Міхаэль Пахер

**Міхаэль Пахер** ( 1435 — жнівень 1498) — жывапісец і скульптар з Ціроля, які працаваў у другой палове XV стагоддзя. Ён быў адным з першых мастакоў, якія ўкаранілі прынцыпы жывапісу эпохі Адраджэння ў Германіі. Пахер быў разнастайным мастаком з шырокім дыяпазонам навыкаў скульптуры, жывапісу і архітэктуры, ён ствараў складаныя творы з дрэва і каменя. Ён стварыў канструкцыі для царкоўных алтароў у маштабе, які не мае аналагаў у паўночнаеўрапейскім мастацтве.

Шэдэўр Пахера, *алтар Санкт-Вольфганга* (1471—1481), лічыцца адным з самых выдатных разьбяных і размаляваных алтароў ва ўсім еўрапейскім мастацтве. Ён утрымлівае сцэны з жыцця Ісуса і Дзевы Марыі. Іншы вялікі твор Пахера, *алтар Айцоў Царквы*, створаны ў 1483 годзе для манастыра Нойштыфт, спалучаў жывапіс і скульптуру, ствараючы ўнікальную мастацкую форму.

Уплыў Пахера быў пераважна паўночнаітальянскім, і яго працы падзяляюць рысы з працамі такіх мастакоў, як Андрэа Мантэнья. Аднак у яго працах, асабліва ў драўляных скульптурах, відавочны і нямецкі ўплыў. Зліццё італьянскага Адраджэння і паўночна-гатычнага рэалізму ў Пахера дапамагло яму стварыць унікальны асабісты стыль жывапісу.

## Ранняе жыццё і ўплывы 
Пахер нарадзіўся каля 1435 года каля Брыксена на паўднёвых схілах Альпаў у графстве Ціроль. Пра яго адукацыю вядома мала. Яго самая ранняя зафіксаваная праца — алтар, датаваны 1465 годам і падпісаны, але цяпер страчаны. Пахер наведаў Падую на поўначы Італіі, дзе на яго моцна паўплывалі сучасныя фрэскі Андрэа Мантэньі. Мантэнья лічыўся вядомым майстрам перспектывы. Яго ўзрушаючыя прасторавыя кампазіцыі з нізкіх пунктаў гледжання адыгралі важную ролю ў развіцці ўласнага стылю Пахера. Італьянскі ўплыў на Пахера адрозніваў яго ад большасці нямецкіх мастакоў таго часу.

## Кар'ера і творчасць 
Да 1467 года Пахер быў выбітным мастаком і скульптарам у Брунеку, што ў дваццаці пяці мілях на ўсход ад Брыксена ў даліне Пустэр, дзе ў яго была майстэрня па вырабе алтароў; дом існуе дагэтуль. Яго майстэрства ў разьбе па дрэве і жывапісе дало яму працу для стварэння алтароў у нямецкім стылі. Звычайна яны складаліся з разьбяных фігурных цэнтральных элементаў, разьбяных гатычных вяршынь зверху, платформы, дзе стаіць алтар унізе, і маляваных сцэн на панэльных крылах. Пахер правёў значную частку свайго часу ў 1470-х гадах у Нойштыфце каля Брыксена, дзе  ў асноўным працаваў над фрэскамі. У 1484 годзе францысканскі ордэн у Зальцбургу замовіў яму стварэнне алтара, часткі якога захаваліся дагэтуль. Многія з прац Пахера былі знішчаны або моцна пашкоджаны, некаторыя з іх падчас ваенных дзеянняў у канцы 17 стагоддзя, іншыя ў 1709 годзе. Сярод вядомых прыкладаў яго захаваных прац - *алтар Санкт-Вольфганга* і *алтар Айцоў Царквы*.

### *Алтар Санкт-Вольфганга* 
Магчыма, яго самая вядомая праца, *алтар Санкт-Вольфганга*, застаецца ў сваім першапачатковым месцы і асяроддзі ў Санкт-Вольфгангу-ім-Зальцкамергут на Аберзее (заходняя ўскраіна возера Вольфгангзее) у Аўстрыі. Алтар уяўляе сабой поліптых, або вандэлалтар, дзе карціна падзелена на чатыры ці больш сегментаў або панэляў. Ёсць дзве пары рухомых крылцаў і тры розныя часткі для выкарыстання ў розныя дні: штодзённая, нядзельная і для асаблівых святочных дзён.

Замоўлены для абата Бенедыкта Эка з Мондзе ў 1471 годзе і завершаны ў 1481 годзе, гіганцкі поліптых мае два наборы крылаў, якія можна зачыніць на ўнутраным корпусе, а скульптурная «Каранацыя» прадстаўляе велічны шэраг велізарных гатычных фігур, сярод якіх дамінуе прыгожая Мадонна, якая стаіць на каленях. Разьбяны і размаляваны залаты цэнтральны элемент бачны, калі ўнутраныя панэлі адчыненыя, і ён паказвае *Каранацыю Дзевы Марыі*. Дзве знешнія пары размаляваных крылаў прадстаўляюць чатыры сцэны са *святым Вольфгангам Рэгенбургскім*.

Увесь алтар зацямняецца мудрагелістай драўлянай канструкцыяй, размешчанай зверху, на якой намалявана Распяцце. У цэнтральнай частцы Хрыстос сядзіць на троне і шчыра благаслаўляе Марыю, якую ён каранаваў як Царыцу Нябесную. У адпаведнасці з традыцыямі нямецкага гатычнага мастацтва, вакол лунаюць анёлы, а за імі назірае апостал Ян. Унутраныя бакі другіх панэляў, па абодва бакі разьбянога цела, намаляваны сцэнамі з жыцця Дзевы Марыі.

Некаторыя навукоўцы лічаць, што Пахер быў не адзіным мастаком, які ўнёс свой уклад у гэты вельмі вялікі алтар. Яго брат Фрыдрых Пахер (таксама мастак), магчыма, напісаў знешнія панэлі твора, якія адлюстроўваюць сцэны з жыцця святога Вольфганга, і якія бачныя толькі тады, калі алтар зачынены. Тым не менш, унутраныя роспісы, здаецца, былі выкананы самім Міхаэлем Пахерам.

### Алтар Айцоў Царквы 
*Алтар Айцоў Царквы*, створаны ў 1483 годзе для манастыра Нойштыфт, верагодна, з'яўляецца другой па вядомасці працай Пахера. Значнасць гэтай працы Пахера заключаецца ў тым, што мяжа паміж жывапісам і скульптурай больш не была выразнай.

*Алтар Айцоў Царквы* складаецца з чатырох частак, кожная з якіх адлюстроўвае аднаго з чатырох Вялікіх Доктараў Заходняй Царквы: Амвросія, Аўгусціна, Іераніма і Папу Рыгора I. Злева знаходзіцца панэль святога Іераніма, які намаляваны ў кардынальскім убранні. Іеранім, вядомы сваёй гісторыяй, у якой ён выцягнуў калючку з лапы льва, сапраўды суправаджаецца львом у працы Пахера. Справа ад яго знаходзіцца панэль Аўгусціна, намаляванага з дзіцем з легенды пра яго. Згодна з гэтай легендай, Аўгусцін аднойчы ішоў па пляжы, калі ўбачыў дзіця, якое чэрпала ваду лыжкай. Калі Аўгусцін спытаў у дзіцяці, што яно робіць, дзіця адказала, што яго ўласная дзейнасць такая ж бессэнсоўная, як і спробы Аўгусціна зразумець канцэпцыю Святой Тройцы сваім рацыянальным розумам.

Справа ад Аўгусціна намаляваны Папа Рыгор I разам з імператарам Траянам, за якога, як вядома, Рыгор I маліўся аб вяртанні душы памерлага Траяна і хрысціў яго душу, каб вызваліць яго з чыстца. Справа — архібіскуп Амвросій з немаўлём у калысцы, што, верагодна, сімвалізуе легенду пра яго жыццё: калі Амвросій быў немаўлём у калысцы, рой пчол пакрыў яго твар і пакінуў кроплю мёду. Бацька Амвросія ўспрыняў гэта як знак яго будучых здольнасцей да красамоўства (салодкага языка). Іншая інтэрпрэтацыя дзіцяці ў калысцы заключаецца ў тым, што гэта было дзіця, якое папрасіла, каб Амвросій быў біскупам Мілана. Кожны з чатырох Айцоў Царквы намаляваны з голубам, якія сімвалізуюць прысутнасць Святога Духа, каб падкрэсліць іх святасць.

## Смерць 
Міхаэль Пахер памёр у жніўні 1498 года, магчыма, у Зальцбургу, Аўстрыя.

## Галерэя 

Файл:Statue_of_the_Virgin_by_Michael_Pacher.jpg|alt=Statue of the Virgin, Parish Church, St. Lorenzo in Pusteria, c. 1465| *Статуя Дзевы Марыі*, прыхадскі касцёл, царква Святога Ларэнца ў Пустэрыі, 
Файл:Michael_Pacher_St._Katharina_1465.jpg|alt=Saint Katharina, 1465| *Святая Катарына*, 1465 г.
Файл:Michael-Pacher-Altar_in_der_Alten_Grieser_Pfarrkirche_in_Bozen.JPG|alt=Altar of the Coronation of the Virgin, Gries, Italy, 1475| *Алтар Каранацыі Дзевы Марыі*, Грыс, Італія, 1475 г.
Файл:Mariä_Verkündigung_-_Schreinflügel_-_Bozen-Gries_(Alte_Pfarrkirche).jpg|alt=Altar of the Coronation of the Virgin (detail), Gries, Italy, 1475| *Алтар Каранацыі Дзевы Марыі* (фрагмент), Грыс, Італія, 1475 г.
Файл:Michael_Pacher_-_St_Wolfgang_Altarpiece_-_Baptism_of_Christ_-_WGA16824.jpg|alt=St. Wolfgang Altarpiece, Baptism of Christ, 1479–81| *Алтар Санкт-Вольфганга*, *Хрышчэнне Хрыста*, 1479–81
Файл:St._Wolfgang_kath._Pfarrkirche_Pacher-Altar_Hochzeit_zu_Kana_01.jpg|alt=St. Wolfgang Altarpiece, Marriage at Cana, 1479–81| *Алтар Санкт-Вольфганга*, *Вяселле ў Кане*, 1479–81
Файл:Michael_Pacher_-_St_Wolfgang_Altarpiece_-_The_Miracle_of_the_Bread_-_WGA16830.jpg|alt=St. Wolfgang Altarpiece, Miracle of the Bread, 1479–81| *Алтар Санкт-Вольфганга*, *Цуд з хлебам*, 1479–81
Файл:Michael_Pacher_-_St_Wolfgang_Altarpiece_-_Purification_of_the_Temple_-_WGA16827.jpg|alt=St. Wolfgang Altarpiece, Purification of the Temple, 1479–81| *Алтар Санкт-Вольфганга*, *Ачышчэнне храма*, 1479–81
Файл:Michael_Pacher_-_St_Wolfgang_Altarpiece_-_Christ_and_the_Adulteress_-_WGA16831.jpg|alt=St. Wolfgang Altarpiece, Christ and the Adulteress, 1479–81| *Алтар Санкт-Вольфганга*, *Хрыстос і блудніца*, 1479–81
Файл:Stift_Innichen,_Südportal_mit_Fresko_von_Michael_Pacher.JPG|alt=Collegiate Church, San Candido, Italy, c. 1480| Калегіяльная царква, Сан-Кандыда, Італія, каля 1480 г.
Файл:Michael_Pacher_002.jpg|alt=Altarpiece of the Church Fathers left panel showing Saint Jerome, 1480–83| *Алтарная карціна Айцоў Царквы* з выявай святога Гераніма, 1480–1483 гг.
Файл:Michael_Pacher_-_Altarpiece_of_the_Church_Fathers_-_Vision_of_St_Sigisbert_-_WGA16813.jpg|alt=Altarpiece of the Church Fathers front panel, Vision of Saint Sigisbert, 1480–83| *Алтарная карціна Айцоў Царквы,* пярэдняя панэль, *Бачанне святога Сігісберта*, 1480–83 гг.
Файл:1485_Pacher_König_aus_einer_Wurzel_Jesse_anagoria.JPG|alt=King of the Root of Jesse, 1485| *Кароль з кораня Есея*, 1485 г.
Файл:Pacher_Crucifix.jpg|alt=Crucifix, c. 1490| *Распяцце*, каля 1490 г.
Файл:Michael_Pacher_004.jpg|alt=Saint Augustine and the devil, c. 1471| ''Святы Аўгусцін і д'ябал'', каля 1471 г.

## Зноскі 
### Бібліяграфія 
* Osborne, Harold (1970). The Oxford Companion to Art. New York: Oxford University Press. p. 801. .
* Rasmo, Nicolò (1971). Michael Pacher. London: Phaidon Press Ltd. .
* Snyder, James (2004). Northern Renaissance Art. New York: Pearson. p. 275. .

## Спасылкі 
* На сайце Вэб-галерэя мастацтва (англ.)
* Працы і аналіз (англ.)
* https://www.stampsoftheworld.co.uk/wiki/Austria_1981_500th_year_Pacher_Altar_in_St._Wolfgang Марка Аўстрыі, выпушчаная ў 1981 годзе да 500-годдзя Алтара

Катэгорыя:Скульптары Аўстрыі
Катэгорыя:Памерлі ў 1498 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1430-я гады
Катэгорыя:Мастакі Аўстрыі
Катэгорыя:Старонкі з недагледжанымі перакладамі