open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
1620

## Падзеі 
.]]
* 13 снежня: Орша атрымала Магдэбургскае права, пячатку і герб герб.
* 8 лістапада: Бітва на Белай Гары ў Трыццацігадовай вайне

## Нарадзіліся 
* 21 ліпеня: Жан Пікар, французскі астраном
* 1 кастрычніка: Нікалас Пітэрс Берхем, галандскі жывапісец

## Памерлі 
* 24 верасня: Лявонцій Карповіч, праваслаўны дзеяч, пісьменнік (нар. 8.4.1580).
1621

## Падзеі 
* 9 лютага: Пачатак пантыфікату Грыгорыя XV, 234-га папы рымскага.
* 2 верасня – 9 кастрычніка — Бітва пад Хацінам. Войска Рэчы Паспалітай перамагло асманскую армію Асмана II.
* 3 снежня: Галілеа Галілей вынайшаў тэлескоп.

## Нарадзіліся 
* 27 студзеня: Томас Уіліс, брытанскі навуковец-медык (пам. 11.11.1675)
* 16 сакавіка: Георг Ноймарк, нямецкі паэт і кампазітар
* 8 ліпеня: Жан дэ Лафантэн, французскі байкапісец (пам. 13.4.1695)
* 19 жніўня: Гербрант ван дэн Экхаўт, нідэрландскі мастак

## Памерлі 
* 28 студзеня: Павел V (Каміла Баргэзэ), Папа Рымскі (1605-1621) (нар. 17.8.1552)
* 16 кастрычніка: Ян Пітэрсзан Свелінк, нідэрландскі кампазітар
1622

## Падзеі 
* 27 красавіка: У час Трыццацігадовай вайны адбылася бітва пры Вісласе.
* 19 мая: У Асманскай імперыі пачалося паўстанне янычараў.
* 20 чэрвеня: Падчас Трыццацігадовай вайны адбылася бітва пры Хехстэ.

## Нарадзіліся 
* 27 верасня: Карэл Дзюжардэн, нідэрландскі мастак
* 15 кастрычніка: Магнус Габрыэль Дэлагардзі, шведскі дзяржаўны дзеяч (пам. 26.4.1686)

## Памерлі 
* 23 студзеня: Уільям Бафін, англійскі даследчык Арктыкі (нар. 1584)
* 20 мая: Асман II, султан Асманскай імперыі (нар. 3.11.1604)
* 28 снежня: Францыск Сальскі, каталіцкі святы
1616

## Падзеі 
* 29 студзеня: Галандскія мараплаўцы Якаб Лемер і Вілем Схаўтэн адкрылі крайні паўднёвы пункт Паўднёвай Амерыкі — мыс Горн

## Нарадзіліся 
* 24 чэрвеня: Фердынанд Бол, нідэрландскі мастак
* 20 кастрычніка: Томас Бартолін (старэйшы), дацкі медык
* 25 снежня: Крысціян Гофман фон Гофмансвальдау, нямецкі паэт (паі. 18.4.1679)

## Памерлі 
* 8 жніўня: Карнеліс Кетэл, галандскі мастак
1614

## Падзеі 
* Заснаваны горад Тырана
* У Еўропу прыбыло першае пасольства з Японіі

## Нарадзіліся 
* Хадльгрымур Петурсан, ісландскі паэт і лютэранскі прапаведнік (пам. 27.10.1674)
* 3 студзеня: Джэймс Гарынгтан, англійскі філосаф (пам. 11.9.1677)
* 14 лютага: Джон Уілкінс, брытанскі святар і палімат
* 25 сакавіка: Хуан Карэньё дэ Міранда, іспанскі мастак

## Памерлі 
* Педра Фернандэс дэ Кірас, іспанскі мараплавец партугальскага паходжання (нар. 1565)
* Эль Грэка, іспанскі мастак (нар. 1541)
1623

## Падзеі 
* 17 ліпеня: Злучэнне на небе Сатурна і Юпітэра.
* 6 жніўня: Бітва пры Штадтлоне паміж пратэстанцкім войскам пад кіраўніцтвам Хрысціяна Брунсвікскага і войскам Каталіцкай Лігі пад кіраўніцтвам Яна Тэрцы фон Ціллі скончылася паразай войска пратэстантаў.

## Нарадзіліся 
* 2 лютага: Крыштаф Францішак Сапега, дзяржаўны і ваенны дзеяч Вялікага Княства Літоўскага
* 19 чэрвеня: Блез Паскаль, французскі філосаф і літаратар, матэматык, фізік

## Памерлі 
* 8 ліпеня: Рыгор XV, Папа Рымскі
* 12 лістапада: Іасафат Кунцэвіч, вялікалітоўскі царкоўны і палітычны дзеяч, прылічаны да святых каталіцкай царквой.
1624

## Падзеі 
* 
## Нарадзіліся 
* 7 студзеня: Гварына Гварыні, італьянскі архітэктар, матэматык

## Памерлі 
* 6 верасня: Мікалай Паўлавіч Пац, духоўны дзяч Вялікага Княства Літоўскага
* 26 снежня: Сімон Марый, нямецкі астраном
1626

## Падзеі 
* 7 студзеня: Адбылася бітва пад Вальгафам, шведскае войска на чале з каралём Густавам Адольфам Вазаю ўпершыню ў палявой бітве атрымала перамогу над літоўска-польскім.
* 24 мая: Губернатар Новых Нідэрландаў Петэр Мінёйт выкупіў у індзейскага племя востраў Манхэтэн.

## Нарадзіліся 
* 

## Памерлі 
*
1627

## Падзеі 
* 
## Нарадзіліся 
* 25 студзеня: Роберт Бойль, фізік, хімік і багаслоў (пам. 30.12.1691)
* 2 жніўня:  Самуэль ван Хохстратэн, галандскі жывапісец

## Памерлі 
* 9 красавіка: Крыштаф Стэфан Сапега, дзяржаўны дзеяч Вялікага Княства Літоўскага (нар. у 1590)
* 20 ліпеня: Гудбрандур Торлаксан, ісландскі рэлігійны дзеяч, матэматык (нар. каля 1541)
* 10 верасня: Ян Грутэр, нямецкі філолаг (нар. 3.12.1560)
1628

## Падзеі 
* Заснаваны Брыджтаўн.

## Нарадзіліся 
* 12 студзеня: Шарль Перо, вядомы французскі пісьменнік-казачнік, паэт і крытык
* 1 лютага: Ян Гакарт, галандскі жывапісец
* 10 сакавіка: Марчэла Мальпігі, італьянскі біёлаг, урач
* 17 сакавіка: Франсуа Жырардон, французскі мастак

## Памерлі 
* 8 чэрвеня: Рудольф Гакленіус, прадстаўнік позняй пратэстанцкай неасхаластыкі
* 8 лістапада: Бальдасарэ Крочэ, італьянскі мастак
1629

## Падзеі 
* 
## Нарадзіліся 
]]
* Сімяон Полацкі, паэт і асветнік, рэлігійны дзеяч, іераманах ордэна базыліян (пам. 25.8.1680)
* 14 красавіка: Хрысціян Гюйгенс, нідэрландскі механік, фізік, матэматык, астраном і вынаходнік (пам. 8.7.1695)
* 20 снежня: Пітэр дэ Хох, галандскі мастак

## Памерлі 
* 29 сакавіка: Якаб дэ Гейн II, нідэрландскі мастак
* 29 жніўня: П'етра Берніні, італьянскі скульптар (нар. 6.5.1562)
1631

## Падзеі 
* 23 студзеня: Францыя і Швецыя падпісалі антынямецкую дамову.

## Нарадзіліся 
* 19 жніўня: Джон Драйдэн, англійскі паэт
* 30 кастрычніка: П'ер Башан, французскі балетмайстар
* 28 лістапада: Абрахам Брэйгель, італьянскі мастак

## Памерлі 
* 17 чэрвеня: Мумтаз-Махал, любімая жонка ўладара Імперыі Вялікіх Маголаў Шах-Джахана
1630

## Падзеі 
* Адбылося паўстанне Федаровіча
* Заключаны Шчэцінскі дагавор: Княства Памеранія адышло да Швецыі.

## Нарадзіліся 
* 27 верасня: Міхаэль Вільман, нямецкі мастак
* Самуэль Кміціч, харунжы аршанскі (год вядомы недакладна).

## Памерлі 
* 15 лістапада — Іаган Кеплер, нямецкі матэматык, астраном і астролаг
* 17 снежня — Мялецій Сматрыцкі, беларускі пісьменнік і рэлігійны дзеяч
1632

## Падзеі 
.]]
* 18 лістапада: У друкарні Анджэя Гюнефельда ў Гданьску апублікаваны пераклад Бібліі на польскую мову.

## Нарадзіліся 
* 29.8: Джон Лок, англійскі філосаф
* 24 кастрычніка: Антані ван Левенгук, галандскі натураліст
* 24.11: Бенедыкт Спіноза, нідэрландскі філосаф

## Памерлі 
* 17 ліпеня: Хендрык ван Бален Старэйшы, мастак
* 19 жніўня: Валантэн дэ Булонь, французскі мастак
* 23 кастрычніка: Джавані Батыста Крэспі, італьянскі мастак
* 29 лістапада: Фрыдрых V Вітэльсбах, курфюрст Пфальцкі, кароль Чэхіі (Фрыдрых I) (нар. 26.8.1596)
1633

## Падзеі 
* 9 мая: Кароль Рэчы Паспалітай Уладзіслаў Ваза з-пад Варшавы павёў войска на дапамогу абложанаму Смаленску.
* 6 чэрвеня: Ліпнішкі атрымалі гарадскі герб.
* 25 жніўня: Войска Рэчы Паспалітай падыйшло да Смаленска.

## Нарадзіліся 
* 15 мая: Себасцьен Ле Прэтр дэ Вабан, французскі маршал

## Памерлі 
* 4 красавіка: Пітэр Ластман, нідэрландскі мастак
* 1 кастрычніка: Філарэт (Патрыярх Маскоўскі)
1634

## Падзеі 
.]]
* 21 лютага: Маскоўскі ваявода Міхаіл Шэін падпісаў акт аб капітуляцыі Смаленска перад польным гетманам ВКЛ Крыштафам Радзівілам.
* 14 чэрвеня: Палянаўскім мірам скончана Смаленская вайна паміж Рэччу Паспалітай і Маскоўскай дзяржавай.
* 16 жніўня: Мсціславу нададзена магдэбургскае права і герб.

## Нарадзіліся 
* 16 студзеня: Даратэя Энгельбрэтсдатэр, нарвежская паэтэса
* 18 кастрычніка: Лука Джардана, італьянскі мастак

## Памерлі 
* 15 мая: Хендрык Аверкамп, нідэрландскі жывапісец
1635

## Падзеі 
* 29 студзеня: Кардынал Рышэльё заснаваў Французскую акадэмію навук
* 30 мая: У Празе заключаны мірны дагавор паміж імператарам Свяшчэннай Рымскай імперыі Фердынандам II Габсбургам і пратэстанцкімі князямі.

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
* 5 лютага: Ёс дэ Момпер, фламандскі мастак
* 27 жніўня: Лопэ дэ Вэга, іспанскі пісьменнік, драматург
1637

## Падзеі 
* Будаўніцтва замка Эда было завершана. Замак будавалі 180 гадоў.

## Нарадзіліся 
* 12 лютага: Ян Свамердам, галандскі натураліст

## Памерлі 
* 19 красавіка: Крыштаф Весялоўскі, дзяржаўны дзеяч Вялікага Княства Літоўскага
1638

## Падзеі 
## Нарадзіліся 
]]
* 5 верасня: Людовік XIV, кароль Францыі (пам. 1.9.1715)

## Памерлі 
* 1 лютага: Адрыян Браўэр, фламандскі жывапісец
* 5 жніўня: Петэр Мінёйт, галандскі палітычны дзеяч
* 17 кастрычніка: Гіліс Клас дэ Хондэкутэр, нідэрландскі мастак
* 11 лістапада: Карнеліс Карнеліс ван Харлем, галандскі жывапісец
* 8 снежня: Іван Гундуліч, харвацкі паэт
1639

## Падзеі 
* У **1639** г. ў гістарычных крыніцах узгадваецца Парыцкі двор — тэрыторыя, якая ўключала ў сябе большую частку сучаснага Светлагорскага раёна, у тым ліку в. Шацілавічы (цяпер г. Светлагорск).
* Заснаваны гарады Алапаеўск, Абаянь, Кралендэйк.

## Нарадзіліся 
]]
* 20 сакавіка: Іван Мазепа, гетман Украіны (пам. 21.9.1709)
* 22 снежня: Жан Расін, французскі драматург (пам. 21.4.1699)

## Памерлі 
* 20 студзеня: Мустафа I, султан Асманскай імперыі (нар. 1592)
* 7 лютага: Арацыо Джэнтылескі, італьянскі мастак (нар. 9.7.1563)
* 20 жніўня: Марцін Опіц, нямецкі паэт (нар. 23.12.1597)
1605

## Падзеі 
* Кірхгольмская бітва — польскае і літоўска-беларускае войска на чале з Янам Каралем Хадкевічам разграміла шведскія войскі.

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
* 5 сакавіка: Клімент VIII, Папа Рымскі
* 13 красавіка: Барыс Гадуноў, цар рускі (нар. 1551)
* 27 красавіка: Леў XI, Папа Рымскі
1641

## Падзеі 
* 24 чэрвеня: Заснаваны Баркалабаўскі Свята-Узнясенскі жаночы манастыр.
* 21 кастрычніка: Каталіцкае паўстанне ў Ольстэры, тысячы англічан і шатландцаў забіты.
* Выйшла ў свет праца Рэнэ Дэкарта «Медытацыі першай філасофіі»

## Нарадзіліся 
* 18 студзеня: Франсуа-Мішэль маркіз дэ Лувуа, французскі дзяржаўны дзеяч

## Памерлі 
* 27 чэрвеня: Міхіл Янс ван Мірэвелт, нідэрландскі мастак
* 9 снежня: Антоніс ван Дэйк, фламандскі мастак
1642

**1642** — невысакосны год, пачаўся ў сераду. 1642 год нашай эры, 642 год 2-га тысячагоддзя, 42 год XVII стагоддзя, 2 год 5-га дзесяцігоддзя XVII стагоддзя, 3 год 1640-х гадоў.

## Падзеі 
* Заснаваны г. Манрэаль
 

## Нарадзіліся 
* 2 студзеня: Мехмед IV, султан Асманскай імперыі
* 2 сакавіка: Клаўдзіа Каэльё, іспанскі мастак
* 15 красавіка: Сулейман II, султан Асманскай імперыі

## Памерлі 
* 8 студзеня: Галілеа Галілей, італьянскі філосаф, фізік, астраном
* 4 снежня: Арман Жан дзю Плесі Рышэльё, французскі дзяржаўны дзеяч, кардынал
1644

## Падзеі 
* 
## Нарадзіліся 
* Жан Жувенэ, французскі мастак
* 12 жніўня: Генрых Ігнац Франц фон Бібер, аўстрыйскі кампазітар

## Памерлі 
* 24 сакавіка: Цэцылія Рэната Габсбург: Каралева Польская і Вялікая княгіня літоўская (нар. 6.7.1611)
* 29 ліпеня: Урбан VIII, Папа Рымскі
1645

## Падзеі 
* 13 жніўня: Падпісаны Бромсебрускі мір паміж Швецыяй і Даніяй-Нарвегіяй.
* У Парыжы Ужэвічам скончаны адзін з варыянтаў Граматыкі Старабеларускай мовы

## Нарадзіліся 
* 16 жніўня: Жан дэ Лабруер, французскі пісьменнік

## Памерлі 
* 28 жніўня: Гуга Гроцый, галандскі юрыст-міжнароднік, філосаф
1647

## Падзеі 
* 
## Нарадзіліся 
* 2 красавіка: Марыя Сібіла Мерыян, нямецкі мастак, гравёр і даследчык жывой прыроды (пам. 13.1.1717)
* 20 чэрвеня: Іаган Георг III, курфюрст саксонскі (пам. 12.9.1691)
* 22 жніўня: Дэні Папен, французскі матэматык і фізік (пам. 1712)

## Памерлі 
* 25 кастрычніка: Эванджэліста Тарычэлі, італьянскі матэматык і фізік
* 30 лістапада: Банавентура Кавальеры, італьянскі матэматык
* 30 лістапада: Джавані Ланфранка, італьянскі мастак
1636

## Падзеі 
* 26 сакавіка: У Нідэрландах заснаваны Утрэхцкі ўніверсітэт.
* 16 мая: У Бельску ўніяты ўчынілі пагром праваслаўных храмаў.
* 26 кастрычніка: Заснаванне Гарвардскага каледжа, які стаў у першай чвэрці XIX стагоддзя ўніверсітэтам.

## Нарадзіліся 
* 21 лістапада: Андрэй Вырвіч, езуіт, святар, педагог

## Памерлі 
* 22 лютага: Санторыа Санторыа, італьянскі ўрач
1649

## Падзеі 
* 30 студзеня: Карл I Сцюарт, кароль Англіі, Шатландыі і Ірландыі, пакараны смерцю
* 21 лютага: Месцічы Бабруйска адчынілі гарадскія вароты перад войскамі Вялікага Княства Літоўскага, скончылася абарона Бабруйска ў ходзе казацкага паўстання 1648—1651 гадоў.
* ліпень: Багдан Хмяльніцкі накіраваў у межы ВКЛ 15-тысячнае казацкае войска на чале з Міхайлам Крычэўскім, каб перашкодзіць літоўскім войскам на чале з Янушам Радзівілам ісці на Украіну.
* 31 ліпеня: Адбылася бітва пад Лоевам, казацкія войскі разбітыя арміяй ВКЛ, Міхайла Крычэўскі загінуў.
* 15 жніўня: Высадка арміі Олівера Кромвела ў Ірландыі для падаўлення паўстання каталіцкіх раялістаў
* 18 жніўня: Заключана Збораўскае пагадненне паміж польскім каралём Янам Казімірам і казацкай старшынёй.

## Нарадзіліся 
* 23 ліпеня: Клімент XI, Папа Рымскі

## Памерлі 
* 30 студзеня: Карл I Сцюарт, кароль Англіі, Шатландыі і Ірландыі
* 30 чэрвеня: Сімон Вуэ, французскі мастак
1648

## Падзеі 
* 9 лютага: Багдан Хмяльніцкі абраны гетманам Украіны.
* 4 жніўня: Казакі на чале з Максімам Крываносам узялі замак Бар у ходзе антыфеадальнай вайны ў Рэчы Паспалітай.
* 9 кастрычніка: Войска ВКЛ на чале з Янушам Радзівілам пасля аблогі ўзяло Пінск.
* 24 кастрычніка: Канец Трыццацігадовай вайны з падпісаннем Вестфальскага міру і фактычным прызнаннем незалежнасці Швейцарыі ад Свяшчэннай Рымскай імперыі.
* 8 лістапада: Заснаванне першай французскай калоніі на востраве Мары-Галан

## Нарадзіліся 
* 26 красавіка: Педру II, кароль Партугаліі

## Памерлі 
* 12 сакавіка: Цірса дэ Маліна, іспанскі драматург
* 23 мая: Луі Ленен, французскі мастак
* 26 мая: Венсан Вуацюр, французскі паэт
* 12 жніўня: Ібрагім I, султан Асманскай імперыі
* 15 кастрычніка: Сімонэ Кантарыні, італьянскі мастак
1650

## Падзеі 
* Выйшаў у свет трактат беларускага інжынера Казіміра Семяновіча «Вялікае мастацтва артылерыі. Частка першая», у якім апісаны канструкцыі і выкарыстанне гармат і ракет, упершыню прапанавана ідэя шматступеньчатай ракеты, ракетных батарэй і стабілізатараў да ракет.
* Каля 1650 г. заснаваны касцёл у с. Шацілавічы (цяпер — г. Светлагорск).

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
*
1646

**1646** — невысакосны год, пачаўся ў панядзелак. 1646 год нашай эры, 646 год 2-га тысячагоддзя, 46 год XVII стагоддзя, 6 год 5-га дзесяцігоддзя XVII стагоддзя, 7 год 1640-х гадоў.

## Падзеі 
* 5 чэрвеня: У бітве пры Бенбёрне ірландскія войскі пад камандаваннем Оўэна О’Ніла разграмілі шатландскую армію на чале з Робертам Манро.

## Нарадзіліся 
* 23 лютага: Такугава Цунаёсі, 5-ы сёгун дынастыі Такугава
* 4 красавіка: Антуан Галан, французскі усходазнавец
* 15 красавіка: Крысціян V, кароль Даніі
* 1 ліпеня: Готфрыд Лейбніц, саксонскі філосаф, логік, матэматык

## Памерлі 
* 13 мая: Марыя Ганна Іспанская, іспанская інфанта
* 23 чэрвеня: Якуб Сабескі, дзяржаўны дзеяч Рэчы Паспалітай
* Уільям Добсан, англійскі мастак
1653

**1653** — невысакосны год, пачаўся ў сераду. 1653 год нашай эры, 653 год 2 тысячагоддзя, 53 год XVII стагоддзя, 3 год 6-га дзесяцігоддзя XVII стагоддзя, 4 год 1650-х гадоў.

## Падзеі 
* 20 ліпеня: Рускае пасольства прыбыла ў Чыгірын з паведамленнем аб згодзе цара ўзяць пад свае заступніцтва запарожскае казацтва.
* 1 кастрычніка: Земскі сабор у Маскве ўхваліў вайну з Рэччу Паспалітай ў падтрымку казацкага гетмана Багдана Хмяльніцкага.

## Нарадзіліся 
* 6 студзеня: Крысціян Саксен-Эйзенбергскі, адзіны герцаг Саксен-Эйзенберга
* 16 студзеня: Ёган Конрад Брунер, швейцарскі анатам
* 17 лютага: Арканджэла Карэлі, італьянскі кампазітар
* 11 лістапада: Карла Руцыні, 113-ы венецыянскі дож
* Цікамацу Мандзаэмон, японскі драматург

## Памерлі 
* 23 сакавіка: Ян ван Гален, галандскі флатаводзец
* 25 кастрычніка: Тэафраст Рэнадо, французскі ўрач і выдавец
* 17 лістапада: Жуана Браганская, прынцэса Бейра
1654

## Падзеі 
* 18 студзеня: Пераяслаўская рада ўхваліла саюз Украіны з Маскоўскай дзяржавай.
* 8 мая: Падпісаннем Вестмінстэрскага дагавора скончылася Першая англа-галандская вайна.
* 20 мая: На востраве Табага курляндскі капітан Моленс заснаваў калонію «Новая Курляндыя».
* 12 жніўня: Адбылася бітва пад Шкловам, вялікалітоўскае войска на чале з Янушам Радзівілам перамагло маскоўскае на чале з Якавам Чаркаскім.
* 13 жніўня: Пасля гарматнага абстрэлу Гомельскага замка войскамі Івана Залатарэнкі ў горадзе здарыўся пажар.
* 29 жніўня: Наказны гетман Іван Залатарэнка прасіў у вялікага князя маскоўскага падмацаванняў, каб пераадолець абарону Быхава.
* 3 верасня: Магілёў без бою перайшоў пад уладу вялікага князя маскоўскага Аляксея Міхайлавіча. 
* 16 верасня: Маскоўскія войскі пасля працяглай аблогі занялі Смаленск, асноўную крэпасць Вялікага княства Літоўскага на ўсходзе.
* 12 кастрычніка: Расійскія войскі пасля працяглай аблогі ўзялі горад Дуброўну.

## Нарадзіліся 
* 19 лістапада: Луі Булонь Малодшы, французскі мастак
* 27 снежня: Якаб Бернулі, швейцарскі матэматык

## Памерлі 
* 30 сакавіка: Тамаш Казімір Сапега, дзяржаўны і ваенны дзеяч Вялікага Княства Літоўскага (нар. 1621)
* 12 кастрычніка: Карэл Фабрыцыус, галандскі мастак
1651

## Падзеі 
* 18 верасня: Пасля шэрагу параз ад войскаў Рэчы Паспалітай Багдан Хмяльніцкі заключыў з уладамі Белацаркоўскі мір, паводле якога казацкай тэрыторыяй прызнавалася толькі Кіеўскае ваяводства, а Хмяльніцкі мусіў падпарадкоўвацца вялікаму гетману кароннаму і не мець самастойных знешніх зносін.

## Нарадзіліся 
* 16 верасня: Энгельберт Кемпфер, нямецкі падарожнік і натураліст
* 12 лістапада: Хуана Інес дэ ла Крус, мексіканская паэтэса

## Памерлі 
* 27 студзеня: Абрахам Блумарт, нідэрландскі жывапісец
* 9 мая: Карнеліс дэ Вос, фламандскі мастак
* 27 жніўня: Якаб Адрыянсзан Бакер, галандскі мастак
1655

## Падзеі 
* 25 сакавіка: Хрысціян Гюйгенс адкрыў Тытан, спадарожнік Сатурна.
* сакавік: разбураны горад Казімір у Бабруйскім старостве Вялікага Княства Літоўскага (Рэч Паспалітая), падчас вайны Расіі з Рэччу Паспалітай.
* 10 мая: Ваенныя сілы ўрада О. Кромвеля высадзіліся на Ямайцы і захапілі яе.
* 8 жніўня: Расійскія войскі занялі Вільню ў ходзе вайны з Рэччу Паспалітай.
* жнівень: Украінскія казакі на чале з І. Залатарэнкам вынішчылі Панямонне.
* 20 кастрычніка: Заключана Кейданаўская унія паміж Вялікім Княствам Літоўскім і Швецыяй, уніцыятарам была група паноў і шляхты з Жамойці, да якіх далучыліся Януш і Багуслаў Радзівілы.

## Нарадзіліся 
* 13 мая: Інакенцій XIII, Папа Рымскі
* 24 лістапада: Карл XI, кароль Швецыі

## Памерлі 
* 7 студзеня: Інакенцій Х (Джамбатыста Памфілі), Папа Рымскі ( нар. 7.5.1574)
* 30 красавіка: Эсташ Лесюэр, французскі мастак
* 28 ліпеня: Сірано дэ Бержэрак, французскі драматург
* 24 кастрычніка: П'ер Гасендзі, французскі матэматык, астраном
1656

## Падзеі 
* 6 снежня: заключаны Радноцкі дагавор
## Нарадзіліся 
* 8 лістапада: Эдмунд Галей, англійскі астраном і дэмограф

## Памерлі 
* 17 студзеня: Юрый Тышкевіч, рэлігійны і дзяржаўны дзеяч Вялікага Княства Літоўскага (нар. 1596)
* 6 красавіка: Шыман Старавольскі, гісторык і пісьменнік Вялікага княства Літоўскага (нар. каля 1588)
* 27 красавіка: Ян ван Гоен, нідэрландскі мастак-пейзажыст (нар. 13.1.1596)
* 6 верасня: Піліп Абуховіч, дзяржаўны і ваенны дзеяч Вялікага Княства Літоўскага, пісьменнік-мемуарыст (нар. каля 1600)
1652

## Падзеі 
* 6 красавіка: Галандцы заснавалі Капстад.
* 27 жніўня: Кароль Ян Казімір пацвердзіў Слуцку магдэбургскае права і надаў гораду герб «Пагоньчык». Магдэбургскае права атрымаў Капыль.
* 21 кастрычніка: Пасля шэрагу паражэнняў фрондэраў ад войск кардынала Мазарыні, лідар фронды прынц Кондэ пакінуў Парыж і збег у Іспанскія Нідэрланды.

## Нарадзіліся 
* 7 красавіка: Клімент XII, Папа Рымскі

## Памерлі 
* 30 студзеня: Жорж дэ Латур, французскі мастак (нар. 13.3.1593)
* 21 чэрвеня: Ініга Джонс, англійскі архітэктар
* 1 кастрычніка: Ян Аселейн, мастак
1657

## Падзеі 
* "Вялікі агонь Эда" знішчыў замак Эда і унёс 100000 жыццяў.

## Нарадзіліся 
* 18.4: Джузэпэ Атавія Пітоні — італьянскі кампазітар
* Фрыдрых I — кароль прускі

## Памерлі 
* 10 лютага: Себасцьян Штоскопф, нямецкі мастак
* 3 чэрвеня: Уільям Гарвей, англійскі медык
1658

## Падзеі 
* Заснаваны горад Сен-Луі (Сенегал)
* Заснаваны горад Баўлы (Расія)

## Нарадзіліся 
* 22 красавіка: Джузэпэ Тарэлі, італьянскі скрыпач і кампазітар (пам. 8.2.1709)

## Памерлі 
* 3 верасня: Олівер Кромвель, англійскі вайсковец і палітык
1660

## Падзеі 
справа|thumb|Мірскі замак. Выгляд у XVII ст. паводле М. Ткачова
* 10 красавіка: Дзісенскі замак заняты войскамі ВКЛ.
* 28 чэрвеня: Адбылася бітва пад Палонкай, войскі Рэчы Паспалітай разбілі маскоўскае войска на чале з Іванам Хаванскім.
* 11 ліпеня: Войска Міхаіла Казіміра Паца прыступам вызваліла Вільню ад маскоўскага войска.
* 14 жніўня: Складзены інвентар Мірскага замка, які адзначае, што «*замак нагляду патрабуе, усюды цячэ, вокны, дзверы, лаўкі рэдка дзе ёсць…*»
* 8 кастрычніка: Войска Рэчы Паспалітай адбіла каля Чавусаў наступленне рускай арміі, што вымусіла яе адступаць да Смаленска.

## Нарадзіліся 
* 16 красавіка: Ганс Слоан, англійскі медык, натураліст (пам. 11.1.1753)
* 24 красавіка: Карнеліс Дзюсарт, нідэрландскі мастак
* 28 мая: Георг I, кароль Вялікабрытаніі (пам. 11.6.1727)
* 17 чэрвеня: Ян ван Мірыс, нідэрландскі мастак

## Памерлі 
* 10 лютага: Юдыт Лейстэр, нідэрландская мастачка
* 6 красавіка: Мікеланджэла Чэрквоцы, італьянскі мастак
* 30 чэрвеня: Уільям Оўтрэд, англійскі матэматык (нар. 5.3.1575)
* 2 ліпеня: Франчэска Мафеі, італьянскі мастак
* 6 кастрычніка: Поль Скарон, французскі паэт і драматург (нар. 4.7.1610)
* 20 кастрычніка: Клод Дэруэ, французскі мастак
1662

## Падзеі 
* 25 ліпеня: У Маскве пачаўся Медны бунт.
* 26 ліпеня: Кароль Ян II Казімір Ваза спецыяльнай граматай абавязаў менскіх мяшчан падпарадкоўвацца гарадскім законам, трымацца звычаяў і павіннасцей, у любых абставінах падпарадкоўвацца гарадскому магістрату і ўдзельнічаць у абароне гарадскіх умацаванняў.

## Нарадзіліся 
* 30 красавіка: Марыя II, каралева Англіі

## Памерлі 
*
1661

## Падзеі 
.]]
* 20 студзеня: Кароль Ян II Казімір падпісаў прывілей, які надаваў езуіцкаму калегіўму ў Львове правы акадэміі і статус універсітэта.
* 1 лютага: Адбылося паўстанне ў Магілёве, гараджане вынішчылі 7-тысячны гарнізон расійскіх стральцоў, шмат жаўнераў і трох ваявод узялі ў палон.
* 23 красавіка: Каранаванне Карла II, караля Англіі, Шатландыі і Ірландыі.
* 9 чэрвеня: За выяўленую ў час паўстання мужнасць кароль і вялікі князь Ян Казімір ураўнаваў у правах Магілёў з Вільняй, горад атрымаў новы герб.
* 4 лістапада: У бітве пад Кушлікамі ў час вайны 1654—1667 войска Рэчы Паспалітай атрымала перамогу над войскам Маскоўскай дзяржавы.

## Нарадзіліся 
* Гіём Франсуа Лапіталь, французскі матэматык
* 24 лютага: Аляксандр-Франсуа Дэпорт, французскі мастак
* 11 красавіка: Антуан Куапель, французскі жывапісец
* 5 снежня: Роберт Харлі, англійскі палітычны дзеяч

## Памерлі 
* 9 сакавіка: Джуліа Мазарыні, французскі дзяржаўны дзеяч
1663

## Падзеі 
* Заснаваны гарады Кунгур, Ленск і Пенза

## Нарадзіліся 
* 20 студзеня: Лука Карлеварыс, італьянскі жывапісец

## Памерлі 
* 17 снежня: Нзінга Мбанды, нацыянальная гераіня Анголы
* 27 снежня: Крысціна Французская, французская прынцэса, герцагіня Савойская (нар. 10.2.1606)
1665

## Падзеі 
* 5 студзеня: У Парыжы выйшла першае ў свеце навуковае перыядычнае выданне "Journal des savants" — "Часопіс вучоных"

## Нарадзіліся 
* 6 лютага: Ганна, каралева брытанская
* 1 мая: Джон Вудвард, англійскі натураліст і геолаг
* 15 кастрычніка: Франц Ёахім Байх, нямецкі мастак

## Памерлі 
* 12 студзеня: П'ер Ферма, французскі матэматык і юрыст
* 17 верасня: Філіп IV, кароль Іспаніі, Неапаля і Сіцыліі; пад імем Філіп III апошні габсбургскі кароль Партугаліі
1664

## Падзеі 
* Новы Амстэрдам перайменаваны ў Нью-Ёрк.
* Пачатак будаўніцтва палаца Німфенбург у Мюнхене.
* Заснавана Французская Ост-Індская кампанія.

## Нарадзіліся 
* 19 снежня: Франсуа Жувенэ, французскі мастак (пам. 8.4.1749).

## Памерлі 
* 27 жніўня: Франсіска дэ Сурбаран, іспанскі мастак (нар. 7.11.1598).
1668

## Падзеі 
* 16 верасня: Кароль польскі і вялікі князь літоўскі Ян Казімір Ваза адрокся ад стальца.

## Нарадзіліся 
* 23 чэрвеня: Джамбатыста Віка, італьянскі філосаф эпохі Асветніцтва (пам. 23.1.1744)
* 24 кастрычніка: Петр Брандль, чэшскі мастак
* 31 снежня: Герман Бургавэ, нідэрландскі ўрач, батанік, хімік (пам. 23.9.1738)

## Памерлі 
* 15 верасня: Ян Мінсэ Маленар, галандскі жывапісец і графік эпохі барока (нар. 1610).
1669

## Падзеі 
* 19 чэрвеня: Міхал Вішнявецкі абраны каралём польскім.
* 7 жніўня: Паўстанне супраць галандцаў у горадзе Паданг на Суматры.

## Нарадзіліся 
* 2 лютага: Луі Маршан (музыкант)
* 27 лістапада: Караль Станіслаў Радзівіл, вялікі канцлер літоўскі

## Памерлі 
* 27 студзеня: Гаспар дэ Краер, фламандскі мастак
1670

## Падзеі 
* 29 красавіка: Пачатак пантыфікату Папы Рымскага Клімента X
* 8 ліпеня: Падпісаны Мадрыдскі дагавор паміж Англіяй і Іспаніяй, згодна якому Ямайка і Кайманавы астравы перадаваліся Англіі.

## Нарадзіліся 
* 12 мая: Аўгуст Моцны, курфюрст Саксоніі, кароль польскі і вялікі князь літоўскі (пам. 1.2.1733)

## Памерлі 
* 9 лютага: Фрыдрых III, кароль Даніі і Нарвегіі з 1648 па 1670 год
* 10 сакавіка: Іаган Рудольф Глаўбер, нямецкі хімік і ўрач (нар. 1604)
* 15 лістапада: Ян Амос Каменскі, чэшскі мысліцель-гуманіст, педагог, грамадскі дзеяч (нар. 28.3.1592)
1667

## Падзеі 
* 9 лютага: Падпісанне Андрусаўскага перамір’я між Масковіяй і Рэччу Паспалітай, згодна з якім апошняя страціла Смаленскія землі і Левабярэжную Украіну.
* 30 снежня: Спыніў дзейнасць Віленскі манетны двор — асноўны цэнтр манетнай вытворчасці ВКЛ.

## Нарадзіліся 
]]
* 27 ліпеня: Іаган Бернулі, швейцарскі матэматык (пам. 1.1.1748)
* 30 лістапада: Джонатан Свіфт, англа-ірландскі пісьменнік (пам. 19.10.1745)

## Памерлі 
* 22 мая: Аляксандр VII, Папа Рымскі
* 3 верасня: Алонса Кана, іспанскі мастак і скульптар
1671

## Падзеі 
* 
## Нарадзіліся 
* 26 лютага: Энтані Эшлі Купер Шэфтсберы, англійскі філосаф
* 8 чэрвеня: Тамаза Альбіноні, італьянскі кампазітар і скрыпач

## Памерлі 
*
1625

## Падзеі 
* Заснаваны горад Антананарыва — цяперашняя сталіца Мадагаскара.
* 25 сакавіка: Адбылася першая бітва на Марткопскім полі паміж грузінскай арміяй і іранскім войскам пад кіраўніцтвам Карчыха-хана.

## Нарадзіліся 
* 8 чэрвеня: Джавані Даменіка Касіні, італьянскі і французскі астраном
* 13 жніўня: Расмус Барталін, дацкі вучоны
* 20 жніўня: Томас Карнель, французскі паэт-драматург, брат П'ера Карнеля
* 10 кастрычніка: Эрык Дальберг, шведскі ваенны інжынер і мастак-баталіст

## Памерлі 
* 27 сакавіка: Якаў I, кароль Англіі
* 7 красавіка: Адрыян ван дэн Спігель, італьянскі анатам і хірург
1640

## Падзеі 
* 
## Нарадзіліся 
* 18 сакавіка: Філіп дэ ла Хірэ, французскі матэматык і астраном
* 31 мая: Міхал Вішнявецкі, кароль Рэчы Паспалітай

## Памерлі 
* 30 мая: Пітэр Паўль Рубенс, фламандскі жывапісец, адзін з заснавальнікаў мастацтва барока, дыпламат. 
* 30 верасня: Якапа Кіменці, італьянскі мастак.
1675

## Падзеі 
* Заснавана Грынвіцкая абсерваторыя
* Заснаваны горад Абакан
## Нарадзіліся 
* 31 сакавіка: Бенедыкт XIV, Папа Рымскі
* 15 верасня: Вахтанг VI, цар грузінскі, навуковец
* 7 кастрычніка:  Разальба Кар'ера, італьянская мастачка

## Памерлі 
* 9 лютага: Амброзіус Брэйгель, нідэрландскі жывапісец
* 11 лістапада: Томас Уіліс, брытанскі навуковец-медык (нар. 27.1.1621)
1666

## Падзеі 
* Бітва пад Батогам
* Заснаваны Лундскі ўніверсітэт
* Заснаваны горад Улан-Удэ
* Заснавана Французская акадэмія навук
* 2 верасня: пачаўся Вялікі лонданскі пажар

## Нарадзіліся 
* 14 мая: Віктар Амадэй II, герцаг Савойскі, кароль Сіцыліі (пам. 31.10.1732)
* 6 верасня: Іван V, рускі цар

## Памерлі 
]]
* 20 студзеня: Ганна Аўстрыйская, каралева Францыі (нар. 22.9.1601)
* 26 жніўня: Франс Халс, французскі жывапісец (нар. паміж 1581 і 1585)
* 23 верасня: Франсуа Мансар, французскі архітэктар (нар. 13.1.1598)
1674

## Падзеі 
* 16 мая: Ян Сабескі абраны каралём польскім і вялікім князем літоўскім.
* 4 снежня: Французскія езуіты заснавалі пост на беразе возера Мічыган, дзе затым вырас горад Чыкага.

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
* 24 лютага: Маціяс Векман, нямецкі кампазітар
* 27 кастрычніка: Хадльгрымур Петурсан, ісландскі паэт і лютэранскі прапаведнік (нар. у 1614)
* 8 лістапада: Джон Мільтан, англійскі паэт, палітычны дзеяч і мысляр (нар. 9.12.1608)
1677

Год **1677** (**MDCLXXVII**) быў невесакосным годам, пачынаўся ў пятніцу па Грыгарыянскім календары.
## Падзеі 
* 1 ліпеня: Бітва ў бухце Кёгэ, буйнейшая перамога дацкага флота
## Нарадзіліся 
* 18 лютага: Жак Касіні, французскі астраном
* 16 сакавіка: Эварыста Баскеніс, італьянскі мастак
* 20 кастрычніка — Станіслаў Ляшчынскі, кароль польскі і вялікі князь літоўскі († 1766)

## Памерлі 
* 18 студзеня: Ян ван Рыбек, галандскі падарожнік
* 21 лютага: Бенедыкт Спіноза, галандскі філосаф
* 25 сакавіка: Вацлаў Холар, чэшскі гравёр і малявальшчык
* 9 лістапада: Арт ван дэр Нер, галандскі мастак
1678

## Падзеі 
* 3 жніўня: Паміж Рэччу Паспалітай і Расіяй заключаны дагавор аб працягу на 13 гадоў Андрусаўскага перамір'я, наўзамен Кіева Рэчы Паспалітай перададзены Веліж, Себеж і Невель.
* 14 жніўня: Адбылася бітва пад Сэінт-Дэніс.

## Нарадзіліся 
* 4 сакавіка: Антоніа Вівальдзі, італьянскі кампазітар
* 26 ліпеня: Іосіф I, імператар Свяшчэннай Рымскай імперыі, кароль Багеміі, Харватыі і Венгрыі
## Памерлі 
* 18 кастрычніка: Якаб Іорданс, фламандскі мастак
* 19 кастрычніка:  Самуэль ван Хохстратэн, галандскі жывапісец
* 20 лістапада: Карэл Дзюжардэн, нідэрландскі мастак
1679

## Падзеі 
* Заснаваны горад Курган

## Нарадзіліся 
*

## Памерлі 
* да 3 мая: Ян Стэн, галандскі мастак
* 5 лютага: Іост ван дэн Вондэл, нідэрландскі паэт і драматург (нар. 17.11.1587)
* 18 красавіка: Крысціян Гофман фон Гофмансвальдау, нямецкі паэт (нар. 25.12.1616)
* 3 лістапада: Аляксандр Гіларый Палубінскі, дзяржаўны і ваенны дзеяч Вялікага Княства Літоўскага (нар. 6.8.1627)
* 4 снежня: Томас Гобс, англійскі філосаф-матэрыяліст (нар. 5.4.1588)
* 31 снежня: Джавані Альфонса Барэлі, італьянскі навуковец-універсал (нар. 28.1.1608)
1680

## Падзеі 
* 
## Нарадзіліся 
* 3 студзеня: Іаган Баптыст Цымерман, нямецкі мастак
* 18 кастрычніка: Ян Фрыдэрык Сапега, вялікі канцлер літоўскі

## Памерлі 
* 25 жніўня: Сімяон Полацкі, праваслаўны і грэка-каталіцкі дзеяч, духоўны пісьменнік (нар. 12.12.1629)
* 28 лістапада: Джавані Ларэнца Берніні, італьянскі скульптар і архітэктар (нар. 7.12.1598)
* 4 снежня: Томас Бартолін (старэйшы), дацкі медык
1676

**1676** — высакосны год, пачаўся ў сераду. 1676 год нашай эры, 676 год 2-га тысячагоддзя, 76 год XVII стагоддзя, 6 год 8-га дзесяцігоддзя XVII стагоддзя, 7 год 1670-х гадоў.

## Падзеі 
* 

## Нарадзіліся 
* 27 сакавіка: Ферэнц II Ракацы, князь Сяміграддзя
* 27 мая: Марыя Клара Аймарт, нюрнбергскі астраном
* 26 жніўня: Роберт Уолпал, брытанскі дзяржаўны дзеяч

## Памерлі 
* 14 студзеня: Франчэска Кавалі, італьянскі кампазітар
* 22 ліпеня: Клімент X, Папа Рымскі
1682

## Падзеі 
* 29 мая: На рускі сталец селі малалетнія Іван V і Пётр I.
* 18 жніўня: Пачатак валадарства Івана V і Пятра I, цароў рускіх пры рэгенцтве Соф’і Аляксееўны.
* верасень: Эдманд Галей зафіксаваў з’яўленне каметы, пазней названай яго імем.

## Нарадзіліся 
* 25 лютага: Джавані Батыста Марганьі, італьянскі анатам
* 16 жніўня: Людовік, герцаг Бургундскі, дафін Францыі з 1711 года (пам. 18.2.1712)
* 23 снежня: Джэймс Гібс, англійскі архітэктар (пам. 5.8.1754)

## Памерлі 
]]
* 15 лютага: Гу Яньу, кітайскі філосаф, гісторык (нар. 15.7.1613)
* 4 сакавіка: Міхал Казімір Пац, ваенны і дзяржаўны дзеяч Вялікага Княства Літоўскага (нар. каля 1624)
* 7 мая: Фёдар III, цар і вялікі князь усяе Русі (нар. 30 мая (9 чэрвеня) 1661)
* 12 ліпеня: Жан Пікар, французскі астраном (нар. 21.7.1620)
* 17 верасня: Іван Андрэевіч Хаванскі, князь, ваявода і палітычны дзеяч Маскоўскай дзяржавы
* 23 лістапада: Клод Ларэн, французскі мастак
1684

## Падзеі 
* 
## Нарадзіліся 
* 31 сакавіка: Франчэска Дурантэ, італьянскі кампазітар
* 10 кастрычніка: Антуан Вато, французскі мастак
* 3 снежня: Людвіг Хольберг, дацкі пісьменнік

## Памерлі 
* 15 студзеня: Каспар Нетшэр, галандскі жывапісец
* 24 сакавіка: Пітэр дэ Хох, галандскі мастак
1685

## Падзеі 
* 18 кастрычніка: Эдыкт Фантэнбло, выдадзены французскім каралём Людовікам XIV, даваў гугенотам права трымацца іх рэлігіі.
* 29 кастрычніка: Курфюрстам Брандэнбурга выдадзены Патсдамскі эдыкт аб верацярпімасці.

## Нарадзіліся 
* 12 сакавіка: Джордж Берклі, англійскі тэолаг і філосаф
* 17 сакавіка: Жан-Марк Нацье, французскі мастак
* 21 сакавіка: Іаган Себасцьян Бах, нямецкі кампазітар і арганіст
* 18 жніўня: Брук Тэйлар, англійскі матэматык
* 26 кастрычніка: Даменіка Скарлаці, італьянскі кампазітар, віртуоз клавесіну
* 15 лістапада: Бальтазар Дэнер, нямецкі мастак

## Памерлі 
* 8 красавіка: Ян Казімір Кірдзей, дзяржаўны дзеяч Вялікага Княства Літоўскага
* 3 кастрычніка: Хуан Карэньё дэ Міранда, іспанскі мастак
1686

**1686** — невысакосны год, пачаўся ў аўторак. 1686 год нашай эры, 686 год 2 тысячагоддзя, 86 год XVII стагоддзя, 6 год 9-га дзесяцігоддзя XVII стагоддзя, 7 год 1680-х гадоў.

## Падзеі 
* 16 мая: Паміж Расіяй і Рэччу Паспалітай падпісаны «вечны мір», Расія атрымала Смаленшчыну, Чарнігаўшчыну і Кіеў.

## Нарадзіліся 
* 12 студзеня: Адам Крысціян Тэбезій, нямецкі анатам
* 31 студзеня: Ханс Эгедэ, нарвежскі місіянер

## Памерлі 
* 11 мая: Ота фон Герыке, нямецкі фізік, інжынер і філосаф
* 6 снежня: Элеанора Ганзага (1630—1686), імператрыца Свяшчэннай Рымскай імперыі
1687

## Падзеі 
* 25 ліпеня: Іван Мазепа быў абраны гетманам Украіны.
* 9 снежня: Каралём Венгрыі становіцца Іосіф I Габсбург.

## Нарадзіліся 
* Ян Зыгмунт Дэйбель, польскі архітэктар (пам. у 1752)

## Памерлі 
* 28 студзеня: Ян Гевелій, польскі астраном (нар. 28.1.1611)
* 4 сакавіка: Якуб Суша, грамадскі і рэлігійны дзеяч, доктар тэалогіі (нар. у 1610)
1688

## Падзеі 
* 
## Нарадзіліся 
* 15 красавіка: Іаган Георг Бергмюлер, нямецкі мастак
* 19 ліпеня: Джузэпэ Кастыльёнэ, мастак

## Памерлі 
* 25 жніўня: Генры Морган, англійскі пірат
* 14 кастрычніка: Іахім фон Зандрарт, нямецкі жывапісец
1689

## Падзеі 
* 11 красавіка: Вільгельм III і Марыя II каранаваны як суправіцелі Англіі на цырымоніі ў Вэстмінстэрскім абацтве.
* 6 кастрычніка: Папа Рымскі Аляксандр VIII заняў сталец.
* 16 снежня: Парламентам Англіі прыняты Біль аб правах 1689 года.

## Нарадзіліся 
* 18 студзеня: Шарль Луі дэ Мантэск'ё, французскі пісьменнік, філосаф (пам. 10.2.1755)
* 22 кастрычніка: Жуан V, кароль Партугаліі

## Памерлі 
* 3 студзеня: Ежы Юзаф Радзівіл, дзяржаўны дзеяч Вялікага Княства Літоўскага (нар. 10.3.1668)
* 30 сакавіка: Казімір Лышчынскі, філосаф
* 19 красавіка: Крысціна, каралева Швецыі (нар. 8.12.1626)
* 12 жніўня: Інакенцій XI, Папа Рымскі
1683

## Падзеі 
* 3 мая: Султан Мехмед IV захапіў Бялград
* 12 верасня: Адбылася бітва пры Каленбергу, войскі Рэчы Паспалітай і Свяшчэннай Рымскай імперыі на чале з каралём і вялікім князем Янам Сабескім нанеслі паражэнне асманскім войскам, якія аблажылі Вену.

## Нарадзіліся 
* 28 лютага: Рэнэ Антуан Рэамюр, французскі прыродазнавец
* 1 сакавіка: Караліна фон Брандэнбург-Ансбах, каралева Вялікабрытаніі і Ірландыі
* 15 красавіка: Кацярына I, імператрыца расійская (нар. 1683 або 1684)
* 25 верасня: Жан-Філіп Рамо, французскі кампазітар
* 10 лістапада: Георг II, кароль брытанскі

## Памерлі 
* 18 лютага: Нікалас Пітэрс Берхем, галандскі жывапісец
* 6 сакавіка: Гварына Гварыні, італьянскі архітэктар, матэматык
* 30 ліпеня: Марыя-Тэрэзія, першая жонка французскага караля Луі XIV
* 6 верасня: Жан-Батыст Кальбер, французскі дзяржаўны дзеяч
1690

## Падзеі 
* 20 сакавіка: Людвіка Караліна Радзівіл выдала прывілей, у якім абвяшчала ў сваіх гарадах і маёнтках свабоду веравызнання пратэстантам і праваслаўным і гарантавала, што царкоўная унія ў яе ўладаннях не будзе ўведзена.

## Нарадзіліся 
* 22 студзеня: Нікала Ланкрэ, французскі мастак
* 18 сакавіка: Крысціян Гольдбах, прускі матэматык
* 9 красавіка: Юхан Шэфель, шведскі мастак

## Памерлі 
* 22 лютага: Шарль Лебрэн, французскі мастак (нар. 24.2.1619)
* 17 сакавіка: Ян ван Мірыс, нідэрландскі мастак
* 8 снежня: Станіслаў Казімір Радзівіл, дзяржаўны дзеяч Вялікага Княства Літоўскага (нар. 1648)
1691

## Падзеі 
* 12 ліпеня: Папа Рымскі Інакенцій XII заняў сталец.

## Нарадзіліся 
* 5 красавіка: Франц Ёзэф Шпіглер, нямецкі мастак

## Памерлі 
]]
* 1 лютага: Аляксандр VIII, Папа Рымскі (нар. 22.4.1610)
* 16 ліпеня: Франсуа-Мішэль маркіз дэ Лувуа, французскі дзяржаўны дзеяч (нар. 18.1.1641)
* 12 верасня: Іаган Георг III, курфюрст саксонскі (нар. 20.6.1647)
* 30 снежня: Роберт Бойль, ірландскі хімік (нар. 25.1.1627)
1693

## Падзеі 
* 
## Нарадзіліся 
* 7 сакавіка: Клімент XIII, Папа Рымскі
* 24 сакавіка: Джон Гарысан, англійскі вынаходнік
* 24 мая: Георг Рафаэль Донер, аўстрыйскі скульптар

## Памерлі 
* 20 красавіка: Клаўдзіа Каэльё, іспанскі мастак
1692

## Падзеі 
* Эпідэмія чумы ў Астрахані, якая забрала жыцці больш за 10 тыс. чал.
* Упершыню згадваецца горад Талька (Чылі)

## Нарадзіліся 
* 29 снежня: Франц Георг Херман, нямецкі мастак

## Памерлі 
]]
* 13 красавіка: Міхаіл Юрый Чартарыйскі, дзяржаўны дзеяч Вялікага Княства Літоўскага і Рэчы Паспалітай (нар. 1621)
* 18 мая: Эліяс Эшмал, англійскі антыквар, палітычны дзеяч, збіральнік старажытнасцяў, алхімік і астролаг (нар. 23.5.1617)
1659

## Падзеі 
* 14 мая: Войска маскоўскіх ваяводаў Змеева і Лабанава-Растоўскага пачало аблогу Быхаўскага замка.
* 22 кастрычніка: Сеймам Рэчы Паспалітай прынята пастанова аб заснаванні ў Брэсце манетнага двара для ВКЛ і біцці меднага шэлега (баратынкі).
* 27 чэрвеня: Пачалася Канатопская бітва паміж аб’яднанымі войскамі гетмана Івана Выгоўскага і Крымскага ханcтва і маскоўскай арміяй.
* 7 лістапада: Францыя і Іспанія падпісалі Пірэнейскі дагавор

## Нарадзіліся 
* 10 верасня: Генры Пёрсел, кампазітар, найбуйнейшы прадстаўнік ранняга англійскага барока.

## Памерлі 
* 15 красавіка: Сімон Дах, нямецкі паэт
1696

## Падзеі 
* 29 жніўня: Пастановай канфедарацыйнага сойму мовай дзяржаўнага справаводства ў ВКЛ замест русінскай зацверджаныя польская і лацінская.

## Нарадзіліся 
* Аўгуст III, вялікі князь літоўскі, рускі і жамойцкі, кароль Рэчы Паспалітай
* 27 верасня: Альфонс Марыя дэ Лігуоры, каталіцкі біскуп, багаслоў, духоўны пісьменнік, заснавальнік Кангрэгацыі Найсвяцейшага Адкупіцеля (пам. 1.8.1787)

## Памерлі 
* 18 сакавіка: Роберт Чэрнак, англійскі канспіратар
* 10 мая: Жан дэ Лабруер, французскі пісьменнік
1697

## Падзеі 
* 10 студзеня: Каманда галандскага капітана Вільяма дэ Вламінга падышла да заходняга ўзбярэжжа Аўстраліі.
* 16 верасня: Аўгуст Моцны каранаваны на караля польскага і вялікага князя літоўскага.

## Нарадзіліся 
* 10 мая: Жан-Мары Леклер, французскі кампазітар

## Памерлі 
* 5 красавіка: Карл XI, кароль Швецыі
1695

## Падзеі 
* 
## Нарадзіліся 
*

## Памерлі 
]]
* 3 красавіка: Мельхіёр дэ Хондэкутэр, нідэрландскі мастак
* 13 красавіка: Жан дэ Лафантэн, французскі байкапісец (нар. 8.7.1621)
* 17 красавіка: Хуана Інес дэ ла Крус, мексіканская паэтэса (нар. 12.11.1651)
* 30 мая: П’ер Міньяр, жывапісец
* 8 ліпеня: Хрысціян Гюйгенс, нідэрландскі механік, фізік, матэматык, астраном і вынаходнік (нар. 14.4.1629)
* 21 лістапада: Генры Пёрсел, англійскі кампазітар
1698

## Падзеі 
* 2 ліпеня: Англічанін Томас Северы атрымаў патэнт на першую ў свеце паравую помпу.
* 5 верасня: Маскоўскі цар Пётр I увёў падатак на бароды.

## Нарадзіліся 
* 16 лютага: П'ер Бугер, французскі фізік і астраном, заснавальнік фотаметрыі (пам.  15.8.1758)
* 26 кастрычніка: Анж Жак Габрыэль, французскі архітэктар (пам. 4.1.1782)

## Памерлі 
* 4 лістапада: Расмус Барталін, дацкі вучоны
1699

## Падзеі 
* 14 чэрвеня: Англічанін Томас Северы прадэманстраваў у Лонданскім каралеўскім таварыстве паравую помпу, першы прыклад выкарыстання энергіі вадзяной пары ў тэхніцы.

## Нарадзіліся 
* Багуслаў Казімір Агінскі, ваенны і дзяржаўны дзеяч Вялікага княства Літоўскага (пам. 1730)
* Аляксей Данілавіч Тацішчаў, дзяржаўны дзеяч Расійскай імперыі, генерал-аншэф (пам. 12(21).9.1760)
* 17 лютага: Георг Венцэслаус фон Кнобельсдорф, нямецкі архітэктар (пам. 16.9.1753)
* 5 мая: Юбер Друэ, французскі мастак

## Памерлі 
* 4 жніўня: Марыя Сафія Пфальцкая, партугальская каралева
* 11 жніўня: Фрыдрых Рудольф Людвіг фон Карніц, дыпламат і нямецкі пісьменнік
* 25 жніўня: Хрысціян V, кароль Даніі і Нарвегіі (1670–1699)
1694

## Падзеі 
* 
## Нарадзіліся 
* 22 мая: Даніель Гран, аўстрыйскі мастак
* 4 ліпеня: Луі Клод Дакен, французскі кампазітар
* 11 ліпеня: Шарль Антуан Куапель, французскі мастак

## Памерлі 
* 3 ліпеня: Шыман Караль Агінскі, дзяржаўны і вайсковы дзеяч Вялікага княства Літоўскага (нар. каля 1625)
* 30 лістапада: Марчэла Мальпігі, італьянскі біёлаг, урач (нар. 10.3.1628)
* 28 снежня: Марыя II, каралева Англіі (нар. 30.4.1662)
1701

## Падзеі 
* 18 студзеня: Курфюрст Брандэнбурга Фрыдрых III каранаваны ў Кенігсбергу як Фрыдрых I, «кароль у Прусіі». 
* 25 студзеня: У Маскве заснавана Школа матэматыкі і навігацыйных навук.
* 9 сакавіка: Падпісаны Біржанскі дагавор паміж Расіяй і Саксоніяй.
* 20 ліпеня: Шведская армія пад кіраўніцтвам Карла XII разбіла каля Рыгі (Бітва пры Спілве) удвая большую саксонскую армію.
* 24 ліпеня: Заснаваны французскі Форт-д’Этройт у Паўночнай Амерыцы.
* 9 кастрычніка: Пурытанскай суполкай у калоніі Канектыкут заснавана трэцяя ў Паўночнай Амерыцы вышэйшая навучальная ўстанова — «Акадэмічная Школа».

## Нарадзіліся 
* 1 лютага: Юхан Агрэл, нямецкі і шведскі дырыжор і кампазітар
* 27 лістапада: Андэрс Цэльсій, шведскі астраном і матэматык

## Памерлі 
* 2 чэрвеня: Мадлен дэ Скюдэры, французская пісьменніца
1702

## Падзеі 
* 11 сакавіка: У Англіі пачала выходзіць першая рэгулярная штодзённая газета The Daily Courant
* 29 жніўня: У ходзе Паўночнай вайны казакі і войска ВКЛ пачалі аблогу Быхава.
* 10 кастрычніка: Капітуляцыяй абаронцаў горада скончылася аблога Быхава.
* 21 кастрычніка: Заснаваны Вроцлаўскі ўніверсітэт

## Нарадзіліся 
* Томас Баес, англійскі матэматык і прэсвітэрыянскі святар, член Лонданскага каралеўскага таварыства (пам. 17.4.1761)
* 15 жніўня:  Франчэска Цукарэлі, італьянскі мастак
* 3 лістапада: Караль Карыцкі, педагог, пісьменнік, царкоўна-палітычны дзеяч (пам. 10.12.1789)
* 22 снежня: Жан-Эцьен Ліятар, швейцарскі мастак

## Памерлі 
* 9 сакавіка: Вільгельм III Аранскі, кароль Англіі, Ірландыі, Шатландыі (нар. 14.11.1650)
1672

## Падзеі 
* 
## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
* 28 студзеня: П'ер Сег'е, канцлер Францыі (нар. 28.5.1588)
* 5 мая: Сэмюэл Купер (мастак)
* 19 лістапада: Джон Уілкінс, брытанскі святар і палімат
* 16 снежня: Ян II Казімір Ваза,  кароль польскі і вялікі князь літоўскі (нар. 22.3.1609)
1704

## Падзеі 
* 16 лютага: Пры падтрымцы Швецыі супернікамі караля Аўгуста II Моцнага ў Рэчы Паспалітай створана Варшаўская канфедэрацыя.
* 24 ліпеня: Рускія войскі пасля аблогі ўзялі Дэрпт.
* 30 жніўня: У Нарве заключана пагадненне паміж Расіяй і Рэччу Паспалітай пра ўдзел апошняй у Паўночнай вайне.

## Нарадзіліся 
* 5 верасня: Марыс Кантэн дэ Латур, французскі мастак

## Памерлі 
* 2 лютага: Гіём Франсуа Лапіталь, французскі матэматык.
* 24 лютага: Марк-Антуан Шарпанцье, французскі кампазітар.
* 3 мая: Генрых Ігнац Франц фон Бібер, аўстрыйскі кампазітар.
* 1 кастрычніка: Карнеліс Дзюсарт, нідэрландскі мастак.
* 28 кастрычніка: Джон Лок, брытанскі педагог і філосаф.
1705

## Падзеі 
* 11 ліпеня: У Сафійскім саборы ў Полацку маскоўскі цар Пётр І забіў пяць манахаў-базыльян.
* 6 снежня: Біскуп Тэадор Патоцкі ў прысутнасці караля Аўгуста ІІ і цара Пятра І асвяціў касцёл св. Францыска Ксаверыя ў Гродне.

## Нарадзіліся 
* 30 жніўня: Дэвід Гартлі, англійскі мысляр (пам. 28.8.1757)
* 30 кастрычніка: Клімент XIV, Папа Рымскі (пам. 22.9.1774)

## Памерлі 
* 16 жніўня: Якаб Бернулі, швейцарскі матэматык
1703

## Падзеі 
* 2 лютага — землетрасенне ў Аквіле, Італія.
* 4 лютага — У Японіі 47 самураяў здзейснілі сэпуку (рытуальнае самагубства).
* 14 лютага — землетрасенне ў Норцыі, Італія.
* 16 мая — падпісаны Лісабонскі дагавор аб «вечным саюзе» паміж Партугаліяй і Вялікабрытаніяй
* 22 мая — блізка ад Лісабона (Партугалія), француз Каетлагон атакуе эскадру 100 галандскіх караблёў з вялікім грузам солі.
* 26 мая — Партугалія далучаецца да Вялікага Саюза.
* 27 мая — рускім царом Пятром Першым заснаваны горад Санкт-Пецярбург
* 8 жніўня — першае выданне «Венскай газеты».
* 12 верасня — Англійская армія дэсантуецца ў Партугаліі для ўзмацнення абароны ад французаў і іспанцаў.
* 19 лістапада — у Парыжы ў Бастыліі памёр чалавек у жалезнай масцы
* 24 лістапада — 2 снежня — Вялікі Шторм 1703 разарыў паўднёвую Англію і Ла-Манш, забіваючы тысячы прыбярэжных жыхароў.
* 27 снежня — Партугалія і Англія падпісалі Метуэнскі дагавор аб саюзе і бязмытным увозе ў Партугалію і яе калоніі англійскіх тавараў. Дае прэферэнцыі Партугаліі на імпарт вінаў у Англію.
* 30 снежня — пачатак кіравання асманскага султана Ахмеда III (кіраваў да 1730).
* 31 снежня — землетрасенне каля Токіа, Японія. Разбураны Адавара, Токіа і іншыя гарады, прыкладна 150 000 чалавек загінула.
* Па загаду Пятра Першага, на беразе Анежскага возера пачалося будаўніцтва жалезаробчага завода, які пасля даў пачатак гораду Петразаводску.
* *Guillaume Amontons* адкрывае ўплыў тэмпературы на ціск газу і аб'ём.
* Распачата будаўніцтва Букінгемскага палаца (Англія).
* Ісак Ньютан становіцца старшынёй Каралеўскага Навуковага Таварыства.
* Архітэктар Бюль *Chamblain* кантралюе будаўніцтва *Chateau de Champs* на ўсходзе Парыжа.
* Пачатак трэцяй экспедыцыі англійскага даследчыка Уільяма Дампіра ў Паўднёвай частцы Ціхага акіяна (скончана ў 1707).
* Эрцгерцаг Карл з войскамі саюзнікаў высадзіўся ў Партугаліі.
* Заснаванне ў Вене Дзяржаўнага банка.
* Паўстанне ў раёне Мункача (Закарпацце) супраць Габсбургаў. Яго ўзначаліў Феранц Ракоці II.

## Нарадзіліся 
* 29 верасня: Франсуа Бушэ, французскі мастак

## Памерлі 
* 3 мая: Эглон ван дэр Нер, галандскі жывапісец
* 16 мая: Шарль Перо
1707

## Падзеі 
* 16 сакавіка: Праз аб’яднанне каралеўстваў Англіі і Шатландыі была створаная Вялікабрытанія.
* 1 мая: Уступіў у дзеянне «Акт аб уніі» паміж Англіяй і Шатландыяй.
* Вулкан Фудзі прачнуўся і пакрыў попелам горад Эда, будучую сталіцу Японіі.

## Нарадзіліся 
* Карла Гальдоні, драматург
* 11 студзеня: Вінчэнца дэ Рыкаці, італьянскі матэматык
* 7 верасня: Жорж-Луі Леклерк дэ Бюфон, французскі натураліст

## Памерлі 
* 30 сакавіка: Себасцьен Ле Прэтр дэ Вабан, французскі маршал
1708

## Падзеі 
. Бітва пры Лясной.]]
* 14 ліпеня: Адбылася Бітва пры Галоўчыне падчас Паўночнай вайны 1700–1721 гадоў.
* 9 кастрычніка: У ходзе Паўночнай вайны расійскія войскі ў бітве пры Лясной перамаглі шведаў.
* 29 снежня: Указам Пятра I тэрыторыя Расіі была падзелена на 8 губерній.

## Нарадзіліся 
* 25 студзеня: Пампеа Батоні, італьянскі жывапісец
* 16 кастрычніка: Альбрэхт фон Галер, швейцарскі фізіёлаг
* 8 снежня: Франц I Латарынгскі

## Памерлі 
* 11 мая: Жуль Ардуэн-Мансар, французскі дойлід, прыдворны архітэктар Людовіка XIV.
1710

## Падзеі 
* 10 красавіка: У Англіі ўступіў у сілу першы ў свеце закон аб аўтарскім праве, прыняты летась.
* 10 кастрычніка: Падчас Паўночнай вайны рускія войскі ўзялі Рэвель.

## Нарадзіліся 
* 4 студзеня: Джавані Батыста Пергалезі, італьянскі кампазітар
* 15 лютага: Людовік XV, кароль Францыі
* 13 лістапада: Шарль-Сімон Фавар, французскі лібрэтыст

## Памерлі 
*
1709

## Падзеі 
* 8 ліпеня: Адбылася Палтаўская бітва, найбуйнейшая ў час Паўночнай вайны, паміж рускімі войскамі пад камандаваннем Пятра I і шведскай арміяй Карла XII.
* 11 ліпеня: Рэшткі шведскіх войск пасля Палтаўскай бітвы капітуліравалі ў г. Перавалачным перад маскоўскім войскам А. Меньшыкава.

## Нарадзіліся 
* 25 снежня: Жульен Афрэ дэ Ламетры, французскі ўрач і філосаф 
## Памерлі 
* 8 лютага: Джузэпэ Тарэлі, італьянскі скрыпач і кампазітар (нар. 22.4.1658)
1700

## Падзеі 
* 1 студзеня: Увядзенне ў Расіі юліанскага календара.
* 12 лютага: Пачатак Вялікай Паўночнай вайны ў Цэнтральнай Еўропе.
* 18 лістапада: Адбылася Алькеніцкая бітва ў ходзе грамадзянскай вайны ў ВКЛ, Сапегі пацярпелі разгром ад рэспубліканцаў.
* 23 лістапада: Папа Рымскі Клімент XI заняў сталец.
* 24 лістапада: Рэспубліканцамі ВКЛ на з’ездзе паспалітага рушэння прынята Алькеніцкая пастанова. 
* 30 лістапада: Адбылася бітва пры Нарве, якая скончылася перамогай шведскіх войскаў пад камандаваннем караля Карла XII над рускімі.

## Нарадзіліся 
* 2 лютага: Ёган Крыстаф Готшэд, нямецкі пісьменнік
* 8 лютага: Данііл Бернулі, швейцарскі фізік
* 3 сакавіка: Шарль-Жазеф Натуар, французскі мастак

## Памерлі 
* 12 мая: Джон Драйдэн, англійскі паэт
* 15 верасня: Андрэ Ленотр, французскі садоўнік
* 27 верасня: Інакенцій XII, Папа Рымскі
1711

## Падзеі 
* 
## Нарадзіліся 
* 24 студзеня: Жан Берэн (Старэйшы), французскі мастак
* 25 верасня: Цяньлун, кітайскі імператар
* 11 лістапада: Сцяпан Крашаніннікаў, рускі вучоны, даследчык Камчаткі. Акадэмік Пецярбургскай АН
* 19 лістапада: Міхаіл Ламаносаў, рускі навуковец і пісьменнік

## Памерлі 
* 28 ліпеня: Герард дэ Лерэс, нідэрландскі мастак
1712

## Падзеі 
* 16 студзеня: Цар Пётр I заснаваў першую ў Расіі Ваенную інжынерную школу.

## Нарадзіліся 
* 19 лютага: Ульрык Кшыштаф Радзівіл, польскі і беларускі пісьменнік
* 28 чэрвеня: Жан-Жак Русо, швейцарскі філосаф
* 5 кастрычніка: Франчэска Гвардзі, італьянскі мастак

## Памерлі 
* Дэні Папен, французскі матэматык і фізік
* 14 верасня: Джавані Даменіка Касіні, італьянскі і французскі астраном