Тэлефонны план нумарацыі

**Тэлефо́нны пла́н нумара́цыі** — ўяўляе сабой тып нумарацыі схемы, якая выкарыстоўваецца ў галіне тэлекамунікацый для прызначэння тэлефонных нумароў абаненцкіх тэлефонных апаратаў або іншых канчатковых кропак тэлефаніі. Тэлефонныя нумары з’яўляюцца адрасы удзельнікаў у тэлефоннай сеткі, дасягальныя з дапамогай сістэмы маршрутызацыі кода прызначэння. Планаў нумарацыі тэлефоннай вызначаны ў кожным з адміністрацыйных раёнаў камутаванай тэлефоннай сеткі агульнага карыстання (PSTN), і яны таксама прысутнічаюць у прыватных тэлефонных сетках.

Вылучаюць **адкрытыя** і **закрытыя** планы нумарацыі.

: Пры *адкрытым* плане нумарацыі мясцовае тэлефоннае злучэнне устанаўліваецца наборам толькі мясцовага нумара без набору нацыянальнага нумары.

: Пры *закрытым* плане нумарацыі набор нацыянальнага нумара неабходны для тэлефоннага злучэння любога выгляду — мясцовага, ўнутрызонавых, міжгародняга.

Планы нумарацыі могуць рушыць услед розныя распрацоўкі стратэгій, якія нярэдка ўзнікаюць з гістарычнай эвалюцыі асобных тэлефонных сетак і мясцовых патрабаванняў. Шырокае падзел звычайна прызнаецца, якія адрозніваюць адкрытыя планы нумарацыі і закрытых планаў нумарацыі. Замкнёнае план нумарацыі ўсталёўвае фіксаванае колькасць лічбаў, які назначаецца кожнаму тэлефоне, у той час як адкрыты план нумарацыі мае зменную даўжыню тэлефонных нумароў, прысвоеных станцый. Адкрытага плана дазваляе пашырэнне агульнай нумарны ёмістасці плана шляхам дадання большай колькасці лічбаў на падмноства лікаў. Многія планы нумарацыі падпадзяляюць на іх тэрыторыю абслугоўвання ў геаграфічных рэгіёнах, пазначаных спецыяльным прэфіксам, часта званы код горада, які з’яўляецца фіксаванай даўжыні або зменнай даўжыні набор лічбаў, якія ўтвараюць найбольш значную частку паслядоўнасці набору, каб дасягнуць тэлефоннага абанента.

## Адкрытыя планы нумарацыі 
Пры адкрытым плане нумарацыі ёсць адрозненне паміж наборам нумара пры званках унутры тэлефоннай зоны, за яе межы і для міжгародніх званкоў. Пры тэлефанаванні «ўнутры кода», у межах, напрыклад, горада, трэба проста набраць нумар, але пры тэлефанаванні за межы зоны трэба набіраць яшчэ і код. Як правіла, пры тэлефанаванні за межы зоны трэба перад кодам набіраць яшчэ і «выхад на міжгорад». Напрыклад, пры тэлефанаванні на нумар у Амстэрдаме (Нідэрланды):

* xxx xxxx (унутры Амстэрдама, код не патрэбны)
* **0 20** xxx xxxx (з-за межаў Амстэрдама)
* **+31 20 xxx xxxx** (з-за межаў Каралеўства Нідэрландаў)

У ЗША і Канадзе, а таксама ў некаторых іншых краінах і тэрыторыях выкарыстоўваецца так званы Паўночнаамерыканскі план нумарацыі (). У ім код «выхаду» — **1**, далей можа выкарыстоўвацца код краіны, тэрыторыі або зоны. Напрыклад, званок у Сан-Францыска ажыццяўляецца так:

* xxx xxxx (*мясцовы званок, код не патрэбны*)
* **1 415** xxx xxxx (з-за межаў Сан-Францыска)
* **415 xxx xxxx** (з мабільнага тэлефона ўнутры ЗША)
* **+1 415 xxx xxxx** (з-за межаў ЗША)

Тым не менш, у некаторай частцы Паўночнай Амерыкі пачынаюць выкарыстоўвацца новыя коды, і выкарыстанне **+1** перад кодам зоны становіцца абавязковым. Званкі з мабільных тэлефонаў адрозніваюцца тым, што набор **+1** на іх пакуль яшчэ не неабходны, але большасць мабільных тэлефонаў лёгка праграмуюцца і дадаюць прэфікс да набіраць нумары аўтаматычна.

Краіны рэдка мяняюць тып свайго плана нумарацыі з адкрытага на закрыты або наадварот. Закрыты план нумарацыі, які быў распрацаваны ў Паўночнай Амерыцы, прадугледжвае фіксаваную даўжыню кода і мясцовага нумары. Адкрыты план нумарацыі, які развіўся паралельна ў розных краінах, якія не стандартызаваны. Даўжыня кода і мясцовага нумары ў ім можа вар’іравацца. Закрытыя планы нумарацыі, у цэлым, выкарыстоўваюцца радзей, чым адкрытыя.

## Закрытыя планы нумарацыі 
Закрыты план нумарацыі мае на ўвазе, акрамя іншага, стандартную даўжыню абаненцкага нумара, і ў закрытым плане нумарацыі ва ўсіх выпадках выкарыстоўваецца поўны набор нумара, уключаючы званкі ўнутры зоны і мясцовыя выклікі. Такія планы традыцыйныя для невялікіх краін і тэрыторый, калі код зоны не выкарыстоўваецца. Акрамя таго, выкарыстанне закрытых планаў нумарацыі распаўсюджана ў краінах, дзе традыцыйна развівалася сістэма абаненцкіх нумароў са стандартнай даўжынёй. Многія краіны ідуць па шляху далучэння кода зоны да абаненцкім нумары.

Напрыклад, для званка ў Осла да 1992 года трэбы было набіраць так:

* xxx xxx (з самага Осла — код не патрабаваўся)
* **02** xxx xxx (ўнутры Нарвегіі, акрамя Осла)
* **+47** 2 xxx xxx (з-за межаў Нарвегіі)

Пасля 1992 года, калі план нумарацыі быў зменены на закрыты:
* **22xx xxxx** (ўнутры Нарвегіі, уключаючы Осла)
* **+47 22xx xxxx** (з-за межаў Нарвегіі)

У іншых краінах (напрыклад Францыі, Бельгіі, Швейцарыі і ў Паўднёва-Афрыканскай Рэспублікі) код выхаду патрабуецца і для ўнутраных званкоў — як мясцовых ўнутры зоны, так і ўнутры краіны:

* Парыж **01 xxxx xxxx** (з-за межаў Францыі +33 1 xxxx xxxx)
* Брусэль **02 xxx xxxx** (з-за межаў Бельгіі +32 2 xxx xxxx)
* Жэнэва **022 xxx xxxx** (з-за межаў Швейцарыі +41 22 xxx xxxx)
* Кейптаўн **021 xxx xxxx** (з-за межаў ПАР +27 21 xxx xxxx)

Да пераваг адкрытага плана нумарацыі можна аднесці зручнасць набору абанентамі больш кароткіх мясцовых нумароў. Аднак паўсюднае выкарыстанне мабільных тэлефонаў, якія дазваляюць аднолькава лёгка захоўваць і поўныя і кароткія нумары ў нататніку істотна спрашчае абанентам выкарыстанне нумароў у закрытым плане. Аднак гэта не паменшыць цяжкасці карыстальнікаў стацыянарных тэлефонаў, таксафонаў і цэнтраў сувязі.

Да пераваг закрытай нумарацыі для канчатковага спажыўца паслугі сувязі можна аднесці магчымасць лёгкага перакладу любога нацыянальнага нумары ў міжнародны фармат і выключэння неадназначнасці кароткага нумара.

## Выклік цэнаўтварэнне на аснове кодаў зон 
У іншых краінах, чым у Злучаных Штатах і Канадзе коды ў цэлым вызначыць кошт выкліку і званкі ў межах кода горада і часта невялікая група сумежных або перакрываюцца кодаў зон, як правіла, спаганяецца па больш нізкай стаўцы, чым за межамі код зоны, гэта не абавязкова так у Злучаных Штатах або Канадзе, дзе коды ахопліваюць досыць вялікую тэрыторыю, што розныя стаўкі будуць прымяняцца ў тых жа ставак код горада, і платных могуць быць вызначаны адлегласцю паміж цэнтрамі хуткасцяў. Код горада, і цэнтральны офіс прэфікс (NPA-NXX) вызначыць цэнтр хуткасці, які прызначаецца геаграфічныя каардынаты V&H. Кожны цэнтр хуткасці мае лакальны тарыфны план, які вызначае, якія іншыя хуткасці цэнтры мясцовы выклік, па-за залежнасці ад адлегласці, і іншыя зборы заснаваныя на тарыфнае адлегласць паміж двума цэнтрамі хуткасці, па наступнай формуле:

\sqrt { \frac{(V1-V2)^2 + (H1-H2)^2} {10} }.

## Міжнародны план нумарацыі 
Стандарт E.164 Міжнароднага саюза электрасувязі з’яўляецца Міжнародны план нумарацыі і ўстанаўлівае код (код краіны) краіны выкліку для кожнай арганізацыі-члена. Коды краін прэфіксы да нацыянальных тэлефонных нумарах, якія абазначаюць маршрутызацыю выклікаў да сеткі падначаленага адміністрацыі плана нумар, як правіла, краіны або групы краін з адзіным планам нумарацыі, такіх як NANP. E.164 дапускае максімальную даўжыню 30 лічбаў для поўнага міжнароднага тэлефоннага нумара. E.164 не вызначае рэгіянальных планаў нумарацыі, аднак, яна дае рэкамендацыі ў дачыненні да новых рэалізацый і аднастайнае прадстаўленне ўсіх тэлефонных нумароў.

У рамках сістэмы краінавых кодаў выкліку, МСЭ вызначыў пэўныя прэфіксы для спецыяльных службаў і прызначае такія коды для незалежных міжнародных сетак, такіх як спадарожнікавыя сістэмы, якія ахопліваюць за рамкі рэгіянальных улад.

### Спадарожнікавыя тэлефонныя сістэмы 
Спадарожнікавыя тэлефоны звычайна выпускаюцца з нумарамі асаблівай краіны выклікае код. Напрыклад, Inmarsat спадарожнікавыя тэлефоны выпускаюцца з кодам 870, у той час як пастаўшчыкі глабальнай мабільнай спадарожнікавай сістэмы, такія як Ірыдыўм, нумары праблем у код краіны 881 («Глабальная спадарожнікавая сістэма Mobile») або 882 («Міжнародныя сеткі»). Некаторыя спадарожнікавыя тэлефоны выпускаюцца са звычайнымі тэлефоннымі нумарамі, такімі як Globalstar спадарожнікавыя тэлефоны, выпушчаных з NANP тэлефоннымі нумарамі.
* Inmarsat: +870: SNAC (Адзіны код доступу да сеткі)
* ICO Global: +881 0, +881 1.
* Ellipso: +881 2, +881 3.
* Iridium: +881 6, +881 7.
* Globalstar: +881 8, +881 9.
* Emsat: +882 13.
* Thuraya: +882 16.
* ACeS: +882 20.
+ 88184

### Спецыяльныя паслугі 
Некаторыя коды выдаюцца для краін ці спецыяльных паслуг, а таксама для міжнародных/міжрэгіянальных зон.
* +388 5 — агульны код для груп краін
* +388 3 — European Telephony Numbering Space — Агульнаеўрапейскія паслугі (выпуск спынены)
* +800 — Міжнародны Freephone (Бясплатны выклік)
* +808 — зарэзерваваная для Shared Cost Services
* +878 — паслугі Універсальны Асабістыя сувязі
* +881 — Глабальныя мабільныя спадарожнікавыя сістэмы
* +882 and +883 — Міжнародныя сеткі
* +888 — Міжнародныя аперацыі па ліквідацыі наступстваў стыхійных бедстваў
* +999 — зарэзервавана для будучага глабальнага абслугоўвання

## Спасылкі 
* http://www.itu.int/dms_pub/itu-t/opb/sp/T-SP-E.164D-11-2011-PDF-E.pdf
* http://www.itu.int/dms_pub/itu-t/opb/sp/T-SP-E.164C-2011-PDF-E.pdf
* http://www.itu.int/dms_pub/itu-t/opb/sp/T-SP-LT.1-2014-PDF-E.pdf


Катэгорыя:Спісы кодаў
Катэгорыя:Тэлефонная сувязь