open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Бахшы

) «*Келіной*» пад акампанемент на домбры]]
**Бахшы** (bagşy; baxshi; каракалп. baxsı; баксы; бакшы) — народны спявак, выканаўца фальклору ў цюркскіх народаў Сярэдняй Азіі, звычайна выступае на святах. Неад'емная частка бахшы — дутар, струнны шчыпковы музычны інструмент з доўгім грыфам, двума жыльнымі або нейлонавымі струнамі і грушападобным рэзанатарам.

Слова «бахшы» паходзіць ад санскрыцкага *bhikshu* — *настаўнік*. Мангольскія будысты так называлі людзей, якія валодаюць уйгурскай пісьменнасцю, таму ў XIII—XV стагоддзях словам «бахшы» называлі пісцоў.

У шаманізме бахшы выступаюць у ролі знахароў, ведзьмакоў, лекараў, якія з дапамогай песень і музыкі выганялі злых духаў.

У існуючай сістэме навучання бахшы значнае месца адводзілася паэтычным спаборніцтвам.

Падчас амаль усеагульнай непісьменнасці насельніцтва Сярэдняй Азіі бахшы з'яўляліся захавальнікамі народнай музычнай і фальклёрнай традыцыі, а таксама распаўсюджвалі класічныя творы. Пасля Кастрычніцкай рэвалюцыі многія творы, якія да гэтага існавалі толькі ў вуснай традыцыі, былі запісаныя.

У другую нядзелю верасня ў Туркменіі адзначаецца Дзень туркменскага бахшы.

## У кіно 
* «Баксы» — мастацкі фільм 2009 года, рэж. Гульшад Амарава.

## Гл. таксама 
* Акын
* Ашуг
* Гусаны

## Літаратура 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* Чароўныя мелодыі Бахши. Нататкі аб мастацтве народных музыкаў, 21.05.2002.
* The Bakhshi

Катэгорыя:Музыка Туркменіі
Катэгорыя:Музыка Узбекістана
Дутар

**Дутар** (دو تار/*dotār*  дутар/دۇتار) — традыцыйны двухструнны шчыпковы музычны інструмент у народаў Цэнтральнай і Паўднёвай Азіі. Ігра на дутары — неад’емная частка творчасці бахшаў.

Звычайна сустракаецца дутар даўжынёй ад 1 да 2 метраў з грушападобным рэзанатарам і моцна выцягнутай шыйкай з грыфам.

Нягледзячы на назву («дзве струны»), герацкая разнавіднасць дутара налічвае да 14 струн.

Тэхніка ігры можа адрознівацца ў розных народаў, так уйгуры ў асноўным толькі перабіраюць, а афганцы, народнасці Пакістана, таджыкі, туркмены і ўзбекі перабіраюць і наігрываюць на струнах дутара.

З’явіўся прыблізна ў XV стагоддзі, сярод пастухоў. У пачатку струны для дутара рабіліся з кішак жывёл. Пазней, дзякуючы развіццю гандлю ўздоўж Шаўковага шляху, пачалі вырабляць струны са скручанага шоўку. У сучасных струнах таксама выкарыстоўваецца шоўк або нейлон.

Гучанне характарызуецца цёплымі і пяшчотнымі тонамі.

У Дзяржаўным музеі гісторыі культуры Узбекістана ў Самаркандзе на экспазіцыі прадстаўлены дутар выдатнага ўзбекскага спевака, музыканта і кампазітара Хаджы Абдулазіза Расулева канца XIX ст.

Адзін з сучасных выбітных выканаўцаў на дутары — уйгурскі музыкант Абдурэхім Хейіт.

## Гл. таксама 
* Танбур

## Крыніцы 
Катэгорыя:Музычныя інструменты паводле алфавіта
Катэгорыя:Хардафоны
Катэгорыя:Шчыпковыя музычныя інструменты
Міністэрства фінансаў БССР

**Міністэ́рства фіна́нсаў Белару́скай ССР** было ўтворана ў 1946 годзе на базе Народнага камісарыята фінансаў БССР.  

## Структура на 1974 год 
* Бюджэтнае ўпраўленне;
* Упраўленне дзярждаходаў;
* Кантрольна-рэвізійнае ўпраўленне;
* Упраўленне фінансавання культуры і аховы здароўя;
* Упраўленне фінансавання мясцовай гаспадаркі, транспарту і сувязі;
* Упраўленне фінансавання прамысловасці;
* Упраўленне фінансавання сельскай гаспадаркі;
* Штатнае ўпраўленне;
* Аддзел фінансавання капукладанняў;
* Аддзел фінансавання сацзабеспячэння, пенсій і дапамог;
* Аддзел фінансавання гандлю.

## Міністры 
* Гаўрыіл Катляроў (1946 — 1947)
* Аляксей Кулікоў (1946 — 1951)
* Піліп Коханаў (1951 — 1965)
* Баляслаў Шаціла (1965 — 1990)
* Сцяпан Янчук (1990 — 1991)

## Літаратура 
* Высшие органы государственной власти и центрального управления БССР. Ч. 3. — Минск, 2000.

Катэгорыя:Скасаваныя органы выканаўчай улады Беларусі
Катэгорыя:Міністэрствы БССР
Катэгорыя:З’явіліся ў 1946 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 1991 годзе
БССР
Катэгорыя:Фінансы ў Беларусі
Танбур

**Танбур**, таксама **тамбур** (تنبور) — струнна-шчыпковы музычны інструмент тыпу лютні, з дэкай (корпусам) грушападобнай формы і доўгім грыфам, распаўсюджаны ў арабскіх краінах, Іране, Сярэдняй Азіі, ва ўйгураў (тамбір).

Агульная даўжыня танбура складае 1100—1300 мм. Гук здабываецца плектрам. Большасць слоўнікаў паказвае, што ў танбура 3 струны. Аднак у Слоўніку музычных тэрмінаў Ю. Е. Юцэвіча (1988) прыведзена наступная класіфікацыя танбураў: дутар — 2-струнны, сетар — 3-струнны, чартар — 4-струнны, панжтар — 5-струнны, шаштар — 6-струнны (згодна з персідскімі лічыльнікамі ад 2 да 6).

## Літаратура 
* Танбур // Большая российская энциклопедия. Том 31. — М., 2016. — С. 638.
* Танбур // Музыкальная энциклопедия. Том 5. — М.: Советская энциклопедия, 1981. — С. 409
* А. Ю. Москвин. Большой словарь иностранных слов. 2003
* Ю. Е. Юцевич. Словарь музыкальных терминов. 1988
* Розеншильд К. История зарубежной музыки. М. 1978

Катэгорыя:Музычныя інструменты паводле алфавіта
Катэгорыя:Народныя музычныя інструменты
Катэгорыя:Хардафоны
Катэгорыя:Шчыпковыя музычныя інструменты
Нацыянальны Сход Малі

**Нацыянальны сход Малі** — аднапалатны парламент Малі, заканадаўчы орган краіны. Знаходзіцца ў г. Бамако. Мае 160 членаў. 147 членаў абіраюцца прамым галасаваннем. Малійцы, якія пражываюць за мяжой галасуюць на асобных участках. Тэрмін паўнамоцтваў парламента — 5 гадоў.

Катэгорыя:Парламенты паводле краін
Мадзіба Кейта

**Мадзіба Кейта** (;  — ) — афрыканскі і французскі палітычны дзеяч, лідар малійскага нацыянальна-вызвольнага руху. Першы прэзідэнт і кіраўнік урада Малі (1960—1968). Заснавальнік партыі Суданскі саюз — Афрыканскае дэмакратычнае аб’яднанне і яе першы генеральны сакратар (1947—1968). Адзін з найбуйнейшых тэарэтыкаў афрыканскага сацыялізму.

У перыяд каланіяльнай залежнасці Малі ад Францыі займаў таксама пасады ў французскім урадзе.

Скінуты ў выніку дзяржаўнага перавароту, памёр у зняволенні.

Катэгорыя:Прэзідэнты Малі
Кейта

**Кейта** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Ібрагім Бубакар Кейта (1945-2022), прэзідэнт Малі
* Мадзіба Кейта (1915-1977), афрыканскі і французскі дзяржаўны дзеяч, 1-ы прэзідэнт Малі
Анабіёз

**Анабіё́з** (от  — прыстаўка са значэннем паўторнасці +  — жыццё) — стан арганізма, пры якім жыццёвыя працэсы (абмены рэчываў і інш.) часова спыняюцца або настолькі запавольваюцца, што адсутнічаюць усе бачныя прыкметы жыцця. З'яўляецца эвалюцыйна выпрацаваным фізіялагічным прыстасаваннем арганізмаў да ўздзеяння адмоўных фактараў асяроддзя (нізкія або высокія тэмпературы, адсутнасць вільгаці, корму і інш.). Пры спрыяльных умовах нармальныя функцыі жыццёвых працэсаў аднаўляюцца.

Назіраецца ў мікраарганізмаў (спораўтваральныя бактэрыі, мікраскапічныя грыбы), раслін і жывёл. Уваходзіць у нармальны  многіх арганізмаў (насенне, споры, цысты). Беспазваночныя (гідры, чэрві, некаторыя ракападобныя, насякомыя, малюскі) і пазваночныя (земнаводныя і паўзуны) пры анабіёзе здольны страчваць да 3/4 вады з тканак.

З'яву анабіёзу выкарыстоўваюць пры прыгатаванні сухіх жывых вакцын, кансерваванні донарскай крыві і тканак для трансплантацыі, спермы жывёл і інш. 

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Фізіялогія
Катэгорыя:Метабалізм
Катэгорыя:Фантастычныя матывы
Катэгорыя:Новыя тэхналогіі
Катэгорыя:Старэнне
Марыя Уладзіміраўна Папова

**Марыя Уладзіміраўна Папо́ва** (нар. , Бабруйск, Магілёўская вобласць, Беларусь) — беларуская баскетбалістка, гуляе на пазіцыі цяжкага форварда за баскетбольны клуб УГМК і нацыянальную зборную Беларусі. Майстар спорту Рэспублікі Беларусь міжнароднага класа.

## Біяграфія 
Пачала займацца баскетболам у сярэдняй школе (у 5-м ці 6-м класе). Выхаванка ДзЮСШ №2 г. Бабруйска. Першы трэнер — Наталля Мікалаеўна Багдановіч. З 8-га класа перавялася ў Магілёўскае вучылішча алімпійскага рэзерву, дзе пачала гуляць за «Магіляўчанку». У 2011 годзе стала самым дзейсным іграком у зборнай Беларусі (U-18) на чэмпіянаце Еўропы ў дывізіёне «B» (11,9 ачка, 8,1 падбору). Не замужам.

У сезоне 2012/13 была прызнана лепшым маладым іграком чэмпіянату Беларусі. Улетку 2014 года стала шостай у рэйтынгу найлепшых маладых ігракоў Еўропы па выніках сумеснага галасавання экспертаў і інтэрнэт-карыстальнікаў, арганізаваным ФІБА-Еўропа. З 19 гадоў выступае за нацыянальную зборную Беларусі. Увайшла ў склад беларускай каманды на Алімпійскіх гульнях 2016 у Рыа-дэ-Жанэйра.

У 2015 годзе далучылася да клуба «Енісей». У ліпені 2016 года падпісала кантракт з турэцкім клубам «Галатасарай».

## Кар’ера 
* 2007—2010 — Магіляўчанка (Магілёў)
* 2010—2011 — Барысфен (Магілёў)
* 2011—2013 — Алімпія (Гродна)
* 2013—2014 — Намюр Капіталь (Намюр, Бельгія)
* 2014—2015 — Цмокі-Мінск
* 2015—2016 — Енісей (Краснаярск, Расія)
* 2016—2017 — Галатасарай (Стамбул, Турцыя)
* 2017—2018 — Боташспор (Адана, Турцыя)
* 2018—2019 — Гожаў (Гожаў-Велькапольскі, Польшча)
* 2019—2020 — Арка (Гдыня, Польшча)
* з 2020 — УГМК (Екацярынбург, Расія)

## Дасягненні 
*  Чэмпіёнка Беларусі (2): 2012/2013, 2014/2015.
*  Чэмпіёнка Польшчы (1): 2019/2020.
*  Чэмпіёнка Расіі (4): 2020/2021, 2022/2023, 2023/2024, 2024/2025.
*  Сярэбраны прызёр чэмпіянату Беларусі (1): 2011/2012.
*  Сярэбраны прызёр чэмпіянату Бельгіі (1): 2013/2014.
*  Сярэбраны прызёр чэмпіянату Польшчы (1): 2018/2019.
*  Сярэбраны прызёр чэмпіянату Расіі (1): 2021/2022.
*  Бронзавы прызёр чэмпіянату Турцыі (1): 2016/2017.
*  Уладальнік Кубка Польшчы (1): 2019/2020.
*  Уладальнік Кубка Расіі (4): 2022/2023, 2023/2024, 2024/2025, 2025/2026.
*  Чэмпіёнка Жаночай Еўралігі (1): 2020/2021.
*  Чэмпіёнка Балтыйскай лігі (2): 2012/2013, 2014/2015.
*  Бронзавы прызёр Балтыйскай лігі (1): 2011/2012.

## Спасылкі 
* Профіль на сайце РФБ
* Профіль на сайце eurobasket.com
* Профіль на сайце ФІБА Еўропа 
* Профіль на сайце Беларускай федэрацыі баскетбола 
* Профіль на сайце БК Цмокі-Мінск 

Катэгорыя:Баскетбалісткі Беларусі
Катэгорыя:Майстры спорту Беларусі міжнароднага класа
Катэгорыя:Баскетбалісты на летніх Алімпійскіх гульнях 2016 года
Катэгорыя:Ігракі ЖБК «Цмокі-Мінск»
Катэгорыя:Ігракі ЖБК «Енісей»
Катэгорыя:Ігракі «Алімпіі» Гродна
Катэгорыя:Ігракі ЖБК «Магіляўчанка»
Катэгорыя:Ігракі ЖБК «Гожаў»
Катэгорыя:Ігракі ЖБК «Арка» Гдыня
Катэгорыя:Ігракі ЖБК «Галатасарай» Стамбул
Катэгорыя:Ігракі жаночай зборнай Беларусі па баскетболе
Сулдус

**Сулдуз**, сулдус — адно з цюркізаваных мангольскіх плямёнаў. Адна з вялікіх груп сулдузаў у складзе войскаў Чынгісхана размясціліся на Дэшці-кіпчаке і часткова на тэрыторыі сучаснага Узбекістана, а таксама на поўначы Афганістана, потым перайшлі таксама на Азербайджан і Іран. У сараі Чынгісхана самыя аўтарытэтныя эміры былі з сулдузаў, за вялікую дапамогу ў вайне з племенем Тайджувуты.

## Літаратура 
* Кармышева Б. Х., Очерки этнической истории южных районов Таджикистана и Узбекистана, М., 1976.
* Национальная энциклопедия Узбекистана. — Ташкент, 2000—2005. (узб.)

Катэгорыя:Узбекскія плямёны
Катэгорыя:Цюркскія плямёны
Катэгорыя:Узбекі
Катэгорыя:Гісторыя Узбекістана
Ібрагім Бубакар Кейта

**Ібрагім Бубакар Кейта** (; , Куціяла, Французскі Судан — ) — малійскі палітычны дзеяч, прэм’ер-міністр Малі (1994—2000). У 2013 годзе абраны прэзідэнтам краіны. У 2020 годзе на фоне пратэстаў і ваеннага бунту падаў у адстаўку

## Біяграфія 
Нарадзіўся 29 студзеня 1945 года ў Французскім Судане (цяпер Малі). Пасля заканчэння ліцэя ў Парыжы, затым у Бамако, вучыўся ў сталіцы Сенегала Дакары, затым у сталіцы былой метраполіі Парыжы. З’яўляўся прафесарам паліталогіі і гісторыі.

Спачатку працаваў у фондзе развіцця ў Малі ад ЕС. Супрацоўнічаў у грамадскіх арганізацыях у Малі, Нігеры і Буркіна-Фасо.

У канцы 1980-х гадоў стаў членам сацыялістычнай партыі Малі і ўзначаліў перадвыбарны штаб кандыдата ў прэзідэнты Альфа Умара Канарэ. Канарэ быў абраны прэзідэнтам і неўзабаве ў 1994 г. прызначыў Кейта кіраўніком урада. У гэтым жа годзе Кейта стаў лідарам партыі і займаў гэты пост да 1999 года. У канцы стагоддзя ён стаў адным з віцэ-прэзідэнтаў Сацыялістычнага інтэрнацыяналу. 15 лютага 2000 года вызвалены ад пасады Прэм’ер-міністра Малі. На наступны год Ібрагім Бубакар Кейта пакінуў сацыялістычную партыю Малі. Ён арганізаваў і ўзначаліў новую партыю «Аб’яднанне ў імя Малі».

16 верасня 2002 года Кейта быў абраны спікерам парламента Малі.

Памёр 16 студзеня 2022 года.

Катэгорыя:Прэзідэнты Малі
Сангай (дзяржава)

**Сангай** — гандлёвая дзяржава, створаная ў XV—XVI стст. народам сангай уздоўж сярэдняга цячэння ракі Нігер на тэрыторыі сучасных дзяржаў Малі, Нігер і Нігерыя.

## Гісторыя 
Асновай дзяржавы паслужыла невялікае царства, якое існавала, па легендарных звестках, з IX стагоддзя ў вобласці Гаа. Аб ранняй гісторыі народа сангай вядома мала. Іх найстарэйшая дынастыя — За, або Зува — паходзіла ад еменскага араба За Аліямена, які, па легендзе, забіў святую рыбу, якую шанавалі народы сорка і габібі.

У XI стагоддзі мясцовы кіраўнік Косай прыняў іслам, і на працягу наступных 300 гадоў яго пераемнікам удалося распаўсюдзіць сваю ўладу на вялікую частку тэрыторыі сучаснага Малі.

У першай палове XIII стагоддзя сярэднявечная імперыя Малі заваявала Сангай, які заставаўся васальнай дзяржавай на працягу паўстагоддзя, пакуль не стаў незалежным пры Сулеймане-Мары.

Стваральнікам Сангайскай імперыі выступіў Сонні (шы) Алі Бер, які паміж 1462 і 1492 гадамі значна пашырыў межы дзяржавы, пасля сямігадовай аблогі авалодаў Джэнэ (1468—1475) і выбіў туарэгаў з Тамбукту (1468). Падчас яго кіравання Сангай перасягнула імперыю Малі, якая пасля ўвайшла ў склад імперыі Сангай.

Яго сын Абубакар, або Соні Бара, не мог падтрымаць раўнавагі паміж інтарэсамі жывёлагадоўцаў-язычнікаў і ісламскім купецтвам і, згодна з вуснай традыцыяй, быў скінуты ў 1493 годзе правадыром племя санінке і ваенным начальнікам у войску Алі Бера Махамедам Аскіяй, падчас доўгага праўлення якога (1493−1528) імперыя дасягнула вяршыні сваёй магутнасці. Яго палітыка прывяла да хуткага пашырэння гандлю з Еўропай і Азіяй, стварэння школ, а іслам стаў неад’емнай часткай імперыі. Сам кіраўнік у 1495 годзе здзейсніў паломніцтва ў Меку. Махамед I стварыў бюракратычны апарат для эфектыўнага кіравання імперыяй і збору падаткаў, правёў рэформы ў аграрнай і ваеннай палітыцы.

У 1528 годзе Махамед Аскія быў скінуты ўласным сынам Аскіяй Мусой і памёр праз дзесяцігоддзе. Дынастыя нашчадкаў Махамеда Аскіі, якія насілі тытул аскія, заставалася на троне да 1591 года. Аднак пасля звяржэння першага аскіі ніводнаму імператару не ўдавалася пратрымацца ва ўладзе на працягу доўгага часу. Сын Махамеда I, Муса, кіраваў тры гады; яго пераемнік Махамед II — шэсць гадоў; чацвёрты аскія прасядзеў на троне ўсяго два гады, а пяты, дэспатычны Аскія Ісхак I — дзесяць. Толькі ў 1549 годзе да ўлады прыйшоў Аскія Дауд і кіраваў каля трох дзесяцігоддзяў, да 1582 года.

Мараканскі султан Ахмад аль-Мансур імкнуўся ўсталяваць кантроль над транссахарскім гандлем і запатрабаваў ад Сангая выплаты падаткаў з прыбыткаў ад здабычы солі. Нашэсце войскаў военачальніка султана Джудар-пашы, узброеных агнястрэльнай зброяй, прынесла канец імперыі Сангай, саслабленай міжусобнай дынастычнай вайной пасля смерці Аскіі Дауда. Вынікам гэтага паходу ў 1591 годзе стаў разгром сангаяў у бітве пры Тандзібі і іх падпарадкаванне Марока. Спадчынніцай традыцыі Сангай стала дзяржава Дэндзі (1591—1901).

Катэгорыя:Гісторыя Малі
Катэгорыя:Гісторыя Нігерыі
Французская Заходняя Афрыка

**Французская Заходняя Афрыка** () — каланіяльная валоданне Францыі на паўночным захадзе Афрыкі ў 1895—1958. У склад Французскай Заходняй Афрыкі ўваходзілі Бераг Слановай Косці (Кот-д’Івуар), Верхняя Вольта (Буркіна-Фасо), Гвінея (да ўтварэння ФЗА — калонія Рыўер дзю Сюд), Дагамея (Бенін) з 1899), Маўрытанія (з 1904), Нігер, Сенегал, Французскі Судан (Малі). Сталіца (рэзідэнцыя губернатара) — Сен-Луі, затым Дакар (абодва горада — у Сенегале).

Катэгорыя:Былыя калоніі Францыі
Катэгорыя:Гісторыя Францыі
Катэгорыя:Каланіяльная Афрыка
Няшчасны выпадак

**Няшчасны выпадак** — неспадзяваная падзея, нечаканы збег абставін, што пацягнуў цялеснае пашкоджанне або смерць.

Тыповымі прыкладамі з'яўляюцца аўтамабільная катастрофа (або трапленне пад машыну), падзенне з вышыні, трапленне прадметаў у дыхальныя шляхі, падзенне прадметаў (цэгла, ледзяшы) на галаву, паражэнне электрычным токам. Фактарамі рызыкі могуць быць невыкананне тэхнікі бяспекі, ужыванне алкаголю. Няшчасны выпадак з'яўляецца адной з вядучых прычын смерці ў Расіі. Смерць вядомых людзей у выніку няшчаснага выпадку звычайна прыцягвае шырокую ўвагу. Часта не атрымліваецца ўсталяваць, ці быў гэта няшчасны выпадак, самагубства ці забойства.

У страхаванні няшчасны выпадак трактуецца як раптоўная кароткачасовая **знешняя **падзея для застрахаванага, якая адбылася на працягу тэрміну дагавора, якая пацягнула за сабой цялесныя пашкоджанні (гібель) застрахаванага ў выніку ДТЗ, пажару, выбуху, стыхійных з'яў — за выключэннем супрацьпраўных дзеянняў трэціх асоб.

## Віды няшчасных выпадкаў 
* Аўтакатастрофа
* Трапленне пад машыну
* Пажар
* Угаранне
* Утапленне
* Падзенне на роўным месцы
* Падзенне з вышыні
* Падзенне ў яму
* Паражэнне электрычным токам
* Неасцярожнае абыходжанне з электрапілой
* Неасцярожнае абыходжанне з выбуховымі матэрыяламі
* Вытворчыя траўмы
* Атручванне

## Зноскі 
## Спасылкі 
* Крызіс смяротнасці ў Расіі: алкагалізм, захворванне і пагаршэнне аховы здароўя Арыгінал на англійскай: russia's Mortality Crisis: Drinking, Disease, and Deteriorating Health Care
* DaVanzo, Julie ; Grammich, Clifford. Dire Demographics. Population Trends in the Russian Federation
* Смяротнасць ад знешніх прычын у Расіі з 1870 года
* Няшчасныя выпадкі, атручванні і траўмы па-ранейшаму — на другім месцы сярод прычын смерці
* Дзеянні пры няшчасных выпадках, якія павінен распачаць працадаўца
* Няшчасны выпадак у страхаванні

Катэгорыя:Ахова працы
Катэгорыя:Страхавыя тэрміны
Катэгорыя:Абставіны смерці
Катэгорыя:Здарэнні
Даўганосік ліставы люцэрнавы

**Даўганосік ліставы люцэрнавы** (*Hypera postica*) — жук з сямейства слонікаў.

## Апісанне 
Жук даўжынёй 5-7 мм, з авальным целам рыжаватага, чорнага або шэрага колеру, з цёмнымі палосамі. Галаватрубка выгнутая. Пярэднеспінка з трыма падоўжнымі больш светлымі палоскамі. Ногі і надкрылы жаўтлява-карычневыя або шэрыя; шчыток паміж асновамі надкрылляў жаўтлявы; пасярэдзіне надкрылляў ёсць цёмная пляма. Яйкі авальныя, бліскуча-жоўтыя, 0,6 міліметра даўжыней. Лічынкі даўжыней 6-8 міліметраў, зялёныя, бязногія, з цёмна-карычневай галавой. Цела пакрыта кароткімі чорнымі валасінкамі; уздоўж спіны жаўтлява-белая палоска. Кукалкі даўжынёй 5,5-8 міліметраў, зялёныя, маюць авальныя сеткаватыя жаўтлява-белыя коканы.

## Экалогія 
Жукі зімуюць пад расліннымі рэшткамі, а таксама ў верхнім пласце глебы на люцэрнішчах. Вясной, у першай палове мая, самкі прыступаюць да адкладання яек, размяшчаючы іх групамі ад 3 да 30 штук у камеры, выгрызенай у верхавіннай частцы старых сцеблаў люцэрны. Пладавітасць самкі дасягае 2500 яек. Праз 10-12 дзён з яек выходзяць лічынкі, якія на працягу 15-28 дзён сілкуюцца ліставымі пупышкамі, нераскрытымі завязямі і лісцем люцэрны. Скончыўшы харчаванне, яны прадуць паміж верхавінкавымі лістамі люцэрны рашоткавы кокан, у якім ператвараюцца ў кукалак. Праз 6-11 дзён (у чэрвені) з кукалак выходзяць жукі, якія яек не адкладаюць і восенню ідуць на зімоўку. Ва Украіне развіваецца адно пакаленне.

Ва Украіне распаўсюджаны ў Крыме, дзе пашкоджвае люцэрну.

## Спасылкі 
* Артыкул на сайце Аграрны сектар Украіны 

Катэгорыя:Даўганосікі
Курбатаў

**Курбатаў** — прозвішча.
* Ігар Міхайлавіч Курбатаў — беларускі вучоны ў галіне фізіялогіі раслін
* Уладзімір Якаўлевіч Курбатаў — рускі гісторык мастацтваў
Heliothis viriplaca

**Heliothis viriplaca** — начны матылёк з сямейства совак. Распаўсюджаная ў Еўразіі.

## Апісанне 
Вусікі ў гэтага матыля ніткападобныя, пярэднія крылы аліўкава-жоўтыя з чорна-бурымі плямамі, заднія крылы шаравата-жоўтыя з шырокай цёмнай краёвай паласой. Грудзі з доўгімі шэрымі валасінкамі. Брушка цёмна-шэрае, на заднім канцы іржава-бурае. Даўжыня цела 13-16 мм Размах крылаў 28-32 мм.

Матылёк сустракаецца ў сярэдняй і паўдневай Еўропе і лётае ў маі і чэрвені, адкладаючы яйкі на розныя дзікарослыя расліны, пераважна з сямейства ясноткавых і матыльковых. Вусені аб’ядаюць як кветкі, так і лісце гэтых раслін, часта пераходзячы на лён і люцэрну. Вусень сыравата-зялены або шаравата-жоўты з белымі падоўжнымі палосамі. Дарослыя вусені зімуюць у зямлі, акукліваюцца вясной. 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Насякомыя Еўразіі
Катэгорыя:Соўкі
Пранізкі

**Пранізкі** — бронзавыя спіралькі, якімі ўпрыгожвалі адзенне (дыяметр 3-12 мм).Найбольшае распаўсюджанне мелі ў 7-13 ст., найчасцей у латгалаў, земгалаў, ліваў, селаў, крывічоў.

Рабілі пранізкі з круглага, плоскага, плоска-пукатага ці трохвугольнага ў сячэнні дроту. Даўжыня пранізак 3-50 мм. Іх ушывалі ці ўпляталі ў жаночае і мужчынскае адзенне, утвараючы іншы раз арнаментальныя матывы. З пранізак рабілі вяночкі на галаву (вайнага), шыйныя каралі, спалучаныя са званочкамі, бразготкамі ці шклянымі пацеркамі. Вядомы таксама суцэльналітыя шкляныя пацеркі-пранізкі, знешне падобныя да бронзавых пранізак.

На тэрыторыі Беларусі пранізкі 11-12 ст. знаходзяць у Віцебскай і на поўначы Мінскай абласцей.

## Літаратура 
* *Дучыц Л. У.* Пранізкі // Энцыклапедыя Археалогія і нумізматыка Беларусі. — Мн.: Беларуская Энцыклапедыя імя Петруся Броўкі, 1993.

Катэгорыя:Археалагічныя артэфакты
Б’еф

'''Б'еф''' () — частка ракі, канала, вадасховішча або іншага воднага аб'екта, якая прымыкае да гідратэхнічнага збудавання.

Збудаванні, у якіх могуць быць б'ефы -- плаціна, шлюз, гідраэлектрастанцыя і іншыя.

Існуюць *верхні* б'еф, — размяшчаецца вышэй па цячэнні, і *ніжні*, які размяшчаецца па іншы бок гідратэхнічнага збудавання. Верхнім б'ефам часта з'яўляецца вадасховішча.

Б'еф, утвораны двума або некалькімі водападпорнымі збудаваннямі і размешчаны на водараздзельным участку воднай сістэмы або вадацёку, называецца раздзельным.

## Гл. таксама 
* Зліў плаціны

## Спасылкі 
* 
* Санітарныя правілы праектавання, будаўніцтва і эксплуатацыі вадасховішчаў (Санпін 3907-85)

Катэгорыя:Гідралогія
Катэгорыя:Гідратэхніка
Міністэрства транспарту БССР

**Міністэ́рства тра́нспарту Белару́скай ССР** было ўтворана ў 1946 годзе на базе Народнага камісарыята аўтамабільнага транспарту БССР пад назвай *Міністэрства аўтамабільнага транспарту БССР*. У 1953 годзе атрымала найменаванне *Міністэрства дарожнай і транспартнай гаспадаркі БССР*, затым у тым жа годзе было рэарганізавана ў *Міністэрства аўтамабільнага транспарту і шашэйных дарог БССР*, з 1956 года зноў атрымала назву *Міністэрства аўтамабільнага транспарту*. 

У 1957 годзе было скасавана, яго функцыі выконвала *Галоўнае ўпраўленне аўтамабільнага транспарту пры Савеце Міністраў БССР*. У 1963 годзе было адноўлена. 

З 16 чэрвеня 1988 года на базе Міністэрства аўтамабільнага транспарту і *Галоўнага ўпраўлення рачнога флоту* было створана *Міністэрства транспарту БССР*.

## Структура на 1974 год 
* Упраўленне гаражнай службы
* Упраўленне грузавых перавозак
* Упраўленне пасажырскіх перавозак
* Аддзел матэрыяльных фондаў
* Аддзел рамонтных прадпрыемстваў
* Аддзел сельгасперавозак
* Рэмтэхзабесп (вул. Харкаўская, 4)
* Інфармацыйна-вылічальны цэнтр (1-ы Цвёрды зав., 6).

## Міністры 
* В. В. Драбышэўскі (1946—1953)
* Пётр Калінін (1953)
* В. В. Драбышэўскі (1956—1957)
* Анатоль Андрэеў (1963—1983)
* Уладзімір Бародзіч (1983—1991)

## Літаратура 
* Высшие органы государственной власти и центрального управления БССР. Ч. 3. — Минск, 2000. — С. 208–218.

Катэгорыя:Скасаваныя органы выканаўчай улады Беларусі
Катэгорыя:Міністэрствы БССР
Катэгорыя:З’явіліся ў 1946 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 1957 годзе
Катэгорыя:З’явіліся ў 1963 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 1991 годзе
БССР
Базафілія

**Базафілія** (ад  аснова і  — сяброўства, любоў, схільнасць) — хімічная роднасць да асноваў, у тым ліку, да асноўных фарбавальнікаў. 
Базафіліяй у гісталогіі называюць здольнасць клеткавых структур афарбоўвацца асноўнымі (шчолачнымі) фарбавальнікамі (азурам, піранінам, гематаксілінам і інш.), абумоўленую кіслотнымі ўласцівасцямі кампанентаў клеткі, якія афарбоўваюцца, галоўным чынам нуклеінавых кіслот (ДНК і РНК). Павышэнне базафіліі клеткі звычайна сведчыць аб інтэнсіўным бялковым сінтэзе, што адбываецца ў ёй. Базафілія ўласцівая пухлінавай тканцы, якая расце і рэгенеруе. Выкарыстоўваецца для адрознівання клетак крыві (гл. базафілы), аналізу клетак пярэдняй долі гіпофізу, астраўковай тканкі падстраўнікавай залозы і г. д.

## Гл. таксама 
Афарбоўка гематаксілінам і эазінам
Афарбоўка па Раманоўскаму — Гімзе

Катэгорыя:Гематалогія
Катэгорыя:Гісталогія
Катэгорыя:Мікрабіялогія
Люцэрнавы клоп

**Люцэрнавы клоп** (*Adelphocoris lineolatus*) — шкоднае насякомае, якое псуе люцэрну.

## Апісанне 
Жаўтлява- або буравата-зялёны клоп даўжыней 7,5-9 міліметраў. Самец цямней самкі. Пярэднеспінка з двума яркімі чорнымі плямамі. Шчыток з бураватымі палоскамі ўздоўж сярэдзіны. Галава амаль трохкутнай формы, бліскучая. Вусікі 4-членікавыя, з доўгім другім членікам і чырванаватым трэцім і чацвертым членіками. Ногі буравата-жоўтыя, з чорна-бурымі плямамі на сцёгнах. Вяршыні галёнак і лапак чарнаватыя. Яйкі даўгаватыя, пасярэдзіне слабавыпуклай формы, адразу пасля адкладвання жаўтлява-белыя, бліскучыя, пазней ружовыя. Самкі адкладаюць іх у тканках сцеблаў і зверху закрываюць бураватым коркам. Лічынкі першага і другога ўзростаў зелянява-бурыя, у першым ўзросце даўжыней да 1,5, другому — да 2,3 міліметраў. У трэцім узросце лічынка становіцца ярка-зялёнай, са шматлікімі дробнымі цёмнымі кропкамі і шыпікамі на іх, на канцы брушка чырванаватая; даўжыня 2,5-3 міліметра. У лічынак чацвёртага ўзросту з’яўляюцца зародкі крылаў у выглядзе двух пар бялёсых скурыстых скруткаў па баках грудзей. Лічынкі пятага ўзросту (німфы) маюць больш доўгія крылавыя лопасці, якія дасягаюць задняга краю чацвёртага сегмента брушка і афарбаваныя ў бледна-буры колер; даўжыня лічынак пятага ўзросту каля 5 міліметраў.

## Экалогія 
Зімуе ў фазе яйца. У лесастэпавай зоне Украіны развіццё яек звычайна пачынаецца ў сярэдзіне мая. Лічынкі растуць 25-30 дзён і ператвараюцца ў дарослых клапоў, якія неўзабаве пачынаюць адкладаць яйкі. З-за цёплага надвор’я клапы вельмі рухомыя і часта летаюць паміж раслінамі. Звычайна яны канцэнтруюцца на верхавінах раслін, дзе высмоктваюць сокі з маладых сцеблаў, бутонаў і завязяў. Падчас хмарнага і халоднага надвор’я насякомыя нерухома сядзяць знізу ліста кармавых раслін. Вясной і летам аплодненыя самкі адкладаюць яйкі ў маладыя, сакавітыя сцёблы люцэрны, эспарцэта, баркуна і іншых бабовых раслін. З дапамогай яйкакладу самка робіць пракол і апускае ў яго амаль перпендыкулярна яйка, зачыняючы адтуліну над ім своеасаблівым коркам. Яйкі адкладаюць адзін за адным у шэраг або купкай няправільнай формы. У адной кладцы бывае да 30 яек, а ўсяго адна самка можа адкласці іх да 140. Летам поўны цыкл развіцця насякомага ў лесастэпавай зоне працягваецца ад 35 да 40 дзён. Ва Украіне ён дае два пакалення.

## Шкоднасць 
Клоп шмат’едны, аднак найбольшую шкоду наносіць розным культурным і дзікарослым бабовым, асабліва люцэрне і эспарцэту. Пашкоджаныя клапамі верхавіны сцеблаў жоўкнуць і вянуць, бутоны і завязі ападаюць, пакідаючы голыя кветаножкі. Ураджай насення люцэрны і эспарцэта на заселеных клапамі плошчах значна памяншаецца. Асабліва небяспечны клоп у засушлівыя гады, калі расліны слабыя, і на іх утвараецца мала суквеццяў. Акрамя люцэрны і эспарцэта, пашкоджвае віку, лубін, канюшыну, баркун, розныя парасонавыя, складанакветныя, вахту, высадкі цукровых буракоў і таму падобнае. Ва Украіне распаўсюджаны паўсюдна.

## Спасылкі 
* Артыкул на сайце Аграрны сектар Украіны 

Катэгорыя:Слепнякі
Адміністрацыйны падзел Азербайджана

Нагорна-Карабахскай Рэспубліцы;карычневым — тэрыторыі, на якія прэтэндуе непрызнаная НКР; чырвоным — тэрыторыі, на якія прэтэндуе Арменія (анклаў Арцвашэн, які належаў Армянскай ССР); сінім — тэрыторыі, на якія прэтэндуе Азербайджан (анклавы, якія належалі Азербайджанскай ССР);ружовым, чырвоным, карычневым — раёны, падкантрольныя Азербайджану.]]
**Адміністрацыйна тэрыторыя Азербайджана** падзяляецца на 66 раёнаў () і 12 гарадоў рэспубліканскага падпарадкавання (), сяродякіх 7 раёнаў і 1 горад рэспубліканскага падпарадкавання ўтвараюць эксклаў са статусам аўтаномнай рэспублікі () — Нахічэванскую Аўтаномную Рэспубліку. Падзел на раёны захаваўся з савецкіх часоў.

Раёны падзелены на муніцыпалітэты. Усяго ў Азербайджане налічваецца 2698 муніцыпалітэтаў (). Два гарады рэспубліканскага падпарадкавання Баку і Гянджа ў сваю чаргу падзелены на раёны. 
 
Частка тэрыторыі Азербайджана кантралюецца непрызнанай Нагорна-Карабахскай Рэспублікай, частка — Арменіяй, прыналежнасць шэрагу тэрыторый, кантралюемых Азербайджанам, у сваю чаргу, аспрэчваецца Нагорна-Карабахскай Рэспублікай і Арменіяй.

## Гарады рэспубліканскага падпарадкавання Азербайджана 
* Баку ()
* Гянджа ()
* Еўлах ()
* Ленкарань ()
* Мінгечаур ()
* Нафталан ()
* Нахічэвань ()
* Ханкэнды ()
* Сумгаіт ()
* Шэкі ()
* Шырван ()
* Шуша ()

## Раёны і гарады Азербайджана 
#### Нахічэванская Аўтаномная Рэспубліка 
[thumb|220px|Раёны Нахічэванскай Аўтаномнай Рэспублікі
Раёны і горад рэспубліканскага падпарадкавання [Нахічэванская Аўтаномная Рэспубліка|Нахічэванскай Аўтаномнай Рэспублікі
]]
Нахічэванская Аўтаномная Рэспубліка ўключае 7 раёнаў і 1 горад рэспубліканскага значэння:

## Гл. таксама 
* Гарады Азербайджана — поўны спіс
* Спіс пераназваных гарадоў у Азербайджане
* Эканамічныя раёны Азербайджана

## Спасылкі 
* На сайце AGIC
Міністэрства лёгкай прамысловасці БССР

**Міністэ́рства лё́гкай прамысло́васці Белару́скай ССР** было ўтворана ў 1946 годзе на базе Народнага камісарыята лёгкай прамысловасці БССР. У 1953 годзе атрымала найменаванне *Міністэрства лёгкай і харчовай прамысловасці БССР*, затым у тым жа годзе было рэарганізавана ў *Міністэрства прамысловасці тавараў шырокага спажывання БССР*, з 1955 года зноў атрымала назву *Міністэрства лёгкай прамысловасці БССР*. У 1956 годзе Міністэрства было аб’яднана з Міністэрствам тэкстыльнай прамысловасці БССР. У 1957 годзе дзейнасць Міністэрства была прыпынена, а ў 1965 годзе адноўлена зноў. 

## Структура на 1974 год 
* Галоўнае ўпраўленне нарыхтовак і першаснай апрацоўкі лёну і канопляў (вул. Камсамольская, 8/18);
* Вытворчае ўпраўленне гарбарна-абутковай прамысловасці;
* Вытворчае ўпраўленне швейнай прамысловасці;
* Вытворчае ўпраўленне тэкстыльна-трыкатажнай прамысловасці;
* Упраўленне матэрыяльна-тэхнічнага забеспячэння;
* Вылічальны цэнтр (Цагляны зав., 10а).

## Міністры 
* Іван Сацункевіч (1946 — 1953)
* І. М. Астаф’еў (1955 — 1956)
* Аляксандр Гарачкін (1956)
* Георгій Семяніхін (1956 — 1957)
* Аляксандра Нічыпар (1965 — 1972)
* Марыя Конанава (1972 — 1977)
* Леў Нагібовіч (1977 — 1990)
* Мікалай Гулёў (1990 — 1991)

## Літаратура 
* Фонды Нацыянальнага архіва Рэспублікі Беларусь
* Высшие органы государственной власти и центрального управления Белорусской ССР. – Мн., 2000. – С. 129-135. 

Катэгорыя:Скасаваныя органы выканаўчай улады Беларусі
Катэгорыя:Міністэрствы БССР
Катэгорыя:З’явіліся ў 1946 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 1991 годзе
Міністэрства лясной прамысловасці БССР

**Міністэ́рства лясно́й прамысло́васці Белару́скай ССР** было ўтворана ў 1946 годзе на базе Народнага камісарыята лясной прамысловасці БССР пад назвай *Міністэрства лясной прамысловасці БССР*. 

## Гісторыя 
У 1948 годзе ведамства атрымала найменаванне *Міністэрства лясной і папяровай прамысловасці БССР*, затым у 1951 годзе яму была вернутая старая назва. З 1953 года зноў *Міністэрства лясной і папяровай прамысловасці БССР*.

У 1957 годзе было скасавана, у 1965 годзе было адноўлена под назвай *Міністэрства лясной, цэлюлозна-папяровай і дрэваапрацоўчай прамысловасці БССР*.  У ліпені 1968 года адбыўся падзел ведамства на *Міністэрства лясной і дрэваапрацоўчай прамысловасці БССР* і Міністэрства цэлюлозна-папяровай прамысловасці СССР.

20 жніўня 1986 года зноў атрымала найменне Міністэрства лясной, цэлюлозна-папяровай і дрэваапрацоўчай прамысловасці БССР. 13 мая 1988 года ведамства атрымала назву Міністэрства лясной прамысловасці БССР.

20 лютага 1991 года Пастановай Вярхоўнага Савета Беларускай ССР № 618-ХII Міністэрства было скасавана.

## Структура на 1974 год 
* Вытворча-тэхнічнае ўпраўленне дрэваапрацоўчай і мэблевай прамысловасці;
* Упраўленне лесанарыхтовак, сплаву і лесахімічнай прамысловасці;
* «Беллесбумзабзбыт».

## Міністры 
* Сцяпан Пыж (1946 — 1947)
* Рыгор Лахтанаў (1947 — 1950)
* Піліп Самуйленка (1950 — 1957)
* Аляксей Кійкоў (1965 — 1985)
* Леанід Краўцоў (1985 — 1991)

## Літаратура 
* Высшие органы государственной власти и центрального управления Белорусской ССР (1965–1991). Ч. 1. – Мн., 2000. – С.124.

Катэгорыя:Скасаваныя органы выканаўчай улады Беларусі
Катэгорыя:Міністэрствы БССР
Катэгорыя:З’явіліся ў 1946 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 1957 годзе
Катэгорыя:З’явіліся ў 1965 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 1991 годзе
Катэгорыя:Лясная прамысловасць
Вікторыя Уладзіміраўна Паўловіч

{{спартсмен
|рост                = 176 см
|вага                = 65 кг
| медалі =

{ style="background:transparent"
   
}
}}

**Вікторыя Уладзіміраўна Паўловіч** (нар. , Мінск) — беларуская спартсменка, гулец у настольны тэніс. Бронзавы прызёр чэмпіянату свету 2006 года па настольным тэнісе ў камандным турніры, трохразовая чэмпіёнка Еўропы (у адзіночным разрадзе і ў пары). Удзельніца 4-х летніх Алімпійскіх гульняў (2000—2012).

## Спартыўная кар’ера 
У настольны тэніс Вікторыю і яе сястру Вераніку прывяла маці. Даволі хутка Вікторыя стала паўнапраўным членам зборнай Беларусі па настольным тэнісе. У 1995 годзе Паўловіч дэбютавала на сусветным першынстве, але дэбют аказаўся не занадта ўдалым і Вікторыя выбыла з барацьбы ўжо на ранніх стадыях турніру.

Дэбют на летніх Алімпійскіх гульнях у Вікторыі Паўловіч адбыўся ў 2000 годзе ў Сіднеі. У адзіночным разрадзе беларуская спартсменка заняла ў групе другое месца і не змагла прабіцца ў наступны раўнд. У парным разрадзе разам з Таццянай Кастраміной Вікторыя пераадолела бар'ер групавога этапу, але ўжо ў першым раўндзе плэй-оф беларуская пара пацярпела паражэнне ад карэянак. У 2002 годзе Паўловіч упершыню стала прызёрам еўрапейскага чэмпіянату, заняўшы другое месца ў парным разрадзе. Усяго на рахунку беларускай тэнісісткі 3 залатыя, 4 сярэбраныя і 4 бронзавыя медалі кантынентальных першынстваў.

На летніх Алімпійскіх гульнях 2004 года ў Афінах Вікторыя Паўловіч здолела прайсці адзін раўнд спаборніцтваў у адзіночным разрадзе, але саступіла на стадыі 1/8 фіналу і выбыла з турніру. У парным разрадзе дуэт Паўловіч-Кастраміна выбыў ужо ў першым раўндзе, саступіўшы тэнісісткам з Італіі. У 2006 годзе на чэмпіянаце свету ў нямецкім Брэмене зборная Беларусі з Вікторыяй Паўловіч у складзе ў камандным турніры здолела дайсці да паўфіналу турніру, дзе саступіла зборнай Кітая і заняла трэцяе месца, прынёсшы Паўловіч першую ў яе кар'еры ўзнагароду сусветных першынстваў.

У 2008 годзе на летніх Алімпійскіх гульнях у Пекіне Паўловіч прыняла ўдзел толькі ў адзіночным разрадзе. Але ўжо на стадыі 1/16 фіналу Паўловіч мелася сустрэцца з дзеючай алімпійскай чэмпіёнкай кітаянкай Чжан Інін. Асаблівай барацьбы ў матчы не атрымалася і кітайская спартсменка атрымала пераканаўчую перамогу 4-0.

16 мая 2011 года Паўловіч заваявала права выступіць на летніх Алімпійскіх гульнях 2012 года ў Лондане, трапіўшы ў лік 28-мі наймацнейшых тэнісістак свету.

## Узнагароды і званні 
* ганаровае званне «Заслужаны майстар спорту Рэспублікі Беларусь» (27 чэрвеня 2007).
* медаль «За працоўныя заслугі» (23 ліпеня 2020).

Катэгорыя:Ігракі ў настольны тэніс Беларусі
Катэгорыя:Ігракі ў настольны тэніс на летніх Алімпійскіх гульнях 2000 года
Катэгорыя:Ігракі ў настольны тэніс на летніх Алімпійскіх гульнях 2004 года
Катэгорыя:Ігракі ў настольны тэніс на летніх Алімпійскіх гульнях 2008 года
Катэгорыя:Ігракі ў настольны тэніс на летніх Алімпійскіх гульнях 2012 года
Міністэрства народнай адукацыі БССР

**Міністэ́рства наро́днай адука́цыі Белару́скай ССР** — рэспубліканскі орган дзяржаўнага кіравання, які рэалізоваў дзяржаўную палітыку БССР у сферы адукацыі.

## Гісторыя 
Створана ў 1988 годзе на базе *Міністэрства асветы БССР*, *Міністэрства вышэйшай і сярэдняй спецыяльнай адукацыі БССР* і *Дзяржаўнага камітэта па прафесіянальна-тэхнічнай адукацыі БССР*.

19 верасня 1991 года перайменавана ў Міністэрства народнай адукацыі Рэспублікі Беларусь.

## Міністры 
* Міхаіл Іванавіч Дзямчук (1988—1991)
* Людміла Канстанцінаўна Сухнат (май 1991 — 19 верасня 1991)

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Высшие органы государственной власти и центрального управления Белорусской ССР (1965—1991). Ч. 3. — Мінск, 2000. — С. 5-10.

Катэгорыя:Скасаваныя органы выканаўчай улады Беларусі
Катэгорыя:Міністэрствы БССР
Катэгорыя:З’явіліся ў 1988 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 1991 годзе
Катэгорыя:Адукацыя ў Беларусі
БССР
Бэз 'Lunnyi svet'

'''Бэз 'Lunnyi svet'''' (Syringa 'Lunnyi svet') — сорт роду .

Выкарыстоўваецца як дэкаратыўны лістападны куст з пышнымі кветкамі.

## Гісторыя 
Гэты сорт 1964 года з'яўляецца вынікам працы арыгінатараў з Беларусі М. У. Смольскага і В. Ф. Бібікавай. Атрыманы ў выніку скрыжавання сартоў Рэамюр і Абель Шатанэ.

Аўтэнтычная расліна захоўваецца ў сірынгарыі Цэнтральнага батанічнага саду Беларусі пры Нацыянальнай Акадэміі Навук.

## Батанічнае апісанне 
Кветкі махрыстыя, радзей паўмахрыстыя, белыя са слабым крэмавым адценнем, буйных памераў 2,7-2,8 см у дыяметры. Пялёсткі шырока-круглявыя, асіметрычнага чаргавання, плоскія, пры адцвітанні злёгку адгінаюцца вонкі. Бутоны круглява-падоўжаныя, вельмі дэкаратыўныя ў паўраспуску. Суквецці сярэдняй шчыльнасці, шырока-канічнай або шырока-яйкападобнай формы, даўжынёй 23-24 см, на трывалых кветканосах. Водар моцны. Цвіценне багатае і працяглае - 17-18 дзён.

Вылучаецца буйнымі арыгінальнай будовы кветкамі.

## Выкарыстанне 
Добры для  і групавых пасадак, а таксама для зрэзкі.

## Літаратура 
* Н. В. Смольский, В. Ф. Бибикова. Сорта сирени селекции ЦБС АН БССР // Интродукция растений и охрана природы. - Минск: Наука и техника. - 1969 - С. 93-106.
* Спиридович Е.В., Фоменко Т.И., Юхимук А.Н. и др. Молекулярно-генетические паспорта хозяйственно-полезных растений / Выполнено по заданию Создать in vitro коллекцию клеток лекарственных растений и пополнить коллекцию тканей декоративно-кустарниковых культур с использованием молекулярно-генетического типирования, 2011-2013
* З. Лунева, Н. Михайлов, Е. Судакова, "Сирень", 1989

## Спасылкі 
* Маслинные Сирень обыкновенная сорт Лунный Свет ··· Oleaceae Syringa x hybrida hort. cv. Лунный Свет  
* Лунный Свет / Lunny Svet 
* Лунный свет  

Катэгорыя:Дэкаратыўныя кусты
Катэгорыя:Сарты раслін
Катэгорыя:Маслінавыя
Скрыганаў

**Скрыганаў** — рускае прозвішча

## Вядомыя носьбіты 
* Вікенцій Васілевіч Скрыганаў (1903—1945) — савецкі ваенны дзеяч, гвардыі генерал-маёр
* Максім Пятровіч Скрыганаў (1892—1951) — савецкі военачальнік, контр-адмірал
Таццяна Яўгенаўна Драздоўская

**Таццяна Яўгенаўна Драздоўская** (нар. , Мінск) — беларуская спартсменка (парусны спорт).

## Біяграфія 
Скончыла Беларускі інстытут фізічнай культуры. Пачынала займацца ў секцыі плавання, у 14 гадоў перайшла ў парусны спорт. Упершыню выступіла на спаборніцтвах «Кубка Мінска», а ў 1996 годзе яе залічылі ў штатны склад нацыянальнай зборнай Рэспублікі Беларусь. Міжнародны дэбют адбыўся ў 1997-м на «SpaRegatta» у галандскім Медэмбліку. У 2000 годзе выканала нарматыў майстра спорту міжнароднага класа. У 2007 годзе стала чэмпіёнкай свету.

Удзельніца чатырох Летніх Алімпійскіх гульняў (2000, 2004, 2008, 2012). На Алімпійскіх гульнях 2012 года заняла 15 месца. З’яўляецца лідарам нацыянальнай каманды, заваявала ліцэнзію на ўдзел у летніх Алімпійскіх гульнях-2016 у Рыа-дэ-Жанейра.

8 красавіка 2013 года ўпершыню ў гісторыі Рэспублікі Беларусь Таццяна Драздоўская ўзначаліла сусветны рэйтынг Міжнароднай федэрацыі паруснага спорту (ISAF) у класе суднаў «Лазер-Радыял».

## Палітычныя погляды 
Падпісала адкрыты ліст спартыўных дзеячаў краіны, якія выступаюць за дзеючую ўладу Беларусі пасля жорсткіх падаўленняў народных пратэстаў у 2020 годзе.

Катэгорыя:Выпускнікі БДУФК
Катэгорыя:Яхтсмены Беларусі
Катэгорыя:Спартыўныя функцыянеры Беларусі
Катэгорыя:Яхтсмены на летніх Алімпійскіх гульнях 2000 года
Катэгорыя:Яхтсмены на летніх Алімпійскіх гульнях 2004 года
Катэгорыя:Яхтсмены на летніх Алімпійскіх гульнях 2008 года
Катэгорыя:Яхтсмены на летніх Алімпійскіх гульнях 2012 года
Катэгорыя:Яхтсмены на летніх Алімпійскіх гульнях 2016 года
Катэгорыя:Яхтсмены на летніх Алімпійскіх гульнях 2020 года
Міністэрства прамысловасці будаўнічых матэрыялаў БССР

**Міністэ́рства прамысло́васці будаўні́чых матэрыя́лаў Белару́скай ССР** было ўтворана ў 1946 годзе на базе Народнага камісарыята прамысловасці будаўнічых матэрыялаў БССР.

У 1957 годзе было скасавана, у 1965 годзе было зноў адноўлена.

## Паўнамоцтвы 
Міністэрства ажыццяўляла кіраўніцтва спецыялізаванымі галінамі вытворчасці, якія выраблялі матэрыялы, вырабы, дэталі і канструкцыі, якія прымяняюцца ў будаўніцтве (сценавыя матэрыялы, вяжучыя, дахавыя і гідраізаляцыйныя аддзелачныя, цяпло-і гукаізаляцыйныя матэрыялы і вырабы, кіправыя запаўняльнікі, мяккія дахавыя і гідраізаляцыйныя матэрыялы, вапнавыя, гіпсавыя і іншыя мясцовыя вяжучыя матэрыялы і вырабы, нярудныя і неметаларудныя матэрыялы). Найважнейшыя галіны: цэментная, азбеставая, азбацэментная, шкляная, будаўнічыя керамікі, сценавых матэрыялаў, нярудных будаўнічых матэрыялаў, неметаларудных матэрыялаў, вырабаў з палімернай сыравіны, зборных жалезабетонных вырабаў і канструкцый, аддзелачных матэрыялаў з мармуру і граніту, санітарна-тэхнічнага абсталявання.

## Структура на 1974 год 
* Горна-геалагічны аддзел
* Аддзел абсталявання і камплектацыі
* Аддзел шкла і фарфору
* Аддзел вытворчасці сценавых, звязальных і цеплаізаляцыйных матэрыялаў
* Вылічальны цэнтр (вул. К. Маркса, 3).

## Міністры 
* Георгій Байдакоў (1946 — 1954)
* Васіль Ісідораў (1955 — 1957)
* Міхаіл Тарасаў (1965 — 1979)
* Віктар Більдзюкевіч (1979 — 1991)
* Анатоль Майсяевіч (1991)

## Літаратура 
* Фонды Нацыянальнага архіва Рэспублікі Беларусь
* Высшие органы государственной власти и центрального управления Белорусской ССР (1956—1991). Ч. 1. — Минск, 2000. — С. 117–119.

Катэгорыя:Скасаваныя органы выканаўчай улады Беларусі
Катэгорыя:Міністэрствы БССР
Катэгорыя:З’явіліся ў 1946 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 1957 годзе
Катэгорыя:З’явіліся ў 1965 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 1991 годзе
Чэмпіянат Беларусі па лёгкай атлетыцы ў памяшканні 2016

**Чэмпіянат Беларусі па лёгкай атлетыцы ў памяшканні на прызы газеты «Спартыўная панарама» 2016** прайшоў 19—21 лютага ў Магілёве ў спарткомлексе «Алімпійскі». 

### Мужчыны 
### Жанчыны 
## Спасылкі 
* Вынікі

2016 у памяшканні
Катэгорыя:Люты 2016 года
Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 2016 годзе
Катэгорыя:Спартыўныя спаборніцтвы ў Магілёве
Катэгорыя:2016 год у лёгкай атлетыцы
Міністэрства асветы БССР

**Міністэ́рства асветы Белару́скай ССР** было ўтворана ў 1946 годзе на базе Народнага камісарыяту асветы БССР. У 1988 годзе было скасавана, функцыі перададзены Міністэрству народнай адукацыі БССР.

## Структура на 1974 год 
* Упраўленне школ
* Аддзел вячэрняга і завочнага навучання
* Аддзел пазакласнай і пазашкольнай работы
* Аддзел дашкольных устаноў
* Аддзел працоўнага політэхнічнага навучання
* Аддзел школ-інтэрнатаў і школьных дзіцячых дамоў
* Галоўнае ўпраўленне забеспячэння (вул. Гандлёвая, 25).

## Міністры 
* Еўдакія Ільінічна Уралава (1946—1947)
* Міхаіл Васілевіч Зімянін (1947)
* Платон Васільевіч Саевіч (1947—1951)
* Іван Макаравіч Ільюшын (1951—1961)
* Мікалай Арцем’евіч Халіпаў (1961 — 1964)
* Рыгор Якаўлевіч Кісялёў (1964 — 1968)
* Міхаіл Гаўрылавіч Мінкевіч (1968 — 1985)
* Людміла Канстанцінаўна Сухнат (1985—1988)

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Высшие органы государственной власти и центрального управления Белорусской ССР (1965—1991). Ч. 3. — Минск, 2000. — С. 5-10.

Катэгорыя:Скасаваныя органы выканаўчай улады Беларусі
Катэгорыя:Міністэрствы БССР
Катэгорыя:З’явіліся ў 1946 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 1988 годзе
Катэгорыя:Адукацыя ў Беларусі
Міністэрства сувязі БССР

Саюзна-рэспубліканскае **Міністэ́рства су́вязі Белару́скай ССР** было ўтворана ў 1955 годзе. 

З 16 ліпеня 1990 года пастановай Вярхоўнага Савета БССР ад 16.07.1990  № 129-XII Міністэрства сувязі БССР пераўтворана ў *Міністэрства сувязі і інфарматыкі БССР*.

## Міністры 
* Павел Афанасьеў (11 лютага 1955 — 22 студзеня 1980)
* Іван Грыцук (22 студзеня 1980 — 25 жніўня 1991)

## Літаратура 
* Высшие органы государственной власти центрального управления Белорусской ССР (1965–1991 гг.). Ч. 2. – Мн., 2000. – С.203–207.

Катэгорыя:Скасаваныя органы выканаўчай улады Беларусі
Катэгорыя:Міністэрствы БССР
Катэгорыя:З’явіліся ў 1955 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 1991 годзе
Белу-Арызонты (мікрарэгіён)

**Белу-Арызонты** (порт. *Microrregião de Belo Horizonte*) — мікрарэгіён у Бразіліі, уваходзіць у штат Мінас-Жэрайс. Складовая частка мезарэгіёна Агламерацыя Белу-Арызонты. Насельніцтва складае 4&#x20;867&#x20;529 чалавек на 2006 год. Займае плошчу 5819,855&#x20;км². Шчыльнасць насельніцтва — 836,4&#x20;чал./км².

## Статыстыка 
* *Валавы ўнутраны прадукт* на 2003 год складае 49 416 925 604,00 рэалаў (даныя: Бразільскі інстытут геаграфіі і статыстыкі).
* *Валавы ўнутраны прадукт на душу насельніцтва* на 2003 год складае 10 826,29 рэалаў (даныя: Бразільскі інстытут геаграфіі і статыстыкі).
* *Індэкс развіцця чалавечага патэнцыялу* на 2000 год складае 0,803 (даныя: Праграма развіцця ААН).

## Склад мікрарэгіёна 
У склад мікрарэгіёна ўключаны наступныя муніцыпалітэты:
# Белу-Арызонты
# Бетын
# Брумадзінью
# Каэтэ
# Канфінс
# Кантажэн
# Эзмералдас
# Ібірыты
# Ігарапэ
# Жуатуба
# Лагоа-Санта
# Матэус-Лемі
# Марву-Кампус
# Нова-Ліма
# Педру-Леаполду
# Рапозус
# Рыбейран-дас-Нэвіс
# Рыу-Асіма
# Сабарыя
# Санта-Лузія
# Сарзеду
# Сан-Жаакін-дзі-Бікас
# Сан-Жазэ-ды-Лапа
# Веспазіяну

Катэгорыя:Мікрарэгіёны штата Мінас-Жэрайс
Ганіаметрыя (матэматыка)

**Ганіаметрыя** — сістэма і метад вымярэння вуглоў паміж гранямі крышталяў. З развіццем рэнтгенаграфіі гэты метад страціў сваю ролю як асноўны ў геаметрычнай крышталяграфіі, аднак ён захоўвае свае значэнне ў марфалогіі і тэорыі росту крышталяў.

Пры класіфікацыі па крышталічных сістэмах і вымярэнні знешняй формы крышталя па ганіаметрыі, сукупнасць магчымых паверхняў аказваецца той жа і для гексаганальнага, і для трыганальнага крышталя. Таму некаторыя аўтары аб'ядноўваюць іх у адну сістэму, што дае ў суме 6 сістэм замест 7.

Катэгорыя:Крышталяграфія
Прамысловы ПК

**Прамысловы персанальны камп’ютар** (Прамысловы ПК, ) — персанальны камп’ютар, прызначаны для працы ў рамках прамысловага вытворчага працэсу на прадпрыемстве.

Ад звычайных ПК адрозніваецца канструкцыяй (якая з прычыны размяшчэння паблізу працуючага абсталявання ўлічвае патрабаванні да сродкаў вылічальнай тэхнікі, якія працуюць у неспрыяльных умовах — павышаную вібрацыю, забруджаную атмасферу, падвышаную вільготнасць, павышаную або паніжаную тэмпературу) і прыладамі спалучэння са спецыфічнымі перыферыйнымі прыладамі (розныя сканеры, панэлі аператара і іншыя прылады чалавека-машыннага інтэрфейсу).

Прамысловы ПК часта выпускаецца ў выглядзе IBM PC-сумяшчальнага камп’ютара з архітэктурай x86, сумяшчальнага з большасцю праграмнага і апаратнага забеспячэння звычайных ПК.

Прамысловыя ПК з’яўляюцца гатовымі, серыйнымі, камерцыйна-даступнымі вырабамі.

## Гл. таксама 
* Прамысловая аўтаматыка
* Прамысловы кантролер
* Панэльны камп’ютар
* Персанальны камп’ютар
* :en:Rugged computer (англ.)

## Спасылкі 
* Прамысловыя камп'ютары Siemens: SIMATIC Box PC, SIMATIC Rack PC, SIMATIC Panel PC
* Programming devices (англ.)
* Field PG and Power PG(англ.)

Катэгорыя:Прамысловая аўтаматыка
Катэгорыя:Прамысловыя сеткі
Катэгорыя:Персанальныя камп’ютары
Міністэрства сацыяльнага забеспячэння БССР

**Міністэ́рства сацыя́льнага забеспячэ́ння Белару́скай ССР** было ўтворана ў 1946 годзе на базе Народнага камісарыята сацыяльнага забеспячэння БССР.  

## Структура на 1974 год 
* Аддзел урачэбна-працоўнай экспертызы;
* Аддзел пенсій і дапамог членам калгасаў;
* Аддзел пратэзавання і бытавога абслугоўвання;
* Сектар па абслугоўванню персанальных пенсіянераў;
* Аддзел устаноў сацыяльнага забеспячэння.

## Міністры 
* Еўдакія Гуцянкова (1946 — 1959)
* Мікіта Парашчанка (1959 — 1961)
* Мікалай Аўхімовіч (1961 — 1973)
* Васіль Лузгін (1973 — 1982)
* Глеб Крывулін (1983 — 1988)
* Тамара Крутаўцова (1990 — 1991)

## Літаратура 
* Высшие органы государственной власти и центрального управления Белорусской ССР. – Мн., 2000. – С. 105.

Катэгорыя:Скасаваныя органы выканаўчай улады Беларусі
Катэгорыя:Міністэрствы БССР
Катэгорыя:З’явіліся ў 1946 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 1991 годзе