Каламан II Асень

**Каламан II Асень** () — балгарскі цар у 1256 годзе. Сын Аляксандра, брата балгарскага цара Івана Асеня II, унук Івана Асеня I .
thumb|злева|150px|Герб цара Балгарыі, Агульны гербоўнік, Канстанцкі кодэкс, Конрад фон Груненберг

## Паходжанне 
Паводле Георгія Акрапаліта, забіты цар Міхаіл II Асень быў яго стрыечным братам. Армянскі святар Аракел у 1258 годзе згадваў, што балгарскі цар быў забіты сынам свайго дзядзькі. Лічыцца, што Міхаіл II Асень меў толькі аднаго дзядзьку — севастакратара Аляксандра. З-за гэтага лічыцца, што Каламан II быў яго сынам.

Адносна асобы Каламана II працягваецца яшчэ адна спрэчка. Некаторыя аўтары атаясамляюць яго з севастакратарам Калаян, кцітарам Баянскай царквы. Асноўным аргументам на карысць гэтага сцвярджэння з’яўляецца падабенства іх імёнаў. Гэты пункт гледжання, аднак, быў аспрэчаны пазнейшымі гістарыёграфамі, якія ўсталявалі, што Каламан II загінуў у 1256 годзе ці напачатку 1257 года, а Калаян, у адпаведнасці з надпісам у Баянскай царкве, памёр не раней за 1259 год. З таго ж надпісу вядома, што Калаян з’яўляўся стрыечным братам цара. Царом Балгарыі ў 1259 года быў Канстанцін I Ціх, так што севастакратар быў яго стрыечным братам, а не Міхаіла II Асеня лічыць, што яно павінна прамаўляцца як *«Каламан»* (Каломан). Ён абгрунтоўвае сваю версію венгерскім паходжанні гэтага імя. Імя *«Каліман»* — грэчаскі варыянт венгерскага імя. Венгерскае паходжанне імя адстойвае Ёрдан Андрэеў. Ён кажа, што ў заходніх дакументах балгарскага цара называлі *Каламан*. Паводле меркавання іншых аўтараў, напрыклад, Івана Бажылава, пры яго жыцці кіраўніка называлі на грэчаскі манер *Каліманам*, гэты варыянт імя сустракаецца ў пазнейшых крыніцах, напрыклад, у Паісія Хілендарскага, Феадора Граматыка, а таксама ў так званай Каліманавай грамаце. У лацінскіх крыніцах імя пішацца як *Каламан*, на ўзор імя каталіцкага святога Каламана. У лісце Папы Інакенція IV цару ад 21 сакавіка 1245 года балгарскі цар Каламан I Асень называецца гэтак жа — «Colomanno in Bulgaria».

## Цар Балгарыі 
Пасля 1254 года балгарскія баяры арганізавалі змову супраць Міхаіла II Асеня. У выніку змовы Каламан забіў свайго стрыечнага брата і быў каранаваны ў 1256 годзе. Але ў яго былі небяспечныя праціўнікі. Першым сярод іх быў князь Расціслаў Міхайлавіч — бацька царыцы, з якой Каламан ажаніўся, каб надаць свайму ўзыходжанню від спадчыннасці. Расціслаў Міхайлавіч прывёў войскі да Тырнава для абароны дачкі. Цар Каламан II быў пакінуты сваімі прыхільнікамі, бег з горада і неўзабаве быў забіты пры нявысветленых акалічнасцях. Расціслаў Міхайлавіч увайшоў у сталіцу і абвясціў сябе царом Балгарыі, аднак не быў прыняты мясцовай знаццю. У выніку князь разам з дачкой з’ехаў у Бялград, а балгарскія баяры ўзвялі на прастол зяця Івана Асеня II Міцу Асеня.

## Сям’я 
Каламан Асень II ажаніўся ў 1256 годзе з Ганнай (Лізаветай), дачкой князя Расціслава Міхайлавіча. Дзяцей у іх не было.

## Літаратура 
* Божилов, Ив., «*Фамилията на Асеневци (1186—1460). Генеалогия и просопография*», Издателство на БАН «Марин Дринов», София, 1994
* Fine, Jr., John V.A. (1987). *The Late Medieval Balkans: A Critical Survey from the Late Twelfth Century to the Ottoman Conquest.* Ann Arbor: University of Michigan Press. ISBN 9780472100798.

Катэгорыя:Цары балгарскія