open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Царква Святога Георгія (Чыкага)

**Царква Святога Георгія** (*Царква Святога Юрыя*, ) — праваслаўны храм у горадзе Чыкага, штат Ілінойс, ЗША. Прыход знаходзіцца ў юрысдыкцыі канстанцінопальскага патрыярхата. Названа ў гонар святога Георгія.

## Гісторыя 
Пасля Другой сусветнай вайны значная група беларускіх імігрантаў вырашыла пасяліцца ў Чыкага ды іншых частках штата Ілінойс. Мясцовая прамысловасць прадставіла прыбыўшым магчымасць працаўладкавацца, што дазволіла забяспечыць існаванне сваіх сем’яў.

Нягледзячы на тое, што адкрыць новую царкву было няпростай задачай, заснавальнікі атрымалі дапамогу ад святароў розных цэркваў. Біскуп Беларускай аўтакефальнай праваслаўнай царквы Васіль, архімандрыт Юліян Троцкі, айцец Макарэвіч і протапрэсвітар Мікалай Лапіцкі некалькі разоў наведвалі Чыкага. Усе святары належалі да розных праваслаўных юрысдыкцый, таму ўзнікала пытанне, да якой юрысдыкцыі павінна далучыцца Беларуская праваслаўная царква ў Чыкага.

Беларуская гістарычная традыцыя схіліла новых імігрантаў да Канстанцінопаля. Менавіта з гэтай часткі свету ў Беларусь прыйшло праваслаўе. Менавіта таму беларускія імігранты вырашылі арганізаваць сваю царкву ў межах Сусветнага патрыярхату пад эгідай Канстанцінопальскага экзарха ў Паўночнай і Паўднёвай Амерыцы. На той момант кіраўніком Царквы ў Паўночнай і Паўднёвай Амерыцы быў архіепіскап Міхаіл. З яго блаславення беларускія праваслаўныя большасцю галасоў сталі належаць да Усяленскага Патрыярхату Амерыкі. Беларускія цэрквы ўтварылі асобную епархію пад вяршэнствам Канстанцінопаля.

5 лістапада 1958 года група сяброў Беларускай-амерыканскай нацыянальнай рады пачала арганізоўваць праваслаўны прыход Святога Георгія.

25 мая 1959 года дванаццаць ініцыятараў выкупілі будынак былой сінагогі ды абсталявала яе пад Беларускую Праваслаўную Царкву Святога Георгія. Будынак патрабаваў капітальнага рамонту. Беларусы ўласнаручна габлявалі дошкі на падлогу, сваімі рукамі зладзілі царскія вароты і алтар. З Францыі прыехаў архімандрыт Уладзімір Фінкоўскі, які пачаў рэгулярна праводзіць службы.

25 кастрычніка 1964 года прайшоў парафіяльны сход на якім адбыўся перапіс царкоўнай маёмасці з ініцыятыўнай 12-асабовай групы на парафію.

Заснавальнікамі царквы былі Мікола Латушкін з жонкай Сафіяй і цесцем Янам Багдановічам.

Сярод заснавальнікаў парафіі, а таксама першым рэгентам яе хору, быў беларускі ваенны і грамадскі дзеяч Мікалай Дзямідаў.

Да прыходу належалі данскія казакі, якія мелі пры царкоўным будынку ўласную канцылярыю.

У 1990-я гады пры царкве дзейнічаў беларускі дзіцячы музычны калектыў «Лянок».

## Настаяцелі 
* архімандрыт Уладзімір Фінкоўскі (1958—1959)
* айцец Леў Парандоўскі (1959—1960)
* айцец Міхась Мігай (1960—1963)
* протаіерэй Ілля Нагірняк (1963—1963)
* айцец Алег Мірановіч (1963—1977)
* айцец Леў Астроўскі (1977—1978)
* архімандрыт Іосіф (Строк) (1978—1980)
* іераманах Санчык (1980—?)

## Спасылкі 
* Старонка прыхода
* Як беларусы царкву ў Чыкага будавалі 
* Царква, дзе моляцца ля бел-чырвона-белага сцяга
* Saint George Belarusian Orthodox Church

Катэгорыя:Беларусы ў ЗША
Катэгорыя:Праваслаўныя храмы ЗША
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Чыкага
Клічаўская ваенна-аператыўная група

**Ваенна-аператыўная група пры Клічаўскім падпольным райкаме КП(б)Б** — савецкае партызанскае злучэнне, якое дзейнічала на акупіраванай тэрыторыі Клічаўскага, Магілёўскага, Бялыніцкага, Шклоўскага, Кіраўскага, Быхаўскага раёнаў; таксама назва органа кіраўніцтва гэтым злучэннем. Уваходзіла ў Магілёўскае партызанскае злучэнне.

Створана ў ліпені 1943 года ў адпаведнасці з пастановай Магілёўскага падпольнага абкама КП(б)Б і загадам Магілёўскай (абласной) ваенна-аператыўнай групы на базе 277-га, 278-га, 115-га, 25-га партызанскіх атрадаў, якія ўваходзілі да 20 мая ў склад 2-й, 4-й, 5-й Клічаўскіх партызанскіх брыгад. У верасні 277-ы партызанскі атрад быў разгорнуты ў 277-ы партызанскі полк. У снежні ўключаны 15-ы партызанскі полк.

У 1944 годзе ваенна-аператыўная група (2824 партызан) злучылася з Рабоча-сялянскай Чырвонай Арміяй.

## Камандзіры 
* І. З. Ізох (ліпень 1943 — май 1944)
* М. А. Баранаў (май—чэрвень 1944)

## Літаратура 
* *Манаенкаў, А. Л.* Клічаўская ваенна-аператыўная група / А. Л. Манаенкаў // Беларусь у Вялікай Айчыннай вайне, 1941—1945: Энцыклапедыя / Рэдкал.: І. П. Шамякін (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелСЭ, 1990. — 680 с. — С. 266—267. — ISBN 5-85700-012-2.

Катэгорыя:З’явіліся ў 1943 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 1944 годзе
Катэгорыя:Гісторыя Магілёўскай вобласці
Катэгорыя:Савецкія партызанскія злучэнні, брыгады і атрады на акупіраванай тэрыторыі Беларусі (1941—1944)
Уладзімір Васілевіч Булгакаў

**Уладзімір Васілевіч Булгакаў** (, Масква — ) — беларускі дызайнер, мадэльер.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў Маскве. У 1966 годзе скончыў Маскоўскі тэкстыльны інстытут. Вучыўся ў Р. І. Захаржэўскай, В. В. Пачыталава, А. І. Чарамных. З 1987 года член Беларускага саюза дызайнераў. З 1972 па 1995 гады галоўны мастацкі кіраўнік Беларускага цэнтра моды. З 1995 галоўны дызайнер інстытута «Белбыттэхпраект».

## Творчасць 
З 1967 года прымаў удзел у выстаўках, фестывалях, конкурсах у Расіі (Масква, 1967, 1969, 1973, 1977, 1978 — срэбраны медаль ВДНГ СССР), Балгарыі (Плоўдзіў, 1968), Японіі (Осака, 1970), Югаславіі (Заграб, 1972), Фінляндыі (Хельсінкі, 1972), Германіі (Дзюсельдорф, 1974, Лейпцыг, 1977), Індыі (Дэлі, 1976), Беларусі (Мінск, 1978, 1988), Францыі (Парыж, Леон, 1980), Канадзе (Манрэаль, 1980), Эстоніі (Талін, 1988, 1989 — першыя прэміі міжнароднага конкурса «Талінскія дні моды»).
Ствараў калекцыі для Беларускага цэнтра моды, сцэнічныя касцюмы ансамбляў «Сябры», «Песняры», форму для ўдзельнікаў Алімпійскіх гульняў у Японіі «Нагана-98».

## Узнагароды 
* Ордэн Дружбы народаў
* Ганаровая грамата Вярхоўнага Савета БССР

Катэгорыя:Мадэльеры Беларусі
Катэгорыя:Дызайнеры Беларусі
Катэгорыя:Члены Беларускага саюза дызайнераў
Клічаўскі аператыўны цэнтр

**Клічаўскі аператыўны цэнтр** — орган кіраўніцтва Клічаўскім партызанскім злучэннем, якое дзейнічала ў Вялікую Айчынную вайну на акупіраванай тэрыторыі Магілёўскай вобласці на захад ад р. Дняпро і некаторых суседніх раёнаў іншых абласцей. Складаўся ў ходзе баёў савецкіх партызан за вызваленне Клічаўскага раёна ад нямецкіх акупацыйных улад.

Арганізацыйнае афармленне пачалося 3 красавіка 1942 года, калі камандаванню 208-га партызанскага атрада імя І. В. Сталіна былі падпарадкаваны 128-ы, 277-ы, 620-ы, 752-ы, 760-ы атрады і створана **Клічаўскае партызанскае злучэнне**. 2 верасня 1942 года паводле распараджэння Цэнтральнага штаба партызанскага руху (ЦШПР) камандаванне злучэння вызначана як Клічаўскі аператыўны цэнтр. Гэта назва пашыралася і на злучэнне.

На працягу 1942 года ў злучэнне ўключаны атрады, якія дзейнічалі асобна, і створаны новыя. На пачатак красавіка 1943 года пад кіраўніцтвам аператыўнага цэнтра было 10 партызанскіх брыгад у колькасці каля 6,5 тыс. чал.

6 красавіка 1943 года расфарміраваны ў сувязі з утварэннем ваенна-аператыўнай групы пры Магілёўскім падпольным абкоме КП(б)Б.

## Камандзіры 
* У. І. Нічыпаровіч (красавік—верасень 1942)
* П. В. Яхантаў (верасень 1942 — красавік 1943)

## Камісары 
* К. М. Якаўлеў (красавік—верасень 1942)
* І. Р. Іваноў (верасень 1942 — люты 1943)
* Р. І. Шчарбакоў (люты—красавік 1943)

## Склад 
### Станам на лістапад 1942 года 
* 1-я Клічаўская партызанская брыгада
* 2-я Клічаўская партызанская брыгада
* 3-я Бярэзінская партызанская брыгада
* 4-я Клічаўская партызанская брыгада
* 5-я Клічаўская партызанская брыгада
* 6-я Магілёўская партызанская брыгада

### Станам на люты—сакавік 1943 года 
* 1-я Асіповіцкая партызанская брыгада
* 1-я Клічаўская партызанская брыгада
* 2-я Клічаўская партызанская брыгада
* 3-я Бярэзінская партызанская брыгада
* 4-я Клічаўская партызанская брыгада
* 5-я Клічаўская партызанская брыгада
* 6-я Магілёўская партызанская брыгада
* 8-я Рагачоўская партызанская брыгада
* 9-я Кіраўская партызанская брыгада
* 10-я Журавіцкая партызанская брыгада

## Літаратура 
* Клічаўскі аператыўны цэнтр //&nbsp; — С. 201.

Катэгорыя:З’явіліся ў 1942 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 1943 годзе
Катэгорыя:Савецкія партызанскія злучэнні, брыгады і атрады на акупіраванай тэрыторыі Беларусі (1941—1944)
Якуб Амяльянавіч Гузней

**Якуб Амяльянавіч Гузней** (, в. Гольчыцы, Слуцкі павет, Мінская губерня, Расійская імперыя — ) — беларускі грамадска-палітычны і вайсковы дзеяч. Удзельнік Слуцкага збройнага чыну 1920 года, камандаваў першай ротай у Першай Брыгадзе войска БНР.

## Біяграфія 
З сялянскай сям'і.

Выпускнік Ілуксцкай настаўніцкай семінарыі. 

Удзельнік Першай сусветнай вайны. З лістапада 1914 служыў у гарнізоне Ковенскай крэпасці. Скончыў 3-ю Маскоўскую школу прапаршчыкаў (17 жніўня 1915). Ваяваў на Паўночным фронце ў складзе 5-й расійскай арміі, камандаваў першай ротай у Першай Брыгадзе войска БНР. Пасля ліквідацыі Слуцкага паўстання жыў у Заходняй Беларусі. Далучыўся да антыпольскай партызанкі. Пачынае супрацоўнічаць з савецкімі ўладамі. У чэрвені 1924 года нелегальна трапляе ў Менск, дзеля ўдзелу ў ліквідацыйным з’ездзе Беларускай партыі сацыялістаў-рэвалюцыянераў.

Па вяртанні ў Заходнюю Беларусь нелегальна перабіраецца ў Літву, дзе 23 жніўня 1924 года просіць палітычнага прытулку. Працаваў пры прадстаўніцтве БНР у Коўна, належаў да групы Цвікевіча.

Пасля 1925 года вярнуўся ў савецкую Беларусь, пазней быў высланы ў Кіраў, працаваў кладаўшчыком у Інстытуце эпідэміялогіі і мікрабіялогіі. Тамсама быў асуджаны "за шкодніцтва" і расстраляны.

## Літаратура 
* Слуцкі збройны чын 1920. у дакумантах і ўспамінах., Мінск, Медысонт, 2006.

## Спасылкі 
* Яков Гузней

Катэгорыя:Удзельнікі Першай сусветнай вайны (Расійская імперыя)
Катэгорыя:Удзельнікі Першага Усебеларускага з’езда
Катэгорыя:Ваенныя БНР
Катэгорыя:Удзельнікі Слуцкага паўстання
Катэгорыя:Памерлі ў XX стагоддзі
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Слуцкім раёне
Сяргей Лазаравіч Рогач

**Сяргей Лазаравіч Рогач** (1891 — не раней за 1927) — беларускі дзеяч. Удзельнік Слуцкага Збройнага чыну.

Пад час Слуцкага паўстання камандаваў 2-й кампаніяй (ротай) Першага Слуцкага палка ў чыне падпаручніка.

Пасля паўстання ў сакавіку 1921 года прыбыў з салдатамі ў Дарагужскі лагер інтэрнаваных (Холмская губерня).

З-за ўзмоцненай агітацыі супраць выбараў у Віленскі Сойм у ночы з 19 на 20 студзеня 1922 года арыштаваны польскімі ўладамі ў ліку 33 беларускіх і літоўскіх актывістаў. Знаходзіўся ў вязніцы. Дзякуючы ціску Літвы ў лютым 1922 года перададзены літоўскаму боку. Пасля выдалення з Вільні спачатку жыў у Літве. У 1923 годзе навучаўся ў Празе на агранамічным факультэце Вышэйшай тэхнічнай школы.

У 1927 годзе з’ехаў у СССР. Далейшы лёс невядомы.

Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1891 годзе
Катэгорыя:Удзельнікі Слуцкага паўстання
Катэгорыя:Першы Слуцкі полк
Катэгорыя:Рэпрэсаваныя ў Польскай Рэспубліцы (1918—1939)
Чэпіна

Назву **Чэпіна:** маюць:

* Чэпіна — былая вёска. Цяпер раён ў Віцебску.
* Чэпіна — чыгуначная станцыя Віцебскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Віцебску
Чэпіна (Віцебск)

**Чэпіна** () — прыгарад Віцебска. Цяпер у межах горада.

## Гісторыя 
У 1906 г. вёска ўваходзіла ў склад Мішкаўскай воласці. На пачатак 1941 года ў вёсцы было 8 двароў. У часы Вялікай Айчыннай вайны яна была пад нямецкай акупацыяй. З лета 1941 года ў чэпінскім лесаскладзе дзейнічала суполка падпольшчыкаў на чале з М. А. Купалавым.

З 1966 г. вёска ў складзе Чыгуначнага раёна г. Віцебск.

## Інфраструктура 
Сёння ў мікрараёне працуе ААТ «Заходне-Дзвінскі межрайаграсервіс», ААТ «Ціраспальская ПМК» Рэспубліканскага аб'яднання «Белаграсэрвіс», ТАА «Віцебскае прадпрыемства «Брыз».

Працуе чыгуначная станцыя на лініі Езярышча — Віцебск.

## Насельніцтва 

* **XX стагоддзе**: 1941 — 37 чал.

Катэгорыя:Зніклі ў 1966 годзе
Катэгорыя:Чыгуначны раён (Віцебск)
Аперацыя «Залог росквіту»

**Аперацыя «Залог росквіту»**. Паўстанцы ўтрымлівалі апорныя пункты ў заходніх пустынных раёнах мухафазы Дыяла, у перадгор’ях гор Хамрын і вакол аднайменнага возера. Гэтыя месцы былі рэзервовымі пазіцыямі для «Аль-Каіды» ў Іраку і іншых паўстанцкіх груповак. Час ад часу раёны падвяргаліся нападам сіл спецыяльных аперацый ЗША.

## Баявыя дзеянні 
29 ліпеня аператыўнае камандаванне Дыялы ўвяло каменданцкі час на ўсёй тэрыторыі правінцыі, абмежаваўшы ўсе неафіцыйныя перамяшчэнні транспартных сродкаў, а ў Баакубе, цэнтры мухафазы, быў усталяваны шэраг кантрольна-прапускных пунктаў.

Затым іракскія войскі правялі шэраг ператрусаў у жылых дамах у Бакубе і Хан-Бені-Саадзе.

31 ліпеня падчас рэйду ў Заходняй Дыяле іракскія войскі захапілі Абу Анаса аль-Багдадзі, эксперта па сродках масавай інфармацыі «Аль-Каіды ў Іраку», а таксама чатырох членаў Дарадчага сходу маджахедаў. Нечакана ўрадавыя сілы бяспекі адмянілі каменданцкі час на ўсёй тэрыторыі правінцыі.

2 жніўня 3-і бранятанкавы кавалерыйскі полк ЗША перадаў адказнасць за бяспеку ў Балад-Рузе, на ўсходзе правінцыі, іракскім сілам бяспекі з 18-й брыгады 5-й дывізіі іракскай арміі, паказаўшы, што гэты раён быў ачышчаны.

Да 5 жніўня іракскія войскі паланілі шэраг ключавых лідараў баевікоў, уключаючы Кусая Алі Халафа (кіраўніка Ісламскай дзяржавы Ірака ў Дыяле), Аднана Гумера Махамеда, Басема Ас-Сафа і Антысара Худаіра. Па даных амерыканскіх сіл, паўстанцы беглі з Дыялы на захад у напрамку Салах-ад-Дзіна, калі іракскія войскі прасоўваліся ўверх па даліне ракі Узайм. Амерыканскія вайскоўцы з 1-й брыгады 101-й паветрана-дэсантнай дывізіі ўсталявалі блакавальныя пазіцыі ў Салах-ад-Дзіне, каб злавіць гэтых паўстанцаў. Яна таксама правяла шэраг паветраных налётаў на вядомыя тылавыя раёны «Аль-Каіды».

## Зноскі 
Катэгорыя:Канфлікты 2008 года
Катэгорыя:Бітвы і аперацыі Іракскай вайны
Катэгорыя:Жнівень 2008 года
Катэгорыя:Ліпень 2008 года
Катэгорыя:Бітвы ЗША
Шавельскі ўніверсітэт

**Шаўляйскі ўніверсітэт** () — літоўская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта, якая знаходзіцца ў Шаўляі.

## Агульная характарыстыка 
У 1939 годзе Інстытут гандлю, які пераехаў з Клайпеды, стаў Шаўляйскім гандлёвым інстытутам, які заклаў асновы для развіцця акадэмічнай адукацыі ў рэгіёне. У 1948 годзе ў Шаўляі быў створаны двухгадовы настаўніцкі інстытут, з 1959 года — педагагічны інстытут. У 1990 годзе ў горадзе быў створаны філіял Каўнаскага політэхнічнага інстытута. У 1997 годзе пасля рэарганізацыі Шаўляйскага педагагічнага інстытута і Шаўляйскага політэхнічнага факультэта Каўнаскага тэхналагічнага ўніверсітэта быў створаны Шаўляйскі ўніверсітэт.

Шаўляйскі ўніверсітэт — буйнейшая вышэйшая навучальная ўстанова ў Паўночнай Літве. Універсітэт мае 3 факультэты і 2 інстытуты, якія прапануюць выбар праграм навучання на дзённай або завочнай форме з 6 сфер навучання. Універсітэт мае навуковыя інстытуты, які праводзіць даследаванні ў галіне гуманітарных навук, фізікі, біямедыцыны, тэхналогій і сацыяльных навук; інстытут бесперапынных студый, Цэнтр электронных студый, гімназію, батанічны сад, мастацкую галерэю, акадэмічную бібліятэку, фітнес-цэнтр і інш.

Выпускнікі ўніверсітэта, якіх з моманту стварэння вышэйшай школы налічваецца больш за 65 тысяч і сярод якіх нямала вядомых людзей, паспяхова працуюць у літоўскіх і замежных кампаніях, ствараючы ўласны бізнес.

## Спасылкі 
* Сайт універсітэта

Катэгорыя:Навучальныя ўстановы з літоўскай мовай навучання
Катэгорыя:Шаўляй
Катэгорыя:Універсітэты Літвы
Катэгорыя:1997 год у Літве
Літоўская ваенная акадэмія генерала Ёнаса Жамайціса

**Літоўская ваенная акадэмія генерала Ёнаса Жамайціса** () — літоўская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова, створаная для падрыхтоўкі афіцэраў, ваенных спецыялістаў і спецыялістаў па нацыянальнай бяспецы, якая знаходзіцца ў Вільні.

## Агульная характарыстыка 
16 чэрвеня 1992 года ўрад Літоўскай Рэспублікі прыняў пастанову «Аб стварэнні Нацыянальнай акадэміі абароны», у адпаведнасці з якой была створана Нацыянальная вышэйшая школа абароны. 30 жніўня 1992 года па распараджэнні міністра нацыянальнай абароны Літоўскай Рэспублікі Нацыянальнай вышэйшай школе абароны быў уручаны ўласны сцяг і адбылася першая ўрачыстая працэсія. 18 студзеня 1994 года рашэннем Сейма Літоўскай Рэспублікі Нацыянальная вышэйшая школа абароны была рэарганізавана ў Літоўскую ваенную акадэмію. 20 ліпеня 1994 года Літоўская ваенная акадэмія ажыццявіла першы выпуск афіцэраў, а першым выпускнікам было прысвоена званне лейтэнанта.

20 лістапада 1998 года акадэмія атрымала імя партызанскага генерала Ёнаса Жамайціса. З 1 верасня 2000 года ў акадэмію таксама прымаюць дзяўчат. З 2002 года ў Літоўскай ваеннай акадэміі арганізавана магістратура. У 2003 годзе акадэмічныя даследаванні і ваенная падрыхтоўка падзяляюцца ў адпаведнасці з праграмай развіцця акадэміі. З 2012 года акадэмія сумесна з Універсітэтам Вітаўта Вялікага, Каўнаскім тэхналагічным універсітэтам і Клайпедскім універсітэтам пачалі рэалізоўваць дактарантуру ў галіне паліталогіі.

## Спасылкі 
* Сайт акадэміі 

Катэгорыя:Навучальныя ўстановы з літоўскай мовай навучання
Катэгорыя:Вышэйшыя навучальныя ўстановы Вільнюса
Катэгорыя:Ваенныя вышэйшыя навучальныя ўстановы
Катэгорыя:1994 год у Літве
Універсітэт Мікаласа Ромерыса

**Універсітэт Мікаласа Ромерыса** () — літоўская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта, якая знаходзіцца ў Вільні. Носіць імя Міхала Піуса Ромера.

## Агульная характарыстыка 
28 кастрычніка 2004 года Сейм Літоўскай Рэспублікі зацвердзіў рэзалюцыю, на падставе якой Юрыдычны ўніверсітэт Літвы быў перайменаваны ва Універсітэт Мікаласа Ромерыса. Заснавальнікам універсітэта з’яўляецца Сейм Літоўскай Рэспублікі. Органамі кіравання ўніверсітэта з’яўляюцца савет універсітэта, сенат універсітэта і рэктар універсітэта.

Універсітэт мае пяць факультэтаў: эканомікі і кіравання фінансамі, правазнаўства, палітыкі і менеджменту, сацыяльных тэхналогій, грамадскай бяспекі, а таксама бізнес- і медыя-школа.

Установа прапануе навучанне па больш чым 70 праграмах на ступень бакалаўра, магістра і доктара. Асноўныя напрамкі навучання: бізнес, камунікацыі, эканоміка, фінансы, гісторыя, менеджмент, інфарматыка, права, філалогія, філасофія, паліталогія, псіхалогія, дзяржаўнае кіраванне, грамадская бяспека, сацыялогія і сацыяльная дзейнасць. Сістэма адукацыі ВНУ пабудавана аналагічна вышэйшай адукацыі ў краінах Еўропы, заснаванаму на прынцыпах Балонскага працэсу.

## Спасылкі 
* Сайт універсітэта

Катэгорыя:Навучальныя ўстановы з літоўскай мовай навучання
Катэгорыя:Вышэйшыя навучальныя ўстановы Вільнюса
Катэгорыя:Універсітэты Літвы
Катэгорыя:2004 год у Літве
Універсітэт Казіміраса Сіманавічуса

**Універсітэт Казіміраса Сіманавічуса** ці **Універсітэт імя Казіміра Семяновіча** () — літоўская прыватная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта. Названа ў гонар Казіміра Семяновіча.

## Гісторыя 
* 2003—2011 — установа працавала як Віленская акадэмія бізнес-права
* 2004 — адкрыты Клайпедскі філіял
* 2012 — установа змяніла свой статус на ўніверсітэт і атрымала сваю сучасную назву ў гонар Казіміра Семяновіча, ураджэнца Аршанскага павета Вялікага Княства Літоўскага, выбітнага навукоўца, фізіка і інжынера XVII стагоддзя
* 2012 — універсітэт аб’яднаны з Акадэміяй кіравання бізнесам
* 2012 — акрэдытаваныя шэсць праграм бакалаўрыяту (міжнароднае бізнес-права, індустрыі творчасці і культуры, індустрыі забаў і турызму, прадпрымальніцтва і менеджмент, маркетынг і рэклама, кіраванне бізнесам), а таксама тры новыя магістарскія праграмы (арганізацыйныя інавацый і кіраванне, геапалітычная стратэгія, прагназаванне і стратэгічнае кіраванне)
* 2012 — універсітэт стаў удзельнікам агульнаеўрапейскай праграмы Erasmus
* 2013 — атрыманы сертыфікат якасці ISO 9001:2008
* 2013 — акрэдытаваныя сем новых праграм бакалаўрыяту (авіяцыйны менеджмент, права і эканамічная бяспека, індустрыя моды, палітычная камунікацыя і журналістыка, кіраванне бізнесам, сацыялогія, інтэрнэт-інжынерыя), а таксама дзве новыя магістарскія праграмы (інтэграваная камунікацыя творчасці, эканоміка творчасці)
* 2016 — акрэдытаваныя дзве новыя праграмы: магістр права і магістр дзелавога адміністравання (МВА), якія таксама выкладаюцца на рускай і англійскай мовах

## Спасылкі 
* Сайт універсітэта

Катэгорыя:Навучальныя ўстановы з літоўскай мовай навучання
Катэгорыя:Вышэйшыя навучальныя ўстановы Вільнюса
Катэгорыя:Універсітэты Літвы
Катэгорыя:2003 год у Літве
Lortel Archives

**Lortel Archives**, таксама вядомы як **Internet Off-Broadway Database** (**IOBDb**) — анлайн база даных тэатральных пастановак, акцёраў, тэатраў і іншага ўмоўнага  (*Off-Broadway* — прафесійныя тэатры ў Нью-Ёрку умяшчальнасцю ад 100 да 499 месцаў). Кіруецца «Lucille Lortel Foundation».

## Гісторыя 
База названая ў гонар актрысы і тэатральнай прадзюсаркі  і была прафінансавана і створана некамерцыйнай арганізацыяй «Lucille Lortel Foundation».

## Апісанне 
База збірае і захоўвае інфармацыю аб спектаклях, адкрытых як для крытыкаў, так і для шырокай грамадскасці і якія пратрымаліся ў рэпертуары тэатра не менш за тыдзень.

Станам на жнівень 2019 года база даных утрымоўвала 6703 запісы аб пастаноўках, 51 817 запісаў пра людзей і кампаніі, 317 запісаў аб тэатрах.

## Гл. таксама 
* Internet Broadway Database (*IBDb*)
* Internet Movie Database (*IMDb*)
* Box Office Mojo
* Rotten Tomatoes

## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка «Lortel Archives» 
* Афіцыйная старонка «Lucille Lortel Foundation» 

Катэгорыя:Базы даных фільмаў у Інтэрнэце
Катэгорыя:Сайты, якія з’явіліся ў 2001 годзе
Катэгорыя:Сайты ЗША
Катэгорыя:Англійская мова ў інтэрнэце
Катэгорыя:Брадвей
Энтані Блінкен

**Энтані Джон Блінкен** (; , ) — амерыканскі дзяржаўны дзеяч, намеснік дзяржаўнага сакратара ЗША (2015—2017), дзяржаўны сакратар ЗША з 26 студзеня 2021 года па 20 студзеня 2025 года.

## Біяграфія 
Сын Дональда Блінкена з сям’і ўплывовага нью-ёркскага юрыста і Джудыт Блінкен, менеджара танцавальнай трупы Мерса Канінгема. Скончыў прыватную нью-ёркскую школу Далтона. У 1970 годзе бацькі развяліся, а праз год яго маці выйшла замуж за польскага юрыста, які выжыў у Халакосце, пісьменніка Самюэля Пізара і пераехала разам з сынам у Парыж, дзе кіравала Амерыканскім цэнтрам для студэнтаў і мастакоў. У 1984 годзе Блінкен скончыў Гарвардскі ўніверсітэт, працягнуў навучанне ў Калумбійскім універсітэце.

Спічрайтар прэзідэнта Біла Клінтана.

На працягу першага тэрміна Барака Абамы ў 2009—2013 гадах працаваў саветнікам па нацыянальнай бяспецы віцэ-прэзідэнта Джо Байдэна.

У 2013—2015 гадах з’яўляўся намеснікам саветніка па нацыянальнай бяспецы прэзідэнта ЗША, у 2015—2017 гадах — намеснікам дзяржаўнага сакратара ЗША.

У 2018 годзе заснаваў разам былой памочніцай міністра абароны ЗША па палітычных пытаннях Мішэль Флурнуа кансалтынгавую фірму WestExec Advisors.

У лістападзе 2020 года Джо Байдэн назваў яго будучым дзяржсакратаром ЗША ў сваёй камандзе. 26 студзеня 2021 года Сенат большасцю галасоў зацвердзіў кандыдатуру Блінкена на пасаду Дзяржаўнага сакратара ЗША.

## Асабістае жыццё 
Жанаты з каталічкай ірландскага паходжання Эван Раян, унучкай былога кіраўніка Сакрэтнай службы ЗША, якая пачынала сваю кар’еру ў 1990-я гады як намесніца Першай лэдзі ЗША.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Адвакаты ЗША
Катэгорыя:Дыпламаты ЗША
Катэгорыя:Дзяржаўныя сакратары ЗША
Ільіцкі сельсавет

**Ільі́цкі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Брагінскага раёна Гомельскай акругі. Цэнтр — вёска Ільіч.

Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года сельсавет у складзе Брагінскага раёна Рэчыцкай акругі БССР. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Гомельскай акругі. 30 снежня 1927 года сельсавет скасаваны, тэрыторыя далучана да Глухавіцкага сельсавета.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / А.И. Карпачева и др. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Т. 1: (1917―1941 гг.). — Мн., «Беларусь», 1985. — 390 с.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Брагінскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1926 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1927 годзе
Danish Film Database

**Danish Film Database** (**DFDb**, раней **Danmarks Nationalfilmografi**) — інтэрнэт анлайн база даных, якая падтрымліваецца Дацкім інстытутам кіно, і ўключае дацкія фільмы з 1896 года, у тым ліку нямыя, кароткаметражныя і дакументальныя фільмы.

## Апісанне 
Калі база даных выйшла анлайн, як Дацкая база даных фільмаў у лістападзе 2000 года, у ёй былі даныя аб усіх дацкіх фільмах, створаных у перыяд паміж 1968 і 2000 гадамі, і даныя пра каля 10 000 персаналій.

Да 2014 года база была пашырана да 22 000 найменняў, 106 000 персаналій і 6 000 кампаній.

База даных уключае таксама медыя-галерэю з фотаздымкамі, праграмамі, малюнкамі рэкламных плакатаў фільмаў (постараў), а таксама трэйлерамі фільмаў. База даных таксама змяшчае інфармацыю пра даты прэм’ер замежных фільмаў у дацкіх кінатэатрах з 2000 года.

## Гл. таксама 
* Internet Broadway Database (*IBDb*)
* Internet Movie Database (*IMDb*)
* Korean Movie Database (*KMDb*)
* Swedish Film Database (*SFDb*)
* Lortel Archives
* Box Office Mojo
* Rotten Tomatoes
* Elonet

## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка 

	

Катэгорыя:Базы даных фільмаў у Інтэрнэце
Катэгорыя:Сайты, якія з’явіліся ў 2000 годзе
Катэгорыя:Кінематограф Даніі
Юбілейны медаль «350 гадоў казацтву на Беларусі»

**Юбілейны медаль «350 гадоў казацтву на Беларусі (1654-2004 гадоў)»** () — гадавінны медаль, зроблены на замову рэспубліканскай грамадскай арганізацыі «Беларускага казацтва».

## Гісторыя 
19 лютага 2005 года былі зладжаныя дзеі для святкавання 350-й гадавінны з даты заснавання казацтва ў Беларусі (таксама ў 2005 годзе была 10-я гадавіна з заснавання  РГА «Беларускага казацтва»). У рамках святкавання, паводле рашэння савета атаманаў РГА «Беларускага казацтва» быў заснаваны юбілейны медаль. Медалі выраблялася на УП «Творчая дызайн-студыя «Сэнс».

## Колькасць 
Яна створаная ў двух варыянтах: бронзавая і пасярэбраная. Колькасць бронзавых 300 штук. Для ганаровага ўзнагароджання выраблены пасярэбраныя медалі ў колькасці 50 штук.

## Апісанне 
Медаль мае форму кола дыяметрам 33 мм. Аверс медаля нясе чаканеную выяву Атаманскага крыжа, цэнтральны медальён якога абрамлены цярновым вянком. Літары абрэвіятуры «БК» (**Б**еларускае **к**азацтва) на медальёне выкананыя паглыбленыя і залітыя чырвонай эмаллю. Гарызантальныя канцы крыжа нясуць даты заснавання першага казацкага палка і юбілею: «*1654-2004*».

У цэнтры рэверсу выбіты выпуклы гарызантальны надпіс на пяць радкоў: «350 ГАДОЎ БЕЛАРУСКАМУ КАЗАЦТВУ № _» (). Нумар медаля рэзаўся штыхелем ўручную пры ўзнагароджанні. Уверсе па дузе выбіты дэвіз: «АЙЧЫНЕ ВЕРНЫЯ» (). Ніжняя частка акружаная паўвянком з лаўровага і дубовых лісцяў, змацаваных спражкай.

Медаль падвешваецца за цэльнаштампованае вушка да пяцікутнай калодкі, абцягнутай складовай стужачкай з рабрыстага шоўку. Правая частка стужачкі колераў афіцыйнага сцяга, левая — Георгіеўскай стужкай. На вушку з абодвух бакоў адчаканенае таўро вытворцы: «*Сэнс*».

Пасярэбраны варыянт медаля мае абсалютна ідэнтычны дызайн і памеры. На абрэвіятуры адсутнічае чырвоная эмаль.

## Спасылкі 
* Рэспубліканскае грамадскае аб’яднанне «Беларуское Казацтва»
* Узнагароджанні

Катэгорыя:З’явіліся ў 2005 годзе
Катэгорыя:2005 год у Беларусі
Катэгорыя:Узнагароды Беларускага казацтва
Белдзяржстрах

**«Белдзяржстрах»** — найбуйнейшае страхавое прадпрыемства Беларусі, якое мае прадстаўніцтвы ў кожным раёне Беларусі і займае больш за палову рынка страхавых паслуг.

Урад Беларусі ўтварыў прадпрыемства Пастановай ад 31 кастрычніка 1991 г. № 399 з Галоўнага ўпраўлення дзяржаўнага страхавання Міністэрства фінансаў. Паводле заканадаўства з 2004 г. прадпрыемства мае выключнае права на абавязковае страхаванне ад няшчасных выпадкаў на вытворчасці і прафесійных захворванняў, як і грамадзянскай адказнасці перавозніка перад пасажырамі.

 
Катэгорыя:Міністэрства фінансаў Беларусі
Катэгорыя:Страхавыя кампаніі Беларусі
Катэгорыя:Вуліца Карла Лібкнехта (Мінск)
Катэгорыя:Дзяржаўная эканоміка
Усціновіч

**Усціновіч** — беларускае прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Алена Мікалаеўна Усціновіч (нар. 1920) — Заслужаны ўрач БССР (1970). Ганаровы грамадзянін г. Мар’іна Горка.
* Ганна Канстанцінаўна Усціновіч (нар. 1936) — беларускі філолаг, спецыяліст у галіне мовазнаўства.
* Ксенія Аляксандраўна Усціновіч (нар. 2001) — беларуская скакуха ў ваду. Кандыдат у майстры спорту Беларусі.
Віталь Рубенавіч Габрыелян

**Віталь Рубенавіч Габрыелян** (, Баку — 2 ліпеня 2022, Мар’іна Горка) — савецкі і беларускі шашыст, майстар спорту СССР, гросмайстар СССР (1969), чэмпіён СССР па рускіх шашках (1966, 1969, 1973, 1977), уладальнік Кубка СССР (1969, 1977, 1981, 1982). Удзельнічаў у 23 чэмпіянатах Савецкага Саюза. Чэмпіён Беларусі (1993).

## Біяграфія 
З 1991 года жыў у Мар’інай Горцы.

Заснавальнік міжнароднага турніру па шашках «Алімпія», аўтар кнігі «Стыхія чорных дыяганаляў», мецэнат, заснавальнік і ганаровы старшыня шашачнага клуба «Дэбют» горада Мар’іна Горка.

Катэгорыя:Шашысты Беларусі
Катэгорыя:Майстры спорту СССР
Катэгорыя:Шашысты СССР
Катэгорыя:Постаці Мар’інай Горкі
Уладзімір Іванавіч Слаўкоў

**Уладзімір Іванавіч Слаўкоў** (, г. Курск, РСФСР — ) — беларускі акцёр. Заслужаны артыст Беларускай ССР (1967).

## Біяграфія 
Працаваў у розных тэатрах краіны. У 1964—1969 у Гомельскім абласным драматычным тэатры.

## Творчасць 
Акцёр героіка-драматычнага плана. Творчасці ўласцівы яркі знешні малюнак ролі, сацыяльная завостранасць, рамантычная прыўзнятасць. Найбольш значныя ролі ў Гомельскім тэатры: Яраш («Сэрца на далоні» паводле І. Шамякіна), Торчыкаў («Заглянуць у калодзеж» ), Прохар Громаў («» паводле В. Шышкова), Еўдакімаў («104 старонкі пра каханне» Э. Радзінскага), Раман Кошкін («» ), Чарлз Касл («Зорка Галівуда» ).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Акцёры тэатра Беларусі
Какістакратыя

**Какістакратыя** (ад  — найгоршы) — сістэма кіравання, якая знаходзіцца ў руках найгоршых, найменш кваліфікаваных і/або найбольш несумленных грамадзян.

## Этымалогія 
Слова ўтворана ад двух грэчэскіх слоў: *какістас* ( — найгоршы) і *кратас* ( — урад), што літаральна азначае «ўрад найгоршых».

## Гісторыя 
Першае ўжыванне слова сустракаецца ў казані Пола Госнальда, якое датуецца 1644 годам.

Нямецкі паэт Крыстаф Марцін Віланд бачыў у Французскай рэвалюцыі рызыку какістакратыі.

У сваім рамане 1829 года «Няўдачы Эльфіна» англійскі аўтар Томас Лаў Пікак тлумачыць какістакратыю як антонім да арыстакратыі, паколькі па-грэчаскі *aristos* (ἄριστος) азначае «выдатны». У сваіх «Успамінах пра рабства» 1838 года сенатар ЗША Уільям Гарпер параўнаў какістакратыю з анархіяй.

## Глядзіце таксама 
* Ахлакратыя
* Карпаратакратыя
* Клептакратыя
* Хакістакратыя

Катэгорыя:Палітычныя рэжымы
Катэгорыя:Формы дзяржавы
Катэгорыя:Палітычная тэрміналогія
Мікалай Іванавіч Сеўрукоў

**Мікалай Іванавіч Сеўрукоў** (нар. , г. Дальні, Кітай) — беларускі баяніст, педагог. Заслужаны артыст Беларускай ССР (1983). прафесар (1990).

## Біяграфія 
Скончыў у 1971 годзе Ленінградскую кансерваторыю. З 1966 года выкладчык музычнай школы ў Ленінградзе, з 1972 года — Мінскага музычнага вучылішча імя М. Глінкі, з 1973 года саліст Беларускай філармоніі, адначасова выкладчык Беларускай акадэміі музыкі (у 1981—2011 гадах загадчык кафедры).

Член Беларускага саюза тэатральных дзеячаў з 1976 года, член Беларускага саюза музычных дзеячаў з 1991 года.

## Творчасць 
Яго выканальніцкі стыль адметны глыбокім пранікненнем у аўтарскую задуму, віртуозным валоданнем інструментам, раскрываючы яго тэхнічныя і тэмбравыя магчымасці. У рэпертуары творы кампазітараў-класікаў (у пералажэннях) і сучасных аўтараў, у тым ліку беларускіх Я. Глебава, В. Войціка, В. Іванова, В. Помазава, Л. Шлег і інш.

Пра творчасць Сеўрукова зняты тэлефільм «Іграе Мікола Сеўрукоў».

Сярод вучняў Б. Біёчыч, Г. Вінаградскі, І. Квашэвіч, А. Мацкевіч, Н. Слюсар, Ю. Тарасёнак.

## Узнагароды 
Лаўрэат Міжнароднага конкурсу баяністаў у ГДР (1971). У 2010 годзе быў узнагароджаны Спецыяльнай прэміяй Прэзідэнта РБ за выдатныя дасягненні ў вобласці выхавання творчай моладзі і падрыхтоўцы лаўрэатаў міжнародных конкурсаў.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Музычныя педагогі Беларусі
Катэгорыя:Баяністы Беларусі
Сергіенка

**Сергі́енка** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Мікалай Васільевіч Сергіенка (нар. 1952) — беларускі ваенны і палітык.
* Раіса Іванаўна Сергіенка (нар. 1945) — беларускі музыказнавец.
* Раіса Міхайлаўна Сергіенка (1925—1987) — украінская спявачка.
Далічнае пісьмо

**Далічнае пісьмо** — тэрмін старажытнарускага жывапісу, які пазначае выкананне пейзажу, архітэктуры, прыладаў, адзення — усяго, акрамя твараў і не закрытых адзеннем частак цела. Праца па далічным пісьме часта размяркоўвалася паміж асобнымі майстрамі-мастакамі (адзін з якіх пісаў толькі пейзажы, іншы толькі вопратку і г д.). Папярэднічала ў ходзе выканання лічнаму пісьму.

## Літаратура 
* *Греков Б.* Киевская Русь. — М., 1953;
* История культуры Древней Руси. — М., 1951;
* *Лебедева Ю. А.* Древнерусское искусство. Живопись и архитектура. — М., 1962.

## Спасылкі 
* Сравнительные характеристики русских иконописных школ
* Иконопись Древней Руси
* Как писали иконы

Катэгорыя:Іканапіс
Катэгорыя:Жывапісныя тэхнікі
Катэгорыя:Жывапіс
Літоўскі ўніверсітэт навук аб здароўі

**Літоўскі ўніверсітэт навук аб здароўі** () — літоўская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта, якая знаходзіцца ў Каўнасе.

## Агульная характарыстыка 
Сучасны ўніверсітэт утварыўся шляхам аб’яднання ў 2010 годзе дзвюх вышэйшых навучальных устаноў — Каўнаскага медыцынскага ўніверсітэта і Літоўскай ветэрынарнай акадэміі. Складаецца з медыцынскай і ветэрынарнай акадэмій.

Медыцынская акадэмія была заснавана ў 1919 годзе, а з 1922 года з’яўлялася медыцынскім факультэтам Літоўскага ўніверсітэта ў Каўнасе. Установа размешчана ў самым цэнтры горада. У 1950 годзе, пасля закрыцця Каўнаскага ўніверсітэта, яна была ператворана ў асобную навучальную ўстанову і да 1998 года называлася Каўнаскім медыцынскім інстытутам. З 1998 па 2010 год яна называлася Каўнаскім медыцынскім універсітэтам. У 2010 годзе ўніверсітэт быў аб’яднаны з ветэрынарнай акадэміяй, утварыўшы новую ўстанову. Медыцынская акадэмія мае 5 факультэтаў: медыцынскі факультэт, факультэт стаматалогіі, фармацэўтычны факультэт, факультэт сястрынскай справы і факультэт грамадскага здароўя.

Ветэрынарная акадэмія выводзіць сваю гісторыю з 1922 года з кафедры ветэрынарнай медыцыны пры медыцынскім факультэце Каўнаскага ўніверсітэта. У 1929 годзе кафедра закрылася з-за недахопу сродкаў, але змагла зноў адкрыцца ў 1936 годзе. Увесну 1946 года паводка знішчыла частку існуючых лабараторый, будынкаў і ўсіх лабараторных жывёл. У 1974 годзе быў створаны навуковы сектар, павялічылася колькасць студэнтаў, а таксама прафесарска-выкладчыцкага і навуковага складу. У 2001 годзе ў структуру акадэміі былі ўключаныя Літоўскі ветэрынарны інстытут і Літоўскі інстытут заатэхнікі. У 2010 годзе акадэмія была аб’яднаная з Каўнаскім медыцынскім універсітэтам. Акадэмія знаходзіцца ў раёне Віліямпале ў Каўнасе. Навучальная база ветэрынарнай акадэміі ўключае ў сябе 12 навуковых лабараторый, якія дзейнічаюць пры кафедрах, цэнтр бесперапыннай адукацыі і бібліятэку. Навукова-даследчая база акадэміі ўключае ў сябе навучальны цэнтр даення, вучэбна-практычны і навукова-даследчы цэнтр, навучальную ферму, якая выдае сертыфікаты здаровага статка, сучасную халадзільную ферму з навучальнымі памяшканнямі, клінікі для буйных і дробных жывёл, лабараторыю класіфікацыі туш жывёлы, перасоўныя амбулаторыі і 12 навукова-даследчых лабараторый. Ветэрынарная акадэмія мае 2 факультэты: факультэт ветэрынарнай медыцыны і факультэт тэхналогій жывёлагадоўлі.

## Спасылкі 
* Сайт універсітэта 

Катэгорыя:Навучальныя ўстановы з літоўскай мовай навучання
Катэгорыя:Вышэйшыя навучальныя ўстановы Каўнаса
Катэгорыя:Універсітэты Літвы
Катэгорыя:Медыцынскія ўніверсітэты
Катэгорыя:2010 год у Літве
Катэгорыя:Медыцына ў Літве
Раіса Іванаўна Сергіенка

**Раіса Іванаўна Сергі́енка** (нар. , г. Рэчыца, Гомельская вобласць) — беларускі музыказнавец. Доктар мастацтвазнаўства (1999), прафесар.

## Біяграфія 
Скончыла ў 1968 годзе Беларускую кансерваторыю. З 1967 года выкладае ў Беларускай акадэміі музыкі.

Член Беларускага саюза тэатральных дзеячаў з 1979 года, член Беларускага саюза кампазітараў з 1981 года.

## Навуковая дзейнасць 
Навуковыя працы па тэарэтычных праблемах музыкі XX стагоддзя, у т.л. «Выканальніцкая інтэрпрэтацыя музычнага твора» (1992), «Гукавышынная аснова музычнай кампазіцыі XX ст.» (1998) і інш.

Аўтар і вядучая радыё- і тэлеперадач.

## Творы 
* Новыя аспекты гукавышыннай арганізацыі ў беларускай музыцы 60-х гг. // Пытанні культуры і мастацтва Беларусі. 1993. № 12;
* Беларускі музычны авангард на рубяжы апошніх дзесяцігоддзяў XX ст.: гукавышынная арганізацыя і сучасныя віды кампазіцыйнай тэхнікі // Музычная культура Беларусі: Дыялог часоў. Мн., 1997;
* Кампазітары Беларусі. Мн., 1997 (разам з Т. Г. Мдзівані);
* Тембр музыкального звука: новые измерения // Музыкальное искусство на рубеже столетий. Мн., 2000;
* Высота и звуковой мир современной музыки // Теоретические проблемы музыки XX в. Мн., 2001. Вып: 6.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 
* Нотна-навуковая бібліятэка прадстаўляе тэматычную выставу «Юбіляры Акадэміі»  // Сайт БДАМ

Катэгорыя:Музыказнаўцы Беларусі
Раіса Міхайлаўна Сергіенка

**Раіса Міхайлаўна Сергі́енка** (, г. Новаўкраінка, Кіраваградская вобласць, Украіна — ) — украінская спявачка (мецца-сапрана). Народны артыст Украінскай ССР (1960). Народны артыст СССР (1973).

## Біяграфія 
Скончыла ў 1951 годзе кансерваторыю ў г. Адэса. Працавала ў Адэскім тэатры оперы і балета.

## Творчасць 
Сярод партый: Наталка («» М. Лысенкі), Мар’яна («Арсенал» Г. Майбарады), Наташа («Русалка» А. Даргамыжскага) і інш. Выступала ў канцэртах.

## Узнагароды 
2-я прэмія на Усесаюзным конкурсе вакалістаў і артыстаў балета (1956).

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* Музыкальная энциклопедия / Под ред. Ю. В. Келдыша. — М.: Советская энциклопедия, Советский композитор, 1973—1982. 

## Спасылкі 
* Сергиенко Раиса Михайловна (1925—1987) // Проект «Они оставили след в истории Одессы» 

Катэгорыя:Выканаўцы народных песень
Катэгорыя:Акадэмічныя музыканты Украіны
Катэгорыя:Акадэмічныя музыканты СССР
Катэгорыя:Выпускнікі Адэскай музычнай акадэміі
Катэгорыя:Мецца-сапрана
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Кіраваградскай вобласці
Майсей Барысавіч Сокал

**Майсей Барысавіч Сокал** (, г. Жмерынка, цяпер Вінніцкая вобласць, Украіна — ) — беларускі акцёр. Заслужаны артыст Беларускай ССР (1938).

## Біяграфія 
Скончыў Маскоўскую тэатральную студыю «Культур-ліга» (1924). Працаваў у Харкаўскім, з 1927 года ў Дзяржаўным яўрэйскім тэатры Беларусі, дзе паставіў спектакль «Тэўе-малочнік» паводле Шолам-Алейхема (1939; выконваў і галоўную ролю). З 1949 года ў Дзяржаўным рускім драматычным тэатры Беларусі.

Член Беларускага саюза тэатральных дзеячаў з 1948 года.

## Творчасць 
Выканаўца драматычных і характарных роляў. Створаныя ім вобразы вылучаліся псіхалагічнай дакладнасцю і яркім вонкавым малюнкам.

Сярод значных роляў: Блазан («Кароль Лір» У. Шэкспіра), Суддзя («» Лопэ дэ Вэгі), Том («» паводле Г. Бічэр-Стоу), Сілан, Рабінзон («», «» А. Астроўскага), Шпрых («» М. Лермантава), Якаў Трошын («Дзеці сонца» М. Горкага) і інш.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Акцёры тэатра Беларусі
Таццяна Мікалаеўна Скарута

**Таццяна Мікалаеўна Скару́та** (, Тбілісі — ) — беларуская актрыса. Заслужаны артыст Беларускай ССР (1961).

## Біяграфія 
Скончыла студыю пры тэатры «Чырвоны факел» (г. Новасібірск, 1974). Працавала ў тэатрах Новасібірска, Якуцка, Златавуста. У 1956—1981 гадах у Гомельскім абласным драматычным тэатры.

## Творчасць 
Выканаўца роляў травесці, характарных. Акцёрскай манеры ўласціва выразнасць знешняга малюнка і дынаміка ў раскрыцці ўнутранай сутнасці персанажа, удалае выкарыстанне сцэнічнай дэталі. Сярод роляў у Гомельскім тэатры: Рыгорка («У бітве вялікай» А. Маўзона), Ермапіцкая («Рудабельская рэспубліка» паводле С. Грахоўскага), Зося («Сэрца на дапоні» паводле І. Шамякіна), Дунька («» ), Клюка («» паводле В. Шышкова), Марыя Іпалітаўна, Тузікава («Мана дпя вузкага кола», «Барабаншчыца» А. Салынскага), Ефрасіння Патапаўна («» А. Астроўскага), Цвятаева («» М. Горкага), Дорка («» У. Шэкспіра), Сэлія («» Лопэ дэ Вэгі), Канчэта («» Э. Дэ Філіпа).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Актрысы тэатра Беларусі
Катэгорыя:Актрысы тэатра СССР
Віцебскае права

**Віцебскае права** — сістэма юрыдычных норм, якая замацавала аўтаномныя правы Віцебскай зямлі ў складзе Вялікага Княства Літоўскага, а таксама рэгламентавала прававое становішча насельнікаў гэтай зямлі. Гл. таксама Віцебскія прывілеі. 

Было зафіксавана прывілеем 1503 года вялікага князя літоўскага Аляксандра Ягелончыка, выдадзеным у сувязі з крадзяжом ранейшых віцебскіх прывілеяў вялікіх князёў літоўскіх. Нормы Віцебскага права выпрацаваны яшчэ ў часы Віцебскага княства. Князі, якія ўступалі на Віцебскі прастол, абавязаны былі выказаць згоду правіць паводле віцебскага права, што фіксавалася дагаворам. Пасля далучэння Віцебскага княства да Вялікага Княства Літоўскага нормы віцебскага права без значных змен гарантаваліся вялікімі князямі ВКЛ. Многія нормы прывілея 1503 года замацавалі статус Віцебскай зямлі як адасобленай аўтаномнай адміністрацыйна-тэрытарыяльнай адзінкі. Напрыклад, ваяводу можна было прызначыць толькі са згоды віцяблян, судзіць і караць апошніх належала ў Віцебску. Значнае месца ў прывілеі адведзена нормам, якія забяспечвалі маёмасныя і іншыя правы віцяблян. Віцебскае права мела істотнае значэнне ў прававой рэгламентацыі жыцця мясцовага насельніцтва. Прывілей 1503 года разам з іншымі абласнымі прывілеямі стаў крыніцай Статутаў ВКЛ.

## Літаратура 
* Віцебскае права //  — С. 321.

Катэгорыя:Гісторыя права Беларусі
Катэгорыя:Права Вялікага Княства Літоўскага
Катэгорыя:Сярэдневяковае права
Катэгорыя:Мясцовае самакіраванне
Катэгорыя:Гісторыя Віцебска
The Hollywood Reporter

**«The Hollywood Reporter»** () — вядучы амерыканскі часопіс і вэб-сайт, прысвечаны галівудскаму кіно, тэлебачанню і індустрыі забаў. Выходзіць раз на тыдзень. Разам з выданнем «Variety» на працягу апошняга дзесяцігоддзя быў адным з двух найбуйнейшых амерыканскіх часопісаў пра кіно. Выдаецца пад слоганам: «The Definitive Voice of Entertainment News». Часопіс з’яўляецца афіцыйным веснікам такіх прэстыжных амерыканскіх цырымоній уручэння ўзнагарод прадстаўнікам кінаіндустрыі, сцэны і шоу-бізнесу, як «Оскар» і «Эмі». Цэнтральны офіс знаходзіцца ў Лос-Анджэлесе.

## Гісторыя 
Часопіс быў заснаваны  як штодзённая газета, першы нумар выйшаў у верасні 1930 года. Газета выходзіла з панядзелка па суботу на працягу першых 10 гадоў, за выключэннем кароткага перыяду, затым з панядзелка па пятніцу з 1940 года. Уілкерсан кіраваў газетай да сваёй смерці ў верасні 1962 года, хоць яго апошняя калонка з’явілася за 18 месяцаў да гэтага. Жонка Уілкерсана, , заняла пасаду выдаўца і галоўнага рэдактара пасля смерці мужа.

У 2010 годзе перайшоў на штотыднёвы шырокафарматны друкаваны часопіс з абноўленым вэб-сайтам.

Часопіс з’яўляецца часткай «Billboard-Hollywood Reporter Media Group», і належыць «MRC», яго штаб-кватэра знаходзіцца ў Лос-Анджэлесе.

## Галоўныя рэдактары 
* з 2017 — Мэцью Белані
* 2010—2017 — 
* 2007—2010 — Элізабет Гідэр
* 2005—2007 — Сінція Літлтан
* 2001—2006 — Говард Бернс
* 1999—2001 — Аніта Буш
* 1990—1999 — Алекс Бен Блок
* 1962—1988 — Цічы Уілкерсан Касель
* 1930—1962 — Уільям Р. Уілкерсан

## Апісанне 
Найбольш значныя раздзелы часопіса: Cover Stories (асноўныя навіны), International (навіны сусветнай кінаіндустрыі), Business (кінаіндустрыя як бізнес), Movies (навіны кінаіндустрыі Галівуда), Movie Reviews (агляды і рэцэнзіі на фільмы), Television (тэлебачанне), Television Review (агляды тэлеперадач, тэлесерыялаў), Tech (тэхналогіі ў кіно), Awards (усе аб узнагароджаннях, фестывалях, намінацыях, прагнозах), Live Feed (стужка навінаў), Style (стыль).

## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка 

Катэгорыя:Друкаваныя выданні, якія ўзніклі ў 1930 годзе
Катэгорыя:Часопісы ЗША
Катэгорыя:Часопісы на англійскай мове
Катэгорыя:Штотыднёвыя часопісы
Катэгорыя:Часопісы пра мастацтва
Міхаіл Рыгоравіч Солапаў

**Міхаіл Рыгоравіч Солапаў** (, с. Пакроўскае, Цярбунскі раён, Ліпецкая вобласць, РСФСР) — беларускі баяніст, педагог, дзеяч самадзейнага мастацтва. Заслужаны дзеяч культуры Беларускай ССР (1963), Заслужаны дзеяч мастацтваў Беларусі (1992), прафесар (1993).

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў сям’і музыкантаў-самавукаў: маці — пеўчая царкоўнага хору — іграла на ўсіх відах гарамонікаў, бацька валодаў трыма відамі гарамонікаў, працаваў шахцёрам, падзарабляў гарманістам на вяселлях.

У 17 гадоў ён стаў ваеннаслужачым запаснога казацкага кавалерыйскага палка, пазней — курсантам Тамбоўскага кавалерыйскага вучылішча, па заканчэнні якога ў званні малодшага лейтэнанта адпраўлены на фронт. Камандаваў узводам танкавай разведкі, быў цяжка паранены.

Скончыў у 1955 годзе Маскоўскі музычна-педагічны інстытут імя Гнесіных. Пасля дэмабілізацыі ў Беларусі, з 1948 года ў Брэсце. Скончыў Брэсцкае музычнае вучылішча, а ў 1951 годзе быў прызначаны яго дырэктарам. Выкладчык музычных навучальных устаноў, арганізатар калектываў мастацкай самадзейнасці, у т.л. сімфанічнага аркестра пры музычным вучылішчы (1950—1967), хору настаўнікаў (кіраўнік у 1961—1963 гадах) і інш.; у 1967—1970 гадах дырэктар Раснянскай дзіцячай музычнай школы Камянецкага раёна. З 1966 года ў Беларускай акадэміі музыкі (у 1973—1979 загадчык кафедры).

Член Беларускага саюза тэатральных дзеячаў з 1975 года, член Беларускага саюза музычных дзеячаў з 1991 года.

## Творчасць 
Аўтар апрацовак і інструментовак для аркестраў і ансамбляў розных складаў, сольных п’ес, песень, рамансаў. Склаў вучэбна-педагагічны рэпертуар для баяна, акардэона, фартэпіяна, цымбалаў, у т.л. «Падручнік для класа цымбал» (1977), праграмы па класе баяна для музычнага каледжа пры Беларускай акадэміі музыкі і па ўводзінах у спецыяльнасць для музычных вучылішчаў. Даследуе праблемы прафесійнага выканальніцкага мастацтва і мастацкай самадзейнасці. Складальнік кнігі «І. І. Жыновіч ва ўспамінах сучаснікаў» (1997).

## Узнагароды 
Быў узнагароджаны трыма ордэнамі «Айчыннай вайны» I і II ступені, васямнаццаццю медалямі.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 
* «Няхай моладзь анёлы ахоўваюць…»  // Газета «Культура», № 19 (1145) 10.05.2014 — 16.05.2014 г.
* Солопов Михаил Григорьевич  // Праект «Память народа»
* Солопов Михаил Григорьевич  // Сайт Асацыяцыі беларускіх баяністаў і акардыяністаў

Катэгорыя:Музыканты СССР
Катэгорыя:Баяністы Беларусі
Катэгорыя:Музычныя педагогі СССР
Катэгорыя:Музычныя педагогі Беларусі
Катэгорыя:Камандзіры ўзводаў у Вялікай Айчыннай вайне
Катэгорыя:Кавалерысты Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Афіцэры СССР
Сінегаловік пласкалісты

**Сінегало́вік пласкалісты** (*Eryngium planum*) — кветкавая расліна роду  сямейства .

## Батанічнае апісанне 
Шматгадовая травяністая расліна вышынёй да 1. Ксерафіт, мезатроф, эўтроф. Расце на сухіх лугах, узлесках і палянах шыракалістых лясоў, у стэпах, па берагах рэк і ручаёў. Цвіце ў ліпені—жніўні.

Ахоўваецца на тэрыторыі Расіі (Масква, Іванаўская, Кіраўская, Кастрамская вобласці, Краснадарскі край), Валынскай вобласці Украіны.

## Гаспадарчае значэнне 
Лекавая і дэкаратыўная расліна. У траве маецца вялікая колькасць сапанінаў, дубільных рэчываў, эфірных алеяў і флаваноідаў.

## Сінонімы 
Паводле сайта The Plant List
* 
* 
* 
* 
* 

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* 
* *Eryngium planum* L. // ИАС «ООПТ России»

Катэгорыя:Парасонавыя
Катэгорыя:Флора Еўразіі
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1753 годзе
Лілія Яфрэмаўна Стасевіч

**Лілія Яфрэмаўна Стасе́віч** (; , г. Калуга, РСФСР — ) — беларуская актрыса, дыктар радыё. Заслужаны артыст Беларускай ССР (1965).

## Біяграфія 
Скончыла ў 1941 годзе Рэспубліканскае тэатральнае вучылішча ў Мінску. З 1944 года актрыса Беларускага тэатра імя Я. Купалы. У 1948—1980 гадах дыктар на Беларускім радыё, выкладала ў Беларускім тэатральна-мастацкім інстытуце (1956—1963, 1971—1975).

Член Беларускага саюза тэатральных дзеячаў з 1968 года.

Вяла грамадска-палітычныя, літаратурна-драматычныя, музычныя і інш. перадачы, святочныя рэпартажы. Выступала як чытальнік, у рэпертуары пераважалі творы беларускіх пісьменнікаў.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Актрысы тэатра СССР
Катэгорыя:Актрысы тэатра Беларусі
Катэгорыя:Дыктары радыё
Катэгорыя:Радыёвядучыя Беларусі