open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Валатоўкі (Лепельскі раён)

**Валато́ўкі** (, ) — вёска ў Лепельскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Валосавіцкага сельсавета.

## Назва 
Назва паходзіць ад віду курганоў з назвай Валатоўкі.

## Гісторыя 
Да 7 ліпеня 1961 года вёска ўваходзіла ў склад Красналуцкага сельсавета.

## Славутасці 
* Курганны могільнік — .

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Валосавіцкі сельсавет (Лепельскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Лепельскага раёна
Вялікія Таронкавічы

**Вялі́кія Таро́нкавічы** (, ) — вёска ў Лепельскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Валосавіцкага сельсавета.

## Назва 
З-пад Глыбокага было прозвішча Таранковіч. Ёсць заходнелітоўскае *Taranas*, латышскае *Tarans*.

## Гісторыя 
У 1663 годзе згадваецца як вёска Таронкавічы ў Полацкім ваяводстве Вялікага Княства Літоўскага.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Валосавіцкі сельсавет (Лепельскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Лепельскага раёна
Грыгаравічы

**Гры́гаравічы** (, ) — вёска ў Лепельскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Валосавіцкага сельсавета. Размешчана за 16 км на паўднёвы ўсход ад горада і чыгуначнай станцыі Лепель, за 111 км ад Віцебска. Транспартныя сувязі ажыццяўляюцца па мясцовай дарозе праз вёску Кастрыца і далей па аўтадарозе Лепель—Орша. У 2018 годзе налічвалася 77 гаспадарак.

## Гісторыя 
У 6-м індыкце (1443 або 1458 год) кароль Казімір Ягелончык надаў Станьку Саковічу да волі гаспадарскай «у Лукомлі» ў ліку іншых і людзей у Грагаровічах — Міхалку Скаробду і Іеўца Кулаковіча .

У XVI стагоддзі згадваецца як двор Грыгаравічы ва ўладанні Чыжэвічаў у Полацкім ваяводстве Вялікага Княства Літоўскага. У 1552 годзе двор купіў Есьман. У інвентары Чашніцкай воласці 1633 года згадваецца як паселішча, падараванае каралём Жыгімонтам Станьку Саковічу. У 1930-я гады створаны калгас імя Р. Люксембург.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Валосавіцкі сельсавет (Лепельскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Лепельскага раёна
Весялова (Лепельскі раён)

**Весяло́ва** (, ) — вёска ў Лепельскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Валосавіцкага сельсавета.

## Геаграфія 
Знаходзіцца за 13,5 км на паўднёвы ўсход ад Лепеля, за 132 км ад Віцебска. Транспартная сувязь ажыццяўляецца па мясцовай дарозе праз Новыя Валосавічы і далей па аўтамабільнай дарозе  Лепель—Халопенічы. Праз вёску працякае рака Букавіца.

Дарожная інфраструктура вёскі складаецца з двух вуліц і аднаго завулка.

## Гісторыя 
Узнікла ў 1920-я гады праз калектывізацыю хутароў польскіх перасяленцаў, якія на пачатку XX ст. купілі навакольныя землі ў пана Рамуальда Зацвіліхоўскага.

«*Танна і зручна. Можна набыць надзелы зямлі ад 6 да 300 моргаў адным кавалкам, таксама двор 95 валок. Ужо пасялілася 100 сем’яў перасяленцаў з Польшчы. Інфармую неадкладна. Любыя пытанні накіроўваць панне Вандзе Зацвіліхоўскай, горад Лепель, Віцебская губерня, маёнтак Валасевічы (Валосавічы)*»

Назву атрымала ад калгаса імя Весялоўскага, названага ў гонар польскага рэвалюцыянера Браніслава Весялоўскага. У 1922 годзе адкрыта польская школа. У 1927—1937 гадах — цэнтр Весялоўскага нацыянальнага польскага сельсавета.

У 1938 годзе заснаваны дзіцячы дом, які з перапынкам на 2-ю сусветную вайну праіснаваў да 1968 года. Пасля вайны адкрылася сямігадовая школа, узведзены буйны жывёлагадоўчы комплекс.

У 1971 годзе ў вёсцы жыло 53 сям’і (238 чалавек), з іх 12 польскіх, 32 беларускія, 3 польска-беларускія (галава сям’і — паляк), 5 беларуска-польскіх (галава сям’і — беларус) і адна руска-польская (глава сям’і — рускі). Колькасна нацыянальны склад выглядаў наступным чынам: 68 палякаў, 166 беларусаў і 4 рускія. У 10 сем’ях (19 чалавек) мовай хатніх зносін была польская, у 15 сем’ях (84 чалавекі) — беларуская, але іх члены ў той ці іншай ступені ведалі польскую мову і ўмелі ёю карыстацца; у 28 сем’ях (135 чалавек) карысталіся толькі беларускай мовай, польскую мову ў іх не ведалі зусім.

Таксама ў 1971 годзе ў будынку былога дзіцячага дома адкрылі ўчастковую бальніцу, пазней ператварылі яе ў урачэбную амбулаторыю, якая была закрыта ў 2014 годзе.

## Насельніцтва 
* 1926 — 6 гаспадарак, 37 жыхароў
* 1971 — 53 гаспадаркі, 238 жыхароў
* 1997 — 40 гаспадарак, 76 жыхароў
* 2018 — 18 гаспадарак, 29 жыхароў

## Славутасці 
У вёсцы дзейнічае касцёл. Таксама на вясковых могілках знаходзіцца міжваенная драўляная каталіцкая капліца.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Валосавіцкі сельсавет (Лепельскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Лепельскага раёна
Загліннікі

**Заглі́ннікі** (, ) — вёска ў Лепельскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Валосавіцкага сельсавета. Размешчана за 17 км на паўднёвы ўсход ад горада і чыгуначнай станцыі Лепель, за 8,5 км ад чыгуначнай станцыі Заслонава, за 111 км ад Віцебска. Транспартныя сувязі ажыццяўляюцца па мясцовай дарозе праз вёскі Слядневічы, Замошша і далей па аўтадарозе Лепель—Орша. У 2018 годзе налічвалася 2 гаспадаркі.

## Гісторыя 
У пачатку XX стагоддзя вёска, 200 дзесяцін зямлі, у Лукомскай воласці Сенненскага павета Магілёўскай губерні. У 1909 годзе — 27 двароў, 217 жыхароў, адносілася да Турыцкай сельскай грамады. З 11 ліпеня 1919 года вёска ў Сенненскім павеце Віцебскай губерні. У 1923 годзе павет скасаваны. З 20 жніўня 1924 года вёска ў Ляхавіцкім сельсавеце (з 1927 года цэнтр сельсавета размяшчаўся ў вёсцы Грыгаравічы) Лепельскага раёна. З 21 лістапада 1959 года вёска ў складзе Валосавіцкага сельсавета. У 1997 годзе — 10 гаспадарак, 15 жыхароў, у складзе саўгаса «Грыгаравічы» (цэнтр — вёска Грыгаравічы). З 1 чэрвеня 2017 года вёска ў складзе сельскагаспадарчага вытворчага філіяла «Заазер’е» ААТ «Віцебскі мясакамбінат» (цэнтр — вёска Юркоўшчына).

## Славутасці 
* Археалагічны помнік — гарадзішча-1 пад назвай Замак і гарадзішча-2. За 0,5 км на захад ад вёскі знаходзіцца гарадзішча-1. За 1 км ад гарадзішча-1, за безыменным ручаём, размешчана гарадзішча-2. У культурным пласце знойдзена ляпная кераміка (не пазней 3—4 ст.), якая адносіцца да днепра-дзвінскай культуры. Матэрыялы раскопак захоўваюцца ў Інстытуце гісторыі НАН Беларусі.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Валосавіцкі сельсавет (Лепельскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Лепельскага раёна
Слабада (Дубровенскі раён)

**Слабада́** (, ) — вёска ў Дубровенскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Маласавінскага сельсавета.

Да 16 верасня 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Бельскага сельсавета.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Маласавінскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Дубровенскага раёна
Ляхавічы (Лепельскі раён)

**Ля́хавічы** (, ) — вёска ў Лепельскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Валосавіцкага сельсавета.

У 1924—1927 і 1954—1959 гадах цэнтр Ляхавіцкага сельсавета.

## Гісторыя 
У 1676 годзе згадваецца як вёска ў складзе маёнтка Лукомль у Аршанскім павеце Вялікага Княства Літоўскага.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Валосавіцкі сельсавет (Лепельскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Лепельскага раёна
Лутчына

**Лу́тчына** (трансліт.: *Lutčyna*, руск.: Лутчино) — вёска ў Лепельскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Валосавіцкага сельсавета.

## Геаграфія 
Вёска знаходзіцца за 22 км на паўднёвы ўсход ад горада Лепель, за 134 км ад Віцебска. Транспартныя сувязі ажыццяўляюцца па мясцовай дарозе праз вёску Малыя Таронкавічы і далей па аўтадарозе Лепель—Халопенічы.

## Гісторыя 
У XVII стагоддзі згадваецца як вёска ў Полацкім ваяводстве Вялікага Княства Літоўскага. Пасля другога падзелу Рэчы Паспалітай у 1793 годзе ў складзе Расійскай імперыі. У 1772 годзе была ў складзе маёнтка Гілі, з’яўлялася шляхецкай уласнасцю.

У пачатку XX стагоддзя — засценак у Лукомскай воласці Сенненскага павета Магілёўскай губерні. У 1909 годзе ў засценку было 12 двароў, 132 жыхары; з’яўляўся ўласнасцю памешчыка Кандратовіча, якому належала 520 дзесяцін зямлі.

З 1 студзеня 1919 года сяло ў складзе БССР, аднак ужо 2 лютага перададзена ў склад РСФСР. 11 ліпеня 1919 года ў складзе Сенненскага павета вёска была ўключана ў Віцебскую губерню РСФСР. У 1923 годзе Сенненскі павет быў скасаваны.

20 жніўня 1924 года маёнтак увайшоў у склад Ляхавіцкага сельсавета (цэнтр з 1927 года — вёска Грыгаравічы) Лепельскага раёна Барысаўскай акругі (з 9 чэрвеня 1927 па 26 ліпеня 1930 — Полацкай акругі, з 21 чэрвеня 1935 — Лепельскай акругі). З 20 лютага 1938 года ў складзе Віцебскай вобласці.

Падчас Вялікай Айчыннай вайны з ліпеня 1941 года па 27 чэрвеня 1944 года вёска была акупіравана нямецка-фашысцкімі захопнікамі. У баях на франтах і ў партызанскай барацьбе загінулі 12 аднавяскоўцаў.

21 лістапада 1959 года вёска ўвайшла ў склад Валосавіцкага сельсавета. У 1996 годзе ўваходзіла ў склад саўгаса «Валосавічы» (цэнтр — вёска Новыя Валосавічы). З 1 чэрвеня 2017 года ў складзе сельскагаспадарчага вытворчага філіяла «Заазер’е» ААТ «Віцебскі мясакамбінат» (цэнтр — вёска Юркоўшчына).

## Насельніцтва 
* **XX стагоддзе**: 1909—132 чал.; 1926—126 чал.; 1996 — 55 чал.
* **XXI стагоддзе**: 2018 — 11 чал.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Населеныя пункты Лепельскага раёна
Двор Таронкавічы

**Двор Таро́нкавічы** (, ) — вёска ў Лепельскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Валосавіцкага сельсавета. Знаходзіцца за 17 км на паўночны захад ад горада Лепель і чыгуначнай станцыі Лепель, за 132 км ад Віцебска. Праз вёску цячэ рака Каменка. Транспартныя сувязі ажыццяўляюцца па мясцовай дарозе праз вёску Малыя Таронкавічы і далей па аўтамабільнай дарозе Лепель—Халопенічы. Станам на 2018 год — 4 гаспадаркі, 10 жыхароў.

## Гісторыя 
У 6-м індыкце (1443 або 1458 год) кароль Казімір Ягелончык надаў Станьку Саковічу «у Лукомлі» ў Навасёлках людзей Андрэйку Сядневіча і Грыньку Ісакава, у Таранцэвічах — Хадарца, Сазоўнава брата, Малашку Навумавіча, Малашку трэцяга, Малашку Ялагу, у Грагаровічах — Міхалку Скаробду, Іеўца Кулаковіча, у Пахомавічах — Давідца Аўчынніка, да волі гаспадарскай.

У інвентары Чашніцкай воласці 1633 года згадваюцца паселішчы Таронкавічы Малыя і Вялікія, падараваныя Станіславу Саковічу каралём Жыгімонтам. У 1663 годзе згадваецца як маёнтак Таронкавічы ў Полацкім ваяводстве Вялікага Княства Літоўскага.

Пасля другога падзелу Рэчы Паспалітай (1793) у складзе Расійскай імперыі, у Сенненскім павеце. З 12 снежня 1796 года ў Беларускай, з 27 лютага 1802 года ў Магілёўскай губернях. У канцы XIX — пачатку XX стагоддзя маёнтак у Лукомскай воласці Сенненскага павета Магілёўскай губерні. У 1909 годзе ў маёнтку было 3 двары, 22 жыхары; належаў сялянам, якія валодалі 176 дзесяцінамі зямлі.

З 1 студзеня 1919 года вёска ў складзе БССР, з 2 лютага 1919 года — у РСФСР. З 11 ліпеня 1919 года ў складзе Сенненскага павета, які быў ўключаны ў Віцебскую губерню РСФСР. У 1923 годзе Сенненскі павет быў скасаваны. З 20 жніўня 1924 года вёска ў Ляхавіцкім сельсавеце (з 1927 года цэнтр сельсавета знаходзіўся ў вёсцы Грыгаравічы) Лепельскага раёна Барысаўскай, з 9 чэрвеня 1927 да 26 ліпеня 1930 года — Полацкай акругі, з 21 чэрвеня 1935 года — Лепельскай акругі.

## Славутасці 
* Каменныя крыжы, у сярэдзіне 2000-х выцягнуты з крушні ў лесе і пастаўлены на грабяні палявога ўзвышша.
* Рэшткі бровара (XIX ст.).

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Валосавіцкі сельсавет (Лепельскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Лепельскага раёна
Баравенскія Хутары

**Бараве́нскія Хутары́** (, ) — вёска ў Лепельскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Горскага сельсавета.

Да 1972 года вёска ўваходзіла ў склад Лепельскага сельсавета.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Горскі сельсавет (Лепельскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Лепельскага раёна
Новыя Валосавічы

**Но́выя Вало́савічы** (, ) — вёска ў Лепельскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Валосавіцкага сельсавета.

## Геаграфія 
Вёска знаходзіцца за 20 км у напрамку на паўднёвы ўсход ад горада Лепель, за 135 км ад Віцебска. У вёсцы сажалка. За 0,5 км у напрамку на захад ад вёскі і ў вёсцы на беразе сажалкі курганныя могільнікі.

За 6 км на паўночны ўсход ад вёскі знаходзіцца найвышэйшы пункт Лукомскага ўзвышша (279 м).

## Інфраструктура 
* Новавалосавіцкая ўрачэбная амбулаторыя.

## Насельніцтва 
* 2000 год — 532 жыхары ў 191 двары.

## Вядомыя асобы 
* Мікалай Мікалаевіч Тамашэвіч — Герой Савецкага Саюза.

## Славутасці 
* Брацкая магіла савецкіх воінаў.
* Курганны могільнік-1, курганны могільнік-2.

## Крыніцы 
## Літаратура 
*  — С. 374.
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Валосавіцкі сельсавет (Лепельскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Лепельскага раёна
Горкі (Лепельскі раён)

**Го́ркі** (, ) — аграгарадок у Лепельскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Горскага сельсавета.

Знаходзіцца за 13 км у напрамку на ўсход ад горада Лепель, за 123 км ад Віцебска, за 3 км ад чыгуначнай станцыі Заслонава, на аўтамабільнай дарозе , за 4 км ад аўтамабільнай дарогі .

## Насельніцтва 
* 1996 — 295 жыхароў, 100 двароў.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Горскі сельсавет (Лепельскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Лепельскага раёна
Мельніца (Лепельскі раён)

**Ме́льніца** (, ) — хутар у Лепельскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Горскага сельсавета.

Да 4 сакавіка 1987 года хутар уваходзіў у склад Баброўскага сельсавета.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Горскі сельсавет (Лепельскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Лепельскага раёна
Пунты

**Пу́нты** (, ) — былая вёска ў Лепельскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіла ў склад Горскага сельсавета.

Ліквідавана ў 2008 годзе.
## Крыніцы 
## Спасылкі
Барсукі (Лепельскі раён)

**Барсукі́** (, ) — вёска ў Лепельскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Домжарыцкага сельсавета.

Да 20 мая 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Зацякляскага сельсавета, да 29 ліпеня 1988 года — у склад Домжарыцкага сельсавета, да 21 верасня 1999 года — у склад Слабадскога сельсавета.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Домжарыцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Лепельскага раёна
Бабча (вёска)

**Ба́бча** (, ) — вёска ў Лепельскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Каменскага сельсавета.

## Гісторыя 
У 1664 г. згадваецца ў складзе Полацкага ваяводства ВКЛ, у 1669 годзе.

## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Сяргей Рублеўскі, беларускі пісьменнік
## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Каменскі сельсавет (Лепельскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Лепельскага раёна
Забароўе

**Забаро́ўе** (, ) — вёска ў Лепельскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Каменскага сельсавета.

Да 4 сакавіка 1987 года вёска ўваходзіла ў склад Заазерскага сельсавета.

## Вядомыя асобы 
* Вольга Хіжынкава (нар. 1986) — пераможца конкурсу прыгажосці Міс Беларусь-2008.
* Васіль Іларыёнавіч Ясюк (нар. 1955) — беларускі мастак-жывапісец, педагог.
## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Каменскі сельсавет (Лепельскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Лепельскага раёна
Парэчча (Лепельскі раён)

**Парэ́чча** (, ) — вёска ў Лепельскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Каменскага сельсавета.

## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Тодар Кляшторны (1903—1937) — беларускі паэт.
* Марыя Фёдараўна Малючэнка (нар. 1938) — беларускі архітэктар.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Каменскі сельсавет (Лепельскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Лепельскага раёна
Азерцы (Лепельскі раён)

**Азе́рцы** (, ) — вёска ў Лепельскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Лепельскага сельсавета.

Да 23 лістапада 1959 года вёска ўваходзіла ў склад Валосавіцкага сельсавета, да 21 верасня 1987 года — у склад Чэрскага сельсавета (у 1959—1971 гадах Палянскі сельсавет).

За 200 м на ўсход ад вёскі, на падоўжаным узгорку, абмежаваным з поўначы і паўднёвага захаду азёрамі, знаходзіцца гарадзішча.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Лепельскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Лепельскага раёна
Макараўшчына

**Мака́раўшчына** (, ) — вёска ў Лепельскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Каменскага сельсавета.

Каля вёскі знаходзіцца возера Макараўскае.

## Славутасці 
* Свята-Мікалаеўская царква 1886 г.
## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Каменскі сельсавет (Лепельскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Лепельскага раёна
Вялікі Поўсвіж

**Вялі́кі По́ўсвіж** (, ) — аграгарадок у Лепельскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Лепельскага сельсавета.

## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Аляксандр Міхайлавіч Міхно (нар. 1968) — беларускі службовец, дэпутат.
## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Лепельскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Лепельскага раёна
Катэгорыя:Аграгарадкі Віцебскай вобласці
Забаенне

**Забае́нне** (, ) — вёска ў Лепельскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Лепельскага сельсавета.

## Вядомыя асобы 
* Іван Дзмітрыевіч Янкоўскі (1924—2009) — Герой Сацыялістычнай Працы.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Лепельскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Лепельскага раёна
Камень (Лепельскі раён)

**Ка́мень** (, ) — аграгарадок у Лепельскім раёне Віцебскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Каменскага сельсавета.

## Геаграфія 
Аграгарадок знаходзіцца за 20 км у напрамку на паўночны ўсход ад горада Лепель, за 95 км ад Віцебска, каля перакрыжавання аўтамабільных дарог  і . Каля аграгарадка азёры Каменскае, Ісценка і Дзявочае.

## Гісторыя 
### Вялікае Княства Літоўскае 
Упершыню Камень згаданы ў XVII ст., калі мястэчка знаходзілася ў валоданні князёў Друцкіх-Сакалінскіх і ўваходзіла ў склад Полацкага ваяводства. У 1631 годзе Крыштап Друцкі-Сакалінскі, кашталян полацкі, фундаваў у Камені царкву. У XVIII ст. мястэчка перайшло да роду Пакашаў.

### Пад уладай Расійскай імперыі 
, 1863 г.]]

У выніку другога падзелу Рэчы Паспалітай (1793 год) Камень апынуўся ў складзе Расійскай імперыі, у Лепельскім павеце Віцебскай губерні. У 1796 годзе тут збудавалі касцёл, у 1868 годзе — царкву.

У 1863 годзе ў Камені лепельскім урачом шляхоў зносін, доктарам медыцыны Л. В. Герасімовічам была адчынена часовая сіфілітычная бальніца.

На 1882 год у Камені было 96 двароў, дзейнічалі царква і каталіцкая капліца, працавалі народнае вучылішча і паштовая станцыя.

### Найноўшы час 
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Камень абвяшчаўся часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай І з’езду КП(б) Беларусі ён увайшоў у склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала мястэчка разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.

20 жніўня 1924 года Камень вярнулі БССР, дзе ён стаў цэнтрам сельсавета Лепельскага раёна. На 1997 год у вёсцы было 123 двары. У 2000-я гады Камень атрымаў афіцыйны статус аграгарадка.

## Насельніцтва 
* 1997 год — 425 жыхароў, 123 двары.

## Крыніцы 
## Літаратура 
*  — С. 519.
* 
* 
* Ліст карты N-35-34. выданне 1987 г. Стан мясцовасці на 1984 г.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Каменскі сельсавет (Лепельскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Лепельскага раёна
Катэгорыя:Мястэчкі Полацкага ваяводства
Навіны (Лепельскі сельсавет)

**Наві́ны** (, ) — вёска ў Лепельскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Лепельскага сельсавета.

Да 21 верасня 1987 года вёска ўваходзіла ў склад Чэрскага сельсавета.

## Назва 
Засведчанае старое лідскае прозвішча Навін, з-пад Ліды (Васілішкі) было Навінскі. Фіксавалася старое ўсходнелітоўскае Навінас.

З іншага боку, ёсць блр. *навіна.*

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Лепельскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Лепельскага раёна
Антонаўка (Лепельскі раён)

**Анто́наўка** (, ) — вёска ў Лепельскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Стайскага сельсавета.

Да 10 кастрычніка 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Пышнянскага сельсавета.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Стайскі сельсавет (Лепельскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Лепельскага раёна
Каменка (Лепельскі раён)

**Ка́менка** (, ) — былая вёска ў Лепельскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіла ў склад Пышнянскага сельсавета.

Ліквідавана ў 2008 годзе.

## Крыніцы 
## Спасылкі
Аношкі (Лепельскі раён)

**Ано́шкі** (, ) — вёска ў Лепельскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Слабадскога сельсавета.

## Этнаграфія 
У Аношках у 1973 годзе этнамузыказнаўцай Зінаідай Мажэйка запісана маслянка «Пойдзім мы, дзевачкі».

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Слабадскі сельсавет (Лепельскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Лепельскага раёна
Пышна

**Пы́шна** (, ) — вёска ў Лепельскім раёне Віцебскай вобласці, на аўтамабільнай дарозе  Пышна—Вялікія Дольцы. Уваходзіць у склад Стайскага сельсавета.

## Гісторыя 
У ВКЛ прыватнаўласніцкае мястэчка. Пасля 2-га падзелу Рэчы Паспалітай (1793 г.) у Расійскай імперыі, цэнтр воласці Лепельскага павета. З 1780 да 1914 гг. існаваў сядзібна-паркавы ансамбль Неміровічаў-Шчытоў. У 1841 г. была пабудавана Царква Узнясення Гасподняга (не захавалася). У 1886 г. у вёсцы 14 двароў, пачатковая школа, валасная ўправа, царква, яўрэйскі малітоўны дом, гарбарня, крама.

3 20 жніўня 1924 да 10 кастрычніка 2013 гг. цэнтр сельсавета Лепельскага раёна. У ліпені 1941—чэрвені 1944 гг. акупіравана нямецкімі войскамі. У кастрычніку 1942 Чашніцкая партызанская брыгада «Дубава» разграміла ў Пышне нямецкі гарнізон і аднавіла савецкую ўладу. Нямецкія акупацыйныя ўлады імкнуліся зноў захапіць вёску ў выніку чаго адбыліся Пышнянскія баі 1943 г.

## Насельніцтва 
* 1838 — 165 чал.
* 1886 — 128 чал.
* 1999 — 335 чал.
* 2010 — 292 чал.

## Інфраструктура 
У вёсцы працуе сярэдняя школа, клуб, бібліятэка, бальніца, аптэка, механічная майстэрня, аддзяленне сувязі.

## Славутасці 
* Брацкія магілы чырвонаармейцаў, савецкіх воінаў і партызан, помнік землякам, якія загінулі ў Вялікую Айчынную вайну.
* На паўночна-заходняй ускраіне вёскі размешчаны яўрэйскія могілкі (каля двух дзясяткаў каменных пліт).
* Сядзібны дом.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Януш, І. Пышна / Ілья Януш // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: У 6 т. / Беларус. Энцыкл.; Рэдкал.: Г. П. Пашкоў (гал. рэд.) і інш.; Маст. Э. Э. Жакевіч. Т. 6. Кн. 1: Пузыны — Усая. — Мн.: БелЭн, 2001. — 591 с.: іл. — С. 14. — ISBN 985-11-0214-8.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Стайскі сельсавет (Лепельскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Лепельскага раёна
Катэгорыя:Мястэчкі Полацкага ваяводства
Бяседы

**Бясе́ды** (, ) — вёска ў Лепельскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Слабадскога сельсавета.

Да 4 сакавіка 1987 года вёска ўваходзіла ў склад Стайскага сельсавета, да 29 ліпеня 1988 года — у склад Домжарыцкага сельсавета.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Слабадскі сельсавет (Лепельскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Лепельскага раёна
Велеўшчына

**Ве́леўшчына** (, ) — вёска ў Лепельскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Слабадскога сельсавета.

## Назва 
Было астравецкае прозвішча Вялевіч, віленскае Вель, з-пад Горадні было Вялеўскі. Ёсць літоўскае *Veleita*, латышскія *Vēls, Vеls*. Аснова *Vel-* выкарыстоўвалася ў старажытных балцка-літоўскіх двухасноўных імёнах, з Жалудка было Вельмонт.

## Вядомыя асобы 
* Аляксандра Фёдараўна Занько (1927—1990) — беларускі работнік адукацыі, Герой Сацыялістычнай Працы (1978) і Заслужаная настаўніца БССР.
## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Слабадскі сельсавет (Лепельскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Лепельскага раёна
Вілы (Лепельскі раён)

**Ві́лы** (, ) — вёска ў Лепельскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Слабадскога сельсавета.

## Назва 
В. Жучкевіч звязваў назву са словам «вілы» — «раздваенне дарог».

З іншага боку, з-пад Маладзечна (з Гарадзілава) было прозвішча Віл, з таго ж рэгіёна было гудагайскае Віловіч. Ёсць латышскае *Vils,* літоўскія *Vilas, Vileikis, Vileita, Vileišis*. Аснова *Vil-*  была ў старажытных балцка-літоўскіх двухасноўных імёнах (тыпу *Vil-butas, But-vilas*).

## Насельніцтва 
## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Слабадскі сельсавет (Лепельскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Лепельскага раёна
Заазер’е (Лепельскі раён)

**Заазе́р’е** (, ) — вёска ў Лепельскім раёне Віцебскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Стайскага сельсавета.

Да 2004 года цэнтр Заазерскага сельсавета.

## Геаграфія 
Вёска знаходзіцца за 14 км ад горада Лепель, за 129 км ад Віцебска. У напрамку на поўнач ад вёскі возера Ворань.

## Насельніцтва 
* 1997 год — 100 жыхароў, 39 двароў.

## Крыніцы 
## Літаратура 
*  — С. 482.
* 
* 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Стайскі сельсавет (Лепельскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Лепельскага раёна
Бель (Лёзненскі раён)

**Бель** (, ) — былая вёска ў Лёзненскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіла ў склад Бабінавіцкага сельсавета.

22 лютага 2026 года вёска скасавана.

## Насельніцтва 
## Крыніцы 
## Спасылкі
Юркоўшчына

**Юрко́ўшчына** (, ) — вёска ў Лепельскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Стайскага сельсавета.

Да 1972 года вёска ўваходзіла ў склад Стайскага сельсавета.

Да 1987 года вёска мела назву імя Чапаева.

Да 2004 года вёска ўваходзіла ў склад Заазерскага сельсавета.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Стайскі сельсавет (Лепельскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Лепельскага раёна
Катэгорыя:Перайменаваныя населеныя пункты Беларусі
Вішні (Лёзненскі раён)

**Ві́шні** (, ) — вёска ў Беларусі, у Лёзненскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Бабінавіцкага сельсавета.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Ліст карты N-36-38. Выданне 1985 года. Стан мясцовасці на 1981 год.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Бабінавіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Лёзненскага раёна
Забары

**Забары́** (, ) — вёска ў Лёзненскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Бабінавіцкага сельсавета.

Да 19 лютага 1958 года вёска ўваходзіла ў склад Касцяёўскага сельсавета.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Бабінавіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Лёзненскага раёна
Буракі (Веляшковіцкі сельсавет)

**Буракі́** (, ) — вёска ў Лёзненскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Веляшковіцкага сельсавета.

Да 2004 года ўваходзіла ў склад Кавалёўскага сельсавета.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Веляшковіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Лёзненскага раёна
Веляшковічы

**Веляшко́вічы** (, ) — аграгарадок у Лёзненскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Веляшковіцкага сельсавета.

Знаходзіцца за 14 км у напрамку на поўнач ад гарадскога пасёлка Лёзна, за 54 км ад Віцебска.

## Насельніцтва 
* 1996 — 459 жыхароў, 184 двары.

## Памятныя мясціны 
Брацкая магіла савецкіх воінаў і партызан.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Веляшковіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Лёзненскага раёна
Барсеева

**Барсе́ева** (, ) — вёска ў Лёзненскім раёне Віцебскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Дабрамыслінскага сельсавета.

Да 2004 года ўваходзіла ў склад Горбаўскага сельсавета.

## Геаграфія 
Вёска знаходзіцца за 25 км у напрамку ад Лёзна, за 65 км ад Віцебска.

## Насельніцтва 
* 1995 год — 683 жыхары, 313 двароў.

## Крыніцы 
## Літаратура 
*  — С. 317.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Дабрамыслінскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Лёзненскага раёна
Вішняк (Лёзненскі раён)

**Вішня́к** (, ) — вёска ў Лёзненскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Дабрамыслінскага сельсавета.

## Вядомыя асобы 
* Аркадзь Іванавіч Свістуноў — партыйны дзеяч.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Дабрамыслінскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Лёзненскага раёна
Малькава (Лёзненскі раён)

**Ма́лькава** (, ) — вёска ў Лёзненскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Дабрамыслінскага сельсавета.

Да 2004 года ўваходзіла ў склад Горбаўскага сельсавета.

Непадалёк вёскі мае выток рака Бярэзіна (верхні прыток Дняпра).

## Зноскі 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Дабрамыслінскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Лёзненскага раёна
Перамонт

**Перамо́нт** (, ) — вёска ў Лёзненскім раёне Віцебскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Дабрамыслінскага сельсавета.

## Геаграфія 
Вёска знаходзіцца за 14 км у напрамку на паўднёвы захад ад гарадскога пасёлка Лёзна, 54 км ад Віцебска, каля правага берага ракі Чарніца і Дабрамысленскага вадасховішча.

## Насельніцтва 
* 2000 год — 312 жыхароў у 75 дварах.

## Памятныя мясціны 
* Брацкая магіла савецкіх воінаў і партызан.

## Крыніцы 
## Літаратура 
*  — С. 283.
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Дабрамыслінскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Лёзненскага раёна
Асёткі (Лёзненскі раён)

**Асёткі** (, ) — вёска ў Лёзненскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Крынкаўскага сельсавета.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Крынкаўскі сельсавет (Лёзненскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Лёзненскага раёна
Новае Сяло (Лёзненскі раён)

**Но́вае Сяло́** (, ) — аграгарадок у Лёзненскім раёне Віцебскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Крынкаўскага сельсавета.

## Геаграфія 
Аграгарадок знаходзіцца за 14 км у напрамку на захад ад гарадскога пасёлка Лёзна, за 30 км ад Віцебска, каля левага берага ракі Ольша (Сухадроўка). Прыкладна за 1 км на ўсход ад Новага Сяла знаходзіцца прыпыначнага пункта Выдрэя Віцебскага аддзялення Беларускай чыгункі.

## Насельніцтва 
* 2000 год — 283 жыхары ў 110 дварах.

## Крыніцы 
## Літаратура 
*  — С. 358.
* 
* Ліст карты N-36-26. Выданне 1985 г. Стан мясцовасці на 1981 г.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Крынкаўскі сельсавет (Лёзненскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Лёзненскага раёна
Адаменкі

**Ада́менкі** (, ) — аграгарадок у Лёзненскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Лёзненскага сельсавета.

## Славутасці 
* Сядзібна-паркавы комплекс (XIX ст.)
## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Лёзненскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Лёзненскага раёна
Альхавік

**Альхаві́к** (, ) — вёска ў Лёзненскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Лёзненскага сельсавета.

## Вуліцы 
У Альхавіку чатыры вуліцы і адзін завулак. Цэнтральная вуліца названа ў імя Бельчыкава. У цэнтры размешчаны аўтобусны прыпынак і крама.

## Транспарт 
Аўтобус ходзіць у Альхавік па пятніцах і суботах 2 разы на дзень.

## Вядомыя асобы 
* Аляксандр Яфімавіч Белахвосцікаў — партыйны дзеяч
* Мікалай Карпавіч Ільін — работнік сельскай гаспадаркі і будаўнічай прамысловасці, Герой Сацыялістычнай Працы (1974)
* Ігнат Аляксеевіч Ярмошанка — беларускі дзяржаўны дзеяч

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Лёзненскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Лёзненскага раёна
Бычкова (Лёзненскі раён)

**Бычко́ва** (, ) — вёска ў Лёзненскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Лёзненскага сельсавета.

Да 16 ліпеня 1954 года вёска ўваходзіла ў склад Варонаўскага сельсавета Віцебскага раёна, да 8 красавіка 2004 года — у склад Стасеўскага сельсавета.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Лёзненскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Лёзненскага раёна
Вялікае Сяло (Лёзненскі раён)

**Вялі́кае Сяло́** (, ) — вёска ў Лёзненскім раёне Віцебскай вобласці, на аўтадарозе  Віцебск — Лёзна (мяжа з Расійскай Федэрацыяй). Уваходзіць у склад Лёзненскага сельсавета.

Да 2004 года вёска ўваходзіла ў склад Стасеўскага сельсавета, у 1928—1939 гадах яго цэнтр.

## Вядомыя асобы 
* Пётр Мацвеевіч Савуцін (1923—1995) — разведчык. Поўны кавалер ордэна Славы.

## Славутасці 
* Вайсковыя могілкі

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Лёзненскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Лёзненскага раёна
Вагараўшчына

**Ва́гараўшчына** (, ) — былая вёска ў Лёзненскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіла ў склад Лёзненскага сельсавета.

Ліквідавана ў 2018 годзе.

## Крыніцы 
## Спасылкі
Завольша (вёска)

**Заво́льша** (, ) — вёска ў Лёзненскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Лёзненскага сельсавета.

## Гісторыя 
У 1676 годзе згадваецца як вёска ў Аршанскім павеце Вялікага Княства Літоўскага.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Лёзненскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Лёзненскага раёна
Буі (вёска)

**Буі́** (, ) — вёска ў Лёзненскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Лёзненскага сельсавета.

## Назва 
Бытавала дрысвяцкае прозвішча Буевіч. Такія прозвішчы беларускі савецкі антрапаніміст М. Бірыла звязваў з *буй* "адкрытае для вятроў месца".

З іншага боку, ёсць літоўскае прозвішча *Bujà*. Як імя яно ў Перапісе войска ВКЛ 1528 г. сярод жамойцкага бецігольскага баярства: "*Буя Петрашевичъ*". Аснова *Bui-* уваходзіла ў склад старажытных балцка-літоўскіх імёнаў тыпу *Bui-vydas, Bui-milas**.*

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Лёзненскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Лёзненскага раёна
Кляўцы

**Кляўцы́** (, ) — вёска ў Лёзненскім раёне Віцебскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Лёзненскага сельсавета.

Да 2004 года ўваходзіла ў склад Стасеўскага сельсавета.

Праз вёску працякае рака Каменка.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* Ліст карты N-36-26. Выданне 1985 года. Стан мясцовасці на 1981 год.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Лёзненскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Лёзненскага раёна
Слабада (Лёзненскі раён)

**Слабада́** (, ) — вёска ў Лёзненскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Лёзненскага сельсавета.

## Вядомыя асобы 
* Уладзімір Іванавіч Кулішаў — беларускі акцёр.
* Мікалай Фёдаравіч Мятлюк — беларускі вучоны ў галіне аўтамабілебудавання. Доктар тэхнічных навук (1974). Прафесар (1976).
 
## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Лёзненскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Лёзненскага раёна
Чарніцы (Лёзненскі раён)

**Чарні́цы** (, ) — вёска ў Лёзненскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Лёзненскага сельсавета.

У 1924—1954 гадах цэнтр Чарніцкага сельсавета.

## Славутасці 
* Брацкія магілы.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Лёзненскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Лёзненскага раёна
Уна (Лёзненскі раён)

**У́на** (, ) — вёска ў Лёзненскім раёне Віцебскай вобласці, на аўтадарозе  Віцебск — Лёзна (мяжа з Расійскай Федэрацыяй). Уваходзіць у склад Лёзненскага сельсавета.
## Гісторыя 
Калонію заснавалі 53 латышскія гаспадаркі ў 1881 годзе. Яна ўзнікла на 2000 дзялянках зямлі маёнтка Уна, які латышы набылі ў 1888 годзе за 102 тысячы рублёў і падзялілі на хутары ад 25 да 100 дзесяцін.

У 1926 годзе быў створаны Унаўскі нацыянальны латышскі сельсавет. На момант арганізацыі тут былі 153 гаспадаркі, у тым ліку 113 латышскіх і 40 беларускіх. У 1933 годзе — 246 гаспадарак, з іх толькі 73 латышскіх, у 1934 годзе латышскіх гаспадарак было яшчэ менш — 64. Былі адкрыты няпоўная сярэдняя латышская школа імя Эйдэмана, а таксама пачатковая школа. Унскі латышскі сельсавет з самага заснавання быў экстэрытарыяльным і аб’ядноўваў разрозненыя латышскія гаспадаркі.

Латышскі нацыянальны сельсавет быў скасаваны ў 1934 годзе. У 1924—1954 гадах цэнтр Унаўскага сельсавета. У 1954—1964 гадах вёска ў складзе Стасеўскага сельсавета.

## Вядомыя асобы 
* Пётр Уладзіміравіч Гнуценка — беларускі журналіст, дзяржаўны дзеяч.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Лёзненскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Лёзненскага раёна
Шумшчына (Лёзненскі раён)

**Шу́мшчына** (, ) — вёска ў Лёзненскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Лёзненскага сельсавета.

Да 2004 года ўваходзіла ў склад Стасеўскага сельсавета.

## Вядомыя асобы 
* Ліната Пятроўна Свірыдзенка — навуковец. Доктар геолага-мінералагічных навук, прафесар.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Лёзненскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Лёзненскага раёна
Шэркіна

**Шэ́ркіна** (, ) — вёска ў Лёзненскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Лёзненскага сельсавета.

Да 23 лістапада 1959 года вёска ўваходзіла ў склад Веляшковіцкага сельсавета, да 8 красавіка 2004 года — у склад Стасеўскага сельсавета.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Лёзненскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Лёзненскага раёна
Асташэва

**Асташэ́ва** (, ) — вёска ў Лёзненскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Яськаўшчынскага сельсавета.

## Славутасці 
* Помнік на магіле ахвяр фашызму

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Яськаўшчынскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Лёзненскага раёна
Шлехава

**Шле́хава** (, ) — былая вёска ў Лёзненскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіла ў склад Яськаўшчынскага сельсавета.

Скасавана ў 2020 годзе.

## Крыніцы 
## Спасылкі
Якубаўшчына (Лёзненскі раён)

**Яку́баўшчына** (, ) — аграгарадок у Лёзненскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Яськаўшчынскага сельсавета.

## Гісторыя 
Згадваецца ў 1669 годзе як вёска ў Смаленскім ваяводстве Вялікага Княства Літоўскага.

## Вядомыя асобы 
* Канстанцін Рыгоравіч Карпекін (нар. 1985) — беларускі гісторык, архівіст.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Яськаўшчынскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Лёзненскага раёна
Барсукі (Узмёнскі сельсавет)

**Барсукі́** (, ) — вёска ў Мёрскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Узмёнскага сельсавета.

## Гісторыя 
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Лявонпаль Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.

## Насельніцтва 
* 1921 год — 84 жыхары, 18 двароў.
* 1931 год — 100 жыхароў, 20 двароў.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Узмёнскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Мёрскага раёна
Званкі (хутар)

**Званкі́** (, ) — хутар у Мёрскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Узмёнскага сельсавета.

## Гісторыя 
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Чарасы, пазней у складзе гміны Лявонпаль Дзісенскага (з 1926 года Браслаўскага) павета Віленскага ваяводства.

Да 14 красавіка 1962 года хутар уваходзіў у склад Мальцаўскага сельсавета.

## Насельніцтва 
* 1921 год — 22 жыхары, 3 двары.
* 1931 год — 40 жыхароў, 6 двароў.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Узмёнскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Мёрскага раёна
Калачова (Мёрскі раён)

**Калачо́ва** (, ) — былы хутар у Мёрскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіў у склад Даўгінаўскага сельсавета.

Да 2004 года ўваходзіў у склад Узмёнскага сельсавета. Ліквідаваны ў 2008 годзе.

## Крыніцы 
## Спасылкі
Карандашы

**Кара́ндашы** (, ) — былая вёска ў Мёрскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіла ў склад Узмёнскага сельсавета.

У 2004 годзе вёска была перададзена са складу скасаванага Узмёнскага сельсавета ў Даўгінаўскі сельсавет, які ў 2010 годзе быў перайменаваны ва Узмёнскі. Вёска ліквідавана 28 чэрвеня 2017 года.

## Крыніцы 
## Спасылкі
Клёміна

**Клёміна** (, ) — вёска ў Мёрскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Узмёнскага сельсавета.

У 2004 годзе перададзена са складу скасаванага Узмёнскага сельсавета ў Даўгінаўскі сельсавет, які ў 2010 годзе быў перайменаваны ва Узмёнскі.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Узмёнскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Мёрскага раёна
Аляксееўка (Мінскі раён)

**Аляксе́еўка** (, ) — вёска ў Мінскім раёне Мінскай вобласці, на рацэ Грэбенка. Уваходзіць у склад Міханавіцкага сельсавета. Месціцца за 11 км на поўдзень ад Мінска, 2 км ад чыгуначнай станцыі Міханавічы, на дарозе .

## Гісторыя 
У 1858 годзе вёска маёнтка Лешніца ў Ігуменскім павеце Мінскай губерні, уласнасць генерал-маёра І. Малышкіна. У 1897 годзе ў Пярэжырскай воласці Ігуменскага павета.

З канца лютага 1918 года тэрыторыя акупаваная войскамі Германскай імперыі. 25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. У снежні 1918 года занята Чырвонай Арміяй, з 1 студзеня 1919 года ў адпаведнасці з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Савецкай Беларусі, з 27 лютага 1919 года — у ЛітБел ССР. У час польска-савецкай вайны ў жніўні 1919 — ліпені 1920 гадоў і ў сярэдзіне кастрычніка 1920 года пад акупацыяй Польшчы.

З 31 ліпеня 1920 года ў Беларускай ССР. З 20 жніўня 1924 года ў Кайкаўскім сельсавеце Самахвалавіцкага раёна Менскай акругі (да 26 ліпеня 1930). У 1926 годзе ў вёсцы працуе стальмашня. З 18 студзеня 1931 года ў Смілавіцкім раёне, з 26 траўня 1935 года ў Менскім раёне. У 1932 годзе адкрыты фельчарска-акушэрскі пункт.

У Другую сусветную вайну з канца чэрвеня 1941 года да пачатку ліпеня 1944 года тэрыторыя пад акупацыяй Германіі. Спаленыя 6 двароў, знішчаныя 16 жыхароў.

## Насельніцтва 
* 1858 год — 61 жыхар
* 1897 год — 19 двароў, 143 жыхары
* 1917 год — 47 двароў, 310 жыхароў
* 1926 год — 18 двароў, 92 жыхары
* 1941 год — 40 двароў, 184 жыхары
* 1999 год — 60 жыхароў
* 2009 год — 89 жыхароў
## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Міханавіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Мінскага раёна
Катэгорыя:Вёскі Беларусі, цалкам або часткова знішчаныя нацыстамі
Слабада (Даўгінаўскі сельсавет)

**Слабада́** (, ) — вёска ў Вілейскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Даўгінаўскага сельсавета.

## Гісторыя 
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Даўгінава Вілейскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.

Да 17 сакавіка 1977 года вёска ўваходзіла ў склад Мільчанскага сельсавета.

## Насельніцтва 
* 1921 год — 145 жыхароў, 23 двары.
* 1931 год — 150 жыхароў, 25 двароў.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Даўгінаўскі сельсавет (Вілейскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Вілейскага раёна
Восцевічы

**Во́сцевічы** (, ) — вёска ў Мёрскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Завуццеўскага сельсавета.

## Назва 
У літоўскім адыменным прозвішчы *Astys* аснова *Ast-*, яна ж у аднаасноўным імені *Asteikis*, ад якога былая (каля Барунаў) вёска Асцейкавічы. У Перапісе войска ВКЛ 1528 г. з Літвы перапісаны "Андреи Астеиковичъ".

## Гісторыя 
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Мікалаёва Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.

Да 15 кастрычніка 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Малінаўскага сельсавета.

## Насельніцтва 
* 1921 год — 152 жыхары, 21 двор.
* 1931 год — 175 жыхароў, 30 двароў.
## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Завуццеўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Мёрскага раёна
Галомысла

**Гало́мысла** (, ) — вёска ў Мёрскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Завуццеўскага сельсавета.

## Гісторыя 
У 1921—1945 гадах маёнтак у складзе гміны Мікалаёва Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.

Да 3 кастрычніка 1959 года вёска ўваходзіла ў склад Мікалаёўскага сельсавета Дзісенскага раёна, да 21 кастрычніка 1959 года ў падпарадкаванні Пліскага раёна, з 21 кастрычніка 1959 года ў складзе Малінаўскага сельсавета Пліскага раёна, з 15 кастрычніка 1960 года ў складзе Завуццеўскага сельсавета.

## Насельніцтва 
* 1931 год — 30 жыхароў, 1 двор.

## Славутасці 
* Свята-Іаана-Багаслоўская царква (1840 год) — 

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Завуццеўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Мёрскага раёна
Рудакі (Лёзненскі раён)

**Рудакі́** (, ) — вёска ў Лёзненскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Крынкаўскага сельсавета.

Да 12 мая 1959 года вёска ўваходзіла ў склад Асінаўскага сельсавета Багушэўскага раёна, да 9 ліпеня 1965 года — у склад Бабінавіцкага сельсавета.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Крынкаўскі сельсавет (Лёзненскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Лёзненскага раёна
Завуцце

**Заву́цце** (, ) — вёска ў Мёрскім раёне Віцебскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Завуццеўскага сельсавета.

## Геаграфія 
Вёска знаходзіцца за 55 км у напрамку на паўднёвы ўсход ад горада Мёры, за 144 км ад Віцебска, за 28 км ад чыгуначнай станцыі Зябкі, каля левага берага ракі Авута.

## Насельніцтва 
* 1997 год — 401 жыхар, 145 двароў.

## Памятныя мясціны 
* Магіла ахвяр фашызму.

## Вядомыя асобы 
* Пятро Васільевіч Мятла (1890—1936) — беларускі грамадска-палітычны дзеяч Заходняй Беларусі.

## Крыніцы 
## Літаратура 
*  — С. 494.
* 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Завуццеўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Мёрскага раёна
Кадушкі

**Каду́шкі** (, ) — вёска ў Мёрскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Завуццеўскага сельсавета.

## Гісторыя 
У 1921—1945 гадах вёска, пазней засценак у складзе гміны Язна, з 1929 года ў складзе гміны Галубічы Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.

Да 15 кастрычніка 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Малінаўскага сельсавета.

## Насельніцтва 
* 1921 год — 87 жыхароў, 12 двароў.
* 1931 год — 80 жыхароў, 14 двароў.

## Вядомыя асобы 
* Вольга Грыцук (Дуброўская; 1923—2019) — грамадская дзяячка беларускай дыяспары ў Канадзе.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Завуццеўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Мёрскага раёна
Крупенішча

**Крупе́нішча** (, ) — вёска ў Мёрскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Завуццеўскага сельсавета.

## Гісторыя 
У 1921—1939 гадах вёска ў складзе гміны Сцефанполле, пазней у складзе гміны Германавічы Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.

## Насельніцтва 
* 1921 год — 72 жыхары, 13 двароў.
* 1931 год — 71 жыхар, 14 двароў.
## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Завуццеўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Мёрскага раёна
Шымкі (Мёрскі раён)

**Шы́мкі** (, ) — хутар у Мёрскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Завуццеўскага сельсавета.

## Гісторыя 
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Мікалаёва, пазней у складзе гміны Язна Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.

## Насельніцтва 
* 1921 год — 41 жыхар, 7 двароў.
* 1931 год — 67 жыхароў, 12 двароў.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Завуццеўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Мёрскага раёна
Амбросенкі (Мёрскі сельсавет)

**Амбро́сенкі** (, ) — вёска ў Мёрскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Мёрскага сельсавета.

## Гісторыя 
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Чарасы Дзісенскага (з 1926 года Браслаўскага) павета Віленскага ваяводства.

Да 14 красавіка 1962 года вёска ўваходзіла ў склад Мальцаўскага сельсавета, да 24 жніўня 1992 года — у склад Лявонпальскага сельсавета (з 1965 года Даўгінаўскі сельсавет), да 8 красавіка 2004 года — у склад Чэраскага сельсавета.

## Насельніцтва 
* 1921 год — 53 жыхары, 10 двароў.
* 1931 год — 54 жыхары, 8 двароў.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Мёрскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Мёрскага раёна
Беларуская (Мёрскі раён)

**Белару́ская** (, ) (да 1964 года **Мацюкі́**) — вёска ў Мёрскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Мёрскага сельсавета.

## Гісторыя 
У 1921—1940 гадах вёска Мацюкі ў складзе гміны Чарасы, пазней у складзе гміны Мёры Дзісенскага (з 1926 года Браслаўскага) павета Віленскага ваяводства. 30 ліпеня 1964 года вёска Мацюкі атрымала назву Беларуская.

Да 2004 года ўваходзіла ў склад Дварнасельскага сельсавета.

## Насельніцтва 
* 1921 год — 92 жыхары, 21 двор.
* 1931 год — 110 жыхароў, 22 двары.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Мёрскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Мёрскага раёна
Катэгорыя:Перайменаваныя населеныя пункты Беларусі
Блажкі (Мёрскі раён)

**Бла́жкі** (, ) — вёска ў Мёрскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Мёрскага сельсавета.

## Гісторыя 
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Мёры Дзісенскага павета, а з 1926 года ў Браслаўскім павеце Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.

Да 17 снежня 1971 года вёска знаходзілася ў падпарадкаванні Мёрскага пассавета, да 8 красавіка 2004 года ўваходзіла ў склад Дварнасельскага сельсавета.

## Насельніцтва 
* 1921 год — 123 жыхары, 26 двароў.
* 1931 год — 175 жыхароў, 32 двары.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Мёрскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Мёрскага раёна
Воўкава (Мёрскі раён)

**Во́ўкава** (, ) — хутар у Мёрскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Завуццеўскага сельсавета.

Да 15 кастрычніка 1960 года хутар уваходзіў у склад Малінаўскага сельсавета.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Завуццеўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Мёрскага раёна
Вязаўцы

**Вя́заўцы** (, ) — былая вёска ў Мёрскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіла ў склад Мёрскага сельсавета.

## Гісторыя 
У 1921—1939 гадах вёска ў складзе гміны Чарасы, пазней у складзе гміны Новы Пагост Дзісенскага (з 1926 года Браслаўскага) павета Віленскага ваяводства.

Да 2004 года ўваходзіла ў склад Дварнасельскага сельсавета.

Ліквідавана ў 2011 годзе.

## Насельніцтва 
* 1921 год — 55 жыхароў, 12 двароў.
* 1931 год — 51 жыхар, 12 двароў.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі
Гараўцы (Мёрскі сельсавет)

**Гараўцы́** (, ) — хутар у Мёрскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Мёрскага сельсавета.

Да 14 красавіка 1962 года хутар уваходзіў у склад Мальцаўскага сельсавета, пасля — у склад Лявонпальскага сельсавета. Да 2004 года ўваходзіў у склад Чэраскага сельсавета.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Мёрскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Мёрскага раёна
Дворнае Сяло

**Дво́рнае Сяло́** (, ) — вёска ў Мёрскім раёне Віцебскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Мёрскага сельсавета.

Знаходзіцца за 5 км у напрамку на паўднёвы ўсход ад горада Мёры і за 8 км ад чыгуначнай станцыі Мёры, за 185 км ад Віцебска.

## Гісторыя 
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Чарасы, пазней у складзе гміны Мёры Дзісенскага (з 1926 года Браслаўскага) павета Віленскага ваяводства.

Да 2004 года адміністрацыйны цэнтр Дварнасельскага сельсавета.

## Насельніцтва 
* 1997 год — 275 жыхароў, 95 двароў.
* 1931 год — 222 жыхары, 42 двары.
* 1921 год — 194 жыхары, 38 двароў.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Мёрскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Мёрскага раёна
Сасновая Наспа

**Сасно́вая На́спа** (, ) — вёска ў Лёзненскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Крынкаўскага сельсавета.

Да 19 лютага 1958 года вёска ўваходзіла ў склад Касцяёўскага сельсавета, да 9 ліпеня 1965 года — у склад Бабінавіцкага сельсавета.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Крынкаўскі сельсавет (Лёзненскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Лёзненскага раёна