open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Андрэй Фёдаравіч Самусеў

{{Ваенны дзеяч
|імя              = Андрэй Фёдаравіч Самусеў
|дата нараджэння  = 05.10.1908
|месца нараджэння = вёска Высокае, , Гомельская вобласць
|дата смерці      = 08.05.1965
|месца смерці     = вёска Высокае, , Гомельская вобласць
|выява            = 
|подпіс           = 
|мянушка          = 
|прыналежнасць    = 
|гады службы      = 1930—1945 (з перарывам)
|званне           = 
|род войскаў      = пяхота
|пасада           = 
|частка           = 
|бітвы            = Вялікая Айчынная вайна
|узнагароды       = {
 
}
{
 
}
|сувязі           = 
|у адстаўцы       = 
}}
**Андрэй Фёдаравіч Самусеў** (1908—1965) — чырвонаармеец Рабоча-сялянскай Чырвонай Арміі, удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза (1943).

## Біяграфія 
Андрэй Самусеў нарадзіўся 5 кастрычніка 1908 года ў вёсцы Высокае (цяпер Рагачоўскі раён Гомельскай вобласці Беларусі). Пасля заканчэння сямі класаў школы працаваў у калгасе. У 1930—1932 і 1939—1940 гадах праходзіў службу ў Рабоча-сялянскай Чырвонай Арміі. У 1941 годзе Самусеў у трэці раз быў прызваны ў армію. З таго ж года — на франтах Вялікай Айчыннай вайны.

Да кастрычніка 1943 года чырвонаармеец Андрэй Самусеў быў мінамётчыкам 685-га стралковага палка   Цэнтральнага фронту. Вызначыўся падчас бітвы за Дняпро. 15 кастрычніка 1943 года Самусеў пераправіўся праз Дняпро у раёне вёскі Каменка Рэпкінскага раёна Чарнігаўскай вобласці Украінскай ССР і прыняў актыўны ўдзел у баях за захоп і ўтрыманне плацдарма на яго заходнім беразе. Асабіста ўдзельнічаў у адбіцці нямецкіх контратак, знішчыўшы некалькі салдат праціўніка.

Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 30 кастрычніка 1943 года за «ўзорнае выкананне баявых заданняў камандавання на фронце барацьбы з нямецкімі захопнікамі і паказаныя пры гэтым мужнасць і гераізм» чырвонаармеец Андрэй Самусеў быў удастоены высокага звання Героя Савецкага Саюза з уручэннем ордэна Леніна і медалі «Залатая Зорка» за нумарам 1600.

Пасля заканчэння вайны Самусеў быў дэмабілізаваны. Пражываў і працаваў на радзіме, пасля заканчэння курсаў старшыняў калгасаў працаваў па спецыяльнасці. Памёр 8 мая 1965 года.

Быў таксама узнагароджаны ордэнам Чырвонай Зоркі і шэрагам медалёў.

## Літаратура 
* 
* Навечно в сердце народном. 3-е изд., доп. и испр. Минск, 1984.
* 

Катэгорыя:Ваенныя СССР
Катэгорыя:Удзельнікі бітвы за Дняпро
Марына Віктараўна Паханава

**Марына Віктараўна Паханава** (нар. ) — беларуская хакеістка (хакей на траве). Кандыдат у майстры спорту Беларусі.

## Біяграфія 
На ранніх этапах праходзіла падрыхтоўку ў СДЮШАР «Тэмп» г. Орша, трэнеры — С. В. Белавусава, А. А. Сергіенка. У наш час асабісты трэнер — С. Р. Каграманян. Выступае за МАК «Вікторыя» і .

## Спасылкі 
* Склад жаночай нацыянальнай і зборнай каманд Рэспублікі Беларусь па хакеі на траве на 2016 год 

Катэгорыя:Хакеісты на траве Беларусі
Катэгорыя:Кандыдаты ў майстры спорту Беларусі
Пётр Сідаравіч Сінчукоў

**Пётр Сідаравіч Сінчукоў** (1920—1987) — маёр Савецкай Арміі, удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза (1945).

## Біяграфія 
Пётр Сінчукоў нарадзіўся 11 ліпеня 1920 года ў Прудку пад Гомелем. Пасля заканчэння дзевяці класаў школы працаваў рахункаводам. У студзені 1940 года Сінчукоў быў прызваны на службу ў Рабоча-сялянскую Чырвоную Армію. У 1943 годзе ён скончыў Тамбоўскую ваенную авіяцыйную школу лётчыкаў. З снежня таго ж года — на франтах Вялікай Айчыннай вайны.

Да сакавіка 1945 года гвардыі старшы лейтэнант Пётр Сінчукоў камандаваў звяном 75-га гвардзейскага штурмавога авіяпалка 1-й гвардзейскай штурмавой авіядывізіі 1-й паветранай арміі 3-га Беларускага фронту. Да таго часу ён здзейсніў 119 баявых вылетаў на штурмоўку вялікіх колькасцей баявой тэхнікі і жывой сілы праціўніка, нанёсшы яму вялікія страты.

Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 19 красавіка 1945 года за «адвагу і мужнасць, паказаныя пры нанясенні бомбавых і штурмавых удараў па праціўніку» гвардыі старшы лейтэнант Пётр Сінчукоў быў удастоены высокага звання Героя Савецкага Саюза з уручэннем ордэна Леніна і медалі «Залатая Зорка» за нумарам 6213.

Пасля заканчэння вайны Сінчукоў працягнуў службу ў Савецкай Арміі. У 1954 годзе ён скончыў Ваенна-паветраную акадэмію. У 1956 годзе ў званні маёра Сінчукоў быў звольнены ў запас. Вярнуўся ў Гомель. Памёр 10 кастрычніка 1987 года.

Быў таксама ўзнагароджаны трыма ордэнамі Чырвонага Сцяга, ордэнам Аляксандра Неўскага, двума ордэнамі Айчыннай вайны 1-й ступені і шэрагам медалёў.

## Памяць 
* Стэла ў гонар П. С. Сінчукова ўстаноўлена на Алеі Герояў у Гомелі (вул. Савецкая).

## Літаратура 
* 
* 
* *Дриго С. В.* За подвигом — подвиг. — Калининградское кн. изд., 1984.
* *Королёв В. О.* Гвардейцы первой штурмовой. — М.: Воениздат, 1980.
* Навечно в сердце народном. 3-е изд., доп. и испр. — Минск, 1984.

## Спасылкі 
* 
* Сінчукоў Пётр Сідаравіч  // Сайт Гомельскага гарадскога выканаўчага камітэта
* Праект «Память народа» 

Катэгорыя:Лётчыкі Вялікай Айчыннай вайны
Крысціна Юр’еўна Кібкова

{{Спартсмен
 |імя                  = 22px Крысціна Кібкова
 |выява                = 
 |шырыня               = 
 |апісанне выявы       = 
 |пол                  = жаночы
 |поўнае імя           = Крысціна Юр'еўна Кібкова
 |арыгінал імя         = 
 |мянушкі              = 
 |грамадзянства        = 
 |спецыялізацыя        = Хакей на траве
 |клуб                 = КХТ «Мінск»
 |дата нараджэння      = 17.08.1989
 |месца нараджэння     = 
 |дата смерці          = 
 |месца смерці         = 
 |года кар'еры         = 
 |рабочы бок           = 
 |трэнеры              = М. Я. Санкавец
 |рост                 = 
 |вага                 = 
 |медалі               = 
{ style="background: transparent"

}
 |вікісховішча         = 
}}

'''Крысціна Юр'еўна Кібкова''' (нар. ) — беларуская хакеістка (хакей на траве). Майстар спорту Беларусі міжнароднага класа.

## Біяграфія 
На ранніх этапах праходзіла падрыхтоўку ў СДЮШАР г. Смалявічы, трэнер — С. Р. Каграманян. Затым асабісты трэнер — М. Я. Санкавец. Выступала за КХТ «Мінск» і .

## Спасылкі 
* Склад жаночай нацыянальнай і зборнай каманд Рэспублікі Беларусь па хакеі на траве на 2016 год 

Катэгорыя:Хакеісты на траве Беларусі
Катэгорыя:Майстры спорту Беларусі міжнароднага класа
Мікрагравітацыя

**Мікрагравітацыя** — стан, у якім паскарэнне, выкліканае гравітацыяй, вельмі нязначна, сама сіла гравітацыі не змяняецца. Існуюць тры спосабы дасягнуць гэтага стану — такія ж, як і для дасягнення бязважкасці:
# выдаленне цела на дастатковую адлегласць ад паверхні Зямлі ў адкрыты космас для аслаблення гравітацыйнага ўздзеяння іншых цел;
# падзенне цела;
# кручэнне цела вакол аб'екта, які валодае гравітацыяй.
Напрыклад, на Міжнароднай касмічнай станцыі усё целы знаходзяцца ў стане мікрагравітацыі, таму што неаднароднасць гравітацыйнага поля Зямлі і іншыя з'явы ствараюць паскарэнні, якія дасягаюць значэнняў 10-3...10-1 g.

Стан чыстай бязважкасці, калі вага цела (адсутнасць перагрузкі) у дакладнасці раўна нулю, цяжка дасягнуць, таму што складана кампенсаваць такія з'явы, як ўдары мікраметэарытаў, перамяшчэння паветра і паліва ўнутры касмічнага карабля, неаднароднае прыцягненне ўласна касмічнага карабля.

Катэгорыя:Гравітацыя
Катэгорыя:Касманаўтыка
Сельскія населеныя пункты Беларусі

У Рэспубліцы Беларусь крытэрыі для катэгорый населеных пунктаў вызначаюцца Законам Рэспублікі Беларусь ад 5 мая 1998 года № 154-З «Аб адміністрацыйна-тэрытарыяльным ладзе Рэспублікі Беларусь».

Да катэгорыі сельскіх населеных пунктаў адносяцца:

* **аграгарадкі** — добраўпарадкаваныя населеныя пункты з вытворчай і сацыяльнай інфраструктурай для забеспячэння дзяржаўных мінімальных сацыяльных стандартаў для іх насельніцтва і жыхароў прылеглых тэрыторый;
* **пасёлкі**, **вёскі** — населеныя пункты з вытворчай і сацыяльнай інфраструктурай, не аднесеныя да аграгарадкоў;
* **хутары** — населеныя пункты, не аднесеныя да аграгарадкоў, вёсак альбо пасёлкаў.

## Карта размяшчэння найбольшых сельскіх населеных пунктаў Беларусі 
Сельскія населеныя пункты з насельніцтвам:

## Колькасць сельскіх населеных пунктаў і іх жыхароў 
На 14 кастрычніка 2009 года (перапіс насельніцтва) ў Беларусі налічвалася 23&nbsp;549 сельскіх населеных пунктаў, у тым ліку:

На 1 студзеня 2016 быў ужо толькі 23&nbsp;201 сельскі населены пункт.

## Спіс найбольшых сельскіх населеных пунктаў Беларусі 
Назвы лацініцай у спісе прыводзяцца адпаведна з афіцыйнымі нацыянальнымі і міжнароднымі правіламі транслітарацыі.

## Галерэя 

Файл:Царква Св.Еўфрасiнi ў вёсцы БАРОЎКА.jpg|Бароўка
Файл:Царква Аляксандра Неускага (1854 г).jpg|Верцялішкі
Файл:Дзівін. Царква Раства Прасв. Багародзіцы.jpg|Дзівін
Файл:Lesnoi (Minsk distr).JPG|Лясны
|Пакалюбічы
Файл:Ходосы.Дом культуры.jpg|Ходасы

## Гл. таксама 
* Сельскія населеныя пункты Брэсцкай вобласці
* Сельскія населеныя пункты Віцебскай вобласці
* Сельскія населеныя пункты Гомельскай вобласці
* Сельскія населеныя пункты Гродзенскай вобласці
* Сельскія населеныя пункты Магілёўскай вобласці
* Сельскія населеныя пункты Мінскай вобласці
* Гарады Беларусі
* Пасёлкі гарадскога тыпу Беларусі

## Зноскі
Яшчылан

**Яшчылан** ( — літ. «зялёныя камяні») — былы горад цывілізацыі мая.

## Агульныя звесткі 
Размешчаны на рацэ Усумасінце на тэрыторыі сучаснага штата Ч’япас у Мексіцы. Яшчылан вядомы вялікай колькасцю скульптур.

У старажытнасці горад, відаць, называўся Ісанканак (*Izancanac*). Часам упамінаецца пад назвамі Менчэ (*Menché*) і «горад Ларыяра» (*Ciudad Lorillard*) у гонар П’ера Ларыяра, які фінансаваў экспедыцыю па землях цывілізацыі мая.

## Архітэктура 
Яшчылан вядомы сваёй манументальнай архітэктурай і прыгожай скульптурай. Менавіта гэта прыцягвае да яго турыстаў. У цэнтры Яшчылана размяшчаліся некалькі плошчаў і акропаль. У цэлым у цэнтры горада было да 160 будынкаў.
Аб раннекласічным абліччы Яшчылана амаль нічога не вядома, самым раннім вядомым манументам Яшчылана з’яўляецца Стэла 27, яна была пастаўлена прыкладна 18 кастрычніка 514 года царом Таб-Баламам I і адноўлена ў позні класічны перыяд.
Стэла 27 з’яўляецца ўнікальным прыкладам аднаўлення пашкоджанай раней стэлы ў познекласічны перыяд.

Яшчылан быў важным горадам цывілізацыі мая ў класічны перыяд і дамінаваў у вобласці Усумасінты, падпарадкаваўшы сабе такія гарады, як Банампак (*Царства Шукальнах*). Працяглы час быў сапернікам горада П’едрас-Неграс на тэрыторыі сучаснай Гватэмалы і некаторы час — таксама Тыкаля.

Сапернічаў з Паленке, супраць якога вёў вайну ў 654 годзе.

## Сучасны Яшчылан 
Першае сучаснае ўпамінанне пра руіны змяшчаецца ў паведамленні Хуана Галінды 1833 года. Вывучэнне горада пачалося ў апошнія гады XIX ст., калі ўпершыню былі апублікаваны яго зарысоўкі і фатаграфіі.

Доступ да Яшчылана ўскладнены — да нядаўняга часу ў радыусе 150 км ад яго не існавала шашэйных дарог. Да горада можна было дабрацца толькі на лодцы або на невялікім самалёце. З тых часоў, як у 1990-я гады мексіканскі ўрад пабудаваў шашу ўздоўж мяжы з Гватэмалай, Яшчылан сталі наведваць турысты. Існуюць два маршруты. Першы: ад Паленке па Паўднёвай прыгранічнай шашы да Чанкалы, адтуль павярнуць на Франтэра-Карасаль, размешчаную побач з Яшчыланам і далей па рацэ Усумасінце. Другі: самалётным рэйсам з Паленке, Акасінга ці Камітана.

Файл:20041229-Dintel 53 Yaxchilán (Museo Nacional de Antropología) MQ.jpg|Дэталь сцяны № 53, Нацыянальны музей антрапалогіі ў Мехіка
Файл:YaxchilanDivineSerpent.jpg|Дэталь сцяны з выяваю Кукулькана.
Файл:Yaxchilán lintel.jpg|

## Зноскі 
## Літаратура 
* *Yaxchilan, The Design of a Maya Ceremonial City*, de Carolyn E. Tate, University of Texas Press, Austin, 1992. ISBN 0-292-77041-3
* М. Стюфляев. История царств майя. 2010—2011, эл. издание // http://mesoamerica.narod.ru: Царство Па’чан (Йашчилан)

## Спасылкі 
* 
* Proyecto La Pintura Mural Prehispánica en México, IIE, UNAM

Катэгорыя:Археалагічныя аб’екты ў Мексіцы
Катэгорыя:Гарады мая
Катэгорыя:Ч’япас
ФК Осіек

**«Осіек»** () — харвацкі футбольны клуб з аднайменнага горада. Заснаваны 27 лютага 1947 года.

## Дасягненні 
* **Кубак Харватыі:**
** **Уладальнік (1):** 1998/99
** **Фіналіст (1):** 2011/12

## Вядомыя футбалісты 
* Любка Петравіч

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт 

Осіек
Осіек
Сяргей Міхайлавіч

Вялікі князь **Сяргей Міхайлавіч** (, маёнтак Баржом, Тыфліская губерня — , пад Алапаеўскам, Пермская губерня) — пяты з шасці сыноў вялікага князя Міхаіла Мікалаевіча і Вольгі Фёдараўны, унук Мікалая I; генерал-ад’ютант (1908), генерал ад артылерыі (1914), палявы генерал-інспектар артылерыі пры Вярхоўным Галоўнакамандуючым (1916—1917), член Савет дзяржаўнай абароны (1905—1908).

## Літаратура 
* *Кузьмин Ю. А.* Российская императорская фамилия 1797—1917. Биобиблиографический справочник. — : Дмитрий Буланин, 2005. — С. 322—324. — ISBN 5-86007-435-2.
* *Миллер Л.* Святая мученица Российская Великая княгиня Елизавета Феодоровна. — : Паломник, 2006. — 266 с.
* 
* Биография на сайте «Русская императорская армия» 

Катэгорыя:Вялікія князі Расійскай імперыі
Катэгорыя:Генерал-ад’ютанты (Расійская імперыя)
Катэгорыя:Загінулі ў Грамадзянскую вайну ў Расіі
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Самцхе-Джавахеці
Катэгорыя:Памерлі ў Свярдлоўскай вобласці
Месквакі

**Месквакі** (саманазва: *Meshkwahkihaki *, літаральна «з чырвонай зямлі»), таксама вядомыя як **фокс** (ад  «ліса») — алганкінскі народ, карэнныя насельнікі ЗША. Жывуць пераважна ў штатах Аява, Місуры, Небраска, Канзас і Аклахома. Агульная колькасць (2000 г.) — каля 4 206 чал.

Паводле легенд саміх месквакі, іх продкі ў старажытнасці былі вылеплены з гліны і прыйшлі на ўсход Паўночнай Амерыкі, калі ратаваліся ад голаду. Да пачатку XVII ст. яны насялялі берагі ракі Святога Лаўрэнція і паўночна-усходні бераг возера Антарыа. Вайна з іракезамі моцна саслабіла гэты народ. Але ў XVII ст. алганкінскія плямёны здолелі адсунуць іракезаў на поўдзень дзякуючы падтрымцы з боку французаў. Месквакі перасяліліся на ўсход сучаснага Мічыгана, дзе кантралявалі гандаль паміж французскімі калоніямі Канады і Місісіпі. Французы памылкова называлі іх «лісамі» () па найменню татэма аднаго з родаў.
 
У пачатку XVIII ст. імкненне французаў усталяваць на землях месквакі свае ваенныя ўмацаванні прывяло да працяглага канфлікту. У 1714 г. армія французаў і іх саюзнікаў-індзейцаў узяла ў аблогу ўмацаванае паселішча місквакі на тэрыторыі Вісконсіна, аднак з-за адчайнага супраціву была вымушана адступіць са значнымі стратамі. У 1721 г. Людовік XV аддаў загад знішчыць усіх месквакі. У 1730—1734 гг. французы і іх саюзнікі здолелі падзяліць адзінае апалчэнне супернікаў і пачалі спусташэнне іх вёсак. Да 1735 г. рэшткі атрадаў месквакі і саюзных ім саўк мігрыравалі на тэрыторыю Аява. Пасля 1830 г. — далей на захад.

Традыцыйнымі заняткамі месквакі былі земляробства, паляванне і гандаль. У канцы XIX — XX ст. сярод іх вылучыўся пласт дробных прадпрымальнікаў. Мужчыны-месквакі падтрымлівалі ваяўнічыя традыцыі свайго народа і служылі ў арміі ЗША, у тым ліку падчас II Сусветнай вайны. У нашы дні месквакі і саўк, што жывуць у рэзервацыях, таксама займаюцца абслугоўваннем турыстычных аб’ектаў.

## Спасылкі 
* Official website of the Sac and Fox Tribe of the Mississippi in Iowa/Meskwaki Nation 
* Fox (Meskwaki) Tribe: Facts, Clothes, Food and History
* Meskwaki Culture and History 
* 1730 — 1734: Ending the Fox Wars 

Катэгорыя:Алганкіны
Катэгорыя:Народы ЗША
Арсеній Іванавіч Нясмелаў

**Арсеній Нясмелаў** (апраўдныя імя і прозвішча **Арсеній Іванавіч Мітрапольскі**, інш. псеўданімы — *А. Н-ов*, *А. Н-лов*, *А. Арсеньев*, *Н. Арсеньев*, *Арсений Бибиков*, *Сеня Смелов*, *Николай Дозоров*, *Н. Рахманов*, *Анастигмат*, *Тётя Розга*, *Не-пыли*; 8 (20) чэрвеня 1889, Масква — 6 снежня 1945, с.  Прыморскага краю, турма для перасыльных) — расійскі паэт, празаік, журналіст.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Паэты Кітая
Катэгорыя:Паэты Расіі
Катэгорыя:Пісьменнікі Кітая
Катэгорыя:Рускамоўныя пісьменнікі XX стагоддзя
Катэгорыя:Рускамоўныя паэты
Катэгорыя:Удзельнікі Першай сусветнай вайны
Катэгорыя:Удзельнікі Грамадзянскай вайны ў Расіі
Катэгорыя:Постаці Белага руху
Катэгорыя:Рэпрэсаваныя савецкай уладай
Катэгорыя:Асобы, вядомыя пад літаратурнымі псеўданімамі
Катэгорыя:Рускі фашызм
Катэгорыя:Памерлі ад інсульту
Міхаіл Аляксеевіч Маткоўскі

**Міхаіл Аляксеевіч Маткоўскі** (1903, Санкт-Пецярбург — 1968) — дзеяч Белай эміграцыі, Бюро па справах расійскіх эмігрантаў і адзін са стваральнікаў Расійскай фашысцкай партыі.

## Спасылкі 
* Русский Харбин
* Интервью

Катэгорыя:Рускі фашызм
Леў Паўлавіч Ахоцін

**Леў Паўлавіч Ахоцін** (1911, Чыта — 1948, Хабараўскі край) — член Вярхоўнага Савета Усерасійскай фашысцкай партыі, створанай эмігрантамі ў Маньчжурыі.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў Чыце у сям’і вайскоўца. У 1916 годзе бацька Л. П. Ахоціна — паручнік Ахоцін П. памёр. Маці Л. П. Ахоціна — Надзея Міхайлаўна ў 1919 годзе выйшла замуж за начальніка пляцоўкі чыцінскай паліцыі Аляксандра Пятровіча Мельнікава. У жніўні 1920 года сям’я эмігравала з РСФСР у Маньчжурыю.

У Харбіне ў 1932 годзе Л. П. Ахоцін упершыню ўбачыў К. У. Радзаеўскага падчас даклада ў Рускім клубе. У канцы 1933 годзе, быўшы студэнтам Харбінскага педагагічнага інстытута, уступіў у Рускую фашысцкую партыю і заставаўся яе членам да 1943 года. У 1934 годзе адбылося асабістае знаёмства Ахоціна з Радзаеўскім.

З 1935 года быў справаводам, а потым начальнікам канцылярыі УФП. У канцы 1936 года прызначаны начальнікам арганізацыйнага аддзела УФП. Жонка Ахоціна — Ніна Рыгораўна узначальвала Расійскі Жаночы Фашысцкі Рух.

Ахоцін з 1937 па 1943 год уваходзіў у склад Вярхоўнага Савета УФП.

7 верасня 1945 года Ахоцін быў арыштаваны супрацоўнікамі савецкай ваеннай контрвыведкі, а праз год асуджаны на адным працэсе з атаманам Рыгорам Сямёнавым, Канстанцінам Радзаеўскім і іншымі. Быў асуджаны на 15 гадоў катаржных работ.

Памёр у 1948 годзе на лесапавале ў Хабараўскім краі, адбыўшы там у зняволенні два гады з пятнаццаці.

## Літаратура 
* Окороков А. В. Фашизм и русская эмиграция (1920—1945 гг.). — М.: Руссаки, 2002. — 593 с. — ISBN 5-93347063-5.
* Родзаевский К. В. Завещание русского фашиста. — М.: ФЭРИ-В, 2001. — 512 с. — ISBN 5-94138-010-0.
* Смирнов А. А. Казачьи атаманы. — М.: Олма-пресс, 2002. — 544 с. — ISBN 5-224-03964-9.
* Стефан Д. Русские фашисты: Трагедия и фарс в эмиграции, 1925—1945 = The Russian Fascists: Tragedy and Farce in Exile, 1925—1945. — М.: Слово, 1992. — 441 с. — ISBN 5-85050-314-5.
* John J. Stephan. The Russian Fascists: Tragedy and Farce in Exile, 1925—1945. — New York: Harper & Row, 1978. — 450 p. — ISBN 0-06-014099-2.

Катэгорыя:Рускі фашызм
Катэгорыя:Памерлі ў месцах пазбаўлення волі
Катэгорыя:Рускія нацыяналісты
Катэгорыя:Рускія эмігранты першай хвалі ў Кітаі
Брытанская антарктычная экспедыцыя (1839—1843)

**Брытанская антарктычная экспедыцыя 1839—1843 гадоў** праходзіла пад камандаваннем Джэймса Роса на караблях «Эрэбус» і «Тэрор». Экспедыцыя тройчы перасякала Паўднёвы палярны круг, дасягнутыя вынікі не былі перасягнуты да пачатку стагоддзя. Апошняя палярная экспедыцыя, здзейсненая на ветразевых суднах. Даследаванні Антарктыкі пасля Роса аднавіліся толькі праз 30 гадоў.

## Літаратура 
* 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Антарктычныя экспедыцыі
Паўхатан (правадыр)

**Паўхатан** (; каля 1545 - 1618 гг.) — вярхоўны правадыр індзейскай канфедэрацыі паўхатан, арганізатар барацьбы супраць каланіяльнай экспансіі Англіі ў Паўночнай Амерыцы, бацька Пакахонтас.

Пра маладыя гады Паўхатана не вядома. Паводле запісаў Джона Сміта, ён стаў вярхоўным правадыром канфедэрацыі з 6 алганкінскіх плямёнаў, што жылі каля Чэсапікскага заліва. Да 1607 г. канфедэрацыя ўключала ўжо 30 плямёнаў і займала тэрыторыю каля 200 000 км². Пасля сустрэчы ў снежні 1607 г. Джон Сміт апісваў яго як высокага зграбнага мужчыну з нібы сівымі валасамі каля 60 гадоў, што меў вялікую пашану сярод індзейцаў. "Тое, што ён загадвае, яны не могуць аслухацца нават у дробязях", — заўважаў ён. 

Пасля заснавання англійскай калоніі Джэймстаўн на землях паўхатан вярхоўны правадыр прапанаваў перасяленцам мір і даў дазвол на занятак земляробствам. Дапамога з боку індзейцаў адыграла значную ролю ў першыя гады выжывання калоніі. У 1608 г. каланісты перадалі Паўхатану падарункі, а таксама арганізавалі цырымонію яго каранацыі. Паўхатан ледзь не сапсаваў яе, калі адмовіўся ўкленчыць, каб атрымаць карону, бо жадаў заставацца вышэй за астатніх. 

У лістападзе 1609 г. паміж індзейцамі і каланістамі пачаўся канфлікт. Ён скончыўся толькі ў 1614 г. пасля паланення Пакахонтас, роднай дачкі Паўхатана. Пакахонтас прыняла хрысціянства і абрала шлюб з англійскім прадпрымальнікам Джонам Рольфам. У 1617 г. яна разам з мужам выправілася ў Англію, дзе захварэла і памерла. 

Паўхатан памёр увесну 1618 г. 

## Спасылкі 
* biography.com
* encyclopediavirginia.org

Катэгорыя:Алганкіны
Катэгорыя:Гісторыя трынаццаці калоній
Апостал (Скарына)

**Апостал** («*Книга деания и послания апостольская, зовемая Апостал*») — віленскае выданне Скарыны, якое выйшла ў свет у сакавіку 1525 года. Апостал — апошняе вядомае друкаванае выданне Скарыны.

## Змест кнігі 
Выданне пачынаецца тытульным лістом, пасля ідзе прадмова («*Деания светых апостолъ книгъ предмова*», пасля якой змешчаны кнігі Дзеянняў Апосталаў, лісты апосталаў і лісты апостала Паўла, да іх таксама напісаны прадмовы. У канцы лістоў даецца агульнае пасляслоўе, а таксама тэкст пра ўжыванне ў выданні чырвонага колеру. Пасля ідуць службовыя раздзелы: «*Соборнікъ двунадесять месяц*», «*Пятдесятница*», «*Четырдесятница*».

## Друкарскія асаблівасці выдання 
Кніга выдадзена на царкоўнаславянскай мове са шматлікімі лексічнымі і граматычнымі асаблівасцямі старабеларускай мовы. Адной з крыніц перакладу лічыцца Чэшская Біблія 1506 года. Некаторыя цяжкія для разумення словы вытлумачаны на палях. Кожная частка выдання мае прадмову, напісаная кніжным стылем старабеларускай мовы. У 22 прадмовах Скарына раскрывае маральна-этычную праблематыку і духоўную дасканаласць чалавека. Прадмовы, у параўнанні з прадмовамі да іншых кніг Бібліі, маюць больш царкоўна-рэлігійны характар. Фармат выдання — у адну восьмую аркуша, такі фармат быў зручным для шырокага карыстання. Аб’ём выдання — 351 аркуш, якія сабраныя ў 45 сшыткаў. Сігнатура адсутнічае. Фаліяцыя на верхнім баку аркуша ўверсе справа. Выданне мае 2 тытульных ліста. Асноўныя раздзелы лістоў і Саборніка пачынаюцца спускавой паласой, рубрыкацыя выяўлена арнаментальнымі сродкамі. У Дзеяннях віньеткі папярэднічаюць раздзелам, перад якімі змешчаны анатацыі. Набор выкананы ў 10 радкоў вышынёй 53 мм, на паласе — 20 радоў. Апостал надрукаваны 2 фарбамі: другая фарба (кінавар) выкарыстоўваецца для выяўлення рубрыкацыі і аблягчэння карыстання кнігаю. Чырвонай фарбаю надрукаваныя: агульны загаловак кнігі на тытульным лісце і назва першага раздзела, указанні на бакавых палях дзён тыдня, ініцыялы на тытульным лісце, віньеткі-канцоўкі. Выданне не мае ілюстрацый, аднак у ёй вялікая колькасць заставак, канцовак, гравіраваных буквіц.

Захавалася 10 асобнікаў Апостала.

## Літаратура 
* Францыск Скарына і яго час: Энцыкл. давед./ Беларус. Сав. Энцыклапедыя; Рэдкал. І. П. Шамякін (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелСЭ, 1988. — 608 с.: іл. ISBN 5-85700-003-3

## Спасылкі 
* Тэкст на партале «Библия онлайн»

Катэгорыя:Францыск Скарына
Катэгорыя:Кнігі паводле алфавіта
Катэгорыя:XVI стагоддзе ў Вільні
Катэгорыя:1525 год у Еўропе
Катэгорыя:Біблія Францыска Скарыны
5-я армія

Назву *Пя́тая а́рмія* мелі:
* воінскае аб’яднанне сухапутных сіл Аўстра-Венгрыі падчас Першай сусветнай вайны
* воінскае аб’яднанне Германскай імперскай арміі падчас Першай сусветнай вайны
* воінскае аб’яднанне Трэцяга рэйху падчас Другой сусветнай вайны
* воінскае аб’яднанне Рускай імператарскай арміі падчас Першай сусветнай вайны
* воінскае аб’яднанне Рабоча-сялянскай Чырвонай арміі падчас Другой сусветнай вайны
* воінскае аб’яднанне ў складзе ўзброеных сіл Францыі
5-я армія (Расійская імперыя)

**5-я а́рмія** (5*А*) — агульнавайсковае аператыўнае аб'яднанне (першага і другога фарміравання), злучэнняў, частак Рускай імператарскай арміі падчас першай сусветнай вайны.

## Склад 
Палявое ўпраўленне (штаб 5*А*) было ўтворана ў ліпені 1914 года пры штабе Маскоўскай вайсковай акругі. На канец 1917 года штаб арміі размяшчаўся ў Дзвінску. Ліквідаваны ў пачатку 1918 года.

Склад арміі ў ліпені 1914 года:
* XXV армейскі корпус
* XIX армейскі корпус
* V армейскі корпус
* XVII армейскі корпус
Да 5 жніўня 1914 года *5-я* армія знаходзілася ў складзе Паўднёва-Заходняга фронту.

У чэрвені 1915 года ў сувязі з пагрозай германскага наступу на гарады Мітава, Вільні, са злучэнняў і частак, якія знаходзіліся ў Рыга — Шавельскім раёне, была сфарміравана 5-я армія (другога фарміравання), а злучэнні і часці 5-й арміі (першага фарміравання) перададзены ва 2-ю армію.

На канец 1917 года армія мела ў сваім складзе:
* XIV армейскі корпус
* XVII армейскі корпус
* XIX армейскі корпус
* XXVII армейскі корпус
* XXXVII армейскі корпус
* XLV армейскі корпус
* I кавалерыйскі корпус

## У складзе 
Першае фарміраванне:
* Паўднёва-Заходняга фронту (ліпень — верасень 1914)
* Паўночна-Заходняга фронту (верасень 1914 — чэрвень 1915)
Другое фарміраванне:
* Паўночна-Заходняга фронту (чэрвень — жнівень 1915)
* Паўночнага фронту (жнівень  1915 — пачатак 1918)

## Баявыя дзеянні 
У перыяд Першай сусветнай вайны армія прыняла ўдзел у няўдалай наступальнай аперацыі па прарыву эшаланаванай абароны праціўніка — Нарачанскай аперацыі Паўночнага і Заходняга франтоў з 5 па 17 сакавіка 1916 года. 8-12 сакавіка армія наносіла ўдар сіламі 13-га, 28-га і 37-га армейскіх карпусоў (дзве ўдарныя групы пад камандаваннем генералаў І. К. Гандурына і У. А. Слюсарэнка) ад Якабштата на Панявеж. Прарваць абарону ворага рускія войскі не змаглі. Страты 5-й арміі дасягнулі 38 тыс.чал.

## Камандуючыя 
* 19.07.1914—14.01.1915 — генерал ад кавалерыі Павел Адамавіч Плеве
* 14.01.1915—08.06.1915 — генерал ад інфантэрыі Аляксей Яўграфавіч Чурын
* 08.06.1915—06.12.1915 — генерал ад кавалерыі Павел Адамавіч Плеве
* 06.12.1915—30.01.1916 — генерал ад інфантэрыі Уладзіслаў Напалявонавіч Клямбоўскі
* 30.01.1916—06.02.1916 — генерал ад інфантэрыі Аляксей Мікалаевіч Курапаткін
* 21.02.1916—04.08.1916 — генерал ад кавалерыі Васіль Іосіфавіч Гурко
* жнівень 1916 ЧВА К1*А*, генерал ад інфантэрыі Уладзімір Аляксеевіч Слюсарэнка
* 14.08.1916—27.04.1917 — генерал ад кавалерыі Абрам Міхайлавіч Драгаміраў
* 29.04.1917—09.09.1917 — генерал ад інфантэрыі Юрый Нікіфаравіч Данілаў
* 09.09.1917—13.11.1917 — генерал-лейтэнант Васіль Георгіевіч Болдыраў
* 13.11.1917 — 01.1918 — генерал-лейтэнант Яўхім Рыгоравіч Суханаў
* з 01.1918 — генерал-маёр Артур Аўгуставіч Зальф

## Літаратура 
* 
* Военный энциклопедический словарь. М., Военное издательство, 1984. Галицийская битва 1914, с. 178; Галич-Львовская операция 1914, с. 178; Люблин-Холмская операция, с. 411; Юго-Западный фронт 1914-1917, с. 838; 
* 
* http://firstww.narod.ru/rus/lublin.html Сайт Web creation. Битвы во время Галицийской операции. 5-й русской армии (25-й, 19-й, 5-й, 17-й корпуса)

Катэгорыя:Арміі Расіі ў часы Першай сусветнай вайны
6-я армія (Расійская імперыя)

**6-я а́рмія** — агульнавайсковае аператыўнае аб'яднанне Узброеных сіл Расійскай імперыі падчас Першай сусветнай вайны.

У літаратуры называлася (называецца) як: **Асобная армія № 6**, **Петраградская армія**; **6-я палявая армія**.

Скарочанае найменне — 6 АА, 2-е фарміраванне — 6 А.

## Гісторыя 
### Асобная армія (першае фарміраванне) 
Палявое ўпраўленне (штаб *6 АА*) было створана ў ліпені 1914 года пры штабе Пецярбургскай ваеннай акругі. Камандуючаму войскамі *асобнай арміі* былі падпарадкаваныя камандуючы Балтыйскім флотам і галоўны начальнік Пецярбургскай (з жніўня 1914 года — Петраградскай) ваеннай акругі. У красавіку 1915 года ўпраўленне *Асобнай арміі №&#x20;6* было перафармавана з выкарыстаннем асабістага складу скасаванага Штаба Петраградскай ваеннай акругі. У задачу *Асобнай арміі* ўваходзіла ахова ўзбярэжжа Балтыйскага і Белага мораў, а таксама подступаў да сталіцы імперыі. 

З жніўня 1915 па снежань 1916 года 6-я армія ўваходзіла ў склад Паўночнага фронту. Пасля перакідання кіравання арміі ў Румынію, злучэнні і часткі *6-й арміі першага фарміравання* былі ўключаны ў склад вайсковых аб’яднанняў Паўночнага фронту.

### Палявая армія (другое фарміраванне) 
З утварэннем у снежні 1916 года Румынскага фронту, кіраванне *6-й Асобнай арміі* было перакінута ў Румынію, у склад Румынскага фронту, і падвергнулася перафарміраванню па штатам палявой (франтавой, неасобнай) арміі. У склад зноў створанай 6-й арміі ўвайшлі злучэнні і часткі расфармаванай Дунайскай арміі. На канец 1917 года штаб 6-й арміі размяшчаўся ў Болградзе (ліквідаваны ў пачатку 1918 года).

У лістападзе 1917 года членам салдацкага камітэта 6-й арміі быў абраны Катоўскі, які далучыўся да левых эсераў. Затым Катоўскі, з адданым яму атрадам (бандай) рэвалюцыйных салдат, быў упаўнаважаны Румчарадам наводзіць «новы парадак» у Кішынёве і яго ваколіцах.

## Склад 
У пачатку вайны ў склад *арміі* ўваходзілі:
* Палявое ўпраўленне (штаб *6 ОА*)
* Балтыйскі флот
* Войскі СПбВА (пазней, СПА)
* Часткі армейскага падпарадкавання.
На канец 1917 года *армія* мела ў сваім складзе:
* Палявое ўпраўленне
* IV армейскі корпус
* VII армейскі корпус
* XLVII армейскі корпус
* IV Сібірскі армейскі корпус

## Камандуючыя 
Камандуючым войскамі *6-й асобнай арміі* і *6-й палявой арміі* былі:
* 19.07.1914—21.06.1915 — генерал ад артылерыі Канстанцін Пятровіч Фан-дэр-Фліт
* 30.06.1915—18.08.1915 — генерал ад інфантэрыі Мікалай Уладзіміравіч Рузскі 
* 20.08.1915—20.03.1916 — генерал ад інфантэрыі Аляксей Яўграфавіч Чурын
* 20.03.1916—12.12.1916 — генерал ад інфантэрыі Уладзімір Мікалаевіч Гарбатоўскі
* 12.12.1916—11.1917 — генерал ад кавалерыі Апанас Андрэевіч Цурыкаў 
* 11.1917—12.1917 — генерал-лейтэнант Аўгустын Антонавіч Пержхайла 
* 12.1917—03.1918 — прапаршчык Л. С. Дзегцяроў

## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Арміі Расіі ў часы Першай сусветнай вайны
Фрыкцыя (сексалогія)

**Фры́кцыя** ( — трэнне) — зваротна-паступальны рух, які здзяйсняецца палавым членам падчас палавога акту.

Фрыкцыі складаюць фрыкцыйную стадыю цыкла ад увядзення палавога члена да эякуляцыі. Падчас трэння палавога члена аб сценкі похвы адбываецца стымуляцыя генітальных эрагенных зон, нарастанне і накапленне нервовага ўзбуджэння, пры досыць высокім узроўні якога, вынікам з'яўляецца аргазм, якія праяўляецца ў мужчын у выглядзе эякуляцыі. Фрыкцыі могуць быць рознымі па частаце, амплітудзе, інтэнсіўнасці і рытме.

Паводле ўяўленняў сучаснай навукі звычайная найменшая колькасць фрыкцый роўная 68 (пры працягласці капулятыўнай стадыі 1 хвіл 14 с), найбольшае (калі мужчына не выкарыстоўвае адмысловыя тэхнікі) — 270. Пры працягласці капулятыўнай стадыі роўнай 3 хвіл 34 с, сярэдняя колькасць фрыкцый — 62.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Сексалогія
Катэгорыя:Фізіялогія сексу
Walls (альбом)

***Walls*** — трэці студыйны альбом электроннага музыкі Apparat, выпушчаны ў 2007 годзе.

## Трэкліст
Катэгорыя:Альбомы паводле алфавіта
Катэгорыя:Альбомы 2007 года
Дзяніс Уладзіміравіч Сідарэнка

**Дзяніс Уладзіміравіч Сідарэнка** () — беларускі дыпламат.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 10 сакавіка 1976 года ў Мінску.

У 1998 годзе скончыў з адзнакай факультэт міжнародных адносін Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта па спецыяльнасці «Міжнародныя адносіны». Скончыў міжнародную праграму палітычных і сацыяльных навук Інстытута палітычных навук г. Парыжа (1996—1997 гг.).

У 1998—2002 гадах быў супрацоўнікам упраўлення агульнаеўрапейскага супрацоўніцтва дэпартамента Еўропы МЗС Беларусі.

У 2002—2005 гадах — намеснік кіраўніка Пастаяннай дэлегацыі Рэспублікі Беларусі ў АБСЕ ў Вене. У 2005—2009 гадах — начальнік аддзела АБСЕ і Савета Еўропы МЗС Беларусі.

У 2009—2013 гадах — саветнік-пасланнік Пасольства Рэспублікі Беларусь у Аўстрыі — намеснік Пастаяннага прадстаўніка Беларусі пры міжнародных арганізацыях у Вене. У 2013—2016 гадах — начальнік упраўлення агульнаеўрапейскага супрацоўніцтва МЗС Беларусі.

Валодаў беларускай, рускай, англійскай, французскай і нямецкай мовамі.

З 25 кастрычніка 2016 года па 11 сакавіка 2024 года — Надзвычайны і Паўнамоцны Пасол Рэспублікі Беларусь у Федэратыўнай Рэспубліцы Германія.

Па вяртанні ў Беларусь новай пасады не атрымаў, стаў аб’ектам увагі Камітэта дзяржаўнай бяспекі Рэспублікі Беларусь. Паводле крыніц выдання «Наша Ніва», Сідарэнка «не вылазіў з паліграфаў і допытаў». Пахаваны 26 чэрвеня 2024 года. Пра гібель дыпламата Міністэрства замежных спраў Беларусі паведаміла толькі пасля таго, як яго пахавалі, не называючы пры гэтым прычыну смерці.

## Сям’я 
Быў жанаты, меў дзвюх дочак.

## Спасылкі 
* Пасол Рэспублікі Беларусь у Федэратыўнай Рэспубліцы Германія

Катэгорыя:Паслы Беларусі ў Германіі
Катэгорыя:Дыпламаты Беларусі
Катэгорыя:Самазабойствы ў Беларусі
Катэгорыя:Рэпрэсаваныя рэжымам Лукашэнкі
Катэгорыя:Самазабойцы, якія кінуліся з вышыні
Свінуха тонкая

**Свіну́ха тонкая**, **Паддубняк**, **Свінарка** (*Paxillus involutus*) — шапкавы базідыяльны грыб з роду  сямейства .

## Біялагічнае апісанне 
Пладовае цела грыба — шапка на ножцы. Шапка мае дыяметр 6—18 см, спачатку пукатая, пазней пляскатая або ўвагнутая, з загнутым уніз краем. Колер шапкі жаўтавата-бураваты або буры. Мякаць рыхлая, бураватая, без асаблівага паху. Пласцінкі тоўстыя, жаўтавата-бураватага або аліўкава-вохрыстага колеру. Ножка цыліндрычная, суцэльная, даўжынёй 8—10 см і 1—1,5 см у дыяметры. Споры гладкія, вохрыста-бураватыя.

## Арэал 
Распаўсюджаны на тэрыторыі Еўропы і Азіі. Расце ў вільготных лясах, рэдкалессі, зрэдку каля пнёў, у парках, на агародах і інш. Пладаносіць з чэрвеня па кастрычнік.

## Ядомасць 
Свінуха тонкая лічылася ўмоўна-ядомым грыбам пасля тэрмічнай апрацоўкі. У 1981 годзе забаронена для продажу на тэрыторыі СССР. У цяперашні час выключана з пераліку ядомых грыбоў.

## Літаратура 
* 
*  — С. 466.

## Спасылкі 
* Свинушка тонкая, или свинушка тонконогая, или свиное ухо, или дунька — Paxillus involutus (Fr.) Fr. // Экологический центр «Экосистема»

Катэгорыя:Грыбы Еўропы
Катэгорыя:Грыбы Азіі
Катэгорыя:Ядавітыя грыбы
Катэгорыя:Свінухавыя
Чэшская Біблія 1506 года

**Чэшская Біблія 1506 года** («*Біблія чэшская ў Венецыі друкаваная*») — трэцяе пасля  (1489) і  (1489) друкаванае выданне Бібліі на чэшскай мове. Лічыцца, што гэтым выданнем актыўна карыстаўся Францыск Скарына пры перакладзе біблейскіх кніг.

## Выдаўцы 
Біблія была надрукавана ў Венецыі, якая ў той час стала адным з цэнтраў славянскага кнігадрукавання, ў друкарні нямецкага майстра П. Ліхтэнштейна. Выдаўцамі Бібліі былі пражскія мяшчане-чашнікі: Ян Глаўса, Вацлаў Сава і Бурыян Лазар, карэктарамі — Ян Йіндржышскі і Томаш Молек.

## Друкарскія асаблівасці выдання 
Выданне пачынаецца вялікай прадмовай (на 10 старонак), у якой сфармуляваныя мэты выдання: праслаўленне багатых выяўленчых магчымасцяў чэшскай мовы і садзейнічанне пашырэнню біблейскіх тэкстаў сярод усіх славянскіх народаў. На думку выдаўцоў, пераклад павінен быў стаць сродкам барацьбы супраць Рымскай курыі ў развіцці славянскай літаратуры на роднай мове. Тэкст выдання ўяўляў развіццё і ўдасканаленне традыцыі чэшскіх біблейскіх перакладаў. Так, пры перакладзе былі ўлічаны «парады вучоных пражскіх мужоў» (магчыма, прафесараў Пражскага ўніверсітэта). У выданні выкарыстоўваліся канстынуацыі (кароткі змест раздзела) і канкардацыі (указанне паралельных месцаў з перакрыжаванымі спасылкамі). Некаторыя раздзелы дапоўненыя, так з'явіўся пераклад 4-ай кнігі Ездры, якога не было ў папярэдніх выданнях. Біблія добра ілюстравана: у ёй 109 гравюр. Існуе меркаванне, што гравюры запазычаны з лацінскай Бібліі 1498 года, выдадзенай таксама ў Венецыі; аднак большасць ілюстрацыі была папулярнай у чэшскіх рукапісных кнігах папярэдніх стагоддзяў.

Біблія 1506 года моцна паўплывала на наступныя чэшскія выданні 1529, 1537, , ; і шырока выкарыстоўвалася аж да апошняй чвэрці 18 ст. не толькі пратэстантамі, але і католікамі.

## Літаратура 
* Францыск Скарына і яго час: Энцыкл. давед./ Беларус. Сав. Энцыклапедыя; Рэдкал. І. П. Шамякін (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелСЭ, 1988. — 608 с.: іл. ISBN 5-85700-003-3

## Спасылкі 
Катэгорыя:Францыск Скарына
Катэгорыя:Кнігі паводле алфавіта
Катэгорыя:Чэшскія пераклады Бібліі
Гёдзі Мацумота

**Гёдзі Мацумота** (;  — ) — японскі футбаліст. У 1958 годзе выступаў за нацыянальную зборную Японіі.

## Статыстыка 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбольныя варатары
Катэгорыя:Футбалісты Японіі
Катэгорыя:Ігракі зборнай Японіі па футболе
П’ер Маруа

'''П'ер Маруа''' (; , Карцін'і, дэпартамент Нор — , Кламар, дэпартамент О-дэ-Сен) — французскі палітык-сацыяліст, прэм'ер-міністр Францыі з 22 мая 1981 года па 17 ліпеня 1984 года.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў Карцін'і (дэпартамент Нор) у сям'і настаўніка, Скончыў педагагічнае вучылішча, па прафесіі выкладчык у сістэме вытворчага навучання.

Працаваў настаўнікам, кіраваў моладзевым рухам Сацпартыі і прафсаюзам тэхнічных выкладчыкаў. У 1945 годзе далучыўся да сацыялістычнага руху.

У 1950—1958 гадах — нацыянальны сакратар арганізацыі Сацыялістычная моладзь Францыі. У 1955—1959 гадах — генеральны сакратар прафсаюза работнікаў каледжаў вытворчага навучання Федэрацыі нацыянальнай адукацыі. З 1961 года — сакратар федэрацыі сацыялістычнай партыі СФИО ў родным дэпартаменце Нор, аднаго з трох найбуйнейшых у партыі. З 1963 года — член палітбюро, а з 1966 года — намеснік генеральнага сакратара (Гі Моле) СФИО. У 1965—1968 гадах — член выканкама Федэрацыі дэмакратычных і сацыялістычных сіл.

У 1971 падтрымаў Франсуа Мітэрана і стаў яго намеснікам у рэарганізаванай Сацпартыі, узначаліў яе паўночную федэрацыю і быў абраны нацыянальным сакратаром партыі па пытаннях каардынацыі (1971—1979 гады). У 1973 годзе выбраны мэрам Ліля, галоўнага горада свайго дэпартамента, і дэпутатам Нацыянальнага сходу Францыі.

Неўзабаве, аднак, ён апынуўся ў апазіцыі Мітэрану, звальняць з партыі былых членаў СФИО на карысць членаў свайго «блізкага кола». Ён блакаваўся з Мішэлем Ракарам, унутрыпартыйныя апанентам Мітэрана і кандыдатам АСП на выбарах-1969 ў 1979 годзе. Аднак Мітэран ня выгнаў з партыі ні Рокара, ні Маруа, а другога нават зрабіў сваёй даверанай асобай перад выбарамі-1981.

## На пасадзе прэм'ер-міністра 
Пасля перамогі на прэзідэнцкіх выбарах 1981 года Франсуа Мітэран прызначыў Моруа прэм'ер-міністрам і распусціў парламент з мэтай атрымаць большасць і ў заканадаўчых органах. Кабінет Моруа упершыню пасля 1946 года ўключаюць міністраў-камуністаў. Наступныя выбары далі ў парламенце аднастайнае прэзідэнцкае большасць.

Кабінет Моруа правёў сацыяльныя законы, скараціў працоўны тыдзень да 39 гадзін і ўвёў пенсію ў 60 гадоў. Аднак Моруа спрабаваў процідзейнічаць палітычнай праграме сацыялістаў, прынятай Мітэранам ў 1983. У наступным годзе ён падаў у адстаўку.

У 1988-92 гг. — (Пасля перавыбрання Мітэрана на другі тэрмін, калі Рокар стаў прэм'ерам) Маруа быў першым сакратаром СПФ і імкнуўся прымірыць партыю, якая раздзіраецца ўнутранай барацьбой паміж «рокардианцами» і непасрэдным асяроддзем Мітэрана (такімі, як Ліянэль Жоспен).

## Старшыня Сацінтэрна 
У 1992—1999 гг. — прэзідэнт Сацінтэрна, абраны ў Сенат Францыі. У 2001 годзе пайшоў у адстаўку з пасады мэра Ліля, яго пераемніцай стала Марцін Обры, таксама бачная дзяячка сацыялістаў. Маруа лічыцца маральным аўтарытэтам французскіх левых. Пры вылучэнні кандыдатуры на выбары-2007 падтрымаў Сегален Руаяль.

Катэгорыя:Прэм’ер-міністры Францыі
Катэгорыя:Прэзідэнты Сацінтэрна
Катэгорыя:Ганаровыя грамадзяне Бухарэста
Андрэй Мікалаевіч Папкоў

**Андрэй Мікалаевіч Папкоў** (нар. , Магілёўская вобласць) — беларускі дыпламат.

## Біяграфія 
У 1996 годзе скончыў з адзнакай юрыдычны факультэт Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта па спецыяльнасці «правазнаўства», у 2008 годзе — Мінскі дзяржаўны лінгвістычны ўніверсітэт.

У 2000 годзе скончыў аспірантуру Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта па спецыяльнасці «міжнароднае права, еўрапейскае права» і абараніў дысертацыю ў Маскоўскім дзяржаўным інстытуце міжнародных адносін (універсітэт), кандыдат юрыдычных навук.

У 1998—1999 гадах праходзіў навуковую стажыроўку ў АССЕР Інстытуце міжнароднага публічнага і прыватнага права, еўрапейскага права і міжнароднага камерцыйнага арбітражу (г. Гаага, Нідэрланды).

У 1996—1997 гадах — аташэ службы дзяржаўнага пратакола Міністэрства замежных спраў. У 1997—2001 гадах — аташэ, трэці, першы сакратар аддзела міжнародна-прававых пытанняў шматбаковага супрацоўніцтва дагаворна-прававога ўпраўлення Міністэрства замежных спраў.

У 2001—2005 гадах — першы сакратар Пастаяннага прадстаўніцтва Рэспублікі Беларусь пры Арганізацыі Аб’яднаных Нацый у г. Нью-Ёрку (ЗША).

У 2005—2006 гадах — начальнік аддзела двухбаковых дагавораў упраўлення міжнародных дагавораў Галоўнага дагаворна-прававога ўпраўлення Міністэрства замежных спраў.

У 2006—2011 гадах — намеснік начальніка галоўнага ўпраўлення — начальнік упраўлення міжнародных дагавораў Галоўнага дагаворна-прававога ўпраўлення Міністэрства замежных спраў.

У 2011—2016 гадах — начальнік галоўнага дагаворна-прававога ўпраўлення Міністэрства замежных спраў, член Калегіі МЗС.
У чэрвені 2016 года прызначаны Надзвычайным і Паўнамоцным Паслом Рэспублікі Беларусь у Рэспубліцы Карэя. Займаў гэтую пасаду да восені 2021 года.

Мае дыпламатычны ранг Надзвычайнага і Паўнамоцнага Пасланца першага класа.
Валодае беларускай, рускай, англійскай і французскай мовамі.
Жанаты. Мае сына.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Паслы Беларусі ў Паўднёвай Карэі
Катэгорыя:Дыпламаты Беларусі
Масакі Ёкотані

**Масакі Ёкотані** (; нар. ) — японскі футбаліст. У 1974—1977 гадах выступаў за нацыянальную зборную Японіі.

## Статыстыка 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісты Японіі
Катэгорыя:Ігракі зборнай Японіі па футболе
Катэгорыя:Ігракі ФК Якагама Флюгелс
Катэгорыя:Ігракі ФК Касіва Рэйсал
Цвыркуновыя

**Цвыркуновыя** (*Grylloidea*) — надсямейства насякомых з атрада прамакрылых, групы Saltatoria.

## Апісанне 
Характарызуюцца лапкамі, якія складаюцца з 3 членікаў, няроўнымі паміж сабой нагамі (пярэднія бываюць прыстасаваныя да капання або хады), шчацінкападобнымі вусікамі і ніткападобнымі прыдаткамі () на заднім канцы брушка; крылы часам адсутнічаюць, ніжнія крылы даўжэй верхніх, складваюцца ўздоўж і выступаюць з-пад верхніх крылаў. У самцоў адна з жылак () на пярэдніх крылах са шматлікімі мікраскапічнымі папярочнымі рубчыкі, якія, кранаючы за выступаючую жылку верхняга крыла іншага боку, вырабляюць характэрнае цвырканне. Распаўсюджаныя ва ўсіх частках света, большай часткай раслінаедныя і вядуць схаваны лад жыцця, будуючы гнёзды звычайна ў зямлі.

## Склад надсямейства 
Да надсямейства ставяцца Сапраўдныя цвыркуны, напрыклад  з капальнымі пярэднімі ножкамі і скарочанымі надкрыламі, якія рыюць норкі ў зямлі і шкодзяць пры гэтым караням раслін, або , дробнае насякомае, якое жыве ў мурашыных кучах.

## Сямействы і падсямействы 
* 
** 
** 
* 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
* 
** 
** 
* 
** 
** 
** 
* 
** 
** 
** 
** 
** 
* 
** 
* 
** 
** 

## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Прамакрылыя
Крысціна Генадзеўна Ахраменка

**Крысціна Ахраменка** (нар. ) — беларуская гандбалістка. Правы вуглавы клуба «Гомель» і зборнай Беларусі па гандболе.

## Спасылкі 
* Профіль на сайце БФГ 
* Белоруска Кристина Скрипак продолжит карьеру в израильском "Бней-Герцлия"
* Khrystsina Akhramenka

Катэгорыя:Гандбалісткі Беларусі
Катэгорыя:Ігракі ЖГК Гомель
Катэгорыя:Ігракі жаночай зборнай Беларусі па гандболе
Наталля Сяргееўна Васілеўская

**Наталля Васілеўская** (нар. ) — беларуская гандбалістка. Правы паўсярэдні клуба «Бекесабай» (Венгрыя) і зборнай Беларусі па гандболе.

## Спасылкі 
* Профіль на сайце БФГ 

Катэгорыя:Гандбалісткі Беларусі
Катэгорыя:Ігракі жаночай зборнай Беларусі па гандболе
Катэгорыя:Ігракі ГК Гараднічанка
Катэгорыя:Ігракі ЖГК Кубань Краснадар
Лілія Мікалаеўна Арцюховіч

{{Гандбаліст2
|імя               = Лілія Арцюховіч
|выява             = 
|дата нараджэння   = 21.08.1987
|месца нараджэння  = 
|грамадзянства     = 
|рост              = 180 см
|вага              = 75 кг
|пазіцыя           = Левы паўсярэдні
|клуб              =  БНТУ-БелАЗ
|нумар             = 11
|моладзевыя клубы  = 
|моладзевыя гады   = 
|клубы             = 
|нацыянальная зборная      = 
|трэнерскія гады   = 
|трэнерскія клубы  = 
|медалі            = 
 
{ style="background: transparent"

}
|абнаўленне дадзеных аб клубе    = 
|абнаўленне дадзеных аб зборнай = 20 снежня 2016
}}

**Лілія Мікалаеўна Арцюховіч** (нар. ) — беларуская гандбалістка. Майстар спорту Беларусі. Левы паўсярэдні клуба «БНТУ-БелАЗ» і зборнай Беларусі па гандболе. З 2024 года трэнер «БНТУ-БелАЗ»

## Спасылкі 
* Профіль на сайце БФГ 
* Профіль на сайце ГК БНТУ-БелАЗ 
* Беларусь. 35-летняя полусредняя БНТУ-БелАЗ Лилия Артюхович объявила о завершении выступлений за сборную страны

Катэгорыя:Гандбалісткі Беларусі
Катэгорыя:Ігракі ГК БНТУ-БелАЗ
Катэгорыя:Ігракі ГК Галічанка Львоў
Катэгорыя:Ігракі ЖГК Луч Масква
Катэгорыя:Ігракі ГК Астраханачка Астрахань
Катэгорыя:Ігракі ЖГК Звязда Звянігарад
Катэгорыя:Ігракі ЖГК Бая-Марэ
Катэгорыя:Ігракі ГК Крым Любляна
Катэгорыя:Ігракі жаночай зборнай Беларусі па гандболе
Катэгорыя:Майстры спорту Беларусі
Катэгорыя:Трэнеры ГК БНТУ-БелАЗ
Катэгорыя:Гандбольныя трэнеры Беларусі
Ірына Аляксандраўна Дронава

**Ірына Дронава** (нар. ) — беларуская гандбалістка. Левы вуглавы клуба «Гомель» і зборнай Беларусі па гандболе.

У 2007 годзе пачала выступаць за нацыянальную каманду Беларусі.

## Спасылкі 
* Профіль на сайце БФГ 
* Поздравляем Ирину Дронову с юбилеем!
* Ирина Дронова: «Всё в моей карьере сложилось правильно, как и должно было сложиться»
* Iryna Dronova

Катэгорыя:Гандбалісткі Беларусі
Катэгорыя:Ігракі ЖГК Гомель
Катэгорыя:Ігракі жаночай зборнай Беларусі па гандболе
Катэгорыя:Ігракі ГК Друць Бялынічы
Катэгорыя:Трэнеры ЖГК Гомель
Кацярына Сяргееўна Дубоўцава

**Кацярына Дубоўцава** (нар. ) — беларуская гандбалістка. Правы паўсярэдні клуба «Ювента» (Славакія) і зборнай Беларусі па гандболе.

## Спасылкі 
* Профіль на сайце БФГ 
* Гомельская гандболистка Екатерина Дубовцова подписала контракт с клубом из Словакии
* Katsiaryna Dubautsova

Катэгорыя:Гандбалісткі Беларусі
Катэгорыя:Ігракі жаночай зборнай Беларусі па гандболе
Яна Сяргееўна Емяльяненка

**Яна Емяльяненка** (нар. ) — беларуская гандбалістка. Правы вуглавы клуба «Астраханачка» (Расія) і зборнай Беларусі па гандболе.

## Спасылкі 
* Профіль на сайце БФГ 
* Яна Емельяненко завершила профессиональную карьеру
* Yemelyanenka, YANA 

Катэгорыя:Гандбалісткі Беларусі
Катэгорыя:Ігракі жаночай зборнай Беларусі па гандболе
Наталля Сяргееўна Коціна

**Наталля Коціна** (нар. , Гродна, Гродзенская вобласць, Беларусь) — беларуская гандбалістка. Левы вуглавы клуба «Муратпаша» (Турцыя) і зборнай Беларусі па гандболе.

## Спасылкі 
* Профіль на сайце БФГ 
* Беларусь. Левая крайняя Наталия Котина, становившаяся чемпионкой России в составе ЦСКА, продолжит карьеру в БНТУ-БелАЗе
* Kotsina, NATALIYA 

Катэгорыя:Гандбалісткі Беларусі
Катэгорыя:Ігракі жаночай зборнай Беларусі па гандболе
Катэгорыя:Ігракі ЖГК ЦСКА Масква
Крысціна Алегаўна Азоліна

**Крысціна Алегаўна Азоліна** (нар. ) — беларуская гандбалістка. Кандыдат у майстры спорту Беларусі. Правая крайняя клуба «БНТУ-БелАЗ» і зборнай Беларусі па гандболе.

## Спасылкі 
* Профіль на сайце БФГ 
* Профіль на сайце ГК БНТУ-БелАЗ 
* Khrystyna Azolina

Катэгорыя:Гандбалісткі Беларусі
Катэгорыя:Ігракі ГК БНТУ-БелАЗ
Катэгорыя:Ігракі жаночай зборнай Беларусі па гандболе
Катэгорыя:Кандыдаты ў майстры спорту Беларусі
Валянціна Іванаўна Кумпель

**Валянціна Кумпель** (нар. ) — беларуская гандбалістка. Варатар клуба «Гомель» і зборнай Беларусі па гандболе.

Правяла чатыры сезоны ў тальяцінскай «Ладзе». У 2025 годзе вярнулася ў Беларусь і падпісала кантракт з «БНТУ-БелАЗ».

## Спасылкі 
* Профіль на сайце БФГ 
* Валентина Войтулевич (Кумпель) вернулась в гандбольный клуб «Гомель» после декретного отпуска 🥰 
* Valiantsina Kumpel
* Валентина Войтулевич о переходе в БНТУ-БелАЗ: «Вернулась, потому что захотела домой. Планов оставаться жить в России не было»

Катэгорыя:Гандбалісткі Беларусі
Катэгорыя:Ігракі ЖГК Гомель
Катэгорыя:Ігракі жаночай зборнай Беларусі па гандболе
Кадзусі Кімура

**Кадзусі Кімура** (; нар. ) — японскі футбаліст. У 1979—1986 гадах выступаў за нацыянальную зборную Японіі.

## Статыстыка 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісты Японіі
Катэгорыя:Ігракі зборнай Японіі па футболе
Валянціна Аляксандраўна Несцярук

**Валянціна Несцярук** (нар. ) — беларуская гандбалістка. Разыгрывальнік клуба «Кашалін» (Польшча) і зборнай Беларусі па гандболе.

## Спасылкі 
* Профіль на сайце БФГ 
* Нестерук Валентина Александровна
* Польша. 35-летняя белорусская разыгрывающая Валентина Козимур (Нестерук) возобновила игровую карьеру в "Ярославе"

Катэгорыя:Гандбалісткі Беларусі
Катэгорыя:Ігракі жаночай зборнай Беларусі па гандболе