Архікафедральны касцёл Імя Найсвяцейшай Дзевы Марыі (Мінск)

**А́рхікафедра́льны касцё́л Імя́ Найсвяце́йшай Дзе́вы Мары́і** — каталіцкі кафедральны сабор ў стылі віленскага барока, галоўны каталіцкі храм у Мінску, Беларусь. Кафедральны сабор Мінска-Магілёўскай архідыяцэзіі.

## Назва 
Непасрэдна ў межах сістэмы кананічнага права Каталіцкай Царквы касцёл названы ў гонар Найсвяцейшага Імя Марыі (), аднак пры рэгістрацыі рэлігійнай абшчыны як суб’екта свецкага права Рэспублікі Беларусь, з прычыны пэўных недакладнасцей пры перакладзе з лацінскай мовы і запаўненні дакументаў, касцёл і парафія пры ім былі зарэгістраваныя як «*Імя Найсвяцейшай Панны Марыі*». Гэтыя нюансы прывялі да адначасовага выкарыстання абодвух варыянтаў назвы, але аб’ектам рэлігійнага культу парафіі пры касцёле з’яўляецца менавіта Найсвяцейшае Імя Багародзіцы, што ўплывае, у тым ліку, і на адзначэнне парафіяльнага свята.

## Гісторыя 
### XVIII стагоддзе 
Стараста менскі Крыштоф Станіслаў Завіша на сейміку 1694 года прапанаваў шляхце Менскага ваяводства даць па 10 грошаў «з дыма», гэта значыць, з кожнага дома, на будаўніцтва мураванага езуіцкага касцёла. Сума і легітымнасць фундацыі зацвярджаліся на Сейме Рэчы Паспалітай. 24 кастрычніка 1700 г., суперыёр езуітаў Антоній Бжастоўскі асвяціў вуглавы камень новай святыні пры езуіцкім калегіуме.

Будаўніцтва вялося дастаткова хуткімі тэмпамі. Тры месяцы пайшло на закладванне фундамента, а ў 1705 годзе ўжо ўзвялі скляпенні і наслалі дах.

Менскі стараста Крыштоф Станіслаў Завіша ў 1700 годзе здзейсніў паломніцтва ў Рым, дзе стаў сведкам абрання новага Папы Клімента XI. Клімент XI меў сустрэчу з пілігрымам з далёкага Вялікага Княства Літоўскага ды падараваў яму труну з мошчамі святога Феліцыяна. Завіша перадаў гэты дар менскаму езуіцкаму касцёлу ў 1713 годзе:

У 1719—1721 гады будавалася капліца Пана Езуса (з правага боку ад прэзбітэрыя), дзе павінны былі захоўвацца рэліквіі Святога Феліцыяна (таму яе памылкова называюць капліцай Святога Феліцыяна). У 1722 годзе туды перанеслі рэліквіі Святога Феліцыяна. Потым у крыпце пад капліцаю паклалі цела яе фундатара Крыштофа Завішы, згодна з яго тэстаментам.

У 1722—1726 гг. працягвалася ўпрыгожванне інтэр’ера касцёла. У 1722 г. былы галоўны алтар замянілі новым «з грубых дошак» і размалявалі «арс оптыка» — ілюзіяністычным жывапісам. У 1723 г. пазалацілі алтар Святых Ігнацыя і Францішка Ксаверыя ў левай капліцы касцёла. У 1725 годзе пазалацілі алтар у капліцы Пана Езуса. У 1726 г. пакрылі золатам алтар Святога Юзафа і закончылі роспіс заходняй часткі касцёла над хорамі.

### У складзе Расійскай імперыі 
Пасля другога падзелу Рэчы Паспалітай у 1793 годзе Мінск адышоў да Расiйскай імперыі, якая была адзіным месцам, дзе працягваў дзейнічаць ордэн езуітаў, але ў сваю мінскую рэзідэнцыю манахам вярнуцца не дазволілі.
 
У 1797 годзе касцёл пацярпеў ад пажару, згарэла значная частка касцельных рэчаў, што асталіся ад езуітаў, ацалелі толькі абразы. Цела Св. Феліцыяна перанеслі ў касцёл бенедыкцінак.

У 1798 г. пры расійскім імператары Паўле I папа Пій VI зацвердзіў стварэнне Мінскай дыяцэзіі годзе, адна капліца Св. Феліцыяна, а пазней, у 1800 годзе, і ўвесь касцёл былі ўжо адкрыты для набажэнства. Адным з аўтарам фрэсак лічыцца Антон Анташэўскі.

## Пробашчы 
* 1905 г. ксёндз біскуп Зыгмунт Лазінскі
* 2005 г. ксёндз Антоні Клімантовіч

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Республика Беларусь. Т. 5 : энциклопедия. — Мн., 2007. — С. 70.
* *Кулагін, А. М.* Каталіцкія храмы на Беларусі : энцыкл. давед. — Мн., 2000. — С. 96—97.
* *Кулагін, А. М.* Каталіцкія храмы на Беларусі. — Мн., 2008. — С. 227.
* 

## Спасылкі 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Плошча Свабоды (Мінск)
Катэгорыя:Збудаванні Мінска ў стылі барока
Катэгорыя:Касцёлы Мінска
Катэгорыя:Саборы Беларусі
Катэгорыя:XVIII стагоддзе ў Мінску
Катэгорыя:1732 год у Беларусі
Катэгорыя:Касцёлы Мінска-Магілёўскай архідыяцэзіі