Sol Invictus

)]]
**Sol Invictus** (Непераможнае Сонца) — афіцыйны рымскі бог сонца, створанага імператарам Аўрэліянам у 274 годзе н.э. сонечнага культа. Яго культ пераўзыходзіў іншыя ўсходнія культы па важнасці аж да адмены язычніцтва пры Феадосіі I. З’яўляецца агульнапрызнаным, што самым раннім надпісам, які звязвае непераможнага імператара з сонцам, з’яўляецца легенда на бронзавым арнаменце, датуемым па свайму стылю другім стагоддзем: INVENTORI LUCIUS SOLI INVICTO AUGUSTO.

Раней лічылася, што рымляне праводзілі фестываль сонца 25 снежня, называны таксама *Dies Natalis Solis Invicti* («дзень нараджэння непераможнага сонца»). 25 снежня было першым днём пасля зімовага сонцастаяння, калі было заўважна павелічэнне светлавога дня. Цяпер з розных крыніц, якімі валодае сучасная навука, дастаткова вядомы толькі сонечныя ўрачыстасці, якія святкаваліся ў жніўні. Sol Invictus быў перайменаваны ў хрысціянскае свята Раство Хрыстова ў IV стагоддзі н.э.

Назва **Sol Invictus** таксама прымянялася да некаторых іншых сонечных бостваў на працягу гэтага перыяду. Назва Sol Invictus, якая не з’яўляецца ўласным імем, з’яўляецца на манетах з часу ўзвышэння Сэпцімія Севера. На солідах, адчаканеных пры Канстанціне, таксама як і на залатым медальёне часоў яго праўлення, адлюстраваны імператарскі бюст, здвоены з Sol Invictus. На медальёне зроблены надпіс: INVICTUS CONSTANTINUS.

Хаця, пачынаючы з сярэдзіны другога стагоддзя, значная колькасць усходніх культаў практыкавалася сярод рымскіх легіёнаў неафіцыйна, толькі культ Sol Invictus быў афіцыйна ўхвалены і спецыяльна прадпісаны для арміі.

## Выкарыстанне тэрміна 
Назва *Sol Invictus* («Непераможнае Сонца») прымянялася, прынамсі, да трох розных бостваў у часы позняй Імперыі: да бога Геліягабала, які вёў паходжанне з сірыйскай Эмесы і быў няўдачна выстаўлены ў якасці галоўнага бога афіцыйнага пантэона аднайменным імператарам; да Мітры і да Солу.

Практыкаваўся больш ранні, аграрны культ Sol Indiges («роднае сонца» ці «выкліканае сонца» — этымалогія і значэнне слова *indiges* з’яўляюцца прадметам дыскусіі).

## Геліягабал 
Тэрмін Sol Invictus упершыню набыў вядомасць у часы праўлення імператара Геліягабала, які спрабаваў няўдачна заснаваць пакланенне богу сонца са свайго роднага горада Эмеса ў Сірыі. Хаця са смерцю імператара ў 222 годзе культ знік, імператары працягвалі на працягу прыкладна стагоддзя адлюстроўвацца на манетах з каронамі з сонечных промняў.

## Мітра 
Па-другое, эпітэт *invictus* прымяняўся да Мітры ў асабістых надпісах, зробленых яго паклоннікамі. Таксама ён выкарыстоўваўся адносна Марса.

## Аўрэліян 
 у сваёй кароне з сонечнымі промнямі на пасярэбранай бронзавай манеце рымскай чаканкі, ]]

Пасля перамог на ўсходзе імператар Аўрэліян увёў афіцыйны культ Sol Invictus, уводзячы бога сонца ў якасці галоўнага бажаства імперыі. Таксама Аўрэліян стаў насіць карону з сыходзячымі сонечнымі прамянямі. Ён заснаваў калегію пантыфікаў і прысвяціў Непераможнаму Сонцу храм у 274 годзе. Культ Непераможнага Сонца быў галоўным афіцыйным культам пачатку IV стагоддзя.

У легіёнах, дзе палітыка індывідуальнай свабоды веравызнання засведчана асабістымі надпісамі на грабніцах і прынасімых клятвах ва ўсіх куточках Імперыі, акрамя ваенных лагераў, адзіным афіцыйна дапушчаным усходнім культам, верагодна з часоў праўлення Аўрэліяна і дакладна пры Канстанціне, быў культ Непераможнага Сонца.

Катэгорыя:Багі ў рымскай міфалогіі
Катэгорыя:Салярныя багі
Катэгорыя:Багі паводле алфавіта