open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Месія

, Сірыя]]
**Месія** — тэрмін, які ў аўраамічных рэлігіях вызначае выратавальніка ці вызваліцеля групы людзей.

У Танаху (Яўрэйскай Бібліі) Месіем (*Машыях*) лічыцца цар або першасвятар, якога традыцыйна памазвалі святым алеем памазання. Тым не менш, Месіем не былі выключна яўрэі: так, у Бібліі Месіем называюць Кіра Вялікага за яго ўказ аб аднаўленні Іерусалімскага Храма. Яўрэйскі Месія з’яўляецца лідарам, які памазаны Богам, з’яўляецца нашчадкам Давіда, будзе кіраваць аб’яднанымі плямёнамі Ізраілевымі і пачне Месіянскую эру сусветнага міру, які таксама вядомы як Будучы Свет.

Пераклад яўрэйскага слова Mесія як Χριστός (Хрыстос) у грэчаскай Септуагінце стаў агульнапрынятым хрысціянскім вызначэннем і тытулам Ісуса з Назарэта. Хрысціяне вераць, што прароцтвы ў Старым Запавеце (асабліва ў кнізе прарока Ісаі) адносяцца да духоўнага выратавання, і вераць, што Ісус і быў Месіем (Хрыстом).

Ісламская традыцыя лічыць, што Ісус, сын Марыі, быў абяцаным Богам прарокам і Масіхам (Месіем), які быў дасланы да ізраільцян, і што ён зноў вернецца на Зямлю ў канцы часоў разам з Махдзі, і яны перамогуць Масіха ад-Даджаля — «ілжывага месію» ці антыхрыста.

Катэгорыя:Рэлігія
Катэгорыя:Хрысціянства
Катэгорыя:Іслам
Катэгорыя:Іўдаізм
Лагон

|thumb|Лагатып.

**Лагос** — грамадская кампанія ў Беларусі ў перыяд падрыхтоўкі і правядзення выбараў у мясцовыя Саветы дэпутатаў, Нацыянальны сход і Прэзідэнта.

Арганізатарамі і ўдзельнікамі кампаніі з'яўляюцца грамадскае праваабарончае аб'яднанне «Беларускі Хельсінкскі камітэт», грамадскі праваабарончы цэнтр «Вясна» і інш. праваабаронцы. Напачатку падрыхтоўкі і правядзення выбараў імі прымаецца заява, у якой акрэсліваюцца мэта і асноўныя формы ажыццяўлення кампаніі. Так, мэтай кампаніі на прэзідэнцкіх выбарах 2010 г. названа «правядзенне назірання за выбарамі Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь, ацэнка выбарчага працэсу з пункту гледжання беларускага выбарчага заканадаўства і міжнародных стандартаў свабодных і дэмакратычных выбараў, інфармаванне пра нашы высновы беларускай грамадскасці і міжнароднай супольнасці».

## Перыяды працы 
* Выбары ў Нацыянальны сход 2008 г.
* Выбары дэпутатаў мясцовых Саветаў дэпутатаў 2010 г.
* Выбары Прэзідэнта 2010 г.

## Рада 
Удзельнікі кампаніі ажыццяўляюць доўгатэрміновае і кароткатэрміновае назіранне за падрыхтоўкай і правядзеннем выбараў. Доўгатэрміновыя назіральнікі, як правіла, накіроўваюцца ў Цэнтральную камісію па выбарах і правядзенню рэспубліканскіх рэферэндумаў і ў тэрытарыяльныя выбарчыя камісіі (абласныя, гарадскія, раённыя, раёнаў у гарадах) па тэрыторыях, якія абраны для назірання.

Кароткатэрміновыя назіральнікі накіроўваюцца ва ўчастковыя выбарчыя камісіі на выбарчыя ўчасткі, якія абраны для назірання. Яны вядуць назіранне ад дня пачатку датэрміновага галасавання да падліку галасоў.

Тэрыторыі і выбарчыя ўчасткі абіраюцца для назірання па ўсіх абласцях краіны і г. Мінску. Колькасць назіральнікаў у перыяд прэзідэнцкіх выбараў 2010 г., паводле заявы арганізатараў: 80 доўгатэрміновых і каля 600 кароткатэрміновых.

## У сеціве 
* Праваабаронцы за свабодныя выбары. Выбары прэзідэнта 2010 // Беларускі Хельсінкскі камітэт. 
* Праваабаронцы за свабодныя выбары. Навіны на тэму: выбары прэзідэнта — 2010 // Вясна.
* Праваабаронцы за свабодныя выбары. Выбары Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь 2010 // Livejournal.
* Vybary 2010 // Twitter.
* За свабодныя выбары ў Беларусі | For free elections in Belarus // Facebook.
* Vybary 2010 // Рэгіянальны партал — Светлагорск.

Катэгорыя:Палітычныя арганізацыі Беларусі
Джанлука Безіна

**Джанлука Безіна** (; нар.  года) — мальтыйскі спявак, які прадстаўляў Мальту на конкурсе песні «Еўрабачанне 2013» з кампазіцыяй «Tomorrow».

Катэгорыя:Спевакі і спявачкі Мальты
Раберта Белароса

**Раберта Белароса** (; нар. , Ванз, Валонія, Бельгія) — бельгійскі спявак італьянскага паходжання, які прадставіў Бельгію на конкурсе песні «Еўрабачанне 2013», з песняй «Love Kills».

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў бельгійскім горадзе Ванз ў італьянскай сям’і. У дзевяць гадоў быў залічаны бацькамі ў музычную школу для вывучэння тэорыі музыкі. Праз некаторы час будучы выканаўца таксама пачынае браць урокі вакалу.

У 2011 годзе прыняў удзел у «The Voice Belgique» (аналаг брытанскага «The Voice»). 10 красавіка 2012 года быў прызнаны пераможцам музычнага тэлепраекта, набраўшы 57% галасоў па выніках фінальнага галасавання гледачоў. 

16 лістапада 2012 года быў абвешчаны прадстаўніком Бельгіі на конкурсе песні Еўрабачанне 2013, з песняй «Love Kills».

## Дыскаграфія 
### Альбомы 
* *Ma voie* (2012)

### Сінглы 
* *Je Crois* (2012)
* *Apprends-moi* (2012)
* *Love Kills* (2012)

Катэгорыя:Удзельнікі конкурсу песні Еўрабачанне 2013
Катэгорыя:Бельгія на конкурсе песні Еўрабачанне
Dorians

**Dorians** — рок-гурт з Ерэвана, Арменія, створаны ў чэрвені 2008 года Ваагнам Геваргянам, які з’яўляецца прадзюсарам гурта.

## Біяграфія 
У лютым 2009 года гурт удзельнічаў у адборы для ўдзелу ў конкурсе Еўрабачанне. У красавіку 2009 года гурт выйграў узнагароду «Найлепшы дэбют» на армянскай музычнай прэміі Ташыр ў Маскве.

У чэрвені 2009 года гурт сыграў свой сольны гала-канцэрт у Ерэване, адзначыўшы свой першы юбілей. У лістападзе 2010 года калектыў даў чатыры сольных канцэрты ў Маскве.

У 2011 годзе Dorians заваявалі адразу 3 прэміі Армянскай нацыянальнай музычнай прэміі ў намінацыях «Найлепшы рок-гурт», «Найлепшае відэа» і «Найлепшы вакал».

У красавіку 2011 года гурт выпусціў свой першы студыйны альбом «Fly», які быў запісаны на студыі «IPS» у Бруселі і выпушчаны студыяй «Translab» у Парыжы.

У жніўні 2011 года гурт выступіў у якасці разагрэву падчас канцэрту Сержа Танкяна ў Ерэване.

13 снежня 2011 Dorians перамаглі ў намінацыях «Rock!» і «Найлепшы вакал» на VAN Music Awards 2011.

10 верасня ў спартыўна-канцэртным комплексе імя. К. Дземірчана і 13 верасня ў Нагорным Карабаху адбыліся гала-канцэрты гурта Dorians сумесна з клавішнікам Дэрэкам Шэрынянпм. Спецыяльным госцем канцэрту быў Глен Х'юз.

Гурт з песняй «Lonely Planet» прадставіў Арменію на конкурсе песні Еўрабачанне 2013, заняўшы ў фінале 18-е месца.

## Спасылкі
* 

Катэгорыя:Рок-гурты Арменіі
Катэгорыя:Музычныя калектывы з Ерэвана
Катэгорыя:Музычныя калектывы, якія з’явіліся ў 2008 годзе
Катэгорыя:Музычныя калектывы Арменіі
Катэгорыя:2008 год у Ерэване
Грамавы ўдар (карная аперацыя)

**Аперацыя «Грамавы́ ўдар»** () — кодавая назва карнай аперацыі нямецкіх акупацыйных улад у Другой сусветнай вайны супраць партызан і насельніцтва на тэрыторыі Віцебскага, Гарадоцкага, Мехаўскага, Полацкага і Сіроцінскага раёнаў у трохвугольніку Віцебск — Полацк — Невель на захад ад ракі Обаль у сакавіку—красавіку 1943 г. З’яўлялася працягам карнай аперацыі «Шаравая маланка» () і праводзілася ў 2 этапы: 21 — 27 сакавіка і 28 сакавіка — 2 красавіка 1943 г.

Аперацыю праводзілі 201-я ахоўная дывізія, 4 ахоўныя батальёны, батальён палка «Брандэнбург», танкавыя ўзводы «Блюхер» і «Вернер», артылерыйскія і сапёрныя падраздзяленні. Кіраўніцтва аперацыяй ажыццяўляў камандзір 201-й ахоўнай дывізіі генерал-маёр Якабі.

## Вынікі аперацыі 
Асноўныя сілы партызан (партызанскія брыгады 3-я і 4-я Беларускія, імя С. М. Кароткіна, брыгада «За Савецкую Беларусь») здолелі з баямі выйсці з-пад удараў карнікаў. Карнікі загубілі 542 чалавек, 345 чалавек вывезлі на прымусовыя работы ў Германію, захапілі маёмасць і прадукты харчавання.

Былі спалены вёскі Вярэчча (загублена 30 чал.), Фралова (загублена 12 чал.) Гарадоцкага раёна, Шалкова Полацкага раёна, вёскі Дражнікі, Заазер’е, Задобрыя, Зуева, Лапаткова, Чытавухі, Шчамілаўка, Ямішча.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Карныя аперацыі нямецкага войска
Катэгорыя:Нямецкая акупацыя Беларусі (1941—1944)
Катэгорыя:Бітвы Вялікай Айчыннай вайны ў Беларусі
Эмілі дэ Форэст

**Эмілі Шарлота-Вікторыя дэ Форэст** (; нар. , Ранерсэ, Данія) — дацкая спявачка, пераможца «Еўрабачання 2013» з кампазіцыяй «Only Teardrops».

## Біяграфія 
Эмілі дэ Форэст нарадзілася ў сям'і шведа і датчанкі. Ужо ў 9 гадоў яна пачала спяваць у царкоўным хоры, а ў 14 гадоў стала супрацоўнічаць з шатландскім спеваком Фрэйзерам Нілам. Разам з ім Эмілі прымала ўдзел у шматлікіх канцэртах і фестывалях.

Значную частку жыцця яна правяла ў Швецыі, свабодна размаўляе па-шведску.

У 2011 годзе Эмілі дэ Форэст пераехала ў Капенгаген, дзе і працягнула сваё навучанне.
200px|міні|злева|Выступленне на Еўрабачанні 2013

## Удзел у конкурсе песні Еўрабачанне 2013 
26 студзеня 2013 года Эмілі прыняла ўдзел у фінале адборачнага конкурсу «Dansk Melodi Grand Prix 2013», дзе і была абраная прадставіць сваю краіну на міжнародным конкурсе песні «Еўрабачанне 2013», які прайшоў у Мальмё, Швецыя.

У фінале Эмілі Шарлота-Вікторыя дэ Форэст перамагла з песняй «Only Teardrops», набраўшы 281 бал..

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт  
* 
* 

Катэгорыя:Пераможцы конкурсу песні Еўрабачанне
Катэгорыя:Данія на конкурсе песні Еўрабачанне
Шаравая маланка (карная аперацыя)

**Аперацыя «Шарава́я мала́нка»** () — кодавая назва карнай аперацыі нямецкіх акупацыйных улад у Другой сусветнай вайне супраць партызан і насельніцтва Суражскай партызанскай зоны на тэрыторыі Гарадоцкага, Віцебскага і Суражскага раёнаў 14 лютага — 19 сакавіка 1943 года.

## Сілы карнікаў 
Аперацыя праводзілася сіламі 201-й ахоўнай дывізіі, 2-га матарызаванага палка, 3-й танкавай арміі, 3-х мясцовых паліцэйскіх фарміраванняў, 825-га «ост-мусульманскага» батальёна пры падтрымцы бронецягніка і 10 бронемашын. Кіраваў аперацыяй камандзір 201-й ахоўнай дывізіі генерал-маёр Якабі і камандуючы «ўсходнімі добраахвотніцкімі фарміраваннямі» генерал-маёр Вартэнберг.

## Мэты аперацыі 
У выніку аперацыі планавалася акружыць і знішчыць партызан у трохвугольніку Гарадок—Сураж—Мяжа, захапіць працаздольнае насельніцтва, забяспечыць бяспеку руху па чыгунцы на ўчастку Віцебск—Гарадок—Невель, перашкодзіць ўзаемадзеянню партызан і Чырвонай Арміі.

## Ход аперацыі 
Да 14 лютага 1943 г. партызаны на асобных участках перашкаджалі канцэнтрацыі сіл карнікаў. 14 лютага ў кальцы аказаліся (паміж рэкамі Аўсянка, Лужаснянка і чыгункай Віцебск—Езярышча) 9 тыс. партызан і больш за 20 тыс. мясцовых жыхароў. 15 лютага партызаны брыгады «Аляксея»  авалодалі вёскамі Сахарава, Жабенцяі, Баліна, Мельна. Карнікі не змаглі ўварвацца ў зону і з 18 лютага пачалі гарматны абстрэл і бамбардзіроўку. 11, 15, 20—24 лютага савецкія самалёты дастаўлялі ў зону боепрыпасы, зброю, медыкаменты. 22 лютага карнікі перайшлі ў наступленне па ўсім перыметры блакады, баі працягваліся 5 сутак. На ўсход ад Гарадка партызанская брыгада імя М. І. Кутузава разграміла батальён праціўніка, захапіла зброю, боепрыпасы, падбіла 3 бронемашыны, грузавую і легкавую аўтамашыны. У ноч на 23 лютага на бок партызан амаль у поўным складзе перайшоў 825-ы «ост-мусульманскі» батальён (506 салдат) і ўліўся ў склад 1-й Віцебскай брыгады і брыгады «Аляксея».

## Гл. таксама 
* Карная аперацыя «Donnerkeil»

## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Карная аперацыя «Шаравая маланка»
Катэгорыя:Нямецкая акупацыя Беларусі (1941—1944)
Катэгорыя:1943 год у Беларусі
Катэгорыя:Люты 1943 года
Катэгорыя:Сакавік 1943 года
Катэгорыя:Бітвы Вялікай Айчыннай вайны ў Беларусі
Катэгорыя:Карныя аперацыі нямецкага войска
Вікіцытатнік

**Вікіцытатнік** () — свабодны збор з цытат з выказванняў вядомых асоб або герояў мастацкіх твораў, створаны чытачамі сумесна. Гэты сайт створаны Фондам Вікімедыя па тэхналогіі «Вікі», на рухавіку MediaWiki.

Усё змесціва праекта даступна на ўмовах GNU Free Documentation License.

Уклады застаюцца ўласнасцю іх стваральнікаў, у той час як копілефт-ліцэнзаванне гарантуе, што змесціва будзе заўсёды заставацца вольна распаўсюджваным і прайграваным.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Праекты Вікімедыі
Сталыпінская аграрная рэформа

(1910)]]
**Сталыпінская аграрная рэформа** — буржуазная рэформа сялянскага надзельнага землеўладання ў Расійскай імперыі ў 1906—1907 г. Рэформа атрымала імя тагачаснага міністра ўнутраных спраў, старшыні Савета Міністраў Пятра Сталыпіна, аднаго з яе аўтараў, ініцыятараў і кіраўнікоў. Рэвалюцыя 1905—1907 гг. не вырашыла аграрнага пытання, не знішчыла памешчыцкага землеўладання і іншых перажыткаў прыгонніцтва. Тым самым захоўваліся падставы для новай рэвалюцыі.

## Мэты рэформы 
Забяспечыць умовы шпаркага развіцця эканомікі краіны; разбіць агульнасялянскі фронт супраць памешчыкаў, раскалоць вёску, паскорыць стварэнне класа сельскай буржуазіі з ліку заможнага сялянства, прыцягнуць яго на бок царскага ўрада і такім чынам паставіць перашкоду на шляху рэвалюцыйнага руху.

## Рэформа ў Беларусі 
На Беларусі быў створаны спецыяльны фонд для рускіх перасяленцаў. Ім дазвалялася і дапамагалася купляць зямлю ў Беларусі. За 10 гадоў рэформы ў пяці заходніх губернях было створана 12,8 тыс. хутароў. Адначасова праводзілася перасяленчая палітыка. Так, за 1906—1914 гг. з пяці заходніх губерняў перасялілася 368 тыс. чалавек, каля 11 % з іх вярнулася назад. Рэформа дапамагла росту сельскагаспадарчай вытворчасці. К 1913 г. Беларусь стала буйнейшым раёнам вырошчвання бульбы. Узраслі пасевы лёну, збожжавых культур. Памешчыцкія і кулацкія гаспадаркі ўцягваліся ў гандлёва-рыначныя адносіны. У заходніх губернях Пётр Сталыпін імкнуўся ўзняць палітычную ролю заможнага сялянства ў сістэме мясцовых органаў кіравання, для чаго былі створаны земствы, адчынены майстэрні, сельскагаспадарчыя гурткі. Дзейнасць земстваў была накіравана ў першую чаргу на задавальненне ўласніцкіх інтарэсаў заможнага сялянства і памешчыкаў.

## Літаратура 
* История России. XX век: в 2-х т. / отв.ред. А. Б. Зубов. — Москва : АСТ, 2009. — Т. I. — 1894—1939 гг. — 1024 с.
* 

Катэгорыя:Эканоміка Расійскай імперыі
Катэгорыя:Эканамічныя рэформы ў Расіі
Катэгорыя:Сельская гаспадарка Расіі
Катэгорыя:Пётр Аркадзевіч Сталыпін
Чэзар Аўату

**Фларын Чэзар Аўату** (; нар. , Плаешці, Румынія) — румынскі спявак, які быў абраны прадставіць Румынію на конкурсе песні «Еўрабачанне 2013» з песняй «It's My Life».

## Кароткая біяграфія 
Чэзар Аўату нарадзіўся ў Румыніі 18 лютага 1980 г. ў горадзе Плаешці. У 2004 годзе ён з адзнакай скончыў Міланскую кансерваторыю і пачаў працаваць на сцэнах найбуйнейшых оперных тэатраў Еўропы.

## Еўрабачанне-2013 
16 мая 2013 года спявак прадстаўляў Румынію на конкурсе песні Еўрабачанне 2013 у шведскім горадзе Мальмё. Выступаў у другім паўфінале пад нумарам 17, пасля швейцарскай групы «Takasa». Па выніках галасавання журы і тэлегледачоў другога паўфіналу спявак прайшоў у фінал конкурсу, які адбыўся 18 мая 2013 года. Чэзар выступаў у фінале пад нумарам 14 і заняў 13-е месца з 65 баламі.

Катэгорыя:Румынія на конкурсе песні Еўрабачанне
Катэгорыя:Спевакі і спявачкі Румыніі
Катэгорыя:Оперныя спевакі і спявачкі Румыніі
TeX

''''* (чытаецца як *Тэх''; ад  — «мастацтва», «майстэрства») — сістэма камп'ютарнай вёрсткі, задуманая і ў значнай ступені распрацаваная Дональдам Кнутам, выпушчаная ў 1978. Унутры самой сістэмы вёрсткі яе імя фарматуецца як .

Разам з мовай апісання шрыфтоў METAFONT і сямействам гарнітур Computer Modern, TeX распрацоўваўся з дзвюма галоўнымі мэтамі: каб кожны мог ствараць высакаякасныя кнігі, прыкладаючы разумны мінімальны аб'ём намаганняў, а таксама стварэнне сістэмы, вынік працы якой быў бы аднолькавы на ўсіх камп'ютарах, цяперашніх і будучых. 

TeX — распаўсюджаны сродак, з дапамогай якога набіраюцца складаныя матэматычныя формулы; TeX лічыцца адной з самых складаных лічбавых тыпаграфскіх сістэм у свеце. TeX шырока выкарыстоўваецца ў навуковым свеце, асабліва ў матэматыцы, камп'ютарных навуках, фізіцы, статыстыцы, эканоміцы, тэхнічных навуках. TeX выкарыстоўваецца і для многіх іншых задач вёрсткі, часцей за ўсё ў выглядзе LaTeX'а і іншых пакетаў шаблонаў.

TeX — свабоднае праграмнае забеспячэнне.


Катэгорыя:Кросплатформавае праграмнае забеспячэнне
Катэгорыя:Праграмнае забеспячэнне з ліцэнзіяй GNU GPL
Кызылырмак

**Рака Кызылырмак** () або **рака Галіс** () — самая доўгая рака на тэрыторыі Турцыі. Даўжыня ад вытоку да вусця — 1355 км. Упадае ў Чорнае мора.

## Спасылкі 
* Kizilirmak 

Катэгорыя:Рэкі Турцыі
Катэгорыя:Рэкі Азіі
Плаешці

**Плаешці** () — горад у Румыніі, адміністрацыйны цэнтр жудзеца Прахава.

## Геаграфія 
Горад знаходзіцца за 56 км на поўнач ад Бухарэста ў гістарычнай вобласці Валахія.

Клімат умерана-кантынентальны.

## Гісторыя 
Горад быў заснаваны ў 1596 годзе падчас кіравання Міхая Храбрага. У XVII—XVIII стагоддзях стаў адным з цэнтраў гандлю і рамеснай вытворчасці.

З сярэдзіны XIX стагоддзя Плаешці становіцца важным цэнтрам нафтаздабычы, некаторы час з'яўляючыся адным з найбуйнейшых рэгіёнаў здабычы нафты ў свеце. У 1864 годзе была адкрыта дарога, якая злучыла Плаешці і Брашаў. У жніўні 1870 года горад стаў цэнтрам самаабвешчанай падчас антыманархічных выступленняў рэспублікі Плаешці.

Горад моцна пацярпеў падчас Карпацкага землетрасення, якое адбылося 10 лістапада 1940 года. Падчас Другой сусветнай вайны рэгіён Плаешці быў галоўнай крыніцай нафты для нацысцкай Германіі. У жніўні 1944 года горад быў вызвалены савецкімі войскамі.

Пасля Другой сусветнай вайны нафтавая прамысловасць Румыніі была нацыяналізавана, былі праведзены меры па аднаўленні нанесенай шкоды, у сувязі з чым горад атрымаў далейшае развіццё.

## Насельніцтва 
Першыя афіцыйныя звесткі пра насельніцтва адносяцца да 1859 годзе, калі быў праведзены перапіс. Насельніцтва складала 26 468 чалавек. Па даных перапісу 1899 года, у горадзе было 45 107 жыхароў, 1912 — 56 460, 1930 — 77 341 жыхар. Паводле перапісу насельніцтва 2011 года, у горадзе пражывае 197 542 чалавека.

Па стане на 2011 год этнічны склад насельніцтва горада выглядаў наступным чынам:
* румыны: 191 238
* цыгане: 5061
* венгры: 172
* немцы: 90
* туркі: 78
* яўрэі: 64
* ліпаване: 39
* украінцы: 6
* прадстаўнікі іншых нацыянальнасцей: 255.
## Адукацыя і культура 
* Плаешційскі ўніверсітэт нафты і газу
## Гарады-пабрацімы 
## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт


Плаешці
Петра Медэ

**Петра Марыя Медэ** (, нар. , Стакгольм, Швецыя) — шведская тэлевядучая, комік і шоўвумэн.

Петра вырасла ў шведскім горадзе Гётэбаргу. Кар’еру на тэлебачанні пачала ў 2005 годзе. Вядома сваімі ролямі ў некалькіх гумарыстычных шоу і як вядучая многіх тэлепраграм.

У 2009 годзе была вядучай шведскага адбору на Еўрабачанне — Melodifestivalen 2009. Тады сама абрана лепшай комікам-жанчынай у Швецыі.

Петра зацверджана вядучай конкурсу Еўрабачанне 2013 у Мальмё. Праз тры гады яна стала вядучай конкурсу Еўрабачанне 2016 у Стакгольме. У маі 2024 года, сумесна з Малін Акерман стала вядучай конкурсу Еўрабачанне-2024 у Мальмё.

## Кар’ера 
* *Еўрабачанне 2024*
* *Еўрабачанне 2016*
* *Еўрабачанне 2013*
* *Maestro* (2013)
* *Maestro * (2011)
* *Guldbaggegalan* (2011)
* *Välkommen åter* (2010)
* *Petra Mede Show* (2010)
* *Cirkus Möller* (2010)
* *Roast på Berns* (2009)
* *Snillen snackar* (2009)
* *Melodifestivalen* (2009)
* *Musikmaskinen* (2008)
* *Det sociala spelet* (2008)
* *Morgonsoffan* (2008)
* *Hjälp!* (2008)
* *Dubbat* (2008)
* *Parlamentet* (2007—2009)
* *Extra! Extra!* (2007—2008)
* *Stockholm Live* (2007)

## Спасылкі 
* Вядучыя Еўрабачання 2013: Петра Медэ
* Афіцыйны сайт
Робін Шэрнберг

**Робін Джэймс Олаф Шэрнберг** (, нар. , Хэслехальм, Швецыя) — шведскі спявак, які быў абраны прадставіць Швецыю на конкурсе песні «Еўрабачанне 2013», з песняй «You».

Кампазіцыя стала пераможнай пасля нацыянальнага адборачнага конкурсу «Melodifestivalen 2013», што дазволіла Робіну прадставіць сваю ж краіну на міжнародным конкурсе песні «Еўрабачанне 2013», які адбыўся ў Мальмё, Швецыя.

Шэрнберг пачаў сваю кар'еру ў бой-бэндзе What's Up!. Удзельнічаў у *Idol 2011*.

## Дыскаграфія 
### Альбомы 
### Сінглы 
Катэгорыя:Спевакі і спявачкі Швецыі
Катэгорыя:Швецыя на конкурсе песні Еўрабачанне
Хэслехальм

**Хэслехальм** () — горад у Швецыі ў лене Сконэ. Адміністрацыйны цэнтр Хэслехальмскай камуны.

Насельніцтва — 18 500 жыхароў (2010).

## Гісторыя 
Хэслехальм паступова развіваўся з 1860 года ў сувязі з будаўніцтвам чыгуначнай лініі з Стакгольма ў Мальмё. Да з’яўлення чыгункі не было ніякага паселішча. Станцыя атрымала сваю назву ад сядзібы, размешчанай у непасрэднай блізкасці ад чыгуначнага вузла. Хэслехальм атрымаў статус горада ў 1914 годзе. У 20 стагоддзі горад ператварыўся ў ваенны цэнтр. Пасля заканчэння халоднай вайны большая частка ваенных устаноў была расфармавана або перамешчана ў іншыя месцы.

У 2002 годзе быў адкрыты культурны цэнтр Хэслехальма (*«Kulturhus»*). Тут дзейнічаюць тэатр, бібліятэка, наведвальніцкі цэнтр і рэстараны. На усходзе цэнтра горада знаходзіцца парк (*«hembygdspark»*) са статуяй пад назвай *«Snapphanen»* (скульптар Аксель Эбэ). Статуя нагадвае пра гісторыю вобласці як цэнтра паўстанцаў у 17 стагоддзя падчас барацьбы паміж Швецыяй і Даніяй.

Некаторыя з самых цікавых і адметныя архітэктурных будынкаў горада размешчаны ўздоўж Першай авеню (*«Forsta Авенюн»*). Цэнтральны чыгуначны вакзал знаходзіцца на заходнім канцы вуліцы, у самым сэрцы горада. Царква Хэслехальма, пабудаваная ў 1914 годзе, знаходзіцца на ўсходнім канцы вуліцы. *Hotell Statt*, галоўны і самы стары гатэль, размешчаны на паўночным боку, а на паўднёвым боку знаходзіцца найстарэйшы будынак горада, у якім ў цяперашні час размешчаны крамы, офісы і кватэры.

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Гарады Швецыі
Rhododendron molle

**Rhododendron molle** — від раслін роду , родам з Кітая і Японіі, дзе ён расце на вышыні да 2500 метраў ад ўзроўню мора. Гэта хмызняк, які расце да 0,5-2 м у вышыню, з даўгаватым або даўгавата-ланцэтным лісцем, 5-11 на 1,5-3,5 см у дыяметры. Кветкі жоўтыя з цёмна-чырвонымі плямамі.

## Спасылкі 
* «*Rhododendron molle*», (Blume) G. Don, *Gen. Hist.* 3: 846. 1834.
* Flora of China
* Hirsutum.com 

Катэгорыя:Флора Азіі
Катэгорыя:Верасовыя
Ханс Ёран Персан

**Ханс Ёран Персан** (; , г. Вінгакер, Швецыя) — дзяржаўны і палітычны дзеяч Швецыі, прэм’ер-міністр краіны з 1996 па 2006 год.

## Біяграфія 
Пасля заканчэння ўніверсітэта Персан на працягу некалькіх гадоў быў у кіраўніцтве Дэмакратычнага саюза моладзі Швецыі. Упершыню Персан быў абраны ў парламент у 1979 годзе. З таго часу ён неаднаразова ўзначальваў парламенцкія камітэты, займаў пасаду міністра.

У 1996 годзе Персан стаў прэм’ер-міністрам Швецыі. З таго ж часу ён узначальваў Сацыял-дэмакратычную партыю Швецыі. У сваёй палітычнай праграме Персан падкрэсліваў важнасць даступнасці якаснай адукацыі для росквіту грамадства.

Пасля паражэння на парламенцкіх выбарах у верасні 2006 года ад права-цэнтрысцкага Альянсу чатырох ліберальна-кансерватыўных палітычных партый на чале з лідарам Умеранай кааліцыйнай партыі Швецыі Фрэдрыкам Райнфельтам, Персан падаў у адстаўку з пасады прэм’ер-міністра.

На пазачарговым кангрэсе Сацыял-дэмакратычнай партыі 17 сакавіка 2007 года Мона Салін была выбрана пераемнікам Персана на пасадзе старшыні.

Персан працягвае займацца актыўнай грамадскай дзейнасцю, у прыватнасці, уваходзіць у склад Еўрапейскага савета па талерантнасці і ўзаемапавазе.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Міністры фінансаў Швецыі
Катэгорыя:Прэм’ер-міністры Швецыі
Катэгорыя:Сацыял-дэмакраты Швецыі
Катэгорыя:Кавалеры ордэна Крыжа зямлі Марыі 1 класа
Катэгорыя:Выпускнікі Універсітэта Эрэбру
Каралеўская вышэйшая музычная школа ў Стакгольме

**Каралеўская вышэйшая музычная школа ў Стакгольме** () — музычная вышэйшая навучальная ўстанова ў Стакгольме.

Вышэйшая школа была заснавана ў 1771 годзе і з'яўляецца адной з найстарэйшых вышэйшых музычных школ у свеце. Раней яна была вядомая як Каралеўская музычная акадэмічная кансерваторыя, назва, якая па-ранейшаму выкарыстоўваецца многімі як псеўданім.

Вышэйшая школа рыхтуе прафесійных выкладчыкаў музыкі, царкоўных музыкантаў, тэарэтыкаў, кампазітараў, дырыжораў, інструменталістаў і іншых.

## Факультэты 
* Факультэт класічнай музыкі
* Факультэт народнай музыкі
* Факультэт джаза і афраамерыканскай музыкі
* Факультэт музыкі і мультымедыйных тэхналогій
* Факультэт кампазіцыі і дырыжыравання
* Факультэт музыкі, педагогікі і сацыялогіі

## Рэктары 
* 2006 - Юханес Юхансан, кампазітар
* 2000-2006 Гуніла фон Бар, флейта
* 1993-2000 Еран Мальмгрэн 
* 1987-1993 Гунар Букт, кампазітар

## Вядомыя выпускнікі 
* Хуга Альвен

Катэгорыя:Музычная адукацыя ў Швецыі
Катэгорыя:Вышэйшыя навучальныя ўстановы Швецыі
Катэгорыя:Адукацыя ў Стакгольме
Эрык Саадэ

**Эрык Халед Саадэ** (, нар. , , Швецыя) — шведскі поп-спявак і тэлевядучы. Прадстаўляў Швецыю на Еўрабачанні 2011 і заняў трэцяе месца, што стала лепшым вынікам краіны на конкурсе з 2000 па 2011.

## Біяграфія 
Эрык Саадэ вырас у пасёлку Катарп непадалёк ад Хельсінгбарга, Швецыя. Яго бацька, Валід Саадэ родам з Лівана, але мае палестынскія карані. Маці, Марлен Якабсан - шведка. Бацькі развяліся, калі Эрыку было чатыры гады. Эрык жыў з мамай (так пастанавіў суд), але па выхадных бачыўся з бацькам. Эрык - другое дзіця ў сям'і. У яго ёсць яшчэ сем братоў і сясцёр. Саадэ пачаў пісаць песні ў 13 гадоў. Футбол быў яго галоўным захапленнем, пакуль у 15 гадоў Эрык не падпісаў свой першы музычны кантракт.

У лютым 2009 года Саадэ пакінуў групу, каб пачаць сольную кар'еру.

### Сольная кар'ера 
У жніўні 2009 года Саадэ падпісаў новы кантракт - з Roxy Recordings. У снежні 2009 года быў выпушчаны першы сінгл «Sleepless».

У лютым і сакавіку 2010 года Саадэ прымае ўдзел у Melodifestivalen 2010 з песняй «Manboy» і ў фінале конкурсу заняў трэцяе месца.

19 мая 2010 года Саадэ выпусціў свой першы студыйны альбом «Masquerade».

29 лістапада стала вядома, што Саадэ стане ўдзельнікам Melodifestivalen 2011. Ён прыняў удзел у трэцім паўфінале 19 лютага 2011 года з песняй «Popular» і прайшоў у фінал конкурсу. У фінале 12 сакавіка Саадэ атрымаў перамогу і атрымаў права прадстаўляць Швецыю на Еўрабачанні 2011 у Дзюсельдорфе. У другім паўфінале Еўрабачання 12 мая Эрык стаў пераможцам і прайшоў у фінал конкурса. У фінале 14 мая 2011 года ён заняў трэцяя месца.

29 чэрвеня 2011 года быў выпушчаны другі альбом Эрыка «Saade Vol.1», а ў лістападзе выйшла другая частка альбома - «Saade Vol.2».

## Дыскаграфія 
**Сольныя альбомы**

* *Masquerade* (2010)
* *Saade Vol. 1* (2011)
* *Saade Vol. 2* (2011)
* *Forgive Me* (2013)
* *Det svarta fåret* (2020)

## Спасылкі 
* Eric Saade Official Website
* Eric Saade Official CIS & Russian Website 
* Eric Saade Channel on YouTube
* Eric Saade page on LastFM
* Eric Saade FAN-Website 

Катэгорыя:Спевакі і спявачкі Швецыі
Катэгорыя:Удзельнікі конкурсу песні Еўрабачанне 2011
Катэгорыя:Швецыя на конкурсе песні Еўрабачанне
Катэгорыя:Тэлевядучыя Швецыі
Фарыд Мамедаў

**Фарыд Мамедаў** (; , Баку, Азербайджан) — азербайджанскі спявак, які прадстаўляў Азербайджан на конкурсе песні «Еўрабачанне 2013» з песняй «Hold Me» і заняў 2 месца, набраўшы 234 балы.

Фарыд атрымаў перамогу ў нацыянальным адборы «Еўрабачанне 2013», выканаўшы рамантычную баладу «Hold Me». Выступленне Фарыда было высока ацэнена як тэлегледачамі, так і журы нацыянальнага фіналу, і ён атрымаў права прадставіць Азербайджан на «Еўрабачанні 2013». Яго конкурсную песню «Hold Me» напісаў Дзімітрыс Кантопулас — аўтар еўравізійных песень Ані Лорак, Сакіса Руваса, Анастасіі Стоцкай, а таксама больш чым 25 топ-хітоў нацыянальных чартаў Грэцыі.

На творчасць Фарыда Мамедава паўплывала азербайджанская нацыянальная музыка, а таксама стылі соўл, джаз, поп.

Катэгорыя:Прадстаўнікі Азербайджана на конкурсе песні Еўрабачанне
Катэгорыя:Спевакі і спявачкі Азербайджана
Катэгорыя:Поп-вакалісты Азербайджана
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Баку
Юсі Б’ёрлінг

**Юсі Б’ёрлінг** (поўнае імя **Юхан Юнатан Б’ёрлінг**, ; , , Швецыя — , , Швецыя) — шведскі оперны спявак (лірыка-драматычны тэнар), адзін з найбуйнейшых оперных спевакоў XX стагоддзя.

## Біяграфія 
Першым педагогам Б’ёрлінга быў яго бацька, тэнар Давід Б’ёрлінг. Разам з ім і двума братамі Юсі Б’ёрлінг удзельнічаў у сямейным вакальным квартэце. У 1928—1930 гадах навучаўся ў Стакгольмскай кансерваторыі, пасля заканчэння якой з 1930 па 1933 быў салістам Шведскай каралеўскай оперы.

Пачынаючы з 1931 года, пасля канцэртнага выступу ў Капенгагене, вядомасць Б’ёрлінга распаўсюджваецца за межы Швецыі. З 1936 года пачынаюцца працяглыя канцэртныя турнэ Б’ёрлінга па Цэнтральнай Еўропе (Чэхаславакія, Аўстрыя, Германія, Венгрыя). У 1938 годзе ўпершыню выступіў на сцэне Метраполітэн-оперы, дзе пераважна спяваў з другой паловы 1940-х гадоў.

У 1944 годзе стаў уладальнікам шведскага ганаровага звання «Прыдворны спявак» (hovsångare).

З 1957 года ў спевака пачаліся праблемы з сэрцам, але ён не спыніў выступленняў, зрабіўшы апошні запіс («Рэквіем» Вердзі) у чэрвені 1960 года, за некалькі месяцаў да смерці.

Жонка Б’ёрлінга, Ганна-Ліза, з якой яны пажаніліся ў 1935 годзе, таксама была опернай спявачкай.

У горадзе Бурленгэ працуе музей Юсі Б’ёрлінга.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Оперная дыскаграфія Ю. Б’ёрлінга

Катэгорыя:Оперныя спевакі і спявачкі Швецыі
Катэгорыя:Тэнары
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Грэмі»
Ані Лорак

**Ані Лорак** (, сапраўднае імя **Караліна Міраславаўна Куек**, ; нар. , Кіцмань, Чарнавіцкая вобласць, УССР) — папулярная украінская спявачка, заслужаная артыстка Украіны, народная артыстка Украіны, якая заняла другое месца на конкурсе песні Еўрабачанне 2008, прадстаўляючы Украіну песняй «Shady Lady». Уладальніца прэмій «Залаты грамафон», «Спявачка года», «Залатая шарманка», «Чалавек года», «Песня года» і інш. Уладальніца пяці «залатых дыскаў» («Там дэ ці є …», «Мрій пра мене», «Ані Лорак», «Smile», «Розкажи») і двух «плацінавых» («Сонца» і «15»).

## Дыскаграфія 
**Альбомы**

* 1996: «Хочу летать»
* 1998: «Я вернусь»
* 2000: «www.anilorak.com»
* 2001: «Там, де ти є…»
* 2004: «Ані Лорак»
* 2005: «Smile»
* 2006: «Розкажи»
* 2007: «15»
* 2009: «Солнце»
* 2013: «Зажигай сердце»
* 2016: «Разве ты любил…»
* 2019: «За мечтой»
* 2021: «Я жива»
* 2023: «Остров»

## Спасылкі 
* 
* Біяграфія на anilorak.com 
* Ані Лорак Біяграфія

Катэгорыя:Удзельнікі конкурсу песні Еўрабачанне 2008
Катэгорыя:Поп-музыканты Украіны
Катэгорыя:Артыстычныя псеўданімы
Катэгорыя:Акцёры агучвання Украіны
Катэгорыя:Украіна на конкурсе песні Еўрабачанне
Інгвар Карлсан

**Гёста Інгвар Карлсан** (; , ) — шведскі палітык, з 1982 па 1986 гг. — намеснік прэм’ер-міністра, прэм’ер-міністр Швецыі (з 1986 па 1991 і з 1994 па 1996 гг.), лідар Сацыял-дэмакратычнай партыі Швецыі (з 1986 па 1996 гг.).

У пачатку 90-х гг. дзякуючы яго намаганням у краіне быў створаны «самы жаночы» урад свету, у склад якога ўвайшлі 11 жанчын з 22 міністраў.

Катэгорыя:Прэм’ер-міністры Швецыі
Extreme Rules (2013)

**Extreme Rules (2013)** () — гэта штогадовае pay-per-view (ППВ) шоу, якое праводзіць федэрацыя рэстлінгу WWE. Шоу пройдзе 19 мая 2013 года ў горадзе Сент-Луіс, штат Місуры, ЗША. Гэта пятае шоу *Extreme Rules*. Асаблівасць шоу ў тым, што на ім праходзяць баі з незвычайнымі правіламі. Да прыкладу: да апошняга на нагах, з лесвіцамі, без абмежаванняў і т. д.

## Матчы 
## Спасылкі  
* Extreme Rules website

Катэгорыя:Забавы
Koza Mostra

**«Koza Mostra»** — грэчаскі музычны гурт, які сумесна з Агафонасам Іакавідысам прадстаўляў сваю краіну на конкурсе песні «Еўрабачанне 2013», з кампазіцыяй «Alcohol Is Free».

## Удзельнікі 
* Эліяс Козас (вакал)
* Алексіс Архонтыс (барабаны)
* Стэліёс Сіёмас (гітара)
* Дзімітрыс Хрыстоніс (бас-гітара)
* Хрыстас Каледзопулас (акардэон)
* Васіліс Налбантыс (труба)

## Дыскаграфія 
**Студыйныя альбомы**

* *Keep up the Rhythm* *(2013)*
* *Corrida* *(2017)*
* *Malaka* *(2024)*

Катэгорыя:Музычныя калектывы Грэцыі
Катэгорыя:Музычныя калектывы, якія з’явіліся ў 2012 годзе
Свята-Міхайлаўская царква (Клімавічы)

**Свята-Міхайлаўская царква** — праваслаўны храм у горадзе Клімавічах Магілёўскай вобласці. Галоўны храм Клімавіцкага благачыння. Размяшчаецца на вуліцы Пралетарскай, 26.

## Гісторыя 
Пабудавана з цэглы ў 1848 годзе. Па іншых звестках, храм узвялі ў 1866 годзе па распараджэнні начальніка Паўночна-Заходняга краю графа М. М. Мураўёва.

У 1937 годзе храм быў закрыты, з купалоў скінулі крыжы. Да вайны ў памяшканні знаходзіліся ТСААФ, малочная крама, крама з кармамі для хатніх жывёл.

У гады нямецкай акупацыі набажэнствы аднавіліся. Царква стала лагерам для ваеннапалонных. Святар Пётр Макараў пад выглядам вянчання з дапамогай мясцовых жанчын ратаваў ваеннапалонных. За гэты ўчынак Іосіф Сталін накіраваў у прыход тэлеграму, дзе выказаў падзяку святару за мужнасць, праяўленую падчас вайны. Копія тэлеграмы захоўваецца ў фондах краязнаўчага музея.

У 1946 годзе царква вернута прыходу і ў 1950-я гады адноўлена пасля разбурэнняў, нанесеных ў ходзе вайны. У цяперашні час настаяцель прыхода — свяшчэннаінак Інакенцій Смалякоў, прычт — іерэй Рыгор Пашкевіч.

У 2017 годзе з архіпастырскім візітам храм наведаў епіскап Магілёўскі і Мсціслаўскі Сафроній.

## Архітэктура 
Помнік архітэктуры позняга класіцызму. А. М. Кулагін вызначае архітэктурны стыль будынка як сінадальны кірунак рэтраспектыўна-рускага стылю. Царква складаецца з крыжовага асноўнага аб’ёму і прыбудаваных да яго паўкруглай апсіды з усходу і квадратнага бабінца з захаду. Над сяродкрыжжам узвышаецца вялікі светлавы васьмігранны барабан з купалам. Бабінец завершаны трох’яруснай вежай-званіцай (два чацверыкі і васьмярык з гранёным купалам). Купал і званіца ўвенчаны галоўкамі. Сцены атынкаваныя, завершаныя развітым прафіляваным карнізам. Куты аб’ёмаў апрацаваныя буйным рустам, вокны аздобленыя ляпнымі арачкамі.

Інтэр’ер двухсветлавы, сяродкрыжжа перакрытае самкнёным скляпеннем. У дэкоры выкарыстаныя плоскія нішы, сухарыкі, раскрапоўкі ў выглядзе трохкутных франтонаў, двухколерная тынкоўка.

Галоўная рэліківія царквы — цудадзейны абраз Іверскай Прасвятой Багародзіцы, напісаны і асвечаны ў 1899 годзе. Раней на сценах храма быў яшчэ і роспіс на біблейскія тэмы.

## Зноскі 
## Літаратура 
*  — С. 243
* 
*  — С. 236
*  — С. 101
* Праваслаўныя храмы Беларусі: энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. — С. 201. — 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4.

## Спасылкі 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Храмы Магілёўскай і Мсціслаўскай епархіі
Катэгорыя:Славутасці Клімавічаў
Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Клімавіцкага раёна
Катэгорыя:Збудаванні Беларусі ў стылі класіцызм
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Клімавічаў
Катэгорыя:1848 год у Беларусі
Шведскі Акадэмічны слоўнік

**Шведскі Акадэмічны слоўнік** () — слоўнік, апублікаваны Шведскай акадэміяй. Слоўнік з'яўляецца аналагам Оксфардскага слоўніка англійскай мовы і Нямецкага слоўніка братоў Грым.

Першы том быў выдадзены ў 1898 годзе. Алфавітны дыяпазон слоўніка завершаны ў 2023 годзе, але плануецца абнаўленне ранніх тамоў ад A да R да 2030 года. Слоўнік налічвае 39 тамоў і каля 450 тысяч лексічных адзінак.

## Спасылкі 
*Svenska Akademiens ordbok
*The Swedish Academy — Афіцыйны сайт (на англійскай мове)
Катэгорыя:Слоўнікі шведскай мовы
Катэгорыя:Шведская акадэмія
Оксфардскі слоўнік англійскай мовы

**Оксфардскі слоўнік англійскай мовы**  (, ), **Оксфардскі слоўнік**, **Вялікі Оксфардскі слоўнік** — адзін з найбольш вядомых і найбуйнейшых акадэмічных слоўнікаў англійскай мовы выдавецкага дома «Oxford University Press». Выданне 2005 года змяшчае каля 301100 артыкулаў (350 мільёнаў друкаваных знакаў).

Слоўнік быў задуманы Лонданскім філалагічным таварыствам яшчэ ў 1857 годзе. Праект будучага слоўніка быў сфармуляваны ў 1859 годзе, калі была апублікавана дэталёвая Прапанова адносна публікацыі новага англійскага слоўніка. Рэдактарам быў прызначаны Джэймс Мары. Таксама над слоўнікам працавалі Генры Брэдлі і Уільям Крэйг.

1 лютага 1884 г пачаўся выпуск першага выдання, якое называлася «Новы англійскі слоўнік, заснаваны на гістарычных прынцыпах» (). З 1895 на вокладках з'явілася паралельная назва - «Оксфардскі англійская слоўнік» ().  Выданне ўтрымлівала 10 тамоў і выходзіла да 1928 года. У гэты перыяд, у 1919 годзе, да праекта далучыўся дэмабілізаваны з войска Джон Рональд Руэл Толкін на пасаду памочніка лексікографа.

У 1933 слоўнік быў перавыдадзены і утрымліваў 12 тамоў з аднатомным дадаткам. Тады ён і здабыў сваю цяперашнюю назву - «Оксфардскі слоўнік англійскай мовы».

Цалкам перапрацаванае выданне рыхтуецца да выпуску ў 2017 годзе. Выданне будзе толькі ў электронным выглядзе (гэта значыць папяровая версія выпушчаная не будзе). У цяперашні час над выданнем працуюць 80 спецыялістаў, якія па дадзеных ад 24 сакавіка 2011 года дайшлі да слова Ryvita.

## Выданні 
* Oxford English Dictionary, second edition, edited by John Simpson and Edmund Weiner, Clarendon Press, 1989, twenty volumes, hardcover, ISBN 0-19-861186-2

## Спасылкі 
* Сайт Оксфардскага англійскага слоўніка

Катэгорыя:Оксфардскі ўніверсітэт
Катэгорыя:Слоўнікі
Катэгорыя:Англійская мова
Слоўнік беларускай мовы

**Слоўнік беларускай мовы** — найбольш поўны акадэмічны слоўнік беларускай мовы, выдадзены ў 2012 годзе, падрыхтаваны з улікам змен, што адбыліся ў адпаведнасці з Законам Рэспублікі Беларусь «Аб правілах беларускай арфаграфіі і пунктуацыі». У аснову рэестра слоўніка, які ўключае каля 150 тыс. слоў, пакладзены рэестр «Слоўніка беларускай мовы» 1987 года выдання, значна дапоўнены лексікай, што ўвайшла ва ўжытак у апошнія дзесяцігоддзі, а таксама лексікай, якая можа вызваць цяжкасці пры напісанні па новых правілах.

У 2024 годзе выйшла новае выданне слоўніка.
  
## Гл.таксама 
* Гістарычны слоўнік беларускай мовы

## Літаратура 
* Слоўнік беларускай мовы / Нац. акад. навук Беларусі, Ін-т мовы і літ. імя Я. Коласа і Я. Купалы; ўклад. Н. П. Еўсіевіч [і інш]; навук. рэд. А. А. Лукашанец, В. П. Русак. - Мінск : Беларус. навука, 2012. - 916 с. - ISBN 978-985-08-1365-7 : 53 334 р.
* Слоўнік беларускай мовы / Нац. акад. навук Беларусі, Ін-т мовазнаўства імя Якуба Коласа ; уклад. В. П. Русак [і інш.] ; навук. рэд. В. П. Русак. – Мінск : Беларуская навука, 2024. – 915 с. – 1000 экз. – .

## Зноскі 
Катэгорыя:Слоўнікі беларускай мовы
Катэгорыя:Кнігі 2012 года
Спаса-Праабражэнская царква (Шклоў)

**Спаса-Праабражэнская царква** — мураваны праваслаўны храм у горадзе Шклове Магілёўскай вобласці, помнік архітэктуры эклектыкі.

## Гісторыя 
Пабудавана ў пачатку 20 стагоддзя (да 1905 года) з цэглы ў цэнтры Шклова (сучасная вуліца Савецкая, 57) пад уплывам тонаўскай канцэпцыі візантыйскага сабора.

У час нямецкай акупацыі ў жніўні 1941 г. па ініцыятыве мясцовых жыхароў храм аднавіў сваю дзейнасць.

## Архітэктура 
Помнік эклектычнай архітэктуры, у якім спалучаюцца рысы псеўдавізантыйскага стылю і мадэрну. Храм крыжападобны ў плане, цэнтрычная кампазіцыі, мае элементы стыляў псеўдавізантыйскага і мадэрн. Над сяродкрыжжам узвышаецца вялікі 8-гранны светлавы барабан, накрыты гранёным шлемападобным купалам. Паміж рамёнамі ці канцамі крыжа ўбудаваны 4 квадратныя ў плане трох’ярусныя вежападобныя аб’ёмы. Верхнія 8-гранныя ярусы са скразнымі праёмамі завершаны гранёнымі купаламі. Розныя вышыні аб’ёму надаюць будынку вертыкальную дынаміку. Усе фасады вырашаны з яскрава выяўленай сіметрыяй, падкрэсленай восевым размяшчэннем уваходаў, над якімі па 2 акны з арачнымі завяршэннямі. Іх матыў паўтараюць вялікія аркі накшталт закамараў у завяршэнні сцен. Фасады аздоблены стрымана: тонкія прафіляваныя карнізныя цягі, пілястры, плоскія нішы.

### Інтэр’ер 
Інтэр’ер 2-светлавы, сяродкрыжжа перакрыта самкнутым скляпеннем, астатнія часткі залы — цыліндрычнымі скляпеннямі з распалубкамі. У паўднёва-заходняй вежы лесвіца на званіцу. Дэкаратыўны акцэнт у інтэр’еры зроблены на групах тонкіх калонак, якія падтрымліваюць светлавы барабан.

## Літаратура 
* *Габрусь, Т. В.* Шклоўская Праабражэнская царква  — С. 489.
* *Габрусь, Т. В.* 
* Праабражэнская царква  — С. 381.
* Праваслаўныя храмы Беларусі : энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4

## Спасылкі 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Храмы Магілёўскай і Мсціслаўскай епархіі
Катэгорыя:З’явіліся ў 1905 годзе
Катэгорыя:1905 год у Беларусі
Катэгорыя:Храмы Шклова
Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Шклоўскага раёна
Катэгорыя:Збудаванні Беларусі ў стылі эклектыкі
Арбуга

**Арбуга** () — горад у Швецыі, адміністрацыйны цэнтр Арбугскай камуны Вестманландскага лена. Насельніцтва - 10369 чалавек (2005).

Горад з'яўляецца важным транспартным вузлом, бо на яго тэрыторыі перасякаюцца еўрапейскія маршруты E18 і E20, а таксама чыгункі Mälarbanan і Svealandsbanan. У эканоміцы горада важную ролю адыгрывае авіябудаванне і кампаніі інфармацыйных тэхналогій. 

## Гісторыя 
Першая згадка пра Арбугу як пра горад адносіцца да XIII стагоддзя, але гэтая вобласць была заселеная яшчэ ў VIII стагоддзі. Назва (першапачаткова Arbugæ) складаецца з дзвюх частак: Ar, што ў перакладзе з старажытнашведскай азначае «рака» і bughi, што азначае «выгіб» і разам мае значэнне «лукавіна ракі».

У 1285 тут быў заснаваны францысканскі кляштар, які стаў граць дамінуючую ролю сярод кляштараў ордэна ва ўсёй Скандынавіі. У 60-я гг. XVI стагоддзя ў горадзе была закладзена мануфактура па вытворчасці кірасаў і стрэльбаў. 

Катэгорыя:Гарады Швецыі
Вадстэнскі замак

**Вадстэнскі замак** () — адзін з найбольш значных замкаў Швецыі, закладзены на беразе возера Ветэрн у 1545 годзе па загаду Густава Вазы для абароны Стакгольма ад чаканага нападу датчан.

У 1552 годзе ў вясельнай зале замка кароль зладзіў вяселле з Катарынай Стэнбак. У 2-й палове XVI стагоддзя замак стаў домам разумова непаўнавартаснага сына караля, герцага Магнуса, які пахаваны ў Вадстэнскім абацтве — самым старэйшым кляштары брыгіцкага ордэна.

З 1620 года жылыя памяшканні замка не перабудоўваліся, аднак фартыфікацыйныя збудаванні былі зрыты. Пасля 1716 года Вадстэнскі замак страціў статус каралеўскай рэзідэнцыі і быў прыстасаваны пад склад збожжа. У XX стагоддзі праведзены вялікія рэстаўрацыйныя працы.

Image:Vadstena slott.jpg|Замак узімку
Image:Vadstena slott, norra sidan, juni 2005.jpg|Від з поўначы
Image:Vadstena slott, östra_sidan, juni 2005.jpg|Вуглавыя вежы
Image:Vadstena slott mittornet.JPG|Цэнтральная вежа
Image:Vadstena slott, juni 2005.jpg|Вадстэнскі замак, 2005 год

## Спасылкі 
Катэгорыя:Замкі Швецыі
Ансгар

**Ансгар** (, таксама Ансгарый, Анскар, Анскарыус, Ансгарыус; — ) — святы Рымска-каталіцкай (дзень памяці 3 лютага) і праваслаўнай царквы (мясцовашанаваны святы Берлінскай і Германскай епархіі, дзень памяці 16 лютага) — першы біскуп Гамбурга, біскуп Брэмена, названы «Апосталам поўначы» за заслугі па распаўсюджванню хрысціянства ў Паўночнай Германіі, Даніі і Швецыі.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў Пікардыі 8 верасня 801 года, атрымаў адукацыю ў абацтве Корб каля Ам’ена, у 14 гадоў даў манаскі зарок і ў 823 годзе быў пераведзены ў новаствораны кляштар у Корве ў Вестфаліі.

Калі ў чэрвені 826 года кароль Ютландыі Харальд Клак, яго жонка, сын і набліжаныя прынялі хрысціянства і хрысціліся ў Інгельгейме, імператар Людовік Набожны загадаў Ансгару застацца пры іх. Ён і яго сябар Антберт суправаджалі Харальда ў Ютландыі. Там яны пачалі з поспехам распаўсюджваць хрысціянскую веру, але ў 827 годзе былі вымушаны вярнуцца, калі Харальд Клак быў выгнаны з Ютландыі каралём Хорыкам I.

Прабыўшы з 829 г. некаторы час у Швецыі, Ансгар у 831 годзе прызначаны быў першым біскупам у Гамбургу, тэрыторыя епархіі якога ў той час ахоплівала ўсю германскую поўнач. Калі дацкія вікінгі напалі ў 845 годзе на Гамбург і разрабавалі горад, Ансгар быў вымушаны бегчы. У 847 годзе, па скасаванні епіскапства, ён быў прызначаны біскупам у Брэмен, адкуль з поспехам працягваў справу распаўсюджвання хрысціянства ў Даніі і Швецыі.

Ансгар пабудаваў царкву ў Хедэбю ў 850 годзе, а за 20 гадоў перад гэтым заснаваў там школу. У 861 годзе распачаў місіянерскае падарожжа ў Швецыю, а ў 862 годзе схіліў караля Ютландыі Хорыка II да прыняцця хрысціянства. Гэты кароль пабудаваў царкву ў Рыбе і Ансгар пакінуў у ёй у якасці святара лепшага з сваіх вучняў, Рымберта.

Ансгар памёр 3 лютага 865 года ў Брэмене, дзе і цяпер знаходзіцца царква яго імя. Каталіцкая царква прылічыла яго да ліку святых. Ім складзены жыццяпіс святога Вілегада. Яго ўласнае жыццё апісана Рымбертам, які быў яго пераемнікам у біскупскай епархіі.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Каталіцкія архібіскупы
Катэгорыя:Каталіцкія святыя
Катэгорыя:Святыя перыяду Каралінгаў
Катэгорыя:Бенедыкцінцы
Катэгорыя:Архібіскупы Брэмена
Катэгорыя:Англіканскія святыя
Катэгорыя:Хрысціянскія святыя IX стагоддзя
Катэгорыя:Каталіцкія і праваслаўныя святыя
Катэгорыя:Святыя Германіі
Катэгорыя:Святыя Даніі
Катэгорыя:Святыя Швецыі
Катэгорыя:Рэлігійныя дзеячы Швецыі
Катэгорыя:Праваслаўе ў Германіі
Катэгорыя:Праваслаўе ў Даніі
Перабудова Нормальма

thumb|300px|Будаўніцтва гмахаў у 1964 годзе
[thumb|300px|Перабудова Нормальма і будаўніцтва [Стакгольмскае метро|Стакгольмскага метро]]
thumb|300px|Царква Св. Клары і квартал Клара, май 2009.
**Перабудова Нормальма** () — буйны перагляд гарадскога плана ніжняга Нормальма - раёна Стакгольма, Швецыя, які быў выкананы ў 1950-70-я гады. Падчас перапланіроўкі стары раён Клара быў заменены сучасным бізнес-цэнтрам, таксама там было пракладзена метро. У выніку гэтага праекта больш за 750 будынкаў было знесена, што стварыла месца для развіцця новай інфраструктуры і забудовы.

Абнаўленне Нормальма з'яўляецца найбуйнейшым шведскім горадабудаўнічым праектам па гэты дзень. У ім была задзейнічана значная частка шведскай архітэктурнай эліты. Гэтая перабудова шырока крытыкавалася, але, у той жа час, ёй захапляліся па ўсёй Швецыі і ў свеце. Яна лічыцца адным з найбуйнейшых і самых яскравых перепланіровак у Еўропе ў пасляваенны час, нават беручы пад увагу горада, моцна разбураныя падчас Другой сусветнай вайны. Адным з ключавых палітыкаў, што стаялі за масавай гарадской перапланіроўкай, быў былы член гарадскога савета Стакгольма Інгвэ Ларсан.

Катэгорыя:Гісторыя Стакгольма
Трольхетан

**Трольхетан** () — горад на захадзе Швецыі. Размешчаны на рацэ Гёта-Эльв ля вадаспаду Трольхетан (). У горадзе знаходзяцца галоўны офіс кампаніі «Saab Automobile AB», аўтамабільны завод кампаніі «SAAB», авіяцыйны - «Volvo Aero», лакаматывабудаўнічы завод NOHAB, гідраэлектрастанцыя, кінематаграфічнае прадпрыемства.

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт муніцыпалітэта Трольхетан

Катэгорыя:Гарады Швецыі
NOHAB

**NOHAB** (Nydqvist & Holm AB) — шведская кампанія, якая размяшчалася ў горадзе Трольхетан і спецыялізавалася на вытворчасці лакаматываў.

## Гісторыя 
Кампанія заснавана Антэнарам Нідквістам, Ёханам Магнусам Ліндстромам і Карлам Олафам Хольмам ў 1847 годзе як Трольхетанскі механічны завод. Завод выпускаў турбіны для ГЭС.

У 1865 годзе кампанія выпусціла свой першы паравоз, а ў 1912 годзе з варот завода выйшаў тысячны лакаматыў.

У 1916 годзе кампанія рэарганізавана ў публічную кампанію і стала называцца NOHAB.

У 1950-х NOHAB асвоіла выпуск цеплавозаў па ліцэнзіі амерыканскай кампаніі Electro-Motive Division.

Асноўным пакупніком з'яўляліся Дзяржаўныя чыгункі Даніі.

35 лакаматываў было пастаўлена для чыгунак Нарвегіі.

Кампанія збанкрутавала ў 1979 годзе.

Катэгорыя:Кампаніі Швецыі
Катэгорыя:Трольхетан
Дзяніс Генадзевіч Васін

**Дзяніс Васін** (нар. , , УССР) — украінскі футбаліст, нападнік балгарскага клуба «Фратрыя» з Варны.

## Клубная кар’ера 
Выхаванец адэскага футбола, доўгі час выступаў за мясцовы «Чарнаморац»: спачатку за моладзевую каманду і дубль, з 2008 года пачаў трапляць у асноўны склад. Але стала за аснову выступаў толькі ў сезоне 2010/11, калі «Чарнаморац» гуляў у Першай лізе, у гэтым сезоне забіў 9 галоў. У снежні 2012 года, так і не замацаваўшыся ў аснове, пакінуў адэскі клуб.

У сакавіку 2013 года падпісаў кантракт з бабруйскай «Белшынай». Быў асноўным нападнікам бабруйчан, у 9 матчах забіў 3 галы. У чэрвені 2013 года пакінуў бабруйскі клуб.

Пасля таго як пакінуў Беларусь некаторы час трэніраваўся ў складзе «Чарнаморца». У ліпені 2013 года папоўніў львоўскія «Карпаты». Другую палову 2014 года правёў у складзе «Ільічоўца». У студзені 2015 года вярнуўся ў «Чарнаморац», які пакінуў у чэрвені таго ж года.

Улетку 2015 года быў на праглядзе ў данецкім «Металургу», але гэты клуб спыніў існаванне. Месца «Металурга» ў Прэм’ер-лізе атрымала днепрадзяржынская «Сталь», у якую Васін і перайшоў. У жніўні 2017 года зноў стаў іграком адэскага «Чарнаморца», а ў студзені 2018 года перайшоў у палтаўскую «Ворсклу». У сезоне 2020/21 стаў часцей заставацца на лаўцы запасных, у лютым 2021 года быў аддадзены ў арэнду ў «Інгулец» да канца сезона.

У ліпені 2021 года папоўніў склад крыварожскага «Крыўбаса». У красавіку 2022 года на правах арэнды далучыўся да літоўскай «Ёнавы», дзе гуляў да лета 2022 года. У ліпені 2023 года, пасля сезона без клуба, стаў іграком балгарскай «Фратрыі».

## Міжнародная кар’ера 
Выклікаўся ў юнацкія і моладзевую зборную Украіны, але за два гады правёў толькі тры сустрэчы.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісты Украіны
Катэгорыя:Ігракі ФК Чарнаморац Адэса
Катэгорыя:Ігракі ФК Белшына
Катэгорыя:Ігракі ФК Карпаты Львоў
Катэгорыя:Ігракі ФК Марыупаль
Катэгорыя:Ігракі ФК Сталь Кам’янскэ
Катэгорыя:Ігракі ФК Ворскла Палтава
Катэгорыя:Ігракі ФК Інгулец Пэтровэ
Катэгорыя:Ігракі ФК Крыўбас Крывы Рог
Катэгорыя:Ігракі ФК Ёнава
Катэгорыя:Ігракі ФК Фратрыя Варна