open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Немцы ў Латвіі

** Немцы ў Латвіі **() — этнічная меншасць, з XII стагоддзя пражывала ў Латвіі. На пачатак 2016 года на тэрыторыі рэспублікі пражывае 5197 этнічных немцаў.

## Гісторыя 
Немцы ў Прыбалтыцы з'явіліся ў XII стагоддзі ў ходзе рассялення немцаў на усход. Немцы ў Прыбалтыку пранікалі як купцы і рыцары-заваёўнікі Лівонскага ордэна, склаўшы пасля клас дваран і памешчыкаў Латвіі.

Пасля 1-й сусветнай вайны (1914-1918) у Латвіі адбылася аграрная рэформа і нямецкія памешчыкі страцілі кантроль над зямельнымі ўладаннямі. Пасля гэтага пачалася масавая эміграцыя немцаў з Латвіі ў Нямеччыну. У выніку рэпатрыяцыі, арганізаванай у 1939-1940 гадах, колькасць нямецкага насельніцтва ў Латвіі рэзка скарацілася. Пасля 1941 года вялікая колькасць этнічных немцаў было выселена савецкімі ўладамі ў аддаленыя раёны Сібіры, Казахстана і Сярэдняй Азіі; пасля 1956 года многія з іх вярнуліся ў месцы свайго пастаяннага пражывання.

На 1 студзеня 2016 года ў Латвіі пражывае 5197 этнічных немцаў.

## Гл. таксама 
* Рассяленне немцаў на ўсход

## Літаратура 
* Vācbaltieši Latvijā (1918-1941). Rīga: LU Akadēmiskais apgāds, 2016. ISBN 978-9934-18-151-1

Катэгорыя:Народы Латвіі
Катэгорыя:Нацыянальныя меншасці
Латвія
Аляксей Стэфанавіч Лукашэвіч

{{Ваенны дзеяч
|імя              = Аляксей Стэфанавіч Лукашэвіч
|дата нараджэння  = 03.07.1924
|месца нараджэння = 
|дата смерці      = 13.11.1943
|месца смерці     = 
|выява           = 
|апісанне        = 
|мянушка         = 
|прыналежнасць   = 
|гады службы     = 
|званне          = 
|род войскаў     = партызаны
|камандаваў      = 
|часць           = 28-ы партызанскі атрад брыгады С. Г. Жуніна
|бітвы           = Вялікая Айчынная вайна
|узнагароды      = {
 
}
{
 
}
|сувязі          = 
|у адстаўцы      = 
}}
**Аляксей Стэфанавіч Лукашэвіч** (3 ліпеня 1924 — 13 лістапада 1943) — Герой Савецкага Саюза, падрыўнік. Удзельнічаў у партызанскім руху ў Беларусі. Знаходзіўся ў 28-м партызанскім атрадзе партызанскай брыгады С. Г. Жуніна. Пасмяротна узнагароджаны ордэнам Леніна.

## Біяграфія 
Аляксей Стэфанавіч Лукашэвіч нарадзіўся 3 чэрвеня 1924 года ў вёсцы Чарнавосава цяпер Крупскага раёна Мінскай вобласці ў сям'і служачага. Па нацыянальнасці з'яўляецца беларусам. У 1928 годзе ў Лукашэвіча памерла маці. На той момант яму было 4 гады. Пасля смерці маці ён стаў выхаванцам адной з вайсковых частак у горадзе Крупкі Мінскай вобласці. У 1938 годзе камандаванне часткі вызначыла яго ў дзіцячы дом у Крыме, дзе ён працаваў садоўнікам.

Пасля захопу нямецкімі войскамі Крыма вывезці дзяцей з дзіцячага дома не ўдалося. Аляксей разам з трыма падлеткамі збег адтуль і 26 дзён дабіраўся пешшу ў Беларусь, ў Круглянскі раён, дзе да таго часу пачаў дзейнічаць партызанскі атрад «Сяргея».

25 красавіка 1942 года Аляксей, на той момант ужо 17-гадовы падлетак, стаў партызанам-разведчыкам 28-га камсамольска-маладзёжнага асобнага атрада 8-й Круглянскай партызанскай брыгады Магілёўскай вобласці. Ён падарваў свой першы эшалон 24 мая 1942 года ў раёне станцый Трацілава — Талачын, удзельнічаў у разгроме 5 валасных ўмацаванняў, 2 разы пашкодзіў тэлефонную лінію сувязі немцаў.

Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 15 жніўня 1944 года з фармулёўкай «за ўзорнае выкананне ўрадавых заданняў у барацьбе супраць нямецка-фашысцкіх захопнікаў у тыле праціўніка і праяўленыя пры гэтым адвагу і геройства і за асаблівыя паслугі ў развіцці партызанскага руху ў Беларусі» Лукашэвічу Аляксею Стэфановічу пасмяротна было прысвоена званне Героя Савецкага Саюза.

## Памяць 
* Яму пастаўлены помнік на Алеі Герояў у г.п. Круглае.
* Усталяваны помнік у вёсцы Ухвала Крупскага раёна Мінскай вобласці.
* Яго імянем названая Ухвальская сярэдняя школа.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Партызаны Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Загінулі ў баях Вялікай Айчыннай вайны
Князі разанскія

Мурама-Разанскае княства вылучылася з Чарнігаўскага ў 1127 годзе, калі Яраслаў Святаславіч быў выгнаны з Чарнігава сваім пляменнікам ад старэйшага брата Усеваладам Ольгавічам.

Ніжэй прыведзены спіс князёў Разанскага княства:

## Князі ў Мураме 
* Яраслаў Святаславіч (1127—1129)

## Князі ў Разані 
* Святаслаў Яраславіч (1129—1143)
* Расціслаў Яраславіч (1143—1145)
* Глеб Расціславіч (1145—1147)
* Давыд Святаславіч (1147)
* Ігар Святаславіч (1148)
* …
* Глеб Расціславіч (другі раз) (1151—1153)

**Вялікія князі:**
* Уладзімір Святаславіч (1153—1161)
* Глеб Расціславіч (другі раз) (1161—1177)
* …
* Раман Глебавіч (1180—1207)

**Кіраванне ўладзімірскіх намеснікаў**:
* Яраслаў Усеваладавіч (1208)
* уладзімірскія намеснікі (1208—1212)

**Князі**:
* Глеб Уладзіміравіч (1212—1217/1218)
* Інгвар Ігаравіч (1217/1218—1235)

**Вялікія князі:**
* Юрый Ігаравіч (1235—1237)

## Князі ў Пераяславе-Разанскім 
* *Інгвар Інгваравіч (меркавана) (1237—1252)*

**Вялікія князі:**
* Алег Інгваравіч Красны (1252—1258)
* Раман Ольгавіч (1258—1270)
* Фёдар Раманавіч (1270—1294)
* Яраслаў Раманавіч (1294—1299)

**Князі**:
* Канстанцін Раманавіч (1299—1301)
* Васіль Канстанцінавіч ці Яраслаў Канстанцінавіч (1301—1308)

**Вялікія князі:**
* Іван Яраславіч (1308—1327)

**Князі**:
* Іван Іванавіч Каратапол (1327—1342)

**Вялікія князі:**
* Яраслаў-Дзмітрый Аляксандравіч (1342—1343)
* Іван Аляксандравіч (1343—?)
* Васіль Аляксандравіч (?—1349)
* Алег Іванавіч (1350—1371)
* Уладзімір Дзмітрыевіч (1371—1372)
* Алег Іванавіч (другі раз) (1372—1402)
* Фёдар Ольгавіч (1402—1408)
* Іван Уладзіміравіч (1408—пасля 1409)
* Фёдар Ольгавіч (другі раз) (пасля 1409—1427)
* Іван Фёдаравіч (1427—1456)
**Кіраванне маскоўскіх намеснікаў**
* намеснікі Васіля Цёмнага (1456—1462)
* намеснікі Івана III (1462—1464)
**Вялікія князі:**
* Васіль Іванавіч (1464—1483)
* Іван Васілевіч (1483—1500)
* Іван Іванавіч (1500—1521). Рэгент — маці Аграфена Васілеўна (1500—1510), бабка Ганна Васілеўна (1500—1501).

Іван Іванавіч стаў апошнім разанскім князем. Яго паланенне, і наступныя ўцёкі ў Вялікае Княства Літоўскае, дазволіла Маскоўскаму княству цалкам уключыць яго землі ў склад сваіх уладанняў, а тытул вялікага князя разанскага — у Гасудараў тытул.

## Стараразанскі ўдзел 
* Фёдар Васілевіч Тратны (1483—1503)

## Гл. таксама 
* Спіс князёў мурамскіх
* Спіс князёў пронскіх

## Літаратура 
* 
* *Войтович Л. В.* Святославичі. Чернігівські, Муромські і Рязанські князі // Князівські династії Східної Європи (кінець IX — початок XVI ст.): склад, суспільна і політична роль. Історико-генеалогічне дослідження. — Львів: Інститут українознавства ім. І. Крип’якевича, 2000. — 649 с. — ISBN 966-02-1683-1.
* 
* 
* 

Разанскія
Катэгорыя:Разань
Монакан

**Мо́накан** (; магчымая саманазва: *Amai Amañuhkañ*) — індзейскі народ, карэнныя насельнікі Віргініі. У 2009 г. у ЗША жыло каля 2000 чалавек, якія вызначалі сваю тоеснасць як монакан.

Першая ўзгадка пра монакан з’явілася ў 1607 г. пасля заснавання калоніі Джэймстаўн. У адрозненне ад паўхатан, яны размаўлялі на сіўанскай мове. Меркавана, што назва монакан паходзіць ад саманазвы *Amai Amañuhkañ* (літаральна «краіна мясцовых жыхароў»). Паводле адной з сучасных гіпотэз, усход сучасных ЗША — старажытная прарадзіма ўсіх народаў сіў, адкуль яны пачалі рассяляцца на захад. Такім чынам, монакан былі рэшткамі старажытнага насельніцтва. Яны займаліся земляробствам і паляваннем, здабывалі медзь, хавалі памерлых у курганах.

Кантакты паміж монакан і англійскімі каланістамі мелі вельмі абмежаваны характар. У 1677 г. монаканскі правадыр Сірэнуф падпісаў мірнае пагадненне. Іх колькасць стала скарачалася з-за эпідэмічных захворванняў, завезеных еўрапейцамі. У канцы XVII ст. монакан далучыліся да каюга і мігрыравалі на поўнач. На працягу XVIII ст. яны ўзгадваліся сярод жыхароў Паўночнай Караліны, Пенсільваніі і Канады.

У 1831 г. нашчадак монакан, Вільям Джонс, адрадзіў супольнасць індзейцаў, якая атаясняла сябе са старажытнымі жыхарамі. У нашы дні яна вядома як «нацыя монакан», прызнаная ў 1988 г. Садружнасцю Віргінія.

## Спасылкі 
* Monacan Indian Nation
* Monacan Tribe
* Virginia Indian Archive: The Monacan Nation

Катэгорыя:Сіў
Катэгорыя:Народы ЗША
Тэрэза Агінская

**Тэрэза Агінская**, народжаная **Бжастоўская** (каля  — ) — жонка Марцыяна Міхала Агінскага.

## Біяграфія 
### Паходжанне 
Дачка троцкага кашталяна Яна Уладзіслава Бжастоўскага і яго жонкі Канстанцыі з Млечкаў. Мела двух братоў і трох сясцёр.

### Сям'я 
У 1701 годзе ўзяла шлюб з Марцыянам Міхалам Агінскім.

Іх дзеці:

* Ігнацы Агінскі (каля 1698—1775), маршалак вялікі літоўскі і кашталян віленскі
* Францішак Ксаверый Агінскі (пам. пасля 1750), езуіт, рэктар калегіума ў Вільні, Віцебску і Мінску
* Тадэвуш Францішак Агінскі (1711—1783), кашталян і ваявода троцкі
* Казімір Ігнацы Агінскі (пам. пасля 1769), стараста бабінаўскі
* Станіслаў Агінскі (1710—1748), кашталян мсціслаўскі і віцебскі
* Барбара Агінская (пам. каля 1725), жонка з 1715 года кашталяна полацкага Крыштафа Канстанціна Паца (пам. 1725)
* Ганна Агінская, жонка старосты кернаўскага Матэвуша Белазора
* Марцыяна Агінская (1713—1766), жонка з 1723 года ваяводы валынскага Міхала Патоцкага (каля 1660—1749)
* Бенедыкта Агінская (пам. 1748), жонка з 1736 года ваяводы смаленскага Юзафа Скуміна-Тышкевіча (1716—1790)

Тэрэза
Тэрэза
Катэгорыя:Жанчыны Вялікага Княства Літоўскага
Вуліца Будзённага (Брэст)

**Вуліца Будзённага** () — вуліца ў Ленінскім раёне Брэста, у гістарычным цэнтры горада.

## Гісторыя 
Гістарычна насіла назву *Збірагоўская вуліца*, пасля - *вуліца Лістоўскага*.

## Размяшчэнне 
Да скрыжавання з вул. Савецкай арыентавана з захаду на ўсход, пасля — з паўднёвага захаду на паўночны ўсход. Размешчана паміж вуліцамі Гогаля і Дзяржынскага, да якой паралельна. Пачынаецца ад вуліцы Леніна, перасякае вуліцы Карла Маркса і Савецкіх Пагранічнікаў, з поўначы прымыкае плошча Свабоды, далей перасякае вуліцы 17 верасня, Савецкую (у пешаходнай частцы), Куйбышава, Карбышава, завяршаецца скрыжаваннем з бульварам Касманаўтаў. Даўжыня вуліцы складае каля 1 км.

## Забудова 
* № 3 — 
* № 12 — 
* № 18 — 
* № 18/1 — 
* № 21 — 
* № 23 — 
* № 24 — 
* № 25 — 
* № 27 — 
* № 31 — будынак Брэсцкага гарадскога суда (1928) — 
* № 28 — 
* № 47 — 
* № 49 — 

## Галерэя 

Файл:Kuibyshev street (Ghetto - ul. Dluga) 3f.jpg|Будынкі №№ 49 і 47
Файл:Будзеннага47.jpg|Будынак №47
Файл:Брест, Буденного 31.JPG|Будынак Брэсцскага гарадскога суда

## Спасылкі 
Катэгорыя:Ленінскі раён (Брэст)
Катэгорыя:Гістарычны цэнтр Брэста

Катэгорыя:Вуліцы Беларусі, названыя ў гонар Сямёна Будзённага
Спіс мэт для ядзернага ўдару (ЗША, 1959)

**Спіс мэт для ядзернага ўдару** — пералік мэт для нанясення масіраванага ядзернага ўдару па СССР.

22 снежня 2015 года Нацыянальнае кіраванне архіваў і дакументацыі ЗША апублікавала складзены ў 1956 годзе спіс мэт, па якіх Вашынгтон планаваў нанесці ядзерныя ўдары ў выпадку вайны з СССР. Спіс змяшчае мэты масіраванага ядзернага ўдару ЗША па СССР, краін Усходняга блока і Кітаю, які планаваўся на 1959 год.

Дадзены дакумент уяўляе сабой табліцу, якую распрацавала Стратэгічнае авіяцыйнае камандаванне ЗША. У табліцы пералічаныя сотні мэт, названых «намечанымі эпіцэнтрамі». Сярод іх 179 мэт у Маскве, 145 у Ленінградзе і 91 ва Усходнім Берліне, Пекіне, Варшаве. Аб’ём дакумента — 800 лістоў.

Спіс быў апублікаваны ў выніку запыта, які зрабіў яшчэ ў 2006 годзе Уільям Бэр (), які з’яўляецца старшым аналітыкам Архіва нацыянальнай бяспекі () Універсітэта Джорджа Вашынгтона.

Уільям Бэр лічыць, што гэта самы падрабязны з дакументаў падобнага роду.

Мэты ў спісе маюць кодавыя нумары, якія ў сваю чаргу адпавядаюць канкрэтным месцам. Дакладныя адрасы і назвы лакацый ўсё яшчэ знаходзяцца ў засакрэчанай «Энцыклапедыі бамбардзіровак», якую Уільям Бэр таксама спрабуе зрабіць здабыткам грамадскасці.

Найбольш шакіруючым у гэтым спісе выглядае пункт № 275 — «насельніцтва». Гэта значыць, адной з мэт ядзернай бамбардзіроўкі з’яўлялася фізічнае знішчэнне насельніцтва.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Ваенныя планы, створаныя ў XX стагоддзі
Катэгорыя:Халодная вайна
Вуліца 17 верасня (Брэст)

**17 верасня** () — вуліца ў Ленінскім раёне Брэста, у гістарычным цэнтры горада. Названа ў гонар уз’яднання Заходняй і Усходняй Беларусі.

## Размяшчэнне 
Арыентавана з паўночнага захаду на паўднёвы ўсход. Размешчана паміж вуліцамі Савецкіх Пагранічнікаў і Савецкай. Пачынаецца ад вуліцы Будзённага каля плошчы Свабоды, перасякае вуліцу Дзяржынскага, з усходу прымыкае вуліца Астроўскага, далей перасякае праспект Машэрава, вуліцу Інтэрнацыянальную і заканчваецца скрыжаваннем з вуліцай Чырванафлоцкай каля ракі Мухавец. Даўжыня вуліцы складае каля 850 м.

## Забудова 
### Няцотны бок 
* № 1 — 
* № 5 — 
* № 7 — 
* № 9 — 
* № 19 — 
* № 21 — 
* № 25 — 
* № 27 — 
, 31, 33, 35, 37 у плане]]
Дамы № 29, 31, 33, 35, 37 складаюць ансамбль гарадской забудовы, які склаўся ў канцы XIX — першай палове XX ст. Будынкі маюць характэрную для таго часу блакіроўку, аб’яднаны ў самастойныя фрагменты. Галоўныя фасады выходзяць на «чырвоную лінію» забудовы. Уваходы з двара. Праезд паміж дамамі № 33 і 35. Фрагмент забудовы — узор архітэктурнага вырашэння невялікіх гарадскіх жылых дамоў, індывідуальная апрацоўка якіх стварае разнастайнасць і маляўнічасць агульнай горадабудаўнічай кампазіцыі.

* № 29 (*вул. Дзяржынскага*) — двухпавярховы будынак з мансардай — 
* № 31 — аднапавярховы будынак
* № 33 — двухпавярховы будынак — 
* № 35 — двухпавярховы будынак — 
* № 37 — двухпавярховы будынак — 

### Цотны бок 
* № 4 — 
* № 14 — 
* № 20 — Зялёная сінагога (1848) — 
* № 22 — 
* № 24 — 
* № 26 — 

## Галерэя 

Файл:Synagogue Zelionaya 1b.jpg|Былая Зялёная сінагога.
Файл:Брэст. Вуліца 17 верасня (14).jpg|Дамы №37 і №35.
Файл:Брэст. Вуліца 17 верасня (04).jpg|Цотны бок.
Файл:Fryzjer(1).jpg|Захаваны надпіс 1920—1930-х гадоў.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Ленінскі раён (Брэст)
Катэгорыя:Гістарычны цэнтр Брэста
Вуліца Астроўскага (Брэст)

**Вуліца Астроўскага** () — вуліца ў Ленінскім раёне Брэста, у гістарычным цэнтры горада.

## Размяшчэнне 
Арыентавана з паўднёвага захаду на паўночны ўсход. Размешчана паміж вуліцай Дзяржынскага і праспектам Машэрава, да якога паралельна. Пачынаецца ад вуліцы 17 верасня і завяршаецца каля пешаходнай часткі вуліцы Савецкай. Даўжыня вуліцы складае каля 160 м.

## Забудова 
* № 10 — 
* № 12 — 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Ленінскі раён (Брэст)
Катэгорыя:Гістарычны цэнтр Брэста
Витеблянин (газета)

**«Витеблянин»** — інфармацыйна-рэкламная газета. Выдавалася ў 1909 г. у Віцебску на рускай мове. Рэдактар-выдавец — Б. Б. Гурэвіч.

Вядомы 4 нумары (першы нумар за 10(23) сакавіка, апошні — 13(26) сакавіка). Змяшчала інфармацыю гандлёвых фірм і магазінаў пра новыя тавары, паведамляла аб працы майстэрняў, друкавала аб'явы, рэкламу. Газета бясплатна рассылалася дзяржаўным і грамадскім установам, прыватным фірмам, гасцініцам і інш.

## Літаратура 
* «Витеблянин» // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: У 6 т. / Беларуская Энцыклапедыя; Рэдкал.: Б. І. Сачанка (гал. рэд.) і інш.; Маст. Э. Э. Жакевіч. Т. 2: Беліцк — Гімн. — Мн.: БелЭн, 1994. — 536 с. — С. 306. — ISBN 5-85700-142-0.
* Подлипский, А. Периодическая печать Витебска / А. Подлипский; Витебский краеведческий фонд им. А. Сапунова, Витебская областная организация Белорусского союза журналистов. — Витебск: УПП «Витебская областная типография», 2001. — 159 с. — С. 21. — ISBN 985-6323-82-7.

Катэгорыя:Газеты на рускай мове
Катэгорыя:Газеты Віцебска
Марцыяна Патоцкая

**Марцыяна Патоцкая**, народжаная **Агінская** (каля  — ) — жонка валынскага ваяводы Міхала Патоцкага.

## Біяграфія 
### Паходжанне 
Дачка кашталяна і ваяводы віцебскага, князя Марцыяна Міхала Агінскага (1672—1750) і Тэрэзы з Бжастоўскіх (пам. 1721). Мела пяць братоў і чатырох сясцёр.

### Сям'я 
У 1723 годзе ўзяла шлюб з Міхалам Патоцкім.

Іх дзеці:

* Антоні Патоцкі (пам. каля 1782), палкоўнік французскай арміі, староста львоўскі, галіцкі і блонскі
* Пётр Патоцкі (пам. пасля 1794), кашталян люблінскі, стараста канарскі
* Крысціна Патоцкая, жонка Тамаша Фірлея Канарскага
* Тэрэза Патоцкая, першы муж ваявода менскі Юзаф Ежы Гільзен (1736—1786), другі муж гетман вялікі літоўскі Шыман Касакоўскі (1741—1794)
* Ганна Патоцкая, жонка харунжага надворнага кароннага Адама Мнішака

## У мастацтве 
Вядомы партрэт Марцыяны Патоцкай, які захоўваецца ў капуцынскім кляштары ў Сэндзішаве Малапольскім.

Марцыяна
Марцыяна
Катэгорыя:Жанчыны Вялікага Княства Літоўскага
Витебская жизнь

**«Витебская жизнь»** — штодзённая грамадска-палітычная, навуковая і літаратурная газета памяркоўна-ліберальнага кірунку. Выдавалася з 1(14) лютага да 28 лютага (13 сакавіка) 1906 г. у Віцебску на рускай мове. Выдавец — прысяжны павераны Ф. Ю. Држэвінскі, рэдактар — урач, дэпутат 1-й Дзяржаўнай Думы Расійскай імперыі Р. Я. Брук. Выйшлі 22 нумары.

Рэдакцыя абвяшчала, што апрача мясцовых аўтараў з газетай будуць супрацоўнічаць лідары кадэтаў П. Б. Струвэ і П. М. Мілюкоў, латышскі сацыял-дэмакрат П. I. Стучка. Выступала за буржуазна-дэмакратычныя рэформы, за мірны пераход ад паліцэйска-бюракратычных метадаў кіравання да канстытуцыйнай прававой дзяржавы. Надрукавала праграмны дакумент кадэтаў «Ад групы рускіх канстытуцыяналістаў», у якім асуджаліся «тэрарыстычная група эсэраў» і ўрадавы тэрор супраць удзельнікаў рэвалюцыйнага руху. У інфармацыі пра з'езд гандлёва-прамысловай партыі (2 — 6 лютага 1906, Масква) крытыкавала кансерватызм акцябрыстаў. У артыкуле «Дыктатура пралетарыяту» А. С. Ізгоева з пазіцый кадэцкага лібералізму крытыкавалася тэорыя і палітычная тактыка бальшавікоў. Асуджала ваенна-палявыя суды і расправы над паўстанцамі ў беларуска-літоўскіх губернях, Эстоніі, абараняла ад хлуслівых абвінавачанняў Латышскую арганізацыю РСДРП. Друкавала вершы, эцюды і апавяданні мясцовых пісьменнікаў, змясціла фельетон пра палітыку старшыні Савета Міністраў С. Ю. Вітэ. Інфармавала пра тэатральнае жыццё ў Віцебску.

## Літаратура 
* Конан, У. М. «Витебская жизнь» / У. М. Конан // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: У 6 т. / Беларуская Энцыклапедыя; Рэдкал.: Б. І. Сачанка (гал. рэд.) і інш.; Маст. Э. Э. Жакевіч. Т. 2: Беліцк — Гімн. — Мн.: БелЭн, 1994. — 536 с. — С. 306. — ISBN 5-85700-142-0.
* Подлипский, А. Периодическая печать Витебска / А. Подлипский; Витебский краеведческий фонд им. А. Сапунова, Витебская областная организация Белорусского союза журналистов. — Витебск: УПП «Витебская областная типография», 2001. — 159 с. — С. 19 — 20. — ISBN 985-6323-82-7.

Катэгорыя:Газеты Віцебска на рускай мове
Катэгорыя:1906 год у Віцебску
Вуліца Арджанікідзэ (Брэст)

**Вуліца Арджанікі́дзэ** () — вуліца ў Ленінскім раёне Брэста, у гістарычным цэнтры горада.

## Размяшчэнне 
Арыентавана з паўднёвага захаду на паўночны ўсход. Размешчана паміж чыгуначнымі пуцямі і вуліцай Міцкевіча, паралельна да іх. З'яўляецца працягам вуліцы Герояў абароны Брэсцкай крэпасці, пачынаецца ад вуліцы Леніна, на скрыжаванні з якой узведзена двухузроўневая развязка. З паўднёвага ўсходу да яе прымыкаюць вуліцы Карла Маркса, Камсамольская, Савецкая, Куйбышава, Карбышава, бульвар Касманаўтаў, завяршаецца скрыжаваннем з вуліцай Кірава; з паўночнага захаду, паміж скрыжаваннямі з вул. Савецкай і Куйбышава, да вуліцы прымыкае завулак 1 Мая. Да скрыжавання з вул. Камсамольскай выходзіць надземны пераход ад чыгуначнага вакзала Брэст-Цэнтральны. Даўжыня вуліцы складае каля 1,2 км.

## Забудова 
### Няцотны бок 
* № 21 — 
### Цотны бок 
* Будынак былой кірхі.
* На тэрыторыі, якую цяпер займаюць чыгуначныя пуці і склад, запланавана ўзвядзенне новага аўтавакзала. У 2-3-павярховым будынку будуць размяшчацца зала чакання, касы, адміністрацыя, а таксама кафэ, банк, аптэка. У аздабленні будзе выкарыстана празрыстае шкло і металаканструкцыі, што дазцоліць адкрыць від на чыгуначны вакзал. Апроч стаянкі для аўтобусаў і маршрутак на тэрыторыі новага аўтавакзала плануецца зрабіць пляцоўку для канцавога прыпынку тралейбусаў, якія цяпер (2017) вымушаны загрувашчваць вуліцу Камсамольскую. Падземны пераход звяжа аўтобусны і чыгуначны вакзалы ў адзіную сістэму.
* Побач з аўтавакзалам запланавана ўзвядзенне гандлёва-культурнага цэнтра. Паводле праекта, пешаходны мост ад чыгуначнага вакзала будзе праходзіць праз гандлёвы цэнтр, дзе да яго будуць падводзіць эскалатары.

* № 14 — Будынак Брэсцкай абласной філармоніі (1901, 1930-я) — 
* № 18 — 
* № 22 — СП ААТ «Брэстгазаапарат»

## Спасылкі 
Катэгорыя:Ленінскі раён (Брэст)
Катэгорыя:Гістарычны цэнтр Брэста

Катэгорыя:Аб’екты, названыя ў гонар Серго Арджанікідзэ
Витебский вестник

**«Витебский вестник»** — штодзённая грамадска-палітычная газета. Мела вялікадзяржаўна-шавіністычны кірунак. Выдавалася з 1 (14) ліпеня 1912 да 16(29) красавіка 1917 гг. у Віцебску на рускай мове. Выдаўцы А. А. Ляхвіцкі, А. М. Велікотны, рэдактары А. А. Ляхвіцкі, П. В. Кудраўцаў, М. М. Сталеўскі, У. I. Медзякоў. Аб'ядноўвала вакол сябе мясцовых актывістаў Саюза рускага народа і правых акцябрыстаў. Выдавалася на ўрадавыя сродкі.

Друкавала перадавіцы афіцыёзнага зместу, афіцыйныя ўрадавыя матэрыялы, хроніку, агляды рускіх газет і часопісаў, аб'явы; мела рубрыкі: «Па Расіі», «3 жыцця губерні», «Земскае і прыходскае жыццё», «Тэатр і музыка», «Замежныя весткі», «Бібліяграфічны аддзел». Беларуска-літоўскія губерні газета называла спрадвечным «рускім краем», адзначаючы ў ім некаторыя мясцовыя асаблівасці. З апалагетычным пафасам успамінала пра далучэнне («вяртанне») Паўночна-Заходняга краю да Расійскай імперыі ў канцы XVIII ст. Сваёю мэтаю ставіла барацьбу за «святую справу ўкаранення ў сыноў і дачок Беларускага краю» рускай праваслаўнай свядомасці (1 ліпеня 1912 г.), службу «самадзяржаўнаму цару і праваслаўнай веры». Свае надзеі ў справе поўнай русіфікацыі Беларусі газета ўскладвала на мясцовых настаўнікаў, якія, паводле свайго службовага становішча і прызвання, павінны стаць рускімі нацыяналістамі (5 ліпеня 1912 г.). «Нашу ніву» называла правадніком польскіх інтарэсаў на Беларусі (14 ліпеня 1912 г.). У рэцэнзіі на польскі альманах «3 ваколіц Дзвіны» (6 — 7 ліпеня 1912) нападала на творчасць Я. Купалы, назвала яго і Я. Лучыну, які памёр у 1897 г., «вядомымі польска-беларускімі пісьменнікамі» і актыўнымі супрацоўнікамі газеты «Наша ніва». У шэрагу публікацый салідарызавалася з «заходнярускім» варыянтам расійскага нацыяналізму газеты «Северо-Западная жизнь». 3 пазіцый афіцыйнага праваслаўя крытыкавала «богашукальніцтва» М. Бярдзяева, Я. Трубяцкога, Дз. Меражкоўскага, язычніцкую, антыхрысціянскую філасофію В. Розанава (арт. К. А. Смірнова «У цёмных рэлігійных промнях», 25 жніўня і 7 верасня 1912 г.). Публікавала этнаграфічныя даследаванні Е. Раманава, апавяданні і нарысы А. Пшчолкі, творы мясцовых аўтараў, змясціла гістарычна-краязнаўчы нарыс А. Сапунова «Французы ў Віцебску». У гады Першай сусветнай вайны прапагандавала патрыятычна-абарончыя погляды. Пасля Лютаўскай рэвалюцыі 1917 г. перайшла на памяркоўна-ліберальную пазіцыю, крытыкавала негатыўныя бакі «дарэвалюцыйнага ладу», адзначыла ролю тэатра ў псіхалагічнай падрыхтоўцы рэвалюцыі.

## Літаратура 
* Конан, У. М. «Витебский вестник» / У. М. Конан // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: У 6 т. / Беларуская Энцыклапедыя; Рэдкал.: Б. І. Сачанка (гал. рэд.) і інш.; Маст. Э. Э. Жакевіч. Т. 2: Беліцк — Гімн. — Мн.: БелЭн, 1994. — 536 с. — С. 307. — ISBN 5-85700-142-0.
* Подлипский, А. Периодическая печать Витебска / А. Подлипский; Витебский краеведческий фонд им. А. Сапунова, Витебская областная организация Белорусского союза журналистов. — Витебск: УПП «Витебская областная типография», 2001. — 159 с. — С. 9. — ISBN 985-6323-82-7.

Катэгорыя:Газеты Віцебска
Катэгорыя:Газеты на рускай мове
Катэгорыя:1912 год у Віцебску
مصر.

**مصر.** (вымаўляецца «маср», Punycode: `.xn--wgbh1c`) —  арабамоўны нацыянальны дамен верхняга ўзроўню для Егіпта. Пачаў працаваць 5 мая 2010 года. У даменных імёнах у مصر. дапускаюцца сімвалы арабскага пісьменства, лічбы (як арабскія, так і інда-арабскія) і злучок.

## Гл. таксама 
* .by 
* .қаз 
* .рф 
* .укр
* .eg
* السعودية.
* امارات.

## Зноскі 
## Спасылкі 
* 

py
Міхаіл Васілевіч Лусто

{{Ваенны дзеяч
|імя              = Міхаіл Васілевіч Лусто
|дата нараджэння  = 20.09.1921
|месца нараджэння = 
|дата смерці      = 16.03.1979
|месца смерці     = 
|выява            = 
|шырыня           = 
|мянушка          = 
|прыналежнасць    = 
|гады службы      = 1940—1974
|званне           = 
|род войскаў      = ВПС
|камандаваў       = 
|часць            = 
|бітвы            = Вялікая Айчынная вайна
|узнагароды       = {
 
}
{
 
-
 
-
 
-
 
-
 
}
|сувязі           = 
|у адстаўцы       = 
}}
**Міхаіл Васілевіч Лусто** (20 верасня 1921; горад Магілёў Гомельскай губерні — 16 сакавіка 1979, горад Масква) — Герой Савецкага Саюза (1945), палкоўнік (1958), ваенны лётчык.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 20 верасня 1921 года ў горадзе Магілёў Гомельскай губерні. У 1939 годзе скончыў 10 класаў школы, у 1940 годзе — Магілёўскі аэраклуб.

У арміі з красавіка 1940 года. Да траўня 1941 года навучаўся ў Канатопскай ваеннай авіяцыйнай школе лётчыкаў. У ліпені 1942 года скончыў Армавірскую ваенную авіяцыйную школу лётчыкаў. У 1942-1943 — лётчык 16-га запаснога авіяцыйнага палка (горад Куйбышаў, цяпер Самара).

Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны: у маі 1943 — маі 1945 — лётчык, старэйшы лётчык, камандзір звяна, намеснік камандзіра і камандзір авіяэскадрыллі 27-га (з кастрычніка 1943 г. — 129-га гвардзейскага) знішчальнага авіяцыйнага палка. Удзельнічаў у Курскай бітве, , , , , , , , Берлінскай і Пражскай аперацыях. За час вайны здзейсніў больш за 170 баявых вылетаў на знішчальнікі  і , у 36 паветраных баях збіў асабіста 18 і ў складзе групы 1 самалёт праціўніка.

За мужнасць і гераізм, праяўленыя ў баях, указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 27 чэрвеня 1945 года камандзіру эскадрыллі 129-га гвардзейскага знішчальнага авіяцыйнага палка  22-й гвардзейскай знішчальнай авіяцыйнай дывізіі   гвардыі старэйшаму лейтэнанту Лусто Міхаілу Васілевічу прысвоена званне Героя Савецкага Саюза з уручэннем ордэна Леніна і медалі «Залатая Зорка» (№ 7905).

Да 1949 года працягваў службу ў страявых частках ВПС; камандаваў авіяэскадрыллямі знішчальных які не прыйшоў з вайны (у , Аўстрыя). У 1954 годзе скончыў Ваенна-паветраную акадэмію (Моніна). У 1954-1959 — афіцэр-аператар Кіравання авіяцыі і СПА Галоўнага аператыўнага ўпраўлення Генштаба ВС СССР. У 1961 годзе скончыў Ваенную акадэмію Генштаба. Служыў старэйшым афіцэрам і начальнікам аддзела аператыўнага ўпраўлення Штаба . З чэрвеня 1974 года палкоўнік М. В. Лусто — у запасе.

Жыў у Маскве. Памёр 16 сакавіка 1979 года. Пахаваны на Кунцаўскіх могілках у Маскве.

## Ўзнагароды 
* Герой Савецкага Саюза (27.06.1945);
* ордэн Леніна (27.06.1945);
* два ордэны Чырвонага Сцяга (17.07.1944; 5.04.1945);
* два ордэны Чырвонай Зоркі (6.08.1943; 26.10.1955);
* ордэн Славы 3-й ступені (22.02.1944);
* медаль «За адвагу» (31.05.1943);
* іншыя медалі;
* замежная медаль.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Ваенныя лётчыкі СССР
Катэгорыя:Лётчыкі Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Пахаваныя на Кунцаўскіх могілках
Три шурупа

**«Три шурупа»** () — штогадовы беларускі рок-фестываль, які праходзіў у Гродне.

## Гісторыя 
### 2010 год 
Адбыўся 30–31 кастрычніка 2010 года. Удзельнікі: «Скворцы Степанова», «Огнелет», «Скрипсвай», «Паровоз до Кубы», «PaRAnoiaDOlls», «Stuff», «Drum Ecstasy», «Black Market», «Open Space», «The Fraiz», «Иго», «Pet Nihil», «CH», «Orange», «Iron-r», «CODA». 

### 2011 год 
Адбыўся 16 кастрычніка 2011 года на двух паралельных пляцоўках у залах Гродзенскай філармоніі. У канцэрце прынялі ўдзел «Vinsent», «Kaizen», «Rolliks» і «Sciana». Другая частка фестываля, якая прысвечана металу, адбылася 13 лістапада 2011 года.

## Спасылкі 
* «Три шурупа» у сацыяльнай сетцы У Кантакце
* «Три шурупа» у выданні Музыкальная газета
Максім Уладзіміравіч Швяцоў

**Максім Швяцоў** (нар. , ) — беларускі футбаліст, абаронца расійскага клуба «Ротар» з Валгаграда. Ігрок нацыянальнай зборнай Беларусі (2020—2022).

## Клубная кар’ера 
Выхаванец дзіцячай школы мінскага «Дынама», з 2015 года пачаў выступаць за дубль клуба. 2 жніўня 2015 года дэбютаваў у аснове «Дынама» ў матчы Кубка Беларусі супраць «Смалявічаў-СТІ» (5:2), выйшаўшы на замену ў сярэдзіне другога тайму.

У сезоне 2016 стаў таксама прыцягвацца да асноўнай каманды. 4 чэрвеня 2016 года дэбютаваў у Вышэйшай лізе, адгуляўшы ўвесь матч супраць брэсцкага «Дынама» (4:1) на пазіцыі цэнтральнага абаронцы. З ліпеня, пасля прыходу ў каманду некалькіх вопытных абаронцаў, выступаў ужо выключна за дубль.

У сакавіку 2017 года падпісаў новы доўгатэрміновы кантракт з «Дынама». Пачынаў сезон 2017 у дублі, але ўжо з мая стаў выступаў у стартавым складзе асноўнай каманды. У другой палове сезона стаў часцей заставацца на лаўцы запасных, гуляў таксама за дубль.

У лютым 2018 года перападпісаў кантракт з мінчанамі. У сезоне 2018 замацаваўся ў якасці асноўнага цэнтральнага абаронцы дынамаўцаў, захаваў месца і ў сезоне 2019. У ліпені 2020 года падоўжыў пагадненне са сталічным клубам.

У снежні 2022 года зноў падоўжыў кантракт з дынамаўцамі. У сезоне 2023 стаў часцей заставацца на лаўцы запасных, саступаючы месца цэнтральнага абаронцы Сяргею Паліцевічу, Аляксандру Сачыўку, Аляксею Гаўрыловічу. У студзені 2024 года падпісаў новае пагадненне з «Дынама».

У ліпені 2024 года перайшоў у валгаградскі «Ротар».

## Міжнародная кар’ера 
У 2014—2015 гадах гуляў за юнацкую зборную Беларусі ў кваліфікацыі чэмпіянату Еўропы. У 2016—2017 гадах — капітан юніёрскай зборнай Беларусі.

31 мая 2017 года дэбютаваў у моладзевай зборнай Беларусі, адгуляўшы другі тайм таварыскага матча супраць Расіі (0:7). У далейшым стаў адным з асноўных ігракоў моладзевай зборнай.

23 лютага 2020 года дэбютаваў за нацыянальную зборную Беларусі ў таварыскім матчы супраць Узбекістана (1:0), выйшаўшы на замену ў канцы сустрэчы.

## Дасягненні 
* Чэмпіён Беларусі: 2023
* Срэбраны прызёр чэмпіянату Беларусі: 2017
* Бронзавы прызёр чэмпіянату Беларусі (3): 2016, 2018, 2021
* У спісе 22 найлепшых футбалістаў чэмпіянату Беларусі: 2022

## Статыстыка выступленняў 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі зборнай Беларусі па футболе
Катэгорыя:Ігракі ФК Дынама Мінск
Катэгорыя:Ігракі ФК Ротар Валгаград
Дзяніс Мікалаевіч Шчарбіцкі

**Дзяніс Шчарбіцкі** (нар. , ) — беларускі футбаліст, брамнік расійскага клуба «Урал» з Екацярынбурга.

## Клубная кар’ера 
Выхаванец дзіцячай школы мінскага МТЗ-РІПА, пазней трапіў у структуру барысаўскага БАТЭ. З 2014 года пачаў выступаць за дубль, таксама ў 2014 і 2015 гадах выступаў за барысаўскі клуб у Юніёрскай лізе УЕФА.

З 2015 года пачаў прыцягвацца да асноўнай каманды. 7 ліпеня 2016 года дэбютаваў у аснове БАТЭ ў матчы Вышэйшай лігі супраць «Іслачы» (3:1). Да канца сезона 2016 згуляў яшчэ ў чатырох матчах чэмпіянату. У верасні 2016 года падпісаў новы кантракт з БАТЭ.

У сезоне 2017 стаў асноўным брамнікам БАТЭ, правёў за каманду 23 матчы ў чэмпіянаце Беларусі, 4 у Лізе чэмпіёнаў і 8 у Лізе Еўропы. Па выніках сезона 2017 быў прызнаны найлепшым брамнікам чэмпіянату Беларусі. У студзені 2019 года падоўжыў кантракт з барысаўчанамі. Пачынаў сезон 2019 у якасці асноўнага брамніка, аднак у чэрвені атрымаў траўму і да канца года на полі не з’яўляўся. Траўмы пераследавалі футбаліста і ў наступныя гады: у сезоне 2020 чаргаваўся з Антонам Чычканам, а ў 2021 годзе ўвогуле не з’яўляўся на полі.

У лютым 2022 года яшчэ на год падоўжыў пагадненне з БАТЭ. Толькі з лета пачаў пачаў трапляць у заяўку каманды на матчы, у сезоне 2022 правёў дзве гульні ў Вышэйшай лізе. У пачатку 2023 года з-за забароны Міністэрства спорту і турызму не трапіў у заяўку БАТЭ на сезон і не ўдзельнічаў у афіцыйных матчах.

У ліпені 2023 года перайшоў у екацярынбургскі «Урал». У студзені 2024 года падпісаў новы доўгатэрміновы кантракт з клубам.

## Міжнародная кар’ера 
У 2012—2013 гадах гуляў за юнацкую зборную Беларусі ў кваліфікацыі чэмпіянату Еўропы.

17 студзеня 2015 года дэбютаваў у моладзевай зборнай Беларусі, выйшаўшы на замену ў канцы матча супраць Эстоніі на Кубку Садружнасці ў Санкт-Пецярбургу. Пазней стаў асноўным брамнікам моладзевай зборнай.

9 чэрвеня 2018 года дэбютаваў у нацыянальнай зборнай Беларусі, адгуляўшы ўсе 90 хвілін у таварыскім матчы супраць Фінляндыі (0:2).

## Дасягненні 
*   Чэмпіён Беларусі (3): 2016, 2017, 2018
*   Сярэбраны прызёр чэмпіянату Беларусі (2): 2019, 2020
*   Бронзавы прызёр чэмпіянату Беларусі: 2022
*  Уладальнік Кубка Беларусі: 2020
*  Уладальнік Суперкубка Беларусі: 2017
*  Найлепшы брамнік чэмпіянату Беларусі: 2017
*  У спісе 22 найлепшых футбалістаў чэмпіянату Беларусі (2): 2017, 2018

## Статыстыка выступленняў 
## Грамадзянская пазіцыя 
Пасля жорсткага разгону акцый пратэстаў, выкліканых масавымі фальсіфікацыямі на прэзідэнцкіх выбарах 2020 года, збіцця і катаванняў затрыманых пратэстоўцаў, разам з 92 іншымі беларускімі футбалістамі выступіў з асуджэннем гвалту ў Беларусі.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбольныя варатары
Катэгорыя:Футбалісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі зборнай Беларусі па футболе
Катэгорыя:Ігракі ФК БАТЭ
Катэгорыя:Ігракі ФК Урал Екацярынбург
Мікіта Дзмітрыевіч Капленка

**Мікіта Капленка** (нар. , ) — беларускі футбаліст, паўабаронца расійскага клуба «Сокал» з Саратава.

## Клубная кар’ера 
Выхаванец дзіцячай школы мінскага «Дынама», з 2011 года пачаў выступаць за дубль клуба. У дублі апусціўся з першапачатковай пазіцыі нападніка на пазіцыю паўабаронцы. Сезон 2015 правёў у арэндзе ў клубе Першай лігі «Бяроза-2010».

У студзені 2016 года «Бяроза-2010» спыніла існаванне, і Капленка вярнуўся ў «Дынама», дзе стаў працаваць з асноўнай камандай. Сезон 2016, аднак, пачаў у дублі, пазней стаў трапляць на лаўку запасных асноўнай каманды. 4 чэрвеня 2016 года дэбютаваў у Вышэйшай лізе, адгуляўшы ўвесь матч супраць брэсцкага «Дынама» (4:1), і з таго часу замацаваўся ў асноўным складзе мінчан на пазіцыі апорнага паўабаронцы. У лістападзе 2016 года падпісаў новы двухгадовы кантракт з дынамаўцамі.

Пачынаў сезон 2017 у якасці асноўнага апорнага паўабаронцы. Улетку страціў месца ў складзе і стаў часцей заставацца на лаўцы запасных, у кастрычніку вярнуўся ў асноўны склад. У красавіку 2018 года падоўжыў кантракт з «Дынама».

Сезон 2019 пачынаў у дублі, з мая стаў выступаць у стартавым складзе асноўнай каманды, аднак з верасня часцей заставаўся на лаўцы запасных. У студзені 2020 года кантракт з дынамаўцамі быў разарваны, і неўзабаве паўабаронца стаў іграком жодзінскага «Тарпеда-БелАЗ». Прапусціў пачатак сезона 2020, у далейшым замацаваўся ў складзе жодзінцаў і дапамог клубу выйграць бронзавыя медалі чэмпіянату.

У студзені 2021 года пакінуў «Тарпеда-БелАЗ» і неўзабаве стаў іграком «Чайкі» з расійскай ФНЛ. У ліпені 2021 года «Чайка» была адпраўлена ў трэці дывізіён. Паўабаронца яшчэ некаторы час гуляў за каманду, аднак у жніўні пакінуў клуб.

У верасні 2021 года папоўніў склад астраханскага «Валгара». Пакінуў клуб у лістападзе 2022 года.

У снежні 2022 года падпісаў трохгадовы кантракт з салігорскім «Шахцёрам». У чэрвені 2024 года пакінуў «Шахцёр» і далучыўся да саратаўскага «Сокала».

## Міжнародная кар’ера 
У 2012 годзе гуляў за юнацкую зборную Беларусі ў кваліфікацыі чэмпіянату Еўропы.

25 студзеня 2014 года дэбютаваў у моладзевай зборнай Беларусі, выйшаўшы на замену ў сярэдзіне другога тайму матча супраць Казахстана на Кубку Садружнасці ў Санкт-Пецярбургу. Пазней трывала выклікаўся ў моладзевую зборную, хоць часцей заставаўся на лаўцы запасных. Усяго за моладзевую зборную правёў 7 матчаў.

## Дасягненні 
* Срэбраны прызёр чэмпіянату Беларусі: 2017
* Бронзавы прызёр чэмпіянату Беларусі (3): 2016, 2018, 2020
* Уладальнік Суперкубка Беларусі: 2023

## Статыстыка выступленняў 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі ФК Дынама Мінск
Катэгорыя:Ігракі ФК Бяроза-2010
Катэгорыя:Ігракі ФК Тарпеда-БелАЗ
Катэгорыя:Ігракі ФК Чайка Песчанакопскае
Катэгорыя:Ігракі ФК Валгар Астрахань
Катэгорыя:Ігракі ФК Шахцёр Салігорск
Катэгорыя:Ігракі ФК Сокал Саратаў
Дзмітрый Канстанцінавіч Лыцін

{{Ваенны дзеяч
|імя              = Дзмітрый Канстанцінавіч Лыцін
|дата нараджэння  = 
|месца нараджэння = 
|дата смерці      = 
|месца смерці     = 
|выява            = 
|шырыня           = 
|мянушка          = 
|прыналежнасць    = 
|гады службы      = 1939—1950
|званне           = 
|род войскаў      = Паветранна-дэсантныя войскі
|камандаваў       = аддзяленнем разведроты
|часць            = 
|бітвы            = Вялікая Айчынная вайна, Савецка-японская вайна
|узнагароды       = {
 
}
{
 
}
|сувязі           = 
|у адстаўцы       = 
}}

**Дзмітрый Канстанцінавіч Лыцін** (8 лістапада 1920, Малыя Жаберычы, Барысаўскі павет, Мінская губерня — 11 лістапада 1954, Іркуцк) — удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза, гвардыі старшына ў адстаўцы.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 8 лістапада 1920 года ў вёсцы Малыя Жаберычы Барысаўскага павета Мінскай губерні (цяпер — Крупскага раёна Мінскай вобласці) у сялянскай сям’і.

Са студзеня 1942 года — у дзеючай арміі, ваяваў на Бранскім, Варонежскім, 2-м Украінскім франтах. Служыў сувязістам, наводчыкам супрацьтанкавай стрэльбы, разведчыкам. У маі 1944 года стаў камандзірам аддзялення разведроты 1-й гвардзейскай паветрана-дэсантнай дывізіі.

## Подзвіг 
У ноч на 5 лістапада 1944 года фарсіраваў з аддзяленнем Цісу, захапіў плацдарм і адбіў да 15 контратак праціўніка, пашыраючы плацдарм, з групай байцоў знішчыў артылерыйскую батарэю.

За праяўленую мужнасць Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 24 сакавіка 1945 года Лыціну прысвоена званне Героя Савецкага Саюза.

## Пасля Вялікай Айчыннай вайны 
Летам 1945 года 1-я гвардзейская паветраная дывізія была пераведзена на Далёкі Усход і ў складзе 18-га стралковага корпуса 53-й арміі Забайкальскага фронта вяла баявыя дзеянні на тэрыторыі Маньчжурыі ў вайне з Японіяй. Д. К. Лыцін прыймаў удзел у ваенных дзеяннях у складзе спецыяльнага разведвальна-дыверсійнага атрада. Пасля заканчэння баяаых дзеянняў застаўся на звыштэрміновую службу.

У 1950 годзе дэмабілізаваўся, працаваў фізруком і ваенруком у школе вёскі Нікольск Іркуцкага раёна Іркуцкай вобласці.

Памёр 11 лістапада 1954 года ў Іркуцку. Пахаваны ў Іркуцку на Лісіхінскіх могілках.

## Узнагароды 
* Медаль «Залатая Зорка» (1945);
* ордэн Леніна;
* ордэн Айчыннай вайны I ступені;
* ордэн Чырвонай Зоркі;
* ордэн Славы III ступені;
* медалі.

## Літаратура 
* *Кузнецов И. И.* Герой Тиссы // *Кузнецов И. И.* Золотые звёзды иркутян. — Иркутск: Вост.-Сиб. кн. изд-во, 1982. — С. 105—108. — 3520 с., ил. — 30000 экз.
* *Гольдфарб С. И.* Могила Героя Советского Союза Д. К. Лытина // Памятники истории и культуры Иркутска. — Иркутск: Вост.-Сиб. кн. изд-во, 1993. — С. 238. — 448 с. — 5000 экз. — ISBN 5-7424-2581-2

## Спасылкі 
* 
* Лытин Дмитрий Константинович на сайте «Солдаты Победы»
* Лытин Дмитрий Константинович в Иркипедии.
* Могила Дмитрия Лытина на сайте Поискового отряда «Байкал».

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Крупскім раёне
Катэгорыя:Постаці паветрана-дэсантных войскаў СССР і Расіі
Катэгорыя:Разведчыкі Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Удзельнікі савецка-японскай вайны
Уладзіслаў Валер’евіч Фядотаў

**Уладзіслаў Фядотаў** (нар. , ) — беларускі футбаліст, паўабаронца.

## Клубная кар’ера 
Выхаванец маладзечанскай ДЮСШ-4, на дарослым узроўні дэбютаваў у 2015 годзе, выступаючы ў Другой лізе за «Маладзечна-ДЮСШ-4». У сезоне 2015 правёў за маладзечанскі клуб 25 матчаў і забіў 2 гола.

У студзені 2016 года падпісаў трохгадовы кантракт з дэбютантам беларускай Вышэйшай лігі — клубам «Іслач». Сезон 2016 распачаў у дубліруючым складзе. 7 ліпеня 2016 года дэбютаваў у Вышэйшай лізе, выйшаўшы на замену ў канцы матча супраць БАТЭ (1:3). Пазней яшчэ некалькі разоў з’яўляўся на полі ў асноўнай камадзе «Іслачы», выходзячы на замену.

Сезон 2017 пачынаў у дублі, але хутка атрымаў траўму. Вярнуўся на поле ў ліпені, у другой палове 2017 года працягваў гуляць за дубль, не з’яўляючыся ў асноўнай камандзе. У пачатку 2018 года трэніраваўся з асновай «Іслачы», аднак у лютым не трапіў на другі турэцкі збор каманды. У сакавіку праходзіў прагляд у «Смаргоні», аднак так і не перайшоў у гэты клуб. Толькі ў маі вярнуўся ў «Іслач», дзе зноў стаў гуляць за дубль.

У ліпені 2018 года планавалася аддаць паўабаронцу ў арэнду ў пінскую «Хвалю», аднак пераход не адбыўся, і футбаліст вярнуўся ў «Іслач». У жніўні 2018 года на правах арэнды далучыўся да «Ліды», дзе стаў іграком асновы. Па заканчэнні сезона ў лістападзе 2018 года вярнуўся ў «Іслач», аднак у сакавіку 2019 года пакінуў клуб.

У красавіку 2019 года зноў стаў іграком «Маладзечна», а ў чэрвені таго ж года перабраўся ў «Андэрдог». У красавіку 2020 года, пасля таго як чысцінскі клуб не быў дапушчаны да ўдзелу ў Першай лізе, вярнуўся ў «Маладзечна». Працягваў выступаць за каманду і пасял таго, як у 2021 годзе яна далучылася да Першай лігі. Пакінуў маладзечанскі клуб у ліпені 2023 года.

## Міжнародная кар’ера 
11 лістапада 2016 года дэбютаваў у моладзевай зборнай Беларусі, выйшаўшы на замену ў канцы таварыскага матча супраць Украіны.

## Статыстыка выступленняў 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі ФК Маладзечна
Катэгорыя:Ігракі ФК Іслач
Катэгорыя:Ігракі ФК Ліда
Катэгорыя:Ігракі ФК Чысць
Арцём Валер’евіч Белы

**Арцём Белы** (нар. , ) — беларускі футбаліст, брамнік клуба «Астравец».

## Клубная кар’ера 
Выхаванец салігорскага «Шахцёра», у 2013 годзе перабраўся ў мінскае «Дынама», дзе выступаў за дубль.

З пачатку 2016 года трэніраваўся з «Іслаччу», і ў красавіку падпісаў кантракт з клубам. У складзе «Іслачы» стаў выступаць за дубль. 26 ліпеня 2016 года дэбютаваў у асноўнай камандзе «ваўкоў», выйшаўшы на замену ў канцы матча Кубка Беларусі супраць калінкавіцкай «Вертыкалі» (6:1), а 10 верасня таго ж года дэбютаваў у Вышэйшай лізе, выйшаўшы на поле на 8-й хвіліне пасля выдалення Канстанціна Рудзянка ў матчы супраць «Мінска» (0:4).

У сезонах 2017—2018 гуляў за дубль «Іслачы», за асноўную каманду не выхадзіў на поле. У снежні 2018 года па заканчэнні кантракта пакінуў «Іслач».

У пачатку 2019 года далучыўся да дзяржынскага «Арсенала», дзе стаў асноўным брамнікам і дапамог камандзе перамагчы ў Другой лізе. У лютым 2020 года пакінуў «Арсенал».

У красавіку 2020 года трапіў у заяўку на сезон казахстанскага клуба «Байканур». У пачатку 2021 года вярнуўся ў Беларусь, далучыўшыся да наваполацкага «Нафтана», аднак быў рэзервовым брамнікам і не з’яўляўся на полі ў Першай лізе.

У пачатку 2022 года пачаў трэніравацца з «Лідай» і ў сакавіку афіцыйна стаў іграком клуба. Замацаваўся ў якасці асноўнага брамніка каманды. У лютым 2023 года падоўжыў кантракт з клубам.

У студзені 2024 года перайшоў у «Астравец».

## Міжнародная кар’ера 
У 2013 годзе гуляў за юнацкую зборную Беларусі ў кваліфікацыі чэмпіянату Еўропы.

11 лістапада 2016 года дэбютаваў у моладзевай зборнай Беларусі, выйшаўшы на замену ў канцы таварыскага матча супраць Украіны.

## Дасягненні 
*  Пераможца Другой лігі чэмпіянату Беларусі: 2019

## Статыстыка выступленняў 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісты Беларусі
Катэгорыя:Футбольныя варатары
Катэгорыя:Ігракі ФК Дынама Мінск
Катэгорыя:Ігракі ФК Іслач
Катэгорыя:Ігракі ФК Арсенал Дзяржынск
Катэгорыя:Ігракі ФК Байканур
Катэгорыя:Ігракі ФК Нафтан
Катэгорыя:Ігракі ФК Ліда
Катэгорыя:Ігракі ФК Астравец
1959 год у гісторыі музыкі

**1959** год быў адзначаны шэрагам музычных падзей.

## Падзеі 
## Альбомы 
## Узнагароды 
## Гурты 
### Створаны 
### Распаліся 
## Нарадзіліся 
* 18 студзеня — Аляксандр Саладуха, беларускі спявак
* 9 лютага — Віктар Шалкевіч, беларускі бард, акцёр і паэт
* 29 верасня — Вітаўт Мартыненка, беларускі журналіст, аўтар музыказнаўчых кніг і тэкстаў песень
## Памерлі 
*
Катэгорыя:Гады ў музыцы
Сяргей Віктаравіч Туранок

**Сяргей Туранок** (нар. , Антосіна, Дзяржынскі раён) — беларускі футбаліст (брамнік) і трэнер. У цяперашні час працуе трэнерам брамнікаў у дубліруючым складзе клуба «Іслач».

## Клубная кар’ера 
Пачынаў кар’еру ў дзяржынскай «Лівадыі», пазней далучыўся да мінскага «Тарпеда-СКА», дзе гуляў за дубль. Застаўся ў камандзе пасля таго, як яна ў 2005 годзе перайшла ў Другую лігу, і дапамог ёй выйграць турнір, але пасля гэтага сталічны клуб спыніў існаванне, і Туранок стаў іграком жлобінскага «Камунальніка».

У 2007—2008 гуляў за дубль жодзінскага «Тарпеда», пасля далучыўся да першалігавага светлагорскага «Хіміка». Па выніках сезона 2010 быў прызнаны найлепшым брамнікам Першай лігі. У 2011 годзе стаў іграком «Гарадзеі», якая дэбютавала ў Першай лізе. У складзе «Гарадзеі» спачатку быў асноўным брамнікам, але пазней стаў радзей з’яўляцца на полі і ў 2014 годзе вярнуўся ў «Хімік».

У пачатку 2015 года стаў іграком «Іслачы», якой у якасці асноўнага брамніка дапамог перамагчы ў Першай лізе. Пасля выхаду каманды ў Вышэйшую лігу застаўся ў якасці другога брамніка. 7 ліпеня 2016 года дэбютаваў у Вышэйшай лізе, выйшаўшы ў стартавым складзе ў матчы супраць БАТЭ (1:3). Усяго ў сезоне 2016 згуляў у чатырох матчах Вышэйшай лігі. У студзені 2017 года падоўжыў кантракт з «Іслаччу». У сезоне 2017 стаў часцей з’яўляцца на полі, правёў 12 матчаў. У сезоне 2018 быў асноўным брамнікам, у чэрвені і ліпені не гуляў з-за траўмы, пазней вярнуўся ў стартавы склад. У снежні 2018 года па заканчэнні кантракта пакінуў «Іслач».

У студзені 2019 года пачаў трэніравацца з бабруйскай «Белшыны» і неўзабаве афіцыйна стаў іграком каманды. У сезоне 2019 чаргаваўся на полі з Уладзімірам Пяцігорцам, па выніках чэмпіянату дапамог «Белшыне» вярнуцца ў Вышэйшую лігу. У лютым 2020 года падоўжыў кантракт з бабруйскім клубам. Пачынаў сезон 2020 асноўным брамнікам, але з лета саступіў месца ў складзе Аляксею Харытановічу. У снежні 2020 года па заканчэнні кантракта пакінуў «Белшыну».

У красавіку 2021 года далучыўся да «Маладзечна», дзе гуляў да канца сезона. У лютым 2022 года папоўніў склад дзяржынскага «Адзінства».

## Трэнерская кар’ера 
У 2020 годзе, гуляючы ў «Белшыне», выступаў таксама ў якасці трэнера.

З чэрвеня 2021 года пачаў правацаць з брамнікамі ў дзіцячай школе «Іслачы». У студзені 2022 года стаў трэнерам брамнікаў у дубліруючым складзе клуба. У снежні 2022 года атрымаў ліцэнзію УЕФА для трэнераў брамнікаў катэгорыі B.

## Дасягненні 
*  Пераможца Першай лігі чэмпіянату Беларусі (2): 2015,  2019
*  Пераможца Другой лігі чэмпіянату Беларусі: 2005

## Статыстыка выступленняў 
## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Футбольныя варатары
Катэгорыя:Футбалісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі ФК Лівадыя Дзяржынск
Катэгорыя:Ігракі ФК Тарпеда Мінск
Катэгорыя:Ігракі ФК Жлобін
Катэгорыя:Ігракі ФК Тарпеда-БелАЗ
Катэгорыя:Ігракі ФК Хімік Светлагорск
Катэгорыя:Ігракі ФК Гарадзея
Катэгорыя:Ігракі ФК Іслач
Катэгорыя:Ігракі ФК Белшына
Катэгорыя:Ігракі ФК Маладзечна
Катэгорыя:Футбольныя трэнеры Беларусі
Лыжныя гонкі на чэмпіянаце свету па лыжных відах спорту 2017 — камандны спрынт (жанчыны)

Спаборніцтвы ў камандным спрынце сярод жанчын на чэмпіянаце свету па лыжных відах спорту 2017 года ў Лахты прайшлі 26 лютага класічным стылем.

## Медалісты 
## Вынікі 
### Паўфінал 1 
### Паўфінал 2 
### Фінал 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Чэмпіянат свету па лыжных відах спорту 2017