Івянецкае графства

**Івянецкае графства** — аб’яднанне прыватнаўласніцкіх маёнткаў, створанае падскарбіем літоўскім Янам Міхалам Салагубам у 1743 годзе пасля законна выйгранага судовага працэсу аб Івянцы.

## Гісторыя 
Мястэчка Івянец стала уласнасцю Салагубаў ужо ў XVI стагоддзі. Па заканчэнні судовага працэсу ў 1743 годзе і па дакупцы маёнтка Старынкі Івянецкія (1745 год) і выкупе шэрагу навакольных шляхецкіх маёнткаў ва ўласнасці Салагубаў апынуліся зямельныя абшары, у цэнтры якіх знаходзіўся Івянец і якія сталі называцца Івянецкім графствам.

Івянецкае графства было арганізавана сынам Яна Міхала — Антоніем Салагубам, генералам артылерыі, жанатага з Брыгітай Радзівіл, дачкой Мікалая Фаустына Радзівіла. Пасля смерці бацькі ў 1748 годзе Антоні атрымаў у спадчыну графства. Пасля смерці Антонія спадчынніцай стала яго ўдава, а пасля яе — унук падскарбія, Ежы Салагуб. Пасля смерці Ежы Салагуба графства ўзяла ў спадчыну яго ўдава Марыяна, у другім шлюбе жонка Алаіза Фрыдэрыка Бруля, старосты варшаўскага.

Пасля яе заўчаснай смерці ў 1782 годзе, Івянец стаў спадчынай непаўналетняй праўнучкі падскарбія Салагуба, Юзэфы Салагуб. У 1783—1784 гадах адбываўся працэс у Галоўным Трыбунале ў Вільні і працэс эксдывізарскі ў Івянцы па ўрэгуляванні запазычанасцей, зробленых яшчэ пры жыцці Ежы Салагуба.

### Уладальнікі Івянецкага графства 
* **Антоні Салагуб** (каля 1710—1759) — генерал літоўскай артылерыі, староста азярышчанскі (1744—1759), пасэсар івянецкі (1744—1748), уладальнік Івянецкага графства, Ільскага графства і Старынак (1748—1759)
* **Брыгіта Радзівіл** (1727—1773) — жонка Антонія Салагуба, уладальніца Івянецкага і Ільскага графстваў (1759—1773)
* **Ежы Салагуб** (1751—1777) — сын Антонія Салагуба і Брыгіты Радзівіл, стараста эйшышскі (1775—1777), уладальнік Івянецкага графства (1773—1777)
* **Марыяна Патоцкая** (1754—1782) — жонка Ежы Салагуба, уладальніца Івянецкага графства (1777—1782)
* **Юзэфа Дарота Салагуб** (1777—1828) — дачка Ежы Салагуба і Марыяны Патоцкай, ўладальніца Івянецкага графства (1782—1802), замужам за Станіславам Патоцкім і Тадэвушам Тышкевічам
Пасля Юзэфы Салагуб Івянец у пачатку XIX стагоддзя перайшоў ва ўласнасць роду Плявакаў.

## Апісанне  
Станам на 1784 год графства аб’ядноўвала наступныя вёскі і фальваркі:

* У парафіі Івянец: Абрамаўшчына, Амбражэі, Баравікоўшчына, Васішкі, Войткаўшчына, Грабоўшчына, Дзякоўшчына, Замасцяны, Івянец, Казарэзы, Канаплічы, Каралеўшчына, Кіхіцкі, Клепачы, Мазулеўшчына, Мандроўшчына, Маскалеўшчына, Мешкуці, Мядоўшчына, Пупкі, Рудзеўшчына, Рудня, Станюшкі, Таўканы, Ткачы, Часнакі, Шыкуці;
* У парафіі Камень: Адамкі, Вуглы, Пагарэлка, Сівіца (двор), Сівіца (вёска), Скіпароўцы.

Адначасова на тэрыторыі графства былі маёнткі, якія належалі каталіцкай царкве:
* Курдуны — належалі францысканскаму кляштару ў Івянцы (вёска і карчма, на поўнач за вялікую мілю)
* Пакуці — належалі францысканскаму кляштару ў Івянцы (фальварак, карчма, сажалка, 2 млыны, некалькі паселішч (хутароў) на поўнач за паўмілі))
* Юржышкі — належалі івянецкаму пробашчу пры гасцінцы менскім за тры мілі на паўднёвы усход

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Jerzy Sołłohub h. Prawdzic. genealogia.plewako.pl. [dostęp 2013-07-18].
* Marianna Potocki h. Pilawa. genealogia.plewako.pl. [dostęp 2013-07-18].
* Józefa Sołłohub h. Prawdzic. genealogia.plewako.pl. [dostęp 2013-07-18].
* Krol Bronislaw Wladyslaw Szkola jako instytucja wychowawzca w srodowisku malomestaczkowym(na tle konkretnego srodowiska — Iwenec). — Warszawa,1938 r.
* Stanisław J. Plewako: Dekret eksdywizyjny Hrabstwa Iwienieckiego z 1784 r. . iwieniec.eu. [dostęp 2013-07-18].
* Stanisław J. Plewako: Inwentarz Iwieńca 1780 r.. iwieniec.eu. [dostęp 2013-07-18]
* Stanisław J. Plewako: Herb Hrabstwa Iwienieckiego. iwieniec.eu. [dostęp 2013-07-18].
* Uchwała Towarzystwa Rodu Plewako nr 2/2011 z dnia 26 września 2011 r. w sprawie ustanowienia herbu Hrabstwa Iwienieckiego i warunków jego używania (dostęp 2013-07-18
* Zygmunt Gloger: *Encyklopedia staropolska ilustrowana*. Warszawa: P. Laskauer i W.

Катэгорыя:Івянец
Катэгорыя:Эканоміка Вялікага Княства Літоўскага