Трансгендарнасць

**Трансгендарнасць** — несупадзенне гендарнай ідэнтычнасці чалавека з прыпісаным пры нараджэнні полам. Некаторыя трансгендарныя людзі ідэнтыфікуюць сябе з полам, супрацьлеглым прыпісанаму, іншыя маюць ідэнтычнасці, якія выходзяць па-за рамкі бінарнай гендарнай сістэмы.

Трансгендарнасць сама па сабе не з’яўляецца хваробай або расстройствам. У той жа час некаторыя трансгендарныя людзі адчуваюць у сувязі з неадпаведнасцю свайго самаадчування і чаканняў асяроддзя моцны стрэс, які можа сур’ёзна можа адбівацца на іх здароўі і якасці жыцця. Такі стрэс мае назву гендарнай дысфарыі. Часта аптымальным вырашэннем гэтай праблемы з’яўляецца трансгендарны пераход, які можа ўключаць медыцынскія працэдуры па карэкцыі полу і змену дакументаў. У шматлікіх выпадках цяжкі стрэс, які перажываюць трансгендарныя людзі, не звязаны непасрэдна з іх станам, а выкліканы дыскрымінацыяй і непрыняццем з боку асяроддзя — трансфобіяй.

## Тэрміналогія і мова 
Першыя даследчыкі трансгендарнасці выкарыстоўвалі для апісання трансгендарных людзей займеннікі і асабістыя імёны, якія адпавядалі прыпісанаму пры нараджэнні полу, тым самым адмаўлялі гендарную ідэнтычнасць тых, каго даследвалі. З пункту гледжання некаторых сучасных даследчыкаў, адмаўленне гендарнай ідэнтычнасці прадстаўляе сабой праяву ідэалогіі, якая сцвярджае непаўнавартаснасць або «ненатуральнасць» трансгендарных людзей. Праваабаронцы і даследчыкі ўказваюць на тое, што адмаўленне гендарнай ідэнтычнасці трансгендарных людзей можа непасрэдна прыводзіць да дыскрымінацыі і гвалту над імі.

Тыя сучасныя стылістычныя дапаможнікі для журналістаў, дзе разглядаецца тэма асвятлення жыцця трансгендарных людзей, рэкамендуюць заўсёды выкарыстоўваць у дачыненні да іх тыя самавызначэнні, асабістыя імёны і займеннікі, якія гэтыя людзі для сябе выбралі, у тым ліку ў выпадках, калі гаворка ідзе пра мінулае чалавека. Такія ж рэкамендацыі адрасуюцца псіхолагам і медыцынскім работнікам, якія аказваюць дапамогу трансгендарным людзям.

## Трансгендарнасць і сексуальная арыентацыя 
Трансгендарнасць не мае прамога дачынення да сексуальнай арыентацыі. Трансгендарныя людзі праяўляюць увесь спектр магчымых сексуальных арыентацый і пераваг. Вынікі сучасных даследаванняў сведчаць аб прыкладна роўным статыстычным размеркаванні трансгендарных людзей па спектры сексуальнай арыентацыі. Так, па некаторых звестках, сярод транссексуальных жанчын 38 % бісексуальны, 35 % адчуваюць цягу да жанчын, 27 % — да мужчын. Сярод транссексуальных мужчын, паводле даследаванняў, 55 % адчуваюць цягу да жанчын, 10 % да мужчын, 35 % бісексуальны. Большасць транссексуальных і трансгендарных людзей лічаць такі падыход абразлівым, бо ён заснаваны на адмаўленні іх гендарнай ідэнтычнасці. Акрамя гэтага, ён не ўлічвае магчымасць цягі трансгендарных людзей да іншых трансгендарных людзей, у тым ліку з небінарнымі гендарнымі ідэнтычнасцямі.

## Трансгендарныя ідэнтычнасці 
Для некаторых людзей слова «трансгендар» з’яўляецца іх ідэнтычнасцю, але ў той жа час гэты тэрмін выкарыстоўваецца як парасоністы панятак, які ўключае ў сябе шэраг часткова перасякальных катэгорый, такіх як «транссексуал» і «транссексуалка», «гендарквір», «бігендар», «агендар» і іншыя.

Некаторыя трансгендарныя мужчыны таксама выкарыстоўваюць тэрмін FtM (ад  — «з жанчыны ў мужчыну»), трансгендарныя жанчыны — MtF ( — «з мужчыны ў жанчыну»). Іншыя адпрэчваюць гэтыя паняткі, бо лічаць, што яны дадаюць залішняе значэнне «пераходнаму стану» чалавека і прымяншаюць яго ўласнае самаадчуванне.

Трансгендарныя ідэнтычнасці разнастайныя і зменлівыя, таму скласці іх вычарпальны спіс ці даць ім выразныя, стабільныя вызначэнні, немагчыма. Адпаведна, гэтыя тэрміны і апісанні ўяўляюць сабою толькі прыблізныя арыенціры.


Катэгорыя:Гендарныя даследаванні
Катэгорыя:ЛГБТ