open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ліпа лямцавая

**Ліпа лямцавая** (*Tilia tomentosa*) — дрэва да 30 м вышыні сямейства ліпавых.

## Батанічная характарыстыка 
Кара цёмна-шэрая. Крона густая, шырока пірамідальная. Парасткі і пупышкі з густым, серабрыста-белым апушэннем. Лісце амаль круглявае, зверху зялёнае, знізу з белай лямцавай аблямоўкай. Хвосцік тоўсты, з лямцавай аблямоўкай. Кветкі жоўта-белыя, сабраны па 7-10 штук, духмяныя, распускаюцца ў ліпені-жніўні. Плод — арэшак з дравяністым каляплоднікам, яйкападобны, ледзь рабрысты, з лямцавай аблямоўкай, таўстасценны.

## Распаўсюджанне 
Натуральна расце на Балканах, у Заходняй Украіне, Малдавіі, Малой Азіі. Цеплалюбная, ценевынослівая, незімастойкая, сярэдне патрабавальная да ўрадлівасці глебы, дэкаратыўная расліна. Вырошчваюць у садах і парках.

## Выкарыстанне 
Меданос. Адвар кветак ліпы выкарыстоўваюць як патагонны і жарапаніжальны сродак.

## Літаратура 
* Лікарські рослини: енциклопедичний довідник / Відповідальний редактор А. М. Гродзінський. — К.: Видавництво «Українська енциклопедія» імені М. П. Бажана, Український виробничо-комерційний центр «Олімп», 1992. — 544 с. ISBN 5-88500-055-7

Катэгорыя:Лекавыя расліны
Катэгорыя:Флора Еўропы
Катэгорыя:Меданосныя расліны
Катэгорыя:Ліпавыя
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1785 годзе
Пастка для адзінокага мужчыны

**«Пастка для адзінокага мужчыны»** () — мастацкі фільм, камедыйны дэтэктыў па матывах аднайменнай п’есы Рабэра Тома

## Сюжэт 
Даніэль Корбан звяртаецца да камісара паліцыі з нагоды знікнення сваёй жонкі Элізабэт. Праз некалькі дзён мадам Корбан вяртаецца дадому ў суправаджэнні мясцовага кюрэ. Але ашаломлены яе з’яўленнем Даніэль не жадае прызнаваць у ёй сваю законную жонку, лічачы гэтую жанчыну самазванкай, якая прэтэндуе на яго маёмасць. Ніхто не можа пацвердзіць словы Даніэля — абвянчаліся яны нядаўна і ў ціхім, далёкім мястэчку. Нечакана з’яўляецца мастак-выпівоха па мянушцы Татка Мерлуш, які быў выпадковым сведкам на вяселлі Даніэля і Элізабэт. За ўзнагароджанне ён гатовы апісаць выгляд сапраўднай Элізабэт, але самазваная «жонка» страляе ў Мерлуша, абвінаваціўшы Даніэля ў забойстве мастака. Выкліканая камісарам у якасці сведкі Медсястра Івон Берта, якая аказвала раней Элізабэт медыцынскія паслугі, непрыхавана гандлюе сваімі паказаннямі, прапаноўваючы прызнаць ці не прызнаць самазванку ў залежнасці ад таго, хто заплаціць ёй буйную суму. У рэшце рэшт, Даніэль губляе самакантроль і прызнаецца, што сапраўдная Элізабэт мёртвая, а цела знаходзіцца ў горным патоку ў лесе Шамуа.

У фінале камісар паліцыі тлумачыць, што ён з’яўляецца пастаноўшчыкам разыгранага спектакля, мэта якога-прымусіць Даніэля Корбана прызнацца ў забойстве жонкі. На самай справе цела Элізабэт было знойдзена, і камісар адразу западозрыў ў забойстве яе мужа. Аднак замест руцінных допытаў ён абраў нетрывіяльны спосаб. Муж і жонка акцёры Тарке згулялі ролі кюрэ і Элізабэт. Былі задзейсненыя і сапраўдныя сведкі — мастак-выпівоха Поль Брысар і медсястра Івон Берта. У выніку злачынец трапіў у пастку.

## У ролях 
* Мікалай Карачанцаў — *Даніэль Корбан*
* Юрый Якаўлеў — *камісар паліцыі*
* Ірына Шмялёва— *Фларанс* 
* Веніямін Смехаў — *лжэ-кюрэ*
* Інакенцій Смактуноўскі — *бадзяжны мастак Поль Брысар па мянушцы Татка Мерлуш*
* Алена Коранева — *медсястра Івон Берта* 
* Сяргей Мігіцко — *паліцэйскі Жан*

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Фільмы СССР 
Катэгорыя:Кінакамедыі СССР
Катэгорыя:Фільмы 1990 года
Тафільдыя чашачкавая

**Тафільдыя чашачкавая**, **тафільдыя чашакветкавая** (*Tofieldia calyculata*)&nbsp;— кветкавая травяністая расліна роду  сямейства , распаўсюджаная ў Еўропе. Этымалогія: &nbsp;— «кубачак», &nbsp;— памяншальны суфікс, &nbsp;— суфікс, паказвае на прыналежнасць або падабенства чаго-небудзь.

## Апісанне 
Шматгадовая расліна 10—35&nbsp;см вышынёй. Расліна з кароткім карэнішчам. Сцябло прамое, амаль бязлістае (2—3 маленькія лісткі). Лісце простае, суцэльнае, збліжанае пры аснове сцябла, лінейна-мечападобнае, з гладкім краем. Суквецце каласападобнае, 4—6 (10) см даўжынёй; прыкветкаў 2: ланцэтападобны ля асновы кветаножкі і 3-лопасцевы каля аснасновы калякветніка. Кветкі дробныя, жаўтлява-белыя, з 6.
На тэрыторыі Украіны расце на лугах, вільготных травяністых схілах&nbsp;— у Прыкарпацці, на Палессі, зрэдку. Ахоўваецца.

Святлолюбівая расліна, мезафіт, гіграфіт, алігатроф, мезатроф.

## Галерэя 

Tofieldia calyculata inflorescence - Niitvälja bog.jpg
Tofieldia calyculata a1.jpg|
Toffieldia calyculata T69.jpg|
Tofieldia calyculata Sturm26.jpg|

## Літаратура 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* 
* *Tofieldia calyculata* (L.) Wahlenb. — Тофиэльдия чашечковая // ИАС «ООПТ России» 

Катэгорыя:Тафільдыевыя
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1812 годзе
Катэгорыя:Травы
Катэгорыя:Флора Еўропы
Торыліс

**Торыліс** (*Torilis*) — род кветкавых раслін сямейства . Прадстаўнікі роду з’яўляюцца выхадцамі з Еўразіі і Паўночнай Афрыкі, але былі прадстаўлены на іншых кантынентах.  даволі шырока распаўсюджаны ў Паўночнай Амерыцы, але сутыкаецца са скарачэннем колькасці папуляцыі ў Вялікабрытаніі.

## Віды 
Некаторыя віды:

* 
* 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* GRIN species list

Катэгорыя:Парасонавыя
Касцёл Святога Міхаіла Арханёла (Багданава)

**Касцёл Святога Міхаіла Арханёла** — мураваны каталіцкі храм у вёсцы Багданава Валожынскага раёна Мінскай вобласці.

## Гісторыя 
[left|thumb|[Ля касцёла. Фердынанд Рушчыц, 1899. Нацыянальны мастацкі музей Беларусі]]

Парафія згадваецца з 1550 года. Цяперашні будынак быў узведзены з белай сілікатнай цэглы ў 1996 годзе. 29 верасня 1999 года ва ўрачыстай абстаноўцы новы храм быў асвечаны біскупам Гродзенскай дыяцэзіі Аляксандрам Кашкевічам, якому дапамагалі ксёндз з Ліды Вінцэнт Лісоўскі і айцец-францішканец з Гальшан Станіслаў Садоўскі.

## Архітэктура 
Храм мае Т-падобны ў плане аб’ём, фасады якога вырашаны ў адкрытай муроўцы сілікатнай цэглай. Плоскасны фасад завершаны трохвугольным франтонам, вылучаны драўляным прытворам пад двухсхільным пакрыццём і рамбічнай люкарнай над ім. Бакавыя фасады расчлянёны высока ўзнятымі прамавугольнымі аконнымі праёмамі і лапаткамі ў прасценках. Бакавыя двухпавярховыя прыдзелы прызначаны для пакояў настаяцеля. У малітоўную ашаляваную залу выступае антрэсоль хораў з драўлянай балюстрадай.

Перад касцёлам пастаўлена драўляная чатырохгранная двух’ярусная шатровая брама-званіца.

## Спасылкі 
* Багданава — парафія св. Міхала Арханёла — http://catholic.by/

Катэгорыя:Касцёлы Валожынскага раёна
Катэгорыя:Багданава (Вішнеўскі сельсавет)
Катэгорыя:З’явіліся ў 1999 годзе
Катэгорыя:1999 год у Беларусі
Катэгорыя:Касцёлы Мінска-Магілёўскай архідыяцэзіі
Туя гіганцкая

**Туя гіганцкая** (*Thuja plicata*)&nbsp;— від хвойных дрэў сямейства . Туя гіганцкая з’яўляецца самым буйным дрэвам у сваім родзе, якое пры добрых умовах росту можа дасягаць больш за 50&nbsp;м, пры дыяметры ствала 2,5&nbsp;м.

## Апісанне 
Цеплалюбівая расліна, падмярзае ў суровых зімовых умовах, пры вельмі нізкіх тэмпературах можа ўсохнуць. Дарослае дрэва адрозніваецца густой шчыльнай кронай, яго ніжнія галінкі пад уласным цяжарам звісаюць да самай зямлі. Лускападобная ігліца размешчана крыжападобна. Мае шырокія парасткі з ярка-зялёнымі і жоўтымі кончыкамі. У цэлым, туя мае пірамідальны выгляд.

Даўгавечная&nbsp;— дажывае да 500—800 гадоў (на радзіме). Лёгка размножваецца насеннем, тронкамі&nbsp;— дрэнна; формы прышчапляюць на сеянцах тыпавой формы або іншых відаў.

## Распаўсюджанне 
Радзіма&nbsp;— Ціхаакіянскае ўзбярэжжа Паўночнай Амерыкі ад Каліфорніі на поўнач да Аляскі і ад Арэгона на ўсход да Мантаны; у горы падымаецца да вышыні 2000&nbsp;м над узроўнем мора. Яна даволі часта расце па берагах вадаёмаў, рэк і балот, любіць вільготныя месцы.

## Выкарыстанне 
З даўніх часоў у народнай медыцыне выкарыстоўваюць маладыя парасткі гэтай расліны для лячэння цыстыту, захворванняў печані і пры жоўцевакаменнай хваробе. Алей туі мае шырокі спектр прымянення ў лячэбных мэтах, а гэтак жа для араматызацыі асвяжальнікаў паветра і дэзадарантаў. Акрамя таго, такія дрэвы незаменныя ў ландшафтных дызайнах, пры стварэнні алей, жывых сцен і платоў. Дзякуючы непераборлівасці і ўстойлівасці да гарадскіх умоў выкарыстоўваюць тую і пры азеляненні гарадоў.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Кіпарысавыя (падсямейства)
Катэгорыя:Флора Паўночнай Амерыкі
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1824 годзе
Аляксандр Патапавіч Валынец

**Аляксандр Патапавіч Валыне́ц** (нар. ) — вучоны ў галіне фізіялогіі і біяхіміі раслін, доктар біялагічных навук (1974), прафесар.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў вёсцы Берказы (зараз у  Брэсцкай вобласці Беларусі) у сям’і чыгуначніка. Скончыў сямігодку ў Паняцічах, потым сярэднюю школу ў Малатковічах. У 1955 годзе паступіў на хіміка-біялагічны факультэт Брэсцкага педагагічнага інстытута, які скончыў у 1960 годзе. У час вучобы ў інстытуце двойчы прымаў удзел у асваенні цалінных зямель у Казахстане. Пасля інстытута працаваў настаўнікам хіміі і біялогіі у Гродзенскім раёне, у сярэдня школе вёскі Жытомля. З 1961 г. у аспірантуры пры Інстытуце эксперыментальнай батанікі АН БССР, у 1964 годзе абараніў кандыдацкую дысертацыю пад кіраўніцтвам прафесара С. М. Маштакова. У 1974 годзе абараніў доктарскую дысертацыю ў Вільнюскім універсітэце.

## Навуковая дзейнасць 
Асноўныя працы вучонага ў галіне вывучэння эндагенных рэгулятараў росту, хімічнай рэгуляцыі росту і развіцця раслін, выбіральнасці дзеяння гербіцыдаў. Аўтар больш за 340 навуковых прац, 8 манаграфій, 8 патэнтаў на вынаходніцтвы. Пад кіраўніцтвам А. П. Валынца падрыхтавана 8 кандыдацкіх дысертацый.

Сярод апублікаванага:
* Взаимодействие эндогенных регуляторов роста и гербицидов. — Мн., 1980.;
* Физиологическое действие некоторых гербицидов на растения. — Мн., 1971. (у сааўтарстве);
* Ароматические оксисоединения — продукты и регуляторы фотосинтеза. — Мн.: Наука и техника, 1983. (у сааўтарстве):
* Физиология плодообразования люцерны. — Мн.: : Право и экономика, 2003. (у сааўтарстве)

## Узнагароды 
* Медаль «За асваенне цалінных зямель».
* Прэмія прэзідэнтаў НАН Украіны, НАН Беларусі, АН Малдовы (1996).
* Прэмія Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі 2007 года за цыкл прац «Фитопатофизиология: Молекулярные механизмы регулирования болезнеустойчивости растений» (разам з З. Я. Сяровай).
* Нагрудны знак "Юбилейны медаль «У гонар 80-годдзя Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі» (2010).

## Літаратура 
*  — С. 408.
* 

## Спасылкі 
* Александр Потапович Волынец, доктор биологических наук, профессор // Інстытут эксперыментальнай батанікі імя В. Ф. Купрэвіча НАН Беларусі
* Премии Национальной академии наук Беларуси 2007 года // Сайт НАН Беларусі
* Валынец, Аляксандр Патапавіч (доктар біялагічных навук; нар. 1935) // Нацыянальная бібліятэка Беларусі

Катэгорыя:Выпускнікі Брэсцкага дзяржаўнага ўніверсітэта імя А. С. Пушкіна
Катэгорыя:Фізіёлагі СССР
Катэгорыя:Біяхімікі СССР
Катэгорыя:Фізіёлагі Беларусі
Катэгорыя:Біяхімікі Беларусі
Катэгорыя:Супрацоўнікі Інстытута эксперыментальнай батанікі імя В. Ф. Купрэвіча НАНБ
Катэгорыя:Члены КПСС
Казлабарод беларускі

**Казлабаро́д беларускі**, **казлабарод літоўскі** (*Tragopogon bjelorussicus*) &nbsp;— від кветкавых раслін роду  сямейства .

## Батанічнае апісанне 
Двухгадовая травяністая расліна вышынёй 15—30 см. Сцябло прамастойнае, рабрыстае. Лісце простае, суцэльнае, з гладкім краем і завостранай верхавінкай, сядзячае, чаргаванае па даўжыні сцябла. Верхняе сцябловае лісце і сцябло голыя, толькі злёгку апушаныя ў пазухах лісця і пад кошыкамі кветак. Кветкавыя кошыкі жоўтага колеру. Плод — рабрыстая сямянка з доўгім носікам.

## Распаўсюджанне і экалогія 
Распаўсюджаны на тэрыторыі Беларусі (басейн ракі Нёман у Гродзенскай вобласці), Літвы, Украіны.
Святлолюбівая расліна, ксерафіт, мезафіт і мезатроф. Расце на пясчанай глебе ў лясах і на дзюнах у далінах рэк. Цвіце ў чэрвені—ліпені.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* 
* Растения Беларуси // Гербарий ЦБС НАН Беларуси MSKH 

Катэгорыя:Астравыя
Катэгорыя:Флора Еўропы
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1937 годзе
Казлабарод усходні

**Казлабаро́д усходні** (*Tragopogon orientalis*)&nbsp;— від кветкавых раслін роду  сямейства .

## Апісанне 
Двухгадовая травяністая расліна, 30—120&nbsp;см вышынёй. Расліна голая. Лісце светла-шызае, лінейнае або ланцэтнае, плоскае або хвалістае; верхняе — ланцэтнае або карацей. Лісточкі абгорткі значна карацей краявых кветак. Кветкі залаціста-жоўтыя ці аранжава-жоўтыя; пылавікі жоўтыя з карычневымі падоўжнымі палоскамі. Сямянкі востра-шурпатыя, нярэдка 5-граневыя, неглыбока бароздавыя, гладкія, носікі даўжэй сямянак або роўныя ім.

## Распаўсюджанне 
Распаўсюджаны ў Еўропе і на ўсход да Сібіры і заходніх Гімалаяў.

Ва Украіне від расце на лугах, схілах, узлесках&nbsp;— у Карпатах, Расточчы — Аполлі, на Палессі і ў лесастэпе.

## Выкарыстанне 
Кармавая, меданосная расліна.

## Літаратура 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* 
* *Tragopogon orientalis* L. // ИАС «ООПТ России»

Катэгорыя:Астравыя
Катэгорыя:Флора Еўразіі
Катэгорыя:Кармавыя расліны
Катэгорыя:Меданосныя расліны
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1753 годзе
Мікалай Мікалаевіч Рукавішнікаў

**Мікалай Мікалаевіч Рукавішнікаў** (,  — , ) — савецкі касманаўт. Двойчы Герой Савецкага Саюза.

Інжынер-фізік па адукацыі, Мікалай Рукавішнікаў стаў першым грамадзянскім камандзірам касмічнага карабля. Таксама ўпершыню ў гісторыі касманаўтыкі ён уручную здзейсніў пасадку ў аварыйным рэжыме — у красавіку 1979 года пры палёце на караблі «Саюз-33».

Катэгорыя:Лётчыкі-касманаўты СССР
Катэгорыя:Ганаровыя грамадзяне Калугі
Катэгорыя:Ганаровыя грамадзяне Томска
Катэгорыя:Ганаровыя грамадзяне Ловеча
Катэгорыя:Ганаровыя грамадзяне Аркалыка
Катэгорыя:Ганаровыя грамадзяне Жэзказгана
Катэгорыя:Ганаровыя грамадзяне гарадоў Манголіі
Катэгорыя:Двойчы Героі Савецкага Саюза
Катэгорыя:Асобы на марках
Клеменс Аўгуст фон Кетлер

**Клеменс Аўгуст фон Кетлер** (; 22 лістапада 1853, Патсдам — 20 чэрвеня 1900, Пекін) — нямецкі дыпламат.

## Біяграфія 
Клеменс фон Кетлер паходзіў з дваранскага роду Кетлераў. Неўзабаве пасля нараджэння Клеменса сям’я пераехала ў Мюнстэр. Дзядзька Клеменса — епіскап і палітык цэнтрысцкага толку Вільгельм Эмануіл фон Кетлер, пляменнік — забіты ў 1938 годзе ў Вене дыпламат Вільгельм фон Кетлер, далёкім сваяком Клеменсу фон Кетлеру даводзіўся маршал Францыі Луі Франшэ д’Эсперэ. У жонкі Кетлера, амерыканкі Мацільды Кэс Ледыярд, былі агульныя продкі з прэзідэнтамі ЗША Джорджам Бушам-старшым і Бушам-малодшым.

Скончыўшы гімназію ў Косфельдзе ў 1873 годзе, Кетлер запісаўся ў прускую армію. У 1879 годзе Кетлер атрымаў назначэнне на дыпламатычную службу: спачатку ў 1880—1889 гадах ён служыў перакладчыкам пры нямецкіх консульствах у Гуанчжоў і Цяньцзіне. Прапрацаваўшы некаторы час у міністэрстве замежных спраў, Кетлер атрымаў назначэнне паслом Германіі ў ЗША, затым у 1896—1899 гадах служыў на той жа пасадзе ў Мексіцы. 11 красавіка 1899 года Кетлер быў прызначаны паслом Германіі ў Кітаі.

20 чэрвеня 1900 года падчас Іхэтуаньскага паўстання Кетлер накіраваўся ў суправаджэнні перакладчыка Кордэса ў кітайскае міністэрства замежных спраў на перамовы. Калі Кетлер пакінуў межы пасольскага квартала і праходзіў праз браму, яго ва ўпор застрэліў капрал з манчжурскага палка. У далейшым забойца прызнаўся, што дзейнічаў па загадзе камандзіра за грашовую аддзяку. Абставіны і прычыны забойства нямецкага пасла дагэтуль застаюцца не высветленымі. Кітайскія гісторыкі нават усклалі частку віны за здарэнне на самога Кетлера, які нібыта меў пры сабе пісталет і пачаў страляць адразу, як толькі яго спынілі.

Скон Клеменса фон Кетлера стаў падставай для вайсковай інтэрвенцыі на аснове аб’яднанай экспедыцыйнай арміі некалькіх вялікіх дзяржаў у Кітай. Германская імперыя накіравала ў Кітай экспедыцыйны корпус і прэтэндавала на кіруючую ролю ў аперацыі. Інтэрвенцыя прывяла да паразы кітайцаў і заключэння гэтак званага «баксёрскага пратакола» у верасні 1901 года. Яго першы артыкул абавязваў кітайскі ўрад выбачнуцца за смерць нямецкага пасла, адправіўшы ў Германію «прымірыцельнае пасольства», і ўсталяваць на месцы смерці Кетлера адпаведны яго рангу дыпламата помнік.

Наступнікам Кетлера на посце пасла Германіі ў Пекіне стаў Альфонс Мум фон Шварцэнштэйн. Парэшткі Кетлера першапачаткова былі пахаваныя кітайцамі ў драўлянай шуфлядзе ў садзе нямецкага пасольства, затым перевезены ў Германію. Магіла Клеменса фон Кетлера знаходзіцца на Мюнстэрскіх цэнтральных могілках. У дварцовым садзе ў Мюнстэры ў 1903 годзе быў усталяваны помнік Кетлеру.

## Літаратура 
* Susanne Kuß, Bernd Martin (Hrsg.): *Das Deutsche Reich und der Boxeraufstand*. Iudicium-Verlag, München 2002, ISBN 3-89129-781-5 (*Erfurter Reihe zur Geschichte Asiens* 2).
* Jean Mabire: Blutiger Sommer in Peking; Der Boxeraufstand in Augenzeugenberichten. C.A. Koch’s Verlag Nachf., Berlin-Darmstadt Wien 1978.

Катэгорыя:Памерлі ад агнястрэльнай зброі
Клеменс Аўгуст
Катэгорыя:Дыпламаты Германіі
Катэгорыя:Паслы Германіі ў ЗША
Катэгорыя:Ахвяры палітычных забойстваў
Крысціна Міліян

**Крысціна Міліян** (; нар. , Джэрсі-Сіці, штат Нью-Джэрсі, ЗША) — амерыканская спявачка, аўтар песень, танцоўшчыца і актрыса кубінскага паходжання, лаўрэат прэміі «Эмі» (2013). Яе дэбютны сольны альбом быў выпушчаны ў 2001 г. і атрымаў шырокую папулярнасць у многіх краінах свету, а яе сінгл «AM to PM» дасягнуў 27 месца ў хіт-парадзе «Billboard Hot 100». Роля ў фільме «Snowglobe» (Снежны шар, 2008) прынесла актрысе прэмію «Imagen» у намінацыі «Лепшая актрыса тэлебачання» ().

## Дыскаграфія 
; Альбомы
* *Christina Milian* (2001)
* *It’s About Time* (2004)
* *So Amazin* (2006)

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт  
* 
* Дэцл і Крысціна Міліан.  (2004 г.)
* Парад «голых» і знакамітых  — racyja.com

Катэгорыя:Актрысы ЗША
Катэгорыя:Танцоры ЗША
Катэгорыя:Выканаўцы, якія ўзначальвалі Billboard Hot 100
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Эмі»
Вялікі перапынак

**«Вялікі перапынак»** () — савецкі чатырохсерыйны мастацкі тэлевізійны фільм, зняты ў 1972—1973 гадах рэжысёрам Аляксеем Караневым па матывах аповесці Георгія Садоўнікава «Іду да людзей». Прэм’ера фільма на ТБ адбылася 29 красавіка 1973 года.

## Сюжэт 
Самалюбства Нестара Пятровіча Северава, маладога гісторыка, ганарлівага сваімі, як ён думае, глыбокімі ведамі, абражана тым, што на ўступным экзамене ў аспірантуру яго абышла любімая дзяўчына Паліна. У прыкрасці ён парывае з Палінай і сыходзіць у добраахвотную «высылку» — настаўнікам у вячэрнюю школу. Ён становіцца класным кіраўніком 9 «а» класа. Выявiлася, што выкладаць школьныя дысцыпліны вельмі розным дарослым людзям, большасць з якіх старэйшыя за самога выкладчыка, не так-што проста, асабліва калі некаторыя з іх не хочуць вучыцца. Некаторыя дарослыя, здавалася б, вучні дастаўляюць свайму класнаму кіраўніку масу клопатаў. У давяршэнне да ўсіх праблемаў, у новага настаўніка ўлюбляецца вучаніца Нэлі Ляднёва, бацька якой вучыцца ў тым жа класе.

## У ролях 
* Міхаіл Конанаў
* Яўген Лявонаў
* Ралан Быкаў
* Аляксандр Збруеў
* Святлана Мікалаеўна Кручкова
* Юрый Кузьмянкоў
* Наталля Богунова
* Савелій Крамаров
* Наталля Гвоздзікава
* Віктар Праскурын
* Валерый Носік

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Фільмы СССР
Катэгорыя:Фільмы студыі «Масфільм»
Катэгорыя:Кінакамедыі СССР
Катэгорыя:Фільмы 1973 года
Катэгорыя:Фільмы СССР 1973 года
Казлабарод украінскі

**Казлабаро́д украінскі** (*Tragopogon ucrainicus*)&nbsp;— від кветкавых раслін роду  сямейства .

## Апісанне 
Двухгадовая травяністая расліна 30—100&nbsp;см даўжынёй. Расліны густа-шэра-лямцавыя. Сцяблы адзінкавыя, часта ад асновы пірамідальна-галінастыя. Прыкаранёвае лісце вузкае ад сцябловага, лінейнага; верхняе і сярэдняе сцябловае лісце паступова завостранае і часта на верхавінах закручанае ў спіраль. Лісточкі абгорткі (ля асновы суквецця) ланцэтныя, 3,5—5&nbsp;мм шырынёй, тонка завостраныя, у ліку 7 (8), карацей кветак, радзей роўныя ім. Кветкі жоўтага колеру. Плод — сямянка.

## Распаўсюджанне 
Распаўсюджаны на тэрыторыі Беларусі, Расіі, Украіны. Святлолюбівая расліна, ксерафіт, мезафіт і мезатроф.

Ва Украіне від расце на рачных пясках — на Палессі, у лесастэпе і паўночнай частцы стэпу.

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* 
* Растения Беларуси // Гербарий ЦБС НАН Беларуси MSKH 
* *Tragopogon ucrainicus* Artemczuk // ИАС «ООПТ России»

Катэгорыя:Астравыя
Катэгорыя:Флора Еўропы
Кісялеўскі

**Кісялеўскі** — беларускае прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Мікалай Міхайлавіч Кісялеўскі (1866—1939) — рускі ваенны дзеяч.
* Анатоль Іванавіч Кісялеўскі (1925—1986) — беларуcкі мовазнавец, доктар філалагічных навук (1980).
* Леанід Іванавіч Кісялеўскі (1927—1991) — беларускі фізік, акадэмік АН БССР (1980).
* Іван Антонавіч Кісялеўскі (нар. 1957) — мастак манументальна-дэкаратыўнага мастацтва.
Каштэля

**Каштэ́ля** — старадаўні польскі зімовы сорт яблыні.

## Апісанне 
Зімаўстойлівы. Пачынае плоданасіць на 10—12-ы год. Плады масаю каля 100 г, пляската-круглыя, зеленавата-жоўтыя, мякаць цвердаватая, салодкая, пераспелая становіцца рыхлай; выспяваюць у канцы верасня; зберагаюцца да лютага. Устойлівыя да хвароб.

## Распаўсюджанне 
Каштэля вядомая ў Польшчы з XVII стагоддзя, з часоў Яна III Сабескага. Раслі каштэлі ў Заходняй Беларусі і Заходняй Украіне.

У Беларусі раянаваны ў паўднёвай садовай зоне.

## Селекцыя 
У міжваеннай Заходняй Беларусі раілі каштэлю шчапіць двойчы.

Праз шэраг недахопаў БелНДІ пладаводства раіць наўзамен рассаджваць сорт беларускі салодкі. На аснове каштэлі выведзеныя палепшаныя сарты:
* «Імант» — селекцыяваны ў Беларусі. Устойлівы да паршы.
* «Фарэле» — селекцыяваны ў Латвіі. Позні зімаўстойлівы, мае добры імунітэт да паршы і гнілізны. Мае высокую ўраджайнасць і рэгулярнае плодаванне.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Jablon kosztela bardzo stara odporna odmiana 
* Kosztele, ulubione jabłka królowej Marysieńki  

Катэгорыя:Сарты яблыні‎
222 альбомы беларускага року

**«222 альбомы беларускага року і ня толькі…»** — публіцыстычнае выданне беларускіх рок-журналістаў Вітаўта Мартыненкі і Анатоля Мяльгуя, у якім поўна адбіваецца гісторыя нацыянальнай папулярнай музыкі, пададзеная ў жанры рэцэнзій. Кніга расказвае пра альбомы беларускіх гуртоў, што выходзілі не толькі ў Беларусі, але і ў ЗША, Польшчы, Расіі, Францыі, Нямеччыне і Вялікабрытаніі ад 1930-х гадоў да сучаснасці. Стылістыка мовы і папулярнасць тэмы робяць гэтую кнігу цікавай для шырокага кола чытачоў, акрамя гэтага кніга стала даведачным матэрыялам для арганізатараў школьных музычных конкурсаў, імпрэзаў, для журналістаў музычнага профілю і радыё-дыджэяў.

## Спасылкі
*«222 альбомы беларускага року і ня толькі…»  на сайце выдавецтва «Галіяфы»
*«222 альбомы беларускага року і ня толькі…» на «LiveLib»

Катэгорыя:Выданні Беларусі
Катэгорыя:Кнігі 2006 года
Катэгорыя:З’явіліся ў 2006 годзе
Катэгорыя:2006 год у Беларусі
Катэгорыя:Музыка Беларусі
Мікалай Аляксандравіч Жук

**Мікалай Аляксандравіч Жук** (, Мінск — , Новасібірск) — дырэктар Новасібірскага электравакуумнага завода № 617 (1941—1950), лаўрэат Сталінскай прэміі (1950).

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў сям’і рабочага. Скончыў у 1914 годзе Мінскае рамеснае вучылішча, працаваў падручным слесара ў майстэрні, слесарам у дэпо станцыі Мінск. З 1919 года служыў у РСЧА.

З 1925 года слесар, старшыня заўкама прафсаюза, сакратар парткама на Ленінградскім заводзе «Рускі дызель». З 1930 — намеснік дырэктара, у 1933—1938 — дырэктар Ленінградскага завода № 211. У 1935—1937 гадах скончыў два курсы Ленінградскага інстытута павышэння кваліфікацыі гаспадарнікаў.

У пачатку 1938 года арыштаваны па абвінавачванні ў шкодніцтве, праз год вызвалены.

У 1939—1941 памочнік дырэктара завода № 191 па капітальным будаўніцтве (горад Фразіна Маскоўскай вобласці), намеснік начальніка Галоўнага ўпраўлення святлотэхнічнай і электравакуумнай прамысловасці Наркамата электрапрамысловасці СССР.

У 1941 годзе прызначаны дырэктарам эвакуіраванага з Ленінграда ў Новасібірск завода № 617 (электравакуумны завод).

Узнагароджаны ордэнам Працоўнага Чырвонага Сцяга — за забеспячэнне фронту сродкамі радыёсувязі.

Пад яго кіраўніцтвам у 1946 годзе створана ВКБ па распрацоўцы новых відаў лямпаў, а ў 1949 годзе — АКБМ (асобае канструктарскае бюро машынабудавання). За распрацоўку і асваенне вытворчасці ўпершыню ў СССР металакерамічных лямпаў у 1950 годзе прысуджана Сталінская прэмія (у складзе аўтарскай групы).

Абіраўся дэпутатам Ленінградскага і Новасібірскага гарсаветаў, членам Новасібірскага абкама і гаркама УКП(б).

Трагічна загінуў на паляванні 25 жніўня 1950 года.

## Літаратура 
* Важнейший арсенал Сибири: развитие оборонной промышленности Новосибирской области в годы Великой Отечественной войны. Иван Михайлович Савицкий, В. И Шишкин, Институт истории (Российская академия наук. Сибирское отделение). Изд-во СО РАН, 2005 — Всего страниц: 447. Стр. 430
* Энциклопедия: Новосибирск. Владимир Александрович Ламин. Новосибирское книжное изд-во, 2003 — Всего страниц: 1071

## Спасылкі 
* Фото http://letopisi54.ru/upload/userfiles/abc/abc7d7238355f310f5a3852cc6844251.pdf  стр. 393
* http://www.radionic.ru/book/export/html/1838 

Катэгорыя:Машынабудаўнікі СССР
Торыліс японскі

**Торыліс японскі** (*Tórilis japónica*) — еўраазіяцкая і паўночнаафрыканская расліна роду  сямейства .

## Батанічнае апісанне 
Аднагадовая або двухгадовая травяністая расліна вышынёй ад 40 да 100 см. Корань верацёнападобны. Сцябло ад аснавання галінастае, тонкарабрыстае. Кветкі белыя, у парасонах.

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Пустазелле
Катэгорыя:Флора Афрыкі
Катэгорыя:Флора Еўразіі
Катэгорыя:Парасонавыя
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1830 годзе
Тылея вадзяная

**Тылея вадзяная**, **тылея водная** (*Crassula aquatica*)&nbsp;— від травяністых раслін сямейства , распаўсюджаны ў паўночнай Еўразіі і Паўночнай Амерыцы. Этымалогія:  — «водны».

## Апісанне 
Расліны водныя, часам дробныя, травяністыя, сакавітыя, аднагадовыя. Сцяблы сцелюцца, пазней могуць быць узыходзячымі, калі на неглыбокім месцы, чырванаватыя з узростам, звычайна разгалінаваныя ля аснавання, да 14&nbsp;см, (укараняюцца ў базальных вузлах). Ліставыя пласцінкі ад зваротнаяйкападобных да лінейных, 2—6,5&nbsp;мм, вострыя верхавіны. Суквецці няшчыльныя; кветкі 1 на вузел. Кветаножкі 0,5—20&nbsp;мм. Кветкі чатырохдольныя, каля 2&nbsp;мм, даўжынёй і шырынёй. Чашалісцікі ад яйкападобных да даўгаватых, 0.5-1.5&nbsp;мм, вяршыні тупых закругленых. Пялёсткі ад яйкападодбных да даўгаватых, 1—2&nbsp;мм. Лісцянкі прамыя, 6—17-насенныя, даўгаватыя, каля 2&nbsp;мм; старыя&nbsp;— шырокія і плоскія. Насенне даўгавата-эліпсоіднае (0,3) 0,4—0,5 (0,6) × 0,1—0,3&nbsp;мм, матавае.

## Распаўсюджанне 
Еўропа (Аўстрыя, Вялікабрытанія, Чэхія, Данія, Эстонія, Фінляндыя, Германія, Ісландыя, Латвія, Партугалія, Нарвегія, Польшча, Расія, Славакія, Швецыя); Паўночная Амерыка (Грэнландыя, Канада, ЗША, Сен-П’ер і Мікелон, Мексіка); Азія (Расія). Насяляе прыбярэжныя балоты і саланаватыя глеістыя вясновыя басейны, мутныя ўскраіны сажалак і ручаёў.

## Галерэя 

Crassula aquatica.tif|

## Літаратура 
*  — С. 188.

## Спасылкі 
* 
* Euro+Med Plantbase 
* Flora of North America 
* Pan-arctic flora 

Катэгорыя:Флора Азіі
Катэгорыя:Флора Еўропы
Катэгорыя:Флора Паўночнай Амерыкі
Катэгорыя:Таўсцянкавыя
Катэгорыя:Сукуленты
Наталля Геніеўна Карманава

**Наталля Геніеўна Карманава** (нар. , г. Гомель) — беларускі архітэктар.

## Біяграфія 
Нарадзілася ў сям’і архітэктараў Генія Яўгенавіча (1928—2007) і Людмілы Аляксееўны (1940—2024) Карманавых. Скончыла ў 1998 годзе архітэктурны факультэт БДПА, у 2001 годзе аспірантуру ў БелДУТ. У 1998—2005 гадах архітэктар інстытута «Гомельграмадзянпраект»; у 2005—2006 гадах вядучы архітэктар ЗАТ «Сіці-Арх» у Маскве (Расія), у 2006—2009 гадах вядучы архітэктар ДУП МНДІП ; з 2009 года вядучы архітэктар, галоўны спецыяліст, галоўны архітэктар праектаў ТДА «ЦэнтрБудПраект» у Гомелі.

Член Беларускага саюза архітэктараў з 2003 года.

## Творчасць 
Рэалізаваныя аб’екты (пабудовы і інтэр’еры): рэканструкцыя вяслярнай базы «Воднік» на набярэжнай р. Сож у Гомелі; фізкультурна-аздараўленчы цэнтр у Жлобіне (у аўтарскім калектыве); гіпермаркет «ГІПА» па вул. Косарава (у аўтарскім калектыве); офіс з магазінам па вул. Барыкіна; інтэр’ер і фасад аддзялення Беларусбанка па пр. Леніна, 4 — усе ў Гомелі; інтэр’еры банка «БелВЭБ» па вул. Сацыялістычнай у Бабруйску; інтэр’ер салона «NeoStudio»; інтэр’ер рэстарана «Турыст», Зялёная зала — усе ў Гомелі.

## Узнагароды 
Мае дыплом лаўрэата V Нацыянальнага фестывалю архітэктуры (2003) за аб’ект «Рэканструкцыя вяслярнай базы „Воднік“ у г. Гомелі».

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Гагарына

**Гагарына** — прозвішча, тапонім.

## Прозвішча 
* Паліна Сяргееўна Гагарына — расійская эстрадная спявачка

## Тапонім 
### Беларусь 
* Гагарына — вёска ў Навагрудскім раёне Гродзенскай вобласці. 

### Казахстан 
* Гагарына — сяло ва Уланскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці.
Рыкарда

**Рыкарда** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Давід Рыкарда — брытанскі эканаміст
* Даніэль Рыкарда — аўстралійскі аўтагоншчык
Чалоўскі

**Чалоўскі** — беларускае прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Канстанцін Аляксандравіч Чалоўскі — выкладчык Магілеўскай семінарыі. Займаўся навуковай працай і зрабіў першае апісанне флоры Магілёўскай губерні.
* Сямён Юльянавіч Чалоўскі — беларускі археолаг, краязнавец.
Алэксандрыўка (Сімферопальскі раён)

**Алэксандрыўка** (, ) — вёска ў Сімферопальскім раёне Аўтаномнай Рэспублікі Крым Украіны.

## Заўвагі 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Сімферопальскага раёна
Улада Гарэскі

**Улада Гарэскі** () — македонскі мастак і графік

## Біяграфія 
Нарадзіўся 21 красавіка 1958 года ў Бітале, Македонія.

Скончыў курс гісторыі мастацтва ў Скоп’і і курс графікі ў Міжнародным графічным цэнтры ў Любляне, Славенія.

Працуе мастацкім кіраўніком Міжнароднага графічнага трыенале ў Бітоле.

## Выстаўкі 
Арганізаваў больш за 20 персанальных выставак і больш за 100 групавых выставак у Македоніі, Славеніі, Харватыі, Францыі, Вялікабрытаніі, Мексіцы, Італіі, Польшчы, Румыніі.

За сваю працу ён атрымаў больш за 20 прафесійных узнагарод і прызнанняў.

File:01 let tus.JPG
File:02 posleden ostrov,bakropis.jpg
File:Let,maslo.JPG
File:XVII,moliv.jpg

## Літаратура 
* Vlado Goreski, Drypoint I — Center for Contemporary ArtGalery Jan SENNY, ISBN 978-608-245-279-2, 2019
* Vlado Goreski, Drypoint v, Cathedral — 1 — Center for Contemporary Art De Niro, ISBN 978-608-245-279-7, 2019
* Vlado Goreski — Catalogue — nocturne, II — Center for Contemporary Art, 2019
* Vlado Goreski Variations — gallery VAN GIS, 2018
* Vlado Goreski Cathedral — 2 — Center for Contemporary Art De Niro, 2019

## Спасылкі 
* Academia.edu
* GORESKI tutte le informazioni
* MAM Multimedia Art Magazine
* Владо Ѓорески
* Grafiche divagazioni — Grafiche divagazioni — Incisori Contemporanei

Катэгорыя:Мастакі Паўночнай Македоніі
Катэгорыя:Графікі Паўночнай Македоніі
Сямён Юльянавіч Чалоўскі

**Сямён (Сымон) Юльянавіч Чалоўскі** (1853, Магілёўская губерня — пасля 1915) — беларускі археолаг, краязнавец.

## Біяграфія 
Нарадзіўся на Магілёўшчыне. У 1888 годзе скончыў Маскоўскі ўніверсітэт.

Працаваў у Клімавічах міравым суддзёй, членам павятовага з’езда дваранства, кіраваў прытулкам сірот, з’яўляўся чыноўнікам па асобых даручэннях магілёўскага губернатара А. С. Дамбавецкага.

## Навуковая дзейнасць 
У 1890-х гадах праводзіў археалагічныя даследаванні ў Падняпроўі. Разам з М. В. Фурсавым абследаваў археалагічныя помнікі на тэрыторыях Мсціслаўскага, Быхаўскага, Клімавіцкага, Рагачоўскага, Чэрыкаўскага паветаў Магілёўскай губерні. У 1892 годзе яны праводзілі раскопкі курганоў у басейне рацэ Дняпро (больш за 60 насыпаў). Адкрыў гарадзішча і 20 курганоў каля горада Хоцімска, праводзіў раскопкі каля Успенскай царквы ў горадзе Крычаве Магілёўскай губерні. У 1893 годзе абследаваў гарадзішчы каля вёсак Тупічына і Валынеж на Магілёўшчыне.

У Мсціславе знайшоў старажытную гравюру абразоў Тупічэўскай Маці Божай (1711), гравіраваную дошку з выявай сям’і святых і іншыя матэрыялы. Склаў археалагічную карту Магілёўскай губерні. Удзельнік IX археалагічнага з’езда ў горадзе Вільні (1893).

## Бібліяграфія 
* Дневник курганных раскопок, произведенных по поручению г. начальника Могилевской губернии А. С. Дембовецкого в течение лета 1892 г. в уездах Рогачевском, Быховском, Климовичском, Чериковском и Мстиславском. – Могилев, 1892 (у сааўт.)
* Дневник курганных раскопок произведенных по поручению г. начальника Могилевской губ. А. С. Дембовецкого в течение июня 1893 г. в 3-х уездах Могилевской губернии. – Могилев, 1893
* Археологические раскопки 5 и 6 октября 1903 г. (при дер. Василевке Чериковского уезда) // Известия Археологической комиссии. Прибавление к вып. 9. – СПб., 1904. – С. 47–48.

## Літаратура 
* 
* Археологические известия и заметки. – 1893. – № 5. – С. 187–200; Обозрение раскопок, находок, приобретений древностей музеями и проч. В России и за границею // Археологические известия и заметки, издаваемые Московским археологическим обществом. – М., 1893. – Т. 1. – № 11. – С. 446–450
* Каханоўскі Г. А. Чалоўскі Сымон Юльянавіч // Археалогія і нумізматыка Беларусі: Энцыкл. / Рэдкал.: В. В. Гетаў і інш. – Мн., 1993. – С. 640
* Каханоўскі Г. А. Чалоўскі Сымон Юльянавіч // Мысліцелі і асветнікі Беларусі: Энцыкл. даведнік. – Мінск, 1995. – С. 593
* Алексеев Л. В. Археология и краеведение Беларуси XVI – 30-е г. ХХ в. – Мн., 1996. – С. 123
* Гужалоўскі А. А. Нараджэнне беларускага музея. – Мн., 2001. – С. 86
* Каханоўскі Г. А. Чалоўскі Сымон Юльянавіч // Археалогія Беларусі: энцыклапедыя. У 2 т. – Т. 2. Л–Я / рэдкал.: Т. У. Бялова (гал. рэд.) [і інш.]. – Мінск, 2011. – С. 395.

Катэгорыя:Краязнаўцы Беларусі
Катэгорыя:Археолагі Беларусі
Канстанцін Аляксандравіч Чалоўскі

**Канстанцін Аляксандравіч Чалоўскі** (каля , Гладкава, Чавускі павет — ) — выкладчык Магілёўскай семінарыі і іншых навучальных устаноў Магілёва. Займаўся навуковай працай і зрабіў першае апісанне флоры Магілёўскай губерні.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў сям’і святара сяла Гладкава Чавускага павета.

У К. Чалоўскага рана з’явілася цікавасць да прыродазнаўчых навук. Ён назіраў за раслінамі з дзяцінства.

## Прызнанне ў Расійскай імперыі і за мяжой 
У 1879 годзе К. Чалоўскі атрымаў афіцыйнае запрашэнне на , дзе быў прыняты з пашанай і павагай. К. Чалоўскі вёў жывую перапіску з рознымі навукоўцамі, якія звярталіся да гэтага сціплага працаўніка з просьбамі выслаць ім яго гербарыі, артыкулы, дзяліліся сваімі навуковымі працамі.

У 1886 годзе Швейцарскае таварыства батанікаў прапануе К. Чалоўскаму абмен гербарыямі і супрацоўніцтва. У 1892 годзе яго афіцыйна запрашаюць на кангрэс прыродазнаўцаў у Геную, а ў 1897 — такое ж запрашэнне на  у Кіеве.

У 1898 годзе французскі навуковец  прасіў яго аб абмене гербарыямі для сваёй навуковай працы.

## Бібліяграфія 
* Флора Магілёўскай і блізкіх да яе губерній (рукапіс).
* Перечень общеизвестных вредных и полезных грибов // Опыт описания Могилевской губернии. Могилев. 1882. Кн. 1, разд. 6. С. 415—419.

## Літаратура 
* *Дубовик Д. В.* К истории изучения флоры восточной части Беларуси // Ботаника (Исследования) : Сб. науч. тр. — Минск, 2008. Вып. 35. С. 184—196. — О гербарии Чоловского на с. 185, 186, 189, 190. — Гл. таксама эксікаты Пабо і Чалоўскага.

## Спасылкі 
* Некралог К. Чалоўскага 

Катэгорыя:Педагогі Беларусі
Катэгорыя:Батанікі Беларусі
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Чавускім раёне
Катэгорыя:Выкладчыкі Магілёўскай духоўнай семінарыі
Касцёл Маці Божай Фацімскай (Любань)

**Касцёл Маці Божай Фацімскай** — мураваны каталіцкі храм у горадзе Любані Мінскай вобласці.

## Гісторыя 
Парафія існуе з 1994 года. У 1999 годзе распачалася будоўля касцёла.

У любанскім касцёле захоўваецца абраз Фацімскай Божай Маці. Пры храме дзее нядзельная дзіцячая школа.

## Архітэктура 
Двух’ярусную аб’ёмна-прасторавую кампазіцыю фарміруюць падоўжна выцягнутыя прамавугольныя ў плане цэнтральны (з пяціграннай апсідай) і бакавыя нефы, іх двухсхільны і аднасхільныя дахі. Дамінантай кампазіцыі з’яўляецца прысадзістая чатырохгранная шатровая вежа-званіца над франтальным плоскасным фасадам. Бакавыя фасады рытмічна расчлянёны прамавугольным у бакавых і арачнымі ў цэнтральным нефах аконнымі праёмамі.

## Літаратура 
* Кулагін А. М. Каталіцкія храмы Беларусі: Энцыкл. даведнік / А. М. Кулагін.

## Гл. таксама 
* Нясвіжскі дэканат

## Спасылкі 
* Любань — парафія Маці Божай Фацімскай на Catholic.by

Катэгорыя:Касцёлы Любанскага раёна
Катэгорыя:Славутасці Любані
Катэгорыя:Касцёлы Мінска-Магілёўскай архідыяцэзіі
Нігер (значэнні)

**Нігер**:

* Нігер, Рэспубліка Нігер — унутрыкантынентальная дзяржава ў Заходняй Афрыцы.
* Нігер — рака ў Заходняй Афрыцы
Канюшкі

**Канюшкі**:
* Канюшкі (канюшына раллявая)
## Тапонім 
* Канюшкі (Сычоўскі раён)
Канюшына альпійская

**Канюшы́на альпійская**, **Пералётнік чырвоны**, **Пржалётнік** (*Trifolium alpestre*) —  кветкавая расліна роду  сямейства .

## Батанічнае апісанне 
Шматгадовая травяністая, мякка апушаная прыціснутымі валаскамі расліна
Карэнішча тоўстае паўзучае. Сцёблы пухнатыя 3—10 см вышынёй. Лісточкі зваротнаяйкападобныя, каля асновы клінаватыя, дробна- і востра-зубчастыя. Ніжняе лісце на доўгіх чаранках, верхняе — амаль сядзячае. Кветкі буйныя, бялёса-чырвоныя, сабраныя ў адзіночныя галоўчатыя суквецці на верхавінках сцябла. Плод — аднанасенны струк.

## Распаўсюджанне 
Расце ў альпійскім поясе гор, дзе жыве на прыступках і ў расколінах скал, радзей у шчабністай тундры і пустынна-стэпавых далінах рэк. Распаўсюджаны ў Еўрапейскай частцы былога СССР (цэнтральныя і паўднёвыя раёны), у горным Крыме, на Каўказе (за выключэннем Заходняга Закаўказзя), у гарах Цэнтральнага і Паўднёва-Усходняга Алтая.

## Хімічны склад 
Ад іншых відаў канюшыны адрозніваецца больш высокім утрыманнем бялку ў лісці і кветках. У кветках таксама ўтрымліваецца аспарагінавая і глютамінавая кіслата, вітаміны C, P, B, каратын. У «Раслінных рэсурсах СССР», акрамя таго, адзначана наяўнасць фенолкарбонавых кіслот і флаваноідаў.

## Класіфікацыя 
Від **Канюшына альпійская** уваходзіць у род  трыбу  падсямейства  сямейства .

## Гаспадарчае выкарыстанне 
Канюшына альпійская добра есца скатом, ён таксама можа выкарыстоўвацца для азелянення на газонах.

## Выкарыстанне ў медыцыне 
У народнай алтайскай медыцыне трава канюшыны альпійскай у выглядзе адвараў ўжываецца пры прастудзе, кашлі, пры хваробах печані і маткавых крывацёках.

## Фотагалерэя 

File:Trifolium alpestre sl2.jpg|
File:trifolium_alpestre.jpeg|
File:Trif alpestre142.JPG|
File:Trif alpestre119.JPG|

## Літаратура 
*  — С. 477.
* *Никифоров Ю. В.* Алтайские травы-целители. — Горно-Алтайск: Юч-Сумер — Белуха, 1992.
* 

## Спасылкі 
* 
* Аграэкалагічны атлас Расіі і сумежных краін: канюшына альпійская

Катэгорыя:Канюшына
Катэгорыя:Флора Еўропы
Катэгорыя:Кармавыя расліны
Катэгорыя:Лекавыя расліны
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1763 годзе
Махамаду Ісуфу

**Махамаду Ісуфу** (; нар. 1952, Дандажы (сучасны дэпартамент Таху), Французская Заходняя Афрыка) — нігерскі палітык, прэм’ер-міністр краіны ў 1993—1994 гадах, прэзідэнт Нігера (з 7 красавіка 2011 па 7 красавіка 2021). Экс-кіраўнік Нігерскай партыі за дэмакратыю і сацыялізм.

Катэгорыя:Прэзідэнты Нігера
Я абвінавачваю (фільм, 2019)

«**Я абвінава́чваю**» () — французская гістарычная драма 2019 года, пастаўленая Раманам Паланскім па кнізе Роберта Харыса «''*».

Фільм прысвечаны трагічна вядомай «*справе Дрэйфуса*» — палітычнаму скандалу канца XIX стагоддзя ў Францыі, які ў свой час моцна падзяліў французскае грамадства. Канфлікт быў выкліканы абвінавачваннямі габрэйскага вайскоўца французскай арміі ў шпіянажы на карысць Германіі падчас франка-прускай вайны. Гісторыя Альфрэда Дрэйфуса і яго судовага працэсу і на сённяшні дзень на Захадзе ўспрымаецца як своеасаблівы прыклад несправядлівасці на найвышэйшым, дзяржаўным узроўні.

Прэм’ера карціны адбылася 30 жніўня 2019 года ў межах конкурснай праграмы 76-га Венецыянскага кінафестывалю, дзе была ўдастоена Гран-пры журы.

## Акцёрскі склад 
## Узнагароды 
Паводле інфармацыі сайта «*Internet Movie Database*» фільм быў адзначаны 10 узнагародамі і яшчэ 37 намінацыямі.

## Заўвагі 
## Спасылкі 
* Я абвінавачваю на сайце «*FilmAffinity*» 
* 
* 
* 
* Я абвінавачваю на сайце «*КиноПоиск''» 

Катэгорыя:Фільмы Францыі 2019 года
Катэгорыя:Фільмы Італіі 2019 года
Катэгорыя:Фільмы-драмы 2019 года
Катэгорыя:Фільмы-драмы Францыі
Катэгорыя:Фільмы-драмы Італіі
Катэгорыя:Гістарычныя фільмы Францыі
Катэгорыя:Гістарычныя фільмы Італіі
Катэгорыя:Фільмы Рамана Паланскага
Катэгорыя:Экранізацыі раманаў
Катэгорыя:Экранізацыі твораў Роберта Харыса
Катэгорыя:Фільмы па сцэнарыях Роберта Харыса
Катэгорыя:Фільмы па сцэнарыях Рамана Паланскага
Катэгорыя:Фільмы, музыку да якіх напісаў Аляксандр Дэспла
Катэгорыя:Фільмы на французскай мове
Катэгорыя:Фільмы пра Парыж
Катэгорыя:Справа Дрэйфуса
Катэгорыя:Фільмы Gaumont
Катэгорыя:Фільмы — лаўрэаты Гран-пры журы Венецыянскага кінафестывалю
Касцёл Святога Юрыя і Маці Божай (Пяршаі)

**Касцёл Святога Міхаіла Арханёла** — мураваны каталіцкі храм у вёсцы Пяршаі Валожынскага раёна Мінскай вобласці. З’яўляецца культурна-гістарычнай каштоўнасцю.

## Гісторыя 
Парафія існуе з 1545 года. Цяперашні будынак быў узведзены ў 1933 годзе. У 1960 годзе быў зачынены савецкімі ўладамі. Будынак храма быў перабудаваны, вежы былі знесены, а царкоўныя рэчы — знішчаны або разрабаваны. У 1990-ых гадах касцёл быў вернуты вернікам. На сённяшні дзень касцёл адрэстаўраваны і функцыянуе як храм.

## Галерэя 

Piaršaji, Kaścielnaja. Пяршаі, Касьцельная (1930-39).jpg
Piaršaji, Rynak, Śviatoha Juryja. Пяршаі, Рынак, Сьвятога Юрыя (1930-39).jpg
04 Першай (0).JPG 
Pierszaje fr-kosciol fc01.jpg
Пяршаі. Касцёл.jpg
Фото путешествия по Беларуси 139.jpg

## Гл. таксама 
* Валожынскі дэканат

## Спасылкі 
* Пяршаі — парафія Св. Юрыя — http://catholic.by/

Катэгорыя:Касцёлы Валожынскага раёна
Катэгорыя:З’явіліся ў 1933 годзе
Катэгорыя:1933 год у Беларусі
Катэгорыя:Касцёлы Мінска-Магілёўскай архідыяцэзіі
Катэгорыя:Пяршаі
Ігар Васільевіч Карпаў

**Ігар Васільевіч Карпаў** (нар. , г. Казань, РСФСР) — беларускі архітэктар.

## Біяграфія 
Скончыў ў 1975 годзе архітэктурны факультэт Інстытута жывапісу, скульптуры і архітэктуры імя І. Я. Рэпіна ў Ленінградзе, дзе вучыўся ў майстэрні акадэміка архітэктуры, Народнага архітэктара СССР Ігара Іванавіча Фаміна. У 1976 годзе атрымаў дыплом I ступені Усесаюзнага агляду дыпломных работ.

У 1975—1978 гадах архітэктар, старэйшы архітэктар у ДПІ «Мінскпраект»; у 1978—1989 гадах галоўны архітэктар Партызанскага райвыканкама г. Мінска; у 1989—1994 гадах галоўны архітэктар аддзела горадабудаўніцтва Партызанскага раёна г. Мінска, Дзяржбуд БССР; у 1994—2008 гадах галоўны спецыяліст, начальнік аддзела архітэктуры, тыпалогіі будынкаў і праектных работ Міністэрства архітэктуры і будаўніцтва Беларусі; 2008 намеснік дырэктара па праектаванні ПУП «Дом Парк»; з 2009 года начальнік навукова-даследчага аддзела эксперыментальнага праектавання РУП «БелНДІБ».

## Творчасць 
]]
Асноўныя працы: 9-ці павярховы жылы дом па вул. Пуліхава ў Мінску (1975, сааўтары С. Б. Баткоўскі, Л. Б. Гельфанд, Ю. К. Кустаў); інтэр’ер станцыі метро «Плошча У. І. Леніна» (1975; не рэалізаваны; сааўтар С. Б. Баткоўскі); тэатр музычнай камедыі ў г. Мінску (1976—1977, сааўтары А. Ф. Ткачук, У. М. Тарноўскі, А. В. Шорап); палац культуры танкасуконнага камбіната на рагу вуліц Матусевіча і Сердзіча ў Мінску (1977, сааўтары А. Ф. Ткачук, А. В. Шорап); планіроўка забудовы жылога квартала па вул. Старавіленскай у Мінску (1977, сааўтары А. Ф. Ткачук, А. В. Шорап); інтэр’ер кафэ «Малочнае» па вул. Пуліхава ў Г. Мінску (1978); інтэр’ер зімовага саду ВА «Будмаш» у г. Мінску (1980); добраўпарадкаванне сквераў з распрацоўкай малых архітэктурных формаў у г. Мінску (1981-87) па вул. Першамайскай — Захарава; вул. Слясарнай — Трактарнай; вул. Радыяльнай—Ваўпшасава; вул. Казлова—Кашавога; вул. Уральскай—Фролікава; генплан забудовы ўчастку, які прылягае да МКАД і Ленінскага праспекта з размяшчэннем крытых лядовых каткоў для хакея Дзяржкамспорту БССР (1991, сааўтары І. І. Есьман, В. Г. Путроў).

## Узнагароды 
Узнагароджаны граматамі БСА (1980, 1984, 1999, 2006).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары Мінска
Катэгорыя:Архітэктары XXI стагоддзя
Канюшына палявая

**Канюшына палявая** (*Trifólium campéstre*) — травяністая расліна; від роду Канюшына падсямейства Матыльковых сямейства Бабовыя.

## Назва 
Канюшына палявая, мядзеліна, хмялёк, клевер, жоўтая дзятліна, хмель заяччы, дзікая кашка.

## Апісанне 
Канюшына палявая — аднагадовая травяністая расліна, дасягае ў вышыню 5-18 см.

Сцябло прамое, звычайна галінастае.

Лісце — зваротнаяйкападобнае, клінаватае, да 11 мм даўжынёй.

Суквецці — круглыя або авальныя галоўкі. Кветкі — жоўтыя, у канцы цвіцення светла-карычневыя, 4-6 мм.

Плод — аднанасенны боб.

## Распаўсюджанне 
Распаўсюджаны па Еўропе і Сібіры, на Каўказе, поўдні Далёкага Усходу.

## Класіфікацыя 
### Таксанамічнае становішча 
Від **Канюшына палявая** уваходзіць у род  трыбу  падсямейства  сямейства .

### Сінонімы 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
*  

Катэгорыя:Пустазелле
Катэгорыя:Флора Афрыкі
Катэгорыя:Флора Еўразіі
Катэгорыя:Канюшына
Ныжнёкурганнэ

**Ныжнёкурганнэ** (, ) — вёска ў Сімферопальскім раёне Аўтаномнай Рэспублікі Крым Украіны.

## Заўвагі 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Сімферопальскага раёна
Канюшына няпэўная

**Канюшына няпэўная** (*Trifolium dubium*)&nbsp;— від раслін сямейства , распаўсюджаны ў Еўропе (акрамя Ісландыі), а таксама ў Марока, Тунісе, Турцыі, Кіпры, Ізраілі.

## Апісанне 
Аднагадовая травяністая расліна, 10-40&nbsp;см даўжынёй, ад голай да рэдка апушанай. Сцёблы тонкія, слабыя, палеглыя. Лісце 3-лісточкавае; лісточкі зваротнаяйкападобныя, 5-10 (12) × 3-8 мм. Кветкі светла-жоўтыя, па 5-15 (20) у галоўках; галоўкі дробныя, да 6&nbsp;мм у дыяметры. Чашачка ≈ 2 мм. Вяночак 3-4&nbsp;мм, гладкі, вярхушка вострая. Бабы даўгаватыя, 1.5-2&nbsp;мм, кароткадзюбыя. Насеніне бледна-карычневае, шарападобнае.

## Распаўсюджанне 
Распаўсюджаны ў Еўропе (уся акрамя Ісландыі), Паўночнай Афрыкі: Марока, Туніс, і ў Азіі: Турцыя, Кіпр, Ізраіль; натуралізаваны або культывуецца ў некаторых іншых частках свету.

Ва Украіне расце на лугах, у далінах, на спадзістых схілах — у лясных раёнах і лесастэпе, рассеяна; у стэпе і Крыму (каля Ялты і Сімферопальскага раёна, с. Красналісся, зрэдку.

## Класіфікацыя 
Від **Канюшына няпэўная** уваходзіць у род  трыбу  падсямейства  сямейства .

## Галерэя 

Trifolium dubium.jpg|
Trifolium filiforme — Flora Batava — Volume v11.jpg|

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1794 годзе
Катэгорыя:Флора Еўразіі
Катэгорыя:Флора Паўночнай Афрыкі
Катэгорыя:Канюшына
Шабельнік балотны

**Ша́бельнік балотны** (*Comarum palustre*) — від кветкавых раслін роду  сямейства . Беларускія народныя назвы — *балотная ружа, ракаўнік, бацяновыя ножкі*, бацянавы ножкі, рабіннік, сухалом, ажэўнік, гравілат, грэбнік, буцянавы ножкі, дзеком, дзекох

## Батанічнае апісанне 
Шматгадовая травяністая расліна з доўгім паўзучым карэнішчам, пакрытым валаскамі. Сцёблы прыўзнятыя, з валаскамі і залозкамі ў верхняй частцы. Лісце чаргаванае па даўжыні сцябла, няпарнаперыстае, на доўгіх чаранках. Долі ліста простыя, завостраныя, з пілаватым краем. Кветкі цёмна-чырвонага колеру з фіялетавым ці ліловым адценнем, па 2—5 у шчыткападобных суквеццях. Плод — шматарэшак.

## Распаўсюджанне і экалогія 
Расліна сустракаецца на тэрыторыі Еўразіі і Паўночнай Амерыкі. Расце на нізінных балотах, забалочаных лугах, па берагах вадаёмаў, у забалочаных лясах. Святлолюбівая расліна, патрабавальная да наяўнасці пажыўных рэчываў у глебе і ўмерана патрабавальная да яе мінеральнага складу.

## Выкарыстанне 
Лекавая, дубільная, меданосная і фарбавальная расліна.

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* 
* Comarum palustre // Экологический центр «Экосистема»™, А. С. Боголюбов 
* Растения Беларуси // Гербарий ЦБС НАН Беларуси MSKH  
* Comarum palustre Linnaeus, Sp. Pl. 1: 502. 1753. // Flora of China
*  

Катэгорыя:Ружавыя
Катэгорыя:Флора Еўразіі
Катэгорыя:Флора Паўночнай Амерыкі
Катэгорыя:Лекавыя расліны
Катэгорыя:Меданосныя расліны
Катэгорыя:Травы
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1753 годзе
Катэгорыя:Дубільныя расліны