open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ла-Рашэльскі ўніверсітэт

**Ла-Рашэльскі ўніверсітэт** () — французская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Ла-Рашэль.

## Агульная характарыстыка 
Універсітэт быў заснаваны ў 1993 годзе і з’яўляецца самым маладым універсітэтам у Францыі. Установа імкнецца вылучыцца сярод іншых ВНУ, прапаноўваючы інавацыйныя курсы па бізнес-праве і Азіяцка-Ціхаакіянскім рэгіёне і Амерыцы. У 2000 годзе ў ім навучалася 6 000 студэнтаў. У цяперашні час ва ўніверсітэце ёсць тры школы: моў, мастацтва і гуманітарных навук. Маючы 64 міжнародных пагаднення на 5 кантынентах і 30 % акадэмічных даследаванняў на замежных мовах, установа прапануе праграмы, якія вядуць да атрымання ступені магістра і доктара. З 1 студзеня 2009 года Універсітэт Ла-Рашэль увайшоў у дваццатку найлепшых універсітэтаў, надзеленых паўнамоцтвамі ў адпаведнасці з французскім законам аб свабодах і абавязках універсітэтаў.

## Гісторыя 
Вышэйшая адукацыя ў Ла-Рашэлі пачалася з адкрыцця ў 1968 годзе ўніверсітэцкага тэхналагічнага інстытута. У 1974 годзе савет дэпартамента прыняў рашэнне адкрыць самастойную юрыдычную школу. Нарэшце, па просьбе мясцовых дэпутатаў Універсітэт Пуацье стварае ў Ла-Рашэль філіял свайго юрыдычнага факультэта, які на працягу дваццаці гадоў навучае каля 300 студэнтаў на бакалаўрыяце. У 1980-х гадах горад пачаў палітыку развіцця інфраструктуры адукацыі, а ў пачатку 1990-х гадоў стартаваў план стварэння ўніверсітэта. У лістападзе 1990 года была апублікавана рэгіянальная схема планавання і развіцця вышэйшых навучальных устаноў, у якой робіцца выснова аб неабходнасці стварэння другога ўніверсітэта ў рэгіёне Пуату — Шаранта. 12 студзеня 1992 года міністэрства адукацыі Францыі накіравала каманду для стварэння ўніверсітэта ў Ла-Рашэлі. Указ аб стварэнні ўніверсітэта быў апублікаваны 20 студзеня 1993 года. Першы камень кампуса ўстановы быў закладзены Франсуа Мітэранам і Гельмутам Колем. Адкрыццё ўніверсітэта дрэнна ўспрыняла кіраўніцтва Універсітэта Пуацье, савет якога выступіў супраць стварэння канкуруючай навучальнай установы ў кастрычніку 1990 года. Універсітэт Ла-Рашэлі стаў членам супольнасці ўніверсітэтаў і ўстаноў Аквітаніі ў кастрычніку 2017 года.

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Універсітэты Францыі
Катэгорыя:Ла-Рашэль
Ганьск Другі

**Ганьск Другі** () — вёска ў Польшчы, за 20 км на паўднёвы захад ад Уладавы і за 60 км на ўсход ад Любліна.

Уваходзіць у склад гміны Ганьск Уладаўскага павета Люблінскага ваяводства.

У 1975—1998 гадах населены пункт адносіўся да Хэлмскага ваяводства. Да 1967 года мясцовасць складала адзіны населены пункт Ганьск, які быў падзелены ў гэтым годзе на Ганьск Первшы, Ганьск Другі і Ганьск-Калонію, якія атрымалі статус салецтваў.

## Спасылкі
Хэлмскае ваяводства

**Хэлмскае ваяводства** — адно з 49 ваяводстваў, якія існавалі ў 1975—1998 гадах у Польшчы. Адміністрацыйным цэнтрам ваяводства быў горад Хэлм. Знаходзілася на ўсходзе краіны ля самай мяжы з Украінай. Суседнічала з ваяводствамі: Бялападляскім, Люблінскім і Замойскім. З увядзеннем новага адміністрацыйнага падзелу Польшчы ў 1999 годзе землі былога Хэлмскага ваяводства былі цалкам уключаны ў новае і больш буйное Люблінскае ваяводства.

## Гл. таксама 
* Хэлмскае ваяводства (1793)

Катэгорыя:Ваяводствы Польшчы (1975—1998)
Катэгорыя:Гісторыя Люблінскага ваяводства
Анжэрскі ўніверсітэт

**Анжэрскі ўніверсітэт** () — французская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Анжэ.

## Гісторыя 
Навучальная ўстанова ў Анжэ была заснавана яшчэ ў ХІ стагоддзі. Яна атрымала статус універсітэта ў 1337 годзе. Кароль Карл V даў ёй прывілеі ў 1364 годзе, стварыўшы ўніверсітэт з факультэтамі права, медыцыны і тэалогіі. Канец Сярэднявечча стаў часам росквіту ўніверсітэта, аб чым сведчыць заснаванне ў 1432 годзе новых факультэтаў. У 1875 годзе ўніверсітэт адраджаецца як Заходні каталіцкі ўніверсітэт. У 1971 годзе ў Анжэ засноўваецца сучасны ўніверсітэт на базе ўніверсітэцкага навуковага цэнтра, тэхналагічнага ўніверсітэцкага інстытута, юрыдычнага ўніверсітэцкага каллежа, філалагічнага універсітэцкага каледжа і інш. Такім чынам, у Анжэ сёння прадстаўлены два ўніверсітэты: дзяржаўны Анжэрскі ўніверсітэт і прыватны Заходні каталіцкі ўніверсітэт.

## Структура 
* Факультэт літаратуры, моў і гуманітарных навук
* Факультэт права, эканомікі і менеджменту
* Факультэт навук
* Факультэт аховы здароўя
* Інстытут турызму і культуры
* Універсітэцкі тэхналагічны інстытут
* Універсітэцкая політэхнічная школа
* Інстытут бізнес-адміністравання

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Універсітэты Францыі
Катэгорыя:Анжэ
Генрых Аляксеевіч Філіпаў

**Ге́нрых Аляксе́евіч Філі́паў** (,  — , Мінск) — дзяржаўны дзеяч БССР, міністр паліўнай прамысловасці БССР (1972—1988), кандыдат тэхнічных навук (1972).

## Біяграфія 
Скончыў Беларускі політэхнічны інстытут (1951). 

З 1951 года начальнік аддзела, галоўны інжынер торфапрадпрыемства, галоўны інжынер, начальнік Гомельскага абласнога ўпраўлення сельскай гаспадаркі. З 1960 года намеснік міністра сельскай гаспадаркі БССР, старшыня Рэспубліканскага аб’яднання Сельгастэхнікі. З 1962 года намеснік старшыні Бюро ЦК КПБ па кіраўніцтву сельскай гаспадаркай, адначасова загадчык аддзела ЦК КПБ, у 1965—1967 гадах першы намеснік міністра сельскай гаспадаркі БССР. З 1968 года загадчык сектара, намеснік дырэктара Цэнтральнага НДІ механізацыі і электрыфікацыі сельскай гаспадаркі нечарназёмнай зоны СССР.

З 1972 года міністр тарфяной прамысловасці БССР, з 1977 года — міністр паліўнай прамысловасці БССР.

З 1988 па 1991 год першы намеснік Старшыні Дзяржаўнага камітэта БССР па паліву і газіфікацыі.

Памёр 2 чэрвеня 1993 года. Пахаваны на Усходніх могілках горада Мінска.

Дэпутат Вярхоўнага Савета БССР (1962—1966). Кандыдат у члены ЦК КПБ (1961—1971).

## Узнагароды 
Узнагароджаны ордэнам Працоўнага Чырвонага сцяга, медалямі За працоўную доблесць, Ганаровай граматай Прэзідыума Вярхоўнага Савета БССР.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета БССР 6-га склікання
Катэгорыя:Кандыдаты ў члены ЦК КПБ
Катэгорыя:Міністры паліўнай прамысловасці БССР
Катэгорыя:Намеснікі міністраў БССР
Карл Міхайлавіч Кастравіцкі

**Карл Міхайлавіч Кастравіцкі** (каля 1804 — пасля 1846) — дзяржаўны службовец.

## Біяграфія 
Суддзя Мінскага губернскага межавога суда ў 1832—1835 гадах, губернскі сакратар у 1835 годзе, засядацель Мінскага сумленнага суда ў 1835—1838 гадах, дэпутат Мінскага дваранскага дэпутацкага сходу ад Слуцкага павета ў 1841—1844 гадах, уладальнік радавога маёнтка Навасёлкі Мінскага павета (на 1843 год — 238 душ прыгонных муж. полу).

## Сям’я 
У шлюбе з Ганнай Тэкляй з Оштарпаў (1809 — пасля 1846), дачкой Льва Францавіча Оштарпа, мінскага губернскага маршалка шляхты, і Алены з Кунцэвічаў.
Ліберальна-дэмакратычная партыя

**Ліберальна-дэмакратычная партыя** — назва палітычных партый у некалькіх краінах. Назва далёка не заўсёды адпавядае рэальнай палітыцы партыі (так, у Японіі ЛДП з’яўляецца класічнай кансерватыўнай партыяй).

* Еўрапейская ліберальна-дэмакратычная і рэфармісцкая партыя.
* Ліберальна-дэмакратычная партыя (Беларусь) — лідар Сяргей Гайдукевіч.
* Ліберальна-дэмакратычная партыя (ГДР) — партыя ў былой ГДР, з 1990 г. увайшла ў склад Свабоднай дэмакратычнай партыі Германіі.
* Ліберальна-дэмакратычная партыя Малдовы.
* Ліберальна-дэмакратычная партыя (Паўночная Македонія).
* Ліберальна-дэмакратычная партыя Расіі — лідар У. У. Жырыноўскі.
* Ліберальна-дэмакратычная партыя Савецкага Саюза — лідар У. У. Жырыноўскі, у 1992 ператвораная ў ЛДПР.
* Ліберальна-дэмакратычная партыя (Сербія).
* Ліберальна-дэмакратычная партыя Узбекістана.
* Ліберальна-дэмакратычная партыя Украіны.
* Ліберальна-дэмакратычная партыя (Японія) — кіруючая партыя Японіі на працягу апошніх 50 гадоў (з невялікім перапынкам).

Катэгорыя:Палітычныя партыі
Міхась Пашкевіч

**Міхась Пашкевіч** (нар. 22 лютага 1986 года) — беларускі палітык і грамадскі актывіст, член Аб’яднанай грамадзянскай партыі і ўдзельнік кампаніі «Гавары праўду!».

## Біяграфія 
Нарадзіўся 22 лютага 1986 года ў пасёлку Малінаўка ў Рэспубліцы Комі (Расія), потым пераехаў з бацькамі ў Бярозу Брэсцкай вобласці.

У 1999 годзе стаў членам Маладога фронту, потым удзельнічаў у кампаніі «Выбірай», прымеркаванай да прэзідэнцкіх выбараў 2001 года.

Паступіў на гістарычны факультэт БДУ, адкуль быў адлічаны пасля прэзідэнцкіх выбараў 2006 года

Катэгорыя:Члены Аб’яднанай грамадзянскай партыі
Катэгорыя:Члены Маладога Фронту
Расціслаў Мікалаевіч Вяргун

**Расціслаў Мікалаевіч Вяргун** (нар. , Чарнігаў, Украінская ССР, СССР) — беларускі баскетбаліст і трэнер. Атакуючы абаронца. Майстар спорту Рэспублікі Беларусь. Галоўны трэнер зборнай Беларусі (з 2019).

## Біяграфія 
Выхаванец магілёўскага баскетбола, першым трэнерам была Ала Георгіеўна Вяргун.

Праходзіў навучанне ў амерыканскім універсітэце «Бірмінгем-Саўтэрн». Вярнуўшыся ў Беларусь, выступаў за магілёўскі «Тэмп-АШВСМ» (2004—2008). У 2008—2012 гадах выступаў за клуб «Мінск-2006».

Выступаў за юніёрскую (1999—2000) і моладзевую (2001—2002) зборную Беларусі.

Скончыў кар’еру ў 2012 годзе, але ў сезоне 2013/2014, быўшы галоўным трэнерам магілёўскага «Барысфена», з-за праблем з фінансаваннем быў змушаны выходзіць на пляцоўку ў якасці гульца.

У студзені 2019 года быў прызначаны галоўным трэнерам клуба «Цмокі-Мінск», а ў снежні галоўным трэнерам зборнай Беларусі.

## Кар’ера баскетбаліста 
* 1998—1999 — РШВСМ-РВАР (Мінск)
* 1999 — Тэмп-АШВСМ (Магілёў)
* 1999—2000 — РШВСМ-БДПА (Мінск)
* 2000—2003 — Вэзэрфорд (JUCO)
* 2003—2005 — Бірмінгем-Саўтэрн Пантэрз (NCAA)
* 2004—2005 — Тэмп-АШВСМ (Магілёў)
* 2007—2008 — Тэмп-АШВСМ (Магілёў)
* 2008—2012 — Мінск-2006
* 2010 — Мінск-2006-2 (*у Кубку Беларусі*)
* 2013—2014 — Барысфен (Магілёў) (*гуляючы галоўны трэнер*)

*У Непрафесійнай баскетбольнай лізе Беларусі*
* 2015 — БІТ (Мінск)
* 2015—2016 — Віталюр (Мінск)

## Кар’ера трэнера 
* 2012—2013 — Барысфен (Магілёў)
* 2013—2014 — Барысфен (Магілёў) (*гуляючы галоўны трэнер*)
* 2014 — Мужчынская зборная Беларусі па баскетболе U-16
* 2014—2017 — Цмокі-Мінск (*другі трэнер*)
* 2017—2019 — Цмокі-Мінск (рэзервовая каманда)
* 2019—2022 — Цмокі-Мінск
* з 2019 — Мужчынская зборная Беларусі па баскетболе
* 2022—2023 — Мінск
* 2023—2026 — Уралмаш (Екацярынбург, Расія)
* 2026 — Зеніт (Санкт-Пецярбург, Расія) (*выконваючы абавязкі галоўнага трэнера*)
* з 2026 — Зеніт (Санкт-Пецярбург, Расія) (*другі трэнер*)

## Дасягненні 
### У якасці баскетбаліста 
*  Чэмпіён Беларусі (4): 2008/2009, 2009/2010, 2010/2011, 2011/2012.
*  Уладальнік Кубка Беларусі (2): 2009, 2011. 
### У якасці трэнера 
*  Чэмпіён Беларусі (6): 2017/2018, 2018/2019, 2019/2020, 2020/2021, 2021/2022, 2022/2023.
*  Уладальнік Кубка Беларусі (5): 2017, 2019, 2020, 2021, 2022.
*  Уладальнік Кубка Расіі (1): 2024/2025.
*  Бронзавы прызёр Кубка Расіі (1): 2023/2024.
*  Сярэбраны прызёр Міжнароднага студэнцкага баскетбольнага кубка (1): 2018.

## Спасылкі 
* Ростислав Вергун. Уверенность в том, что могу быть тренером, мне подарил Грищук .

Катэгорыя:Баскетбольныя трэнеры Беларусі
Катэгорыя:Баскетбалісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі РДВАР
Катэгорыя:Ігракі «Барысфена» Магілёў
Катэгорыя:Трэнеры «Цмокі-Мінск»
Катэгорыя:Трэнеры «Барысфена» Магілёў
Катэгорыя:Трэнеры мужчынскай зборнай Беларусі па баскетболе
Катэгорыя:Трэнеры «Уралмаша» Екацярынбург (баскетбол)
Гутуеўскі востраў

**Гутуеўскі востраў** — востраў у дэльце Нявы на тэрыторыі Санкт-Пецярбурга, абмежаваны ракой Екацерынгофкай, Марскім каналам і Фінскім залівам. У паўднёвай частцы вострава знаходзяцца пірсы з прычаламі, Марскі порт, прамысловыя прадпрыемствы. Даўжыня каля 4 км, найбольшая шырыня — больш 1 км, плошча — каля 3 км². Фінская назва Вітсасаары (фін. Vitsasaari — «хмызняковы востраў»). Чыгунка і 2 моста злучаюць востраў з мацерыком.
## Літаратура 
* Санкт-Петербург. Петроград. Ленинград: Энциклопедический справочник / Ред. коллегия: Белова Л. Н., Булдаков Г. Н., Дегтярев А. Я. и др. — М.: научное издательство «Большая Российская Энциклопедия». 1992. — 687 с.; ил. ISBN 5-85270-037-1

Катэгорыя:Астравы дэльты Нявы
Гразны востраў

**Гразны востраў** — востраў на рацэ Екацерынгофка, на поўдзень ад ракі Тараканаўкі на тэрыторыі Санкт-Пецярбурга. Абмежаваны ракой Альхоўка і Унутраным каналам. Назва вядомая з 1838 года ў форме Вялікі Гразны востраў. Першая частка назвы была скасаваная ў сувязі са знікненнем Малога Гразнага вострава.

У 1960-я гады ў сувязі з далучэннем паўночнай часткі да мацерыка канфігурацыя вострава змянілася.

## Літаратура 
* Санкт-Петербург. Петроград. Ленинград: Энциклопедический справочник / Ред. коллегия: Белова Л. Н., Булдаков Г. Н., Дегтярев А. Я. и др. — М.: научное издательство «Большая Российская Энциклопедия». 1992. — 687 с.; ил. ISBN 5-85270-037-1

Катэгорыя:Астравы дэльты Нявы
Гутуеўскі мост

**Гутуеўскі мост** — аўтадарожны бэлечны мост цераз Екацерынгофку ў Адміралцейскім / Кіраўскім раёне Санкт-Пецярбурга, знаходзіцца ў створы цотнага (паўднёвага) боку набярэжнай Абводнага канала, злучаючы яго з Дзвінскай вуліцай. Побач з мостам размешчана Богаяўленская царква. Вышэй па цячэнні знаходзіцца Рэзвы мост, ніжэй — Екацерынгофскі мост. Бліжэйшая станцыя метрапалітэна — «Нарвская».

## Літаратура 
* Санкт-Петербург. Петроград. Ленинград: Энциклопедический справочник / Ред. коллегия: Белова Л. Н., Булдаков Г. Н., Дегтярев А. Я. и др. — М.: научное издательство «Большая Российская Энциклопедия». 1992. — 687 с.; ил. ISBN 5-85270-037-1

Катэгорыя:Жалезабетонныя масты
Катэгорыя:Масты Санкт-Пецярбурга
Канстанцін Карлавіч Грот

**Канстанцін Карлавіч Грот** (—) — расійскі дзяржаўны і грамадскі дзеяч, Самарскай губернатар у 1853—1861 гадах, заснавальнік і стваральнік сістэмы апекі над сляпымі ў Расіі.

З 1870 года К. К. Грот — член Дзяржаўнага савета з пасяджэннем у Дэпартаменце дзяржаўнай эканоміі, а праз два гады — у Дэпартаменце законаў (да 1882 года). У 1877 годзе ўзначаліў утвораную ў яго складзе Камісію аб турэмнай рэформе. Удзельнік і старшыня Міжнароднага турэмнага кангрэса ў Стакгольме ў 1878 годзе. У 1881—1882 загадчык турэмным ведамствам на правах міністра.

У 1870—1882 гады займаў пасаду старшыні Савета кіравання ўстановамі вялікай княгіні Алены Паўлаўны, у 1877—1880 узначальваў Галоўнае папячыцельства аб сем’ях воінаў, утвораная ў сувязі з руска-турэцкай вайной 1877—1878 гадоў. У 1882—1885 быў галоўным кіраўніком Канцэлярыяй Ведамствы устаноў Імператрыцы Марыі. Быў старшынёй Апякунскай рады устаноў грамадскага догляду ў Санкт-Пецярбургу (1883—1885).

Заснавальнік і старшыня медычна-гімнастычнага таварыства ў Пецярбургу (1869).

## Літаратура 
* Санкт-Петербург. Петроград. Ленинград: Энциклопедический справочник / Ред. коллегия: Белова Л. Н., Булдаков Г. Н., Дегтярев А. Я. и др. — М.: научное издательство «Большая Российская Энциклопедия». 1992. — 687 с.; ил. ISBN 5-85270-037-1
Громаўскія могілкі

**Громаўскія могілкі** — стараверскія могілкі ў Маскоўскім раёне Санкт-Пецярбурга.

Могілкі займаюць частку квартала, абмежаванага вуліцамі Стараверская і Ялцінская (частка Мітрафаньеўскай транспартнай звязкі — дублёрам Маскоўскага праспекта). Адрас: Стараверская вуліца, 6

Громаўскія могілкі былі адкрыты ў 1835 годзе на зямлі, ахвяраванай купцом-мільянерам Ф. Р. Громавым, у гонар якога і былі названы. Да 1917 года належала стараабрадцам-папоўцам Белакрыніцкай згоды. З 1939 года могілкі закрытыя для пахаванняў.

## Літаратура 
* Санкт-Петербург. Петроград. Ленинград: Энциклопедический справочник / Ред. коллегия: Белова Л. Н., Булдаков Г. Н., Дегтярев А. Я. и др. — М.: научное издательство «Большая Российская Энциклопедия». 1992. — 687 с.; ил. ISBN 5-85270-037-1

Катэгорыя:Могілкі Санкт-Пецярбурга
Дзмітрый Васілевіч Грыгаровіч

**Дзмітрый Васілевіч Грыгаровіч** (; 19(31) сакавіка 1822 — 22 снежня 1899 (3 студзеня 1900), Пецярбург) — рускі пісьменнік.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 19 (31) сакавіка 1822 года ў вёсцы Чэрэмшан (Нікольскае) Стаўрапольскага павета Сімбірскай губерні.

Яго бацька-дваранін быў адстаўным гусарам, служыў аканомам у маці пісьменніка В. А. Салагуба; купіў маёнтак Дулебіна ў Кашырскім павеце Тульскай губерні. Маці — францужанка Сідонія дэ Вармон (прозвішча па першым мужы; у Расіі — Сідонія Пятроўна). Грыгаровіч вырас у выхаванні маці і бабулі, у ранняй маладосці недастаткова добра валодаў рускай мовай, доўга гаварыў з французскім акцэнтам.

У 8 гадоў яго адвезлі ў Маскву, дзе ён вучыўся ў Маскоўскай гімназіі (1831—1832) і прабыў каля 3 гадоў у французскім пансіёне «Манігеці». Па заканчэнні яго ў 1836 годзе паступіў у Санкт-Пецярбургскае інжынернае вучылішча, у якім правучыўся да 1840 года і пазнаёміўся з Ф. М. Дастаеўскім, які абудзіў у ім цягу да літаратуры. Схільнасці да ваеннай кар’еры не меў; сышоў з вучылішча пасля сур’ёзнай правіны: на вуліцы ня аддаў гонар вялікаму князю Міхаілу Паўлавічу. Пазней перавёўся ў Акадэмію мастацтваў, дзе пазнаёміўся з Тарасам Шаўчэнкам.

У 1858—1859 гадах Грыгаровіч па даручэнні марскога міністэрства здзейсніў падарожжа вакол Еўропы і апісаў яго ў шэрагу нарысаў, якія носяць агульную назву «Карабель Рэтвізан».

Памёр 22 снежня 1899 (3 студзеня 1900) (па іншых звестках 26 снежня) у Пецярбургу.

## Літаратура 
* Санкт-Петербург. Петроград. Ленинград: Энциклопедический справочник / Ред. коллегия: Белова Л. Н., Булдаков Г. Н., Дегтярев А. Я. и др. — М.: научное издательство «Большая Российская Энциклопедия». 1992. — 687 с.; ил. ISBN 5-85270-037-1
Завулак Грыўцова

**Завулак Грыўцова** — завулак у Адміралцейскім раёне Санкт-Пецярбурга. Праходзіць ад набярэжнай ракі Мойкі да Сянной плошчы.

20 жніўня 1739 года было прысвоена найменне Малая Сарская вуліца; назва звязана з тым, што вуліца з’яўлялася пачаткам дарогі ў Царскае Сяло. З 1772 года называлася Конны завулак — па конных пляцоўках на Сянной плошчы, дзе гандлявалі коньмі.

У 1778 годзе частка вуліцы на ўчастку ад ракі Мойкі да ракі Крывушы была перайменавана ў Дзямідаў завулак, па прозвішчы ўладальніка дамоў № 1 і 5 А. Г. Дзямідава. 16 красавіка 1887 года абодва завулкі былі аб’яднаны пад агульнай назвай Дзямідаў завулак.

Сучасную назву завулак атрымаў 15 снежня 1952 года, у гонар А. І. Грыўцова, ваеннага шафёра, удзельніка абароны Ленінграда, Героя Савецкага Саюза.

## Літаратура 
* Санкт-Петербург. Петроград. Ленинград: Энциклопедический справочник / Ред. коллегия: Белова Л. Н., Булдаков Г. Н., Дегтярев А. Я. и др. — М.: научное издательство «Большая Российская Энциклопедия». 1992. — 687 с.; ил. ISBN 5-85270-037-1

Катэгорыя:Завулкі Санкт-Пецярбурга
Грот

**Грот** можа азначаць:
* Грот ( ад ) — карставая форма рэльефу, неглыбокая пячора са скляпеністай столлю і шырокім уваходам, або пашырэнне пячоры пасля вузкага праходу.
* Грот — адмысловы тып паркавага збудавання; павільён, які імітуе натуральны грот.
* Грот — назва ветразя на судне.
* Грот — расійскі хіп-хоп-гурт.
* Гроты — шляхецкі герб.
* Грот-мачта — найбуйнейшая суднавая мачта.
* Грот — пасёлак, Шчыгроўскі раён, Курская вобласць, Расія

## Прозвішча 
* Канстанцін Карлавіч Грот — губернатар Самары
* Якаў Карлавіч Грот — лінгвіст
Грыбалёва

**Грыбалёва** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Валянціна Аляксандраўна Грыбалёва — савецкая танкістка
* Ларыса Уладзіміраўна Грыбалёва — беларуская спявачка
Аляксандр Іванавіч Грыўцоў

**Аляксандр Іванавіч Грыўцоў** ( — ) — чырвонаармеец Рабоча-сялянскай Чырвонай Арміі, удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза (1944).

## Біяграфія 
Аляксандр Грыўцоў нарадзіўся 15 красавіка 1914 года ў вёсцы Лешчына Плата (цяпер — Галалобаўка Сонцаўскага раёна Курскай вобласці Расіі) у сям’і селяніна. Скончыў сем класаў школы, працаваў кіроўцам аўтабазы. У 1941 годзе Грыўцоў быў прызваны на службу ў Рабоча-Сялянскую Чырвоную Армію. З чэрвеня таго ж года — на франтах Вялікай Айчыннай вайны. Да лютага 1944 года чырвонаармеец Аляксандр Грыўцоў быў шафёрам 504-га лёгкага артылерыйскага палка 65-й лёгкай артылерыйскай брыгады 18-й артылерыйскай дывізіі 3-га артылерыйскага корпуса прарыву 2-й ударнай арміі Ленінградскага фронту. Вызначыўся падчас вызвалення Эстонскай ССР.

11 лютага 1944 года падчас фарсіравання Нарвы ў раёне вёскі Доўгая Ніва Сланцаўскага раёна Ленінградскай вобласці Грыўцоў здолеў без страт пераправіць матэрыяльную частку падраздзялення на заходні бераг. 18 лютага ён загінуў, дастаўляючы боепрыпасы і харчаванне дывізіёну, які трапіў у акружэнне. Пахаваны ў пасёлку Сінімяэ Эстоніі.

Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 1 ліпеня 1944 г. «узорнае выкананне баявых заданняў камандавання на фронце барацьбы з нямецкімі захопнікамі і праяўленыя пры гэтым мужнасць і гераізм» чырвонаармеец Аляксандр Грыўцоў пасмяротна быў удастоены звання Героя Савецкага Саюза. Таксама быў узнагароджаны ордэнам Леніна і медалямі.

## Літаратура 
* Санкт-Петербург. Петроград. Ленинград: Энциклопедический справочник / Ред. коллегия: Белова Л. Н., Булдаков Г. Н., Дегтярев А. Я. и др. — М.: научное издательство «Большая Российская Энциклопедия». 1992. — 687 с.; ил. — ISBN 5-85270-037-1

Катэгорыя:Загінулі ў баях Вялікай Айчыннай вайны
Іван Іванавіч Грэкаў

**Іван Іванавіч Грэкаў** (; 5 (17) сакавіка 1867, хутар Тамілінка, Варонежская губерня — , ) — рускі і савецкі хірург, доктар медыцынскіх навук (1901), прафесар (1915), ганаровы член і ганаровы старшыня Хірургічнага таварыства М. І. Пірагова (1920 года), галоўны рэдактар навуковага медыцынскага часопіса «Веснік хірургіі і пагранічных абласцей» (1922—1934), старшыня XVI Усерасійскага з’езда хірургаў (1924), галоўны ўрач Абухаўскай бальніцы (1927—1934), заслужаны дзеяч навукі РСФСР (1932).

## Літаратура 
* Санкт-Петербург. Петроград. Ленинград: Энциклопедический справочник / Ред. коллегия: Белова Л. Н., Булдаков Г. Н., Дегтярев А. Я. и др. — М.: научное издательство «Большая Российская Энциклопедия». 1992. — 687 с.; ил. ISBN 5-85270-037-1

Катэгорыя:Выкладчыкі Санкт-Пецярбургскай медыцынскай акадэміі імя І. І. Мечнікава
Ілля Васілевіч Грабеншчыкоў

**Ілля Васілевіч Грабеншчыкоў** (; 12 [24] чэрвеня 1887, , Расійская імперыя — , , СССР) — рускі і савецкі хімік і тэхнолаг, прафесар (1922), акадэмік АН СССР (1932), член Прэзідыума АН СССР (з 1938), заснавальнік школы хіміі і фізікі сілікатных і несілікатных сістэм, стваральнік хімічнай тэорыі паліравання і шліфавання шкла, метаду павярхоўнай апрацоўкі аптычных дэталяў — прасвятлення оптыкі. Дэпутат Вярхоўнага Савета СССР III склікання. Лаўрэат двух Сталінскіх прэмій.

## Літаратура 
* Санкт-Петербург. Петроград. Ленинград: Энциклопедический справочник / Ред. коллегия: Белова Л. Н., Булдаков Г. Н., Дегтярев А. Я. и др. — М.: научное издательство «Большая Российская Энциклопедия». 1992. — 687 с.; ил. — ISBN 5-85270-037-1
Валянціна Аляксандраўна Грыбалёва

**Валянціна Аляксандраўна Грыбалёва** (-) — савецкая танкістка, удзельніца Вялікай Айчыннай вайны, старшы сяржант. У гады вайны — механік-кіроўца лёгкага танка Т-60, затым сярэдняга танка Т-34.

Нарадзілася ў 1919 годзе на станцыі Ізоча Віцебскай губерні (цяпер вёска Чырвоны Пасёлак Невельскага раёна Пскоўскай вобласці), дзе правяла сваё дзяцінства.

Пераехала ў Ленінград у 1932 годзе. Працавала кладаўшчыцай ў аўтатранспартным упраўленні Ленсавета і адначасова скончыла курсы шафёрам Асаавіяхіма.

У складзе 220-й асобнай танкавай брыгады ўдзельнічала ў баях па зняцці блакады Ленінграда, на Карэльскім перашыйку, удзельнічала ў вызваленні Эстоніі і Польшчы.

З 31 студзеня брыгада прымала ўдзел у баявых дзеяннях па ўтрыманню Кюстрынскага плацдарма на заходнім беразе ракі Одэр. У баях па пашырэнні плацдарма старшы сяржант В. А. Грыбалёва ў складзе экіпажа знішчыла тры танкі PzKpfw IV, 6 гармат, дзве мінамётныя батарэі з разлікамі і да 100 салдат і афіцэраў праціўніка. Пры гэтым адбілі тры контратакі праціўніка.

20 лютага 1945 года механік-кіроўца танка Т-34 3-га танкавага батальёна старшы сяржант В. А. Грыбалёва загінула ў баі.
## Літаратура 
* Санкт-Петербург. Петроград. Ленинград: Энциклопедический справочник / Ред. коллегия: Белова Л. Н., Булдаков Г. Н., Дегтярев А. Я. и др. — М.: научное издательство «Большая Российская Энциклопедия». 1992. — 687 с.; ил. — ISBN 5-85270-037-1.

Катэгорыя:Танкісты Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Загінулі ў баях Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Сяржанты і старшыны СССР
Катэгорыя:Жанчыны ў Вялікай Айчыннай вайне
Грабеншчыкоў

**Грабеншчыкоў** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Барыс Барысавіч Грабеншчыкоў — расійскі рок-музыкант
* Ілля Васілевіч Грабеншчыкоў — савецкі хімік
Чарневіч

**Чарневіч** — беларускае прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Ігар Станіслававіч Чарневіч (нар. 1966) — савецкі і расійскі акцёр тэатра і кіно.
* Станіслаў Чарневіч (1728—1785) — буйны дзеяч каталіцкага касцёла, генеральны вікарый Таварыства Ісуса (1782—1785).
Генрых Восіпавіч Графціа

**Генрых Восіпавіч Графціа** (14 (26).12.1869, Дзвінск, цяпер  — , ) — савецкі вучоны-энергетык і інжынер, адзін з піянераў расійскага гідраэнергабудаўніцтва, акадэмік АН СССР (1932).

## Біяграфія 
Скончыў Наварасійскі ўніверсітэт у Адэсе (1892) і Пецярбургскі інстытут інжынерных шляхоў зносін (1896). У 1900—1917 гадах праектаваў і будаваў чыгунку, прымаў удзел у праектаванні і будаўніцтве трамвая ў Пецярбургу, склаў праекты электрыфікацыі чыгункі Крыма і Закаўказзя, а таксама ГЭС на рэках Вуокса (каля 1905 г.), Волхаве (1910-11) і інш. З 1907 года выкладаў у Пецярбургскім (Ленінградскім) электратэхнічным інстытуце (з 1921 прафесар). Шырокія інжынерныя веды і велізарная энергія Графціа знайшлі шырокае прымяненне ў гады савецкай улады. Графціа быў членам камісіі па распрацоўцы плана ГОЭЛРО і непасрэдна кіраваў секцыяй па электрыфікацыі Каўказскага раёна і секцыяй транспарту. У 1918-20 гадах памочнік галоўнага інжынера, у 1921-27 гадах галоўны інжынер будаўніцтва Волхаўскай ГЭС, затым узначальваў будаўніцтва Ніжнесвірскай ГЭС. У 1938-45 гадах галоўны інспектар па будаўніцтве гідраэлектрастанцый міністэрства электрастанцый СССР. У час Вялікай Айчыннай вайны праводзіў вялікую працу па развіцці гідраэнергетыкі адноўленых раёнаў краіны. Інжынерную і арганізацыйную дзейнасць па ўзвядзенню гідраэлектрастанцый Графціа спалучаў з навукова-даследчай. Узнагароджаны ордэнам Леніна і ордэнам Працоўнага Чырвонага Сцяга.

## Літаратура 
* Санкт-Петербург. Петроград. Ленинград: Энциклопедический справочник / Ред. коллегия: Белова Л. Н., Булдаков Г. Н., Дегтярев А. Я. и др. — М.: научное издательство «Большая Российская Энциклопедия». 1992. — 687 с.; ил. — ISBN 5-85270-037-1
Семяненя

**Семяненя** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Ігар Мікалаевіч Семяненя (нар. 1960) — вучоны ў галіне фізіялогіі.
* Іван Георгіевіч Семяненя (нар. 1956) — беларускі юрыст і палітык.
Спаскі завулак (Санкт-Пецярбург)

**Спаскі завулак** — завулак у Адміралцейскім раёне Санкт-Пецярбурга. Праходзіць ад набярэжнай канала Грыбаедава да Сянной плошчы.

Вуліца ўзнікла ў другой палове XVIII стагоддзя.

Першапачатковая назва Спаская вуліца вядома з 1769 года, дадзена ў сувязі з тым, што праезд вёў да царквы Спаса-на-Сянной. Паралельна існавалі назвы 1-ы Спаскі завулак, Спаскі завулак, Рагачоў завулак (па прозвішчы домаўладальніка генерал-маёра І. С. Рагачова).

6 кастрычніка 1923 года перайменаваны ў *вуліцу рабочага Пятра Аляксеева*, у гонар П. А. Аляксеева, рэвалюцыянера-нарадавольца, удзельніка рабочага руху ў Пецярбургу ў 1870-я гады. Паралельна з’яўляецца варыянт *вуліца Пятра Аляксеева*. 13 студзеня 1998 года вернута гістарычная назва *Спаскі завулак*.

Катэгорыя:Завулкі Санкт-Пецярбурга
Анатоль Уладзіміравіч Якубенка

**Анатоль Уладзіміравіч Якубенка** (нар. , Віцебск, БССР, СССР) — беларускі баскетбаліст, трэнер. Лёгкі форвард / цяжкі форвард. Майстар спорту СССР.

## Біяграфія 
Пачаў займацца баскетболам у 1972 годзе ў ДзЮСШ № 4 гарада Віцебска. Першы трэнер — Уладзімір Сямёнавіч Гарэлышаў.

У 1998 годзе быў прызначаны галоўным трэнерам зборнай Беларусі.

З 2006 года працуе на пасадзе галоўнага трэнера нацыянальных камандаў Рэспублікі Беларусь з адначасовым выкананнем абавязкаў дзяржтрэнера. Кіраваў жаночай моладзевай зборнай Беларусі (U-20) на чэмпіянаце Еўропы-2014.

## Кар’ера баскетбаліста 
* 1977—1991 — РТІ (Мінск)
* 1991—1993 — Кошыцы (Чэхаславакія / Славакія)
* 1993—1994 — Інсталь (Беласток, Польшча)
* 1994—1995 — Палонія (Варшава, Польшча)
* 1995 — Маркус-Нюбіт (Талін, Эстонія)
* 1995—1996 — РТІ-РШВСМ (Мінск)
* 1996—1997 — Аўтазаводзец-Джэнці (Мінск)
* 1997 — Лакаматыў-Шыком (Віцебск) (*у Кубку Беларусі*)
* 1997—1999 — Лакаматыў (Віцебск)
* 1998 — Гродна-93 (*у Кубку Корача*)
* 2000—2001 — РШВСМ-БДПА (Мінск)
* 2001—2002 — БК Мінск (*гуляючы галоўны трэнер*)

## Кар’ера трэнера 
* 1998—2000 — Мужчынская зборная Беларусі па баскетболе
* 1999—2000 — РТІ-АЗАА (Асіповічы)
* 2000—2005 — Мужчынская зборная Беларусі па баскетболе (*другі трэнер*)
* 2001—2002 — БК Мінск (*гуляючы галоўны трэнер*)
* 2002—2005 — Мінск-БНТУ
* 2006—2010 — БНТУ (Мінская вобласць)
* 2014 — Жаночая зборная Беларусі па баскетболе U-20
* 2025 — Мужчынская зборная Беларусі па баскетболе U-19

## Дасягненні 
### У якасці баскетбаліста 
*  Сярэбраны прызёр чэмпіянату Беларусі (2): 1995/1996, 1997/1998.

### У якасці трэнера 
*  Бронзавы прызёр чэмпіянату Беларусі (1): 2002/2003.
*  Фіналіст Кубка Беларусі (1): 2003.

Катэгорыя:Баскетбольныя трэнеры Беларусі
Катэгорыя:Баскетбалісты Беларусі
Катэгорыя:Баскетбалісты СССР
Катэгорыя:Ігракі РТІ
Катэгорыя:Ігракі «Рубона» Віцебск
Катэгорыя:Ігракі «Гродна-93»
Катэгорыя:Ігракі «Аўтазаводца» Мінск (баскетбол)
Катэгорыя:Ігракі БНТУ (баскетбол)
Катэгорыя:Ігракі «Палоніі» Варшава (баскетбол)
Катэгорыя:Трэнеры БНТУ (баскетбол)
Катэгорыя:Трэнеры РТІ
Катэгорыя:Трэнеры мужчынскай зборнай Беларусі па баскетболе
Катэгорыя:Ігракі «Інсталя» Беласток
Катэгорыя:Ігракі «Кошыцаў» (баскетбол)
Катэгорыя:Трэнеры «Свіслачы» Асіповічы
Катэгорыя:Трэнеры жаночай зборнай Беларусі па баскетболе U-20
Хоўард Тэмін

**Хоўард Марцін Тэмін** (; 10 снежня 1934, Філадэльфія — 9 лютага 1994, Мадысан) — амерыканскі генетык, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіялогіі і медыцыне ў 1975 (сумесна з Дэвідам Балтымарам і Рэната Дульбека) «за адкрыцці, якія тычацца ўзаемадзеяння паміж анкавірусамі і генетычным матэрыялам клеткі».

Член Нацыянальнай акадэміі навук ЗША (1974), замежны член Лонданскага каралеўскага таварыства (1988).

Малодшы брат — эканаміст Пітэр Тэмін.

## Зваротная транскрыптаза 
Зваротная транскрыптаза была адкрыта Хоўардам Тэмінам ў Вісконсінскім універсітэце ў Мадысане і незалежна Дэвідам Балтымарам у 1970 годзе ў Масачусецкім тэхналагічным інстытуце. Абодва даследчыка атрымалі Нобелеўскую прэмію ў па фізіялогіі і медыцыне ў 1975 годзе сумесна з Рэната Дульбека.

## Узнагароды 
*  (1972)
*  (1973)
* Прэмія Альберта Ласкера за фундаментальныя медыцынскія даследаванні (1974)
* Міжнародная прэмія Гайрднера (1974)
* Нобелеўская прэмія па фізіялогіі і медыцыне (1975)

## Спасылкі 
* Інфармацыя на сайце Нобелеўскага камітэта
* Некралог Хаўарда Тэміна на сайце Фонду Ласкера

Катэгорыя:Лаўрэаты Нобелеўскай прэміі з ЗША
Катэгорыя:Замежныя члены Лонданскага каралеўскага таварыства
Катэгорыя:Члены і члены-карэспандэнты Нацыянальнай акадэміі навук ЗША
Катэгорыя:Узнагароджаныя Нацыянальным медалём навукі ЗША
Катэгорыя:Біёлагі XX стагоддзя
Катэгорыя:Малекулярныя біёлагі
Катэгорыя:Генетыкі ЗША
Катэгорыя:Лаўрэаты Нобелеўскай прэміі паводле алфавіта
Чарноў

**Чарноў** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Аляксей Пятровіч Чарноў (1908—1979) — савецкі акцёр тэатра і кіно. Народны артыст РСФСР (1958).
* Віктар Міхайлавіч Чарноў (1873—1952) — рускі палітычны дзеяч, адзін з заснавальнікаў партыі сацыялістаў-рэвалюцыянераў, старшыня Усерасійскага ўстаноўчага сходу.
* Кірыл Пракопавіч Чарноў (1907—1972) — савецкі ваенны дзеяч, генерал-маёр артылерыі. Герой Савецкага Саюза.
* Уладзімір Сямёнавіч Чарноў (1931—2006) — валейбольны трэнер.
Энгельберг

**Энгельберг** () — камуна і курорт у Швейцарыі, у кантоне Обвальдэн. Акрамя вёскі Энгельберг, у муніцыпалітэт таксама ўваходзяць паселішчы Графенорт, Оберберг і Шванд. Муніцыпалітэт Энгельберг з’яўляецца эксклавам Обвальдэна, акружаным кантонамі Берн, Нідвальдэн і Уры.

Энгельберг — буйны горны курорт у Цэнтральнай Швейцарыі. Бліжэйшы буйны горад — Люцэрн. Курорт акружаны з усіх бакоў альпійскімі вяршынямі.

Насельніцтва — 4194 чалавекі (на снежань 2020 года). Афіцыйны код — 1402.

Катэгорыя:Камуны кантона Обвальдэн
Катэгорыя:Курорты Швейцарыі
Дом ордэна езуітаў

**Дом ордэна езуітаў** — помнік архітэктуры, пабудаваны ў пачатку XIX стагоддзя пад кіраўніцтвам архітэктара Луіджы Руска для членаў езуіцкага ордэна. Размешчаны ў Санкт-Пецярбургу па адрасе Італьянская вуліца, 1 і Набярэжная канала Грыбаедава, 8.

Дом 3-павярховы (адзін з унутрыдваровых флігеляў 4-павярховы). Будынак пабудаваны на вуглавым участку, які належаў каталіцкай царкве, ёсць абмежаваны з двух бакоў прамавугольны ўнутраны двор. Фасад аформлены іанічнай каланадай. Цэнтральная частка фасада па набярэжнай канала Грыбаедава дэкараваная порцікам, які складаецца з 6 калон і якія падтрымліваюць франтон. Уздоўж галоўных фасадаў дома працягнуліся памяшканні параднай анфілады. Жылыя пакоі размясціліся ва ўнутраных карпусах. Дом ордэна езуітаў адрозніваецца агульным кампазіцыйным падабенствам з будынкамі, якія адносяцца да архітэктурнага ансамблю плошчы Мастацтваў.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Санкт-Пецярбурга
Катэгорыя:Славутасці Санкт-Пецярбурга
Катэгорыя:Даходныя дамы
Беатрыкс Логран

**Беатрыкс Логран** (; , Маўнт-Вернан, ЗША — , Лонг-Біч, ЗША) — фігурыстка з ЗША, сярэбраны прызёр Алімпійскіх гульняў 1924 года, бронзавы прызёр Алімпійскіх гульняў 1928 года, сярэбраны прызёр чэмпіянату свету 1924 года, бронзавы прызёр чэмпіянату свету 1928 года, трохразовая чэмпіёнка ЗША 1925—1927 гадоў у жаночым адзіночным катанні, а таксама сярэбраны прызёр Алімпійскіх гульняў 1932 года, бронзавы прызёр чэмпіянатаў свету 1930 і 1932 гадоў, трохразовы чэмпіёнка ЗША 1930—1932 гадоў у парным катанні.

Беатрыкс Логран выступала ў пары з Шэрвінам Бэджэрам. Логран — цётка трохразовай чэмпіёнкі ЗША Одры Пепа. У 1997 годзе была ўведзена ў залу славы фігурнага катання ЗША.

Катэгорыя:Фігурысткі ЗША
Катэгорыя:Фігурысты на зімовых Алімпійскіх гульнях 1924 года
Катэгорыя:Фігурысты на зімовых Алімпійскіх гульнях 1928 года
Катэгорыя:Фігурысты на зімовых Алімпійскіх гульнях 1932 года
Катэгорыя:Сярэбраныя прызёры зімовых Алімпійскіх гульняў 1924 года
Катэгорыя:Сярэбраныя прызёры зімовых Алімпійскіх гульняў 1932 года
Катэгорыя:Бронзавыя прызёры зімовых Алімпійскіх гульняў 1928 года
Ліможскі ўніверсітэт

**Ліможскі ўніверсітэт** () — французская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Лімож.

## Агульная характарыстыка 
Універсітэт быў створаны ў 1968 годзе шляхам аб’яднання ў адзіную ўстанову розных навукова-даследчых і навучальных устаноў у Ліможы, некаторыя з якіх раней былі звязаны з Універсітэтам Пуацье. На момант стварэння ён налічваў 7 000 студэнтаў і неўзабаве пашырыўся да 15 000, што зрабіла яго ўніверсітэтам сярэдняга памеру ў Францыі.

Ён ўспадкоўвае доўгую традыцыю даследаванняў, інавацый і выкладання ў Ліможы, якія сягаюць яшчэ часоў Сярэднявечча — да абацтва Сен-Марсіяль, заснаванага ў 848 годзе і закрытага ў часы рэвалюцыі ў 1791 годзе, якое было буйным інтэлектуальным цэнтрам у сярэднявечнай Еўропе. Сучасныя медыцынскі і фармацэўтычны факультэты выводзяць свае карані з 1626 года.

## Структура 
### Факультэты 
* Права і эканомікі
* Літаратуры і гуманітарных навук
* Медыцыны
* Фармацыі
* Навук і тэхналогій

### Інстытуты і школы 
* Тэхналагічны інстытут
* Інстытут дзелавога адміністравання
* Інстытут падрыхтоўкі да агульнага кіравання
* Інстытут падрыхтоўкі кадраў па рэадаптацыі
* Вышэйшая школа навучання і выхавання
* Вышэйшая інжынерная школа

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Універсітэты Францыі
Катэгорыя:Лімож
Pixar

**Pixar Animation Studios** () — амерыканская кінастудыя, якая працуе ў жанры камп'ютарнай анімацыі. Pixar з’яўляецца даччыной кампаніяй Walt Disney Studios. Размешчана ў Эмерывіле (штат Каліфорнія, ЗША). Талісманам студыі з’яўляецца Люкса-малодшы — настольная лямпа з аднайменнага кароткаметражнага фільма 1986 года.

## Гісторыя
Студыю Pixar заснаваў у 1979 годзе Джордж Лукас пасля поспеху сваіх «Зорных войнаў». Спачатку яна называлася The Graphics Group і была падраздзяленнем камп’ютарнай графікі Lucasfilm. У 1986 годзе кампанію набыў Стыў Джобс, ператварыўшы яе ў студыю Pixar. Ён заставаўся CEO Pixar і асноўным акцыянерам, пакуль студыю не набыў The Walt Disney Company ў 2006 годзе.

## Фільмаграфія
### Поўнаметражныя анімацыйныя фільмы 
#### Бліжэйшыя мультфільмы 
### Кароткаметражныя анімацыйныя фільмы 
#### Мультфільмы з арыгінальным сюжэтам 
#### Кароткаметражныя мультфільмы, заснаваныя на персанажах поўнаметражных мультфільмаў Pixar
Ігар Аляксандравіч Графаў

**Ігар Аляксандравіч Графаў** (—) — малодшы лейтэнант Рабоча-сялянскай Чырвонай Арміі, удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза (1944).

## Біяграфія 
Ігар Графа нарадзіўся 14 лістапада 1923 года ў Петраградзе ў рабочай сям’і. Падчас вучобы ў школе захапляўся матэматыкай, фізікай, гісторыяй, геалогіяй, спортам, рыхтаваўся да паступлення ў інстытут кінаінжынераў. У 1941 годзе Графаў быў прызваны на службу ў Рабоча-сялянскую Чырвоную Армію. Скончыў кароткатэрміновыя курсы пражэктарна-зенітнага вучылішча. Са студзеня 1942 года — на франтах Вялікай Айчыннай вайны, ваяваў на Ленінградскім фронце. Да лютага 1944 года малодшы лейтэнант Ігар Графаў камандаваў зенітна-кулямётным узводам 803-га армейскага зенітна-артылерыйскага палка 2-й ударнай арміі. Вызначыўся падчас фарсіравання Нарвы.

Калі ўзвод Графава пераправіўся праз Нарву, ён трапіў пад моцны варожы агнявы ўдар. 22 лютага на працягу 17 гадзін праціўнік прадпрымаў контратакі супраць пазіцый ўзвода. З-за масіраванага артылерыйскага агню ён не атрымліваў падмацавання і боепрыпасаў. Калі адзін з кулямётчыкаў загінуў, Графаў заняў яго месца і прыняў актыўны ўдзел у адбіцці шасці варожых нападаў. Атрымаў раненне, але поля бою не пакінуў, працягваючы весці агонь. Падчас сёмай контратакі ў Графава скончыліся патроны. Ён быў акружаны салдатамі суперніка. У рукапашнай сутычцы ён паспрабаваў аказаць супраціў, але быў забіты. Камандзір аддзялення ўзвода Графава Аляксандр Румянцаў адкрыў агонь нямецкім салдатам, якія атакавалі Графава, і знішчыў іх. Прыняўшы камандаванне ўзводам на сябе, Румянцаў працягваў адбіваць варожыя атакі да падыходу падмацавання. Графаў быў пахаваны ў брацкай магіле ў горадзе Кінгісеп Ленінградскай вобласці.

Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 1 ліпеня 1944 года малодшы лейтэнант Ігар Графаў пасмяротна быў удастоены высокага звання Героя Савецкага Саюза. Таксама быў узнагароджаны ордэнамі Леніна і Чырвонай Зоркі, медалямі.

У гонар Графава названы вуліцы ў Санкт-Пецярбургу і Нарве. На выездзе з горада Нарва, непадалёк ад месца гібелі Графава яму ўсталяваны помнік.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Санкт-Петербург. Петроград. Ленинград: Энциклопедический справочник / Ред. коллегия: Белова Л. Н., Булдаков Г. Н., Дегтярев А. Я. и др. — М.: научное издательство «Большая Российская Энциклопедия». 1992. — 687 с.; ил. — ISBN 5-85270-037-1
Сярэдзіч

**Сярэдзіч** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Анатоль Анатолевіч Сярэдзіч — беларускі архітэктар
* Іван Міхайлавіч Сярэдзіч (1928—2007) — Герой Сацыялістычнай Працы
* Іосіф Паўлавіч Сярэдзіч — беларускі журналіст, рэдактар «Народная Волі»
Чарнецкі

**Чарнецкі** — беларускае і ўкраінскае прозвішча.

## Выбітныя носьбіты 
* Іван Сямёнавіч Чарнецкі (1906—1938) — беларускі філосаф, дырэктар Віцебскага педагагічнага інстытута (1930—1936).
* Мікалай Чарнецкі (1884—1959) — царкоўны дзеяч Украінскай Грэка-Каталіцкай Царквы.
* Мікола Антонавіч Чарнецкі (1899—1944) — беларускі публіцыст, педагог, палітычны дзеяч.
* Руслан Іосіфавіч Чарнецкі (нар. 1981) — беларускі акцёр тэатра і кіно, дэпутат.
* Стэфан Чарнецкі (1599—1665) — кашталян кіеўскі (з 1655), ваявода рускі (з 1657), з 1664 г. — ваявода кіеўскі і гетман польны каронны.
Булыга

**Булыга** — беларускае прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Андрэй Еўстаф'евіч Булыга (1906—1989) — савецкі дзеяч органаў дзяржаўнай бяспекі, генерал-маёр.
* Віталь Мікалаевіч Булыга (нар. 1980) — беларускі футбаліст.
* Сяргей Аляксеевіч Булыга (1953—2021) — беларускі пісьменнік і сцэнарыст.
* Уладзімір Антонавіч Булыга (1936—2009) — беларускі скульптар.
Оле Хегэ

**Оле Хегэ** (; , Барду, Нарвегія — , , ЗША) — нарвежскі лыжнік, прызёр алімпійскіх гульняў у Санкт-Морыцы.

На Алімпійскіх гульнях 1928 года ў Санкт-Морыцы заваяваў серабро ў гонцы на 18 км, роўна дзве хвіліны саступіўшы пераможцу, свайму партнёру па камандзе Юхану Гротумсбротэну і ледзь больш за хвіліну выйграў у нарвежца Рэйдара Одэгорда, пры гэтым Хегэ стаў першым у гісторыі алімпійскім прызёрам, які нарадзіўся і пражываў за палярным кругам. Гэтак жа быў 5-м у гонцы на 50 км.

У 1928 годзе эміграваў у ЗША, але нягледзячы на гэта быў уключаны ў зборную Нарвегіі на Алімпійскіх гульнях 1932 года ў Лэйк-Плэсідзе. На гэтай Алімпіядзе ён удзельнічаў толькі ў гонцы на 50 км, і спыніўся за крок ад медаля, заняўшы чацвёртае месца і толькі 11 секунд саступіўшы бронзаваму прызёру, іншаму нарвежцу Арнэ Рустадстуэну.

Найлепшы вынік Хегэ на чэмпіянатах свету — 4-е месца ў гонцы на 50 км на чэмпіянаце 1926 г. у Лахці.

Катэгорыя:Лыжнікі Нарвегіі
Катэгорыя:Сярэбраныя прызёры зімовых Алімпійскіх гульняў 1928 года
Катэгорыя:Лыжнікі на зімовых Алімпійскіх гульнях 1928 года
Катэгорыя:Лыжнікі на зімовых Алімпійскіх гульнях 1932 года
Катэгорыя:Імігравалі ў ЗША з Нарвегіі
Сен-Амер

**Сен-Амер** () — горад на поўначы Францыі ў рэгіёне О-дэ-Франс. З насельніцтвам амаль 15 000 жыхароў гэта 11-ты па велічыні горад у дэпартаменце Па-дэ-Кале.

З’яўляецца часткай рэгіянальнага прыроднага парку вярховых балот. Сельская гаспадарка і прырода займаюць важнае месца з першымі ў Францыі садовымі балотамі са складанай гідраграфіяй і сажалкамі, аднесенымі да нацыянальных запаведнікаў. Горад прапануе мноства крамаў, забаў і паслуг. Ён моцна залежыць ад сваёй крышталёвай фабрыкі «Arc International», другога па велічыні рэгіянальнага прыватнага працадаўцы. Гэта таксама горад з багатым мінулым. Яго спадчына і блізкасць да Англіі, Бельгіі і Нідэрландаў спрыяюць развіццю турызму.

## Гарады-пабрацімы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарады О-дэ-Франс
Катэгорыя:Камуны дэпартамента Па-дэ-Кале
Верхне-Французскі політэхнічны ўніверсітэт

**Верхне-Французскі політэхнічны ўніверсітэт** () — французская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Валансьен і дадатковымі кампусамі ў Камбрэ і Мабёжы.

## Гісторыя 
У 1962 годзе ў Валансьене быў адкрыты ўніверсітэцкі інстытут машынабудавання. У 1964 годзе быў створаны філіял Лільскага ўніверсітэта. Першыя прадметы, якія выкладаліся тут, — гэта механіка і металургія. У 1966 годзе быў створаны Валансьенскі навуковы ўніверсітэцкі каледж. Гэты каледж цалкам залежаў ад Лільскага ўніверсітэта. У 1969 годзе ў ходзе рэарганізацыі Лільскага ўніверсітэта, які быў падзелены на тры самастойныя ўніверсітэты, Валансьенскі навуковы ўніверсітэцкі каледж быў ператвораны ў паўнавартасную ВНУ. У 1970 годзе быў створаны ўніверсітэцкі каледж моў, літаратур і мастацтваў. У 1978 годзе ВНУ стала паўнавартасным універсітэтам. Валансьенскі ўніверсітэт становіцца політэхнічным універсітэтам у 2019 годзе са статусам эксперыментальнай дзяржаўнай установы.

## Структура 
* Інстытут прыкладных навук
* Тэхналагічны інстытут
* Інстытут дзелавога адміністравання
* Інстытут падрыхтоўкі да агульнага кіравання
* Сацыяльна-гуманітарны інстытут
# Факультэт права, эканомікі і менеджменту
# Факультэт літаратур, моў, мастацтваў і гуманітарных навук

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Універсітэты Францыі
Катэгорыя:Валансьен
Катэгорыя:Вышэйшыя тэхнічныя навучальныя ўстановы Францыі
Лільскі каталіцкі ўніверсітэт

**Лільскі каталіцкі ўніверсітэт** () — французская прыватная вышэйшая навучальная ўстанова з сядзібай у горадзе Ліль.

## Гісторыя 
Універсітэт быў заснаваны ў 1875 годзе пасля прыняцця ў Францыі закона аб бясплатнай вышэйшай адукацыі, які дазваляў ствараць прыватныя вышэйшыя навучальныя ўстановы. Заснавальнікамі ўніверсітэта была група каталіцкага духавенства. Першапачаткова ўніверсітэт меў толькі два факультэты — тэалагічны і медыцынскі. Афіцыйнае адкрыццё адбылося 15 студзеня 1877 года пасля атрымання ад Рыма пацверджання кананічнага статусу новага ўніверсітэта. У 1880 годзе ў Францыі быў прыняты новы закон аб недзяржаўнай вышэйшай адукацыі, згодна з якім прыватныя вышэйшыя навучальныя ўстановы не маглі выкарыстоўваць у сваіх назвах слова «універсітэт», што прывяло да перайменавання ВНУ ў «Лільскі каталіцкі інстытут». У 1973 годзе была зменена структура ўстановы: створана «Універсітэцкая і політэхнічная федэрацыя», якая складаецца з каталіцкага і іншых інстытутаў, даследчых цэнтраў і школ.

## Структура 
Універсітэцкая федэрацыя аб’ядноўвае каталіцкі інстытут, некалькі дзясяткаў школ і інстытутаў, даследчыя і медыцынскія цэнтры. Дваццаць вышэйшых школ, якія таксама ўваходзяць у склад універсітэцкай федэрацыі, спецыялізуюцца на падрыхтоўцы кадраў у гандлі, машынабудаванні, высокіх тэхналогіях, медыцыне і інш.

Каталіцкі інстытут уключае ў сябе 6 факультэтаў:
* Факультэт права
* Факультэт медыцыны
* Факультэт эканомікі і кіравання
* Факультэт мастацтва і гуманітарных навук
* Навукова-тэхналагічны факультэт
* Факультэт тэалогіі

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Універсітэты Францыі
Катэгорыя:Ліль
Катэгорыя:Каталіцкія ўніверсітэты
Ле-Манскі ўніверсітэт

**Ле-Манскі ўніверсітэт** () — французская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Ле-Ман.

## Агульная характарыстыка 
Універсітэт заснаваны ў перыяд з 1965 па 1977 гады, галоўны кампус размешчаны ў Ле-Мане, дэпартамент Сарта, таксама ёсць кампус у Лавалі, у Маене. У 2020 годзе ва ўніверсітэце навучалася каля 10 000 студэнтаў і было 630 выкладчыкаў-даследчыкаў, а таксама было тры факультэты, два тэхналагічных інстытуты і інжынерная школа. Таксама ўніверсітэт уключае ў сябе 15 даследчых лабараторый. Дысцыпліны, якія выкладаюцца ва ўніверсітэце, тычацца ў асноўным дакладных навук, тэхнікі, літаратуры, мовазнаўства, гуманітарных навук, права, эканомікі і кіравання. ВНУ мае цэнтр перадавога вопыту ў галіне акустыкі з лабараторыяй акустыкі.

## Структура 
* Факультэт права, эканомікі і менеджменту
* Факультэт літаратур, моў і гуманітарных навук
* Факультэт навукі і тэхнікі
* Тэхналагічны інстытут у Лавалі
* Тэхналагічны інстытут у Ле-Мане
* Нацыянальная інжынерная школа
* Інстытут рызыкі і страхавання

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Універсітэты Францыі
Катэгорыя:Ле-Ман
Чэмпіянат Беларусі па баскетболе 2019/2020

**Чэмпіянат Беларусі па баскетболе 2019/2020** — 28-ы чэмпіянат Рэспублікі Беларусь па баскетболе. 16 сакавіка 2020 года розыгрыш мужчынскага чэмпіянату Беларусі быў прыпынены ў сувязі з негатыўным развіццём эпідэміялагічнай сітуацыі COVID-19 у свеце. 4-6 верасня 2020 года прайшоў «фінал чатырох», які завяршыў чэмпіянат.

## Рэгулярны сезон 
### Першы этап 
Крыніца: 

### Другі этап 
Другі этап быў спынены 16 сакавіка 2019 года праз пандэмію COVID-19.

#### Група А 
#### Група Б 
Каманда РДВАР класіфікавалася ў групу Б з 10 ачкамі, як і ў апошняй каманды першага этапу.

Крыніца: 

## Фінал чатырох 
4-6 верасня 2020 года ў мінскім спарткомплексе РДВАР за залатыя ўзнагароды XXVIII чэмпіянату Беларусі змагаліся чатыры наймацнейшыя каманды рэгулярнага сезона: «Цмокі-Мінск», «Барысфен», «Рубон» і «Гродна-93».

Крыніца: 

## Турнірная табліца 
## Статыстыка 
### Ачкі 
### Перадачы 
### Падборы 
## Узнагароды 
* MVP фіналу чатырох:  Максім Салаш (Цмокі-Мінск)
* Найлепшы абаронца:  Дзюпры Мак-Браер (Барысфен)
* Найлепшы нападаючы:  Максім Салаш (Цмокі-Мінск)
* Найлепшы цэнтравы:  Павел Карасевіч (Гродна-93)
* Найлепшы малады гулец:  Уладзіслаў Мікульскі (Барысфен)
* Прыз сімпатый гледачоў:  Уладзіслаў Мікульскі (Барысфен).

## Глядзі таксама 
* Кубак Беларусі па баскетболе 2019

## Спасылкі 
* Eurobasket 2019-2020
* Proballers Premier League 2019-2020

2020
Катэгорыя:2019 год у баскетболе
Катэгорыя:2020 год у баскетболе
Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 2019 годзе
Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 2020 годзе