open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Джон Клодыус Лаўдан

**Джон Кло́дыус Ла́ўдан** (,  — ) — шатландскі батанік і ландшафтны архітэктар (спецыяліст па садова-паркавай архітэктуры).

## Біяграфія 
Джон Клодыус Лаўдан нарадзіўся 8 красавіка 1783 года.

Зрабіў значны ўнёсак у батаніку, апісаўшы мноства відаў раслін.

Памёр 14 снежня 1843 года.

## Асабістае жыццё 
Быў жанаты з пісьменніцай  (народжанай Джэйн Уэб), аўтара рамана «Мумія! або гісторыя дваццаць другога стагоддзя» (1827), цікавага твора, дзе апроч маляўнічага апісання тэхнічных прылад свету ў 2126 годзе з дапамогай дасягненняў тэхнікі ажыўляюць егіпецкую мумію, што ставіць гэты твор адным з першых мастацкіх твораў, якія закранаюць тэму «праклён муміі».

## Публікацыі 
* *The Encyclopedias of Plants*. 1828.
* *Hortus Britannicus*. 1830.
* *The Encyclopedia of Cottage, Farm, Villa Architecture*. 1834.
* *Arboretum et Fruticetum Britannicum*. 1838.
* *Suburban Gardener*. 1838.
* *The Encyclopedias of Trees and Shrubs*. 1842.
* *On the Laying Out, Planting and managing of Cemeteries*. 1843.

## Спасылкі 
* DNB, Katalog der Deutschen Nationalbibliothek: John Claudius Loudon 

Катэгорыя:Батанікі Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Батанікі Шатландыі
Катэгорыя:Ландшафтныя архітэктары
Дашаб

**Дашаб** — вывараны, канцэнтраваны садавінавы сок. Вырабляецца з вінаграднага, абрыкосавага ці тутавага соку без дадавання цукру. Мае кансістэнцыю густога соусу. Выкарыстоўваецца як заправа да салатаў і мясных страў, у якасці паўфабрыкату пры вырабе дэсертаў, халвы, шароца, чурчхелы, суджука. Выкарыстоўваецца таксама ў лячэбных мэтах. Распаўсюджаны на Каўказе і Бліжнім Усходзе.

Катэгорыя:Каўказская кухня
Катэгорыя:Прыправы
Катэгорыя:Усходнія прысмакі
Тэйлер

**Тэйлер** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Макс Тэйлер — амерыканскі вірусолаг
* Рычард Тэйлер — амерыканскі эканаміст
Рычард Тэйлер

**Рычард Тэйлер** (; ) — амерыканскі эканаміст. Лаўрэат Нобелеўскай прэміі па эканоміцы за 2017 год.

## Біяграфія 
Бакалаўр (1967) Заходняга рэзервовага ўніверсітэта Кейза (Кліўленд), магістр (1970) і доктар філасофіі (1974) Рочэстэрскага ўніверсітэта. Выкладаў у Рочэстэры, Корнелскім і Чыкагскім універсітэтах. Лаўрэат прэміі Самуэльсана (2005).

Вядомы як тэарэтык у галіне фінансавых і эканамічных паводзінаў дзякуючы сумеснай працы з Нобелеўскім лаўрэатам эканамістам-псіхолагам Даніэлем Канеманам; аўтар так званай «тэорыі падштурхоўвання» (Nudge theory, «кіраванага выбару»).

Быў адным з дарадцаў прэзідэнта ЗША Барака Абамы.

Катэгорыя:Эканамісты ЗША
Дзяржаўнае палітычнае ўпраўленне пры ЦВК Беларусі

**Дзяржа́ўнае паліты́чнае ўпраўле́нне пры ЦВК Белару́скай ССР** быў утвораны ў сакавіку 1922 года. Яго пераемнікам стаў Народны камісарыят унутраных спраў БССР.

## Старшыні 
* Ян Ольскі (1922 — 1923)
* Станіслаў Пінталь (1923 — 1924)
* Піліп Мядзведзь (1924 — 1925)
* Раман Піляр (1925 — 1929)
* Рыгор Рапапорт (1929 — 1931)
* Станіслаў Рэдэнс (1931)
* Герман Матсон (1931 — 1932)
* Леанід Закоўскі (1932 — 1934)

## Спасылкі 
* Фонды Нацыянальнага архіва Беларусі

Катэгорыя:Скасаваныя органы выканаўчай улады Беларусі
Катэгорыя:Народныя камісарыяты БССР
Катэгорыя:З’явіліся ў 1922 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 1934 годзе
Шпала

**Шпа́ла** ( — «падпорка») — апора для рэек у выглядзе бруса. У чыгуначным шляху шпалы звычайна ўкладваюцца на баластны слой верхняга складу шляху і забяспечваюць нязменнасць узаемнага размяшчэння рэйкавых ніцяў, успрымаюць ціск непасрэдна ад рэек альбо ад прамежкавых змацаванняў і перадаюць яго падшпальную аснову (звычайна — баласны слой, у метрапалітэне — бетонную аснову).

## Драўляныя шпалы 
Драўляным шпалам уласцівыя многія асаблівасці: пругкасць, лёгкасць апрацоўкі, высокія дыэлектрычныя ўласцівасці, добрае счапленне з друзавым баластам, малая адчувальнасць да ваганняў тэмпературы. Найважнейшай уласцівасцю з’яўляецца магчымасць пашырэння рэйкавай каляі ў крывых радыусам меней за 350 м.

Тэрмін службы драўляных шпалаў (у залежнасці ад тыпу драўніны, знешніх умоў і інтэнсіўнасці эксплуатацыі) складае ад 7 да 40 гадоў. Асноўная праблема драўляных шпалаў — тэндэнцыя да згнівання ў месцах мацавання да іх рэек, і праблема з далейшай іх утылізацыяй.

Драўляныя шпалы для чыгунак шырокай каляі вырабляюцца па ДАСТ 78-2004.
* Шпала 1 тыпа, прапітаная — выкарыстоўваецца для галоўных шляхоў
* Шпала 2 тыпа, прапітаная — выкарыстоўваецца для пад’язных і станцыйных шляхоў

Шпалы падзяляюцца на тры віды:
# абразныя (абцясаныя са ўсіх 4 бакоў)
# паўабразныя (абцясаныя толькі з 3 бакоў)
# неабразныя (абцясаныя толькі зверху і знізу)

## Жалезабетонныя шпалы 
Жалезабетонныя шпалы ўяўляюць з сябе жалезабетонныя балкі пераменнага зрэзу. На такіх балках маюцца пляцоўкі для ўсталёўкі рэек, а таксама адтуліны пад балты рэйкашпальнага злучэння (пры забіванні ў адтуліны драўляных пробак выкарыстоўваюцца таксама кастыльныя і шурупныя змацаванні). Жалезабетонныя шпалы вырабляюцца з папярэднім нацягваннем арматуры. Тэхналогія вырабу жалезабетонных шпалаў наступная: у спецыяльную форму змяшчаюцца струны арматуры, якім перадвюцца расцягваючыя намаганні. Затым пад дзеяннем вібратара форма запаўняецца бетонам. Калі бетон зацвярдзявае, напружанні са струн здымаюцца і форма разбіраецца. Такі спосаб вырабу шпалаў прыдае ім пругкасць і захоўвае шпалу ад раскола пад рухомым складам.

Перавагі жалезабетонных шпалаў: практычна неабмежаваны тэрмін службы з прычыны высокай механічнай трываласці і нясхільнасці да згнівання, што абумоўлівае магчымасць паўторнага выкарыстання шпалаў, а таксама выкарыстання на грузанапружаных участках шляху. Недахопы: недастатковая жорсткасць, большы кошт і вага, магчымасць стомнага разбурэння бетона.

## Гл. таксама 
* Чыгуначны транспарт
* Рэйка

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Пуцявая гаспадарка
Т-44

'''Т-44 (Аб'ект 136)''' — савецкі сярэдні танк. Быў створаны ў 1943—1944 гадах канструктарскім бюро Уралвагонзавода пад кіраўніцтвам А. А. Марозава і прызначаўся для замены Т-34 у ролі асноўнага сярэдняга танка РСЧА. Нягледзячы на значнае знешняе падабенства з Т-34-85, канструктыўна Т-44 меў з ім мала агульнага і з'яўляўся прадстаўніком якасна новага пакалення танкаў, да якога адносіўся і пасляваенны Т-54.

Серыйная вытворчасць Т-44 пачалася ў 1944 годзе, аднак у ходзе Вялікай Айчыннай вайны яна вялася ў абмежаваных маштабах з мэтай не дапусціць скарачэння выпуску Т-34-85 у перыяд ажыццяўлення маштабных наступальных аперацый; у баявых дзеяннях Вялікай Айчыннай вайны танк удзелу не прымаў. 

Пасля вайны вытворчасць Т-44 працягвалася да 1947 года, яго выпуск абмежаваўся параўнальна малай па мерках серыйных танкаў таго часу колькасцю (усяго было выпушчана 1823 танка гэтага тыпу) і ў ролі асноўнага сярэдняга танка ён так і не змяніў Т-34-85, які быў заменены ўжо Т-54. Тым не менш, Т-44, неаднаразова мадэрнізаваліся і заставаліся на ўзбраенні Савецкай арміі аж да 1970-х гадоў.

## Літаратура 
* *Мухин Ю. И.* Танк-революция Т-44 // Танкомастер. — М.: Техника — молодёжи, 2004. — № 1. — С. 2—29. ISSN 1728-9211
* *С. Устьянцев, Д. Колмаков* Т-34. — Нижний Тагил: Уралвагонзавод / Медиа-Принт, 2005. — 231 с. — (Боевые машины Уралвагонзавода № 2). — 4500 экз. — ISBN 5-98485-008-7.
* *Уланов Р.* Я испытывал Т-44.
* *Свирин М.* Стальной кулак Сталина. История советского танка 1943—1955. — М.: Эксмо, Яуза, 2006. — С. 187-188. — ISBN 5-699-14628-8.
* *Карпенко А. В.* Средние танки // Обозрение отечественной бронетанковой техники (1905-1995). — СПб.: Невский бастион, 1996. — С. 261. — 480 с. — 10 000 экз.
* *Катунский А. М.* Руководство по эксплоатации танка Т-44 / Бумштейн С. И.. — М.: Военное издательство Народного комиссариата обороны СССР, 1946. — 132 с.
* *Широкорад А. Б.* Энциклопедия отечественной артиллерии / Под общ. ред. А. Е. Тараса. — Мн.: Харвест, 2000. — 1156 с. — (Библиотека военной истории). — ISBN 985-433-703-0.

## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Зброя паводле алфавіта
Катэгорыя:Сярэднія танкі
Катэгорыя:Танкі паводле алфавіта
Рычард Барбер

**Рычард Барбер** — брытанскі гісторык і , які спецыялізуецца на гісторыі палітыкі і літаратуры сярэднявечнай Еўропы.

Лаўрэат  за манаграфію «The Knight and Chivalry».

## Выпушчаныя кнігі (абраныя) 
* The Knight and Chivalry
* *The Arthurian Legends*
* ''King Arthur: Hero and Legend

Катэгорыя:Гісторыкі Вялікабрытаніі
Капцэвіцкае падняцце

**Капцэвіцкае падняцце** (ад назвы вёскі Капцэвічы ў Петрыкаўскім раёне) — тэктанічная структура ў Петрыкаўскім раёне Гомельскай вобласці Беларуси, у межах Петрыкаўскага пахаванага выступу Прыпяцкага прагіну. Выяўлена ў 1959 г. электраразведкай па паверхні верхнефаменскай саляноснай тоўшчы, у 1972 г. па падсалявых дэвонскіх адкладах. Выдзяляецца па паверхні фундамента, падсалявых і верхнесаляносных дэвонскіх адкладах.

Па падсалявых адкладах Капцэвіцкае падняцце — монаклінальны блок, які ўздымаецца на поўнач пад вуглом 7—8º і абмежаваны з усіх бакоў разрыўнымі парушэннямі. Памеры 16×7 км. Па паверхні солі Капцэвіцкае падняцце невялікая антыкліналь паўночна-ўcходняга распасцірання памерамі 3,5×2 км, амплітудай менш за 50 м. Скляпенне яе ссунута адносна галаўной часткі падсалявога блока на 8 км на захад і адпавядае Заходне-Капцэвіцкаму падсалявому падняццю. Утварылася ў лебядзянскі час позняга дэвону і ў каменнавугальны час у выніку блокавых пасоўванняў па разрыўных парушэннях.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Прыпяцкі прагін
Катэгорыя:Геалогія Петрыкаўскага раёна
Ла-Ферасі

**Ла-Ферасі** () — палеалітычны навес пад скаламі, размешчаны за 40 км на паўднёвы захад ад французскага населенага пункта Манціньяк у дэпартаменце Дардонь. Раскопкі праводзіліся ў 1902—1922 гадах. Змяшчае 11 культурных пластоў, з іх ніжнія ставяцца да мусцьерскай эпохі, верхнія — да пачатку позняга палеаліту. У мусцьерскім пласце знойдзена 6 пахаванняў неандэртальцаў: мужчыны, жанчыны і 4 дзяцей. Пліта вапняка, якая знаходзілася над пахаваннем аднаго з дзяцей, з некалькімі выдзеўбанымі ў ёй паглыбленнямі лічыцца адной з першых праяў выяўленчага мастацтва, якое нараджалася ў мусцьерскую эпоху. У познепалеалітычных пластах знойдзены кавалкі вапняка з выгравіраванымі выявамі казярога, дзікага каня, драпежніка. На некаторых камянях чорнай фарбай нанесеныя контуры жывёл (казярога, аленя, бізона).

## Спасылкі 
* ЛА-ФЕРРАСИ // Савецкая гістарычная энцыклапедыя. — М.: Савецкая энцыклапедыя. Пад рэд. М. Жукава. 1973-1982.

Катэгорыя:Палеаліт Еўропы
Катэгорыя:Петрогліфы Еўропы
Шчытоўка вярбовая

**Шчытоўка вярбовая** (*Chionaspis salicis*) - від насякомых, які ўпершыню апісаў Карл Ліней у 1758 годзе. Уваходзіць у род *Chionaspis* сямейства Шчытоўкі

.

Катэгорыя:Шчытоўкі
Цэзальпініевыя

**Цэзальпініевыя **(Caesalpinioideae)* — падсямейства бабовых раслін, назва паходзіць ад назвы расліны Цэзальпінія.

## Батанічнае апісанне 
Цэзальпініевыя — пераважна дрэвы, распаўсюджаныя ў вільготных тропіках. Іх кветкі зігаморфныя, але вельмі розныя. Каранёвыя вузельчыкі сустракаюцца вельмі рэдка ў гэтым падсямействе, і нават калі сустракаюцца, маюць прымітыўную структуру.

## Таксанамія 
Таксанамічны статус гэтай групы не да канца выразны. У некаторых больш старых класіфікацыях, напрыклад сістэме Кронквіста, група класіфікавалася ў разрадзе сямейства, *Caesalpiniaceae''. Хоць група ўсё яшчэ прызнаецца, існуе сумнеў адносна размяшчэння многіх родаў (у гэтым падсямействе або ў іншых). Нядаўнія сістэматычныя даследаванні, выкарыстоўваючы малекулярныя дадзеныя пацвердзілі парафілетычнасць групы паводле подсемействаў Матыльковыя (Faboideae або Papilionoideae) і Mimosoideae і цяпер разглядаецца раскол групы.

Роды звычайна групуюцца ў чатыры трыбы, Caesalpinieae, Cassieae, Cercideae і Detarieae. Трыба Cercideae раней часам уключалася ў падсямейства Матыльковыя.

Катэгорыя:Бабовыя
Шчытоўка коскападобная

**Шчытоўка коскападобная**, **Шчытоўка яблыневая коскападобная** (*Lepidosaphes ulmi*) — від паўцвердакрылых насякомых са сямейства шчытовак (*Coccidae*), атрада раўнакрылых хобатных, шкоднік многіх пладовых культур, лясных парод і кустоў. Распаўсюджаны ў раёнах росту яблыні. 

## Апісанне 
Цела даўжынёй 0,8 — 1,5 мм знаходзіць пад шчытком (каля 3 мм), які ў самкі карычнева-буры, часта нагадвае коску, у самца часам светла-карычневы.

## Спосаб жыцця 
Харчуецца ляснымі пародамі і кустамі. Сустракаецца на яблынях. Адкладае яйкі ў кару ў жніўні. Лічынкі, якія жывуць пад карой, харчуюцца сокамі дрэва.

Яйкі (па 20 — 90 шт.) адкладваюць у жніўні пераважна на маладой кары дрэў. Пасля іх зімоўкі (пад шчытком самкі) адраджаюцца лічынкі («бадзяжкі») якія распаўзаюцца па галінах, прысмоктваюцца да іх, харчуюцца сокамі расліны і пашкоджваюць пры гэтым камбій і клеткі камбіяльнай зоны. Меры барацьбы прафілактычныя і хімічныя.

Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1758 годзе
Катэгорыя:Насякомыя-шкоднікі
Катэгорыя:Шчытоўкі
Заходне-Капцэвіцкая брахіантыкліналь

**Заходне-Капцэвіцкая брахіантыкліналь** (ад назвы вёскі Капцэвічы ў Петрыкаўскім раёне) — тэктанічная структура ў Петрыкаўскім раёне Гомельскай вобласці, на захадзе Петрыкаўскага пахаванага выступу Прыпяцкага прагіну. Выяўлена ў 1973 г. сейсмаразведкай па падсалявых і міжсалявых дэвонскіх адкладах. Выдзяляецца па паверхні фундамента, падсалявых, міжсалявых і верхнесаляносных дэвонскіх адкладах.

Па паверхні фундамента і падсалявых адкладах Заходне-Капцэвіцкая брахіантыкліналь субшыротнага распасцірання ў межах блока, абмежаванага з усіх бакоў разрыўнымі парушэннямі. Заходняя перыкліналь яе зрэзана Паўднёва-Жыткавіцкім разломам. Памеры 6×2 км. Амплітуда 100 м. Структурны план міжсалявых адкладаў у агульных рысах супадае з структурным планам падсалявых, скляпенне падняцця ссунута на 2 км на ўсход. Памеры Заходне-Капцэвіцкай брахіантыкліналі 8×3 км. Амплітуда 100 м. Фарміравалася ў лебядзянскі час позняга дэвону і ў каменнавугальны час.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Прыпяцкі прагін
Катэгорыя:Геалогія Петрыкаўскага раёна
Вялікі Іргіз

**Вялі́кі Іргі́з** () — рака ў Саратаўскай і Самарскай абласцях Расіі, левы прыток ракі Волга.

Даўжыня ракі 675 км. Плошча вадазбору 24 000 км². Выток ракі знаходзіцца ў адгор’ях узвышша Агульны Сырт. Рака працякае ў шырокай даліне і ўпадае ў Валгаградскае вадасховішча. Сярэдні расход вады каля 23 м³/с (21,8 м³/с каля горада Пугачоў). Аб’ём сцёку 0,688 км³/год. Вада ракі выкарыстоўваецца на арашэнне.

Сярод прытокаў — Маянга, Малы Кушум, Камялік, Сакма, Сухая Аўсянка, Аўсянка, Мокрая Аўсянка, Каралык, Вялікая Глушыца і інш.

На рацэ горад Пугачоў.

## Літаратура 
*  — С. 384.
* 

## Спасылкі 
* 
* *Алексеевский Н. И., Ретеюм К. Ф.* Большой Иргиз // Научно-поаулярная энциклопедия «Вода России»

Катэгорыя:Прытокі Волгі
Катэгорыя:Рэкі Самарскай вобласці
Катэгорыя:Рэкі Саратаўскай вобласці
Учур

**Учу́р** (, ) — рака ў Азіяцкай частцы Расіі, у Хабараўскам краі і Якуціі, правы прыток ракі Алдан (басейн Лены).

Даўжыня ракі 812 км. Плошча вадазбору 113 00 км². Бярэ пачатак у адгор’ях Станавога хрыбта на вышыні 1250.

Сярод прытокаў: Улая, Эльдаму-Макіт, Быстрая, Курайканда, Дыгаткан, Кураханданджа, Ныгваган, Тарыннаах, Ляльмі, Амнундалі, Учур-Элгэтэ, Гарында, Юёсээ-Таллыйа, Улкан, Талах, Угаян, Уян, Сэбээгдэ, Юна, Сэліндэ, Чайдаах, Гівун, Гекан, Хайкан, Тыркан, Тыаллаах, Тарынгнаах, Чайдаах, Элгэкээн, Кыахаан і інш.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Река Учур // Государственный водный реестр РФ
* *Иванов В. В., Алексеевский Н. И.* Учур // Научно-популярная энциклопедия «Вода России»

Катэгорыя:Рэкі Хабараўскага края
Катэгорыя:Рэкі Якуціі
Катэгорыя:Басейн Лены
Эскабар

**Эскаба́р** () — іспанскае і партугальскае прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Алехандра Эскабар (нар. 1980) — эквадорская цяжкаатлетка
* Андрэс Эскабар (нар. 1991) — калумбійскі футбаліст
* Пабла Эскабар (1949—1993) — калумбійскі наркабарон
* Раланда Эскабар (нар. 1981) — панамскі футбаліст
Іркуцкая губерня

**Іркуцкая губерня** — губерня ў складзе Расійскай імперыі, Расійскай рэспублікі, Расійскай Савецкай рэспублікі і РСФСР у 1764—1926 гадах. На 1900 год складалася з пяці акругаў і аднаго павета. Губернскі горад — Іркуцк.

## Гісторыя 
У 1708 годзе быў ліквідаваны Сібірскі прыказ і ўтворана Сібірская губерня. У 1764 годзе з Сібірскай губерні выдзелена Іркуцкая губерня. У 1805 годзе з Іркуцкай губерні выдзелена і ўтворана самастойная Якуцкая вобласць. З 1822 па 1884 год губерня ўваходзіла ва Усходне-Сібірскае генерал-губернатарства. У 1851 годзе з Іркуцкай губерні вылучана і ўтворана самастойная Забайкальская вобласць. У 1884 годзе губерня ўвайшла ў склад новаўтворанага Іркуцкага генерал-губернатарства.

У сакавіка 1917 года Іркуцкае генерал-губернатарства, у якое ўваходзілі Іркуцкая і Енісейская губерні, Забайкальская і Якуцкая вобласці, спыніла сваё існаванне. 15 жніўня 1924 года тэрыторыя Іркуцкай губерні была падзелена на 3 акругі — Іркуцкую, Тулунскую, Кірэнскую і 2 прамысловыя раёны — Чарамхоўскі і Бадайбінскі.

25 мая 1925 года Пастановай УЦВК быў утвораны Сібірскі край, Іркуцкая губерня ўвайшла ў яго склад. 28 чэрвеня 1926 года Пастановай УЦВК Іркуцкая губерня скасаваная, на яе тэрыторыі створаны 3 акругі Сібірскага края — Іркуцкая, Тулунская і Кірэнская.

## Гл. таксама 
* Іркуцкая вобласць

## Спасылкі
Карлес Пучдэмон

**Карлес Пучдэмон-і-Касамажа** (; нар. , Амер) — каталонскі палітык. Прэзідэнт Жэнералітэту Каталоніі з 10 студзеня 2016 года да 28 кастрычніка 2017 года, калі пасада часова скасавана іспанскім урадам. Былы мэр Жыроны і прэзідэнт асацыяцыі муніцыпалітэтаў за незалежнасць Каталоніі.

Па прафесіі журналіст. Атрымаў адукацыю ва Універсітэце Жыроны.

## Асабістае жыццё 
З 2000 года Карлес Пучдэмон жанаты з румынскай журналісткай Марчэлай Тапор, шлюб заключаны ў Румыніі па праваслаўным абрадзе. У іх сям’і дзве дачкі — Магалі і Марыя. У 2017 годзе абедзве дзяўчынкі актыўна ўдзельнічалі ў кампаніі падтрымкі рэферэндума пра незалежнасць, што выклікала неадназначную рэакцыю ў іспанскай прэсе.

Ведае англійскую, французскую, румынскую, іспанскую і каталанскую мовы. Захапляецца новымі тэхналогіямі і сацыяльнымі сеткамі. У Twitter напісаў больш за 14 900 паведамленняў і мае больш за 415 тысяч падпісчыкаў.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Постаці каталонскай палітыкі
Катэгорыя:Прэзідэнты Жэнералітата Каталоніі
Катэгорыя:Дэпутаты Парламента Каталоніі
Чульман

**Чульман** — пасёлак гарадскога тыпу ў Нерунгрынскім раёне Якуціі. Размешчаны на рацэ Чульман, левы прыток ракі Тымптон. Праз пасёлак праходзяць Амура-Якуцкая чыгунка і федэральная аўтадарога «Лена». Аэрапорт. Радовішча вугалю, мінеральныя воды, велізарныя запасы пітной артэзіянскай вады, геатэрмальныя крыніцы. ЦЭЦ.

## Насельніцтва 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Якуціі
Югаронак

**Югаронак** — пасёлак гарадскога тыпу ва Усць-Майскім улусе Якуціі, на рацэ Юдама. Насельніцтва — 272 чалавекі (перапіс 2010 года). Узнік у 1940 годзе як транспартна-перавалачны пункт грузапатоку па рацэ Юдама.

Статус пасёлка гарадскога тыпу — з 1978 года.
## Насельніцтва 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Якуціі
Пеледуй

**Пеледуй** — пасёлак гарадскога тыпу ў Ленскім раёне Рэспублікі Якуція Расіі. Насельніцтва — 4708 чал. (2017). Паблізу пасёлка працякае рака Пеледуй. Пасёлак з’яўляецца буйной базай рачнога флоту Расіі. Тут размешчаны філіял ААТ «Ленскае аб’яднанае рачное параходства», Пеледуйская база тэхнічнай эксплуатацыі флоту і ТАА «Пеледуйскі суднарамонтна-суднабудаўнічы завод», а таксама база хуткаснага рачнога пасажырскага флоту ТАА «Ленатурфлот».
## Насельніцтва 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Якуціі
110-ы асобны полк матэрыяльнага забеспячэння

**110-ы асо́бны полк матэрыя́льнага забеспячэ́ння** — падраздзяленне ўзброеных сіл Беларусі. Месца дыслакацыі — Барысаў.

## Гісторыя 
110-ы асобны полк матэрыяльнага забеспячэння (апмз) быў створаны 1 снежня 1993 года на падставе дырэктывы міністра абароны Рэспублікі Беларусь. За час існавання яго арганізацыйна-штатная структура і найменне неаднаразова змяняліся

Асноўнай задачай палка з'яўляецца тылавое забеспячэнне злучэнняў i воiнскiх часцей, якія знаходзяцца ў падпарадкаванні Паўночна-Заходняга аператыўнага камандавання, а таксама воiнскiх часцей, якія дыслакуюцца ў Барысаўскім гарнізоне.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Воінскія часці і фарміраванні Беларусі
Катэгорыя:З’явіліся ў 1993 годзе
Катэгорыя:Барысаў
Мінскі дзяржаўны тэхналагічны каледж

**Мінскі дзяржаўны тэхналагічны каледж** (**МДТК**) — сярэдняя спецыяльная навучальная ўстанова ў Мінску. Размешчаны па адрасе вул. Чырвоная, 19б. З 2014 года філіял БНТУ.

У каледжы навучаецца больш за 1000 навучэнцаў на дзённай і завочнай формах атрымання адукацыі. За перыяд існавання каледжа падрыхтавана больш 26 тысяч спецыялістаў для прадпрыемстваў лёгкай прамысловасці і бытавога абслугоўвання насельніцтва Рэспублікі Беларусь і замежжа. Адукацыйны працэс забяспечваюць 77 выкладчыкаў і майстроў вытворчага навучання. 

## Структура 
Падрыхтоўка вядзецца на аснове агульнай базавай і агульнай сярэдняй адукацыі, за кошт сродкаў бюджэту і на платнай аснове. У структуры каледжа маюцца 3 аддзяленні:
* Механіка-тэхналагічнае аддзяленне:
** Машыны і апараты лёгкай, тэкстыльнай прамысловасці і бытавога абслугоўвання;
** Канструяванне і тэхналогія швейных вырабаў (па кірунках):
** Мадэляванне і канструяванне адзення;
** Тэхналогія швейных вырабаў.
* Аддзяленне бытавога абслугоўвання насельніцтва:
** Бухгалтарскі ўлік, аналіз і кантроль;
** Фатаграфія;
** Цырульнае мастацтва і дэкаратыўная касметыка.
* Завочнае аддзяленне:
** Бухгалтарскі ўлік, аналіз і кантроль;
** Тэхналогія швейнай вытворчасці;
** Мадэляванне і канструяванне швейных вырабаў.
## Вядомыя выпускнікі 
* Аксана Глебаўна Васільева (нар. 1975) — беларускі гісторык моды, даследчык традыцынага беларускага касцюма.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Каледжы Мінска
Катэгорыя:Чырвоная вуліца (Мінск)
Катэгорыя:Беларускі нацыянальны тэхнічны ўніверсітэт
Катэгорыя:З’явіліся ў 1953 годзе
Катэгорыя:1953 год у Мінску
Лебядзіны (Якуція)

**Лебядзіны** — пасёлак гарадскога тыпу ў Алданскім раёне Рэспублікі (Саха) Якуція Расіі. Насельніцтва — 977 чал. (2017).

Адлегласць да цэнтра ўлуса Алдана — 24 км. Узнік у 1927 годзе ў сувязі з адкрыццём і распрацоўкай радовішчаў золата.

Статус пасёлка гарадскога тыпу — з 1969 года.
## Насельніцтва 
## Вядомыя асобы 
* Уладзімір Аляксандравіч Тычына (нар. 1946) — беларускі архітэктар.

Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Якуціі
Лебядзіны

Назву **Лебядзіны** маюць:

## Населеныя пункты 
* Лебядзіны — пасёлак гарадскога тыпу ў Якуціі, Расія

## Іншае 
* Лебядзіны — прыпыначны пункт Беларускай чыгункі ў Мінску
Ніжняянск

**Ніжняянск** (, ) — пасёлак гарадскога тыпу ва Усць-Янскім улусе Рэспубліка Саха (Якуція) у Расійскай Федэрацыі. Рачны порт. Размешчаны за Паўночным палярным кругам, у дэльце ракі Яна, за 612 км на поўнач ад п. Дэпутацкі.     
Узнік як рачны порт (перавалачная база Дальбуду) ў часы ВАВ, з 1958 года рабочы пасёлак. У часы перабудовы заняпаў.
## Насельніцтва 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Якуціі
Верхневілюйск

**Верхневілюйск** (, ) — сяло ў Расійскай Федэрацыі, адміністрацыйны цэнтр Верхневілюйскага ўлуса (раёна) Рэспублікі Саха (Якуція). Размешчанае на правым беразе ракі Вілюй. Ад Якуцка на адлегласці: наземным шляхам 677 км, паветраным 610 км, водным 847 км. Аэрапорт, рачная прыстань. 

Заснаванае ў 1637 годзе як казацкае зімоўе. Дом культуры, народны тэатр, краязнаўчы музэй імя П. Х. Стараватава.
## Насельніцтва 
Катэгорыя:Населеныя пункты Якуціі
Phylloxeridae

**Phylloxeridae** — сямейства паўцвердакрылых насякомых з надсямейства *Phylloxeroidea*. Вядома 75 відаў.

## Апісанне 
Крылы ў стане спакою складвае пляската. На пярэдняй пары жылкі Cu1 і Cu2 аб’яднаны агульным ствалом, на задняй адсутнічаюць касыя жылкі. На вусіках крылатых асобін па дзве *рынарыі*, у бяскрылых форм і лічынак — па адной.

## Экалогія 
Харчуюцца на дрэвах і вінаграднай лазе.

## Сістэматыка 
Сямейства ўключае 8 родаў:
* Acanthochermes Kollar, 1848
* Aphanostigma Börner, 1909
* Daktulosphaira Shimer, 1866
* Foaiella Börner, 1909
* Moritziella Börner, 1908
* Phylloxera Boyer de Fonscolombe, 1834
* Phylloxerina Börner, 1908
* Viteus Shimer, 1867

Катэгорыя:Сямействы насякомых
Катэгорыя:Клаповыя
Triozidae

**Triozidae** — сямейства тлей. Раней прылічваліся ў сямейства Psyllidae, але апошнія класіфікацыі адасобілі гэту групу ў асобнае сямейства. Змяшчае 27 родаў, і мноства шкодных відаў.

## Роды 
* *Aacanthocnema* Tuthill & Taylor, 1955
* *Acanthocasuarina* Taylor, 2011
* *Afrotrioza* Hollis, 1984
* *Anomocephala* Tuthill, 1942
* *Bactericera*
* *Calinda*
* *Casuarinicola*
* *Cecidotrioza*
* *Ceropsylla*
* *Cerotrioza*
* *Choricymoza*
* *Chouitrioza*
* *Crawforda*
* *Dasymastix*
* *Dolichotrioza*
* *Dyspersa*
* *Egeirotrioza*
* *Epitrioza*
* *Eryngiofaga*
* *Eustenopsylla*
* *Eutrioza*
* *Hemischizocranium*
* *Hemitrioza*
* *Hevaheva*
* *Homotrioza*
* *Izpania*
* *Kuwayama*
* *Leptotrioza*
* *Leptynoptera*
* *Leuronota*
* ?*Megatrioza*
* *Metatrioza*
* *Neolithus*
* *Neorhinopsylla*
* *Neotrioza*
* *Neotriozella*
* *Ozotrioza*
* *Parastenopsylla*
* *Pauropsylla*
* *Paurotriozana*
* *Petalolyma*
* *Phylloplecta*
* *Pseudotrioza*
* *Rhegmoza*
* *Schedoneolithus*
* *Schedotrioza*
* *Stenopsylla*
* *Swezeyana*
* *Trichochermes*
* *Trioza*
* *Triozoida*

Катэгорыя:Клаповыя
Катэгорыя:Сямействы насякомых
Шыбенік

**Шыбенік** — горад у Харватыі. Знаходзіцца ў цэнтральнай частцы ўзбярэжжа Адрыятыкі, у месцы ўпадзення ракі Крка ў Адрыятычнае мора. Сталіца жупаніі Шыбенік-Кнін. Насельніцтва — 37 060 чалавек (2001). Цэнтральны сабор Шыбеніка — кафедральны сабор св. Якава ўнесены ў спіс аб’ектаў сусветнай спадчыны ЮНЕСКА.

## Гарады-пабрацімы 
Катэгорыя:Гарады Харватыі
Хануу

**Хануу** (, ) — сяло ў Расійскай Федэрацыі, адміністрацыйны цэнтр Момскага ўлуса (раёна) Рэспублікі Саха (Якуція). Аэрапорт, рачная прыстань. Насельніцтва 2494 чал. (2002). Размешчанае на правым беразе ракі Мома, правага прытока ракі Індыгірка. Ад Якуцка знаходзіцца на адлегласці: наземным шляхам 2000 км, паветраным 1125 км, водным — 3774 км. Дом культуры, народны тэатр.
## Насельніцтва 
Катэгорыя:Населеныя пункты Якуціі
Мядзвяная падзь

у: тля вырабляе «падзь» для мурашак, якія ахоўваюць тлей ад ворагаў]]
**Мядзвяная падзь** або **падзь** — салодкая вадкасць, якая вылучаецца тлёй, чарвяцамі і іншымі насякомымі, якія жывяцца сокам раслін. З’яўляецца на лісці дрэў і кустоў, часам дробнымі кроплямі падае на зямлю.

Яна змяшчае ў сваім складзе вялікую колькасць дэкстрыну, камедзі і некаторых відаў цукру, значна адрозніваецца ад трысняговага цукру (напрыклад, маніт, мелітоза).

## У пчалярстве 
Акрамя нектару пчолы часам збіраюць з раслін падзь. У выніку пераапрацоўкі пчоламі падзі і мядзвянай расы атрымліваецца падзевы мёд. У сярэднім ён змяшчае 37 % фруктозы, 31 % глюкозы, 1-16 % цукрозы, 3 % бялка, 11 % дэкстрынаў.

## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Насякомыя
Катэгорыя:Пчалярства
Катэгорыя:Прадукты жывёльнага паходжання
Бердзігесцях

**Бердзігесцях** (, ) — сяло ў Расійскай Федэрацыі, адміністрацыйны цэнтр Горнага ўлуса (раёна) Рэспублікі Саха (Якуція). Размешчанае на левым беразе ракі Мата (прыток Сіняй, якая ўпадае ў раку Лену). На захад ад Якуцка на адлегласці: наземным шляхам 184 км, паветраным 150 км. Праз сяло праходзіць федэральная аўтамабільная траса «Вілюй». Аэрапорт. Насельніцтва 6 149 чал. (2002).
    
Дом народнай творчасці, Дом культуры, народны і дзіцячы тэатры, краязнаўчы і Вялікай айчынай вайны музеі.
## Насельніцтва 
Катэгорыя:Населеныя пункты Якуціі
Усць-Куйга

**Усць-Куйга** (, ) — пасёлак гарадскога тыпу ў Усць-Янскім улусе, Рэспубліка Саха (Якуція). Размешчаны за 400 км ад мора Лапцевых, 347 км ад ракі Яна. Перавалачная база грузаў для Усць-Янскага і Верхаянскага раёнаў, ёсць аэрапорт, геолага-разведачная экспедыцыя (радовішча Кючус). Былы порт для Дэпутацкага. Быў утвораны ў 1951 годзе асуджанымі і вольнанаёмнымі пасяленцамі. Як населены пункт пасёлак зарэгістраваны ў 1967 годзе.
## Насельніцтва 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Якуціі
Светлы (Якуція)

**Светлы** — пасёлак гарадскога тыпу ў Мірнінскім раёне Якуціі. Размешчаны за 70 км ад Мірнага. Насельніцтва 4200 жыхароў (2016 год). Узнік у 1979 годзе ў сувязі з пачаткам будаўніцтва трэцяй на рацэ Вілюй гідраэлектрастанцыі.

Статус пасёлка гарадскога тыпу — з 1984 года.
## Насельніцтва 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Якуціі
Ніжні Бесцях

**Ніжні Бесцях** (; ) — пасёлак гарадскога тыпу ў Расійскай Федэрацыі, адміністрацыйны цэнтр Мегіна-Кангаласкага ўлуса (раёна) Рэспублікі Саха (Якуція). Размешчаны на правым беразе ракі Лена (амаль на супраць Якуцка) на раўніне Нёрукцяй. З Якуцкам злучаецца: летам паромнай пераправай праз раку Лена, зімой па лёдзе аўтатранспартам, у крыгаход паветраным шляхам і суднамі на паветранай падушцы. Адсюль пачынаюцца 2 дарогі федэральнага значэння М56 «Лена» і «Калымы», а таксама рэспубліканскага значэння «Амга».
   
Узнік у 1920 годзе як транспартна-перавалачны пункт. З 1971 года рабочы пасёлак у Мегіна-Кангаласкім раёне за 34 км ад райцэнтра сяла Мая.
## Насельніцтва 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Якуціі
Васіль Паўлавіч Каражнаў

**Васіль Паўлавіч Каражнаў** ( — ) — доктар ветэрынарных навук, адзін з вядучых ветэрынарна-санітарных экспертаў краіны, прафесар Маскоўскага зааветэрынарнага інстытута і Маскоўскай ветэрынарнай акадэміі, арганізатар першай у краіне кафедры ветэрынарна-санітарнай экспертызы

## Навуковая дзейнасць 
Сумесна з прафесарам В. Ю. Вольферцам правёў параўнальную ацэнку метадаў вызначэння свежасці мяса, якая завяршылася укараненнем у практыку першага савецкага стандартнага комплекснага метаду вызначэння дабраякаснасці мяса.

## Узнагароды 
Узнагароджаны ордэнам Працоўнага Чырвонага Сцяга.

## Спасылкі 
* Фонд № 413, Коряжнов Василий Павлович // Главное архивное управление Московской области

Катэгорыя:Ветэрынары СССР
Катэгорыя:Ветэрынары Расіі
Катэгорыя:Выкладчыкі Маскоўскай акадэміі ветэрынарнай медыцыны і біятэхналогіі
Катэгорыя:Гігіеністы
Джэбарыкі-Хая

**Джэбарыкі-Хая** (, ) — пасёлак гарадcкога тыпу ў Томпанскім улусе Рэспублікі Саха (Якуція), у Расійскай Фэдэрацыі. Рачная прыстань. Размешчаны на левым беразе ракі Алдан, вышэй за 60 км ад Хандыгі. 
    
Заснаваны ў 1941 годзе на месцы радовішчаў каменнага вугалю, з 1974 года рабочы пасёлак.
## Насельніцтва 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Якуціі
Ніжні Куранах

**Ніжні Куранах** — пасёлак гарадскога тыпу ў Алданском раёне Рэспублікі Саха (Якуція) Расіі. Размешчаны на беразе р. Вялікі Куранах. Насельніцтва 5641 жыхароў (2015). Адлегласць да адміністрацыйнага цэнтра 26 км. Горназдабываючы цэнтр. Праз пасёлак праходзіць Амура-Якуцкая аўтамагістраль. Дом Культуры, гімназія, сярэдняя агульнаадукацыйная, карэкцыйная і музычная школы, тры дзіцячыя садкі, спартыўны комплекс, установы аховы здароўя, гандлю і бытавога абслугоўвання. Заснаваны ў 1947 годзе.
## Насельніцтва 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Якуціі
Peloridiidae

**Peloridiidae** — сямейства паўцвердакрылых насякомых, якое вылучаецца ў манатыпны падатрад *Coleorrhyncha*. Прадстаўнікі маюць гандванскае распаўсюджанне: вядомыя з Патагоніі, Аўстраліі і Акіяніі.

## Знешні выгляд і лад жыцця 
*Peloridiidae* — дробныя, рэдка сустракаемыя насякомыя памерам 2-4 мм, якія насяляюць моцна абводнены мох і апалае лісце ў лясах, утвораных прадстаўнікамі роду Nothofagus. Прадстаўнікі (за выключэннем аднаго віду) страцілі здольнасць да палёту. Для Hackeriella veitchi апісана перамяшчэнне шляхам скачкоў і акустычная камунікацыя.

## Таксанамія 
Раней *Peloridiidae* разам з *Auchenorrhyncha* і *Sternorrhyncha* аб’ядноўвалі ў атрад раўнакрылых (*Homoptera*).

У сямействе налічваюць 25 відаў, якія аб’ядноўваюцца ў 13 родаў:
*  — 2 віды, Аўстралія
*  — 1 від, Аўстралія
*  — 1 від, Аўстралія
*  — 1 від, Аўстралія
*  — 3 віды, востраў Лорд-Хау
*  — 1 від, Паўднёвая Амерыка
*  — 5 відаў, Новая Зеландыя
*  — 1 від, Новая Каледонія
*  — 1 від, Паўднёвая Амерыка
*  — 1 від, Паўднёвая Амерыка
*  — 3 віды, Паўднёвая Амерыка
*  — 2 віды, Новая Зеландыя
*  — 3 віды, Новая Зеландыя

## Спасылкі 
* Малюнак *Peloridium hammoniorum*
* Фатаграфія самца *Hackeriella veitchi*
* Высакаскорасная фотаздымка асобіны, якая скача *Hackeriella veitchi*

Катэгорыя:Насякомыя Паўднёвай Амерыкі
Катэгорыя:Клаповыя
Катэгорыя:Сямействы насякомых
Свінушкі

*]]
**Свінушкі** (*Delphacidae*) — сямейства раўнакрылых насякомых.

## Апісанне 
Сярэдняю велічыні і мелкія цыкадавыя насякомыя, кампактныя, з кароткай галавой і непляскатым целам. На вяршыні задняй галёнкі звонку ад лапкі буйная шпора. Большасць відаў связаны з аднадольнымі раслінамі, асабліва злакавымі і асаковымі. Для СССР паказвалася 80 родаў і звыш 250 відаў.

## Класіфікацыя 
Каля 2000 відаў і 283 роды:
* *Asiracinae* Fieber, 1872 — Asiracini, Idiosystanini, Platysystanini, Tetrasteirini. — 10 родаў і 28 відаў
* *Criomorphinae*
* *Delphacinae* —
** *Delphacini* — 227 родаў і 1088 відаў
*** *Kakuna* Matsumura, 1935
** *Saccharosydnini* — 3 роды і 9 відаў
** *Tropidocephalini* — 21 род і 122 віды
* *Kelisiinae* — у Неарктыцы і Неатріпіцы 1 род і 12 відаў
* *Plesiodelphacinae* — Неатропіка — 2 роды і 7 відаў
* *Stenocraninae* — 4 роды і 64 віды
* *Ugyopinae* — *Eodelphacini*, *Neopunanini*, *Ugyopini* — 13 родаў і 148 відаў
* *Vizcayinae'' — 1 род і 5 відаў

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Koçak, A. Ö.; Kemal, M. 2008. Nomenclatural notes in the genus group taxa of Homoptera. Centre for Entomological Studies Ankara miscellaneous papers, 139—140: 15.
* Stephen W. Wilson. 2005. Keys to the families of Fulgoromorpha with emphasis on planthoppers of potential economic importance in the Southeastern United States (Hemiptera: Auchenorrhyncha) . Florida Entomologist 88 (4): 464—481.

## Спасылкі 
* Bartlett, C. R. and contributors. 2013 (and updates). Delphacid planthoppers of North America. 
* Delphacidae на сайце BugGuide
* Taxon profile: Fulgoridae на BioLib.cz
* Delphacidae на сайце Australian Faunal Directory
* Delphacidae на сайце discoverlife.org
* Delphacidae на сайце Delta-intkey.com 
* Delphacidae на сайце Faunaeur.org 

Катэгорыя:Сямействы насякомых
Катэгорыя:Цыкадавыя
Мінскае медыцынскае вучылішча

**Мінскае медыцынскае вучылішча**:

* Мінскае медыцынскае вучылішча № 1 — колішняя назва Мінскага дзяржаўнага медыцынскага каледжа
* Мінскае медыцынскае вучылішча № 2 — колішняя назва Беларускага дзяржаўнага медыцынскага каледжа
Беларускі дзяржаўны медыцынскі каледж

**Беларускі дзяржаўны медыцынскі каледж** (**БДМК**) — сярэдняя спецыяльная навучальная ўстанова ў Мінску.

Усяго ў каледжы навучаюцца больш за 1500 навучэнцаў, працуюць 127 выкладчыкаў.

## Гісторыя 
Заснаваны 1 кастрычніка 1953 г. пры Мінскім медыцынскім інстытуце як фельчарская школа. Першы набор склаў 64 навучэнцаў.

З 1954 г. атрымлівае статус самастойнай установы адукацыі як **Мінскае медыцынскае вучылішча № 2** і рыхтуе кадры на базе паліклінікі Мінскага трактарнага завода. З 1963 года вучылішча стала прымаць навучэнцаў на базе 8 класаў.

У 1965—1979 гг. размяшчалася па вуліцы Стаханаўскай. З 1976 года арганізоўваецца аддзяленне ўдасканалення і спецыялізацыі сярэдніх медыцынскіх работнікаў.

У 1980 годзе ўзведзены новы будынак вучылішча. З 1983 года ўпершыню ў рэспубліцы вучылішча пачынае падрыхтоўку зубных тэхнікаў з навучэнцаў з асаблівасцямі псіхафізічнага развіцця.

У верасні 2001 года вучылішча ператворана ў Беларускі дзяржаўны медыцынскі каледж. З 2007 г. у структуру каледжа ўваходзіць новае структурнае падраздзяленне — аддзяленне павышэння кваліфікацыі і перападрыхтоўкі кадраў сярэдняга медыцынскага і фармацэўтычнага персанала.
 
З 2011 года вядзецца падрыхтоўка па спецыяльнасці «Фармацыя».

## Інфраструктура 
Каледж размяшчаецца ў двух навучальных карпусах: корпус № 1 размешчаны па адрасе вуліца Кіжаватава, 60/2, корпус № 2 — па вуліцы Сядых, 40. Таксама навучанне ажыццяўляецца ў навучальных пакоях, размешчаных на клінічных базах устаноў аховы здароўя г. Мінска.

Бібліятэка каледжа з чытальнай залай на 30 пасадачных месцаў і кнігасховішчам займае плошчу 163 м², абсталявана відэатэхнікай, выхадам у інтэрнэт. Маецца актавая зала на 350 месцаў, дзве спартыўныя залы плошчай 331,83 м² і 271,0 м², стадыён, сталовая (корпус № 2), буфеты, інтэрнат (пр. Дзяржынскага, 85)

## Спецыяльнасці 
* «Сястрынская справа»,
* «Лячэбная справа»,
* «Зубапратэзная справа»,
* «Фармацыя»
* "Медыка-рэабiлiтацыйная справа".

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Каледжы Мінска
Катэгорыя:Вуліца Кіжаватава (Мінск)
Катэгорыя:Вуліца Сядых (Мінск)
Катэгорыя:Беларускі дзяржаўны медыцынскі каледж
Катэгорыя:З’явіліся ў 1953 годзе
Катэгорыя:1953 год у Мінску
Мінскі дзяржаўны медыцынскі каледж

**Мінскі дзяржаўны медыцынскі каледж** (**МДМК**) — сярэдняя спецыяльная навучальная ўстанова ў Мінску.

## Гісторыя 
Заснаваны ў 1908 г. пры Губернскай бальніцы як фельчарска-акушэрская школа. У дарэвалюцыйны перыяд былі падрыхтаваны 1433 спецыялісты.

У 1920 годзе ў выніку рэарганізацыі ўстановы былі ўтвораны **Мінская савецкая фельчарская школа** і **Мінская савецкая акушэрская школа**, якія ў 1922 годзе зноў былі аб’яднаны. У 1923 годзе школа ператворана ў **Мінскі медыцынскі тэхнікум**.

У 1932 г. школа рэарганізавана і перайменавана ў Медыцынскую школу. З пачаткам Вялікай Айчыннай вайны ўстанова прыпыніла сваю дзейнасць і зноў адкрылася ў 1944 годзе пад назвай **Мінская школа медыцынскіх лабарантаў**. Першы паваенны выпуск складаўся з 27 чалавек, у 1951 годзе — ужо са 105 чалавек.

У 1954 годзе навучальная ўстанова была пераназвана ў **Мінскае медыцынскае вучылішча № 1**.
Падрыхтоўка ажыццяўлялася па дзвюх спецыяльнасцях — «фельчар» і «фельчар-лабарант», а да канца 1970-х гадоў — яшчэ і па спецыяльнасці «медыцынская сястра». Установа не мела ўласнай навучальнай базы, выкладанне ажыццяўлялася ў памяшканнях Мінскага медыцынскага інстытута, клінічных бальніц, некаторых сярэдніх школ г. Мінска.

У 1965 годзе вучылішчу быў перададзены невялікі будынак па вуліцы М. Горкага (цяпер вул. М. Багдановіча, раён Траецкага прадмесця), у якім размяшчалася дырэкцыя, бухгалтэрыя, канцылярыя, бібліятэка і тры невялікія навучальныя кабінеты. У 1973 годзе вучылішчу перададзены чатырохпавярховы будынак былой Рэспубліканскай СЭС па вул. Казінца, 48, а ў 1987 годзе — трохпавярховы будынак былой вячэрняй школы рабочай моладзі Мінскага трактарнага завода па вул. Казлова, 71 (цяпер — вул. Даўгабродская, 41).

З 2002 г. — **Мінскае дзяржаўнае медыцынскае вучылішча № 1**.
З 1 студзеня 2006 года, рашэннем Мінскага гарадскога выканаўчага камітэта, установе прысвоены статус каледжа.

З 2023 года — вядучая ўстанова адукацыі, якая рэалізуе адукацыйныя праграмы сярэдняй спецыяльнай адукацыі на рэспубліканскім узроўні па спецыяльнасцях напрамку адукацыі «Ахова здароўя».

## Інфраструктура 
Мінскі дзяржаўны медыцынскі каледж мае два карпусы з сучаснымі аўдыторыямі, лабараторыямі, разгорнутай навучальнай бальнічнай палатай інтэнсіўнай тэрапіі, бібліятэкай, чытальнай, актавай і спартыўнай заламі. Базамі практычнага навучання з’яўляюцца фактычна ўсе стацыянары клінічных бальніц, дыспансераў і шэраг амбулаторна-паліклінічных устаноў Мінска.

## Спецыяльнасці 
* «Сястрынская справа»
* «Лячэбная справа»
* «Медыка-дыягнастычная справа»
* «Медыка-прафiлактычная справа»
* «Лячэбны масаж» (для асоб з парушэннямi зроку)

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Даўгабродская вуліца (Мінск)

Катэгорыя:З’явіліся ў 1908 годзе
Катэгорыя:1908 год у Мінску
Пётр Сідаравіч Дурчын

**Пётр Сідаравіч Дурчын** (, , Гомельская вобласць — ) — беларускі мастак.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 25 кастрычніка 1918 года ў горадзе Мазыр Гомельскай вобласці. Займаўся ў Віцебскім мастацкім тэхнікуме (1934—1937). Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны. Скончыў Маскоўскае мастацкае вучылішча памяці 1905 г. (1949). Вучыўся пад кіраўніцтвам Ф. Фогта, Я. Мініна, В. Бакшэева, П. Пятровічава, М. Крымава.

Удзельнік мастацкіх выстаў з 1949 года. Працаваў у станковай графіцы. Заслужаны дзеяч мастацтваў Рэспублікі Беларусь (1989). Узнагароджаны сярэбраным медалём імя М. Грэкава (1990). Член Беларускага саюза мастакоў з 1956 года. Член Саюза мастакоў СССР.

Памёр 19 ліпеня 1997 года.

## Творчасць 
Работы захоўваюцца ў Нацыянальным мастацкім музеі Рэспублікі Беларусь, Віцебскім абласным краязнаўчым музеі, фондах Беларускага саюза мастакоў, Музеі сучаснага выяўленчага мастацтва ў Мінску, музеі «Брэсцкая крэпасць-герой» і іншых музеях Беларусі.

Асноўныя працы: «Пеця Клыпа» (1965), «Партрэт К. Маркса» (1978), «Брэсцкая крэпасць» (1980—1989), «Цытадэль над Бугам» (1980-1989), «Кавалеўская С. В.» (1989), «Салтыкоў-Шчадрын М. Я.» (1989), «Талстой Л. М.» (1990), «Мамін-Сібірак Д. Н.» (1991),

Катэгорыя:Мастакі Беларусі
Катэгорыя:Выпускнікі Віцебскага Народнага мастацкага вучылішча
Катэгорыя:Вучні Фёдара Фогта
Катэгорыя:Заслужаныя дзеячы мастацтваў Беларускай ССР
Губасцік

**Губа́сцік** (*Mimulus*) — род кветкавых раслін сямейства  ().

## Батанічнае апісанне 
Шматгадовыя травяністыя расліны з простым або слаба разгалінаваным сцяблом. У ніжняй частцы сцябла маюцца рызомы або сталоны. Лісце простае, супраціўнае, з суцэльным або зубчастым краем. Кветкі адзіночныя ў пазухах лісця або сабраныя ў рыхлыя гронкападобныя суквецці. Колер кветак жоўты чырвоны, блакітны і інш. Часта кветкі рабыя. Плод — шматнасенная каробачка.

## Арэал 
Налічвае каля 120 відаў, пашыраных пераважна ў Паўночнай Амерыцы—155, некаторыя з іх:
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Літаратура 
* *Вынаеў Г. У.* Губасцік //  — С. 516.
*  — С. 143—144.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Фрымавыя
Катэгорыя:Флора Паўночнай Амерыкі
Зыранка

**Зыра́нка** (; ) — пасёлак гарадскога тыпу ў Расійскай Федэрацыі, адміністрацыйны цэнтр Верхнекалымскага ўлуса (раёна) Рэспублікі Саха (Якуція). Размешчаны на левым беразе ракі Калыма пры упадзенні ў яе ракі Ясачная. Адлегласць да Якуцка: наземным шляхам 2440 км, паветраным 1255 км, водным 4282 км. Аэрапорт, рачная прыстань.

## Гісторыя 
Першыя звесткі аб наяўнасці каменнага вугалю ў басейне ракі Калымы прыводзяцца Іванам Чэрскім у 1891 годзе. Ён пісаў пра вугляносныя адклады ў вышнявіне ракі Зыранкі (левы прыток ракі Калымы) і яе прытоках да ручая Хара-Улах. У 1930-я гады узнік пасёлак Зыранка для распрацовак радовішчаў каменнага вугалю. У пасёлку знаходзілася ўпраўленне Зыранлагу (Дальбуд). З 1940 года — рабочы пасёлак. У гонар Івана Чэрскага ў пасёлку названая вуліца.

## Насельніцтва 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Якуціі
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1937 годзе
Звёздачка

**Звёздачка** — пасёлак гарадскога тыпу ва Усць-Майскім раёне Рэспублікі Саха (Якуція) Расіі. Насельніцтва 408 жыхароў (перапіс насельніцтва 2010 года).

За 465 км ад Якуцка. Узнік у 1961 годзе ў сувязі з распрацоўкай радовішча золата.
## Насельніцтва 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Якуціі
Тарго

**Тарго** — закінуты пасёлак гарадскога тыпу ў Алёкмінскім раёне Рэспублікі Саха (Якуція) Расіі.

Па дадзеных перапісу 2010 года насельніцтва няма.

Знаходзіцца за 360 км ад адміністрацыйнага цэнтра. Узнік у 1976 годзе як пасёлак геолагаў Чара-Такінскай геалагічнай разведачнай экспедыцыі. Статус пасёлка гарадскога тыпу — з 1977 года.
## Насельніцтва 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Якуціі
Сярэбраны Бор

**Сярэбраны Бор** — пасёлак гарадскога тыпу ў Нерунгрінскім раёне Саха (Якуціі). У пасёлку размешчана Нерунгрынская ГРЭС.

Насельніцтва 4163 жыхароў (2010). Утвораны ў сувязі з будаўніцтвам Нерунгрынскай ГРЭС для забеспячэння электраэнергіяй Паўднёва-Якуцкага тэрытарыяльна-вытворчага комплексу. Статус пасёлка гарадскога тыпу — з 1978 года.

Пасёлак размешчаны за 6 км на ўсход ад Нерунгры.
## Насельніцтва 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Якуціі
Хані (Якуція)

**Хані** — пасёлак гарадскога тыпу ў Нерунгрынскім раёне Рэспублікі Саха (Якуція) Расіі. Утварае гарадское паселішча «Пасёлак Хані». Насельніцтва — 636 чал. (2017).

Адлегласць на карце па прамой да раённага цэнтра — 291 км, цягніком маршрут ад Хані да Нерунгры (праз станцыю Тында Амурскай вобласці) складзе прыкладна 715 км. Узнік у 1970-х гадах у сувязі з будаўніцтвам Байкала-Амурскай магістралі. Будавалі пасёлак і станцыю Хані будаўнікі з Літоўскай ССР.

Статус пасёлка гарадскога тыпу — з 1981 года.
## Насельніцтва 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Якуціі
Эльдзікан

**Эльдзікан** — пасёлак ва Усць-Майскім улусе (раёне) Рэспублікі Саха (Якуція), цэнтр аднайменнага муніцыпальнага ўтварэння.

Размешчаны на правым беразе ракі Алдан, за 64 км на паўночны ўсход ад улуснага цэнтра Усць-Мая і за 400 км на паўднёвы ўсход ад сталіцы рэспублікі Якуцка. Узнік у 1941 годзе як рачная прыстань.
## Насельніцтва 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Якуціі
Т-54

**Т-54** (''Аб'ект 137*) — савецкі сярэдні танк. Прыняты на ўзбраенне Савецкай Арміі УС СССР у 1946 годзе, серыйна выпускаўся з 1947 года, пастаянна мадэрнізуючыся. З 1958 года выпускалася яго мадыфікацыя пад назвай Т-55, прыстасаваная да баявых дзеянняў ва ўмовах прымянення ядзернай зброі. У 1961—1967 гадах ён у асноўным быў зменены ў вытворчасці і ТВ УС СССР танкам Т-62, створаным на яго базе, але на ОЗТМ выпуск Т-55 працягваўся аж да 1979 года. Таксама ў шэрагу краін выпускаўся сам Т-54, або яго мадэрнізаваныя, або прыстасаваныя да мясцовых умоў варыянты.

Т-54 экспартаваўся і стаіць на ўзбраенні ва ўзброеных сілах многіх дзяржаў свету, выкарыстоўваўся ў большасці лакальных канфліктаў пасля Другой сусветнай вайны. Танк стаў вядомы сваёй высокай надзейнасцю і прастатой, якія высока аценьваліся многімі экспертамі. На працягу ўсёй Афганскай вайны асноўным танкам у танкавых падраздзяленнях абмежаванага кантынгенту савецкіх войскаў у Афганістане (АКСВА) былі Т-55 і Т-62. Нягледзячы на наяўнасць у дастатковай колькасці больш сучасных і магутных танкаў у УС СССР на той час і пастаянную мадэрнізацыю лёгкай бронетэхнікі, у матастралковыя і паветрана-дэсантныя падраздзяленні АКСВА яны не накіроўваліся, танкавы парк АКСВА заставаўся без зменаў усе 9 гадоў вайны, што было абумоўлена адсутнасцю сучасных танкаў у частках СА УС СССР на паўднёвых межах СССР і абмежаваным лікам процітанкавых сродкаў у афганскіх маджахедаў.

## Літаратура 
* *М. Б. Барятинский*. Средний танк Т-54 / М. Б. Барятинский. — М.: Моделист-конструктор, 2006. — 32 с. — (Бронеколлекция № 4 (67)). — 2500 экз.
* *А. В. Карпенко*. Обозрение отечественной бронетанковой техники (1905—1995). — СПб.: Невский Бастион, 1996. — 480 с. — 10 000 экз.
* *М. В. Павлов, И. В. Павлов*. Отечественные бронированные машины 1945—1965 гг. // Техника и вооружение: вчера, сегодня, завтра. — М.: Техинформ, 2009. — № 8. — С. 56.
* *П. Н. Сергеев*. Т-54/55. Советский основной танк / П. Н. Сергеев. — Киров: Кировское общество Любителей военной техники и моделизма, 2000. — Т. 1. — 42 с. — (Военно-техническая серия № 102). — 300 экз.
* *П. Н. Сергеев*. Т-54/55. Советский основной танк / П. Н. Сергеев. — Киров: Кировское общество Любителей военной техники и моделизма, 2000. — Т. 2. — 49 с. — (Военно-техническая серия № 103). — 300 экз.
* *C. Устьянцев''. Т-54/55 / C. Устьянцев, Д. Колмаков. — Нижний Тагил: Медиа-Принт, 2006. — 226 с. — (Боевые машины Уралвагонзавода).

## Спасылкі 
* Т-54 
* С. Шумілін. Баявое выкарыстанне танкаў серыі Т-54/55 
* Т-54/55 — відэа
* Т-54 — відэа
* Т-55 — відэа
* Т-54 — відэа

Катэгорыя:Зброя паводле алфавіта
Катэгорыя:Сярэднія танкі
Катэгорыя:Танкі СССР
Катэгорыя:Танкі паводле алфавіта
Якуцкая Аўтаномная Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка

**Якуцкая Аўтаномная Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка** (Якуцкая АССР, ЯАССР, , ) — аўтаномная рэспубліка ў складзе РСФСР. Існавала ў 1922—1992 гадах. Сталіца — горад Якуцк.

Была размешчана ў басейне рэк Лены, Анабара, Алянёка, Яны, Індыгіркі і ў нізоўях Калымы, на поўначы — узбярэжжа мора Лапцевых і Усходне-Сібірскага мора і Новасібірскія астравы. Больш за 40 % тэрыторыі гэтай аўтаномнай рэспублікі знаходзілася за Палярным кругам.

## Гісторыя 
ЯАССР ўтворана ў складзе РСФСР 27 красавіка 1922 года на тэрыторыі Якуцкай вобласці без раёна Ніжняй Тунгускі, які ўвайшоў у склад Кірэнскага павета Іркуцкай губерні; рэспубліка таксама ўключыла ў сябе Хатанга-Анабарскі раён Енісейскай губерні, Алёкмінска-Сунтарскую воласць Кірэнскага павета Іркуцкай губерні і ўсе астравы Паўночнага Ледавітага акіяна, размешчаныя паміж мерыдыянамі 84 ° і 140½ ° усходняй даўгаты. Вялікую ролю ва ўтварэнні Якуцкай аўтаномнай рэспублікі адыгралі Максім Кіравіч Амосаў разам з Платонам Аюнскім і Ісідарам Барахавым. У гады Вялікай Айчыннай вайны больш за 50 тыс. жыхароў ЯАССР ваявалі на франтах, а 13 з іх былі ўдастоены звання Героя Савецкага Саюза. Былі таксама падраздзяленні, укамплектаваныя пераважна жыхарамі рэспублікі, напрыклад адна з вуліц Старой Русы носіць назву ў гонар Якуцкіх стралкоў.

27 верасня 1990 года Вярхоўны Савет Якуцкай АССР абвясціў аб пераўтварэнні аўтаноміі ў Якуцкую-Саха Савецкую Сацыялістычную Рэспубліку ў складзе РСФСР. 24 мая 1991 года З’езд народных дэпутатаў РСФСР зацвердзіў дадзеную назву, унёсшы папраўку ў арт. 71 канстытуцыі РСФСР 1978 года.

27 снежня 1991 года Вярхоўны Савет Якуцкай-Саха ССР прыняў пастанову аб перайменаванні рэспублікі ў Рэспубліку Саха (Якуція). Законам ад 21 красавіка 1992 года З’езд народных дэпутатаў Расійскай Федэрацыі унёс новае найменне рэспублікі ў расійскую Канстытуцыю.

Катэгорыя:Гісторыя Якуціі
Катэгорыя:Аўтаномныя рэспублікі РСФСР