Рагачоў

**Рагачо́ў**. Пад час вайны Маскоўскай дзяржавы з ВКЛ 1534—1537 гадоў і вайны Расіі з Рэччу Паспалітай 1654—1657 гадоў горад некалькі разоў захоплівалі маскоўскія войскі, значна пацярпеў ад ваенных дзеянняў. У канцы XVI ст. ў ваколіцах Рагачова дзейнічалі казацка-сялянскія атрады Севярына Налівайкі і Дубіны.

### У складзе Расійскай імперыі 
Пасля першага падзелу Рэчы Паспалитай 1772 г. у складзе Расійскай імперыі, цэнтр Рагачоўскага павета Рагачоўскай правінцыі. У 1777—1796 гг. і з 1802 г. у Магілёўскай, у 1796—1802 гг. у Беларускай губернях. 16 жніўня 1781 г. атрымаў герб (у залатым полі чорны барановы рог). У 1880 г. — 560 дамоў, 2 цагельні, канатны, піваварны, мылаварны і 2 гарбарныя заводы. У 1900 г. працавала 36, у 1913 г. — 50 фабрык и заводащ. У 1902 г. праз Рагачоў пракладзена чыгунка Магілёў — Жлобін. Падчас рэвалюцыя 1905—1907 гг. У горадзе прайшлі забастоўкі працоўных. У 1906 г. адкрыта Рагачоўскае рэальнае вучылішча, пазней Рагачоўская настаўніцкая семінарыя.

### Перыяд рэвалюцый і Грамадзянскай вайны 
Пасля Лютаўскай рэвалюцыі 1917 г. створаны Савет рабочых і салдацкіх дэпутатаў. 31 мая 1917 г. у горадзе аформілася бальшавіцкая арганізацыя, у лістападзе 1917 г. створаны атрад Чырвонай гвардыі і Ваенна-рэвалюцыйны камітэт. З 13 да 30 студзеня 1918 г. горад быў заняты 1-м польскім корпусам на чале з Ю. Р. Доўбар-Мусніцкім. З лютага да 22 лістапада 1918 г. горад быў акупаваны войскамі кайзераўскай Германіі. 25 сакавіка 1918 года абвешчана аб прыналежнасці тэрыторыі да Беларускай Народнай Рэспублікі. Дзейнічала Рагачоўскае камуністычнае падполле.

### У складзе савецкай дзяржавы 
З 1 студзеня 1919 г. згодна з пастановай І з’езду КП(б) Беларусі горад увайшоў у склад Савецкай Сацыялістычнай Рэспублікі Беларусі, аднак 16 студзеня ЦК РКП(б) пастанавіў уключыць яго ў састаў Расійскай Савецкай Федэратыўнай Сацыялістычнай Рэспублікі. З мая 1919 г. у Гомельскай губерні РСФСР, з 1924 г. у БССР, цэнтр Рагачоўскага раёна Бабруйскай акругі (да 1930 г.), з 1938 г. — Гомельскай вобласці. У 1936—1941 гг. і з 1944 г. дзейнічаў настаўніцкі інстытут. 2 ліпеня 1941 г. акупіраваны нямецкімі войскамі, 13 ліпеня 1941 г. вызвалены Чырвонай Арміяй у ходзе Рагачоўска-Жлобінскай аперацыі 1941 г. З 14 жніўня 1941 да 24 лютага 1944 гг. зноў акупіраваны. За ўвесь час акупацыі ў горадзе і раёне загублена 6,3 тыс. чал. Дзейнічала Рагачоўскае патрыятычнае падполле. Вызвалены ў ходзе Рагачоўска-Жлобінскай аперацыі 1944 г. войскамі 1-й і 50-й арміі 1-га Беларускага фронту. 13 вайсковым часцям і злучэнням нададзены ганаровыя найменні «Рагачоўскіх». У 1971 г. знойдзены Рагачоўскі манетны скарб. З 27 лютага 1978 г. горад абласнога падпарадкавання. У 1988 годзе ў склад горада ўключана вёска Задруцце Лучынскага сельсавета.

### Сучаснасць 
1 снежня 1998 года Рагачоўскі раён і горад Рагачоў аб'яднаны ў адну адміністрацыйна-тэрытарыяльную адзінку — Рагачоўскі раён з адміністрацыйным цэнтрам горад Рагачоў.

## Насельніцтва 

ImageSize = width:auto height:180 barincrement:27
PlotArea = left:50 bottom:20 top:15 right:15
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = late
Colors =
  id:linegrey2 value:gray(0.9)
  id:linegrey value:gray(0.7)
  id:cobar value:rgb(0.0,0.7,0.8)
  id:cobar2 value:rgb(0.6,0.9,0.6)
DateFormat = yyyy
Period = from:0 till:40000
ScaleMajor = unit:year increment:10000 start:0 gridcolor:linegrey
ScaleMinor = unit:year increment:2000 start:0 gridcolor:linegrey2
PlotData =
  color:cobar width:15
  bar:1880 from:0 till:4500
  bar:1897 from:0 till:9038
  bar:1939 from:0 till:15200
  bar:1959 from:0 till:10200
  bar:1970 from:0 till:16000
  bar:2006 from:0 till:34100
  bar:2009 from:0 till:33600
  bar:2016 from:0 till:34937
  bar:2017 from:0 till:34825
TextData=
  fontsize:10px pos:(10,195)
  text:

* **XIX стагоддзе**: 1880 год — 4,5 тыс. чал.; 1897 год — 9&nbsp;038 чал.
* **XX стагоддзе**: 1939 год — 15,2 тыс. чал.; 1959 год — 10,2 тыс. чал.; 1970 год — 16 тыс. чал.
* **XXI стагоддзе**: 2006 год — 34,1 тыс. чал.; 2009 год — 33,6 тыс. чал.; 2016 год — 34&nbsp;937 чал..
* Уладзімір Міхайлавіч Говар-Бандарэнка —  беларускі акцёр.
* Васіль Барысавіч Далгалёў —  беларускі дзяржаўны дзеяч.
* Іосіф Абрамовіч Збароўскі (нар. 1936) — беларускі архітэктар.
* Віталь Міхайлавіч Калеснікаў (1922—1964) — удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза (1944).
* Настасся Фёдараўна Кудасава — беларуская паэтэса.
* Берта Ізраілеўна Кузняцова — беларускі савецкі мастак.
* Уладзімір Мехаў — беларускі празаік.
* Ёсеф Розэн
* Аляксандр Васільевіч Сукала — беларускі вучоны ў галіне педыятрыі.
* Людміла Аляксандраўна Шагалава — савецкая актрыса.
* Антаніна Аляксееўна Мельнікава (нар. 1958) — беларуская байдарачніца.

## Заўвагі 
## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* 
* ХРАНАЛОГІЯ РАГАЧОЎСКАГА КРАЮ Ў ЧАСЫ ВКЛ І РЭЧЫ ПАСПАЛІТАЙ


Катэгорыя:Населеныя пункты на Дняпры