Воднае пола

**Воднае пола** — камандны від спорту з мячом, у якім дзве каманды імкнуцца закінуць гол у вароты суперніка. Гульня пры гэтым праходзіць у басейне з вадой. Гульня складаецца з чатырох перыядаў, у якіх каманды спрабуюць забіць галы, закідваючы мяч у вароты суперніка. Каманда, якая забіла больш галоў да канца гульні, перамагае ў матчы. Кожная каманда складаецца з шасці палявых гульцоў і аднаго брамніка. За выключэннем брамніка, гульцы выконваюць як абарончыя, так і функцыі атакі. Воднае пола звычайна праводзіцца ў глыбокім басейне, дзе гульцы не могуць дакранацца дна.

Гульня ў асноўным складаецца з плавання, перамяшчэння па басейне, хадні па вадзе (у асноўным, выкарыстоўваючы ўдары нагамі), перадач мяча і ўдараў па варотах. Камандная праца, тактычнае мысленне і пільнасць таксама адыгрываюць важную ролю. Воднае пола — гэта вельмі фізічна складаны і патрабавальны від спорту, які часта называюць адным з самых складаных.

Спецыяльнае абсталяванне для воднага пола ўключае мяч для воднага пола — рознакаляровы мяч, супастаўны па памеры з футбольным, выраблены з герметычнага нейлону.; нумараваныя і афарбаваныя шапачкі; а таксама дзве брамы, якія альбо плаваюць на вадзе, альбо прымацоўваюцца да бартоў басейна. 

Лічыцца, што гульня ўзнікла ў Шатландыі ў сярэдзіне XIX стагоддзя; у прыватнасці, мяркуюць, што Уільям Уілсан распрацаваў яе ў 1870-х гадах як разнавіднасць «воднага рэгбі». Далейшае развіццё гульня атрымала са стварэннем Лонданскай лігі па водным пола і з тых часоў распаўсюдзілася, стаўшы папулярнай у некаторых краінах Еўропы, у ЗША, Бразіліі, Кітаі, Канадзе і Аўстраліі.

## Гісторыя 
]]

Гісторыя воднага пола як каманднага віду спорту бярэ пачатак у Англіі і Шатландыі ў сярэдзіне XIX стагоддзя, дзе гульня ўзнікла як дэманстрацыя сілы і навыкаў плавання. Водныя спаборніцтвы і паказальныя заплывы ў той перыяд з’яўляліся часткай кірмашоў і фестываляў. Мужчынскае воднае пола стала адным з першых камандных відаў спорту, уключаных у праграму сучасных Алімпійскіх гульняў 1900 года.

Адно з першых дакументальна зафіксаваных згадак пра воднае пола адносіцца да 15 верасня 1873 года, калі ў Лондане, у рамках чацвёртага свята на адкрытым паветры Лонданскага плавальнага клубау, у Крыштальным палацы было праведзена паказальнае спаборніцтва. Яшчэ адным папярэднікам сучаснага воднага пола лічыцца гульня ў «водны гандбол», якая адбылася 13 ліпеня 1876 года ў Борнмуце. У матчы прынялі ўдзел 12 членаў Прэм'ер-роўнг-клуба; вароты пазначаліся чатырма сцяжкамі, усталяванымі ў вадзе ў сярэдзіны Борнмуцкага пірса. Гульня пачалася ў 18:00 і працягвалася 15 хвілін, пакуль не лопнуў мяч. За ходам спаборніцтва назірала шматлікая публіка, а на наступны тыдзень была запланавана сустрэча ў буйнейшым фармаце.

Правілы воднага пола былі распрацаваны ў канцы XIX стагоддзя ў Вялікабрытаніі Уільямам Уілсанам, які, па наяўных звестках, займаў пасаду першага распарадчыка басейна Клуб Arlington Baths у Глазга. Першыя гульні ў «водны футбол» адбыліся ў дадзеным клубе ў канцы XIX стагоддзя (сам клуб быў заснаваны ў 1870 годзе) з выкарыстаннем мяча з каучуку. Гэтая разнавіднасць «воднага рэгбі» атрымала назву «воднае пола» ад англійскага вымаўлення слова мовы балці *pulu* («мяч»).

Раннія правілы дазвалялі прымяненне грубай сілы: барацьбу, захопы і ўтрыманне сапернікаў пад вадой для завалодання мячом. Гульцы, якія ўтрымліваюцца пад вадой на працягу працяглага часу, як правіла, здавалі мяч. Брамнік размяшчаўся па-за гульнявой прасторай і абараняў вароты, скачучы ў ваду на любога суперніка, які спрабаваў забіць гол шляхам змяшчэння мяча на пляцоўку.

## Геаграфія 
Воднае пола зараз папулярнае ў многіх краінах свету, асабліва ў Еўропе (Іспанія, Францыя, Нідэрланды, Германія, Італія, Харватыя, Венгрыя, Сербія, Чарнагорыя, Грэцыя і Румынія), Аўстраліі, Бразіліі, Канадзе і ЗША.

У некаторых краінах існуюць два асноўныя турніры: больш прэстыжная ліга, якая звычайна ўяўляе сабой двухкругавы турнір, абмежаваны элітнымі клубамі, і кубкавы турнір, які ўяўляе сабой турнір з выбываннем, адкрыты як для элітных, так і для менш вядомых клубаў.

## Правілы 
Правілы воднага пола ахопліваюць гульню, працэдуры, абсталяванне і судзейства. Гэтыя правілы аднолькавыя ва ўсім свеце, хоць невялікія адрозненні магчымы ў залежнасці ад рэгіёна і федэрацыі. Да кіруючых органаў воднага пола адносяцца: World Aquatics (міжнародная арганізацыя, якая рэгулюе водныя спаборніцтвы); European Aquatics (арганізацыя, якая рэгулюе міжнародныя матчы ў Еўропе); Нацыянальная асацыяцыя студэнцкага спорту (арганізацыя, якая рэгулюе студэнцкія матчы ў ЗША); Нацыянальная федэрацыя асацыяцый дзяржаўных сярэдніх школ (арганізацыя, якая рэгулюе дзейнасць сярэдніх школ ЗША) і Міжнародны алімпійскі камітэт (орган, які рэгулюе правядзенне алімпійскіх спаборніцтваў).

## Пазіцыі 
У вадзе адначасова знаходзяцца 7 гульцоў ад кожнай каманды. 6 гульцоў гуляюць на пазіцыі аўтсайдэра і адзін брамнік. У адрозненне ад большасці распаўсюджаных камандных відаў спорту, тут мала пазіцыйнай гульні; палявыя гульцы часта займаюць некалькі пазіцый на працягу гульні ў залежнасці ад сітуацыі. Гэтыя пазіцыі звычайна складаюцца з цэнтральнага нападаючага, цэнтральнага абаронцы, двух крайніх гульцоў і двух нападаючых. Гульцоў, якія ўмела гуляюць на ўсіх пазіцыях у нападзенне ці абароне, называюць гульцамі ўніверсальнага плана. Гульцы ўніверсальнага плана, як правіла, выходзяць з лаўкі запасных, хоць гэта не з’яўляецца абсалютным правілам. Пэўныя тыпы целаскладу больш падыходзяць для пэўных пазіцый, а ляўшы асабліва запатрабаваныя на правым баку поля, што дазваляе камандам праводзіць двухбаковыя атакі.

## Гл. таксама 
* «Кроў у басейне»

## Крыніцы