open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Цёмна-бурая плямістасць

**Цёмна-бурая плямістасць** — грыбковае захворванне збожжавых раслін.

Адрозніваюць:

* Цёмна-бурая плямістасць пшаніцы
* Цёмна-бурая плямістасць ячменю
Казловіч

**Казловіч** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Аляксей Аляксеевіч Казловіч (нар. 1959) — беларускі архітэктар.
* Анатоль Мікалаевіч Казловіч (1946—2011) — беларускі журналіст, пісьменнік, сцэнарыст, выкладчык.
Спіс захворванняў аўса

Гэты артыкул уключае **спіс захворванняў** культурнага .

## Бактэрыяльныя захворванні 
## Грыбковыя захворванні 
## Захворванні рознага генезу 
## Нематоды, паразіты 
## Вірусы 
## Захворванні рознага генезу 
## Спасылкі 
* Агульныя назвы захворванняў, American Phytopathological Society

Авёс
На балоце

**«На балоце»** — дэбютны студыйны альбом беларускага рэп-гурта «PANaNieba», які быў выдадзены ў 2010 годзе.

## Змест 
## Удзельнікі 
* SP Kava — прадзюсар
* Sviedak — словы

## Спасылкі 
*

Катэгорыя:Альбомы 2010 года
Катэгорыя:Альбомы гурта «Pananieba»
Катэгорыя:Дэбютныя альбомы
Уладзімір Андрэевіч Лытаў

**Уладзімір Андрэевіч Лытаў** (, г. Улан-Удэ, Бурацкая АССР) — беларускі архітэктар і пісьменнік.

## Біяграфія 
Скончыў у 1969 годзе Новасібірскі інжынерна-будаўнічы інстытут. Працаваў у Хабараўскграмадзянпраекце, з 1977 года — галоўны архітэктар праектаў у Гроднаграмадзянпраекце, галоўны архітэктар праектаў Гроднажылпраекта. 

Член Саюза архітэктараў СССР з 1975 года. Пражывае ў Гродне.

## Творчасць 
]]
Асноўныя працы: 12-павярховы інтэрнат медінстытута, рэканструкцыя бальніцы № 2 (1979) у Хабараўску, пас. Сулук-БАМ Хабараўскага края (1980); у аўтарскім калектыве: мікрараёны Прынёманскі-2, 3 (1981—1983), Румлёва (1986), забудова Прывакзальнай плошчы, гасцініца «Турыст», будынак абласных курсаў прафсаюзаў (1983) у Гродне, будынак гаркама і райкама КПБ у Лідзе (1986).

Аўтар раманаў, аповесцей, апавяданняў, п’ес, публікацый у выдавецтве «Сучаснік» і літаратурных часопісах.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Асобы
Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары Гродна
Катэгорыя:Архітэктары Ліды
Катэгорыя:Рускамоўныя пісьменнікі
Катэгорыя:Пісьменнікі Беларусі
Ігар Аляксандравіч Люблінскі

**Ігар Аляксандравіч Люблінскі** (, Ніжні Ноўгарад) — беларускі архітэктар. Кандыдат архітэктуры (1970).

## Біяграфія 
Скончыў Горкаўскі інжынерна-будаўнічы інстытут у 1940 годзе. Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны.  Член КПСС з 1944 года. Член Саюза архітэктараў СССР з 1946 года.

Працаваў галоўным архітэктарам г. Фрунзэ, з 1960 года — галоўным архітэктарам, кіраўніком майстэрні ў Мінскпраекце, Белдзяржпраекце, з 1976 па 1980 г. — загадчык сектарам у БелНДІПгорадабудаўніцтва.

Пражываў у Мінску.

## Творчасць 
Асноўныя працы (у аўтарскім калектыве): генплан Мінска, эскіз планіроўкі і забудовы цэнтра Мінска (1964), генплан і ПДП цэнтра Баранавічаў (1966), генпланы Брэста, Клецка, Капыля, Узды, курортнай зоны «Нарач» (1970—1980). Навуковыя распрацоўкі па пытаннях удасканалення структуры вытворча-сялібных раёнаў, вытворчых зон (прамысловых вузлоў). Артыкулы ў часопісах і зборніках па пытаннях горадабудаўніцтва.

## Узнагароды 
Узнагароджаны ордэнам Айчыннай вайны II ступені, медалямі.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Асобы
Катэгорыя:Удзельнікі Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Горадабудаўнікі Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары Мінска
Катэгорыя:Архітэктары Баранавічаў
Катэгорыя:Архітэктары Брэста
Катэгорыя:Архітэктары Клецка
Катэгорыя:Архітэктары Капыля
Катэгорыя:Архітэктары Узды
Чырвона-бурая плямістасць аўса

**Чырвона-бурая плямістасць аўса**, ці **Чырвона-буры гельмінтаспарыёз** — грыбковае захворванне, якое выклікаецца грыбам  (сін. ).

## Апісанне 
Інфекцыя пашкоджвае лісце, каласковыя і кветкавыя лускавінкі аўса, у некаторыя гады хварэе 28-92 % раслін. На лісці, каласковых і кветкавых лускавінках утвараюцца падоўжныя цёмна-шэрыя або карычневыя з чырванаватай аблямоўкай плямы, абмежаваныя жылкамі. Яны не зліваюцца, тканкі не разрываюцца. Пашкоджанае лісце засыхае і ападае. На плямах у вільготнае надвор’е ўтвараюцца канідыі грыба.

## Меры барацьбы 
Правільныя севазвароты (нельга сеяць збожжавыя па збожжавых), збор насення з найменш пашкоджаных участкаў, ачыстка і пратручванне насення, лушчэнне і глыбокае зяблевае ворыва пасля ўборкі ўраджаю, прасторавая ізаляцыя ад леташніх пасеваў і іншае.

## Літаратура 
* *Буга С. Ф.* . — С. 30.
* *Войтова Л. Р.* Гельминтоспориозы хлебных злаков в условиях Белоруссии. — Сборник научных трудов Белорусской сельскохозяйственной академии, 1971, т. 76

Катэгорыя:Захворванні аўса
Катэгорыя:Грыбковыя захворванні раслін
Павел Мінаевіч Раманаў

**Павел Мінаевіч Раманаў** (, Чыта, Забайкальская вобласць, Расійская імперыя — , Ушацкі раён, Віцебская вобласць) — Герой Савецкага Саюза (1944), адзін з арганізатараў і кіраўнікоў партызанскага руху ў Віцебскай вобласці ў гады Вялікай Айчыннай вайны.

## Біяграфія 
Пасля ўсталявання Савецкай улады ў Беларусі пражываў і працаваў у Гомелі. У 1927—1929 гадах праходзіў службу ў Рабоча-сялянскай Чырвонай арміі. Дэмабілізаваўшыся, працаваў на партыйных пасадах. З пачатку Вялікай Айчыннай вайны ўдзельнічаў у баях з нямецкімі войскамі. Застаўшыся на акупаванай тэрыторыі, стаў удзельнічаць у падпольным руху. З мая 1942 года Раманаў займаў пасаду другога сакратара Суражскага падпольнага райкама ВКП (б), а з верасня таго ж года — першага сакратара Бешанковіцкага падпольнага райкама ВКП (б). 8 кастрычніка 1942 года ён быў прызначаны камандзірам партызанскай брыгады «За Савецкую Беларусь», якая пад яго кіраўніцтвам паспяхова дзейнічала на тэрыторыі Бешанковіцкага, Гарадоцкага, Дрысенскага, Асвейскага, Расонскага і Ушацкага раёнаў Віцебскай вобласці Беларускай ССР, нанесла праціўніку вялікія страты і вызваліла ад акупацыі буйныя тэрыторыі.

13 мая 1944 года Раманаў узначаліў атрад прыкрыцця і прыняў бой з праціўнікамі, адцягваючы іх на сябе, пакуль асноўныя сілы брыгады вырываліся з акружэння. У тым баі Раманаў загінуў. Пахаваны каля г. п. Ушачы.

## Памяць 
Імем П. М. Раманава названы вуліцы ў Добрушы, Бешанковічах і аграгарадку Ула Бешанковіцкага раёна.

## Узнагароды 
* Герой Савецкага Саюза
* медаль «Залатая Зорка»
* Ордэн Чырвонага Сцяга
* Ордэн Айчыннай вайны 1-й ступені
* Ордэн Леніна

## Літаратура 
* 
* Романов Павел Минаевич // Твои сыновья, Беларусь! Герои Советского Союза : биографический справочник / ред. Ю. В. Баженов [и др.]. — Мінск : БелЭн імя П. Броўкі, 2015. — С. 118.
* Камбрыг Раманаў // Памяць: гісторыка-дакументальная хроніка Бешанковіцкага раёна / рэдкал.: І. П. Шамякін (гал. рэд.) [і інш.]; мастак А. М. Хількевіч. — Мінск : БелСЭ імя П. Броўкі, 1991. — С. 145.
* *Крачкоўскі, А.* Камбрыг Павел [Мінаевіч] Раманаў / А. Крачкоўскі // Зара (Бешанковічы). — 2002. — 23 ліп. — С. 3.
* Прыдзвінне шануе свайго Героя / падрыхт. А. Крачкоўскі // Зара (Бешанковічы). — 2015. — 20 лют. — С. 5.
*  — С. 91

Катэгорыя:Загінулі ў баях Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Члены КПСС
Катэгорыя:Камандзіры партызанскіх злучэнняў, брыгад і атрадаў у гады Вялікай Айчыннай вайны
Гіяцынт (значэнні)

**Гіяцынт**:

* Гіяцынт — у старажытнай міфалогіі сын спартанскага цара Амікла.
*  — род кветкавых раслін.
* Гіяцынт — мінерал.
Юлій Раманавіч Лысоў

**Юлій Раманавіч Лысоў** (, г. Рэчыца, Гомельская вобласць) — беларускі архітэктар, мастак.

## Біяграфія 
Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны. Скончыў Інстытут жывапісу, скульптуры і архітэктуры ў Ленінградзе ў 1953 г. Удзельнічаў у выстаўках з 1958.

Працаваў у Белдзяржпраекце, галоўным архітэктарам праектаў у Гомельскім філіяле Белдзяржпраекта, у Белпрампраекце, галоўным архітэктарам аддзелаў у Белдзіпрахарчпраме, Белдзіпрагандлі, з 1973 па 1981 г. — дацэнт Беларускага політэхнічнага інстытута.

Член Саюза архітэктараў СССР з 1967 года. Пражывае ў Мінску.

## Творчасць 
 у Гомелі]]
Асноўныя працы (у аўтарскім калектыве): прамвузлы ў Барысаве, Брэсце, Віцебску, Гомелі (1962— 67), генпланы малых гарадоў Беларусі (1957—1959), помнікі У. І. Леніну, камсамольцам (1964) у Гомелі, ахвярам фашызму ў Браславе, Жлобіне, Смаленску (1958—1970).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Асобы
Катэгорыя:Удзельнікі Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Мастакі Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары Барысава
Катэгорыя:Архітэктары Брэста
Катэгорыя:Архітэктары Віцебска
Катэгорыя:Архітэктары Гомеля
Катэгорыя:Архітэктары Браслава
Катэгорыя:Архітэктары Жлобіна
Катэгорыя:Архітэктары Смаленска
Алесь Бабаед

**Алесь Бабаед**, сапр. **Аляксандр Міхайлавіч Бабаед** (нар. , в. Чаўнышкі, Бешанковіцкі раён, Віцебская вобласць) — беларускі ўрач, пісьменнік. Член Саюза беларускіх пісьменнікаў (1999).

## Біяграфія 
У 1973 годзе скончыў Чаўнышкаўскую васьмігодку, у 1975 годзе — СШ № 1 г. Бешанковічы. Пасля заканчэння Віцебскага дзяржаўнага медыцынскага інстытута працаваў урачом у Бешанковіцкай цэнтральнай раённай бальніцы. З 1980 года па 1982 год вучыўся на ваенна-медыцынскім факультэце Куйбышаўскага медінстытута. Працаваў галоўным урачом Дубраўскай участковай бальніцы Ушацкага раёна.

## Творчасць 
Алесь Бабаед друкаваўся ў часопісах «Маладосць», «Полымя», «Беларусь», штотыднёвіку «Літаратура і мастацтва», рэспубліканскіх газетах.

Выдаў зборнікі вершаў «Колеры шчасця і болю», «Ля вогнішча», «Цішыня прасторы», кнігі прозы «Свячанка», «Каля чыстых крыніц» (2014).

## Літаратура 
* Бабаед, А. Балада пра лёс / А. Бабаед // Ратуша : літаратурны альманах. Віцебск. 2014 / уклад. А. П. Лазебная. — Мінск : Кнігазбор, 2014. — С.4-5.
* Бабаед Алесь // Маладосць. — 1986. — № 6. — С. 176.
* Бабаед Алесь // Пісьменнікі Віцебшчыны : даведнік / рэд. Ф. Сіўко. — Віцебск : Віцебская абласная друкарня, 2001. — С. 14-15.

Катэгорыя:Пісьменнікі Беларусі
Катэгорыя:Пісьменнікі-ўрачы
Катэгорыя:Медыкі Беларусі
Ружанскія могілкі (Слонім)

**Ружанскія могілкі** — праваслаўныя могілкі ў Слоніме, адны з найстарэйшых у горадзе.

## Гісторыя 
У 1596 годзе ў Брэсце была заключаная рэлігійная унія паміж праваслаўнай царквой Вялікага княства і каталіцкім касцёлам. Утварылася новая плынь хрысціянства — уніяцтва, да якога далучыліся праваслаўныя святары Слоніма, а Ружанскія могілкі сталі месцам пахавання ўніятаў. І заставаліся такімі да моманту аб’яднання ўніяцтва з праваслаўем у 1839 годзе.

Таксама на могілках пахавана шмат польскіх жаўнераў часоў Польскай Рэспублікі. У 1995 годзе галава Слонімскага аддзела саюза палякаў Леанарда Раўкоўская запрасіла добраахвотнікаў з Польшчы, каб прывесці ў парадак польскую частку могілак. На запрашэнне адгукнуліся люблінскія палякі-студэнты (біёлаг, філолаг, гісторыкі). Таксама былі і тутэйшыя добраахвотнікі колькасцю 51 чалавек, але збольшага гэта былі пажылыя людзі. Цягам 20 дзён яны прыбіралі могілкі.

У жніўні 1942 года на Ружанскіх могілках урачыста пахавалі самаахоўцаў. Увосень таго ж года была ўшанаваная іхняя памяць з удзелам шмат якіх тутэйшых кіраўнікоў.

## Пахаваныя на могілках 
* Станіслаў Бельскі (памёр у 1923 годзе) — доктар медыцыны.
* Гуга Хрыстафоравіч Ваншафэ (1857—1906) — грамадзянскі інжынер.
* Антон Карніцкі (1912—1944) — беларускі жывапісец, аўтар партрэтаў, нацюрмортаў, тэматычных карцін.
* Міхаіл Іванавіч Лявіцкі (1761—1831) — генерал ад інфантэрыі, удзельнік руска-французскай вайны 1812 года.  У 1832 г. устаноўлена надмагілле з чырвонага граніту ў выглядзе саркафага.
* Аляксандр Лявонавіч Міхальчык (1909—1945) — удзельнік нацыянальна-вызваленчага руху ў Заходняй Беларусі. У 1967 г. па магіле пастаўлена стэла.
* Васіль Мацвеевіч Разанцоў (1827—1901) — палкоўнік Усцюжскага палка, камандовец пяхотнага Яраслаўскага палка.
* Хрызастом-Лаўрэнцій-Дамінік Татур (1811—1876) — слонімскі павятовы маршалак, бацька Генрыха Татура.
* Аляксандр Андрэевіч Шыла — чырвонаармеец, які загінуў 18.9.1939 г. у час вызваленчага паходу Чырвонай Арміі ў Заходнюю Беларусь. У 1940 г. ва магіле пастаўлены абеліск.

Слонім. Могілкі па Ружанскай вуліцы. Генерал Міхаіл Іванавіч Лявіцкі (1761—1831) 4.jpg|Магіла генерала Міхаіла Лявіцкага 
Слонім._Могілкі_па_Ружанскай_вуліцы._Грамадзянскі_інжынер_Гуга_Хрыстафоравіч_Ваншафэ_(1857—1906).jpg|Магіла грамадзянскага інжынера Гуга Ваншафэ

## Спасылкі 
* Страчаная спадчына Слонімшчыны. Могілкі 
* Могілкі людзей, якіх нядаўна хавалі ўсім Слонімам, Занядбаныя 
* 

Катэгорыя:Слонім
Катэгорыя:Могілкі Беларусі
Міхаіл Мікітавіч Дойлін

**Міхаіл Мікітавіч Дойлін** (нар. , в. Свяча, Віцебская губерня — ) — савецкі дзяржаўны і партыйны дзеяч.

## Біаграфія 
У 1935 годзе працаваў шафёрам, потым служыў у Чырвонай Арміі. З 1940 года на партыйнай рабоце: інструктар, загадчык аддзела прапаганды і агітацыі Баляхоўскага райкама кампартыі Украіны. У гады Вялікай Айчыннай вайны начальнік штаба стралковага палка, быў цяжка паранены. З 1945 года на партыйнай і гаспадарчай рабоце: сакратар Сенненскага, потым другі і першы сакратар Коханаўскага райкамаў КПБ. У 1956—1958 гадах першы сакратар Лёзненскага райкама партыі, узначальваў упраўленне Дзяржстраха па Віцебскай вобласці, з 1960 года працаваў інжынерам у абласным аўтатранспартным упраўленні.

Выбіраўся дэпутатам Вярхоўнага Савета БССР, членам Рэвізійнай камісіі КП Беларусі, членам абкама КПБ.

## Узнагароды 
* ордэн Айчыннай вайны II ступені
* Ордэн Працоўнага Чырвонага Сцяга
* ордэн «Знак Пашаны»

## Літаратура 
* Міхаіл Мікітавіч Дойлін // Памяць: гісторыка-дакументальная хроніка Бешанковіцкага раёна / рэдкал.: І. П. Шамякін (гал. рэд.) [і інш.]. — Мінск : БелСЭ імя П. Броўкі, 1991. — С. 411.

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Бешанковіцкім раёне
Катэгорыя:Удзельнікі Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета БССР
Катэгорыя:Першыя сакратары райкамаў КПБ
Катэгорыя:Члены Рэвізійнай камісіі КПБ
Філікалёз

**Філікалёз** () — інфекцыйнае паразітычнае захворванне качак, гусей і іншых водных птушак, выкліканае  — відам скрэбняў сямейства . Захворванне сустракаецца ў Еўропе і Азіі.

## Літаратура 
* *Бекіш Я.-О. Л., Нікулін Ц. Г.* . — С. 30-31

Катэгорыя:Паразітарныя захворванні
Катэгорыя:Скрэбні
Міхаіл Георгіевіч Данілевіч

**Міхаіл Георгіевіч Данілевіч** (нар. , хутар каля в. Ула, Віцебская губерня — , Ленінград) — вучоны, медык-інфекцыяніст, прафесар. Быў членам праўлення Ленінградскага таварыства дзіцячых урачоў і таварыства мікрабіёлагаў, эпідэміёлагаў і інфекцыяністаў, арганізатарам Камітэта па дзіцячых кропельных інфекцыях у Ленінградзе. Рашэннем Вучонага савета Санкт-Пецярбургскай педыятрычнай медыцынскай акадэміі кафедры інфекцыйных захворванняў прысвоена імя прафесара Міхаіла Георгіевіча Данілевіча.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 8 лістапада 1882 года на хутары каля в. Ула Віцебскай губерні.

У 1910 годзе скончыў Ваенна-медыцынскую акадэмію ў Пецярбургу, у 1912 годзе — інтэрнатуру ў Выбаргскай дзіцячай бальніцы. Працаваў у Мікалаеўскай дзіцячай бальніцы, старшым урачом інфекцыйных аддзяленняў бальніцы імя Н. Ф. Філатава. Адначасова быў асістэнтам на кафедрах дзіцячых і інфекцыйных хвароб у Петраградскім медыцынскім інстытуце. З 1925 года загадваў Васілевостраўскай дзіцячай бальніцай і з’яўляўся старшым навуковым супрацоўнікам Інстытута аховы мацярынства і дзяцінства. Працаваў у 1934—1956 гадах загадчыкам кафедры дзіцячых інфекцый у Ленінградскім педыятрычным медыцынскім інстытуце, у НДІ дзіцячых інфекцый. Удзельнічаў у стварэнні савецкай сістэмы аховы здароўя, будаўніцтве дзіцячых бальніц, амбулаторый. Намаганнямі М. Г. Данілевіча ў Ленінградзе была створана сетка дзіцячых інфекцыйных стацыянараў, якая ўключала ў сябе акрамя клінікі кафедры НДІ дзіцячых інфекцый, шпіталь імя Н. Ф. Філатава, дзіцячую інфекцыйную бальніцу № 3, дзіцячую інфекцыйную бальніцу ім К. Лібкнехта, дзіцячую інфекцыйную бальніцу № 13, дзіцячую бальніцу Л. Пастера.

## Навуковая дзейнасць 
Прафесар Данілевіч апублікаваў каля 150 навуковых прац, у тым ліку 5 манаграфій, прысвечаных пераважна такім хваробам, як шкарлятына, дыфтэрыя, дызентэрыя. Першы ў расійскай навуцы сфармуляваў паняцце «перакрыжаваныя інфекцыі». Вывучыўшы іх ролю ў дзіцячай смяротнасці, ён прапанаваў сістэму прафілактыкі ўнутрыбальнічных заражэнняў.

## Літаратура 
* Данілевіч Міхаіл Георгіевіч // Імёны, асобы, лёсы: ураджэнцы Віцебшчыны ў далёкім і блізкім замежжы / М. П. Кузьміч, М. І. Сцепаненка. — Мінск : Літаратура і мастацтва, 2012. — С. 101—102.
* Данілевіч Міхаіл Георгіевіч // Нашы землякі ў далёкім і блізкім замежжы : біяграфічны даведнік / М. П. Кузьміч, М. І. Сцепаненка. — Віцебск : Витебская областная типография, 2007. — С. 60-61.
* Данілевіч Міхаіл Георгіевіч // Памяць: гісторыка-дакументальная хроніка Бешанковіцкага раёна / рэдкал.: І. П. Шамякін (гал. рэд.) [і інш.]. — Мінск : БелСЭ імя П. Броўкі, 1991. — С. 410—411.
* Мацкевіч, В. Данілевіч Міхаіл Георгіевіч / В. Мацкевіч // Сузор’е беларускага памежжа: беларусы і народжаныя ў Беларусі ў суседніх краінах : энцыклапедычны даведнік / рэдкал.: А. Адамковіч [і інш.]. — Мінск : Энцыклапедыкс, 2014. — С. 154.

Катэгорыя:Педыятры СССР
Катэгорыя:Медыкі Першай сусветнай вайны (Расійская імперыя)
Гематома (род грыбоў)

**Гематома** (*Haematomma*) — род лішайнікаў сямейства . Назва ўпершыню была апублікаваная ў 1852 годзе.

## Апісанне 
Род уключае лішайнікі, якія ўтвараюць бугарковыя або парашкападобныя слаявіны на розных субстратах. У  слаявіна тоўстая, з крывава-чырвонымі апатэцыямі. Гэты від звычайна сустракаецца ў гарах і ў Арктыцы.

## Распаўсюджанне і асяроддзе пражывання 
Распаўсюджаны ў трапічным і ўмераным клімаце. Расце на кары дрэў, скалах і многае іншае.

## Галерэя 

Bloodspot Lichen (1236534187).jpg|
Haematomma guyanense Kalb & Staiger 989153.jpg|
Haematomma persoonii (Fée) A. Massal 1009080.jpg|

## Літаратура 
* Massalongo, A.B. 1852. Ricerche sull’autonomia dei licheni crostosi. :1-221&nbsp;— P.32

Катэгорыя:1852 год у навуцы
Катэгорыя:Роды грыбоў
Катэгорыя:Леканаральныя
Гемінела

**Гемінела** (*Geminella*) — род ніткавых зялёных водарасцяў.

## Апісанне 
Ніткі негалінастыя, аднарадныя, складаюцца з аднолькавых аднаядровых клетак, рыхла размешчаных па 1 або 2 у тоўстым слізістым чахле.

## Віды 
* 
* 
* *Geminella sp. SAG 20.84*
* *Geminella sp. SAG 54.81*

Катэгорыя:Хларэлавыя
Іван Мікалаевіч Мазнічка

**Іван Мікалаевіч Мазнічка** (, в. Грабаў, Івана-Франкоўская вобласць, УССР) — беларускі архітэктар. Заслужаны архітэктар БССР (1990).

## Біяграфія 
Скончыў Львоўскі політэхнічны інстытут у 1957 годзе. Працаваў у Гродзенскім філіяле Белдзяржпраекта, з 1975 года — галоўны архітэктар, намеснік дырэктара па архітэктуры, з 1985 года — галоўны спецыяліст па архітэктуры ў Гроднаграмадзянпраекце.

Член Саюза архітэктараў СССР з 1959 года. Пражываў у г. Гродна, пасля ў роднай вёсцы Грабаў.

## Творчасць 
]]
]]
Асноўныя працы: мікрараёны № 1, 2 па вул. Савецкіх пагранічнікаў (1961—1970, у аўтарскім калектыве), Прынёманскі-1 (1970—1980), жылы дом з крамай «Спадарожнік» на Прывакзальнай плошчы (1963), навучальны корпус Дзяржаўнага ўніверсітэта (1964), адміністрацыйны корпус абласнога Упраўлення мясцовай прамысловасці (1973), жылыя дамы па вул. 60 гадоў Кастрычніка, Валковіча, у мікрараёне Фарты-1 (1975—1985), будынкі аддзела рэгуляцыі абмену рэчываў АН БССР (1975) і ДАІ УУС аблвыканкама (1976), крама «Дзіцячы свет» (1976) у Гродне, генпланы Ваўкавыска і Ашмянаў (1970-я гг.), добраўпарадкаванне плошчы Леніна, спартыўны корпус Райсельгастэхнікі ў Мастах (1980—1981).

## Узнагароды 
Узнагароджаны медалямі. У 1990 годзе прысвоена званне Заслужанага архітэктара БССР «За вялікія заслугі ў развіцці архітэктуры і горадабудаўніцтва».

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Адольф Іванавіч Макараў

**Адольф Іванавіч Макараў** (нар. , г. Лубны, Палтаўская вобласць, УССР) — беларускі архітэктар.

## Біяграфія 
Скончыў Львоўскі політэхнічны інстытут у 1951 годзе. Працаваў у Баранавічах, з 1952 года — архітэктар, старшы архітэктар, кіраўнік групы архітэктараў, начальнік майстэрні Брэстграмадзянпраекта.

Член Саюза архітэктараў СССР з 1961 года. Член КПСС з 1949 года. Пражывае ў г. Брэст.

## Творчасць 
]]
Асноўныя працы: квартал жылых дамоў па вул. Саўгаснай (1978—1982), праекты забудовы 4- і 5-й чаргі мікрараёнаў Паўночны-1 (1980—1982) у Баранавічах. Удзельнічаў у стварэнні помнікаў У. І. Леніну (1960), вызваліцелям горада (1964) у Баранавічах, мемарыяльнага комплексу ва ўрочышчы «Гай» (1972).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары Баранавічаў
Алена Георгіеўна Лукомская

**Алена Георгіеўна Лукомская** (, Менск) — беларускі архітэктар.

## Біяграфія 
Скончыла Беларускі політэхнічны інстытут у 1962 годзе. З 1965 года — архітэктар, старшы архітэктар, кіраўнік групы архітэктараў у Белдзяржпраекце.

Член Саюза архітэктараў СССР з 1969 года. Пражывае ў Мінску.

## Творчасць 
 у Брэсце]]

Асноўныя працы (у аўтарскім калектыве): гасцініца «Магілёў» і Дом спорту ў Магілёве (1967—1971), гасцініца «Інтурыст» у Брэсце (1974—1976),  на 40 класаў у мікрараёне Усход-1 у Мінску (1976), навучальны камбінат Міндарбуда БССР па Кальварыйскай вуліцы, 37 (1979), ГПТВ будаўнікоў і ПТВ завода «Шкловалакно» ў Полацку (1986—1987).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары Мінска
Катэгорыя:Архітэктары Магілёва
Катэгорыя:Архітэктары Брэста
Катэгорыя:Архітэктары Полацка
Недаспяваныя песні

**«Недаспяваныя песні»** — беларускі зборнік вершаў, выдадзены ў 2015 годзе выдавецтвам «Мастацкая літаратура».

## Апісанне 
Зборнік знаёміць з творчай спадчынай паэтаў Беларусі, якія загінулі ў гады Вялікай Айчыннай вайны. Многія вершы яднаюць матывы ўслаўлення радасці жыцця, веры ў лепшую будучыню, пачуццё палымянай любові да Радзімы. Гераічнае і трагічнае яскрава ўвасобілася ў паэтычных творах, напісаных у суровых умовах ваеннага часу.

## Змест 
У кнізе змешчаны творы паэтаў:
* Змітрок Астапенка
* Захар Барсук
* Янка Бобрыкс
* Леанід Гаўрылаў
* Аркадзь Гейнэ
* Іван Дзенісенка
* Алесь Дубровіч
* Рыгор Жалязняк
* Алесь Жаўрук
* Сара Каган
* Пётр Калбыка
* Аляксей Коршак
* Сяргей Крывец
* Тодар Курбацкі
* Павел Левановіч
* Гальяш Леўчык
* Сямён Ляльчук
* Алесь Мілюць
* Уладзімір Пахоменка
* Алесь Запруднікаў
* Уладзімір Рагуцкі
* Рува Рэйзін
* Рыгор Суніца
* Мікола Сурначоў
* Мікола Сямашка
* Леў Талалай
* Андрэй Ушакоў
* Іван Шапавалаў
* Генадзь Шведаў
* Уладзімір Ясючэня

## Выданне 
Укладальнік і аўтар прадмовы і біяграфічных даведак Алесь Бельскі.

## Спасылкі 
* «Недаспяваныя песні» на «LiveLib»
* «Недаспяваныя песні»  на сайце «Галіяфы»
* «Недаспяваныя песні» на «Oz.by»
* «Недаспяваныя песні»  на сайце выдавецтва «Мастацкая літаратура»
* «Недаспяваныя песні» на сайце ББГУ

Катэгорыя:Кнігі 2015 года
Катэгорыя:Зборнікі
Дом спецыялістаў (Мінск)

**Дом спецыялістаў** — колішні жылы дом, які размяшчаўся на рагу вул. Савецкай (№. 148; цяпер праспект Незалежнасці) і вул. Даўгабродскай (№ 19; цяпер вул. Казлова).

## Гісторыя 
Пабудаваны ў 1934 годзе па праекце архітэктара Н. Макляцовай. Прызначалася для спецыялістаў шматлікіх прамысловых прадпрыемстваў, якія выраслі ў Менску ў час першых пяцігодак сацыялістычнага будаўніцтва. Па планах архітэктараў вакол дома мусіў вырасці цэлы раён пышных жылых будынкаў для працоўнай эліты Савецкай Беларусі.

Планы па будаўніцтве раёна парушыла Вялікая Айчынная вайна, дом спецыялістаў згарэў у чэрвені 1941 года. Абгарэлыя руіны знеслі немцы пасля ўзяцця горада. Пасля вайны на месцы дома спецыялістаў з’явіўся новы жылы дом.

## Архітэктура 
Сіметрычны са складанай канфігурацыяй плана секцыйны будынак быў заснаваны на спалучэнні розных па вышыні аб’ёмаў: цэнтральнага 6 павярховага, адсунутага ў глыбіню за чырвоную лінію забудовы, і 4-павярховых бакавых крылаў, якія ўтваралі курданёр. Па восі будынка на вышыні 1—2-га паверхаў знаходзіўся скразны парадны праём у двор. Выразнасць фасадаў дасягалася вертыкальным зашкленнем лесвічных клетак на вышыню будынка, рытмічнай групоўкай квадратных акон, балконаў.

Дом складаўся з вуглавых і радавых секцый, створаных паводле індывідуальнага праекта: на лесвічную пляцоўку выходзілі 2 кватэры, у якіх пакоі былі звязаны паміж сабой шырокім калідорам і мелі ўбудаванае абсталяванне. На 1-м паверсе размяшчаліся магазін, дзіцячыя сад і яслі.

Miensk, Załataja Horka, Zacharaŭskaja. Менск, Залатая Горка, Захараўская (1937) (2).jpg|У забудове вуліцы. 1937
Miensk, Załataja Horka, Zacharaŭskaja-Daŭhabrodzkaja. Менск, Залатая Горка, Захараўская-Даўгабродзкая (I. Kaplinski, 10.1935).jpg|1935
Miensk, Załataja Horka, Zacharaŭskaja-Daŭhabrodzkaja. Менск, Залатая Горка, Захараўская-Даўгабродзкая (1937) (2).jpg|1937
Miensk, Załataja Horka, Zacharaŭskaja-Daŭhabrodzkaja. Менск, Залатая Горка, Захараўская-Даўгабродзкая (1930-39) (2).jpg|1930-я

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Жылыя будынкі Беларусі
Катэгорыя:Знішчаныя збудаванні Мінска
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Наталлі Макляцовай
Катэгорыя:1934 год у Мінску
Катэгорыя:Праспект Незалежнасці (Мінск)
Катэгорыя:Збудаванні Мінска ў стылі канструктывізм
Аляксандр Пятровіч Дзмітрачэнка

**Аляксандр Пятровіч Дзмітрачэнка** (нар. , Ула, Віцебская губерня — , Ленінград) — вучоны ў галіне жывёлагадоўлі, Герой Сацыялістычнай Працы. Заслужаны дзеяч навукі РСФСР, (1934), доктар сельскагаспадарчых навук (1947).

## Біяграфія 
Пасля заканчэння ў 1922 годзе Сцябутаўскага сельскагаспадарчага інстытута працаваў у Ленінградзе. У 1939—1946 гадах у Валагодскім малочным інстытуце, з 1976 года — прафесар-кансультант. У 1945—1956 гадах — загадчык кафедры Ленінградскага ветэрынарнага інстытута.

У 1961 годзе было прысвоена званне «Заслужаны дзеяч навукі РСФСР». Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР Аляксандру Пятровічу было прысвоена званне Героя Сацыялістычнай Працы.

## Навуковая дзейнасць 
Распрацоўваў пытанні эфектыўнасці выкарыстання і ацэнкі каларыйнасці кармоў, распрацоўкі прынцыпаў нарміравання кармлення буйной рагатай жывёлы, выкарыстання электронна-вылічальнай тэхнікі для складання аптымальных рацыёнаў кармлення жывёлы.

## Узнагароды 
* Герой Сацыялістычнай Працы
* Медаль «Серп і Молат»
* Ордэн Леніна — двойчы
* Ордэн Працоўнага Чырвонага Сцяга
* Сярэбраны медаль ВДНГ СССР

## Літаратура 
* Дмитроченко Александр Петрович // Твои герои, Беларусь! Герои Социалистического Труда : биографический справочник / сост. И. Н. Кулан, В. И. Козак, Е. Е. Соколов; под общ. ред. А. Н. Новикова. — Мінск : БелЭн імя П. Броўкі, 2014. — С. 87.
* Дмитроченко Александр Петрович // Слава и гордость земли Витебской : биографический справочник / сост. М. Н. Пригожий; редкол.: М. П. Кузьмич (пред.) [и др.]. — Витебск : Витебская областная типография, 2009. — С. 232.

Катэгорыя:Вучоныя Беларусі
Катэгорыя:Вучоныя СССР
Катэгорыя:Заслужаныя дзеячы навукі РСФСР
Катэгорыя:Акадэмікі УАСГНІЛ
Уладзімір Кандратавіч Дыдырка

**Уладзімір Кандратавіч Дыдырка** (, с. , цяпер Чаркаская вобласць, Украіна — , Менск, НКУС) — беларускі матэматык. Прафесар (1932).

## Біяграфія 
З шляхецкай сям’і. З кастрычніка 1932 года прафесар.

Асуджаны асобай нарадай пры НКУС 21.1.1938 як «агент германскай разведкі» да ВМП. Расстраляны. Рэабілітаваны трыбуналам БВА 17.9.1965. Асабовая справа Д. № 19338-с захоўваецца ў архіве КДБ Беларусі.

## Навуковая дзейнасць 
Навуковыя працы па аналітычнай геаметрыі. Аўтар першай манаграфіі па матэматыцы, што была надрукавана вучоным БДУ «Цыркулярныя крывыя трэцяга парадку» (1928—1932).

## Літаратура 
* 
* 
* В. К. Дыдырко // Вест. БГУ. Сер. 1. 1978. № 3.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Расстраляныя ў СССР
Катэгорыя:Рэабілітаваныя ў СССР
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Чаркасах
Слонімская брыгада БСА

**Слонімская брыгада БСА** — беларускае вайсковае фармаванне ў складзе БСА, якое было створанае без дазволу немцаў, з-за чаго хутка было імі ж расфармаванае. Афіцыйна называлася «*1-й Брыгадай Беларускае Самааховы*».

## Перадумовы 
Хутка па стварэнні Беларускага корпуса самааховы (16 ліпеня 1942 года) на Слонімшчыне былі ўтвораныя 3 батальёны БСА:

* Слонімскі
* Быценскі
* Дзярычэнскі

## Стварэнне 
Слонімскі акруговага камітэт Беларускай Народнай Самапомачы, узначалены Рыгорам Зыбайлам, вырашыў скарыстаць невыразнасць зместу нямецкага дазволу, склаўшы з новаўтвораных батальёнаў цэлую брыгаду пад назвай «*1-я Брыгада Беларускае Самааховы*» з брыгадзіным штабам у Слоніме. Камандоўцам брыгады стаў капітан Іван Таранка (Таранька). Начальнікам арганізацыйна-персанальнага аддзела штаба Слонімскай брыгады БСА стаў Аляксей Васіленя.

Стварэннем брыгады займаліся цягам месяца.

Не атрымаўшы ад немцаў дастатковай колькасці зброі, самаахоўцы «нелегальна» набывалі яе ў італьянскіх жаўнераў, якія вярталіся з усходняга фронту, за самагонку і сала аўтаматы і кулямёты.

## Скасаванне 
Калі пра стварэнне брыгады стала вядома нямецкім уладам (лета 1942 года, верагодна, жнівень), нямецкія жаўнеры пры падтрымцы бронесамаходаў абкружылі кашары слонімскай самааховы і забралі зброю. Штаб брыгады быў распушчаны. Таксама нямецкая жандармерыя забрала 2 кулямёты ў быценскіх самаахоўцаў.

## Маршы 
## Гл. таксама 
* 48-ы батальён дапаможнай паліцыі

## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Беларускі корпус самааховы
Катэгорыя:З’явіліся ў 1942 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 1942 годзе
Катэгорыя:1942 год у Беларусі
Катэгорыя:Гісторыя Слоніма
Сцяпан Барысавіч Макарэвіч

**Сцяпан Барысавіч Макарэвіч** (, в. Гірымшчына, Сенненскі павет, Магілёўская губерня — , Менск, НКУС) — беларускі журналіст, рэдактар.

## Біяграфія 
Нарадзіўся у 1908 годзе ў в. Гірымшчына Сенненскага павета Магілёўская губерня (цяпер — Талачынскі раён Віцебскай вобласці) ў сялянскай сям’і. Атрымаў сярэднюю спецыяльную адукацыю, уступіў у ВКП(б).

Выконваў абавязкі загадчыка замежнага аддзела газеты «Чырвоная змена». Пражываў у кватэры № 64 Дома спецыялістаў па вул. Савецкай у Менску.

Арыштаваны 11 жніўня 1937 года ва ўласнай кватэры. Асуджаны паводле пастановы калегіі АДПУ СССР 15 лютага 1938 года як «агент польскіх разведорганаў» да вышэйшай меры пакарання. Расстраляны. Рэабілітаваны 30 красавіка 1989 года пракуратурай Беларускай ваеннай акругі. Асабовая справа № 24080-с з фотаздымкам захоўваецца ў архіве КДБ Беларусі.

13 жніўня 1937 года па тым жа адрасе арыштавана інспектар Наркамата аховы здароўя БССР Міра Абрамаўна Турніцкая (нар. 1904 (?), Гродна), верагодна, жонка Сцяпана Макарэвіча. 21 студзеня 1938 года «тройкай» НКУС асуджана як «агент польскай разведкі» да вышэйшай меры пакарання і 29 лістапада 1938 года расстраляна ў Мінскай турме НКУС. Рэабілітавана 15 лютага 1956 года ваеннай калегіяй Вярхоўнага суда СССР. Яе асабовая справа пад № 5850-с захоўваецца ў архіве КДБ Беларусі.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Талачынскім раёне
Катэгорыя:Журналісты Беларусі
Катэгорыя:Рэдактары Беларусі
Катэгорыя:Рэпрэсаваныя ў БССР
Катэгорыя:Расстраляныя ў БССР
Катэгорыя:Пасмяротна рэабілітаваныя ў СССР
Лісоўскі

**Лісоўскі** — беларускае прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Адам Лісоўскі (1882—1929) — каталіцкі святар, адзін з заснавальнікаў беларускага хрысціянскага руху.
* 
* Віктар Аляксандравіч Лісоўскі (нар. 1965) — генерал-маёр, начальнік Ваеннай акадэміі Рэспублікі Беларусь.
* Джэк Лісоўскі (нар. 1991) — англійскі прафесійны гулец у снукер.
* Іраклій (Лісоўскі) (1734—1809) — царкоўны дзеяч.
* Леў Мікалаевіч Лісоўскі (нар. 1924) — беларускі архітэктар.
* Міхаіл Іванавіч Лісоўскі (1916—1980) — беларускі паэт-сатырык.
* Міхаіл Якаўлевіч Лісоўскі (1931—1970) — беларускі жывапісец і графік.
* Раман Аляксандравіч Лісоўскі (нар. 2001) — беларускі футбаліст.
* Станіслаў Тадэвушавіч Лісоўскі (нар. 1978) — беларускі валейбальны трэнер.

## Гл. таксама 
* Юрый Горліс-Горскі (Лісоўскі) (1898—1946) — украінскі ваенны і палітычны дзеяч, старшына Арміі УНР, пісьменнік.
Кацярына Станіславаўна Матулайціс

**Кацярына (Катрэ) Станіславаўна Матулайціс** (; 1900, Вільня — 1938) — беларускі гісторык.

## Біяграфія 
Дачка Стасіса Матулайціса. У 1917 уступіла ў ВКП(б). Атрымала вышэйшую адукацыю. У 1926—1929 працавала ў сістэме НКУС у Маскве і Ленінградзе. Выйшла замуж за кіраўніка НКУС Саратаўскага края Піляра, потым за сакратара ЦК КПЛ . З 1933 — старэйшы навуковы супрацоўнік Камісіі па вывучэнні Заходняй Беларусі, у 1935—1937 — у Інстытуце нацыянальных меншасцей і Інстытуце гісторыі АН Беларускай ССР.

Пражывала у кватэры № 41 Дома спецыялістаў па вул. Савецкай у Менску. Арыштавана там 9.8.1937. Асуджана «тройкай» НКУС 12.4.1938 як «агент літоўскай разведкі» і за «выдачу інфармацыі пра падпольную кампартыю Літвы» да ВМП. Рэабілітавана ваеннай калегіяй Вярхоўнага суда СССР 8.12.1956. Справа М. № 9844-с захоўваецца ў архіве КДБ Беларусі.

## Сям’я 
У шлюбе з Каралісам Пажэлам мела дачку Маю Пажалайце (Maja Poželaitė; нар. 1927), якая стала мастачкай і гісторым архітэктуры Літвы.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Гісторыкі Беларусі
Катэгорыя:Рэпрэсаваныя ў БССР
Катэгорыя:Рэабілітаваныя ў СССР
Катэгорыя:Пакараныя смерцю вучоныя
Курган Славы (Бешанковічы)

**Курган Славы** — курган ў гарадскім пасёлак Бешанковічы Віцебскай вобласці, знаходзіцца ў скверы на вуліцы Камуністычнай.

## Гісторыя 
У ходзе Віцебска-Аршанскай наступальнай аперацыі ў складзе Беларускай аперацыі 1944 года, войскі 43-й арміі (генерал-лейтэнант А. П. Белабародаў) і 6-й гвардзейскай (генерал-лейтэнант І. М. Чысцякоў) арміі 1-га Прыбалтыйскага фронту 23 чэрвеня прарвалі абарону праціўніка на паўночны захад ад Віцебска, 24 чэрвеня выйшлі на правы бераг ракі Заходняя Дзвіна, фарсіравалі яе ў басейне Бешанковічаў і захапілі 5 плацдармаў на левым беразе, 25 чэрвеня войскі 43-й арміі вызвалілі Бешанковічы. У раёне в. Гняздзілава злучыліся з войскамі 39-й арміі 3-га Беларускага фронту і завяршылі акружэнне віцебскай групоўкі праціўніка (5 дывізій), якая да 27 чэрвеня была разгромлена. У вызваленні горада і раёна ўдзельнічалі партызаны.

## Помнік 
У 1966 годзе на ўшанаванне памяці савецкіх воінаў і партызан, якія загінулі ў баях супраць нямецкіх войскаў пры вызваленні раёна, і землякоў, што загінулі ў гады Вялікай Айчыннай вайны, насыпаны Курган. Побач пастаўлены 2 скульптуры — жанчына ў жалобе і жанчына-воін. Каля падножжа Кургана замуравана капсула з пісьмом нашчадкам.

## Літаратура 
* Курган Славы // Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі. Віцебская вобласць / рэдкал.: С. В. Марцэлеў [і інш.]. — Мінск : БелСЭ імя П. Броўкі, 1985. — С. 121.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Славутасці Бешанковічаў
Катэгорыя:1966 год у Беларусі
Катэгорыя:Курганы Беларусі
Катэгорыя:Помнікі Вялікай Айчыннай вайны ў Беларусі
Іван Міхайлавіч Чысцякоў

**Іван Міхайлавіч Чысцякоў** (, в. Атрубнева, Кашынскі павет, Цвярская губерня, Расійская імперыя — , Масква) — Герой Савецкага Саюза (1944).

## Біяграфія 
У 1918 годзе добраахвотна ўступіў у Чырвоную Армію. Удзельнік грамадзянскай вайны. У гады Вялікай Айчыннай вайны прайшоў шлях ад камандзіра стралковай дывізіі да камандарма. Прымаў удзел у вызваленні Полацка ў 1944 годзе, у разгроме Японіі ў 1945 годзе.

Да 1968 года займаў камандныя пасты ў савецкіх войсках, Міністэрстве абароны СССР. Дэпутат Вярхоўнага Савета СССР 2-га і 4-га скліканняў.

## Узнагароды 
* Герой Савецкага Саюза.
* Ордэн Леніна — двойчы.
* Ордэн Чырвонага Сцяга — пяць разоў.
* Ордэн Суворава I ступені — двойы.
* Ордэн Кутузава І ступені — двойы.
* Ордэн Кутузава ІІ ступені.
* Ганаровы грамадзянін г. Полацка (1967).

Катэгорыя:Дэлегаты XIX з’езда КПСС
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета СССР 4-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета СССР 2-га склікання
Катэгорыя:Ганаровыя грамадзяне Полацка
Катэгорыя:Удзельнікі вайны ў Карэі
Катэгорыя:Удзельнікі савецка-японскай вайны
Катэгорыя:Камандуючыя арміямі ў Вялікай Айчыннай вайне
Катэгорыя:Камандзіры карпусоў у Вялікай Айчыннай вайне
Катэгорыя:Камандзіры дывізій у Вялікай Айчыннай вайне
Катэгорыя:Выпускнікі курсаў «Выстрал»
Катэгорыя:Савецкая гвардыя
Катэгорыя:Генерал-палкоўнікі СССР
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета БССР 3-га склікання
Геяпіксіс

**Геопіксіс** (*Geopyxis*) — род грыбоў сямейства . Назва ўпершыню была апублікаваная ў 1889 годзе.

## Класіфікацыя 
Род *Geopyxis* налічвае 106 відаў:

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* Saccardo, P.A. 1889. Discomyceteae et Phymatosphaeriaceae. Sylloge Fungorum. 8:1-1143 — P.63

Катэгорыя:Піранемавыя
Катэгорыя:Роды грыбоў
Залатыя львы

«**Залатыя львы**» () — галоўная ўзнагарода Фестывалю польскага мастацкага кіно.

## Лаўрэаты 
Катэгорыя:Кінапрэміі Польшчы
Катэгорыя:Кінапрэміі за найлепшы фільм
Марыя Навумаўна Жукава

**Марыя Навумаўна Жукава** (нар. , в. Качана, Віцебская губерня — ) — доктар медыцынскіх навук, прафесар.

## Біяграфія 
Скончыла Магілёўскі медыцынскі тэхнікум, працавала акушэркай. У 1939 годзе скончыла 2-гі Ленінградскі медыцынскі інстытут. Яе спецыялізацыя — дыягностыка і лячэнне захворванняў мачаточнікаў, нырак і звязаных з імі жыццёва важных органаў чалавека.

У Вялікую Айчынную вайну працавала хірургам-уролагам у медыцынска-санітарных падраздзяленнях Волхаўскага фронту. Пасля вайны ў Ленінградзе, асістэнт кафедры ўралогіі Інстытута ўдасканалення ўрачоў імя С. М. Кірава. У 1952 годзе абараніла доктарскую дысертацыю, загадвала кафедрай уралогіі Беларускага інстытута ўдасканалення ўрачоў. З 1958 года зноў у Ленінградзе, загадчык кафедры ўралогіі Ленінградскага інстытута ўдасканалення ўрачоў.

## Навуковая дзейнасць 
Унесла вялікі ўклад у развіццё медыцынскай навукі. Пад яе кіраўніцтвам падрыхтавана 12 кандыдатаў медыцынскіх навук, 3 яе вучні сталі дактарамі медыцынскіх навук.

## Узнагароды 
* Ордэн Чырвонай Зоркі
* Ордэн «Знак Пашаны»

## Літаратура 
* Жукава Марыя Навумаўна // Імёны, асобы, лесы: ураджэнцы Віцебшчыны ў далёкім і блізкім замежжы / М. П. Кузьміч, М. І. Сцепаненка. — Мінск : Літаратура і мастацтва, 2012. — С. 117—118.
* Жукава Марыя Навумаўна // Нашы землякі ў далёкім і блізкім замежжы : біяграфічны даведнік / М. П. Кузьміч, М. І. Сцепаненка. — Віцебск : Витебская областная типография, 2007. — С. 70.
* Марыя Навумаўна Жукава // Памяць: гісторыка-дакументальная хроніка Бешанковіцкага раёна / рэдкал.: І. П. Шамякін (гал. рэд.) [і інш.]. — Мінск : БелСЭ імя П. Броўкі, 1991. — С. 411.

Катэгорыя:Рэктары БМАПА
Гібера

**Гібера** (*Gibbera*) — род грыбоў сямейства . Назва ўпершыню была апублікаваная ў 1825 годзе.

## Класіфікацыя 
Род *Gibbera* налічвае 106 відаў:

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Літаратура 
* Fries, E.M. 1825. Systema Orbis Vegetabilis. 1:1-374 — P.110

Катэгорыя:Роды грыбоў
Катэгорыя:Аскаміцэты
Слонімскі край

**«Слонімскі край»** — гісторыка-краязнаўчае электроннае выданне Слонімшчыны, якое выдаецца з лютага 2016 года. Газета цалкам прысвечаная гісторыі Слонімшчыны і тутэйшым людзям. Выданне некамерцыйнае, і робіцца аўтарамі ў вольны час, распаўсюджваецца бясплатна.

## Мінуўшчына 
У 2000 годзе былі выдадзеныя два нумары краязнаўчага квартальніка «Слонімскі край» (рэдактар і выдавец — Сяргей Ёрш). У лютым 2016 года гісторыкі Васіль Герасімчык, Сяргей Ёрш і Сяргей Чыгрын пачалі выдаваць аднайменны бюлетэнь. Першы нумар новага «Слонімскага краю» быў прысвечаны слонімскім падзямеллям і скарбам. У канцы 2016 года Васіль Герасімчык пакінуў рэдактарскі склад выдання.

На ліпень 2021 года выйшлі 66 нумароў.

## Спасылкі 
* Краязнаўчы квартальнік «Слонімскі край» 
* Выйшаў снежаньскі нумар бюлетэня «Слонімскі край» 
* Слонімскі край
Катэгорыя:Часопісы Беларусі на беларускай мове
Катэгорыя:Гістарычныя часопісы
Катэгорыя:Культура Слоніма
Аўтазак

[міні|Аўтазак на шасі [МАЗ-4370]]
 для перавозкі асабовага саставу АМАП. У СМІ часта называецца «аўтазакам» з-за выкарыстання для перавозкі затрыманых на масавых акцыях]]
**Аўтазак** () — спецыяльны аўтамабіль на базе грузавога аўтамабіля, аўтобуса ці мікрааўтобуса, абсталяваны для перавозкі падазраваных і абвінавачаных (спецкантынгента) ва ўмовах, якія выключаюць парушэнне устаноўленага рэжыму ўтрымання, у тым ліку здзяйсненне ўцёкаў. У Беларусі і некаторых іншых краінах аўтазакі выкарыстоўваюцца для барацьбы з апазіцыяй і як сродак запалохвання насельніцтва.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Аўтамабільны транспарт
Спіс нагахвостак Беларусі

Спіс **нагахвостак** Беларусі

## Атрад  
### Сямейства  
#### Род  
* 
* 
* 
* 
* 

#### Род  
* 
* 
* 
* 
* 

#### Род  
* 
* 
* 
* 
* 
* 

#### Род  
* 

#### Род  
* 

#### Род  
* 

### Сямейства  
#### Род  
* 
* 

#### Род  
* 
* 

#### Род  
* 

#### Род  
* 
* 

#### Род  
* 

#### Род  
* 
* 

#### Род  
* 

#### Род  
* 

#### Род  
* 
* 

#### Род  
* 

### Сямейства  
#### Род  
* 
* 

#### Род  
* 

## Атрад  
### Сямейства  
#### Род  
* 

#### Род  
* 

## Атрад  
### Сямейства  
#### Род  
* 
* 

#### Род  
* 

#### Род  
* 

#### Род  
* 
* 
* 

#### Род  
* 
* 

### Сямейства  
#### Род  
* 

#### Род  
* 

#### Род  
* 

#### Род  
* 

### Сямейства  
#### Род  
* 

#### Род  
* 
* 

### Сямейства  
#### Род  
* 

### Сямейства  
#### Род  
* 

## Атрад  
### Сямейства  
#### Род  
* 

#### Род  
* 

#### Род  
* 
* 
* 

### Сямейства  
#### Род  
* 

#### Род  
* 

#### Род  
* 

### Сямейства  
#### Род  
* 

### Сямейства  
#### Род  
* 

#### Род  
* 

#### Род  
* 

#### Род  
* 

### Сямейства  
#### Род  
* 
* 
* 

#### Род  
* 

## Спасылкі 
* НОГОХВОСТКИ  (Collembola = Podura) 

*
Нагахвосткі
Хрыстафор

**Тэатр гумару «Хрыстафо́р»** — беларускі прыватны тэатр, мастацкім кіраўніком якога з’яўляўся заслужаны артыст Рэспублікі Беларусь Яўген Крыжаноўскі. Акцёрамі тэатра з’яўляліся Аляксандр Бугаеў, Уладзімір Варанкоў, Васіль Анціпаў, Мікалай Драчынскі і Сяргей Навіцкі. Прыпыніў існаванне 31 снежня 2017 года з-за творчых рознагалоссяў пасля амаль 30-гадовай працы.

## Спасылкі 
* «Хрыстафор»  на TUT.BY

Катэгорыя:Тэатры Беларусі
Катэгорыя:Зніклі ў 2017 годзе
Казанская ікона Божай Маці

**Казанская ікона Божай Маці** — абраз Багародзіцы, адзін з найбольш ушанаваных у Рускай праваслаўнай царкве.

## Гісторыя 
У 1579 годзе у Казані пасля пажару, які знішчыў спачатку царкву Мікалая Тульскага, а затым і частку горада, народу «з’явіўся» святы лік. Маленькай Матроне, дачцэ купца, прыснілася Багародзіца, якая паказвала месца на пажарышчы, дзе быў пахаваны абраз. Да здзіўлення людзей ён быў знойдзены і выглядаў так, быццам яго толькі што напісалі. Ніхто не ведаў ні прызначэння абраза Казанскай Божай Маці, ні таго, адкуль ён узяўся, але неўзабаве народ пераканаўся ў яго цудоўнай сіле: мноства людзей было вылечана. На месцы з’яўлення абраза пабудавалі жаночы Багародзіцкі манастыр, у якім першай манашкай, а затым і ігуменняй стала Матрона.

Катэгорыя:Іканаграфія Багародзіцы
Катэгорыя:Цудатворныя абразы Багародзіцы
Катэгорыя:Казань
Катэгорыя:Выкрадзеныя карціны
Макарэнка

**Макарэ́нка** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Іван Агеевіч Макарэнка (нар. 1918) — вучоны ў галіне акушэрства і гінекалогіі.
* Уладзімір Сцяпанавіч Макарэнка (нар. 1929) — вучоны ў галіне паталагічнай фізіялогіі.

## Гл. таксама 
* Макаранка
Давыд Навумавіч Рубінштэйн

**Давыд (Якаў) Навумавіч Рубінштэйн** (Вайхман; , Лодзь, цяпер Польшча — , Менск, НКУС) — беларускі навуковец, журналіст.

## Біяграфія 
З сям’і рабочага. Уступіў у ВКП(б). Працаваў у мінскай польскай газеце «Орка» («Ворыва»), «Рабочым». Навуковы супрацоўнік камісіі па вывучэнні Заходняй Беларусі пры БелАН. 

Арыштаваны 4.8.1937 у кватэры № 64 Дома спецыялістаў па вул. Савецкай, д. 148. Асуджаны «тройкай» НКУС 28.11.1937 за «шпіянаж на карысць разведкі буржуазнай Польшчы» да ВМП з канфіскацыяй маёмасці. Расстраляны. Рэабілітаваны ваеннай калегіяй Вярхоўнага суда СССР 31.3.1956. Асабовая справа Р. (адноўленая) № 5897-с захоўваецца ў архіве КДБ СССР.

## Літаратура 
*
Мікалай Аляксандравіч Маніс

**Мікалай Аляксандравіч Маніс** (, Варшава — ) — беларускі краязнаўца, Заслужаны настаўнік БССР (1966).

## Біяграфія 
Дзяцінства прайшло ў мястэчку Росіца. Вучыўся ў Полацкім педтэхнікуме, Беларускім дзяржаўным універсітэце. Па спецыяльным наборы накіраваны ў лётнае вучылішча, якое скончыў у 1937 годзе. З першых дзён вайны — баец знішчальнага атрада, створанага Полацкім райкамам КП(б)Б для барацьбы з нямецкімі дыверсантамі, затым член першай са створаных у Полацку падпольных груп, якой кіраваў былы загадчык раённага аддзела народнай адукацыі камуніст С. В. Сухавей. З кастрычніка 1942 года па снежань 1943 года ваяваў у 3-й Беларускай партызанскай брыгадзе.

У пасляваенны час на партыйнай рабоце, з 1947 года быў дырэктарам СШ № 13 у Полацку.

## Навуковая дзейнасць 
Вёў даследчую работу ў архівах, музеях, бібліятэках, пісаў гісторыю старажытнага Полацка і Полацкага раёна. Ён адзін з аўтараў калектыўнай працы «Полацк», выдадзенай Інстытутам гісторыі АН БССР у 1962 годзе і перавыдадзенай у 1987 годзе. У 1988 годзе выйшла яго кніга «Память о них жива в Белоруссии». Падрыхтаваў шмат матэрыялаў для хронікі «Памяць. Полацкі раён». За краязнаўчую дзейнасць узнагароджаны Ганаровай граматай Вярхоўнага Савета БССР.

## Літаратура 
* Маніс Мікалай Аляксандравіч (1912, Варшава — 1996), краязнаўца, педагог // Півавар, М. В. Краязнаўцы Віцебшчыны другой паловы XX — пачатку XXI ст. / М. В. Півавар. — Мн., 2010. — С.201-202.

Катэгорыя:Педагогі Беларусі
Катэгорыя:Краязнаўцы Беларусі
Сяргей Васілевіч Маркевіч

**Сяргей Васілевіч Марке́віч** ( — ) — вучоны ў галіне фізічнай хіміі, доктар тэхнічных навук (1971).

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў вёсцы Стайкі (зараз ва  Віцебскай вобласці Беларусі). У 1940 годзе скончыў Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт. У час Вялікай Айчыннай вайны ў партызанах, намеснік камандзіра па разведцы Чашніцкай партызанскай брыгады «Дубава». У 1944—1946 гадах на пасадах старшыні Чашніцкага раённага выканаўчага камітэта, загадчыка аддзела Дзяржплана БССР.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Известные люди Лепельщины  // Лепельскі раённы краязнаўчы музей
* Маркевич Сергей Васильевич // Партизаны Беларуси. Специальный проект Издательского дома «Беларусь сегодня» и Национального архива Республики Беларусь

Катэгорыя:Выпускнікі БДУ
Катэгорыя:Фізікахімікі СССР
Катэгорыя:Супрацоўнікі Інстытута фізіка-арганічнай хіміі НАНБ
Катэгорыя:Выкладчыкі БДЭУ
Катэгорыя:Партызаны Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Члены КПСС
Катэгорыя:Нарадзіліся ва Ушацкім раёне
Гіменагастэр

**Гіменагастэр** (*Hymenogaster*) &nbsp; — род грыбоў сямейства . Назва ўпершыню была апублікаваная ў 1831 годзе.

## Некаторыя віды 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Крыніцы 
Катэгорыя:Страфарыевыя
Катэгорыя:Роды грыбоў
Помнік на месцы бою 1812 года (Астроўна)

**Помнік на месцы бою 1812 года** — помнік у аграгарадку Астроўна Бешанковіцкага раёна. Помнік знаходзіцца на паўночнай ускраіне паселішча.

## Гісторыя 
У Французска-рускай вайне 1812 года каля Астроўна адбыліся баі часцей 1-й рускай арміі (каля 9 тыс. чалавек) супраць французскіх войскаў (больш за 20 тыс. чалавек). 13 ліпеня пяхотны корпус генерала А. І. Астэрмана-Талстога і 4 палкі кавалерыі ўвесь дзень стойка трымалі абарону. Падмацаваныя пяхотнай дывізіяй генерала П. П. Канаўніцына 14 ліпеня рускія войскі працягвалі бой каля вёсак Кукавячына і Дабрэйка, потым арганізавана адыйшлі. Баі садзейнічалі злучэнню 1-й і 2-й рускіх армій каля Смаленска.

У 1962 годзе з нагоды 150-годдзя бітвы была пастаўлена стэла з мармуровай дошкай, на якой быў выбіты памятны тэкст.

## Літаратура 
* Месца бою 1812 года ў в. Астроўна // Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі. Віцебская вобласць / рэдкал.: С. В. Марцэлеў [і інш.]. — Мінск : БелСЭ імя П. Броўкі, 1985. — С. 124.

Катэгорыя:Астроўна (Бешанковіцкі раён)
Катэгорыя:З’явіліся ў 1962 годзе
Катэгорыя:1962 год у Беларусі
Катэгорыя:Вайна 1812 года ў помніках
Катэгорыя:Помнікі Віцебскай вобласці
Катэгорыя:Славутасці Бешанковіцкага раёна