open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Кэці Мак-Грат

**Кэці Мак-Грат** () — ірландская актрыса.

## Біяграфія 
Кэці Мак-Грат нарадзілася ў Дубліне ў 1983 годзе. Па заканчэнні Трыніці Каледжа пачала кар'еру журналісткі ў сферы моды, уладкаваўшыся ў рэдакцыю *Image magazine*. Працуючы касцюмерам на здымках гістарычнага тэлесерыяла «Цюдоры», атрымала запрашэнне на ўдзел у адным з эпізодаў. Ёй настойліва рэкамендавалі сур'езна заняцца акцёрскай кар'ерай, і Мак-Грат адправіла свае партфоліа ў ірландскія агенцтвы па падборы акцёраў.

Адна з самых вядомых яе прац — роля Марганы ў чатырох сезонах тэлесерыяла «Мерлін». У 2009 годзе Кэці з'явілася ў першым эпізодзе пяцісерыйнай дакументальнай драмы *The Queen*, якая ілюструе жыццё брытанскага каралеўскага сямейства. Ёй дасталася роля сястры каралевы Елізаветы — прынцэсы Маргарэт.

## Выбраная фільмаграфія 
## Спасылкі 
* 
* Katie McGrath Source &nbsp;— афіцыйны сайт актрысы

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Дубліне
Гомельская дырэкторыя

**Гомельская дырэкторыя** — часовы орган улады ў Гомелі ў снежні 1918 — студзені 1919 гг. Утворана 17 снежня 1918 г. на пасяджэнні гарадской думы на ўзор Дырэкторыі УНР. Падтрымана гарадской рабочай канферэнцыяй і нарадай сацыялістычных партый. Бальшавіцкая арганізацыя адмовілася падтрымаць Гомельскую дырэкторыю і стварыла Ваенна-рэвалюцыйны камітэт. Асноўнай сацыяльна-палітычнай апорай дырэкторыі былі апазіцыйныя бальшавіцкай уладзе сілы рознага кірунку. У склад дырэкторыі ўвайшлі прадстаўнікі меншавікоў, Гомельскага сацыял-дэмакратычнага камітэта Бунда, сацыялістаў-сіяністаў, гарадской думы, Цэнтральнага бюро прафсаюзаў і інш. Гомельскую дырэкторыю падтрымлівалі германскія акупацыйныя ўлады. Дырэкторыя УНР прызначыла цывільным камісарам былога гарадскога галаву І.Бабарыкіна. 18 снежня 1918 г. апублікаваны зварот «Да грамадзян г.Гомеля», у якім абвяшчалася аб пераходзе ўлады да Гомельскай дырэкторыі часова — да стварэння органаў дзяржаўнай улады і гарадскога дэмакарытчнага самакіравання. Гомельская дырэкторыя адмяніла законы ўкраінскага пятлюраўскага ўрада, «украінскую дзяржаўную варту» рэарганізавала ў міліцыю, прызначыла камісараў горада, правяла абкладане наемных класаў для стварэння гарадскога бюджэту і барацьбы супраць спекуляцыі і крыміналу. Пасля перагавораў савецкага боку з германскім камандаваннем і Гомельскай забастоўкі чыгуначнікаў 1918 – 1919 гг. улада ў Гомелі 6 студзеня 1919 г. перададзена ВРК. Гомельская дырэкторыя самаліквідавалася.

Катэгорыя:1918 год у Гомелі
Катэгорыя:Снежань 1918 года
Гомельская настаўніцкая семінарыя

**Гомельская настаўніцкая семінарыя** — сярэдняя спецыяльная навучальная ўстанова для падрыхтоўкі настаўнікаў пачатковых народных вучылішчаў (пераважна для Магілёўскай губерні). Існавала ў 1915 — 1919 гг. Да 1917 г. была жаночай. Да 1918 г. падпарадкоўвалася папячыцелю Віленскай навучальнай акругі. Тэрмін навучання 4 гады. Мела падрыхтоўчы клас, узорнае пачатковае вучылішча, дзе семінарысты прыходзілі практыку.

Прадметы, што выкладаліся ў семінарыі, у асноўным адпавядалі тыповай навучальнай праграме тагачасных настаўніцкіх семінарый. У 1918 г. падпарадкоўвалася Кіеўскай навучальнай акрузе, было ўведзена выкладанне ўкраінскай мовы, гісторыі і геаграфіі Украіны. З канца 1918 г. рыхтавала выкладчыкаў для 1-й сьупені адзінай працоўнай школы. У 1919 г. пераўтворана ў 3-гадовыя педагагічныя курсы, затым у педагагічны тэхнікум.

Катэгорыя:Адукацыя ў Гомелі
Катэгорыя:Колішнія навучальныя ўстановы Беларусі
Катэгорыя:1915 год у Гомелі
Катэгорыя:Настаўніцкія семінарыі
Лонданская каралеўская біржа

[250px|thumb|Другі будынак біржы ў [1751 годзе]]
**Каралеўская біржа ў Лондане** была заснавана ў 1565 годзе сэрам Томасам Грэшэмам і выступала ў якасці цэнтра гандлю ў горадзе. Сама пляцоўка пад будаўніцтва была прадастаўлена карпарацыяй горада Лондана і гільдыяй гандляроў (анг. Worshipful Company of Mercers). Дызайн быў запазычаны ў біржы, якую Грэшэм бачыў у Антверпене.

Каралеўская біржа была афіцыйна адкрыта 23 студзеня 1571 г. каралевай Лізаветай I, прысудзіўшы будынку біржы каралеўскі тытул. Англичане перанялі практыку фламандскага гандлю і пачалі канкураваць з Антверпенам.
[thumb|left|200px|Інтэр'ер **Каралеўскай біржы** падчас правядзення Параду кароў у [2002 годзе. Зараз гэта раскошны гандлёвы цэнтр.]]

Каралеўская біржа ў Лондане заставалася таварнай больш за сто гадоў, толькі з 1695 на ёй пачынаюць праводзіцца здзелкі з дзяржаўнымі паперамі і акцыямі кампаній. Шумнасць, уласцівая брокерам, прыйшлася не па душы чапурыстаму кіраўніцтву біржы, па гэтай прычыне ў 1698 годзе брокеры, якія працавалі з каштоўнымі паперамі, былі пазбаўленыя доступу на Каралеўскую біржу, іх месца сустрэч стала кавярня «У Джонатана», у якую мог зайсці кожны ахвотны. Разам з брокерамі працавалі пасярэднікі, званыя джоберы, яны здзяйснялі здзелкі за свой рахунак і зараблялі на розніцы паміж цаной пакупкі і продажу. З пачатку 18-га стагоддзя ў кавярні рэгулярна праводзяцца дні сустрэч для ажыццяўлення ўзаемаразлікаў, гэтая практыка прывяла да спрашчэння і актывізацыі гандлю. Пазней дні сустрэч атрымліваюць ангелийскую назву «клірынгу», а ў 1775 годзе пры Фондавай біржы з'явіцца клірынгавая палата.

## Гл. таксама 
* Спіс фондавых біржаў

## Спасылкі 
Афіцыйны сайт Каралеўскай біржы

Катэгорыя:Гістарычныя фондавыя біржы
Катэгорыя:Эканоміка Лондана
Батыскаф

[thumb|300px|[Трыест (батыскаф)|Батыскаф «Трыест»]]
**Батыскаф** (Bathyscaphe) (ад  — глыбокі і σκάφος — судна) — падводны аўтаномны (самаходны) заселены апарат для акіянаграфічных і іншых даследаванняў на вялікіх глыбінях. Батыскаф складаецца са сталёвага паплаўка, запоўненага для стварэння станоўчай плавучасці бензінам, і жорстка злучанага з ім трывалага сталёвага пустацелага шара — гандолы (аналаг батысферы), у якой ва ўмовах нармальнага атмасфернага ціску знаходзяцца апаратура, пульты кіравання і экіпаж. Рухаецца батыскаф з дапамогай вяслярных вінтоў, прыводных у рух электраматорамі. Адным з першых акіянографаў, якія выкарыстоўвалі батыскаф, быў Жорж Уо.

## Гл. таксама 
* Батысфера

*
Трыест (батыскаф)

thumb|300px|Батыскаф *Трыест*
**Трыест** () — даследчы батыскаф, на якім у 1960 годзе было здзейснена рэкорднае пагружэнне ў Марыянскую западзіну.

## Гісторыя стварэння 
Батыскаф «Трыест» быў сканструяваны швейцарскім навукоўцам Агюстам Пікарам з улікам яго папярэдняй распрацоўкі, першага ў свеце батыскафа FNRS-2. Вялікую дапамогу ў пабудове батыскафа аказаў яго сын, Жак Пікар. Сваю назву апарат атрымаў у гонар горада Трыест, Італія, у якім былі зроблены асноўныя работы па яго стварэнні. «Трыест» быў спушчаны на ваду ў жніўні 1953 г. і здзейсніў некалькі пагружэнняў у Міжземным моры з 1953 па 1957 год. Асноўным пілотам стаў Жак Пікар, а ў першых пагружэннях таксама ўдзельнічаў яго бацька, якому ў той час ужо споўнілася 69 гадоў. У адным з пагружэнняў апарат дасягнуў рэкорднай на той момант глыбіні 3150 м.

## Літаратура 
* Jacques Piccard, Profondeur 11000 mètres, Arthaud, 1961

Трыест
Катэгорыя:Акіяналогія
Батысфера

**Батысфера** (ад грэчаскага «батыс» - глыбока і «сфера» - шар) — глыбакаводны апарат у форме шара, апускаецца на тросе пад ваду з базавага судна. У адрозненне ад батыскафа не з'яўляецца самаходным. Рэкорд глыбіні, 932 метра, усталяваны 15 жніўня 1934 года Уільямам Бібі (William Beebe) і Оцісам Бартан, пратрымаўся 15 гадоў. Максімальная глыбіня, дасягнутая пры дапамозе батысферы, складае 1371,6 метраў ў 1948 годзе (пілот - Оціс Бартан).

## Гл.таксама 
* Батыскаф

Катэгорыя:Падводная тэхніка
*
Самуіл Саламонавіч Палякоў

**Самуіл Саламонавіч Палякоў** (, Орша — , Санкт-Пецярбург) — расійскі прадпрымальнік, канцэсіянер, будаўнік чыгунак, мецэнат. Брат банкіра Лазара Саламонавіча Палякова. Па водгуку С. Ю. Вітэ, Самуіл Саламонавіч Палякоў быў «найбольш праслаўленых з чыгуначных тузоў».

Катэгорыя:Прадпрымальнікі Расійскай імперыі
Катэгорыя:Чыгуначны транспарт Расіі
Катэгорыя:Мецэнаты Расійскай імперыі
Катэгорыя:Філантропы, якія дапамагалі яўрэйскім арганізацыям
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Оршы
Катэгорыя:Мільярдэры Расійскай імперыі
Катэгорыя:Пахаваныя на Праабражэнскіх яўрэйскіх могілках
Яўген Сяргеевіч Кавыршын

**Яўген Сяргеевіч Кавыршын** (нар. 25 студзеня 1986, Электрасталь) — беларускі хакеіст, нападаючы. Выхаванец электрастальскага хакея. У цяперашні час з’яўляецца гульцом чарапавецкай «Северсталі», якая выступае ў КХЛ.

## Кар’ера 
Яўген Кавыршын пачаў сваю прафесійную кар’еру ў 2004 годзе ў складзе клуба беларускай экстралігі «Брэст», выступаючы да гэтага за фарм-клуб роднага электрастальскага «Крышталя». За два сезоны, праведзеныя у «Брэсце», Яўген правёў на пляцоўцы 44 матчы, у якіх ён набраў 6 (1+5) ачкоў, пасля чаго падпісаў кантракт з «Керамінам». У сваім першым жа сезоне ў складзе новага клуба Кавыршын стаў уладальнікам сярэбраных медалёў беларускага першынства, а год праз ён разам з камандай падняўся на вышэйшую прыступку п’едэстала гонару. Усяго ў складзе «Кераміна» Яўген правёў тры сезоны, набраўшы за гэты час 61 (20 41) ачко ў 109 матчах.

## Палітычныя погляды 
Падпісаў адкрыты ліст спартыўных дзеячаў краіны, якія выступаюць за дзеючую ўладу Беларусі пасля жорсткіх падаўленняў народных пратэстаў у 2020 годзе.

## Дасягненні 
* Срэбны прызёр чэмпіянату Беларусі: 2007, 2010.
* Чэмпіён Беларусі 2008.
* Уладальнік Кубка Шпенглера 2009

## Спасылкі 
* Профіль на афіцыйным сайце КХЛ
* Профіль на сайце hockeydb.com
* Профіль на сайце eliteprospects.com

Катэгорыя:Хакеісты Беларусі
Катэгорыя:Хакеісты КХЛ
Катэгорыя:Ігракі ХК Брэст
Катэгорыя:Ігракі ХК Керамін Мінск
Катэгорыя:Ігракі ХК Дынама Мінск
Катэгорыя:Ігракі ХК Шахцёр Салігорск
Катэгорыя:Ігракі ХК Северсталь
Катэгорыя:Ігракі зборнай Беларусі па хакеі
Электрасталь

**Электрасталь** (да 1928 — **Зацішша**) — горад (з 1938) абласнога падпарадкавання ў Маскоўскай вобласці Расіі; адзіны населены пункт гарадской акругі Электрасталь.

Насельніцтва 155370 чалавек (2011). Плошча горада — 49,51 км², гарадской акругі — 51,40 км². Гарадская акруга Электрасталь размешчана за 52 кіламетраў (38 км ад МКАД) на ўсход ад Масквы. У наваколлі Электрасталі бярэ пачатак рака Вохна (прыток Клязьмы), а таксама прытокі Вохны — Мар’інка і Ходца.

## Насельніцтва 
## Фотагалерэя 

Выява:Yalaginskoe_pole_2010_Elektrostal.jpg|Ялагінскае поле ў 2010 годзе
Выява:St. Andrei Rublev Temple in Electrostal.jpg|Храм Андрэя Рублёва
Выява:Saint John of Kronstadt Temple in Electrostal.jpg|Храм Іаана Кранштацкага

## Гарады-пабрацімы 
*  Пернік, Балгарыя
*  Полацк, Беларусь

## Вядомыя асобы 
* Я. С. Кавыршын (нар. 1986) — беларускі хакеіст, нападнік
* Ніна Іванаўна Сарокіна — савецкая балерына

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт адміністрацыі гарадской акругі Электрасталь
* Гісторыя герба Электрасталі

Катэгорыя:Пераназваныя населеныя пункты
Катэгорыя:Гарады Маскоўскай вобласці
Гомельская копейка

**«Гомельская копейка»** (дарэф. руск. правапісам — *«Гомельская копѣйка»*) — інфармацыйна-асветніцкая беспартыйная «прагрэсіўная газета». Выдавалася з 7(20) чэрвеня 1911 да 10(23) кастрычніка 1917 гг. у Гомелі на рускай мове. Спачатку выходзіла 3 разы на тыдзень, з 1 верасня 1914 г. штодзёная. Рэдактар-выдавец А. С. Міляеў. 

## Ідэйная скіраванасць і змест 
Газета абяцала служыць усяму мясцоваму насельніцтву, арыентавалася пераважна на сярэднія слаі гараджан яўрэйскай нацыянальнасці. Рэдакцыйным зваротам у першым нумары газеты падкрэслівалася ўсведамленне цяжкасці ўзятай рэдакцыяй на сябе місіі: «складана служыць грамадству, калі яно глухое да кожнай грамадскасці, калі яно, так склалася, адыйшло ад жыцця, замкнулася і жыве неяк асобна», калі « у такі час цяжка і амаль немагчыма працаваць дзеля дабра грамадства, але тым не менш мы не апускаем рукі, спадзяемся, што наша маленькая, амаль незаўважная праца прынясе хаця б драбнічку карысці, што наша існаванне *патрэбна* грамадству, і гэтае спадзяванне дае нам веру шчыра і сумленна ісці абраным шляхам». Задачы выдання вызначаліся наступным чынам: «Шырокае, дэталёвае, непрадузятае асвятленне тутэйшага жыцця, пытанняў гандлю і прамысловасці».

Друкавала інфармацыю пра дзейнасць гарадской думы, рыначную кан’юктуру, асвятляла праблемы гандлю, прамысловасці, гаспадаркі, выступала за добраўпарадкаванне горада. Змяшчала рэпартажы пра судовыя справы, злачынствы, надзвычайныя падзеі (пра замах на жыццё П. А. Сталыпіна), няшчасныя выпадкі, друкавала некралогі, спачуванні і да т.п. Зрэдку публікавала спартыўныя паведамленні, пазнаёміла чытачоў з арганізацыяй мясцовай футбольнай каманды, рачнога яхт-клуба. Часам друкавала інфармацыю пра асобныя міжнародныя падзеі, дзейнасць урада і Дзяржаўнай думы. Крытыкавала антысемітызм, друкавала нарысы пра сіянісцкі рух. У 1914—1917 гг. інфармавала пра падзеі 1-й сусветнай вайны. Амаль палавіна газетнай плошчы запаўнялася камерцыйнай рэкламай, аб’явамі на тэатральныя гастролі, канцэрты, кінематограф, цырк. Вітала Лютаўскую рэвалюцыю 1917 г., друкавала звароты Часовага ўрада, змясціла матэрыялы пра Г. Пляханава і інш. Агітавала за кадэцкіх кандыдатаў у дэпутаты Устаноўчага сходу. У рубрыцы «Тэатр» друкавала інфармацыю і кароткія рэцэнзіі пра спектаклі. Апублікавала артыкулы пра М. Ю. Лермантава, А. П. Чэхава, апавяданні Ф. Салагуба, Чэхава, вершы і нататкі мясцовых аўтараў. З ліпеня 1914 г. выдавала дадатак «Телеграммы Петроградского телеграфного агентства и собственных корреспондентов» (1 — 3 разы на тыдзень), выпускала таксама нерэгулярныя дадаткі.

## Літаратура 
* Конан У. «Гомельская копейка» //  — С. 71.
* «Гомельская копейка» // Гомель : Энцикл. справ. / редкол.: И. П. Шамякин [и др.]. — Минск: БелСЭ, 1990. — С. 142—143.

Катэгорыя:Газеты Гомеля на рускай мове
Катэгорыя:1911 год у Гомелі
Дамадзедава

**Дамадзедава** — горад у Расіі, у Маскоўскай вобласці, за 37 км на поўдзень ад цэнтра Масквы, найбуйнейшы населены пункт гарадской акругі Дамадзедава.

Насельніцтва 89,8 тыс. чалавек (2010).

У горадзе ёсць радыёклуб, краязнаўчы музей, у мікрараёне Белыя Слупы маецца Дзяржаўны фонд кінафільмаў РФ.

Блізу Дамадзедава — аэрапорт Дамадзедава.

## Гарады-пабрацімы 
*  Афіны, Грэцыя

## Галерэя 

Выява:Blick_über_Domodedowo.jpg
Выява:Майский вечер.jpg

## Літаратура 
* Города Подмосковья. Кн. 3. — М.: Московский рабочий, 1981. — 736 с., ил. — 35 000 экз.

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт гарадской акругі Дамадзедава
* Нарыс пра развіццё горада Дамадзедава
* Гісторыя горада Дамадзедава і сёл гарадской акругі
* Гісторыя герба Дамадзедава
* Праваслаўныя храмы і манастыры Дамадзедаўскага раёна 
* Храмы горада Дамадзедава

Катэгорыя:Гарады Маскоўскай вобласці
Дамадзедава (аэрапорт)

**Аэрапорт «Дамадзедава»** — аэрапорт Масквы.

Станам на вясну 2011 года, найбуйнейшы паводле велічыні пасажыраабароту расійскі аэрапорт, таксама ўваходзіць у дваццатку самых загружаных аэрапортаў Еўропы. Размешчаны на мяжы гарадской акругі Дамадзедава і Раменскага раёна Маскоўскай вобласці, за 45 км на паўднёвы ўсход ад цэнтра Масквы, за 22 км ад МКАД.

## Гл. таксама 
* Аэрапорт Быкова

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт
* Анлайн-табло аэрапорта Дамадзедава
* Як даехаць у аэрапорт Дамадзедава 
* Маскоўскі аэрапорт Дамадзедава на Airliners.net
* Апісанне катастрофы рэйса 964 на сайце *aviation-safety.net* 

Катэгорыя:Аэрапорты Маскоўскай вобласці
Катэгорыя:З’явіліся ў 1962 годзе
Катэгорыя:1962 год у Маскве
Быкова (аэрапорт)

**Быко́ва** — былы аэрапорт Масквы. Размешчаны за 35 км на паўднёвы ўсход ад цэнтра горада. Звязаны з горадам Раменскае, Разанскай шашы і чыгуначнай лініяй Разанскага напрамку Маскоўскай чыгункі (станцыя Быкова).

У красавіку 2011 пачаты дэмантаж (знос) аэравакзальнага комплексу.

У чэрвені 2011 года Быкова выключаны з Дзяржаўнага рэестра грамадзянскіх аэрадромаў Расійскай Федэрацыі.

## Гл. таксама 
* Аэрапорт Дамадзедава

## Спасылкі 
*  Авіяздарэнне ў аэрапорце Быкова 
* Схема праезду да аэрапорта Быкова

Катэгорыя:Аэрапорты Маскоўскай вобласці
Катэгорыя:Аэрадромы сумеснага базавання Расіі
Катэгорыя:Раменскі раён (Расія)
Катэгорыя:Закінутыя аэрадромы
Катэгорыя:З’явіліся ў 1933 годзе
Катэгорыя:1933 год у Маскве
Гомельская сацыял-дэмакратычная група

**Гомельская сацыял-дэмакратычная група**. Утворана вясной 1895 г. Праводзіла прапаганду сярод інтэлігенцкай моладзі Гомеля, жыхароў мястэчка Ветка Гомельскага павета. У 1896 г. група мела 5 гурткоў па 5 — 8 чалавек у кожным. Адным з актыўных дзеячаў быў Пётр Уладзіміравіч Карповіч. У кіруючы цэнтр уваходзілі: І. Захарын, А. Кісін, М. Гезенцвей. Праз былога кіраўніка Гомельскага гуртка самаадукацыі А. Д. Паляка і студэнтаў-гамяльчан група наладзіла сувязі з Кіеўскім і Екацярынаслаўскім «Саюзамі барацьбы за вызваленне рабочга класа», атрымлівала ад іх літаратуру (творы Г. В. Пляханава, , кіеўскую «Рабочую газету» і інш.). 1(13) сакавіка 1896 г. група правяла сход, прысвечаны памяці нарадавольцаў, пакараных смерцю за забойства цара Аляксандра II, летам 1897 — маёўку. У 1897 г. кіруючым цэнтрам распрацавана праграма пераходу да масавай агітацыі, якая мела чыста эканамічны характар. Тады ж сталі ствараць стачачныя касы. Да красавіка 1898 г. яны былі амаль на ўсіх рамесных цэхах горада і налічвалі каля 250 чалавек. Пад уплывам агітацыі сацыял-дэмакратаў летам 1897 г. адбылася стачка 25 сталяроў, якія патрабавалі павелічэння зарплаты і скарачэння рабочага дня. Арышт 6 стачачнікаў стаў штуршком для пачатку антыўрадавай агітацыі. Вясной 1898 г. група стала называцца Гомельскі рабочы саюз барацьбы.

## Літаратура 
* Біч, М. Гомельская сацыял-дэмакратычныя група / Міхась Біч // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: У 6 т. Т. 3. Гімназіі — Кадэнцыя / БелЭн; Рэдкал.: Г. П. Пашкоў (гал. рэд.) і інш.; Маст. Э. Э. Жакевіч. — Мн.: БелЭн, 1996. — 527 с.: іл. — С. 72. — ISBN 985-11-0041-2.

Катэгорыя:1895 год у Гомелі
Катэгорыя:Палітычныя арганізацыі беларускай гісторыі
Ступіна

**Ступіна** — горад раённага падпарадкавання ў Расіі, адміністрацыйны цэнтр Ступінскага раёна Маскоўскай вобласці. З 1934 па 1938 — рабочы пасёлак Электравоз. Размешчаны на рацэ Ака. З’яўляецца адным з цэнтраў Ступіна-Кашырскай агламерацыі і яе найбуйнейшым горадам.

Насельніцтва — 63506 чалавек (2024). Горад размешчаны за 88 км на поўдзень ад Масквы.

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарады Маскоўскай вобласці
Шатура (горад)

**Шатура** — горад (з 1936) ў Расіі, адміністрацыйны цэнтр Шатурскага раёна Маскоўскай вобласці.

Насельніцтва — 36.714 чал. (2024).

Горад размешчаны ў Падмаскоўнай Мяшчоры, побач з сістэмай азёр возера Святое, за 120 км на ўсход ад Масквы (Казанскі вакзал), і за 100 км ад МКАД (ст. метро Выхіна).

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарады Маскоўскай вобласці
Петэр Адольф Карстэн

**Петэр Адольф Карстэн** (фін. Petter Adolf Karsten; 1834-1917) — прафесар батанікі ў агранамічнай інстытуце ў Мустыяла, у Фінляндыі, вядомы міколаг-сістэматык, здабыў вялікую славу вывучэннем грыбоў Фінляндыі; «бацька фінскай мікалогіі».

## Выданні і сачыненні Карстэна 
* «Fungi Fenniae exsiccati» (1861-1870, 10 цэнтурый);
* «Monographia Pezizarum Fennicarum» (1869);
* «Monographia Ascobolorum Fenniae» (1870-1876);
* «Mycologia Fennica» (1871-1879);
* «Symbola ad Mycologiam Fennicam» (з 1871);
* «Agaricineae Rossiae, Finlandiae et Scandinaviae» (1879-1882);
* «Hymenomycetes Fennict. enumerati »(1881),
* «Finlands Rost. och Brandsvampar »(1884).

## Спасылкі 
* Harri Harmaja: P. A. Karsten  

Катэгорыя:Постаці фінскай мікалогіі
Катэгорыя:Батанікі Фінляндыі
Камароўская культура

**Камароўская культура** — археалагічная культура сярэдзіны бронзавага веку (XV — XII) плямён, што жылі на тэрыторыі Заходняй Украіны, у вярхоўях Днестра, Паўднёвага Буга, Стыра, Гарыні. Назву атрымала ад могільніка каля с.Камарова Івана-Франкоўскай вобласці. Насельніцтва займалася земляробствам і жывёлагадоўляй, жыло на селішчах у зямлянках і паўзямлянках, карысталася крамянёвымі прыладамі працы і зброяй, керамічным посудам, бронзавымім і залатымі ўпрыгожаннямі. Нябожчыкаў хавалі ў каменных скрынях або спальвалі. Пахаванні ў групавых магілах, часам у курганах. Камароўская культура склалася на аснове адной з культуры шнуравой керамікі, блізкая да тшцінецкай культуры і сосніцкай культуры. На думку многіх даследчыкаў, у тшцінецка-камароўскай этнакультурнай вобласці (тэрыторыя Польшчы, поўдня Беларусі і поўначы Украіны да Прыкарпацця) адбывалася фарміраванне продкаў славян. 

## Літаратура 
* Ісаенка, У.Ф. Камароўская культура / У.Ф.Ісаенка // Археалогія і нумізматыка Беларусі: Энцыклапедыя / Беларуская энцыклапедыя; Рэдкал.: В.В.Гетаў [і інш.]. — Мн.: БелЭн імя П.Броўкі, 1993. — С. 298.
* Нариси стародавньої історії Української РСР. – Київ, 1959.

Катэгорыя:Археалагічныя культуры Украіны
Гомельская мысль

**«Гомельская мысль»** — грамадска-палітычная і літаратурная газета ліберальна-асветніцкага кірунку. Выдавалася 5(18) лютага 1913 да 17(30) ліпеня 1914 гг. у Гомелі на рускай мове. Выходзіла 3 разы на тыдзень. Рэдактары-выдаўцы Х.Д.Гарфункель, Г.Х.Старобінец. Асноўнае месца адводзіла асвятленню мясцовых праблем. Друкавала інфармацыю пра ўнутрыпалітычныя і міжнародныя праблемы. Выступала супраць курсу на хутарызацыю і шавіністычнай палітыкі рускіх нацыяналістаў, за свабоду друку, усеагульнае і бясплатнае пачатковае навучанне. Значнае месца на яе старонках займалі сацыяльна-эканамічныя і юрыдычныя праблемы яўрэйскага насельніцтва ў Расійскай імперыі. Выступала супрпаць нацыяналізацыі крэдытнай сістэмы, якая падрывала яўрэйскі капітал. У артыкуле «Асіміляцыя народнасцей» ананімны аўтар пераказваў, на яго думку, бліскучую, але спрэчную лекцыю аднаго з заснавальнікаў сіянізму В.Жабацінскага, паводле якога «гета створана не вонкавым прымусам, а гістарычнымі тэндэнцыямі самога яўрэйства, і толькі закансервавана законам» (18 сакавіка 1914 г.). Абараняючы «іншародцаў», газета часам аргументавала сваю пазіцыю цытатамі з бальшавіцкіх газет. Напярэдадні 1-й сусветнай вайны крытыкавала шавінізм Саюза рускага народа, выкрывала ваенныя бюджэты Германіі, Францыі, Аўстрыі. У час вайны заняла пацыфісцкую пазіцыю, заклікала да міру. У нарысе «Беларусы» (3 — 5 чэрвеня 1914 г.), матэрыял якога ўзяты з газеты «Киевская мысль», ананімны аўтар пераказваў памылковую канцэпцыю расійскай і польскай гістарыяграфіі, быццам беларуская «народнасць» ніколі не ведала самастойнай дзяржаўнасці, «заваяваная яшчэ у 13 ст. літоўцамі, яна ўваходзіла ў склад спачатку літоўскай, а пазней польска-літоўскай дзяржавы». Разам з тым у нарысе ў асноўным правільна ацэнены беларускі адраджэнскі рух, сацыяльнай асновай якога было пераважна сялянства. Аўтар нарыса вітаў газету «Наша ніва», новую беларускую літаратуру і беларускую нацыянальную ідэю. Аднак ён перабольшваў «забітасць» беларускага сялянства, яго быццам бы неўспрымальнасць да заклікаў сацыяльнага вызвалення, недакладна ацэньваў беларускую літаратуру як быццам бы «цалкам сялянскую» (5 чэрвеня 1914 г.). У артыкулах «Беларускі тэатр» (7 красавіка 1913 г.), «Пра беларускі тэатр» (29 чэрвеня 1914 г.) газета вітала станаўленне беларускага тэатральнага мастацтва, адзначыла багатую нацыянальную паэзію, створаную Я.Купалам, Я.Коласам, М.Багдановічам (факты і ацэнкі ананімны аўтар браў з газеты «Столичный вестник» і інш. Выданняў). Шмат увагі надавала прапагандзе рускай літаратуры. Звярнула ўвагу на негатыўныя тэндэнцыі «эканамічнага матэрыялізму» ў літаратурна-мастацкай крытыцы.

Катэгорыя:Газеты на рускай мове
Катэгорыя:Газеты Беларусі
Руза

**Руза** — горад у Маскоўскай вобласці Расіі, адміністрацыйны цэнтр Рузскага раёна; адзіны населены пункт муніцыпальнага ўтварэння «Гарадское паселішча Руза». Размешчаны на рацэ Рузе, за 110 км на захад ад Масквы і за 22 км на паўночны захад ад чыгуначнай станцыі Тучкова.
## Насельніцтва 
## Вядомыя асобы 
* Аляксандр Сяргеевіч Шчарбакоў (1901—1945) — савецкі дзяржаўны і партыйны дзеяч.

## Фотагалерэя 

Выява:Rusa (Fluss).jpg|Від на раку Рузу на тэрыторыі горада
Выява:Intercession_Cathedral_ruza.jpg|Пакроўская царква (1781 г.)
Выява:Dmitri_Soluncki_Church.JPG|Царква Дзмітрыя Салунскага (1792 г., званіца - 1848 г.)
Выява:Platband_russia.JPG|Традыцыйныя рускія хаты ў Рузе

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт адміністрацыі гарадскога паселішча Руза

Катэгорыя:Гарады Маскоўскай вобласці
Гомельскі гістпарт

**Гомельскі гістпарт** — першая на Беларусі камісія па зборы і вывучэнні матэрыялаў па гісторыі Кастрычніцкай рэвалюцыі і РКП(б). Існаваў у снежні 1920—1927 гг. як гісторыка-рэвалюцыйны аддзел пры Гомельскім губернскім камітэце РКП(б). Падтрымліваў сувязі з удзельнікамі рэвалюцыйнага руху і грамадзянскай вайны, якія перадавалі дакументы і матэрыялы, успаміны. Арганізоўваў выстаўкі і лекцыі, вечары ўспамінаў, фарміраваў архіў па гісторыі бальшавізму і рэвалюцыйнага руху ў губерні. Былі прагледжаны, сабраны і ўпарадкаваны матэрыялы губкома і гаррайкома РКП(б). У сакавіку 1924 г. у архіве Гомельскага губкома налічвалася 1435 спраў, камплекты гомельскіх і магілёўскіх газет за 1917—1918 гг. Друкаваў матэрыялы ў часопісе «Известия Гомельского губкома…», дзе меў пастаянную рубрыку. Выдаў зборнік артыкулаў і ўспамінаў «Рэвалюцыйная барацьба ў Гомельскай губерні» (1921 г.). брашуры Г. Лялевіча «Кастрычнік у стаўцы», «Стракапытаўшчына», «Лідзія Язерская…» (усе 1922 г.), кнігу матэрыялаў па гісторыі сацыял-дэмакратычнага і рабочага руху ў 1893—1905 гг. на Гомельшчыне «1905 год у Гомелі і Палескім раёне» (1925 г.), рыхтаваў зборнікі дакументаў, матэрыялаў і ўспамінаў «Кастрычнік у Магілёўскай губерні», «1918 год» (пра падпольную работу і партызанскі рух на Гомельшчыне ў перыяд нямецкай акупацыі), «Да гісторыі грамадзянскай вайны» (пра стракапытаўскі мяцеж і інш.), зборнік біяграфічных матэрыялаў пра змагароў за савецкую ўладу і інш.

## Літаратура 
* Михнюк, В. Н. Становление и развитие исторической науки Советской Белоруссии (1919—1941 гг.). — Мн., 1985. — С. 38 — 40.

Катэгорыя:1920 год у Гомелі
Катэгорыя:Навуковыя арганізацыі Беларусі
Клін (горад)

**Клін** () — горад абласнога падпарадкавання ў Маскоўскай вобласці, адміністрацыйны цэнтр Клінскага раёна.

Насельніцтва (2010) 80,6 тыс. чалавек. (1992 — 95,1 тыс., 1972 — 84 тыс., 1939 — 28 тыс., 1897 — 5,1 тыс.).

Горад размешчаны на беразе ракі Сёстры, за 65 км ад МКАД па Ленінградскай шашы (86 км). Чыгуначная станцыя на лініі Масква — Санкт-Пецярбург. У горадзе і яго ваколіцах раней дзейнічала вузкакалейная чыгунка, якая належала заводу «Клінбуддэталь».

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Вядомыя асобы 
* Іван Піліпавіч Усагін, фізік-эксперыментатар
* Мікалай Ілліч Стогаў, заслужаны лётчык-выпрабавальнік СССР, Герой Савецкага Саюза
* Сяргей Аляксандравіч Афанасьеў, двойчы Герой Сацыялістычнай Працы
* Марк Ісакавіч Прудкін, народны артыст СССР
* Юрый Васілевіч Карапаеў, народны мастак Расіі
* Ілля Валянцінавіч Філатаў, топ-менеджар, фінансіст, эксперт па фінтэх-развіцці

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарады Маскоўскай вобласці
Адзінцова

**Адзінцова** — горад (з 1957 года) у Расіі, адміністрацыйны цэнтр Адзінцоўскага раёна Маскоўскай вобласці, найбуйнейшы населены пункт гарадскога паселішча Адзінцова і ўсяго Адзінцоўскага раёна. Праз Адзінцова праходзіць Мажайская шаша (траса А100), на поўдні да межаў горада прымыкае федэральная аўтадарога М1 «Беларусь» (Мінская шаша) (4 км ад МКАД).

Насельніцтва — 139,0 тыс. чал. (перапіс 2010 года).

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарады Маскоўскай вобласці

Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1470 годзе
Масачусетс (заліў)

**Заліў Масачусетс** () — заліў Атлантычнага акіяна ля паўночна-ўсходняга ўзбярэжжа Паўночнай Амерыкі. Абмывае штат Масачусетс, ЗША. Заліў Масачусетс лічыцца часткай заліва Мэн, мае даўжыню 55 км, і глыбіню да 93 м. Прылівы ў заліве паўсутачныя, да 1,8 м.

На поўначы заліў абмежаваны паўвостравам Кейп-Эн, у паўднёвай частцы размешчаны заліў Кейп-Код, абмежаваны аднайменным паўвостравам. Заходняя частка заліва носіць назву Бостанская бухта, у ёй размяшчаецца горад-порт Бостан.

Заліў даў назву аднаму з першых паселішчаў у Новай Англіі — калоніі Масачусецкага заліва. Вялікая колькасць заліваў на ўзбярэжжы штата Масачусетс далі яму мянушку «Штат Заліваў».

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Геаграфія Масачусетса
Катэгорыя:Залівы Атлантычнага акіяна
Катэгорыя:Залівы ЗША
Бостанская бухта

**Бостанская бухта** () — буйная бухта ў заходняй частцы заліва Масачусетс.

На берагах бухты размешчаны порт Бостана. Межы бухты ўмоўна вызначаюцца ад Уінтрапа на поўначы да Хала і Нантаскета на поўдні. У бухце і на падыходзе да яе размешчана мноства невялікіх астравоў, 34 з іх уключаны ў рэкрэацыйную тэрыторыю.

Пры ўваходзе ў бухту ўстаноўлена два маяка — адзін з найстарэйшых у краіне Бостан-Лайт (востраў Літл-Брустэр) і Грэйвз-Лайт (скалы Грэйвз).

У бухту ўпадаюць рэкі Чарлз, Непансет, Містык, Веймут-Фор і Веймут-Бэк, утвараючы ў вусці невялікія эстуарыі.

Менавіта тут адбылося знакамітае «Бостанскае чаяпіцце».

Катэгорыя:Бостан
Катэгорыя:Геаграфія Масачусетса
Катэгорыя:Залівы Атлантычнага акіяна
Катэгорыя:Залівы ЗША
Валакаламск

**Валакаламск** — горад абласнога падпарадкавання ў Маскоўскай вобласці Расіі, адміністрацыйны цэнтр Валакаламскага раёна і гарадскога паселішча Валакаламск. Знаходзіцца на рацэ Лама.

Узнагароджаны ордэнам Айчыннай вайны I ступені (1985). 25 сакавіка 2010 года Указам Прэзідэнта Расійскай Федэрацыі Дзмітрыя Мядзведзева Валакаламску прысвоена ганаровае званне Расійскай Федэрацыі «Горад воінскай славы».

Насельніцтва 23,6 тыс. чалавек (2010).

## Назва 
Назва пайшла ад назвы ракі Ламы, на якой паселішча паўстала.

Рачная назва Лама балцкага паходжання. Назоўныя аналагі — прускія тапонімы *Lamen, Lameynen, Lama-sila*, літоўскія гідронімы *Loma, Lomena*.

Назвы рэк *Loma, Lomena* звязаныя з літоўскім *loma* «нізіна, лог; яма», латышскім *lāma* «нізіна, лужа».

Далей да індаеўрапейскага **lāmā* «лужа, балота» (асобна вылучаецца на падставе шматлікіх стараеўрапейскіх назваў), якое ад **lem-* «ламаць, разломваць» (лог, яма як «разлом» у роўнай паверхні зямлі).

Тыпалагічна назву Ламы як ракі з глыбокім рэчышчам можна параўнаць з гідронімамі тыпу Дубасна, Дубосьня, што звязаныя з літоўскім *dubti* «ўгінацца», *duburys* «рачны вір (паглыбленае, „увагнутае“ месца)», *dauba* «дол, лог, яр».

Рачная назва Лама матываваная працяканнем па глыбокім рэчышчы.

Валакаламск у складзе шэрагу гарадоў з назвамі балцкага гідранімічнага паходжання, што дугой атачаюць Маскву з заходняга боку (Руза, Мажайск, Вярэя, Нара-Фамінск, Серпухаў).

## Насельніцтва 
## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарады Маскоўскай вобласці
Кранах

Прозвішча **Кра́нах** насіла некалькі прадстаўнікоў сям'і нямецкіх мастакоў:

* **Лукас Кранах Старэйшы** (1472—1553) — нямецкі мастак эпохі Адраджэння
** **Ганс Кранах** (1513—1537) — мастак, сын Лукаса Кранаха Старэйшага
** **Лукас Кранах Малодшы** (1515—1586) — мастак, сын Лукаса Кранаха Старэйшага
*** **Аўгустын Кранах** (1554—1595) — мастак, сын Лукаса Кранаха Малодшага
**** **Лукас Кранах III** (1586—1645) — мастак, сын Аўгустына Кранаха

Катэгорыя:Мастацкія дынастыі
Вэб-сервер

]]

**Вэб-сервер** — гэта сервер, які прымае HTTP-запыты ад кліентаў, звычайна вэб-браўзераў, і выдае ім HTTP-адказы, звычайна разам з HTML-старонкай, выявай, файлам, медыя-патокам ці іншымі данымі. Вэб-серверы — аснова Сусветнага павуціння.

Вэб-серверам завуць як праграмнае забеспячэнне, якое выконвае функцыі вэб-сервера, так і непасрэдна камп’ютар, на якім гэта праграмнае забеспячэнне працуе.

Кліентская праграма, якой звычайна з’яўляецца вэб-браўзер, перадае вэб-серверу запыты на атрыманне рэсурсаў, пазначаных URL-адрасамі. Рэсурсы — гэта HTML-старонкі, выявы, файлы, медыя-патокі ці іншыя даныя, якія неабходны кліенту. У адказ вэб-сервер перадае кліенту запытаныя даныя. Гэты абмен адбываецца па пратаколе HTTP.

## Гл. таксама 
* Апаратны сервер
* Праграмны сервер

## Спасылкі 
* Netcraft - статыстыка па вэб-серверах ад кампаніі Netcraft
Старая Купаўна

**Старая Купаўна** — горад (да 2004 — пасёлак гарадскога тыпу) у Нагінскім раёне Маскоўскай вобласці. З 1 студзеня 2006 года ўваходзіць у склад муніцыпальнага ўтварэння «Гарадское паселішча Старая Купаўна». Да 1 студзеня 2009 года — горад раённага падпарадкавання.

## Геаграфія 
Горад размешчаны на левым беразе ракі Купавінкі (басейн ракі Клязьмы), за 15 км ад Нагінска, за 22 км ад Масквы (МКАД) і за 36 км ад яе цэнтра. На поўдзень ад горада размяшчаецца рэліктавае возера Бісерава.
## Насельніцтва 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарады Маскоўскай вобласці
Дубна (Маскоўская вобласць)

**Дубна** — горад навукі на поўначы Маскоўскай вобласці (125 км ад Масквы, на мяжы з Цвярской вобласцю), найбуйнейшы ў Расіі цэнтр па даследаваннях у галіне ядзернай фізікі. 
## Насельніцтва 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарады Маскоўскай вобласці

Катэгорыя:Навукаграды
Дрэзна

**Дрэзна** — горад у Арэхава-Зуеўскім раёне Маскоўскай вобласці Расіі, за 80 км на ўсход ад Масквы і за 12 км ад раённага цэнтра, на рацэ Дрэзне (правы прыток Клязьмы); адзіны населены пункт муніцыпальнага ўтварэння «Гарадское паселішча Дрезна». Чыгуначная станцыя Дрэзна на лініі Масква — Ніжні Ноўгарад.

## Насельніцтва 
## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Ігар Аляксандравіч Новікаў (1929—2007) — спартсмен (сучаснае пяцібор’е).

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт адміністрацыі гарадскога паселішча Дрэзна 
* Гарадское паселішча Дрэзна на сайце адміністрацыі Арэхава-Зуеўскага раёна
* Карта горада

Катэгорыя:Населеныя пункты Арэхава-Зуеўскага раёна
Катэгорыя:Гарады Маскоўскай вобласці
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1897 годзе
Істра

**Істра** — горад (з 1781) у Расіі, адміністрацыйны цэнтр Істрынскага раёна Маскоўскай вобласці і гарадскога паселішча Істра. З 1781 года горад насіў імя Васкрасенск, затым, у 1930 годзе быў перайменаваны ў Істра для ўхілення блытаніны з аднайменным горадам на паўднёвым усходзе Падмаскоўя.

## Геаграфія 
Горад знаходзіцца за 40 км ад Масквы, на рацэ Істра.
## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
*  Бад-Орб (Германія)
*  Ракаўнік (Чэхія)
*  Дзюрцюлі (Расія)
*  Пінск (Беларусь)
*  Петрыч (Балгарыя)

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт адміністрацыі горада Істра 
* Істра ў энцыклапедыі «Мой горад»
* Гісторыя Істрынскага краі 
* Гісторыя герба Істры
* Храмы горада Істра

Катэгорыя:Пераназваныя населеныя пункты
Катэгорыя:Гарады Маскоўскай вобласці
Кашыра

**Кашыра** — адзін з найстарэйшых (з 1356) гарадоў Маскоўскай вобласці Расіі, размешчаны за 115 км на поўдзень ад Масквы, прыстань на высокім правым беразе р. Ака, адміністрацыйны цэнтр Кашырскага раёна. Найбуйнейшы населены пункт муніцыпальнага щтварэння «Гарадское паселішча Кашыра». Чыгуначная станцыя на лініі Масква-Павялецкая — Данецк. З’яўляецца адным з цэнтраў Ступіна-Кашырскай агламерацыі і яе другім па велічыні горадам. 
## Насельніцтва 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарады Маскоўскай вобласці
Ганс Кранах

. Мадрыд]]
. 1537. Музей Тысена-Барнемісы. Мадрыд]]
**Ганс Кранах** (; каля 1513,  — , ) — нямецкі мастак.

## Біяграфія 
Ганс Кранах — старэйшы сын і вучань Лукаса Кранаха Старэйшага. Пра яго кароткае жыццё захаваліся вельмі бедныя звесткі. Ён пачаў працаваць мастаком у Вітэнбергскай майстэрні свайго бацькі. У прасторным вершы, напісаным на яго смерць, Ганс Кранах названы таленавітым і пладавітым мастаком. І нават калі гэта некалькі перабольшана, Ганс у рэчаіснасці граў сур’ёзную ролю ў майстэрні Кранаха. Стыль атрыбутаваных яму карцін не мае прынцыповых адрозненняў ад работ яго бацькі.

## Бібліяграфія 
* Werner Schade: «Die Malerfamilie Cranach» (1974 VEB Verlag der Kunst Dresden)
* Dieter Koepplin / Tilman Falk: «Lucas Cranach» (1974 und 1976 Birkhäuser Verlag Basel und Stuttgart-2 Bände, Katalog zur Ausstellung in Basel 1974)
* Max J. Friedländer / Jakob Rosenberg: «Die Gemälde von Lucas Cranach» (1979 Parkland Verlag Stuttgart)

## Спасылкі 
Катэгорыя:Мастакі паводле алфавіта
Катэгорыя:Мастакі Германіі
Іванцееўка (горад)

**Іванцееўка** — горад (з 1938) абласнога падпарадкавання ў Маскоўскай вобласці Расіі, за 17 км на паўночны ўсход ад Масквы, на рацэ Уча. Адзіны населены пункт муніцыпальнага ўтварэння «Гарадская акруга Іванцееўка».

## Насельніцтва 
## Вядомыя асобы 
* Галіна Фёдараўна Салаўёва (1922—2001) — рускі археолаг.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарады Маскоўскай вобласці
Раменскае

**Раменскае** — горад у Расіі, адміністрацыйны цэнтр Раменскага раёна Маскоўскай вобласці; найбуйнейшы населены пункт гарадскога паселішча Раменскае. Горад размешчаны за 40 км на паўднёвы ўсход ад Масквы.
## Насельніцтва 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарады Маскоўскай вобласці
Шчолкава

**Шчолкава** — горад раённага падпарадкавання ў Маскоўскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр Шчолкаўскага раёна. Найбуйнейшы населены пункт муніцыпальнага ўтварэння «Гарадское паселішча Шчолкава».

Плошча горада — 28,10 км².
## Насельніцтва 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарады Маскоўскай вобласці
Клімаўск

**Клімаўск** — горад (з 1940 года) абласнога падпарадкавання ў Маскоўскай вобласці, за 53 км на поўдзень ад Масквы (ад нулявога кіламетра) і за 8 км на поўдзень ад Падольска. Чыгуначная станцыя Грыўна на кірунку Масква—Курск. Плошча тэрыторыі Клімаўска складае 1727 га. 
## Насельніцтва 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарады Маскоўскай вобласці
Лобня

**Лобня** — горад абласнога падпарадкавання ў Маскоўскай вобласці Расіі, размешчаны за 15 км на поўнач ад Масквы (лічачы ад МКАД) або за 25 км (ад Савёлаўскага вакзала). Чыгуначная станцыя на лініі Масква — Савёлава. Першапачаткова — прыстанцыйны пасёлак, з 1961 — горад.

## Насельніцтва 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарады Маскоўскай вобласці
Люберцы

**Люберцы** — горад (з 1925 года) у Расіі, адміністрацыйны цэнтр Люберэцкага раёна Маскоўскай вобласці; адзіны населены пункт гарадскога паселішча Люберцы. Чыгуначны вузел за 19 км на паўднёвы ўсход ад Казанскага вакзала.

## Насельніцтва 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарады Маскоўскай вобласці
Электрагорск

**Электрагорск** — горад абласнога падпарадкавання ў Маскоўскай вобласці Расіі. Да 1946 — пасёлак **Электраперадача**. Горад размешчаны на ўсходзе ад Масквы ў раёне 75 км Горкаўскай шашы. Канцавы пункт чыгуначнай галіны ад горада Паўлаўскі Пасад (пракладзена ў 1925 годзе).
## Насельніцтва 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарады Маскоўскай вобласці
Царкавішча (возера)

**Царкаві́шча** — возера ў Беларусі ва Ушацкім раёне Віцебскай вобласці ў басейне ракі Ушача (цячэ праз возера).

Плошча люстра возера складае 0,37 км². Даўжыня 0,93 км, найбольшая шырыня 0,66 км. Даўжыня берагавой лініі 2,64 км. Найбольшая глыбіня возера 16,1 м, сярэдняя 5,5 м. Плошча вадазбору 130,3 км².

Катлавіна возера крыху выцягнутая з паўднёвага захаду на паўночны ўсход. Схілы катлавіны вышынёй ад 3—5 (на ўсходзе) да 10—12 метраў. Берагавая лінія слабазвілістая. Берагі нізкія і пясчаныя.Глыбіні да 2 метраў займаюць каля 22 % плошчы возера. Да глыбіні 2,5—3,5 м дно возера пясчанае, глыбей выслана глеем.Возера эўтрофнае, праточнае. Працякае рака Ушача, злучаючая Царкавішча з азёрамі Тартак і Замошша. Упадаюць 2 ручаі і ручай з возера Полазна.Шырыня паласы прыбярэжнай расліннасці да 40 м. Расліннасць пашырана да глыбіні 2,7—3,2 м.

У Царкавішчы водзяцца шчупак, лешч, карась, плотка, акунь, лінь і іншыя віды рыб.

## Літаратура 
* 
*  — С. 266.
* 
* 
* 

Катэгорыя:Азёры Ушацкага раёна
Катэгорыя:Басейн Ушачы
Царкавішча (значэнні)

## Беларусь 
* Царкавішча — возера ва Ушацкім раёне Віцебскай вобласці
* Царкавішча — возера ў Глыбоцкім раёне Віцебскай вобласці
* Царкавішча — вёска ва Ушацкім раёне Віцебскай вобласці
* Царкавішча — назва вёскі Уладзіміраўка Віцебскага раёна Віцебскай вобласці да 1964 года
* Царкавішча — назва вёскі Кульнева Расонскага раёна Віцебскай вобласці да 1964 года

## Гл. таксама 
* Царковішча
Die Welt

**«Die Welt»** (вымаўляецца: *Ды Вельт*, літаральна: Сусвет) — уплывовая (709000 чытачоў) інфармацыйная нямецкая штодзённая газета выдавецтва Аксель Шпрынгер АГ, якая карыстаецца папулярнасцю ў прадстаўнікоў нямецкай бізнес-эліты. Публікуе шмат аналітычных матэрыялаў. Першы нумар быў выпушчаны ў Гамбургу 2 красавіка 1946 года англійскімі акупацыйнымі ўладамі. Наклад — 251 000 асобнікаў.

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт газеты
* ISSN 0173-8437 

Катэгорыя:Газеты Германіі
Катэгорыя:Газеты на нямецкай мове
Frankfurter Allgemeine Zeitung

**«Frankfurter Allgemeine Zeitung»** (вымаўляецца: Франкфуртэр альгемайнэ цайтунг) — адна з вядучых газет Германіі. Яе штодзённы тыраж складае 363.465 асобнікаў. ФАЦ — самая распаўсюджаная з нямецкіх газет за межамі ФРГ. FAZ — нямецкая ліберальна-кансерватыўная надрэгіянальная газета. Яе нядзельны выпуск называецца Frankfurter Allgemeine Sonntagszeitung. Асноўным акцыянерам FAZ, якая па сваёй структуры з’яўляецца акцыянерным таварыствам закрытага тыпу, з’яўляецца заснаваны ў красавіку 1959 года Незалежны фонд FAZIT (FAZIT-Stiftung gemeinnützige Verlagsgesellschaft mbH), і сама газета не залежыць ад якой-небудзь партыі ці палітычнай арганізацыі. Яе рэдакцыйная палітыка не залежыць ад аднаго чалавека (галоўнага рэдактара), як гэта бывае ў большасці выданняў, а вызначаецца групай з пяці адказных рэдактараў (у цяперашні час гэта: Вернер Д’Інка (Werner D’Inka), Бертольд Колер (Berthold Kohler) , Гюнтэр Ноненмахер (Günther Nonnenmacher), Франк Шырмахер (Frank Schirrmacher) і Хольгер Штэльцнер (Holger Steltzner)).

Катэгорыя:Газеты Германіі
Катэгорыя:Газеты на нямецкай мове
Frankfurter Rundschau

thumb|Новы будынак рэдакцыі FR
**Frankfurter Rundschau** (FR, *Франкфурцкі агляд*) — нямецкая газета, блізкая да сацыял-дэмакратаў. Тыраж складае 160 000 асобнікаў. Выдавец газеты — акцыянернае таварыства Druck und Verlagshaus Frankfurt am Main (DUV) GmbH — належыць на палову кёльнскаму выдавецтву M. DuMont Schauberg, 10 % належаць фонду Карла Герольда. FR з’яўляецца шматразовым лаўрэатам прэміі *European Newspaper Award* ў розных катэгорыях.

## Аб'ём і фармат 
Frankfurter Rundschau выходзіць з панядзелку па суботу на 48 старонках. Па серадам у газету ўваходзіць укладыш з прыватнымі аб’явамі, па суботах — раздзел пра вандраванні. Тыраж газеты складае больш 160 тысяч экзэмпляраў.

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* 
* Афіцыйны сайт Frankfurter Rundschau 
* «Chronologie der „Frankfurter Rundschau“», tagesschau.de 

Катэгорыя:Газеты Германіі
Катэгорыя:Газеты на нямецкай мове
Катэгорыя:Франкфурт-на-Майне
Катэгорыя:Друкаваныя выданні, якія ўзніклі ў 1945 годзе
Царква Святога Паўла (Франкфурт-на-Майне)

**Царква Святога Паўла** () — храм у Франкфурце-на-Майне. Будаваўся з 1789 да 1833 года на месцы знесенай у 1786 годзе сярэдневяковай царквы, і да 1944 года з’яўляўся галоўнай лютэранскай царквой Франкфурта. У царкве Святога Паўла з 1848 па 1849 гады засядалі дэлегаты першага германскага парламента — Франкфурцкага нацыянальнага сходу.

Пасля бамбёжкі 18 сакавіка 1944 года царква згарэла. Пасля Другой сусветнай вайны яна была адноўлена. У дзень сотай гадавіны Франкфурцкага нацыянальнага сходу 18 мая 1948 года царква была адкрыта пад назвай Дом усіх немцаў (). З гэтага моманту яна з’яўляецца нацыянальным помнікам і выкарыстоўваецца галоўным чынам для грамадскіх мерапрыемстваў.

У Паўльскірхэ праводзіцца цырымонія ўручэння Прэміі міру нямецкіх кнігагандляроў.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Храмы Франкфурта-на-Майне
Катэгорыя:Згарэлыя будынкі і збудаванні
Reuters

**Reuters** — адно з буйных міжнародных інфармацыйных агенцтваў, заснаванае Паўлем Ройтэрам у 1851 годзе. У асноўным спецыялізуецца на збіранні і распаўсюджванні фінансавай інфармацыі з сусветных фондавых бірж.

## Канкурэнты 
* Bloomberg
* Dow Jones
* Factiva
* ISI Securities

## Гл. таксама 
* Google Finance
* Yahoo! Finance

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт агенцтва Рэйтар

Катэгорыя:Медыякампаніі
Катэгорыя:Інфармацыйныя агенцтвы
Катэгорыя:Кампаніі, якія маюць лістынг акцый на NASDAQ
Катэгорыя:Кампаніі, якія раней мелі лістынг акцый на Лонданскай біржы
Катэгорыя:Сродкі масавай інфармацыі Вялікабрытаніі
Лотаць

**Лотаць** (*Cáltha*) — род кветкавых раслін сямейства .

## Апісанне 
Шматгадовыя травы з тоўстым, уверсе галінастым, прыўзнятым сцяблом. Лісце чаранковае або сядзячае, суцэльнае, сэрца- або ныркападобнае, чаргаванае. Кветкі жоўтыя ці белыя з простым пяцічленным калякветнікам, з шматлікімі тычынкамі і песцікамі ў шчыткападобных суквеццях. Плод — шматлістоўка.

## Пашырэнне 
Налічваецца каля 90 відаў. Пашыраны ў Еўразіі, Паўночнай Амерыцы і Аўстраліі. На тэрыторыі Беларусі трапляецца толькі ; трапляецца на забалочаных лугах, у алешніках, вадзе.

## Выкарыстанне 
Лекавыя, фітанцыдныя і дэкаратыўныя расліны. Некаторыя віды ядавітыя.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 
* *Caltha* (Калужница) // ИАС «ООПТ России»
Каралёў (горад)

**Каралёў** (; заснаваны 26 снежня 1938 г; да 8 ліпеня 1996 года — Калінінград) — горад абласнога падпарадкавання ў Маскоўскай вобласці Расіі, навукаград (з 12 красавіка 2001). Утварае аднайменную гарадскую акругу. Каралёў часта неафіцыйна называюць касмічнай сталіцай Расіі.
## Насельніцтва 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Гарады Маскоўскай вобласці
Катэгорыя:Навукаграды
Беларускі гай

**«Белару́скі гай»** — беларуская культурна-асветная арганізацыя ў Адэсе ў снежні 1917 — лютым 1920 года.

Аб’ядноўвала беларускую інтэлігенцыю (вясной 1918 было больш за 500 членаў). Мэта: клопат пра бежанцаў Першай сусветнай вайны і беларускае насельніцтва ў Адэсе. Мела статут, раду, была разбіта на секцыі, якія дзейнічалі аўтаномна. Стаяла на палітычнай платформе партыі беларускіх эсэраў, прапагандавала яе ідэі сярод бежанцаў у Адэсе і салдатаў-беларусаў.

Выступала за нацыянальна-дзяржаўнае самавызначэнне беларускага народа. Выдавала газету «Белоруссы в Одессе». На штотыднёвых сходах чыталіся лекцыі, творы беларускай літаратуры. Такія ж таварыствы створаны і ў іншых гарадах Адэскай акругі, дзе ў той час было больш за 100 тысяч беларусаў. З снежня 1917 года ў Адэсе дзейнічала Беларуская вайсковая рада, якая аб’ядноўвала воінаў-беларусаў Румынскага фронту. 28.1.1918 «Беларускі гай» прыняў рэзалюцыю ў падтрымку рэвалюцыі, за ўтварэнне краёвага ўрада Беларусі і яе федэратыўны саюз з Расіяй, 3.3.1918 — рэзалюцыю-пратэст супраць разгону 17.12.1917 кіраўніцтвам Заходняй вобласці і фронту Усебеларускага з’езда ў Мінску, 7.4.1918 — рэзалюцыю супраць умоў Брэсцкага мірнага дагавора. У сакавіку 1918 года арганізацыя кантактавала з Беларускім нацыянальным камісарыятам у Маскве.

19.3.1918 на аб’яднаным пасяджэнні рады «Беларускага гаю» і Беларускай вайсковай рады створана Беларуская нацыянальная рада для абароны інтарэсаў беларусаў у Адэсе і яе ваколіцах. Рада абрала Беларускі нацыянальны камісарыят, у які ўвайшлі Я. Трафімаў (старшыня да ліпеня 1918), С. Некрашэвіч (старшыня з ліпеня 1918, адначасова з жніўня 1918 консул БНР у Адэсе), А. Баліцкі (памочнік камісара і ўпаўнаважаны па нацыянальна-палітычных справах), Г. Козел (упаўнаважаны па ваенных справах), П. Гудзень (упаўнаважаны па эвакуацыі бежанцаў-беларусаў), П. Ільючонак (упаўнаважаны па аб’яднанню славянства), С. Янушкевіч (скарбнік), сакратары Алесь Ляжневіч, Іосіф Мацюкевіч, П. Пячонкін.

З устанаўленнем савецкай улады ў Адэсе А. Адамовіч, А. Баліцкі, П. Ільючонак, С. Некрашэвіч і іншыя вярнуліся ў Савецкую Беларусь. У 1930-я гады яны былі рэпрэсіраваны і абвінавачваліся ва ўдзеле ў *«контррэвалюцыйных нацыяналістычных арганізацыях „Беларускі гай“ і „Беларускі нацыянальны камісарыят“ і інш.»*.

## Літаратура 
* *М. Ф. Шумейка*. «Беларускі гай» // . — С. 438.
* *Шумейка, М. Ф.* «Беларускі гай» / М. Ф. Шумейка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: У 6 т. / Беларуская Энцыклапедыя; Рэдкал.: М. В. Біч і інш.; Прадм. М. Ткачова; Маст. Э. Э. Жакевіч. Т. 1: А—Беліца. — Мн.: БелЭн, 1993. — 495 с. — С. 425. — ISBN 5-85700-074-2.

Катэгорыя:Арганізацыі беларусаў Украіны
Катэгорыя:З’явіліся ў 1917 годзе
Катэгорыя:1917 год у Адэсе
Франкфурцкі сабор

thumb|300px|План сабора

**Франкфурцкі сабор** (*Імператарскі сабор святога Варфаламея* — ) — самы вялікі храм Франкфурта-на-Майне, дзе раней праводзіліся цырымоніі каранацыі імператараў Свяшчэннай Рымскай імперыі.

На працягу ўсёй сваёй гісторыі Франкфурцкі сабор быў саборам кайзерскім, а не кафедральным саборам епіскапіі. Яго вялікае значэнне ў якасці нацыянальнага сімвала грунтуецца, больш за ўсё, на палітычна-гістарычнай ролі ў Свяшчэннай Рымскай імперыі. У XIX стагоддзі сабор стаў сімвалам яднання германскай нацыі.

## Гісторыя 
Зямля пад саборам некалі была востравам паміж дзвюма рэкамі. Гэтая мясцовасць была населена яшчэ ў эпоху неаліту, і бесперапынна была заселена як мінімум пачынаючы з эпохі кельтаў, гэта значыць на працягу апошніх 2500 гадоў.

У эпоху Рымскай імперыі на месцы сабора стаяла капэла (83—260 год), затым сядзіба маёнтка, потым будынкі, якія лічацца папярэднікамі сабора: палацавая капэла Меравінгаў (VI стагоддзе), каралінгская палацавая капэла (VIII—IX стагоддзе) і базіліка выратавальніка — Salvatorbasilika (IX—XIII стагоддзе). У XIII стагоддзі часткі будынка былі перабудаваныя і адбудаваныя наноў, і гэты час можна лічыць пачаткам эпохі сучаснага сабора.

Апошнімі разбурэннямі сабора былі пажар у 1867 годзе, і бамбардзіроўка падчас Другой сусветнай вайны. Кожны раз пасля (частковага) разбурэння сабор аднаўляўся.

У 1990-х гадах была выяўленая магіла шляхетнай дзяўчыны VII стагоддзя. Над магілай усталявалі магільную пліту.

## Спасылкі 
* Сайт прыходу сабора

Катэгорыя:Славутасці Франкфурта-на-Майне
Катэгорыя:Храмы Франкфурта-на-Майне
Катэгорыя:Саборы Германіі
Катэгорыя:Гісторыя Германіі
Катэгорыя:Збудаванні Германіі ў гатычным стылі