Уімблдан

**Уі́мблдан** ( ), гіст. *Wymbeldon* (XIII ст.), *Wimbleton* (XIV ст.), *Wymelton* (XVI ст.) — паўднёва-заходні прыгарад Лондана. Уваходзіць у склад адміністрацыйнага раёна (бора) Мертан, размешчаны за 11,3 км ад Чарынг-Кросa. Вядомы як месца правядзення Уімблданскага тэніснага турніру і (да 2002 года) база аднайменнага клуба футбольнай Прэм’ер-лігі.

## Этымалогія назвы 
Назва Уімблдан узыходзіць да стараанглійскага *Wynnmandon*, «Узгорак Вінмана» ( —"hill"). Форма назвы змянілася пасля ўсталявання ўлады нарманаў: *Wynnman-* трансфармавалася ў *Wiman-*, *Wimel-* і, нарэшце, сучасны варыянт *Wimble-* .

## Гісторыя 
Мясцовасць, дзе цяпер размешчаны Уімблдан, была, верагодна, заселена даўно. У гэтым раёне было зроблена некалькі знаходак, якія датуюцца палеалітам, але галоўным чынам эфектыўнымі былі раскопкі неалітычных паселішчаў. У незабудаваным раёне Уімблдан Коман знойдзена пахаванне, якое складаецца з 23 курганаў, у якіх былі знойдзены артэфакты бронзавага веку, датаваныя трэцім тысячагоддзем да н. э.. Каля 700 года да новай эры тут было пабудавана ўмацаванае паселішча плошчай 12 акраў, якое з XIX стагоддзі прынята называць «Цэзаравым Лагерам» (). Частка геаграфічных назваў у гэтым рэгіёне адносіцца да дарымскага перыяду.

11-е выданне «Брытанікі» звязвае сучасны Уімблдан з Уібандунам *(Wibbandun)*, месцам бітвы армій каралёў Уэсекса Кеўліна і Кента Этэльберта ў 568 годзе. Аднак «Гісторыя графства Сурэй», якая выйшла прыкладна тады ж, называе гэту тэорыю памылковай, а ў 1889 годзе ва Уімблдан-Парку яшчэ адна, што зрабіла гэтыя месцы даступнымі і прывабнымі для новых жыхароў. У час Другой сусветнай вайны Уімблдан, пачынаючы з 16 жніўня 1940 года, неаднаразова падвяргаўся бамбардзіроўкам, якія забралі жыцці 150 жыхароў і разбурылі 810 дамоў. Уімблдан служыў перавалачным пунктам для прыёму бежанцаў з Польшчы, Бельгіі, Нідэрландаў і Францыі.

У 1965 годзе лонданскі бора Уімблдан быў аб’яднаны з бора Мітчам і раёнамі Мертан і Мордэн у адзіны бора Мертан. У 90-я гады адміністрацыя новага бора была пераведзена з мэрыі Уімблдана ў Мордэн.

## Штогадовы тэнісны турнір 
У 1870-х гадах каля падножжа ўзгорка, на землях паміж лініяй чыгункі і Уорпл Роўд (*Worple Road*), Усеанглійскі клуб лаўн-тэніса і кракета пачаў праводзіць свае штогадовыя чэмпіянаты. Аднак, папулярнасць гульні ў кракет ішла на спад, тады як новы спорт, лаўн-тэніс, атрымліваў усё большае распаўсюджванне. Першапачаткова маючы толькі адну з пляцовак, вылучаную пад тэніс, клуб вырашыў правесці свой першы *Чэмпіянат па лаўн-тэнісе* у ліпені 1877 года. Турнір пачаўся 9 ліпеня, спаборніцтвы былі праведзены толькі ў адзіночным мужчынскім разрадзе.

## Насельніцтва і знакамітыя грамадзяне 
Са змяншэннем кошту чыгуначных квіткоў у 1880-я гады ва Уімблдан, дзе да гэтага жылі галоўным чынам забяспечаныя людзі, пачаўся прыток меней заможных жыхароў. Насельніцтва Уімблдана складала 6000 чалавек у 1865 годзе, але ўжо да 1891 годзе вырасла амаль да 26 тысяч, а да 1901 годзе звыш 41 тысячы чалавек і іншыя.

## Уімблдан у мастацтве 
Уімблдан з’яўляецца месцам дзеяння раманаў сучаснага брытанскага пісьменніка Найджэла Уільямса, вядомых пад агульнай назвай «Уімблданская трылогія»:
* Уімблданскі атручальнік (, 1990); паводле кнігі ў 1994 годзе сняць шматсерыйны фільм для Бі-Бі-Сі
* Прышэльцы з SW19 (, 1992)
* На ўсход ад Уімблдана (, 1993)

Ва Уімблдане разгортваецца дзеянне серыі кніг пра ўомблаў дзіцячай пісьменніцы Элізабет Берэсфард. Уімблдан таксама з’яўляецца месцам падзення аднаго з марсіянскіх міжпланетных караблёў у «Вайне светаў» Герберта Уэлса.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Артыкул *Уімблдан* у Энцыклапедыі Брытаніка, 11-е выд.
* 

Катэгорыя:Раёны Лондана