Інстытут эвалюцыйнай антрапалогіі таварыства Макса Планка

**Інстытут эвалюцыйнай антрапалогіі Таварыства Макса Планка** (, скарочанае найменне *MPI-EVA*) — міждысцыплінарны навукова-даследчы інстытут у Лейпцыгу (Германія), адзін з інстытутаў Таварыства развіцця навукі імя Макса Планка. Асноўная задача інстытута складаецца ў даследаванні гісторыі, эвалюцыйнай разнастайнасці і магчымасцяў чалавечага арганізма, у тым ліку ў параўнанні з вышэйшымі прыматамі.

Інстытут заснаваны ў 1997 годзе.

## Падраздзяленні 
Інстытут складаецца з пяці аддзяленняў:
* Аддзяленне эвалюцыйнай і параўнальнай псіхалогіі — вывучае паводніцкае і моўнае развіццё дзяцей, а таксама паводзіны прыматаў ў няволі;
* Аддзяленне эвалюцыйнай генетыкі — вывучае малекулярныя адрозненні людзей і вышэйшых прыматаў, а таксама эвалюцыю чалавека з дапамогай метадаў малекулярнай генетыкі (малекулярная антрапалогія);
* Аддзяленне эвалюцыі чалавека — вывучае перадгісторыю чалавека на падставе выкапневых рэшткаў;
* Аддзяленне прыматалогіі — вывучае паводзіны розных відаў вышэйшых прыматаў ў натуральных умовах на падставе непасрэдных назіранняў і з дапамогай генетычнага і гарманальнага аналізу.
* Аддзяленне чалавечых паводзін, экалогіі і культуры (адкрыта ў 2015 годзе) — прадугледжвае вывучаць прыроду чалавечай адаптацыі і разнастайнасць чалавечых таварыстваў;
* Аддзяленне лінгвістыкі (існавала ў 1998-2015 гг.) — вывучала разнастайнасць чалавечых моў і яго гістарычную аснову (асноўныя напрамкі — гістарычная лінгвістыка і тыпалогія).

## Кіраўніцтва 
Кожнае з пяці аддзяленняў інстытута мае свайго дырэктара, пры гэтым кожны з дырэктараў па чарзе выконвае абавязкі выканаўчага дырэктара інстытута (на працягу двух гадоў):
* Аддзяленне псіхалогіі развіцця і параўнальнай псіхалогіі — Майкл Тамазэла;
* Аддзяленне эвалюцыйнай генетыкі — Свантэ Пяэба;
* Аддзяленне эвалюцыі чалавека — Жан-Жак Юблен;
* Аддзяленне прыматалогіі — Крыстоф Бёш;
* Аддзяленне чалавечых паводзін, экалогіі і культуры — Рычард МакЭлрэт;
* Аддзяленне лінгвістыкі — Бернард Камры (да 2015 года).

## Вядомыя праекты 
* Расшыфроўка геному неандэртальца
: З 2005 Інстытут эвалюцыйнай антрапалогіі працуе над расшыфроўкай геному неандэртальца на аснове наяўных акамянелых рэшткаў. Было выяўлена, што паслядоўнасці ДНК неандэртальца і сучаснага чалавека супадаюць амаль на 100 %, пры гэтым асаблівасцю неандэртальцаў з'яўлялася тое, што яны не маглі піць малако.
* Стварэнне Атласа моўных структураў
: Сусветны атлас моўных структураў (*The World Atlas of Language Structures*) быў апублікаваны выдавецтвам Oxford University Press ў выглядзе кнігі з дадаткам CD у 2005, ён таксама даступны на сайце http://wals.info. Ён уяўляе сабой вялікую базу дадзеных па розным моўным з'явам розных узроўняў (фаналагічным, граматычным, лексічным), створаную калектывам з больш чым 40 аўтараў пад кіраўніцтвам М. Хаспельмата, М. Драйера, Д. Гілан і Б. Комри.

: У Атлас уключана 141 карта з тлумачальным тэкстам, кожная карта дэманструе размеркаванне пэўнай з'явы ў вялікаай моўны выбарцы (ад 120 да 1370 моў). Усяго ў Атласе прыцягваецца матэрыял 2650 моў свету.
* Дакументацыя моў свету
: Шэраг праектаў аддзялення лінгвістыкі прысвечаны дакументацыі раней не апісаных або недастаткова апісаных моў, многія з якіх знаходзяцца пад пагрозай знікнення. У прыватнасці, супрацоўнікі аддзялення працавалі і працуюць над мовамі:
:: Каўказа — аварская, лезгінская, бяжтынская, цэзская, хваршынская, чачэнская і інгушская мовы
:: Інданэзіі — некалькі малайска-палінезійскіх моў
:: Андаманскіх астравоў — джарава
:: Паўднёвай Амерыкі — масетэн (ізалят), кахінава (сям'я пана) і інш.
:: Паўднёвай Сібіры — цюркскія мовы саяна-алтайскага рэгіёну
:: Афрыкі — заходні !хонг (Намібія)

: На Аддзяленні лінгвістыкі таксама арганізуецца архіў дадзеных па неапісаным, мала апісаным і выміраючым мовам (галоўным чынам лічбавыя запісы).

## Каардынаты 
: Max Planck Institute for Evolutionary Anthropology
: Deutscher Platz 6
: 04103 Leipzig

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт MPI-EVA
* Бригитта Пакендорф. АОтделение лингвистики Института эволюционной антропологии общества Макса Планка и изучение языков Сибири

Катэгорыя:Антрапалогія
Катэгорыя:Біялагічныя арганізацыі
Катэгорыя:Лейпцыг
Катэгорыя:Эвалюцыйная біялогія
Катэгорыя:Навуковыя інстытуты паводле алфавіта
Катэгорыя:Навуковыя інстытуты, заснаваныя ў 1997 годзе
Катэгорыя:Таварыства Макса Планка