Савецкая вуліца (Гомель)

**Савецкая** (былая **Прабойная**, **Румянцаўская**) вуліца — адна з галоўных вуліц горада Гомеля, другая па даўжыні (на 2004 год — каля 7600 метраў). Перасякае Цэнтральны раён і Чыгуначны раён. Пачынаецца ад плошча Леніна, сканчаецца ў гарадской рысы ў раёне пасёлка Чырвоны Кастрычнік. У апошні раз вуліца была пераназвана ў савецкія часы, адкуль і паўстала такая назва вуліцы вуліцы (назвы «Савецкая» прысвойваліся вуліцам у шматлікіх гарадах Савецкага Саюза).

## З гісторыі 
Відавочна, што вуліца размешчаная блізка да Сожа, з’яўляецца адной з самых старажытных гомельскіх, а яе ўзнікненне (дакладней забудовы на месцы сучаснай вуліцы Савецкай) павінна быць аднесена ніяк не пазней XVII стагоддзя.

Да 1861 года вуліца насіла назву *Прабойнай*. Пазней называлася *Румянцаўскай*.

У кароткі перыяд нямецкай акупацыі ў часе Другой сусветнай вайны перайменаваная ў *Гітлерштрасэ* ( «вуліца Гітлера»).

Названая ў савецкі час *Савецкай*, калі такія назвы прысвойвалі ўрбанонімам у шматлікіх населеных пунктах СССР, захавала гэту назву і ў незалежнай Беларусі (ад 1991 года).

На вуліцы Савецкай у Гомелі (у яе пачатку) часткова захавалася гістарычная забудова пачатку XX стагоддзя — дамы № 4, 8, 10, 12, 20.

### Гістарычныя назвы 
* Прабойная (да 1861 года)
* Румянцаўская
* Гітлерштрасэ () у час нямецкай акупацыі

## Перасякае вуліцы 
* Плошча Леніна
* Працоўную,
* Білецкага,
* Ланге,
* Камунараў,
* Сялянскую,
* Першамайскую
* Ірыненскую
* Жаркоўскага
* Камсамольскую
* Пушкіна
* Падгорны завулак
* Перамогі
* Плошча Паўстання
* Кніжную
* Тэльмана
* Рагачоўскую,
* Хатаевіча
* Целегіна
* Універсітэцкую,
* Крылова,
* Ландышава,
* Галавацкага,
* Кожара
* 50-год БССР,
* Федасеянкі,
* Дынды,
* Цімафеенка,
* Малайчука,
* Шылава,
* Кірава
* Чангарскай Дывізіі,
* Тралейбусную,
* Яфрэмава,
* Федзюнінскага

## Забудова 
На Савецкай у Гомелі засяроджана вялікая колькасць адміністрацыйных будынкаў, аб’ектаў гарадской інфраструктуры, устаноў адукацыі і культуры, прадпрыемстваў, банкаў, устаноў гандлю. Сярод найважнейшых з іх, у прыватнасці:

### Няцотны бок 
]]
 на фоне гасцініцы «Турыст» па Савецкай, 87]]
* № 1 — Будынак гарадской думы (арх. Я. Торлін канец XIX — пачатак XX стагоддзя). Цяпер у будынку размяшчаецца фабрыка «Палесдрук»  — 
* № 3 — будынак (1930—1950-я) — 
* № 7 — будынак (1930—1950-я) — 
* № 9/14 (*вул. Ланге*) —  будынак былога Руска-Азіяцкага банка (канец XIX — пачатак XX стагоддзя) — 
* № 11 — будынак (1930—1950-я) — 
* № 13 — будынак (1930—1950-я) — 
* № 15 — будынак (1930—1950-я, архітэктар А. Касякоў). За савецкім часам крама жаночага адзення. — 
* № 17/14 (*вул. Сялянская*) — будынак (канец XIX — пачатак XX стагоддзя) — 
* № 19 — будынак (1930—1950-я) — 
* № 19а — Упраўленне капітальнага будаўніцтва Гомельскага гарвыканкама.
* № 21 — будынак (1930—1950-я) — 
* № 25 — будынак (пачатак XX стагоддзя) — 
*  (вул. Пушкіна, 2) — бізнес-цэнтр «Пушкін Плаза».
* № 27 — будынак цырка (1972) — 
* № 29 — Дом прафсаюзаў.
* № 39 — будынак фабрыкі «Праца» (1818) — 
* № 41 — будынак фабрыкі «8 Сакавіка» (1930—1950-я) — 
* № 59 — Гомельскі каледж — філіял БелДУТ.
* № 63 — кандытарская фабрыка «Спартак»
* № 87 — гасцініца «Турыст»
* № 149 — ГЦ «Карусель»
* № 151 — СААТ «Гомелькабель»
* # 157 — ААТ «Электраапаратура»

### Цотны бок 
]]
* № 2 — будынак (1930—1950-я) — 
* № 4 — будынак (канец XIX — пачатак XX стагоддзя) — 
* № 6 — Стары ўнівермаг (1930—1950-я) — 
* № 8 — Цэнтральны паштамт (канец XIX — пачатак XX стагоддзя) — 
* № 10 — будынак (канец XIX — пачатак XX стагоддзя) — 
* № 12 — будынак (канец XIX — пачатак XX стагоддзя) — 
* № 14 (*вул. Сялянская, 16*) — будынак (1930—1950-я) — 
* № 16 (*вул. Сялянская, 13*) — будынак Гомельскага гарвыканкама.
* № 18 — будынак (XX стагоддзе). Цяпер у будынку размяшчаецца Гомельскі дзяржаўны каледж мастацтваў імя Н. Ф. Сакалоўскага — 
* № 20  — будынак (канец XIX — пачатак XX стагоддзя) — 
* № 22 — будынак (XX стагоддзе) — 
* № 24 — будынак (XX стагоддзе) — 
* № 26 — будынак (XX стагоддзе). Цяпер у будынку размяшчаецца Цэнтральная гарадская бібліятэка імя А. І. Герцэна — 
* № 28 — будынак (1901) — 
* № 30 — будынак (1920) — 
* № 32 — будынак (XX стагоддзе). Цяпер у будынку размяшчаецца Гомельская абласная філармонія — 
* № 34 — Упраўленне Следчага камітэта Рэспублікі Беларусь па Гомельскай вобласці.
* № 34а — будынак былога афіцэрскага клуба (пачатак XX стагоддзя) — 
* № 36 (*вул. Камсамольская, 2*) — будынак (1930—1950-я) — 
* № 38 (*вул. Камсамольская, 1*) — будынак (1930—1950-я) — 
* № 42 — будынак (1930—1950-я) — 
* № 50 — будынак (тып гарадскога асабняка) (канец XIX — пачатак XX стагоддзя) — 
* № 58 — будынак (1930—1950-я) — 
* № 60 — універмаг «Гомель»
* № 98 — лячэбна-аздараўленчы корпус № 8 ГДУ імя Ф. Скарыны
* № 102 — корпус № 5 ГДУ імя Ф. Скарыны

* № 104 — корпус № 4 ГДУ імя Ф. Скарыны (1973, архітэктар С. Пеўны).
* № 108 — корпус № 1 ГДУ імя Ф. Скарыны
* № 118 — касцёл Нараджэння Найсвяцейшай Дзевы Марыі (1994—2000)
* № 128а — СШ № 26
* № 156 — Храм Святой Жыццепачатнай Тройцы

## Славутасці 
На вуліцы ўстаноўлены шэраг помнікаў (пераважна ў часы незалежнасці Беларусі) — Кірылу Тураўскаму, Францыску Скарыне, А. А. Грамыку, .

* Бюст А. А. Грамыкі (1983) — 
* Брацкая магіла (1941—1944) у скверы — 
 

## Спасылкі 
* Карціна І. В. Мядзведзева — Гомель у 1958 годзе: 12 карцін Івана Мядзведзева 
* 

Катэгорыя:Вуліцы Гомеля