Канстанты Ляшчка

**Канстанты Ляшчка** (; ) — польскі скульптар, мастак, графік, прафесар і рэктар Акадэміі прыгожых мастацтваў у Кракаве.

## Біяграфія 
, 1901—1902 гг.]]
Паходзіў з шматдзетнай сялянскай сям’і з Мазовіі. Быў сынам карчмара Антонія Ляшчкі і Катажыны з дому Купец. Вучыўся ў пачатковай школе ў Добрэм. У галіне выяўленчага мастацтва быў самавукам.

Выпадковае адкрыццё яго таленту зямянскай сям’ёй Астроўскіх прывяло да таго, што ў 1885 годзе ён атрымаў магчымасць вучыцца ў Варшаве пад кіраўніцтвам Яна Крыньскага і Лудвіка Пыровіча. Пазней атрымаў стыпендыю Таварыства заахвочвання прыгожых мастацтваў, дзякуючы якой у 1891 годзе адправіўся ў Парыж.

У Францыі быў студэнтам Акадэміі Жуліяна і Вышэйшай нацыянальнай школы прыгожых мастацтваў. Вучыўся пад кіраўніцтвам Антанена Мерсье, Аляксандра Фальг’ера і Жана-Леона Жэрома. Быў таксама ўцягнуты ў мастацкі рух французскай палоніі. Трымаў сціплую майстэрню.

У 1897 годзе вярнуўся ў Польшчу і стаў настаўнікам у Варшаве. Ажаніўся з Марыянай Строньскай. У 1899 годзе па запрашэнні Юльяна Фалата пасяліўся ў Кракаве, дзе ў 1900–1905 гадах быў загадчыкам кафедры скульптуры, а з 1905 года — звычайным прафесарам Акадэміі прыгожых мастацтваў. У 1911 годзе быў прызначаны рэктарам Акадэміі прыгожых мастацтваў у Кракаве. У 1917 годзе прыняў у сваю майстэрню першую ў гісторыі акадэміі жанчыну-студэнтку Зоф’ю Балтаровіч-Дзялінскую. Сябра Грамадзянскага камітэта Польскай вайсковай казны ў жніўні 1914 года.

Сябраваў са Станіславам Выспяньскім і Леанам Вычулкоўскім. Быў адным з заснавальнікаў Таварыства польскіх мастакоў «Штука». Яго вучнямі былі сярод іншых: Баляслаў Бегас, Ксаверый Дунікоўскі, Лудвік Канаржэўскі, Францішак Манчыньскі, Ігнацы Зелек, Вольга Неўская і Лудвік Пюжэ, Стэфан Паліціньскі, Бальбіна Світыч-Відацкая.

У 1935 годзе ў знак пратэсту супраць стварэння лагера ў Бярозе-Картузскай адмовіўся ад пасады педагога ў АПМ у Кракаве.

Памёр у Кракаве. Пахаваны на Ракавіцкіх могілках (участак PAS 36-пд-зах-вугал).

## Асабістае жыццё 
З 1898 года жанаты з Марыянай Хеленай Строньскай (1870–1911). Меў чатырох дзяцей. Яго старэйшы сын Богдан Ляшчка быў архітэктарам і дзеячам Польскага татрынскага таварыства, другі — Чэслаў Ляшчка (1900–1985), урачом. Дачка — Ядвіга Вержбяньская была харцмістрыняй і даваеннай начальніцай гарцэрак ZHP, а Яніна Мурчыньская (1905–1979) — харцмістрыняй ZHP і настаўніцай.

## Творчасць 
У сваёй мастацкай творчасці Канстанты Ляшчка за ўзоры браў творы Агюста Радэна. Займаўся найперш скульптурай, але таксама маляваў партрэты, вырабляў медалі, партрэтныя медальёны і памятныя плакеты. У позні перыяд сваёй творчасці цікавіўся керамікай на рэлігійную, фальклорную і анімалістычную тэматыку. Вылепіў бюст Фрыдэрыка Шапэна ў Музычнай акадэміі ў Кракаве.

## Ордэны і ўзнагароды 
* Камандорскі крыж з зоркай Ордэна Адраджэння Польшчы (11 лістапада 1936)
* Камандорскі крыж Ордэна Адраджэння Польшчы (2 мая 1923)
* Залаты Акадэмічны лаўр (4 лістапада 1937)
* Медаль Дзесяцігоддзя Адноўленай Незалежнасці

## Месцы памяці і помнікі 
Канстанты Ляшчка быў увекавечаны помнікамі ў Добрэм і ў Макуўцы. У Добрэм таксама ёсць пачатковая школа яго імя. У кастрычніку 1971 года ў Добрэм быў адкрыты Грамадскі музей Канстантыя Ляшчкі.

## Галерэя 

Файл:Angel of Revenge-monument, 1910 designed by Konstanty Laszczka, Rakowicki Cemetery, 26 Rakowicka street, Kraków, Polandł.jpg|Анёл Помсты (1910). Ракавіцкія могілкі.
Файл:European bison (relief), 1936 designed by Konstanty Laszczka, 7 Komorowskiego street, Krakow, Poland.jpg|Зубр (1936), герб уласнага дома. Кракаў, вул. Баляслава Камароўскага 7, Пулвсе Звежынецке
Файл:PałacSztuki-PopiersieMarcelegoGuyskiego-POL, Kraków.jpg|Бюст Марцэлі Гуйскага. Фасад Палаца мастацтваў, Кракаў, пл. Шчапаньская 4.
Файл:House under the Globe, portal, 1904 design. Franciszek Mączyński, Tadeusz Stryjeński and Konstanty Laszczka, 1 Długa street, Kraków, Poland.jpg|Кракаў, партал Дома «Пад Глобусам», алегорыі мудрасці, прамысловасці і гандлю.
Файл:Tenement house, 1936 designed by Bogdan Laszczka, 7 Komorowskiego street, Krakow, Poland.jpg|Камяніца Ляшчкаў з рэльефам К. Ляшчкі. Справа ад уваходу была майстэрня мастака, вул. Баляслава Камароўскага, Пулвсе Звежынецке
Файл:Rakowice Cemetery, Tomb of Konstanty Laszczka (Polish sculptor), 26 Rakowicka street, Kraków, Poland.jpg|Магіла Канстантыя Ляшчкі на Ракавіцкіх могілках
Файл: Fragment ekspozycji stałej.jpg|Музей Канстантыя Ляшчкі
Файл: Uroczystość odsłonięcia popiersi Józefa Sowińskiego i Józefa Piłsudskiego w I Gimnazjum Męskim im. gen. Sowińskiego w Warszawie 2.jpg|Бюст Юзафа Пілсудскага (1935), |I гімназія імя Савінскага ў Варшаве

## Крыніцы 
## Спасылкі