Цешынскае герцагства

**Цешынскае княства** або **герцагства** ўзнікла як адно са шматлікіх сярэдневяковых сілезскіх княстваў, якія знаходзіліся пад кіраваннем розных галін польскага дому Пястаў. Тэрыторыя — Цешынская Сілезія, сталіца — Цешын.

## Гісторыя 
У 1282 годзе памёр князь Уладзіслаў Апольскі, які кіраваў Апольска-раціборжскім княствам. У яго было чатыры сыны, якія падзялілі спадчыну паміж сабой. Старэйшы сын Мешка разам з братам Пшамыславам спачатку сталі сумесна кіраваць узноўленым Раціборжскім княствам, аднак у 1290 годзе вырашылі падзяліць уладанні. Мешка ўзяў сабе землі паміж рэкамі Остравіцы і Сола, на якіх знаходзіліся гарады Цешын і Асвенцім — так было ўтворана Цешынскае княства.

У 1315 годзе Мешка сканаў, і княства было падзелена паміж яго сынамі: Уладзіслаў атрымаў Асвенцім, а Цешын застаўся ў Казіміра. Паступова Казімір аддаляўся ад польскіх інтарэсаў, і ў 1327 годзе прынёс амаж Яну Люксембургскаму як каралю Багеміі. З тых часоў гісторыя Цешынскай Сілезіі была ў большай ступені звязана з Прагай, чым з Кракавам. Ад Казіміра ў 1358 годзе княства атрымаў у спадчыну яго сын Пшамыслаў, які за доўгае жыццё здолеў прымножыць свае ўладанні.

У перыяд Рэфармацыі цешынскія кіраўнікі вагаліся паміж каталіцтвам і лютэранствам, якое падтрымліваў князь Вацлаў Адам, які кіраваў Цешынам з 1528 па 1576 гады. У часы валадарання яго ўнучкі Лізаветы Лукрэцыі — апошняй з цешынскіх Пястаў — княства спусташалі арміі Трыццацігадовай вайны. Перажыўшы дзяцей ад шлюбу з баронам Ліхтэнштэйнам, Еўдакія Лукрэцыя адмовіла ўладанні сваіх продкаў Габсбургаў.

У 1722 годзе імператар Карл VI перадаў Цешынскае герцагства Францу Латарынгскаму ў якасці кампенсацыі за саступлены ім Савойскай дынастыі Манферат. Менавіта тут адбыўся Цешынскі кангрэс, які завяршыў вайну за баварскую спадчыну. У той час герцагствам валодала дачка Франца, Марыя Крысціна, з мужам, Альбертам Саксонскім, сынам польскага караля Аўгуста III.

Па прычыне бяздзетнасці апошні ўсынавіў пляменніка жонкі — эрцгерцага Карла Іагана. Пазней тытул герцага Цешынскага насілі нашчадкі Карла Іагана — Альбрэхт і Фрыдрых Марыя Альбрэхт. Усе трое былі выдатнымі военачальнікамі і фельдмаршаламі (у арміях Аўстрыі, Германіі, Расіі).

Пасля распаду Аўстра-Венгрыі за валоданне Цешынскай Сілезіяй паміж Польшчай і Чэхаславакіяй успыхнуў Цешынскі канфлікт. Міжнародная канферэнцыя 1920 года пастанавіла падзяліць спрэчную тэрыторыю паміж гэтымі краінамі.

## Кіраўнікі 
е.]]
### Пясты і іх спадчыннікі 
* Мешка I Цешынскі (1290—1314)
* Казімір I Цешынскі (1315—1358)
* Пшамыслаў I Носак (1358—1410)
* Баляслаў I Цешынскі (1410—1431)
* Баляслаў II Цешынскі (1431—1442)
* Пшамыслаў II Цешынскі (1431—1442)
* Вацлаў I Цешынскі (1431—1468)
* Пшамыслаў II Цешынскі (1468—1477)
* Казімір II Цешынскі (1477—1528)
* Вацлаў III Адам (1528—1579)
* Адам Вацлаў Цешынскі (1579—1617)
* Фрыдрых Вільгельм Цешынскі (1617—1625)
* Эльжбета Лукрэцыя Цешынская (1625—1653)

### Габсбургі 
* Фердынанд IV Габсбург (1653—1654)
* Фердынанд III (1654—1657)
* Леапольд I (1657—1705)
* Іосіф I (1705—1711)
* Карл VI (1711—1722)
* Леапольд I Латарынгскі (1722—1729)
* Франц I Стэфан (1729—1765)
* Іосіф II (1765—1766)
* Марыя Крысціна, герцагіня Цешынская (1766—1792)
* Альберт Саксен-Цешынскі (1766—1822)
* Карл Цешынскі (1822—1847)
* Альбрэхт Аўстрыйскі, герцаг Цешынскі (1847—1895)
* Фрыдрых Аўстрыйскі, герцаг Цешынскі (1895—1918)

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Гісторыя Цешынскай Сілезіі
Катэгорыя:Сілезскія княствы
Катэгорыя:Герцагствы
Катэгорыя:Дзяржавы ў гісторыі Чэхіі
Катэгорыя:Дзяржавы ў гісторыі Польшчы
Катэгорыя:1290 год у Еўропе
Катэгорыя:XIII стагоддзе ў Чэхіі
Катэгорыя:XIII стагоддзе ў Польшчы