Алег Уладзіміравіч Молчан

**Алег Уладзіміравіч Молчан** () — беларускі кампазітар, піяніст, прадзюсар, грамадскі дзеяч.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 11 красавіка 1965 года ў Мінску ў сям’і прафесійнага музыкі.

У 1983 годзе скончыў сярэднюю спецыяльную музычную школу пры Беларускай дзяржаўнай кансерваторыі (ССМШ) па класе харавога дырыжыравання. У школе спяваў у хоры хлопчыкаў пад кіраўніцтвам Ігара Жураўленкі, у складе якога выступаў на розных прэстыжных пляцоўках: Вялікі тэатр оперы і балета Беларусі, Домскі сабор, Эрмітаж, харавыя фестывалі ў Тарту. У восем гадоў дэбютаваў як кампазітар — напісаў і сыграў невялікую п’еску. Кумірамі школьніка былі кампазітары Яўген Глебаў, Райманд Паўлс, Куінсі Джонс, піяніст Оскар Пітэрсан, група Queen.

Пасля заканчэння ССМШ супрацоўнічаў з рознымі музычнымі калектывамі і граў сольныя праграмы. У 1983 годзе працаваў у рэстаране «Юбілейны» ў Мінску спачатку ў канцэртнай праграме ў якасці піяніста, потым — у ансамблі, дырыжор А. Саўрыцкі; Дзяржаўная акадэмічная капэла імя Р. Шырмы п/к Л. Яфімавай; Мінскі камерны хор п/к Н. Міхайлавай)..

Пасля дэмабілізацыі працаваў у Белдзяржфілармоніі кіраўніком вакальна-інструментальнага ансамбля «Асарці», паралельна займаўся аранжыроўкамі твораў і кампазітарскай дзейнасцю. У гэты перыяд у выдавецтве «Мастацтва» выйшлі яго першыя нотныя творы — «Рэгтайм», «Накцюрн» і «Чыпаліна».

З 1987 года актыўна супрацоўнічаў як аўтар і аранжыроўшчык з вядучымі калектывамі і артыстамі. У прыватнасці, для аркестра пад кіраўніцтвам Міхаіла Фінберга сумесна з паэтэсай Валянцінай Аколавай стварыў песенны цыкл «На рацэ Прыманцы».

З 1989 года па запрашэнні народнага артыста СССР Уладзіміра Мулявіна працаваў ў ансамблі «Песняры» ў якасці піяніста, аранжыроўшчыка і кампазітара, а ў 1997 годзе прызначаны на пасаду музычнага кіраўніка калектыву (раней такой пасады ў штаце ансамбля не існавала). Пахаваны ў Мінску на Усходніх могілках.

## Творчая дзейнасць 
Дэбютам Алега Молчана ў «Песнярах» стала праграма «Ave sole, альбо Слова Скарыны», напісаная ў суаўтарстве з паэтам-песеннікам Аляксандрам Лягчылавым. Менавіта яе знакаміты ансамбль не проста ўзяў у рэпертуар, а выканаў на канцэрце да свайго 20-гадовага юбілею. Гэтая праграма была адзначана і на рэспубліканскім конкурсе кампазітараў да 500-годдзя Францыска Скарыны: Алег Молчан быў уганараваны званнем лаўрэата ў намінацыі «Буйная форма».

Алег Молчан унёс вялікі ўклад у стварэнне рэпертуару ВІА «Песняры» — гэта і яго аўтарскія песні, і аранжыроўкі твораў Уладзіміра Мулявіна. Адзін з самых значных творчых праектаў «песняроўскага» перыяду Алега Молчана — праграма «Вянок».

Працуючы над гэтай праграмай, Алегу Молчану давялося рабіць выбар: навучанне ў кансерваторыі або «Песняры». Як прызнаўся сам кампазітар, тады не было нават часу пахадайнічаць пра акадэмічны адпачынак, і з кансерваторыяй прыйшлося развітацца.

У 1994 годзе «Песняры» шырока адзначылі 25-годдзе калектыву. Да юбілейнай праграмы «Голас душы» Алег Молчан рабіў аранжыроўкі, таксама прагучалі і яго аўтарскія творы: «Обманите меня»., «Кума», «Хрыстос уваскрос», «Малітва», новая версія «Купалінкі» a cappella.

У 1996 годзе Алег Молчан сумесна з Уладзімірам Мулявіным працуе над стварэннем праграмы «Казацкая вольнасць», у якую ўвайшлі яго песенныя кампазіцыі на вершы Уладзіміра Някляева («Гуляй, казак», «Ой, вы други» і апрацоўкі народных песень («Распрягайте, хлопцы, коней»).

Алег Молчан прымаў удзел у запісе юбілейнага дыску «Песняроў» (1994) на студыі Polygram (Галандыя) у якасці піяніста, кампазітара і аранжыроўшчыка.

Многія песні, напісаныя Алегам Молчанам у «Песнярах», ужо належаць да сучаснай песеннай класікі. Маладыя артысты ўключаюць іх у свой рэпертуар і перамагаюць з імі на прэстыжных музычных конкурсах. Вяршыняй творчасці Алега Молчана ў «Песнярах» лічыцца песня на вершы Янкі Купалы «Малітва», якую ўзяў у свой рэпертуар Уладзімір Мулявін. Фактычна з першага выканання публіка ўспрыняла яе як духоўны гімн Беларусі.

Пасля смерці першага выканаўцы кампазітар стварыў некалькі версій «Малітвы». Твор неаднаразова гучаў у канцэртах да Дня незалежнасці Рэспублікі Беларусь (выканаўцы: Аляксандр Ціхановіч, Ядзвіга Паплаўская, Ірына Відава, вакальны гурт «Чысты голас», Алёна Ланская); падчас урачыстай цырымоніі «Малітва за Беларусь» з удзелам прэзідэнта і кіраўнікоў усіх канфесій у Храме-помніку Усіх Святых; на аўтарскіх канцэртах Алега Молчана ў Палацы Рэспублікі і на Нацыянальным фестывалі беларускай песні і паэзіі ў Маладзечне. Алег Молчан напісаў харавую партытуру «Малітвы» для архіерэйскага хору Мінскага Свята-Духава кафедральнага сабора (рэгент Віталь Сабалеўскі), прэм’ернае выкананне якой адбылося на ХХVII Маскоўскім Велікодным фестывалі ў 2018 годзе.

У 2000 годзе Алег Молчан звольніўся з «Песняроў» і стварыў студыю гуказапісу пры Беларускім саюзе кампазітараў.

Вядомая прымаўка «Таленавіты чалавек таленавіты ва ўсім» ў поўнай меры адносіцца да Алега Молчана. У 2001 годзе ён быў запрошаны ў Дзяржаўны камітэт па справах моладзі на пасаду начальніка ўпраўлення па працы з творчай моладдзю ў РУП «Ювентус». Тут ён бліскуча спраўляўся з пастаўленымі задачамі і на высокім узроўні праводзіў шматлікія творчыя мерапрыемствы, у тым ліку фэстываль «За Саюз» у якасці мастацкага кіраўніка.

З 1994 года Алег Молчан цесна супрацоўнічаў у якасці кампазітара і музычнага прадзюсара са спявачкай Ірынай Відавай. Гэты тандэм раскрыў яшчэ адну яркую грань таленту кампазітара: яго «модныя» песні сталі сапраўднымі хітамі і знаходзяцца ў гарачай ратацыі вядучых радыёстанцый. У 2006 годзе Ірына Відава з песняй «Думала» стала лаўрэатам радыёпрэміі «Залатое вуха», а ў 2011 годзе з песняй «У апошні раз» атрымала прыз глядацкіх сімпатый Нацыянальнай музычнай прэміі ў галіне эстрады. Абедзве песні напісаў Алег Молчан на словы Ірыны Відавай.

Брэнд «Песняры», створаны Уладзімірам Мулявіным, настолькі магутны, што па вялікім рахунку нікому з музыкаў гэтага калектыву не ўдалося зрабіць кар’еру па-за межамі ансамбля. Нікому, акрамя Алега Молчана. Яго таленту і бязмежных здольнасцяў хапае для таго, каб ісці наперад, а не ехаць у карэце мінулага, няхай і самай лепшай. Новыя песні Алега Молчана гучаць зусім не «па-песняроўску», але, як і калісьці, становяцца хітамі ў дзень прэм’еры. Так было з кампазіцыямі «Родныя песні», «Дзве таполі», «Песня мая» на вершы Янкі Купалы, «Карабель маёй краіны» на вершы Алеся Ліпая. «Будуць новыя песні на вершы нашых класікаў і сучаснікаў, — казаў Алег Молчан у адным з інтэрв’ю. — Не бачу сябе ў адрыве ад беларускай песні, беларускай культуры, таму што я сам — беларус».

Алег Молчан складаў музыку для тэатра, паспяхова працуе ў сегменце камерцыйнай музыкі: піша застаўкі для радыё і тэлебачання («Рускае радыё», «Радыус ФМ»), у тым ліку замежнага; музычную рэкламу («5 элемент», «Белшына», «Вem Bohnbau»); гімны карпарацый («Белтэлекам»)).

Алег Молчан — актыўна працуючы кампазітар, і што важна, яго песні запатрабаваныя ў выканаўцаў. Менавіта таму ён адзін з нямногіх беларускіх кампазітараў, у творчым багажы якога чатыры аўтарскія канцэрты з удзелам папулярных артыстаў эстрады: 2008 год — «Родныя песнi» ў Белдзяржфілармоніі; 2010 год — да 25-годдзя творчай дзейнасці «Алег Молчан збірае сяброў» ў Палацы Рэспублікі; 2015 год — юбілейны аўтарскі канцэрт «Песня мая» на фестывалі беларускай песні і паэзіі ў Маладзечна; 2016 год — «Малітва» ў Белдзяржфілармоніі.

## Найбольш папулярныя творы 
### Песні 
### Аранжыроўкі i aпрацоўкі 
«Лявоніха» два варыянты (У.Мулявін, апрацоўка А.Молчан, М.Багдановіч)
Праграма «Вянок» цалкам (У.Мулявін, М.Багдановіч)
«Паляна» (І.Лучанок, А.Барский)
«Чырвоная ружа» (У. Мулявін, сл. нар.)
«Касіў Васiль сена» (нар. песня)
«Дорогой длинною» (Б.Фамін, К.Падрэўскі)
Праграма «Голас душы» (муз. У Мулявін і А.Молчан)
«Каля млына» (У.Мулявін, сл. нар.)
«Золотая осень» (Я.Глебаў, А.Лягчылаў) і інш., а таксама ўсе ўласныя аўтарскія творы.

«Ой, сад-вiнаград» (нар.песня)
«Ты ж мяне падманула» (нар. песня)
«Распрягайце, хлопцы, коней» (нар. песня)
«Купалінка» вариант a capella (муз. В. Теравский, сл. народныя)
«Бывайце здаровы» (муз. И. Любана, сл. А. Русака) і інш.

### Музыка для тэатра 
Спектакль «Ніначка», пастаноўка Нацыянальнага акадэмічнага драматычнага тэатра імя М. Горкага

### Харавая творчасць 
Цыкл «Я нясу вам дар» (сл. Я.Купалы)

## Дыскаграфія 
* 1994 г. «Pesnyary 25 years», Wisseloord Studios, The Netherlands (11. «Кума», 14. «Обманите меня»)
* 1999 г. «Все очень хорошо» Ірына Відава, альбом, «Пан-рэкордз» (1-9)
* 1999 г. «Красное танго. Песни на стихи А. Легчилова», «Тон — рэкордз» («Найди себя»)
* 2001 г. «Мешок с хитами 6»: русский хит", зборнік, «Свет відэа» (18. «Улетай, душа»)
* 2001 г. «Песняры 2001», «Каўчэг», «Уральскі электронны завод» (17. «Малітва»)
* 2003 г. «Хит Мейкер 4» зборнік, Biz enterprises, «Маналіт» (12. «Мы не чужие»)
* 2003 г. «Хит Мейкер» зборнік, (рэліз 29.7.2003), Biz enterprises, «Маналіт» (13. «Поцелуи»)
* 2003 г. «Молодость моя…» альбом ансамбля «Песняры», «Саюз» (17. «Малітва»)
* 2004 г. «Любовь+ Хит FM» зборнік, Biz enterprises, «Маналіт» (15. «Любовь сказала да»)
* 2004 г. «35 и 5» «Беларускія песняры», фірма грамзапісу «Нікіцін» (3. «Рождественская колыбельная», 5. «Стася», 9. «У высокім небе», 12. «Селезень», 14. «Маргарыта»)
* 2004 г. «Белорусский альбом» Валерый Дайнэка, ТАА «БП» (7. «Маргарыта», 13. «Стася», 15. «Маргарыта-2», 16. «У высокім небе»)
* 2005 г. «Песня года Беларуси, ч.2», зборнік, «Праспект» (2. «Не нужны слова»)
* 2005 г. «Минск-Москва» Валерый Дайнэка, ТАА «БП» (12. У высокім небе") 
* 2005 г. «Когда мы были юны» Игар Пеня, ТАА «БП», (1. «Юность» («Когда мы были юны»), 6. «Чужая», 15. «Гуляй, казак»)
* 2006 г. «Любовь сказала Да» Ірына Відава, альбом, Vigma (1-12)
* 2006 г. Зборнік «Мое сердце — твое…» MSH Records, Расія (3. «Не нужны слова», 11. «Любовь сказала Да»)
* 2006 г. «Лучшее, ч. 2» «Беларускія песняры» «Праспект» («Маргарыта»)
* 2006 г. «Лучшее, ч.3» «Беларускія песняры» «Праспект» (7. «Рождественская колыбельная»)
* 2006 г. «Голос души ч.1» Уладзімір Мулявін, Vigma (1. «Христос воскрес», 7. «Кума», 11. «Малітва»)
* 2009 г. «IV» Ірына Відава, альбом, «Грыол» Vigma" (1-10)
* 2010 г. «Песняры. Песни Олега Молчана», альбом, Vigma (1-17)
* 2011 г. «Национальная музыкальная премия» («В последний раз»), Vigma
* 2013 г. «Любовь сказала Да» Ірына Відава, альбом CD Baby (США)
* 2013 г. «IV» Ірына Відава, альбом, CD Baby (США)
* 2013 г. «В последний раз» Ірына Відава, сінгл, CD Baby (США)
* 2013 г. Liebe Love L’amour, Ірына Відава, сінгл , CD Baby (США)
* 2014 г. «Падая в небо» Ірына Відава, сінгл, CD Baby (США)

## Грамадская дзейнасць 
Алег Молчан вёў актыўную грамадскую дзейнасць у галіне абароны аўтарскага права і быў абраны старшынёй аўтарскага савета пры Нацыянальным цэнтры інтэлектульнай уласнасці. У 2018 годзе Алег Молчан быў абраны прэзідэнтам Еўразійскай канфедэрацыі таварыстваў праваўладальнікаў.

## Памяць 
26 кастрычніка 2020 года, праз год пасля смерці кампазітара, па ініцыятыве ўдавы Ірыны Відавай на будынку па Ракаўскай вуліцы, 20 у Мінску, дзе Алег Моўчан нарадзіўся і правёў першыя гады жыцця, была адкрытая мемарыяльная дошка (скульптары Вольга Нячай і Сяргей Аганаў)

## Цікавыя факты 
* Алег Молчан не любіў ездзіць на гастролі. Акрамя ўдзелу ў канцэртах, ён пісаў новую музыку, рабіў аранжыроўкі, праводзіў рэпетыцыі з калектывам, таму большую частку сваёй дзейнасці перанёс у студыю.
* Да 25-годдзя незалежнасці краіны кампазітарам Алегам Молчанам па замове Міністэрства культуры была створана песня «Беларусь»  на словы Ірыны Відавай, якую выканалі вакальны гурт «Чысты голас», музычная капэла «Санорус», спявачка Ірына Відава і салістка Нацыянальнага акадэмічнага Вялікага тэатра оперы і балету Аксана Волкава. Прэм’ернае выкананне песні адбылося 1 ліпеня 2015 года на ўрачыстым сходзе ў Палацы Рэспублікі, на закрыцці канцэрта майстроў мастацтваў, прысвечанага Дню незалежнасці.
* Упершыню за паўвекавую гісторыю міжнароднага фестывалю «Красная гвоздика» ў Маскве звання лаўрэата ўдастоілі спявачку Ірыну Відаву за выкананне песні на беларускай мове «Карабель маёй краіны» — музыка Алега Молчана, словы Алеся Ліпая.
* 17 красавіка 2015 года Алег Молчан поспяхова абараніў свае аўтарскія правы ў Вярхоўным Судзе Рэспублікі Беларусь па справе аб незаконнай перапрацоўцы музычнага твору «Малітва» .
* Альбомы і сінглы Алега Молчана і Ірыны Відавай прадстаўлены на ўсіх вядучых лічбавых пляцоўках ITunes, AOL, Rhapsody, Amazon, Napster, MusicNet, BuyMusic, Beatport) кампаніяй CD Baby (ЗША).

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Музыканты Беларусі
Катэгорыя:Песняры