Фізічны факультэт БДУ

**Фізічны факультэт БДУ** — адзін з самых буйных факультэтаў галоўнай ВНУ Беларусі. Створаны ў 1958 годзе. На 2025 год у складзе факультэта 10 кафедр, 10 навукова-даследчых лабараторый (НДЛ) і абсерваторыя. Акрамя таго, праводзяцца фундаментальныя і прыкладныя даследаванні, а таксама прамысловыя, тэхналагічныя і іншыя распрацоўкі.

## Гісторыя 
У кастрычніку 1958 года фізіка-матэматычны факультэт БДУ быў падзелены на два самастойныя факультэты — фізічны і матэматычны. Першым дэканам фізічнага факультэта стаў М. П. Халімановіч. У 1960-я — 1970-я гады фізічны факультэт актыўна развіваўся. На базе навукова-даследчых лабараторый фізічнага факультэта ў 1971 годзе быў адкрыты Навукова-даследчыцкі інстытут прыкладных фізічных праблем на чале з акадэмікам А. Н. Сеўчанкам. У 1976 годзе на базе чатырох кафедр фізічнага факультэта аддзяліўся факультэт радыёфізікі і электронікі. У 1986 годзе быў створаны Інстытут ядзерных праблем, які ўзначаліў прафесар кафедры ядзернай фізікі У. Р. Барышэўскі.

## Дэканы 
* 1958—1962 — Міхаіл Панцялеевіч Халімановіч
* 1962—1963 — Леанід Вікенцьевіч Валадзько
* 1963—1979 — Іван Паўлавіч Зяцькоў
* 1979—1986 — Эдуард Міхайлавіч Шпілеўскі
* 1986—1988 — Віктар Анатольевіч Гайсёнак
* 1988—1997 — Анатоль Пятровіч Клішчанка
* 1997—2018 — Віктар Міхайлавіч Анішчык
* з 2018 — Міхаіл Сяргеевіч Ціванаў

## Выпускнікі 
Сярод выпускнікоў факультэта больш за 20 акадэмікаў і членаў-карэспандэнтаў АН СССР і АН БССР, 6 Лаўрэатаў Ленінскай прэміі, больш 50 Лаўрэатаў Дзяржаўных прэмій.

### Лаўрэаты Ленінскай прэміі і Дзяржаўнай прэміі СССР 
* А. М. Рубінаў

### Акадэмікі Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі 
* А. М. Рубінаў
* А. П. Вайтовіч

### Бізнесмены 
* Анатоль Красоўскі
* Віктар Кіслы, заснавальнік Wargaming.net
* Леанід Лознер, сузаснавальнік EPAM Systems

## Адукацыйны працэс 
Колькасць супрацоўнікаў факультэта складае больш за 400 чалавек. З іх больш за 115 чалавек — выкладчыкі: прафесары, дацэнты, асістэнты, 130 чалавек — супрацоўнікі НДЛ. На факультэце працуе 2 акадэміка і 1 член-карэспандэнт НАН Беларусі, 24 дактары навук і 161 кандыдат навук. На факультэце навучаецца больш за 700 студэнтаў. У аспірантуры — каля 70 аспірантаў.

Паўсядзённай працай факультэта кіруе дэканат на чале з дэканам. Тры намеснікі дэкана забяспечваюць кіраўніцтва вучобай, метадычнай і навуковай працай. Вучоны савет факультэта, які ўзначальвае дэкан, складаецца з 25 чалавек, сярод якіх вядучыя прафесары і дацэнты. У Вучоны савет уваходзяць таксама прадстаўнікі студэнцтва. Вучоны Савет вызначае стратэгічныя мэты і задачы фізічнага факультэта, вырашае праблемы вучэбнага працэсу і арганізацыі навуковай работы, праводзіць атэстацыю выкладчыкаў.

На фізічным факультэце навучанне адбываецца па спецыяльнасцях «Фундаментальная фізіка», «Ядзерная фізіка і тэхналогіі», «Камп’ютарная фізіка», «Прыкладная фізіка», «Фізіка». Выпускнікі могуць атрымаць кваліфікацыю «Фізік», «Фізік. Інжынер», «Фізік. Праграміст», «Фізік. Выкладчык».

### Акадэмікі, якія выкладалі на факультэце 
* Б. Б. Бойка
* Л. В. Валадзько
* А. С. Рубанаў
* Ф. І. Фёдараў
* М. М. Сірата
* А. К. Красін
* С. М. Чаранкевіч

## Навуковыя даследаванні 
На факультэце працуюць 130 навуковых супрацоўнікаў 14 навукова-даследчых лабараторый, акрамя таго, навуковай дзейнасцю займаецца большасць выкладчыкаў.

Фінансаванне навуковых работ ажыццяўляецца з некалькіх крыніц. Каля палавіны сродкаў забяспечвае дзяржаўны бюджэт рэспублікі — праз базавае фінансаванне БДУ і праз конкурснае фінансаванне са сродкаў дзяржкамітэта па навуцы і тэхналогіям Рэспублікі Беларусь, Фонда фундаментальных даследаванняў Беларусі і Дзяржаўных праграм фундаментальных і прыкладных даследаванняў. Другая палова фінансавання навукі складаецца са сродкаў прамысловых аб’яднанняў і арганізацый, дзяржаўных замоў, а таксама розных міжнародных фондаў.

Фізічны факультэт вядзе сумесныя даследаванні з інстытутамі Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі, прамысловымі аб’яднаннямі, сярод якіх ПА «Интэграл» і ААТ «Беларуськалій», з іншымі ВНУ (БДУІР, БДПУ і інш.). Значная частка навуковых працаўнікоў і выдчыкаў факультэта праводзяць даследаванні ў кааперацыі з замежнымі арганізацыямі: Аб’яднаным інстытутам ядзерных даследаванняў (Дубна, Расія), Енскім і Хагенскім універсітэтамі (Германія), Інстытутамі ядзернай фізікі (Чэхія, Польшча), Універсітэтам Падуі (Італія), Ляхайскім універсітэтам (Бетлехем, ЗША) і інш.

Вынікі прыкладных распрацовак вучоных факультэта выкарыстоўваюцца ў радыеэлектроннай, аптычнай, аўтамабільнай, трактарнай, прыборабудаўнічай прамцысловасці, у геалогіі, медыцыне, біятэхналогіі і іншых галінах гаспадаркі Беларусі.

## Структура факультэта 
### Кафедры 
* Кафедра агульнай фізікі
* Кафедра вышэйшай матэматыкі і матэматычнай фізікі
* Кафедра біяфізікі
* Кафедра лазернай фізікі і спектраскапіі
* Кафедра камп’ютэрнага мадэлявання
* Кафедра фізікі цвёрдага цела і нанатэхналогій
* Кафедра фізікі паўправаднікоў і нанаэлектронікі
* Кафедра фізічнай оптыкі і прыкладной інфарматыкі
* Кафедра ядзернай фізікі
* Кафедра тэарэтычнай фізікі і астрафізікі

### Навукова-даследчыя лабараторыі 
# Фізікі іонна-плазменнай мадыфікацыі цвёрдых цел
# Фізікі і тэхнікі паўправаднікоў
# Высокаэнергетычнай іоннай імплантацыі і функцыянальнай дыягностыкі
# Спектраскапіі паўправаднікоў
# Фізікі электронных матэрыялаў
# Нелінейнай оптыкі і спектраскапіі
# Спектраскапічных сістэм
# Біяфізікі і біятэхналогіі
# Клетачнай інжынерыі і нанабіятэхналогій
# Энергаэфектыўных матэрыялаў і тэхналогій

## Літаратура 
* *Шпилевский Э. М., Шпилевский М. Э.* Физический факультет: прошлое, настоящее и будущее. — Минск: БГУ, 1998.

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт 
* Фізічны факультэт на сайце БДУ
* Абсерваторыя БДУ 
* Панарамы фізфака БДУ 
* Неафіцыйны сайт фізфака БДУ 
* QS | World University and MBA rankings
* Times Higher Education

Катэгорыя:Фізічныя факультэты
Катэгорыя:З’явіліся ў 1958 годзе

Катэгорыя:1958 год у Мінску
Катэгорыя:Фізіка ў Беларусі