open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Запарожскія казакі

, Казак (чаркас) Запарожскай Сечы, 1844]]
**Запарожскія казакі, запарожцы** — частка казацтва на тэрыторыі сучаснай Украіны, якія стварылі ў 1555 годзе, шэраг разрозненых ваенных умацаванняў («гарадкі» ці «сечы» і паселішчаў (хутары, зімоўнікі) за дняпроўскімі парогамі, па-за зонай юрысдыкцыі якіх б там не было дзяржаў (Дзікае поле). Пазней аб’ядналіся ў ваенную арганізацыю Войска Запарожскае, якое атрымала сваю назву па назве рэгіёна пражывання, месцы размяшчэння галоўнага ваеннага ўмацавання, названага *«Сеч»* і знаходжання штаб-кватэры (цэнтральнага органа кіравання — коша).

Пазней, у сувязі з утварэннем у канцы XVI стагоддзя рэестравага казачай войска, паселішчам часткі запарожскага казацтва на тэрыторыі Кіеўскага, Чарнігаўскага і Брацлаўскага ваяводстваў, а таксама ў сувязі з утварэннем пасля 1625 года ў адпаведнасці з Курукаўскім дагаворам палкавога ладу рэестравага казацкай войска, *запарожскімі* сталі называць і рэестравых казакоў, якія не пражывалі на тэрыторыі Запарожжа.

У далейшым, пасля паўстання Багдана Хмяльніцкага ў 1648 годзе пад кантроль Войска Запарожскага і ўладу запарожскага гетмана перайшлі тэрыторыі Рэчы Паспалітай, якія займалі землі сучаснай Паўночнай і Цэнтральнай Украіны. На іх утварыліся новыя казацкія палкі, якія камплектаваліся з мясцовага насельніцтва па тэрытарыяльна-міліцыйным прынцыпе. Яны дапоўнілі палкавы лад казачага войска, сфарміраваўшы такім чынам цэнтралізаваную ваенную і адміністрацыйна-тэрытарыяльную структуру Войска Запарожскага, якая атрымала ў гістарыяграфіі таксама назву Гетманшчына. *Запарожскімі* сталі называць усіх казакоў, якія пражывалі на тэрыторыі Гетманшчыны.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Украінскае казацтва
Пётр Апанасавіч Казлоў

**Пётр Апана́савіч Казло́ў** (нар. , в. , Пухавіцкі раён, Мінская вобласць, Беларусь) — беларускі дзяржаўны дзеяч, міністр гандлю Беларусі (1995—2001).

## Біяграфія 
Скончыў Інстытут народнай гаспадаркі, Акадэмію народнай гаспадаркі пры Савеце Міністраў СССР.

Працаваць пачаў у 1970 годзе рабочым склада Мінскага ўнівермага «Белунівермаг».

З 1970 па 1983 гады працаваў у Дзяржаўным універсальным магазіне (ГУМе) г. Мінска, займаў пасады ад малодшага прадаўца да намесніка дырэктара па кадрах і выхаваўчай працы.

У 1983—1987 гадах — Намеснік дырэктара Беларускага Рэспубліканскага торгу «Белювеліргандаль»

З 5 красавіка 1995 года па 30 ліпеня 2001 года года быў міністрам гандлю Рэспублікі Беларусь.

Катэгорыя:Міністры гандлю Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Узнагароджаныя Ганаровай граматай Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь
Чарнігаўскае ваяводства

**Чарнігаўскае ваяводства** () — адміністрацыйная адзінка Рэчы Паспалітай, якая існавала ў 1635—1667 гадах у складзе Малапольскай правінцыі Кароны Польскай (цяпер тэрыторыя Украіны). Цэнтрам ваяводства з'яўляўся горад Чарнігаў.

Створана на аснове Чарнігаўскіх і Северскіх земляў, якія ўвайшлі ў склад Польшчы ў 1618 годзе пасля вайны Рэчы Паспалітай з Маскоўскай дзяржавай 1609—1618 гадоў паводле Дзявулінскага пагаднення. Уваходзіла ў склад Малапольскай правінцыі польскага рэгіёна *Русь*. Узначальвалася чарнігаўскімі ваяводамі. Сеймік ваяводства збіраўся ў Чарнігаве. Малое прадстаўніцтва ў Сенаце Рэчы Паспалітай складалася з 2 сенатараў. Было падзелена на 2 паветы — Чарнігаўскі і Наўгародскі. Пасля паўстання Хмяльніцкага ў 1648 годзе перайшло пад уладу казакоў Войска Запарожскага. Паводле Гадзяцкага дагавора 1658 года перадавалася пад кантроль казацкага гетмана.

Канчатковае ліквідавана ў 1667 годзе паводле ўмоў Андросаўскага міру. Тэрыторыя ваяводства ўвайшла ў склад Чарнігаўскага палка Войска Запарожскага, залежала ад Рускага царства. Назва ваяводства працягвала ўжывацца ў тытулярных урадах шляхты Рэчы Паспалітай.

## Гл. таксама 
* Чарнігаўскае княства

## Спасылкі 
Катэгорыя:Ваяводствы Каралеўства Польскага
Катэгорыя:Малапольская правінцыя
Валянцін Іванавіч Байдак

**Валянці́н Іва́навіч Байда́к** (нар. , в. Леднікі  Мінскай вобласці) — беларускі дзяржаўны дзеяч, былы міністр гандлю Беларусі (1992—1994).

## Біяграфія 
Скончыў Інстытут народнай гаспадаркі.

Працоўную дзейнасць пачаў ў 1969 годзе вучнем фрэзероўшчыка на Мінскім заводзе металаканструкцый. Стаўшы дыпламаваным спецыялістам, працаваў старшым прадаўцом, затым загадчыкам крамы № 1 Першамайскага Райхарчгандля Мінска. У 1977—1979 гадах служыў у радах Савецкай арміі. Дэмабілізаваўшыся, вярнуўся на ранейшую працу, у 1983 годзе стаў намеснікам дырэктара, а ў 1984 годзе — дырэктарам Першамайскага Райхарчгандля Мінска. У 1987 годзе быў прызначаны на пасаду намесніка начальніка Упраўлення гандлю Мінскага гарвыканкама, якое ўзначаліў у 1991 годзе.

З 4 снежня 1992 па 28 лістапада 1994 года быў міністрам гандлю Рэспублікі Беларусь.

Пасля працаваў намеснікам старшыні Мінгарвыканкама, генеральным дырэктарам КВУП «Мінскхлебпрам».

З 2 лютага 2011 года — начальнік Галоўнага ўпраўлення спажывецкага рынку Мінгарвыканкама, з лютага 2013 па 2019 год — генеральны дырэктар ААТ «ЦУМ-Мінск». 

Катэгорыя:Міністры гандлю Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Выпускнікі БДЭУ
Катэгорыя:Выпускнікі Акадэміі кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Узнагароджаныя Ганаровай граматай Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь
Пётр Казлоў

**Пётр Казло́ў**:
* Пётр Апанасавіч Казлоў (нар. 1948) — беларускі дзяржаўны дзеяч, былы міністр гандлю Беларусі
* Пётр Кузьміч Казлоў (1863—1935) — рускі і савецкі даследчык Цэнтральнай Азіі. Ганаровы член Рускага геаграфічнага таварыства
* Пётр Міхайлавіч Казлоў (1893—1944) — Герой Савецкага Саюза
Плутоній-239

**Плутоній-239** () — радыеактыўны нуклід хімічнага элемента плутонію з атамным нумарам 94 і масавым лікам 239. Часам лічыцца, што ён уваходзяць у радыеактыўнае сямейства 4n+3, т.зв. *рад актынію* (хоць звычайна лічаць, што гэты рад пачынаецца з прыроднага ўрану-235, які і ўзнікае пры распадзе плутонію-239, які практычна адсутнічае ў прыродзе). Быў адкрыты ў 1941 годзе Гленам Сібаргам, Дж. Кенэдзі, Артурам Валем і Э. Сегрэ.

У прыродзе сустракаецца ў надзвычай малых колькасцях ва ўранавых рудах. Радыягенны плутоній-239 утвараецца з ўрану-238 пры захопе нейтронаў, якія ўзнікаюць пры спантаным дзяленні ўрану (235U і 238U) і ў выніку рэакцый (α, n) на лёгкіх элементах, якія ўваходзяць у склад руд; яшчэ адной крыніцай нейтронаў з’яўляецца касмічнае выпраменьванне.

Актыўнасць аднаго грама гэтага нукліда складае прыблізна 2,3 ГБк.

## Утварэнне і распад 
Плутоній-239 утвараецца ў выніку наступных распадаў:
* β−-распад нукліда 239Np (перыяд паўраспаду складае 2,356(3).
* Спантанае дзяленне (імавернасць 3,1(6) %));
* выкарыстоўваецца ў якасці зыходнага рэчыва для атрымання трансплутоніевых элементаў.

Катэгорыя:Ізатопы плутонію
Украінская эміграцыя

**Украінская эміграцыя** — працэс перасялення ўкраінцаў за межы сваіх этнічных зямель — Украіны. Масавыя перасяленні ўкраінцаў пачынаюцца ў 2-й палове — канцы XIX ст. Традыцыйна вылучаюць чатыры хвалі ўкраінскай эміграцыі. Па ацэнцы дырэктара Інстытута даследаванняў дыяспары Ігара Вінічэнкі, станам на 2001 годзе, украінская дыяспара складае 10-13 млн чалавек.
 (Паўночная Дакота) (кон. 19 ст.)]]
, Вініпег, 1914 г.)]]

## Першая хваля 
Першая хваля пачалася з апошняй чвэрці XIX ст. і доўжылася да пачатку Першай сусветнай вайны. Масавая працоўная эміграцыя ў ЗША пачалася ў 1877 годзе, у Бразілію — 1880-я гады, у Канаду — 1891 годзе, у Сібір — 1905—1907 гадах. Акрамя таго, выязджалі і ў Аргенціну, Аўстралію і Новую Зеландыю. Гэтая хваля была абумоўлена аграрнай перанаселенасцю некаторых украінскіх тэрыторый.

## Другая хваля 
Другая хваля ахоплівае міжваенны перыяд і была абумоўлена сукупнасцю сацыяльна-эканамічных і палітычных прычын. Сярод эмігрантаў былі землеўладальнікі, гандляры, служачыя, святары. Яны выязджалі ў Польшчу, Чэхаславакію, Аўстрыю, Румынію, Балгарыю, Германію, Францыю, ЗША і Канаду.

## Трэцяя хваля 
Трэцяя хваля ўзнікла ў канцы Вялікай Айчыннай вайны. Гэта былі пераважна рэпатрыянты з англійскай, амерыканскай і французскай акупацыйных зон. Значную частку складалі тыя, хто сілай быў вывезены на працы ў Германію. Большасць эмігравалі ў Канаду, ЗША, Вялікабрытанію, Аўстралію, Бразілію, Аргенціну, Францыю.

## Чацвёртая хваля 
Чацвёртая хваля пачалася ў 1990-я гады. Галоўнай прычынай эміграцыі паслужыла цяжкае эканамічнае становішча ва Украіне. На часовую працу выехала каля 7-8 млн людзей у Расію, краіны Еўропы і Паўночнай Амерыкі.

## Пятая хваля 
Да чэрвеня 2022 года Украіну пакінулі больш за 8 мільёнаў чалавек. Такога маштабу ўцекачоў не было ў Еўропе з часоў Другой сусветнай вайны. Большасць уцекачоў прыехала ў суседнія краіны Цэнтральнай і Усходняй Еўропы (Польшчу, Румынію, Венгрыю, краіны Балтыі).

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Мости в Україну / Укладачі: Володимир Білецький, Віра Боднарук, Богдан Боднарук.&nbsp;— Донецьк: Український культурологічний центр, Східний видавничий дім.&nbsp;— 2005.&nbsp;— 116&nbsp;с.
* 4,5 млн українців «орють» закордон // «Украіна Маладая» за 11 красавіка 2008 року
* *Косинська Юлія* *«В Україні, сину, ти робив би все це для своїх…»* Українська родина з Барселони — про власний досвід чужини, стосунки між земляками в Іспанії та ставлення українських дипломатів до наших заробітчан // «Украіна Маладая» № 213 за 12 лістапада 2008 года
* Українська трудова еміграція до Австралії *(Special Broadcasting Service, 16 червня 2009)* &nbsp;— подкаст: feed://feeds.feedburner.com/sbsukraine

Катэгорыя:Украінская дыяспара
Хуткія нейтроны

**Хуткія нейтроны**&nbsp;— свабодныя нейтроны, кінетычная энергія якіх большая за некаторую велічыню, дакладнае значэнне якой залежыць ад кантэксту, у якім выкарыстоўваецца тэрмін.

У фізіцы ядзерных рэактараў хуткімі звычайна называюць нейтроны з энергіямі звыш 0,1&nbsp;МэВ. Залежнасць сячэнняў узаемадзеяння з рэчывам для такіх нейтронаў мае гладкі характар, без пікаў, характэрных для больш павольных рэзанансных нейтронаў.

Энергія нейтронаў можа быць паменшана з дапамогай запавольнікаў нейтронаў.

## Гл. таксама 
* Рэактар на хуткіх нейтронах
* Цеплавыя нейтроны
* Прамежкавыя нейтроны
* Спектр нейтронаў

Катэгорыя:Фізіка ядзернага рэактара
Катэгорыя:Нейтронная фізіка
Іван Маразовіч

**Іва́н Маразо́віч** або **Я́нка Маразо́віч**, карыстаўся псеўданімам **Я́нка Мала́нка** () — беларускі паэт, сатырык, журналіст і мастак.

## Біяграфія 
Скончыў гімназію ў Барысаве. У 1916 годзе мабілізаваны ў расійскую армію. З 1920 года працаваў дробным служачым у мястэчку Яшуны ля Вільні. З 1925 года актыўна выступаў у перыядычным друку Заходняй Беларусі. Пэўны час, паміж 1926—1928 гадамі — адказны рэдактар сатырычнага часопіса «Маланка» (Вільня), звязанага з дзейнасцю Беларускай сялянска-работніцкай грамады. Пахаваны ў Яшунах.

## Творчасць 
Дэбютаваў гумарэскамі ў часопісе «Авадзень», тэксты не выяўлены. Першыя вядомыя публікацыі вершаў, бясспрэчнага аўтарства Івана Маразовіча, датаваны 1925 годам. З 1926 года рэгулярна друкуе вершы, жарты, фельетоны, палітычныя частушкі ў часопісе «Маланка» пад рознымі псеўданімамі і крыптанімамі. Друкаваўся ў заходнебеларускіх выданнях «Беларуская доля», «Беларуская ніва», «Беларуская крыніца», «Наш голас», «Наша праўда», «Права працы» і інш.

У вершах Янкі Маланкі гучалі матывы сацыяльнага і нацыянальнага разняволення беларускага народа, яго духоўнага абуджэння. У сатырычных вершах асвятляў грамадска-палітычнае жыццё Заходняй Беларусі ў складзе Польшчы. Выступаў супраць палітыкі польскіх уладаў. Выкарыстоўваючы прыём літаратурнай містыфікацыі друкаваў абразкі тагачасных падзей у Кітаі, бо жыццё ў Заходняй Беларусі нагадвала жыццё ў іншых каланіяльных і залежных краінах (у 1920-я гады «кітайскія» і «індыйскія» матывы былі пашыраныя сярод пісьменнікаў Заходняй і Савецкай Беларусі).

У часопісе «Маланка» выступаў і як мастак, аўтар шматлікіх малюнкаў і тытульных лістоў.

Апошнія літаратурныя публікацыі Івана Маразовіча датаваны 1929 годам. Потым адышоў ад літаратурна-мастацкай і грамадскай дзейнасці. Рукапісы твораў захоўваюцца ў Цэнтральнай бібліятэцы АН Літвы.

Псеўданімы: *Янка Маланка*, *Ляо Дзэ,* *Ляо-Дзе*, *Пярун*, *Гаўрыла Пярун*, *Язэп Грамабой*, *Янка Грамабой,* *Янка Барысаўскі*; крыптанімы: *І.М., Я.М., Янка М.* і інш

## Літаратура 
* 
* Маланка Янка // 
* Кароткі нарыс беларускага пытаньня: — Мн.: Логвінаў, 2009. — 396 с. — (Кнігарня «Наша Ніва»). — ISBN 978-985-6901-22-8

## Спасылкі 
Катэгорыя:Паэты Беларусі
Катэгорыя:Журналісты Беларусі
Катэгорыя:Сатырыкі Беларусі
Катэгорыя:Памерлі ў Віленскім павеце
Катэгорыя:Мастакі Беларусі
Катэгорыя:Выдаўцы Беларусі
Катэгорыя:Рэдактары Беларусі
Артур Валь

**Артур Валь** (; 8 верасня 1917 — 6 сакавіка 2006) — амерыканскі хімік. Разам з Эміліа Сегрэ і Джозефам Кенэдзі быў членам каманды Глена Сібарга, якая ў 1941 годзе адкрыла плутоній-239.

## Біяграфія 
Валь нарадзіўся 8 верасня 1917 года ў Дэ-Мойне (штат Аёва). У 1939 годзе атрымаў ступень бакалаўра ва Універсітэце Штата Аёва. Для атрымання ступені магістра адправіўся ў Каліфарнійскі ўніверсітэт у Берклі. Там у складзе групы Сібарга працаваў над сінтэзам плутонію.

14 снежня 1940 года была здзейснена першая бамбардзіроўка октааксіду трыўрану-238 (238U3O8) дэйтронамі, якія былі разагнаны ў цыклатроне да 14—22 МэВ і праходзілі праз алюмініевую фольгу таўшчынёй 0,002 цаляў. 24 лютага 1941 года быў праведзены завяршальны эксперымент, падчас якога было эксперыментальна даказана існаванне новага хімічнага элемента — плутонію. У тым жа годзе група сінтэзавала найважнейшы ізатоп — плутоній-239 пасродкам апрамяненьвання ўрану моцна паскоранымі ў цыклатроне нейтронамі.

У 1942 годзе атрымаў ступень PhD. У перыяд з 1943 па 1946 год працаваў у Лос-Аламаскай нацыянальнай лабараторыі. Яго даследаванні ў вобласці хіміі плутонію выкарыстоўваліся ў праграме «Праект Манхэтэн».

Пасля вайны па запрашэнні Джозефа Кенэдзі перабраўся ва Універсітэт Вашынгтона ў Сент-Луісе, дзе каля 40 гадоў выкладаў неарганічную хімію.

У 1991 годзе вярнуўся ў Лос-Аламас. Сваю апошнюю працу апублікаваў у 2005 годзе.

Пакутаваў ад хваробы Паркінсана. Памёр 6 сакавіка 2006 года ад пнеўманіі.

## Узнагароды 
* 1966 — прэмія ACS у вобласці ядзернай хіміі.

Катэгорыя:Хімікі ЗША
Катэгорыя:Лос-Аламаская нацыянальная лабараторыя
Чыжа-2

**Чыжа-2** () — сяло ў  Заходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Чыжынскай сельскай акругі.

## Насельніцтва 
У 1999 годзе насельніцтва вёскі складала 1550 чалавек (754 мужчыны і 796 жанчын). Па дадзеных перапісу 2009, у сяле пражывала 1220 чалавек (599 мужчын і 621 жанчына).

## Гісторыя 
У XIX стагоддзі мела назву станцыя Чыжынская, хутар Чыжынская, пасля рэвалюцыі было пераназвана ў калгас імя 25-й Чапаеўскай дывізіі.

У 30-я гады XX стагоддзя, мела статус раённага цэнтра.

У 50-я гады ў працэсе ўзбуйнення калгасаў у саўгасы сяло перайменавана ў саўгас Чыжынскі.

З 1995 года носіць назву сяло Чыжа-2.

Катэгорыя:Населеныя пункты Таскалінскага раёна
Свабодны нейтрон

**Свабодны нейтрон** — нейтрон, які існуе па-за атамным ядром.

Свабодны нейтрон бэта-радыеактыўны з перыядам паўраспаду каля 10 хвілін (611 секунд), што адпавядае характэрнаму часу жыцця каля 15 хвілін (880.1 ± 1.1 секунд). Аднак, патрапіўшы ў рэчыва, свабодныя нейтроны актыўна паглынаюцца ядрамі атамаў. Хуткасць паглынання залежыць ад энергіі (хуткасці руху) нейтрона і сячэння захопу, спецыфічнага для кожнага ізатопу, які паглынае нейтроны. Так, цеплавыя нейтроны, якія маюць сярэднюю хуткасць 2200&nbsp;м/с (тэмпература каля 300 K), у вадзе захопліваюцца пратонамі ў сярэднім праз 230&nbsp;мкс. Свабодныя нейтроны вельмі нізкіх энергій (так званыя «») можна захоўваць у спецыяльных пасудзінах у вакууме да іх натуральнага распаду, паколькі адбываецца поўнае ўнутранае адлюстраванне ад сценак пасудзіны.

У вялікіх колькасцях свабодныя нейтроны атрымліваюць у ланцуговай ядзернай рэакцыі дзялення ў ядзерным рэактары. Існуюць таксама спецыяльныя  свабодных нейтронаў.

Свабодны нейтрон часам разглядаюць як адзін з ізатопаў элемента з нулявым атамным нумарам у табліцы Мендзялеева — нейтронію.

## Гл. таксама 
* Нейтроннае выпраменьванне

Катэгорыя:Фізіка ядзернага рэактара
Катэгорыя:Ядзерная фізіка
Катэгорыя:Нейтронная фізіка
Катэгорыя:Ізатопы
Смайлік

thumb|right|200px|Выява смайліка

**Сма́йлік** ( — «які ўсміхаецца»), або **шчаслівы твар** (☺/☻)  — стылізаваная графічная выява чалавечага твару, які ўсміхаецца; традыцыйна малюецца ў выглядзе жоўтага круга з двума чорнымі кропкамі, якія ўяўляюць сабой вочы, і чорнай дугой, якая ўяўляе рот. 
Смайлікі шырока выкарыстоўваюцца ў папулярнай культуры, само слова «смайлік» таксама часта ўжываецца як агульны тэрмін для любога эмацікона (выявы эмоцыі не графікай, а знакамі прыпынку).

## Папулярызацыя 
Упершыню ў мастацтве стылізаваная выява чалавечага твару для выраза эмоцый выкарыстоўваў рэжысёр Інгмар Бергман у фільме «Партовы горад», але гэта выява выражала пакуту. Пазней ужо шчаслівы твар выкарыстоўваўся ў рэкламных кампаніях фільмаў «Лілі» ў 1953 годзе і «Жыжы» у 1958 годзе.
Шчаслівы твар упершыню быў уведзена ў папулярную культуру ў 1958 годзе, калі радыёстанцыя WMCA у Нью-Ёрку правяла конкурс па самым папулярным радыёшоу таго часу «Кузен Брусі». Слухачы, якія адказалі па тэлефоне на пытанні, узнагароджваліся талстоўкай «Добрыя хлопцы!», малюнак на якой уключаў выяву шчаслівага твару. Тысячы такіх талстовак былі раздадзены ў канцы 1950-х гадоў.

У 1963 годзе Харві Бол, амерыканскі камерцыйны мастак, быў запрошаны ў рэкламную кампанію для стварэння выявы шчаслівага твару, якое меркавалася выкарыстоўваць на кнопках. Зробленая ім выява ў выглядзе цёмных авальных вачэй і складак па баках рота на ярка-жоўтым фоне стала найбольш знакавай версіяй.

thumb|left|200px|Першае выкарыстанне выявы шчаслівага твару ў рэкламнай кампаніі фільма «Лілі» ў 1953 годзе

## Выкарыстанне ў інфарматыцы 
Упершыню ў гісторыі выкарыстоўваць дужку ў якасці ўсмешкі здагадаўся рускі пісьменнік Уладзімір Набокаў, які пражываў у ЗША. Ён у 1969 годзе ў інтэрв'ю часопісу The New York Times прамовіў:
Я часта думаю, што павінен існаваць адмысловы друкарскі знак, які пазначае ўсмешку, — нешта накшталт выгнутай лініі, дужкі, што ляжыць ніц; менавіта гэты значок я паставіў бы замест адказу на ваша пытанне.

[thumb|right|200px|Набор сімвалаў, прапанаваных [Скот Фалман|Скотам Фалманам у якасці смайліка]]
Смайлік з'яўляецца друкаванай версіяй сімвалаў з кодам 1 і 2 на кодавай старонцы CP437 (1981) у першых камп'ютарах IBM PC і ва ўсіх наступных PC-сумяшчальных камп'ютарах. Для сучасных камп'ютараў ва ўсіх версіях Windows пасля Windows 95 можна выкарыстоўваць смайлік у складзе набору сімвалаў Windows Glyph List 4, хоць некаторыя камп'ютарныя шрыфты прапускаюць частку сімвалаў, а некаторыя сімвалы не могуць адлюстроўвацца праграмамі, несумяшчальнымі з Юнікодам. Смайлік таксама маецца ў фармаце Юнікод Basic Multilingual Plane.

19 верасня 1982 года прафесар Універсітэта Карнегі-Мелана ў горадзе Пітсбург у штаце Пенсільванія Скот Фалман прапанаваў выкарыстоўваць паслядоўнасць сімвалаў **:-)** у якасці смайліка (гл. эмацікон).

## Гл. таксама 
* Эмацікон
* кратар Гале
* Acid2
* Сусветны дзень усмешкі

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Інтэрнэт-культура
Катэгорыя:Сімвалы
Будзяніцкая Рудня

**Будзяні́цкая Ру́дня** (, ) — вёска ў Барысаўскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Іканскага сельсавета.

## Геаграфія 
Знаходзіцца за 47 км на паўночны захад ад горада Барысаў, 118 км ад Мінска. Рэльеф раўнінны. На поўдні і ўсходзе мяжуе з лесам і цячэ рака Сасна (прыток ракі Мрай). На рацэ каля вёскі сажалка. Транспартныя сувязі па мясцовай дарозе і далей па шашы Барысаў—Бягомль.

Планіроўка Т-падобная. Да галоўнай вуліцы шыротнай арыентацыі далучаюцца перпендыкулярна дзве кароткія вуліцы. Забудавана двухбакова, шчыльна, драўлянымі дамамі сядзібнага тыпу.

## Гісторыя 
У 1858 годзе вёска Рудня, 26 жыхароў мужчынскага полу, у Карсакавіцкай воласці Барысаўскага павета Мінскай губерні Расійскай імперыі. У 1897 годзе ў Зембінскай воласці. Напачатку ХХ ст. дзейнічалі вадзяны млын, маслабойня.

З лютага да снежня 1918 года на тэрыторыі, акупіраванай войскамі Германіі. 25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай абвешчана часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. З 1 студзеня 1919 года ў БССР, з лютага — у ЛітБел ССР. З жніўня 1919 да мая 1920 года акупіравана польскімі войскамі.

З 31.7.1920 г. ў БССР. З 20.8.1924 г. ў Карсакавіцкім сельсавеце Зембінскага раёна Барысаўскай, з 9.6.1927 г. да 26.7.1930 г. Мінскай акруг, з 20.2.1938 г. Мінскай вобласці. У 1929 г. арганізаваны калгас «Трэці рашаючы». Дзейнічала кузня.

У Вялікую Айчынную вайну ў канцы чэрвеня 1941 г. акупіравана нацыстамі. 29 мая 1943 года гітлераўцы поўнасцю спалілі вёску, загубілі 58 жыхароў, якія пахаваны ў брацкай магіле на паўночнай ускраіне вёскі.

Пасля вайны адбудавана. З 11 студзеня 1968 года ў Іканскім сельсавеце.

## Насельніцтва 
* 1897 год — 126 жыхароў, 18 двароў.
* 1917 год — 132 жыхары, 24 двары.
* 1926 год — 105 жыхароў.
* 1940 год — 176 жыхароў, 36 двароў.
* 1960 год — 94 жыхары.
* 1988 год — 48 жыхароў, 24 гаспадаркі.
* 2008 год — 20 жыхароў, 14 гаспадарак.

## Літаратура 
* 
* 
* Ліст карты N-35-57. Выданне 1980 г.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Іканскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Барысаўскага раёна
Бярозаўшчына

**Бяро́заўшчына** (, , да 1964 года — **Божада́ры**) — вёска ў Барысаўскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Іканскага сельсавета.

## Гісторыя 
30 ліпеня 1964 года вёска Божадары была пераназваная ў вёску Бярозаўшчына.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Іканскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Барысаўскага раёна
Катэгорыя:Перайменаваныя населеныя пункты Беларусі
Гарэлы Луг

**Гарэ́лы Луг** (, ) — вёска ў Барысаўскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Іканскага сельсавета.

У 1924—1925 гадах цэнтр Гарэлалужскага сельсавета.

## Гісторыя 
У 1705 годзе згадваецца як вёска ў складзе маёнтка Дзедзілавічы ў Мінскім ваяводстве ВКЛ.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Іканскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Барысаўскага раёна
Аляксандр Аляксандравіч Мількота

**Аляксандр Аляксандравіч Мількота** (нар. , в. Куранец Вілейскага раёна, Мінскай вобласці) — беларускі дзяржаўны дзеяч, былы міністр жыллёва-камунальнай гаспадаркі Беларусі (1999—2003).

## Біяграфія 
У 1969 г. скончыў Беларускі політэхнічны інстытут, інжынер-будаўнік.

Па заканчэнні інстытута да 1975 года займаў розныя пасады ў трэсце N 15 спецбудкамбіната «Мінскбуд» — да начальніка будаўнічага ўпраўлення.

У 1975-1978 гг. — Загадчык аддзела па кантролю за вытворчасцю раскопак Мінскага гарвыканкама.

Затым да 1981 г. — начальнік упраўлення дарожна-маставой гаспадаркі, пасля Упраўлення дарожна-маставога будаўніцтва і добраўпарадкавання горада Мінска.

У 1986—1990 гг. — старшыня Цэнтральнага райвыканкама г. Мінска.

У 1990 годзе быў прызначаны намеснікам міністра жыллёва-камунальнай гаспадаркі Беларускай ССР.

У 1994 — першы намеснік міністра жыллёва-камунальнай гаспадаркі Рэспублікі Беларусь.

20 жніўня 1999 года быў прызначаны Міністрам жыллёва-камунальнай гаспадаркі Рэспублікі Беларусь.

24 снежня 2003 года быў вызвалены ад пасады Міністра.
Іканы

**І́каны** (, ) — вёска ў Барысаўскім раёне Мінскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Іканскага сельсавета.

## Геаграфія 
Вёска знаходзіцца на рацэ Пуста-Мсціжская (ручай Мрай). Праз вёску пралягае аўтамабільная дарога .

## Культура 
Да 2010 года ў вёсцы размяшчаўся Іканскі музей народнай славы, пераведзены пасля ў Зембін.

## Літаратура 
* Республика Беларусь. Атлас охотника и рыболова: Минская область / Редактор Г. Г. Науменко — Мн.: РУП «Белкартография», 2009. — С. 13. — 60 с. — 20 000 экз. — ISBN 978-985-508-174-7.
* Ліст карты N-35-57. Выданне 1980 г.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Іканскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Барысаўскага раёна
Карсакавічы

**Карса́кавічы** (, ) — вёска ў Барысаўскім раёне Мінскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Зембінскага сельсавета.

## Гісторыя 
У 1662 г. згадваецца ў складзе Менскага ваяводства ВКЛ.

З 20 жніўня 1924 года да 30 кастрычніка 2009 года вёска ўваходзіла ў склад Карсакавіцкага сельсавета.

## Геаграфія 
Знаходзіцца за 45 км у напрамку на паўночны захад ад горада Барысаў, за 121 км ад Мінска.

## Насельніцтва 
* 1997 год — 442 жыхары, 174 двары.

## Славутасці 
* Сядзіба Кучынскіх
* Помнік землякам, якія загінулі ў Вялікую Айчынную вайну.
### Страчаная спадчына 
* Прыхадская царква Праабражэння Гасподняга

## Літаратура 
*  — С. 99.
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Зембінскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Барысаўскага раёна
Вільянова (Барысаўскі раён)

**Вільяно́ва** (, ) — вёска ў Барысаўскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Прыгараднага сельсавета.

Да 8 лютага 2010 года вёска ўваходзіла ў склад Кішчынаслабодскага сельсавета.

## Вядомыя асобы 
* Міхал Цюндзявіцкі (1836, або 1839 — 1863) — удзельнік паўстання 1863—1864 гадоў

## Спасылкі 
Катэгорыя:Прыгарадны сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Барысаўскага раёна
Пасека (Барысаўскі раён)

**Па́сека** () — былая вёска ў Барысаўскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіла ў склад Прыгараднага сельсавета.

Да 8 красавіка 1957 года вёска ўваходзіла ў склад Жыцькаўскага сельсавета, да 30 кастрычніка 2009 года — у склад Кішчынаслабодскага сельсавета.

Скасавана 15 чэрвеня 2022 года.

## Крыніцы 
## Спасылкі
Галубы (Барысаўскі раён)

**Галубы́** (, ) — вёска ў Барысаўскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Лошніцкага сельсавета.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Лошніцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Барысаўскага раёна
Навасады 1

**Наваса́ды 1** (, ) — былы пасёлак у Барысаўскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіў у склад Лошніцкага сельсавета.

Ліквідаваны і далучаны да вёскі Навасады ў 2016 годзе.

## Спасылкі
Вобча (Барысаўскі раён)

**Во́бча** (, ) — вёска ў Барысаўскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Маісееўшчынскага сельсавета.

## Назва 
Паводле В. А. Жучкевіча, назва-паняцце *агульнае («общее»)* або *апчак («общак»)* — агульнасельская або агульная паша, угоддзі агульнага карыстання.

Падобнае паняцце ён знайшоў у жывой гаворцы на Навагрудчыне. Там апчаком называлі месца пасьбы вясковай жывёлы.

Пры наступнай трансфармацыі назвы набылі розную форму і рознае напісанне: Обчак, Абчак, Апчак і г. д.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Маісееўшчынскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Барысаўскага раёна
Маісееўшчына

**Маісе́еўшчына** (, ) — аграгарадок у Барысаўскім раёне Мінскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Маісееўшчынскага сельсавета.

## Геаграфія 
Аграгарадок знаходзіцца за 37 км у напрамку на поўнач ад горада Барысаў, за 113 км ад Мінска.

## Насельніцтва 
* 1999 год — 488 жыхароў, 152 двары.

## Літаратура 
*  — С. 522.
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Маісееўшчынскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Барысаўскага раёна
Маячнае

**Мая́чнае** (, , да 1964 года — **Парася́тнікі**) — вёска ў Барысаўскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Маісееўшчынскага сельсавета.

## Гісторыя 
30 ліпеня 1964 года вёска Парасятнікі была перайменавана ў вёску Маячная.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Маісееўшчынскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Барысаўскага раёна
Катэгорыя:Перайменаваныя населеныя пункты Беларусі
Барань (Барысаўскі раён)

**Бара́нь** (, ) — вёска ў Барысаўскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Маісееўшчынскага сельсавета.

У 1924—1959 гадах цэнтр Баранскага сельсавета.

## Славутасці 
* Жаночы манастыр у гонар святой блажэннай Ксеніі Пецярбургскай.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Маісееўшчынскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Барысаўскага раёна
Хутар Восаў

**Ху́тар Во́саў** (, ; да 2007 года **Во́саў**) — вёска ў Барысаўскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Мётчанскага сельсавета.

Да 13 жніўня 1984 года вёска ўваходзіла ў склад Вяляціцкага сельсавета.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Мётчанскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Барысаўскага раёна
Добрыцкае

**До́брыцкае** (, ) — вёска ў Барысаўскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Мётчанскага сельсавета.

## Вядомыя асобы 
* Браніслаў Андрэевіч Ржэўскі (1905—1980) — беларускі літаратуразнаўца і педагог.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Мётчанскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Барысаўскага раёна
Ваілава

**Ваі́лава** (, ) — вёска ў Барысаўскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Мсціжскага сельсавета.

## Насельніцтва 
## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Мсціжскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Барысаўскага раёна
Зарослае

**Заро́слае** (, ) — вёска ў Барысаўскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Лошніцкага сельсавета.

Да 28 мая 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Навасёлкаўскага сельсавета.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Лошніцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Барысаўскага раёна
Неманіца

**Немані́ца** (, ) — аграгарадок (да 2008 г. вёска) у Барысаўскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Неманіцкага сельсавета.

Знаходзіцца за 8 км у напрамку на паўночны ўсход ад горада Барысаў, за 84 км ад Мінска.

## Назва 
Фіксавалася свіслацкае прозвішча Немановіч, ёсць літоўскія *Nemanis,* *Nemaniūnas**,* латышскае *Nemanis*.

## Насельніцтва 
* 2000 год — 880 жыхароў у 306 дварах.
* Неманіцкае доследна-вытворчае лясніцтва Дзяржаўнай лесагаспадарчай установы «Барысаўскі доследны лясгас»

## Славутасці 
* Помнік землякам, загінуўшым у Вялікую Айчынную вайну.

### Страчаная спадчына 
* Свята-Петра-Паўлаўская царква

## Вядомыя асобы 
* Святлана Пятроўна Коўган (нар. 1980) — беларуская легкаатлетка (марафон).

## Літаратура 
*  — С. 281.
* 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Неманіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Барысаўскага раёна
Сялітранка

**Сялі́транка** (, ) — вёска ў Барысаўскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Неманіцкага сельсавета.

## Вядомыя асобы 
* Міхась Мікалаевіч Клімковіч (1899—1954), беларускі літаратар і крытык

## Спасылкі 
Катэгорыя:Неманіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Барысаўскага раёна
Перасады

**Пераса́ды** (, ) — аграгарадок у Барысаўскім раёне Мінскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Перасадскага сельсавета.

## Геаграфія 
Аграгарадок знаходзіцца за 12 км у напрамку на паўднёвы захад ад горада Барысаў, за 65 км ад Мінска, каля ракі Пліса.

## Насельніцтва 
* 2000 год — 509 жыхароў у 162 дварах.

## Памятныя мясціны 
* Брацкая магіла савецкіх воінаў.
* Помнік землякам, загінуўшым у Вялікую Айчынную вайну.

## Літаратура 
*  — С. 287.
* 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Перасадскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Барысаўскага раёна
Новая Мётча

**Но́вая Мётча** (, ) — вёска ў Барысаўскім раёне Мінскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Мётчанскага сельсавета.

Знаходзіцца за 20 км у напрамку на паўднёвы ўсход ад горада Барысаў, за 96 км ад Мінска, каля левага берага ракі Мужанка.

## Насельніцтва 
* 2000 год — 86 жыхароў у 47 дварах.

## Памятныя мясціны 
* Брацкая магіла савецкіх воінаў.
* Помнік землякам, загінуўшым у Вялікую Айчынную вайну.

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Мётчанскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Барысаўскага раёна
Упірэвічы

**Упірэ́вічы** (, ) — вёска ў Барысаўскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Перасадскага сельсавета.

## Назва 
Па-беларуску *упір* — тое ж самае, што й «вампір», «хадзячы мярцвяк».

Недалёка ад сучаснай латвійскай мяжы (Богіна) фіксавалася прозвішча Упіровіч.

Ёсць латышскае *Upirs*.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Перасадскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Барысаўскага раёна
Бытча

**Бы́тча** (, ) — вёска ў Барысаўскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Прыгараднага сельсавета.

У 1924—1963 гадах цэнтр Бытчанскага сельсавета.

## Славутасці 
* Свята-Троіцкая царква

## Спасылкі 
Катэгорыя:Прыгарадны сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Барысаўскага раёна
Вуглы (Барысаўскі раён)

**Вуглы́** (, ) — вёска ў Барысаўскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Прыгараднага сельсавета.

У вёсцы размешчаны барысаўскія Кальварыйскія могілкі, на якіх знаходзяцца дзве капліцы.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Прыгарадны сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Барысаўскага раёна
Дзямідаўка

**Дзямі́даўка** (, ) — вёска ў Барысаўскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Прыгараднага сельсавета.

## Вядомыя асобы 
У вёсцы пахаваны беларускі бізнесмен Анатоль Капскі (1966—2018).

## Спасылкі 
Катэгорыя:Прыгарадны сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Барысаўскага раёна
Любатоўшчына

**Любато́ўшчына** (, ) — вёска ў Барысаўскім раёне Мінскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Прыгараднага сельсавета.

Да 8 красавіка 1957 года вёска ўваходзіла ў склад Жыцькаўскага сельсавета.

## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Уладзімір Фёдаравіч Жарнасек (1957—2017) — вучоны ў галіне алергалогіі, дзіцячай пульманалогіі.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Прыгарадны сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Барысаўскага раёна
Светлая Рошча

**Све́тлая Ро́шча** (, ) — вёска ў Барысаўскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Прыгараднага сельсавета.

Да 17 жніўня 1963 года вёска ўваходзіла ў склад Бытчанскага сельсавета.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Прыгарадны сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Барысаўскага раёна
Старабарысаў

**Старабары́саў** (, ) — аграгарадок у Барысаўскім раёне Мінскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Прыгараднага сельсавета.

## Геаграфія 
Знаходзіцца за 2 км у напрамку на поўнач ад горада Барысаў, за 7 км ад чыгуначнай станцыі Барысаў, за 75 км ад Мінска, на аўтамабільнай дарозе Барысаў—Зембін.

## Насельніцтва 
* 2001 год — 1209 жыхароў, 489 двароў.

## Гістарычныя і памятныя мясціны 
* Помнік землякам, якія загінулі ў Вялікую Айчынную вайну.
* Брацкая магіла савецкіх воінаў.
* Помнік архітэктуры — сядзібны дом (пачатак XX стагоддзя). — 

Захаваліся гарадзішча і селішча, дзе ў XII—XIII стагоддзях размяшчаўся пасад старажытнага Барысава.

## Літаратура 
* 
* Ліст карты N-35-69. Выданне 1987 года. Стан мясцовасці на 1982 год.

## Спасылкі 
* 
* Старабарысаў // «Радзіма.орг»

Катэгорыя:Прыгарадны сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Барысаўскага раёна
Высачаны (Барысаўскі раён)

**Высача́ны** (, , да 1964 года — **Шо́па**) — вёска ў Барысаўскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Маісееўшчынскага сельсавета.

## Гісторыя 
Да 17 жніўня 1963 года вёска ўваходзіла ў склад Маісееўшчынскага сельсавета. 30 ліпеня 1964 года вёска Шопа была перайменавана ў вёску Высачаны. Да 28 мая 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Траянаўскага сельсавета.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Маісееўшчынскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Барысаўскага раёна
Катэгорыя:Перайменаваныя населеныя пункты Беларусі
Востраў (Весялоўскі сельсавет)

**Во́страў** (, ) — вёска ў Барысаўскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Весялоўскага сельсавета.

Да 8 лютага 2010 года вёска ўваходзіла ў склад Хаўхоліцкага сельсавета.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Весялоўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Барысаўскага раёна
Дубовы Лог (Весялоўскі сельсавет)

**Дубо́вы Лог** (, ) — былая вёска ў Барысаўскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіла ў склад Весялоўскага сельсавета.

Да 8 лютага 2010 года вёска ўваходзіла ў склад Хаўхоліцкага сельсавета.

Скасавана 15 чэрвеня 2022 года.

## Спасылкі
Беліна (Барысаўскі раён)

**Бе́ліна** (, ) — вёска ў Барысаўскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Глівінскага сельсавета.

## Геаграфія 
Знаходзіцца за 21 км на паўднёвы ўсход ад горада Барысаў, 96 км ад Мінска. Рэльеф раўнінны, на поўначы цячэ р. Бярэзіна, бераг якой забалочаны, вакол — лес. Транспартныя сувязі па мясцовай дарозе і затым па шашы Барысаў—Беразіно.

Планіроўка ў адну кароткую вуліцу блізкай да шыротнай арыентацыі, забудаваную пераважна з паўднёвага боку традыцыйнымі драўлянымі дамамі сядзібнага тыпу. Частка забудовы на паўночным усходзе размешчана адасоблена.

## Гісторыя 
Вядома з сярэдзіны XIX ст. У 1858 г. 1 двор, З жыхары. У 1897 г. 8 двароў, 52 жыхары, у Глівінскай воласці Барысаўскага павета. У 1917 г. 68 жыхароў.

З лютага да лістапада 1918 г. на тэрыторыі, акупіраванай войскамі Германіі. 25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай абвешчана часткай БНР. З 1 студзеня 1919 г. ў БССР, з лютага — у ЛітБел ССР. З жніўня 1919 г. да мая 1920 г. у час польска-савецкай вайны — у прыфрантавой зоне.

З 31 ліпеня 1920 г. ў БССР. Паводле перапісу 1926 г. 11 двароў, 56 жыхароў.

Да 1964 года вёска ўваходзіла ў склад Забашавіцкага сельсавета, да 30 кастрычніка 2009 года — у склад Чарневіцкага сельсавета.

## Насельніцтва 
## Інфраструктура 
Аздараўленчы комплекс «Беліна».

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Глівінскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Барысаўскага раёна
Сяменькавічы

**Сяме́нькавічы** (, ) — вёска ў Барысаўскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Глівінскага сельсавета.

## Гісторыя 
Да 1964 года вёска ўваходзіла ў склад Забашавіцкага сельсавета, да 30 кастрычніка 2009 года — у склад Чарневіцкага сельсавета.

## Вядомыя асобы 
* Пётр Іванавіч Гайдук (нар. 1958) — беларускі фізік. Доктар фізіка-матэматычных навук (2005), прафесар.
* Іван Сцяпанавіч Асаёнак (нар. 1937) — беларускі ўрач, арганізатар аховы здароўя, спецыяліст у галіне сацыяльнай гігіены.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Глівінскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Барысаўскага раёна
Божына

**Бо́жына** (, ) — вёска ў Бярэзінскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Багушэвіцкага сельсавета. 32 гаспадаркі, 66 жыхароў (2008).

## Геаграфія 
Знаходзіцца за 14 км на паўднёвы захад ад Беразіно, 114 км ад Мінска. На ўсходзе цячэ рака Бярэзіна, прыток Дняпра. Транспартныя сувязі па дарозе Беразіно—Бабруйск.

Планіровачна складаецца з 2 (працяглай і кароткай) прамалінейных, паралельных паміж сабой вуліц, арыентаваных з паўднёвага ўсходу на паўночны захад уздоўж ракі. Забудавана двухбакова, шчыльна, драўлянымі дамамі сядзібнага тыпу.

## Гісторыя 
Вядома з 16 ст. У 1743 г. сяло Божыя, 10 двароў, кузня, карчма, уласнасць царквы. У 1777 г. пабудавана драўляная Ільінская царква.

З 1793 г. у Расійскай імперыі. У 1800 г. сяло ў Ігуменскім павеце Мінскай губ., 44 двары. Дзейнічалі ўніяцкая царква, карчма, вадзяны млын, меўся гаспадарскі дом са службамі, уласнасць памешчыка М. Валовіча. Паводле рэвізіі 1811 г. мястэчка Божыя і вёска Новы Божыя (63 жыхары мужчынскага полу). У 1844 г. маёнтак і аднайменны фальварак, уласнасць памешчыка С. Ясенскага, у 1846 г. — губернскага сакратара І. Палянскага. У 1858 г. мястэчка, цэнтр маёнтка, уласнасць С. Ясенскага. У 1860 г. адкрыта царкоўна-прыходская школа, у якой у 1890 г. навучалася 27 хлопчыкаў і 2 дзяўчынкі. Паводле перапісу 1897 г. ў Брадзецкай вол., у сяле 39 двароў, у маёнтку З двары, на паштовай сядзібе З двары. Дзейнічалі Ільінская прыходская царква і капліца, багадзельня, хлебазапасны магазін, царкоўна-прыходская школа. У 1917 г. ў сяле 50 двароў.

У пач. 1920-х гадоў у маёнтку створана садова-агранамічная гаспадарка. З 20.8.1924 г. у Перавозскім сельсавеце (да 1927 г. — цэнтр сельсавета) Бярэзінскага раёна Барысаўскай, з 9.6.1927 г. да 26.7.1930 г. Менскай акруг БССР. У 1926 г. у вёсцы 60 двароў, у пасёлку З двары. У 1930 г. створаны калгас «Камбайн». З 20.2.1938 г. у Магілёўскай вобласці. На франтах Вялікай Айчыннай вайны загінулі 28 вяскоўцаў. З 20.9.1944 г. у Мінскай вобласці. З 16.7.1954 г. у Багушэвіцкім сельсавеце. З 25.12.1962 г. у Чэрвеньскім, з 6.1.1965 г. зноў у Бярэзінскім раёнах. У 1980 г. у складзе калгаса імя XXII з’езда КПСС (цэнтр — в. Міхалёва), дзейнічаў магазін. У 1964 г. вёска перайменавана ў Прырэчча, гістарычная назва Божына вернута 9.1.1993 г.

## Насельніцтва 
* 1800 год — 362 жыхары
* 1897 год — у сяле 254 жыхары, у маёнтку 27 жыхароў, на паштовай сядзібе 13 жыхароў
* 1926 год — у вёсцы 263 жыхары, у пасёлку 15 жыхароў
* 1960 год — 219 жыхароў
* 2008 год — 66 жыхароў

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* radzima.org

Катэгорыя:Багушэвіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Бярэзінскага раёна
Вінорава

**Віно́рава** (, ) — вёска ў Бярэзінскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Багушэвіцкага сельсавета.

Каля вёскі на рацэ Пянтрыца плаціна і сажалка.

## Назва 
На захадзе ад Вінорава — адыменныя тапонімы Вайнілава, Кукалеўка, Камейкі, на поўдні (ніжэй па Бярэзіне) — Шэйпічы і іншае Вайнілава, ад балцка-літоўскіх аднаасноўных імёнаў *Vainila, Kukelis, Kameikis, Šeipys*. Такія іменныя назвы сягаюць першай паловы XV стагоддзя, калі на ўсходзе рассялялася літоўскае баярства з мэтай умацавання ВКЛ.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Багушэвіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Бярэзінскага раёна
Вялікае Стахава

**Вялі́кае Ста́хава** (, ) — вёска ў Барысаўскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Прыгараднага сельсавета.

## Геаграфія 
Вёска знаходзіцца за 7 кіламетраў на паўночны захад ад горада і чыгуначнай станцыі Барысаў, 78 кіламетраў ад Мінска. Транспартныя сувязі ажыццяўляюцца па мясцовай аўтадарозе, якая мае выхад на шашу Мінск—Орша (аўтадарога  «Барысаў — Касцюкі»).

Рэльеф раўнінны. На паўночны ўсход ад вёскі цячэ рака Бярэзіна (прыток Дняпра), а на паўднёвы ўсход — яе прыток, рака Бродня. На поўначы і поўдні вёска мяжуе з лесам.

### Пасляваенны перыяд 
З 16 студзеня 1969 года вёска ўваходзіць у склад Прыгараднага сельсавета. У 1988 годзе тут працавалі комплексны прыёмны пункт, бібліятэка, фельчарска-акушэрскі пункт, аддзяленне сувязі і магазін.

## Насельніцтва 
* **1870 год** — 138 жыхароў мужчынскага полу.
* **1897 год** — 60 двароў, 461 жыхар.
* **1917 год** — 98 двароў, 690 жыхароў.
* **1926 год** — 107 двароў, 629 жыхароў.
* **1960 год** — 778 жыхароў.
* **1988 год** — 183 гаспадаркі, 492 жыхары.
* **2008 год** — 113 гаспадарак, 230 жыхароў.

## Эканоміка 
На пачатку XX стагоддзя ў вёсцы працаваў вадзяны млын. У савецкі перыяд, у 1928 годзе, пачаў працаваць торфазавод «Чырвоны Кастрычнік», а ў 1931 годзе быў арганізаваны калгас «Іскра сацыялізму». Таксама дзейнічалі ваўначоска і кузня.

## Інфраструктура 
У 1897 годзе ў вёсцы дзейнічалі магазін, царква і школа граматы, якая пазней была пераўтвораная ў земскую. У 1921 годзе працавала крама, працоўная школа 1-й ступені (47 вучняў у 1923 годзе) і школа па ліквідацыі непісьменнасці. У 1988 годзе функцыянавалі комплексны прыёмны пункт бытавога абслугоўвання, бібліятэка, фельчарска-акушэрскі пункт, аддзяленне сувязі і магазін.

## Славутасці 
* Археалагічны помнік — паселішча эпохі мезаліту на паўночна-заходняй ускраіне вёскі.
* Абеліск у гонар падпольшчыкаў, якія дзейнічалі ў гады Вялікай Айчыннай вайны (пастаўлены ў 1978 годзе).
* Помнік на ўшанаванне 95 землякоў, якія загінулі ў барацьбе супраць фашызму (пастаўлены ў 1972 годзе).
* На вясковых могілках знаходзіцца пахаванне 11 воінаў і 1 партызана, якія загінулі ў гады Вялікай Айчыннай вайны.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Населеныя пункты Барысаўскага раёна
Катэгорыя:Прыгарадны сельсавет
Чарневічы (Барысаўскі раён)

**Чарне́вічы** (, ) — вёска ў Барысаўскім раёне Мінскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Глівінскага сельсавета.

Да 8 лютага 2010 года вёска ўваходзіла ў склад Чарневіцкага сельсавета, за 2 км ад аўтамабільнай дарогі . Праз вёску працякае рэчка Чапа (прыток Бярэзіны).

Радзіма Героя Савецкага Саюза Сцяпана Іванавіча Чарняка (1899—1976).

## Гісторыя 
Згадваецца ў 1668 годзе як цэнтр маёнтка ў Менскім ваяводстве Вялікага Княства Літоўскага.

## Насельніцтва 
* 2003 год — 354 жыхары ў 124 дварах.

## Славутасці 
* Брацкая магіла савецкіх воінаў і партызан.
* Помнік землякам, загінуўшым у Вялікую Айчынную вайну.

## Вядомыя асобы 
* Мікалай Іосіфавіч Ісаёнак (нар. 1947) — беларускі жывапісец.
* Сцяпан Іванавіч Чарняк (1899—1976) — генерал-маёр, Герой Савецкага Саюза (1940).

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Глівінскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Барысаўскага раёна
Брадзец

**Брадзе́ц** (, ) — аграгарадок у Бярэзінскім раёне Мінскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Капланецкага сельсавета.

. «На радзіме», напісаная ў 1860 годзе ў вёсцы Брадзец]]
Да 21 снежня 2007 года вёска ўваходзіла ў склад Брадзецкага сельсавета. З 2007 па 2013 год у складзе Сялібскага сельсавета.

## Геаграфія 
Аграгарадок знаходзіцца за 25 км у напрамку на поўдзень ад горада Беразіно, за 126 км ад Мінска, за 35 км ад чыгуначнай станцыі Нясята. У напрамку на захад працякае рака Бярэзіна, на поўначы — яе прыток Чыкаўка.

## Гісторыя 
У 1676 годзе згадваецца як маёнтак у Аршанскім павеце Вялікага Княства Літоўскага.

## Насельніцтва 
* 1995 год — 1078 жыхароў, 503 двары.

## Літаратура 
*  — С. 229.
* 
* 
* Ліст карты N-35-82 Выданне 1982 г.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Капланецкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Бярэзінскага раёна
Міраслаўка

**Мірасла́ўка** (, ) — вёска ў Бярэзінскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Капланецкага сельсавета.

Да 21 снежня 2007 года вёска ўваходзіла ў склад Брадзецкага сельсавета. З 2007 па 2013 год у складзе Сялібскага сельсавета.

## Геаграфія 
Знаходзіцца за 32 км на поўдзень ад горада Беразіно, за 140 км ад Мінска. На западзе мяжуе з лесам, цяче рака Бярэзіна (прыток Дняпра).

Бліжэйшая вёска — Чырвоны Араты, за 1,4 км на паўдневы ўсход ад цэнтра Міраслаўкі.

## Транспарт 
За 28 км ад чыгуначнага прыпыначнага пункта Тачанка на лініі Асіповічы — Градзянка.

Транспартныя сувязі па мясцовай дарозе праз вёскі Брадзец і Капланцы і далей па шашы Мінск — Магілёў.

Планіровачна складаецца з 2 працяглых паралельных вуліц, арыентаваных з паўднёвага захаду на паўночны ўсход і забудаваных двухбакова, шчыльна, драўлянымі дамамі сядзібнага тыпу.

## Гісторыя 
Згадваецца ў 1704 годзе як вёска ў складзе маёнтка Якшыцы ў Мінскім ваяводстве ВКЛ. Але на паўднёвай ускраіне, на пясчанай пойме высокага левага берага Бярэзіны размешчаны курганны могільнік, за 1,5 км на поўнач ад вёскі — другі могільнік, за 1 км на паўночны захад ад вёскі — паселішча, дзе знойдзены крамянёвыя прылады працы эпохі мезаліту, неаліту і бронзавага веку. Гэта сведчыць аб зясяленні тутэйшых мясцін у глыбокай старажытнасці.

У 1800 годзе ўласнасць памешчыка М. Шэмета, у Ігуменскім павеце Мінскай губерні. На 1890 год уласнасць памешчыка Лукашевіча. У гэты ж год адкрыта школа граматы, у якой у першы год навучалася 11 хлопчыкаў. У 1912 годзе школа пераўтвараецца ў аднакласнае народнае вучылішча. Паводле перапісу 1897 года ў вёсцы зарэгістраваны вятрак з млынам, хлебазапасны магазін.

У 1921 годзе арганізаваны гурток па ліквідаціі непісьменнасці, у 1928 годзе — сельскагаспадарчая камуна «Уперад», у 1931 годзе — калгас «Запаветы Леніна». На франтах Вялікай Айчынай вайны загінулі 50 вяскоўцаў. У баях каля вёскі ў 1941 годзе загінулі 9 савецкіх воінаў, якія пахаваны ў брацкай магіле за 0,5 км на захад ад вёскі.

На 1980 год у складзе калгаса «Бярэзіна» (цэнтр — вёска Брадзец). Клуб, бібліятэка, магазін, спартыўная пляцоўка, фермы буйной рагатай жывёлы і свінагадоўчая.

## Насельніцтва 
### Колькасць 
* 2008 — 35 гаспадарак, 50 жыхароў

### Дынаміка 
* 1800 год — 11 двароў, 126 жыхароў
* 1858 год — 145 жыхароў
* 1897 год — 61 двор, 377 жыхароў
* 1917 год — 89 гаспадарак, 527 жыхароў
* 1960 год — 383 жыхары
* 2003 год — 17 гаспадарак, 22 жыхары

## Вядомыя асобы 
* Мікалай Іванавіч Запрудскі (нар. 1948) — беларускі педагог, галоўны рэдактар навукова-метадычнага часопісу «Фізіка: праблемы выкладання».
* Аляксей Трафімавіч Каўко (1922—2012) — беларускі пісьменнік.
* Мікалай Трафімавіч Каўко (нар. 1933) — беларускі партыйны і дзяржаўны дзеяч.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Капланецкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Бярэзінскага раёна
Налазы

**Нала́зы** (, ) — вёска ў Бярэзінскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Капланецкага сельсавета. 9 гаспадарак, 11 жыхароў (2008).

## Геаграфія 
Размешчана за 28 км на поўдзень ад Беразіно, 128 км ад Мінска. На паўднёвым усходзе праходзяць меліярацыйныя каналы, р. Жалінка (прыток р. Бярэзіна). Транспартныя сувязі па мясц. дарозе праз в. Брадзец і далей па шашы Мінск—Магілёў.

Планіровачна складаецца з просталінейнай вуліцы, арыентаванай з паўднёвага ўсходу на паўночны захад і забудаванай двухбакова, няшчыльна, драўлянымі дамамі сядзібнага тыпу.

## Гісторыя 
У 1885 г. засценак у Брадзецкай воласці Ігуменскага павета Мінскай губерні. Паводле перапісу 1897 г. сядзіба пры ўрочышчы, 7 двароў. У 1917 г. хутар, 14 двароў. З 6.10.1919 да 10.8.1920 ў складзе Магілёўскага павета Гомельскай губерні РСФСР, потым у Ігуменскім (з 18.9.1923 Чэрвеньскім) павеце БССР. З 20.8.1924 ў Брадзецкім сельсавеце Бярэзінскага раёна Барысаўскай, з 9.6.1927 да 26.7.1930 Мінскай акруг. У 1934 годзе ў вёсцы створаны калгас «Чырвоныя Налазы». З 20.2.1938 ў Магілёўскай вобласці. На франтах Вялмкай Айчыннай вайны загінулі 13 вяскоўцаў. З 20.9.1944 ў Мінскай вобласці, з 25.12.1962 ў Чэрвеньскім, з 6.1.1965 ў Бярэзінскім раёнах. У 1980 годзе ў складзе калгаса «Бярэзіна» (цэнтр — в. Брадзец), ферма буйной рагатай жывёлы. У 2003 годзе — 8 гаспадарак. Да 21 снежня 2007 года вёска ўваходзіла ў склад Брадзецкага сельсавета. З 2007 па 2013 год у складзе Сялібскага сельсавета.

## Насельніцтва 
* 1897 — 64 жыхары 
* 1917 — 92 жыхары
* 1960 — 157 жыхароў
* 2003 — 12 жыхароў
* 2008 — 11 жыхароў

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Капланецкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Бярэзінскага раёна