Унебаўзяцце Найсвяцейшай Дзевы Марыі

. Узнясенне. 1516—1518, дрэва, алей]]
**Унебаўзяцце Найсвяцейшай Дзевы Марыі** () — каталіцкі дагмат пра ўзяцце Дзевы Марыі душой і целам на нябёсы пасля яе Заснення.

## Апісанне 
Дагмат быў афіцыйна абвешчаны Папам Піем XII 1 лістапада 1950 года ў апостальскай канстытуцыі «Munificentissimus Deus» і падтрыманы Другім Ватыканскім саборам у канстытуцыі Lumen Gentium. Дагмат грунтуецца на паданні, паводле якога Марыя, якая памерла і была пахавана ў Гефсіманіі, цудоўным чынам узнеслася на неба: пасля выкрыцця яе труны апосталамі, якімі кіраваў няверуючы Фама, рэштак выяўлена не было.

Паводле каталіцкай традыцыі, адразу за Унебаўзяццем рушыла ўслед Укаранаванне Маці Божай Царыцай Нябеснай.

Ні Успенне, ні Унебаўзяцце Багародзіцы не з’яўляюцца дагматамі для Праваслаўных Цэркваў, хоць візантыйская Царква адзначала гэты дзень, а дата была ўсталявана, відаць, імператарам Маўрыкіем, у якога Папа Сергій I пераняў свята.

### Меркаванне Айцоў Царквы 
Наконт пісьмовых святаайцоўскіх сведчанняў пра смерць Маці Божай існуе перакананне, што да IV ст. іх не існавала. Св. Епіфаній Кіпрскі піша: «Калі нехта лічыць, што мы памыляемся, няхай ідзе следам за Святым Пісаннем, у якім не ўзгадваецца пра смерць Марыі. Няма там ніякай інфармацыі пра тое, ці памерла Яна, ці была пахаваная». Сведчанні пра смерць Маці Божай пачынаюць з’яўляцца ў асобных царкоўных пісьменнікаў толькі пасля IV ст. Пра смерць і пахаванне Маці Божай вядома з некалькіх апокрыфаў: «Паданні пра Успенне Маці Божай» Псеўда-Іаана Багаслова (узнікла ў сярэдзіне V стагоддзя або пазней), «Пра выхад Марыі Дзевы» Псеўда-Мелітона Сардыйскага (не раней за IV стагоддзе), сачыненні Псеўда-Дзіянісія Арэапагіта, «Паданні» Псеўда-Іосіфа, «Слове Іаана, архібіскупа Салунскага». Усе гэтыя апокрыфы даволі познія (V—VI стагоддзе) і адрозніваюцца адзін ад аднаго зместам.

У VII—IX стагоддзях на Захадзе суіснавалі так званыя марталісты, якія настойвалі на факце фізічнай смерці Марыі, і імарталісты. У апакрыфічным пасланні Псеўда-Ераніма, якое з’явілася ў IX стагоддзі, казалася пра ўзнясенне душы (але не цела) Марыі на неба і пасмяротную нятленнасць яе цела. У пасланні Псеўда-Аўгусціна таксама сказана пра цялеснае ўнебаўзяцце (і душы і цела). Да ўмераных марталістаў належалі Фама Аквінскі, Банавентура і Іаан Дунс Скот, якія адстойвалі прынцып гармоніі прыроды і ласкі, спасланай Дзеве Марыі.

### Біблейскія тэксты 
У кананічных тэкстах Бібліі, якія прызнаюцца ўсімі асноўнымі плынямі хрысціянства, Унебаўзяцце Марыі не згадваецца.

## Паданне 
### Звеставанне 
Па адных звестках, Марыя жыла ў Эфесе пад апекай Яна Багаслова, па другіх — у яго ж доме ў Іерусаліме, на Сіёнскай гары, пра што сведчылі на пачатку VI ст. іерусалімскія патрыярхі Мадэст і Сафроній.

## Свята 
Унебаўзяцце з’яўляецца адной з галоўных урачыстасцяў на працягу літургічнага года і адзначаецца ў большасці краін 15 жніўня. У гэты дзень у касцёлах асвячаюць плёны новага ўраджаю — дажынкавыя снапы, садавіну, гародніну, а таксама зёлкі і кветкі. Букеты асвечаных раслін заносяць дамоў і высушваюць. Іх прызначэнне — ахоўваць ад хваробаў і прыносіць бласлаўленне хатняй гаспадарцы.

Свята, якое ўзнікла ў IV ст. на ўшанаванне Маці Божай, называлася «Памяццю Святой Марыі», змест яго быў звязаны з Яе «нараджэннем для неба». У хуткім часе яно было перайменавана ва «Успенне Марыі» (V ст.), «Пераход» (VI ст.), а потым «Унебаўзяцце» (VIII ст.). З VI ст. на Усходзе 15 жніўня пачало адзначацца свята «шлях Марыі дадому». Гэты сюжэт шырока выкарыстаны ў гатычнай скульптуры на парталах касцёлаў. У большасці краін да нашага часу захаваліся абразы з XII стагоддзя. У рэнесансавым і барокавым мастацтве кампазіцыя Унебаўзяцця складаецца з двух ці трох сфер. Марыя знаходзіцца ў верхняй прасторы з анёламі, сярод апосталаў (унізе) можа быць Тамаш, які атрымлівае ад Яе пояс. Труна часам усыпана лілеямі або ружамі
* Узнясенне
* Узнясенне Гасподняе
* Унебаўзяцце Марыі Магдаліны
* Дажынкі — дзень у народным календары

## Спасылкі 
Катэгорыя:Іканаграфія Багародзіцы
Катэгорыя:Хрысціянскія святы
Катэгорыя:Святы 15 жніўня
Катэгорыя:Жыціе Багародзіцы