open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Плакальшчыцы (грабніца Рамасэ)

**Плакальшчыцы** — старажытнаегіпецкі насценны роспіс, які знаходзіцца ў грабніцы вяльможы Рамасэ, якая з'яўляецца часткай Фіванскага некропаля.

## Апісанне 
Сцэна ўключана ў каляровы роспіс паўднёвай сцяны, дзе намаляваная пахавальная працэсія з плакальшчыц.

Жанчыны намаляваныя ў блакітных туніках, што спадаюць хвалістымі лініямі ў падоўжным кірунку, што стварае адчуванне вібрацыі і ўзмацняе выраз болю ў постацях. Глыбока устрывожаныя плакальшчыцы працягваюць рукі да нябёсаў у знак малітвы багам, між тым як на іх тварах праступаюць буйныя слязінкі.

Катэгорыя:XIV стагоддзе да н.э.
Катэгорыя:Фрэскі
Катэгорыя:Мастацтва Старажытнага Егіпта
Катэгорыя:Фіванскія некропалі
Шэмахінскае землетрасенне (1859)

**Шэмахінскае землетрасенне** - землетрасенне, адбылося 2 снежня 1859 года ў Шэмахінскай губерні (тэрыторыя сучаснага Азербайджана). Землятрусам была разбурана Шэмаха, пасля чаго цэнтр губерні быў пераведзены ў Баку, а сама губерня перайменавана ў Бакінскую.

Катэгорыя:Землятрусы ў Азербайджане
Катэгорыя:Снежань 1859 года
Катэгорыя:Падзеі 2 снежня
Баяры (Брэсцкі раён)

**Баяры** — былая вёска ў Брэсцкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіла ў склад Лышчыцкага сельсавета.

## Гісторыя 
У XIX ст. вёска ў Брэсцкім павеце Гродзенскай губерні. Уваходзіла ў склад дзяржаўнага маёнтка Марозавічы.

У 1905 годзе вёска ў Лышчыцкай воласці Брэсцкага павета Гродзенскай губерні.

Паводле Рыжскага мірнага дагавора 1921 года ў складзе Польшчы, у Лышчыцкай гміне Брэсцкага павета Палескага ваяводства.

З 1939 года ў складзе БССР. У Вялікую Айчынную вайну 3 вяскоўцы загінулі, 1 прапаў без вестак.

4 верасня 1972 года далучана да вёскі Цюпрыкі.

## Насельніцтва 
* **XIX стагоддзе**:
** 1858 — 84 сялянскія душы.
** 1886 — 33 двары, 195 жыхароў.
* **XX стагоддзе**:
** 1905 — 201 жыхар.
** 30 верасня 1921 — 18 двароў, 76 жыхароў.

## Вядомыя асобы 
* Любоў Лук’янаўна Нічыпарук (1923—2012) — Герой Сацыялістычнай Працы (1966).

## Літаратура 
* 

## Спасылкі
Завосце

**Заво́сце** (, ) — былая вёска ў Брэсцкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіла ў склад Радваніцкага сельсавета.

## Гісторыя 
У пачатку XX ст. вядома як фальварак у Радваніцкай воласці Брэсцкага павета Гродзенскай губерні.

Паводле ўмоў Рыжскага мірнага дагавора 1921 года ў складзе Польшчы, у Радваніцкай гміне Брэсцкага павета Палескага ваяводства.

З 1939 года ў БССР.

Скасавана 20 чэрвеня 1988 года.

## Насельніцтва 
* **XX стагоддзе**:
** 1905 — 9 жыхароў.

## Літаратура 
*
Калодна (Брэсцкі раён)

**Калодна** — былая вёска ў Брэсцкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіла ў склад Клейнікаўскага сельсавета.

## Гісторыя 
У XIX ст. вёска ў Брэсцкім павеце Гродзенскай губерні, уваходзіла ў склад маёнтка Церабунь. Уласнасць графа Грабоўскага. Адносілася да Пецькаўскай сельскай грамады. У пачатку XX ст. вёска ў Матыкальскай воласці Брэсцкага павета Гродзенскай губерні.

Паводле ўмоў Рыжскага мірнага дагавора 1921 года ў складзе Польшчы, у Матыкальскай гміне Брэсцкага павета Палескага ваяводства.

З 1939 года ў складзе БССР, у калгасе «Пагранічнік» (цэнтр — вёска Клейнікі).

## Насельніцтва 
* **XIX стагоддзе**:
** 1858 — 231 сялянская душа.
* **XX стагоддзе**:
** 1905 — 87 жыхароў.
** 1921 — 52 будынкі, 253 жыхары.
* **XXI стагоддзе**:

## Літаратура 
* 

## Спасылкі
Кунахі

**Куна́хі** — былая вёска ў Брэсцкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіла ў склад Мухавецкага сельсавета.

## Гісторыя 
У XIX ст. вядомы як засценак у складзе маёнтка Вулька ў Брэсцкім павеце Гродзенскай губерні. Уласнасць пана Гутоўскага. Засценак адносіўся да сельскай грамады. У пачатку XX ст. вёска ў Камянец-Жыровіцкай воласці Брэсцкага павета Гродзенскай губерні.

Паводле Рыжскага мірнага дагавора 1921 года ў складзе Польшчы, у Камянец-Жыровіцкай гміне Брэсцкага павета Палескага ваяводства.

З 1939 года ў складзе БССР. У 1976 годзе злілася з вёскай Камяніца-Жыравецкая.

## Насельніцтва 
* **XIX стагоддзе**:
** 1870 — 63 жыхары.
* **XX стагоддзе**:
** 1921 — 1 гаспадарка, 3 жыхары.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Камяніца Жыравецкая
Лашнёва

**Лашнёва** — былая вёска ў Брэсцкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіла ў склад Дамачаўскага сельсавета.

## Гісторыя 
У XIX ст. вёска ў Брэсцкім павеце Гродзенскай губерні. Уваходзіла ў склад маёнтка Дзям'янічы, якім валодаў пан Р. Гажыц. У 1905 годзе ў Турнянскай воласці Брэсцкага павета Гродзенскай губерні.

Паводле Рыжскага мірнага дагавора 1921 года ў складзе Польшчы, уваходзіла ў Турнянскую гміну Брэсцкага павета Палескага ваяводства.

З 1939 года ў БССР.

## Насельніцтва 
* **XIX стагоддзе**:
** 1870 — 174 жыхары.
* **XX стагоддзе**:
** 1905 — 118 жыхароў.
** 30 верасня 1921 — 5 двароў, 30 жыхароў.
* **XXI стагоддзе**:

## Літаратура 
* 

## Спасылкі
Максімы

**Максі́мы** — былая.

4 верасня 1972 года далучана да вёскі Збірагі.

## Насельніцтва 
* **XIX стагоддзе**:
** 1858 — 83 сялянскія душы.
* **XX стагоддзе**:
** 1905 — 143 жыхары.
** 30 верасня 1921 — 13 двароў, 64 жыхары.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Збірагі
Малькі (Брэсцкі раён)

**Малькі́** — былы.

4 верасня 1972 года далучаны да вёскі Вялікія Косічы.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі
Муры (вёска)

**Муры** — былая вёска ў Брэсцкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіла ў склад Радваніцкага сельсавета.

## Гісторыя 
Паводле Рыжскага мірнага дагавора 1921 года ў складзе Польскай Рэспублікі, уваходзіла ў Радваніцкую гміну Брэсцкага павета Палескага ваяводства.
З 1939 года ў БССР. 4 верасня 1972 года злілася з вёскай Малыя Радванічы.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Малыя Радванічы
Сычыкі (Брэсцкі раён)

**Сычыкі** — былая вёска ў Брэсцкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіла ў склад Лышчыцкага сельсавета.

## Гісторыя 
У канцы XVIII — пачатку XIX ст. вёска — цэнтр маёнтка княгіні Яблонскай (у першым шлюбе Сапега) у Брэсцкім павеце Слонімскай, з 1797 года — Літоўскай, з 1801 года — Гродзенскай губерні. Паводле рэвізіі 1833 года ў маёнтку, складаўся з фальварка і аднайменнай вёскі. Уласнасць графіні П. Грабоўскай. У 1905 годзе вёска у Лышчыцкай воласці Брэсцкага павета. Непадалёку ад яе знаходзіўся маёнтак.

Паводле Рыжскага мірнага дагавора 1921 года ў складзе Польшчы, у Лышчыцкай гміне Брэсцкага павета Палескага ваяводства.

З 1939 года ў БССР.

4 верасня 1972 года далучана да вёскі Вельямовічы.

## Насельніцтва 
* **XIX стагоддзе**:
** 1833 — 81 прыгонны селянін.
** 1846 — 10 двароў, 71 жыхар.
* **XX стагоддзе**:
** 1905 — 135 жыхароў, у маёнтку — 44 жыхары.
** 30 верасня 1921 — 11 двароў, 41 жыхар.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі
Дуброўка (Брэсцкі раён)

**Дуброўка** — былая вёска ў Брэсцкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіла ў склад Матыкальскага сельсавета. Уключана ў межы Брэста.

## Гісторыя 
У пачатку XX ст. ў Косіцкай воласці Брэсцкага павета Гродзенскай губерні.

Згодна з умовамі Рыжскага мірнага дагавора 1921 года ў складзе Польшчы, у Косіцкай гміне Брэсцкага павета Палескага ваяводства.

З 1939 года ў складзе БССР.

## Насельніцтва 
* **XX стагоддзе**:
** 1905 — 67 жыхароў.
** 1921 — 13 двароў, 83 жыхары.
** 1959 — 223 жыхароў.
** 1970 — 495 жыхароў.
* **XXI стагоддзе**:

## Літаратура 
* 

## Спасылкі
Дубраўка (Дубраўскі сельсавет)

**Ду́браўка** (, ) — аграгарадок у Пухавіцкім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Дубраўскага сельсавета. Месціцца за 10 км на поўдзень ад Мар’інай Горкі, 65 км ад Мінска, каля ракі Таль.

## Назва 
Паселішча, верагодна, заснавана ва ўрочышчы, дзе расло шмат дубоў.

## Гісторыя 
### Ранняя гісторыя 
У XVIII стагоддзі ў Менскім павеце Менскага ваяводства Вялікага Княства Літоўскага, паселішча адносілася да маёнтка Навасёлкі ўласнасці Барэцкай.

У выніку другога падзелу Рэчы Паспалітай 1793 года тэрыторыя апынулася ў складзе Расійскай імперыі. У XIX стагоддзі ў Ігуменскім павеце Мінскай губерні. У 1885 годзе ўрочышча ў Амяльнянскай воласці Ігуменскага павета. У 1897 годзе былі аднайменныя фальварак і вартоўня.

Паводле перапісу 1917 года былі аднайменныя маёнтак і ўрочышча.

### Найноўшы час 
З канца лютага 1918 года тэрыторыя акупаваная войскамі Германскай імперыі. 25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. Жыхары Амяльнянскай воласці накіроўвалі звароты ў Народны Сакратарыят Беларусі са скаргамі на дзеянні нямецкіх акупацыйных улад. У снежні 1918 года занята Чырвонай Арміяй, з 1 студзеня 1919 года ў адпаведнасці з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Савецкай Беларусі, з 27 лютага 1919 года — у ЛітБел ССР. У час польска-савецкай вайны ў жніўні 1919 — ліпені 1920 гадоў пад акупацыяй Польшчы (Мінская акруга ГУУЗ).

З 31 ліпеня 1920 года ў Беларускай ССР. У 1926 годзе паселішча мела статус пасёлка. У пачатку 1930-х праведзена прымусовая калектывізацыя, створаны калгасы «Краіна Саветаў» і «Спаборнік», працавалі 2 кузні.

У Другую сусветную вайну з канца чэрвеня 1941 года да 3 ліпеня 1944 года пад акупацыяй Германіі. У жніўні 1941 года пасёлак спалены, загінула 7 жыхароў. Пасля вайны населены пункт адноўлены.

У 1960 годзе былі вёскі Дубраўка 1 і Дубраўка 2 у Сінчанскім сельсавеце.

З 23 ліпеня 1984 года цэнтр сельсавета.

## Насельніцтва 
* 1897 год — фальварак, 29 жыхароў; вартоўня, 5 жыхароў
* 1917 год — маёнтак, 42 жыхары; урочышча, 5 жыхароў
* 1926 год — 20 гаспадарак, 99 жыхароў
* 1960 год — Дубраўка 1, 131 жыхар; Дубраўка 2, 135 жыхароў
* 2002 год — 268 двароў, 858 жыхароў
* 2010 год — 275 гаспадарак, 824 жыхары
* 2012 год — 274 гаспадаркі, 813 жыхароў
* 2019 год — 730 жыхароў

## Інфраструктура 
### Эканоміка 
* Ашчадная каса
* Аддзяленне сувязі
* Рамонтна-механічныя майстэрні
* Крама

### Адукацыя 
* Дубраўская сярэдняя школа

### Культура 
* Бібліятэка
* Дом культуры

### Медыцына 
* Амбулаторыя
* Ветэрынарны ўчастак

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 

Катэгорыя:Населеныя пункты Пухавіцкага раёна
Катэгорыя:Вёскі Беларусі, цалкам або часткова знішчаныя нацыстамі
Мірка Іваніч

**Мірка Іваніч** (, нар. , Бачкі-Ярак, Сербія) — сербскі і чарнагорскі футбаліст, паўабаронца бялградскай «Црвены Звезды» і нацыянальнай зборнай Чарнагорыі.

## Клубная кар’ера 
Мірка з’яўляецца выхаванцам «Вайводзіны» з Нові-Сада. У 2012 годзе быў аддадзены ў арэнду тэрмінам на адзін год у «Пролетар», які выступаў у Першай лізе Сербіі. Дэбютны матч правёў 22 верасня 2012 года супраць «Младасці», выйшаўшы на замену ў канцы сустрэчы. 10 лістапада адзначыўся першым забітым голам у гульні з клубам «Чукарычкі». Усяго ў сезоне 2012/13 паўабаронца прыняў удзел у 24 гульнях і забіў 5 мячоў. Улетку 2013 года, вярнуўшыся ў «Вайводзіну», Мірка дэбютаваў у еўракубках, з’явіўшыся на полі ў канцы сустрэчы кваліфікацыі Лігі Еўропы з венгерскім клубам «Гонвед». Неўзабаве Іваніч ізноў быў арандаваны «Пролетарам».

У канцы восені 2013 года ў сувязі з рашэннем кіраўніцтва «Вайводзіны» аб амаладжэнні складу Іваніч быў адкліканы з арэнды. 22 сакавіка 2014 года правёў дэбютную гульню за клуб з Нові-Сада. 3 мая 2014 года ў гульні з «Яварам» адзначыўся забітым мячом, які стаў для Міркі першым у Суперлізе Сербіі.

Іваніч стаў уладальнікам Кубка Сербіі 2013/2014, прыняўшы ўдзел у фінальным матчы з «Ягодзінай», у якім паўабаронца запісаў на свой рахунак галявую перадачу.

2 лютага 2016 года было абвешчана аб пераходзе серба ў беларускі БАТЭ. У складзе барысаўскага клуба замацаваўся ў аснове на пазіцыі атакуючага паўабаронцы. У сезоне 2017 канчаткова асвоіўся ў складзе барысаўчан, у жніўні 2017 года ў двух матчах плэй-оф Лігі Еўропы забіў 3 галы ў браму «Александрыі», чым дапамог БАТЭ выйсці ў групавы этап, дзе 28 верасня паразіў браму лонданскага «Арсенала» (выніковы лік 2:4).

У сакавіку 2018 года падоўжыў кантракт з БАТЭ. У сезоне 2018 стаў найлепшым бамбардзірам каманды з 14 галамі ва ўсіх турнірах.

У лютым 2019 года за 1,3 млн еўра перайшоў у бялградскую «Црвену Звезду».

## Міжнародная кар’ера 
30 сакавіка 2015 года згуляў свой адзіны матч за моладзевую зборную Сербіі, выйшаўшы на замену ў канцы таварыскага матчу з Італіяй (1:0). Улетку таго ж года ў складзе зборнай паехаў на моладзевы чэмпіянат Еўропы ў Чэхію, але так і не з’явіўся на полі.

У сакавіку 2017 года быў запрошаны ў нацыянальную зборную Чарнагорыі, у складзе якой дэбютаваў 26 сакавіка 2017 года ў адборачным матчы чэмпіянату свету 2018 супраць Польшчы (1:2).

## Дасягненні 
*   Чэмпіён Сербіі (5): 2019, 2020, 2021, 2022, 2023
*  Уладальнік Кубка Сербіі (4): 2014, 2021, 2022, 2023
*   Чэмпіён Беларусі (3): 2016, 2017, 2018
*  Уладальнік Суперкубка Беларусі (2): 2016, 2017
*  У спісе 22 найлепшых футбалістаў чэмпіянату Беларусі (2): 2017, 2018

## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісты Сербіі
Катэгорыя:Футбалісты Чарнагорыі
Катэгорыя:Ігракі зборнай Чарнагорыі па футболе
Катэгорыя:Ігракі ФК Црвена Звезда
Катэгорыя:Ігракі ФК БАТЭ
Катэгорыя:Ігракі ФК Вайводзіна
Катэгорыя:Ігракі ФК Пролетар Нові-Сад
Шэмахінскае землетрасенне (1902)

**Шэмахінскае землетрасенне** — землетрасенне, адбылося 31 студзеня 1902 года, з магнітудай 6,9, на тэрыторыі Бакінскай губерні (сучасны Азербайджан). Самым моцны землятрус за ўсю гісторыю горада Шэмаха, быў разбураны амаль увесь горад, пахаваны пад яго развалінамі звыш 3000 чалавек. Каля 4 000 дамоў было разбурана.

Shemakha 1902 ruins of building.jpg|
Shemakha 1902 ruins.jpg|
Shemakha 1902.jpg|

## Спасылкі 
* Шемахинское землетрясение 1902 года
* March 15, 1902. The New York Times
* March 12, 1902. The New York Times
* National Geophisical Data Center

Катэгорыя:Землятрусы ў Азербайджане
Катэгорыя:Студзень 1902 года
Катэгорыя:Падзеі 31 студзеня
Шэмахінскае землетрасенне

* Шэмахінскае землетрасенне, 1667
* Шэмахінскае землетрасенне, 1859
* Шэмахінскае землетрасенне, 1902
Мазамбік (востраў)

**Мазамбі́к** () — востраў на поўначы Мазамбіка. Плошча сушы — 1,5 км². Насельніцтва (2005 г.) — 14 000 чал.

Ад назвы вострава пайшло найменне краіны Мазамбік. У 1991 г. востраў Мазамбік унесены ў спіс сусветнай спадчыны ЮНЕСКА.

## Геаграфія 
Востраў Мазамбік месціцца ў Мазамбікскім праліве у 1473,4 км на паўночны ўсход ад Мапуту, сталіцы Мазамбіка, усяго ў 3,36 км ад усходняга берага Афрыканскага кантынента, з якім злучаны з дапамогай моста. Даўжыня з паўднёвага захаду на паўночны ўсход — 3 км. Найбольшая шырыня — 490 м. Большую частку паверхні вострава займаюць гарадскія пабудовы.

Клімат трапічны пасатны. Спякотны сезон доўжыцца з кастрычніка да красавіка, калі сярэняя дзённая тэмпература трымаецца каля +27 °C — +29 °C. Са студзеня да сакавіка ідуць моцныя дажджы. Час з чэрвеня да верасня лічыцца сухім сезонам.

## Гісторыя 
З XI ст. востраў Мазамбік з’яўляўся важным гандлёвым цэнтрам арабаў і суахілі каля ўсходняга ўзбярэжжа Афрыкі. У канцы XV ст. ён уяўляў сабой асобную дзяржаву на чале з султанам Алі Мусой Мбікі.

У 1498 г. падчас сваёй першай вандроўкі ў Індыю востраў наведаў партугальскі мараплавец Васка да Гама, які даў яму сучасную назву. У 1507 г. партугальская ваенная экспедыцыя на чале з Трыстанам да Кунья захапіла Мазамбік і выгнала мясцовых жыхароў-суахілі. Партугальцы пераўтварылі востраў у свой стратэгічны марскі пункт на шляху праз Мазамбікскі праліў у Індыйскі акіян. У 1558 г. італьянскія архітэктары ўзвялі на поўначы Мазамбіка моцную крэпасць Сан-Себасцьян. Яна вытрымала марскую блакаду і аблогу галандцамі ў 1607 г. і 1608 г. Да 1898 г. востраў Мазамбік з’яўляўся афіцыйным цэнтрам партугальскіх каланіяльных валоданняў на паўднёвым усходзе Афрыкі.

У 1975 г. увайшоў у склад незалежнай дзяржавы Мазамбік.

## Славутыя мясціны 
Востраў Мазамбік — адзін з галоўных цэнтраў турызму ў краіне Мазамбік. У 1991 г. востраў Мазамбік унесены ў спіс сусветнай спадчыны ЮНЕСКА. Наведвальнікаў тут цікавяць гісторыка-архітэктурныя каштоўнасці, у тым ліку:
* **Каланіяльная рэзідэнцыя** — помнік архітэктуры XVIII ст. Часткай комплекса каланіяльнай адміністрацыі лічыцца сабор Св. Паўла.

Island of Mozambique.jpg|
Island of Mozambique - Former Colonial Government Residence.gif|

* **Крэпасць Сан-Себасцьян** на поўначы вострава Мазамбік, пабудаваная ў 1558 г. італьянскімі дойлідамі.

Fortaleza de São Sebastião-02.jpg|
Chapel of Nossa Senhora de Baluarte.jpg|
São Sebastião Fortress - View.jpg|

* **Умацаванне на востраве Сан-Ларэншу** каля паўднёвага берага. У каланіяльныя часы выкарыстоўвалася як крэпасць і месца зняволення.

Fort São Lourenço - Mozambique Island.jpg|

На востраве Мазамбік таксама існуюць некалькі музеяў, мячэць, індуісцкі храм, касцёлы XVII — XX стст.

## Спасылкі 
* Сайт ЮНЕСКА
* Афіцыйны сайт 
* Гісторыя і славутыя мясціны 

Катэгорыя:Астравы Індыйскага акіяна
Катэгорыя:Астравы Афрыкі
Мазамбік
Катэгорыя:Астравы Мазамбіка
Мазамбік
Касцёл Святога Войцеха (Альшэва)

**Касцёл Святога Войцеха** — колішні каталіцкі храм у Альшэва Бярозаўскага раёна.

## Гісторыя 
Касцёл з фамільным склепам Пуслоўскіх пабудаваны ў 1809 годзе. У касцёле захоўваўся рарытэтны збор абразоў, вядомы па фотаздымках 1927 года. Таксама там пахаваны Францішак-Ксаверы Друцкі-Любецкі, (1778—1846), брат жонкі Войцеха, удзельнік італьянскага паходу А. Суворава (1799), міністр фінансаў Царства Польскага, прах якога быў перавезены з Пецярбургу.

Пасля 1863 года касцёл быў перабудаваны ў царкву

Храм узарваны ў 1960-х гадах савецкай уладай. Захаваўся толькі фрагмент сцяны.

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Колішнія касцёлы Брэсцкай вобласці
Катэгорыя:Альшэва (Бярозаўскі раён)
Катэгорыя:Касцёлы Бярозаўскага раёна
Катэгорыя:З’явіліся ў 1809 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 1960-я гады
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Беларусі, знішчаныя савецкай уладай
Катэгорыя:1809 год у Беларусі
Віктар Генеў

**Віктар Віктараў Генеў** (; нар. , , Балгарыя) — балгарскі футбаліст, абаронца сафійскай «Славіі».

## Клубная кар’ера 
Выхаванец клуба «Леўскі», кар’еру пачаў у арэндзе ў клубе другога дывізіёна «Мантана». Вярнуўшыся з арэнды, 19 сакавіка 2008 дэбютаваў у складзе «Леўскі» ў матчы супраць плоўдзіўскага «Лакаматыва» (0:1). У 2009 годзе разам з «Леўскі» стаў чэмпіёнам і ўладальнікам Суперкубка Балгарыі, гуляў у Лізе чэмпіёнаў.

У чэрвені 2010 года перайшоў у іншы сафійскі клуб, «Славію», з якой дайшоў да фінала Кубка Балгарыі. Улетку 2011 года на правах арэнды перайшоў у самарскія «Крылы Саветаў», пазней гуляў ва Украіне за «Александрыю». Улетку 2012 года вярнуўся ў «Славію», гуляў там яшчэ паўтары гады.

У студзені 2014 года падпісаў кантракт з казахстанскім клубам «Спартак» (Семей), які выйшаў у Прэм’ер-лігу. Адгуляўшы сезон у Казахстане, у лютым 2015 года папоўніў склад шатландскага «Сент-Мірэна», але той па выніках сезона 2014/15 страціў месца ў Прэм’ершыпе, пасля чаго Генеў пакінуў клуб. У верасні 2015 года далучыўся да румынскага «Петралула».

У лютым 2016 года падпісаў кантракт з мінскім «Дынама». Аднак, у пачатку сезона выбыў з-за траўмы, а пасля аднаўлення не здолеў праявіць сябе ў асноўным складзе, у выніку згуляў толькі ў двух матчах чэмпіянату. 12 ліпеня 2016 года кантракт «Дынама» з абаронцам быў разарваны.

У верасні 2016 года стаў іграком «Леўскі». У лютым 2017 года перабраўся ў «Боцеў». Дапамог «Боцеву» выйграць Кубак Балгарыі, калі каманда з Плоўдзіва ў фінале 24 мая 2017 года перамагла «Лудагорац» з лкам 2:1. У жніўні 2017 года перайшоў у ізраільскі клуб «Ашдод». У лістападзе 2018 года вярнуўся ў Балгарыю, стаўшы іграком «Чэрна Мора».

У чэрвені 2019 года перабраўся ў «Бярое» са Стара-Загоры, дзе часцей выхадзіў на замену, а ў чэрвені 2020 года вярнуўся ў «Боцеў», дзе замацаваўся ў складзе. У чэрвені 2023 года перайшоў у сафійскую «Славію».

## Міжнародная кар’ера 
Выступаў за моладзевую зборную Балгарыі.

## Дасягненні 
*   Чэмпіён Балгарыі: 2008/09
*   Бронзавы прызёр чэмпіянату Балгарыі: 2021/22
*  Уладальнік Кубка Балгарыі: 2017
*  Уладальнік Суперкубка Балгарыі (3): 2007, 2009, 2017

## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісты Балгарыі
Катэгорыя:Ігракі ФК Леўскі
Катэгорыя:Ігракі ФК Мантана
Катэгорыя:Ігракі ФК Славія Сафія
Катэгорыя:Ігракі ФК Крылы Саветаў Самара
Катэгорыя:Ігракі ФК Александрыя
Катэгорыя:Ігракі ФК Спартак Семей
Катэгорыя:Ігракі ФК Сент-Мірэн
Катэгорыя:Ігракі ФК Петралул
Катэгорыя:Ігракі ФК Дынама Мінск
Катэгорыя:Ігракі ФК Боцеў Плоўдзіў
Катэгорыя:Ігракі ФК Ашдод
Катэгорыя:Ігракі ФК Чэрна Мора Варна
Катэгорыя:Ігракі ФК Бярое
Дзмітрый Анатолевіч Балашоў

**Дзмітрый Анатолевіч Балашоў** (нар. , , Беларуская ССР) — беларускі футболіст, нападнік.

## Клубная кар’ера 
Прафесійную кар’еру пачаў у 1992 годзе ў мінскім «Тарпеда». У гэтым жа годзе перайшоў у КПФ, у якім правёў 80 матчаў і забіў 27 галоў. У час знаходжання ў слонімскім клубе быў аддадзены ў 1994 годзе ў арэнду ў лідскі «Абутнік». У 1996 годзе вярнуўся ў «Тарпеда». У наступным годзе апынуўся ў складзе бабруйскай «Белшыны», з якой у першым жа для сябе сезоне ў клубе заваяваў нацыянальны кубак (у фінале забіў гол у браму «Дынама-93» і ўсталяваў канчатковы лік 2:0). 1999 год правёў у тульскім «Арсенале». Праз год вярнуўся ў «Белшыну» і зноў дапамог клубу стаць уладальнікам Кубка Беларусі, а таксама стаць чэмпіёнам. У далейшым таксама выступаў за салігорскі «Шахцёр», светлагорскі «Хімік», «Баранавічы», рагачоўскі «Дняпро-ДЮСШ-1» і «Асіповічы», дзе пасля трохгадовага перапынку завяршыў прафесійную кар’еру.

## Міжнародная кар’ера 
Дэбют за нацыянальную зборную Беларусі адбыўся 8 чэрвеня 1997 года ў кваліфікацыйным матчы чэмпіянату свету 1998 супраць зборнай Шатландыі (0:1). Усяго Балашоў правёў за зборную 6 матчаў.

## Дасягненні 
*   Залаты прызёр чэмпіянату Беларусі: 2001
*   Срэбраны прызёр чэмпіянату Беларусі: 1997
*   Бронзавы прызёр чэмпіянату Беларусі: 1998
*  Уладальнік Кубка Беларусі (2): 1997, 2001
*  Пераможца Другой лігі чэмпіянату Беларусі: 2003

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Футбалісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі зборнай Беларусі па футболе
Катэгорыя:Ігракі ФК Асіповічы
Катэгорыя:Ігракі ФК Дняпро Рагачоў
Катэгорыя:Ігракі ФК Баранавічы
Катэгорыя:Ігракі ФК Белшына
Катэгорыя:Ігракі ФК Хімік Светлагорск
Катэгорыя:Ігракі ФК Шахцёр Салігорск
Катэгорыя:Ігракі ФК Белшына-2
Катэгорыя:Ігракі ФК Арсенал Тула
Катэгорыя:Ігракі ФК Тарпеда Мінск
Катэгорыя:Ігракі ФК Камунальнік Слонім
Катэгорыя:Ігракі ФК Ліда
Сяргей Іванавіч Калеснік

**Сяргей Іванавіч Калеснік** (, ) — савецкі і беларускі вясляр на байдарцы,  заслужаны майстар спорту СССР, трохразовы чэмпіён свету і трохразовы чэмпіён СССР у адзіночцы (1989, 1990, 1991). З 2015 года дырэктар футбольнага клуба "Дняпро" Рагачоў.

Скончыў БДІФК.

## Палітычныя погляды 
Падпісаў адкрыты ліст спартыўных дзеячаў краіны, якія выступаюць за дзеючую ўладу Беларусі пасля жорсткіх падаўленняў народных пратэстаў у 2020 годзе.

## Літаратура 
* Динамо. Энциклопедия / Составители *Г. Л. Черневич, Е. А. Школьников*. — 2-е изд. — : «ОЛМА-Пресс», 2003. — 480 с. — ISBN 5-224-04399-9.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Весляры на байдарках і каноэ СССР
Катэгорыя:Весляры на байдарках і каноэ Беларусі
Катэгорыя:Весляры на байдарках і каноэ на летніх Алімпійскіх гульнях 1988 года
Катэгорыя:Весляры на байдарках і каноэ на летніх Алімпійскіх гульнях 1992 года
Катэгорыя:Весляры на байдарках і каноэ на летніх Алімпійскіх гульнях 1996 года
Катэгорыя:Чэмпіёны свету па веславанні на байдарках і каноэ
Катэгорыя:Чэмпіёны СССР па веславанні на байдарках і каноэ
Катэгорыя:Заслужаныя майстры спорту СССР
Вясновае наступленне Рускай арміі (1919)

**Вясновае наступленне Рускай арміі** («Лёт да Волгі», «Бег да Волгі») — эксцэнтрычнае наступленне войскаў Вярхоўнага кіраўніка адмірала А. В. Калчака супраць Усходняга фронту РСЧА у сакавіку — красавіку 1919 года па некалькіх кірункам: на Вятку і на Самару.

## Літаратура 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Бітвы ў Расіі
Жан Луі Мары Пуазёйль

**Жан Луі́ Мары́ Пуазёйль**, ці **Пуазёй** (; 22.4.1799, Парыж — 26.12.1869) — французскі ўрач і фізік.
Член Французскай медыцынскай акадэміі (1842). Вучыўся ў Політэхнічнай школе ў Парыжы.

У гонар Пуазёйля названа адзінка дынамічнай вязкасці — пуаз.

## Навуковы ўклад 
Навуковыя працы па фізіялогіі дыхання, дынаміцы кровазвароту, малекулярнай фізіцы і гідраўліцы.

Выкарыстаў ртутны манометр для вымярэння крывянога ціску ў жывёл (1828).

Эксперыментальна ўстанавіў закон выцякання вадкасці, цяпер вядомы як закон Пуазёйля.

## Літаратура 
* 
* *Воларович М. П.* Работы Пуазейля о течении жидкости в трубах // Изв. АН СССР. Сер. физ. 1947. Т. 11, № 1.

Катэгорыя:Фізікі Францыі
Катэгорыя:Медыкі Францыі
Катэгорыя:Вучоныя, у гонар якіх названы фізічныя адзінкі вымярэння
Закон Пуазёйля

**Зако́н Пуазёйля** — закон выцякання вадкасці праз тонкую цыліндрычную трубку.

Паводле закону Пуазёйля аб'ём вадкасці , што працякае за адзінку часу праз папярочнае сячэнне трубкі дыяметрам , вызначаецца формулай:
: Q = k \frac{p-p_0}{l} d^4,
дзе  і  — ціск на ўваходзе ў трубку і выхадзе з яе адпаведна,  — даўжыня трубкі,
k=\frac{\pi}{128 \eta} — велічыня, звязаная з каэфіцыентам дынамічнай вязкасці .

Закон устаноўлены эксперыментальна Ж. Л. М. Пуазёйлем у 1840, сувязь велічынь  і  вызначана Дж. Г. Стоксам у 1851.

Закон Пуазёйля выконваецца для ламінарнага цячэння вадкасці, выкарыстоўваецца ў вісказіметрыі.

## Літаратура 
* Пуазёйля закон //  С. 113.

Катэгорыя:Гідрадынаміка
Катэгорыя:Фізічныя законы і ўраўненні
Ігар Паўлавіч Бялоў

**Ігар Паўлавіч Бялоў** (, , Беларуская ССР, СССР) — савецкі, беларускі і расійскі футболіст, абаронца, трэнер.

## Кар’ера 
### Клубная 
За гродзенскі «Хімік» гуляў у 2-й зоне Другой лігі СССР. У 1976 годзе перайшоў у мінскае «Дынама». Выступаў за яго як у Вышэйшай, так і ў Першай лігах СССР. У 1982 годзе стаў чэмпіёнам СССР. У 1984 годзе папоўніў шэрагі магілёўскага «Дняпро». У 1988—1989 гадах быў зайграны за «Наўбахор». У 1992 годзе разам з уладзівастоцкім «Промнем» выйшаў у элітны дывізіён. У 1993 годзе завяршыў кар’еру.

У вышэйшай лізе СССР правёў 71 гульню. У вышэйшай лізе Расіі правёў 8 гульняў.

### Трэнерская 
У 1994—1995 гадах трэніраваў уладзівастоцкі «Прамень». У цяперашні час працуе ў якасці дэлегата матчаў ад Беларускай федэрацыі футбола і ў іншых спартыўных арганізацыях Беларусі.

## Дасягненні 
* Чэмпіён СССР: 1982
* Бронзавы прызёр чэмпіянату СССР: 1983
* Бронзавы прызёр Першай лігі СССР: 1978
* Пераможца Першага дывізіёна Расіі: 1992

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Футбалісты СССР
Катэгорыя:Футбалісты Беларусі
Катэгорыя:Футбалісты Расіі
Катэгорыя:Ігракі ФК Прамень-Энергія Уладзівасток
Катэгорыя:Ігракі ФК Сцяг Працы Арэхава-Зуева
Катэгорыя:Ігракі ФК Наўбахор
Катэгорыя:Ігракі ФК Дняпро Магілёў
Катэгорыя:Ігракі ФК Дынама Мінск
Катэгорыя:Ігракі ФК СКА-Хабараўск
Катэгорыя:Ігракі ФК Нёман Гродна
Катэгорыя:Футбольныя трэнеры Беларусі
Катэгорыя:Футбольныя трэнеры Расіі
Катэгорыя:Трэнеры ФК Белшына
Катэгорыя:Трэнеры ФК Маладзечна
Марцін Якаўлевіч Вячорка

**Марцін Якаўлевіч Вячорка** (, в. Бармуты, Пружанскі павет, Гродзенская губерня, цяпер Бярозаўскі раён — ) — удзельнік рэвалюцыйнага руху ў Заходняй Беларусі. Сакратар падпольнай ячэйкі КПЗБ. Вёў работу сярод моладзі в. Бармуты і навакольных вёсак супраць паланізацыі, за вызваленне з-пад польскага прыгнёту, агітаваў юнакоў не ўступаць у польскае войска, распаўсюджваў нелегальную літаратуру. Напярэдадні 1 мая 1932 года арыштаваны дэфензівай і закатаваны. Каб схаваць сляды злачынства, паліцыя інсцэніравала самазабойства, цела было павешана на дрэве ва ўрочышчы каля дарогі. Пахаванне Вячоркі вылілася ў вялікую дэманстрацыю. На радзіме на яго магіле пастаўлены помнік.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Рэвалюцыянеры Беларусі
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Пружанскім павеце (Расійская імперыя)
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Бярозаўскім раёне
Катэгорыя:Члены Камуністычнай партыі Заходняй Беларусі
Катэгорыя:Забітыя палітыкі
Катэгорыя:Рэпрэсаваныя ў Польскай Рэспубліцы (1918—1939)
Уладзімір Панцялеевіч Кулакоў

**Уладзі́мір Панцяле́евіч Кулако́ў** (, в. Шамшы, Жаркоўскі раён, Цвярская вобласць, РСФСР — ) — беларускі дзяржаўны дзеяч, старшыня Віцебскага абласнога выканаўчага камітэта (1984—1994).

Дэпутат Вярхоўнага Савета БССР 11-га і 12-га скліканняў.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 12 кастрычніка 1936 года ў в. Шамшы Жаркоўскага раёна Цвярской вобласці.

Скончыў Беларускі дзяржаўны інстытут народнай гаспадаркі і Гродзенскі сельскагаспадарчы інстытут.

Працоўную дзейнасць пачаў ў 1957 годзе галоўным спецыялістам саўгаса «Азярцы» Глыбоцкага раёна Віцебскай вобласці.

З 1958 па 1964 гады працаваў у сельскагаспадарчых органах Гродзенскай вобласці.

З 1964 па 1971 гады быў дырэктарам саўгаса «Малое Мажэйкава» Лідскага раёна Гродзенскай вобласці.

Пасля працаваў дырэктарам рэспубліканскага трэста эксперыментальных баз Міністэрства сельскай гаспадаркі БССР.

З 1978 года — начальнік рэспубліканскага аб’яднання «Сортзернапрам».

З 1981 года — першы намеснік Міністра пладовагароднінай гаспадаркі БССР.

У 1983 годзе абраны першым намеснікам старшыні Віцебскага аблвыканкама.

24 снежня 1984 года абраны старшынёй выканкама Віцебскага абласнога савета народных дэпутатаў. Знаходзіўся на гэтай пасадзе да лістапада 1994 года.

У 1985 годзе дэпутатам Вярхоўнага Савета БССР 11-га склікання. У 1990 годзе пераабраны ў Вярхоўны Савет Беларусі 12-га склікання (балатаваўся па Мёрскай выбарчай акрузе № 153). Быў членам ЦК КПБ.

У 1991—1999 гадах быў старшынёй Віцебскага абласнога Савета дэпутатаў. 3 21 кастрычніка 1999 года па 5 сакавіка 2007 года з’яўляўся старшынёй Віцебскага абласнога камітэта прыродных рэсурсаў і аховы навакольнага асяроддзя.

Памёр 24 кастрычніка 2022 года. Пахаваны ў Віцебску на Мазурынскіх могілках.

## Узнагароды 
* Званне «Ганаровы грамадзянін горада Віцебска» (19 чэрвеня 2019).

Катэгорыя:Узнагароджаныя Ганаровай граматай Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Узнагароджаныя Ганаровай граматай Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Выпускнікі БДЭУ
Катэгорыя:Выпускнікі Гродзенскага дзяржаўнага аграрнага ўніверсітэта
Катэгорыя:Члены КПСС
Катэгорыя:Члены ЦК КПБ
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета БССР 11-га склікання
Катэгорыя:Ганаровыя грамадзяне Віцебска
Катэгорыя:Намеснікі старшыні Віцебскага абласнога выканаўчага камітэта
Катэгорыя:Дэпутаты Віцебскага абласнога Савета дэпутатаў
Катэгорыя:Старшыні мясцовых саветаў Беларусі
Катэгорыя:Дэлегаты XXVII з’езда КПСС
Катэгорыя:Дырэктары саўгасаў
Катэгорыя:Намеснікі міністраў БССР
Катэгорыя:Дэпутаты Віцебскага абласнога Савета дэпутатаў 22-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета Рэспублікі Беларусь 12-га склікання
Бяроза-Картузская (станцыя)

**Бяроза-Картузская** (, , да 1903 — **Бяроза**, да 1917 — **Пагодзіна**)  — чыгуначная станцыя, размешчаная ў аграгарадку Першамайская ў Першамайскім сельсавеце Бярозаўскага раёна. Станцыя размешчана паміж платформамі Бяроза-Горад і Кабакі.

## Гісторыя 
Узнікла ў другой палове XIX ст. ў Пружанскім павеце Гродзенскай губерні ў сувязі з будаўніцтвам Маскоўска-Брэсцкай чыгункі, якая паспрыяла развіццю паселішча і росту насельніцтва. Паводле перапісу 1897 г. значыцца як в. **Бяроза** Бярозаўскай воласці каля чыгуначнай станцыі Бяроза. Жыхары ўваходзілі ў Блудзенскае сельскае таварыства. У вёсцы працавалі бакалейная і 7 малочных крам, 2 крамы «красных» і суконных тавараў, 2 піцейныя дамы і кузня. Чыгуначная станцыя межавала з в. Блудзень, дзе знаходзіліся чыгуначныя майстэрні, двухкласнае міністэрскае вучылішча, 15 двароў з 213 жыхарамі.

З 1915 г. акупіравана германскімі войскамі, з лютага 1919 года да ліпеня 1920 года і з жніўня 1920 года  — войскамі Польшчы. З 1921 года ў складзе Палескага ваяводства Польшы. У 1927 г. В. Чкалаў зрабіў тут прыпынак разам з Г. Байдуковым і  пасля пералёту праз Паўночны полюс у ЗША. У гонар гэтай падзеі ў скверы на прывакзальнай плошчы ўстаноўлены помнік В. Чкалаву.

З 1939 г. ў БССР, з 1940 г. ў Бярозаўскім раёне. У гады Вялікай Айчыннай вайны на станцыі ў в. Блудзень (з 1964 в. Першамайская), з чэрвеня 1941 да ліпеня 1944 г. дзейнічала камсамольскае падполле (кіруючае ядро — С. П. Руціч, У. К. Саўчук, В. М. Галёнка). Летам 1943 г. арганізацыя аб’ядноўвала 21 патрыёта, многія з іх загінулі ў барацьбе з ворагам і пахаваны на чыгуначнай станцыі Бяроза-Картузская. У 1967 г. на ўшанаванне памяці загінуўшых устаноўлена мемарыяльная дошка. Імем У. К. Саўчыка, расстралянага фашыстамі 15 сакавіка 1944 г., названа вуліца. Пасля вызвалення — у Блудзенскім (з 1964 Першамайскі) с/с, на станцыі праходзіў бягучы рамонт паравозаў.

## Насельніцтва 
* **XIX стагоддзе**:
** 1897 — 101 двор, 724 жыхары.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Станцыі Брэсцкага аддзялення Беларускай чыгункі
Катэгорыя:Першамайская (Бярозаўскі раён)
Студыты

**Студыты** (поўная назва «Манахі Студыцкага статута», лац. Monachi e Regula Studitarum, укр. Монахи Студитського Уставу, M.S.U.) — манаскае аб’яднанне ў складзе Украінскай і Беларускай Грэка-Каталіцкіх Цэркваў, чальцы якога жывуць па студытскім статуце, распрацаваным у IX стагоддзі Феадорам Студытам.

## Гісторыя 
Студыцкі статут быў уведзены Феадосіем Пячэрскім каля 1070 года ў Кіева-Пячэрскай лаўры, адкуль ён распаўсюдзіўся і ў іншыя манастыры Русі. Студыцкі статут захоўваўся Рускай царквой да XIV стагоддзя, калі пачаў саступаць Ерусалімскаму, але ў некаторых кляштарах ён дзейнічаў да XVIII стагоддзя. У кляштарах УГКЦ з моманту Берасцейскай уніі і да канца XIX стагоддзя студыцкі статут не ўжываўся.

У канцы XIX стагоддзя ў Галіцыі пачаўся рух, які выступіў за абнаўленне манаскага жыцця і стварэнне студыцкіх манастыроў. Датай заснавання манаскага аб’яднання лічыцца 22 верасня 1898 году . Першы паўнавартасны манастыр з’явіўся ў 1904 годзе ў Скнілаве, недалёка ад Львова. Студыцкі рух быў падтрыманы мітрапалітам Андрэем Шаптыцкім, які ў 1906 годзе сумесна са сваім братам Кліментам Шаптыцкім напісаў для новага манастыра статут — "Тыпікон Студыцкай лаўры св. Антонія Пячэрскага ў Скнілаве ". У Першую сусветную вайну манастыр у Скнілаве быў спустошаны, Андрэй Шаптыцкі перадаў манахам-студытам у 1919 годзе Уневскую лаўру . З гэтага моманту Ўнеў стаў духоўным цэнтрам студытаў УГКЦ, галоўным пробашчам быў мітрапаліт Андрэй Шаптыцкі з тытулам архімандрыта, пасля яго смерці манахаў узначальваў брат мітрапаліта Кліменцій Шаптыцкі. У 1939 годзе ва ўкраінскіх студытаў было 8 манастыроў, агульная колькасць манахаў складала 196 чалавек .

Далучэнне Заходняй Украіны да СССР і Другая сусветная вайна перапынілі развіццё ордэна. Пасля незаконнага, па царкоўных канонах, Львоўскага сабора, на якім было прынята рашэнне аб ліквідацыі УГКЦ, большая частка манахаў-студытаў была рэпрэсаваная, уключна з галоўным настаяцелям Кліментам Шаптыцкім. У паваенны час студыцкія абшчыны існавалі толькі ў падполлі і сярод украінскай дыяспары .

У 1951 годзе невялікая група ўкраінскіх студытаў, якім удалося эміграваць на Захад, заснавала студыцкі манастыр у Вудстаку (Канада) . У 1963 годзе з савецкай турмы быў вызвалены Вярхоўны архібіскуп УГКЦ Іосіф Сліпы, які пасля свайго пераезду ў Італію заснаваў студыцкі манастыр у Кастэль-Гандольфа.

Пасля распаду СССР Украінская грэка-каталіцкай царква выйшла з падполля і змагла аднавіць свае структуры. У 1991 годзе манахам студытам была вернута Ўнеўская лаўра, пазней быў заснаваны манастыр у Ярэмчы.

У 2001 годзе архімандрыт Кліменцій (Шаптыцкі) быў далучаны да ліку благаслаўлёных . Студыты спрабавалі беатыфікаваць Клімента Шаптыцкага і апостальскага экзарха Расійскай грэкакаталіцкай царквы Леаніда Фёдарава, які таксама ў 1913 годзе прыняў манаскі пострыг у студыты .

## Спасылкі 
Катэгорыя:Грэка-каталіцкая царква на Беларусі
Пётр Яфімавіч Рубіс

**Пётр Яфі́мавіч Ру́біс** (, в. Цёсны Віцебскай губерні, Расійская імперыя — , , Рэспубліка Беларусь) — беларускі дзяржаўны дзеяч, адзін з кіраўнікоў партызанскага руху ў гады Вялікай Айчыннай вайны, старшыня Віцебскага абласнога выканаўчага камітэта (1964—1977).

## Біяграфія 
У 1937—1940 гадах на службе ў РСЧА, на пачатак Вялікай Айчыннай вайны — загадчык аддзелам Расонскага райвыканкама.

З верасня 1941 года член Межаўскай падпольнай арганізацыі КП(б)Б-ЛКСМБ. 29 мая 1942 года рашэннем Расонскага падпольнага райкама КП(б) быў прызначаны начальнікам штаба па кіраўніцтву партызанскімі атрадамі Расонскага раёна. З 26 жніўня 1942 года група была перайменавана ў Расонскую брыгаду імя Іосіф Вісарыёнавіч Сталіна. З кастрычніка 1942 года член Расонскага падпольнага раённага камітэта КП(б)Б.

З 1944 года старшыня Расонскага райвыканкама, у 1949—1962 першы сакратар Глыбоцкага райкама КПБ, начальнік Глыбоцкага сельскагаспадарчага вытворчага ўпраўлення.

З 12 студзеня 1963 да 28 снежня 1977 года ўзначальваў Віцебскі абласны выканаўчы камітэт.

Дэпутат Вярхоўнага Савета СССР (1962—1966), Вярхоўнага Савета БССР (1955—1959, 1967—1980), абіраўся членам ЦК КПБ.

Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета СССР 6-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета БССР 4-га склікання‎
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета БССР 7-га склікання‎
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета БССР 8-га склікання‎
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета БССР 9-га склікання‎
Катэгорыя:Члены ЦК КПБ
Катэгорыя:Першыя сакратары райкамаў КПБ
Катэгорыя:Старшыні Расонскага раённага выканаўчага камітэта
Царква Святога Марціна (Кентэрберы)

**Царква Святога Марціна** (*St Martin’s Church*) на ўскраіне горада Кентэрберы — найстарэйшая прыхадская царква ў Вялікабрытаніі, якая заставалася ўвесь час дзеючай. 

Узведзена  ў VI стагоддзі каралевай Бертай Кенцкай як прыватная капэла. Пры будаўніцтве выкарыстоўваліся споліі — фрагменты больш ранніх антычных пабудоў. Паводле звестак Беды Вялебнага, Святая Берта толькі аднавіла храм, закінуты пасля таго, як рымляне пакінулі Брытанію. Гатычная вежа прыбудавана да царквы пазней.

У 1988 годзе царква Святога Марціна нароўні з абацтвам Святога Аўгусціна і Кентэрберыйскім саборам была прызнана ЮНЕСКА помнікам Сусветнай спадчыны.

## Гл. таксама 
* Грынстэдская царква — найстарэйшая драўляная царква Брытаніі
* Царква ў Брэдуэл-он-Сі — найстарэйшая каменная царква Брытаніі (каля 654 г.)

## Спасылкі 
* Сайт царквы Сент-Марцін 

Марціна Святога царква
Катэгорыя:Кентэрберы
Катэгорыя:Сусветная спадчына ў Вялікабрытаніі
Кентэрберы
Берта Кенцкая

**Берта Кенцкая** (), часам **Святая Берта** (каля 539, Францыя — 612, Кентэрберы) — жонка кенцкага караля Этэльберта. Лічыцца, што кананізавана пасля сваёй смерці ў 612 годзе за тое, што змагла пераканаць Этэльберта першым сярод каралёў гептархіі прыняць хрысціянства.

## Паходжанне і сямейнае становішча 
Берта была дачкой Харыберта I з роду Меравінгаў і яго жонкі Інгабергі. Паводле падання, першым яе мужам быў Осберт Мозельскі, ад якога ў яе быў сын Арнольд, бацька Арнульфа Мецкага, які лічыцца родапачынальнікам дынастыі Каралінгаў і галіны Арнульфінгаў у ёй.

Другім мужам Берты стаў кароль Кента Этэльберт. Кенцкі кароль доўгі час спрабаваў змагацца з Кеўлінам Уэсэкскім за брэтвальду на гептархіі, аднак беспаспяхова. Парадніўшыся з магутным кланам Меравінгаў, у 591 годзе Этэльберт дамогся брэтвальды.

## Рэлігія 
Берта прыехала да мужа са сваім капеланам, Людгардам (Летардам). Яна не стала адмаўляцца ад сваёй рэлігіі. У 597 годзе да двара Этэльберта прыбывае Св. Аўгусцін, якога пісьмом да Папы Грыгорыя I мог запрасіць Людгард.

Этэльберт сустракае Аўгусціна пад старым дубам. Паводле старога англасаксонскага звычаю такім чынам ён мог абараніць сябе ад любой магіі, якую хрысціянін паспрабаваў бы накласці на яго. Кароль вітаў Аўгусціна прамовай. Паводле падання Аўгусцін хрысціў Этэльберта на другі дзень свайго знаходжання ў Брытаніі, аднак, калі судзіць па лістах Берты да Грыгорыя I, гэта падзея адбылася не раней за 601 год.

Па загадзе Этэльберта закладваюцца новыя і аднаўляюцца старыя, яшчэ рымскага перыяду, хрысціянскія цэрквы. Зварот караля паўплывала і на жыхароў каралеўства. Па ўсім Кенце адбываюцца абрады хрышчэння як знаці, так і простага народа.

У 612 годзе Берта памірае. Пахавана яна была ў царкве Святога Марціна ў Кентэрберы, якая была пабудавана яшчэ ў часы рымскага валадарства і была занядбана, пакуль Этэльберт не дазволіў Берце праводзіць там службы.

Лічыцца, што пасля сваёй смерці Берта была абвешчана святой, аднак, у наш час, адназначнага адказу на гэта пытанне няма. Хоць англіканская царква і шануе яе, аднак дзень яе памяці не адзначаецца.

## Спасылкі 
* Franks, Merovingian kings  

Катэгорыя:Святыя Англіі
Катэгорыя:Святыя перыяду Меравінгаў
Катэгорыя:Кананізаваныя каралевы
Катэгорыя:Святыя паводле алфавіта
Катэгорыя:Каталіцкія святыя
Катэгорыя:Англіканскія святыя
Катэгорыя:Хрысціянскія святыя VII стагоддзя
Катэгорыя:Жанчыны Сярэдневякоўя
Уладзімір Барысавіч Сініцын

**Уладзімір Барысавіч Сініцын** (, нар. 6 мая 1952 года, Куўшынава, Калінінская вобласць, СССР) — спартыўны каментатар, суддзя міжнароднай катэгорыі па снукеры.

Спартыўны дырэктар більярдавага клуба «Champion’s Club» (Рыга). Каментатар снукера і покера на расійскім тэлеканале «Eurosport».

## Спасылкі 
* Блог Владимира Синицына
* 
* Новости снукера от Владимира Синицына
* Интервью: «Владимир Синицын: легенда спортивной журналистики»
* Интервью: «Бильярд. Чтоб кий разил и „бабки“ были!»
* Прогнозы Владимира Борисовича на снукер

Катэгорыя:Тэлевядучыя Расіі
Катэгорыя:Снукерныя рэферы
Катэгорыя:Спартыўныя каментатары
Абацтва Святога Аўгусціна

**Абацтва Святога Аўгусціна** (''St Augustine's Abbey'') — руінаванае бенедыкцінскае абацтва ў Кентэрберы, якое ў Сярэднявеччы служыла пахавальняй архібіскупаў Кентэрберыйскіх і каралёў Кента. У 1988 годзе ўключана ў спіс Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА.

Абацтва было заснавана на мяжы VI і VII стагоддзяў пры заступніцтве Св. Берты Кенцкай місіянерам Аўгусцінам Кентэрберыйскім на месцы больш ранніх цэркваў у імя Дзевы Марыі, Св. Панкрація, Пятра і Паўла. Пасля кананізацыі Аўгусціна заснаванае ім абацтва было пераназвана ў яго гонар.

У 978 годзе архібіскуп Дунстан узвёў новае абацтва, якое на працягу XI стагоддзя было цалкам перабудавана ў раманскім стылі. Клуатр і дапаможныя будынкі былі ўзведзены ў гатычным стылі XIII стагоддзя. У XIV стагоддзі абацтва аднаўлялася пасля землетрасення.

Падчас ініцыяванай Генрыхам VIII кампаніі па роспуску манастыроў Аўгусцінскае абацтва было ў 1539 годзе секулярызавана і пераабсталявана пад палац каралевы Ганны Клеўскай. Затым знаходзілася ў валоданні розных арыстакратычных сямействаў і працягвала разбурацца. У XIX стагоддзі сталі прымацца меры па захаванні сярэдневяковых руін.

## Спасылкі 
* Якія адносяцца да абацтва дакументы на сайце Сусветнай спадчыны

Катэгорыя:Абацтвы Англіі
Катэгорыя:Кентэрберы
Катэгорыя:Бенедыкцінскія кляштары Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Сусветная спадчына ў Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Руіны ў Вялікабрытаніі
Кентэрберы
Хентай

]]
**Хента́й** ( або  , «вычварэнства») — жанр японскай анімацыі (анімэ), коміксаў (мангі), а таксама малюнкаў адпаведнай стылістыкі, асноўным элементам якіх з’яўляюцца змяшчэнне ў іх эратычных або парнаграфічных сцэн. Яго з’яўленне і развіццё абумоўлена спецыфічна японскім культурна-гістарычным стаўленнем да эстэтыкі і сексуальнасці, сваю ролю таксама згулялі некаторыя юрыдычныя і эканамічныя рэаліі Японіі. Слова «хентай» распаўсюджана ў заходнім свеце і СНД, а ў самой Японіі выкарыстоўваюцца іншыя тэрміны, напрыклад: .

Гэтак жа, як і ў выпадку з звычайным анімэ, большасць анімэ ў жанры хентай створана па матывах мангі (у дадзеным выпадку — хентай-мангі) ці камп’ютарных гульняў. Як правіла, яны ўтрымліваюць наступныя характэрныя рысы: пасрэдная, у параўнанні з творамі для шырокай аўдыторыі, анімацыя або графіка; лялечныя, амаль дзіцячыя, асобы персанажаў; паказ розных сексуальных дэвіяцый (асабліва сцэн згвалтавання і іншых праяў сексуальнай жорсткасці). Сюжэты могуць быць як простымі і немудрагелістымі, так і заблытанымі і складанымі. Ён вядомы і папулярны ў заходніх краінах і ў Расіі. Разнавіднасць анімэ і мангі, якая не адносіцца да хентаю, але змяшчае намёкі на эратычныя сцэны або вялікую колькасць жартаў з сексуальным падтэкстам, называецца .

## Крыніцы 
Катэгорыя:Анімэ
Катэгорыя:Мастацтва Японіі
Антылопы

**Антылопы** — група жывёл атрада парнакапытных сямейства пустарогіх за выключэннем быкоў, буйвалаў, казлоў і бараноў.

Пашыраны ў Афрыцы, Еўразіі, Паўночнай Амерыцы. Выдзяляецца 30 родаў, каля 80 відаў. Да роду антылопы (*Antilope*) належыць толькі індыйская антылопа гарна. У стэпах і саваннах Афрыкі жывуць буйныя каровіны антылопы — гну і бубалы, горная антылопа. Паўпустыні і пустыні Афрыкі насяляюць конскія антылопы, орыксы, аддакс. У пустынях, стэпах і лесастэпах Афрыкі і Азіі жывуць газелі, да якіх належаць джэйран і дзерэн.

Вышыня ў карку ад 25 см (карлікавыя антылопы — *Neotraginae*) да 180 см (антылопа Кана), маса ад 8 кг да 1000 кг. Рогі прамыя і кароткія (ад 1,5 см) або доўгія (да 150 см) і выгнутыя ў выглядзе дугі або штопара. Афарбоўка ад светлай жоўта-пясчанай да шэра-блакітнай або амаль чорнай.

Спосаб жыцця стадны. Кормяцца травяністай расліннасцю. радзей лісцем дрэў. Нараджаюць 1—3 цялят.

Аб’екты палявання; выкарыстоўваюцца мяса, скура, рогі. Многія занесены ў Чырвоную кнігу МСАП.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Пустарогія
Тамгалы

**Петро́гліфы археалагі́чнага ландша́фту Тамгалы́ (Танбалы́)** — адзін з найбольш старажытных і яркіх помнікаў наскальнага мастацтва Сямірэчча, з 2004 года з’яўляецца аб’ектам Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА. Тут у канцы 1950-х гадоў было выяўлена свяцілішча з вялікай колькасцю наскальных малюнкаў, яго вывучэнне пачалося ў 1970-1980-я гады. Урочышча Тамгалы размешчана ў 170 км на паўночны захад ад горада Алма-Аты ў гарах Анракай.

Большасць петрогліфаў размешчана ў ніжняй частцы галоўнай цясніны і ў прылеглай да яе з захаду бакавой цясніне, а таксама ў 7 саях, размешчаных на паўночны захад ад асноўнай цясніны. Агульная колькасць малюнкаў у галоўнай цясніне — каля 2000. Усе яны ўмоўна падзеленыя на 7 груп. Адлік груп ідзе ад вусця цясніны.

Сустракаюцца выявы сонцагаловых божастваў, пераадзетых, воінаў-паліцаносцаў, шлюбных пар, парадзіх, а таксама шматфігурныя кампазіцыі з выявамі людзей і жывёл, сцэны палявання на жывёл і сцэны ахвярапрынашэння быкоў. Сюжэты з выявамі калясніц сустракаюцца рэдка. Вядомы шматлікія салярныя знакі.

Акрамя петрогліфаў у Тамгалы выяўлена вялікая колькасць старажытных пахаванняў: каменныя скрыні-цысты сярэдняга і позняга бронзавага веку, курганы з зямлі і камянёў перыяду ад ранняга жалезнага веку да цяперашняга часу.

## Зноскі 
## Спасылкі 
* Петроглифы Тамгалы — творчество бронзового века 

Катэгорыя:Сусветная спадчына ў Казахстане
Катэгорыя:Алмацінская вобласць
Катэгорыя:Петрогліфы Азіі
Жазэф Жак Сезар Жофр

{{Ваенны дзеяч
|імя              = Жазеф Жак Сезер Жофр
|арыгінал імя     = 
|дата нараджэння  = 
|дата смерці      =
|месца нараджэння = 
|месца смерці     = 
|выява            = Joseph Joffre Nw joffre 02 nw.png
|шырыня           = 200px
|апісанне выявы   =
|мянушка          = Тата Жофр
|прыналежнасць    = 
|гады службы      = 1869 — 1916
|званне           = Маршал Францыі
|род войскаў      = інжынерныя войскі
|камандаваў       =
|частка           =
|бітвы            = Франка-пруская вайнаФранка-кітайская вайнаПершая сусветная вайна
|узнагароды       = 
{ style="background:transparent"

-

-
  
-

-

-

}
{ style="background:transparent"

}
|сувязі        =
|у адстаўцы    =
|Commons       = Joseph Joffre 
}}
**Жазэ́ф Жак Сеза́р Жофр** (; , Рывесальт Дэпартамента Усходнія Пірэнеі, Францыя — , ) — французскі ваенны дзеяч, маршал Францыі з 1916, член Французскай акадэміі (1918).

## Біяграфія 
Удзельнік франка-прускай вайны 1870—1871 гадоў і каланіяльных войнаў у Індакітаі і Афрыцы.

З 1910 года — член, а з 1911 года — віцэ-старшыня Вышэйшага ваеннага савета і начальнік Генштаба.

У 1911—1914 гадах — начальнік Генеральнага штаба, падчас Першай сусветнай вайны — галоўнакамандуючы, атрымаў перамогу на Марне.

У 1914—1916 гадах — галоўнакамандуючы французскай арміяй.

Са снежня 1916 года — ваенны саветнік урада.

У 1917—1918 гадах — кіраўнік французскай ваеннай місіі ў ЗША, а затым у Японіі.

Памёр 3 студзеня 1931 года ў Парыжы.

## Спасылкі 
* Біяграфія на сайце праекта Хронас

Катэгорыя:Маршалы Францыі
Катэгорыя:Удзельнікі франка-прускай вайны
Катэгорыя:Военачальнікі Першай сусветнай вайны (Францыя)
Катэгорыя:Члены Французскай акадэміі
Катэгорыя:Члены Французскай акадэміі навук