open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Жуст Фантэн

**Жуст Фантэн** (; , , Французскае Марока — , , Францыя) — французскі футбаліст, уладальнік рэкорду па колькасці галоў, забітых на адным чэмпіянаце свету — 13 мячоў у 1958 годзе.

Бацька Жуста быў французам з Нармандыі, а маці — іспанкай.

У 2013 годзе ва ўзросце 80 гадоў Фантэн стаў афіцэрам ордэна Ганаровага легіёна.

## Кар’ера 
Фантэн пачынаў сваю кар’еру ў аматарскім клубе свайго роднага горада Маракеш, затым перайшоў у мацнейшы клуб «УСМ Касабланка», дзе гуляў з 1950 па 1953 год. Наступныя тры сезоны гуляў ужо ў Францыі. Яго клуб «Ніца» ў першы ж сезон разам з Фантэнам заваяваў Кубак Францыі, а ў 1956 годзе выйграла чэмпіянат. У тым жа годзе ён перайшоў у «Рэймс», замяніўшы Раймона Капа, і забіў 121 гол за шэсць сезонаў. Усяго Фантэн забіў 165 галоў у 200 матчах у вышэйшых лігах, і чатыры разы выйграваў чэмпіянат — 1956, 1958, 1960, 1962.

Дэбют Фантэна ў зборнай Францыі адбыўся 17 снежня 1953 года, у матчы супраць Люксембурга (8:0). У той гульні ён зрабіў хет-трык. Аднак наступны матч за зборную Фантэн згуляў толькі восенню 1956 года, а наступны мяч забіў толькі вясной 1958 года.

У сезоне 1957/58 Фантэн стаў найлепшым бамбардзірам чэмпіянату Францыі (34 галы ў 26 матчах), але на чэмпіянат свету ў Швецыі ехаў параўнальна малавядомым у свеце гульцом. Ужо ў першым матчы турніру Фантэн зрабіў хет-трык у вароты Парагвая (7:3). Потым на групавой стадыі ён двойчы забіў Югаславіі (2:3) і адзін раз Шатландыі (2:1). У чвэрцьфінале вызначыўся дублем у вароты Паўночнай Ірландыі (4:0). У паўфінале на 9-й хвіліне зраўняў лік у гульні супраць Бразіліі, але затым у бразільцаў хет-трык зрабіў юны Пеле, а Фантэн больш не забіваў, у выніку Францыя прайграла 2:5. У матчы за трэцяе месца ў адкрытай гульні супраць ФРГ Фантэн вызначыўся покерам, а французы перамаглі 6:3. Усяго ў 6 матчах чэмпіянатах свету ён забіў 13 мячоў, што па-ранейшаму з’яўляецца рэкордам для аднаго турніру. Па агульнай колькасці галоў на чэмпіянатах свету Фантэн быў лідарам да 1974 года, пакуль яго не абышоў Герд Мюлер.

За сем гадоў выступленняў за зборную Фантэн згуляў у 21 матчы і забіў 30 галоў. Зрабіў за зборную тры хет-трыкі і адзін покер. Апошні матч за нацыянальную каманду быў згуляны 11 снежня 1960 года з Балгарыяй (3:0).

Фантэн пасля завяршэння кар’еры працаваў трэнерам зборнай Францыі ў 1967, але толькі на два матчы — абодва таварыскія і абодва скончыліся паразай «трохкаляровых». Таксама трэніраваў французскія клубы і зборную Марока.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісты Францыі
Катэгорыя:Ігракі зборнай Францыі па футболе
Катэгорыя:Ігракі ФК Ніца
Катэгорыя:Ігракі ФК Рэймс
Катэгорыя:Футбольныя трэнеры Францыі
Катэгорыя:Трэнеры зборнай Францыі па футболе
Катэгорыя:Ігракі ФК Пары Сен-Жэрмен
Катэгорыя:Ігракі ФК Тулуза
Катэгорыя:Трэнеры зборнай Марока па футболе
Катэгорыя:ФІФА 100
Кітайка (тканіна)

**Кітайка** — першапачаткова тонкая шчыльная шаўковая тканіна, выкананая палатняным перапляценнем, адзін са старажытных і простых відаў шаўковых тканін. Пазней — баваўняная лёгкая тканіна, якая выраблялася ў Кітаі, і масава ўвозілася ў Расійскую імперыю ў XVIII — пачатку XIX стагоддзя. У першай чвэрці XIX стагоддзя імпарт быў цалкам выцеснены расійскай вытворчасцю.

## Імпарт 
Выраблялася на Усходзе і ў Еўропе. У Вялікае Княства Літоўскае імпартавалі з Венецыі з XVI стагоддзя, а таксама з Турцыі з XVII стагоддзя.

## Расійская вытворчасць 
У пачатку XIX стагоддзя ўжо ў самой Расіі паўстала шмат кітайкавых фабрык. Асабліва размножыліся яны ў  Кастрамской губерні, у Казанскай, Маскоўскай, а затым і ў Вяцкай губернях. Вырабы расійскіх фабрык не саступалі па якасці прывазной кітайцы, а цана была ніжэй. У выніку мясцовая кітайка не толькі выцесніла з Расійскай імперыі прывазную, але з 1825 года стала ў значных колькасцях экспартавацца ў Кітай. Па колькасці вытворчасці кітайкі вышэй за ўсіх стаяла Кастрамская губерня.

У самой Кастрамской губерні вытворчасць кітайкі была сканцэнтравана ў Вічугскім краі. Адным з піянераў масавай вытворчасці рускай кітайкі быў  Пётр Кузьміч Канавалаў (1781—1846). Першыя гады яго фабрыка, афіцыйнай датай заснавання якой лічыцца 1812 год (а самая ранняя дата, згадваная ў крыніцах, — 1800 год), выпрацоўвала выключна кітайку.

## Літаратура 
* Беловинский Л. В. Китайка // Иллюстрированный энциклопедический историко-бытовой словарь русского народа. XVIII — начало XIX в. / под ред. Н. Ерёминой. — М.: Эксмо, 2007. — С. 281. — 784 с. — 5000 экз. — ISBN 978-5-699-24458-4.
* Глинкина Л. А. Китайка // Иллюстрированный словарь забытых и трудных слов русского языка: ок. 7000 единиц: более 500 ил. / Л. А. Глинкина; худож. М. М. Салтыков. — М.: Мир энциклопедий Аванта+, 2008. — С. 140. — 432 с. — ISBN 978-5-98986-208-5.
* Кирсанова Р. М. Китайка // Розовая ксандрейка и драдедамовый платок: Костюм — вещь и образ в русской литературе XIX в. / под ред. Э. Б. Кузьминой. — М.: Книга, 1989. — С. 117—118. — 286 с. — 55 000 экз. — ISBN 5-212-00130-7.

Катэгорыя:Шаўковыя тканіны
Катэгорыя:Баваўняныя тканіны
Зялёная партыя Бразіліі

**Зялёная партыя Бразіліі** (Зялёныя; , скарочана — **PV**) — палітычная партыя ў Бразіліі.

Партыя карыстаецца адноснай папулярнасцю і лічыцца «партыяй сярэдняга рангу». На выбарах 2006 года партыя атрымала 13 месцаў у парламенце з 513 месцаў.

Партыя змагаецца за экалогію, правы чалавека, федэралізм, грамадзянскія свабоды і легалізацыю марыхуаны.

Партыя заснавана ў 1986 годзе. Адным з заснавальнікаў партыі быў Карлус Мінц.

На прэзідэнцкіх выбарах 2010 года кандыдат ад партыі Марына Сілва атрымала ў першым туры 19,4 % галасоў (у асноўным у буйных гарадах цэнтра краіны).

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт 
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Зялёныя палітычныя партыі
Катэгорыя:Палітычныя партыі Бразіліі
Хуан Гунван

**Хуан Гунван** (кіт. 黃公望 ;  — ) — кітайскі мастак эпохі Юань.

## Творчасць 
Хуан Гунван належыць да «Чатырох вялікіх майстроў эпохі Юань», сярод якіх разам з ім называюць Ні Цзаня, У Чжэня і Ван Мэна. Гэта не творчае аб’яднанне мастакоў, а форма прызнання іх таленту і ўкладу ў кітайскі жывапіс зроблены нашчадкамі. Гэты традыцыйны склад з чатырох юаньскіх мастакоў зацвердзіў сваім меркаваннем аўтарытэтны мінскі тэарэтык і жывапісец Дун Цічан (1555—1636).

Катэгорыя:Юаньскія мастакі
Катэгорыя:Мастакі Кітая
Альфрэд Грдліцка

**Альфрэд Грдліцка** (, або **Грдлічка** ; ,  — , ) — аўстрыйскі скульптар, малявальшчык, жывапісец, графік, прадстаўнік крытычнага рэалізму. Атрымаўшы жывапісную адукацыю, ён у 1952—1957 гадах вучыўся скульптуры ў Фрыца Вотруба, а таксама займаўся гравюрай. Цэнтральнае месца ў яго творчасці займаюць такія «некласічныя» тэмы, як эратызм, садызм, жорсткасць. З пачатку 1970-х гадоў працаваў таксама ў кніжнай графіцы.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Скульптары Аўстрыі
Катэгорыя:Мастакі Аўстрыі
Катэгорыя:Крытычны рэалізм
Катэгорыя:Графікі Аўстрыі
Катэгорыя:Выкладчыкі Берлінскага ўніверсітэта мастацтваў
Катэгорыя:Выкладчыкі Венскага ўніверсітэта прыкладных мастацтваў
Ікі Кіта

— японскі пісьменнік, інтэлектуал і палітычны філосаф, які аказаў вялікі ўплыў на людзей (пераважна ваенных), якія затым узначалілі японскі мілітарызм і кіравалі краінай узыходзячага сонца на працягу Другой сусветнай вайны. Сапраўднае імя — **Тэрудзіра Кіта** ().

## Погляды 
Ікі Кіта выступаў за дзяржаўны сацыялізм (вельмі кансерватыўны і вельмі своеасаблівы пасля пераасэнсавання яго Кітай), сумяшчаючы гэтыя перакананні з ультранацыяналізмам. У выніку атрымалася сумесь, якую сучасныя даследчыкі з пэўнымі агаворкамі класіфікуюць як фашызм і нацыянал-бальшавізм. Быў найбуйнейшым ідэолагам акупацыі Японіяй Азіі, хоць і не дажыў да асноўнага этапу апошняй.

## Смерць 
Нацыяналісты ў японскай арміі, якія знаходзіліся пад уплывам ідэй Ікі Кіты, зладзілі няўдалы путч маладых афіцэраў. Іх ідэолаг быў абвінавачаны ва ўдзеле ў змове, судзімы ваенным судом і пакараны смерцю.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Пісьменнікі XX стагоддзя
Катэгорыя:Пісьменнікі Японіі
Катэгорыя:Пісьменнікі паводле алфавіта
Катэгорыя:Філосафы XX стагоддзя
Брытанская нацыянальная партыя

**Брытанская нацыянальная партыя (БНП)** () — брытанская праварадыкальная палітычная партыя. Партыя заснавана , пасля яго сыходу ў 1982 годзе з Брытанскага нацыянальнага фронту (БНФ). Прытрымліваецца крайне правай ідэалогіі.

## Вынікі на выбарах 
БНП не мае сваіх прадстаўнікоў у брытанскім парламенце. У 2005 годзе падчас парламенцкіх выбараў БНП атрымала 0,7% галасоў выбаршчыкаў, заняўшы восьмае месца. У 2008 годзе БНП заняла пятае месца на выбарах мэра Лондана, набраўшы 5,2% галасоў выбаршчыкаў. Кандыдат на пасаду мэра  быў абраны адным з 25 членаў Лонданскай гарадской асамблеі. БНП мае прадстаўнікоў і ў акруговых саветах сталіцы, а таксама ў саветах графстваў.

Акрамя таго, на выбарах у Еўрапарламент 4 чэрвеня 2009 года БНП заваявала два месцы ў Еўрапарламенце (адно з месцаў атрымаў лідар партыі Нік Грыфін).

Партыя прытрымліваецца вельмі правай ідэалогіі, якая ўключае ў сябе расізм, антысемітызм, адмаўленне Халакоста, забарону іміграцыі і гамафобію.

Нік Грыфін быў лідарам партыі з 27 верасня 1999 года па 1 кастрычніка 2014 года. Затым гэтую пасаду заняў Адам Уолкер.

У 2015 годзе партыя прыняла ўдзел у Міжнародным рускім кансерватыўным форуме у Пецярбургу.

## Галерэя 

Файл:Flag of the British National Party.svg|Лагатып партыі, які раней выкарыстоўваўся
Файл:Logo of the British National Party.svg|Лагатып партыі, які раней выкарыстоўваўся

## Гл. таксама 
* Спынім ісламізацыю Еўропы

## Заўвагі 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт Брытанскай нацыянальнай партыі 
* Маніфест Брытанскай нацыянальнай партыі 2005 года на сайтк BBC.co.uk 

Катэгорыя:Палітычныя партыі паводле алфавіта
Катэгорыя:Ультраправыя партыі
Катэгорыя:Палітычныя партыі, заснаваныя ў 1982 годзе
Катэгорыя:Палітычныя партыі Вялікабрытаніі
Пітэр дэ Хох

**Пітэр дэ Хох** ці **дэ Хоох** (нідэрл. Pieter de Hooch, Hoogh або Hooghe; ,  — , ) — галандскі жывапісец, які, як і яго сучаснік Вермеер, спецыялізаваўся на маляванні паўсядзённых інтэр’ераў. Аб жыцці гэтага найвядомага майстра жанравага жывапісу захавалася вельмі мала звестак.

## Біяграфія 
Дэ Хох, сын муляра і павітухі, належаў да нізоў галандскага грамадства. З 1645 па 1647 год ён праходзіў навучанне ў Нікаласа Берхема ў Харлеме. У 1650 годзе дэ Хох далучыўся да купца Юстуса дэ ла Гранжа, разам з якім ездзіў у Лейдэн, Гаагу і Дэлфт, дзе ён пасяліўся ў 1652 годзе. У вопісе маёмасці дэ ла Гранжа згадваецца 11 палотнаў дэ Хоха. У маладосці ён, як і іншыя мастакі сярэдзіны стагоддзя, працаваў над грубаватымі жанравымі сцэнкамі, часцяком яны паказваюць салдат у карчмах і на стайнях. У гэты час ён знаходзіўся пад уплывам творчасці Карэла Фабрыцыуса і Нікаласа Маса.

У 1654 годзе ажаніўся з Янецье ван дэр Бюрх, якая нарадзіла яму пасля 7 дзяцей.

У 1655 г. быў прыняты ў мясцовую гільдыю мастакоў.

Каля 1658 г. стыль дэ Хоха змяніўся, і адкрыўся найбольш значны перыяд яго творчасці. Па тонкасці пісьма і геаметрычнай дакладнасці кампазіцыйнага разліку яго творы маюць шмат агульнага з працамі Вермеера.
Сутыкненне цягнікоў пад Евангелісмасам

28 лютага 2023 года на поўдзень ад  паблізу вёскі  у  (правінцыя Фесалія, Грэцыя) лоб у лоб сутыкнуліся два цягнікі (пасажырскі і таварны). У выніку крушэння 57 чалавек загінулі, 85 паранены і ад 50 да 60 абвешчаны зніклымі без вестак. Гэта самая буйная чыгуначная катастрофа ў гісторыі чыгунак Грэцыі.

## Сутыкненне 
У 19:22 з Афін у Салонікі выйшаў цягнік InterCity 62 кампаніі «» з 350 пасажырамі. У той жа час з Салонікаў у Ларысу накіраваўся таварны лакаматыў HellasSprinter, які перавозіў кантэйнеры.

Сутыкненне двух саставаў адбылося каля поўначы па мясцовым часе. Участак аварыі ў 27,3 км быў двухпуцявым і меў усталяванае аўтаматычнае кіраванне, але пераключэнне і сігналізацыя па-ранейшаму кантраляваліся ўручную.

Першыя чатыры вагоны пасажырскага цягніка сышлі з рэек, а першыя два вагоны загарэліся і былі амаль цалкам знішчаны. Пасажыры збеглі праз вокны. Многія запанікавалі. Значная частка вагонаў загарэлася, а некаторыя былі нахілены пад вуглом не менш за 45 градусаў.

Экстранныя службы і вайскоўцы неадкладна пачалі ратавальную аперацыю.

## Ахвяры 
Станам на вечар 2 сакавіка пацверджана гібель 57 чалавек, восемдзесят пяць атрымалі раненні, а міністр транспарту  падаў у адстаўку. У краіне абвешчана трохдзённая жалоба.

Прафсаюз работнікаў метрапалітэна  прыпыніў запланаваны страйк у Афінскім метро з павагі да ахвяр сутыкнення. Між тым прафсаюз работнікаў чыгунак Грэцыі абвясціў аб правядзенні 2 сакавіка 24-гадзінны забастоўкі. Члены студэнцкіх аб’яднанняў і прадстаўнікі радыкальных арганізацый у Афінах выйшлі на акцыі пратэсту да галоўнага офіса кампаніі Hellenic Train. Пачаліся беспарадкі. Былі пашкоджаны аўтобусныя прыпынкі і вітрыны крам. Грэчаскія сілавікі ўжылі слёзатачывы газ і светлашумавыя гранаты. Быў прыпынены рух транспарту на вуліцах. Акцыі пратэсту таксама прайшлі ў Ларысе і Салоніках.

Тым часам паліцыя дапытала двух чыгуначнікаў і арыштавала начальніка станцыі Hellenic Trains. Затрыманы сцвярджаў, што пераход з лініі ўверх (у паўночным кірунку) на лінію ўніз (у паўднёвым кірунку) не працаваў і што пасажырскі цягнік павінен быў заставацца на лініі ўверх, каб пазбегнуць грузавога цягніка. Ён таксама сцвярджаў, што прапусціў цягнік на чырвоны сігнал святлафора.

Катэгорыя:Чыгуначныя здарэнні 2023 года
Катэгорыя:Люты 2023 года
Катэгорыя:Падзеі 28 лютага
Самуэль ван Хохстратэн

**Самуэль Дзіркс ван Хохстратэн** (нідэрл. Samuel Dirksz van Hoogstraten; ,  — , там жа) — галандскі жывапісец, графік, літаратар і тэарэтык мастацтва.

## Біяграфія 
Хогстратэн быў старэйшым з семярых дзяцей у сям’і. Першыя ўрокі жывапісу атрымаў у бацькі. Калі Дзірк ван Хогстратэн памёр у 1640 годзе, Самуэьл пераехаў з Дордрэхта ў Амстэрдам, дзе да 1642 г. стаў вучнем Рэмбранта. Пад кіраўніцтвам настаўніка Самуэль пісаў біблейскія і жанравыя сцэны, партрэты і нацюрморты ў рэмбрантаўскім стылі; шэраг работ Хогстратэна блізкі да манеры Пітэра дэ Хоха і Габрыэля Метсю; на пазнейшых адбілася манера Яна ван Баана. Апроч Рэмбранта, Самуэль вучыўся ў Хіеранімуса Вірыкса.

Разам з Самуэлем у майстэрні Рэмбранта вучыўся і Карэл Фабрыцыус, дзякуючы зносінам з якім Хогстратэн захапіўся перспектывай і эфектамі падману зроку. У гэтай галіне ён пазней праславіўся. Знакамітай зрабілася яго «перспектыўная скрыначка», усярэдзіне якой можна праз назіральную адтуліну ўбачыць мініятурны малюнак інтэр’еру тыповага галандскага дома (каля 1655—1660). Ды і традыцыйныя жывапісныя творы, напрыклад, «Выгляд уздоўж калідора», часта пабудаваны на эфектах, што ствараюцца перспектывай.

Хутка мастак стаў майстрам і пачаў самастойную творчую дзейнасць як партрэтыст. У 1648 годзе ён вяртаецца ў Дордрэхт, але ненадоўга: у 1651 годзе Самуэль адпраўляецца ў падарожжа па Еўропе. Наведаўшы ў 1651—1653 гг. Вену (дзе ён некаторы час правёў пры каралеўскім двары і дзе напісаў выгляд Бургплаца, які адкрываецца са Швайцэргофа) і Рым, мастак пазнаёміўся з мастацтвам Адраджэння і з тым, як у ім выкарыстоўваюцца прасторавыя ілюзіі. У Рыме Хогстратэн пад мянушкай «Батаўер» уступіў у свайго роду клуб фламандскіх і галандскіх мастакоў «Шыльдэрсбент». У дваццаць чатыры гады Самуэль атрымаў імператарскі медальён і залаты ланцуг ад імператара Свяшчэннай Рымскай імперыі Фердынанда III.

Пасля вяртання на радзіму мастак у 1656 годзе ажаніўся і быў прызначаны дырэктарам манетнага двара. У 1662—1666 гг. адбылося падарожжа ў Лондан. Пражыўшы яшчэ некалькі гадоў у Гаазе, Хогстратэн у 1673 г. канчаткова асеў у Дордрэхце.

Пры жыцці Хогстратэн атрымаў прызнанне як жывапісец, графік, гравёр (прыкладам можа служыць аўтапартрэт, гравіраваны Самюэлам ва ўзросце пяцідзесяці гадоў), пісьменнік, паэт і вучоны. У сваім горадзе ён лічыўся адным з самых ганаровых грамадзян.

Катэгорыя:Мастакі Нідэрландаў XVII стагоддзя
Катэгорыя:Графікі Нідэрландаў
Карэл Фабрыцыус

**Карэл Фабрыцыус** (нідэрл. Carel Fabritius; ахрышчаны 27 лютага 1622 — ) — галандскі мастак, адзін з самых таленавітых вучняў Рэмбранта. Заснавальнік дэлфцкай школы жывапісу. Вядома толькі 16 палотнаў Фабрыцыуса, якія з большай ці меншай верагоднасцю прыпісваюцца мастаку.

## Біяграфія 
Карэл Пітэрс нарадзіўся ў 1622 годзе ў Мідэн-Бемстэры каля Амстэрдама (цяпер частка абшчыны Бемстэр) у сям’і настаўніка. Па адной з версій, псеўданім «Фабрыцыус» (ад лац. faber — «цясляр») абумоўлены тым, што ў юнацтве Карэл навучаўся адпаведнаму рамяству. У пачатку 1640-х гадоў разам са сваім братам Барэнтам Фабрыцыусам вучыўся ў студыі Рэмбранта ў Амстэрдаме, працаваў спачатку ў гэтым горадзе, аднак у 1643 годзе, пасля смерці дваіх дзяцей і жонкі падчас яе трэціх родаў, вярнуўся ў Мідэн-Бемстэр.

У 1650 годзе зноў ажаніўся і пасяліўся ў Дэлфце, дзе праз два гады стаў майстрам гільдыі Св. Лукі. Паступова набыў папулярнасць у якасці майстра насценных роспісаў (не захаваліся), а таксама партрэтыста. У 32 гады загінуў пры выбуху парахавых складоў у Дэлфце, які разбурыў цэлы гарадскі квартал.
Натэніэл Хоўн (старэйшы)

**Натэніэл Хоўн** ( — ) — партрэтыст і мініяцюрыст ірландскага паходжання, адзін з членаў-заснавальнікаў Каралеўскай акадэміі ў 1768 годзе.

Сын дублінскага гандляра. У маладосці пераехаў у Англію, ажаніўся ў 1742 годзе з Молі Эрл, дачкой герцага Аргайла, пасяліўся ў Лондане, да таго часу ён набыў рэпутацыю партрэтыста. У той час як яго карціны былі папулярныя, яго рэпутацыя была асабліва ўмацавана яго майстэрствам у стварэнні мініяцюр і эмаляў. У 1750—1752 гадах навучаўся ў Італіі.
Франц Тэабальд Хорні

**Франц Тэабальд Хорні** (; , — ) — нямецкі жывапісец і акварэліст кола назарэйцаў. У 1816 годзе разам з баронам дэ Руморам адправіўся ў Рым, дзе вучыўся ў Іозефа Антона Коха. У 1817—1818 гадах Хорні пасяліўся ў Алевана пад Рымам, дзе маляваў акварэллю. Ствараў таксама графічныя партрэты сваіх сяброў.
Кіцель (значэнні)

**Кіцель** — шматзначны тэрмін.

* Кіцель — частка ваеннай формы
* Кіцель — белая накідка, якую надзяваюць іўдзеі падчас урачыстасцей
Герард Хорэнбаўт

**Герард Хорэнбаўт** (; 1465—1540/1541) — фламандскі мастак эпохі Паўночнага Адраджэння. Яго звычайна атаясамляюць з майстрам Якава IV Шатландскага, ананімным аўтарам партрэта караля Якава IV Сцюарта, які ўпрыгожвае ілюмінаваны часасловец, які захоўваецца ў Нацыянальнай бібліятэцы Аўстрыі.

Майстар Якава IV Шатландскага лічыцца самым выдатным мастаком-мініяцюрыстам свайго пакалення, гады жыцця і творчасці якога прыпалі на перыяд паміж дзейнасцю майстра Марыі Бургундскай (каля 1460—1480) і Сімона Бенінга (1483/1484—1561).

Катэгорыя:Мастакі Фландрыі
Катэгорыя:Мастакі Адраджэння
Петэр Якаб Хорэманс

**Петэр Якаб Хорэманс** (Peter Jacob Horemans; ,  — , ) — фламандскі жывапісец. Да 1724 года вучыўся ў свайго брата Яна Іозефа Хорэманса, у 1730 годзе зрабіўся прыдворным жывапісцам у Мюнхене, дзе ствараў карціны для княжацкіх замкаў.
Кіцель

, палкоўнік Л.&nbsp;В.&nbsp;Хабараў цягам праходжання ваеннай службы ў , на правым баку бачныя знакі ранення за 2 цяжкіх раненні]]
**Кіцель** (&nbsp;— «блуза»)&nbsp;— частка паўсядзённай і часам параднай і палявой формы адзення ва Узброеных сілах, праваахоўных органах і іншых сілавых структурах большасці краін,  ваеннага ўзору.

У Расійскай імперыі прадмет адзення з такой назвай паўстаў у XVIII стагоддзі ў выглядзе доўгай  з грубага палатна&nbsp;— рабочага адзення ніжніх чыноў кавалерыі, які прызначаўся разам з фуражнай шапкай (прататып ) для гаспадарчых работ.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Шепелев Л.&nbsp;Е.&nbsp;Титулы, мундиры, ордена. Л., 1991.

## Спасылкі 
* Униформа и знаки различия Австро-Венгерской армии 
* Униформа 
* Униформа и знаки различия 
* УНИФОРМА И ЗНАКИ РАЗЛИЧИЯ
* Униформа Советской Армии обр.1988 г 

Катэгорыя:Мужчынскае адзенне
Катэгорыя:Гісторыя моды
Катэгорыя:Ваенная форма
Ханс Хофман

**Ханс Хофман** (ням.: Hans Hofmann; , Вайсенбург, Баварыя — , Нью-Ёрк) — амерыканскі мастак нямецкага паходжання, прадстаўнік абстрактнага экспрэсіянізму, таксама вядомы ў якасці выкладчыка мастацтва.

## Біяграфія 
Нарадзіўся і атрымаў адукацыю ў ваколіцах Мюнхена, быў актыўным удзельнікам еўрапейскага авангарда пачатку дваццатага стагоддзя і прывёз з сабой глыбокае разуменне і сінтэз сімвалізму, нэаімпрэсіянізму, фавізму і кубізму, калі эміграваў у ЗША ў 1932 годзе. Жывапіс Х. Хофмана характарызуецца строгім клопатам аб жывапіснай структуры і адзінстве, прасторавым ілюзіянізмам і выкарыстаннем смелых колераў для выразных сродкаў. Уплывовы крытык Клемент Грынберг лічыў першую персанальную выставу Х. Хофмана ў Нью-Ёрку ў «Мастацтве гэтага стагоддзя» Пэгі Гугенхайм у 1944 годзе (разам з выставай Джэксана Полака ў канцы 1943 года) прарывам у жывапісе ў параўнанні з геаметрычнай абстракцыяй.

У наступнае дзесяцігоддзе прызнанне Х. Хофмана расло дзякуючы шматлікім выставам, у прыватнасці, у галерэі Куца, кульмінацыяй якіх сталі буйныя рэтраспектывы ў Музеі амерыканскага мастацтва Уітні (1957) і Музеі сучаснага мастацтва (1963), якія прайшлі па ўсёй тэрыторыі ЗША, Паўднёвай Амерыкі і Еўропы. Яго працы знаходзяцца ў пастаянных калекцыях найбуйнейшых музеяў свету, уключаючы Метрапалітэн-музей, Сучасная галерэя Тэйт, Германскі нацыянальны музей, Нацыянальную галерэю мастацтва і Чыкагскі інстытут мастацтваў.

Катэгорыя:Мастакі ЗША
Ян Іозеф Хорэманс (старэйшы)

**Ян Іозеф Хорэманс Старэйшы** (–) — фламандскі жывапісец XVIII ст. Вядомы пераважна сваімі жанравымі сцэнамі, але таксама пісаў партрэты і гістарычныя алегорыі.

Нарадзіўся ў Антверпене. Быў зарэгістраваны ў Антверпенскай гільдыі Святога Лукі як вучань скульптара Міхіэля ван дэр Ворта Старэйшага ў 1694-95 гадах, а потым і мастака Яна ван Пі. У 1706 годзе стаў майстрам Антверпенскай гільдыі Святога Лукі. У наступным годзе ён ажаніўся з Марыяй Францыскай ван дэр Ворт, дачкой свайго першага гаспадара Міхіэля ван дэр Ворта Старэйшага. Іх сын Ян Іозеф Хорэманс малодшы таксама стаў мастаком.

Быў настаўнікам малодшага брата Петэра Якаба і сына Яна Іозефа. Памёр у Антверпене.
Карл Хофер

**Карл Хофер** (ням.: Karl Hofer; ,  — , ) — нямецкі мастак, блізкі па стылі да экспрэсіянізму.

## Жыццё і творчасць 
Пачаў вучыцца жывапісу ў Карлсруэ пад кіраўніцтвам мастака Ханса Тома і пад моцным уздзеяннем твораў Арнольда Бёкліна. У 1903—1908 гадах ён разам з сям’ёй дзякуючы матэрыяльнай падтрымцы калекцыянера і мецэната Тэадора Рэйнхарда пражываў і працаваў у Рыме, дзе вывучаў законы кампазіцыі на працах Ганса фон Марэ. Тут карціны Карла Хофера набылі асаблівую мяккасць і пластычнасць.

Пасля вяртання на радзіму некаторы час уваходзіў у кола мастакоў вакол Васіля Кандзінскага і гурта «Мост», затым у 1909—1913 гадах (з перапынкамі) жыве ў Парыжы, дзе трапляе пад моцны ўплыў Пабла Пікасо і асабліва Сезана. Пазней захапіўся модным у той час кубізмам, схіляючыся хутчэй да прымітыўнага мастацтва.

У 1910—1911 гадах майстар здзяйсняе паездку ў Індыю, пасля якой у яго карцінах можна прасачыць містычныя тэндэнцыі. У гады Першай сусветнай вайны трапляе ў лагер для інтэрнаваных у Францыі і па абмене ў 1917 годзе адпраўлены ў Швейцарыю. Тут стварае цэлую серыю работ, прысвечаных прыродзе і выдатным відам кантона Тычына (так званыя «Ландшафты Тычына»). У гэтых працах, зрэшты, тэктанічная строгасць кампазіцыі часам пераважае над натуральнасцю выявы прыроды.

У 20-я гады XX стагоддзя мастак жыве ў Берліне і ўваходзіць у кола мастакоў — экспрэсіяністаў, хоць яго працы і адрозніваюцца ад твораў большасці не такімі яркімі, прыглушанымі фарбамі і рамантызаванай тэматыкай. У 1933 годзе з прыходам да ўлады нацыстаў майстар быў аб’яўлены прадстаўніком так званага «дэгенератыўнага мастацтва» і падвяргаўся пераследам. Пасля заканчэння Другой сусветнай вайны Карл Хофер узначаліў Берлінскую акадэмію мастацтваў.

Катэгорыя:Мастакі-экспрэсіяністы Германіі
Карл Аўгуст Эрэнсверд

**Карл Аўгуст Эрэнсверд** (; , Стакгольм, Швецыя — , Эрэбру, Швецыя) — шведскі адмірал, тэарэтык мастацтва, мастак, гравёр і архітэктар.

## Біяграфія 
Граф Карл Аўгуст Эрэнсверд нарадзіўся 5 мая 1745 у Стакгольме ў сям’і фельдмаршала Аўгусціна Эрэнсверда, галоўнакамандуючага шведскай арміяй ў Памераніі падчас Сямігадовай вайны. Дапамагаў бацьку, калі апошні займаўся ўмацаваннем Свеаборгскай крэпасці.

У 1789 годзе ў пачатку вайны з Расіяй камандаваў шведскім ваенна-марскім флотам. Яго намер не адступаць пасля Першай Рочэнсальмскай бітвы не быў ухвалены шведскім каралём Густавам III, які затым сам прыняў начальства над ваенна-марскімі сіламі Швецыі.

Пасля смерці Густава III Карл Аўгуст Эрэнсверд быў арыштаваны ў якасці асобы, якая падазраецца ў датычнасці да забойства манарха, але быў вызвалены і пастаўлены на чале ўсяго шведскага марскога ведамства у званні генерал-адмірала, аднак неўзабаве пакінуў ваенную кар’еру, каб цалкам прысвяціць сябе мастацтву.

Здзейсніўшы ў 1780—1782 гадах паездку на поўдзень Еўропы, ён склаў апісанне свайго падарожжа, багата ілюстраваўшы яго ўласнаручнымі гравюрамі: «*Resa till Italien*» (Стакгольм, 1786; 2 выданне, 1819).

У сачыненні «Філасофія прыгожых мастацтваў» (*De fria Konsters philosophies*, 1786) адчуваецца вялікая любоў аўтара да антычнага мастацтва. Пэр Даніэль Амадэус Атэрбум у «*Phosphoros*» (1813) і затым у «*Svenska Siare och Skalder*» даў выдатную характарыстыку Эрэнсверду. Напісаныя ім сачыненні неаднаразова перавыдаваліся.

Два яго альбома з карыкатурамі на гісторыю Швецыі паэт Ю. Г. Оксеншэрна назваў геніяльнымі творамі.

Карл Аўгуст Эрэнсверд памёр 21 мая 1800 падчас паездкі ў Эрэбру.

## Узнагароды 
* Ордэн Мяча, рыцарскі крыж (RSO1kl) (28 мая 1772)
* Ордэн Мяча, камандорскі крыж (KSO1kl) (27 лістапада 1786)
* Ордэн Мяча, камандорскі крыж з зоркай (вялікі крыж) (KmstkSO) (27 жніўня 1789)

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Члены Шведскай каралеўскай акадэміі навук
Катэгорыя:Архітэктары Швецыі
Катэгорыя:Архітэктары паводле алфавіта
Катэгорыя:Мастакі Швецыі
Катэгорыя:Мастакі паводле алфавіта
Катэгорыя:Гісторыкі архітэктуры
Катэгорыя:Гісторыкі мастацтва
Катэгорыя:Удзельнікі руска-шведскай вайны 1788—1790
Хорэманс

**Хорэманс** — прозвішча.
* Петэр Якаб Хорэманс — фламандскі мастак
* Ян Іозеф Хорэманс (малодшы) — фламандскі мастак
* Ян Іозеф Хорэманс (старэйшы) — фламандскі мастак
Хорні

**Хорні** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Карэн Хорні — амерыканскі псіхолаг
* Франц Тэабальд Хорні — нямецкі мастак
Людвіг фон Гофман

**Людвіг фон Гофман** (ням.: Ludwig von Hofmann, ,  — , Пільніц) — нямецкі мастак, графік і дызайнер. У працах Людвіга фон Гофмана ў розныя перыяды яго творчасці адчуваецца ўплыў такіх напрамкаў у мастацтве, як гістарызм, мадэрн, сімвалізм і новая рэчыўнасць.

## Жыццё і творчасць 
Нарадзіўся ў сям’і буйнога прускага дзяржаўнага даяльніка Карла фон Гофмана, які ўзначальваў у 1872—1876 гадах урад Вялікага герцагства Гесэн. У 1883 годзе Людвіг паступае ў дрэздэнскую Акадэмію мастацтваў, затым працягвае вучобу ў акадэміі Карлсруэ, у класе мастака Фердынанда Келера і Мюнхене. У 1889 ён прыязджае ў Парыж, каб працягнуць навучанне ў акадэміі Жуліяна. У гэты перыяд Гофман знаходзіцца пад уплывам творчасці французскіх майстроў — Пюві дэ Шавана і Поля Альбера Бенара, пасябраваў з маладым мастаком Марысам Дэні. З 1890 года Гофман жыве ў Берліне як вольны мастак. Тут ён становіцца членам «Групы адзінаццаці», куды ўваходзілі таксама Макс Клінгер, Ловіс Корынт і Макс Ліберман. У 1894—1900 мастак шмат падарожнічае, падоўгу жыве ў Рыме і на сваёй віле каля Ф’езоле. У гэты перыяд сваёй творчай дзейнасці Гофман захапляецца антычным мастацтвам; з 1895 года ён стварае вялікую колькасць ілюстрацый для вядучага мастацка-мадэрнісцкага часопіса Германіі «Пан», з 1898 года Гофман — удзельнік культурнага руху Берлінскі сецэсіён.

У 1903 годзе Л.фон Гофман абіраецца прафесарам Вялікагерцагскай мастацкай школы ў Веймары, стаўшы тут — разам з графам Гары Кеслерам і Анры ван дэр Велдэ — адным з пачынальнікаў авангардысцкай мастацкай плыні Новы Веймар. Сярод яго веймарскіх вучняў следукет назваць Ганса Арпа і Іва Гаўптмана. З бацькам апошняга, пісьменнікам Герхартам Гаўптманам, мастак быў дружны і ў 1907 годзе яны здзейснілі сумеснае падарожжа па Грэцыі. З ван дэр Вельдэ Гофман працаваў разам над рознымі архітэктурнымі праектамі.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Мастакі Германіі XX стагоддзя
Катэгорыя:Мастакі Германіі XIX стагоддзя
Катэгорыя:Мастакі-ілюстратары Германіі
Катэгорыя:Мастакі-жанрысты Германіі
Катэгорыя:Мастакі-манументалісты Германіі XIX стагоддзя
Катэгорыя:Мастакі-манументалісты Германіі XX стагоддзя
Катэгорыя:Графікі Германіі
Катэгорыя:Педагогі Германіі
Катэгорыя:Мастакі-сімвалісты Германіі
Катэгорыя:Пахаваныя на Старых могілках (Дармштат)
Ян Іозеф Хорэманс (малодшы)

**Ян Іозеф Хорэманс Малодшы** (ахрышчаны 15 студзеня 1714 —) — фламандскі жывапісец 18-га стагоддзя. Пераважна вядомы сваімі жанравымі сцэнамі, але таксама маляваў віды гавані, конныя карціны, партрэты і нацюрморты.

Ян Іозеф Хорэманс Малодшы нарадзіўся ў Антверпене, сын Яна Іозефа Хорэманса Старэйшага і Марыі-Франсіскі ван дэр Ворт. 10 лютага 1767 года Ян Іозеф Хорэманс стаў магістрам гільдыі Святога Лукі ў Антверпене і двойчы быў дэканам гільдыі (1768-9 і 1775-6). Ён таксама быў членам Антверпенскай акадэміі.
Прынцып адзінай адказнасці

**Прынцып** **адзінай адказнасці** (**SRP**) — гэта прынцып камп’ютарнага праграмавання, які абвяшчае, што «*модуль павінен несці адказнасць перад адным і толькі адным актарам*». Тэрмін актар абазначае групу якая патрабуе змены ў модулі. Гэта група можа складаецца з аднаго або некалькіх зацікаўленых бакоў або карыстальнікаў.

Роберт С. Марцін, стваральнік тэрміна, сфармуляваў прынцып так: «*У класа павінна быць толькі адна прычына для змены*». Слова «*прычына*» часта вызывае блытаніну, таму ён удакладняе, што *«прынцып тычыцца людзей*». Заўважым, што маюцца на ўвазе не асобныя людзі, а ролі або актары. Напрыклад, роля бухгалтара адрозніваецца ад ролі адміністратара базы даных, хоць гэта і можа быць адзін і той жа чалавек. Такім чынам, адзін модуль павінен адказваць за адну ролю.

## Гісторыя 
Тэрмін быў уведзены Робертам С. Марцінам у яго артыкуле «Прынцыпы ААП» як адзін з «*Прынцыпаў аб’ектна-арыентаванага праектавання»*. Гэтыя прынцыпы сталі папулярнымі дзякуючы яго кнізе «*Гнуткая распрацоўка праграмнага забеспячэння, прынцыпы, шаблоны і практыкі»* 2003 года. Ідэя адзінай адказнасці (SRP) заснавана на прынцыпе згуртаванасці. Прынцып згуртаванасці быў апісаны Томам ДэМарка ў яго кнізе «*Структурны аналіз і спецыфікацыя сістэмы»* і Мэйлірам Пэйджам-Джонсам у *«Практычным кіраўніцтве па распрацоўцы структураваных сістэм*».  У 2014 годзе Марцін апублікаваў паведамленне ў блогу пад назвай «Прынцып адзінай адказнасці» з мэтай растлумачыць, што маецца на ўвазе пад фразай «прычына змены».

## Прыклад 
Марцін вызначае адказнасць як *прычыну для змены* і робіць выснову, што клас або модуль павінен мець адну і толькі адну прычыну для змены.

У якасці прыкладу разгледзім модуль, які складае і друкуе справаздачу. Такі модуль можа быць зменены па дзвюх прычынах:

# можа змяніцца змест справаздачы
# можа змяніцца фармат справаздачы

Гэтыя дзве змены адбываюцца па розных прычынах. Прынцып адзінай адказнасці сцвярджае, што гэтыя два аспекты праблемы з’яўляюцца дзвюма асобнымі адказнасцямі. І, у адпаведнасці з прынцыпам SRP, павінны знаходзіцца ў асобных класах або модулях. Было б дрэнна спалучаць дзве рэчы, якія змяняюцца па розных прычынах у розны час.

Прычына, па якой важна трымаць клас сканцэнтраваным на адной праблеме, заключаецца ў тым, што гэта робіць клас больш трывалым. Працягваючы папярэдні прыклад, уявім, што працэс складання і друку справаздачы з’яўляюцца часткай аднаго класа. У гэтым выпадку, калі ёсць змены ў працэсе складання справаздачы, існуе большая небяспека таго, што код друку можа зламацца.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* «Прынцыпы ААП» Роберта Марціна
* «Прынцып адзінай адказнасці» Роберта Марціна

Катэгорыя:Прынцыпы праграмавання
Катэгорыя:Праектаванне праграмнага забеспячэння
Адыгейск (гарадская акруга)

**Гарадская акруга Адыгейск** () — гарадская акруга ў складзе Рэспублікі Адыгея Расійскай Федэрацыі. Утворана ў межах *Адыгейскай рэспубліканскай гарадской акругі*.

Адміністрацыйны цэнтр — горад Адыгейск.

## Геаграфія 
Размешчана ў паўночна-заходняй частцы Рэспублікі Адыгея, ля паўднёвага ўзбярэжжа Краснадарскага вадасховішча.

З захаду, поўначы і ўсходу гарадская акруга акружана землямі Тэўчэжскага раёна Адыгеі. На поўдні мяжуе з гарадской акругай горада Гарачы Ключ Краснадарскага края.

Плошча тэрыторыі гарадской акругі складае 32,39 км².

Знаходзіцца ў раўніннай зоне рэспублікі. Рэльеф мясцовасці пераважна роўны, без рэзкіх перападаў адносных вышынь. На паўднёвы захад ад гарадской акругі паступова пачынаюць узвышацца горы. Сярэднія вышыні на тэрыторыі акругі складаюць каля 57 метраў над узроўнем мора.

Гідраграфічная сетка ў асноўным прадстаўлена рэкамі Псекупс, Дыш і Чатук, якія ўпадаюць у Краснадарскае вадасховішча ракі Кубань, крыху на поўнач ад гарадской акругі. У нізоўях вялікая частка натуральнага сцёку рэк, разводзяцца па меліярацыйна-арашальных каналах.

Клімат на тэрыторыі акругі вільготны ўмераны, з адчувальным уплывам блізкасці Чорнага мора. Сярэднія паказчыкі тэмпературы паветра вагаюцца ад +24 °С у ліпені да 0 °С у студзені. Найбольш высокія тэмпературы паветра назіраюцца ў пачатку жніўня, а найбольш нізкія ў канцы студзеня ці ў пачатку лютага. Сярэднегадавая колькасць ападкаў складае каля 770 мм. Велічыня адноснай вільготнасці няўстойлівая. Найбольшая колькасць ападкаў выпадае ў перыяд з лістапада па люты.

Катэгорыя:Гарадскія акругі Адыгеі
Кіцель (іўдаізм)

**Кіцель** — белае, доўгае, шырокае і падпяразанае адзенне, якое насілі яўрэі падчас некаторых рэлігійных абрадаў.

## Гісторыя 
Пачаткова белая накідка, якую надзявалі яўрэі падчас урачыстасцей на верхняе адзенне. Мела шырокі каўнер, аздаблялася вышыўкай залатымі і сярэбранымі ніткамі або шыццём з пляцёнак, лускавінкамі, кружкамі, разеткамі, раслінным арнаментам. Паясы да кіцеляў вышываліся ўручную, упрыгожваліся аплікацыямі пераважна серабрыстага колеру, зашпільваліся на пражкі з выявамі шчытоў, ільвоў, карон.

## Выкарыстанне 
У старажытнасці яго насілі кожны шабат і на ўсе важныя мерапрыемствы. Пазней выкарыстоўваўся ў Рош Ха-Шана, у Ём-Кіпур, а таксама старшынёй падчас Песах-, а таксама жаніхом у дзень вяселля і бацькам дзіцяці падчас абразання. Часам памерлых хавалі ў кіцелі. У плыні  кіцель могуць насіць і жанчыны.

Катэгорыя:Іўдаізм
Катэгорыя:Адзенне
Украінскае грамадска-культурнае аб’яднанне Брэсцкай вобласці

**Украінскае грамадска-культурнае аб’яднанне Брэсцкай вобласці** (**УГКА БВ**)&nbsp; ()— грамадская і культурна-асветніцкая арганізацыя ўкраінцаў Берасцейшчыны. Існавала з 1990 па 1999 гады.

## Гісторыя 
Створана 18 лютага 1990 года ў Брэсце. Нязменны кіраўнік арганізацыі Мікалай Казлоўскі. У склад Рады арганізацыі ў розныя часы ўваходзілі такія вядомыя грамадскія дзеячы і краязнаўцы, як Вячаслаў Панкавец, Георгій Мусевіч, Мікола Ячнік, Пятро Тарасюк, Аляксей Германовіч, Арсень Цяцярук, Міхаіл Петруковіч і іншыя. У 1995 г. частка сяброў таварыства заснавала «Асвету Берасцейшчыны» імя Т. Шаўчэнкі.

Друкаваны орган&nbsp;— газета «Голос Берестейщини». Таварыства было арганізатарам сустрэч з насельніцтвам з дапамогай інфармацыйных стэндаў, ініцыятарам канцэртаў украінскіх гуртоў, выдавала матэрыялы пра гісторыю і культуру краю. Дзякуючы намаганням членаў арганізацыі, а таксама прафесарска-выкладчыцкага складу Брэсцкага дзяржаўнага ўніверсітэта на філалагічным факультэце апошняга была адкрыта спецыяльнасць «Украінская мова і літаратура».

Падчас перарэгістрацыі грамадскіх аб’яднанняў у 1999 годзе Рэспубліканская камісія па перарэгістрацыі грамадскіх аб’яднанняў адмовіла таварыству ў перарэгістрацыі (рашэнне №&nbsp;29 ад 24 верасня 1999 г.). Афіцыйнае спыненне дзейнасці звязана з рашэннем упраўлення юстыцыі Брэсцкага аблвыканкама No&nbsp;2456 ад 12 лістапада 1999 г.

## Мэты і задачы 
Мэты і задачы згодна са Статутам:

# Актыўна падтрымліваць далейшую дэмакратызацыю грамадства.
# Імкнуцца да гарманізацыі міжнацыянальных адносін на аснове паважлівых, добразычлівых адносін да інтарэсаў людзей розных нацыянальнасцей, якія сумесна пражываюць на Берасцейшчыне.
# Садзейнічаць захаванню і ўмацаванню дружбы і добрых адносін паміж беларускім і ўкраінскім народамі.
# Усяляк садзейнічаць этнакультурнаму адраджэнню Берасцейшчыны.
# Садзейнічаць захаванню і далейшаму развіццю ўкраінскай мовы, украінскай культуры, народных традыцый, а таксама распаўсюджванню і паглыбленню ведаў аб сваім паходжанні і гісторыі сярод насельніцтва краю.
# Прасіць улады ўсіх узроўняў улічваць украінскую этнічную прыналежнасць карэннага насельніцтва дадзенага рэгіёна пры рэалізацыі на тэрыторыі Брэсцкай вобласці законаў Рэспублікі Беларусь аб нацыянальных меншасцях, мовах, культуры, народнай адукацыі і інш.

## Гл. таксама 
* Украінцы ў Беларусі

## Літаратура 
* Козловський М., Українське відродження на Берестейщині у 80-90-х роках XX століття&nbsp;— Слов’янськ, 2006&nbsp;— 43 с.

Катэгорыя:Арганізацыі ўкраінцаў Беларусі
Катэгорыя:Арганізацыі Брэсцкай вобласці
Катэгорыя:Арганізацыі, заснаваныя ў 1990 годзе
2024 год у гісторыі астраноміі

**2024** год быў адзначаны шэрагам падзей у астраноміі.

## Падзеі 
* Паведамлена аб адкрыцці двух спадарожнікаў Нептуна і аднаго спадарожніка Урана.
* 4 чэрвеня: Модуль кітайскай касмічнай станцыі «**Чан’э-6**» з узорамі грунту ўзляцеў з адваротнага боку Месяца.
* 12 кастрычніка: Даўгаперыядычная камета C/2023 A3 (Цзыцзіньшань — ATLAS), якую называюць «каметай стагоддзя», наблізілася да Зямлі на найбольшую блізкасць.

## Астранамічныя з’явы 
## Адкрытыя астранамічныя аб’екты 
## Нарадзіліся 
## Памерлі 
## Крыніцы 

Катэгорыя:Гады ў астраноміі
Готфрыд Хонегер

**Готфрыд Хонегер** (ням.: Gottfried Honegger; ,  — ) — швейцарскі мастак, графік і скульптар, адзін з вядомых прадстаўнікоў канкрэтнага мастацтва.

## Жыццё і творчасць 
Пачынаў сваю творчую дзейнасць у 1938 годзе мастаком па рэкламе. Прыехаўшы ў Нью-Ёрк у 1957 годзе, дзе ён потым правёў тры гады, вёў жыццё вольнага мастака. З 1960 года жыў і працаваў у Парыжы, Канах і ў Цюрыху. У апошнія гады жыў у Цюрыху; ён быў у шлюбе з мастачкай-ілюстратарам Варай Лаватэр.

З’яўляўся прыхільнікам такіх плыняў, як канкрэтнае мастацтва і канструктывізм. Пачынаючы з сярэдзіны 1960-х гадоў, ствараў скульптуры для месцаў грамадскага карыстання. Яго працы можна ўбачыць на вуліцах і плошчах Цюрыха (Volume 18, 1968, і Struktur 28, 1970) і Вадуца (Division, 1989, і Monoform 29, 1991), у парку скульптур Гейдэльберга (Gelben Pliage C115, 20 Monoform 26) і інш.

У 1987 годзе ён становіцца адным з заснавальнікаў Фонду канструктыўнага і канкрэтнага мастацтва Цюрыха (Stiftung für Konstruktive und Konkrete Kunst Zürich). Сумесна з Сібілам Альберс-Бар’ер ён у 1990 г. адкрывае ў французскім Муан-Сартуа на Рыўеры Дом канкрэтнага мастацтва (Espace de l’Art Concret), у 1997 г., там жа — дзіцячае мастацкае атэлье Мастацтва, у 2004 годзе там жа для фонду Альберс-Ханегер быў пабудаваны будынак-музей.

Персанальныя выстаўкі работ Г. Хонегера ў перыяд з 1984 па 2010 г. прайшлі ў шэрагу музеяў і галерэй Еўропы, у тым ліку ў Парыжы, Цюрыху, Базелі, Вадуцы і інш.

У 1987 годзе мастак быў узнагароджаны мастацкай прэміяй Цюрыха. Яму таксама быў прысуджаны французскі ордэн Мастацтваў і літаратуры, а ў 2000 годзе — ордэн Ганаровага легіёна. Блізкі сябар Г. Хонегера, швейцарскі пісьменнік Макс Фрыш прысвяціў яму сваю п’есу «Трыпціхон».
Хонтхорст

**Хонтхорст** — прозвішча.

## Вядомыя носьбітвы 
* Вілем ван Хонтхорст — нідэрландскі мастак
* Герыт ван Хонтхорст — нідэрландскі мастак
Ландрас

**Ландрас** — беконная парода свіней. Выведзена ў Даніі ў канцы 19 стагоддзя скрыжаваннем мясцовых свіней з буйной белай пародай шляхам працяглай паглыбленай селекцыі.

Разводзяць у Скандынавіі, Вялікабрытаніі, ЗША, Канадзе, Аўстраліі, Новай Зеландыі, Бразіліі.

## Апісанне 
Даўжыня самцоў да 185 см, свінаматак да 170 см, маса адпаведна да 350 і 230 кг. Масць белая. Тулава выцягнутае, галава невялікая, вушы доўгія. Сцёгны добра развітыя. Мяса ў тушы да 58 %. Якасць бекону высокая. Плоднасць да 12 парасят за апарос.

## На Беларусі 
На Беларусь ландрас завезены са Швецыі ў 1948 годзе.

Выкарыстоўваюць для прамысловага скрыжавання (буйная белая + беларуская чорна-пярэстая парода + ландрас). Асноўныя лініі: Атлас, Бром, Байкал, Элегант.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Пароды свіней
Вілем ван Хонтхорст

**Вілем ван Хонтхорст** (—) — галандскі мастак Залатога веку; прадстаўнік утрэхцкай школы жывапісу.

## Біяграфія 
Вілем ван Хонтхорст нарадзіўся ў 1594 годзе ў горадзе Утрэхце. Як і яго старэйшы брат Герыт, пачаў спасцігаць мастацтва малявання ў свайго бацькі Германа ван Хонтхорста (дэкаратара па прафесіі), які даваў хлопчыкам урокі сумесна з Абрахамам Блумартам.

Пакінуўшы бацькоўскі дом жыў у горадзе Гаазе, дзе ажаніўся ў 1643 годзе. Як і Герыт, ён стаў вядомы як адзін з лепшых паслядоўнікаў Караваджа і набыў славу аднаго з найбольш яркіх партрэтыстаў эпохі.

З 1647 па 1664 год быў прыдворным мастаком у Берліне ў графіні Луізы Генрыэты, дачкі Фрыдэрыка-Генрыха Аранскага і жонкі курфюрста Брандэнбурга Фрыдрыха Вільгельма Першага.

Вілем ван Хонтхорст памёр 19 лютага 1666 года ў родным горадзе.
Беларуская чорна-пярэстая свіння

**Беларуская чорна-пярэстая свіння**, таксама **беларуская чорна-рабая парода** — парода свіней універсальнага кірунку прадукцыйнасці. Зацверджана ў 1976 годзе. Выведзена на Беларусі складаным узнаўленчым скрыжаваннем мясцовых свіней з даўгавухімі і караткавухімі свіннямі, ёркшырамі, беркшырамі, тэмворсамі і буйнымі чорнымі. Сучасныя лініі маюць «кроў» ландрасаў і эстонскай беконнай пароды. Парода складаецца з 9 ліній і 26 сямействаў і роднасных груп матак. Вядучыя племзаводы на Беларусі ў Капыльскім, Ляхавіцкім і Горацкім раёнах.

## Апісанне 
Свінні пераважна мяса-сальнага і мяснога тыпаў, моцнай канстытуцыі, вынослівыя, высокапрадукцыйныя. Жывая маса дарослых кныроў 310—340, матак 240—250 кг, даўжыня тулава адпаведна 184 і 161 см. Пладавітасць 10-11 парасят за апарос.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Пароды свіней
Эстонская беконная свіння

**Эстонская беконная свіння** — парода свіней, выведзеная ў Эстоніі скрыжаваннем мясцовых даўгавухіх свіней з буйной белай пародай, нямецкай даўгавухай і ландраскай пародамі. Зацверджана ў 1961 годзе.

Гадуюць у Прыбалтыйскіх краінах.

Выкарыстоўваюць у прамысловым скрыжаванні і для паляпшэння мясцовых парод.

## Апісанне 
Канстытуцыя моцная, касцяк тонкі. Тулава падоўжанае з добра развітымі кумпякамі. Вушы вялікія, навісаюць на вочы. Масць белая. Маса кныроў 300—330, матак 220—250 кг, 6-месячных падсвінкаў пры інтэнсіўным адкорме 95 кг. Плоднасць 11-12 парасят за апарос.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Пароды свіней
Бірабіджанскі раён

**Бірабіджанскі раён** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка (раён) і муніцыпальнае ўтварэнне (муніцыпальны раён) у цэнтральнай частцы Яўрэйскай аўтаномнай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр — горад Бірабіджан, які не ўваходзіць у склад раёна (самастойнае муніцыпальнае ўтварэнне «горад Бірабіджан» са статусам гарадской акругі).

## Геаграфія 
Раён мяжуе са Смідовіцкім, Ленінскім, Аблучанскім раёнамі ЯАВ, а таксама з Хабараўскім краем і Кітаем. Плошча тэрыторыі — 4500 км².

Раён акружаны перадгор’ямі Малога Хінгана, вяршынямі Пактой, Шчука, Вялікі Ушумун, Чуркінскім хрыбтом. Размешчаны ў басейне ніжняй плыні ракі Біры, па тэрыторыі раёна таксама працякаюць яе прытокі: Малая Біра, Вялікі і Малы Ушумун, Папярэчная, Бірушка і інш.

Радовішчы гаручых карысных выкапняў (Ушумунскае радовішча бурага вугалю і дванаццаць радовішчаў торфу) і будаўнічых матэрыялаў.

Катэгорыя:Раёны Яўрэйскай аўтаномнай вобласці
Латвійская сацыял-дэмакратычная рабочая партыя

**Латвійская сацыял-дэмакратычная рабочая партыя (ЛСДРП)** — назва двух палітычных партый у Латвіі:

* Латвійская сацыял-дэмакратычная рабочая партыя — гістарычная палітычная партыя, якая дзейнічала на тэрыторыі Латвіі ў 1904-1940 гадах;
* Латвійская сацыял-дэмакратычная рабочая партыя — сучасная палітычная партыя, якая дзейнічае ў Латвіі з 1989 года.
Смідовіцкі раён

**Смідовіцкі раён** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка (раён) і муніцыпальнае ўтварэнне (муніцыпальны раён) у Яўрэйскай аўтаномнай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр — пасёлак гарадскога тыпу Смідовіч.

## Геаграфія 
Раён займае ўсходні ўчастак тэрыторыі Яўрэйскай аўтаномнай вобласці, прымыкае да ракі Амур. На паўночным усходзе раён мяжуе з Хабараўскім краем, на паўднёвым усходзе — з Кітайскай Народнай Рэспублікай, на захадзе — з Бірабіджанскім муніцыпальным раёнам ЯАВ.

Плошча тэрыторыі — 5,9 тыс. км².

Катэгорыя:Раёны Яўрэйскай аўтаномнай вобласці
Акцябрскі раён (Яўрэйская аўтаномная вобласць)

**Акцябрскі раён** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка (раён) і муніцыпальнае ўтварэнне (муніцыпальны раён) у Яўрэйскай аўтаномнай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр — сяло Амурзет. Раён размешчаны на левым беразе Амура ў паўднёвай частцы вобласці. На поўдні і захадзе па Амуру мяжуе з КНР, на поўначы — з Аблучанскім, на ўсходзе — з Ленінскім раёнамі ЯАВ. Плошча тэрыторыі — 6,4 тыс. км².

## Гісторыя 
20 ліпеня 1934 года УЦВК пастанавіў «утварыць у складзе аўтаномнай Яўрэйскай нацыянальнай вобласці Сталінскі раён з цэнтрам у паселішчы Сталінск (Сталінфельд)». У 1961 годзе Сталінскі раён перайменаваны ў Амурскі раён. 18 лютага 1963 года Амурскі раён перайменаваны ў Акцябрскі раён.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Раёны Яўрэйскай аўтаномнай вобласці
Таццяна Алегаўна Бембель

**Таццяна Бембель** (, ) — беларуская мастацтвазнаўца, арт-крытык, гісторык мастацтва, галерыст, выкладчыца, аўтарка тэлеперадач і культурных праектаў.

Куратарка галерэі TUT.BY. Дачка філосафа і публіцыста Алега Бембеля, унучка скульптара і народнага мастака БССР Андрэя Бембеля. З’яўляецца членам Беларускага саюза мастакоў, Беларускага саюза дызайнераў, Беларускага саюза кінематаграфістаў. Старшыня Беларускага камітэта Міжнароднага савета музеяў «ICOM».

## Біяграфія 
Нарадзілася ў 1964 у Мінску.

У 1988 годзе скончыла дзённае аддзяленне факультэта тэорыі і гісторыі мастацтваў Інстытута Імя Рэпіна ў Ленінградзе.

З 1999 па 2004 год была куратаркай галерэі Еўрапейскага гуманітарнага універсітэта.

З 2009 года пачала працаваць у галіне дакументальнага кіно, пісаць сцэнары, на аснове якіх створаны шэраг дакументальных фільмаў пра мастакоў, архітэктараў, аб праблемах культуры і мастацтва. У 2011‐2012 гадах працавала на беларускім тэлебачанні, вяла на тэлеканале «Лад» тэлепраграму «Страсці па культуры».

З 2004 па 2013 год была дырэктаркай муніцыпальнай (дзяржаўнай) Гарадской мастацкай галерэі твораў Леаніда Шчамялёва у Мінску.

## Фільмаграфія 
* «Андрэй Бембель. Смерць. Перамога. Слава» Беларускае тэлебачанне, 2009 год.
* «Застылая музыка Лангбарда» (архітэктар, уладальнік «Гран-пры» Сусветнай Парыжскай выставы 1937 года). Студыя дакументальнага кіно, Беларускае тэлебачанне, 2010 год (у суаўтарстве з Верай Савінай).
* «Summa», 2018. У суаўтарстве з Андрэем Куцілай.

## Бібліяграфія 
* Прадмова да кнігі 

## Спасылкі 
* Таццяна Бембель. Партал Femina.by
* Галерэя Шчамялёва мае намер падтрымліваць не вельмі вядомыя з'явы ў мастацтве
* https://icom-belarus.org/be/board 

Катэгорыя:Выкладчыкі ВНУ Мінска
Катэгорыя:Мастацтвазнаўцы Беларусі
Катэгорыя:Выпускнікі Інстытута імя Рэпіна
Катэгорыя:Жанчыны Беларусі
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Мінску
Катэгорыя:Вікіпедыя:Біяграфіі сучаснікаў
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1964 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся 8 кастрычніка
Сацыялістычная партыя (французская супольнасць Бельгіі)

**Сацыялістычная партыя (французская супольнасць Бельгіі)** () — бельгійская франкамоўная сацыял-дэмакратычная партыя.

Партыя ўтварылася ў 1978 годзе ў выніку расколу Бельгійскай сацыялістычнай партыі на валонскую і фламандскую часткі.

Пасля выбараў 2010 года партыя з’яўляецца другой па велічыні партыяй у бельгійскай Палаце прадстаўнікоў і найбуйнейшай франкамоўнай партыяй. Партыя ўваходзіць ва ўрадавую кааліцыю.

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт
* Афіцыйны сайт нямецкамоўнай секцыі 

Катэгорыя:Палітычныя партыі Бельгіі
Катэгорыя:Партыі-члены ПЕС
Дробыш

**Дробыш** — беларускае прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Станіслаў Іосіфавіч Дробыш (1939—2013) — беларускі харавы дырыжор, педагог. Прафесар (1994).
* Максім Андрэевіч Дробыш (нар. 2001) — беларускі футбаліст.