Альфонса IX

**Альфонса IX Леонскі** (, Самора — 23 верасня 1230, Сарыя) — кароль Леона і Галісіі з Бургундскай дынастыі, які кіраваў у 1188—1230 гадах. Сын Фердынанда II і Уракі Партугальскай. Узышоў на трон пасля смерці бацькі і кіраваў да ўласнай смерці. Паводле Ібн Хальдуна, меў мянушку Baboso (*Мокрабароды*), таму што быў схільны да прыступаў гневу, у час якіх у яго з рота выходзіла пена.

## Біяграфія 
Альфонса нарадзіўся ў Саморы і быў адзіным сынам караля Фердынанда II і Уракі Партугальскай. Стаўшы кіраўніком Леона, прыняў актыўны ўдзел у Рэканкісце, адваяваўшы ў арабаў практычна ўсю Эстрэмадуру.

Адной з найважнейшых падзей яго кіравання было скліканне ў 1188 годзе Кортэсаў Леона — першага еўрапейскага парламента, паводле праграмы ЮНЕСКА «Памяць свету». Пайсці караля на гэты крок вымусілі складаная эканамічная сітуацыя ў пачатку яго кіравання і неабходнасць павелічэння падаткаў: было неабходна падняць падаткі на бяздольныя класы, якія пратэставалі. Тады Альфонса склікаў асамблею дваран, духавенства і прадстаўнікоў гарадоў, якія запатрабавалі кампенсацый і кантролю за расходамі кароны.

Пасля таго, як Альфонса VIII Кастыльскі быў разбіты ў бітве пры Аларкасе, Альфонса IX пры дапамозе мусульман уварваўся ў Кастылію. У 1197 годзе ён ажаніўся са сваёй кузінай Берэнгарыяй Кастыльскай для ўмацавання міру паміж Леонам і Кастыліяй. З прычыны таго, што пара была ў блізкім сваяцтве, на караля і каралеўства Папам Цэлестынам III быў накладзены інтэрдыкт. У далейшым Папа змяніў сваё рашэнне, пакінуўшы толькі аднаго Альфонса адлучаным ад Царквы, што, зрэшты, не вельмі клапаціла караля, які меў падтрымку ўласнага духавенства.

У 1218 годзе Альфонса заснаваў універсітэт у Саламанцы, найстарэйшы ў Іспаніі.

У канцы жыцця кароль адправіўся ў Сант’яга-дэ-Кампастэла наведаць мошчы Святога Якава, якога вельмі шанаваў. Па дарозе адчуў сябе дрэнна і спыніўся ў Вільянуэва-дэ-Сарыя, дзе і памёр 23 ці 24 верасня 1230 года. Паводле тэстаменту, быў пахаваны ў саборы Сант'яга побач з бацькам.

## Дзеці 
* Ад першага шлюбу з Тэрэзай Партугальскай:
** **Фернанда** (каля 1192 — жнівень 1214), не быў жанаты і не пакінуў нашчадства
** Блажэнная **Санча** (каля 1193—1270). Быўшы спадчынніцай Альфонса, магла прэтэндаваць на трон, аднак у выніку перамоў паміж яе маці і другой жонкай бацькі каралевай не стала, наўзамен атрымала добрую спадчыну і сышла ў манастыр. Пасля смерці кананізавана.
** **Дульса**, званая таксама Альдонса (каля 1194—1195 года — пасля 1243 года), незамужняя, пражыла ўсё жыццё з маці. Дзяцей не мела.
* Ад другога шлюбу з Берэнгарыяй Кастыльскай:
** **Элеанор** (1198/1199 — 1202)
** **Фернанда** (1199—1252) — кароль Кастыліі. Быў двойчы жанаты: у першым шлюбе з *Беатрысай Швабскай*, дачкой Філіпа, герцага Швабскага, і Ірыны Ангеліны, ад якой меў дзесяць дзяцей; у другім шлюбе з *Жаннай дэ Дамартэн*, дачкой графа Амаля Сімона дэ Дамартэна і Марыі Панцье, ад якой меў пецярых дзяцей.
** **Канстанцыя** (1200—1242) — манашка ў  каля Бургаса.
** '''** (1202—1272) — быў тройчы жанаты: у першым шлюбе з **', дачкой і спадчынніцай Гансала Перэс дэ Лара, сеньёра Маліна і Меса і Санчы Гомес дэ ла Каса дэ Траба, ад якой меў сына і дачку; у другім шлюбе з '**, дачкой Гансала Нуньес дэ Лара і Марыі Дыяс дэ Ара і Азарга, ад якой меў адну дачку; у трэцім шлюбе з **', дачкой Альфонса Тэлеса дэ Менесіса і Марыі Ямез дэ Лімія, ад якой меў сына і дачку. Апроч дзяцей ад трох шлюбаў, Альфонса меў шасцярых пазашлюбных дзяцей.
** **Берэнгарыя Леонская** (1204—1237) — у шлюбе з каралём Іерусаліма **Іаанам дэ Брыенам** і была маці чацвярых дзяцей.

Апроч дзяцей ад законных шлюбаў, Альфонса меў мноства пазашлюбных дзяцей, з якіх пэўна вядома  толькі пра пятнаццаць. Адна з пазашлюбных дочак, Альдонса, была выдадзена замуж за рыцара Педра Понсэ дэ Кабрэра. У знак паходжання ад каралёў Леона іх нашчадкі прынялі прозвішча Понсэ дэ Леон.

## Літаратура 
* 
* Doubleday, Simon R., *The Lara family: crown and nobility in medieval Spain*, Harvard University Press, 2001.
* Echols, Anne and Marty Williams, *An Annotated index of Medieval Women*, Markus Weiner Publishing Inc, 1992.
* *Medieval Iberia: an encyclopedia*, Ed. E. Michael Gerli and Samuel G. Armistead, Routledge, 2003.
* Moore, John Clare, *Pope Innocent III (1160/61-1216): To root up and to plant*, BRILL, 2003.
* Ruano, *Ruano and Joannes Ribadas, Casa de la Cabrera en Cordoba*, 1779.
* 
* 
* 

Катэгорыя:Кіраўнікі Леона
Катэгорыя:Кіраўнікі Галісіі
Катэгорыя:Бургундская дынастыя (Кастылія)
Катэгорыя:Кіраўнікі Еўропы XII стагоддзя
Катэгорыя:Кіраўнікі Еўропы XIII стагоддзя