Быхаў

**Бы́хаў**.

Гэты антрапонім і вытворныя ад яго фіксуюцца на тэрыторыі Польшчы ад XV ст.: *Bych, Bychawsky, Bychta, Bychno*. У польскай антрапаніміі імя *Bych* ужываецца як скарот ад імя «Збігнеў»: *Zbigniew > Zbych > Bych*. У двухасноўным імені «Збігнеў» першая аснова ад *zbyć, zbyć się, pozbyć się* «пазбыцца».

Згодна з народна-этымалагічным тлумачэннем, назва горада пайшла ад слоў «быў хоў» — нібыта ва ўмацаваннях на месцы сучаснага Быхава жыхары Падняпроўя хаваліся ад ворагаў. У 1737 годзе пры кляштары адкрылася школа. На 1747 год у Быхаве было 247 двароў, працавалі бібліятэка, паташня, саладоўня, лазня, астрог

## Эканоміка 
Прадпрыемствы харчовай, дрэваапрацоўчай прамысловасці. Гасцініца «Днепр».

## Інфраструктура 
### Адукацыя 
У Быхаве працуюць 4 сярэднія, музычная школы.

### Культура 
Дзейнічаюць 6 бібліятэк. У 1979 годзе адкрыўся гістарычна-краязнаўчы музей.

### Мас-медыя 
У горадзе выдаецца раённая газета «Маяк Прыдняпроўя».

## Славутасці 
[thumb|250px|[Касцёл Беззаганнага Зачацця Найсвяцейшай Дзевы Марыі (Быхаў)|Касцёл Беззаганага Зачацця Найсв. Дзевы Марыі, знішчаны бальшавікамі ў 1960-я]]
* Замак (1610—1619), на правым беразе р. Днепр — 
* Кляштар канонікаў рэгулярных латэранскіх (XVII ст.)
* Могілкі: хрысціянскія; іўдзейскія
* Сінагога (пачатак XVII стагоддзя), зав. Савецкі — 
* Троіцкая царква (сярэдзіна ХІХ стагоддзя), вул. Куйбышава, 2 — 
* Брацкая магіла (1920—1925), Кастрычніцкая плошча — 
* Стаянка перыяду мезаліту (5 — 2-е тысячагоддзі да н.э.), на паўднёвай ўскраіне горада — 
* Селішча (II—V стагоддзі н.э.), за 2 км на ўсход ад горада — 
* Стаянка перыяду неаліту і бронзавага веку, на ўсход ад горада — 
* Стаянка перыяду бронзавага веку (першая палова 2-га тысячагоддзя да н.э.), за 4 км на паўднёвы ўсход ад цэнтра горада, урочышча Ксяндзова Гара — 
* Комплекс археалагічных помнікаў: стаянка каменнага веку (4 — 2-е тысячагоддзі да н.э.), селішча перыяду ранняга сярэднявечча (X—XIII стагоддзі), на ўсходняй ўскраіне горада, за 0,4 км на поўнач ад моста цераз р. Днепр — 
* Селішча (1-е тысячагоддзе н.э. і X—XIII стагоддзі), на левым беразе р. Рдзіца, урочышча Узлужжа — 
* Селішча-1, селішча-2 і селішча-3 перыяду ранняга сярэднявечча (X—XIII стагоддзі), на паўночнай ўскраіне горада, правы бераг р. Макранка; за 0,8 км на паўднёвы захад ад горада — 
* Гарадзішча перыяду ранняга жалезнага веку (V стагоддзе да н.э. — V стагоддзе н.э.), за 0,4 км на поўдзень ад замка — 
* Культурны слой г. Быхава (VII стагоддзе да н.э. — II стагоддзе н.э. і X—XIII стагоддзі) — 

### Страчаная спадчына 
* Касцёл Беззаганнага Зачацця Найсвяцейшай Дзевы Марыі (XVIII ст.)
* Царква (2-я пал. XIX ст.)

Быхаў. Рэшткі замка (14).jpg|Замак
Файл:Bychau castle inside.jpg|Замак унутры
Быхаў. Гарадскія ўмацаванні (05).jpg|Бастыён гарадскіх умацаванняў
Файл:Bychaŭ, synagoga (2007).jpg|Сінагога
Файл:Building a girls' school (XIX c.) Bychaŭ.jpg|Кляштар канонікаў латэранскіх
Файл:Bh tts 01.jpg|Царква
Файл:Building of the former male gymnasium Bychaŭ.jpg|Мужчынская гімназія
Файл:Treasury Building Bychaŭ.jpg|Дзяржаўная скарбніца

## Вядомыя асобы 
* Сяргей Валянцінавіч Антонаў (нар. 1968) — журналіст, пісьменнік.
* Віктар Міхайлавіч Кільчыцкі (нар. 1942) — беларускі і расійскі архітэктар.
* Давід Лурыя (1798-1855) - рабін, каментатар і лінгвіст, адзін з найвялікшых знаўцаў Торы свайго пакалення. 
* Аркадзь Аляксеевіч Мацвееў (нар. 1932) — вучоны ў галіне інфекцыйных хвароб.
* Браніслаў Плотнікаў (1940—2005) — беларускі філолаг.
* Ян Пётр Сапега (1569—1611) — ваенны дзеяч Вялікага Княства Літоўскага.
* Ігар Іванавіч Фралоў (нар. 1933) — беларускі архітэктар.
* Генадзь Іванавіч Хуцкі (1928—2002) — вучоны ў галіне аўтаматычнага кіравання, доктар тэхнічных навук.
* Віктар Іванавіч Марахін (нар. 1958) — беларускі палітык.

## Гл. таксама 
* Казацкая вайна, 1648—1651
* Абарона Быхава, 1654—1655
* Аблога Быхава, 1660—1661
* Аблога Быхава, 1702
* Абарона Быхава, 1659
* Абарона Быхава, 1707

## Зноскі 
## Літаратура 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* *Волкаў М.* Быхаў у першай палове XVII ст. // Сапегі: асобы, кар’еры, маёнткі. — Мінск, 2018. — С. 167—193.

## Спасылкі 
* 
* Быхаў — парафія Беззаганнага Зачацця Найсвяцейшай Дзевы Марыі на Catholic.by
* 
* Неафіцыйны сайт Быхава 


Катэгорыя:Хадкевічы
Катэгорыя:Сапегі
Катэгорыя:Населеныя пункты на Дняпры