Хорас Грылі

**Хорас Грылі** (; ) — амерыканскі журналіст, палітычны дзеяч, сумесны кандыдат ад Ліберальна-рэспубліканскай і Дэмакратычнай партый на прэзідэнцкіх выбарах 1872 года.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў сям’і небагатых фермераў, з 1831 года жыў у Нью-Ёрку, дзе ў 1834 годзе пачаў выдаваць газету *New Yorker*. З 1838 года таксама выдаваў газету партыі вігаў *Jeffersonian*, а з 1840 года газету *Log Cabin*, папулярнасць якой спрыяла перамозе кандыдата ад партыі амерыканскіх вігаў Уільяма Гарысана на прэзідэнцкіх выбарах. У 1841 годзе газеты Грылі былі аб’яднаны ў *New York Tribune*, рэдактарам якой ён заставаўся да канца сваіх дзён.

Грылі адрозніваўся радыкальнымі поглядамі, падтрымліваючы ўтапічны сацыялізм у духу Шарля Фур’е і амерыканскага сацыяліста Альберта Брысбена, адмену рабаўладання, аграрныя рэформы (у тым ліку закон аб гомстэдах), асваенне Захаду (13 ліпеня 1865 года ў яго рэдактарскай калонцы з’явілася фраза, якая стала знакамітай: *Go West, young man, go West and grow up with the country* — *Ідзі на захад, малады чалавек, Ідзі на захад і расці разам са сваёй краінай*); ён быў праціўнікам буйнога капіталу, выступаючы супраць манаполій і перадачы зямлі ва ўласнасць уладальнікаў чыгунак, падтрымліваў павышэнне тарыфаў. З 1851 па 1862 год у яго газеце супрацоўнічалі Карл Маркс і Фрыдрых Энгельс.

Грылі быў яркай асобай, вядомай сваім эксцэнтрычнымі паводзінамі; ён заўсёды насіў з сабой парасон і нават у самае гарачае надвор’е апранаў паліто, захапляўся спірытызмам і фрэналогіяй.

З 4 снежня 1848 па 3 сакавіка 1849 грылі засядаў у Кангрэсе.

Пасля 1854 года ўзнікла Рэспубліканская партыя, New York Tribune стала яе неафіцыйным органам (і выконвала гэтую ролю яшчэ шмат дзесяцігоддзяў); Грылі па-ранейшаму адрозніваўся радыкалізмам, сцвярджаючы, што ў краіне існуе змова рабаўладальнікаў, накіраваная супраць прагрэсіўных сіл, пасля пачатку Грамадзянскай вайны заклікаў урад як мага хутчэй афіцыйна абвясціць адмену рабства, але ў 1863—1864 перайшоў на больш кампрамісныя пазіцыі, падтрымліваючы ідэю міру з Канфедэрацыя.

Пасля вайны Грылі ў асноўным знаходзіўся ў радыкальна-рэспубліканскай апазіцыі прэзідэнту Эндру Джонсану, але яго папулярнасць сярод радыкальных рэспубліканцаў упала пасля таго, як у 1867 годзе ён унёс заклад для вызвалення экс-прэзідэнта Канфедэрацыі Джэферсана Дэвіса.

### Прэзідэнцкія выбары 
У 1868 годзе Грылі падтрымаў кандыдатуру рэспубліканца Уліса Гранта, але неўзабаве перайшоў у лік яго крытыкаў, канчаткова парваў з радыкаламі і ў 1872 годзе ўступіў у Ліберальна-Рэспубліканскую партыю, якая адкалолася ад рэспубліканцаў. Нечакана для ўсіх, ён быў зацверджаны ліберальнымі рэспубліканцамі кандыдатам у прэзідэнты і падтрыманы Дэмакратычнай партыяй, якая не хацела распыляць наладжаны супраць Гранта электарат.

Цяпер Грылі выступаў за больш хуткае згортванне Рэканструкцыі і вывад войскаў з паўднёвых штатаў. Стала зразумела, што ён няўдалы кандыдат; пасля 1848 яму ні разу не атрымоўвалася перамагчы на выбарах, рэзкая змена поглядаў зрабіла яму рэпутацыю перабежчыка і чалавека, не годнага даверу; прыхільнікі Гранта малявалі яго дзіваком. Асабліва вызначыўся ў высмейванні Грылі вядомы карыкатурыст Томас Наст.

Нягледзячы на аб’яднанне праціўнікаў Гранта, Грылі атрымаў толькі 43,8 % галасоў, ён перамог у 6 штатах, што павінна было даць яму 66 галасоў выбаршчыкаў. Незадоўга да выбараў памерла жонка Грылі, з-за чаго ён запаў у вар’яцтва і памёр неўзабаве пасля выбараў (але да галасавання выбаршчыкаў). 3 выбаршчыкі з Джорджыі усё ж прагаласавалі за Грылі (але іх галасы былі дыскваліфікаваныя кангрэсам, па іншых крыніцах, іх бюлетэні засталіся пустымі), галасы астатніх падзяліліся паміж 4 прадстаўнікамі дэмакратычнай і Ліберальна-Рэспубліканскай партый. Яшчэ больш было названа кандыдатаў у віцэ-прэзідэнты — 8 (нягледзячы на тое, што балатаваўся ў пары з Грылі кандыдат у віцэ-прэзідэнты Бенджамін Браўн застаўся жывы).

## Памяць 
Імем Грылі названа плошча ў Нью-Ёрку. Побач з ёй, у скверы, усталяваны помнік.

## Вобраз Хараса Грылі ў кіно 
* «Банды Нью-Ёрка» / «Gangs of New York» (ЗША, Германія, Вялікабрытанія, Нідэрланды, Італія; 2002) рэжысёр Марцін Скарсэзэ, у ролі Хараса Грылі — Майкл Бірн.
* У адным з эпізодаў тэлесерыяла «Дні ў Даліне Смерці» ролю Хараса Грылі выканаў Пэрлі Баер.

## Бібліяграфія 
* 
* Greeley, Horace. *The American Conflict: A History of the Great Rebellion in the United States of America, 1860-64* Vol. I Архіўная копія ад 3 жніўня 2016 на Wayback Machine (1864) Vol. II Архіўная копія ад 2 красавіка 2015 на Wayback Machine (1866)
* Greeley, Horace. *Recollections of a Busy Life Архіўная копія ад 13 красавіка 2021 на Wayback Machine* (1868)
* Greeley, Horace. ''*, Boston: Fields, Osgood a Co., 1870

## Крыніца 
## Літаратура 
* Cross, Coy F., II. *Go West Young Man! Horace Greeley’s Vision for America.* U. of Mexico Press, 1995. 165 pp. online edition
* Downey, Matthew T. «Horace Greeley and the Politicians: The Liberal Republican Convention in 1872,» *The Journal of American History,* Vol. 53, No. 4. (March, 1967), pp.&nbsp;727-750. in JSTOR
* Durante, Dianne, *Outdoor Monuments of Manhattan: A Historical Guide* (New York University Press, 2007): discussion of Greeley and the 2 memorials to him in New York.
* Lunde, Erik S. *Horace Greeley* (Twayne’s United States Authors Series, no. 413.) Twayne, 1981. 138 pp.
* Lunde, Erik S. «The Ambiguity of the National Idea: the Presidential Campaign of 1872» *Canadian Review of Studies in Nationalism* 1978 5(1): 1-23. ISSN 0317-7904
* McDougall, Walter A. *Throes of Democracy: The American Civil War Era, 1829—1877* (Harper Collins, 2008)
* 
* Parrington, Vernon L. *Main Currents in American Thought* (1927), II, pp.&nbsp;247-57. online edition
* Robbins, Roy M., «Horace Greeley: Land Reform and Unemployment, 1837—1862,» Архіўная копія ад 6 верасня 2006 на Wayback Machine *Agricultural History*, VII, 18 (January, 1933).
* Rourke, Constance Mayfield ; *Trumpets of Jubilee: Henry Ward Beecher, Harriet Beecher Stowe, Lyman Beecher, Horace Greeley, P.T. Barnum* (1927). online edition  Архіўная копія ад 17 сакавіка 2011 на Wayback Machine
* Schulze, Suzanne. *Horace Greeley: A Bio-Bibliography.* Greenwood, 1992. 240 pp.
* Seitz, Don C. *Horace Greeley: Founder of the New York Tribune* (1926) online edition Архивная копия от 24 мая 2012 на Wayback Machine
* 
* 
* Weisberger, Bernard A. «Horace Greeley: Reformer as Republican» . *Civil War History* 1977 23(1): 5-25. ISSN 0009-8078
* Robert C. Williams. *Horace Greeley: Champion of American Freedom'' (2006)
* 

## Спасылкі 
* 
* Калекцыя накіраваных супраць Грылі карыкатур Т. Наста Архіўная копія ад 6 сакавіка 2006 на Wayback Machine
* 

Катэгорыя:Журналісты ЗША
Катэгорыя:Абаліцыяністы ЗША