open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Аойдэ (спадарожнік)

**Аойдэ** () — нерэгулярны спадарожнік планеты Юпітэр са зваротным арбітальным абарачэннем. Названы імем Аэды, адной з муз у старажытнагрэчаскай міфалогіі. Таксама пазначаецца як **Юпітэр XLI**. Належыць да групы Пасіфэ.

## Гісторыя адкрыцця 
Аойдэ была адкрыта групай навукоўцаў Гавайскага ўніверсітэта пад кіраўніцтвам Скота Шэпарда ў серыі назіранняў, пачынаючы з 8 лютага 2003 года. Паведамленне пра адкрыццё зроблена 4 сакавіка 2003 года. Спадарожнік атрымаў часовае абазначэнне S/2003 J 7. Назва была прысвоена 30 сакавіка 2005 года.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Спадарожнікі Юпітэра
Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 2003 годзе
Пасіфэ (спадарожнік)

**Пасіфэ** () — спадарожнік Юпітэра. Адкрыты 27 студзеня 1908 года брытанскім астраномам Філібертам Жакам Мелатам ў Грынвіцкай каралеўскай абсерваторыі. Першапачатковае пазначэнне - **1908 CJ** або **VIII**. Сваю назву атрымаў ў 1975 годзе ад імя жонкі крыцкага цара Мінаса, маці Мінатаўра.

Арбіта Пасіфэ мае вельмі вялікі эксцэнтрысітэт, а таксама моцна нахіленая да плоскасцей экліптыкі і кручэння Юпітэра. Спадарожнік верціцца ў зваротным напрамку - гэта значыць у процілеглым кірунку кручэння Юпітэра. Належыць да групы Пасіфэ - групы спадарожнікаў, якія маюць арбіты з блізкімі параметрамі. Па сваіх памерах ён з'яўляецца найбуйнейшым спадарожнікам са зваротным напрамкам, і адным з найбуйнейшых нерэгулярных спадарожнікаў.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Спадарожнікі Юпітэра
Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1908 годзе
Калірое (спадарожнік)

**Калірое**  (ад ) — адзін з натуральных спадарожнікаў Юпітэра, вядомы таксама як **Юпітэр XVII**.

## Адкрыццё 
Калірое быў адкрыты 6 кастрычніка 1999 года астраномамі Цімаці Спарам, Джымам Скоці, Робертам Мак-Міланам, Джэфам Ларсенам, Джо Мантанье, Арыяна Глісанам і Томам Герэльсам у рамках праграмы Spacewatch. Першапачаткова нябеснае цела прынялі за астэроід (1999 UX18). 18 ліпеня 2000 г Цімаці Спар усталяваў, што гэта чарговы спадарожнік Юпітэра, які затым атрымаў часовае абазначэнне S/1999 J 1. Спадарожнік атрымаў назву Калірое ў гонар маці Ганімеда са старажытнагрэчаскай міфалогіі.

## Арбіта 
Калірое здзяйсняе поўны абарот вакол Юпітэра на адлегласці ў сярэднім 24.102.000 км за няпоўныя 759 дзён. Арбіта мае эксцэнтрысітэт 0,283. Нахіл рэтраграднай арбіты 147,1 °. Належыць да групы Пасіфэ.

## Фізічныя характарыстыкі 
Дыяметр Калірое складае ў сярэднім каля 7 км. Шчыльнасць вельмі груба ацэньваецца як 2,6 г/см³, з прычыны таго, што спадарожнік складаецца меркавана з пераважна сілікатных парод. Вельмі цёмная паверхня мае альбеда 0,04. Зорная велічыня роўная 20,8m

## Крыніцы 
Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1999 годзе
Катэгорыя:Спадарожнікі Юпітэра
Спондэ (спадарожнік)

**Спондэ** (ад ) — адзін з драбнюткіх натуральных спадарожнікаў Юпітэра. Вядомы таксама як **Юпітэр XXXVI**.

## Адкрыццё 
Спондэ быў знойдзены 9 снежня 2001 года групай астраномаў з Гавайскага ўніверсітэта. Першапачаткова атрымаў часовае абазначэнне **S/2001 J 5**. Названы ў гонар адной з ор старажытнагрэчаскай міфалогіі ў жніўні 2003 года.

## Арбіта 
Спондэ здзяйсняе поўны абарот вакол Юпітэра на адлегласці ў сярэднім 23.487.000 км за 748 дзён, 8 гадзін і 10 хвілін. Арбіта мае эксцэнтрысітэт 0,3121. Нахіл рэтраграднай арбіты 150,998 °. Належыць да групы Пасіфэ.

## Фізічныя характарыстыкі 
Дыяметр Спондэ складае ў сярэднім каля 2 км. Шчыльнасць ацэньваецца 2,6 г/см³. Магчыма, складаецца з сілікатных парод. Вельмі цёмная паверхня мае альбеда 0,04. Зорная велічыня роўная 23,0 m.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Спадарожнікі Юпітэра
Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 2001 годзе
Сярэдні час па Грынвічы

**Сярэдні час па Грынвічы** (, ) — астранамічны (Сярэдні сонечны) час мерыдыяна, які праходзіць праз ранейшае месца размяшчэння Грынвіцкай каралеўскай абсерваторыі каля Лондана.

Раней GMT лічылася пунктам адліку часу — час у іншых часавых паясах адлічваўся ад грынвіцкага. Цяпер у гэтай якасці выкарыстоўваецца сусветны каардынаваны час (UTC).

## Гл. таксама 
* UTC+0
* Сусветны каардынаваны час
* Сусветны час
* Спіс часавых паясоў паводле краін

## Спасылкі 
* http://wwp.greenwichmeantime.com/

Катэгорыя:Часавыя паясы
Сярэдні сонечны час

**Сярэдні сонечны час** — гэта прамежак часу ад ніжняй кульмінацыі сярэдняга сонца на пэўным мерыдыяне да любога іншага становішча на нябеснай сферы.

Сярэдні сонечны час на даўгаце Грынвіча практычна роўны Сусветнаму часу. Мясцовы сярэдні сонечны час на іншых даўготах адрозніваецца ад Сусветнага часу прапарцыйна гэтым даўготам (1 гадзіна на кожныя 15° даўгаты).

## Гл. таксама 
* Сонечныя суткі
* Сапраўдны сонечны час
* Ураўненне часу

Катэгорыя:Час у астраноміі
Леда (спадарожнік)

**Леда** (ад ), таксама вядомы як **Юпітэр XIII** — нерэгулярны спадарожнік Юпітэра.

## Адкрыццё 
Быў знойдзены Чарльзам Ковалем 14 верасня 1974 года на фатаграфічных пласцінках, якія экспанаваліся за тры дні да гэтага ў Паламарскай абсерваторыі (з 11 па 13 верасня; Леда была захаваная на ўсіх). Таму афіцыйнай датай адкрыцця лічыцца 11 верасня 1974 года. Спадарожнік быў названы ў гонар Леды, каханай Зеўса з грэчаскай міфалогіі. Коваль прапанаваў назву, і Міжнародны астранамічны саюз афіцыйна зацвердзіў яе ў 1975 годзе.

## Арбіта 
Леда здзяйсняе поўны абарот вакол Юпітэра на адлегласці ў сярэднім 11 165 000 км за 240 дзён і 12 гадзін. Арбіта мае эксцэнтрысітэт 0,15 і нахіл да лакальнай плоскасці Лапласа 27,5 °. належыць да групы Гімаліі.

## Фізічныя характарыстыкі 
Дыяметр Леды ў сярэднім складае 20 км. Шчыльнасць ацэньваецца 2,6 г/см³. Спадарожнік складаецца, верагодна, з сілікатных парод. Вельмі цёмная паверхня мае альбеда 0,04. Зорная велічыня роўная 19,5 m.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Спадарожнікі Юпітэра
Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1974 годзе
Магнітасфера Юпітэра

**Магнітасфера Юпітэра** — поласць, якая ствараецца ў сонечным ветры планетарным магнітным полем Юпітэра, дзе адбываюцца разнастайныя працэсы ўзаемадзеяння сонечнага ветру, міжпланетнага магнітнага поля, уласнага магнітнага поля Юпітэра і навакольнай з ёй плазмай. Распасціраючыся на больш чым 7 мільёнаў кіламетраў у напрамку да Сонца і амаль да арбіты Сатурна ў процілеглым кірунку, магнітасфера Юпітэра з'яўляецца самай буйной і магутнай сярод усіх планетарных магнітасфер Сонечнай сістэмы, а па аб'ёме ўяўляе сабой самую вялікую бесперапынную структуру ў Сонечнай сістэме пасля геліасферы. Больш шырокая і плоская, чым зямная магнітасфера, юпітэрыянская на некалькі парадкаў велічыні больш магутная, а яе магнітны момант прыкладна ў 18 000 разоў большы. Існаванне магнітасферы Юпітэра было выяўлена ў ходзе радыеназіранняў у канцы 1950-х гадоў, упершыню непасрэдна назіралася караблём «Піянер-10» ў 1973 годзе.

Унутранае магнітнае поле Юпітэра генеруецца электрычным токам, які бяжыць ў вонкавым ядры планеты, якое складаецца з металічнага вадароду. Вулканічныя вывяржэнні на спадарожніку Юпітэра Іо выкідваюць вялікі аб'ём аксіду серы ў космас, фармуючы буйны газавы тор вакол планеты. Сілы магнітнага поля Юпітэра прымушаюць тор круціцца з той жа вуглавой хуткасцю і ў тым жа кірунку што і планета. Тор папаўняе магнітнае поле планеты плазмай, якая ў працэсе кручэння расцягваецца ў блінападобную структуру, вядомую як магнітны дыск. У сутнасці, магнітасфера Юпітэра фармуецца плазмай Іо і яе ўласным кручэннем ў куды большай ступені, чым сонечным ветрам, у адрозненне ад Зямной. Магутныя токі, якія праходзяць у магнітасферы, служаць прычынай устойлівых палярных ззянняў вакол планетарных полюсаў і прыкметных ваганняў у радыёвыпраменьванні, г.зн., што Юпітэр можа ў некаторых адносінах разглядацца ў якасці вельмі слабога радыёпульсара. Палярныя ззянні Юпітэра назіраліся амаль ва ўсіх частках электрамагнітнага спектру, уключаючы інфрачырвоную, бачную, ультрафіялетавую і мяккую рэнтгенаўскую.

Уздзеянне магнітасферы захоплівае ў пастку і паскарае часціцы, ствараючы інтэнсіўныя радыяцыйныя паясы накшталт зямных паясоў Ван Алена, але ў тысячы разоў больш магутныя. Узаемадзеянне энергетычных часціц з паверхняй найбуйнейшых спадарожнікаў Юпітэра прыкметна адбіваецца на іх хімічным складзе і фізічных характарыстыках. Уздзеянне гэтых часціц адбіваецца і на руху пылу і каменных абломкаў унутры нязначнай кальцавой планетарнай сістэмы Юпітэра. Радыяцыйныя паясы ўяўляюць сур'ёзную небяспеку для касмічных караблёў і патэнцыйных пілатуемых экспедыцый.

Катэгорыя:Юпітэр (планета)
Водны транспарт

а]]
**Во́дны тра́нспарт** — від транспарту, які перавозіць грузы і / ці пасажыраў па водных шляхах зносін, як натуральных (акіяны, моры, рэкі, азёры), так і штучных (каналы, вадасховішчы). Асноўным транспартным сродкам з’яўляецца судна.

Паводле тыпу акваторый падпадзяляецца на:
* Рачны транспарт (перавозкі па азёрах звычайна адносяць да рачнога транспарту, за выключэннем самых буйных азёр — такіх, як Каспійскае мора);
* Марскі транспарт.
Марскія судны павінны валодаць мараходнасцю, г. зн. здольнасцю не руйнавацца і не тануць пры хваляванні; марскія судны буйнейшыя за рачныя.

Для пагрузкі і выгрузкі служаць парты (марскія і рачныя); для пасажыраў майструюць марскія і рачныя вакзалы.

Водны транспарт адрозніваецца высокай правазной здольнасцю і вельмі нізкім сабекоштам перавозак; акрамя таго, ён дазваляе перавозіць амаль любыя буйнагабарытныя грузы. Далей, водны транспарт жыццёва важны там, дзе немагчымы сухапутныя перавозкі: паміж кантынентамі, астравамі, а таксама ў слабаасвоеных раёнах.
Важнай разнавіднасцю воднага транспарту з’яўляюцца паромы.

Хуткасць руху на водным транспарце адносна невысокая, таму ў наш час ён амаль не выкарыстоўваецца для дзелавых пасажырскіх перавозак. Затое ён вельмі папулярны ў турыстаў і наогул аматараў актыўнага адпачынку. Выкарыстоўваюцца і вялікія турыстычныя судны, і разнастайныя катары, яхты і лодкі.

Адмысловы від воднага транспарту — буер — перасоўваецца пад дзеяннем сілы ветру на каньках па замёрзлай паверхні вады.

## Гл. таксама 
* Суднаходства ў Беларусі
* Рачны транспарт
* Марскі транспарт
* Кабатаж

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* Live Ships Map AIS  — геаінфармацыйная сістэма, якая паказвае ў рэальным часе месцазнаходжанне марскіх суднаў на карце Google Maps, іх курс, хуткасць, інфармацыю пра кожнае судна.


Катэгорыя:Тыпы транспарту
Гімалія (спадарожнік)

**Гімалія** (ад  )  — адзін з найбуйнейшых нерэгулярных спадарожнікаў Юпітэра, вядомы таксама як **Юпітэр VI**.

## Адкрыццё 
Знойдзены 3 снежня 1904 года Ч. Д. Перайнам ў Лікскай абсерваторыі. Атрымаў сваю назву ў 1975 годзе ў гонар німфы Гімаліі.

## Арбіта 
Гімалія рухаецца на адлегласці ад Юпітэра ў прамежку ад 11,4 да 13 мільёнаў кіламетраў. Здзяйсняе поўны абарот вакол Юпітэра за 250,56 дзён. Скланенне арбіты прыблізна складае 27,5 °. Арбіта мае эксцэнтрысітэт прыкладна 0,16. Арбітальныя параметры бесперапынна змяняюцца з-за Сонечных і планетных уплываў. Належыць да групы Гімаліі.

## Фізічныя характарыстыкі 
Дыяметр Гімаліі складае 170 км. Шчыльнасць ацэньваецца як 2,6 г/см³ . Спадарожнік складаецца, верагодна, з сілікатных парод. Прыкладна за 10 гадзін здзяйсняе абарот вакол сваёй восі. Паверхня вельмі цёмная, яна мае альбеда 0,04. Зорная велічыня роўная 14,62 m.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Спадарожнікі Юпітэра
Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1904 годзе
Лісітэя (спадарожнік)

**Лісітэя** (ад ) — спадарожнік Юпітэра, вядомы таксама як **Юпітэр X**.

## Адкрыццё 
Быў знойдзены 6 ліпеня 1938 года ў абсерваторыі Маўнт-Вільсан амерыканскім астраномам Сэтам Барнсам Нікалсанам. У 1975 годзе атрымаў афіцыйную назву ў гонар персанажа старажытнагрэчаскай міфалогіі Лісіфеі.  

## Арбіта 
Лісітэя здзяйсняе поўны абарот вакол Юпітэра на адлегласці ў сярэднім 11.717.000 км за 250 дзён, 4 гадзіны і 48 хвілін. Эксцэнтрысітэт арбіты складае 0,11, нахіл да лакальнай плоскасці Лапласа складае 28,3 ° . Належыць да групы Гімаліі.

## Фізічныя характарыстыкі 
Дыяметр Лісітэі складае ў сярэднім 36 км. Шчыльнасць ацэньваецца 2,6 г/см³. Спадарожнік складаецца, верагодна, з сілікатных парод. Вельмі цёмная паверхня мае альбеда 0,04. Зорная велічыня роўная 18,3 m.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Спадарожнікі Юпітэра
Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1938 годзе
Міжнародны атамны час

**Міжнародны атамны час** (*TAI*, ) — час, у аснову вымярэння якога пакладзены электрамагнітныя ваганні, якія выпраменьваюцца атамамі ці малекуламі пры пераходзе з аднаго энергетычнага стану ў іншы.

Са з’яўленнем у 1955 звышстабільных эталонаў частаты, заснаваных на квантавых пераходах паміж энергетычнымі ўзроўнямі малекул і атамаў, стала магчымым стварэнне атамных шкал часу.

Маштаб сістэмы TAI прыняты роўным маштабу эфемерыднага часу (ЕТ), гэта значыць атамныя гадзіннікі з’яўляюцца фізічнай перадачай шкалы ЕТ. Дакладнасць перадачы да 2&nbsp;с.

Рашэннем XII Генеральнай канферэнцыі мер і вагаў у 1967 адзінка TAI — 1 атамная секунда — прыраўнавана працягласці 9 192 631 770 перыядаў выпраменьвання, які адпавядае пераходу паміж двума звыштонкімі ўзроўнямі асноўнага стану атама цэзію-133. Адносная дакладнасць цэзіевага эталона частаты 10—10—10—11 на працягу некалькіх гадоў.

Нульпункт шкалы TAI ссунуты адносна нульпункта шкалы ЕТ на нязменную велічыню:

ЕТ = АТ + 32,184 c

Эталон атамнага часу не мае ні сутачных, ні векавых ваганняў, не старэе і мае дастатковую дакладнасць і ўзгодненасць.

## Гл. таксама 
* Атамныя гадзіннікі
* Сусветны каардынаваны час

Катэгорыя:Астраметрыя
Катэгорыя:Час
Катэгорыя:Гадзіннікі
Гіперыён

**Гіперыён** мае наступныя значэнні: 

* Гіперыён, спадарожнік
* Гіперыён, тытан
* Гіперыён, асобнік секвоі, самае высокае дрэва на Зямлі. Вышыня 115,5 метраў.

## Літаратурныя творы 
* «Гіперыён» - раман Дэна Сіманса (першая частка тэтралогіі Песні Гіперыёна).
* «Гіперыён» - паэма Кітса.
* «Гіперыён» - раман Гёльдэрліна.
Спадарожнікі Урана

300px|right|thumb|Параўнальныя памеры Урана і яго шасці самых буйных спадарожнікаў. Злева направа: Пак, Міранда, Арыель, Умбрыэль, Тытанія і Аберон.
**Спадарожнікі Урана** — натуральныя спадарожнікі планеты Уран. Станам на пачатак 2013 года вядома 27 спадарожнікаў. Усе яны атрымалі назвы ў гонар персанажаў з твораў Уільяма Шэкспіра і Аляксандра Попа. Першыя два спадарожнікі — Тытанію і Аберон — адкрыў Уільям Гершэль ў 1787 годзе. Яшчэ два шарападобныя спадарожнікі (Арыель і Умбрыэль) выявіў у 1851 годзе Уільям Ласел. У 1948 годзе Джэрард Койпер адкрыў Міранду. Астатнія спадарожнікі былі адкрыты пасля 1985 года, падчас місіі «Вояджэра-2» або з дапамогай моцных наземных тэлескопаў.
Нафтахімія

Паняцце **нафтахіміі** ахоплівае некалькі узаемазвязаных значэнняў:
* раздзел хіміі, які вывучае хімізм ператварэнняў вуглевадародаў нафты і прыроднага газу ў карысныя прадукты і сыравінныя матэрыялы;
* раздзел хімічнай тэхналогіі (другая назва — нафтахімічны сінтэз), які апісвае тэхналагічныя працэсы, якія прымяняюцца ў прамысловасці пры перапрацоўцы нафты і прыроднага газу — рэктыфікацыі, крэкінгу, рыформінгу, алкiлiраванню, ізамерызацыі, каксаванні, піролізе, дэгідраванні (у тым ліку акісляльным), гідраванні, гідратацыі, аманолізе, акісленні, нітраванні і інш;
* галіна хімічнай прамысловасці, якая ўключае вытворчасць, агульнай рысай якой з'яўляецца глыбокая хімічная перапрацоўка вуглевадароднай сыравіны (фракцый нафты, прыроднага і спадарожнага газу).

Задачы: выяўленне заканамернасцяў фармавання кампанентнага складу нафты і структуры нафтавых дысперсных сістэм, стварэнне навуковых асноў нетрадыцыйных метадаў павелічэння нафтааддачы: фізіка-хімічнага рэгулявання фільтрацыйных патокаў, абмежавання вадапрытоку, мікрабіялагічнага ўздзеяння на пласт, вывучэнне механізмаў структураўтварэння і рэалогіі нафтавых дысперсных сістэм у працэсах здабычы, транспарту і перапрацоўкі вуглевадароднай сыравіны, фізіка-хімічныя асновы стварэння новых матэрыялаў і тэхналогій іх прымянення для вырашэння экалагічных праблем нафтахіміі і нафтаперапрацоўкі, распрацоўка геаінфармацыйных сістэм па геалогіі і хіміі нафты і тэхналогій для вырашэння праблем навакольнага асяроддзя і ўстойлівага развіцця рэгіёну, аналіз і экалагічная ацэнка тэхналогій атрымання і прымянення хімічных прадуктаў.

Катэгорыя:Раздзелы хіміі
*
Катэгорыя:Нафта
Катэгорыя:Хімічная тэхналогія
Гіперыён (дрэва)

**Гіперыён** — экзэмпляр секвоі вечназялёнай (*Sequoia sempervirens*), які расце ў нацыянальным парку «Рэдвуд» у паўночнай Каліфорніі, ЗША. З'яўляецца самым высокім дрэвам на Зямлі. Вышыня дрэва - 115,5 м.

## Апісанне 
Гіганцкае дрэва было выяўлена летам 2006 года натуралістамі Крысам Аткінсаам і Майклам Тэйларам у нацыянальным парку «Рэдвуд». Вышыня Гіперыёна складае 115,5 метраў (379,1 футаў), дыяметр на ўзроўні грудзей (1,4 м) - больш за 4,84 метраў (15,88 футаў). Дрэва было знойдзена ў аддаленай частцы нацыянальнага парку, набытай федэральным урадам адміністрацыі Джымі Картэра ў 1978 годзе.

Дакладнае месцазнаходжанне Гіперыёна было вырашана не публікаваць, каб турысты не разбурылі экасістэму, у якой стагоддзямі жыло гэтае гіганцкае дрэва. Агульны аб'ём драўніны Гіперыёна складае 502 м ³, а прыкладны ўзрост - 700-800 гадоў.

На думку даследчыкаў, далейшаму росту дрэва перашкодзілі дзятлы, якія пашкодзілі ствол Гіперыёна на самай яго вяршыні..

Назву прысвоілі, верагодна, у гонар першай часткі фантастычнай трылогіі Дэна Сіманса, частка дзеяння якой адбываецца ў лесе гіганцкіх секвой.

## Спасылкі 
* Hyperion Redwood: More Information з фатаграфіямі 
* Месца на карце maps.google.ch 
* Complete Tallest Redwoods List: Гіперыён і іншыя найвышэйшыя дрэвы свету 
* Video: World’s Tallest Tree Towers Over California — National Geographic 

Катэгорыя:Знакамітыя дрэвы
Катэгорыя:Рэкорды
Іван Цыбулка

**Іван Цыбу́лка** (), ,  — , ) — чэшскі віяланчэліст, кампазітар і музычны педагог. Правёў большую частку свайго жыцця ў Балгарыі.

## Біяграфія 
Іван Цыбулка нарадзіўся ў 1880 годзе ў Празе. У 10 гадоў пачаў браць урокі віяланчэлі. Ён быў адным з першых прафесійных чэшскіх віяланчэлістаў.

Ва ўзросце 20 гадоў пераехаў у Балгарыю, у 1900 годзе, дзе пачаў сваю музычную кар'еру ў аркестры гвардыі, а затым атрымаў месца першага віяланчэліста ў аркестры Нацыянальнай оперы горада Сафія. Рэпертуар музыканта быў разнастайны, складаўся з твораў для віяланчэлі Антаніна Дворжака, Іозефа Гайдна, Каміля Сен-Санса і іншых кампазітараў. У 1901 годзе ён заснаваў адзін з першых струнных квартэтаў у Балгарыі, у які ўваходзілі Іосіф Шварцэр, Фр. Ханель і Клінгер. Гэты квартэт праіснаваў два гады, але паспеў зарэкамендаваць сябе, як адну з асноўных крыніц культурных падзей у Балгарыі.

У 1908 годзе Іван Цыбулка стаў адным з заснавальнікаў таварыства «Балгарскае Опернае сяброўства» (цяпер Нацыянальны тэатр оперы і балета), у 1924 годзе — і Балгарскай Нацыянальнай філармоніі (цяпер Сафійскі філарманічны аркестр), а пазней і яго старшыня. 18 кастрычніка 1908 года адбыўся першы спектакль таварыства «Балгарска Оперна сяброўства»: былі выкананы ўрыўкі з опер «Фаўст» Шарля Гуно і «Трубадур» Джузэпэ Вердзі, дырыжыраваў Генрых Візнер. У 1907—1934 гадах працаваў музычным педагогам, як у прыватных музычных вучылішчах у Сафіі, так і ў дзяржаўных. Таксама выкладаў урокі музыкі ў Дзяржаўнай Акадэміі музыкі, дзе ў 1925 годзе стаў прафесарам, а ў 1933-1934 навучальных гадах выконваў абавязкі дырэктара. Сярод яго вучняў — шэраг прафесійных музыкантаў, у тым ліку Весялін Вапарджыыў, Кірыл Вапарджыеў, Ангел Барысаў, Канстанцін Кугійскі і многія іншыя.

У 1921 годзе Іван Цыбулка скончыў Лейпцыгскую вышэйшую школу музыкі і тэатра імя Фелікса Мендэльсона, Германія. У тым жа годзе ён ажаніўся са спявачкай і педагогам па вакалу Марэ Марынавай, пасля 15-гадовага чакання ад Ватыкану дазволу на ўступленне ў шлюб у Праваслаўнай царкве. У 1927 годзе нарадзіўся іх сын, Кірыл Цыбулка — у наступным вядомы балгарскі кампазітар, аўтар музыкі шматлікіх мастацкіх фільмаў.

Іван Цыбулка — аўтар твораў для камернага аркестра, сольных п'ес для віяланчэлі, маршаў для сімфанічнага аркестра. За свой творчы ўклад у развіццё мастацтва Балгарыі Іван Цыбулка атрымаў шматлікія ўзнагароды. Памёр 5 верасня 1943 года ў Сафіі.

## Спасылкі 
* Цибулка — една чешка музикална династия в България 
* Музика под пагон

Катэгорыя:Кампазітары паводле алфавіта
Катэгорыя:Кампазітары Балгарыі
Катэгорыя:Кампазітары Чэхіі
Катэгорыя:Віяланчэлісты
Афелія (спадарожнік Урана)

**Афелія** () — спадарожнік планеты Уран. Была адкрыта 20 студзеня 1986 года па здымках, зробленых апаратам «Вояджэр-2», і атрымала часовае абазначэнне **S/1986 U 8**. Не была даступная для назіранняў, пакуль касмічны тэлескоп «Хабл» не атрымаў адпаведныя выявы ў 1997 годзе. Названая ад імя персанажа з п’есы Шэкспіра «Гамлет». Таксама пазначаецца як **Уран VII**.

За выключэннем арбіты, радыуса ў 23 км і геаметрычнага альбеда 0,08, аб Афеліі практычна нічога не вядома.

На здымках, перададзеных «Вояджэр-2», Афелія выглядае як даўгаваты аб’ект, накіраваны сваёй галоўнай воссю на Уран. Суадносіны яе папярочнага памеру да падоўжнаму складаюць 0,7 ± 0,3.

Афелія выконвае ролю спадарожніка-пастуха на знешнім краі кольца Эпсілан Урана. Арбіта Афеліі размяшчаецца ўнутры сінхроннай арбіты Урана, з прычыны чаго арбіта гэтага спадарожніка паступова зніжаецца з-за ўздзеяння прыліўных сіл.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Спадарожнікі Урана
Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1986 годзе
Белінда (спадарожнік Урана)

**Белінда** () — спадарожнік планеты Уран. Была адкрыта 13 студзеня 1986 года па здымках, зробленым апаратам «Вояджэр-2», і атрымала часовае абазначэнне **S/1986 U 5**. Названа ад імені галоўнай гераіні з паэмы Аляксандра Поўпа «Выкраданне кудзера». Таксама пазначаецца як **Уран XIV**.

Белінда належыць да групы Порцыі, якая таксама ўключае ў сябе Біянку, Крэсіду, Дэздэмону, Джульету, Порцыю, Разалінду, Купідона і Пердыту. У гэтых спадарожнікаў падобныя арбіты і фотаметрычныя ўласцівасці. За выключэннем арбіты, радыуса ў 45 км і геаметрычнага альбеда 0,08, пра Белінду практычна нічога не вядома.

На здымках, перададзеных «Вояджэр-2», Белінда выглядае як даўгаваты аб’ект, накіраваны сваёй галоўнай воссю на Уран. Белінда вельмі моцна выцягнута, суадносіны яе папярочнага памеру да падоўжнаму складаюць 0,5 ± 0,1. Паверхня мае шэры колер.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Спадарожнікі Урана
Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1986 годзе
Калібан (спадарожнік Урана)

**Калібан** () — другі па велічыні нерэгулярны спадарожнік Урана. Звяртаецца ў зваротным кірунку.

Калібан быў адкрыты 6 верасня 1997 года Глэдманам, Нікалсанам, Бернсам і Кавеларсам з дапамогай 200-цалёвага тэлескопа Паламарскай абсерваторыі разам з Сікараксай і атрымаў часовыя абазначэнні **S/1997 U 1** і **Уран XVI**. Спадарожнік названы ў гонар дзеючай асобы п'есы Уільяма Шэкспіра «Бура». Дыяметр спадарожніка 72 кіламетры (альбеда прыкладна 0.04), гэта другі па велічыні нерэгулярны спадарожнік Урана пасля Сікараксы. Элементы арбіты маюць падобныя рысы з элементамі арбіты Стэфана. Можна зрабіць здагадку аб іх агульным паходжанні. Перыяд звароту вакол уласнай восі 2.7 гадзіны атрыманы з крывой бляску спадарожніка. Па некаторых дадзеных Калібан мае злёгку чырвоны колер (BV = 0.83 VR = 0.52 [3], BV = 1.23 VR = 0.47) больш чырвоны Сікараксы, але менш чырвоны, чым вялікая частка аб’ектаў Пояса Койпера.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Caliban Profile  by NASA’s Solar System Exploration
* David Jewiit pages
* Scott Sheppard pages
* Эфемерыды IAU-NSES
* Элементы арбіты NASA JPL

Катэгорыя:Спадарожнікі Урана
Катэгорыя:Нерэгулярныя спадарожнікі
Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1997 годзе
Джульета

* **Джульета** () — жаночае імя.
* Джульета — персанаж трагедыі Уільяма Шэкспіра "Рамэа і Джульета"
* Джульета — спадарожнік планеты Уран.
* Джульета Мазіна — італьянская актрыса.  
* Джульета Гвічардзі — аўстрыйская піяністка і спявачка італьянскага паходжання.
Джульета (спадарожнік Урана)

**Джульета** ()— спадарожнік планеты Уран. Была адкрыта 3 студзеня 1986 па здымках, зробленых апаратам «Вояджэр-2», і атрымала часовае абазначэнне **S/1986 U 2**. Названая ад імя галоўнай гераіні п’есы Шэкспіра «Рамэа і Джульета». Таксама пазначаецца як **Уран XI**.

Джульета належыць да групы Порцыі, якая таксама ўключае ў сябе Біянку, Крэсіду, Дэздэмону, Порцыю, Разалінду, Купідона, Белінду і Пердыту. У гэтых спадарожнікаў падобныя арбіты і фотаметрычныя ўласцівасці. За выключэннем арбіты, радыуса ў 53 км і геаметрычнага альбеда 0,08, пра Джульету практычна нічога не вядома.

На здымках, перададзеных «Вояджэр-2», Джульета выглядае як даўгаваты аб’ект, накіраваны сваёй галоўнай воссю на Уран. Суадносіны яе папярочнага памеру да падоўжнаму складаюць 0,5 ± 0,3, г.зн. Джульета выцягнутая вельмі моцна. Паверхня мае шэры колер.

Паводле даследаванняў, Джульета можа сутыкнуцца з Дэздэмонай праз 4-100 млн гадоў.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Juliet Profile by NASA’s Solar System Exploration
* Juliet&nbsp;+ Ring diagram (Courtesy of Astronomy Magazine 2005)

Катэгорыя:Спадарожнікі Урана
Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1986 годзе
Купідон (значэнні)

**Купідон**:
* Купідон — у старажытнарымскай міфалогіі бог кахання.
* (763) Купідон — астэроід у Сонечнай сістэме.
* Купідон - спадарожнік Урана.
* Купідон - кратар на планеце (433) Эрас.
* Купідон - карціна Вільяма Бугеро.
Эрот

**Эрот** (**Эрас**, , таксама **Амур**, у рымлян **Купідон**) — бог кахання ў старажытнагрэчаскай міфалогіі, неадлучны спадарожнік і памочнік Афрадыты, увасабленне любоўнай цягі, якая забяспечвае працяг жыцця на Зямлі.

## Гл. таксама 
* Пута
* Купідон
* Агапа
* Людус
* Сторгэ

## Спасылкі 
Катэгорыя:Старажытнагрэчаскія багі
Катэгорыя:Багі кахання і шлюбу
Катэгорыя:Афрадыта
Катэгорыя:Каханне
Катэгорыя:Багі паводле алфавіта
Купідон (спадарожнік Урана)

**Купідон** () — спадарожнік планеты Уран. Быў адкрыты 25 жніўня 2003 г. Маркам Шоўолтэрам і Джэкам Лісаўэрам з дапамогай касмічнага тэлескопа «Хабл». Услед за адкрыццём атрымаў часовае абазначэнне **S/2003 U 2**. Названы ад імя персанажа з п'есы Шэкспіра «Ціман Афінскі». Таксама пазначаецца як **Уран XXVII**.

Купідон з'яўляецца найменшым з вядомых блізкіх спадарожнікаў Урана, як мяркуецца, каля 18 км у дыяметры. Малы памер і цёмная паверхню робяць яго занадта цьмяным, з-за чаго ён не быў выяўлены «Вояджэрам-2» падчас яго праходжання каля Урана ў 1986 годзе.

Арбіта Купідона пралягае ўсяго толькі ў 863 км ад арбіты больш буйнога спадарожніка, Белінды. Цікава, што ў адрозненне ад Маб і Пердыты, арбіта Купідона, верагодна, не падпадае пад абурэнні.

Купідон належыць да групы Порцыі, якая таксама ўключае ў сябе Біянку, Крэсіду, Дэздэмону, Джульету, Порцыю, Разалінду, Белінду і Пердыту. У гэтых спадарожнікаў падобныя арбіты і фотаметрычныя ўласцівасці.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Hubble Uncovers Smallest Moons Yet Seen Around Uranus — Hubble Space Telescope news release (2003-09-25)
* Hubble Discovers Giant Rings and New Moons Encircling Uranus — Hubble Space Telescope news release (2005-12-22)

Катэгорыя:Спадарожнікі Урана
Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 2003 годзе
Гіперыён (спадарожнік)

**Гіперыён** () — натуральны спадарожнік Сатурна. Адкрыты ў 1848 годзе і названы ў гонар тытана Гіперыёна.

Лічыцца, што працягласць сутак на Гіперыёне нясталая з-за таго, што спадарожнік абарачаецца вакол Сатурна па моцна выцягнутай эліптычнай арбіце, а таксама валодае вельмі несферычнай формай. Акрамя таго, Гіперыён знаходзіцца ў арбітальным рэзанансе з Тытанам: суадносіны перыядаў звароту гэтых спадарожнікаў вакол Сатурна роўныя 4:3. У выніку працягласць сутак можа адрознівацца на дзясяткі працэнтаў на працягу некалькіх тыдняў.

Паверхня спадарожніка пакрыта кратарамі. Вышчарбленыя абрысы паверхні - гэта сляды катастрафічных сутыкненняў. Невялікія адрозненні колеру паверхні, відаць, адлюстроўваюць адрозненні ў складзе. На дне большасці кратараў знаходзіцца цёмнае рэчыва. Таксама на малюнках спадарожніка ёсць яркія дэталі. Гэта сведчыць пра тое, што ў некаторых месцах таўшчыня цёмнага рэчыва можа быць усяго некалькі дзясяткаў метраў. Шчыльнасць Гіперыёна настолькі малая, што ён, верагодна, складаецца на 60% з звычайнага вадзянога лёду з невялікай прымешкай камянёў і металаў, а асноўную частку яго ўнутранага аб'ёму (да 40 працэнтаў або нават больш) складаюць пустэчы.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Спадарожнікі Сатурна
Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1848 годзе
Вейцман

**Вейцман** — прозвішча яўрэйскага паходжання.

## Вядомыя носьбіты 
* Хаім Вейцман — першы прэзідэнт Ізраіля
* Эзэр Вейцман — сёмы прэзідэнт Ізраіля, пляменнік Хаіма Вейцмана
Навуковы стыль

**Навуковы стыль** — функцыянальны стыль маўлення літаратурнай мовы, які мае шэраг агульных рыс, якія праяўляюцца незалежна ад характару пэўных навук (натуральных, дакладных, гуманітарных) і адрозненняў паміж жанрамі выказвання (манаграфія, артыкул, даклад, падручнік, курсавая праца і г. д.), што дае магчымасць казаць пра спецыфіку стылю ў цэлым. Разам з тым цалкам натуральна, што, напрыклад, тэксты па фізіцы, хіміі, матэматыцы прыкметна адрозніваюцца па характары выкладання ад тэкстаў па філалогіі ці гісторыі.

Навуковы стыль характарызуецца лагічнай паслядоўнасцю выкладання, упарадкаванай сістэмай сувязі паміж часткамі выказвання, імкненнем аўтараў да дакладнасці, сцісласць, адназначнасці пры захаванні насычанасці зместу.
* **Лагічнасць** - гэта наяўнасць сэнсавых сувязяў паміж паслядоўнымі адзінкамі (блокамі) тэксту.
* **Паслядоўнасцю** валодае толькі такі тэкст, у якім высновы вынікаюць са зместу, яны несупярэчлівыя, тэкст разбіты на асобныя сэнсавыя адрэзкі, якія адлюстроўваюць рух думкі ад прыватнага да агульнага або ад агульнага да прыватнага.
* **Яснасць**, як якасць навуковага маўлення, прадугледжвае зразумеласць, даступнасць.

Па ступені даступнасці навуковыя, навукова-навучальныя і навукова-папулярныя тэксты адрозніваюцца па матэрыяле.

Катэгорыя:Навуковая літаратура
Катэгорыя:Функцыянальныя стылі маўлення
Рамэа і Джульета

**Рамэа і Джульета** () — трагедыя Уільяма Шэкспіра, напісана ў 1594—1595 гадах, упершыню надрукавана ў 1597 годзе. Сюжэт узяты з апублікаванай у 1562 годзе аднайменнай паэмы Артура Брука, крыніца якой — навела італьянскага пісьменніка Матэо Бандэла. Гэты самы сюжэт вядомы і па навеле італьянскага пісьменніка Луіджы Да Порта «Гісторыя двух высакародных каханкаў» (1524).

Упершыню тэкст на беларускай мове ў перакладзе Кандрата Крапівы быў надрукаваны ў 1954 годзе.

## Тэатральныя пастаноўкі ў Беларусі 
Значнай падзеяй у тэатральным жыцці Беларусі была пастаноўка трагедыі «Рамэа і Джульеты» у 1946 годзе Беларускім тэатрам імя Я.Купалы — рэжысёр Л.Літвінаў. У галоўных ролях Б.Платонаў (Рамэа) і І.Ждановіч (Джульета). «Рамэа і Джульета» таксама ставілася ў Гомельскім абласным драматычным тэатры (1962, рэжысёр: Л.Эльстан), Магілёўскім абласным драматычным тэатры (1972, рэжысёр У. А. Караткевіч) і Беларускім тэатры імя Якуба Коласа (1986, рэжысёр Валерый Мазынскі).

## Літаратура 
* Уільям Шэкспір. Санеты. Трагедыі: З англ. / Уклад., прадм. і камент. В.Небышынца. — Мн.: Маст. літ., 1989. — 479 с., [8] л. іл. ISBN 5-340-00286-1

## Спасылкі 
Катэгорыя:Трагедыі Шэкспіра
Катэгорыя:П’есы XVI стагоддзя
Кароль Лір

**Кароль Лір** — трагедыя Уільяма Шэкспіра, напісана ў 1605—1606 гадах, упершыню надрукавана ў 1608 годзе. Легендарная гісторыя караля Ліра — адна з найбольш старажытных у Брытаніі, яна бытавала яшчэ ў кельцкіх сагах. Першая літаратурная апрацоўка яе зроблена англійскім летапісцам Джэфры Манмуцкім у яго лацінскай «Гісторыі каралёў Брытаніі» (1135). Асноўная сюжэтная лінія трагедыі Шэкспіра пра караля Ліра і яго дочак узята непасрэдна з «Хронік Англіі, Шатландыі і Ірландыі» Р.Холіншэда (1577) і з паэмы Э.Спенсэра «Каралева Фей» (1590), сюжэтная лінія пра Глостэра і яго сыноў запазычана з рамана Ф.Сідні «Аркадзія» (1590).

## Пераклады на беларускую мову 
Існуюць два пераклады на беларускую мову: пераклад Язэпа Семяжона (1954) і пераклад Юркі Гаўрука, які выйшаў асобным выданнем у 1974 годзе.

## Пастаноўкі тэатраў Беларусі 
Трагедыя пастаўлена ў Рускім тэатры Беларусі імя М.Горкага ў 1953 годзе рэжысёрам В. Фёдаравым. «Кароль Лір» таксама быў пастаўлены ў Беларускім тэатры імя Якуба Коласа ў 1965 годзе рэжысёрам А. Падабедам з Анатолем Трусам у галоўнай ролі.

2020 г — Свабодны тэатр Free theatre пад кіраўніцтвам Мікалая Халезіна.

## Літаратура 
* Уільям Шэкспір. Санеты. Трагедыі: З англ. / Уклад., прадм. і камент. В.Небышынца. — Мн.: Маст. літ., 1989. — 479 с., [8] л. іл. ISBN 5-340-00286-1

## Спасылкі 
Катэгорыя:Трагедыі Шэкспіра
Катэгорыя:Творы 1608 года
Пута

[thumb|200px|Пута з [Камера дэльі Спозі|камеры дэльі Спозі]]
**Пу́та**, мн. л. *пуці* ( — маленькі хлопчык), **Амарэ́та** (літар. «Амурчык» , памяншальнае ад  — каханне) — выява хлопчыка з крыламі, якая сустракаецца ў мастацтве Рэнесансу і барока. Сімвалізуе  зямнога ці анёльскага духу. Паходзіць з грэчаскай і рымскай міфалогіі.

## Гл. таксама 
* Эрот

## Літаратура 
* .

## Спасылкі 
* Warburg Institute Iconographic Database: каля 1,400 выяў Amorini (Amoretti) у свецкай літаратуры 

Катэгорыя:Выяўленчае мастацтва
*
*
Андрэй Генадзевіч Баранок

**Андрэй Баранок** (нар. , ) — беларускі футбаліст (паўабаронца) і трэнер.

Сын, Мікіта Баранок, таксама футбаліст.

## Клубная кар’ера 
Большую частку кар’еры правёў у «Віцебску», у 2008—2009 гадах гуляў за «Гомель». Застаўся ў «Віцебску» і пасля вылету клуба з Вышэйшай лігі па выніках сезону 2011.

У студзені 2013 года падпісаў кантракт з наваполацкім «Нафтанам». У «Нафтане» звычайна выхадзіў на замену ў канцы мачта, толькі ў жніўні з’яўляўся ў стартавым складзе на пазіцыі апорнага паўабаронцы.

Пасля заканчэння сезону ў студзені 2014 года вярнуўся ў «Віцебск», дзе стаў трывалым іграком асновы. У снежні 2014 года забіў два мячы ў стыкавых матчах супраць магілёўскага «Дняпро», што дазволіла віцябчанам пасля трохгадовага перапынку вярнуцца ў Вышэйшую лігу.

У студзені 2015 года падоўжыў кантракт з «Віцебскам». У сезоне 2015 заставаўся асноўным апорным абаронцам віцебскага клуба. У першай палове 2016 года звычайна гуляў у асноўным складзе, пазней стаў часцей выхадзіць на замену. У сезоне 2017 заставаўся на лаўцы запасных, гуляў за дубль. У канцы сезону абвясціў аб завяршэнні кар’еры, апошні матч правёў 26 лістапада 2017 года супраць мінскага «Дынама» (1:4).

У 2021 годзе пачаў у якасці аматара выступаць за клуб «Гарадоцкія львы» ў Другой лізе.

## Трэнерская кар’ера 
У жніўні 2018 года ўзначаліў дубліруючы склад «Віцебска».

## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі ФК Гарадоцкія львы
Катэгорыя:Ігракі ФК Віцебск
Катэгорыя:Ігракі ФК Нафтан
Катэгорыя:Ігракі ФК Гомель
Катэгорыя:Ігракі ФК ЗЛіН Гомель
Катэгорыя:Ігракі ФК Азярцы Глыбокае
Катэгорыя:Ігракі ФК Віцьбіч-Дынама-Энерга
Катэгорыя:Ігракі ФК Лакаматыў Віцебск
Катэгорыя:Ігракі ФК Будаўнік Віцебск
Катэгорыя:Футбольныя трэнеры Беларусі
Амур (значэнні)

**Амур** мае наступныя значэнні:

* Амур — бог кахання ў старажытнарымскай міфалогіі.

## Тапонімы 
* Амур — рака ва Усходняй Сібіры і на Далёкім Усходзе.
* Амур — аўтамабільная дарога федэральнага значэння ў Расіі (М58).
Сяргей Мікалаевіч Корсак

**Сяргей Корсак** (нар. , ) — беларускі футбаліст, паўабаронца.

## Клубная кар’ера 
З 15 гадоў знаходзіўся ў школе мінскага «Дынама», але дарослую кар’еру пачынаў у клубе Другой лігі «Маладзечна». У 2010 годзе перабраўся ў мінскі «Партызан». Пасля спынення існавання «Партызана» перайшоў у «Смаргонь».

У студзені 2013 года падпісаў кантракт з наваполацкім «Нафтанам». Не здолеў замацавацца ў аснове і ў жніўні таго ж года быў аддадзены ў арэнду «Слуцку». Дапамог «Слуцку» атрымаць перамогу ў Першай лізе, але па заканчэнні сезона пакінуў клуб.

У лютым 2014 года стаў іграком «Гарадзеі», але хутка пасля пачатку чэмпіянату ў красавіку быў аддадзены ў арэнду клубу Другой лігі «Беліта-Вітэкс». У складзе «Беліты-Вітэкс» стаў ключавым іграком, з 22 галамі стаў найлепшым бамбардзірам клуба ў сезоне.

Сезон 2015 таксама пачаў у клубе з Узды (у чэрвені клуб змяніў назву «Беліта-Вітэкс» на «Узда»). У ліпені 2015 года вярнуўся ў Першую лігу, папоўніўшы склад «Крумкачоў». У сезоне 2016 гуляў за «Крумкачы» ў Вышэйшай лізе, чаргуючы выхады ў асноўным складзе і на замену. Пачатак сезона 2017 прапусціў з-за траўмы і пазней не здолеў вярнуцца ў стартавы склад, толькі тройчы выйшаўшы на замену ў чэмпіянаце. У ліпені 2017 года па пагадненні бакоў пакінуў «Крумкачы» і неўзабаве стаў іграком сталічнага «Тарпеда».

У студзені 2018 года перайшоў у «Ліду», дзе хутка замацаваўся ў стартавым складзе. У лютым 2019 года стаў іграком НФК, пакінуў сталічную каманду ў жніўні таго ж года і далучыўся да «Маладзечна».

У ліпені 2020 года перайшоў у рагачоўскі «Дняпро», аднак паспеў правесці за новую каманду толькі адну сустрэчу, пасля чаго ў жніўні быў дыскваліфікаваны АБФФ на два гады за ўдзел у дагаварных матчах у сезоне 2018.

## Дасягненні 
*  Пераможца Першай лігі чэмпіянату Беларусі: 2013

## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі ФК Маладзечна
Катэгорыя:Ігракі ФК Партызан Мінск
Катэгорыя:Ігракі ФК Смаргонь
Катэгорыя:Ігракі ФК Нафтан
Катэгорыя:Ігракі ФК Слуцк
Катэгорыя:Ігракі ФК Гарадзея
Катэгорыя:Ігракі ФК Узда
Катэгорыя:Ігракі ФК Крумкачы Мінск
Катэгорыя:Ігракі ФК Тарпеда Мінск
Катэгорыя:Ігракі ФК Ліда
Катэгорыя:Ігракі ФК Дняпро Рагачоў
Рэзідэнцыя Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь

**Рэзідэнцыя Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь** — афіцыйная рэзідэнцыя прэзідэнта Рэспублікі Беларусь, размешчаная ў Мінску па адрасе: вул. К. Маркса, 38. У будынку размяшчаецца Адміністрацыя Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь.

## Гісторыя будаўніцтва 
Будынак будаваўся для ЦК КПБ у 1939—1941 гадах, скончаны ў 1947 годзе (арх. Аляксандр Пятровіч Воінаў, У. Вараксін). Адно з найбольш значных збудаванняў беларускай савецкай архітэктуры. Пры будаўніцтве ўпершыню ў рэспубліцы выкарыстаныя зборныя жалезабетонныя пліты для перакрыццяў.

У 1976 годзе з паўднёвага захаду да цэнтральнага аб’ёма прыбудавана правае крыло, рашэнне якога паўтарае архітэктуру галоўнага фасада. У 1986 было прыбудавана левае крыло, а ў 1988 годзе быў прыбудаваны аб’ём, які злучыў іх з боку вуліцы Кірава (архітэктар П. Кракалёў).

З 1992 года ў будынку размешчаны Вярхоўны Савет Рэспублікі Беларусь, потым — рэзідэнцыя Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь.

Кампазіцыйна будынак вырашаны як адзіны маналітны аб’ём на масіўным трохметровым цокалі.

Герб Беларусі на будынку выкананы ў 1996 годзе скульптарам У. Папсуевым.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* Мінскія рэзідэнцыі Лукашэнкі. Спадарожнікавыя здымкі
* 

Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Мінска
Беларусь
Катэгорыя:Прэзідэнт Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Вуліца Карла Маркса (Мінск)
Катэгорыя:З’явіліся ў 1947 годзе
Катэгорыя:1947 год у Мінску
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Аляксандра Воінава
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Уладзіміра Вараксіна
Стары горад

**Стары горад** — назва гістарычнага цэнтра пераважна еўрапейскіх гарадоў:

* Стары горад, Барселона
* Стары горад, Берн
* Стары горад, Будва
* Стары горад, Вільня
* Стары горад, Выбарг
* Стары горад, Гданьск
* Стары горад, Гродна
* Стары горад, Дуброўнік
* Стары горад, Іерусалім
* Стары горад, Камянец-Падольскі
* Стары Каір
* Стары Квебек
* Стары горад, Кіеў
* Стары горад, Львоў
* Стары горад, Нарва
* Стары горад, Нарыльск
* Стары горад, Нюрнберг
* Стары горад, Прага
* Стары горад, Рыга
* Стары горад, Стакгольм
** станцыя метро Стары горад, Стакгольм
* Стары горад, Талін
* Стары горад, Тарнабжэг
* Стары горад, Тбілісі
* Стары горад, Цюрых
* Стары горад, Шарм-эш-Шэйх
* Стары горад, Эдынбург

## Гл. таксама 
* Ольдэнбург, значэнні (з ).
Парэчкі залацістыя

**Парэ́чкі залацістыя**, **Парэчкі залатыя** (*Ribes aureum*) — від раслін сямейства агрэставых.

## Апісанне 
Парэчкі залацістыя — прамастаячая куставая расліна 180—270 см вышынёй.

thumb|left|250px|Кветкі і лісце парэчак залацістай

Лісце — супраціўнае, трохлопасцевае. Лопасці закругленыя, жылкаванне пальчастае. Можа дасягаць 5 см у шырыню, чаранок прыкладна такой жа даўжыні, што і ліставая пласцінка.

Ад 5 да 15 кветак сабраны ў гронку каля 8 см даўжынёй, заўсёды маюць прылісткі, на якіх знаходзяцца валасінкі і залозы. Тонкія жоўтыя кветкі без паху, маюць 5 завостраных чашалісцікаў і 5 жоўтых пялёсткаў, якія з узростам набываюць чырвонага колеру.

Плод — круглая аранжавая або жоўтая валасістая ягада каля 0,5 см у дыяметры.

## Распаўсюджанне і выкарыстанне 
Радзіма віду — Паўночная Амерыка, дзе ён цвіце з лютага па красавік.

Можа выкарыстоўвацца як дэкаратыўная расліна.

### Таксанамія 
Від **Парэчкі залацістыя** ўваходзіць у род  сямейства  парадку .

## Спасылкі 
* Парэчка залацістая на *www.calflora.net/bloomingplants/* 

Катэгорыя:Парэчкі
Катэгорыя:Кусты
Катэгорыя:Лекавыя расліны
Катэгорыя:Меданосныя расліны
Катэгорыя:Ягады
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1813 годзе
Цыкута ядавітая

**Цыкута ядавітая** (Cicúta virósa) — від раслін з роду .

## Назва 
Народныя назвы: вяха, шалей, віха.

## Апісанне 
Цыкута — адна з самых атрутных раслін. Ядавітай з’яўляецца ўся расліна, але асабліва карэнішча. Цыкута вабіць сваім прыемным маркоўным пахам і карэнішчам, якое на смак нагадвае бручку або рэдзьку. 100—200 г карэнішча дастаткова, каб забіць карову, а 50-100 г забіваюць авечку. З насення і карэнішча здабываюць цыкутны алей, або цыкутол. Цыкутол лічыцца атрутным, у смале кораня змяшчаецца цыкутаксін, пачатак расліны з’яўляецца найбольш ядавітым, ужо праз некалькі хвілін пасля прыёму ўнутр яд выклікае млоснасць, ваніты і колікі ў ніжняй частцы жывата, за якімі могуць пачацца галавакружэнне, хісткая хада, пена з рота. Зрэнкі пашыраныя, эпілептоідныя прыпадкі і курчы могуць скончыцца паралічам і смерцю. Дапамога пры атручэнні — неадкладнае прамыванне страўніка воднай сумессю актываванага вугалю з танінам.

## Экалогія 
Расце цыкута блізу вады: на рэках, балотах, ручаях. Цвіце ў другой палове лета (ліпень-жнівень).

## Цікавыя факты 
Раней лічылася, што Сакрат быў пакараны прыняццем соку цыкуты, аднак у цяперашні час лічыцца больш верагодным, што Сакрат прыняў напой на аснове .

## Літаратура 
* Вех ядовитый // 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Парасонавыя
Лаамедэя (спадарожнік)

**Лаамедэя** () — нерэгулярны спадарожнік планеты Нептун з прамым арбітальным зваротам. Названая ад імя адной з нерэід з грэчаскай міфалогіі. Таксама пазначаецца як **Нептун XII**.

## Гісторыя адкрыцця 
Лаамедэя была адкрыта Мэцью Холманам, Джонам Кавеларсам, Томі Гравам, Уэслі Фрэйзерам, Дэнам Мілісаўлевічам па здымках, зробленым у жніўні 2002 года з дапамогай 4-м тэлескопа «Бланка» абсерваторыі Сэра-Талала. Спадарожнік атрымаў часовае абазначэнне **S/2002 N 3**. Уласная назва была прысвоена 3 лютага 2007 года.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Спадарожнікі Нептуна
Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 2002 годзе
Галатэя (спадарожнік)

**Галатэя** () — унутраны спадарожнік планеты Нептун. Названая ад імя адной з нерэід з грэчаскай міфалогіі. Таксама пазначаецца як **Нептун VI**.

## Гісторыя адкрыцця 
Галатэя была адкрыта ў канцы ліпеня 1989 года па здымках, зробленых апаратам «Вояджэр-2». Аб адкрыцці было абвешчана 2 жніўня 1989 года, а тэкст паведамляе пра 10 выяў, атрыманых на працягу 5 дзён, такім чынам, адкрыццё адбылося незадоўга да 28 ліпеня. Спадарожнік атрымаў часовае абазначэнне **S/1989 N 4**. Уласная назва была дадзена 16 верасня 1991 года.

## Характарыстыкі 
Галатэя мае няправільную (несферычную) форму. Ніякіх слядоў геалагічнай актыўнасці не выяўлена. Верагодна, Галатэя, як і іншыя спадарожнікі на арбітах ніжэй Трытона, сфармавалася з абломкаў ранейшых спадарожнікаў Нептуна, разбурана ў выніку сутыкненняў, выкліканых абурэннямі ад Трытона пасля яго захопу Нептунам на першапачатковую высокоэксцэнтрычную арбіту.

Галатэя абарачаецца ніжэй сінхроннай калянептунавай арбіты, з прычыны чаго арбіта гэтага спадарожніка паступова зніжаецца з-за ўздзеяння прыліўных сіл. З часам яна можа быць паглынута Нептунам або разбурыцца з-за прыліўнага расцяжэння і ўтварыць кольца пры дасягненні мяжы Роша.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Спадарожнікі Нептуна
Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1989 годзе
Кракаўскае прадмесце

— цяпер рэзідэнцыя прэзідэнта Польшчы і помнік князю Юзэфу Панятоўскаму]]
 і помнік Мікалаю Каперніку]]

**Кракаўскае прадмесце** () (вымаўленне) — шпацырны праспект Варшавы. Злучае размешчаны на беразе Віслы гістарычны Стары горад з сучасным цэнтрам сталіцы Польшчы.

Пачынаецца ля Замкавай плошчы, дзе знаходзілася разбураная ў XIX стагоддзі Кракаўская брама — важны элемент умацаванняў Старога горада. Дарога вяла на поўдзень у бок Кракава ўздоўж берага Віслы над абрывістым адхонам. Уздоўж дарогі знаходзіліся самыя прыгожыя палацы і касцёлы Варшавы. У XIX стагоддзі былі пабудаваны будынкі варшаўскага ўніверсітэта і Акадэміі вытанчаных мастацтваў. Перпендыкулярна Кракаўскаму прадмесцю ў эпоху барока была створана Саксонская вось — горадабудаўнічы комплекс плошчаў, палацаў і паркаў.

У 2006—2008 гадах Кракаўскае прадмесце было значна мадэрнізавана, яно атрымала шырокія тратуары і новую вузкую маставую з кітайскага граніту. З тых часоў дапускаецца рух толькі аўтобусаў і таксі. Вуліца Кракаўскае прадмесце разам з вуліцай Новы Свят і Уяздоўскімі алеямі з'яўляюцца часткамі Каралеўскага гасцінца Варшавы.

## Галерэя 

File:Kosciol Wizytek marzec 2010.jpg|Касцёл Святога Іосіфа
File:Krakowskie Przedmiescie 17 01.jpg|Дом Кракаўскае прадмесце № 17 – архітэктар Ланчы
File:Mickiewicz pomnik.jpg| Помнік Адаму Міцкевічу
File:Warszawa, ul. Krakowskie Przedmieście 26, 28 20170517 001.jpg|Уваход у Варшаўскі Універсітэт
File:Warszawa pałac Czapskich 2009.jpg| Акадэмія вытанчаных мастацтваў
File:Hotel Bristol 2011.JPG| Гасцініца Брысталь

## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Вуліцы і плошчы Варшавы
Псамафа (спадарожнік)

**Псамафа** () — нерэгулярны спадарожнік планеты Нептун са зваротным арбітальным абарачэннем. Названая ад імя адной з нерэід з грэчаскай міфалогіі. Таксама пазначаецца як **Нептун X**.

## Гісторыя адкрыцця 
Псамафа была адкрыта Скотам Шэпардам, Дэвідам Джуітам, Янам Клейнам у выніку назіранняў 29 і 30 жніўня 2003 года. Спадарожнік атрымаў часовае абазначэнне **S/2003 N 1**. Уласная назва была прысвоена 3 лютага 2007 года.

## Характарыстыкі 
Па арбітальных параметрах Псамафа мае блізкае падабенства з Несс. Гэтыя два спадарожнікі могуць быць фрагментамі ранейшага больш буйнога спадарожніка. Арбіта спадарожніка па памерах супастаўная з геліяцэнтрычнай арбітай: у апапасейдыі ён аддаляецца ад Нептуна на 67.700.000 км, а Меркурый у афеліі аддаляецца ад Сонца на 70 млн км. Затое перыяд звароту спадарожніка складае амаль роўна 25 гадоў.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Спадарожнікі Нептуна
Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 2003 годзе
Нептун

**Нептун**:

* Нептун, міфалогія — бажаство старажытнарымскага пантэона.
* планета Нептун — планета Сонечнай сістэмы.
* Нептун — крылатыя ракеты
* Нептун — берагавы ракетны комплекс

Нептун — клас планет:
** Гарачы Нептун
** Халодны Нептун

* Фантан Нептун, Берлін
Наяда (спадарожнік)

**Наяда** () — унутраны спадарожнік планеты Нептун. Назва ўтворана ад Наяд — німф крыніц, ручаёў  з грэчаскай міфалогіі. Таксама пазначаецца як **Нептун III**.

## Гісторыя адкрыцця 
Наяда была адкрыта ў верасні 1989 па здымках, зробленых апаратам «Вояджэр-2». Аб адкрыцці было абвешчана 29 верасня 1989 года, а тэкст паведамляў пра 25 выяў, атрыманых на працягу 11 дзён, такім чынам, адкрыццё адбылося незадоўга да 18 верасня. Спадарожнік атрымаў часовае абазначэнне **S/1989 N 6**. Уласная назва была дадзена 16 верасня 1991 года.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Спадарожнікі Нептуна
Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1989 годзе
Эзэр Вейцман

**Эзэр Вейцман** (, Хайфа, Палесціна — , Кейсарыя, Ізраіль) — ізраільскі ваенны і дзяржаўны дзеяч, прэзідэнт з 1993 па ліпень 2000 года.

Нарадзіўся ў Палесціне. Удзельнік Другой сусветнай вайны (служыў у Брытанскай арміі). Удзельнік Вайны за незалежнасць, лётчык. У 1958—1966 гадах быў камандуючым ВПС Ізраіля. Ён — другі (пасля Іцхака Навона) ураджэнец Ізраіля, які заняў у Ізраілі прэзідэнцкі пост. Пры гэтым першаму прэзідэнту яўрэйскай дзяржавы Хаіму Вейцману ён прыходзіўся пляменнікам.

У 1969 годзе заняўся палітыкай. Старшыня правай партыі «Херут». У 1977—1980 гг. міністр абароны ва ўрадзе М.Бегіна. Паступова пераходзіў на «левыя» пазіцыі. Эзэр Вейцман стаў пакуль апошнім прэзідэнтам Ізраіля, абраным ад партыі Авода, і першым, каму давялося скласці з сябе прэзідэнцкія паўнамоцтвы датэрмінова. Вейцман быў упершыню абраны на пасаду прэзідэнта ў 1993 годзе.

У 1998 годзе Кнэсет пераабраў яго на другі тэрмін. Ён сышоў у адстаўку ў ліпені 2000 года ў сувязі з абвінавачваннямі ў карупцыі.

Катэгорыя:Прэзідэнты Ізраіля
Катэгорыя:Ваенныя Ізраіля
Катэгорыя:Міністры абароны Ізраіля
Катэгорыя:Міністры транспарту Ізраіля
Катэгорыя:Міністры навукі і тэхналогіі Ізраіля
Катэгорыя:Дэпутаты кнэсета 9-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты кнэсета 11-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты кнэсета 12-га склікання