Серыйныя арышты журналістаў у Азербайджане

**Серыйныя арышты журналістаў у Азербайджане (2023–2025)** — у Азербайджане з лістапада 2023 года адбылася серыя арыштаў журналістаў незалежных СМІ; па падобным сцэнары было ўзбуджана некалькі крымінальных спраў.

20 лістапада 2023 года — кіраўнік «AbzasMedia» Ульві Гасанлы і каардынатар праекта Магамед Кекалаў, 21 лістапада — галоўны рэдактар «AbzasMedia» Севіндж Аббасава (Вагіфкызы), 28 лістапада — кіраўнік YouTube-канала «Kanal13» Азіз Оруджаў, 30 лістапада — рэпарцёр «AbzasMedia» Наргіз Абсалямава, 12 снежня — кіраўнік YouTube-канала «Kanal11» Тэймур Керымаў, 13 снежня — рэдактар эканамічнага аддзела інфармацыйнага агенцтва «Turan» Хафіз Бабалы, 14 студзеня 2024 года — рэпарцёр «AbzasMedia» Эльнара Гасымава, 6–8 сакавіка — відэарэдактар «Toplum TV» Мушфіг Джабараў і сузаснавальнік «Toplum TV» Алескер Мамедлі, 18 красавіка — кіраўнік сайта «Məclisinfo» Імран Аліеў, 30 мая — супрацоўнік Радыё Свабодная Еўропа/Радыё Свабода Фарыд Мехралізадэ, 6 снежня — галоўны рэдактар «Meydan TV» Айнур Ганбарава (Эльгюнэш), рэпарцёры Айсель Умудава, Айтаж Ахмадава (Тапдыг), Хаяла Агаева і Рамін Джэбраілзадэ (Дэко), і журналіст Натіг Джавадлы, 17 студзеня 2025 года — рэпарцёр «Toplum TV» Фарыд Ісмаілаў, 6 лютага — рэдактар «Meydan TV» Шамшад Ага і рэдактар «Toplum TV» Шахназ Гусейнава (Бейляргызы), 20 лютага — незалежны рэпарцёр Нурлан Гахраманлы (Лібре), 1 сакавіка — незалежны рэпарцёр Фаціма Маўламлы, 7 мая — журналістка «Голас Амерыкі» Ульвія Гуліева (Алі) і 28 жніўня — незалежны фота-рэпарцёр Ахмед Мухтар былі арыштаваныя.

У дачыненні да арыштаваных кіраўнікоў СМІ была ўзбуджана крымінальная справа па артыкуле 206.3.2 Крымінальнага кодэкса Азербайджана; пазней у гэтую справу былі ўцягнутыя і іншыя супрацоўнікі СМІ. У Галоўным упраўленні паліцыі горада Баку было праведзена папярэдняе расследаванне, і па яго выніках журналістам былі прад’яўлены абвінавачанні па дадатковых артыкулах Крымінальнага кодэкса: незаконнае прадпрымальніцтва з атрыманнем буйнога даходу, здзейсненае арганізаванай групай, легалізацыя маёмасці, атрыманай злачынным шляхам у значным памеры, кантрабанда, здзейсненая арганізаванай групай, ухіленне ад выплаты падаткаў, здзейсненае арганізаванай групай, падробка дакументаў, выкарыстанне падробленых дакументаў і прыцягненне работнікаў да выканання любой працы без заключэння працоўнага дагавора.

У 2023–2025 гадах у Следчым аддзеле Галоўнага ўпраўлення паліцыі горада Баку Міністэрства ўнутраных спраў у межах крымінальных спраў супраць AbzasMedia, Toplum TV і Meydan TV былі дапытаныя ў якасці сведкаў не менш за 110 чалавек. Сярод дапытаных былі, акрамя журналістаў, члены іх сем’яў, сябры, уладальнікі кватэр, якія выкарыстоўваліся як офісы, і кіроўцы таксі, паслугамі якіх карысталіся арыштаваныя. Большасць сведкаў адмовіліся ад сваіх паказанняў падчас судовага працэсу і заявілі, што на іх аказваўся ціск з мэтай прымусіць іх даць паказанні.

Падчас хвалі арыштаў членам сем’яў арыштаваных журналістаў, а таксама актывістам грамадзянскай супольнасці і журналістам было забаронена пакідаць краіну. Дзяржаўная пагранічная служба паведаміла большасці з іх, што іх выезд з краіны абмежаваны рашэннем Міністэрства ўнутраных спраў. Аднак актывістаў не папярэдзілі пра гэтае рашэнне загадзя — яны даведаліся пра яго толькі ў аэрапорце пры перасячэнні дзяржаўнай мяжы. Праваабаронцы і юрысты палічылі гэтыя забароны неабгрунтаванымі.

Арышты абмяркоўваліся як унутры краіны, так і за мяжой. Прэзідэнт Азербайджана Ільхам Аліеў заявіў, што свабода слова ў краіне гарантаваная і што арыштаваныя былі затрыманыя не за журналісцкую дзейнасць, а за незаконнае фінансаванне. Лідары апазіцыі і актывісты грамадзянскай супольнасці назвалі гэтыя падзеі падаўленнем свабоды прэсы. Міжнародныя праваабарончыя арганізацыі назвалі арыштаваных «палітычнымі зняволенымі» і заклікалі азербайджанскія ўлады неадкладна і безумоўна вызваліць іх.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Прэса Азербайджана