Дынама (стадыён, Мінск)

**Нацыянальны алімпійскі стадыён «Дынама»** — шматфункцыянальны стадыён у Мінску, галоўная спартыўная арэна Беларусі. Выкарыстоўваецца для правядзення футбольных матчаў і спаборніцтваў па лёгкай атлетыцы. З’яўляецца хатняй арэнай для зборнай Беларусі па футболе і футбольнага клуба «Дынама» Мінск. Умяшчальнасць стадыёна складае 22 000 месцаў.

## Гісторыя 
Стадыён быў афіцыйна адкрыты 12 чэрвеня 1934 года. Уласнікам арэны з’яўляўся Мінскі абласны савет фізкультурна-спартыўнага таварыства «Дынама». Першапачаткова трыбуны ўмяшчалі 10 тысяч чалавек. Стадыён хутка стаў самым наведвальным спартыўным аб’ектам БССР, і неўзабаве паўстала патрэба ў павелічэнні яго ўмяшчальнасці. Таму ў 1937—1939 гадах была праведзена першая рэканструкцыя, у выніку якой колькасць месцаў для гледачоў павялічана на 12 000.

Miensk, Lachaŭka, Dynama. Менск, Ляхаўка, Дынама (1936).jpg|1936
Miensk, Lachaŭka, Dynama. Менск, Ляхаўка, Дынама (1935).jpg|1935
Miensk, Lachaŭka, Dynama. Менск, Ляхаўка, Дынама (1936) (3).jpg|1936

Падчас Другой сусветнай вайны стадыён быў разбураны — захаваліся толькі рэшткі трыбун. Астатнія спартыўныя збудаванні былі цалкам знішчаны. Аднаўленне стадыёна пасля вайны пачалося ў 1946 годзе. Першы футбольны матч на «Дынама» прайшоў 12 чэрвеня 1948 года, аднак будаўніцтва вялося яшчэ да 1954. Над праектам працавалі архітэктары В. Вальфензон, М. Колі, М. Паруснікаў, С. Сатунц, Е. Шаркова і М. Шміт. Пасля заканчэння будаўніцтва трыбуны спартыўнай арэны ўмяшчалі 35 тысяч гледачоў.

У 1978—1980 гадах напярэдадні ХХII летніх Алімпійскіх гульняў стадыён быў рэканструяваны спецыяльна для правядзення матчаў адборачнага футбольнага турніру Алімпіяды. Аўтары праекта — архітэктары С. Баткоўскі, М. Гаўхфельд, Л. Гельфанд, Ю. Спясіўцаў). Фінансаванне ажыццяўлялася за кошт сродкаў бюджэту сталіцы.

Пазней улады горада прапанавалі перабудаваць стадыён «Дынама» ў Нацыянальны алімпійскі стадыён. Было вырашана зрабіць лёгкаатлетычную арэну з магчымасцю правядзення на ёй футбольных матчаў. Рэканструкцыя прадугледжвала захаванне гістарычнага аблічча стадыёна і скарачэнне ўмяшчальнасці да 22 тысяч. Агульная колькасць гледачоў уключае ложу ганаровых гасцей больш чым на 600 чалавек. Значна пашыраны плошчы для работы спартыўных журналістаў: для прадстаўнікоў СМІ адводзіцца 800 месцаў на трыбунах і 200 у галоўным прэс-цэнтры.

міні|злева||Галоўны ўваход

Сучасны выгляд стадыёну надаюць навес з пакрыццём з алюмініевых прафіляваных лістоў, а таксама зашклёная частка фасада заходняй трыбуны. Старыя асвятляльныя мачты спартыўнай арэны заменены на новыя. Пад навесам былі ўсталяваныя дадатковыя пражэктары і гукавая сістэма. Праведзена мадэрнізацыя сістэмы вадкаснага падагрэву поля, з’явіліся два новых мультымедыйных табло.

На стадыёне ўпершыню ў краіне ўкаранёна сістэма «старт-фініш», якая дазваляе за лічаныя секунды фіксаваць фальстарт, фотафініш, вымяраць дакладную адлегласць, на якую паляцеў снарад у спаборніцтвах па кіданні. Лёгкаатлетычнае ядро спартыўнай арэны ўключае ў сябе дзевяць бегавых дарожак, сектары для скачкоў у даўжыню, у вышыню, з шастом і патройнага скачку, для штурхання ядра, кідання дзіды, дыска і молата, яма для бегу стыпль-чэз. Газон на футбольным полі натуральны, памеры поля — 105×68 метраў.

Вялікая ўвага пры распрацоўцы праекта была нададзена пытанням бяспекі. На тэрыторыі спартыўнага аб’екта размешчана каля чатырохсот відэакамер. Дзве тысячы квадратных метраў у падтрыбунных памяшканнях адведзены пад камерцыйныя мэты. Для заўзятараў і наведвальнікаў прадугледжаны 64 месцы на падземнай паркоўцы і 229 на тэрыторыі побач з арэнай. Па перыметры трыбун стадыёна размешчаны кропкі грамадскага харчавання.

### Сучаснасць 
Адкрыццё спартыўнай арэны пасля рэканструкцыі адбылося 21 чэрвеня 2018 года. Ва ўрачыстай цырымоніі прынялі ўдзел Прэзідэнт Беларусі Аляксандр Лукашэнка і Прэзідэнт Міжнароднай асацыяцыі лёгкаатлетычных федэрацый. Нацыянальнаму алімпійскаму стадыёну «Дынама» прысвоены чацвёртая катэгорыя УЕФА і першы клас ад IAAF.

міні|Матч Беларусь — Сан-Марына, верасень 2018 года
Галоўная спартыўная арэна Мінска прымае матчы з удзелам зборнай Беларусі па футболе і футбольнага клуба «Дынама» Мінск, фіналы Кубка Беларусі.

З 21 па 30 чэрвеня 2019 года на стадыёне «Дынама» праходзілі II Еўрапейскія гульні.

## Архітэктура 
міні|Уваходная аркада з агароджай

Спартыўны комплекс разам з паркавай зонай размешчаны на 2 тэрасах плошчай 12 га. Пасля рэканструкцыі 1978—1980 гадоў стадыён ўключаў вялікую спартыўную арэну, пляцоўкі валейбольную, баскетбольную, для гульні ў гарадкі, тэнісныя корты. Стадыён меў асобны будынак стралковага ціра з тэхнічна абсталяванымі агнявымі рубяжамі. Тэрыторыя стадыёна была абнесена агароджай мастацкага чыгуннага ліцця. Галоўны ўваход аформлены ў выглядзе стройнай аркады карынфскага ордара (архіт. М. Баршч). У 1980 годзе з боку вул. Ульянаўскай створаны другі парадны ўваход. Па восі яго размешчана скульптурная група «Бег» (скульптар В. Занковіч). Асвятляльныя мачты размешчаны звонку па перыметры трыбун.

## Гл. таксама 
* Нацыянальны футбольны стадыён (Мінск)

## Зноскі 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт стадыёна 
* Гісторыя стадыёна «Дынама» 
* Вяртанне стадыёна «Дынама»: што змянілася, а што засталося ранейшым на легендарнай арэне 
* Стадыён «Дынама» — больш, чым стадыён  — zviazda.by

Катэгорыя:Гісторыка-культурныя каштоўнасці Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Футбольныя стадыёны Беларусі
Катэгорыя:Футбольныя стадыёны Мінска
Катэгорыя:Вуліца Кірава (Мінск)
Катэгорыя:Ленінскі раён (Мінск)
Катэгорыя:1934 год у Мінску
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Сяргея Баткоўскага
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Мікалая Колі
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Міхаіла Паруснікава
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Леаніда Гельфанда