open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Рассейванне святла

**Рассеянне святла** - рассейванне хваль аптычнага дыяпазону, якое заключаецца ў змене прасторавага размеркавання, частаты, палярызацыі аптычнага выпраменьвання пры яго ўзаемадзеянні з рэчывам.

Колькасная характарыстыка працэсу рассейвання – сячэнне рассейвання. Дыфферэнцыяльнае сячэнне рассеяння  вызначаецца так:
:\mathrm{d}\sigma=\frac{\mathrm{d}\Phi}{\mathrm{d}\Phi_0},
дзе  - паток выпраменьвання, рассеяны ў малы элемент цялеснага вугла , а  – шчыльнасць падаючага патока.

## У хвалевай тэорыі 
У рамках хвалевай тэорыі выпраменьвання падаючая светлавая хваля ўзбуждае ў часціцах асяроддзя вымушаныя ваганні электрычных зарадаў, якія становяцца крыніцамі другасных светлавых хваль, якія ў сваю чаргу рассейваюць у бакі частку энергіі падаючай хвалі. З-за сваёй кагерэнтнасці яны інтэрферыруюць паміж сабой.

## У квантавай тэорыі 
З пункту гледжання квантавай тэорыі, адзінкавы акт рассейвання святла разглядаецца як паглынанне часціцай рэчыва падаючага на яго фатона з энергіяй **hω**, імпульсам **hk** і палярызацыяй **μ**, а затым выпраменьванне фатона з энэргіяй **hω’**, імпульсам **hk’** і палярызацыяй **μ’**.(Тут **ω** і **ω’** – частоты падаючага і рассеянага выпраменьванняў, **k** і **k’** – хвалевыя вектары, **h** – пастаянная Планка).

Калі **ω=ω’**, рассейванне называюць *рэлееўскім*, ці *пругкім*. Калі **ω≠ω’**, рассейванне называюць *няпругкім*, і яно суправаджаецца пераразмеркаваннем энергіі паміж выпраменьваннем і рэчывам.

## Віды рассейвання 
Выдзяляюць 5 ідэалізаваных спосабаў апісання розных выпадкаў рассейвання:

# Томсанаўскае рассейванне, пры якім святло рассейваецца асобным электронам.
# Рассейванне асобнымі атамамі.
# Камбінацыйнае рассейванне, або няпругкае рассейванне святла малекуламі.
# Рассейванне дробнымі і вялікімі часціцамі.
# Рассейванне святла асяроддзямі, якія складаюцца з вялікай колькасцю часціц.

## Прыклады рассейвання святла ў паўсядзённым жыцці 
Зямная атмасфера інтэнсіўна рассейвае кароткахвалёвую частку спектра, таму неба – блакітнае. Пры захадзе сонца кароткахвалевае выпраменьванне рассейваецца, і ў выніку святло, якое праходзіць, афарбаванае ў чырвоны колер. Чырвоны колер светлафора рассейваецца менш за зялёны і бачны з большай адлегласці – таму ён і выкарыстоўваецца для сігнала спынення і небяспекі. Хвалі на паверхні возера прыводзяць да дыффузнага рассейвання святла, у адрозненне ад амаль люстранога адбіцця ў спакойнае надвор’е.

Катэгорыя:Оптыка
Катэгорыя:Хвалевыя з’явы
Сабор Каранацыі (Алба-Юлія)

**Сабор Каранацыі** () ― кафедральны сабор архіяпіскапіі Алба-Юліі Румынскай праваслаўнай царквы, прысвечаны Святой Тройцы і святым арханёлам Міхаілу і Гаўрылу. Знаходзіцца ў горадзе Алба-Юлія, Румынія. Быў пабудаваны неўзабаве пасля аб’яднання Трансільваніі з Румыніяй і з’яўляецца рэзідэнцыяй мітрапаліта Алба-Юліі.

## Гісторыя 
Сабор і навакольныя будынкі былі ўзведзены ў заходняй частцы Цытадэлі Алба-Юліі, на месцы кардэгардыі каля Рымскага плато. Сабор задумваўся як дадатак да былой рэзідэнцыі мітрапаліта Алба-Юліі, дзе ў 1597 годзе Міхай Храбры пабудаваў каменны храм. Калі Цытадэль была перабудавана ў цяперашнім выглядзе ў 1713—1714 гг., улады Габсбургскай манархіі знеслі храм і выкарысталі яго ў якасці будаўнічых матэрыялаў для ўзвядзення новай царквы на тым месцы, дзе зараз размяшчаецца гарадскі чыгуначны вакзал.

Пабудаваны ў 1921—1922 гадах для каранацыі караля Фердынанда і каралевы  ў якасці манархаў Вялікай Румыніі. Каранацыя адбылася 15 кастрычніка 1922 года і прайшла ў тым жа горадзе, дзе на з'ездзе румынаў у канцы 1918 года было прынята рашэнне аб далучэнні Трансільваніі і Букавіны да Румыніі. Аднак Фердынанд, будучы каталіком, адмовіўся вянчацца на царства ў праваслаўнай царкве, таму цырымонія прайшла ў двары храма. У адзначэнне гэтай падзеі ў 2008 годзе на тэрыторыі царквы былі размешчаны бюсты караля і каралевы.

## Архітэктура 
Сабор з’яўляецца часткай групы будынкаў, пабудаваных пачынаючы з канца XIX стагоддзя ў нацыянальным румынскім стылі, які развіваўся дзякуючы намаганням архітэктараў  і Пятрэ Антанэску. Знешнія дэкаратыўныя элементы, такія як нішы, каралі каля капітэляў калон, аркі, купалы нагадваюць валашскія царквы часоў  і . Інтэр'ер упрыгожаны фрэскамі, напісанымі Касцінам Пэтрэску і яго вучням. Яны выкананы ў традыцыйным стылі візантыйскай праваслаўнай іканаграфіі, але пры гэтым ў іх таксама выразна прасочваецца заходні ўплыў.

File:AlbaIulia CatedralaOrtodoxa TurnClopotnita2.jpg|Званіца
File:Alba Iulia - Catedrala Ortodoxa - Manastirea.jpg|Павільён і галерэі
File:MihaiBravuAlbaIuliacath.jpg|Мазаіка, якая паказвае Міхаіла Адважнага
File:AlbaIuliaOCint2.jpg|Іканастас

Катэгорыя:Храмы паводле алфавіта
Катэгорыя:З’явіліся ў 1922 годзе
Катэгорыя:Румынская праваслаўная царква
Катэгорыя:Неавізантыйская архітэктура
Бясконцая калона

**Бясконцая калона** ( або *Coloana infinitului*) — цыкл скульптур румынскага скульптара Канстанціна Бранкузі, над якім ён перыядычна працаваў на працягу 19 гадоў. Самая вядомая Бясконцая калона была пабудавана ў румынскім горадзе Тыргу-Жыу.

## Цыкл скульптур 
Даследчык Іонэл Жыаноу (Ionel Jianou) прыводзіць пяць версій Бясконцай калоны з дуба і адну з гіпсу і сталі, створаных Бранкузі з 1918 па 1937. У Бясконцай калёны Бранкузі зноў адкрыў такі матыў румынскага фальклору, як «нябесная калона» (), які з’яўляецца часткай міфалагічнай тэмы «» (*axis mundi*), распаўсюджанай сярод многіх народаў Зямлі. У румынскай народнай творчасці «нябесная калона» ўяўляла сабой архаічнае, дахрысціянскага вераванне, якое хутка было христианизировано, аб чым сведчаць згадкі аб калоне ў калядных .

Бранкузі абраў не традыцыйную форму калоны, якая азначае толькі нябесную апору, а форму, якая складаецца з паўтаральных , перадае сімвалізм ўзыходжання. Іанэл Жыаноу падкрэслівае, што ромбападобная форма нагадвае дэкаратыўны стыль калон у сялянскай архітэктуры. Бранкузі назваў калону Бясконцай, паколькі па яго задуме яна накіравана не проста на неба, а ў бязмежную прастору за межамі чалавечага свету. Аб гэтай жа прасторы ідзе гаворка і ў іншай серыі скульптур Бранкузі «».

## Калона ў Тыргу-Жыу 
У канцы 1934 года Канстанцін Бранкузі прыняў прапанову Жаночай лігі жудеца Горж пабудаваць помнік у гонар салдат, якія загінулі каля ракі Жыу пры абароне горада ад нямецкіх войскаў у 1916 годзе. Спачатку Бранкузі хацеў узвесці толькі калону, але потым было вырашана зрабіць скульптурны комплекс, які складаецца з «Стала маўчання», «Брамы пацалунку» і «Бясконцай калоны».

Праца была скончаная 28 кастрычніка 1938 года. Вышыня калоны склала 29,33 метра. Яна складаецца з 17 чыгунных ромбападобных блокаў.

Па задуме Бранкузі гэтая «Бясконцая калона» павінна сімвалізаваць ўзыходжанне душ загінулых салдат на неба і адначасова падтрымліваць нябесны звод.

У 1950-х гадах камуністычны ўрад палічыў працу Бранкузі праявай буржуазнага духу. Быў падрыхтаваны план зносу, які так і не быў прыведзены ў выкананне.

У 1998—2000 гг. былі праведзены работы па аднаўленні калоны.

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* http://www.scultura-italiana.com/Galleria_Estero/Brancusi%20Constantin/imagepages/image3.html , http://www.scultura-italiana.com/Galleria_Estero/Brancusi%20Constantin/imagepages/image4.html  — версіі Бясконцай калоны

Катэгорыя:Калоны
Катэгорыя:Культура Румыніі
Катэгорыя:Скульптуры 1938 года
Катэгорыя:Скульптуры з чыгуна
Туранцы

**Туранцы** — у зараастрызме назва качавых усходне-іранскіх народаў. Супрацьпастаўляюцца аселым земляробам-іранцам. Барацьба Турана і Ірана займае цэнтральнае месца ў Авесце.

Туранцами (тура) 3 тысячы гадоў таму ў момант фарміравання ў частцы стэпавых усходнеіранскіх плямёнаў эканамічнага ўкладу качавога атгона жывёлагадоўлі сталі называць іранамоўных прадстаўнікоў дадзенага (тады зусім новага) віду гаспадарчай дзейнасці. І першым нарекло «туранским імем» сваіх субратаў-качэўнікаў (саманазва якіх — сакі) само ж усходнеіранскае аселае насельніцтва тагачаснай тэрыторыі Казахстана і паўднёва-заходняй Сібіры, якая не прыняла «адгонна-качавую» эканамічную рэвалюцыю тых сваіх родаў, якія ў першыя стагоддзі I тысячагоддзя да н . э. і сталі «саками».

У больш познія часы туранцамі называлі сакаў, массагетов, есці, парнаў-протапарфян, паўднёвых эфталітаў і іншых паўночна-усходнеіранскіх народаў. Тэрмін абазначаў практычна ўсю Сярэднюю Азію, дзе жылі гэтыя народы. У персідскай літаратуры шырока асветленая тэма шматвяковага супрацьстаяння Ірана і Турана.

## Гл. таксама 
* Туранская нізіна
* Туранская раса

Катэгорыя:Зараастрызм
Катэгорыя:Іранскія народы
Царква Святога Мікалая (Курця-дэ-Арджэш)

**Княжацкая царква Святога Мікалая у Курця-дэ-Арджэш** — адна з найстарэйшых праваслаўных цэркваў у Румыніі (XIV стагоддзе). Знаходзіцца ў горадзе Курця-дэ-Арджэш на паўночны-захад ад Бухарэста. Асвечана ў імя Святога Мікалая.

## Гісторыя 
У 1330 годзе  стаў першай сталіцай княства Валахія. У 1352 годзе князь Басараб I заклаў у гэтым горадзе храм. Ён быў збудаваны на месцы больш старой царквы Святога Мікалая XIII стагоддзя. У 1364-1384 гадах пры валашском ваяводзе  і яго пераемніку былі выкананы роспісы храма.

Доўгі час царква служыла магільным склепам для валадароў Мунтэніі. У ёй размешчаны магілы Уладзіслава I і Басараба I. У 1827 і 1911 гадах царква падвяргалася рэканструкцыі.

У 1991 год царква ў складзе архітэктурнага ансамбля была ўключана ў папярэдні спіс аб'ектаў сусветнай спадчыны ЮНЕСКА ў Румыніі.

## Архітэктура і афармленне 
Царква адносіцца да архітэктурнага ансамбля Манастыра Курця-дэ-Арджеш. Стаіць у цэнтры акружанага сцяной двара.

У храме пад шклом можна ўбачыць магілу Басараба I.

## Літаратура 
* Moisescu, Cristian (2001). Arhitectura românească veche I. București: Editura Meridiane. ISBN 973-33-0440-9

Катэгорыя:Храмы паводле алфавіта
Катэгорыя:Храмы Святога Мікалая
Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Румыніі
Казіно Канстанцы

**Казіно Канстанцы** () — казіно, якое размяшчаецца ў румынскім горадзе Канстанца ў будынку па бульвары Лізаветы, дом 2. Пабудавана ў стылі ар-нуво. На цяперашні час — гістарычны помнік (уключаны ў спіс манументаў Міністэрствам па справах культуры і рэлігій Румыніі).

## Гісторыя 
З 1880 па 1902 гады на месцы казіно праводзіліся тэатральныя паказы і спартыўныя гульні, яго наведвалі турысты. Будаўніцтва пачалося ў 1904 годзе, першапачатковы план будынка распрацаваў архітэктар Пятры Антанэску, бяручы прыклад у традыцыях румынскага мастацтва. Аднак пасля залівання падмурка планы змяніліся, і будаўніцтва казіно даручылі архітэктару французскага або швейцарскага паходжання . Ён адмовіўся ад прынцыпаў румынскага стылю на карысць спалучэння матываў і большай надзейнасці, пабудаваўшы будынак пад уплывам касмапалітычнай эры казіно.

Будынак быў дабудаваны і адкрыты ў 1910 годзе. Прэса (у асноўным газета Conservatorul) крытыкавала Рэнара за вялікую працягласць працы і канчатковы вынік, скептычна паставіўшыся да змешвання стыляў і заяў аб эстэтычнасці, адзначыўшы дрэнны густ Рэнара. Сцены ўнутры будынка былі абліцаваныя дошкамі і пафарбаваны алейнымі фарбамі. У будынку былі бальная зала (дзякуючы чаму ў будынку маглі праводзіцца балі, арганізаваныя ўладамі муніцыпалітэта), дзве чытальныя залы, два гульнявыя пакоі і тэраса ля мора.

Будаўніцтва ішло вельмі павольна: зімой 1891 года пасля снежнай буры абвалілася частка даху і фасада. 28 студзеня 1892 года гарадскі савет атрымаў прапанову знесці будоўлю, але прымар Ал. Белік вырашыў не зносіць нічога і працягнуць рэканструкцыю. У першапачатковым праекце, акрамя бальнай залы, павінны былі таксама прысутнічаць тэатр са сцэнай і невялікія прыбудовы з абодвух бакоў. Грандыёзнасць праекта значна паменшылася, а тэрміны здачы былі значна ссунуты. 21 снежня 1909 года інжынер Элі Раду, архітэктары Іён Мінку і. Д. Маймаролу былі выкліканыя ў Канстанцу па просьбе камітэта для вывучэння праекта казіно. У выніку быў сфармаваны дакумент з рэкамендацыямі аб будаўніцтве. Было прапанавана пашырыць прастору шляхам адкрыцця вялікай залы для рэстарана і кухні (рэстаран прапаноўвалася размясціць на тэрасе за шклянымі дзвярыма). Для большай свабоды прапаноўвалася дадаць некалькі праходаў.

Адкрыццё афіцыйна адбылося ў жніўні 1910 года. У 1914 годзе ў будынку казіно пабываў імператар Мікалай II Аляксандравіч са сваёй сям’ёй. У 1934 годзе будынак быў адрэстаўраваны па праекту таго ж Рэнара. Падчас Другой сусветнай вайны ў будынку казіно размяшчалася бальніца, а ў пасляваенныя гады яно было пераабсталявана ў рэстаран. Аднак у сувязі з высокімі выдаткамі на абслугоўванне, якія павысіліся пасля рамонту ў 1986—1988 годзе (пры ўдзеле мастакоў Шум Думітру, Георге Тырца, Іаан Мітурца, Нае Міра, Мікалая Маладвяну), казіно зачынілі ў 1990 годзе. У цяперашні час яно з’яўляецца помнікам культуры Румыніі (па рашэнні Міністэрства па справах культуры і рэлігій Румыніі), але знаходзіцца ў аварыйным стане, таму доступ унутр забаронены.

Катэгорыя:Казіно
Катэгорыя:Канстанца
Пітэр Браўн

**Пітэр Роберт Ламонт Браўн** (; нар. , Дублін) — брытанскі і амерыканскі антыказнавец, прафесар гісторыі Прынстана (эмерыт). Член Амерыканскай акадэміі мастацтваў і навук (1978). Ганаровы доктар.

## Біяграфія 
Выпускнік Оксфарда, у Нью-каледжы якога атрымаў ступень магістра мастацтваў.

Уплыў на яго аказаў А. Мамільяна.

З 1956 года супрацоўнік, з 1970 года лектар Оксфарда (па 1975 год).
У 1975-1978 гадах прафесар гісторыі Лонданскага ўніверсітэта.
У 1978-1986 гадах прафесар гісторыі і класікі ў Каліфарнійскім універсітэце ў Берклі, ЗША.
З 1983 года запрошаны прафесар, з 1986 года прафесар гісторыі Прынстана.

Тройчы жанаты, дзве дачкі ад першага шлюбу.

## Узнагароды 
* Стыпендыя Мак-Артура (1982) 
* Прэмія Хейнекена (1994)
* Прэмія Клюге (2008)
* Прэмія Бальцана (2011)
* Прэмія Дэна Дэвіда (2015)

## Навуковыя працы 
* *Augustine of Hippo: A Biography* (1967/2000) – ISBN 0-520-22757-3 -- new edition, with new epilogue, ISBN 978-0-520-22757-6
* "The Rise and Function of the Holy Man in Late Antiquity", *(англ.)&nbsp;бел.*, 61 (1971): 80-101.
* *The World of Late Antiquity: AD 150-750* (1971/1989) – ISBN 0-393-95803-5
* *The Making of Late Antiquity* (1978) – ISBN 0-674-54321-1
* *The Cult of the Saints: Its Rise and Function in Latin Хрысціянства* (1981) – ISBN 0-226-07622-9
* *Society & the Holy in Late Antiquity* (1982) – ISBN 978-0-520-06800-1
* "Late Antiquity" ([1985] 1987) in Paul Veyne, ed. *A History of Private Life: 1. From Pagan Rome to Byzantium*.
* *The Body and Society: Men, Women, and Sexual Renunciation in Early Хрысціянства* (1988) – ISBN 0-231-06101-3
* *Power and Persuasion: Towards a Christian Empire* (1992)
* *Authority and the Sacred: Aspects of the Christianisation of the Roman world* (1995) – ISBN 0-521-49904-6; "Aspects of the Christianisation of the Roman World", The Tanner Lectures On Human Values, October 1993 
* *The Rise of Western Christendom* (1996/2003) – ISBN 0-631-22138-7
* Кіраўніка 21 & 22 in *The Cambridge Ancient History, Volume XIII, The Late Empire, A. D. 337-425* (1998) – ISBN 0-521-30200-5
* *Poverty and Leadership Later in the Roman Empire* (2002)
* *Through the Eye of a Needle: Wealth, the Fall of Rome, and the Making of Хрысціянства in the West, 350-550 AD* (2012) – ISBN 0-691-15290-X
* *The Ransom of the Soul: Afterlife Wealth and in Early Заходняе Хрысціянства* (2015)
* *Treasure in Heaven: The Holy Poor in Early Хрысціянства* (2016)

## Літаратура 
* International who's Who of Authors and Writers 2004. P. 76
* Encyclopedia of Historians and Historical Writing, том 1, с. 146

Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі Бальцана
Катэгорыя:Лаўрэаты стыпендыі Мак-Артура
Катэгорыя:Ганаровыя дактары
Катэгорыя:Мастацтвазнаўцы ЗША
Катэгорыя:Мастацтвазнаўцы Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Прафесары Оксфардскага ўніверсітэта
Катэгорыя:Члены Амерыканскай акадэміі мастацтваў і навук
Таментгіпнум бліскучы

**Таментгі́пнум бліскучы** (*Tomentypnum nitens*) — від брыевых імхоў сямейства брахітэцыевых, адзіны прадстаўнік рода *Tomenthypnum*.

## Апісанне 
Двухдомная лістасцябловая расліна. Дзярнінкі шчыльныя, карычнева-зялёныя, у сухім стане бліскучыя. Сцябло прамастойнае, даўжынёй 5—15 см, перыста-разгалінаванае, з вострымі верхавінкамі, з аднаго боку ржава-карычнявата-лямцавае. Лісце шорсткае, прамаадыходнае, прадаўгавата-ланцэтнае, доўга- і тонказавостранае, з доўгай жылкай. Спарагоны на кароткіх бакавых галінках. Каробачка нахіленая або гарызантальная, прадаўгавата-цыліндрычная, сагнутая, на доўгай чырвонай ножцы. Перыстом двайны. Вечка востраканічнае, з дзюбкай. Каўпачок клабукападобны.

## Пашырэнне 
Пашыраны ў Паўночным паўшар’і ад Арктыкі да паўднёвай мяжы лясоў. На Беларусі трапляецца ўсюды на балотах і забалочаных лугах, на глебе. Рэлікт ледавіковай эпохі.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Брахітэцыевыя
Маладзечанскі гандлёва-эканамічны каледж Белкаапсаюза

**Маладзечанскі гандлёва-эканамічны каледж Белкаапсаюза** — сярэдняя спецыяльная адукацыйная ўстанова ў г. Маладзечна, Мінская вобласць. Размешчаны па адрасе Цэнтральная плошча, 1.

## Гісторыя 
1 верасня 1959 г. у будынку Маладзечанскага аблспажыўсаюза пачаў сваю дзейнасць **Маладзечанскі кааператыўны тэхнікум**. У тэхнікуме рыхтавалі бухгалтараў, эканамістаў, статыстаў на дзённым (150 чалавек) і завочным (240 чалавек) аддзяленнях. У сувязі з ліквідацыяй Маладзечанскай вобласці будынак аблспажыўсаюза ў 1960 годзе перададзены тэхнікуму.

У 1961 годзе стары навучальны корпус пераабсталяваны пад інтэрнат, у якім пражывалі 270 навучэнцаў. У 1961 годзе пабудаваны навучальны корпус з 21-й навучальнай аўдыторыяй, бібліятэкай, навучальнымі кабінетамі. У 1963 годзе кааператыўны тэхнікум быў пераназваны ў **Маладзечанскі ўлікова-планавы тэхнікум**.

У 1965 годзе пры тэхнікуме створана Міжрэспубліканская аднагадовая інструктарска-рэвізорская школа, у якой вялася падрыхтоўка спецыялістаў з ліку выпускнікоў тэхнікума, якія прапрацавалі не менш як два гады ў сістэме спажывецкай кааперацыі. Школа функцыянавала да 1986 года. За перыяд свайго існавання ў ёй было падрыхтавана 1565 выпускнікоў (318 інструктараў і 1247 рэвізораў).

У 1967 годзе ўведзены ў эксплуатацыю новы інтэрнат на 632 месцы, у якім размясціліся сталовая на 120 месцаў, пункт аховы здароўя, чытальная зала, пакой адпачынку.

У 1968—1975 гадах пры тэхнікуме існавала вучылішча па падрыхтоўцы інвентарызатараў.

У 1971 годзе створаны ўніверсітэт грамадскіх прафесій, у якім мелася 9 факультэтаў і штогод навучалася каля 500 чалавек.

У 1983 годзе ўведзена ў эксплуатацыю прыбудова спартыўнага комплексу, якая злучыла навучальны корпус з інтэрнатам. У ёй размешчаны 2 спартыўныя залы агульнай плошчай 810 м² і 5 навучальных аўдыторый.

У 1986 годзе на базе тэхнікума адкрыта прафесійна-тэхнічнае вучылішча па падрыхтоўцы прадаўцоў з планам прыёму 90 чалавек. У 1993 годзе тэхнікум і вучылішча ператвораны ў навучальна-вытворчы комплекс «ПТВ-тэхнікум». У 2000 годзе «ПТВ-тэхнікум» пераназваны ва ўстанову адукацыі «Маладзечанскі гандлёва-эканамічны каледж» Белкаапсаюза.

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Каледжы Маладзечна
Катэгорыя:Цэнтральная плошча, Маладзечна
Катэгорыя:Белкаапсаюз
Катэгорыя:1959 год у Беларусі
Гарадскі стадыён (Мар’іна Горка)

**Гарадскі стадыён** — шматфункцыянальны стадыён у горадзе Мар’іна Горка Мінскай вобласці Беларусі. Максімальная ўмяшчальнасць — 2 000 чалавек . З’яўляецца хатнім стадыёнам футбольнага клуба «Вікторыя» (Мар’іна Горка) з горада Мар’іна Горка і з 2018 г. клуба «Энергія» (Пухавіцкі р-н) .

## Гісторыя 
ФК Рудзенск праводзіў хатнія матчы з 2009—2011 гг.

## Структура комплекса 
Спорткомплекс уключае: 2 футбольныя палі (асноўнае 105×68 метраў); мае дзве адкрытых трыбуны; кабінка для каментатараў.

## Кірункі дзейнасці 
Асноўнай дзейнасцю ўстановы з’яўляюцца:
* прадстаўленне пляцовак для спартыўна-масавых мерапрыемстваў;
* прадстаўленне пляцовак для культурна-забаўляльных мерапрыемстваў;
* іншая дзейнасць адпачынку і забаў.

Мар’іна Горка, Гарадскі стадыён - таблічка.jpg|Гарадскі стадыён - таблічка
Мар’іна Горка, Гарадскі стадыён 2.jpg|Гарадскі стадыён
Мар’іна Горка, Гарадскі стадыён 3.jpg|Гарадскі стадыён - газон
Мар’іна Горка, Гарадскі стадыён 5.jpg|Гарадскі стадыён - трыбуны
Мар’іна Горка, Гарадскі стадыён 6.jpg|Гарадскі стадыён
Мар’іна Горка, Гарадскі стадыён 7.jpg|Кабінка для каментатараў

## Спасылкі 
* Виктория (Марьина Горка)
* СТАДИОН ГОРОДСКОЙ в Марьиной Горке, Стадионная 4
* Стадион Городской в Марьиной Горке

Катэгорыя:Футбольныя стадыёны Беларусі
Катэгорыя:Спорт у Мар’інай Горцы
Катэгорыя:Спартыўныя збудаванні Пухавіцкага раёна
Бернхард Салін

**Карл Бернхард Салін** (, Эрэбру — , ) — шведскі археолаг, гісторык культуры і куратар музея.

## Біяграфія 
Бернхард Салін здаў уступны экзамен у дзяржаўнай гімназіі ў Нючэпінгу 28 мая 1880 года, а затым пачаў вучобу студэнтам Упсальскага ўніверсітэта, дзе ён стаў у 1885 годзе бакалаўрам у галіне скандынаўскіх моў, эстэтыкі, мастацтва і літаратуры, латыні, гісторыі, паліталогіі і астраноміі. Ён стаў у 1888 годзе ліцэнцыятам філасофіі ў гісторыі мастацтваў і доктарам у эстэтыцы ў 1890 годзе. Салін быў прыняты ў якасці памочніка ў Дзяржаўны гістарычны музей у 1889 годзе, дзе ён быў прызначаны другім памочнікам куратара ў 1902 годзе. Салін стаў куратарам Паўночнага музея ў 1903 годзе і быў яго дырэктарам з 1905 па 1913 год.

Салін быў першапачаткова мастацтвазнаўцам, але цікавіўся дагістарычнай археалогіяй, і, як археолаг, ён удзельнічаў у тым ліку ў раскопках у Сірэторпе ў Блекінге ў 1915 годзе. Салін прысвяціў сябе пазней гісторыі рэлігіі, асабліва развіццю скандынаўскай рэлігіі. Ён быў прызнаным спецыялістам па звярынаму стылю. У 1891, 1892, 1894 і 1895 гадах ён правёў каля двух гадоў у шырокіх даследаваннях у Цэнтральнай і Паўднёвай Еўропе. У выніку паездкі ён апублікаваў у 1904 годзе працу «Altgermanische Thierornamentik», якая змяшчае стылявы аналіз і разгляд розных культурных плыняў у перыяд міграцыі.

Катэгорыя:Археолагі Швецыі
Катэгорыя:Гісторыкі Швецыі
Катэгорыя:Мастацтвазнаўцы Швецыі
Катэгорыя:Гісторыкі культуры
Пядзенік чубаты

**Пядзенік чубаты** (*Colotois pennaria*) — матылёк з сямейства пядзенікаў.

## Апісанне 
Размах крылаў 45-50 мм. Пярэднія крылы самца пафарбаваны ў чырванавата- або рудавата-бурыя тоны з цёмным напыленнем. Нясуць на сабе дзве папярочныя цёмныя лініі, паміж якімі знаходзіцца цёмная кропка. У вяршыні пярэдняга крыла знаходзіцца чорная пляма з белым цэнтрам. Афарбоўка крылаў самкі жоўта-шэрая, часам белая. Пляма ў вяршыні пярэдняга крыла чорнага колеру, малазаўважная. Заднія крылы ў абодвух палоў святлей пярэдніх. Па ім праходзіць адна цёмная лінія, з унутранага боку ад якой маецца цёмная кропка.

## Арэал 
Сярэдняя і Паўднёвая Еўропа, Малая Азія, сярэдняя паласа Расіі, Каўказ.

## Біялогія 
Час лёту ў верасні-кастрычніку. Вусень чорна-бурага або шэра-бурага колеру з нерэзкім светлым малюнкам, часам з жаўтлявымі плямамі. Вусень харчуецца на бярозе, дубе, таполі, вярбе, ліпе, алешыне, сліве, грушы, яблыні, і вязе. Кукалка чырвона-жоўтага колеру.

Катэгорыя:Насякомыя Еўразіі
Катэгорыя:Пядзенікі
Endrosis

**Endrosis** — род матылькоў сямейства .

## Апісанне 
У адрозненне ад іншых відаў сямейства, прадстаўнікі роду *Endrosis* маюць на задніх крылах не 10, а 9 жылак.

## Віды 
У род уключаюць 3 віды, з якіх толькі адзін жыве ў Еўропе — .

* 
* 
* 

Катэгорыя:Матылі
Dreamlin

**Dreamlin** — электронны музычны калектыў з Беларусі.

Гурт Dreamlin родам з Мінска, пачаў сваю дзейнасць, калі Дзяніс «С4» Карабкоў сустрэўся з Ягорам Куноўскім, які даўно займаўся камп’ютарнай музыкай. У 2000 годзе яны аб’ядналіся як Dreamlin. Іх музыка выкарыстоўвалася ў некалькіх андэграўндных фільмах і відэа па ўсім свеце.

У 2002 годзе яны пачалі выступаць перад публікай. Гурт аддаваў перавагу змешванню электронных і жывых інструментаў, такіх як гітара, ударная ўстаноўка, электронныя барабаны, флейта і ўсе віды перкусіі.

Да 2004 года Ягор гуляе большасць канцэртаў разам з мульціінструменталістам Андрэем Карповічам, а Дзяніс аддае перавагу студыйнай працы, і не толькі з праектам Dreamlin. Музыкі сумесна працавалі як з мясцовымі калектывамі, так і з замежнымі, іх геаграфія распасціраецца ад Фінляндыі да Гаваяў.

Стыль музыкі Dreamlin не абмяжоўваецца жанравымі рамкамі. Звычайна гурт прэзентуецца як downtempo-калектыў, аднак у іх музыцы можна пачуць амаль любы жанр электроннай музыкі, хіба толькі акрамя трансу.

Першы альбом, «The colour of the city», быў выпушчаны ў 2004 годзе ў Беларусі, у 2005 годзе ў Расіі і з 2006 года ён даступны ў інтэрнэце. Пасля зачынення лэйбла «Collaps» альбом быў зняты з продажу, і паўторна выпушчаны ў 2013 годзе.

У 2006 калектыў быў упершыню запрошаны сыграць канцэрт за межамі былога СССР.

Другі рэліз гурта Dreamlin — «Monday Islands» (EP), быў выпушчаны ў 2008 годзе ў лічбавым фармаце. 

Наступны EP «Let's» быў выпушчаны ў 2011 годзе.

Альбом "Eevergreen" быў выпушчаны ў 2019 годзе.

Альбом "Beyond" быў выпушчаны ў 2023 годзе.

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт
* Рингтон белорусской группы поставили 100 тысяч человек
* Белорусы на last.fm: статистика по итогам 2013 года
* 

Катэгорыя:Электронныя музычныя калектывы Беларусі
Катэгорыя:Музычныя калектывы, якія з’явіліся ў 2000 годзе
Медаль «Серп і Молат»

]]
**Залаты́ меда́ль «Серп і Молат»** — знак асаблівага адрознення ў СССР, якім узнагароджвалі Героя Сацыялістычнай працы нароўні з вышэйшай узнагародай СССР — ордэнам Леніна і граматай Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР.

## Гісторыя 
Заснаваны 22 мая 1940 года Указам Прэзідыума ВС СССР ад 22.05.1940 аб дадатковых знаках адрознення для Герояў Сацыялістычнай Працы. Усяго медалём «Серп і Молат» былі ўзнагароджаны 20 605 чалавек, двойчы ўзнагароджаны 205 чалавек, тройчы ўзнагароджаны 16 чалавек.

## Апісанне 
Згодна з афіцыйным апісаннем, Залаты медаль «Серп і Молат» ўяўляў сабой пяціканцовую зорку з гладкімі двухграннымі прамянямі на адным боку, у цэнтры медаля размяшчаліся рэльефныя серп і молат, дыяметр апісанай акружнасці зоркі складаў 33,5 мм, памер сярпа і молата ад дзяржальні да верхняй кропкі адпаведна — 14 і 13 мм. Адваротны бок медаля меў гладкую паверхню і быў абмежаваны па контуры выступаючым тонкім абадком. На адваротным боку ў цэнтры медаля размяшчаўся надпіс выпуклымі літарамі: «Герой Сацыялістычнай Працы». У верхнім промні зоркі размяшчаўся нумар медаля.

Эскіз медаля распрацаваў Мержанаў Мірон Іванавіч — з 1931 па 1937 гг. галоўны архітэктар ЦВК СССР.

Медаль пры дапамозе вушка і кальца злучаўся з металічнай пазалочанай калодачкай, якая выраблялася з срэбра ў выглядзе прамавугольнай пласцінкі вышынёй 15 мм і шырынёй 19,5 мм і мела рамкі ў верхняй і ніжняй частках. Унутраная частка калодачкі была абцягнутая шаўковай муаравай стужкай чырвонага колеру шырынёй 20 мм. Калодачка мела на адваротным боку наразны штыфт з гайкай для прымацавання ордэна да адзежы. Медаль была выканана з золата 950 пробы і важыла без калодкі 15,25 грама.

Залаты медаль «Серп і Молат» Героя Сацыялістычнай Працы носіцца на левым боку грудзей над ордэнамі і медалямі СССР.

## Літаратура 
* 
* *Володин А. Н., Мерлай Н. М.* Медали СССР. — СПб.: Печатный двор, 1997. — С. 50—51. — ISBN 5-7062-0111-0.
* *Колесников Г. А., Рожков А. М.* Ордена и медали СССР. — Мн.: Народная асвета, 1986. — С. 18—20, 55.

## Спасылкі 
* Каталог разнавіднасцяў медаля «Серп і молат»

## Гл. таксама 
* Герой Савецкага Саюза
* Герой Расійскай Федэрацыі

Катэгорыя:Героі Сацыялістычнай Працы
Катэгорыя:Узнагароды паводле алфавіта
Першая Усебеларуская выстаўка

. Вокладка каталога першай Усебеларускай мастацкай выстаўкі]]
**Першая Усебеларуская мастацкая выстаўка** —  выстаўка малярства, графікі, скульптуры, тэатру, прыкладнога мастацтва, якая адкрылася 6 снежня 1925 года ў Менску. Падрыхтаваная супрацоўнікамі мастацкай секцыі Інбелкульту Я. Дылам, М. Шчакаціхінам, з удзелам А. Касталянскага. 

## Апісанне 
Экспазіцыя была размешчана ў будынку Камуністычнага універсітэта па вул. Універсітэцкай, 27 (цяпер — вул. Кірава, 21) і ўключала больш за 1000 твораў. Сярод розных відаў мастацкіх твораў экспанавалася таксама 8 экслібрысаў, выкананых чатырма мастакамі.

У памяшканні БДМ (будынак царкоўна-археалагічнага музея, потым — Дом мастацтваў) экспанаваліся ўзоры старажытнага мастацтва: крыж Ефрасінні Полацкай, копіі фрэсак полацкіх цэркваў, кніжныя выданні і інш.  Таксама дэманстраваўся абраз XVII стагоддзя «Ушэсце Гасподне», які належыць беларускай школе іканапісу, вывезены этнаграфічнай экспедыцыяй у 1921 годзе са Стэфанаўскай царквы XVII стагоддзя ў Слуцку. Ён увайшоў у каталог выстаўкі, у частку старажытнага мастацтва. Рэдактар каталога — Мікола Шчакаціхін. 1926, №12, с. 16. Зараз знаходзіцца ў зборах Нацыянальнага мастацкага музея Беларусі.

## Вядомыя ўдзельнікі выстаўкі 
Сярод удзельнікаў выстаўкі — Леў Зевін, Абрам Бразер, Уладзімір Кудрэвіч, Леў Альпяровіч, Міхась Філіповіч, Гаўрыла Віер, Валянцін Волкаў, Генадзь Змудзінскі і іншыя.

## Вядомыя творы 
Сярод вядомых твораў можна згадаць карціны Шавец-камсамолец, Партрэт дачкі, Раніца вясны і іншыя.

## Галерэя 

Выява:Портрет Ю.М. Пэна.jpg|Абрам Бразер Партрэт Іегуды Пэна, 1921. Палатно, алей. 55 х 41,5 см.
Выява:Ranitsa vyasny. Kudrevich.jpg|Уладзімір Кудрэвіч «Раніца вясны», 1924. Палатно, алей. 101 х 79,5 см. 
Выява:Arkady Astapovich. Street in village.JPG|Аркадзь Астаповіч. «Вуліца ў вёсцы», 1920-я. Папера, аловак, акварэль, туш, пяро, 26,5 х 20,5 см.
Выява:Abram Brazer. Head of boy.JPG|Абрам Бразер. «Галава яўрэйскага хлопчыка». 1920-я. Папера, туш, пяро. 19 х 17 см.
Выява:Lev Alperovich. Portrait of babygirl.JPG|Леў Альпяровіч «Партрэт дзяўчынкі», 1910-е. Папера, вугаль.

Выява:Г. Змудзінскі Нямецкая кавалерыя, якую праследуе агонь нашых кулямётаў.JPG|Генадзь Змудзінскі «Нямецкая кавалерыя, якую праследуе агонь нашых кулямётаў». 1916. Папера, акварэль, тушь. 27,5 х 55 см.

Выява:1921. На Купалле.jpg|Міхась Філіповіч. «На Купалле». Паміж 1921—1922. Кардон, алей. 71 х 84 см.
Выява:Gabriel Vier 1923 Young Artist.jpg|Гаўрыла Віер «Юны мастак», 1923. Фанера, алей. 49,9 х 48,3 см. 
Выява:Lev_Alperovich._Woman_near_sea.JPG|Леў Альпяровіч «Жанчына каля мора», 1905. Палатно, алей. 
Выява:Valentin Volkov 1923 Velizh.JPG|Валянцін Волкаў «Веліж». 1923. Папера, аловак, гуаш. 22 х 32,5 см. 
Выява:The Ascension Mid 17 th c.jpg|«Ушэсце Гасподне». XVII ст., дошка, яечная тэмпера, 140 х 106 см.

## Літаратура 
* .
* Шчакаціхін М. М. 1-я Усебеларуская мастацкая выстаўка. Каталёг аддзелу старажытнага мастацтва / Апрацаваў М. Шчакаціхін. Мн., 1926. С. 1-30.

Катэгорыя:Выстаўкі Беларусі
Катэгорыя:Гісторыя беларускага мастацтва
Катэгорыя:1925 год у Мінску
Катэгорыя:1925 год у культуры і мастацтве
Свята песні і танца (Латвія)

**Уселатвійскае свята песні і танца** () — традыцыйнае культурнае мерапрыемства ў Латвіі, фестываль народных хораў і калектываў народнага танца.

Свята праводзіцца кожныя тры-пяць гадоў.

Летам 1873 года наваяўленае  арганізавала I Уселатвійскае свята спеваў (''). За ім адбыліся II, III, IV (у Елґаве) і V Святы.

## XX стагоддзе 
).
Вялікая эстрада, Мэжапаркс,
Рыга, Латвія, 1955 год]]
Падчас Першай сусветнай вайны фестываль не праводзіўся. У незалежнай Латвіі прайшлі VI, VII, VIII і IX Святы. Падчас Другой сусветнай вайны фестывалі таксама не праводзіліся.

XX Свята песні і танца () адбылося летам 1990 года, неўзабаве пасля аднаўлення незалежнасці Латвіі.

## XXI стагоддзе 
 ў 2008 годзе ўключаны ў спіс культурнай спадчыны ЮНЕСКА.
У 2013 годзе прайшло XXV Свята песні і танца.

## Гл. таксама 
* 

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Дакументы аб свяце на партале Латвійскай Нацыянальнай бібліятэкі
* Святочныя будынкі на партале Латвійскага дзяржаўнага гістарычнага архіва 

Катэгорыя:Святы Латвіі
Румынскі атэнэум

**Румынскі атэнэум** () — канцэртная зала ў цэнтры Бухарэста (Румынія). Адзін з галоўных арыенціраў румынскай сталіцы. Цяпер — галоўная канцэртная зала горада, месца правядзення штогадовага міжнароднага музычнага фестывалю. З 1889 г. — галоўная канцэртная пляцоўка .

## Гісторыя 
У 1865 годзе шэраг румынскіх дзеячаў культуры і навукі заснаваў румынскае культурнае таварыства Атэнэум (Atheneum). З мэтай служэння мастацтву і навуцы, у 1888 годзе ў Бухарэсце быў адкрыты румынскі Атенеум.

Будынак быў пабудаваны па праекце французскага архітэктара Альберта Галерона, на сродкі знатнага валашскага баярскага роду — Вакарэску і ўрачыста адкрыты ў 1888 годзе, хоць працы па яго аздабленні працягваліся да 1897 г. Частка сродкаў на будаўніцтва была атрымана па адкрытай падпісцы на працягу 28 гадоў. У Румыніі да гэтага часу памятаюць заклік: «Ахвяруйце адзін лей на Атэнэум !».

Пасля распаду Аўстра-Венгрыі, 29 снежня 1919 г., Атэнэум быў месцам правядзення канферэнцыі вядучых румынскіх дзеячаў, тых, хто прагаласаваў за ратыфікацыю дагавора аб далучэнні Бесарабіі, Трансільваніі і Букавіны да Каралеўства Румынія, у так званую, Вялікую Румынію.

## Будынак Атенеума 
Багата упрыгожаны, купалападобны, круглы па форме будынак, неакласічнага стылю, з элементамі рамантызму. Перад будынкам знаходзіцца невялікі парк з помнікам румынскаму паэту Міхаю Эмінэску.

Унутры, на першым паверсе размешчаны вялікая канферэнц-зала, вышэй — глядзельная зала на 600 месцаў у партэры і 52 — у ложах.

Унутраную частку круглай сцяны канцэртнай залы 75 м у даўжыню і 3 м у шырыню ўпрыгожвае фрэска мастака , якая паказвае найбольш важныя моманты румынскай гісторыі, пачынаючы з заваёвы Дакіі рымскім імператарам Траянам і заканчваючы узнікненнем Вялікай Румыніі ў 1918 годзе.

У 1992 годзе былі праведзены рэстаўрацыйныя работы на суму 9 мільёнаў еўра, сродкі на якія былі выдзелены ў роўных долях урадам Румыніі і Саветам Еўрапейскага банка развіцця.

Румынскі атэнэум сёння з'яўляецца сімвалам румынскай культуры. У 2007 годзе будынак быў унесены ў Спіс еўрапейскай спадчыны.

## Галерэя 

File:Romanian Athenaeum in Bucharest Romania.jpg|
File:Romanian-Athenaeum-Bucharest.JPG|
File:Ateneul Român 1.jpg|
File:Ateneul Roman b.jpg|
File:Ateneul Român Facade night.jpg|
File:Antoniu - l'Athenee.jpg|
File:Ateneul Roman binnenkant.jpg|
File:Ateneul Român Colonnade.jpg|
File:Flickr - fusion-of-horizons - Ateneul (3).jpg|
File:Ateneul Român stage.jpg|
File:Ateneul Roman dichtbij.jpg|
File:Ateneul Roman ingang artiesten.jpg|
File:Ateneul Roman trap.jpg|
File:Ateneul Român - Interior Sala.jpg|
File:Romanian Atheneum 40th anniv medal 2.jpg|
File:Stamps of Romania, 2013-15.jpg|

## Спасылкі 
* Filarmonica George Enescu (рум.)&nbsp;

Катэгорыя:Канцэртныя залы Румыніі
Катэгорыя:Славутасці Бухарэста
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Бухарэста
Катэгорыя:Культура Румыніі
Катэгорыя:З’явіліся ў 1888 годзе
Катэгорыя:Аб’екты на марках
Медаль «За адвагу»

**Меда́ль «За адва́гу»** — дзяржаўная ўзнагарода шэрага краін:
* Медаль «За адвагу», СССР
* Медаль «За адвагу», Расія
* Медаль «За адвагу», Ізраіль
* Медаль «За адвагу», Абхазія
* Медаль «За адвагу», Азербайджан
* Медаль «За адвагу», Арменія
* Медаль «За адвагу», Беларусь
* Медаль «За адвагу», Прыднястроўская Малдаўская Рэспубліка
Фейсал ібн Мусаід

**Фейсал ібн Мусаід ібн Абдул-Азіз Аль Сауд** (;  — ) — пляменнік караля Саудаўскай Аравіі Фейсала ібн Абдэля Азіза і яго забойца.

## Біяграфія 
Фейсал нарадзіўся ў 1944 годзе ў сям’і прынца Мусаіда. У 1966 годзе, яго брат Халід быў забіты падчас акцыі пратэсту ў горадзе Эр-Рыяд супраць увядзення новага канала тэлебачання. У Фейсала быў таксама брат Бандар і сястра аль-Явара. Вядомы прадпрымальнік Абдуррахман ібн Мусаід прыходзіўся яму адзінакроўным братам.

Фейсал атрымаў адукацыю ў ЗША. Ён паступіў ва ўніверсітэт штата ў Сан-Францыска, а затым ва ўніверсітэт штата Каларада. У 1970 годзе ён быў арыштаваны ў горадзе Боўлдэр (штат Каларада) за гандаль ЛСД. У траўні 1970 года акруговы пракурор зняў абвінавачанні. Пакінуўшы ЗША Фейсал паехаў у Бейрут, а потым у ГДР. Калі ён вярнуўся на радзіму, саудаўскія ўлады анулявалі яго пашпарт з-за праблем за мяжой. Ён пачаў выкладаць ва ўніверсітэце Эр-Рыяд.

25 сакавіка 1975 года Фейсал паехаў у каралеўскі палац у Эр-Рыядзе, дзе кароль праводзіў Меджліс. Ён прыстаў да кувэйцкай дэлегацыі і выйшаў з дэлегатамі на сустрэчу з каралём. Кароль пазнаў свайго пляменніка і нахіліў галаву, каб пляменнік змог пацалаваць яе ў знак павагі. Прынц выхапіў рэвальвер з-пад сваёй накідкі і двойчы стрэліў каралю ў галаву. Целаахоўнікі, узброеныя мячамі і аўтаматамі, арыштавалі прынца. Кароль быў дастаўлены ў шпіталь, але лекары не змаглі выратаваць яго жыццё. Перад смерцю кароль Фейсал загадаў, каб забойцу не каралі смерцю.

Шарыяцкі суд 18 чэрвеня прызнаў Фейсала вінаватым у царазабойстве, праз некалькі гадзін адбылася публічная пакаранне. На плошчы пачалі збірацца людзі. Фейсала абезгаловілі адным ударам пазалочанага мяча. Пасля пакарання смерцю яго галаву на драўляным калу на 15 хвілін выставілі на агляд натоўпу, а потым павезлі разам з целам у карэце хуткай дапамогі.

Катэгорыя:Постаці Саудаўскай Аравіі
Муха базарная

**Муха базарная** (*Musca sorbens*) — двукрылае насякомае сямейства .

## Арэал 
Распаўсюджана ў Афрыцы, Азіі і Ціхакіянскім рэгіёне. Сустракаецца ў Закаўказзі, Сярэдняй Азіі, Казахстане, у Расіі вядома ў субтрапічнай зоне.

## Экалогія 
Патрабавальная да тэмпературы (ад 28 да 40 °C) і вільготнасці (больш за 85%) паветра.

Пасялковы паўэндафільны від. Вялікую частку часу мухі праводзяць на адкрытым паветры, канцэнтруючыся каля кірмашоў і фекаліяў. Могуць залятаць у памяшканні, дзе дасягаюць высокай колькасці. Размножваецца толькі ў тых населеных пунктах, дзе на зямлі прысутнічаюць экскрыменты чалавека.

З'яўляецца факультатыўным гематафагам. Мухі харчуюцца фруктовымі сокамі, мясам, малочнымі прадуктамі. Ахвотна нападаюць на чалавека, злізваючы пот, выдзяленні слізістых абалонак вачэй і крывяністы эксудат ран.

Распаўсюднік вочных хвароб і кішачных інфекцый.

## Зноскі 
Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1830 годзе
Катэгорыя:Насякомыя Еўразіі
Катэгорыя:Сапраўдныя мухі
Джордж Дэрн

**Джордж Генры Дэрн** (; ) — амерыканскі палітычны дзеяч, член Дэмакратычнай партыі ЗША. Займаў пасады губернатара штата Юта (1925—1933) і ваеннага міністра ЗША з 1933 года да сваёй смерці. Дзед акцёра Бруса Дэрна.

Дэрн вучыўся ў штаце Небраска, а затым працаваў у горназдабыўной прамысловасці ў штаце Юта. Ён прымаў удзел у распрацоўцы печы Холт-Дэрна, якая выкарыстоўваецца пры здабычы карысных выкапняў.

Дэрн змяніў у 1925 годзе Чарлза Мэйбана на пасадзе губернатара штата Юта, а яго змяніў у 1933 годзе Генры Блад.

Як ваенны міністр пры Франкліне Рузвельце Дэрн адказваў за рэфармаванне арміі ў адпаведнасці з Новым курсам і за стварэнне Грамадзянскага корпуса аховы навакольнага асяроддзя. Дэран памёр у сваім кабінеце ў 1936 годзе.

## Зноскі 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Ваенныя міністры ЗША
Карцінныя камяні

**Памінальныя** або **карцінныя камяні** () — асобна пастаўленыя валуны (як правіла, з вапняка) з нанесеным на іх арнаментам, якія адносяцца да перыяду вікінгаў.

Карцінныя камяні адрозніваліся ад рунічных тым, што на іх наносіліся не руны, а выявы накшталт піктаграм. Пераважная іх большасць знаходзіцца на астравах Готланд і Мэн. Камяні, як правіла, усталёўваліся ў людных месцах (напрыклад, ля перапраў праз ручаі), значна радзей — над пахаваннямі.

Карцінныя камяні датуюцца трыма перыядамі з V па XI стагоддзя. Тлумачэнне малюнкаў часцяком выклікае складанасці. Вельмі распаўсюджаныя сцэны з выявай вершніка, што вяртаецца з вайны, якога сустракае дома жанчына з рогам у руцэ. Найбольш буйны з захаваных камянёў (на Готландзе) мае вышыню 370 см.

## Прыклады 
* Стура-Хамарскі камень
* Цёнгельгордскі камень

## Літаратура 
* Sune Lindqvist (1941-42) *Gotlands Bildsteine I—II.* KVHAA, Stockholm
* Erik Nylén, Jan Peder Lamm (2003) *Bildstenar.* Gidlunds Bokförlag, Stockholm — ISBN 91-7844-352-0
* Erik Nylén & Jan Peder Lamm (1988) *Stones, Ships and Symbols.* Gidlunds Bokförlag, Stockholm — ISBN 91-7844-116-1
* Шейкин Е. В. Особенности композиции готландских рисованных камней раннего периода. Скандинавские чтения 2002 года., МАЭ РАН, СПб, 2003 — ISBN 5-88431-093-5

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Вікінгі
Катэгорыя:Германа-скандынаўская міфалогія
Катэгорыя:Готланд (востраў)
Катэгорыя:Стэлы
Ацяпленне

**Ацяпле́нне** — сістэма для абагравання памяшканняў у халодны перыяд года з мэтай кампенсацыі страт цеплаты і падтрымання тэмпературы на пэўным зададзеным узроўні. Складаецца з крыніцы цеплаты, цеплаправодаў і ацяпляльных прылад.

Бывае мясцовае (пячное ацяпленне, электрычнае ацяпленне, газавае ацяпленне і інш.) і цэнтральнае (вадзяное ацяпленне, паравое ацяпленне, паветранае ацяпленне, панэльнае ацяпленне, прамянёвае ацяпленне і інш.). Пры мясцовым ацяпленні крыніцы цяпла знаходзяцца ў памяшканнях, якія ацяпляюць; пры цэнтральным у памяшканні размяшчаюць ацяпляльныя прылады, а цепланосьбіты падаюцца з цэнтральнай крыніцы, напрыклад, цеплаэлектрацэнтралі. Цэнтральнае ацяпленне бывае і ў аднакватэрным доме, тады вадагрэйны кацёл размяшчаюць у дапаможным памяшканні або на кухні.

Цеплавая магутнасць установак разлічваецца залежна ад прызначэння памяшкання і сярэдняй вонкавай тэмпературы самай халоднай пяцідзёнкі ў пэўнай мясцовасці (для Мінска −24 °C). Жылыя памяшканні павінны мець тэмпературу 18 °C, глядзельныя залы — 16 °C і інш. У вытворчых памяшканнях прамысловых прадпрыемстваў пры пастаянным цеплавыдзяленні ад тэхналагічнага абсталявання магутнасць ацяпляльнай устаноўкі адпаведна зменшана.

## Гл. таксама 
* Цеплазабеспячэнне

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Цеплаэнергетыка
Малдэгем

**Малдэгем** () — камуна і вёска ў бельгійскай правінцыі Усходняя Фландрыя. У камуну таксама ўваходзяць вёскі Адэгем і Мідэлбург. Кляйт і Донк заўсёды былі асобнымі хутарамі Малдэгема. На 1 студзеня 2006 года агульная колькасць насельніцтва Малдэгема складала 22,289. Агульная плошча 94,64 км² , што дае шчыльнасць насельніцтва 236 чалавек на км².

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Вядомыя жыхары 
* Іаана Куртманс-Бэрхманс (1811—1890) — пісьменніца

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 
* а 

Катэгорыя:Камуны правінцыі Усходняя Фландрыя
Ацяпляльныя прылады

**Ацяпля́льныя прыла́ды** — прылады для абагравання памяшканняў, разнавіднасць награвальных прылад. Найбольш пашыраны ацяпляльныя прылады, да якіх падаецца цепланосьбіт — вада (вадзяное ацяпленне), пара (паравое ацяпленне) або паветра (паветранае ацяпленне). Да іх адносяць радыятары, канвектары, каларыферы, прылады панэльнага або плінтуснага тыпу і інш. Ёсць ацяпляльныя прылады, дзе спальваюць газ (газавае ацяпленне) або электрычная энергія пераўтвараецца ў цеплавую (электрычнае ацяпленне, звычайна выкарыстоўваецца як дадатковае). У сістэмах прамянёвага ацяплення функцыі ацяпляльных прылад выконваюць сцены, столь, падлога або спецыяльныя панэлі, паверхні награвання ствараюцца пры размяшчэнні ў гэтых канструкцыях тонкіх трубаў, электрычнага кабелю, паветраводаў і каналаў.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Цеплаэнергетыка
Катэгорыя:Цеплатэхніка
Юбілейны медаль «XX гадоў Рабоча-Сялянскай Чырвонай Арміі»

**Юбіле́йны меда́ль «XX гадо́ў Рабо́ча-Сяля́нскай Чырво́най А́рміі»** заснаваны Указам Прэзідыума ВС СССР ад 24.01.1938 года «Аб заснаванні юбілейнага медаля „XX гадоў Рабоча-Сялянскай Чырвонай Арміі“», у адзначэнне 20-годдзя існавання Рабоча-Сялянскай Чырвонай Арміі (РСЧА) і Ваенна-Марскога Флоту (ВМФ). Аўтар малюнка медаля — мастак С. І. Дзмітрыеў.

## Палажэнне пра медаль 
Юбілейным медалём «XX гадоў Рабоча-Сялянскай Чырвонай Арміі» ўзнагароджваюцца асобы кадравага каманднага і начальніцкага складу Чырвонай Арміі і Ваенна-Марскога Флоту:
* праслужылі ў шэрагах РСЧА і ВМФ да 23 лютага (дзень Чырвонай Арміі) 1938 года 20 гадоў і заслужаныя перад радзімай удзельнікі грамадзянскай вайны і вайны за свабоду і незалежнасць айчыны, які знаходзяцца ў кадрах РСЧА і ВМФ;
* узнагароджаныя ордэнам Чырвонага Сцяга за баявыя адрозненні ў гады грамадзянскай вайны.
У выслугу гадоў у радах РСЧА і ВМФ залічваецца служба ў атрадах і дружынах Чырвонай Гвардыі і ў Чырвоных партызанскіх атрадах, якія дзейнічалі супраць ворагаў Савецкай улады ў перыяд 1917—1921 гадоў.

Пры наяўнасці іншых медалёў СССР медаль «XX гадоў Рабоча-Сялянскай Чырвонай Арміі» размяшчаецца пасля медаля «За асваенне нетраў і развіццё нафтагазавага комплексу Заходняй Сібіры».

## Апісанне медаля 
Юбілейны медаль «XX гадоў Рабоча-Сялянскай Чырвонай Арміі» мае форму правільнага круга дыяметрам 32 мм. Паверхня круга матавая, абадка шырынёй 2,5 мм — бліскучая. На адным боку круга змешчана пяціканцовая чырвоная эмалевая зорка з срэбнай акантоўкай. Унізе круга, паміж ніжнімі прамянямі зоркі, размешчана пазалочаная лічба «XX» вышынёй 8 мм і шырынёй 7 мм. Аснова лічбы ўпіраецца ў верхні край абадка.

На адваротным боку медаля намаляваная фігура страляе з вінтоўкі чырвонаармейца вышынёй у 25 мм, апранутага ў зімовую вартавую форму, унізе правей фігуры чырвонаармейца дата «1918—1938».

Медаль вырабляецца з аксідаванага серабра 925 пробы, лічбы «ХХ» — пазалочаныя. Змест чыстага серабра ў медалі — 15,592 г, золата — 0,10 г.

Медаль пры дапамозе вушка і кальца злучаецца з пяцікутнай калодачкай, абцягнутай шаўковай муаравай стужкай шэрага колеру з дзвюма падоўжнымі чырвонымі палоскамі па краях. Шырыня стужкі — 24 мм, шырыня палосак па 2 мм.

## Узнагароджанні 
У перыяд з студзеня 1938 да снежня 1940 года медалём былі ўзнагароджаны 32 127 чалавек.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* *Володин А. Н., Мерлай Н. М.* Медали СССР. — СПб.: Печатный двор, 1997. — С. 26—27. — ISBN 5-7062-0111-0.
* *Колесников Г. А., Рожков А. М.* Ордена и медали СССР. — Мн.: Народная асвета, 1986. — С. 92—93.

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Узнагароды паводле алфавіта
Камуна (Бельгія)

**Камуна** (, , ) — ніжэйшая адміністрацыйная адзінка Бельгіі. Уваходзіць у склад правінцыі (Фламандскі і Валонскі рэгіёны) або непасрэдна ў склад акругі (Брусельская сталічная акруга). Камуна можа складацца з аднаго або некалькіх паселішчаў, якія не маюць статус горада, невялікага горада і некалькіх сельскіх паселішчаў або аднаго вялікага горада (у фламандскім і валонскім рэгіёнах). Камуны Брусельскага сталічнага раёна з'яўляюцца гарадскімі раёнамі.

## Структура кіравання камуны 
Кіруючы орган камуны — муніцыпалітэт.
Кіраўніком муніцыпалітэта з'яўляецца бургамістр (, ) — прадстаўнік палітычнай партыі, якая набрала большую колькасць галасоў на муніцыпальных выбарах. Заканадаўчы орган — савет муніцыпалітэта (gemeenteraad). Савет абіраецца раз у шэсць гадоў усеагульным прамым галасаваннем на муніцыпальных выбарах адначасова ва ўсёй Бельгіі (апошні раз — 8 кастрычніка 2000 года, наступныя выбары пройдуць 8 кастрычніка 2006 года); пры гэтым на такіх выбарах маюць права голасу не толькі грамадзяне Бельгіі, але і замежныя грамадзяне, якія жывуць доўгі час у гэтай камуне. Выканаўчы орган муніцыпалітэта — савет намеснікаў бургамістра (schepencollege) (па адукацыі, публічных работ і.т. д).

Месца пасяджэння савету камуны і савету намеснікаў бургамістра — ратуша ( а гарадах,  у населеных пунктах, якія не маюць гарадскога статусу).

## Гл. таксама 
Адміністрацыйны падзел Бельгіі

## Спасылкі
* (гал.)&nbsp;Спіс бельгійскіх муніцыпалітэтаў (Генеральны дырэктарат статыстыкі Бельгіі)

Катэгорыя:Адміністрацыйныя адзінкі
Катэгорыя:Камуны Бельгіі
Джэймс Мэнчэм

Сэр **Джэймс Рычард Мары Мэнчэм** (, , Вікторыя, Брытанскія Сейшэлы — ) — сейшэльскі дзяржаўны, палітычны і грамадскі дзеяч, адвакат, першы Прэзідэнт Сейшэльскіх Астравоў, які стаяў на чале дзяржавы ў 1976—1977 гадах. Заснавальнік Сейшэльскай Дэмакратычнай Партыі (СДП).

## Біяграфія 
У знешняй палітыцы Мэнчэм арыентаваўся, пераважна, на Вялікабрытанію, каланіяльным валоданнем якой Сейшэльскія Астравы былі да незалежнасці. Асаблівую ўвагу ён надаваў развіццю турызму на астравах. Прэзідэнцтва Мэнчэма працягвалася менш за год: у чэрвені 1977 года на Сэйшэлах адбыўся дзяржаўны пераварот, у выніку якога да ўлады прыйшоў лідар Сейшэльскай апазіцыі, сацыяліст Франс-Альбер Рэнэ, і яго прыхільнікі. Мэнчэм быў вымушаны застацца ў Вялікабрытаніі. На Сейшэлы ён вярнуўся толькі ў пачатку 1990-х гадоў, дзе пражываў да канца жыцця.

Катэгорыя:Прэзідэнты Сейшэльскіх Астравоў
Катэгорыя:Прэм’ер-міністры Сейшэльскіх Астравоў
Франс-Альбер Рэнэ

**Франс-Альбер Рэнэ** ( — ) — прэзідэнт Сейшэльскіх Астравоў у 1977—2004 гадах.

## Біяграфія 
Нарадзіўся на атоле Фаркуар, у сям’і кіраўніка плантацыяй. Француз. Скончыў каледж у горадзе Вікторыя, працягнуў навучанне ў Швейцарыі і Вялікабрытаніі (каледж Святой Марыі ў Саўтгемптане і Каралеўскі каледж у Лондане), па адукацыі юрыст. Падчас вучобы прымаў удзел у дзейнасці Лейбарысцкай партыі Вялікабрытаніі. У 1962—1964 гадах вывучаў таксама эканоміку ў Лонданскай школе эканомікі. Па вяртанні на радзіму ў 1964 годзе займаўся адвакацкай практыкай.

У 1964 годзе заснаваў і ўзначаліў «Аб’яднаную партыю народа Сейшэльскіх Астравоў» (АПНС) — першую палітычную партыю ў краіне. Пасля абрання ў заканадаўчую асамблею калоніі (1965 год) разам з паплечнікамі па партыі вёў актыўную барацьбу за прадастаўленне ёй самакіравання. У 1975 годзе ў каланіяльным ўрадзе Сейшэл стаў міністрам грамадскіх работ і зямельнага развіцця кааліцыйнага ўрада, у які таксама ўвайшлі прадстаўнікі Дэмакратычнай партыі (ДП). У 1976 годзе, пасля атрымання Сэйшэламі незалежнасці ад Брытаніі быў прызначаны прэм’ер-міністрам ва ўрадзе прэзідэнта Дж. Мэнчэма (лідар ДП).

Катэгорыя:Прэзідэнты Сейшэльскіх Астравоў
Катэгорыя:Прэм’ер-міністры Сейшэльскіх Астравоў