open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Іаган Вільгельм фон Фюрстэнберг

**Іаган Вільгельм фон Фюрстэнберг** (, 1500, Нехайм — не раней 1568, Яраслаўль) — перадапошні ландмайстар Тэўтонскага ордэна ў Лівоніі і кіраўнік Лівонскай канфедэрацыі (чэрвень 1557 — верасень 1559 г.).

## Біяграфія 
Вільгельм фон Фюрстэнберг нарадзіўся ў сям’і нехаймскага служачага Вільгельма і Сафіі фон Віттэн. Ва ўзросце каля 14-16 гадоў быў адпраўлены на выхаванне ў Тэўтонскі ордэн, што было шырока прынята для малодшых сыноў дваран Вестфаліі. У 1523 годзе Вільгельм стаў чашнікам у крэпасці Ашераден. У 1535—1554 гадах быў комтурам Дынабурга, дзе яму прыходзілася часта ўладжваць прыгранічныя канфлікты з суседнім Вялікім княствам Літоўскім. У 1554—1557 гадах быў комтурам Феліна. У 1556 годзе заняў пасаду намесніка ландмайстара Генрыха фон Галена. Рэальная ўлада ўжо тады знаходзілася ў руках Фюрстэнберга ў сувязі са старасцю Галена.

Палітыка Фюрстэнберга была накіравана на атрыманне незалежнасці ордэна, ўзраслі дыпламатычныя кантакты з Даніяй і Швецыяй. Калі ў 1556 годзе з’явілася пагроза пераўтварэння арцыбіскупства Рыжскага ў свецкую дзяржаву, Вільгельм прыбыў у Рыгу з войскам і ўзяў біскупа ў палон. Аднак, пад ціскам з боку Вялікага княства Літоўскага ён быў вымушаны адступіць. Акрамя таго, загад пакінуць Рыгу паступіў у 1557 годзе і ад імператара Свяшчэннай Рымскай імперыі Фердынанда I.

20 мая 1557 года Вільгельм фон Фюрстенберг стаў пераемнікам памерлага Галена на пасадзе ландмайстара, а 14 верасня таго ж года заключыў саюз з польскім каралём і вялікім князем літоўскім Жыгімонтам II Аўгустам. У адказ на гэта рускі цар Іван IV Грозны ў студзені 1558 года пачаў вайну з ордэнам. Армія ордэна была слабой. Пошукі Фюрстенберг дапамогі ў Швецыі, Даніі, Свяшчэннай Рымскай імперыі, а пазней і ў Літве апынуліся марнымі. Рускія войскі ўзялі Нарву і Дорпат.

Намеснікам Вільгельма фон Фюрстэнберга быў Готхард Кетлер, таксама выхадзец з Вестфаліі. Фільгельм працягваў спадзявацца на дапамогу Швецыі і Даніі, Кетлер жа выказваўся за супрацоўніцтва з Жыгімонтам II. Фюрстенберг пацярпеў крах, тады як Кетлеру ўдалося на час стабілізаваць ваенную сітуацыю — з гэтага часу вядучая роля ў палітыцы ордэна перайшла да яго. Праз тэрытарыяльныя саступкі і пераход ордэна пад пратэктарат удалося заключыць саюз з Жыгімонтам II, а таксама са Швецыяй. У паследку Фюрстенберг на ландтаге ў Вендене мусіў адрачыся ад пасады на карысць Кетлера. Аднак Вільгельм захаваў ключавыя пасады ў ордэне. У красавіку 1560 года ён зноў стаў кіраўніком вялікага комтурства Феліні, які быў моцнай і важнай крэпасцю.

У тым жа годзе рускія войскі аблажылі Фелін. Вільгельму фон Фюрстенберг 2 тыдні ўдавалася трымаць абарону, але мяцеж і здрада наймітаў вымусілі яго здаць крэпасць, у жніўні 1560 года ён быў узяты ў палон. 5 сакавіка 1562 года тэрыторыі ордэна былі секулярызаваныя і створана Герцагства Курляндыі і Семігаліі на чале з Кетлерам, залежнае ад Вялікага княства Літоўскага. Вільгельм быў дасланы ў рускі горад Любім. Дыпламатычныя намаганні Тэўтонскага ордэна вызваліць яго з палону ні да чаго не прывялі. Апошняй звесткай аб ім стала прашэнне ордэна аб яго вызваленні ад 2 студзеня 1568 года.

Катэгорыя:Лівонскі ордэн
Ліпалацкае

**Ліпала́цкае** — возера ў Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці, за 40 км на паўднёвы захад ад горада Браслаў, каля хутара Ліпалаты, у басейне ракі Маруга.

Плошча паверхні 0,06 км². Даўжыня 0,35 км, найбольшая шырыня 0,25 км. Даўжыня берагавой лініі 0,9 км. Найбольшая глыбіня 17 м, сярэдняя 5,7 м. Аб’ём вады ў возеры 0,3 млн м³.

Катлавіна возера эварзійнага тыпу. Схілы катлавіны спадзістыя, пераважна разараныя. Дно выслана ілам. Берагі нізкія, пясчаныя. Уздоўж берагоў слаба зарастае аерам. На ўсходзе выцякае ручай у раку Маруга.

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* Агульная характарыстыка азёр Віцебскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь» 
* Морфаметрычныя параметры азёр Віцебскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь» 
* *Иванов-Смоленский В. Г.* Все озёра Беларуси. Популярная иллюстрированная энциклопедия. Т. 3-2.

Катэгорыя:Азёры Віцебскай вобласці
Катэгорыя:Азёры Браслаўскага раёна
Людовік I Бурбон-Кандэ

**Людовік I дэ Бурбон-Кандэ** (, Вандом, Францыя — , Жарнак, Францыя) — прынц дэ Кандэ, родапачынальнік роду Кандэ.

## Біяграфія 
Падчас разладаў паміж Гізамі і Бурбонамі, Кандэ, жанаты з пляменніцай Каліньі, стаў главой гугеноцкай змовы ў Амбуазе. Змова была раскрыта, Кандэ прысуджаны да смерці, але выратаваны Францыскам II (1560).

Камандуючы гугенотамі, Кандэ (1562) пачаў першую рэлігійную вайну, узяўшы гарады Арлеан, Руан і інш., але ў канцы гэтага года быў разбіты пры Дро; паранены і ўзяты ў палон, ён заключыў мір у Амбуазе (1563).

Пасля некалькіх гадоў бяздзейнасці Кандэ зноў узяўся за зброю і паспрабаваў захапіць караля Карла IX у Мо. Пасля бітвы пры Сен-Дэні прынц аблажыў і ўзяў Шартр (28 лютага — 15 сакавіка 1568), але 26 сакавіка 1568 года другі раз заключыў мір з дваром. Пазбегнуўшы замаху праціўнікаў, Кандэ пачаткаў новую вайну (1569) і ў бітве пры Жарнаку быў паранены, узяты ў палон і забіты баронам дэ Мантэск’ю па загадзе герцага Анжуйскага.

## Шлюб і дзеці 
22 чэрвеня 1551 года Людовік I дэ Бурбон-Кандэ пабраўся шлюбам з Элеанорай дэ Руа (24 лютага 1535 — 23 ліпеня 1564, Кандэ-ан-Бры). У гэтым шлюбе было народжана 8 дзяцей:

* Генрых I Бурбон, прынц Кандэ (1552—1588)
* Маргарыта дэ Бурбон (1556, памерла ў маленстве)
* Шарль дэ Бурбон (1557—1558), граф дэ Валеры
* Франсуа дэ Бурбон-Канці (19 жніўня 1558 — 3 жніўня 1614), прынц Канці, суверэнны князь Шато-Рэно
* Луі дэ Бурбон (1562—1563, памёр у маленстве)
* Карл II дэ Бурбон (19 жніўня 1562 — 30 ліпеня 1594), архібіскуп Руана з 1594
* Мадлен дэ Бурбон (1563—1563, памерла ў маленстве)
* Катрын дэ Бурбон (1564, памерла ў маленстве)
 
8 лістапада 1565 года Людовік узяў шлюб з Франсуазай Арлеанскай Лангвіль (5 красавіка 1549, Шатадзён — 11 чэрвеня 1601, Парыж) нарадзіліся:

* Карл дэ Бурбон-Суасон, граф Суасон і Дро (3 лістапада 1566 — 1 лістапада 1612)
* Луі дэ Бурбон-Кандэ (1567—1568, памёр у маленстве)
* Бенжамін дэ Бурбон-Кандэ (1569—1573, памёр у дзяцінстве)

Ад Ізабелы дэ ла Тур ён меў пазашлюбнага сына (нар. 1564)

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 

Людовік I
Катэгорыя:Военачальнікі Францыі
Катэгорыя:Удзельнікі Італьянскіх войнаў
Катэгорыя:Удзельнікі Рэлігійных войнаў: Пратэстанты
Катэгорыя:Гугеноты
Катэгорыя:Мемуарысты Францыі
Дагдскі край

**Да́гдскі край** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка на поўдні Латвіі ў вобласці Латгалэ. Край складаецца з дзесяці валасцей і горада Дагда, які з'яўляецца цэнтрам края.

## Геаграфія 
Край размешчаны на паўднёвым усходзе рэспублікі. На захадзе мяжуе з Агланскім краем, на паўночным захадзе — з Рэзэкненскім краем, на поўначы — з Лудзенскім, на паўночным усходзе — з Зілупскім, на поўдні — з Краслаўскім краем, на ўсходзе — з Верхнядзвінскім раёнам Віцебскай вобласці Беларусі. Мяжа з Беларуссю амаль поўнасцю праходзіць па рэках Сар’янка, Сінюха (Зілупэ), Асуніца, Акціца і Тоўша.

## Гісторыя 
Першапачаткова тэрыторыя края падпарадкоўвалася Лівонскаму ордэну.

Пасля заканчэння Лівонскай вайны ваколіцы сучаснай Дагды апынуліся ў складзе Інфлянтаў — асаблівай адміністрацыйна-тэрытарыяльнай адзінкі пад уладай ВКЛ, якая пасля заключэння Люблінскай уніі стала кандамініумам Кароны і ВКЛ. З 1621 года ў выніку перайменавання тэрыторыя сучаснага Дагдскага края патрапіла ў адпаведнае ваяводства.

З 1772 года ў выніку Першага падзелу Рэчы Паспалітай тэрыторыя адзінкі была падзелена паміж Дынабургскім (пазней перайменаваны ў Дзвінскі) і Рэжыцкім паветамі Беларускай губерні (пазней перайменавана ў Віцебскую).

18 лістапада 1918 года з набыццём Латвіяй незалежнасці край стаў часткай Латвіі. Край быў утвораны 1 ліпеня 2009 года ў выніку латвійскай адміністрацыйна-тэрытарыяльнай рэформы з часткі Краслаўскага раёна.

## Насельніцтва 
Насельніцтва на 1 студзеня 2010 года склала 9397 чалавек. Плошча края займае 948,8 км².

### Нацыянальны склад 
Нацыянальны склад насельніцтва края па выніках перапісу насельніцтва Латвіі 2011 года размеркаваны такім чынам:

## Тэрытарыяльны падзел 
* горад Дагда ()
* Андрупэнская воласць ()
* Андзэльская воласць ()
* Асунская воласць ()
* Бэрзінская воласць ()
* Дагдская воласць ()
* Константынаўская воласць ()
* Кепаўская воласць ()
* Сварынская воласць ()
* Шкяўнская воласць ()
* Эзэрніекская воласць ()

## Транспарт 
Праз тэрыторыю адзінкі праходзяць аўтадарогі мясцовага ўзроўню, якія звязваюць Дагду з іншымі паселішчамі края, а таксама з навакольнымі краямі.

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт Дагдскага края 

*
Катэгорыя:Краі Латвіі
Вандом

**Вандо́м** () — горад у дэпартаменце Луар і Шэр, цэнтральная Францыя, прыблізна за 30 км на поўнач ад Блуа, на рацэ Луар, якая дзеліць Вандом на дзве часткі. Насельніцтва — 17&nbsp;707 жыхароў (1999).

Вандом быў сталіцай графства, існаванне якога пацвярджаецца з IX стагоддзя, з XVI стагоддзя быў пераназваны ў герцагства. З канца XIV стагоддзя, графства Вандом, будзе належыць галіне каралеўскай сям’і: Бурбон-Вандом. У 1790 годзе Вандому прысвойваецца статус горада і супрэфектуры дэпартамента Луар і Шэр, пад апекай Блуа.

## Гісторыя 
На паўднёвым беразе ракі — узгорак з развалінамі замка графаў Вандомскіх. Гэты феадальны замак у XI стагоддзі прыйшоў на змену рымскаму ўмацаванню *Vindocinum*. У 1030 г. у Вандоме было заснавана Траецкае абацтва, сярод скарбаў якога была сляза, якую нібыта пусціў Хрыстос ля магілы Лазара. Манастырская царква вытрымана ў гатычным стылі, кампаніла датуецца сярэдзінай XII стагоддзя. Побач з манастыром пазней былі пабудаваны храмы Св. Магдаліны (XV стагоддзе) і Св. Марціна (XVI стагоддзе, захавалася толькі званіца).

На працягу Сярэднявечча Вандом пераходзіў ад адной феадальнай дынастыі да іншай, пакуль не апынуўся ў складзе ўладанняў Бурбонаў (гл. графства Вандомскае). У 1515&nbsp;г. Карл IV дэ Бурбон быў узведзены ў герцагі Вандомскія; далей тытулам валодалі Антуан дэ Бурбон, яго сын Генрых Наварскі і ўнук Сезар дэ Вандом.

Падчас Франка-прускай і Другой сусветнай войнаў горад падвергся моцным разбурэнням.

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Гл. таксама 
* Спіс графаў і герцагаў Вандома

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарады рэгіёна Цэнтр — Даліна Луары
Катэгорыя:Камуны дэпартамента Луар і Шэр
Новая Воля (Беластоцкі павет)

**Но́вая Во́ля**, часам **Но́ва Во́ля** (, падляшск.: *Но́ва Во́ля*) — вёска ў Беластоцкім павеце Падляскага ваяводства Польшчы. Знаходзіцца ў гміне Міхалова.

Праз вёску праходзіць ваяводская дарога .

## Гісторыя 
Новая Воля была заснавана ў пачатку XVIII стагоддзя ў межах заблудаўскіх маёнткаў Радзівілаў, тутэйшыя мужыкі працавалі ў фальварку ў Геранімове. У 1743 годзе Ганна Кацярына Радзівіл фундавала тут уніяцкую царкву ў гонар Нараджэння Божай Маці. Верагодна ў канцы 18 ст. ва ўрочышчы Камянны Брод была пабудавана царква Узнясення Гасподняга.

Пасля бунту тутэйшых мужыкоў у 1815 годзе Міхал Геранім Радзівіл паменшыўся памер паншчыны для Новай Волі. У 1845 годзе царква з Каменнага Брода была перанесена на могілкі. Чарговы пратэст адбыўся ў 1846 годзе, калі пад кіраўніцтвам Рыгора Серады мужыкі адмовіліся працаваць у лесе на загад уладальніка маёнтка ў Геранімове генерала Казіміра Дзяконскага. 38 мужыкоў было арыштавана царскімі ўладамі і прымушана да прыняцця прысягі на вернасць царскаму ўраду і ген. К. Дзяконскаму. Калі ў Новую Волю прыбылі 4 роты царскага войска, пасля катавання нававольцы прынялі пад прымусам прысягу. У 1859 года стараннямі айца Яна Раздзялоўскага была тут адкрыта першая школа. Нававольскія мужыкі атрымалі асабістую свабоду і надзелы зямлі ў 1866 годзе. Вёска пачала хутка развівацца і ў 1806 годзе пачалася пабудова новай царквы ў гонар Нараджэння Яна Хрысціцеля. Была асвячона епіскапам беластоцкім Уладзімірам.

У час Першай сусветнай вайны большасць нававольцаў падалося ў бежанства ў глыб Расіі, а большая частка вёскі (са старой царвой) была спалена ў выніку нямецка-расійскіх змаганняў. Вяртанне з бежанства працягалася ажно да 1922 года.

У 1939—1944 гадах уваходзіла ў склад Беластоцкай вобласці БССР.

З 17 да 22 ліпеня 1944 года немцы абараняліся тут ад савецкага наступлення, што стала прычынай вялікіх пажараў у вёсцы — згарэла 75 хат. Вёска хутка адбудавалася, але ўжо ў 1950-х гадах пачаўся працэс адплыву моладзі і з гэтага часу Новая Воля пастаянна меншае.

## Насельніцтва 
Большасць насельніцтва вёскі складаюць этнічныя беларусы, пераважна праваслаўныя (прыход Нараджэння Яна Хрысціцеля ў вёсцы). Невялікую частку насельніцтва вёскі складаюць каталікі (парафія Божага Провіду ў Міхалове), пераважна з польскай нацыянальнай ідэнтыфікацыяй.

## Крыніцы 
## Спасылкі
Ялоўка (гміна Міхалова)

**Яло́ўка**''''* () — вёска ў Польшчы, у складзе гміны Міхалова Беластоцкага павета Падляскага ваяводства.

Ялоўка — даўняе магдэбургскае мястэчка гістарычнай Ваўкавышчыны (частка Наваградчыны), на беларускай этнічнай тэрыторыі.

## Насельніцтва 
Жыхары вёскі каталікі (парафія Перамянення Гасподняга ў вёсцы) з польскай нацыянальнай ідэнтыфікацыяй і этнічныя беларусы, пераважна праваслаўныя (прыход Узвышэння Святога Крыжа ў вёсцы).

## Гісторыя 
]]

Упершыню Ялоўка згадваецца ў XVI стагоддзя як мястэчка ў Ваўкавыскім павеце Новагародскага ваяводства Вялікага Княства Літоўскага. Напісанне старабеларускай мовай: *Яловка. У 1545 вялікі князь Жыгімонт Стары надаў паселішчу Магдэбургскае права. У XVII ст. Ялоўка зрабілася цэнтрам нягродавага староства, якое трымалі Гараіны. Ужо ў пачатку XVI стагоддзя існавала тут праваслаўная царква, а пасля Бона Сфорца фундавала тут каталіцкі касцёл. У пачатку XVII стагоддзя староста ялоўскі Ян Станіслаў Сапега пабудаваў тут першую школу. Войны сярэдзіны XVII стагоддзя спустошылі мястэчка, таму чарговы староста Юрый Караль Глябовіч вызваліў мяшчан ад падаткаў і дапамагаў у адбудове спаленых хатаў. 18 студзеня 1792 кароль і вялікі князь Станіслаў Аўгуст Панятоўскі надаў мястэчку герб: «*у блакітным полі выява Святога Мацвея*».

У выніку трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай (1795) Ялоўка апынулася ў складзе Расійскай імперыі, дзе зрабілася цэнтрам воласці Ваўкавыскага павета Гродзенскай губерні. У 1859 г. пачалося будаўніцтва новага касцёла, але царскія ўлады адабралі ў каталікоў будынак і перадалі праваслаўным, якія ў 1861 г. заснавалі новую царкву і прыход Св. Аляксандра Неўскага. На каталіцкую Сёмуху 1863 г. Ялоўка была занята паўстанцкім атрадам Валерага Урублеўскага, што стала прычынай ліквідацыі каталіцкай парафіі і далучэння Ялоўкі да свіслацкай парафіі (1866 г.). Мясцовыя каталікі атрымалі дазол на стварэнне парафіі Св. Антонія толькі ў 1907 г. і ў 1910—1915 гадах пабудавалі новы касцёл; 1878 — 1091 чал., з іх 668 іўдзеяў; 1830 — 707 чал., з іх хрысціян 346 і іўдзеяў 401; 1939 — 5 тыс. чал.
* **XXI стагоддзе**: 2009 — 291 чал.

## Славутасці 
* Касцёл Перамянення Гасподняга (1859, 1922)
* Касцёл Святога Антонія Падуанскага (1910—1915, зруйнаваны 1944)
* Царква Узвышэння Святога Крыжа (1956—1960)

## Вядомыя асобы 
* Анатоль Кунцэвіч (1912 — ?) — беларускі грамадскі і царкоўны дзеяч, паэт.

## Галерэя 

Файл:Jalowka Cerkiew back.jpg|Царква Узвышэння Святога Крыжа
Файл:Jałówka - Church 01.jpg|Касцёл Перамянення Гасподняга
Файл:Jałówka - Church 03.jpg|Касцёл, брама
Файл:Jałówka 01.jpg|Вуліца

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Мястэчкі Новагародскага ваяводства
Фёдар Міхайлавіч Сінічкін

**Фёдар Міхайлавіч Сіні́чкін** (; ,  — , ) — удзельнік грамадзянскай і савецка-фінляндскай войнаў, адзін з арганізатараў і кіраўнікоў партызанскага руху на тэрыторыі Баранавіцкай вобласці БССР у гады Вялікай Айчыннай вайны. Герой Савецкага Саюза (1944).

## Біяграфія 
Ф. М. Сінічкін нарадзіўся ў сяле Гаўрылаўка (зараз у Самарскай вобласці Расіі). Скончыў 6 класаў школы. У Чырвонай Арміі з 1919 года. У час грамадзянскай вайны ўдзельнічаў у баях супраць войскаў генерала Юдзеніча ў раёне Петраграда. У 1926 годзе ўступіў у ВКП(б). У 1920—1930-х гадах праходзіў службу ў розных частках. Скончыў Ленінградскую пяхотную школу ў 1928 годзе, курсы ўдасканалення каманднага саставу ў 1935 годзе. Быў узнагароджаны медалём «20 гадоў РСЧА».

У час савецка-фінляндскай вайны Ф. М. Сінічкін камандаваў аўтамабільнай ротай у складзе танкавай брыгады . Вызначыўся ў баявых дзеяннях на Карэйскім перашыйку і быў узнагароджаны ордэнам Чырвонай Зоркі. Падчас Вялікай Айчыннай вайны ўдзельнічаў у баявых дзеяннях з чэрвеня 1941 года ў раёне горада Беласток, трапіў у акружэнне. У жніўні 1941 года Ф. Сінічкін у Налібоцкай пушчы стварыў партызанскую групу. Са снежня 1942 года па май 1943 года і са снежня 1943 па чэрвень 1944 года камандаваў партызанскай брыгадай імя Леніна (Ленінская), у чэрвені—кастрычніку 1943 года партызанскай брыгадай імя С. М. Кірава на тэрыторыі Баранавіцкай вобласці.

З 1945 года капітан Ф. М. Сінічкін у запасе. Жыў і працаваў на дзяржаўных пасадах у горадзе Слонім Гродзенскай вобласці БССР. Памёр 17 ліпеня 1962 года. Пахаваны на Ружанскіх могілках у Слоніме. У 1970 годзе на магіле пастаўлена стэла.

## Узнагароды 
* Медаль «Залатая Зорка»
* 2 ордэны Леніна
* Ордэн Чырвонай Зоркі
* Медаль «Партызану Айчыннай вайны» I ступені
* Юбілейны медаль «XX гадоў Рабоча-Сялянскай Чырвонай Арміі»

## Памяць 
* Імем Ф. М. Сінічкіна названыя вуліца і завулак у Слоніме.
* Мемарыяльная дошка на вуліцы Сінічкіна ў Слоніме.
* Да 60-годдзя вызвалення Беларусі былі выпушчаны паштовы канверты з партрэтамі Герояў Савецкага Саюза. У ліку іншых канверт з партрэтам Ф. М. Сінічкіна.

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* Синичкин Фёдор Михайлович  // Праект «Партизаны Беларуси»
* Iмёны вайны: Фёдар Міхайлавіч Сінічкін // Інфармацыйны партал Дзятлаўскага раёна 
* Фёдор Синичкин // БЕЛТА — Новости Беларуси
* Герой Советского Союза Фёдор Михайлович Синичкин    // Беларускі дзяржаўны музей гісторыі Вялікай Айчыннай вайны
* *Красюк Ф. Ф.* Партызанскі рух // Вуліцамі старога горада 

Катэгорыя:Удзельнікі Грамадзянскай вайны ў Расіі
Катэгорыя:Удзельнікі савецка-фінскай вайны
Катэгорыя:Партызаны Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Камандзіры партызанскіх злучэнняў, брыгад і атрадаў у гады Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Капітаны СССР
Казлоўскае

**Казло́ўскае** — возера ў Беларусі, у Пастаўскім раёне Віцебскай вобласці, за 24 км на паўднёвы ўсход ад горада Паставы, за 2 км на паўднёвы захад ад вёскі Жарсцвянка, у басейне ракі Галбіца.

Плошча паверхні 0,07 км². Даўжыня 0,41 км, найбольшая шырыня 0,27 км. Даўжыня берагавой лініі 1,05 км.

Размешчана сярод лесу. Вакол возера забалочаны луг. Злучана ручаём з ракой Смычыца.

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* Агульная характарыстыка азёр Віцебскай вобласці // Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь»  
* Морфаметрычныя параметры азёр Віцебскай вобласці // Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь»  

Катэгорыя:Азёры Пастаўскага раёна
Катэгорыя:Басейн Галбіцы
Дубок (возера, Пастаўскі раён)

**Дубок** — возера ў Пастаўскім раёне Віцебскай вобласці Беларусі, за 3 км на поўнач ад горада Паставы, за 2,1 км на паўночны ўсход ад вёскі Заброддзе, у басейне ракі Мядзелка.

Плошча паверхні 0,05 км². Даўжыня 0,34 (0,35) км, найбольшая шырыня 0,2 км. Найбольшая глыбіня 6,5 м, сярэдняя — 3,2 м. Даўжыня берагавой лініі 0,87 (0,82)км. Аб’ём вады ў возеры 0,16 млн м³.

Размешчана сярод ляснога масіву Пастаўская Дача. Схілы вышынёй да 3 м, на поўдні і захадзе разараныя.

## Зноскі 
## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* Агульная характарыстыка азёр Віцебскай вобласці // Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь»  
* Морфаметрычныя параметры азёр Віцебскай вобласці // Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь»  

Катэгорыя:Азёры Пастаўскага раёна
Катэгорыя:Басейн Мядзелкі
Аляксандр Асікевіч

**Аляксандр Асікевіч (Аўсюкевіч)** (18 стагоддзе) — архітэктар, манах ордэну бернардзінцаў. Працаваў у стылі Віленскага барока.

## Творы 
 на малюнку Н. Орды, XIX ст.]]
* Марыінскі касцёл у Дзятлаве
* Касцёл Святых Апосталаў Пятра і Паўла і манастыр базыльян у Барунах

## Літаратура 
* Łoza S. Architekci i budowniczowie w Polsce. Warszawa, 1954.

Асікевіч
Катэгорыя:Бернардзінцы
Антоній Дзікрап

**Антоній Дзікрап** або **Сцігрып** — архітэктар Вялікага Княства Літоўскага, італьянец па паходжанні. Працаваў у стылі рэнесансу.

## Творы 
, 1600]]
* Фара Вітаўта, 1579—1586
* Стары замак (рэканструкцыя пад кіраўніцтвам Скота з Пармы)

Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары Гродна
Вій (фільм, 2014)

**Вій** — расійскі фільм, зняты рэжысёрам Алегам Сцепчанкам. Прэм'ера фільма адбылася 30 студзеня 2014 года.

## Сюжэт 
Картограф Джонатан Грын, англічанін, здзяйсняе падарожжа па Еўропе. З Трансільваніі ён рушыць ва Украіну. Заблукаўшы, вучоны прыязджае на хутар, дзе адбываюцца дзіўныя містычныя з'явы… Грын разгадвае многія таямніцы хутара; ён даведваецца, што схавана ў старой царкве; і самае галоўнае — пазнае гісторыю Хомы Брута і паненкі-вядзьмаркі.
Сюжэт з'яўляецца вельмі аддаленым пераказам першакрыніцы — аднайменнай аповесці Гогаля.

## Крытыка 
Па словах расійскага рэжысера, Алега Сцепчанкі, фільм "пранікае ў самую душу Гогаля, і наогул сам «Вій» — гэта аповесць яшчэ больш глыбокая, чым, нават, «Мёртвыя душы» ".

## Жанр 
Жанр фільма дакладна нявызначаны. Кінастужка змяшчае элементы многіх жанраў: прыгодніцкае кіно, містычны трылер і фэнтэзі, фільмы пра каханне.

Катэгорыя:Фільмы 2014 года
Чэмпіянат Еўропы па гандболе сярод мужчын 1994

**Чэмпіянат Еўропы па гандболе сярод мужчын 1994 года** — першае еўрапейскае спаборніцтва гандбольных зборных, якое праходзіла ў Партугаліі з 3 па 12 чэрвеня 1994 года. Чэмпіёнам стала зборная Швецыі, другое і трэцяе месцы занялі зборныя Расіі і Харватыі адпаведна.

## Адборачны этап 
Адбор на чэмпіянат адбываўся з 27 лютага 1993 года па 10 сакавіка 1994 года. Зборная Партугаліі як арганізатар чэмпіянату была вызвалена ад адборачных гульняў. Астатнія 34 каманды былі падзелены на 7 груп, унутры якіх правялі двухкругавыя турніры.

У фінальную частку прайшлі наймацнейшыя каманды з кожнай групы і найлепшая з каманд, што занялі 2-е месца. Яшчэ 3 ўдзельнікі фінальнага турніру вызначыліся ў стыкавых матчах між шасцю астатнімі зборнымі, якія занялі 2-я месцы ў групах.

У межах адбору на чэмпіянат свае першыя афіцыйныя матчы правялі зборныя Беларусі, Грузіі, Латвіі, Літвы, Малдовы, Славакіі, Славеніі, Украіны, Харватыі і Эстоніі.

### Групавы этап 
### Стыкавыя матчы 
## Пляцоўкі 

## Зборныя 

## Папярэдні раўнд 
### Група A 

### Група B 

## Фіналы 
## Статыстыка 
### Выніковая табліца 
### Найлепшыя ігракі 
* **Найкаштоўны ігрок**: 
* **Найлепшы бамбардзір**: , 50 мячоў

### Зборная ўсіх зорак 
* **Брамнік:** 
* **Левы крайні:** 
* **Левы гульнёвы:** 
* **Цэнтральны гульнёвы:** 
* **Лінейны:** 
* **Правы гульнёвы:** 
* **Правы крайні:** 

Крыніца: .

## Спасылкі 
* Звесткі на старонцы ЭГФ  
* Звесткі на старонцы ehf-euro 

Катэгорыя:Чэмпіянаты Еўропы па гандболе
Катэгорыя:1994 год у спорце
Катэгорыя:1994 год у Партугаліі
Катэгорыя:Міжнародныя спартыўныя спаборніцтвы ў Партугаліі
Катэгорыя:Чэрвень 1994 года
Антоні Казімір Тышкевіч

**Антоні Казімір Тышкевіч** (1723—1778) — ваенны дзеяч Вялікага Княства Літоўскага, генерал-лейтэнант літоўскага войска.

## Біяграфія 
З лагойскай лініі роду Тышкевічаў герба «Ляліва», сын Міхала Яна і Рэгіны з Лярскіх. Меў братоў Феліцыяна, Мікалая, Юзафа Ігнацыя. Успадкаваў ад бацькі тытул графа на Лагойску і Бярдычаве.

Спачатку быў ротмістрам панцырнай харугвы. З 1776 генерал, камандзір 1-й брыгады народнай кавалерыі Вялікага Княства Літоўскага.

Ад першага шлюбу з Тэрэзай Тызенгаўз (1753) меў сына Вінцэнта, другі раз ажаніўся з Тэрэзай Булгарын (дзяцей не было).

## Спасылкі 
* Генеалогія Тышкевічаў 

Антоні Казімір
Карлас Санчэс Марэна

**Ка́рлас Са́нчэс Марэ́на** (; нар. , Кібда, Калумбія) — калумбійскі футбаліст, апорны паўабаронца аргенцінскага клуба «Сан-Ларэнса». Ігрок нацыянальнай зборнай Калумбіі (2007—2018).

## Клубная кар’ера 
Займаўся ў футбольнай акадэміі ў горадзе Медэльін, а пазней пераехаў у Мантэвідэа, дзе займаўся ў клубе «Данубіа». У 2005 годзе далучыўся да ўругвайскага клуба «Рывер Плэйт». У ліпені 2007 года падпісаў 5-гадовы кантракт з французскім клубам «Валансьен». 4 жніўня дэбютаваў у Лізе 1 хатнім матчам супраць клуба «Тулуза» (3:1). Улетку 2012 года кантракт Карласа скончыўся і ён пакінуў клуб, аднак пасля доўгіх і безвыніковых перамоў з англійскімі «Вест Бромвіч Альбіён» і «Болтан Уондэрэрс», ён вярнуўся ў «Валансьен», склаўшы новы кантракт з клубам.

16 жніўня 2013 года Санчэс перайшоў у склад клуба «Эльчэ», які на той момант толькі выйшаў у Ла Лігу. Сума трансферу склала 3,7 млн еўра. Дэбютаваў у складзе новага клуба ўжо 29 жніўня ў стартавым матчы чэмпіянату супраць «Рэал Сасьедада».

Пасля сезона ў Іспаніі 15 жніўня 2014 года Санчэс перайшоў у склад англійскага клуба «Астан Віла». У жніўні 2016 года, пасля вылету «Астан Вілы» з Прэм’ер-лігі, на правах арэнды стаў іграком «Фіярэнціны». Улетку 2017 года перайшоў у «Фіярэнціну» на трывалай аснове.

У студзені 2018 года быў аддадзены ў арэнду «Эспаньёлу». У жніўні 2018 года падпісаў двухгадовы кантракт з «Вест Хэм Юнайтэд». Пакінуў каманду па заканчэнні кантракта ў ліпені 2020 года.

З сакавіка па чэрвень 2021 года выступаў за «Уотфард». У верасні 2021 года далучыўся да калумбійскага клуба «Санта-Фэ», а ў студзені 2023 года перайшоў у аргенцінскі «Сан-Ларэнса».

## Міжнародная кар’ера 
9 мая 2007 года дэбютаваў у складзе зборнай Калумбіі ў матчы супраць зборнай Панамы.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Футбалісты Калумбіі
Катэгорыя:Ігракі зборнай Калумбіі па футболе
Катэгорыя:Ігракі ФК Рывер Плэйт Мантэвідэа
Катэгорыя:Ігракі ФК Валансьен
Катэгорыя:Ігракі ФК Эльчэ
Катэгорыя:Ігракі ФК Астан Віла
Катэгорыя:Ігракі ФК Фіярэнціна
Катэгорыя:Ігракі ФК Эспаньёл
Катэгорыя:Ігракі ФК Вест Хэм Юнайтэд
Катэгорыя:Ігракі ФК Уотфард
Катэгорыя:Ігракі ФК Санта-Фэ
Катэгорыя:Ігракі ФК Сан-Ларэнса
ФК Валансьен

**«Валансьен»** () — французскі футбольны клуб, які размяшчаецца ў горадзе Валансьен, на поўначы краіны. Клуб быў заснаваны ў 1913 годзе і ў цяперашні час выступае ў Лізе 2, другім дывізіёне французскага футбола. Свае хатнія матчы «Валансьен» праводзіць на нядаўна пабудаваным стадыёне «Стад дзю Эно», які размешчаны ў межах горада.

«Валансьен» першапачаткова меў назва Union Sportive de Valenciennes Anzin (USVA), які праіснаваў 80 гадоў, пасля чаго клуба атрымаў сваю цяперашнюю назву. «Валансьен» рэгулярна выступае то ў Лізе 1, то ў Лізе 2, аднак чэмпіянат Францыі гэтак ніколі не скарыўся клубу. Акрамя таго «Валансьен» выступаў у Нацыянальным чэмпіянаце і, нават, у аматарскім чэмпіянаце Францыі, у якім апошні раз клуб перамагаў у 1998 годзе. У 1951 годзе клуб першы і апошні раз дайшоў да фіналу Кубка Францыі.

З 2004 па 2011 гады «Валансьен» знаходзіўся пад старшынствам Фрэнсіса Дэкур’е, былым палітыкам, які служыў у якасці члена Еўрапейскага парламента ў рамках сацыял-дэмакратычнай партыі ў 1994—1999 гадах, а потым ад Саюза французскай дэмакратыі ў 1999—2004 гадах. У 2011 годзе Дэкур’е пакінуў пасаду, якую заняў Жан-Раймон Легран.

## Гісторыя 
«Валансьен» быў заснаваны ў 1913 годзе групай маладых людзей. У сувязі з абмежаванымі фінансавымі рэсурсамі клуба і яго фарміраваннем напачатку Першай сусветнай вайны, «Валансьен» шукаў кансалідацыю паміж мясцовымі клубамі горада. зліццё было завершана ў 1916 годзе, а клуб атрымаў назву Union Sportive de Valenciennes Anzin (USVA). Пасля зліцця новы клуб правёў наступныя пятнаццаць гадоў гуляўчы ў мясцовым чэмпіянаце. У ліпені 1930 года Нацыянальны савет Федэрацыі футбола Францыі прагаласаваў у падтрымку прафесіяналізму ў французскім футболе. «Валансьен», пад кіраўніцтвам прэзідэнта Ле Мітуа, дасягнуў прафесіянальнага статуса ў 1933 годзе, пасл ячаго атрымаў права выступу ў другім дывізіёне.

Першы сезон другога дывізіёна «Валансьен» скончыў на сёмым месцы ў сваёй групе. На наступны сезон, калі дзве групы лігі былі аб’аднаныя ў адну, клуб заняў другое месца і прасунуўся ў выніку ў першы дывізіён. На працягу гэтага перыяду клуб асабліва абапіраўся на замежных ігракоў, як англічан Пітэра Гібсана і Джорджа О’Даўда і ігракоў нямецкага паходжання Эдуара Вагі і Ігнацы Кавальчыка. У першы сезон выступа ў вышэйшай лізе «Валансьен» заняў 15 месца і зноў патрапіў у другі дывізіён. Клуб скончыў чэмпіянат з роўный колькасцю пунктаў з клубам «Рэд Стар Парыж», аднак з-за меншай колькасці перамогаў і розніцы мячоў «Валансьен» вылецеў у ніжэйшую лігу. Пасля вылету клуб змяніў прэзідэнта, новую пасаду заняў Цюрбо. У клуб быў закліканы ігрок нацыянальнай зборнай Францыі Эрнест Лібераці, што і прынесла поспех клуба, гэта значыць «Валансьен» зноў прасунуўся ў вышэйшую лігу ў 1937 годзе. Тым не менш, на наступны сезон клуб зноў вылецеў з лігі, заняўшы ў сезоне 1937/38 апошні радок турнірнай табліцы. З-за пачатку Другой сусветнай вайны, «Валансьен» вярнуўся да аматарскага статусу і правёў тры сезоны ў ваенных аматарскіх лігах.

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт 

Валансьен
Падлессе (Ляхавіцкі раён)

**Падле́ссе** (, ) — аграгарадок у Ляхавіцкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Жарабковіцкага сельсавета. Размешчана на аўтадарозе Ляхавічы—Нясвіж. За 8 км на паўночны ўсход ад Ляхавічаў, 228 км ад Брэста, 4 км ад чыгуначнай станцыі Жарабковічы.
825 жыхароў, 374 двары (2000).
. Жанчыны ў святочным убранні. Вёска Вялікае Падлессе Ляхавіцкага раёна. 1920-я гг.]]

У 1940—1972 і 1981—2013 гадах Падлессе было цэнтрам Падлескага сельсавета.

## Інфраструктура 
Сярэдняя школа, дом культуры, бібліятэка, амбулаторыя, камбінат бытавога абслугоўвання, аддзяленне сувязі. Брацкая магіла савецкіх воінаў.

## Вядомыя асобы 
* Мікалай Мікалаевіч Пігулеўскі (1897—1967) — беларускі оперны спявак (барытон)
* Серафім (Шахмуць) (1901—1946) — архімандрыт Рускай праваслаўнай царквы
* Мікалай Іванавіч Таранда (нар. 1947) — беларускі жывапісец і графік

## Славутасці 
* Святадухаўская царква (другая палова XVIII стагоддзя).

## Літаратура 
* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. т. 11: А — Аршын / Рэд кал.: Г. П. Пашкоў і інш. -Мінск: БелЭн, 2000

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Жарабковіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Ляхавіцкага раёна
Шыдловец

**Шыдловец** () — горад у Шыдлавецкім павеце Мазавецкага ваяводства ў Польшчы, з насельніцтвам 12 087 жыхароў (на 31 чэрвеня 2013 года). Цэнтр гміны Шыдловец. Раней з 1975 па 1998 год горад знаходзіўся ў Радамскім ваяводстве. Шыдловец гістарычна належаў да Малой Польшчы пачынаючы з 1795 года, а да гэтага быў часткай Сандамірскага ваяводства.

## Гісторыя 
З 12 стагоддзя наваколле Шыдлоўца належала магутнай рыцарскай сям’і Адрованжаў, якія паходзілі ад мараўска-чэшскага рыцарскага роду.

У 13 стагоддзі на месцы горада была ўзведзена крэпасць на штучным востраве з драўлянымі і землянымі валамі, а таксама вёска з назвай Шыдловец. Веска стала горадам у пачатку 15 стагоддзя, горад быў уласнасцю Шыдлавецкіх і Радзівілаў да XIX стагоддзя.

Росквіт горада прыпаў да XVI і першую палову XVII стагоддзя. Менавіта тады ён стаў важным цэнтрам гандлю і рамёстваў, галоўным чынам каменнага будаўніцтва з-за здабычы мясцовага пясчаніку, які было лёгка апрацоўваць. Камень выкарыстоўваўся для выразання архітэктурных элементаў скульптур і для вырабу сельскагаспадарчых прылад. З мясцовага камяню былі збудаваны касцёл Св. Жыгімонта, Шыдлавецкі замак і Ратуша; акрамя гэтага ён адпраўляўся ў Кельцы, Кракаў і Варшаву.

Войны 1648—1717 гг., а таксама шматлікія эпідэміі і пажары прывялі да заняпаду Шыдлоўца, які працягваўся на працягу стагоддзяў. Горад набыў сучасны характар гарадской архітэктуры і дызайну, якія мелі месца ў другой палове XIX стагоддзя і ў XX стагоддзі.

Шыдловец таксама меў моцную яўрэйскую суполку да Другой сусветнай вайны. Яўрэйскае насельніцтва было пераважным. У горадзе жыў вялікі рабін Натан Давід Рабіновіч (памёр у 1865), унук вялікага рабіна Якава Іцхака з Пшысуха і пачынальнік хасідскай дынастыі Бяла.

## Спасылкі
Вывежак

**Вы́вежак** — возера ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці Беларусі ў басейне ракі Аўсянка, за 25 км у напрамку на паўночны ўсход ад горада Гарадок, за 1,2 км на захад ад вёскі Загуззе.

Плошча паверхні возера 0,14 (0,1) км². Даўжыня 0,5 км, найбольшая шырыня каля 0,21 км. Даўжыня берагавой лініі 1,22 км. Плошча вадазбору 0,16 км². Катлавіна возера выцягнутая ў напрамку з паўднёвага захаду на паўночны ўсход. Берагі нізкія. Вакол возера пойма, на поўначы забалочаная. Возера слаба зарастае.

У паўночнай частцы выцякае рака Кудзінка і злучае возера Вывежак з возерам Мядзесна.

## Гл. таскама 
* Верхні Вывежак

## Літаратура 
* 
* 
* 
* Ліст карты N-35-13. Выданне 1984 года. Стан мясцовасці на 1981 год.

## Спасылкі 
* *Иванов-Смоленский В.* Всё озёра Беларуси. Популярная иллюситрированная энциклопедия. Т. 2.
* Общая характеристика озёр Витебской области // Справочник «Водные объекты Республики Беларусь»  
* Морфометрические параметры озёр Витебской области // Справочник «Водные объекты Республики Беларусь»  

Катэгорыя:Азёры Гарадоцкага раёна
Катэгорыя:Басейн Усвячы
Верхні Вывежак

**Верхні Вывежак** — возера ў Беларусі, у Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці, за 28 км на паўночны ўсход ад горада Гарадок, за 2,5 км на поўнач ад вёскі Казловічы, у басейне ракі Аўсянка.

Плошча паверхні 0,02 км². Даўжыня 0,4 км, найбольшая шырыня 0,15 км. Даўжыня берагавой лініі 0,9 км.

Схілы катлавіны вышынёй 10—12 м, пад лесам, на захадзе і паўночным усходзе невыразныя. Уздоўж берага — забалочаны лес. На поўдні выцякае ручай у раку Кудзінка.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Агульная характарыстыка азёр Віцебскай вобласці // Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь»  
* Морфаметрычныя параметры азёр Віцебскай вобласці // Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь»  

Катэгорыя:Азёры Гарадоцкага раёна
Катэгорыя:Басейн Усвячы
Моратна

**Моратна** — возера ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці, за 20 км на паўночны ўсход ад горада Гарадок, за 2 км на паўночны ўсход ад вёскі Смалоўка, у басейне ракі Аўсянка.

Плошча паверхні 0,1 км². Даўжыня 0,45 км, найбольшая шырыня 0,28 км. Даўжыня берагавой лініі 1,23 км. Плошча вадазбору 3 км².

Схілы катлавіны вышынёй да 5 м, спадзістыя, пад лесам. У заходняй частцы выцякае ручай у раку Аўсянка.

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* Агульная характарыстыка азёр Віцебскай вобласці / Даведнік «Водныя аб'екты Рэспублікі Беларусь» 
* Морфаметрычныя параметры азёр Віцебскай вобласці / Даведнік «Водныя аб'екты Рэспублікі Беларусь» 

Катэгорыя:Азёры Віцебскай вобласці
Катэгорыя:Азёры Гарадоцкага раёна
Воснае

**Воснае** — возера ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці, за 35 км на паўночны ўсход ад горада Гарадок, за 1 км на паўднёвы ўсход ад вёскі Баброва, у басейне ракі Аўсянка.

Плошча паверхні 0,006 км². Даўжыня 0,25 км, найбольшая шырыня 0,05 км. Даўжыня берагавой лініі 0,55 км.

Схілы катлавіны на захадзе вышынёй 10—15 м, на ўсходзе 5—7 м.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Агульная характарыстыка азёр Віцебскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь» 
* Морфаметрычныя параметры азёр Віцебскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь» 

Катэгорыя:Азёры Віцебскай вобласці
Катэгорыя:Азёры Гарадоцкага раёна
Мелынец

**Мелыне́ц** — возера ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці, за 33 км на паўночны ўсход ад горада Гарадок, за 2,5 км на поўдзень ад возера Цёста, у басейне ракі Аўсянка.

Плошча паверхні 0,003 км². Даўжыня 0,2 км, найбольшая шырыня 0,05 км. Даўжыня берагавой лініі 0,4 км.

Знаходзіцца сярод балота. Сцёк па ручаі, які часам перасыхае, у возера Цёста.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Агульная характарыстыка азёр Віцебскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь» 
* Морфаметрычныя параметры азёр Віцебскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь» 

Катэгорыя:Азёры Віцебскай вобласці
Катэгорыя:Азёры Гарадоцкага раёна
Чысцік (возера)

**Чысцік** — возера ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці. Знаходзіцца за 38 км на паўночны ўсход ад горада Гарадок, за 2,5 км на паўднёвы ўсход ад вёскі Смалоўка, у басейне ракі Аўсянка, на балоце Чысцік.

Плошча паверхні 0,04 км². Даўжыня 0,35 км, найбольшая шырыня 0,32 км. Даўжыня берагавой лініі 1,02 км.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Агульная характарыстыка азёр Віцебскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь» 
* Морфаметрычныя параметры азёр Віцебскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь» 

Катэгорыя:Азёры Віцебскай вобласці
Катэгорыя:Азёры Гарадоцкага раёна
Чысцік

## Геаграфічныя аб’екты 
* Чысцік (Смаленская вобласць) — вёска ў Смаленскай вобласці
* Чысцік (возера) — возера ў Віцебскай вобласці
* Чысцік (балота, Лагойскі раён) — балота ў Лагойскім раёне
* Чысцік (балота, Шумілінскі раён) — балота ў Шумілінскім раёне
* Чысцік (заказнік) — біялагічны заказнік рэспубліканскага значэння ў Віцебскім раёне

## Расліны 
*  — род раслін
* народная назва віду 
* народная назва віду 
* народная назва віду 

## Прозвішча 
* Алег Уладзіміравіч Чысцік (1940—2014) — беларускі аграглебазнавец, аграхімік.
Жуан Міранда

**Жуа́н Міра́нда ды Со́за Фі́лью** (; нар. , Паранаваі, Бразілія) — бразільскі футбаліст, абаронца. Ігрок нацыянальнай зборнай Бразіліі (2009—2019).

## Клубная кар’ера 
Кар’еру пачаў у клубе «Карытыба». 29 ліпеня 2005 года перайшоў у склад французскага клуба «Сашо», падпісаўшы 4-гадовы кантракт. Пасля праведзенага ў Францыі сезона вярнуўся на радзіму, дзе доўгі час выступаў за клуб «Сан-Паўлу». У 2007 і 2008 гадах уваходзіў у сімвалічную зборную бразільскага чэмпіянату.

У ліпені 2011 года далучыўся да мадрыдскага «Атлетыка», падпісаўшы трохгадовы кантракт. Дэбютаваў за іспанскі клуб 25 жніўня 2011 года ў матчы супраць партугальскай «Віторыі». У сезоне 2013/14 дапамог клубу аформіць першае чэмпіёнства за 17 апошніх гадоў, пры гэтым Жуан быў намінаваны як найлепшы абаронца чэмпіянату.

1 ліпеня 2015 года міланскі «Інтэр» абвясціў аб пераходзе Міранды.

У ліпені 2019 года стаў іграком кітайскага клуба «Цзянсу Сунін». У сакавіку 2021 года вярнуўся ў «Сан-Паўлу», дзе гуляў да канца сезона 2022. У студзені 2023 года абвясціў пра завяршэнне кар’еры.

## Міжнародная кар’ера 
20 жніўня 2007 года Міранда дэбютаваў у складзе нацыянальнай зборнай Бразіліі, замяніўшы Лусіу ў матчы супраць зборнай Алжыра.

## Дасягненні 
### Клубныя 
**«Курытыба»**:
* Чэмпіён штата Парана: 2004

**«Сан-Паўлу»**:
* Чэмпіён Бразіліі (3): 2006, 2007, 2008
* Чэмпіён штата Сан-Паўлу: 2021

**«Атлетыка»**:
* Чэмпіён Іспаніі: 2014
* Уладальнік Кубка Іспаніі: 2013
* Уладальнік Суперкубка Іспаніі: 2014
* Пераможца Лігі Еўропы: 2012
* Уладальнік Суперкубка Еўропы: 2012

### Міжнародныя 
* Уладальнік Кубка Амерыкі: 2019
* Уладальнік Кубка канфедэрацый: 2009

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Футбалісты Бразіліі
Катэгорыя:Ігракі зборнай Бразіліі па футболе
Катэгорыя:Ігракі ФК Карытыба
Катэгорыя:Ігракі ФК Сашо
Катэгорыя:Ігракі ФК Сан-Паўлу
Катэгорыя:Ігракі ФК Атлетыка Мадрыд
Катэгорыя:Ігракі ФК Інтэрнацыянале Мілан
Катэгорыя:Ігракі ФК Цзянсу Сунін
Катэгорыя:Чэмпіёны Паўднёвай Амерыкі па футболе
Аляксееўскае (возера)

**Аляксееўскае возера** — возера ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці, ў басейне ракі Аўсянка, за 46 км на паўночны ўсход ад горада Гарадок, за 5 км на паўночны ўсход ад вёскі Азёркі, каля вёскі Аляксеева.

Плошча паверхні 0,15 км². Даўжыня 1,0 км, найбольшая шырыня 0,2 км. Даўжыня берагавой лініі 1,91 км.

Схілы катлавіны і наваколле разараныя.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Агульная характарыстыка азёр Віцебскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь» 
* Морфаметрычныя параметры азёр Віцебскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь» 

Катэгорыя:Басейн Аўсянкі
Катэгорыя:Азёры Гарадоцкага раёна
Луцкі раён

**Луцкі раён** () — адміністрацыйная адзінка на поўдні Валынскай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр — горад Луцк  (), які ў склад раёна не ўваходзіць. Раён утвораны ў 1966 годзе. Насельніцтва раёна на  года складае 62954 чалавекі, плошча — 973&nbsp;км².

## Геаграфія 
Раён размешчаны ў паўднёвай палескай і заходняй лесастэпавай фізіка-геаграфічных зонах. Сярэднегадавыя тэмпературы: гадовая + 18&nbsp;°C, зімовая — 8&nbsp;°C Колькасць ападкаў: 540—560 мм. Плошча — 973 км² (12-е месца сярод раёнаў).

На тэрыторыі раёна ёсць 2 возера, працякае 4 ракі, найбольшая з якіх — Стыр, іншыя — Сарны, Сапалаеўка, Чарногузка, Палонка.

## Насельніцтва 
Колькасць насельніцтва раёна на 1 снежня 2013 года складала 62055 чалавек (3-е месца сярод раёнаў), у тым ліку ў гарадскіх жыхароў — 6089 чалавек (9,81 %), у сельскіх — 55966 (90,19 %).

Раён падзяляецца на 2 пасялковых і 29 сельскіх саветаў, якія аб'ядноўваюць 85 населеных пунктаў. Адміністрацыйны цэнтр — горад Луцк.

## Эканоміка 
Асноўная дзейнасць раёна — сельская гаспадарка. Раён спецыялізуецца на вырошчванні збожжавых, цукровых буракоў, буйной рагатай жывёлы мяса-малочнага напрамку. Плошча сельскагаспадарчых угоддзяў раёна складае 73,7 тыс. га.

У раёне функцыянуюць 68 сельскагаспадарчых прадпрыемстваў усіх формаў уласнасці. Колькасць фермерскіх гаспадарак — 122, уласных гаспадарак — 15 тыс. У раёне працуе Валынскі інстытут аграпрамысловай вытворчасці Украінскай Акадэміі аграрных навук.

Працуюць 18 прамысловых прадпрыемстваў, сярод якіх акцыянерныя таварыствы «Валыньхолдынг» (вядомае пад гандлёвай маркай «Торчын-прадукт»), «Ружа-Валынь», гандлёвыя маркі «Ружа», «Гнідаўскі цукровы завод».

## Транспарт 
Па тэрыторыі раёна праходзіць аўтадарога E85.

## Адміністрацыйны падзел 
Тэрыторыя раёна адміністрацыйна складаецца з 2 пасялковых і 29 сельскіх саветаў.

## Населеныя пункты 
На тэрыторыі раёна размешчаны 2 пасёлкі гарадскога тыпу і 83 сяла.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Старонка на сайце ОДА 

Катэгорыя:Раёны Валынскай вобласці
Успол

**Успол** — возера ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці, за 31 км на паўночны ўсход ад горада Гарадок, за 0,5 км на паўночны захад ад вёскі Прудняне, у басейне ракі Аўсянка.

Плошча паверхні 0,004 км². Даўжыня 0,2 км, найбольшая шырыня 0,09 км. Даўжыня берагавой лініі 0,27 км.

Схілы катлавіны невыразныя. Знаходзіцца на забалочанай пойме ракі Крапіўка (цячэ праз возера).

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Агульная характарыстыка азёр Віцебскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь» 
* Морфаметрычныя параметры азёр Віцебскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь» 

Катэгорыя:Азёры Віцебскай вобласці
Катэгорыя:Азёры Гарадоцкага раёна
Марка Вераці

**Ма́рка Вера́ці** (; нар. , , Італія) — італьянскі футбаліст, паўабаронца катарскага клуба «Аль-Арабі» з Дохі і нацыянальнай зборнай Італіі.

## Клубная кар’ера 
Вераці пачаў выступы ў моладзевай акадэміі клуба «Пескара», з’яўляючыся тэхнічна адораным плэймэйкерам з добрым дрыблінгам. Дэбютаваў у складзе асноўнай каманды клуба ў сезоне 2008/09. У сезоне 2009/10 пачаў рэгулярна прыцягвацца да гульняў клуба, стаўшы адным з ключавых ігракоў у камандзе.

18 ліпеня 2012 года Вераці падпісаў пяцігадовы кантракт з французскім клубам «Пары Сен-Жэрмен». Дэбютаваў за парыжан 11 жніўня 2012 года ў хатнім матчы супраць «Лар’яна».

У верасні 2023 года перайшоў у катарскі клуб «Аль-Арабі».

## Міжнародная кар’ера 
15 жніўня 2012 года Вераці дэбютаваў за зборную Італіі ў таварыскім матчы супраць зборнай Англіі, які праходзіў у швейцарскім Берне. Гульня скончылася перамогай ігракоў з Брытанскіх астравоў.

## Дасягненні 
**«Пары Сен-Жэрмен»**:
* Чэмпіён Францыі (9): 2013, 2014, 2015, 2016, 2018, 2019, 2020, 2022, 2023
* Уладальнік Кубка Францыі (6): 2015, 2016, 2017, 2018, 2020, 2021
* Уладальнік Кубка французскай лігі (6): 2014, 2015, 2016, 2017, 2018, 2020
* Уладальнік Суперкубка Францыі (9): 2013, 2014, 2015, 2016, 2017, 2018, 2019, 2020, 2022

**Італія**:
* Чэмпіён Еўропы: 2020

## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісты Італіі
Катэгорыя:Ігракі зборнай Італіі па футболе
Катэгорыя:Ігракі ФК Пескара
Катэгорыя:Ігракі ФК Пары Сен-Жэрмен
Катэгорыя:Ігракі ФК Аль-Арабі Доха
Катэгорыя:Чэмпіёны Еўропы па футболе
Бялец

**Бялец** — возера ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці, за 30 км на паўночны ўсход ад горада Гарадок, за 3 км на паўднёвы ўсход ад вёскі Вярэчча, у басейне ракі Аўсянка.

Плошча паверхні 0,01 км². Даўжыня 0,25 км, найбольшая шырыня 0,16 км. Даўжыня берагавой лініі 0,65 км.

Знаходзіцца сярод лесу. Схілы катлавіны вышынёй да 10 м. Выцякае ручай у возера Мядзесна.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Агульная характарыстыка азёр Віцебскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь» 
* Морфаметрычныя параметры азёр Віцебскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь» 

Катэгорыя:Азёры Віцебскай вобласці
Катэгорыя:Азёры Гарадоцкага раёна
Асабняк купчыхі Кацнельсон (Бабруйск)

**Асабняк Кацнельсон** — будынак у Бабруйску па вуліцы вул. Інтэрнацыянальнай (былая вул. Прысутная), 25, створаны ў стылі мадэрн.

## Гісторыя 
Пабудаваны ў 1912 годзе, спачатку належаў купчысе Канцельсон. Гаспадыня асабняка, купчыха 1-й гільдыі Пая-Брайна Кацнельсон, займалася гандлем лесам. У 1901 годзе абарот яе фірмы склаў два мільёны рублёў у год, а імя Кацнельсон было добра вядома за межамі Расійскай імперыі, у прыватнасці, на англійскім рынку. Яе сын, , па спецыяльнасці фізік-эксперыментатар, быў грамадскім дзеячам і дэпутатам  ад Курляндскай губерні.

З лістапада 1918 года ў будынку дзейнічаў павятовы рэвалюцыйны камітэт, у гонар чаго ў 1958 г. на будынку была адкрытая памятная дошка.

## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Славутасці Бабруйска
Катэгорыя:Асабнякі
Катэгорыя:1912 год у Бабруйску
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Бабруйска
Катэгорыя:Збудаванні Бабруйска ў стылі мадэрн
Купля Гадсдэна

**Купля Гадсдэна** (, , **Sale of La Mesilla**) — палітычна-гандлёвая аперацыя, падчас якой у 1853 годзе ЗША набылі ў Мексікі 120 000 км² тэрыторыі на поўдзень ад ракі Гіл і на захад ад ракі Рыа-Грандэ за 10 млн долараў. Асноўнай прычынай куплі была неабходнасць будаўніцтва трансакіянскай чыгункі, якая злучыла б розныя часткі тэрыторыі ЗША. Атрымала сваю назву ад пасла ЗША ў Мехіка, які правёў транзакцыю ў жыццё. У цяперашні час тэрыторыя куплі падзелена паміж штатамі Арызона і Нью-Мексіка. Пасля гэтай аперацыі мяжа паміж Злучанымі Штатамі і Мексікай істотна не мянялася.

## Спасылкі 
*Garber, Paul Neff. The Gadsden Treaty (1923) 222 pp; the standard diplomatic history
*Kluger, Richard. Seizing Destiny: How America Grew From Sea to Shining Sea. (2007)
*Nevins, Allan. Ordeal of the Union: A House Dividing 1852–1857. (1947)
*Nichols, Roy Franklin. Franklin Pierce: Young Hickory of the Granite Hills. (1969 2nd. Edition) 
*Richards, The California Gold Rush and the Coming of the Civil War. (2007) 
*Roberson, Jere W. The South and the Pacific Railroad, 1845–1855". The Western Historical Quarterly, Vol. 5, No. 2, (Apr. 1974), pp. 163–186. JSTOR.
*Terrazas, Marcela. The Regional Conflict, the Contractors, and the Construction Projects of a Road to the Pacific at the End of the War Between Mexico and the United States. Journal of Popular Culture 2001 35(2): 161–169. Issn: 0022-3840 Fulltext: Ebsco, stresses railroad speculation and corruption themes
*Truett, Samuel. "The Ghosts of Frontiers Past: Making and Unmaking Space in the Borderlands". Journal of the Southwest. Volume: 46. Issue: 2. 2004. pp: 309 ан-лайн версія кнігі 
*Gadsden Purchase // The New International Encyclopædia, 1906

Катэгорыя:Гісторыя ЗША
Давіл Расціславіч

**Давіл Расціславіч** — гіпатэтычны князь віленскі (пасля 1130-х) з роду Ізяславічаў Полацкіх (Рагвалодавічаў).

Паводле Васкрасенскага летапісу, сын князя Расціслава. У 1129 годзе разам з бацькам, малодшым братам Маўкольдам і іншымі полацкімі князямі сасланы ў Візантыю. Пазней вільняне паслалі па яго з братам у Візантыю, каб Давіл сеў на стальцы у Вільні. Васкрасенскі ж летапіс ад князя Давіла выводзіць радавод вялікіх князёў літоўскіх.

Большасць даследчыкаў, аднак, скептычна ставіцца да звестак Васкрасенскага летапісу і іншых позніх крыніц пра паходжанне літоўскіх князёў з роду полацкіх князёў Ізяславічаў. На думку Валянціны Ахотнікавай, Васкрасенскі летапіс, дзе сцвярджаецца полацкае паходжанне Маўкольда і Давіла Расціславічаў, змяшчае звесткі ранейшай крыніцы — Радаслоўя вялікіх князёў Літоўскіх, якое створана ў Маскве ў 1530-я гады і праз храналагічныя несастыкоўкі лічыцца сумнеўным.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Ізяславічы Полацкія