Малая Антанта

**Малая Антанта** — альянс Чэхаславакіі, Румыніі і Югаславіі, створаны ў 1920—1921 гады. Мэтай саюза было стрымліванне венгерскага ірэдэнтызму, а таксама прадухіленне ўзнаўлення манархіі Габсбургаў у Аўстрыі ці Венгрыі.

Гэты альянс атрымаў падтрымку Францыі, якая падпісала ваенныя пагадненні з кожнай з трох удзельніц Малой Антанты. Для Францыі Малая Антанта давала магчымасць адкрыцця другога фронту ў выпадку ўзброенага канфлікту з Германіяй.

Першапачатковыя мэты альянсу з часам станавіліся ўсё менш актуальнымі. Узброеныя сілы Венгрыі саступалі сукупнай ваеннай моцы трох дзяржаў Малой Антанты. Аднаўленне манархіі ў Аўстрыі ці Венгрыі таксама станавілася з кожным годам усё менш верагодным.

Таксама, з часам, сярод краін удзельніц узніклі разыходжанні ў поглядах, адкуль зыходзіць знешняя пагроза. Чэхаславакія асцерагалася нападу нацысцкай Германіі і пад кіраўніцтвам прэзідэнта Эдварда Бенеша пайшла на збліжэнне з Савецкім Саюзам. Румынія разглядала СССР як патэнцыйную пагрозу сваёй нацыянальнай бяспекі і тэрытарыяльнай цэласнасці. Пасля таго, як прэм’ер-міністрам Румыніі стаў Аляксандр Аверэску, Румынія ў сваёй знешняй палітыцы стала арыентавацца на Італію і Германію. Югаславія асцерагалася тэрытарыяльных прэтэнзій з боку фашысцкай Італіі і стала займаць прагерманскую палітыку па шматлікіх пытаннях. Югаславія і Румынія ўвайшлі ў 1934 г. у склад ваенна-палітычнага саюза Балканская Антанта без удзелу Чэхаславакіі. Можна выказаць здагадку, што пытанне стабільнасці і непарушнасці межаў на Балканах было для Югаславіі і Румыніі важней, чым нацыянальная бяспека Чэхаславакіі. Малая Антанта пачала распадацца ў 1936 г. і канчаткова знікла ў 1938 г. у сувязі са спыненнем існавання Чэхаславакіі ў выніку Мюнхенскай змовы.

## Гл. таксама 
* Антанта
* Балканская Антанта
* Балтыйская Антанта
* Блізкаўсходняя Антанта
* Міжземнаморская Антанта
* Эдвард Бенеш
* Санітарны кардон

## Літаратура 
* Dowling, Maria, 2002. *Czechoslovakia*. New York, NY: Oxford University Press.
* Fink, Carole, Axel Frohn, and Jürgen Heideking, 2002. *Genoa, Rapallo, and European Reconstruction in 1922*. Cambridge, UK: Cambridge University Press.
* Gilbert, Felix and David Clay Large, 1991. *The End of European Era, 1890 to Present*. 4th edition worldwide. 1st edition in the Czech Republic. Prague: Mladá fronta.
* Glasgow, George, 1926. *From Dawes to Locarno; Being a Critical Record of an Important Achievement in European Diplomacy, 1924—1925*. Ayer Publishing.
* Gordon, Craig A. and Felix Gilbert (eds), 1994. *The Diplomats, 1919—1939*. Princeton, NJ: Princeton University Press.
* Nálevka, Vladimír, 2000. *The World Politics in the Twentieth Century (I.)* [Světová politika ve 20. století (I.)]. 1st edition. Prague: Aleš Skřivan.
* Osmanczyk, Edmund Jan, 2002. *Encyclopedia of the United Nations and International Agreements*. New York, NY: Routledge.
* *Pact of the Organization of the Little Entente*. In: *Recueil des traites* SDN, v. CXXXIX, p.&nbsp;233. Available from http://www.mfa.gov.yu/History/poa_e.html 
* Protheroe, Gerald J., 2006. *Searching for Security in a New Europe*. New York, NY: Routledge.
* Ragsdale, Hugh, 2004. *The Soviets, the Munich Crisis, and the Coming of World War II*. Cambridge, UK: Cambridge University Press.
* Spielvogel, Jackson J., 2005. *Western Civilization: Volume II: Since 1500*. Thomson Wadsworth.
* Zeman, Zbyněk and Antonín Klimek, 1997. *The Life of Edvard Benes 1884—1948: Czechoslovakia in Peace and War*. Oxford, UK: Oxford University Press.

Катэгорыя:Каралеўства Румынія
Катэгорыя:Гісторыя Венгрыі
Катэгорыя:Знешняя палітыка Чэхаславакіі
Катэгорыя:Ваенна-палітычныя блокі