Баснійска-герцагавінская пяхота

**Баснійска-герцагавінская пяхота** () — складовая частка сухапутных войскаў аўстра-венгерскіх узброеных сіл у 1894—1918 гг. Нацыянальнае вайсковае фарміраванне з славянскага мусульманскага насельніцтва Босніі і Герцагавіны ў складзе Аўстра-Венгрыі ў 1894—1918 гг.

## Гісторыя 
У 1878 годзе Аўстра-Венгрыя заняла тэрыторыю Босніі і Герцагавіны разам з Навапазарскім санджаком, які ў той час уваходзіў у склад Асманскай імперыі. У тым жа годзе падчас Берлінскага кангрэса было прынята рашэнне перадаць гэтыя тэрыторыі пад кантроль Аўстра-Венгрыі, хаця яны заставаліся дэ-юрэ ў межах Асманскай імперыі. Гэта працягвалася да 1908 года, калі Боснія і Герцагавіна стала асобнай часткай Аўстра-Венгрыі. Працэс інтэграцыі ў склад імперыі Габсбургаў прадугледжваў таксама пераход баснійскіх ваеннаслужачых у аўстра-венгерскую армію. Кіраўніцтва дзяржавы прыняло рашэнне стварыць нацыянальныя войскі баснійскіх мусульман. Першапачаткова гэта былі роты, колькасць якіх пастаянна павялічвалася, што прывяло да іх рэарганізацыі ў батальёны (з 1885 года — 12 батальёнаў). Пазней, у 1894 годзе былі створаны чатыры пяхотныя палкі і адзін батальён палявых егераў (у 1903 годзе з аб’яднаных рот баснійскіх пяхотных палкоў). Каб падкрэсліць нацыянальную ідэнтычнасць баснійскіх палкоў, была ўведзена ўласная нумарацыя (№ 1—4). Падчас Першай сусветнай вайны колькасць палкоў павялічвалася за кошт мусульманскага насельніцтва тэрыторый, занятых Аўстра-Венгрыяй (Албанія). Баснійска-герцагавінскія часці ўдзельнічалі ў Першай сусветнай вайне. У 1918 годзе пасля распаду Аўстра-Венгрыі яны таксама спынілі сваё існаванне.

Палкавое свята палкоў было 7 кастрычніка 1908 года. (дзень анексіі тэрыторыі Аўстра-Венгрыяй).

Палкавым маршам баснійскіх пехацінцаў быў твор Эдварда Вагнеса «Ідуць боснікі» ().

Баявых сцягоў баснійскія часці не мелі.

1-ы і 3-і стралковыя палкі баснійцаў лічыліся элітарнымі, таму што батальёны іх пяхоты размяшчаліся ў сталіцах дзяржавы: Вене і Будапешце адпаведна.

Файл:Infanterie (Bosnie-Herzégovine) (NYPL b14896507-91460).tiff|Баснійскі пехацінец, 1880-я.
Файл:Bosniak imam.jpg|Баснійскія салдаты і імам на фронце (1914—1918).
Файл:Archduke Eugen Bosniaks.jpg|Эрцгерцаг Яўген разглядае пазіцыі баснійцаў (1914—1918).
Файл:Inspizierung des bosnisch - herzegowinischen Infanteriebataillons 2 und der Tiroler Streifkompanie 3, Vigo. (BildID 15588840).jpg|Франц Конрад фон Гётцэндорф падчас агляду баснійскіх пехацінцаў у Паўднёвым Ціролі.
Файл:16-02-13-Ostfriedhof Innsbruck- RR24589.jpg|Магілы баснійскіх салдат, забітых у Першай сусветнай вайне. Інсбрук.

## Арганізацыя 
У 1894 годзе пачалося фарміраванне баснійска-герцагавінскіх пяхотных палкоў з мусульманскага насельніцтва акупіраванай тэрыторыі. Палкі № 1—3 налічвалі чатыры батальёны ў сваім складзе, а 4—ы полк меў тры батальёны. Афіцэрамі ў палках былі прадстаўнікі розных народаў Аўстра-Венгрыі. Каб накіраваць духоўныя патрэбы ў баснійскія часці, быў уведзены Інстытут палявых імамаў. Па стане на ліпень 1914 года арганізацыя баснійскай пяхоты была наступнай:
* **1-ы баснійска-герцагавінскі пяхотны полк** () Раён папаўнення — Сараева. Год стварэння — 1.01.1894. Дыслакацыя: Вена, Вінер-Нойштат.
* **2-гі баснійска-герцагавінскі пяхотны полк** *(**)* Раён папаўнення — Баня-Лука. Год стварэння — 1.01.1894. Месцазнаходжанне: Грац, Баня-Лука.
* **3-ці баснійска-герцагавінскі пяхотны полк** *(**)* Раён папаўнення — Тузла. Год стварэння — 1.01.1894. Месцазнаходжанне: Будапешт, Тузла.
* **4-ы баснійска-герцагавінскі пяхотны полк** *(**)* Раён папаўнення — Мостар. Год стварэння — 1.01.1894. Месцазнаходжанне: Трыест, Мостар.
* **Баснійска-герцагавінскі палявы егерскі батальён** *(**)* Раён папаўнення — Сараева. Год стварэння — 1.1.1903. Месцазнаходжанне: Брук-ан-дэр-Ляйт.

Падчас Першай сусветнай вайны былі створаны яшчэ 4 палкі баснійскай пяхоты (№ 4—8).

## Уніформа і абсталяванне 
Падраздзяленні баснійска-герцагавінскай пяхоты мелі ідэнтычную экіпіроўку і форму для пяхоты сумеснай аўстра-венгерскай арміі, з некаторымі адрозненнямі. Так, галаўным уборам воіна была феска. Для паўсядзённай формы аддзення — сіні, для параднай — чырвоны з чорным пэндзлем. Падчас Першай сусветнай вайны фескі пачалі вырабляць ахоўнага колеру, як і астатнюю форму. Нягледзячы на тое, што феска гэта традыцыйны мусульманскі галаўны ўбор, нават афіцэры, якія былі не мусульмане, насілі яго. Як і ў астатняй арміі, палкавыя знакі ў выглядзе дубовых і яловых галінак, а таксама памятныя значкі таксама маглі быць замацаваныя ў фесцы. Палкавы колер баснійскіх палкоў быў чырвоным, металічных элементаў — жоўты. На кнопках рымскімі лічбамі быў пазначаны нумар палка. Нанесены колер баснійскага егерскага батальёна быў зялёным, як гэта было і ў астатніх палявых егераў.

K.u.k. Bosnisch-Herceowinischer Infanterist in Paradeadjustierung.png|Баснійскі пехацінец у параднай форме.
K.u.k. Bosnisch-Hercegowinische Jäger.png|Баснійскі егер у параднай форме.
Bosnisch-Hercegowinischer Jäger.png|Баснійскі егер у паўсядзённай форме.
Einjährig Freiw. Korporal der k.u.k. Bosnisch-Hercegowinischen Infanterie.png|Кіцель дабраахвотніка першага году службы, яфрэйтара 1-га баснійскага пяхотнага палку.

## Гл. таксама 
* Узброеныя сілы Аўстра-Венгрыі
* Сухапутныя войскі Аўстра-Венгрыі

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Узброеныя сілы Аўстра-Венгрыі