Канцлер вялікі каронны

— вялікі канцлер каронны 1515—1532 гг.]]
**Вялікі канцлер кароны** ураднік, які ўзначальваў каралеўскую канцылярыю Кароны Польскага каралеўства і адказваў за знешнюю палітыку і дакументазварот каралеўства. Пасада ўзнікла ў пачатку XII стагоддзя і займалася святаром. У перыяд феадальнай раздробленасці кожны кіраўнік меў свайго канцлера; пасля пачатку аб’яднання кракаўскі канцлер выцесніў зямельных канцлераў (пасады іх зніклі да XV стагоддзя).

Пазней гэтага чыноўніка называлі канцлерам Каралеўства Польскага, а пазней — Каронным канцлерам. Пасля Люблінскай уніі і стварэння Рэчы Паспалітай існаваў асобны Вялікі канцлер Літоўскі. Звычайнай практыкай стаў падзел паўнамоцтваў канцэлярый партнераў: польскі — кіраваў знешняй палітыкай у дачыненні да краін Заходняй Еўропы, а канцлер Вялікага Княства Літоўскага — знешняй палітыкай у дачыненні да краін на ўсход ад Рэчы Паспалітай.

Канцлер Кароны быў першай дзяржаўнай асобай, якая забяспечвала вяршэнства закона і клапацілася пра тое, каб кароль выконваў законы і падтрымліваў *pacta conventa*. Ён таксама ўзначальваў каралеўскі суд — Асесорыю. Часам яго называлі пячатнікам, ад пячатак, якія ён прыкладваў і прывешваў выкарыстоўваў дзеля засведчання і надання законнай сілы дакументам. Намеснік канцлера меў тытул падканцлера; яны мелі аднолькавыя паўнамоцтвы, і фактычны падзел уплыву паміж канцлерам і падканцлерам залежаў ад актуальных у той час палітычных канфігурацый. У эпоху Новага часу адзін канцлер быў святаром, а другі — свецкім чалавекам. Пасада існавала да канца існавання Рэчы Паспалітай (да трэцяга падзелу ў 1795 годзе).

## Спіс вялікіх канцлераў каронных 
* Ян (1107—1112)
* Міхал Аўданец (1112—1113)
* Госвін (1113—1138)
* Лупус (1138—1145)
* Пеан (1145—1152)
* Херубін (1152—1172)
* Клеменс (1172—1173)
* Стэфан (1173—1206)
* Іва Адравонж (1206—1208)
* Вінцэнты з Нялка (1208—1211)
* Ярост (1211—1212)
* Марцін (1212—1213)
* Нанкер (1213—1241)
* Ваўжэнта Гутоўскі (1241—1243)
* Рамболд (1243—1262)
* Павел з Пшэманкова (1262—1266)
* Станіслаў з Кракава (1266—1270)
* Пракоп (1270—1280)
* Анджэй Зарэмба (1280—1290)
* Вінцэнты (1290—1296)
* Ян (1296)
* Петр Ангелі (1296—1306)
* Францішак з Кракава (1306—1320)
* Збігнеў з Шчыжыца (1320—1356)
* Януш Сухівільк (1357—1373)
* Завіша Куразвецкі (1373—1379)
* Ян Радліца (1380—1386)
* Закліка з Медзыгожа (1386—1404)
* Мікалай Куроўскі (1404—1411)
* Войцэх Ястршэмбец (1411—1423)
* Ян Шафранец (1423—1433)
* Ян Ташка Канецпольскі (1434—1454)
* Ян Грушчыньскі (1454—1469)
* Якуб Дэмбінскі (1469—1473)
* Уріэл Гурка (1473—1479)
* Станіслаў Куразвенцкі (1479—1482)
* Кшэслаў Куразвенцкі (1483—1503)
* Ян Ласкі (1503—1510)
* Мацей Джэвіцкі (1510—1513)
* Кшыштаф Шыдлавецкі (1515—1532)
* Ян Хоеньскі (1532—1538)
* Павел Дунін Вольскі (1539—1543)
* Томаш Сабоцкі (1544—1547)
* Самуэль Мацеўёскі (1547—1550)
* Ян Оцескі (1552—1563)
* Валенты Дэмбінскі (1564—1576)
* Петр Дунін Вольскі (1576—1578)
* Ян Замойскі (1578—1605)
* Мацей Пстраконьскі (1606—1609)
* Ваўжынец Гембіцкі (1609—1613)
* Фелікс Крыскі (1613—1618)
* Станіслаў Жалкеўскі (1618—1620)
* Анджэй Ліпскі (1620—1625)
* Вацлаў Ляшчынскі (1625—1628)
* Якуб Задзік (1628—1635)
* Томаш Замойскі (1635—1638)
* Петр Гембіцкі (1638—1643)
* Ежы Асалінскі (1643—1650)
* Андрэй Ляшчынскі (1650—1652)
* Стэфан Корыцінскі (1652—1658)
* Мікалай Ян Празьмоўскі (1658—1666)
* Ян Ляшчынскі (1666—1678)
* Ян Стэфан Выдзьга (1678)
* Ян Велёпольскі (1678—1688)
* Георг Альбрэхт Дэнхоф(1688—1702)
* Караль Тарло (1702)
* Анджэй Хрыстазом Залускі (1702—1706)
* Ян Станіслаў Ябланоўскі (1706—1709)
* Ян Себастыян Шэмберк (1712—1731)
* Анджэй Станіслаў Залускі (1735—1746)
* Ян Малахоўскі (1746—1762)
* Анджэй Геранім Замойскі (1764—1767)
* Анджэй Станіслаў Млодзеёўскі (1767—1780)
* Ян Анжджэй Борх (1780)
* Антоні Ануфры Окенцкі (1780—1786)
* Яцэк Малахоўскі (1786—1793)
* Антоні Сулікоўскі (1793—1795)
Катэгорыя:Канцлеры вялікія каронныя