open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Цзо Сі

**Цзо Сі** (250&nbsp;— 305) — знакаміты кітайскі паэт дынастыі Заходняя Цзінь .

## Біяграфія 
Паходзіў з арыстакратычнай сям’і Цзо. Нарадзіўся ў 250 годзе ў г. Лінцзі (сучасная правінцыя Шаньдун). Сын Цзо Эна, служачага імператарскага архіва. Атрымаў добрую адукацыю. Зрэшты з прычыны натуральнай заганы&nbsp;— заікання — вымушаны быў адмовіцца ад дзяржаўнай кар’еры. Пасля таго, як у 272 годзе яго сястра Цзо Фэн стала наложніцай імператара , запрашэнне да імператарскага трону атрымаў і Цзо Сі. Зрэшты ён больш займаўся літаратурнымі практыкаваннямі, стаўшы членам гуртка «Дваццаць чатыры сябры». У 303 годзе атрымаў прапанову ад імператара заняць пасаду імператарскага сакратара, але адмовіўся па стане здароўя. У 305 годзе памёр у г. Лаяне.

## Творчасць 
Прац Цзо Сі захавалася нямнога. Вядомыя цыклы «Вершы на гістарычныя тэмы», «Вершы пра розныя рэчы», «Жыву ў міры», рапсодыі пра тры сталіцы, «Пустэльнік». Асноўная тэма: падзеі даўніх часоў, прыродная чысціня, часта выкарыстоўваецца алегарычны метад.

## Літаратура 
* Minford, John; Joseph S. M. Lau (2002). Classical Chinese Literature: From Antiquity to the Tang Dynasty (Illustrated ed.). Columbia University Press. pp. 436. ISBN 0-231-09677-1.

Катэгорыя:Паэты Кітая
Катэгорыя:Паэты эпохі Цзінь
Валерый Дзмітрыевіч Лабко

**Валерый Дзмітрыевіч Лабко** (, Рава-Руская, Львоўская вобласць, УССР — , , Літва) — беларускі фатограф, крытык, старшыня Саюза фотамастакоў Беларусі, аўтар арыгінальных метадаў і тэхналогій у галіне бяскамернай фатаграфіі.

## Біяграфія 
Правёў дзяцінства ў ваенным гарадку Рава-Руская на мяжы з Польшчай.

Член Саюза дызайнераў (Беларусь, Мінск), супрацоўнік Цэнтра «Творчыя майстэрні», Старшыня Праўлення першага Саюза фотамастакоў Беларусі, куратар выставачных праектаў, аўтар шэрага тэхналогій у галіне праяўлення і друку (часткова апублікаваны ў двух вялікіх раздзелах вялікага энцыклапедычнага даведніка: «Фатаграфія».

У 1990 годзе быў створаны Саюз фотамастакоў БССР (фотаклуб «Мінск» з 1960-х гадоў).

Прах Валерыя Дзмітрыевіча развеяны на ўзгорку ва Ужупісе.
Уладзімір Пятровіч Парфянок

**Уладзімір Пятровіч Парфянок** (, , Гродзенская вобласць, БССР — , , Беларусь) — беларускі фатограф, прадстаўнік «новай хвалі» творчай фатаграфіі 1980-х, куратар і адзін з заснавальнікаў галерэі візуальных мастацтваў Nova. 
## Біяграфія 
Навучаўся ў БДУ. Фатаграфіі навучаўся ў студыі Валерыя Лабко. Удзельнічаў у шматлікіх выставачных праектах у Беларусі і за мяжой. Стваральнік і куратар праектаў галерэі «NOVA». У фатаграфіі — прыхільнік аналагавых тэхналогій і ручнога друку.

Заснавальнік і рэдактар беларускага фатаграфічнага вэб-альманаху Photoscope.by.

Член Беларускага саюза дызайнераў з 2002 года.

Памёр 14 студзеня 2024 года ў Мінску.

## Выставы 
* Lucida momenta. Галерэя «Fotografisk Galleri». Капенгаген (Данія), 1995
* Lucida momenta. Галерэя «Foto Medium Art». Уроцлаў (Польшча), 1995
* Lucida momenta. Мастацкая галерэя «Klodzki Osrodek Kultury». Клодзька (Польшча), 1996
* Lucida momenta. Віцебскі мастацкі музэй. Віцебск (Беларусь), 1997
* Vladimir Parfenok. Photography. У рамках «Backlight» — пятага Міжнароднага фатаграфічнага трыенале. Цэнтар фатаграфіі «Nykyaika». Тамперэ (Фінляндыя), 1999
* Няпэўныя факты з месца падзей. «M-галерэя» Інстытуту імя Гётэ. Мінск, 2002.

## Публікацыі 
* T.Eskola & H. Eerikainen. Toisinnakiat, SN-Kirjiat Publishing. Хельсінкі (Фінляндыя). 1988. ISSN 951-615-707-6
* Eroosio/Erosion. 1980-luvun kasitteelista kuvataidetta ja valokuva Neuvostoliitosta, Kimmo Sarje, Amos Anderson Publishing. Хельсінкі (Фінляндыя). 1990
* Photo Manifesto: Contemporary Photography in the USSR, Walker, Ursitti & McGinniss, Stewart, Tabori & Chang. 1991. Нью-Ёрк (ЗША). ISSN 1-55670-199-3
* The Best of Graphys. Photo, part II, One Page Publishing. Швейцарыя ISBN 981-00-4769-X

Катэгорыя:Фатографы Беларусі
Каліфарнійскі дзяржаўны ўніверсітэт у Нортрыджы

**Каліфарнійскі дзяржаўны ўніверсітэт у Нортрыджы** () — амерыканская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта, якая месціцца ў горадзе Лос-Анджэлес у штаце Каліфорнія, ЗША.

## Агульная характарыстыка 
ўніверсітэт месціцца ў раёне Нортрыдж у Лос-Анджэлесе. З агульнай колькасцю студэнтаў у 38,5 тысяч ён займае другое месца па колькасці студэнтаў бакалаўрыяту, а таксама трэцяе па агульнай колькасці студэнтаў у сістэме Каліфарнійскага дзяржаўнага універсітэта, што робіць яго адным з буйнейшых універсітэтаў у ЗША. Вучэльня таксама аказвае сур'ёзны ўплыў на эканоміку Каліфорніі: паводле ацэнак, штогод яна стварае 1,9 мільярда долараў. Ва ўніверсітэце налічваецца каля 2 тысяч выкладчыкаў, з якіх 36% знаходзяцца ў штаце ўстановы.

## Структура 
* Каледж мастацтваў, медыяў і камунікацый
* Каледж гуманітарных навук
* Каледж прыродазнаўчых навук і матэматыкі
* Каледж сацыяльных і паводніцкіх навук
* Каледж бізнесу і эканомікі
* Каледж адукацыі
* Каледж інжынерыі і камп'ютарных навук
* Каледж здароўя і развіцця чалавека
* Каледж дадатковага навучання

## Гл. таксама 
* Спіс універсітэтаў штата Каліфорнія
 
## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Навучальныя ўстановы з англійскай мовай навучання
Катэгорыя:Універсітэты паводле алфавіта
Катэгорыя:Універсітэты Каліфорніі
Махамад Шахабудзін

**Махамад Шахабудзін** (); ) — бенгальскі дзяржаўны і палітычны дзеяч, юрыст. Прэзідэнт Бангладэш з 24 красавіка 2023 года.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Прэзідэнты Бангладэш
Сялянскі пазямельны банк

**Сяля́нскі банк**, **Сялянскі пазямельны банк** — дзяржаўная крэдытная ўстанова, банк у Расійскай імперыі, які дзейнічаў у 1882—1917 гадах. Разам з Дваранскім зямельным банкам утвараў сістэму дзяржаўнага іпатэчнага крэдытавання. Падпарадкоўваўся Міністэрству фінансаў.

Палажэнне аб банку было зацверджана 18(30) мая 1882 года, а сваю дзейнасць банк пачаў у 1883 годзе. Першапачаткова дзейнічаў на тэрыторыі еўрапейскай часткі Расіі, затым дзейнасць банка ахапіла Царства Польскае (1888), Закаўказзе і прыбалтыйскія губерні (1906). У 1905 годзе існавала 40 аддзяленняў банка, у 1915 годзе — 52, у тым ліку ў Вільне, Віцебску, Гродне, Магілёве, Мінску. Частка аддзяленняў банка былі самастойныя, частка — аб’яднананыя з аддзяленнямі Дваранскага банка.
у. Сучасны гадоўны корпус ВДАВМ]]

Банк выдаваў сялянам доўгатэрміновыя пазыкі на пакупку зямлі. Атрымаць пазыку маглі сельскія таварыствы і асбныя сялянскія гаспадаркі. З 1906 гомса Сялянскі пазямельны банк стаў адным з найважнейшых інструментаў сталыпінскай аграрнай трэформы і ў 1915 годзе займаў першае месца сярод устаноў іпатэчнага крэдытавання ў Расійскай імперыі па кошту і колькасці выдадзенай пад заклад зямлі.

Пасля Кастрычніцкай рэвалюцыі Сялянскі пазямельны банк быў скасаваны дэкрэтам Савета народных камісараў ад 25 лістапада (8 лютага) 1917 года.

## Гл. таксама 
* Будынак пазямельна-сялянскага банка (Віцебск)
* Будынак пазямельнага банка (Гродна)
* Будынак пазямельна-сялянскага банка (Магілёў)

## Зноскі 
## Літаратура 
* 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* 
* *Кухаренко А. А.* Деятельность крестьянского поземельного банка на территории Беларуси в период столыпинской аграрной реформы (1906—1914) // Веснік БДУ. Сер. 3. 2013. № 2. С. 15—18.
* АРХІТЭКТУРА БЕЛАРУСІ: пазямельна-сялянскі банк (г. Вiцебск)  // Сайт ВДАВМ
* *Проскурякова Н. А.* Крестьянский поземельный банк и столыпинская реформа (1906—1916 годы) // Имущественные отношения в Российской Федерации. № 5(68), 2007.

Катэгорыя:Банкі Расійскай імперыі
Шырын Шармін Чаўдхуры

**Шырын Шармін Чаўдхуры** () (, акруга Ноакхалі, Усходні Пакістан, Пакістан) — бенгальскі дзяржаўны і палітычны дзеяч. Спікер Нацыянальнай Асамблеі Бангладэш з 30 красавіка 2013 года. У другім урадзе Шэйх Хасіна займала пасаду дзяржаўнага міністра Міністэрства па справах жанчын і дзяцей Бангладэш (6 студзеня 2009 – 30 красавіка 2013).

16 ліпеня 2014 года Шырын Шармін Чаўдхуры атрымала ганаровую ступень доктара філасофіі (Ph.D.) Універсітэта Эсэкса.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Спікеры Нацыянальнай Асамблеі Бангладэш
Фантамас (фільм, 1964)

**«Фантамас»** () — франка-італьянская прыгодніцкая кінакамедыя 1964 года рэжысёра Андрэ Юнебеля, пародыя на раманы П’ера Сувестра і Марселя Алена, а таксама серыю фільмаў пра Джэймса Бонда. Фільм з’яўляецца першай часткай трылогіі аб прыгодах злачынца Фантамаса і яго супернікаў — камісара Жува і журналіста Фандора. Кнігі з серыі пра Фантамас прыцягвалі ўвагу не толькі аматараў бульварных раманаў, але і прадстаўнікоў культурнай і інтэлектуальнай эліты, у прыватнасці сюррэалістаў і іх асяроддзе. Папулярызацыі выявы Фантамаса спрыялі яго экранныя ўвасабленні, а пра магчымасць зняць свае версіі задумваліся буйныя кінематаграфісты. Трылогія Юнебеля — пятая па ліку французская адаптацыя твораў пра Фантамас.

Першая экранізацыя была зроблена ў 1913 годзе рэжысёрам Луі Феядам, які зняў серыю нямых гадзінных фільмаў. Гэты крымінальны серыял атрымаў прызнанне ў публікі і аказаў уплыў на наступныя экранізацыі, у прыватнасці, на трылогію Юнэбеля, дзе прысутнічае значная колькасць парадыйных дасылак і запазычанняў з карцін Феяда, вырашаных у камедыйным, фарсавым ключы.

У сярэдзіне 1960-х гадоў фільм Юнебеля і два яго працягу адрадзілі цікавасць да выявы Фантамаса. Жан Марэ выканаў у фільмах некалькі роляў, у тым ліку Фантамаса і яго суперніка журналіста Фандора, а Луі дэ Фюнес сыграў няўдачлівага камісара Жува.

Прэм’ера першага фільма трылогіі адбылася ў Францыі 4 лістапада 1964 года, дзе яго ў выніку паглядзелі амаль 4,5 млн гледачоў. На хвалі такога поспеху планавалася не абмежавацца двума працягамі, а стварыць не менш за дзесяць фільмаў, аднак па шэрагу прычын гэтыя планы не рэалізаваліся.

Катэгорыя:Фільмы Францыі 1964 года
Катэгорыя:Фільмы Італіі 1964 года
Катэгорыя:Кінакамедыі 1964 года
Катэгорыя:Кінакамедыі Францыі
Катэгорыя:Кінакамедыі Італіі
Катэгорыя:Крымінальныя фільмы Францыі
Катэгорыя:Крымінальныя фільмы Італіі
Катэгорыя:Фільмы на французскай мове
Уладзімір Паўлавіч Забела

**Уладзімір Паўлавіч Забе́ла** (, г.  — ) — беларускі рэжысёр. Заслужаны дзеяч мастацтваў БССР (1990). Прафесар (1995).

## Біяграфія 
Скончыў у 1970 годзе Ленінградскі інстытут тэатра, музыкі і кінематаграфіі. З 1970 года ў Беларускім тэатры імя Я. Коласа, з 1973 года на Беларускім тэлебачанні. 3 1984 года галоўны рэжысёр Брэсцкага абласнога драматычнага тэатра. З 1986 года выкладае ў Беларускай акадэміі мастацтваў, з 1987 года дэкан, з 1990 года — загадчык кафедры.

Член Беларускага саюза тэатральных дзеячаў з 1963 года.

Памёр  года.

## Творчасць 
Сярод пастановак: тэатральныя «Амністыя» М. Матукоўскага (1971), «Свой востраў» Р. Каўгвера (1972), «Цыліндр» Э. Дэ Філіпа (1985), тэлевізійныя «Завеі, снежань» паводле І. Мележа (1979) і інш. Аўтар творчых тэлепартрэтаў дзеячаў беларускай літаратуры і мастацтва, дакументальных тэлепраграм па гісторыі і духоўнай спадчыне беларускага народа.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Тэатральныя рэжысёры Беларусі
Катэгорыя:Тэлерэжысёры Беларусі
Забалаць (ніткі)

**За́балаць** — баваўняныя каляровыя (сінія, чырвоныя, чорныя) ніткі для вышывання і ткання. Тэрмін забалаць бытаваў пераважна на ўсходзе Беларусі, у некаторых рэгіёнах ён ужываўся побач з назвай «*горынь*».

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Беларускае народнае ткацтва
Катэгорыя:Вышыўка
Голос бедняка

**«Голос бедняка»** — штотыднёвая газета, орган Віцебскага губвыканкама. Выдавалася з 29 ліпеня да 9 снежня 1918 года ў Віцебску на рускай мове. Выпуск газеты забяспечваўся сіламі і сродкамі рэдакцыі «Известий Витебского губернского Совета крестьянских, рабочих, красноармейских и батрацких депутатов» (рэд. І. Мяніцкі і В. Пікман). Выйшла 15 нумароў.

Арыентавалася ў асноўным на бяднейшае сялянства, мела на мэце распаўсюджванне ў яго асяроддзі камуністычнай ідэалогіі і разлічвала на практычную падтрымку сялянамі палітыкі бальшавікоў па арганізацыі камбедаў, правядзенні харчразвёрсткі і інш. Публікавала матэрыялы ідэйна-асветніцкага і інструкцыйна-арганізацыйнага характару, сатырычныя вершы, апавяданні, замежную хроніку.

Тэарэтычны ўзровень і мова матэрыялаў былі занадта складанымі для сельскага чытача. Назва газеты не адпавядала яе зместу, а сама яна была звычайным органам друку мясцовага бальшавікоў.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Газеты Віцебска на рускай мове
Катэгорыя:1918 год у Віцебску
Голос Гродны

**«Голос Гродны»** — штотыднёвік. Выдаваўся 22 сакавіка — 28 красавіка 1919 года ў Гродне на рускай мове групай мясцовай інтэлігенцыі.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Газеты Гродна на рускай мове
Катэгорыя:1919 год у Гродне
Забельскі школьны тэатр

**Забельскі школьны тэатр** — школьны тэатр, які дзейнічаў у XVIII ст. у в. Валынцы Верхнядзвінскага раёна пры Забельскім дамініканскім калегіуме. Апошні па часе школьны тэатр у Беларусі. Яго росквіт прыпаў на 1787—1791 гады. Меў багаты разнастайны рэпертуар створаны мясцовымі аўтарамі — выкладчыкамі паэтыкі і рыторыкі — на беларускай, польскай і лацінскай мовах. На сцэне тэатра былі пастаўлены 4 трагедыі, 5 камедый, у т.л. «Свабода ў няволі» і «Камедыя» К. Марашэўскага, «Сапар», «Доктар па прымусе» і «Шлюб, пастаўлены дагары нагамі штучкамі Арлекіна» М. Цяцерскага, «Крэз» і «Пышнагольскі» І. Юрэвіча, камічная опера «Апалон-заканадаўца, або Рэфармаваны Парнас» Р. Вардоцкага і М. Цяцерскага (1790—1791). Выконваліся таксама сцэнічныя дыялогі — «Пчолы», «Сяброўская парука», «Пра ашчасліўленне чалавека» і інш.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Культура Верхнядзвінскага раёна
Катэгорыя:Валынцы (Верхнядзвінскі раён)
Катэгорыя:Забельскі дамініканскі калегіум
Катэгорыя:Тэатр XVIII стагоддзя
Катэгорыя:Тэатры Беларусі
Уільям Друры

**Уільям Друры** (; 8 сакавіка 1550—1590) — англійскі землеўладальнік і палітычны дзеяч.

## Біяграфія 
Уільям Друры быў старэйшым сынам у сям’і эсквайра Роберта Друры і яго жонкі Одры Рыч, дачкі сэра . Атрымаў адукацыю ў школе Гротан і каледжы Гонвіль-энд-Кіз, які ўваходзіць у Кембрыджскі ўніверсітэт. Па заканчэнні каледжа паступіў у Лінкальнс-Ін, але пра яго заканчэнне гісторыя звестак не захавала.

Пасля смерці бацькі, а затым і дзеда Уільям атрымаў у спадчыну шырокія зямельныя ўладанні, дзякуючы якім у яго былі высокія даходы, што ў 1578 годзе дазволіла зладзіць у сваім маёнтку прыём каралевы Лізаветы I, уладкаваўшы для яе «дарагі і вытанчаны абед». За год да гэтага, у 1577 годзе ён атрымаў пасаду міравога суддзі ў Сафалку.

З 1582 па 1583 год Уільям займаў пасаду . У наступныя гады ён стаў членам Палаты шахматнай дошкі, дзяржаўнага органа па кіраванні фінансавай дзейнасці дзяржавы, але ў ліпені 1587 года ён пакінуў Англію і збег у Еўропу, паколькі завінаваціўся больш за 5000 фунтаў стэрлінгаў. У Нідэрландах ён служыў пад камандаваннем , які прызначыў яго губернатарам Берген-оп-Зома, у якасці якога ён быў папулярны ў горадзе.

У студзені 1590 Уільям быў прызначаны палкоўнікам і на чале палка колькасцю 1000 чалавек быў адпраўлены ў Францыю на дапамогу каралю Генрыху IV. Падчас паходу ў яго адбылася сварка з сэрам Джонам Бора, у выніку якой ён быў цяжка паранены ў руку і ў яго пачалася гангрэна, ад якой ён неўзабаве памёр, нягледзячы на ампутацыю рукі. Пасля яго смерці большая частка яго маёнткаў была прададзена за даўгі, паколькі ён завінаваціўся казне да сваёй смерці 3000 фунтаў стэрлінгаў.

## Сям’я 
Быў жанаты з Элізабэт Стафард, дачкой сэра , у шлюбе з якой у яго было 6 дзяцей (2 сыны і 4 дачкі).

Катэгорыя:Палкоўнікі
Катэгорыя:Памерлі ад гангрэны
П’ер Буёя

**П’ер Буёя** (; 24 лістапада 1949 — 17 снежня 2020) — бурундзійскі ваенны і дзяржаўны дзеяч, маёр. Прэзідэнт Бурундзі ў 1986—1993 і 1996—2003 гадах.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў Рутаву, у правінцыі Буруры на поўдні краіны. Належаў да тутсі. У 1967—1982 гадах навучаўся ў ваенных навучальных установах Бельгіі, Францыі, ФРГ. З верасня 1984 па жнівень 1987 — афіцэр Генеральнага штаба Узброеных Сіл.

Калі ўрад Жан-Батыста Багазы пачаў антыкаталічную кампанію, што выклікала хвалю беспарадкаў па краіне, у верасні 1987 года маёр П’ер Буёя арганізаваў ваенны пераварот, абвясціўшы сябе прэзідэнтам краіны. З кастрычніка 1987 па кастрычнік 1988 быў таксама міністрам абароны. Перш за ўсё ён спыніў усе пераследы каталіцкай царквы і вызваліў палітвязняў.

У жніўні 1988 года ў краіне зноў успыхнулі масавыя міжэтнічныя сутыкненні. Армія тутсі здолела навесці парадак, але пры гэтым загінулі не менш за 5 тыс. сялян-хуту, каля 60 тыс. беглі з Бурундзі. Пасля гэтых падзей Буёя пачаў палітыку нацыянальнага прымірэння. Ён прызначыў прадстаўніка хуту прэм’ер-міністрам краіны і ўключыў іх у склад свайго ўрада. 1 чэрвеня 1993 годы былі праведзены першыя ў гісторыі краіны дэмакратычныя прэзідэнцкія выбары. На перамог прадстаўнік хуту Мельхіёр Ндадае, набраўшы 65% галасоў пры толькі 32%, аддадзеных за Буёя.

Аднак Ндадае быў забіты ўжо праз 102 дня, у кастрычніку таго ж года (як высветлілася пазней, за гэтым стаяў маёр Буёя). Замест яго дзяржаву ўзначаліў Сіпрыен Нтар’яміра, але той загінуў у авіякатастрофе ў красавіку 1994 года. Акрамя таго, аднавілася супрацьстаянне паміж тутсі і хуту.

25 ліпеня 1996 года Буёя ўзначаліў новы дзяржаўны пераварот і ўтрымліваў уладу ў краіне да 2003. У 1998 годзе ён скасаваў пасаду прэм’ер-міністра, якую на працягу папярэдніх 10 гадоў па заведзенай ім жа традыцыі была за прадстаўнікамі хуту, калі прэзідэнтам быў тутсі, і наадварот.

У 2001 годзе працяг этнічнага канфлікту і пагроза эканамічных санкцый вымусілі Буёя ўвесці пасаду віцэ-прэзідэнта і прызначыць на яго прадстаўніка хуту Дамісьена Ндаізее, якому па ўмовах пагаднення ён роўна праз паўтара года перадаў пасаду кіраўніка дзяржавы. Як былы прэзідэнт, атрымаў статус пажыццёвага сенатара.

У 2008 годзе ён узначаліў міратворчую місію Афрыканскага саюза ў Чадзе, а пазней — у Малі.

19 кастрычніка 2020 года Вярхоўны суд Бурундзі прысудзіў Буёя да пажыццёвага зняволення за забойства Ндадае (завочна). Яшчэ 18 чалавек таксама былі асуджаныя за ўдзел у забойстве.

Былы кіраўнік дзяржавы ў той час знаходзіўся ў Малі і захварэў на каранавірус. Яго шпіталізавлі ў Парыж, дзе 17 снежня ён і памёр. Пахаваны ў Бамако.

## Заўвагі 
Катэгорыя:Кіраўнікі XXI стагоддзя
Катэгорыя:Прэзідэнты Бурундзі
Катэгорыя:Памерлі ад каранавіруснай інфекцыі COVID-19
Ашык-Керыб (фільм)

**«Ашык-Керыб»** — мастацкі фільм (драма), зняты рэжысёрамі Давідам Абашыдзэ і Сяргеем Параджанавым на кінастудыі Грузія-фільм у 1988 годзе.

Фільм прысвячаецца светлай памяці Андрэя Таркоўскага і называецца даследчыкамі ў якасці аднаго з узораў паэтычнага кінематографа.

## Гісторыя стварэння і фестывальных паказаў 
«Ашык-Керыб» стаў апошнім скончаным кінафільмам Сяргея Параджанава (наступны фільм 1990 года «Споведзь» не быў скончаны) і апошнім фільмам Давіда Абашыдзэ як рэжысёра і акцёра.

Фільм не выпускалі ў шырокі пракат. Параджанаў прадставіў яго на кінафестывалях у Галандыі, Заходняй Германіі (Мюнхенскі кінафестываль) і Венецыі. Толькі пасля ўдзелу ў міжнародных кінафестывалях фільму было выдадзена пракатнае пасведчанне.

У 1988 годзе ў Маскву прыязджаў прадстаўнік Канскага кінафестывалю Рабер Фаўр Л’Брэ. Ён хацеў узяць фільм «Ашык-Керыб» у конкурсную праграму кінафестывалю, але фільм да таго часу не быў гатовы. Іншыя два дзясяткі фільмаў, якія былі адабраны і прапанаваны яму, Рабера Фаўра Л’Брэ не зацікавілі.

Падчас першай цырымоніі ўручэння «Еўрапейскага Оскара» (лістапад 1988 года, Заходні Берлін) фільм «Ашык-Керыб» быў намінаваны па катэгорыі Лепшы рэжысёр і атрымаў спецыяльны прыз за лепшае мастацкае афармленне кінакарціны.

Калі фільм паказваўся на 45-м Венецыянскім кінафестывалі, то ён не быў уключаны ў конкурсную праграму з-за таго, што да гэтага паказваўся на Мюнхенскім кінафестывалі. Журы Венецыянскага кінафестывалю звярнулася ў Амерыканскую кінаакадэмію з просьбай вылучыць фільм Параджанава на кінапрэмію «Оскар».

Катэгорыя:Фільмы СССР 1988 года
Катэгорыя:Фільмы-драмы 1988 года
Катэгорыя:Фільмы-драмы СССР
Катэгорыя:Фільмы на рускай мове
Катэгорыя:Фільмы на грузінскай мове
Катэгорыя:Фільмы на азербайджанскай мове
Тэхас-Сіці

**Тэхас-Сіці** - горад у акрузе Галвестан амерыканскага штата Тэхас. Размешчаны на паўднёва-заходняй берагавой лініі заліва Галвестан, порт на ўзбярэжжа Мексіканскага заліва, таксама цэнтр нафтаперапрацоўкі і нафтахімічнай вытворчасці. Па дадзеных перапісу 2020 года, насельніцтва складала 51898 чалавек. З'яўляецца часткай сталічнай вобласці Х'юстан.

Катэгорыя:Гарады Тэхаса
Тэмпл (Тэхас)

**Тэмпл** () — горад у акрузе Бел, Тэхас, ЗША. Станам на 2020 год, колькасць насельніцтва горада склала 82 073 чалавекі. Размешчаны ў цэнтральнай частцы Тэхаса, за 40 км на ўсход ад Кіліна і за 100 км на поўнач ад Остына.

Катэгорыя:Гарады Тэхаса
Тэрэл (Тэхас)

**Тэрэл** () — горад у акрузе Каўфман, Тэхас, ЗША. Па перапісе 2010 года ў горадзе пражывала 15816 чалавек. У 2019 годзе разліковае насельніцтва складала 18869 чалавек. Тэрэл размешчаны за 51 км  на ўсход ад Даласа.
## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Джэймі Фокс (нар. 1967) — амерыканскі акцёр і спявак.

Катэгорыя:Гарады Тэхаса
Трокмартан (Тэхас)

**Трокмартан** () — горад у ЗША, размешчаны ў паўночнай частцы штата Тэхас, адміністрацыйны цэнтр аднайменнай акругі. Па дадзеных перапісу за 2010 год колькасць жыхароў складала 828 чалавек, паводле ацэнкі Бюро перапісу ЗША ў 2018 годзе ў горадзе пражывала 732 чалавекі.

Катэгорыя:Гарады Тэхаса
Трокмартан (акруга)

**Акруга Трокмартан** () — акруга штата Тэхас Злучаных Штатаў Амерыкі. На 2000 год у ёй жыло 1850 чалавек. Па ацэнцы бюро перапісу насельніцтва ЗША ў 2008 годзе насельніцтва акругі складала 1667 чалавек.  Акруговы  цэнтр - горад Трокмартан. Адна з 5 акруг Тэхаса, дзе дзейнічае сухі закон. Сфарміравана ў 1879 годзе з часткі акругі Фанін. Названа ў гонар Уільяма Эдварда Трокмартана, аднаго з ранніх пасяленцаў.

Катэгорыя:Акругі Тэхаса
Тулія

**Тулія** — тапонім.

## ЗША 
* Тулія (Тэхас)

## Украіна 
* Тулія (вёска)
Суішэр (акруга)

**Акруга Суішэр** () — акруга ў ЗША, штаце Тэхас. Афіцыйна ўтворана ў 1876 годзе і названа ў гонар Джэймса Суішэра — военачальніка Тэхаскай рэвалюцыі, які ўдзельнічаў у распрацоўцы і прыняцці дэкларацыі аб незалежнасці і канстытуцыі рэспублікі Тэхас. Станам на 2000 год колькасць насельніцтва складала 8378 чалавек. Акруговы цэнтр — горад Тулія. Уваходзіць у лік 46 акруг Тэхаса з дзеючым сухім законам або абмежаваннямі на продаж спіртных напояў.

Катэгорыя:Акругі Тэхаса
Украінская рапсодыя

**«Украінская рапсодыя»** — мастацкі фільм рэжысёра Сяргея Параджанава, зняты ў 1961 годзе. Прэм’ера адбылася 31 снежня 1961 года. Каляровы, працягласцю 88 мін. Зняты ў Калінінградзе.

## Сюжэт 
У час вайны паранены Антон трапіў у палон. Уцекача з-пад канвою савецкага ваеннапалоннага выратаваў арганіст Вайнер, даўшы прытулак у сябе ў доме. Калі ў горад прыйшлі амерыканскія войскі, Антону не дазвалялі выезд да высвятлення ўсіх падрабязнасцяў яго знаходжання ў Германіі. Між тым яго каханая Аксана, дзяўчына з украінскага сяла, ужо страціла надзею на яго вяртанне. Наступілі мірныя дні. Аксана, уладальніца цудоўнага голасу, выступае на Сусветным конкурсе вакалістаў і заваёўвае Гран-пры. Дзяўчына вяртаецца ў сваё сяло і на вакзальным пероне сустракае Антона…

## Творчая група 
* Рэжысёр: Сяргей Параджанаў.
* Аўтар сцэнарыя: Аляксандр Левада.
* Аператар: Іван Шэкер.
* Мастак-пастаноўшчык: Міхась Ракоўскі.
* Кампазітар: Платон Майбарада.
* Тэкст песень: Мікалай Нагнібеда.
* Выкананне песень: Яўгенія Мірашнічэнка.
* Гукарэжысёры: Ніна Аўраменка, Сафія Сергіенка.
* Мантаж: Марыя Панамарэнка.

Катэгорыя:Фільмы СССР 1961 года
Катэгорыя:Фільмы-драмы 1961 года
Катэгорыя:Фільмы-драмы СССР
Катэгорыя:Фільмы на рускай мове
Уладзімір Іванавіч Назімаў

**Уладзімір Іванавіч Назімаў** (; 20 снежня 1802 (1 студзеня 1803) — 11 (23) лютага 1874) — рускі дзяржаўны дзеяч. Віленскі, гродзенскі і ковенскі генерал-губернатар з роду Назімавых. Генерал ад інфантэрыі (1859).

З 1818 года на вайсковай службе. Удзельнік Руска-турэцкай вайны 1828-29 гадоў. У 1833-34 гадах у лейб-гвардыі Літоўскім палку.

## Літаратура 
*
Жак Дэрэ

**Жак Дэрэ** (; ,  — , ) — французскі кінарэжысёр, пастаноўшчык мноства вострасюжэтных, у тым ліку «паліцэйскіх» фільмаў.

## Біяграфія 
Пачынаў як акцёр, здымаўся ў невялікіх ролях у кіно, граў і ў тэатры. З 1953 — асістэнт рэжысёра, асіставаў Анры Вернёю, Жулю Дасэну. Першы ўласны фільм — «Жыгала» — выпусціў у 1960 годзе. Пачынаючы з фільма «Басейн», неаднаразова супрацоўнічаў з Аленам Дэлонам, таксама здымаў у шматлікіх сваіх фільмах Жана-Поля Бельмандо.

Аднак Дэрэ не задавальняў вобраз рэжысёра выключна «крутога» кіно. Браўся ён і за экранізацыі: у 1971 годзе ставіць фільм «Трохі сонца ў халоднай вадзе» па кнізе Франсуазы Саган, у 1998 годзе — кінафільм «Кларыса» па аднайменнай навэле Стэфана Цвейга, а ў 2001 годзе выходзіць тэлефільм Дэрэ «Ліст незнаёмкі» па навэле Стэфана Цвейга.
## Фільмаграфія 
* (1969) «Барсаліна»
Голос народа (Бабруйск)

**«Голос народа»** — штодзённая сацыял-дэмакратычная рабочая газета. Выдавалася з  да  года ў Бабруйску на рускай мове ў друкарні З. Х. Столберга. Выйшла 69 нумароў.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Газеты Бабруйска на рускай мове
Катэгорыя:1917 год у Бабруйску
Барсаліна (фільм)

**«Барсаліна»** () — гангстарскі фільм Жака Дэрэ з удзелам Алена Дэлона і Жана-Поля Бельмандо.

Здымкі праходзілі восенню 1969 года ў Марселі.

## Сюжэт 
Дзеянне фільма адбываецца ў Марселі ў 1930-х гадах. Два хуліганы — Франсуа Капэла і Рок Сіфрэдзі спрабуюць кантраляваць нелегальны бізнэс, у тым ліку прастытуцыю. Пасля кароткай бойкі з-за прастытуткі яны становяцца вернымі сябрамі.

Яны выконваюць некалькі дробных даручэнняў для аднаго з бандыцкіх верхаводаў, але хутка яго забіваюць. Франсуа і Рок пачынаюць працаваць самастойна і бяруць пад свой кантроль усю арганізаваную злачыннасць горада. У фінале Франсуа Капэла збіраецца пакінуць крымінальную дзейнасць і з’ехаць у Італію разам са сваёй каханай, але гіне, расстраляны невядомымі гангстарамі. Сіфрэдзі падхоплівае яго на рукі. Апошняе, што Франсуа паспявае яму сказаць: «Вось бачыш, Рок… Удачы не існуе».

## У ролях 
* Жан-Поль Бельмандо — Франсуа Капэла.
* Ален Дэлон — Рок Сіфрэдзі
* Катрын Рувель — Лола
* Мішэль Буке — месье Рынальдзі
* Франсуаза Крыстаф — Сымона Эскаргель.
* Карын Маршан — мадам Рынальдзі
* Ніколь Кафан — Жынет
* Жульен Гіёмар — Сымон Боккас
* Марыё Давід — Марыё
* Даніэль Івернэль — камісар Фанты
* Мірэй Дарк — прастытутка
* Элен Рэмі — Лідзія
* Жак Лафай — аўстрыйскі баксёр Ханс Петрус

## Узнагароды і намінацыі 
* Намінацыя на прэмію «Залаты глобус» у катэгорыі: Лепшы замежны фільм — «Францыя, Італія».
* Намінацыя на прэмію «Залаты мядзведзь» Берлінскага кінафестывалю 1970 года.

Катэгорыя:Фільмы Францыі 1970 года
Катэгорыя:Фільмы Італіі 1970 года
Катэгорыя:Фільмы-драмы 1970 года
Катэгорыя:Фільмы-драмы Францыі
Катэгорыя:Фільмы-драмы Італіі
Катэгорыя:Крымінальныя фільмы Францыі
Катэгорыя:Крымінальныя фільмы Італіі
Катэгорыя:Фільмы на французскай мове
Катэгорыя:Фільмы на італьянскай мове
Катэгорыя:Фільмы на нямецкай мове
Ірына Васілеўна Назімава

**Ірына Васілеўна Назімава** (,  — ) — беларускі мастацтвазнавец, педагог.

## Біяграфія 
Скончыла ў 1957 годзе Інстытут жывапісу, скульптуры і архітэктуры імя Рэпіна ў Ленінградзе. Працавала ў Дзяржаўным мастацкім музеі Беларусі, у Палацы мастацтваў Беларускага саюза мастакоў, у 1962—1970 гадах выкладала ў Беларускім тэатральна-мастацкім інстытуце, у 1975—1982 гадах у Мінскім інстытуце культуры.

Член Беларускага саюза мастакоў з 1963 года.

## Навуковая дзейнасць і творчасць 
Даследавала тэорыі і гісторыю беларускага і сусветнага выяўленчага мастацтва, праблемы эстэтычнага выхавання. Аўтар прац «А. А. Барысаў. Жыццё і творчасць» (1959), «Жывапіс» (1962), «М. А. Савіцкі» (1973), «Зоя Літвінава. Мая Радзіма» (1983) і інш. Аўтар уступных артыкулаў да каталогаў твораў беларускіх мастакоў: В. Цвіркі (1988), В. Жолтак (1999) і інш. Працавала таксама ў галіне станковай і кніжнай графікі.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Мастацтвазнаўцы Беларусі
Катэгорыя:Графікі Беларусі
Серджа Себасцьяні

**Серджа Себасцьяні** (; , Мантэманака, каралеўства Італія — ) — італьянскі курыяльны кардынал і ватыканскі дыпламат. Тытулярны арцыбіскуп Кесарыі Маўрытанскай з 27 верасня 1976 па 21 лютага 2001 года.

Апостальскі пранунцый на Мадагаскары і Маўрыкіі, а таксама апостальскі дэлегат на Каморскіх Астравах з 27 верасня 1976 па 8 студзеня 1985. Апостальскі нунцый у Турцыі з 8 студзеня 1985 па 16 лістапада 1994 года. Кардынал-дыякан з тытулярнай дыяконіяй Сант-Эўстака з 21 лютага 2001 па 21 лютага 2011. Кардынал-святар з тытулам царквы pro hac vice Сант-Эўстака з 21 лютага 2011 года.
Хорхэ Грыфа

**Хорхэ Бернарда Грыфа Манфероні** (; , Касільда, Санта-Фэ — , Расарыа, Санта-Фэ) — аргенцінскі футбаліст, які гуляў на пазіцыі абаронцы.

## Кар’ера 
Хорхэ Грыфа — выхаванец клуба «Ньюэлс Олд Бойз». Ён туды патрапіў выпадкова: абаронца спачатку мінуў няўдалыя прагляды спачатку ў «Платэнсе», а затым у «Расарыа Сентраль». Падчас прагляду ў «Сентраль», гульню Грыфа заўважыў журналіст, які дапамог эміу прайсці прагляд у «Ньюэлс». У асноўным складзе каманды ён дэбютаваў 16 кастрычніка 1954 г. і гуляў за каманду на працягу пяці сезонаў. У 1959 годзе Грыфа з’ехаў у Іспанію, у клуб «Атлетыка Мадрыд». 13 верасня ён згуляў першы матч за каманду, у якім «Атлетыка» перамог з лікам 3:0 «Лас-Пальмас». У тым жа сезоне ён выйграў Кубак Іспаніі, які стаў першым падобным трафеем у гісторыі «Матраснікаў». Праз год клуб паўтарыў поспех, а яшчэ праз год выйграў Кубак уладальнікаў кубкаў, першы міжнародны трафей у гісторыі «Атлетыка». За ўвесь дзесяцігадовы перыяд у камандзе Хорхэ правёў за клуб 204 матчы, рэкорд для замежных гульцоў мадрыдцаў, які пратрымаўся да 2011 года, калі яго пабіў Луіс Перэа. Ён складаў адну з самых знакамітых груп абароны ў гісторыі клуба: Грыфа—Кальеха—Рывілья, якія згулялі разам каля 200 матчаў. Завяршыў кар’еру Грыфа ў клубе «Эспаньёл» у 1971 годзе.

Завяршыўшы кар’еру гульца, Грыфа стаў трэнерам у футбольнай школе клубаў «Ньюэлс Олд Бойз» і «Бока Хуніярс». Таксама ён працаваў дарадцам па справах моладзі ў Федэрацыі футбола Мексікі, генеральным дырэктарам «Індэпендзьентэ Рывадавія» і «Некаксы». Затым вярнуўся ў «Боку Хуніярс» у якасці кіраўніка сектара моладзевых каманд клуба. З 2010 года Грыфа з’яўляецца ганаровым прэзідэнтам і дырэктарам «Асацыяцыі лёгкай атлетыкі Хорхэ Бернарда Грыф\ы», спартовага ведамства ў Расарыа, якое арганізоўвае футбольныя мерапрыемствы Лігі Расарына ніжэй першага дывізіёна. Таксама ён працуе генеральным каардынатарам моладзевых каманд клуба «Індэпендзьентэ».

Грыфа — аўтар кнігі «39 años en divisiones inferiores» (39 гадоў у ніжэйшых дывізіёнах).

## Дасягненні 
* Чэмпіён Паўднёвай Амерыкі: 1959 (Аргенціна)
* Уладальнік Кубка Іспаніі: 1959/1960, 1960/1961, 1964/1965
* Уладальнік Кубка кубкаў УЕФА: 1961/1962
* Чэмпіён Іспаніі: 1965/1966
## Крыніцы
Навасёлава

**Навасёлава**:
## Беларусь 
* Навасёлава (Чашніцкі раён)
## Расія 
### Краснаярскі край 
* Навасёлава (Навасёлаўскі раён)
### Уладзімірская вобласць 
* Навасёлава (Кіржацкі раён)
Морзіна

**Морзіна**:
## Беларусь 
* Морзіна (возера)
## Расія 
* Морзіна (Смаленская вобласць)
Yo Gotti

**Марыё Сэнтэл Гідэн Мімс** (, нар. 19 мая 1981, Мемфіс, Тэнесі, ЗША), прафесійна вядомы як **Yo Gotti** — амерыканскі рэпер. У 1996 годзе ён выпусціў свой дэбютны альбом Youngsta’s On a Come Up пад псеўданімам Lil Yo. Далей ён выпусціў From Da Dope Game 2 Da Rap Game (2000), Self-Explanatory (2001), Life (2003), Back 2 da Basics (2006), Live from the Kitchen (2012), I Am (2013) , The Art of Hustle (2016), I Still Am (2017), Untrapped (2020) і CM10: Free Game (2022).

Марыё заснаваў гуказапісвальны лэйбл Collective Music Group (CMG) у 2012 годзе, які падпісаў паспяховыя выканаўцы, у тым ліку Moneybagg Yo, 42 Dugg, Blac Youngsta, GloRilla, EST Gee і Mozzy.

## Дыскаграфія 
**Студыйныя альбомы**
* ''Youngsta's on a Come Up* (as Lil Yo, 1996)
* *From da Dope Game 2 da Rap Game* (2000)
* *Self-Explanatory* (2001)
* *Life* (2003)
* *Back 2 da Basics* (2006)
* *Live from the Kitchen* (2012)
* *I Am* (2013)
* *The Art of Hustle* (2016)
* *I Still Am* (2017)
* *Untrapped* (2020)
* *CM10: Free Game* (2022)

**Міні-альбомы**

* *The Return of Cocaine Muzik EP*
* *The Return of Cocaine Muzik Pt. 2 EP''

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт 
* 

Катэгорыя:Выканаўцы Epic Records
Катэгорыя:Вікіпедыя:Біяграфіі сучаснікаў
Катэгорыя:Рэперы ЗША
Collective Music Group

**Collective Music Group**, таксама вядомы як **CMG the Label**, раней як **Cocaine Muzik Group** — лэйбл гуказапісу, заснаваны Yo Gotti. Цяперашні прэзідэнт лэйбла — стрыечны брат Yo Gotti, Брэндан Мімс. На лэйбле ў асноўным працуюць выканаўцы хіп-хопу з Тэнесі, у тым ліку Moneybagg Yo, Blac Youngsta, BlocBoy JB і GloRilla, а таксама такія выканаўцы, як 42 Dugg, EST Gee і Mozzy і іншыя.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Лэйблы гуказапісу ЗША
Віктар Аляксандравіч Бутра

**Віктар Аляксандравіч Бутра** (нар.  г., , Удмурцкая АССР, РСФСР) — беларускі фатограф-дакументаліст, урач.

## Біяграфія 
Віктар Бутра нарадзіўся ў горадзе Сарапул у 1944 годзе. Бацька — Аляксандр Пятровіч Бутра (1919—1992 гг.) скончыў Молатаўскі дзяржаўны ўніверсітэт, з 1948 года выкладаў у тэхнічных ВНУ горада Рыгі, кіраваў кафедрай фізікі ў адной з іх. Маці — Вера Віктараўна, у дзявоцтве — Шасцерыкова (1918—2009 гг.), па адукацыі геолаг.

Дзіцячыя і юнацкія гады Віктара прайшлі ў Латвіі. Захапляўся радыёэлектронікай, у старэйшых класах быў прызёрам гарадскіх і рэспубліканскіх спаборніцтваў па валейболе, лёгкай атлетыцы і хуткасным бегу на каньках. Вучыўся на лячэбным факультэце Рыжскага медыцынскага інстытута (1961—1963 гг.), потым у Віцебскім медыцынскім інстытуце (1963—1968 гг.); скончыў клінічную ардынатуру пры Львоўскім медінстытуце, курсы павышэння кваліфікацыі ў Маскве, Ленінградзе, Мінску. Спецыялізацыя і вобласць навуковага інтарэсу — анкамарфалогія.

Жыве ў пасёлку Лясны Мінскай вобласці.

## Узнагароды 
* 1986 — 2-я прэмія на конкурсе «Суб’ектыўны аб’ектыў»
* 1987 — медаль лаўрэата 2-га Усесаюзнага фестывалю народнай творчасці
* 2014 — Ганаровая грамата БГА «Фотамастацтва»
* 2017 — прэмія МФМ «За ўнёсак у развіццё беларускай фатаграфіі»
Чэмпіянат Беларусі па баскетболе 2003/2004

**Чэмпіянат Беларусі па баскетболе 2003/2004** — 12-ы чэмпіянат Рэспублікі Беларусь па баскетболе.

## Рэгулярны сезон 
### Першы этап 
#### Група А 
#### Група Б 
### Другі этап 
### За 9-11 месцы 
## Плэй-оф 
### За 5-8 месцы 
Крыніцы: 

## Турнірная табліца 
## Снайперы 
### Рэгулярны сезон 
### Плэй-оф 
## Узнагароды 
*Найлепшы баскетбаліст:  Дзяніс Коршук (Гродна-93)
*Найлепшы трэнер:  Аляксандр Барысаў (Гродна-93)

## Глядзі таксама 
* Кубак Беларусі па баскетболе 2003

## Спасылкі 
* 2003-2004

2004
Катэгорыя:2003 год у баскетболе
Катэгорыя:2004 год у баскетболе
Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 2003 годзе
Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 2004 годзе
Наргіз

**Наргіз Пулатаўна Закірава** (; нар. 6 кастрычніка 1970, Ташкент, УЗССР, СССР), таксама вядома, як проста **Наргіз** — амерыканская спявачка ўзбекскага паходжання, рок-музыкант, тэлевядучая.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 
* Наргиз Закирова: Still loving you в шоу «Голос»
* Наргиз Закирова — Алла (Сынок) на сайте Хуршида Даврона
* Nargiz and «The Orphans» — Live @ Galapagos, New York
* Nargiz and «The Orphans» — Live @ Irving Plaza, NYC
* Конференция с Наргиз Закировой // 1tv.ru, 21.11.2013
* Наргиз Закирова: «Нужно уметь себя критиковать» // Радио «Страна FM», 25 августа 2016

Катэгорыя:Спевакі і спявачкі XXI стагоддзя
Катэгорыя:Спевакі і спявачкі XX стагоддзя
Катэгорыя:Спевакі і спявачкі паводле алфавіта
Катэгорыя:Спевакі і спявачкі Расіі
Катэгорыя:Спевакі і спявачкі Узбекістана
Ракетны абстрэл Эрбіля (2024)

Вечарам 15 студзеня 2024 года з тэрыторыі Ірана па горадзе Эрбіль (Паўночны Ірак, сталіца аўтаномнага Курдыстана) былі запушчаны адзінаццаць балістычных ракет «Фатэх». У выніку чатыры чалавекі загінулі (адной з ахвяр стаў бізнесмен Пешра Дызаі, генеральны дырэктар дэвелаперскай кампаніі Empire World) і шэсць атрымалі раненні. Напад быў накіраваны на недабудаванае консульства ЗША і меркаваны штаб разведкі Масада.

Абстрэл прывёў да часовага закрыцця міжнароднага аэрапорта Эрбіля. Корпус Вартавых Ісламскай рэвалюцыі (КВІР) хутка ўзяў на сябе адказнасць. Акрамя таго, сілы заходняй кааліцыі збілі каля аэрапорта тры дроны. У КВІР таксама заявілі, што нанеслі ўдар па сілах «Ісламскай дзяржавы» на паўночным захадзе Сірыі.

Напярэдадні, 3 студзеня, у Кермане на гарадскіх могілках падчас цырымоніі з нагоды гадавіны забойства Касема Сулеймані адбылася серыя ўрываў. Ахвярамі сталі не менш за 94 чалавекі. Іранскі ўрад аб’явіў інцыдэнт тэрактам. Адказнасць за выбухі ўзяла на сябе «Ісламская дзяржава». Аднак прэзідэнт краіны Ібрагім Раісі абвінаваціў у тэракце Ізраіль.

## Гл. таксама 
* Іранскія ўдары па Пакістане (2024)

## Заўвагі 
Катэгорыя:Падзеі 15 студзеня
Катэгорыя:Канфлікты 2024 года
Катэгорыя:Студзень 2024 года
Катэгорыя:Вайна на Блізкім Усходзе (з 2023)
Grivina

'''Грывіна Дар'я Раманаўна** (нар. 22 ліпеня 2000, Абакан, Расія), больш вядомая пад сцэнічным псеўданімам **GRIVINA** — расійская спявачка, якая працуе ў жанрах дып-хаўс і абстрактны хіп-хоп. Самая вядомая яе песня — «Я хочу», у лютым 2018 года дасягнула 1-га месца ў расійскім сегменце iTunes. Да цяперашняга часу выпусціла два альбомы на лэйбле Warner Music Russia.

## Дыскаграфія 
**Студыйныя альбомы'*

* *Я хочу* (2018)
* *Танцую одна'' (2018)

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Профіль Грывінай на сайце лэйбла гуказапісу Warner Music Russia

Катэгорыя:Поп-вакалісты Расіі
Катэгорыя:Спевакі і спявачкі Расіі
Катэгорыя:Спевакі і спявачкі XXI стагоддзя
Катэгорыя:Спевакі і спявачкі паводле алфавіта
Катэгорыя:Вікіпедыя:Біяграфіі сучаснікаў
Катэгорыя:Вікіпедыя:Лакальны подпіс у выявы з Вікіданых
Старыя хрысціянскія могілкі (Верхнядзвінск)

**Старыя хрысціянскія могілкі**, таксама **Старыя могілкі**, **Гарадскія могілкі** — могілкі ў Верхнядзвінску. Знаходзяцца ў цэнтральнай частцы горада паміж ракой Заходняя Дзвіна і вуліцай Савецкай. Старэйшы і буйнейшы некропаль горада.

Могілкі займаюць плошчу каля 17 гектараў і размешчаны на прыродным узгорку (у цэнтры), надпоймавай правабярэжнай тэрасе Дзвіны (заходняя частка) і раўніне ўздоўж вуліцы Савецкай (усходняя частка).

Дакладны час узнікнення могілак невядомы. Самыя старыя з захаваўшыхся падаванняў датуюцца канцом XVIII — пачаткам ХІХ стагоддзя. На той час могілкі знаходзіліся па-за межамі населенага пункта прыкладна за 500 метраў на поўдзень ад жылой забудовы Дрысы. З часам, з-за таго, што развіццё мястэчка (пазней — горада) было абмежавана рэкамі Дзвіна і Дрыса амаль з усіх бакоў, акрамя паўднёвага, могілкі хутка апынуліся аточанымі жылой забудовай. Пэўны час могілкі з’яўляліся фактычна мяжой населенага пункта, за якой пачыналіся Полацкі тракт (на паўднёвы ўсход) і Дзісненскі тракт (на поўдзень узжоўж Дзвіны).

Да апоўняй чвэрці ХХ стагоддзя на пагорку ў цэнтры могілак існавала драўлялая праваслаўная царква, пабудаваная ў ХІХ стагоддзі ў традыцыях беларускага драўлянага дойлідства, якая ў савецкія часы не выкарыстоўвалася. Храм меў высокую страху з дранкі альбо гонты, з двума крутымі скатамі. У 1990 годзе царква была разабрана на бярвенні, перавезена ў мястэчка Асвея, дзе была адноўлена і сёння лічыцца самым паўночным храмам Беларусі.

Захавалася ўваходная брама з паўцыркульным праёмам ля паўнона-ўсходняга кута, пабудаваная з чырвонай цэглы ў ХІХ стагоддзі ў неараманскім стылі. Вянчае браму праваслаўны крыж, усталяваны ўжо ў ХХІ стагоддзі. Таксама часткова захавалася цэнтральная алея могілак, якая вяла ад брамы да царквы.

Асноўная маса пахаванняў маркіравана як хрысціянскія: праваслаўныя, каталіцкія, лютэранскія і інш. (маюць адпаведны крыж), сустракаюцца пахаванні без пазначэння канфесійнай прыналежнасці ці маркіраваныя пяціканцовай зоркай.

Да канца ХХ стагоддзя гэта былі асноўныя (акрамя Яўрэйскіх) могілкі горада. Са з’яўленнем новых гарадскіх камунальных могілак у лясным масіве паміж вёскамі Яніна і Бялькоўчына на паўночны ўсход ад горада могілкі на беразе Дзвіны пачалі пазначаць «старымі» ці «гарадскімі».

## Гл. таксама 
* Яўрэйскія могілкі (Верхнядзвінск)

## Спасылкі 
Катэгорыя:Верхнядзвінск
Катэгорыя:Культавыя збудаванні Верхнядзвінскага раёна
Дзмітрый Куратнік

**Дзмітрый Іванавіч Куратнік** (нар. , Бярозаўскі раён, Брэсцкая вобласць, Беларусь) — беларускі баскетбаліст. Цяжкі форвард. Выступаў за нацыянальную зборную Беларусі.

## Біяграфія 
Спартыўны шлях пачынаў у 2012 годзе ў складзе моладзевай каманды «Гродна-93». З сезона 2013/14 па 2015/16 выступаў у камандзе «Гродна-93-ГрДУ».

Сезон 2016/17 правёў у моладзевай камандзе «Цмокаў», пасля чаго вярнуўся ў асноўную каманду «Гродна-93», дзе адгуляў 6 сезонаў. Сярэдняя статыстыка форварда ў складзе гродзенскай каманды ў сезоне 2022/23 у 32 гульняў чэмпіянату Беларусі склала 8,3 ачка, 3,7 падбору, 1,8 перадачы амаль за 22,5 хвіліны на паркеце.

У 2016 годзе ўваходзіў у склад моладзевай зборнай Беларусі (U20). У 2023 годзе выступаў за нацыянальную зборную Беларусі.

## Кар’ера 
* 2012—2013 — Гродна-93-2
* 2013—2014 — СДзЮШАР-7-Прынёманне (Гродна)
* 2014—2016 — Прынёманне-ГрДУ (Гродна)
* 2016—2017 — Цмокі-Мінск-2
* 2017—2023 — Гродна-93
* 2023—2024 — Мінск
* 2025 — Імпульс-БДУІР (Мінск)
* з 2025 — Гродна-93

## Дасягненні 
*  Чэмпіён Беларусі (1): 2023/2024.
*  Сярэбраны прызёр чэмпіянату Беларусі (1): 2022/2023.
*  Бронзавы прызёр чэмпіянату Беларусі (3): 2017/2018, 2019/2020, 2021/2022.
*  Фіналіст Кубка Беларусі (3): 2021, 2022, 2024.

## Спасылкі 
* Профіль на сайце РФБ
* Профіль на сайце БК «Мінск» 
* Дмитрий Куратник в составе «МИНСКА»!
* DMITRY KURATNIK

Катэгорыя:Баскетбалісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі зборнай Беларусі па баскетболе
Катэгорыя:Ігракі «Гродна-93-ГрДУ»
Катэгорыя:Ігракі «Імпульса-БДУІР»
Фронт нацыяналістаў і інтэграцыяністаў

**Фронт нацыяналістаў і інтэграцыяністаў, ФНІ** (, FNI) — паўстанцкая групоўка, якая ўдзельнічала ў Ітурыйскім канфлікце. Прадстаўляла этнас ленду і ваявала супраць народа хема. 

Палітычны лідар арганізацыі Фларыбер Нджабу быў арыштаваны ўладамі ДР Конга, у той час як ваенны кіраўнік Эцьен Лона здаўся.

Рух вінавацяць у забойстве дзевяці міратворцаў ААН у лютым 2005 года. 

Як заяўлялася Бі-Бі-Сі, у тым жа 2005 годзе пакістанскія міратворцы заключылі з баевікамі здзелку. Паводле дамоўленасці, у абмен на золата пакістанцы вярнулі ФНІ канфіскаваную зброю.

У справаздачы Human Rights Watch за той жа год выяўлена сувязь паміж ФНІ і горназдабыўной карпарацыяй AngloGold Ashanti, даччынай кампаніяй Anglo American plc. Кіраўніцтва AngloGold Ashanti прызнала, што іх супрацоўнікі неаднаразова плацілі грошы баевікам у абмен на доступ да залатых руднікоў у правінцыі Ітуры.

У маі 2006 года ў баях з ФНІ адзін міратворца MONUSCO быў забіты і сем трапілі ў палон (усе непальцы).

22 жніўня 2007 года ФНІ, Кангалезскі рэвалюцыйны рух і Фронт патрыятычнага супраціўлення Ітуры пагадзіліся разброіцца і спыніць баявыя дзеянні.

## Заўвагі 
Катэгорыя:Узброеныя групоўкі ў Дэмакратычнай Рэспубліцы Конга
Кодзі Сімпсан

**Кодзі Роберт Сімпсан** (; нар. 11 студзеня 1997) — аўстралійскі поп-спявак з Голд-Коста, які з 2010 года супрацоўнічае з амерыканскім лэйблам Atlantic Records. Напярэдадні выпуску новага альбома, у канцы красавіка 2012 года Кодзі Сімпсан выпусціў мікстэйп пад назвай «Angels & Gentlemen».

У яго ўвайшлі каверы на песні Кельвіна Харыса, Крыса Браўна, Рыяны і іншых выканаўцаў. Запісы былі выкладзены для свабоднай запампоўкі на спецыяльна створаным для гэтага сайце.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Плыўцы Аўстраліі
Катэгорыя:Спевакі і спявачкі XXI стагоддзя
Катэгорыя:Спевакі і спявачкі Аўстраліі
Катэгорыя:Спевакі і спявачкі паводле алфавіта
Хакоба Арбенс

**Хакоба Арбенс Гусман** (, нар. 14 верасня 1913 — 27 студзеня 1971) — дзяржаўны дзеяч Гватэмалы. Пасля звяржэння Убіка ў 1944 годзе ў 1944—1951 гадах Арбенс быў міністрам абароны. З 1951 па 1954 год — прэзідэнт Гватэмалы, які спрабаваў праводзіць прагрэсіўныя рэформы («*Гватэмальская рэвалюцыя*»), але зрынуты падчас ваеннага перавароту, арганізаванага ЦРУ.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Хрысціянскія сацыялісты
Катэгорыя:Зрынутыя прэзідэнты
Катэгорыя:Прэзідэнты Гватэмалы
Катэгорыя:Кавалеры ордэна Кетцаля
Катэгорыя:Вікіпедыя:Артыкулы са спасылкамі на элементы Вікіданых без беларускага подпісу
Катэгорыя:Памерлі ў Мехіка
Катэгорыя:Памерлі ў 1971 годзе
Катэгорыя:Памерлі 28 студзеня
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1914 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся 14 верасня
Утаймаванне свавольніка

**«Утаймава́нне свавольніка»** () — італьянскі фільм 1980 года рэжысёрскага тандэма Кастэлана і Піпала. Сюжэт часткова быў натхнёны творам Уільяма Шэкспіра *«Утаймаванне наравістай»*. Фільм быў самым касавым у Італіі ў 1980 і 1981 гадах, зарабіўшы каля 17 мільярдаў лір.

## Сюжэт 
Заможны і дасціпны гаспадар Элія (Адрыяна Чэлентана) — сварлівы адзінотнік, які адмыслова супраціўляецца намаганням сваёй аканомкі Мамі (Эдзіт Пітэрс) пазнаёміць і ажаніць яго з дзяўчынай. Аднойчы дажджлівай ноччу прыгожая незнаёмка Ліза (Арнэла Муці) вымушаная была спыніцца ў яго сядзібе, бо яе аўтамабіль зламаўся, калі яна ехала да свайго жаніха. Зацікавіўшыся асобай Эліі, яна вырашае застацца і прымусіць сварлівага фермера скінуць сваю грубую абалонку.

Элія не рэагуе на цікавасць з боку Лізы і працягвае паводзіць сябе па-грубіянцку, усімі сіламі спрабуючы пазбавіцца ад яе. Аднойчы ён нават выцягвае яе разам з ложкам на трактары з хаты і цягне да суседняй вёскі, калі яна спрабавала падоўжыць сваё знаходжанне ў гасцях, сцвярджаючы, што яна вывіхнула сваю шчыкалатку. У рэшце рэшт, Ліза з агідай сыходзіць, што ў сваю чаргу прыводзіць да сыходу Мамі, якая сімпатызавала Лізе і вельмі абурылася на дрэннае стаўленне Эліі да дзяўчыны. Як толькі яны сыходзяць, Элія занадта позна разумее, што ён таксама закахаўся ў Лізу, як і яна ў яго.

У рэшце рэшт, каб вярнуць яе, Элія наведвае баскетбольны матч паміж камандай з яго вёскі і камандай, якую спансуе Лізавы жаніх. Вясковая каманда прагульвае, але Элія выходзіць на поле і выкарыстоўвае свае навыкі, каб перамагчы суперніка. Пасля паспяховага завяршэння матчу ён просіць Лізу выйсці за яго замуж, але яна адмаўляецца ад прапановы, пакуль ён публічна не абвесціў публічна пра сваё каханне да яе. Выкарыстоўваючы гучнагаварыцель гульнявой залы, Элія робіць прапанову яшчэ раз на поўную гучнасць. Маладыя ладзяць вяселле і закрываюцца ў пакоі на некалькі дзён.

Катэгорыя:Фільмы Італіі 1980 года
Катэгорыя:Кінакамедыі 1980 года
Катэгорыя:Кінакамедыі Італіі
Катэгорыя:Фільмы на італьянскай мове
Эдзіт Пітэрс

**Эдзіт Пітэрс** (; поўнае імя — Эдзіт Арлін Каталана-Пітэрс, Edith Arlene Catalano-Peters); , , Каліфорнія, ЗША — , Лос-анджэлес) — джазавая спявачка, удзельніца папулярнага трыа Peters Sisters. Вядомая шырокаму колу гледачоў па фільме «Утаймаванне свавольніка» у ролі Мамі.

## Біяграфія 
Эдзіт Пітэрс у 40-60-я гады выступала ў трыа Peters Sisters у кабарэ-шоў. У 70-я з вялікім поспехам выступала сольна ў Італіі. Выступала на тэлебачанні Швейцарыі ў джазавым шоу-сэйшэне, прысвечаным Луі Армстрангу і Хогі Кармайклу. Упершыню з’явілася ў музычнай камедыі Alì Babà va in città 1937 разам з сёстрамі ў эпізодах. Здымалася ў ЗША, Італіі, Іспаніі, Францыі і ФРГ.
Хогі Кармайкл

**Хогі Кармайкл** (, , Блумінгтан — , ) — амерыканскі кампазітар-песеннік, дырыжор і кінаакцёр. Найбольш вядомы як аўтар песень «Stardust» (вершы М. Пэрыша), «Georgia on My Mind» (вершы С. Гарэла) і «The Nearness of You» (вершы Н. Уошынгтана), якія сталі папулярнымі джазавымі стандартамі.

Амерыканскі кампазітар і аўтар песень Алек Уайлдэр напісаў пра Кармайкла ў кнізе American Popular Song: The Great Innovators, 1900—1950, што ён быў «адным з найбольш таленавітых, вынаходлівых, спрактыкаваных і джазава арыентаваных» з усіх сотняў кампазітараў, якія пісалі папулярныя песні ў першай палове XX стагоддзі.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Джазмены ЗША
Катэгорыя:Кампазітары ЗША
Катэгорыя:Дырыжоры ЗША
Катэгорыя:Кінаакцёры ЗША
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Оскар»
Піпа Сантанастаза

**Піпа Сантанастаза** (; нар. , Кастэль-Сан-Джавані, Эмілія-Раманья) — італьянскі акцёр.

Дэбютаваў на сцэне як выканаўца камедыйных куплетаў і песенек, у дуэце са сваім малодшым братам Марыа Сантанастаза, які акампаніраваў яму на гітары. Пасля поспеху на рэгіянальным узроўні дуэт быў заўважаны спеваком, акцёрам і рэжысёрам Марчэла Маркезі і запрошаны ў 1970 годзе для першага выступлення на тэлебачанні. У 1970-80-я гг. браты ўвесь час удзельнічалі ў розных тэлепраграмах вядучых італьянскіх каналаў.

У 1976 годзе Піпа Сантанастаза дэбютаваў у кінематографе. Сярод яго роляў, у прыватнасці, ролі следчага ў фільме «Аксамітныя ручкі» (1979), святара ў фільме «Утаймаванне свавольніка» (1980) і банкіра Луіджы Моргана ў фільме «Туз» (1981).
Кастэль-Сан-Джавані

**Кастэль-Сан-Джавані** () — горад у Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Эмілія-Раманья, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру П’ячэнца. Насельніцтва — 11908 чалавек, шчыльнасць насельніцтва — 271 чал./км². Плошча — 44 км². Паштовы індэкс — 29015. Тэлефонны код — 0523.

Заступнік населенага пункта — святы Іаан Хрысціцель.

Катэгорыя:Гарады Эміліі-Раманьі