Сеткавая энцыклапедыя

**Сеткавая энцыклапедыя**, **інтэрнэт-энцыклапедыя** або **анлайн-энцыклапедыя** () — лічбавая энцыклапедыя, да якой адкрыты доступ з сеткі Інтэрнэт.

Сеткавыя энцыклапедыі сталі папулярнымі даведачнымі рэсурсамі з развіццём інтэрнэту ва ўмовах хуткага павелічэння аб'ёму інфармацыі. Віртуальная форма прадстаўлення энцыклапедычнай інфармацыі адкрыла новыя перспектывы ў развіцці выданняў дадзенага жанру, дазволіла змяненне фармату (пошук па запыце без гартання старонак, пошук па малюнках, большы аб'ём тэксту, спасылкі, адсутнасць неабходнасці ў скарачэннях дзеля эканоміі паперы) і павялічыла даступнасць для шырокай грамадскасці, як у частцы свабоднага доступу к інфармацыі, так і ў частцы удзела карыстальнікаў у фармаванні кантэнта.

Сеткавыя энцыклапедыі, як і папяровыя, могуць быць універсальнымі (якія апісваюць тэмы з усіх найважнейшых абласцей ведаў), так і прадметнымі (агульнапрадметныя, спецыялізаваныя або тэматычныя). Па спосабе стварэння сеткавыя энцыклапедыі можна падзяліць на дзве вялікія групы: ствараныя з нуля для інтэрнэту і аблічбаваныя і выкладзеныя ў сетку копіі папяровых энцыклапедый. Як правіла, другія арыентаваны толькі на прад'яўленне інфармацыі, у той час як першыя інтэрактыўныя і дазваляюць сваім чытачам быць таксама і рэдактарамі.

## Гісторыя 
Першая спроба стварыць калі не інтэрнэт-энцыклапедыю, то хаця б сеткавую супольнасць па стварэнні энцыклапедыі адносіцца да 1991 года, калі ўдзельнікі групы навін Usenet пачалі праект па стварэнні рэальнай версіі *Даведніка для вандруючых аутастопам па Галактыке* Дугласа Адамса. Ён стаў вядомы як *Project Guide Galactic*. Нягледзячы на тое, што першапачаткова мэтай яго было ўтрымліваць толькі рэальныя, фактычныя артыкулы, палітыка была зменена, каб дазволіць і заахвочваць таксама паўрэальныя і нерэальныя артыкулы. Project Galactic Guide змяшчае больш за 1700 артыкулаў, аднак з 2000 года даданне новых артыкулаў спынілася; верагодна, з-за стварэння h2g2, больш афіцыйнага праекту сярод падобных ліній.

Да 1993 году адносіцца першая спроба пабудаваць інтэрнэт-энцыклапедыю, якая дазваляла любому жадаючаму пісаць артыкулы і дадаваць іх у цэнтральны каталог усіх старонак. Гэты праект, які атрымаў назву *Interpedia*, так у канчатковым рахунку і не быў рэалізаваны .

У студзені 1995 года ў рамках Праекта «Гутэнберг» пачалася праца па публікацыі ASCII-тэксту 11 выдання Энцыклапедыі Брытаніка 1911 года, але рознагалоссі наконт метаду спынілі працу пасля першага тома. З прычыны таварных знакаў энцыклапедыя гэтая была апублікаваная як Gutenberg Encyclopedia. У 2002 годзе тэкст усіх 28 тамоў быў апублікаваны як іншая крыніца на старонцы пад назвай "Classic encyclopedia".

У студзені 2001 года з'явілася Вікіпедыя, заснаваная на тэхналогіі вікі, якая з'явілася яшчэ ў 1995 годзе. Гэта тэхналогія змагла прадставіць метады, добра прыдатныя для стварэння праектаў энцыклапедычнага характару, а таксама дала інструментарый, які садзейнічае хуткаму развіццю энцыклапедычных праектаў. «Вікіпедыя» з'яўляецца цалкам адкрытай сеткавай энцыклапедыяй, распрацоўкай і напаўненнем якой займаюцца самі наведвальнікі. Ужо ў 2003 годзе пачалося паспяховае развіццё паралельных праектаў фонду Вікімедыя. З'явіліся Вікіцытатнік, Віківіды, ВікіСховішча, Вікітэка, Вікінавіі, а пазней — мноства іншых вікі-энцыклапедый.

Дзякуючы поспеху і бурнаму развіццю Вікіпедыі ў 2000-я гады пачалося бурнае развіццё падобных сеткавых інтэрнэт-энцыклапедый. Многія з іх засноўваліся ўдзельнікамі Вікіпедыі, якія маюць альтэрнатыўны пункт гледжання на тое, якім павінна быць свабодная інтэрнэт-энцыклапедыя. У цяперашні час на тэхналогіі вікі пабудавана большасць інтэрнэт-энцыклапедый, як "агульных", так і вузканакіраваных, якія апісваюць якія-небудзь канкрэтныя вобласці. З іх, мабыць, толькі кітайская *Энцыклапедыя Байду* можа супернічаць з Вікіпедыяй па памеры і наведвальнасці.

## Зноскі 
## Спасылкі 
* Бязважкія энцыклапедыі
* Інтэрнэт-энцыклапедыі
Катэгорыя:Анлайнавыя энцыклапедыі
Катэгорыя:Інтэрнэт