open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Роберт Інгл

**Роберт Ф. Інгл** (анг. Robert F. Engle; ) — амерыканскі эканаміст, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па эканоміцы (2003) «за распрацоўку метадаў аналізу эканамічных часовых шэрагаў з часовымі зменамі».

Вучыўся ў Карнельскім універсітэце. Выкладаў у Масачусецкім тэхналагічным інстытуце. Прафесар Нью-Ёркскага ўніверсітэта.

## Спасылкі 
* Аўтабіяграфія на Нобелеўскім сайце 

Катэгорыя:Лаўрэаты Нобелеўскай прэміі па эканоміцы
Катэгорыя:Члены і члены-карэспандэнты Нацыянальнай акадэміі навук ЗША
Катэгорыя:Эканамісты ЗША
Джэймс Тобін

**Джэймс Тобін** (; , Шампань, Ілінойс — , Нью-Хейвен, ) — амерыканскі эканаміст.

## Біяграфія 
Вучыўся ў Гарвардскім універсітэце. Прыняў удзел у Другой сусветнай вайне, затым вярнуўся ў Гарвард, атрымаў ступень доктара і выкладаў там жа (1946—1950). З 1950 года да самай смерці працаваў у Ельскім універсітэце (у апошнія гады — Professor Emeritus).

З 1955 года, пасля пераезду Камісіі Коўлса ў Ель і пераўтварэння яе ў Фонд, актыўна ўдзельнічае ў працы дадзенага даследчага цэнтра, займаючы ў 1955—1961 і 1964—1965 гадах пасты дырэктара.

## Узнагароды і прэміі 
* 1955 — Медаль Джона Бейтса Кларка.
* 1981 — Нобелеўская прэмія па эканоміцы «за аналіз стану фінансавых рынкаў і іх уплыву на палітыку прыняцця рашэнняў у вобласці выдаткаў, на становішча з беспрацоўем, вытворчасцю і коштамі».
* 1990 — Прэмія Адама Сміта.

Катэгорыя:Лаўрэаты Нобелеўскай прэміі па эканоміцы
Катэгорыя:Вучоныя ЗША
Катэгорыя:Выкладчыкі Гарвардскага ўніверсітэта
Катэгорыя:Выкладчыкі Ельскага ўніверсітэта
Катэгорыя:Удзельнікі Другой сусветнай вайны
Нью-Ёркскі ўніверсітэт

**Нью-Ёркскі ўніверсітэт** () — універсітэт у горадзе Нью-Ёрк.

Універсітэт з’яўляецца самым буйным навукова-даследчым некамерцыйным прыватным універсітэтам Злучаных Штатаў. У ім навучаюцца 39 408 студэнтаў (па дадзеных на восень 2004 года).

Нью-Ёркскі ўніверсітэт — член Асацыяцыі амерыканскіх універсітэтаў, якая аб’ядноўвае з 1900 года вядучыя навукова-даследчыя універсітэты Паўночнай Амерыкі.

Нью-Ёркскі ўніверсітэт складаецца з 16 школ, інстытутаў і каледжаў.

Галоўны корпус універсітэта размяшчаецца ў Грынвіч-Вілідж ў Манхэтане, Нью-Ёрк.

Сярод выпускнікоў і выкладчыкаў універсітэта 31 нобелеўскі лаўрэат, 3 лаўрэата прэміі Абеля, 16 лаўрэатаў Пулітцэраўскай прэміі, 19 лаўрэатаў прэміі «Оскар», «Эмі», «Грэмі» і «Тоні», а таксама стыпендыятаў фондаў Макартура і Гугенхайма і членаў Нацыянальнай акадэміі навук ЗША.

Нью-Ёркскі ўніверсітэт мае адно з самых вялікіх колькасцяў выпускнікоў у свеце. На канец 2004 года яно складала 350 000 чалавек, з іх 17 000 замежных студэнтаў.

Талісман інстытута — рудая рысь. Колеры універсітэта — фіялетавы і белы.

## Прафесары 
* Роберт Інгл

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт Нью-Ёркскага ўніверсітэта

Катэгорыя:Універсітэты Нью-Ёрка
Катэгорыя:Асацыяцыя амерыканскіх універсітэтаў
Катэгорыя:1831 год у ЗША
Брэменскі сабор

**Брэменскі кафедральны сабор Святога Пятра** (ням. Bremer St. Petri Dom) — сабор у Брэмене, адносіцца да мясцовай Евангелічнай царквы, якая спалучае лютэранскія і рэфармісцкія традыцыі.

Сабор знаходзіцца ў старой частцы горада на Рыначнай плошчы па суседстве з гарадской ратушай і статуяй Роланда, аб'ектамі Сусветнага спадчыны ЮНЕСКА. Таксама побач з саборам размешчаны гарадскі парламент і дамы гарадскіх старэйшын і купецкіх гільдый.

На месцы сучаснага сабора Святога Пятра першая царква была пабудавана ў 789 годзе Святым Вілехадам. Яна ўяўляла сабой невялікую драўляную пабудову. Праз тры гады саксонцы падпалілі Брэмен, знішчыўшы і царкву. Праз 13 гадоў, у 805 годзе, пад кіраўніцтвам біскупа Вілерыха была пабудавана новая царква. Пазней будынак пашырыўся, былі пабудаваныя цэнтральны неф і два навы з хорамі. Аднак, пажар 1041 года знішчыў будынак сабора і вялікую частку бібліятэкі.

Праз некалькі гадоў пры архібіскупе Адальберце пачалося будаўніцтва сучаснага сабора. Спачатку будынак будаваўся ў раманскім стылі, але ў XIII стагоддзі азначыўся паварот у бок готыкі. У канцы XVI стагоддзя большасць брэменцаў прынялі кальвінізм, але сам сабор з 1638 года стаў лютэранскім.

## Спасылкі 
* Сайт Брэменскага кафедральнага сабора

Катэгорыя:Саборы Германіі
Катэгорыя:Славутасці Брэмена
Катэгорыя:Збудаванні Германіі ў гатычным стылі
Майнцкі сабор

**Майнцкі сабор** (, поўная назва: Der hohe Dom zu Mainz) — сабор біскупа ў германскім горадзе Майнцы, адзін з т.зв. «імператарскіх сабораў» (). З архітэктурнай кропкі гледжання, у сённяшняй форме гэта — трохнефная базіліка з калонамі, у раманскім стылі з элементамі готыкі і барока.

Будаўніцтва сабора пачалося меркавана ў канцы X стагоддзя, у наступныя стагоддзі дабудоўваліся розныя часткі, ажыццяўляліся рэстаўрацыі і аднаўленні пасля частковых разбурэнняў. У Сярэднія вякі ў ім каранавалі некалькіх каралёў. У 1184 г. Фрыдрых I Барбароса адзначаў у ім пасвячэнне яго сыноў у рыцары, якое ўвайшло ў гісторыю як найбуйнейшая ўрачыстасць Сярэднявечча.

## Памеры 
* Агульная даўжыня: 109 м унутры, 116 м звонку
* Даўжыня сярэдняга нефа: 53 м
* Шырыня сярэдняга нефа: 13,5 м
* Вышыня сярэдняга нефа: 29 м
* Вышыня заходняй вежы: 83 м

Выява:Mainzer Dom Hauptschiff nach Westen.jpg|Унутры сабора
Выява:Mainzer Dom Merian 1633.jpg|Гравюра Матэўса Мерыяна Старэйшага (1633).

## Спасылкі 
* Сайт сабора 
* 

Катэгорыя:Саборы Германіі
Катэгорыя:Раманская архітэктура
Катэгорыя:Майнц
Катэгорыя:З’явіліся ў X стагоддзі
Лепра

**Лепра** (*хвароба Хансена*, *хансеноз*, *хансеніяз*; састарэлыя назвы — *праказа*, *elephantiasis graecorum*, *lepra arabum*, *lepra orientalis*, *фінікійская хвароба*, *satyriasis*, *сумная хвароба*, *крымка*, *гультаяватая смерць*, *хвароба Святога Лазара* і інш.) — хранічны гранулематоз (хранічнае інфекцыйнае захворванне), які выклікаецца мікабактэрыяй *Mycobacterium leprae*, працякае з пераважным паражэннем скуры, перыферычнай нервовай сістэмы, часам пярэдняй камеры вока, верхніх дыхальных шляхоў вышэй гартані, яечак, а таксама кісцяў і стоп.

Першапачаткова хвароба праходзіць бессімптомна, такі стан можа цягнуцца ад 5 да 20 гадоў. Сімптомы ўключаюць гранулёмы нерваў, дыхальных шляхоў, скуры і вачэй. Большасць новых выпадкаў з'яўляецца ў 16 краінах, больш за палову з іх у Індыі. Змяшчэнне людзей у лепразорыі ўсё яшчэ адбываецца ў такіх краінах як Індыя, дзе хворых тысячы; Кітай, дзе іх сотні, а таксама ў Афрыцы. Аднак большасць лепразорыяў зачынены.

Катэгорыя:Мікабактэрыяльныя інфекцыі
Рубікон

**Рубікон** (, ) — невялікая рака (даўжыня 29 км) на Апенінскім паўвостраве, упадае ў Адрыятычнае мора, на поўнач ад Рыміні. Да 42 г. да н. э. служыла мяжой паміж Італіяй і рымскай правінцыяй Цызальпійская Галія.

Гэтая рака вядомая галоўным чынам дзякуючы выразу «перайсці Рубікон», які азначае беззваротнае рашэнне. Гісторыя гэтага выказвання звязана з тым часам, калі Юлій Цэзар не быў імператарам, а быў усяго толькі военачальнікам (праконсулам), а Рым быў рэспублікай. Па законе праконсул меў права ўзначальваць войска толькі за межамі Італіі. Аднак 10 студзеня 49 да н. э. ён са сваім войскам падышоў да Рубікона. Але не быў упэўнены ў сіле свайго войска і таму вагаўся, бо ў выпадку няўдачы ён будзе падвергнуты публічнай ганьбе і катаванням. Ён перайшоў праз Рубікон і пасля грамадзянскай вайны стаў імператарам.

Дакладная ідэнтыфікацыя Рубікона з якой-небудзь з сучасных рэчак ускладнена тым, што з часоў антычнасці напрамкі цячэння рэк у гэтай мясцовасці значна змяніліся. У 1932 рака Ф’юмічына афіцыйна атрымала назву Рубікон.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Рэкі Італіі
Катэгорыя:Рэкі, якія ўпадаюць у Адрыятычнае мора
Вісмар

**Вісмар** () — горад у Германіі, горад зямельнага падпарадкавання, ганзейскі горад, размешчаны ў зямлі Мекленбург-Пярэдняя Памеранія.

Насельніцтва складае 45 182 чалавекі (на 31 снежня 2006 года). Займае плошчу 41,36 км².

## Гарады-пабрацімы 
Катэгорыя:Гарады Мекленбурга-Пярэдняй Памераніі
Катэгорыя:Ганза
Рычманд (Вірджынія)

**Рычманд** () — горад на ўсходзе ЗША, сталіца штата Вірджынія. Насельніцтва — 192 тыс. чалавек (2004).

## Гісторыя 
У 1607 годзе англійскі кароль Якаў I даў Вірджынскай кампаніі ліцэнзію на стварэнне калоній у Паўночнай Амерыцы. У тым жа годзе было заснавана англійскае паселішча Джэймстаўн, якое знаходзіцца за 70 км ад цяперашняга Рычманда.

Вялікае значэнне Рычманда было падчас Грамадзянскай вайны ў ЗША. Рычманд быў другой сталіцай Канфедэрацыі. 2 красавіка 1865 года 25 % будынкаў у горадзе было знішчана пажарамі, якія салдаты войска Канфедэрацыі наладзілі, адыходзячы з горада.

## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Шырлі Мак-Лейн
* Джамар Абрамс (нар. 1989) — амерыканскі баскетбаліст.

## Гарады-пабрацімы 
*  Віндхук (), Намібія
*  Ольштын (), Польшча
*  Рычманд (), Англія, Вялікабрытанія
*  Сайтама (), Японія
*  Урава (), Японія
*  Чжэнчжоу (), Кітай
*  Ыйджанбу (), Паўднёвая Карэя

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Official Government Website 
* Greater Richmond Convention Center
* Richmond Chamber of Commerce
* Virginia is For Lovers — Official State Tourism Website
* Карта Рычманда на Windows Live Local

Катэгорыя:Былыя сталіцы
Катэгорыя:Гарады Вірджыніі
Катэгорыя:Сталіцы штатаў ЗША
Гётынген

**Гё́тынген** ( ) — універсітэцкі горад на поўдні зямлі Ніжняя Саксонія ў Германіі. Пасля Гановера, Браўншвайга, Оснабрука і Ольдэнбурга Гётынген з’яўляецца пятым па велічыні горадам Ніжняй Саксоніі. З 1964 года былы свабодны () горад уваходзіць у склад раёна Гётынген. З 1965 года колькасць насельніцтва горада перавышае 100 тысяч чалавек, з якіх прыкладна 20 % складаюць студэнты.
## Насельніцтва 
## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Юліяна Кёлер, нямецкая актрыса

Катэгорыя:Гарады Ніжняй Саксоніі

Катэгорыя:Універсітэцкія гарады Германіі
Чорныя Брады

**Чо́рныя Брады́** (, ) — вёска ў Акцябрскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Пратасаўскага сельсавета.

## Геаграфія 
За 34 км на паўночны ўсход ад гарадскога пасёлка Акцябрскі, 178 км ад Гомеля, 1 км ад аднайменнага прыпыначнага пункта на чыгунцы Бабруйск — Рабкор, галіна лініі Асіповічы — Жлобін.

На поўдні меліярацыйныя каналы. На поўначы і захадзе мяжуе з лесам.

Транспартныя сувязі па прасёлкавай, затым аўтамабільнай дарозе Парычы — Акцябрскі.

Планіроўка складаецца з просталінейнай шыротнай вуліцы, да якой з поўначы далучаюцца 2 просталінейныя кароткія вуліцы. Забудова двухбаковая, няшчыльная, драўляная, сядзібнага тыпу. У складзе сельскагаспадарчага ДП «Майсееўка» з цэнтрам у аднайменнай вёсцы, жывёлагадоўчая ферма. Крама.

## Гісторыя 
Выяўлены археолагамі курганны могільнік (15 насыпаў за 0,5 км на поўдзень ад вёскі, ва ўрочышчы Курганне, у лесе) сведчыць пра засяленне гэтых мясцін з даўніх часоў. Па пісьмовых крыніцах вядомая з XIX стагоддзя, калі ўваходзіла ў склад казённага маёнтка Брожа. Пазначана на карце 1866 года, якой карысталася Заходняя меліярацыйная экспедыцыя, якая працавала ў гэтым раёне ў 1890-я гады. У канцы 1860-х - пачатку 1870-х гадоў у вёсцы жыло 39 асоб мужчынскага полу і 50 — жаночага. На 1908 год побач вёскі была казённая сядзіба. Станам на 1925 год у Коўчыцкім сельсавеце Парыцкага раёна Бабруйскай акругі. У 1930 годзе арганізаваны калгас «Шлях да сацыялізму», працавалі лесапільны завод, гамарня.
.]]
Падчас Вялікай Айчыннай вайны у красавіку 1942 года нямецкія акупанты спалілі 56 двароў, забілі 28 жыхароў. 25 чэрвеня 1944 года ў час наступлення савецкіх войск танк Т-34 пад камандаваннем гвардыі лейтэнанта Дз. Я. Камарова вырваўся каля вёскі наперад, знішчыў каля ўзвода фашыстаў і некалькі агнявых кропак ворага, а калі скончыліся боепрыпасы, а танк быў пашкоджаны і загарэўся, яго экіпаж тараніў нямецкі браняпоезд, што вёў агонь па савецкіх танках і пяхоце. Камандзіру танка і механіку-кіроўцу М. А. Бухтуеву пасмяротна прысвоена званне Герояў Савецкага Саюза. Гэта быў першы і адзіны ў гісторыі войнаў танкавы таран бронецягніка. У 1975 годзе на месцы тарана ўстаноўлены памятны знак, у 2000 годзе помнік — танк на пастаменце.

25 жыхароў вёскі загінулі на фронце.

## Насельніцтва 
* 1908 год — 2 двары, 7 жыхароў.
* 1925 год — 66 двароў.
* 1940 год — 80 двароў, 330 жыхароў.
* 1959 год — 258 жыхароў (паводле перапісу).
* 1997 год — 41 двор, 56 жыхароў.
* 2004 год — 25 двароў, 35 жыхароў.
* 2011 год — 14 двароў, 21 жыхар.
* 2019 год — 4 чал.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т.1, кн.1. Гомельская вобласць/С. В. Марцэлеў; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. — Мн.: БелЭн, 2004. 632с.: іл. Тыраж 4000 экз. ISBN 985-11-0303-9 ISBN 985-11-0302-0
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Пратасаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Акцябрскага раёна
Беркаў

**Бе́ркаў** (, ) — вёска ў Акцябрскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Парэцкага сельсавета.

## Геаграфія 
### Размяшчэнне 
У 12 км на паўночны захад ад гарадскога пасёлка Акцябрскі, у 4 км на поўнач ад Парэчча, у 14 км ад чыгуначнай станцыі Рабкор, размешчанай на чыгунцы Бабруйск — Рабкор, адгалінаванні лініі Асіповічы — Жлобін.

### Водная сістэма 
У 1 км на ўсход — рака Пціч (прыток Прыпяці). На поўначы і захадзе — сетка меліярацыйных каналаў. За 2,2 км на паўднёвы захад — возера Овінскае.

### Экалогія і прырода 
Вакол вёскі размяшчаецца лес.

## Транспартная сістэма 
Транспартная сувязь па прасёлкавай, а затым па аўтамабільнай дарозе Харомцы — Парэчча.

## Інфармацыя 
Планіроўка — 2 кароткія вуліцы. Забудова драўлянымі хатамі сядзібнага тыпу. У складзе сельскагаспадарчага ААТ «Парэчча-Арэса» з цэнтрам у Парэччы.

## Гісторыя 
Па пісьмовых крыніцах вёска вядомая з XIX стагоддзя, як засценак у Бабруйскім павеце Мінскай губерні у складзе маёнтка Харомцы памешчыка Ксаверыя Восіпавіча Вішчынскага.

У 1921 годзе ў вёсцы адкрыта школа. У 1931 годзе арганізаваны калгас «Новае жыццё».

Падчас Вялікай Айчыннай вайны, у красавіку 1942 года, карнікі спалілі 5 двароў і забілі 25 жыхароў; 27 жыхароў вёскі загінулі на фронце.

## Насельніцтва 
### Колькасць 
* 2011 год — 19 жыхароў.

### Дынаміка 
* 1908 год — 22 двары, 219 жыхароў.
* 1940 год — 24 двары.
* 1959 год — 163 жыхары (паводле перапісу).
* 1997 год — 29 двароў, 52 жыхары.
* 2004 год — 22 двары, 39 жыхароў.

## Літаратура 
* Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т.1, кн.1. Гомельская вобласць/С. В. Марцэлеў; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. — Мн.: БелЭн, 2004. 632с.: іл. Тыраж 4000 экз. ISBN 985-11-0303-9 ISBN 985-11-0302-0
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Парэцкі сельсавет (Акцябрскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Акцябрскага раёна
Буда (Акцябрскі раён)

**Бу́да** (, ) — вёска ў Акцябрскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Краснаслабодскага сельсавета.

## Геаграфія 
### Размяшчэнне 
У 18 км на паўднёвы захад ад гарадскога пасёлка Акцябрскі, у 247 км ад Гомеля, у 13 км ад чыгуначнай станцыі Рабкор, размешчанай на чыгунцы Бабруйск — Рабкор, адгалінаванні лініі Асіповічы — Жлобін.

### Водная сістэма 
Рака Арэса (прыток Пцічы).

### Экалогія і прырода 
Вакол вёскі размяшчаецца лес.

## Транспартная сістэма 
Транспартная сувязь па прасёлкавай, а затым па аўтамабільнай дарозе Акцябрскі — Навасёлкі.

## Інфармацыя 
Планіроўка — трохі выгінастая вуліца з шыротнай арыентацыяй. Забудова драўлянымі хатамі сядзібнага тыпу. У складзе КСУП «Чырвонаслабодскае» з цэнтрам у Краснай Слабадзе, малочнатаварная ферма, механічны парк. Працуюць крама, пачатковая школа, клуб, бібліятэка, аддзяленне сувязі, фельчарска-акушэрскі пункт.

## Гісторыя 
Па пісьмовых крыніцах вёска вядомая з XIX стагоддзя. Па перапісе 1897 года праходзіла пад назвай *сяліба Парэцкая Буда* ў Рудабельскай воласці Бабруйскага павета Мінскай губерні.

У 1931 годзе арганізаваны калгас імя С. М. Будзённага, працавала гамарня.

Падчас Вялікай Айчыннай вайны, у красавіку 1942 года, нямецкія карнікі цалкам спалілі вёску і забілі 19 жыхароў; 20 жыхароў вёскі загінулі на фронце.

Да 2000 года ўваходзіла ў склад Парэцкага сельсавета.

## Насельніцтва 
### Колькасць 
* 2011 год — 50 двароў, 136 жыхароў.

### Дынаміка 
* 1897 год — 8 двароў, 55 жыхароў.
* 1908 год — 12 двароў.
* 1916 год — 20 двароў, 119 жыхароў.
* 1920 год — 142 жыхары.
* 1940 год — 38 двароў.
* 1959 год — 182 жыхары (паводле перапісу).
* 1997 год — 65 двароў, 178 жыхароў.
* 2004 год — 55 двароў, 154 жыхары.

## Літаратура 
* Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т.1, кн.1. Гомельская вобласць/С. В. Марцэлеў; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. — Мн.: БелЭн, 2004. 632с.: іл. Тыраж 4000 экз. ISBN 985-11-0303-9 ISBN 985-11-0302-0
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Краснаслабодскі сельсавет (Акцябрскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Акцябрскага раёна
Булкаў

**Бу́лкаў** (, ) — вёска ў Акцябрскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Акцябрскага сельсавета.

## Геаграфія 
### Размяшчэнне 
У 12 км на поўнач ад гарадскога пасёлка Акцябрскі, у 185 км ад Гомеля, у 1 км ад чыгуначнай станцыі Бумажкова, размешчанай на чыгунцы Бабруйск — Рабкор, адгалінаванні лініі Асіповічы — Жлобін.

### Водная сістэма 
На поўначы Валожынскі канал.

## Транспартная сістэма 
Транспартная сувязь па прасёлкавай, а затым па аўтамабільных дарогах, што адыходзяць ад Акцябрскага.

## Інфармацыя 
У вёсцы 12 жылых хат (2005 год). Планіроўка — кароткая просталінейная вуліца, з арыентацыяй з паўднёвага ўсходу на паўночны захад. Забудова драўлянымі хатамі сядзібнага тыпу. Стэла на магіле ахвяр фашызму (устаноўлена ў 1964 годзе). Аўталаўка. У складзе КСУП «Саўгас «Акцябрскі» з цэнтрам у Акцябрскім.

## Гісторыя 
Па пісьмовых крыніцах вёска вядомая з XIX стагоддзя. Па перапісе 1897 года ў Рудабельскай воласці Бабруйскага павета Мінскай губерні. 7 жыхароў вёскі займаліся вырабам лодак.

У 1930 годзе арганізаваны калгас.

Падчас Вялікай Айчыннай вайны, у красавіку 1942 года, нямецкія карнікі забілі 88 жыхароў. Частка з іх пахавана на могілках ў магіле ахвяр фашызму. Падчас вайны 4 жыхары вёскі загінулі на фронце. Падпольшчыкі Бабруйска на выкрадзеных з нямецкай друкарні абсталяванні і паперы зблізку вёскі арганізавалі падпольную друкарню, у якой было надрукавана 55 найменняў улётак агульным тыражом 25 500 асобнікаў. З лістапада 1942 года выдавалася газета «Бабруйскі партызан».

## Насельніцтва 
### Колькасць 
* 2011 год — 5 двароў, 10 жыхароў.

### Дынаміка 
* 1897 год — 6 двароў, 28 жыхароў.
* 1916 год — 12 двароў, 70 жыхароў.
* 1920 год — 69 жыхароў.
* 1940 год — 21 двор, 115 жыхароў.
* 1959 год — 160 жыхароў (паводле перапісу).
* 1997 год — 19 двароў, 35 жыхароў.
* 2004 год — 13 двароў, 21 жыхар.

## Літаратура 
* Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т.1, кн.1. Гомельская вобласць/С. В. Марцэлеў; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. — Мн.: БелЭн, 2004. 632с.: іл. Тыраж 4000 экз. ISBN 985-11-0303-9 ISBN 985-11-0302-0
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Акцябрскі сельсавет (Акцябрскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Акцябрскага раёна
Воспін

**Во́спін** (, ) — вёска ў Акцябрскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Валосавіцкага сельсавета.

## Геаграфія 
### Размяшчэнне 
У 29 км на паўднёвы ўсход ад гарадскога пасёлка Акцябрскі, у 259 км ад Гомеля, у 32 км ад чыгуначнай станцыі Рабкор, размешчанай на чыгунцы Бабруйск — Рабкор, адгалінаванні лініі Асіповічы — Жлобін.

## Транспартная сістэма 
Транспартная сувязь па прасёлкавай, а затым па аўтамабільнай дарозе Акцябрскі — Азарычы.

## Інфармацыя 
Планіроўка — тры адасобленых, невялікіх участкі з бессістэмнай забудовай. Забудова драўлянымі хатамі сядзібнага тыпу. У складзе сельскагаспадарчага ДП «Дзербін» з цэнтрам у аднайменнай вёсцы. Аўталаўка.

## Гісторыя 
Па пісьмовых крыніцах вёска вядомая з пачатку XX стагоддзя. У 1922 годзе пабудавана і адкрыта школа.

Падчас Вялікай Айчыннай вайны, у красавіку 1942 года, нямецкія карнікі спалілі 12 двароў і забілі 30 жыхароў. На франтах загінулі 29 жыхароў вёскі.

## Насельніцтва 
### Колькасць 
* 2011 год — 2 двары, 2 жыхары.

### Дынаміка 
* 1925 год — 39 двароў.
* 1940 год — 63 двары, 324 жыхары.
* 1959 год — 129 жыхароў (паводле перапісу).
* 1997 год — 13 двароў, 16 жыхароў.
* 2004 год — 6 двароў, 6 жыхароў.

## Літаратура 
* Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т.1, кн.1. Гомельская вобласць/С. В. Марцэлеў; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. — Мн.: БелЭн, 2004. 632с.: іл. Тыраж 4000 экз. ISBN 985-11-0303-9 ISBN 985-11-0302-0
* Памяць: Гісторыка-дакументальная хроніка Акцябрскага раёна. — Мн.: БЕЛТА, 1997.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Валосавіцкі сельсавет (Акцябрскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Акцябрскага раёна
Яя

Назву **Яя** маюць:

## Населеныя пункты 
### Беларусь 
* Яя — вёска ў Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці

### Расія 
* Яя — пасёлак гарадскога тыпу ў Кемераўскай вобласці

## Водныя аб’екты 
* Яя — рака ў Кемераўскай і Томскай абласцях

## Астравы 
* Яя — востраў у складзе Ляхаўскіх астравоў, адкрыты ў 2013 годзе

## Асобы 
* Яя Турэ (нар. 1983) — івуарыйскі футбаліст
Бумажкова

**Бумажко́ва** (, ; да 1969 года **Залессе**) — пасёлак у Акцябрскім сельсавеце Акцябрскага раёна Гомельскай вобласці. Названы ў гонар Героя Савецкага Саюза Ц. П. Бумажкова ў адпаведнасці з Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета БССР ад 21 студзеня 1969 года.

## Геаграфія 
### Размяшчэнне 
У 6 км на поўнач ад гарадскога пасёлка Акцябрскі, у 217 км ад Гомеля, станцыя на чыгунцы Бабруйск — Рабкор, адгалінаванні лініі Асіповічы — Жлобін.

### Водная сістэма 
На захадзе меліярацыйныя каналы.

### Экалогія і прырода 
На поўдні і ўсходзе мяжуе з лесам.

## Транспартная сістэма 
Транспартная сувязь па аўтамабільных дарогах, што злучаюць вёску з Акцябрскім.

## Інфармацыя 
Планіроўка — невялікі адасоблены ўчастак забудовы побач з чыгуначнай станцыяй. Забудова пераважна драўлянымі хатамі сядзібнага тыпу.

## Гісторыя 
Узнікла ў 1931 годзе ў ходзе будаўніцтва чыгункі. З уводам у дзеянне ў 1932 годзе лініі Бабруйск — Старушкі тут пачала дзейнічаць станцыя Залессе.

## Насельніцтва 
### Колькасць 
* 2011 год — 5 двароў, 14 жыхароў.

### Дынаміка 
* 1997 год — 5 двароў, 14 жыхароў.
* 2004 год — 15(?) двароў, 15 жыхароў.

## Літаратура 
* Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т.1, кн.1. Гомельская вобласць/С. В. Марцэлеў; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. — Мн.: БелЭн, 2004. 632с.: іл. Тыраж 4000 экз. ISBN 985-11-0303-9 ISBN 985-11-0302-0
* Памяць: Гісторыка-дакументальная хроніка Акцябрскага раёна. — Мн.: БЕЛТА, 1997.

Катэгорыя:Населеныя пункты Акцябрскага раёна
Бубнаўка

**Бу́бнаўка** (, ) — вёска ў Акцябрскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Краснаслабодскага сельсавета.

## Геаграфія 
### Размяшчэнне 
У 15 км на паўднёвы захад ад гарадскога пасёлка Акцябрскі, у 10 км на ўсход ад Краснай Слабады, у 245 км ад Гомеля, у 10 км ад чыгуначнай станцыі Рабкор, размешчанай на чыгунцы Бабруйск — Рабкор, адгалінаванні лініі Асіповічы — Жлобін.

### Водная сістэма 
На ўсход ад вёскі — рака Пціч (прыток Прыпяці), на поўдзень — прыток Пцічы, Арэса.

## Транспартная сістэма 
Транспартная сувязь па прасёлкавай, а затым па аўтамабільнай дарозе Акцябрскі — Навасёлкі.

## Інфармацыя 
Планіроўка — кароткая, просталінейная вуліца. Забудова драўлянымі хатамі сядзібнага тыпу. Працуе крама. У складзе КСУП «Чырвонаслабодскае» з цэнтрам у Чырвонай Слабадзе. Працуе крама. На поўнач ад вёскі — культурна-забаўляльны комплекс «Бубнаўка».

## Гісторыя 
Па пісьмовых крыніцах вёска вядомая з XVIII стагоддзя. Пасля 2-га падзела Рэчы Паспалітай у 1793 годзе ў складзе Расійскай імперыі. У канцы XVIII стагоддзя належала генерал-маёру В. К. Вішчынскаму. У XIX ст. уваходзіла ў маёнтак Бубнаўка, які належаў М. Войне, а пасля Абуховічу. У 1844 г. у вёсцы 9 дымоў. Паводле перапісу 1897 года да вёскі ставіўся фальварак з 3 дварамі і 32 жыхарамі. У вёсцы працавалі вадзяны млын і крама.

У 1908 годзе ў Рудабельскай воласці Бабруйскага павета Мінскай губерні.

З 1921 года ў вёсцы працавала школа. У 1931 годзе арганізаваны калгас «Полымя рэвалюцыі», працавалі вадзяны млын і поўсцечасалка.

Падчас Вялікай Айчыннай вайны, у красавіку 1942 года, карнікі спалілі 2 двары і забілі 33 жыхары; 24 жыхары вёскі загінулі на фронце.

Да 2000 года ўваходзіла ў склад Парэцкага сельсавета.

## Насельніцтва 
### Колькасць 
* 2011 год — 11 двароў, 17 жыхароў.

### Дынаміка 
* 1795 год — 14 двароў, 92 жыхары.
* 1897 год — 37 двароў, 244 жыхары.
* 1908 год — 327 жыхароў.
* 1920 год — 298 жыхароў.
* 1959 год — 163 жыхары (паводле перапісу).
* 1997 год — 16 двароў, 32 жыхары.
* 2004 год — 13 двароў, 24 жыхары.

## Літаратура 
* Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т.1, кн.1. Гомельская вобласць/С. В. Марцэлеў; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. — Мн.: БелЭн, 2004. 632с.: іл. Тыраж 4000 экз. ISBN 985-11-0303-9 ISBN 985-11-0302-0
* 

## Спасылкі 
* Культурна-забаўляльны комплекс «Бубнаўка» 

Катэгорыя:Краснаслабодскі сельсавет (Акцябрскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Акцябрскага раёна
Новы Запавет

**Но́вы Запаве́т** () — збор кніг, які ўяўляе сабой адну з дзвюх, разам са Старым Запаветам, частак Бібліі.

## Гісторыя 
Зыходныя тэксты Новага Запавету, якія з’явіліся ў розны час, пачынаючы з другой паловы I стагоддзя н.э., былі напісаныя на грэчаскім кайнэ, якое лічылася агульнаўжывальнай мовай усходняга Міжземнамор’я ў першыя стагоддзі н.э. Канон Новага Запавету, які паступова сфармаваўся на працягу першых стагоддзяў хрысціянства, цяпер складаецца з 27 кніг — чатырох Евангелляў, якія апісваюць жыццё і пропаведзі Ісуса Хрыста, кнігі Дзеянняў апосталаў, якая з’яўляецца працягам Евангелля паводле Лукі, дваццаці аднаго паслання апосталаў, а таксама кнігі Адкрыцця Іаана Багаслова (Апакаліпсіс).

Tэксты Евангелляў зыходна былі ананімнымі і аўтарства кожнага было ўзгоднена толькі ў пачатку другога стагоддзя. У XVIII стагоддзі рашэнне пра аўтарства ўпершыню было пастаўлена пад сумненне.

Каталіцкая царква ў Беларусі таксама пераклала Новы Запавет на сучасную беларускую мову. Новае выданне паказалі ў мінскім Чырвоным касцёле 25 лістапада 2017 года. Працавала над тэкстамі секцыя па перакладзе пры Канферэнцыі Каталіцкіх Біскупаў у Беларусі. Каманда з дзевяці чалавек, паралельна займаючыся яшчэ іншымі тэкстамі, перакладала Біблію з 2002 года.

## Тэксты і пераклады 
* Новы Запавет на мове арыгінала  
* Астрамірава Евангелле
* Апостал (Скарына)
* Новы Запавет у перакладзе Васіля Сёмухі
* Пераклад Новага Запавету, здзейснены Біблейскай Камісіяй Беларускай праваслаўнай царквы
* Пераклад кніг Новага Запавету, здзейснены Секцыяй па перакладзе літургічных тэкстаў і афіцыйных дакументаў Касцёла Камісіі Божага Культу і Дысцыпліны Сакрамэнтаў пры Канферэнцыі Каталіцкіх Біскупаў у Беларусі
* Чатыры Эванэліі і Апостальскія Дзеі ў перакладзе Вінцэнта Гадлеўскага
* Новы Запавет і Псальмы ў перакладзе Лукаша Дзекуць-Малея і Антона Луцкевіча
* Новы Запавет і вучыцельныя кнігі Старога Запавету ў перакладзе Антонія Бокуна
* Новы Запавет і Пяцікніжжа ў перакладзе Уладзіслава Чарняўскага
* Новы Запавет Госпада нашага Ісуса Хрыста і Кніга Псалмоў / пераклад з грэцкага: Э. К. Сабіла, С. А. Малахаў. — Мінск : Царква Абуджэнне, 2018. — 528 с. ISBN 978-985-6184-57-7
* Новы Запавет Госпада нашага Ісуса Хрыста. Пераклад на заходнепалескую гаворку Фёдара Клімчука

## Літаратура 
* Брюс М. Мецгер. Текстология Нового Завета. Рукописная традиция, возникновение искажений и реконструкция оригинала (библиотека о. Якова Кротова)
* Владимиров А. Текстология Нового Завета / Апостолы. — М.: Беловодье, 2003. — С. 9-25 ISBN 5-93454-037-8
* Свенцицкая И., Трофимова М. Апокрифы древних христиан (Электронная Библиотека апокрифов)


Катэгорыя:Кнігі паводле алфавіта
Бакуны

* Бакуны — вёска ў Брагінскім раёне
* Бакуны — вёска ў Гродзенскім раёне
* Бакуны — вёска ў Лідскім раёне
* Бакуны — вёска ў Лінаўскім сельсавеце Пружанскага раёна
* Бакуны — вёска ў Велікасельскім сельсавеце Пружанскага раёна
Бераснёўка

Назву **Бераснёўка** маюць:

* Бераснёўка — вёска ў Докшыцкім раёне Віцебскай вобласці.
* Бераснёўка — вёска ў Брагінскім раёне Гомельскай вобласці.
* Бераснёўка — былая вёска ў Хойніцкім раёне Гомельскай вобласці.
* Бераснёўка — вёска ў Кіраўскім раёне Магілёўскай вобласці.
Вялікі Лес

Назву **Вялікі Лес** маюць:

## Населеныя пункты 
### Беларусь 
* Брэсцкая вобласць
** Вялікі Лес — вёска ў Драгічынскім раёне
** Вялікі Лес — вёска ў Камянецкім раёне
** Вялікі Лес — вёска ў Столінскім раёне
* Гомельская вобласць
** Вялікі Лес — вёска ў Брагінскім раёне
** Вялікі Лес — былы пасёлак у Добрушскім раёне
** Вялікі Лес — вёска ў Жлобінскім раёне
* Магілёўская вобласць
** Вялікі Лес — вёска ў Быхаўскім раёне
* Мінская вобласць
** Вялікі Лес — вёска ў Крупскім раёне
** Вялікі Лес — вёска ў Салігорскім раёне

## Іншае 
*  Вялікі Лес — лясны масіў у Горацкім раёне Магілёўскай вобласці Беларусі
*  Вялікі Лес — жылы раён у Мінску
Павел Стэфан Сапега

**Павел Стэфан Сапега** (1565 — 19 ліпеня 1635, Гальшаны) — вялікалітоўскі дзяржаўны дзеяч. Вялікі канюшы літоўскі (1593—1623), падканцлер літоўскі (з 1623).

## Біяграфія 
Сын Багдана Сапегі, брат Мікалая. Вучыўся ў Віленскай акадэміі.

У 1593, дзякуючы падтрымцы Льва Сапегі, атрымаў пасаду канюшага літоўскага. У 1600 здзейсніў паломніцтва ў Рым, дзе яго прыняў Папа Рымскі Клімент VIII.

Браў удзел у смаленскай кампаніі 1609—1611 гадоў. У час аблогі Смаленску страціў руку. За заслугі перад Айчынай атрымаў у 1611 Гомельскае староства.

14 сакавіка 1623 атрымаў пасаду падканцлера літоўскага. Быў прыхільнікам зніжэння вартасці талераў і дукатаў у мэтах спынення іх вывазу за мяжу.

 з францысканскага касцёла ў Гальшанах. МСБК]]
Знаходзіўся пры двары Жыгімонта Вазы няпэрэдадні ягонай смерці, браў удзел у таемных нарадах Сената пад кіраўніцтвам прымаса Яна Вэнжыка (2—5 мая 1632), а таксама ў каранаванні Уладзіслава Вазы ў лютым 1633.

## Сям’я 
Быў жанаты чатыры разы. Упершыню ажаніўся з Рэгінай Дыбоўскай (шлюб у 1599), другі раз — з Альжбетай Веселен (у 1602), з якой меў дачок Ганну Кацярыну, Тэафілію і Крысціну. Дзве з іх сталі манахінямі: Еўдакія (Кацярына) базыльянскага ордэна і Тэафіла капуцынскага ордэна, а Крысціна выйшла замуж за падстолія літоўскага , але памёрла маладой, не пакінуўшы нашчадства.

Трэці раз пабраўся шлюбам з Кацярынай Гаслаўскай (у 1618), чацверты — з Соф’яй Даніловіч (у 1630). Пахавалі П. С. Сапегу ў касцёле францысканцаў у Гальшанах, дзе раней вырабілі мармуровае надмагілле для яго і трох жонак

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* Генеалогія магнацкіх радоў Рэчы Паспалітай 

Павел Стэфан
Катэгорыя:Сенатары Рэчы Паспалітай
Катэгорыя:Падканцлеры літоўскія
Катэгорыя:Канюшыя вялікія літоўскія
Катэгорыя:Старосты ашмянскія
Катэгорыя:Старосты гомельскія
Катэгорыя:Пахаваныя ў Гальшанах
Павел Сапега

Імя Павел мела некалькі прадстаўнікоў роду Сапегаў:

=== Кодзенская лінія ===
* Павел Сапега (каля 1490 — 1579) — вялікалітоўскі дзяржаўны і ваенны дзеяч, ваявода новагародскі.
* Павел Стэфан Сапега (1565—1635) — вялікалітоўскі дзяржаўны і ваенны дзеяч, падканцлер літоўскі.
* Павел Францішак Сапега (1657—1715) — вялікалітоўскі духоўны дзеяч, біскуп жамойцкі.

=== Ружанская лінія ===
* Павел Сапега (да 1546 — 1580) — вялікалітоўскі дзяржаўны і ваенны дзеяч, кашталян кіеўскі.
* Павел Ян Сапега (каля 1610 — 1665) — вялікалітоўскі дзяржаўны і ваенны дзеяч, ваявода віленскі і вялікі гетман літоўскі.
Анкірскі сабор

**Анкірскі сабор** — памесны сабор хрысціянскай царквы, адбыўся ў 314 у горадзе Анкіра (сучасная Анкара). Удзельнічалі 18 епіскапаў з Малай Азіі і Сірыі, старшынстваваў Віталій Антыяхійскі. 

Сабор быў скліканы пасля ганенняў на хрысціян імператара Максіміна і разглядаў пытанні вяртання ў царкоўнае жыццё тых асоб, якія адракліся ад хрысціянства, а потым папрасілі аб сваім вяртанні ў абшчыну. Саборам былі прынятыя 25 правіл, якія ўвайшлі ў агульны звод царкоўнага права Праваслаўнай царквы.

## У Сеціве 
* Анкірскія саборы // Православная энциклопедия
* Правілы Анкірскага сабора з тлумачэннямі 

Катэгорыя:Царкоўныя саборы
Намюр

**Намюр** (, , ) — горад у цэнтры Бельгіі, адміністрацыйны цэнтр аднайменнай валонскай правінцыі. Горад размешчаны ў 65 км на паўднёвы ўсход ад Бруселя, ля ўпадзення ракі Самбра ў Маас. Насельніцтва — 106,8 тыс. чалавек (2005).

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Гарады Бельгіі
Катэгорыя:Камуны правінцыі Намюр
Эліта

**Эліта** (ад ,   — абраны, лепшы) — у сацыялогіі і паліталогіі — неад'емная і важная частка кожнага соцыюма. Ажыццяўляе функцыі кіравання соцыюмам, а таксама выпрацоўвае новыя мадэлі (стэрэатыпы) паводзінаў, якія дазваляюць соцыюму прыстасоўвацца да зменлівага асяроддзя.

Слова таксама ўжываецца для абазначэння несацыяльных суб'ектаў, якія валодаюць выключнымі якасцямі, фактычнымі або ўяўнымі — напрыклад, у сельскай гаспадарцы, у камерцыі.

## Гл. таксама 
* Элітарная культура

Катэгорыя:Сацыяльныя групы
Антоні Тадэвуш Пшаздзецкі

**Антоні Тадэвуш Пшаздзецкі** (1718 — 28 сакавіка 1772, Варшава) — дзяржаўны дзеяч Вялікага Княства Літоўскага. Вялікі пісар літоўскі з 1739, вялікі падчашы літоўскі з 1750, вялікі рэферэндар літоўскі з 1752, падканцлер літоўскі з 1764.

## Біяграфія 
Сын Аляксандра, кашталяна інфлянцкага і Канстанцыі Камінскай.

Навучаўся ў Віленскай акадэміі. У 1739 быў маршалкам Трыбунала Літоўскага. З'яўляўся паслом на сеймы ў 1740 i 1744, 1748, 1750, 1752, 1754. Быў нясхільным староннікам Чартарыйскіх.

З'яўляўся адным з арганізатараў і правадыром генеральнай канфедэрацыі Вялікага Княства Літоўскага ў 1764, браў удзел у канвакацыйным сойме. Удзельнічаў у элекцыі караля Станіслава Аўгуста Панятоўскага.

3 жніўня 1757 узнагароджаны Ордэнам Белага Арла.

## Літаратура 
* 
* Jerzy Dygdała. Antoni Tadeusz Przezdziecki // Polski Słownik Biograficzny, t. XXIX, 1986, s. 51-54.

Антоні Тадэвуш
Катэгорыя:Сенатары Рэчы Паспалітай
Катэгорыя:Падканцлеры літоўскія
Катэгорыя:Рэферэндары вялікія літоўскія
Катэгорыя:Падчашыі вялікія літоўскія
Катэгорыя:Пісары вялікія літоўскія
Катэгорыя:Войты менскія
Філалогія

**Філалогія** (ад ст.-грэч. φιλολογία, «любоў да слова») — назва групы дысцыплін (лінгвістыка, літаратуразнаўства, тэксталогія і інш.), якія вывучаюць культуру праз тэкст. Лінгвістыка не заўсёды ўключаецца ў філалогію: па-першае, яна не абавязкова даследуе тэксты, па-другое, не заўсёды закранае культуралагічны бок пытання (хоць сувязь мовы і культуры - лінгвафіласофская праблема, якая нярэдка ставіцца); для лінгвістыкі характэрна вялікая блізкасць да дакладных навук, чым для іншых дысцыплін, што традыцыйна адносяцца да філалогіі.
Марцыян Трызна

**Марцыян Трызна** (? — 17 мая або 2 жніўня 1643) — рымска-каталіцкі і дзяржаўны дзеяч ВКЛ.

## Біяграфія 
Паходзіў са шляхецкага роду Трызнаў герба «Газдава», сын Рыгора Трызны, маршалка слонімскага, і Раіны Сапегі, дачкі менскага ваяводы Багдана Сапегі. Меў братоў Гедэона Міхала, Мікалая і Паўла Пятра.

Канонік віленскі ад 1620, адначасова пісар духоўны літоўскі у 1628—1641, пробашч троцкі, геранёнскі, рэферэндар духоўны літоўскі ў 1631—1641, біскуп-каад'ютар віленскі ад 1638, біскуп-суфраган беларускі ад 1639. Падканцлер літоўскі з 1641.

Паводле Нясецкага добра валодаў грэчаскай мовай. У 1633 быў дэлегатам на сойм для карэктавання Статута Вялікага Княства Літоўскага, браў удзел у складанні Палянаўскага міру з Маскоўскай дзяржавай (1634).

Памёр 17 мая або 2 жніўня 1643. Пахавалі Марцыяна Трызну, згодна з яго апошняй воляй, у касцёле бернардзінцаў у Берасці.

## Літаратура 
* 

Марцыян
Катэгорыя:Сенатары Рэчы Паспалітай
Катэгорыя:Падканцлеры літоўскія
Катэгорыя:Суфраганы віленскія
Катэгорыя:Рэферэндары вялікія духоўныя літоўскія
Катэгорыя:Пісары вялікія духоўныя літоўскія
Катэгорыя:Пробашчы троцкія
Катэгорыя:Пахаваныя ў Брэсце
Катэгорыя:Канонікі віленскія
Катэгорыя:Канонікі Віленскага кафедральнага капітула
Island Records

**Island Records** — гуказапісваючая кампанія, створаная ў 1959 годзе на Ямайцы двума брытанскімі прадзюсарамі Крысам Блэквелам і Грэмам Гудалам. У 1962 годзе кампанія перабазавалася ў Вялікабрытанію, дзе на працягу многіх гадоў функцыянавала як незалежны рэкорд-лэйбл, застаючыся найбуйнейшым незалежным лейб у гісторыі. У 1989 годзе Island перайшоў у валоданне PolyGram, страціўшы незалежнасць.

Асаблівасцю функцыянавання кампаніі была сістэма ліцэнзавання, пры якой вытворчасцю, распаўсюджваннем і маркетынгам прадукцыі займаліся іншыя лэйблы, якія — часам згадваліся на рэлізах, часам не. У прыватнасці, пад лэйблам Island выходзілі пласцінкі на Bell Records (1967—68), A&M Records (1969—1970-я) Asylum Records (1970), Capitol Records (пачатак 1970-х), Warner Bros. Records (1975—1982), WEA Records, Atlantic Records (1982—1989), Phonogram Records (1971), Ariola Records (1971—1992), Dacapo Records інш. Сярод артыстаў, чые пласцінкі прынеслі кампаніі вядомасць, — Боб Марлі і U2.

## Музыканты, якія ў мінулым запісваліся на Island 
* Amazing Blondel
* Andrew W.K.
* Anthrax
* Art of Noise
* Aswad
* Bad Company
* Black Uhuru
* Black Rebel Motorcycle Club
* The Bronx
* Burning Spear
* John Cale
* Julian Cope
* The Cranberries
* dEUS
* Нік Дрэйк
* Боб Дылан
* Emerson, Lake and Palmer
* Браян Іна
* Fairport Convention
* Марыян Фэйтфул
* Frankie Goes to Hollywood
* Fotheringay
* Грэйс Джонс
* If
* Insane Clown Posse
* The Isley Brothers
* Джанет Джэксан
* Jade Warrior
* Jethro Tull

* King Crimson
* Ladytron
* Боб Марлі
* McFly
* Mika
* Mott the Hoople
* Mountain
* Ніка
* The Orb
* Роберт Палмер
* PM Dawn
* Quintessence
* Redd Kross
* Roxy Music
* Sum 41
* The Slits
* Soup Dragons
* Sparks
* Spooky Tooth
* Stereo MC's
* Кэт Стывенс
* Traffic
* Tricky
* U2
* Tom Waits
* The Wedding Present
* White Noise
* Wolfmother

## Музыканты, якія запісваюцца на Island 
* Ashes Divide
* Attic Lights
* Babyface
* Дэніэл Бедзінгфілд
* Джасцін Бібер
* Bon Jovi
* The Bravery
* Тоні Брэкстан
* Mariah Carey
* Cinema Bizarre
* Clocks
* Def Leppard (US)
* Eddie and the Hot Rods
* Меліса Этэрыдж
* Electrovamp
* Fall Out Boy
* The Feeling
* A Girl Called Jane
* PJ Harvey
* Hoobastank
* Лінтан Квеси Джонсан
* Keane

* The Killers
* Lady Sovereign
* Mumford & Sons
* Bob Marley & The Wailers
* Джон Маклафлін
* Nine Black Alps
* Portishead
* Pulp
* Лайонел Рычы
* The Rushes
* Saliva
* Кэт Стывенс
* Sam Sparro
* Sugababes
* Sum 41
* Tokio Hotel (Universal/Island Germany)
* Third World
* Traffic
* Ultravox
* Under the Influence of Giants
* Эмі Уайнхаўс
* Young Love

## Спасылкі 
* Island Records (U.S.) — Афіцыйны сайт (ЗША)
* Island Records Group (U.K.) — Афіцыйны сайт (Вялікабрытанія)
* Island Records Australia
* Інтэрв’ю з Блэвелам 
* www.collectable-records.ru. — Island Records.

Катэгорыя:Лэйблы гуказапісу ЗША
Катэгорыя:Лэйблы прагрэсіўнага рока
Фазанавыя

**Фазанавыя** (*Phasianidae*) — сямейства птушак атрада курападобных.

Выдзяляюць 4 падсямействы; курапаткі, курапаткі зубчастадзюбыя, фазаны, цацаркі; каля 180 відаў.

Даўжыня да 235 см, маса да 5 кг. У самцоў многіх відаў на неаперанай цэўцы рагавая шпора.

Пашыраны на ўсіх мацерыках. Жывуць у разнастайных ландшафтах. Аселыя (акрамя перапёлак). Пераважна расліннаедныя.

Манагамы і палігамы. Для многіх відаў характэрны перыяд такавання.

Многія фазанавыя — аб'екты палявання і развядзення. Банкіўскі куры — родапачынальнікі свойскіх парод курэй; паўліны і фазаны — паўпрыручаныя.


Катэгорыя:Сямействы птушак
Курапаткі

**Курапаткі** (*Perdix*) — птушкі сямейства фазанавых атрада курападобных.

Даўжыня да 46 см, маса да 900 г. Афарбрўка шэра-бурая, рыжа-бурая, у курапаткі белай зімой белая.

Пашыраны ўсюды, ад тундры да трапічных лясоў і высакагор'яў; на Беларусі 2 віды: курапатка белая і курапатка шэрая. Жывуць на палях, балотах, лугах, у драбналессі. Кормяцца парасткамі, пупышкамі, насеннем траў, зернем, насякомымі.

Нясуць да 24 яец.

Аб'ект палявання.

## Гл. таксама 
* Барадатая курапатка
Мікалай Ільіч Аладаў

**Мікала́й Ільі́ч Ала́даў** (, Санкт-Пецярбург — ) — беларускі савецкі , . Народны артыст Беларусі (1955). Жонка — Алена Васільеўна Аладава, сын — Вальмен Мікалаевіч Аладаў.

## Біяграфія 
У 1910 у Мікалай Аладаў скончыў навучанне ў Пецярбургскай кансерваторыі экстэрнам. З 1923 выкладае ў Дзяржаўным інстытуце музычнай культуры ў Маскве. У Менску з 1924 года, адзін з арганізатараў Беларускай кансерваторыі, у 1944—1948 яе рэктар, прафесар. Уваходзіў у склад Беларускай песеннай камісіі.

Імем М. Аладава названая музычная школа ў Мінску, усталяваная мемарыяльная дошка.

## Творчасць 
Адзін з заснавальнікаў сімфанічнага, кантатнага, харавога, камерна-інструментальнага і камерна-вакальнага жанраў беларускай музыкі.

Аўтар оперы «Андрэй Касцень» (1947), камічнай оперы «Тарас на Парнасе» (1927), кантаты «Над ракой Арэсай» і інш., дзесяці сімфоній, вакальных цыклаў на вершы Я. Купалы, М. А. Багдановіча, М. Танка, іншых музычных твораў.

## Узнагароды і прэміі 
* Народны артыст Беларускай ССР (1955). Доўгі час памылкова лічылася, што М. Аладаў быў Народным артыстам СССР. Гэту інфармацыю афіцыйна абвергнуў аўтар сайта «Некропаль майстроў мастацтваў», які звязваўся для ўдакладнення са сваякамі кампазітара. Пасля атрымання інфармацыі старонка Аладава была выдалена з дадзенага сайта.
* Ордэн Працоўнага Чырвонага Сцяга (1944, 1970)
* Ордэн «Знак Пашаны» (1948)

## У мастацтве 

File:Міхась Лісоўскі. Шарж на Мікалая Аладава.jpg|Міхась Лісоўскі. Шарж на Мікалая Аладава
File:76 (125 hadoŭ z dnia naradžennia M. I. Aladava).jpg|Паштовая марка да 125 гадоў з дня нараджэння

## Літаратура 
* 
* 
* Энцыклапедыя літаратуры і мастацтва Беларусі. Т. 1. — Мн., 1984. — С. 80.
* 
* Беларуская ССР: карот. энцыкл. Т. 5. — Мн., 1981. — С. 17.
* *Кулешова Г. Г.* Н. И. Аладов: очерк жизни и творчества. — Л., 1970.

## Спасылкі 
* Вечер, посвященный 120-летию со дня рождения Николая Аладова, прошел в Минске 
* ПОЛИФОНИЯ В ТВОРЧЕСТВЕ Н. И. АЛАДОВА 
* Аўдыёзапісы М. Аладава

Катэгорыя:Рэктары Беларускай дзяржаўнай акадэміі музыкі
Катэгорыя:Асобы на марках
Курападобныя

**Курападобныя** (*Galliformes*) — атрад птушак.

Вядомы з ніжняга эацэну. 2 падатрады: гаацыны і ўласна курападобныя, 7 сямействаў (6 сучасных: веліканогія куры, фазанавыя, індычыя, краксавыя, або гока, цецеруковыя, цацаркавыя), 283 сучасныя віды. На Беларусі 7 відаў: глушэц, курапатка белая, курапатка шэрая, перапёлка, рабчык, цецярук, фазан.

Даўжыня ад 12 см (карлікавая перапёлка) да 235 см (чубаты аргус), маса ад 45 г (карлікавая перапёлка) да 10 кг (дзікі індык). Самцы буйнейшыя за самак. Палавы дымарфізм добра выражаны. Дзюба кароткая, моцная. Крылы шырокія. Ногі моцныя. Добра ходзяць, бегаюць, палёт непрацяглы.

Наземныя або наземна-дрэвавыя птушкі. Кормяцца пладамі, насеннем, травой, лісцем, насякомымі, малюскамі, чарвямі.

Пераважна палігамы, такуюць. Гнёзды на зямлі (акрамя гаацына і гока). Нясуць да 25 яец. Вывадкавыя птушкі.

Аб'ект промыслу і развядзення. Банкіўскія куры, індычыя і цацаркавыя — продкі свойскіх парод.

## Гл. таксама 
* Дзікуша


Катэгорыя:Атрады птушак
Бакуны (Брагінскі раён)

**Бакуны́** (, ) — вёска ў Брагінскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Буркоўскага сельсавета.

## Геаграфія 
### Размяшчэнне 
У 12 км на захад ад Брагіна, 23 км ад чыгуначнай станцыі Хойнікі (на галінцы Васілевічы — Хойнікі ад лініі Калінкавічы — Гомель), 121 км ад Гомелю. 62 гаспадаркі, 116 жыхароў (2004 год).

## Транспартная сістэма 
Транспартныя сувязі па прасёлкавай, затым аўтадарозе Брагін — Хойнікі.

Планіроўка складаецца з 2 прасталінейных, паралельных вуліц, арыентаваных з паўднёвага ўсходу на паўночны захад, забудаваных пераважна двухбакова драўлянымі хатамі сядзібнага тыпу.

## Гісторыя 
Паводле пісьмовых крыніц вядомая з XIX стагоддзя як вёска ў Рэчыцкім павеце Мінскай губерні. У 1850 годзе валоданне графіні Ракіцкай. Паводле перапісу 1897 года ў Мікуліцкай воласці.

З 8 снежня 1926 года па 30 снежня 1927 года цэнтр Бакуноўскага сельсавета. У 1931 годзе арганізаваны калгас. У 1959 годзе ў складзе калгаса «Чырвоная ніва» (цэнтр — вёска Буркі). Да 26 лістапада 1959 года ў складзе Буркоўскага сельсавета, да 14 студзеня 1960 года — у складзе Мікуліцкага сельсавета.

## Насельніцтва 
### Колькасць 
* 2004 год — 62 двары, 116 жыхароў.

### Дынаміка 
* 1850 год — 18 двароў, 102 жыхара
* 1897 год — 46 двароў, 276 жыхароў (паводле перапісу).
* 1908 год — 118 двароў, 291 жыхар.
* 1930 год — 491 жыхар.
* 1959 год — 512 жыхароў (паводле перапісу).
* 2004 год — 62 двары, 116 жыхароў.

## Літаратура 
* Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т.1, кн.1. Гомельская вобласць/С. В. Марцэлеў; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. — Мн.: Белэн, 2004. 632с.: іл. Тыраж 4000 экз. ISBN 985-11-0303-9 ISBN 985-11-0302-0

## Спасылкі 
Катэгорыя:Населеныя пункты Брагінскага раёна
Катэгорыя:Буркоўскі сельсавет
Валахоўшчына

**Валахо́ўшчына** (, ) — вёска ў Брагінскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Малажынскага сельсавета.

## Геаграфія 
### Размяшчэнне 
У 7 км на поўнач ад Брагіна, 36 км (на галінцы Васілевічы — Хойнікі ад лініі Калінкавічы — Гомель), 126 км ад Гомеля.

## Транспартная сістэма 
Транспартныя сувязі па прасёлкавай, затым аўтадарозе Камарын — Хойнікі.

Планіроўка складаецца з ледзь выгнутай вуліцы, арыентаванай з паўднёвага захаду на паўночны ўсход, забудавана драўлянымі хатамі сядзібнага тыпу.

## Гісторыя 
Выяўленыя ў XIX стагоддзі археалагічныя помнікі сведчаць пра дзейнасць чалавека ў гэтых месцах са старажытных часоў. Па пісьмовых крыніцах вядомая з пачатку XIX стагоддзя як вёска ў Рэчыцкім павеце Мінскай губерні. Паводле перапісу 1897 года ў Брагінскай воласці.

У 1931 годзе арганізаваны калгас імя Т. Р. Шаўчэнкі, працавала гамарня. Паводле перапісу 1959 года ў складзе калгаса «Запаветы Леніна» (цэнтр — вёска Ясяні).

Да 2005 года Валахоўшчына ўваходзіла ў склад Спярыжскага сельсавета, які ў тым годзе быў перайменаваны ў Дублінскі. 26 верасня 2006 года Дублінскі сельсавет быў скасаваны, і Валахоўшчына увайшла ў склад Чамярыскага сельсавета, а ў 2009 годзе была перададзена ў склад Малажынскага сельсавета.

## Насельніцтва 
### Колькасць 
* 2004 год — 16 двароў, 32 жыхара.

### Дынаміка 
* 1850 год — 10 двароў, 66 жыхароў.
* 1897 год — 19 двароў, 137 жыхароў (паводле перапісу).
* 1908 год — 25 двароў, 231 жыхар.
* 1959 год — 320 жыхароў (паводле перапісу).
* 2004 год — 16 двароў, 32 жыхара.

## Вядомыя выхадцы 
* І. П. Мартыненка — Герой Сацыялістычнай Працы.

## Літаратура 
* Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т.1, кн.1. Гомельская вобласць/С. В. Марцэлеў; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. — Мн.: Белэн, 2004. 632с.: іл. Тыраж 4000 экз. ISBN 985-11-0303-9 ISBN 985-11-0302-0

## Спасылкі
Буркі

**Буркі́** (, ) — аграгарадок у Брагінскім раёне Гомельскай вобласці. Цэнтр Буркоўскага сельсавета.

## Геаграфія 
### Размяшчэнне 
У 7 км на захад ад Брагіна, 24 км ад чыгуначнай станцыі Хойнікі (на галінцы Васілевічы — Хойнікі ад лініі Калінкавічы — Гомель), 135 км ад Гомеля.

## Транспартная сістэма 
Транспартныя сувязі па прасёлкавай, затым аўтадарозе Брагін — Хойнікі.

Планіроўка складаецца з 2 выгнутых вуліц, блізкіх да мерыдыянальнай арыентацыі і злучаных кароткай шыротнай вуліцай. Забудова драўлянымі хатамі, няшчыльная, сядзібнага тыпу.

## Гісторыя 
Выяўленыя ў XIX стагоддзі археалагічныя помнікі сведчаць пра дзейнасць чалавека ў гэтых месцах з даўняга часу. Паводле пісьмовых крыніц вядомая з XVI стагоддзя як сяліба ў Брагінскай воласці, у валоданні князя Вішнявецкага, а ў другой палове XVII стагоддзя — Канецпольскіх. Пасля другога падзелу Рэчы Паспалітай (1793) у складзе Расійскай імперыі. У 1850 годзе ў Рэчыцкім павеце Мінскай губерні. Паводле перапісу 1897 года размяшчаліся школа граматы, 2 ветракі, гамарня.

З 6 снежня 1926 года па 26 лістапада 1959 года цэнтр Буркоўскага сельсавета Брагінскага раёна Рэчыцкай, з 9 чэрвеня 1927 года Гомельскай (да 26 ліпеня 1930 года) акруг, з 20 лютага 1938 года Палескай, з 8 студзеня 1954 года Гомельскай абласцей. У 1930 годзе працавала пачатковая школа. У 1931 годзе арганізаваны калгас «Чырвоная ніва», працавалі 2 ветракі, гамарня. Падчас Вялікай Айчыннай вайны на франтах і ў партызанскай барацьбе загінулі 143 жыхары, памяць пра іх увекавечвае абеліск, пастаўлены ў 1966 годзе ў скверы. Да 14 студзеня 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Мікуліцкага сельсавета, пасля — у складзе Астраглядаўскага сельсавета. З 1987 года цэнтр Астраглядаўскага сельсавета, у калгасе «Чырвоная ніва». Размяшчаюцца сярэдняя школа, Дом культуры, бібліятэка, дзіцячы сад, фельчарска-акушэрскі пункт, аддзяленне сувязі, крама.

## Насельніцтва 
### Колькасць 
* 2004 год — 148 двароў, 398 жыхароў.

### Дынаміка 
* 1850 год — 31 двор, 316 жыхароў.
* 1897 год — 104 двары, 661 жыхар (паводле перапісу).
* 1908 год — 123 двары, 721 жыхар.
* 1930 год — 117 двароў.
* 1959 год — 864 жыхары (паводле перапісу).
* 1995 год — 162 двары, 499 жыхароў.
* 2004 год — 148 двароў, 398 жыхароў.

## Вядомыя выхадцы 
* Валянцін Мікалаевіч Шкурко (нар. у 1932) — філосаф, педагог, Заслужаны работнік вышэйшай школы.
* Васіль Адамавіч Шкурко (1919—1998) — юрыст, кандыдат юрыдычных навук, прафесар.
* Тамара Іванаўна Шкурко — Герой Сацыялістычнай Працы.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі