Камарын

**Камары́н** на поўдні Брагінскага раёна Гомельскай вобласці, цэнтр Камарынскага сельсавета. За 7 км ад чыгуначнай станцыі Старая Ёлча, 50 км ад Брагіна, 79 км ад чыгуначнай станцыі Хойнікі, 182 км ад Гомеля. Самае паўднёвае гарадское паселішча Беларусі. Насельніцтва 2&nbsp;100 чал. (2020) Кіеўскага ваяводства Каралеўства Польскага.

У выніку другога падзелу Рэчы Паспалітай (1793) паселішча апынулася ў межах Рэчыцкай акругі Чарнігаўскага намесніцтва (губерні), з 1796 г. у складзе адноўленага Рэчыцкага павета потым Маларасійскай, а з 29 жніўня 1797 г. Мінскай губерні Расійскай імперыі. З крыніцы, заснаванай на матэрыялах рэвізіі 1795 года, вядома, што вёскі Камарын, Бярозкі, сёлы Ёлча, Грушна, вёскі Савічы, Галкі і іншыя былі ў заставе ў пана Ігнацыя Шышкі, а належалі (відавочна, зноў жа застаўным правам) ротмістру троцкаму пану Валенцію Зялёнку.

Паводле энцыклапедыі Гарады і вёскі Беларусі, у 1856 годзе ў Камарыне было 98 жыхароў. У «Списках населённых мест Минской губернии по уездам, приходам, еврейским обществам со сведениями об их расположении и народонаселении [Дело] : 1857 г.» засведчана, што 100 жыхароў мястэчка Камарын абодвух полаў з’яўляліся прыхаджанамі Ёлчанскай Свята-Міхайлаўскай царквы, а 2 мужчыны і 3 жанчыны былі парафіянамі Астраглядаўскага касцёла Унебаўзяцця Найсвяцейшай Панны Марыі.

У парэформенны перыяд мястэчка належала да новастворанай Ёлчанскай воласці. Згодна са звесткамі на 1876 і 1879 гады, Камарын заставаўся ў прыходзе Ёлчанскай царквы. На 1886 год тут было 26 двароў, 128 жыхароў. Згодна з перапісам 1897 года ў Камарыне 550 жыхароў, царква, 2 скураапрацоўчыя майстэрні, 12 лавак. З 1899 года працавала паштовае аддзяленне. На 1909 год у мястэчку налічвалася 104 двары, 614 жыхароў.

9 лютага 1918 года, яшчэ да падпісання Брэсцкага мірнага дагавора з бальшавіцкай Расіяй (3 сакавіка), Германія перадала паўднёвую частку Беларусі Украінскай Народнай Рэспубліцы. У адказ на гэта, 9 сакавіка Другой Устаўной граматай тэрыторыя абвешчана часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. Камарын у складзе Рэчыцкага павета, аднак, апынуўся ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губерні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 мая тут дзейнічала «варта Украінскай Дзяржавы».

1 студзеня 1919 згодна з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі Рэчыцкі павет увайшоў у склад Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі Беларусі, але 16 студзеня разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі быў далучаны да РСФСР. Ад 9 мая 1923 года Камарын — цэнтр воласці ў Гомельскай губерні.

8 снежня 1926 года Камарын вернуты БССР, стаў цэнтрам раёна Рэчыцкай, з 9 чэрвеня 1927 года Гомельскай акругі. У 1929 годзе дзейнічалі 2 школы, хата-чытальня, бібліятэка, лекарскі ўчастак і ветэрынарны пункт, аддзяленне спажывецкай кааперацыі, сельскагаспадарчае крэдытнае таварыства. У 1930 годзе арганізаваны калгас «Серп і молат», працавалі маслазавод, кузня, друкарня (з 1931), шавецкая і кравецкая майстэрні, будаўнічая арцель, хлебапякарня, вятрак, конны млын, сенапрэсавальны завод, ваўначоска. Выходзіла раённая газета «Чырвоны сцяг». З 29 лютага 1938 года Камарынскі раён увайшоў у склад Палескай вобласці.

У Вялікую Айчынную вайну з 28 жніўня 1941 да 23 верасня 1943 года Камарын акупаваны германскімі войскамі. Быў першым у Беларусі раённым цэнтрам, вызваленым ад захопнікаў.

З 8 студзеня 1954 года Камарын у складзе Гомельскай вобласці. Паводле перапісу 1959 года ў Камарыне, які з 17 лістапада набыў статус гарадскога пасёлка, налічвалася 1608 жыхароў.

25 снежня 1962 года Камарынскі раён скасаваны, а тэрыторыя далучана да Брагінскага раёна.

## Насельніцтва 
* 1897 год — 550 чал.
* 1995 год — 2,6 тыс. чал.
* 2006 год — 2,2 тыс. чал..

## Ганаровыя грамадзяне 
* Мікалай Міхайлавіч Новікаў (1918—1980) — савецкі ваенны дзеяч, Герой Савецкага Саюза (1945). Ганаровы грамадзянін Камарына (1968).
* Мікалай Іванавіч Сташак (1914—1991) — савецкі ваенны дзеяч, Герой Савецкага Саюза (1943), генерал-лейтэнант (1968). Ганаровы грамадзянін Камарына (1984).
* Віктар Фёдаравіч Шматаў (1936—2006).

## Заўвагі 
## Зноскі 
## Літаратура 
* Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т.1, кн.1. Гомельская вобласць/С. В. Марцэлеў; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. — Мн.: Белэн, 2004. — 632с.: іл.
* 
* 

## Спасылкі 

Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Гомельскай вобласці
Катэгорыя:Населеныя пункты на Дняпры