open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Джордж Кейсі

**Джордж Уільям Кейсі-малодшы** (.; 22 ліпеня 1948, Сэндай, Японія) — поўны (чатырохзоркавы) генерал ЗША.

## Біяграфія 
Джордж Кейсі нарадзіўся ў Японіі (на той момант краіна акупавана пасля Другой сусветнай) у сям’і прафесійнага ваеннага, генерал-маёра Джорджа Кейсі старэйшага, які загінуў 7 ліпеня 1970 года ў В’етнаме, камандуючы 1-й кавалерыйскай дывізіяй.

Джордж Кейсі малодшы атрымаў вышэйшую адукацыю з прысваеннем ступені бакалаўра навук у галіне міжнародных адносін у Джорджтаўнскім універсітэце ў 1970 годзе. У 1980-м атрымаў ступень магістра па міжнародных адносінах у Дэнверскім універсітэце.

Ваенную адукацыю атрымаў на курсах Корпуса падрыхтоўкі афіцэраў рэзерву ЗША (ROTC) у 1970 годзе па спецыяльнасці афіцэр механізаваных войскаў. Камандаваў 3-й брыгадай 1-й кавалерыйскай дывізіі, пазней памочнік камандзіра 1-й бранятанкавай дывізіі ў Германіі. З ліпеня 1996 па жнівень 1997 года ўдзельнічаў у аперацыі «Сумесныя намаганні» ў Босніі і Герцагавіне. У ліпені 1999 года Кейсі ўзначаліў камандаванне 1-й бранятанкавай дывізіі.

У ліпені 2001 года, па завяршэнні камандавання дывізіяй, генерал Кейсі працягнуў службу на пасадзе дырэктара баявога ўпраўлення міжвідавых камандавання УС ЗША ў Пентагоне. Пасля генерал-лейтэнант Кейсі са студзеня 2003 года па кастрычнік 2003 года — дырэктар Аб’яднанага камітэта начальнікаў штабоў. З кастрычніка 2003 па чэрвень 2004 — намеснік начальніка штаба арміі.

З чэрвеня 2004 па 8 лютага 2007 года генерал Кейсі камандаваў шматнацыянальных кааліцыйных сіл у Іраку. З 10 красавіка 2007 года — начальнік штаба арміі.

10 красавіка 2011 года генерал Кейсі здаў паўнамоцтвы начальніка штаба сухапутных войскаў ЗША генералу М. Дэмпсі і неўзабаве сышоў у адстаўку.

## Літаратура 
* Cloud, David; Greg Jaffe (2009). The Fourth Star: Four Generals and the Epic Struggle for the Future of the United States Army. Random House

## Спасылкі 
* Новая работа в Ираке 
* Генерал Кейси 
* Гейтс встряхивает командование в Ираке 
* Брифинг для прессы, касающиеся изменений командиров в Ираке 
* Кейси рассказывает.. 

Катэгорыя:Генералы ЗША
Катэгорыя:Удзельнікі Іракскай вайны
Мальта на конкурсе песні Еўрабачанне

**Мальта** ўдзельнічае ў конкурсе песні **Еўрабачанне** з 1971 года. У першыя гады Мальта не мала поспехаў, таму ў 1976 годзе адмовілася ад удзелу. Краіна павярнулася на конкурс толькі ў 1991. Пасля гэтага Мальта 8 гадоў запар трапляла ў топ-10. У 2002 і 2005 гадах прадстаўнікі Мальты займалі другое месца. Таксама Мальта з’яўляецца адзінай краінай, якая ніколі не перамагала, але чатыры разы трапляла ў топ-3. У апошнія гады вынікі Мальты пагоршыліся, з моманту ўвядзення паўфіналаў у 2004 краіна 7 разоў не магла трапіць у фінал. У 2006 годзе Мальта стала апошняй.

За ўсю гісторыю ўдзелу Мальта атрымала 1843 бала ў фінале, а ў паўфінале — 971.

## Удзельнікі 

## Гісторыя галасавання 
Па стане на  год гісторыя галасавання Мальты выглядае наступным чынам:

|

|

|

|}

## Узнагароды 
### Прэмія Марсэля Безансона 
### Прэмія Барбары Дэкс 
## Фотагалерэя 

File:Julie & Ludwig.jpg|Джулі і Людвіг у Стамбуле ()
File:ESC 2007 Malta - Olivia Lewis - Vertigo.jpg|Алівія Люіс у Хельсінкі ()
File:Morena-Malta-Vodka (Eurovision 2008).JPG|Марэна ў Белградзе ()
File:Flickr - aktivioslo - Thea Garrett - Malta (2) cropped.jpg|Тэа Гарэт у Осла ()
File:ESC2013 - Malta 03 (crop).jpg|Джанлука Безіна ў Мальмё ()
File:ESC2014 - Malta 01.jpg|Firelight у Капенгагене ()
File:20150516 ESC 2015 Amber 8830.jpg|Эмбер у Вене ()
File:ESC2016 - Malta 15.jpg|Іра Лоска ў Стакгольме ()
File:Eurovision Song Contest 2017, Semi Final 2 Rehearsals. Photo 204.jpg|Клаўдыя Фаніела ў Кіеве ()
File:ESC2018 - Malta 02.jpg|Крыштабель Борг у Лісабоне ()
File:Eurovision 2019 Malta.jpg|Мікела Пэйс у Тэль-Авіве ()

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт конкурса песні Еўрабачанне

Катэгорыя:Краіны на конкурсе песні Еўрабачанне
Катэгорыя:Музыка Мальты
Уладзімір Васільевіч Дубіна

**Уладзімір Васільевіч Дубіна** (, в. Віцім Клецкага раёна — ) — Герой Сацыялістычнай Працы.

## Біяграфія 
Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны. Працаваў паляводам у ордэна Леніна племянным заводзе «Чырвоная Зорка». У 1945 годзе ўзначаліў звяно па вырошчванні шматгадовых траў. У 1947 годзе звяно пад яго кіраўніцтвам атрымала з гектара па 5,4 цэнтнера канюшыны.

Звання Героя Сацыялістычнай Працы ўдастоены ў 1949 годзе.

Узнагароджаны медалём «За перамогу над Германіяй».

 

Катэгорыя:Удзельнікі Вялікай Айчыннай вайны
Элеўтэракок калючы

**Элеўтэракок калючы** (*Eleutherococcus senticosus* Rupr. et Maxim.) — расліна сямейства Араліевыя, што ўключае каля 30 відаў калючых кустоў і дрэў (сустракаецца ва ўсходняй Азіі, ад паўднёва-ўсходняй Сібіры і Японіі на поўдзень да Філіпін, з найбольшай разнастайнасцю на тэрыторыі цэнтральнага і заходняга Кітая).

## Выкарыстанне 
Лекавая расліна. Элеўтэракок ужываюць пры лячэнні паніжанага артэрыяльнага ціску і стрэсаў. Часта гэтая расліна выкарыстоўваецца ў якасці прафілактычнага сродку ад вірусных інфекцый. Элеўтэракок паляпшае працу лёгкіх. Але ёсць і мінус у гэтай расліне — яе ўжыванне павышае вагу цела.
Элеўтэракок ужываюць для павышэння вастрыні слыху і зроку. Акрамя таго, гэтая расліна выкарыстоўваецца пры пачатковай стадыі атэрасклерозу, вегета-сасудзістага неўрозу. Элеўтэракок прымяняецца пры парушэнні менструальнага цыклу і бясплоднасці. Адварам расліны апалоскваюць пашкоджаныя валасы. Адвар з каранёў рэкамендуюць ужываць для паласканняў пры запаленнях дзясен і стаматыце.
Навуковых доказаў эфектыўнасці няма.

## Літаратура 
* Варанец, В. І. Руска-беларускiслоўнік-даведнік лекавых раслін : для студэнтаў лячэбнага, педыятрычнага, медыка-дыягнастычнага факультэтаў / В. І. Варанец, А. В. Варанец. — ГрДМУ, 2018. — 236 с.

Катэгорыя:Араліевыя
Катэгорыя:Лекавыя расліны
Юбілейная плошча (Верхнядзвінск)

**Юбілейная плошча** (, ) — галоўная і фармальна адзіная плошча горада Верхнядзвінска.

## Апісанне 
Архітэктурны ансамбль сучаснай Юбілейнай плошчы ў Верхнядзвінску сфармаваўся на працягу 1970—1980-х гадоў калі было вырашана пабудаваць новыя спецыялізаваныя будынкі для раённага выканаўчага камітэта і раённага дома культуры на вольнай ускраіне паміж гістарычным цэнтрам горада і нізменным і часта затапліваемым павадкамі лугам ля берага Дрысы, дзе лукавіна ракі ўтварае вялікі паўвостраў.

У ХХІ ст. на плошчы былі пабудаваныя новы будынак гарадской аўтастанцыі (у паўднёвай частцы плошчы ля скрыжавання вул. Качкара і вул. Ленінградскай), а таксама трохпавярховы шматкватэрны будынак (у заходняй частцы плошчы паміж вул. Ленінградскай і вул. Савецкай). Таксама з захаду і поўначы да плошчы прымыкае драўляная аднапавярховая жылая забудова сядзібнага тыпу.

Плошча па сваёй форме блізкая да прамавугольніка, максімальная шырыня складае амаль 100 метраў, даўжыня — да 200 метраў.

Падчас маштабнай рэканструкцыі ў 2018 годзе ў межах падрыхтоўкі горада да абласных Дажынак на плошчы быў пабудаваны фантан перад уваходам у Дом культуры, а таксама ўсталяваны валун з макетам магчымага выгляду Дрысенскага замку, які знаходзіўся непадалёк. На Каляды на плошчы ўсталёўваецца святочная ялінка.

## Аб’екты 
* Кааператыўная вуліца, 1 —  Верхнядзвінскага райвыканкама (архітэктар В. Кірылаў).
* Аўтастанцыя
* Раённы дом культуры (РДК)

 
Выява:Drysa. Дрыса (2009).jpg|Аўтастанцыя
Выява:Vierchniadzvinsk fountain.jpg|Фантан
Выява:Lieninhradskaja str. 10, Vierchniadzvinsk.jpg|Шматкватэрны жылы дом
Выява:Vierchniadzvinsk Center of Culture.jpg|Раённы цэнтр культуры

## Гл. таксама 
* Спіс вуліц Верхнядзвінска

## Спасылкі 
Катэгорыя:Вуліцы Верхнядзвінска
Катэгорыя:Плошчы Беларусі
Рэйманд Адзіерна

**Рэйманд Адзіерна** (; ) — амерыканскі генерал, з’яўляўся камандуючым міжнароднымі кааліцыйнымі сіламі ў Іраку з 16 верасня 2008 года. З 7 верасня 2011 года па 14 жніўня 2015 быў начальнік штаба сухапутных войск ЗША.

Пасля атрымання ваеннай адукацыі ў Ваеннай акадэміі ЗША, пачаў службу камандзірам узвода ў артылерыйскім падраздзяленні 56-й брыгады палявой артылерыі. Камандаваў батарэяй, дывізіёнам, артылерыяй 1-й кавалерыйскай дывізіі. Падчас вайны ў Персідскім заліве — начальнік штаба 2-га дывізіёна 3-й брыгады палявой артылерыі. Пасля ўзначаліў 4-ю пяхотную дывізію і 3-і корпус, на чале якіх удзельнічаў у баявых дзеяннях у Іраку. Займаў камандныя і штабныя пасады ў разнастайных фарміраваннях і ўстановах арміі ЗША. З 2010 года ўзначаліў Міжвідавае камандаванне Узброеных сіл ЗША, якое расфармавана летам 2011 года. Адразу прызначаны на пасаду начальніка штаба арміі Злучаных Штатаў.

У жніўні 2015 года пасля 39 гадоў ваеннай службы звольніўся з шэрагаў арміі ЗША.

Катэгорыя:Генералы ЗША
Катэгорыя:Удзельнікі Іракскай вайны
Гдзенскі сельсавет

**Гдзе́нскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Брагінскага раёна Гомельскай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — вёска Гдзень.

Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года сельсавет у складзе Камарынскага раёна Рэчыцкай акругі БССР. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Гомельскай акругі. 30 снежня 1927 года рэарганізаваны ў **Гдзенскі нацыянальны ўкраінскі сельсавет**. Пасля скасавання акруговага падзелу 26 ліпеня 1930 года ў складзе Камарынскага раёна БССР. У 1937 годзе рэарганізаваны ў беларускі сельсавет. З 20 лютага 1938 года ў складзе Палескай вобласці, з 8 студзеня 1954 года — у складзе Гомельскай вобласці. З 25 снежня 1962 года ў складзе Брагінскага раёна. На 1 студзеня 1974 года ў складзе Гдзенскага сельсавета 2 населеныя пункты. 8 студзеня 1987 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаваных Калыбанскага (6 населеных пунктаў: вёскі Залессе, Калыбань, Пасудава, Чыкалавічы, пасёлкі Вельмаў, Прыстанскае) і Крукоўскага (4 населеныя пункты: вёскі Крукі, Кулажын, Міхалёўка, пасёлак Жалібор) сельсаветаў. 13 снежня 1991 года Гдзенскі сельсавет скасаваны, яго тэрыторыя далучана да Камарынскага пассавета.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Брагінскага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Камарынскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1926 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1991 годзе
Катэгорыя:Нацыянальныя ўкраінскія сельсаветы БССР
Рэгіна Мікалаеўна Саркісава

**Рэгіна Мікалаеўна Саркісава** (; нар. 1966, Варонеж) — беларуская скрыпачка, канцэртмайстар. Заслужаная артыстка Рэспублікі Беларусь.

## Біяграфічныя звесткі 
Нарадзілася ў Варонежы. Спрабавала паступіць Маскоўскую дзяржаўную кансерваторыю імя П. І. Чайкоўскага, але няўдала выступіла на экзамене і выправілася ў Мінск, дзе здала ўсе пяць экзаменаў у адзін дзень і была залічана ў кансерваторыю. Скончыла Беларускую дзяржаўную кансерваторыю і асістэнтуру-стажыроўку па класе А. Янпольскага. Артыст аркестра — вядучы майстар сцэны, першая скрыпка, канцэртмайстар аркестра Вялікага тэатра оперы і балета Беларусі. У 1993—1997 і 2005—2008 гадах старшы выкладчык кафедры скрыпкі Беларускай дзяржаўнай акадэміі музыкі.

Падпісала ліст дзеячаў культуры з патрабаваннем свабодных выбараў у Беларусі і была звольнена з тэатра ў 2020 годзе. Разам з мужам пераехала ў Літву, дзе яны прайшлі конкурс у аркестр  Клайпеды.

## Спасылкі 
* sb.by

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Варонежы
Катэгорыя:Заслужаныя артысты Беларусі
Катэгорыя:Скрыпачы Беларусі
Катэгорыя:Рэпрэсаваныя рэжымам Лукашэнкі
Катэгорыя:Канцэртмайстары
Кракоцкі валун

**Кракоцкі валун** — геалагічны помнік прыроды, знаходзіцца каля 2 км на ўсход ад вёскі Вялікая Кракотка Слонімскага раёна Гродзенскай вобласці.

## Апісанне 
Вялізны валун з чырвонага граніту ўвесь пакрыты мохам. Ён паціху разбураецца, кавалкі граніту ад камлыгі адломліваюцца. Узрост гэтага валуна ацэньваюць у 150—200 тысяч гадоў. Агульная плошча валуна 6,7 м².

Катэгорыя:Валуны Беларусі
Катэгорыя:Геалагічныя помнікі прыроды рэспубліканскага значэння Гродзенскай вобласці
Катэгорыя:Геалогія Слонімскага раёна
Катэгорыя:Вялікая Кракотка
Андрэй Ігаравіч Галанаў

**Андрэй Ігаравіч Гала́наў** () — беларускі дырыжор. Заслужаны дзеяч мастацтваў Рэспублікі Беларусь (2020).

## Біяграфія 
Нарадзіўся 15 кастрычніка 1967 года.

У 1995 годзе скончыў Беларускую акадэмію музыкі па спецыяльнасці «Оперна-сімфанічнае дырыжыраванне». Кар’еру дырыжора пачаў у 1993 годзе ў Нацыянальным акадэмічным Вялікім тэатры оперы і балета Рэспублікі Беларусь, з 1997 — у Дзяржаўным акадэмічным сімфанічным аркестры Рэспублікі Беларусь. На працягу канцэртных сезонаў 1999—2003 гадоў з’яўляўся галоўным дырыжорам Растоўскага дзяржаўнага музычнага тэатра (Расія), у 2004—2006 гадах — галоўным дырыжорам Нацыянальнага акадэмічнага Вялікага тэатра оперы і балета Рэспублікі Беларусь.

Падпісаў ліст дзеячаў культуры з патрабаваннем свабодных выбараў у Беларусі і быў звольнены з тэатра ў 2020 годзе.

## Творчасць 
За час працы ў тэатры ажыццявіў пастаноўкі опер «Кармэн» Ж. Бізэ, «Шлюбны вэксаль» Дж. Расіні, «Паяцы» Р. Леанкавала, «Яўген Анегін» П. Чайкоўскага, «Царская нявеста» М. Рымскага-Корсакава, правёў цыкл сімфанічных і оперных гала-канцэртаў. У рэпертуары дырыжора — больш за 20 опер і вялікая колькасць сімфанічных твораў; ім ажыццёўлена 10 прэм’ер буйных твораў айчынных і замежных кампазітараў. Андрэй Галанаў актыўна канцэртуе, супрацоўнічае з беларускімі і замежнымі аркестрамі.

## Прэміі і ўзнагароды 
* Лаўрэат нацыянальнай прэміі «За духоўнае адраджэнне» (2007)
* Медаль Францыска Скарыны (2015)

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* sb.by

Катэгорыя:Выпускнікі Беларускай дзяржаўнай акадэміі музыкі
Катэгорыя:Дырыжоры Беларусі
Катэгорыя:Дырыжоры Расіі
Катэгорыя:Заслужаныя дзеячы мастацтваў Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Оперныя дырыжоры
Катэгорыя:Рэпрэсаваныя рэжымам Лукашэнкі
Леанід Міхайлавіч Рабцаў

**Леанід Міхайлавіч Рабцаў** (нар. , в. Аляксандраўка Шклоўскага раёна Магілёўскай вобласці) — беларускі юрыст, мае вышэйшы кваліфікацыйны клас.

## Біяграфія 
У 1982 годзе скончыў юрыдычны факультэт Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта.

У 1981 годзе пачаў службу ў органах унутраных спраў і затым займаў розныя пасады начальніцкага саставу ў цэнтральным апараце МУС Рэспублікі Беларусь. Працаваў у Акадэміі МУС Рэспублікі Беларусь, дзе прайшоў шлях ад выкладчыка да першага намесніка начальніка Акадэміі.

У 1990 годзе абараніў кандыдацкую (Акадэмія МУС СССР, г. Масква), а ў 2001 годзе доктарскую (Інстытут дзяржавы і права Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі) дысертацыі. Мае вучонае званне прафесара.

З 2003 года выкладаў у Беларускім дзяржаўным эканамічным універсітэце, займаў пасаду загадчыка кафедры тэорыі і гісторыі права, а з сакавіка 2005 года — дэкана факультэта права гэтай ВНУ.

Са снежня 2007 года — суддзя Канстытуцыйнага Суда Рэспублікі Беларусь.

## Навуковая дзейнасць 
Аўтар больш як 170 навуковых публікацый у галіне адміністрацыйнага, фінансавага і інфармацыйнага права, тэорыі права і кіравання.

## Узнагароды 
Узнагароджаны медалямі «За бездакорную службу» III і II ступені, медалём «За працоўныя заслугі» (2019 год).

## Міжнародныя санкцыі 
24 верасня 2020 года Сейм Літвы ўключыў Леаніда Рабцава ў спіс асоб, якім забаронены ўезд на тэрыторыю Літвы. Гэта рашэнне было прынята ў адказ на фальсіфікацыю вынікаў прэзідэнцкіх выбараў 2020 года і рэпрэсіі супраць мірных пратэстоўцаў.

Катэгорыя:Суддзі Канстытуцыйнага суда Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Юрысты Беларусі
Катэгорыя:Дэканы факультэта права БДЭУ
Вольга Віктараўна Мурашка

**Вольга Віктараўна Мурашка** (нар. , г. Рыга) — беларускі скульптар.

## Біяграфія 
Дачка беларускага скульптара Віктара Мурашова.

Творы знаходзяцца ў галерэях і прыватных калекцыях.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 
* «Думкі і вобразы» Вольгі Мурашка  // Культура, № 36 (1475) 05.09.2020 — 12.09.2020 г.

Катэгорыя:Скульптары Беларусі
Уільям А. Кэрал

**Уільям Артур Кэрал** (; 9 студзеня 1875, Манхэтэн, Нью-Ёрк, ЗША — 26 студзеня 1928, Глендэйл, Каліфорнія, ЗША) — амерыканскі акцёр нямога кіно.

## Біяграфія
Уільям А. Кэрал нарадзіўся 9 студзеня 1875 года на Манхэтэне, Нью-Ёрк.

Кэрал згуляў ў 140 фільмах паміж 1911 і 1927 гадамі.

Ён памёр ад сардэчнага прыступу 26 студзеня 1928 года ў горадзе Глендэйл, Каліфорнія.

## Выбарачная фільмаграфія
* 1927 —  / Snowbound
* 1925 —  / The Unwritten Law
* 1924 —  / Sporting Youth
* 1922 —  / Remembrance
* 1920 —  / The Screaming Shadow
* 1919 —  / The Trail of the Octopus
* 1919 —  / The Lion Man
* 1918 —  / Hands Up
* 1917 —  / My Fighting Gentleman
* 1916 —  / Dulcie's Adventure
* 1916 —  / The Twinkler
* 1914 —  / Judith of Bethulia
* 1913 —  / The Conscience of Hassan Bey
* 1913 — Жудасны промах / A Frightful Blunder
* 1912 —  / The Lesser Evil
* 1912 —  / One Is Business, the Other Crime
* 1911 —  / The Immortal Alamo

## Спасылкі 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Акцёры нямога кіно
Пратэсты ў Польшчы (2020)

**Пратэсты ў Польшчы** пачаліся ў кастрычніку 2020 года з-за рашэнняў Канстытуцыйнага суда, які зрабіў больш жорсткімі закон аб абортах у Польшчы, зрабіць якія пасля рашэнняў суда, стала практычна немагчыма.

## Пастанова Канстытуцыйнага суда 
22 кастрычніка суд вынес пастанову, якая робіць аборты незаконнымі практычна ва ўсіх выпадках, уключаючы цяжкую і незваротную інваліднасць, а гэтак жа небяспечныя для жыцця захворванні плода. Аборт стала магчыма зрабіць толькі ў двух выпадках: калі адбылося згвалтаванне і калі жыццё і здароўе жанчыны знаходзіцца пад пагрозай.

## Храналогія 
Адразу ж пасля прыняцця пастановы, на вуліцы ў многіх польскіх гарадах выйшлі незадаволеныя людзі. На наступны дзень пратэсты працягваліся, людзі прайшліся па цэнтрах гарадоў, у тым ліку і перад цэрквамі.

25 кастрычніка пратэстоўцы вырашылі зладзіць забастоўкі ў цэрквах, некаторыя цэрквы падвергліся вандалізму.

27 і 28 кастрычніка пратэстоўцы перакрылі дарогі ў многіх буйных гарадах. Паводле прадстаўніка паліцыі, 28 кастрычніка каля 430 000 чалавек прынялі ўдзел у 410 пратэстах па ўсёй краіне.

30 кастрычніка ў Варшаве ў масавых акцыях пратэсту ўзялі ўдзел 100 000 чалавек. Жолібожскі раён, дзе жыве Яраслаў Качыньскі, быў заблакаваны міліцыяй і пратэстоўцам перашкодзіў дабрацца да яго дадому.

## Сілы бяспекі 
23 кастрычніка прэм'ер-міністр Матэвуш Маравецкі загадаў ваеннай жандармерыі дапамагаць грамадзянскай паліцыі ў "ахове бяспекі і грамадскага парадку", пачынаючы з 28 кастрычніка 2020 г. (на гэты дзень была прызначана нацыянальная забастоўка жанчын), абгрунтоўваючы загад пандэміяй каранавірусу.

29 кастрычніка Amnesty International заявіла, што ўдзельнікі акцыі "сутыкнуліся з празмерным ужываннем сілы супрацоўнікамі міліцыі, а мэты для арыштаў былі выбраны выпадковым чынам і без доступу адвакатаў"..

## Крыніцы 
Катэгорыя:Пратэсты 2020 года
Катэгорыя:2020 год у Польшчы
Катэгорыя:Кастрычнік 2020 года
Катэгорыя:Пратэсты ў Польшчы
Лабатамія (фільм)

**«Лабатамія»** () — беларускі дакументальны фільм рэжысёра Юрыя Хашчавацкага, зняты ў 2010 годзе.

## Сюжэт 
Пра падзеі ў Расіі і Грузіі падчас збройнага канфлікту ў Паўднёвай Асеціі ў жніўні 2008 года.

## Здымачная група 
* рэжысёр — Юрый Хашчавацкі

## Узнагароды 
Прэм’ера фільма адбылася на фестывалі IDFA у 2010 годзе, дзе фільм атрымаў узнагароду Прыз глядацкіх сімпатый. Адмысловы прыз журы на фестывалі «Cronograf» у Кішынёве (Малдова), 2011 год. Найлепшы балтыйскі дакументальны фільм на Рыжскім міжнародным кінафестывалі ў Латвіі, 2011 год.

Катэгорыя:Дакументальныя фільмы Беларусі
Катэгорыя:Фільмы Юрыя Хашчавацкага
Наталля Аляксандраўна Карповіч

**Наталля Аляксандраўна Карповіч** (нар. , в. Дакудава 1 Лідскага раёна Гродзенскай вобласці) — намеснік Старшыні Канстытуцыйнага Суда Рэспублікі Беларусь. Доктар юрыдычных навук (2012), прафесар (2020). Заслужаны юрыст Рэспублікі Беларусь (2022).

## Біяграфія 
У 1989 годзе скончыла юрыдычны факультэт Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. З лістапада 1989 года па кастрычнік 1992 года навучалася ў вочнай аспірантуры Інстытута філасофіі і права Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі. У 2010 годзе прайшла перападрыхтоўку ў Інстытуце дзяржаўнай службы Акадэміі кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь. У 2010 годзе прысвоена навуковае званне — дацэнт.

З кастрычніка 1992 года працоўная дзейнасць была звязана з прававым забеспячэннем работы прадстаўнічага і заканадаўчага органа Рэспублікі Беларусь. Займала дзяржаўныя пасады ад старшага рэферэнта аддзела па пытаннях заканадаўства і правапарадку, загадчыка сектара экспертна-прававога ўпраўлення Сакратарыята Вярхоўнага Савета Рэспублікі Беларусь (1992—1997) да загадчыка аддзела экспертна-прававога ўпраўлення, начальніка ўпраўлення — намесніка начальніка Галоўнага экспертна-прававога ўпраўлення Сакратарыята Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь (1997—2001), начальніка экспертна-прававога ўпраўлення, Галоўнага экспертна-прававога ўпраўлення Сакратарыята Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь (2001—2014).

З сакавіка 2014 года — суддзя Канстытуцыйнага Суда Рэспублікі Беларусь, з сакавіка 2017 года — намеснік Старшыні Канстытуцыйнага Суда Рэспублікі Беларусь.

З 2017 года з’яўляецца прадстаўніком Рэспублікі Беларусь у Еўрапейскай камісіі за дэмакратыю праз права (Венецыянская камісія).

15 сакавіка 2021 года ўвайшла ў склад Канстытуцыйнай камісіі, якая ў мэтах ажыццяўлення рэзалюцыі шостага Усебеларускага народнага сходу распрацоўвае прапановы па змяненні Канстытуцыі Беларусі і забяспечвае іх усенароднае абмеркаванне.

Унесеная ў санкцыйныя спісы краін Балтыі.

## Навуковая дзейнасць 
Аўтар больш за 100 навуковых публікацый у галіне тэорыі дзяржавы і права, канстытуцыйнага права, дзяржаўнага кіравання, экалагічнага права, у тым ліку трох манаграфій. Удзельнічала ў падрыхтоўцы шэрага законаў і іншых нарматыўных прававых актаў Рэспублікі Беларусь, рэкамендацыйных мадэльных нарматыўных прававых актаў МПА СНД і МПА ЕўрАзЭС.

## Узнагароды 
Мае вышэйшы кваліфікацыйны клас. Узнагароджана медалём «За працоўныя заслугі» (2004), Ганаровай граматай Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь (2004), медалём «20 гадоў Міжпарламенцкай Асамблеі Садружнасці Незалежных Дзяржаў МПА СНД» (2012). Заслужаны юрыст Рэспублікі Беларусь (2022).

Катэгорыя:Суддзі Канстытуцыйнага суда Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Юрысты Беларусі
Катэгорыя:Члены Канстытуцыйнай камісіі Беларусі (2021)
Міхаіл Нікалаеў

**Міхаіл Нікалаеў**:
* Міхаіл Яўменавіч Нікалаеў — беларускі вучоны ў галіне раслінаводства
* Міхаіл Яфімавіч Нікалаеў — першы прэзідэнт Якуціі
Андрэй Станіслававіч Барбашынскі

**Андрэй Станіслававіч Барбашынскі** (нар. , г. Ашмяны, Гродзенская вобласць) — беларускі гандбаліст, чэмпіён XXV Алімпійскіх гульняў 1992 года ў Барселоне (Іспанія). Заслужаны майстар спорту СССР. Бацька гандбаліста Мацвея Барбашынскага.

## Біяграфія 
Працуе дырэктарам беларуска-нямецкага прадпрыемства «Гуд Найт» ООО («Good night»), г. Мінск.

Рашэннем Ашмянскага раённага Савета дэпутатаў № 18-7 ад 19.09.2006 г. за дасягненне высокіх спартыўных вынікаў на XXV летніх Алімпійскіх гульнях 1992 года ў Барселоне (Іспанія), асаблівыя заслугі ў развіцці фізічнай культуры і спорту, вялікі ўклад у прапаганду ідэй алімпійскага руху ў горадзе Ашмяны і Ашмянскім раёне было прысвоена званне «Ганаровы грамадзянін горада Ашмяны» .

## Палітычныя погляды 
Падпісаў адкрыты ліст спартыўных дзеячаў краіны, якія выступаюць за дзеючую ўладу Беларусі пасля жорсткіх падаўленняў народных пратэстаў у 2020 годзе.

Катэгорыя:Гандбалісты Беларусі
Катэгорыя:Ганаровыя грамадзяне Ашмян
Катэгорыя:Ігракі ГК Веспрэм
Катэгорыя:Ігракі ГК СКА Мінск
Катэгорыя:Гандбалісты на летніх Алімпійскіх гульнях 1992 года
Катэгорыя:Чэмпіёны летніх Алімпійскіх гульняў 1992 года
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны ад Аб’яднанай каманды
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны па гандболе
Катэгорыя:Ігракі зборнай Беларусі па гандболе
Катэгорыя:Ігракі зборнай СССР па гандболе
Катэгорыя:Гандбалісты СССР
Джэймс Конвей

**Джэймс Тэры Конвей** (; нар. 26 снежня 1947) — чатырохзоркавы генерал марской пяхоты ЗША ў адстаўцы. Займаў пасаду начальніка аператыўнага кіравання (J-3) аб’яднанага камітэта начальнікаў штабоў, камандуючага 1-й дывізіяй марской пяхоты і 1-га экспедыцыйнага корпуса марской пяхоты ЗША, які прыняў удзел ва ўварванні 2003 года ў Ірак і першай бітве за Фалуджу.

Катэгорыя:Генералы ЗША
Катэгорыя:Удзельнікі Іракскай вайны
Масуд Барзані

**Масуд Барзані** (, ; нар. 16 жніўня 1946, Мехабад, Мехабадская Рэспубліка) — курдскі і іракскі палітычны дзеяч. Прэзідэнт Іракскага Курдыстана (2005—2017), лідар Дэмакратычнай партыі Курдыстана (ДПК).

Сярод курдаў вядомы пад паважлівай мянушкай «Кэк Масуд» — «Спадар Масуд».

## Біяграфія 
Масуд Барзані нарадзіўся ў Мехабадзе, дзе яго бацька Мустафа Барзані быў галоўнакамандуючым арміяй Мехабадскай Рэспублікі. У сувязі з гэтым вядома яго выказванне: «я быў народжаны ў цені курдскага сцяга ў Мехабадзе, і я гатовы служыць і памерці дзеля гэтага сцяга».

Дзень нараджэння Масуда Барзані супаў з днём заснавання ДПК.

Калі Мехабадская Рэспубліка пала, Мустафа Барзані разам з 500 адборнымі байцамі прарваўся ў СССР, тады як яго сям’я разам з усім племем барзан вярнулася ў Ірак (вясна 1947 г.), дзе іх выслалі на поўдзень краіны.

Масуд Барзані выхоўваўся ў доме дзеда па маці, правадыра племя зібары; ён атрымаў пачатковую адукацыю на арабскай мове. Пасля звяржэння манархіі ў 1958 годзе і вяртання ў Ірак жыў з бацькам у Багдадзе.

Неўзабаве пасля пачатку Вераснёўскага паўстання, вясной 1962 16-гадовы Масуд далучаецца да Пешмергі. Ён удзельнічаў у баявых аперацыях разам з бацькам, затым быў прызначаны кіраўніком Радыё «Голас Іракскага Курдыстана», а з 1968 г. кіраваў Службай бяспекі «Парасцін». Пасля паражэння паўстання ў 1975 Масуд актыўна займаецца рэарганізацыяй ДПК; разам з тым, ён суправаджае бацьку ў ЗША. У 1978 годзе Масуд цудам пазбег спробы замаху ў Вене, арганізаванай іракскай спецслужбай. Пасля смерці Мустафы Барзані ў сакавіку 1979 Масуд абіраецца старшынёй ДПК. Гэты пост ён займае да гэтага часу. У 2003—2004 Масуд Барзані ўваходзіў у Кіруючы савет Ірака, а 12 чэрвеня 2005 года абвешчаны прэзідэнтам Курдыстана.

У 2013 годзе тэрмін прэзідэнцкіх паўнамоцтваў скончыўся, аднак ён адмовіўся пакідаць пасаду. Яго паўнамоцтвы былі падоўжаны парламентам да 2015 года, затым яшчэ на два гады. 29 кастрычніка 2017 года Барзані заявіў аб рашэнні пакінуць пасаду прэзідэнта іракскага Курдыстана 1 лістапада 2017 года.

## Прыватнасць 
Жанаты, мае восем дзяцей. Захапленні — чытанне і футбол. Валодае курдскай, арабскай, персідскай і англійскай мовамі.

## Спасылкі 
* Старонка ў Twitter
* Kurdistan Region Presidency website 
* 2002 BBC profile

Катэгорыя:Палітыкі Ірака
Катэгорыя:Барзані
Катэгорыя:Постаці Курдыстана
Тадэвуш Валянцінавіч Варановіч

**Тадэвуш Валянцінавіч Варановіч** (нар. , в. Мікольцы Мядзельскага раёна Мінскай вобласці) — беларускі суддзя. Заслужаны юрыст Рэспублікі Беларусь. Кандыдат юрыдычных навук.

## Біяграфія 
У 1981 годзе закончыў юрыдычны факультэт Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. У 2008 годзе абараніў кандыдацкую дысертацыю.

З 1982 года працаваў суддзёй суда Лепельскага раёна і горада Лепеля, суда горада Оршы, Віцебскага абласнога суда, з 1987 года — старшынёй суда Акцябрскага раёна горада Віцебска, суддзёй Віцебскага абласнога суда. У 1995 годзе назначаны старшынёй Віцебскага абласнога суда.

З чэрвеня 2009 года — суддзя Канстытуцыйнага Суда Рэспублікі Беларусь. З 2017 года з’яўляецца намеснікам старшыні Рэспубліканскага савета суддзяў.

Унесены ў санкцыйныя спісы краін Балтыі.

## Навуковая дзейнасць 
Аўтар больш як 40 навуковых публікацый у галіне канстытуцыйнага і грамадзянскага права, грамадзянскага працэсу і судаўладкавання.

## Узнагароды 
Мае вышэйшы кваліфікацыйны клас. Узнагароджаны ордэнам Пашаны (2002).

Катэгорыя:Суддзі Канстытуцыйнага суда Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Суддзі Беларусі
Юрый Іванавіч Нікалаеў

**Юрый Іванавіч Нікалаеў** (, Кранштат Ленінградскай вобласці — ) — беларускі журналіст. Заслужаны работнік культуры БССР (1989).

## Біяграфія 
У гады Вялікай Айчыннай вайны страціў бацькоў і малодшага брата. Выхоўваўся ў дзіцячым доме імя Заслонава Шаркаўшчынскага раёна, дзе скончыў сярэднюю школу. У 1960 годзе скончыў БДУ, аддзяленне журналістыкі. З верасня таго ж года працаваў у раённых газетах Гродзеншчыны: у радунскай — літсупрацоўнікам, у скідзельскай — адказным сакратаром, у ваўкавыскай — загадчыкам сельгасаддзела, у лідскай — намеснікам рэдактара. Са студзеня 1969 года па студзень 2005 года — рэдактар ашмянскай раённай газеты.

Аўтар кнігі «На хвалі часу, у плыні жыцця» (2009).

## Узнагароды 
У 1989 годзе прысвоена ганаровае званне «Заслужаны работнік культуры БССР». Узнагароджаны ордэнам «Знак Пашаны», Ганаровай граматай Вярхоўнага Савета БССР. За цыкл матэрыялаў аб станаўленні мясцовага друку на заходніх тэрыторыях рэспублікі пасля ўз’яднання Заходняй і Усходняй Беларусі прысуджана званне лаўрэата прэміі Беларускага саюза журналістаў у рэспубліканскім творчым конкурсе «Залатое пяро». У 2009 годзе за асабісты ўклад у беларускую журналістыку прысуджана званне Беларускага саюза журналістаў «Заслужаны журналіст». У 2009 годзе прысуджана званне «Ганаровы грамадзянін г. Ашмяны».

## Літаратура 
* Вызначыліся працай : заслужаны работнік культуры. Нікалаеў Юрый Іванавіч // Памяць: Гіст.-дакум. хроніка Ашмянскага раёна. — Мн.: БЕЛТА, 2003. — С. 564.
* Нікалаеў Юрый Іванавіч (1934—2013) // Краязнаўчы каляндар Ашмяншчыны на 2014 год / склад. Г. У. Палубінская.— Ашмяны, 2014. — С. 25—26.

Катэгорыя:Ганаровыя грамадзяне Ашмян
Катэгорыя:Журналісты Беларусі
Катэгорыя:Рэдактары Беларусі
МАЗ-104

**МАЗ-104** — гарадскі высокападлогавы аўтобус вытворчасці Мінскага аўтамабільнага завода. Выраблена больш за 1200 адз.

## Мадыфікацыі 
* **МАЗ-104.021** — гарадская мадыфікацыя, рухавік ЯМЗ-236НЕ-16, МКПП ЯМЗ-236П, 6 перадач.
* **МАЗ-104.025** — гарадская мадыфікацыя, адрозніваецца ад МАЗ-104.021 аўтаматычнай каробкай перадач Voith Diwa D 854.3 Е.
* **МАЗ-104.031** — гарадская мадыфікацыя, адрозніваецца ад МАЗ-104.021 рухавіком ЯМЗ-236М2 без турбанаддзімання.
* **МАЗ-104С** — прыгарадная мадыфікацыя, адрозніваецца ад МАЗ-104 павялічанай колькасцю месцаў для сядзення і адсутнасцю задніх дзвярэй.
* **МАЗ-104.С21** — прыгарадная мадыфікацыя, адрозніваецца ад МАЗ-104.021 павялічанай колькасцю месцаў для сядзення і адсутнасцю задніх дзвярэй.
* **МАЗ-104.С25** — прыгарадная мадыфікацыя, адрозніваецца ад МАЗ-104.С21 аўтаматычнай каробкай перадач Voith.

* **МАЗ-104.Х25** — гарадская мадыфікацыя, паўночнае выкананне. Адрозніваецца ад МАЗ-104.025 патройным шкленнем вокнаў, рухавіком ЯМЗ-236НЕ2-22 і вынесенай на дах выхлапной трубой. Неафіцыйны спецзаказ для Ханты-Мансійскай аўтаномнай акругі.

## Крыніцы 
104
Віктар Мікалаевіч Рабцаў

**Віктар Мікалаевіч Рабцаў** (нар. , в. Іванаўка Гафурыйскага раёна Башкірскай АССР) — беларускі юрыст.

## Біяграфія 
У 1994 годзе скончыў юрыдычны факультэт Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. У 1999 годзе прайшоў перападрыхтоўку ў Інстытуце дзяржаўнай службы Акадэміі кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь.

У перыяд з 1975 па 1993 год праходзіў службу ва Узброеных Сілах. З 1993 па 1995 год працаваў у аддзеле барацьбы з кантрабандай Мінскай рэгіянальнай мытні.

З мая 1995 года працаваў у сістэме эканамічнага правасуддзя: на пасадзе суддзі гаспадарчага суда Мінскай вобласці, суддзі і намесніка старшыні гаспадарчага суда г. Мінска, суддзі і намесніка Старшыні Вышэйшага Гаспадарчага Суда. Са студзеня 2014 года — на пасадзе суддзі Вярхоўнага Суда Рэспублікі Беларусь у складзе судовай калегіі па эканамічных справах.

З 2011 года з’яўляецца членам Савета па пытаннях прававой і судовай дзейнасці пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь.

Са снежня 2016 года — суддзя Канстытуцыйнага Суда Рэспублікі Беларусь. Мае вышэйшы кваліфікацыйны клас.

## Узнагароды 
Узнагароджаны ганаровымі граматамі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь, Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь, Вярхоўнага Суда Рэспублікі Беларусь.

Катэгорыя:Суддзі Канстытуцыйнага суда Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Суддзі Беларусі
Катэгорыя:Суддзі Вярхоўнага Суда Рэспублікі Беларусь
Лілія Рыгораўна Козырава

**Лілія Рыгораўна Козырава** (нар. , Бабруйск, Магілёўская вобласць) — беларускі юрыст. Суддзя Канстытуцыйнага Суда Рэспублікі Беларусь (з 2008). Заслужаны юрыст Рэспублікі Беларусь.

## Біяграфія 
Нарадзілася 26 студзеня 1952 года ў Бабруйску.

У 1977 годзе скончыла юрыдычны факультэт Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта.

Прафесійную працоўную дзейнасць пачала на пасадзе стажора пракуратуры Мсціслаўскага раёна Магілёўскай вобласці. У 1979—1991 гадах працавала ў Дзяржарбітражы пры Мінскім абласным выканаўчым камітэце: спачатку кансультантам, затым — дзяржаўным арбітрам.

У 1991 годзе назначана суддзёй гаспадарчага суда Мінскай вобласці, у 1995 годзе — суддзёй Вышэйшага Гаспадарчага Суда Рэспублікі Беларусь. Са снежня 2001 года па люты 2008 года займала пасаду намесніка Старшыні Вышэйшага Гаспадарчага Суда Рэспублікі Беларусь. З лютага 2008 года — суддзя Канстытуцыйнага Суда Рэспублікі Беларусь.

Удзельнічала ў распрацоўцы праекта Гаспадарчага працэсуальнага кодэкса Рэспублікі Беларусь і другіх заканадаўчых актаў Рэспублікі Беларусь. Мае шэраг публікацый, у тым ліку з’яўляецца сааўтарам каментарыяў да Гаспадарчага працэсуальнага кодэкса Рэспублікі Беларусь, Грамадзянскага кодэкса Рэспублікі Беларусь з аглядам практыкі гаспадарчых судоў, Закону Рэспублікі Беларусь «Аб эканамічнай неплацежаздольнасці (банкруцтве)», навучальнага дапаможнiка «Міжнароднае рэгуляванне знешнеэканамічнай дзейнасці».

Унесеная ў санкцыйныя спісы краін Балтыі.

Мае вышэйшы кваліфікацыйны клас.

Катэгорыя:Суддзі Канстытуцыйнага суда Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Юрысты Беларусі
Катэгорыя:Суддзі Беларусі
Томас Мец

**Томас Мец** (; нар. 1948, Элкін, Паўночная Караліна) — адстаўны генерал-лейтэнант арміі ЗША.

## Біяграфія 
У чэрвені 1966 года быў у прызваны ў армію. У жніўні, пасля пачатковай падрыхтоўкі ў Форт-Гордан, штат Джорджыя, паступіў у падрыхтоўчую школу Ваеннай акадэміі ЗША. Атрымаў прызначэнне ў рэгулярную армію ў Ваенную акадэмію Злучаных Штатаў, куды паступіў у ліпені 1967 года. Скончыўшы Уэст-Пойнт у чэрвені 1971 года, атрымаў званне малодшага лейтэнанта. З сакавіка 1972 года па студзень 1975 года Мец служыў камандзірам узвода, памочнікам камандзіра разведвальнага ўзвода S-3 і старэйшым афіцэрам роты баявога забеспячэння ў 1-м батальёне 509-й паветрана-дэсантнай пяхоты ў Германіі і Італіі.

У студзені 1976 Мец прыняў камандаванне ротай 10-га батальёна ў Форт-Джэксане, штат Паўднёвая Караліна. Ён пакінуў камандаванне ў чэрвені 1976 года, каб стаць ад’ютантам камандуючага ў Форт-Нокс, штат Кентукі. Знаходзячыся ў Форт-Ноксе, камандаваў ротай C, 4-м батальёнам, 54-м пяхотнай, 194-й танкавай брыгадай з чэрвеня 1977 года па чэрвень 1978 года.

Мец вярнуўся ва Уэст-Пойнт ў чэрвені 1981 года і да мая 1984 года быў дацэнтам кафедры машынабудавання. Ён пераехаў у Форт-Бэнінг, штат Джорджыя, дзе служыў у 3-м і 4-м батальёнах 7-й пяхотнай і 197-й асобнай пяхотнай брыгадах. Знаходзячыся ў Форт-Бэнінгу, ён таксама служыў начальнікам дывізіі ва ўпраўленні баявых распрацовак пяхотнай школы з мая 1986 года па чэрвень 1987 года.

Вярнуўшыся ў Форт-Нокс у чэрвені 1987 года, Мец камандаваў 4-м батальёнам 194-й танкавай брыгады да ліпеня 1989 года. З чэрвеня 1990 года па чэрвень 1992 года ён служыў у 2-й пяхотнай дывізіі, што дыслакавалася ў Рэспубліцы Карэя.

З ліпеня 1992 па ліпень 1994 года Мец камандаваў 2-й брыгадай 1-й пяхотнай дывізіі. Затым ён служыў начальнікам штаба дывізіі і Форт-Райлі да мая 1995 года. Пасля службы ў 1-й пяхотнай дывізіі Мец далучыўся да навучальнага і дактрынальнай камандавання (TRADOC) і служыў дырэктарам эксперыментальнай групы каардынацыі сіл арміі для 4-й пяхотнай дывізіі ў Форт-Худэ, штат Тэхас, а таксама памочнікам камандзіра дывізіі па падтрымцы 4-й пяхотнай дывізіі.

У лютым 1998 года Мец быў прызначаны намеснікам дырэктара па сумеснай ацэнцы баявых магчымасцяў J-8. Знаходзіўся на пасадзе да чэрвеня 2000 года. Да лістапада 2001 года Мец займаў пасаду намесніка дырэктара па структуры сіл, рэсурсаў і ацэнцы Аб’яднанага штаба J-8.

7 лістапада 2001 года Мец прыняў камандаванне 24-й пяхотнай дывізіяй і фортам Райлі. На працягу гэтага перыяду часу ён быў абраны на 4 месяцы начальнікам штаба Цэнткама падчас аперацыі «Нязломная свабода» з кастрычніка 2002 года да студзеня 2003 года.

Пасля накіраваны ў Ірак ў якасці дырэктара аб’яднанай арганізацыі па знішчэнні самаробных выбуховых прылад, якой было даручана знайсці спосабы перамагчы пагрозу СВП. У лістападзе 2004 года ён кіраваў аперацыяй па разгрому сіл іракскага супраціву ў Эль-Фалуджа.

## Спасылкі 
*Biographical article from the West Point newsletter Pointer View, April 2, 2004 
*Biographical article on Deputy Commanding General and Chief of Staff of the U.S. Army Training and Doctrine Command (TRADOC)
Катэгорыя:Генералы ЗША
Катэгорыя:Удзельнікі Іракскай вайны
Wake Up

«**Wake Up**» () — дэбютны самотнік беларускага рок-гурта «Open Space», самастойна выдадзены 13 верасня 2007 года. Усе спевы напісаны самім гуртом на англійскай мове. Спачатку музыкі арыентаваліся на пяць трэкаў, але ў апошні момант на міні-альбом увайшла бонусная песня «Today», якая раней нідзе не выконвалася. 13 верасня 2007 года кружэлка была прэзентавана ўжывую аншлагавым канцэртам у мінскім клубе «Графіці». Песні з яе адразу трапілі у эфір беларускіх радыёстанцый.

## Прыём крытыкаў 
У рэцэнзіі самотніка Алена *«Aresha»* Сабалеўская з музычнага партала «LiveSound.by» пісала: *«Ствараецца ўражанне, што слухаеш замежны гурт: добрая англійская, саўнд у духу брытанскіх рокераў (або попераў). Дужа пазнаецца ўплыў такіх калектываў, як „“, „Coldplay“, „“»*. Яна ж вылучыла ўклад вакаліста і адзначыла найбольш прыкметныя творы на дыску *«няцяжкай гітарнай музыкі трохі штучнага выканання»*: «Today», «In My Head», «Wake Up».

## Спіс кампазіцый 
## Удзельнікі 
**Open Space**:
* Віталь Маціеўскі — вакал, гітара, фартэпіяна.
* Максім Мястоўскі — гітара.
* Сева Маслаў — бас-гітара.
* Андрэй Малашэнка — барабаны.

**Вытворчасць**:
* Віталь Кулеўскі — запіс і звядзенне (1, 2, 3, 4, 5).
* Сева Маслаў — запіс і звядзенне, мастэрынг (6).
* Віталь Маціеўскі — мастэрынг (1, 2, 3, 4, 5).
* Максім Мястоўскі — дызайн вокладкі CD.

## Зноскі 
## Спасылкі 
* Спампаваць самотнік (40 Мб, 320kbps)

Катэгорыя:Альбомы 2007 года
Катэгорыя:Альбомы Open Space
Вольга Генадзьеўна Сяргеева

**Вольга Генадзьеўна Сяргеева** (нар. , Мінск) — беларускі суддзя і дзяржаўны дзеяч. Суддзя Канстытуцыйнага Суда Рэспублікі Беларусь (2008—2023).

## Біяграфія 
У 1974 годзе скончыла юрыдычны факультэт Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта.

У 1975—1992 гадах працавала юрысконсультам, старшым юрысконсультам у гарадах Ахтубінск, Хмяльніцкі, Ленінакан, Ахалкалакі, Ржэў. У 1993—1997 гадах займала пасады галоўнага спецыяліста, намесніка начальніка ўпраўлення − начальніка аддзела заканадаўства аб агульных пытаннях рынку і экалогіі, начальніка ўпраўлення гаспадарчага заканадаўства Міністэрства юстыцыі Рэспублікі Беларусь.

З чэрвеня па снежань 1997 года працавала начальнікам ўпраўлення нарматыўна-прававой работы ААБ «Беларусбанк».

У 1997—1998 гадах узначальвала ўпраўленне заканадаўства аб дзяржаўным і сацыяльным будаўніцтве Міністэрства юстыцыі Рэспублікі Беларусь.

У 1998—2001 гадах — намеснік Міністра юстыцыі Рэспублікі Беларусь.

У 2001 годзе перайшла на работу ў Адміністрацыю Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь на пасаду начальніка галоўнага дзяржаўна-прававога ўпраўлення.

З лютага 2008 года — суддзя Канстытуцыйнага Суда Рэспублікі Беларусь. З лютага 2012 года па люты 2017 года — намеснік Старшыні Канстытуцыйнага Суда Рэспублікі Беларусь.

З 2013 па 2017 год — прадстаўнік Рэспублікі Беларусь у Еўрапейскай камісіі за дэмакратыю праз права (Венецыянская камісія).

Унесеная ў санкцыйныя спісы краін Балтыі.

26 верасня 2023 года вызвалена ад пасады суддзі Канстытуцыйнага Суда ў сувязі з выхадам у адстаўку.

## Узнагароды 
Мае вышэйшы кваліфікацыйны клас. Заслужаны юрыст Рэспублікі Беларусь. Узнагароджана медалём «За працоўныя заслугі» (2006).

## Міжнародныя санкцыі 
24 верасня 2020 года Сейм Літвы ўключыў Вольгу Сяргееву ў спіс асоб, якім забаронены ўезд на тэрыторыю Літвы. Гэта рашэнне было прынята ў адказ на фальсіфікацыю вынікаў прэзідэнцкіх выбараў 2020 года і рэпрэсіі супраць мірных пратэстоўцаў.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Суддзі Канстытуцыйнага суда Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Юрысты Беларусі
Катэгорыя:Намеснікі міністра юстыцыі Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Супрацоўнікі Адміністрацыі прэзідэнта Беларусі
Міхаіл Яўменавіч Нікалаеў

**Міхаіл Яўменавіч Нікалаеў** (, в. Дзянісаўка Манастыршчынскага раёна Смаленскай вобласці — , Горкі) — беларускі вучоны ў галіне раслінаводства. Кандыдат сельскагаспадарчых навук (1969), прафесар (1993).

## Біяграфія 
Скончыў БСГА (1963). З 1964 года быў першы дырэктарам утворанага саўгаса «Горацкі» Горацкага раёна. З 1969 года працаваў у БСГА (асістэнтам, выкладчыкам, дацэнтам кафедры раслінаводства). У 1986—2003 гадах загадваў кафедрай раслінаводства БДСГА. Шмат намаганняў прыклаў да стварэння на кафедры вучэбна-метадычнага кабінета, аснову якога склала бібліятэка прафесара М. С. Савіцкага, пазней папоўненая бібліятэкамі прафесара Л. Б. Наймарка, дацэнтаў В. Г. Гарбацікава, В. П. Зайца, М. Н. Цверазоўскай.

## Навуковая дзейнасць 
Аўтар звыш за 160 навуковых прац па фарміраванні высокапрадукцыйных фітацэнозаў палявых культур, праблемах павышэння ураджайнасці зернявык культур.

Ім выдадзена 5 рэкамендацый для практычнага карыстання, з’яўляецца адным з аўтараў «Сістэмы земляробства», рэкамендаванай для гаспадарак Магілёўскай вобласці.

Распрацаваў метад вырошчвання грэчкі з аптымізацыяй мікраклімата. Прапанаваў новы метад разліку АГП (аптымальнай густаты пасеваў). Яго распрацоўкі ўвайшлі ў падручнікі: «Раслінаводства з асновамі селекцыі і насенняводства» пад рэдакцыяй прафесара Г. Коранева (1989), «Праграмаванне ураджаяў сельскагаспадарчых культур» пад рэдакцыяй прафесара М. Каюмава (1989).

## Узнагароды 
Узнагароджаны Ганаровымі граматамі Міністэрства сельскай гаспадаркі і харчавання Рэспублікі Беларусь, Магілёўскага абласнога Савета дэпутатаў і Камітэта па сельскай гаспадарцы і харчаванню, знакам «Выдатнік адукацыі Рэспублікі Беларусь».

## Літаратура 
* 
* Николаев Михаил Евменович // Кто есть кто в Белорусской сельскохозяйственной академии : информационно-справочный указатель. — Горки, 1999. — С. 17.
* Николаев Михаил Евменович // История в биографиях ученых, удостоенных почетных званий, лауреатов премий, профессоров, докторов наук / авторы-составители: Цыганов А. Р., Лившиц В. М. ; БГСХА. — Могилев, 2005. — С. 110—111.

Катэгорыя:Раслінаводы СССР
Катэгорыя:Раслінаводы Беларусі
Катэгорыя:Дырэктары саўгасаў
Сяргей Пятровіч Чыгрынаў

**Сяргей Пятровіч Чыгрынаў** (нар. , Чэрвень Мінскай вобласці) — беларускі суддзя і дзяржаўны дзеяч. Мае вучонае званне дацэнта.

## Біяграфія 
У 1988 годзе закончыў Мінскую вышэйшую школу МУС СССР. З 1990 года навучаўся ў ад’юнктуры Акадэміі МУС Расіі, па заканчэнні якой абараніў кандыдацкую дысертацыю.

У 1988—1990 гадах праходзіў службу на аператыўных пасадах у органах унутраных спраў горада Мінска.

З 1993 года працаваў у Акадэміі МУС Рэспублікі Беларусь на пасадах: выкладчыка, старшага выкладчыка, дацэнта, начальніка кафедры канстытуцыйнага і міжнароднага права, начальніка навукова-педагагічнага факультэта, намесніка начальніка Акадэміі МУС Рэспублікі Беларусь па выхаваўчай рабоце і кадравым забеспячэнні.

З 2005 года навучаўся ў вочнай дактарантуры Акадэміі МУС Рэспублікі Беларусь.

Са снежня 2007 года — суддзя Канстытуцыйнага Суда Рэспублікі Беларусь.

Аўтар больш як 40 навуковых публікацый у галіне канстытуцыйнага і адміністрацыйнага права.

## Узнагароды 
Мае вышэйшы кваліфікацыйны клас. Узнагароджаны медалём «За працоўныя заслугі» (2014).

## Міжнародныя санкцыі 
24 верасня 2020 года Сейм Літвы ўключыў Сяргея Чыгрынава ў спіс асоб, якім забаронены ўезд на тэрыторыю Літвы. Гэта рашэнне было прынята ў адказ на фальсіфікацыю вынікаў прэзідэнцкіх выбараў 2020 года і рэпрэсіі супраць мірных пратэстоўцаў.

Катэгорыя:Суддзі Канстытуцыйнага суда Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Юрысты Беларусі
Катэгорыя:Міліцыянеры Беларусі
Пётр Гаўрылавіч Чыгрынаў

**Пётр Гаўрылавіч Чыгрынаў** (нар. , в. Вялікі Бор, Касцюковіцкі раён) — беларускі вучоны-гісторык. Доктар гістарычных навук (1986), прафесар (1988), заслужаны работнік адукацыі Рэспублікі Беларусь. Член СПБ. Брат народнага пісьменніка Беларусі Івана Чыгрынава.

## Біяграфія 
Скончыў Магілёўскі педагагічны інстытут (1961), аспірантуру БДУ (1971).

Працаваў настаўнікам, знаходзіўся на камсамольскай рабоце (1963—1968), з 1971 года у Інстытуце гісторыі партыі пры ЦК КПБ, з 1977 года прафесар Акадэміі МУС Рэспублікі Беларусь.

## Навуковая дзейнасць 
Даследуе паходжанне і развіццё матэрыяльнай, духоўнай і палітычнай культуры беларускага народа, станаўленне дзяржаўнасці, гісторыка-палітычныя аспекты развіцця грамадскай думкі на Беларусі, фарміраванне дзяржаўнага суверэнітэту і дэмакратызацыю палітычнай сістэмы ў новых умовах, беларуска-рускія адносіны, праблемы патрыятычнага выхавання.

Аўтар больш за 50 навуковых прац, у тым ліку 9 манаграфій і 7 выданняў у суаўтарстве. Адзін з аўтараў калектыўных прац «Нарысы гісторыі Ленінскага камсамола Беларусі» (1975), «Нарысы гісторыі міліцыі Беларускай ССР, 1917—1987» (1987), «Школа мужнасці і патрыятызму: Кароткі нарыс гісторыі ДТСААФ БССР» (2-е выд. 1988).
 
## Крыніцы 
## Літаратура 
* Знакамітыя землякі // Памяць: гісторыка-дакументальная хроніка Касцюковіцкага раёна / галоўны рэдактар У. І. Лемяшонак. — Мінск, 2000. — С. 428.
* 
* *Корзенко, Г.* Чыгрынаў Пётр Гаўрылавіч / Г. Корзенко // Г. Корзенко, Историки Беларуси в начале ХХІ столетия: биобиблиографический справочник / Г. Корзенко. — Минск, 2007. — С. 427.
* *Чыгрынаў, П.* З сям’і Чыгрынавых / П. Чыгрынаў; запісала А. Лапіцкая // Літаратура і мастацтва. — 2014. — 24 снежня. — С. 8.

Катэгорыя:Гісторыкі Беларусі
Карлаўскі сельсавет

**Ка́рлаўскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Камарынскага раёна Гомельскай акругі. Цэнтр — вёска Карлаўка.

Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года сельсавет у складзе Камарынскага раёна Рэчыцкай акругі БССР. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Гомельскай акругі. 30 снежня 1927 года сельсавет скасаваны, тэрыторыя далучана да Камарынскага сельсавета.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / А.И. Карпачева и др. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Т. 1: (1917―1941 гг.). — Мн., «Беларусь», 1985. — 390 с.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Камарынскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1926 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1927 годзе
Іван Іванавіч Пляхімовіч

**Іван Іванавіч Пляхімовіч** (нар. , Ашмяны, Гродзенская вобласць) — беларускі юрыст. Кандыдат юрыдычных навук (2004), дацэнт (2007).

## Біяграфія 
Скончыў Гродзенскі дзяржаўны ўніверсітэт імя Я. Купалы (спецыяльнасць «Правазнаўства», 1999), Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт (аспірантура, спецыяльнасць «Канстытуцыйнае права; муніцыпальнае права», 2002).

Працаваў у Нацыянальным цэнтры законапраектнай дзейнасці (2004—2008, намеснік дырэктара), Беларускім дзяржаўным універсітэце (з 2002, у 2004—2008 — па сумяшчальніцтве, юрыдычны факультэт, кафедра канстытуцыйнага права, дацэнт). Да 2016 года ён выкладаў канстытуцыйнае права, потым прадмет адабралі. З 1 ліпеня 2019 года Іван Пляхімовіч афіцыйна звольнены з БДУ.

## Навукова-даследчыцкая дзейнасць 
Навуковыя інтарэсы: канстытуцыйнае права (асновы канстытуцыйнага ладу; прававыя акты; нарматворчы працэс). Аўтар двухтомнага Каментарыя да Канстытуцыі Рэспублікі Беларусь.

## Выбраная бібліяграфія 
* Канстытуцыйнае заканадаўства Беларусі: агульнасістэмны і іерархічны аспекты / І. І. Пляхімовіч // Вестник Полоцкого государственного университета. — 2008. ― № 4. ― С. 127―132.
* Дэмакратыя. Аўтарытарызм. Навука / І. І. Пляхімовіч // Демократия. Закон. Право: сб. материалов круглого стола, посвящ. 90-летию со дня рождения А. А. Головко, Минск, 12 дек. 2015 г. / Белорус. гос. ун-т. — Минск, 2016. — С. 112—115.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* unicat.nlb.by

Катэгорыя:Выпускнікі Гродзенскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя Янкі Купалы
Катэгорыя:Выкладчыкі БДУ
Катэгорыя:Кандыдаты юрыдычных навук
Катэгорыя:Юрысты Беларусі