open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Аляксандр Анатольевіч Храмчыхін

**Аляксандр Анатольевіч Храмчыхін** (; нар. 3 чэрвеня 1967) — расійскі палітолаг.

## Біяграфія 
Скончыў фізічны факультэт МДУ (1990). 

У 1995—1996 гадах працаваў у аналітычных структурах выбарчага штаба партыі «Наш дом — Расія» на выбарах у Дзяржаўную думу, затым штаба Барыса Ельцына на прэзідэнцкіх выбарах.

У 1995—1998 працаваў у структурах Усерасійскага саюза Народных дамоў (УСНД) (кіраўнік — спачатку С. А. Філатаў, потым C. А. Папоў, адзін з заснавальнікаў і кіраўнікоў «Адзінай Расіі»), пазней — у Маскоўскім аддзяленні УСНД у якасці радавога супрацоўніка.

У 1999 годзе ўдзельнічаў у выбарчай кампаніі «Саюза правых сіл» і Сяргея Кірыенка на выбарах дэпутатаў Дзяржаўнай думы і мэра Масквы.

У Інстытуце палітычнага і ваеннага аналізу працаваў з моманту яго стварэння ў студзені 1996 года на аснове інфармацыйна-аналітычнай службы штаба партыі «Наш дом — Расія» па верасень 2016 года, калі інстытут быў ліквідаваны. Быў кіраўніком аналітычнага аддзела Інстытута, аўтарам і вядучым Інстытуцкай базы даных па палітычнай сітуацыі ў рэгіёнах Расіі.

Сферы дзейнасці — унутраная палітыка федэральнага і рэгіянальнага ўзроўню, знешняя палітыка, пытанні ваеннага будаўніцтва і ўзброеных сіл у Расіі і за мяжой.

Удзельнічае ў якасці эксперта ў праграмах тэлебачання і радыё (УДТРК, РЭН ТБ, «Радыё Расіі», «Маяк-24»).

У перыяд навучання Храмчыхіна на малодшых курсах ВНУ пераважная частка савецкіх студэнтаў (у тым ліку МДУ) была пазбаўленая адтэрміноўкі ад прызыву ва Узброеныя Сілы. Але сам ён у войску не служыў. Пазней, у 2010-м годзе, ён ацэньваў вопыт прызыву студэнтаў у 1980-я гг. як станоўчы і ўхваляў ідэю зноў адмяніць студэнцкую адтэрміноўку. Матываваў тым, што з’яўленне студэнтаў у арміі дапаможа яе аздараўленню і выкараніць нестатутныя адносіны.

## Працы 
Асноўны аўтар кніг «Выбары ў шостую Дзяржаўную думу: вынікі і высновы» і «Выбары прэзідэнта РФ: вынікі і высновы», выдадзеных Інстытутам палітычнага і ваеннага аналізу ў 1996 годзе.

Аўтар некалькіх соцень публікацый на палітычныя і ваенныя тэмы ў друкаваных выданнях («Независимое военное обозрение», «Час МН», «Знамя», «Отечественные записки» і іншыя) і на інтэрнэт-сайтах (Русский журнал, GlobalRus.ru, ima-press.ru, РБК і іншыя).

Храмчыхін стаў аўтарам падзелу аб ваенных падрыхтоўках КНР у кнізе «Перспектывы ўдзелу Кітая ў абмежаванні ядзерных узбраенняў».

Верагодна, праца Храмчыхіна стала асновай сцэнара, выкарыстанага М. Міхалковым у сваёй тэлеперадачы.
 
### «Цмок прачнуўся» 
Назіраючы за мадэрнізацыяй арміі КНР, яе тэхнічным перааснашчэннем і характарам буйнамаштабных вучэнняў, Храмчыхін супаставіў гэта з сур’ёзнымі ўнутранымі праблемамі Кітая. На аснове вывучэння больш чым 400 крыніц інфармацыі (уключаючы работы спецыяліста-кітаязнаўца Ю. М. Галеновіча і інш.) Ён прыйшоў да высновы, што абвастраецца недахоп прыродных рэсурсаў і тэрыторыі. Неабходнасць падняць папулярнасць КПК могуць стаць прычынай ваеннага канфлікту (накшталт «маленькай пераможнай вайны») з мэтай адцягнуць увагу насельніцтва ад унутраных праблем, якія пагражаюць далейшаму рэсурса-марнатраўнаму развіццю краіны.

Катэгорыя:Выпускнікі фізічнага факультэта МДУ
Катэгорыя:Палітолагі Расіі
Прэзідэнцкія выбары ў Францыі (2022)

**Выбары Прэзідэнта Францыі 2022** () — чарговыя выбары Прэзідэнта Францыі, першы тур якіх адбыўся 10 красавіка, а другі 24 красавіка 2022 года. Перамогу здабыў дзеючы кіраўнік краіны Эманюэль Макрон.

## Кандыдаты 
* Наталі Арто
* Фаб’ен Русэль
* Эманюэль Макрон, партыя Наперад, Рэспубліка!
* Жан Ласаль
* Марын Ле Пен
* Эрык Зэмур, партыя Рэканкіста (лідар і стваральнік партыі)
* Жан-Люк Меланшон
* Эн Ідальга
* Янік Жадо, партыя Еўропа Экалогія Зялёныя
* Валеры Пекрэс
* Філіп Путу
* Нікаля Дзюпон-Эньян

## Сацыялагічныя апытанні 
За дзень да выбараў маем наступны рэйтынг кандыдатаў:
* Макрон — 26 %
* Ле Пен — 23 %
* Меланшон — 17 %
* Зэмур — 9 %
* Пекрэс — 8 %

Паводле даных папярэдняга апытання, у імаверным другім туры Макрон можа набраць 53 %, а Марын Ле Пен — 47 %.

## Першы тур 
### Вынікі 
У першым туры найбольшую колькасць галасоў атрымалі дзеючы Прэзідэнт Эманюэль Макрон і Марын Ле Пен, якія выйшлі ў другі тур. Трэцяе месца мае Жан-Люк Меланшон.

### Экзіт-полы 
Паводле даных першых экзітполаў, Макрон набраў 28,1 % галасоў у першым туры галасавання, а ягоная суперніца Ле Пэн — 23,3 %. На трэцім месцы — кандыдат ад левых Жан-Люк Меланшон з 20,1 %.

## Другі тур 
Другі тур адбыўся 24 красавіка. Эманюэль Макрон набраў 58,5 % галасоў, Марын Ле Пен — 41,5 %.
 
## Крыніцы 
2022
Катэгорыя:Выбары 2022 года
Катэгорыя:Красавік 2022 года
Катэгорыя:2022 год у Францыі
Катэгорыя:Падзеі 24 красавіка
Дом па вуліцы Леніна, 4 (Пінск)

**Дом па вуліцы Леніна, 4** — будынак у гістарычным цэнтры Пінска.

Пабудаваны ў пачатку XX ст. з цэглы.

## Архітэктура 
Прымыкае да дома № 2 пры дапамозе крытага праезду ва ўнутраны двор. Двухпавярховы аб'ём выцягнуты ў бок двара і выходзіць па вуліцу вузкім тарцовым фасадам, расчлянёным прамавугольнымі аконнымі праёмамі і вуглавымі лапаткамі. Планіровачна будынак падзелены на 2 палавіны з самастойнымі ўваходамі з боку вуліцы і праезду.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Гістарычны цэнтр Пінска
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Пінска
Катэгорыя:Вуліца Леніна (Пінск)
Арганізацыя войск

**Арганізацыя войскаў** (**Арганізацыя сіл**) — структура ўзброеных сіл у цэлым і воінскіх фарміраванняў, якое забяспечвае аптымальнае спалучэнне іх складу і колькасці, колькасці і відаў узбраення і ваеннай тэхнікі для падтрымання высокай баявой гатоўнасці і здольнасці паспяхова весці баявыя дзеянні.

Уяўляе сабой частку будаўніцтва ўзброеных сіл і выяўляецца ў іх дзяленні на тактычныя, аператыўныя, аператыўна-стратэгічныя і стратэгічныя структурныя воінскія адзінкі да якіх адносяцца падраздзяленні, воінскія часці, злучэнні і аб’яднанні відаў узброеных сіл і родаў войскаў, спецыяльных войскаў і службаў.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Ваеннае будаўніцтва
Збігнеў Вайдык

**Збігнеў Вайдык** (, г. Свіслач — ) — сатырык, пісьменнік і паэт

## Біяграфічныя звесткі 
Скончыў сярэднюю школу ў Львове, дзе вучыўся разам з рэжысёрам Адамам Ганушкевічам. Падчас акупацыі быў салдатам 5-й дывізіі Арміі Краёвай, ваяваў ва Усходняй Галіцыі і Валыні. У 1945 годзе быў арыштаваны органамі НКУС, вярнуўся ў Польшчу пасля дзесяці гадоў знаходжання ў ГУЛАГу. З 1973 годзе пражываў у Беластоку.

Быў жанаты. Жонка Гелена і чацвёра дзяцей.

Памёр 21 студзеня 2003 года.

## Творчасць 
Непераўзыдзены аўтар мноства эпіграм, афарызмаў, вядомых усёй Польшчы, вершаў і апавяданняў, якія былі апублікаваныя ў рэгіянальных і нацыянальных газетах і зборніках, у тым ліку «Спакуса каруселлю», «Анталогія сучаснай польскай афарыстыкі», «Афарістыкон — настольная энцыклапедыя думкі і афарызмаў» і інш. Супрацоўнічаў з Рэгіянальным цэнтрам анімацыі, сябра клуба Народных паэтаў .

Апублікаваў кнігі: «Непаслухмяныя думкі», «Заганныя думкі», «Песні зялёнай катаргі», «Virtus Erotica», «Eros Sarmaticus» .

Апавядальнік ў дакументальным фільме «Злачынства на Калыме. Цяпло ўрану» , 1993 г.
 

 

Катэгорыя:Пісьменнікі Польшчы
Вобласць Маладзечна

**Вобласць Маладэчна** - тэрытарыяльная адзінка Саюза ўзброенай барацьбы, затым Арміі Краёвай. Уваходзіла ў склад Інспектарата F Арміі Краёвай 

акругі Вільня.

Ахоплівала Маладзечанскі павет і частку Вілейскага павета.

## Склад 
Каманда:

* Камендант - паручю Уладзіслаў Бурак «Гаеўскі»
* Падрыхтоўка афіцэраў - паруч. Адам Вальчак «Кажан»
* Інтэндант - Тадэвуш Корсак "Тата"
* Афіцэр зброі - (plut.) Людвік Дульняк

Тэрытарыяльныя адзінкі:

* Маладзечанскі Цэнтр Арміі Краёвай
** Маладзеча
** Гродак
** Хожава
** Палачаны
* Ракаўскі цэнтр Арміі Краёвай
** Ракаў
** Дубрава
** Радашковічы
** Яршэвічы
** Красна-над-Ушай - падхаружы Ежы Французовіч

## Бібліяграфія 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Гісторыя Маладзечна
Катэгорыя:Армія Краёва
Чудакоў

**Чудакоў** — рускае прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Алег Парфір’евіч Чудакоў (1940—2021) — беларускі вучоны ў галіне сківічна-тваравай хірургіі.
* Аляксандр Паўлавіч Чудакоў (1938—2005) — рускі філолаг, літаратуразнаўца і пісьменнік.
* Барыс Сцяпанавіч Чудакоў (нар. 1932) — беларускі ваенны дырыжор, заслужаны артыст Беларускай ССР (1981).
* Міхаіл Піліпавіч Чудакоў (нар. 1949) — беларускі юрыст. Доктар юрыдычных навук, прафесар.

Катэгорыя:Рускія прозвішчы
Баляслаў Барташэвіч

**Баляслаў Барташэвіч** (, г. Ваўкавыск — ) — журналіст, публіцыст і культурны аналітык. Член польскага саюза хораў і аркестраў і Асацыяцыі польскіх журналістаў.

## Біяграфія 
Быў галоўным рэдактарам газеты «Музычная жыццё».

Публікаваўся ў «Культурным аглядзе» і «Штотыднёвіку культуры».

Выпускнік Оксфарда, знаўца культуры, тэатра, як журналіст, звяртаўся сярод віпаў сацыялістычнай Польшчы, ездзіў у камандзіроўкі ў СССР.

Ведаў дасканала англійскую і нямецкую мовы, добра валодаў рускай.

Раптоўна памёр 17 кастрычніка 2007 года. Пахаванне прайшло 23 кастрычніка а 15-й на Паўночных камунальных могілках ў Вульцы Вэнглёвай.

 

Катэгорыя:Журналісты Польшчы
Аляксандр Міхайлавіч Рай

**Аляксандр Міхайлавіч Рай** (, г. Луганск — , г. Луганск, Украіна) — Герой Савецкага Саюза.

## Біяграфія 
Закончыў 7 класаў і школу ФЗН. Працаваў токарам на паравозна-будаўнічым заводзе. У арміі з 16 лютага 1943 года, на фронце з 12 мая 1943 года. Радавы, наводчык станкавага кулямёта 190-га стралковага палка (5-я стралковая Арлоўская Чырванасцяжная дывізія 3-й арміі 2-га Беларускага фронту). 29 кастрычнка 1943 года ў баі за ўзяцце сопкі ў раёне вёскі Майчажрак павёў за сабою байцоў і першым уварваўся ў варожыя траншэі. У гэтым баі з асабістай зброі знішчыў 15 нямецкіх салдат пасля чаго быў цяжка паранены. За гэты бой узнагароджаны Ордэнам Славы 3-й ступені.

Пасля вайны дэмабілізаваны. Жыў у Варашылаўградзе. У 1959 годзе скончыў машынабудаўнічы тэхнікум. Працаваў у вытворчым аб’яднанні «Варашылаўградтеплавоз» старэйшым тэхнолагам кузаўнога цэха.

## Узнагароды 
Узнагароджаны ордэнам Леніна, Кастрычніцкай Рэвалюцыі (1971 г.), Айчыннай вайны 1-й ст., медалямі.

 

Катэгорыя:Пехацінцы Вялікай Айчыннай вайны
Вобласць Дзісна

**Вобласць Дзісна** - тэрытарыяльная адзінка Саюза ўзброенай барацьбы, затым Арміі Краёвай.

Вобласць уваходзіла ў склад Інспектарата С Акругі Вільня. Яна ахоплівала Пастаўскі павет. Камендантам быў Зянон Гаеўскі.

У вобласці дзейнічалі дыверсійна-разведвальныя цэнтры ў гарадах Глыбокае, Дзісна і Шаркоўшчына .

## Бібліяграфія 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Армія Краёва
Доўжа (прыпыначны пункт)

**До́ўжа** (, ) — прыпыначны пункт Віцебскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласці. Размешчаны каля вёскі Доўжа; на лініі Віцебск — Езярышча, паміж станцыяй Лосвіда і прыпыначным пунктам Баталі.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Станцыі Віцебскага аддзялення Беларускай чыгункі
Катэгорыя:Чыгуначныя станцыі і платформы Віцебскага раёна
Катэгорыя:Доўжа (Віцебскі раён)
Франсуа Дэнуае

**Франсуа Дэнуае** (; ,  — ) — французскі жывапісец і скульптар, прадстаўнік фавізму і кубізму. У 1939 годзе прысуджана прэмія за дасягненні ў сучасным жывапісе.
Эдуард Хэгер

**Эдуард Хэгер** (; нар. 3 мая 1976 года ў Браціславе) — славацкі палітык, прэм’ер-міністр Славакіі з 1 красавіка 2021 да 15 мая 2023 года.

Скончыў факультэт камерцыі, гандлю і маркетынгу Эканамічнага ўніверсітэта ў Браціславе, атрымаў кваліфікацыю інжынера.

З 1997 па 1998 год быў памочнікам дырэктара камерцыйнай кампаніі ў Браціславе, з 1998 па 1999 год быў менеджэрам рэстарана ў Браціславе, з 1999 па 2000 год быў менеджэрам па прадажах Еўрапейскага інвестыцыйнага банка (EIB), а з 2001 да 2005 года быў малодшым кансультантам Cubic Applications Inc. у Браціславе, у 2006—2007 гадах — кіраўнік хрысціянскай арганізацыі Таварыства пры доме Святога Марціна ў Браціславе, у 2007—2016 гадах — рэгіянальны менеджэр кампаніі Old Nassau Imports, вытворцы адной з самых вядомых гарэлак прэміум-класа Double Cross Vodka.

Па выніках парламенцкіх выбараў 2016 года абраны дэпутатам парамента Славакіі, узначальваў парламенцкую групу.

Пасля парламенцкіх выбараў 2020 года атрымаў пасаду міністра фінансаў ва ўрадзе Ігара Матавіча.

З 12 сакавіка 2021 года, на фоне ўрадавага крызісу з-за закупкі расійскай вакцыны Sputnik V, выконваў абавязкі міністра аховы здароўя пасля адстаўкі Марэка Крайча, а 30 сакавіка быў прызначаны прэм’ер-міністрам Славацкай Рэспублікі пасля таго, як як Ігар Матавіч падаў у адстаўку.
Аляксандр-Франсуа Дэпорт

**Аляксандр-Франсуа Дэпорт** (фр. Alexandre-François Desportes; , Шампіньёль — , ) — французскі жывапісец.

## Біяграфія 
Аляксандр-Франсуа Дэпорт нарадзіўся ў 1661 годзе ў сям’і аратага. У 1673 годзе Дэпорт пераехаў у Парыж, дзе вучыўся ў фламандскага мастака Нікасіуса Бернаерста. У 1695—1696 гадах працаваў у Варшаве і быў прыдворным мастаком Яна III Сабескага і пісаў партрэты польскіх арыстакратаў. Пасля вяртання з Польшчы Дэпорт правёў шэсць месяцаў у Англіі, затым стаў прыдворным мастаком у Людовіка XIV і Людовіка XV, дзе, у прыватнасці, маляваў трафеі прыдворнага палявання.

Ён зрабіў таксама партрэты лепшых яго сабак: Бланш, Пон, Зэт і іншых. У 1699 годзе прыняў у Акадэмію жывапісу і скульптуры. Карціна «Нацюрморт з сабакам і бітай дзічынай у ружовага куста» — стала адной з пазнавальных прац Дэпорта. Пасля яго смерці ў Парыжы засталася значная частка работ у яго студыі, у якой таксама вучыўся яго пляменнік Нікаля.

Дэпорт пахаваны ў царкве святога Германа (Жэрмена) у Парыжы.

Катэгорыя:Мастакі Францыі
Жан Дэйроль

**Жан Дэйроль** (, Нажан-сюр-Марн, Францыя — , , Францыя) — французскі жывапісец і графік, яскравы прадстаўнік абстрактнага мастацтва пасля Другой сусветнай вайны.

## Біяграфія 
Дэйроль быў найбольш вядомы сваёй абстрактнай графікай і ілюстрацыямі складаных кніг. Прадстаўнік абстрактнай геаметрычнай школы. Шмат гадоў быў прафесарам Акадэміі выяўленчага мастацтва ў Мюнхене. У 1950-я і 1960-я гады яго мастацтва мела міжнароднае прызнанне. Прымаў удзел у documenta II у Каселі ў 1959 годзе з шэрагам работ у аддзеле гравюры.
Нажан-сюр-Марн

**Нажан-сюр-Марн** () — горад і камуна ў Францыі. Знаходзіцца на тэрыторыі дэпартамента Валь-дэ-Марн рэгіёна Іль-дэ-Франс, з’яўляецца адміністрацыйным цэнтрам акругі Нажан-сюр-Марн і аднайменнага кантона. Нажан-сюр-Марн, які ляжыць на беразе Марны і на ўсходняй ускраіне Венсенскага лесу, у наш час ушчыльную прымыкае да гарадской мяжы Парыжа.

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Камуны дэпартамента Валь-дэ-Марн
Дзьюла Дзеркавіч

**Дзьюла Дзеркавіч** (венг. Derkovits Gyula; ,  — , ) — венгерскі мастак і графік, творчасць якога характарызуецца рысамі, уласцівымі экспрэсіянізму, кубізму і канструктывізму.

## Біяграфія 
Бацька Дзьюлы быў сталяром. Сябар, які быў мастаком па шыльдах, падаў Дзьюле першыя ўрокі жывапісу, гэтаму пярэчыла яго сям’я. Незадаволены такой сітуацыяй, ён уцёк ад сваёй сям’і, адправіўшыся добраахвотнікам на Першую сусветную вайну.

Гэта аказалася няўдалым рашэннем, бо Дзеркавіч атрымаў раненне на фронце, якое пакінула яго з паралізаванай левай рукой і праблемамі з лёгкімі, якія прывялі да развіцця туберкулёзу. У 1916 годзе ён перабраўся ў Будапешт, дзе жыў на пенсію па інваліднасці, займаючыся таксама цяслярскай справай. У 1918 годзе Дзеркавіч уступіў у Венгерскую камуністычную партыю і заставаўся яе чальцом да 1930 года, калі знаходжанне ў ёй стала занадта небяспечным.

У той жа час Дзеркавіч навучаўся жывапісу і маляванню ў розных вячэрніх школах да 1918 года, калі Карай Керншток пагадзіўся ўзяць яго бясплатна ў якасці студэнта ў мастацкую калонію Ньергешуйфалу і навучыў яго мастацтву гравюры на медзі ў дадатак да заняткаў па жывапісе. Шматлікія змены ва ўрадзе прывялі да спынення яго пенсійных выплат, і Дзеркавіч быў вымушаны вярнуцца да фізічнай працы. У выніку ён пераехаў у Вену ў 1923 годзе, дзе змог знайсці дастаткова працы, займаючыся жывапісам і стварэннем гравюр. Выстава яго работ у Вейбургскай галерэі была паспяховай. Дзеркавіч пражыў у Вене тры гады, а потым вярнуўся ў Будапешт.

У 1928 годзе яго рэпутацыя ўмацавалася дзякуючы серыі з 12 гравюр на дрэве, якія паказваюць сялянскае паўстанне 1514 года (на чале з Дзьёрдам Дожам), нягледзячы на тое, што яны былі зроблены па замове Камуністычнай партыі. Пасля 1930 года яго стыль станавіўся ўсё больш персанальным і эксцэнтрычным. Дзеркавіч таксама працаваў з глінянай і драўлянай скульптурай. Ён памёр, ва ўзросце 40 год.
Поль Дэльво

**Поль Дэльво** (фр. Paul Delvaux; , Антхейт — , , Заходняя Фландрыя) — бельгійскі мастак, прадстаўнік сюррэалізму.

## Жыццё і творчасць 
Пачаў вывучаць архітэктуру ў Каралеўскай акадэміі прыгожых мастацтваў у Бруселі, дзе з 1916 па 1917 год вывучаў архітэктуру, а з 1918 па 1919 год — манументальны жывапіс, затым перайшоў у клас жывапісу Канстана Манталя. Архітэктура тым не менш назаўжды засталася крыніцай натхнення для Дэльво, у яго палотнах увесь час узнікаюць розныя архітэктурныя элементы.

У пачатковай фазе сваёй творчасці мастак выпрабаваў уплыў неаімпрэсіянізму, затым экспрэсіянізму. У 1932 годзе наведвае музей Шпіцнера падчас Брусельскага кірмашу. У 1934 годзе наведвае ў Бруселі выставу сюррэалістаў «Мінатаўр», якая перавярнула ўсе папярэднія гледжанні Дэльво на мастацтва. Тут ён знаёміцца з Джорджа дэ Кірыко, якія аказалі асаблівы ўплыў на творчасць Дэльво, а таксама з Рэнэ Магрытам, Максам Эрнстам і Сальвадорам Далі. У 1930-я гады Дэльво выстаўляе свае працы сумесна з Магрытам у Палацы прыгожых мастацтваў у Бруселі, а ў 1938 годзе прымае ўдзел у арганізаванай Андрэ Брэтонам і Полем Элюарам Міжнароднай сюррэалістычнай выставе ў Парыжы. У 1939 годзе Дэльво адпраўляецца ў Італію. У 1940 годзе яго работы былі выстаўлены на адной Міжнароднай выставе ў Мехіка, арганізаванай Брэтонам і Пааленам. У тым жа годзе супрацоўнічаў з часопісам Магрыта і Юбака «Калектыўная навіна», які выдаецца ў Бруселі. 1940-1950-я гады — пік творчай кар’еры Дэльво.
Ланкастэр (Пенсільванія)

**Ланкастэр** () — горад у штаце Пенсільванія, ЗША. Знаходзіцца ў паўднёвай частцы штата Пенсільванія, ва ўсходняй частцы ЗША. Горад адміністрацыйна ўваходзіць у склад акругі Ланкастэр і размешчаны за 55 км ад Філадэльфіі і за 140 км ад сталіцы краіны, Вашынгтона.

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Чарлз Дэмут (1883—1935) — амерыканскі мастак.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Гарады Пенсільваніі
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1730 годзе
Клод Дэруэ

**Клод Дэруэ** (1588—) — французскі мастак у стылі барока 17 стагоддзя з горада Нансі.

## Біяграфія 
Дэруэ быў вучнем Жака Беланжа, афіцыйнага прыдворнага мастака Карла III, герцага Латарынгіі. Ён знаходзіўся ў Рыме паміж каля 1612 і 1619, дзе — па словах Андрэ Фелібьена — ён вучыўся ў жывапісца і гравёра Антоніа Тэмпесты. Падчас свайго знаходжання ў Рыме ён намаляваў японскага самурая Хасэкуру Цунэнага падчас візіту ў Еўропу ў 1615 годзе.

Меў раскошную рэзідэнцыю ў Нансі пад назвай Ла-Ромэн, дзе Людовік XIII і яго каралева спыняліся ў 1633 годзе.

Клод Ларэн быў вучнем у Клода Дэруэ ў 1623 годзе на працягу аднаго года. Ён таксама ажаніўся і меў двух сыноў, адзін з якіх стаў жывапісцам.

Амерыканскі архітэктар Дэвіт Х. Фесендэн напісаў біяграфію Дэруэ «Жыццё і творчасць Клода Дэруэ» у 1952 годзе.

Катэгорыя:Мастакі Францыі
Дэ Стэйл

**«Дэ Стэйл»** (нідэрл. «De Stijl» — Стыль) — творчае аб’яднанне мастакоў, утворанае ў Лейдэне ў 1917 годзе. Таксама назва часопіса, які выдаецца заснавальнікам аб’яднання, нідэрландскім жывапісцам, архітэктарам, скульптарам і тэарэтыкам мастацтва Тэа ван Дусбургам. Члены аб’яднання былі стваральнікамі новай плыні ў мастацтве: неапластыцызму, які аказаў значны ўплыў на развіццё заходнееўрапейскага і амерыканскага мадэрнізму ў архітэктуры, дызайне і абстрактным жывапісе першай паловы XX стагоддзя.
Катэгорыя:Мастацтва мадэрнізму
Франц фон Дэфрэгер

**Франц фон Дэфрэгер** (ням.: Franz von Defregger, , Эдэрхоф каля Штронаха, Усходні Ціроль — , ) — аўстрыйскі мастак жанравага і гістарычнага жывапісу.

## Біяграфія 
Франц Дэфрэгер, сын цірольскага селяніна, у 1860 годзе прадаў атрыманы па спадчыне бацькоўскі дом, каб выплаціць долю сваім сёстрам і эміграваць у Амерыку. Аднак з гэтага нічога не атрымалася, і ён адправіўся ў Інсбрук на вучобу ў скульптара і прафесара Інсбруцкай школы рамёстваў Міхаэля Штольца.

Увосень 1860 года Франц Дэфрэгер быў прадстаўлены ў Мюнхене Карлу Тэадору фон Пілоці. Ён наведваў падрыхтоўчы клас Каралеўскай школы мастацкіх рамёстваў з выкладчыкам Германам Дзікам. 19 ліпеня 1861 году ён вытрымаў уступны іспыт у Мюнхенскую акадэмію выяўленчых мастацтваў. Там ён навучаўся ў класе жывапісу ў вучня Петэра фон Карнеліуса Германа Аншуца.

За Мюнхенам рушыў услед Парыж, дзе ён займаўся малюнкам у натурных класах і грунтоўна вывучыў музеі, мастацкія калекцыі і майстэрні мастакоў.

8 ліпеня 1865 года Дэфрэгер вярнуўся ў Мюнхен і працаваў над эскізамі сваіх карцін.
Карада Джаквінта

**Каррада Джаквінта** (; ,  — , ) — італьянскі мастак эпохі ракако.

## Жыццё і творчасць 
Бацькі Джанквінта рыхтавалі яго для кар’еры духоўнай асобы, аднак ён здолеў настаяць на сваім выбары стаць мастаком. Першыя ўрокі жывапісу браў у мясцовага, мальфецкага майстра Саверыа Порта. У 1719—1723 гадах працягнуў навучанне ў Неапалі, у майстэрні Франчэска Салімена, разам з шэрагам іншых вядомых затым жывапісцаў (напрыклад, Джузэпэ Баніта і Франчэска дэ Мура).

У 1723 годзе ён пераехаў у Рым для працы ў майстэрні Себасцьяна Конка. У сакавіку 1727 года адкрыў незалежную студыю, яго памагатым быў Джузэпэ Росі. У 1733—1739 гадах жыў і працаваў у Турыне. У 1734 годзе ён ажаніўся з Агатай Кацярынай Сільвестрай. У перыяд паміж 1723 і 1753 гадамі неаднаразова бываў у Рыме, у 1753—1761 гадах працаваў у Мадрыдзе. У 1762 годзе вярнуўся ў Неапаль.

## Зноскі 
Катэгорыя:Мастакі Італіі XVIII стагоддзя
Катэгорыя:Мастакі ракако
Dassault Falcon 900

**Dassault Falcon 900** — рэактыўны адміністрацыйны самалёт з трыма размешчанымі ззаду рухавікамі. Выпускаецца кампаніяй Dassault Aviation. Доследны ўзор самалёта здзейсніў свой першы палёт у 1984 годзе. На 2008 год эксплуатавалася каля 130 самалётаў сямейства Falcon 900EX.

## Тэхнічныя характарыстыкі 
* Размах крыла, м — 19,33
* Даўжыня самалёта, м — 20,21
* Вышыня самалёта, м — 7,55
* Плошча крыла, м² — 49,00
* Максімальная ўзлётная маса, кг — 22225
* Тып рухавіка 3 ТРДР AlliedSignal TFE731-5BR
* Цяга, кгс — 3×2150
* Крэйсерская хуткасць, км/г — 915,6
* Практычная далёкасць, км — 8334
* Практычная столь, м — 15550
* Экіпаж, чал. — 2
* Карысная нагрузка — 8—19 пасажыраў

## Паліва 
Ёмістасць паліўных бакаў — 10 769 л або 8648 кг:
* Левы і правы бакі па 3422 л (2748 кг)
* Пярэдні і задні фюзеляжны бакі: 3925 л (3152 кг)

Агульная колькасць паліва ў баках і трубаправодах: 10836 л (8702 кг)
Расходуемае паліва: 10 769 л (8648 кг)
Нерасходуемое паліва: 67,2 л (54 кг)

## Спасылкі 
* http://www.airwar.ru/enc/aliner/falcon900ex.html
* http://aviadocs.com 

Катэгорыя:Пасажырскія самалёты
Катэгорыя:Самалёты Францыі
Джакамеці

**Джакамеці** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Альберта Джакамеці — швейцарскі мастак, скульптар
* Аўгуста Джакамеці — швейцарскі мастак
Мальфета

**Мальфе́та** () — горад-порт у Апуліі, за 25 км на поўнач ад Бары, на беразе Адрыятычнага мора. Насельніцтва — 57 510 чал. (2022). Мясцовыя жыхары гавораць мальфецкім дыялектам.

Мальфета была адным з галоўных цэнтраў Сіцылійскага каралеўства. У ваколіцах горада шмат старажытных дазорных вежаў.

Пасля аблогі французамі ў 1529 годзе Мальфета заняпала, потым вярнулася да жыцця з ажыўленнем адрыятычнага суднаходства ў XIX стагоддзі.

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Гарады Апуліі
Катэгорыя:Камуны правінцыі Бары
Коль Ісраэль

**Коль Ісраэль** (*Голас Ізраіля*) — дырэкцыя радыёвяшчання Рэшут ха-шыдур, таксама ў 1947—1960 гг. ізраільская ўрадавая радыёстанцыя, у 1947—1951 гг. ізраільская ўрадавая радыёкампанія.

Радыёвяшчанне ў Эрэц-Ісраэль было пачата 30 сакавіка 1936 года «Палесцінскай службай радыёвяшчання» («Palestine Broadcasting Service» — PBS, на іўрыце — «Рэшут ха-шыдур ха-палесціні»), якая дзейнічала як аддзел брытанскай мандатнай адміністрацыі у Палесціне. Першая трансляцыя была ажыццёўлена са студыі, якая размяшчалася ў іерусалімскай гасцініцы «Палаз». З набліжэннем канца 2-й сусветнай вайны, трэння паміж ішувам і мандатнымі ўладамі ўзмацніліся, што адбілася і на стаўленні да перадачаў PBS. У апошнія дні мандата склалася парадаксальная сітуацыя, калі яўрэйскія рэдактары навін дзялілі свой час паміж «Палесцінскай службай радыёвяшчання» і падпольнай радыёстанцыяй Хаганы, а цэнзары, пастаўленыя наглядаць над перадачамі PBS, сачылі за тым, каб не былі выпадкова выдадзены сакрэты яўрэйскага падполля.

Катэгорыя:Радыёвяшчальныя арганізацыі
Аўгуста Джакамеці

**Аўгуста Джакамеці** (іт. Augusto Giacometti, , Стампа — , ) — швейцарскі мастак.

## Жыццё і творчасць 
Аўгуста Джакамеці з’яўляўся буйным прадстаўніком постмадэрнізму і постсімвалізму, быў майстрам вітража і манументальнага насценнага жывапісу, а таксама плакатнага мастацтва. Быў членам сям’і мастакоў, скульптараў і архітэктараў Джакамеці, стрыечны брат мастака Джавані Джакамеці.

Джакамеці займаўся маляваннем з дзяцінства. Вывучаў жывапіс з 1894 па 1897 год у цюрыхскай Школе прыкладнога мастацтва, затым — у Парыжы і ў Фларэнцыі. З 1915 года жыў у Цюрыху.

У Цюрыху ўступіў у масонскую ложу Вялікай швейцарскай ложы Альпіна.

Першы вялікі свой заказ А. Джакамеці атрымлівае на роспіс прыёмнай залы ў паліцэйскім упраўленні Цюрыха (Джакамеці-хол). У 1929 годзе мастак стварыў каляровыя вітражы для лютэранскай царквы ў Фраўэнфельдзе (кантон Тургаў). У 1937 годзе зрабіў вітражы для хору ў царкве Адэльбадэн. Мастак выкарыстоўваў у сваіх творах яркія, зіхатлівыя фарбы.

Аўгуста Джакамеці з’яўляецца адным з першых мастакоў XX стагоддзя, якія спрабавалі працаваць у стылі бесперадметнага, абстрактнага мастацтва.

Катэгорыя:Мастакі Швейцарыі
Катэгорыя:Масоны
Альберта Джакамеці

**Альберта Джакамеці** (іт. Alberto Giacometti; , Барганова, Стампа, Швейцарыя — , Кур, Швейцарыя, пахаваны ў Баргонава) — швейцарскі скульптар, жывапісец і графік, адзін з найбуйнейшых майстроў XX стагоддзя.

## Біяграфія і творчасць 
Джакамеці нарадзіўся 10 кастрычніка 1901 года ў акрузе Барганава швейцарскай камуны Стампа ў сям’і мастака Джавані Джакамеці. Цікавасць да мастацтва ўзнікла ў Альберта ў раннім дзяцінстве, калі ён пачаў займацца лепкай і жывапісам. У 1919—1920 гадах навучаўся жывапісу ў Жэневе, у Школе прыгожых мастацтваў і ў Школе мастацтваў і рамёстваў па класе скульптуры. У 1920 і 1921 гадах падарожнічаў па Італіі, дзе пазнаёміўся з класікай італьянскага мастацтва і помнікамі Старажытнага Рыма.

З 1922 года жыў і працаваў у Парыжы, дзе зблізіўся з Андрэ Брэтонам, Луі Арагонам, Пікаса, Міро, Максам Эрнстам, Сартрам, Бекетам і інш. Вучыўся ў студыі Гранд Шам’ер у Парыжы (1922—1925) у Э. А. Бурдэля. Летнія месяцы праводзіў у Швейцарыі.

Раннія працы Джакамеці выкананы ў рэалістычнай манеры, аднак у Парыжы ён адчуў уплыў кубізму («Торс», 1925; «Персанажы», 1926—1927), захапляўся мастацтвам Афрыкі, Акіяніі, старажытнай Амерыкі («Галава», 1925), 1926; «Жанчына-лыжка», 1926).

Публікаваўся ў часопісе «Сюррэалізм на службе рэвалюцыі». У 1927 яго працы былі прадстаўлены ў Салоне Цюільры, першая персанальная выстава адбылася ў 1932. Скульптура гэтых гадоў («Жанчына-лыжка», 1926; «Клетка», 1930; «Жанчына з перарэзаным горлам», 1932; «Сюррэалістычны стол») злучае элементы кубізму з архаічнай пластыкай Акіяніі, снаявіднай фантастыкай, агрэсіяй і эратызмам. У 1930 годзе далучыўся да групы сюррэалістаў і быў яе актыўным членам на працягу некалькіх гадоў. У гэтыя гады ён стварыў цэлы шэраг скульптур, якія назваў «скульптурамі ў клетцы». Найбольш вядомыя работы гэтага цыкла — «Палац у чатыры гадзіны раніцы» (1923—1933) і «Гадзіна слядоў, або Падвешаны шар» (1930—1931). Сам Джакамеці называў свае працы «прадметамі сімвалічнага дзеяння».

У 1935 годзе мастак кінуў сюррэалізм і адрокся ад усіх сваіх твораў, звязаных з гэтым перыядам, назваўшы іх «поўным тупіком».

Пасля Другой сусветнай вайны, гады якой Джакамеці пражыў у Жэневе, ён прыходзіць да новай, больш гуманістычнай манеры ў скульптурах, партрэтнага жывапісу і графіцы.

У пасляваенны перыяд Джакамеці быў адзначаны многімі, уключаючы Сартра і Жэнэ, як выдатны мастак-экзістэнцыяліст.

Катэгорыя:Мастакі Швейцарыі
Катэгорыя:Мастакі Францыі
Катэгорыя:Скульптары Швейцарыі
Катэгорыя:Скульптары Францыі
Катэгорыя:Сюррэалісты
Асяненка

**Асяненка** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Аляксандр Васілевіч Асяненка, беларускі архітэктар
* Васіль Мікалаевіч Асяненка, беларускі савецкі дзяржаўны і партыйны дзеяч
Партызанская брыгада «Беларусь»

**Партызанская брыгада «Беларусь»** — партызанская брыгада, створаная ў сакавіку 1943 года. Дзейнічала на акупіраванай тэрыторыі Рудзенскага і Пухавіцкага раёнаў. У ліпені 1944 года брыгада (1029 партызан, 3 атрады) злучылася з Чырвонай Арміяй. Камандзіру брыгады М. П. Пакроўскаму было прысвоена званне Героя Савецкага Саюза.

## Склад 
Брыгада была створана на базе атрадаў «Беларусь» (арганізаваны ў жніўні 1941 года), К. В. Сідзякіна (пазней «Мсцівец», арганізаваны ў лістападзе 1942 года), імя Сталіна (арганізаваны ў чэрвені 1942 на базе групы У. П. Адамовіча, у студзені 1944 быў вылучаны ў самастойны), «Буравеснік» (арганізаваны ў снежні 1941 года, з чэрвеня 1944 дзейнічаў самастойна). На момант злучэння брыгады з Чырвонай Арміяй у склад брыгады ўваходзілі атрады «Беларусь», «За Радзіму», «Бальшавік».

## Камандаванне 
### Камандзіры 
* М. П. Пакроўскі;
* А. С. Юркаўцоў.

### Камісары 
* М. З. Крамко;
* І. М. Блажноў.

### Начальнікі штаба 
* А. С. Юркаўцоў;
* Ф. Р. Шыхаўцоў;
* У. Т. Талкачоў;
* Ю. І. Яфімкін.

## Гісторыя 
Партызаны ў аперацыі «рэйкавая вайна» падарвалі больш за 520 рэек, папсавалі больш за 2,7 км чыгуначнага палатна. Правялі 53 дыверсіі на мастах, падарвалі 61 аўтамашыну. У верасні 1944, лютым і маі 1944 вялі баі з карнікамі. 30 чэрвеня — 4 ліпеня 1944 года разам з салдатамі 73-й стралковай дывізіі вялі баі з нямецкімі войскамі, якія адступалі.

## Памяць 
У 1973 годзе ў вёсцы Русаковічы Пухавіцкага раёна ў гонар брыгады быў пастаўлены помнік.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Савецкія партызанскія злучэнні, брыгады і атрады на акупіраванай тэрыторыі Беларусі (1941—1944)
Катэгорыя:З’явіліся ў 1943 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 1944 годзе
Прымор’е (Гданьск)

**Прымор’е** () — мясцовасць у Гданьску ў раёне Аліва.

У цяперашні час падзелена на два густанаселеныя раёны:
* Малое Прымор’е — у забудове пераважаюць невялікія і сярэднія жылыя дамы, часам таксама аднакватэрныя дамы сядзібнага тыпу;
* Вялікае Прымор’е — у асноўным квартальная шматкватэрная шматпавярховая забудова і парк імя Рональда Рэйгана. Тут па адрасе вул. Абаронцаў узбярэжжа знаходзіцца самы доўгі будынак у Польшчы даўжынёй 860 метраў.

У 1874 годзе Прымор’е было гміннай вёскай. У 1907 годзе вёска ўвайшла ў склад тагачаснага горада Аліва, а затым разам з ім і ў межы горада Гданьска ў 1926 годзе. 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Геаграфія Гданьска
Дэвід Льюіс

**Дэвід Льюіс** (, г. Свіслач — , г. Атава, Канада) — адвакат і сацыял-дэмакратычны палітык

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў сям’і Майсея і Розы (народжанай Лазаровіч) Лош. Бацька ўзначальваў мясцовае аддзяленне Бунда.

Прозвішча Лош была англіфікавана пасля таго як сям’я пераехала ў Канаду.

Быў федэральным сакратаром партыі Федэрацыя аб’яднанай садружнасці з 1936 па 1950 год, а затым яе старшыня з 1958 па 1961 год. Удзельнічаў у стварэнні Новай дэмакратычнай партыі ў 1961 годзе. Дэпутат НДП ад акругі Поўдзень Ёрка ў Палаце абшчын Канады з 1962 па 1963 год і з 1965 па 1974 год. Парламенцкі лідар федэральнай НДП з 1968 па 1971 год, а затым яе кіраўнік з 1971 па 1975 год.

Памёр 23 мая 1981 года ў Атаве.

 

Катэгорыя:Юрысты Канады
Катэгорыя:Сацыялісты Канады
Катэгорыя:Лейбарысты Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Адвакаты Канады
Катэгорыя:Члены партый Канады
Катэгорыя:Лаўрэаты стыпендыі Родса
Таццяна Мікалаеўна Асташчанка

**Таццяна Мікалаеўна Асташчанка** (;  жнівень 1974, Львоў) — украінскі ваенны ўрач. Камандуючы медыцынскімі сіламі Узброеных Сіл Украіны з 30 ліпеня 2021 года, брыгадны генерал медыцынскай службы. Першая ў гісторыі Украіны жанчына, якая камандуе родам войскаў, а таксама першая жанчына ў званні брыгаднага генерала.

## Біяграфія 
Нарадзілася ў жніўні 1974 года ў Львове ў сям’і ваеннаслужачага.

У 1996 годзе з адзнакай скончыла фармацэўтычны факультэт Львоўскага дзяржаўнага медыцынскага ўніверсітэта. У 1998 годзе скончыла Украінскую ваенна-медыцынскую акадэмію.

З 1998 года праходзіла ваенную медыцынскую службу на пасадах начальніцы аптэкі вайсковай часці, афіцэра ваенна-медыцынскага ўпраўлення Заходняга аператыўнага камандавання, начальніцы аддзела медыцынскага забеспячэння Цэнтральнага ваенна-медыцынскага ўпраўлення Узброеных Сіл Украіны, начальніцы аддзела ваенна-медыцынскага дэпартамента Міністэрства абароны Украіны і галоўнага ўпраўлення ваеннага супрацоўніцтва і міратворчых аперацый Генеральнага штаба Узброеных Сіл Украіны, начальніка ўпраўлення медыцынскага забеспячэння галоўнага ваенна-медыцынскага ўпраўлення, галоўнага інспектара Галоўнай інспекцыі Міністэрства абароны Украіны.

У 2020 годзе павышала аператыўна-тактычны ўзровень адукацыі на шэрагу курсаў армій дзяржаў НАТА, а таксама скончыла курсы рэфармавання сектара абароны і бяспекі і стратэгічнага лідарства ва Універсітэце Крэнфілда (Вялікабрытанія).

30 ліпеня 2021 года была прызначаная камандуючым медыцынскіх сіл Узброеных Сіл Украіны. Таццяна Асташчанка стала першай жанчынай-камандзірам асобнага роду войскаў у гісторыі Узброеных Сіл Украіны, а таксама першай жанчынай — брыгадным генералам ЗСУ.

## Спасылкі 
* «Призначено першу жінку-командувача у Збройних Силах України», — Андрій Таран // Сайт Министерства обороны Украины, 30 июля 2021
* Тетяна Остащенко стала першою жінкою-бригадним генералом ЗСУ // Радио Свобода, 25 августа 2021
* Міноборони: призначено першу жінку-командувача у ЗСУ // Радио Свобода, 30 июля 2021
* Командуванню Медичних сил представлено нового командувача // Армия-Информ, 3 августа 2021
* Остащенко Т. М.  // Е-декларація

Катэгорыя:Першыя жанчыны ў прафесіі
Катэгорыя:Ваенныя ўрачы
Катэгорыя:Генерал-маёры (Украіна)
Анатоль Васілевіч Маціёс

**Анатоль Васілевіч Маціёс** (, нар. 13 лютага 1969) — украінскі дзяржаўны дзеяч. Генерал-палкоўнік юстыцыі, кандыдат юрыдычных навук.

## Біяграфія 
Анатоль Васілевіч Маціёс нарадзіўся 13 лютага 1969 года у вёсцы Разтокы Путыльскага раёна Чарнавіцкай вобласці.

Пасля заканчэння сельскай школы паступіў у Чарнаўцы ў музычнае вучылішча (1984). У 1988 годзе быў прызваны ў савецкую армію. Пасля дэмабілізацыі ён паступіў у Чарнавіцкі нацыянальны ўніверсітэт імя Юрыя Фядзьковіча. У 1997 годзе атрымаў дыплом юрыста.

На працягу трох гадоў пасля заканчэння ўніверсітэта працаваў у пракуратуры Чарнаўцоў і вобласці. У 2000-м годзе перавёўся ў Херсонскую вобласць.

Да 2004 года Маціёс кіраваў аддзелам нагляду за выкананнем законаў спецпадраздзяленнямі і іншымі ўстановамі, якія вядуць барацьбу з арганізаванай злачыннасцю ўпраўлення нагляду за выкананнем законаў органамі, якія ажыццяўляюць аператыўна-вышуковую дзейнасць, дазнанне і дасудовае следства. Наступныя чатыры гады ён працаваў у сталічнай пракуратуры.

З 2008 па 2014 год быў супрацоўнікам СБУ. Спачатку кіраваў упраўленнямі ў Львоўскай (2008) і Адэскай (2008—2009) абласцях. Затым вярнуўся ў Кіеў, дзе стаў намеснікам кіраўніка карупцыйнага ўпраўлення СБУ.

На працягу 2010—2011 гадоў працаваў у Вышэйшым адміністрацыйным судзе ў якасці адкамандзіраванага саветніка кіраўніка суда. Пасля гэтага адкамандзіраваны ў прэзідэнцкую Адміністрацыю і тры гады правёў на пасадзе намесніка кіраўніка галоўнага кантрольнага ўпраўлення.

Улетку 2014 Маціёс вярнуўся ў пракуратуру. З 27 жніўня 2014 па 2 верасня 2019 — Галоўны ваенны пракурор Украіны. Адначасова, з 27 чэрвеня 2014 па 2 верасня 2019, — намеснік Генеральнага пракурора Украіны.

У маі 2020 года ў горадзе Луцк атрымаў адвакацкае пасведчанне.

## Сям’я 
Старэйшая сястра Анатоля — Марыя (1959 г. н.) — вядомая пісьменніца, аўтар двух дзясяткаў кніг, двойчы была нардэпам ад партыі «УДАР». Маціёс жанаты. Жонку завуць Ірына Барах. Яна займаецца прадпрымальніцкай дзейнасцю.

## Спасылкі 
* Матиос Анатолий Васильевич: бывший главный военный прокурор, ставший адвокатом

Катэгорыя:Заслужаныя юрысты Украіны
Катэгорыя:Генералы Украіны
Катэгорыя:Генерал-палкоўнікі (Украіна)
Рышард Рыдзеўскі

**Рышард Рыдзеўскі** (, г. Ваўкавыск — , г. Познань, Польшча) — рэжысёр і сцэнарыст. Член Асацыяцыі польскіх кінематаграфістаў.

## Біяграфія 
У 1952 годзе скончыў факультэт польскай філалогіі і сацыялогіі ва Вроцлаўскім універсітэце, у 1955 годзе — рэжысёрскі факультэт Вышэйшай школы кіно ў Лодзі, дыплом якой атрымаў у 1971 годзе.

У 1978 годзе на Міжнародным кінафестывалі сярэдне- і кароткаметражных фільмаў (пра дзяцей і для дзяцей) у Зальцбургу атрымаў адразу чатыры прыза за фільм «Чаканне»: прыз журы, гледачоў, крытыкаў і ганаровую ўзнагароду Зальцбурга за лепшы фільм.

## Узнагароды 
* 1973 — фільм «На пераездзе» — Познань (Міжнародны кінафестываль маладых гледачоў «Ale Kino!») — узнагарода за лепшы фільм для маладога пакалення Міністэрства адукацыі
* 1975 — «Дом маіх сыноў» Гдыня (Фестываль польскага кіно) — спецыяльны прыз журы ў катэгорыі тэлефільмаў, прыз за галоўную жаночую ролю Зофье Ярашэўскай
* 1976 — «Дом маіх сыноў» Монтэ-Карла (Міжнародны кінафестываль тэлевізійных фільмаў) — прыз Міжнароднага каталіцкага бюро фільмаў і прыз журы Сусветнай асацыяцыі сяброў дзяцей
* 1976 — «Дом маіх сыноў» Кашалін (Фестываль кінематаграфічных дэбютаў «Моладзь і кіно») — прыз за тэлевізійны фільм
* 1977 — фільм «У чаканні быць сям’ёй…» — Познань (Міжнародны кінафестываль маладых гледачоў «Ale Kino!») — галоўная ўзнагарода ад Саюза польскіх харцэраў за падняцце адукацыйных каштоўнасцей у сцэнарыі
* 1985 — фільм «Дзень калібры» — Чыкага (МКФ для дзяцей) — заахвочвальная прэмія

## Фільмаграфія 
Рэжысёр фільмаў:
* Trzy kroki od milosci (1987)
* Menedżer (1985)
* Alabama (1984)
* Podróż nad morze (1983)
* Dzień kolibra (1983)
* Podwójne calypso (1981)
* Błękitna strzała (1980)
* Akwarele (1978)
* Zanim nadejdzie dzie? (1976)
* Kitka (1975)
* Punkt widzenia (1973)
* Druzynowy (1973)
* Droga w świetle księżyca (1972)
* Egzamin (1972)
* Znicz olimpijski (1969)
* Piąta rano (1969)
* Samotność we dwoje (1968)
* Katarynka (1967)
* Mąż pod łóżkiem (1967)
* Pieśń triumfującej miłości (1967)
* Pavoncello (1967)
* Stajnia na Salvatorze (1967)
* Kochajmy syrenki (1966)
* Głos ma prokurator (1965)
* Sam pośród miasta (1965)
* Zakochani są między nami (1964)
* Zacne grzechy (1963)
* Drugi brzeg (1962)
* Szczęściarz Antoni (1960)
* Krzyżacy (1960)
* Małe dramaty (1958)
* Historia jednego myśliwca (1958)
* Wraki (1956)

Сцэнарыі:
* Trzy kroki od miłości (1987)
* Menedżer (1985)
* Alabama (1984)
* Podróż nad morze (1983)
* Dzień kolibra (1983)
* Podwójne calypso (1981)
* Akwarele (1978)

Катэгорыя:Кінарэжысёры Польшчы
Катэгорыя:Сцэнарысты Польшчы
Януш Брохвіч-Лявіньскі

**Януш Брохвіч-Лявіньскі** (, г. Ваўкавыск — , г. Варшава, Польшча) — брыгадны генерал Войска Польскага.

## Біяграфія 
Паходзіць з сям’і вайскоўцаў. Яго бацька Станіслаў быў афіцэрам-рэзервістам, выкладаў у Ягелонскім універсітэце. З мая 1939 года ён служыў у 76-м Гарадзенскім пяхотным палку. Пасля пачатку Другой сусветнай вайны і агрэсіі СССР супраць Польшчы 18 верасьня 1939 года трапіў у савецкі палон, збег. У 1940—1942 гадах працаваў у акупацыйнай адміністрацыі ў Пулавах, адначасова з’яўляючыся супрацоўнікам выведкі АК. Будучы расканспіраваны, пераходзіць на нелегальнае становішча, збег да Любліна і Янава Любельскага, дзе па студзень 1944 год камандаваў партызанскім атрадам у раёне Любліна. Атрымаў ад немцаў мянушку «Камандзір-рыцар», паколькі не забіваў салдатаў вермахту з аховы калон, якія атакавалі яго атрад, а толькі раззбройваў. Па загаду камандавання перайшоў у Варшаву, у батальён спецпрызначэння «Парасонік», быў інструктарам у падпольнай школе унтэр-афіцэраў.

Падчас Варшаўскага паўстання камандаваў абаронай палаца Міхла, узначалены ім гарнізон адбіў чатыры нямецкіх штурма. Падчас пятай атакі капітан Адам Барыс (псеўданім «Плуг») даў яму загад аб адступленні. Вядомая яго акцыя з нападам на аптэку Вэндзі у ходзе якой былі захопленыя недаступныя для палякаў лекі і абязбольвальныя прэпараты, нягледзячы на вялікую колькасць фашыстаў у раёне дыслакацыі аптэкі. У ходзе далейшых дзеянняў, 8 жніўня быў цяжка паранены ў сківіцу падчас акцыі на евангеліцкіх могілках на Варшаўскай Волі. Пасля капітуляцыі паўстання трапіў у транзітны лагер Ламсдорф (Ламбіновіце), а затым у лагер для ваеннапалонных у Мурнаў. Пасля вызваленьня амерыканцамі ў 1945 годзе быў дастаўлены ў шпіталь, дзе прабыў да лютага 1946 года.

Пасля Другой сусветнай вайны эміграваў у Вялікабрытанію. Паступіў на службу ў брытанскую армію (3-ці каралеўскі гусарскі полк), выконваў выведмісіі ў Палестыне і Судане, быў у прыдворнай гвардыі. Пасля сыходу з войска на працягу 15 гадоў быў інтэндантам і афіцэрам-адміністратарам у адной з брытанскіх ваеннай і грамадзянскай навучальных устаноў. У 1985 годзе сыйшоў на пенсію, быў перакладчыкам брытанскай амбасады ў Боне і брытанскага консульства ў Кёльне. У 2002 годзе пераехаў у Польшчу.

Прымае актыўны ўдзел у ветэранскім руху. У студзені 2007 годзе удзельнічаў у рэкламнай акцыі білбордаў «Патрыятызм заўтрашняга дня». Ён таксама прымаў удзел у стварэньні тэлевізійных дакументальных фільмаў «Статут рыцара» і «Асабняк Міхла».

Прымаў актыўны ўдзел у грамадска-палітычным жыцці Польшчы.
 
Памёр 5 студзеня 2017 года. Пахаванне адбылося 25 студзеня 2017 годзе ў Варшаве.

## Узнагароды 
Кавалер шэрагу польскіх узнагарод, у тым ліку Срэбнага Крыжа Віртуці Мілітары, Камандорскага Крыжа ордэна Адраджэння Польшчы, афіцэрскага Крыжа ордэна Адраджэння Польшчы, Партызанскага Крыжа, Крыжа Арміі Краёвай, Варшаўскага паўстанцкага Крыжа, Крыжа Верасьнёўскай кампаніі, Залатым медалём «За ўклад у нацыянальную абарону», двойчы ўдастоены Крыжа Буйвасці.

24 траўня 2007 года Рада Варшавы прысвоіла яму званне ганаровага грамадзяніна горада.

 

Катэгорыя:Ганаровыя грамадзяне Варшавы
Аса (зенітны ракетны комплекс)

».]]
**«Аса»** (індэкс ГРАУ — **9К33**, па класіфікацыі МА ЗША і НАТА: **SA-8 «Gecko»** («Гекон»)) — савецкі аўтаматызаваны зенітны ракетны комплекс. Прызначаны для прыкрыцця сіл і сродкаў мотастралковай (танкавай) дывізіі ва ўсіх відах баявых дзеянняў.

Распрацоўка пачалася 27 кастрычніка 1960 года, прыняты на ўзбраенне 4 кастрычніка 1971 года. Комплекс абсталяваны чатырма зенітнымі кіраванымі ракетамі 9M3, мадыфікацыя «Аса-АК» мае 6 ракет 9М33М2, а «Аса-АКМ» — 6 ракет 9М33М3. На канец 2007-га з’яўляўся найбольш шматлікім у Расіі комплексам вайсковай СПА. На ўзбраенні РФ складаюцца больш за 400 машын. Мае мноства розных аналагаў за мяжой.

Існуюць больш сучасныя ракетныя комплексы такія як Тор-М1/2, Панцыр-С1/2, ПЗРК «Вярба», перспектыўны «Сасна», здольныя больш эфектыўна выконваць задачы «Асы-АКМ». «Аса», у адрозненне ад іх, мае цяжкасці пры перахопе мэтаў з нізкім ЭПР (БПЛА, крылатыя ракеты, малапрыкметныя самалёты, верталёты). Падчас Югаслаўскай вайны ЗРК «Аса» перахаплялі ракеты «Tomahawk», якія ляцяць на вышынях 20—100 метраў. Зона паражэння цэлі па вышыні — ад 10 да 5000 м, па далёкасці — ад 1,5 да 10,3 км (для «Асы-АКМ»).

## Гл. таксама 
* Т38 «Стылет»

Катэгорыя:Ракетная зброя
Хаім Маркелавіч Яноўскі

**Хаім Маркелавіч Яноўскі** (каля , г. Ваўкавыск — , г. Токіа, Японія) — грамадскі дзеяч, купец з Лодзі, родны брат шахматыста Давіда Яноўскага, старшыня Лодзінскага шахматнага сходу, спрыяў стварэньню так званай «Лодзінскай школы». Таксама пасьпяхова гуляў у шахматы, стаўшы чэмпіёнам Лодзі. Яму прыпісваюць таксама адкрыцьцё таленту польскага шахматыста Акібы Рубінштэйна.

## Біяграфія 
У 80-х гадах XIX стагоддзя пераехаў у Лодзь, а пасля заканчэння мясцовай школы прымаў актыўны ўдзел у эканамічным і грамадзкім жыцці горада. Ён быў саўладальнікам фірмы «Mordka». Як прызнаны адмыслоўца богаслужбовых спеваў, дырыжор хору і аркестра ў 1901 годзе быў адным з ініцыятараў стварэння габрэйскага літаратурна-музычнага таварыства «Hazomir», а ў 1907—1912 гадах узначальваў яго. Аказваў фінансавую падтрымку, дзякуючы яму пачалася кар’ера вядомага Лодзінскага спявака і кампазітара Абрахама Бер Бірнбаўма. Быў у Асацыяцыі габрэйскіх сярэдніх школ у Лодзі (з’яўляўся членам рады дырэктараў). У рэлігійным жыцці гміны служыў старэйшым у малітоўным доме на вуліцы Длугей.

З 1897 года удзельнічаў у шахматным жыцьці Лодзі. У 1897 годзе на першым чэмпіянаце горада заняў чацвёртае месца, праз год замацаваўся на чацвёртай пазіцыі. Найбольшага спартыўнага поспеху дасягнуў на чэмпіянаце Лодзі на рубяжы 1899 і 1900 года, калі ў групе з дзевяці гульцоў трыумфальна набраў 15,5 балаў з 16 магчымых. У наступныя гады паступова абмяжоўваў выступленні на турнірах, хоць ў 1905 годзе на буйным турніры заняў трэцяе месца сярод 22 гульцоў.

З пачатку XX стагоддзя прымаў актыўны ўдзел у арганізацыі шахматных мерапрыемстваў. Атрымаў у гэтым падтрымку з боку царскага афіцэра Канстанціна Міхайлавіча Манакіна, што ў 1903 годзе прывяло да стварэньня Лодзьскага Таварыства аматараў гульні ў шахматы. Першапачаткова быў гаспадаром клуба, а затым стаў яго віцэ-прэзідэнтам. У перыяд 1907—1912 гадоў — прэзідэнт клуба. У час свайго знаходжання на пасадзе арганізаваў турнір чэмпіёнаў. У наступныя гады па-ранейшаму актыўна ўдзельнічае ў працы Таварыства, запрашаў вядомых гульцоў і аказваў фінансавую падтрымку маладога таленавітага пакаленьня шахматыстаў. Грамадства прысвоіла яму званне ганаровага прэзідэнта.

Апошнім лодзьским шахматным акцэнтам Яноўскага стаў камандны матч з камандай Варшавы ў 1922 годзе.

Яноўскі з’ехаў з Польшчы, на працягу некаторага часу знаходзіўся ў Берліне, а затым адправіўся ў Японію.

Яго жонка Ганна працавала настаўнікам музыкі, памерла ў Лодзі 6 сакавіка 1900 года ва ўзросьце 26 гадоў. Сын Леон суправаджаў бацьку ў Японіі, быў прафесарам Такійскай кансерваторыі.

Памёр Хаім Яноўскі 10 студзеня 1935 года у Токіа. Пахаваны ў Ёкагаме.

Катэгорыя:Шахматысты Польшчы
Мікалай Валянцінавіч Лук’янаў

**Мікалай Валянцінавіч Лук’янаў** (, г. Ваўкавыск — , г. Мінск, Беларусь) — рэжысёр, акцёр, кампазітар.

## Біяграфія 
Вучыўся ў Валгаградскім вучылішчы мастацтваў на акцёрскім аддзяленні, у Валгаградскім педагагічным інстытуце. Працаваў акцёрам у Валгаградскім тэатры драмы і Разанскім ТЮГе. Напісаў музыку і песні ў 8 тэатральных спектакляў. У 1976 годзе скончыў рэжысёрскі факультэт УДІКа (майстэрня А. Б. Столпера). З 1976 па 1994 гады працаваў рэжысёрам-пастаноўшчыкам кінастудыі «Беларусьфільм». З 1995 па 2001 пражываў у Ерусаліме, акрамя іншага працаваў акцёрам у тэатры «Каўчэг». Друкаваўся ў літаратурных часопісах. Выкладаў у мінскім Універсітэце культуры (майстэрня кінадраматургаў). Працаваў Галоўным рэдактарам кінастудыі «Беларусьфільм».

## Акцёрскія працы 
* Был настоящим трубачом — 1973
* Легко быть добрым — 1976
* В профиль и анфас — 1977
* Голубой карбункул — 1979
* Капитан Соври-голова — 1980
* Не забудьте выключить телевизор — 1986
* Мужчины не плачут — 2004
* Призвание — 2005
* Ваша честь — 2007

## Рэжысёрскія працы 
* В профиль и анфас — 1977
* Голубой карбункул — 1979
* Капитан Соври-голова — 1980
* Юрка — сын командира — 1984
* Не забудьте выключить телевизор — 1986
* Человек из черной «Волги» — 1990
* Улицы разбитых фонарей-8 — 2007
* Бои без правил | 26-я серия
* Улицы разбитых фонарей-9 — 2008
* Невиновный | 10-я серия
* Немного соли в холодной воде | 12-я серия

Катэгорыя:Кінарэжысёры Беларусі
Катэгорыя:Акцёры Беларусі
Катэгорыя:Акцёры XX стагоддзя
Катэгорыя:Акцёры XXI стагоддзя