Дыхрамат калію

**Дыхрамат калію** (двухромавокіслы калій, біхрамат калію, *тэхн.* хромпік) — неарганічнае злучэнне, каліевая соль дыхромовой кіслаты з хімічнай формулай K2Cr2O7, мае выгляд аранжавых крышталяў. Валодае моцнымі акісляльнымі ўласцівасцямі, у сувязі з чым шырока ўжываецца ў хіміі, фатаграфіі, піратэхніцы і розных галінах прамысловасці. Высокатаксічны і канцэрагенны.

Часам хромпікам таксама называюць дыхрамат натрыю (Na2Cr2O7).

## Фізічныя і хімічныя ўласцівасці 
Аранжавыя крышталі з тэмпературай плаўлення 396 °C. раскладаецца пры нагрэве вышэй 500 °C. раствараецца ў вадзе (г / 100 г): 4,6 (0 °C), 15,1 (25 °C), 37,7 (50 °C), нязначна раствараецца ў этаноле. Моцны акісляльнік.

У кіслым асяроддзі аднаўляецца да соляў хрому (III). Напрыклад, ён акісляе галагенід-іёны галогенводородных кіслот да свабодных галагенаў:

: \mathsf{K_2Cr_2O_7 + 14HCl \rightarrow 2CrCl_3 + 3Cl_2\uparrow + 2KCl + 7H_2O}

Таксама ў кіслым асяроддзі пры pH 3,0—3,5 валодае здольнасцю акісляць металічнае срэбра:

: \mathsf{6Ag + Cr_2O_7^{2-} +14H^+ + 6e^- \rightarrow 6Ag^+ + 2Cr^{3+} + 7H_2O}

Крышталічны дыхрамат калію пры награванні з шэрай і вугляродам аднаўляецца да аксіду хрому (III):

: \mathsf{K_2Cr_2O_7 + S \rightarrow Cr_2O_3 + K_2SO_4}
: \mathsf{2K_2Cr_2O_7 + 3C \rightarrow 2Cr_2O_3 + 2K_2CO_3 + CO_2\uparrow}

Дыхрамат калію — зыходнае рэчыва для атрымання хромакаліевых галын. Іх цёмна-фіялетавыя крышталі ўтвараюцца ў выніку аднаўлення сярністым газам або этылавым спіртам раствора біхрамата, падкісленай сернай кіслатой:

: \mathsf{K_2Cr_2O_7 + 3SO_2 + H_2SO_4 + 23H_2O \rightarrow 2KCr(SO_4)_2*12H_2O\downarrow}
: \mathsf{K_2Cr_2O_7 + 3C_2H_5OH + 4H_2SO_4 + 17H_2O \rightarrow 2KCr(SO_4)_2*12H_2O\downarrow + 3CH_3COH}

Водныя растворы дыхрамата калію валодаюць дубільнымі ўласцівасцямі, у прыватнасці, задубліваюць жэлацін.

## Атрыманне 
Дзеянне хларыду калію на дыхрамат натрыю:

: \mathsf{2KCl + Na_2Cr_2O_7 \rightarrow K_2Cr_2O_7 + 2NaCl}

Падкісленай раствора храмата калію:

: \mathsf{2K_2CrO_4 + H_2SO_4 \rightarrow K_2Cr_2O_7 + K_2SO_4 + H_2O}

## Прымяненне 
Ўжываецца пры вытворчасці фарбавальнікаў, пры вырабу скур і аўчын, як акісляльнік у запалкавай прамысловасці, піратэхніце, фатаграфіі, жывапісу. Хромпік каліевы дадаюць ў астуджальную вадкасць для засцярогі рухавіка ад карозіі і накіпеўтварання. Раствор хромпіка ў сернай кіслаце (т.з. хромавую сумесь) ужываюць для мыцця шкляной посуд ў лабараторыях. У лабараторнай практыцы выкарыстоўваецца ў якасці акісляльніка, уключаючы аналітычную хімію (храматаметрыя).

У чорна-белай фатаграфіі ўжываецца ў якасці адбельвальніка для выдалення металічнага срэбра з эмульсіі. Не ўжываецца ў каляровай фатаграфіі, так як для адбельвання патрабуе кіслага асяроддзя, а пры pH 4 4 фарбавальнікі, якія ўтварыліся ў эмульсіі пры каляровым праяве, абескаляроўваюцца. Замест гэтага ў каляровай фатаграфіі для адбельвання выкарыстоўваюцца склады на аснове гексацыянафеарату (III) калію і жалезнай солі трылона Б.

## Бяспека 
Высокатаксічны, канцэрагенны, алерген, пырскі яго раствора руйнуюць скурныя пакровы, дыхальныя шляхі і храстковыя тканіны. Сярод злучэнняў шасцівалентнага хрому найбольш таксічны. ГДК складае 0,01 мг / м3 (у пераліку на CrO). Пры працы з дыхраматам калію неабходна ўжываць абарону органаў дыхання і скуры.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* *Егоров А. С.* Химия: современный курс для подготовки к ЕГЭ. — Ростов-на-Дону: Феникс, 2013. — 699 с. — .
* 
* 
* *Рипан Р., Четяну И.* Неорганическая химия. Химия металлов. — М.: Мир, 1972. — Т. 2. — 871 с.
* Справочник химика / Редкол.: Никольский Б. П. и др.. — 2-е изд., испр. — М.—Л.: Химия, 1966. — Т. 1. — 1072 с.
* Справочник химика / Редкол.: Никольский Б. П. и др.. — 3-е изд., испр. — Л.: Химия, 1971. — Т. 2. — 1168 с.
* 

Катэгорыя:Злучэнні хрому
Катэгорыя:Злучэнні калію
Катэгорыя:Злучэнні кіслароду
Катэгорыя:Фатаграфічныя рэактывы