open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Віктар Мікалаевіч Шымук

**Віктар (Вікенцій) Мікалаевіч Шымук** (, в. Змяёўцы, цяпер , Гродзенская вобласць — ) — беларускі пісьменнік, перакладчык.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў сялянскай сям'і. Сям'я жыла бедна, мела 3 га зямлі, бацька зарабляў на лесапілцы ў Дзятлаве. Пасля ўз'яднання Заходняй Беларусі з БССР (1939) бацьку абралі старшынёй калгаса імя Молатава, быў на гэтай пасадзе да пачатку 2-й сусветнай вайны. В. Шымук пайшоў у школу ў Янаўшчыне, якая адчынілася ў былым панскім маёнтку. Пасля вайны скончыў 8-м класаў у Дзятлаўскай школе. У 1949—1951 г. працаваў адказным сакратаром дзятлаўскай раённай газеты «За новую вёску», адначасова вучыўся ў вячэрняй сярэдняй школе. У 1951 г. паступіў на аддзяленне журналістыкі БДУ, які скончыў завочна ў 1957 г. Адначасова працаваў у рэдакцыі газеты «Калгасная праўда», потым — літсупрацоўнікам рэдакцыі газеты «Звязда» (1967—1971), адказным сакратаром штотыднёвіка «Літаратура і мастацтва» (1974—1977). З 1977 г. — намеснік галоўнага рэдактара Галоўнай рэдакцыі літаратурна-драматычнага вяшчання на Беларускім радыё. Член Саюза пісьменнікаў Беларусі (з 1964).

## Творчасць 
Літаратурную працу пачаў у 1949 г. Для дзяцей напісаў паэму «Каля Броннай гары» (1960), зборнікі вершаў «Мы вясне дапамагалі» (1962), «Дочкі сіняга Немана» (1964), «Марылі пра шчасце хлапчукі» (паэмы, 1981).

Аўтар зборнікаў вершаў «Свіцязянскія хвалі» (1968), «Світанне» (1972), «Святло красавіцкіх бяроз» (1983), «Спелы жнівень» (1990), сатырычных вершаў «Ад хаты да хаты» (1983).

Выдаў кнігі нарысаў «Добрай раніцы, поле» (1964), «Сын каваля» (1970), «Коля Гойшык» (1971), «Леў Даватар» (1973), «Пасля працы рупнай» (1974), «Дыханнем ліпеньскім сагрэтыя» (з Л. Смілавіцкім, 1971), «Рэха Аўроры» (1979), шмат нарысаў В. Шымука прысвечана героям грамадзянскай і Вялікай Айчыннай вайны. Аўтар зборніка апавяданняў «Помняць пушчы і паляны» (1969).

На шэраг вершаў В. Шымука напісаныя песні. Таксама займаўся перакладамі з балгарскай, латышскай, малдаўскай, армянскай, рускай, украінскай і іншых моў. Пісаў крытычныя матэрыялы пра творчасць беларускіх пісьменнікаў і паэтаў.

## Літаратура 
* 
* 
* Марціновіч А. Красавала ў паэзіі жыта// Літаратура і мастацтва. — 2013. — 5 красавіка. — № 14. — С. 4.

Катэгорыя:Пісьменнікі Беларусі
Катэгорыя:Члены Саюза беларускіх пісьменнікаў
Катэгорыя:Перакладчыкі Беларусі
Катэгорыя:Беларускамоўныя пісьменнікі
Катэгорыя:Паэты Беларусі
Катэгорыя:Беларускамоўныя паэты
Катэгорыя:Супрацоўнікі_газеты_«Сельская_газета»
Пантэра

* Пантэры - род сысуноў.
* Пантэра - нямецкі танк часоў Другой Сусветнай вайны.
* «Пантэра» — карная аперацыя падчас Вялікай Айчыннай вайны супраць савецкіх партызан і мясцовага насельніцтва ў жніўні 1942 года
Блакітны банан

thumb|Блакітны банан на карце Еўропы
**«Блакітны банан»**, **«сіні банан»** () — паняцце, прапанаваны ў 1989 г. французскім вучоным Ражэ Бруна для найбольш эканамічна развітога рэгіёна Еўропы. У развіццё гэтай ідэі была таксама прапанаваная мадэль «залатога банана». Р. Бруно, які вырашыў падзяліць Еўропу на актыўныя і пасіўныя рэгіёны, назваў індустрыяльна развітую частку Еўропы *«Boom Banana»* («квітнеючы банан»), але з-за памылкі банан стаў блакітным. Блакітны (сіні) колер у назве таксама паказвае на колер сцяга аб'яднанай Еўропы.

«Блакітным бананам» пазначаецца тэрыторыя Цэнтральнай Еўропы з выключным эканамічным значэннем, пераўзыходзячая амерыканскія Босваш, Чыпітц, Сансан або азіяцкія мегалаполісы прыбярэжнага Кітая і Японіі. «Блакітны банан» сфарміраваўся ў натуральных умовах рыначнай эканомікі, а не ў выніку працы якога-небудзь органа.

Паўночны ўскраек «блакітнага банану» знаходзіцца ў старых цэнтрах сталеліцейнай і вугальнай індустрыі вакол Манчэстэра і Бірмінгема. Далей «блакітны банан» праходзіць у паўднёвым напрамку праз Вялікабрытанію і Лонданскую агламерацыю. Свой выгін банан робіць на кантыненце, увабраўшы ў сябе паўночную частку Бельгіі, паўднёвую частку Нідэрландаў, Рандштад, Рурскі рэгіён, а таксама Дзюсельдорф і агламерацыю Кёльн-Бон. Далей праходзіць уздоўж Рэйна, уключаючы Франкфурт-на-Майне і Рэйнска-Майнскі рэгіён, затым праз метрапольны рэгіён Рэйн-Некар у метрапольны рэгіён Штутгарт і праз Швейцарыю на паўночны захад Італіі, у гарады Турын, Мілан і Геную.

Так званы **«Залаты банан»** адгаліноўваецца ад «блакітнага банана» з працягам па ўзбярэжжы Міжземнага мора (з гарадамі Ніца, Марсель, Манпелье і Барселона) да іспанскай Валенсіі.

## Спасылкі 
*  Артыкул Ражэ Бруно

Катэгорыя:Еўрапейскі Саюз
Катэгорыя:Эканоміка Еўропы
Катэгорыя:Мегалаполісы
Сасновая вуліца (Гомель)

**Сасновая** - вуліца ў Савецкім раёне горада Гомеля.

## Перасякае вуліцы 
* Рэчыцкі праспект
* Фестывальную
* Праўды
* Міра
* Мендзялеева
* 40 год Кастрычніка
* 8 Сакавіка
* Крайняя
* Барыкіна
* Уладзімірава

## На вуліцы размешчаны 
* Аптэка
* Стралковы цір (зал на 100 метраў, ці 2 па 50 альбо 25)
* Магазіны

Сасновая
Скалы Доўбуша

**Скалы Доўбуша** ()  — група скальных астанцаў вышынёй да 80 метраў, размешчаная ў Далінскім раёне Івана-Франкоўскай вобласці Украіны, за 11 км на паўднёвы захад ад горада Балехаў, недалёка ад вёскі Бубнішча. Назва скал паходзіць ад імя правадыра народных мсціўцаў — апрышкаў Алексе Доўбушу.Скалы Доўбуша з'яўляюцца комплексным помнікам прыроды агульнадзяржаўнага значэння і ўваходзяць у склад Паляніцкага рэгіянальнага ландшафтнага парку.

## Апісанне скал 
Скалы складаюцца з ямненскага пясчаніка. Скалы ўтварыліся больш 70 млн гадоў таму на дне цёплага мора. Масіў скал мае шырыню каля 200 м, даўжыню каля 1 км і арыентаваны з захаду на ўсход. Масіў размешчаны пасярод букава-яловага лесу.

## Гісторыя 
Паводле дадзеных археалагічных даследаванняў у X—XVII ст. да н. э. на Скалах Доўбуша размяшчалася паганскае свяцілішча-абсерваторыя.

У другім тысячагоддзі н. э. пасля распаўсюду хрысціянства на гэтым месцы паўстаў невялікі скіт, а трохі пазней — вартаўнічая крэпасць (адно з умацаванняў, якім Яраслаў Асамысл, паводле слоў аўтара «Слова пра паход Ігараў», падпёр Венгерскія горы), што вытрымала татара-мангольскае нашэсце і праіснавала да XVI стагоддзя.

Паводле паданняў у XVII—XVIII ст. ля скал знаходзілася адна з баз апрышкаў, у тым ліку ў 1743 годзе — лагер атрада Алексы Доўбуша.

Засяленне горных схілаў у раёне Скал Доўбуша адбывалася ў пасляваенныя гады.

## Турызм і спорт 
Скалы Доўбуша з'яўляюцца папулярным месцам сярод скалалазаў — па скалах пракладзена мноства скалалазных маршрутаў розных катэгорый складанасці, рэгулярна праводзяцца спаборніцтвы па скалалазанню.
Скалы Доўбуша таксама з'яўляюцца папулярным турыстычным месцам.

## Спасылкі 
* Апісанне Скал Доўбуша (укр.) 

Катэгорыя:Археалагічныя аб’екты ва Украіне
Катэгорыя:Геаграфія Івана-Франкоўскай вобласці
Катэгорыя:Ахоўныя прыродныя тэрыторыі Украіны
Хамяк звычайны

**Хамяк звычайны** (*Cricetus cricetus*) — від грызуноў сямейства хамяковых.

## Апісанне 
Параўнальна буйны грызун, велічынёй з пацука, але з кароткім хвастом. Целасклад шчыльны, галава і задняя частка тулава круглявых формаў. Даўжыня цела 180—300 мм, хваста 30-80 мм, ступня 30-45 мм. Маса 150—450 г, зрэдку больш. Вушы круглявыя, невялікія, з белым аблямоўваннем. Поўсць кароткая, густая і мяккая. Афарбоўка рудая, розных адценняў. Ніжняя частка цела заўсёды чорная. Па баках галавы, шыі, лап — белыя плямы.

## Пашырэнне 
Лесастэпавы від грызуноў. У апошні перыяд замацаваўся на абязлесеных раўнінах, дзе з боку чалавека падтрымлівалася ўстойлівая збожжавая гаспадарка і жывёлагадоўля; жыве ў астраўных антрапагенных ландшафтах. Арэал цягнецца ад Францыі, Бельгіі, Нідэрландаў, Германіі (у гэтых краінах жывуць ізаляваныя групоўкі), па сярэдняй паласе Польшчы да Палескай нізіны. Агінаючы яе з поўдня, праходзіць на поўнач да сярэднярускіх раўнін, Паўднёвага Урала і да Алтая. Паўднёвая мяжа арэала праходзіць па альпійскіх далінах, Прычарнамор’ю, Паволжжу.

## Біялогія 
Вядзе начны спосаб жыцця, увесну і ўвосень актыўны і днём. Зімоўку праводзіць у стане сну ў норах. Перыядычна прачынаецца і падкормліваецца насеннем культурнай і дзікай травы, назапашанымі ў канцы лета. Радзей зімуе ў капцах бульбы і карняплодаў. Норы глыбокія: зімовыя дасягаюць 2-х м; летнія сталыя, каля 60 см; часавыя — каля 30 см.

Жывуць да 10 гадоў. Спарванне ў красавіку — жніўні. Цяжарнасць 12-20 дзён. Самка нараджае ад 3 да 12 дзіцянятаў. Сталыя асобіны і халастыя самкі вядуць адзінкавы лад жыцця. Сілкуюцца вегетатыўнымі і пладовымі часткамі разнастайных культурных і дзікіх раслін. У нары ўладкоўвае вялікія запасы рознага насення, часам да 20 кг. У склад кормаў таксама ўваходзяць: насякомыя, яшчаркі, птушаняты, дробныя грызуны.

У апошнія дзесяцігоддзі колькасць хамяка значна зменшылася ў большасці месцаў еўрапейскай часткі арэала. Хамяк жыве таксама і ў Беларусі, дзе занесены ў Чырвоную кнігу.

## У філатэліі 
 
File:1194-1197 (Čyrvonaja kniha Respubliki Bielaruś. Sysuny) - First day cover.jpg|Канверт першага дня Беларусі, 2017 год
File:1194 (Čyrvonaja kniha Respubliki Bielaruś. Sysuny) background removed.png|Паштовая марка Беларусі, 2017 год
File:1194-1197 (Čyrvonaja kniha Respubliki Bielaruś. Sysuny) - Sheet.jpg|Малы аркуш Беларусі, 2017 год
Хамяк звычайны на паштовай марцы Беларусі.jpg|Паштовая марка Беларусі. 2022

## Спасылкі 
* Артыкул у Чырвонай кнізе Беларусі

Катэгорыя:Хамяковыя
Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1758 годзе
Катэгорыя:Манатыпныя роды жывёл
Туканавыя

**Туканавыя**, перцаедныя (*Ramphastidae*) — сямейства даволі буйных птушак з несувымерна вялікай, сціснутай з бакоў, ярка афарбаванай дзюбай. Самыя буйныя прадстаўнікі атрада дзятлападобных. Налічваюць 36 відаў.

## Апісанне 
Даўжыня да 63 см, маса да 300 г. Афарбоўка апярэння кантрасная, пераважае чорны колер з яркімі ўчасткамі жоўтага, зялёнага, чырвонага і інш.; у дробных відаў пераважаюць адценні зялёнага. Дзюба вялікая (часам амаль роўная даўжыні цела), лёгкая (з пнеўматычнымі поласцямі), сціснутая з бакоў, ярка афарбаваная, загнутая ўніз; краі зазубраныя. Язык доўгі, вузкі, яго канец і краі махрыстыя. Крылы кароткія, шырокія. Хвост у большасці відаў кароткі. Ногі вялікія, моцныя.

## Пашырэнне 
Туканы засяляюць раўнінныя і горныя (да 3000 м) трапічныя лясы Цэнтральнай і Паўднёвай Амерыкі: ад поўдня Мексікі да поўначы Аргенціны. Гняздуюць у натуральных або выдзяўбаных дзятламі дуплах.

## Асаблівасці біялогіі 
Расліннаедныя, могуць паядаць таксама насякомых, малюскаў, яшчарак і інш. Манагамы. Адкладваюць да 4 яец.

## Промысел, прыручэнне 
Лёгка прыручаюцца. Аб’ект промыслу.

## Літаратура 
* 


Катэгорыя:Сямействы птушак
Іван Мікалаевіч Крамской

**Іван Мікалаевіч Крамской** (, Астрагожск — , Санкт-Пецярбург) — рускі жывапісец і рысавальшчык, майстар жанравага, гістарычнага і партрэтнага жывапісу, мастацкі крытык.

## Біяграфія 
Крамской нарадзіўся 27 мая (8 чэрвеня) 1837 года ў горадзе Астрагожск Варонежскай губерні, у сям'і пісара. Пасля заканчэння Астрагожскага павятовага вучылішча Крамской быў пісарам у Астрагожскай думе. У 1853 годзе ён паступіў рэтушорам да харкаўскага фатографа. У 1856 годзе ён прыехаў у Пецярбург, дзе займаўся рэтушорствам ў вядомай тады фатаграфіі Аляксандраўскага. У 1857 годзе Крамской паступіў у Санкт-Пецярбургскую Акадэмію мастацтваў вучнем прафесара Маркава.

## Адрасы ў Санкт-Пецярбургу 
* 1863 г. — прыбытковы дом А. І. Ліхачова — Сярэдні праспект, 28;
* 1863—1866 — 17 лінія В. В., дом 4, кватэра 4;
* 1866—1869 — Адміралцейскі праспект, дом 10;
* 1869—1887 — дом Елісеева — Біржавая лінія, 18, кв. 5

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* Сайт прысвечаны жывапісцу, Крамской.інфо  
* Иван Крамской  // Праект «Культура. РФ»

Катэгорыя:Мастакі Расійскай імперыі
Катэгорыя:Мастакі Расіі XIX стагоддзя
Катэгорыя:Мастацкія крытыкі Расійскай імперыі
Яраслаў Сільвестравіч Пархута

**Яраслаў Пархута** (, в. Мілейкі, , Брэсцкая вобласць — ) — беларускі пісьменнік, краязнавец, журналіст.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 8 сакавіка 1930 года ў вёсцы Мілейкі Івацэвіцкага раёна Брэсцкай вобласці ў сялянскай сям’і. Вучыўся на аддзяленні журналістыкі БДУ (1949—1952). З 1952 па 1953 год знаходзіўся на журналісцкай працы ў Гродзенскай вобласці. З 1953 па 1956 год служыў у Савецкай Арміі. З 1956 года — літаратурны супрацоўнік, загадчык аддзела поразаўскай раённай газеты «Ленінскі шлях», з 1959 года — намеснік рэдактара ружанскай раённай газеты «Заветы Леніна», з 1961 года — рэдактар гарадзішчанскай раённай газеты «Советская Родина», з 1962 года — намеснік рэдактара, загадчык аддзела баранавіцкай міжраённай газеты «Знамя коммунизма», з 1965 года — старшы рэдактар Брэсцкай студыі тэлебачання, у 1965—1969 гадах — загадчык аддзела, намеснік рэдактара маларыцкай раённай газеты «Сельскае жыццё». У 1973 годзе скончыў Вышэйшую партыйную школу пры ЦК КПБ у Мінску. У 1973—1977 гадах працаваў намеснікам рэдактара, рэдактарам аддзела часопіса «Вожык», у 1978—1982 гадах — рэдактарам аддзела часопіса «Родная прырода».

Член Саюза пісьменнікаў СССР з 1982 года.

## Творчасць 
У рэспубліканскім друку выступіў у 1946 годзе. Першы верш апублікаваў у 1949 годзе (брэсцкая абласная газета «Заря»). Асноўныя тэмы творчасці: чалавек і прырода, каханне, зямля, дзе нарадзіўся.

## Цікавыя факты 
* Яраслаў Пархута пехатой абышоў усю Беларусь.

## Бібліяграфія 
* «Зямля бацькоў нашых» / Яраслаў Пархута. — Мн.: Полымя, 1988.
* «Дарогамі надзеі і трывог»: (палес. дзённік) / Яраслаў Пархута. — Мн.: Ураджай, 1989.
* «Крыніца ёсць у родным краі…»: кн. падарожжаў / Яраслаў Пархута. — Мн.: Полымя, 1992.
* «Перапёлачка»: для дашк. і мал. шк. узросту / Яраслаў Пархута. — Мн.: Міласэрнасць-90, 1993.
* «Жальба жытняга коласа»: кн. падарожжаў" / Яраслаў Пархута. — Мн.: Полымя, 1993.
* «Сустрэча з іншапланецянкай»: навэлы / Яраслаў Пархута. — Мн.: Маст. літ., 1994.
* «Казкі дзеда Яраслава»: для мал. і сярэд. шк. узросту / Яраслаў Пархута. — Мн.: Полымя, 1995.

## Літаратура 
* 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* Выстаўка, прысвечаная 75-годдзю з дня нараджэння Яраслава Сільвестравіча Пархуты  // Нацыянальная бібліятэка Беларусі

Катэгорыя:Журналісты СССР
Катэгорыя:Журналісты Беларусі
Катэгорыя:Пісьменнікі СССР
Катэгорыя:Пісьменнікі Беларусі
Катэгорыя:Краязнаўцы СССР
Катэгорыя:Краязнаўцы Беларусі
Катэгорыя:Беларускамоўныя пісьменнікі
Катэгорыя:Паэты СССР
Катэгорыя:Паэты Беларусі
Катэгорыя:Беларускамоўныя паэты
Катэгорыя:Дзіцячыя пісьменнікі СССР
Катэгорыя:Дзіцячыя пісьменнікі Беларусі
Новае Пакаленне

**«Новае Пакаленне»** (НП) — моладзевая кааліцыя, заснаваная 5 снежня 2009 года дзевяццю дэмакратычнымі моладзевымі арганізацыямі Беларусі.

## Гісторыя 
Моладзевая кааліцыя "Новае Пакаленне" была ўтвораная 5 снежня 2009 года па ініцыятыве Маладога Фронту. У кааліцыю ўвайшло дзевяць моладзевых арганізацый рознай ідэалагічнай арыентаванасці."Новае Пакаленне" з'яўляецца адной з чатырох палітычных кааліцыяў і адзінай кааліцыяй моладзевых дэмакратычных аб'яднанняў Беларусі.

## Праграма 
Праграма кааліцыі "Новае Пакаленне" заснавана на хрысціянскіх і нацыянальных каштоўнасцях, прынцыпах сацыяльнай справядліваьці ды ідэалах свабоды. 

Праграмнымі накірункамі дзейнасці  кааліцыя "Новае Пакаленне" вызначыла 
* адстойванне незалежнасці Беларусі;
* абарона і развіццё беларускае культуры;
* вызваленне палітвязняў і спыненне палітычных рэпрэсіяў;
* асуджэнне злачыннай ідэалогіі камунізму і палітыкі савецкага этнацыду Беларусі;
* спрыяння Еўраінтэграцыі Беларусі;
* змены аўтарытарнага рэжыму і ўсталяванне ў Беларусі дэмакратычнага ладу кіравання. 

1 сакавіка 20010 года да спісу кандыдатаў "Новага Пакалення" на мясцовыя выбары далучыліся кандыдаты Прадпрымальніцкага блоку. Як заявілі лідары "Новага Пакалення", гэта было здзейснена дзеля таго, каб "супольна весці барацьбу за нацыянальныя каштоўнасці, дэмакратыю і таксама адстойваць інтарэсы прадпрымальніцкага руху". 

Па выніках рэгістрацыі кандыдатаў у дэпутаты кааліцыя "Новае Пакаленне" абвясціла, што з 53 прэтэндэнтаў у кандыдаты, якія падалі ў выбарчыя камісіі подпісы і іншыя дакументы для рэгістрацыі, 22 прадстаўніка кааліцыі былі зарэгістраваныя ў якасці кандыдатаў у дэпутаты. Сябрамі ініцыятыўных групаў прэтэндэнтаў у кандыдаты было сабрана больш 10 000 подпісаў у сваю падтрымку. Падчас рэгістрацыі кандыдатаў ад кааліцыі было адмоўлена ў рэгістрацыі пераважна лідарам, якія праводзілі моцныя кампаніі на сваіх акругах. Так, не прайшлі сіта рэгістрацыі старшыня "Правага Альянсу" Юрась Карэтнікаў, лідар "Вольнай моладзі" Мікіта Красноў, намесніца старшыні "Маладога Фронту" Наста Палажанка.

## Удзельнікі 
* Малады Фронт
* Правы Альянс
* Моладзь БНФ
* Ініцыятыва
* МХСЗ «Маладыя Дэмакраты»
* Маладыя хрысціянскія дэмакраты
* Вольная Моладзь
* Моладзь руху «Разам»
* Моладзь Народнай Грамады

## Глядзіце таксама 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Палітычныя арганізацыі Беларусі
Беларусь — чырвоная Данія

**«Беларусь — чырвоная Данія**» або «**Прышчэпаўшчына**» — аграрная палітыка, якая праводзілася з 1924 па 1929 гады ў Беларускай ССР народным камісарам земляробства Дзмітрыем Прышчэпавым і заключалася ў свабодзе выбару сялянамі формаў землекарыстання, размяшчэнні сялянскіх гаспадарак на сялібах.

## Сутнасць рэформы 
З сярэдзіны 1920-х гадоў па пачатак 1930-х гадоў, у часы НЭПу, Дзмітрый Прышчэпаў праводзіў палітыку пад лозунгам: «Беларусь — чырвоная Данія». Згодна ідэі Прышчэпава: *«Беларусь у развіцці сельскай гаспадаркі павінна ісці па шляху Даніі і мусіць стаць Даніяй на Усходзе Еўропы»*.

Да 1925 года каля 25 % сялянскіх гаспадарак БССР было на хутарах. Народны камісарыят склаў пяцігадовы перспектыўны план развіцця лясной і сельскай гаспадаркі БССР на 1925—1929 гады, які прадугледжваў негвалтоўнае перасяленне на хутары і ў дробныя пасёлкі за 130 000 сялянскіх гаспадарак.

У 1927 годзе ў СССР паўстаў крызіс хлебазагатовак, па Беларусі план быў выкананы толькі на 71,5 %, бо ён быў істотна завышаны. Для таго каб узяць хлеб у сялянства і атрымаць сродкі для індустрыялізацыі стаў разглядацца план пераходу сельскай гаспадаркі на шлях буйной агульнай вытворчасці.

## Скасаванне рэформы 
У 1928 годзе ў СССР была згорнута НЭП і пачалося згортванне палітыкі беларусізацыі ў БССР. У траўні 1929 года Палітбюро ЦК УКП(б) накіравала ў Беларускую ССР з інспекцыяй партыйную камісію, у высновах якой было сказана, што ў БССР адчуваецца «кулацкі наступ», змест якога прыняў «нацыянальныя формы». Дзейнасць Прышчэпава была ахарактарызаваная як *«насаджэнне кулацкіх аднаасобных гаспадарак»*, яго абвінавачвалі ў недаацэнцы складанай машыннай тэхнікі і перспектыў калгасна-саўгаснага будаўніцтва.

У 1930 годзе Прышчэпаў быў арыштаваны па сфабрыкаванай справе аб «Саюзе вызвалення Беларусі» і асуджаны на 10 гадоў, у 1939 годзе паўторна асуджаны і прысуджаны да расстрэлу. Быў пасмяротна рэабілітаваны ў 1988 годзе.

Барацьба з «правым ухілам» суправаджалася палітыкай прымусовай калектывізацыі і раскулачваннем. 6 студзеня 1930 года пленум ЦК КП(б)Б прыняў рашэнне калектывізаваць 75—80 % сялянскіх гаспадарак. 10 лютага 1930 года ЦК КП(б)Б накіраваў у ЦК ВКП(б) запіску, у якой прасіў уключыць Беларусь у лік раёнаў суцэльнай калектывізацыі.

У савецкіх крыніцах гэтую аграрную палітыку пасля ганенняў на Дзмітрыя Прышчэпава сталі называць «прышчэпаўшчына» і апісваць як «праваўкланісцкую дзейнасць», «рассяленне сялян на хутарах, умацаванне індывідуальных гаспадарак шляхам давання ім ільгот, значыць штучнае адраджэнне кулацтва».

## Крыніцы 
Катэгорыя:Гісторыя Беларусі (1918—1939)
Катэгорыя:Сельская гаспадарка Беларусі
Associated Press

**Associated Press** (**AP**) — адно з найбуйнейшых міжнародных інфармацыйна-навінавых агенцтваў свету і ЗША. Першапачаткова — навінавы кааператыў.

## Гісторыя 
Associated Press заснавана ў траўні 1846 года ў Нью-Ёрку як кааператыўнае аб’яднанне шасці папулярных Нью-Ёркскіх газетных выдавецтваў.

Утварэнне кааператыва было неабходна для больш аператыўнага атрымання навін з Еўропы (раней навіны даходзілі да Амерыкі праз 20 дзён).

У 1970 годзе ў кампаніі працавала 100 тыс. супрацоўнікаў.

## Спасылкі 
* Сайт Associated Press 

Катэгорыя:Інфармацыйныя агенцтвы
Катэгорыя:Фотажурналістыка
Катэгорыя:Кампаніі ЗША
Катэгорыя:З’явіліся ў 1846 годзе
Агнэта Фэльтскуг

1977 г.]]
**Агнэта Фэльтскуг** (; , , Швецыя) — шведская спявачка, аўтар песень, музычны прадзюсэр, найбольш вядомая як салістка групы **ABBA**.

## Дыскаграфія 
Альбомы, зборныя пласцінкі і кампакт-дыскі

* 1968 — Agnetha Fältskog
* 1969 — Agnetha Fältskog Vol.2
* 1970 — Som Jag Är
* 1971 — När En Vacker Tanke Blir En Sång
* 1973 — Agnetha Fältskog - Bästa (зборная пласцінка)
* 1975 — Elva Kvinnor I Ett Hus
* 1979 — Tio År Med Agnetha (зборны альбом)
* 1980 — Nu Tändas Tusen Juleljus — Agnetha&Linda
* 1983 — Wrap Your Arms Around Me
* 1985 — Eyes Of A Woman
* 1986 — Sjung Denna Sång (зборная пласцінка)
* 1987 — Kom Följ Med I Vår Karusell — Agnetha&Christian
* 1987 — I Stand Alone
* 1994 — Geh' Mit Gott (зборны кампакт-дыск на нямецкай мове)
* 1996 — My Love, My Life (зборнік з 2 кампакт-дыскаў)
* 1997 — My Love, My Life (зборнік з 3 кампакт-дыскаў)
* 1998 — That's Me: Greatest Hits (зборны кампакт-дыск)
* 2004 — My Colouring Book
* 2004 — De Första Åren /Agnetha Fältskog 1967—1979 (камплект з 6 кампакт-дыскаў)
* 2008 — My Very Best /Agnetha Fältskog 2008 (зборнік з 2 кампакт-дыскаў)

## Спасылкі 
* Фансайт Агнэты
* The Agnetha Fältskog Archives
* IMDb Agnetha Fältskog
* NNDB Agnetha Fältskog
* Mikory’s **ABBA** blog
* Сайт **ABBA**

Катэгорыя:Спевакі і спявачкі Швецыі
Катэгорыя:ABBA
Курт Кабейн

**Курт Дональд Кабейн** (; 20 лютага 1967, Абердын, штат Вашынгтон, ЗША — 5 красавіка 1994, Сіэтл) — вакаліст і гітарыст вядомага амерыканскага гурта *Nirvana*, а таксама яе лідар і духоўны цэнтр.

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* 
* Kurt Cobain Ru
* Justice For Kurt — Рэсурс, прысвечаны даследаванню акалічнасцяў смерці Курта Кабейна.
* Артыкул пра Курта Кабейна ў часопісе GQ
* Kurt Cobain Biography — The Cobain Memorial: Breif Biography 

Катэгорыя:Гітарысты паводле алфавіта
Катэгорыя:Аўтары знакамітых дзённікаў
Катэгорыя:Музыканты-самазабойцы
Катэгорыя:Застрэліліся
Айдын

**Айдын** () — горад у Эгейскім рэгіёне Турцыі, адміністрацыйны цэнтр правінцыі Айдын. Горад размешчаны ў пладародным рэгіёне ў даліне ракі Бююк Мендэрэс (вядомая са старажытнасці рака Меандр). 

У антычных грэчаскіх крыніцах назва горада прыводзілася як *Anthea* або *Euanthia*. У часы Селеўкідаў горад атрымаў назву *Antiochia* (*Αντιόχεια*) — Антыёхія (распаўсюджаная назва гарадоў — вядома 16 Антыёхій). Пад поўным турэцкім кантролем з 1425.

Катэгорыя:Гарады Турцыі
Ліберальна-дэмакратычная партыя (Беларусь)

**Ліберальна-дэмакратычная партыя Беларусі (ЛДПБ)** — палітычная партыя Беларусі, падтрымлівае рэжым Лукашэнкі. Створана 5 лютага 1994 года на аснове былога беларускага аддзялення Ліберальна-дэмакратычнай партыі Савецкага Саюза Уладзіміра Жырыноўскага. 24 лютага 1994 года ЛДП была афіцыйна зарэгістравана Міністэрствам юстыцыі Рэспублікі Беларусь. Партыя падтрымлівае дружалюбныя адносіны з расійскай партыяй ЛДПР.

Дэ-факта ЛДП не ёсць ліберальна-дэмакратычнай паводле ідэалогіі. Ацэнкі яе ідэалогіі вельмі адрозніваюцца — папулізм, панславянства, этатызм. Пэўны час партыя на словах выяўляла ўяўную апазіцыйнасць да палітыкі Аляксандра Лукашэнкі, хоць палітычныя эксперты называлі яе марыянеткавай партыяй, пасля пачатку палітычнага крызісу 2020 года ЛДПБ цалкам падтрымлівае рэжым Лукашэнкі.

## Гісторыя 
На прэзідэнцкіх выбарах 1994 г. падтрымлівала Вячаслава Кебіча.

На парламенцкіх выбарах 1995 г. ЛДПБ не змагло здабыць ніводнага мандата. Большасць кандыдатаў займалі па сваіх акругах апошнія месцы. Менавіта таму частка кіраўніцтва пайшла на змену кіраўніка. Падчас выбарчай кампаніі БТ і «Народная газета» распаўсюдзілі інтэрв’ю дэпутата расійскай Дзяржаўнай Думы Уладзіміра Жырыноўскага, які абвінаваціў Гайдукевіча ў неправамерных дзеяннях. 27 жніўня Назіральны савет па інфармацыйных спрэчках пры ЦВК задаволіў скаргу Гайдукевіча супраць БТ і «Народнай газеты» і забавязала іх даць кандыдату бясплатны эфірны час і газетную плошчу для абвяржэння. Аднак 28 жніўня БТ ізноў паказала інтэрв’ю расійскага палітыка.

На парламенцкіх выбарах 2000 г. у Палату прадстаўнікоў II-га склікання ад ЛДПБ прайшоў толькі адзін прадстаўнік, А. Ваганаў, які атрымаў перамогу толькі ў другім туры. На мясцовых выбарах 2003 г. ад ЛДПБ дэпутатамі мясцовых Саветаў дэпутатаў сталі толькі 5 кандыдатаў.

На парламенцкіх выбарах 2004 г. у Палату прадстаўнікоў III-га склікання, ЛДПБ вылучыла 107 кандыдатаў у дэпутаты, з якіх былі зарэгістраваны 38. Аднак, з 38 кандыдатаў, прайсці ў парламент змог толькі старшыня партыі С. Гайдукевіч.

У 2019 годзе старшынёй партыі быў абраны сын Сяргея Гайдукевіча — Алег Гайдукевіч.

Улетку 2020 года партыя заклікала выбаршчыкаў на будучых прэзідэнцкіх выбарах падтрымаць кандыдатуру Аляксандра Лукашэнкі.

## Старшыні 
* Васіль Крывенка (1994—1995)
* Сяргей Гайдукевіч (1995—2019)
* Алег Гайдукевіч (з 2019)

## Удзел у выбарах 
### Парламенцкія выбары 
### Выбары ў мясцовыя Саветы дэпутатаў 
## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт ЛДПБ  

Катэгорыя:Палітычныя партыі Беларусі
Сол Белау

**Сол Белау** (; ) — амерыканскі пісьменнік, лаўрэат Нобелеўскай прэміі ў галіне літаратуры 1976 года. Адзін з выдатных прадстаўнікоў паваеннага пакалення амерыканскіх яўрэйскіх пісьменнікаў.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 10 чэрвеня 1915 года ў прадмесці Манрэаля (Канада) ў сям’і імігрантаў з Расіі.

Скончыў універсітэт у Манрэалі (1937), пасяліўся ў ЗША.

Найбольшую славу Солу Белоў прынеслі раманы «Планета містэра Самлера», «Снежань дэкана», «Дар Гамбалта» і «Герцаг».

Памёр 5 красавіка 2005 года ў Бруклайне (ЗША).

## Творчасць 
У цэнтры твораў — праблема асобы, якую даследуе праз экзістэнцыялісцкія антыноміі: свабода і выбар (раман «Непрыкаяны чалавек», 1944), ахвяра і кат (аповесць «Ахвяра», 1947), індывідуальная і грамадская прырода чалавека (аповесць «Лаві момант», 1956; раман «Гендэрсан, кароль дажджу», 1959). Пошукі чалавекам сябе і свайго месца ў свеце, вера ў духоўныя каштоўнасці і культурныя традыцыі і адначасова цвярозае ўсведамленне антаганізмаў сучаснай цывілізацыі ў раманах «Прыгоды Огі Марча» (1953), «Герцаг» (1964), «Планета містэра Самлера» (1970), «Снежань дэкана» (1982), «Больш паміраюць ад разбітага сэрца» (1987), зборнік апавяданняў «Разявака і іншыя апавяданні» (1984) і інш. Скептыцызмам прасякнуты раман пра інтэлектуальную Амерыку «Дар Гумбальта» (1975).

Проза С. Белау філасофская, інтэлектуальная, псіхалагічная.

## Крытыка 
Амерыканскі пісьменнік, сябар і пратэжэ Белоў Філіп Рот сказаў аднойчы: «Хрыбет амерыканскай літаратуры 20 стагоддзя забяспечылі два раманісты: Уільям Фолкнер і Сол Бэлаў».

## Бібліяграфія 
### Раманы 
* 1944: *Dangling Man* («Непрыкаяны чалавек»)
* 1947: *The Victim* («Ахвяра»)
* 1953: *The Adventures of Augie March* («Прыгоды Огі Марча»)
* 1956: *Seize the Day* («Лаві момант»)
* 1959: *Henderson the Rain King* («Гендэрсан, кароль дажджу»)
* 1964: *Herzog* («Герцаг»)
* 1970: *Mr. Sammler’s Planet* («Планета містэра Самлера»)
* 1975: *Humboldt’s Gift* («Падарунак Гумбальдта») — Пулітцэр у 1976 годзе
* 1982: *The Dean’s December* («Снежань дэкана»)
* 1987: *More Die of Heartbreak* («Больш паміраюць ад разбітага сэрца»)
* 1989: *A Theft* («Крадзеж»)
* 1989: *The Bellarosa Connection* («Сувязь Беларозы»)
* 2000: *Ravelstein* («Равельштэйн»)

## Прэміі і ўзнагароды 
* Нацыянальныя прэміі ЗША (1953, 1964, 1970)
* Пулітцэраўская прэмія (1976)
* Нобелеўская прэмія (1976)

## Літаратура 
* Белау // БЭ ў 18 т. Т. 3. Мн., 1996.

Катэгорыя:Англамоўныя пісьменнікі
Катэгорыя:Пісьменнікі ЗША
Катэгорыя:Лаўрэаты Нобелеўскай прэміі па літаратуры
Катэгорыя:Эсэісты XX стагоддзя
Флэшбэк

**Флэшбэк** () — апавядальная тэхніка, што складаецца са звароту расповяду ў мінулае. Супрацьлегласць — Флэшфорвард — гэта адхіленне да падзеяў у будучыню.

Пры ўзнікненні флэшбэку ў кіно сюжэтная лінія перарываецца і мы можам назіраць дзеянні, якія адбываліся раней. Часцей за ўсё зварот тлумачыць дзеянні герояў, тлумачыць іх сэнс, думкі, імкненні.

У літаратуры аналагам зваротнага кадру лічыцца рэтраспекцыя.

Катэгорыя:Кінематограф
Катэгорыя:Тэрміналогія тэлебачання
Іскендэрун

**Іскендэрун** (), горад у правінцыі Хатай на міжземнаморскім узбярэжжы Турцыі ў геаграфічным, эканамічным і культурным рэгіёне Чукурава (Кілікія).

Сучасны Іскендэрун — буйны эканамічны і гандлёвы цэнтр рэгіёна, самы вялікі горад правінцыі (нязначна пераўзыходзіць па памерах яе адміністрацыйны цэнтр — Антак'ю). Адзін з буйнейшых портаў Турцыі на Міжземным моры. Металургічныя вытворчасць. Харчовая прамысловасць на базе садавіннай прадукцыі навакольных сельскагаспадарчых вытворцаў (апельсіны, мандарыны, лімоны, манга).

Катэгорыя:Гарады Турцыі
Кырыкале

**Кырыкале** (), горад у Турцыі, у рэгіёне Цэнтральная Анатолія. Адміністрацыйны цэнтр правінцыі Кырыкале. Знаходзіцца ў 80 км на ўсход ад Анкары.

Хуткі рост горада ў 1950-х адбыўся з развіццём сталеплавільнай вытворчасці ў рэгіёне. У 1960-х да яе дадалася хімічная вытворчасць.

Універсітэт.

## Спасылкі 
* KIRIKKALE Haberleri  

Катэгорыя:Гарады Турцыі
Пангаліны

**Пангаліны**, або **яшчары** (*Pholidota*) — атрад плацэнтарных сысуноў, прадстаўнікі якога насяляюць трапічныя раёны Азіі і Афрыкі, усюды іх папуляцыя не вельмі вялікая.

## Назва 
Лічыцца, што слова «пангалін» паходзіць ад малайскага «той, хто зварочваецца» — і гэта тое, чым яны адметныя. Пангалін зварочваецца клубком падчас сну або для аховы.

## Апісанне 
Даўжыня цела 30–88 см, хваста 35–80 см, маса 4,5–27,2 кг. Самцы амаль удвая буйнейшыя за самак.

Вонкавы выгляд неха­рак­тэрны для сысуноў: вы­цягнутае цела, галава і длўгі ўчэпісты хвост пакры­тыя буйнай шчыльнай рагавой луской, у асноўным трохвугольнай формы, якая пакрываючы ўсё цела ўтварае падабенства брані. У азіяцкіх відаў пры аснове лускі ёсць кароткія шчацінкападобныя валасы. Луска мацуецца да скуры асновай і свабод­на на­лягае адна на адну.

Галава за­востраная, вочы не­вялікія, вуш­ныя ра­кавіны адсутнічаюць, рот малень­кі, размешчаны з ніжняга боку. Доўгі (да 40 см) тонкі язык слу­жыць для лоўлі насякомых. У пангалінаў адсутнічаюць зубы, зубныя норкі былі выяўлены толькі ў эмбрыёнаў.

Афарбоўка лускі ад цём­на-карычневай да блед­на-аліўкавай. На пазбаўленых лускі мес­цах (пад­баро­дак, шчокі, бакі, бруха, унутраныя час­ткі канцавін) валасяное по­крыва белава­тага, карычневага або чар­нава­та-бу­рага колеру. Канцавіны пя­ціпальцыя, узброены доўгімі магутнымі кіпцюрамі.

## Пашырэнне 
Пашыраны ў Афрыцы (на поўдзень ад Сахары да ПАР), у Паўднёва-Усходняй Азіі (ад Індыі і Шры-Ланкі і Паўднёва-Усходняга Кітая да астравоў Ява, Суматра, Балі, Калімантан і інш.). Пангаліны засяляюць адкрытыя ці лясістыя раўніны. Некаторыя віды жывуць на зямлі, іншыя аддаюць перавагу жыццю на дрэвах.

## Асаблівасці біялогіі 
Актыўныя галоўным чынам уначы. Кормяцца насякомымі, ча­сцей мурашкамі і тэрмітамі, іншымі бес­пазваноч­ны­мі. На­зем­ныя віды дзень праводзяць в но­рах, дзе ўладкоўваюць гнез­давую ка­ме­ру (да 2 м у дыяметры), дрэўныя — у ду­п­лах. Трымаюцца паасобку. Самец ме­ціць тэрыторыю.

Самка нараджае звычайна адно дзіця (радзей двух ці трох). У нованароджаных скура пакрыта мяккай луской, якая становіцца цвёрдай праз некалькі сутак пасля нараджэння. З сам­кай дзіцяняты трымаюцца 2 гады, да дасягнення палавой спеласці.

## Класіфікацыя 
Атрад уключае адно аднайменнае сямейства (пангалінавых), якое ў сваю чаргу ўключае адзін род *Manis* з сям’ю відамі:
* Manis crassicaudata
* Manis javanica
* Manis pentadactyla
* Manis gigantea
* Manis temmincki
* 
* Manis tetradactyla

## Промысел 
Пангаліны вельмі папулярныя сярод браканьераў у Азіі; у Кітаі ёсць законы, якія абмяжоўваюць іх адлоў. Кітайскія СМІ параўноўваюць кошт лускі пангаліна на чорным рынку з коштам срэбра. Высокія цэны на луску пангаліна звязаны з яе папулярнасцю ў кітайскай народнай медыцыне. Лячыць лускай пангаліна прапануюць мноства захворванняў: ад астмы да артрыту. Мяса пангаліян таксама высока цэніцца, у Кітаі і В’етнаме яно лічыцца далікатэсам.

## Зноскі 
## Спасылкі 
* Pangolin: Wildlife summary from the African Wildlife Foundation
* A photograph of a pangolin


Катэгорыя:Атрады сысуноў
Уладзімір Якаўлевіч Калпакчы

{{Ваенны дзеяч
|імя     = Уладзімір Якаўлевіч Калпакчы
|дата нараджэння  = 
|дата смерці    = 
|месца нараджэння = 
|месца смерці = 
|выява = 
|шырыня = 
|апісанне выявы =
|мянушка =
|прыналежнасць = 
|гады службы =  1916—1917   1917—1961
|званне = 
|род войскаў = пяхота
|камандаваў = агульнавайсковыя арміі, ваенныя акругі
|частка =
|бітвы = Першая сусветная вайна,Грамадзянская вайна ў Расіі,Грамадзянская вайна ў Іспаніі,Вялікая Айчынная вайна
|узнагароды =
{ style="background:transparent"

}
{ style="background:transparent"

-

-

-

}
|сувязі =
|у адстаўцы =
}}

**Уладзімір Якаўлевіч КАЛПАКЧЫ́**&nbsp;(, г.  — ) — савецкі вайсковы дзеяч. Герой Савецкага Саюза (1945).

Паводле паходжання караім. У арміі з 1916 года, з 1917 у Чырвонай гвардыі, з 1918 у Чырвонай Арміі. Удзельнік вайны. Скончыў Ваенную акадэмію імя Фрунзэ (1928). 3 1936 г. намеснік начальніка штаба Беларускай ваеннай акругі. Удзельнік грамадзянскай вайны ў Іспаніі 1936—1939 гг. У Вялікую Айчынную вайну з 1941 г. на Паўднёвым, Бранскім, Паўднёва-Заходнім, Калінінскім, Сталінградскім, Данскім, Цэнтральным, Беларускім, 2-м і 1-м Беларускім франтах: начальнік штаба арміі, камандуючы арміямі. 63-я армія пад яго камандаваннем удзельнічала ў Гомельска-Рэчыцкай аперацыі 1943. 3 1945 камандуючы арміяй, ваеннай акругай, з 1956 г. у Цэнтральным апараце Міністэрства абароны СССР. Генерал арміі (1961). Загінуў у авіякатастрофе.

## Літаратура 
* 
* *Коллектив авторов.* Великая Отечественная. Командармы. Военный биографический словарь — М.; Жуковский: Кучково поле, 2005. — ISBN 5-86090-113-5
* *Казарьян А. В.* Война, люди, судьбы — Ереван, 1977.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Удзельнікі Ржэўскай бітвы
Катэгорыя:Удзельнікі Першай сусветнай вайны (Расійская імперыя)
Катэгорыя:Удзельнікі Штурму Зімняга палаца
Катэгорыя:Удзельнікі Грамадзянскай вайны ў Расіі
Катэгорыя:Савецкія ваенныя спецыялісты ў Іспаніі
Катэгорыя:Камандуючыя арміямі ў Вялікай Айчыннай вайне
Катэгорыя:Рэвалюцыянеры Расіі
Катэгорыя:Загінулі ў авіякатастрофах
Катэгорыя:Пахаваныя на Новадзявочых могілках
Катэгорыя:Выпускнікі Ваеннай акадэміі імя М. В. Фрунзэ
Катэгорыя:Камандуючыя Закаўказскай ваеннай акругай
Урал-375Д

**Урал-375Д** — паўнапрывадны грузавы аўтамабіль падвышанай праходнасці, які вырабляўся на Уральскім аўтамабільным заводзе ў Міясе з 1964 па 1982 год.

У 1982 годзе пачала выпускацца мадэрнізаваная мадэль Урал-375ДМ, якая стаяла на канвееры да самага зняцця 375-га сямейства — да 1991 года. Да гэтага часу былі пройдзены ўсе тры этапы асваення ў вытворчасці Урал-4320 (выпускаўся з 1977 года) і канструкцыі гэтых дзвюх машын былі ўніфікаваныя і выпускаліся паралельна.

Затым, у 1991 годзе Урал-4320 канчаткова змяніў Урал-375Д на канвееры.

## Канструкцыя 
Галоўнымі адрозненнямі ад Урал-375 з'яўляліся суцэльнаметалічная кабіна, запазычаная ад Урал-377, які тады рыхтаваўся да вытворчасці, і больш прадукцыйны ацяпліцель кабіны. Акрамя таго, у адрозненне ад Урал-375, які меў адключаемы пярэдні мост, Урал-375Д атрымаў сталы прывад.

А вось рухавік застаўся ранейшы — пражэрлівы бензінавы V-падобны 8-цыліндравы карбюратарны ЗІЛ-375 (за што зваўся «абжора», з-за таго што спажываў велізарную колькасць бензіна).

## Прымяненне 
Урал-375Д змяніў ЗіЛ-157 у якасці асноўнага грузавіка Савецкага Войска пры канцы 1970-х.

Грузавік выкарыстоўваўся для транспартавання войскаў, грузаў, а таксама ў якасці шасі для ўдарнага ўзбраення. На базе аўтамабіляў Урал-375Д было створана мноства спецыяльных машын для патрэб Савецкай арміі і армій краін Варшаўскага дагавора, у тым ліку: пускавая ўстаноўка БМ-21 РСЗА 9К51 Град, аўтацыстэрны АЦ-5-375, АЦ-5, 4 - 375 і АЦГ-5-375, аўтамаслапалівазапраўшчыкі АТМЗ-5-375, перасовачныя мабільныя штабы са спальнымі прычэпамі, спецыяльныя аўтамабільныя краны 8Т200 і г.д.

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт АЗ «УРАЛ» 
* Аўтамадэльнае бюро: Урал-375Д/Урал-375ДМ 
* http://legion.wplus.net/guide/army/tr/ural375.shtml  

375Д
Катэгорыя:Грузавыя аўтамабілі паводле алфавіта
Сіпуха звычайная

**Сіпуха звычайная** (*Tyto alba*) — драпежная птушка сямейства сіпухавых, найбольш распаўсюджаная ў свеце птушка сямейства сіпухавых. Адзіны прадстаўнік сямейства ў фауне Галарктыкі.

## Апісанне 
Сава сярэдніх памераў. Маса самца 220—320 г, самкі 199—405 г. Даўжыня цела 33—35 см, размах крылаў 0,85—0,98 м. Спіна буравата-пясочная з падоўжнымі радамі дробных цёмных і белых крапінак, брушка белавата-вохрыстае з рэдкімі цёмнымі крапінкамі, тваравы дыск сэрцападобны, амаль белы, каля вачэй іржава-карычневы.

## Пашырэнне 
Сустракаецца практычна на ўсіх кантынентах, за выключэннем Антарктыды. Жыве ў населеных пунктах (асабліва ў вёсках і невялікіх гарадах), таксама насяляе старыя дрэвастоі, адкрыты ландшафт (але не бязлесны), руіны, пакiнутыя будынкі паблізу пагоркаў і палёў. У Беларусі сустракаецца як аседлая птушка адзначана ў Гродзенскай, на поўдні Брэсцкай і Гомельскай вобласці; гняздуецца ў дуплах старых дрэў у прысадах, гарадскіх парках, пакінутых пабудовах.

## Асаблівасці біялогіі 
Аснову харчавання складаюць мышападобныя грызуны — палёўкі, мышы і пацукі; у невялікай колькасці паядае землярыек, дробных птушак і беспазваночных.

Яйкі (4—7, часам 2—14) з аднолькавымі тупымі канцамі, уздутыя, белыя. Адкладвае яйкі на слой парахні або смецця, без гнязда, у цёмных і ненаведваемых месцах будынкаў, царкоўных вежах, шчылінах сцен, скальных абрывах, у дуплах дрэў. Пуховыя птушаняты ў белым убранні, рознаўзроставыя, што сведчыць аб пачатку наседжвання да заканчэння кладкі.

## Літаратура 
* Чырвоная кніга Рэспублікі Беларусь: Рэдкія і тыя, што знаходзяцца пад пагрозай знікнення віды жывёл і раслін. — Мн.: БелЭн, 1993. — ISBN 5-85700-095-5
* 
* Птушкі Еўропы: Палявы вызначальнік. — Варшава: PWN, 2000. ISBN 83-01-13187-X

Катэгорыя:Сіпухавыя
Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1769 годзе
Лясны тхор

**Лясны тхор**, **чорны тхор**, **тхор**, **звычайны тхор**, **еўрапейскі тхор**, **дзікі тхор** (*Mustela putorius*) — від драпежных жывёл з сямейства куніцавых.

## Апісанне 
Тулава выцягнутае і гнуткае. Сталыя асобіны важаць ад 1 да 1,7 кг, у даўжыню дасягаюць 36—48 см, хвост 15—17 см. Маюць чорна-бурую афарбоўку, аднак некаторыя часткі цела амаль чорныя. Галава мае кантрасны малюнак.

## Пашырэнне 
 Беларусі]]
Распаўсюджаны ў Еўропе і Заходняй Азіі, сустракаюцца ў Паўночнай Афрыцы. Жывуць ў невялікіх лясных масівах, напрыклад парках, гаях і інш., таксама жывуць каля вадаёмаў. Вядуць аселы лад жыцця і прывязваюцца да вызначанага месца рассялення.

## Гл. таксама 
* Норка еўрапейская

Катэгорыя:Куніцавыя
Катэгорыя:Жывёлы на марках
Мёдасмокі-мао

**Мёдасмокі-мао** (*Gymnomyza*) — род птушак з сямейства мёдасмокавых.

### Віды 
* Крумкачовы мёдасмок-мао *Gymnomyza aubryana* (J.Verreaux et Des Murs, 1860)
* Самаанскі мёдасмок-мао *Gymnomyza samoensis* (Hombron et Jacquinot, 1841)
* Вялікі мёдасмок-мао *Gymnomyza viridis* (E.L.Layard, 1875)

### У Сеціве 
* Itis: *Gymnomyza* 
* Mao 
* Giant forest honeyeater

Катэгорыя:Вераб’інападобныя
Мёдасмок-стракатаспінка

**Мёдасмок-стракатаспінка** (*Plectorhyncha lanceolata*) — птушка з сямейства мёдасмокавых. Адзіны від у родзе **Мёдасмокі-стракатаспінкі** *Plectorhyncha* Gould, 1838.

Катэгорыя:Вераб’інападобныя
Катэгорыя:Птушкі Аўстраліі
Катэгорыя:Эндэмікі Аўстраліі
Катэгорыя:Манатыпныя роды жывёл
БМП-2

**БМП-2** (аб'ект 675) — савецкая гусенічная баявая машына пяхоты, прызначаная для транспартавання асабовага склада да пярэдняга краю, падвышэнні яго мабільнасці, узброенасці і абароненасці на поле бою ва ўмовах ужывання ядзернай зброі і сумесных дзеянняў з танкамі ў бою.

Другое пакаленне БМП. Асноўнае адрозненне ад БМП-1 складаецца ў буйнейшай вежы і абсталяванні іншым комплексам узбраення. Вежа змяшчае двух чалавек: камандзіра аддзялення (справа) і наводчыка-аператара. Асноўнае ўзбраенне — аўтаматычная 30-мм гармата 2А42, вырабляемая на Тульскім машынабудаўнічым заводзе. 
БМП-2 прынята на ўзбраенне ў 1977 г. Брала ўдзел у баявых дзеяннях у Афганістане, а таксама ў шматлікіх баявых канфліктах на Блізкім Усходзе з 80-х па канец 90-х гг. XX стагоддзі.

## Распаўсюджанасць 
thumb|center|700px|Распаўсюджанасць БМП-2 у свеце. Цёмным колерам адзначаны былыя карыстачы

### Эксплуатуецца зараз 
*  Азербайджан
*  Алжыр
*  Ангола
*  Арменія
*  Балгарыя
*  Беларусь
*  В’етнам
*  Грузія
*  Емен
*  Іарданія
*  Інданезія
*  Індыя
*  Іран
*  Казахстан
*  Кот-д’Івуар
*  Кувейт
*  Кыргызстан
*  Паўночная Македонія
*  Расія
*  Сірыя
*  Славакія
*  Судан
*  Сьера-Леонэ
*  Таджыкістан
*  Тога
*  Туркменістан
*  Уганда
*  Узбекістан
*  Украіна
*  Фінляндыя
*  Чэхія
*  Шры-Ланка

### Эксплуатавалася ў мінулым 
*  Заходняя Германія
*  Усходняя Германія
*  Германія
*  Ірак
*  Польшча
*  СССР
*  Чэхаславакія

Катэгорыя:Баявыя машыны пяхоты
Кютах’я

**Кютах’я** () — горад у Эгейскім рэгіёне Турцыі. Адміністрацыйны цэнтр правінцыі Кютах’я.

Са старажытных часоў горад славіцца ганчарнай вытворчасцю. Сучасная эканамічная база ўключае цукровую прамысловасць, выраб скур, азотных угнаенняў, разнастайных харчовых прадуктаў.

Катэгорыя:Гарады Турцыі
Адыяман

**Адыяман** () — горад у паўднёва-ўсходняй Турцыі, адміністрацыйны цэнтр правінцыі Адыяман. Насельніцтва горада імкліва павялічваецца: за два дзесяцігоддзі яно вырасла ўдвая: са 100 тыс. жыхароў у 1990 да 198,4 у 2009.

Катэгорыя:Гарады Турцыі
Асманіе

**Асманіе** (), горад на паўднёвым усходзе Турцыі, у гістарычнай вобласці Кілікія (). Адміністрацыйны цэнтр правінцыі Асманіе. Сучасны горад — істотны цэнтр сельскагаспадарчай вытворчасці.

Катэгорыя:Гарады Турцыі
Барыл (адзінка вымярэння)

**Ба́рыл**, або **барыла** (ад  бочка) — мера вадкасцей у Вялікім Княстве Літоўскім у XVI—XVIII стагоддзях. Выкарыстоўвалася галоўным чынам для вымярэння віна. Раўнялася 20 гарцам (ад 56 да 112 літраў).

## Гл. таксама 
* Барэль

## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Адзінкі вымярэння
Катэгорыя:Беларуская сістэма мер
ABBA

**ABBA** — шведскі музычны квартэт, які названы па першых літарах імёнаў выканаўцаў (**A**gnetha, **B**jörn, **B**enny, **A**nni-Frid). Створаны ў 1972. З’яўляецца адным з найбольш паспяховых калектываў за ўсю гісторыю папулярнай музыкі. Самая вядомая група, створаная ў Скандынавіі. Квартэт займаў першыя месцы ў сусветных чартах з сярэдзіны 1970-х да пачатку 1980-х гадоў. Яны засталіся ў плэй-лістах радыёстанцый, і іх альбомы працягваюць прадавацца па сённяшні дзень. Запісы групы па ўсім свеце былі прададзеныя тыражом больш за 350 мільёнаў.

Яны былі першымі прадстаўнікамі кантынентальнай Еўропы, хто заваяваў першыя месцы ў чартах ўсіх вядучых англамоўных краін (ЗША, Вялікабрытанія, Канада, Ірландыя, Аўстралія і Новая Зеландыя).

Група ABBA ўключана ў Залу славы рок-н-ролу 15 сакавіка 2010 года.

## Салісты 
* Агнэта Фэльтскуг ()
* Б’ёрн Крысціян Ульвэус ()
* Бэні Андэрсан ()
* Анні-Фрыд Люнгстад ()

## Дыскаграфія 
*  — Ring Ring
*  — Waterloo
*  — ABBA
*  — Greatest Hits (зборная пласцінка)
*  — Arrival
*  — The Album
*  — Greatest Hits Vol. 2 (зборнік)
*  — Voulez-Vous
*  — Gracias Por La Música (зборнік на іспанскай мове)
*  — Super Trouper
*  — The Visitors (гэта быў першы ў свеце камерцыйны Audio CD)
*  — The Singles: The First Ten Years (зборная пласцінка на двух дысках)
*  — ABBA Live (канцертны альбом)
*  — ABBA Gold: Greatest Hits (зборнік)
*  — ABBA Oro: Grandes Éxitos (зборнік на іспанскай мове)
*  — More ABBA Gold: More ABBA Hits (зборны кампакт-дыск)
*  — Mas Oro — Mas Exitos (зборнік на іспанскай мове)
*  — Thank You for the Music (кніжка-каробка з 4 кампакт-дыскаў)
*  — Singles Collection 1972—1982 (каробка з 27 кампакт-сінглаў)
*  — Oro/Grandes Exitos (зборнік на іспанскай мове)
*  — The Definitive Collection (зборнік на 2 кампакт-дысках)
*  — The Complete Studio Recordings (каробка з 9 кампакт-дыскаў і 2 відэадыскаў)
*  — The Albums (каробка з 9 кампакт-дыскаў: 8 студыйных альбомаў з арыгінальным трэк-лістом + 1 дыск з бонусамі)
*  — Voyage

Катэгорыя:Пераможцы конкурсу песні Еўрабачанне

Катэгорыя:Музычныя калектывы, якія з’явіліся ў 1972 годзе
Катэгорыя:Поп-гурты Швецыі
Анаконда

**Анаконда** (*Eunectes murinus*) — змяя з падсямейства удаваў (*Boidae*). У старой літаратуры сустракаецца назва вадзяны удаў.

Анаконда насяляе ўсю трапічную частку Паўднёвай Амерыкі да ўсходу ад Анд, а таксама востраў Трынідад.

## Гісторыя 
», (1553).]]
У 1553у анаконда ўперныню ўзгадваецца ў літаратуры — у кнізе «Хроніка Перу» Педра С’есы дэ Леона:

Выходя из города Антиоча в Картахену, когда мы её заселили, капитан Хорхе Робледо и другие обнаружили столько рыбы, что мы убивали палками каких только хотели бы поймать… Кроме того водятся в зарослях очень большие змеи. Я хочу рассказать и поведать кое о чём достоверно известном, хотя я не видел этого [сам], но встречалось много современников, заслуживающих доверия, и вот что это такое: когда по приказу лиценциата Санта-Круса [Santa Cruz] по этой дороге проходил лейтенант Хуан Кресиано [Juan Greciano] в поисках лиценциата Хуана де Вадильо, ведя с собой нескольких испанцев, среди которых шли некий Мануэль де Перальта, Педро де Баррос, и Педро Шимон [entre los cuales iba un Manuel de Peralta y Pedro de Barros y Pedro Ximon], они наткнулись на змею или ужа, настолько большого, что он был длиной 20 футов, и очень толстый. Голова у него светло-красная, и наводящие страх зеленые глаза, и так как тот увидел их, то хотел направиться к ним, но Педро Шимон нанес ему такую рану копьем, что хоть тот и пришёл в [неописуемую] ярость, [все-таки] умер. И они обнаружили в его брюхе целого олененка [тапира?], каким он был, когда его ел; скажу [также], что некоторые голодные испанцы принялись есть олененка и даже часть ужа.

## Знешні выгляд 
Анаконда — самая масіўная змяя сучаснай сусветнай фауны. Самкі значна буйнейшыя і мацнейшыя за самцоў. існуе мноства раней паступіўшых паведамленняў аб анакондах даўжынёй 9 або 11 метраў, але жывёлы такіх памераў ніколі не былі памераныя.

Вядомы шведскі натураліст Георг Даль у сваёй кнізе «Дикие дороги» (1969; рус. пер. 1972) расказвае пра паімку ім на рацэ Гуябера ў джунглях Калумбіі анаконды даўжыней 8,43 м.

Другі шведскі натураліст Ральф Бломберг у сваёй кнізе «Змеи-гиганты и страшные ящеры», спасылаючыся на даныя Кліфорда Поупа, ўзгадвае экземпляр анаконды даўжынёй 28 футаў, т. е. 8,54 м.

Анаконда не ядавітая — яе слюна зусім бясшкодная для чалавека, але раны ад зубоў могуць быць балючымі.

## Спасылкі 
* Джеральд Даррелл. Под пологом пьяного леса. Текст.
* 

Катэгорыя:Удавы
Катэгорыя:Фаўна Паўднёвай Амерыкі
Эль Грэка

**Дамі́нікас Тэатако́пулас**, больш вядомы як **Эль Грэ́ка** (грэч. Δομήνικος Θεοτοκόπουλος, Domenikos Theotokopoulos, сустракаюцца таксама варыянты **Дамініка**, **Даменіка** і **Тэатакопулі** паводле формы мн. ліку ад прозвішчнага імя; ісп. **El Greco**, літаральна «грэк»; 1541—1614) — іспанскі мастак. Паводле паходжання — грэк, народжаны на востраве Крыт.

## Галерэя 

Выява:7222 Adoración de los Reyes Magos.jpg|Пакланенне вешчуноў. 1568, Мехіка
Выява:El Greco 034.jpg|Ян Багаслоў. 1595—1605 гг. Музей Прада, Мадрыд.
Выява:El Greco - The Penitent Magdalene - Google Art Project.jpg|Марыя Магдаліна, якая просіць пакаянне. Каля 1589. Будапешт.
Выява:El Greco 018.jpg|Галава Хрыста. 1580—1585 гг. Сан-Антоніа, ЗША.
Выява:El Greco 011.jpg|Хрыстос на крыжы. Каля 1577. Прыватны збор.
Выява:Greco, El - Sts Peter and Paul.jpg|Апосталы Пётр и Павел. 1592 Дзяржаўны Эрмітаж, Санкт-Пецярбург.
Выява:El Greco (Domenikos Theotokopoulos) - Christ Blessing ('The Saviour of the World') - Google Art Project.jpg|Збавіцель свету. Каля 1600. Вялікабрытанія.
Выява:Trinidad_El_Greco2.jpg|Троіца. 1579 Музей Прада, Мадрыд.

## Спасылкі 
* El Greco at Olga’s Gallery 
* Эль Грэка

Катэгорыя:Мастакі Іспаніі
Катэгорыя:Мастакі маньерызму
Катэгорыя:Мастакі XVI стагоддзя
Катэгорыя:Мастакі XVII стагоддзя
Катэгорыя:Асобы на марках