1980-я

**1980-я гады** — дзесяцігоддзе, якое ўключае гады з 1980 па 1989.

## Найважнейшыя падзеі 
### Палітыка 
* 1980—1988 — Ірана-іракская вайна.
* 1981 — Рональд Рэйган становіцца прэзідэнтам ЗША. Пачатак новай гонкі ўзбраенняў.
* 1981 — у СССР упершыню ажыццёўлены пераход на летні час.
* 1981 — замах на папу рымскага Яна Паўла II.
* 1982 — Фалклендская вайна.
* 1982 — насельніцтва Кітая перавысіла 1 мільярд чалавек.
* 1982 — у СССР прынята Харчовая праграма.
* 1982 — Ліванская вайна.
* 1982 — смерць Л. І. Брэжнева, канец т. зв. «эпохі застою» ў СССР.
* 1982, 1983, 1985 — тэракты ў Вялікабрытаніі, арганізаваныя ІРА.
* 1983 — пачатак андропаўскіх рэформ у СССР.
* 1983 — Рональд Рэйган абвясціў СССР «Імперыяй зла».
* 1983 — уварванне ЗША на Грэнаду.
* 1984 — у Стакгольме адкрываецца канферэнцыя па раззбраенні з удзелам 35 дзяржаў.
* 1984 — Савецкі Саюз абвясціў аб сваім байкоце летняй Алімпіяды 1984 у Лос-Анджэлесе, ЗША.
* 1984 — забойства Індзіры Гандзі.
* 1985 — Міхаіл Гарбачоў займае пасаду Генеральнага сакратара ЦК КПСС.
* 1985 — Грэнландыя, па выніках рэферэндуму, выйшла са складу Еўрапейскай эканамічнай супольнасці.
* 1985—1988 — Антыалкагольная кампанія ў СССР.
* 1985 — падпісана Шэнгенскае пагадненне.
* 1986 — аварыя на Чарнобыльскай АЭС.
* 1986 — рэзкае падзенне коштаў на нафту.
* 1986 — пачатак Перабудовы у СССР.
* 1986 — катастрофа Чэленджэра.
* 1986 — скандал Ірангейт.
* 1987 — Маціяс Руст прызямліўся на Чырвонай плошчы ў Маскве.
* 1987 — Чорны панядзелак.
* 1989—1991 — падзенне камуністычных рэжымаў у краінах Усходняй Еўропы.
* 1989 — уступленне ў сілу Манрэальскі пратакол.
* 1989 — вывад савецкіх войскаў з Афганістана.
* 1989 — падзеі на плошчы Цяньаньмэнь.
* 1989 — пачаты знос Берлінскай сцяны.

### Навука і тэхналогіі 
* 1980 — кампанія Ilford Photo выпусціла першую ў свеце манахромную фотастужку — XP1.
* 1981 — пачатак касмічнай праграмы Спейс шатл.
* 1981 — здзейсніў першы палёт амерыканскі «самалёт-невідзімка» Lockheed F-117 Nighthawk.
* 1981 — пачаўся рух хуткасных цягнікоў TGV паміж Парыжам і Ліёнам.
* 1981 — выпушчаны першы IBM PC.
* 1981 — у ЗША зарэгістраваныя першыя 5 выпадкаў «рэдкай формы пнеўманіі» (затым атрымала назву СНІД).
* 1982 — першая даўгачасная касмічная экспедыцыя станцыі «Салют-7», 106 дзён (СССР).
* 1982 — Святлана Савіцкая — другая жанчына-касманаўт, касмічны карабель «Саюз Т-5» (СССР).
* 1982 — у Германіі грамадскасці прадстаўлены першыя кампакт-дыскі (CD).
* 1982 — адкрыццё нейрамеханікі (рух нейрона падчас функцыянальнай актыўнасці) (СССР).
* 1982 — адбыўся першы тэлемост паміж СССР і ЗША (Масква — Лос-Анджэлес).
* 1982 — упершыню пацыенту было перасаджана пастаяннае штучнае сэрца.
* 1983 — адкрыццё хвалевых уласцівасцяў нервовай сістэмы на клеткавым узроўні (СССР).
* 1983 — ARPANET змяняе асноўны пратакол з NCP на TCP/IP, што прывяло да з’яўлення сучаснага Інтэрнэта.
* 1983 — кампанія Motorola выпусціла першы ў свеце камерцыйны партатыўны сотавы тэлефон.
* 1984 — пачалася распрацоўка сістэмы GNU.
* 1984 — грамадскасці прадстаўлена камп’ютарная гульня Тэтрыс (СССР).
* 1984 — створана сетка Фідо.
* 1985 — адкрыццё аб’ёмнай нейраперадачы (СССР).
* 1985 — Японія пачала набор ва ўласны атрад касманаўтаў.
* 1985 — упершыню прапанавана канцэпцыя поўнафункцыянальнага нейрона (СССР).
* 1985 — кампанія Statoil праклала першы газаправод па дне нарвежскай траншэі.
* 1986 — упершыню зафіксаваны камп’ютарны вірус.
* 1986 — запуск першых модуляў арбітальнай станцыі «Мір» (СССР).
* 1986 — адкрыта высокатэмпературная звышправоднасць (СССР).
* 1986 — адкрыццё і мадэляванне ланцугоў рэверберацыі сігналаў у нервовай сістэме (СССР).
* 1987 — першая даўгачасная экспедыцыя на станцыі «Мір», 174 дні (СССР).
* 1987 — адкрыццё біягальванаэлектрычнасці (СССР).
* 1987 — пачатак будаўніцтва Еўратунэля.
* 1988 — запуск савецкага касмічнага карабля шматразовага выкарыстання «Буран» і ракеты-носьбіта «Энергія» (СССР).
* 1989 — падрыхтаваны да серыйнага выпуску першы ў свеце аўтамабіль «Квант» з гібрыдным рухавіком (СССР).
* 1989 — упершыню ў Дзяржрэестры адкрыццяў УНДІДПЭ зарэгістравана адкрыццё прыроды анкалагічных захворванняў (СССР).

### Музыка 
* Росквіт жанраў новая хваля і сінтыпоп.
* 1981 — пачатак вяшчання MTV.
* 1982—1985 — росквіт жанру электра.
* 1983 — папулярнасць італа-дыска.
* 1985 — праведзены фестываль Live Aid.
* 1985 — росквіт эпохі хэві-метал, зараджэнне асноўных (класічных) напрамкаў металічнай музыкі;
* 1986 — з’яўленне visual kei у Японіі.

### Спорт 
* 1980 — Алімпіяда ў Маскве.

## Памерлі 
* 1980 — Джон Ленан
* 1980 — Джон Бонэм
* 1980 — Уладзімір Высоцкі
* 1982 — Леанід Ільіч Брэжнеў
* 1986 — Кліфард Лі Бёртан
## Спасылкі