Ігар Міхайлавіч Лучанок

**Іга́р Міха́йлавіч Лучано́к** (6 жніўня 1938, Менск — 12 лістапада 2018, Мінск) — беларускі  і . Заслужаны дзеяч мастацтваў Беларусі (1973), народны артыст Беларусі (1982). Маці была родам з Бабруйска, паходзіла са шляхецкага роду Жукоў і скончыла Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт па спецыяльнасці «хімія і біялогія».
З лета 1940 года да канца чэрвеня 1941 года сям’я жыла ў Магілёве, у доме чыгуначнікаў на Першамайскай вуліцы. З нападам Германіі на СССР у час Другой сусветнай вайны (22 чэрвеня 1941) бацьку адправілі ваенным урачом 3-га рангу ў Гомель у складзе самаходнай лятучкі № 710 для ратавання параненых. Калі пачаліся нямецкія бамбардзіроўкі Магілёва, вярнуўся з маці і сястрой Ларысай у пасёлак Пячэрск (цяпер частка Магілёва). У ліпені 1941 года з’ехаў з маці і сястрой у станіцу Марозаўская (Растоўская вобласць, РСФСР). Зімавалі на бліжэйшым хутары Бакланава. У пачатку 1942 года бацька перавёз сям’ю ў Сталінград, дзе некалькі дзён давялося начаваць на вакзале. Адтуль выехаў з сям’ёй у Сальск (Растоўская вобласць), куды бацьку накіравалі служыць ваенным урачом. Там пайшоў у 1-ы клас чыгуначнай школы № 9.На пачатку жніўня 1946 года вярнуўся з сям’ёй у таварным вагоне ў Беларусь, дзе бацька Міхаіл Лукіч пачаў працаваць урачом у чыгуначнай амбулаторыі на станцыі Пухавічы і атрымаў жытло. Адвучыўся з 2-га па 5-ы класы ў Мар’інай Горцы (Пухавіцкі раён, Мінская вобласць), дзе яго сям’я жыла ў дзедавай хаце па вуліцы Фрунзэ, д. 73, якую бацька ў хуткім часе перавёз з вёскі Язоўкі. Ад бацькі атрымаў першыя ўрокі музыкі, для чаго той набыў акардэон-чвэрць, цымбалы і чорнае піяніна.

З 1980 годзе старшыня праўлення Беларускага саюза кампазітараў. У 1982—1986 гадах рэктар Беларускай дзяржаўнай кансерваторыі. У 1985 годзе песня «Майскі вальс» на яго музыку і словы Міхаіла Ясеня прагучала ў выкананні Яраслава Еўдакімава на Усесаюзным тэлефестывалі «Песня года». У лютым 1985 года стаў дэпутатам Вярхоўнага Савета БССР 11-га склікання. У 1989—1991 гадах — дэпутатам Вярхоўнага Савета СССР. Развітанне з кампазітарам адбылося 14 лістапада ў мінскім Доме афіцэраў. Пахаваны на Усходніх могілках.

## Творчасць 
Працаваў у розных жанрах (вакальна-сімфанічным, камерна-інструментальным, камерна-вакальным). Найбольш плённа — у песенным. Асноўная вобразная сфера яго песеннай творчасці — лірыка-рамантычная. Ягонай музыцы ўласцівыя яркі меладызм і нацыянальная самабытнасць.

Яго дыпломнай працай сталі сімфонія (1961) і кантата «Курган» (1962) паводле аднайменнай паэмы Янкі Купалы, у далейшым перапрацаваная ў рок-оперу «Гусляр» (1971) для ансамбля «Песняры». Сярод яго асноўных твораў: кантаты «Салдацкае сэрца» (1962), «Невядомы салдат» (кандыдацкая дысертацыя, 1970) і «Зоры над соснамі» (1981); вакальна-сімфанічная паэма «Вайна не патрэбна» (1983), уверцюра-фантазія для сімфанічнага аркестра (1975), струнны квартэт, саната для габоя і фартэпіяна, саната і прэлюдыя для фартэпіяна; вакальныя цыклы «Сіні колер» (1965), трыпціх «Чалавеку патрэбна цішыня» (1966), балады «Апасіяната» на словы Эдзі Агняцвет (1969), «Авэ Марыя» на словы Міколы Алтухова (1973), цыкл рамансаў «О, Радзіма бацькоў» на вершы Вінцэнта Дуніна-Марцінкевіча, Максіма Танка і Ніла Гілевіча (1980).

У 1966 годзе Ігар Лучанок упершыню праявіў сябе як самабытны кампазітар-песеннік. На Усесаюзным конкурсе савецкай песні яго песня-балада «Памяць сэрца» (на словы паэта Міхала Ясеня) у выкананні Віктара Вуячыча атрымала першую прэмію (23 кастрычніка 1966 г., ст.журы Леанід Уцёсаў). Шчыра выказана любоў да Беларусі ў вядомых песнях «Мой родны кут», «Я хаджу закаханы», «Спадчына», «Жураўлі на Палессе ляцяць». Шырокае кола лірычных песень, такіх як «Вераніка», «Алеся», «Зачарованая мая».

Напісаў хоры, творы для эстраднага аркестра, музыку да драматычных спектакляў, радыё- і тэлепастановак, тэле- і кінафільмаў. Аўтар музыкі для дзяцей.

## Сям’я 
У шлюбе з Аляксандрай (у дзявоцтве Чэканава), супрацоўніцай музычнай школы, меў двух дзяцей: дачку Святлану (музыкант) і сына Андрэя (юрыст).

## Узнагароды і званні 
* Заслужаны дзеяч мастацтваў Беларускай ССР (1973)
* Народны артыст Беларускай ССР (1982)
* Народны артыст СССР (1987)
* Заслужаны дзеяч культуры Польшчы (1989)
* Прэмія Ленінскага камсамола Беларусі (1967)
* Прэмія Ленінскага камсамола (1972) — за цыкл песень пра Радзіму, партыю, камсамол, актыўную прапаганду савецкай музыкі сярод моладзі
* Дзяржаўная прэмія Беларускай ССР (1976)
* Міжнародная прэмія прафсаюзаў (2001)
* Ордэн Дружбы народаў
* Ордэн «Знак Пашаны»
* Ордэн Францыска Скарыны (1998)
* Першая прэмія на Усесаюзным конкурсе савецкай песні — за песню-баладу «Памяць сэрца» (1966)
* Першы беларус — уладальнік імянной зоркі на Плошчы Зорак Эстрады ў канцэртнай залы «Расія» у Маскве (1999)
* Прэмія ў вобласці культуры і мастацтва «Зоркі Садружнасці» (Савет па гуманітарным супрацоўніцтве і Міждзяржаўны фонд гуманітарнага супрацоўніцтва дзяржаў-удзельнікаў СНД, 2011)
* Ганаровы грамадзянін Мінска (1999)
* Ганаровы грамадзянін Сальска Растоўскай вобласці
* Ганаровы грамадзянін горада Мар’іна Горка Мінскай вобласці.
* Ганаровы грамадзянін Мінскай вобласці

## Цікавыя факты 
* Мелодыю «Песні пра Мінск» адбіваюць кожную гадзіну куранты на вежы Мінскай ратушы, адноўленай у 2004 годзе.

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* 
* Песні эпохі — zviazda.by

Катэгорыя:Кампазітары Беларусі
Катэгорыя:Члены Рэспубліканскай партыі працы і справядлівасці
Катэгорыя:Ганаровыя грамадзяне Мінска
Катэгорыя:Ганаровыя грамадзяне Мар’інай Горкі
Катэгорыя:Ганаровыя грамадзяне Пухавіцкага раёна
Катэгорыя:Памерлі ад інсульту
Катэгорыя:Постаці Мар’інай Горкі
Катэгорыя:Народныя дэпутаты СССР ад УЦСПС
Катэгорыя:Ганаровыя грамадзяне Мінскай вобласці
Катэгорыя:Рэктары Беларускай дзяржаўнай акадэміі музыкі