open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Рашэн

**«Рашэн»** (, ) — адзін з найбуйнейшых вытворцаў кандытарскіх вырабаў ва Украіне і Усходняй Еўропе. Галоўны офіс кампаніі размешчаны ў Кіеве.

Рашэн вырабляе каля 200 відаў кандытарскіх вырабаў. Агульны аб'ём вытворчасці прадукцыі складае больш за 450000 тон у год. У склад карпарацыі ўваходзяць чатыры ўкраінскія фабрыкі (Кіеўская, дзве вытворчыя пляцоўкі ў Вінніцы, Марыупальская, Крэмэнчуцкая), дзве вытворчыя пляцоўкі Ліпецкай кандытарскай фабрыкі (Расія), Клайпедская кандытарская фабрыка (Літва), Bonbonetti Choco Kft (Будапешт, Венгрыя), а таксама малочна камбінат у Вінніцы і масла-малочны камбінат «Бершадьмолоко», які забяспечвае фабрыкі карпарацыі натуральнай высакаякаснай малочнай сыравінай.

Прадукцыя прадстаўлена больш чым у 28 краінах свету, уключаючы Украіну, Расію, Казахстан, Беларусь, краіны Каўказу, Сярэдняй Азіі, ЕС, ЗША, Малдову, Ізраіль, Літву.

Назва кампаніі была створана аж прозвішча яе заснавальніка - Пятра Парашэнкі () шляхам выдалення першага і апошняга складоў.

Катэгорыя:Шакаладныя кампаніі
Катэгорыя:Кандытарскія кампаніі
Катэгорыя:Кампаніі Кіева
Катэгорыя:Гандлёвыя маркі Украіны
Украінскі ляўкой

**Украінскі ляўкой** — селекцыйная парода котак, у аснову якой закладзены дзве прыродныя мутацыі: бясшэрсных і віславухіх: Hrbd і Fd. Гэта голая віславухая кошка сярэдняга памеру з доўгім гнуткім мускулістым целам прамавугольнай формы, мяккая і гарачая навобмацак, з складчатой скурай. Характэрнай рысай украінскіх ляўкояў з'яўляецца доўгая, плоская (dogface appearance), вуглаватая з вялікімі і не занадта адкрытымі міндалепадобнымі вачыма галава. Кошкі гэтай пароды маюць выразны палавы дымарфізм. Ляўкоі энергічныя, кантактныя і таварыскія.

Катэгорыя:Пароды катоў
Катэгорыя:Пароды катоў з Украіны
Катэгорыя:Пароды катоў з выгнутымі вушамі
Катэгорыя:Голыя пароды катоў
Катэгорыя:Эксперыментальныя пароды катоў
Гекатамніды

**Гекатамні́ды** — дынастыя ахеменідскіх сатрапаў Карыі і Мілета ў 395 - 326 гг. да н. э.

Заснавальнікам дынастыі лічыцца карыец Гекатомн з Міласаў, які быў прызначаны Артаксерксам II першым сатрапам Карыі ў 395 г. да н. э. Ужо пры яго кіраванні Карыя атрымала значную ўнутраную аўтаномію. Яго сын Маўзол (377 - 353 гг. да н. э.) імкнуўся адрадзіць старадаўнія карыйскія традыцыі, удзельнічаў у паўстанні сатрапаў супраць ахеменідскага валадара, але пасля паражэння быў памілаваны. Дынастыя Гекатамнідаў фактычна перарвалася кіраваннем Піксодара (340 - 334 гг. да н. э.), малодчага сына Гекатомна, калі Карыя была заваявана Аляксандрам Македонскім. Ада, удава Ідрыя, сярэдняга сына Гекатомна, падтрымала македонцаў, таму працягвала кіраваць Карыяй да 326 г. да н. э. 

Час кіравання Гекатамнідаў лічыцца перыядам палітычнага і культурнага росквіту Карыі.

## Спасылкі 
* Hecatomnid dynasty

Гекатамніды
Гекатамніды
Гекатамніды
Злата Мегленская

**Злата Мегленская** (макед.: Света Великомаченичка Злата Мегленска, балг.: Света Великомъченица Злата Мъгленска, грэцк.: Αγία Χρυσή, ) — праваслаўная святая і навамучаніца.

## Жыціе 
Злата нарадзілася ў XVIII ст. у сяле Слаціна, у правінцыі Меглен (цяпер Хрысі, Грэцыя), у беднай балгарскай сялянскай сям’і, мела трох сясцёр. Аднойчы, калі Злата выйшла па ваду, туркі захапілі яе. Калі адзін з іх прапанаваў ёй стаць мусульманкай і быць ягонай жонкай, Злата адказала :"Я веру ў Хрыста, і толькі Яго я ведаю, як майго Жаніха, я ніколі не адмоўлюся ад Яго, нават калі падвергнеце мяне тысячам катаванняў і рассячэце мяне на кавалкі. " Калі яе бацькі і сёстры знайшлі яе, яны сказалі ёй: "дачка, памілуй сябе і нас, сваіх бацькоў і сясцёр, адрачыся ад Хрыста толькі ў словах, так што мы ўсе можам быць шчаслівыя, таму што Хрыстос міласэрны. ён даруе такі грэх, здзейснены ў сувязі з абставінамі жыцця ". Яе бацькі, сёстры і сваякі плакалі. Аднак Злата супраціўляліся гэтаму. Яна адказала ім: «Калі вы раіце мне адрачыся ад Хрыста, сапраўднага Бога, вы ўжо не мае бацькі і мае сёстры. У мяне ёсць Гасподзь Ісус Хрыстос, як мой бацька, Багародзіца, як мая маці, і святых, як мае браты і сёстры.» Туркі затым кінулі яе ў турму на тры месяцы, збівалі яе кожны дзень. Нарэшце, яны яе падвесілі яе за ногі галавою да зямлі і развялі вогнішча, каб яна ўчадзела ад дыма, але яна выжыла. У рэшце рэшт яны знялі яе з дрэва і пасеклі на часткі. Яна загінула 18 кастрычніка 1795. Кавалачкі яе мошчаў былі ўзятыя хрысціянамі ў свае дамы для дабраславення. Балгарская Праваслаўная Царква святкуе ў яе гонар прастольнае свята 18 кастрычніка, Грэцкая, Руская, Сербская і Македонская праваслаўныя цэрквы — 13 кастрычніка. Яе агіяграфія была напісана Нікадзімам Святагорцам. У Балгарыі і Паўночнай Македоніі Святая Злата часта паказваецца ў вобразе кабеты ў традыцыйным народным строі. У Балгарыі Святая Злата з’яўляецца заступніцай усіх балгараў, якія пражываюць за мяжой.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Праваслаўныя святыя
Таўча граўча

**Таўча граўча** — страва македонскай кухні, смажаныя бабы на патэльні. У сербскай кухні ёсць падобная страва прэбранац.

Назва стравы складаецца з двух слоў: «таўча» — асаблівы гліняны посуд, і «граўча» — фасоля. Іншыя назвы стравы — граўча на таўчы, фасоля па-македонску.

Для прыгатавання патрабуецца буйная белая фасоля *тэтавац*, якая культывуецца ў раёне горада Тэтава.

Акрамя белай фасолі ў састаў стравы ўваходзяць рэпчаты лук, алей, чырвоны балгарскі перац і розныя заправы: соль, перац, пятрушка і г.д.

Фасоля перад гатаваннем замочваецца да набракання і размякчэння, потым варыцца да гатовасці, перад сканчэннем варэння ў яе дадаюцца пасіраваны на масле лук і заправы. Па гатовасці фасолі страва перакладаецца ў вогнетрывалы посуд — таўча — і запякаецца. Магчыма даданне да стравы мяса.

## Спасылкі 
* Один из рецептов тавче гравче

Катэгорыя:Македонская кухня
Катэгорыя:Стравы з бабовых
Капліца (Княгінін)

**Капліца** у в. Княгінін Мядзельскага раёна Мінскай вобласці.

## Гісторыя 
На могілках. Пабудавана на мяжы 19 — 20 ст. з цэглы.

## Архітэктура 
Помнік архітэктуры цаглянага кірунку стылю мадэрн. Вырашана цэнтрычнай чатырохграннай пабудовай пад шатровым гонтавым дахам. Архітэктурны дэкор (броўкі лучковых праёмаў, гарадковыя фрызы, руставаныя вуглавыя грані) выкананы сродкамі цаглянай муроўкі.

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі: энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4.

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Княгінін
Катэгорыя:Капліцы Мінскай вобласці
Катэгорыя:Культавыя збудаванні Мядзельскага раёна
Вранац

**Вранац** (, ) — балканскі сорт вінаграду і атрымоўванае з яго аднайменнае чырвонае віно.

## Вінаград 
Ягады буйныя, насычанай афарбоўкі. Пладаноснасць лазы высокая. Збор ягад традыцыйна ручны.

## Віно 
Віно «Вранац» вырабляецца рознымі вытворцамі. Чырвонае, сухое, праз год-два вытрымкі валодае насычаным цёмна-чырвоным рубінавым колерам і складаным букетам. Добра падыходзіць да страў з мяса і сыроў. Моцнасць звычайна 12-13 %.

## Шыранне 
Вінаград сорта Вранац традыцыйны для Балкан. Расце, галоўным чынам, у былой Югаславіі: у Герцагавіне, Чарнагорыі, Сербіі і Паўночнай Македоніі. У Чарнагорыі «Вранац» з’яўляецца адным з самых папулярных гатункаў віна, вінаград для яго расце ў наваколлі Скадарскага возера.

## Спасылкі 
* [http://www.wine-searcher.com/grape-1638-vranac ].
* [http://www.travel-mne.ru/information/alcohol/ ].

Катэгорыя:Чарнагорская кухня
Катэгорыя:Сербская кухня
Катэгорыя:Сарты раслін
Катэгорыя:Вінаград
Каралеўства Літва

**Каралеўства Літва** — манархія, якая існавала з 1251 года па 1261 год. Кароль Міндоўг быў адзіным каранаваным манархам дзяржавы. Статус каралеўства быў страчаны пасля пачатку пахода Міндоўга на крыжакоў у 1261 годзе. Пасля Міндоўга кіраўнікі дзяржавы мелі тытул вялікі князь, а дзяржава называлася — Вялікае Княства Літоўскае. Пасля гэтага ў 1430 годзе Вітаўтам была зроблена спроба адрадзіць статус каралеўства.

Гл. таксама: Каралеўства Літва (1918).

Катэгорыя:Гістарычныя дзяржавы Еўропы
Катэгорыя:Гістарычныя дзяржавы Сярэдневякоўя
Катэгорыя:Дзяржавы ў гісторыі Літвы
Катэгорыя:Гісторыя Беларусі (1236—1569)
Катэгорыя:З'явіліся ў 1251 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 1261 годзе
Мармуровая пячора

**Мармуровая пячора** () — пячора на ніжнім плато горнага масіва Чатыр-Даг Крымскіх гор. Размешчана ў Сімферопальскім раёне АР Крым (Украіна), непадалёк ад вёскі Зарычнэ. Папулярны турыстычны аб’ект.

Катэгорыя:Геаграфія Крыма
Катэгорыя:Славутасці Крыма
Катэгорыя:Пячоры Украіны
Катэгорыя:Экскурсійныя пячоры
Аптымістычная пячора

**Аптымістычная пячора** () — гіпсавая пячора, геалагічны помнік прыроды агульнадзяржаўнага значэння ва Украіне. Размешчана паблізу вёскі Караліўка Баршчыўскага раёна Цярнопальскай вобласці.

## Характарыстыка 
Пячора адкрыта ў 1966 годзе. Сумарная даўжыня закартаграфаваных хадоў на цяперашні дзень складае каля 257 км; сама пячора займае плошчу каля 2 км², што абумоўлена шматлікасцю і звілістых хадоў. Хады залягаюць на глыбіні каля 20 м. Пячора моцна замыта глінай. Сустракаюцца сталактыты, геліктыты, іншыя нацечныя ўтварэння і крышталі гіпсу.

## Гісторыя адкрыцця 
Прыднястроўскае Падолле, багатае пячорамі, прыцягвала даследчыкаў; у 1965 годзе львоўскія спелеолагі з новастворанага клуба «Цыклоп» праводзілі тапаздымку пячоры «Ветравая» каля вёскі вёскі Караліўка  Баршчыўскага раёна Цярнопальскай вобласці, калі мясцовыя хлопчыкі паказалі непадалёк ручай, які сыходзіць пад зямлю. У той раз раскапаць нічога не атрымалася, але вярнуўшыся праз год, 8 мая 1966 года, Аляксей Соляр і Мірон Саўчын праніклі за гліняны сіфон, які не даў ім прайсці ў папярэднім годзе, і абследавалі каля 400 метраў пячоры. Першапачаткова меркавалася, што яе даўжыня не менш за 3 кіламетраў; далейшае яе даследаванне ператварыла яе ў найбольш доўгую пячору ў Савецкага Саюза. Пячору назвалі аптымістычнай, паколькі скептычна настроеныя калегі празвалі львавян «аптымістамі».

З таго часу было праведзена больш за 260 экспедыцый; у даследаваннях пячоры прымалі ўдзел і спелеолагі з іншых краін: Балгарыі, Польшчы, Расіі і т. д.

Па меры даследаванні пячоры ўзнікала неабходнасць у новых падземных базавых лагерах. На 2008 год іх 15. «Аазіс», адзін з самых далёкіх падземных лагераў, які размяшчаецца на перыметры пячоры, з'яўляецца таксама і самым зручным: прама ў лагеры ёсць рэзервуар з чыстай вадой, калонкай для яе выкачвання, каля 700 літраў ужо запасённой вады, спальныя месцы на паўсотні чалавек і новае кухоннае начынне.

## Рэкорды 
* Гэта даўжэйшая ў свеце гіпсавая пячора, пятая па працягласці пячора ў свеце .

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт пячоры Аптымістычная
* Вынаходніцтвы пячоры Аптымістычнай. Сайт ЗУРГС.

Катэгорыя:Геаграфія Цярнопальскай вобласці
Катэгорыя:Пячоры Украіны
Арнольд Уладзіміравіч Пячэрскі

**Арнольд Уладзіміравіч Пячэрскі** (рус. *Арнольд Владимирович Печерский*) ( — ) — беларускі прадпрымальнік, а таксама грамадскі і палітычны дзеяч.

## Біяграфія 
Стваральнік прафсаюза прадпрымальнікаў. Член прафсаюза «Садружнасць». Член партыі БНФ і актывіст Аб'яднанай грамадзянскай партыі. З 1997 г. член стачкама прадпрымальнікаў Беларусі і кіраўнік стачкама прадпрымальнікаў па г. Мінску і Мінскай вобласці. Арганізатар забастовак прадпрымальнікаў на рынках «Дынама» і «Ждановічы». Паводле ўспамінаў А. Макаева (нам. старшыні Руху салідарнасці "Разам"): "фінансаваў некалькі юрыстаў, якія па “гарачай лініі” аказвалі бясплатную дапамогу беларускім прадпрымальнікам па розных пытаннях; дапамагаў Вячаславу Сіўчыку выдаваць прадпрымальніцкі бюлетэнь “Кірмаш”". Давераная асоба М. Чыгіра падчас удзелу апошняга ў прэзідэнцкіх выбарах 1999 г.

## Гібель 
24 красавіка 1999 г. вяртяючыся з Масквы па справах свайго бізнеса, А. Пячэрскі патрапіў у аварыю на трасе Масква-Мінск у раёне горада Крупкі, у якой загінуў. Гэты дзень адзначаецца беларускай апазіцыяй, як дзень памяці Арнольда Пячэрскага http://www.belaruspartisan.org/politic/231895/ http://ihwc2015.euroradio.fm/ru/vecher-pamyati-arnolda-pecherskogo-proydet-v-uprave-bnfhttp://www.svaboda.org/PrintView.aspx?Id=757029http://euroradio.fm/u-minsku-prayshlo-ushanavanne-pamyaci-arnolda-pyacherskaga. 27 красавіка пахаваны на Кальварыйскіх могілках у Мінску.

Існуюць 2 асноўныя версіі яго гібелі. Афіцыйная: вадзіцель Пячэрскага заснуў за рулём і машына сутыкнулася з дарожна-будаўнічай тэхнікай. Альтэрнатыўная: "ягоная смерць супала ў часе са смерцю Карпенкі, знікненнем Ганчара, Захаранкі» (некаторых іншых лідараў беларускай апазіцыі) і мае дачыненне да гэтых смярцей і знікненняў" і да яго смерці могуць мець дачыненне ўлады Беларусі.  Паведамленне пра смерць А. Пячэрскага ўвайшло ў штогадовы агляд парушэнняў правоў чалавека ў Беларусі за 1999 г.

## Спасылкі 
* Погиб Арнольд Печерский // Белорусы и рынок Архив: № 17(346) 3 — 10 мая 1999 г.
* ПРОФСОЮЗНОЕ ДВИЖЕНИЕ БЕЛАРУСИ в 1990—2004 гг. 
* Statement of Charter'97 of May 11, 1999

Катэгорыя:Прадпрымальнікі Беларусі
Катэгорыя:Члены Аб’яднанай грамадзянскай партыі
Каменны горад Кукліца

**Каменны горад Кукліца** ці **Даліна лялек** — унікальны прыродны ландшафт, які ўключае больш за 120 каменных слупоў натуральнага паходжання ў вёсцы Кукліца абшчыны Кратава на поўначы Паўночнай Македоніі. Уваходзіць у склад буйнейшых славутасцяў рэгіёна, папулярны турыстычны аб’ект.

Каменны горад знаходзіцца ў васьмі кіламетрах на паўночны захад ад горада Кратава, у даліне на правым беразе ракі Крыва. Вобласць з каменнымі фігурамі знаходзіцца на вышыні 415—420 метраў над узроўнем мора, распасціраецца на плошчы каля 0,3 км². Фігуры, якія нечым нагадваюць людзей ці лялек (адсюль паходзіць назва «Даліна лялек»), маюць розную велічыню, адрозніваюцца па вышыні і форме. Найбольш вядомымі з’яўляюцца дзве буйныя фігуры, якія стаяць побач, празваныя ў народзе «Маладымі».

Існуе некалькі легенд, якія тлумачаць з’яўленне ў гэтых мясцінах каменных слупоў. Найбольш вядомая з іх — легенда аб мужчыне, які не мог абраць, на якой з дзвюх жанчын яму ажаніцца, і ў выніку вырашыў жаніцца адразу на абедзвюх, прызначыўшы абодва шлюба на адзін дзень — у выніку адна з нявест пайшла паглядзець на іншае вяселле і застала свайго будучага мужа з іншай нарачонай — раз’юшаная жанчына пракляла іх, і ўсе ўдзельнікі вяселля звярнуліся ў каменне. У адпаведнасці з іншай легендай, некалі гэтыя мясціны былі цалкам пустэльнымі, падчас вайны тут праходзіла войска, і з-за вельмі нізкай тэмпературы паветра ўсе салдаты гэтага войска скамянелі. Згодна са словамі мясцовых жыхароў, новыя фігуры з’яўляюцца ў даліне кожныя 5-6 гадоў.

Праведзеныя навуковыя даследаванні тлумачаць узнікненне каменных слупоў натуральнымі каразійнымі працэсамі, якія адбываліся ў эпоху галацэна ў апошнія 100 тысяч гадоў. Асноўным фактарам іх узнікнення стала розніца ў эрадзіраванні існаваўшых тут вулканічных горных парод. Гэта стала магчымым дзякуючы таму, што каля 30 млн гадоў таму мяккі вулканічны туф пакрыўся зверху моцнымі андэзітамі і ігнімбрытамі. Усяго на Балканах ёсць чатыры месцы з падобнымі прыроднымі анамаліямі, у тым ліку тры з іх знаходзяцца на тэрыторыі Македоніі і адзін з іх у Сербіі — так званы Горад Д'ябла.

## Галерэя 

Файл:Kuklica (1).jpg|
Файл:Kuklica (3).jpg|
Файл:Kuklica (5).jpg|
Файл:Kuklica (7).jpg|

## Спасылкі 
* За земjените пирамиди во Куклица 
* Епизода од сериjалот «Истражи jа Македониjа» просветена на Куклица 

Катэгорыя:Археалагічныя аб’екты ў Паўночнай Македоніі
Катэгорыя:Геаграфія Паўночнай Македоніі
Катэгорыя:Славутасці Паўночнай Македоніі
Маўруд

**Маўру́д** — традыцыйны балгарскі тэхнічны (вінны) гатунак чырвонага вінаграду позняга перыяду даспявання. З'яўляецца адным з найстарэйшых і лічыцца адным з найбольш каштоўных мясцовых гатункаў. Вырабленае з гэтага вінаграду чырвонае віно таксама называецца Маўруд.

## Легенды і гістарычныя звесткі 
Дадзены гатунак вінаграду вядомы са старажытнасці.

Існуе такая легенда. Адной з прычын падзення Аварскага каганата было п'янства. Па гэтай прычыне хан Крум загадаў высекчы вінаграднікі ў Балгарыі. Па легендзе некаторы час пасля гэтага на сталіцу Пліску стаў нападаць велізарны леў, які моцна пужаў людзей. Ніхто не мог яго забіць, і леў ператварыўся ў праблему. Нейкі воін Маўруд тым часам вярнуўся ў Балгарыю, не ведаючы пра "сухі" закон балгарскага хана. Пачуўшы пра льва, які прыгнятаў жыхароў, доўга не раздумваючы адправіўся адзін у пошуках звера, каб забіць яго. Знайшоўшы льва, у кароткай схватцы бясстрашны юнак забіў звера. Погаласка пра подзвіг Маўруда хутка ахапіла насельніцтва. Хутка слых дасягнуў вушэй хана Крума. Ён быў вельмі здзіўлены сілай і храбрасцю Маўруда, які сам-адзін зрабіў тое, што не змаглі мноства іншых балгарскіх воінаў. Крум загадаў паклікаць Маўруда ў палац і стаў пытаць, адкуль у яго такія моц і храбрасць. Бясстрашны Маўруд шчыра адказаў, што да бітвы выпіў кубак віна, які дала яму яго маці і што ў віне крыніца яго моцы. Яна патаемна вырошчвала вінаградныя лозы, парушаючы закон хана Крума. Хан Крум быў здзіўлены адказам храбрага Маўруда. Ён шчодра ўзнагародзіў юнака і загадаў аднавіць вінаграднікі ў Балгарыі. У гонар гэтага бясстрашнага воіна і быў названы гатунак.

Катэгорыя:Вінаградарства
Катэгорыя:Кухня Балгарыі
Культура Харватыі

царква Святога Даната ў Задары, 9 стагоддзе.]]
**Культура Харватыі** мае глыбокія гістарычныя карані: харваты засялялі гэтыя тэрыторыі каля 14 стагоддзяў, аднак важныя помнікі папярэдніх эпох захаваліся да сённяшняга дня.

Дзякуючы свайму геаграфічнаму становішчу, Харватыя ўяўляе сумесь чатырох розных тыпаў культур. Яна была на раздарожжы ўплыву заходняй і ўсходняй культуры (з часоў падзелу Рымскай імперыі на Заходнюю і Усходнюю), а таксама Цэнтральнай Еўропы і Міжземнамор’я. Ілірыйскі рух, які зарадзіўся ў 19 стагоддзі, быў найбольш значным перыядам нацыянальнага і культурнага ўздыму. 19 стагоддзе мела вырашальнае значэнне ў станаўленні харвацкай мовы, беспрэцэдэнтнага росквіту усіх абласцей культуры і мастацтва, з’яўлення многіх новых гістарычных постацяў. Харватыя ўзбагацілі сусветную культуру. Гэтая краіна мае месца ў гісторыі адзення як радзіма гальштука, папярэдніка сучаснага гальштука.

## Крыніцы
Б’елавар

**Б’елавар** () — горад у цэнтральнай Харватыі.

## Насельніцтва 
## Памятныя мясціны 
* Б’елаварскі сабор

## Гарады-пабрацімы 
## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Міран Марычыч, харвацкі стралок, бронзавы прызёр алімпійскіх гульняў

## Спасылкі 

Катэгорыя:Гарады Харватыі
Ліка (гістарычная вобласць)

**Ліка** () — гарысты рэгіён у цэнтральнай Харватыі, абмежаваны гарамі Велебіт на захадзе і Пляшывіца на ўсходзе. Паўночная мяжа рэгіёну няпэўная, бо раён горада Агулін ўяўляе сабой пераход паміж Лікай і Горскім Котарам.

Рэгіён можа быць ахарактарызаваны як горнае плато, падзеленае дробнымі горнымі ланцугамі на невялікія ўчасткі. Ліка мае вялікае стратэгічнае і эканамічнае значэнне, таму што злучае кантынентальную і прыморскую часткі Харватыі. Праз Ліку праходзяць буйныя аўтатрасы Заграб — Спліт і Заграб — Задар, а таксама чыгуначная траса Заграб — Кнін — Спліт.

На тэрыторыі Лікі знаходзіцца найзнакаміцейшы харвацкі прыродны запаведнік Плітвіцкія азёры.

Катэгорыя:Рэгіёны Харватыі
Іліндэн (мемарыял)

**Іліндэн** (), вядомы таксама як **Македоніум** — мемарыяльны комплекс у Крушава, Паўночная Македонія, прысвечаны барацьбітам і рэвалюцыянерам, якія прыймалі ўдзел у іліндэнскім паўстанні 1903 года, а таксама памяці воінаў-партызан македонскага нацыянальнага вызвалення 1941—1944 гадоў.

Аўтары помніка — Джордан Грабулоўскі і Іскра Грабулоўская. Мазаічныя творы выкананы вядомым мастаком Борка Лазеўскім. Кераміка — Ярэ Петара Мазева.

Помнік выкананы ў футурыстычным стылі.

## Гісторыя 
Будаўніцтва мемарыяла пачалося ў 1972 годзе. Цалкам мемарыяльны комплекс быў афіцыйна адкрыты 2 жніўня 1974 года да 30-й гадавіны другой сесіі Антыфашысцкага сходу народнага вызвалення Македоніі і 71-й гадавіны іліндэнскага паўстання супраць Асманскай імперыі.  

## Апісанне 
Агульная плошча мемарыяла — каля 16 гектараў. Помнік мае форму круглага купала з авальнымі вокнамі. Верхнія вокны зроблены з каляровага шкла. Унутранная частка купалу мае чатыры вакна, кожнае з якіх выходзіць на кірунак, звязаны з іліндэнскімі падзеямі.

Унутры купала знаходзіцца магіла Ніколы Карэва, балгарска-македонскага рэвалюцыянера, дзеяча македонска-одрынскай рэвалюцыйнай арганізацыі, удзельніка іліндэнскага паўстання, кіраўніка Крушэўскай рэспублікі.

У склад Мемарыяльнага комплекса таксама уваходзіць плошча з серыяй скульптур пад назвай «Паразрываць ланцугі», якія сімвалізуюць свабоду, перамогу ў асвабаджальных войнах; тут таксама размешчана каменная пліта з выгравіраванымі на ёй імёнамі і важнымі падзеямі, звязанымі з перыядам да, падчас і пасля паўстання ў Іліндэн; верхні сегмент афітэатра упрыгожаны маляўнічымі мазаікамі.

## Галерэя 

Файл:Makedonium 01.JPG|"Паразрываць ланцугі", сімвал свабоды
Файл:Makedonium 03.JPG|Склеп
Файл:Makedonium 08.JPG|Амфітэатр
Файл:Memorial in Krusevo, Macedonia.JPG|Выгляд на магілу ў помніке
Файл:Makedonium 013.JPG|Помнік знутры

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* The Krusevo Makedonium

Катэгорыя:Крушава
Катэгорыя:Мемарыяльныя збудаванні
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Паўночнай Македоніі
Ленарт Юхансан

**Нільс Ле́нарт Ю́хансан** (; , Стакгольм, Швецыя — ) — шведскі футбольны функцыянер, прэзідэнт УЕФА з 1990 па 2007 гады, рэкардсмен па працягласці знаходжання на гэтай пасадзе. 26 студзеня 2007 года саступіў пасаду ў выніку галасавання Мішэлю Плаціні. Віцэ-прэзідэнт ФІФА, у 1998 год быў кандыдатам на пасаду прэзідэнта, але саступіў Ёзэфу Блатэру.

Таксама да 2005 год быў прэзідэнтам футбольнай каманды стакгольмскага АІК.

Трафей юнацкай лігі УЕФА названы ў гонар Ленарта Юхансана.

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Стакгольме
Катэгорыя:Футбольныя функцыянеры Швецыі
Катэгорыя:Прэзідэнты УЕФА
Хамза Акбар

**Хамза Акбар** (;  , , Пакістан) — пакістанскі прафесійны гулец у снукер. Чэмпіён Азіі 2015 года.

У красавіку 2015 года стаў пераможцам чэмпіянату Азіі, перайграўшы былога прафесіянала Панкая Адвані з Індыі ў фінале з лікам 7:6, і атрымаў двухгадовую пуцёўку ў мэйн-тур на сезоны 2015/2016 і 2016/2017. У кастрычніку 2015 года здзейсніў дэбют у прафесійным матчы на турніры International Championship 2015. Да канца свайго першага сезона сярод прафесіяналаў прайграў восем матчаў запар, але ў кваліфікацыі да чэмпіянату свету ўпэўнена перайграў 33-га нумара рэйтынгу Джэймі Джонса з Уэльса з лікам 10:5, здабыўшы першую перамогу ў прафесійным паядынку і ўпершыню дайшоўшы да стадыі 1/40 фіналу рэйтынгавага турніру.

## Выступы на прафесійных снукерных турнірах
## Спасылкі 
* Профіль на World Snooker 
* Статыстыка Хамзы Акбара на CueTracker.net 

Катэгорыя:Снукерысты Пакістана
Бернарду

**Берна́рду** (, МФА: ) — партугальскае мужчынскае асабістае імя.

## Вядомыя носьбіты 
* Бернарду Са-да-Бандэйра — партугальскі дзяржаўны дзеяч, маркіз.
* Бернарду Сілва — партугальскі футбаліст.

Катэгорыя:Партугальскія мужчынскія імёны
Троіцкая царква (Княгінін)

**Свята-Троіцкая царква** — помнік драўлянага дойлідства ў в. Княгінін Мядзельскага раёна Мінскай вобласці. Унесены ў Дзяржаўны спіс гісторыка-культурных каштоўнасцей Рэспублікі Беларусь.

## Гісторыя 
У цэнтры вёскі. Акружана бутавай агароджай з арачнай брамай пад кілепадобным франтонам. Пабудавана каля 1772 года з дрэва на месцы ўніяцкага храма, вядомага з 1713 года. Храм драўляны, ніколі не зачыняўся і не перабудоўваўся. Тыповы вясковы прыход, з скарачальнай колькасцю вернікаў. Дзякуючы пастаянным рамонтам храм падтрымліваецца ў належным стане.

У 2010 годзе значна актывізавалася парафіяльнае жыццё з прызначэннем новага пробашча-іерэя Канстанціна Мікалаевіча Яромчыка. Ён актыўна працуе з насельніцтвам, у храме ў 2010 годзе правёў сур’ёзныя рамонтныя работы — замянілі купалы і вокны.

У 2011 годзе намаганнямі настаяцеля зроблены капітальны рамонт даху, з заменай дахавага матэрыялу, а таксама сцен храма. Праца праведзена вялікая, храм набыў зусім новы выгляд. У 2012 годзе былі канчаткова завершаны работы па рэканструкцыі ўнутранай прасторы храма. Уладкаваны новы пасад, набыта новае царкоўнае начынне. 29 верасня 2012 г. храм пасля рэстаўрацыі быў урачыста асвечаны вікарыем Мінскай епархіі Праасвяшчэнным Веніямінам. Пробашч парафіі ўзведзены ў сан протаіерэя.

## Архітэктура 
Будынак царквы чатырохчасткавай аб’ёмна-прасторавай кампазіцыі: нізкі прытвор, прамавугольны ў плане бабінец з двух’яруснай (нізкі васьмярык на чацверыку) шатровай званіцай, кубападобная малітоўная зала, прамавугольная апсіда з рызніцай. Шацёр званіцы і двухсхільны дах апсіды завершаны цыбулепадобнымі макаўкамі. Асноўны аб’ём накрыты двухсхільным дахам, яго бакавыя фасады расчлянёны вертыкальнымі брусамі-сцяжкамі і лучковымі аконнымі праёмамі ў разных ліштвах у форме какошнікаў. Гарызантальна ашаляваныя сцены апяразаны аркатурнымі фрызамі. Пазбаўлены дэкору інтэр’ер мае выразную прасторавую арганізацыю за кошт узаемасувязі рознавялікіх памяшканняў.

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі: энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4.

## Спасылкі 
* 
* 
* Сайт Мядзельскага благачыння
* 

Катэгорыя:Храмы паводле алфавіта
Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Мядзельскага раёна
Катэгорыя:Княгінін
Катэгорыя:Храмы Маладзечанскай епархіі
Катэгорыя:Храмы Святой Тройцы
Катэгорыя:Драўляныя цэрквы Беларусі
Сафійская сінагога

**Сафійская сінагога** () з’яўляецца буйнейшай сінагогай у Паўднёва-Усходняй Еўропе. Адна з дзвюх сінагог, якія функцыянуюць у Балгарыі (іншая знаходзіцца ў Плоўдзіве), і трэцяя па велічыні ў Еўропе.

Была пабудавана для патрэб сефардскіх яўрэяў сталіцы па праекту аўстрыйскага архітэктара Фрыдрыха Грунагера. Знешнім выглядам нагадвае старажытную Леапольдшадскую сінагогу ў Вене. Была афіцыйна адкрыта 9 верасня 1909 года ў прысутнасці цара Фердынанада I. Першыя прыгатаванні да будаўніцтва сінагогі пачаліся у 1903 годзе, уласна ж будаўніцтва пачалося 19 лістапада 1905 года.

Сінагога знаходзіцца ў самым цэнтры горада, каля Цэнтральнага рынка. У ёй могуць размясціцца да 1300 прыхаджан. Галоўная жырандоля Сафійскай сінагогі важыць 1,7 тоны і з’яўляецца самай вялікай у краіне.

Нягледзячы на памер будынка, службы адбываюцца толькі пры ўдзеле каля 50 ці 60 прыхаджан. Гэта тлумачыцца тым, што большасць яўрэяў Балгарыі вярнуліся ў ізраіль, а тыя, што да гэтага часу жывуць у горадзе, большай часткай не рэлігійныя.

Архітэктурны стыль сінагогі —— гэта па сутнасці Маўрытанскае адраджэнне з элементамі Венскага сэцэсіёна, а фасад будынка нагадвае венецыянскую архітэктуру.

Асноўнае памяшканне мае дыяметр 20 метраў і 31 метр у вышыню. Яно увянчана васьмігранным купалам. Інтэр’ер багата аздоблены калонамі з карарскага мармуру і шматкаляровай венецыянскай мазаікі, а таксама дэкаратыўнай разьбой па дрэву. Будынак займае 659 квадратных метраў.
З 8 мая 1992 года ў Сафійскай сінагозе знаходзіцца Яўрэйскі гістарычны музей.

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт Сафійскай сінагогі
* Фатаграфіі Сафійскай сінагогі

Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Сафіі
Катэгорыя:Яўрэйскія музеі
Катэгорыя:Музеі Сафіі
Машвешвэ I

**Машве́швэ I** (сесута: *Moshoeshoe*, каля 1786—11 сакавіка 1870) — стваральнік і першы манарх дзяржавы Лесота.

Машвешвэ I нарадзіўся каля 1786 ў паселішчы Менхоаненг на тэрыторыі сучаснага Лесота ў сям'і Бакатэлі, правадыра рода Бамакатэлі. У 34 гады стаў правадыром рода. Праводзіў палітыку аб'яднання паўднёвых сота, якія цярпелі ад нападаў нгуні і бураў, прычым вызначыўся сваёй здольнасцю да дыпламатыі. 

У 1833 г. даў дазвол на распаўсюджанне хрысціянства, хаця сам прыняў яго толькі ў канцы жыцця. У 1851 г. і 1852 г. выйграў дзве ваенныя кампаніі супраць брытанцаў і падпісаў дагавор аб прызанні межаў басута. У 1868 г. басута пацярпелі паражэнне ад бураў. Машвешвэ I быў вымушаны звярнуцца да Вялікабрытаніі з просьбай аб усталяванні пратэктарата, аднак пры гэтым захаваў аўтаномію свайго каралеўства.

## Спасылкі 
* King Moshoeshoe I
* Basotho Wars 1858 - 1868
* Basotho in Lesotho

Катэгорыя:Каралі Лесота
Катэгорыя:Гісторыя ПАР
Горан Іванішавіч

**Горан Іванішавіч** (; ) — былы прафесійны харвацкі тэнісіст. Пераможца Уімблдана 2001 года. Член зборнай Харватыі, якая атрымала перамогу на Кубку Дэвіса 2005 года. Уладальнік двух бронзавых медалёў Алімпійскіх гульняў 1992 года (у адзіночным і парным разрадах з Горанам Прпічам). У 1994 годзе займаў другое месца ў сусветным рэйтынгу, якое стала найвышэйшым у яго кар’еры.

Пачаў прафесійную кар’еру ў 1988 годзе ў 16-гадовым узросце. За 16 гадоў выступаў выйграў 22 турніры ATP у адзіночным разрадзе і 9 — у парным, стаўшы самым паспяховым харвацкім тэнісістам у гісторыі. Апроч перамогі на Уімблдане ў 2001 годзе, тры разы гуляў у фіналах гэтага турніру (1992, 1994 і 1998) і два разы ў паўфіналах (1990 і 1995), а таксама ў паўфінале адкрытага чэмпіянату ЗША ў 1996 годзе. Абвясціў аб завяршэнні сваёй кар’еры пасля паразы ў трэцім крузе Уімблдана 2004 года. Пасля завяршэння кар’еры час ад часу выступаў у ветэранскім туры чэмпіёнаў ATP ().

Застаецца адным з самых вядомых і папулярных харвацкіх спартсменаў у свеце. Гэтаму паспрыялі і яго часам нетрадыцыйныя паводзіны на прэс-канферэнцыях і шматлікіх мерапрыемствах за межамі тэніса, напрыклад удзел у таварыскім матчы футбольнай зборнай Харватыі з нагоды завяршэння кар’еры капітана зборнай Званіміра Бобана ў 2002 годзе. У 1992 годзе атрымаў дзяржаўную спартыўную ўзнагароду імя Франьі Бучара і пяць разоў станавіўся спартсменам года ў Харватыі па версіі папулярнай газеты «Sportske novosti».

## Фіналы турніраў 
### Адзіночны разрад (22–27) 
|

|}

## Спасылкі 
Профіль на сайте ATP

Катэгорыя:Тэнісісты Харватыі
Катэгорыя:Тэнісісты на летніх Алімпійскіх гульнях 1992 года
Катэгорыя:Тэнісісты на летніх Алімпійскіх гульнях 1996 года
Катэгорыя:Тэнісісты на летніх Алімпійскіх гульнях 2000 года
Катэгорыя:Пераможцы Уімблданскага турніру ў мужчынскім адзіночным разрадзе
Катэгорыя:Бронзавыя прызёры летніх Алімпійскіх гульняў 1992 года
Данііл Вячаслававіч Квят

**Данііл Вячаслававіч Квят** (нарадзіўся , , Расія) — расійскі аўтагоншчык, чэмпіён серыі GP3 (2013). З 2014 года па 2020 год выступаў у Формуле-1 у складзе каманд «Тора Роса», «Рэд Бул», AlphaTauri.

## Агульная інфармацыя 
Бацька Данііла — Вячаслаў Квят (нар. 1958) — бізнэсмэн, экс-дэпутат Курултая Рэспублікі Башкартастан, былы кіраўнік рэспубліканскага філіяла Расійскай партыі жыцця; маці — Зульфія (нар. 1972).

Да шасці гадоў Данііл жыў у Уфе, затым разам з сям'ёй пераехаў у Маскву. У 12 гадоў, дзеля аўтаспартыўнай кар'еры Данііла, сям'я пераехала ў Рым. Квят добра ведае англійскую, італьянскую, іспанскую мовы, трохі кажа па-фінску.

Катэгорыя:Спартсмены Расіі
Македонская кухня

**Македонская кухня** — частка балканскай кухні, з’яўляецца традыцыйнай кухняй у Паўночнай Македоніі. Моцны ўплыў аказалі кухні Міжземнамор’я і Блізкага Усходу, а таксама іншых суседніх краін. Цёплы і вільготны клімат Паўночнай Македоніі забяспечвае выдатныя ўмовы для росту гародніны, садавіны і зеляніны. Македонская кухня адрозніваецца разнастайнасцю і якасцю малочных прадуктаў, вінаў і алкагольных напояў, напрыклад, ракіі.

Сярод мясных прадуктаў дамінуюць ялавічына, бараніна і курыца. Свініна рэдка выкарыстоўваецца (не толькі мусульманскай меншасцю, але і хрысціянскай большасцю).

Таўча граўча і Масціка лічацца нацыянальнай стравай і напоем Паўночнай Македоніі.
Рагозенскі сярэбраны скарб

**Рагозенскі срэбраны скарб** — калекцыя срэбранага посуду старажытнафракійскай эпохі (канец V — пачатак IV стагоддзя да нашай эры), знойдзеная ў балгарскай вёсцы Рагозен.

## Гісторыя знаходкі 
Восенню 1985 года трактарыст-ветэран Іван Саваў з вёскі Рагозен падчас капання на сваім гародзе арашальнай канавы наткнуўся на збан. Працягнуўшы капаць далей, ён і яго жонка выцягнулі з зямлі яшчэ 64 пацямнеўшыя ад часу і бляшаныя па выглядзе рэчы (збаны, чашы, блюды). Вырашыўшы, што гэта рэчы царкоўнага абіходу, сяляне аднеслі знаходку ў хату і, паведаміўшы вясковаму старасце (кмету), працягнулі працу на гародзе.

Кмет патэлефанаваў у акружны цэнтр Врацу ў Гістарычны музей, прыехалі археолагі і нечакана знайшлі яшчэ адну яму, у якой было яшчэ 100 пасудзін. Такім чынам, у скарбе было 165 рэчаў з срэбра агульнай вагой 20 кг. Гэта былі фіалы, 54 збаны і 3 звычайныя чашы. Усе яны былі упрыгожаны гравіроўкай, а на асобных меліся ўпрыгожванні ў выглядзе залатых пялёсткаў.

## Гістарычнае значэнне 
Археолагі лічаць, што скарб з'яўляецца прыватнай калекцыяй, якую на працягу мінімум паўстагоддзя збірала нейкая мясцовая шляхетная сям'я. Закапана прыблізна ў канцы IV стагоддзя да н. э.

У дэкаратыўным афармленні пасудзін выкарыстоўваюцца разнастайныя матывы, характэрныя для розных перыядаў IV стагоддзя да н. э. Мяняюцца па чарзе геаметрычныя фігуры: раслінныя элементы — галіны дрэў, ружовыя парасткі, кветкі лотасу, жалуды; выявы жывёл — фантастычных (крылатыя львы-грыфоны, крылатыя коні — пегасы, крылатыя казлы) і рэалістычных (сабакі, пантэры, птушкі, гіпапатамы). На адным з фіялаў — верагодна, грэчаскім па паходжанні — адлюстраваны Геракл і афінская жрыца Аўга. Адна з неразгаданых міфалагічных сцэн — дзве калясніцы, у якія пазапраганы чацвёркі крылатых коней з жанчынамі-вознікамі ў доўгіх вопратках, якія развяваюцца.

Вельмі важная для гістарычнай навукі выява фракійскай Вялікай Багіні, якую нават старажытныя грэкі ўшаноўвалі пад імянем Бендыда. Яна адлюстравана як магутная вершніца на льве ці ў калясніцы з квадрыгай коней.

На асобных ёмістасцях захаваліся надпісы, у якіх згадваюцца фракійскія асабістыя імёны, а таксама назвы невядомых цяпер фракійскіх паселішчаў. Хутчэй за ўсё, гэта імёны майстроў, якія выраблялі посуд, і месцы іх пражывання.

Станам на 2016 год скарб захоўваецца ў гістарычным музеі ў Сафіі.

## Спасылкі 
* Часопіс «Вакол Света», студзень 1987

Катэгорыя:Скарбы
Катэгорыя:Археалогія ў Балгарыі
Дэманстратыўнае спажыванне

**Дэманстратыўнае** або **паказное спажыванне** — набыццё тавараў і паслуг галоўным чынам з мэтай паказу даходаў і багацця. З пункту гледжання дэманстратыўнага спажыўца, такія паводзіны з'яўляецца сродкам дасягнення або падтрымання пэўнага сацыяльнага статусу.

Акрамя таго, існуе больш спецыялізаваны тэрмін «Invidious consumption», што азначае спажыванне з наўмыснай мэтай выклікаць пачуццё зайздрасці.

Тэрмін «дэманстратыўнае спажыванне» быў уведзены эканамістам і сацыёлягам Торстэйнам Вебленам у кнізе «Тэорыя незанятага класа». Веблен выкарыстоўваў гэты тэрмін для апісання асаблівасцяў паводзін нуварышаў - класа, які вылучыўся ў XIX стагоддзі ў выніку акумулявання капіталу падчас другой прамысловай рэвалюцыі. У гэтым кантэксце прымяненне тэрміна звужалася да членаў вышэйшага класа, якія выкарыстоўвалі сваё велізарнае багацце для дэкларацыі сваёй сацыяльнай улады, рэальнай ці ўяўнай.

Катэгорыя:Сацыяльная няроўнасць
Катэгорыя:Эканамічныя тэрміны
Катэгорыя:Паводзіны спажыўцоў
Катэгорыя:Грамадства спажывання
Македонская акадэмія навук і мастацтваў

**Македонская акадэмія навук і мастацтваў** (, скарочана **МАНУ**) — вядучая навуковая арганізацыя Паўночнай Македоніі, якая была створана 23 лютага 1967 года Блажа Конескі.

## Акадэмікі 
Члены МАНУ абіраюцца на 3 гады Цэнтральным сходам Акадэміі. З моманту стварэння МАНУ ўлучала 154 члены, з якіх сёння 41 маюць статус сапраўдных членаў (акадэмікаў), а 33 — запрошаных членаў (член-карэспандэнтаў). Найстарэйшы акадэмік ВАБ — Пётр Іліеўскі (1920), а наймалодшы — Каціца Кюлаўкава (1951).

### Ганаровыя члены 
* Петрэ Міта Андрэеўскі
* Колю Чашуле
* Іосіп Броз Ціта
* Эдвард Кардэль
* Барыс Яўгенавіч Патон
* Ратка Янеў

## Аддзяленні 
У рамках МАНУ функцыянуюць пяць аддзяленняў:
* Аддзяленне лінгвістыкі і літаратуразнаўства
* Аддзяленне грамадскіх навук
* Аддзяленне матэматычных і тэхнічных навукі
* Аддзяленне біялагічных і медычных навук
* Аддзяленне мастацтваў

## Навуковыя цэнтры 
МАНУ ўлучае 5 навуковых цэнтраў:
* Цэнтр генетычнай інжынерыі і біятэхналогій
* Цэнтр энергетыкі, інфарматыкі і матэрыялаў
* Цэнтр арэальнай лінгвістыкі
* Цэнтр лексікаграфічных даследаванняў
* Цэнтр стратэгічных даследаванняў

## Міжнародная супраца 
МАНУ — член CEN (Асацыяцыя акадэмій Цэнтральнай і Ўсходняй Еўропы) і SEEA (Акадэміі Паўднёва-усходняй Еўропы).

## Публікацыі 
МАНУ выдала каля 1690 навуковых прац у розных абласцях навук і мастацтваў.

## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка МАНУ

Катэгорыя:Нацыянальныя акадэміі
Афшор

**Афшор** ( — «па-за берагам», «па-за межамі») — гэта адзін з самых вядомых і эфектыўных метадаў «планавання» падаткаў або іх «аптымізацыі» (ухілення ад выплаты падаткаў). Асновай гэтага метаду з'яўляецца заканадаўства многіх краін (у асноўным астраўных), якія часткова ці цалкам вызваляюць ад падаткаабкладання даходы кампаній, атрыманыя за межамі граніц (берагоў) краіны рэгістрацыі. Часта адной з умоў для таго, каб лічыць кампанію афшорнай, з'яўляецца адсутнасць у ёй гаспадарчай дзейнасці ў межах (берагах) краіны рэгістрацыі.

Тэрмін «афшор» упершыню з'явіўся ў адной з газет на ўсходнім узбярэжжы ЗША ў канцы 50-х гадоў XX стагоддзя. Гаворка ішла аб фінансавай арганізацыі, што перамясціла сваю дзейнасць на тэрыторыю са спрыяльным падатковым кліматам. Такім чынам, паходжанне тэрміна «афшор» не юрыдычнае, а эканоміка-геаграфічнае.

Катэгорыя:Сусветная эканоміка
Універсітэт імя Святых Кірыла і Мяфодзія

**Універсітэт імя Святых Кірыла і Мяфодзія** () створаны ў горадзе Скоп'е ў 1949 годзе з трох факультэтаў. Сёння гэта вядучая навучальная ўстанова Паўночнай Македоніі, якая налічвае 23 факультэты і 10 навуковых інстытутаў.

## Факультэты 
### Медычныя навукі 
* Медычны факультэт
* Стаматалагічны факультэт
* Фармацэўтычны факультэт
* Факультэт фізічнай культуры

### Прыродныя і тэхнічныя навукі 
* Натуральна-матэматычны факультэт
* Архітэктурны факультэт
* Будаўнічы факультэт
* Машынабудаўнічы факультэт
* Электратэхнічны факультэт
* Тэхналагічна-металургічны факультэт
* Горна-геалагічны факультэт

### Грамадскія навукі 
* Філасофскі факультэт
* Філалагічны факультэт імя Блажэ Конескі
* Эканамічны факультэт
* Юрыдычны факультэт імя Юстыніяна Першага
* Педагагічны факультэт імя Св. Клімента Охрыдскага — (Скоп’е)
* Педагагічны факультэт імя Гоцэ Дэлчава — (Штып)

### Біятэхналагічныя навукі 
* Факультэт сельскагаспадарчых навук
* Факультэт лясной гаспадаркі
* Факультэт ветэрынарнай медыцыны

### Мастацтвы 
* Факультэт музычных мастацтваў
* Факультэт тэатральных мастацтваў
* Факультэт мастацкіх мастацтваў

### Інстытуты 
* Інстытут біялогіі
* Інстытут геаграфіі
* Інстытут этналогіі і антрапалогіі
* Інстытут інфарматыкі
* Інстытут матэматыкі
* Інстытут фізікі
* Інстытут хіміі
* Інстытут нацыянальнай гісторыі
* Інстытут македонскай мовы імя Крстэ Місіркава
* Інстытут фальклору імя Марка Цэпенкава
* Эканамічна інстытут
* Інстытут сацыялагічных і палітычна-праўных даследаванняў
* Інстытут земляробства
* Інстытут паўднёвых сельскагаспадарчых культур
* Інстытут інжынернай сейсмалогіі
* Інстытут жывёлагадоўлі
* Інстытут македонскай літаратуры

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт універсітэта

Катэгорыя:Універсітэты Паўночнай Македоніі
Катэгорыя:Скоп’е
Жуан Авеланж

**Жуан Авела́нж** (,  — ) — 7-ы прэзідэнт ФІФА (з 1974 па 1998 гады). У 1998 годзе абраны ганаровым прэзідэнтам ФІФА.

Грамадзянін Бразіліі. З’яўляецца ўдзельнікам двух Алімпійскіх гульняў — у 1936 годзе у Берліне як плывец, у 1952 годзе у як гулец нацыянальнай зборнай Бразіліі па водным пола. Пасля завяршэння кар’еры спартсмена перайшоў на адміністрацыйную працу: з 1955 па 1963 год быў членам Нацыянальнага алімпійскага камітэта Бразіліі, з 1963 па 2011 — членам МАК.

Катэгорыя:Прэзідэнты ФІФА
Катэгорыя:Плыўцы на летніх Алімпійскіх гульнях 1936 года
Катэгорыя:Ватэрпалісты
Катэгорыя:Плыўцы Бразіліі
Катэгорыя:Удзельнікі летніх Алімпійскіх гульняў 1952 года
Катэгорыя:Футбольныя функцыянеры Бразіліі
Катэгорыя:Стагадовыя доўгажыхары
Залаты храм

«Мегалапсіхея» з Экта другой паловы V ст., які ілюструе шлях з Дафны ў Антыёхію. ]]
**Залаты храм** (), або **Вялікая царква** — раннехрысціянскі храм у г. Антыёхія, які ўваходзіў у ансамбль  імператарскага палаца на востраве ў паўночнай частцы горада. Кафедральны сабор Антыяхійскага патрыярхату.

Царква закладзена імператарам Канстанцінам Вялікім у 327 годзе, асвячона ў 341 годзе. Разбурана пры землетрасенні 528 года, была адноўлена імператарам Юстыніянам I

Прыхільнікі актаганальнай рэканструкцыі храма лічаць яго ўзорам пры будаўніцтве палацавых цэркваў з аналагічнай структурай, пачынаючы з  ў Канстанцінопалі да капэлы ў Ахене (каля 800). Калі ж пагадзіцца з рэканструкцыяй у выглядзе падвойнага тэтраконха, то такая кампазіцыя магла стаць асновай шэрагу структурна падобных ці блізкіх саборных храмаў і палацавых цэркваў пачынаючы з царквы Сан-Ларэнца-Маджорэ ў Мілане (376–377). Незалежна ад формы яе лічаць першым узорам хрысціянскіх храмаў з «падвойнай абалонкай», якія шырока вядомыя ў архітэктуры юстыніянаўскай эпохі і паўплывалі на ўнутраную прастору візантыйскіх цэркваў з развітымі хорамі.

Катэгорыя:Антыёхія
Катэгорыя:Раннехрысціянскія храмы
Катэгорыя:актагоны
Лазанскі ўніверсітэт

**Лазанскі ўніверсітэт** (, **UNIL**) — універсітэт, размешчаны ў Лазане, у французскай частцы Швейцарыі.

## Структура 
Лазанскі ўніверсітэт мае сем факультэтаў:
* Мастацтваў,
* Біялогіі і медыцыны (FBM),
* Бізнесу і эканомікі (HEC),
* Навук аб Зямлі і навакольным асяроддзі (GSE),
* Права і крымінальнага правасуддзя,
* Сацыяльных і палітычных навук (SSP),
* Тэалогіі і рэлігіязнаўства (FTSR).

Лазанскі ўніверсітэт таксама ўключае ў сябе наступныя школы і аддзелы:
* Школа крымінальнага правасуддзя (ESC),
* Школа французскай як замежнай мовы (EFLE),
* Летнія і зімовыя курсы французскай мовы (Cours de Vacances).

Лазана
Катэгорыя:Лазана
Спіс прэм’ер-міністраў Паўночнай Македоніі

## Спіс кіраўнікоў урада 
### Сацыялістычная Рэспубліка Македонія (1943—1991) 
#### Прэм’ер-міністр 
* Эмануэль Чучкаў (7 сакавіка 1945 — 16 красавіка 1951)

#### Старшыні Выканаўчага Савета 
* Лазар Калішэўскі (1953 — снежань 1953)
* Люпча Арсаў (снежань 1953—1961)
* Аляксандр Грлічкаў (1961—1965)
* Нікала Мінчэў (1965—1968)
* Ксентэ Багоеў (1968 — сакавік 1974)
* Благоя Папоў (сакавік 1974 — 29 красавіка 1982)
* Драгалюб Стаўрэў (29 красавіка 1982 — чэрвень 1986)
* Глігорые Гагоўскі (чэрвень 1986 — 27 студзеня 1991)

### Рэспубліка Македонія (1991—2019), Паўночная Македонія (з 2019) 
#### Прэм’ер-міністры 
## Гл. таксама 
* Прэзідэнты Македоніі

## Спасылкі 
Македонія на сайце WORLD STATESMEN.org 

Паўночная Македонія
Прэм’ер-міністры
*
Кораб (гара)

**Кораб**, **Корабі** (, ) — гара на Балканскім паўвостраве, паміж далінамі рэк Радзіка і Чорны Дрын.

Вышыня над узроўнем мора — 2764 м. Гара знаходзіцца на мяжы Албаніі і Паўночнай Македоніі (нацыянальны парк Маўрава), з’яўляецца вышэйшым пунктам гэтых краін. Геалагічна Кораб адносіцца да сістэмы Шар-Планіна. Складзена вапнякамі, схілы пакрытыя дубам, букам і хвояй. Вышэй 2000 м — горныя пашы.

Гара мае больш за 10 вяршынь з абсалютнай вышынёй больш за 2000 м, размешчаных у абедзвюх краінах. Кораб намаляваны на гербе Паўночнай Македоніі.

Катэгорыя:Горныя вяршыні паводле алфавіта
Катэгорыя:Вяршыні вышынёй ад 2000 да 3000 метраў
Катэгорыя:Горы Албаніі
Катэгорыя:Горы Паўночнай Македоніі
Федэральны ўніверсітэт Флумінэнсэ

**Федэральны ўніверсітэт Флумінэнсэ** (, **UFF**) — універсітэт, размешчаны ў штаце Рыа-дэ-Жанэйра, у Бразіліі. Падпарадкаваны кантону Фрыбур.

Універсітэт быў створаны федэральным законам ад 18 снежня 1960 г. Гэта аб'яднанне пяці федэральных каледжаў і трох дзяржаўных каледжаў. Яно налічвае каля 50 000 студэнтаў старэйшых курсаў і аспірантаў 12000 (2011). Яно мае шэсць кампусов ў горадзе Нітэрой, на паўднёва-ўсходняй баку заліва Гуанабара, і 12 спадарожнікаў кампусов ў гарадах дзяржавы. Ёсць 68 студэнтаў і 208 выпускнікоў (доктар філасофіі, магістр і спецыялiзацыi) праграм, даступных на УСП ў натуральных і сацыяльных навук.

Слова *Флумінэнсэ* ў перакладзе з латыні * Flumen * будзе "рака", яно з'яўляецца родным для штата Рыа-дэ-Жанейра.

Юрыдычная школа Федэральнай універсітэта Флумінэнсэ была заснавана ў 1912 годзе.

Школа Медыцыны Федэральнай універсітэта Флумінэнсэ з'яўляецца адной з вядучых бразільскіх школ па навукова-даследчым публікацыям.

Рыа-дэ-Жанэйра
Катэгорыя:Рыа-дэ-Жанэйра
Каралеўства Славонія

**Каралеўства Славонія** (; ; ; ) — адна з правінцый Габсбургскай манархіі і Аўстрыйскай імперыі, якая існавала з 1699 да 1868 года. Правінцыя ўключала ў сябе паўночныя часткі сучасных рэгіёнаў Славонія (сучасная тэрыторыя Харватыі) і Срэм (сучасная тэрыторыя Сербіі і Харватыі). Паўднёвыя часткі гэтых рэгіёнаў былі часткай Славонскай вайсковай мяжы, якая ўваходзіла ў склад Аўстрыйскай вайсковай мяжы.

## Геаграфія 
Каралеўства Славонія межавала з Каралеўствам Харватыя на захадзе, Каралеўствам Венгрыя на поўначы і ўсходзе і Асманскай імперыяй на поўдні. Разам з Славонскай вайсковай мяжой тэрыторыя каралеўства складала каля 6600 м². Яна была падзелена на тры графствы: Віравітыца, Пажэга і Срэм. У цэнтры Славонскага караўства размяшчаўся горны ланцуг, а астатняя частка складалася з урадлівых узвышэнняў з вінаграднікамі і фруктовымі дрэвамі і шырокіх раўнін.

## Гісторыя 
Каралеўства Славонія было сфармавана з тэрыторый, якія Габсбургская манархія атрымала ад Асманскай імперыі ў выніку Карлавіцкага пагаднення (1699), якое паклала канец Вялікай Турэцкай вайне. Першапачаткова гэта была асобная Габсбургская тэрыторыя з сумеснай ваенна-грамадзянскай адміністрацыяй, якая існавала з 1699 да 1745 года. Жыхары былі вызвалены ад выплаты падаткаў, але былі прывязаны да ваеннай службы. Ратуючыся ад асманаў, у Славонію пачалі міграваць перасяленцы з Босніі; у 1691 годзе каля 22300 каталікоў з баснійскай Пасавіны пераехалі ў Славонію. Паводле ацэнак, у 1696 годзе насельніцтва Славоніі складала каля 40 тысяч чалавек, а ўжо ў 1698 годзе яно вырасла да 80 тысяч.

Паводле аўстрыйскіх дадзеных аб насельніцтве Славоніі, у 1802 годзе ў правінцыя пражывала каля 148 тысяч каталікоў (51.6%), 135 тысяч праваслаўных (47.2%) і 3500 пратэстантаў (1.2%) .

Паводле іншых статыстычных ацэнак, у 1787 годзе ў грамадзянскай Славоніі жыло 265670 чалавек, а ў 1804–1805 гадах — 286349, але з гэтага ліку былі выключаны духавенства і шляхта. У гэтым перапісу было падлічана толькі мужчынскае насельніцтва: 74671 каталік, 68390 праваслаўных, 1744 кальвіністаў, 97 лютэран і 97160 габрэяў. У графстве Срэм пераважала колькасць праваслаўных хрысціян: 32090 праваслаўных і 12633 каталікі. У двух іншых графствах Славоніі, Пажэзе і Віравітыцы, колькасць каталікоў пераўзыходзіла колькасць праваслаўных.

## Эканоміка 
Каралеўства Славонія, у асноўным, было сельскагаспадарчай зямлёй, таксама як і Каралеўства Харватыя, і было вядома сваёй вытворчасцю шоўку. Найбольш прыбытковымі заняткамі жыхароў былі сельская гаспадарка і развядзенне буйной рагатай жывёлы. На тэрыторыі каралеўства вырошчвалася зерне ўсіх відаў, пенька, лён, тытунь і вялікая колькасць лакрыцы. Апроч таго, выраблялася вялікая колькасць віна, асбліва ў графстве Срэм. У 1857 годзе занятасць у прамысловасці была самай высокай у графстве Осіек — 11.01% — у той час, як 72.3% займаліся сельскай гаспадаркай (у графстве Пажэга сельскай гаспадаркай займаліся 82.9%).

Катэгорыя:Каралеўства Венгрыя
Катэгорыя:Славонія
Катэгорыя:Дзяржавы ў гісторыі Харватыі
Славонія
Охрыдская кніжная школа

— найстаражытнейшай пісьмовай крыніцы на стараславянскай мове, напісанай глаголіцай. Ёсць меркавнне, што пергамент быў створаны пісарамі Охрыдскай школы. Набыты віцэ-прэфектам Ватыканскай бібліятэкі Іосіфам Асемані у 1736 годзе у грэчаскім манастыры Іерусаліма. Датуецца канцом X — пачаткам XI стагоддзя. У кодэксе згадваюцца Кірыл і Мяфодзій, а таксама Клімент Охрыдскі.]]

**Охрыдская кніжная школа** — адзін з найстаражытнейшых культурных цэнтраў Балгарыі. Заснавана ў 886 годзе ў Охрыдзе Кліментам Охрыдскім па загаду Барыса I (цяпер г. Охрыд знаходзіцца ў Македоніі). З IX стагоддзя ў школе выкарыстоўваўся новаствораны славянскі алфавіт — кірыліца, але да XII стагоддзя выкарыстоўвалася і глаголіца. У 893 годзе школу ўзначаліў Святы Навум.

Пад кіраўніцтвам Клімента і Навума ў школе прайшлі навучанне каля 3500 будучых настаўнікаў і святароў. Якасць прац школы ў пэўнай ступені знізілася пасля смерці першых двух кіраўнікоў, але яна засталася значным асяродкам паўднёваславянскай культуры да XII стагоддзя, а канчаткова страціла сваё значэнне толькі ў 1767 годзе, калі атаманскі султан і Канстанцінопальскі патрыярх ліквідавалі Охрыдскае архіепіскапства.

## Гл. таксама 
* Прэслаўская кніжная школа

Катэгорыя:Адукацыя ў Балгарыі
Катэгорыя:Навука ў Балгарыі
Катэгорыя:Літаратура Балгарыі
Катэгорыя:Культура Балгарыі
Катэгорыя:Першае Балгарскае царства