open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Касцёл Перамянення Гасподняга (Германавічы)

**Касцёл Дабравешчання Найсвяцейшай Дзевы Марыі**, або **Касцёл Перамянення Гасподняга** — каталіцкі храм, помнік архітэктуры віленскага барока. Пабудаваны ў 1787 г. з цэглы па фундацыі ўладальніка маёнтка Ігнація Зрыні-Шырына. Размешчаны насупраць сядзібна-паркавага ансамбля на беразе р. Дзісна ў вёсцы Германавічы.

## Гісторыя 
Мураваны касцёл у Германавічах у стылі віленскага барока быў збудаваны ў 1770—1787 гадах. З 1810 года касцёл стаў парафіяльным, у другой палове XIX стагоддзя парафія налічвала больш 3 тысяч вернікаў. У XIX стагоддзі расійскія ўлады знішчылі або перарабілі ў праваслаўныя цэрквы ўсе іншыя германавіцкія каталіцкія храмы і капліцы, пасля чаго храм Перамянення заставаўся адзіным каталіцкім храмам мястэчка.

У 1948 годзе храм зачынены, будынак прыстасаваны пад гаспадарчыя патрэбы. У 1988 годзе касцёл быў вернуты вернікам, 31 кастрычніка 1988 года ён быў паўторна асвячоны.

## Архітэктура 
Помнік архітэктуры «віленскага барока». Храм падоўжанай сіметрычна-восевай ярусна нарастаючай кампазіцыі, якую фарміруюць прамавугольны ў плане неф i акруглая апсіда з нізкімі бакавымі сакрысціямі. Франтальны фасад вырашаны пластычнай архітэктурнай кулісай вертыкальна накіраванай кампазіцыяй. Ажурнасць i скульптурнасць 5-ярусных чацверыковых вежаў дасягаецца выкарыстаннем скразных лучковых i арачных праёмаў, круглых люкарнаў, вуглавых лапатак, увагнутымі гранямі верхніх ярусаў. Паміж вежамі размешчаны высокі фігурны шчыт з пілястравым порцікам. Пластычна насычаны галоўны фасад кантрастна спалучаецца з плоскаснымі сценамі асноўнага аб'ёму храма. У архітэктурным дэкоры выкарыстаны лучковыя сандрыкі, рустыка, фігурныя філёнгі, тонкапрафіляваныя карнізы. Уваход аформлены порцікам.

Унутры неф храма перакрыты цыліндрычным скляпеннем на папружных арках з люнетамі высока ўзнятых лучковых аконных праёмаў, пераходзіць у прастору 5-граннай алтарнай часткі. Па перыметры залы праходзіць прафіляваны антаблемент, дэкарыраваны ляпнымі выявамі галовак пуцці, раслінным арнаментам. Сцены расчлянёны канеліраванымі пілястрамі. Над вузкім нартэксам на 2 слупах, аркадзе i крыжовых скляпеннях узнесены выгнутыя дугой хоры, дэкарыраваныя канеліраванымі пілястрамі паміж якімі ракайльнае пано з ляпнымі выявамі музычных інструментаў. Убранне інтэр'ера дапаўняе арнаментальна-раслінная размалёўка верхняй часткі сцен i папружных арак.

## Літаратура 
* Касцёл Дабравешчання Найсвяцейшай Дзевы Марыі // Памяць: Шаркаўшчынскі раён : гісторыка-дакументальныя хронікі гарадоў і раёнаў Беларусі / уклад. Л. М. Лабачэўская; маст. Э. Э. Жакевіч. — Мн., 2004 — С. 445—446.
* Касцёл Перамянення Гасподняга // Кулагін, А. М. Каталіцкія храмы на Беларусі / А. М. Кулагін. — Мн., 2008. — С. 91-92.
* *Габрусь Т. В.* Мураваныя харалы: Сакральная архітэктура беларускага барока / Т. В. Габрусь. — Мн.: Ураджай, 2001.— 287 с.: іл. ISBN 985-04-0499-X, с. 253.
* Германовичский костёл // 

## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Касцёлы Віцебскай дыяцэзіі
Катэгорыя:Касцёлы Шаркаўшчынскага раёна
Катэгорыя:Германавічы
Катэгорыя:1787 год у Беларусі
Свята-Успенская царква (Варонка)

**Свята-Успенская царква** — праваслаўная царква, размешчана на могілках у вёсцы Варонка (Шаркаўшчынскі раён, Віцебская вобласць). Пабудавана ў 1914 годзе з дрэва як стараверская.

## Архітэктура 
Твор народнага дойлідства. Вырашана прамавугольным зрубам пад двухсхільным дахам з шатравой вежай над галоўным фасадам. Над алтарнай часткай устаноўлена невялікая васьмігранная вежа з цыбулепадобнай галоўкай.

Абразы XIX ст.: «Неапалімыя купіны Прасвятой Багародзіцы», «Іван Багаслоў», «Архангел Міхаіл».

## Літаратура 
* Свята-Успенская царква // Кулагін, А. М. Праваслаўныя храмы на Беларусі : энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін. — Мн., 2001. — С. 34.
* Свята-Успенская царква // Памяць: Шаркаўшчынскі раён : гісторыка-дакументальныя хронікі гарадоў і раёнаў Беларусі / уклад. Л. М. Лабачэўская; маст. Э. Э. Жакевіч. — Мн., 2004 — С. 443—444.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Шаркаўшчынскага раёна
Катэгорыя:З’явіліся ў 1914 годзе
Катэгорыя:Варонка (Шаркаўшчынскі раён)
Арнсберг

**Арнсберг** () — горад у Германіі, у федэратыўнай зямлі Паўночны Рэйн-Вестфалія, які ў Сярэднявеччы служыў цэнтрам аднайменнага графства.

Падначалены адміністрацыйнай акрузе Арнсберг. Уваходзіць у склад раёна Хохзаўэрланд. Насельніцтва — 74&nbsp;227 чалавек (на 31 снежня 2010 года). Плошча 193,39 км². Афіцыйны код — *05 9 58 004*.

Горад падзелены на 15 раёнаў.

|}

## Вядомыя ўраджэнцы 
* Карл Людвіг фон Арнесберг — нямецкі юрыст, палітык і педагог.
* Вільгельм Газенклевер — нямецкі паэт і палітык.
* Антон Менгэ — нямецкі энтамолаг

## Галерэя 

Image:Arnsberg Hbf.jpg| Вакзал 
Image:Schloss Arnsberg.jpg| Рэшткі замка 
Image:Glockenspiel Arnsberg.jpg| Званіца, сімвал горада 
Image:Altes Rathaus Arnsberg.jpg| Старая ратуша 
Image:Sauerland museum.jpg| Музей Заўэрланда 
Image:Arnsberg Verwaltungsgericht.jpg| Суд 
Image:Auferstehungskirche Arnsberg.jpg| Царква Уваскрэсення 
Image:Propsteikirche Arnsberg.jpg | Царква Прапстайкірхе 
Image:Hirschberger Tor (Arnsberg).jpg| Хіршбергскія вароты 

## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка.
* Landesbetrieb Information und Technik Nordrhein-Westfalen (IT.NRW) 

Катэгорыя:Гарады Паўночнага Рэйна-Вестфаліі
Катэгорыя:Ганза
Царква Узнясення Гасподняга (Расоны)

**Царква ў гонар Узнясення Гасподняга** — праваслаўны храм. Царква пабудавана ў 1871 г. з бутавага каменю ў Расонах. Адрэстаўрыравана ў 1990-я гады.

## Архітэктура 
Помнік архітэктуры рэтраспектыўна-рускага стылю. Пакаты чатырохсхільны дах асноўнага кубападобнага аб'ёму храма завершаны 5-купаллем (цыбулепадобныя галоўкі на васьмігранных шыйках). Па кананічна арыентаванай з захаду на ўсход планіровачнай восі да храма далучаюцца завершаная галоўкай званіца з бакавымі прыбудовамі панамарскай і прасвірні і паўкруглая апсіда з бакавымі рызніцамі. Галоўны ўваход вырашаны прысадзістай навіссю-рундуком на 2 прысценных калонах (характэрны атрыбут маскоўскіх храмаў 17 ст.). Высокія арачныя аконныя праёмы апяразаны цаглянымі кілепадобнымі ліштвамі. Храм прываблівае насычанай паліхроміяй — спалучэннем чырвонай цэглы архітэктурнага дэкору з бутавай муроўкай сцен, серабрыста-бляшанага даху з белымі барабанамі купалаў.

## Літаратура 
* Кулагін, А. М. З архітэктурнай спадчыны Расоншчыны / А. М. Кулагін // Памяць: гісторыка-дакументальная хроніка Расонскага раёна / гал. рэд. Б. І. Сачанка [і інш.]. — Мн., 1994. — С. 30-33.
* Праваслаўныя храмы Беларусі : энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4

## Спасылкі 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Расонскага раёна
Катэгорыя:Расоны
Катэгорыя:Храмы Полацкай і Глыбоцкай епархіі
Эндру Гарфілд

**Эндру Гарфілд** (нар. 20 чэрвеня 1983, Лос-Анджэлес, ЗША) — амерыканскі .

## Фільмаграфія 
## Зноскі 
## Спасылкі 
*
Касцёл Найсвяцейшай Дзевы Марыі (Параф’янава)

**Касцёл Найсвяцейшай Дзевы Марыі** — каталіцкі храм, помнік архітэктуры неабарока. Знаходзіцца ў вёсцы Параф’янава (Докшыцкі раён, Віцебская вобласць).

Занесены ў Дзяржаўны спіс гісторыка-культурных каштоўнасцей Рэспублікі Беларусь як аб’ект гісторыка-культурнай спадчыны рэспубліканскага значэння. Вядомая выява гэтай святыні на гравюры 1650 года. У час вайны Расіі з Рэччу Паспалітай ў сярэдзіне XVII стагоддзя святыня была спалена, і адбудаваная наноў і кансэкраваная віленскім архідыяканам біскупам Мікалаем Слупскім 8 верасня 1675 года. Касцёлу быў нададзены тытул Імя Найсвяцейшай Панны Марыі. 

У 1899-1904 гадах быў пабудаваны мураваны касцёл Імя Найсвяцейшай Панны Марыі. Праект святыні стварыў архітэктар Тадэвуш Раствароўскі. Касцёл быў асвечаны 20 лістапада 1904 года ксяндзом Янам Курчэўскім.

У 1962 г. касцёл у в. Параф’янава быў закрыты і прыстасаваны пад склад. Восенню 1989 г. вернуты каталіцкай парафіі, а 2 лютага 1990 года там была адслужаная першая пасля вяртання святыні Імша.

## Архітэктура 
Гэты помнік архітэктуры псеўдабарока яшчэ больш выразна імітуе пашыраную ў часы барока 2-вежавую базіліку з трансептам. Выцягнуты прэсбітэрый з паўкруглым завяршэннем абкружаны абхадным хорам. Цэнтральны неф і трансепт накрыты ўзаемна перпендыкулярнымі двухсхільнымі дахамі з 3-вугольнымі франтонамі на тарцах. Галоўны фасад вырашаны як 2-ярусны аб’ём-нартэкс, па баках якога ўзвышаюцца чацверыковыя вежы са складанай кампазіцыяй завяршэнняў. Сцены цалкам змураваны з цэглы і атынкаваны. Фасады ажыўляе багатая ордарная пластыка: прафіляваныя карнізы, пілястры, вялікія і разнастайныя па форме праёмы. Унутры цэнтральны неф перакрыты цыліндрычным скляпеннем з распалубкамі, бакавыя нефы — крыжовымі. Слупы і сцены расчлянёны падвойнымі пілястрамі і ўпрыгожаны арнаментальным роспісам і гіпсавымі барэльефамі на тэму «Крыжовы шлях Хрыста», выкананымі ў 1927 г.

Parafjanava, kaścioł (3.06.2008).jpg|Бакавы фасад
Parafjanava. Параф’янава (2008).jpg|Касцёл з боку апсіды
Параф'янава. Інтэр'еры касцёла (03).jpg|Галоўныя алтар
Параф'янава. Інтэр'еры касцёла (01).jpg|Бакавы алтар
Параф'янава. Інтэр'еры касцёла (02).jpg|

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Касцёл Найсвяцейшай Дзевы Марыі // Памяць: гісторыка-дакументальная хроніка Докшыцкага раёна / рэдкал.: Г. П. Пашкоў [і інш.]; маст. Э. Э. Жакевіч. — Мн., 2004. — С. 670.
* А. М. Кулагін. Каталіцкія храмы Беларусі. — Мінск: 2008. ISBN 978-985-11-0395-5
* Архітэктура Беларусі. Энцыклапедычны даведнік". Мінск, «Беларуская Энцыклапедыя імя Петруся Броўкі», 1993 год. ISBN 5-85700-078-5

## Спасылкі 
* 
* 
* 
* Жыватворнае веры крыніца // «Звязда»

Катэгорыя:Касцёлы Віцебскай дыяцэзіі
Катэгорыя:Збудаванні Беларусі ў стылі неабарока
Катэгорыя:Параф’янава (Параф’янаўскі сельсавет)
Катэгорыя:Касцёлы Докшыцкага раёна
Катэгорыя:1913 год у Беларусі
Альберт фон Шаміса

**Адэльберт фон Шаміса** (Adelbert von Chamisso; , , Францыя — ) — нямецкі пісьменнік, вучоны-прыродазнавец.

## Біяграфічныя звесткі 
У 1812—15 вывучаў медыцыну, батаніку, заалогію ў Берлінскім універсітэце. У 1815—18 як натураліст прыняў удзел у расійскай кругасветнай экспедыцыі.

## Творчасць 
У фантастычнай аповесці «Незвычайная гісторью Петэра Шлеміля» (1814) выказаны рамантычны пратэст супраць адчужанасці асобы ў несправядлівым грамадстве і згубнага ўплыву золата на чалавечы лёс. Паэзія А. фон Шаміса вызначаецца дэмакратычнай накіраванасцю (вершы «Замак Банкур», «Інвалід у вар’яцкім доме»), простай і эмацыянальна выразнай формай, блізкай да традыцыі нямецкай народнай песні (лірычны цыкл «Песні і абразкі жыцця», 1830; цыкл балад «Нямецкія народныя паданні», 1838). Тэма вызваленчай барацьбы, вобразы грэчаскіх, іспанскіх, рускіх, польскіх патрыётаў у цыклах «Вандраванні» (1830), «Выгааннікі» (1831). Перакладаў з французскай, іспанскай, дацкай, рускай моў. Яго лірычны цыкл «Каханне і жыццё жанчыны» (1830) паклаў на музыку Р. Шуман.

Аўтар кнігі «Падарожжа вакол свету на караблі „Рурык“» (1834—36).

## Беларускія пераклады 
Асобныя вершы на беларускую мову пераклалі Аляксей Зарыцкі, Уладзімір Папковіч, Лявон Баршчэўскі.
* у кн.: Закаханы вандроўнік: Паэзія нямецкага рамантызму. Мн., 1989.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Памерлі ў Берліне
Катэгорыя:Памерлі ад раку лёгкага
Катэгорыя:Нямецкамоўныя паэты
Катэгорыя:Паэты Германіі
Катэгорыя:Нямецкамоўныя пісьменнікі
Катэгорыя:Пісьменнікі Германіі
Катэгорыя:Пісьменнікі рамантызму
Катэгорыя:Батанікі Германіі
Катэгорыя:Мовазнаўцы Германіі
Катэгорыя:Этнографы Германіі
Катэгорыя:Падарожнікі Германіі
Джасцін Тымберлейк

**Джасцін Тымберлейк** (; нар. 31 студзеня 1981 г., Мемфіс, штат Тэнесі) — амерыканскі поп і R’n’B-, музыкант, ,  і . Джасцін — уладальнік прэміі Эмі і шасці прэмій Грэмі. Джасцін Тымберлейк прыйшоў да славы ў якасці аднаго з салістаў бой-бэнда 'N Sync. У 2002 годзе ён выпусціў свой першы сольны альбом «Justified», прадаўшы больш за 30 мільёнаў копій па ўсім свеце. Другім сола-рэлізам Джасціна стаў альбом «FutureSex/LoveSounds», які быў выпушчаны ў 2006 годзе і уключыў у сябе такія паспяховыя сінглы як «SexyBack», «My Love» і «What Goes Around… Comes Around», якія сталі хітамі № 1 у ЗША. Таксама ў альбом дадаткова ўвайшлі яшчэ 3 трэкі, якія занялі першае месца чарта — «Summer Love», «LoveStoned» і «Until the End of Time». Такім чынам, Джасцін стаў першым выканаўцам, з аднаго альбома якога 6 сінглаў дасягнулі вяршыні амерыканскай дваццаткі хітоў, з часоў поспеху Майкла Джэксана ў 1991—1992 гадах з яго альбомам «Dangerous». Да студзеня 2008 года «FutureSex / LoveSounds» разышоўся больш чым 8 мільёнамі копій. Тымберлейк прадаў больш за 18 мільёнаў дзід сваіх двух сола-альбомаў і больш за 50 мільёнаў копій ў якасці аднаго з двух галоўных салістаў 'N Sync. Таксама ён заснаваў уласны рэкорд-лэйбл «Tennman Records» і запусціў лінію адзення «William Rast».

## Дыскаграфія 
**Сольныя студыйныя альбомы**

* *Justified* (2002)
* *FutureSex/LoveSounds* (2006)
* *The 20/20 Experience* (2013)
* *The 20/20 Experience — 2 of 2* (2013)
* *Man of the Woods* (2018)
* *Everything I Thought It Was* (2024)

## Спасылкі 
* 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Выканаўцы, якія ўзначальвалі Billboard Hot 100
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі BRIT Awards
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Грэмі»
Катэгорыя:Пераможцы MTV Video Music Awards
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Эмі»
Свята-Петра-Паўлаўская царква (Дрысвяты)

**Свята-Петра-Паўлаўская царква** — праваслаўны храм у в. Дрысвяты. Занесена ў Дзяржаўны спіс гісторыка-культурных каштоўнасцей Рэспублікі Беларусь як аб'ект гісторыка-культурнай спадчыны рэгіянальнага значэння.

## Архітэктура 
Пабудавана ў 1908 годзе з цэглы ў псеўдарускім стылі. Будынак царквы складаецца са званіцы, бабінца, асноўнага аб'ёму і апсіды. У колеравым рашэнні царквы асноўная роля адводзіцца кантрасту паміж чырвонай цэглай сцен і атынкаванымі дэталямі дэкору. З рускай архітэктуры ўзята афармленне ўваходу з калонамі-дынькамі, паўкруглыя закамары, цыбулепадобныя галоўкі на васьмігранных шыйках.

## Літаратура 
* Свята-Петра-Паўлаўская царква // Кулагін, А. М. Праваслаўныя храмы на Беларусі : энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; мастак І. І. Бокі. — Мн., 2001. — С. 76.
* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 6: Дадаізм — Застава / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн.: БелЭн, 1998. — Т. 6. — 576 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0106-0 (т. 6), с. 228.

## Спасылкі 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Браслаўскага раёна
Катэгорыя:Збудаванні Беларусі ў псеўдарускім стылі
Катэгорыя:Дрысвяты (аграгарадок)
Катэгорыя:Храмы Полацкай і Глыбоцкай епархіі
Катэгорыя:1908 год у Беларусі
Свята-Успенская царква (Відзы)

**Свята-Успенская царква** — дзеючы стараверскі храм Дрэўлеправаслаўнай паморскай царквы ў цэнтры гарадскога пасёлка Відзы Браслаўскага раёна Віцебскай вобласці.

## Гісторыя 
Першыя згадкі пра старавераў у Відзах адносяцца да канца XVIII стагоддзя. У 1907—1910 гадах быў пабудаваны новы храм паводле праекта архітэктара Лявона Вітан-Дубейкаўскага, асвечаны ў гонар Успення Прасвятой Багародзіцы.

У Відзах знаходзіцца найбуйнейшая стараверская супольнасць Дрэўлеправаслаўнай паморскай царквы ў Браслаўскім раёне. Настаяцелем храма з 1996 года з’яўляецца айцец Іаан Пушкароў.

## Архітэктура 
Помнік архітэктуры мадэрна. Адметнасць храму надае выкарыстанне ў архітэктурнай кампазіцыі і дэкоры элементаў гэтага стылю. Прамавугольны ў плане будынак з пяціграннай апсідай накрыты двухсхільным дахам. З боку галоўнага фасада венчык прарэзаны трох’яруснай вежай (васьмярык на 2 чацверыках), завершанай цыбулепадобным купалам. Над алтарнай часткай — драўляны васьмігранны барабан з «цыбулькай». Працяглыя бакавыя фасады рытмічна расчлянёны высокімі арачнымі аконнымі праёмамі ў прафіляваных ліштвах з лучковымі броўкамі і падаконнымі нішамі. Цаглянай муроўкай выкананы крапоўкі і элементы дэкору — вуглавыя лапаткі, прафіляваныя карнізы і цягі, а таксама паясок гарадкоў. Разбураную ў гады Першай сусветнай вайны паўднёвую сцяну аднавілі, і цяпер яе падпіраюць 2 бетонныя трохвугольныя контрфорсы. У інтэр’еры — абраз пачатку XIX стагоддзя «Святы Мікола Цудатворац».

## Літаратура 
*  — С. 112—113
*  — С. 143
*  — С. 38.

## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Храмы Браслаўскага раёна
Катэгорыя:Відзы
Катэгорыя:З’явіліся ў 1910 годзе
Катэгорыя:Збудаванні Беларусі ў стылі мадэрн
Катэгорыя:Стараверскія храмы Беларусі
Катэгорыя:1910 год у Беларусі
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Лявона Дубейкаўскага
Таццяна Рамуальдаўна Шаметавец

**Таццяна Рамуальдаўна Шаметаве́ц** (нар. , ) — беларуская артыстка балета. Заслужаная артыстка Беларусі (1990).

## Біяграфічныя звесткі 
Скончыла Беларускае харэаграфічнае вучылішча (1979, клас І. Савельевай). З 1979 года салістка Нацыянальнага акадэмічнага тэатра оперы балета Беларусі. Пасля сыходу са сцэны загадчык трупы балета і рэпетытар тэатра.

## Сям’я 
У шлюбе з Ігарам Артамонавым, артыстам балету.

## Творчасць 
Танцоўшчыца шматграннай адоранасці, аднолькава свабодна валодае тэхнікай класічнага і сучаснага танца, выконвае партыі характарнага плана. Сярод партый у нацыянальным рэпертуары: Нявеста («Крылы памяці» У. Кандрусевіча), Ганна Багранародная («Страсці» А. Мдывані), Дзяўчына («Кругаверць» А. Залётнева). 3 іншага рэпертуару: Зарэма («» Б. Асаф’ева), Блудніца («» на музыку К. Орфа), Дзяўчына («» на музыку М. Равеля), Мерседэс і сола («Дон Кіхот» і «» Л. Мінкуса), Дзева-выбранніца («» І. Стравінскага), Мірта («» А. Адана), Кармэн («» Ж. Бізэ — Р. Шчадрына), сеньёра Капулеці («Рамэа і Джульета» С. Пракоф’ева), танцы ў операх.

## Узнагароды 
Лаўрэатка прэміі імя Л. Александроўскай у складзе групы салістаў балета «Страсці» (1996).

## Літаратура 
* 
* *Мушынская Т.* Гаркавы смак ісціны: Партрэты. Мн., 1993.

## Спасылкі 
* Ад «Зорачкі» да зор… 

Катэгорыя:Артысты балета Беларусі
Катэгорыя:Постаці Вялікага тэатра оперы і балета Рэспублікі Беларусь
Свята-Успенская царква (Германавічы)

**Свята-Успенская царква** — праваслаўны храм, знаходзіцца ў цэнтры аграгарадка Германавічы, на правым беразе ракі Дзісна. Пабудавана ў 1900 годзе з дрэва як стараверская.

## Архітэктура 
Помнік народнага дойлідства. Прамавугольны ў плане зруб пад 2-схільным дахам. Над галоўным фасадам, вылучаным ганкам, узвышаецца вежа-званіца, якую завяршае фігурная галоўка. Алтарная частка ўвянчана цыбулепадобным купалам на гранёным барабане.

## Інтэр’ер 
Абразы ХІХ ст.: «Успенне Багародзіцы», «Маці Божая Адзігітрыя», «Жыццё Ільі Прарока», «13 святаў», «Раство Прасвятой Багародзіцы», «Тройца новазапаветная», «Святы Мікола».

## Літаратура 
* Свята-Успенская царква // Кулагін, А. М. Праваслаўныя храмы на Беларусі : энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін. — Мн., 2001. — С. 56.
* Свята-Успенская царква // Памяць: Шаркаўшчынскі раён : гісторыка-дакументальныя хронікі гарадоў і раёнаў Беларусі / уклад. Л. М. Лабачэўская; маст. Э. Э. Жакевіч. — Мн., 2004 — С. 443.
* Праваслаўныя храмы Беларусі: энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Шаркаўшчынскага раёна
Катэгорыя:Германавічы
Катэгорыя:З’явіліся ў 1900 годзе
Катэгорыя:1900 год у Беларусі
Катэгорыя:Храмы Полацкай і Глыбоцкай епархіі
Свята-Ільінская царква (Шкунцікі)

**Свята-Ільінская царква** — праваслаўны храм на паўднёвай ускраіне вёскі Шкунцікі Шаркаўшчынскага раёна Віцебскай вобласці.

## Гісторыя 
Пабудавана ў 1825 годзе з цэглы як касцёл. Пераасвячона ў праваслаўную царкву пасля 1863 года.

Занесена ў Дзяржаўны спіс гісторыка-культурных каштоўнасцей Рэспублікі Беларусь як аб’ект гісторыка-культурнай спадчыны рэгіянальнага значэння.

## Архітэктура 
Помнік архітэктуры класіцызму, які ў 2-й палове XIX стагоддзя набыў рысы рэтраспектыўна-рускага стылю. Вырашаны прамавугольным у плане аб’ёмам пад 2-схільным дахам. Па баках да апсіды далучаны нізкія рызніцы пад 1-схільнымі пакрыццямі. Tpoxi пашыраны прытвор завершаны 2-яруснай васьмерыковай шатровай званіцай з макаўкай i 2 бакавымі цыбулепадобнымі галоўкамі на высокіх 8-гранных барабанах. Фасады крапаваны пілястрамі, алтарная сцяна ўмацавана бакавымі магутнымі контрфорсамі.

### Інтэр’ер 
Малітоўная зала перакрыта драўляным латковым скляпеннем. Над прытворам на 2 пілонах размешчаны хоры.

У іканастасе змешчаны абразы XIX стагоддзя: «Зняцце з крыжа», «Уваскрэсенне Хрыстова», «Святы Мікола», «13 святаў», «Уседзяржыцель на троне», «Хрыстос з гладышом».

## Літаратура 
* Свята-Ільінская царква // Кулагін, А. М. Праваслаўныя храмы на Беларусі : энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін. — Мн., 2001. — 209—210.
*  — С. 463.
* Свята-Ільінская царква // Памяць: Шаркаўшчынскі раён : гісторыка-дакументальныя хронікі гарадоў і раёнаў Беларусі / уклад. Л. М. Лабачэўская; маст. Э. Э. Жакевіч. — Мн., 2004 — С. 445.
* Праваслаўныя храмы Беларусі : энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4

## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Шаркаўшчынскага раёна
Катэгорыя:Збудаванні Беларусі ў стылі класіцызм
Катэгорыя:Шкунцікі
Катэгорыя:Храмы Полацкай і Глыбоцкай епархіі
Катэгорыя:1825 год у Беларусі
Катэгорыя:Гісторыка-культурныя каштоўнасці Рэспублікі Беларусь
Свята-Георгіеўская царква (Пугляі)

**Свята-Георгіеўская царква** — праваслаўная царква знаходзіцца ў цэнтры в. Пугляі Аршанскага раёна, Віцебскай вобласці. Пабудавана ў 1898 (1908?) г. з дрэва. У 1962 г. закрыта і рэканструявана пад вясковы клуб.

## Архітэктура 
Помнік народнага дойлідства. Храм 4-часткавай падоўжнай сіметрычна-восевай кампазіцыі: прамавугольныя ў плане прытвор, бабінец, кубападобны аб'ём малітоўнай залы і 5-гранная апсіда з бакавымі нізкімі рызніцамі. Ярусную званіцу змяніла позняя надбудова над выцягнутым па папярочнай восі прытворам 2-га паверха, накрытага 2-схільным дахам, апсіда — больш нізкім гранёным. Фасады ашаляваны: вертыкальна ў цокальнай і фрызавай частцы, гарызантальна — у цэнтральнай. Бабінец і апсіда ў інтэр'еры раскрыты шырокімі прасветамі ў малітоўную залу, асветленую 6 прамавугольнымі бакавымі аконнымі праёмамі. Меўся 2-ярусны іканастас на 42 абразы.

## Літаратура 
* Свята-Георгіеўская царква // Кулагін, А. М. Праваслаўныя храмы на Беларусі : энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін. — Мн., 2001. — С. 170.

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Аршанскага раёна
Катэгорыя:Помнікі беларускага народнага дойлідства
Катэгорыя:Пугляі
Царква ў імя святога прападобнага Сергія Раданежскага (Лескавічы)

**Царква ў імя святога прападобнага Сергія Раданежскага** — праваслаўная царква пабудавана ў в. Лескавічы (Шумілінскі раён, Віцебская вобласць) на мяжы 19—20 ст. з цэглы і бутавага каменю.

2 жніўня 2016 года Пастановай Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь царкве нададзены статус гісторыка-культурнай каштоўнасці Беларусі рэгіянальнага значэння.

## Архітэктура 
Помнік архітэктуры рэтраспектыўна-рускага стылю. Мае трохчасткавую аб’ёмна-прасторавую кампазіцыю: двух’ярусная чацверыковая званіца-прытвор, кубападобны аб’ём малітоўнай залы, трохгранная апсіда з бакавымі рызніцамі. Рознавялікія аб’ёмы са шматграннымі бляшанымі пакрыццямі ствараюць ярусную прасторава развітую кампазіцыю. Пакаты чатырохсхільны дах асноўнага аб’ёму раней завяршаўся маляўнічым 5-купаллем, зараз — крыжам, над шатровым дахам званіцы — макаўка. Фасады дэкарыраваны аркатурнымі фрызамі, вуглавымі калонкамі і лапаткамі, нішамі, плоскімі ліштвамі арачных аконных праёмаў, выкладзенымі чырвонай цэглай на маляўнічым паліхромным фоне бутавай муроўкі сцен. Уваход вырашаны магутным арачным парталам з двухсхільным шчытом на 2 калонах. Унутры царква атынкавана; меліся двух’ярусны іканастас, 3 галандскія печы.

## Літаратура 
* Свята-Сергіеўская царква в. Лескавічы // Праваслаўныя храмы на Беларусі: Энцыклапедычны даведнік. — Мн., 2001
* Сергіеўская царква // Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі. Віцебская вобласць / рэдкал.: С. В. Марцэлеў [і інш.]. — Мн., 1985. — С. 469.
* Царква ў імя прападобнага Сергія Раданежскага // Кулагін, А. М. Праваслаўныя храмы Беларусі : энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін. — Мн., 2007. — С. 225.

## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Храмы паводле алфавіта
Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Шумілінскага раёна
Катэгорыя:Збудаванні Беларусі ў псеўдарускім стылі
Катэгорыя:Лескавічы (вёска)
Катэгорыя:Храмы Віцебскай і Аршанскай епархіі
Свята-Пакроўская царква (Богіна)

**Свята-Пакроўская царква** — праваслаўны храм у в. Богіна Браслаўскага раёна, Віцебскай вобласці.

## Гісторыя 
Пабудавана ў 1892 годзе з цэглы на месцы храма, адзначанага ў 1881 годзе. У 1-ю сусветную вайну ў наваколлі Богіна вяліся актыўныя баявыя дзеянні. На ўшанаванне памяці салдат і афіцэраў рускай арміі, якія загінулі ў час вайны, у царкве ўстаноўлены памятныя дошкі.

Царква занесена ў Дзяржаўны спіс гісторыка-культурных каштоўнасцей Рэспублікі Беларусь як аб’ект гісторыка-культурнай спадчыны рэгіянальнага значэння.

## Архітэктура 
Архітэктура храма вырашана ў рэтраспектыўна-рускім стылі. Мураваны будынак узведзены паводле традыцыйнай чатырохчасткавай схемы.

Кампазіцыю манументальнага будынка складаюць размешчаныя па падоўжанай восі аб’ёмы званіцы, бабінца, малітоўнай залы і апсіды. Асноўны аб’ём накрыты высокім чатырохсхільным дахам з цыбулепадобным купалам на барабане. На даху ўздоўж асноўнай восі храма — 2 драўляныя мансарды, упрыгожаныя разнымі падзорамі. У сілуэце храма дамінуе квадратная ў плане трох’ярусная чацверыковая вежа-званіца з гранёным шатром і макаўкай у завяршэнні. На ўсіх ярусах маюцца вялікія праёмы. Архітэктурны дэкор запазычаны са старажытнарускага дойлідства: карнізныя паясы гарадкоў, кілепадобныя ліштвы арачных аконных праёмаў, какошнікі.

### Інтэр’ер 
Царква мае цікавыя абразы: «Маці Божая з дзіцем» (XVIII ст., перанесены з закрытай у 1967 годзе царквы ў аг. Казяны Браслаўскага раёна), «Георгій Перамоганосец» і «Іосіф з дзіцем» (створаны на мяжы XVIIІ—XIX стст.).

### Агароджа 
Царкоўны двор абнесены цаглянай агароджай, выкананай у тэхніцы разынкавай муроўкі. Звяртае на сябе ўвагу выкладзеная з каменьчыкаў дата «1892». Мяркуюць, што гэта і ёсць дата пабудовы храма.

## Літаратура 
* Свята-Пакроўская царква //  — С. 24-25.
* Праваслаўныя храмы Беларусі: энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4.
* *Шыдлоўскі, К. С.* Пакроўская царква ў вёсцы Богіна / К. С. Шыдлоўскі // Архітэктурная спадчына Браслаўшчыны : гістарычна-архітэктурны нарыс. — Мн., 1996. — С. 79-80.

## Спасылкі 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Браслаўскага раёна
Катэгорыя:Богіна
Катэгорыя:Храмы Полацкай і Глыбоцкай епархіі
Катэгорыя:Збудаванні Беларусі ў псеўдарускім стылі
Катэгорыя:1892 год у Беларусі
Лескавічы (вёска)

**Ле́скавічы** (, ) — вёска ў Шумілінскім раёне Віцебскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Светласельскага сельсавета.

У 1954—1973 гадах цэнтр Лескавіцкага сельсавета.

## Славутасці 
* Курган, за 3 км на паўночны ўсход ад вёскі — 
* Свята-Сергіеўская царква (канец ХІХ — пачатак XX стагоддзя) — 
* Сядзіба Хлудзінскіх
* Возера Лескавічы

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Светласельскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Шумілінскага раёна
Капліца Спаслання Святога Духа (Мікалаева)

**Капліца Спаслання Святога Духа** — каталіцкая мураваная капліца ў в. Мікалаева (Шумілінскі раён, Віцебская вобласць). Знаходзіцца на заходняй ускраіне вёскі, каля могілак. Пабудавана ў канцы XX стагоддзя з цэглы.

## Архітэктура 
Вырашана прамавугольным у плане аб’ёмам пад двух-схільным дахам. Уваход вылучаны 2-слуповым ганкам пад стромкім 2-схільным пакрыццём. Бакавыя плоскасныя фасады расчлянёны 2 парамі прамавугольных аконных праёмаў.

## Літаратура 
* Капліца Спаслання Святога Духа // Кулагін, А. М. Каталіцкія храмы Беларусі / А. М. Кулагін; фатограф А. Л. Дрыбоўскі. — Мн., 2008. — С. 221—222.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Капліцы Віцебскай вобласці
Катэгорыя:Мікалаева (Шумілінскі раён)
Катэгорыя:Культавыя збудаванні Шумілінскага раёна
Катэгорыя:XX стагоддзе ў Беларусі
Чортаў камень Вялецкі

**Чортаў камень Вялецкі** — геалагічны помнік прыроды рэспубліканскага значэння (з 1996). Знаходзіцца каля вёскі Вялец Пліскага сельсавета (Глыбоцкі раён, Віцебская вобласць), за 1 км на паўднёвы захад ад возера Вялец. GPS-кардынаты — 55.2493, 27.9296 https://commons.wikimedia.org/wiki/File:%D0%A7%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D1%9E_%D0%BA%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%8C_%D0%92%D1%8F%D0%BB%D0%B5%D1%86%D0%BA%D1%96_4.jpg#/maplink/0

## Апісанне 
Памеры яго 3,55 х 1,75 м, вышыня 0,8 м. На каменю захавалася каля 30 ямак дыяметрам 5—6 см і глыбінёй каля 3 см. Сценкі ямак загладжаныя, адшліфаваныя і, відавочна, узніклі ад вярчэння трывалых прадметаў. Складзены з ружовага граніту рапаківі.

Валуны з падобнымі ямкамі вядомы ў Прыбалтыцы, Карэліі і Фінляндыі. Лічылася, што максімальная ўсходняя мяжа пашырэння такіх камянёў праходзіла раней па тэрыторыі Латвіі і Літвы. Цяпер тэрытарыяльна вялецкі «чортаў» камень сярод падобных валуноў самы паўднёва-ўсходні. Спецыялісты сцвярджаюць, што ямкі ў камені былі створаны чалавекам прыкладна з 2—2,5 тысячы гадоў таму назад у час абрадаў пакланення продкам, Сонцу або богу ўрадлівасці. Перад увядзеннем хрысціянства хутчэй за ўсё камень звязвалі з культам бога статка Вялесам.

## Легенды 
Паводле аднаго падання, на камені скакаў і кружыўся чорт і ад яго пятак утварыліся такія ямкі.

Паводле іншага падання, гэты камень падабраў чорт і хацеў ім разбурыць касцёл.

## Літаратура 
* *Вінакураў В. Х.* Культавыя камяні Глыбоччыны / В. Х. Вінакураў, Л. У. Дучыц, Э. А. Ляўко // Памяць: гісторыка-дакументальная хроніка Глыбоцкага раёна / рэд.: Б. І. Сачанка [і інш.]; маст. А. М. Хількевіч. — Мн., 1995. — С. 29.

Катэгорыя:Валуны Беларусі
Катэгорыя:Геалогія Глыбоцкага раёна
Катэгорыя:Славутасці Глыбоцкага раёна
Катэгорыя:Язычніцтва ў Беларусі
Катэгорыя:Вялец (Глыбоцкі раён)
Росіца (возера)

**Росіца** — возера ў Верхнядзвінскім раёне Віцебскай вобласці Беларусі. Знаходзіцца за 9 км на паўночны захад ад Верхнядзвінска ў басейне ракі Росіца. На паўночным і паўночна-заходнім беразе возера знаходзіцца вёска Росіца.

Плошча паверхні возера складае 0,4 км². Даўжыня 2,05 км, найбольшая шырыня 0,26 км. Даўжыня берагавой лініі 4,43 км. Плошча вадазбору 46,9 км². Катлавіна возера лагчыннага тыпу, моцна выцягнутая з захаду на ўсход і мае серпападобную форму. Схілы катлавіны вышынёй 12—13 м. Берагі пераважна зліваюцца са схіламі катлавіны.

Возера слабапраточнае. Упадаюць 3 ручаі, выцякае ручай Бярозаўка ў раку Росіца.

Росіца адносіцца да вадаёмаў акунёва-платвічнай катэгорыі.

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* Возера Росіца 

Катэгорыя:Азёры Віцебскай вобласці
Катэгорыя:Азёры Верхнядзвінскага раёна
Вялікі камень Старынкаўскі

**Вялікі камень Старынкаўскі** — геалагічны помнік прыроды рэспублікансага значэння, знаходзіцца каля в. Папялы Старынкаўскага сельсавета (Глыбоцкі раён, Віцебская вобласць) у густым забалочаным лесе. Валун з шэрага граніту, вядомы таксама пад назвай «перуноў» камень. У плане ён мае трапецападобную форму, памерамі 1,65 х 1,2 м, вышынёй 0,85 м. Па паверхні валуна праходзіць груба высечаная баразна, якая арыентавана лініі захад—паўночны захад. Некалі тут рос магутны дуб. Яшчэ ў нядаўнія часы каля яго маліліся людзі.

## Легенды 
Паводле падання, на бліжэйшых могілках стаяў храм, які потым праваліўся пад зямлю.

Камень быў прысвечаны славянскаму і балцкаму богу навальніцы Пяруну.

## Літаратура 
* Вінакураў, В. Х. Культавыя камяні Глыбоччыны / В. Х. Вінакураў, Л. У. Дучыц, Э. А. Ляўко // Памяць: гісторыка-дакументальная хроніка Глыбоцкага раёна / рэд.: Б. І. Сачанка [і інш.]; маст. А. М. Хількевіч. — Мн., 1995. — С. 29.

Катэгорыя:Валуны Беларусі
Катэгорыя:Геалогія Глыбоцкага раёна
Катэгорыя:Славутасці Глыбоцкага раёна
Катэгорыя:Папялы
Царква Святой Ефрасінні Полацкай (Бароўка)

**Царква ў імя прападобнай Ефрасінні Полацкай** — праваслаўны храм, знаходзіцца ў вёсцы Бароўка (Верхнядзвінскі раён, Віцебская вобласць). Пабудавана ў 1840 г. з цэглы.

## Архітэктура 
Помнік архітэктуры позняга класіцызму. Вырашана працяглым прамавугольным аб’ёмам з бакавымі рызалітамі, накрытымі крыжападобным пакатым дахам, завершаным глухім 8-гранным шатровым драўляным барабанам з макаўкай. Да фасада далучана 3-ярусная 4-гранная званіца-прытвор, накрытая самкнутым сферычным купалам з макаўкай. Атынкаваныя фасады арытмічна члянёны арачнымі і прамавугольнымі аконнымі праёмамі і нішамі-экседрамі, крапаваны вуглавымі лапаткамі і парадковымі фрызамі, рустоўкай. Уваход накрыты паўкруглым казырком.

## Літаратура 
* Царква ў імя прападобнай Еўфрасінні Полацкай // Кулагін, А.М. Праваслаўныя храмы Беларусі : энцыклапедычны даведнік / А.М. Кулагін. – Мн., 2007. – С. 38–39.

## Спасылкі 
* Здымкі на Radzima.org
* Бароўка на «Глобусе Беларусі»

Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Верхнядзвінскага раёна
Катэгорыя:З’явіліся ў 1840 годзе
Катэгорыя:Бароўка (Верхнядзвінскі раён)
Катэгорыя:1840 год у Беларусі
Катэгорыя:Храмы Полацкай і Глыбоцкай епархіі
Катэгорыя:Храмы Святой Ефрасінні Полацкай
Катэгорыя:Збудаванні Беларусі ў стылі класіцызм
Рэспубліка Ангілья

**Рэспубліка Ангілья** () — непрызнаная дзяржава, якая iснавала ў 1967—1969 на аднайменным востраве.

27 лютага 1967 Вялікабрытанія надала сваёй залежнай тэрыторыі, федэрацыі Сент-Крыстафер-Невіс-Ангілья, статус асацыяванай дзяржавы са значнай ступенню самакіравання і правам прыняцця канстытуцыі. Але гэта рашэнне выклікала шматлікія акцыі пратэсту жыхароў Ангільі супраць падначалення вострава адміністрацыі з Сент-Кітса, што скончыліся 30 мая выгнаннем федэральнай паліцыі. Паўстанцы запыталі ўваходжання ў склад ЗША, але амерыканскі ўрад адхіліў заяву. 11 ліпеня 1967 быў праведзены рэферэндум аб выхадзе Ангільі з федэрацыі з станоўчым вынікам: 1813 галасоў за і 5 супраць.

Пасля абвяшчэння незалежнасці дзяржава стварыла асабісты парламент і ўрад — Савет Вострава Ангілья. Пітэр Адамс быў абраны першым Старшынёй Савета, але калі ён выступіў з прапановай вярнуцца ў склад саюза, то быў заменены Рональдам Уэбстэрам. У снежні 1967 брытанскі Парламент распрацаваў праект, паводле якога Брытанія назначала свайго прадстаўніка на востраве, які б ажыццяўляў кіраўніцтва разам з мясцовым урадам. Прапанова была прынятая, але ніякіх канкрэтных крокаў па вырашэнню лёсу Ангільі не было зроблена.

6 лютага 1969 быў праведзены другі рэферэндум, які пацвердзіў жаданне жыхароў вострава заставацца незалежнымі. На наступны дзень краіна афіцыйна абвясціла сябе рэспублікай. Вялікабрытанія пачала перамовы па новаму пагадненню, але яны не скончыліся поспехам. 19 сакавіка 1969 на востраў былі ўведзеныя брытанскія вайскоўцы і паліцыя, якія пакінулі краіну восенню таго ж года. Ангілья была вернутая ў склад федэрацыі з правам на сецэсію, якім яна скарысталася 19 снежня 1980. Такім чынам Сент-Кітс і Невіс атрымалі незалежнасць у 1983, а Ангілья засталася заморскай тэрыторыяй Брытаніі.

Катэгорыя:Былыя краіны
Катэгорыя:Ангілья
Касцёл Нараджэння Найсвяцейшай Дзевы Марыі (Верхнядзвінск)

**Касцёл Нараджэння Найсвяцейшай Дзевы Марыі** — каталіцкі храм у Верхнядзвінску, памятнік архітэктуры класіцызму.

## Гісторыя 
У «Памятнай кніжцы Віцебскай губерні» на 1882 г. сказана, што пры касцёле існавала вучылішча. Сам касцёл, плябанскія дамы, лаўкі, агароджа і брама склалі адзіны архітэктурны ансамбль, хаця і будаваліся ў розныя гады. Касцёл пабудаваны ў цэнтры горада ў 1809 г. з цэглы, адноўлены ў 1867 г. Адзначаны на плане горада 1838 г. паміж вуліцамі Дзвінскай, Маскоўскай і Новай. Абноўлены ў 1867 г. (сафіт пакрыты размалёўкай, перароблены алтары, слупы размаляваны пад мармур). Побач з касцёлам у 1860 г. была ўзведзена плябанія і «флигель… посредине сени, при них часовня, стайня и сарай под одною драничною крышею» (пры плябаніі дзейнічала вучылішча). Адпаведна «Візіце Дрысінскага касцёла» 1740 г. папярэдні «касцёл драўляны на падмурку, гонтам крыты», быў пабудаваны ў 1734 г. У 1899 г. плябанія згарэла, ксёндз Какола-Кулак пабудаваў новую плябанію і аднавіў мураваны храм. У савецкі час выкарыстоўваўся ў гаспадарчых мэтах, у 1990 г. вернуты парафіянам і рэстаўрыраваны.

 
Выява:Catholic Church in Drysa.jpg|
Выява:Drysa, kaścioł.jpg|

## Архітэктура 
Помнік архітэктуры класіцызму. Прамавугольная ў плане 3-нефавая 1-вежавая базіліка з 3-граннай апсідай, над якой 2-схільны дах пераходзіць у вальмавае пакрыццё. Да тарцовай грані апсіды далучана нізкая прамавугольная сакрысція пад 2-схільным пакрыццём. Асноўная архітэктурная тэма — цыркульная арка. Яе форма выкарыстана ў складаным рытме вокнаў і праёмаў масіўнай 2-яруснай 4-граннай званіцы з шатровым пакрыццём, фасаднай дэкаратыўнай аркатуры. Прафіліроўкі і абломы абрамляюць праёмы і карніз.

## Інтэр'ер 
Унутраная прастора перакрыта цыліндрычным скляпеннем на папружных арках. Нефы размяжоўваюцца аркадай на магутных пілонах. На левай сцяне прэсбітэрыя навешаны амбон. У інтэр'еры 3 алтары, галоўны з якіх вырашаны дарычным 4-калонным порцікам з лучковым франтонам. Уздоўж бакавых сцен размяшчаліся тэракотавыя пано-стацыі «Крыжовы шлях Хрыста». У сакрысціі мелася некалькі арнатаў са слуцкіх паясоў. У 1899 г. інтэр'ер абноўлены: распісаны пад мармур сафіт і міжнефавыя слупы.

## Літаратура 
* Касцёл Нараджэння Найсвяцейшай Дзевы Марыі // Кулагін, А. М. Каталіцкія храмы Беларусі : энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; фатограф А. Л. Дыбоўскі. — Мн., 2007. — С. 57.

## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Касцёлы Віцебскай дыяцэзіі
Катэгорыя:Славутасці Верхнядзвінска
Катэгорыя:Збудаванні Беларусі ў стылі класіцызм
Катэгорыя:Касцёлы Верхнядзвінскага раёна
Царква ў гонар Ражства Іаана Прадцечы (Наваполацк)

**Царква ў гонар Ражства Іаана Прадцечы** — праваслаўная царква, знаходзіцца на вул. Маладзёжнай Наваполацка, на беразе Зах. Дзвіны. Пабудавана ў 1990-я гг. з цэглы як хрысцільны храм.

## Архітэктура 
Будынак вырашаны крыжовым у плане аб’ёмам. Працяглы цэнтральны неф накрыты вальмавым бляшаным дахам, над яго перакрыжаваннем з такімі ж дахамі бакавых прыдзелаў узведзены 8-гранны драўляны глухі барабан пад шлемападобным купалам. Уваход вылучаны 2-слуповым ганкам пад 2-схільным дахам. Пакрытыя шэрым тынкам фасады ў цокальнай частцы вылучаны «ізумрудным» рустам, расчлянёны вузкімі прамавугольнымі аконнымі праёмамі ў арачных нішах. Тарцы прыдзелаў і апсіды вылучаны трайной аркатурай аконных праёмаў. Унутры вылучаны прытвор з бакавымі каморамі. Сяродкрыжжа малітоўнай залы перакрыта корабавым драўляным скляпеннем. Апсіду вылучае 2-ярусны драўляны іканастас з разнымі царскімі варотамі.

## Літаратура 
* Царква ў гонар Ражджаства святога Іаана Прадцечы // Кулагін, А. М. Праваслаўныя храмы Беларусі / А. М. Кулагін. — Мн., 2007. — С. 292.

Катэгорыя:Храмы Наваполацка
Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Віцебскай вобласці
Катэгорыя:1992 год у Беларусі
Катэгорыя:Маладзёжная вуліца (Наваполацк)
Катэгорыя:Храмы Полацкай і Глыбоцкай епархіі
Катэгорыя:Вуліца Якуба Коласа (Наваполацк)
Бораўна (возера, басейн Чарнічанкі)

**Бо́раўна** — возера ў Бешанковіцкім раёне Віцебскай вобласці Беларусі ў басейне ракі Чарнічанка. Знаходзіцца ў 25 км на ўсход ад гарадскога пасёлка Бешанковічы.

Плошча паверхні возера 2,04 км², даўжыня 2 км, найбольшая шырыня 1,4 км. Найбольшая глыбіня возера дасягае 9,5 м. Катлавіна Бораўна круглаватай формы, крыху выцягнутая у напрамку з поўначы на поўдзень. Возера размешчана сярод забалочанай мясцовасці. Плошча вадазбору каля 4,4 км². Берагі нізкія. Возера зарастае слаба каля берагоў. Сцёк па канаве ў возера Ліпна.

## Літаратура 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Басейн Лучосы
Катэгорыя:Азёры Бешанковіцкага раёна
Свята-Мікалаеўская царква (Верхнядзвінск)

**Царква ў імя свяціцеля Мікалая Цудатворца** — праваслаўная царква, пабудавана ў 1819 годзе з цэглы ў горадзе Верхнядзвінску. У 1895 г. адзначана як сабор; да яго была прыпісана могілкавая драўляная Барыса-Глебская царква.

## Архітэктура 
Помнік архітэктуры класіцызму. Кананічную 4-часткавую аб'ёмна-прасторавую кампазіцыю складаюць прытвор-званіца, трапезная, малітоўная зала, паўкруглая апсіда. У сілуэце дамінуе 3-ярусная чацверыковая званіца, завершаная невысокім шатром; ярусы вылучаны прафіляванымі карнізамі, прарэзаны арачнымі праёмамі, крапаваны вуглавымі пілястрамі. Над прамавугольным у плане асноўным аб'ёмам узведзены магутны цыліндрычны светлавы барабан з паўсферычным купалам, завершаным невялікім купалком на цыліндрычнай шыі. Плоскасныя сцены крапаваны вуглавымі пілястрамі, расчлянёны прамавугольнымі аконнымі праёмамі ў прафіляваных ліштвах з замковым каменем. Аб'ёмы апяразаны прафіляваным карнізам на сухарыках.

## Інтэр'ер 
Прастора малітоўнай залы павялічана высокім светлавым барабанам, у яе шырокімі арачнымі прасветамі адкрываюцца памяшканні трапезнай і апсіды. Сцены і скляпенні ў інтэр'еры пакрыты алейнай фарбай некалькіх таноў з трафарэтным малюнкам, купал пабелены. Абразы: «Евангелісты Матфей і Лука» (18 ст.), «Раство Маці Божай» (канец 18 ст.), «Маці Божая Вастрабрамская» (19 ст.).

## Літаратура 
* Верхнедвинская Николаевская церковь // Республика Беларусь : энциклопедия : в 6 т. / редкол.: Г.П. Пашков [и др.]. – Мн., 2006. – Т. 2. – С. 633.

## Спасылкі 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Храмы Святога Мікалая
Катэгорыя:Збудаванні Беларусі ў стылі класіцызм
Катэгорыя:Славутасці Верхнядзвінска
Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Верхнядзвінскага раёна
Катэгорыя:Колішнія ўніяцкія храмы Віцебскай вобласці
Катэгорыя:Храмы Полацкай і Глыбоцкай епархіі
Бораўна

**Бораўна:**
## Населеныя пункты 
* Бораўна — вёска ў Лепельскім раёне Віцебскай вобласці Беларусі

## Азёры 
### Беларусь 
* Бораўна — возера ў Бешанковіцкім раёне Віцебскай вобласці, у басейне ракі Чарнічанка.
* Бораўна — возера ў Бешанковіцкім раёне Віцебскай вобласці, у басейне ракі Астроўніца.
* Бораўна, Боравенскае — возера ў Лепельскім раёне Віцебскай вобласці, у басейне ракі Ула.

### Расія 
* Бораўна — возера ў Невельскім раёне Пскоўскай вобласці, у басейне ракі Ушча.
Сель

thumb|Разбурэнні ад селевага патоку
**Сель** (у гідралогіі ад «саіль» — «гразекаменны паток») — паток з вельмі вялікай канцэнтрацыяй мінеральных часціц, камянёў і абломкаў горных парод (да 50-60 % аб’ёму струменя), які раптам узнікае ў басейнах невялікіх горных рэк і сухіх логаваў і выкліканы, як правіла, ліўневымі ападкамі або бурным раставаннем снягоў. Сель — нешта сярэдняе паміж вадкай і цвёрдай масай. Гэта з’ява кароткачасовая (звычайна яна доўжыцца 1-3 гадзіны), характэрная для малых вадацёкаў даўжынёй да 25-30 км і з плошчай вадазбору да 50-100 км².

## Гл. таксама 
* Цунамі
* Гідралогія

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Геалагічныя працэсы
Катэгорыя:Рэчышчазнаўства
Катэгорыя:Стыхійныя бедствы
Сельцы (возера)

**Се́льцы** — возера ў Глыбоцкім раёне Віцебскай вобласці Беларусі, у басейне ракі Лучайка (выцякае з возера), за 14 кіламетраў на паўночны ўсход ад горада Глыбокае, за 1 км на паўднёвы захад ад вёскі Замошша.

Плошча паверхні возера 0,24 км², даўжыня 670 метраў, найбольшая шырыня 450 метраў, даўжыня берагавой лініі 1,95 км. Плошча вадазбору 8,25 км². Катлавіна тэрмакарставага тыпу. Схілы катлавіны вышынёй 5—7 метраў, у верхняй частцы разараныя. Вакол возера пойма шырынёй 25—50 метраў, забалочаная, пад лугам. Берагавая лінія звілістая. Берагі нізкія, месцамі забалочаныя. Ручаём злучаецца з возерам Восава.

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* Общая характеристика озёр Витебской области // Справочник «Водные объекты Республики Беларусь»  
* Морфометрические параметры озёр Витебской области // Справочник «Водные объекты Республики Беларусь»  

Катэгорыя:Азёры Глыбоцкага раёна
Катэгорыя:Басейн  Мнюты
Аршанскі мемарыяльны музей Канстанціна Сяргеевіча Заслонава

**Аршанскі мемарыяльны музей Канстанціна Сяргеевіча Заслонава** — музей Оршы, філіял Музейнага комплексу гісторыі і культуры Аршаншчыны.

## Гісторыя 
Адкрыты ў жніўні 1948 года. 20 красавіка 1952 года пад экспазіцыю музея перадалі рэканструяваны будынак былога Дому піянераў чыгуначнага вузла па вуліцы Молакава, 9, узведзены ў 1914 годзе. Экспазіцыя часова перанесена ў адну з зал Музея гісторыі і культуры горада Оршы.

## Экспазіцыя 
Экспазіцыя была размешчана ў 5 залах агульнай плошчай 348 м². Дзейнічала выставачная зала. Музей створаны з мэтай захавання памяці пра жыццё і дзейнасць легендарнага партызанскага камбрыга ў гады Вялікай Айчыннай вайны К.С. Заслонава. Прадстаўлены фотаздымкі і дакументальныя матэрыялы пра дзіцячыя і юнацкія гады К.С. Заслонава, працоўную дзейнасць у даваенны перыяд, падпольную і дыверсійную работу на Аршанскім чыгуначным вузле, і арганізацыю партызанскага атрада і брыгады. Дэманструюцца асабістыя рэчы, узнагароды, «вытрымкі з дзённіка, успаміны яго паплечнікаў, іншыя матэрыялы і экспанаты. Зберагаюцца таксама матэрыялы пра дзейнасць Аршанскага падпольнага райкама КП(б)Б, пра партызан-заслонаўцаў і аршанскіх падпольшчыкаў (у т.л. макеты партызанскіх зямлянак, абсталяванне партызанскай друкарні, зброя, амуніцыя, падпольныя газеты, лістоўкі і баявыя лісткі, асабістыя рэчы, дзённікі і лісты народных мсціўцаў), пра вызваленне Оршы ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў. Сярод твораў жывапісу і скульптуры — макет апошняга бою К.С. Заслонава (мастак А. Салаўёў), праекты помнікаў, бюст К.С. Заслонава (скульптар С. Вакар).

3 канца 2004 г. вядзецца збор прадметаў музейнага значэння для стварэння экспазіцыі, прысвечанай воінам-землякам, якія загінулі на вайне ў Афганістане.

## Літаратура 
* Ліпінская, І.У. Заслонава К.С. мемарыяльны музей / І.У. Ліпінская // Музеі Беларусі = Музеи Беларуси / рэд. Г.П. Пашкоў, Л.В. Календа, М.Г. Нікіцін. -Мн., 2008. – С. 263-265.
* Багамазаў, У.С. Мемарыяльны музей К.С. Заслонава ў Оршы / У.С. Багамазаў // Памяць. Орша і Аршанскі раён: гісторыка-дакументальная хроніка гарадоў і раёнаў Беларусі : у 2 кн. / рэдкал.: Г.П. Пашкоў [і інш.]. – Мн., 2000. – Кн. 2. – С. 481.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Музеі Оршы
Катэгорыя:Музеі паводле алфавіта
Катэгорыя:З’явіліся ў 1948 годзе
Катэгорыя:1948 год у Беларусі
Катэгорыя:Музейны комплекс гісторыі і культуры Аршаншчыны
Семаранг

**Сема́ранг** (, ) — партовы горад у Інданезіі на паўночным узбярэжжы вострава Ява. Семаранг — адміністрацыйны цэнтр правінцыі Цэнтральная Ява, пяты па велічыні горад Інданезіі, размешчаны ў вусці ракі Семаранг.

Большасць насельніцтва горада — яванцы. У горадзе існуе таксама буйная кітайская дыяспара. Асноўныя мовы — інданезійская і яванская.

## Гарады-пабрацімы 
*  Брысбен, Аўстралія (са студзеня 1993)
*  Палангкарая, Інданезія

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Парты Інданезіі
Катэгорыя:Гарады Інданезіі
Іван Паўлавіч Сікора

**Іван Паўлавіч Сіко́ра** (, вёска Малыя Алашкі — ) — беларускі селекцыянер-аматар. Заслужаны аграном БССР (1956).

## Біяграфія 
Скончыў Полаўскае пачатковае вучылішча, Краснагорскую настаўніцкую школу. Ваенную службу праходзіў у Хабараўскім краі. У першую сусветную вайну быў на фронце. У 1925 годзе закончыў Кракаўскія курсы настаўнікаў. Служыў садоўнікам графа Пшаздзецкага ў Варапаеве, дзе і пачаў весці даследчую працу па садаводстве.

15 красавіка 1941 года па рашэнні СНК БССР адкрыўся на базе сада І. П. Сікоры Паўночны апорны пункт Беларускага навукова-даследчага інстытута бульбаводства, пладаводства і агародніцтва. У садзе прайшлі апрабаванне звыш 600 сартоў яблынь, больш 100 сартоў груш, 500 сартоў агрэсту. Вяршыняй селекцыйнай дзейнасці стаў гібрыд № 1377, плады якога аматары вобразна назвалі «Яблыкамі XXІ стагоддзя». Пасля смерці І. П. Сікоры сорт атрымаў назву «Памяць Сікоры».

## Сям’я 
Меў сына Віктара, які быў адным з кіраўнікоў Саюзу беларускай моладзі ў Паставах, лідарам мясцовай філіі Беларускай незалежніцкай партыі, камандзірам партызанскага антысавецкага аддзелу на Пастаўшчыне, а пазней — вязнем ГУЛАГу. Пасля вызвалення і вяртання на радзіму сын Віктар разам з Адай Райчонак стварыў у Малых Алашках музей Івана Сікоры і даглядаў ягоны сад.

## Узнагароды 
Іван Паўлавіч быў узнагароджаны Граматай Вярхоўнага Савета БССР, Ганаровай граматай Міністэрства сельскай гаспадаркі БССР і Вялікім сярэбраным медалём ВДНГ СССР. У 1956 годзе яму было прысвоена званне Заслужаны аграном БССР.

## Літаратура 
* 
* Славутыя землякі // Памяць: Шаркаўшчынскі раён : гісторыка-дакументальныя хронікі гарадоў і раёнаў Беларусі / уклад. Л. М. Лабачэўская; маст. Э. Э. Жакевіч. — Мн., 2004 — С. 424—436.
* 

## Спасылкі 
* 
* Сёння мы больш ведаем прозвішча Сікоры дзякуючы яго гібрыду яблыка пад нумарам 1337 // Беларусь Сегодня
* Сікора Іван Паўлавіч // Прыдзвінскі край: гісторыя і сучаснасць на сайце Віцебскай абласной бібліятэкі імя У. І. Леніна

Катэгорыя:Аграномы Беларусі
Катэгорыя:Заслужаныя аграномы БССР
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Шаркаўшчынскім раёне