open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Філалагічны факультэт ГрДУ

**Філалагічны факультэт Гродзенскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя Янкі Купалы** — адзін з факультэтаў Гродзенскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя Янкі Купалы.

## Гісторыя 
Факультэт быў створаны ў 1940 годзе як *літаратурны факультэт* Гродзенскага настаўніцкага інстытута. Пад сучаснай назвай з 1960-х гадоў, пасля падзелу гісторыка-філалагічнага факультэта Гродзенскага педагагічнага інстытута. У 1994 быў падзелены на *факультэт беларускай філалогіі і культуры* і *факультэт замежных моў*, у 1997 адбылося іх аб’яднанне ў адзіны *філалагічны факультэт*.

## Кафедры 
* Англійскай філалогіі (створана ў 2001 у выніку падзелу кафедры англійскай мовы)
* Беларускай філалогіі (створана ў 2017 шляхам аб’яднання дзвюх кафедр — беларускага і супастаўляльнага мовазнаўства і беларускай літаратуры)
* Замежных моў (існуе з 1944, у 2022 да яе далучана кафедра польскай філалогіі)
* Рамана-германскай філалогіі
* Рускай філалогіі

З 1989 па 2022 існавала адзіная ў Беларусі кафедра польскай філалогіі, заснавальнікам і шматгадовым загадчыкам і выкладчыкам якой была Святлана Піліпаўна Мусіенка.

## Аспірантура 
* 10.01.03 Літаратура народаў краін замежжа
* 10.01.08 Тэорыя літаратуры. Тэксталогія
* 10.02.01 Беларуская мова
* 10.02.02 Руская мова
* 10.02.03 Славянскія мовы
* 10.02.19 Тэорыя мовы
* 10.02.20 Параўнальна-гістарычнае, супастаўляльнае і тыпалагічнае мовазнаўства
* 13.00.02 Тэорыя і методыка навучання і выхавання (літаратура)

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт філалагічнага факультэта ГрДУ

Катэгорыя:1940 год у Гродне
Філалагічны
Катэгорыя:З’явіліся ў 1940 годзе
ГрДУ
Юрыдычны факультэт ГрДУ

**Юрыдычны факультэт Гродзенскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя Янкі Купалы** быў створаны ў 1981 годзе як факультэт правазнаўства. Пад сучаснай назвай з 1997 года.

## Кафедры 
* Грамадзянскага права і працэсу
* Міжнароднага права
* Тэорыі і гісторыі дзяржавы і права
* Крымінальнага права, крымінальнага працэсу і крымміналістыкі

## Аспірантура 
* 12.00.01 Тэорыя і гісторыя права і дзяржавы, гісторыя вучэнняў аб праве і дзяржаве
* 12.00.03 Грамадзянскае права; прадпрымальніцкае права; сямейнае права, міжнароднае прыватнае права
* 12.00.06 Прыродарэсурснае права; аграрнае права, экалагічнае права
* 12.00.08 Крымінальнае права і крыміналогія, крымінальна-выканаўчае права
* 12.00.09 Крымінальны працэс; крыміналістыка; аператыўна-вышуковая дзейнасць

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт юрыдычнага факультэта ГрДУ

Катэгорыя:1981 год у Гродне
Юрыдычны
Катэгорыя:З’явіліся ў 1981 годзе
ГрДУ
Педагагічны факультэт ГрДУ

**Педагагічны факультэт Гродзенскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя Янкі Купалы** быў створаны ў 1958 годзе як факультэт педагогікі і методыкі пачатковага навучання. У 1981 закрыты, у 1988 адноўлены. 3 1994 — факультэт псіхалогіі і педагогікі. Пад сучаснай назвай з 2000 года, калі быў вылучаны факультэт псіхалогіі ГрДУ.

## Кафедры 
* Прыродазнаўчых і лінгвістычных дысцыплін і методык іх выкладання
* Педагогікі і сацыяльнай работы
* Тэорыі і методыкі спецыяльнай адукацыі
* Філасофіі

## Дэканы  
* Антон Іосіфавіч Рагойша (1960—1975)
* Аляксандр Іванавіч Капытка (1975—1981)
* Павел Раманавіч Галуза (1988—1994)
* Віктар Пятровіч Таранцей (1994—2014)
* Святлана Якаўлеўна Кастрыца (2014—2021)
* Юрый Юр’евіч Гняздоўскі (з 2021)

## Зноскі 
## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт педагагічнага факультэта ГрДУ

Катэгорыя:1958 год у Гродне
Педагагічны
Катэгорыя:З’явіліся ў 1958 годзе
ГрДУ
Тасман (значэнні)

**Тасман** — прозвішча і тапонім.

## Прозвішча 
* Абел Янсзан Тасман (1603—1659) — галандскі мараплавец, даследчык і купец.
* Барыс Рафаілавіч Тасман (1954—2022) — беларускі журналіст, спартыўны аглядальнік, аналітык і публіцыст.

## Тапонім 
* Тасман — паўвостраў, частка вострава Тасманія.
* Тасман — востраў у Тасманвым моры.
* Тасман — возера Паўднёвые востраве (Новая Зеландыя).

## Гл. таксама 
* Тасманава катлавіна
* Тасманава мора
* Зямля Тасмана
Факультэт матэматыкі і інфарматыкі ГрДУ

**Факультэт матэматыкі і інфарматыкі** — адзін з факультэтаў Гродзенскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя Янкі Купалы. У 1944 годзе заснаваны фізіка-матэматычны факультэт. У 1975 годзе створаны матэматычны факультэт. Пад сучаснай назвай з 2005 года.

## Кафедры 
* Матэматычнага аналізу, дыферэнцыяльных ўраўненняў і алгебры
* Сістэмнага праграмавання і камп’ютарнай бяспекі
* Сучасных тэхналогій праграмавання
* Фундаментальнай і прыкладной матэматыкі

## Аспірантура 
* 01.01.02 Дыферэнцыяльныя ўраўненні, дынамічныя сістэмы і аптымальнае кіраванне
* 01.01.01 Рэчыўны, комплексны і функцыянальны аналіз
* 05.13.18 Матэматычнае мадэляванне, лікавыя метады і комплексы праграм
* 08.00.13 Матэматычныя інструментальныя метады эканомікі
* 05.13.01 Сістэмны аналіз, кіраванне і апрацоўка інфармацыі

## Дэканы 
* Клаўдзія Аляксееўна Акімава (1944—1948)
* Вітольд Ігнатавіч Даўнаровіч (1948—1954)
* Аляксандр Ціханавіч Храмаў (1954—1959)
* Яўген Хрысанфавіч Касцюковіч (1959—1968)
* Аркадзь Мікалаевіч Хвашчынскі (1968—1974)
* Канстанцін Купрыянавіч Іскра (1974—1980)
* Мікалай Мікалаевіч Іваноў (1980—1981)
* Лідзія Уладзіміраўна Кірылюк (1981—1991)
* Яўген Аляксеевіч Роўба (1991—1992)
* Тадэвуш Эдуардавіч Можджэр (1992—1994)
* Іван Платонавіч Мартынаў (1994—1995)
* Тадэвуш Эдуардавіч Можджэр (1995—1998)
* Валерый Канстанцінавіч Бойка (1998—2007)
* Віктар Мікалаевіч Гарбузаў (2007—2008)
* Алена Мікалаеўна Лівак (2008—2023)
* Андрэй Францавіч Праневіч (з 2023)

## Зноскі 
## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт факультэта матэматыкі і інфарматыкі ГрДУ 

Катэгорыя:1944 год у Гродне
Катэгорыя:З’явіліся ў 1944 годзе
Матэматыкі і інфарматыкі
ГрДУ
Святлана Сухаверхава

**Святлана Сухаверхава**, па нараджэнні **Харунжая** (нар. , в. Сазоніўка, Крапыўныцкі раён, Украіна) — расійская валейбалістка.

## Біяграфія 
Валейболам пачала займацца ў ДЮСШ горада Росаш Варонежскай вобласці. Першым трэнерам быў А. Р. Сібірка. Прафесійную кар’еру пачала ў 2009 годзе ў камандзе лігі «Б» «Варонеж», за якую выступала на працягу 6 сезонаў. У 2016—2019 гуляла за чалябінскі «Метар», апроч перыяду з лютага па май 2018, у якім на правах арэнды выступала за «Ліпецк-Індэзіт». У 2019 перайшла ў «Туліцу», а ў 2020 годзе падпісала кантракт з краснадарскім «Дынама».

## Спасылкі 
* Суховерхова Светлана/ Sukhoverkhova Svetlana
* Последним новичком «Тулицы» стала Светлана Суховерхова

Катэгорыя:Валейбалісткі Расіі
Катэгорыя:Ігракі «Варонежа» (жаночы валейбол)
Катэгорыя:Ігракі «Обнінска» (жаночы валейбол)
Факультэт фізічнай культуры ГрДУ

**Факультэт фізічнай культуры Гродзенскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя Янкі Купалы** быў створаны ў 1990 годзе. Вядзе падрыхтоўку па спецыяльнасцях 1-88 02 01-01 «Спартыўна-педагагічная дзейнасць» (трэнерская работа з указаннем віду спорту) і 1-03 02 01 «Фізічная культура».

## Кафедры 
* Спартыўных гульняў
* Спартыўных дысцыплін
* Фізічнага выхавання і спорту
* Тэорыі фізічнай культуры і спартыўнай медыцыны

## Аспірантура 
* 13.00.04 Тэорыя і методыка фізічнага выхавання, спартыўнай трэніроўкі і аздараўленчай фізічнай культуры

## Дэканы 
* Уладзімір Максімавіч Карчэўскі (1994-?)
* Віктар Уладзіміравіч Храмаў

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт факультэта фізічнай культуры ГрДУ

Катэгорыя:1990 год у Гродне
Факультэт фізічнай культуры
Катэгорыя:З’явіліся ў 1990 годзе
Факультэт біялогіі і экалогіі ГрДУ

**Факультэт біялогіі і экалогіі** — адзін з факультэтаў Гродзенскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя Янкі Купалы.

## Гісторыя 
З’яўленню факультэта біялогіі і экалогіі папярэднічаў хіміка-біялагічны факультэт, які праіснаваў у Гродзенскім дзяржаўным педагагічным інстытуце імя Янкі Купалы з 1963 па 1975 гады. На ім вялася падрыхтоўка настаўнікаў біялогіі з дадатковай спецыяльнасцю «хімія». У 1975 годзе ён быў зачынены. Але ў 1984 годзе, калі зноў узнікла патрэбнасць у біялагічных, педагагічных і навуковых кадрах, у Гродзенскім дзяржаўным універсітэце імя Я. Купалы быў адкрыты біялагічны факультэт, які ажыццяўляў падрыхтоўку па спецыяльнасці «Біялогія» з прысваеннем кваліфікацый: «Біёлаг. Выкладчык біялогіі і хіміі»; «Біёлаг. Выкладчык біялогіі і геаграфіі»; «Біёлаг. Выкладчык біялогіі. Практычны псіхолаг ва ўстановах адукацыі». Пасля адкрыцця спецыяльнасці «Экалогія» ў 1995 годзе факультэт быў перайменаваны ў факультэт біялогіі і экалогіі.

## Кафедры 
* Экалогіі
* Батанікі
* Хіміі і біятэхналогіі
* Заалогіі і фізіялогіі чалавека і жывёл
* Біяхіміі
* Тэхналогіі, фізіялогіі і гігіены харчавання

## Аспірантура 
* Мікрабіялогія
* Біяхімія
* Фізіялогія чалавека і жывёл
* Біяфізіка
* Біятэхналогія

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт факультэта біялогіі і экалогіі ГрДУ

Катэгорыя:1963 год у Гродне
Факультэт біялогіі і экалогіі
Катэгорыя:З’явіліся ў 1963 годзе
ГрДУ
Dongfeng Mengshi

**Dongfeng Mengshi** — сямейства MRAP/пазадарожнікаў, распрацаваных Dongfeng Motor Group. Раннія пакаленні аўтамабіляў пабудаваны на шасі Hummer H1, у той час як пазнейшыя версіі маюць новую канструкцыю. Dongfeng Mengshi ў цэлым прытрымліваецца амерыканскіх ваенных стандартаў. Напрыклад, CSK-141 з’яўляецца кітайскай копіяй Humvee, у той час як CSK-181 — Joint Light Tactical Vehicle. 

Узброеныя сілы Беларусі выкарыстоўваюць машыны сямейства пад пазначэннем «*Багатыр*» (бронеаўтамабіль EQ2050F).

## Прадстаўнікі 
* **EQ2050** — браніраваны аўтамабіль на базе Humvee. 
* **CSK131** — лёгкабраніраваны аўтамабіль. Шасі было цалкам перапрацавана. Усталяваны новы рухавік і бартавыя камп’ютэры з праграмным забеспячэннем, спадарожнікавай сувяззю і сістэмай пазіцыянавання Beidou. Абсталёўваецца вежай з ручным кіраваннем. Выкарыстоўваецца ў якасці камандна-штабной, браняванай разведвальнай машыны і платформы ракетнага комплексу.
* **CSK141 (CS/VN11)** — лёгкабраніраваны аўтамабіль. Нягледзячы на тое, што шасі CSK-141 мае шмат падабенстваў з CSK-131, яно мае значна больш працяглую колавую базу з больш доўгай кабінай экіпажа, якая змяшчае месца для 10 пяхотнікаў. Аснашчаны дыстанцыйна кіраванай вежай, на якую могуць быць устаноўлены кулямёты, супрацьтанкавыя ракеты і гранатамёты. 
* **EQ2111** — прататып лёгкай тактычнай машыны MRAP.
* **CSK-182** — скарочаная версія CSK-181 з шасцю месцамі, уключаючы для кіроўцы і аднаго аператара станцыі ўзбраення. Бранявік заснаваны на EQ2111. 
* **CSK-181** — лёгкабраніраваная тактычная машына з адным кіроўцам і адным аператарам станцыі ўзбраення ў якасці штурмана і васьмю месцамі для дэсанту. Варыянт мае палепшаныя магчымасці спадарожнікавай сувязі, камеры начнога бачання большага радыусу дзеяння і, самае галоўнае, абаронены ад мін. Аснашчаны дыстанцыйна кіраванай вежай, на якую могуць быць устаноўлены кулямёты, супрацьтанкавыя ракеты і гранатамёты. Вырабляецца ў варыянтах камандна-штабной машыны і носьбіта СТРК.
* **CTL181** і **CTL181A** — грузавікі, створаныя на шасі CSK-181. 
* **M50** — грамадзянская версія арыгінальнага EQ2050.
* **MS600** — цяжкі грамадзянскі пікап-пазадарожнік.
* **M-Terrain EV (Mengshi 917)** — прататып серыйнага поўнапамернага электрычнага пазадарожніка.
Файл:Bangladesh_Army_DongFeng_EQ2050_(23373519529).jpg|EQ2050
Файл:Vostok2018-08.jpg|CSK-131.
Файл:Dongfeng_Mengshi_MS600_armored_vehicle_001.jpg|alt=Dongfeng Mengshi MS600-based armored vehicle (front)|MS600
Файл:Mengshi_917_005.jpg|alt=Mengshi 917 (front)|M-Terrain EV 

## Крыніцы 
Катэгорыя:Пазадарожнікі
Катэгорыя:Бронеаўтамабілі паводле алфавіта
Катэгорыя:Бранятэхніка Кітая
Факультэт мастацтваў і дызайну ГрДУ

**Факультэт мастацтваў і дызайну** — адзін з факультэтаў Гродзенскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя Янкі Купалы. Створаны ў 2006 годзе.

## Кафедры 
* Выяўленчага мастацтва
* Дызайну
* Музычнага мастацтва

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт факультэта мастацтваў і дызайну ГрДУ

Катэгорыя:2006 год у Гродне
Факультэт мастацтваў і дызайну
Катэгорыя:З’явіліся ў 2006 годзе
Факультэт фізічнай культуры ГДУ імя Ф. Скарыны

**Факультэт фізічнай культуры ГДУ імя Ф. Скарыны** — адзін з факультэтаў Гомельскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя Францыска Скарыны. Заснаваны ў 1949 годзе. Рыхтуе па спецыяльнасцях 1-03 02 01 02 «Трэнерская работа па відзе спорту (спартыўныя гульні)», 1-03 02 01 02 «Трэнерская работа па відзе спорту (лёгкая атлетыка)», 1-03 02 01 03 «Фізкультурна-аздараўленчая і турысцка-рэкрэацыйная дзейнасць», 1-03 02 01 04 «Асновы фізічнай рэабілітацыі», 1-03 02 01 05 «Асновы лячэбнай фізічнай культуры», 1-03 02 01 06 «Дашкольнае фізічнае выхаванне».

## Кафедры 
* Спартыўных дысцыплін
* Тэорыі і методыкі фізічнай культуры
* Фізічнага выхавання і спорту

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт факультэта фізічнай культуры ГДУ імя Ф. Скарыны

Катэгорыя:З’явіліся ў 1949 годзе
Катэгорыя:1949 год у Гомелі
Катэгорыя:Факультэт фізічнай культуры ГДУ імя Ф. Скарыны
Эканамічны факультэт ГДУ імя Ф. Скарыны

**Эканамічны факультэт ГДУ імя Ф. Скарыны** — адзін з факультэтаў Гомельскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя Францыска Скарыны. Заснаваны ў 1969 годзе.

## Кафедры 
* Фінансаў і крэдыту
* Эканамічнай тэорыі і сусветнай эканомікі
* Эканомікі і кіравання
* Эканамічнай інфарматыкі, ўліку і камерцыі

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт эканамічнага факультэта ГДУ імя Ф. Скарыны

Эканамічны
Катэгорыя:З’явіліся ў 1969 годзе
Катэгорыя:1969 год у Гомелі
ГДУ імя Ф. Скарыны
Марыа Берці

**Марыа Берці** (; ) — італьянскі ваенны дзеяч, генерал.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў Спецыі ў заможнай сям’і сярэдняга класа. Пасля школы пайшоў у армію. Браў удзел у італьянска-турэцкай вайне.

У пачатку ваенных дзеянняў на Італьянскім фронце Першай сусветнай знаходзіўся ў Лівіі. З сакавіка 1916 года прызначаны ў Генеральны штаб 1-й арміі, разгорнутай на Трэнцінскім фронце. 

У 1933 годзе стаў камандуючым артылерыяй Турынскага армейскага корпуса, а затым узначальваў 9-ю пяхотную дывізію і 3-ю дывізію. У пачатку грамадзянскай вайны ў Іспаніі займаў пасаду спачатку намесніка камандуючага, а потым камандуючага Італьянскага добраахвотніцкага корпуса.

У 1938 годзе вярнуўся ў Італію. У 1939—1940 гадах камандаваў XV армейскім корпусам. Пасля накіраваны ў Лівію.

Калі Італія ўступіла ў Другую сусветную вайну, Берці знаходзіўся ў Італьянскай Паўночнай Афрыцы, камандуючы 10-й арміяй.

У верасні 1943 года пакінуў ваенную службу. Жыў на сваёй віле ў Спецыі.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Alan Axelrod e Jack A. Kingston, Encyclopedia of World War II, New York, Facts on File Inc., 2007, ISBN 0-8160-6022-3.
* Pietro Barbieri, Le cause della guerra civile spagnola, Roma, Robin Edizioni, 2006, ISBN 88-7371-213-4.
* Giovanni Cecini, I generali di Mussolini, Roma, Newton & Compton Editori, 2016, ISBN 88-541-9868-4.
* John F. Coverdale, Italian Intervention in the Spanish Civil War, Princeton, Princeton University Press, 2015, ISBN 1-4008-6790-8.
* Kenneth Macksey, Beda Fomm: Classic Victory, Ballentine's Illustrated History of the Violent Century, Battle Book Number 22, New York, Ballantine Books, 1971, ISBN 0-345-02434-6.
* Charles D. Pettibone, The Organization and Order of Battle of Militaries in World War II Volume VI Italy and France Including the Neutral Countries of San Marino, Vatican City (Holy See), Andorra, and Monaco, Trafford Publishing, 2010, ISBN 1-4269-4633-3.

## Спасылкі 
* The Generals of WWII: Mario Berti
* The Italian Army in Egypt during World War II

Катэгорыя:Кавалеры ордэна Кароны Італіі
Катэгорыя:Военачальнікі Другой сусветнай вайны
Катэгорыя:Ваенныя Італіі
Катэгорыя:Удзельнікі Першай сусветнай вайны (Італія)
Катэгорыя:Удзельнікі Грамадзянскай вайны ў Іспаніі
Факультэт эканомікі і кіравання ГрДУ

**Факультэт эканомікі і кіравання Гродзенскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя Янкі Купалы** быў створаны ў 1997 годзе.

## Кафедры 
* Міжнароднага бізнесу і маркетынгу
* Эканомікі і кіравання на прадпрыемстве
* Матэматычнага і інфармацыйнага забеспячэння эканамічных сістэм
* Фінансаў і бухгалтарскага ўліку

## Аспірантура 
* 08.00.13 Матэматычныя і інструментальныя метады эканомікі
* 08.00.05 Эканоміка і кіраванне народнай гаспадаркай
## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт факультэта эканомікі і кіравання ГрДУ

Катэгорыя:1997 год у Гродне
Факультэт эканомікі і кіравання
Катэгорыя:З’явіліся ў 1997 годзе
ГрДУ
Сяргей Віталевіч Кузняцоў

**Сяргей Віталевіч Кузняцоў** (нар. ) — беларускі валейбольны трэнер.

## Біяграфія 
З сярэдзіны сезона 2022/2023 ён выконваў абавязкі галоўнага трэнера каманды «Мінчанка». У ліпені 2023 года пакінуў пост старэйшага трэнера і структуру клуба, дзе правёў 12 сезонаў.

За час яго працы ў трэнерскім штабе «Мінчанак» каманда дасягнула:
* Васьміразовыя чэмпіёны Рэспублікі Беларусь
* Сяміразовыя ўладальнікі Кубка Рэспублікі Беларусь
* Срэбныя прызёры Кубка ЕКВ 2018

## Спасылкі 
* КУЗНЕЦОВ СЕРГЕЙ ВИТАЛЬЕВИЧ 
* СЕРГЕЙ КУЗНЕЦОВ ПОКИНУЛ ПОСТ СТАРШЕГО ТРЕНЕРА «МИНЧАНКИ» 
* КУЗНЕЦОВ СЕРГЕЙ

Катэгорыя:Валейбольныя трэнеры Беларусі
Катэгорыя:Трэнеры «Мінчанкі» Мінск
Катэгорыя:Трэнеры «Мінчанка-2» Мінск
Катэгорыя:Трэнеры «Уралачка-НТМК» Екацярынбург
Рок Дог

**«Рок Дог»** () — кітайска-амерыканскі анімацыйны фільм студыі «Mandoo Pictures» і «Huayi Brothers» 2016 года. Прэм’ера стужкі ў Кітаі адбылася 8 ліпеня 2016 года.

## Ролі агучвалі 
* Люк Уілсан — Боді
* Эдзі Іззард — Ангус Скэттэргуд
* Джонатан Кімбл Сіманс — Кампа
* Льюіс Блэк — Лінукс
* Кенан Томпсан — Рыф
* Мэй Уітмэн — Дарма
* Хорхе Гарсія — Гермур
* Мэт Дылан — Трэй
* Сэм Эліят — Флітвуд Як

## Зноскі 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Мультфільмы Кітая
Катэгорыя:Мультфільмы ЗША
Катэгорыя:Мультфільмы 2016 года
Катэгорыя:Фільмы на англійскай мове
Катэгорыя:Поўнаметражныя анімацыйныя фільмы
Зямля Тасмана

**Зямля́ Та́смана** () — паўночна-заходні выступ мацерыка Аўстралія, паміж залівамі Кінг і Кембрыдж, на поўначы штата Заходняя Аўстралія. Названы ў гонар галандскага купца і падарожніка А. Тасмана.

Уключае пласкагор’е Кімберлі, вулканічнае плато Антрым, нізіну ракі Фіцрой і моцна зрэзанае ўзбярэжжа Індыйскага акіяна паміж залівамі Кінг і Кембрыдж. На паўвостраве эўкаліптавыя лясы, зараснікі хмызнякоў, участкі саванны. Нацыянальны парк Гейкі-Годж.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Паўвостравы Аўстраліі
Катэгорыя:Геаграфія Заходняй Аўстраліі
Белагорцаў

**Белагорцаў** — прозвішча.

## Вядомыя асобы 
* Ігар Дзмітрыевіч Белагорцаў — беларускі архітэктар, педагог. Кандыдат архітэктуры (1943), прафесар (1970)
* Руслан Ігаравіч Белагорцаў — беларускі архітэктар
Білевіч

**Білевіч** — прозвішча.

## Вядомыя асобы 
* Юрый Білевіч — ураднік Вялікага Княства Літоўскага
* Ян Білевіч — дзяржаўны дзеяч Вялікага Княства Літоўскага
Бохвіц

**Бохвіц** — прозвішча.

## Вядомыя асобы 
* Адам Бохвіц — дзяржаўны дзеяч
* Раман Бохвіц — арыстакрат, удзельнік паўстання 1863—1864 гадоў
* Фларыян Бохвіц — беларуска-польскі асветнік, філосаф-мараліст, пісьменнік
Брахоцкі

**Брахоцкі** — прозвішча.

## Вядомыя асобы 
* Станіслаў Брахоцкі — польскі ваенны
* Уладзіслаў Брахоцкі — арыстакрат, удзельнік паўстанняў 1831 і 1863—1864 гадоў
* Уладзіслаў Тамаш Брахоцкі — землеўласнік
Булатаў

**Булатаў** — прозвішча.

## Вядомыя асобы 
* Уладзімір Георгіевіч Булатаў — беларускі спартсмен (лёгкая атлетыка, скачкі з шастом).
* Эрык Уладзіміравіч Булатаў — адзін з самых вядомых сучасных рускіх мастакоў — заснавальнікаў соц-арту.
Магілёўдрэў

**Магілёўдрэў** — беларускае прадпрыемства па вытворчасці мэблі, размешчанае ў Магілёве.

## Гісторыя 
Дата стварэння прадпрыемства — 29 студзеня 1957 года. Асноўны напрамак дзейнасці — вытворчасць мэблі з масіва хвоі. Сваю цяперашнюю назву — «Магілёўдрэў» — прадпрыемства атрымала ў студзені 1988 года пры стварэнні вытворчых магутнасцяў на базе завода «Буддэталі» ВА «Магілёўлес». 

Прадпрыемства некалькі разоў мяняла форму ўласнасці: 
* 1991 — арэнднае вытворчае аб’яднанне
* 1993 — народнае прадпрыемства
* з 1994 — адкрытае акцыянернае таварыства, акцыянерамі якога стаў працоўны калектыў, а таксама гарадскія ўлады ў асобе Магілёўскага гарвыканкама.

Аднак па прычыне неэфектыўнасці кіравання і недастатковай эканамічнай пісьменнасці кіраўнікоў прадпрыемства ў лютым 2003 года ААТ «Магілёўдрэў» было прызнана банкрутам рашэннем Гаспадарчага суда Магілёўскай вобласці. На працягу пяці наступных гадоў праводзіліся меры па эканамічнай санацыі завода, якія не дапамаглі падняць рэнтабельнасць вытворчасці і разабрацца з абавязкамі.

У 2008 годзе выйшаў прэзідэнцкі ўказ аб мадэрнізацыі і рэструктурызацыі даўгоў прадпрыемстваў мэблевай прамысловасці. Дзяржава гарантавала вяртанне даўгоў прадпрыемства ў абмен на акцыі. Доля дзяржавы ў акцыях склала каля 80 адсоткаў. Пасля ўвядзення вонкавага антыкрызіснага кіравання справы фабрыкі палепшыліся, атрымалася разлічыцца з абавязкамі. Прадпрыемства атрымала ад дзяржавы крэдыт і праводзіла рэканструкцыю цэхаў і абнаўленне парку станкоў.

## Спасылкі 
*Модернизация ОАО «Могилевдрев»
*ОАО «Могилевдрев» будет выпускать мебель из массива березы по заказу компании IKEA...
*Указ Президента РБ А.Лукашенко № 529 о модернизации предприятий мебельной промышленности
*сайт предприятия ОАО "Могилевдрев" 
*промышленные предприятия и фирмы г. Могилев 

Катэгорыя:Прадпрыемствы Магілёва
Міжнародны альянс даследчых універсітэтаў

**Міжнародны альянс даследчых універсітэтаў** () — гэта аб'яднанне вядучых даследчых універсітэтаў свету, якія падзяляюць аднолькавае бачанне будучыні вышэйшай адукацыі, у прыватнасці, адукацыі будучых лідараў.

Альянс быў заснаваны ў канцы 2005 года і пачаў дзейнасць 14 студзеня 2006 года. 

Сябры альянса сумесна вырашаюць найважнейшыя задачы, якія стаяць сёння перад чалавецтвам. У якасці адной з ключавых ініцыятываў імі вызначаны доўгатэрміновыя рашэнні ў галіне змены клімату. У 2009 годзе альянсам быў паспяхова арганізаваны міжнародны навуковы кангрэс па змене клімату. Сябры альянсу таксама супрацоўнічаюць па шэрагу навукова-даследчых праектаў, якія адносяцца да старэння, даўгалецця і здароўя чалавека, глабальнай бяспекі і ўстойлівага развіцця.

Альянсам распрацаваны шэраг праграм па абмене студэнтамі, павышэнні кваліфікацыі супрацоўнікаў і ўмацаванні міжуніверсітэцкіх сувязей.

## Сябры альянса 
* Аўстралійскі нацыянальны ўніверсітэт
* Ельскі ўніверсітэт
* Каліфарнійскі ўніверсітэт у Берклі
* Капенгагенскі ўніверсітэт
* Кембрыджскі ўніверсітэт
* Оксфардскі ўніверсітэт
* Пекінскі ўніверсітэт
* Сінгапурскі нацыянальны ўніверсітэт
* Такійскі ўніверсітэт
* Швейцарская вышэйшая тэхнічная школа Цюрыха

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка

Катэгорыя:Арганізацыі паводле алфавіта
Катэгорыя:Міжнародны альянс даследчых універсітэтаў
Эторэ Бастыка

**Эторэ Бастыка** (; ) — італьянскі ваенны дзеяч, удзельнік Першай сусветнай вайны, Другой італа-эфіопскай вайны, грамадзянскай вайны ў Іспаніі і Другой сусветнай вайны.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў Балонні. Дасягнуўшы паўналецця, паступіў на службу ў армію. У 1896 годзе скончыў ваенную акадэмію ў Мадэне. У званні палкоўніка ваяваў у Першай сусветнай вайне.

У 1932—1935 гадах камандаваў 1-й дывізіяй чорнакашулечнікаў «23 сакавіка», змагаўся на Другой італа-эфіопскай вайне. Пасля ўзначаліў III корпус Каралеўскай арміі ў Эфіопіі.

Вясной 1937 года накіраваны ў Іспанію на пасаду камандуючага Італьянскага добраахвотніцкага корпуса. З-за незадаволення з боку Франсіска Франка ўжо ў кастрычніку быў адкліканы ў Італію.

У 1939 годзе стаў сенатарам. Быў прызначаны камандзірам рэзервовай дывізіі ў раёне ракі По. У 1940 годзе стаў генерал-губернатарам архіпелага Дадэканес. З ліпеня 1941 года ўзначальваў войскі краін Восі ў Паўночнай Афрыцы.

Пасля разгрому пад Эль-Аламейнам і канчатковай страты Лівіі ў студзені 1943 года адхілены ад камандавання.

У 1945 годзе звольніўся з узброеных сіл. Прысвяціў сябе напісанню ваенна-гістарычных кніг.

Памёр у Рыме ва ўзросце 96 гадоў.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Commando Supremo: Field Marshal Ettore Bastico
* La seconda guerra mondiale, Ettore Bastico

Катэгорыя:Кавалеры Вялікага крыжа ордэна Кароны Італіі
Катэгорыя:Вялікія афіцэры ордэна Святых Маўрыкія і Лазара
Катэгорыя:Маршалы Італіі
Катэгорыя:Члены Нацыянальнай фашысцкай партыі
Катэгорыя:Удзельнікі Першай сусветнай вайны (Італія)
Катэгорыя:Удзельнікі Грамадзянскай вайны ў Іспаніі
Катэгорыя:Военачальнікі Другой сусветнай вайны
Канапацкі

**Канапацкі** — беларускае і польскае прозвішча татарскага паходжання.

## Вядомыя носьбіты 
* Аляксандр Мікалаевіч Канапацкі (нар. 1988) — беларускі палітык, дэпутат.
* Гасан Канапацкі (1878—1953) — ваенны дзеяч.
* Ібрагім Барысавіч Канапацкі (1949—2005) — беларускі грамадска-палітычны, культурны і рэлігійны дзеяч, гісторык.
* Мацей Канапацкі — беларускі і татарскі грамадскі дзеяч у Польшчы.

## Гл. таксама 
* Канапацкая
Параскарыдоз

**Параскарыдоз** — хранічнае інфекцыйнае захворванне непарнакапытных, у тым ліку коней і аслоў, якое выклікаецца паразітычнымі чарвякамі віду  і характарызуецца парушэннямі стрававальнай і дыхальнай сістэмы.

## Жыццёвы цыкл 
Паразіт з’яўляецца геагельмінтам.

Яйцы вылучаюцца з заражанай жывёлы з калам і спее ў грунце.

Заражэнне адбываецца праз заглынанне спелых яец з кормам або вадой. Дзякуючы ахоўным абалонкам, гельмінты праходзяць скрозь страўнікавы сок і цэлымі трапляюць у дванаццаціперсную кішку. Тут з яйца выходзяць лічынкі, якія траўміруюць слізістую абалонку кішачніка і трапляюць у крывацёк. З цягам крыві яны праходзяць праз печань і правы страўнічак сэрца, пакуль не трапляюць у лёгкія.

Выкарыстоўваючы кісларод, лічынкі развіваюцца да палаваспелай асобіны за 2-3 месяцы.

Пасля гэтага паразіт механічна раздражняе нервовыя канчаткі, выклікае кашаль і падымаецца ў горла. Тут заглынаецца ў страўнікава-кішачны тракт і вяртаецца ў кішачнік. Тут гельмінт паразітуе яшчэ некалькі гадоў, размножваючыся і харчуючыся ежай гаспадара.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Котельников Г. А. Диагностика гельминтозов животных. — М., 1974

Катэгорыя:Інфекцыйныя захворванні
Катэгорыя:Нематадозы
Стараславянская кірыліца

**Стараславянская кірыліца** — першая кірылічная азбука з 46 літар, якая склалася на мяжы IX і X стагоддзяў для запісу стараславянскай і пасля царкоўнаславянскай моў. Таксама — буквар гэтай азбукі.

Кірыліца ўзыходзіць да грэчаскага ўстаўнога пісьма з даданнем літар для перадачы гукаў, якія адсутнічалі ў грэчаскай мове. З моманту свайго стварэння ў Першым балгарскім царстве кірыліца была адаптавана да моўных змен і ў выніку шматлікіх рэформаў у кожнай мове набыла свае адрозненні. Розныя версіі кірыліцы выкарыстоўваюцца ў Усходняй Еўропе, а таксама Цэнтральнай і Паўночнай Азіі. Як афіцыйнае пісьмо ўпершыню была прынята ў Першым Балгарскім царстве.

Катэгорыя:Стараславянская мова
Арджанікідзэ

**Арджанікідзэ** — шматзначны тэрмін.

## Вядомыя асобы 
* Рыгор Канстанцінавіч Арджанікідзэ — партыйны і дзяржаўны дзеяч СССР

## Населеныя пукты 
### Казахстан 
* *Арджанікідзэ* — былая назва сяла Хасена Сейтказіна ў Майскім раёне Паўладарскай вобласці Казахстана

### Украіна 
* *Арджанікідзэ* — былая назва горада абласнога значэння Пакроў у Днепрапятроўскай вобласці Украіны
* Арджанікідзэ — пасёлак гарадскога тыпу ў Феадасійскім гарсавеце Аўтаномнай Рэспублікі Крым Украіны
Войневіцкі чортаў камень

**Войневіцкі чортаў камень** — валун у Беларусі, геалагічны помнік прыроды мясцовага значэння.

Знаходзіцца за 500 м на ўсход ад вёскі Войневічы (Смаргонскі раён).

Валун дробназярністага граніту. Абвод 5 м, аб’ём 4,9 м³, маса 13 т. Даўжыня бачнай часткі — 2,2 м, шырыня — 1,6 м, вышыня — 1,4 м.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Валуны Беларусі
Катэгорыя:Геалагічныя помнікі прыроды мясцовага значэння Гродзенскай вобласці
Катэгорыя:Геалогія Смаргонскага раёна
Катэгорыя:Славутасці Смаргонскага раёна
Катэгорыя:Войневічы (Смаргонскі раён)
Парафілярыёзы

**Парафілярыёзы** — інвазійныя хваробы коней і буйной рагатай жывёлы, якія выклікаюцца нематодамі сямейства .

## Апісанне 
Узбуджальнік — . Найбольш бывае ў ліпені — жніўні.

## Распаўсюджанне 
Адзначаюцца ў шэрагу краін Афрыкі і Еўразіі.

## Сімптомы 
Праяўляецца кроватачывасцю («сачэнне») на скуры шыі, карку, спіны, з утварэннем струпоў і знясіленнем.

## Лячэнне і прафілактыка 
Лячэнне не распрацавана. Для прафілактыкі выкарыстоўваюць рэпеленты, у перыяд масавага лёту насякомых-крывасмокаў коней пасуць ноччу.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Філярыятозы
Катэгорыя:Рабдытыды
Парафасцыелапсоз

**Парафасцыелапсоз** — інвазійная хвароба дзікіх траваедных жывёл, якая выклікаецца гельмінтамі з роду .

## Апісанне 
Адзначана ў высакародных аленяў, казуль, ласёў. Жывёлы заражаюцца пры ўжыванні травы і вады, інвазаваных лічынкамі ўзбуджальніка.

## Сімптомы 
Хвароба праяўляецца знясіленнем і цырозам печані з ацёпамі падгрудка, жаўтушнасцю слізістых абалонак. Лячэнне не распрацавана. Меры барацьбы: знішчэнне прамежкавых гаспадароў узбуджальніка (малюска ) у месцах вадапою жывёл.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Литвинов В. Ф., Карасев Н. Ф. Трематодозы диких копытных Белоруссии. — Мн., 1981.

Катэгорыя:Паразітарныя захворванні
Катэгорыя:Трэматадозы
Катэгорыя:Фасцыяліды
Сінгапурскі нацыянальны ўніверсітэт

**Сінгапурскі нацыянальны ўніверсітэт** () — сінгапурская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам даследчага ўніверсітэта.

## Агульная характарыстыка 
Гэта буйнейшы ўніверсітэт краіны як па колькасці студэнтаў, так і па праграмах навучання, а таксама старэйшы ўніверсітэт у Сінгапуры. Галоўны кампус універсітэта займае плошчу прыблізна ў 1,5 км2. Адукацыя ў ім грунтуецца на модульнай сістэме. Гэтая сістэма ўключае ў сябе асаблівасці брытанскай сістэмы, такія, як невялікія групы студэнтаў пры навучанні, і рысы амерыканскай сістэмы — сістэму крэдытаў. Студэнты могуць на працягу першых двух семестраў займацца па выбары на розных факультэтах.

## Структура 
* Факультэт мастацтваў і сацыяльных навук
* Факультэт бізнесу
* Факультэт камп'ютарных навук
* Факультэт бесперапыннай адукацыі 
* Факультэт стаматалогіі
* Факультэт дызайну і інжынерыі
* Факультэт права
* Факультэт медыцыны
* Факультэт музыкі
* Факультэт грамадскага здароўя
* Факультэт дзяржаўнага кіравання
* Факультэт прыродазнаўчых навук
* Школа медыцыны
* Школа аспірантуры
* Каледж НУС
* Ельскі каледж

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Сінгапур
Татарка (прыток Кужца)

**Тата́рка** — рака ў Беларусі, у Смаргонскім раёне Гродзенскай вобласці, левы прыток ракі Кужэц (басейн Віліі).

Даўжыня ракі 11 км. Пачынаецца каля вёскі Цярэшкі. Упадае ў Кужэц у напрамку на поўнач ад вёскі Зарудзічы. Рэчышча Татаркі каналізаванае на працягу 3,5 км (ад вёскі Кеўлы да вёскі Зарудзічы).

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Рэкі Смаргонскага раёна
Катэгорыя:Басейн Віліі
Raycolt KLTV

**Raycolt** ( «Хен-ма», Ханча: 現馬) або **Kia Light Tactical Vehicle (KLTV)** — лёгкі армейскі пазадарожнік, вырабляны паўднёвакарэйскай кампаніяй Kia Motors. Запушчаны ў серыйную вытворчасць у 2016 годзе і ў тым жа годзе паступіў на ўзбраенне арміі Рэспублікі Карэя.

## Гісторыя 
Распрацаваны пры садзейнічанні і фінансаванні Міністэрства нацыянальнай абароны Рэспублікі Карэя.

Kia KLTV упершыню быў прадстаўлены на міжнароднай абароннай выставе і канферэнцыі IDEX 2015, якая праходзіла ў Абу-Дабі, ААЭ. Афіцыйна пайшоў у серыйную вытворчасць у чэрвені 2016 года.

Эксплуатуецца ўзброенымі сіламі Рэспублікі Карэя, Малі і Польшчы. Выкарыстоўваўся Паўднёвай Карэяй у міратворчых аперацыях ААН у Ліване і ў Паўднёвым Судане і малійскімі ўзброенымі сіламі для правядзення аперацый па барацьбе з туарэгамі.

## Апісанне 
У параўнанні з папярэднім пакаленнем лёгкіх пазадарожнікаў ад Kia, KLTV распрацаваны з улікам спалучэння мабільнасці, жывучасці і практычнасці. Выраблены варыянты з доўгай колавай базай, браняваныя і ўзброеныя варыянты.

Базавы 4-дзвярны варыянт можа перавозіць аднаго вадзіцеля і трох пасажыраў. Даступны варыянт з аднамеснай кабіна. Модульныя адсекі могуць выкарыстоўвацца як у аднамесных, так і ў двухмесных варыянтах кабіны.

Даступныя як стандартныя, так і браняваныя варыянты, прычым браніраваны варыянт мае дадатковую абарону. 

На даху можа быць устаноўлена зброя, у тым ліку навясныя зброевыя ўстаноўкі з ручным кіраваннем або баявыя модулі з дыстанцыйным кіраваннем. Могуць быць устаноўлены кулямёты калібраў 7,62-мм або 12,7-мм, 40-мм аўтаматычныя гранатамёты або супрацьтанкавыя кіраваныя ракеты.

## Аператары 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

### Недзяржаўныя аператары 
*  (трафей)

## Крыніцы 
Катэгорыя:Старонкі з недагледжанымі перакладамі
Катэгорыя:Транспартныя сродкі, прадстаўленыя ў 2016 годзе
Катэгорыя:Бронеаўтамабілі паводле алфавіта
Святлана Андрэеўна Кошур

**Святлана Андрэеўна Кошур** (нар. ; Валеўка, Навагрудскі раён) — беларуская краязнаўца.

## Біяграфія 
Нарадзілася ў 1958 годзе ў вёсцы Валеўка Навагрудскага раёна. Скончыла Карэліцкую СШ (1974), Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт (1979). Працавала настаўніцай у навучальных установах Карэліцкага раёна. А на працягу 25 гадоў — у Карэліцкім раённым краязнаўчым музеі. Спачатку працавала навуковым супрацоўнікам музея, а ў 1996 годзе заняла пасаду старшага навуковага супрацоўніка.

Аўтар каля 300 публікацый у кнігах, навуковых зборніках і перыядычных выданнях («Кантакты і дыялогі», «Літаратура і мастацтва», «Культура», «Советская Белоруссия», «Рэспубліка», «Краязнаўчая газета», «Голас Радзімы», «Гродзенская праўда»). Напісала асобныя раздзелы і артыкулы для гісторыка-дакументальнай хронікі Карэліцкага раёна «Памяць» (2000).

Выдала шэраг кніг краязнаўчай тэматыкі, сярод іх — «Вяртанне на Радзіму» (2002), «Зямля карэліцкая і яе славутыя людзі» (2009), «Лебядзіная песня Валянціна Рамановіча» (2011), «Залатая падкова Свіцязі» (2016); «Край запаветных мрояў» (2020), «Праз паціну часу: сцежкамі свіцязянскай зямлі» (2023).

Член Гродзенскага абласнога аддзялення Саюза пісьменнікаў Беларусі.

Двойчы лаўрэат прэміі імя А. І. Дубко «За дасягненні ў галіне культуры і мастацтва» (2002, 2016).

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* zviazda.by 
* pisateli.by

Катэгорыя:Беларускамоўныя пісьменнікі
Катэгорыя:Краязнаўцы Беларусі
Катэгорыя:Пісьменнікі Беларусі
Парша раслін

**Парша** — група захворванняў раслін, выкліканых арганізмамі, якія належаць да розных таксанамічных груп.

Большасць з іх выкліканыя грыбамі з класу , але некаторыя таксама выклікаюцца грыбападобнымі ааміцэтамі і нават бактэрыямі. Іх агульнай рысай з’яўляецца тое, што яны выклікаюць скажэнні, нарасты і цёмныя, часта чорныя плямы на заражаных частках раслін.

Да гэтай групы адносяцца, напрыклад, наступныя захворванні  (у дужках паказаны ўзбуджальнік):

*  (, )
*  ()
*  (, )
* парша звычайная ().
* парошыстая парша ()
* серабрыстая парша ()
*  ()
* парша таполі (, )
*  ()
*  ()

## Крыніцы 
Катэгорыя:Захворванні раслін
Катэгорыя:Грыбковыя захворванні раслін
Пасалуроз

**Пасалуроз** — хранічнае інвазійнае захворванне трусоў і зайцоў з групы нематадозаў, якое выклікаецца нематодамі віду  з сямейства .

## Жыццёвы цыкл узбуджальніка 
Шлях заражэння аліментарны, заражэнне адбываецца на працягу ўсяго года. Найбольш успрымальныя да інвазіі трусы узростам 3-7 месяцаў. Інвазіўныя яйцы ўтрымліваюць лічынку з хваставым канцом, загнутым у выглядзе складзенага складанага нажа. Развіццё да палавой сталасці у тоўстых кішках працягваецца 18-26 сутак ад пачатку заражэння. Працягласць жыцця гельмінта — да 106 дзён.

## Сімптомы захворвання 
Пры моцнай інвазіі ў трусоў назіраюць бледнасць слізістых абалонак, нязначнае павышэнне тэмпературы цела, знясіленне, панос, часам сверб у вобласці вонкавых палавых органаў. Скура вакол ануса забруджаная, азызлая, гіперэмаваная, мае расчосы, поўсць злепленая. Маладняк адстае ў росце і развіцці.

## Дыягностыка 
Выяўленне яец у крэсле па метаду Фюлеборна і ў саскобе з перыанальных зморшчын; знаходжанне паразітаў на паверхні фекаліяў. Пасмяротны дыягназ: выяўленне чарвякоў ў тоўстых кішках пры ўскрыцці.

## Лячэнне 
Эфектыўныя солі піперазіну (адыпінат, фасфат, сульфат) і фенатыязін. Солі піперазіну прызначаюць дарослым трусам аднаразова па 1,0 г (на 1 кг масы цела), маладняку двое сутак запар па 0,75 г (на 1 кг масы цела), фенатыязін — двое сутак запар па 1,0-1,5 г (на 1 кг масы цела). Прэпараты даюць з кормам індывідуальна або групавым метадам пасля 18-24-гадзіннай галоднай дыеты.

## Прафілактыка 
Забеспячэнне жывёл паўнавартаснымі кармамі, штодзённая ачыстка клетак ад гною, абясшкоджванне яго высокай тэмпературай, дэзінфекцыя клетак і інвентара. Трусоў, якія паступаюць у гаспадарку, абследуюць. З мэтай прафілактычнай дэгельмінтызацыі трусянятам пасля адлучэння ад маці даюць штодня групавым спосабам на працягу 43-50 дзён піперазіну адыпінат у дозе 0,1-0,15 г/кг.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Болезни кроликов. — 2 изд. — М., 1974
* Демидов Н. В., Потемнина В. А. Справочник по терапии и профилактике гельминтозов животных. — М., 1980

Катэгорыя:Рабдытыдозы
Катэгорыя:Аксіўрыды
Хуліян Горкін

**Хуліан Горкін** (, сапраўднае імя — **Хуліян Гомес Гарсія** (), 1901, Беніфайра-дэ-лес-Вальс, Валенсія — 1987, Парыж) — іспанскі рэвалюцыянер-камуніст, пісьменнік, публіцыст і гісторык, рэдактар, трацкіст. Адзін з кіраўнікоў Рабочай партыі марксісцкага адзінства (POUM) падчас грамадзянскай вайны ў Іспаніі.

## Біяграфія 
Сын непісьменнага цесляра рэспубліканскіх перакананняў. З юнацтва ўдзельнічаў у левым руху. Будучы членам Камуністычнай партыі Іспаніі (у 1921 годзе ўдзельнічаў у стварэнні арганізацыі Кампартыі ў Валенсіі), сімпатызаваў Левай апазіцыі. За гэта быў у 1929 годзе выключаны з Камінтэрна, дзе працаваў у іспанскім аддзеле выканкама ў Маскве, а затым з французскім камуністычным рухам.

У гонар савецкага пісьменніка Максіма Горкага ўзяў псеўданім «Горкін».

Быў прыхільнікам адзінства антысталінісцкіх камуністычных сіл — трацкісцкай, бухарынскай і левакамуністычнай апазіцыі. Гэтыя ідэі знайшлі сваё практычнае ўвасабленне ў аб’яднанні трацкісцкай «Камуністычнай левай Іспаніі» і пераважна бухарынскага Рабоча-сялянскага блока (сам Горкін складаўся ў Рабоча-сялянскім блоку, але ідэйна быў блізкі да трацкізму). Утвораная імі ў 1935 годзе партыя атрымала назву Рабочая партыя марксісцкага адзінства. Горкін стаў міжнародным сакратаром і адным з вядучых публіцыстаў партыі.

Падчас грамадзянскай вайны перабраўся ў Барселону, дзе рэдагаваў друкаваны орган POUM «La Batalla». Пасля майскіх баёў 1937 года ў Барселоне, калі ўрадавыя сілы задушылі анархістаў і трацкістаў, Горкін быў асуджаны да 15 гадоў зняволення, але здолеў збегчы з турмы напярэдадні захопу горада франкісцкімі сіламі ў 1939 годзе. Пасля паразы Іспанскай рэспублікі ў вайне перабраўся ў Парыж.

У 1939—1940 гадах займаў пасаду сакратара Лонданскага бюро (Міжнароднае бюро рэвалюцыйнага сацыялістычнага адзінства).

У 1940 годзе эміграваў у Мексіку, дзе стаў часткай уплывовай трацкісцкай і антысталінісцкай сацыялістычнай абшчыны. Сумесна з Віктарам Сержам спрабаваў распрацаваць новую канцэпцыю рэвалюцыйнага сацыялізму.

У 1948 годзе вярнуўся ў Парыж, дзе ўдзельнічаў у «Сацыялістычным руху за Злучаныя Штаты Еўропы» і антыкамуністычным «Кангрэсе за свабоду культуры». У той жа час раскрыў для шырокай грамадскасці імя забойцы Льва Троцкага — Рамона Меркадэра (раней яго ведалі як Фрэнка Джэксана-Морнара). 

У 1970-х уступіў у Іспанскую сацыялістычную рабочую партыю.

Пасля смерці Франсіска Франка вярнуўся ў Іспанію.

Аўтар шэрагу прац па гісторыі рабочага і левага руху ў Іспаніі.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Archivo de obras de Julián Gorkin

Катэгорыя:Удзельнікі грамадзянскай вайны ў Іспаніі (рэспубліканцы)
Катэгорыя:Дзеячы Камінтэрна
Катэгорыя:Члены ІСРП
Катэгорыя:Трацкісты
Rosé

**Разана Пак** MBE (; нар. 11 лютага 1997, Окленд, Новая Зеландыя), больш вядомая як **Rosé** (), — паўднёвакарэйска-новазеландская спявачка ды танцорка, удзельніца паўднёвакарэйскага дзявочага гурту Blackpink. У 2012 годзе Rosé паспяхова прайшла аўстралійскае праслухоўванне паўднёвакарэйскага забаўляльнага лэйбла YG Entertainment, пасля чаго падпісала з ім кантракт. Перад сваім дэбютам у гурце ў жніўні 2016 Разана трэнавалася на працягу чатырох год.

У сакавіку 2021 Rosé дэбютавала сольна з першым міні-альбомам *R*, за першы тыдзень было прададзена 448 тысяч копій альбому, што стала рэкордам сярод жаночых K-pop выканаўцаў. Сінгл "On the Ground" пабіў рэкорд, заняўшы найвышэйшую пазіцыю ў чартах *Billboard* Hot 100, канадскім Hot 100 і UK Singles Chart сярод усіх жаночых K-pop выканаўцаў.

Rosé з'яўляецца міжнароднай амбасадоркай фэшн-брэнда Yves Saint Laurent. У 2021 годзе яна стала першай карэйскай айдалкай, што наведала Met Gala.

## Кар'ера 
### 2012–2015: пераддэбютны час 
У 2012 з прапановы бацькі Rosé наведала музычнае выслухванне ў Сіднее, якое праводзілася карэйскім лэйблам YG Entertainment. Яна заняла першае месца сярод 700 удзельнікаў. Спярша спявачка мела сумневы наконт трэнавання ў буйной кампаніі так далёка ад дома, ведаючы, што шанец дасягнуць поспеху замалы. Але праз два месяцы яна пагаднілася падпісаць кантракт з лэйблам і пераехала да Сеулу, каб пачаць сваё трэнаванне.

15 верасня 2012 выйшаў міні-альбом выканаўцы G-Dragon *One of a Kind*, які змяшчаў песню «Without You», запісаную артыстам разам з яшчэ трэйні Rosé. У час рэлізу яе імя яшчэ не было вядома публіцы і было пазначана ў крэдытах да песні толькі пасля афіцыйнага абвяшчэння ўдзельніц Blackpink. Песня дасягнула дзясятай пазіцыі ў паўднёвакарэйскім чарце Gaon Music Chart, а таксама пятнаццатай пазіцыі у чарце *Billboard Korea* K-pop Hot 100.

## Дыскаграфія 
**Сольныя альбомы**

* *Rosie* (2024)

## Крыніцы
Гадкі я 4

**«Гадкі я 4»** () — амерыканскі анімацыйны фільм-камедыя ад Illumination і Universal Pictures. З’яўляецца працягам мультфільма «Гадкі я 3»(2017) і шостай карцінай франшызы «Гадкі я». Рэжысёрам выступіў Крыс Рэно, сарэжысёрам — Патрык Дэлаж, сцэнарыстамі — Майк Уайт і . Галоўных персанажаў агучылі Стыў Карэл, Крыстэн Уіг, П’ер Кофен, Міранда Косгроўв і Стыў Куган. Выйшаў у кінатэатрах ЗША 3 ліпеня 2024 года.

## Сюжэт 
## Ролі агучвалі 
* Стыў Карэл — Гру: шпіён і былы суперзлодей, які стаў агентам антызладзейскай лігі. Прыёмны бацька Марго, Эдыт і Агнес, а таксама муж Люсі.
* Крыстэн Уіг — Люсі Уайлд: агент анты-Ладэйскай лігі, жонка Гру і прыёмная маці дзяўчынак.
* Уіл Ферэл — Максім Ле Маль: суперзлодей, які прагне адпомсціць Гру і яго сям’і.
* Джоўі Кінг — Попі
* Сафія Вергара — Валянціна: каханая Ле Маля.
* Міранда Косгроув — Марго: старэйшая прыёмная дачка Гру і Люсі.
* Стыў Куган — Сілас Найспопс: былы кіраўнік антызладзейскай лігі, які сышоў у адстаўку ў папярэднім мультфільме.
* П’ер Кофен — міньён: памагатыя Гру.
*  — Эдыт: сярэдняя прыёмная дачка Гру і Люсі.
* Мэдысан Полан-Агнес: малодшая прыёмная дачка Гру і Люсі.

Неаб’яўленых персанажаў агучылі Стывен Кольбер,  і Крыс Рэно.

## Вытворчасць 
Распрацоўка «Гадкага я 4» пачалася ў верасні 2017 года. У лютым 2022 года выхад мультфільма быў афіцыйна пацверджаны, а Рэно быў прызначаны рэжысёрам, Дэлаж — сарэжысёрам, а Уайт — сцэнарыстам. Вытворчасць стартавала да чэрвеня 2022 года, а Стыў Карэл прыступіў да агучвання пасля «пары рэпетыцый». У студзені 2024 года стала вядома, што ролі ў мультфільме атрымалі Уіл Ферэл (Максім Ле Маль), Джоўі Кінг (Попі), Сафія Вергара (Валянціна), Стывен Кольбер,  і Мэдысан Пола (Агнес). Супрадзюсерам стаў Брэт Хофман, сааўтарам сцэнарыя — .

## Маркетынг 
Першы трэйлер мультфільма выйшаў 28 студзеня 2024 года.

## Рэліз 
«Гадкі я 4» выйшаў у амерыканскі пракат 3 ліпеня 2024 года.

## Успрыманне 
Па выніках апытання, праведзенага кампаніяй Fandango у снежні 2023 года, «Гадкі я 4» размясціўся на шостым месцы сярод самых чаканых фільмаў 2024 года.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Кінакамедыі ЗША
Катэгорыя:Фільмы ЗША 2024 года
Катэгорыя:Сіквелы
Катэгорыя:Фільмы на англійскай мове
Катэгорыя:Фільмы Universal Pictures
Пародыя залацістаіголкавая

**Пародыя залацістаіголкавая** (*Parodia chrysacanthion*) — від кактусаў з роду .

## Апісанне 
Сцябло шарападобна-пляскатае, светла-зялёнае. Рэбраў 24, яны слаба выяўленыя, невысокія, размешчаныя па спіралі. Арэолы белаапушаныя.

Калючкі шматлікія, залаціста-жоўтыя, тонкія, шчацінкападобныя, 0,8-1 см даўжынёй, адна з цэнтральных калючак да 2 см даўжынёй.

Кветкі дробныя, да 2 см даўжынёй і ў дыяметры, залаціста-жоўтыя.

## Распаўсюджанне 
Эндэмік аргентынскай правінцыі Жужуй.

## Сінонімы 
* *Echinocactus chrysacanthion*
* *Echinocactus microspermus*

## Значэнне 
Вырошчваецца як пакаёвая і аранжарэйная дэкаратыўная расліна.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Бабин Д. М. Кактусы и другие суккуленты. — Мн.: Миринда, 2000. — С. 110. — (Ваша усадьба) ISBN 985-6511-28-3
* Мохов Е. Р. Кактусы. — СПб.: ООО «Издательский Дом „Кристалл“», 2003. — С. 220 ISBN 5-306-00172-6

Катэгорыя:Пакаёвыя расліны
Катэгорыя:Флора Паўднёвай Амерыкі
Катэгорыя:Кактусавыя
Грэтхен Уітмер

**Грэтхен Эстэр Уітмер** (; , , Мічыган, ЗША) — амерыканскі юрыст і палітык, губернатар штата Мічыган з 2019 года, сябар Дэмакратычнай партыі.

Нарадзілася і вырасла у Мічыгане. Скончыла Мічыганскі дзяржаўны ўніверсітэт і Дэтройтскі юрыдычны каледж. Яе палітычная кар'ера пачалася ў 2000 годзе, калі яна была абраная ў Палату прадстаўнікоў штата Мічыган. У 2006 годзе яна выйграла спецыяльныя выбары ў сенат штата і прапрацавала ў ім да 2015 года. Яна была першай жанчынай-лідэрам дэмакратаў у сенаце штата, займаючы гэтую пасаду з 2011 па 2015 год. У 2013 годзе прыцягнула грамадскую ўвагу сваёй прамовай падчас дэбатаў аб абортах у якой яна падзялілася сваім вопытам сэксуальнага гвалту. На працягу шасці месяцаў у 2016 годзе яна была пракурорам акругі Інгам. Была абрана губернатарам штата ў 2018 годзе, перамогшы кандыдата ад Рэспубліканскай партыі Біла Шуэта, генеральнага пракурора штата.

У якасці губернатара засяродзілася на заканадаўстве ў галіне аховы здароўя і інфраструктуры. У лютым 2020 года яна была абрана, каб даць адказ ад імя Дэмакратычнай партыі на зварот тагачаснага прэзідэнта ЗША Дональда Трампа аб становішчы ў краіне ў 2020 годзе. У кастрычніку 2020 года ФБР выкрыла змову групы асоб аб яе выкраданні. Са студзеня 2021 года яна займае пасаду аднаго з намеснікаў старшыні Нацыянальнага камітэта Дэмакратычнай партыі ЗША. Яна была пераабрана губернатарам у 2022 годзе, перамогшы кандыдата ад Рэспубліканскай партыі Тудара Дыксана.

Летам 2024 года ЗМІ пачалі актыўна абгаворваць магчымасць яе вылучэння ў якасці кандыдата ў прэзідэнты ЗША ад Дэмакратычнай партыі ў выпадку адмовы Джо Байдэна зноў балатавацца на гэтую пасаду ў лістападзе 2024 года.

У яе двое дзяцей ад першага мужа — Гэры Шрусбера. Пара развялася, і ў 2011 годзе яна выйшла замуж за дантыста Марка Мэлары, у якога трое сыноў ад папярэдняга шлюбу. Уітмер і Мэлары жывуць у Іст-Лансінгу з дзвюма яе дочкамі і трыма ягонымі сынамі.

Катэгорыя:Дзяржаўныя дзеячы ЗША
Муры

**Муры**:

## Музыка 
* Муры (альбом)

## Прозвішча 
* Франц Муры — аўстрыйскі палітык

## Тапонім 
### Беларусь 
* Муры (вёска)

### Швейцарыя 
* Муры (Ааргау)
Эдуард Іванавіч Татлебен

**Эдуард Іванавіч Татле́бен** (, ; ) — ваенны і дзяржаўны дзеяч Расійскай імперыі, граф (1879), генерал-ад’ютант (1855), інжынер-генерал (1869).

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў горадзе Мітава (сучасны Елгава ў Латвіі). У 1836 годзе скончыў Галоўнае інжынернае вучылішча ў Санкт-Пецярбургу. У 1848—1849 гадах прымаў удзел у Каўказскай вайне. З 1851 года года служыў інжынерам у гвардыі. У час Крымскай вайны 1853—1856 гадоў кіраваў інжынернымі работамі пры абароне Севастопаля, прытрымліваўся ідэй А. З. Целякоўскага, і развіваў іх. З 1859 года Э. І. Татлебен на пасадзе дырэктара Інжынернага дэпартамента, у 1863—1877 гадах таварыш (намеснік) інспектара па інжынернай частцы і фактычны кіраўнік інжынернага ведамства. Распрацаваў сістэму інжынернага ўмацавання дзяржаўнай граніцы. У 1873 годзе член Асобай нарады па рэарганізацыі арміі. У 1874 годзе Э. І. Татлебен кіраваў рэарганізацыяй інжынерных войскаў, быў ініцыятарам навучання сапёрнай справе асабовага складу пяхоты, кавалерыі і артылерыі.

У Руска-турэцкую вайну 1877—1878 гадоў Э. І. Татлебен 22 верасня 1877 года быў прызначаны памочнікам начальніка Заходняга атрада, з лістапада — начальнікам атрада аблогі горада Плеўна, кіраваў аблогай, камандаваў Рушчукскім атрадам і з красавіка 1878 па студзень 1879 года — галоўнакамандуючы рускай арміі.

З 1879 года Э. І. Татлебен член Дзяржаўнага савета, у 1879—1880 гадах часовы адэскі генерал-губернатар і камандуючы войскамі Адэскай ваеннай акругі. З 30 мая 1885 года віленскі, ковенскі і гродзенскі генерал-губернатар і камандуючы войскамі Віленскай ваеннай акругі. У верасні 1880 года кіраваў ваеннымі манеўрамі ў раёне Новых Трокаў.

У далейшым Э. І. Татлебен адышоў ад кіравання краем, а выкананне адміністрацыйных спраў даручыў сваім памочнікам (вясной 1882 года войскамі Віленскай  акругі кіраваў М. Д. Скобелеў). У 1880—1882 гадах жыў у Кейданах у былым маёнтку Чапскіх, дзе аднавіў палаца-паркавы ансамбль. У 1882 годзе выехаў на лячэнне ў Германію, дзе і памёр. Пахаваны ў Севастопалі.

## Публікацыі 
Э. І. Татлебен дапаможнікаў па па падрыхтоўцы сапёрных войскаў і міннай справе. Пад яго кіраўніцтвам выдадзена «Апісанне абароны горада Севастопаля» (т. 1—2, 1863—1872).

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Інжынер-генералы (Расійская імперыя)
Катэгорыя:Члены Дзяржаўнага савета Расійскай імперыі
Катэгорыя:Удзельнікі руска-турэцкай вайны 1877—1878
Катэгорыя:Удзельнікі Крымскай вайны
Катэгорыя:Удзельнікі Каўказскіх войн
Катэгорыя:Асобы на марках
Катэгорыя:Віленская ваенная акруга