Антаніна Макараўна Макарава

**Антані́на Мака́раўна Мака́рава**, народжаная **Панфі́лава**, у шлюбе **Гінзбург** (1 сакавіка 1920, Малая Ваўкоўка, Сычоўскі павет, Смаленская губерня — 11 жніўня 1979, Бранск, РСФСР, СССР) — ваенная злачынка, кат  ў час Вялікай Айчыннай вайны. На службе ў нямецкіх акупацыйных улад і рускіх калабарацыяністаў, расстраляла каля 1500 чалавек, галоўным чынам савецкіх партызан і цывільных жыхароў, была вядома пад мянушкай **Тонька-кулямётчыца**. Пазней выйшла замуж і працавала кантралёрам у швацкім цэху, пад канец 1970-х была выкрыта і асуджана да смяротнага пакарання. Адна з трох жанчын, расстраляных у СССР у паслясталінскую эпоху.

## Біяграфія 
### Раннія гады 
У біяграфіі Антаніны застаецца шмат нявысветленых момантаў. Нарадзілася 1 сакавіка 1920 года, але некаторыя крыніцы даюць 1922 і 1923 гады. Месцам нараджэння даюцца вёска Малая Ваўкоўка і Масква.

Асаблівага імкнення да дакладных навук Антаніна не выяўляла, ёй больш падабаліся гісторыя і геаграфія. У вясковай школе правучылася 8 гадоў, пасля яе сям’я пераехала ў Маскву, дзе дзяўчынка скончыла апошнія два класы. Пасля школы паступіла ў вучылішча, потым — у медыцынскі тэхнікум, збіралася стаць лекарам. Ёсць згадкі, што яе гераіняй была Анка-кулямётчыца, дзяўчына-чырвонаармейка з фільма «Чапаеў», чыя гісторыя і натхніла Антаніну пайсці на вайну. Праз некаторы час яна і салдат Мікалай Фядчук, знайшоўшы момант, збеглі. Некалькі месяцаў яны ўдвух бадзяліся па акрузе, спрабавалі выйсці з акружэння. Пазней на допыце Макарава сказала, што была дужа напалохана і таму сама пайшла з Фядчуком, прапанаваўшы яму сябе за «паходную жонку». У анкеце ён паказаў, што ў яго шасцёра братоў і сясцёр, усе прозвішчам Панфілавы, апроч адной сястры — Антаніны Гінзбург, у дзявоцтве Макаравай. Гэты факт прыцягнуў увагу органаў бяспекі. Тым не менш яны не наважваліся арыштоўваць ветэрана без пераканаўчых доказаў. У Лепелі за Гінзбург было ўстаноўлена сачэнне, але праз тыдзень яго давялося спыніць, бо жанчына пачала нешта падазраваць. Пасля гэтага на цэлы год следчыя пакінулі яе ў спакоі і ўвесь гэты час збіралі матэрыялы і доказы.

### Арышт, суд і пакаранне смерцю 
У верасні 1978 года Антаніну арыштавалі па шляху з працоўнага месца да начальніка аддзела кадраў. Следчы Леанід Савоськін, які быў пры арышце, пазней успамінаў, што жанчына паводзіла сябе вельмі спакойна і адразу ўсё зразумела. «Ні страху, ні хвалявання, ні слёз. Да апошняй хвіліны», — так характарызаваў паводзіны Макаравай пры затрыманні былы аператыўнік УКДБ па Бранскай вобласці Пётр Галавачоў у 2003 годзе.

Гінзбург даставілі ў Бранск, змесцілі ў 54-ю камеру мясцовага СІЗА. Спачатку следчыя асцерагаліся самазагубства, таму падсадзілі сукамерніцу-«квактуху». Тая ўспамінала, што Макарава паводзіла сябе вельмі спакойна і была ўпэўнена, што яе праз узрост і даўнасць асудзяць максімум на тры гады зняволення, нават мела планы жыцця пасля адбывання пакарання. Яна шкадавала, што давядзецца змяніць працу і месца жыхарства.

## Асоба і значэнне 
Гісторыю Макаравай часта прыводзіць ілюстрацыяй цёмнага боку «вызваленчай вайны савецкага народа». Ёсць думка, што Макарава — жанчына, якая ўласнаручна забіла найбольшую колькасць людзей у гісторыі.

У дакументальным серыяле «Следствие вели…» вядучы Леанід Канеўскі выказаў версію, што ў 1941 годзе, калі пачалася Вялікая Айчынная вайна, 21-гадовая Макарава адправілася на фронт, натхніўшыся, як і шмат якія савецкія дзяўчыны, вобразам Анкі-кулямётчыцы з фільма «Чапаеў». Гэта магло б вытлумачыць, чаму ў будучыні яна пагадзілася ўзяць кулямёт як сродак здзяснення пакаранняў. Псіхіятр-крыміналіст Міхаіл Вінаградаў сказаў: «Ёй хацелася забіваць… Для такіх людзей забойства — гэта норма жыцця і ніякай мукі сумлення [у іх] няма. Я не ўпэўнены, што ў яе было паняцце „Радзімы“». Паводле яго думкі, калі б яна трапіла на фронт салдатам, то таксама не вагаючыся страляла б у немцаў. Адзін са спецыялістаў, які праводзіў у інстытуце Сербскага псіхіятрычную экспертызу Макаравай, выказаў здагадку, што ў мозгу жанчыны існавалі нейкія дзве «паралельныя свядомасці», і адна магла блакаваць іншую. «Яе праўда нічога не мучыла, не трывожыла. І толькі ў апошні год, кажа, нешта пачало турбаваць, сніцца нешта нядобрае стала», — казаў следчы КДБ Пётр Галавачоў. У той жа час ён заклікаў не асуджаць жанчыну, якой рухала жаданне выжыць. Іншы следчы Леанід Савоськін палічыў Макараву вельмі жорсткай жанчынай, якая не ўсведамляе цяжкасці сваіх учынкаў.

## Заўвагі 
## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Смертный приговор для Тоньки-пулемётчицы. Часть I
* Смертный приговор для Тоньки-пулемётчицы. Часть II
* 

Катэгорыя:Ваеннапалонныя СССР
Катэгорыя:Рускія калабарацыяністы ў Другой сусветнай вайне
Катэгорыя:Жанчыны-забойцы
Катэгорыя:Пакараныя смерцю ваенныя злачынцы
Катэгорыя:Расстраляныя ў РСФСР
Катэгорыя:Медыкі Вялікай Айчыннай вайны