open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Маіна Максімаўна Бабарыка

**Маіна Максімаўна Бабарыка** (, Віцебск, Віцебская вобласць — , Віцебск) — беларуская журналістка, дзіцячая пісьменніца, паэтэса. 

## Біяграфія 
Нарадзілася 21 сакавіка 1930 года ў Віцебску ў сям’і служачых.

Дзяцінства выпала на гады Вялікай Айчыннай вайны. Яе сям’я была эвакуіравана ў татарскую вёску Урсала. Вярнулася ў Віцебск, вучылася ў СШ № 10, пасля — у школе рабочай моладзі пры фабрыцы «Сцяг індустрыялізацыі». У 1968 годзе скончыла Віцебскі педінстытут, факультэт пачатковых класаў. Працавала на Віцебскай студыі тэлебачання, узначальвала рэдакцыю праграм для дзяцей і юнацтва (1965—1985).

Член Саюза журналістаў СССР з 1971 года і Саюза журналістаў Беларусі з 1976 года. Член Віцебскага абласнога аддзялення Саюза пісьменнікаў Беларусі. Ганаровы член Саюза пісьменнікаў Беларусі (2005).

Памерла 1 лістапада 2021 года ў Віцебску.

## Творчасць 
Першая публікацыя, якую Маіна Максімаўна лічыць пачаткам сваёй творчасці, — вершы ў фабрычнай шматтыражцы «Сцяг індустрыялізацыі» (1953).

Аўтар кніг: «Книжкина неделя» (1964); «Непоседы» (1965); «Про Светку и её друзей» (1967); «За круглым оконцем» (1972); «А у нас во дворе» (1974); «Возвращение в юность» (1996); «Бабушкины сказки» (2003), «Сны наяву» (2003), «Забор» (2005), «Как заболела и поправилась телепередача» (2007), «Шорох времени» (2010).

## Узнагароды 
Узнагароджана памятным знакам ЦК УЛКСМ за эстэтычнае і ідэалагічнае выхаванне дзяцей і моладзі (1968), бронзавым медалём ВДНГ СССР за цыкл перадач пра людзей і калектывы Віцебшчыны — удзельнікаў ВДНГ (1975), медалём Саюза пісьменнікаў Беларусі «За большой вклад в литературу» (2014).

## Літаратура 
* *Алимова, Е.* «Я молодая женщина!» / Е. Алимова // Витебский проспект. — 2005. — 18 марта. — С. 18.
* *Волкова, Л.* Тепло ее души / Л. Волкова // Витьбичи. — 2005. — 17 марта. — С. 11.
* *Иванова, Г.* Еще не вечер! / Г. Иванова // Народнае слова. — 2010. — 30 сак. — С. 5.
* *Палунчанка, В.* Творчы тандэм / В. Палунчанка // Бібліятэка прапануе. — 2012. — № 7. — С. 31—33.
* *Пастернак, Т.* Творческий юбилей / Т. Пастернак // Народнае слова. — 2008. — 26 студз. — С. 5.
* Потенкова, С. О том, что сердцу мило / С. Потенкова // Народнае слова. — 2009. — 16 мая. — С. 5.
* Каляндар знамянальных і памятных дат на 2015 год / ДУ «Віцебская абласная бібліятэка імя У. І. Леніна», Аддзел краязнаўчай літаратуры і бібліяграфіі; склад. М. М. Бяляцкая, А. В. Радзевіч, А. А. Соладчук. — Віцебск, 2014. — С. 111. — 167 с. : іл.

## Спасылкі 
* Бабарыка Маіна Максімаўна // Прыдзвінскі край: гісторыя і сучаснасць
* *Вольга Палунчанка* Пра пэндзаль, пяро і часопіс «Крынічка» // Літаратура і мастацтва. № 14 6 красавіка 2012 г.

Катэгорыя:Журналісты СССР
Катэгорыя:Журналісты Беларусі
Катэгорыя:Пісьменніцы Беларусі
Катэгорыя:Паэты СССР
Катэгорыя:Паэтэсы Беларусі
Катэгорыя:Рускамоўныя пісьменнікі
Катэгорыя:Рускамоўныя паэты
Катэгорыя:Дзіцячыя пісьменнікі Беларусі
Катэгорыя:Дзіцячыя пісьменнікі СССР
Помнік Вызвалення (Гарадок)

**Помнік вызвалення** — помнік помнік у Гарадку (Беларусь), знаходзіцца на перакрыжаванні вуліцы К. Маркса з вуліцай Пралетарскай.

## Гісторыя 
Камандаванне нямецкіх войск надавала вялікае значэнне Гарадку як важнаму апорнаму пункту на Віцебскім напрамку. На подступах да горада былі створаны 4 лініі ўмацаванняў, сцягнуты буйныя сілы. Да войск 3-й танкавай і паўднёвага крыла 16-й армій, якія абаранялі гарадоцкі выступ, гітлераўцы перакінулі 2 пяхотныя дывізіі з-пад Ленінграда, 5 пяхотных і 1 танкавую дывізію з паўднёвага крыла групы армій «Цэнтр». Горад вызвалены ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў у ходзе Гарадоцкай наступальнай аперацыі (13—31 снежня 1943 года) войскамі правага крыла 1-га Прыбалтыйскага фронту. Да 21 снежня 1943 года савецкія войскі авалодалі 2 знешнімі лініямі абароны нямецкіх войск і выйшлі на рубеж возера Кашо, рэк Гаражанка і Пальмінка. 23 снежня была прарвана і 3-я лінія абароны. У ноч на 24 снежня 83-я гвардзейская і 26-я гвардзейская стралковыя дывізіі з захаду, 11-я гвардзейская з усходу і 5-я гвардзейская стралковыя дывізіі з поўначы пайшлі на штурм Гарадка. У выніку цяжкіх баёў апоўдні 24 снежня горад быў вызвалены.

Часцям і злучэнням, якія вызначыліся ў баях за Гарадок: 5-й, 11-й, 26-й Усходне-Сібірскай, 83-й гвардзейскім Чырванасцяжным стралковым дывізіям, 10-й гвардзейскай танкавай брыгадзе, 545-у мінамётнаму, 523-у карпусному артылерыйскаму, 488-у гарматна-артылерыйскаму палкам, 2-й гвардзейскай Чырванасцяжнай мінамётнай дывізіі, 259-й знішчальнай авіядывізіі, 17-й знішчальнай процітанкавай артылерыйскай брыгадзе, 6-му гвардзейскаму інжынернаму батальёну — нададзены ганаровыя найменні «Гарадоцкіх».

## Помнік 
У 1975 годзе у гонар вызвалення горада ад нямецкіх войскаў пастаўлены помнік — V-падобная двухгранная стэла. У цэнтры яе аб’ёмная выява пяціканцовай зоркі, у завяршэнні — 12 пліт з назвамі часцей і злучэнняў, якія вызвалялі горад. Абапал стэлы — 2 гарызантальныя бетонныя блокі з надпісамі-інфармацыяй.

## Літаратура 
* Помнік Вызвалення // Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі. Віцебская вобласць / рэдкал. С. В. Марцэлеў [і інш.]. — Мн., 1985. — С. 204.

Катэгорыя:З’явіліся ў 1975 годзе
Катэгорыя:1975 год у Беларусі
Катэгорыя:Помнікі Вялікай Айчыннай вайны ў Беларусі
Катэгорыя:Славутасці Гарадка
Катэгорыя:Помнікі Віцебскай вобласці
Іэн Холм

**Іэ́н Холм** (;  — ) — англійскі акцёр, лаўрэат прэмій «BAFTA» і «Тоні». Вядомы па фільмах «Пяты элемент», «З пекла» і «Чужы», а таксама па кінатрылогіях Пітэра Джэксана «Уладар пярсцёнкаў» і «Хобіт».

## Фільмаграфія 
## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Акцёры Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Акцёры тэатра
Катэгорыя:Акцёры агучвання Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Акцёры XX стагоддзя
Катэгорыя:Акцёры XXI стагоддзя
Катэгорыя:Камандоры ордэна Брытанскай імперыі
Катэгорыя:Рыцары-бакалаўры
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Тоні»
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі BAFTA
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Эні»
Мендзылессе

**Мендзылессе** (, ) — горад на паўднёвым захадзе Польшчы на мяжы з Чэхіяй. Размешчаны за 460 км на паўднёвы захад ад Варшавы і за 120 км на поўдзень ад Уроцлава. Уваходзіць у склад Клодзкага павета Ніжнесілезскага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Мендзылессе. Чыгуначная станцыя. Займае плошчу 14,37 км². Насельніцтва 2,7 тыс. чалавек.

## Спасылкі
Рэпрэсаваная архітэктура

**«Рэпрэсаваная архітэктура»** — беларускі кароткаметражны дакументальны фільм, зняты рэжысёрам Марыяй Булавінскай на тэлеканале «Белсат» у 2019 годзе.

## Сюжэт 
Дакументальная стужка распавядае пра лёс таленавітага архітэктара Станіслава Шабунеўскага, які стварыў адныя з найпрыгажэйшых будынкаў Гомлю.

## Здымачная група 
* рэжысёр — Марыя Булавінская
* аўтары — Сяргей Ляпін, Марыя Булавінская
* аператары — Дзмітрый Нячаеў, Марыя Булавінская
* мастак — Філіп Какоша
* графіка і эфекты — Сяргей Ляпін, Марыя Булавінская, Раман Гарлінскі
* аператар-пастаноўшчык — Павел Антонаў
* паветраныя здымкі — Дзмітрый Нячаеў, Аляксей Шынкароў
* мантаж — Марыя Булавінская
* закадравы тэкст — Мікола Бянько, Юлія Сівец, Сяргей Ляпін

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Дакументальныя фільмы Беларусі
Катэгорыя:Кароткаметражныя фільмы Беларусі
Катэгорыя:Фільмы на беларускай мове
Акно (фільм)

**«Акно»** — беларускі незалежны кароткаметражны беларускамоўны мастацкі фільм. Творчы калектыў стваральнікаў кінастужкі арганізаваў удзел фільма ў французскім, канадскім і японскім спецыялізіраваных кінафестывалях.

## Сюжэт 
Генадзь ляжыць у хоспісе ў адной палаце з Алесем, натхнёна слухае гісторыі суседа пра тое, што адбываецца за акном. Праз некаторы час Генадзь хоча трапіць да акна і ўбачыць свет на ўласныя вочы. Але да акна яго не перакладаюць, эгаізм і амбіцыі бяруць над ім верх…

## У ролях 
## Здымачная група 
* рэжысёр — Алена Ясінская
* аўтары сцэнарыя — Вікторыя Федарынчык, Алена Ясінская, Уладзь Кахановіч
* аператар — Уладзь Пыхцін
* мастак па святлу — Павал Гілеў
* гукарэжысёр — Зміцер Мацеюк
* мантаж — Алена Ясінская
* каляроўшчык — Агата Міхайлава
* прадзюсары — Алена Ясінская, Анатоль Новікаў
* дызайн постэра — Уладзімір Цэслер, Юры Тарэеў

## Крытыка 
Паводле меркавання кінакрытыка Антона Сідарэнкі, кароткаметражная карціна, у якой здымаліся прафесійныя акцёры, мае ўсе прыкметы паспяховага кіно — атмасферу, драматургію, выразна акрэсленую ідэю.

## Спасылкі 
* Фотаматэрыялы са здымак фільма на Facebook.com
* Фотаматэрыялы са здымак фільма на vk.ru
* «Акно»  на ulej

Катэгорыя:Кароткаметражныя фільмы Беларусі
Катэгорыя:Фільмы на беларускай мове
Брацкая магіла (Халамер’е)

**Брацкая магіла савецкіх воінаў і землякоў** — вайсковае пахаванне ў в. Халамер’е, Віцебскай вобласці.

## Помнік 
Пахаваны 695 воінаў, якія загінулі ў Вялікую Айчынную вайну пры вызваленні раёна. У 1961 годзе пастаўлены помнік — скульптура воіна. У 1975 годзе побач з магілай савецкіх воінаў на ўшанаванне памяці 322 землякоў — жыхароў вёсак Халамерскага сельскага Савета, якія загінулі ў Вялікую Айчынную вайну, устаноўлена стэла.

## Літаратура 
* Брацкая магіла савецкіх воінаў, помнік землякам // Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі. Віцебская вобласць / рэдкал. С. В. Марцэлеў [і інш.]. — Мн., 1985. — С. 221.

Катэгорыя:Брацкія магілы Гарадоцкага раёна
Катэгорыя:Халамер’е
Катэгорыя:Гісторыка-культурныя каштоўнасці Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:1944 год у Беларусі
Катэгорыя:З’явіліся ў 1944 годзе
Баркі (Дзямідаўскі раён)

**Баркі** () — вёска ў Дзямідаўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Баркоўскага сельскага паселішча.

## Гісторыя 
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў 1943 годзе.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Дзямідаўскага раёна
Іосіф Абрамовіч Збароўскі

**Іосіф Абрамовіч Збароўскі** (, Рагачоў, Гомельская вобласць — , Мінск) — беларускі архітэктар.

## Біяграфія 
Скончыў Беларускі політэхнічны інстытут у 1961 годзе. Працаваў у Белдзяржпраекце, галоўным архітэктарам Барысава, з 1974 года — начальнік аддзела жыллёва-грамадзянскага будаўніцтва Упраўлення дзяржэкспертызы Дзяржбуда БССР, галоўны спецыяліст аддзела дзяржэкспертызы ў Белдзяржпраекце.

Член Саюза архітэктараў СССР з 1963 года. Пражываў у Мінску.

Памёр у 2007 годзе.

## Творчасць 
Асноўныя працы (у аўтарскім калектыве): школа ў пасёлку Калодзішчы (1961), генплан Барысава (1964—1981), забудова Цэнтральнай плошчы (1964—1977), будынак гаркама і гарвыканкама (1965), мемарыяльны сквер (1967), будынак Дома сувязі (1973—1976), майстэрні Саюза мастакоў БССР па вул. Някрасава ў Мінску (1984).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Галоўныя архітэктары Барысава
Катэгорыя:Архітэктары Барысава
Катэгорыя:Архітэктары Мінска
Уладзімір Рыгоравіч Зубкоў

**Уладзімір Рыгоравіч Зубкоў** (, Ташкент) — беларускі архітэктар.

## Біяграфія 
Скончыў Ташкенцкі політэхнічны інстытут у 1963 годзе. Працуе галоўным архітэктарам праектаў Віцебскграмадзянпраекта. 

Член Саюза архітэктараў СССР з 1965 года. Пражывае ў Віцебску.

## Творчасць 
)]]

Асноўныя працы: жылыя дамы, грамадскія будынкі, будынкі культурна-бытавога прызначэння, праекты забудоў у Ташкенце, Каршы, Нукусе, Віцебску, Полацку, Оршы, Мінску. Будынак Віцебскага педагагічнага інстытута (у сааўтарстве з З. Конаш).

## Узнагароды 
Узнагароджаны Ганаровай граматай Прэзідыума Вярхоўнага Савета БССР (1975).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Асобы
Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары Ташкента
Катэгорыя:Архітэктары Віцебска
Катэгорыя:Архітэктары Полацка
Катэгорыя:Архітэктары Оршы
Катэгорыя:Архітэктары Мінска
Іван Сяргеевіч Зорын

**Іван Сяргеевіч Зорын** (нар. , с. Аляксандраўка-Данская, Паўлаўскі раён, Варонежская вобласць) — беларускі архітэктар.

## Біяграфія 
Скончыў Харкаўскі інжынерна-будаўнічы інстытут у 1969 годзе. Працаваў старшым архітэктарам, кіраўніком групы архітэктараў у Белдзіпрахарчпраме, з 1974 года — кіраўнік групы архітэктараў, галоўны архітэктар праектаў у Мінскграмадзянпраекце.

Член Саюза архітэктараў СССР з 1972 года. Член КПСС з 1961 года. Пражывае ў Мінску.

## Творчасць 
Асноўныя працы (у аўтарскім калектыве): Дом быту на 265 рабочых месцаў (1979), 7-, 9-павярховыя жылыя дамы з блокамі камунальна-бытавога і гандлёвага абслугоўвання па праспекце Міру (1980—1983), аддзяленне Будбанка (1981), 12-павярховы жылы дом у Салігорску, рэканструкцыя ўнівермага (1981), Дом культуры (1987) у Слуцку.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Архітэктары СССР
Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары Салігорска
Катэгорыя:Архітэктары Слуцка
Катэгорыя:Члены КПСС
Свята на нашай вуліцы

**«Свята на нашай вуліцы»** — беларускі кароткаметражны дакументальны фільм, зняты рэжысёрам Адамам Галінам на тэлеканале «Белсат» у 2009 годзе. Фільм быў цалкам зняты схаванай камерай.
## Сюжэт
Двор з некалькімі лавачкамі на вуліцы Сонечнай ніколі не пустуе. Тут размаўляюць, п’юць, спяваюць, танцуюць, спрачаюцца пра палітыку, б’юцца, выклікаюць «хуткую дапамогу», спрачаюцца з міліцыяй, бяруць дзяцей на шпацыр, зноў ядуць і п’юць, спяць, пісаюць і зноў п’юць жыхары працоўных інтэрнатаў на адным з мінскіх заводаў. Вокны кватэры вядомага беларускага кінааператара Таццяны Логінавай выходзяць на гэты двор. Яна, гледзячы ў сваё акно, ужо шмат гадоў здзіўляецца, смяецца і раздражняецца. Надвор’е мяняецца, часы мяняюцца, але асобы на задніх лавах заўсёды аднолькавыя. На гэты раз каля акна ў кватэры Таццяны Логінавай мы паставілі камеру, якая запісвала свята на вуліцы Сонечнай.
## Здымачная група
*аўтар сцэнарыя і рэжысёр — Адам Галін
*аўтар ідэі і аператар — Цімафей Лагвіновіч
*гукарэжысёр — Сяргей Сінякевіч
*мантаж — Дзіна Клімко

## Спасылкі
*

Катэгорыя:Дакументальныя фільмы Беларусі
Катэгорыя:Кароткаметражныя фільмы Беларусі
Катэгорыя:Белсат
Вайсковыя могілкі (Прудок)

**Брацкая магіла** — вайсковае пахаванне ў вёсцы Прудок, Віцебскай вобласці Беларусі. Знаходзіцца на вайсковых могілках, за два кіламетры на ўсход ад чыгуначнай станцыі Прудок.

## Помнік 
У брацкай магіле пахаваны 816 савецкіх воінаў, якія загінулі ў Вялікую Айчынную вайну ў баях супраць нямецкіх войскаў. У 1961 годзе на могілках пастаўлены помнік — скульптура воіна.

## Літаратура 
* Вайсковыя могілкі // Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі. Віцебская вобласць / рэдкал. С. В. Марцэлеў [і інш.]. — Мн., 1985. — С. 219.

Катэгорыя:Брацкія магілы Гарадоцкага раёна
Катэгорыя:Гісторыка-культурныя каштоўнасці Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:1944 год у Беларусі
Катэгорыя:З’явіліся ў 1944 годзе
Катэгорыя:Прудок (вёска, Першамайскі сельсавет)
Амерыканка. All included

**«Амерыка́нка. All included»** — беларускі дакументальны фільм, зняты рэжысёрам Віктарам Корзунам на тэлеканале «Белсат» у 2013 годзе. Стужка атрымала ўзнагароду мэра Шчэціна за лепшы фільм у польскім конкурсе Шчэцінскага Еўрапейскага кінафестывалю (2015).

## У галоўнай ролі 
## Сюжэт 
Фільм распавядае пра побыт у турме КДБ, у гэтак званай «амерыканцы», вядомага журналіста і пісьменніка Аляксандра Фядуты. Аўтар правёў у зняволенні 110 дзён пасля прэзідэнцкіх выбараў 2010 года і апісаў гэта ў кнізе. Ідэя фільма — перакласці несуцяшальную рэчаіснасць на мову літаратуры, змяніўшы жанр з драмы на камедыю. Тады жудасная дзяржаўная махіна малюецца ў іранічных фарбах, робіцца забаўнаю, ператвараецца ў карыкатуру на самую сябе. У стужцы Аляксандр Фядута паўстае перад гледачом у «амерыканцы», толькі не ў сапраўднай, а ў намаляванай.

## Здымачная група 
* рэжысёр — Віктар Корзун
* мастак — Анатоль Тадорскі
* мантаж — Віктар Тумар
* аператары — Наталля Шырко, Яўген Жоўты
* кампазітынг — Віктар Корзун
* гук — Тарас Сенчукоў
* прадзюсар — Кася Камоцкая

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Дакументальныя фільмы Беларусі
Шклярска Парэмба

**Шклярска Парэмба** (, ) — горад на паўднёвым захадзе Польшчы на мяжы з Чэхіяй, размешчаны за 480 км на паўднёвы захад ад Варшавы і за 130 км на захад ад Вроцлава. Уваходзіць у склад Еленягурскага павета Ніжнесілезскага ваяводства, утварае гарадскую гміну. Чыгуначная станцыя. Курорт і турыстычная мясцовасць. Займае плошчу 75,44 км². Насельніцтва 6,7 тыс. чалавек.

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Курорты Польшчы
Дзень Волі (фільм)

**«Дзень Волі»** — беларускі кароткаметражны дакументальны фільм, зняты рэжысёрам Юрыем Хашчавацкім на тэлеканале «Белсат» у 2008 годзе.
## Сюжэт
Гісторыя Беларускай Народнай Рэспублікі вачыма пісьменніка і гісторыка Уладзіміра Арлова, старшыні Рады Беларускай Народнай Рэспублікі Івонкі Сурвілы, якая дзейнічае ў Канадзе, і журналіста Радыё Свабода Сяргея Навумчыка. Удзельнікі разважаюць не толькі над мінуўшчынай, але таксама і над шанцамі Беларусі на атрыманне сапраўднай незалежнасці. Фільм сканчаецца выказваннем Вацлава Гавела, што без дэмакратычнай Украіны і Беларусі не можа быць дэмакратычнай Еўропы.
## Здымачная група
*рэжысёр — Юрый Хашчавацкі

## Спасылкі
*

Катэгорыя:Дакументальныя фільмы Беларусі
Катэгорыя:Кароткаметражныя фільмы Беларусі
Катэгорыя:Фільмы Юрыя Хашчавацкага
Катэгорыя:Фільмы на беларускай мове
Струміла

**Струміла** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Анджэй Струміла — польскі мастак беларускага паходжання, графік, скульптар, фатограф, паэт, пісьменнік, сцэнограф
* Юзаф Струміла — польскі і расійскі вучоны-садоўнік, пчаляр і навуковы пісьменнік
Юзаф Струміла

**Юзаф Струміла** (; 1774, Вільня — 18 ліпеня 1847) — польскі і расійскі вучоны-садоўнік, пчаляр і навуковы пісьменнік.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў Вільні, скончыў Галоўную школу Вялікага княства Літоўскага. Быў на працягу 25 гадоў сакратаром дваранства Віленскай губерні, У 1821—1825 гадах быў маршалкам Віленскага павета. У 1825 годзе быў адпраўлены ў Варонеж па пытаннях супрацоўніцтва з Патрыятычным таварыствам. З 1830 года жыў у Вільні, дзе стварыў буйную садоўніцкую гаспадарку, якая хутка набыла ўсеагульную вядомасць пад назвай «Сад Струмілы» (да нашага часу не захаваўся) і шырокую папулярнасць. Ён першым на тэрыторыі сучаснай Літвы паклаў пачатак штучнаму садоўніцтву, паказваючы сваім прыкладам, як можна спалучыць карыснае з прыемным, і яго сачыненні ў гэтым дачыненні мелі вялікую цану. Займаўся таксама пчалярствам, меў пчальнік з некалькімі вуллямі, ставіў навуковыя эксперыменты, пісаў працы па пчалярстве. Імкнуўся распаўсюджваць свае сельскагаспадарчыя веды сярод сялян, дзяліўся практычным вопытам сваіх назіранняў, чытаў лекцыі, рэгулярна пісаў артыкулы ў «Dziennik Wileński».

Працы яго аўтарства: «Ogrody północne» (Вільня, 1820, 3 тамы, 7 выданняў); «Rocznik ogrodniczy» (II выданне, 1834);«Pszczolnictwo ogrodnicze czyli domowe» (1837); «Słownik kwiatowy» (1834); «Traktat czyli nauka o georginijach» (1845).

## Памяць 
Імем Юзафа Струмілы па рашэнні савета самакіравання горада Вільні 31 жніўня 2011 года названа адна з вуліц () у раёне Науінінкай.

## Спасылкі 
* 
* Біяграфія 

Катэгорыя:Батанікі Польшчы
Катэгорыя:Садаводы
Катэгорыя:Пчаляры
Катэгорыя:Павятовыя маршалкі віленскія
Ніна Аляксандраўна Зельтэн

**Ніна Аляксандраўна Зельтэн** (, Баку) — беларускі архітэктар. Кандыдат архітэктуры (1958), дацэнт (1972).

## Біяграфія 
Скончыла Азербайджанскі індустрыяльны інстытут у 1947 годзе. Працавала ў Белдзяржпраекце, Упраўленні па справах архітэктуры пры Савеце Міністраў БССР, з 1950 па 1953 г. — галоўным архітэктарам Ліепая ЛатвССР, у ІБіА Дзяржбуда БССР, з 1969 года — выкладчык, дацэнт кафедры тэорыі і гісторыі архітэктуры Беларускага політэхнічнага інстытута.

Член Саюза архітэктараў СССР з 1950 года. Член КПСС з 1955 года. Пражывае ў г. Мінск.

## Навуковая дзейнасць 
Аўтар манаграфіі «Архітэктура і планіроўка малых гарадоў Беларусі» (Мінск, 1968), мае больш за 40 публікацый у спецыяльным друку.

## Узнагароды 
Узнагароджана дзвюма Граматамі Прэзідыума Вярхоўнага Савета БССР (1960, 1968).

## Бібліяграфія 
* 

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Асобы
Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары Ліепаі
Катэгорыя:Члены КПСС
Murovei

**Murovei**, сапраўднае імя **Антон Валер’евіч Боднар** () — беларускі рэпер, аўтар-выканавец, бітмэйкер.

## Дыскаграфія 
* «Сольный» 10 мая 2013
* «Киллер» 30 сакавіка 2014
* «Plissa», інструментальны, 3 верасня 2014
* «Одно целое» 11 красавіка 2015
* «Рекорды» 10 студзеня 2016
* «Мрачный» сезон 12 ліпеня 2018
* «Дом, который построил Алик» feat (Guf) 5 мая 2020
* «Guf&Murovei:Part 2» 8 ліпеня 2022
* «WINSK» 13 студзеня 2023
* «WINSK II» 27 студзеня 2023
* «FIRMAA II» (feat. DJ Cave) 22 сакавіка 2024

## Трэкаграфія 
* http://svoeradio.com/artists/murovei 

## Кліпаграфія 
* https://muzclips.ru/artist/murovei/ 
## Зноскі
## Спасылкі 
Катэгорыя:Музыканты Беларусі
Памяць стагоддзяў

**«Памяць стагоддзяў»** () — беларускі кароткаметражны дакументальны фільм, зняты на кінастудыі «Беларусьфільм» (творчае аб’яднанне «Летапіс») у 1982 годзе.

## Сюжэт 
Фільм аб беларускіх звычаях і каляндарных абрадах восені і зімы, якія захаваліся ў вёсках Палесся і Паазер’я.

## Здымачная група 
* аўтар сцэнарыя — З. Мажэйка
* рэжысёр — Н. Сава
* аператар — Ю. Ялхоў
* рэдактар — М. Шэлехаў
* гукааператар — Л. Вяжневец
* дырэктар карціны — М. Войцек

Аўтарскі калектыў у складзе З. Мажэйка, Н. Савы і А. Шклярэўскага за стварэнне цыкла музычна-этнаграфічных кінафільмаў (у т. л. «Памяць стагоддзяў») у 1994 годзе атрымаў Дзяржаўную прэмію Рэспублікі Беларусь.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Дакументальныя фільмы Беларусі
Катэгорыя:Кароткаметражныя фільмы Беларусі
Катэгорыя:Фільмы Зінаіды Мажэйка
Тонежскія бабы

**«Тонежскія бабы»** () — беларускі кароткаметражны дакументальны фільм, зняты на кінастудыі «Беларусьфільм» (творчае аб’яднанне «Летапіс») у 1977 годзе.

## Сюжэт 
З даўніх часоў славіцца палескае сяло Тонеж сваімі песнямі. Яны нараджаюцца разам з людзьмі і жывуць з імі — ад першага крыку да апошняга шэпту. Зімой 1942 года Тонеж спалілі фашысты. На шматлікіх песнях, як і лёсах тонежцаў, крывавы водбліск вайны…

## Здымачная група 
* аўтар сцэнарыя — В. Дашук
* рэжысёр — В. Рыбараў
* аператар — О. Шклярэўскі
* гукааператар — Л. Вяжневец
* кампазітар — 
* рэдактар — В. Акунькова
* дырэктар карціны — В. Марозік

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Дакументальныя фільмы Беларусі
Катэгорыя:Кароткаметражныя фільмы Беларусі
Катэгорыя:Фільмы Валерыя Рыбарава
Аляксандр Мікалаевіч Іванін

**Аляксандр Мікалаевіч Іванін** (нар. , г. Ліепая, Латвійская ССР) — беларускі архітэктар.

## Біяграфія 
Скончыў у 1972 годзе Брэсцкі інжынерна-будаўнічы інстытут. Працаваў старшым архітэктарам у Віцебскграмадзянпраекце, кіраўніком групы архітэктараў у Віцебскім аддзеле Белкааппраекта, з 1982 года — старшы архітэктар Віцебскага філіяла Белжылпраекта. 

Член Саюза архітэктараў СССР з 1977 года. Пражывае ў Віцебску.

## Творчасць 
Асноўныя працы: эксперыментальны 10-кватэрны жылы дом (1974), помнік невядомаму салдату ў в. Руба Віцебскага раёна (1975, са скульптарам В. М. Касіцыным).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Крывыя вечары

**«Крывыя вечары»** — беларускі кароткаметражны дакументальны фільм, зняты на кінастудыі «Беларусьфільм» (студыя «Летапіс») у 1993 годзе.
## Над фільмам працавалі
*Зінаіда Мажэйка
*Юрый Лысятаў
*Мікола Сідорчанка
*Анатоль Казазаеў
*Лявон Вежнявец
*Алесь Васюк
*Віктар Красноў
*Генадзь Гарбук
*Уладзімір Мароз
*Валянціна Шэмет
*Таццяна Афанасьева

Аўтарскі калектыў у складзе З. Мажэйка, Н. Савы і А. Шклярэўскага за стварэнне цыкла музычна-этнаграфічных кінафільмаў (у т. л. «Крывыя вечары») ў 1994 годзе атрымаў Дзяржаўную прэмію Рэспублікі Беларусь.

## Спасылкі
*

Катэгорыя:Дакументальныя фільмы Беларусі
Катэгорыя:Кароткаметражныя фільмы Беларусі
Катэгорыя:Фільмы на беларускай мове
Катэгорыя:Фільмы Зінаіды Мажэйка
Вайсковыя могілкі (Віраўля)

**Брацкая магіла** — вайсковае пахаванне ў аграгарадку Віраўля, Віцебскай вобласці.

## Помнік 
У брацкай магіле пахаваны 482 воіны і партызаны, якія загінулі ў Вялікую Айчынную вайну ў баях супраць нямецкіх войскаў. У 1980 годзе на могілках пастаўлены помнік — архітэктурна-скульптурная кампазіцыя: высокая бетонная стэла, абапал яе 2 ніжэйшыя стэлы з барэльефнымі выявамі эпізодаў бою.

## Літаратура 
* Вайсковыя могілкі // Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі. Віцебская вобласць / рэдкал. С. В. Марцэлеў [і інш.]. — Мн., 1985. — С. 208.

Катэгорыя:Брацкія магілы Гарадоцкага раёна
Катэгорыя:Віраўля
Катэгорыя:Гісторыка-культурныя каштоўнасці Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:1944 год у Беларусі
Катэгорыя:З’явіліся ў 1944 годзе
Лясны (Смаленская вобласць)

**Лясны** () — пасёлак у Дзямідаўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Баркоўскага сельскага паселішча.

## Гісторыя 
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў 1943 годзе.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Дзямідаўскага раёна
Мікалай Іваноў

**Мікалай Іваноў**:
* Мікалай Сяргеевіч Іваноў (нар. 1936) — беларускі архітэктар.
* Мікалай Іваноў (нар. 2000) — беларускі футбаліст.
Прачыстае (Духаўшчынскі раён)

**Прачыстае** () — сяло ў Духаўшчынскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр Прачысценскага сельскага паселішча.

## Гісторыя 
У 1929-1934 і 1935-1961 гадах сяло было цэнтрам Прачысценскага раёна Смаленскай вобласці.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Духаўшчынскага раёна
Рух зямлі

**«Рух зямлі»** — беларускі кароткаметражны дакументальны фільм, зняты на кінастудыі «Беларусьфільм» (студыя кароткаметражнага фільма) у 1999 годзе.

## Сюжэт 
Фільм пра народных выканаўцаў Палесся і Магілёўшчыны Сцяпана Дубейка і Міхася Басякова.

## Над фільмам працавалі 
* сцэнарыст-этнамузыколаг — Зінаіда Мажейка
* рэжысёры — Юры Лысятаў, Станіслаў Гайдук
* аператар — Мікола Сідорчанка
* гукааператар — Валеры Баеў
* мантаж — Галіны Буднік
* рэдактар — Святлана Іванова
* дырэктар — Таццяна Афанасьева

## Спасылкі 
* «Рух зямлі» на kinopark.by 
* 

Катэгорыя:Дакументальныя фільмы Беларусі
Катэгорыя:Кароткаметражныя фільмы Беларусі
Катэгорыя:Фільмы на беларускай мове
Катэгорыя:Фільмы Зінаіды Мажэйка
Пранясі, Божа, хмару

**«Пранясі, божа, хмару»** () — беларускі дакументальны фільм, зняты на кінастудыі «Беларусьфільм» (студыя «Летапіс») у 1990 годзе.

## Сюжэт 
Спяваюць народныя выканаўцы Віцебскага Паазер’я і Гродзеншчыны.

## Над фільмам працавалі 
* сцэнарыст-этнамузыколаг — Зінаіда Мажэйка
* рэжысёр-аператар — Алег Шклярэўскі
* гукааператары — Леанід Вяжневец, Ігар Чумакоў
* рэдактар — Уладзімір Мароз
* дырэктар — Таццяна Афанасьева

## Узнагароды 
Фільм адзначаны дыпломам «Лепшы фільм аб нацыянальным музычным фальклоры» на V Міжнародным кінафестывалі візуальнай антрапалогіі ў Пярну ў 1991 годзе, дыпломам «Бронзани витез» у катэгорыі дакументальных фільмаў на II міжнародным фестывалі «Залаты Віцязь» у Югаславіі ў 1993 годзе.

Аўтарскі калектыў у складзе З. Мажэйка, Н. Савы і А. Шклярэўскага за стварэнне цыкла музычна-этнаграфічных кінафільмаў (у т. л. «Пранясі, божа, хмару») у 1994 годзе атрымаў Дзяржаўную прэмію Рэспублікі Беларусь.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Дакументальныя фільмы Беларусі
Заходнікі (фільм)

**«Заходнікі»** — беларускі кароткаметражны дакументальны фільм, зняты рэжысёрам Ягорам Сурскім на тэлеканале «Белсат» у 2015 годзе.

## Сюжэт 
Фільм аднаўляе падзеі 1939 года, абапіраючыся на расповеды беларусаў, якія засталі той час.

## У фільме здымаліся 
## Над фільмам працавалі 
* рэжысёр — Ягор Сурскі
* анімацыя — Ганна Хмялеўская
* камера — Павел Скакун, Кірыл Сынкоў, Арсен Хачатур’ян, Міхаіл Хурсевіч
* мантаж — Максім Герасіменка, Кірыл Сынкоў
* кампазітар — Пётр Клюеў

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Дакументальныя фільмы Беларусі
Катэгорыя:Кароткаметражныя фільмы Беларусі
Катэгорыя:Фільмы на беларускай мове
Галасы стагоддзяў

**«Галасы́ стаго́ддзяў»** () — беларускі кароткаметражны дакументальны фільм, зняты на кінастудыі «Беларусьфільм» (творчае аб’яднанне «Летапіс») у 1979 годзе.

## Сюжэт 
Народныя абрады Беларусі, якія ўзніклі ў далёкім мінулым, увабралі ў сябе прадстаўлення многіх пакаленняў земляробаў пра навакольны свет, яго вечнасці і прыгажосці. У навукова-папулярным фільме, які складаецца з двух частак, каляндарныя абрады вясны і лета (Гуканне вясны, Купалле і іншыя) паказаны такімі, якімі яны захаваліся ў канцы 1970-х гадоў у вёсках Паазер’я, Палесся і Магілёўшчыны.

## Над фільмам працавалі 
* аўтар сцэнарыя — З. Мажэйка
* рэжысёр — Н. Сава
* аператар — А. Шклярэўскі
* гукааператар — Л. Вяжневец
* рэдактар — В. Ледзенёў
* дырэктар фільма — М. Войцек

Аўтарскі калектыў у складзе З. Мажэйка, Н. Савы і А. Шклярэўскага за стварэнне цыкла музычна-этнаграфічных кінафільмаў (у т. л. «Галасы стагоддзяў») у 1994 годзе атрымаў Дзяржаўную прэмію Рэспублікі Беларусь.

## Спасылкі 
* «Галасы стагоддзяў» на kinopark.by 
* «Галасы стагоддзяў» на Pinterest
* 

Катэгорыя:Дакументальныя фільмы Беларусі
Катэгорыя:Кароткаметражныя фільмы Беларусі
Катэгорыя:Фільмы Зінаіды Мажэйка
Вайсковыя могілкі (Езярышча)

**Брацкая магіла** — вайсковае пахаванне ў гарадскім пасёлку Езярышча, Віцебскай вобласці. Знаходзяцца на вуліцы Ленінскай, у скверы.

## Апісанне 
У вайсковых могілках пахаваны 184 савецкія воіны, якія загінулі ў 1943 годзе пры вызваленні Езярышча і суседніх населеных пунктаў ад нямецкіх войскаў. Сярод пахаваных - воіны 360–й стралковай дывізіі і камандзір 159-й танкавай брыгады 1-га танкавага корпуса палкоўнік С.П. Хайдукоў. Тут пахаваны таксама 4 партызаны. У 1963 годзе на могілках пастаўлены абеліск, на магіле С.П. Хайдукова – танк Т-70.

Ezerische, Great Patriotic War memorial 2.jpg
Ezerische, Great Patriotic War memorial (Hajdukov's grave).jpg
Памятник танк - panoramio.jpg
Ezerische, Great Patriotic War memorial.jpg

## Літаратура 
* Вайсковыя могілкі // Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі. Віцебская вобласць / рэдкал. С. В. Марцэлеў [і інш.]. — Мн., 1985. — С. 211.

Катэгорыя:Брацкія магілы Гарадоцкага раёна
Катэгорыя:Езярышча
Катэгорыя:Гісторыка-культурныя каштоўнасці Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:1943 год у Беларусі
Катэгорыя:З’явіліся ў 1943 годзе
Юрый Аляксандравіч Іваноў

**Юрый Аляксандравіч Іваноў**:

* Юрый Аляксандравіч Іваноў (1928—2018) — савецкі дзяржаўны дзеяч.
* Юрый Аляксандравіч Іваноў (нар. 1929) — савецкі навуковец-акіянолаг.
* Юрый Аляксандравіч Іваноў (нар. 1931) — беларускі інжынер-будаўнік.
* Юрый Аляксандравіч Іваноў (нар. 1943) — беларускі педагог.
Юрый Аляксандравіч Іваноў (інжынер-будаўнік)

**Юрый Аляксандравіч Іваноў** (, Горкі) — беларускі інжынер-будаўнік.

## Біяграфія 
Скончыў Ленінградскі інжынерна-будаўнічы інстытут у 1955 г. Працаваў галоўным інжынерам Данецкага і Закарпацкага філіялаў Дзіпраграда, з 1969 года — галоўны канструктар майстэрні Мінскпраекта.

Член Саюза архітэктараў СССР з 1963 г. Пражывае ў Мінску.

## Творчасць 
Асноўныя працы (у аўтарскім калектыве): 16-павярховы жылы дом з маналітнага аглапарытабетону ў мікрараёне Усход-2 (1971), забудова мікрараёна Ангарская-2 (1972—1979) у Мінску.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Асобы
Катэгорыя:Інжынеры-будаўнікі Беларусі
Бюст Івана Хрыстафоравіча Баграмяна

**Бюст Івана Хрыстафоравіча Баграмяна** — бюст двойчы Героя Савецкага Саюза Івана Хрыстафоравіча Баграмяна ў Гарадку (Беларусь). Знаходзіцца на вуліцы Баграмяна.

## Гісторыя 
У лістападзе 1943 года Баграмян быў прызначаны камандуючым 1-га Прыбалтыйскага фронта. Гарадоцкая наступальная аперацыя ў снежні 1943 года была першай ваеннай аперацыяй, праведзенай Баграмянам у якасці камандуючага фронтам. Яна завяршылася поспехам. У выніку былі вызвалены каля тысячы населеных пунктаў.

Бюст быў адкрыты 19 мая 2018 года, з удзелам прадстаўнікоў абласной і мясцовай улады, унука маршала Івана Сяргеевіча, траюраднага пляменніка Хрыстафора Баграмова, а таксама Надзвычайнага і Паўнамоцнага Пасла Арменіі ў Беларусі Алега Есаяна, армянскай грамадскасці з розных гарадоў Беларусі і Расіі.

## Бюст 
Скульптура важыць больш 200 кг і выліта з бронзы. Аўтары праекта — скульптар Спартак Аруцюнян і архітэктар, дэкан архітэктурнага факультэта БНТУ Армен Сардараў.

Катэгорыя:З’явіліся ў 2018 годзе
Катэгорыя:2018 год у Беларусі
Катэгорыя:Славутасці Гарадка
Катэгорыя:Помнікі Віцебскай вобласці
Катэгорыя:Творы Спартака Аруцюняна
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Армена Сардарава
Вайсковыя могілкі (Новыя Вайханы)

**Брацкая магіла** — вайсковае пахаванне ў в. Новыя Вайханы, Віцебскай вобласці. Знаходзяцца ў цэнтры вёскі.

## Помнік 
У вайсковых могілках пахаваны 2600 воінаў, якія загінулі ў 1943 годзе ў баях за вызваленне раёна ад нямецкіх войскаў, ці памерлі ад ран у 87-м медыка-санітарным батальёне і палявым шпіталі № 2243. Сярод пахаваных — воіны 85-й цяжкай гаўбічнай артбрыгады, 169-га і 448-га стралковых палкоў, а таксама Герой Савецкага Саюза Б. Г. Малышаў 

У 1975 годзе на могілках пастаўлена стэла.

## Літаратура 
* Будаеў, В. Памяць свяшчэнная / В. Будаеў // Віцебскі рабочы. — 1985. — 9 кастр.
* Вайсковыя могілкі // Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі. Віцебская вобласць / рэдкал. С. В. Марцэлеў [і інш.]. — Мн., 1985. — С. 218.

Катэгорыя:Брацкія магілы Гарадоцкага раёна
Катэгорыя:Новыя Вайханы
Катэгорыя:Гісторыка-культурныя каштоўнасці Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:1943 год у Беларусі
Катэгорыя:З’явіліся ў 1943 годзе
Аркт Маркавіч Іванчанка

**Аркт Маркавіч Іванчанка** (, с. Абіточнэ, Чарнігаўскі раён, Днепрапятроўская вобласць — XXI ст.) — беларускі архітэктар.

## Біяграфія 
Скончыў Беларускі політэхнічны інстытут у 1968 годзе. Працаваў у Гомельскім абласным упраўленні будаўніцтва і архітэктуры, з 1970 па 1978 г. — галоўным архітэктарам Гомеля, з 1978 года — галоўны архітэктар Гомельскіх комплексных праектных майстэрняў Белдзіпрагандлю.

Член Саюза архітэктараў СССР з 1976 года. Член КПСС з 1973 года.

Жыў у Гомелі. Памёр, пэўная дата смерці не вядома.

## Творчасць 
ы]]
Асноўныя працы:  у Мазыры (1979), гандлёвы цэнтр у мікрараёне № 5А Гомеля (1982), рэканструкцыя ўнівермага ў Жлобіне (1984).

## Бібліяграфія 
* Словарь архитектора : [около 2000 терминов и определений] / А. М. Иванченко, И. Г. Малков, А. Г. Ташкинов ; Министерство образования Республики Беларусь, Учреждение образования «Белорусский государственный университет транспорта», Кафедра «Архитектура промышленных и гражданских сооружений». — Гомель : БелГУТ, 2006. — 131,[2] с. ; 29 см. — Библиография в конце книги (14 назв.). — 300 экз. — ISBN 985-468-215-3

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Асобы
Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Галоўныя архітэктары Гомеля
Катэгорыя:Члены КПСС
Катэгорыя:Архітэктары Мазыра
Катэгорыя:Архітэктары Гомеля
Катэгорыя:Архітэктары Жлобіна
Юрый Іваноў

**Юрый Іваноў**:
* 
* Юрый Анатолевіч Іваноў (нар. 1962) — расійскі навуковец-зоаінжынер.
* Юрый Ануфрыевіч Іваноў (1956—1989) — савецкі серыйны забойца і гвалтаўнік.
* Юрый Валянцінавіч Іваноў (1940—2019) — мастак-графік, аўтар кніжных ілюстрацый.
* Юрый Валер’евіч Іваноў (1972 — ?) — савецкі і расійскі футбаліст.
* Юрый Васільевіч Іваноў (1920—1990) — савецкі ваенна-марскі дзеяч, віцэ-адмірал ВМФ СССР.
* Юрый Іванавіч Іваноў (нар. 1944) — старшыня Вінніцкай аблдзяржадміністрацыі і абласнога савета.
* Юрый Ігаравіч Іваноў (нар. 1960) — савецкі і расійскі футбаліст.
* Юрый Міхайлавіч Іваноў (нар. 1952) — спартсмен (скачкі на лыжах з трампліна), трэнер.
* Юрый Паўлавіч Іваноў (нар. 1944) — расійскі палітычны дзеяч, дэпутат Дзяржаўнай думы.
* Юрый Пятровіч Іваноў (нар. 1960) — савецкі футбаліст.
* Юрый Піліпавіч Іваноў (нар. 1933) — савецкі і расійскі скульптар.

## Гл. таксама 
* Юрый Іваноў (судна сувязі)
Паштовая станцыя (Кузьміно)

**Паштовая станцыя** — будынак у в. Кузьміно Віцебскай вобласці. Знаходзіцца ў цэнтры вёскі, каля шашы Гарадок — Невель. Паштовая станцыя з’яўляецца помнікам дарожнай архітэктуры.

## Гісторыя 
Пабудавана ў першай палавіне XIX стагоддзя з цэглы, паводле праекта, прынятага ў 1846 годзе для паштовых станцый на шашэйных дарогах.

Цяпер будынак выкарыстоўваецца як дом дарожнага майстра. Астатнія пабудовы — флігель для фурманаў (часткова перабудаваны), свіран з падвалам і карэтная паветка размешчаны ў глыбіні двара.

## Архітэктура 
Стаіць за 90 м ад дарогі і звернута да яе галоўным фасадам. Галоўны будынак прамавугольны ў плане, з чатырохсхільным дахам, мае прыбудову. Падзелены на 2 часткі сенцамі: па левы бок размяшчаліся пакоі для прыезджых, па правы — кватэра дазорца, кухня і пакой для афармлення падарожных. У архітэктуры будынка эклектычна спалучаны элементы псеўдаготыкі і класіцызму: стральчатыя псеўдагатычныя вокны і партал, невялікі прамавугольны атык над уваходам, вуглавыя пілястры. Навісь над уваходам падтрымліваюць літыя дэкаратыўныя кранштэйны, аздобленыя раслінным арнаментам.

## Літаратура 
Сардараў, А. С. Паштовая станцыя / А. С. Сардараў // Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі. Віцебская вобласць / рэдкал. С. В. Марцэлеў [і інш.]. — Мн., 1985. — С. 214—215.

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Кузьміно (Гарадоцкі раён)
Катэгорыя:XIX стагоддзе ў Беларусі
Кузьміно
Катэгорыя:Славутасці Гарадоцкага раёна
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Гарадоцкага раёна
Мікалай Сяргеевіч Іваноў

**Мікалай Сяргеевіч Іваноў** (, с. Арцёмкі, Мажайскі раён, Маскоўская вобласць) — беларускі архітэктар.

## Біяграфія 
Скончыў Беларускую сельскагаспадарчую акадэмію ў 1960 годзе. З 1960 года — інжынер, кіраўнік архітэктурна-планіровачнага сектара, галоўны архітэктар праектаў, майстэрні, кіраўнік майстэрні Віцебскграмадзянпраекта.

Член Саюза архітэктараў СССР з 1975 года. Пражывае ў Віцебску.

## Творчасць
Аўтар праектаў планіроўкі і забудовы населеных месцаў, жылых і грамадскіх будынкаў (1975-85).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Асобы
Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Паштовая станцыя (Гарадок)

**Паштовая станцыя і застаўны дом** — будынкі ў горадзе Гарадок Віцебскай вобласці. Знаходзіцца на вуліцы Невельская, 55. Паштовая станцыя з’яўляецца помнікам дарожнай архітэктуры.

## Гісторыя 
Пабудавана ў першай палавіне XIX стагоддзя з цэглы, паводле праекта, прынятага ў 1846 годзе для паштовых станцый на шашэйных дарогах. Да будынка прымыкаюць рэшткі станцыйнага двара. Над ганкам — навес з літым кранштэйнам, выкананым з чыгуну ў XIX стагоддзя.

3 пабудовай у 1904 годзе чыгункі значэнне станцый, як і паштовага тракту, знізілася, былы паштовы двор у Гарадку ліквідавалі і будынак перадалі ў распараджэнне горада. У 1930-ыя гады будынак належаў МТС, пазней прыстасаваны пад жыллё.

У наш час будынак перароблены пад храм (Свята-Андрэеўская царква).

## Літаратура 
Сардараў, А. С. Паштовая станцыя / А. С. Сардараў // Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі. Віцебская вобласць / рэдкал. С. В. Марцэлеў [і інш.]. — Мн., 1985. — С. 214—215.

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Славутасці Гарадка
Катэгорыя:XIX стагоддзе ў Беларусі
Гарадок
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Гарадоцкага раёна
Карыценскі Мох

**Карыценскі Мох** — гідралагічны заказнік рэспубліканскага значэння ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці. Створаны ў 1993 годзе для захавання ў натуральным стане балотных масіваў Карыцінскі Мох і Чысцік-1 з характэрнай расліннасцю.

## Апісанне 
Плошча яго 1,35 тыс. га. Знаходзіцца ў межах Суражскай нізіны на ўсходніх схілах Лепельска-Гарадоцкага ўзвышша. Магутнасць тарфяных пакладаў да 3,7 м. Тарфяныя масівы затрымліваюць ваду ў веснавую паводку, пры выпадзенні ападкаў падтрымліваюць водны рэжым на прылеглых тэрыторыях, з’яўляюцца крыніцай сілкавання рэк Аўсянкі, Громаці, Рабінкі, Ныркі, Кабішчанкі. Балоты знаходзяцца недалёка ад поймы ракі Аўсянкі, дзе растуць рэдкія рэліктавыя віды — луннік ажываючы і вадзяны арэх.

## Літаратура 
* Тановицкий, И. Г. / Гидрологический заказник «Корытенский Мох» / И. Г. Тановицкий // Заповедники и заказники на торфяных месторождениях БССР. — Мн., 1983. — С. 80-82.

Катэгорыя:Гідралагічныя заказнікі рэспубліканскага значэння Беларусі
Катэгорыя:Геаграфія Гарадоцкага раёна
Катэгорыя:З’явіліся ў 1993 годзе
Катэгорыя:1993 год у Беларусі
Спакойнага шчасця не зычу нікому

**«Спакойнага шчасця не зычу нікому…»** — верш Аркадзя Куляшова, напісаны ў 1961 годзе. У гэтым невялікім творы паэт паспрабаваў выявіць сваё разуменне сэнсу чалавечага існавання.

## Тэматыка і змест 
Твор мае дзве часткі: першая складаецца ўсяго з двух радкоў, у якіх паэт выказвае сваё пажаданне ўяўным чытачам. Другая частка — гэта аргументацыя сэнсу аўтарскага пажадання. Яна напісана па аналогіі з народнай формай пераканання субеседніка: «*Навошта табе гэта*».
: *Навошта грымотам*
:: *маланка без грому,*
: *Навошта ручай*
:: *без пякучае смагі…*

Верш пачынаецца радкамі «*Спакойнага шчасця не зычу нікому…*». Як вынікае з самой назвы, паэт уступае ў канфлікт з агульнапрынятай чалавечай аксіёмай: «Хачу жыць спакойна і шчасліва». У пачатку 1960-х гадоў у сваёй «Новай кнізе» аўтар разбурае звыклую формулу жыцця. Усё ў свеце, на думку паэта, існуе ў сістэмным, а не выпадковым адзінстве: маланка і гром, зязюля і лес, ручай і смага — усё мае сваё прызначэнне. Спакой у гэтым кантэксце траціць сваю пасіўную адзнаку, а набывае значэнне дзейснага выяўлення: усё жыве дзеля існавання іншага, усё існае павінна мець сэнс: «*Навошта грымотам маланка без грому?..*» Вобразы, якія супрацьпастаўляюцца і адначасова аб’ядноўваюцца ў вершы, выяўляюць як матэрыяльную, так і духоўную прыналежнасць: ручай — смага, зязюля — лес. Свет, на думку А. Куляшова, — гэта цэласнае адзінства канкрэтных жыццёвых праяўленняў, якія ўтвараюць гармонію, што ў разуменні паэта і ёсць шчасце. Матэрыяльнае без духоўнага страчвае сэнс жыцця, сутнасць чалавечага існавання.

Паэт нікому не зычыць спакойнага шчасця, бо інакш жыццё страчвае сэнс. Бяскрылыя і бяздзейсныя жаданні таксама недарэчнасць. Мэта патрабуе працы, змагання, настойлівасці.

## Паралелі 
Максім Багдановіч у сваім «Апокрыфе» таксама разважаў над вартасцю матэрыяльных і духоўных каштоўнасцей, над сэнсам прыгожага, — па сутнасці, над складальнікамі шчасця: «*Я ж кажу вам: добра быць коласам; але шчаслівы той, каму дадзена быць васільком. Бо нашто каласы, калі няма васількоў?*»

У вершы Аркадзя Куляшова выразна адбіўся дух часу — пачатку 1960-х гадоў, калі народ крыху адышоў ад жахаў мінулай вайны і сталіншчыны, асэнсоўваў перспектывы свайго развіцця. Сэнс чалавечага існавання не абмяжоўваўся цяпер толькі захаваннем самога жыцця — ён напоўніўся іншымі формуламі. Іх пошук, адкрыццё, аналіз сталі кірункамі творчых задач паэта.

## Літаратура 
* *Сенькавец У. А.* Аркадзь Куляшоў // Беларуская літаратура: вучэб. дапам. для 10-га кл. устаноў агул. сярэд. адукацыі з беларус. і рус. мовамі навучання / пад рэд. З. П. Мельнікавай, Г. М. Ішчанкі. — 2-е выд., перапрац. і дап. — Мінск: Нац. ін-т адукацыі, 2016. — 304 с.: іл. ISBN 978-985-559-664-9

Катэгорыя:Аркадзь Куляшоў
Катэгорыя:Вершы на беларускай мове
Катэгорыя:Творы 1961 года
Алег Емяльянавіч Кутафін

**Алег Емяльянавіч Кутафін** (26 чэрвеня 1937, Адэса — 4 снежня 2008, Масква) — савецкі і расійскі вучоны-правазнаўца, спецыяліст у галіне канстытуцыйнага права, акадэмік РАН (2003), ганаровы член РАТ, рэктар, а затым прэзідэнт Маскоўскай дзяржаўнай юрыдычнай акадэміі.

Катэгорыя:Аўтары падручнікаў
Катэгорыя:Юрысты Расіі
Катэгорыя:Грамадскія дзеячы Расіі
Катэгорыя:Рэктары МДЮА
Аляксандр Уладзіміравіч Івашкоў

**Аляксандр Уладзіміравіч Івашкоў** (, в. Сялец, Бярозаўскі раён, Брэсцкая вобласць) — беларускі архітэктар.

## Біяграфія 
Скончыў Беларускі політэхнічны інстытут у 1973 годзе. З 1973 г. працуе ў Барысаўскай праектнай майстэрні Мінскграмадзянпраекта, з 1984 г. — галоўны архітэктар праектаў.

Член Саюза архітэктараў СССР з 1979 года. Член КПСС з 1979 года. Пражывае ў г. Барысаў.

## Творчасць 
Асноўныя працы: навучальны корпус Смалявіцкага зоаветтэхнікума (1979), прафілакторыі ў Нясвіжы (1977), Салігорску (1981), стаматалагічная паліклініка ў Слуцку (1982), 10-, 13-павярховы жылы дом па вул. Гагарына ў Барысаве (1988).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Асобы
Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Члены КПСС
Катэгорыя:Архітэктары Смалявічаў
Катэгорыя:Архітэктары Нясвіжа
Катэгорыя:Архітэктары Салігорска
Катэгорыя:Архітэктары Слуцка
Катэгорыя:Архітэктары Барысава
Катэгорыя:Супрацоўнікі Барысаўпраекта
Юрый Іванавіч Івашчанка

**Юрый Іванавіч Івашчанка** (нар. , Новасібірск) — беларускі архітэктар.

## Біяграфія 
Скончыў Беларускі політэхнічны інстытут у 1968 годзе. Працаваў галоўным архітэктарам Светлагорска, з 1972 года — старшы архітэктар, галоўны архітэктар праектаў Белдзяржпраекта. Удзельнічаў у стварэнні Рэспубліканскага каталога індустрыяльных вырабаў, яго базіснай наменклатуры, у распрацоўцы асобных серый буйнапанэльных жылых дамоў; серый 152 5-, 9-павярховых жылых дамоў і блок-секцый для Гомеля (1975—1979, бронзавы медаль ВДНГ СССР, 1985), 90 буйнапанэльных жылых дамоў і блок-секцый для Брэста, Гродна і іншых гарадоў БССР (1975—1980, бронзавы медаль ВДНГ СССР, 1983), у развіцці і ўдасканаленні базавай серыі 90 для малых, сярэдніх, буйных гарадоў БССР (1982—1989, бронзавы медаль ВДНГ СССР, 1986).

## Узнагароды 
Узнагароджаны дыпломам I ступені на рэспубліканскім аглядзе-конкурсе за лепшы праект года (1986). Лаўрэат Дзяржаўнай прэміі Беларусі (2000).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары Светлагорска
Катэгорыя:Архітэктары Мінска
Катэгорыя:Архітэктары Брэста
Ламін Дзіяк

**Ламін Дзіяк** (; , Дакар, Сенегал — ) — сенегальскі і міжнародны спартыўны функцыянер, палітык. Прэзідэнт Міжнароднай асацыяцыі легкаатлетычных федэрацый (1999—2015).

У 2015 годзе афіцыйна стаў падазраваным у атрыманні хабараў у абмен за адмову ад санкцый у дачыненні да расійскіх спартоўцаў, абвінавачаных ва ўжыванні допінгу.

Катэгорыя:Члены МАК
Катэгорыя:Спартыўныя функцыянеры
Катэгорыя:Скакуны ў даўжыню
Катэгорыя:Спартсмены Сенегала
Генадзь Яўгенавіч Рамчанка

**Генадзь Яўгенавіч Рамчанка** (нар. , в. Каралёва Віцебскага раёна, Віцебская вобласць) — Герой Сацыялістычнай Працы.

## Біяграфія 
У 1951 годзе закончыў 7 класаў мазалаўскай сярэдняй школы, потым Полацкае вучылішча механізацыі сельскай гаспадаркі.

Працоўную дзейнасць пачаў у 1953 годзе трактарыстам Мазалаўскай МТС, з 1961 года — экскаватаршчык-машыніст Мазалаўскага будаўніча-мантажнага ўпраўлення меліярацыі. З 1986 года па 1997 год працаваў у Віцебскім ваенгандлі № 121.

## Узнагароды 
* Ордэн Леніна
* Ордэн Працоўнай Славы ІІІ ступені
* Героя Сацыялістычнай Працы (1966)

## Літаратура 
* Винокуров, Л. Золотая строка биографии / Л. Винокуров // Знаменосцы трудовой славы / сост. Г. С. Гужва, В. Г. Скопа, Е. Я. Рыклин. — Минск : Беларусь, 1984. — С. 272—275.
* Рамчанка Генадзь Яўгенавіч // Памяць: Віцебскі раён : гісторыка-дакументальныя хронікі гарадоў і раёнаў Беларусі / рэдкал.: А. П. Красоўскі [і інш.]; уклад. У. І. Мезенцаў; мастак Э. Э. Жакевіч. — Мінск : Мастацкая літаратура, 2004. — С. 675.
* Рамченко Геннадий Евгеньевич // Слава и гордость земли Витебской : биографический справочник / сост. М. Н. Пригожий; редкол.: М. П. Кузьмич [и др.]. — Витебск : Витебская областная типография, 2009. — С. 296.
* Рамченко Геннадий Евгеньевич // Твои герои, Беларусь! Герои Социалистического Труда : биографический справочник / сост. И. Н. Кулан, В. И. Козак, Е. Е. Соколов; под общ. ред. А. Н. Новикова. — Минск : БелЭн імя П. Броўкі, 2014. — С. 189.