Баі за горы Нафуса

**Баі за горы Нафуса** — серыя ўзброеных сутыкненняў у гарах Нафуса і на прылеглых раўнінах заходняй частцы Лівіі паміж прыхільнікамі Кадафі і лівійскімі паўстанцамі падчас грамадзянскай вайны 2011 года. Горны масіў меў стратэгічнае значэнне з-за яго непасрэднай блізкасці да сталіцы Трыпалі. Нароўні з горадам Місурата, раён гор Нафуса быў адным з асноўных апорных пунктаў паўстанцаў у Трыпалітаніі.

## Наступленне ўрадавай арміі (сакавік—красавік) 
1 сакавіка войскі Кадафі штурмам узялі падкантрольны рэвалюцыянерам Гар’ян, адціснуўшы апазіцыянераў на захад. Цэнтрамі супраціву засталіся толькі гарады Налут, Джаду, Зінтан і Яфран, а таксама населеныя пункты Калаа і Кікла.

16 сакавіка войскі Кадафі прыступілі да штурму горада Зінтан, накіраваўшы туды 15 танкаў і 40 бронетранспарцёраў, артпадтрымку якім аказвалі сістэмы залпавага агню, ажыццявіўшы 3 атакі. Тым не менш, узяць горад яны не змаглі.

3 красавіка Налут, Кіклу, Зінтан і Яфран былі ўзяты ў аблогу ў выніку наступленне войскаў Кадафі, аднак цяжкадаступная горная мясцовасць і жорсткі супраціў амазігaў спынілі лаялістаў. У гарадах была прыпынена падача электраэнергіі.

Варта адзначыць, што ўстойлівасць абароны паўстанцаў у гарах Нафуса забяспечвалася падтрымкай абложаных гарадоў з дапамогай французскай авіяцыі, якая скідвала для тых грузы (уключаючы ўзбраенне і боепрыпасы) на парашутах. Акрамя таго, забеспячэнне паўстанцаў вялося і з выкарыстаннем двух палявых аэрадромаў. Аднак крыху пазней паўстанцы змаглі заціснуць лаялістаў паміж горадам і Тунісам, тым самым блакаваўшы цэлую роту. У выніку 105 вайскоўцаў лівійскай арміі збеглі ў Туніс, дзе яны здаліся туніскім уладам.

Тым часам у самім горадзе мяцежнікі арыштавалі 13 чалавек, якія сімпатызавалі ўраду Муамара Кадафі. Неўзабаве аднавіліся пастаўкі з Туніса ў паўстанцкія атрады Нафускіх гор.

24 красавіка сілы лаялістаў пачалі абстрэльваць пазіцыі паўстанцаў блізу Вазіна.

28 красавіка ўрадавыя сілы вярнулі пад свой кантроль Вазін, адкінуўшы паўстанцаў да мяжы, дзе баі працягваліся на ўскраінах туніскага пагранічнага горада Дэхіба. Паведамлялася, што некалькі мяцежнікаў былі забіты, а яшчэ некалькі захоплены ў палон. На працягу дня мяцежнікі паспрабавалі контратакаваць. Баі працягваліся і ўначы, але паўстанцам не ўдалося дасягнуць значных вынікаў.

На наступную раніцу ў сутыкненнях на баку паўстанцаў прыняла ўдзел туніская армія. Туніскія вайскоўцы змаглі адкінуць назад войскі ўрада. Аднак аб’яднаным сілам ПНС і Туніса ўзяць Вазін не ўдалося. Горад атрымалася ўзяць толькі праз некалькі дзён.

1 мая ўрадавыя сілы абстралялі тэрыторыю Туніса.

7 мая адноўленыя баявыя дзеянні ў Вазіне прывялі да ўзмацнення абстрэлаў тэрыторыі Туніса. Улады Туніса былі вымушаны эвакуіраваць ўсё мясцовае насельніцтва ў прымежным горадзе Дэхіба. Прыкладна 100 снарадаў упалі на тэрыторыі Туніса, у выніку чаго адзін дом быў пашкоджаны, аднак ахвяраў не было. Туніскія ўлады заявілі, што сітуацыя «вельмі небяспечная» і што яны будуць рабіць усё, каб абараніць сваю краіну.

Праз дзевяць дзён, 16 мая, туніскія войскі прадухілілі спробу перасячэння мяжы 200 салдат урадавай арміі. На здзіўленне, усё прайшло мірна і без прымянення зброі.

9 ліпеня аднавіліся сутыкненні ў Вазіне. Неўзабаве паўстанцы змаглі адкінуць ўрадавую армію ад горада. Узяцце Вазіна дазволіла арганізаваць пастаўкі зброі з Туніса да паўстанцаў.

## Пераход ініцыятывы да паўстанцаў (чэрвень—ліпень) 
Адкрыццё наземнай сувязі з Тунісам палегчыла становішча паўстанцаў Нафуса, але не змагло перашкодзіць усталяванню кантролю фарміраванням урада над большай часткай рэгіёна і працягу аблогі астатніх берберскіх населеных пунктаў. Тым не менш, захоп Вазіна меў сапраўды вызначальнае значэнне як для ходу баявых дзеянняў у дадзеным рэгіёне Лівіі, так і для ўсёй грамадзянскай вайны ў цэлым. Умацаваўшы сваё становішча, паўстанцы пачалі ўсталёўваць кантроль над паўднёвай дарогай з Налута ў Зінтан. 1 чэрвеня яны пачалі аперацыю па дэблакаванні Яфрэна шляхам захопу ўчастка паўночнай дарогі ў горад. Яфрэн быў канчаткова вызвалены ад сіл лаялістаў 6 чэрвеня.

Пасля дзеянні паўстанцаў былі накіраваны на прасоўванне з Яфрэна ў бок Гар’яна, што дазволіла ім 14 чэрвеня адбіць у кадафістаў Кіклу, а таксама ўсталяваць кантроль над участкам паўднёвай дарогі з Зінтана ў Яфрэн. 28 чэрвеня паўстанцамі былі захоплены ваенныя склады ў Эль-Каа ў пустыні на поўдзень ад Зінтана, дзе знаходзіліся танкі і БМП.

## Бітва за Гар’ян (жнівень) 
13 жніўня паўстанцы атакавалі Гар’ян. Войскі паўстанцаў былі ў добрай форме, а сілы Кадафі адступалі, але, тым не менш, яны змаглі перагрупавацца і контратакаваць. 14 жніўня паўстанцы заявілі, што нягледзячы на ​​супраціў войскаў Кадафі, ім удалося захапіць 70 працэнтаў горада. 15 жніўня паўстанцы заявілі, што ўвесь горад знаходзіцца пад іх кантролем. 17 жніўня войскі Кадафі распачалі спробу штурму Гар’яна. 18 жніўня лаялісты былі цалкам выбіты з горада, гэта пацвердзіў карэспандэнт Reuters. Прыхільнікі ўрада адступілі на поўнач.

Узяцце Гар’яна дазволіла паўстанцам пачаць наступленне на поўнач, у першую чаргу на Трыпалі. Адначасова мяцежнікі працягнулі развіваць наступленне на Эз-Завію. 

Катэгорыя:Бітвы паводле алфавіта
Катэгорыя:Бітвы грамадзянскай вайны ў Лівіі
Катэгорыя:Красавік 2011 года
Катэгорыя:Май 2011 года
Катэгорыя:Ліпень 2011 года
Катэгорыя:Жнівень 2011 года
Катэгорыя:Чэрвень 2011 года
Катэгорыя:Сакавік 2011 года
Катэгорыя:Канфлікты 2011 года
Катэгорыя:2011 год у Лівіі