Косаўскі палац

**Косаўскі палац** (таксама вядомы як *палац Пуслоўскіх*) — неагатычны палац у выглядзе абарончага замка. Маёнтак знаходзіцца недалёка ад урочышча Мерачоўшчына, дзе нарадзіўся Тадэвуш Касцюшка, нацыянальны герой Польшчы, Беларусі і ЗША.

Спецыяльная камісія ЮНЕСКА прызнала палац перспектыўным міжнародным турыстычным аб’ектам і выдаткавала на падрыхоўчыя працы па яго аднаўленні грант у 50 000 долараў

## Гісторыя 
]]

Мястэчка Косава вядома з 1494 года, калі вялікі князь літоўскі Аляксандр Ягелончык аддаў гэтыя землі свайму падскарбію Івану Храптовічу. На працягу некалькіх стагоддзяў уладальнікамі Косава былі Храптовічы, Сангушкі, Флемінгі, Чартарыйскія, Сапегі.

Трэці ўладальнік Леанард Пуслоўскі прадаў асабняк за 700 тысяч рублёў, каб пагасіць даўгі, зробленыя пры гульні ў карты. Палац быў набыты расійскім купцом Аляксандравым, які крыху пазней перапрадаў яго па двайной цане княгіні Ганне Трубяцкой. Пасля ўладальнікам уласнасці стала княгіня Абамалек, а затым князь Альдэнбургскі.

У 1947 годзе Косаўскі райвыканкам распачаў работы па частковаму прыстасаванню замка пад дзіцячы дом. Аднак работы аказаліся не пад сілу выканкаму і былі спынены.

Архітэктарамі дзяржаўнага прадпрыемства «Брэстрэстаўрацыяпраект» былі распрацаваныя генеральны план аднаўлення палаца і сядзібы Тадэвуша Касцюшкі, а таксама рэканструкцыі парку як адзінага палацава-паркавага ансамбля. У 2007г у Косаўскім замку распачаліся рэстаўрацыйныя працы, якія працыягваюцца і ў 2019 г.

Паводле пастановы Савета Міністраў ад 3 чэрвеня 2016 года № 437 Косаўскі замак быў уключаны ў лік 27 аб’ектаў, выдаткі на захаванне якіх (у частцы капітальных выдаткаў) могуць фінансавацца з рэспубліканскага бюджэту.

## Архітэктура 
 ва ўрочышчы Мерачоўшчына каля Косаўскага палаца. Фота 2012 года.]]

### Стыль і агульная структура ансамбля 
Будаўніцтва Палаца Пуслоўскіх працягвалася каля 10 гадоў (паводле звестак некаторых мастацтвазнаўцаў, дэкаратарам быў  — вядомы польскі мастак).

У адным з крылаў палаца знаходзіліся мастацкая галерэя і бібліятэка, якая змяшчала каля 10 000 рэдкіх кніг. У іншым крыле былі размешчаны спальныя памяшканні.

У 2017 годзе адкрылася першая экспазіцыя, у 2020 прынялі першых наведвальнікаў рэстаран «Граф Пуслоўскі» і гатэль «Пуслоўскіх». У афіцыйнай цырымоніі адкрыцця і ўводу ў эксплуатацыю Косаўскага палацава-паркавага ансамбля 23 снежня 2022 года прынялі ўдзел міністр культуры Беларусі Анатоль Маркевіч і старшыня Брэсцкага аблвыканкама Юрый Шулейка, затым у палацы прайшоў навагодні баль для студэнтаў.

## Легенды 
Як і многія іншыя палацы і замкі, Косаўскі палац мае сваі легенды. Напрыклад, мясцовыя жыхары расказваюць, што для аховы палаца яго ўласнік трымаў льва, якога пускалі ўначы блукаць па калідорах.

Існуе таксама легенда, што існуе падземны праход, па якім за адну гадзіну можна дабрацца да іншай рэзідэнцыі Сапегаў, якая знаходзіцца ў Ружанах, у 20 км ад Косава. Пры гэтым праход такі шырокі, што ў ім можна ехаць на карэце, запрэжанай .

Музыкальная легенда распавядае, што калі нехта пляскае ў ладкі, стоячы пад акном на другім паверсе, то з усходняга боку аркі будынка чуваць меладычныя гукі.

Мясцовыя жыхары таксама кажуць, што графіня Пуслоўская вельмі любіла ездзіць у , таму граф загадваў пакрываць частку парка соллю, каб можна было працягваць катанні нават у летні час.

Файл:Kosaŭ, Pusłoŭski. Косаў, Пуслоўскі (1925) (2).jpg|alt=Косаўскі палац. Kosava Palace. 1925|Замку ў 1925г.
Файл:Kosaŭ, Pusłoŭski. Косаў, Пуслоўскі (1915-16).jpg|alt=Косаўскі палац. Kosava Palace. 1915-18|Палац на здымку падчас Першай Сусветнай вайны
Файл:Kosaŭ, Pusłoŭski. Косаў, Пуслоўскі (1930-39).jpg|alt=Косаўскі палац. Kosava Palace. 1925|Фрагмент палаца на здымку 30-х гадоў
Файл:Kosaŭ, Pusłoŭski. Косаў, Пуслоўскі (1925).jpg|alt=Косаўскі палац. Kosava Palace. 1925|Палац у 1925г.
Файл:Kosaŭ, Pusłoŭski. Косаў, Пуслоўскі (F. Drazdoŭski, 1924-32).jpg|alt=Косаўскі палац. Kosava Palace. |Палац у зімовы час. 1924-1932
Файл:Kosaŭ, Pusłoŭski. Косаў, Пуслоўскі (1928).jpg|alt=Косаўскі палац. Kosava Palace. |Косаўскі палац на старым здымку
Файл:Kosaŭ, Pusłoŭski. Косаў, Пуслоўскі (1919-39).jpg|alt=Косаўскі палац. Kosava Palace. 
Файл:Kosaŭ, Pusłoŭski. Косаў, Пуслоўскі (15.08.1937).jpg|alt=Косаўскі палац. Kosava Palace. 1937|Палац на здымку 15.08.1937

## У філатэліі 
У 2012 годзе выява палаца была выкарыстана на паштовай марцы Беларусі.

## Гл. таксама 
* Троіцкі касцёл

## Відэа 
https://www.youtube.com/watch?v=F7lphry3JfU

## Літаратура 
* Rąkowski Grzegorz, «Czar Polesia», Pruszków 2001
* Hauser Z., «Nowy ilustrowany przewodnik po zabytkach kultury na Białorusi», Warszawa 2005

## Спасылкі 
* 
* 
* Палац Пуслоўскіх у Косаве 
* 

Косава
Косава
Катэгорыя:Славутасці Косава (Беларусь)
Катэгорыя:Уладзіслаў Марконі
Катэгорыя:Пуслоўскія
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Францішка Яшчалда