Кіявец (Крупскі раён)

**Кіяве́ц** (, ) — вёска ў Крупскім раёне Мінскай вобласці, у вярхоўях Бабра. Уваходзіць у склад Акцябрскага сельсавета.

З 1924 па 28 мая 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Абчугскага сельсавета.

## Гісторыя 
Размешчана на месцы старажытнага гарадзішча.

Вядома з 1562 года, калі разам з маёнткамі Загароддзе і Коханава (абодва цяпер у Талачынскім раёне) пасля смерці князя Васіля Юр’евіча Друцкага-Талачынскага перайшлі да паноў Гарнастаяў, але адначасова былі «блізкасцю» нашчадкаў Януша Друцкага-Любецкага.

У 1650 годзе маёнтак Коханава, куды ўваходзіла вёска, купіў Леў Сапега. Вёска стала цэнтрам Кіявецкага войтаўства. Кіявецкае войтаўства было закладзена Ігнацыю Агінскаму, у 1700 годзе Сапега яго выкупіў.

У 1909 годзе — у Абчугскай воласці Сенненскага павета Магілёўскай губерні.

У выніку другога ўзбуйнення БССР вёска апынулася ў складзе Чарэйскага, з 1931 года — Крупскага раёнаў БССР. У час калектывізацыі быў створаны колгас «40 год КІМа».

У баявых дзеяннях Другой сусветнай вайны загінулі 24 чалавекі. У час акупацыі вёска часткова спалена, загублена 25 жыхароў. У 1944 годзе калгас адноўлены.

З 1950 года вёска ў складзе калгаса «Барэц», потым — саўгаса, потым — калгаса «Абчуга». На 1 студзеня 1998 года працавалі крама і жывёлагадоўчая ферма.

## Мікратапаніміка на пачатак XX стагоддзя 
У гаспадарчым плане вёска Кіявец размяшчаецца вельмі нявыгадна, яна стаіць на самым паўднёвым ускрайку сваёй зямлі. З захаду, на адлегласці 600-700 метраў, знаходзіцца балота, З усходу – праз тых жа 600-700 метраў – панскі лес. Недзе за 50 гадоў (з 1865 па 1915) мяжа распрацаваных зямель пасунулася на поўнач амаль на 2км. І кожны лапік новай ворнай зямлі ці пожні ўжо меў назву. Тэрыторыя на поўдзень ад вёскі называецца:

- **Той бок** – мясцовасць за Малой рэчкай, першапачаткова адносілася да пасёлка Шарнява потым (пасля распаду абшчыны недзе у канцы 19 пачатку 20 стагоддзя), частка зямель была куплена жыхарамі Кіяўца.

- **Малая рэчка**, калі і проста рэчка-ручэй, які выцякае з балота, працякае уздоўж Кіяўца на адлегласці каля 100м. з паўднёвага боку, у напрамку з захаду на ўсход, каля кладзішча рэзка паварочвае на поўдзень і цераз 1км. упадае ў раку Бобр. Рэчка неаднаразова углублялася, спрамлялася (канец 19 стагоддзя, пяцідзясятыя і шасцідзесятыя годы 20 стагоддзя). Раздзяляе землі Кіяўца і Шарнява

- **Гарадзішча** – узвышша, гара на Тым боку памерамі 600 на 200 метраў.   

- **Капказ** – рэшткі старажытнага умацавання на Гарадзішчы.

- **Прыкапказнік** – роў вакол Капказа.

- **Цыганскі вугал** і **Цыганская горка** – невялікі лужок і горка на *Тым боку* на ўскрай лесу з захаду, дзе заўсёды застанаўліваліся табарам цыгане.

- **Аніськава пушча** – невялічкая пушча на Тым боку, мусіць па прозвішчу жыхара Кіяўца.

- **Масейкаў барок** – невялічкі бор на Тым боку, мусіць па прозвішчу жыхара Кіяўца.

- **Казаноўка** – заходні канец вёскі. Мабыць была некалі воскабойня і там пчалярамі быў пастаўлены казан.

- **Абчугская вуліца** – усходняя частка Кіяўца за шляхам на Чарэю, была застроена у перыяд 1930-2000 годы

- **Чарэйская вуліца** – частка вёскі уздоўж былога шляха Бобр-Чарэя у напрамку на Чарэю, моладзь у 30-х гадах ХХ ст. называла яе паміж сабой *Блындаўка*.

- **Дзянісаў прагон** – прагон насупраць Дзянісавай хаты.

- **Несцераў прагон** – прагон насупраць Несцеравай хаты. У Кіяўцы было два прагоны імі карысталіся жыхары сярэдзіны вёскі дзеля выезду на сельскагаспадарчыя работы (паўночны напрамак). Жыхарам “канцоў” неабходнасці ў прагонах не было, яны выязжалі у канец вёскі і ехалі на поўнач.

- **Піліпава гара** – узгорак каля Піліпавай хаты. Некалі, (гадоў 200 таму)  тут было кладзішча. На карце 1866 года паказана сучаснае кладзішча.

- **Праварышча** – пляцоўка над Малой рэчкай на ўсходняй ўскраіне вёскі. Мабыць на гэтым месцы была вінакурня (бровар).

- **Гай** – зараз невялічкі лужок, паросшы кустамі, непасрэдна прымыкаючы к сядзібам з паўночнага боку Казаноўкі.

Заўвагі:

          1. Некаторыя старыя людзі лічылі,  што Кіявец заснаваны і названы багамольцамі, якія вярталіся з багамолля у Кіеў, некаторыя звязвалі назву з нейкімі кійкамі, але найбольш паважаныя і граматныя адказвалі, што ня ведаюць. На картах удалося адшукаць яшчэ пяць паселішч з такой назвай: вёска на захад ад Мінска, на Дунаі, у Польшы пад Беластокам і памерлая вёска каля г.Сянно на Віцебшчыне.

          2. Кіявец у пачатку 20-га стагоддзя меў у плане выгляд буквы Т. Цяпер вуліцам даны новыя афіцыйныя назвы: Центральная, Вясенняя і новаадбудаваным Маладзёжная і Лясная.

## Насельніцтва 
* **XVIII стагоддзе**: пачатак XVIII стагоддзя — 27 двароў.
* **XX стагоддзе**: 1909 год — 45 двароў, 309 жыхароў; 1941 год — 59 двароў, 292 жыхары; 1998 год — 87 гаспадарак, 184 жыхары.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Акцябрскі сельсавет (Крупскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Крупскага раёна