Аляксандраўскае ваеннае вучылішча

**Алякса́ндраўскае вае́ннае вучы́лішча** ()&nbsp;— ваенна-навучальная ўстанова Расійскай імператарскай арміі, якая рыхтавала афіцэраў пяхоты. Размяшчалася ў Маскве.

## Гісторыя 
### Стварэнне і развіццё 
Венгерскі паход паказаў перавагу афіцэраў з адукацыяй кадэцкіх карпусоў над тымі, хто атрымаў званне з радавых. Гэта прывяло да рашэння павялічыць колькасць ваенна-навучальных устаноў.

25 снежня 1849 года на базе Александрынскага сіроцкага інстытута ў Маскве быў створаны *Александрынскі сіроцкі кадэцкі корпус* для 400 сірот штаб- і обер-афіцэраў, а таксама чыноўнікаў з патомных дваран. Першым дырэктарам стаў П.&nbsp;А.&nbsp;Грэсер.

25 жніўня 1863 года ў сувязі з рэформай ваеннай адукацыі корпус быў пераўтвораны ў ваеннае вучылішча, якое з верасня таго ж года стала называцца *Аляксандраўскім ваенным*. Першы набор складаў каля 240 юнкераў. Першым начальнікам стаў палкоўнік Б.&nbsp;А.&nbsp;Шванебах.

У 1864 годзе вучылішчу быў прысвоены 3-і нумар. 27 красавіка 1867 года ўстанову наведаў імператар Аляксандр II, які прыняў шэфства над вучылішчам. Пазней шэфамі былі імператары Аляксандр III і Мікалай II.

З 1894 года вучылішча атрымала назву *Аляксандраўскае ваеннае* (без нумара).

### Арганізацыя навучання 
[thumb|right|*[Пётр Кірылавіч Губараў|Губараў П. К.* Гарніст і юнкер 3-га Аляксандраўскага ваеннага вучылішча ў параднай форме. 1874 год.]]
Вучылішча складалася з аднаго батальёна (4 роты). Тэрмін навучання складаў два гады. Вывучаліся тактыка, артылерыя, фартыфікацыя, ваеннае заканадаўства, Закон Божы, мовы, матэматыка, хімія, фізіка, гісторыя.

Першапачаткова ў вучылішча прымалі пераважна дваран. Правілы прыёму неаднаразова змяняліся: у 1863 годзе дапускалася моладзь усіх саслоўяў на свабодныя вакансіі, у 1894 годзе былі ўведзены саслоўныя абмежаванні.

З пачаткам Першай сусветнай вайны вучылішча перайшло на паскораны чатырохмесячны курс падрыхтоўкі. Да 1916 года недахоп афіцэраў прымусіў дазволіць прыём моладзі ўсіх саслоўяў, якія скончылі гімназіі з адзнакай. У 1917 годзе ў вучылішчы навучалася каля 2000 юнкераў.

У тым жа 1917 годзе адбыўся выпуск дзяўчат-прапаршчыкаў (каля 25 чалавек). Многія з іх загінулі ў баях Грамадзянскай вайны, удзельнічалі ў Ледзяным паходзе.

### Падчас рэвалюцыі і пасля 
У кастрычніку 1917 года ў будынку вучылішча знаходзіўся аператыўны штаб Маскоўскай ваеннай акругі. Юнкеры і афіцэры аказалі ўзброены супраціў бальшавікам. Пасля артылерыйскага абстрэлу 3 лістапада абаронцы здаліся, і вучылішча было ліквідавана.

Аляксандраўскае вучылішча было адроджана ў Белым руху. 31 студзеня 1919 года ў Екацярынадары былі сфарміраваны курсы, якія пазней дзейнічалі ў Ейску, Чугуеве, Крыме і Галіпалі (як Аляксандраўскае генерала Аляксеева ваеннае вучылішча). Першы выпуск у эміграцыі адбыўся ў 1921 годзе.

У савецкі час у будынку вучылішча размяшчаўся Рэўваенсавет, затым Наркамат абароны. Цяпер комплекс заняты Міністэрствам абароны РФ.

File:Москва Александровское военное училище. Церковь.jpg|Царква Аляксандраўскага ваеннага вучылішча
File:Москва Александровское военное училище. Стрелковый зал.jpg|Стралковая зала
File:Москва Александровское военное училище. Зал 3-й роты.jpg|Зала 3-й роты, вартавы развод
File:Москва Александровское военное училище 1.jpg|Бібліятэка вучылішча
File:Москва Александровское военное училище. Различные формы юнкеров.jpg|thumb|Розныя формы юнкераў на пачатак XX стагоддзя
File:Москва. Александровское военное училище. Старики-выпускники 1899~1911г.jpg|thumb|Былыя выпускнікі вучылішча на пачатак XX стагоддзя

## Будынак 
Будынак пабудаваны ў 1792 годзе архітэктарам Ф.&nbsp;І.&nbsp;Кампарэзі ў стылі ранняга класіцызму для С.&nbsp;С.&nbsp;Апраксіна. У 1944—1946 гадах ён быў рэканструяваны архітэктарамі М.&nbsp;В.&nbsp;Пасохіным і А.&nbsp;А.&nbsp;Мндаянцам.

## Начальнікі вучылішча 
* Барыс Антонавіч Шванебах (1863—1874)
* Міхаіл Пятровіч Самахвалаў (1874—1886)
* Пётр Мікалаевіч Анчуцін (1886—1891)
* Іларыён Міхайлавіч Левачоў (1891—1901)
* Павел Аляксандравіч фон Лаймінг (1901—1903)
* Пётр Пятровіч Якаўлеў (1903—1905)
* Яўген Аляксандравіч Ферсман (1905—1908)
* Мікалай Іванавіч Генішта (1908—1917)
* Сяргей Пятровіч Міхееў (1917—1918)
* Аляксей Аляксандравіч Курбатаў (1919—...)

## У культуры 
Вучылішча апісана ў рамане выпускніка Аляксандра Купрына «Юнкера». Падзеі, звязаныя з вучылішчам, адлюстраваны ў фільмах «Сібірскі цырульнік», «Юнкера», «Батальён».

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Аляксандраўскае ваеннае вучылішча
Катэгорыя:Ваенныя вышэйшыя навучальныя ўстановы Масквы
Катэгорыя:Навучальныя ўстановы, заснаваныя ў 1849 годзе
Катэгорыя:Навучальныя ўстановы, расфарміраваныя ў 1917 годзе
Катэгорыя:Колішнія навучальныя ўстановы Масквы