Бортнікаўскі сельсавет

**Бо́ртнікаўскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Бабруйскага раёна Магілёўскай вобласці. Цэнтр — аграгарадок (да 2009 года вёска) Вялікія Бортнікі.

## Структура 
Бортнікаўскі сельскі выканаўчы камітэт з’яўляецца выканаўчым і распарадчым органам на тэрыторыі Бортнікаўскага сельсавета і дзейнічае на аснове Канстытуцыі Рэспублікі Беларусь, Закон Рэспублікі Беларусь ад 04 студзеня 2010 года № 108-3 «Аб мясцовым кіраванні і самакіраванні ў Рэспубліцы Беларусь», іншых заканадаўчых актах.

У сельскім выканкаме працуюць 4 чалавекі: старшыня, кіраўнік справамі, спецыяліст 1-й катэгорыі і тэхнічны работнік. Дэпутацкі корпус Бортнікаўскага сельскага Савета дэпутатаў — 15 чалавек, якія праводзяць дэпутацкую дзейнасць у сваіх выбарчых акругах.
 
## Геаграфія 
Тэрыторыя Бортнікаўскага сельскага савета заходзіцца ў паўночна-ўсходняй частцы Бабруйскага раёна і займае плошчу 160,4 км², што складае каля 10 % ад агульнай плошчы раёна. Адлегласць ад аграгарадка Вялікія Бортнікі да Бабруйска складае 25 км, да чыгуначнай станцыі Цялуша на лініі Бабруйск — Жлобін — 12 км. На тэрыторыі сельсавета знаходзяцца значныя населеныя пункты — аграгарадкі Міхалёва 1, Іванаўка, вёска Малыя Бортнікі.

Праз землі сельсавета праходзяць аўтамабільныя дарогі:
*  Бабруйск — Рагачоў
*  Міхалёва 1 — Кавалі
*  Слабада — Плёсы
*  Малыя Бортнікі — Мартынаўка
*  Міхалёва 1 — Прагрэс
*  Барак — Іванаўка
*  Паўлавічы — Радуша
*  Ліпнякі — Паўлавічы

Ландшафт мясцовасці ўзгорыста-хвалісты, у паўднёва-заходняй частцы хвалісты з нязначнымі шыракаліста-яловымі і хваёвымі лясамі. Тэрыторыя знаходзіцца ў межах Алаўскай раўніны ўсходняй Перадпалескай правінцыі. Клімат цёплы, умерана вільготны. Сярэдняя тэмпература студзеня −6,5&nbsp;°C, ліпеня +18-18,5&nbsp;°C. Аршанскі артэзіянскі басейн. Рака Ала (левы прыток ракі Бярэзіны, басейн Дняпра) падзяляе тэрыторыю на 2 няроўныя часткі. На ўчастку прыкладна ў 15 км у межах тэрыторыі сельсавета рака каналізавана. Шматлікія дробныя рэчкі і ручаі каналізаваны (былыя рэчкі Рынейка, Такарня, Баршчоўка і іншыя).

## Гісторыя 
Гісторыя мясцовага самакіравання пачынаецца ў 60-ыя гады XIX стагоддзя. Пасля сялянскай рэформы 1861 года ў Бабруйскім павеце створана Бортнікаўская воласць. У склад валаснога сходу ўваходзілі сельскія і валасныя службовыя асобы, а таксама так званыя «дзясяцідворнікі» — выбраныя ад кожных дзесяці двароў. Валасны сход выбіраў валаснога старшыню, усіх старастаў, зборшчыкаў падаткаў, 1-2 засядацеляў і пісара, якія складалі валасное праўленне — выканаўчы орган сялянскага саслоўнага кіравання. Фактычна валасныя справы вялі валасны старшыня і пісар. Выбіраўся валасны старшыня на тры гады. Старшыня меў права адмовіцца ад пасады. Ён выконваў агульнапаліцэйскія (абˈяўленне распараджэнняў урада, нагляд за парадкам) і саслоўна-сялянскія абавязкі (скліканне валаснога сходу, нагляд за выкананнем павіннасцей).

Валасное кіраўніцтва засядала ў спецыяльным будынку — валасной управе. Яна адрознівалася ад звычайнай хаты большымі памерамі, шырокім ганкам, высокай страхой, вялікімі вокнамі, мела шырокі двор, на якім стаялі брычкі і павозкі, а ўнутры быў доўгі калідор з пакоямі на два бакі — кабінетамі чыноўнікаў.

У 1877 годзе ў склад Бортнікаўскай воласці Бабруйскага павета Мінскай губерні ўваходзілі 6 сельскіх абшчын — 26 вёсак, 2383 сялян. У розныя гады старшынямі воласці былі Павел Мазуронак, Іван Манько, Сцяпан Манько, Рыгор Каралёў.

З 1918 года ў Бортніках працаваў валасны рэвалюцыйны камітэт. З 29.08.1919 года да 10.08.1920 года ў Гомельскай губерні. Бортнікаўскі сельсавет утвораны 21 жніўня 1925 года ў складзе Бабруйскага 1-га раёна Бабруйскай акругі БССР. З 4 жніўня 1927 года ў складзе Бабруйскага раёна Бабруйскай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Бабруйскім раёне БССР. З 20 лютага 1938 года ў складзе Магілёўскай вобласці, з 20 верасня 1944 года — Бабруйскай вобласці, з 8 студзеня 1954 года — Магілёўскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Міхалёўскага сельсавета.

## Склад 
На тэрыторыі Бортнікаўскага сельсавета знаходзяцца 25 населеных пунктаў, 1277 дамашніх гаспадарак. Колькасць насельніцтва складае 2847 чалавек.

**Спіс населеных пунктаў Бортнікаўскага сельсавета**
(у дужках пазначана колькасць жыхароў станам на 2014 год)
* Азёры — вёска (43)
* Барак — пасёлак (36)
* Бірча — вёска (163)
* Бірча 1 — пасёлак (4)
* Бірча 2 — пасёлак (5)
* Воўчая Гара — вёска (22)
* Вялікія Бортнікі — аграгарадок (789)
* Жаваранкі — пасёлак (0)
* Іванаўка — аграгарадок (294)
* Койміна — вёска (35)
* Красная Дуброва — вёска (70)
* Крупічы — вёска (51)
* Лебядзёўка — вёска (31)
* Лейчыцы — вёска (59)
* Ліпнякі — пасёлак (4)
* Малінаўка — вёска (4)
* Малыя Бортнікі — вёска (382)
* Малыя Бортнікі — пасёлак (14)
* Марцінаўка — вёска (7)
* Міхалёва 1 — аграгарадок (667)
* Міхалёва 2 — вёска (51)
* Міхалёва 3 — вёска (59)
* Пустошка — вёска (16)
* Рыння — вёска (20)
* Узнога — вёска (49).

**Спіс былых населеных пунктаў**
* Азёрышча (далучана да Вялікіх Бортнікаў)
* Баранка (не існуе)
* Баршчова (не існуе)
* Будзішча (не існуе)
* Зялёны Гай (не існуе)
* Кальцо (не існуе)
* Культура (далучаны да Іванаўкі)
* Курыны Стан (не існуе)
* Кухенька (далучана да Бірчы)
* Лёдкаўка (не існуе)
* Моклішча (не існуе)
* Найледбін (далучаны да Іванаўкі)
* Селянін (далучаны да Іванаўкі)
* Сеяны Хвойнік (не існуе)
* Юрздыка, ён жа Новы Гарадок (далучана да Міхалёва 1)
* 10-ы Акцябр (далучаны да Іванаўкі)

## Насельніцтва 
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 2954 чалавекі, з іх 95,1 % — беларусы, 3,6 % — рускія, 0,8 % — украінцы; паводле перапісу 2019 года — 2516 чалавек.

## Сацыяльна-гаспадарчая сфера 
На тэрыторыі сельсавета дзейнічаюць СВК «Гігант» (цэнтральная сядзіба ў аграгарадку Вялікія Бортнікі), СВК "Калгас імя Дзяржынскага (цэнтральная сядзіба ў аграгарадку Міхалёва 1), фермерскія гаспадаркі «Міхалёва», «Белая Русь», «Малочная даліна».

**Установы адукацыі**
* Міхалёўскі УПК дзіцячы сад-сярэдняя школа
* Бортнікаўскі дзіцячы сад
* Бортнікаўская сярэдняя школа
* Сацыяльны педагагічны цэнтр Бабруйскага раёна
**Установы аховы здароўя**
* Бортнікаўская амбулаторыя урача агульнай практыкі
* Міхалёўская участковая бальніца
* Іванаўскі фельчарска-акушэрскі пункт
**Установы культуры**
* Бортнікаўскі СДК
* Міхалёўскі СДК
* Іванаўскі СДК
* Бібліятэкі у аграгарадках Вялікія Бортнікі, Міхалёва 1, Іванаўка, вёсцы Малыя Бортнікі
**На тэрыторыі сельсавета таксама знаходзяцца:**
* Аддзяленні паштовай сувязі «Вялікія Бортнікі», «Міхалёва», «Іванаўка»
* Аддзяленні АСБ «Беларусбанк» № 5 у Вялікіх Бортніках, № 16 ў Міхалёве 1
* Комплексна-прыёмныя пункты бытавога абслугоўвання насельніцтва ў аграгарадках Вялікія Бортнікі, Міхалёва 1, Іванаўка
* Магазіны ў аграгарадках Вялікія Бортнікі, Міхалёва 1, Іванаўка, у вёсках Малыя Бортнікі, Бірча, пасёлку Барак.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Беларуская энцыклапедыя ў 18 тамах. Т. 18. Кніга II — Мн.: БелЭн, 2004
* Гарады і вёскі Беларусі. Магілёўская вобласць. кніга 1. Мн. Беларуская Энцыклапедыя імя Петруся Броўкі. 2008
* Памяць. Бабруйскі раён. Мн. Беларуская Энцыклапедыя. 1998
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.


Катэгорыя:Былыя сельсаветы Бабруйскага 1-га раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1925 годзе