open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Снігурыўка

**Снігурыўка**, або **Снігіроўка** () — горад раённага значэння ў Мікалаеўскай вобласці Украіны, адміністрацыйны цэнтр Снігурыўскага раёна. Горад размешчаны на правым беразе ракі Інгулец, за 67 км на паўночны ўсход ад Мікалаева.
## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарады Мікалаеўскай вобласці
Свячанскі сельсавет

**Свяча́нскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Бешанковіцкага раёна Віцебскай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — вёска Свяча.

## Гісторыя 
Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Бешанковіцкага раёна Віцебскай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Бешанковіцкім раёне БССР. З 20 лютага 1938 года ў складзе Віцебскай вобласці. На 1 студзеня 1974 года ў складзе сельсавета 18 населеных пунктаў. 21 верасня 1987 года ў склад Драздоўскага сельсавета перададзены 6 населеных пунктаў (Давыдкавічы, Забар’е, Лукашоўка, Сенькаўшчына, Слабодка і Стрыжава). 8 красавіка 2004 года сельсавет скасаваны, яго тэрыторыя ўвайшла ў склад адноўленага Бешанковіцкага сельсавета.

## Склад 
На момант скасавання ў склад сельсавета ўваходзілі 12 населеных пунктаў: вёскі Доўгае, Жахоўшчына, Заполле, Касарэўшчына, Ліцвякі, Новае Вадапоева, Папкі, Сасняны, Свяча, Старое Вадапоева, Чаўнышкі і Шышова.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Бешанковіцкага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 2004 годзе
Вазнэсэнск

**Вазнэсэнск**, або **Вазнясенск** () — горад абласнога значэння ў Мікалаеўскай вобласці Украіны, адміністрацыйны цэнтр Вазнэсэнскага раёна, не ўваходзіць у яго склад. Насельніцтва каля 35 тысяч жыхароў (2024).

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарады Мікалаеўскай вобласці
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1795 годзе
Піўдэннаўкраінск

**Піўдэннаўкраінск** або **Паўднёваўкраі́нск** () — горад абласнога падпарадкавання ў Мікалаеўскай вобласці Украіны. Горад-спадарожнік Паўднёва-Украінскай АЭС. Размешчаны каля Паўднёвага Бугу побач запаведніка «гранітна-стэпавае Пабужжа» за 153 км ад вусця.

Піўдэннаўкраінск знаходзіцца ў стэпавай зоне Украіны, за 125 км ад абласнога цэнтра і за 10 км ад чыгуначнай станцыі Піўдэннаўкраінская.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарады Мікалаеўскай вобласці
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1976 годзе
Нова Адэса

**Нова Адэса**, або **Новая Адэса** () —  горад раённага значэння, адміністрацыйны цэнтр Новаадэскага раёна Мікалаеўскай вобласці Украіны. Заснавана як сяло Фёдараўка ў 1776 годзе. Названая Новай Адэсай у 1832 годзе. У 1897 годзе Новая Адэса з'яўлялася мястэчкам Херсонскай губерні.
## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарады Мікалаеўскай вобласці
Даманіўка

**Даманіўка**, або **Даманёўка** () — пасёлак гарадскога тыпу, раённы цэнтр Даманіўскага раёна Мікалаеўскай вобласці Украіны. Насельніцтва 6077 чалавек (2018).

Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Мікалаеўскай вобласці
Арбузінка

**Арбузінка** — тапонім.

## Казахстан 
* Арбузінка — сяло ў Сандыктаўскім раёне Акмолінскай вобласці.

## Украіна 
* Арбузынка ці Арбузінка — пасёлак гарадскога тыпу ў Мікалаеўскай вобласці.
Пэрвамайск (Мікалаеўская вобласць)

**Пэрвамайск**, або **Первамайск** () — горад у Мікалаеўскай вобласці Украіны, адміністрацыйны цэнтр Пэрвамайскага раёна (не ўваходзіць у склад раёна); створаны шляхам аб’яднання трох населеных пунктаў: горада Альвіёпаля, мястэчка Багаполя і сяла Голты. Знаходзіцца ў паўночна-заходняй частцы Мікалаеўскай вобласці, за 180 км ад Мікалаева, пры зліцці рэк Паўднёвага Буга і Сінюхі.

## Вядомыя асобы 
* Вадзім Іванавіч Мілько (нар. 1986) — украінскі футбаліст.
* Аляксей Пятровіч Тупчы (нар. 1986) — украінскі футбаліст.
* Эстэр Срулеўна Алексенцава (1906—1967) — урач-фізіёлаг. Доктар медыцынскіх навук (1947), прафесар (1949).

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарады Мікалаеўскай вобласці

Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1676 годзе
Вольскі сельсавет

**Во́льскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Пружанскага раёна Брэсцкай вобласці. Цэнтр — вёска Воля.

Утвораны 16 ліпеня 1954 года як **Кулянскі сельсавет** у складзе Ружанскага раёна Брэсцкай вобласці БССР шляхам аб’яднання скасаваных Манцякоўскага і Поланскага сельсаветаў, цэнтр — вёска Куляны. З 25 снежня 1962 года ў складзе Пружанскага раёна, за выключэннем 5 населеных пунктаў (вёскі Авечыцы, Манцякі, Мелехавічы, Пічукі і Церахавічы), якія былі перададзены ў склад Ваўкавыскага раёна Гродзенскай вобласці. 12 ліпеня 1963 года ў склад сельсавета з Ружанскага сельсавета перададзены 7 населеных пунктаў (Байкі, Блізная, Воля, Галавічна, Карасі, Малочкі і Манчыкі), цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Воля, сельсавет перайменаваны ў Вольскі. 16 красавіка 1973 года сельсавет перайменаваны ў Ружанскі, цэнтр перанесены ў гарадскі пасёлак Ружаны (адначасова Ружанскі сельсавет перайменаваны ў Паўлаўскі). 1 снежня 2009 года Ружанскі сельсавет скасаваны, яго тэрыторыя далучана да Ружанскага пассавета, які 29 мая 2015 года рэарганізаваны ў сельсавет.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / С.Д. Гриневич и др. — Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Т. 2: (1944―1980 гг.). — Минск: «Беларусь», 1987. — 283 с.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Пружанскага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Ружанскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1954 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1973 годзе
Арбузынка

**Арбузынка**, або **Арбузінка** () — пасёлак гарадскога тыпу, адміністрацыйны цэнтр Арбузынскага раёна Мікалаеўскай вобласці Украіны. Размешчаны на абодвух берагах ракі Арбузынка. Пасёлак знаходзіцца за 131 км на паўночны захад ад Мікалаева. Насельніцтва складае 5954 асобы (станам на 1 студзеня 2022 года).

## Вядомыя асобы 
* Валерый Іванавіч Анісімаў (1945—2011) — беларускі літаратуразнавец, педагог.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Мікалаеўскай вобласці
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1780 годзе
Вэсэлынавэ

**Вэсэлынавэ**, або **Весялінава** () — пасёлак гарадскога тыпу, адміністрацыйны цэнтр Вэсэлынаўскага раёна Мікалаеўскай вобласці Украіны. Размяшчаецца на рацэ Чычыклея. У 1969 годзе колькасць насельніцтва складала 5,4 тыс. чалавек, на пачатак 1971 года тут дзейнічалі пяньковы завод і інкубатарна-птушкагадоўчая станцыя. У студзені 1989 года колькасць насельніцтва — 8123 чалавек.
## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Мікалаеўскай вобласці
Бар (Украіна)

**Бар** () — горад у Вінніцкай вобласці Украіны. Цэнтр тэрытарыяльнай грамады. Размешчаны на рацэ Роў, за 68 км ад абласнога цэнтра, за 7 км ад чыгуначнай станцыі Бар, якая знаходзіцца ў пас. Бар.

## Вядомыя асобы 
* Таццяна Антанюк (нар. 1995) — украінская баскетбалістка.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Гарады Вінніцкай вобласці
Катэгорыя:Населеныя пункты Барскага раёна
Тульчын

**Тульчын** () — горад ва Украіне, на поўдні ўсходняга Падолля, адміністрацыйны цэнтр Тульчынскага раёна Вінніцкай вобласці, размешчаны ў даліне паміж невысокімі ўзгоркамі, у міжрэччы рэк Тульчынкі і Сільныцы (прыток Паўднёвага Буга). Цэнтр тэрытарыяльнай грамады. 13 896 жыхар (2023).

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Вядомыя всобы 
* Мікола Клімавіч Крыжаніўскі (нар. 1875) — грамадскі дзеяч.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Гарады Вінніцкай вобласці
Катэгорыя:Населеныя пункты Тульчынскага раёна
Пагрэбішчэ

**Пагрэбі́шчэ**, або **Паграбі́шча** () — горад раённага значэння ў Вінніцкай вобласці Украіны, былы адміністрацыйны цэнтр Пагрэбішчанскага раёна. Размешчаны на берагах ракі Рось. Цэнтр тэрытарыяльнай грамады. 9525 жыхароў (2018).

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарады Вінніцкай вобласці
Катэгорыя:Населеныя пункты Пагрэбішчанскага раёна
Казанка (пасёлак гарадскога тыпу)

**Казанка** () — раённы цэнтр Казанкіўскага раёна Мікалаеўскай вобласці Украіны. Размешчаны за 9 км ад чыгуначнай станцыі Казанка. У студзені 1989 года колькасць насельніцтва — 9030 чалавек. На 1 студзеня 2013 года колькасць насельніцтва — 7252 чалавек.
## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Мікалаеўскай вобласці
Лыпавэць

**Лыпавэць**, або **Ліпавец** () — горад раённага значэння, былы адміністрацыйны цэнтр Лыпавэцкага раёна Вінніцкай вобласці Украіны. Цэнтр тэрытарыяльнай грамады. Размешчаны на р. Соб (левы прыток Паўднёвага Буга). Цагляны завод, камбінат хлебапрадуктаў, завод па вытворчасці яблычнага соку. За 13 км ад горада аднайменная чыгуначная станцыя.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Гарады Вінніцкай вобласці
Катэгорыя:Населеныя пункты Лыпавэцкага раёна
Нэмірыў

**Нэмірыў**, або **Няміраў** () — горад, былы адміністрацыйны цэнтр Нэмірыўскага раёна Вінніцкай вобласці Украіны. Цэнтр тэрытарыяльнай грамады. Размешчаны на стромкім левым беразе р. Вусця (басейн Паўднёвага Буга). Насельніцтва 11000 чалавек (2024).

## Вядомыя асобы 
* Любоў Міхайлаўна Гакебуш — украінская актрыса.
* Феадосій Рыгоравіч Дабржанскі (1900—1975) — амерыканскі генетык.
* Мікалай Аляксеевіч Някрасаў (1821—1878) — рускі паэт.
* Таццяна Яўгенаўна Разіна (1908—1992) — беларускі мастак.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарады Вінніцкай вобласці
Катэгорыя:Населеныя пункты Нэмірыўскага раёна
Калыніўка

**Калыніўка**, або **Калінаўка** () — горад ва Украіне, цэнтр Калыніўскай гарадской тэрытарыяльнай абшчыны Вінніцкага раёна Вінніцкай вобласці. Заснавана ў першай палове XVIII ст. Насельніцтва — 19512 чалавек (2025).

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарады Вінніцкай вобласці
Катэгорыя:Населеныя пункты Калыніўскага раёна
Врадзііўка

**Врадзііўка**, або **Урадзіеўка** () — адміністрацыйны цэнтр Врадзііўскага раёна Мікалаеўскай вобласці Украіны. Размешчана за 183 км на паўночны захад ад абласнога цэнтра. Чыгуначная станцыя на лініі Падгародная-Баршчы Адэскай чыгункі. Заснавана ў 1772 годзе.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Врадзііўскі раён
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Мікалаеўскай вобласці
Гнівань

**Гнівань** () — горад раённага значэння ў Тыўрыўскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны. Знаходзіцца за 18 км ад г. Вінніца. Статус горада прысвоены 11 снежня 1981 года рашэннем Вярхоўнай Рады УССР. Цэнтр тэрытарыяльнай грамады.

## Славутасці 
* Касцёл Святога Іосіфа (пачатак XX стагоддзя).
## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарады Вінніцкай вобласці
Катэгорыя:Населеныя пункты Тыўрыўскага раёна
Іллінці

**Іллінці**, або **Ільінцы** () — горад раённага значэння ў Вінніцкай вобласці Украіны, былы адміністрацыйны цэнтр Іллінецкага раёна. Цэнтр тэрытарыяльнай грамады. Магдэбургскае права — з 1757 года.

## Памятныя мясціны 
* Свята-Васкрасенскі сабор 1897 года.
* Драўляная царква Багародзіцы 1773 года.
* Траецкая царква 1902 года.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарады Вінніцкай вобласці
Катэгорыя:Населеныя пункты Іллінецкага раёна
Остгоцкае адраджэнне

**«Остготское адраджэнне»** — уздым культуры ў Остгоцкай Італіі ў V—VI стагоддзях у перыяд кіравання Тэадорыха Вялікага. Па яго загадзе ў гэты перыяд былі адноўлены многія будынкі старажытнасці: тэатр Пампея ў Рыме, гарадскія акведукі, абноўленыя вуліцы італьянскіх гарадоў, зноў з’явіліся старажытныя статуі, а новае будаўніцтва вялося ў антычных традыцыях. Былі адроджаны масавыя тэатральныя і цыркавыя паказы, дзейнічала ранейшая сістэма адукацыі, захоўваў прыярытэт лацінскі элемент у духоўным жыцці. Дзеячы культуры «Остгоцкага адраджэння» адрозніваліся шматграннасцю заняткаў, сумяшчалі высокія адміністрацыйныя пасады з інтэлектуальнай працай. У перыяд «Остгоцкага адраджэння» жылі Баэцый, Флавій Касіядор, Сімах,  і інш. Культурныя пачынанні ў перыяд «Остгоцкага адраджэння» часта падтрымліваліся каралеўскай казной.

## Літаратура 
* *Пиков Г. Г.*&#x20;«Остготское возрождение» и формирование идеи «Нового Рима»&nbsp;// Из истории европейской культуры.&nbsp;— Новосибирск, 2002.
* Остготское возрождение&nbsp;// Искусство Средних веков и Возрождения.&nbsp;— ОЛМА Медиа Групп, 2002.&nbsp;— С. 80—81.&nbsp;— ISBN 978-5-9484-9063-2.

Катэгорыя:Остготы
Катэгорыя:Культура Сярэдневякоўя
Гарнастаіўскі сельсавет (Рыпкынскі раён)

**Гарнастіеўскі сельсавет** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка і орган мясцовага самакіравання ў Рыпкынскім раёне Чарнігаўскай вобласці. Цэнтр сельсавета — вёска Гарнастаіўка.

## Населеныя пункты 
* Гарнастаіўка
* Гута-Ткачова
* Строіўка
* Чыжыўка

 

Катэгорыя:Адміністрацыйны падзел Рыпкынскага раёна
Катэгорыя:Сельскія саветы Украіны
Адоніс (род раслін)

**Адо́ніс**, **Жаўтацвет** (*Adonis*) — род кветкавых раслін сямейства .

## Батанічнае апісанне 
Аднагадовыя і шматгадовыя травяністыя расліны. Сцёблы прамыя або разгалінаваныя, вышынёй 5—40 см, часам да 70 см. Лісце чаргаванае, рассечанае. Кветкі буйныя, адзіночныя, залаціста-жоўтага або чырвонага колеру. Плод — сухі шматарэшак з носікам.

## Распаўсюджанне і экалогія 
Прадстаўнікі роду распаўсюджаны ва ўмераным поясе Еўразіі і Паўночнай Афрыкі. Растуць у сухіх адкрытых месцах.

## Віды 
Паводле базы даных *The Plant List* (2013), род уключае 32 віды:

* 
* 
* 
* 
** 
** 
* 
** 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
Яшчэ некаторая колькасць відавых назваў гэтага роду маюць у *The Plant List* (2013) статус *unresolved name*, гэта значыць адносна гэтых назваў нельга адназначна сказаць, ці варта іх выкарыстоўваць як назвы самастойных відаў — альбо іх варта звесці ў сінаніміку іншых таксонаў.

## Выкарыстанне 
Расліны роду выкарыстоўваюцца ў якасці дэкаратыўных. Прэпараты з адонісу вясновага выкарыстоўваюцца ў медыцыне.

## Літаратура 
* 
* 
* Адонис // 

## Спасылкі 
* 
* Adonis // The Plant List
* Адонис // Архив природы России — Nature-Archive.RU  

Катэгорыя:Казяльцовыя (падсямейства)
Катэгорыя:Флора Еўразіі
Катэгорыя:Флора Паўночнай Афрыкі
Улындо

**Улындо́** () — востраў у Японскім моры. Уваходзіць у склад Рэспублікі Карэя. Тэрыторыя — 72,86 км². Насельніцтва (2013 г.) — 10 426 чал.

## Геаграфія і прырода 
Востраў Улындо месціцца ў 130 км на ўсход ад Карэйскага паўвострава. З’яўляецца паверхняй падводнага стратавулкана, які ўтварыўся ў кайназойскую эпоху. Узбярэжжа скалістае, месцамі ўзвышаецца да 90 м. На поўначы вылучаецца невялікая раўніна. Астатняя частка сушы пакрыта гарамі. Найвышэйшая гара Сунгбонг дасягае 984 м.

Клімат мяккі марскі з сярэднегадавой колькасцю ападкаў 1383 мм. На ўзбярэжжы сярэдняя тэмпература студзеня +1,4 °C. У жніўні яна падвышаецца да +23,6 °C.

Улындо вядомы горнымі букавымі лясамі. Тут гняздуе каля 50 відаў птушак.

## Гісторыя 
На паўднёвым захадзе Улындо археолагамі знойдзены рэшткі паселішча бронзавага веку. Старажытныя насельнікі будавалі магільні ў форме дальменаў, ведалі выраб керамікі. У 512 г. востраў быў далучаны да дзяржавы Сіла. У XI ст. увайшоў у склад дзяржавы Каро.

У сярэднявеччы насельніцтва вострава цярпела ад нападаў кітайскіх і японскіх піратаў. У 1416 г. улады вырашылі перасяліць тубыльцаў на Карэйскі паўвостраў. Палітыка ўтрымання вострава без сталага насельніцтва працягвалася да канца XIX ст. У 1618 г. адбылася няўдалая спроба каланізацыі японцамі. У 1696 г. Такугава забаранілі сваім падданым ствараць на Улындо паселішчы.

У 1787 г. даследаваны французскай экспедыцыяй на чале з Ж. Ф. Лаперузам.

У 1884 г. востраў зноў быў населены карэйцамі. У 1938 г. на Улындо пачала працаваць метэаралагічная лабараторыя.

## Эканоміка 
Асноўнымі заняткамі жыхароў Улындо з’яўляюцца рыбалоўства і абслугоўванне турыстаў. На востраве працуе аэрапорт Улын. Уздоўж узбярэжжа пабудавана вузкая дарога з аднабаковым рухам, што ўключае некалькі тунэляў даўжынёй да 460 м. Частку патрэб насельніцтва ў электрычнасці забяспечваюць ветраныя электрастанцыі.

## Спасылкі 
* 울릉군청
* 울릉도이야기 
* 울릉도닷컴: 울릉도

Катэгорыя:Астравы Ціхага акіяна
Катэгорыя:Астравы Паўднёвай Карэі
Катэгорыя:Астравы Японскага мора
Манерон

**Манеро́н** () — востраў у Татарскім праліве. Уваходзіць у склад Сахалінскай вобласці Расіі. Плошча — 16 км².

З'яўляецца прыродным паркам.

## Геаграфія 
Манерон — невялікі скальны востраў вулканічнага паходжання ў 130 км на паўднёвы захад ад Южна-Сахалінска. Найвышэйшы пункт — гара Старыцкага (493,3 м). На востраве маецца некалькі рэк і ручаёў з вузкімі далінамі.

Клімат марскі мусонны. Сярэднямесячная тэмпература найбольш прахалоднага месяца студзеня –8°C. Сярэднямесячная тэмпература паветра ў жніўні +18°C. 

## Прырода 
У выніку ўздзеяння чалавека плошча хваёвых лясоў вострава Манерон значна скараціліся. Захаваліся толькі асобныя ўчасткі ў далінах рэк і на паўночна-ўсходнім беразе. На іх месцы ўзніклі зараснікі каменнай бярозы і курыльскага бамбука. Усяго флора вострава налічвае 73 сямействы. Узрост яловых гаёў перавышае стагоддзе.  

Для наземнай фаўны характэрны шматлікія птушкі і казуркі. У другой палове XX ст. былі акліматызаваны собаль і калан. На берагах лежні ластаногіх.

У 1995 г. для аховы прыроды Манерона быў створаны прыродны парк агульнага прызначэння.

## Гісторыя 
Найбольш раннія сведчанні прысутнасці людзей на Манероне адносяцца да неаліта. У канцы 1 тысячагоддзя да н. э. — сярэдзіне 1 тысячагоддзя н. э. востраў наведвалі прадстаўнікі Ахоцкай культуры. З XVIII ст. тут сезонна спыняліся айны. 

Пасля Руска-японскай вайны далучаны да Японіі. Тут былі пабудаваны маяк, метэаралагічная станцыя, 6 японскіх вёсак. Іх насельнікі займаліся рыбалоўствам і земляробствам. У 1941 г. на Манероне жыў 751 астраўлянін. 

У 1945 г. востраў быў далучаны да РСФСР. На паўночным захадзе была арганізавана база рыбалоўнага флота. У канцы 1950-х на востраве жыло болей за 500 чалавек. Але далейшая пераарыентацыя сахалінскага флота да экспедыцыйнай здабычы прывяла да закрыцця савецкага паселішча. Некаторы час на Манероне сезонна нарыхтоўвалі сена. 

У 1995 г. створаны прыродны парк. З 2006 г. наведваецца турыстамі.

## Спасылкі 
* ОБУ Природный парк «Остров Монерон» 

Катэгорыя:Астравы Ціхага акіяна
Катэгорыя:Астравы Расіі
Катэгорыя:Геаграфія Сахалінскай вобласці
Гарнастаіўка (Чарнігаўская вобласць)

**Гарнастаіўка** () — вёска ва Украіне, у Чарнігаўскім раёне Чарнігаўскай вобласці. Была цэнтрам Гарнастаіўскага сельскага савета. Насельніцтва складае 661 чалавек (2001).

У ХІХ стагоддзі сяло Гарнастаіўка было ў складзе Ярылавыцкай воласці Гараднянскага павета Чарнігаўскай губерні.

## Дэмаграфія 
Паводле даных перапісу 2001 года, большасць людзей Гарнастаеўкі размаўляюць па ўкраінску (51,29 %), па-руску (47,66 %) і на беларускай мове (1,06 %).

## Транспарт 
Каля вёскі праходзіць аўтамагістраль  якая з’яўляецца часткай еўрапейскага маршрута  і трасы . Адлегласць да раённага цэнтра складае каля 43 км.

За 5 кіламетраў ад вёскі размешчана станцыя Гарнастаіўка на лініі Чарнігаў — Гомель.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Рыпкынскага раёна
Строіўка (Чарнігаўская вобласць)

**Строіўка** () — вёска ва Украіне, у Рыпкынскім раёне Чарнігаўскай вобласці.

## Дэмаграфія 
Па дадзеных перапісу 2001 года, большасць жыхароў Строіўкі размаўляюць па ўкраінску (72,73%) і на рускай (27,27%).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Рыпкынскага раёна
Рудня (Рыпкынскі раён)

**Рудня** () — вёска ва Украіне, у Рыпкынскім раёне Чарнігаўскай вобласці.

## Дэмаграфія 
Згодна с перапісам насельніцтва 2001 года, жыхары пазначылі наступную мову, як родную:
* украінская — 96%
* руская — 4%;

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Рыпкынскага раёна
Катэгорыя:Перайменаваныя населеныя пункты Украіны
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1651 годзе
1960 год у гісторыі астраноміі

**1960** год быў адзначаны шэрагам падзей у астраноміі.

## Падзеі 
* 19 жніўня — Савецкі Саюз запусціў «***Спутнік-5***», на борце якога знаходзіліся сабакі Белка і Стрэлка, 40 мышэй, 2 пацукі, а таксама некаторыя віды раслін. Касмічны апарат вярнуўся на Зямлю на наступны дзень і ўсе жывёлы былі ў цэласці. Гэта першыя жывыя істоты, якія здзейснілі арбітальны палёт і вярнуліся на Зямлю.

## Астранамічныя з’явы 
## Адкрытыя астранамічныя аб’екты 
## Нарадзіліся 
## Памерлі 
* 25 чэрвеня — **Вальтэр Баадэ**, нямецкі астраном і астрафізік (нар. 24.03.1893).

## Зноскі 

Катэгорыя:Гады ў астраноміі
1953 год у гісторыі астраноміі

**1953** год быў адзначаны шэрагам падзей у астраноміі.

## Падзеі 
## Астранамічныя з’явы 
## Адкрытыя астранамічныя аб’екты 
## Нарадзіліся 
## Памерлі 
* 28 снежня — **Эдвін Паўэл Хабл**, амерыканскі астраном, пачынальнік сучаснай  (нар. 20.11.1889).

## Зноскі 

Катэгорыя:Гады ў астраноміі
Бярэзніцкі сельсавет

**Бярэ́зніцкі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Ружанскага раёна Брэсцкай вобласці. Цэнтр — вёска Бярэзніца.

Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Ружанскага раёна Брэсцкай вобласці БССР, з 8 студзеня 1954 года — Гродзенскай вобласці, з 19 чэрвеня 1954 года — Брэсцкай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя ўвайшла ў склад новаўтворанага Ружанскага сельсавета.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Ружанскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1940 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1954 годзе
Іван Алаізіевіч Навацкі

**Іван Алаізіевіч Навацкі** ( — ?) — расійскі і польскі грамадзянскі інжынер.

## Біяграфія 
### Дзяцінства і адукацыя 
Нарадзіўся ў 1849 годзе. Выхоўваўся спачатку ў Слуцкай гімназіі і Варшаўскай галоўнай школе, а потым у Пецярбургскім будаўнічым вучылішчы ў 1872-75 гадах. Скончыў курс са званнем архітэктарскага памочніка і правам на чын X класа.

### Прафесійная дзейнасць 
Адразу пасля заканчэння вучылішча вызначыўся павятовым інжынерам у Радамскую губерню, адкуль праз два гады перайшоў на пасаду Люблінскага гарадскога архітэктара.

У 1881 годзе І. Навацкі быў прылічаны звышштатным тэхнікам да варшаўскага будаўнічага аддзялення, а ў 1884 годзе — да Міністэрства ўнутраных спраў з адкамандзіраваннем для заняткаў ў . Потым быў (з 1885) памочнікам келецкага, а потым сувалкскага губернскага інжынера. Праслужыўшы тут да 1891 года, І. Навацкі прылічыўся зноў да Міністэрства ўнутраных спраў, але ў хуткім часе выйшаў у адстаўку і заняўся прыватнай практыкай.

Катэгорыя:Архітэктары Польшчы
Катэгорыя:Архітэктары Расійскай імперыі
Катэгорыя:Архітэктары XIX стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары Любліна
Казятын

**Казя́тын**, або **Каза́цін** () — горад у Вінніцкай вобласці Украіны, былы адміністрацыйны цэнтр Казятынскага раёна. Цэнтр тэрытарыяльнай грамады. 13 ліпеня 2000 Казятын атрымаў статус горада абласнога падпарадкавання. Знаходзіцца за 64 км ад абласнога цэнтра і за 157 км ад сталіцы (па чыгунцы) у вярхоўях р. Гуйвы.

## Вядомыя асобы 
* Навум Фроімавіч Цыпіс (1935—2014)  — беларускі пісьменнік.
* Анатоль Іванавіч Ярмоленка (нар. 1947) — беларускі спявак.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарады Вінніцкай вобласці
Новаярылавыцкі сельсавет

**Новаярылавыцкі сельсавет** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка і орган мясцовага самакіравання ў Рыпкынскім раёне Чарнігаўскай вобласці. Цэнтр сельсавета — вёска Нові Ярылавычы.

## Населеныя пункты 
* Нові Ярылавычы
* Кысэліўка
* Нава Папірня
* Скытак
* Стары Ярылавычы
* Сыдэліўка

Катэгорыя:Адміністрацыйны падзел Рыпкынскага раёна
Катэгорыя:Сельскія саветы Украіны
Карбон

**Карбон**:

* Карбон — матэрыял.
* Карбон (*каменнавугальны перыяд*) — перадапошні (пяты) геалагічны перыяд палеазойскай эры.
* Карбон — кантон у Францыі, дэпартамент Верхняя Гарона.
* Карбон — камуна ў Францыі, дэпартамент Верхняя Гарона.
* Carbon — працоўнае асяроддзе праграм, якое з’яўляецца спрошчанай і абноўленай версіяй папярэдняй рабочай асяроддзя Apple Mac OS 9.
* Need for Speed: Carbon — камп’ютарная гульня.
Другая бітва за Бін-Джавад

**Другая бітва за Бін-Джавад** — адна з бітваў грамадзянскай вайны ў Лівіі 2011 года.

## Храналогія 
* 23 жніўня — шэраг інфармагенцтваў са спасылкай на Аль-Джазіру і прадстаўніка рэвалюцыянераў у Бенгазі Мухамада Завіва паведамілі, што, сустракаючы мінімум супраціву, атрады ПНС авалодалі мястэчкам Башыр і Агэйла паміж Брэгай і Рас-Лануфам. Па словах Завiва, «нашы войскі прайшлі 40 кіламетраў, мы ўвайшлі ў Башыр і сёння ноччу будзем у Рас-Лануфе». Увечары 23 жніўня ваенны прадстаўнік рэвалюцыянераў, палкоўнік Ахмед Амар Лазні паведаміў, што мяцежная армія ўвайшла ў Рас-Лануф. Як казаў Мухамад Зававі, войскі Кадафі адступілі за Чырвоную Даліну ў кірунку Сірта.
* 24 жніўня — прадстаўнік арміі ПНС  паведаміў інфармацыйнаму агенцтву AFP, што ў раёне невялікага горада Бін-Джавад наступленне сіл рэвалюцыянераў было спынены артылерыйскім агнём. Лаялісты здолелі стварыць абарончую лінію па «Чырвонай Даліне», і відавочна не збіраліся здавацца, як чакалася раней. «Чырвоная даліна» лічыцца самай заходняй кропкай, якой змаглі дасягнуць рэвалюцыянеры на ўсходнім фронце ў канцы сакавіка, перад тым, як былі адкінуты сіламі Кадафі 28 сакавіка—10 красавіка да Адждабіі. Па словах саміх рэвалюцыянераў, тады раён «Чырвонай даліны» быў замініраваны.
* 25 жніўня — сілы ПНС надышлі да Бін-Джавада, але трапілі пад моцны артылерыйскі агонь. Затым яны адышлі пад Рас-Лануф, дзе размясціўся штаб сіл рэвалюцыянераў.
* 26 жніўня — па непацверджаным звесткам, аднавіліся баі паміж войскамі Кадафі і сіламі ПНС за Рас-Лануфд. Тэлеканал Аль-Арабія паведамляў, што, па словах прадстаўнікоў рэвалюцыянераў, іх войскі змаглі замацавацца вакол горада, уключаючы ваенную базу, дзе раней знаходзіліся танкі кадафістаў. Дзеянні арміі ПНС суправаджаліся авіяўдарамі НАТА па Сірце. У прыватнасці, брытанскія знішчальнікі «Тарнада» нанеслі ракетны ўдар па бункеру Кадафі, пра што паведаміў міністр абароны Вялікабрытаніі.
* 27 жніўня — нягледзячы на заявы асобных ваенных лідараў рэвалюцыянераў пра перамовы з атрадамі Кадафі ў Сірце, прыходзілі паведамленні аб тым, што сілы ПНС адышлі ад Бін-Джавада да порта Ас-Сідр, куды падыходзілі падмацаванні паўстанцаў. Па словах карэспандэнта Аль-Джазіры, войскі Кадафі відавочна імкнуліся любой цаной утрымаць Бін-Джавад і не даць арміі ПНС прасунуцца далей Рас-Лануфа, пра што сведчыць супраціў атрадаў Кадафі. Крыху пазней сталі паступаць першыя паведамленні пра тое, што армія ПНС ужо авалодала Бін-Джавадам. Тэлеканал Аль-Джазіра, а таксама іншыя СМІ пацвердзілі гэтую інфармацыю.

Катэгорыя:Бітвы паводле алфавіта
Катэгорыя:Бітвы грамадзянскай вайны ў Лівіі
Катэгорыя:Жнівень 2011 года
Катэгорыя:Канфлікты 2011 года
Катэгорыя:2011 год у Лівіі
Чабурашка

**Чабурашка**&nbsp;— мульцяшны і літаратурны персанаж, выдуманы расійскім пісьменнікам і сцэнарыстам Эдуардам Успенскім, адзін з галоўных герояў шэрагу літаратурных твораў і мультфільмаў.

Вонкава&nbsp;— гэта істота з вялізнымі вухамі, вялікімі вочыма і карычневай поўсцю, што ходзіць на задніх лапах. Цяпер вядомы вобраз Чабурашкі упершыню з'явіўся ў мультфільме Рамана Качанава «Кракадзіл Гена» (1969) і быў стварэны пры беспасярэднай учасці мастака-пастаноўшчыка фільма Леаніда Шварцмана.

## Мультфільмы 
Па матывах кнігі створана чатыры мультфільмы:
* «Кракадзіл Гена» (1969);
* «Чабурашка» (1971);
* «Шапакляк» (1974);
* «Чабурашка ідзе ў школу» (1983).

Катэгорыя:Персанажы мультфільмаў
Катэгорыя:Персанажы анекдотаў
Катэгорыя:Літаратурныя персанажы
Бабруйскае дзяржаўнае вучылішча алімпійскага рэзерву

**Бабру́йскае дзяржа́ўнае вучы́лішча алімпі́йскага рэзе́рву** (**БДВАР**) — сярэдняя спецыяльная навучальная ўстанова ў Бабруйску, створаная ў 1989 годзе на аснове спартыўнай школы-інтэрната для падрыхтоўкі спартыўных трэнераў.

Прымае навучэнцаў з 7-й класы агульнаадукацыйнай школы. Тэрмін дзённага навучання складае 7 гадоў.

Шматкорпусны будынак вучылішча размяшчаецца ў гістарычным цэнтры Бабруйска па вуліцы Пушкіна, д. 207. Знаходзіцца ў суседнім квартале на ўсход ад стадыёна «Спартак». У вучылішча ёсць залы боксу, цяжкай атлетыкі і барацьбы, тыр для стральбы з лука, 2 бегавыя дарожкі, сектары для кідання дыска і штурхання ядра, пляцоўка для міні-футболу. У будынку вучылішчы размяшчаецца інтэрнат. За межамі вучылішча знаходзяцца базы весляроў і плыўцоў.

У 2013 годзе ажыццяўлялі прыём спартсменаў, якія мелі прынамсі 1-ы разрад. Гадавыя выдаткі на навучэнца складалі $3000. Кожны 3-і навучэнец быў удзельнікам зборнай Беларусі ў сваім відзе спорту. Іншагароднім абітурыентам ладзілі выпрабаванне цягам 2 месяцаў. На выязныя зборы дапускалі пры выкананні заданняў школьнага навучання. БДВАР займала 3-е месца сярод вучылішчаў алімпійскага рэзерву Беларусі па ліку падрыхтаваных прызёраў Алімпійскіх гульняў XXІ стагоддзя. У 2012 годзе алімпійскія чэмпіёны па веславанні Аляксандр і Андрэй Багдановічы, якія былі выпускнікамі вучылішча, пералічылі БДВАР 75 млн рублёў ($9000) па праграме «Алімпійскі выбар».

## Выпускнікі 
* Аляксандр Жукоўскі — сярэбраны прызёр першынства свету па веславанні на каноэ (2001) на 1000 м у чацвёрцы
* Андрэй Арамнаў — чэмпіён свету (2007) і алімпійскі чэмпіён (2008) па цяжкай атлетыцы ў вазе да 105 кг
* Павел Лыжын — сярэбраны прызёр першынства Еўропы па штурханні ядра (2007)
* Аляксандр Багдановіч — алімпійскі чэмпіён (2008) па веславанні на каноэ на 1000 м у пары і чэмпіён свету (2009) на 200 м у чацвёрцы
* Андрэй Багдановіч — алімпійскі чэмпіён (2008) па веславанні на каноэ на 1000 м у пары
* Ванеса Каладзінская — чэмпіёнка свету па барацьбе ў вазе да 48 кг (2012) і да 53 кг (2017)
* Максім Пятроў — 2-кратны бронзавы прызёр першынства свету па вяслярстве на каноэ (2015, 2017)
* Дар’я Навумава — срэбная алімпійская прызёрка (2016) па цяжкай атлетыцы ў вазе да 75 кг і срэбная прызёрка першынства свету (2018) ў вазе да 81 кг

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:1989 год у Бабруйску
Катэгорыя:Інтэрнацыянальная вуліца (Бабруйск)
Катэгорыя:Вуліца Пушкіна (Бабруйск)

Катэгорыя:Бабруйскае дзяржаўнае вучылішча алімпійскага рэзерву
Казімір Пальчэўскі

**Казімір Пальчэўскі** ( — ) — расійскі і беларускі інжынер-архітэктар.

## Біяграфія 
### Дзяцінства і адукацыя 
Нарадзіўся ў 1828 годзе. Выхоўваўся Пецярбургскім будаўнічым вучылішчы ў 1843-51 гадах. Скончыў курс з чынам губернскага сакратара.

### Прафесійная дзейнасць 
Адразу пасля заканчэння вучылішча прызначаны на службу ў Віцебскую губернскую будаўнічую і дарожную камісію архітэктарскім памочнікам.

У 1867 годзе прызначаны ў распараджэнне іркуцкага губернатара.

Праз два гады ўзведзены ў званне інжынера-архітэктара і потым заняў месца малодшага архітэктара харкаўскага губернскага праўлення (1870). У далейшым пераведзены на пасаду губернскага інжынера ў г. Смаленск (1872).

У 1873 годзе прылічаны да  і ў хуткім часе памёр.

Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары Расійскай імперыі
Катэгорыя:Архітэктары XIX стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары Расіі
Катэгорыя:Архітэктары Іркуцка
Катэгорыя:Архітэктары Смаленска
2018 год у гісторыі спорту

**2018** год быў адзначаны шэрагам спартыўных падзей.

## Каляндар падзей 
* 9—25 лютага — XXIII зімовыя Алімпійскія гульні (Пхёнчхан)

## Футбол 
* 14 чэрвеня—15 ліпеня — чэмпіянат свету (Расія)

## Хакей 
* 4—20 мая — чэмпіянат свету (Данія)

## Нарадзіліся 
## Памерлі
## Спасылкі
*
Аршанскі аўтобус

**Аршанскі аўтобус** — адзіны від грамадскага транспарту ў горадзе Орша Віцебскай вобласці Беларусі. Маршруты абслугоўвае Аўтобусны парк № 3 г. Оршы, філіял ААТ «Віцебскаблаўтатранс».

## Маршруты 
*  Вакзал — Школа № 20
*  Рамзавод — Школа № 20
*  Задняпроўе — Гразілаўка
*  Сельгастэхніка — Ачыстныя
*  Цэнтр — Ільнокамбінат
*  Цэнтр — Марата
*  Драздовіча — Завод «Буддэталь»
*  Пралетарская — Вагоннае дэпо
*  Вакзал — Гразілаўка
*  1-ы Мікрараён — Завод «Металіст»
*  Школа № 20 — Сельгастэхніка
*  Вакзал — Андрэеўшчына
*  Вакзал — Водаканал
* **16a** Вакзал — Задняпроўе
*  Салянікава — Андрэеўшчына
*  Водаканал — Завод «Металіст»
*  Водаканал — Андрэеўшчына
*  Вакзал — Салянікава

## Абвесткі 
У другой палове 2015 года прыпынкі ў аўтобусах сталі абвяшчаліся не па-беларуску, а па-руску. Назвы прыпынкаў на рускай мове былі запісаныя ў выкананні вядоўцы мясцовага тэлеканала «Скіф» Сяргея Бойкі. У лістападзе таго ж года аршанскія актывісты, у тым ліку з Таварыства беларускай мовы, сабралі подпісы пад зваротамі да дырэктара аўтапарка № 3 Сяргея Мацкевіча з просьбай вярнуць у транспарт беларускую мову. У адказе аўтапарк патлумачыў свае дзеянні тым, што яму «паступіла скарга грамадзянкі, якая была незадаволеная памылкамі» ў беларускамоўным варыянце абвестак, і прапанаваў аўтарам зваротаў самім зрабіць новую фанаграму. Перапіска з аўтапаркам расцягнулася на гады. Гараджане прапаноўвалі сваю дапамогу ў справе перакладу.

## Спасылкі 
* Аўтобусны парк № 3
* Маршруты гарадскога грамадскага транспарту. Орша

Аўтобус
Катэгорыя:Аўтобусныя сістэмы Беларусі
Пінскі мясакамбінат

**ААТ «Пінскі мясакамбінат»** — дзяржаўнае мясаперапрацоўчае прадпрыемства Беларусі, заснаванае ў верасні 1939 года ў Пінску (Брэсцкая вобласць).

На 2019 год ААТ «Пінскі мясакамбінат» мела 8 фірмавых крамаў «Пікант» у 4 гарадах Брэсцкай вобласці: 5 у Пінску і па адной у Брэсце, Століне і Іванаве. Замежныя прадстаўніцтвы мясакамбінату працавалі ў 4 гарадах Расіі: Краснадары, Маскве, Сочы (Краснадарскі край) і Туле. «Пінскі мясакамбінат» выпускаў вырабы пад таварным знакам «Пікант»:
* паўтушкі куранятаў, вяндліну і рулеты з кураціны;
* альбумін і варэнікі, эндакрынна-ферментную сыравіну;
* вэнджаніну з ялавічыны, а таксама вэнджаную свіную бужаніну, бекон, галяшку, грудзінку, карбанады, каркоўку, кумпякі, паляндвіцу, рулькі, свіныя рэбры, філе і шчыкавіну;
* паўфабрыкаты з ялавічыннай пячонкі, а таксама свіныя катлеты, пельмені, сала, стэйкі, фарш, шашлык і шпік;
* сыравэнджаныя і сыравяленыя каўбасы з ялавічыны, а таксама сыравяленую каўбасу з каніны;
* варана-вэнджаныя (у тым ліку салямі), сыравэнджаныя і сыравяленыя каўбасы са свініны, свіныя языкі з гароднінай і флячкі;
* свіное жэле, зэльц, паштэт, сальцісон, крывяную (кішка) і ліверную каўбасы;
* сасіскі з кураціны і сардэлькі з ялавічыны, а таксама свіныя сардэлькі, сасіскі і шпікачыкі;
* паўвэнджаную каўбасу з ялавічыны, а таксама са свініны;
* вараную каўбасу з кураціны, а таксама са свініны;
* жывёльны топлены тлушч і тлушч-сырэц.

## Гісторыя 
У верасні 1939 года стварылі Пінскі мясакамбінат. У 1995 годзе пабудавалі новы мясатлушчавы корпус, што павялічыла магутнасць з 15 да 60 тонаў. У 1999 годзе перабудавалі аміячную кампрэсарную і станцыю адваротнага водазабеспячэння, што палепшыла захоўванне мяса і вырабаў.

У 2005 годзе да Пінскага мясакамбіната далучылі саўгас «XXІV партз’езд» у вёсцы Жыдча (Пінскі раён), які стаў філіяй «Невель». Плошча ўгоддзяў сельскай гаспадаркі складала 4089 гектараў. Да 2013 года для філіяла «Невель» набылі каля 140 прычэпаў і адзінак тэхнікі, у тым ліку трактары «Беларус» і камбайны. Статак вырас амаль утрая да больш як 3500 галоваў буйнога рагатага быдла. Таксама налічвалася 140 коней палескай пароды. У 2012 годзе філіял «Невель» выпусціла звыш 700 тонаў мяса. У 2013 годзе ў Жыдчы адчынілі жывёлагадоўчую ферму на 720 кароў з цялятнікам на 400 галоваў і санпрапускніком. На верасень 2013 года ААТ «Пінскі мясакамбінат» мела 8 уласных крамаў «Пікант» у Пінску, Століне і Іванаве. Сярэдні ўзрост 1000 супрацоўнікаў складаў каля 40 гадоў. Звыш паловы супрацоўнікаў мелі вышэйшую і сярэднюю спецыяльную адукацыю. Пагатоў звыш 30 % супрацоўнікаў камбіната былі выпускнікамі Пінскага аграрнага тэхналагічнага каледжа.

## Спасылкі 
* 
* Партнёрам 

Катэгорыя:Прадпрыемствы Пінска
Катэгорыя:1939 год у Беларусі
Катэгорыя:Брэстмясамалпрам
Катэгорыя:Прадпрыемствы харчовай прамысловасці Беларусі
Пат і Мат

**Пат і Мат** — чэхаславацкі дзіцячы мультсерыял, які распавядае пра двух сяброў і суседзях Пата і Мата.

## Сюжэт 
Серыял не мае дыялогаў. Галоўныя героі — два стэрэатыпных чэхаславакоў, якія жывуць па суседстве. Гэтыя гора-вынаходнікі рамантуюць старыя механічныя прыборы і спрабуюць стварыць новыя, але кожны раз усё ідзе наперакасяк — нязграбныя і бесталковыя дзеянні парачкі прыводзяць да яшчэ горшым выніках, чым было спачатку. Усе серыі мультсерыяла кароткія і абмяжоўваюцца адным сюжэтам.

Катэгорыя:Мультсерыялы Чэхаславакіі
Катэгорыя:Сатырычныя мультсерыялы
Альхоўскі

**Альхоўскі** — прозвішча.

## Вядомыя асобы 
* Аляксандр Валяр’янавіч Альхоўскі — расійскі і беларускі грамадзянскі інжынер і архітэктар
* Мікалай Іванавіч Альхоўскі — Герой Савецкага Саюза
Аляксандр Валяр’янавіч Альхоўскі

**Аляксандр Валяр’янавіч Альхоўскі** ( — ) — расійскі і беларускі грамадзянскі інжынер і архітэктар.

## Біяграфія 
### Дзяцінства і адукацыя 
Першапачатковаю адукацыю атрымаў у прыватным рэальным вучылішчы ў Пецярбургу. У 1876 годзе атрымаў у Будаўнічае вучылішча

## Спасылкі 
* Ольховский Александр Валерианович  

Катэгорыя:Архітэктары Расіі
Катэгорыя:Архітэктары Ленінградскай вобласці
Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары Магілёўскай вобласці
Катэгорыя:Архітэктары XIX стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары Польшчы
Катэгорыя:Архітэктары Расійскай імперыі
Відоцкі сельсавет

**Відо́цкі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Дрысенскага раёна Віцебскай вобласці. Цэнтр — вёска Відокі.

Утвораны 20 жніўня 1924 года як **Сухарукаўскі сельсавет** у складзе Асвейскага раёна Полацкай акругі БССР. Цэнтр — вёска Сухарукава. Пасля скасавання акруговай сістэмы з 26 ліпеня 1930 года ў Асвейскім раёне БССР, з 21 чэрвеня 1935 года — Полацкай акругі, з 20 лютага 1938 года — Віцебскай вобласці, з 20 верасня 1944 года — Полацкай вобласці, з 8 студзеня 1954 года — Віцебскай вобласці. 10 мая 1958 года да сельсавета далучана частка скасаванага Асвейскага сельсавета (4 населеныя пункты: Бяляны, Галькаўшчына, Міхаліна і Рагелева), сельсавет перайменаваны ў Відоцкі, цэнтр перанесены ў вёску Відокі. З 8 жніўня 1959 года ў складзе Дрысенскага раёна. 29 снежня 1961 года скасаваны, населеныя пункты перададзены ў адміністрацыйнае падпарадкаванне Асвейскаму пассавету.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Верхнядзвінскага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Асвейскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1961 годзе
Замглайскі пасялковы савет

**Замглайскі пасялковы савет** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка і орган мясцовага самакіравання ў Рыпкынскім раёне Чарнігаўскай вобласці. Цэнтр пасялковага савета — пасёлак гарадскога тыпу Замглай.

## Населеныя пункты 
* Замглай

 

Катэгорыя:Пасялковыя саветы Украіны
Катэгорыя:Адміністрацыйны падзел Рыпкынскага раёна
Флінтстоўны

**«Флінтстоўны»** ()&nbsp;— амерыканскі камедыйны мультсерыял, створаны Вільямам Ганнаю і Джазефам Барбераю ў 1960 годзе. Серыял распавядае пра жыццё Фрэда Флінстоўна і яго сям'і, якая пражывае ў Бедроку () у гратэскавым каменным стагоддзі. Упершыню серыял быў паказаны ў эфіры амерыканскага тэлеканалу American Broadcasting Company 30 верасня 1960 года. У 1966 годзе серыял быў закрыты.

## Спасылкі 
* 
* The Flintstones  на TV.com 

Катэгорыя:Мультсерыялы ЗША
Катэгорыя:Тэлесерыялы на англійскай мове
Катэгорыя:Фільмы 1960 года
Катэгорыя:Сатырычныя мультсерыялы
Катэгорыя:Мультсерыялы-сіткомы
Каханавіцкі сельсавет

**Каха́навіцкі сельсаве́т** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Верхнядзвінскага раёна Віцебскай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — аграгарадок (да 2010 года вёска) Каханавічы.

Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Асвейскага раёна Полацкай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы з 26 ліпеня 1930 года ў Асвейскім раёне БССР, з 21 чэрвеня 1935 года — Полацкай акругі, з 20 лютага 1938 года — Віцебскай вобласці, з 20 верасня 1944 года — Полацкай вобласці, з 8 студзеня 1954 года — Віцебскай вобласці. З 8 жніўня 1959 года ў складзе Дрысенскага раёна, які 25 снежня 1962 года быў перайменаваны ў Верхнядзвінскі раён. 20 мая 1960 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Задзежскага сельсавета і частка скасаванага Каркалецкага сельсавета (21 населены пункт: Азернікі, Бажкі, Барадуліна, Высоцкія, Гаі, Глазкі, Грыбоўцы, Казлоўшчына, Каркалец, Леснікова, Мурзы, Мядзведзі, Мядзведзі 2-я, Навінне, Палыкаўшчына, Піскуны, Плігаўкі, пасёлак торфазавода, Садкоўшчына, Чарняўшчына і Чыстаполле). У 1971 годзе скасаваны вёскі Абразеева і Плігаўка. 26 сакавіка 1973 года ў склад Асвейскага пассавета перададзены вёскі Асёткі, Вышнарава, Дзедзіна і Рубаны. На 1 студзеня 1974 года ў складзе сельсавета 37 населеных пунктаў. 8 красавіка 2004 года ў склад сельсавета з Асвейскага сельсавета перададзены 7 вёсак: Абрамова, Асёткі, Вышнарава, Каменка, Кісялі, Селішча і Стралкі. 26 чэрвеня 2013 года скасаваны вёскі Барадуліна, Кісялі і Сямёнава, 22 мая 2015 года — вёска Маскалёнкі.

Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 1502 чалавекі, з іх 91,1 % — беларусы, 6,1 % — рускія, 1,5 % — украінцы; паводле перапісу 2019 года — 1172 чалавекі.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.


Катэгорыя:Былыя сельсаветы Асвейскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Замошскі сельсавет (Браслаўскі раён)

**Замо́шскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Браслаўскага раёна Маладзечанскай вобласці. Цэнтр — вёска Замошша.

Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Браслаўскага раёна Вілейскай вобласці БССР. З 20 верасня 1944 года ў складзе Полацкай вобласці, з 8 студзеня 1954 года — Маладзечанскай вобласці. 27 сакавіка 1959 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Ахрэмавецкага сельсавета.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Браслаўскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1940 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1959 годзе
Княжынскі сельсавет

**Кня́жынскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Браслаўскага раёна Маладзечанскай вобласці. Цэнтр — вёска Княжына.

Утвораны 16 ліпеня 1954 года ў складзе Браслаўскага раёна Маладзечанскай вобласці БССР шляхам аб’яднання скасаваных Літоўшчынскага і Муражскага сельсаветаў. 27 сакавіка 1959 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Слабодкаўскага сельсавета.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / С. Д. Гриневич и др. — Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Т. 2: (1944―1980 гг.).

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Браслаўскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1954 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1959 годзе
Алэшнянскі сельсавет (Рыпкынскі раён)

**Алэшнянскі сельсавет**  () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка і орган мясцовага самакіравання ў Рыпкынскім раёне Чарнігаўскай вобласці. Цэнтр сельсавета — вёска Алэшня.

## Населеныя пункты 
Сельскаму савету падпарадкаваны чатыры населеныя пункты:
* вёска Алэксандрыўка
* вёска Алэшня
* вёска Грыбава Рудня
* вёска Заводскэ

Катэгорыя:Адміністрацыйны падзел Рыпкынскага раёна
Катэгорыя:Сельскія саветы Украіны
Лета (значэнні)

**Лета**:
* лета — адна з чатырох пор года паміж вясною і восенню
* Возера Лета
* (68) Лета — астэроід
* Латона — у старажытнагрэчаскай міфалогіі — «тытаніда» дачка тытана Кея і Фебы, жонка Зеўса, з якой ён растаўся дзеля Геры, ці яго каханка па-за шлюбам, маці двайнят Апалона і Артэміды
* «Лета» — карціна Джузэпэ Арчымбольда

## Прозвішча 
* Джарэд Лета — амерыканскі акцёр
* Энрыка Лета — італьянскі палітык
Лета (карціна)

**«Лета»** — карціна Джузэпэ Арчымбольда, створаная ў 1573 годзе. Напісана алеем на халсце, мае памер 76 на 63,5.

## Спасылкі 
катэгорыя:Карціны паводле алфавіта
катэгорыя:Карціны 1573 года
Андрэй Віктаравіч Мярзлікін

**Андрэй Віктаравіч Мярзлікін** (; нар. 8 лістапада 1968, Ліпецк, СССР) — расійскі памежнік, Герой Расійскай Федэрацыі (1993). Удзельнік бою на 12-й заставе Маскоўскага пагранатрада.

## Біяграфія і ваенная кар’ера 
Нарадзіўся 8 лістапада 1968 г. у горадзе Ліпецку, рускі па нацыянальнасці. Скончыўшы сярэднюю школу № 17, паступіў у Ліпецкі металургічны інстытут. У 1986 годзе прызваны на тэрміновую вайсковую службу ў Памежныя войскі КДБ СССР. Служыў у Маскве на асобным кантрольна-прапускным пункце ў аэрапорце «Шарамеццева». Падчас тэрміновай службы ў 1987 годзе паступіў у Маскоўскае вышэйшае ваеннае каманднае вучылішча памежных войскаў, якое скончыў у 1992 годзе. Пасля заканчэння вучылішча служыў на Далёкім Усходзе, будучы начальнікам памежнай заставы «Іня». У 1993 годзе пераведзены ў Таджыкістан на пасаду намесніка начальніка 12-й заставы Маскоўскага пагранатрада Групы расійскіх пагранічных войскаў у Таджыкістане.

## Бой 13 ліпеня 1993 года 
13 ліпеня 1993 года 14 груп баевікоў агульнай колькасцю да 250 чалавек з афганскай і таджыкскай тэрыторыі адначасова напалі на 12-ю заставу Маскоўскага пагранатрада. 45 памежнікаў і 3 мотастралкоў прынялі няроўны бой. Лейтэнант Мярзлікін прыняў камандаванне на сябе. У баі загінула больш за палову абаронцаў заставы, становішча пагаршаў недахоп баепрыпасаў, таму Мярзлікін прыняў рашэнне прарывацца да асноўных сіл з акружэння. Вырвацца атрымалася 18 байцам, усе былі або паранены, або кантужаны.

За мужнасць і гераізм, праяўленыя пры выкананні воінскага абавязку, указам Прэзідэнта Расійскай Федэрацыі № 1050 ад 19 ліпеня 1993 года лейтэнанту Мярзлікіну Андрэю Віктаравічу было прысвоена званне Героя Расійскай Федэрацыі.

## Далейшая служба 
У далейшым працягваў службу ў пагранічных войсках РФ.

У званні генерал-маёра выконваў абавязкі намеснік начальніка Упраўлення па абароне канстытуцыйнага ладу і барацьбе з тэрарызмам 2-й службы ФСБ Расіі (г. Пяцігорск).

У кастрычніку 2021 года павышаны да генерал-лейтэнанта.

## Узнагароды 
* Герой Расійскай Федэрацыі (19 ліпеня 1993 года, медаль № 16);
* ордэн «За заслугі перад Айчынай» IV ступені з мячамі;
* 2 ордэны Мужнасці;
* ордэн «За ваенныя заслугі»;
* медалі, у тым ліку:
** медаль ордэна «За заслугі перад Айчынай» II ступені з мячамі,
** медаль «235 гадоў горада Пяцігорск»,
** іншыя медалі.

## Гл. таксама 
* Сяргей Уладзіміравіч Сыч

## Спасылкі 
* Мярзлікін, Андрэй Віктаравіч. Сайт «Героі краіны».

Катэгорыя:Пагранічнікі