open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Лі Цунке

**Лі Цунке** (; 11 лютага 885&nbsp;— 11 студзеня 937)&nbsp;— апошні імператар  .

## Біяграфія 
Быў прыёмным сынам Лі Сыюаня. Прыйшоў да ўлады, зрынуўшы свайго зводнага брата, біялагічнага сына Лі Сыюаня, Лі Цунхоу.

У пачатку 937 года Лі Цунке быў адхілены ад улады ў выніку бунту пад кіраўніцтвам яшчэ аднаго свайго зводнага брата , якога падтрымалі войскі Ляа. Пасля звяржэння Позняй Тан і абвяшчэння новай дынастыі&nbsp;— , Лі Цунке сабраў сваю сям’ю і набліжаных чыноўнікаў у вежы і загадаў яе падпаліць.

## Дэвіз праўлення 
* *Цынтай* (清泰) 934—937

## Літаратура 
* *Старая гісторыя пяці дынастый*, гл. 46, 47, 48
* *Гістарычныя запісы Пяці дынастый*, гл. 7
* *Цзы чжы тун цзянь*, гл. 268, 270, 272, 273, 274, 275, 277, 278, 279, 280

Катэгорыя:Кіраўнікі X стагоддзя
Лі Цунхоу

**Лі Цунхоу** (; 17 снежня 914&nbsp;— 24 мая 934) — трэці імператар  .

## Праўленне 
Узышоў на трон пасля смерці бацькі, імператара Лі Сыюаня. Яго кіраванне было нядоўгім (5 месяцаў). Амаль увесь той перыяд працягвалася барацьба за ўладу, якая завяршылася ў маі 934 года перамогай зводнага брата імператара, Лі Цунке. Апошні захапіў сталіцу і палац, пасля чаго па яго загаду Лі Цунхоу быў задушаны адным з паслядоўнікаў Лі Цунке.

## Дэвіз праўлення 
* Іншунь 934

## Літаратура 
* *Старая гісторыя пяці дынастый*, с. 45
* *Гістарычныя запісы Пяці дынастый*, гл. 7
* *Цзы чжы тун цзянь*, гл. 275, 276, 277, 278, 279

Катэгорыя:Кіраўнікі X стагоддзя
Бакшаева (Бранскі раён)

**Бакшаева** () — сяло ў Бранскім раёне Бранскай вобласці Расіі.

## Гісторыя 
Узгадваецца з XV ст.

У 1907 была адкрыта царкоўна-прыходская школа.

Катэгорыя:Населеныя пункты Бранскай вобласці
Барыша

**Барыша** () — сяло ў Бранскім раёне Бранскай вобласці Расіі.

## Гісторыя 
Упершыню згадваецца ў пачатку XVII ст. як існуючае сяло з трухлявай царквой Космы і Даміяна.

У 1744 узведзены новы будынак Касмадаміянскай царквы (закрыта ў 1937, паўразбурана). У першай палове XIX стагоддзі М. П. Бахцін пабудаваў тут шырокую хату з садам і аранжарэяй, новы каменны храм (1829—1834) і іншае. У 1887 г. адкрыта школа граматы, пазней пераўтвораная ў царкоўна-прыходскую. Пасля перадачы маёнткаў Бахціна дзяржаве, у Бранскім павеце ў 1840-х гадах была ўтворана асаблівая воласць для дзяржаўных сялян.

Катэгорыя:Населеныя пункты Бранскай вобласці
Дамашова (Бранскі раён)

**Дамашова** () — сяло ў Бранскім раёне Бранскай вобласці Расіі.

## Гісторыя 
Упершыню ўпамінаецца ў 1678 годзе.

У маі 1943 года была цалкам спалена захопнікамі. У 1944 годзе прыняла сваіх вучняў пачатковая школа, адкрылася першая крама і зарабіла паштовае аддзяленне сувязі. У 1950 годзе школу з вёскі Даражова перавялі ў вёску Дамашава. У 1952 годзе створана самастойная гаспадарка «Ленінскі шлях».

У 1957 годзе правялі электрычнасць, пракладзены першы вадаправод, пачала працаваць малочнатаварная ферма. У 1969 годзе адчыніўся медыцынскі пункт. У 1970 годзе адкрыты дом культуры.

Катэгорыя:Населеныя пункты Бранскай вобласці
Ірына Аляксандраўна Герасімчык

**Ірына Аляксандраўна Герасімчык** (дзявоцкае прозвішча **Журко**; нар. , г. Навагрудак, Гродзенская вобласць) — беларускі мовазнавец. Кандыдат філалагічных навук (2003), дацэнт.

## Біяграфія 
У 1999 годзе скончыла філалагічны факультэт Гродзенскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя Янкі Купалы па спецыяльнасці «Беларуская мова і літаратура». У 1999—2002 гадах праходзіла падрыхтоўку ў аспірантуры на кафедры агульнага і тэарэтычнага мовазнаўства Гродзенскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя Янкі Купалы па спецыяльнасці «беларуская мова». Навуковы кіраўнік — доктар філалагічных навук, прафесар М. А. Даніловіч.

У 2003 г. абараніла кандыдацкую дысертацыю па тэме «Фразеалагічныя паронімы сучаснай беларускай літаратурнай мовы».

У 2005—2008 гадах — старшы выкладчык кафедры рускай мовы ГрДУ імя Янкі Купалы; з 2008 года — старшы выкладчык, дацэнт кафедры журналістыкі факультэта гісторыі, камунікацыі і турызму ГрДУ. Выкладае курсы «Гісторыя беларускай журналістыкі», «Сучасная беларуская мова», «Стылістыка», «Гісторыя журналістыкі Гродзеншчыны», «Рэгіянальны і гарадскі брэндынг», «Планаванне і арганізацыя рэкламнай кампаніі», «СМІ як сацыякультурны феномен», «Карпаратыўныя СМІ».

## Навуковая дзейнасць 
Асноўныя кірункі навуковых даследаванняў: медыялінгвістыка, стылістыка, беларуская фразеалогія і парэміялогія, гісторыя журналістыкі.

Аўтар 24 навуковых артыкулаў (з іх 2 замежныя публікацыі).

## Бібліяграфія 
* Нацыянальна-прэцэдэнтны феномен «людзьмі звацца» ў сучаснай беларускай інфармацыйнай прасторы // Рэспубліканскія Купалаўскія чытанні: зб. навук. прац., Гродна, 20-21 красавіка 2012 г. / ГрДУ; рэдкал.: І. В. Жук (адк. рэд.) [і інш.]. — Гродна: ТАА «ЮрСаПрынт», 2013. — С. 197—202.
* Карпаратыўнае выданне як інструмент фарміравання карпаратыўнай культуры // Корпоративная пресса в системе СМИ Республики Беларусь: традиции, опыт, пути развития: материалы Респ. науч.-практ. конф., Мінск, 1-2 ноября 2013 г. / редкол.: С. В. Дубовик (отв. ред.) [и др.]. — Минск: Изд. центр БГУ, 2014. — С. 41-45.
* «Праўду кажа тая прыказка». Функцыянаванне парэміялагічных адзінак у журналісцкім тэксце // Роднае слова. — 2013. — № 12. — С. 31-33.
* Пословица как функционально-смысловой элемент в публицистическом тексте // Мова і культура: науковий журнал. — Вып. 16. — К.: Видавничий дім Дмитра Бураго, 2013. — Т. ІІІ (165). — С. 283—289.

Катэгорыя:Мовазнаўцы Беларусі
Катэгорыя:Выкладчыкі факультэта гісторыі, камунікацыі і турызму ГрДУ
Лі Цуньсюй

**Лі Цуньсюй** (; 2 снежня 885&nbsp;— 15 мая 926) — заснавальнік і першы імператар  .

## Біяграфія 
Паходзіў з  племені чжуюэ. Быў сынам генерала , які знаходзіўся на службе дынастыі Тан і правадыра чжуюэ. Той спачатку зваўся Чымін і вызначыўся падчас падаўлення паўстання , а потым спрабаваў захапіць уладу ў паўночных правінцыях, за што атрымаў прозвішча Лі.

Лі Цуньсюй лічыцца самым ваяўнічым кіраўніком ўсяго перыяду Пяці дынастый і дзесяці дзяржаў. Пасля смерці бацькі ён атрымаў у спадчыну тытул прынца Цзінь. Валоданні, што ён атрымаў у спадчыну знаходзіліся ў стане заняпаду, таму Цзінь не магла супрацьстаяць ваеннай моцы Позняй Лян, заснавальнік якой, , захапіў танскі трон. Аднак Лі Цуньсюй павольна аднавіў сваю дзяржаву, прыняўшы шэраг заваяванняў і саюзаў, каб захапіць як мага больш зямель на поўнач ад Хуанхэ, перш чым пачаў маштабную кампанію супраць Позняй Лян.

923 года Лі Цуньсюй заваяваў Познюю Лян і абвясціў сябе імператарам новай дынастыі&nbsp;— Позняй Тан, якую асабіста ён лічыў *Адноўленай Тан*. Сталіца была вернута ў старую ўсходнюю танскую сталіцу, горад Лаян. У цэлым Позняя Тан, як і ўсе дзяржаўныя ўтварэнні перыяду Пяці дынастый і дзесяці дзяржаў, мела кароткую гісторыю — яна праіснавала трынаццаць гадоў.

Сам Лі Цуньсюй пражыў усяго тры гады пасля заснавання дынастыі. Ён быў забіты падчас афіцэрскага паўстання 926 года на чале з . Трон па яго смерці атрымаў у спадчыну яго прыёмны брат Лі Сіюань.

## Дэвіз праўлення 
* *Тунгуан* (同光) 923—926

## Літаратура 
* *Старая гісторыя пяці дынастый*, гл. 27, 28, 29, 30, 31, 32, 33, 34
* *Гістарычныя запісы Пяці дынастый*, гл. 5
* *Цзы чжы тун цзянь*, гл. 260, 263, 265, 266, 267, 268, 269, 270, 271, 272, 273, 274, 275

Катэгорыя:Кіраўнікі X стагоддзя
Гасама

**Гасама** () — сяло ў Бранскім раёне Бранскай вобласці Расіі.

## Гісторыя 
Дакладных звестак аб з’яўленні паселішча на месцы сяла няма. Аднак, можна зрабіць выснову, што яно заснавана не пазней за XVI ст., паколькі ўпершыню згадваецца ў 1610 годзе.

У пачатку XVII ст. ў сяле згадваецца Успенская царква; з 1654 — Пакроўская царква з прыдзелам Барыса і Глеба (новы будынак 1706—1710).

Да 1780-х гадоў сяло была адным з найбуйнейшых сёлаў павета з насельніцтвам каля 1000 чалавек.

У 1893 адкрылася земская школа для хлопчыкаў, а ў 1902 — царкоўна-прыходская школа для дзяўчынак.

З 1922 года ў сяле функцыянавала валасная міліцыя.

Катэгорыя:Населеныя пункты Бранскай вобласці
Катэгорыя:Перайменаваныя населеныя пункты Бранскай вобласці
Даражова

**Даражова** () — сяло ў Бранскім раёне Бранскай вобласці Расіі.

## Гісторыя 
Упершыню згадваецца ў XVII ст. (пад назвай Дражова).

У 1910-я гг. было вядома як цэнтр кірмашовага гандлю.

Да 1910 года тут была пабудавана драўляная Узнясенская царква (не захавалася). У 1886 годзе была адкрыта земская школа.

Катэгорыя:Населеныя пункты Бранскай вобласці
Алабамскі ўніверсітэт у Бірмінгеме

**Алабамскі ўніверсітэт у Бірмінгеме** () — амерыканская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам даследчага ўніверсітэта, якая месціцца ў горадзе Бірмінгем ў штаце Алабама.

## Агульная характарыстыка 
Універсітэт прапануе 140 праграм навучання ў 12 акадэмічных каледжах і школах, якія вядуць да атрымання ступеняў бакалаўра, магістра, доктара і прафесійных кваліфікацый у гуманітарных, матэматычных, сацыяльных, паводніцкіх, прыродазнаўчых і фізічных навуках, бізнесе, адукацыі, тэхніцы і ахове здароўя, такіх як медыцына, стаматалогія, афтальмалогія, сястрынская справа і ахова грамадскага здароўя. Восенню 2020 года ва ўніверсітэт было залічана 22,5 тысячы студэнтаў з больш чым 110 краін свету.

Вучэльня з'яўляецца адным з найбуйнейшых акадэмічных універсітэцкіх медыцынскіх цэнтраў у Злучаных Штатах. Шпіталь універсітэта фінансуе праграмы ардынатуры па медыцынскіх спецыяльнасцях, у тым ліку ўнутраным хваробам, неўралогіі, фізічнай медыцыны і рэабілітацыі, хірургіі, радыялогіі і анестэзіялогіі.

## Структура 
* Каледж мастацтваў і навук
* Школа бізнесу
* Школа стаматалогіі
* Школа адукацыі
* Школа інжынерыі
* Школа прафесій аб здароўі
* Школа медыцыны
* Школа медсястрынства
* Школа афтальмалогіі
* Школа грамадскага здароўя
* Ганаровы каледж
* Школа аспірантуры

## Гл. таксама 
* Спіс універсітэтаў штата Алабама

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Навучальныя ўстановы з англійскай мовай навучання
Катэгорыя:Універсітэты Алабамы
Лю Чэн’ю

**Лю Чэн’ю** (; 28 сакавіка 931&nbsp;— 2 студзеня 951) — другі і апошні імператар  .

## Біяграфія 
Лю Чэн’ю было ўсяго 16 гадоў, калі ён атрымаў у спадчыну трон пасля смерці свайго бацькі, імператара . Яго кіраванне было адзначана арыштамі і пакараннямі смерцю яго ўплывовых міністраў, што ў канчатковым выніку прывяло да падзення дынастыі. Калі ён знішчыў сям’ю генерала Го Вэя, той з уласным войскам атакаваў сталіцу і забіў імператара, абвясціўшы новую дынастыю&nbsp;— 

## Дэвіз праўлення 
* Цянью (乾祐) 948—951

## Літаратура 
* *Старая гісторыя пяці дынастый*, гл. 99, 101, 103, 105
* *Цзы чжы тун цзянь*, гл. 282, 287, 288, 289, 290

Катэгорыя:Кіраўнікі X стагоддзя
Аленегорскі гарняк

**«Аленегорскі Гарняк» (СДК-91, БДК-91)** () — вялікі дэсантны карабель праекта 775. Базуецца на Паўночным флоце, уваходзіць у 121-ю брыгаду дэсантных караблёў.

## Гісторыя 
Карабель пабудаваны на верфі Stocznia Północna у Гданьску (Польшча), завадскі нумар 775/5, увайшоў у склад флоту 30 чэрвеня 1976 года. Да 1977 года меў назву «СДК-91», затым — «БДК-91». З 7 мая 2000 года носіць назву «Аленегорскі Гарняк» у сувязі з усталяваннем шэфства над караблём Аленегорскім горна-абагачальным камбінатам.

У канцы 2014 года паступіў на рамонт на 35-ы суднарамонтны завод (Мурманск).

У ліпені 2016 года паступіў на рамонт і мадэрнізацыю на 33-і суднарамонтны завод (г . Балтыйск).

Удзельнічаў ва ўварванні Расіі на Украіну. Па заявах расійскіх праваенных блогераў «Аленегорскі Гарняк» ажыццяўляў паромную пераправу ў Крым, дапамагаў дастаўляць грузы пасля другога удару па Крымскім мосце.

4 жніўня 2023 года, знаходзячыся на базе ВМФ Расіі ў Наварасійску, карабель падвергся нападу ўкраінскіх надводных дронаў. Паводле расейскіх звестак, карабель узяў удзел у паспяховым адбіцці атакі, аднак пазней у СМІ з’явілася інфармацыя, што адзін з дронаў сур’ёзна пашкодзіў карабель, які, як сведчаць апублікаваныя відэа, не мог перасоўвацца самастойна, атрымаў прыкметны нахіл на левы борт і быў адбуксіраваны ў порт Наварасійска.

## Тактыка-тэхнічныя характарыстыкі 
* Хуткасць: 18 вузлоў
* Далёкасць плавання: 6000 міль пры 12 вузлах
* Экіпаж: 87 чалавек
* Водазмяшчэнне: 4080 тон
* Даўжыня: 112,5 метра
* Шырыня: 15 метраў
* Асадка: 3,7 метра
* 2 дызеля, 2 шрубы, магутнасць — 19200 л. с.

### Узбраенне 
2 здвоеныя 57 мм артылерыйскія ўстаноўкі АК-725, 2 пускавыя ўстаноўкі рэактыўнай сістэмы залпавага агню А-215 «Град-М», 4 пускавыя ўстаноўкі пераноснага зенітна-ракетнага комплексу «Страла-2». На борце могуць размяшчацца да 500 тон тэхнікі і грузаў і 225 дэсантнікаў.

Катэгорыя:Ваенныя караблі Чарнаморскага флоту
Катэгорыя:Судны паводле алфавіта
Алабамскі ўніверсітэт у Хантсвіле

**Алабамскі ўніверсітэт у Хантсвіле** () — амерыканская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам даследчага ўніверсітэта, якая месціцца ў горадзе Хантсвіл ў штаце Алабама.

## Агульная характарыстыка 
Пачынаючы са студзеня 1950 года ў якасці філіяла Алабамскага ўніверсітэта заняткі ўпершыню праводзіліся ў сярэдняй школе. Аднак стан спраў змяніўся ў 1961 годзе, калі Вернер фон Браўн, нямецкі вучоны-ракетчык, прывезены ў ЗША пасля таго, як працаваў на нацысцкі рэжым, дапамог стварыць навукова-даследчы інстытут для навукоўцаў і інжынераў НАСА з перадавымі праграмамі па тэхніцы і прыродазнаўстве. Першыя ступені бакалаўра былі ўручаны ў маі 1968 года. Праз год Савет папячыцеляў Алабамскага ўніверсітэта прагаласаваў за тое, каб зрабіць Алабамскі ўніверсітэт у Хантсвіле незалежным і аўтаномным кампусам.

Універсітэт ненадоўга прыцягнуў усеагульную ўвагу ў лютым 2010 года, калі прафесар забіў трох чалавек і параніў яшчэ трох падчас сходу выкладчыкаў.

## Структура 
Універсітэт прапануе 89 праграм атрымання акадэмічных ступеняў, у тым ліку 44 праграмы бакалаўрыяту, 30 праграм магістратуры і 15 праграм аспірантуры праз дзевяць каледжаў: мастацтваў, гуманітарных і сацыяльных навук, бізнесу, адукацыі, інжынерыі, ганаровы каледж, медсястрынства, прафесійнага і бесперапыннага навучання, навук і каледж аспірантуры.

## Гл. таксама 
* Спіс універсітэтаў штата Алабама

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Навучальныя ўстановы з англійскай мовай навучання
Катэгорыя:Універсітэты Алабамы
Го Вэй

**Го Вэй** (), храмавае імя **Тайцзу** ; 10 верасня 904 — 22 лютага 954) — заснавальнік і першы імператар  .

## Біяграфія 
Быў сынам Го Цзяня, прэфекта Шуньчжоу (сучасны раён , Пекін). Яго бацька неўзабаве быў забіты людзьмі генерала  (дынастыя Тан), якія заваявалі Шуньчжоу. Вельмі хутка памерла і яго маці.

Малога Го Вэя ўзяў на выхаванне мясцовы ваенны. Ужо падлеткам Го Вэй пачаў захапляцца алкаголем і гульнямі, часта ўдзельнічаў у бойках. У 17-гадовым узросце, уцякаючы ад арышту, пераехаў у  і неўзабаве пайшоў у войска аднаго з палкаводцаў Лі Цуньсюя.

Пасля абвяшчэння ў 923 годзе  Го Вэй, здольны да матэматыкі, стаў афіцэрам. Таксама ён захапляўся гістарычнымі працамі, у прыватнасці «Вясновымі і восеньскімі аналамі ».

У 927 годзе імператар Лі Сыюань асабіста ўзначаліў паход супраць паўстанцаў пад правадырствам . Го Вэй быў сярод тых, хто першымі скарылі сцены  (сучасная правінцыя Хэнань). Генерал , пад камандаваннем якога служыў Го Вэй заўважыў яго схільнасць да літаратуры і даручыў яму кіраўніцтва ваеннай канцылярыяй. З тых часоў малады Го Вэй карыстаўся павагай сярод большасці генералаў і міністраў.

Перажыўшы звяржэнне двух дынастый ( і ), Го Вэй стаў ваенным дарадцам , заснавальніка . Аднак у 948 годзе на пасад узышоў малалетні Лю Чэн’ю, і Го Вэй пачаў рыхтавацца да звяржэння ўлады. Яму ўдалося рэалізаваць свае планы ў пачатку 951 года, калі ён адхіліў ад пасаду Лю Чэн’ю і абвясціў аб стварэнні новай дынастыі — Позняй Чжоу.

Ён стаў першым імператарам кітайскага паходжання у Паўночным Кітаі з 923 года. Праводзіў рэформы, накіраваныя на зніжэнне падатковай нагрузкі на сялян. Перыяд яго панавання лічыцца ўдалым, аднак ён быў непрацяглым — ужо праз тры гады Го Вэй памёр ад хваробы. На троне яго замяніў Чай Жун, пляменнік, які выхоўваўся ў сям’і імператара.

## Дэвізы праўлення 
* *Гуаншунь* (廣順) 951—954
* *Сяньдэ* (顯德) 954

## Літаратура 
* *Старая гісторыя пяці дынастый*, гл. 110, 113
* *Гістарычныя запісы Пяці дынастый*, гл. 11, 19, 70

Катэгорыя:Кіраўнікі X стагоддзя
Менская базыліянская друкарня

**Базыліянская друкарня ў Менску** — выдавецкая ўстанова 1-й паловы XVII—XIX стст., магчыма, з перапынкам.

Першую базыльянскую друкарню ў Менску згадвае выданы на старабеларускай мове дэкрэт караля Уладзіслава Вазы ад 1633 года «…для друкавання ўсялякіх кніг і выхавання ў іх людзей годных як духоўных, так і свецкіх…». Выданні таго часу не захаваліся і не вядомы са згадак у крыніцах. Напэўна, друкарня названая дэкрэтам 1633 года калі і была створана, то як невялікі варштат для забеспячэння патрэб самога менскага базыліянскага манастыра, або не перажыла вайны 1654—1667 гадоў, або яе выданні знішчаны магчыма ў 2-й палове ХІХ ст.

Першае выданне з адрасам Менскай базыльянскай друкарні вядома ў 1790 годзе. З 1790—1792 гадоў вядома 6 выданняў на польскай мове. З іх толькі адно можна аднесці да мастацкай літаратуры; астатнія — лістоўкі, бо друкарня часткова абслугоўвала дзейнасць Вялікага сейму ў 1791 годзе. У 1794 годзе менскія базыльяне далучыліся да паўстання пад кіраўніцтвам Тадэвуша Касцюшкі супраць другога падзелу Рэчы Паспалітай і далучэння Менскага ваяводства да Расійскай Імперыі.

Гісторыя друкарні ў 1793—1799 гадах няпэўная. Па адных звестках, выданняў таго часу не захавалася. Паводле іншых, за XVIII ст. было выдана агулам 14 пазіцый, то-бок у 1793—1797 гадах — яшчэ 8 пазіцый. У гэты перыяд друкарня магла належаць мінскаму губернскаму праўленню (з 1795 года — губернская друкарня / Drukarnia Rzadowa). Дзейнічала прынамсі да 1797 года, з якога вядома адно мастацкае выданне з тыпаграфскім адбіткам "Minsk", які ўжываўся базыліянамі на выданнях 1790 года. Пэўны час ліквідацыі друкарні пакуль не вядома.

Вядомая бібліяграфія друкарні пададзена ў манаграфіі Ларысы Доўнар.

## Літаратура 
* *Доўнар Л.* Кніжная справа ў Менску (канец XVIII — пач. ХХ ст.). — Мн.: БДУКМ, 2015. — С. 239—241.
* *Joanna Getka* Polskojęzycznedruki bazyliańskie (XVIII wiek). — Warszawa, 2013.

Катэгорыя:Друкарні Вялікага Княства Літоўскага
Катэгорыя:Базыльяне
Катэгорыя:Гісторыя Мінска
Лі Сыюань

**Лі Сыюань** (; 10 кастрычніка 867&nbsp;— 15 снежня 933) — другі імператар  .

## Біяграфія 
Быў прыёмным сынам генерала  і братам Лі Цуньсюя. Заняў трон у 926 годзе ў выніку дзяржаўнага перавароту.

7-гадовы перыяд яго кіравання адзначаны гістарычнымі крыніцамі як адносна мірны.

У снежні 933 года імператар цяжка захварэў і памёр. На троне яго замяніў не старэйшы сын, Лі Цунжун, а яго малодшы брат Лі Цунхоу, якога бацька лічыў лепшым дзяржаўнікам.

## Дэвізы праўлення 
* Цяньчэн ((天成) 926—930
* Чансін (長興) 930—933

## Літаратура 
* *Старая гісторыя пяці дынастый*, гл. 35, 38, 46, 51
* *Гістарычныя запісы Пяці дынастый*, гл. 15
* *Цзы чжы тун цзянь*, гл. 253, 254, 255, 258, 263, 266, 267, 268, 269, 270, 271, 272, 273, 274, 275, 276, 277, 278

Катэгорыя:Кіраўнікі X стагоддзя
Клептакацяня Дасці

**Клептакацяня Дасці** () — хатні кот пароды сноў-шу, які праславіўся сваімі «кацінымі крадзяжамі».

На момант з’яўлення на Познім шоу з Дэвідам Летэрманам () у лютым 2011 года Дасці ўжо выкраў 16 рукавіц для мыцця аўтамабіляў, 7 губак, 213 кухонных ручнікоў, 7 вяхотак, 5 лазневых ручнікоў, 18 адзінак абутку, 73 шкарпэткі, 100 пальчатак, 1 пару рукавічак, 3 фартухі, 40 мячоў, 4 камплекты бялізны, 1 сабачы нашыйнік, 6 гумовых цацак, 1 коўдру, 3 грэлкі для ног, 2 фрысбі, 1 чахол на клюшку для гольфа, 1 ахоўную маску, 2 сеткаватыя мяшкі, 1 мяшок з паветранымі шарамі, 1 пару піжамных штаноў, 8 купальных касцюмаў і 8 розных прадметаў.

Мянушку «Клептакацяня» Дасці атрымаў пасля таго, як прынёс дадому болей за 600 рэчаў з садоў, дзе ён шпацыраваў па начах. Уладальнікі кажуць, што ягоны рэкорд — 11 прадметаў за паход. Аднойчы Дасці знялі на камеру, калі ён нёс дадому бюстгальтар.

## Раннія гады 
Дасці нарадзіўся 20 сакавіка 2006 года ў Сан-Матэа ў Каліфорніі. Джын Чу і Джым Коўлман узялі яго з прытулку Peninsula Humane Society.

У 2008 годзе гаспадары сноў-шу сталі знаходзіць прадметы хатняга ўжытку, якія ім не належалі, у дзіўных месцах і падазраваць, што ў дом іх прыносіць Дасці.

## Вядомасць 
Аператарская група шоу тэлеканала Animal Planet «Котак не любіць не можна» () змагла злавіць Клептакацяня на камеру начного бачання, калі ён прыносіў сваю здабычу.

14 лютага 2011 года Вік Лі з KGO-TV з Сан-Францыска напісаў гісторыю пра ката, а 22 лютага сам Дасці з’явіўся на Познім шоу з Дэвідам Летэрманам.

## Значэнне для культуры 
Дасці браў удзел у шматлікіх грамадскіх мерапрыемствах у раёне заліва Сан-Францыска, а яшчэ быў у многіх нацыянальных і міжнародных СМІ. У траўні 2011 года Клептакацяня стаў галоўнакамандуючым Парада Хатніх Жывёл у Рэдвуд-Сіці, а ў чэрвені Дасці з’явіўся на зборах сродкаў для Peninsula Humane Society, дзе былі выстаўлены на продаж некаторыя непажаданыя рэчы, якія выкраў кот.

У 2011 годзе на DVD выйшаў троххвілінны кароткаметражны фільм «Klepto Kitty» як бонус да мультфільма «Кот у ботах».

Катэгорыя:Інтэрнэт-мемы
Катэгорыя:Каціныя
Джэксанвільскі дзяржаўны ўніверсітэт

**Джэксанвільскі дзяржаўны ўніверсітэт** () — амерыканская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта, якая месціцца ў горадзе Джэксанвіл у штаце Алабама.

## Гісторыя 
Універсітэт быў заснаваны як Джэксанвільская дзяржаўная нармальная школа Джэксанвіля, а ў 1930 годзе назву змянілі на Джэксанвільскі дзяржаўны педагагічны каледж, а ў 1957 годзе — на Джэксанвільскі дзяржаўны каледж. Вучэльня пачала працаваць як Джэксанвільскі дзяржаўны ўніверсітэт у 1966 годзе.

## Структура 
* Каледж мастацтваў, гуманітарных і прыродазнаўчых навук
* Каледж бізнесу і прамысловасці
* Каледж адукацыі і прафесійнага навучання
* Каледж медыцынскіх прафесій і аздараўлення
* Каледж сацыяльных навук і навук аб паводзінах

## Гл. таксама 
* Спіс універсітэтаў штата Алабама

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Навучальныя ўстановы з англійскай мовай навучання
Катэгорыя:Універсітэты Алабамы
Тройскі ўніверсітэт

**Тройскі ўніверсітэт** () — амерыканская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта, якая месціцца ў горадзе Трой у штаце Алабама.

## Агульная характарыстыка 
Ён быў заснаваны ў 1887 годзе як Тройская дзяржаўная нармальная школа у сістэме Алабамскага дзяржаўнага ўніверсітэта. Універсітэт акрэдытаваны Паўднёвай асацыяцыяй каледжаў і школ для прысуджэння акадэмічных ступеняў бакалаўра, магістра, спецыяліста і доктара.

Сёння ўніверсітэт абслугоўвае адукацыйныя патрэбы студэнтаў у чатырох кампусах у штаце Алабама і 60 навучальных цэнтрах у 17 штатах ЗША і 11 краінах свету. Універсітэт мае больш за 100 тысяч выпускнікоў у 50 штатах ЗША і іншых краінах.

## Структура 
* Каледж мастацтваў і навук
* Каледж камунікацый і прыгожых мастацтваў
* Каледж адукацыі
* Каледж здароўя і сацыяльных паслуг
* Каледж бізнесу
* Школа аспірантуры
* Агульнанавуковы аддзел

## Гл. таксама 
* Спіс універсітэтаў штата Алабама

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Навучальныя ўстановы з англійскай мовай навучання
Катэгорыя:Універсітэты Алабамы
Атэнскі дзяржаўны ўніверсітэт

**Атэнскі дзяржаўны ўніверсітэт** () — амерыканская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта, якая месціцца ў горадзе Атэнс у штаце Алабама.

## Гісторыя 
Гэта старэйшая вышэйшая навучальная ўстанова Алабамы. Яна пачалася як Афінская жаночая акадэмія ў 1822 годзе. Метадысцкая царква пачала нагляд за ўстановай у 1842 годзе, змяніўшы яе назву на Атэнскі жаночы інстытут. У 1889 годзе ён стаў Атэнскім жаночым каледжам. У 1931 годзе назва была скарочаная да Атэнскага каледжа, калі ён стаў сумесным для мужчын і жанчын. У 1974 годзе права ўласнасйці на ўстанову перайшло ад метадысцкай царквы да штата Алабама. У 1998 годзе каледж стаў Атэнскім дзяржаўным універсітэтам.

## Структура 
* Каледж мастацтваў і навук
* Каледж бізнесу
* Каледж адукацыі

## Гл. таксама 
* Спіс універсітэтаў штата Алабама

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Навучальныя ўстановы з англійскай мовай навучання
Катэгорыя:Універсітэты Алабамы
Хайнань (значэнні)

**Хайнань** — шматзначны тэрмін (тапонім).

* Хайнань — правінцыя Кітая.
* Хайнань — востраў на паўдневым усходзе Кітая
* Хайнань — праліў, які аддзяляе паўвостраў Лэйчжоу (правінцыя Гуандун, Кітай) ад вострава Хайнань.
* Хайнань — раён гарадскога падпарадкавання гарадскога акругі Ухай аўтаномнага раёна Унутраная Манголія Кітай).
Бакшаева

**Бакшаева** — тапонім.
* Бакшаева (Бранскі раён)
* Бакшаева (Смаленскі раён)
Памона (Каліфорнія)

**Памона** () — сёмы па велічыні горад у акрузе Лос-Анджэлес, Каліфорнія, ЗША. Размешчаны паміж арэалам Унутраная імперыя і далінай Сан-Габрыэль. Плошча — 59,474 км². Насельніцтва - 149 058 чалавек (перапіс 2010 года). Першае паселішча тут было заснавана яшчэ ў 1830-х гадах.

Катэгорыя:Гарады Каліфорніі
Памона

**Памона**:
* (32) Памона
* Памона (багіня)
* Памона (востраў)
* Памона (Каліфорнія)
Плезантан (Каліфорнія)

**Плезантан** () — горад у акрузе Аламіда, штат Каліфорнія, ЗША. Плезантон размешчаны за 40 км на ўсход ад Окленд і 9 км на захад ад Лівермора. Насельніцтва — 66544 жыхароў (2007). Названы ў гонар генерала часоў грамадзянскай вайны, Альфрэда Плезантана.

Катэгорыя:Гарады Каліфорніі
Аламіда (акруга)

**Аламіда** () — акруга штата Каліфорнія, ЗША. Знаходзіцца на ўсходзе вобласці заліва Сан-Францыска. Насельніцтва акругі — 1 443 741 чалавек (перапіс 2000 года). Акруговы цэнтр — горад Окленд. Акруга Аламіда была ўтворана 25 сакавіка 1853 года з частак іншых акруг — Контра-Коста і Санта-Клара. Іспанскае слова «аламіда» азначае «месца, дзе растуць таполі». Агульная плошча — 2 126,4 км², з якіх 1 910 км² (89,82 %) складае суша і 220 км² (10,18 %) — вада.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Акругі Каліфорніі
Пласервіл

**Пласервіл** () — горад на поўначы штата Каліфорнія (ЗША). Адміністрацыйны цэнтр акругі Эль-Дарада. Насельніцтва — 10389 чалавек (перапіс 2010 года). Плошча — 15,05 км².

Заснаваны пасля выяўлення ў Каломе золата і пачатку Залатой ліхаманкі ў 1848 годзе. У 1854 годзе паселішча атрымала статус горада.

Катэгорыя:Гарады Каліфорніі
Бір Тавіль

(,  [biːɾ tˤɑˈwiːl]) гэта тэрыторыя плошчай 2060 квадратных кіламетраў на мяжы Егіпта і Судана, на якую ніводная з гэтых дзяржаў не прэтэндуе.

Бір Тавіль мае чатырохкутную форму, але, нягледзячы на гэта, яго часам называюць «трохвугольнікам Бір Тавіля».

Яе '** статус вынікае з неадпаведнасці паміж прамой палітычнай мяжой паміж Егіптам і Суданам, усталяванай у 1899 годзе, і нерэгулярнай адміністрацыйнай мяжой, усталяванай у 1902 годзе. Егіпет прызнае палітычную мяжу, а Судан — адміністрацыйную, у выніку чаго на суседні Халаібскі трохкутнік прэтэндуюць абодва, а на Бір Тавіль ні той, ні іншы. У 2014 годзе пісьменнік Аластэр Бонэт апісаў Бір Тавіль як адзінае месца на Зямлі, якое прыдатнае для жыцця, але на якое не прэтэндуе ніякі прызнаны ўрад.

## Гісторыя 
19 студзеня 1899 г. пагадненне паміж Вялікабрытаніяй і Егіптам аб кіраванні Суданам вызначала «Судан» як «тэрыторыі на поўдзень ад 22-й паралелі шыраты».

4 лістапада 1902 г. Вялікабрытанія правяла асобную «адміністрацыйную мяжу», прызначаную для адлюстравання фактычнага выкарыстання зямлі плямёнамі ў рэгіёне.

## Геаграфія 
 мае плошчу 2060 квадратных кіламетраў. Даўжыня яго паўночнай і паўднёвай межаў складае 95 кіламетраў і 46 кіламетраў адпаведна; даўжыня яе ўсходняй і заходняй межаў складае 26 кіламетраў і 49 кіламетраў адпаведна. На поўначы вобласці знаходзіцца гара Джабал-Таўіл (جبل طويل), вышынёй 459 метраў. На ўсходзе знаходзіцца Габал-Хагар-эль-Зарка вышынёй 662 метры. На поўдні знаходзіцца Вадзі Таўіл (وادي طويل), таксама званы Кхаўр Абу Бард.

## Клімат 
Клімат Бір-Тавіла, згодна з кліматычнай класіфікацыяй Кёпена, вельмі арыдны. У летнія месяцы, прыблізна тры чвэрці года, тэмпература можа перавышаць 40&nbsp;°C, у самыя гарачыя месяцы (чэрвень-жнівень) дасягаючы 45&nbsp;°C. Падчас кароткіх зім (снежань і студзень з’яўляюцца самымі халоднымі месяцамі) тэмпература можа быць больш мяккай, звычайна дасягаючы піку ў 26&nbsp;°C.

З-за таго, што тэрыторыя знаходзіцца далёка ад акіяна (не менш за 200 км ад Чырвонага мора), сутачны дыяпазон тэмператур складае каля 20&nbsp;°C круглы год.

## Прэтэнзіі 
З-за статуса **' незапатрабаванай тэрыторыі, шэраг асоб і арганізацый спрабаваў абвяшчаць у Бір Тавілі мікрадзяржавы. Аднак міжнародная супольнасць ніводную са спроб не ўспрыняла сур’ёзна, і з-за аддаленасці і варожага клімату рэгіёну пераважная большасць гэтых прэтэнзій была зроблена ў заявах, размешчаных у Інтэрнэце з іншых месцаў. Ні адна з гэтых прэтэнзій, ні любыя іншыя, не была прызнана, афіцыйна або іншым чынам, любым урадам або міжнароднай арганізацыяй.

## Насельніцтва 
У Бір-Тавіле няма аселага насельніцтва, але прадстаўнікі плямёнаў Абабда і Бішары наведваюць рэгіён 

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Google Sightseeing — трохкутнік Бір Тавіль
* Даследаванне міжнародных межаў

Катэгорыя:Спрэчныя тэрыторыі ў Афрыцы
Пізма-Біч

**Пізма-Біч** () — горад у акрузе Сан-Луіс-Абіспа, Каліфорнія, Злучаныя Штаты Амерыкі. Знаходзіцца прыкладна на паўдарогі паміж Лос-Анджэлесам і Сан-Францыска, на цэнтральным беразе Каліфорніі. Заснаваны Джонам Майкалам Прайсам у 1891 годзе.

Катэгорыя:Гарады Каліфорніі
Інвентарны нумар

карціны]]
**Інвентарны нумар** (парадкавы нумар рэгістрацыі) у музеязнаўстве — нумар, які прысвойваецца кожнаму музейнаму прадмету пры яго запісе ў інвентарныя кнігі. Інвентарныя нумары наносяцца адмысловай нязмыўнай фарбай на ніжнюю або іншую нябачную паверхню музейных прадметаў без шкоды для іх захаванасці.

Гэты нумар не можа быць прысвоены іншаму музейнаму прадмету нават у выпадку яго перадачы, страты і інш. Калі ў музейны збор паступіла калекцыя (напрыклад, манет, ці калекцыя асабістых рэчаў), то інвентарны нумар прысвойваецца толькі ёй, а кожны прадмет, з якога яна складаецца, атрымлівае дробавы нумар: у лічніку — нумар калекцыі па інвентарнай кнізе, а ў назоўніку — нумар музейнага прадмета паводле дадзенага палявога ці калекцыйнага вопісу (напрыклад: 165/3). Гэта дае магчымасць захаваць цэласнасць сабранага матэрыялу. Напрыклад, сервіз, які складаецца з 30 прадметаў, будзе мець агульны № 256/1-30, а далей кожны прадмет набудзе свой
парадкавы нумар: 256/1, 256/2, 256/3 і г.д.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Музеязнаўства
Сан-Луіс-Абіспа (акруга)

**Сан-Луіс-Абіспа** () — акруга на захадзе цэнтральнай часткі штата Каліфорнія, ЗША. Насельніцтва акругі — 269 637 чалавек (перапіс 2010 года). Адміністрацыйны цэнтр — горад Сан-Луіс-Абіспа. Акруга была створана ў 1850 годзе, непасрэдна пры стварэнні штата Каліфорнія.

## Геаграфія 
Агульная плошча — 9370 км², з якіх 8540 км² — суша і 820 км² (8,8 %) — водныя паверхні. Мяжуе з акругай Мантэрэй (на поўначы), акругай Кінгс (на паўночным усходзе), акругай Керн (на ўсходзе) і акругай Санта-Барбара (на поўдні). На захадзе абмываецца водамі Ціхага акіяна.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Акругі Каліфорніі
Перыс (Каліфорнія)

**Перыс** () — горад у акрузе Рыверсайд, штат Каліфорнія, ЗША. Насельніцтва — 68 386 чалавек (перапіс 2010 года). Па дадзеных Амерыканскага бюро перапісу насельніцтва, агульная плошча горада — 81,59 км², у тым ліку 81,31 км² — суша і 0,28 км² — водныя прасторы (0,35 %). Размешчаны за 28 км на поўдзень ад адміністрацыйнага цэнтра акругі, горада Рыверсайд.

Катэгорыя:Гарады Каліфорніі
Ошэнсайд (Каліфорнія)

**Ошэнсайд** () — трэці па велічыні горад у акрузе Сан-Дыега, штат Каліфорнія, ЗША. Насельніцтва — 183 095 чалавек. Горад размешчаны на поўдзень ад корпуса марской пяхоты базы Кэмп-Пендлтан, ваеннай базы Злучаных Штатаў. Ашэнсайд перажыў значны рост насельніцтва з 1970 года, калі яго насельніцтва складала 45 000 чалавек. Большая частка тэрыторыі горада была пабудавана на працягу 1970-х і 1980-х гадоў.
## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Сэм Кендрыкс (нар. 1992) — амерыканскі лёгкаатлет, скачкун с шастом.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Гарады Каліфорніі
Шаснаццаць акруг

(светла-шэры) на поўдні. На некаторай адлегласці на захадзе знаходзіцца Заходняя Ся (цёмна-шэры)]]
**Шаснаццаць акруг, якія працягнуліся ад Яньцзіна да Юньчжоу** () — землі ў Кітаі на тэрыторыі сучасных правінцый Хэбэй і Шаньсі, а таксама гарадоў цэнтральнага падпарадкавання Пекін (старажытная назва — Яньцзін) і Цяньцзінь, былыя важным фактарам палітычнай барацьбы ў X стагоддзі.

## Гісторыя 
У 907 годзе ў Кітаі пала імперыя Тан і пачалася . У дадатак да міжусобіц, з поўначы пачалі наступаць кідані, а з захаду — . Пры дапамозе цюрак у 923 годзе паўстала дзяржава Позняя Тан, але ў 936 годзе кідані падтрымалі , які падняў паўстанне і заснаваў дзяржаву . У абмен на падтрымку ў барацьбе Шы Цзінтан быў вымушаны перадаць кіданьскай імперыі Ляа 16 акруг, якія аддзялялі традыцыйныя кітайскія рэгіёны ад стэпавай поўначы.

На далучаных тэрыторыях кідані заснавалі  і Заходнюю сталіцы. У выніку гэтыя землі сталі плацдармам для кіданьскага ўмяшання ў паўночнакітайскія справы, што прывяло да падзення дзяржавы позняя Цзінь ў 946 годзе. Імперыя Сун, якая аб’яднала астатні Кітай у 960 годзе, не прызнала анэксіі кіданямі 16 акруг, і пасля знішчэння ў 979 годзе цюркскай дзяржавы  пачаліся паходы супраць імперыі Ляа. Аднак кідані адбівалі кітайскія атакі, а калі малады кіданьскі імператар пасталеў — ён нанёс магутны контрудар Сунскай імперыі і прасунуў межы Ляа далёка на поўдзень.

## Геаграфія 
Шаснаццаць акруг — гэта

# Ю (幽州)
#  (顺州)
#  (儒州)
#  (檀州)
#  (蓟州)
#  (涿州)
#  (瀛州)
#  (莫州)
#  (新州)
#  (妫州)
#  (武州)
#  (蔚州)
#  (应州)
#  (寰州)
#  (朔州)
# Юнь (云州)

## Літаратура 
* «История Востока» (в 6 т.). Т.II «Восток в средние века» — Москва: издательская фирма «Восточная литература» РАН, 2002. ISBN 5-02-018102-1
* «История Китая» (под редакцией А. В. Меликсетова) — Москва: издательство МГУ, издательство «Высшая школа», 2002. ISBN 5-211-04413-4

Катэгорыя:Гісторыя Кітая
Катэгорыя:Дынастыя Ляа
Го Цзунсюнь

**Го Цзунсюнь** (; 14 верасня 953—973) — апошні імператар  .

## Біяграфія 
Узышоў на трон у ліпені 959 года пасля смерці бацькі, імператара Чай Жуна. Ужо ў лютым наступнага года быў скінуты генералам , які заснаваў дзяржаву Сун.

Пасля адхілення ад прастола Го Цзунсюня разам з яго маці быў сасланы ў Сіцзін. Нягледзячы на ўсе гарантыі бяспекі ад новага імператара, Го Цзунсюнь быў забіты 973 года адным з чыноўнікаў, які спрабаваў выслужыцца перад імператарам. Даведаўшыся пра такое, Чжаа Куан’інь абвясціў жалобу і загадаў пахаваць апошняга імператара позняй Чжоу ў грабніцы яго бацькі.

## Дэвіз праўлення 
* *Сяньдэ* (顯德) 959—960

## Літаратура 
* *Старая гісторыя пяці дынастый*, гл. 120
* *Гістарычныя запісы Пяці дынастый*, гл. 12

Катэгорыя:Кіраўнікі X стагоддзя
Сезон 2007/2008 ЖБК «Мінск-2006»

У сезоне 2007/2008 жаночы баскетбольны клуб «Мінск-2006» з Мінска прымаў удзел:
* Чэмпіянат Беларусі 2007/2008 ( **3-е месца**),
* Кубак Беларусі 2007 ( **3-е месца**).

## Склад каманды 
*  Алеся Пушко
*  Надзея Надзежка
*  Ганна Зубрыцкая-Гараўская
*  Анастасія Раманава
*  Ганна Буцьянава
*  Наталля Краўчук
*  Вольга Цямежнікава
*  Галіна Шыловіч
*  Алеся Зубрыцкая
*  Юлія Шчарбакова
*  Таццяна Ільковіч
*  Алена Русак
*  Ганна Каліх
*  Алена Ламака
*  Таццяна Рэбянчук

## Трэнеры каманды 
*  Уладзімір Капылоў (галоўны трэнер, да студзеня 2008 года)
*  Мікалай Бузлякоў (галоўны трэнер, са студзеня 2008 года)
*  Таццяна Жукава 

## Гл. таксама 
* Сезон 2006/2007 ЖБК «Мінск-2006»
* Сезон 2008/2009 ЖБК «Мінск-2006»

## Спасылкі 
* 2007-2008

2007/2008
Мінск-2006
Катэгорыя:2007 год у Мінску
Катэгорыя:2008 год у Мінску
NN

Лацінскае літараспалучэнне **NN** ці **nn** можа азначаць:
* NN («Наша Ніва») — беларуская газета, пасля электронны партал.
* NN () — тып мацаванне для раўнінных лыж.
* N.N. (ад  — «імя невядома») — скарачэнне, якое выкарыстоўваецца для подпісу выразаў (напрыклад, афарызмаў), у выпадку, калі аўтар выраза невядомы;
* Netscape Navigator — вэб-браўзер;
* nn — камп’ютарная праграма-ньюсрыдар для аперацыйнай сістэмы Unix;
* **nn** — літарнае абазначэнне па стандарце ISO 639 alpha-1 Nynorsk, ці *Нованарвежская* — адна з дзвюх афіцыйных пісьмовых моў Нарвегіі.
* NN Змяі — падвойная зорка ў сузор’і Змяі.
Тарэц

**Тарэц** — шматзначны тэрмін:

* Тарэц — папярочная грань працяглага аб’екта, па форме блізкага да цыліндра ці прамавугольнага паралелепіпеда. У цыліндрычных аб’ектаў тарэц знаходзіцца ў плоскасці, перпендыкулярнай да падоўжнай восі, і мае форму круга. У прамавугольнага паралелепіпеда тарцом звычайна называюць найменшую па плошчы грань. Калі матэрыял паралелепіпеда мае накіраваную структуру (напрыклад, драўніна, валокны якой выцягнуты ўздоўж кірунку росту), то тарцом лічыцца плоскасць, перпендыкулярная да кірунку структуры матэрыялу.
* Тарэц будынка — вузкі бок пабудовы, які не з’яўляецца фасадам. Пры наяўнасці двухсхільнага даху тарэц будынка, як правіла, вянчаецца франтонам. У пабудовах, пярэдні бок якіх (галоўны ўваход) знаходзіцца на вузкім боку (напрыклад, акропаль, манеж, Вялікі тэатр, двухсхільная палатка) выкарыстоўваць тэрмін «тарэц» непажадана.
* Тарэц — драўляная плітка, якая выкарыстоўваецца для стварэння маставых.

## Рэкі ў басейне Сівэрскага Донца 
* Казённы Тарэц
* Крывы Тарэц
* Сухі Тарэц

## Населены пункт 
* Тарэц — сяло пры пгт Былбасаўка ў Краматорскім раёне Данецкай вобласці.
Ахай

**Ахай** () — горад у штаце Каліфорнія, ЗША. Горад Ахай знаходзіцца ў акрузе Вентура, за 110 км на паўночны захад ад Лос-Анджэлеса і за 20 км ад узбярэжжа Ціхага акіяна. Ляжыць у даліне паміж хрыбтамі Тапатопа Маўнцінз, паблізу гарадоў Санта-Паўла і Вентура.
## Насельніцтва 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Гарады Каліфорніі
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1921 годзе
Багданаўшчына (Лідскі раён)

**Багда́наўшчына** (, ) — былая вёска ў Лідскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіла ў склад Ваверскага сельсавета.

У XIX — пачатку XX стагоддзя маёнтак Скіндзераў. Уваходзіў у склад Мытлянскай воласці Лідскага павета. У 1912 г. сяляне забілі ўладальніка маёнтка Багданаўшчына за тое, што ён часта судзіўся з імі за парубкі лесу і патравы.

З 1921 года ў складзе Польшчы, у 1927 годзе двор у гміне Ваверка Лідскага павета Навагрудскага ваяводства. З 1939 года ў БССР.

Скасавана ў 1987 годзе, злілася з вёскай Альхоўка.

## Спасылкі
Елісеевічы (Бранскі раён)

**Елісеевічы** () — сяло ў Бранскім раёне Бранскай вобласці Расіі.

## Гісторыя 
Упершыню згадваецца ў 1595 годзе як вотчына Свянскага манастыра.

Катэгорыя:Населеныя пункты Бранскай вобласці
Вера Кузьмінічна Васільева

**Вера Кузьмінічна Васільева** (; , , СССР — , Масква, Расія) — савецкая і расійская актрыса. Народная артыстка СССР (1986), лаўрэат Сталінскіх прэмій I і III ступені (1948, 1951).

## Біяграфія 
Нарадзілася 30 верасня 1925 года ў Маскве.

У 1948 годзе скончыла Маскоўскае гарадское тэатральнае вучылішча пры Тэатры Рэвалюцыі (курс У. В. Гатоўцава).

Яшчэ будучы студэнткай, у 1945 годзе дэбютавала ў кіно, у эпізадычнай ролі ў карціне «Двайняты». Першую вялікую ролю адыграла ў 1947 годзе ў фільме Івана Пыр’ева «Паданне аб зямлі Сібірскай». За гэтую кінакарціну Савет Міністраў СССР у 1948 годзе прысудзіў Веры Васільевай Сталінскую прэмію I ступені.

Фільмаграфія Васільевай налічвае больш за 40 карцін.

З 27 сакавіка 1948 года — актрыса Маскоўскага акадэмічнага тэатра сатыры.

Памерла 9 жніўня 2023 года ў Маскве.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Актрысы СССР
Катэгорыя:Актрысы Расіі
Катэгорыя:Актрысы XX стагоддзя
Катэгорыя:Актрысы XXI стагоддзя
Катэгорыя:Актрысы тэатра СССР
Катэгорыя:Актрысы тэатра Расіі
Універсітэт ваенна-паветраных сіл ЗША

**Універсітэт ваенна-паветраных сіл ЗША** () — амерыканская дзяржаўная спецыялізаваная ваенная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта, якая месціцца на авіябазе «Максвэл» каля горада Мантгомеры ў штаце Алабама.

## Агульная характарыстыка 
Мантгомеры быў цэнтрам амерыканскай авіяцыйнай адукацыі з тых часоў, як браты Райт заснавалі першую цывільную лётную школу. У 1930-х гадах армейскі авіяцыйны корпус перавёў свой інстытут тактычнай падрыхтоўкі ў Мантгомеры, які ў 1946 годзе ператварыўся ва ўніверсітэт. З моманту свайго заснавання да 1978 і з 1983 па 1993 год універсітэт меў статус Галоўнага камандавання ВПС. Універсітэт прапануе навучанне для служачых ВПС ЗША. Таксама магчымы варыянт, пры якім універсітэт фінансуе вышэйшую адукацыю кандыдата, які потым абавязваецца служыць у ВПС. Універсітэт таксама адкрыты для грамадзянскага персаналу ВПС. У цэнтры ўвагі навучання — перадача ведаў аб распрацоўцы, разгортванні і выкарыстанні падраздзяленняў ВПС. Праграмы паслядыпломнай адукацыі і аспірантуры забяспечваюць навуковую, тэхналагічную і менеджэрскую адукацыю.

## Структура 
### Адміністрацыйныя адзінкі 
* Інстытут тэхналогій ВПС
* Цэнтр афіцэрскага выхавання
* Цэнтр разпрацоўкі дактрыны і адукацыі
* Каледж павышэння кваліфікацыі
* Цэнтр афіцэрскай падрыхтоўкі і грамадзянскага развіцця
* Цэнтр прызыўнога навучання
* Цэнтр студый супрацьдзеяння распаўсюду
* Агенцтва гістарычных даследаванняў ВПС
* Інстытут кітайскіх аэракасмічных студый
* Выдавецтва

### Школы і каледжы 
* Эскадронная афіцэрская школа
* Камандна-штабны каледж авіяцыі
* Ваенна-паветраны каледж
* Міжнародная афіцэрская школа
* Акадэмія старэйшых унтэр-афіцэраў ВПС
* Акадэмія падафіцэраў
* Школа лётчыкаў
* Першая сяржанцкая акадэмія
* Корпус падрыхтоўкі малодшых афіцэраў запасу ВПС
* Цэнтр даследаванняў стратэгічнага стрымлівання ВПС ЗША

## Гл. таксама 
* Спіс універсітэтаў штата Алабама

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы 

Катэгорыя:Навучальныя ўстановы з англійскай мовай навучання
Катэгорыя:Універсітэты Алабамы
Катэгорыя:Ваенныя вышэйшыя навучальныя ўстановы
Катэгорыя:Авіяцыйныя навучальныя ўстановы
Зайцаў Двор

**Зайцаў Двор** () — пасёлак у Бранскім раёне Бранскай вобласці Расіі.

## Гісторыя 
Узгадваецца з 1920-х гг.; першапачатковая назва — *Зайцавы Двары*.

4 мая 1942 года ля пасёлку адбылася бітва між мясцовым партызанскім атрадам і нямецкімі захопнікамі.

Катэгорыя:Населеныя пункты Бранскай вобласці
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1920 годзе
Вентура

**Вентура** — прозвішча, тапонім.

## Прозвішча 
* Хасэп Марыя Вентура — іспанскі кампазітар

## Тапонім 
* Вентура (акруга)
* Вентура (Каліфорнія)
Кабалічы

**Кабалічы** () — сяло ў Бранскім раёне Бранскай вобласці Расіі.

## Гісторыя 
Заснавана не пазней за XV-XVI ст.; упершыню згадваецца ў 1610 (як сяльцо Кабылічча).

У 1882 была адкрыта земская школа. Да пачатку ХХ ст. было вядома вырабам аўчын.

Катэгорыя:Населеныя пункты Бранскай вобласці
Лясное (Бранскі раён)

**Лясное** () — сяло ў Бранскім раёне Бранскай вобласці Расіі.

## Гісторыя 
Узнікла не пазней за сярэдзіну XV ст.; упершыню згадваецца пад назвай *Батагова* 1503 г. як валасны цэнтр Бранскага павета.

Парафіяльная царква Свяціцеля Мікалая згадваецца з пачатку XVII ст. (верагодна, існавала яшчэ ў XV-XVI ст.); новы драўляны Мікалаеўскі храм быў пабудаваны ў 1769 (згадваецца да 1920-х гадоў; не захаваўся).

З XVIII ст. страціла сваё значэнне, стала дробным паселішчам.

У 1899 годзе, пры будаўніцтве чыгункі Бранск—Масква, за 5 км на паўночны ўсход ад вёскі была ўладкована чыгуначная станцыя (Батагова), пры якой існуе аднайменны пасёлак.

З 1906 г. працавала царкоўна-прыходская школа.

У 1964 г. Указам Прэзідыума ВС РСФСР сяло *Батагова* перайменавана ў *Лясное*.

Катэгорыя:Населеныя пункты Бранскай вобласці
Катэгорыя:Перайменаваныя населеныя пункты Бранскай вобласці
Вентура (акруга)

**Вентура** () — акруга ў паўднёвай частцы штата Каліфорнія, ЗША, на ўзбярэжжы Ціхага акіяна. Вентура — адна з самых бяспечных і дарагіх акруг штата. Насельніцтва — 753 197 чалавек (перапіс 2000 года). Акруговы цэнтр — горад Вентура. Найбуйнейшы горад — Окснард з насельніцтвам каля 200 000 чалавек.

## Гісторыя 
Да прыходу еўрапейцаў гэтая зямля была населена карэннымі амерыканцамі — індзейцамі чумашы.

У кастрычніку 1542 года экспедыцыя на чале з Хуан Радрыгесам Кабрыльё высадзілася каля цяперашняй няўключанай тэрыторыі Пойнт-Мугу. Члены гэтай экспедыцыі быллі першымі еўрапейцамі, якія ступілі на зямлю будучай акругі Вентура.

Актыўная акупацыя Каліфорніі іспанцамі пачалася ў 1769 годзе. Гаспар дэ Партола-і-Равіра арганізаваў экспедыцыю ад Сан-Дыега да Мантэрэя па сушы ў жніўні таго ж года. Адзін з удзельнікаў экспедыцыі, святар Хуан Крэспі Фіёль, адзначыў у сваім дзённіку, што гэта ідэальна прыдатнае месца для місіі. У складзе экспедыцыі знаходзіўся таксама манах Хуніпера Сера, будучы заснавальнік каталіцкай місіі ў гэтым рэгіёне.

31 сакавіка 1782 года Сера заснаваў місію Сан-Банавентура, названую ў гонар святога Банавентуры, генерала францысканскага ордэна. Неўзабаве місія перарасла ў аднайменны горад, які потым атрымаў назву Вентура.

У 1790-х гадах ваенны губернатар Каліфорніі пачаў надзяляць іспанскіх салдат землямі ў дзясяткі тысяч акраў за верную і доўгую службу, вядомыя як ранча Каліфорніі. Цяперашняя тэрыторыя акругі Вентура складалася з ранча Сімі, аддадзенага ў 1795 годзе, і ранча Эль-Канеха, аддадзенага ў 1802 годзе.

У 1822 годзе, у выніку Мексіканскай вайны за незалежнасць, Каліфорнія далучылася да Мексікі.

Амерыкана-мексіканская вайна пачалася ў 1846 годзе, але ў акругу Вентура яна прыйшла толькі ў 1847 годзе, калі гэтыя землі заняў батальён капітана Джона Фрыманта. Па дамове Гвадалупе-Ідальга ў 1848 годзе Каліфорнія адышла да Злучаных Штатаў.

У 1849 годзе была прынята Канстытуцыя Каліфорніі, па якой тэрыторыя штата дзялілася на 27 акруг. Цяперашняя акруга Вентура ў той час увайшла ў склад паўднёвай часткі акругі Санта-Барбара.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Акругі Каліфорніі
Клара Сцяпанаўна Лучко

**Кла́ра Сцяпанаўна Лучко́** (, с. Чутавэ, Украінская ССР — , , Расія) — савецкая і расійская актрыса. Народная артыстка СССР (1985). Лаўрэат Сталінскай прэміі II ступені (1951).

## Біяграфія 
Нарадзілася 1 ліпеня 1925 года ў с. Чутавэ (па іншых дадзеных — у с. Старыя Санжары) Палтаўскай вобласці, УССР, у сялянскай сям’і.

Бацька — Сцяпан Рыгоравіч — быў родам з сяла Лучкі (адсюль і прозвішча Лучко) і працаваў старшынёй саўгаса ў сяле Якаўцы. Маці — Ганна Іванаўна, таксама была на кіруючай пасадзе: узначальвала калгас суседняга раёна. Па ўспамінах самой актрысы, у маці быў цудоўны голас: у маладосці яна ўдзельнічала ў самадзейнасці і нават спявала ў царкве разам з І. Казлоўскім.

У 1943 годзе, пасля заканчэння школы, нечакана для маці прыняла рашэнне паступіць ва УДІК, які знаходзіўся ў той час у Алма-Аце ў эвакуацыі. На яе рашэнне паўплывала газета, якая выпадкова трапіла ў рукі, з аб’явай аб наборы студэнтаў на першы курс. Прыёмныя выпрабаванні будучай зоркі прайшлі некалькі незвычайна. Разгубіўшыся, яна не змагла прачытаць абавязковы набор твораў, але сітуацыю выратаваў знакаміты педагог Б. У. Бібікаў, які ўзначальваў прыёмную камісію. Ён папрасіў Клару згуляць незвычайны эцюд «з сяброўкай, якая тоне», з чым яна зладзілася так пераканаўча, што была залічана на першы курс, у майстэрню С. А. Герасімава і Т. Ф. Макаравай (скончыла ў 1948 годзе).

Папулярнасць прыйшла ў 1950 годзе, пасля выхаду на экраны фільма «Кубанскія казакі», за ўдзел у якім яна атрымала Сталінскую прэмію другой ступені.

## Фільмаграфія 
* «Чырвонае лісце» (1958) — *Ядвіга*
Обернскі ўніверсітэт

**Обернскі ўніверсітэт** () — амерыканская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам даследчага ўніверсітэта, якая месціцца ў горадзе Оберн ў штаце Алабама.

## Агульная характарыстыка 
Універсітэт з'яўляецца другім па велічыні ў Алабаме. Гэта адзін з двух флагманскіх дзяржаўных універсітэтаў штата.

Вучэльня была заснавана 1 лютага 1856 года як Усходне-Алабамскі каледж для хлопчыкаў — прыватная гуманітарная школа, звязаная з Метадысцкай епіскапальнай царквой. У 1872 годзе яна была перайменавана ў Алабамскі сельскагаспадарча-механічны каледж. У 1892 годзе ўстанова стала першай чатырохгадовай школай сумеснага навучання прадстаўнікоў абодвух палоў у Алабаме, а ў 1899 годзе была перайменавана ў Алабамскі політэхнічны інстытут, каб адлюстраваць змяненне місіі вучэльні. У 1960 годзе яго назва была зменена на сучасную, каб падкрэсліць разнастайнасць акадэмічных праграм і больш шырокі навучальны план.

## Структура 
* Rаледж сельскай гаспадаркі
* Каледж архітэктуры, дызайну і будаўніцтва
* Каледж бізнесу
* Каледж адукацыі
* Каледж інжынерыі
* Каледж лясной гаспадаркі і дзікай прыроды
* Каледж гуманітарных навук
* каледж вольных мастацтваў
* Каледж медсястрынства
* Каледж фармацыі
* Каледж прыродазнаўчых навук і матэматыкі
* Каледж ветэрынарнай медыцыны
* Ганаровы каледж

## Гл. таксама 
* Спіс універсітэтаў штата Алабама

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Навучальныя ўстановы з англійскай мовай навучання
Катэгорыя:Універсітэты Алабамы