Бал (берагавы ракетны комплекс)

**Бал** (індэкс ГРАУ **3К60**, па кадыфікацыі НАТА: **SSC-6 Sennight**, ()) — берагавы ракетны комплекс з супрацькарабельнай ракетай Х-35. Прыняты на ўзбраенне УС РФ у 2008 годзе.

## Прызначэнне 
Комплекс прызначаны для кантролю тэрытарыяльных вод і праліўных зон; абароны ваенна-марскіх баз, іншых берагавых аб’ектаў і інфраструктуры ўзбярэжжа; абароны ўзбярэжжа на десантанебяспечных напрамках.

## Мадыфікацыя 
* **Бал** — варыянт комплексу для Узброеных сіл Расіі, прыняты на ўзбраенне ў 2008 годзе.
* **Бал-Э** — экспартны варыянт.

## Апісанне 
БРК «Бал» уяўляе сабой мабільную сістэму (на базе шасі МЗКЦ-7930), у склад якой уваходзяць:
* самаходныя камандныя пункты кіравання і сувязі (СКПКС) — да 2 адзінак.
* самаходныя пускавыя ўстаноўкі (СПУ) — да 4 адзінак, якія нясуць супрацькарабельныя ракеты (СКР) тыпу Х-35/Х-35Э і Х-35У/Х-35УЭ. Ракеты размешчаны ў транспартна-пускавых кантэйнерах (ТПК).
** На тыпавым варыянце СПУ размяшчаецца 8 ТПК.
* транспартна-перагрузачных машыны (ТПМ), прызначаныя для фарміравання паўторнага залпу — да 4 адзінак.

## Тактыка-тэхнічныя характарыстыкі 
* Далёкасць паразы: 120 км з ракетай Х-35 і 260 км з ракетай Х-35У
* Аддаленасць стартавай пазіцыі ад берагавой лініі: да 10 км
* Колькасць ракет на кожнай СПУ і ТПМ: да 8
* Інтэрвал пуску ракет у залпе: не больш за 3 с
* Максімальная хуткасць руху:
** па шашы: 60 км/гадзіну
** па бездаражы: 20 км/гадзіну
* Стартавая маса ракеты: 620 кг
* Сумарны боекамплект комплексу: да 64
* Запас ходу (без дазапраўкі): не менш 850 км

## На ўзбраенні 
.]]
У цяперашні час комплексы «Бал» ёсць на ўзбраенні ў берагавых войскаў ВМФ РФ і ваенных маракоў В’етнама. У пачатку 2010-х расійскія ўлады планавалі паставіць комплекс яшчэ і ў Лівію, аднак з-за распачатай там у 2011 годзе грамадзянскай вайны Расія ўвяла эмбарга на ваенныя пастаўкі. Аб’ём выгады карпарацыі «Тактическое ракетное вооружение» ацэньваўся ў € 300 млн.

Цікавасць да ракетнага комплексу «Бал-Э» з’явіўся ў Азербайджана ў 2014 годзе. У планах Баку было абзавесціся як мінімум адным дывізіёнам. У 2018 годзе Расія адмовілася ад паставак берагавога ракетнага комплексу (БРК) «Бал-Э» азербайджанскім вайскоўцам з-за рызык, якія ён можа прадстаўляць для забеспячэння бяспекі мараплаўства караблёў Каспійскай флатыліі.
*  — 40 адзінак, станам на 2021 год
* На канец 2020 войскі размяшчалі меркавана 40 ПУ БРК «Бал»:
** 11-я асобная берагавая ракетна-артылерыйская брыгада (п. Уташ) — 4 ПУ
** 15-я асобная берагавая ракетна-артылерыйская брыгада — г. Севастопаль) — 4 ПУ
** 72-я асобная берагавая ракетная брыгада (пгт Смалянінава) — 4 ПУ
** 72-я асобная берагавая ракетная брыгада (в. Кунашыр) — 4 ПУ
** 25-я асобная берагавая ракетная брыгада (п. Данское) — н/д ПУ
** 520-я асобная берагавая ракетна-артылерыйская брыгада (п. Англічанка, Петрапаўлаўск-Камчацкі) — 4 ПУ
** 536-я асобная берагавая ракетна-артылерыйская брыгада Паўночнага флота (г. Севераморск) — н/д ПУ
**847-ы асобны берагавы ракетны дывізіён (г. Каспійск) — 4 ПУ
** Асобная берагавая ракетная брыгада (в. Сахалін) — 4 ПУ
** 51-ы асобны берагавы ракетны дывізіён (г. Каспійск) — 4 ПУ

*  — ажыццёўлены пастаўкі ў 2009—2010 гадах;
*  — пастаўлена 2 комплексу (8 СПУ) «Бал-Э».

## Галерэя 
Берагавы супрацькарабельны ракетны комплекс «Бал-Э» на выставе «МВМС-2013»:
Файл:Monolit-B radar.jpg|Комплекс радыёлакацыйнай разведкі Маналіт-Б
Файл:BAL-E002.jpg|Самаходная пускавая ўстаноўка
Файл:BAL-E003.jpg|Транспартна-перагрузачная машына
Файл:Anti-ship missile Kh-35.jpg|Крылатая ракета Х-35УЭ-001

## Гл. таксама 
* Бастыён (берагавы ракетны комплекс)
* Рубеж (берагавы ракетны комплекс)

## Зноскі 
## Літаратура 
* Гялизутдинов И. «Бал» поражает цели // Ориентир : журнал. — 2015. — Ноябрь (№ 11). — С. 17-19.

## Спасылкі 
* http://military-informer.narod.ru/BPRK-Bal-e.html
* 
Катэгорыя:Ракетная зброя
Катэгорыя:З’явіліся ў 2008 годзе