open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Валапалу

**Валапалу** () — вёска ў воласці Элва павета Тартумаа, Эстонія. Размешчана на ўсходнім беразе возера Выртс’ярв, ля шашы Сангла — Рынгу, за 14 км на захад ад валаснога цэнтра — горада Элва, і за 32 км на паўднёвы захад ад павятовага цэнтра — горада Тарту. Вышыня над узроўнем мора — 66 метраў.

Клімат умераны. Паштовы індэкс — 61116.
## Насельніцтва 
Катэгорыя:Населеныя пункты Эстоніі
Катэгорыя:Тартумаа
ФК Херэнвен

«**Херэнвен**» (, ) — нідэрландскі футбольны клуб з горада Херэнвена. Заснаваны ў 1920 годзе. Уладальнік Кубка Нідэрландаў 2009 года.

## Гісторыя 
Футбольны клуб «Херэнвен» быў заснаваны 20 ліпеня 1920 года ў аднайменным горадзе, які адносіцца да рэгіёна Фрысландыя. Каманда двойчы змяняла свой назва спачатку на «Спартаан», а потым у 1922 годзе на варыянт «Херэнвен». Трываючы паражэнне з лікам 1:5 за 25 хвілін да канца, фрызская каманда здолела забіць сталічнаму клуба 5 мячоў у атрымаць перамогу з лікам 6:5.

У 1950-я гады «Херэнвен» страціў статус дамінуючага клуба ў рэгіёне, а пасля ўладкавання прафесійнага статуса нідэрландскага футболу Ленстра далучыўся да складу клуба «Энсхедэ». Да канца дзесяцігоддзя «Херэнвен» гуляў у Ээрстэдывізіі, аднак у хуткім часе клуб апусціўся на дывізіён ніжэй. У 1969—1970 гадах фрызскі клуб атрымаў перамогу ў трэцім дывізіёне і вярнуўся ў Ээрстэдывізію, дзе на працягу двух сезонаў у 1970-я гады быў блізкі да выхаду ў Эрэдывізію. Да 1974 года клуб апынуўся ў цяжкім фінансавым становішчы, і каб забяспечыць яго выжыванне, ён быў падзелены на аматарскую і прафесійную секцыі.

У 1980-я гады клуб двойчы прасунуўся ў стадыю плэй-оф, але беспаспяхова абодва разы. Урэшце «Херэнвен» дасягнуў Эрэдывізіі ў 1990 годзе, стаўшы першым фрызскім клубам, які дасягнуў найвышэйшага ўзроўню. У дадатак дружыну ўзначальваў на той час фрызскі трэнер Фопэ дэ Гаан. Дэбютны сезон у Эрэдывізіі апынуўся няўдалым, бо клуб адразу страціў сваё месца ў элітным дывізіёне. У 1993 годзе «Херэнвен» дасягнуў фіналу Кубка Нідэрландаў, калі на той час яшчэ быў клубам другога дывізіён. Фрызы атрымалі паражэнне з лікам 6:2. У тым жа годзе клуб з поўначы краіны вярнуўся ў Эрэдывізію. Праз год каманда пераехала на новы стадыён імя Абэ Ленстра, названы ў гонар былога выбітнага іграка клуба. У 1997 годзе «Херэнвен» зноў прасунуўся да фіналу кубка краіны, але другі раз трываў паражэнне.

## Дасягненні 
* **Кубак Нідэрландаў**:
** 2009

## Склад 
: *Актуальны на 10 лютага 2024 года*

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт клуба
* Афіцыйны сайт заўзятараў

Катэгорыя:Херэнвен
Валкла

**Валкла** () — прыбярэжная вёска на поўначы Эстоніі ў воласці Куусалу, павет Хар’юмаа. У вёсцы пражываюць 565 чалавек (2007 год). Паводле звестак перапісу насельніцтва 2021 года, у вёсцы пражывалі 263 чалавекі, з іх 250 (95,1 %) — эстонцы.

Катэгорыя:Населеныя пункты Эстоніі
Катэгорыя:Хар’юмаа
Ота Зандэр

**Ота Зандэр** (; ,  — , ) — нямецкі акцёр. Шырока вядомы шматгадовым супрацоўніцтвам з рэжысёрам Вімам Вендэрсам.

## Біяграфія 
Вырас у Каселі, адслужыў ваенную службу ў флоце, вывучаў гісторыю мастацтваў і філасофію ва ўніверсітэце. У 1965 дэбютаваў на сцэне ў адным з камерных тэатраў Дзюсельдорфа. З 1967 прафесійны акцёр.

Тэатральная кар’ера Зандэра звязана, пераважна, з берлінскай «Шаўбюнэ» Петэра Штайна.

Адну з першых прыкметных кінароляў сыграў у фільме «Адзін з нас дваіх» (1973), якім дэбютаваў рэжысёр Вольфганг Петэрсен. У далейшым Зандер здымаўся ў такіх рэжысёраў, як Эрык Ромер («Маркіза фон О», 1976), Фолькер Шлёндорф («Бляшаны барабан», 1979), Анджэй Вайда («Каханне ў Германіі», 1980), Вольфганг Петэрсен («Човен», 1981, у ролі капітан-лейтэнанта Філіпа Томсена), Маргарэта фон Трота («Роза Люксембург», 1986, у ролі Карла Лібкнехта), Роза фон Праунхайм («Эйнштэйн сэксу», 1999). Самай знакамітай роляй Зандера, аднак, застаецца роля анёла Касіэля ў фільме Віма Вендэрса «Неба над Берлінам» (1987) і ў яго працягу «Так далёка, так блізка!» (1993).

Часткай творчай кар’еры Зандэра з’яўлялася яго сталае выступленне ў якасці дыктара ў дакументальных фільмах, а таксама чытальнік аўдыёкніг і т. п.: яго голас асабліва шануецца ў Германіі, так што часам Зандэра нават завуць проста Голас (ангел. The Voice).

Член журы 40-га Берлінскага кінафестывалю.
Яак Уудмяэ

**Яак Уудмяэ** (эст. ; нар. , , Эстонская ССР) — эстонскі лёгкаатлет (трайны скачок, скачкі ў даўжыню). Алімпійскі чэмпіён 1980 года, заслужаны майстар спорту СССР (1980).

## Біяграфія 
Нарадзіўся 3 верасня 1954 года ў Таліне. Пачаў займацца лёгкай атлетыкай у даволі познім узросце — у 1972 годзе, студэнтам ВНУ. Выступаў за ДСТ «Йыуд» (Тарту).

Скончыў Тартускую сельскагаспадарчую акадэмію, дыпламаваны эканаміст.

У 1979 і 1980 гадах выбіраўся спартоўцам года Эстоніі. У сакавіку 1977 года заваяваў другое месца ў трайным скачку на чэмпіянаце Еўропы па лёгкай атлетыцы ў памяшканні (Сан-Себасцьян, Іспанія) з вынікам 16,46 м. У лютым 1979 года атрымаў бронзу ў трайным скачку на чэмпіянаце Еўропы палёгкай Вена, Аўстрыя) з вынікам 16,91 м, а ў верасні таго ж года заваяваў срэбра з вынікам 17,20 м у трайным скачку на Летняй Універсіядзе ў Мехіка. У лютым 1980 года атрымаў сярэбраны медаль у той жа дысцыпліне на чэмпіянаце Еўропы па лёгкай атлетыцы ў памяшканні (Зіндэльфінген, ФРГ) з вынікам 16,51 м.

У ліпені таго ж года на Алімпіядзе-80 у Маскве стаў алімпійскім чэмпіёнам у трайным скачку з вынікам 17,35 м. Праз 35 гадоў Федэрацыя лёгкай атлетыкі Аўстраліі заявіла, што насамрэч лепшы вынік у трайным скачку ў Кэмпбэла. У трэцяй спробе Кэмпбэл скокнуў паміж адзнакамі 17,39 і 17,89 метра (алімпійскі і сусветны рэкорды на той момант адпаведна), аднак яго вынік не залічылі, бо ён парушыў правілы.

Асабістыя рэкорды ў трайным скачку на адкрытым паветры — 17,35 м (Масква, 1980), у закрытых памяшканнях — 17,10 м (Мінск, 1979). У чэмпіянатах СССР займаў 2-е (1979) і 3-е месца (1978, 1980).

Катэгорыя:Чэмпіёны летніх Алімпійскіх гульняў 1980 года.
Натан Аке

**На́тан Аке́** (; нар. ) — нідэрландскі футбаліст, абаронца англійскага клуба «Манчэстэр Сіці» і нацыянальнай зборнай Нідэрландаў. Звычайна займае пазіцыю цэнтральнага абаронцы, але часам можа згуляць на левым флангу.

## Кар’ера 
Пачаў займацца футболам у роднай Гаазе ў акадэміі клуба «АДО Дэн Гааг», але ў веку 12 гадоў далучыўся да акадэміі «Феенорда». Патэнцыял хлопца запрыкмецілі скаўты англійскага «Чэлсі» і запрасілі юнака да сабе. Дэбютаваў Аке ў складзе «Чэлсі» ўжо 26 снежня 2012 года ў матчы Прэм’ер-лігі супраць «Норвіч Сіці», калі замяніў на пляцоўцы Хуана Мату ў дадатковы час. Аднак, хутка замацавацца ў складзе абаронца не здолеў. Наступнымі гадамі ён пераважна праводзіў час у арэндах. Асаблівай стала арэнда ва «Уотфард», які павярнуўся ў найвышэйшы англійскі дывізіён і чакаў падмацавання з мэтай захавання месца ў эліце. Ігрок дэбютаваў за клуб у нацыянальным першынстве 19 верасня 2015 года ў матчы супраць «Ньюкасл Юнайтэд», калі з'явіўся на полі з лавы запасных. Свой першы гол забіў у матчы супраць «Ліверпула» праз некалькі месяцаў пасля таго. У гэты перыяд Аке выкарыстоўваўся пераважна на левым флангу абароны. 29 чэрвеня 2016 года Аке далучыўся ўжо да «Борнмута» на правах арэнды на сезон 2016—2017 гадоў. Ігрок замацаваў у складзе, але ў сярэдзіне сезону быў адкліканы да «Чэлсі», дзе таксама выходзіў часам на пляцоўку. Пасля сканчэння сезон Аке вярнуўся ў «Борнмут» ужо як паўнавартасны футбаліст клуба. 5 жніўня 2020 года нідэрландзец стаў іграком «Манчэстэр Сіці» за 41 млн фунтаў стэрлінгаў. Першыя сезоны абаронца яшчэ быў іграком ратацыі, але ў сезоне 2022—2023 гадоў ужо замацаваўся ў асноўным складзе дружыны.

## Дасягненні 
**«Чэлсі»**:
* Уладальнік Кубка футбольнай лігі: 2015
* Пераможца Лігі Еўропы: 2013

**«Манчэстэр Сіці»**:
* Чэмпіён Англіі: 2021, 2022, 2023, 2024
* Уладальнік Кубка Англіі: 2023
* Уладальнік Кубка футбольнай лігі: 2021
* Пераможца Лігі чэмпіёнаў: 2023
* Уладальнік Суперкубка Еўропы: 2023
* Пераможца клубнага чэмпіянату свету: 2023

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Асобы
Катэгорыя:футбалісты Нідэрландаў
Катэгорыя:Ігракі зборнай Нідэрландаў па футболе
Катэгорыя:Ігракі ФК Чэлсі
Катэгорыя:Ігракі ФК Рэдынг
Катэгорыя:Ігракі ФК Уотфард
Катэгорыя:Ігракі ФК Борнмут
Катэгорыя:Ігракі ФК Манчэстэр Сіці
Берум

**Берум** (нарв. Bærum) — камуна ў фюльке Акерсхус, Нарвегія. Адміністрацыйны цэнтр муніцыпалітэта — горад Санвіка. Насельніцтва — 106 932 чалавекі (2007). Адной са славутасцю камуны з’яўляецца сядзіба Фрыцьёфа Нансена — Пульхёгда.

## Гарады-пабрацімы 
Катэгорыя:Камуны фюльке Акерсхус
Катэгорыя:Акерсхус
Аке

**Аке** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Ева Аке — шведская мастачка
* Натан Аке — нідэрландскі футбаліст
* Фаўста Аке — шведскі гімнаст, алімпійскі чэмпіён
* Юхан Аке — шведскі мастак
Мійна Хярма

**Мійна Хярма** (;  — ) — эстонскі кампазітар, арганіст, харавы дырыжор.

## Біяграфія 
Нарадзілася ў сям’і настаўніка і музыканта. Хадзіла ў школу ў Тарту. Пачынаючы з 15 гадоў брала ўрокі ігры на фартэпіяна і кампазіцыі ў эстонскага кампазітара і літаратара Карла Аўгуста Хермана.

З 1883 па 1890 год Мійна Хярма вучылася ў Санкт-Пецярбургскай кансерваторыі аргану (у Луі Гаміліуса) і кампазіцыі. Пасля заканчэння вучобы яна засталася ў Санкт-Пецярбургу. Там яна працавала настаўніцай музыкі і арганісткай. Выступала з канцэртамі і за мяжой.

У 1894 годзе вярнулася ў Тарту. Там працавала арганісткай і заснавала прэстыжны змешаны хор (з 1920 года «Miina Hermanni Lauluseltsi segakoor»).

З 1903 па 1915 год жыла ў Кранштаце, дзе ў асноўным працавала музычным педагогам. У час Першай сусветнай вайны яна пераехала назад у Тарту. У 1917 годзе яна стала настаўніцай музыкі ў жаночай гімназіі, дзе працавала да 1929 года. Адначасова была галоўным рэдактарам штомесячнага часопіса «Eesti Muusika Kuukirja» і старшынёй «Тартускай асацыяцыі музычнага мастацтва» (эст. Tartu Helikunsti Selts)[2][3]. У 1919 годзе разам з іншымі музыкантамі заснавала Вышэйшую музычную школу ў Тарту. У 1939 годзе яна была абрана ганаровым доктарам Тартускага ўніверсітэта і стала ганаровым прафесарам Талінскай кансерваторыі.

Мійна Хярма жыла ў Тарту да сваёй смерці. Пахаваная на могілках Раадзі. У 1965 годзе эстонскі скульптар Аляксандр Элер усталяваў на яе магіле надмагільны помнік з граніту.

Жаночая гімназія ў Тарту (вуліца Яана Тынісана, 3), дзе з 1917 года выкладала Мійна Хярма, з 1964 года носіць яе імя. У 1984 годзе перад гімназіяй быў усталяваны яе помнік. У 2014 годзе была выпушчана памятная манета еўра Эстоніі, прысвечаная 150-годдзю з дня нараджэння Мійны Хярма.

Увайшла ў складзены ў 1999 годзе па выніках пісьмовага і анлайн-галасавання спіс 100 вялікіх дзеячаў Эстоніі XX стагоддзя.
Валі (Эстонія)

**Валі** () — вёска ў воласці Рапла павета Рапламаа, Эстонія. Да адміністрацыйнай рэформы мясцовых самакіраванняў Эстоніі 2017 года ўваходзіла ў склад воласці Райкюла. Размешчана за 55 км на поўдзень ад Таліна і за 14 км на поўдзень ад павятовага цэнтра — горада Рапла. Вышыня над узроўнем мора — 57 метраў.

Паштовы індэкс — 78413.

Катэгорыя:Населеныя пункты Эстоніі
Фаўста Аке

**Фаўста Алеса Аке** (пры нараджэнні **Падавіні** — швед. Fausto Alesso Acke; ,  — , Галівуд, Каліфорнія) — шведскі гімнаст, які прымаў удзел у летніх Алімпійскіх гульнях 1920 года.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў Італіі ў 1897 годзе, Фаўста Аке быў усыноўлены ў 1903 годзе сям’ёй шведскіх мастакоў Юханам і Евай Аке. Яго прыёмнай маці была дачка фінска-шведскага пісьменніка Захарыяса Тапеліуса. Фаўста вырас на віле Аклея ў Ваксхальме і вучыўся ў школе-інтэрнат у Лундсбергу. Ён быў членам шведскай каманды, якая выйграла залаты медаль у камандным першынстве па шведскай сістэме на летніх Алімпійскіх гульнях 1920 года ў Антверпене.

У 1925 годзе Фаўста ажаніўся з Гердзіс Ёхансан. У тым жа годзе Аке пераехаў у Злучаныя Штаты з-за эканамічных праблем. Там ён стаў трэнерам у студыі RKO Studios у Галівудзе. Пазней Фаўста зноў ажаніўся з Ганнай Індрэфіёрд (1906—1975) з Нарвегіі. Свой дом у Лос-Анджэлесе яны назвалі Ackebakken і ўдачарылі дзяўчынку Марту.
Вальяла

**Вальяла** () — пасёлак у воласці Саарэмаа павета Саарэмаа, Эстонія. Да рэформы мясцовых самакіраванняў 2017 года ўваходзіў у склад воласці Вальяла і быў яе адміністрацыйным цэнтрам. Размешчаны ў паўднёва-ўсходняй частцы вострава Саарэмаа, на скрыжаванні шашы Курэсаарэ-Куйвасту і дарогі Калемяэ. Адлегласць да валаснога і павятовага цэнтра — горада Курэсаарэ — 23 кіламетры. Вышыня над узроўнем мора — 15 метраў. 
## Насельніцтва 
## Славутасці 
* Царква Святога Марціна (Вальяла)

## Зноскі 
Катэгорыя:Населеныя пункты Эстоніі
Катэгорыя:Саарэмаа
Дзюгві

**Дзюгві** () — легендарны конунг Упсалы з роду Інглінгаў, па некаторых звестках — першы конунг з гэтага роду.

Дзюгві быў сынам Дамара і Дрот, дачкі Данпа, упершыню названага конунгам на дацкай мове. «Сага аб Інглінгах» паведамляе, што Дзюгві быў названы конунгам першым з усіх Інглінгаў, магчыма, маючы на ўвазе гэта сваяцтва як прычыну. Па словах М. І. Сцеблін-Каменскага, «пра тое, што Дзюгві быў першым названы „конунгам“, Сноры памылкова заключыў з таго, што гэтае слова ўпершыню сустракаецца ў страфе пра Дзюгві, тады як Дамальдзі ў страфе пра яго смерць названы ў арыгінале dróttinn, то бок словам, якое ўжываліся ў тым жа значэнні, што і konungr».

Дзюгві памёр сваёй смерцю, яго пераемнікам стаў сын — Даг Мудры. Аўтар тэксту «Як засялялася Нарвегія», згадваючы Дзюгві ў радаводу Харальда Цудоўнавалосага, кажа: «Мы яго клічам Тругві».

Асноўная захаваная крыніца, якая распавядае пра Дзюгві, — «Кола Зямное» Сноры Стурлусана, зборнік саг, складзены ў XIII стагоддзі. Пісьмовая традыцыя аб ранніх Інглінгах паўстала не раней XII стагоддзя, а таму яна вельмі ненадзейная. Па выразе даследчыцы Гвін Джонс, гэта хутчэй «свет легенд і казак», чым свет гісторыі.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Інглінгі
Джон Сіна

**Джон Фелікс Энтані Сі́на-малодшы** (; нар. , Уэст-Ньюберы, Масачусетс, ЗША) — амерыканскі рэстлер, кінаакцёр, у мінулым рэпер. Сіна з’яўляецца адным з найвялікшых рэстлераў усіх часоў, заваяваў найбольшую колькасць сусветных чэмпіёнскіх тытулаў у гісторыі WWE.

У 1998 годзе Сіна пераехаў у Каліфорнію, дзе заняўся бодыбілдынгам, а ў 1999 годзе перайшоў у рэстлінг і дэбютаваў у Ultimate Pro Wrestling (UPW). У 2001 годзе ён падпісаў кантракт з World Wrestling Federation (WWF, цяпер WWE) і быў накіраваны ў Ohio Valley Wrestling (OVW), дзе выйграў чэмпіёнства OVW у цяжкай вазе і каманднае чэмпіёнства Поўдня OVW. Перайшоўшы ў 2002 годзе на брэнд SmackDown, Сіна набыў вядомасць і поспех, прыняўшы вобраз рэпера-трэштокера. Пасля заваявання чэмпіёнства WWE у 2005 годзе Сіна перайшоў да гераічнай выявы. На працягу наступнага дзесяцігоддзя ён вёў кампанію ў якасці ключавога супрацоўніка і публічнай асобы.

Сіна з’яўляецца рэкордным 16-разовым чэмпіёнам свету: 13-разовым чэмпіёнам WWE і трохразовым чэмпіёнам свету ў цяжкай вазе. Ён таксама з’яўляецца пяціразовым чэмпіёнам Злучаных Штатаў WWE, двухразовым камандным чэмпіёнам WWE, двухразовым камандным чэмпіёнам свету, двухразовым пераможцам «Каралеўская бітва» і аднаразовым пераможцам матчу Money in the Bank. Ён таксама быў хэдлайнерам шматлікіх буйных шоў WWE, у тым ліку галоўнага шоў года — WrestleMania — пяць разоў. Яго кар’ера ў рэстлінгу была неадназначна ўспрынята крытыкамі і гледачамі: хвалілі яго працу над персанажам і майстэрства мовы, але крытыкавалі за празмерную прысутнасць на экране і экранную перавагу ў параўнанні з іншымі рэстлерамі.

Кар’ера Сіны ў кіно пачалася з фільма «Марскі пехацінец» (2006) і працягнулася ў карцінах «Дзяўчына без комплексаў» (2015), «Фердынанд» (2017), «Сексу не будзе!!!» і «Бамблбі» (абодва 2018). Ён зняўся ў фільме «Фарсаж 9» і сыграў ролю Міратворца ў фільме «Атрад самазабойцаў: Місія навылёт» (абодва 2021) і ў серыяле «Міратворац» (2022). За межамі сваёй працы ў сферы забаў Сіна вядомы ўдзелам у шматлікіх дабрачынных акцыях, у прыватнасці, у фондзе Make-A-Wish, дзе ён выканаў больш за ўсё жаданняў хворых дзяцей — больш за 650.

## Зноскі 
Катэгорыя:Рэстлеры ЗША
Катэгорыя:Акцёры ЗША
Вана-Аэспа

**Вана-Аэспа** () — вёска ў воласці Кохіла павета Рапламаа, Эстонія. Размешчана за 6 кіламетраў на захад ад валаснога цэнтра — пасёлка Кохіла, і за 22 кіламетры на поўнач ад павятовага цэнтра — горада Рапла. Вышыня над узроўнем мора — 64 метры.
Паштовы індэкс - 79748.

Катэгорыя:Населеныя пункты Эстоніі
Пунсовыя ветразі

**Пунсовыя ветразі**:
* Пунсовыя ветразі (аповесць)
* Пунсовыя ветразі (свята выпускнікоў)
* Пунсовыя ветразі (фільм)
Жалезны кулак (фільм)

**«Жалезны кулак»** () — фільм рэжысёра RZA аб баявых мастацтвах. Прэм’ера ў ЗША адбылася 2 лістапада 2012 года.

## Сюжэт 
Падзеі разгортваюцца ў Кітаі, прыблізна ў сярэдзіне — канцы 19 стагоддзя. Фільм распавядае гісторыю чарнаскурага каваля, які ўмее рабіць зброю і з лёгкай рукі забяспечвае ёй усіх, у каго ёсць чым заплаціць. Кітай таго часу — жорсткае месца, таму зброя і веданне навыкаў кунг-фу дапамогуць жыхарам найбліжэйшай вёскі абараніць свае дамы і сем’і ад іншых кланаў.

## У ролях 
* Расел Кроу — Джэк Нож
* Кунг Ле — Бронзавы леў
* Люсі Лью — Мадам Блосам
* Байран Ман — Сярэбраны леў
* RZA — Тадэвуш Генры Сміт (Каваль)
* Рык Юн — Ікс-Блэйд
* Дэйв Батыста Медны
* Джэймі Чон — Лэдзі Сілкоу
* Пэм Грыер — маці Тадэвуша
* Ауян Цзін — Чань
* Эндру Лін і Грэйс Хуанг — двайняты
Пунсовыя ветразі (фільм)

**«Пунсовыя ветразі»** () — савецкі мастацкі фільм 1961 года ў пастаноўцы Аляксандра Птушко, які стаў першай поўнаметражнай гукавой экранізацыяй аднайменнай аповесці-феерыі Аляксандра Грына. Роля Асоль стала кінадэбютам шаснаццацігадовай маскоўскай школьніцы Анастасіі Вярцінскай.

Шырокаэкранная версія выйшла ў пракат 7 чэрвеня 1961 г., звычайная — 21 жніўня. Кінастужка сабрала 22,6 мільёнаў гледачоў, адна з лідараў савецкага пракату.

## У фільме здымаліся 
* Анастасія Вярцінская — Асоль (агучыла Ніна Гуляева)
* Васіль Ланавы — Артур Грэй, капітан

Катэгорыя:Фільмы студыі «Масфільм»
Аляксандр Львовіч Капілаў

**Аляксандр Львовіч Капілаў** (, г. Мінск, БССР) — беларускі мастацтвазнавец. Кандыдат мастацтвазнаўства (1981), дацэнт.

## Біяграфія 
Скончыў Беларускую кансерваторыю у 1971 годзе. З 1972 года атрыст Дзяржаўнага акадэмічнага сімфанічнага аркестра Беларусі. З 1983 года выкладаў у Беларускім інстытуце культуры, з 1987 года займаў пасаду загадчыка кафедры.

З 1995 года займаў пасаду дэкана Інстытута сучасных ведаў, а з 2003 года — прарэктара.

З 2004 года рэктар Інстытута сучасных ведаў імя А. М. Шырокава.

## Навуковая дзейнасць 
Даследуе развіццё беларускай куьтуры дакастрычніцкага перыяду. Аўтар манаграфій, нарысаў і артыкулаў пра беларускіх музыкантаў, дзейнайсць грамадскіх музыкальных арганізацый Беларусі, навучальных і метадычных дапаможнікаў і інш.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Выкладчыкі Інстытута сучасных ведаў імя А. М. Шырокава
Украінцы Эстоніі

**Украінцы Эстоніі** — другая па колькасці нацыянальная меншасць Эстоніі.

Станам на 1 студзеня 2023 г. колькасць украінцаў у Эстоніі складала 55 675 чалавек.

Па дадзеных перапісу насельніцтва 2021 года, колькасць украінцаў у Эстоніі склала 27828 чалавек (2,09 % усяго насельніцтва Эстоніі; у гэты лік не ўваходзяць бежанцы з Украіны). У 2021 годзе 15450 украінцаў (55,52 % ад агульнай колькасці ўкраінцаў у Эстоніі) пражывалі ў Таліне, 18886 (67,87 %) — у павеце Хар’юмаа, 3265 (11, 73 %) — у павеце Іда-Вірумаа; 1140 (4,1 %) — у Нарве, 1107 (3,98 %) — у Тарту, 1079 (3,88 %) — у Кохтла-Ярвэ, 957 (3,44 %) — у Маарду.

Станам на 1 студзеня 2022 г. колькасць украінцаў у Эстоніі склала 27 826 чалавек (2,1 % насельніцтва Эстоніі).

## Літаратура 
* Eesti Rahvastiku Lillepärjas
Катэгорыя:Народы Эстоніі
Палякі Эстоніі

**Палякі Эстоніі** — польская нацыянальная меншасць у Эстоніі.

Гісторыя палякаў на эстонскай зямлі сягае ў 16 стагоддзе. Паўднёвыя раёны цяперашняй Эстоніі ўваходзілі ў той час у склад Рэчы Паспалітай. Адміністрацыйна ўваходзілі ў Пярнаўскае і Дэрпцкае ваяводствы. Пярну і Дорпат (цяпер Тарту) былі самымі паўночнымі правінцыйнымі гарадамі ў польскай гісторыі. Польскія езуіты заснавалі ў Дэрпце калегіум. Аднак, калі горад захапілі шведы (1625), езуіты былі выгнаны з горада, а калегіум зачынены.

У савецкія часы шмат палякаў прыязджала ў Эстонію шукаць працу на сланцавых шахтах, ва ўстановах і прамысловых прадпрыемствах Таліна і Тарту; гэтая група была часткова асімілявана, але, нягледзячы на ​​гэта, колькасць палякаў (зафіксаваная перапісамі насельніцтва) дынамічна расла. Перапіс 1959 г. зафіксаваў 2256 палякаў, 1970 г. — 2651, 1979 г. — 2896, а падчас апошняга перапісу ў СССР — 3008 чалавек.
## Літаратура 
* Eesti Rahvastiku Lillepärjas
Катэгорыя:Народы Эстоніі
Ткач

**Ткач** — шматзначны тэрмін.

* *Ткач* — майстар, які займаецца ткацтвам.

## Прозвішча 
* Антан Ткач (нар. 1951) — славацкі велагоншчык, трэнер і спартыўны функцыянер.
* Уладзімір Міхайлавіч Ткач (нар. 1956) — баяніст, кампазітар, аранжыроўшчык.

## Гл. таксама 
* Ткачы
Яўрэі Эстоніі

**Яўрэі Эстоніі** — адна з этнічных меншасцяў Эстоніі. Гісторыя яўрэяў Эстоніі прасочваецца пачынаючы з XIV стагоддзя. Захаваліся рукапісы, якія пацвярджаюць гэтую дату. Аднак пастаянныя яўрэйскія паселішчы з’явіліся ў Эстоніі значна пазней — у XIX стагоддзі.

Па дадзеных перапісу насельніцтва 2021 года, колькасць яўрэйскага насельніцтва Эстоніі на 31 снежня 2021 года складала 1852 чалавекі (0,14 % насельніцтва Эстоніі); 1572 чалавекі (84,88 % ад агульнай колькасці яўрэяў у Эстоніі) пражывалі ў павеце Хар'юмаа (з іх 1405 (75,86 %) — у Таліне), 115 чалавек (6,21 %) — у павеце Іда-Вірумаа; 81 чалавек (4,37 %) — у Тарту.
## Літаратура 
* Eesti Rahvastiku Lillepärjas
Катэгорыя:Народы Эстоніі
Мастацкія тканіны

з Інданезіі]]
. Міргарадскі краязнаўчы музей]]
**Маста́цкія ткані́ны** — від дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва, ткацкія вырабы ручной ці машыннай вытворчасці, якія вызначаюцца мастацкасцю арнаментацыі, прыгажосцю расфарбоўкі, высокім майстэрствам выканання.

Вырабляюць мастацкія тканіны з шарсцяных, ільняных, баваўняных, шаўковых, сінтэтычных нітак. Аздабляюць перапляценнем у працэсе ткацтва, набіваннем малюнка (набіванка), вышыўкай, батыкам, аплікацыяй і іншымі спосабамі. Выкарыстоўваюцца для вырабу адзення, аздаблення інтэр’ераў, мэблі і інш.

Характар мастацкага афармлення мастацкіх тканін абумоўліваецца іх прызначэннем, матэрыялам, тэхнічнымі магчымасцямі выканання. Адлюстроўвае стылістычныя асаблівасці ў развіцці мастацтва розных часоў, нацыянальныя, этнічныя і іншыя асаблівасці і традыцыі.

Мастацкія тканіны вядомы з глыбокай старажытнасці. Высокай мастацкасцю з II тысячагоддзя да н.э. вызначаліся кітайскія і японскія (пераважна шаўковыя), індыйскія баваўняныя з набіўным арнаментам, іранскія і турэцкія шарсцяныя тканіны, вырабы народаў Закаўказзя і Сярэдняй Азіі, карункі, габелены, тканіны з Італіі, Францыі і іншых краін.

На тэрыторыі Беларусі мастацкія тканіны вядомы з XI—XIII стагоддзяў, калі ва ўжытак увайшлі ткацкія станкі (кросны) і пашырылася вышыўка.

У цяперашні час мастацкія тканіны падарункавага, сувенірнага, мастацкага характару, для аздаблення грамадскіх будынкаў, сцэнічных касцюмаў і спектакляў і іншых мэт вырабляюць самадзейныя майстры, мастакі-тэкстыльшчыкі, прадпрыемствы мастацкай і тэкстыльнай прамысловасці.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* Художественный текстиль. Термины. // Портал «Искусствовед» 
* *Непочелович А. И.* Современный художественный текстиль в контексте развития декоративно-прикладного искусства // Сетевой электронный научный журнал «Вестник ГГУ». № 2, 2017.

Катэгорыя:Дэкаратыўна-прыкладное мастацтва
Катэгорыя:Тканіны
Відавы фонд

Экалагічная і біягеаграфічная канцэпцыя **відавога фонду** або **пула відаў** (англ.: *species pool*) апісвае ўсе даступныя віды, якія патэнцыйна могуць каланізаваць і засяліць пэўную тэрыторыю пражывання. Канцэпцыя робіць акцэнт на тым факце, што «мясцовыя супольнасці не з’яўляюцца закрытымі сістэмамі і што віды, якія насяляюць любое лакальнае месца, звычайна паходзяць аднекуль», аднак канцэпцыя пула відаў можа пакутаваць ад лагічнай памылкі кампазіцыі. Аднак у большасці мясцовых суполак прысутнічае толькі частка відаў. Ён узяты з астраўной біягеаграфічнай тэорыі Макартура і Вільсана, якая разглядае фактары, якія ўплываюць на відавое багацце ізаляваных прыродных супольнасцей. Гэта дапамагае зразумець склад і багацце мясцовых суполак і тое, як на іх уплываюць біягеаграфічныя і эвалюцыйныя працэсы, якія дзейнічаюць у вялікіх прасторавых і часавых маштабах. Распрацоўваюцца метады ацэнкі патэнцыйных, але адсутных відаў. У іншым месцы паведамлялася, што "кампрамісы і структура відавога фонду (памер і размеркаванне прыкмет) вызначаюць форму ўзаемасувязі прадукцыйнасці раслін і разнастайнасці.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Біягеаграфія
Мас-спектраметрыя

неону]]
**Мас-спектраме́трыя**, *таксама мас-спектраскапія, мас-спектральны аналіз* — фізічны метад даследавання рэчыва, заснаваны на вызначэнні масы часціц, што ўтвараюцца пры іанізацыі малекул. Пачатак развіццю мас-спектраметрыі дадзены Дж. Дж. Томсанам, які прапанаваў прынцып дзеяння мас-спектрометра і атрымаў першыя мас-спектры (1910).

Пры мас-спектраметрыі даследуемае рэчыва пераводзяць награваннем ці іншым спосабам у лятучы стан для атрымання малекулярнага пучка, на які ўздзейнічаюць іанізавальным выпрамяненнем. У выніку ўзаемадзеяння нейтральных малекул з выпрамяненнем утвараецца пучок дадатна зараджаных часціц (іонаў) і нейтральных фрагментаў малекул рознай малекулярнай масы і атамнага саставу. Пры аднолькавых умовах выпрамянення колькасць дадатна зараджаных часціц рознага саставу, што ўтвараюцца пры іанізацыі, з’яўляецца велічынёй пастаяннай і залежыць толькі ад будовы малекул рэчыва. Раздзяленне сумарнага патоку часціц на патокі часціц з аднолькавай малекулярнай масай і вымярэнне токаў раздзеленых іонаў ажыццяўляюць з дапамогай мас-спектральных прылад.

Найбольш шырока мас-спектраметрыю выкарыстоўваюць у арганічнай хіміі для ідэнтыфікацыі хімічных злучэнняў (па мас-спектрах), вызначэння малекулярнай масы, элементнага і ізатопнага саставу рэчыва, якаснага і колькаснага аналізу складаных сумесей арганічных злучэнняў.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Аналітычная хімія
Тым Крул

**Тымаці Міхаэль «Тым» Крул** (; нар. , , Нідэрланды) — нідэрландскі футбаліст, брамнік англійскага клуба «Лутан Таўн» і нацыянальнай зборнай Нідэрландаў.

## Кар’ера 
### Клубная 
Тым пачаў сваю кар’еру ў родным горадзе, у клубе «АДО Дэн Гааг», але клуб не пагадзіўся заключыць з ім прафесійны кантракт, і Крул перайшоў у англійскі клуб «Ньюкасл Юнайтэд», з якім падпісаў трохгадовы кантракт. Першы матч за асноўны склад «Ньюкаслу» згуляў на перадсезонных зборах супраць ПСВ 29 ліпеня 2006 года. Сустрэча скончылася паражэннем «Ньюкаслу».

3 жніўня 2007 года Крул далучыўся да шатландскага клуба «Фолкерк» на правах арэнды да 1 студзеня 2008 года, але пагадненне было падоўжана да канца сезону пасля шэрагу ўражлівых выступаў. 21 лістапада 2008 года Крул далучыўся таксама на правах арэнды да клуба «Карлайл Юнайтэд» на адзін месяц, каб замяніць Бэна Алніка, які перайшоў у «Тотэнхэм».

Крул вярнуўся ў «Ньюкасл» ў якасці рэзервовага брамніка асноўнага іграка Стыва Харпера. Аднак 8 жніўня 2009 года ў матчы чэмпіянату Футбольнай лігі супраць «Вест Бромвіч Альбіёна», выйшаўшы на замену на палову гульні замест траўмаванага Харпер, правёў выдатны матч, захаўваўшы лік 1:1. Аднак пасля таго як Харпер вярнуўся ў склад Крул сеў на лаўку.

Наступны шанц для маладога іграка адбыўся 18 верасня 2010 года ўжо ў матчы Прэм’ер-Лігі супраць «Эвертана» на Гудысан Парку, Тым выйшаў на замену на 35 хвіліне замест траўмаванага Стыва Харпера, гульня скончылася перамогай гасцёй з лікам 1:0. У наступных гульнях Крул паказваў выдатную гульню, стала заваяваўшы, такім чынам, месца ў асноўным складзе.

### Міжнародная 
4 чэрвеня 2011 года Тым дэбютаваў у складзе зборнай Нідэрландаў у таварыскай сустрэчы супраць зборнай Бразіліі. Гульня завяршылася з лікам 0:0, а Крул правёў на пляцоўцы ўсе 90 хвілін. У наступным матчы, супраць зборнай Уругвай 8 чэрвеня ў Мантэвідэа, Крул захоўваў браму ў недатыкальнасці да 82 хвіліны, калі брамнік не зладзіўся з ударам Луіса Суарэса.

## Дасягненні 
**«Ньюкасл Юнайтэд»**:
* Уладальнік Кубку Інтэртота: 2006

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 
* 
* Профіль на афіцыйным сайце ФК «Ньюкасл Юнайтэд»
* Статыстыка на Soccerbase

Катэгорыя:Асобы
Катэгорыя:Футбалісты Нідэрландаў
Катэгорыя:Ігракі зборнай Нідэрландаў па футболе
Катэгорыя:Ігракі ФК Фолкерк
Катэгорыя:Ігракі ФК Ньюкасл Юнайтэд
Катэгорыя:Ігракі ФК Карлайл Юнайтэд
Катэгорыя:Ігракі ФК АЗ
Катэгорыя:Ігракі ФК Норвіч Сіці
Уладзімір Міхайлавіч Ткач

**Уладзімір Міхайлавіч Ткач** (нар. ) — беларускі музыкант (баяніст), кампазітар, канцэртмайстар і аранжыроўшчык, Заслужаны артыст Рэспублікі Беларусь (2001).

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў Мінску. Скончыў Мінскае дзяржаўнае музычнае вучылішча імя М. І. Глінкі, у 1982 годзе Беларускую дзяржаўную кансерваторыю па класу баяна. У 1982—1984 гадах праходзіў службу ў Савецкай Арміі. Яшчэ ў час вучобы на чацвёртым курсе Беларускай кансерваторыі з 1980 года пачаў працу ў якасці рэгулятара групы баянаў Дзяржаўнага акадэмічнага народнага аркестра імя І. Жыновіча, з 1984 года — саліст, з 2011 года — канцэртмайстар групы баянаў. Адначасова з 1984 года У. М. Ткач у складзе трыа баяністаў пры аркестры.

## Творчасць 
У. М. Ткач аўтар шэрагу музычных твораў для аркестра і баяна з аркестрам. Сярод іх вальс-мазурка (1976), музычная карцінка «Ясь і Яніна» (1992), для дуэта гармонікаў у суправаджэнні аркестра «Гармонік-частушка» (2000), рапсодыя «Вочы чорныя» з аркестрам (2001), уверцюра «Святочны рэверанс» (2002), п’еса-экспромт «Натхненне» (2002), творы для трыа баяністаў «Карэла-фінская полька», «Вяртанне Рыа-Рыты», «Падэспань» і іншыя. Аўтар аранжыровак і канцэртных апрацовак народных мелодый.

У складзе аркестра У. Ткач гастраляваў у Індыі, Польшчы, Румыніі, краінах СНД, у складзе трыа баяністаў — у Швецыі і Фінляндыі.

## Узнагароды і званні 
* Заслужаны артыст Рэспублікі Беларусь (2001)
* Лаўрэат Міжнароднага фестываля «Пхеньянская вясна» ў КНДР (2005 год — Залаты кубак за 1-е месца), 2007 год — сярэбраная ліра за 2-е месца).

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* Экранная летопись музыкально-исполнительского искусства Беларуси : тематический каталог / М-во культуры Республики Беларусь, Белорус. гос. ун-т культуры и искусств; сост. и науч. ред. В. В. Старикова. — Мн. : БГУКИ, 2021. — С. 129. — 148 с. — ISBN 978-985-522-277-5.

## Спасылкі 
* Выдающиеся выпускники цикловой комиссии «Инструменты народного оркестра (баян—аккордеон)»  // Мінскі дзяржаўны музычны каледж імя М. І. Глінкі
* Ткач Владимир Михайлович // Нацыянальны акадэмічны народны аркестр Рэспублікі Беларусь імя І. Жыновіча

Катэгорыя:Музыканты СССР
Катэгорыя:Баяністы Беларусі
Катэгорыя:Кампазітары СССР
Катэгорыя:Кампазітары Беларусі
Катэгорыя:Канцэртмайстары
Отранта (значэнні)

**Отранта** — тапонім.

* Отранта — партовы горад і камуна ў Італіі.
* Отранта — праліў паміж узбярэжжамі Італіі (паўвостраў Саленціна) і Албаніі.
Al-Faris 8-400

**Al-Faris 8-400** — бронетранспарцёр, выраблены саудаўскай кампаніяй Abdullah Al-Faris Heavy Industries. З’яўляецца часткай сямейства бронеаўтамабіляў Al-Faris 8-400. Яго планавалася паставіць на ўзбраенне саудаўскай арміі, але ў поўную вытворчасць машына так і не паступіла. 

БТР васьміколавы, важыць 20 тон і можа перавозіць да 14 чалавек асабістага складу, уключаючы вадзіцеля і штурмана. Грузавік здольны абараніць экіпаж ад ядзернага, біялагічнага і хімічнага ўздзеяння.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Бронетранспарцёры
Халід Буларуз

**Халід Буларуз** (; нар. , , Нідэрланды) — нідэрландскі футбаліст мараканскага паходжання, абаронца. Былы ігрок нацыянальнай зборнай Нідэрландаў.

## Клубная кар’ера 
### «РКК Валвейк» 
Халід гуляў у шматлікіх моладзевых камандах, але пачаў сваю прафесійную кар’еру ў «РКК Валвейк» пад кіраўніцтвам Марціна Ёля. Свой першы матч Буларуз правёў 9 сакавіка 2002 года супраць «Херэнвена».

### «Гамбург» 
Пагуляўшы два гады за галандскую каманду, Халід перайшоў у «Гамбург». Менавіта ў Германіі да яго і прымацавалася мянушка «*Халід — Канібал*» за яго цвёрдую гульню. За два сезоны ў «Гамбургу» ён атрымаў 16 жоўтых і 3 чырвоныя карткі. Аднак дзякуючы яго гульні нямецкі клуб у Бундэслізе 2005/2006 прапусціў усяго 30 галоў у 34 гульнях, што з'яўляецца найлепшым паказчыкам у тым сезоне.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Фол супраць Крыштыяну Раналду на ЧС-2006 (YouTube)

Катэгорыя:Асобы
Катэгорыя:Футбалісты Нідэрландаў
Катэгорыя:Ігракі зборнай Нідэрландаў па футболе
Катэгорыя:Ігракі ФК РКК Валвейк
Катэгорыя:Ігракі ФК Гамбург
Катэгорыя:Ігракі ФК Чэлсі
Катэгорыя:Ігракі ФК Севілья
Катэгорыя:Ігракі ФК Штутгарт
Катэгорыя:Ігракі ФК Спортынг Лісабон
Катэгорыя:Ігракі ФК Феенорд
Кубак Беларусі па валейболе сярод жанчын 2016

**Кубак Беларусі па валейболе сярод жанчын 2016** — 21-ы кубак Рэспублікі Беларусь па валейболе сярод жанчын. Паўфінал і фінал Кубка Беларусь прайшоў 3-4 снежня 2016 года ў брэсцкім спарткомплексе «Вікторыя». Лепшымі гульцамі Кубка прызнаны: Марына Кучко «Камунальнік-ГрДУ», Надзея Столяр «Мінчанка», Аксана Кавальчук «Мінчанка».

## Паўфіналы і Фінал 
## Гл. таксама 
* Кубак Беларусі па валейболе сярод жанчын 2015
* Кубак Беларусі па валейболе сярод жанчын 2017

## Спасылкі 
* «МИНЧАНКА» — ОБЛАДАТЕЛЬ КУБКА РБ СЕЗОНА 2016/17 
* «Минчанка» стала обладателем Кубка Беларуси по волейболу
* Состоялась жеребьевка Кубка Беларуси по волейболу 2016 года
* ЖЕРЕБЬЕВКА КУБКА

Катэгорыя:2016 год у валейболе
Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 2016 годзе
2016
Катэгорыя:Снежань 2016 года
Мартэн Стэкеленбург

**Ма́ртэн Стэ́келенбург** (; нар. , , Нідэрланды) — нідэрландскі футбаліст. Прыцягваўся да матчаў нацыянальнай зборнай Нідэрландаў. Гуляў на пазіцыі брамніка.

## Кар’ера 
### «Аякс» 
Сваю футбольную кар’еру Стэкеленбург распачаў у клубе «Схотэн», а ў 15 гадоў трапіў у футбольную школу «Аяксу». Свой першы афіцыйны матч за амстэрдамскі клуб Мартэн правёў 24 лютага 2002 года супраць клуба «НАК Брэда». На працягу трох сезонаў з 2002 па 2005 гады Стэкеленбург не быў асноўным брамнікам «Аякса», ведучы пры гэтым канкурэнцыю за месца ў браме з Богданам Лобанцам, Джоўі Дыдуліцам і Хенкам Тымерам.

З сезона 2005—2006 гадоў Мартэн безумоўна заняў сталае месца ў браме клуба і на працягу трох гадоў яно не паддавалася сумневу. Тады пачалі сур’ёзна пагаворваць, пра тое, што ў Эдвіна ван дэр Сара на пасадзе брамніка зборнай Нідэрландаў з'явіўся годны зменшчык. Аднак у сезоне 2008—2009 гадоў новы галоўны трэнер «Аяксу» Марка ван Бастэн пасадзіў Стэкеленбурга на лаўку запасных, і ўсё часцей стаў давяраць месца ў складзе маладому Кенету Вермеру. З сыходам ван Бастэна і прыходам Марціна Ёля кар’ера Стэкеленбурга зноў пайшла ў гару. Ён не толькі вярнуўся ў аснову «Аяксу», але і стаў асноўным брамнікам зборнай Нідэрландаў.

### «Рома» 
2 жніўня 2011 года Мартэн падпісаў кантракт з італьянскім клубам «Рома» тэрмінам да 30 чэрвеня 2015 года. Сума ўгоды склала 6 млн еўра. 18 жніўня ігрок дэбютаваў за новы клуб у гасцявым матчы кваліфікацыйнага раўнду Лігі Еўропы супраць славацкага «Слована».

### «Фулхэм» 
3 чэрвеня 2013 года спартыўны дырэктар «Ромы» Франка Бальдзіні пацвердзіў, што клуб завяршыў здзелку з клубам Прэм’ер-Лігі «Фулхэмам» па продажы Стэкеленбурга. Праз некалькі дзён «Фулхэм» абвясціў, што з Мартэнам быў падпісаны чатырохгадовы кантракт за неназваную суму. 17 жніўня брамнік дэбютаваў у гасцявой гульні супраць клуба «Сандэрленд», дзе «Фулхэм» дамогся перамогі з лікам 1:0, аднак у другім тайме Мартэн атрымаў пашкоджанне і быў зменены на Дэвіда Стокдэйла.

На сезон 2013—2014 гадоў ігрок вырашыў пераехаць да французскага чэмпіянату ў сувязі з вылетам «Фулхэма» ў Чэмпіёншып. 9 жніўня 2014 года была складзена дамова на арэнду, аднак у новым клубе Мартэн напачатку сезону не здолеў выцесніць са складу асноўнага брамніка клуба Даніэла Субашыча.

## Міжнародная кар’ера 
У складзе нацыянальнай зборнай Нідэрландаў Стэкеленбург дэбютаваў 3 верасня 2004 года ў матчы супраць зборнай Ліхтэнштэйна, які скончыўся перамогай нідэрландскіх ігракоў з лікам 3:0.

## Дасягненні 
**«Аякс»**
* Чэмпіён Нідэрландаў: 2004, 2011, 2021, 2022
* Уладальнік Кубка Нідэрландаў: 2006, 2007, 2010, 2021
* Уладальнік Суперкубка Нідэрландаў: 2005, 2006, 2007

**Нідэрланды**
* Сярэбраны прызёр чэмпіянату свету: 2010

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Профіль на афіцыйным сайце «Аяксу»
* Статыстыка на сайце voetbalstats.nl
* Статыстыка на сайце National Football Teams

Катэгорыя:Асобы
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Харлеме
Катэгорыя:Футбалісты Нідэрландаў
Катэгорыя:Ігракі зборнай Нідэрландаў па футболе
Катэгорыя:Ігракі ФК Аякс Амстэрдам
Катэгорыя:Ігракі ФК Манака
Катэгорыя:Ігракі ФК Саўтгемптан
Катэгорыя:Ігракі ФК Эвертан
Вана-Вігала

**Ва́на-Ві́гала** () — вёска ў воласці Мяр’ямаа павета Рапламаа, Эстонія. Да адміністрацыйнай рэформы мясцовых самакіраванняў Эстоніі 2017 года ўваходзіла ў склад воласці Вігала. Размешчана каля шашы Ядзіверэ-Сіла па абодвух берагах ракі Вігала. Знаходзіцца за 40 кіламетраў на паўднёвы захад ад павятовага горада Рапла і за 17 кіламетраў на паўднёвы захад ад валаснога цэнтра Мяр’ямаа. Вышыня над узроўнем мора — 28 метраў. Паштовы індэкс — 78003.

Катэгорыя:Населеныя пункты Эстоніі
Катэгорыя:Рапламаа
Джон Клелан Холмс

**Джон Клелан Холмс** (; ) — амерыканскі празаік і паэт, выкладчык.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў 1926 годзе. Вядомасць атрымаў дзякуючы раману «Руш» (*Go*), які лічаць першым раманам Біт-пакалення і ў аснове якога ляжаць падзеі з жыцця самога аўтара і яго сяброў — Джэка Керуака, Ніла Кэсэдзі і Алена Гінзберга. Холмса часта называюць «ціхім бітнікам». Яму таксама належыць знакавы для Біт-пакалення джазавы раман *The Horn*.

Холмс быў хутчэй назіральнікам і хранікёрам для прадстаўнікоў Біт-пакалення, такіх як Гінзберг, Кэсэдзі і Керуак, чым адным з іх. Незадоўга да таго як Гінзберг трапіў у бальніцу, Холмс звярнуўся да яго з просьбай даць яму як мага болей інфармацыі пра ўсё, што датычыць паэзіі і поглядаў самога Гінзберга, а таксама Ніла Кэсэдзі, Герберта Ханке і Люсьена Кара. У адказ Гінзберг напісаў падрабязны ліст.

Аўтарства тэрміна «beat» («разбіты») у дачыненні да пакалення належыць Джэку Керуаку, які сказаў Холмсу: «Ведаеш, гэта сапраўды разбітае пакаленне». Паводле Холмса, ідэю Керуак пазычыў у Герберта Ханке. Тэрмін набыў шырокую вядомасць пасля публікацыі артыкула Холмса ў *The New York Times* 16 лістапада 1952 года, дзе аўтар вынес яго ў назву.

У канцы жыцця Джон Клелан Холмс выкладаў ва ўніверсітэце Арканзаса, чытаў лекцыі ў Елі і даваў майстар-класы ў Браўнскім універсітэце. Памёр ад раку ў 1988 годзе.

## Творы 
* *Go* (1952)
* *The Horn* (1958)
* *The Philosophy of the Beat Generation* (1958)
* *Get Home Free* (1964)
* *Nothing More to Declare* (1967)
* *The Bowling Green Poems* (1977)
* *Death Drag: Selected Poems 1948–1979* (1979)
* *Visitor: Jack Kerouac in Old Saybrook* (1981)
* *Gone in October: Last Reflections on Jack Kerouac* (1985)
* *Displaced Person: The Travel Essays* (1987)
* *Representative Men: The Biographical Essays* (1988)
* *Passionate Opinions: The Cultural Essays* (1988)
* *Dire Coasts: Poems* (1988)
* *Night Music: Selected Poems* (1989)

## Зноскі 
## Спасылкі 
* prajdzisvet.org

Катэгорыя:Пісьменнікі ЗША
Вігала (рака)

**Вігала** () — рака ў Эстоніі, найбуйнейшы прыток ракі Казары. Працякае праз паветы Ляэнэмаа, Рапламаа, воласці Ліхула, Мартна, Кехтна, Мяр’ямаа, Райкюла, Рапла, Вігала, а таксама праз эстонскі горад Рапла і мноства вёсак.

Рака бярэ пачатак у балотах Каева раба і ўпадае ў буйнейшую раку Казары. Прытокі: Велізэ.

Даўжыня ракі 95 км, плошча басейна — 1520 км².

Катэгорыя:Рэкі Эстоніі
Ванакюла

**Ванакюла** () — вёска ў воласці Куусалу павета Хар'юмаа, Эстонія. Размешчана на поўначы Эстоніі, ва ўсходняй частцы воласці Куусалу. Адлегласць да Таліна — 50 кіламетраў, да валаснога цэнтра — пасёлка Куусалу — 20 кіламетраў. Вышыня над узроўнем мора — 69 метраў.

Вёска размешчана на тэрыторыі нацыянальнага парка Лахемаа.

Катэгорыя:Населеныя пункты Эстоніі
Катэгорыя:Хар’юмаа
Кубак Беларусі па валейболе сярод жанчын 2013

**Кубак Беларусі па валейболе сярод жанчын 2013** — 18-ы кубак Рэспублікі Беларусь па валейболе сярод жанчын. Кубак прайшоў 1-3 лістапада 2013 года у Палацу спорту «Вікторыя».

## Вынікі 
### Чвэрцьфіналы 
* «Жамчужына Палесся» 3:1 (27:25, 25:22, 19:25, 25:17) «Мінчанка»
* «Камунальнік» 3:0 (25:10, 25:17, 25:15) «Бірута» (Маладзечна)
* «Прыбужжа-БрДУ» 3:0 (25:14, 31:29, 25:20) «Атлант Баранавічы»

### Паўфінал і Фінал 
## Гл. таксама 
* Кубак Беларусі па валейболе сярод жанчын 2012
* Кубак Беларусі па валейболе сярод жанчын 2014

## Спасылкі 
* Гродненские волейболистки выиграли Кубок Беларуси в Бресте

Катэгорыя:2013 год у валейболе
Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 2013 годзе
2013
Катэгорыя:Лістапад 2013 года
Війтна

**Війтна** — вёска ў воласці Кадрына павета Ляэнэ-Вірумаа, Эстонія. Размешчана каля шашы Талін—Нарва, каля скрыжавання дарог Кадрына і Палмсэ-Кальяку, за 14 кіламетраў на поўнач ад валаснога цэнтра — пасёлка Кадрына. Адлегласць да павятовага цэнтра — горада Ракверэ — 22 кіламетры. Вышыня над узроўнем мора — 80 метраў.

Катэгорыя:Населеныя пункты Эстоніі
Катэгорыя:Ляэнэ-Вірумаа
Віру (балота)

**Віру** () — верхавое балота ў нацыянальным парку «Лахемаа» у Эстоніі. Размешчана ў басейне ракі Пудысоа. Знаходзіцца на поўнач ад аўтатрасы Талін — Нарва (на ўсход ад павароту на горад Локса). Балота акружана хваёвым борам і невялікімі пясчанымі выдмамі.

Утварылася з возера Віру, якое пачало зарастаць 5 тыс. гадоў таму.

Над балотам пракладзена дашчаная сцежка (3,5 км).

Катэгорыя:Балоты Эстоніі
Плошча Віру

**Плошча Ві́ру** () — плошча ў цэнтры Таліна, сталіцы Эстоніі. Размешчана ў мікрараёне Сюдалін, у канцы вуліцы Віру. На плошчу выходзяць вуліцы Вана-Віру, Лайкмаа, Хабуяама, Пярнуская шаша, Нарвская шаша, бульвар Мерэ.

Месца зліцця вуліцы Віру, бульвара Мерэ, Нарвскай і Пярнускай шашы — нулявы кіламетр Таліна.
Катэгорыя:Плошчы Таліна
Нацыянальны парк Лахемаа

**Лахемаа** — нацыянальны парк у Эстоніі на ўзбярэжжа Фінскага заліва ў падзоне паўднёвай тайгі. Заснаваны 1 чэрвеня 1971 года для аховы ўнікальных ландшафтаў узбярэжжа і развіцця рэкрэацыі. За 50 км ад Таліна. Інфацэнтр знаходзіцца ў Війтна, які размешчаны за 75 км на ўсход ад Таліна (шаша Талін-Нарва).

Плошча парка — 72,5 тыс. га (47,4 тыс. га сушы і 25,1 тыс. га мора). Мноства жывапісных бухт, карставыя ландшафты, участкі старога сельскагаспадарчага асваення. Тут знаходзіцца вадаспад Нымевестэ, балота Віру, а таксама іншыя цікавыя аб’екты. Лахемаа — цэнтр масавага турызму і адпачынку, для гэтых мэт мае адпаведныя службы і абсталяваны для наведвання.

Катэгорыя:Нацыянальныя паркі Эстоніі
Віру

**Віру**:
* Віру (балота)
* Віру або Выру -- даўняя зямля эстаў
* Віру або Выру -- павет Эстоніі 
* Вуліца Віру (Нарва)
* Вуліца Віру (Талін)
* Плошча Віру
Sokos Hotel Viru

**Sokos Hotel Viru** (першапачатковая назва — гасцініца «Віру») — гасцініца ў Таліне. Знаходзіцца побач са Старым горадам, за 100 метраў ад сярэднявечнай Вірускай брамы і за 550 метраў ад пласціны з нулявой адзнакай адлегласцяў на Ратушнай плошчы. Адрас: плошча Віру, 4. Пабудавана ў 1972 годзе.

«Віру» — першая вышынная гасцініца Таліна. Над праектам гасцініцы працаваў архітэктар Хена Сепман, а таксама архітэктары па ўнутраным убранні Вяйна Там, Вела Асі, Лаамет Раўдсеп, Таэва Ганс, Кірсці Лаанемаа і канструктары Уна Паль і К. Сааніке. Па нявысветленай да гэтага часу прычыне ў суаўтары Сепману да гэтага часу прынята запісваць Марта Порта.

Рашэнне пра будаўніцтва новага гатэля ў Таліне было прынята пасля візіту ў 1964 годзе ў Эстонскую ССР прэзідэнта Фінляндыі Урха Калева Кеканена.

Катэгорыя:З’явіліся ў 1972 годзе
Сезон 2004/2005 ЖБК РДВАР

У сезоне 2004/2005 жаночы баскетбольны клуб РДВАР з Мінска прымаў удзел:
* Кубак Беларусі 2004 ( **Фіналіст**).

## Гісторыя 
У сезоне 2004/2005 клуб РДВАР адмовіўся ад удзелу ў чемпіянаце Беларусі з-за занятасці ў Балтыйскай лізе — там удзельнічала юніёрская зборная Беларусі U-18, большасць гульцоў якой прадстаўляла РДВАР (акрамя іх за зборную выступалі прадстаўніцы «РЦАР-Гарызонта» Вікторыя Гаспер, Алена Новікава і Кацярына Шаркова).

## Склад каманды 
*  Анастасія Верамеенка
*  Юлія Дурэйка
*  Таццяна Жураўлёва
*  Анастасія Захарэўская
*  Анастасія Кулажына
*  Вікторыя Макаранка
*  Надзея Надзежка
*  Вікторыя Панцюх
*  Алена Рынкевіч
*  Аляксандра Тарасава
*  Святлана Трукшаніна
*  Ірына Цуканава

## Трэнеры каманды 
*  Віктар Бялевіч (галоўны трэнер)

## Гл. таксама 
* Сезон 2003/2004 ЖБК РВАР
* Сезон 2008/2009 ЖБК РДВАР

## Спасылкі 
* ЧЕМПИОНАТ НЕ НУЖЕН?

 2004/2005
РДВАР
Катэгорыя:2004 год у Мінску
Катэгорыя:2005 год у Мінску
Вуліца Віру (Талін)

**Вуліца Віру** () — вуліца ў гістарычным раёне Стары горад Таліна, сталіцы Эстоніі. Знаходзіцца ў мікрараёне Ваналін гарадскога раёна Кесклін. Злучае цэнтр Старога горада, плошча Вана-Тург, вуліцы Венэ і Ванатуру-каэл з Пярнускай шашой. Працягласць вуліцы — 394 метры.
Катэгорыя:Вуліцы Таліна
Сезон 2005/2006 «Тэмп-АШВСМ» Магілёў

У сезоне 2005/2006 баскетбольны клуб «Тэмп-АШВСМ» з Магілёва прымаў удзел:
* Чэмпіянат Беларусі 2005/2006 (**6 месца**),
* Кубак Беларусі 2005 (**5 месца**).

## Склад каманды 
*  Павел Агеўнін
*  Аляксандр Барысаў
*  Яўген Батвянкоў
*  Іван Вераксо
*  Аляксандр Гаўрылаў
*  Сяргей Грамыка
*  Арцём Кулік
*  Максім Лаўрыненка
*  Арцём Малькоў
*  Сяргей Савін
*  Аляксандр Харкевіч
*  Андрэй Шамаў
*  Віталь Шпакоўскі
*  Павел Якавіцкі

## Трэнеры каманды 
*  Анатоль Комлеў (галоўны трэнер)
*  Сяргей Чугаеў

## Гл. таксама 
* Сезон 2004/2005 «Тэмп-АШВСМ» Магілёў
* Сезон 2006/2007 «Тэмп-АШВСМ» Магілёў
 

## Спасылкі 
* Шестеро смелых
* КУБОК БЕЛАРУСИ. Чемпион сделал дубль

2005/2006
Тэмп-АШВСМ
Катэгорыя:2005 год у Магілёве
Катэгорыя:2006 год у Магілёве
Флаваноіды

**Флавано́іды** (ад  *жоўты* +  *выгляд*) — фенольныя злучэнні, якія ўтрымліваюцца ў вышэйшых раслінах (кветках, пладах, каранях, лісці, насенні, драўніне), радзей — у мікраарганізмаў і насякомых.

Вядома каля 2 тысяч флаваноідаў. Многія з іх — пігменты, якія надаюць афарбоўку розным органам раслін (напрыклад, антацыяны). Некаторыя валодаюць Р-вітаміннай актыўнасцю (напрыклад, руцін).

Выкарыстоўваюцца ў фармацэўтычнай прамысловасці, для прыгатавання фарбавальнікаў, харчовых антыаксідантаў.

## Гісторыя 
Флавоноіды вядомыя як раслінныя пігменты больш стагоддзі. Аднак першая праца, прысвечаная магчымай біялагічнай ролі флаваноідаў для чалавека, была апублікаваная лаўрэатам Нобелеўскай прэміі па фізіялогіі і медыцыне Альбертам Сент-Дзьёрдзы ў 1936 годзе. Сент-Дзьёрдзы заявіў, што флаваноід, выдзелены з венгерскага чырвонага перцу, верагодна, садзейнічае ўмацаванню ломкіх сценак крывяносных сасудаў. Ён выказаў здагадку, што гэта злучэнне адносіцца да вітамінаў, і прапанаваў для яго назву *«вітамін P»*. Назва *«вітамін P»* ужывалася для абазначэння шэрагу флаваноідаў да 1950-х гадоў, у пазнейшы перыяд была прапанавана назва *біяфлаваноіды*.

Новая хваля цікавасці да флаваноідаў пачалася ў 1990-х гадах. Яна звязана з адкрыццём антыаксідантных уласцівасцяў флаваноідаў і іх здольнасці нейтралізаваць свабодныя радыкалы.

## Уласцівасці 
Крышталічныя рэчывы белага, жаўтаватага (катэхіны), жоўтага (напрыклад, флавоны), аранжавага (халконы), чырвонага, сіняга і фіялетавага (антыцыяны) колераў. Ахоўваюць расліны ад ультрафіялету, драўніну ад хваробатворных грыбкоў. У чалавека і жывёл валодаюць процізапаленчым, антыаксідантным, проціпухлінным і іншым дзеяннем.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Флаваноіды
Катэгорыя:Антыаксіданты
Сезон 2004/2005 «Тэмп-АШВСМ» Магілёў

У сезоне 2004/2005 баскетбольны клуб «Тэмп-АШВСМ» з Магілёва прымаў удзел:
* Чэмпіянат Беларусі 2004/2005 (**5 месца**),
* Кубак Беларусі 2004 (**4 месца**).

## Склад каманды 
*  Павел Агеўнін
*  Алег Антошчанка
*  Аляксандр Барысаў
*  Расціслаў Вяргун (прыйшоў у каманду падчас сезона)
*  Яўген Іваноў
*  Алег Крыванос
*  Андрэй Крыванос
*  Арцём Кулік
*  Максім Лаўрыненка
*  Яўген Машанкоў
*  Сяргей Савін
*  Аляксандр Харкевіч
*  Сяргей Чугаеў
*  Андрэй Шамаў
*  Віталь Шпакоўскі
*  Павел Якавіцкі

## Трэнеры каманды 
*  Анатоль Комлеў (галоўны трэнер)

## Гл. таксама 
* Сезон 2003/2004 «Тэмп-АШВСМ» Магілёў
* Сезон 2005/2006 «Тэмп-АШВСМ» Магілёў
 

## Спасылкі 
* "ГРОДНО-93" ТОЛЬКО ПРЕТЕНДЕНТ
* КУБОК СТРАНЫ. ПРЕЗЕНТАЦИЯ ОБНОВЛЕНИЯ

2004/2005
Тэмп-АШВСМ
Катэгорыя:2004 год у Магілёве
Катэгорыя:2005 год у Магілёве
Кубак Беларусі па валейболе сярод жанчын 2017

**Кубак Беларусі па валейболе сярод жанчын 2017** — 22-ы кубак Рэспублікі Беларусь па валейболе сярод жанчын. Фінал Кубка Беларусь прайшоў 24 снежня 2017 года.

## Чвэрцьфінал 
* Мінчанка-2 — **Прыбужжа Брэст**
* **Камунальнік-ГрДУ** — Камунальнік-МДУ

## Паўфіналы і Фінал 
## Гл. таксама 
* Кубак Беларусі па валейболе сярод жанчын 2016
* Кубак Беларусі па валейболе сярод жанчын 2018

## Спасылкі 
* «Минчанка» стала обладателем Кубка Беларуси по волейболу
* В ФИНАЛЕ КУБКА РЕСПУБЛИКИ БЕЛАРУСЬ СРЕДИ ЖЕНСКИХ КОМАНД ВСТРЕТЯТСЯ «МИНЧАНКА» И «ЖЕМЧУЖИНА ПОЛЕСЬЯ» 
* КУБОК БЕЛАРУСИ. АНОНС

Катэгорыя:2017 год у валейболе
Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 2017 годзе
2017
Катэгорыя:Снежань 2017 года