open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Келеці

**Келеці** — венгерскае прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Агнеш Келеці (1921—2025) — венгерская гімнастка, алімпійская чэмпіёнка.
* Густаў Фрыдрых Келеці — венгерскі мастацтвазнавец, пейзажыст.
* Мартан Келеці — венгерскі рэжысёр.

## Гл. таксама 
* Вакзал Келеці
Amblysomus hottentotus

**Amblysomus hottentotus** — від млекакормячых сямейства .

## Арэал і экалогія 
Сустракаецца ў Паўднёвай Афрыцы, Эсваціні і, магчыма, у Лесота. Яго натуральным асяроддзем пасялення з'яўляюцца лясы ўмеранага пояса, субтрапічныя або трапічныя  і  лясы і  і лугі, кустарнікавая расліннасць міжземнаморскага тыпу, саваны, умераныя лугі, пясчаныя берагі, ворныя землі, пашы, плантацыі, сельскія сады і гарадскія раёны. 

У віда ёсць некалькі падвідаў, у тым ліку .

У 2013 годзе было выяўлена, што самкі гэтага віду аддаюць перавагу партнёрам з большымі пенісамі.

## Зноскі 
## Спасылкі 
* Hottentot golden mole at *Animal Diversity Web*

Катэгорыя:Золатакратовыя
Малайская Федэрацыя

**Малайская Федэрацыя** () — федэрацыя 11 штатаў (9 малайскіх султанатаў і брытанскія паселішчы Пінанг і Малака), якая існавала з 1948 па 1963 год.

У 1946 годзе з гэтых 11 Штатаў была сфарміравана адзіная Брытанская калонія — Малайскі Саюз. З-за абструкцыі з боку малайскіх нацыяналістаў калонія апынулася нежыццяздольнай, і са студзеня 1948 года Малайскі Саюз быў ператвораны ў Малайскую Федэрацыю.

У складзе Федэрацыі да кіраўнікоў малайскіх султанатаў вярнуліся іх пазіцыі кіраўнікоў дзяржаў, якіх яны былі пазбаўленыя ўнутры Саюза. Малайскія султанаты сталі пратэктаратамі Вялікабрытаніі, а Пінанг і Малака заставаліся брытанскімі каланіяльнымі тэрыторыямі.

31 жніўня 1957 года Федэрацыя атрымала незалежнасць у складзе Садружнасці нацый і стала членам ААН.

У 1963 годзе Малайская Федэрацыя, Сінгапур, Саравак і Паўночнае Барнэа аб’ядналіся ў дзяржаву Малайзія, а затым Сінгапур стаў незалежнай дзяржавай 9 жніўня 1965 года.

Катэгорыя:Былыя калоніі Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Былыя краіны Азіі
М (фільм, 1931)

**«М»** (, ; 1931) ― мастацкі фільм рэжысёра Фрыца Ланга, створаны ў 1931 годзе. Класічны трылер пра маньяка-забойцу стаў першай гукавой карцінай Ланга і паўплываў на развіццё сусветнага кінематографа, у прыватнасці стаў праайцом жанра «нуар». Сюжэт фільма заснаваны на рэальных падзеях справы маньяка-забойцы Петэра Кюртэна з Дзюсельдорфа. Прэм'ера фільма адбылася ў Берліне 11 мая 1931 года ў версіі працягласцю 117 хвілін.

Станам на люты 2024 года фільм займаў 104 месца ў рэйтынгу 250 найлепшых фільмаў IMDb.

## Сюжэт 
Паліцыя сутыкнулася са знікненнем дзяцей, якіх пасля знаходзілі мёртвымі. Няўлоўны забойца, які не пакідае слядоў - паліцыя збілася з ног у пошуках злачынцы, аднак усе намаганні марныя. Маньяк-забойца наводзіць жах на жыхароў Горада. Адзін падазрае другога, нават калі той проста загаварыў з дзіцем. Занепакоены актыўнасцю паліцэйскіх злачынны свет Горада сам аб'яўляе паляванне на маньяка.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Фільмы на нямецкай мове
Катэгорыя:Фільмы-трылеры Германіі
Катэгорыя:Чорна-белыя фільмы Германіі
Катэгорыя:Фільмы Фрыца Ланга
Катэгорыя:Выдатныя фільмы (Роджэр Эберт)
Андрэй Уладзіслаў Укольскі

**Анджэй Уладзіслаў Укольскі (Акольскі) Шымкевіч** гербу Касцеша — падкаморый троцкі ў 1746 і 1753 — 1770 гадах, цівун троцкі ў 1739 — 1752 гадах, суддзя гмінскі троцкі ў 1738—1742 гадах, падваявода троцкі ў 1736 і 1741—1752 гадах, дырэктар троцкага земскага сейміка ў 1742 і 1744 гадах, дырэктар троцкага сейміка гаспадарчага ў 1746, 1748 і 1750, дырэктар троцкага земскага сейміка ў 1757 і 1759, 1765, 1766, 1767 гадах, дырэктар троцкага сейміка перад каранацыяй 1764 года .

Дэпутат Троцкага павета на сейм 1746 года . Дэпутат надзвычайнага сейма 1750 года ад Троцкага павета . Быў дэпутатам Троцкага ваяводства на канвакацыйным (1764) і Чапліцкім сеймах 1766. Член вайсковай камісіі Вялікага Княства Літоўскага ў 1766 годзе.

## Літаратура 
* Dyaryusz seymu convocationis siedmio- niedzielnego warszawskiego : zdania, mowy, projekta y manifesta w sobie zawierający, przez sessye zebrany r. p. 1764, brak paginacji, foliacja k. 87.
* Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego, t. 2, Województwo trockie XIV—XVIII wiek, pod redakcją Andrzeja Rachuby, Warszawa 2009, s. 665.

Катэгорыя:Падкаморыя троцкія
Катэгорыя:Цівуны троцкія
Катэгорыя:Укольскія
Цэрынг Тобгай

**Цэрынг Тобгай** (, ) (, Ха, Бутан) — бутанскі дзяржаўны, палітычны і культурны дзеяч, эколаг. Прэм’ер-міністр Бутана з 28 студзеня 2024 года. З ліпеня 2013 па жнівень 2018 года Цэрынг Тобгай ужо займаў гэтую пасаду. Лідар Народна-дэмакратычнай партыі.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Прэм’ер-міністры Бутана
Entosphenus

**Entosphenus** — род бяссківічных жывёл з сямейства . Раней ён быў класіфікаваны як падрод у межах роду . Прадстаўнікі гэтага роду маюць 2 спінных плаўнікі. Некаторыя з іх вядуць паразітычны спосаб жыцця.

## Узнікненне 
Усе віды сустракаюцца ў водах заходняй часткі Паўночнай Амерыкі, а адзін таксама сустракаецца ў Азіі.

## Віды 
Віды, уключаныя ў гэты род:

*  
*  
*  
*  
*  
*  

## Літаратура 
* Edmund C.E.C. Jaeger Edmund C.E.C., Source-book of biological names and terms, wyd. 1, Springfield: Charles C. Thomas, 1944, s. 1-256, OCLC 637083062 (ang.).

Катэгорыя:Міногападобныя
Доктар Хто

**«До́ктар Хто»** () ― брытанскі навукова-фантастычны тэлесерыял BBC, які ідзе з перапынкамі з 1963 года. Серыял расказвае аб іншапланетным падарожніку ў часе, вядомым як Доктар. Разам са сваімі спадарожнікамі ён падарожнічае ў часе і прасторы як для выратавання цэлых цывілізацый ці асобных людзей, так і для ўласнага задавальнення.

«Доктар Хто» — самы працяглы навукова-фантастычны серыял усіх часоў і важная частка брытанскай поп-культуры.

Арыгінальны серыял ішоў з 1963 па 1989 год. У 1996 годзе выйшаў тэлевізійны фільм «Доктар Хто», які павінен быў стаць пілотнай серыяй серыяла-прадаўжэння, але дрэнныя рэйтынгі ў Амерыцы сарвалі гэты план. Серыял быў паспяхова адноўлены ў 2005 годзе, пры гэтым нумарацыя сезонаў пачалася нанава. Акрамя таго, існуюць пяць серыялаў-адгалінаванняў: «Торчвуд», «Прыгоды Сары Джэйн», «K-9 і кампанія» (толькі пілотная серыя), аўстралійскі «K-9» і «Клас».

Серыял быў занесены ў Кнігу рэкордаў Гінеса як самы працяглы навукова-фантастычны тэлесерыял у свеце, а таксама як «самы паспяховы» навукова-фантастычны серыял усіх часоў.

## Спасылкі 
* 
* Doctor Who на сайце Бі-бі-сі
* Архіваваныя версіі сайтаў: 1963—1996, 2005—2022
* «Доктар Хто» на сайце IMDb: 1963—1989, 1996, с 2005 года

Катэгорыя:Тэлесерыялы на англійскай мове
Катэгорыя:Тэлесерыялы BBC
Катэгорыя:Доктар Хто
Чаг’ял Дага Рыгдзін

**Чаг’ял Дага Рыгдзін** (, ) — бутанскі юрыст. Галоўны саветнік Бутана з лістапада 2023 па студзень 2024 года, пасля роспуску Нацыянальнай асамблеі Бутана ў рамках падрыхтоўкі да выбараў. З 2020 года займаў пасаду старшыні Вярхоўнага суда Бутана.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Палітыкі Бутана
Панскія сяляне

«Гандаль. Сцэна з прыгоннага побыту. З нядаўняга мінулага» (1866; Масква, Траццякоўская галерэя).]]
**Па́нскія сяля́не**, таксама **паме́шчыцкія сяля́не** () — прыгонныя сяляне ў Расійскай імперыі, якія да рэформы 1861 года належалі дваранам-памешчыкам. Былі найбольш колькаснай катэгорыяй сялян у Расійскай імперыі, на 1859 год складалі 23 млн чалавек абодвух палоў. Былі найбольш бяспраўнай часткай сельскага насельніцтва, маглі быць прададзены, закладзены, падораны або абмяняны на любую рэч.

Як асобная катэгорыя сялянства памешчыцкія сяляне сфарміраваліся ў канцы XVI стагоддзя. У залежнасці ад таго, як памешчыцкія сяляне выконвалі павіннасці, яны падзяляліся на паншчынных, аброчных і дваровых. Пасля скасавання прыгоннага права перайшлі ў катэгорыю часоваабавязаных сялян.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Поміщицькі селяни  // 
* 

Катэгорыя:Сялянства Расійскай імперыі
Катэгорыя:Прыгоннае права
Бака (акруга)

**Бака** () — акруга ў штаце Каларада, ЗША. Афіцыйна ўтворана ў 1889 годзе. Насельніцтва — 3788 чалавек (2010). Адміністрацыйны цэнтр — Спрынгфілд.

Катэгорыя:Акругі Каларада
Сем самураяў

**«Сем самура́яў»** (, *Shichinin no Samurai*) — японскі драматычны фільм 1954 года рэжысёра Акіры Курасавы.

Фільм заняў першае месца ў спісе часопіса Empire «100 найлепшых фільмаў сусветнага кінематографа», складзеным у 2010 годзе.

Станам на люты 2024 года фільм займаў 22 месца ў рэйтынгу 250 найлепшых фільмаў IMDb.

## Сюжэт 
Японія, XVI стагоддзе. У краіне — грамадзянская вайна, паўсюль лютуюць банды разбойнікаў і марадзёраў. Бедныя сяляне наймаюць для абароны вёскі семярых самураяў. Яны гуртуюць разгубленых і баязлівых жыхароў вёскі ў гэтай вайне супраць разбойнікаў, якія па сутнасці — такія ж няшчасныя ахвяры эпохі.

## Намінацыі і ўзнагароды 
* 1954 — **Венецыянскі кінафестываль**
** **Пераможца** – Сярэбраны леў (Акіра Курасава)
** Намінант – Залаты леў (Акіра Курасава)
* 1955 — **Прэмія «Майніці»**
** **Пераможца** – Найлепшы акцёр другога плану (Сэйдзі Міягуці)
* 1956 — **BAFTA**
** Намінант – Найлепшы фільм
** Намінант – Найлепшы замежны акцёр (Тасіра Міфунэ)
** Намінант – Найлепшы замежны акцёр (Такасі Сімура)
* 1956 — **Оскар**
** Намінант – Найлепшая работа мастака (ч/б фільмы)
** Намінант – Найлепшая работа касцюмера (ч/б фільмы)
* 1959 — **Прэмія «Юсі»**
** **Пераможца** – Найлепшы замежны рэжысёр (Акіра Курасава)
** **Пераможца** – Найлепшы замежны акцёр (Такасі Сімура)

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Фільмы-драмы 1954 года
Катэгорыя:Фільмы Японіі 1954 года
Катэгорыя:Фільмы-драмы Японіі
Катэгорыя:Гістарычныя фільмы пра XVI стагоддзе
Катэгорыя:Фільмы на японскай мове
Катэгорыя:Фільмы Акіры Курасавы
Катэгорыя:Фільмы па сцэнарыях Акіры Курасавы
Катэгорыя:Выдатныя фільмы (Роджэр Эберт)
Атабек Ганіеў

**Атабек Хатамавіч Ганіеў** (22.09.1952 — 01.08.1985) — савецкі і узбецкі .

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў Ташкенце. Дзядуля па бацьку — выбітны рэжысёр, Заслужаны дзеяч мастацтваў УзССР, .

## Сям’я 
Жонка — актрыса Тамара Халімаўна Шакірава. Ад іх шлюбу нарадзіліся:  (род. 1978; пасля стала спявачкай эстрады і актрысай, папулярнай ва Узбекістане і за яго межамі) і малодшая Насіба Нігманава (Шакірава) (нар. 1994; урач-педыятр).

## Фільмаграфія 
*  —  — *Цімур Гуляеў* (галоўная роля)
*  — Чынара — *Акбаралі*
*  — Проста так — *Санат*
*  — Першыя пасажыры — *Бахрам*
*  —  — *Хабарбекаў (Хабанера)*
*  — Дзеля іншых — *Шухрат*
*  — Дом пад гарачым сонцам — *Салі*
*  — Гэта было ў Какандзе — *Юсуп* (галоўная роля)
*  — Веснавая мелодыя — *Атабек*
*  — Падару табе горад — *незнаёмец з цыгарэтай* (няма ў цітрах)
*  — Бацькоўскі наказ — *Акмал*
*  — Пазнай мяне — *Рустам* (галоўная роля)
*  — Сустрэча ля высокіх снягоў — *Салім*
*  — Юнацтва генія — *нукер* (няма ў цітрах)
*  — Рэпартаж з бездані — *Дзільбар*
Аль-Мухтадзі Болкіях

**Аль-Мухтадзі Білах ібн Хасанал Болкіях** () (, Бандар-Серы-Бегаван, Бруней) — спадчынны прынц Брунея-Дарусалам з 1998 года, а таксама старшы міністр канцылярыі прэм’ер-міністра з мая 2005 года. Таксама займае пасаду намесніка генеральнага інспектара Каралеўскай паліцыі Брунея і з'яўяецца генералам Каралеўскіх узброеных сіл Брунея.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Султаны Брунея
Lepidoderma

**Lepidoderma** — род слізевікоў сямейства .

## Апісанне 
Пладовыя целы сядзячыя ці сцяблінкавыя спаракарпы або плазмодыякарпы . Пастаянна прысутны гіпаталус тонкі таўшчыні мембраны. Перыдый складаецца з аднаго або двух мембранападобных тонкіх або храстковых слаёў, якія пакрытыя слоем крышталяў вапны, якія альбо ўтвараюць скарынку, альбо маюць форму зоркі, лускі ці сферы. Перыдый адкрываецца толькі нераўнамерна. Калумелы або псеўдакалумелы звычайна адсутнічаюць.

Проста разгалінаваны і крыжавана звязаны капіліцый не ўтрымлівае кальцый, тонкі і злёгку выгнуты, за выключэннем . У праходным святле споры ад чорна-карычневых да чорных і ад карычневых да цёмна-карычневых. Паверхня ад грубай да дробна калючай.

## Віды 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Фізаральныя
Агнеш Келеці

**Агнеш Келеці** (, народжаная *Клайн*; ) — венгерская гімнастка, пяціразовая алімпійская чэмпіёнка (1952, 1956), чэмпіёнка свету (1954, брусы), чэмпіёнка Венгрыі (1947—1954) па спартыўнай гімнастыцы. Найстарэйшая алімпійская чэмпіёнка сярод усіх памерлых спартсменаў.

## Біяграфія 
Па нацыянальнасці яўрэйка. Пачала займацца гімнастыкай у 4 гады, а ў 16 гадоў заваявала свой першы нацыянальны тытул.

З-за пачатку Другой сусветнай вайны летнія Алімпійскія Гульні 1940 года былі адмененыя і Келеці часова спыніла трэніроўкі. Яна перажыла Халакост, выдаючы сябе за хрысціянку і, хаваючыся ў вёсцы пад падробленымі дакументамі, у 1944 годзе выйшла замуж за гімнаста  (пазней выступала пад гэтым прозвішчам — ); у 1950 годзе яны развяліся. Яе бацька загінуў у Асвенціме, маці і сястра хаваліся і былі выратаваны Раулем Валенбергам.

У 2015 годзе вярнулася ў родны Будапешт пасля 58 гадоў жыцця ў Ізраілі.

14 лютага 2017 года Агнеш Келеці прысуджана Дзяржаўная прэмія Ізраіля ў галіне фізічнай культуры і спорту.

З красавіка 2019 года пасля смерці фінкі  Келеці з’яўляецца найстарэйшай сярод жывых алімпійскай чэмпіёнкай і алімпійскім прызёрам (сярод мужчын і жанчын). Найстарэйшая ў гісторыі спартсменка, якая выйграла больш за адзін медаль на Алімпійскіх гульнях.

8 ліпеня 2022 года ўстанавіла рэкорд па працягласці жыцця для жанчын, якія выйгралі алімпійскае золата — 101 год і 180 дзён.

17 сакавіка 2023 года стала найстарэйшай у гісторыі жанчынай-прызёрам Алімпійскіх гульняў — 102 гады і 67 дзён.

8 верасня 2023 года стала найстарэйшай алімпійскай чэмпіёнкай у гісторыі, апярэдзіўшы па ўзросце  — 102 гады і 242 дні.

Памерла 2 студзеня 2025 года.

## Спасылкі 
* Агнеш Келети на сайте Международной федерации гимнастики
* Пережившая Холокост: Старейшая олимпийская чемпионка отмечает 99-летие

Катэгорыя:Ганаровыя грамадзяне Будапешта
Катэгорыя:Выжылі ў Халакосце
Катэгорыя:Лаўрэаты Дзяржаўнай прэміі Ізраіля
Катэгорыя:Чэмпіёны свету па спартыўнай гімнастыцы
Катэгорыя:Гімнасты на летніх Алімпійскіх гульнях 1956 года
Катэгорыя:Гімнасты на летніх Алімпійскіх гульнях 1952 года
Катэгорыя:Бронзавыя прызёры летніх Алімпійскіх гульняў 1952 года
Катэгорыя:Сярэбраныя прызёры летніх Алімпійскіх гульняў 1956 года
Катэгорыя:Сярэбраныя прызёры летніх Алімпійскіх гульняў 1952 года
Катэгорыя:Чэмпіёны летніх Алімпійскіх гульняў 1956 года
Катэгорыя:Чэмпіёны летніх Алімпійскіх гульняў 1952 года
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны ад Венгрыі
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны па спартыўнай гімнастыцы
Катэгорыя:Спартсмены Венгрыі
Locustella chengi

**Locustella chengi** — від птушак з сямейства . Названы ў гонар вядомага кітайскага арнітолага і заснавальніка  Чжэна Цзасіня (郑作新, 1906—1998). Жывуць у Кітаі. Аддаюць перавагу вышыні ніжэй за 7500 футаў.

## Апісанне 
Адносна невялікія птушкі даўжынёй у сярэднім 13 см і вагой 10 г. Апярэнне ў цэлым шаравата-карычневае.

МСАП прысвоіў віду ахоўны статус *LC*.

## Таксанамія 
Ад  прадстаўнікі віду адрозніваюцца апярэннем і спевамі. Аднак 850 000 гадоў таму ў гэтых відаў быў агульны продак.

## Зноскі 
Катэгорыя:Птушкі Азіі
Катэгорыя:Эндэмікі Кітая
Катэгорыя:Валасянкавыя
Аляксандр Піліпавіч Майзлер

**Аляксандр Піліпавіч Майзлер** (4.10.1923 — 12.07.1977) — беларускі ваенны , , заслужаны артыст Беларускай ССР (1961).

## Творчасць 
Аўтар аранжыровак для духавога аркестра твораў музычнай класікі і беларускіх кампазітараў, п’ес, вальсаў, маршаў і інш.

## Літаратура 
* Беларуская энцыклапедыя : у 18 т. — Мінск, 1999. — Т. 9.
* Культура Беларусі : энцыклапедыя : [у 6 т.]. — Мінск, 2014. — Т. 5.

## Спасылкі 
* «Свет далекой звезды». Александр Майзлер
Вань Ган

**Вань Ган** (, нарадзіўся ў жніўні 1952 года ў Шанхаі (КНР) — кітайскі эксперт па аўтамабілях, прэзідэнт Універсітэта Тунцзі (2002—2007) і міністр навукі і тэхналогій КНР (2007—2018).

Старшыня ЦК партыі Чжыгундан Кітая (Партыя імкнення да справядлівасці).

Доктар політэхнічных навук.

Першы не член КПК на пасадзе міністра КНР з пачатку правядзення ў Кітаі палітыкі рэформаў і адкрытасці.

З сакавіка 2013 года намеснік старшыні УК НПКСК 12-га склікання.

## Зноскі 
Катэгорыя:Міністры Кітая
У Мэнчаа

**У Мэнчаа** (; 31 жніўня 1922, Міньцын — 22 мая 2021, Шанхай) — кітайскі хірург і навуковец-медык, які спецыялізаваўся на хірургіі печані і жоўцевага пузыра, галоўным чынам пры . Акадэмік Кітайскай акадэміі навук. Дэлегат XIV з’езда КПК.

## Біяграфія 
Скончыў Універсітэт Тунцзі ў 1949 годзе. Быў заснавальнікам і дырэктарам клінікі хірургіі печані пры . Лічыцца «бацькам кітайскай хірургіі печані», у 2005 годзе прэзідэнт Ху Цзіньтаа узнагародзіў яго , вышэйшай навуковай узнагародай Кітая. Да выхаду на пенсію, у 2018 годзе (ва ўзросце 96 гадоў), зрабіў 52 аперацыі ў якасці вядучага хірурга, што, магчыма, зрабіла яго найстарэйшым практыкуючым хірургам.

Яго імем названа Малая планета 17606 Wumengchao.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Акадэмікі Кітайскай акадэміі навук
Катэгорыя:Медыкі Кітая
Катэгорыя:Хірургі Кітая
Чжоу Чжунхэ

**Чжоу Чжунхэ** (; нар. 19 студзеня 1965) — кітайскі палеантолаг. Вядомы тым, што апісаў адзін з самых старажытных родаў птушак —  і працаваў у камандзе над апісаннем . Таксама ён займаецца вывучэннем і апісаннем выкапняў птэразаўраў.

Чжоу атрымаў ступень доктара філасофіі ў галіне біялогіі ў 1999 годзе ў Канзаскім універсітэце. Ён з’яўляецца дырэктарам Інстытута палеанталогіі і палеаантрапалогіі Кітайскай акадэміі навук у Пекіне. У 2010 годзе быў абраны ў Нацыянальную акадэмію навук ЗША, у 2011 годзе абраны акадэмікам Кітайскай акадэміі навук.

## Спасылкі 
* Foto

Катэгорыя:Акадэмікі Кітайскай акадэміі навук
Шасцідзённая вайна (2000)

**Шасцідзённая вайна** () — узброеныя дзеянні паміж войскамі Уганды і Руанды ў кангалезскім горадзе Кісангані падчас Другой кангалезскай вайны.

Канфлікт атрымаў сваю назву не толькі з-за сваёй працягласці, але і таму, што адбыўся ў той жа прамежак часу, што і Шасцідзённая вайна паміж Ізраілем і арабскімі дзяржавамі ў 1967 годзе: з 5 па 10 чэрвеня. Паводле праваабарончай арганізацыі *Justice et Libération*, у выніку ваенных дзеянняў загінулі 1000 чалавек і атрымалі раненні каля 3000. Большасць з іх былі мірнымі жыхарамі.

Па зыходу баёў угандыйцы здалі горад праціўніку, адступіўшы на 100 км на поўнач.

У жніўні 1999 года і 5 мая 2000 года Кісангані таксама быў арэнай баёў паміж Руандай і Угандай. Аднак канфлікт у чэрвені 2000 года стаў самым смяротным. Большая частка горада была сур’ёзна пашкоджана, вайскоўцы гэтых дзвюх афрыканскіх краін зрабілі больш чым 6600 стрэлаў.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* *Kisangani : Guerre de six jours : Amnésie collective*, *Alex Engwete*, 8 June 2007, on laconscience.com. 
* *Working for hope*, December 2000, ACT International
* *Heavy fighting resumes in Kisangani*, 10 June 2000, BBC.

Катэгорыя:Чэрвень 2000 года
Катэгорыя:Канфлікты 2000 года
Катэгорыя:Войны Уганды
Катэгорыя:Гісторыя Руанды
Аэраплан!

**«Аэрапла́н!»** () ― амерыканская кінакамедыя, знятая ў 1980 годзе Джымам Абрахамсам і братамі Дэвідам і Джэры Цукерамі. Пародыя на экранізацыю аповесці Артура Хэйлі «Узлётная паласа нуль-восем» ().

У 2006 годзе ў рэйтынгу, складзеным брытанскім тэлеканалам Channel 4, «Аэраплан!» апынуўся на 2-м месцы ў спісе найвялікшых камедый усіх часоў. У 2008 годзе «Аэраплан!» трапіў у спіс 500 найвялікшых фільмаў усіх часоў па версіі часопіса Empire, а ў 2012 годзе па выніках апытання, арганізаванага тым жа часопісам, быў прызнаны самай смешнай камедыяй усіх часоў.

У 2010 годзе фільм быў унесены ў Нацыянальны рэестр фільмаў Бібліятэкай Кангрэса.

## Сюжэт 
Былы ваенны лётчык Тэд Страйкер апынуўся на борце самалёта разам са сваёй былой каханай Элейн Дзікінсан, якая працуе тут сцюардэсай. Раней іх звязвала каханне, зараз іх пачуцці астылі. Але зараз Тэду трэба будзе працаваць з Элейн, бо экіпаж самалёта не ў стане ім кіраваць з-за харчовага атручвання. Тэд адзіны, хто зможа пасадзіць самалёт і выратаваць яго пасажыраў, аднак яму перашкаджаюць гэта зрабіць ваенныя ўспаміны аб няўдалым заданні, у якім ён змог выратаваць сябе, але ў той жа час загубіў сваю эскадрыллю.

## У ролях 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Фільмы на англійскай мове
Катэгорыя:Фільмы 1980 года
Катэгорыя:Фільмы кампаніі Paramount Pictures
Катэгорыя:Кінарэжысёрскія дэбюты
Катэгорыя:Сатырычныя фільмы
Катэгорыя:Нацыянальны рэестр фільмаў
Катэгорыя:Кінакамедыі 1980 года
Катэгорыя:Фільмы ЗША 1980 года
Катэгорыя:Фільмы, музыку да якіх напісаў Элмер Бернстайн
Ха (горад)

**Ха** — горад у Бутане, адміністрацыйны цэнтр дзонгхага Ха. Размешчаны на захадзе «Сандалавага каралеўства» каля Сікіма ў даліне ракі Ха-Чу. Аснова эканомікі — вырошчванне рысу. Да горада вядзе ўздым ад Паро праз перавал Чэле-ла (3810 м) са спускам у даліну Ха.

Насельніцтва горада — 2495 чалавек (перапіс 2005 года), 2773 чалавекі (ацэнка 2012 года).

У ваколіцах горада ёсць два будысцкія храмы Лакханг-Карпа (Белы храм) і Лакханг-Нагпо (Чорны храм).

Катэгорыя:Гарады Бутана
Бент (акруга)

**Бент** () — акруга ў штаце Каларада, ЗША. Афіцыйна ўтворана ў 1874 годзе. Насельніцтва - 6499 чалавек (2010). Адміністрацыйны цэнтр - Лас-Анімас.

Катэгорыя:Акругі Каларада
Рымейк

**Рыме́йк** (ад  — «пераробка») — абноўленая версія мастацкага твора, які напаўняецца новым ідэйным зместам. Гэта не цытаванне і не пародыя на твор, а мастацкае выкарыстанне сюжэта, характараў у новых гістарычных і сацыяльных умовах з мэтай яго актуалізацыі.

Адной з мэт рымейка — выкарыстаць камерцыйна паспяховы сюжэт ў спалучэнні з новымі тэхнічнымі сродкамі для атрымання дадатковага прыбытку. Пасля завяршэння эры «вялікага нямога» з’явіліся гукавыя рымейкі нямых фільмаў. Мноства сюжэтаў (найперш экранізацый папулярных кніг) шматразова пераносіліся на экраны (напрыклад, «Папялушка» - 100 разоў пачынаючы з 1898 года; «Гамлет» - 74 разы; «Рабінзон Круза» - 44 разы, і інш.). У большасці выпадкаў рымейкі ў мастацкіх адносінах саступаюць арыгіналам, аднак бываюць і асобныя выключэнні. Часам здымаюцца такія рымейкі, якія паўтараюць практычна кожную сцэну арыгінала. У Галівудзе здымаецца шмат нізкамастацкіх рымейкаў старых амерыканскіх і еўрапейскіх (пераважна французскіх) карцін.

Рымейк з’яўляецца сацыякультурным феноменам культуры постмадэрнізму, бо адлюстроўвае запатрабаванасць набытага вопыту ў сучаснай інфармацыйнай плыні і з’яўляецца прадуктам масавай культуры.

## Гл. таксама 
* Кавер-версія

Катэгорыя:Тэрміналогія кіно і відэа
Брумфілд

**Брумфілд** () — горад-акруга ў штаце Каларада, ЗША. Гэта — самая маленькая акруга штата па плошчы, але пры гэтым другая ў штаце па шчыльнасці насельніцтва. Плошча Брумфілда — 71,1 км². Насельніцтва — 57 352 чалавек (2011).

## Насельніцтва 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Акругі Каларада
Катэгорыя:Гарады Каларада
Сексуальны гвалт падчас Кангалезскіх войн

У час Першай і Другой кангалезскіх войн, а таксама ў ходзе наступных падзей (Ітурыйскі канфлікт, Канфлікт у Ківу) фіксаваліся шматлікія выпадкі згвалтаванняў. Узрост ахвяр сексуальнага гвалту вагаецца ад пяці да васьмідзесяці гадоў.

Агульная колькасць згвалтаваных, паводле данных ААН на 2008 год, дасягнула 200 000. Большая частка ахвяр — жанчыны і дзяўчынкі, але зафіксаваны таксама выпадкі згвалтаванняў хлопчыкаў і мужчын.

У сувязі з маштабам сексуальнага гвалту ў ходзе баявых дзеянняў, ААН назвала ДР Конга «цэнтрам выкарыстання згвалтаванняў у якасці зброі вайны».

Для падтрымкі ахвяр сексуальных злачынстваў у краіне дзейнічае арганізацыя «Association des Personnes Desherites Unies pour le Development» (APDUD). Яе заснавальніца Рэбека Масіка Кацува сама некалькі разоў была згвалтавана. Намаганнямі жанчыны была створана сетка з амаль 50 дамоў-прытулкаў. За першыя 1999—2009 гады цэнтр Кацувы прыняў больш чым 6000 ахвяр.

У 2013 годзе пачаўся масавы суд над 39 салдатамі кангалезскай арміі. Вайскоўцаў абвінавацілі ў згвалтаванні 102 жанчын і 33 дзяўчынак у пасёлку Мінова падчас вайны ў Ківу. Двум вынесены прысуд, астатнія вызвалены.

## Гл. таксама 
* Сексуальны гвалт падчас Тыграйскага канфлікту

## Крыніцы 
Катэгорыя:Ваенныя злачынствы
Катэгорыя:Сексуальны гвалт
Абдул Разак бін Хусейн

**Абдул Разак бін Хусейн** (,  — ) — палітычны і дзяржаўны дзеяч, 2-гі прэм’ер-міністр Малайзіі.

## Біяграфія 
Адукацыю атрымаў у Англіі. У 1950 узначаліў моладзевую арганізацыю АМНА (UMNO). У 1951 годзе стаў віцэ-прэзідэнтам АМНА. Пасля абвяшчэння незалежнасці займаў розныя пасады ва ўрадзе, у тым ліку пасаду намесніка прэм’ер-міністра і міністра абароны. Галоўны распрацоўшчык праграмы сельскага развіцця краіны. З 1969 па 1971 узначальваў Нацыянальную аператыўную раду Малайзіі.

З 1970 па 1976 год прэм’ер-міністр Малайзіі, міністр замежных спраў і абароны. Адначасова ўзначальваў кіруючую партыю — Аб’яднаную малайскую нацыянальную арганізацыю. Арганізатар кааліцыі Нацыянальны фронт, ініцыятар распрацоўкі нацыянальнай ідэалогіі «Рукунегара», нацыянальнай палітыкі адукацыі і новай эканамічнай палітыкі, якая ставіла за мэту павышэнне эканамічнай ролі карэнных нацыянальнасцяў (палітыка малаізацыі). З 29 верасня па 5 кастрычніка 1972 г наведаў Савецкі Саюз з афіцыйным візітам.

Памёр ад лейкеміі.

Яго сын Наджыб Тун Разак з красавіка 2009 па май 2018 года з’яўляўся прэм’ер-міністрам Малайзіі. 28 ліпеня 2020 года ён быў прызнаны вінаватым па сямі пунктах абвінавачання: злоўжыванне ўладай, тры эпізоды злоўжывання даверам і тры эпізоды адмывання грошай.

Катэгорыя:Памерлі ад лейкеміі
Гарфілд (акруга, Каларада)

**Гарфілд** () — акруга ў штаце Каларада, ЗША. Афіцыйна ўтворана ў 1883 годзе. Насельніцтва — 56389 чалавека (2010). Адміністрацыйны цэнтр — Гленвуд-Спрынгс.

Катэгорыя:Акругі Каларада
Гленвуд-Спрынгс

**Гленвуд-Спрынгс** () — горад у штаце Каларада, ЗША. Адміністрацыйны цэнтр і найбуйнейшы населены пункт акругі Гарфілд. Насельніцтва - 9614 чалавек (перапіс 2010 года).

Катэгорыя:Гарады Каларада
Боўлдэр (акруга)

**Боўлдэр** () — акруга ў штаце Каларада, ЗША. Ідэнтыфікатар акругі 08013. У чэрвені 1961 года ад акругі была аддзелена паўднёва-ўсходняя частка, якая стала горадам-акругай Брумфілд. Адміністрацыйны цэнтр — Боўлдэр.

Катэгорыя:Акругі Каларада
Дампху

**Дампху**  — горад у Бутане, адміністрацыйны цэнтр Цэнтральнага дзонгдэя і дзонгхага Цыранг. Насельніцтва - 1666 чалавек (перапіс 2005 г.), паводле ацэнкі 2012 года — 1806 чалавек. Насельніцтва складаюць пераважна індыйскія і непальскія народы, значная колькасць індуістаў і моцная індуісцкая абшчына.

Сярэднегадавыя ападкі складаюць 1818 мм/год. Мінімальная тэмпература +6,5 °C, а максімальная ўздымаецца да 26,4 °C.

Катэгорыя:Гарады Бутана
Мебіса

**Мебіса** — горад у Бутане, знаходзіцца ў дзонгкхагу Чукха. Горад размешчаны на рацэ Вангчу. Насельніцтва - 2855 чалавек (перапіс 2005), паводле ацэнкі 2012 года — 3325 чалавек. Мебіса - нефармальная дзелавая і фінансавая сталіца Бутана - тут размешчаны найважнейшыя банкі, фірмы і карпарацыі. Каля горада - дзве гідраэлектрастанцыі.

Катэгорыя:Гарады Бутана
Парламент Малайзіі

**Парламент Малайзіі** () — заканадаўчы орган (парламент) Малайзіі.

Канстытуцыя Малайзіі не ўтрымлівае дакладнага прынцыпу падзелу ўладаў. Вярхоўны кіраўнік уваходзіць ва ўсе галіны ўлады, у тым ліку і заканадаўчую (арт. 44).

## Склад 
Парламент складаецца з дзвюх палат (арт. 90):

* Палата прадстаўнікоў (, літаральна — Народны Савет) — ніжняя палата;
* Сенат (, літаральна — Дзяржаўны Савет) — верхняя палата.
Адзін грамадзянін не можа быць адначасова членам абедзвюх палат або быць абраным больш чым ад адной выбарчай акругі ў Палату прадстаўнікоў, а ў Сенат больш за ад аднаго штата[3].

### Палата прадстаўнікоў (Народны Савет) 
Колькасць дэпутатаў Палаты прадстаўнікоў па Канстытуцыі Малайзіі — 180 членаў (арт. 46), якія выбіраюцца на прамых выбарах на 5 гадоў. Пры дыскваліфікацыі дэпутата яго месца застаецца вакантным. Вярхоўны кіраўнік па рэкамендацыі прэм’ер-міністра мае права распусціць Палату прадстаўнікоў пасля вынясення ёю вотуму недаверу кабінету міністраў. Са складу палаты Прадстаўнікоў абіраецца спікер і намеснік спікера. Склікаецца на сесіі Вярхоўным кіраўніком, максімальны перапынак паміж якімі не можа быць больш за 6 месяцаў.

### Сенат (Дзяржаўны Савет) 
Сенат складаецца з 69 прызначаных і абіраных членаў з грамадзян, якія дасягнулі ўзросту 30 гадоў: 26 абіраюцца заканадаўчым зборам кожнага штата (па 2 ад кожнага штата), 43 члена прызначаюцца Вярхоўным кіраўніком, з іх два ад Куала-Лумпур, адзін ад Лабуан (арт. 45). Сенатары прызначаюцца на 3 гады, але не больш за 2 тэрміны запар, і гэты тэрмін не перарываецца роспускам парламента. Сенатары, прызначаныя Вярхоўным кіраўніком, прадстаўляюць інтарэсы розных галін: эканомікі, культуры, этнічных меншасцяў. Кандыдат у сенатары не можа быць судзімым, знаходзіцца на дзяржаўнай службе, займаць пасаду дэпутата або суддзі, быць псіхічнахворым, вызваленым ад абавязацельстваў банкрутам, мець падвойнае грамадзянства. Са свайго складу абіраюць Старшыню.

Катэгорыя:Палітыка Малайзіі
Арчэліта (акруга)

**Арчэліта** () — акруга ў штаце Каларада, ЗША. Афіцыйна ўтворана ў 1885 годзе. Насельніцтва — 12084 чалавекі (2010). Адміністрацыйны цэнтр — Пагоса-Спрынгс.

Катэгорыя:Акругі Каларада
Джахор-Бару

**Джахор-Бару** () — горад у Малайзіі, сталіца султанату Джахор на поўдні паўвострава Малака. Гэта другі па насельніцтве горад краіны пасля сталіцы Куала-Лумпур. Насельніцтва — 876 033 чалавек (2006). Важны прамысловы, гандлёвы, культурны і турысцкі цэнтр. У Джахор прыязджае 60 % замежных турыстаў Малайзіі, якія праходзяць цераз масты ў суседні Сінгапур. Джахор-Бару — самы паўднёвы горад у кантынентальнай Азіі. Джахор-Бару аддзелены ад Сінгапура Джахорскім пралівам, праз які пракладзены мост і дамба. Горад, асабліва яго паўднёвая частка, часта пакутуе ад паводак.

## Гісторыя 
Заснаваны ў 1855 годзе Тэменгунгам Даенг Ібрагімам, бацькам султана Абу Бакара, аднаго з самых знакамітых малайскіх султанаў. Горад называўся Танджунг-Путэры, утварыўся на месцы невялікай малайскай рыбацкай вёскі. Султан Абу Бакар змяніў назву горада на Джахор-Бару і абвясціў яго сталіцай свайго султаната ў 1866 годзе, пакінуўшы сваю сталіцу ў Тэлук-Беланга на тэрыторыі Сінгапура.

## Зноскі 
Катэгорыя:Гарады Малайзіі
Ус

**Ус** — прозвішча.

* Аляксандра Паўлаўна Ус — беларуская дзіцячая пісьменніца, журналіст
* Антон Антонавіч Ус — беларускі мастацтва-, літаратуразнавец
* Барыс Назаравіч Ус — беларускі мастак
Аляксандра Паўлаўна Ус

**Аляксандра Паўлаўна Ус** (пачатак ,  — ) — беларуская дзіцячая пісьменніца, журналіст.

## Біяграфія 
Нарадзілася ў Віцебску ў сям’і чыгуначніка, была рабочай на панчошна-трыкатажнай фабрыцы, скончыла рабфак, потым Камуністычны інстытут журналістыкі. Працавала ў выдавецтве, у 1944—1947 гадах — рэдактарам «Гомельскай праўды», з 1947 па 1971 — галоўны рэдактар часопіса «Работніца і сялянка» (цяпер часопіс «Алеся»).

## Бібліяграфія 
* Аляксандра Ус — «Васілінка з Царскай веткі»
* Аляксандра Ус — «За лесам — бярозавы гай»
* Аляксандра Ус — «Ці даруе…» — выдавецтва «Беларусь», Мн., — 1969

Катэгорыя:Супрацоўнікі газеты «Гомельская праўда»
Катэгорыя:Супрацоўнікі  часопіса «Работніца і сялянка»
Berytidae

**Berytidae** — сямейства насякомых з атраду паўцвердакрылых; налічвае каля 170 відаў з 36 родаў. У Еўропе налічваецца 40 відаў.

## Апісанне 
Вусікі каленчатыя. Галава з папярочнай разоркай. Цела вузкае, ногі доўгія. Жыве пераважна ва ўмераных кліматычных зонах.

Катэгорыя:Сямействы насякомых
Катэгорыя:Клаповыя
Stenocephalidae

**Stenocephalidae** — сямейства насякомых з атраду паўцвердакрылых, якое налічвае 30 відаў (16 у родзе ), з якіх у Еўропе распаўсюджаныя 6 відаў.

## Распаўсюджанне 
Насяляюць тропікі і субтропікі Афрыкі, Азіі і Акіяніі.

## Апісанне 
Клапы сярэдніх памераў; у даўжыню дасягаюць 8-14 мм. Шчокі канічныя, даўжэйшыя за натварнік. Вусікі ў цёмных і белых кольцах.

Катэгорыя:Сямействы насякомых
Катэгорыя:Клаповыя
Hebridae

**Hebridae** — сямейства паўцвердакрылых з падатраду .

## Апісанне 
У паўнакрылых формаў шчыток свабодны, не пакрыты пласціністым вырастам задняга краю пярэдняспінкі. Клавус надкрылляў перапончаты, перапоначка без жылак.

## Экалогія 
Жывуць на берагах вадаёмаў і на воднай расліннасці, на балотах і на вільготных мохах. Блашчыцы-драпежнікі:

* Падсямейства 
** 
** 
** 
** 
** †
** 
** †
** †
** 
* Падсямейства 
** 

Катэгорыя:Сямействы насякомых
Катэгорыя:Клаповыя
Ільяс Салсанаў

**Ільяс Салсанаў** (нар. , Мінск, БССР) — беларускі баскетбаліст, лёгкі форвард. Выступаў за нацыянальную зборную Беларусі.

## Біяграфія 
У жніўня 2010 года з’ехаў у ЗША, дзе пачаў вучыцца і гуляць за першую каманду ўніверсітэта у Чыкага. Гуляў за ўніверсітэт «Фолкнер» з Алабамы.

У кастрычніку 2014 года далучыўся да «Цмокі-Мінск-2». У сезоне 2016—2017 далучыліся да «ЦАР-Барысфен»
 
## Крыніцы 
## Спасылкі 
* ВОЗВРАЩЕНИЕ НА РОДИНУ! ИВАНОВ — В МОГИЛЕВЕ, САЛСАНОВ — В МИНСКЕ. ОПУБЛИКОВАНЫ СОСТАВЫ МУЖСКИХ КОМАНД
* Команда игроков НБЛ заняла второе место на Minsk Street Gamez 2016
* Вниманию СМИ! Главный тренер Александр Крутиков пригласил на УТС кандидатов в мужскую нацкоманду по баскетболу
* Ilyas Salsanau

Катэгорыя:Баскетбалісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі зборнай Беларусі па баскетболе
Катэгорыя:Ігракі зборнай Беларусі па баскетболе U-20
Гранд (акруга, Каларада)

**Гранд** () — акруга ў ЗША, штат Каларада. Насельніцтва — 14843 чалавек (2010). Заснавана 2 лютага 1874 года, атрымала сваю назву ад возера Гранд-Лейк. Адміністрацыйны цэнтр — Хот-Салфер-Спрынгс.

Катэгорыя:Акругі Каларада
Сан-Мігель

**Сан-Мігель**:

## ЗША 
* Сан-Мігель (акруга, Каларада)
* Сан-Мігель (акруга, Нью-Мексіка)

## Сальвадор 
* Сан-Мігель (вулкан)
* Сан-Мігель (дэпартамент)
* Сан-Мігель (Сальвадор)
Красовер

**Красо́вер** ()

* Красовер — аўтамабіль павышанай праходнасці, у большай ступені аб’ядноўвае ў сабе якасці SUV, пазадарожніка.
* Красовер (сюжэт) — мастацкі твор або яго асобны сюжэт, у якім змешаны элементы сюжэта (героі, месцы і г. д.) некалькіх іншых самастойных твораў.
Сан-Мігель (акруга, Каларада)

**Сан-Мігель** () — акруга ў штаце Каларада, ЗША. Афіцыйна ўтворана ў 1883 годзе. Насельніцтва - 7359 чалавек (2010). Адміністрацыйны цэнтр - Тэльюрайд.

Катэгорыя:Акругі Каларада
Плаўты

**Плаўты** (*Naucoridae*) — сямейства паўцвердакрылых.

## Апісанне 
Клапы з падоўжана-авальным целам даўжынёй ад 2 да 15 мм. Афарбоўка цёмна-бурая або аліўкава-бурая. Вусікі складаюцца з 4 членікаў'***. Сярэднія, а асабліва заднія ногі веслападобныя, забяспечаныя густымі плавальнымі валасінкамі.

## Экалогія 
Гэтыя клапы — драпежнікі. Насяляюць вадаёмы, але зіму праводзяць на сушы. Укус балючы****.

## Распаўсюджанне 
Сустракаюцца сусветна. Максімальная разнастайнасць адзначана ў трапічных шыротах.

## Палеанталогія 
Найбольш старажытныя знаходкі прадстаўнікоў зафіксаваныя ў адкладах верхняга трыясу ва Украіне і ў Сярэдняй Азіі.

## Класіфікацыя 
У сусветнай фаўне каля 325 відаў з 36 родаў. Сямейства падзяляюць на пяць падсямействаў***'.

*  Montandon, 1897
*  Montandon, 1897
*  Stål, 1876
*  Stål, 1876
*  Leach, 1815

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Сямействы насякомых
Катэгорыя:Клаповыя
Сан-Мігель (дэпартамент)

**Сан-Мігель** () — адзін з 14 дэпартаментаў Сальвадора. Знаходзіцца ва ўсходняй частцы краіны. Мяжуе з дэпартаментамі Ла-Уньён, Марасан, Кабаньяс, Сан-Вісентэ, Усулутан і дзяржавай Гандурас. На поўдні абмываецца Ціхім акіянам. Адміністрацыйны цэнтр — горад Сан-Мігель.

Утвораны 12 чэрвеня 1824 года. Плошча — 2077 км². Насельніцтва — 434003 чал. (2007).

Катэгорыя:Дэпартаменты Сальвадора
Марыя Іосіфаўна Карпенка

**Марыя Іосіфаўна Карпенка** (, Дзярэчына, Капыльскі раён — ) — беларуская пісьменніца, журналіст, грамадскі дзеяч. Заслужаны работнік культуры Беларусі. Пераможца VIII Нацыянальнага конкурсу друкаваных сродкаў масавай інфармацыі «Золотая Литера» (2012).

## Біяграфія 
Нарадзілася 8 ліпеня 1932 года ў в. Дзярэчына Капыльскага раёна, у сям’і рабочых. Дзяцінства яе прайшло ў Цімкавічах, дзе ў 1951 годзе закончыла сярэднюю школу. Атрымаўшы ў 1956 годзе дыплом аддзялення журналістыкі філалагічнага факультэта БДУ, працавала ў 1956—1971 гадах у «Магілёўскай праўдзе»,  у 1972—1999 гадах рэдактарам часопіса «Работніца і сялянка». 

Член Камітэта савецкіх жанчын СССР (1972—1991), сакратар Саюза журналістаў Беларусі (1972—1989), першы намеснік старшыні Беларускага Камітэта Міру, член таварыства «Беларусь — Францыя», член праўлення Беларускага Саюза жанчын. 

Двойчы (1973, 1980 удзельнічала ў рабоце Генеральнай Асамблеі Арганізацыі Аб’яднаных Нацый. Уражанні ад прабывання ў ЗША паслужылі падставай для напісання публіцыстычных нарысаў «Бярозка на Манхэтэне» (1975), «Горкі вецер з Гудзона» (1983). Была выбрана народным дэпутатам СССР (1989—1991). 

Аўтар кніг «Жанчыны маёй краіны» (1975), «Кожнаму хочацца шчасця» (1977), «Камісарскі сад» (1980).

## Літаратура 
* Беларуская энцыклапедыя : у 18 т. — Мінск, 1999. — Т. 8. — С.95
* Женщины Беларуси = Women of Belarus. / [ред. совет: Р. А. Давидович (пред.) и др.]. — Минск, 2003.
* Кто есть кто в Республике Беларусь. — Минск, 2009. — С.126-127
Красовер (сюжэт)

**Красо́вер** (, «узаемадзеянне (сюжэтаў)», *(літаральна)* «перакрыжаванне (сюжэтаў)»; скар. ) — мастацкі твор або яго асобны сюжэт, у якім змешаны элементы сюжэта (героі, месцы і г. д.) некалькіх іншых самастойных твораў. У больш шырокім сэнсе красовер - гэта любая камбінацыя двух і больш незалежных «аўтарскіх сусветаў».

Не варта блытаць красовер са спін-офам — пабочным творам, дзе могуць удзельнічаць героі асноўнага твора, а таксама з пародыяй, дзе адзін асобны персанаж, абстаноўка або сусвет капіруе іншага персанажа, абстаноўку або сусвет, часта ў камедыйнай манеры.

## Прыклады 
### Фільмы 
Адзін з першых вядомых фільмаў-красовераў, дзе наглядна выкарыстоўваўся прыём скрыжавання двух сюжэтных ліній, стаў класічны фільм жахаў студыі Universal «Франкенштэйн сустракае чалавека-ваўка» (1943). У фільме «Фрэдзі супраць Джэйсана» сустракаюцца маньякі з серый фільмаў жахаў «Кашмар на вуліцы Вязаў» і «Пятніца, 13-е», а ў фільме «Чужы супраць Драпежніка» сутыкаюцца прышэльцы з серый фільмаў экшан-хорар фантастыкі «Чужы» і «Драпежнік».

### Коміксы 
У комікс-індустрыі красоверамі называюць як коміксы, дзе сустракаюцца персанажы розных выдуманых сусветаў (напрыклад, героі студый Marvel Comics і DC Comics), так і сюжэт, у якім дзейнічаюць персанажы з аднаго сусвету, але з розных серый коміксаў (напрыклад, Civil War ад Marvel Comics ці Infinite Crisis ад DC Comics).

### Гульні 
Прыкладам красовера ў кампутарных гульнях з’яўляецца серыя гульняў «Mario & Sonic», дзе персанажы гульнявых франшыз Mario і Sonic the Hedgehog спаборнічаюць на алімпійскіх гульнях ва ўсіх краінах і іх гарадах свету. Яшчэ прыкладамі красовераў у відэагульнях з'яўляюцца RoboCop vs Terminator (1993), Spider-Man і X-Men: Arcade’s Revenge (1992) і іншыя.

## Гл. таксама 
* Спін-оф
* Перазапуск

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Алфавітны спіс красовераў, спін-офаў, адроджаных персанажаў і г.д.  

Катэгорыя:Тэрміналогія кіно і відэа
Ларыса Паўлаўна Ракоўская

**Ларыса Паўлаўна Ракоўская** (Барысаўскі раён, Мінская вобласць) — беларускі журналіст.

## Біяграфія 
Скончыла факультэт журналістыкі БДУ, Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь па спецыяльнасці «Знешняя палітыка і дыпламатыя». З 1995 года была парламенцкім і палітычныі аглядальнікам газеты «Советская Белоруссия» (з чатырохгадовым перапынкам на працу ў Пасольстве Рэспублікі Беларусь у Маскве). Працавала ў выданні «Союзное вече». З 2014 года — галоўны рэдактар часопіса «Алеся».

Катэгорыя:Журналісты Беларусі
Тамара Пятроўна Бунта

**Тамара Пятроўна Бунта (Міжыгурская)** (нар. , ) — беларуская дзіцячая пісьменніца, журналіст.

## Біяграфія 
Вучылася ў маладзечанскай школе № 3, затым на факультэце журналістыкі Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. У 1980—1994 гадах жыла разам з мужам-вайскоўцам за межамі Беларусі, працавала на розных пасадах у вайсковых установах і часцях, дзе праходзіла служба яе мужа. Пасля вяртання ў 1994 годзе на радзіму ў Беларусь працавала карэспандэнтам газеты «Во славу Родины». У 2003—2014 гадах была галоўным рэдактарам часопіса «Алеся». Піша апавяданні, казкі, аповесці на беларускай мове. Публікавала свае творы ў беларускіх выданнях: «Бярозка», «Вясёлка», «Вожык», «Звязда», «ЛіМ», «Маладосць», «Настаўніцкая газета», «Полымя», «Сям’я», а таксама ў некаторых газетах і часопісах Расіі і Украіны, калектыўных зборніках: «Ева ў пошуках Адама», «Калі цвіла чаромха».

У красавіку—маі 2024 года ў Мінскім абласным краязнаўчым музеі адбылася выстава «Тамара Пятроўна Бунта» ў рамках выставачнага праекта «Ганарымся нашымі землякамі».

Аўтар кніг апавяданняў для дзяцей — «Белое облачко», «Дзяўчынка з Вішнёвага завулка», «Чароўны кошык», «Сад з матылькамі», «Далонькі з пушынкамі».

Тамара Бунта — член Саюза пісьменнікаў Беларусі, член  Беларускага саюза жанчын.

## Бібліяграфія 
* *Бунта, Т.* Апельсіны  : апавяданне / Тамара Бунта // Маладосць. – 2013. — № 6. — С. 55—58.
* *Бунто, Т.* Белое облачко : рассказы для сред. шк. возраста / Тамара Бунто. – Минск : Белорусская Православная Церковь, 2014. – 48 с.: ил. – (Солнечный зайчик).
* *Бунта, Т.* Баюся дараваць…  : апавяданне / Тамара Бунта // Полымя. – 2016. — № 3. — С. 93—105.
* *Бунта, Т. П.* Добры дзень!  / Тамара Бунта // Вясёлка. – 2016. — № 11. — С. 20.
* *Бунта, Т. П.* Дзяўчынка з Вішнёвага завулка : апавяданні / Тамара Бунта ; маст. А. Аракчэева. – Мінск : Мастацкая літаратура, 2016. – 77 с.
* *Бунта, Т.* Змяюка пад камянюкай  / Тамара Бунта // Вяселка. — 2014. — № 2. — С. 16.
* *Бунто, Т. П.* Рассказы : перевод с белорусского автора / Тамара Бунто // Неман. – 2017. — № 11. — С. 68—72.
* *Бунта, Т.* Соніна градка  : апавяданне / Тамара Бунта // Вяселка. – 2016. — № 5. — С. 19.
* *Бунта, Т.* Табе падалося… : апавяданне / Тамара Бунта // Полымя. – 2015. — № 1. — С. 85—95.
* *Бунта, Т.* У чым сіла, брат?  / Тамара Бунта // Звязда . — 21.03.2015
* *Бунта, Т.* Чароўны кошык : апавяданні / Тамара Бунта ; маст. Аксана Аракчэева. – Мінск : Мастацкая літаратура, 2018. – 95 с.
* *Бунта, Т.* Сад з матылькамі: аповесць-казка / Тамара Бунта; мастак Аксана Аракчэева. – Мінск : Мастацкая літаратура, 2020. – 143 с. : іл.
*
Перазапуск (сюжэт)

**Пераза́пуск** ці **рэбу́т** () — новая версія мастацкага твора (фільма, камп'ютарнай гульні, комікса і г.д.), якая выкарыстоўвае тых жа герояў і ідэі, але ігнаруе падзеі папярэдніх твораў з серыі, ствараючы новую сюжэтную лінію.

Галоўная мэта перазапуску – гэта «ажыўленне» серыі для прыцягнення новых фанатаў і павелічэння даходаў. Акрамя таго, перазапуск серыі — гэта дастаткова бяспечны праект з пункту гледжання прыбытку, бо твор з вядомымі героямі ўжо мае прыхільнікаў, з-за чаго з'яўляецца менш рызыкоўным ходам, чым цалкам арыгінальны твор.

## Прыклады 
### Фільмы 
Катэгорыя:Тэрміналогія кіно і відэа
Катэгорыя:Тэрміналогія тэлебачання
Катэгорыя:Фільмы-перазапускі
Гаспадыня (часопіс)

**«Гаспадыня»** — сямейны часопіс, заснаваны ў красавіку 1992 года. Выходзіць тыражом 80 тысяч экзэмпляраў (максімальны тыраж дасягаў 240 тысяч), штомесяц, аб’ёмам 48 поўнакаляровых старонак, на рускай і беларускай мовах. Галоўны рэдактар — Зіновій Кірылавіч Прыгодзіч.

Катэгорыя:Часопісы на беларускай мове
Катэгорыя:Часопісы на рускай мове
Катэгорыя:Часопісы Беларусі
Прыгодзіч

**Прыгодзіч** — беларускае прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Зіновій Кірылавіч Прыгодзіч (нар. 1944) — беларускі журналіст, літаратар.
* Мікалай Рыгоравіч Прыгодзіч (нар. 1953) — беларускі мовазнавец.
Шарыпава

**Шарыпава** — шматзначны тэрмін.

## Вядомыя асобы 
* Рано Байзаеўна Шарыпава — узбекская спявачка і ўрач

## Тапонімы 
* Шарыпава — горад у Расіі

## Гл. таксама 
* Шарыпаў
* Шарапава
Кубак Беларусі па баскетболе 2009

**Кубак Беларусі па баскетболе 2009** — спаборніцтвы па баскетболе, якія праходзілі ад 30 верасня да 18 снежня 2009 года. Кубак Беларусі па баскетболе разыгрываўся ў 13-ы раз. 1-ы раз трафей выйграў Мінск-2006. MVP «фіналу чатырох» — Дзмітрый Кузьмін (Мінск-2006).

## Папярэдняя стадыя 
### Група A 
### Група B 
Крыніца: 

## Сетка плэй-оф 
Крыніцы: 

## Фінал 
## Узнагароды 
* MVP турніру:  Дзмітрый Кузьмін (Мінск-2006)
* Найлепшы абаронца:  Кірыл Дыдзік (АЗАА)
* Найлепшы цэнтравы:  Джэйсан Мак-Кой (Мінск-2006)

## Гл. таксама 
* Чэмпіянат Беларусі па баскетболе 2009/2010

2009
Катэгорыя:2009 год у баскетболе
Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 2009 годзе
Кубак Беларусі па баскетболе 2008

**Кубак Беларусі па баскетболе 2008** — спаборніцтвы па баскетболе, якія праходзілі ад 8 кастрычніка да 20 снежня 2008 года. Кубак Беларусі па баскетболе разыгрываўся ў 12-ы раз. 3-і раз трафей выйграў Віталюр.

## Паўфінальны раўнд 
### Група A 
### Група B 
Крыніца: 

## Сетка плэй-оф 
## Паўфіналы 
## Матч за 3-е месца 
## Фінал 
## Турнірная табліца 
## Гл. таксама 
* Чэмпіянат Беларусі па баскетболе 2008/2009

## Спасылкі 
* 

2008
Катэгорыя:2008 год у баскетболе
Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 2008 годзе
Атэра (акруга, Каларада)

**Атэра** () — акруга ў штаце Каларада, ЗША. Афіцыйна ўтворана ў 1889 годзе. Насельніцтва - 18831 чалавек (2010). Адміністрацыйны цэнтр - Ла-Хунта.

Катэгорыя:Акругі Каларада
Зіновій Кірылавіч Прыгодзіч

**Зіновій Кірылавіч Прыгодзіч** (нар. , в. Лышча, Пінскі раён) — беларускі журналіст і літаратар.

## Біяграфія 
Пасля заканчэння Лышчанскай сярэдняй школы ў 1960 годзе супрацоўнічаў з Лагішынскай раённай газетай «Калгасная праўда» (1960—1962), працаваў карэспандэнтам-арганізатарам мясцовага радыёвяшчання. Пасля заканчэння факультэта журналістыкі БДУ ў 1967 годзе быў накіраваны на работу ў газету «Звязда» літсупрацоўнікам, працаваў загадчыкам аддзела.

З 1977 года пачаў партыйную кар’еру: інструктар аддзела культуры ЦК КПБ, памочнік сакратара (1978—1981), працаваў у апараце ЦК КПБ. Работу спалучаў з вучобай у аспірантуры Акадэміі грамадскіх навук пры ЦК КПСС (1981—1984). Вынікам вучобы стала абарона кандыдацкай дысертацыі «Партийное руководство художественной культурой на этапе зрелого социализма» (1984). Пасля працаваў у апараце ЦК КПБ, а з 1984 года — загадчык кафедры журналістыкі, мовы і літаратуры Мінскай ВПШ.

Са студзеня 1989 года — намеснік загадчыка ідэалагічнага аддзела ЦК КПБ і рэдактар газеты «Советская Белоруссия», з 1992 года — галоўны рэдактар часопісу «Гаспадыня». У 1996—1999 гадах — першы намеснік старшыні Дзяржкамдруку Беларусі. Адначасова з 2000 года працаваў у Беларускім дзяржаўным універсітэце.

## Творчасьць 
Друкавацца пачаў у 1957 годзе. Першае апавяданне на рускай мове «Деньги» было апублікавана ў пінскай раённай газеце «Полесская правда» (1963). Піша на беларускай і рускай мовах вершы і апавяданні, нарысы, дакументальныя аповесці, навелы, лірычныя мініяцюры, крытычныя артыкулы, дзе аналізуюцца пытанні развіцця сучаснай беларускай літаратуры.

З 1986 года сябра Саюзу беларускіх пісьменнікаў, пасля 2005 года перайшоў у прадзяржаўны Саюз пісьменнікаў Беларусі.

### Кнігі 
* 1968 — «На палях рэспублікі»
* 1974 — «Добры дзень, сад!»
* 1976 — «На сельских просторах»
* 1976 — «Строгая доброта»
* 1977 — «Крылы дужэюць у палёце»
* 1979 — «Жменя зярнят»
* 1984 — «Журавы на далёкай пойме»
* 1986 — «Ноч перад нядзеляю»
Рано Байзаеўна Шарыпава

.**Рано Байзаеўна Шарыпава** (27.2.1939, Ташкент, Узбекістан) — узбекская спявачка і ўрач.

## Біяграфія 
У 1963 годзе скончыла Ташкенцкі дзяржаўны медыцынскі інстытут. У 1963—1997 — урач-фізіятэрапеўт у паліклініцы 4-га Галоўнага Упраўлення Міністэрства аховы здароўя Узбекістана. З іх два гады, з 1978 па 1979 год, урач-фізіятэрапеўт у Крамлёўскай паліклініцы 4-га Галоўнага Упраўлення Міністэрства аховы здароўя СССР у Маскве.

З 1964 па 2014 год — салістка эстрадна-сімфанічнага аркестра Дзяржтэлерадыё Узбекістана і Нацыянальнай тэлерадыёкампаніі рэспублікі Узбекістан.

На працягу сарака гадоў працавала адначасова ў дзвюх сферах.

## Творчасць 
У Залатым фондзе Узбекскага радыё захоўваюцца запісы больш за 300 песень. У фондзе Узбекскага тэлебачання — дзясяткі сольных, музычных кіно і відэа, хранікальна-дакументальных праграм, знятых ва Узбекістане, у многіх рэспубліках былога Саюза.

Была ўдзельніцай шматлікіх канцэртаў майстроў мастацтваў, у прыватнасці, на IV-м Усесаюзным фестывалі тэлефільмаў у Мінску, дзе дэманстраваўся музычны фільм-канцэрт «Спявае Рано Шарыпава». Удзельнічала ва Усесаюзным фестывалі «Маскоўская восень» у Крамлёўскім палацы з’ездаў.

## Сям’я 
Замужам з 1960 года. Мае дваіх дзяцей — сына і дачку, 4-х унукаў і 4-х праўнукаў.

## Спасылкі 
* Простуженная пела без фонограммы, чем сильно удивила Пахмутову. Рано Шарипова — забытая советская певица 

Катэгорыя:Медыкі Узбекістана
Катэгорыя:Спевакі і спявачкі Узбекістана