Сафія Адлерспарэ

**Сафія Адальфіна Адлерспарэ** (; 6 сакавіка 1808 года — 23 сакавіка 1862 года) — шведская мастачка.

## Біяграфія 
Нарадзілася 6 сакавіка 1808 года ў шведскай камуне Мёрбюлонга. Бацька Сафіі — лютэранскі дваранін, Аксель Адлерспарэ (1763—1838), губернатар вострава Эланд, маці — Караліна фон Арбін. Цікавасць да выяўленчага мастацтва выявілася ў дачкі з дзяцінства. Першапачаткова дзяўчынка вучылася жывапісу ў мастака Карла Густава Педерсена, які папаў на востраў Эланд пасля караблекрушэнне. У 1830 годзе сям’я пераехала ў Стакгольм. Сафія атрымала адукацыю ў мастакоў Карла Густава Кварнстрэма (1810—1867), Ёхана Густава Сандберга і Олафа Ёхана Сёдермарка (1790—1848). Дэбютавала як мастаяка у 1836 годзе, калі прынцэса Жазэфіна Лейхтэнбергская, будучая каралева Швецыі, замовіла ў яе свой партрэт.

## Творчасць 
Для вывучэння мастацтва жывапісу Адлерспарэ зрабіла некалькі паездак у Германію, Італію і Францыю. У 1839-1840-х гадах яна вучылася ў Парыжы ў Леона Канье, пазнаёмілася з мастакамі Карлам Вальбомам і Перам Вікенбергам. Па вяртанні ў Швецыю адкрыла школу мастацтва, дзе сярод яе вучняў была шведская мастачка Амалія Ліндэгрэн.

У 1845 годзе каралева Швецыі аплаціла Сафіі далейшую вучобу ў Парыжы; у 1845—1846 гадах яна вучылася ў Дрэздэне ў нямецкіх мастакоў Юхана Крысціяна Клаўсена Даля і Каспара Давіда Фрыдрыха, яны разам капіявалі карціны старых майстроў. У 1851—1855 гадах жыла і вучылася ў гарадах Мюнхен, Балоння, Фларэнцыя і Рым. У Рыме яна была членам шведскай і нямецкай калоніі мастакоў, удзельнічала ў руху Назарэйцаў, якім кіраваў мастак Фрыдрых Овербек.

У Рыме Сафія Адлерспарэ перайшла ў каталіцтва, напісала партрэт папы Пія IX. У яе працах гэтых гадоў адчувалася ўплыў рамантызму і жывапісу мастака Рафаэля. У 1855 годзе Адлерспарэ наведала Швецыю, дзе яе работы былі выстаўлены ў каралеўскім палацы.

У 1862 годзе Адлерспарэ вярнулася на пастаяннае жыхарства ў Швецыю. Там ёй была прызначаная пенсія ад Litteratörernas och Artisternas pensionsförening. Неўзабаве пасля атрымання першага плацяжу мастачка памерла.

У цяперашні час карціны Сафіі Адольфіны Адлерспары захоўваюцца ў Гарадскім музеі Стакгольма, Нацыянальным музеі Швецыі («Прынцэса Жазэфіна», 1841; «Партрэт Оскара першага», 1846; «Аксель фон Арбін і Генрыэта», 1858 і інш.), у замку Крагехольм і ў прыватных калекцыях. Шэраг партрэтаў членаў каралеўскай сям’і, партрэт Пія IX знаходзяцца ў каралеўскіх калекцыях.

## Галерэя 

Файл:Josefina, 1807-1876, drottning av Sverige och Norge prinsessa av Leuchtenberg (Sophie Adlersparre) - Nationalmuseum - 15092.tif|Партрэт прынцэсы Жазэфіны Лейхтэнбергскай
Файл:Josefina, 1807-1876, prinsessa av Leuchtenberg, drottning av Sverige (Sophie Adlersparre) - Nationalmuseum - 16222.tif|Партрэт прынцэсы Жазэфіны Лейхтэнбергскай
Файл:Marie Dietsch (Sophie Adlersparre) - Nationalmuseum - 18175.tif|Партрэт Марыі Дзіцш
Файл:Självporträtt (Sophie Adlersparre) - Nationalmuseum - 174274.tif|Аўтапартрэт
Файл:SOPHIE ADLERSPARRE 1.jpg
Файл:SOPHIE ADLERSPARRE 2.jpg
Файл:SOPHIE ADLERSPARRE 3.jpg
Файл:SOPHIE ADLERSPARRE Портрет мужчины.jpg|Партрэт мужчыны
Файл:Syskonen Henrietta Fredrika von Arbin (1852-1880) och Axel Otto Fredrik von Arbin (1853-1906) - Nationalmuseum - 159535.tif|Партрэт Генрыэтты Фрэдрыкі фон Арбін і Акселя Ота фон Арбін

## Літаратура 
* Österberg, Carin et al., *Svenska kvinnor: föregångare, nyskapare*. Lund: Signum 1990 
* Stålberg, Wilhelmina & P. G. Berg. *Anteckningar om svenska qvinnor 1864—1866*
* Källor: Dagbok, i sammandrag meddelad av Sofie Leijonhufvud i Tidskr. för hemmet, Årg. 5—6, 1863—64;
* Kvinnornas egen konstutställning (Idun, 1911, s. 146); J. Roosval, Svenskt konstgalleri (1912);
* Ida Trotzig, Sophie Adlersparre (Idun, 1911, s. 406);
* Svenska konstnärinnors utställning 1—30 mars 1911. Kataloe.