open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Дыя (спадарожнік)

**Дыя** (Dia) — нерэгулярны спадарожнік Юпітэра. Быў адкрыты 5 снежня 2000 астраномам Скотам Шэпардам і яго калегамі і атрымаў часовае абазначэнне **S/2000 J 11**. Яго таксама абазначаюць, як **Юпітэр LIII**.

## Адкрыццё 
Быў знойдзены 5 снежня 2000 года астраномамі з Гавайскага ўніверсітэта Скотам Шэпардам, Дэвідам Джуітам, Янгай Фернандэсам і Юджынам Магнаерам. Спадарожнік не атрымаў афіцыйнай назвы.

Пасля спадарожнік быў страчаны. Па адной з версій, ён урэзаўся ў Гімалію і стварыў слабое кольца вакол Юпітэра. Таму Дыя больш не разглядалася як кандыдат у спадарожнікі Юпітэра.

Аднак, у 2012 годзе С. Шэпард, М. Бразовіч і Р. Джэйкабсан зноў выявілі спадарожнік на здымках, зробленых у абсерваторыі Лас-Кампанас ў 2010 і 2011 гадах.

## Арбіта 
Дыя здзяйсняе поўны абарот вакол Юпітэра на адлегласці ў сярэднім 12.173.700 км за 274 дні. Арбіта мае эксцэнтрысітэт 0,21. Нахіл арбіты да лакальнай плоскасці Лапласа складае 28,2 °.

## Фізічныя характарыстыкі 
Дыяметр Дыі складае каля 4 км. Шчыльнасць ацэньваецца 2,6 г/см³, бо спадарожнік складаецца верагодна з пераважна сілікатных парод. Вельмі цёмная паверхня мае альбеда 0,04. Зорная велічыня + 22,4 m.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Спадарожнікі Юпітэра
Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 2000 годзе
Дэмакратычная ліберальная партыя Румыніі

**Дэмакратычная ліберальная партыя** ( — **PD-L**) — правацэнтрысцкая палітычная партыя ў Румыніі.

ДЛП была створана 15 снежня 2007 года шляхам зліцця дзвюх блізкіх правацэнтрысцкіх партый — Дэмакратычнай і Ліберал-дэмакратычнай. На парламенцкіх выбарах 2008 года ДЛП атрымала 115 месцаў у ніжняй палаце румынскага парламента і 51 месца ў румынскім сенаце. У 2009 годзе партыя атрымала 10 месцаў на выбарах у Еўрапарламент з 33, зарэзерваваных для Румыніі. Лідар партыі Эміль Бок стаў прэм'ер-міністрам у кааліцыйным урадзе з сацыял-дэмакратамі.

ДЛП падтрымлівае цяперашняга прэзідэнта Румыніі Траяна Бэсеску, які з 2001 года быў старшынёй ДП, але ў 2004 годзе быў вымушаны прыпыніць сваё членства для ўдзелу ў прэзідэнцкіх выбарах.

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт партыі 

Катэгорыя:Палітычныя партыі Румыніі
Катэгорыя:Правацэнтрысцкія партыі
Катэгорыя:З’явіліся ў 2007 годзе
Пасадэна (Каліфорнія)

**Пасадэна**, таксама **Пасадына** ( ) — каліфарнійскі горад у акрузе Лос-Анджэлес, прыгарад Лос-Анджэлеса, размешчанага за 19 км на паўночны ўсход. Галоўны цэнтр даліны Сан-Габрыэль, размешчанай ля падножжа аднайменнага горнага кража побач з нацыянальным лесам Анджэлес.

## Гісторыя 
У 1771 годзе Пасадэна ўваходзіла ў склад зямель каталіцкай місіі архангела Гаўрыіла, якая дала назву даліне і гарам. У 1834 г. мексіканскі губернатар вылучыў частку місіі пад назвай ранча «Сан-Паскуаль» у карыстанне адстаўнога афіцэра Хуана Марынэ.

Паселішча заснаваў у 1874 Томас Эліёт з Індыяны. Назва горада ў перакладзе з мовы аджыбвэ азначае «вянок даліны». Пасёлак ператварыўся з цытрусавых плантацый у папулярны зімовы курорт пасля пабудовы чыгункі на Санта-Фэ.

## Навука і адукацыя 
Пасадэна — адзін з галоўных адукацыйных цэнтраў ціхаакіянскага ўзбярэжжа: тут размешчаны Каліфарнійскі тэхналагічны інстытут. Паблізу горада дзейнічае навукова-даследчая лабараторыя НАСА — Лабараторыя рэактыўнага руху. Развіта вытворчасць высокадакладнага абсталявання, якое выкарыстоўваецца ў электроніцы і авіяцыі.

Акрамя ўніверсітэта, у Пасадэне дзейнічаюць тры каледжы — Pasadena City College (1924), Pacific Oaks College (1945) і Art Center College of Design (1930).

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Славутасці 
У цэнтры Пасадэны захавалася нямала асабнякоў пачатку XX стагоддзя, адзначаных уплывам руху мастацтваў і рамёстваў. Неафіцыйным сімвалам горада лічыцца пампезная ратуша 1927 года. Дзейнічае некалькі значных музеяў:

* Музей Нортана Саймана, былы Мастацкі музей Пасадэны, — адзін з найбуйнейшых збораў еўрапейскага мастацтва на захадзе Злучаных Штатаў; сярод шэдэўраў калекцыі — «Пасадэнская Мадонна» пэндзля Рафаэля.
* Музей ціхаакіянскай Азіі мае экспанаты, якія апавядаюць аб культуры Усходняй Азіі і Акіяніі (садок у кітайскім стылі, сажалкі з карпамі і г.д.)
* Бібліятэка Хантынгтана ў Сан-Марына паблізу Пасадэны знаходзіцца сярод батанічных садоў, вытрыманых у нацыянальных стылях народаў свету. У галоўным будынку выстаўлены такія шэдэўры еўрапейскага мастацтва, як «Блакітны хлопчык» Т. Гейнсбара і адна з мадоннаў Рогіра.

## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Місі Франклін, амерыканская плыўчыха, алімпійская чэмпіёнка

## Літаратура 
* 

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Гарадскі сайт

Катэгорыя:Гарады Каліфорніі
Таласакратыя

**Таласакра́тыя** (, літаральна "марская ўлада") — палітычная ўлада, дасягнутая галоўным чынам дзякуючы кантролю над марскімі шляхамі.

Паняцце "таласакратыя" з вядомых крыніц упершыню выкарыстана афінскім стратэгам і гісторыкам Фукідыдам у дачыненні да легендарнага крыцкага валадара Мінаса, які "*першым з уладароў пабудаваў флот і стаў збольшага таласакратам таго, што зараз Элада*". У сучасных гісторыі, паліталогіі, культуралогіі, антрапалогіі і іншых навуках таласакратыю вызначаюць як характарыстыку дзяржаўных і нацыянальных супольнасцяў з дамінаваннем мараплаўства.

Катэгорыя:Палітычныя рэжымы
Катэгорыя:Палітычныя тэорыі
Катэгорыя:Міжнародныя адносіны
Хрысціяна Нюслайн-Фольхард

**Хрысціяна Нюслайн-Фольхард** (, ) — нямецкая вучоная ў галіне генетыкі, лаўрэатка Нобелеўскай прэміі па фізіялогіі і медыцыне ў 1995 год разам з Э. Вішаўсам і Э. Льюісам «за адкрыцці, якія тычацца генетычнага кантролю на ранняй стадыі эмбрыянальнага развіцця».

## Біяграфія 
Скончыла ўніверсітэт Гётэ ў 1964 годзе ў г. Франкфурце-на-Майне і Цюбінгенскі ўніверсітэт у 1968 годзе. З 1969 года ў Інстытуце Макса Планка (г. Цюбінген).

Аўтар навуковых прац па даследаванні генетычных механізмаў рэгуляцыі ранняга эмбрыянальнага развіцця.

Доктар філасофіі (1973).

## Узнагароды 
Лаўрэат шматлікіх прэмій, у тым ліку:
* 1995 — Нобелеўская прэмія па фізіялогіі і медыцыне (разам з Э. Вішаўсам і Э. Льюісам)
* 1992 — Прэмія Луізы Грос-Хорвіц
* 1992 — Прэмія імя Альфрэда П. Слоўна малодшага ()
* 1991 — Прэмія Альберта Ласкера за фундаментальныя медыцынскія даследаванні
* 1986 — Медаль Лейбніца

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Аўтабіяграфія Хрысціяны Нюслайн-Фольхард на Нобелеўскім сайце 
* Хатняя старонка Хрысціяны Нюслайн-Фольхард на сайце Інстытута эвалюцыйнай біялогіі імя Макса Планка  

Катэгорыя:Біёлагі Германіі
Катэгорыя:Эмбрыёлагі Германіі
Катэгорыя:Лаўрэаты Нобелеўскай прэміі па медыцыне
Катэгорыя:Члены і члены-карэспандэнты Нацыянальнай акадэміі навук ЗША
Катэгорыя:Замежныя члены Лонданскага каралеўскага таварыства
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі Луізы Грос-Хорвіц
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі Альберта Ласкера за фундаментальныя медыцынскія даследаванні
Пчальнік

Івацэвіцкага раёна. 1938 год]]
**Пчальні́к, пасека** — месца, дзе размешчаны вуллі з меданоснымі пчоламі, падсобныя пабудовы і інвентар. Буйныя фермы і спецыялізаваныя гаспадаркі прамысловага тыпу складаюцца з некалькіх пчальнікоў.

Пчальнікі бываюць стацыянарнымі і перасоўнымі. Пчальнікі размяшчаюць каля масіваў меданосных раслін, на ахаваных ад ветру сухіх месцах.

## Літаратура 
* *Сапега В. І.* Пчальнік // 

## Спасылкі 
* *Тименский П. И.* Пасека // Вялікая савецкая энцыклапедыя 

Катэгорыя:Пчалярства
Эдвард Льюіс

**Эдвард Льюіс** (, , г. Уілкс-Барэ, штат Пенсільванія, ЗША — , Пасадэна, штат Каліфорнія, ЗША) — амерыканскі вучоны ў галіне  генетыкі, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіялогіі і медыцыне ў 1995 годзе разам з Э. Вішаўсам і Х. Нюслайн-Фольхард «за адкрыцці, якія тычацца генетычнага кантролю на ранняй стадыі эмбрыянальнага развіцця».

## Біяграфія 
Льюіс нарадзіўся ў горадзе Уілкс-Барэ, штат Пенсільванія, у сям'і Лауры (народжанай Хістэд) і Эдварда Б. Льюіса. У 1939 годзе ў г. Мінеапаліс скончыў Мінесоцкі ўніверсітэт і атрымаў ступень бакалаўра ў галіне біялагічнай статыстыкі. Падчас Другой сусветнай вайны служыў у якасці метэаролага ў ВПС ЗША. З 1947 года прафесар Кембрыджскага ўніверсітэта (Вялікабрытанія). З 1948 года ў Каліфарнійскім тэхналагічным інстытуце (прафесар біялогіі з 1956 года).

Аўтар навуковых прац па вывучэнні (на дразафіле) генетычных механізмаў рэгуляцыі ранняга эмбрыянальнага развіцця.

Доктар філасофіі (1942).

Член Амерыканскай Нацыянальнай АН, Амерыканскай акадэміі мастацтваў і навук. Замежны член Лонданскага каралеўскага таварыства.

## Узнагароды 
* 1995 — Нобелеўская прэмія па фізіялогіі і медыцыне (разам з Э. Вішаўсам і Х. Нюслайн-Фольхард)
* 1992 — Прэмія Луізы Грос-Хорвіц
* 1991 — Прэмія Альберта Ласкера за фундаментальныя медыцынскія даследаванні
* 1990 — Нацыянальны навуковы медаль ЗША
* 1989 — Прэмія Вольфа па медыцыне
* 1987 — Міжнародная прэмія Гайрднера
* 1983 — медаль Томаса Ханта Моргана

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Аўтабіяграфія на Нобелеўскім сайце

Катэгорыя:Лаўрэаты Нобелеўскай прэміі па медыцыне
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі Вольфа па медыцыне
Катэгорыя:Генетыкі ЗША
Катэгорыя:Эмбрыёлагі ЗША
Катэгорыя:Узнагароджаныя Нацыянальным медалём навукі ЗША
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі Луізы Грос-Хорвіц
Катэгорыя:Лаўрэаты міжнароднай прэміі Гайрднера
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі Альберта Ласкера за фундаментальныя медыцынскія даследаванні
Тымакратыя

**Тымакратыя** (, ад , «кошт, гонар» і κράτος, "улада, сіла») — форма праўлення, пры якой дзяржаўная ўлада знаходзіцца ў прывілеяванай меншасці, якая валодае высокім маёмасным цэнзам. З'яўляецца адной з формаў алігархіі.

Тэрмін «тымакратыя» сустракаецца ў Платона («Дзяржава», VIII, 545) і Арыстоцеля («Этыка», VIII, XII). Таксама згадваецца ў працах Ксенафонта.

Паводле Платона, які выклаў ідэі Сакрата, тымакратыя — улада славалюбаў,  якія, як правіла, належаць да класа ваенных, з'яўляецца адмоўнай формай праўлення, разам з алігархіяй, дэмакратыяй і тыраніяй. Тымакратыя паводле Платона мае тэндэнцыю пераходу ў алігархію па меры назапашвання багацця кіруючым класам.

Паводле Арыстоцеля, тымакратыя - станоўчая форма ўлады, якая мае тэндэнцыю пераходу ў адмоўную форму - дэмакратыю.

Прыкладам тымакратыі лічыцца дзяржаўны лад у Афінах, які ўсталяваўся ў VI стагоддзі да нашай эры ў выніку рэформаў Салона, і ў Рыме - пасля рэформаў, якія прыпісваюцца Сервію Тулію.

Катэгорыя:Алігархія
Катэгорыя:Паліталогія
Лабрыс

манеце часоў рэжыму Вішы (1943 г.)]]
**Лабрыс** () — двухбаковая сякера. 

Двухбаковыя сякеры шырока ўжываюцца пераважна лесарубамі. Аднак яны вядомы і як халодная зброя. Ужо на старажытным Блізкім Усходзе, Малой Азіі і на Балканскім паўвостраве лабрыс з'яўляўся сакральным сімвалам і меў рытуальнае значэнне. 

Лабрысы і іх выявы знойдзены пры археалагічных даследаваннях палацаў мінойскай цывілізацыі. Цырыманіяльны або папросту сімвалічны характар выкарыстання такіх сякер вызначаўся вялікімі памерамі. Артур Джон Эванс і яго паслядоўнікі тлумачылі мінойскі лабрыс як сімвал вялікай багіні-маці, якая на іх думку шанавалася мясцовым насельніцтвам. У наш час сама тэорыя існавання такога культу сярод мінойцаў аспрэчваецца. Тым не менш, лабрыс часцяком працягваюць атаясамляць з жаночым сімвалам. Некаторыя даследчыкі сцвярджаюць, што мінойскі лабрыс спарадзіў слова "лабірынт" (спярша яно азначала крыцкі палац, дзе жыў пачварны людаед Мінатаўр). Рытуальнымі лабрысамі на Крыце карысталіся і ў пазнейшыя часы.

У класічнай Старажытнай Грэцыі лабрыс лічыўся адным з атрыбутаў культу Зеўса з Карыі. Фракійскія валадары выкарыстоўвалі яго як сімвал сваёй улады. 

З XX стагоддзя сімвалічнае ўжыванне лабрысу стала значна больш шырэйшым. Ім карысталіся грэчаскія і французскія нацыяналісты (паводле сярэднявечнага міфу, франкі паходзілі ад траянцаў). Як сімвал жаночай улады лабрыс прысутнічае на атрыбутах прадстаўніц лесбійскіх фемінісцкіх рухаў. Лабрыс надзвычай папулярны сярод неапаганцаў. 

## Спасылкі 
* Arthur John Evans, «Minoan Civilization at the Palace of Knosses» 
* N.S. Gill, Ancient / Classical History Glossary — Labrys 
* Anna Kouremenos, The labrys in Roman Crete: the iconography of a flexible symbol
* Symbols of the Gay, Lesbian, Bisexual, and Transgender Movements
* Qualia Folk 

Катэгорыя:Дрэўкавая зброя
Катэгорыя:Сімвалы
Элара (спадарожнік)

**Элара** (ад ) — нерэгулярны спадарожнік Юпітэра, вядомы таксама як **Юпітэр VII**.

## Адкрыццё 
Быў знойдзены астраномам Чарлзам Перайнам 2 студзеня 1905 года ў Лікскай абсерваторыі. Названы ў гонар персанажа грэчаскіх міфаў Элары, каханай Зеўса. Афіцыйную назву атрымаў толькі ў 1975 годзе.

## Арбіта 
Элара здзяйсняе поўны абарот вакол Юпітэра на адлегласці ў сярэднім 11.741.000 км за 259,64 дзён. Эксцэнтрысітэт арбіты складае 0,22, нахіл да лакальнай плоскасці Лапласа — 26,6 °. Належыць да групы Гімаліі.

## Фізічныя характарыстыкі 
Элара мае дыяметр у сярэднім 86 км. Шчыльнасць ацэньваецца 2,6 г/см³. Верагодна складаецца з сілікатных парод. Паверхня вельмі цёмная, альбеда складае 0,04. Зорная велічыня роўная 16,3 m. За 12 гадзін здзяйсняе абарот вакол сваёй восі.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Спадарожнікі Юпітэра
Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1905 годзе
S/2003 J 23

**S/2003 J 23** — натуральны спадарожнік Юпітэра.

## Адкрыццё 
S/2003 J 23 быў знойдзены 6 лютага 2003 г групай астраномаў з Гавайскага ўніверсітэта пад кіраўніцтвам Скота Шэпарда. Спадарожнік пакуль не атрымаў афіцыйнай назвы.

## Арбіта 
S/2003 J 23 здзяйсняе поўны абарот вакол Юпітэра на адлегласці ў сярэднім 23.563.000 км за 732 дня, 10 гадзін і 32 хвіліны. Арбіта мае эксцэнтрысітэт 0,2714. Нахіл рэтраграднай арбіты 146,314 °. Належыць да групы Пасіфэ.

## Фізічныя характарыстыкі 
Дыяметр S/2003 J 23 складае ў сярэднім каля 2 км. Шчыльнасць ацэньваецца ў 2,6 г/см³. Як мяркуецца, складаецца з сілікатных парод. Вельмі цёмная паверхня мае альбеда 0,04. Зорная велічыня +23,6 m.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Спадарожнікі Юпітэра
Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 2003 годзе
Мегаклітэ (спадарожнік)

**Мегаклітэ** (ад ) — натуральны спадарожнік Юпітэра.

## Адкрыццё 
Быў знойдзены групай астраномаў з Гавайскага ўніверсітэта пад кіраўніцтвам Скота Шэпарда 25 лістапада 2000 г. і атрымаў часовае абазначэнне **S/2000 J 8**.

Названы ў кастрычніку 2002 Мегаклітэ ў гонар каханай Зеўса, якая ў іншых крыніцах носіць імя Мегакло (дачка Макарэя з Лесбаса).

## Арбіта 
Абарот вакол Юпітэра здзяйсняе ў сярэднім на адлегласці 23.806.000 кіламетраў за 752 дня і 19 гадзін. Рэтраградная арбіта з эксцэнтрысітэтам 0,308 мае нахіл 150 ° да экліптыкі (148 ° да экватара). Уваходзіць у групу Пасіфэ.

## Фізічныя характарыстыкі 
Дыяметр Мегаклітэ складае каля 5 км. Шчыльнасць ацэньваецца 2,6 г/см³. Верагодна складаецца з сілікатных парод. Паверхня вельмі цёмная, альбеда складае 0,04. Зорная велічыня +21,7 m.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Спадарожнікі Юпітэра
Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 2000 годзе
Кіленэ (спадарожнік)

**Кіленэ** (ад ), таксама **Юпітэр XLVIII** — натуральны спадарожнік Юпітэра.

## Адкрыццё 
Быў знойдзены групай астраномаў з Гавайскага універсітэта пад кіраўніцтвам Скота Шэпарда 8 лютага 2003 г. і атрымаў часовае абазначэнне **S/2003 J 13**. 30 сакавіка 2003 года прысвоена афіцыйная назва Кіленэ, імя адной з німф.

## Арбіта 
Абарот вакол Юпітэра здзяйсняе ў сярэднім на адлегласці 24.349.000 кіламетраў за 737,8 дзён. Рэтраградная арбіта з эксцэнтрысітэтам 0,319 мае нахіл 149,3 ° да экліптыкі (140 ° да экватара). Уваходзіць у групу Пасіфэ.

## Фізічныя характарыстыкі 
Дыяметр Кіленэ складае каля 2 км. Шчыльнасць ацэньваецца 2,6 г/см³. Верагодна складаецца з сілікатных парод. Паверхня вельмі цёмная, альбеда складае 0,04. Зорная велічыня +23,2 m.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Спадарожнікі Юпітэра
Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 2003 годзе
Філафрасінэ (спадарожнік)

**Філафрасінэ** або **S/2003 J 15** — натуральны спадарожнік Юпітэра.

## Адкрыццё 
Філафрасінэ быў знойдзены 6 лютага 2003 года групай астраномаў з Гавайскага ўніверсітэта пад кіраўніцтвам Скота Шэпарда. 20 жніўня 2019 года спадарожніку была дадзена назва Філафрасінэ, у гонар персанажа старажытнагрэчаскай міфалогіі Філафрасіны — дачкі Гефеста і Аглаі, унучкі Зеўса.

## Арбіта 
Філафрасінэ здзяйсняе поўны абарот вакол Юпітэра на адлегласці ў сярэднім 22.627.000 км за 689 дзён, 18 гадзін і 29 хвілін. Арбіта мае эксцэнтрысітэт 0,1910. Нахіл рэтраграднай арбіты супраць плоскасці Лапласа 146,5 °. Належыць да групы Ананке.

## Фізічныя характарыстыкі 
Дыяметр Філафрасінэ складае ў сярэднім каля 2 км. Шчыльнасць ацэньваецца 2,6 г/см³. Верагодна складаецца з сілікатных парод. Вельмі цёмная паверхня мае альбеда 0,04. Зорная велічыня +23,5 m

## Крыніцы 
Катэгорыя:Спадарожнікі Юпітэра
Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 2003 годзе
Слонімскі драматычны тэатр

**Слонімскі драматычны тэатр** — прафесійны тэатр, пачаў дзейнічаць 1 студзеня 1990 года ў Слоніме.

## Кіраўніцтва 
Першым дырэктарам і рэжысёрам у адной асобе стаў заслужаны дзеяч культуры Беларусі Мікалай Варвашэвіч (1934—2001). М. Варвашэвіч узначальваў тэатр да 2000 года.
* З 2000 да 2003 гг. галоўным рэжысёрам тэатра быў Віктар Бутакоў,
* З 2003 да 2008 гг. — Віктар Небальсін,
* З 2008 па сённяшні дзень — Васіль Сявец.

## Пастаноўкі 
Калектыў тэатра ажыццявіў каля 100 пастановак для дарослых і юных гледачоў. У рэпертуары тэатра пераважаюць спектаклі камедыйнага жанру, пастаўленыя ў традыцыях беларускага народнага тэатра: «Прымакі» Я. Купалы, «Не забыцца і паспець на сябе хамут адзець» Л. Радзевіча, «Лекі ад кахання» і «Каханне з падманам» У. Галубка, «Трыбунал» А. Макаёнка.

Ставяцца п’есы сучасных беларускіх драматургаў: «Сабака з залатым зубам» У. Сауліча, «Жаніх па перапісцы» Андрэя Федарэнкі, «Чужыя грошы» Уладзіміра Бутрамеева, «Чарнакніжкік» С. Кавалёва, «Спакуса» А. Якімовіча, «Не пакідай мяне» А. Дударава.

Значнае месца ў рэпертуары тэатра займаюць п’есы класічнай і сучаснай рускай і замежнай драматургіі: «» і «» А. Астроўскага, «Сямейны партрэт з чужым» С. Лабазёрава, «» К. Гальдоні, «Непаразуменне» А. Камю, «Жарты Парыжа» К. Манье, «Каханне ў стылі барока» Я. Стэльмаха, «Маю жонку завуць Марыс» Р. Шара, «Свабодны шлюб» Д. Фо, «Курыца» М. Каляды.

Тэатр шмат ставіць спектакляў на рускай і беларускай мовах для юных гледачоў і гастралюе з імі па Беларусі: «Дзень нараджэння» Н. Абрамцавай, «Залатое кураня» У. Арлова, «Новы калабок» П. Васючэнкі, «Мяфа» Н. Палешчанковай, «Малыш і Карлсан» К. Папова, «Зялёны атрад» В. Валжаніна, «Жыла-была Сыраежка» В. Зіміна, «Аднойчы гарачым-гарачым летам» В. Ткачова, «Дзень нараджэння ката Леапольда» А. Хайта, «Чарадзейнае люстэрка» І. Чаркашына і іншыя.

У асноўным калектыў тэатра абслугоўвае раённыя цэнтры і жыхароў вёсак у Гродзенскай, Брэсцкай і Мінскай абласцях. На сённяшні дзень у рэпертуары тэатра значацца 18 спектакляў для дзяцей і 15 пастановак для дарослых.

## Прызнанне 
* У 2001 годзе тэатр прымаў удзел у фестывалі нацыянальнай драматургіі ў Бабруйску.
* На Другім рэспубліканскім фестывалі творчай тэатральнай моладзі «Надзея-2001» роля Чорта ў выкананні артысткі тэатра Ірыны Яцук у спектаклі «Камедыя» па п’есе У. Рудава ў пастаноўцы рэжысёра В. Небальсіна была прызнана лепшай жаночай роляй. Артыстка атрымала дыплом і прэмію.
* У 2007 годзе артыстка Ірына Яцук прызнана лепшай артысткай Гродзенскай вобласці. Ёй была ўручана прэмія імя Аляксандра Дубко Гродзенскага аблвыканкама.
* 19 мая 2014 года адбылося ўрачыстае адкрыццё мемарыяльнай дошкі ў гонар Міхаіла Казіміра Агінскага на новым будынку драмтэатра, скульптар Леанід Богдан.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Тэатры Беларусі
Катэгорыя:Культура Слоніма
Катэгорыя:Славутасці Слоніма
Катэгорыя:З’явіліся ў 1990 годзе
Катэгорыя:1990 год у Беларусі
Дэвід Джуіт

**Дэвід Джуіт** (, нар. ) — амерыканскі астраном, прафесар Інстытута астраноміі Гавайскага ўніверсітэта.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў 1958 годзе ў Англіі. У 1979 скончыў Лонданскі ўніверсітэт. У 1980 г. атрымаў навуковую ступень магістра прыродазнаўчых навук у Каліфарнійскім тэхналагічным інстытуце, а ў 1983 годзе там жа — ступень доктара філасофіі ў галіне астраноміі. У сферу яго інтарэсаў ўваходзяць вывучэнне транснептунавага рэгіёну Сонечнай сістэмы, гісторыя фарміравання Сонечнай сістэмы і фізічныя ўласцівасці камет. Разам з Джэйн Лу выявіў першы аб'ект пояса Койпера ў жніўні 1992 года. За гэта адкрыццё быў узнагароджаны ў 2012 годзе прэстыжнымі прэміямі Шаа і Каўлі.

## Спасылкі 
* Curriculum vitae 
* Video interview 
* David Jewitt website 

Катэгорыя:Астраномы XX стагоддзя
Катэгорыя:Астраномы XXI стагоддзя
Катэгорыя:Астраномы ЗША
Катэгорыя:Першаадкрывальнікі астэроідаў
Катэгорыя:Першаадкрывальнікі ТНА
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі Каўлі
Катэгорыя:Члены і члены-карэспандэнты Нацыянальнай акадэміі навук ЗША
Эйрэнэ (спадарожнік)

**Эйрэнэ** або **S/2003 J 5** — нерэгулярны спадарожнік Юпітэра.

## Адкрыццё 
Быў знойдзены 6 лютага 2003 года групай астраномаў з Гавайскага ўніверсітэта пад кіраўніцтвам Скота Шэпарда. 19 жніўня 2019 года па выніках абмеркавання ў Твітэры спадарожніку была дадзена назва Эйрэнэ, у гонар Эйрэны — дачкі Феміды і Зеўса, багіні міру са старажытнагрэчаскай міфалогіі.

## Арбіта 
Эйрэнэ здзяйсняе поўны абарот вакол Юпітэра на адлегласці ў сярэднім 23.495.000 км за 738 дзён, 17 гадзін і 31 хвіліну. Арбіта мае эксцэнтрысітэт 0,2478. Нахіл рэтраграднай арбіты 165,247 °. Належыць да групы Кармэ.

## Фізічныя характарыстыкі 
Дыяметр Эйрэнэ складае каля 4 км. Шчыльнасць ацэньваецца 2,6 г/см³, бо спадарожнік складаецца, верагодна, з пераважна сілікатных парод. Вельмі цёмная паверхня мае альбеда 0,04. Зорная велічыня +22,4 m.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Спадарожнікі Юпітэра
Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 2003 годзе
Герсе (спадарожнік)

**Герсе** — нерэгулярны спадарожнік Юпітэра. Таксама вядомы пад нумарам **S/2003 J 17**.

## Адкрыццё 
Быў знойдзены 6 лютага 2003 года групай астраномаў з Гавайскага ўніверсітэта пад кіраўніцтвам Брэта Глэдмана. 9 лістапада 2009 года спадарожнік атрымаў афіцыйную назву Герсе - у гонар Герсы, персанажа грэчаскай міфалогіі.

## Арбіта 
Герсе здзяйсняе поўны абарот вакол Юпітэра на адлегласці ў сярэднім 22.992.000 км за 714 дзён, 11 гадзін і 17 хвілін. Арбіта мае эксцэнтрысітэт 0,2378. Нахіл рэтраграднай арбіты да экліптыкі 164,917 °. Належыць да групы Кармэ.

## Фізічныя характарыстыкі 
Дыяметр Герсе складае каля 2 км. Шчыльнасць ацэньваецца 2,6 г/см ³, бо спадарожнік складаецца, верагодна, з пераважна сілікатных парод. Вельмі цёмная паверхня мае альбеда 0,04. Зорная велічыня +23,4 m

## Крыніцы 
Катэгорыя:Спадарожнікі Юпітэра
Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 2003 годзе
Этнэ (спадарожнік)

**Этнэ** (ад ) — нерэгулярны спадарожнік Юпітэра, вядомы таксама як **Юпітэр XXXI**.

## Адкрыццё 
Быў знойдзены 9 снежня 2001 г групай астраномаў з Гавайскага ўніверсітэта і атрымаў часовае абазначэнне **S/2001 J 11**. У жніўні 2003 года спадарожнік атрымаў назву Этнэ, ад імя адной з німф ў грэчаскай міфалогіі.

## Арбіта 
Этнэ здзяйсняе поўны абарот вакол Юпітэра на адлегласці ў сярэднім 23.229.000 км за 730 дзён, 4 гадзіны і 19 хвілін. Арбіта мае эксцэнтрысітэт 0,2643. Нахіл рэтраграднай арбіты 165,091 °. Належыць да групы Кармэ.

## Фізічныя характарыстыкі 
Дыяметр Этнэ складае каля 3 км. Спадарожнік складаецца, верагодна, з пераважна сілікатных парод. Вельмі цёмная паверхня мае альбеда 0,04. Зорная велічыня +22,7 m.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Спадарожнікі Юпітэра
Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 2001 годзе
S/2011 J 2

**S/2011 J 2** — нерэгулярны знешні спадарожнік Юпітэра.

## Гісторыя адкрыцця 
S/2011 J 2 быў адкрыты 27 верасня 2011 года Скотам Шэпардам пры дапамозе 6,5-метровага тэлескопа Магелана-Баадэ ў абсерваторыі Лас-Кампанас. Паведамленне пра адкрыццё зроблена 29 студзеня 2012 года.

## Арбіта 
S/2011 J 2 здзяйсняе поўны абарот вакол Юпітэра на адлегласці ў сярэднім 23.267.000 км за 726,8 дня. Арбіта мае эксцэнтрысітэт 0,387. Нахіл арбіты да лакальнай плоскасці Лапласа 151,8 °, гэта значыць з'яўляецца рэтраграднай. Арбітальныя параметры дазваляюць выказаць здагадку, што S/2011 J 2 адносіцца да групы Пасіфэ.

## Фізічныя характарыстыкі 
Дыяметр S/2011 J 2 складае каля 1 км. Ёсць меркаванне, што знешнія спадарожнікі складаюцца ў асноўным з сілікатных парод, таму яго шчыльнасць можна ацаніць у 2,6 г/см³.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Спадарожнікі Юпітэра
Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 2011 годзе
Тайгетэ (спадарожнік)

**Тайгетэ** () — нерэгулярны спадарожнік планеты Юпітэр са зваротным арбітальным абарачэннем. Названы імем Тайгетэ, адной з плеяд у старажытнагрэчаскай міфалогіі. Таксама пазначаецца як **Юпітэр XX**.

Належыць да групы Кармэ.

## Гісторыя адкрыцця 
Тайгетэ была адкрыта групай навукоўцаў Гавайскага ўніверсітэта пад кіраўніцтвам Скота Шэпарда ў серыі назіранняў, пачынаючы з 25 лістапада 2000 года. Дадатковыя назіранні былі зроблены 12—13 кастрычніка 2001 года. Паведамленне пра адкрыццё зроблена 5 студзеня 2001 года. Спадарожнік атрымаў часовае абазначэнне **S/2000 J 9**.

Уласная назва была прысвоена 22 кастрычніка 2002 года.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Спадарожнікі Юпітэра
Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 2000 годзе
Эўрыдомэ (спадарожнік)

**Эўрыдомэ** (ад ) — натуральны спадарожнік Юпітэра, вядомы таксама як **Юпітэр XXXII**.

## Адкрыццё 
Эўрыдомэ быў знойдзены 9 снежня 2001 г. групай астраномаў з Гавайскага ўніверсітэта. Першапачаткова атрымаў часовае абазначэнне **S/2001 J 4**. Названы ў гонар адной з харыт старажытнагрэчаскай міфалогіі ў жніўні 2003 года.

## Арбіта 
Эўрыдомэ здзяйсняе поўны абарот вакол Юпітэра на адлегласці ў сярэднім 22.865.000 км за 717 дзён і 07:00. Арбіта мае эксцэнтрысітэт 0,276. Нахіл рэтраграднай арбіты 150,3 °. Належыць да групы Пасіфэ.

## Фізічныя характарыстыкі 
Дыяметр Эўрыдомэ складае ў сярэднім каля 3 км. Шчыльнасць ацэньваецца 2,6 г/см³. Верагодна складаецца з сілікатных парод. Вельмі цёмная паверхня мае альбеда 0,04. Зорная велічыня +22,7 m.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Спадарожнікі Юпітэра
Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 2001 годзе
Рамальдаўскі камень

**Рамальдаўскі камень** — валун у Беларусі, геалагічны помнік прыроды рэспубліканскага значэння. Размешчаны ва ўрочышчы Замхоўе ў квартале № 6 Асінторфскага лясніцтва, за 2 км на паўночны ахад ад в. Рамальдава Аршанскага раёна Віцебскай вобласці.

Валун парфірападобнага дробназярністага граніту з крышталямі палявога шпату. Даўжыня валуна складае 3,7 м, шырыня З м, вышыня 0,6 м, у абводзе 10,4 м, аб'ём бачнай часткі 7 м³, маса 18 т. Доўгая вось арыентавана з паўночнага захаду на паўднёвы ўсход. Прынесены ледавіком каля 20—15 тыс. г. назад з заходняй Фінляндыі. На паверхні валуна растуць імхі і лішайнікі розных відаў. Ахоўны статус нададзены ў 1997 годзе. Плошча помніка — 11,1 м², плошча ахоўнай зоны — 87,3 м².

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Валуны Беларусі
Катэгорыя:Геалогія Аршанскага раёна
Катэгорыя:Славутасці Аршанскага раёна
Катэгорыя:Геалагічныя помнікі прыроды рэспубліканскага значэння Віцебскай вобласці
Катэгорыя:Рамальдава
Полцеўскі валун

**Полцеўскі валун** — валун, геалагічны помнік рэспубліканскага значэння. Знаходзіцца за 2 кіламетры на паўночны захад ад вёскі Полцева, за 1,1 кіламетр на паўночны ўсход ад усходняй ускраіны вёскі Рускі (Шумілінскі раён, Віцебская вобласць).

## Апісанне 
Плошча помніка прыроды складае 11 м². Плошча ахоўнай зоны помніка прыроды — 79 м². Мяжой ахоўнай зоны геалагічнага помніка прыроды рэспубліканскага значэння «Полцеўскі валун» з’яўляецца лінія, умоўна праведзеная на адлегласці 3 метраў ад мяжы гэтага помніка.

У выніку Паазёрскага абледзянення каля 300 тысяч гадоў таму перамясціўся з Аландскіх астравоў, размешчаных у Балтыйскім моры каля Швецыі. Валун няправільнай формы, бачная частка даўжынёй 4,5 м, шырынёй 2,5 м і вышынёй 1,7 м. З усходняга боку счасаны, наверсе ёсць вялікая баразна шырынёй да 15 см, глыбінёй да 10 см, са сколамі і трэшчынамі. Валун чырвона-бурага буйназярністага граніту — рапаківі, з уключэннямі крышталёў ружовага палявога шпату, малочна-белага кварцу, рагавой падманкі і мускавіту. Амаль увесь пакрыты мохам і лішайнікамі.

Катэгорыя:Валуны Беларусі
Катэгорыя:Геалагічныя помнікі прыроды рэспубліканскага значэння Віцебскай вобласці
Катэгорыя:Геалогія Шумілінскага раёна
Катэгорыя:Славутасці Шумілінскага раёна
Лысая (гара, Пастаўскі раён)

**Лысая гара** — помнік прыроды рэспубліканскага значэння. Знаходзіцца на адлегласці 4 кіламетраў на паўднёвы захад ад Паставаў. Мае плошчу 2,2687 га і вышыню 155 метраў над узроўнем мора. Абмежавана на захадзе і поўначы поймай ракі Спорыцы, на ўсходзе – лагчынай, на поўдні – шашой Паставы–Лынтупы.

Гара Лысая ўяўляе сабой адасобленае адносна невялікае ўзвышша, якое ўтварылася ў час апошняга зледзянення. Гэта тыповы марэнны ўзгорак, які мае ўнікальную правільную форму з пукатай вяршыняй і роўнымі павольнымі схіламі. Пры параўнальна невялікіх памерах (200х60 м) і адноснай вышынёй 15 м.

Схілы гары маюць нахіл да 15–18 градусаў, а з паўночнага захаду, дзе яе падмывае рака Спорыца, утварылася агаленне вышынёй 15 метраў і стромкасцю схілаў да 60 градусаў.

Складзены марэнны ўзгорак чырвона-бурымі марэннымі супескамі і суглінкамі з пражылінамі шакаладных глін і невялікай колькасцю жвіру і галькі.

Узрост 20–17 тысяч гадоў, утварылася шляхам адкладання марэны ў целе ледавіка.

Катэгорыя:Узгоркі Беларусі
Катэгорыя:Геаграфія Пастаўскага раёна
Пакуты маладога Вертэра

**«Пакуты маладога Вертэра»** ( — у першых выданнях, і  — у сучасных) — сентыментальны раман у лістах Іагана Вольфганга Гётэ, апублікаваны 1774 года. У рамане на фоне карціны нямецкай рэчаіснасці адлюстраваны драматычныя асабістыя перажыванні героя, якія скончыліся яго самагубствам.

Раман «Пакуты маладога Вертэра» стаў другім літаратурным поспехам Гётэ пасля драмы «Гёц фон Берліхінген». Як драму, так і раман у лістах адносяць да кірунку «Бура і націск». «Пакуты маладога Вертэра» маюць у некаторай ступені аўтабіяграфічны характар, у ім у вольнай інтэрпрэтацыі Гётэ распавёў пра сваю любоў да Шарлоты Буф. Гётэ пазнаёміўся з ёй падчас практыкі ў імперскім камеральным судзе Вецлара летам 1772 года. Матыў трагічнай развязкі любоўнай гісторыі, суіцыду Вертэра Гётэ навеяла смерць яго сябра Карла Вільгельма Іерузалема, які цярпеў ад любові да замужняй жанчыны. Літаратурны вобраз Лоты абавязаны сваім з’яўленнем іншай знаёмай Гётэ таго часу — Максіміліяне фон Ларош.

Першае выданне рамана выйшла восенню 1774 года да Лейпцыгскага кніжнага кірмашу і адразу стала бестселерам. Перапрацаванае выданне выйшла ў 1787 годзе. Раман стварыў Гётэ славу ва ўсёй Германіі.

## Беларускі пераклад 
У 1999 годзе апублікаваны беларускі пераклад рамана зроблены Лявонам Баршчэўскім.

## Гл. таксама 
* Эфект Вертэра

Катэгорыя:Творы Іагана Вольфганга Гётэ
Катэгорыя:Любоўныя раманы
Катэгорыя:Аўтабіяграфічныя раманы
Катэгорыя:Вецлар
Катэгорыя:Раманы на нямецкай мове
Катэгорыя:Раманы 1774 года
Катэгорыя:Творы ў эпісталярным жанры
Катэгорыя:Раманы выхавання
Баршчэўскі

**Баршчэўскі**  — беларускае прозвішча.

## Выбітныя носьбіты 
* Аляксандр Баршчэўскі, беларускі паэт
* Валянцін Вікенцьевіч Баршчэўскі, беларускі ўрач-уролаг
* Лявон Пятровіч Баршчэўскі, беларускі перакладчык і грамадскі дзеяч
* Ян Баршчэўскі, беларускі пісьменнік

## Гл. таксама 
* Баршчэўская
Пашынскія валуны

**Валун «Пашынскі-1»** — валун, помнік прыроды рэспубліканскага значэння, знаходзіцца на тэрыторыі Крапівенскага сельскага Савета 0,2 км больш на паўночны захад ад в. Пашына (Аршанскі раён, Віцебская вобласць). Плошча помніка – 5,3 квадратных метра, плошча ахоўнай зоны – 68,9 квадратных метра. Доўгая вось яго дасягае 2,5 м, кароткая – 2,1 м, вышыня – 1,3 м, акружнасць – 7 м, вага – 18 т. Валун прынесены ледавіком прыкладна 150 тыс. гадоў таму з тэрыторыі сучаснай Ленінградскай вобласці Расіі.

**Валун «Пашынскі-2»** — валун, помнік прыроды рэспубліканскага значэння, знаходзіцца на тэрыторыі Крапівенскага сельскага Савета 0,5 км больш на паўночны захад ад в. Пашына. Плошча помніка – 6,5 квадратных метра, плошча ахоўнай зоны – 73,7 квадратных метра. Даўжыня яго дасягае 3,1 м, шырыня – 2,1 м, вышыня – 1,4 м, акружнасць – 8 м, вага – больш за 22 т. Валун прынесены ледавіком прыкладна 150 тыс. гадоў таму са Скандынавіі. Паверхня валуна з трэшчынамі, на ёй растуць мхі і лішайнікі.

Катэгорыя:Валуны Беларусі
Катэгорыя:Геалогія Аршанскага раёна
Катэгорыя:Славутасці Аршанскага раёна
Катэгорыя:Пашына
Аксамітніцы

**Аксамі́тніцы, сатыры, вочкі** (*Satyrinae*) — падсямейства дзённых матылёў.

Касмапаліты. У сусветнай фаўне каля 2000 відаў. У трапічных лясах Паўднёвай Амерыкі жывуць своеасаблівыя аксамітніцы калітэры. На Беларусі 21 від, найбольш пашыраны сенніца, малы лясны сатыр, матыль мяцёлчаты.

Матылі сярэдніх і буйных памераў. Крылы ў размаху да 10 см, часта шырокія, цёмнаафарбаваныя, з невялікімі вокападобнымі плямамі. Пярэднія ногі недаразвітыя. Вусені ўкрытыя кароткімі валаскамі або голыя, верацёнападобныя, развіваюцца пераважна на дзікарослых злаках і пальмах. Вусені, зрэдку кукалкі, яйцы зімуюць з развітым зародкам; даюць часцей адно пакаленне за год.

## Гл. таксама 
* Сенніцы

## Літаратура 
* 


Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1833 годзе
Кальяа

**Кальяа** () — горад у цэнтральна-заходняй частцы Перу, за 14 км ад сталіцы Лімы. Насельніцтва складае каля 889 тысяч чалавек.
## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
Катэгорыя:Гарады Перу
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1537 годзе
S/2003 J 4

**S/2003 J 4** — натуральны спадарожнік Юпітэра.

## Адкрыццё 
S/2003 J 4 быў знойдзены 5 лютага 2003 года групай астраномаў з Гавайскага ўніверсітэта пад кіраўніцтвам Скота Шэпарда. Спадарожнік пакуль не атрымаў афіцыйную назву.

## Арбіта 
S/2003 J 4 здзяйсняе поўны абарот вакол Юпітэра на адлегласці ў сярэднім 23.930.000 км за 755 дні, 5 гадзін і 46 хвілін. Арбіта мае эксцэнтрысітэт 0,3618. Нахіл рэтраграднай арбіты 149,581 °. Належыць да групы Пасіфэ.

## Фізічныя характарыстыкі 
Дыяметр S/2003 J 4 складае ў сярэднім каля 2 км. Шчыльнасць ацэньваецца 2,6 г/см³. Верагодна складаецца з сілікатных парод. Вельмі цёмная паверхня мае альбеда 0,04. Зорная велічыня +23,0 m.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Спадарожнікі Юпітэра
Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 2003 годзе
Лідыйская мова

**Ліды́йская мова** — старажытная вымерлая мова, распаўсюджаная ў 1 тысячагоддзі да н. э. — пачатку 1 тысячагоддзя н. э. на захадзе Малой Азіі. 

Родная мова насельніцтва Лідыі. Адносілася да анаталійскай групы індаеўрапейскай моўнай сям'і. Частка даследчыкаў лічыць лідыйскую мову нашчадкам хецкай, але ў апошнія часы лінгвісты больш схіляюцца да думкі, што лідыйская мова займае асобнае месца сярод анаталійскіх моў.

Пісьмо на аснове алфавіту, распрацаванага на аснове або непасрэдна фінікійскага, або грэчаскага.

## Спасылкі
*МОВЫ CВЕТУ (мёртвыя мовы)

Катэгорыя:Анаталійскія мовы
Катэгорыя:Лідыя
Гомельскі гарадскі маладзёжны тэатр

**Гомельскі гарадскі маладзёжны тэатр** — тэатр Гомеля, створаны рэжысёрам Якавам Натапавым па ініцыятыве і на сродкі прадпрымальніка і мецэната, гамяльчаніна Рыгора Фігліна. Тэатр адкрыўся 13 кастрычніка 1992 года ў дзень нараджэння Рыгора Фігліна і атрымаў назву «Незалежны».

## Гісторыя 
Заснавальнікам тэатра стаў Рыгор Фіглін, а мастацкім кіраўніком — Якаў Натапаў. У перыяд з 1992 па 1994 гады ў ім былі пастаўленыя пяць спектакляў: «Падарожнікі ў ночы» па п’есе С.Страціева, «Дон Жуан 2050» па матывах п’есы Л.Жухавіцкага.

Пасля трагічнай смерці заснавальніка тэатра ў 1995 годзе арганізацыйныя і фінансава-эканамічныя пытанні ўзяла ня сябе яго сястра Галіна Шофман, якая кіравала тэатрам да 2003 года. Пры ёй 1 лютага 1999 года рашэннем Гомельскага гарадскога выканаўчага камітэта тэатр атрымаў статус дзяржаўнага тэатра Беларусі і новую назву Гомельскі дзяржаўны эксперыментальны маладзёжны тэатр-студыя. У 2008 годзе калектыў атрымаў сучасную назву.

У 2007—2009 гадах дырэктарам-мастацкім кіраўніком тэатра з’яўляўся Віктар Чэпелеў. З 2010 года гэтыя пасады займае Юрый Вуто.

## Дырэктары 
* 1995—2003 — Галіна Шофман;
* 2003—2007 — Валянціна Маісеенка;
* 2007—2010 — Віктар Чэпелеў (дырэктар-мастацкі кіраўнік);
* 2010—2016 — Юрый Вута (дырэктар-мастацкі кіраўнік);
* з 2017 года — Алена Леанідаўна Маставенка.

## Спасылкі 
* Сайт тэатра

Катэгорыя:Тэатры Гомеля
Катэгорыя:Тэатры, заснаваныя ў 1992 годзе
Катэгорыя:1992 год у Гомелі
Сушка

]]
**Су́шка** — працэс выдалення вадкасці (часцей за ўсё — вільгаці) з цвёрдых, вадкіх і газападобных матэрыялаў з мэтай паляпшэння іх якасці, падрыхтоўкі іх да далейшай перапрацоўкі, выкарыстання, транспарціроўкі і захоўвання.

Найбольш распаўсюджаны сушка метадам выпарэння вадкасці на вольным паветры і пры награванні матэрыялу. У прамысловасці найбольш пашыраны сушка ў сушылках і сублімацыйная сушка. Таксама выкарыстоўваецца сушка вадкасцей распыленнем і хімічным звязваннем вільгаці, паглынаннем вільгаці гіграскапічнымі рэчывамі і адсарбентамі і інш. Асноўныя метады асушэння газаў заснаваны на абсорбцыі ці адсорбцыі вільгаці, таксама на яе кандэнсацыі пры ахалоджванні.

## Літаратура 
* 
* 
* Су́шка; Сушы́ць; Сушэ́нне // 

## Спасылкі 
* Сушка // ХиМиК.ру 
* 

Катэгорыя:Метады падзелу
Катэгорыя:Фізіка цвёрдага цела
Катэгорыя:Цеплатэхніка
Катэгорыя:Цепламасаабмен
Катэгорыя:Пранне
Катэгорыя:Апрацоўка прадуктаў харчавання
Катэгорыя:Хімічная тэхналогія
Сальта

**Сальта:**

* Правінцыя Сальта — правінцыя ў паўночна-заходняй частцы Аргенціны
* Горад Сальта — горад у Аргенціне, адміністрацыйны цэнтр правінцыі Сальта
Сальта (Аргенціна)

**Са́льта** — горад на поўначы Аргенціны, адміністрацыйны цэнтр правінцыі Сальта. Заснаваны іспанцамі ў 1582 годзе.

Вузел чыгунак і аўтамабільных дарог. Дзейнічаюць 2 універсітэты, аэрапорт, прадпрыемствы харчовай (цукровая, тытунёвая), лёгкай і нафтаперапрацоўчай прамысловасці. Горад з'яўляецца гандлёвым цэнтрам сельскагаспадарчага раёна (цукровы трыснёг, тытунь, рыс).

## Літаратура 
* 
* Сальта (город в Аргентине) // Вялікая савецкая энцыклапедыя 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарады Аргенціны
Студзёніца

**Студзёніца** — рака ў Расонскім раёне Віцебскай вобласці ў басейне ракі Дрыса.

Даўжыня Студзёніцы 12 км. Пачынаецца за 1 км на паўднёвы ўсход ад вёскі Грышына, упадае ў возера Валоба прыкладна за 1 км на паўднёвы ўсход ад вёскі Забор’е. Плошча вадазбору 27 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 3,4 м/км. Рэчышча ў верхнім цячэнні каналізаванае.

## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Басейн Дрысы
Катэгорыя:Рэкі Расонскага раёна
Іонны абмен

**Іонны абмен** — абарачальны працэс стэхіяметрычнага абмену іонамі паміж іанітам і растворам электраліту.

Прынята разглядаць іонны абмен як гетэрагенную абменную хімічную рэакцыю, якая характарызуецца канцэнтрацыйнай канстантай раўнавагі. Працэс іоннага абмену мае дыфузійны характар. Каэфіцыент дыфузіі іонаў у іанітах (10-6 см²/с) памяншаецца з павелічэннем зарадаў іонаў і ступені сшытасці іанітаў. Выкарыстоўваюць у цеплавой і атамнай энергетыцы для атрымання абяссоленай вады, у гідраметалургіі пры пераапрацоўцы бедных руд каляровых, рэдкіх і высакародных металаў, у аналітычнай хіміі (іоннаабменая храматаграфія). 

## Літаратура 
* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т.7: Застаўка — Кантата / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн.: Белэн, 1998. — 608 с.: іл. ISBN 985-11-0279-2

Катэгорыя:Агульная хімія
Іонны радыус

**Іонны радыус** — характарыстыка адлегласцей паміж ядрамі катыёнаў і аніёнаў у іонных крышталях. Эксперыментальныя метады, напрыклад рэнтгенаўскі структурны аналіз і мікрахвалевая спектраскапія, прыкладна аднолькава ацэньваюць між'ядзерныя адлегласці, але значэнні іоннага радыуса для індывідуальных іонаў істотна адрозніваюцца. Шырока выкарыстоўваюцца ў крышталяхіміі і геахіміі.

## Літаратура 
* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т.7: Застаўка — Кантата / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн.: Белэн, 1998. — 608 с.: іл. ISBN 985-11-0279-2

Катэгорыя:Агульная хімія
Ёнкерс

**Ёнкерс** () — горад на Атлантычным узбярэжжы ЗША, у штаце Нью-Ёрк. Паўночны жылы прыгарад Нью-Ёрка на левым беразе ракі Гудзон. Заснаваны ў 1641 годзе галандцамі, горад з 1855 года.

## Прамысловасць 
Машынабудаванне (электронныя кампаненты, фотаапараты, падшыпнікі), лёгкая, цукровая, фармацэўтычная.

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Выбітныя ўраджэнцы і жыхары 
* Даніэл Карлтан Гайдузек
* Джон Хоўард Нортрап (1891—1987) — амерыканскі біяхімік.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Гарады штата Нью-Ёрк
Сарды

**Са́рды** (, ) — археалагічны помнік на захадзе Турцыі на тэрыторыі населенага пункта Сарт (). У мінулым — цэнтр Старажытнай Лідыі.

## Гісторыя
Сарды былі заснаваны ў бронзавым веку. У VII - VI стст. да н. э. з'яўляліся сталіцай старажытналідыйскай дзяржавы. У 546 г. да н. э. былі захоплены Кірам Вялікім і ўвайшлі ў склад Старажытнай Персіі, дзе заставаліся адміністрацыйным і буйным эканамічным цэнтрам. 

У 334 г. да н. э. былі заваяваны Аляксандрам Македонскім. У 133 г. да н. э. сталі адміністрацыйным цэнтрам рымскай правінцыі Лідыя. У 17 г. н. э. горад быў зруйнаваны землятрусам, але пасля ўзноўлены. У 295 г. у Сардах створана хрысціянская мітраполія, якая стала адным з трох найважнейшых цэнтраў распаўсюджання новай рэлігіі ў Малой Азіі. Горад узгадваўся ў Новым Запавеце.

З 395 г. у складзе Візантыі. Разбураны Тамерланам у 1402 г. 

Археалагічныя даследаванні праводзяцца з 1910 г.

## Славутыя мясціны 
Умоўна Сарды падзяляюцца на акропаль — першасную частку горада, пабудаваную на ўзвышшы, і Ніжні горад, які ўзнік пераважна пасля землятрусу 17 г. З найлепш захаваных будынкаў акропаля з'яўляюцца рэшткі грэчаскага храма Артэміды. У свой час ён пераўзыходзіў па памерах Парфенон і лічыўся сярод грэкаў адной з найважнейшых рэлігійных святынь. У III ст. н. э. акропаль стаў цэнтрам хрысціянскай мітраполіі. 

У Ніжніх Сардах асаблівую цікавасць уяўляюць рэшткі будынкаў гімназіі з банямі (II ст. н. э.), а таксама сінагогі (III ст. н. э.).

## Спасылкі 
*Археалагічныя раскопкі ў Сардах 
*Сарды на bibleplaces.com 
*Сарды на livius.org 

Катэгорыя:Жалезны век
Катэгорыя:Археалагічныя аб’екты ў Турцыі
Катэгорыя:Лідыя

Катэгорыя:Старажытныя гарады
Бры (сыр)

**Бры** () — мяккі сыр з каровінага малака, які атрымаў сваё імя ад назвы французскай правінцыі (размешчана ў цэнтральным рэгіёне Іль-дэ-Франс недалёка ад Парыжа), дзе яго ўпершыню пачалі рабіць. Характэрны бледны колер з шараватым адценнем пад «высакароднай» белай цвіллю (Penicillium camemberti або Penicillium candidum). Па форме ўяўляе сабой «ляпёшкі» дыяметрам 30-60 см і таўшчынёй 3-5 сантыметраў. Сыр мяккі і прыемна смакуе з лёгкім пахам нашатыру. Скарыначка з цвіллю мае выразны аміячны смак, аднак ядомая.

## Асаблівасці 
Малады Бры мае мяккі і далікатны смак. Па меры паспявання мякаць набывае вастрыню. Чым танчэйшы праснак Бры — тым вастрэйшы сыр. Бры вырабляюць у любы час года, і ён з’яўляецца адным з самых «універсальных» французскіх сыроў, бо выдатна падыходзіць і да святочнага стала, і да звычайнага абеду. Бры лепш есці, калі ён мае пакаёвую тэмпературу, таму вымаць з халадзільніка (або склепа) яго трэба загадзя. Захоўваць лепш пры тэмпературы 2 … −4&nbsp;°C.

Бры па смаку падобны да камамберу, але яго тлустасць некалькі ніжэй — 25 %.

Існуе больш за дзясятак разнавіднасцяў бры, аднак толькі два віды — Бры дэ Мо (Brie de Meaux), Бры дэ Мелен (Brie de Melun), якія носяць назвы невялікіх гарадкоў, размешчаных на ўсход ад Парыжа, маюць у Францыі сертыфікацыю АОС (''Appellation d ' origine contrôlée*).

## Літаратура 
* *Masui, T.; Tomoko, Y., Hodgson, R., Robuchon, J.'' (2004). French Cheeses. DK. ISBN 1-4053-0666-1. 

Катэгорыя:Сыры паводле алфавіта
Катэгорыя:Французскія сыры
Катэгорыя:Сыры з каровінага малака
Лідыя

**Лідыя** () — старажытная гістарычная вобласць і дзяржава на захадзе Малой Азіі.

## Лакалізацыя 
Антычныя географы называлі Лідыяй цэнтральныя раёны захаду Малой Азіі. Яна межавала з Траадай, Фрыгіяй, Лікіяй, Іоніяй, Эоліяй, Карыяй, Мізіяй. У VII — VI стст. да н.э. лідыйскія ўладары здолелі падпарадкаваць увесь захад Малой Азіі да ракі Галіс. Палітычным і эканамічным цэнтрам Лідыі з'яўляўся горад Сарды. Жыхары Лідыі размаўлялі на лідыйскай мове, якая ўваходзіла ў анаталійскую групу індаеўрапейскай сям'і моў. Паводле старажытнагрэчаскіх аўтараў, самі лідыйцы называлі сваю краіну **Меоніяй**.

## Гісторыя 
У другой палове 2 тысячагоддзя да н.э. на захадзе Малой Азіі сфарміравалася старажытная дзяржава Міра з цэнтрам на месцы Эфеса. У пачатку XII ст. да н.э. яна была заваявана хетамі. Пасля заняпаду хецкай дзяржавы цэнтральныя раёны захаду Малой Азіі відавочна кантраляваліся Фрыгіяй. 

Непасрэдна лідыйская дзяржава паўстала толькі ў VII ст. да н.э., што было звязана з дзейнасцю валадара Гігеса. Дзякуючы саюзу з Асірыяй лідыйскія манархі здолелі адбіць напады кімерыйцаў, паступова падначаліць малаазіяцкія грэчаскія гарады і землі на ўсход ад Лідыі. У 585 г. да н.э. лідыйцы спынілі наступ мідыйцаў на захад. Лідыйскія валадары даволі прыхільна ўспрымалі культуру Старажытнай Грэцыі і ў некаторых выпадках шанавалі грэчаскіх багоў. Грэкі запазычылі ў лідыйцаў звычай ужываць манеты, а таксама навучыліся атрымоўваць чыстае золата.

Апошнім вядомым валадаром Старажытнай Лідыі быў Кроз. Ён славіўся сваімі багаццямі, якія нават увайшлі ў прымаўку. У 546 г. да н.э. Кроз быў пераможаны Кірам Вялікім, а яго дзяржава ўвайшла ў склад імперыі Ахеменідаў у якасці сатрапіі. Частка лідыйцаў была пераселена ў Месапатамію. У 334 г. да н.э. Лідыя ўвайшла ў склад Македоніі. У 133 г. да н.э. — у склад старажытнарымскай дзяржавы, дзе была створана асобная правінцыя Лідыя.

## Спасылкі
*ancient.eu.com
*livius.org 

Катэгорыя:Старажытны свет
Катэгорыя:Гістарычныя вобласці Малай Азіі
Катэгорыя:Гістарычныя вобласці Блізкага Усходу

Катэгорыя:Гісторыя Турцыі
Катэгорыя:Былыя краіны
Паўднёвая готыка

**Паўднёвая готыка** () - літаратурны жанр, які развіўся ў ЗША ў першай палове XX стагоддзя (у перыяд т.зв. «паўднёвага рэнесансу») і ўвабраў у сябе шматлікія элементы класічнага гатычнага рамана (схільнасць да макабрычнага, гратэскнага, часам містычнага), але пры гэтым непарыўна звязаны з побытам і традыцыямі амерыканскага Поўдня. У адрозненне ад традыцыйнага гатычнага рамана, дзе асноўнай мэтай з'яўляецца стварэнне адпаведнай атмасферы, нагнятанне «жаху», для паўднёвай готыкі характэрны зварот да сацыяльных праблем - такім, як расізм, галеча, гвалт, - і асаблівая ўвага да культуры і традыцый паўднёвых штатаў.

Для паўднёвагатычнага рамана характэрны наступныя элементы:
* павышаная цікавасць да рэлігіі
* уключэнне ў апавяданне элементаў паўднёвага фальклору
* зварот да сацыяльных праблем (расізм, галеча, гвалт)
* матывы адчужэння і вар'яцтва.

Героі паўднёвагатычнага рамана - глыбока пашкоджаныя, якія нясуць на сабе цяжар віны або адчужэння персанажы. Месца дзеяння - амерыканская глыбінка, часта характарызуецца як «жабрацкая» і «запусцелая».

## Асноўныя прадстаўнікі 
* Уільям Катберт Фолкнер
* Харпер Лі
* Карсан Мак-Калерс
* Тэнесі Уільямс

Катэгорыя:Літаратурныя жанры
Катэгорыя:Літаратура ЗША
Катэгорыя:Гатычная літаратура
Індывідуальная псіхалогія

**Індывідуальная псіхалогія** (ад  — недзялімы) — адзін з кірункаў глыбіннай псіхалогіі, які заснаваны на вучэнні аўстрыйскага псіхолага А. Адлера.

Галоўныя яе ідэя ў тым, што чалавек — адзіны і непадзельны арганізм, ва ўзаемасувязі якога знаходзяцца не толькі мозг і цела, але і ўсе праявы яго псіхічнага жыцця.

Адлер лічыў, што ўжо ў дзяцінстве ў чалавека часам праяўляецца пачуццё фізічнай ці псіхалагічнай непаўнацэннасці (т.зв. «комплекс непаўнацэннасці»), якое ён імкнецца пераадолець. У кожнага складваецца свой унікальны стыль жыцця, фарміруецца т.зв. «сацыяльны інтарэс», на развіццё якога істотны ўплыў аказваюць асаблівасці сямейнага выхавання і сацыялізацыі асобы.

Састаўной часткай індывідуальнай псіхалогіі з'яўляецца канцэпцыя творчага «Я», паводле якой кожны чалавек патэнцыяльна здольны дзейнічаць творча, стваральна, а яго паводзіны вызначаюцца пастаўленай жыццёвай мэтай — дасягнуць асабістай дасканаласці, цэласнасці і самарэалізацыі.

Індывідуальная псіхалогія аказала ўплыў на развіццё сацыяльна-псіхалагічных і групавых метадаў тэрапіі (К. Хорні, Э. Фром і інш.).

**Прыхільнікі індывідуальнай псіхалогіі:**
* Альфрэд Адлер
* Рудольф Дрэйкурс
* Ота Руле
* Аліса Руле-Герштэль

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Глыбінная псіхалогія