Гуманітарны крызіс у Судане (2023)

**Гуманітарны крызіс у Судане 2023 года** — наступства ўзброенага канфлікту паміж прыхільнікамі суданскіх генералаў Абдэля аль-Бурхана і Махамеда Дагала, які пачаўся 15 красавіка 2023 года.

Ваенныя дзеянні выклікалі праблемы з харчаваннем (на 6 чэрвеня 19 мільёнаў чалавек, што складае каля 40% насельніцтва краіны, знаходзіліся ў стане вострага недахопу ежы), аказаннем медыцынскай дапамогі, электра- і водазабеспячэннем, дзейнасцю міжнародных гуманітарных арганізацый. Востра стаяла пытанне вакол бежанцаў і ўнутрана перамешчаных асоб.

Паводле асобных ацэнак, гуманітарны крызіс можа ахапіць не толькі сам Судан, але і ўвесь рэгіён, людзі вымушаны набіраць ваду непасрэдна з ракі Ніл). Гарадскія ўлады заклікалі хартумцаў абмежаваць спажыванне электраэнергіі.

У асабліва складанай сітуацыі апынулася сістэма аховы здароўя. 17 красавіка Медыцынская асацыяцыя Судана заявіла, што бомбы трапілі ў бальніцы аш-Шааб і аль-Хартум, у выніку чаго абедзве ўстановы спынілі дзейнасць аддзяленняў неадкладнай дапамогі. Саюз суданскіх лекараў паведаміў, што ў сталіцы і прылеглых раёнах прыпынілі работу 52 бальніцы. Дзевяць устаноў пацярпелі ад бамбардзіровак, 19 былі эвакуяваны, а пяць машын хуткай дапамогі трапілі пад атаку сіл Бурхана. Як заявіла тая ж арганізацыя, у Хартуме засталіся толькі пяць актыўных бальніц, але ўсе яны пакутавалі ад знясілення персаналу і вострага недахопу медыкаментаў. Іншыя шпіталі былі захоплены варагуючымі бакамі. Так, напрыклад, урад Судана абвінаваціў Сілы аператыўнай падтрымкі ў захопе 12 медустаноў.

Пад пагрозай апынуўся таксама Цэнтр выратавання жывёл, прытулак якога размешчаны на паўднёвы ўсход ад сталіцы, побач з ваеннай базай, дзе адбываліся жорсткія баі. У яго меўся недахоп харчавання і адсутнасць электрычнасці для электрычных бар’ераў вальераў. Тым часам археолагі, мастакі і музейныя работнікі выказалі заклапочанасць з нагоды статусу , які стаў арэнай разлютаваных баёў. З пачатку баявых дзеянняў па 1 мая не было дакладнай інфармацыі аб стане музея або яго калекцыі.

### Дарфур 
Губернатар  назваў гуманітарную сітуацыю ў рэгіёне жудаснай. Каардынатар арганізацыі «Урачы без межаў» у правінцыйным цэнтры  заявіў, што ў адзінай пакінутай бальніцы ў Паўночным Дарфуры заканчваюцца медыкаменты, у той час як іншыя бальніцы былі вымушаны прыпыніць дзейнасць з-за іх блізкасці да месцаў баёў або немагчымасці персаналу дабрацца да ўстановы.

Як паведамілі прадстаўнікі той жа арганізацыі, на яе прадстаўніцтва ў  () здзейснілі налёт узброеныя людзі, якія скралі ўсё, уключаючы аўтамабілі і офіснае абсталяванне. 26—28 красавіка ў  () разрабавана бальніца, якая падтрымлівалася «Урачамі без межаў». У Дарфуры таксама пацярпелі офісы ААН па аказанні дапамогі, «» і «».

На другі дзень баёў паведамлялася, што ў  трое супрацоўнікаў Сусветнай харчовай праграмы былі забіты ў выніку перастрэлкі на ваеннай базе. Два іншыя супрацоўнікі былі сур’ёзна паранены, а байцы САП разрабавалі некалькі аўтамабіляў арганізацыі. 20 красавіка ў Эль-Фашыры быў здзейснены напад на аўтамабіль, у якім знаходзіліся супрацоўнікі Нарвежскага савета па справах бежанцаў, пацярпелых няма. 3 мая разрабаваны шэсць грузавікоў Сусветнай харчовай праграмы.

## Крызіс бежанцаў 
На 24 красавіка краіну пакінулі больш за 30 000 чалавек. Першапачаткова асноўны паток бежанцаў прынялі суседнія Чад і Паўднёвы Судан. Уцекачы пераважна прыбывалі з Хартума і Дарфура. На 2 мая ў ААН паведамілі аб 334 000 унутрана перамешчаных асоб і 100 000 бежанцаў за мяжой.

## Успышка туберкулёзу 
У маі на фоне канфлікту зафіксавана ўспышка туберкулёзу. Павялічэнне колькасці хворых у краіне адбылося адначасна з Украінай, дзе на той момант пацверджана больш за 34 000 выпадкаў. Пра ўспышку ўпершыню паведаміла 8 мая 2023 года ААН. Было адзначана, што ад хваробы штодзённа паміралі 4400 чалавек, у тым ліку 700 дзяцей. Больш за тое, Сусветная харчовая праграма абвясціла аб прыпыненні ўсіх аперацый у Судане пасля гібелі сваіх супрацоўнікаў.

У першыя дні канфлікту ў сацыяльных сетках пад хэштэгам #NoToWar узнік масавы рух, добраахвотнікі якога прапаноўвалі людзям ежу, лекі і актуальную інфармацыю пра бяспечныя шляхі ўцёкаў з Хартума.

19 красавіка войскі Дагала абвясцілі, што стварылі кол-цэнтр у кантраляваных імі раёнах Хартума для прыёму сігналаў бедства ад жыхароў.

Катэгорыя:Трэцяя грамадзянская вайна ў Судане
Катэгорыя:Крызісы
Катэгорыя:Катастрофы 2023 года