Цімаці Хант

**Сэр Рычард Цімаці Хант** (; ) — брытанскі біяхімік і малекулярны фізіёлаг. Ён быў узнагароджаны Нобелеўскай прэміяй па фізіялогіі і медыцыне ў 2001 годзе разам з Полам Нерсам і Ліландам Хартвелам за адкрыццё бялковых малекул, якія кантралююць дзяленне клетак. Вывучаючы аплодненыя яйкі марскога вожыка ў пачатку 1980-х гадоў, Хант выявіў цыклін, бялок, які цыклічна агрэгуецца і высільваецца падчас цыклаў дзялення клетак.

## Ранняе жыццё і адукацыя 
Хант нарадзіўся ў сям’і Рычарда Уільяма Ханта, выкладчыка палеаграфія у Ліверпулі, і Кіта Роўленд, дачкі лесагандляра. Пасля смерці абодвух сваіх бацькоў Хант выявіў, што яго бацька працаваў у Доме Буша, затым у штаб-кватэры Сусветнай службы Радыё Бі- бі-сі, хутчэй за ўсё, у выведцы, хоць невядома, чым ён на самай справе займаўся.Калі яму было чатырнаццаць, ён перайшоў у школу Каледжа Магдалены ў Оксфардзе, дзе навуковыя прэміі цяпер носяць яго імя, яшчэ больш зацікавіўшыся навукай і вывучэннем такіх прадметаў, як хімія і заалогія.

У 1961 годзе ён быў прыняты ў Клэр Каледж у Кембрыджы для вывучэння прыродазнаўчых навук, які скончыў у 1964 годзе і адразу пачаў працаваць на кафедры біяхіміі універсітэта пад кіраўніцтвам Ашэра Корнера. Там ён працаваў з такімі навукоўцамі, як Луі Райхард і Тоні Хантэр.

## Кар’ера і даследаванні 
### Пачатак кар’еры 
Пасля атрымання ступені доктара філасофіі Хант вярнуўся ў Нью-Ёрк, каб працаваць у супрацоўніцтве з Нехамай Касовер, яе мужам Эдвардам Косовером і Элі Эрэнфельд. Знаходзячыся там, яны выявілі, што малюсенькія колькасці глутатыёна душаць сінтэз бялку ў рэтыкулацытах і што малюсенькія колькасці РНК цалкам забіваюць сінтэз. Пасля вяртання ў Кембрыдж ён зноў пачаў працаваць з Тоні Хантэрам і Рычардам Джэксанам, якія выявілі ланцужок РНК, якую выкарыстоўвае для запуску сінтэзу гемаглабіну. Праз 3-4 гады каманда выявіла па меншай меры два іншыя хімічныя рэчывы, якія дзейнічаюць у якасці інгібітараў.

### Адкрыццё цыклінаў 
Менавіта ў Вудс-Хоўл летам 1982 года, выкарыстоўваючы яйка марскога вожыка (*Arbacia punctulata*) у якасці свайго мадэльнага арганізма, ён адкрыў малекулу цыкліна.

Цыкліны — гэта бялкі, якія граюць ключавую ролю ў рэгуляцыі цыклу дзялення клетак.Хант выявіў, што цыкліны пачынаюць сінтэзавацца пасля апладнення яйкаклетак і павышаюцца ў узроўнях падчас Інтэрфаза, пакуль яны вельмі хутка не падаюць у сярэдзіне мітозу ў кожным клеткавым дзяленні. Ён таксама выявіў, што цыкліны прысутнічаюць у клетках пазваночных, дзе яны таксама рэгулююць клеткавы цыкл. Ён і іншыя пасля паказалі, што цыкліны звязваюць і актывуюць сямейства пратэінкіназ, цяпер званых цыклінзалежнымі кіназамі, адна з якіх была ідэнтыфікаваная Полам Нерсам як найважнейшы рэгулятар клеткавага цыклу. Цыклінавы механізм клеткавага дзялення з’яўляецца асноватворным для ўсіх жывых арганізмаў (за выключэннем бактэрый), і таму вывучэнне гэтага працэсу ў простых арганізмах дапамагае праліць святло на рост пухлін ў людзей.

### Пазнешая кар’ера 
У 1990 годзе ён пачаў працаваць у Імперскім фондзе даследаванняў рака, пазней вядомы як Cancer Research UK навукова-даследчага інстытута ў Лондане, у Злучаным Каралеўстве, дзе яго праца была сканцэнтравана на разуменне аб тым, што робіць клеткі станавіцца ракавымі, гэта значыць: некантралявана размнажаюцца, пры гэтым звычайныя тармазлівыя сігналы адключаны. Хант меў сваю ўласную лабараторыю ў лабараторыях Клэр Хол да канца 2010 года, і застаецца заслужаным кіраўніком групы ў Інстытуце Фрэнсіса Крыка. Ён з’яўляецца членам Кансультатыўнага савета Campaign for Science and Engineering. Ён уваходзіў у адборачную камісію на атрыманне прэміі Шаа ў галіне навукі аб жыцці і медыцыне. У 2010 годзе Хант далучыўся да навукова-кансультатыўнага савета аўстрыйскага аналітычнага цэнтра Academia Superior, Інстытута даследаванняў будучыні.

Хант з’яўляецца вельмі шанаваным калегам і настаўнікам у даследчай супольнасці. Падчас сваёй кар’еры ён кіраваў многімі аспірантамі, уключаючы Х’ю Пелхэма і Джонатана Пайнса.

### Навуковая прапаганда 
У дадатак да свайго навуковага ўкладу, Хант на працягу ўсяго жыцця з’яўляецца прыхільнікам навуковых даследаванняў. Пасля атрымання Нобелеўскай прэміі ў 2001 годзе ён праводзіў вялікую частку свайго часу, падарожнічаючы па свеце, размаўляючы як з папулярнай, так і са спецыялізаванай аўдыторыяй. У гэтых размовах ён прапанаваў свой характэрны пункт гледжання на даследаванні, якія падкрэсліваюць важнасць весяліцца і быць удачлівым. Ён таксама лічыць, што навука прыносіць карысць, калі моладзі даецца ўлада.

#### Спрэчкі 
У чэрвені 2015 года Хант стаў аб’ектам кампаніі онлайн-ганьбы пасля таго, як выказванні, якія ён зрабіў на канферэнцыі навуковай журналістыкі, былі вытлумачаны як сэксісцкія.Ціск супярэчнасцяў прымусіў яго сысці з некалькіх ключавых даследчых і палітычных пастоў, уключаючы Еўрапейскі даследчы савет, і часова сысці з публічнага жыцця і прафесійнай дзейнасці.

У 2017 годзе Хант зноў чытаў лекцыі. У чэрвені ён адправіўся ў Германію з ініцыятывай натхнення на прысуджэнне Нобелеўскай прэміі. У кастрычніку ён выступіў на другім сімпозіуме малекулярных межаў у Такійскім тэхналагічным інстытуце. У снежні ён правёў інаўгурацыйную лекцыю да Года даследаванняў на заалагічнай станцыі Антона Дорна ў Неапалі. У 2018 годзе вярнуўся ў Ліндау. У сакавіку 2019 года ён удзельнічаў у чацвёртым Дыялогу Нобелеўскай прэміі ў Токіа на тэму старэння.

## Узнагароды 
Хант быў абраны членам Еўрапейскай арганізацыі малекулярнай біялогіі у 1978 годзе, уваходзіў у Камітэт па стыпендыях арганізацыі ў 1990—1993 гадах, у 2008—2009 гадах і ў склад кіруючага органа, Савета, у 2004—2009 гадах. Ён быў абраны членам Каралеўскага таварыства ў 1991 годзе.

Хант быў абраны членам Акадэміі медыцынскіх навук Вялікабрытаніі ў 1998 годзе і замежным супрацоўнікам Нацыянальнай акадэміі навук ЗША ў 1999 годзе.

У 2001 годзе разам з Ліландам Хартвелам і Полам Нерсам ён быў узнагароджаны Нобелеўскай прэміяй па фізіялогіі і медыцыне за іх адкрыцці ў галіне рэгулявання клеткавага цыклу з дапамогай цыкліну і цыклін-залежных кіназ.

У 2003 годзе Хант стаў ганаровым членам Каралеўскага таварыства Эдынбурга. У 2006 годзе ён быў узнагароджаны Каралеўскім медалём Каралеўскага таварыства, дзве з якіх уручаюцца штогод за «найважнейшы ўклад у развіццё натуральных ведаў», у яго выпадку за «адкрыццё ключавога аспекту кантролю клеткавага цыклу, бялку цыклін, які з’яўляецца кампанентам цыклін-залежных кіназ, дэманструючы сваю здольнасць разумець значнасць выніку па-за межамі яго непасрэднай сферы інтарэсаў».

Хант быў прысвечаны ў рыцары ў гонар свайго дня нараджэння ў 2006 годзе за заслугі перад навукай.

## Асабістае жыццё 
Хант жанаты на імунолагу Мэры Колінз, якая з’яўляецца прарэктарам Акінаўскага інстытута навукі і тэхналогій у Японіі. У пары ёсць дзве дачкі.

Катэгорыя:Лаўрэаты Нобелеўскай прэміі па медыцыне
Катэгорыя:Рыцары-бакалаўры
Катэгорыя:Узнагароджаныя Каралеўскім медалём
Катэгорыя:Біяхімікі Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Лаўрэаты Нобелеўскай прэміі з Вялікабрытаніі