open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Анатоль Васільевіч Бажэнаў

{{Ваенны дзеяч
|імя              = Анатоль Васільевіч Бажэнаў
|арыгінал імя     = Анатолий Васильевич Баженов
|дата нараджэння  = 
|месца нараджэння = 
|дата смерці      = 
|месца смерці     =
|выява            = 
|шырыня           = 
|апісанне выявы   = 
|мянушка          = 
|прыналежнасць    =  →
|гады службы      = 1942—1945
|званне           = 
|пасада           = 
|часць            = 
|бітвы            = Вялікая Айчынная вайна
|узнагароды       = {
 
}
{
 
-
 
-
 
}
|сувязі           = 
|у адстаўцы       = 
}}
**Анатоль Васільевіч Бажэнаў** (4 чэрвеня 1920 г. — 15 кастрычніка 1999 г.) — удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, памочнік камандзіра узвода пешай разведкі 270-га гвардзейскага стралковага палка 89-й гвардзейскай стралковай дывізіі 37-й арміі Стэпавага фронту, гвардыі сяржант.

Герой Савецкага Саюза (), гвардыі старшы сяржант запасу з 1945 года.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 4 чэрвеня 1920 года ў вёсцы Дурой цяпер Прыаргунскага раёна Чыцінскай вобласці ў сялянскай сям’і. Рускі. Скончыў пачатковую школу, працаваў камбайнерам.

У Чырвонай арміі з 1942 года. У баях Вялікай Айчыннай вайны з 1942 года. Член ВКП(б), з 1944 года.

Памочнік камандзіра узвода пешай разведкі 270-га гвардзейскага стралковага палка (89-я гвардзейская стралковая дывізія, 37-я армія, Стэпавы фронт) гвардыі сяржант Анатоль Бажэнаў 28 верасня 1943 года з групай пешых разведчыкаў пад моцным неприятельским агнём адным з першых фарсіраваў раку Дняпро у раёне вёскі Келеберда Крэменчуцкага раена Палтаўскай вобласці Украіны.

Заняўшы плацдарм на правым беразе Дняпра, разведвальная група на працягу двух сутак адбіла шэсць контратак пераўзыходзячых сіл праціўніка, і выйшла пераможцай.

Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 20 снежня 1943 года за ўзорнае выкананне баявых заданняў камандавання на фронце барацьбы з нямецкімі захопнікамі і праяўленыя пры гэтым мужнасць і геройства гвардыі сяржанта Баженову Анатолю Васільевічу прысвоена званне Героя Савецкага Саюза з уручэннем ордэна Леніна і медалі «Залатая Зорка» (№ 1455).

Пасля вайны гвардыі старэйшы сяржант А. В. Бажэнаў дэмабілізаваны. Жыў у вёсцы Пірэвічы Жлобінскага раёна Гомельскай вобласці Беларусі. Да сыходу на пенсію працаваў у саўгасе. Апошнія гады жыў у горадзе Гомелі. Памёр 15 кастрычніка 1999 года.

## Узнагароды 
* Медаль «Залатая Зорка» Героя Савецкага Саюза (№ 1455)
* Ордэн Леніна
* Два ордэна Айчыннай вайны I ступені
* Ордэн Айчыннай вайны II ступені
* Медалі, у тым ліку:
** Медаль «За перамогу над Германіяй у Вялікай Айчыннай вайне 1941—1945 гг.»
** Юбілейны медаль «Дваццаць гадоў Перамогі ў Вялікай Айчыннай вайне 1941—1945 гг.»
** Юбілейны медаль «Трыццаць гадоў Перамогі ў Вялікай Айчыннай вайне 1941—1945 гг.»
** Юбілейны медаль «Сорак гадоў Перамогі ў Вялікай Айчыннай вайне 1941—1945 гг.»
* Беларускі ордэн «За службу Радзіме» III ступені

## Памяць 
* Стэла ў гонар А. В. Бажэнава ўстаноўлена на Алеі Герояў у Гомелі (вул. Савецкая).

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Удзельнікі бітвы за Дняпро
Катэгорыя:Пехацінцы Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Забайкальскім краі
Юліус ван Зёйлен ван Неевелт

**Юліус Філіп Якаб Адрыян ван Зёйлен ван Неевелт** (; 19 жніўня 1819, Дамельданге, Люксембург — 1 ліпеня 1894, Гаага, Нідэрланды) — нідэрландскі палітычны і дзяржаўны дзеяч. Прэм’ер-міністр Нідэрландаў.

## Спасылкі 
* Worldstatesmen.org

Катэгорыя:Палітыкі Нідэрландаў
Катэгорыя:Прэм’ер-міністры Нідэрландаў
Гінухцы

**Гінухцы** (гінух.: *гьинухъес*) — малалікая этнічная група, адзін з карэнных народаў Дагестана. У рамках расійскіх перапісаў насельніцтва традыцыйна вылучаюцца як субэтнас у складзе аварскага народа, нягледзячы на тое што самі яны лічаць сябе самастойным народам, а іх мова — гінухская — значна адрозніваецца ад аварскай.

Этнонім «гінухцы» паходзіць ад назвы сяла Генух, якая, у сваю чаргу, утворана ад слова *гьину* 'дарога, сцежка' (*гьинухъ* — 'пры дарозе'). Такое ж паходжанне маюць назвы гінухцаў у мовах іх суседзяў: бежцінцы называюць іх *гьинухъаса*, цэзы — *гьинузи*. 

## Рассяленне 
Па дадзеных перапісу насельніцтва 2010 года, у Расіі пражываюць 443 гінухцы. Тэрыторыя традыцыйнага рассялення гінухцаў уключае толькі адзін населены пункт — сяло Генух у Цунцінскім раёне на паўднёвым захадзе Рэспублікі Дагестан, у гэтым сяле і пражывае абсалютная большасць прадстаўнікоў гэтага народа. Некалькі дзясяткаў гінухскіх сем'яў пражываюць у іншых месцах — у тым ліку ў раўніннай частцы Дагестана (Кізлярскі раён), у Махачкале і іншых буйных гарадах Расіі.

Катэгорыя:Народы Дагестана
Катэгорыя:Нахска-дагестанскія народы
Альфрэд Льюіс Кробер

**А́льфрэд Лью́іс Кро́бер** (,  —  гг.) — амерыканскі антраполаг і пісьменнік, даследчык культуры індзейцаў. Бацька амерыканскай пісьменніцы Урсулы Ле Гуін.

## Біяграфія 
А. Л. Кробер нарадзіўся на ўсходзе ЗША ў сям’і нямецкіх эмігрантаў. Выхоўваўся ў Нью-Ёрку.

У 1892—1897 гг. вывучаў англійскую і класічныя мовы ў Калумбійскім універсітэце. У 1901 г. пад кіраўніцтвам Ф. Боаса абараніў доктарскую дысертацыю, прысвечаную этнаграфіі арапаха. Цікавіўся псіхааналізам. У 1918 г. атрымаў права займацца псіхааналітычнай тэрапіяй.

Большую частку жыцця працаваў у Каліфарнійскім ўніверсітэце ў Берклі, дзе стварыў і ўзначальваў музей антрапалогіі. У 1917—1918 гг. узначальваў Амерыканскую антрапалагічную асацыяцыю.

Быў двойчы жанаты, выхоўваў 2 прыёмных і 2 сваіх дзяцей. Дачка Урсула Кробер Ле Гуін стала знакамітай пісьменніцай-фантасткай.

Памёр 5 лістапада 1960 г. у Парыжы.

## Навуковыя погляды 
Крытыкаваў класічны эвалюцыянісцкі падыход адносна прымітыўных і больш развітых чалавечых культур. Насуперак яму развіваў рэлятывісцкую канцэпцыю Ф. Боаса. Лічыў, што культуры развіваюцца ў сувязі з навакольным геаграфічным асяроддзем. Згодна яго меркаванню, антрапалогія павінна захоўваць і аднаўляць памяць пра знікаючыя культуры. Як аўтар падручніка па антрапалогіі (1923 г.) аказаў значны ўплыў на наступныя пакаленні даследчыкаў.

Займаўся археалагічнымі раскопкамі ў Мексіцы і Перу, сцвярджаў прамую сувязь паміж археалагічнай і этнічнай культурамі. Зрабіў значны ўнёсак у класіфікацыю індзейскіх моў захаду ЗША.

Як эксперт аказваў дапамогу ў усталяванні правоў індзейцаў Каліфорніі. Апрацоўваў і публікаваў індзейскі фальклор.

## Публікацыі 
Аўтар каля 500 публікацый. Найбольш важныя:

* *The Arapaho*, 1902, 1904, 1907 гг.
* *The Native Languages of California * (разам з Роландам Дзіксанам), 1903 г.
* *Types of Indian culture in California*, 1904 г.
* *The Religion of the Indians of California*, 1907 г.
* *Linguistic families of California* (разам з Роландам Дзіксанам), 1919 г.
* *Peoples of the Philippines*, 1919 г.
* *California culture provinces*, 1920 г.
* *Handbook of the Indians of California*, 1925 г.
* *Cultural and natural areas of native North America*, 1953 г. (1939 г.)
* *Anthropology: Culture Patterns and Processes*, 1963 г.

## Спасылкі 
* Alfred Kroeber — NNDB
* Alfred L. Kroeber — New World Encyclopedia
* Julian H. Steward, Alfred Kroeber
* Daniel Benveniste, Alfred L. Kroeber: San Francisco’s First Psychoanalyst 

Кробер
Кробер
Герыт дэ Врыс

**Герыт Абрахамс дэ Врыс** (; 22 лютага 1818, Харлем, Нідэрланды — 4 сакавіка 1900, Гаага, Нідэрланды) — нідэрландскі палітычны і дзяржаўны дзеяч. Прэм’ер-міністр Нідэрландаў.

## Спасылкі 
* Worldstatesmen.org

Катэгорыя:Палітыкі Нідэрландаў
Ян Хемскерк

**Ян Хемскерк Абрагамсзоон** (; 30 ліпеня 1818, Амстэрдам, Нідэрланды — 9 кастрычніка 1897, Гаага, Нідэрланды) — нідэрландскі палітычны і дзяржаўны дзеяч. Прэм’ер-міністр Нідэрландаў.

## Спасылкі 
* Worldstatesmen.org

Катэгорыя:Палітыкі Нідэрландаў
Крыстал Бойд

**Крыстал Бойд** (; нар. , Масква) — расійская порнаактрыса і мадэль

## Біяграфія 
Крыстал нарадзілася ў Маскве. У васямнаццаць гадоў яна пачала сваю кар’еру ў порна-бізнесе.

## Фільмаграфія (Выбарчая) 
* Young And The Bushless 2 (2016)
* Temptations (2016)
* Right Touch (2016)
* Barely Ripe School Girls (2015)
* College Nymphs 15 (2014)
* Let’s Get Nasty (2013)
* Fantasies 13 (2013)
* Almost Famous (2013)
* Club Timo (2012)
* Daddy’s Little Whore 2 (2012)
* Deflowered Teenagers 3 (2012)
* Little Anal Angels 2 (2011)

Катэгорыя:Порнаактрысы Расіі
Qb.by

**qb.by** ( — ) — беларускі сайт, які ўключае пошукавы сэрвіс аптымізаваны для работы менавіта ў беларускім інтэрнэце, стварэнне кароткіх , сэрвіс невялікіх нататак, , RSS-агрэгатар. Цікавай асаблівасцю з’яўляецца
прадстаўленне сайта як адушаўлёнага персанажа, які мае імя.

## Гісторыя 
З’явіўся ў маі 2009 года, распрацоўшчык — Ягор Кур’яновіч. Размешчаны на ўласным серверы ў мінскім . У К’юбі прадстаўлена 8 мікрасэрвісаў. Набыў поспех беларускіх карыстальнікаў дзякуючы спецыфічнаму стану Інтэрнэта ў Беларусі 2000-х гадоў — арыентаванне на абмен інфармацыяй па «гасцявому доступу», выключна часовай рэчы, пакуль не стаў шырока даступныя безлімітны доступ. У планах распрацоўшчыка з’яўленне на сайце ўласнага навіннага праекта, некалькі сэрвісаў агрэгацыі, адным з іх павінен стаць сэрвіс па зручным пошуку працы, сэрвіс пра надвор’е. Часова прыпініў сваю працу ў лютым 2015 года.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Сайты, якія з’явіліся ў 2009 годзе
Катэгорыя:Байнэт
Урсула Кробер Ле Гуін

**Урсула Кробер Ле Гуін** (; 21 кастрычніка 1929, Берклі — 22 студзеня 2018, Портленд) — выбітная амерыканская пісьменніца-фантастка. Працавала ў жанрах навуковая фантастыка і фэнтэзі.

## Ушанаванне памяці 
* У гонар Урсулы Кробер Ле Гуін названы астэроід **(181518) Ursulakleguin**.

## Спасылкі 
* Ursula K. Le Guin Biography
* The Fantastic Ursula K. Le Guin
* Памерла пісьменніца-фантаст Урсула Ле Гуін

Катэгорыя:Пісьменніцы ЗША XX стагоддзя
Пітэр Філіп ван Босэ

**Пітэр Філіп ван Босэ** (; 16 снежня 1809, Амстэрдам, Нідэрланды — 21 лютага 1879, Гаага, Нідэрланды) — нідэрландскі палітычны і дзяржаўны дзеяч. Прэм’ер-міністр Нідэрландаў.

## Спасылкі 
* Worldstatesmen.org

Катэгорыя:Палітыкі Нідэрландаў
Іаханес Капейнэ ван дэ Копела

**Іаханес Капейнэ ван дэ Копела** (; 2 кастрычніка 1822, Гаага, Нідэрланды — 28 ліпеня 1895, Гаага, Нідэрланды) — нідэрляндскі палітычны і дзяржаўны дзеяч. Прэм’ер-міністр Нідэрландаў.

## Спасылкі 
* Worldstatesmen.org

Катэгорыя:Палітыкі Нідэрландаў
Беларусы ў Астрахані

**Беларусы ў Астрахані** — зборная назва асоб беларускай нацыянальнасці, якія часова або пастаянна пражываюць ў гэтым расійскім горадзе. Па дадзеных перапісу насельніцтва 2010 года, на тэрыторыі горада пражываюць 870 беларусаў (усяго ў Астраханскай вобласці — 1623). Гэта робіць беларускую абшчыну пятнаццатай па колькасці ў горадзе.

## Цікавыя факты 
* У цэнтры горада ёсць рэстаран беларускай кухні «Беларусачка».
* На вуліцы Славянскай працуе Беларускі гандлёвы дом, які быў заснаваны ў мяжах сумеснага праекта ўрадаў рэгіёну і Рэспублікі Беларусь.
* Заснавальнік і галоўны рэдактар астраханскага часопіса «Камыш» Фёдар Аляксееў — беларус.
## Гл. таксама 
* Беларусы Расіі
* Беларусы ў Санкт-Пецярбургу

Катэгорыя:Беларусы ў Расіі
Катэгорыя:Астрахань
Константэйн Тэадор ван Лейндэн ван Сандэнбюрг

**Канстантэйн Тэадор ван Лейндэн ван Сандэнбюрг** (; 24 лютага 1826, Утрэхт, Нідэрланды — 18 лістапада 1885, Лангброк, Нідэрланды) — нідэрландскі палітычны і дзяржаўны дзеяч. Прэм’ер-міністр Нідэрландаў.

## Спасылкі 
* Worldstatesmen.org

Катэгорыя:Палітыкі Нідэрландаў
Гінухская мова

**Гінухская мова** (саманазва: *гьинузас мец*) — мова гінухцаў, аднаго з малалікіх народаў Дагестана. Належыць да нахска-дагестанскай моўнай сям'і.

## Сацыялінгвістычныя звесткі 
Сярод носьбітаў гінухскай вельмі распаўсюджаны мультылінгвізм — практычна ўсе яны таксама валодаюць рускай і аварскай мовамі.

Па дадзеных даследавання мовазнаўцы Дыяны Форкер, гінухскай мовай валодаюць каля 600 чалавек.

Катэгорыя:Мовы Дагестана
Катэгорыя:Нахска-дагестанскія мовы
Катэгорыя:Выміраючыя мовы
Альховы лес

**Альховыя лясы**, **але́шнікі** — фармацыя драбналістых лясоў, у дрэвастоі якіх пераважае вольха.

## Чорнаальховыя лясы 
.]]
**Чорнаальховыя лясы**, **чорнаалешнікі** — фармацыя карэнных лісцевых лясоў, у дрэвастоі якіх пераважае вольха чорная. На Беларусі займаюць 646,7 тыс. га (8,2 % агульнай плошчы лясоў). Найбольш буйныя масівы на Палессі, у Бярэзінскім біясферным запаведніку, Белавежскай і Налібоцкай пушчах.  Растуць на нізінных балотах з глебамі ад перагнойна-глеевых да глыбокіх тарфяных. У падлеску пераважаюць крушына ломкая, рабіна, парэчкі чорныя і каласковая, вярба попельная, ляшчына, маліна, каліна і інш. Вылучаюць асноўныя тыпы чорнаалешнікаў: вятроўнікавы, асаковы, крапіўны, папарацевы, кіслічны, сніткавы, балотна-папарацевы, вербняковы, касачовы. Большасць тыпаў вызначаюцца высокай прадукцыйнасцю, даюць драўніну для фанернай і мэблевай вытворчасці, піламатэрыялы. Маюць водарэгулявальнае значэнне, умацоўваюць берагі рэк і азёр.

## Шэраальховыя лясы 
)]]
**Шэраальховыя лясы**, **шэраалешнікі** — фармацыя драбналістых лясоў, у дрэвастоі якіх пераважае вольха шэрая. Утвараюцца на высечках яловых, шыракаліста-яловых лясоў, таксама ў выніку зарастання сельскагаспадарчых зямель. Займаюць пераважана ўрадлівыя дзярнова-падзолістыя, дзярнова-падзоліста-глеевыя і іншыя глебы. Пашыраны на поўначы Беларусі, займаюць каля 46 тыс. га. Вылучаюць 10 тыпаў шэраальховых лясоў, найбольш пашыраны кіслічнья, сніткавыя, злакавыя, арляковыя, вятроўнікавыя, папарацевыя і інш. Фітацэнозы шэраальховых лясоў маюць глебапаляпшальнае значэнне: узбагачаюць глебу азотам, які асвойваецца каранёвымі клубеньчыкавымі бактэрыямі.

## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Вольха
Катэгорыя:Лясы
Алеўраліт

**Алеўраліт** (ад  — мука і  — камень) — цвёрдая асадкавая горная парода. Утвараецца з алеўрыту ў працэсе літыфікацыі.

## Склад 
Складаецца з зерняў няправільнай формы, памерам 0,01—0,1 мм (па іншых дадзеных — 0,005—0,05 мм). Маюцца тры разнавіднасці алеўралітаў па форме складальных часціц: буйназярністыя, розназярністыя і дробназярністыя. Асновай алеўраліту з’яўляецца кварц, могуць прысутнічаць таксама часціцы палявых шпатаў, гліністых мінералаў, часам прысутнічаюць карбанаты і гідраксіды жалеза.

## Здабыча 
Здабываюць алеўраліт пераважна для вытворчасці цэменту і садовых дарожак. Яго можна выявіць у вугальных шахтах паміж пластамі каменнага вугалю.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Асадкавыя горныя пароды
Красненскі бор

**Кра́сненскі бор** — лясны масіў у Смаргонскім раёне, за 5 км на паўднёвы захад ад г. Смаргонь, на тэрыторыі Смаргонскага лясгаса. Плошча 860 га. Рэльеф узвышаны, пагорысты, ускладнены западзінамі, лагчынамі, равамі. Глебы галоўным чынам дзярнова-падзолістыя і супясчаныя, сустракаюцца тарфяна-глеевыя. На яго тэрыторыі некалькі невялікіх ручаёў, якія ўпадаюць у р. Гервятка. У складзе лясоў (96 %) пераважаюць хвойнікі (61 %) і ельнікі (39 %) пераважна кіслічнага і зеленамошнага тыпаў з добра развітым падлескам з ляшчыны і рабіны. Сярод драўняных парод і ў падлеску распаўсюджаны шыракалістыя (дуб, ліпа, клён, ясень), з глебапокрыўных — дуброўнае разнатраўе (брызгліна, бружмель, падалешнік, пралеска, снітка і інш.). Астатнія 4 % тэрыторыі заняты нізіннымі асаковымі балотамі, якія месцамі параслі бярозай пушыстай і часткова выкарыстоўваюцца пад сенажаць. Месца адпачынку і турызму.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Зоны адпачынку мясцовага значэння Гродзенскай вобласці
Катэгорыя:Лясныя масівы Беларусі
Катэгорыя:Геаграфія Смаргонскага раёна
Яан Роэль

**Ёнкгеер Яан Роэль** (; 21 ліпеня 1844, Харлем, Нідэрланды — 13 ліпеня 1914, Гаага, Нідэрланды) — нідэрландскі палітычны і дзяржаўны дзеяч. Прэм’ер-міністр Нідэрландаў.

## Спасылкі 
* Worldstatesmen.org

Катэгорыя:Палітыкі Нідэрландаў
Нікалас Пірсан

**Нікалас Герард Пірсан** (; 7 лютага 1839, Амстэрдам, Нідэрланды — 24 снежня 1909, Хемстэдэ, Нідэрланды) — нідэрландскі палітычны і дзяржаўны дзеяч. Прэм’ер-міністр Нідэрландаў.

## Спасылкі 
* Worldstatesmen.org

Катэгорыя:Палітыкі Нідэрландаў
Сюзана Бір

**Сюза́на Бір** (; нар. , , Данія) — дацкі , , .

## Спасылкі 
* 
* Сюзана Бір на сайце Дацкага інстытута кіно.

Катэгорыя:Лаўрэаты Еўрапейскай кінапрэміі
Паала Сарэнціна

**Па́ала Сарэнці́на** (, ; нар. , , Італія) — італьянскі  і . Шматразовы ўдзельнік Канскага кінафестывалю. Яго карціны двойчы былі адзначаны Еўрапейскай кінапрэміяй у катэгорыі «*Найлепшы еўрапейскі фільм*».

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Лаўрэаты Еўрапейскай кінапрэміі
Куль (археалагічныя помнікі)

**Куль** — археалагічны помнік: стаянкі каля в. Свяціца (Ляхавіцкі раён, Брэсцкая вобласць). Знаходзяцца ва ўрочышчы Куль. У 2002 г. выявілі і даследавалі А. Г. Калечыц, В. Л. Лакіза, М. М. Чарняўскі.

## Стаянка—1 
Знаходзіцца на ўсходнім краі ўрочышча. Памеры пляцоўкі 40х80 м. Даследавана 78 м². Культурны пласт таўшчынёй да 0,45 м. Знойдзены адшчэпы, у тым ліку пласціністыя, і іх фрагменты, пласціны, у тым ліку рабрыстыя, і іх фрагменты, сколы падпраўкі нуклеусаў, лусачкі, пласціны са скошаным рэтушшу канцом, адшчэпы з рэтушшу, разцы розных тыпаў, скрабкі канцавыя на пласцінах, цёслы, вастрыё з рэтушаванай асновай. Стаянка датуецца VII—VI тыс. да н.э. і належыць кудлаеўскай культуры.

## Стаянка—2 
Знаходзіцца за 0,2 км на паўночны захад ад стаянкі—1. Памеры пляцоўкі 40х60 м. Узвышаецца над балотам на 1,5 м. Даследавана 108 м². Культурны пласт таўшчынёй да 0,5 м. Выяўлены 2 акруглыя ямы дыяметрам 1,46 м і 1,2 м, глыбінёй 0,3 і 0,36 м. Знойдзены крамянёвыя і каменныя вырабы, фрагменты ганчарнага посуду, астэалагічныя рэшткі; мезалітычныя прылады працы: скрабкі, разцы, праколкі, скрэблы, цёслы, нажы, геаметрычныя мікраліты, вастрыі, пласціны-ўкладышы. Датуецца VI—V тыс. да н.э. і належыць яніславіцкай культуры.

## Стаянка—3 
Знаходзіцца на поўдні ўрочышча. Памеры пляцоўкі 50х90 м. Вышыня над балотам 1 м. Даследавана 118 м². Культурны пласт таўшчынёй да 0,5 м. Знойдзены крамянёвыя і каменныя вырабы, фрагменты ганчарнага посуду, астэалагічныя рэшткі; прылады працы фінальнага палеаліту і мезаліту: наканечнікі стрэл, разцы, скрабкі, праколкі, рубячыя прылады, цёслы і інш. Склад знаходак дазваляе зрабіць выснову аб тым, што месца стаянкі было заселена двойчы. Першы раз стаянка засялялася фінальнапалеалітычным насельніцтвам свідэрскай культуры (канец IX — пачатак VIII тыс. да н.э.), другі раз — мезалітычным насельніцтвам яніславіцкай культуры (VI—V тыс. да н.э.).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Стаянкі Ляхавіцкага раёна
Катэгорыя:Свяціца (Ляхавіцкі раён)
Катэгорыя:Кудлаеўская культура
Пашпарт грамадзяніна Паўднёвай Асеціі

**Пашпарт грамадзяніна Паўднёвай Асеціі** — асноўны дакумент, які выдаецца грамадзянам часткова прызнанай Рэспублікі Паўднёвая Асеція для пасведчання асобы на тэрыторыі краіны.

## Прызнанне 
Пашпарт Паўднёвай Асеціі мае юрыдычную сілу як пасведчанне асобы толькі ў тых краінах, якія прызнаюць незалежнасць Паўднёвай Асеціі ад Грузіі. Да гэтых краін адносяцца Расія, Нікарагуа, Венесуэла, Науру, Сірыя, Абхазія, Арцах і Прыднястроўе. Для падарожжаў у іншыя краіны жыхарам Паўднёвай Асеціі даводзіцца карыстацца пашпартамі, выдадзенымі іншымі дзяржавамі, якія маюць шырокае сусветнае прызнанне — часцей за ўсё Расіі ці Грузіі.

## Падвойнае грамадзянства 
Канстытуцыйны закон «Аб грамадзянстве Рэспублікі Паўднёвая Асеція» экспліцытна не забараняе падвойнае грамадзянства, але ўдакладняе, што «грамадзянін РПА, які таксама мае грамадзянства іншай дзяржавы, разглядаецца РПА толькі як грамадзянін РПА». Па словах старшыні Камісіі па пытаннях грамадзянства пры Прэзідэнце РПА Мурата Кузьміча Джыоева, пры атрыманні грамадзянства рэспублікі пасродкам натуралізацыі патрабуецца даказаць адсутнасць грамадзянства іншых дзяржаў акрамя Расійскай Федэрацыі.

## Гл. таксама 
* Пашпарт грамадзяніна Абхазіі

## Крыніцы 
Катэгорыя:Нацыянальныя грамадзянскія пашпарты
Катэгорыя:Паўднёвая Асеція
Спіс прэтэндэнтаў на прэмію «Оскар» за найлепшы фільм на замежнай мове ад Беларусі

**Спіс прэтэндэнтаў на прэмію «Оскар» за найлепшы фільм на замежнай мове ад Беларусі** змяшчае ў сабе фільмы, знятыя беларускімі кінематаграфістамі (або з удзелам Беларусі) і вылучаныя на прэмію «Оскар» у намінацыі «Найлепшы фільм на замежнай мове».

## Гісторыя 
З моманту набыцця незалежнасці ў 1991 годзе Беларусь пяць разоў вылучала мастацкія фільмы на намінацыю «Найлепшы фільм на замежнай мове» прэміі амерыканскай Акадэміі кінематаграфічных мастацтваў і навук, але не адзін з фільмаў не патрапіў у «».

## Спіс фільмаў 
## Гл. таксама 
* «Туфлікі» (2013) ― беларускі дакументальны фільм рэжысёра Канстанціна Фама, быў ўключаны ў спісы саіскання ў катэгорыі «» на 86-й цырымоніі «Оскар».
* «Возера радасці» ― беларускамоўны фільм Аляксея Палуяна, зняты па матывах аднайменнага рамана беларускага пісьменніка Віктара Марціновіча, атрымаў кваліфікацыю ў катэгорыі «» на 93-й цырымоніі «Оскар».
* «Courage» ― фільм рэжысёра Аляксея Палуяна аб пратэстах у Беларусі ў 2020 годзе кваліфікаваўся на прэмію 94-й цырымоніі «Оскар» у катэгорыю «».

## Спасылкі 
Катэгорыя:Спісы:Беларусь
Катэгорыя:Оскар
Катэгорыя:Кінематограф Беларусі
Сартлан

**Сартла́н** () — бяссцёкавае саланаватае возера ў Барабінскай нізіне на тэрыторыі Новасібірскай вобласці Расіі.

Плошча паверхні возера 238 км². Плошча вадазбору 2020 км². Даўжыня возера 21 км, найбольшая шырыня 15 км. Найбольшая глыбіня 6 м, сярэдняя — каля 3 м. Аб’ём вады 0,7 км³. Катлавіна возера выцягнутая ў напрамку з паўночнага ўсходу на паўднёвы захад. Ложа сподкападобнае. Берагі нізкія, пакатыя. Жыўленне пераважна снегавое. Ваганні ўзроўню вады на працягу года да 1,7 м. У возера ўпадаюць рака Карапуз і некалькі невялікіх рэк, у перыяд высокага ўзроўню вады выцякае рака Сарайка. Замярзае Сартлан у канцы кастрычніка — першай палове лістапада, вызваляецца ад лёду ў канцы красавіка — маі.

У возеры водзяцца карась, акунь, сазан, пелядзь, плотка, язь, шчупак, ялец і іншыя віды рыб.

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* Озеро Сартлан // Государственный водный реестр РФ
* *Измайлова А. В.* Сартлан // Научно-популярная энциклопедия «Вода России»

Катэгорыя:Азёры Новасібірскай вобласці
Катэгорыя:Бяссцёкавыя азёры
Арцах

Назву **Арца́х** () маюць:

* Арцах — правінцыя Вялікай Арменіі.
* *Рэспубліка Арцах* — другая назва Нагорна-Карабахскай Рэспублікі
Крысціян Мунджыў

**Крысція́н Мунджы́ў** (, ; нар. , , Румынія) — румынскі ,  і , лідар румынскай «*новай хвалі*». Сусветную вядомасць атрымаў пасля выхаду карціны «*4 месяцы, 3 тыдні і 2 дні*» (2007), якая прынесла яму «*Залатую пальмавую галіну*» Канскага кінафестывалю.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Лаўрэаты Еўрапейскай кінапрэміі
Павел Паўлікоўскі

**Па́вел Алякса́ндр Паўліко́ўскі** (, ; нар. , , Польшча) — польскі і брытанскі , сцэнарыст і кінапрадзюсар.

## Фільмаграфія 
* Стрынгер (1998)
* Апошні прыстанак (2000)
* Маё лета любові (2004)
* Жанчына з Пятай акругі (2011)
* Іда (2013)
* Халодная вайна (2018)

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Лаўрэаты Еўрапейскай кінапрэміі
Бедленд

**Бедленд** (бэдленд, ад , літаральна — дурныя, дрэнныя, неўрадлівыя землі) — мясцовасць з рэзка і моцна расчлянёным рэльефам, цяжкапраходным і непрыдатным для земляробства і жывёлагадоўлі. Тыповыя бедленды — гэта ўзгоркі з вузкімі грэбнямі са стромымі схіламі, перасечаныя ярамі. Характарызуюцца высокай гушчынёй часовых вадацёкаў і мінімальным раслінным покрывам. Тыповымі формамі рэльефу ў складзе бедлендаў з'яўляюцца каньёны, цясніны, астанцы, яры, сталовыя горы. Бедленды афарбаваны ў самыя разнастайныя колеры, ад чорных і чырвоных да светлых глін, і часта ўяўляюць сабой сапраўднае відовішча.

Утвараюцца ў выніку дзейнасці часовых водных патокаў (падчас залеваў) ва ўмовах разрэджанай расліннасці як на рыхлых, так і на гліністых пародах.  Новыя залевы працягваюць справу ўкаранення бедлендаў, таму многія палеанталагічныя знаходкі былі зроблены менавіта ў бедлендзе, пасля вымывання чарговага пласта глебы.

Распаўсюджаны ў краінах з засушлівым кліматам. Класічныя бедленды сустракаюцца на стыку Вялікіх раўнін і Скалістых гор у ЗША і Канадзе. Яны ўваходзяць у склад нацыянальных паркаў Бедлендс (Паўднёвая Дакота) і Тэадор Рузвельт (Паўночная Дакота) і інш. Бедленды можна ўбачыць у Іспаніі, Аргенціне. На тэрыторыі СНД бедленды сустракаюцца на землях Сярэдняй Азіі, Казахстана, Арменіі. 

## Літаратура 
* Геаграфічныя паняцці і тэрміны: Энцыклапедычны даведнік / Рэдкал.: М. М. Курловіч, Я. В. Малашэвіч і інш. — Мн.: БелЭн, 1993. — 333 с. ISBN 5-85700-085-8

Катэгорыя:Формы рэльефу
Энеас Макай

**Энеас Макай** (; , Наймеген, Нідэрланды — , Гаага, Нідэрланды) — нідэрландскі палітычны і дзяржаўны дзеяч. Прэм’ер-міністр Нідэрландаў (1888—1891).

## Спасылкі 
* Worldstatesmen.org

Катэгорыя:Палітыкі Нідэрландаў
Барыс Пятровіч Гушчын

{{Ваенны дзеяч
|імя              = Барыс Пятровіч Гушчын
|арыгінал імя     = Борис Петрович Гущин
|дата нараджэння  = 
|месца нараджэння = 
|дата смерці      = 
|месца смерці     = 
|выява            = 
|шырыня           = 
|прыналежнасць    = 
|гады службы      = 1937—1962
|званне           = 
|род войскаў      = авіяцыя
|пасада           = 
|часць            = 
|бітвы            = Вялікая Айчынная вайна
|узнагароды       = {
 
}
{
 
-
 
}
|сувязі           = Васіль Мікалаевіч Осіпаў
|у адстаўцы       = 
}}

**Барыс Пятровіч Гушчын** (1919—1991) — палкоўнік Савецкай арміі, удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза (1943).

## Біяграфія 
Барыс Гушчын нарадзіўся 1 сакавіка 1919 года ў вёсцы Кашалі Астахноўскага сельсавета Мінецкай воласці Баравіцкага павета Наўгародскай губерні ў рабочай сям’і. У 1937 годзе скончыў школу № 3 у працоўным пасёлку Кондрава Заходняй вобласці і быў прызваны на службу ў Рабоча-сялянскую Чырвоную Армію. У 1940 годзе ён скончыў Краснадарскае ваеннае авіяцыйнае вучылішча штурманаў. З ліпеня 1941 года — на франтах Вялікай Айчыннай вайны. Лётаў штурманам у складзе экіпажа самалёта «Іл-4» пад камандаваннем двойчы Героя Савецкага Саюза Васіля Осіпава.

Да красавіка 1943 года гвардыі капітан Барыс Гушчын быў штурманам звяна 5-га гвардзейскага авіяпалка 50-й авіядывізіі 6-га авіякорпуса далёкага дзеяння. Да таго часу ён здзейсніў 217 баявых вылетаў на бамбардзіроўку вялікіх колькасцяў варожых войскаў і ваенных аб’ектаў у глыбокім варожым тыле.

Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 18 верасня 1943 года гвардыі капітан Барыс Гушчын быў удастоены звання Героя Савецкага Саюза з уручэннем ордэна Леніна і медалі «Залатая Зорка» за нумарам 1754.

Усяго за час вайны здзейсніў 298 баявых вылетаў, канец вайны сустрэў на пасадзе штурмана эскадрыллі. Пасля заканчэння вайны працягнуў службу ў Савецкай Арміі. У 1947 годзе ён скончыў курсы ўдасканалення камандзіраў і штурманаў эскадрылляў, пасля чаго служыў у авіяцыі Ваенна-марскога флоту СССР. У 1962 годзе ў званні палкоўніка Гушчын быў звольнены ў запас. Жыў у Гомелі, працаваў у РСУ Гомельскага аблбытупраўлення. Памёр 26 красавіка 1991 года.

## Узнагароды 
Быў узнагароджаны трыма ордэнамі Леніна, трыма ордэнамі Чырвонага Сцяга, ордэнамі Айчыннай вайны 1-й ступені і Чырвонай Зоркі, а таксама шаснаццаццю медалямі.

## Памяць 
* Бюст Гушчына усталяваны ў горадзе Быхаў Магілёўскай вобласці Беларусі.
* Стэла ў гонар Б. П. Гушчына ўстаноўлена на Алеі Герояў у Гомелі (вул. Савецкая).

## Літаратура 
* 
* *Поленков К. А., Хромиенков Н. А* Калужане — Герои Советского Союза. — Калуга, 1963.

Катэгорыя:Лётчыкі Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Наўгародскай вобласці
Кузьмічы (археалагічны помнік)

**Кузьмічы** — археалагічны помнік: паселішча неаліту і бронзавага веку за 2—2,5 км на паўночны захад ад в. Кузьмічы (Любанскі раён, Мінская вобласць). Адкрыў М. М. Крывальцэвіч у 1981 г. Сляды паселішча знойдзены на пясчаным усходнім і паўднёва-ўсходнім берагах воз. Кузьміцкае (паселішча-1А). Насупраць узвышшаў паўднёва-ўсходняга берага, на дне возера знаходзіцца культурны пласт неалітычнага часу (паселішча-1Б). У межах верхняга паселішча-1А ў канцы 1980—1990-х г. М. М. Крывальцэвічам праводзіліся паверхневыя зборы.

Знойдзены фрагменты керамікі і крамянёвыя вырабы днепра-данецкай культуры, кола культуры шнуравой керамікі. На паселішчы-1Б у 1999—2002 гг. даследавана 130 м². Культурныя рэшткі былі перакрыты гумусаванымі алювіяльнымі адкладамі і залягалі ў донным аргана-мінеральным, чорнага колеру пласце з глыбінёй 0,15—0,2 м ад паверхні дна. Культурныя рэшткі прасочваліся да глыбіні 0,4—0,45 м, да таго ўзроўню, дзе пачынаўся торф бурага колеру. Культурны пласт насычаны драўлянымі рэшткамі, у т.л. са слядамі выкарыстання і апрацоўкі. Многія з іх захаваліся ў асмаленым выглядзе. На асобных участках раскопаў прасочвалася сістэмнасць у іх размяшчэнні: адзначалася нагрувашчванне бярвёнаў і кіёў, якія маглі бьшь рэшткамі пабудовы. Знойдзена каля 4 тыс. фрагментаў неалітычнага посуду 3-га ці 4-га этапу ўсходне-палескага варыянта днепра-данецкай культуры. Таксама вылучаецца невялікая колькасць танкасценнай керамікі з шамотавымі дамешкамі і слядамі зацірання паверхні, традыцыі кола культуры шнуравой керамікі. Да неалітычнага комплексу належаць таксама вырабы з косці і рога: запаліраваная падвеска акруглай формы з адтулінай для падвешвання, амулет з ікла дзіка, рог тура з папярочнымі надрэзамі і прабітай адтулінай, абломкі востраканечнікаў і інш. Выяўлена няшмат вырабаў з крэменю. Астэалагічны матэрыял даследаваўся А. А. Разлуцкай (млекакормячыя), В. А. Бахаравым (чарапаха), Э. А. Ляшкевіч (рыбы), Е. Н. Курачкіным і Н. В. Зелянковым (птушкі). Суадносіны дзікіх і хатніх жывёл адпаведна 78 % і 22 %.

Культурны пласт помніка паселішча-1Б фарміраваўся ў неаліце з 2-й паловы IV-га да канца III-га тыс. да н.э. На месцы верхняга паселішча-1А рассяленне працягвалася ў II-м тыс. да н.э. Верагодна, што Кузьмічы былі месцам лакалізацыі часовых паселішчаў.

## Літаратура 
* *Кривальцевич, Н. Н., Разлуцкая, А. А., Бахарев, В. А.* Некоторые результаты археозоологических исследований на неолитическом поселении Кузьмичи 1 (Предполесье Беларуси) // Человек, адаптация, культура. — М.: Изд-во РАН, 2008. — С. 147—161.
* *Крывальцэвіч, М. М.* Даследаванне помнікаў неаліту і эпохі бронзы на Палессі / М. М. Крывальцэвіч // Гістарычна-археалагічны зборнік. — 2003. — № 18. — С. 259—260
* *Крывальцэвіч, М. М.* Кузьмічы / М. М. Крывальцэвіч // Археалогія Беларусі: энцыклапедыя: у 2 т. / [склад. Ю. У. Каласоўскі; рэдкалегія: Т. У. Бялова (гал. рэд.) і інш.]. Т. 1: А ― К. — Мн.: Беларуская Энцыклапедыя імя П. Броўкі, 2009. — 492, [1] c. — С. 479—481. — ISBN 978-985-11-0353-5.

Катэгорыя:Паселішчы Любанскага раёна
Катэгорыя:Кузьмічы (Любанскі раён)
Монаненасычаныя тлустыя кіслоты

**Монаненасычаныя тлустыя кіслоты**&#x20;— гэта тлустыя кіслоты, якія маюць адну двайную сувязь у ланцугу тлустай кіслаты.

Па сучаснай класіфікацыі тлустых кіслот да ненасычаных тлустых кіслот адносяць: мірысталеінавую, пальміталеінавую, алеінавую кіслоты.

Монаненасычаныя тлустыя кіслоты ўтрымліваюцца ў прыродных прадуктах, такіх як  мяса, прадукты з цэльнага малака, арэхаў і садавіны з высокім утрыманнем тлушчаў, такія як аліўкі і авакада. Аліўкавы алей змяшчае каля 75 % монаненасычаных тлустых кіслот, рапсавы алей і кеш'ю ўтрымліваюць каля 58 % монаненасычаных тлустых кіслот, ялавічны тлушч&#x20;— каля 50 % монаненасычаных тлушчаў, сала&#x20;— каля 40 %. Іншыя крыніцы ўключаюць у сябе алей арэха макадаміі, , арахісавая паста, кунжутны алей, кукурузны алей, папкорн, цэльнае зерне пшаніцы, збожжавыя, , міндальны алей, сланечнікавы алей, чай, алей камеліі і алей авакада.

Катэгорыя:Тлустыя кіслоты
Катэгорыя:Браматалогія
Магілёў (радыё)

**Радыё «Магілёў»** — дзяржаўная радыёстанцыя Беларусі, заснаваная ў Магілёве ў 1997 годзе. Прастора вяшчання ахоплівае Магілёўскую вобласць. На пачатку працавала тры гадзіны ў дзень на радыёхвалі 70,1 Мегагерц. Да 2002 г. называлася *Новае радыё Магілёў*. Сядзіба месціцца ў Магілёве, зав. Камуністычны, д. 1.

## Перадачы 
* Грошы і бізнес (штодня, 07:35, 14:15 і 18:15);
* Дыска-клёш (штодня, 19:00; вядоўцы Васіль Данілаў, Канстанцін Дзянісаў, Ілля Касценіч і Ціна Паўлава);
* Мувіз (панядзелак-пятніца, 11:15; вядоўца Васіль Данілаў);
* Мьюзік (панядзелак-пятніца, 18:45; вядоўца Васіль Данілаў)
* Навароты (аўторак і чацвер, 11:45; вядоўца Васіль Данілаў);
* Найтлайф (субота-нядзеля, 0:00);
* Піпл (панядзелак-пятніца, 14:45; вядоўца Васіль Данілаў);
* Твіт-парад (серада, 11:45; вядоўца Ціна Паўлава);
* Фітнес (панядзелак і пятніца, 11:45; вядоўца Васіль Данілаў);
* Хіт парад «Снайпер» (серада, 21:05 і субота, 14:10; вядоўца Наталля Глушкова);
* Час прывітаў (штодня, 12:00; вядоўца Ірына Аляксандрава);
* Чылаўт тайм (субота-нядзеля, 23:00).

Катэгорыя:Радыёстанцыі Беларусі
Катэгорыя:Культура Магілёўскай вобласці
Катэгорыя:З’явіліся ў 1997 годзе
Дзенісенка

**Дзенісенка** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Арцём Вячаслававіч Дзенісенка (нар. 1999) — беларускі футбаліст.
* Віктар Аляксандравіч Дзенісенка (нар. 1961) — беларускі дыпламат.
* Ганна Міхайлаўна Дзенісенка (нар. 1989) — беларуская футбалістка.
* Дзмітрый Паўлавіч Дзенісенка (нар. 2004) — беларускі футбаліст.
* Іван Піліпавіч Дзенісенка (1913—1943) — беларускі паэт, публіцыст.
* Ларыса Уладзіміраўна Дзенісенка — украінская пісьменніца.
* Ніна Іванаўна Дзенісенка (нар. 1941) — беларуская ткачыха, дэпутат Вярхоўнага Савета БССР.
* Рыгор Кірылавіч Дзенісенка (1921—2011) — Герой Савецкага Саюза.
* Тамара Ягораўна Дзенісенка (1931—2001) — Герой Сацыялістычнай Працы (1971).
* Юлія Міхайлаўна Дзенісенка (нар. 1989) — беларуская футбалістка.
Гродна Плюс

**«Гродна Плюс»** (*Тэлерадыёвяшчальны канал «Гродна Плюс»*) — гродзенскі абласны тэлеканал. Асноўны напрамак канала — інфармаванне жыхароў горада аб усіх найбольш важных падзеях у палітычным, эканамічным, сацыяльным і культурным жыцці абласнога цэнтра і рэгіёна, прапаганда гісторыка-культурнай спадчыны горада Гродна, выхаванне духоўнасці і зварот да агульнапрызнаных чалавечых каштоўнасцяў, правядзенне дзяржаўнай палітыкі.

## Гісторыя 
Заснаваны Гродзенскім гарадскім выканаўчым камітэтам 8 лютага 2008 года, як рэдакцыя гарадскога тэлебачання. Першым кіраўніком стаў Аляксандр Іосіфавіч Ласмінскі. У 2012 годзе рэдакцыя ператворана ў ТВРК «Гродна Плюс». Тэставыя эксперыментальныя перадачы гродзенцы ўбачылі падчас VII Рэспубліканскага фестывалю нацыянальных культур 12—14 чэрвеня 2008 года і свята, прысвечанага 880-годдзю Гродна 13 верасня 2008 года. Рэгулярнае вяшчанне пачалося з кастрычніка 2008 года. Праграмы «Гродна плюс» выходзяць у эфір на ўласным канале ў сетках кабельных аператараў Гродна і ў пакеце ZALA на тэрыторыі Гродзенскай вобласці.

15 кастрычніка 2012 года ўпершыню ў эфір выйшла радыёстанцыя MFM 105,0. З сакавіка 2016 года дырэктарам КУП «Тэлерадыёвяшчальны канал „Гродна Плюс“» стаў Мазайла Сяргей Генадзевіч. З красавіка 2016 года тэлеканал перайшоў на 16-гадзіннае вяшчанне, а з 6 жніўня 2016 года пачаў працу ў HD-фармаце. У верасні з’явіўся яшчэ адзін напрамак дзейнасці — выйшаў у свет першы нумар часопіса «Гродна». У кастрычніку 2016 года тэлеканал «Гродна Плюс» стаў кругласутачным. А з 1 лістапада пачалося вяшчанне ў пакеце ZALA на канале 24.

## Кіраўніцтва 
* Сяргей Генадзевіч Мазайла — дырэктар

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Тэлеканалы Беларусі
Катэгорыя:Культура Гродзенскай вобласці
Рыгор Кірылавіч Дзенісенка

{{Ваенны дзеяч
|імя              = Рыгор Кірылавіч Дзенісенка
|арыгінал імя     = 
|дата нараджэння  = 
|месца нараджэння = 
|дата смерці      = 
|месца смерці     = 
|выява            = 
|подпіс           = 
|прыналежнасць    = 
|гады службы      = 1940—1957
|званне           = 
|род войскаў      = авіяцыя
|пасада           = 
|часць            = 
|бітвы            = Вялікая Айчынная вайна
|узнагароды       = {
 
}
{
 
-
 
-
 
}
**Дзяржаўныя ўзнагароды Украіны і Беларусі**
{
 
}
|сувязі           = 
|у адстаўцы       = 
}}
**Рыгор Кірылавіч Дзенісенка** (1921—2011) — палкоўнік Савецкай Арміі, удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза (1946).

## Біяграфія 
Рыгор Дзенісенка нарадзіўся 10 мая 1921 года ў вёсцы Бабенкова (цяпер — Ізюмскі раён Харкаўскай вобласці Украіны) у сялянскай сям’і. У дзяцінстве пераехаў у сяло Хрэстышча Славянскага раёна Данецкай вобласці. Скончыў сярэднюю школу і Славянскі аэраклуб. У 1940 годзе Дзенісенка быў прызваны на службу ў Рабоча-сялянскую Чырвоную Армію. З кастрычніка 1943 года — на франтах Вялікай Айчыннай вайны.

Да верасня 1944 года лейтэнант Рыгор Дзенісенка быў штурманам эскадрыллі 235-га штурмавога авіяпалка 264-й штурмавой авіядывізіі 5-га штурмавога авіяцыйнага корпуса 5-й паветранай арміі 2-га Украінскага фронту. Да таго часу ён здзейсніў 118 баявых вылетаў, знішчыўшы ў паветраных баях і на зямлі 8 варожых самалётаў, а таксама ў ходзе штурмовак знішчыўшы некалькі дзясяткаў танкаў і больш за сто аўтамашын праціўніка.

Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 15 мая 1946 года за «ўзорнае выкананне баявых заданняў камандавання на фронце барацьбы з нямецкімі захопнікамі і праяўленыя пры гэтым мужнасць і гераізм» лейтэнант Рыгор Дзенісенка быў удастоены высокага звання Героя Савецкага Саюза з уручэннем ордэна Леніна і медалі «Залатая Зорка» за нумарам 9045.

Пасля заканчэння вайны Дзенісенка працягнуў службу ў Савецкай Арміі. У 1953 годзе ён скончыў курсы ўдасканалення афіцэрскага складу. У 1957 годзе ў званні палкоўніка быў звольнены ў запас. Жыў у Гомелі, працаваў старшым інжынерам на заводзе «Электраапаратура».

Памёр 20 сакавіка 2011 года, пахаваны на Рандоўскіх могілках Гомеля.

Ганаровы грамадзянін Гомельскай вобласці. Быў таксама узнагароджаны двума ордэнамі Чырвонага Сцяга, ордэнам Аляксандра Неўскага, трыма ордэнамі Айчыннай вайны 1-й ступені, ордэнамі Чырвонай Зоркі, Славы 3-й ступені, беларускім ордэнам «За службу Радзіме» 3-й ступені, украінскім ордэнам «За заслугі» 3-й ступені, а таксама шэрагам медалёў. 

## Памяць 
* Імем Р. К. Дзенісенкі названа адна з вуліц Гомеля.
* Стэла ў гонар Р. К. Дзенісенкі ўстаноўлена на Алеі Герояў у Гомелі (вул. Савецкая).

## Літаратура 
* 
* Кавалеры Золотой Звезды. — Данецк: Донбас, 1976.

Катэгорыя:Лётчыкі Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Харкаўскай вобласці
Катэгорыя:Ганаровыя грамадзяне Гомельскай вобласці
Катэгорыя:Ганаровыя грамадзяне Гомеля
Радыё Гродна

**«Радыё Гродна»** — дзяржаўная гродзенская FM-радыёстанцыя. Належыць Белтэлерадыёкампаніі.

## Гісторыя 
«Радыё Гродна» створана на базе Гродзенскай радыёстудыі ў 1999 годзе. Пачало вяшчанне 1 снежня 1999 годзе на частаце 67,7 УКХ.

3 ліпеня 2003 года ў Гродна ўведзены ў эксплуатацыю перадатчык 101,2 FM. «Радыё Гродна», адна з першых рэгіянальных радыёстанцый, пачало вяшчаць на новай хвалі пасля УКХ-вяшчання. На пачатку 2004 года «Радыё Гродна» перайшло на цэласуткавае вяшчанне, а ў кастрычніку 2004 года пашырыла зону свайго вяшчання — 1 кастрычніка 2004 года, па сумеснай праграме Мінкамсвязі і Гродзенскага аблвыканкама, усталяваны тры новыя FM-перадатчыкі ў Слоніме (102,5 FM), Смаргоні (102,8 FM) і Геранёнах (107,8 FM). Цяпер «Радыё Гродна» слухаюць жыхары Астраўца, Геранёнаў, Дзятлава, Іўя, Слоніма, Смаргоні, Ліды, некаторых раёнаў Мінскай вобласці і прымежных раёнаў Літвы.

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт 
* Онлайн-трансляцыя
* 
* 

Катэгорыя:Радыёстанцыі Беларусі
Катэгорыя:Культура Гродзенскай вобласці
Прэзідэнцкія выбары ў Турцыі (2018)

**Прэзідэнцкія выбары ў Турцыі** адбыліся 24 чэрвеня 2018 года разам з парламенцкімі выбарамі ў той жа дзень. Пасля замацавання канстытуцыйных змен на рэферэндуме, які адбыўся ў 2017 годзе, абраны прэзідэнт стаў адначасова кіраўніком дзяржавы і кіраўніком урада ў Турцыі, узяўшы на сябе функцыі прэм’ер-міністра.

## Кандыдаты 
### Афіцыйныя кандыдаты 

## Падтрымка кандыдатаў 
### Партыі 
## Апытанні грамадскай думкі 
## Вынікі 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Прэзідэнцкія выбары ў Турцыі
Катэгорыя:Выбары 2018 года
Катэгорыя:2018 год у Турцыі
Катэгорыя:Чэрвень 2018 года
Катэгорыя:Падзеі 24 чэрвеня
Асты (правінцыя)

**А́сты** (, ) — правінцыя ў Італіі, у рэгіёне П’емонт. Плошча&nbsp;—  колькасць насельніцтва&nbsp;— 206&nbsp;265 (паводле даных 2004 года).

Правінцыя Асты — частка гістарычнай вобласці Манферат, здаўна вядомай як адзін з найбольш важных вінаробных рэгіёнаў Італіі. Тут знаходзіцца радзіма знакамітага пеністага віна *Asti*.

## Геаграфія 
Мяжуе на паўночным захадзе з правінцыяй Турын, на ўсходзе з правінцыяй Алесандрыя, на поўдні з рэгіёнам Лігурыя (правінцыяй Савона), і на захадзе з правінцыяй Кунеа.

### Камуны 
## Спасылкі
Акі Каўрысмякі

**А́кі О́лаві Ка́ўрысмякі** (, ; нар. ) — фінскі ,  і . Найбольш вядомы кінарэжысёр Фінляндыі.

## Выбраная фільмаграфія 
* 1986 — «»
* 1988 — «»
* 1990 — «»
* 1992 — «»
* 2002 — «»
* 2011 — «»
* 2017 — «Па той бок надзеі»
* 2023 — «Апалае лісце»

## Спасылкі 
*
Крыніца права

**Крыніца права** — спосаб, з дапамогай якога замацоўваюцца (знаходзяць знешняе выражэнне) нормы права (правапалажэння). Паняцце крыніц права — адна з вузлавых катэгорый юрыдычнай навукі.

Прынята лічыць, што ў навуковы зварот паняцце было ўведзена рымскім гісторыкам Цітам Лівіем у 1 стагоддзі ў працы «Гісторыя ад заснавання горада». Пры апісанні распрацоўкі і прыняцця «12 табліц» у якасці асноватворнай крыніцы рымскага права Ціт Лівій згадваў, што яны, «нягледзячы на цэлую гару нагрувашчаных адзін на аднаго законаў, застаюцца вытокам усяго дзяржаўнага і грамадзянскага права».

## Класіфікацыя 
Класіфікацыю крыніц права можна праводзіць на розных падставах. Ажыццяўляецца класіфікацыя крыніц па асобных параметрах (крытэрыях):
* Па сферы паходжання крыніцы права падзяляюцца на ўнутрыдзяржаўныя і міжнародна-прававыя.
* Па юрыдычнай значнасці крыніцы права падзяляюцца на асноўныя і дадатковыя. Гэта падзел крыніц права не па юрыдычнай сіле, а менавіта па юрыдычнай значнасці.
* Паводле прызначэння: першасныя і другасныя. Першасныя віды змяшчаюць зыходныя для парадкавання грамадскіх дачыненняў палажэнні, якіх не існавала ў прававой сям’і да іх стварэння адпаведнымі ўстановамі.
* Па гістарычных і функцыянальных параметрах крыніцы права падзяляюцца на першасныя і другасныя. Першаснымі можна лічыць тыя віды крыніц права, якія сфармаваліся на самых ранніх этапах развіцця права, калі яно існавала ў форме «першасных» праваадносін.
* Па юрыдычнай вазе крыніцы права падзяляюцца на галоўныя, асноўныя і дадатковыя.
* Па спосабах фіксацыі крыніцы права падзяляюцца на пісаныя і непісаныя. Такія крыніцы права, як прававы звычай, дагавор нарматыўнага зместу могуць быць пісанымі і непісанымі, існуюць як у вуснай, так і пісьмовай форме.
* Па спосабах надання юрыдычнай значнасці асобныя аўтары падзяляюць крыніцы права на афіцыйныя і неафіцыйныя.
* Па распаўсюджанасці ў гістарычных і існуючых прававых сем’ях крыніцы права падзяляюцца на традыцыйныя і нетрадыцыйныя. Традыцыйныя крыніцы права — прававы звычай, прававы прэцэдэнт, дагавор нарматыўнага зместу, дактрына (навука), Свяшчэннае пісанне і нарматыўны прававы акт — сустракаюцца без выключэння ва ўсіх гістарычных і зараз існуючых прававых сем’ях.
* У залежнасці ад тыпу і віду прававых сістэм крыніцы права падзяляюцца на тыповыя і нетыповыя. Нетыповыя крыніцы права не ўпісваюцца ў структуру крыніц права, якая характэрна для тыпу і віду прававой сістэмы. У беларускай прававой сістэме да нетыповых крыніц права адносяцца дырэктывы Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь.
* Па адпаведнасці пэўнай мадэлі крыніц права ўсе крыніцы пазітыўнага права падзяляюцца на класічныя і мадыфікаваныя.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Крыніцы права
2008 год у гісторыі тэлебачання

**2008** год быў адзначаны шэрагам падзей у тэлебачанні.

## Падзеі 
## Узнагароды 
## З’явіліся 
### Тэлевізійныя праграмы 
### Тэлевізійныя каналы 
* 8 лютага — Гродна Плюс

### Серыялы 
*«Сваты»

## Нарадзіліся 
### Беларусь 
## Памерлі 
### Беларусь 
## Спасылкі
Тэлебачанне
Катэгорыя:Гады ў тэлебачанні
Гісторыя ад заснавання горада

thumb|*Ab urbe condita*, 1493
**«Гісто́рыя ад заснава́ння го́рада»** («Ab urbe condita») — асноўны твор Ціта Лівія, адна з найбольш вядомых і фундаментальных працаў па гісторыі Старажытнага Рыма. Ахоплівае перыяды ад традыцыйнай даты заснавання Рыма па храналогіі Варона (753 да н.э.) да 9 года. З 142 кнігаў цалкам захаваліся 35. Гэтая частка ўмоўна падзяляецца на так званыя дэкады:
* 1-я (кнігі I—X) ахоплівае перыяд ад заснавання горада да 293 года да н. э.;
* 3-я, 4-я і палова 5-й (кнігі XXI—XLV) ахопліваюць перыяд з 218 года да н. э. да 167 года да н. э..

Гэты падзел, таксама разам з пентадамі, з’явіўся каля 4 стагоддзя. Фрагменты кнігі XCI апісваюць вайну з Серторыем, а фрагменты кнігі CXX утрымліваюць апісанне смерці Цыцэрона.

Лівій працаваў над «Гіторыяй» 40 гадоў і грунтаваўся галоўным чынам на працах малодшых аналістаў: Луцыя Элія Туберона, Гая Ліцынія Макра і Валера з Анцыя (пераважна ў першай дэкадзе), а таксама на Фабія Піктара, Кальпурнія Пізана, Клаўдзія Квадрыгарыя і Палібія. Мяркуецца, што першыя кнігі былі створаныя паміж 27 і 25 гадамі да н.э., кніга IX была напісаная да 20 года да н. э., а апошнія — толькі пасля 14 года. Галоўным героем «Гісторыі» стаў народ — *populus Romanus*, хаця палітычная барацьба патрыцыяў з плебеямі апісаная з арыстакратычнага пункту гледжання.

Найбольш значнымі з пераказаў твора, якія захаваліся да нашых дзён, з’яўляюцца так званыя «Перыёхі».

## Спасылкі 
* «Гісторыя ад заснавання горада» на лацінскай мове
* «Гісторыя ад заснавання горада» на рускай мове

Катэгорыя:Гістарычныя сачыненні
Катэгорыя:Пісьмовыя крыніцы па гісторыі Старажытнага Рыма
Катэгорыя:Літаратура на лацінскай мове
Пелым

**Пелы́м, Вялікі Пелым** () — рака ў Азіяцкай частцы Расіі, у Заходняй Сібіры, у Свярдлоўскай вобласці, левы прыток ракі Таўда (басейн ракі Об)..

Даўжыня ракі 707 км. Плошча вадазбору 15 200 км². Сярэдні расход вады ў ніжнім цячэнні складае каля 100). Сплаўная.

Прытокі Пелыма: Саска, Ахтасымпалум, Ворнік, Пасыр’я, Талт’я, Лам’я, Шчэшча, Анан’я, Яныгпаых’я, Кершаль, Талым, Нерп’я, Яныя, Ушпол, Малы Пелым, Летняя і інш.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Река Большой Пелым (Пелым) // Государственный водный реестр РФ
* *Сурков В. В.* Пелым // Научно-популярная энциклопедия «Вода России»
* [Пелым (река)](http://megabook.ru/article/Пелым%20(река)) // Мегаэнциклопедия Кирилла и Мефодия 

Катэгорыя:Рэкі Свярдлоўскай вобласці
Катэгорыя:Басейн Іртыша
2002 год у гісторыі літаратуры

**2002** год быў адзначаны шэрагам літаратурных падзей.

## Падзеі 
## Кнігі 
* «Снег» — раман Архана Памука.

## Прэміі 
* Нобелеўская прэмія па літаратуры — Імрэ Кертэс.

## Нарадзіліся 
## Памерлі 
## Спасылкі

Катэгорыя:Літаратура паводле гадоў
2015 год у гісторыі літаратуры

**2015** год быў адзначаны шэрагам літаратурных падзей.

## Падзеі 
* 6 верасня — створана беларуская Нацыянальная літаратурная прэмія

## Кнігі 
* *Алесь Карлюкевіч*. «Краязнаўчы рэсурс у вывучэнні беларускай літаратуры». 
* «Недаспяваныя песні» — беларускі зборнік вершаў.
* *Цімафей Авілін*. «Паміж небам і зямлёй: этнаастраномія» — беларуская навуковая кніга.
* «Повязь» — беларускі зборнік апавяданняў і навел.
* *Івана Пяшко*. «Сінія васількі».
* *Надзея Ясмінска*. «Сем ружаў». Мінск, «Галіяфы».

## Прэміі 
* 8 кастрычніка: Святлана Алексіевіч стала лаўрэатам Нобелеўскай прэміі па літаратуры.

## Нарадзіліся 
## Памерлі 
## Спасылкі

Катэгорыя:Літаратура паводле гадоў
2016 год у гісторыі літаратуры

**2016** год быў адзначаны шэрагам літаратурных падзей.

## Падзеі 
## Кнігі 
* «*Універсальная дзесятковая класіфікацыя: звыш 10 000 асноўных і дапаможных класаў*» — першае скарочанае выданне УДК на беларускай мове.
* «Heta Belarus Dzietka!» — кніга коміксаў Марты Чарновай і Марыі Чараковай.
## Прэміі 
* Нобелеўская прэмія па літаратуры — Боб Дылан.

## Нарадзіліся 
## Памерлі 
* 29 сакавіка — Ніл Гілевіч, беларускі пісьменнік, народны паэт Беларусі (нар. 1931).

## Спасылкі

Катэгорыя:Літаратура паводле гадоў
2017 год у гісторыі літаратуры

**2017** год быў адзначаны шэрагам літаратурных падзей.

## Падзеі 
## Кнігі 
* «*Арфаэпічны слоўнік беларускай мовы*» — першы поўны акадэмічны слоўнік беларускай мовы, які фіксуе правілы літаратурнага вымаўлення.
*«Дзівы і чары» — зборнік вершаў Янкі Купалы

## Прэміі 
* Нобелеўская прэмія па літаратуры — Кадзуо Ісігуро.

## Нарадзіліся 
## Памерлі 
* 26 красавіка — Генадзь Праневіч, беларускі літаратурны крытык, паэт, публіцыст.
* 8 мая — Мікола Аўрамчык, беларускі паэт, пісьменнік, перакладчык.
* 30 чэрвеня — Аляксандр Крывіцкі, беларускі мовазнаўца.
* 6 кастрычніка — Галіна Васілеўская, беларуская пісьменніца.
* 26 лістапада — Алесь Каско, беларускі паэт.

## Спасылкі

Катэгорыя:Літаратура паводле гадоў
2018 год у гісторыі літаратуры

**2018** год быў адзначаны шэрагам літаратурных падзей.

## Падзеі 
## Кнігі 
* «*Арганы Беларусі. The organs of Belarus*» — энцыклапедычны даведнік, які змяшчае інфармацыю аб 123 арганах, што захаваліся на тэрыторыі Беларусі.

## Прэміі 
* 11 кастрычніка — Літаратурную прэмію Ежы Гедройца атрымаў Уладзімір Арлоў за кнігу «*Танцы над горадам*».

## Нарадзіліся 
## Памерлі 
* 22 студзеня — Урсула Кробер Ле Гуін, амерыканская пісьменніца і літаратурны крытык (нар. 1929).
* 28 мая — **Арсень Ліс** (нар. 1934), беларускі фалькларыст, літаратуразнавец, краязнавец.
* 14 жніўня — Эдуард Успенскі, савецкі і расійскі пісьменнік, драматург і сцэнарыст, аўтар дзіцячых кніг, тэлевядучы (нар. 1937).
* 9 лістапада — **Уладзіслаў Ахроменка**, беларускі пісьменнік, празаік, драматург і кінасцэнарыст (нар. 1965).

## Спасылкі

Катэгорыя:Літаратура паводле гадоў