open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Вольга Сяргееўна Падгайская

**Вольга Сяргееўна Падгайская** (нар. 21 сакавіка 1981, горад Караганда, Казахстан) — беларуская кампазітарка, арганістка.

## Біяграфія 
Нарадзілася ў 1981 годзе ў казахстанскай Карагандзе. У 1996 годзе разам з сям’ёй пераехала ў Ліду. Паступіла ў Лідскае музычнае вучылішча на аддзяленне музыказнаўства. У 2005 годзе скончыла Беларускую дзяржаўную акадэмію музыкі па класе кампазіцыі (прафесар В. Кузняцоў) і па класе аргана (старэйшы выкладчык У. Неўдах). У 2008 г. скончыла асістэнтуру-стажыроўку па класе «арган».

Член Беларускага саюза кампазітараў з 2007 года, член Беларускага саюза музычных дзеячаў.

Працуе выкладчыкам па класе аргана ў Беларускай дзяржаўнай акадэміі музыкі, а таксама настаўнікам музычна-тэарэтычных дысцыплін і кіраўніком ансамбля юных кампазітараў «Фрыдэрыкі» ў Дзіцячай музычнай школе мастацтваў № 3 імя Фрыдэрыка Шапена ў г. Мінску.

Пасля ад’езду працуе ў музычнай школе ў Польшчы.

## Творчасць 
Аўтар шматлікіх музычных твораў для аргана (больш дзесяці твораў для аргана сола і каля дваццаці твораў для аргана з салістам ці ансамблем), оперы, сімфанічных, вакальна-сімфанічных, камерна-інструментальных, вакальна-інструментальных сачыненняў музыкі да драматычных спектакляў, нямых фільмаў.

Вядзе актыўную канцэртную і гастрольную дзейнасць. Удзельнічае ў канцэртах, міжнародных фестывалях, форумах. Прапагандуе музыку сучасных беларускіх і замежных кампазітараў. Аўтар музыказнаўчых артыкулаў у навукова-даследчых кнігах, часопісах і дысертацыях.

Адна з арганізатараў міжнароднага фестывалю нямога кіно і сучаснай музыкі «КИНЕМО». Апошні твор для аргана, які напісала і выканала ў Беларусі, «Бах гуляе» (2021).

Сімфанічны твор «Неба Марыі», які яна прысвяціла Марыі Калеснікавай, выконваўся на Бетховенскім фестывалі ў нямецкім Боне.

Увосень 2023 года ў Лондане ў будынку Барбікан-тэатра адбылася сусветная прэм’ера оперы «Дзікае паляванне караля Стаха» па аднаіменной аповесці Уладзіміра Караткевіча, якую Вольга Падгайская напісала для беларускага Свабоднага тэтра.

## Узнагароды 
Стыпендыят Спецыяльнага фонду Прэзідэнта па падтрымцы таленавітай моладзі (2000). Лаўрэат Міжнароднага фестывалю арганістаў (Санкт-Пецярбург, 2004), Міжнароднага конкурсу кампазітараў імя А. Пятрова (Санкт-Пецярбург, 2010). Стыпендыят прэміі «GaudePolonia» Міністэрства культуры Рэспублікі Польшча (Варшава, 2016).

## Спасылкі 
* Подгайская Ольга (композитор, орган) 

Катэгорыя:Кампазітары XXI стагоддзя
Катэгорыя:Кампазітары Беларусі
Катэгорыя:Арганісты Беларусі
Палянінавіцкі сельсавет

**Паляні́навіцкі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Быхаўскага раёна Магілёўскай вобласці. Цэнтр — вёска Палянінавічы.

Утвораны 20 жніўня 1924 года як **Ісканскі сельсавет** у складзе Журавіцкага раёна Магілёўскай акругі БССР. Цэнтр — вёска Іскань. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Журавіцкім раёне БССР. З 8 ліпеня 1931 года ў складзе Быхаўскага раёна, з 12 лютага 1935 года ў складзе Доўскага раёна, які 5 красавіка 1935 года быў перайменаваны ў Журавіцкі раён. З 20 лютага 1938 года ў складзе Гомельскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Палянінавічы, сельсавет перайменаваны ў Палянінавіцкі. З 17 снежня 1956 года ў складзе Быхаўскага раёна. 11 красавіка 1960 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Абідавіцкага сельсавета.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Быхаўскага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Журавіцкага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Доўскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1960 годзе
Спіс вуліц Ваўкавыска

У гэтым спісе прыведзены бульвары, вуліцы, завулкі, паркі, плошчы, праезды, праспекты, спускі, тупікі, шасэ г. Ваўкавыск

## Спасылкі 
Вуліцы
Званецкі сельсавет

**Зване́цкі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Рагачоўскага раёна Гомельскай вобласці Беларусі. Цэнтр — аграгарадок (да 2011 года вёска) Званец.

Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Журавіцкага раёна Магілёўскай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Журавіцкім раёне БССР. З 8 ліпеня 1931 года ў складзе Быхаўскага раёна, з 5 снежня 1931 года ў складзе Рагачоўскага раёна, з 12 лютага 1935 года ў складзе Доўскага раёна, які 5 красавіка 1935 года перайменаваны ў Журавіцкі раён. З 20 лютага 1938 года ў складзе Гомельскай вобласці. З 17 снежня 1956 года сельсавет у складзе Рагачоўскага раёна. 13 жніўня 1964 года ў склад сельсавета з Журавіцкага сельсавета перададзены пасёлак Ільіч. 18 верасня 2018 года скасаваны пасёлак Гумнішча.

Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года (6 населеных пунктаў) — 1780 чалавек, з іх 94,2 % — беларусы, 4,8 % — рускія, 0,7 % — украінцы; паводле перапісу 2019 года (5 населеных пунктаў) — 1337 чалавек.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.

## Спасылкі 
* Інфармацыя пра Званецкі сельсавет на сайце Рагачоўскага райвыканкама  


Катэгорыя:Былыя сельсаветы Журавіцкага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Быхаўскага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Доўскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Марыя Восіпаўна Кнебель

**Марыя Восіпаўна (Іосіфаўна) Кнебель** (6 (18) мая 1898,  — , там жа) — савецкая  і , , доктар мастацтвазнаўства, народная артыстка РСФСР (1958).

## Біяграфія 
Марыя Кнебель нарадзілася ў Маскве ў сям’і кнігавыдаўца Восіпа Кнебеля. З 1918 года вучылася ў студыі М. А. Чэхава, у 1921 годзе паступіла ў школу пры 2-й студыі МХАТа (педагог М. В. Дзямідаў), дзе выконвала пераважна вострахарактарныя ролі. Па заканчэнні школы, у 1924 годзе была прынята ў трупу Мастацкага тэатра, дзе служыла да 1950 года.

Рэжысёрскую дзейнасць Марыя Кнебель пачала ў 1935 годзе ў студыі імя М. М. Ярмолавай (у далейшым — у Маскоўскім тэатры імя М. М. Ярмолавай), паставіўшы сумесна з М. А. Церашковіч п’есу Э. Скрыба «Мастацтва інтрыгі». У другой палове 1930-х гадоў ажыццявіла ў тэатры шэраг самастойных пастановак.

У 1940-х гадах у якасці рэжысёра прымала ўдзел у пастаноўцы спектакляў МХАТа «Крамлёўскія куранты» М. Ф. Пагодзіна (1942) і «Рускія людзі» К. М. Сіманава (1943, разам з В. Я. Станіцыным). Разам з А. Д. Паповым Кнебель паставіла спектакль «Цяжкія гады» А. М. Талстога з М. П. Хмялёвым у ролі Івана Грознага. У 1957 годзе самастойна паставіла спектакль «Безназоўная зорка» па п’есе М. Себасцьяна.

З 1950 года — рэжысёр, а ў 1955—1960 гадах — галоўны рэжысёр Цэнтральнага дзіцячага тэатра.

Катэгорыя:Выкладчыкі ДІТМа
Катэгорыя:Дактары мастацтвазнаўства
Мікалай Паўлавіч Ахлопкаў

**Мікалай Паўлавіч Ахлопкаў** (2 (15) .5.1900,  — , ) — савецкі рэжысёр, народны артыст СССР (1948). Член КПСС з 1952 года.

## Біяграфія 
У 1918 годзе пачаў выступаць як акцёр. У 1921 годзе паставіў на гарадской плошчы Іркуцка «Масавае дзейства» у гонар 1-га Мая, у 1922 годзе ў іркуцкім Маладым тэатры — «Містэрыю-Буф» Маякоўскага. З 1923 года акцёр Тэатра імя Меерхольда, адначасова вучыўся ў Дзяржаўных тэатральных майстэрнях пад кіраўніцтвам У. Э. Меерхольда. У 1930—1937 гадах узначальваў Рэалістычны тэатр, у 1938—1943 рэжысёр і акцёр Тэатра імя Вахтангава, у 1943—1966 гадах галоўны рэжысёр Маскоўскага тэатра драмы (з 1954 — Маскоўскага тэатра імя Маякоўскага). Рэжысёр імкнуўся да спектакляў героіка-патэтычнай накіраванасці, яркай публіцыстычнасці, падкрэсленай тэатральнасці, яму былі асабліва блізкія трагічныя канфлікты, якія адлюстроўваюць духоўную сілу чалавечай асобы. Вялікае значэнне Ахлопкаў надаваў сінтэтычнай выразнасці тэатральнага мастацтва. Лепшыя спектаклі: «Маці» па Горкаму, «Жалезны паток» паводле Серафімавіча (абодва ў 1933), «Арыстакраты» Пагодзіна (1935) — у рэалістычнага тэатра; «Фельдмаршал Кутузаў» Салаўёва (1940), «Сірано дэ Бержерак» Ростан (1942) — у Тэатры імя Вахтангава; «Маладая Гвардыя» паводле Фадзеева (1947), «Гамлет» Шэкспіра (1954), "Гасцініца «Асторыя» Штэйна (1956), «Іркуцкая гісторыя» Арбузава (1960), «Медэя» Еўрыпіда (1961) — у Тэатры імя Маякоўскага. Паставіў у Вялікім тэатры оперы «Маці» Хрэннікава і «Дзекабрысты» Шапорына. У 1920-х гадах пачаў працаваць у кіно, выступаў як рэжысёр і акцёр. Найбольш значныя ролі ў кіно — Васіль Буслаеў («Аляксандр Неўскі»), Васіль («Ленін у Кастрычніку», «Ленін у 1918 году»), камісар Вараб’ёў («Аповесць пра сапраўднага чалавека»), Батманаў («Далёка ад Масквы») і інш. Выкладаў у ДІТМ (прафесар).

## Узнагроды 
Сталінскіі прэміі (1941, 1947, 1949 г. — двойчы; 1951 — двойчы). Узнагароджаны ордэнам Леніна, 3 іншымі ордэнамі, а таксама медалямі.

Катэгорыя:Акцёры СССР
Катэгорыя:Рэжысёры СССР
Катэгорыя:Постаці Тэатра імя Вахтангава
Катэгорыя:Выкладчыкі ДІТМа
Анатоль Васілевіч Эфрас

**Анатоль Васілевіч Эфрас** (сапраўднае імя — Натан Ісаевіч Эфрас; ,  — , ) — савецкі рэжысёр тэатра і кіно, педагог. Заслужаны дзеяч мастацтваў РСФСР (1976).

## Біяграфія 
У 1943 годзе паступіў у акцёрскую студыю Ю. А. Завадскага пры Тэатры імя Массавета, які знаходзіўся ў той час у эвакуацыі; ў 1944 годзе паступіў на рэжысёрскі факультэт ГІТІСа, які скончыў ў 1950 годзе (майстэрня М. В. Пятрова і М. В. Кнебель). У 1951—1953 гадах Анатоль Эфрас набіраўся вопыту ў Разанскім драматычным тэатры. У 1954 годзе ён быў накіраваны ў якасці рэжысёра-пастаноўшчыка ў Цэнтральны дзіцячы тэатр, дзе сустрэўся са сваім інстытуцкім педагогам — звольненай з МХАТа Марыяй Кнебель, у 1963 годзе Эфрасу прапанавалі ўзначаліць Маскоўскі тэатр імя Ленінскага камсамола.

Акрамя тэатра, Анатоль Эфрас шмат працаваў на тэлебачанні, паставіў шэраг спектакляў, зняў некалькі тэлевізійных і нетэлевізійных фільмаў, у тым ліку «У чацвер і больш ніколі», які ўвайшоў у лік лепшых стужак савецкага інтэлектуальнага кіно. Самыя вядомыя тэлевізійныя спектаклі Эфраса — «Усяго некалькі слоў у гонар спадара дэ Мальера», з Юрыем Любімавым у ролі Мальера, і «Старонкі часопіса Пячорына» з Алегам Далем у галоўнай ролі.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Тэатральныя рэжысёры СССР
Вера Леанідаўна Яснапольская

**Вера Леанідаўна Яснапольская** (; г. Саратаў, 1916—1996) — расійскі савецкі архітэктар, мастак, графік.

## Біяграфія 
Нарадзілася ў Саратаве ў 1916 годзе ў сям’і акадэміка Леаніда Мікалаевіча Яснапольскага і спявачкі Ганны Мітрафанаўны Піневіч. Яе дзяцінства і юнацтва прайшлі ў Кіеве, дзе бацька чытаў лекцыі ў Кіеўскім камерцыйным інстытуце. Яшчэ з ранняга ўзросту Вера пачала пісаць акварэллю.

У 1931 годзе сям’я пераехала ў Маскву, дзе ў 1933 годзе яна паступіла ў Маскоўскі архітэктурны інстытут. Пасля заканчэння інстытута ў 1940 годзе, працавала ў майстэрні А. В. Шчусева, затым у прафесара М. П. Паруснікава. Удзельнічала ў праектаванні забудовы Мінска, у праекце аднаўлення цэнтра Сталінграда, у праектаванні санаторыя ў Сочы і інш.

У 1950 годзе яна ўбачыла на выстаўцы працы Артура Фанвізіна, майстра старой школы з імрэсіяністычнай манерай пісьма, які ў савецкі час бедаваў. Вера Леанідаўна пазнаёмілася з мастаком і стала яго вучаніцай. Яснапольская была зачаравана стылем Фанвізіна і навучылася ў яго тэхніцы «мокрай акварэлі», складанай тэхніцы, якая не дапускае пераробак і выпраўленняў. Як і Фанвізін, пісала галоўным чынам партрэты і кветкі. Яе акварэлі выстаўляліся ў Новасібірску, Кіеве, Маскве, Вятцы, у Крыме ў Судаку і ў іншых гарадах.

Брала ўдзел у выстаўках Саюза архітэктараў СССР, членам якога была з 1941 года. У 1954 годзе працы экспанаваліся ў Лондане на выстаўцы архітэктурнага малюнка. Працы В. Л. Яснапольскай знаходзяцца ў карціннай галерэі Новасібірска, у Музеі выяўленчага мастацтва Кара-Калпакіі (г. Нукус),  Яраслаўскім мастацкім музеі, у прыватных калекцыях.

Памёрла ў 1996 годзе.

## Сям’я 
Жонка мастака Барыса Смірнова-Русецкага.

## Спасылкі 
* Биография и картины Веры Яснопольской 
* Яснопольская Вера Леонидовна (1916–1996) Проект реконструкции Сталинграда.

Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары Расіі
Катэгорыя:Архітэктары СССР
Мадэра (Каліфорнія)

**Мадэра** () — горад у штаце Каліфорнія, ЗША. Адміністрацыйны цэнтр акругі Мадэра. У 2010 годзе ў бора пражывалі 61 416 чалавек. Горад знаходзіцца ў даліне Сан-Хаакін. Мадэра была заснавана як горад пры тартаку ў 1876 годзе. Першы паштовае аддзяленне адкрылася ў 1877 годзе. У 1893 годзе акруга Мадэра зрабілася часткай штата Каліфорнія. Горад Мадэра быў інкарпараваны ў 1907 годзе.

## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Лі Эванс, амерыканскі лёгкаатлет

Катэгорыя:Гарады Каліфорніі
Здудзічы (селішча)

**Здудзічы ** — селішча каля вёскі Здудзічы Светлагорскага раёна Гомельскай вобласці.

## Апісанне 
Помнік займае роўны ўчастак 7-9-метровай першай надпоймавай тэрасы правага берага Бярэзіны. Каля падножжа цячэ безыменны ручай. Паселішча, памеры якога перавышаюць 135×65 м, асноўнай сваёй часткай уваходзяць у межы дачнага ўчастка і ўзворваюцца.

Сляды паселішча сярэднявечнага часу фіксуюцца на паўночнай ускраіне в. Здудзічы. Паселішча займае роўны ўчастак. Зроблены шурф шырынёй 1 м. З запаўнення шурфа сабрана 17 дробных фрагментаў раннекругавой і кружальнай керамікі. Па характары выгатавання цеста некаторыя ўзоры раннекругавых сценак вельмі архаічныя. Такая кераміка можа быць датавана ІХ—Х стагоддзямі. Аналіз керамікі дае магчымасць датаваць помнік ІХ—ХІІІ стагоддзямі н.э.

Паселішча выяўлена ў 1997 годзе атрадам аддзела археалогіі Гомельскага абласнога краязнаўчага музея пад кіраўніцтвам А. І. Штыменка. Раскопкі не праводзіліся.

## Літаратура 
Катэгорыя:Здудзічы
Катэгорыя:Селішчы Светлагорскага раёна
Катэгорыя:Гісторыка-культурныя каштоўнасці Рэспублікі Беларусь
Коўчыцы 2 (курганны могільнік)

**Коўчыцы 2** — курганны могільнік перыяду ранняга сярэднявечча каля вёскі Коўчыцы 2 Светлагорскага раёна Гомельскай вобласці.

## Курганны могільнік 
Могільнік уяўляе сабой 228 моцна апоўзлых розных па памеру насыпаў. Вышыня — 1-1,2 м, максімальная — 3 м, дыяметр — 4-6 м, самы вялікі — 14 м. 14 курганоў пашкоджаны.

Адкрыла і абследавала ў 1976 годзе А. Г. Калечыц. Раскопкі не праводзіліся.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Коўчыцы 2
Катэгорыя:Курганныя могільнікі Светлагорскага раёна
Катэгорыя:Гісторыка-культурныя каштоўнасці Рэспублікі Беларусь
Краснаўка (стаянка)

**Красна́ўка** — археалагічныя помнікі перыяду мезаліту, стаянка каля вёскі Краснаўка Гомельскай вобласці Беларусі.

## Апісанне 
Паселішча знаходзіцца на першай надпоймавай тэрасе правага берага ракі Бярэзіна, на 3—4 метры вышэй за ўзровень вады.

У 1981 годзе паселішча выявіў і даследаваў У. П. Ксяндзоў (паводле Энцыклапедыі гісторыі Беларусі паселішча было выяўлена ў 1974 годзе і даследавана ў 1977 і 1981 гадах). Культурны пласт разбураны ветравой эрозіяй і другасным засяленнем у бронзавым веку. У раскопе плошчай 120 м² на глыбіні 0,1—0,4 м у дробназярністым пяску выяўлены прылады працы, вырабленыя з крэйдавага сожскага крэменю, авальныя скрабкі з адшчэпаў, бакавыя і сярэдзінныя разцы, вастрыі, скоблі, укладышы з пласцін, рэтушоры, рэтушаваныя пласціны і адшчэпы, нуклеусы. Паселішча датуецца VIII—V тысячагоддзямі да нашай эры, адносіцца да яніславіцкай культуры.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Стаянкі Гомельскай вобласці
Катэгорыя:Археалагічныя аб’екты Светлагорскага раёна
Катэгорыя:Краснаўка (Светлагорскі раён)
Катэгорыя:Яніславіцкая культура
Ямант Тулунтавіч

**Ямант Тулунтавіч**, або **Ямунт Тулунтавіч** — вялікалітоўскі ўраднік 2-й паловы XIV ст. Намеснік смаленскі (зг. 1395, 1399), намеснік клецкі (зг. 1398). Родапачынальнік Ямантавічаў-Падбярэзскіх.

## Біяграфія 
З княжацкага роду літоўскага паходжання, пэўны радавод у XIII ст. не прасочваецца. Версія заснаваная на генеалагічных матэрыялах XVIII ст. Тэадора Нарбута, што Ямант быў сынам міфічнага князя Гурды Гінвілавіча, унука Гедруса, неверагодная.

Паводле позняга Ніканаўскага летапісу, у хрышчэнні быў **Якавам**. Імаверна, быў праваслаўным да Крэўскай уніі, як і яго дзеці і іх нашчадкі, сыноў Яманта не было сярод літоўскіх арыстакратаў, якія прынялі польскія гербы ў Гарадле. Альберт Віюк-Каяловіч памылкова называў Яманта Васілём, бо змешваў з Васілём Барэйкавічам.

Упершыню згаданы пад 1390 годам, калі разам з Вітаўтам і групай яго прыхільнікаў выехаў да Ордэна ў Прусію. Службоўцы Ордэна раздзялялі прыбылых, Яманта, яго жонку і слуг адправілі ў Марыенбург (*und Jamunt lag czu Marienburg mit syme wybe und gesinde*).

Пасля далучэння Смаленска да Вялікага Княства Літоўскага (28 верасня 1395) вялікі князь Вітаўт прызначыў там намеснікамі Яманта і Васіля Барэйкавіча. Затым Ямант згаданы ў папярэднім пагадненні з Ордэнам, падпісаным у Гродне 23 красавіка 1398 года, і ў Салінскім дагаворы (12 кастрычніка 1398), дзе названы намеснікам або ўладальнікам Клецка (*Jamund von Cletzke*). У канцы 1398 года Ямант ездзіў з пасольствам у Маскву, у выніку Вітаўт сустрэўся са сваёй дачкой, — вялікай княгіняй маскоўскай Соф’яй.

Загінуў у бітве на Ворскле 12 жніўня 1399 года, тытулаваны ў спісе намеснікам смаленскім.

Пакінуў сына Сямёна (нар. да 1380, зг. 1401—1445) і, імаверна, Міхаіла (пам. да 1442), хоць апошняга Ян Тэнгоўскі лічыць унукам Яманта. Наталля Якавенка называе імя яшчэ аднаго сына — Івана Ямантавіча-Падбярэзскага, чыю дачку Ганку вялікі князь Вітаўт у 1428 годзе выдаў замуж за князя Васіля Фёдаравіча Астрожскага  .

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Князі літоўскія
Катэгорыя:Ваяводы смаленскія
Катэгорыя:Старосты клецкія
Сінагуа

**Сіна́гуа** (, літаральна «бязводная») — археалагічная культура дакалумбавага перыяда ў цэнтральнай Арызоне (ЗША). Існавала на працягу 650 г. н.э. — 1400 г. н. э. 

## Даследаванне 
Помнікі культуры Сінагуа былі вядомы іспанцам з XVI ст. Аднак вылучэнне асобнай культуры і наданне ёй назвы адбылося толькі ў 1939 г. дзякуючы заолагу Г. Колтану, наглядчыку музея паўночнай Арызоны. Ён вылучыў паўночную і паўднёвую плыні культуры. Для паўночнай характэрны скальныя ўзвышшы. Для паўднёвай — болей раўнінныя мясціны. 

## Развіццё 
Мяркуецца, што заснавальнікамі культуры Сінагуа былі выхадцы з культуры Магаён, якія прыйшлі з усходу. Яны занялі аазіс з рэкамі, дзе было магчыма займацца рыбалоўствам. У абалонах рэк развівалі ірыгацыйнае земляробства. Вырошчвалі кукурузу, кабачкі, фасолю і інш. Асноўным жытлам былі вігвамападобныя хаціны, умацаваныя драўнянымі бэлькамі. Раннія прадстаўнікі Сінагуа плялі кашы, выраблялі кераміку. 

Каля 1064 г. пачалося вывяржэнне вулкана Сансет. Першапачаткова яно стымулявала зыход насельніцтва з раёнаў, што пакрываліся попелам, аднак праз кароткі час яно пачало вяртацца, прычым яго шчыльнасць значна павялічылася, асабліва ў паўночнай частцы. Перыяд з 1130 г. лічыцца росквітам культуры. Магчымымі прычынамі гэтага былі павелічэнне атмасферных ападкаў пасля вывяржэння і эфект мульчы, які стварыў попел. Яны садзейнічалі падвышэнню ўраджайнасці і стварэнню харчовых лішкаў.

Падчас росквіту для культуры Сінагуа быў характэрны сінтэз традыцый, з'яўленне скальных жытлаў і будынкаў тыпу пуэбла. Такія Архітэктурныя элементы, як ківа і пляцы для гульні ў мяч сведчаць пра запазычванне традыцый з суседніх рэгіёнаў і, магчыма, Месаамерыкі. Пра існаванне аддаленых гандлёвых сувязей кажуць знаходкі марскіх ракавін, медных званочкаў і костак ара. Былі знойдзены прэстыжныя пахаванні, куды прыносілі ахвярапрынашэнні. Такім чынам адбывалася сацыяльнае распластаванне грамадства.  

## Знікненне 
У канцы XIV — пачатку XV ст. пачаўся зыход носьбітаў Сінагуа з занятых тэрыторый. Прычынамі маглі быць унутраныя ваенныя канфлікты, працяглая засуха і войны з суседзямі явапай. Апошнім месцам, пакінутым сінагуанцамі, быў паўднёва-усходні арэал культуры. Як лічаць археолагі, некаторыя скальныя пуэбла накшталт «замка Мантэсумы» былі пакінуты без спешкі і нават падрыхтаваны для вяртання. Гэта спарадзіла гіпотэзу пра магчымую эпідэмію, што вымушала выжылых шукаць часовы прытулак у іншых краях. Аднак яны не вярнуліся.

Нашчадкамі носьбітаў Сінагуа лічаць сябе індзейцы-пуэбла.

## Спасылкі 
* Sinagua Culture (U.S. National Park Service)
* The Sinagua - Prehistoric People of the Desert Southwest
* Sinagua - Archaeology Southwest
* Sinagua (Culture Keyword) - the Digital Archaeological Record
* Who Were the Sinagua and Where Did They Go?
* Cliff Dwellings and Petroglyphs

Катэгорыя:Археалогія ў ЗША
Катэгорыя:Археалагічныя культуры Паўночнай Амерыкі
Катэгорыя:Арызона
Васіль Мартынавіч Зубец

{{Дзяржаўны дзеяч
 | беларускае імя            = Васіль Мартынавіч Зубец
 | арыгінальнае імя          = 
 | выява                     = Васіль Мартынавіч Зубец.png
 | шырыня партрэта           = 150
 | подпіс                    = 
 | герб                      = 
 | подпіс герба              = 

 | тытул                     = Міністр меліярацыі і воднай гаспадаркі БССР
 | парадак                   = 
 | пад імем                  = 
 | сцяг                      = Flag of the Byelorussian Soviet Socialist Republic.svg
 | перыядпачатак             = 1956
 | перыядканец               = 1957
 | перыяд праўлення          = 
 | папярэднік                = Фёдар Вінакураў
 | пераемнік                 = *пасада скасаваная*

 | прэм'ер                   = Мікалай Аўхімовіч
 | віцэ-прэзідэнт            = 
 | прэзідэнт                 = 
 | манарх                    = 
 | губернатар                = 
 | віцэ-губернатар           = 
 | каментар                  = 

 | дата нараджэння           = 
 | месца нараджэння          = 
 | дата смерці               = 
 | месца смерці              = 
 | пахаваны                  = 
 | дынастыя                  = 
 | бацька                    = 
 | маці                      = 
 | муж                       = 
 | жонка                     = 
 | у шлюбе                   = 
 | дзеці                     = 

 | навуковая сфера           = 
 | месца працы               = 
 | вядомы як                 = 
 | партыя                    = 
 | дзейнасць                 = 
 | прафесія                  = 
 | адукацыя                  = 
 | вучоная ступень           = 
 | манаграма                 = 
 | рэлігія                   = 
 | узнагароды                = { style="background:transparent"
        
-
        
-
   
}
 | аўтограф                  = 
 | Commons                   = 
}}
**Васіль Мартынавіч Зубец** ( — ) — беларускі савецкі гаспадарчы, дзяржаўны і палітычны дзеяч, міністр меліярацыі БССР, доктар тэхнічных навук (1969), прафесар (1970), Заслужаны дзеяч навук Беларускай ССР.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў 1907 годзе ў вёсцы Гарадок. Член КПСС з 1940 года.

Выпускнік Беларускай Сельскагаспадарчай акадэміі. З 1932 года — на гаспадарчай, грамадскай і палітычнай працы. У 1932—1978 гг. — інжынер-меліяратар у РСФСР і Беларускай ССР, удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, начальнік вытворчага аддзялення аддзела аэрадромнага будаўніцтва 1-й паветранай арміі, 1-ы намеснік міністра, міністр меліярацыі і воднай гаспадаркі Беларускай ССР, дырэктар Беларускага НДІ меліярацыі і воднай гаспадаркі.

Абіраўся дэпутатам Вярхоўнага Савета Беларускай ССР 4-га склікання.

Памёр у 1991 годзе.

## Спасылкі 
* 
* Зубец
* Зубец 
* Память народа

Катэгорыя:Дактары тэхнічных навук
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета БССР 4-га склікання
Катэгорыя:Міністры воднай гаспадаркі і аднаўлення зямель БССР
Белаэранавігацыя

**Рэспубліканскае ўнітарнае прадпрыемства па аэранавігацыйнаму абслугоўванню паветранага руху «Белаэранавігацыя»** — правайдэр аэранавігацыйных паслуг у Рэспубліцы Беларусь. Таксама прадпрыемства аказвае аэрапортавыя, транспартна-лагістычныя і аздараўленчыя паслугі.
## Гісторыя 
Прадпрыемства было створана 1 сакавіка 1996 года ў адпаведнасці з загадам Дзяржаўнага камітэта па авіяцыі Рэспублікі Беларусь.

Асноўныя віды дзейнасці «Белаэранавігацыі»: прадастаўленне аэранавігацыйнага абслугоўвання паветранага руху і аказанне аэрапортавых паслуг. Прадпрыемства аб’ядноўвае ў сабе ўсю сістэму аэранавігацыі рэспублікі, у тым ліку ўсе абласныя аэрапорты краіны, а таксама філіял па аздараўленні.

Абслугоўваннем паветранага руху ў паветранай прасторы Рэспублікі Беларусь займаюцца Мінскі раённы дыспетчарскі цэнтр і Мінскі аэрадромны дыспетчарскі цэнтр дзяржаўнага прадпрыемства «Белаэранавігацыя», якія размяшчаюцца на тэрыторыі Нацыянальнага аэрапорта Мінск, а таксама службы паветранага руху ва ўсіх абласных аэрапортах Беларусі.

## Міжнародныя санкцыі 
21 чэрвеня 2021 года прадпрыемства трапіла ў чацвёрты пакет санкцый Еўрапейскага саюза з-за інцыдэнта з пасадкай самалёта Ryanair 4978 у Мінску. Еўрапейскі савет аргументаваў рашэнне тым, што яно адказвае за кантроль паветранага руху ў Беларусі і, як вынік, перанакіраванне пасажырскага рэйса FR4978 у мінскі аэрапорт без належнага абгрунтавання 23 мая 2021 года дзеля арышту журналіста Рамана Пратасевіча і Соф’і Сапегі — рэпрэсіі супраць грамадзянскай супольнасці і дэмакратычнай апазіцыі. Акрамя таго, «Белаэранавігацыю» і Чуро ў свае санкцыйныя спісы ўключылі Вялікабрытанія, Канада, востраў Джэрсі, Швейцарыя. 6 ліпеня да чэрвеньскага пакета санкцый ЕС далучыліся Албанія, Ісландыя, Ліхтэнштэйн, Нарвегія, Паўночная Македонія, Чарнагорыя. Таксама Чуро трапіў у санкцыйны спіс спецыяльна прызначаных грамадзян і заблакіраваных асоб ЗША.

18 снежня 2023 года начальніка Гомельскага філіялу дзяржаўнага «Белаэранавігацыі» Уладзіміра Чаравухіна дадалі ў санкцыйны спіс Еўрапейскага саюза, накіраваны супраць асоб, якія маюць дачыненне да ўварвання Расіі ва Украіну. Праз некалькі дзён пасля гэтага да еўрапейскага пакета санкцый далучылася Швейцарыя, а ў лютым 2024 года – Албанія, Боснія і Герцагавіна, Ісландыя, Ліхтэнштэйн, Малдова, Нарвегія, Паўночная Македонія, Чарнагорыя, Украіна.

## Структурныя падраздзяленні 
* Брэсцкі філіял;
* Віцебскі філіял;
* Гомельскі філіял;
* Гродзенскі філіял;
* Магілёўскі філіял.

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт 

Катэгорыя:Авіяцыя Беларусі
Катэгорыя:Беларускія юрыдычныя асобы ў Чорным спісе ЕС
Вуліца Мічурына (Гомель)

**Вуліца Мічурына** — вуліца ў Чыгуначным раёне горада Гомеля. Адносіцца да жылога масіву Прудок. Праходзіць ад вуліцы 4-я Навасёлкавая да вуліцы Свірыдава. Перасякаецца з вуліцай Каменшчыкава і безназоўным правулкам. Складаецца з індывідуальнай забудовы пераважна сядзібнага тыпу. 

## З гісторыі 
Пачала фарміравацца ў даваенную пару. Да 1957 года называлася Пралетарскай. Цяперашнюю назву атрымала тады ж у сувязі з уніфікацыяй вулічных назваў пасля ўваходжання Прудка ў гарадскія межы Гомеля. Названая ў гонар савецкага біёлага І. У. Мічурына.

Забудоўвалася на ранейшым полі непадалёк ад зарослага балота. Першым пасяленцам старажылы называлі нейкага Антона Цімошку. Будаваліся тут не толькі прудкоўцы, але і выхадцы з іншых мясцовасцей – Чачэрскага раёна, вёсак Вялікія і Малыя Нямкі, Старыя Грамыкі Веткаўскага раёна і інш. Для эканоміі сродкаў перасяленцы перавозілі сюды свае зрубы і цэлыя дамы.

## Сучаснасць 
На вуліцы знаходзяцца:

* гаражнага тыпу станцыя тэхнічнага абслугоўвання аўтамабіляў (прыватны аўтасэрвіс);
* малітоўны дом царквы евангельскіх хрысціян-баптыстаў «Цярпенне», пры якім працуе нядзельная школа;
* зона адпачынку з сажалкай.

Катэгорыя:Вуліцы Гомеля
Барабара

[міні|303пкс|Алеуцкія барабары, [1889 г.]]
**Бара́бара** (ад ; алеуцк.: *ulax̂*; сугстун: *ciqlluaq*) — традыцыйнае жытло алеутаў і ціхаакіянскіх эскімосаў. Уяўляла сабою прасторную паўзямлянку, верхні каркас якой быў зроблены з велізарных костак кітоў і драўляных карчакоў, выкінутых на бераг.

## Этымалогія 
У рускай мове словам  пазначаліся летнія жытлы камчацкіх ітэльменаў (магчыма ад ітэльменскага слова *базабазь*). Пазней, у гады асваення Аляскі, яно было перанесена на алеуцкія зімовыя жытлы з-за падабенства канструкцыі.

## Канструкцыя 
Барабары звычайна ўзводзіліся на прыбярэжных пагорках і тэрасах для магчымасці назіраць за наваколлем, а таксама ў абарончых мэтах. Зверху ладзіўся дах з дзярновага пласта, травы і скур жывёл. У ім пакідалі адкрытую адтуліну для ўваходу, асвятлення і вываду дыму. З адтуліны ў паўзямлянку спускалася бервяно з прыступкамі. Вышыня даху на кроквах складала ад 1 м да 1,5 м.

Унутраную прастору стварала чатырохкутная яміна, вырытая на 60 — 70 см. Яе даўжыня магла быць да 8 — 10 м, а шырыня — да 5 — 6 м. У кутах укопвалі моцныя слупы, што трымалі кроквы. Памяшканне падзялялася на некалькі камер. Цэнтральная камера была самай вялікай, крыху вышэй за астатнія. У ёй рабілі агмень для прыгатавання ежы, збіраліся разам або папросту бавілі час. Бакавыя часткі памяшкання адгароджвалі дошкамі і выкарыстоўвалі для захоўвання хатняга начыння. Да барабараў прыбудоўвалі лазні.

Хаця ў XIX ст. на змену барабарам прыйшлі наземныя жытлы, запазычаныя ў рускіх і амерыканцаў, алеуты і ціхаакіянскія эскімосы працягвалі ацяпляць іх зямлёю і дзёрнам.

## Галерэя 

Das Innere einer Winterwohnung auf Unalaschka.jpg|Вялікая камера алеуцкай барабары
St. Paul Island, Alaska. Native barabara and Aleut boy. (Alaska Investigations-1914) - NARA - 297087.jpg|Наземнае жытло з рысамі барабары, 1914 г.

## Гл. таксама 
* Вігвам
* Іглу
* Пуэбла
* Тыпі
* Хоган

## Спасылкі 
* Алеутская барабора - Дизайн интерьера и архитектура
* A Barabara, a Traditional Aleut Dwelling. Unalaska, Alaska
* Barabara (Barabaras) - Native-Languages.Org

Катэгорыя:Будынкі і збудаванні
Катэгорыя:Эскімосы
Катэгорыя:Алеуты
Катэгорыя:Народная архітэктура
Сальфатары

**Сальфата́ры** — струмені серавадароднага і сярністага газаў, якія выдзяляюцца з трэшчын сценак і дна кратара вулкана, паверхні застываючых лававых патокаў, пірапластычных адкладаў.
]]
Характэрны для патухлых вулканаў (на фумарольнай стадыі). Маюць тэмпературу 100—300 °C. Дамешкі вуглякіслага і іншых газаў, вадзяной пары.

Сальфатарамі таксама называюць вулканы, якія доўгі час і павольна выдзяляюць такія газы (напрыклад, вулкан Сальфатара каля горада Неапаль у Італіі).

## Гл. таксама 
* Фумарола

## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Вулканалогія
Ліпнікі (курганны могільнік)

**Ліпнікі** — курганны могільнік перыяду ранняга Сярэднявечча каля вёскі Ліпнікі Светлагорскага раёна Гомельскай вобласці.

## Апісанне 
Уяўляе сабой 16 насыпаў дыяметрам 6—12 м, вышынёй 0,8—2 м. Насыпы здзірванелі, каля іх асноў прасочаны раўкі. Могільнік складаецца з дзвюх груп: у першай 14 паўсферычных насыпаў, у другой, якая знаходзіцца за 0,1 км на паўднёвы усход ад першай, 2 насыпы. Курганы часткова пашкоджаны скарбашукальнікамі.

Курганны могільнік каля в. Ліпнікі выявіла і абследавала ў 1981 годзе Н. М. Дубіцкая. Сведкі атрыманы ад мясцовага насельніцтва, сярод якога курганы вядомы як «Шведскія могілкі». Раскопкі не праводзіліся.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Ліпнікі (Светлагорскі раён)
Катэгорыя:Курганныя могільнікі Светлагорскага раёна
Катэгорыя:Гісторыка-культурныя каштоўнасці Рэспублікі Беларусь
Епіфань

**Епіфань** — тапонім.

## Беларусь 
* Епіфань (Гомельскі раён)

## Расія 
* Епіфань (Тульская вобласць)
Епіфань (Тульская вобласць)

**Епіфань** () — пасёлак (у 1938—2011 — пасёлак гарадскога тыпу) у Кімаўскім раёне Тульскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр сельскага паселішча Муніцыпальнае ўтварэнне Епіфанскае. Пасёлак уваходзіў у Пералік гістарычных гарадоў Расіі з 2002 па 2010 гады. Пасёлак размешчаны на левым беразе Дона, за 78 км на паўднёвы ўсход ад Тулы, за 15 км ад чыгуначнай станцыі Кімаўск (на лініі Тула — Ражск).

## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Мікалай Іпалітавіч Абрыньба (1913—1993) — савецкі жывапісец.
* Юрый Мікалаевіч Хлопаў (1921—?) — спецыяліст у галіне радыёэлектронных сродкаў.

Катэгорыя:Населеныя пункты Тульскай вобласці
Ленінскі (Тульская вобласць)

**Ленінскі** () — пасёлак (у 1949—2014 гг. — пасёлак гарадскога тыпу) у гарадской акрузе горад Тула Тульскай вобласці Расіі.

Насельніцтва — 7 058 чалавек (2010 год). Пасёлак размешчаны на рацэ Волаць (прыток Упы), за 20 км на паўночны захад ад Тулы, побач з федэральнай аўтамабільнай дарогай M2 «Крым». Чыгуначная станцыя Абідзіма на лініі Тула — Калуга.

Катэгорыя:Населеныя пункты Тульскай вобласці
Вуліца Мічурына (Віцебск)

**Вуліца Мічурына** — вуліца ў Чыгуначным раёне Віцебска. Сучасная забудова прадстаўлена 1-2-павярховымі дамамі. На сваім працягу вуліца перасякаецца з вуліцамі Вапнавай і Мяснікова, завулкамі Кальцова і Ручайным і праходзіць пад чыгункай.

На вуліцы размешчаны ДУ «Віцебская абласная дзяржінспекцыя па насенняводству, каранціну і ахове раслін», ТДА «Віцэлітбуд», ТАА «Алегра» і іншыя прадпрыемствы.

## Літаратура 
* Витебск: Энциклопедический справочник. / Гл. редактор И. П. Шамякин. — Мн.: БелСЭ им. П. Бровки, 1988. — 408 с. — 60 000 экз. — ISBN 5-85700-004-1

Мічурына
Вуліца Мяснікова

**Вуліца Мяснікова** — назва вуліц у розных населеных пунктах.

## Беларусь 
* Вуліца Мяснікова — вуліца ў Бабруйску.
* Вуліца Мяснікова — вуліца ў Баранавічах.
* Вуліца Мяснікова — вуліца ў Віцебску.
* Вуліца Мяснікова — вуліца ў Гомелі.
* Вуліца Мяснікова — вуліца ў Давыд-Гарадку.
* Вуліца Мяснікова — вуліца ў Калінкавічах.
* Вуліца Мяснікова — вуліца ў Лідзе.
* Вуліца Мяснікова — вуліца ў Магілёве.
* Вуліца Мяснікова — вуліца ў Мінску.
* Вуліца Мяснікова — вуліца ў Чэрвені.

## Гл. таксама 
* Завулак Мяснікова
Зубец

**Зубец**:
* Зубец (фартыфікацыя)
## Прозвішча 
* Васіль Мартынавіч Зубец
Сыч

**Сыч**:
* Сыч — птушка з роду Сычы (*Athene*).
* Сыч (Барысаўскі раён)
* Сыч (рака)

## Прозвішча 
* Аляксандр Максімавіч Сыч — украінскі палітык
* Рэгіна Канстанцінаўна Сыч — расійская плыўчыха
* Сяргей Уладзіміравіч Сыч — пагранічнік
Кізілава

**Кізілава**:
## Прозвішча 
* Святлана Аляксандраўна Кізілава
## Тапонім 
* Кізілава (Маладзечанскі раён)
Баханскі сельсавет (Слаўгарадскі раён)

**Баха́нскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Слаўгарадскага раёна Магілёўскай вобласці Беларусі. Цэнтр — вёска Бахань.

Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Журавіцкага раёна Магілёўскай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Журавіцкім раёне БССР. З 8 ліпеня 1931 года ў складзе Быхаўскага раёна, з 12 лютага 1935 года ў складзе Доўскага раёна, які 5 красавіка 1935 года перайменаваны ў Журавіцкі раён. З 20 лютага 1938 года ў складзе Гомельскай вобласці. З 17 снежня 1956 года сельсавет у складзе Быхаўскага раёна Магілёўскай вобласці. З 31 сакавіка 1958 года ў складзе Слаўгарадскага раёна. 30 лістапада 1961 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Вяліказімніцкага сельсавета. З 25 снежня 1962 года ў складзе Быхаўскага раёна, з 6 студзеня 1965 года ў складзе адноўленага Слаўгарадскага раёна. У 1977 годзе скасаваны пасёлак Паленава. 24 чэрвеня 1992 года сельсавет скасаваны, яго тэрыторыя далучана да Свенскага сельсавета.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Слаўгарадскага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Журавіцкага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Быхаўскага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Доўскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1992 годзе
Мотор Січ (авіякампанія)

**Мотор Січ** — украінская авіякампанія якая размяшчаецца ў Запорожжы, структурнае падраздзяленне АТ «Мотор Січ». Мае флот з 10 самалётаў і 7 верталётаў, выконвае рэгулярныя пасажырскія міжнародныя і ўнутраныя рэйсы, пасажырскія і грузавыя чартарныя рэйсы, а таксама спецыяльныя рэйсы, якія забяспечваюць дзейнасць галаўнога прадпрыемства.

Мае ўласную лётна-тэхнічную базу — стаянкі, комплекс авіятэхнічных збудаванняў (ангары, авіяцыённа-тэхнічныя базы і інш.), сертыфікаваную службу авіябяспекі, лабараторыю па расшыфроўцы чорных скрынь. Асноўнай пляцоўкай кампаніі з’яўляецца «Міжнародны аэрапорт Запорожжа».

## Дзейнасць 
Прадстаўніцтвы авіякампаніі маюцца ў Запарожжы, Кіеве, Львове, Адэсе, Маскве, Мінску.

Па стане на 2007 год штат авіякампаніі складаў 197 супрацоўнікаў:

У жніўні 2006 парк кампаніі складаўся з:

* 1 Ан-140

На 2009 год авіякампанія мела ў сваім распараджэнні наступныя паветраныя судны:

* 1 × Ан-140
* 3 × Ан-12
* 2 × Ан-24РВ
* 1 × Ан-74
* 2 × Як-40

На 2011 год флот авіякампаніі складаў:

* пасажырскія самалёты (Як-40 у тым ліку і **UR-87215** VIP, Ан-140, Ан-24РВ);
* грузавы самалёт Ан-12БК **UR-11316** 1969 года выпуску;
* грузапасажырскі самалёт Ан-74ТК-200 (на самалёце ўсталяваныя два турбавентылятарных рухавіка Д-36 серыі 3А вытворчасці ААТ «Матор Січ», якія адпавядаюць патрабаванням ICAO па нізкаму ўзроўню шуму і выкіду забруджвальных рэчываў у атмасферу).

## Гісторыя 
Гісторыя стварэння авіякампаніі пачалася ў адпаведнасці з загадам Міністэрства авіяцыйнай прамысловасці СССР № 489 ад 1983/12/07 года аб перадачы ААТ «Мотор Січ» першага самалёта Як-40 № 83219. Першы рэйс самалёт здзейсніў 24 кастрычніка 1984 года па маршруце Запорожжа — Масква — Запорожжа.

Паветраныя судны якія раней выкарыстоўваліся авіякампаніяй

Затым самалётны парк вырас з 1 самалёта да 16. Гэта былі: Ан-12, Ан-26, Ан-74, Як-40, Мі-8, Мі-17. Асабісты склад павялічыўся з 12 да 230 чалавек. Пасля распаду Савецкага Саюза Запарожскі лётны атрад быў рэарганізаваны. Непасрэдна авіякампанія была зарэгістраваная ў 1995 годзе.

## Галерэя 

Файл:Antonov An-12BP, Motor Sich Aviakompania AN0192760.jpg|Ан-12БП, UR-11528
Файл:Antonov An-140 AN0907879.jpg|Ан-140, UR-14006
Файл:Антонов Ан-140 36525305029, Москва - Внуково RP262.jpg|Ан-140, UR-14007
Файл:Yakovlev Yak-40, Motor Sich Airlines AN1989175.jpg|Як-40, UR-87215
Файл:UR-88219 Yakolev Yak.40 Motor-Sich (7724305072).jpg|Як-40, UR-88219
Файл:Motor Sich Antonov An-2-100 at Zhulyany.jpg|Ан-2-100, UR-EXB

## Спасылкі 
* Авіякампанія «Мотор Січ» 
* Дані за ЄДРПОУ 25221972
Катэгорыя:Авіякампаніі паводле алфавіта
Авярата

**Авярата** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Краснакамскім раёне Пермскага края Расіі. Цэнтр Авярацкага гарадскога паселішча. Да стварэння муніцыпальнага ўтварэння быў адміністрацыйна падпарадкаваны гораду Краснакамск.

Насельніцтва — 5013 чал. (2021). За 26 км ад Пермі. Чыгуначная станцыя «Авярата». У 1953 годзе ў пасёлку была пушчана ў дзеянне цагельня. Пасёлак гарадскога тыпу з 24 жніўня 1962 года.

Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Пермскага края
Прудок (селішча)

**Прудок** — селішча каля вёскі Прудок Светлагорскага раёна Гомельскай вобласці. Размяшчаецца каля старыцы правага берага ракі Бярэзіны на паўднёвы ўсход ад упадзення ў яе ручая, знаходзіцца на першай надпоймавай тэрасе.

## Апісанне 
Адкрыў у 1976 годзе У. П. Ксяндзоў. У агаленні культурны пласт 0,4—0,5 м. У ім знойдзены фрагменты ляпной керамікі і косці жывёл, а таксама крамянёвыя прылады працы. Даследавала ў 1982, 1987 і 2012 гадах Н. М. Дубіцкая на плошчы 310 м². Культурны пласт — 0,2—1,3 м. Фрагменты глінянага посуду і крамянёвы інвентар (загатоўка сякеры, нажы, пласціны, скоблі, рэтушоры), знойдзеныя на селішчы, сведчаць пра адносіны гэтых рэчаў да эпохі бронзы. Кераміка з расчосамі і глянцаваннем, фрагменты ляпнога посуду, біканічныя гліняныя прасліцы і жалезныя прылады працы характарызуюць другі этап развіцця селішча (IV—VIII стст. н.э.). Культурны пласт 0,2—0,3 м. На ўскрайку тэрасы — рэшткі заглыбленага на 20—25 см зрубнага жытла. Яно мела печ-каменку, складзеную на мацерыку з буйных камянёў без прымянення сувязнага матэрыялу. Селішча мела таксама і трэці этап развіцця. Гэта канец X — XIII стагоддзі. Тэрытарыяльна селішча значна павялічылася. Багаты склад знойдзеных рэчаў, што адносяцца да гэтага перыяду. Ганчарныя гаршкі і міскі маюць хвалісты і лінейны арнаменты. Вялікую цікавасць уяўляюць металічныя прылады працы і ўпрыгожванні. Найперш, гэта літы бронзавы нацельны крыж. Ён арнаментаваны складаным рэльефным узорам. Сярод знаходак — вітыя скроневыя кольцы, залачоныя і двайныя з глухога жоўтага шкла пацеркі, люлька з белай гліны і інш. Такім чынам, селішча каля вёскі Прудок у сваім развіцці прайшло праз 3 тысячы гадоў.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Прудок (Светлагорскі раён)
Катэгорыя:Селішчы Светлагорскага раёна
Катэгорыя:Гісторыка-культурныя каштоўнасці Рэспублікі Беларусь
Вышэйшая школа турызму і гатэльнай справы ў Гданьску

**Вышэйшая школа турызму і гатэльнай справы ў Гданьску** () — польская прыватная спецыялізаваная вышэйшая навучальная ўстанова, якая знаходзіцца ў Гданьску.

## Агульная характарыстыка 
Вышэйшая навучальная ўстанова заснавана ў Гданьску ў 1996 годзе таварыствам з абмежаванай адказнасцю «Вучэльня». У Рэестр недзяржаўных ВНУ, які вядзецца Міністрам навукі і вышэйшай адукацыі Польшчы, яна была ўнесена пад нумарам 88.

Вучэбны трохпавярховы корпус ВНУ месціцца ў цэнтральнай частцы Гданьска ў раёне Ужэшч, мясцовасць Верхні Ужэшч, што дазваляе лёгка і хутка дабрацца да вучэльні аўтобусам, трамваем і гарадской чыгункай з любой часткі Труймяста. Іншагароднім студэнтам для пражывання прапануецца інтэрнат з пакоямі на дзве асобы, які знаходзіцца ў Гдыні.

17 чэрвеня 2004 года Дзяржаўная акрэдытацыйная камісія станоўча ацаніла якасць навучання на кірунку «Турызм і рэкрэацыя», які з'яўляееца асноўным як для факультэта турызму, рэкрэацыі і здароўя, так і для ўсёй вучэльні. Пастановай Міністэрства навукі і вышэйшай адукацыі Польшчы ад 22 верасня 2010 года вучэльня атрымала падаўжэнне тэрміну дазволу на дзейнасць у якасці вышэйшай навучальнай установы на нявызначаны тэрмін. 24 мая 2019 года Міністэрства ўнутраных спраў і адміністрацыі Польшчы зацвердзіла Вышэйшую школу турызму і гатэльнай справы ў Гданьску ў якасці навучальнай установы, якая мае права прыёму замежных грамадзян для пачатку або працягу навучання.

Навучанне ў вышэйшай школе праводзіцца на польскай, англійскай, рускай і ўкраінскай мовах. Да вывучэння таксама прапануюцца дадаткова нямецкая, іспанская і нарвежская мовы.

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Навучальныя ўстановы з польскай мовай навучання
Катэгорыя:Вышэйшыя навучальныя ўстановы Гданьска
Юнацкая вуліца (Гомель)

**Юнацкая вуліца** — вуліца ў Чыгуначным раёне горада Гомеля. Адносіцца да жылога масіву Прудок. Праходзіць ад вуліцы Каменшчыкава да вуліцы Свірыдава. Двойчы мае выхад на вуліцу Ніжнюю. Дае пачатак безыменнаму правулку ў кірунку да вуліцы Агарэнкі. Складаецца з індывідуальнай забудовы пераважна сядзібнага тыпу.

## З гісторыі 
Пачала фарміравацца з канца 1920-х гадоў. Будавалася на землях, што ўводзіліся ў зварот у выніку асушэння Бязоднага балота і прылеглага азярца. Тут знаходзіліся драўляная школа і млын. Зафіксаваная на нямецкіх авіяфотаздымках 1941 года. Да 1957 года вуліца называлася Камсамольскай. Цяперашнюю назву атрымала тады ж у сувязі з уніфікацыяй вулічных назваў пасля ўваходжання Прудка ў гарадскія межы Гомеля. Верагодна, што назва «Юнацкая» прымеркаваная да VI Сусветнага фестывалю моладзі і студэнтаў, які адбываўся ў Маскве з 28 ліпеня па 11 жніўня 1957 года. У канцы 1950-х гадоў частка прысядзібных участкаў жыхароў вуліцы Юнацкай зведала ўразанне, у выніку якога сфарміравалася вуліца 40 год БССР.

## Сучаснасць 
На вуліцы знаходзяцца:

* міні-гатэль з харчовай крамай і аўтастаянкай;
* дзіцяча-юнацкая школа №5.

Катэгорыя:Вуліцы Гомеля
Васіль Пятровіч Цушко

**Васіль Пятровіч Цушко** (нар. 1 лютага 1963, с. Надрэчная Тарутинский раён, Адэская вобласць) — украінскі палітык левацэнтрысцкай скіраванасці народны дэпутат Украіны II—V скліканняў (1994—2006). Губернатар Адэскай вобласці (2005—2006). Міністр унутраных спраў Украіны (2006—2007). Міністр эканомікі Украіны (2010). Старшыня антыманапольнага камітэта Украіны (2010—2014).

Катэгорыя:Міністры ўнутраных спраў Украіны
Катэгорыя:Члены СНБА Украіны
Дзмітрый Аляксандравіч Кузьмін

**Дзмітрый Аляксандравіч Кузьмін** (нар. , Орша) — беларускі баскетбаліст, трэнер. Бацька беларускага баскетбаліста Арцёма Кузьміна.

## Кар’ера 
У 1994 годзе стаў чэмпіёнам Еўропы ў складзе маладзёжнай зборнай Беларусі.

У сезонах 2009—2011 ён быў гульцом БК «Мінск-2006» і заваяваў з камандай два залатыя медалі Чэмпіянату Беларусі.

Завяршыў гульнявую кар’еру ў 43 гады, пасля чаго перайшоў на трэнерскую працу. У 2019 годзе стаў галоўным трэнерам «Гродна-93».

## Палітычныя погляды 
Падпісаў адкрыты ліст спартыўных дзеячаў краіны, якія выступаюць за дзеючую ўладу Беларусі пасля жорсткіх падаўленняў народных пратэстаў у 2020 годзе.

Катэгорыя:Баскетбалісты Беларусі
Катэгорыя:Баскетбольныя трэнеры Беларусі
Катэгорыя:Ігракі РТІ
Катэгорыя:Ігракі «Дынама» Масква (баскетбол)
Катэгорыя:Ігракі «Цмокі-Мінск»
Катэгорыя:Ігракі «Гродна-93»
Катэгорыя:Ігракі «Дынама» Санкт-Пецярбург (баскетбол)
Катэгорыя:Ігракі «Спартака» Санкт-Пецярбург (баскетбол)
Катэгорыя:Ігракі «Віталюр-РДВАР» Мінск
Катэгорыя:Ігракі «Галічыны» Львоў (баскетбол)
Катэгорыя:Трэнеры «Гродна-93»
Катэгорыя:Трэнеры «Алімпіі» Гродна
Катэгорыя:Ігракі зборнай Беларусі па баскетболе
Катэгорыя:Ігракі зборнай Беларусі па баскетболе U-20
Більдой

**Більдой** (, ) — востраў паміж ракой Сатра і Літлесотра, размешчаны ў камуне Эйгардэн, на захад ад Бергена. Нягледзячы на тое, што ён невялікі ў параўнанні з суседнімі астравамі, на ім знаходзіцца біблейская школа аб’яднанай унутранай місіі, што робіць востраў важнай часткай муніцыпалітэта Фьель.

Паўночная частка вострава Більдой налічвае купалы для адпачынку, лодкавымі хаткамі і некаторымі аддаленымі раёнамі. На поўдзень знаходзіцца нацыянальная дарога 555, якая падзяляе Більдой папярок, знаходзіцца калекцыя чэрапаў і спартыўны парк, а таксама жылы раён Серэ Білдой на паўднёвым ускрайку вострава.

Більдой таксама дала назву вяршыні Більдэнутэн, размешчанай на вышыні 221 метр над узроўнем мора, якая з’яўляецца часткай хрыбта, які распасціраецца на ўсход ад ракі Сотра.

Катэгорыя:Астравы Нарвегіі
Мхініцкі сельсавет

**Мхі́ніцкі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Краснапольскага раёна Магілёўскай вобласці Беларусі. Цэнтр — аграгарадок (да 2010 года вёска) Халмы.

Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Краснапольскага раёна Калінінскай акругі БССР. Цэнтр — вёска Мхінічы. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Магілёўскай акругі. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Краснапольскім раёне БССР. З 20 лютага 1938 года ў складзе Магілёўскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Выдранскага сельсавета. 11 красавіка 1960 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Сабалёўскага сельсавета і частка скасаванага Пачапоўскага сельсавета (8 населеных пунктаў: Буглаі, Глыбаў, Казелле, Новае Жыццё, Раманькі, Цівіцкае, Халмы і Ячная Буда). На 1 студзеня 1974 года ў склад сельсавета ўваходзілі 34 населеныя пункты. 20 снежня 1982 года з часткі сельсавета зноў утвораны Сабалёўскі сельсавет (у складзе 16 населеных пунктаў: вёскі Аўчынец, Баравая, Беразуга, Выдранка, Горкі, Дуброўка, Завадок, Марынаполле, Пятровічы, Сабалі, Старая Буда, Топкае і пасёлкі Гарадок, Ляды, Струменск і Чэрня), скасавана вёска Пакацкая. У снежні 1986 года цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Халмы. 31 студзеня 1992 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Сабалёўскага сельсавета. У 1997 годзе скасавана вёска Мхінічы.

Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 1022 чалавекі, з іх 99,8 % — беларусы; паводле перапісу 2019 года — 723 чалавекі.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.


Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Арцём Дзмітрыевіч Кузьмін

**Арцём Дзмітрыевіч Кузьмін** — беларускі баскетбаліст. Сын баскетбаліста і трэнера Дзмітрыя Кузьміна.

## Кар’ера 
Выхаванец мінскай школы Цмокі-Мінск, першы трэнер — Сяргей Крукаў.

У юным узросце вучыўся ў Маскве ў школе ЦСКА, дзе выступаў на чэмпіянаце Еўропы U-18 за зборную Расіі. Пасля заканчэння армейскай школы быў запрошаны ў маладзёжную каманду краснадарскага «Лакаматыва-Кубань», пасля ў Суперлігу-2.

У 2020 годзе перашоў у БК «Барнаул» (Алтайскі край) потым быў у камандзе БАРС—ГРЭУ (Растоў-на-Доне), якая фінішавала ў Суперлізе-2 на дзявятым месцы. У растоўскай камандзе быў лідарам: адыграў усе 25 матчаў, у сярэднім за гульню праводзіў на пляцоўцы 29.4 хвіліны, набраў 16.9 ачка, зрабіў 6.8 падбору, 2.4 выніковага паса і 2.0 перахопы.

У чэрвені 2021 года падпісаў кантракт з Цмокі-Мінск.

Катэгорыя:Баскетбалісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі «Цмокі-Мінск»
Катэгорыя:Ігракі «Дынама» Уладзівасток (баскетбол)
Катэгорыя:Ігракі «Алтайбаскета» Барнаул
Катэгорыя:Ігракі «Русічаў» Курск