Сілі

**Астравы Сілі** (, ) — невялікі архіпелаг на паўднёвым захадзе ад вострава Вялікабрытанія. Агульная плошча — 16,3 км². Насельніцтва (2011 г.) — 2200 чал.

## Прырода 
Архіпелаг складаецца са 145 астравоў і скал. Толькі 5 з іх населены людзьмі. Сфарміраваны гранітнымі плітамі каля 250 млн гадоў таму. Берагі астравоў скалістыя, аднак маюцца белыя кварцавыя пляжы і водмелі з пясчанымі выдмамі.

Клімат марскі ўмераны. Астравы Сілі лічацца самым цёплым месцам у Вялікабрытаніі. Сярэднегадавая тэмпература жніўня 14 — 18 °C, лютага 6 — 9 °C. Халодныя зімы здараюцца рэдка. Гадавая колькасць ападкаў — каля 844 мм. Дзякуючы такім умовам на астравах вырошчваюць субтрапічныя расліны, у тым ліку пальмы.

Для наземнай флоры характэрна разнатраўе. На населеных астравах шмат культурных насаджэнняў. Фаўна прадстаўлена марскімі птушкамі і ластаногімі.

Астравы Сілі маюць статус «зямлі выключнай прыроднай прыгажосці», які прадугледжвае пільную ахову, але не абмяжоўвае турызм.

## Гісторыя 
Астравы былі населены ў каменным веку і выкарыстоўваліся здабытчыкамі і гандлярамі волавам. У старажытнасці тут таксама развівалася земляробства. Той факт, што ў крыніцах рымскага перыяду Сілі ўзгадваецца як адзін востраў, а таксама знаходкі рэштак затопленых пабудоў прывялі да высновы, што раней гэта быў цэласны кавалак сушы. Мяркуецца, што Сілі ператварыліся ў архіпелаг толькі ў сярэдзіне 1 тысячагоддзя н.э.

У эпоху сярэднявечча і пазней астравы Сілі не мелі сталага насельніцтва, аднак часта наведваліся рыбакамі, што давала значныя прыбыткі ўладальнікам і арандатарам. У неспакойныя гады іх выкарыстоўвалі як базу піраты.

Сталае насельніцтва з’явілася толькі ў XVIII ст. Мясцовыя жыхары традыцыйна займаліся ловам рыбы і ламінарыі, гандлем, кантрабандай, суднаходствам.

У 1834—1920 гг. арандатарам Сілі была заможная сям’я Смітаў, якая нават карысталася непрызнаным тытулам «божых уладальнікаў». Да нашых дзён Сміты жывуць на востраве Трэска.

У XX ст. пачалі развівацца турызм і кветкавая гаспадарка.

## Кіраванне 
Астравы Сілі ўваходзяць у склад Вялікабрытаніі. Адміністрацыйны цэнтр — Х’ютаўн на востраве Святой Марыі.

Згодна з Законам аб мясцовым самакіраванні 1972 г., дзейнічае Савет Сілі з 21 выбарнага прадстаўніка. Савет мае каля 164 сталых супрацоўнікаў. Такім чынам, каля 10 % працаздольнага насельніцтва так ці інакш звязаны з кіруючымі органамі.

## Эканоміка 
Галоўныя галіны эканомікі — турызм (85 % прыбыткаў), транспартнае абслугоўванне, вырошчванне кветак. Астравы звязаны з Вялікабрытаніяй цеплаходнай і авіяцыйнай лініямі. Порт і аэрапорт маюцца толькі на востраве Святой Марыі. Астатнія астравы з-за іх невялікіх памераў наведваюцца толькі паромам, лодкамі і верталётамі. Прамысловых прадпрыемстваў няма.

## Культура 
На астравах працуе 1 мясцовая радыёстанцыя, выдаюцца 2 газеты, ёсць 1 музей.

Дзейнічае адзіная дзяржаўная Школа Пяці астравоў (*Five Islands School*), якая мае прадстаўніцтвы для малодшых школьнікаў на ўсіх населеных астравах. Для атрымання сярэдняй адукацыі мясцовыя жыхары павінны дабірацца да Х’ютаўна. Поўную сярэднюю, тэхнічную і вышэйшую адукацыю магчыма атрымаць толькі за межамі астравоў.

Жыхары Сілі лічацца найбольш актыўнымі аматарамі спорту ў Англіі. Найбольш папулярны спорт — лодачныя рэгаты. У маі праводзіцца міжнародная рэгата. На Сілі ёсць свая футбольная ліга, у склад якой уваходзяць 2 клубы, якія разыгрываюць 2 кубкі.

## Галерэя 

Image: St Martins - aerial photo2.jpg|Востраў Святога Мартына
Image:View East from Great Gannilly - geograph.org.uk - 964223.jpg|Узбярэжжа ўсходніх астравоў
Image: Lichen rock.jpeg|Гранітная скала
Image:Watermill Lane, St. Mary's - geograph.org.uk - 932197.jpg|Лясныя насаджэнні на востраве Святой Марыі
Image:Kittiwakes on St Helen's, Isles of Scilly - geograph.org.uk - 1618456.jpg|Птушкі
Image:Old Cottage on South Hill, Samson - geograph.org.uk - 455577.jpg|Рэшткі старой пабудовы

## Гл. таксама 
* Ланды
* Трохсоттрыццаціпяцігадовая вайна

## Спасылкі 
* Isles of Scilly 
* Scilly Online
* History and Archaeology 

С
Сілі
С