Польскае тэлебачанне

**Польскае тэлебачанне** (, скарочана **TVP**) — польскі грамадскі тэлевяшчальнік, адзінаасобнае акцыянернае таварыства Дзяржаўнага казначэйства. З’яўляецца найбуйнейшай тэлевізійнай сеткай у Польшчы.

Сядзіба кампаніі знаходзіцца ў Варшаве, але ў яе структуру таксама уваходзяць 16 рэгіянальных аддзяленняў у ваяводскіх цэнтрах. Місіяй TVP з’яўляецца прадастаўленне інфармацыі, культуры, адукацыі і забаў для ўсяго грамадства.

## Гісторыя 
### Заснаванне і развіццё 
Першыя працы па запуску тэлебачання ў Польшчы пачаліся ў 1935 годзе пры ўдзеле Польскага Радыё. У 1937 годзе пачала працу Эксперыментальная тэлевізійная станцыя ў Варшаве, аднак яе дзейнасць была перапынена пачаткам Другой сусветнай вайны.

Афіцыйны запуск Польскага тэлебачання адбыўся 25 кастрычніка 1952 года. Першая праграма транслявалася 30 хвілін. У 1970 годзе быў запушчаны другі канал (TVP2), а ў 1971 годзе перайшлі на каляровае вяшчанне (у сістэме SECAM, пазней замененай на PAL).

### Трансфармацыя 
У 1992 годзе быў прыняты закон аб радыё і тэлебачанні, які юрыдычна аддзяліў тэлебачанне ад радыё. У 1994 годзе TVP было пераўтворана ў акцыянернае таварыства (S.A.), уласнікам якога з’яўляецца дзяржава. Гэта змяніла статус вяшчальніка з дзяржаўнага на грамадскі.

У XXI стагоддзі TVP актыўна развівала сетку тэматычных каналаў (TVP Kultura, TVP Sport, TVP Info і інш.) і перайшла на лічбавае вяшчанне.

### Падзеі 2023—2024 гадоў 
У снежні 2023 года новы ўрад Польшчы ініцыяваў змену кіраўніцтва грамадскіх СМІ, аргументуючы гэта неабходнасцю дэпалітызацыі вяшчання пасля кіравання партыі «Права і справядлівасць». Міністр культуры абвясціў пра пастаноўку кампаніі ў *становішча ліквідацыі*, што з’яўляецца юрыдычным механізмам для правядзення рэструктурызацыі.

## Структура і каналы 
У склад TVP уваходзіць шырокі спектр тэлеканалаў агульнага і тэматычнага прызначэння:

### Агульнанацыянальныя каналы 
* **TVP1** — галоўны канал, які транслюе навіны («Wiadomości», пазней замененыя на «19.30»), фільмы, серыялы і спартыўныя падзеі.
* **TVP2** — канал з акцэнтам на забаўляльныя праграмы, культуру і кабарэ.
* **TVP3** — сетка з 16 рэгіянальных каналаў (напрыклад, *TVP3 Warszawa*, *TVP3 Białystok*), якія ствараюць уласны кантэнт для жыхароў ваяводстваў.

### Тэматычныя каналы 
* **TVP Info** — кругласутачны інфармацыйны канал.
* **TVP Sport** — спартыўны канал.
* **TVP Kultura** — канал, прысвечаны мастацтву і культуры.
* **TVP Historia** — гістарычны канал.
* **TVP ABC** — канал для дзяцей.
* **TVP Seriale** — паказ польскіх і замежных серыялаў.
* **TVP Rozrywka** — забаўляльны канал.
* **TVP Dokument** — дакументальнае кіно.
* **TVP Nauka** — навукова-папулярны канал.
* **TVP Kobieta** — праграмы для жанчын.

### Міжнароднае вяшчанне 
* **TVP Polonia** — канал для польскай дыяспары за мяжой.
* **TVP World** — англамоўны канал навін (раней *Poland IN*).
* **TVP Wilno** — канал для палякаў у Літве.
* **Белсат** (TVP Biełsat) — канал на беларускай мове.

## Белсат 
**«Белсат»** (Biełsat TV) — спадарожнікавы тэлеканал на беларускай мове, які з’яўляецца структурным падраздзяленнем Польскага тэлебачання.

Ён быў створаны 10 снежня 2007 года на падставе дамовы паміж Міністэрствам замежных спраў Польшчы і TVP. Галоўная мэта канала — прадастаўленне беларусам доступу да незалежнай інфармацыі пра сітуацыю ў Беларусі, Польшчы і свеце, а таксама падтрымка дэмакратычных працэсаў і развіццё грамадзянскай супольнасці.

Канал фінансуецца пераважна з бюджэту МЗС Польшчы і сродкаў TVP, а таксама грантаў міжнародных фондаў (напрыклад, SIDA). Доўгі час дырэктарам канала была Агнешка Рамашэўска-Гузы (да 2024 года). «Белсат» актыўна асвятляў палітычныя пратэсты ў Беларусі, з-за чаго многія яго журналісты падвяргаліся рэпрэсіям з боку рэжыму Аляксандра Лукашэнкі, а сам канал быў прызнаны ў Беларусі «экстрэмісцкім фарміраваннем».

## Гл. таксама 
* Белсат
* Польскае Радыё
* Сродкі масавай інфармацыі Польшчы
* Еўрапейскі вяшчальны саюз

## Зноскі 
## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт TVP (польск.)
* Афіцыйны сайт тэлеканала «Белсат» (бел.)

Катэгорыя:Тэлебачанне Польшчы
Катэгорыя:Сродкі масавай інфармацыі Польшчы
Катэгорыя:Грамадскае тэлебачанне і радыё
Катэгорыя:Члены Еўрапейскага вяшчальнага саюза
Катэгорыя:Кампаніі Варшавы