open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Лузоны

**Лузоны** (, )  — старажытны  дарымскі народ на поўначы Пірэнейскага паўвострава, роднасны кельтыберам. 

Засялялі заходнюю частку сучаснай іспанскай правінцыі Сарагоса і ўсходнія раёны правінцыі Сарыя. 

Паводле Страбона, землі лузонаў  знаходзіліся ля вытокаў ракі Таха. 

На поўдні межавалі з беламі, на захадзе — з арэвакамі і пелендонамі, на ўсходзе — з  седэтанамі, на поўначы — з васконамі. Меркаванай іх сталіцай быў горад *Turiasso* ці *Turiaso*, які размяшчаўся на тэрыторыі муніцыпалітэта Вера-дэ-Манкая (правінцыя Сарагоса). Іншымі значнымі гарадамі лузонаў былі: *Bursau* ці *Bursada* (цяпер  Борха), *Calagurris,* *Cascantum* (Каскантэ), *Carabis* (Магальён).

## Паходжанне і мова 
Як этнічная адзінка лузоны сфарміраваліся ў выніку змяшэння прышлага кельцкага насельніцтва, якое мігравала на тэрыторыю Пірэнейскага паўвострава прыблізна ў IV стагоддзі да н.э.,  з аўтахтоннымі іберскімі плямёнамі. Таксама магчыма да іх дамяшаліся носьбіты італійскіх моў. Размаўлялі на мове, роднаснай кельтыберскай, або на адным з яе дыялектаў.

## Гісторыя 
У III стагоддзі да н.э. лузоны, разам з роднаснымі ім плямёнамі арэвакаў, тытыяў і белаў утварылі кельтыберскую племянную канфедэрацыю для сумеснай барацьбы з Рымскай рэспублікай. Пасля заканчэння Першай кельтыберскай вайны, у 179 годзе да н.э., лузоны першымі скарыліся перад Рымам і ў далейшых войнах удзелу не прымалі. Пазней паступова раманізаваліся.

## Эканоміка 
Лузоны, як і саюзныя ім плямёны, насялялі землі, багатыя ўрадлівымі глебамі, якія давалі вялікія ўраджаі збожжавых культур. У сувязі з гэтым, асновай іх эканомікі з'яўлялася сельская гаспадарка. Таксама была развіта жывёлагадоўля, у структуры якой пераважалі свінагадоўля і авечкагадоўля. Апошняя  стала асновай для развіцця тэкстыльнай вытворчасці. Немалаважную ролю ў эканоміцы адыгрывала металургія, у прыватнасці выраб зброі.

## Литература 
* Ángel Montenegro *et alii*, *Historia de España 2 - colonizaciones y formación de los pueblos prerromanos (1200-218 a.C)*, Editorial Gredos, Madrid (1989) ISBN 84-249-1386-8
* Alberto J. Lorrio, *Los Celtíberos*, Universidad Complutense de Madrid, Murcia (1997) ISBN 84-7908-335-2
* Francisco Burillo Mozota, *Los Celtíberos, etnias y estados*, Crítica, Grijalbo Mondadori, S.A., Barcelona (1998, revised edition 2007) ISBN 84-7423-891-9
* *Protohistoria de la Península Ibérica*, Barcelona, 2001

## Гл. таксама 
* Кантабрыйскія войны
* Кельты Іберыі

## Спасылкі 
* Detailed map of the Pre-Roman Peoples of Iberia (around 200 BC) .

Катэгорыя: Гісторыя Іспаніі
Катэгорыя: Кельты Іберыі
Катэгорыя: Кельтыберы
Катэгорыя:Зніклыя народы Еўропы
Клеапатра Міхайлаўна Святаполк-Мірская

**Клеапатра Міхайлаўна Святаполк-Мірская** (у дзявоцтве ***Ханыкава***,  — ) — княгіня, жонка Мікалая Іванавіча Святаполк-Мірскага, адна з уладальніц Мірскага замка.

Бацькі Клеапатры Міхайлаўны: Міхаіл Ханыкаў і Соф'я Энгельгарт. У 1868 годзе ўзяла шлюб з Мікалаем Іванавічам Святаполк-Мірскім, на іхнім вяселлі прысутнічаў сам імператар Мікалай I з жонкай. Ад гэтага шлюбу нарадзілася сем дзяцей, акрамя таго Клеапатра Міхайлаўна выхоўвала траіх дзяўчынак.

У 1898 годзе пасля смерці мужа Мікалая Іванавіча стала ўладальніцай Мірскага замка. Каб ушанаваць памяць пра мужа, каля Мірскага замка пабудавала сямейную капліцу-пахавальню па праекту пецярбургскага акадэміка архітэктуры P. Р. Марфельда. У капліцу быў перанесены труна мужа, а таксама астанкі сына Уладзіміра, які памёр у 1906 годзе ў Егіпце. У 1910 годзе Клеапатра Міхайлаўна памёрла, пахавана ў капліцы-пахавальні Святаполк-Мірскіх.

Клеапатра Міхайлаўна
Катэгорыя:Пахаваныя ў капліцы-пахавальні Святаполк-Мірскіх
Катэгорыя:Постаці Мірскага замка
Індыйскі Саюз

**Індыйскі Саюз** (англ. *Union of India*) — дзяржава, якая ўтварылася з прычыны прыняцця Брытанскім парламентам  (15 жніўня 1947) і падзелу Брытанскай Індыі на Індыйскі Саюз і дамініён Пакістан. У 1948 годзе ў выніку спецаперацыі ў склад Індыйскага саюза ўвайшло княства Хайдарабад.

Кіраўніком Індыйскага саюза лічыўся кароль Вялікабрытаніі, аднак фактычна ўрад узначальваў прэм’ер-міністр Джавахарлал Нэру. Інтарэсы манарха ў Індыі па-ранейшаму прадстаўляў генерал-губернатар Індыі (які, у адрозненне ад сваіх папярэднікаў, ужо не называўся віцэ-каралём). Першым генерал-губернатарам быў Луіс Маўнтбетэн, другім і апошнім — Чакраварці Раджгапалачарыя.

З прыняццем 26 студзеня 1950 г. першай індыйскай канстытуцыі Індыйскі Саюз быў ператвораны ў Індыйскую Рэспубліку.

Катэгорыя:Гістарычныя дзяржавы Паўднёвай Азіі
Катэгорыя:Дзяржавы ў гісторыі Індыі
Катэгорыя:З’явіліся ў 1947 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 1950 годзе
Аравія (сатрапія)

**Аравія** () ці **Ахеменідская Аравія** — сатрапія (правінцыя) Ахеменідскай імперыі.

Ахеменідская Аравія займала землі паміж дэльтай Ніла і Месапатаміяй. Паводле Герадота, Камбіз II не падпарадкаваў сабе арабаў, калі ў 525 годзе да н.э. напаў на Егіпет. Яго пераемнік Дарый I згадвае арабаў у Бехістунскім надпісе, што можа сведчыць пра тое, што Дарый I заваяваў частку Аравійскага паўвострава.

Арабы былі вызвалены ад падаткаабкладання. Замест гэтага яны пастаўлялі 1,000 талентаў пахаў у год. Яны таксама дапамаглі ахеменідскаму войску, якое перасякала пустыню, уварвацца ў Егіпет, падаючы бурдзюкі.

Катэгорыя:Гісторыя Саудаўскай Аравіі
Катэгорыя:Дзяржава Ахеменідаў
Кантабры

thumb|400px|thumb|right|Месцазнаходжанне кантабраў падчас Кантабрыйскіх войн 29-19 гг. да н.э.__NOTOC__
**Кантабры**,  — старажытная канфедэрацыя 11 плямёнаў, якія засялялі паўночнае ўзбярэжжа Іспаніі на тэрыторыі сучаснай правінцыі Кантабрыя, на ўсходзе Астурыі і ў прылеглых горных раёнах Кастыліі-Леона.

Паводле паведамлення Страбона, кантабры або раней зваліся лузітанамі (гэта значыць былі індаеўрапейскім народам), або, як лічыў Юлій Цэзар, яны былі народам мясцовага паходжання.

Кантабры карысталіся рэпутацыяй неўтаймаваных і незалежных горцаў. Працяглы час ім удавалася адбіваць напады рымлян. Упершыню войскі Рымскай рэспублікі напалі на іх каля 150 г. да н.э. У сваіх «Запісках пра Гальскую вайну» (iii.26) Цэзар апісвае, як Крас перамог аб'яднаную армію кантабраў і аквітанаў, якіх ён заве «роднаснымі плямёнамі», што ставіць пад сумнеў прыналежнасць кантабраў да кельтыбераў (гэты пункт гледжання папулярны сярод часткі заходнееўрапейскіх гісторыкаў). Сама назва «кантабры» — лігурскага паходжання і азначае «горцы». Назвы кантабрскіх плямёнаў і іх мясцовыя традыцыі таксама адрозніваюцца ад суседніх кельтыберскіх.

Перамагчы кантабраў здолелі толькі Агрыпа і Актавіян Аўгуст, якія асабіста ўдзельнічалі ў кампаніях, вядомых як Кантабрыйскія войны (29-19 гг. да н.э.), у выніку якіх кантабры і саюзныя ім астуры былі часткова знішчаны. Тыберый атрымаў першы ваенны вопыт у вайне супраць кантабраў у 25 г. да н.э. на пасадзе салдацкага трыбуна.

Пасля гэтага землі кантабраў былі ўключаны ў склад правінцыі Тараконская Іспанія, з абмежаванай аўтаноміяй. Кантабры пастаўлялі рэкрутаў у рымскія дапаможныя войскі (*auxilia*), як і іх заходнія суседзі, астуры. У старажытнай Кантабрыі знаходзіліся свінцовыя шахты, пра якія вядома мала.

Мясцовае насельніцтва так і не было да канца раманізавана, паколькі заставалася галоўным чынам сельскім. Канчатковая раманізацыя адбылася толькі пасля ўварвання арабаў на Іберскі паўвостраў.

## Гл. таксама 
* Дарымскае насельніцтва Іберыі
* Палеаіспанскія мовы

## Спасылкі 
* Detailed map of the Pre-Roman Peoples of Iberia (around 200 BC) 

## Літаратура 
* Venceslas Kruta, 2000. *Les Celtes, histoire et dictionnaire*, (Paris: Éditions Robert Lafont) ISBN 2-7028-6261-6

Катэгорыя:Плямёны старажытнай Іспаніі
Катэгорыя:Кельты Іберыі
Катэгорыя:Зніклыя народы Еўропы
Дысномія (спадарожнік Эрыса)

**Дыcномія** — спадарожнік карлікавай планеты (136199) Эрыс, першапачаткова названы **S/2005 (2003 UB313) 1**. Адкрыты 10 верасня 2005 года Майкам Браунам і супрацоўнікамі ў Абсерваторыі імя Кека, Гаваі.

## Уласцівасці 
Калі альбеда Дысноміі роўнае альбеда Эрыс, то дыяметр спадарожніка 316 ± 23 км, калі ж альбеда менш (скажам, у 5 разоў), то дыяметр спадарожніка можа дасягаць 685 ± 50 км. Ён здзяйсняе поўны абарот вакол Эрыса за 15,772 дня па арбіце, блізкай да кругавой (эксцэнтрысітэт<0,01). Радыус арбіты 37430 км. Вымярэнне параметраў арбіты спадарожніка дазволіла вызначыць масу Эрыса, якая апынулася на 27% большай, чым маса Плутона.

## Назва 
Першаадкрывальнікі прапаноўвалі для спадарожніка назву Габрыэла (Gabrielle) у гонар спадарожніцы Зены — галоўнага персанажа серыяла «Зена — каралева воінаў» (паколькі саму Эрыс прапаноўвалася назваць Зенай). Зацверджаная назва абрана ў гонар Дысноміі, у старажытнагрэчаскай міфалогіі — дух беззаконня (так перакладаецца грэчаскае слова Δυσνομία), дачка Эрыс, багіня помсты. Аднак гэта назва была прапанавана не толькі таму, што Дысномія з'яўляецца дачкой Эрыс, але і ў сувязі з тым, што прозвішча новазеландскай актрысы Люсі Лоўлес (Lucy Lawless), якая сыграла Зену ў серыяле, таксама перакладаецца як «беззаконная».

## Спасылкі 
* 
* Описание спутника 
* IAUC Nr. 8610 
* IAUC Nr. 8747 

Катэгорыя:Транснептунавыя аб’екты
Каталіцтва ў Амане

**Каталіцтва ў Амане** ці Каталіцкая царква ў Амане — частка сусветнай Каталіцкай царквы. Колькасць каталікоў у Амане складае каля 55 тысяч чалавек (каля 2 % ад агульнай колькасці насельніцтва), большасць якіх складаюць рабочыя-эмігранты. Каталіцкая абшчына ў Амане ўваходзіць у склад апостальскага вікарыята Паўднёвай Аравіі з цэнтрам у горадзе Абу-Дабі.

У наш час у краіне дзейнічаюць чатыры прыходы, у якіх служаць 7 святароў:
* Царква Святога Антонія Падуанскага ў горадзе Сухар;
* Царква Святых апосталаў Пятра і Паўла ў горадзе Руві;
* Царква Святога Духу ў горадзе Маскат;
* Царква Святога Францыска Ксаверыя ў горадзе Салала.

## Спасылкі 
* Інфармацыя 
* Афіцыйны сайт апостальскага вікарыята Паўднёвай Аравіі
Узброеныя сілы Сан-Марына

**Узброеныя сілы Рэспублікі Сан-Марына** — складаюцца з пастаяннага кантынгенту ў 75-100 чалавек.

Асноўны склад узброеных сіл дзяржавы задзейнічаны ў цырыманіяльных мерапрыемствах, звязаных з нацыянальнымі святамі і сустрэчамі замежных урадавых дэлегацый.

Абавязковай вайсковай павіннасці няма, але ўсе грамадзяне ад 16 да 55 гадоў могуць прызывацца ці добраахвотна ўступаць у адмысловыя вайсковыя падраздзяленні.

Выдаткі на армію, закладзеныя ў бюджэце краіны складаюць 700 000 долараў ЗША (Па інфармацыі 2001 года).

## Спасылкі 
* Ведамасны сайт Узброеных сіл Рэспублікі Сан-Марына

Катэгорыя:Сан-Марына
Сан-Марына
Горга (дачка Айнея)

**Горга** (або Гаргіда, ) — дачка Айнея і Алфеі. Жонка Андрэмана, маці Фаанта. Паводле версіі Пісандра, маці Тыдэя. Дзева-ваяўніца, якая абараняла родны горад. Яе магіла ў Амфісе.

Катэгорыя:Гераіні старажытнагрэчаскіх міфаў
Катэгорыя:Міфы Этоліі
Фаант

**Фаант** ( ці ) — у старажытнагрэчаскай міфалогіі:
* Фаант, цар Лемнаса — бацька Гіпсіпілы.
* Фаант, сын Андрэмана — герой з Этоліі.
* Фаант, сын Бела — цар Асірыі.
* Фаант, сын Барысфена — цар таўраскіфаў.
* Фаант — гігант, дзеючая асоба гігантамахіі.
Тыдэй

**Тыдэ́й** () — у старажытнагрэчаскай міфалогіі сын Айнея Калідонскага і Перыбеі (часам Гіпастрата і Перыбеі або Айнея і Горгі; або Арэса і Перыбеі), бацька Дыямеда.

Гэты герой згадваецца ў «Іліядзе» (4, 375—400; 5, 800—815) і ў Эсхіла ў трагедыі Сямёра супраць Фіваў (Эпісодый 2,380-415). Арганаўт. Паводле версіі Гесіёда, забіў сваіх дзядзькоў: Агрыя, Алкафоя, Мелана, Пілона. Па іншай версіі, выгнаны за забойства сыноў Мелана. Выгнаны, з'ехаў у Аргас да Адраста і ажаніўся з яго дачкой Дэіпілай. На шчыце галава вепрука (па версіі, быў апрануты ў шкуру вепра), або (паводле Эсхіла) на шчыце зоркі і поўны месяц.

Адправіўся ў Фівы з патрабаваннем да Этэокла саступіць царскай улады. Па вяртанні забіў 50 ці 49 воінаў. На Немейскіх гульнях змагаўся ў барацьбе. Адзін з Семярых супраць Фіваў, стаяў каля Крэнідскіх варот (або каля  Прэтавых, або каля Гамалаідскіх).

Паў у ліку семярых пры Фівах. Забіў Меланіпа, калі той яго смяротна параніў, раскалоў яго чэрап і выпіў мозг. Афіна зненавідзела яго і не дала яму лекі, якія выпрасіла ў Зеўса.

Магілу Тыдэя паказвалі ў Фівах. Дзеючая асоба трагедыі Феадэкта «Тыдэй».

Дантэ змяшчае яго ў дзявяты круг пекла.

## Зноскі 
Катэгорыя:Героі старажытнагрэчаскіх міфаў
Катэгорыя:Арганаўты
Катэгорыя:Сямёра супраць Фіваў
Катэгорыя:Міфы Этоліі
Катэгорыя:Міфы Аргаліды
Катэгорыя:Персанажы «Боскай камедыі»
Менекей (сын Крэонта)

**Менекей** () — персанаж старажытнагрэчаскай міфалогіі. У шэрагу крыніц (у Эсхіла і Сафокла) яго імя **Мегарэй** (, «мегарац»). Малодшы сын фіванскага цара Крэонта і Эўрыдыкі. Мегарэй — абаронца Фіваў, стаяў каля Неставых варот.

Прынёс сябе ў ахвяру Арэсу пры аблозе Фіваў, закалоўшы сябе перад гарадскімі варотамі. Або кінуўся ўніз са сцяны. Закалоўшы сябе, зваліўся ўніз з вежы, каб загладзіць гнеў Арэса за смерць цмока. У Сафокла згадана яго смерць. Яго надмагільны помнік у Фівах, каля Неістэйскіх варот, на яго магіле вырасла гранатавае дрэва.

Дзеючая асоба трагедыі Еўрыпіда «Фінікіянкі».

## Зноскі 
Катэгорыя:Героі старажытнагрэчаскіх міфаў
Катэгорыя:Міфы Беотыі
Лаадамант

**Лаадамант** (, «які ўтаймоўвае народы») — персанаж старажытнагрэчаскай міфалогіі. Сын Этэокла. Фіванскі цар. Яго апекуном быў Крэонт. Пры паходзе эпігонаў у першай бітве забіў Эгіялея, але перамаглі аргівяне, і Лаадамант з фіванцамі бег у Ілірыю. Прысвяціў трыножнік у храм Апалона Ісменія.

Катэгорыя:Героі старажытнагрэчаскіх міфаў
Катэгорыя:Фіванскія цары ў старажытнагрэчаскай міфалогіі
Крэонт

**Крэонт** (Κρέων — «кіраўнік») — у старажытнагрэчаскай міфалогіі:
* **Крэонт, цар Фіваў** — спадчыннік цара Фіваў Эдыпа, брат Іакасты, муж Эўрыдыкі, бацька Гемана;
* **Крэонт, цар Карынфа** — персанаж старажытнагрэчаскай міфалогіі. Цар Карынфа. Сын Лікефа, або Менекея.
Крэонт (цар Фіваў)

**Крэонт** ( «кіраўнік») — персанаж старажытнагрэчаскай міфалогіі. Сын Менекея. Цар Фіваў пасля Лая і другі раз пасля Этэокла і Палініка. Калі Амфітрыён вызваліў Кадмею ад жахлівай лісіцы, Крэонт дапамог яму ў паходзе на тэлебоеў. Быў жанаты з Эўрыдыкай; бацька Гемана, Менекея і Мегары, жонкі Геракла. Нашчадак спартаў. Паводле версіі Еўрыпіда, якая супярэчыць астатнім, забіты Лікам з Эўбеі.

Ездзіў з пасольствам у Дэльфы па волі Эдыпа. Пракляты апошнім, як піша Сафокл. Паводле Паўсанія, быў апекуном Лаадаманта. Паводле Стацыя, забіты Тэсеем падчас яго паходу на Фівы.

Дзеючая асоба трагедый Сафокла «Цар Эдып», «Эдып у Калоне», «Антыгона», Еўрыпіда «Фінікіянкі», Сенекі «Эдып».

Катэгорыя:Героі старажытнагрэчаскіх міфаў
Катэгорыя:Фіванскія цары ў старажытнагрэчаскай міфалогіі
Лік (вораг Геракла)

**Лік** ( «воўк») — персанаж старажытнагрэчаскай міфалогіі. Нашчадак Ніктэя. Паводле Еўрыпіда, нашчадак Ліка, мужа Дыркі, прыбыў з Эўбеі. Паводле іншай версіі, сын Пасейдона і Келено. Міф пра яго — версія паданняў пра яго цёзку.

Забіў Крэонта, цара Фіваў, і яго сыноў, пакуль Геракл хадзіў за Керберам у Аід. Забіты Гераклам, з прычыны таго, што жадаў забіць яго жонку Мегару, калі Геракл пайшоў за Керберам. Паселены Пасейдонам на астравах Блажэнных. Дзеючая асоба трагедый Еўрыпіда «Геракл» і Сенекі «Геркулес ва вар'яцтве».

Катэгорыя:Героі старажытнагрэчаскіх міфаў
Катэгорыя:Міфы Беотыі
Ніктэй

**Ніктэй** ( «начны») — персанаж старажытнагрэчаскай міфалогіі Сын Хтоіия (аднаго са спартаў, народжанага з зубоў цмока) (або Гірыея і німфы Клоніі; або сын Пасейдона і Келено), ва ўсіх версіях радаводу названы братам Ліка. Жонка Паліксо, дачка Антыёпа. Бацька Ніктэіды

Разам з братам Лікам забілі на Эўбеі Флегія, сына Арэса, і беглі. Калі Антыёпа зацяжарыла ад Зеўса, пагражаў ёй, і Антыёпа бегла. Ахоплены тугой па дачцэ, Ніктэй скончыў жыццё самагубствам. Заснаваў Гісіі ля падножжа Кіферона — калонію Гірыі.

Катэгорыя:Старажытнагрэчаская міфалогія
Катэгорыя:Фіванскія цары ў старажытнагрэчаскай міфалогіі
Эўрыдыка (жонка Крэонта)

**Эўрыдыка** () — персанаж старажытнагрэчаскай міфалогіі. Фіванская царыца, жонка Крэонта, маці Менекея і Гемана. Скончыла жыццё самагубствам пасля смерці сына Гемана. Дзеючая асоба трагедыі Сафокла «Антыгона». Паводле Еўрыпіда, памерла маладой.

Катэгорыя:Гераіні старажытнагрэчаскіх міфаў
Катэгорыя:Міфы Беотыі
Геман (сын Крэонта)

**Ге́ман** ( «крывавы») — персанаж старажытнагрэчаскай міфалогіі. Сын фіванскага цара Крэонта. Паводле версіі эпасу, загінуў апошнім з тых, хто спрабаваў разгадаць загадку Сфінкса. Яго нявестай была Антыгона. У паэме Стацыя «Фіваіда» забівае 6 ворагаў.

Паводле Сафокла, скончыў жыццё самагубствам, закалоўшыся пасля смерці Антыгоны. Паводле версіі трагедыі Еўрыпіда «Антыгона», калі Крэонт даручыў яму забіць Антыгону, ён выратаваў яе, даручыўшы пастухам. Іх сын Меан, калі вырас, прыйшоў у Фівы на гульні, а Крэонт пазнаў яго. Геракл прасіў за Гемана, але беспаспяхова, і Геман забіў сябе і Антыгону. Паводле версіі, каханы Геракла.

Дзеючая асоба трагедыі Сафокла «Антыгона» і Еўрыпіда «Антыгона».

Катэгорыя:Героі старажытнагрэчаскіх міфаў
Катэгорыя:Міфы Беотыі
Альф’еры

'''Альф'е́ры''' () — італьянскае прозвішча. Вядомыя носьбіты:

* Віторыа Альф'еры (1749—1803) — італьянскі паэт і драматург.
* Дзіна Альфіеры (1886—1966) — італьянскі палітык.
* Чэзарэ Альфіеры маркіз дзі Састэнья (1799—1869) — італьянскі дзяржаўны дзеяч і дыпламат.
Рабер Гарнье

**Рабе́р Гарнье́** (, 1534—1590) — французскі драматург.

Гарнье належыць да паслядоўнікаў Рансара і «Плеяды». Яго трагедыі, дакладней меладрамы, лепшыя сярод якіх — «Les juives» (Іудзейкі) і «Bradamante» — у значнай меры навеяныя трагедыямі Сенекі; у іх шмат кніжнасці, шырокіх маралізуючых маналогаў і да т.п., але яны ўсё ж з’яўляюцца значным крокам наперад у параўнанні з трагедыямі Жадэля і «Плеяды».

Інтрыга больш распрацавана, дыялог ажыўлены, а палітычны пафас Гарнье — прыхільніка арыстакратыі — шмат у чым апярэджвае Карнеля, на якога Гарнье аказаў значны ўплыў. Не быўшы сцэнічнымі, трагедыі Гарнье хутка былі выцеснены тэатрам Ардзі.

## Бібліяграфія 
* Bernage, Étude sur Robert Garnier, s. a.; Carrington-Lancaster H., The French Tragicomedy, 1907.

Катэгорыя:Драматургі Францыі
Катэгорыя:Драматургі XVI стагоддзя
Катэгорыя:Асобы
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1534 годзе
Катэгорыя:Памерлі ў 1590 годзе
Катэгорыя:Пісьменнікі Францыі
Катэгорыя:Франкамоўныя драматургі
Гарнье

**Гарнье́** () — французскае прозвішча.

* Жазеф Гарнье (1813—81) — французскі эканаміст.
* Жорж Гарнье (1878—1936) — французскі футбаліст, сярэбраны прызёр летніх Алімпійскіх гульняў 1900.
* Ларан Гарнье (1966) — французскі тэхна-прадзюсар і дыджэй, сузаснавальнік лэйбла «F-Communications», радыёвядучы.
* Рабер Гарнье (1534—1590) — французскі драматург, папярэднік Корнеля.
* Франсіс Гарнье (, 1839—1873) — французскі даследчык, марскі афіцэр.
* Шарль Гарнье, архітэктар (, 1825—1898) — французскі архітэктар эпохі эклектыкі і гісторык мастацтва.
* Эцьен-Бартэлемі Гарнье (1759—1849) — французскі гістарычны жывапісец.
* 
Фірмы:
* **Гарнье** () — французская парфумерна-касметычная фірма, падраздзяленне групы «*L’Oreal*».

## Гл. таксама 
* Гарнье-Пажэс
Вільгельм Райх

**Вільге́льм Райх** (; *24 сакавіка 1897, Дабранічы Перамышлянскага раёна Львоўскай вобласці&nbsp;— †3 лістапада 1957, Льюісбург, Пенсільванія, ЗША)&nbsp;— аўстрыйскі і амерыканскі псіхааналітык, прадстаўнік фрэйдамарксізму.

Шмат увагі надаваў пытанням сексуальнасці і сацыяльным праблемам. У 1920-я гады арганізаваў у Вене бясплатную псіхааналітычную клініку для бедных. Аўтар кнігі «Масавая псіхалогія фашызму».

У 1930 пераехаў у Берлін, дзе ўступіў у камуністычнай партыі. Але хутка быў выключаны з партыі. Пасля прыходу да ўлады нацыстаў пакінуў Еўропу і эміграваў у ЗША.

Райх лічыў, што вынайшаў «аргон» і сур’ёзна займаўся даследаванняў «аргонавай энергіі». Аднак, гэта «вынаходніцтва» не было прызнана афіцыйнай навукай.

## Гл. таксама 
* Псіхааналіз
* Неафрэйдызм
* Марксізм
* Сексуальная гігіена
* Сексуальная асвета
* Сексуальная рэвалюцыя
* Сексуальныя меншасці ў Трэцім рэйху
* Франкфурцкая школа
* Неафемінізм
* Сацыялогія сям'і

## Літаратура 
* *Robinson, P.* The Freudian Left — Wilhelm Reich, Geza Roheim, Herbert Marcuse. — N.Y., 1969.
* *Ollendorff Reich, I.* Wilhelm Reich. A Personal Biography of Wilhelm Reich. — London, 1969.
* *Boadella, D.* Wilhelm Reich — The Evolution of his Work. — London, 1973.
* *Greenfield, J.* Wilhelm Reich vs. the U.S.A. — N.Y., 1974.
* *Wilson, C.* The Quest for Wilhelm Reich. — London, 1982.
* *Sharaf, Myron.* Fury on Earth. Biography of Wilhelm Reich. — N.Y., 1983.
* *Laska, B. A.* Wilhelm Reich. Bildmonographie, Rowohlt, Reinbek/Hamburg 1981, 6. akt. Ed. 2008

## Спасылкі 
* Wilhelm Reich Museum  

Катэгорыя:Неафрэйдысты
Катэгорыя:Псіхолагі Аўстрыі
Катэгорыя:Псіхолагі ЗША
Катэгорыя:Псіхааналітыкі
Катэгорыя:Члены Камуністычнай партыі Германіі
Катэгорыя:Марксісты
Катэгорыя:Даследчыкі фашызму
Нулявы вектар

**Нулявы вектар** **(нуль-вектар)** — вектар, у якога пачатак і канец супадаюць. Нулявы вектар мае норму 0 і абазначаецца як  \vec{0} ці \mathbf{0}.

Нулявы вектар вызначае тоесны рух  прасторы, пры яком кожны пункт прасторы пераходзіць сам у сябе.

З нулявым вектарам не звязваюць ніякага напрамку ў прасторы. Нулявы вектар лічыцца санакіраваным любому вектару. Можна лічыць, што нулявы вектар адначасова паралельны і перпендыкулярны любому вектару прасторы (лёгка выводзіцца з азначэння).

Усе каардынаты нулявога вектара ў любой афінной сістэме каардынат роўныя нулю.

С пункту гледжання лінейнае алгебры, у лінейнай прасторы павінен існаваць адмысловы вектар  \vec{0}  з наступнымі ўласцівасцямі:

Для любога рэчаіснага ліку  c 
:  c \cdot \vec{0} = \vec{0} 

Для ўсякага вектара \vec{a}, знойдзецца такі вектар -\vec{a}, што:
:  \vec{a}+(-\vec{a}) = \vec{0}.

Складанне адвольнага вектара з нулявым не змяняе зыходны вектар:
:  \vec{a} + \vec{0} = \vec{a} 

Дамнажэнне любога вектара на нуль дае нулявы вектар:
:  0\cdot \vec{a} = \vec{0}.

## Гл. таксама 
* Нейтральны элемент
* Нуль

## Спасылкі 
* *Винберг Э.Б.* курс высшей алгебры. М.: Факториал, 2001

Катэгорыя:Вектары
Катэгорыя:Лінейная алгебра
Вялікі і Генеральны Савет

**Вялікі і Генеральны Савет Сан-Марына** () — аднапалатны парламент Сан-Марына. Быў створаны напачатку XIII стагоддзя і ў 1243 афіцыйна прыняў на сябе заканадаўчыя функцыі Арэнга — сходу ўсіх грамадзян.

## Абранне 
Складаецца з 60 дэпутатаў, абіраных па прапарцыйнай сістэме ў 9 адміністрацыйных адзінках краіны ўсімі грамадзянамі ва ўзросце ад 18 гадоў і старэй.

## Функцыі 
Генеральны Савет ажыццяўляе заканадаўчыя функцыі, а, акрамя таго, выбірае кожныя 6 месяцаў капітанаў-рэгентаў, Дзяржаўны Кангрэс у складзе 10 сакратароў, які здзяйсняе функцыі ўрада краіны, Савет XII (вярхоўны суд рэспублікі) і Урадавыя Саюзы. Таксама Генеральны Савет зацвярджае бюджэт і ратыфікуе замежнапалітычныя дагаворы. Ён падзелены на Дарадчыя камісіі па 15 чалавек, якія займаюцца распрацоўкай законаў.

## Рэзідэнцыя 
Генеральны Савет, як і іншыя органы кіравання Сан-Марына, знаходзіцца ў Палаца Публіка ў горадзе Сан-Марына.

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт Генеральнага савета 

Катэгорыя:Палітыка Сан-Марына
Сан-Марына
Варыяцыі сонечнага выпраменьвання

(колькасць сонечных плям) з 1850 года.]]

**Варыяцыі сонечнага выпраменьвання** (**сонечныя варыяцыі**) — тэрмін, які характарызуе змены ў часе бягучага выпраменьвання Сонца, яго спектральнага размеркавання, і спадарожныя гэтым змяненням з'явы. Адрозніваюць перыядычныя кампаненты гэтых змяненняў, асноўным з якіх з'яўляецца адзінаццацігадовы сонечны цыкл, і аперыядычныя змены.

Змены свяцільнасці Сонца заставаліся на мяжы ці ніжэй мяжы адчувальнасці прыбораў ШСЗ, пачынаючы з пачатку эры касмічных палётаў і пачала рэгулярных назіранняў з космасу. Невялікая частка ультрафіялетавага дыяпазону змяняецца ў межах некалькіх адсоткаў. Агульная свяцільнасць Сонца змяняецца на 0,1%, або на 1,3 Вт/м² ў межах 11-гадовых цыклаў актыўнасці, што было вызначана ў ходзе назіранняў апошніх трох цыклаў з космасу.  Поўная колькасць сонечнай радыяцыі, якую атрымліваюць на верхняй мяжы зямной атмасферы, складае ў сярэднім 1366 Вт/м².

Не існуе прамых вымярэнняў больш працяглых змен, а вымярэнні на падставе адчувальных да клімату радыеізатопных маркераў () даюць разняць вынікі — з аднаго боку існуюць сведчанні вельмі нязначных змен (~0.1%) на працягу апошніх 2000 гадоў, іншыя даследаванні паказваюць на павелічэнне свяцільнасці на ~ 0,2 % з пачатку XVII стагоддзя. На клімат аказвае ўплыў таксама вулканічная актыўнасць, як, напрыклад, у выпадку мінімуму Маундера. Акрамя змяненняў у яркасці Сонца, больш мяккі ўплыў на клімат аказвае таксама магнітная актыўнасць сонечнага ветру ў зямной магнітасферы і змены ў ўльтрафіялетавай частцы спектру Сонца, але мадэлі такога роду уздзеянняў на клімат слаба развітыя станам на 2009 год.

## Гл. таксама 
* Глабальнае пацяпленне
* Сонечная актыўнасць
* Сонечная пастаянная

Катэгорыя:Сонца
Катэгорыя:Кліматалогія
Катэгорыя:Метэаралогія
Ксанаду (Тытан)

**Ксанаду** (Занаду, Xanadu) — мясцовасць на спадарожніку Сатурна Тытане, якая мае светлы колер на мультыспектральных здымках.

Упершыню гэтая мясцовасць (параўнальная па велічыні з Аўстраліяй) была ідэнтыфікаваная на здымках тэлескопа Хабл у 1994 годзе. Здымкі Касіні, зробленыя ў красавіку 2006 года, дэманструюць «выразныя сляды таго, што на Зямлі магло б быць рэчышчамі рэк», а таксама «пагоркі, дзюны, даліны». На думку спецыялістаў НАСА, гаворка можа ісці аб мясцовасці, асаблівасці якой сфармаваліся дзякуючы руху патокаў вадкага метану.

Ксанаду з'яўляецца ўзвышшам і, імаверна, мае больш чысты лёд на сваёй паверхні.

Назва Ксанаду паходзіць ад імя райскага месцы, апісанага ў паэме Сэмюэля Тэйлара Колрыджа «Кубла Хан»(Шанду, летняй рэзідэнцыі імператара Хубілая).

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Заметка о Ксанаду на русском языке 

Катэгорыя:Паверхня Тытана
Няневічы

**Няне́вічы** (, ) — вёска ў Брэсцкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Чарнаўчыцкага сельсавета. Размешчаны за 7 км на ўсход ад в. Чарнаўчыцы, 12 км на паўночны ўсход ад Брэста.

Падчас Першай сусветнай вайны вёска была амаль цалкам спалена.

## Назва 
Фіксавалася прозвішча Неневіч (Эйсманты). Ёсць літоўскія *Nenys, Nenėnas*.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Чарнаўчыцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Брэсцкага раёна
Несвіло

**Несвіло́** (, ) — вёска ў Брэсцкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Чарнаўчыцкага сельсавета. Размешчана за 14 км на поўнач ад Брэста, 10 км ад чыгуначнай станцыі Матыкалы.

У складзе камунальнага ўнітарнага сельскагаспадарчага прадпрыемства «Садрассвет» (цэнтр — в. Вістычы).

## Гісторыя 
У XIX стагоддзі — дзяржаўная ўласнасць у Брэсцкім павеце Гродзенскай губерні. Уваходзіла ў склад маёнтка Вялікая Курніца. У 1870 годзе адносілася да Чарнакоўскай сельскай грамады. У 1890 годзе вёска ў Косіцкай воласці Брэсцкага павета, працавалі 2 ветраныя млыны.

Паводле Рыжскага мірнага дагавора 1921 года ў складзе Польскай Рэспублікі, у Косіцкай гміне Брэсцкага павета Палескага ваяводства.

З 1939 года ў складзе БССР. Да 3 чэрвеня 1957 года вёска ўваходзіла ў склад Чэрнеўскага сельсавета.

## Насельніцтва 
* 65 сялянскіх душ (1858)
* 18 двароў, 98 жыхароў (1897)
* 93 жыхары (1905)
* 6 двароў, 39 жыхароў (1921)
* 86 жыхароў (1959)
* 83 жыхары (1970)
* 19 гаспадарак, 47 жыхароў (2005)

## Літаратура 
* Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя ў 15 тамах. Т. 3, кн. 1. Брэсцкая вобласць / пад навук. рэд. А. І. Лакоткі. — Мн.: БелЭн, 2006. ISBN 985-11-0373-X.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Чарнаўчыцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Брэсцкага раёна
Сколдычы

**Ско́лдычы** (, ) — вёска ў Брэсцкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Чарнаўчыцкага сельсавета. Размешчаны за 19,5 км на поўнач ад Брэста, 14 км ад чыгуначнай станцыі Матыкалы.

У складзе камунальнага ўнітарнага сельскагаспадарчага прадпрыемства «Садрассвет» (цэнтр — в. Вістычы).

## Назва 
А. Рогалеў назвы Скалодзін, Сколдычы, Скоўдзічы супастаўляў са скіфскім этнонімам *скалоты*.

З іншага боку, у XVIII ст. у метрыках назва фігуруе як «Скалдыцкія» (польск. *Skołdyckie*), тут сама фіксавалася прозвішча Скалдыцкі. Было старое літоўскае Сколд. Ёсць латышскае *Skaldis*, літоўскае *Skaldavičius*.

## Гісторыя 
У XIX стагоддзі вёска і аднайменны фальварак у Брэсцкім павеце Гродзенскай губерні. У 1870 годзе ўваходзіла ў сельскую грамаду.

У 1905 годзе ў Турнянскай воласці Брэсцкага павета Гродзенскай губерні. Непадалёку знаходзіўся аднайменны фальварак (7 жыхароў). Паводле Рыжскага мірнага дагавора 1921 года ў складзе Польскай Рэспублікі, у Турнянскай гміне Брэсцкага павета Палескага ваяводства.

З 1939 года ў складзе БССР. У Вялікую Айчынную вайну загінулі 3 вяскоўцы.

## Насельніцтва 
* 11 сялянскіх душ (1858)
* 44 жыхары (1905)
* 17 двароў, 79 жыхароў (1921)
* 3 гаспадаркі, 7 жыхароў (2005)

## Літаратура 
* Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя ў 15 тамах. Т. 3, кн. 1. Брэсцкая вобласць / пад навук. рэд. А. І. Лакоткі. — Мн.: БелЭн, 2006. ISBN 985-11-0373-X.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Чарнаўчыцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Брэсцкага раёна
Покры

**По́кры** (, ) — вёска ў Брэсцкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Чарнаўчыцкага сельсавета. Размешчаны за 24 км на паўночны ўсход ад Брэста, 18 км ад чыгуначнай станцыі Матыкалы.

## Гісторыя 
Выяўленыя археолагамі гарадзішча і могільнікі за 2 км на поўдзень ад вёскі, на правым беразе р. Лясная, сведчаць, што гэта мясцовасць была заселена людзьмі яшчэ ў старажытнасці.

У 1739 годзе пабудавана драўляная праваслаўная царква. Пасля трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай (1795) у складзе Расійскай імперыі, у Слонімскай, з 1797 года — у Літоўскай, з 1801 года — у Гродзенскай губернях.

У 1840 годзе жыхарамі вёскі і панам А. Баяроўскім царква перабудавана. Паводле матэрыялаў 1858 года сяло ў Брэсцкім павеце. Уваходзіла ў маёнтак Дзямянчыцы пані Баяроўскай. У 1870 годзе дзейнічала народнае вучылішча. У 1886 годзе вёска ў Турнянскай воласці Брэсцкага павета, працавала царкоўна-прыходская школа. У 1890 годзе вёска — цэнтр сельскагаспадарчага таварыства, якому належала 333,5 дзесяціны зямлі; 48 дзесяцін зямлі мела царква. У 1897 годзе дзейнічаў хлебазапасны магазін.

Паводле Рыжскага мірнага дагавора 1921 года ў складзе Польскай Рэспублікі, у Турнянскай гміне Брэсцкага павета Палескага ваяводства.

З 1939 года ў складзе БССР. У Вялікую Айчынную вайну гітлераўцы спалілі 35 двароў, 11 вяскоўцаў загінулі на фронце.

У лютым 1949 года арганізаваны першы калгас «Савецкая Армія». З 54 гаспадарак у яго ўступілі 43; 20 мужчын і 36 жанчын.

## Насельніцтва 
* 146 сялянскіх душ (1858)
* 17 двароў, 180 жыхароў (1886)
* 38 двароў, 273 жыхары (1897)
* 297 жыхароў (1905)
* 7 двароў, 30 жыхароў (1921)
* 60 двароў, 290 жыхароў (1940)
* 249 жыхароў (1959)
* 216 жыхароў (1970)
* 92 гаспадаркі, 253 жыхары (1997)
* 78 гаспадарак, 209 жыхароў (2005)

## Інфраструктура 
У складзе СВК «Чарнаўчыцы» (цэнтр — в. Чарнаўчыцы).

У вёсцы ёсць фельчарска-акушэрскі пункт, аддзяленне сувязі, клуб, бібліятэка.

## Архітэктурныя помнікі 
* Свята-Пакроўская царква (1739), на поўнач ад вёскі. — 

## Літаратура 
* Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя ў 15 тамах. Т. 3, кн. 1. Брэсцкая вобласць / пад навук. рэд. А. І. Лакоткі. — Мн.: БелЭн, 2006. ISBN 985-11-0373-X.

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Чарнаўчыцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Брэсцкага раёна
Сюіта

**Сюіта** ( — «шэраг», «паслядоўнасць», «чаргаванне») — 1) інструментальны музычны твор шматчасткавай цыклічнай будовы, які складаецца з адносна самастойных кантрасных частак, аб’яднаных агульнай мастацкай задумай. Ад санаты і сімфоніі адрозніваецца больш простай музычнай драматургіяй і структурай, адсутнасцю рэгламентацыі колькасці і паслядоўнасці частак, а таксама сувяззю з песняй і танцам. 2) Харэаграфічная кампазіцыя з некалькіх танцаў, самастойны твор або ў складзе балетнага спектакля.

## Літаратура 
* 
* Сюі́та // 
* 
* 

Катэгорыя:Жанры класічнай музыкі
Смуга

Назву **Сму́га** маюць:

* Смуга — з’ява надвор’я.
* Смуга — вёска ў Брэсцкім раёне Брэсцкай вобласці.
* Смуга — вёска ў Акцябрскім раёне Гомельскай вобласці, ў складзе Ламавіцкага сельсавета*.*
* Смуга — возера ў Камянецкім раёне Брэсцкай вобласці.
* Смуга — другая назва ракі Барысаўкі ў Жабінкаўскім раёне Брэсцкай вобласці, левага прытока Сяхновіцкага канала (басейн Бугу).
Смуга (Брэсцкі раён)

**Сму́га** (, ) — вёска ў Брэсцкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Чарнаўчыцкага сельсавета. Размешчана за 14 км на поўнач ад Брэста, 6 км ад чыгуначнай станцыі Матыкалы.

## Гісторыя 
У XIX стагоддзі вёска ў Брэсцкім павеце Гродзенскай губерні. Уваходзіла ў склад маёнтка Кавярдзякі, які належаў пану Ф. Ягміну. У 1870 годзе з’яўлялася цэнтрам сельскай грамады. У 1897 годзе дзейнічаў хлебазапасны магазін, ветраны млын. Непадалёку ад вёскі знаходзіўся аднайменны пасёлак (1 двор, 6 жыхароў, кузня).

У 1905 годзе вёска ў Матыкальскай воласці Брэсцкага павета Гродзенскай губерні. Паводле Рыжскага мірнага дагавора 1921 года ў складзе Польскай Рэспублікі, у Матыкальскай гміне Брэсцкага павета Палескага ваяводства.

З 1939 года ў складзе БССР. У Вялікую Айчынную вайну загінулі 15 вяскоўцаў. У 1940—1954 гадах вёска ўваходзіла ў склад Казловіцкага сельсавета, да 8 верасня 1959 года — у склад Цюхініцкага сельсавета. У 1976 годзе да вёскі далучана вёска Стоўпы.

## Насельніцтва 
* 251 сялянская душа (1858)
* 428 жыхароў (1897)
* 586 жыхароў (1905)
* 19 двароў, 91 жыхар (1921)
* 256 жыхароў (1959)
* 211 жыхароў (1970)
* 44 гаспадаркі, 98 жыхароў (2005)

## Літаратура 
* Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя ў 15 тамах. Т. 3, кн. 1. Брэсцкая вобласць / пад навук. рэд. А. І. Лакоткі. — Мн.: БелЭн, 2006. ISBN 985-11-0373-X.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Чарнаўчыцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Брэсцкага раёна
Чарнакі (Брэсцкі раён)

**Чарнакі́** (, ) — вёска ў Брэсцкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Чарнаўчыцкага сельсавета. Размешчаны за 13 км на поўнач ад Брэста.

## Гісторыя 
У XIX стагоддзі вёска — дзяржаўная ўласнасць у Брэсцкім павеце Гродзенскай губерні, у складзе маёнтка Курніца. У сакавіку 1861 года сяляне адмовіліся выконваць інвентарныя павіннасці. Для ўстанаўлення парадку быў высланы адзін батальён Велікалуцкага пяхотнага палка. Складзеныя памешчыкамі ўстаўныя граматы, якія «ўзаконьвалі» абрабаванне сялян, сустрэлі з іх боку актыўны пратэст. У кастрычніку 1862 года сяляне зноў адмовіліся адбываць павіннасці. У 1868 годзе ў вёсцы працавала школа граматы. У 1897 годзе вёска ў Косіцкай воласці Брэсцкага павета.

Паводле Рыжскага мірнага дагавора 1921 года ў складзе Польскай Рэспублікі, у Косіцкай гміне Брэсцкага павета Палескага ваяводства.

Да 3 чэрвеня 1957 года вёска ўваходзіла ў склад Чэрнеўскага сельсавета.

## Насельніцтва 
* 117 мужчын, 156 жанчын (1858)
* 10 двароў, 577 жыхароў (1897)
* 700 жыхароў (1905)
* 10 двароў, 64 жыхары (1921)
* 15 двароў, 68 жыхароў (1940)
* 13 гаспадарак, 20 жыхароў (1997)
* 9 гаспадарак, 19 жыхароў (2005)

## Літаратура 
* Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя ў 15 тамах. Т. 3, кн. 1. Брэсцкая вобласць / пад навук. рэд. А. І. Лакоткі. — Мн.: БелЭн, 2006. ISBN 985-11-0373-X.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Чарнаўчыцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Брэсцкага раёна
Холмічы

**Хо́лмічы** (, ; да 1964 года **Каро́стычы**) — вёска ў Брэсцкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Чарнаўчыцкага сельсавета. Размешчаны за 27 км на поўнач ад Брэста, 21 км ад чыгуначнай станцыі Матыкалы.

У складзе СВК «Чарнаўчыцы» (цэнтр — в. Чарнаўчыцы).

## Гісторыя 
У XIX стагоддзі вёска Каростычы ў складзе маёнтка Дзямянчыцы ў Брэсцкім павеце Гродзенскай губерні. У 1858 годзе вёска належала пані Баяроўскай. У 1897 годзе вёска ў Турнянскай воласці Брэсцкага павета Гродзенскай губерні, працавала школа граматы, хлебазапасны магазін.

Паводле Рыжскага мірнага дагавора 1921 года ў складзе Польскай Рэспублікі, у Турнянскай гміне Брэсцкага павета Палескага ваяводства.

З 1939 года ў складзе БССР. У Вялікую Айчынную вайну 7 жыхароў загінулі.

30 ліпеня 1964 года Каростычы перайменаваны ў Холмічы.

## Насельніцтва 
* 200 сялянскіх душ (1858)
* 51 двор, 363 жыхары (1897)
* 396 жыхароў (1905)
* 352 жыхары (1959)
* 256 жыхароў (1970)
* 40 гаспадарак, 57 жыхароў (2005)

## Літаратура 
* Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя ў 15 тамах. Т. 3, кн. 1. Брэсцкая вобласць / пад навук. рэд. А. І. Лакоткі. — Мн.: БелЭн, 2006. ISBN 985-11-0373-X.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Чарнаўчыцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Брэсцкага раёна
Катэгорыя:Перайменаваныя населеныя пункты Беларусі
Парламент Новай Зеландыі

**Парламент Новай Зеландыі** – вышэйшы заканадаўчы орган Новай Зеландыі, складаецца з Каралевы Новай Зеландыі і Палаты Прадстаўнікоў Новай Зеландыі, а таксама да 1951 года ўключаў Заканадаўчы сход Новай Зеландыі. Аднак у грамадскай свядомасці менавіта Палата Прадстаўнікоў памылкова прымаецца за Парламент Новай Зеландыі. Палата Прадстаўнікоў складаецца з звычайна 120 членаў (у наш час 121). Члены Парламента выбіраюцца шляхам усеагульнага галасавання. Палітычная сістэма Новай Зеландыі пабудавана на аснове так званай Вэстмінстэрскай сістэмы дзяржаўнага кіравання, і выканаўчая ўлада ў ёй належыць Кабінету Міністраў і Прэм'ер-міністру, які выбіраецца Палатай Прадстаўнікоў.

Двухпалатны Парламент быў заснаваны Канстытуцыйным Актам Новай Зеландыі 1852 года, аднак, у 1951 годзе верхняя палата – Заканадаўчы сход, была распушчана, і з гэтага моманту Парламент застаецца аднапалатным. Парламент атрымаў поўную незалежнасць ад Вялікабрытаніі ў 1947 годзе.

Парламент Новай Зеландыі размяшчаецца ў Уэлінгтане, сталіцы краіны.

Катэгорыя:Дзяржаўны лад Новай Зеландыі
Новая Зеландыя
Катэгорыя:Уэлінгтан
Марцін Астроўскі

**Марцін Астроўскі** (?-?) — беларускі жывапісец 16 стагоддзя. Прыдворны мастак караля польскага і вялікага князя літоўскага Жыгімонта II Аўгуста. Разам з мастакамі па майстэрні В. Хелмінскім, С. Радкам і Я. Гадэ ў 1554 годзе накіраваны на выкананне жывапісных работ у Віленскім Ніжнім замку.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Мастакі XVI стагоддзя
Катэгорыя:Мастакі Вялікага Княства Літоўскага
Катэгорыя:Постаці Вільнюса
Астромічы

**Астро́мічы** (, ) — аграгарадок у Кобрынскім раёне Брэсцкай вобласці. Адміністрацыйны цэнтр Астроміцкага сельсавета. За 11 кіламетраў на паўночны ўсход ад Кобрына, 57 кіламетраў ад Брэста, на шашы Брэст-Мінск.

У 1970 годзе да вёскі далучана вёска Шляхецкія Астромічы.

## Насельніцтва 
* 799 жыхароў, 276 двароў (1994)

## Інфраструктура 
* Сярэдняя школа
* Бібліятэка і дом культуры
* Камбінат бытавога абслугоўвання
* Аддзяленне сувязі

## Памятныя мясціны 
* Малітоўны дом евангельскіх хрысціян-баптыстаў

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Астроміцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Кобрынскага раёна
I.P.O.D.

**I.P.O.D.**&nbsp;— трэці аўтарскі сінгл Стаса Шурынса, выдадзены у кастрычніку 2012 года. Песня, нягледзячы на англійскую назву, выканана на рускай мове. Даслоўна назва I.P.O.D. (In a Place of Depth) перакладаецца , і няма асаблівага стаўлення да плэера IPod. Да песні было знятае дзве версіі відэа.

## Відэакліп 
Да песні было прадстаўлена дзве версіі відэа, рэжысёрам якіх выступіла Ксенія Крутаголава. Але афіцыйна была прадстаўлена толькі другая версія кліпа, якая была выдадзена ў канцы 2012 года. У пачатку відэа паказаны Стас Шурынс, які цягне груз пад дажджом. Пазней паказаны дом і два танцоры, якія танцуюць у ім. У кліпе танцоры (меркавана) паказваюць перажыванні і эмацыйны стан галоўнага героя. У канцы, на відэа з’яўляецца Стас Шурынс разам з дзяўчынай, якая спрабуе забіць яго. Вобраз смерці ёсць ванна з бруднай вадой, у якую паступова заходзіць Шурынс. І ў рэшце рэшт відэа завяршаецца, калі спявак апускаецца ў ваду з галавой.

## Спасылкі 
* Разгляд сінгла і відэа
Юрый Астроўскі

**Юрый Астроўскі**:
* Юрый Міхайлавіч Астроўскі — беларускі біяхімік
* Юрый Пятровіч Астроўскі — беларускі кардыяхірург
Аляксандр Мікалаевіч Астроўскі

**Аляксандр Мікалаевіч Астроўскі** (, Масква — ) — рускі ,  і тэатральны дзеяч. Член-карэспандэнт Пецярбургскай АН (1863).

## Біяграфія і творчасць 
Вучыўся ў Маскоўскім універсітэце (1840—1843). Служыў у маскоўскіх судах (1843—1850). Літаратурную дзейнасць пачаў у 1847 годзе. Першая камедыя «Свае людзі — паладзім» (1850) пра побыт і жыццё купецтва. Супрацоўнічаў з часопісамі «Москвитянин», «Современник», «Отечественные записки». На пачатку 1850-х гадоў зблізіўся са славянафіламі. Пад іх уплывам стварыў сямейна-бытавыя п’есы «Не ў свае сані не садзіся» (1853), «Беднасць не загана» (1854), «Не так жыві, як хочацца» (1855), у якіх ідэалізаваў купецкі побыт і патрыярхальнасць.

Новы этап у яго творчасці звязаны з грамадскім уздымам 1850—1860-х гадоў, калі талент Астроўскага ідэйна і эстэтычна аформіўся ў рэчышчы натуральнай школы. У п’есах «З чужога шалу галава кружыцца» (1856), «Даходнае месца» (1857), «Выхаванка» (1859) паказаў «цёмна царства» рускага жыцця. У трагедыі «Навальніца» (пастаноўка 1859, выдадзена 1860) выкрывае грамадскія адносіны, заснаваныя на самавольстве і дэспатызме. У гістарычных хроніках «Казьма Захаравіч Мінін-Сухарук» (1862), «Дзмітрый Самазванец і Васіль Шуйскі» (1867) паказаў патрыятызм рускіх.

Драматургіі Астроўскага ўласцівы глыбіня і шырыня праблематыкі, смелае выкрыццё сацыяльнага зла, дынамізм дзеяння, разнастайнасць характараў, выразнасць мовы. Астроўскі творча ўспрыняў і развіў лепшыя традыцыі рускай і сусветнай драматургіі, стварыў рускі нацыянальны рэпертуар. З яго імем звязаны росквіт Малога тэатра, які называюць «Домам Астроўскага».

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Рускамоўныя пісьменнікі
Ян Астроўскі

**Ян Астроўскі** (, горад Сянно — 7 (19) жніўня, , Вільня) — віленскі скульптар, прадстаўнік класіцызму.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў дробнай шляхецкай сям’і, бацькі — Станіслаў Астроўскі і Агата з Казлоўскіх. Вучыўся ў элементарнай школе ў Дэтнаве каля Кейданаў, у Віцебску пасля змушаны шэсць гадоў працаваць вазніцам. У 1834 перабіраецца ў Вільню. Два гады працуе вартаўніком у пансіянаце для дзяўчат пані Герман. Пасля зарабляе як вандроўны артыст з шарманкай, у Кейданах пераймае ў італьянскіх вандроўных артыстаў тэхніку працы з гіпсам.

Вяртаецца ў Вільню, у 11 (23) мая 1841 жэніцца на Анэлі, дачцэ Іяхіма Кандратовіча і Петранэлі Юхневіч, з дробнай шляхты.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Ян Астроўскі, скульптар з Аршаншчыны 

Катэгорыя:Скульптары Беларусі
Катэгорыя:Скульптары XIX стагоддзя
Катэгорыя:Скульптары класіцызму
Юрый Пятровіч Астроўскі

**Юрый Пятровіч Астроўскі** (нар. , ) — беларускі кардыяхірург. Акадэмік НАН Беларусі (2014, кардыяхірургія; чл.-кар. з 2009), доктар медыцынскіх навук (1996), прафесар (2002).

Вядомы як першы ў Беларусі хірург, які зрабіў трансплантацыю сэрца.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў Барысаве, паводле іншых звестак — у вёсцы Мхінічы Краснапольскага раёна Магілёўскай вобласці.

### «Справа хірургаў» 
У 2004 годзе вымушаны быў сысці з пасады намесніка дырэктара РНПЦ «Кардыялогія» па хірургіі з-за так званай «справы хірургаў»: пяці мінскім кардыяхірургам ставілася ў віну *«махлярства арганізаванай групай у асабліва буйных памерах, перавышэнне службовых паўнамоцтваў з карыслівай зацікаўленасці, што пацягнула цяжкія наступствы і прычыненне істотнай шкоды правам і законным інтарэсам, спалучаным з пакутамі пацярпелых, а таксама неаказанне дапамогі хворым»*. Меў намер выехаць на працу па спецыяльнасці ў Расію, але прыняў прапанову віцэ-прэм’ера Косінца па арганізацыі і стварэнні кардыяхірургічных цэнтраў у кожнай з абласцей Беларусі.

## Навуковы ўклад 
У 1986 годзе абараніў кандыдацкую дысертацыю па праблеме лячэння сардэчнай недастатковасці пры аперацыях на адкрытым сэрцы, затым доктарскую дысертацыю «Распрацоўка і клінічнае прымяненне пратэзаў клапанаў „Планікс“ у хірургіі атрыманых парокаў сэрца» (1996).

Навуковыя працы па распрацоўцы арыгінальных канструкцый адна- і двухстворкавых штучных клапанаў сэрца (залаты медаль міжнароднай выстаўкі 1998 года), стварэнні штучнага жалудачка сэрца, распрацоўцы агрэсіўных метадаў лячэння вострага каранарнага сіндрома і сардэчнай недастатковасці.

Падрыхтаваў 2 доктара і 9 кандыдатаў медыцынскіх навук, апублікаваў 415 навуковых прац, з іх 7 манаграфій, 121 навуковы артыкул; 12 аўтарскіх пасведчанняў.

Член Еўрапейскай Асацыяцыі таракальных і сардэчна-сасудзістых хірургаў, Еўрапейскай Асацыяцыі сардэчна-сасудзістых хірургаў, Еўрапейскага Таварыства кардыёлагаў, Расійскай Асацыяцыі сардэчна-сасудзістых хірургаў, Расійскага Таварыства мініінвазіўных хірургаў.

## Узнагароды і прэміі 
* Ганаровае званне «Заслужаны ўрач Рэспублікі Беларусь» (2009);
* Дзяржаўная прэмія Рэспублікі Беларусь (1996, у аўтарскім калектыве) — *за распрацоўку штучных клапанаў сэрца, укараненне іх у медыцынскую практыку і арганізацыю серыйнай вытворчасці*;
* Дзяржаўная прэмія Рэспублікі Беларусь (2016, у аўтарскім калектыве);
* ордэн Айчыны III ступені (2021);
* Ордэн Пашаны;
* Падзяка Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь (2001);
* Юбілейны медаль «60 год Узброеных Сіл СССР».

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* Юрый Пятровіч Астроўскі ў базе даных «История белорусской науки в лицах» Цэнтральнай навуковай бібліятэкі імя Якуба Коласа НАН Беларусі 
* Лабараторыя хірургіі сэрца РНПЦ «Кардыялогія» 
* Профіль акадэміка Ю. П. Астроўскага на сайце БелМАПА 

Катэгорыя:Кардыяхірургі Беларусі
Катэгорыя:Лаўрэаты Дзяржаўнай прэміі Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Замежныя члены РАН
Катэгорыя:Трансплантолагі Беларусі
Юрый Міхайлавіч Астроўскі

**Юрый Міхайлавіч Астро́ўскі** () — беларускі біяхімік. Акадэмік Акадэміі навук БССР (1986; член-карэспандэнт з 1977), доктар медыцынскіх навук (1965), прафесар (1966). Заслужаны дзеяч навукі БССР (1978).

## Біяграфія 
Скончыў Мінскі медыцынскі інстытут (1950). З 1956 года асістэнт кафедры біяхіміі Віцебскага медыцынскага інстытута, з 1959 года загадчык кафедры Гродзенскага медыцынскага інстытута. З 1970 года загадчык Аддзела рэгуляцыі абмену рэчываў АН БССР, з 1985 года дырэктар Інстытута біяхіміі АН БССР.

## Навуковая дзейнасць 
Навуковыя працы ў галіне вітаміналогіі, рэгуляцыі абмену рэчываў і шэрагу кірункаў клінічнай біяхіміі (наркалогія, анкалогія). Стварыў арыгінальную канцэпцыю развіцця алкагалізму, якая дае перспектывы лячэння гэтай хваробы. Вывучаў прыроду цэнтраў і груповак на бялку і ў малекуле тыяміну, адказных за пратэідызацыю вітаміну, сфармуляваў асноўныя палажэнні, якія абгрунтоўваюць рацыянальнае прымяненне ў медыцыне антывітамінаў. Шмат увагі надаваў стварэнню ферментатыўнага метаду лячэння ацёку вачэй.

Апублікаваў каля 500 навуковых прац, у тым ліку 9 манаграфій. Аўтар 15 вынаходніцтваў. 

## Узнагароды 
* Прэмія Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі 1995 года за цыкл работ па метабалізму тыяміну (пасмяротна).

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* *Святлана Воцінава*. Астроўскі. Сонечны круг. — Мінск: Цымбераў Р. М., 2025. — 403 с.

## Спасылкі 
* Юрый Міхайлавіч Астроўскі ў базе даных «История белорусской науки в лицах» Цэнтральнай навуковай бібліятэкі імя Якуба Коласа НАН Беларусі 
* Памяці вучонага: Астроўскі Юрый Міхайлавіч // Нацыянальная акадэмія навук Беларусі

Катэгорыя:Медыкі Беларусі
Катэгорыя:Медыкі СССР
Катэгорыя:Біяхімікі СССР
Катэгорыя:Біяхімікі Беларусі
Катэгорыя:Выкладчыкі Віцебскага дзяржаўнага медыцынскага ўніверсітэта
Катэгорыя:Выкладчыкі Гродзенскага дзяржаўнага медыцынскага ўніверсітэта