open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Кунікіда Допа

**Кунікіда Допа** ( -) — японскі раманіст, паэт-рамантык перыяду Мэйдзі, адзначаны як адзін з вынаходнікаў японскага натуралізму.

Кунікіда Допа нарадзіўся ў Цёсі, прэфектура Тыба. Яго сапраўднае імя — Кунікіда Тэцуа. Сям’я пераехала ў Токіа ў 1874 годзе, пазней у прэфектуру Ямагуты, Допа вырас у Івакуні. Сельскія краявіды Цёсі прывілі Допа любоў да прыроды і паўплывалі на натуралізм, які пазней з’явіўся ў яго творах. Допа кінуў школу, каб дапамагчы сям’і ў 1888 годзе, але сышоў у школу ў Токіа ў 1889 годзе. Вучыўся ва Універсітэце Васэда. Зацікаўленасць заходняй дэмакратыяй прывяла да яго выключэння са школы ў 1891 годзе. Калі яму было 21 гадоў, ён быў ахрышчаны, быў хрысціянінам.

## Літаратура 
* Katō, Shūichi. *A History of Japanese Literature*. RoutledgeCurzon; 1 edition (1997). ISBN 1-873410-48-4
* *River Mist & Other Stories*. Kodansha America (1983) ISBN 0-87011-591-X
* *Selected stories of Doppo Kunikida*. Shichosha. ASIN: B00087VZWW
Катай Таяма

**Катай Таяма** ( - , імя пры нараджэнні **Таяма Ракуя**) — японскі пісьменнік. Яго самыя вядомыя творы *Інака Кіёсі* ("Сельская настаўніца") і *Футон*. Яго раманы адносяцца да натуралістычных раманаў, дзеянні якіх знаснаваны на ўласных перажыванняў аўтара. Ён таксама напісаў аб сваім вопыце ў руска-японскай вайне.

## Літаратура 
* Tayama Katai. Literary life in Tōkyō, 1885-1915: Tayama Katai's memoirs "Thirty years in Tōkyō." Translated and introduced by Kenneth G. Henshall. Brill Archive, 1987.
Ман’ёсю

**Ман’ёсю** — старэйшая і найбольш шануемая анталогія японскай паэзіі, складзеная ў перыяд Нара. Іншая назва — «Збор мірыяд пялёсткаў». Складальнікам анталогіі або, сама меней, аўтарам апошняй серыі песень лічыцца Атома-но Якамоці, вершы якога датуюцца 759 годам. «Ман’ёсю» таксама змяшчае вершы ананімных паэтаў больш ранніх эпох, але большая частка зборніка прэзентуе перыяд ад 600 да 759 гадоў.

Зборнік падзелены на 20 частак або кніг, па прыкладзе кітайскіх паэтычных зборнікаў свайго часу. Аднак у адрозненне ад больш позніх збораў вершаў, «Ман’ёсю» не разбіта на тэмы, а вершы зборніка не размешчаны ў храналагічным парадку. Зборнік змяшчае 265 цёка («доўгіх песень-вершаў») 4207 танка («кароткіх песень-вершаў»), адну танрэнга («кароткую злучную песню-верш»), адну бусокусэкіка (вершы на адбітку ногі Буды ў храме Якусі-дзі ў Нара), 4 кансі (汉诗, «кітайскія вершы») і 22 кітайскія празаічныя пасажы. Таксама, у адрозненне ад пазнейшых зборнікаў, «Ман’ёсю» не мае прадмовы.

«Ман’ёсю» з’яўляецца першым зборнікам ў японскім стылі. Гэта не азначае, што песні і вершы зборніка моцна адрозніваюцца ад кітайскіх аналагаў, якія ў той час былі стандартамі для паэтаў і літаратараў. Мноства песень «Ман’ёсю» напісаныя на тэмы канфуцыянства, даасізму, а пазней нават будызму. Тым не менш, асноўная тэматыка зборніка звязана з краінай Ямата і сінтаісцкімі каштоўнасцямі, такімі як шчырасць (макота) і адвага (масураобуры). Напісаны зборнік не на класічным кітайскім вэньяне, а на старояпонскай мове пісьмом ман’ёгана, ранняй японскай пісьменнасці, у якой японскія словы запісваліся падобнымі па гучанні кітайскімі іерогліфамі.

Вершы «Ман’ёсю» звычайна падзяляюцца на чатыры перыяды. Сачыненні першага перыяду датуюцца адрэзкам гістарычнага часу ад праўлення імператара Юраку (456—479) да перавароту Тайка (645). Другі перыяд прадстаўлены творчасцю Какінамота-на Хітамара, вядомага паэта VII стагоддзя. Трэці перыяд датуецца 700—730 гадамі і ўключае ў сябе вершы такіх паэтаў як Ямабэ-но Акахіта, Атома-но Табіта, Такахасі Мусімара і Яманоуэ-но Акура. Апошні перыяд — гэта вершы паэта Атома-но Якамоці 730—760 гадоў, які не толькі напісаў апошнюю серыю вершаў, але таксама адрэдагаваў частку старажытных вершаў зборніка.

## Літаратура 
* Katō Shūichi: A history of Japanese Literature. Vol.1, Kodansha International, Tokyo, New York, London, 1981 ISBN 0-87011-491-3

Катэгорыя:Зборнікі вершаў
Катэгорыя:Анталогіі
Катэгорыя:Сачыненні японскіх аўтараў
Катэгорыя:Паэзія Японіі
Тасон Сімадзакі

**Тасон Сімадзакі** (сапраўднае імя - **Харукі Сімадзакі**, , Ямагуты, прэфектура Нагана - , Оіса, прэфектура Канагава, Японія) — японскі паэт і пісьменнік, выбітны прадстаўнік японскага рэалістычнага рамана пачатку XX стагоддзя.

## Біяграфія 
Разам з Такоку Кітамурай выдаваў літаратурны часопіс «Бунгакай». Унёс вялікі ўклад у развіццё натуралізму ў Японіі. У 1899 г. Сімадзакі разам з жонкай пераехаў са сталіцы ў глухую правінцыю. На працягу сямі гадоў працаваў выкладчыкам у адной з сельскіх школ на поўначы Японіі. За гэтыя гады ён досыць нагледзеўся на аднастайнае сельскае жыццё, якое стала пасля тэмай многіх яго твораў. У 1913 годзе Тасон Сімадзакі з'ехаў у Францыю, адкуль вярнуўся толькі ў 1916 годзе.

## Літаратура 
* McClellan, Edwin. (1969). Two Japanese Novelists: Sōseki & Tōson. Chicago: University of Chicago Press. 10-ISBN 0-226-55652-2 13-ISBN 978-0-226-55652-9 (cloth) [reprinted by Tuttle Publishing, Tokyo, 1971–2004. 10-ISBN 0-8048-3340-0, 13-ISBN 978-0-8048-3340-0 (paper)]
* Naff, William. (2011). The Kiso Road: The Life and Times of Shimazaki Tōson. Honolulu: University of Hawaii Press. ISBN 0-8248-3218-3
Нацумэ Сосэкі

**Нацумэ Кіноскэ** (яп. 夏目金之助 *Нацумэ Кіносукэ*) — , больш вядомы пад псеўданімам **Нацумэ Сосэкі** (яп. 夏目漱石 *нацумэ со:сэкі*) — выдатны японскі пісьменнік, адзін з заснавальнікаў сучаснай японскай літаратуры.

## Біяграфія 
Нацумэ нарадзіўся 9 лютага 1867 ў беднай сям’і старшыні адной з абшчын Эда (сучасны Токіа). У юнацтве ён атрымаў класічную адукацыю і лічыўся знаўцам старажытнай кітайскай і японскай класічнай паэзій.

Памёр Нацумэ 9 снежня 1916 ў Токіа.

## Асноўныя сачыненні 
* 1908 — *Сансіра* (三四郎)
* 1909 — *Затым* (それから)
* 1910 — *Брама* (門)
* 1914 — *Сэрца* (こころ)
* 1916 — *Святло і цемра* (明暗)

Творы Нацумэ перакладзены на англійскую, балгарскую, венгерскую, грузінскую, кітайскую, карэйскую, мангольскую, нямецкую, польскую, румынскую, рускую, сербскахарвацкую, украінскую, славацкую, французскую і чэшскую мовы.

## Спасылкі 
* Раман «Ваш пакорны слуга кот» 
* Лекцыя «Разьвіцьцё сучаснае Японіі»
* Творы аўтара на сайце «Японская проза»
Укіё-э

[thumb|200px|[Пераможны вецер. Ясны дзень|Паўднёвы вецер. Ясны дзень (Чырвоная Фудзі) — гравюра з серыі «Трыццаць шэсць відаў Фудзі»]]
, акцёр тэатра кабукі *Атані Анідзі* ў ролі служкі *Эдахея*, 1794 год]]
**Укіё-э** — кірунак у выяўленчым мастацтве Японіі, які атрымаў развіццё з перыяду Эда. Слова *укіё*, літаральнае перакладаецца як «свет, які плыве», з'яўляецца амафонам да будысцкага тэрміну «свет смутку», але запісваецца іншымі іерогліфамі.

Гравюры ў стылі укіё-э - асноўны від ксілаграфіі ў Японіі. Гэтая форма мастацтва стала папулярнай ў гарадской культуры Эда (сучасны Токіа) ў другой палове XVII стагоддзя.

Заснавальнікам укіё-э лічыцца японскі жывапісец і графік Хісікава Маранобу.

Першапачаткова гравюры былі чорна-белымі — выкарыстоўвалася толькі туш, з пачатку XVIII стагоддзя некаторыя працы затым размалёўвалі ўручную з дапамогай пэндзля. У XVIII стагоддзі Судзукі Харунобу ўкараніў тэхніку шматколернага друку для вырабу нісікі-э («парчовыя малюнкі»).

Гравюры укіё-э былі даступныя па цане з-за магчымасці іх масавай вытворчасці. Яны прызначаліся ў асноўным для гарадскіх жыхароў, якія не маглі дазволіць сабе выдаткаваць грошы на карціны.

Для укіё-э характэрныя карціны штодзённага жыцця, сугучныя гарадской літаратуры гэтага перыяду. На гравюрах маляваліся гейшы, барцы сумо і папулярныя акцёры тэатра кабукі (якуся-э). Пазней стала папулярнай пейзажная гравюра.

## Мастакі 
* Анда Хіросігэ
## Літаратура 
* Forrer, Matthi, Willem R. van Gulik, Jack Hillier A Sheaf of Japanese Papers, The Hague, Society for Japanese Arts and Crafts, 1979. ISBN 90-70265-71-0
* Kaempfer, H. M. (ed.), Ukiyo-e Studies and Pleasures, A Collection of Essays on the Art of Japanese Prints, The Hague, Society for Japanese Arts and Crafts, 1978. ISBN 90-70216-01-9
* Lambourne, Lionel. Japonisme: Cultural Crossings Between Japan and the West. London, New York: Phaidon Press, 2005. ISBN 0-7148-4105-6

## Спасылкі 
*
Катэгорыя:Выяўленчае мастацтва Японіі
Катэгорыя:Эстамп
Кітамура Такоку

**Кітамура Такоку** ( — ) — японскі паэт, эсэіст, адзін з заснавальнікаў сучаснага японскага рамантычнага літаратурнага руху ў канцы перыяду Мэйдзі ў Японіі.

У 1888 годзе ён самастойна апублікаваў доўгі верш («Паэма зняволенага»), які быў самым доўгім японскім вершам напісаным ў вольнай форме да гэтага часу. Ён сцвярджаў, што на яго творчасць паўплывалі вершы Байрана, Эмерсана і Карлейля; хрысціянства жонкі таксама ў значнай ступені паўплывала на яго светапогляд.

Скончыў жыццё самагубствам, павесіўшыся ў садзе каля свайго дома побач з паркам Сіба ў Токіа.

## Літаратура 
* *Irokawa Daikichi.* Kitamura Tokoku. Tokyo Daigaku Shuppankai; (1994). ISBN 4-13-013017-X

Катэгорыя:Паэты Японіі
Катэгорыя:Японскамоўныя паэты
Катэгорыя:Японскамоўныя пісьменнікі
Катэгорыя:Пісьменнікі Японіі
Катэгорыя:Павесіліся
Ёсікі Хаяма

**Ёсікі Хаяма** (, прэфектура Фукуока — ) — японскі пралетарскі пісьменнік.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў самурайскай сям’і. Працаваў матросам на флоце. Досвед гэтага перыяду жыцця паслужыў асновай яго позніх твораў. У 1920 годзе працаваў на цэментным заводзе ў Нагоі, пасля атрымання вытворчай траўмы спрабаваў беспаспяхова заснаваць прафсаюз. Далучыўся да рабочага прафсаюза ў Нагоі, узначальваў акцыі па паляпшэнні ўмоў працы.

У 1923 годзе быў арыштаваны і пасаджаны ў турму. У зняволенні напісаў «Жыхары на моры» і «Прастытутка». Пасля вызвалення ў 1926 годзе надрукаваў «Прастытутку» ў часопісе «Літаратурны фронт».

## Літаратура 
* Letter found in a cement-barrel. In: Modern Japanese Stories, ISBN 978-0804833363

Катэгорыя:Пісьменнікі Японіі
Катэгорыя:Японскамоўныя пісьменнікі
Такунага Сунаа

**Такунага Сунаа** , Ханадзона — , Токіа) — японскі пісьменнік.

Быў старэйшым сынам беднага арандатара. Скончыўшы пачатковую школу, пайшоў працаваць і змяніў некалькі прафесій. У вольны ад працы час наведваў вячэрнюю школу, але вымушаны быў кінуць яе, не прайшоўшы поўнага курса навучання. Працуючы на кумамоцкай фірме па продажы тытуню, пад уплывам таварышаў па службе вырашыў прысвяціць сябе літаратуры і рабочаму руху, і ў 1920 годзе быў адным з арганізатараў прафсаюза друкароў Кумамота. Тады ж ён пачаў удзельнічаць у дзейнасці кумамоцкага аддзялення студэнцкага саюза «Сіндзін Кай» і пазнаёміўся з пісьменнікам Хаясі Фусаа. У 1922 пераехаў у Токіа, уладкаваўся наборшчыкаў ў друкарню выдавецтва «Хакубункан» і пачаў спрабаваць сябе ў літаратуры. У 1925 годзе апублікаваў ў прафсаюзным часопісе аповесць «Каханне немаёмных» і пачаў працаваць над аповесцю «Конь», якая выйшла ў 1930 годзе. У 1926 рабочыя друкарні пачалі страйк, але яна правалілася, і Такунага быў звольнены разам з 1700 страйкоўцамі.

У 1929 годзе ў часопісе «Сэнкё» публікаваўся раман Такунагі «Вуліца без сонца», які стаў першым японскім пралетарскім раманам. Далейшая праца Такунагі праходзіла на фоне ўзрастаючых рэпрэсій (у прыватнасці, быў забіты пісьменнік Такідзі Кабаясі).

У Германіі пасля прыходу нацыстаў да ўлады ў 1933 годзе ўсе кнігі Такунагі былі спалены. У тым жа годзе Такунага апублікаваў у часопісе «Чуё Керон» артыкул «Новае ў пісьменніцкім метадзе», у якой скрытыкаваў спробы некаторых пісьменнікаў вылучыць на першае месца ў літаратуры ідэалагічны складнік, і выйшаў з складу Усеяпонскай федэрацыі пралетарскага мастацтва. У наступным годзе ён выпусціў свой раман «Зімовая прапанова».

Пасля пачатку ў 1937 япона-кітайскай вайны ўлады Японіі ўзмацнілі ціск на левыя сілы. Каб прыстасавацца да новых умоў, Такунага апублікаваў некалькі афіцыёзных твораў — напрыклад, «Перадавы атрад» 1939, але разам з імі працягваў ствараць рэалістычныя творы з жыцця простых працоўных («Працоўная сям'я», 1938, або «Васьмігадовая сістэма», 1939), тым самым спрабуючы супакоіць сваё сумленне як пісьменніка. Асабліва гэта выявілася ў напісаным ў 1943 годзе рамане «Якая прыносіць святло», дзе гісторыя японскай друкаванай справы, выкладзеная ў нязмушаным стылі, апасродкавана крытыкавала вайну і мілітарызм з гуманістычных пазіцый.

Пасля вайны Такунага працягваў актыўна пісаць (так, у 1946 выйшаў яго раман «Спі спакойна, жонка». Акрамя гэтага ён стаў адным са стваральнікаў Таварыства новай японскай літаратуры, дзе прасоваў пачатковых пісьменнікаў з рабочага асяроддзя. Удзельнічаў у выданні часопіса «Дзінмін бунгаку» («Народная літаратура»).

## Літаратура 
* George Tyson Shea: Leftwing Literature in Japan. Hosei University Press, Tokio 1964, p.&nbsp;276—285.

Катэгорыя:Пісьменнікі Японіі
Hail to the King

**«Hail To The King»** — шосты студыйны альбом амерыканскга гурта «Avenged Sevenfold». У ЗША афіцыйна вышаў 27 жніўня 2013 года на лэйбле «Warner Bros. Records». Прадзюсарам альбома з’яўляецца Майк Элизондо. Гэта першы альбом з новым бубначом Arin Ilejay, які далучыўся да групы ў 2011 годзе і стаў афіцыйным удзельнікам у 2013 годзе. Таксама гэта першы альбом «Avenged Sevenfold» без якога-небудзь ўкладу былога бубнача групы Джымі Саллівана.

«Hail To The King» атрымаў статус залатога (разыйшоўся ў колькасці больш за  копіяў). Стаў другім альбомам у творчасці гурта, які дэбютаваў у «Billboard» на першым месцы.

## Спіс кампазіцый 
## Сінглы 
* «Hail to the King» (выдадзены ў 2013 годзе)
* «Shepherd of Fire» (выдадзены ў 2013 годзе)
* «This Means War» (выдадзены ў 2014 годзе)

## Відэа 
* «Hail to the King» (жнівень 2013)
* «Shepherd of Fire» (лістапад 2013)
* «This Means War» (ліпень 2014)

## Выканаўцы 
* M. Shadows — вакал
* Synyster Gates — сола-гітара, рытм-гітара, бэк-вакал
* Zacky Vengeance — рытм-гітара, бэк-вакал
* Johnny Christ — бас-гітара
* Arin Ilejay — ударныя

## Зноскі 
Катэгорыя:Альбомы Avenged Sevenfold
Катэгорыя:Альбомы 2013 года
Дзмітрый Іванавіч Смірноў

{{Ваенны дзеяч
 |поўнае імя     = Смірноў Дзмітрый Іванавіч
 |арыгінал імя = 
 |дата нараджэння  = 
 |месца нараджэння = 
 |дата смерці    = 
 |месца смерці   = 
 |партрэт        = 
 |подпіс        = 
 |мянушка       = 
 |псеўданім      = 
 |прыналежнасць = 
 |гады службы    = 1920—1960
 |званне         = генерал-маёр
 |род войскаў      = пяхота
 |камандаваў     = 
 |частка          = 
 |бітвы       = Вялікая Айчынная вайна
 |узнагароды        = { style="background:transparent"
  
}
{ style="background:transparent"
   
-
   
-
       
-
    
}
 |Commons        = 
 |сувязі          = 
 |у адстаўцы     = 
 |роспіс        = 
}}

**Дзмітрый Іванавіч Смірно́ў** (;  — ) — камандзір 121-га стралковага (50-я армія, 2-і Беларускі фронт), генерал-маёр. Герой Савецкага Саюза (1944).

У Чырвонай Арміі з 1920 года. У 1922 годзе скончыў 12-я Уладзікаўказскія пяхотныя камандныя курсы, у 1929 г. курсы «Выстрал». У 1936 годзе скончыў Ваенную акадэмію імя М. В. Фрунзэ. Са снежня 1937 г. у Генштабе РСЧА. У 1940—1941 гадах на тэрыторыі Манголіі (у Харбіне) са спецыяльным заданнем. У снежні прызначаны камандзірам 122-й асобнай стралковай брыгады ў Прыволжскай ваеннай акрузе.Падчас Вялікай Айчыннай вайны на фронце з красавіка 1942 года на пасадзе камандзіра 122-й асобнай стралковай брыгады (Бранскі фронт), з чэрвеня 1942 года — камандзір 73-й стралковай дывізіі (Паўднёвы, Паўночна-Каўказскі, Бранскі, Цэнтральны франты). Са снежня1943 года камандзір 121-га стралковага корпуса (Беларускі, 1-ы і 2-і Беларускі франты).

Корпус пад камандаваннем генерал-маёра Д. І. Смірнова вызначыўся 24 чэрвеня 1944 года пры фарсіраванні ракі Проня. Прарваў абарону праціўніка паўночна-заходней Чавусаў, захапіў плацдарм, вызваліў горад Чавусы і з баямі прайшоў каля 50 км, фарсіраваў Дняпро. 8 чэрвеня корпус удзельнічаў у вызваленні Магілёва.

Пасля вайны Д. І. Смірноў на пасадах у Савецкай Арміі (намеснік каменданта і камендант савецкага сектара Берліна, на пасадах у Галоўнай Інспекцыі Сухапутных войскаў, у ваеннай акадэміі імя М. В. Фрунзэ). З 1953 г. начальнік штаба Беларускай ваеннай акругі, у 1953—1957 гадах ваенны саветнік у арміі Румыніі. У 1957—1960 гг. Д. І Смірноў на пасадзе начальніка асноўнага факультэта акадэміі імя М. В. Фрунзэ.

З 1960 года генерал-маёр Д. І. Смірноў у адстаўцы. Жыў у Маскве.

## Узнагароды 
* медаль «Залатая Зорка»
* ордэн Леніна
* 4 ордэны Чырвонага Сцяга,
* ордэн Багдана Хмяльніцкага II ступені,
* ордэн Суворава II ступені,
* ордэн Кутузава II ступені,
* 2 ордэны Чырвонай Зоркі,
* медалі,
* замежныя ўзнагароды.

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Пехацінцы Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Ганаровыя грамадзяне Магілёва
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Кастрамской вобласці
Катэгорыя:Генерал-маёры СССР
Катэгорыя:Выкладчыкі Ваеннай акадэміі імя М. В. Фрунзэ
Гідрацэле

**Гідрацэле** — скопішча сярознай вадкасці ў абалонках яечкаў, якое ўзнікае з прычыны цяжкасці яе адтоку па лімфатычных сасудах. Можа быць прыроджаным або узнікаць пры запаленчых захворваннях яечка (архіт), яго прыдаткаў (эпідыдыміт), насеннага канаціка, пры хваробе альбо наваўтварэннях. Развіццю гідрацэле спрыяюць пахвінныя кілы і пашырэнне вен насеннага канаціка. Лячэнне: пры вострым гідрацэле, якое не суправаджаецца моцнымі болямі і павышэннем тэмпературы цела, - ліквідацыя асноўнага захворвання, пры хранічным гідрацэле - хірургічнае аперацыя.

Катэгорыя:Хірургічныя хваробы
Катэгорыя:Дзіцячыя хваробы
Катэгорыя:Андралагічныя захворванні
Катэгорыя:Яечкі
Гідраметалургія

**Гідраметалургія** — атрыманне металаў з руд, канцэнтратаў і адходаў розных вытворчасцяў воднымі растворамі хімічных рэагентаў з наступным вылучэннем металаў з раствораў.

Гідраметалургія ўключае шэраг асноўных тэхналагічных аперацый, што выконваюцца ў пэўнай паслядоўнасці. Механічная апрацоўка руды — драбненне і драбненне з мэтай поўнага або частковага раскрыцця зерняў мінералаў, якія змяшчаюць вымаемы метал. Змяненне хімічнага складу руды або канцэнтрату для падрыхтоўкі іх да вышчолачвання - акісляльны, сульфатызуючы або аднаўленчы абпал, спяканне. Мэта - раскладанне хімічных злучэнняў вымаемага металу і перавод іх у растваральную форму. Вышчолачванне - перавод вымаемага металу ў водны раствор. Гэтая аперацыя часам ажыццяўляецца адначасова ў працэсе мокрага драбнення (у млынах, класіфікатарах) або ў спецыяльнай апаратуры (чаны для вышчолачвання, аўтаклаў). Адасабленне металаўтрымоўвальнага раствора ад здробненага матэрыялу робіцца абязводжваннем і прамываннем у сгушчальніках, на фільтрах. Падрыхтоўка раствораў да выдзялення з іх злучэнняў ці металаў вылучэння ўзважаных часціц (асвятленне) ці хімічным асаджэннем спадарожных металаў і прымешак. Асаджэнне металаў або іх злучэнняў з раствораў электролізам (медзь, цынк і інш), Аднаўленнем больш электраадмоўным металам - цэментацыяй (медзь, срэбра, золата і інш.), сорбцыяй іонаабменнымі смоламі або вуглём, вадкаснай экстракцыяй злучэнняў металу арганічнымі растваральнікамі з наступнай рээкстракцыяй ў водны раствор і асаджэннем з яго чыстага металу або хімічнага злучэння. Перапрацоўка асадку з мэтай далейшай ачысткі вылучанага злучэння або чарнавога металу або непасрэднае атрыманне гатовага таварнага металу можа ажыццяўляцца: перакрышталізацыяй, гартаваннем, пераплаўкай, электролізам з водных або расплаўленых асяроддзяў.
 

Катэгорыя:Металургія
Рыіцы Ёкаміцу

**Рыіцы Ёкаміцу** ( — ) — японскі пісьменнік-эксперыментатар, неасенсуаліст.

Ёкаміцу пачаў друкавацца ў додзінсі (некамерцыйныя часопісы) («Вуліца») і («Вежа») пасля паступлення ва Універсітэт Васэда ў 1916 годзе. У 1923 годзе ён апблікаваў творы «Сонца», «Палёт» і іншыя ў часопісе *Бунгэйсундзю*, пасля чаго яго імя зрабілася папулярным. На наступны год ён распачаў чопіс Бунгай-Джыдай с Ясунары Кавабата і іншымі.

## Спасылкі 
* Encyclopedia Britannica — Yokomitsu Riichi
* Asian Studies — Shanghai — A Novel 
* Find A Grave — Yokomitsu Riichi

Катэгорыя:Пісьменнікі Японіі
Катэгорыя:Неасенсуалісты
Гідрацэфалія

**Гідрацэфалія** — празмернае павелічэнне колькасці спіннамазгавой вадкасці ў страўнічкавай сістэме галаўнога мозгу. Прычына — альбо залішняя прадукцыя спіннамазгавой вадкасці ў галаўным мозгу, альбо цяжкасць яе адтоку з мазгавых страўнічкаў з прычыны запаленчых працэсаў, пры пухлінах і іншых захворваннях, якія прыводзяць да закрыцця адтулін, праз якія вадкасць выходзіць са страўнічкаў. Прыроджаная гідрацэфалія абумоўлена прыроджаным сіфілісам, таксаплазмозам; набытая гідрацэфалія ўзнікае (звычайна ў раннім дзяцінстве) пасля перанесеных менінгітаў, менінгаэнцэфалітаў, траўмаў галавы, інтаксікацыі і інш. Найбольш характэрная прыкмета гідрацэфаліі ў дзяцей — павялічаны ў аб'ёме чэрап. У месцах, дзе не адбылося нармальнага зрастання костак чэрапа, могуць ўтварыцца круглявыя выпінанні. Нярэдка бывае касавокасць і ністагм. Часам адзначаюцца зніжэнне зроку і слыху, галаўны боль, млоснасць. Інтэлект паніжаны. Лячэнне: ліквідацыя прычыны, якая выклікала гідрацэфалію; часам — хірургічная аперацыя. Прафілактыка: ухіленне шкоднасцяў, якія дзейнічаюць на маці падчас цяжарнасці, і папярэджанне нейраінфекцый у дзіцячым узросце.

Катэгорыя:Захворванні нервовай сістэмы
Катэгорыя:Дзіцячыя хваробы
Катэгорыя:Неўралогія
Катэгорыя:Неўралагічныя расстройствы
Якуб з Тыкоціна

. Другая палова XVII ст.]]
**Якуб з Тыкоціна** () — беларускі жывапісец XVII ст. Паходзіў з Польшчы. У 1647 яму заказана размаляваць і пазалаціць алтары і хор у касцёле Дабравешчання Найсвяцейшай Дзевы Марыі брыгіцкага кляштара ў Гродне. Яму прыпісваюць цыкл карцін у парапеце хору касцёла са сцэнамі жыцця Хрыста: «Нараджэнне Хрыстова», «Пакланенне пастухоў», «Пакланенне вешчуноў», «Стрэчанне», «Абразанне», «Уцёкі ў Егіпет», «Хрыстос, Марыя, Іосіф ідуць у Іерусалім», «Хрыстос у Іерусалімскім храме».

## Літаратура 
* Жывапіс барока Беларусі: [альбом] / аўт.-склад. Н. Ф. Высоцкая. — Мінск : БелЭН : Мінская фабрыка каляровага друку, 2003. — 303 с. : іл. — ISBN 985-11-0253-9
* 

Катэгорыя:Мастакі Беларусі
Катэгорыя:Мастакі барока
Катэгорыя:Постаці Гродна
Катэгорыя:Постаці Тыкоціна
Цутому Хата

**Цутому Хата** (;  — ) — японскі палітык, у 1994 годзе на працягу некалькіх тыдняў займаў пасаду Прэм’ер-міністра Японіі.

## Біяграфія 
Хата нарадзіўся ў 1935 годзе ў Токіа. Яго бацька, Бусіра Хата, з’яўляўся членам парламента ад Ліберальна-дэмакратычнай партыі. Скончыўшы ўніверсітэт, Хата ўладкаваўся на працу ў аўтобусную кампанію ў якасці простага служачага, дзе прапрацаваў з 1958 па 1969 гг. У 1969 годзе, прадстаўляючы прэфектуру Нагана, ён быў абраны ў парламент ад ліберал-дэмакратаў.

У 1993 годзе Хата пакінуў ЛДП і ўзначаліў Партыю абнаўлення, якая неўзабаве стала часткай кааліцыйнага ўрада Марыхіра Хасакавы. У кабінеце Хасакавы Хата займаў пасаду міністра замежных спраў.

28 красавіка 1994 года Хасакава сышоў у адстаўку, у выніку чаго Хата стаў прэм’ер-міністрам, узначаліўшы кабінет, які не меў большасці ў парламенце. 30 чэрвеня на пасадзе прэм’ера яго змяніў Тамііці Мураяма.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Міністры замежных спраў Японіі
Катэгорыя:Міністры фінансаў Японіі
Гарады, вызначаныя ўказамі ўрада

— японскія гарады з адмысловым адміністрацыйна-прававым статусам, прысвоеным указам Кабінета міністраў Японіі ў адпаведнасці з Законам аб мясцовым самакіраванні. Органы самакіравання гэтых гарадоў упаўнаважаны прымаць рашэнні па некаторых пытаннях, якія звычайна вырашаюцца толькі на ўзроўні прэфектуры, напрыклад у вобласці гарадской сістэмы адукацыі, сацыяльнага забеспячэння, гарадскога планавання і ліцэнзавання прадпрыемстваў малога бізнесу.

У сваю чаргу, гарады з гэтым статусам падзяляюцца на , органы кіравання якіх упаўнаважаны вырашаць некаторыя пытанні адміністрацыйнага ўзроўню (напрыклад, у вобласці рэгістрацыі, падатку на нерухомасць, медыцынскага страхавання і г.д.).

Па законе, гарады, вызначаныя ўказамі ўрада, павінны мець прынамсі 500&nbsp;000 чалавек насельніцтва (да 2005 года гарадамі, вызначанымі ўказамі, станавіліся толькі гарады-мільянеры).

Варта адзначыць, што Токіа лічыцца сталічнай прэфектурай, і таму не прэтэндуе на статус горада, вызначанага ўказам урада.

## Спіс гарадоў, вызначаных указамі ўрада 
Па стане на 1 красавіка 2010 года ў Японіі знаходзілася 19 гарадоў, вызначаных указамі ўрада:

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Адміністрацыйны падзел Японіі
*
Японія
The Rev

**Джэймс Оўэн Саліван** (;  — , Хантынгтан-Біч, ЗША), вядомы як **The Rev** — амерыканскі рок-музыка, былы ударнік і аўтар песень гурту Avenged Sevenfold.

## Кар’ера 
Вывучэнне асноў гульні ў музычнай школе Саліван сумяшчаў з вывучэннем розных музычных стыляў — трэш-металу, прог-рок, фанка і іншых. З шостага па восьмы клас гуляў у ансамблі ўдарных інструментаў, паралельна гуляючы з рознымі панк-гуртамі.

У 1999 годзе Саліван ў складзе ска-гурта Suburban Legends выпускае альбом «Origin Edition» і праз некаторы час пакідае гурт, каб далучыцца да Avenged Sevenfold. Менавіта ў складзе Avenged Sevenfold нарадзіўся яго псеўданім *«The Rev»*, што з’яўлаецца скарочаным ад *«The Reverend Tholomew Plague»*.

У складзе Avenged Sevenfold Саліван запісвае і выпускае два дэмазапіса (у 1999 і 2000 гадах), пасля чаго прыступае да запісу першага поўнафарматнага альбома групы. Альбом пад назвай «Sounding the Seventh Trumpet» выходзіць 31 студзеня 2001 і атрымлівае дастаткова станоўчыя водгукі ад крытыкаў і слухачоў. На канцэртах Саліван, акрамя гульні на ўдарных, выконвае ролю бэк-вакаліста. Улетку гэтага ж года Саліван разам з калегам па Avenged Sevenfold Synyster Gates і былымі музыкамі Ballistico стварае групу Pinkly Smooth, якая існуе на правах сайд-праекта. Выступаючы ў складзе Pinkly Smooth ў якасці клавішніка і вакаліста, Саліван ўзяў для сябе псеўданім «Rathead». У 2002 годзе гурт выпусціў альбом «Unfortunate Snort». Пасля выпуску альбома гурт сышоў у бестэрміновы адпачынак у сувязі з тым, што Саліван і Гейтс аддалі перавагу гурту Avenged Sevenfold.

26 жніўня 2003 Саліван ў складзе Avenged Sevenfold выпускае альбом «Waking the Fallen», які прыносіць яшчэ большы поспех — група трапляе ў чарт Billboard і ўдзельнічае ў розных прэстыжных турах.

7 чэрвеня 2005 года Саліван і Avenged Sevenfold выпускаюць новы альбом «City of Evil», напісаны ў стылі NWOAHM, які прыносіць групе ашаламляльны поспех, у тым ліку і камерцыйны. У першы тыдзень продажаў было рэалізавана больш за 30 тысяч копій.

30 кастрычнік 2007 года Саліван ў складзе Avenged Sevenfold выпускае альбом пад назвай Avenged Sevenfold. З 10 песень альбома ён напісаў 4 («Almost Easy», «Afterlife», «Brompton Cocktail» і «A Little Piece of Heaven») і ўдзельнічаў у напісанні ўсіх астатніх, а таксама запісаў партыі клавішных для некалькіх песень. Акрамя таго, у песнях «Critical Acclaim», «Afterlife» і «A Little Piece of Heaven» Саліван выконвае вядучую партыю вакалу. Першы тыдзень продажаў прынесла вынік у выглядзе 90 тысяч прададзеных копій.

## Смерць 
28 снежня 2009 Саліван быў знойдзены мёртвым у сваім доме ў Хантынгтон-Біч. Першапачатковыя вынікі ўскрыцця апынуліся спрэчнымі і не далі выніку. Пахаванне Саллівана прайшло 6 студзеня 2010 года. Прычыны смерці Саллівана былі апублікаваныя 10 чэрвені 2010. Згодна з заключэннем каранера, у целе музыканта былі выяўленыя сляды аксікадона, аксимарфона, дыязепама, нардиазепама і алкаголю. Таксама каранер адзначыў павялічаны памер сэрца — кардыямегалію, што, на яго думку, магло адыграць пэўную ролю ў смерці Саллівана.

Катэгорыя:Avenged Sevenfold
Гарады Японіі

**Гарады** — адміністрацыйныя адзінкі Японіі муніцыпальнага ўзроўню. У адрозненне ад пасёлкаў і сёлаў гарады не ўваходзяць у паветы, а падпарадкоўваюцца напроста прэфектурам. Правы гарадоў вызначаюцца «Законам Японіі аб мясцовыі самакіраванні».

Населеныя пункты могуць атрымаць статус горада, калі іх насельніцтва перавышае 50 тыс. чалавек, і страціць гэты статус, калі насельніцтва апусціцца ніжэй 50 тысяч. У найменш населеным горадзе Японіі — Утасінае — пражывае ўсяго 6 тыс. чалавек, у той час як у адным з пасёлкаў той жа прэфектуры — Атафуке — жыве амаль 40 тыс. жыхароў. Буйныя гарады могуць дасягнуць статусу адмысловых (звыш 200 тыс. чал.), цэнтральных (звыш 300 тыс. чал.) ці гарадоў, вызначаных указамі ўрада (звыш 500 тыс. чал.).

Па стане на 1 красавіка 2010 года ў Японіі знаходзіцца 786 гарадоў.

## Спасылкі 
* 


Катэгорыя:Адміністрацыйны падзел Японіі
Анда Хіросігэ

**Анда Хіросігэ** (1787 або 1797, Токіа-) — японскі графік; буйнейшы прадстаўнік укіё-э. Ствараў каляровыя дрэварыты, распрацаваў новы для японскага мастацтва тып камернага пейзажа, прасякнутага тонкім лірычным пачуццём: серыі «10 відаў Усходняй сталіцы» (1827), «53 станцыі дарогі Такайда» (1833-34), «Больш 60 відаў правінцый» (1852-56), «36 відаў гары Фудзі» (1854-58), «100 відаў Эда» (1856-58).

У творах віртуозна выкарыстоўваў тэхнікі ціснення і расцяжкі колеравых плям для перадачы эфектаў снегу, дажджу, туману і інш.

## Літаратура 
* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. — Т.17: Хвінявічы — Шчытні / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн.: БелЭн, 2003. — 512 с.: іл.

Катэгорыя:Мастакі Японіі
Адмысловыя гарады Японіі

— гарады Японіі, насельніцтва якіх складае больш за 200 000 чалавек. Яны вызначаюцца ўрадавай камісіяй на падставе параграфа 1, раздзела 23, артыкула 252 «Закона Японіі аб мясцовым самакіраванні» і сумеснага рашэння горада-кандыдата і савета прэфектуры.

Адмысловым гарадам дэлегуюцца паўнамоцтвы прэфектур у вобласці аховы здароўя, навакольныя асяроддзя, планавання і развіцця горада, але іх аб'ём нашмат меншы, чым той, якім валодаюць цэнтральныя гарады Японіі.

## Спіс адмысловых гарадоў 
Паводле даных на 1 красавіка 2010 года ў Японіі налічваецца 41 горад, які мае статус «адмысловага».

## Былыя адмысловыя гарады 
Восем адмысловых гарадоў дасягнулі статусу цэнтральных ці гарадоў, вызначаных указамі ўрада:
* Хакадатэ (Хакайда) — атрымаў статус адмысловага 1 лістапада 2000 года, дасягнуў статусу цэнтральнага горада 1 кастрычніка 2005;
* Сімідзу (Сідзуока) — атрымаў статус адмысловага горада 1 красавіка 2001 года, 1 красавіка 2003 года зліўся са старым горадам Сідзуока, пасля чаго той дасягнуў статусу горада, вызначанага ўказам урада, 1 кастрычніка 2005;
* Сіманасекі (Ямагуты) — атрымаў статус адмысловага 1 красавіка 2002 года, дасягнуў статусу цэнтральнага горада ў 2005 годзе пасля зліцця з пасёлкамі Кікугава, Таёта, Таёура і Хахоку;
* Марыёка (Іватэ) — атрымаў статус адмысловага 1 лістапада 2000 года, дасягнуў статусу цэнтральнага горада 1 красавіка 2008 года;
* Курумэ (Фукуока) — атрымаў статус адмысловага 1 красавіка 2001 года, дасягнуў статусу цэнтральнага горада 1 красавіка 2008 года;
* Маэбасі (Гуму) — атрымаў статус адмысловага 1 красавіка 2001 года, дасягнуў статусу цэнтральнага горада 4 студзеня 2009 года;
* Оцу (Сіга) — атрымаў статус адмысловага 1 красавіка 2001 года, дасягнуў статусу цэнтральнага горада 4 студзеня 2009 года;
* Амагасакі (Хіёга) — атрымаў статус адмысловага 1 красавіка 2001 года, дасягнуў статусу цэнтральнага горада 4 студзеня 2009 года.

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Адміністрацыйны падзел Японіі
Дзюн’іціра Танідзакі

'''Дзюн'іціра Танідзакі''' (- ) — японскі пісьменнік, драматург.

Першыя літаратурныя крокі пісьменнік распачаў ў 1909 годзе. Яго першай працай стала аднаактовая п'еса, апублікаваная ў літаратурным часопісе. Танідзакі на раннім этапе творчасці быў заўзятым праціўнікам натуралізму ў літаратуры. Быў прыхільнікам мадэрнізму, авангардызму, рамантызму і філасофіі; зрабіў спробу злучыць у сваёй творчасці традыцыйныя японскія літаратурныя густы з прынцыпамі эстэтыкі заходнееўрапейскай дэкадэнцкі літаратуры.

Яго творы адрозніваюцца ад іншых, створаных японскімі літаратарамі таго часу, унікальнасцю жаночых вобразаў, у прыватнасці вобразамі лёсавых жанчын у аповесцях «Дзеці» (1910), «Сакрэт» (1911) і «Д'ябал» (1912) і сучасных дзяўчат у рамане "Наомі "(1924).

Для позняга перыяду творчасці (з 1923 года) характэрны адыход ад заходняга ўплыву і паглыбленне ў свет японскай даўніны і эстэтыкі. Пасля смерці пісьменніка ў 1965 годзе выдавецтвам «Цюакаронся» была заснаваная прэмія імя Дзюн'іціра Танідзакі. Рэжысёр Ясудза Масумура стварыў цэлы шэраг кінастужак па творах Танідзакі («Каханне неразумнага», «Татуіроўка» і інш.)

## Літаратура 
* Boscaro, Adriana, et al., eds. Tanizaki in Western Languages: A Bibliography of Translations and Studies. University of Michigan Press (1999). ISBN 0-939512-99-8
* Boscaro, Adriana and Anthony Chambers, eds. A Tanizaki Feast: The International Symposium in Venice. University of Michigan Press (1994). ISBN 0-939512-90-4

Катэгорыя:Пісьменнікі Японіі
Катэгорыя:Драматургі Японіі
Лідзія Іванаўна Цягака

**Лідзія Іванаўна Цягака** (, Кампанііўка, , УССР — ) — беларускі антраполаг. Доктар медыцынскіх навук (1990), кандыдат гістарычных навук (1970), прафесар (1998).

## Біяграфія 
У 1960 годзе скончыла лячэбны факультэт Мінскага медыцынскага інстытута. З 1969 па 2008 гады працавала ў Інстытуце мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору НАН Беларусі (з 1990 года загадчык аддзела). У 1970 годзе абараніла кандыдацкую дысертацыю на тэму: «Антропологические данные к этногенезу белорусского народа (дерматоглифика, одонтология)». У 1990 годзе абараніла доктарскую дысертацыю: «Организующие структуры дерматоглифики и закономерности нее популяционной изменчивости». З 2008 па 2015 гады працавала ў Інстытуце гісторыі НАН Беларусі загадчыкам аддзела антрапалогіі і экалогіі.

Памерла 10 лютага 2015 года.

## Навуковая дзейнасць 
Даследавала праблемы часавай і прасторавай зменлівасці морфафункцыянальных прыкмет людзей, варыябельнасць дэрматагліфічных і аданталагічных прыкмет этнагенетычных працэсаў на тэрыторыі Беларусі.

Лаўрэат Дзяржаўнай прэміі Рэспублікі Беларусь у галіне навукі і тэхнікі (1998, у сааўтарстве) — *за цыкл прац «Чалавек і яго біякультурная адаптацыя»*.

## Працы 
* Дерматоглифика в современном научном познании человека / Л. И. Тегако, Е. Д. Кобылянский ; Нац. акад. наук Беларуси, Ин-т истории. — Минск : Беларуская навука, 2015. — 191 с.  — ISBN 978-985-08-1818-8.
* Антропологическая характеристика зубной системы у населения Беларуси / Национальная академия наук Беларуси, Институт истории. — Мн.: Беларуская навука, 2011. — 94, [1] с. : ил., табл. — ISBN 978-985-08-1298-8.
* Антропология: учебное пособие / Л. Тегако, Е. Кметинский. — 2-е изд., испр. — М.: Новое знание, 2008. — 399 с. : ил., табл. — ISBN 978-5-94735-125-5.
* Конституция, индивидуальность, здоровье и характер человека / Л. И. Тегако; Национальная академия наук Беларуси, Институт истории. — Мн.: Беларуская навука, 2010. — 159, [1] с. : ил. — ISBN 978-985-08-1198-1.
* Практическая антропология: учебное пособие / Л. И. Тегако, О. В. Марфина. — Ростов н/Д: Феникс, 2003. — 315 с. : ил., табл. — («Учебники». Высшее образование). — ISBN 5-222-03542-5.
* Расавая геаграфія беларусаў і праблемы этнагенезу / В. П. Аляксееў, Л. І. Цягака; Акадэмія навук Беларусі, Інстытут мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору. — Мн.: Навука і тэхніка, 1994. — 125,[3] с. : іл., табл. — ISBN 5-343-00794-5.
* Хиромантия без тайн / Л. И. Тегако, Т. В. Белоокая. — Мн.: ПКП «БОФФ», 1996. — 87 с. : ил. — ISBN 985-430-002-1.

## Літаратура 
* Дедолко Ю. В., Гурбо Т. Л. ЛИДИЯ ИВАНОВНА ТЕГАКО: ВЕХИ ЖИЗНИ И ВКЛАД В БЕЛОРУССКУЮ АНТРОПОЛОГИЮ 

Катэгорыя:Антраполагі Беларусі
Катэгорыя:Супрацоўнікі ІМЭФ НАНБ
Кітагава Утамара

**Кітагава Утамара** (, Кавагоэ, Японія — ) — японскі майстар каляровага дрэварыту і жывапісец, адзін з найзначнейшых прадстаўнікоў укіё-э.

Працаваў у Эда.

Творчую дзейнасць пачаў з твораў характару натуральных штудый (альбом «Кніга насякомых», 1788), пасля звярнуўся да тэмы «бідын-га» (выявы прыгажунь). Плаўнай, цякучай лініяй вытанчана ствараў вобразы прыгажунь пагрудна або па пояс на лістах вялікага фармату з прымяненнем слюдзянога парашку, што надавала эфект серабрыстага мігатлівага фону (серыя «Вялікія галовы», 1790; «Дзесяць жаночых характараў», пачатак 1790-х). Адметныя рысамі ідэалізацыі, вобразы жанчын разам з тым не пазбаўлены жыццёвай верагоднасці, што асабліва выявілася ў кампазіцыях на тэмы паўсядзённай працы (серыя «Жанчыны за шыццём», 1790-я).

## Літаратура 
* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т.16: Трыпалі — Хвіліна / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн.: БелЭн, 2003. — 576 с.: іл.

## Спасылкі 
* Творы ў музеях свету
* Творы on line
* Біяграфія Утамара 

Катэгорыя:Мастакі Японіі
Міхаіл Сямёнавіч Быкаў

{{Ваенны дзеяч
|імя = Міхаіл Сямёнавіч Быкаў
|арыгінал імя =   
|дата нараджэння  = 16.10.1922
|месца нараджэння = 
|дата смерці = 30.4.1991
|месца смерці = 
|выява =
|шырыня =
|апісанне выявы =
|мянушка =
|прыналежнасць = 
|гады службы = 1940—1954
|званне = 
|род войскаў = авіяцыя
|пасада =
|частка =
|бітвы = Вялікая Айчынная вайна
|узнагароды = { style="background: transparent"
 
}
{ style="background: transparent"
 
-
 
}
|сувязі =
|у адстаўцы =
}}

**Міхаіл Сямёнавіч Быкаў** (1922—1991) — падпалкоўнік Савецкай Арміі, удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза (1946).

## Біяграфія 
Міхаіл Быкаў нарадзіўся 16 кастрычніка 1922 года ў горадзе Жлобіне (цяпер — Гомельская вобласць Беларусі) у рабочай сям'і. Скончыў дзевяць класаў школы № 6 горада Бабруйска, пасля чаго працаваў слесарам-мантажнікам на аўтабазе, адначасова вучыўся ў аэраклубе. У 1940 годзе быў прызваны на службу ў Рабоча-сялянскую Чырвоную Армію. У тым жа годзе Быкаў скончыў ваенную авіяцыйную школу пілотаў у Адэсе. З чэрвеня 1941 года — на Заходнім, Бранскім, 1-м і 4-м Украінскіх франтах Вялікай Айчыннай вайны.

Да сярэдзіны красавіка 1945 года Быкаў здзейсніў 174 баявыя вылеты, падчас якіх здзейсніў штурмоўку і знішчыў 52 танкі, 40 артылерыйскіх гармат, 12 самалётаў на аэрадромах, 12 складоў з боепрыпасамі.

Быў таксама ўзнагароджаны трыма ордэнамі Чырвонага Сцяга, ордэнамі Аляксандра Неўскага, Айчыннай вайны 1-й і 2-й ступеняў, Чырвонай Зоркі, а таксама шэрагам медаляў.

## Літаратура 
* Герои Советского Союза: Краткий биографический словарь / Пред. ред. коллегии И. Н. Шкадов. — М.: Воениздат, 1987. — Т. 1 /Абаев — Любичев/. — 911 с. — 100 000 экз. — ISBN отс., Рег. № в РКП 87-95382
* Герои Советского Союза — могилевчане. Минск, 1965. / стр.30-32.
* Навечно в сердце народном. 3-е изд., доп. и испр. Минск,1984. / стр.82.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Ганаровыя грамадзяне Бабруйска
Катэгорыя:Лётчыкі Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Жлобіне
Эказона

**Біягеаграфі́чны рэгіё́н**, альбо **эказо́на** — найбуйнейшая адзінка пры дзяленні зямной паверхні на зоны ў адпаведнасці з размеркаваннем жывых арганізмаў. 

**Эказона** ахоплівае вялікія тэрыторыі, на якіх арганізмы развіваліся ў адноснай ізаляцыі на працягу доўгага часу, аддзеленыя адны ад другіх геаграфічнымі аб'ектамі: акіянамі, пустынямі, высокімі горнымі градамі, якія ўяўляюць з сябе натуральныя перашкоды для міграцыі. Такім чынам, біягеаграфічныя рэгіёны прызначаны для вызначэння агульнага групавання арганізмаў на аснове іх геаграфічнага размеркавання.

| 
[thumb|400px|6 з 8 біягеаграфічных рэгіёнаў
[Палеарктыка
Неарктыка
Афратропіка
Неатропіка
Аўстралазія
Індамалайская&nbsp;зона
Акіянія&nbsp;і&nbsp;Антарктыка&nbsp;не&nbsp;паказаны
]]
|}

Катэгорыя:Біягеаграфія
Неарктыка

thumb|справа|250px|Неарктыка на карце свету
**Неа́рктыка** — адзін з васьмі буйных біягеаграфічных рэгіёнаў Зямлі. Яна ахоплівае амаль усю Паўночную Амерыку, Грэнландыю, а таксама мексіканскае высакагор'е. Тыя часткі абодвух амерыканскіх кантынентаў, якія не ўваходзяць у Неарктыку, адносяцца да Неатропікі.

Паўночная і Паўднёвая Амерыка, злучаныя ў наш час Панамскім перашыйкам, 180 мільёнаў гадоў назад былі аддзеленыя адна ад адной. На іх развіваліся зусім розныя віды раслін і жывёл. У той час як Паўночная Амерыка была часткай паўночнага суперкантынента Лаўразія, Паўднёвая Амерыка адносілася да паўднёвага суперкантынента Гандвана. Пасля ўтварэння Атлантычнага акіяна Паўночная Амерыка аддзялілася ад будучай Еўразіі, аднак пасля ізноў злучылася з ёй праз натуральны мост на месцы сённяшняга берынгава праліва. Гэта дазволіла абодвум кантынентам у чарговы раз «зраўнаваць» шматлікія віды флоры і фаўны. Таму ў Неарктыкі і Палеарктыкі сёння маецца шмат агульных біялагічных відаў і іх нярэдка аб'ядноўваюць у агульную экалагічную зону Галарктыка.

Тым не менш, шматлікія буйныя жывёлы, такія як конь, вярблюд, мамант, мастадонт, шаблязубы тыгр і кароткаморды мядзведзь, вымерлі ў Неарктыцэ ў эпоху апошняга ледавіковага перыяду. Адначасова пачалося і яе засяленне чалавекам. Экалагічныя нішы, якія ў выніку вызваліліся, змаглі заняць такія віды, як бізон, грызлі і вапіці.

Сямействы, якія выйшлі з Неарктыкі:
* Сабачыя (сабакі, ваўкі, лісы, каёты)
* Вярблюдавыя (вярблюды, ламы)
* Коневыя (коні, аслы)
* Віларогія (віларог)

Гепард таксама першапачаткова з'явіўся ў Паўночнай Амерыцы і распаўсюдзіўся ў Азію і Еўропу, аднак сёння сустракаецца амаль выключна ў Афрыцы.


Катэгорыя:Паўночная Амерыка
Адміністрацыйны падзел Мазамбіка

**Адміністрацыйны падзел Мазамбіка** — падзел тэрыторыі Мазамбіка на пэўныя часткі ў мэтах эфектыўнай арганізацыі дзяржаўнага кіравання і мясцовага самакіравання.

## Правінцыі 
thumb|230px|справа|Карта правінцый Мазамбіка

## Гл. таксама 
* Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел


Катэгорыя:Спісы:Мазамбік
Гіжыгінская губа

**Гіжыгінская губа** () — частка заліва Шэліхава ля паўночна-ўсходняга берага Ахоцкага мора.

Уразаецца на 148 км паміж паўвостравам Тайганос і мацерыком. Шырыня каля ўваходу да 260 км, на поўначы 30—40 км. Найбольшая глыбіня — 88 м. Большую частку года заліў пакрыты лёдам. Велічыня прыліваў (няправільныя сутачныя) да 9,6 м. У Гіжыгінскую губу ўпадае рака Гіжыга.

## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Залівы Ахоцкага мора
Катэгорыя:Залівы Расіі
Катэгорыя:Геаграфія Магаданскай вобласці
Аснова збудавання

**Аснова збудавання** — масіў грунту, які праз фундамент успрымае нагрузку ад збудавання і мае забяспечваць агульную ўстойлівасць да геалагічных працэсаў і сэйсмічных уздзеянняў (адсутнасць апоўзняў, зрушэнняў і выветранасці грунтоў). Бывае прыродная (грунт без змены ўласцівасцей) і штучная (грунт замацоўваецца і ўшчыльняецца).

Катэгорыя:Будаўнічыя элементы і канструкцыі
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні
Геамарфалагічнае раянаванне

**Геамарфалагі́чнае раянава́нне** — падзел зямной паверхні на рэгіёны паводле асаблівасцей рэльефу. Комплекснае геамарфалагічнае раянаванне ўлічвае марфалогію, марфаметрыю, генезіс і дынаміку рэльефу. Выдзяленне буйных рэгіянальных адзінак засноўваецца на аналізе марфаструктуры. 

Геамарфалагічнае раянаванне праводзіцца таксама па асобных геамарфалагічных прыкметах — генетычных, марфаметрычных і іншых. На больш нізкіх ступенях раянавання за аснову прымаюцца марфаскульптурныя асаблівасці рэльефу.

## Літаратура 
* , С. 17

## Гл. таксама 
* Геамарфалагічнае раянаванне Беларусі
* Геамарфалогія

Раянаванне
Геамарфалагічнае раянаванне Беларусі

**Геамарфалягі́чнае раянава́нне Белару́сі** — геамарфалагічны падзел тэрыторыі Беларусі на рэгіёны. 

Большасць даследчыкаў на тэрыторыі Беларусі вылучаюць 5 геамарфалагічных абласцей:
* Беларускае Паазер’е
* Беларуская града
* Усходне-Беларуская раўніна
* Перадпалеская раўніна
* Беларускае Палессе

Дадзеныя вобласці адрозніваюцца па часе ўтварэння і ступені далейшага ўздзеяння эразійна-дэнудацыйных працэсаў, маюць адрозненні ў геаструктурных адносінах і ў літалагічным складзе адкладаў.

Геамарфалагічныя вобласці падзяляюцца на раёны, якія вызначаюцца генетычнай аднароднасцю, падобнасцю формаў і памераў рэльефу, расчлянёнасцю, узростам, напрамкам і інтэнсіўнасцю сучасных геамарфалагічных працэсаў.

## Літаратура 
* , С. 17

## Гл. таксама 
* Геамарфалагічнае раянаванне
* Геамарфалогія

Катэгорыя:Геамарфалогія
Катэгорыя:Рэльеф Беларусі
Прыроднае раянаванне

**Прыро́днае раянава́нне** — сістэма тэрытарыяльнага падзелу, заснаваная на выяўленні прыродных рэгіёнаў, якія валодаюць унутраным адзінствам і своеасаблівымі індывідуальнымі рысамі прыроды. Дае прыродазнаўча-навуковую аснову для планавання шматлікіх галінаў дзейнасці чалавека, у тым ліку ў сферы народнай гаспадаркі, культуры, аховы здароўя.

Вылучаюць прыродныя раёны па асобных прыкметах (клімат, рэльеф, глебы і іншае) або па іх комплексу (ландшафтнае, фізіка-геаграфічнае).

Дэталёвасць раянавання залежыць ад вывучанасці адпаведнай тэрыторыі альбо таго ці іншага яе элементу. Розная трактоўка адных і тых жа даных або іх недастатковасць прыводзіць часам да суіснавання некалькіх несупадаючых схем прыроднага раянавання адной і той жа тэрыторыі.

Для тэрыторыі Беларусі распрацаваныя: агракліматычнае, геамарфалагічнае, геахімічнае, гідрагеалагічнае, гідралагічнае, глебава-геаграфічнае, зоагеаграфічнае, ландшафтнае, фізіка-геаграфічнае раянаванні.

## Літаратура 
* , С. 285
* Прыроднае раянаванне //  — С. 81

Катэгорыя:Прырода паводле рэгіёнаў
Агракліматычнае раянаванне

**Агракліматы́чнае раянава́нне** — падзел пэўнай тэрыторыі па ступені спрыяльнасці кліматычных умоў для земляробства на гэтай тэрыторыі. Пры падзеле бяруцца пад увагу такія чыннікі, як сярэдняя тэмпература вегетацыйнага перыяду, працягласці інтэрвалаў з асобнымі тэмпературамі паветра і гадавых сум ападкаў.

## Гл. таксама 
* Агракліматычнае раянаванне Беларусі

## Літаратура 
* , С. 28

Катэгорыя:Клімат
Катэгорыя:Аграномія
Аўстралазія (біягеаграфія)

thumb|350px|Аўстралазійскі біягеаграфічны рэгіён
**Аўстралазія** — біягеаграфічны рэгіён, які амаль супадае з геаграфічным рэгіёнам Аўстралазія, але адрозніваецца з ім у вызначэнні. Гэты біягеаграфічны рэгіён складаецца з Аўстраліі, астравой Новая Гвінея (з Папуа-Новай Гвіней і інданезійскай правінцыяй Папуа ўключна), ўсходняй часткі інданезійскага архіпелагу ўключна з востравам Сулавесі, з Малукскіх астравоў (інданезійскія правінцыі Малуку і Паўночны Малуку) і астравоў Ламбок, Сумбава, Сумба, Флорэс, Тымор. Таксама ўключае некалькі ціхаакіянскіх астраўных груп: Архіпелаг Бісмарка, Вануату, Саламонавы астравы, Новая Каледонія. Новая Зеландыя з'яўляецца адасобленым падрэгіёнам Аўстралазіі, а рэшта Інданезіі ўваходзіць у Індамалайскую зону.

З экалагічнага пункту гледжання Аўстралазія — гэта адасоблены рэгіён з агульнай геалагічнай і эвалюцыйнай гісторыяй, які мае шмат унікальных элементаў флоры і фаўны.

## Гл. таксама 
* Аўстралазія
* Акіянія

Катэгорыя:Акіянія
Катэгорыя:Аўстралія
Катэгорыя:Біягеаграфічныя рэгіёны
Адміністрацыйны падзел Мадагаскара

thumb|250px|справа|Карта акруг Мадагаскара
**Адміністрацыйны падзел Мадагаскара** — падзел тэрыторыі Мадагаскара на пэўныя часткі ў мэтах эфектыўнай арганізацыі дзяржаўнага кіравання і мясцовага самакіравання.

## Гісторыя 
Правінцыі былі ўтвораны ў 1946 годзе, калі Мадагаскар быў французскай калоніяй. Першапачаткова іх было пяць, а шостая (Анцыранана) была створана трохі пазней, але да выбараў 1957 года.

Правінцыі былі скасаваны ў выніку прыняцця новага адміністрацыйна-тэрытарыяльнага падзелу на канстытуцыйным рэферэндуме 2007 года. Пераходны перыяд да новага адміністрацыйнага падзелу склаў 30 месяцаў (да кастрычніка 2009 года). Але ў новай канстытуцыі, прынятай у 2010 годзе, шэсць аўтаномных правінцый з’явіліся зноў.

## Правінцыі 

Катэгорыя:Спісы:Мадагаскар
Амурскі ліман

**Аму́рскі ліма́н** — паўночная частка Татарскага праліва паміж мацерыковай Азіяй і востравам Сахалін. Злучае Сахалінскі заліў Ахоцкага мора з Татарскім пралівам праз праліў Невяльскога. Даўжыня каля 185 км, найбольшая шырыня каля 40 км, сярэднія глыбіні ў межах 3 — 4,5 м. З лістапада па май пакрыты лёдам.

У Амурскі ліман упадае рака Амур, таму яго вада класіфікуецца як саланаватая (ад 5 да 15 ‰) (для параўнання, вада Ахоцкага мора класіфікуецца як салёная, мае салёнасць ад 30‰ да 34,5‰).

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Залівы Ахоцкага мора
Катэгорыя:Залівы Хабараўскага края
Катэгорыя:Залівы Сахалінскай вобласці
Гілгіт

**Гілгіт** — рака ў Пакістане, па паўднёвым захадзе Кашміра, правы прыток ракі Інд.

Даўжыня ракі каля 450 км, плошча вадазбору 26 тыс. км². Бярэ пачатак у хрыбце Хіндурадж. Жыўленне снегавое і ледавіковае. Пад’ём вады з красавіка, найбольшы сцёк — у ліпені. Узімку воднасць невялікая. Зліваючыся з Індам, амаль падвойвае расход яго вады. У раёне горада Гілгіт утварае Гілгіцкі аазіс. З-за вялікіх хуткасцяў цячэння і парожыстасці несуднаходная.

Па даліне Гілгіта пралягае старажытны караванны шлях, які злучае паўночны ўсход Афганістана з Індыяй і Пакістанам.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Gilgit River // Encyclopædia Britannica 

Катэгорыя:Рэкі Пакістана
Катэгорыя:Інд