open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Браварскі праспект (Кіеў)

**Браварскі праспект** () — адзін з праспектаў Кіева. Праходзіць праз Дняпроўскі і Деснянскі раёны. Цягнецца ад моста Метро да мяжы горада (Бравары). Узнік у старажытнасці як Чарнігаўская шаша. Сучасны выгляд і даўжыня — з 1950-х гадоў.

З’яўляецца часткай аўтадарогі міжнароднага значэння  (Кіеў — Чарнігаў — Новыя Ярылавічы), які, у сваю чаргу, з’яўляецца часткай еўрапейскіх аўтамабільных дарог  і , аўтадарогі нацыянальнага значэння Н07 (Кіеў — Сумы — Юнакаўка).

## Гісторыя 
Праспект паўстаў у старажытнасці як шлях у Чарнігаў, быў вядомы як Чарнігаўская шаша, пачынаючы з 1920-х гадоў — Браварская шаша. З сярэдзіны 1920-х гадоў — праспект Першага Мая. З 1940-х гадоў — зноў ўжывалася назва Браварская шаша. Назва Браварскі праспект — з 1973 года). У 1977 годзе, у гонар 60-й гадавіны Кастрычніцкай рэвалюцыі, атрымаў назву праспект 60-годдзя Кастрычніка). Сучасная назва — з 1993 года.

Сучасны выгляд і даўжыня — з сярэдзіны 1960-х гадоў.

## Асаблівасці праспекта 
Амаль ўздоўж усяго праспекта праходзіць адкрыты ўчастак Святошынска-Браварскай лініі метрапалітэна. Уздоўж лініі метро распасціраецца зялёная паласа, таму забудова ўласна праспекта пачынаецца толькі ў пасёлке Быкоўня.

## Спасылкі 
* Вуліцы Кіева. Даведнік / Пад рэдакцыяй Кудрыцкага А. В. — Кіеў: «Украінская энцыклапедыя» імя М. П. Бажана, 1995. — 352 с. — ISBN 5-88500-070-0.
* Артыкул «Браварскі праспект» на сайце Вэб-энцыклапедыя Кіева 

Катэгорыя:Вуліцы Кіева
Зандэ (народ)

**Зандэ**, **азандэ**, **сандэ**, **базенда**, **басінгі**, састарэлае **н’ям-н’ям** — афрыканскі народ. Пражывае на паўночным усходзе Дэмакратычнай Рэспублікі Конга — колькасць 1,3 млн чал. (ацэнка 2007 года). Таксама больш за 500 тыс. чал. жывуць на захадзе Паўднёвага Судана і больш за 70 тыс. чал. на паўднёвым усходзе Цэнтральнаафрыканскай Рэспублікі.

Гавораць на мове зандэ.

## Культура 
Традыцыйная культура — тыповая для народаў Экватарыяльнай Афрыкі.

Асноўныя заняткі — ручное падсечна-агнявое земляробства (проса-элеўсіна, кукуруза, батат, маніёк, арахіс, бананы, кунжут, тытунь, бавоўна), рыбалоўства, паляванне. Жывёлагадоўля адсутнічала праз распаўсюджванне мухі цэцэ; трымалі сабак (іх мяса ўжывалі ў ежу) і курэй (у тым ліку для ахвярапрынашэнняў). Захоўваліся паляванне і збіральніцтва (у тым ліку тэрміты, гусеніцы, жабы, слімакі).

Рамёствы — кавальства, апрацоўка слановай косткі, разьба па дрэве (антрапаморфная скульптура і слупы, рытуальныя пасудзіны, музычныя інструменты, кідальныя нажы і інш.), выраб драўляных і тэракотавых рытуальных статуэтак, пляценне, ганчарства (у тым ліку антрапаморфныя пасудзіны), ткацтва.

Селішчы раскіданыя. Жытло — круглае са сценамі, абмазанымі глінай і распісанымі чырвоным, белым і чорным арнаментам; будуюць круглыя ​​свірны на падстаўках з купалападобнымі дахамі.

Традыцыйнае адзенне — насцегнавая павязка ў мужчын і пучок травы ў жанчын.

## Сацыяльная арганізацыя 
Вясковыя і вялікасямейныя абшчыны. Распаўсюджана пабрацімства (выбар пабрацімаў ​​часта ажыццяўляецца пры дапамозе аракула). Вялікая сям’я займае сядзібу з некалькіх жылых і гаспадарчых пабудоў. Распаўсюджаны полігінія (кожная жонка жыве ў сваёй хаце), шлюбны выкуп (у асноўным жалезнымі наканечнікамі копій).

## Рэлігія 
У большасці — хрысціяне (у асноўным пратэстанты, каля 25 % — каталікі). Захоўваецца культ продкаў, магія, вядзьмарства, харчовыя забароны (у тым ліку на слановае мяса).

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Народы мира, «Советская энциклопедия», М., 1988 // С.163-164

Катэгорыя:Народы Афрыкі
Ганна Карэніна

**«Ганна Карэніна»** — раман Льва Мікалаевіча Талстога пра трагічнае каханне.

Першая частка рамана была надрукаваная ў 1875 годзе ў часопісе «Рускі веснік», апошняя — 5 (17) красавіка 1877 года. У 1878 годзе раман быў выдадзены цалкам. Сам аўтар называў гэты твор «раманам з сучаснага жыцця». У ім няма месца бясконца шчасліваму захапленню асалодай быцця. У амаль аўтабіяграфічным рамане Левіна і Кіці яшчэ прысутнічаюць радасныя перажыванні, але ўжо столькі горычы ў малюнку сямейнага жыцця Долі, ў няшчасным завяршэнні кахання Ганны Карэнінай і Уронскага; столькі трывогі ў душэўным жыцці Левіна, што гэты раман з’яўляецца па сутнасці пераходам да трэцяга перыяду літаратурнай дзейнасці Талстога, драматычнаму. У гэтым творы шмат абвостранай чуласці, унутранай насцярожанасці і трывогі. Характары галоўных герояў больш складаныя і вытанчаныя. Аўтар імкнуўся паказаць тонкія нюансы любові, расчаравання, рэўнасці, адчаю, духоўнага прасвятлення.

Катэгорыя:Раманы на рускай мове
Катэгорыя:Кнігі 1878 года
Катэгорыя:Псіхалагічныя раманы
Паўднёвы мост (Кіеў)

**Паўднёвы мост** () — вантавы мост праз Дняпро у Кіеве, самы высокі мост Украіны. Аўтар праекта і галоўны інжынер — Георгій Барысавіч Фукс, галоўны архітэктар праекта — Аляксей Яўгенавіч Гаўрылаў, вядучы інжынер праекта — Міхаіл Міхайлавіч Карнееў.

Даўжыня моста — 1256 м, шырыня — 41 м. Па мосце праходзіць Сырэцка-Пячэрская лінія Кіеўскага метро. Мост злучае Сапёрна-Слабодскую вуліцу, Сталічную шашу і Выдубічы (на правым беразе Дняпра) з праспектам Мікалая Бажана на левым беразе і з’яўляецца часткай аўтатрасы Е40, найкарацейшым шляхам злучае цэнтральную частку Кіева з Барыспалем — галоўным кіеўскім аэрапортам.

Будаўніцтва моста было пачата ў 1983 годзе, аўтамабільны рух па мосту адкрыты 25 снежня 1990 года, рух цягнікоў метро — 30 снежня 1992 года. Мост лічыўся самым сучасным мостам СССР, на будаўніцтва было выдаткавана 112 мільёнаў рублёў (каля 200 мільёнаў даляраў).

## Фотаздымкі 

Південний міст, Київ7.jpg|
Південний міст, Київ6.jpg|
Південний міст, Київ5.jpg|
Південний міст, Київ4.jpg|
Pivdennyi (Southern) Bridge in Kiev.jpg|
Південний міст (Київ).jpg|
Південний міст, Київ3.jpg|
Південний міст, Київ2.jpg|
Південний міст, Київ.JPG|
Під Південним мостом у Києві.JPG|Пад мастом
Південний міст у Києві.JPG|Пілон
Крепление вант.JPG|Мацаванне вантаў

Southern Bridge, Kiev.jpg|Панарама Паўднёвага моста

## Гл. таксама 
* Масты Кіева

## Спасылкі 
* Вэб-энцыклапедыя Кіева 
* Спадарожнікавы здымак на карце Google
* Гісторыя і апісанне з мноствам фатаграфій на сайце «Свет метро»
* Старонка моста на SkyscraperPage 
* На верхавіне Паўднёвага моста 
* Фатаграфія са спадарожніка на Google Earth 
* Вэб-камера з выглядам на мост з левага берага  

Катэгорыя:Масты цераз Дняпро
Катэгорыя:Масты Кіева
Праспект Мікалая Бажана (Кіеў)

**Праспе́к Мікала́я Бажана́** () — праспект у Дарніцкім раёне горада Кіева, жылых масівах Пазнякі, Асакаркі і Харкаўскі. Пралягае ад Паўднёвага моста да Харкаўскай плошчы.
 
Да праспекта Мікалая Бажана прымыкаюць вуліцы Зарэчная, Лізаветы Чаўдар, Рэвуцкага, Дзекабрыстаў, Армянская, Чарнігаўская, Днепрадзяржынская, Горлаўская, праспект Пятра Грыгарэнка, Дняпроўская набярэжная і Харкаўская шаша.
## Гісторыя 
170px|thumb|300px|left|Праспект Мікалая Бажана на захад
thumb|300px|left|Транспартная развязка з праспектам Пятра Грыгарэнка
Праспект пракладзены ў 1980-х гадах пад назвай Новая вуліца. У 1983-1984 гадах - праспект Дзекабрыстаў (цяпер гэта назва носіць суседняя з праспектам вуліца). Сучасная назва - з 1984 года, у гонар ўкраінскага паэта Міколы Бажана
## Установы 
* Спецыялізаваная агульнаадукацыйная школа № 316 з паглыбленым вывучэннем ўкраінскага мовы (д. № 32-А)
* Дарніцкай раённае ўпраўленне юстыцыі г. Кіева (д. № 7-Е)
* СЭС Дарніцкага раёна (д. № 7-Е)
* АВІР Дарніцкага раёна (д. № 3-А)
* Дзіцячы кінатэатр «Факел» (в. № 3-А)
## Транспарт 
Пад праспектам праходзіць Сырэцка-Пячэрская лінія метро, шэсць станцый якой маюць выхады на праспект - «Славутыч», «Асакаркі», «Пазнякі», «Харкаўская», «Вырліца», «Барыспальская».

## Спасылкі 
* Праспек Мікалая Бажана на сэрвісе Яндэкс.Панарамы.

Катэгорыя:Вуліцы Кіева
Валерыя Юр’еўна Бяздзетнава

{{Спартсмен
 |імя                  = 22px Валерыя Бяздзетнава
 |выява                = 
 |шырыня               = 
 |апісанне выявы       = 
 |пол                  = жаночы
 |поўнае імя           = Валерыя Юр'еўна Бяздзетнава
 |арыгінал імя         = 
 |мянушкі              = 
 |грамадзянства        = 
 |спецыялізацыя        = 
 |клуб                 = 
 |дата нараджэння      = 04.06.1994
 |месца нараджэння     = 
 |дата смерці          = 
 |месца смерці         = 
 |года кар'еры         = 
 |рабочы бок           = 
 |трэнеры              = 
 |рост                 = 
 |вага                 = 
 |медалі               = 

 

 
{ style="background: transparent"

}
 |вікісховішча         = 
}}

'''Валерыя Юр'еўна Бяздзетнава''' (нар. ) — беларуская плыўчыха. Майстар спорту Беларусі.

## Дасягненні 
Бронзавая прызёрка Першынства Беларусі 2009 года на дыстанцыі 100 м вольным стылем.

Бронзавая прызёрка чэмпіянату Беларусі на кароткай вадзе 2011 года на дыстанцыі 200 м вольным стылем і ў эстафеце 4 × 50 м вольным стылем.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Плыўцы Беларусі
Катэгорыя:Бронзавыя прызёры чэмпіянату Беларусі па плаванні на кароткай вадзе
Катэгорыя:Майстры спорту Беларусі
Катэгорыя:Бронзавыя прызёры Першынства Беларусі па плаванні
Камітэт па справах царства Польскага

**Камітэт па справах Царства Польскага** (1864-1881) быў заснаваны  25 лютага 1864 года  у якасці вышэйшага дарадчага органа пры расійскім імператары для абмеркавання рэформаў у царстве Польскім.

Стаў вышэйшым выканаўчым органам спраў  па царстве. Старшынстваваў у камітэце ў тых выпадках, калі ён не склікаўся пры асабістай прысутнасці імператара, князь П. П. Гагарын (да 1872); чальцамі яго былі прызначаны граф Панін, Чэўкін, граф Валуеў, генерал-ад'ютант Зялёной і М. А. Мілюцін; апошні лічыўся абавязковым чальцом камітэта па званні галоўнага начальніка ўласнай імператарскай канцылярыі па справах царства Польскага. Пры камітэце таксама была ўтворана адмысловая канцылярыя, пад вядзеннем кіраўніка справамі камітэтам (узначаліў яе С. М. Жукоўскі). У 1871 годзе, пры скасаванні у царстве Польскім ўстаноўчага камітэта, міністрам было прадпісана ўносіць ў наступных выпадках у камітэт і справы па спрэчках аб межах ўлады паміж адміністрацыйнымі і судовымі месцамі і паміж гэтымі апошнімі і духоўнымі ўладамі. 

Камітэт па справах царства Польскага быў скасаваны 29 траўня 1881 года; яго функцыі перайшлі да камітэту міністраў.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Дзяржаўны лад Расійскай імперыі
Катэгорыя:Гісторыя Польшчы
Катэгорыя:Царства Польскае
Вікторыя Уладзіміраўна Дакука

**Вікторыя Уладзіміраўна Дакука** (нар. ) — беларускі плывец. Кандыдат у майстры спорту Беларусі.

## Дасягненні 
Пераможца Першынства Беларусі 2009 года на дыстанцыі 800 м вольным стылем.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Плыўцы Беларусі
Катэгорыя:Кандыдаты ў майстры спорту Беларусі
Катэгорыя:Пераможцы Першынства Беларусі па плаванні
Помнік праваслаўным жыхарам Беластока, забітым і зніклым без вестак у 1939—1956 гады

**Помнік праваслаўным жыхарам Беластока, забітым і зніклым без вестак у 1939—1956 гады** — мемарыяльная капліца ў Беластоку, прысвечаная памяці ахвяр з ліку праваслаўнага насельніцтва Беласточчынны, забітых і зніклых без вестак у 1939—1956 гады. 

Помнік прысвечаны ўсім праваслаўным вернікам, якія ў 1939—1956 гады загінулі ў Беластоцкай вобласці падчас барацьбы ў шэрагах Чырвонай Арміі і польскага войска ў час савецкіх дэпартацый, у выніку тэрору нямецкай акупацыйнай улады і з боку жаўнераў Арміі Краёвай і Нацыянальнага ваеннага саюза. Помнік знаходзіцца на тэрыторыі праваслаўнай парафіі Святога Духа ў Беластоку.

## Апісанне 
Аўтарамі праекта помніка з'яўляюцца Ян Кабасам (архітэктар царквы Святога Духа) і Стэфан Вышкоўскі. Помнік зроблены жалезабетону і пакрыты зверху чырвоным мармурам. Ён з'яўляецца часткай агароджы тэрыторыі праваслаўнай царквы Святога Духа. Помнік вянчае купал з крыжам, а таксама мазаічныя выявы Хрыста Збавіцеля, Маці Божай і святых Гаўрыіла Заблудаўскага і Афанасія Брэсцкага. Аўтарамі ідэі помніка з'яўляюцца студэнты Беларускай акадэміі мастацтваў на чале з прафесарам Уладзімірам Зінкевічам.

На помніку змешчана мемарыяльная дошка з надпісам на польскай і царкоўнаславянскай мовах: *Prawosławnym ofiarom drugiej wojny światowej, męczennikom za wiarę i narodowość w latach 1939—1945. Świętym Ziemi Podlaskiej oraz analogiczną inskrypcję* / *Православнымъ жертвамъ Второй мировой войны, мученикамъ за вѣру и национальность въ годахъ 1939—1945. Свѧтымъ земли Подлѧшской* (Праваслаўным ахвярам Другой сусветнай вайны, пакутнікам за веру і нацыянальнасць у гадах 1939—1945. Святым зямлі Падляшскай).

У аснове помніка ляжыць валун з надпісам на польскай мове: *Wsie spacyfikowane: Końcowizna, Popówka, Potoka, Rajsk, Sypnie, Szpaki, Wólka Wygonowska, Zaleszany, Zanie… i inne* (Уціхаміраныя вёскі: Канцавізна, Папоўка, Паток, Райск, Сыпні, Шпакі, Вулька Выганоўская, Залешаны, Зані… і іншыя).

## Гл. таксама 
* Масавае забойства беларусаў Падляшша (1946)

Катэгорыя:Беларуска-польскія адносіны
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Беластока
Катэгорыя:Помнікі Польшчы
Яраслаў Мікалаевіч Пронін

{{Спартсмен
 |імя                  = 22px Яраслаў Пронін
 |выява                = 
 |шырыня               = 
 |апісанне выявы       = 
 |пол                  = мужчынскі
 |поўнае імя           = Яраслаў Мікалаевіч Пронін
 |арыгінал імя         = 
 |мянушкі              = 
 |грамадзянства        = 
 |спецыялізацыя        = 
 |клуб                 = 
 |дата нараджэння      = 14.06.1992
 |месца нараджэння     = 
 |дата смерці          = 
 |месца смерці         = 
 |года кар'еры         = 
 |рабочы бок           = 
 |трэнеры              = 
 |рост                 = 
 |вага                 = 
 |медалі               = 

 

 
{ style="background: transparent"

}
 |вікісховішча         = 
}}

**Яраслаў Мікалаевіч Пронін** (нар. ) — беларускі плывец. Майстар спорту Беларусі.

## Дасягненні 
Пераможца Першынства Беларусі 2009 года на дыстанцыі 400 м вольным стылем.

Срэбраны прызёр чэмпіянату Беларусі 2016 года ў эстафеце 4 × 100 м вольным стылем. Бронзавы прызёр на дыстанцыях 50 м і 100 м батэрфляем, а таксама ў камбінаванай эстафеце 4 × 100 мікст.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Плыўцы Беларусі
Катэгорыя:Бронзавыя прызёры чэмпіянату Беларусі па плаванні
Катэгорыя:Срэбраныя прызёры чэмпіянату Беларусі па плаванні
Катэгорыя:Майстры спорту Беларусі
Катэгорыя:Пераможцы Першынства Беларусі па плаванні
Джордж Мэгофін Хамфры

**Джордж Мэгоффін Хамфры** (; 8 сакавіка 1890 — 20 студзеня 1970) — амерыканскі палітык, юрыст, прадпрымальнік, 55-ы міністр фінансаў ЗША.

## Біяграфія 
Джордж Хамфры нарадзіўся ў акрузе Чэбойган, штат Мічыган. У 1912 году скончыў Мічыганскі ўніверсітэт, у якім навучаўся на факультэце юрыспрудэнцыі. Далей працаваў юрыстам у бацькавай канторы, які быў адвакатам, у акрузе Сэгіно, Мічыган. У 1919 году Хамфры быў прызначаны генеральным дарадцам у металургічную кампанію Ханна. У 1929 годзе яго павысілі да прэзідэнта, а ў 1952 годзе да генеральнага дырэктара.

У канцы 1940-х гадоў Джордж Хамфры паступіў на службу да прэзідэнта Гары Трумэна, у асноўным па эканамічных пытаннях. З 1948 па 1949 год Хамфры быў старшынёй камітэта па рэпарацыях і эканамічным супрацоўніцтве, а ў 1949 годзе членам Эканамічнага кансультатыўнага савета пры Міністэрстве гандлю ЗША.

21 студзеня 1953 года новы прэзідэнт Дуайт Эйзенхаўэр прызначыў Хамфры міністрам фінансаў ЗША. Джордж Хамфры быў перакананым прыхільнікам падатковай рэформы. Ён быў за прыняцце Кангрэсам у 1954 годзе закона, які зніжае падаходны падатак і адмяняе падатак на даходы. Хамфры быў асабліва зацікаўлены ў скарачэнні дзяржаўных выдаткаў, каб такім чынам змагацца з інфляцыяй. Яго меры далі вынікі: у 1951 годзе атрымалася пазбавіцца ад дэфіцыту Федэральнага бюджэту.

У 1957 годзе, пасля сыходу з пасады міністра фінансаў, Хамфры стаў старшынёй Нацыянальнай сталеліцейнай карпарацыі. На працягу многіх гадоў ён пакідаў без увагі сваё здароўе, але пасля ўдару ў жніўні 1969 года Хамфры стаў частым госцем бальніц. 27 снежня 1969 года яго шпіталізавалі ў клініку ў Кліўлендзе, а праз тры тыдні Джордж Хамфры сканаў. Ён быў пахаваны на могілках Лэйк-Ую ў Кліўлендзе, Агая.

Катэгорыя:Міністры фінансаў ЗША
Маннік

**Ма́ннік** (*Glyceria*) — род раслін сямейства .

## Батанічнае апісанне 
 Шматгадовыя, рэдка аднагадовыя травы, якія растуць большай часткай на сырых месцах і нават у вадзе. У шматгадовых відаў карэнішча таўсцей.
Лісце мае похву або замкнёнае толькі каля асновы, або па ўсёй даўжыні і ў пупышкаскладанні ўздоўж складзеную пласцінку.

Суквецце — разгалістая мяцёлка, якая складаецца з больш ці менш сціснутых з бакоў трохкаляровых або шматколерных даўгаватых каласкоў. Крыючыя лускі карацей кветкавых, кожная з іх з адной — трыма жылкамі; ніжняя кветкавая луска на спінцы выпуклая, з пяццю — сям’ю некалькі сыходнымі да верхавіны жылкамі, з тупой плёнкавай верхавінай; плёнкі яйкападобныя, тупыя, часта зрослыя паміж сабой.

Зярняўка авальная або прадаўгаватая, на ўнутраным баку звычайна з баразёнкамі.

## Літаратура 
* 
* 
* 
* 
* Glyceria R. Br. — Манник // Кормовые растения сенокосов и пастбищ СССР / И. В. Ларин, Ш. М. Агабабян, Т. А. Работиса [и др.]; под ред. заслуж. деятеля науки проф. И. В. Ларина ; Всесоюзный научно-исследовательский институт кормов им. В. Р. Вильямса. — Москва; Ленинград : Сельхозгиз, 1950—1956. — Т. 1: Споровые, голосеменные и однодольные. — 1950. — С. 374—377. — 688 с. : ил.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Метлюжковыя
Катэгорыя:Збожжавыя культуры
Катэгорыя:Кармавыя расліны
Літоўскі праспект

**Літоўскі праспект** () — праспект у Абалонскім раёне горада Кіева. Пралягае ад плошчы Тараса Шаўчэнкі да гарадской мяжы.

Прымыкаюць вуліцы Палярная, Юрыя Кандрацюка і Вялікая Кальцавая дарога.

## Гісторыя 
Развіццё праспекта пачалося ў 1971 годзе. Да 1973 года ён быў часткай вуліцы Вышгарадскай, іншая назва — Дымерскае шаша. У 1973 годзе ён быў названы *Мінскім праспектам*, з боку горада Мінск. На нумарных знаках некаторых дамоў ён быў пазначаны як Мінскае шаша.

Сучасная назва ў гонар Літвы — з 2022 года.

## Транспарт 
Фактычна ў пачатку праспекта размешчана аўтастанцыя «Палессе», трамвайнае кальцо «Плошча Шаўчэнкі» і трамвайныя шляхі ў Пушчу-Вадзіцу. Гэтак жа канцавы прыпынак «Літоўскі праспект» для аўтобусаў: 32, 99 і маршрутных таксі: 204, 219, 227, 506, 525, 537, 552, 581.

## Установы 
* Рынак «Палессе» (д. № 2)
* Супермаркет «Сельпо» (д. № 4-А)
* Дзіцячы сад № 135 (д. № 8-В)
* Дзіцячы сад № 190 (д. № 10-Б)

## Геаграфічныя каардынаты 
Каардынаты пачатку 

Каардынаты канца 
 
Працягласць праспекта 7,4 км.

Пакрыццё — асфальт.

## Спасылкі 
* Мінскі праспект на сэрвісе Яндэкс.Панарамы.
* Спіс будынкаў па Мінскім праспекце 

Катэгорыя:Вуліцы Кіева
Гай з Уорыка

**Гай з Уорыка** — персанаж сярэдневяковай легенды, вядомай у Англіі і Францыі ў XIII — XVI стагоддзях.

Сутнасць легенды складаецца ў тым, што юнак Гай улюбляецца ў лэдзі Феліцыю, жанчыну значна больш высокага сацыяльнага статусу, чым ён, і, каб мець магчымасць прэтэндаваць на яе руку, адпраўляецца вандраваць, здзяйсняючы шматлікія подзвігі і змагаючыся з рознымі фантастычнымі пачварамі (драконы, гіганты і так далей). У рэшце рэшт ён вяртаецца і жэніцца на Феліцыі, але неўзабаве расчароўваецца ў сваім мінулым, поўным гвалту, здзяйсняе паломніцтва ў Святую Зямлю, а затым прымае манаства і пасяляецца як пустэльнік ў адасобленай хаціне.

Вобраз Гая з Уорыка з вялікай ступенню верагоднасці быў навеяны раннехрысціянскімі легендамі пра «святых воінаў».

## Бібліяграфія 
* Crane, Ronald S. "The Vogue of Guy of Warwick from the Close of the Middle Ages to the Romantic. Revival, " *PMLA* **30** (1915):125-194.
* Richmond, Velma Bourgeois *The Legend of Guy of Warwick.* (New York and London: Garland) 1996.

Катэгорыя:Выдуманыя рыцары
Праспект Сцяпана Бандэры (Кіеў)

**Праспект Сцяпана Бандэры** () — праспект у Абалонскім і Пячэрскім раёнах Кіева, мясцовасці Курэнёўка, Пэтрыўка, жылы масіў Абалонь (уздоўж Вербнага возера). Праходзіць ад Кірылаўскай і Курэнёўскай вуліц да Маскоўскага моста.

На адрэзку паміж Новаканстанцінаўскай вуліцай і Маскоўскім мастом праспект складае частку Малую Акруговую дарогу.
## Гісторыя 
Утварыўся ў першай палове ХХ стагоддзя як злучэнне вуліц Лугава-Станцыённай (паміж Кірылаўскай вуліцай і чыгункай) і Агароднага тупіка, якія ў 1961 былі аб'яднаны пад назвай Чырвонаказацкая вуліца. У 1976 годзе, пасля працягу ў бок Маскоўскага моста і пашырэння, пераўтварэння яе ў хуткасную магістраль, вуліца атрымлівае назву «праспект Чырвоных Казакоў» у гонар ваенных фарміраванняў Чырвоных Казакоў. Распараджэннем Кіеўскага гарадскога савета ад 18 жніўня 2004 года перайменаваны ў Маскоўскі праспект, а 7 ліпеня 2016 года на сесійным пасяджэнні дэпутаты Кіеўскага савета прагаласавалі за перайменаванне праспекта ў гонар Сцяпана Бандэры . Рашэнне ўступіла ў сілу пасля афіцыйнай публікацыі ў газеце «Храшчацік» 9 жніўня 2016 года.

## Транспарт 
У пачатку праспекта, па Кірылаўскай вуліцы праходзяць трамвайныя шляхі з Падола ў бок Абалоні і Мінскага масіва.

Праз праспект праходзяць мноства аўтобусных і траллейбусных маршрутаў, асноўны паток якіх накіраваны ад метро Пачайна ў бок Траешчыны.

У заходняй частцы праспекта знаходзіцца чыгуначная станцыя Зеніт.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Маскоўскі праспект на сэрвісе Яндэкс.Панарамы. 
* Вэб-энцыклапедыя Кіева  
 

Катэгорыя:Вуліцы Кіева
Анастасія Васілеўна Васкевіч

**Анастасія Васілеўна Васкевіч** (нар. ) — беларуская плыўчыха. Кандыдат у майстры спорту Беларусі.

## Дасягненні 
Пераможца Алімпійскіх дзён моладзі Беларусі 2015 года на дыстанцыі 100 м брасам.

Бронзавая прызёрка чэмпіянату Беларусі 2016 года на дыстанцыі 200 м брасам і ў эстафеце 4 × 100 м вольным стылем.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Плыўцы Беларусі
Катэгорыя:Бронзавыя прызёры чэмпіянату Беларусі па плаванні
Катэгорыя:Кандыдаты ў майстры спорту Беларусі
Катэгорыя:Пераможцы Алімпійскіх дзён моладзі Беларусі па плаванні
Валянціна Ігараўна Зелянкевіч

{{Спартсмен
 |імя                  = 22px Валянціна Зелянкевіч
 |выява                = 
 |шырыня               = 
 |апісанне выявы       = 
 |пол                  = жаночы
 |поўнае імя           = Валянціна Ігараўна Зелянкевіч
 |арыгінал імя         = 
 |мянушкі              = 
 |грамадзянства        = 
 |спецыялізацыя        = 
 |клуб                 = 
 |дата нараджэння      = 20.06.1999
 |месца нараджэння     = 
 |дата смерці          = 
 |месца смерці         = 
 |рабочы бок           = 
 |трэнеры              = 
 |рост                 = 
 |вага                 = 
 |медалі               = 

 

 
{ style="background: transparent"

}
 |вікісховішча         = 
}}
**Валянціна Ігараўна Зелянкевіч** (нар. ) — беларуская плыўчыха і трыятланістка. Майстар спорту Беларусі.

## Біяграфія 
Нарадзілася ў 1999 годзе.

Пераможца Алімпійскіх дзён моладзі Беларусі 2013 года на дыстанцыі 400 м комплексным плаваннем. Срэбраная прызёрка Кубка Беларусі 2015 года на дыстанцыі 200 м на спіне. Чэмпіёнка Беларусі 2016 года на дыстанцыі 200 м на спіне і ў эстафеце 4×200 м вольным стылем.

Займалася трыятлонам. Удзельнічала ў пратэстах 2020 года, і з ёй не працягнулі кантракт у мінскім клубе. Восенню 2020 года пераехала ў Расію, дзе працягвала трэніравацца, а таксама працавала трэнерам па трыятлоне і плаванні.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Плыўцы Беларусі
Катэгорыя:Чэмпіёны Беларусі па плаванні
Катэгорыя:Пераможцы Алімпійскіх дзён моладзі Беларусі па плаванні
Катэгорыя:Майстры спорту Беларусі
Катэгорыя:Срэбраныя прызёры Кубка Беларусі па плаванні
Катэгорыя:Рэпрэсаваныя рэжымам Лукашэнкі
Аляксандра Валер’еўна Ёда

{{Спартсмен
 |імя                  = 22px Аляксандра Ёда
 |выява                = 
 |шырыня               = 
 |апісанне выявы       = 
 |пол                  = жаночы
 |поўнае імя           = Аляксандра Валер'еўна Ёда
 |арыгінал імя         = 
 |мянушкі              = 
 |грамадзянства        = 
 |спецыялізацыя        = 
 |клуб                 = 
 |дата нараджэння      = 24.11.1998
 |месца нараджэння     = 
 |дата смерці          = 
 |месца смерці         = 
 |года кар'еры         = 
 |рабочы бок           = 
 |трэнеры              = 
 |рост                 = 
 |вага                 = 
 |медалі               = 

 

 
{ style="background: transparent"

}
 |вікісховішча         = 
}}

'''Аляксандра Валер'еўна Ёда''' (нар. ) — беларуская плыўчыха. Майстар спорту Беларусі.

## Дасягненні 
Срэбраная прызёрка Кубка Беларусі 2015 года на дыстанцыі 800 м вольным стылем.

Срэбраная прызёрка чэмпіянату Беларусі 2016 года на дыстанцыі 1500 м вольным стылем. Бронзавая прызёрка на дыстанцыі 800 м вольным стылем.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Плыўцы Беларусі
Катэгорыя:Бронзавыя прызёры чэмпіянату Беларусі па плаванні
Катэгорыя:Срэбраныя прызёры чэмпіянату Беларусі па плаванні
Катэгорыя:Майстры спорту Беларусі
Катэгорыя:Срэбраныя прызёры Кубка Беларусі па плаванні
Алеві Базорг

**Алеві Базорг** ( — ) — іранскі пісьменнік, публіцыст, актыўны змагар за мір.

Першы зборнік апавяданняў «Чамадан» (1935) напісаны пад уплывам дэкадансу. За ўдзел у дэмакратычным руху быў арыштаваны. Яго кнігі «Турэмныя запіскі» (1941), «Узбекі» (1948), «Іран, што змагаецца» (1955), «Крывавая нафта» (1956) сведчаць пра пераход на пазіцыі рэалізму. Перакладчык твораў А. П. Чэхава.

## Творы 
* «Чамадан» (1935)
* «Турэмныя запіскі» (1941)
* «Узбекі» (1948)
* «Іран, што змагаецца» (1955)
* «Крывавая нафта» (1956)

Катэгорыя:Пісьменнікі Ірана
Катэгорыя:Перакладчыкі Ірана
Катэгорыя:Перакладчыкі з рускай мовы
Сафія Андрэеўна Ахапкіна

{{Спартсмен
 |імя                  = 22px Сафія Ахапкіна
 |выява                = 
 |шырыня               = 
 |апісанне выявы       = 
 |пол                  = жаночы
 |поўнае імя           = Сафія Андрэеўна Ахапкіна
 |арыгінал імя         = 
 |мянушкі              = 
 |грамадзянства        = 
 |спецыялізацыя        = 
 |клуб                 = 
 |дата нараджэння      = 28.10.1999
 |месца нараджэння     = Зарэчны, Расійская Федэрацыя
 |дата смерці          = 
 |месца смерці         = 
 |года кар'еры         = 
 |рабочы бок           = 
 |трэнеры              = 
 |рост                 = 180 см
 |вага                 = 65 кг.

Чэмпіёнка Беларусі 2016 года ў эстафетах 4 × 100 м і 4 × 200 м вольным стылем.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Плыўцы Беларусі
Катэгорыя:Чэмпіёны Беларусі па плаванні
Катэгорыя:Майстры спорту Беларусі
Катэгорыя:Пераможцы Першынства Беларусі па плаванні
Асот агародны

**Асот агародны** (*Sónchus oleráceus*) — аднагадовая травяністая расліна сямейства .

## Назва 
Асот агародны, асот, асот малочны, дзедзьвір, малочнік.

## Батанічнае апісанне 
Аднагадовая расліна вышынёй 25-100 см. Сцябло часта галінастае.

Лісце зубчастае, лірападобна пёрыстараздзельнае з буйной сэрцападобна-трохкутнай верхавіннай доляй, значна перавышае бакавое.

Валодае млечным сокам.

Светла-жоўтыя кветкі сабраны ў суквецці-кошыкі. Цвіце з чэрвеня па верасень.

## Распаўсюджанне і асяроддзе пражывання 
Шырока распаўсюджаны ў еўрапейскай частцы Расіі, на Каўказе, у Заходняй і Усходняй Сібіры, на Далёкім Усходзе і ў Сярэдняй Азіі.

## Гаспадарчае значэнне і прымяненне 
Яго ахвотна ядуць амаль усе свойскія жывёлы, асабліва авечкі. На акультураных тэрыторыях з’яўляецца звычайным пустазеллем.

Маладое лісце можна выкарыстоўваць для падрыхтоўкі супоў, капусты, салатаў. Для выдалення з іх горычы — вымочваюць у салявым растворы 25-30 хвілін. Можна ўжываць і карані — вараныя яны нагадваюць тапінамбур.

Расліна ўжываецца ў народнай медыцыне.

Меданос.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 
* *Sonchus oleraceus* L. // ИАС «ООПТ России»

Катэгорыя:Харчовыя расліны
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1753 годзе
Катэгорыя:Флора Еўразіі
Катэгорыя:Асот
Праспект Дзмітрыя Паўлычкі

**Праспе́кт Дзмітрыя Паўлычкі** () — праспект у Абалонскім раёне Кіева, мясцовасць Прыёрка, жылы масіў Мінскі. Пралягае ад Палярнай вуліцы да вуліцы Юрыя Кандрацюка.

Праспект Дзмітрыя Паўлычкі -- найкарацейшы з усіх праспектаў Кіева — даўжыня толькі 680 м.

## Гісторыя 
Праспект спраектаваны пад назвай Бульварная вуліца ў 1960-х гадах (пасярод праезнай часткі сапраўды ёсць бульвар). Пазней праект названы ў гонар савецкага военачальніка і маршала Польшчы Канстанціна Ракасоўскага, распрацоўка вялася з 1970 года.

У 2023 годзе члены экспертнай камісіі вырашылі не мяняць назву праспекта, нягледзячы на ​​дэкамунізацыйную кампанію, якая разгарнулася пасля спробы Расіі заваяваць Украіну.

2 красавіка 2025 года праспект уключаны ў спіс тапанімічных аб'ектаў Кіева, прапанаваных да перайменавання.

4 снежня 2025 года Кіеўская гарадская рада перайменавала праспект Маршала Ракасоўскага ў гонар украінскага паэта, грамадскага дзеяча і палітыка Дзмітрыя Паўлычка.

## Геаграфічныя каардынаты 
Каардынаты пачатку 

Каардынаты канца 

## Важныя ўстановы 
* 3Б — Бібліятэка № 102 для дзяцей;
* 4 — Аптэка КП «Фармацыя»;
* 5 — Сярэдняя агульнаадукацыйная школа № 9;
* 6А — Дзіцячы сад № 527;
* 10А — ДАІ Абалонскага раёна.

## Спасылкі 
* Праспект Маршала Ракасоўскага на сэрвісе Яндэкс.Панарамы.

Катэгорыя:Вуліцы Кіева
Палярная вуліца (Кіеў)

**Палярная вуліца** () — вуліца ў Абалонскім раёне горада Кіева, мясцовасць Прыёрка, жылыя масівы Мінскі, Абалонь. Пралягае ад плошчы Тараса Шаўчэнкі да Багатырскай вуліцы.

Далучаюцца вуліцы Вышгарацкая, Аўтазаводская, Беражанская, Сям'і Кульжэнкаў, Лебядзінская, праспекты Маршала Ракасоўскага і Мінскі.
## Гісторыя 
Узнікла ў 50-я гады XX стагоддзя як вуліца без назвы. Сучасная назва - з 1955 года. Да 1986 году Палярная вуліца пралягае да вуліцы Пятра Калнышэўскага. У тым жа годзе, пасля збудаванні шляхаправода, які злучае Абалонь і Мінскі масіў, працягнутая да цяперашніх памераў.
## Зноскі 
## Спасылкі 
* Палярная вуліца на сэрвісе Яндэкс.Панарамы. 

Катэгорыя:Вуліцы Кіева
Яўген Аляксандравіч Елісееў

{{Спартсмен
 |імя                  = 22px Яўген Елісееў
 |выява                = 
 |шырыня               = 
 |апісанне выявы       = 
 |пол                  = мужчынскі
 |поўнае імя           = Яўген Аляксандравіч Елісееў
 |арыгінал імя         = 
 |мянушкі              = 
 |грамадзянства        = 
 |спецыялізацыя        = 
 |клуб                 = 
 |дата нараджэння      = 14.07.1985
 |месца нараджэння     = 
 |дата смерці          = 
 |месца смерці         = 
 |года кар'еры         = 
 |рабочы бок           = 
 |трэнеры              = 
 |рост                 = 
 |вага                 = 
 |медалі               = 

 

 
{ style="background: transparent"

}
 |вікісховішча         = 
}}

**Яўген Аляксандравіч Елісееў** (нар. ) — беларускі плывец. Майстар спорту Беларусі міжнароднага класа.

## Дасягненні 
Срэбраны прызёр Кубка Беларусі 2010 года на дыстанцыі 100 м вольным стылем.

Чэмпіён Беларусі на кароткай вадзе 2011 года на дыстанцыях 50 м, 100 м і 200 м на спіне, а таксама ў камбінаванай эстафеце 4 × 50 м. Срэбраны прызёр у эстафеце 4 × 50 м вольным стылем.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Плыўцы Беларусі
Катэгорыя:Майстры спорту Беларусі міжнароднага класа
Катэгорыя:Срэбраныя прызёры Кубка Беларусі па плаванні
Алёна Сяргееўна Адамовіч

{{Спартсмен
 |імя                  = 22px Алёна Адамовіч
 |выява                = 
 |шырыня               = 
 |апісанне выявы       = 
 |пол                  = жаночы
 |поўнае імя           = Алёна Сяргееўна Адамовіч
 |арыгінал імя         = 
 |мянушкі              = 
 |грамадзянства        = 
 |спецыялізацыя        = 
 |клуб                 = 
 |дата нараджэння      = 01.01.1994
 |месца нараджэння     = 
 |дата смерці          = 
 |месца смерці         = 
 |года кар'еры         = 
 |рабочы бок           = 
 |трэнеры              = 
 |рост                 = 
 |вага                 = 
 |медалі               = 

 

 
{ style="background: transparent"

}
 |вікісховішча         = 
}}

**Алёна Сяргееўна Адамовіч** (нар. ) — беларуская плыўчыха. Майстар спорту Беларусі.

## Дасягненні 
Пераможца Першынства Беларусі 2010 года на дыстанцыі 400 м вольным стылем.

Чэмпіёнка Беларусі на кароткай вадзе 2011 года на дыстанцыі 200 м вольным стылем і ў эстафеце 4 × 50 м вольным стылем. Срэбраная прызёрка на дыстанцыі 100 м вольным стылем і ў камбінаванай эстафеце 4 × 50 м.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Плыўцы Беларусі
Катэгорыя:Срэбраныя прызёры чэмпіянату Беларусі па плаванні на кароткай вадзе
Катэгорыя:Чэмпіёны Беларусі па плаванні на кароткай вадзе
Катэгорыя:Майстры спорту Беларусі
Катэгорыя:Пераможцы Першынства Беларусі па плаванні
Плошча Тараса Шаўчэнкі (Кіеў)

**Пло́шча Тара́са Шаўчэнкі** — плошча ў Абалонскім раёне горада Кіева. Мясцовасць Кінь-Грусці, Мінскага масіва. Размешчана паміж вуліцамі Вышгарацкай, Сашэнка, Пушча-Вадзіцкай, Палярнай і Мінскім праспектам.

## Гісторыя 
Плошча ўзнікла ў першай палове ХХ стагоддзя, называлася плошча Кінь-Грусць ад аднайменнай гістарычнай мясцовасці. Сучасная назва ў гонар ўкраінскага паэта, пісьменніка, мастака Т. Р. Шаўчэнкі — з 1959 года.

Паблізу плошчы, паміж Прыёркай, Ветранымі гарамі, Вінаградарам і Пушча-Водзіцкім лесам, размешчаны Шаўчэнкаўскі пасёлак. У жніўні 1859 года Тарас Шаўчэнка жыў у доме № 5 па Вышгарацкай вуліцы ў сям’і Барбары Мацвееўны Пашкоўскай.

## Інфраструктура 
Праз плошчу праходзяць аўтобусныя, тралейбусныя, трамвайныя маршруты, дзякуючы чаму можна бесперасадачна дабрацца да дзесятка станцый метро.

У паўночнай частцы плошчы знаходзіцца аўтастанцыя «Палессе», ад якой адпраўляюцца аўтобусы па маршрутах паўночнага напрамку. Ва ўсходняй частцы трамвайнае кальцо.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Плошча Тараса Шаўчэнкі на сэрвісе Яндэкс.Панарамы.

Катэгорыя:Плошчы Кіева
Мінскі масіў (Кіеў)

**Мінскі масіў** () — жылы масіў Кіева. Прасціраецца паміж плошчай Тараса Шаўчэнкі, Мінскім праспектам, вуліцамі Юрыя Кандрацюка, Пятра Калнышэўскага, Пятра Панча і Палярнай. Назва — ад колішняга Мінскага раёна (зараз Абалонскі), у якім ён размешчаны. Мінскі масіў забудаваны на часткі мясцовасці Кінь-Грусць.
 
Забудаваны ў асноўным у 1970—1977 гг. (архітэктар А. А. Дубінская) 9-ці 16-ці павярховымі дамамі, пазней у 1989—1990 (мікрараён на вуліцах Беражанскага і Пятра Панча). У кожным мікрараёне — школа, дзіцячыя сады, гандлёва-грамадскія цэнтры. Міма тэрыторыі масіва праходзіць Вялікая Кальцавая дарога Кіева, побач размешчаны Кіеўская гарадская клінічная бальніца № 8.

Асноўныя месцы адпачынку — азёры Рэдзькіна і Дубкі.

## Зноскі 
## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт раённай адміністрацыі
Браўніт

{{Мінерал
 |Назва    = 
 |Выява = Braunite Manganese oxide and silicate Kuratomi Mine, Tsukumi-shi, Oita-ken, Kyushu, Japan 2382.jpg
 |Подпіс     = 
 |Формула     = Mn2+Mn3+6SiO12
 |Колер        = Цёмна-шэры, карычнева-шэры
 |Колер рысы  = Карычнева-шэрая, чорная
 |Бляск       = металападобны
 |Празрыстасць= непразрысты
 |Спайнасць   = Дасканалая па {111}
 |Сінгонія    = Тетраганальная (планаксіяльная)
 |Параметры рашоткі = 
 |Цвёрдасць   = 6 — 6,5
 |Злом       = 
 |Прымесь     = 
 |Шчыльнасць   = 4,72 — 4,82 
 |Паказчык пераламлення = 
}}
**Браўніт** — мінерал Mn2O3·MnSiO3. Выкарыстоўваюць у металургічнай, хімічнай прамысловасці, для вытворчасці марганца.

Мінерал названы ў гонар Вільгельма фон Браўна (1790—1872).

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Браунит у базе webmineral.com (англ.)

Катэгорыя:Мінералы марганцу
Катэгорыя:Вокіслы (мінералы)
Катэгорыя:Сілікаты (мінералы)
Генры Брыгс

**Генры Брыгс** (; люты 1561, Уорлейвуд, Ёркшыр — 26 студзеня 1630, ) — англійскі матэматык.

## Біяграфія 
Прафесар матэматыкі ў Грэшэм-каледжы (Лондан), затым у Оксфардзе.

Развіваючы ідэі Джона Непера, склаў і апублікаваў першыя табліцы дзесятковых лагарыфмаў: 1617 — 8-значныя, 1624 — 14-значныя. За гэту працу ў Англіі адзін час нават называлі дзесятковыя лагарыфмы *брыгсавымі*. У 1633 годзе таксама выдаў табліцы дзесятковых лагарыфмаў трыганаметрычных функцый.

## Памяць 
* У гонар Генры Брыгса у 1935 годзе названы кратар на Месяцы.

## Бібліяграфія 
* Briggs H. Logarithmorum chilias prima. Londini, 1617
* Briggs H. Arithmetica logarithmica. Londini, 1624

## Літаратура 
* 
* *Стройк Д. Я.* Краткий очерк истории математики. — М.: Наука, 1969.
* *Цейтен Г. Г.* История математики в XVI и XVII веках. — М.-Л.: ОНТИ, 1938.
* История математики с древнейших времен до начала XIX века. Под ред. Юшкевича А. П.. Т. 2. Математика XVII столетия. — М.: Наука, 1970.
* *Рыбников К. А.* История математики. Изд. 2-е. — М.: Изд-во МГУ, 1974.
* *Головинский И. А.* Ранняя история аналитических итераций и функциональных уравнений. // Историко-математические исследования. — М.: Наука, вып. XXV, 1980, с. 25-51.
*  

Катэгорыя:Матэматыкі XVII стагоддзя
Катэгорыя:Матэматыкі Вялікабрытаніі
Рэактар-размнажальнік

**Рэа́ктар-размнажа́льнік**, ці **рэактар-размножвальнік** (, брыдэр) — ядзерны рэактар, які дазваляе напрацоўваць ядзернае паліва ў колькасці, якая перавышае патрэбы самога рэактара. Сыравінай для новага паліва служаць ізатопы, якія не могуць быць выкарыстаны ў традыцыйных энергетычных рэактарах, напрыклад, уран-238 і торый-232. Запасы гэтых ізатопаў больш чым у 100 разоў пераўзыходзяць запасы ўрану-235. Для ўран-плутоніевага паліўнага цыкла размножвальнікам з’яўляецца рэактар на хуткіх нейтронах (FBR, ад ). Пры гэтым у зоне размнажэння са збедненага ўрану, які складаецца, у асноўным, з 238-га ізатопа, атрымліваецца плутоній-239, які можа быць выкарыстаны ў рэактары, як новае ядзернае паліва.

## Працуючыя рэактары 
* Белаярская АЭС
** БН-600 — дзейнічае
** БН-800 — у працэсе энергапуска, першая электраэнергія праведзена ў снежні 2015 года.

## Спыненыя рэактары 
* БН-350 (Казахстан, г. Актау, былы Шаўчэнка)
* Superphénix (меў магутнасць 1,2 ГВт, у эксплуатацыі 1984—1997)

## Зноскі 
## Літаратура 
* 
* РЕАКТОР-РАЗМНОЖИТЕЛЬ // Физический энциклопедический словарь. / Главный редактор А. М. Прохоров. — М.: Советская энциклопедия, 1983.
* РЕАКТОР-РАЗМНОЖИТЕЛЬ // Физическая энциклопедия. В 5 томах. / Главный редактор А. М. Прохоров. — М.: Советская энциклопедия, 1988.

## Спасылкі 
* The Need for Fast Breeder Reactors  // IAEA
* Fast Breeder Reactor Programs: History and Status, 2010, ISBN 978-0-9819275-6-5

Катэгорыя:Ядзерныя рэактары
Райграс высокі

**Райграс высокі**, **Райграс французскі**, **аўсянік** (*Arrhenatherum elatius*) — травяністая расліна, від роду  сямейства . Распаўсюджаны ў Еўразіі і Паўночнай Афрыцы, як заносная расліна сустракаецца і ў іншых рэгіёнах. Культывуецца.

## Батанічнае апісанне 
Шматгадовы злак, які расце густымі дзярновінамі і развівае высокія (да 1 м) гладкія сцёблы, з плоскім, лінейным па краі, вострашурпатым, у пупышкаскладанні згорнутым лісцем; язычок кароткі раснічасты.

## Значэнне і прымяненне 
Расліна культывуецца як кармавая культура.

Катэгорыя:Метлюжковыя
Катэгорыя:Кармавыя расліны
Aphantopus hyperantus

**Aphantopus hyperantus **— начны матылёк з роду  сямейства аксамітніц.

## Этымалогія назвы 
Гіперант (грэчаская міфалогія) — адзін з пяцідзесяці сыноў Эгіпта.

## Апісанне 
Размах крылаў ад 36 да 44 мм. Асноўны фон крылаў — буры, з невялікімі цёмнымі вочкамі, акружанымі бледнымі абадкамі. На ніжнім баку крылаў маецца шэраг вочкаў з белым цэнтрам.

(MHNT) Aphantopus hyperantus - Foret de Bouconne, France - male dorsal.jpg| ♂ 
(MHNT) Aphantopus hyperantus - Foret de Bouconne, France - male ventral.jpg| ♂  △

## Арэал 
Адна з самых распаўсюджаных аксамітніц у Еўразіі. Уся Еўропа (акрамя Паўночнай Вялікабрытаніі, паўночнай часткі Скандынавіі, Грэцыі, паўднёвай частцы Пірэнэйскага паўвострава, Італіі, астравоў Міжземнага мора), Сібір і Далёкі Усход з’яўляюцца натуральнай вобласцю распаўсюджання матылька. Сустракаецца паўсюдна на поўдзень ад паўночных лесотундр.

Насяляе лугі розных тыпаў, лясныя ўзлескі, паляны, высечкі, абочыны дарог, берагі рэк і ручаёў. Таксама часам можа сустракацца і ў антрапагенных біятопах — садах, парках і г. д. У стэпавай зоне становіцца рэдкім, тут від прымеркаваны да абалонных і байрачных лясоў і буйных лесапаркаў. Адсутнічае ў найбольш засушлівых раенах стэпавай зоны.

## Біялогія 
Усюды развіваецца ў адным пакаленні. Час лёту з сярэдзіны чэрвеня па пачатак верасня (на поўначы арэала). Пік колькасці прыпадае на канец чэрвеня — пачатак ліпеня.

Самка адкладае яйкі рассейваючы іх у палёце над кармавымі раслінамі. Вусень шэра-карычневы, з цёмнай лініяй. Актыўная ў начны час. Акукліванне адбываецца зблізку паверхні глебы. Кукалка ў друзлым кокане з шаўкавіны, развіваецца каля 18 дзён.

Катэгорыя:Аксамітніцы
Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1758 годзе
Катэгорыя:Насякомыя Еўразіі
Luidia

**Luidia** — род марскіх зорак з атрада Paxillosida. Вылучаецца ў манатыпнае сямейства *Luidiidae*. Адны з найбольш прымітыўных сучасных марскіх зорак.

## Апісанне 
Прамяні доўгія і гнуткія, абрамлены шматлікімі іголачкамі, іх колькасць у розных відаў вар'іруе ад 5 да 11. Афарбоўка звычайна няяркая шаравата- або зелянява-бурая. Амбулакральныя ножкі без прысосак. Папулы маюць выгляд галінаваных вырастаў, а не простых выгнутасцяў скуры, як у ва ўсіх астатніх марскіх зорак.

## Арэал і месца пражывання 
Жывуць на невялікіх глыбінях цёплых і трапічных мораў. Насяляюць пясчанае дно, па якому поўзаюць не толькі па яго паверхні, але і закапаўшыся ў тоўшчу пяску.

Катэгорыя:Сямействы ігласкурых
Катэгорыя:Марскія зоркі
Прыёрка (Кіеў)

**Прыёрка** () — мясцовасць на поўначы Кіева. Мяжуе на поўдні з Курэнёўкай, на захадзе — з Мастыцкім масівам, Ветранымі горамі і пасёлкам Шаўчэнкі, на поўначы — з Мінскім масівам, на ўсходзе — з Абалонь. Асноўныя вуліцы Прыёркі — Аўтазаводская і Вышгарацкая.

## Гісторыя 
Паселішча Прыёрка згадваецца з XVII стагоддзя. Заснавана каталіцкімі манахамі дамініканскага ордэна каля 1630 года. Назву па найбольш верагоднай версіі паходзіць ад слова «прыёр», што азначае «настаяцель манастыра», хоць у дакументах XVII—XVIII стагоддзяў фігуруе форма «Преварка» (што азначае «прыгарад»).

У сярэдзіне XVII стагоддзя тут знаходзілася загарадная рэзідэнцыя прыёра Пятра Развадоўскага — настаяцеля каталіцкага дамініканскага манастыра ў Кіеве, а вакол яе — каля двухсот сельскіх дамоў. Пасля вызваленчай вайны 1648—1657 гадоў гэтыя землі былі адабраныя ў каталікоў і перададзеныя у 1659 годзе Брацкам манастыру на Падоле, а ў 1701 годзе — Кіеўскім магістрату. Ужо ў канцы XVIII стагоддзя Прыёрка становіцца дачнай мясцовасцю Кіева, аднак у гарадскія межы яна ўвайшла толькі ў 1880 годзе.

## Сучасная забудова 
У 1960-80-х гадах Прыёрку амаль цалкам перапланавана і перабудавана. Ад старой забудовы засталіся Пакроўская царква, некалькі жылых дамоў, у тым ліку мемарыяльныя — музеі Фоція Красіцкага і «Хата на Прыёрке».

У 1960 году пачынаецца рэканструкцыя жылога фонду паміж вуліцай Прыёрскай і плошчай Тараса Шаўчэнкі, дзе быў пабудавана Вышгарадскі масіў. Агульная плошча рэканструкцыі склала 112 га, была забудавана новымі 5-ці і 9-ці павярховымі жылымі дамамі.

Забудова ў паўночным кірунку вялася ўздоўж Палярнай вуліцы. Тут на плошчы 65 га ў 1971—1975 гадах пабудавана 300 тыс. М ². жылога фонду, які прадстаўлены 9-ці павярховымі дамамі з цагляных блокаў і жалезабетонных панэляў і 16-ці павярховымі дамамі. Характэрным для гэтага масіва з’яўляецца значная колькасць дамоў для маласямейных (37,3 %). У 1989—1990 гадах забудавана мікрараён на вуліцах Беражанская і Пятра Панча.

У сярэдзіне 2000-х гадоў на Вышгарацкай вуліцы, каля парку Крысцерова Горка, было пачата будаўніцтва жылога комплексу «Паркавы горад».

## Спасылкі 
* Афіцыйны гарадскі сайт Кіева
* Вэб-энцыклапедыя Кіева.
Абутылон

**Абутылон** (*Abutilon*) — род вечназялёных аднагадовых і шматгадовых траў, паўкустоў, кустоў, часам невялікіх дрэў сямейства , у якім налічваецца больш за 200 відаў, у тым ліку больш за 10 эндэмічных відаў, якія растуць на Гавайскіх астравах, а таксама ў Індыі і Кітаі. Віды гэтага роду растуць у тропіках і субтропіках Паўднёвай Амерыкі, Афрыкі, Аўстраліі, Індыі і Кітая.

## Віды 
Паводле базы дадзеных *The Plant List*, род уключае 216 відаў, некаторыя з іх:

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Мальвавыя
Panolis flammea

**Panolis flammea** — від матылькоў з сямейства совак (*Noctuidae*). Шкоднік хвоі звычайнай, які паражае ігліцу. Распаўсюджаная амаль на ўсім арэале хвоі звычайнай ў Еўропе і Азіі.

## Апісанне 
Размах крылаў 30-35 мм. Асноўная афарбоўка грудзей і крылаў вар'іруецца ад бурай да шэра-карычневай. Від з'яўляецца вельмі зменлівым па афарбоўцы: ад аранжавай да чырвонай, шэрай і бялявай. Пярэднія крылы нясуць на сабе светлыя круглявыя, часам выгнутыя дробныя плямы і больш цёмны малюнак, які складаецца з цёмных папярочных і зігзагападобных тонкіх палосак.

Пупышкападобная пляма авальнай формы афарбавана ў белы колер. Заднія крылы шэра-чорнай афарбоўкі з дробнай цёмнай дыскальнай плямай у выглядзе рыскі. Падкраёвае поле вохрыстага колеру, к цэнтру ад краёвай лініі чырвона-карычневай афарбоўкі, часта з аранжавым адценнем. Мыхры крылаў плямістыя. На пярэднім краі грудзей праходзіць светлая палоска і некалькі светлых плям. Брушка шэра-жоўтага колеру, у самца з рабрыстым пашырэннем на канцы, у самкі — варонкападобна-тупа-завостранае.

Вусікі шчацінкападобныя, складаюцца з членікаў, пілападобных на знешнім баку. Вусікі самак простыя.

## Арэал 
Еўропа, Блізкі Усход, Еўрапейская частка Расіі (у лясной і лесастэпавай зоне еўрапейскай часткі Расіі), Урал, Заходняя і Усходняя Сібір, Далёкі Усход, ад Балтыкі да Ціхага акіяну, праз Урал, Алтай, Саяны, а таксама засяляе горы Сярэдняй Азіі, паўночную Манголію, Кітай, Карэю і Японію. На поўначы арэал абмежаваны кліматычнымі ўмовамі, таму від не заходзіць вышэй 63° паўночнай шыраты, на поўдні мяжа арэала праходзіць па поўдні Еўропы да паўночна-заходняй Украіны.

## Месцапражыванне 
Насяляе хваёвыя і змешаныя лясы.

## Біялогія 
Лёт матылькоў у залежнасці ад пагодных умоў і геаграфічнага ўчастка арэала пачынаецца ў канцы сакавіка, у больш халодных рэгіёнах ён можа працягвацца да пачатку чэрвеня. Пік лёту прыпадае на канец красавіка — пачатак мая. Матылі лётаюць у прыцемках пасля заходу сонца, пераважна над вяршынямі дрэў на працягу 30-45 хвілін.

Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1775 годзе
Катэгорыя:Насякомыя Еўразіі
Катэгорыя:Соўкі
Максім Восіпавіч Рапейка

{{Ваенны дзеяч
|імя              = Максім Восіпавіч Рапейка
|дата нараджэння  = 1907
|месца нараджэння = , Віцебская губерня, Расійская імперыя
|выява           = 
|шырыня          = 
|прыналежнасць   = 
|гады службы     = 1926—1940
|званне          = 
|род войскаў     = пяхота
|камандаваў      = батальёнам
|частка          =  
|бітвы           = Савецка-фінляндская вайна
|узнагароды      = {
 
}
{
 
}
|сувязі          = 
|у адстаўцы      = 
}}
**Максі́м Во́сіпавіч Рапе́йка** (—), удзельнік Савецка-фінляндскай вайны, камандзір 149-га асобнага разведвальнага батальёна   , Герой Савецкага Саюза, капітан.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў горадзе Полацку у сям'і служачага. Яўрэй. Адукацыя сярэдняя.

У РСЧА з 1926 года. Скончыў ваеннае пяхотнае вучылішча. Член УКП(б) з 1932 года. Удзельнік савецка-фінляндскай вайны 1939—1940 гадоў.

У канцы студзеня 1940 года батальён пад камандаваннем капітана Максіма Рапейкі заняў важную вышыню ў раёне чыгуначнай станцыі «Юханэс» (цяпер пасёлак Савецкі) і нанёс праціўніку значныя страты ў жывой сіле і баявой тэхніцы. Група байцоў на чале з камбатам М. В. Рапейка выбіла ворага са станцыі.

У баі за востраў Ласісаары (цяпер востраў Сцекляны, размешчаны побач з востравам Туркін-саар, цяпер — Аўчыны) 25 лютага 1940 года адважны афіцэр-разведчык загінуў смерцю храбрых. Пахаваны на месцы баёў.

## Узнагароды 
Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 21 сакавіка 1940 года «за ўзорнае выкананне баявых заданняў камандавання на фронце барацьбы з фінскай белагвардзейшчынай і праяўленыя пры гэтым адвагу і геройства» капітану Рапейке Максіму Восіпавічу пасмяротна прысвоена званне Героя Савецкага Саюза.

Узнагароджаны ордэнам Леніна.

## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Удзельнікі савецка-фінскай вайны
Катэгорыя:Пахаваныя ў Выбаргскім раёне
Катэгорыя:Загінулі ў баях савецка-фінляндскай вайны
Proceratium google

**Proceratium google** — від мурашак з падсямейства Proceratiinae, які жыве на Мадагаскары. Адкрыты Браянам Фішэрам з Каліфарнійскай акадэміі навук.

*Proceratium google* быў знойдзены ў 2005 годзе на гары ў паўночна-ўсходняй частцы Мадагаскара ().

Незвычайная форма брушка мурашкі. Вусікі 12-членікавыя. Сілкуецца выключна яйкамі павукоў.

Фішэр назваў мурашкі ў гонар Google, аддзячыўшы кампанію за праект Google Earth. У гэтую праграму можна інтэграваць дадзеныя праекта AntWeb  — базы дадзеных мурашак усяго свету, адным з распрацоўшчыкаў якой з'яўляецца Фішэр.

## Гл. таксама 
* Proceratium melinum

## Спасылкі 
* Артыкул Б. Фішэра
* Фатаграфія Proceratium google

Катэгорыя:Мурашкі
Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 2005 годзе