Ваенная кампанія Эфіопіі ў Агадэне

**Ваенная кампанія Эфіопіі ў Агадэне 2007—2008 гадоў** — серыя аперацый Узброеных Сіл Эфіопіі супраць Фронту нацыянальнага вызвалення Агадэна (ФНВА). Контрпартызанская кампанія пачалася пасля таго, як сепаратысты забілі некалькі дзясяткаў чалавек падчас нападу на кітайскі нафтавыведвальны комплекс у красавіку 2007 года.

Асноўныя ваенныя аперацыі прайшлі ў гарадах Дэгэх-Бур, Кэбры-Дэхар, Уордэр, Шылаво і іх наваколлях.

Па даных Human Rights Watch (HRW), за эфіопскімі вайскоўцамі зафіксаваны розныя парушэнні правоў чалавека.

## Перадумова 
Самалійскі рэгіён Эфіопіі, большую частку якога складае Агадэн, з’яўляецца месцам даўняга ўзброенага канфлікту нізкай інтэнсіўнасці паміж урадам Эфіопіі і мясцовымі сепаратыстамі. Многія члены групоўкі ФНВА, сфармаванай у 1984 годзе, падтрымалі Самалі ў вайне з Эфіопіяй 1977—1978 гадоў. Мэты арганізацыі мяняліся з цягам часу, пачынаючы ад атрымання незалежнасці да далучэння да «Вялікага Самалі» ці ж пашырэнне аўтаноміі.

24 красавіка 2007 года байцы групоўкі здзейснілі напад на нафтаразведкавы комплекс у Аболе, які належаў адной з кітайскіх кампаній. Падчас здарэння забіты 81 супрацоўнікаў прадпрыемства. Гэты інцыдэнт заахвоціў улады правесці маштабную контрпартызанскую аперацыю.

## Кампанія 
21 кастрычніка 2007 года ФНВА заявіў, што вайскоўцы забілі 250 яго байцоў падчас бою ля горада Уордэр. Аднак гэтаму не было ніякага пацверджання ні з боку ўрада Эфіопіі, ні з незалежных крыніц. Паводле справаздачы групоўкі ад 4 лістапада, у сутыкненнях паміж 26 кастрычніка і 1 лістапада было забіта да 270 лаялістаў. Тым не менш і на гэты раз не было ніякіх згадак у Эфіопіі.

16 лістапада эфіопская армія выпусціла заяву аб ліквідацыі 100 баевікоў на працягу апошняга месяца і паланенні яшчэ сотні. 18-га чысла ФНВА паведаміў, што эфіопскія ВПС атакавалі вёскі і качавыя паселішчы, у выніку чаго загінула каля дзясятка мірных жыхароў. Некаторыя сепаратысты, як заявіў прадстаўнік групоўкі, таксама атрымалі раненні ў выніку паветраных удараў, хоць і авіяцыя атакавала толькі мірныя паселішча і скаціну.

## Наступствы 
У студзені 2009 года эфіопскія сілы бяспекі ў горадзе Данан забілі начальніка аддзела знешніх сувязяў ФНВА Махамеда Сірада, калі ён сустракаўся з іншымі членамі групоўкі. Па паведамленнях, гэта прывяло да падзелу арганізацыі на дзве фракцыі: адна група была звязана з дзеючым старшынёй ФНВА Махамедам Амарам Асманам, а іншая на чале з высокапастаўленым лідарам Абдзівалі Хусейнам Гасам, які прызначыў Салахудзіна Мау новым старшынёй групоўкі, і заявіў, што ён *«прыцягне Махамеда Амара Асмана да суду»*.

## Парушэнні правоў чалавека 
28 лістапада 2007 года жыхары Агадэна расказалі пра злоўжыванні з боку УС Эфіопіі. Бежанцы, якія ратаваліся ад рэпрэсій, казалі пра тое, як арміяй нібыта знішчаліся цэлыя вёскі. Усё гэта суправаджалася забойствамі, рабаваннямі і згвалтаваннямі. Па даных HRW, грамадзянскія асобы ў самалійскім рэгіёне апынуліся ў пастцы паміж супрацьлеглымі бакамі. Дзесяткі мірных жыхароў былі забіты, што, відаць, было наўмыснай спробай здзейсніць калектыўнае пакаранне супраць грамадзянскага насельніцтва за спачуванне да баевікоў.

Як паведамілі ў снежні некалькі бежанцаў і міжнародныя арганізацыі, эфіопскія вайскоўцы, выпрабоўваючы напружанне ў сувязі з іх разгортваннем у Самалі, вымушалі мясцовых грамадзянскіх асоб (уключаючы дзяржаўных служачых і работнікаў аховы здароўя) змагацца разам з войскамі супраць баевікоў. Паводле тых жа паведамленняў, гэтыя недастаткова абсталяваныя і дрэнна навучаныя апалчэнцы панеслі цяжкія страты ў некалькіх баях. Адзін заходні супрацоўнік па аказанні дапамогі сказаў, што салдаты ўварваліся ў бальніцы, каб заклікаць навабранцаў, і пагражалі заключыць у турму медыкаў, калі яны не выканаюць загад.

Эфіопскія афіцыйныя асобы адхілілі абвінавачванні, сцвярджаючы, што мясцовыя плямёны ахвотна фармуюць групы абароны супраць ФНВА. Як раней у гэтым месяцы распавяла падкамітэту па замежных справах Палаты прадстаўнікоў па Афрыцы і глабальнай ахове здароўя HRW, *«Агадэн — гэта не Дарфур. Але сітуацыя там ідзе па знаёмай схеме»*, прызнаючы, што *«Эфіопія мае сур’ёзныя ўнутраныя і рэгіянальныя праблемы бяспекі»*. Акрамя таго, дырэктар HRW па абароне правоў чалавека назваў Агадена «міні-Дарфурам».

Большая частка рэгіёну была недаступна гуманітарным агенцтвам, паколькі эфіопскія войскі спрабавалі падавіць мяцеж.

6 лістапада 2007 года ўпраўленне ААН па каардынацыі гуманітарных пытанняў абвясціла аб адкрыцці пункта дапамогі ў рэгіёне Агадэн. ЗША таксама заклікалі правесці незалежнае расследаванне сцвярджэнняў аб парушэннях правоў чалавека эфіопскімі сіламі ў рэгіёне. На прысутнасць у рэгіёне атрымалі дазвол толькі 12 арганізацый, у тым ліку «Урачы без межаў». У сваю чаргу Чырвонаму Крыжу было забаронена дзейнічаць у Агадэне.

## Зноскі 
## Спасылкі 
* Ethiopia: Crackdown in East Punishes Civilians (HRW)
* Ethiopia’s dirty war (Guardian Unlimited)
* Ethiopia to press Ogaden campaign despite criticism (Garowe Online)
* In the shadow of Ethiopia’s rebels (BBC)
* 
* 
* Crisis briefing on the violence in the Ogaden region from Reuters AlertNet

Катэгорыя:Канфлікты 2007 года
Катэгорыя:Канфлікты 2008 года
Катэгорыя:Бітвы Эфіопіі