open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Алена Іванаўна Алексіна

**Алена Іванаўна Алексіна** (нар. , в. Беразіна, Буда-Кашалёўскі раён, Гомельская вобласць) — беларуская дзяржаўная дзяячка.

## Біяграфія 
Нарадзілася 16 мая 1966 года ў вёсцы Беразіна Буда-Кашалёўскага раёна Гомельскай вобласці. Беларуска.

Працоўную дзейнасць пачала ў 1983 годзе на Гомельскай фабрыцы цацак.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Старшыні Гомельскага раённага выканаўчага камітэта
Катэгорыя:Старшыні мясцовых саветаў Беларусі
Катэгорыя:Дэпутаты Буда-Кашалёўскага раённага Савета дэпутатаў
Катэгорыя:Дэпутаты Гомельскага абласнога Савета дэпутатаў 28-га склікання
Катэгорыя:Дэлегаты Усебеларускага народнага сходу 7-га склікання
Сезон 2013/2014 «Цмокі-Мінск»

У сезоне 2013/2014 баскетбольны клуб «Цмокі-Мінск» з Мінска прымаў удзел:
* Чэмпіянат Беларусі 2013/2014 ( **1 месца**),
* Кубак Беларусі 2013 ( **уладальнік**),
* Адзіная ліга ВТБ 2013/2014 (9 месца, гр. В),
* Кубак выкліку ФІБА 2013/2014 (вылет з чвэрцьфінала).

## Склад каманды 
**У Адзінай лізе ВТБ**

**У чэмпіянаце Беларусі**

**У Кубку Беларусі**

## Трэнеры каманды 
*  Дональдас Кайрыс (галоўны трэнер, да лютага 2014 года)
*  Андрэй Крыванос (галоўны трэнер, з лютага 2014 года)
*  Арвідас Страўпіс (пакінуў каманду падчас сезона)
*  Ігар Карнеенкаў

## Гл. таксама 
* Сезон 2012/2013 «Цмокі-Мінск»
* Сезон 2014/2015 «Цмокі-Мінск»

## Спасылкі 
* 2013—2014
* Цмоки-Минск-2013/2014. Единая лига ВТБ

2013/2014
Цмокі-Мінск
Катэгорыя:2013 год у Мінску
Катэгорыя:2014 год у Мінску
Беаміцэс рыжы

**Беаміцэс рыжы** (*Baeomyces rufus*) — від накіпных лішайнікаў сямейства беаміцэтавых.

Мае слаявіну накшталт зеленавата-шэрай дробназярністай або парашкападобнай корачкі. Падэцыі 2-6 мм вышынёй. Пладовыя целы бясформенныя, чырванавата-карычневыя.

Расце на гліністай і тарфянай глебе, глініста-вапняковых агаленнях, гнілой драўніне.

## Зноскі 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Аскаміцэты
Катэгорыя:Лішайнікі
Сухлянка двухгадовая

**Сухлянка двухгадовая** (*Coltricia perennis*) — від губавых базідыяльных грыбоў сямейства гіменахетавых.

## Апісанне 
Пладовыя целы маюць шапку і добра развітую ножку. Шапкі акруглыя, крыху лейкападобныя, часам зрастаюцца паміж сабой, тонкія, мяккаскурыстыя або скурыстыя. Паверхня шапкі аксаміцістая, з шэрымі, бурымі і жоўта-карычневымі зонамі або амаль аднатонная буравата-карычневая. Споры часта таўстасценныя, з гладкай абалонкай, эліпсоідныя.

## Пашырэнне 
Касмапаліт. На Беларусі расце па ўсёй тэрыторыі ў хвойных і мяшаных лясах на пясчанай глебе, трапляецца часта.

Неядомы грыб.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Гіменахетавыя
Івана Вулета

**Івана Вулета** (серб. Івана Вулета; народжаная Шпанавіч (серб. Шпановіћ), нар.  г., , САК Ваяводзіна) — сербская лёгкаатлетка, якая спецыялізуецца ў скачках у даўжыню. Бронзавы прызёр Алімпійскіх гульняў 2016 года, чэмпіёнка свету 2023 года, двухразовая чэмпіёнка свету ў памяшканні (2018 і 2022). Чэмпіёнка Еўропы (2016, 2022). Трохразовая чэмпіёнка Еўропы ў памяшканні (2015, 2017, 2019).

У 2013 годзе стала першай сербскай лёгкаатлеткай, якая заваявала медаль чэмпіянату свету ІААФ на стадыёне, у 2018 годзе — першай сербскай чэмпіёнкай свету ІААФ у зале. Рэкардсменка Сербіі па скачках у даўжыню ў зале і на стадыёне, а таксама на дыстанцыі 60 метраў і ў пяцібор’і ў зале. Выступае за Спартыўны клуб Ваяводзіна ў Нові-Садзе, трэнер — Горан Абрадавіч (да 2010 г. — Яні Хайду).

На чэмпіянаце свету 2013 года ў Маскве заваявала бронзавы медаль, які стаў першым медалём Сербіі на чэмпіянаце свету па лёгкай атлетыцы. Праз два гады заваявала бронзавы медаль на чэмпіянаце свету ў Пекіне. На чэмпіянаце Еўропы 2015 года ў памяшканні ў Празе заваявала залаты медаль з нацыянальным рэкордам 6,98 м. Таксама заваявала залатыя медалі на чэмпіянатах свету ў памяшканні ў 2018 і 2022 гадах і сярэбраны медаль у Партлендзе ў 2016 годзе.

Катэгорыя:Лёгкаатлеты Сербіі
Тара Дэвіс

**Тара Дэвіс** (; нар. ) — амерыканская лёгкаатлетка, якая спецыялізуецца на скачках у даўжыню і спрынце. Сярэбраны прызёр чэмпіянату свету 2023 года. Пераможца студэнцкага чэмпіянату ЗША, чэмпіёнка свету сярод дзяўчат, удзельніца Алімпійскіх гульняў у Токіа.

Катэгорыя:Лёгкаатлеты ЗША
Аліна Ратару

**Аліна Ратару** (рум.: Alina Rotaru-Kottmann; нар.  г., ) — румынская лёгкаатлетка, якая спецыялізуецца на скачках у даўжыню. Бронзавы прызёр чэмпіянату свету 2023 года. Пераможца летняй Універсіяды 2017 года, удзельніца Алімпійскіх гульняў у Рыа-дэ-Жанэйра і ў Токіа.

Катэгорыя:Лёгкаатлеты Румыніі
Ратару

**Ратару** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Аліна Ратару — румынская лёгкаатлетка
* Нікалае Ратару — румынскі стралок
* Сафія Міхайлаўна Ратару — малдаўская спявачка
Юлімар Рохас

**Юлімар Дэль Валье Рохас Радрыгес** (; нар. , ) — венесуэльская лёгкаатлетка, спецыялізуецца ў трайным скачку, рэкардсменка свету. Таксама мае поспехі міжнароднага ўзроўню ў скачку ў вышыню і скачку ў даўжыню. Сярэбраны прызёр Алімпійскіх гульняў 2016 года ў трайным скачку з вынікам 14,98 м. Гэты медаль стаў першым для Венесуэлы ў жаночай лёгкай атлетыцы на Алімпійскіх гульнях. Алімпійская чэмпіёнка Токіа 2020 у трайным скачку. Абнавіла алімпійскі рэкорд у першай спробе і сусветны рэкорд у апошняй, які трымаўся з 10 жніўня 1995 года. 4-разовая чэмпіёнка свету на адкрытым паветры (2017, 2019, 2022 і 2023) і трохразовая чэмпіёнка свету ў памяшканні (2016, 2018 і 2022) у трайным скачку, чэмпіёнка Паўднёвай Амерыкі 2015 года. Пераможца Паўднёваамерыканскіх гульняў 2014 года ў скачках у вышыню.

## Зноскі 
Катэгорыя:Чэмпіёны летніх Алімпійскіх гульняў 2020 года
Катэгорыя:Лёгкаатлеты Венесуэлы
Катрын Ібаргуэн

**Катрын Ібаргуэн** (; , ) — калумбійская лёгкаатлетка. Спецыялізуецца на скачках у даўжыню, вышыню і трайным скачку. Двухразовая чэмпіёнка свету ў трайным скачку (2013 і 2015), сярэбраны прызёр Алімпійскіх гульняў 2012 года ў Лондане ў трайным скачку. Алімпійская чэмпіёнка 2016 у Рыа-дэ-Жанэйра. Адзіная ў гісторыі алімпійская чэмпіёнка па лёгкай атлетыцы ў гісторыі Калумбіі.

Катэгорыя:Лёгкаатлеты Калумбіі
Івет Уільямс

**Івет Уніфрэд Уільямс** (пасля замужжа **Карлет**); (; ,  — , ) — новазеландская лёгкаатлетка. Першая алімпійская чэмпіёнка ад Новай Зеландыі, а таксама экс-рэкардсменка свету ў скачках у даўжыню. Член ордэна Брытанскай імперыі і кампаньён новазеландскага ордэна Заслуг.

Катэгорыя:Лёгкаатлеты Новай Зеландыі
Гарсія

**Гарсія** () — іспанскае імя і прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
### Імя 
#### Каралі 
; Галісія
* Гарсія II — кароль Галісіі (1065—1073).

; Леон
* Гарсія І — кароль Леона (910—914).

; Навара
* Гарсія I Інігес — кароль Навары (852—870)
* Гарсія I — кароль Навары (925—931)
* Гарсія II — кароль Навары (994—1000)
* Гарсія III — кароль Навары (1035—1054)
* Гарсія IV — кароль Навары (1134—1150)

#### Іншыя 
* Гарсія Уртада дэ Мендоса — іспанскі вайсковец, губернатар Чылі, віцэ-кароль Перу (1590—1596).

### Прозвішча 
**Гарсія** () — найбольш распаўсюджанае прозвішча ў Іспаніі (на 2021 год), таксама ўжыванае ў іспанамоўных краінах. Вядомыя носьбіты:
* Алан Гарсія — презідэнт Перу ў 1985—1990 гадах і з 2006 года.
* Бальбіна Гарсія (1955) — іспанскі футбаліст.
* Габры Гарсія — іспанскі футбаліст.
* Габрыэль Гарсія Маркес (1927—2014) — калумбійскі пісьменнік-празаік, журналіст, выдавец і палітычны дзеяч.
* Давід Гарсія — іспанскі футбаліст.
* Даніэль Гарсія (1971) — мексіканскі лёгкаатлет, чэмпіён свету.
* Дэнні Гарсія (1988) — амерыканскі прафесійны баксёр.
* Дыега Гарсія (1996) — іспанскі лёгкаатлет (спартыўная хада).
* Джэры Гарсія — амерыканскі музыкант, гітарыст гурта «Grateful Dead».
* Карлас Гарсія (1963) — кубінскі баксёр.
* Каралін Гарсія — французская тэнісістка.
* Кевін Гарсія Марцінес (1989) — іспанскі футбаліст, левы абаронца.
* Кімберлі Гарсія — перуанская лёгкаатлетка.
* Крысціян Гомес Гарсія (1989) — іспанскі футбаліст, паўабаронца.
* Кустодыя Гарсія Равіра — 4-ы прэзідэнт Злучаных Правінцый Новай Гранады.
* Лаура Гарсія-Каро (1995) — іспанская лёгкаатлетка.
* Лісарда Гарсія — 21-ы Прэзідэнт Эквадора.
* Луіс Гарсія Фернандэс (1981) — іспанскі футбаліст, нападнік.
* Майкі Гарсія (1987) — амерыканскі баксёр — прафесіянал, які выступаў у 5 вагавых катэгорыях.
* Марцін Гарсія (нар. 1977) — аргенцінскі тэнісіст.
* Нельсан Гарсія (1981) — калумбійскі барэц вольнага стылю.
* Нестар Гарсія (нар. 1966) — венесуэльські барэц грэка-рымскага стылю.
* Нестар Гарсія (нар. 1975) — уругвайскі марафонец, удзельнік Алімпійскіх гульняў.
* Ніколь Гарсія — французская актрыса, кінарэжысёр і сцэнарыст.
* Рамон Гарсія — дамініканскі барэц грэка-рымскага і вольнага стыляў.
* Рамон Гарсія Хіралес — мексіканскі баксёр.
* Франсіска Хасэ «Фран» Гарсія Торэс (, больш вядомы як **Фран Гарсія** (; нар. 1999) — іспанскі футбаліст, левы абаронца клубаў «Рыал Мадрыд» (з чэрвеня 2023 года) і «Раё Вальекана» (2020—2023).
* Хаакін Рыяскас Гарсія — в. а. прэзідэнта Злучаных Штатаў Калумбіі.
* Хулія Акоста Гарсія — 21-ы прэзідэнт Коста-Рыкі.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Іспанскія прозвішчы
Катэгорыя:Іспанскія імёны
Аляксей Аляксандравіч Трасцінецкі

**Аляксей Аляксандравіч Трасцінецкі** (нар. , Мінск, БССР, СССР) — беларускі баскетбаліст. Лёгкі форвард. Майстар спорту Рэспублікі Беларусь. Выступаў за нацыянальную зборную Беларусі.

## Біяграфія 
Выхаванец мінскай СДзЮШАР №10. Першы трэнер — Міхаіл Аркадзевіч Фейман.

У 2008-2014 гадах выступаў за мінскіх «Цмокаў», заваяваў з клубам шэсць чэмпіёнскіх тытулаў і пяць Кубкаў Беларусі.

У сезоне 2015—2016 абараняў колеры расійскай «Разані» ў розыгрышы Суперлігі, правёў 28 гульняў за гэту каманду, як форвард набіраў па 8,2 ачка пры 6,5 падборах і 1,2 перадачы за 31,8 хвіліны ў сярэднім на паркеце. Пры яго садзейнічанні каманда фінішавала на чацвёртым радку ў рэгулярным першынстве, але не здолела рэалізаваць сябе ў плэй-оф — ужо на стадыі чвэрцьфіналу «Разань» саступіла «Сахаліну» 2:3 і вылецела з турніру.

У маі 2016 года вярнуўся ў «Цмокі».

Выступаў за юніёрскую U-18 (2003—2004), моладзевую U-20 (2005—2006) і нацыянальную (2008—2022) зборную Беларусі.

## Кар’ера 
* 2002—2004 — РШВСМ (Мінск)
* 2004—2008 — Віталюр (Мінск)
* 2008—2012 — Мінск-2006
* 2012—2014 — Цмокі-Мінск
* 2014—2016 — Разань (Расія)
* 2016—2022 — Цмокі-Мінск
* 2022—2023 — Мінск
* з 2023 — Гродна-93

## Дасягненні 
*  Чэмпіён Беларусі (18): 2004/2005, 2005/2006, 2006/2007, 2007/2008, 2008/2009, 2009/2010, 2010/2011, 2011/2012, 2012/2013, 2013/2014, 2016/2017, 2017/2018, 2018/2019, 2019/2020, 2020/2021, 2021/2022, 2022/2023, 2024/2025.
*  Сярэбраны прызёр чэмпіянату Беларусі (1): 2023/2024.
*  Бронзавы прызёр чэмпіянату Беларусі (1): 2003/2004.
*  Уладальнік Кубка Беларусі (15): 2005, 2006, 2009, 2010, 2011, 2012, 2013, 2016, 2017, 2018, 2019, 2020, 2021, 2022, 2024.
*  Фіналіст Кубка Беларусі (2): 2007, 2023.

## Спасылкі 
* Профіль на сайце РФБ
* Профіль на сайце eurobasket.com

Катэгорыя:Баскетбалісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі «Разані» (баскетбол)
Катэгорыя:Ігракі зборнай Беларусі па баскетболе
Катэгорыя:Ігракі зборнай Беларусі па баскетболе U-20
Леяніс Перэс

**Леяніс Перэс Эрнандэс** (; нар. ) — кубінская лёгкаатлетка, якая спецыялізуецца ў трайным скачку, бронзавы прызёр чэмпіянату свету 2023 года.

Скокнуўшы на 14,15 метраў 21 сакавіка 2020 года кубінка прадэманстравала пятнаццаты скачком трайным у свеце ў тым сезоне і першым вынікам сярод юніёрак.

Яна прайшла кваліфікацыю на Алімпійскія гульні 2020 года ў маі 2021 года, скокнуўшы на 14,46 метраў (з дапамогай ветру), а затым на 14,32 метра, аднак у самой Алімпіядзе, прыняўшы ўдзел, нават не выйшла на старт.

На чэмпіянаце свету 2022 года ў Юджыне, Перэс палепшыўшы свой асабісты рэкорд і скокнуўшы на 14,70 метраў заняла выніковае чацвёртае месца.

У 2023 годзе на чэмпіянаце свету ў Будапешце Леяніс заняла трэцяе месца ў трайным скачку з вынікам 14,96 метраў.

Катэгорыя:Лёгкаатлеты Кубы
Рубен Варданян

**Рубен Варданян** (; нар. , Ерэван, Арменія) — мільярдэр і прадпрымальнік, філантроп, кіраўнік урада Нагорнага Карабаха (2022—2023).

## Біяграфія 
Сузаснавальнік гуманітарнай ініцыятывы «Аўрора», адзін з заснавальнікаў і першы прэзідэнт (2006—2011) Маскоўскай школы кіравання «Сколкава», сузаснавальнік «UWC Dilijan College» ў Арменіі, дзе вучыліся і беларускія студэнты.

У кастрычніку 2022 года адмовіўся ад расійскага грамадзянства і пераехаў у Нагорны Карабах, дзе 20 кастрычніка 2022 года ўзначаліў урад Нагорнага Карабаха. У лютым 2023 года прэзідэнт Араік Аруцюнян адправіў яго ў адстаўку.

У вересні 2023 года пры пераходзе па Лачынскім калідоры, што злучае Нагорны Карабах з Арменіяй, быў затрыманы азербайджанскімі ўладамі.

## Спасылкі 
* Азербайджан затрымаў экс-кіраўніка Нагорнага Карабаха
* Азербайджанскія памежнікі затрымалі экс-кіраўніка Нагорнага Карабаха

Катэгорыя:Палітыкі XXI стагоддзя
Катэгорыя:Палітыкі Арменіі
Катэгорыя:Эканамісты XXI стагоддзя
Катэгорыя:Эканамісты СССР
Катэгорыя:Эканамісты Расіі
Катэгорыя:Эканамісты Арменіі
Катэгорыя:Прадпрымальнікі Расіі
Катэгорыя:Мільярдэры
Пётр Пятровіч Суцько

**Пётр Пятровіч Суцько́** ( — ) — беларускі журналіст, паэт, пісьменнік. Заслужаны работнік культуры Беларускай ССР (1982).

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў вёсцы Асошнікі (зараз у Пружанскім раёне Брэсцкай вобласці Беларусі). У 18-гадовым узросцке пачаў журналісцкую працу ў ружанскай раённай газеце «Запаветы Леніна», у 1957—1960 гадах быў карэспандэнтам, загадчыкам аддзела, адказным сакратаром. У 1972 годзе скончыў Вышэйшую партыйную школу пры ЦК КПСС у Маскве.

Памёр Пётр Пятровіч Суцько 10 снежня 2010 года.

## Творчасць і грамадская дзейнасць 
Акрамя журналісцкай дзейнасці П. П. Суцько займаўся літаратурнай дзейнасцю. З’яўляўся складальнікам і рэдактарам кніжных выданняў у тым ліку зборніка нарысаў аб Героях Сацыялістычнай Працы Брэсцкай вобласці «Земные звёзды» (1978). Пісаў вершы і мастацкую прозу — замалёўкі, абразкі.

Неаднаразова абіраўся дэпутатам Брэсцкага абласнога Савета, членам праўлення Саюза журналістаў БССР і Саюза журналістаў СССР. У 1978 годзе быў дэлегатам Беларускай ССР на XXXIII сесіі Генеральнай Асамблеі ААН у Нью-Ёрку.

Публікацыі:
* Мужество побеждает стихию / П. П. Сутько, В. Г. Туров, В. Ф. Малашевский. — Мн.: Беларусь, 1975. — 92 с., 8 л. ил.; 20 см. (дакументальная кніга пра паводку 1974 года на Брэстчыне).

## Узнагароды і званні 
* Ордэн «Знак Пашаны»
* Заслужаны работнік культуры Беларускай ССР (1982)
* Выдатнік друку Беларусі
* Прэмія «Берасцейская зорка — 2002»
* Проэміі Беларускага саюза журналістаў і Дзяржаўнага камітэта Рэспублікі Беларусь па друку

## Зноскі 
## Літаратура 
* 
* *Клімец М. П.* 
* 

## Спасылкі 
* 20 мая 2016 г. — 80 гадоў з дня нараджэння Пятра Пятровіча Суцько (1936—2010), журналіста, заслужанага работніка культуры Беларусі // Краязнаўства Берасцейшыны
* Ушёл настоящий газетчик // СБ. Беларусь сегодня
* *Микола Панасюк* Александру Юдицкому — 75 // Полесье — край родной…

Катэгорыя:Журналісты паводле алфавіта
Катэгорыя:Журналісты СССР
Катэгорыя:Журналісты Беларусі
Катэгорыя:Рэдактары СССР
Катэгорыя:Рэдактары Беларусі
Катэгорыя:Пісьменнікі паводле алфавіта
Катэгорыя:Пісьменнікі СССР
Катэгорыя:Пісьменнікі Беларусі
Катэгорыя:Паэты паводле алфавіта
Катэгорыя:Паэты СССР
Катэгорыя:Паэты Беларусі
Катэгорыя:Супрацоўнікі газеты «Сельская газета»
Баранавіцкі камбінат жалезабетонных канструкцый

**Баранавіцкі камбінат жалезабетонных канструкцый** — беларускае прадпрыемства прамысловасці будаўнічых матэрыялаў, размешчанае ў горадзе Баранавічы Брэсцкая вобласць.

## Гісторыя 
10 лютага 1965 года загадам Міністэрства будаўніцтва БССР № 59 у Баранавічах быў арганізаваны камбінат жалезабетонных канструкцый па вытворчасці зборнага жалезабетону для грамадзянскага і прамысловага будаўніцтва. Увод у эксплуатацыю першай чаргі камбіната адбыўся 8 лютага 1968 года. Цалкам камбінат быў уведзены ў эксплуатацыю ў 1969 годзе. У 1975 годзе ён атрымаў статус узорна-паказальнага прадпрыемства Міністэрства прамысловага будаўніцтва СССР. Першапачаткова аб’ект спецыялізаваўся на вытворчасці пліт перакрыццяў і пліт пустотнага насцілу.

У 2000 годзе камбінат ператвораны ў вытворчае рэспубліканскае ўнітарнае прадпрыемства (ВРУП) «Баранавіцкі КЖБК», у тым жа годзе камбінат узначаліў Юрый Грамакоўскі (у 2013 годзе стаў старшынёй Баранавіцкага гарвыканкама).

## Сучасны стан 
Камбінат вырабляе зборныя жалезабетонныя вырабы (пліты пустотнага насцілу, пліты рабрыстыя, аэрадромныя пліты, стойкі апор ЛЭП, палі, калоны, рыгелі, бэлькі), вырабы з тэрмапластбетона, таварны бетон і растворы, таварную арматуру. Вытворчыя магутнасці складаюць 195 тыс. м³ жалезабетонных канструкцый штогод, плошча асноўных вытворчых памяшканняў — 36,6 тыс. м².

На 2015 год 99,025% акцый прадпрыемства знаходзіліся ва ўласнасці дзяржавы, 0,975% — у 254 фізічных асоб.

У 2017 годзе камбінат быў далучаны да ААТ «Крычаўцэментнашыфер» у якасці філіяла. У 2020 годзе да Баранавіцкага КЖБК былі далучаныя іншыя філіялы «Крычаўцэментнашыфера» па вытворчасці жалезабетонных вырабаў («Наваполацкжалезабетон», «Маладзечнажалезабетон», «Рагачоўжалезабетон», «Завод зборнага жалезабетону № 3 г. Віцебска»), якія былі ператвораныя ў вытворчыя ўчасткі Баранавіцкага КЖБК.

## Заўвагі 
## Літаратура 
* Барановичский комбинат железобетонных конструкций // Республика Беларусь: энциклопедия. — Т. 2: А—Герань. — Мн.: Беларуская Энцыклапедыя, 2006. — С. 195.

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт 

Катэгорыя:Прадпрыемствы Беларусі па вытворчасці будаўнічых матэрыялаў
Катэгорыя:Прадпрыемствы Баранавічаў
Катэгорыя:Кампаніі Беларусі
Суціна балота

**Су́ціна бало́та** — нізіннае балота ў Беларусі, у Асіповіцкім раёне Магілёўскай вобласці і Пухавіцкім раёне Мінскай вобласці.

Балота знаходзіцца ў вадазборы рэк Пціч і Свіслач. Плошча 9000 га. Глыбіня торфу да 3 м, сярэдняя 2,2 м. Агульныя запасы торфу каля 33 млн тон.

Частка балота асушана дрэнажом. На неасушаных участках хмызнякова-асаковая расліннасць. Маюцца пясчаныя лясістыя астравы. На асушаных участках вырошчваюцца сельскагаспадарчыя культуры (збожжавыя, прапашныя, сеяныя травы, гародніна).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Балоты Асіповіцкага раёна
Катэгорыя:Балоты Пухавіцкага раёна
Збудаванне Каламба

**Збудаванне Каламба** — драўлянае збудаванне ранняга палеаліту, якое складаецца з двух спалучаных бярвён і некалькіх іншых драўляных інструментаў, выяўленае непадалёк ад вадаспаду Каламба ў Замбіі.

## Гісторыя адкрыцця 
Падчас раскопак на вадаспадзе Каламба ў 1950-х і 1960-х гадах былі выяўленыя драўляныя артэфакты, якія, магчыма, належаць гамінідам, хоць знос і іншыя тафанамічныя працэсы не дазволілі навукоўцам з упэўненасцю ўсталяваць паходжанне артэфактаў.

Драўляныя інструменты, знойдзеныя разам са збудаваннем, уключаюць клін і палку-капалку. Яны былі знойдзены ў некалькіх месцах на тэрыторыі *BLB* і маладзейшыя за саму структуру: іх узрост склаў ад 390 000 да 324 000 гадоў.

Збудаванне, імаверна, было часткай драўлянай платформы, якая выкарыстоўвалася ў якасці дарожкі, асновы для сховішча дроў ці ежы, а магчыма і жытла. Гэта адкрыццё можа сведчыць аб тым, што гамініды, якія жылі каля вадаспаду Каламба, вялі аселае жыццё, і такім чынам кінуць выклік пераважнаму меркаванню аб качавым спосабе жыцця гамінідаў каменнага веку.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Палеаліт Афрыкі
Катэгорыя:Гісторыя Замбіі
Катэгорыя:Археалагічныя аб’екты
Абдул Вахід аль-Нур

**Абдул Вахід Махамед аль-Нур** (; нар. 1968) — кіраўнік адной з фракцый групоўкі «Вызваленчы рух Судана».

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў Залінгеі, Заходні Дарфур. Вучыўся ў Хартумскім універсітэце на юрыдычным факультэце, які скончыў у 1995 годзе. Потым працаваў юрыстам.

У чэрвені 1992 года быў у шэрагу сузаснавальнікаў групоўкі «Вызваленчы рух Судана», якая вяла барацьбу супраць урада Амара аль-Башыра, падтрымала мірнае пагадненне з уладамі 2006 года, а другая, кіраўніком якой быў Абдул Вахід аль-Нур, адхіліла.

## Сям’я 
Жанаты, мае траіх дзяцей.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Палітыкі Судана
Катэгорыя:Дарфурскі канфлікт
Катэгорыя:Постаці трэцяй грамадзянскай вайны ў Судане
Пажар на вяселлі ў Каракошы

26 верасня 2023 года каля 22:45 падчас хрысціянскага вяселля ў Каракошы, раён Аль-Хамданія, мухафаза Ніневія, Ірак, успыхнуў пажар у зале Аль-Хайтам. З прыблізна 1000 прысутных 114 загінулі, па меншай меры 150 атрымалі раненні.

## Інцыдэнт 
Па словах відавочцаў, пажар успыхнуў падчас танца маладых. Іскры факелаў запалілі падвешаныя дэкарацыі, якія ўпалі і падпалілі сталы. Тут жа адбылося ўзгаранне кампазітных панэляў, якія ўтрымлівалі пластык. У той момант у зале прысутнічала каля 1000 чалавек. Па невядомых прычынах згасла святло, таму людзям было цяжэй выратавацца. Неўзабаве загарэўся дах. Каб дапамагчы хутчэй эвакуіраваць гасцей, бульдозер разбурыў частку сцяны. Аднак за лік гэтага ў памяшканне пранікла больш кіслароду, што спрыяла ўзмацненню агня.

## Ахвяры 
Паводле намесніка губернатара Ніневіі Хасана аль-Алака, загінулі 114 чалавек, прынамсі 150 атрымалі траўмы. Са 114 ахвяр каля 30 былі апазнаныя сваякамі, астатніх з-за моцных апёкаў ідэнтыфікавалі па ДНК. Пацярпелых перавялі ў розныя бальніцы, аднак мясцовыя медустановы сутыкнуліся з недахопам абсталявання для такой колькасці пацыентаў. Большасць пацярпелых былі цалкам абпаленыя і знаходзіліся ў дрэнным стане, а ў некаторых было ад 50 да 60% апёкаў. 

Першапачаткова заяўлялася, што сярод загінулых былі жаніх і нявеста, аднак яны выжылі. Уладальнік залы ўцёк, але пазней быў арыштаваны курдскімі сіламі бяспекі. Як заявіў палітык, у дачыненні да адказных за гэты трагічны інцыдэнт будуць ужытыя самыя строгія меры пакарання, прадугледжаныя законам. Тым часам хрысціянскі святар Бутрас Шыта, які страціў у гэтай катастрофе бацькоў, дзвюх сясцёр і двух пляменнікаў, абвінаваціў у здарэнні мясцовыя карумпаваныя ўлады.

## Заўвагі 
Катэгорыя:Вяселле
Катэгорыя:Пажары 2023 года
Катэгорыя:Верасень 2023 года
Катэгорыя:Падзеі 26 верасня
Златарог Лашка

**«Златарог Лашка»** — прафесійны славенскі баскетбольны клуб з Лашка.
 

## Гісторыя 
Каманда, заснаваная ў 1969 годзе, базуецца ў невялічкім славенскім горадзе Лашка. Клуб з’яўляецца ўладальнікам кубка краіны (2004). Таксама «Златарог» 3 разы выходзіў у фінал Чэмпіяната Славеніі (1998/1999, 1999/2000, 2003/2004), 7 разоў у фінал кубка (1998, 1999, 2000, 2005, 2006, 2010, 2015) і два разы ў Суперкубак (2004, 2005).

Самымі знакамітымі гульцамі «Златарога» з’яўляюцца:
* Сані Бечыравіч (1997—1999)
* Бошцян Нахбар (1999—2000)
* Хасан Рызвіч (2002—2005)
* Рашыд Махалбашыч (2012) 

## Трэнеры 
## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт
Кіт Бэнсан

**Кіт Бэнсан** (нар. , Кліўленд, ЗША) — амерыканскі баскетбаліст.

## Кар’ера 
Выступаў за каманду коледжа Окленду «Окленд Голдэн Грызліс». На драфце 2011 року быў абраны пад 48-м нумарам клубам «Атланта Хокс». Прафесійную кар’еру пачаў у клубе найвышэйшай італьянскай лігі «Дынама Сасары».

У 2013 заключыў кантракт з беларускім клюбам «Цмокі-Менск» на адзін сезон, па сканчэнні якога перайшоў у кітайскі «Шэньсі Зінда». 

Катэгорыя:Баскетбалісты ЗША
Катэгорыя:Ігракі «Ювентуса» Уцяна
Вядомыя асобы Кліўленда

]]
Вядомыя ўраджэнцы Кліўленда:

__NOTOC__
]]

## Б 
* Хэлі Беры (нар. 1966) — амерыканская актрыса, мадэль.

## Г 
* Дональд Артур Глазер

## Д 
* Філіп Джонсан
* Харысан Дылард

## К 
* Лі Кіфер
* Уэс Крэйвен

## Л 
* Уільям Нан Ліпскамб
* Джэймс Артур Ловел

## М 
* Генры Манчыні

## У 
* Карэн Уленбек

## Ф 
* Джуда Фолкман
Андрэй Аляксандравіч Фурсенка

**Андрэй Аляксандравіч Фурсенка** (; нар.  г., ) — расійскі дзяржаўны дзеяч. Памочнік прэзідэнта Расійскай Федэрацыі (з 21 мая 2012 года). Сапраўдны дзяржаўны саветнік Расійскай Федэрацыі 1 класа (2012).

Міністр адукацыі і навукі Расійскай Федэрацыі (2004-2012). Выконваючы абавязкі міністра прамысловасці, навукі і тэхналогій (2003-2004). Член апякунскай рады Расійскай рады па міжнародных справах (2011). 12 снежня 2013 г. У. У. Пуцін сваім указам прызначыў Фурсенку старшынём апякунскай рады Расійскага навуковага фонду.
Чэйз Ілі

**Чэйз Ілі** (; нар.  года, , Нью-Мексіка) — амерыканская лёгкаатлетка, штурхальніца ядра, двухразовая чэмпіёнка свету 2022 і 2023 гадоў.

## Біяграфія 
Чэйз Ілі заняла 4-е месца ў штурханні ядра на чэмпіянаце ЗША ў памяшканні ў 2018 годзе. На чэмпіянаце свету 2019 года ў горадзе Доха яна з вынікам 18,82 метра заняла выніковае сёмае месца.

На чэмпіянаце свету 2022 года ў ЗША з вынікам 20,49 м стала чэмпіёнкай свету.

На чэмпіянаце свету 2023 года заваявала зноў заваявала золата ў штурханні ядра, здолеўшы штурхнуць снарад да адзнакі 20,43 метра.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Лёгкаатлеты ЗША
Катэгорыя:Чэмпіёны свету па лёгкай атлетыцы
Лос-Аламас

**Лос-Аламас** ( «таполі») — населены пункт і акруга ў штаце Нью-Мексіка. Населены пункт не мае статусу горада ці пасёлка, але па перапісе з’яўляецца статыстычна адасобленай тэрыторыяй ().

У Лос-Аламас уваходзяць уласна Лос-Аламас, або «ўзгорак», а таксама статыстычна адасобленая мясцовасць Уайт-Рок. Абедзве часткі ўваходзяць у адно паселішча, але статыстычна (па цэнзе) падзелены.

Лос-Аламас размешчаны прыблізна за 56 км на паўночны захад ад сталіцы штата Санта-Фэ. Са сталіцай Лос-Аламас звязаны сучаснай шашой. Вышыня над узроўнем мора — 2231 метр. Плошча — 28,1 км².

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты ЗША
Катэгорыя:Нью-Мексіка
Сара Мітан

**Сара Мітан** (; нар. , Бруклін, Новая Шатландыя) — канадская лёгкаатлетка, штурхальніца ядра, сярэбраны прызёр чэмпіянату свету 2023 года, чэмпіёнка Гульняў Садружнасці, чэмпіёнка Універсі. Удзельніца летніх Алімпійскіх гульняў 2020 года ў Токіа.

## Біяграфія 
У 2019 годзе на летняй Універсіядзе ў Неапалі Сара стала пераможцам у спаборніцтвах па штурханні ядра з вынікам 18,31 метра. У Досе яна не змагла прайсці кваліфікацыю ў фінал, заняўшы выніковае 24-е месца. На Панамерыканскіх гульнях 2019 года ў Ліме з вынікам 17,62 метра заняла шостае месца.

На Алімпійскіх гульнях у Токіа ў 2021 годзе Сара Мітан не змагла кваліфікавацца ў фінал з вынікам 16,62 метра.

На чэмпіянаце свету 2022 з вынікам 19,77 м заняла чацвёртае месца.

На чэмпіянаце свету 2023 года заваявала срэбра ў штурханні ядра (20,08 м).
Раман Юльевіч Рубінштэйн

**Раман Юльевіч Рубінштэйн** (нар. , Мінск, Беларусь) — беларускі баскетбаліст. Разыгрываючы абаронца / атакуючы абаронца. Выступаў за нацыянальную зборную Беларусі.

## Біяграфія 
Выхаванец СДзЮШАР БК «Мінск-2006». Першыя трэнеры — Мікалай Уладзіміравіч Факееў і Дзмітрый Міхайлавіч Арзютаў.

Гуляў за «Цмокі-Мінск», славенскі «Златарог», польскую «Легію», а таксама ў ізраільскіх клубах. У складзе «Цмокаў» ён стаў чэмпіёнам Беларусі ў сезоне-2017/18 і ўладальнікам Кубка краіны-2017. На міжнародным узроўні гуляў за зборную Беларусі на юнацкіх і моладзевых турнірах, у 2017 годзе дэбютаваў на Еўрабаскеце.

Выступаў за юнацкую U-16 (2012), юніёрскую U-18 (2013), моладзевую U-20 (2014—2016) і нацыянальную (з 2016) зборную Беларусі. У складзе студэнцкай зборнай Беларусі стаў сярэбраным прызёрам Міжнароднага студэнцкага баскетбольнага кубка-2018.

## Кар’ера 
* 2012—2013 — СДзЮШАР-Цмокі-Мінск-3
* 2012—2016 — Цмокі-Мінск-2
* 2013—2016 — Цмокі-Мінск (*у Адзінай Лізе ВТБ*)
* 2016—2017 — Златарог (Лашка, Славенія)
* 2017—2018 — Цмокі-Мінск (рэзервовая каманда)
* 2017—2018 — Цмокі-Мінск
* 2018—2019 — Легія (Варшава, Польшча)
* 2019 — Хапаэль (Беэр-Шэва, Ізраіль)
* 2019—2020 — Хапаэль (Хэвель-Мадзін, Ізраіль)
* 2020 — Іркут (Іркуцк, Расія)
* 2021 — Макабі (Хайфа, Ізраіль)
* 2021—2022 — Макабі (Ашдод, Ізраіль)
* 2022 — Імпульс-БДУІР (Мінск)
* 2022 — Калубара (Лазаравац, Сербія)
* 2023—2024 — Імпульс-БДУІР (Мінск)
* з 2024 — Мінск

## Дасягненні 
*  Чэмпіён Беларусі (1): 2017/2018.
*  Сярэбраны прызёр чэмпіянату Беларусі (1): 2024/2025.
*  Бронзавы прызёр чэмпіянату Беларусі (1): 2013/2014.
*  Уладальнік Кубка Беларусі (2): 2017, 2025.
*  Фіналіст Кубка Беларусі (1): 2024.
*  Сярэбраны прызёр Міжнароднага студэнцкага баскетбольнага кубка (1): 2018.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Профіль на сайце РФБ
* Профіль на сайце eurobasket.com

Катэгорыя:Баскетбалісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі зборнай Беларусі па баскетболе
Катэгорыя:Ігракі «Златарога» Лашка
Катэгорыя:Ігракі «Хапаэля» Беэр-Шэва (баскетбол)
Катэгорыя:Ігракі «Макабі» Хайфа (баскетбол)
Катэгорыя:Ігракі «Макабі» Ашдод (баскетбол)
Катэгорыя:Ігракі зборнай Беларусі па баскетболе U-18
Катэгорыя:Ігракі зборнай Беларусі па баскетболе U-20
Лаўлаўга Таўсага

**Лаўлаўга Таўсага** (; нар. , Гаваі) — амерыканская кідальніца дыска, чэмпіёнка свету 2023 года.

## Біяграфія 
На дарослым чэмпіянаце свету 2019 года, які адбыўся ў Катары, амерыканская спартсменка ўпершыню ў кар’еры кваліфікавалася ў фінал турніру і з вынікам 63,94 метра заняла 12-е месца.

У Юджыне ў 2022 годзе на чэмпіянаце свету Лаўлаўга зноў змагла кваліфікавацца ў фінал, але зноў заняла 12 месца і паказала невысокі вынік — 56,47 метра.

Асабісты рэкорд Таўсагі ў спаборніцтвах складае 69,49 м устаноўлены ў 2023 годзе на чэмпіянаце свету ў Будапешце. У 2023 годзе тут яна стала чэмпіёнкай свету, першай сярод амерыканскіх кідальніц дыска.

Катэгорыя:Лёгкаатлеты ЗША
Яймэ Перэс

**Яймэ Перэс Тэлес** (ісп.: Yaimé Pérez Téllez, нар. ) — кубінская кідальніца дыска, чэмпіёнка свету 2019 года, чэмпіёнка Панамерыканскіх гульняў 2019 года, сярэбраны прызёр Панамерыканскіх гульняў 2015 года. Бронзавы прызёр Алімпійскіх гульняў 2020 у Токіа.

## Кар’ера 
На летніх Алімпійскіх гульнях у Лондане не кваліфікавалася ў фінал, кінула снарад на 58,87 м. На чэмпіянаце свету ў Пекіне ў 2015 годзе чацвёртае месца, даслаўшы дыск на пункт 65,46 м. На летніх Алімпійскіх гульнях у Рыа-дэ-Жанэйра кваліфікавалася ў фінал з першага месца, аднак выступіць у фінале не змагла.

У Лондане на чэмпіянаце свету ў 2017 годзе заняла выніковае чацвёртае месца, кінула снарад на 64,82 м. У 2019 годзе на панамерыканскіх гульнях у Ліме стала чэмпіёнкай у сектары кідання дыска, кінула снарад на 66,58 м. На перадалімпійскім чэмпіянаце свету, які адбыўся ў горадзе Доха, кубінская атлетка выканала лепшую спробу на 69,17 м і стала чэмпіёнкай свету.

Катэгорыя:Лёгкаатлеты Кубы
Франка Дзіч

**Франка Дзіч** (; нар. , ) — нямецкая кідальніца дыска, трохразовая чэмпіёнка свету. Выйграла Чэмпіянат Еўропы ў 1998 і Чэмпіянат свету ў 1999 годзе, але потым яе вынікі пагоршыліся. У 2005 годзе зноў заваявала «золата» на Чэмпіянаце свету ў Хельсінкі. У 2007 годзе, ва ўзросце 39 гадоў дастаткова нечакана ў трэці раз стала чэмпіёнкай свету ў Осацы.

Лепшы кідок Франка Дзіч выканала ў маі 1999 года ў Вісбадэне — 69,51 метра.

Катэгорыя:Лёгкаатлеты Германіі
Сандра Элкасевіч

**Сандра Элкасевіч**, у дзявоцтве **Перкавіч** (харв. Sandra Perković; нар.  года, , Югаславія) — харвацкая кідальніца дыска, двухразовая алімпійская чэмпіёнка (2012, 2016), двухразовая чэмпіёнка свету (2013, 2017), 6-разовая чэмпіёнка Еўропы (2010, 2012, 2014, 2016, 2018, 2022).

## Біяграфія 
Лёгкай атлетыкай пачала займацца ва ўзросце 8 гадоў, у 2009 годзе перанесла складаную аперацыю па выдаленні апендыкса, пасля якой страціла ў вазе 15 кг. Да 2010 года вярнула ранейшую спартовую форму і выйграла свой першы буйны турнір — чэмпіянат Еўропы. Улетку 2011 года была абвінавачаная ва ўжыванні допінгу (у спробах былі выяўленыя сляды ўжывання метылгексаміну), пасля чаго спартсменка была дыскваліфікаваная на 6 месяцаў. У 2012 годзе зноў выйграла чэмпіянат Еўропы.

У 2012 годзе з вынікам 69,11 метраў выйграла залаты медаль на Алімпійскіх гульнях у Лондане. У 2016 годзе ў Рыа паўтарыла гэта дасягненне з вынікам 69,21 метраў.

30 мая 2014 года стала пераможцай спаборніцтваў Prefontaine Classic з рэкордам спаборніцтваў 69,32 м. Выйграла чэмпіянат Еўропы ў кіданні дыска, устанавіўшы асабісты рэкорд 71,08 м.

У 2017 годзе з вынікам 70,31 метра выйграла залаты медаль на чэмпіянаце свету ў Лондане.

На Алімпійскіх гульнях 2020 года ў Токіа не здолела заваяваць медаль, у фінале з вынікам 65,01 м заняла чацвёртае месца.

У 2022 годзе ў Юджыне выйграла медаль у кіданні дыска на пятым чэмпіянаце свету запар. На гэты раз Пярковіч стала другой з вынікам 68,45 м, золата выйграла кітаянка Фэн Бінь, якая ўстанавіла асабісты рэкорд (69,12 м).

16 жніўня 2022 года ў Мюнхене Пярковіч выйграла золата чэмпіянату Еўропы шосты раз запар. У фінале харватка кінула на 67,95 м, немка Крысцін Прудэнц адстала ўсяго на 8 см. Перкавіч стала самай тытулаванай спартсменкай у гісторыі чэмпіянатаў Еўропы па лёгкай атлетыцы, зраўняўшыся з нямецкай бягункай Марытай Кох, якая выйграла 6 залатых медалёў у 1978—1986.

Катэгорыя:Лёгкаатлеты Харватыі
Міхаіл Антонавіч Комар

**Міхаіл Антонавіч Комар** (нар. ) — беларускі палітык.

Дэпутат Вярхоўнага Савета Рэспублікі Беларусь 12-га склікання (1990—1995).

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў 1951 годзе.

Працаваў старшынёй выканаўчага камітэта Рагачоўскага раённага Савета народных дэпутатаў, член КПСС.

У 1990 годзе абраны дэпутатам Вярхоўнага Савета Рэспублікі Беларусь 12-га склікання. Балатаваўся па Доўскай выбарчай акрузе № 230.

Да свайго арышту 30 мая 2008 года больш за дзесяць гадоў працаваў генеральным дырэктарам Рагачоўскага малочнакансервавага камбіната.

30 мая 2008 года быў затрыманы упраўленнем КДБ Рэспублікі Беларусь па Гомельскай вобласці па падазрэнні ў крадзяжы шляхам злоўжывання службовымі паўнамоцтвамі, учыненым групай асоб па папярэдняй змове ў асабліва буйным памеры. Ён падазраваўся ў тым, што, уступіўшы ў змову з іншымі асобамі, на працягу 2006—2008 гадоў выкрадаў грашовыя сродкі камбіната. У жніўні 2009 года прыгавораны Гомельскім абласным судом да дзевяці гадоў пазбаўлення волі з канфіскацыяй маёмасці і пазбаўленнем права займаць кіруючыя пасады тэрмінам на 5 гадоў.

## Узнагароды 
* Ордэн Працоўнага Чырвонага Сцяга.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета Рэспублікі Беларусь 12-га склікання
Катэгорыя:Старшыні Рагачоўскага раённага выканаўчага камітэта
Павел Мікалаевіч Ульянка

**Павел Мікалаевіч Ульянка** (нар. , Мінск, БССР, СССР) — беларускі баскетбаліст. Лёгкі форвард. Майстар спорту Рэспублікі Беларусь. Выступаў за нацыянальную зборную Беларусі.

## Біяграфія 
Займаўся ў мінскай СДзЮШАР №10 у трэнераў Міхаіла Аркадзевіча Феймана і Германа Генадэьевіча Радзюка.

Пасля гуляў за беларускія клубы «Аўтазаводзец-Джэнці» і РТІ-АЗАА, быў прызёрам чэмпіянату Беларусі.

У 2000 годзе па запрашэнні Алега Львовіча Кіма перайшоў ў расійскі клуб «Саюз» з Зарэчнага, пасля выступаў пад кіраўніцтвам гэтага трэнера ў «Хімік-Автадоры» і ЦСК ВПС-Самара. У складзе самарскага клубу выйграў Кубак выкліку ФІБА ў сезоне 2006/07.

З 2007 года выступаў за ўкраінскія клубы. У 2012 годзе вярнуўся ў Беларусь, выступаў за клуб «Цмокі-Мінск».

Гуляў у мужчынскай зборнай Беларусі з 1998 да 2013 году, быў яе капітанам.

Скончыў кар’еру ў верасні 2017 года.

## Кар’ера 
* 1996—1998 — Аўтазаводзец-Джэнці (Мінск)
* 1998—2000 — РТІ-АЗАА (Асіповічы)
* 2000—2001 — Саюз (Зарэчны, Расія)
* 2001—2002 — Хімік-Аўтадор (Энгельс, Расія)
* 2002—2003 — Саха (Якуцк, Расія)
* 2003—2007 — ЦСК ВПС-Самара (Самара, Расія)
* 2007—2008 — Палітэхніка-Галічына (Львоў, Украіна)
* 2008—2010 — Б-93 Пульсар (Роўна, Украіна)
* 2010—2011 — Гаверла (Івана-Франкоўск, Украіна)
* 2011—2012 — Калеў/Крама (Талін, Эстонія)
* 2012—2017 — Цмокі-Мінск

## Дасягненні 
*  Чэмпіён Беларусі (5): 2012/2013, 2013/2014, 2014/2015, 2015/2016, 2016/2017.
*  Чэмпіён Эстоніі (1): 2011/2012.
*  Сярэбраны прызёр чэмпіянату Беларусі (1): 1998/1999.
*  Бронзавы прызёр чэмпіянату Беларусі (1): 1999/2000.
*  Бронзавы прызёр чэмпіянату Украіны (1): 2010/2011.
*  Уладальнік Кубка Беларусі (5): 2012, 2013, 2014, 2015, 2016.
*  Фіналіст Кубка Беларусі (1): 1998.
*  Уладальнік Кубка выкліку ФІБА (1): 2006/2007.

## Спасылкі 
* Профіль на сайце eurobasket.com
* Профіль на сайце fiba.com
* КАКИЕ ЛЮДИ. ПАВЕЛ УЛЬЯНКО: ЖИТЬ НА ВОЛГЕ И НЕ РЫБАЧИТЬ — ЭТО ГЛУПО

Катэгорыя:Баскетбалісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі зборнай Беларусі па баскетболе
Катэгорыя:Ігракі «Роўна» (баскетбол)
Сучава (значэнні)

**Сучава** — тапонім.

* Сучава — горад у Румыніі, адміністрацыйны цэнтр жудзеца.
* Сучава — жудзец у Румыніі.
* Сучава — рака ў Румыніі, прыток ракі Сірэт.
Суцэльны спектр

**Суцэ́льны спе́ктр**, **неперарыўны спектр** — адзін са спектраў, у якім дазволеныя значэнні фізічнай велічыні з’яўляюцца неперарыўнай функцыяй размеркавання гэтай велічыні (напрыклад, у спектры электрамагнітнага выпраменьвання размеркаванне энергіі — неперарыўная функцыя частаты або даўжыні хвалі). Назіраецца пры выпраменьванні і паглынанні.

У аптычнай вобласці пры раскладанні святла спектральнымі прыборамі суцэльны спектр атрымліваецца ў выглядзе бесперапыннай паласы (пры візуальным назіранні або фотарэгістрацыі) або плаўнай крывой (пры фотаэлектрычнай рэгістрацыі). Суцэльны спектр цеплавога выпраменьвання маюць рэчывы, якія знаходзяцца пры зададзенай тэмпературы ў стане тэрмадынамічнай раўнавагі (апісваецца законам выпраменьвання Планка). У квантавай сістэмы суцэльнымі могуць быць спектры энергіі, частаты, каардынаты і інш.

У некаторых выпадках магчыма накладанне лінейчастага спектру на суцэльны (напрыклад, у спектрах Сонца і зорак на суцэльны спектр могуць накладацца лініі лінейчастага спектру паглынання (Фраўнгоферавы лініі)).

## Літаратура 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Спектраскапія
Катэгорыя:Назіральная астраномія
Катэгорыя:Оптыка
Катэгорыя:Гук
Паўночна-Тэхаскі ўніверсітэт

**Паўночна-Тэхаскі ўніверсітэт** () — амерыканская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам даследчага ўніверсітэта, якая месціцца ў горадзе Дэнтан у штаце Тэхас.

## Агульная характарыстыка 
Універсітэт прапануе 112 бакалаўрскіх, 94 магістарскіх і 38 доктарскіх праграм. З моманту свайго стварэння ў 1890 годзе ўніверсітэт ператварыўся ў адзін з буйнейшых універсітэтаў ЗША. Ён з'яўляецца чацвёртым па велічыні універсітэтам Тэхаса. Гэта галоўная ўстанова аднайменнай універсітэцкай сістэмы. Універсітэт таксама прызначаны Міністэрствам адукацыі ЗША як установа для іспанамоўных грамадзян і ўстанова для нацыянальных меншасцей.

## Структура 
* Каледж вольных мастацтваў і сацыяльных навук
* Каледж прыродазнаўчых навук
* Каледж бізнесу
* Каледж адукацыі
* Каледж інжынерыі
* Каледж інфармацыі
* Каледж мерчандайзінгу, гасціннасці і турызму
* Каледж музыкі
* Каледж здароўя і дзяржаўнай службы
* Каледж візуальных мастацтваў і дызайну
* Ганаровы каледж
* Школа журналістыкі
* Акадэмія матэматыкі і прыродазнаўчых навук
* Школа аспірантуры
* Інстытут інтэнсіўнага вывучэння англійскай мовы

## Гл. таксама 
* Спіс універсітэтаў штата Тэхас

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Навучальныя ўстановы з англійскай мовай навучання
Катэгорыя:Універсітэты Тэхаса
Самвел Сяргеевіч Шахрамян

**Самвел Сяргеевіч Шахраманян** (; нар. 1 снежня 1978, Сцепанакерт) — карабахскі палітык, 5-ы прэзідэнт непрызнанай Нагорна-Карабахскай Рэспублікі.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 1 снежня 1978 года ў горадзе Сцепанакерт НКАА. Стрыечны брат — Араік Аруцюнян, прэм’ер-міністр (2007—2017) і прэзідэнт НКР (2020—2023).

У 1995 годзе паступіў на факультэт міжнароднай эканомікі ўніверсітэта «Грыгор Зограб», г. Ерэван. У 1998 годзе перавёўся на аддзяленне эканомікі Арцахскага дзяржаўнага ўніверсітэта і скончыў у 1999 годзе.

З 1996 па 1999 год служыў у Арміі абароны Карабаха.

З 1999 па 2008 год працаваў у СНБ Карабаха, з 2008 па 2010 год — у падатковай службе, з 2010 па 2013 год — у Мінюсце. З 2013 па 2014 год працаваў начальнікам Сцепанакерцкага крымінальнага розыска.

З 2014 па 2020 год працаваў у СНБ, з 2018 года — дырэктар. З 2020 года — міністр патрыятычнага выхавання, моладзі і спорту.

З 2022 года працаваў у Савеце Бяспекі НКР, з сакавіка 2023 года — сакратар СБ. Удзельнічаў у перамовах па Лачынскім калідоры.

З 31 жніўня 2023 года прызначаны Дзяржміністрам НКР Указам Прэзідэнта. Вылучаны кандыдатам у прэзідэнты Нагорна-Карабахскай Рэспублікі на выбарах 8 верасня, якія прайшлі пасля адстаўкі 1 верасня Араіка Аруцюняна. З 9 верасня абраны кіраўніком дзяржавы.

На перыяд прэзідэнцтва Шахраманяна прыпалі баявыя дзеянні з 19 па 20 верасня 2023 года, якія скончыліся раззбраеннем Армія абароны НКР і падпісаннем ім указа аб спыненні існавання Нагорна-Карабахскай Рэспублікі і роспуску ўсіх яе дзяржаўных устаноў і арганізацый.

## Заўвагі 
Катэгорыя:Вікіпедыя:Біяграфіі сучаснікаў
Катэгорыя:Постаці Нагорнага Карабаха
Паўночна-Тэхаскі ўніверсітэт у Даласе

**Паўночна-Тэхаскі ўніверсітэт у Даласе** () — амерыканская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта, якая месціцца ў горадзе Далас у штаце Тэхас.

## Агульная характарыстыка 
Вучэльня адкрылася ў 2000 годзе як філіял Паўночна-Тэхаскага ўніверсітэта, прапаноўваючы курсы вышэйшага ўзроўню для студэнтаў і аспірантаў па розных дысцыплінах. У 2009 годзе філіял стаў аўтаномным універсітэтам, прапаноўваючы поўную праграму бакалаўрыяту. Гэта адзіны дзяржаўны ўніверсітэт у межах горада Далас.

У 1997 годзе сенатар Ройс Уэст прапанаваў тэхніка-эканамічнае абгрунтаванне стварэння дзяржаўнага ўніверсітэта ў паўднёвай частцы акругі Далас, якая населена пераважна афраамерыканцамі і тады абслугоўвалася толькі адным прыватным каледжам.

Кампус, які павінен быў стаць першым дзяржаўным універсітэтам у межах горада Даласа, быў запушчаны ў часовым месцы ў весновым семестры 2000 года з наборам 204 студэнтаў-завочнікаў. У чэрвені 2001 года гарадскі савет ухваліў пастанову аб выдзяленні 3 мільёнаў долараў на куплю каля 200 акраў зямлі для будучага кампуса. Прыватныя ахвяраванні павялічылі памер новага ўніверсітэцкага кампуса да 264 акраў (1,07 км2).

Законапраект 2001 года, прыняты заканадаўчым сходам штата Тэхас і падпісаны губернатарам Рыкам Пэры, дазволіў сістэме Паўночна-Тэхаскага ўніверсітэта заснаваць вучэльню як незалежны ўніверсітэт, калі колькасць студэнтаў дасягне 2500 чалавек. Законапраект 2003 года змяніў патрабаванне да  тыс. студэнтаў дзённай формы навучання за адзін семестр. Цырымонія закладкі першага будынка будучага кампуса адбылася ў кастрычніку 2005 года. Першы пастаянны будынак на тэрыторыі кампуса быў уведзены ў эксплуатацыю ў студзені 2007 года.

## Гл. таксама 
* Спіс універсітэтаў штата Тэхас

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Навучальныя ўстановы з англійскай мовай навучання
Катэгорыя:Універсітэты Тэхаса
Катэгорыя:Далас
Капліца Святога Крыжа (Несутычы)

**Капліца Святога Крыжа** — прыдарожная капліца ў вёсцы Несутычах Навагрудскага раёна Гродзенскай вобласці.

## Гісторыя 
Капліца ад Навагрудскай парафіі згадваецца з сярэдзіны XVIII ст.: драўляны, а пазней мураваны культавы будынак стаяў на мясцовых могілках, у алтары было змешчанае разблёнае Укрыжаванне, магчыма, перанесенае сюды з зачыненага касцёла езуітаў у Навагрудку.

У 1850 годзе уладальнік Несутычаў і старшыня навагрудскага межавога суда Пётр Абламовіч, згодна з тэстамэнтам свайго брата Адама, «явил желание перестроить каплицу, чтоб было где служить заупокой». Пры гэтым адзначаецца, што капліца ўжо 100 гадоў як існуе і што пабудавалі яе не Абламовічы, а магчыма, Францкевічы, ад якіх маёнтак у 1770-я гадах перайшоў да Абламовічаў. Аднак аднавіць месца культу Абламовічам не дазволілі, таму што, паводле цытаты першакрыніцы: «каплица вредна для православия». Тым не менш, святыню ўсё ж уратавалі ад знішчэння і яна дзейнічала да Другой сусветнай вайны.

З другой паловы XVIII стагоддзя дзейнічала ў Несутычах і прыдарожная каплічка, пабудаваная ў самым цэнтры вёскі, пры скрыжаванні.

У пасляваенныя гады могілкавая капліца была знішчаная, металічны крыж з яе ўмуравалі пры ўваходзе на могілкі, а сапраўдны шэдэўр — велічнае алтарнае Укрыжаванне — вернікі перанеслі ў прыдарожную капліцу і ўмацавалі ў алтарную сцяну.

Капліца доўгі час знаходзілася амаль у руінным стане. У ваконныя праёмы ўставілі шыбы, а замест дзвярэй вернікі прымацавалі старыя звычайныя дзверы ад кватэры № 15, што надало святыні пэўную недарэчнасць у выглядзе.

Улетку 2022 года з ініцыятывы ксяндза Юрыя Жэгарына распачалося аднаўленне капліцы, фігура Езуса была адпраўлена на рэстаўрацыю.

У 16 верасня 2023 года адбылося ўрачыстае благаслаўленне старадаўняй мураванай барочнай адноўленай капліцы Святога Крыжа. Абрад здзейсніў Генеральны вікарый Мінска-Магілёўскай архідыяцэзіі біскуп Юрый Касабуцкі. Урачыстасць прыгожым спевам аздобіў хор Гродзенскай дыяцэзіі «Cantate Domino». На свяце былі прысутныя прадстаўнікі улады Навагрудскага раёна, мецэнаты, мясцовыя жыхары, вернікі з Навагрудка, а таксама госці з Гродна, Ліды і Мінска.

## Архітэктура 
Па задумцы стваральнікаў, сама капліца з’яўлялася быццам бы алтаром святыні пад адкрытым небам, скляпенні якой стваралі кроны дрэваў, высаджаных як калоны касцёла, а ўваход быў пазначаны прыступкамі з бутавага каменя. Капліцу пабудавалі ў стылі барока з цэглы і атынкавалі.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* На Навагрудчыне біскуп Касабуцкі здзейсніў благаслаўленне прыдарожнай капліцы з унікальным Укрыжаваннем (відэа)

Катэгорыя:Капліцы Гродзенскай вобласці
Катэгорыя:Несутычы
Катэгорыя:Культавыя збудаванні Навагрудскага раёна
Катэгорыя:Збудаванні Беларусі ў стылі барока
Альянс дзяржаў Сахеля

**Альянс дзяржаў Сахеля** () — міждзяржаўны ваенны альянс, створаны 17 верасня 2023 года для забеспячэння калектыўнай абароны дзяржаў Нігер, Буркіна-Фасо і Малі.

## Гісторыя 
### Стварэнне альянсу 
У ліпені 2023 года ў Нігеры адбыўся ваенны пераварот. У сярэдзіне жніўня Эканамічная супольнасць краін Заходняй Афрыкі (ЭКАВАС) заявіла пра падрыхтоўку міжнародных ваенных сіл для інтэрвенцыі, каб вярнуць да ўлады былой рэжым. Нігерскіх мяцежнікаў падтрымалі вайскоўцы хунт Малі і Буркіна-Фасо. У выпадку ўварвання новыя ўлады Нігера дазволілі гэтым краінам увесці войскі на сваю тэрыторыю.

Рашэнне стварыць альянс было прынята ў верасні 2023 года на фоне перамоў дэлегацыі Міністэрства абароны Расіі з прадстаўнікамі Малі, Буркіна-Фасо і Нігера. Як дадаў міністр абароны дзяржавы, кааліцыя будзе ўяўляць сабой «спалучэнне ваенных і эканамічных намаганняў трох краін».

22–23 снежня 2025 года ў Бамако, сталіцы Малі, адбыўся другі саміт кіраўнікоў дзяржаў канфедэрацыі, падчас якога кіраўнікі дзяржаў прынялі справаздачу па выкананні дарожнай карты першага года існавання канфедэрацыі. На саміце Асімі Гаіта перадаў паўнамоцтвы старшыні альянсу прэзідэнту Буркіна-Фасо Ібрахіму Траорэ.

## Гл. таксама 
* Пояс пераваротаў

## Крыніцы 
Катэгорыя:Ваенна-палітычныя блокі
Катэгорыя:2023 год у палітыцы
Гізела Маўэрмаер

**Гізела Маўэрмаер** (; ,  — , там жа) — нямецкая лёгкаатлетка, чэмпіёнка летніх Алімпійскіх гульняў 1936 года ў Берліне па кіданні дыска.

## Біяграфія 
У 1932 годзе ва ўзросце 18 гадоў стала членам НСДАП, каб атрымаць пасаду старшыні мюнхенскага таварыства за інтарэсы жанчын. З наступнага года пачала займацца лёгкай атлетыкай, выступаючы за мюнхенскі гімнастычны клуб «Німфенбург» і трэніруючыся ў Ёзэфа Цахмаера.

На Сусветных жаночых гульнях 1934 года перамагла ў штурханні ядра, устанавіўшы сусветны рэкорд 13,67 м, стала другой у кіданні дыска (40,65 м) і першынствавала ў спаборніцтвах па пяцібор’і, набраўшы рэкордныя 377 ачкоў (штурханне ядра: 13,44 м, скачкі ў даўжыню: 5,51 м, бег на 100 метраў: 13,0 с, скачкі ў вышыню: 1,52 м; кіданне дзіды: 32,90 м).

Гэтыя вынікі забяспечылі ёй месца ў складзе нямецкай зборнай на Алімпійскіх гульнях 1936 года. Але паколькі ні штурханне ядра, ні пяцібор’е не ўваходзілі ў праграму Гульняў, Маўэрмаер засяродзілася на трэніроўках у кіданні дыска і ў выніку стала алімпійскай чэмпіёнкай (47,63; 41,64; 40,70; 36,27; 43,54; 44, 26 м).

На чэмпіянаце Еўропы па лёгкай атлетыцы 1938 года яна перамагла ў кіданні дыска (43,20; 43,58; 42,94; 40,29; 40,11; 44,80 м) і стала другой у штурханні ядра з вынікам 13,27 м. У тым жа годзе паступіла ў мюнхенскую гімназію на пасаду настаўніцы фізкультуры. У 1942 годзе завяршыла спартовую кар’еру.

З-за свайго нацысцкага мінулага пасля вайны Маўэрмаер была звольнена з гімназіі і доўгі час заставалася без працы. Потым яна вывучала біялогію і ў 1954—1975 гадах узначальвала бібліятэку Заалагічнай дзяржаўнай калекцыі Мюнхена.

Катэгорыя:Лёгкаатлеты Германіі
Вольга Фікотава

**Вольга Фікотава** (чэш. Olga Fikotová; нар. , , Чэхаславакія) — чэхаславацкая, а затым амерыканская лёгкаатлетка, кідальніца дыска. Алімпійская чэмпіёнка 1956 года з алімпійскім рэкордам 53,69 м

Да выступленняў у лёгкай атлетыцы гуляла ў баскетбол за клуб BLC Sparta Praha. У 1957 годзе выйшла замуж за амерыканскага лёгкаатлета Гаральда Коналі і пачала выступаць за зборную ЗША. Чэмпіёнка ЗША 1957, 1960, 1962, 1964 і 1968 гадоў.

На алімпійскіх гульнях 1960 года заняла 7-е месца, на Алімпіядзе 1964 года ў Токіа заняла 12-е месца, на Алімпіядзе 1968 года заняла 6-е месца, на алімпійскіх гульнях 1972 года не змагла выйсці ў фінал. Таксама на цырымоніі адкрыцця Алімпіяды 1972 года была сцяганосцам зборнай ЗША.

Катэгорыя:Лёгкаатлеты Чэхаславакіі
Катэгорыя:Лёгкаатлеты ЗША
Марціна Хельман

**Марціна Хельман** (ням. Martina Hellmann, да замужжа — Опіц (ням. Opitz); нар.  года, , Саксонія) — нямецкая кідальніца дыска, алімпійская чэмпіёнка 1988 года, двухразовая чэмпіёнка свету (1983, 1987). Уладальніца двух дзеючых рэкордаў у кіданні дыска — алімпійскага (72,30 м, 1988) і чэмпіянатаў свету (71,62 м, 1987). Чэмпіёнка ГДР 1985 года.

Катэгорыя:Лёгкаатлеты Германіі