open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Чына-Хілс

**Чына-Хілс** () — горад у акрузе Сан-Бернардына, штат Каліфорнія, ЗША. Прыгарад Лос-Анджэлеса. Насельніцтва — 74 799 чалавек (перапіс 2010 года). Размешчаны ў паўднёва-заходняй частцы акругі Сан-Бернардына. Горад мяжуе з акругамі Лос-Анджэлес (на паўночным захадзе), Орындж (на поўдні) і Рыверсайд (на паўднёвым усходзе).

Катэгорыя:Гарады Каліфорніі
Эміль Верхарн

**Эміль Верха́рн** (; 21.5.1855, Сент-Аман каля Антверпена, Бельгія — 27.11.1916) — бельгійскі паэт, драматург і крытык. Пісаў на французскай мове. 

## Біяграфія 
Скончыў езуіцкі калегіум і юрыдычны факультэт Брусельскага ўніверсітэта. Адзін з заснавальнікаў літаратурнага руху «Маладая Бельгія» (1881).

Аўтар паэтычных зборнікаў «Фламандкі» (1883), «Манахі» (1886), «Вечары» (1887), «Крушэнні» (1888), «Чорныя паходні», «Постаці на маёй дарозе» (абодва 1891), «Ашалелыя вёскі» (1893), «Гарады-спруты», «Прывідныя вёскі», «Дванаццаць месяцаў» (усе 1895), «Лозы майго муру» (1899), «Мітуслівыя сілы» (1902), «Уся Фландрыя» (1904—11), «Паэмы і легенды Фландрыі і Брабанта» (1916), лірычных драм («Кляштар», 1900), мастацкіх біяграфій («Рэмбрант», 1904; «Рубенс», 1910), антываеннай публіцыстычнай кнігі «Скрываўленая Бельгія» (1915).

У паэзіі Э. Верхарна адчувальны ўплыў творчасці У. Уітмена і французскіх сімвалістаў. Яна надзвычай цікавіла М. Багдановіча, які пераклаў на беларускую мову верш «Паўстанне». Творы Э. Верхарна перакладаў на беларускую мову Л. Баршчэўскі.

## Беларускія пераклады 
* Няўлоўнае; Пабожнае // Наша слова. 1994.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Драматургі Бельгіі
Катэгорыя:Паэты Бельгіі
Катэгорыя:Франкамоўныя паэты
Чына (Каліфорнія)

**Чы́на** () — горад у акрузе Сан-Бернардына, штата Каліфорнія, ЗША. Размешчаны на крайнім паўднёвым захадзе акругі, за 53 км ад горада Сан-Бернардына, 56 км ад Лос-Анджэлеса і 42 км ад Рыверсайда. Па дадзеных Бюро перапісу насельніцтва ЗША плошча горада — 76,799 км ². Насельніцтва — 77 983 чалавек (2010).

Катэгорыя:Гарады Каліфорніі
Сезон 2021/2022 ЖБК «Цмокі-Мінск»

У сезоне 2021/2022 жаночы баскетбольны клуб «Цмокі-Мінск» з Мінска прымаў удзел:
* Чэмпіянат Беларусі 2021/2022 ( **3 месца**),
* Кубак Беларусі 2021 ( Фіналіст).

## Склад каманды 
*  Мар’я Бойка (прыйшла ў каманду падчас сезона)
*  Ксенія Вабішчэвіч
*  Ірына Венская
*  Паліна Верабей
*  Кацярына Карчэўская
*  Святлана Кудрашова (пакінула каманду падчас сезона)
*  Уладзіслава Кушнер (пераведзена з моладзевай каманды падчас сезона)
*  Дар’я Магаляс
*  Яна Макуца
*  Ала Мураўская
*  Рэйчал Тэрыёт (пакінула каманду падчас сезона)
*  Кацярына Рыбалка
*  Алена Цітавец

## Трэнеры каманды 
*  Андрэй Ваўлеў (галоўны трэнер)
*  Сяргей Светнік

## Гл. таксама 
* Сезон 2020/2021 ЖБК «Цмокі-Мінск»
* Сезон 2022/2023 ЖБК «Мінск»

## Спасылкі 
* 2021-2022

2021/2022
Цмокі-Мінск
Катэгорыя:2021 год у Мінску
Катэгорыя:2022 год у Мінску
Сан-Бернардына (Каліфорнія)

**Сан-Бернардына** () — горад на паўднёвым захадзе ЗША ў штаце Каліфорнія, на ўсход ад Лос-Анджэлеса, цэнтр акругі Сан-Бернардына, Каліфорнія. Насельніцтва — 205100 чалавек (2006), 213708 чалавек (2013). Адно з найстарэйшых паселішчаў у штаце Каліфорнія. Названы ў гонар св. Бернардына Сіенскага 20 мая 1810 года.

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
Катэгорыя:Гарады Каліфорніі
Чыка (Каліфорнія)

**Чы́ка** () — горад у акрузе Б’ют, у штаце Каліфорнія, ЗША.

Заснаваны ў 1860 годзе Джонам Бідуэлам, статус горада атрымаў 8 студзеня 1872 года. Пачынаючы з 1870-х гадоў, Чыка стаў адным з найбуйнейшых цэнтраў кітайскай эміграцыі ў Каліфорніі. Насельніцтва — 86 187 чалавек (2010). Каліфарнійскі дзяржаўны ўніверсітэт у Чыка.

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Зноскі 
Катэгорыя:Гарады Каліфорніі
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1860 годзе
Hyalophora

**Hyalophora** — род лускакрылых з падсямейства  сямейства .

## Сістэматыка 
У склад роду ўваходзяць наступныя віды:

*  (Linnaeus, 1758) — Усходнія і Паўночныя ЗША
** *Hyalophora cecropia × euryalus*
*  (Smith, 1865) — Новая Шатландыя, Нью-Брансуік, Мэн, Манітоба, Мінесота, Вісконсін і Мічыган
*  (Strecker, 1872) — Скалістыя горы
*  (Boisduval, 1855) — Цэнтральная Амерыка і далёкі поўдзень ЗША

## Спасылкі 
* Пералік відаў і іх распаўсюджанне на funet.fi

Катэгорыя:Паўлінавочкі
Хідэн-Хілс

**Хідэн-Хілс** () — горад і закрытая абшчына ў акрузе Лос-Анджэлес, Каліфорнія, ЗША. Насельніцтва — 1875 чалавек (перапіс 2000 года). Горад размешчаны ў самай заходняй даліне Сан-Фернанда. Горад быў спраектаваны і створаны ў 1950-х гадах А. Е. Хенсанам, вядомым у Паўднёвай Каліфорніі ландшафтным архітэктарам і распрацоўшчыкам планаў абшчын.

Катэгорыя:Гарады Каліфорніі
Хемет (Каліфорнія)

**Хемет** () — горад у даліне Сан-Джасінта, у акрузе Рыверсайд, штат Каліфорнія, ЗША. Горад Хемет размешчаны на паўднёвым захадзе акругі Рыверсайд, у даліне Сан-Джасінта, за 130 км на поўдзень ад цэнтра Лос-Анджэлеса. Агульная плошча — 72,124 км². Насельніцтва — 78657 чалавек (2010).

Катэгорыя:Гарады Каліфорніі
Хейвард (Каліфорнія)

**Хейвард** () — горад у ЗША (штат Каліфорнія, акруга Аламіда). Плошча — 165,108 км², насельніцтва — 144 186 чалавек (2010). Горад быў заснаваны мексіканцамі ў 1841 годзе. Назву Хейвардс ён атрымаў у 1860 годзе, у 1910 годзе перайменаваны ў Хейвард. Горад быў практычна цалкам разбураны ў выніку землятрусу 1868 года, але ў другой палове XIX стагоддзя ўстойліва развіваўся ў асноўным за кошт буйных фруктовых плантацый. Статус горада атрымаў у 1876 годзе.

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
Катэгорыя:Гарады Каліфорніі
Ханфард (Каліфорнія)

**Ханфард** () — горад у штаце Каліфорнія, ЗША. Адміністрацыйны цэнтр акругі Кінгс. Насельніцтва — 53&nbsp;967 чалавек (перапіс 2010 года).

У 1877 годзе была пракладзена Паўднёвая ціхаакіянская чыгунка з Гашэна ў Каалінга праз тэрыторыю цяперашняга Ханфарда.

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Зноскі 
Катэгорыя:Гарады Каліфорніі
Суборная субота

**Субо́рная субо́та** — старадаўні звычай усходніх славян наладжваць вечарынку ў маладой напярэдадні вяселля (развітанне з сяброўкамі). Асноўны змест суборнай суботы — развітанне нявесты з дзявочай свабодай.

## Назвы 
* Балгарскія: *момина вечер, млада трапеза, мамино хоро*.
* Беларускія: *субо́рная субо́та*, *зборная субота*, *дзявочнік*, *дзявочы вечар*, *вянкі*, *дзявішнік*, *дзявічкі*, *дзевоцкія запоіны*, *дзявоцкі вечар*, *дзевіч вечар*, *паненскі вечар*.
* Польскія: *dzkivlczy wieczor, panieiiski wleczor, pustocha*.
* Рускія: *девичник, девик, девичий вечер, вечерина, вечеринка, вечёрка, вечеруха, сборный день, биседа, сидины, белилы, баярки*.
* Сербска-харвацкія: *девоjачка сведба, девоjачко вече*.
* Ураінскія: *девоцькі запоіни, дівич-вечір, дівин-вечір, вечорниці, головиця*.

## У Беларусі 
Вечарам у суботу ў доме нявесты збіраліся яе сяброўкі, сваякі, суседкі. Яны прыбіралі нявесту, запляталі ёй касу, спявалі песні, плялі вянкі. Ад вянка залежаў лёс маладых, таму яго стараліся рабіць прыгожым, роўным, круглым і тугім. Таксама рыхтавалі ўпрыгажэнні з кветак для сябе і для сяброў жаніха.

У некаторых мясцінах (асабліва на Палессі) да суборнай суботы прымяркоўвалі абрад завівання вясельнага дрэўца: прыбіралі кветкамі вішнёвую, бярозавую ці яловую галінку — сімвал дзявоцтва.

## Гл. таксама 
* Беларускі фальклор

## Літаратура 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* Обычаи и традиции Беларуси. Свадьба // Навукова-вытворчае рэспубліканскае ўнітранае прадпрыемства беларускіх народных рамёстваў «Скарбніца»

Катэгорыя:Славянскія звычаі
Катэгорыя:Беларускія абрады і звычаі
Катэгорыя:Беларускі фальклор
Катэгорыя:Беларускія абрады
Катэгорыя:Рускі фальклор
Катэгорыя:Этнаграфія Беларусі
Катэгорыя:Вяселле
Цзы (тытул)

**Цзы** (, піньінь: zǐ) — спадчынны  ў старажытным Кітаі. Сімвалам улады быў яшмавы пярсцёнак.

Прыблізна адпавядае еўрапейскаму тытулу «віконт».

У часы дынастыі Чжоу быў чацвёртым з пяці рангаў знатнасці (чжухоу): гун, хоу, бо, цзы, нань. Гэтыя пяць тытулаў насілі валадарныя князі.

У адпаведнасці з тытулам, асобе вылучаўся зямельны надзел. Надзел для цзы быў квадрат з бокам у 50 лі (28,8 км).

Катэгорыя:Тытулы Кітая
Бо (тытул)

**Бо** (, піньінь: bó) — спадчынны  ў старажытным Кітаі. Сімвалам улады было нефрытавае жазло.

Прыблізна адпавядае еўрапейскаму тытулу «граф».

Падчас дынастыі Чжоу быў трэцім з пяці рангаў знатнасці: гун, хоу, **бо**, цзы, нань.

## Гл. таксама 
* Хакусяку (伯爵) — тытул , вытворны ад бо

Катэгорыя:Тытулы Кітая
Хоу (тытул)

**Хоу** (, піньінь: hóu) — спадчынны  ў старажытным Кітаі. З дынастыі Хань права атрымання ў спадчыну тытула было адменена.

Прыблізна адпавядае еўрапейскаму тытулу «маркіз».

Да тытула хоу звычайна дадавалася назва вобласці або горада, якія ён атрымліваў у кіраванне (напрыклад, Сілянскі хоу). Калі ж прысваенне тытула хоу не вабіла за сабой перадачу ў кіраванне якой-небудзь вобласці або горада, такі хоу называўся **ле-хоу** (радавым хоу).

Падчас дынастыі Чжоу быў другім з пяці рангаў знатнасці: гун, хоу, бо, цзы, нань.

## Гл. таксама 
* 
* Касяку (侯爵) — тытул , вытворны ад хоу

Катэгорыя:Тытулы Кітая
Ленка Бартакова

**Ленка Бартакова** (нар. , Сокалаў, Чэхія) — прафесійная чэшская баскетбалістка. Выступала за зборную Чэхіі.

## Біяграфія 
У жніўні 2018 года далучылася да мінскіх «Цмокаў». Яна правяла ў складзе «Цмокаў» 6 гульняў жаночага Еўракубка (9.5 ачка + 3.0 падбору + 3.8 асіста ў сярэднім), 5 гульняў Еўрапейскай жаночай баскетбольнай лігі (8.4 ачка + 3.0 падбору + 5.2 асіста) і 6 гульняў нацыйнага чэмпіянату (5.3 ачка + 1.7 падбору + 3.8 асіста). У студзені 2019 года спыніла супрацу з «Цмокамі» і працягнула сваю кар’еру ў «Кралёвым поле» з Брно.

Выступала за зборную U-19 (2009), ў 2012 годзе дэбютавала за зборную Чэхіі.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Баскетбалісткі Чэхіі
Катэгорыя:Ігракі жаночай зборнай Чэхіі па баскетболе
Катэгорыя:Ігракі ЖБК КП Брно
Катэгорыя:Ігракі ЖБК «П'ешцянскія Чайкі»
Катэгорыя:Ігракі ЖБК «Німбурк»
Катэгорыя:Ігракі ЖБК «Славія» Прага
Катэгорыя:Ігракі ЖБК ВС Прага
Катэгорыя:Ігракі ЖБК «Сокол» Градзец-Кралавэ
Гун (тытул)

, спадчынніка Канфуцыя ў 61-м пакаленні]]
**Гун** (, піньінь: gōng) — адзін з самых старажытных , які з’явіўся яшчэ ў часы  імператара . Існаваў да апошняй манархічнай дынастыі Цын. Прыблізна адпавядае еўрапейскаму тытулу «герцаг» (вялікі князь).

Падчас дынастыі Чжоу быў вышэйшым рангам шляхетнасці з пяці: гун, хоу, бо, цзы, нань.

Згодна з «» саноўнікам у рангу гун пры дынастыі Чжоу адводзілася зямлі па сто лі з кожнага з чатырох бакоў. Тытулам гуна звычайна дараваў імператар, аднак у часы дынастыі Хань у адміністрацыйным апараце меліся тры прыдворныя пасады, заступіўшы на любую з якіх, чалавек адразу атрымліваў тытул гуна. Пры ранняй Хань гэтымі чыноўнікамі былі **да-сы-ма** (ваенны міністр), **да-сы-ту** (міністр адукацыі) і **да-сы-кун** (наглядчык дзяржаўных вод і зямель). Пры Позняй Хань — **тай-вэй** (галоўнакамандуючы арміяй), да-сы-ту і да-сы-кун.

У мінскі і цынскі час кіраўнік роду Канфуцыя у кожным пакаленні насіў тытул  (衍圣公), і з’яўляўся феадальным кіраўніком .

## Гл. таксама 
* Кітайская арыстакратыя
* Касяку (公爵) — тытул , вытворны ад гун

## Спасылкі 
* Чжоу. Историческая справка Архивная копия от 18 августа 2012 на Wayback Machine

Катэгорыя:Тытулы Кітая
Пей Сю

**Пей Сю** (裴秀, 224&nbsp;— 271)&nbsp;— кітайскі дзяржаўны служачы, картограф часоў дынастыі Вэй, «бацька» кітайскай традыцыйнай картаграфіі. Адным з першых стаў прымяняць каардынатную сетку (Чжунван). Яна не мае ніякага дачынення да мерыдыянаў і паралеляў, але гуляе такую ж ролю, як маштабаванне на сучасных картах. Прынцыпы, устаноўленыя Пей Сю, сталі асновай кітайскай картаграфіі да ўкаранення ў яе заходніх ідэй.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў 224 годзе. Працаваў пры двары імператара Цаа Хуаня. У 267 годзе Пей Сю быў прызначаны міністрам грамадскіх работ, яму было даручана заняцца распрацоўкай карт. у выніку ён склаў геаграфічны атлас з 18 лістоў, які атрымаў назву «Юй Гун дзі юй тую» («Адлюстраванне тэрыторый зямлі з „Дзіянь Юя“»). Памёр у 271 годзе.

## Картаграфія 
«Юй Гун дзі юй ту» імаверна з’яўляецца найстаражытным з вядомых у свеце рэгіянальных атласаў. У «Цзінь шу» («Кніга пра эпас Цзінь») прыведзена прадмова Пей Сю да дадзенай працы. Пей Сю адносіў паходжанне карт да глыбокай старажытнасці, паказваючы, што пры дынастыях Ся, Шан і Чжоу меліся спецыяльныя службовыя асобы, якія займаліся іх складаннем. Да часу Пей Сю, па яго заўвазе, з усіх старых карт захаваліся толькі карты эпохі Усходняя Хань, аднак «ні адна з іх не выкарыстоўвае градуяваны маштаб і ні адна з іх не пабудавана на прамавугольнай сетцы».

Згодна з Пей Сю, пры стварэнні карт варта кіравацца «шасцю метадамі» (лю ці): 1) фэнь люй («градуяваныя ўзоры»&nbsp;— ужыванне градуяваных падзелаў для вызначэння маштабу карты; 2) чжуньван («папярочнае і падоўжнае»)&nbsp;— выкарыстанне прамавугольнай сеткі для адлюстравання правільных адносін паміж рознымі часткамі карты; 3) даачы («вымярэнне шляху ў лі»)&nbsp;— разлік даўжыні, якую нельга наўпрост вымераць, як даўжыню гіпатэнузы прастакутнага трыкутніка, катэты якога вымяраюцца пакрокавым спосабам; 4)гаа ся («верхняе і ніжняе»), 5)фан се («прамавугольнае і касое»), 6) юй чжы («абыходнае і прамое»)&nbsp;— пасля даследавання на мясцовасці асаблівасцяў ландшафту варта пазначаць іх на карце велічынямі вышынь і нізін, прамымі і вострымі кутамі, крывымі і прамымі лініямі.

Пасля атласа Пей Сю склаў на шоўку вялікую карту Кітая такіх памераў, што аднаму чалавеку было не пад сілу нават яе разгарнуць. Пасля для зручнасці ён зрабіў яе паменшаную копію ў маштабе каля 1: 1800000. Ніводная з яго карт не захавалася.

## Літаратура 
* Nelson H. Maps from Old Cathay (Two Millennia of Chinese cartography) // Geogr. Mag., 1975, vol. 47, p. 702—711

Катэгорыя:Вучоныя Кітая
Катэгорыя:Картографы
Euphorbia pulcherrima

**Euphorbia pulcherrima**&nbsp;— від шматгадовых раслін сямейства  родам з трапічнай Мексікі і Цэнтральнай Амерыкі.

## Батанічнае апісанне 
Вечназялёны куст, які дасягае 3&nbsp;м вышынёй. Лісце цёмна-зялёнага колеру, яйцападобна-эліптычнай формы, з зубчастымі бакамі, даўжынёй 10-15&nbsp;см. Кветкі дробныя, жоўтыя, сабраныя ў разеткападобнае суквецце. Пры цвіценні вакол кветак утвараюцца ярка-чырвоныя прыкветкі. Выведзеныя сарты з жоўтымі, ружовымі, пурпурнымі, двухколернымі прыкветкамі. Цвіце ў снежні-лютым. Расліна атрутная, яе млечны сок здольны выклікаць раздражненне на скуры.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Флора Цэнтральнай Амерыкі
Катэгорыя:Малачай
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1834 годзе
Цаа Хуань

**Цаа Хуань** (, 246—303), дарослае імя **Цзінмін** ()- пяты і апошні кіраўнік царства Вэй эпохі Трохцарства ў Кітаі.

## Біяграфія 
Пры нараджэнні ён атрымаў імя **Цаа Хуань** (). Яго бацькам быў Яньскі князь Цаа Юй — сын Цаа Цаа. У 258 годзе ў адпаведнасці з вэйскім законам аб тым, што толькі старэйшы з сыноў князя атрымлівае ў спадчыну тытул, а астатнія сыны становяцца гунамі, 12-гадовы Цаа Хуань стаў *Чандаоскім Сян-гунам* (常道鄉公). У 260 годзе імператар Цаа Маа быў забіты пры спробе вярнуць сабе дзяржаўную ўладу, узурпаваную рэгентам , і Цаа Хуань быў узведзены на сталец у якасці яго пераемніка. Паколькі практыка  забараняла выкарыстанне асабістага імя імператара, а слова «хуань» гучала гэтак жа, як словы «жоўты» і «імператар», перад каранацыяй імя будучага імператара было зменена на больш рэдкае.

Узышоўшы на пасад, Цаа Хуань не аказваў практычна ніякага ўплыву на дзяржаўныя справы, якія заставаліся пад поўным кантролем клана Сыма. У гэты час паўднёва-заходнія межы Вэй падвяргаліся пастаянным нападам з боку царства Шу. Адбіўшы атакі, вэйскія войскі ў 263 годзе . На хвалі поспехаў, не чакаючы заканчэння баявых дзеянняў, Сыма Чжаа зноў вымусіў імператара прапанаваць яму дзевяць дароў, і на гэты раз прыняў іх, паказваючы, што мае намер неўзабаве ўсталяваць уласную дынастыю. У 264 годзе Сыма Чжаа атрымаў тытул Цзіньскага князя. У 265 годзе ён памёр, і яго становішча і тытул атрымаў у спадчыну яго сын , які ў канцы 265 года вымусіў Цаа Хуаня адрачыся ад прастола на сваю карысць, усталяваўшы імперыю Цзінь.

Пасля адрачэння Цаа Хуань атрымаў тытул *Чэньлюскага * ( піньінь *Chénlíu wáng*); яму было дазволена захаваць імператарскія сцяг і фурманку, і прыносіць ахвяры продкам з імператарскімі цырымоніямі. Таксама яму было дазволена не называць сябе падданым цзіньскага імператара. Цаа Хуань памёр у 303 годзе, быў пахаваны з імператарскімі ўшанаваннямі, і ўдастоены пасмяротнага імператарскага імя **Юань-дзі** ().

## Дэвізы праўлення 
* Цзін’юань (景元 Jǐngyuán) 260—264
* Сяньсі (咸熙 Xiánxī) 264—265

## Спасылкі 
* Афіцыйная біяграфія Чэньлюскага князя ў «» (Кітайская мова)

Катэгорыя:Кіраўнікі Кітая
Адэра Чыдом

**Адэра Чыдом** (; нар. ) — амерыканская баскетбалістка.

## Кар’ера 
Гуляць у баскетбол пачала ў старэйшай школе Бішапа О’Даўда. Потым былі чатыры гады за ўніверсітэт Дзьюка і драфт у трэцім раўндзе у Атланта Дрым.

Сезон 2017/18 правяла ў «Цэле», c якой стала чэмпіёнкай славеніі, ў 2018/19 гуляла у грэцкай лізе за «Дафні». У жніўні 2019 года падпісала кантракт з мінскімі «Цмокамі»[].
 

## Спасылкі 
* ЖЕНСКИЙ ЧЕМПИОНАТ БЕЛАРУСИ. ГОНКИ ЗА MVP РЕГУЛЯРНОГО ЧЕМПИОНАТА

Катэгорыя:Баскетбалісткі ЗША
Катэгорыя:Баскетбалісткі Нігерыі
Катэгорыя:Ігракі ЖБК «Дафні»
Нань (тытул)

**Нань** (, піньінь: nán) — адзін з самых старажытных . Сімвалам улады быў яшмавы пярсцёнак.

Прыблізна адпавядае еўрапейскаму тытулу барон.

Падчас дынастыі Чжоу быў ніжэйшым рангам знатнасці з пяці: гун, хоу, бо, цзы, нань.

## Гл. таксама 
* Дансяку (男爵) — тытул , вытворны ад нань

## Спасылкі 
* Чжоу. Историческая справка

Катэгорыя:Тытулы Кітая
Хантынгтан-Парк (Каліфорнія)

**Хантынгтан-Парк** () — горад у акрузе Лос-Анджэлес (штат Каліфорнія, ЗША). Названы ў гонар амерыканскага чыгуначнага магната Генры Хантынгтана (1850—1927). Статус горада набыў 1 верасня 1906 года. Насельніцтва - 58 114 чалавек (2010).

Катэгорыя:Гарады Каліфорніі
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1906 годзе
Liparis bautingensis

**Liparis bautingensis** — від кветкавых раслін роду  сямейства . Эндэмік Кітая, расце ў горных лясах Паўднёвага Хайнаня да вышыні 1600 м.

## Апісанне 
Эпіфітная травяністая расліна. Карэнішчы даўгаватыя, са мноствам вузлоў, таўшчынёй 2—2,5 мм, міжвузеллі даўжынёй 2—8 мм. Псеўдабульбы разнесеныя адна ад адной на 1,5-4 см, цыліндрычна-даўгаватыя або вузкаяйцападобна-цыліндрычныя, каля 12×3—7 мм.

Ліст адзіны, на хвосціку 1,5—4 см даўжынёй, пласцінка ад эліптычнай да даўгаватай, 6—15×1,6—1,8 см, завостраная.

Суквецце даўжынёй 7—14 см, агульная кветаножка пляската-цыліндрычная. Рахіс каля 5 мм, трох- або чатырохкветкавыя, прыкветнічкі зялёныя, ланцэтныя або вузкаланцэтныя, 5—15 мм даўжынёй. Кветкі зялёныя або зелянява-белыя, кветаножка і завязь 1,5—2,2 см знешні чашалісцік шыракалінейны да лінейна-ланцэтнага, 9—10×1,5—2 мм, з адагнутымі назад бакамі, на верхавіне тупы; бакавыя чашалісцікі ланцэтныя, ледзь скошаныя, 9—10×2 мм. Пялёсткі ніткападобныя, 9—10×0,5 мм.

Каробачка зваротнаяйкападобная, пладаножка 1,2—1,8 см даўжынёй.

## Зноскі 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* China Plant Specialist Group 2004. *Liparis bautingensis* (недаступная спасылка). 2006 IUCN Red List of Threatened Species. Downloaded on 22 August 2007.

Катэгорыя:Эндэмікі Кітая
Катэгорыя:Флора Усходняй Азіі
Катэгорыя:Ласняк
Шань-шуй

(каля 1020&nbsp;— каля 1090)]]
 мастак Гаа Ке-гун (1248—1310)]]
, мастак , 1467. «Велічная гара Лу»]]
, мастак , 1679]]
**Шань-шуй** ( літаральна «Гара-воды»)&nbsp;— традыцыйныя кітайскія пейзажныя кампазіцыі з выявамі гор і вады.

## Інтэрпрэтацыя і тэхніка 
Горы, скалы, патокі, аблокі, туман — сакральныя элементы кітайскага космасу, якія сімвалізуюць мужчынскі і жаночы пачатак, а таксама іх узаемадзеянне (гл. Інь і ян). Для малюнка выкарыстоўваюцца мінеральныя фарбы або чорная туш; выявы суправаджаюцца каліграфічнымі надпісамі.

## Гісторыя 
Жанр склаўся ў пачатку нашай эры. Яго папярэднікамі лічацца каменныя рэльефы, бронзавыя курыльніцы і люстэркі Дынастыі Хан (206 г. да н. э. — 220: напрыклад, выява міфічнай гары ). Самы высокі росквіт *шань-шуй* у жывапісе&nbsp;— X—XIII стагоддзі (мастакі Го Сі, Лі Тан, Ма Юань). Аналагічная тэматыка прысутнічае таксама ў класічнай .

## Вядомыя мастакі 
### Дынастыя Суй і раней 
*  (550—617)

### Дынастыя Тан і перыяд міжусобіцы 
*  (685—758).
*  (855—915)
* Гуань Тун (870—960)
*  (?—962)
* Хуан Цюань (900—965)
*  (X стагоддзе)

### Дынастыя Сун 
*  (990—1020)
*  (1050—1074)
*  (1049—1106)
* Мі Фу (1051—1107)
*  (1096—1119)
* Ся Гуй (1180—1230)

### Дынастыя Юань 
*  (1254—1322)
* У Чжэнь (1280—1354)
* Хуан Гунван (1269—1356)

### Дынастыя Мін 
*  (1308—1385)
*  (?—1431)
* Дай Цзінь (1388—1462)
* Тан Інь (1470—1524)
* Вэнь Чжэнмін (1470—1559)
* Чэнь Чунь (1482—1544)
* Дун Цічан (1555—1636)

### Дынастыя Цын 
* Лань Ін (1585—1666)
*  (1592—1680)

Катэгорыя:Пейзаж
Катэгорыя:Выяўленчае мастацтва Кітая
Stemonitopsis

**Stemonitopsis** — род слізевікоў сямейства . Упершыню вылучаны нарвежскім батанікам Элі Наненга-Брэмекамп у 1967 годзе як падрод роду , пазней у 1975 годзе яна падняла статус групы да роду. Тыпавым відам з’яўляецца , які быў першапачаткова апісаны Чарльзам Мэйланам у 1919 годзе .

## Віды 
На чэрвень 2016 года вылучаецца 10 відаў.

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Стэманітальныя
Тубіфера ржавая

**Тубіфера ржавая** (*Tubifera ferruginosa*) — від міксаміцэтаў з сямейства .

## Апісанне 
Плазмодый бескаляровы, але пры паспяванні становіцца спачатку малочна-белым, затым — ружовым. Спарафоры прадстаўляюць сабой псеўдаэталіі, утвораныя шчыльна прылеглымі адзін да аднаго востраканцовымі спарангіямі цыліндрычнай формы, звычайна некалькі вуглаватымі ад ўзаемнага сціску. Псеўдаэталіі могуць дасягаць да 15 см у дыяметры, але звычайна іх памеры ляжаць у межах 0,5—1,8 см. Спарангіі дасягаюць да 0,4 мм у дыяметры і да 5 мм у вышыню. Споранашэнні іржава-карычневыя або жаўтлява-карычневыя, часта з вясёлкавым адлівам. Перыдый плёнкавы, з вясёлкавым адлівам, у праходзячым святле светла-карычневы, без гранулярных уключэнняў. Ён рэпаецца апікальна, і як правіла асновы спарангіяў пасля гэтага застаюцца шчыльна прыціснутымі адзін да аднаго, нагадваючы пчаліныя соты. Гіпаталус звычайна слаба прыкметны, але часам чорны і губчаты, у таўшчыню не перавышае 0,1 мм. Ножка, калонка, капіліцый і псеўдакапіліцый адсутнічаюць. Споры ў масе іржава-карычневыя, у праходзячым святле светла-карычневыя, шарападобныя, з раўнамерна патоўшчанай абалонкай. Дыяметр спор 6-8 мкм. Дзве траціны паверхні арнаментаваны дробнай сетачкай, а астатняя частка пакрыта дробнымі бародаўкамі або гладкая.

## Распаўсюджанне і экалогія 
Сустракаецца ва ўмераных зонах Еўразіі і Паўночнай Амерыкі ў лясах розных тыпаў, на моцна згнілай драўніне.

## Падвіды 
Вылучаюць 2 падвіды:

* *Tubifera ferruginosa* subsp. *ferruginosa* Leontyev, Schnittler & S. L. Stephenson — верхавіны спарангіяў ад паўсферычных да тупа канічных. Маладыя споранашэнні ад бледна-памяранцава-ружовых да пунсовых.
* *Tubifera ferruginosa* subsp.*acutissima* Leontyev, Schnittler & S. L. Stephenson — верхавіны спарангіяў завострана канічныя з шылападобнымі кончыкамі. Маладыя споранашэнні густа ружовыя.

## Галерэя 

Файл:Tubifera ferruginosa, Raspberry Slime Mould, UK 2.jpg|Спелы псеўдаэталій
Файл:Tubifera ferruginosa subsp. acutissima-1.jpg|*Tubifera ferruginosa subsp. acutissima*

Катэгорыя:Рэтыкулярыевыя
Шчыліналіснік

**Шчыліналіснік** (*Schizophyllum*) — род грыбоў сямейства . Шырока распаўсюджаны род налічвае шэсць відаў, якія насяляюць на гнілой драўніне.

## Віды 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* *Schizophyllum*: perhaps the world’s most widespread fungus
* 

Катэгорыя:Агарыкальныя
Катэгорыя:Роды грыбоў
Мурут

**Мурут** (саманазва *Murut*) — этна-лінгвістычная супольнасць малых даякскіх народаў на паўночным усходзе вострава Калімантан. Насяляюць пераважна малайзійскі штат Сабах, а таксама памежныя тэрыторыі інданезійскага Калімантана і Брунея. Агульная колькасць (2023 г.) — 87 600 чалавек.

Звычайна розныя групы мурут падзяляюць па тэрытарыяльнай прыналежнасці (тагал, акалод, сембакунг і інш.), што мае вельмі ўмоўны характар, паколькі ў рэчаіснасці яны  складаюць шматлікія аўтаномныя абшчыны з рознымі мовамі і дыялектамі. Тым не меней, усе мурут маюць адзіную генетычную спадчыну, якая адрознівае іх ад суседзей. Гэта можа сведчыць пра тое, што іх продкі існавалі дастаткова ізалявана ад іншых даякаў, але былі шчыльна звязаны паміж сабою. Лічыцца, што назва **мурут** была дадзена ім звонку і значыць насельнікаў пагоркаў. 

Мурут размаўляюць на 15 мовах. Муруцкія мовы часам вылучаюць у асобную групу аўстранезійскіх моў. Найбольш распаўсюджана мова тагал. У мінулым ва ўнутраных раёнах Сабаха яна служыла лінгва франка ў зносінах паміж тубыльцамі.  

Традыцыйныя заняткі: падсечнае земляробства, рыбалоўства, збіральніцтва і паляванне. Паселішчы ўяўлялі сабою доўгія каркасныя хаціны на па́лях. Акрамя таго ўзводзілі хаціны для памерлых, якіх хавалі ў керамічных збанах. Вопратку рабілі з драўнянай кары і раслінных валокнаў. 

Да брытанскай каланізацыі ў канцы XIX ст. мурут разглядаліся як адчайныя паляўнічыя за галовамі. Юнак не мог атрымаць статус паўнавартага мужчыны пакуль не прынясе галаву забітага ім чужынца. Важную ролю ў грамадстве адыгрывалі ваенныя правадыры, якія на думку супляменнікаў мелі звышнатуральныя сілы. Спробы каланіяльнай адміністрацыі рэфармаваць традыцыйны лад прывялі да паўстанняў. Найбольш вядомым героем антыкаланіяльнай барацьбы стаў правадыр Антарум. Ён загінуў у 1915 г. пасля таго, як быў захоплены ў палон падчас мірных перагавораў.

Мурут знакаміты доўгімі маляўнічымі святамі, што суправаджаюць вяселлі, пахаванні, збор ураджаю і г. д.   

## Спасылкі 
* People & Culture: Murut 
* D.J. Prentice THE MU RUT LANGUAGES OF SABAH
* Murut Music Of North Borneo
* Mari Mari Cultural Village
* Boon-Peng Hoh, Lian Deng, Shuhua Xu The Peopling and Migration History of the Natives in Peninsular Malaysia and Borneo: A Glimpse on the Studies Over the Past 100 years

Катэгорыя:Даякі
Андрыіўка (Бахмуцкі раён)

**Андрэеўка** () — вёска ў Бахмуцкай гарадской абшчыне Бахмуцкага раёна Данецкай вобласці, Украіна.

## Гісторыя 
У ходзе расійска-ўкраінскай вайны вёска была акупавана расійскімі войскамі прыблізна 29 лістапада 2022 года. 14 верасня 2023 года Узброеныя сілы Украіны вызвалілі населены пункт.

## Насельніцтва 
Паводле даных перапісу 2001 года насельніцтва вёскі складала 74 чалавекі, з іх 81,08 % адзначылі роднай украінскую мову, а 18,92 % — рускую.

## Вядомыя людзі 
Выхадцам з вёскі з’яўляецца Сяргей Іванавіч Масіенка (1921—1991) — генерал-лейтэнант авіяцыі, Герой Савецкага Саюза.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Бахмуцкага раёна
Катэгорыя:Населеныя пункты Данецкай вобласці
Юйдайцяа

**Юйдайцяа** (&nbsp;— «Мост нефрытавага пояса»)&nbsp;— пабудаваны ў XVIII стагоддзі месячны мост, размешчаны ў Пекіне на тэрыторыі былога . Знакаміты сваёй даволі высокай і тонкай аркай.

## Гісторыя 
З’яўляецца самым вядомым з шасці мастоў, размешчаных у раёне заходняга ўзбярэжжа возера . Узведзены ў 1751—1764, у часы імператара Цяньлуна, у стылі мастоў, характэрных для сельскай мясцовасці Паўднёвага Кітая. Пры будаўніцтве выкарыстоўваўся мармур і іншыя будаўнічыя матэрыялы белага колеру. На парэнчах моста выразаныя журавы і іншыя жывёлы.

Форма аркі была абраная для моста для таго, каб пад ім мог праходзіць імператарскі . Паколькі возера Куньмінху звязана з адной з рэк, то ў некаторых выпадках імператар і імператрыца адпраўляліся ў падарожжа на чаўне-драконе, і яму даводзілася праходзіць пад гэтым мостам.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Архітэктура Пекіна
Катэгорыя:Масты Кітая
Холістэр (Каліфорнія)

**Холістэр** () — горад у штаце Каліфорнія (ЗША). Адміністрацыйны цэнтр акругі Сан-Беніта. Насельніцтва - 34 928 чалавек (2010). Па дадзеных Бюро перапісу насельніцтва ЗША Холістэр плошча - 18,9 км². Размешчаны ў цэнтральнай Каліфорніі на шашы 156 каля штучнага вадаёма Сан-Луіс. Горад быў заснаваны фермерамі ў 1868 годзе і названы ў гонар палкоўніка Холістэра.

Катэгорыя:Гарады Каліфорніі
Candelaria concolor

**Candelaria concolor** — від ліхенізаваных аскаміцэтаў, уключаны ў род  сямейства . Тыпавы від роду.

## Апісанне 
Талом ліставата-лускаваты, лускавінкі 0,2-3×0,1-0,5 мм, круглявыя да лінейных, жаўтлявыя ці жоўта-зялёныя, часта накладаюцца адна на адну, край (зрэдку — уся паверхня) з крупчастымі ізідыямі. На бялёсай ніжняй паверхні слаявіны часта прыкметныя бялёсыя рызіны. Апатэцыі рэдкія, звычайна не развіваюцца, 0,2-0,8 мм у дыяметры, аднаго колеру з таламам або цямней за яго, з уціснутым, затым плоскім дыскам. Эпітэцый жаўтлявы, тэцый бескаляровы. Пікніды бародаўкавыя, пагружаныя, жаўтлявыя або чырванавата-жоўтыя.

Аскі мешкападобныя, з 16-32 спорамі, 60-75×22-50 мкм. Споры вузкаэліптычныя, аднаклетачныя, бясколерныя, 7-12×4,5-5,5 мкм.

Вонкава падобны з ,  і , ад якіх адрозніваецца адсутнасцю рэакцыі з растворам KOH (слаявіна ксанторый становіцца крывава-чырвонай).

## Арэал і экалогія 
Шырока распаўсюджаны лішайнік, вядомы з Еўразіі, Афрыкі, Паўночнай і Паўднёвай Амерыкі. Сустракаецца на ствалах і галінах дрэў (часцей лісцевых), зрэдку — на апрацаванай драўніне, на імхах. Нітрафіл.

## Таксанамія і сістэматыка 
### Сінонімы 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Ахоўны статус 
У Расіі від *Candelaria concolor* занесены ў Чырвоную кнігу Калужскай вобласці.

## Літаратура 
* 
* Рассадина К. А. Определитель лишайников СССР / отв. ред. И. И. Абрамов. — Л.: Наука, 1971. — Т. 1. Петрузариевые, Леканоровые, Пармелиевые. — С. 283. — 412 с.
* 

Катэгорыя:Лішайнікі
Катэгорыя:Кандылярыевыя
Субота (танец)

**Субо́та** — беларускі і рускі бытавы парна-масавы танец гарадскога паходжання. У пачатку XX стагоддзя быў пашыраны амаль па ўсёй тэрыторыі сучаснай Беларусі, і таксама ў Расіі.

Музычны памер 2/4. Тэмп ад павольнага да хуткага. Танцуецца па крузе любой колькасцю пар. Складаецца з некалькіх простых блокаў: крокі з прыстаўкай, павароты ў пары, перамена пар месцамі.

Выконваецца ў розных варыянтах, з прыпеўкамі, часам з акцэнтаваным выпадам-прысяданнем на адну нагу.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Танцевальны мастер-класс «Побытавы танец „Субота“»  // Лідскі аддзел рамёстваў. Гродзенскі абласны цэнтр народнай творчасці
* Электронный учебно-методический комплекс по учебной дисциплине «Народный танец и методика его преподавания» для специальности 1-03 01 07 Музыкальное искусство, ритмика и хорегогафия / Сост. Захарина Ю. Ю., Василеня Л. Е. — Мн.: Беларускі дзяржаўны педагагічны ўніверсітэт імя Максіма Танка, 2010.
* Смоленская обл., Велижский р-н, д. Комиссарево. Бытовой парный танец «Суббота» // Портал «Русский фольклорный танец»

Катэгорыя:Беларускія народныя танцы
Катэгорыя:Рускія народныя танцы
Эпічны цыкл

**Эпічны цыкл** (), або **Траянскі цыкл** () — збор старажытнагрэчаскіх эпічных паэм, якія атаесамляюцца з апісаннем Траянскай вайны. Былі складзены ў VIII — VI стст. да н. э. гекзаметрам, прыпісваюцца розным аўтарам. Апроч «Іліяды» і «Адысеі» паэмы захаваліся толькі ва ўрыўках і пераказах. 

## Творы эпічнага цыклу 
## Спасылкі 
* Summaries of the Trojan Cycle
* Jonathan S. Burgess Origins and Reception of the Trojan Cycle
* Ingrid Holmberg The Creation of the Ancient Greek Epic Cycle
* Tzveta Manolova Outside the Homeric lens: The Epic Cycle and the Trojan War tradition

Катэгорыя:Траянская вайна
Катэгорыя:Эпасы
Катэгорыя:Паэзія Старажытнай Грэцыі
Даніэль Мак-Крэй

**Даніэль Мак-Крэй** (нар. , ЗША) — амерыканская баскетбалістка, абаронца.

## Кар’ера 
У 2005 годзе правяла свой першы сезон у NCAA і ў якой выступала да 2010 года. У 2010 годзе. У сезоне-2010/11 выступала спачатку за ізраільскі «Хапаэль Рышон», дзе была адной з лепшых у складзе сваёй каманды з 17 ачкамі, 8 падборамі і 3 перадачамі. Восенню 2011 года перайшла ў славацкі «Кошыцы», дзе была ў ліку лідараў каманды па выніковасці. У тым жа сезоне дэбютавала ў Еўралізе і правяла свой другі за «Канектыкут Сан» у жаночай НБА. Сезон 2018/19 правяла ў мінскіх «Цмоках», дзе ў сярэднім мела 14 ачкоў, 5 падбораў, 3 перадачы, 2 перахопы.

Катэгорыя:Баскетбалісткі ЗША
Катэгорыя:Ігракі ЖБК «Скіа»
Катэгорыя:Ігракі ЖБК «Эліцур» Рамла
Катэгорыя:Ігракі ЖБК «Хапаэль» Рышон-ле-Цыён
Катэгорыя:Ігракі ЖБК «Гуд Энджэлз» Кошыцы
Катэгорыя:Ігракі ЖБК «Рош Вандэя»
Катэгорыя:Ігракі ЖБК «ПБ63 Ледзі» Баціпалья
Friends of the Earth

**Friends of the Earth International** (FoEI) — міжнародная сетка экалагічных арганізацый у 73 краінах. Арганізацыя была заснавана ў 1969 годзе ў Сан-Францыска , Дональдам Эйткенам і Гэры Сусі пасля таго, як Браўэр расстаўся з «» з-за пазітыўнага падыходу апошняга да ядзернай энергіі. Ахвяраванне на заснаванне ў памеры  (станам на 2019 год) было зроблена , уладальнікам нафтавай кампаніі «». Яна стала міжнароднай сеткай арганізацый у 1971 годзе з сустрэчай прадстаўнікоў чатырох краін: ЗША, Швецыі, Вялікабрытаніі і Францыі.

У цяперашні час у FoEI ёсць сакратарыят (базіраваны ў Амстэрдаме, Нідэрланды), які забяспечвае падтрымку сеткі і ўзгодненых буйных кампаній. Выканаўчы камітэт выбарных прадстаўнікоў ад нацыянальных груп вызначае палітыку і кантралюе працу сакратарыята. У 2016 годзе  актывістка  была абраная старшынёй арганізацыі.

## Гл. таксама 
* 
* Спіс экалагічных арганізацый
* 

## Зноскі 
## Літаратура 
* Brian Doherty and Timothy Doyle, *Environmentalism, Resistance and Solidarity. The Politics of Friends of the Earth International* (Basingstoke: Palgrave, 2013). 
* Jan-Henrik Meyer, “'Where do we go from Wyhl?' Transnational Anti-Nuclear Protest targeting European and International Organisations in the 1970s,” *Historical Social Research* 39: 1 (2014): 212–235. http://nbn-resolving.de/urn:nbn:de:0168-ssoar-383932

## Спасылкі 
* 
* Article of Friends of the Earth France "Multinationals : Ecologists See Red"
* Friends of the Earth International YouTube channel
Жэпа

**Жэпа** () — невялікі населены пункт ва ўсходняй частцы Рэспублікі Сербскай у супольнасці Рагаціца.

У 1991 годзе колькасць насельніцтва Жэпы складала 2 441 чалавек — з іх 2330 баснякоў (95 %), 103 сербаў і 8 іншых югаславаў.

## Геаграфія 
Жэпа размешчана на паўночны ўсход ад Рагаціцы, на паўднёвы захад ад Срэбраніцы і на паўночны захад ад Вішаграда. Горад знаходзіцца на рэчцы Жэпе, якая ўпадае ў Дрыну, у даліне паміж гарамі Явар і Дэветак.

## Гісторыя 
Падчас Баснійскай вайны (1992—1995) Жэпа разам са Срэбраніцай і Гораждзе з’яўлялася адным з трох баснійскіх анклаваў ва ўсходняй Босніі, абложаных сербамі.

Камандуючым 285-й брыгадай, дыслакаванай у Жэпе, быў палкоўнік Аўда Паліч. У красавіку 1993 года Жэпа была абвешчаная «бяспечным раёнам», і ў ёй размясціўся атрад украінскіх міратворцаў. 25 ліпеня 1995 года ў ходзе аперацыі «Ступчаніца 95» Войска Рэспублікі Сербскай блакавала і, пасля перамоваў з камандзірамі баснійцаў, заняло горад. Важную ролю ў мірнай эвакуацыі насельніцтва Жэпы адыграў удзел у перамовах прадстаўніка камандавання сіл ААН палкоўніка УС Украіны . У выніку дамоўленасцяў баснійскае насельніцтва пры дапамозе ўкраінскіх вайскоўцаў было эвакуявана з Жэпы ў Сараева.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Населеныя пункты Босніі і Герцагавіны
Хілдсберг

**Хілдсберг** () — горад у акрузе Санома, штат Каліфорнія. Насельніцтва — 11 254 чалавекі (перапіс 2010 года). Камерцыйны цэнтр поўначы акругі Санома, а таксама вінаробны рэгіён Паўночнай Каліфорніі. У сучасным Хілдсбергу ёсць гістарычныя помнікі 19 стагоддзя.

## Гісторыя 
Першыя паселішчы на месцы сучаснага Хілдсберга былі пабудаваны індзейскім народам пад ля ракі Рашэн-Рывер. Першыя еўрапейскія паселішчы на гэтай мясцовасці з’явіліся ў сярэдзіне 19 стагоддзя, калі ў 1836 годзе было створана англа-амерыканскае паселішча каля ракі Рашэн-Рывер. У 1857 годзе прадпрымальнік Харман Хілд набыў ранча Сатауэм, якое было перайменавана ў Хілдсберг. У 1867 г. паселішча атрымала статус горада.

Катэгорыя:Гарады Каліфорніі
Дзявічкі

Назву **Дзяві́чкі** маюць:

* Дзявічкі — старадаўні звычай усходніх славян наладжваць вечарынку ў маладой напярэдадні вяселля.
* Дзявічкі — возера ў Полацкім раёне Віцебскай вобласці Беларусі.
* Дзявічкі — вёска ў Полацкім раёне Віцебскай вобласці Беларусі.
Капская вобласць

**Капская вобласць** (ад  — мыс Добрай Надзеі, да якога прымыкае вобласць) — своеасаблівая прыродная экасістэма Афрыкі, вядомая дзякуючы краявіднай разнастайнасці раслін-эндэмікаў (да 90 % відаў) і свайму размяшчэнню ў больш прахалоднай субтрапічнай зоне (з-за Бенгельскага цячэння) дзякуючы чаму вобласць стала адной з нямногіх зон інтэнсіўнай еўрапейскай пасяленчай каланізацыі (Капская калонія). У цяперашні час Капская вобласць цалкам уваходзіць у склад ПАР (Заходне-Капская правінцыя са сталіцай у горадзе Кейптаўн і Усходне-Капская правінцыя). Капская вобласць — самае маленькае з фларыстычных царстваў зямлі.

## Характарыстыка 
Займае пустынныя і паўпустынныя раёны з разнастайнымі ландшафтамі.

Вызначаецца вялікай фларыстычнай своеасаблівасцю. Сустракаецца каля 7000 відаў вышэйшых раслін, з якіх больш палавіны эндэмікі (прадстаўнікі 7 сямействаў: амарылісавыя, касачовыя, пратэйныя і іншыя). Найбольш характэрныя сямейства раслін — бабовыя, верасовыя, касачовыя, пратэйныя, складанакветныя і іншыя. Флора мае генетычныя сувязі з трапічнай Афрыкай, Міжземнамор’ем і шэрагам абласцей Паўднёвага паўшар’я, асабліва з Аўстралійскай біяграфічнай вобласцю.

Фауна адносна бедная. Некаторыя групы беспазваночных (напрыклад, перыпаты) з’яўляюцца рэліктамі.

З насякомых эндэмічныя жук-алень, некаторыя саранчовыя.

Сярод птушак эндэмічныя 15 родаў з 297.

Сярод 83 родаў млекакормячых 8 эндэмічных (віверы, некаторыя грызуны, даўгапяты, златакраты, трубказубы). Характэрныя жывёлы — антылопа скакун, бурая гіена, віверы, даўганогі, квага.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Афратропіка
Катэгорыя:Флора Паўднёвай Афрыкі
Антон Дуброў

**Антон Дуброў** (нар. ). Яго найвышэйшая пазіцыя ў юніёрскім рэйтынгу ITF — 272 месца, дасягнутае ў 2013 годзе дзякуючы выйгрышу тытула 5 узроўню ў парным разрадзе і 4 узроўню ў адзіночным разрадзе ў папярэднім годзе на . Сабаленка, якая ў 2020 годзе не ўваходзіла ў першую дзясятку WTA, дабілася больш стабільных вынікаў з Дубровым, выйграўшы чатыры тытулы WTA Tour у першым годзе трэнерскай працы апошняга. Заняўшы 2-е месца ў свеце ў канцы 2021 года, яна прыпісала яму тое, што ён дапамог ёй адчуваць сябе больш упэўнена ў гульні, ацаніўшы працу з ім у пазітыўным ключы.

У лютым 2022 года, калі Сабаленка супраціўлялася спробам сваёй каманды перапрацаваць уласную падачу, маючы некаторыя праблемы з , Дуброў запрапанаваў сысці ў адстаўку, але Сабаленка пераканала яго застацца, паабяцаўшы, што «мы вернемся мацнейшымі». Каб выправіць падачу Сабаленка, у жніўні 2022 года быў запрошаны эксперт па біямеханіцы, і пасля заваявання свайго першага тытула Вялікага шлема ў адзіночным разрадзе на Адкрытым чэмпіянаце Аўстраліі 2023 года, яна падзякавала сваёй «самай шалёнай камандзе ў туры» — асноўнаму трэнеру Дуброву і трэнеру па фітнесе Джэйсану Стэйсі за падтрымку ў бурным мінулым годзе.

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Тэнісісты Беларусі
Катэгорыя:Тэнісныя трэнеры Беларусі
Герольд Litherland

**«Герольд Litherland»** — навуковы геральдычны часопіс. Заснаваны ў 2001 годзе беларускім гісторыкам Аляксеем Шаландам. У 2015—2019 гг. не выдаваўся. Выданне часопіса адноўлена ў 2020 годзе з выпуска № 21, які выйшаў у гродзенскім выдавецтве «ЮрСаПрынт».

Галоўны рэдактар (станам на 2022 год) часопіса Віталь Галубовіч, у рэдакцыйную раду ўваходзяць Сяргей Амелька, Герман Брэгер , Яўген Глінскі, Андрэй Радаман, Сяргей Рыбчонак, Андрэй Янушкевіч.

Часопіс выходзіць на беларускай мове раз у квартал і распаўсюджваецца толькі па заказе. Наклад 100 асобнікаў.

## Спасылкі 
* Герольд Litherland (2002—2014). Kamunikat.org

Катэгорыя:Гістарычныя часопісы
Катэгорыя:Часопісы Беларусі на беларускай мове
Катэгорыя:Геральдыка Беларусі
Катэгорыя:2001 год у Гродне
Субэкватарыяльны клімат

]]
**Субэкватарыя́льны клі́мат** — клімат субэкватарыяльных шырот.

Субэкватарыяльны клімат характарызуецца высокай тэмпературай паветра, малымі яе ваганнямі на працягу года і вялікай колькасцю ападкаў. Атмасферная цыркуляцыя мае характар трапічных мусонаў. Ападкаў выпадае 2000—2500 мм за год, на схілах гор, якія павернуты ў бок летніх мусонаў, — да 12 000 мм за год. Ад экватарыяльнага клімату адрозніваецца сухім зімовым перыядам.

Субэкватарыяльны клімат найбольш характэрны экватарыяльнай Афрыцы, Паўднёвай і Паўднёва-Усходняй Азіі, поўначы Аўстраліі.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* *Сорокина В. Н., Гущина Д. Ю.* География климатов — М.: Издательство Московского университета, 2006. 
* Субэкваториальный пояс // ECOportal.info

Катэгорыя:Клімат
Фэрфілд (Каліфорнія)

**Фэрфілд** () — горад у ЗША (штат Каліфорнія), цэнтр акругі Салана. Размешчаны паміж гарадамі Сан-Францыска і Сакрамента. Плошча — 97,475 км². Першыя еўрапейцы з'явіліся на тэрыторыі сучаснага Фэрфілда ў 1810 годзе. Горад быў заснаваны ў 1856 годзе капітанам Робертам Уотэрманам і названы ў гонар яго роднага горада Фэрфілда ў штаце Канектыкут. Статус горада з 1903 года.

Катэгорыя:Гарады Каліфорніі
Таццяна Авяніраўна Праскуракова

**Таццяна Авяніраўна Праскуракова** (; 10 студзеня (23 студзеня) 1909, , Расійская імперыя — 30 жніўня 1985, Уотэртаўн, Масачусетс, ЗША) — амерыканскі археолаг, ілюстратар, мастацтвазнавец, зрабіла значны ўклад у вывучэнне цывілізацыі мая.

## Біяграфія 
Таццяна Праскуракова пераехала ў ЗША разам з бацькамі ў 1916 годзе; у 1924 годзе прыняла амерыканскае грамадзянства. Скончыла Архітэктурную школу Каледжа штата Пенсільванія (1930). У 1936—1937 гадах прыняла ўдзел у двух сезонах археалагічнай экспедыцыі ў П’едрас-Неграс (Мексіка), у 1939 годзе здзейсніла навуковыя паездкі ў Капан і Чычэн-Іцу. У 1940—1958 гадах — штатны супрацоўнік Інстытута Карнегі, распрацоўвала метады даціроўкі старажытных помнікаў мая на аснове асаблівасцяў стылю выяўленчага мастацтва. У 1950—1955 гадах працавала на раскопках Маяпана. З 1958 года перайшла ў штат Музея Пібадзі Гарвардскага ўніверсітэта, у якім працавала да адстаўкі ў 1977 годзе. У апошнія гады жыцця пакутавала на хваробу Альцгеймера.

## Навуковая дзейнасць 
Галоўная навуковая заслуга Таццяны Праскураковай — паслядоўнае прымяненне структурнага метаду да надпісаў мая класічнага перыяду, у выніку чаго яна даказала, што на манументах былі зафіксаваны гістарычныя падзеі. Публікацыі пра гэта выходзілі, пачынаючы з 1960 года. У 1967 годзе напісала прадмову для англійскага перакладу манаграфіі Юрыя Кнарозава «Пісьменнасць індзейцаў мая»; тым не менш яна не спрабавала агучыць тэксты мая, хоць і прызнала метад дэшыфроўкі пісьменства. Яе працы заклалі надзейны падмурак для разумення гістарычных тэкстаў мая і рэканструкцыі палітычнай гісторыі маяскіх гарадоў-дзяржаў. У 1974 годзе падрыхтавала каталог 1000 нефрытавых вырабаў са святога сенота Чычэн-Іцы, якія захоўваюцца ў музеі Пібадзі. Праскуракова больш за 20 гадоў працавала над зводнай гісторыяй мая, якая была апублікавана пасмяротна ў 1994 годзе.

## Узнагароды 
З’яўлялася сапраўдным членам Амерыканскай антрапалагічнай асацыяцыі. У 1971 года прызнана жанчынай года ў намінацыі Універсітэта штата Пенсільванія. Ганаровы доктар Тулейнскага ўніверсітэта (1977). Удастоена медаля Альфрэда В. Кідэра (у 1962 годзе), і ў 1984 годзе — гватэмальскага ордэна Кетцаля.
Фэрфілд

**Фэрфілд**:
* Фэрфілд (Агая)
* Фэрфілд (Айдаха)
* Фэрфілд (Каліфорнія)
* Фэрфілд (Канектыкут)
* Фэрфілд (Тэхас)
Уэст-Кавіна

**Уэст-Кавіна** () — горад у акрузе Лос-Анджэлес (штат Каліфорнія, ЗША). Насельніцтва — 106.098 чалавек (перапіс 2010 года). Агульная плошча — 41,673 км², з якіх 41,546 км² — суша і 0,127 км² — вада. Плошча водных рэсурсаў складае 0,3 % ад усёй яго плошчы. Горад Уэст-Кавіна размешчаны на вышыні 117 метраў над узроўнем мора.

Катэгорыя:Гарады Каліфорніі
Уотсанвіл

**Уотсанвіл** () — горад у акрузе Санта-Крус, штат Каліфорнія, размешчаны ў раёне заліва Мантэрэй на Цэнтральным узбярэжжы Каліфорніі. Насельніцтва — 52590 чалавек (перапіс 2020 года).

Катэгорыя:Гарады Каліфорніі
Уолнат-Крык

**Уолнат-Крык** () — горад у акрузе Контра-Коста агламерацыі *Вобласць заліва Сан-Францыска* (штат Каліфорнія, ЗША). Уолнат-Крык знаходзіцца за 37 км на ўсход ад Сан-Францыска і за 26 км ад горада Окленда.

Насельніцтва каля 67 тысяч жыхароў (2010). Плошча — каля 50,38 км².

Катэгорыя:Гарады Каліфорніі
Уілаус

**Уілаус** () — горад і акруговы цэнтр акругі Глен, штат Каліфорнія. Насельніцтва — 6220 чалавек (перапіс 2000 года). Раней горад называўся Уілау (англ.: Willow). Паштовае аддзяленне Уілау было адкрыта ў 1876 годзе, статус горада — 16 студзеня 1886 года. Змена назвы на Уілаус адбылася ў 1916 годзе. Агульная плошча горада — 7,5 км ².

Катэгорыя:Гарады Каліфорніі
Уід (Каліфорнія)

**Уід** () — горад у акрузе Сіскію (штат Каліфорнія, ЗША). Насельніцтва — 2967 чалавек (2010). Уід знаходзіцца за 16 км на паўночны захад ад гары Шаста. Горад атрымаў сваю назву ў гонар заснавальніка мясцовага лесапільнага завода Абнера Уіда, які заўважыў, што моцныя вятры ў гэтай мясцовасці вельмі дапамагалі ў прасушцы піламатэрыялаў. Горад размяшчаецца на міжштатнай аўтамагістралі I-5, за 79 км на поўдзень ад мяжы штатаў Арэгон і Каліфорнія.

Катэгорыя:Гарады Каліфорніі
Туэнтынайн-Палмс

**Туэнтынайн-Палмс** ( — «Дваццаць дзевяць пальмаў») — горад у акрузе Сан-Бернардына, штат Каліфорнія, ЗША. Туэнтынайн-Палмс размешчаны ў паўднёвай частцы Каліфорніі ў пустыні Махавэ. Сярэдняя вышыня над узроўнем мора - 605-610 метраў. Каля горада размешчана ваенная база Туэнтынайн-Палмс (з 1952 года), на якой базуецца цэнтр кіравання баявымі дзеяннямі наземных войскаў і авіяцыі марской пяхоты.

Максімальная зафіксаваная тэмпература ў горадзе была 11 ліпеня 1961 года і склала 48 °С.

Катэгорыя:Гарады Каліфорніі
Алена Канстанцінаўна Міхайлоўская

**Алена Канстанцінаўна Міхайлоўская** (; ,  — , там жа) — савецкая і расійская шашыстка, міжнародны гросмайстар ФМЧ (1984). Заслужаны майстар спорту СССР (1977), кавалер ордэна «Знак Пашаны» (1981).

Шашачную кар’еру пачынала ў рускіх шашках, чатыры разы запар (у 1969—1972 гадах) заваёўвала званне чэмпіёнкі СССР. Пасля гэтага перайшла ў міжнародныя шашкі, у 1973—1977 гадах пяць разоў запар выйгравала чэмпіянат свету сярод жанчын у гэтай дысцыпліне. У 1974 годзе выйграла таксама ўсесаюзны турнір па міжнародных шашках, у чэмпіянатах СССР з 1975 года 5 разоў заваёўвала сярэбраныя і бронзавыя медалі (апошні раз у 1984 годзе). Пасля заканчэння актыўнай кар’еры займалася трэнерскай і адміністрацыйнай працай, да 1995 года ўзначальвала Федэрацыю шашак Масквы. Суддзя ўсесаюзнай катэгорыі (1988).
Людаед

**Людаед** — істота, якая ўжывае ў ежу чалавечае мяса:
* Людаед — тое ж, што канібал.
* Жывёла-людаед — жывёла, здольная пры выпадку з’есці чалавека.
* Расліна-людаед — міфічная драпежная расліна, здольная злавіць і з’есці чалавека.

Фільмы:
* «Людаед» — кінафільм, 1987; Польшча; рэжысёр Лукаш Выленжалак.
* «Людаед» — кінафільм, 1991; СССР; рэжысёр Генадзь Земель.
* «Людаед» — кінафільм, 1999; Чэхія, Вялікабрытанія, ЗША; рэжысёр Антонія Бёрд.
Месяцовы мост

або Мост вярблюджага гарба ў Пекіне]]
**Месяцовы мост** — моцна выгнуты ў выглядзе маладзіка , тыповы для садоў Кітая і Японіі. Вельмі функцыянальны, бо займае мала месца і не перашкаджае руху па вадаёме невялікіх суднаў. Дапаўняецца лесвіцай і .

Класічны прыклад — Мост Нефрытавага пояса («Юйдайцяа») ля заходняга берага возера  ў  імператара Цяньлуна. Гэты каменны мост, збудаваны ў 1751—1764, уладкованы такім чынам, каб прапускаць пад сабой імператарскі .

Распаўсюджанне моды на кітайскія масткі ў садовай архітэктуры Еўропы звязана з павальным захапленнем  ў XVIII&nbsp;стагоддзі. Прыклад&nbsp;— масты  ў Царскім Сяле.

Катэгорыя:Тыпы мастоў
Катэгорыя:Масты Кітая
Катэгорыя:Архітэктура Кітая
Катэгорыя:Пешаходныя масты
Форт-Браг (Каліфорнія)

**Форт-Браг** () — горад на беразе Ціхага акіяна ў акрузе Мендасіна (Каліфорнія, ЗША). Заснаваны як ваенны форт 11 чэрвеня 1857 года незадоўга да Грамадзянскай вайны ў ЗША. Гарацыа Гібсан, заснавальнік форта, назваў яго ў гонар свайго ранейшага камандзіра, Брэкстана Брэга.

Папулярны турыстычны курорт. Насельніцтва — 7026 чалавек (перапіс 2000 года).

Катэгорыя:Гарады Каліфорніі