Крушэнне фунікулёра ў Лісабоне (2025)

3 верасня 2025 года каля 18:05 (па заходнееўрапейскім летнім часе) вагон фунікулёра «Глорыя» ў Лісабоне (Партугалія) сышоў з рэек і разбіўся, у выніку чаго 16 чалавек загінулі. Два вагоны, злучаныя тросам, рухаюцца з дапамогай электрарухавікоў. Маршрут працягласцю каля 265 метраў праходзіць па схіле. У 2002 годзе ён быў прызнаны нацыянальным помнікам і з’яўляецца папулярным відам транспарту для турыстаў і мясцовых жыхароў.

Тэхнічнае абслугоўванне фунікулёраў Лісабона з 2011 года было перададзена на аўтсорсінг. Адкрыты тэндар на тэхнічнае абслугоўванне апошні раз аб’яўлялі ў 2022 годзе, заяўкі на тэндар падалі чатыры кампаніі, пасля чаго Carris падпісала кантракт на 1 млн евро з кампаніяй MAIN — Maintenance Engineering. Кантракт прадугледжвае абслугоўванне фунікулёраў «Глорыя», «Біка» і «Лаўра», а таксама ліфта Санта-Жушта. Па звестках прафсаюза працаўнікоў Carris, супрацоўнікі кампаніі не аднойчы скардзіліся на няякаснае тэхнічнае абслугоўванне з боку MAIN.

Апошні раз фунікулёр «Глорыя» праходзіў агульны тэхнічны агляд, які праводзіцца кожныя чатыры гады, у 2022 годзе. Апошні тэрміновы тэхнічны агляд, які праводзіцца кожныя два гады, быў праведзены ў перыяд з 26 жніўня па 30 верасня 2024 года. За дзевяць гадзін да аварыі быў праведзены штодзённы візуальны агляд заявіў, што MAIN «дакладна выконвала пратакол тэхнічнага абслугоўвання», у які ўваходзілі штомесячныя, штотыднёвыя і штодзённыя праверкі.

Раней, у маі 2018 года, адзін з вагонаў сышоў з рэек з-за адсутнасці тэхнічнага абслугоўвання колаў; назва пастаўшчыка паслуг тэхнічнага абслугоўвання не згадвалася ў прэсе. Ніхто не пацярпеў.

## Аварыя 
Фунікулёр сышоў з рэек каля 18:05 (па заходнееўрапейскім часе), на пачатку вячэрняй гадзіны пік, які ў той час спускаўся з верхняй часткі схілу, урэзаўся ў будынак. Адначасова вагон № 2 паднімаўся з ніжняй часткі схілу. Па сведчаннях відавочцаў, вагон № 2 рэзка перамяніў напрамак руху і ўрэзаўся ў ходнік. Пакуль мінакі спрабавалі вызваліць пасажыраў з вагона № 2, які спыніўся на павароце ўздоўж Calçada da Glória каля Avenida da Liberdade, непадалёк ад канцавога прыпынку лініі.

Аднаго чалавека на ходніку збіў вагон, які перакуліўся. Другі вагон ля падножжа пагорка не зазнаў пашкоджанняў, але некаторыя з яго пасажыраў выскачылі з акон. Партугальская газета Observador і пажарная служба Лісабона паведамілі, што ў выніку аслаблення троса вагон страціў кіраванне і ўрэзаўся ў будынак.

## Ахвяры 
У выніку аварыі 16 чалавек загінулі і 23 былі паранены. Семярых параненых даставілі ў шпіталь Сан-Жазэ, а астатнія атрымалі медыцынскую дапамогу ў шпіталях Санта-Марыя і Сан-Францыска-Ксаўе.

Сярод загінулых пяцёра партугальцаў і 11 грамадзян іншых краін, усе дарослыя. Сярод параненых пяцёра партугальцаў, астатнія — замежнікі. Было паранена трохгадовае дзіця.

## Расследаванне 
Партугальскае ўпраўленне па прадухіленні і расследаванні аварый грамадзянскай авіяцыі і чыгуначнага транспарту пачало расследаванне аварыі. Кампанія Carris прынесла выбачэнні і паведаміла, што, апрача работ па тэхнічным абслугоўванні ў 2024 годзе, праводзіліся рэгулярныя штомесячныя і штотыднёвыя праверкі, і што будзе пачата ўласнае расследаванне.

## Рэакцыя 
У Лісабоне былі спынены ўсе фунікулёры, мясцовыя ўлады загадалі неадкладна іх праверыць. Паліцыя абвясціла аб стварэнні тэлефоннага нумара і адраса электроннай пошты для атрымання інфармацыі пра інцыдэнт. Абломкі з месца аварыі былі прыбраны да 5 верасня.

4 верасня ў Партугаліі быў абвешчаны нацыянальны дзень жалобы, а ў Лісабоне — трохдзённая жалоба. На знак жалобы Еўрапейскі парламент прыспусціў сцягі.

## Крыніцы 
Катэгорыя:2025 год у Партугаліі
Катэгорыя:Верасень 2025 года
Катэгорыя:Транспартныя здарэнні 2025 года