Пінерола

**Пінерола** — горад і камуна ў метрапольным горадзе (правінцыі) Турын, П’емонт, на паўночным захадзе Італіі, у 40 кіламетрах на паўднёвы захад ад Турына на рацэ Кізоне.

## Гісторыя 
Археалагічныя рэшткі, знойдзеныя ў цэнтры Пінерола ў пачатку 1970-х гадоў, сведчаць пра прысутнасць чалавека ў гэтым раёне ў дагістарычныя часы. Рэшткі рымскага некропаля Дама Роса, знойдзеныя падчас работ па будаўніцтву шашы Пінерола-Турын у 2003 годзе, паказваюць, што ў той час гэтая тэрыторыя была цэнтрам сельскагаспадарчай дзейнасці.

Тапонім Пінерола з’яўляецца толькі ў Сярэднявеччы, у імператарскім дыпломе 981 года, якім Атон II пацвердзіў валоданне ім у межах Турынскай маркі біскупам Турына. Горад Пінерола быў адным з галоўных скрыжаванняў дарог у Італіі і, такім чынам, адной з галоўных крэпасцей герцагаў Савойскіх. Яго ваеннае значэнне садзейнічала адкрыццю вядомай ваеннай школы, якая існуе і сёння. Непадалёк знаходзіцца крэпасць Фенестрэле. Пазней Пінерола знаходзіўся пад кіраваннем абата-нулія з Пінерола, які кіраваў абацтвам Абадыя Альпіна, нават пасля таго, як горад атрымаў статус муніцыпалітэта ў 1247 годзе пры ўрадзе Томаса II Савойскага.

З 1235 года Амадэй IV Савойскі ажыццяўляў над горадам своеасаблівы пратэктарат, які стаў абсалютным у 1243 годзе і пасля гэтага працягваўся альбо Савойскім дваранскім домам, альбо яго галінай, дынастыяй Савой-Акайя.

Калі французскія войскі ўварваліся ў П’емонт у 1536 годзе, Пінерола быў заваяваны; ён заставаўся пад кантролем Францыі да 1574 года. Ён зноў трапіў пад кіраўніцтва Францыі ў 1631 годзе паводле Чэраскага дагавора.

Паводле Турынскага дагавора 1696 года, Францыя пагадзілася вярнуць Пінерола Савойскай дынастыі з умовамі зносу ўмацаванняў яго цытадэлі і выхаду Савоі з Аўгсбургскай лігі супраць Людовіка XIV.

## Эканоміка 
Эканоміка вальдэнскіх далін (правы схіл Валь-Кізонэ, Валь-Германаска і Валь-Пелічэ) і раўніны паміж гэтымі далінамі і цячэннем ракі По сканцэнтравана вакол Пінерола.

У гэтым раёне базуюцца некалькі галін прамысловасці, у прыватнасці, машынабудаўнічая, папяровая, хімічная і тэкстыльная, а таксама яны паглынаюць працоўную сілу з бліжэйшых населеных пунктаў.

Вядучымі кампаніямі з’яўляюцца Freudenberg Sealing Technologies (раней Corcos), якая вырабляе ўшчыльняльнікі для круцільных валаў і клапанаў, Raspini, мясаперапрацоўчая кампанія, TN Italy (раней NN, Inc.), якая вырабляе шарыкападшыпнікі, Trombini Group (раней Annovati), якая пастаўляе ДСП для мэблевай прамысловасці, і PMT Italia, якая пастаўляе папераробныя машыны для цэлюлозна-папяровай прамысловасці. Акрамя таго, Пінерола з’яўляецца гандлёвым цэнтрам навакольнага горнага раёна.

## Асобы 
Сярод народжаных у Пінерола:

* Луіджы Факта (1861—1930), палітык, журналіст і апошні прэм’ер-міністр Італіі да дыктатуры Беніта Мусаліні.
* Фабіа Мірэці (нар. у 2003), прафесійны футбаліст, які ў цяперашні час гуляе на пазіцыі паўабаронцы клуба «Ювентус».

## Спорт 
На стадыёне «Пінерола-Палаг’ячча» праходзілі спаборніцтвы па кёрлінгу зімовых Алімпійскіх гульняў 2006 года. У 2011 і 2024 гадах у гэтым раёне праходзіў этап Тур дэ Франс.

Уругвайскі футбольны клуб «Пеньяроль» атрымаў сваю назву ад раёна Пеньяроль у Мантэвідэа, які, у сваю чаргу, атрымаў сваю назву ад гэтага горада.

## Гарады-пабрацімы 
*  Гап, Францыя, з 1963
*  Траўнштайн, Германія, з 1986
*  Сан-Францыска, Аргенціна, з 1996
*  Дэрвента, Боснія і Герцагавіна, з 2005

## Крыніцы 
Катэгорыя:Камуны правінцыі Турын