open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Іван Пракопавіч Гаманкоў

{{Ваенны дзеяч
 |поўнае імя       = Іван Пракопавіч Гаманкоў
 |арыгінал імя     = 
 |дата нараджэння  = 
 |месца нараджэння = 
 |дата смерці      = 
 |месца смерці     = 
 |партрэт          = 
 |подпіс           = 
 |мянушка          = 
 |псеўданім        = 
 |прыналежнасць    = 
 |гады службы      = 1938—1945
 |званне           = 
 |род войскаў      = пяхота
 |камандаваў       = 
 |частка           = 
 |бітвы            = Вялікая Айчынная вайна
 |узнагароды       = { style="background: transparent"
 
}
{ style="background: transparent"
 
}
 |Commons        = 
 |Rodovid        =
 |сувязі         = 
 |у адстаўцы     = 
 |роспіс         = 
}}

**Іван Пракопавіч Гаманкоў** (, в. Яўкіна, , Смаленская вобласць — , г. ) — капітан Рабоча-сялянскай Чырвонай Арміі, удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза (1945).

## Біяграфія 
Іван Гаманкоў нарадзіўся 27 лютага 1919 года ў весцы Яўкіна (цяпер — Шумяцкі раён Смаленскай вобласці) у сялянскай сям’і. У 1937 годзе скончыў Канстанцінаўскі шкляны тэхнікум у Данецкай вобласці, пасля чаго працаваў у Арцёмаўску на шкляным заводзе. У 1938 годзе Гаманкоў быў прызваны на службу ў Рабоча-сялянскую Чырвоную Армію. У 1939 годзе ён скончыў Маскоўскае вучылішча пагранвойскаў. З першага дня Вялікай Айчыннай вайны — на яе франтах.

24 красавіка 1945 года Гаманкоў разам са сваёй ротай пераправіўся праз Шпрэе, захапіў на процілеглым беразе апорны пункт і адбіў некалькі варожых контратак.

Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 31 мая 1945 года «за мужнасць і гераізм, праяўленыя ў баях за Берлін» капітан Іван Гаманкоў быў удастоены высокага звання Героя Савецкага Саюза з уручэннем ордэна Леніна і медалі «Залатая Зорка» за нумарам 8774.

Пасля заканчэння вайны Гаманкоў быў звольнены ў запас. У 1951 годзе ён скончыў Вышэйшую школу прафсаюзнага руху. Пражываў у Маскве, знаходзіўся на прафсаюзнай і гаспадарчай рабоце.

Быў таксама ўзнагароджаны ордэнамі Айчыннай вайны 1-й ступені і Чырвонай Зоркі, а таксама шэрагам медалеў.

## Літаратура 
* 
* Герои тревожных рассветов. Киев, 1978.

Катэгорыя:Камандзіры рот у Вялікай Айчыннай вайне
Катэгорыя:Пяхотнікі Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Партызаны Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Шумяцкім раёне
Георгій Іванавіч Чугашвілі

**Георгій Іванавіч Чугашві́лі** (нар. ) — беларускі барэц грэка-рымскага стылю. Майстар спорту. Чэмпіён Беларусі 2016 года. Малодшы брат Іосіфа Чугашвілі.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў 1993 годзе ў Тэлаві, Грузія. Пазней пераехаў у Беларусь, дзе з сям'ёй пасяліўся ў Гатаве пад Мінскам. На ранніх этапах праходзіў падрыхтоўку ў СДЮШАР № 1 БФСТ «Дынама».

З 2011 года грамадзянін Рэспублікі Беларусь. Бронзавы прызёр Чэмпіянату Беларусі 2012 года ў Магілёве.

У 2013 годзе прымаў удзел у Чэмпіянаце свету сярод юніёраў у вагавая катэгорыя да 120 кг, а прайграў у першым крузе. У тым жа годзе на Чэмпіянаце Еўропы сярод юніёраў у вагавая катэгорыя да 120 кг заняў 5-е месца. Бронзавы прызёр турніру «Кубак Прэзідэнта Рэспублікі Казахстан» 2013 года.

Бронзавы прызёр Чэмпіянату Беларусі 2014 года ў Брэсце.

На Чэмпіянаце Еўропы сярод моладзі 2015 года ў вагавая катэгорыя да 130 кг заняў 8-е месца. У тым жа годзе заваяваў бронзавы медаль на Чэмпіянаце Беларусі ў Лідзе.

Чэмпіён Беларусі 2016 года ў вагавай катэгорыі да 130 кг.

## Спасылкі 
* Георгий Чугошвили (греко-римская борьба)
* Чугошвили Георгий Иванович . БФБ

Катэгорыя:Барцы Беларусі
Катэгорыя:Чэмпіёны Беларусі па грэка-рымскай барацьбе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Тэлаві
Катэгорыя:Імігравалі ў Беларусь з Грузіі
Мушмула

**Мушмула** (*Mespilus*) — род лістападных раслін сямейства Ружавыя.

## Віды 
Па інфармацыі базы дадзеных *The Plant List*, род уключае 3 віды:

* 
* 
* 

Катэгорыя:Яблыневыя
Чэмпіянат Беларусі па грэка-рымскай барацьбе 2010

**Чэмпіянат Беларусі па грэка-рымскай барацьбе 2010 года** прайшоў 10-13 чэрвеня ў спарткомплексе «Алімпіец» у Магілёве.

## Медалісты 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Чэрвень 2010 года
Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 2010 годзе
Катэгорыя:Чэмпіянаты Беларусі па грэка-рымскай барацьбе
Катэгорыя:Спартыўныя спаборніцтвы ў Магілёве
Катэгорыя:2010 год у Магілёве
Аляксандр Мікалаевіч Дзем’яновіч

'''Аляксандр Мікалаевіч Дзем'яновіч''' (нар. , Мінск, Беларуская ССР, СССР) — беларускі барэц грэка-рымскага стылю. Майстар спорту Беларусі. Чэмпіён Беларусі 2010, 2012 і 2016 гадоў, бронзавы прызёр чэмпіянату Еўропы 2014 года.

## Біяграфія 
На ранніх этапах праходзіў падрыхтоўку ў СДЮШАР-7 г. Мінска

Бронзавы прызёр міжнароднага турніру «Мемарыял Вацлава Пытлясінскага» 2010 года.

Чэмпіён Беларусі 2010 і 2012 гадоў у вагавай катэгорыі да 74 кг.

На Чэмпіянаце свету 2013 года ў вагавай катэгорыі да 74 кг заняў толькі 30-е месца. У тым жа годзе летняй Універсіядзе ў Казані прайграў у чвэрцьфінале. Сярэбраны прызёр Чэмпіянату Беларусі 2013 года ў Лідзе. На Чэмпіянаце Еўропы 2013 года заняў 5-е месца.

У 2014 годзе на Чэмпіянаце свету ў вагавай катэгорыі да 71 кг заняў 5-е месца. У тым жа годзе стаў бронзавым прызёрам Чэмпіянату Еўропы. Сярэбраны прызёр Чэмпіянату Беларусі 2014 года ў Брэсце ў вагавай катэгорыі да 75 кг.

Сярэбраны прызёр Чэмпіянату Беларусі 2015 года ў Лідзе. Чэмпіён Беларусі 2016 года.

Скончыў Беларускі інстытут правазнаўства па спецыяльнасці «юрыст».

## Спасылкі 
* Демьянович Александр Николаевич 
* Александр Демьянович (греко-римская борьба)

Катэгорыя:Барцы Беларусі
Катэгорыя:Чэмпіёны Беларусі па грэка-рымскай барацьбе
Катэгорыя:Выпускнікі БІП — Інстытут правазнаўства
Чырвоная гвардыя (значэнні)

**Чырвоная гвардыя**:

* Чырвоная гвардыя — добраахвотныя атрады часоў Грамадзянскай вайны ў Расіі ў 1917—1923 гады
* Чырвоная гвардыя — узброеныя атрады венгерскіх рабочых-камуністаў у 1919 годзе
* Чырвоная гвардыя — узброеныя атрады фінскіх рабочых і сельскай беднаты ў 1918 годзе
Балінскі

**Балінскі** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Іван Міхайлавіч Балінскі — псіхіятр
* Міхал Ігнатавіч Балінскі — гісторык, краязнавец
Народны камісарыят земляробства БССР

**Наро́дны камісарыя́т земляро́бства Белару́скай ССР** быў утвораны ў 1919 годзе. З 1946 года пераўтвораны ў Міністэрства земляробства БССР.  

## Наркамы 
* Усевалад Ігнатоўскі (1919 —  1920)
* Адам Славінскі (1920 — 1924)
* Стэфан Гельтман (1924)
* Дзмітрый Прышчэпаў (1924 — 1929)
* Піліп Рачыцкі (1929 — 1933)
* Казімір Бенек (1933 — 1937)
* Мікалай Нізоўцаў (1937)
* Васіль Шышкоў (1937 — 1938)
* Пётр Кальцоў (1938 — 1939)
* Міхаіл Кулагін (1939)
* Іван Крупеня (1939 — 1941, 1943 — 1946)

## Літаратура 
*  Высшие органы государственной власти и центрального управления Белорусской ССР (1965–1991 гг.). В 3 ч. Ч. 3. — Минск, 2000.

Катэгорыя:Скасаваныя органы выканаўчай улады Беларусі
Катэгорыя:Народныя камісарыяты БССР
Катэгорыя:З’явіліся ў 1919 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 1946 годзе
Рыверслей і Наракорт

**Рыверслей і Наракорт** () — рэгіёны Аўстраліі, дзе знойдзена мноства акаменелых парэшткаў старажытных аўстралійскіх млекакормячых. З 1994 г. уваходзяць у спіс Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА.

На падставе вывучэння акаменеласцей, знойдзеных у гэтых мясцовасцях, вучоныя робяць высновы не толькі аб эвалюцыі жывёльнага света Аўстраліі, але і аб развіцці жыцця на Зямлі.

]]
Рыверслей знаходзіцца на паўночным захадзе штата Квінслэнд, побач з водараздзелам ракі Грэгары. Яго плошча — 10 тыс. га. Гэты арэал надзвычайна багаты на акаменелыя парэшткі млекакормячых, якія жылі ў міяцэнавую эпоху (15-25 млн гадоў таму). Акаменеласці заключаны ў вапняковыя тоўшчы, і таму яны добра захаваліся. У Рыверслеі знойдзены акаменелыя парэшткі больш за 35 відаў лятучых мышаў. Гэта своеасаблівы сусветны рэкорд.

Прыкладна ў 2000 км ад Рыверслея ў штаце Паўднёвая Аўстралія знаходзяцца халодныя пячоры Наракорта. Іх плошча — каля 300 га. Акаменеласці, знойдзеныя тут, з'яўляюцца выдатнай ілюстрацыяй эвалюцыйных падзей, якія адбываліся на тэрыторыі Аўстраліі на працягу некалькіх ледніковых перыядаў.

## Літаратура 
* Тысяча чудес света. — СПб: ООО «СЗКЭО», 2007. — 336 с.

Катэгорыя:Сусветная спадчына ў Аўстраліі
Лорэнс Лесіг

**Лорэнс Лесіг** (; нар. ) — амерыканскі грамадскі актывіст, прафесар права ў Стэнфардскім універсітэце. Вядомы перш за ўсё ў сувязі са сваёй барацьбой за змяненне заканадаўства ў галіне аўтарскага права, асабліва ва ўжыванні да інтэрнэту.

Лесіг — заснавальнік Creative Commons і ідэалагічны натхніцель руху за свабодную інфармацыю, яго кніга «» з’яўляецца важнай крыніцай ідэалогіі дадзенага руху.

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Юрысты ЗША
Катэгорыя:Грамадскія дзеячы ЗША
Катэгорыя:Выпускнікі Ельскага ўніверсітэта
Катэгорыя:Выпускнікі Кембрыджскага ўніверсітэта
Катэгорыя:Члены Амерыканскай акадэміі мастацтваў і навук
Цэнтральны камітэт КПБ

, вул. К. Маркса, 40.]]**Цэнтра́льны камітэ́т Камуністы́чнай па́ртыі Белару́сі** — вышэйшы орган Камуністычнай партыі Беларусі ў перыяд паміж з'ездамі ў 1924—1991 гады.

Абіраўся з'ездам КПБ ва ўстаноўленым iм колькасці членаў і кандыдатаў у члены ЦК. Па меры росту шэрагаў КПБ, маштабаў і складанасці задачаў колькасць членаў ЦК павялічвалася.

У сваёй дзейнасці кіраваўся Праграмай і Статутам КПСС, рашэннямі з'ездаў КПСС і КПБ, пленумаў ЦК КПСС.

Пленумы ЦК КПБ склікаліся не радзей за адзін раз у чатыры месяцы.

Упершыню ЦК Кампартыі Беларусі быў абраны 14 мая 1924 года на VIII з'ездзе КП(б)Б у складзе 25 членаў і 7 кандыдатаў у члены ЦК.

Да стварэння ЦК вышэйшымі кіраўнічымі органамі Кампартыі Беларусі былі: Цэнтральнае бюро КП(б)Б, Цэнтральны камітэт КП(б)ЛіБ, Часовае беларускае бюро ЦК РКП(б).

## Паўнамоцтвы 
ЦК КПБ ўзначальваў усю дзейнасць рэспубліканскай партыйнай арганізацыі па ажыццяўленню палітыкі партыі, арганізоўваў выкананне дырэктыў ЦК КПСС, кіраваў абласнымі, гарадскімі і раённымі партыйнымі арганізацыямі, правяраў іх працу, заслухоўваў справаздачы абкамаў, гаркамаў і райкамаў, ажыццяўляў падбор і расстаноўку кіруючых кадраў.

Пад кіраўніцтвам ЦК КПБ праводзіў сваю працу ЦК ЛКСМБ.

ЦК КПБ накіроўваў працу рэспубліканскіх дзяржаўных і грамадскіх арганізацый працаўнікоў праз партыйныя групы ў іх, зацвярджаў рэдактараў рэспубліканскіх друкаваных партыйных органаў, якія працавалі пад яго кантролем, склікаў з'езды КПБ, даваў справаздачу перад імі і ЦК КПСС.

## Бюро ЦК 
Для кіраўніцтва працай партыі паміж Пленумамі ЦК абірае Бюро ЦК КПБ.

## Сакратарыят ЦК 
Для кіраўніцтва паўсядзённай працай, пераважна для арганізацыі праверкі выканання партыйных рашэнняў і падбору кадраў пленумамі  абіраўся Сакратарыят ЦК КПБ.

## Літаратура 
* Центральный комитет ЦК КПБ // Белорусская ССР:Краткая Энциклопедия — Мн.: «Белорусская советская энциклопедия» имени Петруся Бровки, 1979. — Т. 1. — С. 717. — 768 с.

Катэгорыя:Камуністычная партыя Беларусі
Міхаіл Львовіч Гебелеў

**Міхаіл Львовіч Гебелеў** (, в. Узляны, Ігуменскі павет, Мінская губерня (цяпер Пухавіцкі раён, Мінская вобласць) — , Мінск) — адзін з кіраўнікоў камуністычнага падполля ў Мінску.

## Біяграфія 
Працаваў сталяром на заводзе імя Молатава, пасля заканчэння Рэспубліканскай школы прапагандыстаў пры ЦК КП(б)Б — прапагандыстам, а потым інструктарам Сталінскага райкама КП(б)Б Мінска.

Падчас акупацыі ўзначаліў антыфашысцкі супраціў у Мінскім гета, быў сакратаром Тэльманаўскага падпольнага райкама КП(б)Б Мінска, членам падпольнага гаркама. Адзін з арганізатараў першай падпольнай друкарні гаркама, наладжваў прыём і распаўсюджанне зводак Савінфармбюро, кіраваў аперацыяй вываду вязняў гета ў партызанскія атрады. У ліпені 1942 года арыштаваны. Павешаны ў мінскай турме.

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* *Наталья ПАРХОМЧИК* Выставка «Лагерь смерти Тростенец. История и память» приурочена к 25-летию установления дипломатических отношений между Беларусью и Германией  // Газета «Пухавіцкія навіны»

Катэгорыя:Падпольшчыкі Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Партызаны Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Вязні мінскага гета
Катэгорыя:Павешаныя на акупаванай тэрыторыі СССР
Эякі

**Эякі** (саманазва: *dAXunhyuu*) — індзейскі народ на паўднёвым усходзе Аляскі. Апошняя чыстакроўная эяк памерла ў 2008 г., аднак 515 чалавек працягваюць лічыць сябе часткай гэтага народа.   

## Гісторыя 
Эякі блізкі па паходжанню да атабаскаў. Да другой паловы XVIII ст. мігрыравалі да ўзбярэжжа Ціхага акіяна з унутраных раёнаў Паўночнай Амерыкі. Насялялі некалькі вёсак. Падтрымлівалі шчыльныя гандлёвыя сувязі з тлінкітамі. Варагавалі з сугпіят. Эякі моцна пацярпелі падчас войн паміж Расіяй і тлінкітамі, аднак да сярэдзіны XIX ст. здолелі ўсталяваць мірныя адносіны з РАК. Да эякаў накіроўваліся праваслаўныя місіі. У канцы XIX ст. сярод эякаў пачалася эпідэмія воспы. Да 1906 г. іх колькасць скарацілася да 60. Апошняя чыстакроўная эяк Мары Сміт Джонс памерла 21 студзеня 2008 г.

## Культура 
Эякі займаліся рыбалоўствам і паляваннем на марскіх звяроў. Асабліва важным для забеспячэння з'яўляўся лоў ласося. Будавалі доўгія драўляныя лодкі, што ўмяшчалі да 10 чалавек. Практыкавалася абшчынная маёмасць на ўгоддзі, хаты і лодкі. 

Эякі падзяляліся на 2 матрылінейныя групы Крумкача і Арла. Адлік сваяцтва вёўся па жаночай лініі. Шлюб знутры групы забараняўся. Жаніх адпрацоў нявесту ў сям'і яе бацькоў. У вёсках эякаў вылучаліся мужчыны, якія вялі жаночы лад жыцця і не ўступалі ў шлюб. Сустракалася палігінія. На чале родаў стаялі правадыры. Значную ролю ў жыцці эякаў адыгрывалі шаманы.

## Мова 
У нашы дні эякская мова з'яўляецца мёртвай, аднак робяцца захады да яе адраджэння. 

## Спасылкі 
* Eyak People 
* Eyak Indian Culture and History
* Eyak 

Катэгорыя:Індзейцы Паўночнай Амерыкі
Катэгорыя:Народы ЗША
Катэгорыя:Народы Аляскі
Лаянс

**Лаянс** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Джозеф Лаянс, аўстралійскі палітык, дзесяты прэм'ер-міністр Аўстраліі
* Юджын Лаянс, амерыканскі пісьменнік і журналіст
Чэмпіянат Еўропы па баскетболе сярод дзяўчат да 16 гадоў 2016

**Чэмпіянат Еўропы па баскетболе сярод дзяўчын да 16 гадоў 2016** — 28-е першынство Еўропы сярод дзяўчын да 16 гадоў, якое прайшло на арэнах «Palasport Cus Angelo Giumanini» і «Palasport Manlio Benedetti» італьянскага Удзінэ з 6 па 14 жніўня 2016 года.

## Кваліфікацыя 
## Рэгламент турніра 
На групавым этапе каманды падзелены на 4 групы па 4 у кожнай. Па вынікам аднакругавых турніраў каманды складаюць сетку плэй-оф з 1/8 фінала і змагаюцца за медалі чэмпіянату.

## Групавы этап 
#### Група А 
#### Група В 
#### Група С 
#### Група D 
## Плэй-оф 
;5–8 месцы

## 1/8 фінала 
## Класіфікацыя з 9 па 16-е месцы 
## 1/4 фінала 
## Гульні за 13-16-е месцы 
## Гульні за 9-12-е месцы 
## Гульні за 5-8-е месцы 
## 1/2 фінала 
## Гульня за 15-е месца 
## Гульня за 13-е месца 
## Гульня за 11-е месца 
## Гульня за 9-е месца 
## Гульня за 7-е месца 
## Гульня за 5-е месца 
## Гульня за 3-е месца 
## Фінал 
## Выніковае становішча каманд 
## Гл. таксама 
* Чэмпіянат Еўропы па баскетболе сярод дзяўчын да 18 гадоў 2016, дывізіён В

## Спасылкі 
* 

2016
Катэгорыя:2016 год у баскетболе
Beschorneria

**Beschorneria** — род раслін сямейства , растуць у Мексіцы.

## Назва 
Род названы ў гонар нямецкага лекара і батаніка-аматара  (1806—1873).

## Знешні выгляд 
Сукулентныя мнагалетнікі, якія фармуюць парасткі і разеткі.

## Віды 
Па інфармацыі базы дадзеных *The Plant List*, род уключае 8 відаў:

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* Спіс відаў роду Beschorneria на сайце Germplasm Resources Network Information 
* Бешорнерия 

Катэгорыя:Агававыя
Катэгорыя:Флора Паўночнай Амерыкі
Катэгорыя:Таксоны раслін, названыя ў гонар людзей
Баграціён

**Гл. таксама**: Дынастыя Баграціёнаў

* Пётр Іванавіч Баграціён (1765—1812) — князь з дынастыі Баграціёнаў, расійскі генерал ад інфантэрыі, герой руска-французскай вайны 1812 года.
* «Баграціён» — наступальная аперацыя Чырвонай Арміі ў 1944 годзе, у ходзе якой ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў была вызвалена тэрыторыя БССР. Назва аперацыі ў гонар князя П. І. Баграціёна.
Марыя Русланаўна Мамашук

**Марыя Русланаўна Мамашук** (нар. , Гомель, Гомельская вобласць, Беларусь) — беларуская спартсменка-барэц вольнага стылю. Майстар спорту Беларусі міжнароднага класа. Чэмпіёнка Еўропы 2016 года, чэмпіёнка Еўропы сярод моладзі 2015 года, бронзавы прызёр Еўрапейскіх гульняў 2015 года.

## Біяграфія 
На ранніх этапах праходзіла падрыхтоўку ў ДЮШС ВРЗ у г. Гомель.

Сярэбраны прызёр чэмпіянату Еўропы сярод кадэтаў 2009 года ў Зрэняніне ў вагавай катэгорыі да 63 кг.

Сярэбраны прызёр чэмпіянату Еўропы сярод юніёраў 2012 года ў Заграбе.

Бронзавы прызёр летняй Універсіяды 2013 года ў Казані. У тым жа годзе на Чэмпіянаце свету заняла толькі 9-е месца, на Чэмпіянаце Еўропы прайграла ў першым жа крузе.

На Чэмпіянаце свету 2014 года заняла толькі 7-е месца. У тым жа годзе стала сярэбраным прызёрам Чэмпіянату Еўропы і бронзавым прызёрам Міжнароднага турніру «Цыялкоўскі».

На Чэмпіянаце свету 2015 года заняла толькі 10-е месца. Бронзавы прызёр Еўрапейскіх гульняў 2015 года ў Баку ў вагавай катэгорыі да 63 кг. У тым жа годзе стала чэмпіёнка Еўропы сярод моладзі. На Гран-пры Германіі завявала таксама бронзавы медаль, а на Poland Open — залаты.

На Чэмпіянаце Еўропы 2016 года ў Рызе заваявала залаты медаль у вагавай катэгорыі да 69 кг.

Прымала ўдзел у летніх Алімпійскіх гульняў 2016 года ў Рыа-дэ-Жанэйра, дзе выйшла ў фінал у вагавай катэгорыі да 63 кг. У барацьбе за золата правяла паядынак з японкай Рысака Кава, але прайграла з лікам 0:6 і стала срэбранай прызёркай Алімпіяды.

## Спасылкі 
* Мамошук Мария Руслановна . БФБ
* Мария Мамошук

Катэгорыя:Барцы Беларусі
Катэгорыя:Барцы на летніх Алімпійскіх гульнях 2016 года
Катэгорыя:Майстры спорту Беларусі міжнароднага класа
Катэгорыя:Чэмпіёны Еўропы па барацьбе сярод моладзі
Катэгорыя:Чэмпіёны Еўропы па барацьбе
Катэгорыя:Сярэбраныя прызёры летніх Алімпійскіх гульняў 2016 года
Аб неіснаванні Бога

«**Аб неіснаванні Бога**» () — трактат берасцейскага філосафа Казіміра Лышчынскага напісаны на лацінскай мове, за які ў дальнейшым ён быў спалены. Трактат быў напісаны пасля таго, як Казімір пакінуў ордэн езуітаў. Трактат складаўся з 530 старонак у 15 сшытках.

Катэгорыя:Літаратурныя творы паводле алфавіта
Катэгорыя:Літаратурныя творы на лацінскай мове
Катэгорыя:Крытыка рэлігіі
Юджын Лаянс

**Юджын Лаянс** (, ; , в. Узляны, Ігуменскі павет, Мінская губерня (цяпер Пухавіцкі раён, Мінская вобласць) — ) — амерыканскі , , .

## Біяграфія 
У 1907 годзе разам з бацькамі эміграваў у ЗША. Вучыўся ў Калумбійскім універсітэце. Працаваў журналістам, у 1920 годзе працаваў у Неапалі (Італія), дзе, зацікаўлены справай у дачыненні да італа-амерыканскіх анархістаў Сака і Ванцэці, сабраў матэрыял наведаўшы роднае сяло Сака. У Італіі Лаянс наведаў пасольства СССР і прапанаваў свае паслугі як сувязніка, але быў арыштаваны італьянскай паліцыяй і высланы ва Францыю.

Вярнуўшыся ў ЗША правёў 1921-22 гады ў Бостане, працуючы ў абарону Сака і Ванцэці, часта наведваў іх у турме.

У канцы 1922 года стаў рэдактарам ілюстраванага выдання «Soviet Russia Pictorial», які выдаваўся таварыствам «Сябры Савецкай Расіі», звязаным з тады нелегальнай Кампартыяй ЗША. Пасля закрыцця часопіса стаў карэспандэнтам бюро ТАСС (1924-27).

## Творы 
* *The Life and Death of Sacco and Vanzetti*. International Publishers, New York 1927.
* *Modern Moscow*. Hurst & Blackett, London 1935.
* *Moscow Carrousel*. Knopf, New York 1935.
* *Assignment in Utopia*. Harcourt, Brace, New York 1937.
* *Stalin, Czar of all the Russias*. Lippincott, Philadelphia 1940.
* *The Red Decade. The Stalinist Penetration of America*. Bobbs-Merrill, Indianapolis 1941.
* *Our Unknown Ex-President. A Portrait of Herbert Hoover*. Doubleday, Garden City 1948.
* *Our Secret Allies. The Peoples of Russia*. Duell, Sloan and Pearce, New York 1953.
* *Herbert Hoover. A Biography*. Doubleday, Garden City 1964.
* *David Sarnoff. A Biography*. Harper & Row, New York 1966.
* *Workers’ Paradise Lost. Fifty Years of Soviet Communism. A Balance Sheet*. Funk & Wagnalls, New York 1967.

Катэгорыя:Англамоўныя пісьменнікі
Лёгкая атлетыка на летніх Алімпійскіх гульнях 2016 — марафон (жанчыны)

**Марафонскі забег сярод жанчын** на Алімпійскіх гульнях 2016 года прайшоў 14 жніўня.

## Прызёры 
## Фінал 
## Спасылкі 
* Вынікі марафона  на афіцыйным сайце летніх Алімпійскіх гульняў 2016    

Катэгорыя:Лёгкая атлетыка на летніх Алімпійскіх гульнях 2016
Зінаіда Мартынаўна Партнова

{{Ваенны дзеяч
|дата нараджэння  = 
|дата смерці      = 
|імя              = Зінаіда Мартынаўна Партнова
|месца нараджэння = 
|месца смерці     = 
|выява            = 
|шырыня           = 
|апісанне выявы   = 
|прыналежнасць    = 
|гады службы      = 1942—1944
|званне           = 
|род войскаў      = 
|частка           = 
|узнагароды       = { style="background^ transparent"
 
-
 
}
}}

**Зінаіда (Зіна) Мартынаўна Партнова** (,  — , ) — Герой Савецкага Саюза (1958), піянер-герой, удзельніца Обальскай падпольнай камсамольскай арганізацыі.

## Біяграфія 
Перад вайной прыехала да бабулі з Ленінграда і трапіла ў акупацыю. Як тады патрабавалася, уладкавалася на працу да немцаў. Пад кіраўніцтвам Ефрасініі Зяньковай зрабіла шэраг дыверсій на шкоду акупантам. У тым ліку атруціла 100 немцаў у сталовай, дзе працавала разам з сяброўкай Нінай Давыдавай. За што ледзь не загінула, калі яе прымусілі каштаваць атручаны суп. Пасля гэтага вымушана была сысці да партызанаў. Ніна Давыдава была расстраляна летам 1942 года.

Калі яе паплечнікаў арыштавалі ў Обалі 26 жніўня 1943 года, у снежні на разведцы была апазнана сельскай жыхаркай як партызанка («Глядзіце, унь партызанка ідзе!»). Тады яе схапілі. На допыце здолела застрэліць двух афіцэраў, калі тыя паблажліва пакінулі пісталет. Але ўцячы адтуль ёй не ўдалося. Яе перавезлі ў Полацк і пасля катаванняў расстралялі 10 студзеня 1944 года.

1 ліпеня 1958 года Зяньковай Е. С. і Партновай З. М. (пасмяротна) было прысвоена званне Героя Савецкага Саюза. Пры гэтым, верагодна, толькі ў час палітычнай адлігі гэта стала магчыма. З-за вядомага недаверу Сталіна да ўсіх, хто быў пад акупацыяй.

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* Обаль, музей — фоткі ад 13.01.2015 г. ды інфармацыя да іх

Катэгорыя:Героі Савецкага Саюза
Катэгорыя:Кавалеры ордэна Леніна
Катэгорыя:Піянеры-героі
Катэгорыя:Дзеці і падлеткі — героі Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Жанчыны ў Вялікай Айчыннай вайне
Катэгорыя:Партызаны Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Расстраляныя ў Беларусі
Катэгорыя:Дзеці, пакараныя смерцю
Катэгорыя:Пакараныя смерцю ў 1944 годзе
Катэгорыя:Дзеці, узнагароджаныя дзяржаўнымі ўзнагародамі
Кіпель

**Кіпель** — беларускае прозвішча.

* Вітаўт Кіпель (1927—2022) — беларускі грамадскі дзеяч, гісторык. Сын Я. Я. Кіпеля.
* Зора Кіпель, дзяв. Савёнак (1927—2003) — беларускі грамадскі дзеяч, літаратуразнавец, публіцыстка. Жонка В. Кіпеля.
* Яўхім Кіпель (1895—1969) — беларускі грамадскі і палітычны дзеяч, педагог, публіцыст.
Давер Аляксандра Македонскага да лекара Філіпа

**Давер Аляксандра Македонскага да лекара Філіпа** () — карціна рускага мастака Генрыха Семірадскага (1843—1902), напісаная ў 1870 годзе. З'яўляецца часткай збору Нацыянальнага мастацкага музея Беларусі ў Мінску. Памер карціны — 245 × 346,5 см. Паводле слоў Алены Зорынай, ён прадэманстраваў веды анатоміі, жывапіснае і кампазіцыйнае майстэрства. Тут упершыню выявіліся якасці ўсёй будучай творчасці мастака — мяккія, «цякучыя» сілуэты, выразнасць дэталяў і праца са святлом; бездакорнае тэхнічнае выкананне.

Журы Акадэміі 4 лістапада аднадушна прысудзіла яму вялікі залаты медаль і права замежнай паездкі за казённыя сродкі. Характэрна, што У. В. Стасаў заўважыў карціну на акадэмічнай выстаўцы і даў ёй падрабязны разбор, у якім, у прыватнасці, заявіў, што «*спадар Семірадскі не належыць да натоўпу*».

## Сюжэт і апісанне 
У аснову карціны лягла легенда, якая распавядае пра тое, як Аляксандра Македонскага, які цяжка захварэў у адным з паходаў, лячыў лекар  — не толькі лекар, але і блізкі сябра палкаводца. Ворагі Філіпа, што зайздросцілі яму, напісалі данос, дзе абвінавацілі яго ў намеры атруціць Аляксандра: у чары з лекамі яму нібыта будзе дабаўлены яд. Македонскі прачытаў данос і, калі лекар прынёс яму лекі, выпіў іх, а данос аддаў Філіпу з просьбай прачытаць пры ім.

На карціне намаляваны самы напружаны момант легенды. У пакоі, абвешаным дыванамі, на ложку, пакрытым тыгровай скурай, з чарай у руцэ ляжыць вялікі палкаводзец Аляксандр Македонскі. Струмень сонечнага святла мякка асвятляе яго схуднелы за час хваробы твар, моцныя аголеныя грудзі. Уважлівы позірк Аляксандра не адрываецца ад твару лекара, які стаіць перад ім і чытае данос на самога сябе. У вачах Аляксандра тоіцца хутчэй інтарэс, чым падазронасць, ён не верыць у вінаватасць Філіпа. Аляксандр Македонскі ў трактоўцы Семірадскага — ідэальны класіцыстычны герой, выдатны маральна і фізічна. У яго вобразе ўвасоблена ідэя чысціні і высакароднасці чалавечых адносін, перад якімі бяссільныя любыя паклёпы. Складаная кампазіцыя пабудавана па строгіх акадэмічных канонах, вельмі старанна выпісаны даспехі Аляксандра, якія ляжаць на крэсле і стале: шчыт, шлем, меч у багатых ножнах, упрыгожаных каштоўнымі камянямі, пунсовы плашч, іншыя рэчы інтэр'ера. Усё тое, што пазней будзе выклікаць цікавасць гледачоў у карцінах Семірадскага, — захапляльнасць сюжэта, артыстызм выканання — ужо ёсць у гэтай рабоце, якая падводзіць вынік гадам вучнёўства.

## Літаратура 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Карціны Генрыха Семірадскага
Катэгорыя:Карціны на гістарычныя сюжэты
Катэгорыя:Аляксандр Македонскі
Катэгорыя:Карціны са збораў Нацыянальнага мастацкага музея Рэспублікі Беларусь
Ігнацьеў

**Ігнацьеў** — рускае прозвішча

## Вядомыя асобы 
* Гаўрыіл Аляксандравіч Ігнацьеў — расійскі ваенны дзеяч
* Майкл Грант Ігнацьеў — канадскі гісторык і палітык
* Мікалай Паўлавіч Ігнацьеў — дзяржаўны дзеяч Расійскай імперыі
* Руф Гаўрылавіч Ігнацьеў — гісторык, археолаг, этнограф, музыказнавец
* Сямён Дзянісавіч Ігнацьеў — савецкі партыйны дзеяч

Катэгорыя:Рускія прозвішчы
Беларускія могілкі (Іст-Брансуік)

**Беларускія могілкі** — праваслаўныя могілкі ў , штат Нью-Джэрсі, ЗША. Належаць да парафіі Жыровіцкай Божай Маці, царква якой знаходзіцца ў Хайленд-Парку, за 10 кіламетраў ад могілак.

Дзялянка плошчай 3,5 акры была выкуплена пад могілкі ў 1959 годзе. На могілках хаваюць не толькі праваслаўных беларусаў з парафіі Жыровіцкай Божай Маці, але і з усіх ЗША і Канады, а таксама беларусаў-каталікоў. Агульная колькасць пахаванняў каля сотні, што робіць могілкі ў Іст-Брансуіку найбуйнейшымі беларускімі могілкамі ў ЗША (1927—2022) — беларускі грамадска-культурны эміграцыйны дзеяч, гісторык.
* Янка Запруднік (1926—2022) — беларускі грамадскі дзеяч у ЗША, гісторык, палітолаг.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Як беларусы адзначылі Дзяды ў амерыканскім штаце Нью-Джэрсі ФОТАРЭПАРТАЖ. 2015

Катэгорыя:Могілкі ЗША
Катэгорыя:Нью-Джэрсі
Міхаіл Мікалаевіч Луцэнка

{{ДД
| імя                = Міхаіл Мікалаевіч Луцэнка
| жанчына            = 
| выява              = Міхаіл Мікалаевіч Луцэнка.gif
| шырыня партрэта    =  
| подпіс             =

| тытул_2            = Першы сакратар Акмалінскага абкама КПК
| сцяг_2             = Symbol-hammer-and-sickle.svg
| перыядпачатак_2    = 1945
| перыядканец_2      = 1950
| папярэднік_2       = Сагалбай Жанбаеў
| пераемнік_2        = Елубай Тайбекаў
| прэм'ер-міністр_2  = Дзінмухамед Кунаеў
| прэзідэнт_2        =

| тытул              = Міністр сельскай гаспадаркі БССР
| сцяг               = Flag of the Byelorussian Soviet Socialist Republic.svg
| перыядпачатак      = 9 ліпеня 1957
| перыядканец        = 6 снежня 1961
| папярэднік         = Самуіл Касцюк
| пераемнік          = Сцяпан Скарапанаў
| прэм'ер-міністр    = Міхаіл КавалёўВячаслаў Кебіч
| прэзідэнт          =

| дата нараджэння   = 1909
| месца нараджэння  = 
| дата смерці       = 
| месца смерці      = 
| нацыянальнасць    = 
| назва_палітычнай_арганізацыі = 
| партыя             = КПСС (з 1941)
| муж                = 
| жонка              = 
| сужэнец            = 
| дзеці              = 
| бацька             = 
| маці               = 
| род                = 
| адукацыя           = 
| рэлігія            = 
| аўтограф           = 
| узнагароды         = { style="background:transparent"
      
}
}}

**Міхаі́л Мікала́евіч Луцэ́нка** (1909, Казалінск, Казалінскі павет, Сырдар'інская вобласць, Расійская імперыя — снежань , Масква, Расійская Федэрацыя) — савецкі дзяржаўны і партыйны дзеяч.

## Біяграфія 
У 1929—1932 гадах вучыўся ў Алма-Ацінскім зааветэрынарным інстытуце. Пасля заканчэння інстытута быў пакінуты на кафедры. Працаваў дацэнтам, затым да 1934 года — намеснікам дырэктара Алма-Ацінскага зааветэрынарнага інстытута (АЗВІ , цяпер Казахскі нацыянальны аграрны універсітэт).

З 1934 па 1941 год працаваў старшым навуковым супрацоўнікам, намеснікам дырэктара Навукова-даследчага інстытута эканомікі сельскай гаспадаркі Казахскай ССР. З 1941 па 1943 год — начальнік Упраўлення жывёлагадоўлі Народнага камісарыята земляробства Казахскай ССР, затым да 1945 года — намеснік загадчыка Аддзела жывёлагадоўлі ЦК КП(б) Казахстана.

У 1945 годзе быў прызначаны першым сакратаром Акмалінскага абласнога камітэта КП(б) Казахстана. На гэтай пасадзе працаваў да лютага 1950 года.

У 1950 годзе быў пераведзены ў Маскву намеснікам міністра сельскай гаспадаркі СССР, начальнікам Галоўнага ўпраўлення жывёлагадоўлі Міністэрства сельскай гаспадаркі СССР.

З 9 ліпеня 1957 года па 6 снежня 1961 года М. М. Луцэнка — міністр сельскай гаспадаркі Беларускай ССР.

Затым з 1964 года і да выхада на пенсію ў 1977 годзе быў начальнікам Галоўнага ўпраўлення жывёлагадоўлі Міністэрства сельскай гаспадаркі СССР.

Памёр у Маскве ў 1994 годзе.

## Узнагароды 
* Ордэн Леніна
* Ордэн Працоўнага Чырвонага Сцяга
* Ордэн «Знак Пашаны»

## Літаратура 
* Ашимбаев Д. Р.* Кто есть кто в Казахстане. Биографическая энциклопедия. — Алматы, 2008.

## Спасылкі 
* Міністры сельскай гаспадаркі Беларусі (з 1919 г.) 

Катэгорыя:Члены КПСС
Катэгорыя:Міністры сельскай гаспадаркі БССР
Анізатрапія (батаніка)

**Анізатрапі́я** (ад  — неаднолькавы +  — напрамак) у батаніцы — здольнасць розных органаў адной і той жа расліны займаць рознае становішча пры аднолькавым ўздзеянні пэўнага фактара вонкавага асяроддзя. Напрыклад, пры бакавым асвятленні расліны яе верхавінка выгінаецца ў бок крыніцы святла, а лісцевыя пласцінкі займаюць перпендыкулярнае напрамку прамянёў становішча.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Батаніка
Якаў Палачанін

**Якаў Палачанін** (XIII стагоддзе) — удзельнік  супраць шведаў, якія напалі на Наўгародскую зямлю.

## Біяграфія 
Родам з Полацка. Лоўчы князя Аляксандра Яраславіча. Згодна «», адзін з 6 храбрых і моцных людзей, якія адзначыліся ў бітве.

## У культуры 
Алесь Пісьмянкоў напісаў пра Якава Палачаніна верш.

Якаў Палачанін ёсць адным з галоўных герояў рамана Леаніда Дайнекі «Меч князя Вячкі» (1987).

У расійскім фільме «» , які выйшаў у пракат у 2008 годзе, ролю Якава Палачаніна сыграў Сямён Алегавіч Мендэльсон.

## Літаратура 
* Энцыклапедыя гісторыі Беларусі. Т. 6. Кн. 2. — Мн., 2003.
* Беларуская энцыклапедыя. Т. 18. Кн. 1. — Мн., 2004.
* Белорусская ССР : крат. энцикл. Т. 5. — Мн., 1982.
* Славянская энциклопедия : Киевская Русь — Московия. Т. 2. — М., 2001. — С. 743.
* Русский библиографический словарь. 1913. т. 25

## Спасылкі 
* Якаў Палачанін
Уільям Лернд Марсі

**Уільям Лернд Марсі** (; 12 снежня 1786 — 4 ліпеня 1857) — амерыканскі юрыст, палітычны дзеяч, член Дэмакратычнай партыі.

Скончыў Універсітэт Браўна ў 1808 годзе, і быў прыняты ў калегію адвакатаў ў 1811 годзе, служыў у арміі Злучаных Штатаў у якасці капітана добраахвотнікаў падчас вайны 1812 года. Займаў шэраг адказных палітычных пастоў, у прыватнасці з 1833 па 1838 год займаў пасаду губернатара штата Нью-Ёрк, быў таксама сенатарам і дзяржаўным сакратаром ЗША (1853—1857), ваенным міністрам ЗША (1845—1849).

Катэгорыя:Дзяржаўныя сакратары ЗША
Катэгорыя:Губернатары Нью-Ёрка
Бронзавы салдат

**Бронзавы салдат** () — нефармальная назва помніка савецкім воінам, загінулым у Вялікай Айчыннай вайне, якая стала агульнаўжывальнай у сувязі з кампаніяй па яго пераносу з цэнтра Таліна на Вайсковыя могілкі і звязанымі з гэтым падзеямі.

Штогод вайскоўцы, якія ваявалі ў Чырвонай Арміі, і многія іншыя людзі збіраюцца ля помніка 9 траўня ў Дзень Перамогі і 22 верасня ў дзень заняцця Таліна савецкімі войскамі.

## Гісторыя 
Помнік Воіну-вызваліцелю Таліна ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў быў адкрыты 22 верасня 1947 года на ўзгорку Тынісмягі ( — холм св. Антонія) у цэнтры Таліна насупраць царквы Карлі (). З 1995 года афіцыйная назва — Манумент паўшым ў Другой сусветнай вайне.

Манумент быў узведзены побач з брацкай магілай, у якой 14 красавіка 1945 года былі перапахаваныя 13 савецкіх вайскоўцаў, якія загінулі пад Талінам у ходзе Талінскай аперацыі 1944 года падчас Вялікай Айчыннай вайны і раней пахаваных у іншых частках горада. Першапачатковае месцазнаходжанне помніка — у цэнтры горада, насупраць царквы Карлі невыпадкова: раней царкву атачалі могілкі.

З 1990-х гадоў лёс мемарыяла і пахавання стаў прадметам жорсткіх дыскусій, паколькі частка эстонцаў лічыла яго сімвалам савецкай акупацыі. У пачатку 1990-х гадоў, пасля абвяшчэння Эстоніяй незалежнасці, быў патушаны Вечны агонь. Таблічкі з імёнамі загінуўшых былі заменены ў 1994 годзе таблічкамі з надпісам «Загінулым ў Другой сусветнай вайне» на эстонскай і рускай мовах.

У сярэдзіне красавіка 2007 года ўрад Эстоніі прыняў рашэнне перанесці мемарыял з цэнтра горада. Дэмантаж манумента і знос мемарыяльнай сцены ў ноч з 26 на 27 красавіка 2007 года пацягнулі за сабой масавыя хваляванні ў Таліне і іншых гарадах Эстоніі. 30 красавіка постаць «Бронзавага салдата» была ўсталяваная на Вайсковых могілках па вуліцы Фільтры. 1 мая 2007 года на Тынісмягі былі завершаны раскопкі і эксгумацыя парэшткаў пахаваных. Астатняя частка мемарыяла была ў паменшаным выглядзе была пабуданава на Вайсковых могілках да канца чэрвеня 2007 года. Перапахаванне васьмярых ваеннаслужачых адбылося 3 ліпеня.

Катэгорыя:Славутасці Таліна
Катэгорыя:Помнікі Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:З’явіліся ў 1947 годзе
Катэгорыя:1947 год у Таліне
Апартунізм

**Апартуні́зм** ( ад  — зручны) — адносіны асобы з грамадствам і дзяржавай, характэрнымі асаблівасцямі якіх з’яўляюцца прыстасаванне і згода. У савецкай гістарычнай навуцы тэрмінам «апартунізм» пазначалася ідэалогія «прыстасавальніцтва, згодніцтва», якая адлюстроўвала вузкакласавы дагматычны стыль мыслення.

У палітычным жыцці, рабочым і прафсаюзным руху апартунізм — палітыка вырашэння праблем не праз антаганізмы, напружанасць і рэвалюцыю, а метадамі плаўнага пераходу грамадства з аднаго стану ў іншы. Такую канцэпцыю, заснавальнікамі якой з’яўляюцца Эдуард Бернштэйн, К. Кауцкі, Л. Мартаў, крытыкавалі У. І. Ленін і наступныя пакаленні камуністаў. У 1950—1980-я гг. ўнутры камуністычнага руху развіта ў працах Мілавана Джыласа, М. Нара, Оты Шыка, , . Гэтай канцэпцыі ў пэўнай ступені прытрымлівалася частка кіраўніцтва былога СССР на чале з М. С. Гарбачовым. Яе прыхільнікамі ў краінах Заходняй Еўропы з’яўляюцца сацыял-дэмакратычныя і сацыялістычныя партыі, якія ўваходзяць у Сацыялістычны Інтэрнацыянал. Гістарычная практыка развіцця краін пацвердзіла жыццяздольнасць палітыкі апартунізму і яе ролю ў трансфармацыі грамадска-эканамічных адносін.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Віды палітыкі
Катэгорыя:Паліталогія
Апатрыды

**Апатры́ды** (ад  і  — пазбаўлены бацькаўшчыны) — асобы, якія не маюць грамадзянства ніводнай краіны. Іх прававое становішча ў асноўным рэгулюецца нацыянальнымі законамі дзяржаў і міжнароднымі пагадненнямі (канвенцыі аб статусе апатрыдаў 1954, аб скарачэнні безграмадзянства 1961 і інш.), якія прадугледжваюць устанаўленне для апатрыдаў статуса іншаземцаў і льготных умоў для набыцця імі грамадзянства краіны, дзе яны жывуць.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Дзяржава і асоба
Катэгорыя:Грамадзянства
Анізатрапія (геалогія)

**Анізатрапі́я** (ад  — неаднолькавы +  — напрамак) у геалогіі  абумоўлена мікраслаістасцю, упарадкаванай арыентацыяй  і крышталёў і мікратрэшчынаватасцю горных парод і мінералаў. 

Крышталі розных мінералаў выяўляюць анізатрапію розных уласцівасцяў: слюды — аптычных, механічных (спайнасці, пругкасці, трываласці); дыстэну — цвёрдасці; кварцу, турмаліну — аптычных, п'езаэлектрычнага эфекту; магнетыту — ферамагнітных; кальцыту — аптычных. Анізатрапія некаторых мінералаў выкарыстоўваецца ў прыладабудаванні. Анізатрапія масіваў горных парод вызначаецца ўпарадкаванымі лінейнымі ці плоскаснымі элементамі будовы (стратыфікаваныя асадкавыя і метамарфічныя тоўшчы горных парод з лінейна арыентаванымі структурамі, слаістасцю, макратрэшчынаватасцю і інш.). Пры горных работах найбольшае значэнне маюць дэфармацыйныя ўласцівасці парод.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:геалогія
Лёгкая атлетыка на летніх Алімпійскіх гульнях 2016 — спартыўная хада на 20 кіламетраў (жанчыны)

**Заход на 20 кіламетраў у жанчын** на Алімпійскіх гульнях 2016 года прайшоў 19 жніўня.

## Прызёры 
## Фінал 
## Спасылкі 
* Вынікі спартыўнай хады на 20 км сярод жанчын  на афіцыйным сайце летніх Алімпійскіх гульняў 2016    

Катэгорыя:Лёгкая атлетыка на летніх Алімпійскіх гульнях 2016
Аператар

**Аператар** можа азначаць:

* Аператар (матэматыка) — адлюстраванне, якое ставіць у адпаведнасць функцыі іншую функцыю;
* Аператар (біялогія) — паслядоўнасць ДНК, што прымае ўдзел у рэгуляцыі актыўнасці генаў;
* Аператар (фізіка) — матэматычныя аператары ў квантавай фізіцы;
* Аператар (праграмаванне) — найменшая аўтаномная частка мовы праграмавання; каманда;
* Аператар (пошукавая сістэма) — каманда ў запытах да пошукавых сістэм, напрыклад, *OR* (або, шукаць адно ці іншае слова), *site:* (шукаць на сайце вось такім). Розныя пошукавыя сістэмы маюць розныя наборы аператараў.
* Аператар сувязі — прадпрыемства па прадастаўленні паслуг сувязі;

* Аператар (прафесія) — група прафесій па кіраванні працай абсталявання (установак) рознага віду і прызначэння; у прыватнасці, па правядзенні і забеспячэнні фота- кіна- і відэаздымкі;
** Кінааператар — прафесія ў кінематографе; чалавек, які здымае фільм на кінакамеру.
** Сістэмны аператар (ад англ. *system operator*) — сістэмны аператар шматкарыстальніцкай камп'ютарнай сістэмы, першапачаткова — сістэмны аператар мэйнфрэйма, затым так сталі называць аператараў BBS і вузлоў сеткі Фіданет, найбольшую папулярнасць тэрмін атрымаў у скарочаным варыянце — *сісап* (ад англ. *sysop*).
* Аператар (ваенная справа) — ваеннаслужачы па кіраванні тэхнічна складанай сістэмай. Ва УС СССР і РФ комплекс тэхнічных пасад, пачынаючы ад аператара ПТКР ці ПЗРК і сканчаючы аператарам засакрэчанай аўтаматызаванай касмічнай сувязі ў складзе лётнага экіпажа.

## Гл. таксама 
* OperaTor
Зянковіч

**Зянковіч** — беларускае прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Вераніка Карлаўна Зянковіч (1922—2006) — перадавік сельскагаспадарчай вытворчасці. Выбіралася дэпутатам Вярхоўнага Савета БССР.
* Міхал Ян Зянковіч — рэлігійны і дзяржаўны дзеяч Вялікага Княства Літоўскага, біскуп-суфраган жамойцкі (ад 1718), пісар вялікі літоўскі (1724—1729), біскуп віленскі (ад 1730).
* Леан Зянковіч — удзельнік паўстання 1830—1831 гадоў, кіраўнік Кракаўскага навуковага таварыства, выдавец.
* Юрась Зянковіч — беларускі палітык, грамадскі дзеяч, амерыканскі адвакат беларускага паходжання.

## Гл. таксама 
* Зянкевіч
Плаванне на летніх Алімпійскіх гульнях 2016 – 50 метраў вольным стылем (мужчыны)

**Мужчынскія спаборніцтвы па плаванні 50 метраў вольным стылем на летніх Алімпійскіх гульнях 2016 года** праводзіліся на Алімпійскім водным стадыёне ў Рыа-дэ-Жанейра з 11 па 12 жніўня 2016 года.

## Рэкорды 
## Вынікі 
### Папярэднія заплывы 
### Паўфіналы 
#### Паўфінал 1 
#### Паўфінал 2 
### Фінал 
## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Плаванне на летніх Алімпійскіх гульнях 2016
Плаванне на летніх Алімпійскіх гульнях 2016

, дзе праводзіліся спаборніцтвы па плаванні.]]
**Спаборніцтвы па плаванні на летніх Алімпійскіх гульнях 2016 года** праводзіліся на Алімпійскім водным стадыёне ў Рыа-дэ-Жанейра з 6 па 13 жніўня 2016 года.

## Кваліфікацыя 
## Катэгорыі і каляндар 
Таксама як і ў 2012 годзе, плыўцы змагаліся за 34 камплекты медалёў (17 у мужчынскіх спаборніцтвах і 17 — у жаночых), у тым ліку два марафоны на 10 км у адкрытай вадзе:

* Вольны стыль: 50, 100, 200, 400, 800 (жанчыны) і 1500 (мужчыны);
* Плаванне на спіне: 100 і 200;
* Брас: 100 і 200;
* Батэрфляй: 100 і 200;
* Комплекснае плаванне: 200 і 400;
* Эстафета: 4×100 вольным стылем, 4×200 вольным стылем; 4×100 комплексным плаваннем;
* Марафон: 10 кіламетраў.

Спартсмены змагаліся ў дзённай і начной сесіях.

## Удзельнікі 
### Краіны 
## Вынікі 
## Медальны залік 
## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Спаборніцтвы на летніх Алімпійскіх гульнях 2016
Катэгорыя:Плаванне на Алімпійскіх гульнях
Леў VII

**Леў VII** (; ? — ) — Папа Рымскі з 3 студзеня 936 па 13 ліпеня 939 года. Восьмы Папа перыяду парнакратыі.

## Біяграфія 
Рымлянін, належаў да ордэна бенедыкцінцаў.

У 932 годзе ўладу ў Рыме захапіў Альберых II Спалецкі. Прысвоіўшы сабе тытул *Princeps atque Senator omnium Romanorum*, ён узяў у свае рукі свецкую ўладу над горадам і нават стаў чаканіць манеты са сваёй выявай. Самым важным палітычным крокам Альберыха быў шлюб у 935 годзе з Альдай, дачкой свайго лютага ворага, Гуга Арльскага, караля Італіі. Вяселле спрыяла іх прымірэнню. Адначасова з узмацненнем свецкай улады Альберых узяў пад свой кантроль і духоўную, узвёўшы на папскі пасад Льва і чацвярых яго пераемнікаў.

## Папства 
Леў быў абраны Папам у снежні 935 года. Аднак з самага пачатку пантыфікату Альберых узяў на сябе і паўнамоцтвы рэлігійнага лідара Рыма. Так, ён ад імя Папы падтрымаў Клюнійскі рух, накіраваны на павышэнне манаскай дысцыпліны. Пры гэтым Альберых пераследаваў і чыста палітычныя мэты, імкнучыся праз рэлігійныя догматы зламаць сілу баронаў, якія валодалі вялікімі маёнткамі блізу Рыма.

Адзіны дакумент Папы Льва, які захаваўся для нашчадкаў, — гэта яго падзяка Альберыху, у якой той апісаны як «міласэрны», «каханы духоўны сын» і «слаўны прынц рымлян».

Леў заахвочваў развіццё манастыроў, блаславіў арцыбіскупа Майнца Фрыдрыха выгнаць іўдзеяў з Германіі.

Леў VII памёр 13 ліпеня 939 года пасля трох з паловай гадоў свайго папства і пахаваны ў базіліцы Святога Пятра.

Катэгорыя:Папы Рымскія
Апалчэнне

**Апалчэ́нне** — часовае ваеннае фарміраванне (пераважна добраахвотнае) з  для адпору ворагу ў надзвычайных умовах.

Вядома са старажытнасці. Пры феадалізме ўніверсальная сістэма агульнай мабілізацыі. Доўгі час масавае народнае апалчэнне было асноўным спосабам разгортвання войска, ядро якога складала княжацкая (каралеўская, ханская) дружына. Апалчэннем называюць таксама сярэдневяковыя ваенныя фарміраванні міліцыйнага тыпу (рыцарскае, дваранскае, гарадское апалчэнні). У Расіі вядомы масавыя апалчэнні ў , 1812, 1855—1856 гадах.

У 1874—1917 гадах часткай ўзброеных сіл Расійскай імперыі з’яўлялася дзяржаўнае апалчэнне, якое прызначалася для папаўнення дзеючай арміі і дапаможнай службы ў ваенны час. Аналагічная катэгорыя ваеннаабавязаных у Венгрыі называлася гонвед, у Аўстра-Венгрыі і Германіі — ландвер і ландштурм.

Вялікае значэнне народнае апалчэнне мела ў Вялікую Айчынную вайну 1941—1945 гадоў.

## Беларусь 
На тэрыторыі Беларусі апалчэнне называлася пагоняй. У XIII—XIV стст. адыгрывала важнейшую ролю ў абароне краіны. У сталым сярэднявеччы масавую мабілізацыю сялян замяніла феадальнае апалчэнне, якое ахоплівала ўсіх землеўладальнікаў. Велічыня зямельнага надзелу вызначала памер вайсковай павіннасці (земскай службы). Ухвалу (пастанову) аб скліканні ўсеагульнага апалчэння мог прыняць толькі вальны сойм. Войскі апалчэння мелі ўласную вялікую харугву. Кіраваў апалчэннем найвышэйшы, з XVII ст. вялікі гетман літоўскі. Нярэдка камандаванне прымаў кароль і вялікі князь літоўскі. Апалчэнне з тэрыторыі ўсёй дзяржавы склікалася ў 1528, 1567, 1654 і іншыя гады. З XVII ст. эфектыўнасць такой формы арганізацыі войска знізілася, але інстытут апалчэння існаваў да канца XVIII ст.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Ірэгулярныя войскі
Акадэмічнае веславанне на летніх Алімпійскіх гульнях 2016

, дзе праводзіліся спаборніцтвы па акадэмічным веславанні.]]
**Спаборніцтвы па акадэмічным веславанні на летніх Алімпійскіх гульнях 2016 года** праводзіліся ў лагуне Радрыгу-дэ-Фрэйташ у раёне Капакабана ў Рыа-дэ-Жанейра з 6 па 13 жніўня. 14 камплектаў медалёў былі разыграны сярод 550 спартсменаў (331 мужчыны і 219 жанчын).

## Кваліфікацыя 
## Катэгорыі і каляндар 

## Вынікі 
## Медальны залік 
## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Спаборніцтвы на летніх Алімпійскіх гульнях 2016
Катэгорыя:Акадэмічнае веславанне на Алімпійскіх гульнях
Аляксандр Хэйг

**Аляксандр Хэйг** (;  — ) — амерыканскі дзяржаўны і ваенны дзеяч, дзяржаўны сакратар Злучаных Штатаў Амерыкі, галоўны памочнік трох прэзідэнтаў ЗША. Генерал арміі ЗША, галоўнакамандуючы войскамі НАТА ў Еўропе.

Служыў дзяржсакратаром ЗША ў кабінеце прэзідэнта Рональда Рэйгана (1981 — 82) і кіраўніком прэзідэнцкай адміністрацыі прэзідэнтаў Рычарда Ніксана і Джэральда Форда. У 1973 Хэйг служыў намеснікам начальніка штаба арміі ЗША. Хэйг быў галоўнакамандуючым Еўрапейскага камандавання Узброеных сіл ЗША і вярхоўным камандуючым сіл НАТА (1974 — 79).

Быў намеснікам начальніка штаба арміі ЗША, пасля гэтага ў першай палове 1970-х узначальваў апарат Белага дома пры прэзідэнтах Рычарда Ніксана і Джэральда Форда, у другой палове 1970-х зноў як ваенны быў галоўнакамандуючым саюзных сілаў НАТО ў Еўропе і Еўрапейскага камандавання ўзброеных сіл ЗША.

У 1981-82, ужо ў адстаўцы з ваеннай службы, Аляксандр Хэйг быў дзяржаўным сакратаром ЗША за прэзідэнта Рональда Рэйгана.

Катэгорыя:Дзяржаўныя сакратары ЗША
Катэгорыя:Кіраўнікі адміністрацыі прэзідэнта ЗША
Генры Дыбарн

**Генры Дырбарн** (; 23 лютага 1751 — 6 чэрвеня 1829) — амерыканскі ўрач і дзяржаўны дзеяч, ветэран Вайны за незалежнасць ЗША і Англа-амерыканскай вайны.

Прадстаўляў штат Масачусетс у Палаце прадстаўнікоў Кангрэсу ЗША 3-га і 4-га скліканняў (1793—1797). У 1801 годзе прэзідэнт Томас Джэферсан прызначыў яго ваенным міністрам, на гэтай пасадзе ён знаходзіўся на працягу васьмі гадоў, да 5 сакавіка 1809 года.

Падчас правядзення экспедыцыі Люіса і Кларка ў 1803 годзе ў яго гонар была названая рака Дырбарн ў заходне-цэнтральнай частцы Мантаны. У яго гонар названы акруга Дырбарн, штат Індыяна, горад Дырбарн (Мічыган), штат Мічыган і Дырбарн, штат Місуры, Форт-Дырбарн ў Чыкага, штат Ілінойс.

Яго сын, Генры С. Дирборн, быў кангрэсменам ў 1831—1833 гадах.

Катэгорыя:Ваенныя міністры ЗША
Чарлз Эванс Х’юз

**Чарлз Эванс Х’юз** (;  — ) — амерыканскі дзяржаўны дзеяч, які займаў пасады губернатара Нью-Ёрку, дзяржаўнага сакратара ЗША і галоўнага суддзі Вярхоўнага Суда ЗША.

Катэгорыя:Дзяржаўныя сакратары ЗША
Катэгорыя:Члены Рэспубліканскай партыі ЗША
Катэгорыя:Суддзі Вярхоўнага Суда ЗША
Катэгорыя:Галоўныя суддзі ЗША
Макаранка

**Макаранка** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Аляксандр Аляксандравіч Макаранка (нар. 1990) — беларускі штангіст.
* Андрэй Аляксандравіч Макаранка (нар. 2002) — беларускі футбаліст.
* Антон Сямёнавіч Макаранка (1888—1939) — савецкі педагог, пісьменнік.
* Іван Раманавіч Макаранка (1907—1971) — поўны кавалер ордэна Славы.
* Сяргей Лаўрэнцьевіч Макаранка (нар. 1937) — беларускі спартсмен і трэнер па веславанні на байдарках і каноэ.

## Гл. таксама 
* Макарэнка
Кардаш

**Кардаш** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Дзяменцій Пятровіч Кардаш (1904-?) — беларускі настаўнік, гісторык.
* Іван Браніслававіч Кардаш, беларускі гігіеніст. Заслужаны ўрач Беларусі.
* Фёдар Іванавіч Кардаш, беларускі журналіст, палітычны вязень.
* Яраслаў Канстанцінавіч Кардаш, беларускі барэц грэка-рымскага стылю.
Спаса-Праабражэнская царква (Міронім)

**Спаса-Праабражэнская царква** — праваслаўны храм у вёсцы Міронім Івацэвіцкага раёна Брэсцкай вобласці. Знаходзіцца на паўднёвай ускраіне вёскі.

## Гісторыя 
Пабудавана ў 1866—1869 гадах з бутавага каменю і цэглы на месцы драўлянай царквы 1752 года. Праект складзены 15 верасня 1865 года архітэктарам Г. М. Меерам. Будаўніцтвам храма кіраваў грамадзянскі інжынер Леанард Кржыжаноўскі.

## Літаратура 
*  — С. 211—212.
* Праваслаўныя храмы Беларусі : энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4

## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Міронім
Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Івацэвіцкага раёна
Катэгорыя:Збудаванні Беларусі ў псеўдарускім стылі
Катэгорыя:Храмы Пінскай і Лунінецкай епархіі
Катэгорыя:1869 год у Беларусі