open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Свята-Ушэсцеўская царква (Мазалава)

**Свя́та-Ушэ́сцеўская царква́** — праваслаўны храм у аграгарадку Мазалава Мсціслаўскага раёна Магілёўскай вобласці. Размяшчаецца на заходняй ускраіне паселішча.

## Гісторыя 
У другой палове XIV стагоддзя Лугвенам, сынам вялікага князя літоўскага Альгерда, у Мазалаве быў заснаваны манастыр. У 1631 годзе архімандрытам у ім служыў будучы ўніяцкі царкоўны дзеяч Рафаіл Корсак. У 1665 годзе манастыр быў пашыраны дачкой мсціслаўскага стольніка Мікалая Сухадольскага Марыянай і стаў называцца Спаса-Праабражэнскім. У 1743 годзе манастыр перавялі ва ўніяцтва, але ў 1778 годзе вярнулі праваслаўным. Пры ім дзейнічалі 2 царкоўнапрыходскія школы для дзяўчат і хлопчыкаў. У 1910 годзе пры кляштары працавала амбулаторыя.

За савецкім часам манастыр быў закрыты, у адным з будынкаў размясцілася школа (адкрыта ў 1925 годзе). У 1991 годзе адзіны захаваны ад манастыра будынак Узнясенскай царквы быў перададзены адноўленаму прыходу, пачаліся рэстаўрацыйныя работы. У 2007 годзе царква была занесена ў Дзяржаўны спіс гісторыка-культурных каштоўнасцей Рэспублікі Беларусь як аб’ект культурнай спадчыны рэгіянальнага значэння. Станам на 2016 год, былі завершаны вонкавыя работы: дароблены дах, купал пакрыты нітрыдам тытана, які імітуе золата.

## Архітэктура 
Помнік архітэктуры пераходнага перыяду ад барока да класіцызму. Мураваны амаль квадратны ў плане трохнефны чатырохстаўповы храм, да якога па восі ўсход-захад прымыкаюць паўкруглая апсіда, прытвор і чатырох’ярусная вежа-званіца (над галоўным уваходам) са шпілем. Сяродкрыжжа завершана купалам на круглым у плане светлавым барабане. Галоўны і бакавыя ўваходы з чатырохкалоннымі порцікамі іанічнага ордара завершаныя трохвугольнымі франтонамі. У аздабленні фасадаў выкарыстаныя гарызантальны руст, дэкаратыўная скульптура, пілястры, прафіляваныя карнізы. Нефы перакрытыя крыжовымі скляпеннямі на папружных арках. Дах і завяршэнне званіцы не захаваліся. Аконныя праёмы з лучковымі завяршэннямі размешчаны ў 2 ярусы: вялікія — у ніжнім, маленькія — у верхнім.

Унутраная прастора 4 слупамі падзелена на 3 нефы, перакрытыя крыжовымі скляпеннямі на падпружных арках. Пры ўваходзе хоры. Меўся мясцовашанаваны абраз «Маці Божая», прывезены з Чарнігаўскай губерні і падараваны графіняй Чарнышовай.

## Літаратура 
*  — С. 292
*  — С. 314—315 
* Праваслаўныя храмы Беларусі: энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4.

## Спасылкі 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Мсціслаўскага раёна
Катэгорыя:Мазалава (Мсціслаўскі раён)
Катэгорыя:Збудаванні Беларусі ў стылі класіцызм
Катэгорыя:1799 год у Беларусі
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Аўраама Мельнікава
Катэгорыя:Храмы Магілёўскай і Мсціслаўскай епархіі
Касцёл Святога Міхаіла і кляштар цыстэрцыянак (Мазыр)

**Касцёл Святога Міхаіла і манастыр цыстэрыянак** — помнік архітэктуры позняга барока ў г. Мазыры.

## Гісторыя 
Пабудаваны ў 1743—1745 гг. па фундацыі Бенядзікта Ражанскага, за 3 км на паўночны ўсход ад Мазыра, на правым беразе р. Прыпяці, у так званай «Анёльскай даліне». Уключае мураваны касцёл Святога Міхаіла і жылы корпус, абнесеныя мураванай агароджай. У 1883 г. кляштар закрыты, у 1888 г. перададзены праваслаўным, у 1893—94 гг. касцёл рэканструяваны пад царкву, прыбудаваныя драўляная званіца, бакавая мураваная галерэя і інш.

Касцёл дзейнічае, у кляштары размешчанае музычнае вучылішча. Помнік рэспубліканскага значэння.

## Архітэктура 
### Касцёл 
Касцёл — аднанефны храм, накрыты высокім двухсхільным дахам з увагнутымі вальмамі над трохграннай апсідай. Мае моцную канструкцыю (таўшчыня сцен 1,5 м). Архітэктурна-пластычны акцэнт прыпадае на галоўны фасад, расчлянёны на тры часткі высокімі пілястрамі і завершаны шырокім тонкапрафіляваным карнізным поясам. Бакавыя плоскасці фасаду дэкарыраваныя трыма ярусамі фігурных і арачных ніш з конхамі ў верхнім ярусе. Фасад завершаны ступеньчатым атыкам (надбудаваны ў 1894 г.). Галоўны ўваход праз нізкі пяцігранны прытвор дэкарыраваны буйнымі кутнімі лапаткамі. Бакавыя фасады вырашаныя плоскасна, рытмічна расчлянёныя высокімі лучковымі вокнамі і шырокімі лапаткамі ў прасценках.

Прастора інтэр'еру рэканструяваная: неф падзелены на два паверхі і перакрыты цыліндрычнымі скляпеннямі з падвойнымі папружнымі аркамі і люнетамі, апсіда — самкнутай конхай. Скляпенні былі дэкарыраваны сюжэтнай фрэскавай размалёўкай (скончана ў 1804 г., не захавалася). Сцены крапаваныя арачнымі нішамі і падвойнымі пілястрамі, апяразаны буйным тонкапрафіляваным карнізам. Апсіда раскрытая ў залу шырокім арачным прасветам.

### Кляштар 
Першапачаткова з касцёлам з паўночнага ўсходу злучаўся крыты бляхай і дахоўкай П-падобны ў плане трохпавярховы жылы корпус (першы паверх быў мураваны, другі і трэці — фахверкавыя ці з «прускага муру»), які ствараў унутраны двор. Захаваўся адзін прамавугольны ў плане двухпавярховы аб'ём пад двухсхільным дахам. Фасады рытмічна расчлянёныя квадратнымі і прамавугольнымі вокнамі, у прасценках — шырокімі лапаткамі. Планіроўка галерэйная з аднабаковым размяшчэннем тыпавых келляў з цыліндрычнымі скляпеністымі перакрыццямі.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 
* 

 
Мазыр
Катэгорыя:Цыстэрцыянскія кляштары Беларусі
Катэгорыя:Збудаванні Беларусі ў стылі барока
Катэгорыя:1745 год у Беларусі
Катэгорыя:Касцёлы Пінскай дыяцэзіі
Катэгорыя:Касцёлы Мазыра
Сядзібны дом (Малая Бераставіца)

**Сядзібна-паркавы ансамбль Валкавіцкіх** — помнік сядзібна-паркавай архітэктуры другой паловы XVIII ст. Заснаваны ў в. Малая Бераставіца (Бераставіцкі раён). Захаваліся будынак крухмальнага завода, службовая пабудова, дом для працоўных і рэшткі парку. Сядзібны дом згарэў у 1980 — 1990-х гадах.

## Архітэктура 
Сядзіба была размешчана ў глыбіні панадворку, абмежаванага каналам і ставам. Прамавугольны ў плане аднапавярховы мураваны дом накрыты мансардавым дахам з люкарнамі ў абрамленні фігурных ліштваў. Па тарцах фланкіраваны драўлянай прыбудовай (XIX ст.) і рызалітам з паўвальмавым дахам. Галоўны ўваход — асіметрычны, вылучаны ганкам з лучковай стрэшкай на чатырох слупах. Фасады раскрапаваныя лапаткамі і расчлянёныя прамавугольнымі аконнымі праёмамі. Планіроўка анфіладная.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Славутасці Бераставіцкага раёна
Катэгорыя:Малая Бераставіца
Катэгорыя:Палацава-паркавыя і сядзібна-паркавыя ансамблі Беларусі
Катэгорыя:Збудаванні Беларусі ў стылі барока
Свята-Пакроўская царква (Маладзечна)

**Свята-Пакроўская царква** — праваслаўны храм у горадзе Маладзечне. Помнік архітэктуры рэтраспектыўна-рускага стылю. Пабудавана ў 1867—1871 гадах з цэглы.

## Архітэктура 
У плане ўяўляе сабой традыцыйную чатырохчасткавую схему: званіца, трапезная, трохнефны квадратны асноўны аб'ём і пяцігранная апсіда, абапал якой прыбудаваныя рызніца і ахвярнік. Над асноўным аб'ёмам узвышаецца васьмігранны светлавы барабан. У дэкоры царквы выкарыстаныя формы маскоўскай архітэктуры XVII ст. (кілепадобныя какошнікі, ліштвы акон, шатровыя з макаўкай завяршэнні і інш.). У адрозненне ад большасці помнікаў, створаных у рэтраспектыўна-рускім стылі, званіца і галоўны светлавы барабан царквы маюць аднолькавую архітэктурна-пластычную структуру: васьмігранная ў сячэнні канструкцыя завяршаецца какошнікам і шатровым дахам з цыбулепадобнай галоўкай. Гэта надае кампазіцыі будынка цэласнасць і аб'ёмнае адзінства.
## Інтэр'ер 
Унутраная прастора перакрыта агульным цыліндрычным скляпеннем і падзелена на 3 нефы 6 слупамі: 2 слупы падтрымліваюць хоры, 4 цэнтральныя праз ветразі — светлавы барабан з шатровым скляпеннем. Апсіда перакрыта конхай.
## Літаратура 
* 
* Праваслаўныя храмы Беларусі: энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4.

## Спасылкі 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Маладзечанскага раёна
Катэгорыя:Збудаванні Беларусі ў псеўдарускім стылі
Катэгорыя:Храмы Маладзечна
Катэгорыя:Плошча Старое Места
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Маладзечна
Катэгорыя:Храмы Маладзечанскай епархіі
Адкрыты чэмпіянат Брытаніі па снукеры 2004

**Адкрыты чэмпіянат Брытаніі 2004** () — прафесійны рэйтынгавы турнір па снукеры, які праходзіў з 8 па 14 лістапада 2004 года ў Brighton Centre, у Брайтане, Англія. Турнір стаў 26-м розыгрышам адкрытага чэмпіянату Брытаніі, які быў заснаваны ў 1980 годзе пад назвай залатога кубку Брытаніі і з 1985 года стаў рэйтынгавым спаборніцтвам. Прызавы фонд турніру склаў £200,000, з якіх £30,000 атрымаў пераможца.

## Рэйтынгавыя ачкі 
Адкрыты чэмпіянат Брытаніі 2004 меў такое ж размеркаванне рэйтынгавых ачкоў, як і на іншых турнірах у сезоне, акрамя трох найбуйнейшых (Гран-пры, чэмпіянат Вялікабрытаніі і чэмпіянат свету). Пераможца турніру атрымаў 4000 рэйтынгавых ачкоў. Пры гэтым за перамогі на Гран-пры, чэмпіянаце Вялікабрытаніі і чэмпіянаце свету снукерысты атрымлівалі 5000, 6000 і 8000 адпаведна.

## Зноскі 
Катэгорыя:Адкрыты чэмпіянат Брытаніі па снукеры
Катэгорыя:2004 год у снукеры
Катэгорыя:Спорт у Англіі ў 2004 годзе
Катэгорыя:Снукерны сезон 2004/2005
Катэгорыя:Снукерныя турніры ў Англіі
Катэгорыя:2004 год у Брайтане
Катэгорыя:Лістапад 2004 года
Вілем Эйнтховен

**Вілем Эйнтховен (Эйнтхавен)** (; , Семаранг — ) — нідэрландскі фізіёлаг, заснавальнік электракардыяграфіі. Член Дацкай Каралеўскай АН.

У 1885 годзе скончыў Утрэхцкі ўніверсітэт і працаваў прафесарам фізіялогіі ў Лейдэнскім універсітэце. Стварыў прыладу для рэгістрацыі электрычных змен у сэрцы — струнны гальванометр (1903), выкарыстоўваў электракардыяграфію ў дыягнастыччных мэтах (1906), прапанаваў схему 3 адвядзенняў токаў сэрца. Нобелеўская прэмія па фізіялогіі і медыцыне (1924).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Машынабудаўнікі
Катэгорыя:Выпускнікі Утрэхцкага ўніверсітэта
Катэгорыя:Члены Нацыянальнай залы славы вынаходнікаў
Катэгорыя:Лаўрэаты Нобелеўскай прэміі з Нідэрландаў
Катэгорыя:Постаці нідэрландскай фізіялогіі
Ютыка (Нью-Ёрк)

**Ютыка** — горад на паўночным усходзе ЗША, на рацэ Мохак, штат Нью-Ёрк. Заснаваны ў 1773 годзе. Порт на Эры-канале. Транспартны вузел. Прамысловасць: машынабудаванне (вытворчасць авіяцыйных рухавікоў, станкоў і прылад, прамысловага абсталявання, ЭВМ), харчовая, паліграфічная.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Гарады штата Нью-Ёрк
Пояс Гулда

ад Зямлі ў сузор'і Арла, якое з'яўляецца часткай пояса Гулда]]
**Пояс Гулда** () — група вельмі маладых масіўных зорак узростам 10—30 млн гадоў, якая фарміруе дыск дыяметрам 500—1000 пк, цэнтр якога знаходзіцца на адлегласці 150—250 пк ад Сонца ў кірунку да антыцэнтру галактыкі. Названы ў гонар Бенджаміна Гулда, які ўпершыню звярнуў у 1879 годзе ўвагу на тое, што яркія зоркі на небе ўтвараюць пояс, нахілены да плоскасці Млечнага Шляху.

Пояс утрымлівае яркія зоркі многіх сузор'яў, уключаючы ў парадку з захаду, а затым ва ўсходнім кірунку сузор'і: Цэфея, Яшчаркі, Персея, Арыёна, Вялікага Пса, Кармы, Ветразі, Кіля, Паўднёвага Крыжа, Цэнтаўра, Ваўка і Скарпіёна (уключаючы OB-асацыяцыю Скарпіёна-Цэнтаўра). Млечны шлях таксама праходзіць праз большасць гэтых сузор'яў з невялікім адхіленнем на паўднёвы ўсход. Гісторыя лакальнай міжзоркавага асяроддзя і лакальнага зоркаўтварэння на адлегласці да некалькіх сот парсек і за перыяд у некалькі дзясяткаў мільёнаў гадоў амаль цалкам вызначаецца поясам Гулда.

## Паходжанне і фарміраванне
Ёсць некалькі тэорый пра паходжанне пояса Гулда. Адна сцвярджае, што пояс Гулда сфарміраваўся ў выніку ўдарнай хвалі, якая ўзнікла 50—60 мільёнаў гадоў назад з-за сутыкнення малекулярнага воблака з галактычным дыскам, цэнтр якой знаходзіцца ў сузор'і Персея. Таксама існуе тэорыя, якая сцвярджае, што ўдарная хваля пачала пашырацца і гравітацыйна дэстабілізавала некалькі малекулярных аблокаў, у якіх пачаўся працэс інтэнсіўнага зоркаўтварэння. Лічыцца, што да пашырэння пояса Гулда датычныя адзін ці некалькі выбухаў звышновых, у выніку якіх 10 мільёнаў гадоў назад утварыўся Мясцовы пузыр, у якім наша Сонца знаходзіцца ў наш час.

У канцы 2000-х гадоў з'явілася тэорыя, якая сцвярджае, што пояс Гулда ўтварыўся каля 30 мільёнаў гадоў назад, калі згустак цёмнай матэрыі сутыкнуўся з малекулярным воблакам у нашым рэгіёне. Існуе таксама доказ існавання падобных паясоў у іншых галактыках.

## Гл. таксама 
* Мясцовы пузыр
* Мясцовае міжзоркавае воблака
* Рукаў Арыёна
* Рукаў Персея
* Цудоўная сямёрка
 

## Спасылкі 
* Даследаванне Пояса Гулда 
* Схема Пояса Гулда 
* Эвалюцыя Пояса Гулда 

Катэгорыя:Млечны Шлях
Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1879 годзе
Катэгорыя:Рассеяныя скопішчы
OB-асацыяцыя Скарпіёна — Цэнтаўра

**OB-асацыяцыя Скарпіёна — Цэнтаўра (Sco-Cen, Sco OB2)** з'яўляецца найбліжэйшай да Сонца OB-асацыяцыяй. Гэта зорная асацыяцыя складаецца з трох падгруп: Верхняй Скарпіёна (*Upper Scorpius, US*) Верхняй Цэнтаўра — Ваўка (*Upper Centaurus-Lupus, UCL*) і Ніжняй Цэнтаўра — Паўднёвага Крыжа (*Lower Centaurus-Crux, LCC*) Сярэднія адлегласці да зорак у гэтых групах знаходзяцца ў дыяпазоне ад 380 да 470 светлавых гадоў.

Зоркі ў розных падгрупах маюць трохі розны ўзрост: да 11 мільёнаў гадоў у Верхняй Скарпіёна і да, прыкладна, 15 мільёнаў гадоў у Верхняй Цэнтаўра-Ваўка і Ніжняй Цэнтаўра — Паўднёвага Крыжа. Шматлікія з яркіх зорак у сузор'ях Скарпіёна, Ваўка, Цэнтаўра, і Паўднёвага Крыжа з'яўляюцца членамі асацыяцыі, у тым ліку Антарэс (самы масіўны член Верхняй Скарпіёна), і большасць зорак Паўднёвага Крыжа. У кожную з трох падгруп уваходзяць сотні зорак з масамі ад 15 сонечных мас (Антарэс) да ўзроўню ніжэй мяжы вадароднага нуклеасінтэзу (гэта значыць карычневыя карлікі). Сярэдняя колькасць зорак у кожнай з трох падгруп, верагодна, парадку 1000—2000

250px|thumb|right|Вобласць вакол OB-асацыяцыі Скарпіёна-Цэнтаўра
OB-асацыяцыя Скарпіёна — Цэнтаўра сваім паходжаннем абавязана працэсам зоркаўтварэння, якія адбываліся ў комплексах малекулярных аблокаў за апошнія 20 млн гадоў. Комплекс падобных малекулярных аблокаў знаходзіцца ў непасрэднай блізкасці ад OB-асацыяцыі і складаецца з малекулярнага воблака Ро Змеяносца, цёмнай туманнасці Трубка, малекулярнага воблака Барнард 68, Вугальнага Мяшка, а таксама цёмных туманнасцей у сузор'ях Хамелеона, Ваўка, Паўднёвай Кароны, (усё на адлегласцях ~ 120—200 парсек) і некалькіх асацыяцый маладых зорак на перыферыі, у тым ліку, асацыяцыі Эпсілон Хамелеона (узрост ~ 3-5 млн гадоў), асацыяцыі Эты Хамелеона (узрост ~ 7 млн гадоў), асацыяцыі TW Гідры (узрост ~ 8 млн гадоў), рухомай групы зорак Бэты Жывапісца (узрост ~ 12 млн гадоў) і, магчыма, рассеянага зорнага скопішча IC 2602 (узрост ~ 30-50 млн гадоў). Некалькі звышновых выбухнулі ў асацыяцыі на працягу апошніх 15 мільёнаў гадоў, у выніку чаго ўтварылася вобласць расшыральнага газу вакол групы, у тым ліку Пузыр I, які прылягае да Мясцовага пузыра. Каб растлумачыць прысутнасць радыеактыўнага 60Fe у зямной кары на дне акіяна, была высунута гіпотэза пра тое, што ў наваколлях Сонца, прыкладна 3 мільёны гадоў назад, адбыўся выбух звышновай, магчыма члена асацыяцыі.

*
Катэгорыя:Зорныя асацыяцыі
Свята-Пакроўская царква (Магілёў)

**Свята-Пакроўская царква** — існавала ў канцы XVII — пачатку XX стагоддзя ў Магілёве. Пабудаваная з цэглы ў традыцыях Магілёўскай школы дойлідства. Адноўлена ў 2022 годзе.

## Архітэктура 
Прамавугольны ў плане крыжова-купальны храм. Ва ўсходняй частцы ён завяршаўся трыма паўцыліндрычнымі апсідамі, у заходняй — прытворам і дзвюма рызніцамі па баках асноўнага аб’ёму. Над сяродкрыжжам узвышаўся васьмігранны светлавы барабан, накрыты сферычным купалам з цыбулепадобнай галоўкай на высокай васьміграннай шыйцы. Тарцы асноўнага аб’ёму і крылы трансептаў завяршаліся трохвугольнымі франтонамі з паўцыркульнымі нішамі ў цэнтры. Вуглы аб’ёмаў і сцены рызніц былі дэкарыраваны пілястрамі, аконныя праёмы мелі паўцыркульную форму. Па перыметры будынак быў апяразаны тонкапрафіляваным карнізам. У інтэр’еры чатыры масіўныя слупы пры дапамозе ветразяў падтрымлівалі барабан купала.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 
* 
* В Могилеве освятили место под строительство храма Покрова Божией Матери // сайт Могилёвской епархии
* 

Катэгорыя:Магілёўская школа дойлідства
Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Магілёва
Катэгорыя:Адноўленыя будынкі і збудаванні
Катэгорыя:З’явіліся ў 2022 годзе
Катэгорыя:2022 год у Магілёве
Кулонаўскі бар’ер

'''Кулонаўскі бар'ер''' — патэнцыйны бар'ер, які неабходна пераадолець атамным ядрам (якія зараджаны дадатна) для таго, каб зблізіцца адзін з адным для ўзнікнення прыцягнення, выкліканага караткадзеючым моцным узаемадзеяннем нуклонаў (ядзернымі сіламі). Кулонаўскі бар'ер з'яўляецца следствам таго, што, паводле закону Кулона, аднолькава зараджаныя целы адштурхваюцца. На малых адлегласцях (парадку 1 фм) ядзерныя сілы паміж двума пратонамі мацнейшыя за кулонаўскія сілы, якія расштурхваюць аднолькава зараджаныя часціцы; аднак ядзерныя сілы ўбываюць з ростам адлегласці значна хутчэй за кулонаўскія сілы. У выніку залежнасць сумарнага патэнцыялу ўзаемадзеяння ядраў ад адлегласці мае максімум (вяршыню кулонаўскага бар'ера) на некаторай адлегласці. 

right|350px|thumb|Сіла ўзаемадзеяння двух пратонаў ці двух лёгкіх ядраў як функцыя адлегласці паміж імі.

Кулонаўскі бар'ер перашкаджае ходу тэрмаядзернай рэакцыі ў плазме. Справа ў тым, што нават пры тэмпературах у некалькі тысяч кельвінаў (калі рэчыва ужо пераходзіць у стан плазмы), кінетычнай энергіі ядраў усё яшчэ недастаткова для іх збліжэння на адлегласць, пры якой ядзерныя сілы прыцягнення стануць большымі за сілы кулонаўскага адштурхвання. Толькі пры тэмпературах парадку мільёнаў кельвінаў верагоднасць пераадолець кулонаўскі бар'ер за кошт тунэлявання становіцца прыкметнай, і пачынае ісці самападтрымная тэрмаядзерная рэакцыя. Менавіта такія ўмовы рэалізуюцца ў цэнтры зорак, у прыватнасці, унутры Сонца.

Кулонаўскім бар'ерам называюць таксама патэнцыйны бар'ер, які павінна пераадолець альфа-часціца для вылету з ядра пры альфа-распадзе. Лагічна гэты тэрмін не зусім слушны, паколькі кулонаўскае ўзаемадзеянне адштурхвае альфа-часціцу ад ядра (тым самым спрыяючы яе вылету), тады як *прыцягненне* альфа-часціцы да ядра абумоўлена ядзернымі сіламі; патэнцыйны бар'ер, які перашкаджае альфа-распаду, ствараецца менавіта ядзернымі сіламі. Кулонаўскі бар'ер (разам з меней значным цэнтрабежным бар'ерам) пры альфа-распадзе пераадольваецца дзякуючы тунэляванню. Верагоднасць тунэлявання моцна (экспанентна) залежыць ад вышыні і шырыні бар'ера, таму перыяд паўраспаду альфа-актыўных ядраў хутка расце з памяншэннем энергіі распаду: ядры з энергіяй распаду каля  распадаюцца за мікрасекунды (напрыклад, 214Po), тады як альфа-распад з энергіяй каля  адбываецца ў сярэднім за час, што значна перавышае ўзрост Сусвету (напрыклад, 180W).

Велічыня кулонаўскага бар'ера вызначаецца формулай

B_{k}=\frac{Zze^{2}}{R}

дзе \ Z, \ z — атамныя нумары налятаючай (вылятаючай) часціцы і ядра адпаведна, \ R — эфектыўны радыус ядра (адлегласць, на якой моцнае ўзаемадзеянне пачынае пераважаць над кулонаўскім), \ e — зарад электрона. 

## Гл. таксама 
* Цэнтрабежны бар'ер

Катэгорыя:Электрамагнетызм
Катэгорыя:Ядзерная фізіка
Катэгорыя:Кіраваны тэрмаядзерны сінтэз
Будынак мужчынскай гімназіі (Магілёў)

**Будынак былой мужчынскай гімназіі** — будынак у Магілёве, помнік архітэктуры класіцызму. Узведзены ў 1809 г. на цэнтральнай вуліцы горада Ветранай (сучасная вул. Ленінская, 41). Цяпер у ім размешчаная сярэдняя школа № 3. Помнік рэспубліканскага значэння.

## Архітэктура 
Двухпавярховы Г-падобны ў плане мураваны будынак, да прамавугольнага асноўнага аб’ёму з боку дваровага фасада прылягае кароткае крыло. Галоўны фасад вылучаны трыма несапраўднымі рызалітамі (цэнтральны з уваходам і два бакавыя), пакрыты рустам. Паверхі аддзеленыя карнізным паяском. Сцены рытмічна расчлянёныя прамавугольнымі аконнымі праёмамі з простымі ліштвамі, завершаны тонкапрафіляваным карнізам. У аснову планіроўкі пакладзена калідорная сістэма: вакол цэнтральнага калідора з 2 бакоў размешчаны класныя памяшканні. У XIX ст. будынак быў пашкоджаны пажарам, неаднаразова перабудоўваўся.

## Мемарыяльная дошка 
* Мемарыяльная дошка Панцеляймону Мікалаевічу Лепяшынскаму і Ота Юльевічу Шміту. Устаноўлена ў 1967 г. на ўшанаванне памяці прафесійнага рэвалюцыянера, паплечніка У. Леніна  П. М. Лепяшынскага і савецкага вучонага матэматыка, астранома, геафізіка, даследчыка савецкай Арктыкі, Гороя Савецкага Саюза, акадэміка Акадэміі навук СССР і УССР О. Ю. Шміта, якія вучыліся ў Магілёўскаіі гімназіі.

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Магілёва
Катэгорыя:Славутасці Магілёва
Катэгорыя:Збудаванні Магілёва ў стылі класіцызм
Катэгорыя:Ленінская вуліца (Магілёў)
Катэгорыя:1809 год у Магілёве
Катэгорыя:Магілёўская мужчынская гімназія
Мясцовы пузыр

і Мірцам — β Вялікага Пса) і **Пузыра I** (уключае Антарэс)]]
[thumb|300 px|3D-выява **Мясцовага пузыра** (Белы) з прылеглым [Мясцовае міжзорнае воблака|Мясцовым міжзорным воблакам (ружовы) і часткай **Пузыра I** (зялёны).]]
**Мясцовы пузыр** — вобласць разрэджанага гарачага газу няправільнай формы ў міжзорным асяроддзі ўнутры рукава Арыёна ў нашай Галактыцы. Ён цягнецца прынамсі на 300 св. гадоў і складаецца з нейтральнага вадароду са шчыльнасцю прыкладна 1/10 ад сярэдняй шчыльнасці міжзорнага асяроддзя, якое, у сваю чаргу, складае 0,5 атама ў кубічным сантыметры. Гарачы разрэджаны газ выпраменьвае ў рэнтгенаўскім дыяпазоне. Мясцовы пузыр утварыўся ў выніку выбуху некалькіх звышновых (па разліках 3—6, і нават больш), якія выбухнулі ад 2 да 4 млн гадоў назад. Рэшткай аднаго з кандыдатаў у такія звышновыя з'яўляецца Гемінга — пульсар у сузор'і Блізнят.

Сонечная сістэма праходзіць скрозь вобласць Мясцовага пузыра апошнія 5 ці нават 10 млн гадоў. У наш час яна праходзіць скрозь Мясцовае міжзорнае воблака (ММВ) — невялікі больш шчыльны ўчастак унутры Мясцовага пузыра. Гэта міжзорнае воблака ўтварылася там, дзе злучаюцца Мясцовы пузыр і Пузыр I. Шчыльнасць газу ўнутры ММВ — 0,1 атамаў у кубічным сантыметры. Мясцовы пузыр мае прадаўгаватую форму. Ён прыўздымаецца над галактычным дыскам, і з-за таго, што ён удзельнічае ў галактычным вярчэнні, яго форма становіцца падобнай на пясочнага гадзінніка.

Да Мясцовага пузыра таксама прылягаюць іншыя пузыры, гэта значыць вобласці з паніжанай шчыльнасцю міжзорнага газу, злучаныя тунэлямі. Пузыр I утварыўся выбухамі звышновых і зорнымі ветрамі зорак, якія ўваходзяць у зорную асацыяцыю Скарпіёна-Цэнтаўра, і знаходзіцца ў 500 св. гадах ад Сонца. Таксама існуе яшчэ 2 пузыры: Пузыр II і Пузыр III.

## Гл. таксама 
* Пояс Гулда
* Рукаў Арыёна
* Рукаў Персея
* Спіс найбліжэйшых зорак

## Спасылкі 
* 3D карта Млечнага Шляху і Рукава Арыёна (англ.)

Катэгорыя:Млечны Шлях
Мудзьюгскі канцэнтрацыйны лагер

**Мудзьюгскі канцэнтрацыйны лагер** — канцэнтрацыйны лагер, створаны прадстаўнікамі замежнай ваеннай інтэрвенцыі на поўначы Расіі на востраве Мудзьюг 23 жніўня 1918 года як лагер для ваеннапалонных. З 2 чэрвеня 1919 года выкарыстоўваўся ўрадам Паўночнай вобласці як ссыльна-катаржная турма. Пасля паўстання 15 верасня 1919 года і масавых уцёкаў зняволеных быў пераведзены ў Йаканьгу. З-за гэтых падзей Мудзьюг атрымаў мянушку «востраў смерці».

## Ушанаванне памяці 
12 жніўня 1928 года на востраве Мудзьюг быў адкрыты помнік «Ахвярам інтэрвенцыі» вышынёй 17,5 метраў.

У 1934 годзе на востраве быў адкрыты Музей рэвалюцыі Паўночнай вобласці, які ў 1938 годзе быў аб'яднаны з Архангельскім абласным краязнаўчым музеем і стаў называцца музеем «катаргі». У 1940 годзе ён быў закансерваваны з-за размяшчэння на востраве вайсковай часткі сістэмы СПА і зноў быў адкрыты 15 чэрвеня 1973 года.

Новы помнік з граніту, чыгуну і бетону ў выглядзе абеліска вышынёй 24,5 метраў быў пастаўлены ў паўднёвай частцы вострава ў 1958 годзе.

У музеі захаваліся асноўныя лагерныя пабудовы: барак, карцэр, вышкі з агароджамі з калючага дроту. У цяперашні час музей знаходзіцца ў стане кансервацыі.

Катэгорыя:Першая сусветная вайна
Катэгорыя:Гісторыя Архангельскай вобласці
Бенджамін Аптарп Гулд

**Бенджамін Аптарп Гулд** (; 27 верасня 1824, Бостан, Масачусетс, ЗША — 26 лістапада 1896, Кембрыдж, Масачусетс) — амерыканскі астраном.

## Біяграфія 
У 1844 скончыў Гарвардскі ўніверсітэт. У 1852 заснаваў Аддзел даўгот пры Берагавой службе ЗША і кіраваў ім да 1867, у 1855—1859 гг — таксама дырэктар абсерваторыі Дадлі, у 1870—1885 гг — дырэктар створанай ім Нацыянальнай абсерваторыі ў Кордаве (Аргенціна).

Заснаваў  (The Astronomical Journal; AJ) — адно з вядучых астранамічных перыядычных выданняў, што выдаецца дагэтуль ад імя Амерыканскага астранамічнага таварыства. У 1849—1861 і 1885—1896 гг. — рэдактар выдання.

Першым прапанаваў выкарыстоўваць тэлеграф для геадэзічных прац і ў 1860 гэтым метадам вызначыў рознасць даўгот паміж Еўропай і Амерыкай. У 1866 кіруе вызначэннем розніцы даўгот паміж Еўропай і Амерыкай.

У 1879 апублікаваў атлас і каталог 10 649 паўднёвых зорак да 7-й зорнай велічыні, т.зв. «Аргенцінскую ўранаметрыю».

Звярнуў увагу і вывучыў (1879) кольца з яркіх зорак нахіленае на 18° у адносінах да галактычнага экватара (гэта кольца пазней было названа «поясам Гулда»), яно апынулася часткай мясцовай сістэмы Галактыкі (пояс выявіў Джон Гершэль у 1847).

У 1884 апублікаваў зонны каталог на 73160 зорак. У 1886 выдаў Аргенцінскі агульны каталог на 32448 зорак.

Член Нацыянальнай АН ЗША, замежны член-карэспандэнт Пецярбургскай АН (1875), член Лонданскага каралеўскага таварыства (1891), Парыжскай АН, Бюро даўгот у Парыжы, АН Аргенціны.

## Памяць 
У 1935 г. Міжнародны астранамічны саюз прысвоіў імя Гулда кратару на бачнаму боку Месяца.

Катэгорыя:Астраномы ЗША
Катэгорыя:Выпускнікі Гарварда
Катэгорыя:Узнагароджаныя залатым медалём Каралеўскага астранамічнага таварыства
Сакалянка

Назву **Сакалянка** маюць:
## Беларусь 
* Сакалянка — рака ў Талачынскім і Аршанскім раёнах Віцебскай вобласці, правы прыток ракі Адроў, басейн Дняпра
* Сакалянка — вёска ў Талачынскім раёне Віцебскай вобласці
* Сакалянка — гістарычны раён Мінска, размешчаны ў паўднёвай частцы горада, на правым беразе Свіслачы
## Расія 
* Сакалянка (Шумяцкі раён)
Давыдаў

**Давыдаў** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Абрам Мордухавіч Давыдаў (1899—?) — урач-тэрапеўт. Доктар медыцынскіх навук (1957), прафесар (1959).
* Акім Харлампіевіч Давыдаў — рускі палітычны дзеяч.
* Валянцін Канстанцінавіч Давыдаў (1934—2015) — беларускі артыст балета.
* Іван Мікітавіч Давыдаў (1933—1971) — Герой Сацыялістычнай Працы.
* Мікалай Сяргеевіч Давыдаў — Герой Савецкага Саюза.
* Сяргей Юр’евіч Давыдаў — расійскі футбаліст.
* Юрый Пятровіч Давыдаў (нар. 1932) — беларускі хімік.
Гулак

**Гулак** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Алег Мікалаевіч Гулак, беларускі юрыст, грамадскі дзеяч
* Анастасія Анатолеўна Гулак, беларускі фалькларыст, педагог
* Яраслаў Гулак, чэшскі перакладчык
Касцёл Святога Антонія Падуанскага і кляштар бернардзінцаў (Магілёў)

**Касцёл Святога Антонія Падуанскага і кляштар бернардзінцаў** — колішні касцёл, які існаваў у Магілёве ў XVI—XX стст.

## Гісторыя 
Заснаваны ў 1687 годзе па фундацыі рэчыцкага лоўчага Фёдара Ржавускага на беразе Дняпра.

У 1702 годзе быў пабудаваны першы драўляны касцёл св. Антонія. У 1708 годзе касцёл згарэў і на яго месцы ў 1720-я гады быў пабудаваны новы каменны касцёл.

У 1864 годзе кляштар скасаваны, у 1872 годзе тут знаходзіўся цэнтральны архіў судовых месцаў.

Будынкі разбураныя ў Другую сусветную вайну. У 1957 годзе рэшткі касцёла былі разабраны. Захавалася частка падмурка.

## Архітэктура 
]]
Касцёл Святога Андрэя аднанефны, прамавугольны ў плане. Неф пераходзіў у крыху вузейшы за яго выцягнуты прэсбітэрый, завершаны трохграннай алтарнай апсідай. Галоўны фасад фланкіравалі дзве невялікія прамавугольныя ў плане вежы (у заходняй вежы размяшчалася лесвіца). У XVIII ст. з поўначы да касцёлу быў прыбудаваны прамавугольны ў плане аб’ём з дзвюма двух’яруснымі вежамі (ва ўсходняй вежы была лесвіца), якія завяршаліся купаламі. Неф і прэсбітэрый былі накрыты адзіным дахам, тарэц якога з боку галоўнага фасада закрываў фігурны франтон. Рытм бакавых фасадаў ствараўся прамавугольнымі вокнамі і лучковымі завяршэннямі, лапаткамі. З усходу да касцёлу быў прыбудаваны П-падобны ў плане двухпавярховы калідорнай планіроўкі корпус кляштара.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Колішнія касцёлы Магілёва
Катэгорыя:Манастыры Магілёва
Катэгорыя:Колішнія кляштары Беларусі
Катэгорыя:Храмы Святога Антонія Падуанскага
Мясцовае міжзорнае воблака

[thumb|290px|Схема мясцовых [Міжзоркавае воблака|міжзоркавых аблокаў, праз якія рухаецца Сонечная сістэма. Стрэлкамі паказаны кірункі руху міжзоркавых аблокаў]]
**Мясцовае міжзоркавае воблака (ММВ)** () з'яўляецца міжзоркавым воблакам (памерам прыкладна ў 30 светлавых гадоў), праз якое ў наш час рухаецца Сонечная сістэма.

## Асаблівасці ўзаемадзеяння
Сонечная сістэма ўвайшла ў Мясцовае міжзоркавае воблака дзесьці паміж 44 і 150 тыс. гадоў назад і, як чакаецца, застанецца ў яго межах яшчэ на працягу 10—20 тыс. гадоў. Тэмпература воблака роўная прыблізна 6000&nbsp;°C.
[thumb|290px|Карта, якая паказвае размяшчэнне [Сонца (Sun) на краю нашага мясцовага міжзоркавага воблака (LIC) і Альфы Цэнтаўра (Alpha Centauri), якая размешчана на адлегласці звыш 4 св. г. ад Зямлі ў суседнім G-воблаку (G-cloud)]]
Воблака рухаецца практычна перпендыкулярна да кірунку руху Сонца з асацыяцыі Скарпіёна—Цэнтаўра; зорнай асацыяцыі, якая з'яўляецца рэгіёнам фарміравання зорак.

Гэта міжзоркавае воблака ўтварылася там, дзе злучаюцца Мясцовы пузыр і Пузыр I. Сонца, з некалькімі найбліжэйшымі зоркамі, знаходзіцца ўнутры ММВ. Вартымі ўвагі суседнімі зоркамі з'яўляюцца Альфа Цэнтаўра, Альтаір, Вега, Фамальгаўт і Арктур.

Сонечны вецер і магнітнае поле Сонца прадухіляюць патэнцыйнае ўздзеянне ММВ на Зямлю. Нядаўнія вымярэнні, праведзеныя апаратам IBEX, нечакана паказалі, што кірунак патоку нейтральных часціц міжзоркавага асяроддзя, які ляціць скрозь Сонечную сістэму, змяняецца.

## Гл. таксама 
* Пояс Гулда
* Рукаў Арыёна

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Mark Anderson, «Don’t stop till you get to the Fluff», *New Scientist* no. 2585, 6 January 2007, pp.&nbsp;26–30

## Спасылкі 
* Магнітнае воблака 
* «Local Chimney and Superbubbles» 
* www.popmech.ru - звышглабальнае пацяпленне 

Катэгорыя:Млечны Шлях
Спаса-Праабражэнская царква (Мамаі)

**Спаса-Праабражэнская царква** — праваслаўны храм у в. Мамаі (Глыбоцкі раён). Помнік архітэктуры класіцызму з элементамі позняга барока. Пабудаваны ў канцы XVIII ст. як касцёл. З 1866 г. — царква Праабражэння Гасподняга.

## Архітэктура 
Прамавугольны ў плане мураваны будынак накрыты двухсхільным пакатым дахам з трохвугольнымі франтонамі на тарцах. У аснову архітэктарскай пластыкі фасадаў пакладзены дарычны ордар. Галоўны фасад раскрапаваны паўкалонамі, прамавугольнымі плоскімі і глыбокімі паўкруглымі нішамі. Уваход аформлены вялікім парталам. Бакавыя фасады з высока размешчанымі прамавугольнымі вокнамі аздобленыя пілястрамі. Сцены завершаныя развітым дарычным антаблементам. Унутры будынку дапаможныя памяшканні па чатырох вуглах прасторава вылучаюць з асноўнага памяшкання ўваходную і алтарную часткі. На сценах пілястры карынфскага ордара, на плоскай столі — цыліндрычныя скляпенні.

Па восі будынку стаіць двух'ярусная мураваная званіца-брама, завершаная трохвугольным франтонам, якая па стылістыцы адпавядае архітэктуры касцёла.

## Літаратура 
* 
* Праваслаўныя храмы Беларусі: энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4.

## Спасылкі 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Мамаі (Глыбоцкі раён)
Катэгорыя:Колішнія касцёлы Віцебскай вобласці
Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Глыбоцкага раёна
Катэгорыя:Збудаванні Беларусі ў стылі класіцызм
Катэгорыя:З’явіліся ў XVIII стагоддзі
Катэгорыя:Храмы Полацкай і Глыбоцкай епархіі
Хадоркі

Назву **Хадо́ркі** маюць:

## Населеныя пункты 
### Беларусь 
* Брэсцкая вобласць:
** Хадоркі — вёска ў Івацэвіцкім раёне
* Гродзенская вобласць:
** Хадоркі — хутар у Ашмянскім раёне
Нам Тхэ Хі

**Нам Тхэ Хі** (; нар. , , Рэспубліка Карэя) — карэйскі футбаліст, нападнік катарскага клуба «Аль-Сад» і нацыянальнай зборнай Паўднёвай Карэі.

## Кар’ера 
Нам займаўся футболам у акадэміі англійскага клуба «Рэдынг», аднак прафесійны кантракт у жніўні 2008 года ў французскім клубе «Валансьен». Дэбютаваў за клуб 8 жніўня 2009 года ў матчы супраць «Нансі». Падчас зімняй паўзы сезону 2011/12 перайшоў у катарскі клуб «Лехвія», дзе дэбютаваў 1 студзеня 2012 года. У 2017 годзе «Лехвія» была перайменавана ў «Аль-Дуайль».

У лютым 2019 года было абвешчана, што з новага сезона Нам Тхэ Хі далучаецца да іншага катарскага клуба, «Аль-Сада».

У нацыянальнай зборнай Паўднёвай Карэі дэбютаваў 9 лютага 2011 года ў таварыскім матчы супраць зборнай Турцыі.

## Дасягненні 
**«Лехвія»**:
* Чэмпіён Катара (4): 2012, 2014, 2015, 2017
* Уладальнік Кубка Катара (2): 2013, 2015
* Уладальнік Суперкубка Катара (2): 2015, 2016
* Уладальнік Кубак Эміра Катара: 2016

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 
* Профіль на сайце *worldfootball.net*  

Катэгорыя:Футбалісты Паўднёвай Карэі
Катэгорыя:Ігракі зборнай Паўднёвай Карэі па футболе
Катэгорыя:Ігракі ФК Аль-Сад
Катэгорыя:Ігракі ФК Аль-Дуайль
Катэгорыя:Ігракі ФК Валансьен
Катэгорыя:Бронзавыя прызёры летніх Алімпійскіх гульняў 2012 года
Катэгорыя:Футбалісты на летніх Алімпійскіх гульнях 2012 года
Царква Раства Багародзіцы (Масаляны)

**Царква Раства Прасвятой Багародзіцы** — праваслаўны храм у аграгарадку Масалянах Бераставіцкага раёна Гродзенскай вобласці.

## Гісторыя 
Пабудавана ў 1796 годзе па фундацыі Марыяны Біспінг з каменю і цэглы як касцёл. У 1865—1867 гадах перароблена пад царкву. Побач з храмам у 2-й палове XIX стагоддзя пастаўлена бутавая капліца — 4-гранны кубападобны аб’ём пад шатровым дахам.

## Архітэктура 
Помнік архітэктуры позняга барока з элементамі класіцызму.
Мураваны аднанефны аднавежавы прамавугольны ў плане храм накрыты высокім двухсхільным дахам. Галоўны фасад з прамавугольнымі вокнамі падзелены развітым антаблементам на два ярусы. Ніжні ярус аздоблены ордарнымі элементамі, яго сярэдняя частка-выступ завершаная трохвугольным франтонам. Верхні ярус — квадратная ў плане вежа, накрытая высокім васьмігранным шатром з люкарнамі (у другой палове XIX ст. перабудаванае завяршэнне вежы, зробленыя дэкаратыўныя галоўкі дахаў), з рудыментамі валют па баках. Сцены вежы маюць вялікія прамавугольныя вокны з паўцыркульнымі завяршэннямі. Бакавыя фасады з лучковымі вокнамі пазбаўленыя аздобы.

## Інтэр’ер 
У перакрытую плоскай столлю прастору малітоўнай залы 3 магутнымі аркамі адкрываюцца ўчыненыя над вузкім прытворам хоры. Сцены расчлянёны пілястрамі са спрошчанымі капітэлямі. За перагародкай у апсідзе створана тарцовая рызніца. Апсіда вылучана драўляным 3-ярусным пазалочаным іканастасам канца 19 ст. Яго 2-ярусная кампазіцыя расчлянёна паўкалонкамі карынфскага ордэра і прафіляваным карнізам, упрыгожана разным арнаментальным спляценнем акантаванага лісця. У левым клірасе знаходзіцца ківот, упрыгожаны арабескавай арнаментальнай разьбой па дрэве. Абраз «Іаан Багаслоў» (1882, мастак М. І. Пліс). У алтары два латунныя падсвечнікі з гравіроўкай (вышыня 2,2 м). У 1891 г. прыхаджане на добраахвотныя ахвяраванні набылі для царквы панікадзіла.

## Літаратура 
*  — С. 300
*  — С. 118
*  — С. 166.
* Праваслаўныя храмы Беларусі: энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4.

## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Масаляны
Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Бераставіцкага раёна
Катэгорыя:Збудаванні Беларусі ў стылі барока
Катэгорыя:Храмы Гродзенскай і Ваўкавыскай епархіі
Катэгорыя:1796 год у Беларусі
Будынак настаўніцкага інстытута (Магілёў)

**Будынак настаўніцкага інстытута** — будынак у гістарычным цэнтры Магілёва. Размешчаны па адрасе вул. Ленінская, 35. Помнік грамадзянскай архітэктуры, вырашаны ў эклектычным стылі. Цяпер корпус № 2 Магілёўскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя Аркадзя Куляшова.

## Гісторыя 
Узведзены ў 1848—1853 годах па вул. Малая Садовая (сучасная вул. вул. Ленінская).

У будынку размяшчалася жаночая гімназія, з 1913 г. — настаўніцкі інстытут, з 1919 г. — Інстытут народнай адукацыі, з 1930 г. — педінстытут, цяпер — корпус № 2 Магілёўскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя Аркадзя Куляшова.

У гады Другой сусветнай вайны будынак быў пашкоджаны, адноўлены ў 1953 годзе. Помнік рэспубліканскага значэння.

## Архітэктура 
Спалучае рысы стыляў позняга класіцызму, псеўдарускага і мадэрну. Мураваны трохпавярховы Т-падобны ў плане будынак, галоўным падоўжаным фасадам выходзіць на чырвоную лінію забудовы вуліцы. Галоўны фасад расчлянёны трыма неглыбокімі рызалітамі з параднымі ўваходамі, балконамі другога і трэцяга паверхаў з ажурнымі металічнымі агароджамі і невысокімі атыкамі з паўцыркульнымі франтонамі ў цэнтры. Першапачаткова ўваходы ў будынак падкрэсліваліся дзвюма невялікія вежачкамі над бакавымі і высокім шатровым завяршэннем над цэнтральнымі рызалітамі. Фасад карнізнымі паясамі падзелены на тры ярусы. Першы ярус масіўны, вырашаны як цокаль, сцены аздобленыя руставанымі пілястрамі.

Рытм другога ярусу ствараюць размешчаныя папарна паўцыркульныя  аконныя праёмы, падзеленыя пілястрамі, з геаметрычным скульптурным арнаментам архівольтаў паўцыркульных арак, падаконных уставак, міжаконных пілястраў і інш.

Трэці ярус з прамавугольнымі аконнымі праёмамі кантрастна вылучаецца больш дробным маштабам архітэктарскіх дэталей: паўкалон кампазітнага ордара ў міжаконных прасценках, ркатурны пояс у завяршэнні акон, падаконных уставак, фрызу і прафіляванага карніза. Усе дэкаратыўныя элементы фасада выкананы спосабам цаглянай муроўкі з выкаыстапнем лякальнай цэглы.

## Літаратура 
*  С. 451.
* 
* 

## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Славутасці Магілёва
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Магілёва
Катэгорыя:Ленінская вуліца (Магілёў)
Катэгорыя:Збудаванні Магілёва ў стылі эклектыкі
Катэгорыя:1853 год у Магілёве
Катэгорыя:Магілёўскі дзяржаўны ўніверсітэт імя Аркадзя Куляшова
Масалянская сядзіба

**Масалянская сядзіба**  — сядзіба Біспінгаў у в. Масаляны (Бераставіцкі раён), помнік сядзібна-паркавай архітэктуры XIX ст. Меў рысы стыляў ампір і несапраўднай готыкі. Пасля значнай перабудовы ў 1970-я гады сядзібны дом страціў гістарычны выгляд.

## Архітэктура 
Мураваны аднапавярховы будынак складанай канфігурацыі ў плане, быў пастаўлены на высокі цокаль. Цэнтральная частка, накрытая вальмавым дахам, была вылучана чатырохкалоннай паўратондай, якая заканчвалася квадратным у плане бельведэрам са скульптурай у завяршэнні. Бакавыя крылы палаца на галоўным фасадзе афармлялі слупавыя галерэі. Прамавугольныя і спічастыя вокны цэнтральнай часткі і бакавых крылаў былі аздоблены абрамленнямі з сандрыкамі і архівольтамі.

Палац вядомы паводле малюнку Н. Орды 1860—1870-х гадоў, калі належаў Біспінгам.

Masalany, Bisping. Масаляны, Бісьпінг (1919-39) (2).jpg|Сядзіба ў пачатку XX ст.
Masalany, Bisping. Масаляны, Бісьпінг (1919-39) (3).jpg|Сядзіба ў пачатку XX ст.
Masalany, Bisping. Масаляны, Бісьпінг (1919-39) (4).jpg|Сядзіба ў пачатку XX ст.
Masalany, Biśping. Масаляны, Бісьпінг (1919-39).jpg|Сядзіба ў пачатку XX ст.
Masalany, Biśping. Масаляны, Бісьпінг (1939).jpg|Сядзіба ў 1939 годзе

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Палацава-паркавыя і сядзібна-паркавыя ансамблі Беларусі
Катэгорыя:Славутасці Бераставіцкага раёна
Катэгорыя:Збудаванні Беларусі ў стылі ампір
Катэгорыя:Біспінгі
Катэгорыя:Масаляны
Царква ў гонар Раства Іаана Прадцечы (Мацеевічы)

**Царква ў гонар Раства Іаана Прадцечы** — помнік драўлянага дойлідства. Пабудаваная ў 1720 годзе ў в. Мацеевічы Жабінкаўскага раёна), часткова перабудаваная ў 1860-я гады, тады ж узведзеная і званіца.
Акаймавана бутавай агароджай у 1852 г.
Занесена ў Дзяржаўны спіс гісторыка-культурных каштоўнасцей Рэспублікі Беларусь як аб'ект гісторыка-культурнай спадчыны рэспубліканскага значэння.

## Архітэктура 
Будынак складаецца з прамавугольнага асноўнага зрубу і невялікага квадратнага ў плане бабінца аднолькавай з ім вышыні. Над бабінцам — чацвярык званіцы, аддзелены ад яго шырокім гонтавым сцёкам і завершаны шатром з галоўкай. Асноўны зруб накрыты двухсхільным дахам з вільчыкам, над апсідай — невялікая галоўка. Сцены вертыкальна ашаляваныя дошкамі з нашчыльнікамі і ўмацаваны сцяжкамі. Аконныя праёмы з паўцыркульным завяршэннем размешчаныя высока. Зальны інтэр'ер у заходняй частцы падзелены чатырма слупамі.

## Званіца 
Перад царквой захавалася асобная драўляная двух'ярусная каркасная званіца (чацвярык на чацверыку), першы ярус якой вертыкальна ашалячяны дошкамі з нашчыльнікамі, другі — адкрыты. Для помніка характэрная цэласнасць архітэктарскага аблічча, дасканаласць прапорцый і мастацкая выразнасць форм.

## Літаратура 
* 
* Праваслаўныя храмы Беларусі: энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4.

## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Драўляныя цэрквы Беларусі
Катэгорыя:З’явіліся ў 1720 годзе
Катэгорыя:Помнікі беларускага народнага дойлідства
Катэгорыя:Мацеевічы (Жабінкаўскі раён)
Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Жабінкаўскага раёна
Катэгорыя:1720 год у Беларусі
Катэгорыя:Храмы Брэсцкай і Кобрынскай епархіі
Манькавіцкая сядзіба

**Манькавіцкая сядзіба** — сядзібна-паркавы комплекс, які існаваў у канцы XVIII — першай палове XX ст. у в. Манькавічы (Пастаўскі раён). Належаў Хлявінскай, потым Друцкім-Любецкім. Уключаў гасподу, гаспадарчыя пабудовы, парк, капліцу-пахавальню.

Гаспода — прамавугольны ў плане драўляны аднапавярховы будынак з мезанінам у цэнтры. Стаяў на каменным падмурку. Быў накрыты мансардавым ламаным дахам з круглымі люкарнамі. Меў рысы пераходнай архітэктуры — ад позняга барока да класіцызму. Гарызантальна ашаляваныя звонку сцены прарэзаныя прамавугольнымі аконнымі праёмамі ў простых ліштвах. Галоўны фасад вылучаны двух'ярусным чатырохкалонным порцікам (у ніжнім ярусе калоны ў сячэнні круглыя, у верхнім, надбудаваным пазней, — квадратныя) з ажурнай агароджай галерэі ў другім ярусе і разным франтонам у завяршэнні. Планіроўка анфіладная.

Сярод гаспадарчых пабудоў манументальнасцю вылучаўся вырашаны ў стылі ампір мураваны свіран — прамавугольны ў плане на высокім бутавым цокалі цагляны будынак, накрыты двухсхільным дахам. Вуглы сцен аздобленыя рустам, галоўны падоўжаны фасад быў вырашаны галерэяй-каланадай тасканскага ордара.

Захаваліся: капліца-пахавальня ў стылі позняга класіцызму, размешчаная ў лесапаркавым масіве на супрацьлеглым ад гасподы ўзгорыстым беразе става; бутавы свіран; млын.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Палацава-паркавыя і сядзібна-паркавыя ансамблі Беларусі
Катэгорыя:Збудаванні Беларусі ў стылі класіцызм
Катэгорыя:Збудаванні Беларусі ў стылі барока
Катэгорыя:Славутасці Пастаўскага раёна
Катэгорыя:Друцкія-Любецкія
Катэгорыя:Манькавічы (Пастаўскі раён)
Спіс найбліжэйшых зорак

— найбольш распаўсюджаны тып зорак у наваколлі Сонца. Малюнак мастака, які адлюстроўвае зорку SO25300.5+165258]]
У гэты **спіс найбліжэйшых да Зямлі зорак**, адсартаваны ў парадку павелічэння адлегласці, увайшлі зоркі размешчаныя ў радыусе 5 пк (16,308 св. года) ад Зямлі. Уключаючы Сонца, у наш час вядомыя 57 зорных сістэм, якія могуць знаходзіцца ў межах гэтай адлегласці. Гэтыя сістэмы ўтрымліваюць агулам 64 зоркі і 13 карычневых карлікаў.

Зоркі і карычневыя карлікі, бачная зорная велічыня якіх перавышае 6,5m, і якія, такім чынам, звычайна нельга ўбачыць няўзброеным вокам, паказаны на шэрым фоне. Іх спектральныя класы прыведзены на фоне колеру гэтых класаў. (Гэтыя колеры ўзяты з назваў спектральных тыпаў і не адпавядаюць назіраным колерам зорак і карычневых карлікаў.) Некаторыя значэнні паралаксу і адлегласці былі атрыманы Кансорцыумам па даследаванні найбліжэйшых зорак () і могуць з'яўляцца вынікамі толькі папярэдніх вымярэнняў.

У спіс патрапілі толькі 3 зоркі 1-й велічыні: α Цэнтаўра, Сірыус і Працыён. Яшчэ адна яркая блізкая зорка — Альтаір — знаходзіцца на адлегласці 5,14 пк ад Сонца (прыкладна 16,8 св. года). Таксама ў табліцу не патрапіла блізкая патройная сістэма 40 Эрыдана, размешчаная на адлегласці 5,04 пк.

## Спіс 
## Карта 
На прыведзенай ніжэй карце паказаны 32 зорныя сістэмы, размешчаныя ў межах 14 св. гадоў ад Сонца, уключаючы і само Сонца. Падвойныя і патройныя зоркі паказаны ў выглядзе слупка з зорак, што не адпавядае іх сапраўднаму размяшчэнню. Зоркі размаляваны ў адпаведнасці з іх спектральным тыпам, гэтыя колеры могуць не супадаць з фактычнымі колерамі зорак. Большасць зорак на гэтай карце не бачныя няўзброеным вокам.

centre

## Гл. таксама 
* Каталог Глізэ

## Заўвагі 
## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 47_2 Light-Years Radius — Nearby Star Map

Катэгорыя:Спісы зорак
Катэгорыя:Рэйтынгі
Катэгорыя:Млечны Шлях
Беларусь (гасцініца, Мінск)

**Гасцініца «Беларусь»** размешчана ў Мінску на вул. Старажоўскай, на ўзгорку левага берага р. Свіслач. Добра ўпісваецца ў ансамбль забудовы праспекта Машэрава. Пабудавана ў 1987 г. (архітэктары Л. Пагарэлаў, Л. Кустова).

## Архітэктура 
Вышынны 22-павярховы трохпялёсткавы ў сячэнні будынак, разлічаны на 1000 месцаў. Дойлідства заснаванае на рытме прамавугольных аконных праёмаў і навясных тонкіх пілонаў. Тарцы крылаў маюць пластычнае У-падобнае завяршэнне і вертыкальную стужку балконаў. З боку галоўнага ўваходу выступае аднапавярховы аб’ём вестыбюля і фае. Планіроўка тыпавога паверха радыяльная: ад цэнтральнай ліфтавай групы разыходзяцца тры калідоры з двухбаковым размяшчэннем нумароў. Каля ліфтавай групы і ў тарцах двух крылаў міжпаверхавыя лесвіцы. На дваццаць другім паверсе — кафэ.

Ад атэльнага корпуса ў бок праспекта Машэрава (былая Паркавая магістраль) выступае самастойнае двухпавярховае крыло з круглым у плане блокам рэстарану, завершаным цыліндрычным светлавым ліхтаром.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Беларусь
Катэгорыя:З’явіліся ў 1987 годзе
Катэгорыя:1987 год у Мінску
Катэгорыя:Старажоўская вуліца
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Льва Пагарэлава
Палаца-паркавы ансамбль (Маліноўшчына)

**Палаца-паркавы ансамбль Свентаржэцкіх** — помнік сядзібна-паркавай архітэктуры эклектыкі ў в. Маліноўшчына (Маладзечанскі раён). Сфарміравалася ў другой палове XIX ст. (да 1891 г.). Створаная з выкарыстаннем элементаў архаікі, класіцызму, неаготыкі. Комплекс уключаў гасподу, афіцыну, парк, абеліск, капліцу-пахавальню, бровар.

## Архітэктура 
### Гаспода 
Гаспода — першапачаткова драўляны аднапавярховы будынак з чатырохкалонным порцікам на галоўным фасадзе (не захаваўся). Пазней мураваны, размешчаны ва ўсходняй частцы парку каля абрывістага схілу поймы ручая. Прамавугольны ў плане на высокім руставаным цокалі будынак, накрыты паўвальмавым дахам. Фасады маюць строеныя стральчатыя вокны. На тарцовых шчытах даху па тры люкарны.

### Афіцына
Афіцына — аднапавярховы мураваны прамавугольны ў плане будынак пад вальмавым дахам з дахоўкі. Галоўны фасад сіметрычна расчлянёны стральчатымі аконпымі і ўваходнымі праёмамі.

### Парк 
Парк пейзажнага тыпу, з пладовым садам. Займае плошчу каля 8 га. Ручай падзяляе парк на дзве часткі і двума пратокамі стварае востраў. З усходняга боку абмежаваны алеяй (шырыня 12 м), абсаджанай каштанам конскім і хвояй веймутавай, з паўднёвага — групай лістоўніцы сібірскай, з заходняга — алеяй з лістоўніцы сібірскай (дрэвы пасаджаны радамі праз 3 м). Сярод пасадак таполя белая, елка звычайная, піхта сібірская, дугласія шэрая. У цэнтры парку абеліск XIX ст. з чорнага лабрадарыту. У паўднёвай частцы бровар.

### Капліца-пахавальня 
Капліца-пахавальня знаходзіцца ў паўднёва-заходняй частцы парку. Цагляная чатырохгранная піраміда, накрытая маленькім чатырохсхільным дахам. Гарызантальнай цягай падзеленая на два ярусы. У капліцы — жалобная зала са стральчатымі ўваходамі і вокнамі. У сутарэннях — нішы-пахавальні. У ніжнюю частку сцен умураваны вапнавыя паліраваныя пліты з мемарыяльнымі надпісамі.

### Абеліск на магіле Міхаіла Свентаржэцкага 
У 1898 годзе на гэтым месцы быў перазахаваны Міхаіл Свентаржэцкі. У 1912 г. на магіле пастаўлены помнік-абеліск.

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* Былая сядзіба Свентаржэцкіх
* 
* 
* 

Катэгорыя:Славутасці Маладзечанскага раёна
Катэгорыя:Маліноўшчына (Маладзечанскі раён)
Катэгорыя:Палацава-паркавыя і сядзібна-паркавыя ансамблі Беларусі
Катэгорыя:Свентаржэцкія
Катэгорыя:Збудаванні Беларусі ў стылі эклектыкі