open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Альберт-канал

**Канал Альберта**, **Алберт-канал** (, ) — канал у Бельгіі, які злучае гарады Антверпен і Льеж. Даўжыня канала — 129,5 км. Будаўніцтва канала адбывалася ў 1930—1939 гадах, выкарыстоўваецца з 1940 года, але афіцыйна ён быў адкрыты толькі пасля Другой сусветнай вайны ў 1946 годзе.

Глыбіня канала — 3,4 м, пасля 1997 года Алберт-канал можа прапускаць судны грузападымальнасцю больш за 9000 тон (клас-VI). На канале шэсць шлюзаў, розніца вышынь — 56 м (пяць шлюзаў вышынёй каля 10 м і адзін 5,7 м).

Катэгорыя:Каналы Бельгіі
Катэгорыя:Антверпен (правінцыя)
Катэгорыя:Лімбург (правінцыя, Бельгія)
Катэгорыя:Льеж (правінцыя)
Севільскі метрапалітэн

**Севільскі метрапалітэн** () — сетка лёгкага метро ў горадзе Севілья (Іспанія) і ў наваколлі. Сістэма цалкам незалежная ад іншага чыгуначнага транспарту або вулічнага руху. Усе станцыі былі пабудаваны з дзвярыма на платформе.

Была шостай лініяй метро, пабудаванай у Іспаніі, пасля ліній у Мадрыдзе, Барселоне, Валенсіі, Більбаа і Пальма-дэ-Мальёрка. У цяперашні час з’яўляецца пятай па велічыні лініяй метро ў Іспаніі па колькасці перавезеных пасажыраў (больш за 12 млн у 2009).

## Гісторыя 
Праектаванне метро ў Севільі пачалася ў 1974 годзе з трох планаваных ліній, якія павінны былі ахапіць толькі горад Севілью. Гэты праект быў адменены ў 1983 годзе, пасля заканчэння будаўніцтва некаторых тунэляў, з-за асцярог, што некаторыя гістарычныя будынкі могуць быць пашкоджаны. Эканамічная мэтазгоднасць метро таксама была сумніўнай у горадзе, насельніцтва якога расло не так хутка, як прадказвалася.

У 1999 годзе ажыццяўляць новы праект метро пачала Севільская Карпарацыя Метрапалітэна (()), заснаваная былым мэрам Севільі. Метрапалітэн павінен быў быць завершаны ў 2006 годзе, але пачаў сваю працу толькі 2 красавіка 2009 г. У адпаведнасці з новым праектам, сетка метро ахопіць Севілью і яе агламерацыю (1,5 млн чалавек) і будзе налічваць чатыры лініі.

## Лініі метро 
Станам на 2023 год дзейнічае толькі першая лінія. Адкрыццё другой, трэцяй і чацвёртай ліній планавалася на 2017 год, але іх будаўніцтва было прыпынена.

## Спіс станцый першай лініі метро 
## Час працы метро 

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт 
* Неафіцыйны сайт 
* Севільскі метрапалітэн на urbanrail.net
Анатоль Андрэевіч Грамыка

{{Асоба
 |імя              = Анатоль Андрэевіч Грамыка
 |арыгінал імя   = 
 |партрэт          = RIAN archive 634702 Anatoly A. Gromyko.jpg
 |памер           = 
 |подпіс          = 
 |імя пры нараджэнні = 
 |род дзейнасці = 
 |дата нараджэння    = 15.4.1932
 |месца нараджэння   =  
 |грамадзянства      = 
 |дата смерці      = 25.9.2017
 |месца смерці     = 
 |бацька             = 
 |маці             = 
 |муж           = 
 |жонка          = 
 |дзеці             = 
 |узнагароды і прэміі = 
{ style="background:transparent"
 
}
 |сайт             = 
 |рознае           = 
 |Commons          = 
}}

**Анатоль Андрэевіч Грамыка** (нар. , , Беларуская ССР — 25 верасня 2017, Масква) — расійскі навуковец беларускага паходжання, спецыяліст у пытаннях амерыканістыкі, афрыканістыкі, міжнародных адносін.

Кандыдат юрыдычных навук, доктар гістарычных навук, прафесар. Член-карэспандэнт АН СССР (1981).

Надзвычайны і паўнамоцны пасланнік I класа.

Член Саюза мастакоў Расіі.

## Біяграфія 
Скончыў з адзнакай Маскоўскі дзяржаўны інстытут міжнародных адносін (1954).

1-ы сакратар Пасольства СССР у Злучаным Каралеўстве Вялікабрытаніі і Паўночнай Ірландыі (1961—1965). Загадчык сектара Інстытута Афрыкі АН СССР (1966—1969), загадчык секцыяй АН СССР (1969—1976), дырэктар Інстытута Афрыкі АН СССР (1976—1991).

Працаваў на Кіпры (з 1992). Прэзідэнт Цэнтра ацэнак палітыкі Інстытута Афрыкі РАН.

## Узнагароды і званні 
* Лаўрэат Дзяржаўнай прэміі СССР (1980).
* лаўрэат прэміі італьянскай Акадэміі «Симба» (1982), лаўрэат прэміі імя Зладзейскага (1985)
* член Малагасийской акадэміі навук (востраў Мадагаскар), член каралеўскай Акадэміі (Марока)
* член акадэміі палітычных навук Расіі
* ганаровы доктар Лейпцыгскага ўніверсітэта

## Сям’я 
Бацька — міністр замежных спраў СССР Андрэй Андрэевіч Грамыка. Маці — Лідзія Дзмітрыеўна (у дзявоцтве Грыневіч, 1911—2004).

Жонка — Валянціна Алегаўна.

Дзеці: Ігар Анатольевіч — саветнік-пасланнік пасольства РФ у Арменіі (з 2003); Аляксей Анатольевіч Грамыка — кіраўнік Цэнтра брытанскіх даследаванняў РАН; Ганна Анатольеўна.

## Спасылкі 
* 
* Анатоль Андрэевіч Грамыка  
* Анатоль Грамыка на сайце pseudology.org
* http://www.mastera.tv/masters/gromyko/ 

Катэгорыя:Дыпламаты СССР
Катэгорыя:Афрыканісты Расіі
Катэгорыя:Амерыканісты СССР
Катэгорыя:Дактары гістарычных навук
Катэгорыя:Члены-карэспандэнты АН СССР
Катэгорыя:Члены-карэспандэнты РАН
Катэгорыя:Мемуарысты
Була (Івацэвіцкі раён)

**Бу́ла** (, ) — вёска ў Івацэвіцкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Мілейкаўскага сельсавета.

Да 16 лютага 1987 года вёска ўваходзіла ў склад Бусяжскага сельсавета.

## Славутасці 
* Свята-Іана-Прадцечанская царква

## Вядомыя асобы 
* Міхаіл Трафімавіч Анішчык (1905—1973) — дзеяч рэвалюцыйнага руху ў Заходняй Беларусі

## Спасылкі 
Катэгорыя:Мілейкаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Івацэвіцкага раёна
Мілейкаўскі сельсавет

**Міле́йкаўскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Івацэвіцкага раёна Брэсцкай вобласці Беларусі. Цэнтр — аграгарадок Мілейкі. Колькасць двароў — 637, колькасць жыхароў — 1311.

Старшыня — Галабурда Валянціна Іванаўна, кіраўнік спраў — Хоміч Наталля Аляксееўна
. 16 лютага 1987 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Бусяжскага сельсавета (вёскі Була, Бусяж, Вялікі Галік, Галынка, Грыўда, Дубітава, Рацкевічы, Харошча), цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Бусяж.

## Насельніцтва 
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 1395 чалавек, з іх 96,4 % — беларусы, 2,0 % — рускія, 1,4 % — украінцы; паводле перапісу 2019 года — 1168 чалавек.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / С.Д. Гриневич и др. — Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Т. 2: (1944―1980 гг.). — Минск: «Беларусь», 1987. — 283 с.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.


Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1968 годзе
Бусяж (вёска)

**Бу́сяж** (, ) — вёска ў Івацэвіцкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Мілейкаўскага сельсавета.

## Назва 
На думку беларускага географа В. Жучкевіча, тапонім «Бусяж» звязаны з паняццем «буса» — лодка, выдзеўбаная з дубовых калодаў.

## Гісторыя 
Першы пісьмовы ўспамін пра Бусяж датуецца 1556: на сесіі Слонімскага земскага суда (суддзя Ян Віктарын з Івацэвічаў) разглядалася скарга Мікалая Юндзіла, земяніна Слонімскага павета, на Лаўрына Аравіцкага ва ўкрыванні збеглых ад яго сялян. Мясцовасць уваходзіла ў склад Слонімскага павета Новагародскага ваяводства.

У 1645 маёнтак належаў Альбрэхту Праслаўскаму, які аддаў яго ў заставу маршалку слонімскаму Яну Мялешку. Па смерці апошняга Бусяж перайшоў да харунжага слонімскага Жыгімонта Праслаўскага і яго брата Крыштафа, каноніка віленскага. 15 мая 1648 браты прадалі маёнтак падканцлеру Казіміру Льву Сапегу. У 1779 на месцы драўлянай узвялі новую мураваную грэка-каталіцкую царкву. Пры ёй 27 жніўня рэгулярна праводзіўся кірмаш.

У выніку трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай (1795) Бусяж апынуўся ў складзе Расійскай імперыі, у Слонімскім павеце. У 1863 тут адкрылася двухкласае народнае вучылішча. Станам на 1886 у мястэчку было 17 двароў, існавалі царкоўны прыход, школа, карчма, вадзяны млын. На 1905 сялянскі зямельны клін складаў 572 дзесяціны.

Згодна з Рыжскім мірным дагаворам (1921) Бусяж апынуўся ў складзе міжваеннай Польскай Рэспублікі, у Косаўскай гміне Косаўскага павета. Станам на 1924 у мястэчку было 16 будынкаў, у фальварку — 2.

У 1939 Бусяж увайшоў у БССР, дзе ў 1940 стаў цэнтрам сельсавета Косаўскага раёна. Статус паселішча панізілі да вёскі. У гэты час тут быў 91 двор, працавалі крама, пошта, хата-чытальня, медыцынскі пункт. У 1957 адбыўся першы выпуск Бусяжскай сярэдняй школы. 16 лютага 1987 года Бусяжскі сельсавет скасаваны, яго тэрыторыя далучана да Мілейкаўскага сельсавета. Станам на 2002 у вёсцы была 81 гаспадарка, на 1 студзеня 2008 — 79 гаспадарак.

## Насельніцтва 
* **XIX стагоддзе**: 1886 — 187 чал.
* **XX стагоддзе**: 1905 — 328 чал. у *мястэчку Бусяж* і 14 чал. у *фальварку Бусяж*; 1924 — 136 чал. у *мястэчку Бусяж* і 16 чал. у *фальварку Бусяж*; 1940 — 365 чал.; 1959 — 179 чал.; 1970 — 175 чал.; 1979 — 202 чал.; 1999 — 213 чал.
* **XXI стагоддзе**: 2002 — 219 чал.;  — 211 чал.; 2010 — 182 чал.

### Інфраструктура 
У Бусяжы працуюць клуб, бібліятэка, ФАП, пошта.

## Турыстычная інфармацыя 
### Славутасці 
* Свята-Успенская царква (XVІII ст.; колішні касцёл)

### Страчаная спадчына 
* Сядзіба

## Літаратура 
**Зайка А.* Вёска Бусяж: тут рабілі лодкі-бусы  // «Газета для вас», 27 ліпеня 2009.
* Busiaż //  S. 279.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Мілейкаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Івацэвіцкага раёна

Катэгорыя:Мястэчкі Новагародскага ваяводства
Мілейкі (Івацэвіцкі раён)

**Міле́йкі** (, ) — аграгарадок у Івацэвіцкім раёне Брэсцкай вобласці. Адміністрацыйны цэнтр Мілейкаўскага сельсавета.

## Назва 
Паводле М. Бірылы, прозвішча Мілейка можа паходзіць ад мужчынскага ўласнага імені *Мілій* аба ад слова *мілы*.

## Гісторыя
Першае згадванне вёскі —  23 кастрычніка 1597 года ў дакуменце, які засведчыў падзел маёнтка Косава паміж князем Рыгорам Сангушкам-Кашырскім і Мікалаем Кішкам. Вёска адыйшла да ўладанняў падкаморага Слонімскага павета Мікалая Кішкі. Вёска налічвала 35 гаспадарак з 21 валокай зямлі. 
У ліку іншых гаспадароў вёскі згадваюцца Якуб Мілейка з сынам Юрыем, Грышка Мілейка з сынамі Станіславам, Андрэем, Януком і Грыцук Мілейка з сынам Паўлам. Гэта дае падставы лічыць, што назва пайшла ад імені заснавальніка (Мілейкі — памяншальна-ласкальнае ад імені Мілій).

У 1905 годзе Мілейкі — вёска ў Косаўскай воласці Слонімскага павета Гродзенскай губерні.
У 1924 годзе — у Косаўскай гімне Косаўскага павета Палескага ваяводства. 31 хата, 177 жыхароў.
З 1340 года вёска ў Альбінскім сельсавеце Косаўскага раёна Брэсцкай вобласці. 99 хат, 383 жыхары. З 20 верасня 1947 года вёска ў Івацэвіцкім раёне. З 16 ліпеня 1954 — у Верашкоўскім сельсавеце. У 1959 годзе — 365 жыхароў. З 1979 года — цэнтр саўгаса "Мілейкі", 358 жыхароў. 1997 год — 661 жыхар, 221 гаспадарка. У 2010 годзе нададзены статус аграгарадку.
## Інфраструктура
У вёсцы знаходзяцца: пачатковая школа, сельскі Дом культуры, бібліятэка, фельдшарска-акушэрскі пункт, аддзяленне паштовай сувязі, крамы.

## Вядомыя асобы 
* Анатоль Сяргеевіч Пархута (нар. 1947) — беларускі архітэктар.
* Яраслаў Сільвестравіч Пархута (1930—1996) — беларускі пісьменнік-краязнавец, журналіст.

## Спасылкі 
* «О преобразовании некоторых сельских населённых пунктов Ивацевичского района в агрогородки. Решение Ивацевичского районного Совета депутатов от 25 февраля 2010 г. №178» 
* Зайка А. "Вёска Мілейкі носіць імя заснавальніка." // "Газета для вас" №14(745), 09.04.2010

Катэгорыя:Мілейкаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Івацэвіцкага раёна
Гладышы

**Гла́дышы** (, ) — вёска ў Івацэвіцкім раёне Брэсцкай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Мілейкаўскага сельсавета.

Да 1964 года вёска ўваходзіла ў склад Бусяжскага сельсавета, да 1 красавіка 1968 года знаходзілася ў адміністрацыйным падпарадкаванні Косаўскага гарсавета.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Мілейкаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Івацэвіцкага раёна
Поль-Анры Спаак

**Поль-Анры Шарль Спаак** (; 25 студзеня 1899, Схарбек — 31 ліпеня 1972, Брусель) — бельгійскі палітычны і дзяржаўны дзеяч; адзін з кіраўнікоў Сацыялістычнай партыі Бельгіі (з 1944); адзін з ініцыятараў пасляваеннай еўрапейскай інтэграцыі, якая дала пачатак Еўрапейскаму саюзу.

Катэгорыя:Прэм’ер-міністры Бельгіі
Катэгорыя:Міністры замежных спраў Бельгіі
Катэгорыя:Міністры транспарту
Катэгорыя:Савет Еўропы
Катэгорыя:Сацыялісты Бельгіі
Катэгорыя:Генеральныя сакратары НАТА
Катэгорыя:Старшыні Еўрапарламента
Катэгорыя:Старшыні Генеральнай Асамблеі ААН
Катэгорыя:Лаўрэаты міжнароднай прэміі імя Карла Вялікага
Месіна

**Месі́на** (, , , ) — горад у італьянскім рэгіёне Сіцылія, адміністрацыйны цэнтр аднайменнай правінцыі. Трэці па велічыні горад на востраве Сіцылія.

Заступнікам горада лічыцца Madonna della Lettera. Свята горада — 3 чэрвеня. Месінскі ўніверсітэт.

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Вядомыя асобы 
* Тана Чымароза (1922—2008) — італьянскі акцёр, рэжысёр, сцэнарыст.

## Зноскі 
## Літаратура 
* 
* 
* 
* 
* 

## Спасылкі 

Катэгорыя:Гарады Сіцыліі
Еўрапейская супольнасць па атамнай энергіі

**Еўрапейскае супольнасць па атамнай энергіі** (скар. **Еўратам**) — міжнародная арганізацыя членаў Еўрапейскага саюза.

Еўрапейскае супольнасць па атамнай энергіі была створана ў сувязі з падпісаннем Рымскіх пагадненняў у 1957 годзе.

Поспехі ЕАВС і правал планаў стварэння Еўрапейскай абароннай супольнасці замацавалі прыярытэты заходнееўрапейскай інтэграцыі: ад асобных галін да комплексу фінансава-эканамічнай сферы, ад эканомікі да палітыкі. На канферэнцыі ў Месіна ў 1955 годзе міністры замежных спраў шасці краін-членаў ЕАВС вылучылі новую ініцыятыву, «стварэння адзінай Еўропы», яны выказалі імкненне распаўсюдзіць прынцыпы ЕАВС на іншыя галіны эканомікі.

У 1956 г. камітэт пад старшынствам міністра замежных спраў Бельгіі П.-А. Спаака прадставіў даклад, які стаў асновай для наступных перамоў прадстаўнікоў «шасцёркі».

Гэтыя перамовы завяршыліся падпісаннем у сакавіка 1957 года Рымскіх дагавораў, што засноўваюць Еўрапейскую супольнасць па атамнай энергіі (Еўратам) і Еўрапейская эканамічная супольнасць (ЕЭС), якая ў публіцыстыцы пачалі называць «агульны рынак».

Дамовы аб ЕЭС і Еўратаме ўступілі ў сілу з 1 студзеня 1958 года.

Першапачаткова яго членамі былі Францыя, Італія, Нідэрланды, Бельгія, Люксембург і ФРГ. Па меры пашырэння Еўрапейскай эканамічнай супольнасці, а затым і Еўрапейскага саюза ўсё новыя дзяржавы-члены далучаліся таксама і да Еўратама. На цяперашні момант у Еўратаме - ўсе 27 дзяржаў-членаў Еўрасаюза.

Еўратам закліканы быў садзейнічаць:

* 1. развіццю мірнага выкарыстання ядзернай энергетыкі дзяржавамі-членамі,
* 2. фарміраванню агульнай энергетычнай палітыкі,
* 3. каардынацыі прыняцця рашэнняў,
* 4. паніжэнню коштаў на энерганосьбіты,
* 5. павышэнню стабільнасці энергетыкі,
* 6. забеспячэння кантролю за атамнай энергетыкай.
У адпаведнасці з дамовай, неафіцыйна названай Дагавор зліцця, падпісанай у Бруселі 8 красавіка 1965 і, якая ўступіла ў сілу 1 ліпеня 1967 года, Камісія ЕЭС і Савет ЕЭС замянялі Камісію і Савет Еўратама, а таксама Вышэйшы кіруючы орган і Савет міністраў Еўрапейскага аб'яднання вугалю і сталі. Інстытуты трох еўрапейскіх супольнасцяў (ЕАВС, ЕЭС і Еўратама) зліліся разам: адна Камісія, адзін Савет міністраў і Еўрапейскі парламент. Гэты дагавор разглядаецца некаторымі як рэальны пачатак існавання сучаснага Еўрапейскага саюза.

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт Еўратама 

Катэгорыя:Еўрапейскі Саюз
Катэгорыя:Ядзерная энергетыка
Спіс самых населеных гарадоў Еўрапейскага саюза

**Спіс самых населеных гарадоў Еўрапейскага саюза** уключае ў сабе гарады Еўрапейскага саюза з насельніцтвам болей за 500 тыс. жыхароў. Сталіцы вылучаны цёмным шрыфтам.

## Зноскі 
Катэгорыя:Еўрапейскі Саюз
Катэгорыя:Спісы гарадоў
Жан-Клод Трышэ

**Жан-Клод Трышэ** (; нар. 20 снежня 1942 г., Ліён, Францыя) — старшыня праўлення Еўрапейскага цэнтральнага банка, французскі фінансіст.

## Біяграфія 
Выпускнік Нацыянальнай школы адміністрацыі ў Францыі.

У 1993 годзе прызначаны кіраўніком Банкам Францыі (першы тэрмін) і кіраўніком Сусветнага банка (да 1995 года).

У 1998 годзе ўвайшоў у склад кіраўніка савета Еўрапейскага цэнтральнага банка (ЕЦБ). У 1999 годзе абраны на другі тэрмін на пасаду кіраўніка Банкам Францыі.

З 2003 года прэзідэнт Еўрапейскага цэнтральнага банка.

## Гл. таксама 
* Нацыянальная школа адміністрацыі, Францыя

## Спасылкі 
Катэгорыя:Выпускнікі Нацыянальнай школы адміністрацыі (Францыя)
Катэгорыя:Лаўрэаты міжнароднай прэміі імя Карла Вялікага
Тамара Вялікая

**Тамара Вялікая** (;  — 1209/1213) — грузінская царыца, паходзіла з роду Баграцідаў.

Старэйшая дачка Георгія III і царыцы Бурдухан. У 1178 годзе Георгій абвясціў яе саўладаром і пераемнікам Грузінскага стальца. Пасля смерці бацькі ў 1184 годзе Тамара стала адзінаўладным царом.

У 1185 г. група грузінскай арыстакратыі выбрала для Тамары мужа — князя Юрыя Багалюбскага. Тамара і Юрый не мелі патомства. Царыца хутка стала абыякавай да свайго мужа, і ўжо ў 1187 г. шлюб распаўся. Тамара ўзяла новы шлюб — з князем Давіда Сасланам з Асеціі, таксама нашчадкам роду Баграцідаў. Вяселле адбылося ў 1188, Давід быў царом толькі намінальна, Тамара не дзялілася з ім уладай.

Першы муж Юрый не хацеў мірыцца са стратай тытула і супольна з незадаволенай грузінскай арыстакратыяй спрабаваў у 1191 ўзяць уладу, аднак быў пераможаны і пакараны.

Час яе праўлення завецца «залатым векам Грузіі». Пры двары Тамары выхоўваліся ўнукі, візантыйскага імператара Андроніка, Аляксей і Давід. Тамара дапамагала ім ў 1204 г. заняць Трапезунд і ўтварыць на паўночна-ўсходнім узбярэжжы Чорнага мора г.зв. Трапезундскую імперыю.

Царыца памерла ў 1213 і, паводле падання, пахавана ў сакрэтным месцы ў манастыры Гелаці, паблізу Кутаісі, што ў Заходняй Грузіі. Тамара прылічана да святых Праваслаўнай і Каталіцкай царквой.

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Баграціёны
Катэгорыя:Святыя паводле алфавіта
Катэгорыя:Святыя Грузіі
Катэгорыя:Кананізаваныя манархі
Катэгорыя:Жанчыны-кіраўнікі дзяржаў і ўрадаў
Катэгорыя:Хрысціянскія святыя XIII стагоддзя
Катэгорыя:Царыцы грузінскія
Катэгорыя:Цары грузінскія
Торы Эймас

**Торы Эймас** (, народжаная *Myra Ellen Amos*; ) — амерыканская спявачка, піяністка, кампазітар і аўтар песень, якая злучыла ў сваёй творчасці (згодна з Allmusic) элементы альт-, фольк- і прог-року, джазу, эксперыментальнай электронікі, уплыву Джоні Мітчэл і Кейт Буш. Асноўным інструментам-акампаніятарам для Эймас з'яўляецца, як правіла, фартэпіяна. Да 2005 года ва ўсім свеце было прададзена 12 мільёнаў альбомаў Торы Эймас.

## Студыйныя альбомы 
* 1992: Little Earthquakes
* 1994: Under the Pink
* 1996: Boys For Pele
* 1998: From The Choirgirl Hotel
* 1999: To Venus and Back
* 2001: Strange Little Girls
* 2002: Scarlet's Walk
* 2005: The Beekeeper
* 2007: American Doll Posse
* 2009: Abnormally Attracted to Sin
* 2009: Midwinter Graces
* 2011: Night of Hunters
* 2012: Gold Dust
* 2014: Unrepentant Geraldines
* 2017: Native Invader
* 2021: Ocean to Ocean
* 2025: The Music of Tori and the Muses
* 2026: In Times of Dragons

## Заўвагі 
Катэгорыя:Аўтары-выканаўцы ЗША
Чорнае (Рэчыцкі раён)

**Чо́рнае** (, ) — вёска ў Рэчыцкім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Белабалоцкага сельсавета.

## Геаграфія 
У напрамку на ўсход ад вёскі возера Хоцемля, на поўдзень ад вёскі возера Доўгае.

## Гісторыя 
У 1878—1881 гадах у вёсцы дзейнічала **Чорненская паркетная фабрыка**. Выпускала паркет масіўны (таўшчыня 1,5 цалі) і звычайны (0,5 цалі). У якасці сыравіны выкарыстоўвалі хвою, дуб, клён, граб, чырвонае дрэва. Мела паравы рухавік. За год вырабляла да 3750 квадратных сажняў паркету. У 1879—1881 гг. працавала 80 чал. На выстаўках у Парыжы (1878 г.) вырабы фабрыкі адзначаны сярэбраным медалём, на Усерасійскай прамыслова-мастацкай у Маскве (1882 г.) — бронзавым медалём.

У 1894—1899 гадах каля вёскі, ва ўрочышчы Гарычоўка, працавала **Гарычоўская лесапільна-фанерна-мэблевая фабрыка**. Вырабляла венскую мэблю. Мела паравую машыну і паравы кацёл (1895 год), паравы рухавік (1898 год). У 1898 годзе працавала да 62 рабочых. У 1899 годзе выраблена прадукцыі на 50 тысяч рублёў. 

У 1926—1983 гадах цэнтр Чарнянскага сельсавета.

У вёсцы знаходзіцца Пакроўская капліца над крыніцай з гаючай вадой, якой налічваецца больш за сто гадоў, яны былі асвечаныя ў 2007 годзе.

## Вядомыя асобы 
* Міхайла Грамыка (1885 — 1969) — беларускі празаік, паэт, геолаг, педагог.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Выявы Чорнага

Катэгорыя:Белабалоцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Рэчыцкага раёна
Луі Адольф Цьер

**Луі Адольф Цьер** (; 18 красавіка 1797 — 3 верасня 1877) — французскі палітычны дзеяч і гісторык. Аўтар прац па гісторыі Вялікай французскай рэвалюцыі. Пры Ліпеньскай манархіі — некалькі разоў прэм’ер-міністр Францыі. Першы прэзідэнт французскай Трэцяй рэспублікі (часовы, да прыняцця канстытуцыі, 1871—1873). Член Французскай акадэміі (1833).

## Спасылкі 
Катэгорыя:Адвакаты Францыі
Катэгорыя:Гісторыкі Францыі
Катэгорыя:Прэм’ер-міністры Францыі
Катэгорыя:Міністры ўнутраных спраў Францыі
Катэгорыя:Міністры замежных спраў Францыі
Катэгорыя:Міністры гандлю Францыі
Катэгорыя:Прэзідэнты Францыі
Катэгорыя:Члены Французскай акадэміі
Катэгорыя:Манархісты
Кейт Буш

**Кейт** (народжаная **Кэтрын**) **Буш** (; нар. 30 ліпеня 1958, Бексліхіт, Кент, Англія, Вялікабрытанія) — брытанская спявачка, якая працуе на стыку поп-музыкі і прагрэсіўнага року.

## Дыскаграфія 
### Студыйныя альбомы 
* 1978 — *The Kick Inside*
* 1978 — *Lionheart*
* 1980 — *Never for Ever*
* 1982 — *The Dreaming*
* 1985 — *Hounds of Love*
* 1989 — 
* 1993 — 
* 2005 —  (2CD)
* 2011 — *50 Words for Snow*

### Зборнікі 
* 1978 — *Kate Bush Radio Special* — матэрыял з двух першых сінглаў і інтэрв’ю Кейт Буш
* 1983 —  (EP) — выпушчаны толькі ў ЗША і Канадзе
* 1984 —  — калекцыйны зборнік сінглаў
* 1986 —  — зборнік хітоў
* 1990 —  — бокс-сэт з шасці студыйных альбомаў і двух дыскаў з рэдкімі запісамі
* 2011 —  — зборнік пераміксаваных аўтарскіх версій песень з альбомаў *The Sensual World* і *The Red Shoes*

### Канцэртныя альбомы 
* 1979 —  (EP)
* 1994 —  (запіс 1979 года)

### Сінглы 
* 1978 — «Wuthering Heights»
* 1978 — «The Man with the Child in His Eyes»
* 1978 — «Them Heavy People»
* 1978 — «Hammer Horror»
* 1979 — «Wow»
* 1979 — «Symphony in Blue» (выпушчаны толькі ў Японіі)
* 1980 — «Breathing»
* 1980 — «Babooshka»
* 1980 — «Army Dreamers»
* 1980 — «December Will Be Magic Again» (калядная кампазіцыя, якая не ўвайшла ні ў адзін альбом)
* 1982 — «Sat in Your Lap»
* 1982 — «The Dreaming»
* 1982 — «There Goes a Tenner»
* 1982 — «Suspended in Gaffa»
* 1983 — «Night of the Swallow» (выпушчаны толькі ў Ірландыі)
* 1985 — «Running Up that Hill»
* 1985 — «Cloudbusting»
* 1986 — «Hounds of Love»
* 1986 — «The Big Sky»
* 1986 — «Experiment IV»
* 1989 — «The Sensual World»
* 1989 — «This Woman’s Work»
* 1990 — «Love and Anger»
* 1991 — «Rocket Man» (з альбома-прысвячэння Элтану Джону *Two Rooms*)
* 1993 — «Rubberband Girl»
* 1993 — «Eat the Music»
* 1993 — «Moments of Pleasure»
* 1993 — «The Red Shoes»
* 1994 — «And So Is Love»
* 1994 — «The Man I Love» (з альбома-прысвячэнні Джорджу Гершвіну *The Glory of Gershwin*)
* 2005 — «King of the Mountain»
* 2011 — «Wild Man»
* 2012 — «Running Up that Hill»

## Спасылкі 
* **Афіцыйны сайт Кейт Буш** 
* Неафіцыйны навінавы сайт 
* Gaffaweb Неафіцыйны сайт з архіўнай інфармацыяй, пачынаючы з 1985 года  
* *Cathy* — альбом дзіцячых фатаграфій Кейт Буш, зробленых яе братам Джонам Кардарам Бушам  
* Рок-тлумачэнне песень Kate Bush 

Катэгорыя:Кейт Буш
Катэгорыя:Музыканты прагрэсіўнага рока
Катэгорыя:Рок-музыканты Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі Ivor Novello Awards
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі BRIT Awards
Катэгорыя:Аўтары-выканаўцы Вялікабрытаніі
Жамайдзякі

**Жамайдзякі́** (, ) — вёска ў Івацэвіцкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Мілейкаўскага сельсавета.

## Назва 
Назва вёскі Жамайдзякі звязаная з этнонімам "жамойты" (літ. *žemaičiai*), назвай жыхароў захаду цяперашняй Літвы. Жаймадзякі — адзін з некалькіх значна выдаленых на паўднёвы ўсход "жамойцкіх" тапонімаў, разам з назвамі Жомайдзь (ля Клецка), Жамойск (ля Бягомля), Жмайдзякі (на карце 1797 г. побач з Ласіцкаўшчынай).

Побач з Жамайдзякамі — Мілейкі, Таўцвілы, Даргужы, Мізгіры, Юндзілы, усё адыменныя назвы, ад вядомых у літоўскай антрапаніміі імёнаў *Mileikis, Tautvilas, Dargužis, Misgiras, Jundila*. Таксама недалёка ад Жамайдзякоў, на захадзе — Яцвезь.

## Гісторыя 
У наваколлі Косава, каля якога знаходзяцца Жамайдзякі, "жамойцкая" антрапанімія фіксуецца яшчэ ў XV стагоддзі.

У Літоўскай Метрыцы, у Кнізе 4-й, захаваўся ліст гаспадарскаму маршалку, намесніку слонмскаму, пра "пажалаванне гаспадарскаму слугу Жамойціну зямліцы на [рэчцы] Ладзейніцы ў Балявіцкім абрубе". У лісце выкладаецца, што да 1468 года ўладальнік сяла Бялавічы (за 6 км ад Жамайдзякоў) Юшка Гойцавіч даў у адрубе гэтага сяла на рацэ Ладзейніцы зямлю свайму слугу Андрыяну. Пасля смерці пана той служыў князю Казіміру, потым памёр сам, пакінуўшы ўдаву і двух сыноў. З удавой пабраўся шлюбам дзяк слонімскага намесніка Мішкі Вештартавіча, які зацвердзіў за сваім слугой Андрыянаву зямлю. Пражыўшы так каля 15 гадоў дзяк памёр, а яго ўдава ўзяла трэці шлюб з нейкім "Жамойціным". Бялавічане хацелі "выгнаць вон" Жамойціна з колішняй зямлі свайго сяла, але ён у 1490 годзе паскардзіўся князю Казіміру, і той пацвердзіў за ім гэтую зямлю.

## Дэмаграфія 
* 1905 год—319 чалавек
*1977 год—355 чалавек
* 1997 год — 116 чалавек, 72 двары
* 1999 год — 105 чалавек
* 2009 год — 49 чалавек

## Спасылкі 
Катэгорыя:Мілейкаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Івацэвіцкага раёна
Грэмі

**«Грэмі»** () — музычная прэмія Амерыканскай акадэміі гуказапісу, была заснавана Асацыяцыяй гуказапісвальных кампаній ЗША 14 сакавіка 1958 года. З’яўляецца адной з самых прэстыжных узнагарод у сучаснай музычнай індустрыі, якую можна параўнаць з прэміяй «Оскар» у кінематографе.

«Грэмі» прысуджаецца штогод у 108 катэгорыях па 30 музычных жанрах у выніку галасавання ўпаўнаважанымі членамі «Recording Academy» («Акадэміі гуказапісу»).

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт Grammy
* Гісторыя «Грэмі» (намінанты і лаўрэаты) на Rock On The Net
Эйпен

**Эйпен** (, МФА: ; ) — горад і камуна ў Бельгіі, у правінцыі Льеж, непадалёк ад мяжы з Германіяй. Сталіца нямецкамоўнай супольнасці і еўрарэгіёна Маас-Рэйн. Насельніцтва - прыкладна 18 000 жыхароў (2007). У 1977 годзе ў склад Эйпена увайшоў Кетэніс, былы да гэтага самастойнай камунай.

Горад складаецца з двух частак, Верхняга горада і Ніжняга горада. Ніжні горад размешчаны на рацэ Ведр. У Верхнім горадзе знаходзіцца чыгуначны вакзал.

Катэгорыя:Гарады Бельгіі
Катэгорыя:Камуны правінцыі Льеж
Джоні Мітчэл

**Джоні Мітчэл** (, народжаная **Раберта Джаан Андэрсан** *Roberta Joan Anderson*; нар. 7 лістапада 1943, Форт Маклеод, Альберта) — канадская спявачка і аўтар песень, «адна з самых важных выканаўцаў рок-эры» (так яна была названая ў 2002 годзе ў рашэнні аб прысуджэнні прэміі «Грэмі» за жыццёвыя дасягненні).

## Дыскаграфія 
: **Студыйныя альбомы**

* *Song to a Seagull* (1968)

* *Clouds* (1969)
* *Ladies of the Canyon* (1970)
* *Blue* (1971)
* *For the Roses* (1972)
* *Court and Spark* (1974)
* *The Hissing of Summer Lawns* (1975)
* *Hejira* (1976)
* ''Don Juan's Reckless Daughter* (1977)
* *Mingus* (1979)
* *Wild Things Run Fast* (1982)
* *Dog Eat Dog* (1985)
* *Chalk Mark in a Rain Storm* (1988)
* *Night Ride Home* (1991)
* *Turbulent Indigo* (1994)
* *Taming the Tiger* (1998)
* *Both Sides Now* (2000)
* *Travelogue* (2002)
* *Shine'' (2007)

## Спасылкі 
* Агляд альбомаў Мітчэл ад часопіса Rolling Stone 

Катэгорыя:Спевакі і спявачкі Канады
Катэгорыя:Музыканты фолк-рока
Мітчэл, Джоні
Катэгорыя:Выканаўцы, уключаныя ў Залу славы рок-н-рола
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Джуна»
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Грэмі»
Катэгорыя:Аўтары-выканаўцы Канады
Хаакін Альмунія

**Хаакін Альмунія Аман** (; нар. , Більбаа) — іспанскі і еўрапейскі палітык. Займаў шматлікія пасады ва ўрадзе Іспаніі і ў Еўрапейскай камісіі; з 9 лютага 2010 года — віцэ-старшыня Еўрапейскай камісіі і камісар па пытаннях канкурэнцыі.

Катэгорыя:Палітыкі Іспаніі
Катэгорыя:Еўрапейскія камісары
П’ер Лаваль

**П’ер Лаваль** (, 28 чэрвеня 1883 — 15 кастрычніка 1945) — французскі палітык-сацыяліст. У перыяд Трэцяй рэспублікі займаў высокія дзяржаўныя пасады, быў прэм’ер-міністрам (1931—1932, 1935—1936). У 1936—1940 гадах атрымаў вядомасць як медыямагнат, уладальнік некалькіх газет і радыёстанцый. Актыўны дзеяч калабарацыйнага «ўрада Вішы» падчас Другой сусветнай вайны і яго кіраўнік (прэм’ер-міністр) з 1942 па 1944 год.

Катэгорыя:Прэм’ер-міністры Францыі
Катэгорыя:Міністры ўнутраных спраў Францыі
Катэгорыя:Міністры замежных спраў Францыі
Катэгорыя:Міністры калоній Францыі
Катэгорыя:Міністры юстыцыі Францыі
Катэгорыя:Пакараныя смерцю ваенныя злачынцы
Катэгорыя:Пакараныя смерцю палітыкі
Катэгорыя:Сацыялісты
Катэгорыя:Антыкамуністы
Катэгорыя:Французскі калабарацыянізм
Катэгорыя:Расстраляныя ў Францыі
Луі Барту

**Жан-Луі Барту** (;  — ) — французскі палітык і дзяржаўны дзеяч перыяду Трэцяй рэспублікі.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў Аларон-Сент-Мары (гістарычная вобласць Аквітаніі) 25 жніўня 1862 года. Атрымаў юрыдычную адукацыю, але вельмі хутка ўключыўся ў палітыку. Упершыню быў абраны ў французскі парламент у 1889 годзе. З 1894 Барту займае розныя міністэрскія пасты, а з 22 сакавіка па 9 снежня 1913 года быў прэм'ер-міністрам Францыі. У 1923—1926 гадах быў старшынёй Репарацыйнай камісіі.

9 лютага 1934 г. ўступіў на пасаду міністра замежных спраў, але быў забіты ў Марселі 9 кастрычніка 1934 г. разам з югаслаўскім каралём Аляксандрам I. Барту быў ключавой фігурай у распрацоўцы Франка-савецкага дагавора аб узаемадапамозе, які быў падпісаны ў 1935 годзе ўжо яго пераемнікам П'ерам Лавалем.

Катэгорыя:Адвакаты Францыі
Катэгорыя:Прэм’ер-міністры Францыі
Катэгорыя:Кіраўнікі ваеннага ведамства Францыі
Катэгорыя:Міністры ўнутраных спраў Францыі
Катэгорыя:Міністры замежных спраў Францыі
Катэгорыя:Міністры юстыцыі Францыі
Катэгорыя:Забітыя палітыкі
Катэгорыя:Члены Французскай акадэміі
Антуанета дэ Бурбон-Вандом

**Антуанета дэ Бурбон-Вандом** (; 25 снежня 1494 — 22 студзеня 1583) — французская арыстакратка з дынастыі Бурбонаў, жонка Клода Латарынгскага, герцага дэ Гіза. Бабуля шатландскай каралевы Марыі Сцюарт.

### Дзеці 
* **Марыя** (22 лістапада 1515 — 11 чэрвеня 1560), у першым шлюбе была замужам за Луі, герцагам дэ Лангвілем, у другім — за каралём Шатландыі Якавам V; маці Марыі Сцюарт.
* **Франсуа** (24 лютага 1519 — 18 лютага 1563), 2-гі герцаг дэ Гіз, глава каталікоў, генерал-лейтэнант Францыі.
* **Луіза** (10 студзеня 1520 — 18 кастрычніка 1542), была замужам за Шарлем II дэ Круа.
* **Рэнэ** (2 верасня 1522 — 3 красавіка 1602), абатыса.
* **Шарль** (17 лютага 1524 — 26 снежня 1574), кардынал Латарынгскі, архібіскуп Рэймскі.
* **Клод II** (18 жніўня 1526 — 3 сакавіка 1573), герцаг д’Амаль.
* **Луі** (21 кастрычніка 1527 — 29 ліпеня 1578), кардынал дэ Гіз, архібіскуп Санскі.
* **Філіп** (3 верасня 1529 — 24 верасня 1529).
* **П’ер** (3 красавіка 1530 — чэрвень 1530).
* **Антуанета** (31 жніўня 1531 — 6 сакавіка 1561), абатыса.
* **Франсуа** (18 красавіка 1534 — 6 сакавіка 1563), вялікі прыёр Мальтыйскага ордэна.
* **Рэнэ II** (14 жніўня 1536 — 14 снежня 1566), барон, затым маркіз д’Эльбёф.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Французскія герцагіні
Катэгорыя:Бурбоны
Грэвенмахер (акруга)

**Грэвенмахер** (, ) — адна з трох акругаў Люксембурга.

## Геаграфія 
Размешчаны ва ўсходняй частцы краіны. На поўначы і ўсходзе мяжуе з Германіяй, на поўдні з Францыяй, на захадзе з акругамі Люксембург і Дзікірх.

Складаецца з кантонаў Эхтэрнах, Грэвенмахер і Рэміх.

Катэгорыя:Акругі Люксембурга
Андрэ Мажыно

**Андрэ Мажыно** (; 17 лютага 1877, Парыж — 7 студзеня 1932, там жа) — французскі палітычны і ваенны дзеяч.

## Біяграфія 
У 1897 годзе стаў доктарам юрыспрудэнцыі. У 1910 годзе быў абраны дэпутатам Нацыянальнага Сходу Францыі. Калі пачалася Першая сусветная вайна пайшоў на ваенную службу і быў пасланы ў Латарынгію. У верасні 1914 года атрымаў званне сяржанта за стрыманасць і адвагу. У лістападзе 1914 года быў паранены пад Вердэнам і ўзнагароджаны Ваеннай Медалём, вышэйшай ваеннай узнагародай Францыі. 12 сакавіка 1919 года ўзнагароджаны за ваенныя заслугі ордэнам Ганаровага легіёна.

Пасля вайны вярнуўся ў парламент. У 1922 годзе быў быў прызначаны ваенным міністрам ва ўрадзе Р. Пуанкарэ. Быў ініцыятарам стварэння лініі узброеных умацаванняў на мяжы з Германіяй («Лінія Мажыно»). Будаўніцтва гэтай лініі вялося ў 1929—1934 гадах. Кошт гэтага будаўніцтва склаў каля 1 млрд долараў.

Катэгорыя:Кіраўнікі ваеннага ведамства Францыі
Катэгорыя:Кавалеры ордэна Ганаровага легіёна
Катэгорыя:Міністры калоній Францыі
Катэгорыя:Ваенныя Францыі
Катэгорыя:Удзельнікі Першай сусветнай вайны (Францыя)
Катэгорыя:Памерлі ад тыфу
Люксембург (акруга)

**Люксембург** (, , ) — адна з трох акругаў Люксембурга.

## Геаграфія 
Размешчаны ў паўднёва-заходняй частцы краіны, на поўначы мяжуе з акругай Дзікірх, на ўсходзе з акругай Гревенмахер, на поўдні з Францыяй, на захадзе з Бельгіяй.

Складаецца з кантонаў: Капелен, Эш-сюр-Альзет, Люксембург, Мерш.

Катэгорыя:Акругі Люксембурга
Нямецкамоўная супольнасць Бельгіі

**Нямецкамоўная супольнасць Бельгіі** () — самая маленькая з моўных супольнасцяў Бельгіі. Складаецца з дзевяці муніцыпалітэтаў, дзе кампактна пражываюць прадстаўнікі нямецкамоўнай меншасці. Агульнае насельніцтва гэтых муніцыпалітэтаў - 71300 жыхароў, большасць з іх нямецкамоўныя. Плошча - 854 км кв. Нямецкамоўная супольнасць размешчана на тэрыторыі правінцыі Льеж і мяжуе з Нідэрландамі, Германіяй і дзяржавай Люксембург. Сталіца (месца размяшчэння савета і ўрада супольнасці) - горад Эйпен.
## Гісторыя 
Тэрыторыя цяперашняй нямецкамоўнай супольнасці — частка так званых Усходніх Кантонаў. Аж да канца XVIII стагоддзя яны былі незалежнымі, але ў 1795 годзе іх анексавала рэспубліканская Францыя. Па рашэнні Венскага кангрэса 1815 года Усходнія Кантоны былі перададзены Прусіі.

У 1920 годзе Усходнія Кантоны былі перададзены Бельгіі Германіяй у якасці кампенсавання за Першую сусветную вайну. Варта адзначыць, што ў склад Усходніх Кантонаў уваходзіць не толькі тэрыторыя цяперашняй нямецкамоўнай супольнасці, але і раёны з франкамоўным насельніцтвам.

Падчас Другой сусветнай вайны Усходнія Кантоны былі захоплены Германіяй і ўведзены ў склад Трэцяга рэйха. Большая частка нямецкамоўнага насельніцтва тады лічыла сябе немцамі, і вітала нямецкія войскі як вызваліцеляў. Пасля вайны тэрыторыя кантонаў была вернута Бельгіі. На працягу доўгага часу праводзілася палітыка дэгерманізацыі кантонаў.

У 1960 годзе быў здзейсненны падзел Бельгіі на тры тэрыторыі паводле моўнага прынцыпу (Галандскамоўная, Франкамоўная і Нямецкамоўная супольнасці). У 1973 на базе гэтых тэрыторый былі створаны акругі, якія маюць вялікую ўнутраную аўтаномію.

Да цяперашняга часу шматлікія жыхары супольнасці, асабліва маладое пакаленне, лічаць сябе не немцамі, а бельгійцамі.

Катэгорыя:Моўныя супольнасці Бельгіі
Катэгорыя:Льеж (правінцыя)
Бельгія
Гермафрадыт (міфалогія)

. *Салмакіда і Гермафрадыт*, ~1516]]
**Гермафрадыт** (грэч. Ερμαφρόδιτος) — у старажытнагрэчаскай міфалогіі сын Гермеса і Афрадыты, юнак незвычайнай прыгажосці. У 15-гадовым узросце падарожнічаў па Малой Азіі. У Карыі, калі ён купаўся ў крыніцы, німфа Салмакіда страсна закахалася ў юнака. Але ўзаемнасці яна не дачакалася, і тады багі злілі Салмакіду з Гермафрадытам у адну двухполую істоту. 

У сучасным уяўленні, гермафрадыт — індывід, які мае другасныя палавыя прыкметы абодвух полаў.  Гермафрадытызм

Катэгорыя:Героі старажытнагрэчаскіх міфаў
Башараж

**Башараж** (, ) — камуна ў Люксембургу, размяшчаецца ў акрузе Люксембург. Камуна Башараж з’яўляецца часткай кантона Капелен. У камуне знаходзіцца аднайменны населены пункт.

Насельніцтва складае 7250 чалавек (на 2008 год), у камуне размяшчаюцца 2941 хатніх гаспадарак. Займае плошчу 19,14 км ² (па займаемай плошчы 61 месца з 116 камун). Найвышэйшая кропка камуны над узроўнем мора складае 378 м. (81 месца з 116 камун), найменшая 271 м. (81 месца з 116 камун).

## Насельніцтва 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Камуны Люксембурга
Бердорф

**Бердорф** (люксемб. Bäerdref, фр. Berdorf) — камуна ў Люксембургу, размяшчаецца ў акрузе Грэвенмахер. Камуна Бердорф з'яўляецца часткай кантона Эхтэрнах. У камуне знаходзіцца аднайменны населены пункт.

Насельніцтва складае 1600 чалавек (на 2008 год), у камуне размяшчаюцца 465 хатніх гаспадарак. Займае плошчу 21,93 км ² (па займаемай плошчы 44 месца з 116 камун). Найвышэйшая кропка камуны над узроўнем мора складае 384 м. (74 месца з 116 камун), найменшая 165 м. (13 месца з 116 камун).

Катэгорыя:Камуны Люксембурга
Бертранж

**Бертра́нж** (люксемб. Bartreng, фр. Bertrange) — камуна ў Люксембургу, размяшчаецца ў акрузе Люксембург. Камуна Бертранж з'яўляецца часткай кантона Люксембург. У камуне знаходзіцца аднайменны населены пункт.

Насельніцтва складае 6345 чалавек (на 2008 год), у камуне размяшчаюцца 2947 хатніх гаспадарак. Займае плошчу 17,39 км ² (па займаемай плошчы 71 месца з 116 камун). Найвышэйшая кропка камуны над узроўнем мора складае 352 м. (96 месца з 116 камун), найменшая 277 м. (87 месца з 116 камун).

Катэгорыя:Камуны Люксембурга
Бетэмбур

**Бетэмбур** (люксемб. Beetebuerg, фр. Bettembourg) — камуна ў Люксембургу, размяшчаецца ў акрузе Люксембург. Камуна Бетэмбур з’яўляецца часткай кантона Эш-сюр-Альзет. У камуне знаходзіцца аднайменны населены пункт.

Насельніцтва складае 9861 чалавек (на 2008 год), у камуне размяшчаюцца 3576 хатніх гаспадарак. Займае плошчу 21,49 км² (па займаемай плошчы 47 месца з 116 камун). Найвышэйшы пункт камуны над узроўнем мора мае вышыню 338 м (100 месца з 116 камун), найніжэйшы — 267 м (78 месца з 116 камун).

Катэгорыя:Камуны Люксембурга
Бетэндорф

**Бетэндорф** (люксемб. Bettenduerf, фр. Bettendorf) — камуна ў Люксембургу, размяшчаецца ў акрузе Дзікірх. Камуна Бетэндорф з'яўляецца часткай кантона Дзікірх. У камуне знаходзіцца аднайменны населены пункт.

Насельніцтва складае 2484 чалавек (на 2008 год), у камуне размяшчаюцца 810 хатніх гаспадарак. Займае плошчу 23,24 км ² (па займаемай плошчы 39 месца з 116 камун). Найвышэйшая кропка камуны над узроўнем мора складае 422 м. (41 месца з 116 камун), найменшая 180 м. (19 месца з 116 камун).

Катэгорыя:Камуны Люксембурга
Бех (Люксембург)

**Бех (Люксембург)** (люксемб. Bech, фр. Bech) — камуна ў Люксембургу, размяшчаецца ў акрузе Грэвенмахер. Камуна Бех (Люксембург) з'яўляецца часткай кантона Эхтэрнах. У камуне знаходзіцца аднайменны населены пункт.

Насельніцтва складае 971 чалавек (на 2008 год), у камуне размяшчаюцца 355 хатніх гаспадарак. Займае плошчу 23,31 км ² (па займаемай плошчы 37 месца з 116 камун). Найвышэйшая кропка камуны над узроўнем мора складае 408 м. (51 месца з 116 камун), найменшая 261 м. (71 месца з 116 камун).

Катэгорыя:Камуны Люксембурга
Гермафрадыт

* Гермафрадыт, міфалогія — у старажытнагрэчаскай міфалогіі сын Гермеса і Афрадыты
* Гермафрадыт — арганізм з наяўнасцю прыкмет і мужчынскага, і жаночага полу
Бетэндорф (Эмс)

**Бетэндорф** () — камуна ў Германіі, у зямлі Рэйнланд-Пфальц.

Уваходзіць у склад раёна Рэйн-Лан. Падпарадкоўваецца кіраванню Настэтэн. Насельніцтва складае 353 чалавека (на 31 снежня 2006 года). Займае плошчу 3,24 км². Афіцыйны код — 07 1 41 012.

Катэгорыя:Гарады Рэйнланд-Пфальца
Бецдорф

**Бецдорф** (люксемб. Betzder, фр. Betzdorf) — камуна ў Люксембургу, размяшчаецца ў акрузе Грэвенмахер. Камуна Бецдорф з'яўляецца часткай кантона Грэвенмахер. У камуне знаходзіцца аднайменны населены пункт.

Насельніцтва складае 3030 чалавек (на 2008 год), у камуне размяшчаюцца 1030 хатніх гаспадарак. Займае плошчу 26,08 км ² (па займаемай плошчы 29 месца з 116 камун). Найвышэйшая кропка камуны над узроўнем мора складае 358 м. (91 месца з 116 камун), найменшая 218 м. (37 месца з 116 камун).

Катэгорыя:Камуны Люксембурга
Бівер

**Бівер** — прозвішча, тапонім.

## Прозвішча 
* Джуліян Бівер — брытанскі мастак
* Джым Бівер — амерыканскі акцёр
## Тапонім 
### ЗША 
* Бівер (акруга, Аклахома)
* Бівер (акруга, Пенсільванія)
* Бівер (акруга, Юта)
* Бівер (Юта)

### Люксембург 
* Бівер (Люксембург)
Бафор (Люксембург)

**Бафор** (, ) — камуна ў Люксембургу, размяшчаецца ў акрузе Грэвенмахер. Камуна Бафор з’яўляецца часткай кантона Эхтэрнах. У камуне знаходзіцца аднайменны населены пункт.

Насельніцтва складае 2073 чалавекі (на 2008 год), у камуне размяшчаюцца 793 хатнія гаспадаркі. Займае плошчу 13,74 км² (па займаемай плошчы 90 месца з 116 камун). Найвышэйшы пункт камуны над узроўнем мора мае вышыню 414 м (47 месца з 116 камун), найніжэйшы — 173 м (17 месца з 116 камун).

Катэгорыя:Камуны Люксембурга
Булед

**Булед** (люксемб. Bauschelt, фр. Boulaide) — камуна ў Люксембургу, размяшчаецца ў акрузе Дзікірх. Камуна Булед з'яўляецца часткай кантона Вільц. У камуне знаходзіцца аднайменны населены пункт.

Насельніцтва складае 931 чалавек (на 2008 год), у камуне размяшчаюцца 375 хатніх гаспадарак. Займае плошчу 32,13 км ² (па займаемай плошчы 16 месца з 116 камун). Найвышэйшая кропка камуны над узроўнем мора складае 487 м. (30 месца з 116 камун), найменшая 319 м. (110 месца з 116 камун).

Катэгорыя:Камуны Люксембурга
Гермафрадытызм

**Гермафрадытызм**, двухполавасць, бісексуалізм — наяўнасць прыкмет мужчынскага і жаночага полу ў аднаго арганізма. Бывае натуральны і анамальны.

## Натуральны гермафрадытызм 
Натуральны гермафрадытызм уласцівы вышэйшым і ніжэйшым раслінам (аднадомнасць, гоматалізм) і беспазваночным жывёлам (чэрві, малюскі, ракападобныя і інш.). Пры гэтым у арганізме адначасова ўтвараюцца яйцы і сперматазоіды. Здольнасцю да апладнення валодаюць абодва віды палавых клетак або адзін з іх.

## Анамальны гермафрадытызм 
Анамальны гермафрадытызм — прыроджаная, у большасці выпадкаў генетычна абумоўленая паталогія, што ўзнікае пры парушэнні развіцця палавых залоз і іх гарманальнай дзейнасці. Назіраецца ў чалавека і жывёл. Можа быць сапраўдны (наяўнасць палавых залоз абодвух полаў) і несапраўдны (псеўдагермафрадытызм), калі палавыя залозы сфарміраваны правільна, па мужчынскім або жаночым тыпе, але вонкавыя палавыя органы маюць прыкметы двухполавасці.

У чалавека сапраўдны гермафрадытызм трапляецца рэдка; характэрна наяўнасць яечніка і яечак або змешанай залозы, часцей мужчынскі набор палавых храмасом (46 XV). Другасныя палавыя прыкметы, як правіла, маюць элементы абодвух полаў. Гермафрадытызм несапраўдны бывае вонкавы і ўнутраны. Пры вонкавым мужчынскім гермафрадытызме ёсць мужчынскія палавыя залозы, а вонкавыя палавыя органы падобныя да жаночых; пры ўнутраным — побач з яечнікамі, недаразвітай прадстацельнай залозай і семявымі пузыркамі могуць быць матка і матачныя трубы. Зрэдку трапляюцца выпадкі жаночага несапраўднага гермафрадытызму, калі сфарміраваны яечнікі, а вонкавыя палавыя органы і другасныя палавыя прыкметы развіваюцца па мужчынскім тыпе. Лячэнне гермафрадытызму: аператыўная змена полу. Дзетанараджэнне немагчыма.

## Літаратура 
* Саўчанка М. Гермафрадытызм // БелЭн у 18 т. Т. 5. - Мн., 1997.

Катэгорыя:Пол арганізмаў
Чорнае

**Чорнае** — гідронім і тапонім.

## Азёры 
### Беларусь 
#### Брэсцкая вобласць 
* Чорнае — возера ў Брэсцкім раёне, у басейне Серадовай рэчкі
* Чорнае — возера ў Бярозаўскім раёне, у басейне ракі Жыгулянка
* Чорнае — возера ў Лунінецкім раёне, у басейне ракі Цна

#### Віцебская вобласць 
* Чорнае — возера ў Бешанковіцкім раёне, у басейне ракі Свячанка
* Чорнае — возера ў Верхнядзвінскім раёне, у басейне ракі Росіца на мяжы з Латвіяй
* Чорнае — возера ў басейне ракі Обаль у Гарадоцкім раёне, на мяжы з Невельскім раёнам Пскоўскай вобласці Расіі
* Чорнае — возера ў Докшыцкім раёне, у басейне ракі Патачанка
* Чорнае — возера ў Мёрскім раёне, у басейне ракі Авута
* Чорнае — возера ў Мёрскім раёне, у басейне ракі Вята, каля вёскі Воўкаўшчына
* Чорнае — возера ў Мёрскім раёне, у басейне ракі Вята, каля вёскі Казакова
* Чорнае — возера ў Мёрскім раёне, у басейне ракі Вята, каля вёскі Пераброддзе
* Чорнае — возера ў Мёрскім раёне, у басейне ракі Дзісна
* Чорнае — возера ў Пастаўскім раёне, у басейне ракі Галбіца
* Чорнае — возера ў Пастаўскім раёне, у басейне ракі Мядзелка
* Чорнае — возера ў Полацкім раёне, у басейне ракі Дахнарка
* Чорнае — возера ў Полацкім раёне, у басейне ракі Званіца
* Чорнае — возера ў Полацкім раёне, у басейне ракі Чарнейка
* Чорнае — возера ў Расонскім раёне, на водападзеле рэк Дрыса і Палата
* Чорнае — возера ў Расонскім раёне, у басейне ракі Дрыса
* Чорнае — возера ў Расонскім раёне, у басейне ракі Нішча
* Чорнае — возера ў Ушацкім раёне, у басейне ракі Ушача
* Чорнае — возера ў Чашніцкім раёне, у басейне ракі Югна

#### Гомельская вобласць 
* Чорнае — другая назва возера Хоцемля ў Рэчыцкім раёне, у басейне ракі Дняпро

#### Гродзенская вобласць 
* Чорнае — возера ў Гродзенскім раёне, у басейне ракі Пыранка

#### Магілёўская вобласць 
* Чорнае — возера ў Бялыніцкім раёне, у басейне ракі Аслік
* Чорнае — возера ў Крычаўскім раёне, у басейне ракі Сож
* Чорнае — возера ў Шклоўскім раёне, у басейне ракі Серабранка

#### Мінская вобласць 
* Чорнае — другая назва возера Градскага ў Мядзельскім раёне, у басейне ракі Вузлянка

### Расія 
* Чорнае — возера ў Невельскім раёне Пскоўскай вобласці, у басейне ракі Обаль
* Чорнае (Смаленская вобласць)

### Чэхія 
* Чорнае — возера ў Шумаве, у Пльзенскім краі

## Вёскі 
### Беларусь 
* Чорнае — вёска ў Полацкім раёне Віцебскай вобласці
* Чорнае — вёска ў Рэчыцкім раёне Гомельскай вобласці

## Гл. таксама 
* Чорнае мора
* Чорная - гідронім і тапонім
Дзікірх (акруга)

**Дзікірх** (, ) — адна з трох акругаў Люксембурга.

## Геаграфія 
Знаходзіцца ў паўночнай частцы краіны. На поўначы і захадзе мяжуе з Бельгіяй, на ўсходзе з Германіяй і акругай Грэвенмахер, на поўдні з акругай Люксембург.

Складаецца з кантонаў Клерво, Дзікірх, Рэданж, Віяндэн, Вільц.

Катэгорыя:Акругі Люксембурга
Бурмеранж

**Бурмеранж** (люксемб. Bërmereng, фр. Burmerange) — камуна ў Люксембургу, размяшчаецца ў акрузе Грэвенмахер. Камуна Бурмеранж з'яўляецца часткай кантона Рэміх. У камуне знаходзіцца аднайменны населены пункт.

Насельніцтва складае 985 чалавек (на 2008 год), у камуне размяшчаюцца 335 хатніх гаспадарак. Займае плошчу 13,37 км ² (па займаемай плошчы 93 месца з 116 камун). Найвышэйшая кропка камуны над узроўнем мора складае 302 м. (110 месца з 116 камун), найменшая 161 м. (12 месца з 116 камун).

Катэгорыя:Камуны Люксембурга
Бус (Люксембург)

**Бус (Люксембург)** (люксемб. Bus, фр. Bous) — камуна ў Люксембургу, размяшчаецца ў акрузе Грэвенмахер. Камуна Бус (Люксембург) з’яўляецца часткай кантона Рэміх. У камуне знаходзіцца аднайменны населены пункт.

Насельніцтва складае 1260 чалавек (на 2008 год), у камуне размяшчаюцца 460 хатніх гаспадарак. Займае плошчу 15,43 км ² (па займаемай плошчы 78 месца з 116 камун). Найвышэйшы пункт камуны над узроўнем мора мае вышыню 294 м (112 месца з 116 камун), найніжэйшы — 150 м (10 месца з 116 камун).

Катэгорыя:Камуны Люксембурга
Валь (Люксембург)

**Валь (Люксембург)** (люксемб. Wal, фр. Wahl) — камуна ў Люксембургу, размяшчаецца ў акрузе Дзікірх. Камуна Валь (Люксембург) з'яўляецца часткай кантона Рэданж. У камуне знаходзіцца аднайменны населены пункт.

Насельніцтва складае 775 чалавек (на 2008 год), у камуне размяшчаюцца 261 хатніх гаспадарак. Займае плошчу 19,74 км ² (па займаемай плошчы 58 месца з 116 камун). Найвышэйшая кропка камуны над узроўнем мора складае 544 м. (4 месца з 116 камун), найменшая 305 м. (105 месца з 116 камун).

Катэгорыя:Камуны Люксембурга
Вальдбрэдзімю

**Вальдбрэдзімю** (люксемб. Waldbriedemes, фр. Waldbredimus) — камуна ў Люксембургу, размяшчаецца ў акрузе Грэвенмахер. Камуна Вальдбрэдзімю з’яўляецца часткай кантона Рэміх. У камуне знаходзіцца аднайменны населены пункт.

Насельніцтва складае 954 чалавекі (на 2008 год), у камуне размяшчаюцца 404 хатнія гаспадаркі. Займае плошчу 12,57 км² (па займаемай плошчы 95 месца з 116 камун). Найвышэйшы пункт камуны над узроўнем мора мае вышыню 359 м (89 месца з 116 камун), найніжэйшы — 170 м (16 месца з 116 камун).

Катэгорыя:Камуны Люксембурга
Вальферданж

**Вальферданж** (люксемб. Walfer, фр. Walferdange) — камуна ў Люксембургу, размяшчаецца ў акрузе Люксембург. Камуна Вальферданж з'яўляецца часткай кантона Люксембург. У камуне знаходзіцца аднайменны населены пункт.

Насельніцтва складае 7383 чалавек (на 2008 год), у камуне размяшчаюцца 3249 хатніх гаспадарак. Займае плошчу 7,06 км ² (па займаемай плошчы 113 месца з 116 камун). Найвышэйшая кропка камуны над узроўнем мора складае 405 м. (54 месца з 116 камун), найменшая 228 м. (44 месца з 116 камун).

Катэгорыя:Камуны Люксембурга
Вейлер-ла-Тур

**Вейлер-ла-Тур** (люксемб. Weiler-la-Tour, фр. Weiler-la-Tour) — камуна ў Люксембургу, размяшчаецца ў акрузе Люксембург. Камуна Вейлер-ла-Тур з’яўляецца часткай кантона Люксембург. У камуне знаходзіцца аднайменны населены пункт.

Насельніцтва складае 1922 чалавекі (на 2008 год), у камуне размяшчаецца 681 хатняя гаспадарка. Займае плошчу 17,07 км² (па займаемай плошчы 73 месца з 116 камун). Найвышэйшы пункт камуны над узроўнем мора мае вышыню 329 м (104 месца з 116 камун), найніжэйшы — 243 м (58 месца з 116 камун).

Катэгорыя:Камуны Люксембурга