open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ФК Гановер 96

**«Гановер 96»** () — нямецкі футбольны клуб з горада Гановер, які знаходзіцца ў зямлі Ніжняя Саксонія. Заснаваны ў 1896 годзе. Двухразовы чэмпіён Германіі (1938, 1954), уладальнік Кубка Германіі (1992).

## Гісторыя 
Футбольны клуб «Гановер 96» быў заснаваны 12 красавіка 1896 года на базе спартыўнага клуба для школьнікаў, першымі спартыўнымі секцыямі якога былі рэгбі і атлетыка. Фарміраванне футбольнай секцыі скончылася нашмат пазней, а менавіта 25 чэрвеня 1899 года. У 1913 годзе быў утвораны «спартыўны клуб Гановер 96», у які ўвайшлі ўсе буйныя спартыўныя аб’яднанні Гановера. Клуб быў вельмі буйной арганізацыяй, адным з першых яго старшыняў быў будучы прэзідэнт Германіі Паўль фон Гіндэнбург.

Першых поспехаў клуб дасягнуў у пачатку 1930-х гадоў. Яны звязаны з імёнамі трэнера Роберта Фухса і ігракоў нацыянальнай зборнай Германіі Фрыца Дайке, Людвіга Пёлера і Эдмунда Малецкага. У гэтыя гады клуб заваяваў першае чэмпіёнства ў 1938 годзе. Усяго ж у яго актыве дзве перамогі ў чэмпіянаце Германіі і абедзве яшчэ да стварэння Бундэслігі ў 1938 і 1954 гадах, а таксама перамога ў Кубку Германіі 1992 года, які каманда выйграла як удзельнік другой лігі — першы падобны выпадак у гісторыі нямецкага футбола.

Пасля таго, як 1964 годзе клуб упершыню прабіўся ў Бундэслігу, ён пераходзіў у розныя лігі ад першай да трэцяй, шмат гадоў выступаўчы ў рэгіянальнай (трэцяй) лізе. Апошні раз клуб дамогся выхаду ў Бундэслігу ў 2002 годзе і з тых часоў выступае менавіта там. Падчас сезона 2009/10 10 лістапада 2009 года скончыў жыццё самагубствам тагачасны капітан каманды брамнік Роберт Энке.

Галоўным спонсарам клуба з’яўляецца нямецкае акцыянернае таварыства ў індустрыі турызму — TUI.

## Стадыён 
«Гановер 96» гуляе на стадыне AWD-Арэна, які быў пабудаваны ў 1954 годзе як «Нідэрзахзенштадыян», які зараз мае ўмяшчальнасць у 49 тысяч гледачоў. Падчас чэмпіянату свету 2006 стадыён быў месцам чатырох матчах першага раўнда і аднаго матча стадыі 1/8 фіналу. Стадыён таксама служыў у якасці пляцоўкі для правядзення матчаў чэмпіянату свету 1974 і чэмпіянату Еўропы 1988.

## Заўзятары 
Асноўным канкурэнтам «Гановера» з’яўляецца клуб «Айнтрахт» з Браўншвайга ў той час як маюцца іншыя суперніцтвы, менш старажытныя, як з «Вердэрам» і «Вольфсбургам». У апошнія гады прыхільнікі «Гановеру» маюць некаторую непрыязнасць да клуба «Энергі» з Котбуса, якая заснавана на інцыдэнце ў 1997 годзе ў матчы Рэгіянальнай лізе. Пражэктар на стадыёне ў Котбусе зламаўся падчас гульні, і многія прыхільнікі «Гановера» лічыць, што гэта было зроблена наўмысна і высілкі на выпраўленне асвятлення былі толькі палавіністымі. Котбус пазней перамог у перанесеным матчы з лікам 3:1.

«Гамбург» лічыцца сяброўскім клубам, прыхільнікі якой падзяляюць суперніцтва з «Вердэрам». Абодва клуба часцяком называюць HSV. Прыхільнікі «Гановера» таксама маюць добрыя адносіны з заўзятарамі дацкага клуба «Одэнсэ». Прыхільнікі клубаў часцяком прыязджаюць адзін да аднаго на стадыён, каб падтрымаць сяброў падчас матча. Існуе таксама сяброўства з «Армініяй» з Білефельда.

## Склад 
*Станам на люты 2024 года.*

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт
* Статыстыка клуба 
* AWD-Арэна 

Гановер 96
Эрык Дурм

**Эрык Дурм** (; нар. , Пірмазенс, Германія) — нямецкі футбаліст, абаронца клуба «Кайзерслаўтэрн». Чэмпіён свету 2014 года ў складзе нацыянальнай зборнай Германіі.

## Клубная кар’ера 
Паспяхова гуляў за другую каманду «Майнца 05», за якую правёў 33 матчы і забіў 13 галоў, пасля чаго перабраўся ў дортмундскую «Барусію». Сезон 2012/13 правёў у другой камандзе «Барусіі».

Летам 2013 года быў вызваны ў галоўную каманду, за якую 8 ліпеня 2013 года дэбютаваў у таварыскім матчы з клубам «Магдэбург» і ў гэтай жа гульні забіў гол. Спачатку гуляў у якасці нападніка, але з сезона 2013/14 Юрген Клоп з прычыны траўм крайніх абаронцаў быў вымушаны паспрабаваць га гэтай пазыціі Эрыка Дурма, дзе ён паспяхова зайграў, час ад часу падмяняючы Лукаша Пішчака і Марцэля Шмельцэра.

У ліпені 2018 года перайшоў у англійскі «Хадэрсфілд Таўн». Па выніках сезона 2018/19 «Хадэрсфілд Таўн» выбыў у Чэмпіёншып, і ў ліпені 2019 года Дурм вярнуўся ў Германію, папоўніўшы склад франкфурцкага «Айнтрахта».

У чэрвені 2022 года перайшоў у «Кайзерслаўтэрн».

## Міжнародная кар’ера 
Паспяхова прадстаўляе юнацкую зборную Германіі (да 19), за якую правёў 2 матчы і забіў 2 галы. З 2013 года стаў выступаць за моладзевую зборную Германіі (да 21). З 2014 года стаў выступаць за нацыянальную зборную Германіі.

## Дасягненні 
**«Барусія» Дортмунд**:
* Уладальнік Кубка Германіі: 2017
* Уладальнік Суперкубка Германіі (2): 2013, 2014

**«Айнтрахт» Франкфурт**:
* Пераможца Лігі Еўропы: 2022

**Германія**:
* Чэмпіён свету: 2014

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Профіль на сайце *kicker.de* 

Катэгорыя:Футбалісты Германіі
Катэгорыя:Ігракі зборнай Германіі па футболе
Катэгорыя:Ігракі ФК Майнц 05 II
Катэгорыя:Ігракі ФК Барусія II Дортмунд
Катэгорыя:Ігракі ФК Барусія Дортмунд
Катэгорыя:Ігракі ФК Хадэрсфілд Таўн
Катэгорыя:Ігракі ФК Айнтрахт Франкфурт
Катэгорыя:Ігракі ФК Кайзерслаўтэрн
Катэгорыя:Чэмпіёны свету па футболе
Пер Мертэзакер

**Пер Мертэзакер** (; нар. , , Германія) — нямецкі футбаліст, абаронца. Вядомы па выступах за брэменскі «Вердэр» і лонданскі «Арсенал». Ігрок нацыянальнай зборнай Германіі (2004—2014), у складзе якой стаў чэмпіёнам свету 2014 года.

## Біяграфія 
Пер Мертэзакер пачаў сваю футбольную кар’еру ў клубе «Патэнсен», з якога ў 1995 годзе ва ўзросце 11 гадоў перайшоў у «Гановер 96». Свой першы матч у Бундэслізе згуляў у лістападзе 2003 года ва ўзросце 19 гадоў і аднаго месяца супраць каманды «Кёльн», першы тайм правёў даволі пасрэдна і быў заменены ў перапынку. Пры трэнеры Эдвардзе Лінене развіваўся як ігрок асноўнага складу і цэнтра абароны «Гановера». Ужо ў сезоне 2004/05 стаў адным з найлепшых ігракоў каманды.

8 жніўня 2006 года падпісаў кантракт з брэменскім «Вердэрам», разлічаны да 2010 года, які быў падоўжаны да 2012 года. 30 жніўня 2011 года Мертэзакер перайшоў у лонданскі «Арсенал» за 10 мільёнаў фунтаў, падпісаўшы трохгадовы кантракт.

У 2016—2018 гадах амаль не гуляў з-за траўм, і ў маі 2018 года завяршыў кар’еру і перайшоў на трэнеркую працу ў акадэмію «Арсенала».

### Нацыянальная зборная 
Мертэзакер з’яўляўся іграком зборнай Германіі, першы матч за якую правёў 9 кастрычніка 2004 года супраць зборнай Ірана. Бронзавы медаліст чэмпіянату свету 2006 і 2010 гадоў. Разам са зборнай выйграў чэмпіянату свету 2014, пасля чаго абвясціў аб завяршэнні міжнароднай кар’еры.

## Асабістае жыццё 
Пер сустракаецца з гандбалісткай Ульрыкай Штангэ з 2008 года. У пары ў велікодную нядзелю 24 красавіка 2011 года нарадзіўся сын Паўль.

## Дасягненні 
**«Вердэр»**:
* Уладальнік Кубка Германіі: 2009
* Уладальнік Кубка лігі Германіі: 2006

**«Арсенал»**:
* Уладальнік Кубка Англіі (3): 2014, 2015, 2017
* Уладальнік Суперкубка Англіі (2): 2015, 2017

**Германія**:
* Чэмпіён свету: 2014
* Бронзавы прызёр чэмпіянату свету (2): 2006, 2010
* Сярэбраны прызёр чэмпіянату Еўропы: 2008
* Бронзавы прызёр чэмпіянату Еўропы: 2012

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт 
* 

Катэгорыя:Футбалісты Германіі
Катэгорыя:Ігракі зборнай Германіі па футболе
Катэгорыя:Ігракі ФК Арсенал Лондан
Катэгорыя:Ігракі ФК Вердэр
Катэгорыя:Ігракі ФК Гановер 96
Катэгорыя:Ігракі ФК Гановер 96 II
Катэгорыя:Чэмпіёны свету па футболе
Жэром Баатэнг

**Жэром Баатэнг** (; нар. , Берлін, ФРГ) — нямецкі футбаліст ганскага паходжання, абаронца італьянскага клуба «Салернітана». Ігрок нацыянальнай зборнай Германіі (2009—2018). Бронзавы прызёр чэмпіянату свету 2010 года і чэмпіён свету 2014 года.

## Клубная кар’ера 
Баатэнг з’яўляецца цэнтральным абаронцам, валодае магутным целаскладам і высокім ростам, што дазваляе яму вельмі добра гуляць «на другім паверсе». Ён пачаў сваю кар’еру ў моладзевай камандзе «Тэніс Барусія», пазней выступаў за «Герту» і «Гамбург». У сезоне 2010/11 гуляў за англійскі «Манчэстэр Сіці», а ў ліпені 2011 года перайшоў у мюнхенскую «Баварыю» за 10,5 млн еўра. Выступаў за мюнхенскі клуб на працягу дзесяці гадоў. У красавіку 2021 года было абвешчана, што Баатэнг пакіне «Баварыю» па заканчэнні сезона ў якасці свабоднага агента.

У верасні 2021 года далучыўся да французскага «Ліёна», падпісаўшы двухгадовы кантракт. Пакінуў «Ліён» у чэрвені 2023 года, пасля чаго паўгода быў без клуба.

У лютым 2024 года стаў іграком «Салернітаны».

## Міжнародная кар’ера 
У зборнай Германіі дэбютаваў 10 кастрычніка 2009 года ў матчы супраць Расіі ў Маскве, аднак быў выдалены ў дэбютным матчы.

## Дасягненні 
**«Манчэстэр Сіці»**:
* Уладальнік Кубка Англіі: 2011

**«Баварыя»**:
* Чэмпіён Германіі (9): 2013, 2014, 2015, 2016, 2017, 2018, 2019, 2020, 2021
* Уладальнік Кубка Германіі (5): 2013, 2014, 2016, 2019, 2020
* Уладальнік Суперкубка Германіі (2): 2012, 2020
* Пераможца Лігі чэмпіёнаў (2): 2013, 2020
* Уладальнік Суперкубка УЕФА (2): 2013, 2020
* Пераможца клубнага чэмпіянату свету (2): 2013, 2020

**Германія**:
* Чэмпіён свету: 2014
* Бронзавы прызёр чэмпіянату свету: 2010

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Футбалісты Германіі
Катэгорыя:Ігракі зборнай Германіі па футболе
Катэгорыя:Ігракі ФК Герта II Берлін
Катэгорыя:Ігракі ФК Герта Берлін
Катэгорыя:Ігракі ФК Гамбург
Катэгорыя:Ігракі ФК Манчэстэр Сіці
Катэгорыя:Ігракі ФК Баварыя Мюнхен
Катэгорыя:Ігракі ФК Алімпік Ліён
Катэгорыя:Ігракі ФК Салернітана
Катэгорыя:Чэмпіёны свету па футболе
Крыстаф Крамер

**Крыстаф Крамер** (; нар. , Золінген, Германія) — нямецкі футбаліст, паўабаронца клуба «Барусія» (Мёнхенгладбах) і былы ігрок нацыянальнай зборнай Германіі.

## Кар’ера 
Крыстаф Крамер пачаў сваю кар’еру ў сістэме «Баера», куды патрапіў у дзевяцігадовым узросце. У 2010 годзе ён быў пераведзены ў другую каманду «Баера». Яго дэбют у Бундэслізе адбыўся 9 жніўня 2013 года ў матчы супраць мюнхенскай «Баварыі». А свой першы гол у вышэйшай лізе Крыстаф забіў у сустрэчы з «Гановерам» 17 жніўня. Правёў фантастычны сезон і заслужыў запрашэнне ў нацыянальную зборную Германіі.

22 снежня 2014 года «Баер» абвясціў аб тым, што па заканчэнні тэрміну арэнды ўлетку 2015 года Крамер вернецца ў Леверкузен. У выніку, сезон 2015/16 Крыстаф пачаў у складзе «аспірынавых». 8 чэрвеня 2016 года вярнуўся ў «Барусію». 

## Міжнародная кар’ера 
Яго дэбют за нацыянальную зборную Германіі адбыўся 13 мая 2014 года ў матчы супраць Польшчы. Ігрок патрапіў у склад зборнай на чэмпіянат свету 2014.

## Дасягненні 
**Германія**:
* Чэмпіён свету: 2014

## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісты Германіі
Катэгорыя:Ігракі зборнай Германіі па футболе
Катэгорыя:Ігракі ФК Баер 04 II
Катэгорыя:Ігракі ФК Баер 04
Катэгорыя:Ігракі ФК Бохум
Катэгорыя:Ігракі ФК Барусія Мёнхенгладбах
Катэгорыя:Чэмпіёны свету па футболе
Роман Вайдэнфелер

**Роман Вайдэнфелер** (; на.р , Дыц, Германія) — нямецкі футбаліст, брамнік. Вядомы па выступах за дортмундскую «Барусію» (2002—2018). У складзе нацыянальнай зборнай Германіі стаў чэмпіёнам свету 2014 года.

## Кар’ера 
### Клубная 
 годзе]]
Кар’еру футбаліста Роман распачаў у моладзевай камандзе клуба Оберлігі «Шпортфройндэ Айсбахталь», адкуль у 1996 годзе быў запрошаны ў моладзевую каманду «Кайзерслаўтэрна».

У 2000 годзе футбаліст стаў іграком асноўнага складу клуба, але праз 2 гады, правёўшы за асноўны склад «Кайзерслаўтэрна» ўсяго 6 матчаў, перайшоў у дортмундскую «Барусію». З 2003 года, пасля сыходу галкіпера-ветэрана «Барусіі» Енса Лемана ў лонданскі «Арсенал», стаў асноўным брамнікам клуба. Дэбютаваў у Дортмундзе 17 снежня 2003 года ў матчы супраць свайго былога клуба «Кайзерслаўтэрна». У 2005 годзе Вайдэнфелер перанёс аперацыю пасля разрыву меніска ў левым калене падчас трэніроўкі.

У пачатку сезону 2007/08 Роман быў дыскваліфікаваны тры матчы і аштрафаваны на 10 тысяч еўра за расісцкія абразы, вылучаныя супраць нападніка «Шальке-04» Джэральда Асамоа. У 2011 годзе разам з «Барусіяй» стаў чэмпіёнам Германіі, а на наступны сезон паўтарыў поспех. 6 мая 2013 года Вайдэнфелер падоўжыў кантракт з «Барусіяй» да 2016 года.

Пачынаючы з 2015 года страціў месца аноўнага брамніка «Барусіі», саступіўшы яго Раману Бюркі. Па зканчэнні сезону 2017/18 завяршыў кар’еру.

### Зборная 
Упершыню ў склад зборнай Роман Вайдэнфелер быў запрошаны ў 1997 годзе на чэмпіянат свету сярод юніораў, які праходзіў у Егіпце. Юніорская зборная Германіі заняла 4 месца, а Роман быў абраны найлепшым брамнікам турніру. У 1999—2001 гадах футбаліст тройчы ўваходзіў у склад моладзевай зборнай Германіі.

У нацыянальнай зборнай Германіі дэбютаваў 19 лістапада 2013 года на стадыёне «Уэмблі» ў матчы супраць зборнай Англіі, стаўшы самым узроставым нямецкім брамнікам, які дэбютуе за нацыянальную зборную.

## Дасягненні 
**«Барусія» Дортмунд**:
* Чэмпіён Германіі (2): 2011, 2012
* Уладальнік Кубка Германіі (2): 2012, 2017
* Уладальнік Суперкубка Германіі (2): 2008, 2013

**Германія**:
* Чэмпіён свету: 2014

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт
* 

Катэгорыя:Футбольныя варатары
Катэгорыя:Футбалісты Германіі
Катэгорыя:Ігракі зборнай Германіі па футболе
Катэгорыя:Ігракі ФК Барусія Дортмунд
Катэгорыя:Ігракі ФК Барусія II Дортмунд
Катэгорыя:Ігракі ФК Кайзерслаўтэрн
Катэгорыя:Ігракі ФК Кайзерслаўтэрн II
Катэгорыя:Чэмпіёны свету па футболе
Міраслаў

**Міраслаў** — мужчынскае імя славянскага паходжання.

Паходзіць ад старажытнарускіх слоў «мір» — мір, мірны і «слаў» — слава.

Імя па-бацьку: (м.р.: *Міраслававіч*), (ж.р.: *Міраславааўна*).

## Іншамоўныя аналагі 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

Міраслаў
Ломыш (возера)

**Ломыш** — возера ў Беларусі, у Хойніцкім раёне Гомельскай вобласці, за 27 км на паўднёвы захад ад горада Хойнікі, за 1 км ад адселенай вёскі Ломыш, на левабярэжнай пойме ракі Прыпяць.

Возера старычнае. Плошча паверхні 0,22 км². Даўжыня 2,7 км, найбольшая шырыня 0,13 км. Даўжыня берагавой лініі 5,5 км.

У возеры водзяцца шчупак звычайны, лешч, краснапёрка, плотка, гусцяра, язь, мянтуз, акунь, судак і іншыя віды рыб.

## Гісторыя 
У пасляваенны савецкі перыяд, пры копцы сіласных ям каля возера, ва ўрочышчы Крам’е, знойдзена напластаванне попелу і вуголля.

## Літаратура 
* 
* 
* 
* Ліст карты N-35-12. Выданне 1989 года. Стан мясцовасці на 1986 год.

## Спасылкі 
* Агульная характарыстыка азёр Гомельскай вобласці // Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь»  
* Морфаметрычныя параметры азёр Гомельскай вобласці // Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь»  
* *Валерий Иванов-Смоленский* Все озёра Беларуси. Популярная иллюстрированная энциклопедия. Т. 3-2. 

Катэгорыя:Азёры Хойніцкага раёна
Катэгорыя:Басейн Прыпяці
Ломыш

Назву **Ло́мыш** маюць:

* Ломыш — археалагічныя помнікі каля в. Ломыш (Хойніцкі раён Гомельская вобласць).
* Ломыш — былая вёска ў Хойніцкім раёне Гомельскай вобласці.
* Ломыш — возера ў Хойніцкім раёне Гомельскай вобласці.
Туул

**Туул, Туул-Гол** (да 1988 года — Тола) — рака ў цэнтральнай і паўночнай частках Манголіі, правы прыток ракі Архон (басейн Селенгі).

Даўжыня ракі 704 км. Плошча басейна 53 200 (49,84)км². Пачынаецца ў гарах Хэнтэй. Працякае пераважна па нізкагор’ях і ўзгорысты' раўнінах, праз запаведнік Хан-Хэнтэйн-Нуруу. Рацэ ўласцівы летнія паводкі. На рацэ горад Улан-Батар. Выкарыстоўваецца рака ў мэтах арашэння і забеспячэння вадой Улан-Батара.

## Літаратура 
* 
* 
* Тола // 
* 

## Спасылкі 
* Река Тола // Сайт турыстычнай кампаніі «Легенда тур» 
* Река Туул
* 

Катэгорыя:Рэкі Манголіі
Катэгорыя:Байкал
Мікола Воранаў

**Мікола (Мікалай Гаўрылавіч) Воранаў** (нар. , вёска Віры, Гарадоцкі раён, Віцебская вобласць — , Шаркаўшчына, Віцебская вобласць) — беларускі пісьменнік.

## Біяграфія 
Па заканчэнні Азяркоўскай сямігодкі, з 1952 г. працаваў камбайнерам у Задзвінскай МТС Суражскага раёна. У 1955—1959 гг. служыў на Балтыйскім флоце. З 1959 г. на журналісцкай рабоце — літсупрацоўнік суражскай раённай газеты «Кліч Ільіча», аршанскай газеты «Ленінскі прызыў», загадчык сельскагаспадарчага аддзела сенненскай раённай газеты «Ленінская іскра».

Член Саюза пісьменнікаў СССР і Беларусі з 1978 г.

Жыў у гарадскім пасёлку Шаркаўшчына Віцебскай вобласці.

Памёр  года ў Шаркаўшчыне. Пахаваны, верагодна, там жа.

## Творчасць 
Літаратурнай працай пачаў займацца ў 1952 годзе. Яго вершы і замалёўкі друкаваліся ў часопісе «Советский моряк», газетах «Страж Балтыкі», «Советский флот».
 
Першае апавяданне «Асінавае шула» апублікавана ў 1963 годзе ў газеце «Віцебскі рабочы». Выйшлі зборнікі апавяданняў і аповесцей «Ветраны дзень» (1976), «Перад адлігай» (1984) і раман «Маланка паліць жыта» (1990). У часопісе «Маладосць» надрукаваны аповесці «Завея» (1979), «Вадалазы» (1981), у тыднёвіку «Літаратура і мастацтва» — апавяданні «Чалавек з дарогі», «Цёплая восень», «Раннія замаразкі», «Суседзі» і іншыя.
 
Апавяданні Міколы Воранава перакладаліся на балгарскую, рускую, украінскую, чувашскую мовы.

## Літаратура 
* 
* Воранаў Мікола // Беларускія пісьменнікі : біябібліяграфічны слоўнік : у 6 т. / пад рэд. А. В. Мальдзіса. — Мн., 1993. — Т. 2. — С. 50-52.

Катэгорыя:Пісьменнікі СССР
Катэгорыя:Пісьменнікі Беларусі
Мікола Кусянкоў

**Мікола (Мікалай Сяргеевіч) Кусянкоў** (нар. ; вёска Перарост, Добрушскі раён, Гомельская вобласць) — беларускі .

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў сям’і настаўніка. У 1953 годзе скончыў Буда-Кашалёўскі лясны тэхнікум. Працаваў у лясгасах Калінінградскай вобласці, лесаўпарадчыкам на Беларусі і ў Сібіры. У 1969 годзе паступіў на Вышэйшыя літаратурныя курсы пры СП СССР. Пасля заканчэння курсаў (1971) — намеснік адказнага сакратара абласной газеты «Гомельская праўда». З 1977 года — рэдактар дакументальных фільмаў на кінастудыі «Беларусьфільм». У 1980—1985 гадах — рэдактар аддзела прозы часопіса «Полымя». З 1985 года — загадчык рэдакцыі прозы выдавецтва «Мастацкая літаратура», з 1986 года — намеснік галоўнага рэдактара гэтага выдавецтва. Скончыў завочна факультэт журналістыкі Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта (1982).

Першы верш надрукаваў у 1955 г. Аўтар зборнікаў вершаў «Жывіца» (1966), «Без прывалу» (1969), «Дуброва» (1990). Выдаў кнігу апавяданняў «Завязь» (1987).

## Прэміі 
Лаўрэат Літаратурнай прэміі імя Аркадзя Куляшова (1991) за кнігу вершаў «Дубрава», Дзяржаўнай прэміі Рэспублікі Беларусь у галіне літаратуры, мастацтва і архітэктуры (2000) — *за дылогію «Явар з калiнаю» і «Арляк i зязюля»*.

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
*
Чэмпіянат Беларусі па хакеі з шайбай 1996/1997

**Чэмпіянат Беларусі па хакеі з шайбай 1996/1997** — 5-ы сезон мацнейшага дывізіёна чэмпіянату Беларусі па хакеі з шайбай. Сезон пачаўся 14 сакавіка і скончыўся 28 сакавіка 1997 года. У турніры прынялі ўдзел 4 клубы з Беларусі.

## Рэгулярны чэмпіянат 
|}

## Спасылкі 
* Профіль сезона на eliteprospects.com
* Профіль сезона на hockeyarchives.ru

1996/97
Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 1996 годзе
Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 1997 годзе
Катэгорыя:1996 год у хакеі
Катэгорыя:1997 год у хакеі
Манекенк

**Ма́некенк** (саманазва ''Manek'enk''), або **хаўшы** (, з мовы ямана «тлустая рыбіна»)  — індзейскі народ, які ў мінулым насяляў паўднёвы ўсход Вогненнай Зямлі. Вымерлі да 1926 года.

## Гісторыя 
Археолагі і палеагенетыкі лічаць манекенк прамымі нашчадкамі першых перасяленцаў з Патагоніі, якія з'явіліся ў 10 - 9 тысячагоддзях да н. э. Пазней яны былі выціснуты селькнамамі на паўднёвы ўсход Вогненнай Зямлі. Крыніцы XIX ст. сведчаць, што гэтыя народы захоўвалі варожыя адносіны.

Кантакты з іспанцамі былі ўсталяваны ў 1619 г., аднак доўгі час мелі выпадковы характар. Мяркуюць, што ў сярэдзіне XIX ст. колькасць манекенк складала каля 300 чалавек. Аднак з 1884 г. на землі манекенк у пошуках золата сталі прыбываць еўрапейскія перасяленцы. Яны прынеслі сюды хваробы, якія выклікалі сярод карэннага насельніцтва эпідэмію. У 1899 г. брытанскія місіянеры паведамлялі, што тэрыторыі, раней населеныя індзейцамі, сталі бязлюднымі, а колькасць манекенк вызначалі як 60. У 1923 г. падчас эпідэміі адзёру быў арганізаваны апошні шаманскі рытуал *хаін*. Але ён не меў плёну. У 1926 г. памерла апошняя карэнная прадстаўніца гэтага народа Танэлі. У 1980 г. на Вогненнай Зямлі было зафіксавана 2 чалавекі, якія сцвярджалі, што паходзяць ад манекенк.

## Культура 
Продкі манекенк, што прыйшлі на Вогненную Зямлю з Патагоніі, першапачаткова былі вандроўнымі паляўнічымі на сухапутных жывёл, але з 8 - 6 тысячагоддзяў да н. э. паступова развівалі прыбярэжны лад жыцця, займаліся мараплаўствам і рыбалоўствам. У XIX ст. паляванне на гуанака заставалася важным заняткам. Разам з гэтым, манекенк здабывалі марскіх птушак і ластаногіх, плавалі для палявання на востраў Эстадас. 

Каркасныя часовыя жыты, падобныя на буданы, будавалі на месцах сталых стаянак каля мора. Накрыўкі для буданоў і вопратку рабілі са скур жывёл. Прылады працы майстравалі з дрэва, косці, камянёў, ракавін і г. д. Адзіная вядомая свойская жывёла — сабака.

Сацыяльная арганізацыя манекенк вывучана недастаткова. У другой палове XIX ст. яны жылі малымі сем'ямі. Вядомы выпадкі палігініі. Значны ўплыў на суайчыннікаў мелі шаманы. У канцы XIX - пачатку XX ст. манекенк вывучаліся брытанскімі місіянерамі, якія зафіксавалі багаты фальклор гэтага народа — міфы, казкі, рэлігійныя рытуалы.

## Мова 
Запісы мовы манекенк, зробленыя ў канцы XIX - пачатку XX ст. місіянерамі, дазваляюць казаць аб яе адзіным паходжанні з мовай селькнамаў. Разам з гэтым, абедзве мовы былі дастаткова розныя, каб веданне адной дазваляла свабодна разумець другую.

## Рэлігія 
Запісы хрысціянскіх місіянераў канца XIX - пачатку XX ст. паказваюць, што манекенк мелі ўяўленне пра бога як першасную істоту, што стварыла сусвет. Яны шанавалі душы продкаў і духаў прыроды, верылі ў чарадзейства, мелі багатую міфалогію. Супольныя рэлігійныя абрады арганізоўваліся шаманамі.

## Спасылкі 
* Los indios Haush (Manekenk)
* Haush o Manekenk 
* Don Macnaughtan, The Haush Indians of Tierra del Fuego

Катэгорыя:Індзейцы Паўднёвай Амерыкі
Катэгорыя:Зніклыя народы Амерыкі
Катэгорыя:Вогненная Зямля
Сасновая (Баранавіцкі раён)

**Сасно́вая** (, ; да 1964 года ***Жарабі́лавічы***) — вёска ў Баранавіцкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Жамчужненскага сельсавета. Размешчана за 17 км на захад ад Баранавічаў, за 3 км ад чыгуначнай станцыі Палонка на лініі Баранавічы — Ваўкавыск.

## Гісторыя 
Каля вёскі была знойдзена свідраваная сякера трохвугольнай формы бронзавага веку.

У 1593 годзе пасля смерці сына брацлаўскага ваяводы Рамана Раманавіча Сангушкі вёска Жарабілавічы ў складзе маёнтку Палонка ў Слонімскім павеце Навагрудскага ваяводства перайшла па спадчыне ягоным сёстрам Хадоры, жонцы троцкага кашталяна Аляксандра Пронскага, і Аляксандры, жонцы падляшскага ваяводы Януша Заслаўскага.

У 1897 годзе вёска ў Навамышскай воласці Навагрудскага павета Мінскай губерні, працаваў хлебазапасны магазін.

З 1921 года ў складзе Польскай Рэспублікі, у Навамышскай гміне Баранавіцкага павета Навагрудскага ваяводства.

З 1939 года ў складзе БССР. З 15 студзеня 1940 года ў Навамышскім раёне Баранавіцкай, з 8 студзеня 1954 года Брэсцкай абласцей, з 8 красавіка 1957 года ў Баранавіцкім раёне. З 12 кастрычніка 1940 года да 16 ліпеня 1954 года цэнтр Жарабілавіцкага сельсавета.

У Вялікую Айчынную вайну з канца чэрвеня 1941 года да ліпеня 1944 года вёска акупіравана нямецка-фашысцкімі захопнікамі. На франтах вайны загінула 13 вяскоўцаў.

30 ліпеня 1964 года вёска Жарабілавічы атрымала назву Сасновая.

Да 1985 года ўваходзіла ў склад Палонкаўскага сельсавета.

## Насельніцтва 
* 19 двароў, 215 жыхароў (1897)
* 46 двароў, 359 жыхароў (1909)
* 27 двароў, 141 жыхар (1921)
* 231 жыхар (1959)
* 68 двароў, 120 жыхароў (1998)
* 47 гаспадарак, 113 жыхароў (2005)

## Вядомыя асобы 
* Аркадзь Станіслававіч Аркадзьеў (Цівунчык; 1897—1969) — беларускі савецкі акцёр і рэжысёр.

## Памятныя мясціны 
* Помнік землякам

## Літаратура 
* Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя ў 15 тамах. Т. 3, кн. 1. Брэсцкая вобласць / пад навук. рэд. А. І. Лакоткі. — Мн.: БелЭн, 2006. ISBN 985-11-0373-X.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Жамчужненскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Баранавіцкага раёна
Катэгорыя:Перайменаваныя населеныя пункты Беларусі
Песета

**Песе́та** () — валюта Іспаніі з 1869 да 2002 года. Нароўні з французскім франкам яна таксама была валютай Андоры. Песета складалася з 100 сенціма або 4 рэалаў, але гэтыя грошы былі цалкам выведзены з абароту ў 1970-х гадах.

## Паходжанне 
Назва паходзіць ад каталанскага слова «peceta», якое азначае — «маленькі кавалачак», гэта значыць, слова «peca» і памяншальны суфікс «-eta». Яно таксама падобнае на іншую памяншальную назву ўжо існуючай валюты — «песа», якая атрымала ў спадчыну сваё імя ад меры вагі, гэтак жа як і іншыя валюты, напрыклад, брытанскі фунт. Тэрмін песета таксама ўжываецца ў Пуэрта-Рыка для амерыканскай манеты ў чвэрць долара.

## Гісторыя 
[thumb|250px|злева|Іспанская банкнота 50 песет [1874 года]]

Песета была ўведзена ў 1869 годзе пасля ўступлення Іспаніі ў Лацінскі валютны саюз у 1868 годзе. Іспанскі закон ад 26 чэрвеня 1864 г. абвясціў пра падрыхтоўку да ўступлення ў Лацінскі валютны саюз (пачынаючы з 1865 года). Песета замяніла эскуда ў суадносінах 2½ песеты = 1 эскуда. Песеце была эквівалентная 4,5 г срэбра або 0,290322 г. золата, якое звычайна выкарыстоўваецца ўсімі валютамі Лацінскага валютнага саюза. Пачынаючы з 1873 года стандартам прыняты толькі золата-валютны эквівалент. Палітычная нестабільнасць пачала XX-га стагоддзя разваліла валютны саюз, хоць афіцыйна ён спыніў існаванне толькі ў 1927 годзе.

У 1959 годзе Іспанія ўвайшла ў Брэтан-вудскую сістэму, штучна прывязаўшы песету да курсу амерыканскага долара ў суадносінах 60 песет = 1 долару. У 1967 годзе песета абясцэнілася ўслед за брытанскім фунтам захаваўшы абменны курс на ўзроўні 168 песет = 1 фунт і стварыўшы новы курс, прыраўнаваўшы 70 песет да 1 амерыканскага долара.

Пасля заснавання ў 1999 годзе еўра, песета была заменена ім у 2002 годзе. Абменны курс тады склаў 1 еўра = 166,386 песет.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Грошы Іспаніі
Катэгорыя:Грошы Андоры
Катэгорыя:Калектыўныя і саюзныя грашовыя адзінкі
Катэгорыя:Гісторыя Іспаніі
Аўстра-турэцкія войны

**Аўстра-турэцкія войны** — серыя ваенных канфліктаў паміж Асманскай імперыяй і Аўстрыйскай імперыяй. Пачаткам гэтых канфліктаў лічыцца Мохацкая бітва, пасля якой траціна Венгрыі стала даннікам Асманскай імперыі.

У XVI стагоддзі Асманская імперыя была сур'ёзнай пагрозай Еўропе, якая не магла мабілізавацца на адпор з-за Рэфармацыі і франка-габсбургскага суперніцтва. Аднак у Асманскай імперыі тым часам былі свае праблемы — з Персіяй на ўсходзе і егіпецкімі мамлюкамі на поўдні, якія не дазволілі ёй накіраваць супраць Еўропы ўсе свае сілы.

Першапачаткова Габсбургі, якія кіравалі Аўстрыяй, ваявалі супраць туркаў у кааліцыі з іншымі краінамі, дзе кіравалі іншыя прадстаўнікі гэтай дынастыі, у выніку чаго аўстра-турэцкія войны былі часткай больш глабальных асмана-габсбургскіх войнаў, аднак Вестфальскі мір 1648 года і Вайна за іспанскую спадчыну 1701—1714 гадоў пакінулі Аўстрыю адзіным кампактным габсбургскім уладаннем. Нарастаючая перавага Еўропы ў ваеннай справе дазволіла Аўстрыі адваяваць Венгрыю і пачаць наступ на Балканах. Канфлікты завяршыліся, калі падчас Першай сусветнай вайны Аўстра-Венгрыя і Асманская імперыя сталі саюзнікамі, а пасля вайны абедзве імперыі спынілі сваё існаванне.

## Літаратура 
* Кэролайн Финкель «История Османской империи: Видение Османа» — Москва: АСТ, 2010. ISBN 978-5-17-043651-4

Катэгорыя:Войны ў Еўропе
Катэгорыя:Войны Аўстрыі
Катэгорыя:Войны Асманскай імперыі
Вукава зямля

**Вукава зямля** (), або **Вобласць Бранкавіча** () — адна з дзяржаў, якая ўзнікла пасля распаду Сербскага царства ў 1371 годзе са смерцю яго кіраўніка, цара Стэфана Ураша V. Адзіным кіраўніком дзяржавы быў Вук Бранкавіч, сын севастакратара Бранка Младанавіча.

Праз шлюб з дачкой цара Лазара Вук атрымаў пад кіраванне большую частку Косава. Пазней ім былі далучаны землі Рашкі, Палімля і Мятохіі. Найбольш важнымі і буйнымі гарадамі дзяржавы былі Прышціна, Прызран, Печ, Скоп’е, Рас і іншыя.

## Літаратура 
* John VA Fine, The Late Mediaeval Balkans, p.389

## Спасылкі 
Катэгорыя:Косава і Мятохія
Катэгорыя:Дзяржавы ў гісторыі Сербіі
Лебядзіныя азёры

**Лебядзіныя азёры** () — азёры ў абшчыне Джабел Кірджалійскай вобласці Балгарыі. Знаходзяцца ва ўсходніх Радопах, паблізу сяла Лебед, ля падножжа крэпасці Устра.

Ніжняе Лебядзінае возера з'яўляецца буйнейшым возерам у Радопах і мае плошчу 0,1 км². Верхняе Лебядзінае возера даўжэйшае, мае плошчу 0,09 км². Азёры тэктанічнага паходжання. На ўсход ад іх знаходзіцца Прыпешцкае возера. Сваю назву яны атрымалі з-за таго, што лебядзі тут часта спыняюцца, калі ляцяць у вырай.

## Спасылкі 
* Културни паметници и природни забележителности в Община Джебел 
* Село Лебед - Една от перлите на Устренски рид 

Катэгорыя:Азёры Балгарыі
Абакумы (значэнні)

Назву **Абакумы** маюць:

* Абакумы — вёска ў Лоеўскім раёне Гомельскай вобласці Беларусі
* Абакумы — комплекс археалагічных помнікаў каля вёскі Абакумы
Герцагства Святога Савы

**Герцагства Святога Савы** (, ) — сярэдневяковае сербскае герцагства, заснаванае Сцепанам Вукчычам Косача ў 1435 годзе.

## Гісторыя 
20 студзеня 1448 года Сцепан Вукчыч паслаў Фрыдрыху III паведамленне, пад якім падпісаўся «Герцаг Святога Савы, кіраўнік Захум'я і Прымор'і», а таксама запатрабаваў, каб кароль прызнаў гэты тытул.

15 лютага 1448 года Сцепан Вукчыч падпісаў дагавор з Альфонса V, каралём Арагона. Паводле гэтага дагавора Герцагства Святога Савы трапляла ў васальную залежнасць ад Арагона, наўзамен атрымаўшы ваенную дапамогу ў барацьбе супраць Асманскай імперыі, Венецыі і баснійскага караля.

Сцепан Вукчыч памёр у 1466 годзе. Улада над герцагствам перайшла да яго старэйшага сына Уладзіслава Херцагавіча. У 1482 годзе Уладзіслаў быў забіты туркамі на чале з яго малодшым братам, які прыняў іслам, Эрзеклі Ахмед Пашой. У складзе Асманскай імперыі зямлі герцагства былі пераназваны ў Герцагавіну (Зямлі Герцага) і вылучаны ў асобны санджак у складзе Баснійскага пашалыка

Катэгорыя:Дзяржавы ў гісторыі Босніі і Герцагавіны
Катэгорыя:Дзяржавы ў гісторыі Сербіі
Арэхаўка

* Арэхаўка, птушка

## Населеныя пункты 
### Беларусь 
* Гомельская вобласць:
** Арэхаўка — былы пасёлак у Веткаўскім раёне

* Гродзенская вобласць:
** Арэхаўка — вёска ў Смаргонскім раёне.

* Магілёўская вобласць:
** Арэхаўка — вёска ў Клічаўскім раёне.
** Арэхаўка — вёска ў Круглянскім раёне.

* Мінская вобласць:
**Арэхаўка — вёска ў Чэрвеньскім раёне.
** Арэхаўка — пасёлак у Капыльскім раёне.
** Арэхаўка — вёска ў Дзяржынскім раёне.
**Арэхаўка — былая вёска ў Пухавіцкім раёне (не існуе з 1993 года).
**Арэхаўка — вёска ў Старадарожскім раёне.
**Арэхаўка — вёска ва Уздзенскім раёне.

### Расія 
* Арэхаўка (Хіславіцкі раён)

### Украіна 
* Арэхаўка — вёска ў Адэскай вобласці.
* Арэхаўка — вёска ў Луганскай вобласці.
Свіраны (Баранавіцкі раён)

**Свіра́ны** (, ) — вёска ў Баранавіцкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Жамчужненскага сельсавета. Размешчаны за 27 км на паўночны захад ад Баранавічаў, за 8 км ад чыгуначнай станцыі Палонка на лініі Баранавічы — Ваўкавыск, за 3 км ад ракі Ісы.

## Назва 
Фіксавалася гервяцкае прозвішча Свір, воранаўскае Свіроўскі, дзісенскае Свірэвіч. Аснова *Svir*- выкарыстоўвалася ў старажытных балцка-літоўскіх двухасноўных імёнах. У гэтым рэгіёне таксама Свіры.

## Гісторыя 
У 1593 годзе пасля смерці сына брацлаўскага ваяводы Рамана Раманавіча Сангушкі вёска ў складзе маёнтку Палонка ў Слонімскім павеце Навагрудскага ваяводства перайшла па спадчыне ягоным сёстрам Хадоры, жонцы троцкага кашталяна Аляксандра Пронскага, і Аляксандры, жонцы падляшскага ваяводы Януша Заслаўскага.

У 1664 г. згадваецца ў складзе Слонімскага павету ВКЛ.

У 1909 годзе вёска ў Люшнеўскай воласці Слонімскага павета Гродзенскай губерні, дзейнічала царкоўна-прыходская школа. Побач з вёскай знаходзіўся аднайменны маёнтак (15 жыхароў).

З 1921 года ў складзе Польскай Рэспублікі, у Люшнеўскай гміне Слонімскага павета.

З 1939 года ў складзе БССР.

У Вялікую Айчынную вайну з канца чэрвеня 1941 года да ліпеня 1944 года вёска акупіравана нямецка-фашысцкімі захопнікамі. На франтах вайны загінула 14 вяскоўцаў.

Да 22 сакавіка 1962 года вёска ўваходзіла ў склад Палонкаўскага сельсавета, да 18 сакавіка 1985 года — у склад Перхавіцкага сельсавета.

## Інфраструктура 
* Калгасная сядзіба
* Майстэрні для рамонту сельскагаспадарчай тэхнікі
* Ветэрынарны ўчастак
* Магазін
* Базавая школа
* Клуб
* Бібліятэка
* Фельчарска-акушэрскі пункт

## Насельніцтва 
* 509 жыхароў (1909)
* 64 дамы, 288 жыхароў (1921)
* 367 жыхароў (1959)
* 469 жыхароў (1970)
* 132 двары, 197 жыхароў (1998)
* 78 гаспадарак, 198 жыхароў (2005)

## Памятныя мясціны 
* Помнік землякам

## Літаратура 
* Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя ў 15 тамах. Т. 3, кн. 1. Брэсцкая вобласць / пад навук. рэд. А. І. Лакоткі. — Мн.: БелЭн, 2006. ISBN 985-11-0373-X.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Жамчужненскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Баранавіцкага раёна
Баснійскі эялет

**Правінцыя Боснія**, або **Баснійскі пашалык (эялет)** — ключавая асманская правінцыя ў паўночнай частцы Балканскага паўвострава, якая ўключала ў свой склад усю тэрыторыю Босніі і Герцагавіны, частку Венгрыі, Сербіі і Харватыі.

## Гісторыя 
Да 1580 года Боснія была адзіным санджакам у складзе аднаго пашалыка, які ўпершыню за гісторыю Асманскай імперыі быў падзелены на некалькі санджакаў пасля 1580 года.

У перыяд свайго росквіту, у сярэдзіне XVII стагоддзя, пашалык уключаў усю Боснію і Герцагавіну, Славонію, Лику, Далмацыю (Харватыя). Пашалык быў падпадзелены на 8 санджакаў і 29 ваенных застаў.

Пасля паражэння Асманскай імперыі ў вайне 1683—1699 гадоў са Свяшчэннай лігай Баснійскі пашалык значна паменшыўся (паводле Карлавіцкага дагавора). Цяпер у яго складзе было толькі 4 санджакі, якія былі значна паменшаны па тэрыторыі.

У 1833 годзе тэрыторыя Герцагавіны была аддзелена ад Баснійскага пашалыка і пераўтворана ў асобны Герцагавінскі пашалык. У 1851 годзе Баснійскі  і Герцагавінскі  пашалыкі былі зліты ў новы рэгіён, пазней вядомы як Боснія і Герцагавіна. У 1878 годзе, пасля акупацыі Босніі і Герцагавіны Аўстра-Венгрыяй, пашалык быў скасаваны.

## Спасылкі 
* Карта (1)
* Карта (2) 

Катэгорыя:Асманскія правінцыі
Катэгорыя:Дзяржавы ў гісторыі Босніі і Герцагавіны
Абхазскае княства

**Абха́зскае кня́ства** — сярэдневяковае феадальнае дзяржаўнае ўтварэнне ў Заходнім Закаўказзі. Фактычна незалежнае з 1462 пры захаванні намінальнага васалітэту перад Імерэтыяй пад тытулатурай Абхазскага мтаварства. Афіцыйна — з 1491 года, калі яно нароўні з Гурыяй, Сванетыяй і Мегрэліяй выйшла са складу Імерэцінскага царства. Васальныя адносіны да 1810 — з Асманскай імперыяй, пасля — з Расіяй. Кіруючая дынастыя — князі Чачба.

## Гл. таксама 
* Абхазія
* Абхазскае царства

## Спасылкі 
Катэгорыя:Гісторыя Абхазіі
Катэгорыя:Адміністрацыйны падзел Расійскай імперыі
Катэгорыя:Гісторыя Грузіі
Цівунцы (Баранавіцкі раён)

**Ціву́нцы** (, ) — вёска ў Баранавіцкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Жамчужненскага сельсавета. Размешчаны за 18 км на захад ад Баранавічаў, за 3 км ад чыгуначнай станцыі Палонка на лініі Баранавічы — Ваўкавыск.

## Гісторыя 
У 1897 годзе вёска ў Навамышскай воласці Навагрудскага павета Мінскай губерні.

З 1921 года ў складзе Польскай Рэспублікі, у Навамышскай гміне Баранавіцкага павета Навагрудскага ваяводства.

З 1939 года ў складзе БССР. З 15 студзеня 1940 года ў Навамышскім раёне Баранавіцкай, з 8 студзеня 1954 года Брэсцкай абласцей, з 8 красавіка 1957 года ў Баранавіцкім раёне.

У Вялікую Айчынную вайну з канца чэрвеня 1941 года да ліпеня 1944 года вёска акупіравана нямецка-фашысцкімі захопнікамі. На франтах вайны загінула 4 жыхары.

Да 1985 года ўваходзіла ў склад Палонкаўскага сельсавета.

## Насельніцтва 
* 10 двароў, 131 жыхар (1897)
* 23 двары, 133 жыхары (1909)
* 15 дамоў, 81 жыхар (1921)
* 292 жыхары (1939)
* 114 жыхароў (1959)
* 24 двары, 27 жыхароў (1998)
* 9 гаспадарак, 21 жыхар (2005)

## Літаратура 
* Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя ў 15 тамах. Т. 3, кн. 1. Брэсцкая вобласць / пад навук. рэд. А. І. Лакоткі. — Мн.: БелЭн, 2006. ISBN 985-11-0373-X.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Жамчужненскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Баранавіцкага раёна
Цівунцы

Назву **Цівунцы** маюць:

## Населеныя пункты 
### Беларусь 
* Брэсцкая вобласць:
** Ціву́нцы — вёска ў Баранавіцкім раёне.
* Віцебская вобласць:
** Ці́вунцы — вёска ў Пастаўскім раёне.
Асана (рэлігія)

ў Іерусалім]]
**Аса́на** () — урачысты малітоўны ўсклік (кароткая малітва), першапачаткова з'яўлялася хвалебным воклічам. Ужываецца на святой імшы. На заканчэнні прэфарацыі святар зводзіць рукі і разам з вернікамі альбо гучным голасам гаворыць:

«Святы, Святы, Святы, Пан Бог Усемагутны. Неба і зямля поўныя хвалы Тваёй. Асана на вышынях. Благаслаўлёны той, хто прыходзіць у імя Пана. Асана на вышынях».

Катэгорыя:Іўдаізм
Катэгорыя:Хрысціянства
Атвержычы (значэнні)

Назву **Атвержычы** маюць:

* Атвержычы — вёска ў Столінскім раёне Брэсцкай вобласці Беларусі
* Атвержычы — комплекс археалагічных помнікаў каля вёскі Атвержычы
Атвержычы

**Атве́ржычы** (, ) — вёска ў Столінскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Манькавіцкага сельсавета.

6 чэрвеня 1960 года перададзена з Белагушскага сельсавета ў адміністрацыйнае падпарадкаванне Столінскаму гарсавету.

## Геаграфія 
Знаходзіцца на правым беразе ракі Гарынь, за 7 км на поўнач ад Вялікіх Вікаравічаў.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Манькавіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Столінскага раёна
Імерэцінскае царства

**Імерэцінскае царства** () — адно з трох самастойных феадальных царстваў Грузіі (нароўні з Картлі і Кахеціяй), якія ўтварыліся ў канцы XV стагоддзя. Сталіца — горад Кутаісі.

У канцы XVI стагоддзя Імерэцінскае царства было абмежавана тэрыторыяй Імерэціі. Паводле ірана-турэцкага міру 1555 года Імерэцінскае царства было падпарадкавана асманскай Турцыі і плаціла даніну нявольнікамі або грашыма і натурай. Гісторыя Імерэцінскага царства адзначана пастаяннымі феадальнымі смутамі і росквітам рабагандлю.

Феадальныя міжусобіцы асабліва ўзмацніліся ў XVII стагоддзі. Толькі цару Саламону I (кіраваў у 1752-84 гадах) удалося ўмацаваць царскую ўладу. Ён забараніў рабагандаль, а таксама імкнуўся да аб'яднання Заходняй Грузіі. Шматгадовая вайна Саламона I з туркамі адзначылася Хрэсільскай перамогай 1757 года і ваенным саюзам з царом Картлі Іракліем II у 1758 годзе. У XVIII стагоддзі імерэцінскія цары неаднаразова звярталіся па дапамогу да Расіі, але просьбы адхіляліся, каб пазбегнуць ускладнення адносін з Асманскай імперыяй. Паводле Кючук-Кайнарджыйскага руска-турэцкага дагавора 1774 года даніна Імерэцінскага царства Турцыі была адменена.

У 1804 годзе імерэцінскі цар Саламон II прыняў заступніцтва Расіі. У 1811 годзе Імерэцінскае царства было пераўтворана ў Імерэцінскую вобласць Расійскай імперыі.

## Гл. таксама 
Цары Грузіі

## Спасылкі 
Катэгорыя:Дзяржавы ў гісторыі Грузіі
Катэгорыя:Гісторыя Кутаісі
Браўні (фальклор)

**Браўні** () — у англійскім і шатландскім фальклоры дух дома, аналаг славянскага дамавіка. Браўні ўяўлялі як маленькага чалавечка, часам без носу. Лічылася што калі яму пакінуць пачастунак, напрыклад смятанку ў місачцы, то ён можа дапамагчы з дамашнімі справамі. Але калі браўні пакрыўдзіць, то ён бязлітасна помсціць, можа нават наклікаць на чалавека хваробу.

Браўні — персанаж шматлікіх казак, у якіх расказваецца пра яго ўдзячнасць добрым гаспадарам альбо пра помсту тым, хто яго зневажаў.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Англійскі фальклор
Катэгорыя:Шатландскі фальклор
Катэгорыя:Міфічныя істоты
Баркі

Назву **Баркі́** маюць:
## Населеныя пункты 
### Беларусь 
* Віцебская вобласць:
** Баркі — хутар у Браслаўскім раёне
** Баркі — вёска ў Мяжанскім сельсавеце Гарадоцкага раёна
** Баркі 1 — вёска ў Мяжанскім сельсавеце (раней у Руднянскім сельсавеце) Гарадоцкага раёна
** Баркі — хутар у Мёрскім раёне
** Баркі — вёска ў Полацкім раёне
** Баркі — вёска ў Чашніцкім раёне
** Баркі — вёска ў Шумілінскім раёне
* Гомельская вобласць:
** Баркі — былы пасёлак у Забалоцкім сельсавеце Буда-Кашалёўскага раёна
** Баркі — пасёлак у Узоўскім сельсавеце Буда-Кашалёўскага раёна
** Баркі — вёска ў Веткаўскім раёне
* Гродзенская вобласць:
** Баркі — вёска ў Гродзенскім раёне
* Магілёўская вобласць:
** Баркі — вёска ў Бабруйскім раёне
** Баркі — вёска ў Кіраўскім раёне
** Баркі — вёска ў Клічаўскім раёне
** Баркі 1 — вёска ў Шклоўскім раёне
** Баркі 2 — вёска ў Шклоўскім раёне
* Мінская вобласць:
** Баркі — вёска ў Бярэзінскім раёне
** Баркі — вёска ў Валожынскім раёне
** Баркі — вёска ў Дзяржынскім раёне
** Баркі — вёска ў Крупскім раёне
** Баркі — назва да 2010 г. вёскі Белыя Баркі ў Крупскім раёне
** Баркі — вёска ў Маладзечанскім раёне

### Італія 
* Ба́ркі — камуна ў Італіі
### Расія 
* Баркі (Дзямідаўскі раён)
* Баркі (Духаўшчынскі раён)
* Баркі (Краснінскі раён)
* Баркі (Руднянскі раён)

## Гл. таксама 
* Боркі
Картлійскае царства

**Картлійскае царства** — феадальная дзяржава ва Усходняй Грузіі, якая ўзнікла ў другой палове XV стагоддзя ў выніку распаду адзінага Грузінскага царства. Сталіца — Тыфліс.

У 1762 годзе пры цару Іракліі II было аб'яднана з Кахеціяй у Картлі-Кахецінскае царства, з 1801 года - у складзе Расійскай імперыі.

## Гл. таксама 
* Картлі
* Гісторыя Грузіі

## Спасылкі 
Катэгорыя:Дзяржавы ў гісторыі Грузіі
Цяплівады (Жамчужненскі сельсавет)

**Цяплі́вады** (, ) — вёска ў Баранавіцкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Жамчужненскага сельсавета. Размешчаны за 15 км на захад ад Баранавічаў, за 9 км ад чыгуначнай станцыі Палонка, на аўтадарозе Новая Мыш — Слонім.

## Гісторыя 
У пачатку XX стагоддзя маёнтак у Навамышскай воласці Навагрудскага павета Мінскай губерні.

З1921 года ў складзе Польскай Рэспублікі, засценак у Навамышскай гміне Баранавіцкага павета Навагрудскага ваяводства. Побач з засценкам размяшчаліся 3 аднайменныя фальваркі, у якіх разам было 6 дамоў, 38 жыхароў.

З 1939 года ў складзе БССР. З 15 студзеня 1940 года ў Навамышскім раёне Баранавіцкай, з 8 студзеня 1954 года Брэсцкай абласцей, з 8 красавіка 1957 года ў Баранавіцкім раёне.

У Вялікую Айчынную вайну з канца чэрвеня 1941 года да ліпеня 1944 года вёска акупіравана нямецка-фашысцкімі захопнікамі.

Да 1985 года ўваходзіла ў склад Палонкаўскага сельсавета.

## Насельніцтва 
* 7 двароў, каля 60 жыхароў (пачатак XX стагоддзя)
* 4 дамы, 29 жыхароў (1921)
* 52 жыхары (1970)
* 16 двары, 20 жыхароў (1998)
* 6 гаспадарак, 8 жыхароў (2005)

## Літаратура 
* Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя ў 15 тамах. Т. 3, кн. 1. Брэсцкая вобласць / пад навук. рэд. А. І. Лакоткі. — Мн.: БелЭн, 2006. ISBN 985-11-0373-X.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Жамчужненскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Баранавіцкага раёна
Чэмпіянат Беларусі па хакеі з шайбай 1997/1998

**Чэмпіянат Беларусі па хакеі з шайбай 1997/1998** — 6-ы сезон мацнейшага дывізіёна чэмпіянату Беларусі па хакеі з шайбай. Сезон пачаўся 21 верасня 1997 і скончыўся 21 красавіка 1998 года. У турніры прынялі ўдзел 4 клубы з Беларусі.

## Удзельнікі 
## Рэгулярны чэмпіянат
|}

## Спасылкі 
* Профіль сезона на eliteprospects.com
* Профіль сезона на hockeyarchives.ru

1997/98
Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 1997 годзе
Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 1998 годзе
Катэгорыя:1997 год у хакеі
Катэгорыя:1998 год у хакеі
Карл Фрыдрых Гольштэйн-Готарпскі

**Карл Фрыдрых Гольштэйн-Готарпскі** (;  — , Рольфсгаген) — герцаг Гольштэйна з роду Готарпаў, бацька расійскага імператара Пятра III, пляменнік шведскага караля Карла XII (сын яго сястры Гедвігі Сафіі), зяць Пятра I і Кацярыны I.

## У Швецыі 
Калі Карлу было 2 гады, яго бацька, герцаг Шлезвіга Фрыдрых IV, загінуў падчас Паўночнай вайны. Датчане акупавалі зямлі, якія належалі яму, і Карл разам з маці быў вымушаны эміграваць да двара яе брата ў Швецыю. Дамаганням Карла Фрыдрыха на шведскі прастол пасля гібелі дзядзькі ў 1718 годзе перашкодзіла каралева Ульрыка Элеанора, малодшая сястра Карла XII.

Мір шведаў з датчанамі ў 1720 годзе пахаваў надзею Карла на вяртанне фамільных маёнткаў, хоць яго правы на шведскі прастол працягвала адстойваць т.зв. гальштынская партыя.

## У Расіі 
Застаўшыся бедным сваяком пры шведскім двары, герцаг па парадзе свайго першага міністра Басевіца ў 1721 годзе пераехаў у Расію, дзе ў рамках наладжвання руска-шведскіх адносін пасля заканчэння Паўночнай вайны ажаніўся з Ганнай Пятроўнай, дачкой Пятра Вялікага. У нявесты гэты шлюб выклікаў агіду з-за таго, што герцаг, як ёй гэта перадавалі, «шукаў у ніжэйшых класах наёмнага кахання». Пасля жаніцьбы ён застаўся жыць у Пецярбургу, прычым у першыя гады па смерці імператара стаў адным з членаў Вярхоўнага тайнага савета.

Падрабязнасці пра знаходжанне герцага ў Расіі вядомыя з дзённіка, які вёў яго камер-юнкер Берггальц. Ён акуратна ўносіў запісы пра тое, што кожны дзень рабіў герцаг, як ён піў, як пасціўся, хварэў і лячыўся, у якія гадзіны выйшаў з дому і г.д. З вялікай увагай апісаны танцы герцага, да якіх ён быў вялікім аматарам. Аснову дзённіка складае камер-фур'ерскі журнал.

## У Гальштыніі 
Карл Фрыдрых выдаліў Басевіца і вярнуўся ў Гальштынію ў 1727 годзе, калі стала зразумела, што яго жонка не зможа атрымаць у спадчыну вакантны рускі прастол. Ён пасяліўся ў герцагскім палацы ў Кілі, дзе ў яго нарадзіўся сын Карл Петэр Ульрых — будучы імператар Пётр III. З дзіцячых гадоў ён рыхтаваў сына да непазбежнасці вайны з датчанамі за акупаваныя землі на поўначы Шлезвіга. Памёр ва ўзросце 39 гадоў і быў пахаваны ў былым кляштары горада Бордэсхальм (т.зв. «руская капэла»).

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Гольштэйн-Готарпская дынастыя
Катэгорыя:Кіраўнікі Шлезвіга
Катэгорыя:Прынцы Швецыі
Катэгорыя:Члены Вярхоўнага тайнага савета
Катэгорыя:Кавалеры ордэна Святога апостала Андрэя Першазванага
Фрыдрых IV Гольштэйн-Готарпскі

**Фрыдрых IV Гольштэйн-Готарпскі** (;  — ) — герцаг Шлезвіга, прадстаўнік Гольштэйн-Готарпскай дынастыі.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў замку Готарп. Быў старэйшым сынам Крысціяна Альбрэхта Гольштэйн-Готарпскага і прынцэсы Фрыдэрыкі Амаліі Дацкай.

12 мая 1698 года ажаніўся з прынцэсай Гедвігай Сафіяй Шведскай, і 30 красавіка 1700 года ў іх нарадзіўся сын Карл Фрыдрых — бацька будучага расійскага імператара Пятра III.

Пасябраваў са шведскім каралём Карлам XII, якому даводзіўся стрыечным братам (па маці) і зяцем — быў жанаты з яго сястрой.

Фрыдрых IV загінуў падчас бітвы пры Клішаве падчас Паўночнай вайны, змагаючыся на баку Швецыі.

## Спасылкі 
* Фрыдрых IV Гольштэйн-Готарпскі ў Allgemeine Deutsche Biographie

Катэгорыя:Гольштэйн-Готарпская дынастыя
Катэгорыя:Удзельнікі Паўночнай вайны
Катэгорыя:Загінулі ў баі