open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Клішаўка

**Клі́шаўка**, **Тро́йня** — рака (ручай) у Дзятлаўскім раёне Гродзенскай вобласці Беларусі, правы прыток ракі Моўчадзь (басейн Нёмана).

Даўжыня ракі 8 км. Пачынаецца каля вёскі Клішавічы, упадае ў Моўчадзь на поўнач ад вёскі Бубны, у лясным урочышчы Клішавіцы. Рэчышча ад вытоку на працягу 3,7 км каналізаванае.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Общая характеристика речной сети Гродненской области (в разрезе районов) // Справочник «Водные объекты Республики Беларусь» 

Катэгорыя:Прытокі Моўчадзі
Катэгорыя:Рэкі Дзятлаўскага раёна
Lady Pank

**«Lady Pank»** — польскі рок-гурт, створаны ў 1981 годзе ва Уроцлаве  і . Адзін з самых папулярных гуртоў у гісторыі польскага року.

Калектыў выпусціў больш за 20 альбомаў і дзясяткі сінглаў, у прыватнасці, «», «Wciąż bardziej obcy», «Kryzysowa narzeczona». Назва гурта паходзіць ад назвы першага запісу «Mała Lady Punk» (з некалькі змененым напісаннем). Першы афіцыйны канцэрт пад шыльдай «Lady Pank» гурт гуляў у чатырохасобавым складзе (Ян Барысевіч — вакал, гітара; Эдмунд Стасяк — гітара; Павал «Галка» Мельчарэк — бас-гітара; Анджэй Поляк — барабаны) 14 жніўня 1982 года з нагоды адкрыцця студэнцкага клуба «Park».

## Музыканты 
Склад групы некалькі разоў змяняўся. Заўсёды, аднак, у камандзе выступалі Ян Барысевіч і Януш Панасевіч (з восені 1982 года, пасля завяршэння абавязковай ваеннай службы). У перыяд найбольшай папулярнасці ў камандзе выступалі таксама Павел Мсціслаўскі (бас-гітара), Эдмунд Стасяк (рытм-гітара) і Яраслаў Шлягоўскі (барабаны). У гэтым складзе каманда дамаглася найбольшых поспехаў.

### Цяперашні склад 
* Ян Барысевіч — сола-гітара, вакал
* Януш Панасевіч — вакал
* Куба Яблонскі — барабаны
* Кшыштаф Келішкевіч — бас-гітара

### Дапаможны склад 
* Міхаіл Сітарск — электрагітара, пастаянны «*sideman*»
* Войтэк Ольшак — клавішныя (часова)
* Марцін Навакоўскі — саксафон (часова)

## Гісторыя 
Гурт «Lady Pank» быў заснаваны ў канцы 1981 года, неўзабаве пасля сыходу з гурта «Budka Suflera» гітарыста і кампазітара Яна Барысевіча і аўтара тэкстаў Анджэя Магільніцкага.

## Дыскаграфія 
### Студыйныя альбомы 
* 1983 – *Lady Pank*
* 1984 – *Ohyda*
* 1985 – *Drop Everything*
* 1986 – *LP3 – Nigdy nie za wiele rockendrola!*
* 1988 – *Tacy sami*
* 1990 – *Zawsze tam, gdzie Ty*
* 1994 – *NANA*
* 1996 – *Międzyzdroje*
* 1996 – *Zimowe graffiti*
* 1998 – *Łowcy głów*
* 2000 – *Nasza reputacja*
* 2004 – *Teraz*
* 2007 – *Strach się bać*
* 2011 – *Maraton*
* 2016 – *Miłość i władza*
* 2017 – *Zimowe graffiti 2*
* 2018 – *LP1*
* 2021 – *LP40*
* 2025 – *45*

### Саўндтрэкі 
* 1986 – *O dwóch takich co ukradli księżyc*
* 1988 – *O dwóch takich co ukradli księżyc cz. 2*

### Канцэртныя альбомы 
* 1995 – *Mała wojna – akustycznie*
* 1999 – *Koncertowa*
* 2012 – *Symfonicznie*
* 2015 – *Akustycznie*
* 2022 – *MTV Unplugged*

## Заўвагі 
## Зноскі 
## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт гурта
* Lady Pank  y Архіве Польскага Року

Катэгорыя:Рок-гурты Польшчы
Катэгорыя:Музычныя калектывы, якія з’явіліся ў 1981 годзе
Хільдэгарда (дачка Людовіка II Нямецкага)

**Хільдэгарда** ( — 23 снежня 856 або 859) — дачка караля Усходне-Франкскага каралеўства Людовіка II Нямецкага і яго жонкі Эмы Баварскай.

Хільдэгард нарадзілася праз год пасля заключэння шлюбу яе бацькі з графскай дачкой Эмай, калі яго першае дзіця. Пасля 844 года яна стала ігуменняй манастыра Мюнстэршварцах, які быў заснаваны ў 780 годзе як уласны манастыр дынастыі Каралінгаў.

21 ліпеня 853 года Людвіг заснаваў Фраўмюнстэр у Цюрыху, ігуменняй якога стала Хільдэгарда; пераемніцай у Мюнстэрцварцаху стала яе малодшая сястра Берта.

Катэгорыя:Памерлі ў 850-я гады
Катэгорыя:Каралінгі
Катэгорыя:Манашкі
Катэгорыя:Нямецкія прынцэсы
Кубак Ізраіля па футболе

**Кубак Ізраіля па футболе** — штогадовы кубак Ізраіля, які праходзіць у фармаце алімпійскай сістэмы. Першы розыгрыш быў праведзены ў 1928 годзе. Найбольш паспяховы клуб — «Макабі» Тэль-Авіў, які выйграваў спаборніцтва 24 разы.

## Пераможцы 
* Макабі Тэль-Авіў — 24 разы
* Хапаэль Тэль-Авіў — 15
* Бейтар Іерусалім — 8
* Макабі Хайфа — 6
* Хапаэль Хайфа, Бней Іегуда — 4
* Хапаэль Кфар-Сава, Хапаэль Беэр-Шэва — 3
* Хапаэль Петах-Тыква, Бейтар Тэль-Авіў, Макабі Петах-Тыква, Хакоах Амідар Рамат-Ган, Хапаэль Рамат-Ган — 2
* Макабі Нетанія, Хапаэль Іерусалім, Макабі Іерусалім, Хапаэль Іроні Кір’ят-Шмана, Брытанская паліцыя, Ганерс, Хапаэль Егуд, Хапаэль Лод, Бней Сахнін — 1

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт 

Катэгорыя:Футбол у Ізраілі
Ізраіль
Фраўмюнстэр

**Фраўмюнстэр** () — былое абацтва на тэрыторыі сучаснай Швейцарыі, заснаванае Людовікам II Нямецкім для сваёй дачкі Хільдэгарды ў 853 годзе.

Заснавальнік забяспечыў бенедыктынскі манастыр землямі кантонаў Цюрыха, Уні і лясамі з пагоркаў Албіс, а таксама гарантаваў недатыкальнасць. У 1045 годзе кароль Германіі Генрых III дараваў манастыру права валодаць рынкамі, збіраць пошліны і чаканіць манеты.

Імператар Фрэдэрык II зрабіў абацтва тэрытарыяльна незалежным і ўзмацніў палітычную ўладу абатысы. Аднак палітычная ўлада манастыра пачала павольна змяншацца з XIV ст., пасля стварэння «Закона гільдый» Рудольфам Брунам у 1336 годзе, які стаў першым незалежным кіраўніком горада і не падпарадкоўваўся абацтву.

Абацтва спыніла існаванне 30 лістапада 1524 года ў сувязі з Рэфармацыяй, праведзенай Ульрыхам Цвінглі.
## Спасылкі 
Катэгорыя:Абацтвы
Катэгорыя:Храмы Цюрыха
Уладзімір Мікалаевіч Вайновіч

**Уладзімір Мікалаевіч Вайновіч** (, , Сталінабад, Таджыкская ССР, СССР — , , Расія) — рускі ,  і . Вядомы таксама як аўтар тэкстаў песень і мастак-жывапісец. Лаўрэат Дзяржаўнай прэміі Расійскай Федэрацыі (2000). Ганаровы член Расійскай акадэміі мастацтваў.

У 1980 годзе быў высланы з СССР і пазбаўлены савецкага грамадзянства; да канца 1990-х гадоў жыў у Германіі.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Мастакі Расіі
Катэгорыя:Пісьменнікі Расіі
Катэгорыя:Пісьменнікі Германіі
Катэгорыя:Драматургі Расіі
Катэгорыя:Мемуарысты Расіі
Рыга Мастэрс 2018 (снукер)

**Рыга Мастэрс 2018** (, таксама вядомы як *Kaspersky Riga Masters 2018* ад назвы спонсара) — прафесійны рэйтынгавы турнір па снукеры, які праходзіў з 27 па 29 чэрвеня 2018 года на арэне Рыга ў Рызе, Латвія. Турнір стаў пятым розыгрышам турніру, які быў заснаваны ў 2014 годзе і да 2015 года праходзіў у рамках нізкарэйтынгавай серыі Players Tour Championship. Кампанія Kaspersky lab у пяты раз запар спансавала Рыга Мастэрс. Прызавы фонд турніру склаў £259,000, з якіх £50,000 атрымаў пераможца.

Пераможцам турніру ў другі раз стаў Ніл Робертсан, які перайграў на сваім шляху да тытула Ло Ханхаа ў кваліфікацыі (4:2), Лі Юаня (4:2), Ляна Вэньбо (4:3), Крэйга Стэдмэна (4:2), Рыкі Уолдэна ў чвэрцьфінале (4:2), Сцюарта Кэрынгтана ў паўфінальным матчы (5:0) і Джэка Лісоўскі ў фінальным паядынку з лікам 5:2. Такім чынам, 36-гадовы аўстраліец выйграў 14-ы рэйтынгавы турнір у сваёй кар'еры і першы са снежня 2017 года (пасля перамогі на адкрытым чэмпіянаце Шатландыі).

## Спасылкі 
* Рыга Мастэрс 2018 на Snooker.org 
* Статыстыка Рыга Мастэрс 2018 на CueTracker.net 

Катэгорыя:Рыга Мастэрс (снукер)
Катэгорыя:2018 год у снукеры
Катэгорыя:Спорт у Латвіі ў 2018 годзе
Катэгорыя:Спорт у Рызе
Катэгорыя:Снукерны сезон 2018/2019
Катэгорыя:Снукерныя турніры ў Латвіі
Катэгорыя:2018 год у Рызе
Катэгорыя:Чэрвень 2018 года
Ашмянскі павет (1920—1940)

**Ашмянскі павет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка.

З кастрычніка 1920 г. Ашмянскі павет знаходзіўся ў складзе Сярэдняй Літвы, з сакавіка 1922 г. да верасня 1939 г. — у Віленскім ваяводстве Польшчы. У 1931 г. тэрыторыя павета складала 2352 км², насельніцтва налічвала 101 542 чалавек. У 1940 г. на яго тэрыторыі былі ўтвораны Ашмянскі, Астравецкі і Смаргонскі раёны БССР.

Катэгорыя:Паветы Віленскага ваяводства (1926—1939)
Катэгорыя:З’явіліся ў 1920 годзе
Катэгорыя:1920 год у Беларусі
Катэгорыя:1920 год у Польшчы
Катэгорыя:Зніклі ў 1940 годзе
Шэфкет Верладжы

**Шэфкет Бей Верладжы** (; 15 снежня 1877 — 21 ліпеня 1946) — албанскі палітычны і дзяржаўны дзеяч, прэм’ер-міністр Албаніі ў 1924 годзе і падчас італьянскай акупацыі з 1939 па 1941 год.

## Біяграфія 
Шэфкет Верладжы нарадзіўся ў сям’і сярэдняга албанскага землеўладальніка, калі Албанія яшчэ знаходзілася пад уладай туркаў.

Да пачатку 20-х гадоў Верладжы стаў найбуйнейшым землеўладальнікам Албаніі, лідарам Кансерватыўнай Прагрэсіўнай партыі, супрацьстаяў любым спробам зямельнай рэформы.

У канцы 1922 года вядомы албанскі палітык Ахмет Зогу ажаніўся з дачкой Верладжы, і дзякуючы падтрымцы апошняга стаў прэм’ер-міністрам Албаніі.

У пачатку 1924 года Зогу саступіў пасаду прэм’ер-міністра самому Верладжы з-за фінансавага скандалу і выкрыцця ўдзелу Зогу ў спробе замаху. Верладжы ўступіў на пасаду 5 сакавіка 1924 года і займаў яе да чэрвеня, пасля чаго збег у Італію. Пры дыктатуры Фана Нолі быў завочна прысуджаны да смяротнага пакарання з канфіскацыяй усёй маёмасці.

У 1928 яго зяць Зогу становіцца каралём Албаніі, а затым разводзіцца з дачкой Верланджы. З гэтага моманту паміж палітыкамі разгараецца варожасць.

Увесну 1939 г. Італія акупуе Албанію. Італьянцы пачынаюць фармаваць марыянеткавы ўрад, на чале якога становіцца Верладжы. 12 красавіка ён у другі раз заступае на пасаду прэм’ер-міністра. Абапіраючыся на італьянскую падтрымку, запатрабаваў уключэння ў склад Албаніі населеных албанцамі зямель Югаславіі (Косава) і Грэцыі.

У снежні 1941 года ён сышоў у адстаўку.

У 1945 Албанія была вызвалена ад акупацыі партызанамі Народна-вызваленчай арміі, якія неўзабаве пачынаюць паляванне па палітыка. Верланджы змог збегчы ў Швейцарыю, дзе яго хавалі мясцовыя ўлады.

Шэфкет Верладжы памёр у Цюрыху ў 1946 годзе, пахаваны на пратэстанцкіх могілках у Рыме.

## Спасылкі 
* Shefqet Bej Verlaci 
* История Албании—Вторая мировая война 

Катэгорыя:Прэм’ер-міністры Албаніі
15 cm Autokanone M. 15/16

**15 cm Autokanone M. 15/16** (*15 cm палявая гармата M. 15/16*) — палявая гармата, стаяла на ўзбраенні Аўстра-Венгрыі падчас Першай сусветнай вайны. Гармата выраблялася кампаніяй Škoda.

## Гісторыя 
Гармата 15 cm Autokanone M. 15/16 была распрацавана для замены 15 cm Kanone M. 80. Першы прататып пратэсціраваны ў 1915 годзе. Што характэрна, гэта была першая аўстра-венгерская гармата, прызначаная для транспартавання аўтамабільным транспартам, такім чынам, зброя атрымала прыстаўку Autokanone. Спачатку М. 15 мела максімальны вугал узвышэння толькі 30 °, што запатрабавала пры першых днях выкарыстання гарматы, асабліва для паражэння вышынных цэляў у горах, павялічыць вугал узвышэння да 45 °. Мадэрнізаваныя гарматы атрымалі пазначэнне М. 15/16 і паступілі ў войскі ў першай палове 1917 года. Усяго да канца вайны былі мадэрнізаваныя ўсе 44 гарматы.

## Апісанне канструкцыі 
«М. 15» меў стандартную канструкцыю для тых часоў, з каробчатым лафетам, жалезнымі коламі і выгнутым гарматным шчытом. Для транспартавання ствол, як правіла, здымаўся з лафета і перавозіўся на асобным прычэпе. Буксіраваць гармату планавалася матарызаванымі трактарамі, напрыклад, . M. 15 была вельмі цяжкай (11 900 кг), што запатрабавала для абслугоўвання вялікага разліку — 13 чалавек.

## Баявое прымяненне 
У дваццатыя гады ў Італіі на гарматы былі ўсталяваны новыя колы ад , яна была прынята на ўзбраенне под пазначэннем Cannone da 152/37. У чэрвені 1940 года ў італьянскім войску лічыліся 29 адзінак такіх гармат, яны выкарыстоўваліся ў баях у Албаніі, Грэцыі і Паўночнай Афрыцы. Да канца 1940 года засталіся ўсяго 21 спраўныя гарматы, чатыры з якіх знаходзіліся ў Італіі, а некаторыя з іх былі ўсталяваныя ў якасці гарматаў берагавой абароны. Да моманту італьянскай капітуляцыі гэты лік скараціўся да 17 адзінак.

У войску Аўстрыі на ўзбраенні лічыліся 2 гарматы. У Чэхаславакіі гарматы лічыліся спраўнымі, але знаходзіліся на захоўванні. Аўстрыйскія і чэшскія гарматы былі захопленыя і прынятыя на ўзбраенне Вермахта ў якасці 15,2 см K 15/16 (т). Гарматы выкарыстоўваліся ў ахоўных збудаваннях Атлантыкі. 

Італьянскія гарматы, захопленыя пасля капітуляцыі Італіі ў 1943 годзе, знаходзіліся пад пазначэннем у Вермахце як 15,2 см K 410 (i). Немцы не карысталіся ім, напэўна, з-за іх унікальных боепрыпасаў  і яны ўжываліся у якасці гармат берагавой абароны.

## Photo Gallery

File:15cm autokanone m15-16 bw5.jpg
File:152-37 batteria.JPG
File:152-37 viberti.JPG

## Літаратура
* Chamberlain, Peter & Gander, Terry. *Heavy Artillery*. New York: Arco, 1975 
* Gander, Terry and Chamberlain, Peter. *Weapons of the Third Reich: An Encyclopedic Survey of All Small Arms, Artillery and Special Weapons of the German Land Forces 1939-1945*. New York: Doubleday, 1979 
* Ortner, M. Christian. *The Austro-Hungarian Artillery From 1867 to 1918: Technology, Organization, and Tactics*. Vienna, Verlag Militaria, 2007 

## Спасылкі 
* 15cm Autokanone M.15/16.

Катэгорыя:Артылерыя калібра 152 мм
Катэгорыя:Артылерыя Аўстра-Венгрыі ў Першай сусветнай вайне
Катэгорыя:Артылерыя ў Другой сусветнай вайне
Катэгорыя:Палявыя гарматы
Hancornia

**Hancornia** — род кветкавых раслін сямейства , упершыню апісаны як род у 1812 годзе. З’яўляецца родным для Паўднёвай Амерыкі (Бразілія, Перу, Балівія, Парагвай). Змяшчае толькі адзін вядомы від , плады якога называюць .

## Спасылкі 
* Flora Brasiliensis: *Hancornia* 

Катэгорыя:Кутровыя
ФК Ларыса

**«Ларыса»** () — грэчаскі футбольны клуб з горада Ларыса. Заснаваны ў 1964 годзе. Чэмпіён Грэцыі (1988), двухразовы ўладальнік Кубка Грэцыі (1985, 2007).

## Дасягненні 
* 15px Суперліга:
** 15px **Чэмпіён (1):** 1987/88
** 15px **Віцэ-чэмпіён (1):** 1982/83
* 20px Кубак Грэцыі:
** 15px **Уладальнік (2):** 1985, 2007
** 15px **Фіналіст (2):** 1982, 1984
* Суперкубак Грэцыі:
** 15px **Фіналіст (2):** 1988, 2007

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт

Ларыса
United Company

**«Юнайтэд компані»** ( — Аб’яднанае таварыства) — беларускае прадпрыемства, заснаванае ў студзені 1993 года ў Мінску. На 2015 г. мела 11 аўтазаправак (АЗС): 7 у Мінску, 3 у Мінскай вобласці (Маладзечна, Слуцк, Стоўбцы) і 1 у Гродзенскай вобласці (Ашмяны). Пры кожнай АЗС дзейнічала ўласная кавярня «Салатны заезд» () і садовая крама. У 2014 г. пры АЗС пачалася разбудова ветраных і сонечных электрастанцый. У канцы студзеня 2014 г. каля АЗС у Стоўбцах паставілі першы дацкі вятрак  магутнасцю 600 кілават, які ўжо за першыя 2 тыдні працы даў 30 000 кілават·гадзіна электраэнергіі. Таксама ў 2014 г. узвялі сонечную электрастанцыю магутнасцю 145 кілават з 524 панэляў. У лютым 2015 г. збудавалі другі вятрак магутнасцю 600 кілават. У красавіку паставілі яшчэ 400 сонечных панэляў магутнасцю 120 кілават. Ва ўласнасці таксама знаходзяцца гандлёвыя цэнтры «Імі» (Immi) ў Маладзечне (з лютага 2008 г.) і Стоўбцах (са снежня 2009 г.).

## Спасылкі 
Катэгорыя:З’явіліся ў 1993 годзе
Катэгорыя:Прадпрыемствы Мінска
Катэгорыя:Кампаніі Беларусі
Дызельнае паліва

]]
**Дызельнае паліва** (салярка) — вадкае паліва з нафты для дызельных і газатрубінных рухавікоў, што ёсць сумессю вуглевадародаў з менш як 4 % прымесяў (азот-, сера- або кіслародазмяшчальныя вытворныя вуглевадародаў). Атрымліваецца перагонкай нафты. У вытворчасці для хуткасных дызеляў выкарыстоўваюць газа-газойлевыя фракцыі (тэмпература кіпення 180—360 °C, шчыльнасць 790—860 кг/м³) з тэмпературай застывання ад −55 да −5 °C і згарання 35—61 °C, для ціхаходных — цяжкія вязкія фракцыі (тэмпература кіпення 250—420 °C, шчыльнасць 930 кг/м³) з тэмпературай застывання ад −5 да 10 °C і згарання 65—85 °C. Эксплуатацыйныя ўласцівасці (хуткае загаранне і павольнае гарэнне) характарызуецца цэтанавым лікам (аптымальнае яго значэнне 45—60).

 алею]]

## Беларусь 
У 2012 годзе Мазырскі нафтаперапрацоўчы завод (Гомельская вобласць) і наваполацкі «Нафтан» (Віцебская вобласць) вырабілі 10 млн тон дызельнага паліва «летняга» (да −5 °C), «зімняга» (да −20 °C) і «арктычнага» (да −32 °C) гатункаў паводле стандартаў «Еўра-4» і «Еўра-5».

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Нафтапрадукты
Катэгорыя:Паліва
Катэгорыя:Растваральнікі
Катэгорыя:Вадкасць
Людміла Васілеўна Разянкова

**Людміла Васілеўна Разянкова** (; нар. , , Беларуская ССР — , , Беларусь) — беларуская і савецкая баскетбалістка, шматразовая чэмпіёнка БССР, выступала на пазіцыі гульнёвай абаронцы жаночай зборнай БССР. Трэнерка дзіцячых і падлеткавых камандаў па баскетболе, якія шматразова станавіліся чэмпіёнамі БССР. Доктарка лячэбнай фізкультуры і спартыўнай медыцыны.

## Біяграфія 
Людміла Разянкова нарадзілася ў 1952 годзе ў г. Брэсце. Навучалася ў СШ № 3 г. Брэста, якую скончыла ў 1970 годзе. Схільнасць да баскетболу разглядзела школьная настаўніца фізічнай культуры Дзіна Іванаўна Ярмоленкава, якая накіравала таленавітую дзяўчынку да першага трэнера Сяргея Сяргеевіча Віторскага — заслужанага трэнера БССР.

З 1967 па 1970 гг. Людміла Разянкова гуляла за юнацкую зборную БССР; з 1970 па 1973 гг. — за жаночую зборную БССР па баскетболе пад кіраўніцтвам заслужанага трэнера СССР Сямёна Львовіча Халіпскага. За гады спартыўнай кар’еры шматкроць станавілася чэмпіёнкай БССР па баскетболе.

З 1974 года перайшла на трэнерскую работу. Працавала ў Мінску і Брэсце.

У сярэдзіне 80-х гадоў перайшла на адміністрацыйную работу і працавала завучам, а потым дырэктарам спартыўнай школы алімпійскага рэзерву Брэста. У пачатку 90-х гадоў па запрашэнні І. А. Мядзведзскага, кіраўніка Камітэту па фізічнай культуры, спорту і турызму Брэсцкага аблвыканкама перайшла на дзяржаўную службу і працавала ў кіраўніцтве Упраўлення па фізічнай культуры, спорту і турызму Брэсцкага абласнога выканаўчага камітэта да выхаду ў адстаўку з Ганаровай пашанай Міністэрства спорту і турызму Рэспублікі Беларусь за шматгадовую бездакорную службу ў галіне развіцця спорту краіны.

Сярод беларускіх жанчынаў-спартоўцаў лічыцца найбольш выбітнай гульнёвай абаронцай БССР і адной з найлепшых баскетбалістак-камбогардаў у Савецкім Саюзе.

Катэгорыя:Баскетбалісты СССР
Катэгорыя:Баскетбалісткі Беларусі
БМП-1

**БМП-1** — савецкая гусенічная баявая машына пяхоты.

## Канструкцыя і браняванне 
Для паспяховага пераадольвання водных перашкод у БМП-1 былі ўсталяваныя полыя металічныя каткі, якія павялічваюць плавучасць.

Рухальная ўстаноўка была створана на базе вельмі ўдалага 12-цыліндравага дызеля У-2, які з’яўляўся базавым агрэгатам для многіх грамадзянскіх і ваенных вырабаў СССР. 

Корпус БМП-1 зроблены са сталёвай катаннай брані высокай цвёрдасці. У верхняй лэбавай частцы вялікі люк. Вежа канічнай формы. 

Бартавая, кармавая браня і дах корпуса і вежы забяспечваюць абарону машыны ад 7,62-мм куль стралковай зброі з нулявой далёкасці і ад лёгкіх аскепкаў артылерыйскіх снарадаў, але не абараняюць ад агню 12,7-мм кулямёта з блізкай дыстанцыі і ад цяжкіх снарадных аскепкаў.

## Мадыфікацыі 
* СССР: БМП-1К, БМП-1П, БМП-1Д, БМП-1ПК, БМП-1ПГ, БМП-1-30, БМП-1М.
* Чэхаславакія/Чэхія: BVP-1, Pbv-501, BMP-M1 CZ, BMP-M2 CZ.
* Украіна: БМП-1У «Шквал».
* Беларусь: Кобра-С (разам са Славакіяй).
* ГДР: BMP-1A1 Ost.
* Польшча: BWP-1, BWP-40.
* Румынія: MLI-84, MLI-84M.

## На ўзбраенні 
Дзяржавы, на ўзбраенні якіх знаходзіцца БМП-1:

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Удзел у канфліктах 
БМП-1 быў задзейнічаны ва ўзброеных канфліктах у Афрыцы (Чадска-лівійскі канфлікт, грамадзянскія войны ў Анголе, Лівіі і Кот-д’Івуар), Азіі (Грамадзянская вайна на Шры-Ланцы, пагранічны канфлікт на востраве Даманскі), на Блізкім і Сярэднім Усходзе (Грамадзянскія войны ў Сірыі, Емене і Ліване, Афганская вайна, Ірана-іракская вайна) і постсавецкай прасторы (Узброены канфлікт на Украіне, Прыднястроўская вайна, грамадзянская вайна ў Таджыкістане, Карабахская вайна, Чачэнскі канфлікт).

## Гл. таксама 
* Выраб 64992 (Т-100 ЛТ)

## Спасылкі 
* Военное дело: Она была первой. БМП-1 (видео)
* Боевая машина пехоты БМП-1 (объект 765Сп1)
* Варианты модернизации на сайте Курганского машиностроительного завода 
* БМП-1, установленная в Волгограде

Катэгорыя:Баявыя машыны пяхоты
Катэгорыя:Зброя паводле алфавіта
Катэгорыя:Зброя СССР
Канхваман

**Канхвама́н** — заліў Жоўтага мора Ціхага акіяна каля заходняга ўзбярэжжа Карэйскага паўвострава (Паўднёвая Карэя).

Даўжыня заліва 85 км. Шырыня да 122 км. Глыбіні да 54 м. Прылівы паўсутачныя, вышынёй да 10 м. У заліве вялікая колькасць астравоў і скал. Упадае рака Ханган.

На ўзбярэжжы заліва знаходзіцца горад і порт Інчхон.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Канхваман // «Мегаэнциклопедия Кирилла и Мефодия» megabook.ru

Катэгорыя:Залівы Ціхага акіяна
Катэгорыя:Жоўтае мора
Катэгорыя:Паўднёвая Карэя
Гросмюнстэр

**Гросмюнстэр** () — адна з трох найважнейшых цэркваў Цюрыха разам з Фраўмюнстэр і царквой святога Пятра. Храм выкананы ў раманскім стылі. Цэнтральная частка сабора каля набярэжнай ракі Лімат была пабудавана на месцы царквы Каралінгаў. Пачатак будаўніцтва сабора датаваны 1090 годам, царкву пачалі выкарыстоўваць для набажэнстваў толькі каля 1220 года.

Гросмюнстэр уяўляў сабой мужчынскі манастыр, канкурыруючы з Фраўмюнстэр на працягу Сярэднявечча. Паводле легенды, Гросмюнстэр быў заснаваны Карлам Вялікім, конь якога ўпаў на калені над магілай Фелікса і Рэгулы, святых заступнікаў Цюрыха. Легенда дапамагла ўтрымаць прыярытэт перад Фраўмюнстэрам, які быў заснаваны унукам Карла Вялікага — Людовікам Нямецкім. Нядаўнія археалагічныя знаходкі пацвердзілі наяўнасць рымскіх пахаванняў у падмурках Гросмюнстэра.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Храмы Цюрыха
Дзмітрый Андрэевіч Фурманаў

**Дзмітрый Андрэевіч Фурманаў** () — (26 кастрычніка (7 лістапада) 1891, сяло Серада, Расійская імперыя — 15 сакавіка 1926, Масква, РСФСР, СССР) — савецкі пісьменнік-празаік, рэвалюцыянер, ваенны і палітычны дзеяч.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 26 кастрычніка (7 лістапада) 1891 года ў сяле Серада Кастрамской губерні (цяпер горад Фурманаў Іванаўскай вобласці) у сялянскай сям’і.

У 1909—1912 гадах вучыўся ў рэальным вучылішчы горада Кінешма.

У 1912—1914 гадах вучыўся на філалагічным факультэце Маскоўскага ўніверсітэта. У гады Першай сусветнай вайны быў братам міласэрнасці.

У 1917—1918 гадах — эсэр-максімаліст, затым — анархіст. З 1918 года — член РКП(б).

Удзельнік грамадзянскай вайны ў Расіі: са студзеня 1919 года — камісар 25-й стралковай дывізіі, са жніўня 1919 года — начальнік палітуправы Туркестанскага фронту, з сакавіка 1920 года — упаўнаважаны па Сямірэчанскай вобласці, удзельнічаў у падаўленні антысавецкага паўстання ў Сямірэччы, знішчэнні врангелеўскага дэсанту на Кубані.

З 1921 года ў Маскве, на літаратурнай працы. У 1924 годзе скончыў факультэт грамадскіх навук Маскоўскага ўніверсітэта.

У 1924—1925 гадах — сакратар Маскоўскай асацыяцыі пралетарскіх пісьменнікаў (МАПП).

Памёр 15 сакавіка 1926 года ад менінгіту. Пахаваны ў Маскве на Новадзявочых могілках.

## Узнагароды 
* Ордэн Чырвонага Сцяга (1922) — За камандаванне атрадам пры разгроме Улагаеўскага дэсанту ў 1920 годзе.

## Спасылкі 
* Біяграфія
* Дзмітрый Андрэевіч Фурманаў
* Камісар і пісьменнік (пра Дзмітрыя Фурманава)
* Дзвінскі летапіс будучага камісара Чапаеўскай дывізіі

Катэгорыя:Удзельнікі Грамадзянскай вайны ў Расіі
Катэгорыя:Пісьменнікі Расіі XX стагоддзя
Катэгорыя:Рускамоўныя пісьменнікі XX стагоддзя
Катэгорыя:Пісьменнікі СССР
Катэгорыя:Кавалеры ордэна Чырвонага Сцяга
Катэгорыя:Выпускнікі гісторыка-філалагічнага факультэта Маскоўскага ўніверсітэта
Катэгорыя:Марксісты
Катэгорыя:Бальшавікі
Катэгорыя:Рэвалюцыянеры Расіі
Катэгорыя:Памерлі ад менінгіту
Біг-Міні-Фестываль вулічнага мастацтва

**«Біг-Міні-Фестываль вулічнага мастацтва»** — беларускі тэатральны фестываль, які праводзіцца з 2012 года ў Гродна.

## Гісторыя 
.]]
28 — 29 ліпеня 2018 года ў Гродна на пллошчы Савецкая, вуліцы Савецкая, гарадскім парку імя Жылібера адбыўся VII Біг-Міні-Фестываль вулічнага мастацтва. Удзел прынялі музыканты, мастакі, акцёры, майстры вогненнага шоу — 55 калектываў і амаль 300 удзельнікаў з Гродна, Мінска, Гомеля, Гданьска і Санкт-Пецярбурга, якія выступаюць у самых розных накірунках і жанрах. Фестываль прайшоў ў новай канцэпцыі — «Я», дзе кожны глядач і артыст атрымае магчымасць адкрыць сваё ўласнае, творчае «я»: рухацца разам з танцоўшчыкамі, спяваць і гуляць разам з музыкантамі, пераўвасабляцца разам з акцёрамі, запальваць разам з файершчыкамі. Працавала больш за 10 фестывальных пляцовак, горад стаў адзінай культурнай прасторай.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Фестывалі Беларусі
Белорусская лесная газета

**«Белорусская лесная газета»** () — беларуская газета па лясной гаспадарцы. Заснавана Міністэрствам лясной гаспадаркі Рэспублікі Беларусь. Выдаецца з 1994 года. Выходзіць штотыдзень у чацвер.

Выдаецца на 16-ці палосах фармату А-3, а двойчы на месяц — на 24 поўнакаляровых палосах. Тыраж газеты — больш за 28 тысяч асобнікаў. З’яўляецца адзіным у краіне перыядычным штотыднёвым выданнем, якое працуе па ўсёй праблематыцы лесагаспадарчага і дрэваапрацоўчага комплексаў Беларусі.

Сярод пастаянных падпісчыкаў «Белорусской лесной газеты» — усе без выключэння прадпрыемствы і ўстановы сістэмы Міністэрства лясной гаспадаркі краіны, лесапрамысловыя, дрэваапрацоўчыя вытворчасці, гандлёва-закупачныя арганізацыі, мэблевыя фабрыкі і іншыя прадпрыемствы розных формаў уласнасці. Значнае месца ў яе публікацыях адводзіцца Беларускаму вытворча-гандлёваму канцэрну лясной, дрэваапрацоўчай і цэлюлозна-папяровай прамысловасці «Беллеспаперапрам».

На старонках «БЛГ» пастаянна прысутнічаюць адмысловыя падборкі і тэматычныя палосы, прысвечаныя развіццю паляўнічай гаспадаркі і рыбалоўства ў краіне. Дзейнічаюць і карыстаюцца вялікай папулярнасцю ў чытачоў прэс-клубы «Паляўнічы рог», «Поклевка». У іх, акрамя шырокай прапаганды гэтых відаў адпачынку, значнае месца адведзена апісанню рынку рыштунку, зброі і начыння, а таксама прапаноў па рыбалоўна-паляўнічым турызме і сэрвісе.

## Спасылкі 
* Сайт газеты 

Катэгорыя:Газеты Беларусі
Катэгорыя:Газеты на беларускай мове
Катэгорыя:Газеты на рускай мове
Катэгорыя:Друкаваныя выданні, якія ўзніклі ў 1994 годзе
Іван Георгіевіч Лапін

**Іван Георгіевіч Лапін** () — старшы лейтэнант Рабоча-сялянскай Чырвонай Арміі, удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза (1943).

## Біяграфія 
Нарадзіўся 23 снежня 1916 года ў Пінева (цяпер Лапіна Нерахцкага раёна Кастрамской вобласці). Пасля заканчэння шасці класаў школы працаваў трактарыстам у калгасе. У 1937—1939 гадах Лапін быў прызваны на службу ў Рабоча-сялянскай Чырвонай Арміі, скончыў курсы малодшых лейтэнантаў. У 1941 годзе Лапін паўторна быў прызваны ў армію. З лютага 1942 года — на франтах Вялікай айчыннай вайны. Да верасня 1943 года гвардыі старшы лейтэнант Іван Лапін камандаваў мінамётнай батарэяй 56-га гвардзейскага кавалерыйскага палка 14-й гвардзейскай кавалерыйскай дывізіі 7-га гвардзейскага кавалерыйскага корпуса 61-й арміі Цэнтральнага фронту. Вызначыўся падчас вызвалення Украінскай і Беларускай ССР.

 на плошчы Працы ў Гомелі.]]
16 верасня 1943 года батарэя Лапіна пераправілася цераз Дзясну і прыняла ўдзел у баях пад Ноўгарадам-Северскі. 17 верасня 1943 года ў баі пад вёскай Альшанае Чарнігаўскай вобласці Украінскай ССР батарэя знішчыла 7 варожых гармат і 2 мінамёты, а затым адкрыла агонь па праціўніку, які адыходзіў, нанёсшы яму вялікія страты. 23 верасня 1943 года ў раёне вёскі Першэ Траўня Гараднянскага раёна батарэя Лапіна знішчыла 7 артылерыйскіх гармат, 8 кулямётаў, 3 танка праціўніка. У адступленні праціўнік кінуў 3 гарматы. 3 кастрычніка 1943 года батарэя Лапіна прыкрывала пераправу батальёна цераз раку Брагінка ў раёне населенага пункта Калыбанскія хутары Лоеўскага раёна Гомельскай вобласці Беларускай ССР, знішчыўшы 5 батарэй, 8 мінамётаў, каля 120 салдатаў і афіцэраў праціўніка.

Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 24 снежня 1943 года за «ўзорнае выкананне баявых заданняў камандавання на фронце барацьбы з нямецкімі захопнікамі і праяўленыя пры гэтым мужнасць і гераізм» гвардыі старшы лейтэнант Іван Лапін быў удастоены высокага звання Героя Савецкага Саюза. Ордэн Леніна і медаль «Залатая Зорка» ён атрымаць не паспеў, так як 12 студзеня 1944 года загінуў у баі на тэрыторыі Гомельскай вобласці. Пахаваны ў брацкай магіле на плошчы Працы ў Гомелі.

## Узнагароды і званні 
* Два ордэны Чырвонай Зоркі.

## Памяць 
* У гонар Лапіна перайменавана яго родная вёска, названая вуліца ў Гомелі.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* *Голубев Е. П.* Боевые звёзды. — Ярославль: Верх.-Волж. кн. изд., 1972.

Катэгорыя:Камандзіры батарэй у Вялікай Айчыннай вайне
Катэгорыя:Загінулі ў баях Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Пахаваныя ў Гомелі
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Кастрамской вобласці
7.7 cm FK 96

**7.7 cm Feldkanone 96** (*7.7 cm FK 96*) — нямецкая палявая гармата ўзору 1986 года. Стаяла на ўзбраенні Германскай імперыі, выкарыстоўвалася падчас Першай сусветнай вайны.

## Гісторыя 
FK 96 была мадэрнізаванай версіі папярэдняй гарматы Krupp FK 73 і ў існасці мела стандартную канструкцыю тых часоў. Гармата была цвёрда замацавана на лафеце, адсутнічала якая альбо супрацьадкатная сістэма апроч наяўнасці сошкі на станіне гарматы. Таксама на гармаце адсутнічаў гарматны шчыт. Калі ў 1897 году французы прэзентавалі свой Canon de 75 modèle 1897, FK была прызнана састарэлай, і падпала пад мадэрнізацыю. Узор 1896 года атрымаў пазначэнне 7.7 cm FK 96 a.A, дзе a.A расшыфроўвалася як «alte Art» (з ням. — «стары ўзор»), а n.A., адпаведна, як «neuer Art» (з ням. — «новы ўзор»).

Варыянт  7.7 cm FK 96 a.A прадаваўся  Аранжавай Рэспублікі і Трансваалю пад пазначэннем 7.5 cm Krupp L/24. Гармата добра праявіла сябе супраць англічан у . 7,7 см. FK 96 a / A выкарыстоўвалася таксама нямецкімі каланіяльнымі (Schutztruppen) батарэямі ў 1904 годзе падчас  і падчас нападу Германіі ў паўднёва-заходнюю Афрыку ў 1914-1915 годзе.

## Літаратура 
* Jäger, Herbert. German Artillery of World War One. Ramsbury, Marlborough, Wiltshire: Crowood Press, 2001 ISBN 1-86126-403-8
* Ortner, M. Christian. The Austro-Hungarian Artillery From 1867 to 1918: Technology, Organization, and Tactics. Vienna, Verlag Militaria, 2007 ISBN 978-3-902526-13-7

## Спасылкі 
* 7.7cm Feldkanone C/96 (FK 96 a/A).
* Fotos from the Muswellbrook RSL, Muswellbrook, NSW 

Катэгорыя:Артылерыя калібра 77 мм
Катэгорыя:Артылерыя Германіі ў Першай сусветнай вайне
Катэгорыя:Палявыя гарматы
Павел Антонавіч Гарошак

{{Ваенны дзеяч
|імя              = Павел Антонавіч Гарошак
|арыгінал імя     = Павел Антонович Горошек
|дата нараджэння  = 
|месца нараджэння = 
|дата смерці      = 
|месца смерці     = 
|выява            = 
|шырыня           = 
|апісанне выявы   = 
|мянушка          = 
|прыналежнасць    = 
|гады службы      = 1943—1946
|званне           = 
|род войскаў      = сухапутныя войскіБранятанкавыя і механізаваныя войскі
|камандаваў       = 
|часць            = 
|бітвы            = Вялікая Айчынная вайна
|узнагароды       = {
 
}
{
 
}
|сувязі           = 
|у адстаўцы       = 
}}
**Павел Антонавіч Гарошак** (сапраўднае прозвішча **Гарошчак**) (1925—1994) — савецкі ваенны дзеяч. Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны. Герой Савецкага Саюза (1943). Падпалкоўнік запасу.

## Біяграфія 
Павел Антонавіч Гарошак (сапраўднае прозвішча — Гарошчык) нарадзіўся 10 чэрвеня 1925 года ў вёсцы   Башкірскай АССР РСФСР СССР (цяпер вёска Фёдараўскага раёна Рэспублікі Башкартастан Расійскай Федэрацыі) у сялянскай сям’і. Беларус. Скончыў 7 класаў школы ў суседняй вёсцы . У верасні 1941 года П. А. Гарошак паступіў у Стэрлітамакскую фельчарскую школу, з другога курсу якой ў 1943 годзе быў прызваны ў рады Рабоча-сялянскай Чырвонай Арміі Фёдараўскім райваенкаматам Башкірскай АССР і накіраваны на курсы кулямётчыкаў у Рыжскае пяхотнае вучылішча, якое знаходзілася ў эвакуацыі ў Стэрлітамаке.

У баях з нямецка-фашысцкімі захопнікамі радавы П. А. Гарошак з верасня 1943 года на пасадзе камандзіра кулямётнага разліку ў складзе 1-га мотастралковага батальёна    Варонежскага  Чаркаскай вобласці Украінскай ССР і занялі плацдарм на правым беразе. У перадавой групе быў і радавы Гарошак. Да сямі гадзін раніцы фарсіраваў Дняпро ўвесь 1-ы мотастралковы батальён. Немцы паспрабавалі ліквідаваць плацдарм, кінуўшы ў бой вялікую колькасць пяхоты, танкі і авіяцыю. Але да чатырох гадзін вечара ўсе атакі праціўніка, былі адбітыя. У ходзе бою быў цяжка паранены санінструктар батальёну. Павел Антонавіч застаўся адзіным на плацдарме медыкам і таму быў пераведзены ў . За шэсць гадзін баявых дзеянняў радавы Гарошак аказаў дапамогу 26 байцам і камандзірам, вынес з зоны абстрэлу 32 параненых салдата са зброяй. 19 кастрычніка 1994 года Павел Антонавіч памёр. Пахаваны на Чыжоўскіх могілках горада Мінска Рэспублікі Беларусь.

## Узнагароды 
* Медаль «Залатая Зорка» (17.11.1943).
* Ордэн Леніна (17.11.1943).
* Ордэн Айчыннай вайны 1 ступені (1985).
* Ордэн Чырвонай Зоркі — двойчы (05.10.1943; ??).
* Медалі.

## Памяць 
* Мемарыяльная дошка ў гонар Героя Савецкага Саюза П. А. Гарошка ўстаноўлена на будынку медыцынскага вучылішча ў горадзе Стэрлітамаку Рэспублікі Башкартастан.
* Імя Героя Савецкага Саюза П. А. Гарошка ўвекавечана на мемарыяле ў  ў горадзе Уфе Рэспублікі Башкартастан.

## Літаратура 
* 
* Пайвин И. Через Днепр //Славные сыны Башкирии. Кн.3. Уфа, 1968.

## Дакументы 
*  № в базе данных , , , 

## Спасылкі 
* 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Міністры юстыцыі БССР
Катэгорыя:Падпалкоўнікі СССР
Катэгорыя:Удзельнікі бітвы за Дняпро
Лясы Ісландыі

**Лясныя масівы ў Ісландыі** займаюць менш за 2 % тэрыторыі краіны, дрэвы ў лясах невялікія. З гэтай нагоды лясы ахоўваюцца дзяржавай.
## Гісторыя ляснога масіву 
Першыя вікінгі, якія прыбылі ў Ісландыю больш за тысячу гадоў таму, выявілі незаселеную мясцовасць, поўную пераважна бярозавых лясоў на 25—40% тэрыторыі вострава. Вікінгі пачалі высякаць і спальваць ісландскія лясы дзеля драўніны і з мэтай ачышчэння прасторы для сельскагаспадарчай зямлі і выганаў. Яны таксама прывезлі авечак, з-за якіх маладыя дрэўцы ісландскіх лясоў не маглі аднавіцца. Пахаладанне, малы ледавіковы перыяд і вулканічныя вывяржэнні таксама сталі прычынай спаду колькасці лясоў.
## Праблемы лясоў 
Ісландыя працуе над аднаўленнем лясоў. Гэта дапаможа вырашыць праблему эрозіі глебы, знізіць інтэнсіўнасць пылавых бур і павялічыць аб’ёмы сельскай гаспадаркі. Лясы палепшаць якасць вады і скароцяць  Ісландыі. Аднак, у такім халодным клімаце лягчэй захаваць старыя лясы, чым аднавіць іх. Краіна працуе над аднаўленнем ляснога покрыва больш за 100 гадоў, саджаючы мільёны елак, хвояў, лістоўніц і бяроз. Ісландыя высаджвала сотні тысяч саджанцаў у год на працягу большай часткі XX стагоддзя, дасягнуўшы 4 мільёны саджанцаў штогод у 1990-х гадах і 6 мільёнаў у год у пачатку 2000 года. Бюджэт на лясную гаспадарку быў рэзка скарочаны пасля , але Ісландыя працягнула саджаць 3 мільёны новых дрэў штогод у апошнія гады. Гэта дапамагло выратаваць некалькі апошніх натуральных лясоў Ісландыі і павялічыць іх плошчу, аднак гэта павольны працэс. Лясное покрыва Ісландыі ўпала ніжэй за 1 % у сярэдзіне XX стагоддзя. Бярозавыя лясы зараз пакрываюць 1,5 % вострава, культываваныя лесапасадкі — 0,4 %. Да 2100 года краіна мае на мэце павялічыць лясное покрыва з 2 да 12%.
## Лясная флора 
У лясах Ісландыі растуць касцяніцы, чарніцы. Некаторыя дрэвы пазначаныя адмысловымі слупкамі, дзе напісана назва і год высадкі, таксама існуюць «імянныя» дрэвы. Часта ў лясах Ісландыі ёсць трэкінгавыя сцежкі для турыстаў.
## Гл. таксама 
* Халормсстадаскогур

## Спасылкі
Сядзібна-паркавы комплекс Тарасовічаў

**Сядзібна-паркавы комплекс Тарасовічаў** размешчаны ў аграгарадку Гнезна (Ваўкавыскі раён).

## Гісторыя 
Сядзібны комплекс у былым маёнтку ў XVIII стагоддзі належаў Ромерам. З 1817 знаходзіўся ў руках Тарасовічаў. Гнезна належала ім да 1937 года, калі гэты маёнтак набылі Сташэўскія, якія сталі яго апошнімі ўласнікамі.

## Архітэктура 
Сядзіба ў стылі класіцызму была пабудавана Тарасовічамі каля 1835 года. Будынак прамавугольны ў плане, партэрны, з порцікам. Яго партэрную частку ўтвараюць чатырохбаковыя апоры злучаныя паміж сабой аркамі. Верхняя частка порціка ўтварае тэрасу, замкнёную з бакоў трыма аркамі, з дзвюма калонамі ў франтальнай частцы, што падтрымліваюць трохвугольны франтон. З боку саду знаходзіцца тэраса з балюстрадай.

Перад сядзібай, з абодвух бакоў дзядзінца знаходзяцца дзве партэрныя афіцыны. Сядзібу акружае ландшафтны парк з сістэмай сажалак, злучаных з ракой Нятупа. Захаваліся таксама гаспадарчыя пабудовы: невялікая, неагатычная лядоўня, накрытая чатырохсхільным дахам, а таксама падоўжаны ў плане будынак стайні з паўкруглай уяздной брамай. Пры ўездзе на тэрыторыю былога ўладання захаваліся слупы старой брамы.

## Літаратура 
* *Rąkowski G.* Ilustrowany przewodnik po zabytkach kultury na Białorusi. — Warszawa: Burchard Edition, 1997. 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Гнезна (Ваўкавыскі раён)
Катэгорыя:Збудаванні Беларусі ў стылі класіцызм
Катэгорыя:Сядзібна-паркавыя ансамблі Ваўкавыскага раёна
Крынічны сельсавет

**Крыні́чны сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Мазырскага раёна Гомельскай вобласці. Цэнтр — аграгарадок (да 2018 г. пасёлак) Крынічны.

## Гісторыя 
Утвораны 20 жніўня 1924 года як **Бібікаўскі сельсавет** у складзе Мазырскага раёна Мазырскай акругі БССР. Цэнтр — вёска Бібікі. З 5 кастрычніка 1926 года ў складзе Слабадскога раёна, з 4 жніўня 1927 года — у складзе Нараўлянскага раёна той жа акругі. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Нараўлянскім раёне БССР. З 5 красавіка 1935 года ў складзе Мазырскага раёна, з 21 чэрвеня 1935 года — Мазырскай акругі. 23 жніўня 1937 года да сельсавета далучана частка скасаванага Тварычаўскага нацыянальнага польскага сельсавета. З 20 лютага 1938 года ў складзе Палескай вобласці. У Другую сусветную вайну з жніўня 1941 года да студзеня 1944 года тэрыторыя сельсавета знаходзілася пад нямецкай акупацыяй. З 8 студзеня 1954 года ў складзе Гомельскай вобласці. У 1975 годзе на тэрыторыі сельсавета ўтвораны пасёлак Крынічны. У 1976 годзе ў склад сельсавета з Міхалкаўскага сельсавета перададзена вёска Стрэльск. 11 чэрвеня 1980 года цэнтр сельсавета перанесены ў пасёлак Крынічны, сельсавет перайменаваны ў Крынічны.

## Склад 
У склад сельсавета ўваходзіць 10 населеных пунктаў:

## Насельніцтва 
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 2822 чалавекі; паводле перапісу 2019 года — 2906 чалавек.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.
* Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т.2. Кн.2. Гомельская вобласць / С. В. Марцэлеў; рэдкал.: Г. П. Пашкоў (гал. рэдактар) і інш. – Мінск: Беларуская Энцыклапедыя імя П. Броўкі, 2005. –520 с.: іл. ISBN 985-11-0330-6.


Катэгорыя:Былыя сельсаветы Слабадскога раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Нараўлянскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Believer

**Believer**— песня амерыканскага поп-рок-гурта Imagine Dragons. Першы сінгл з трэцяга альбома гурта Evolve. Быў выпушчаны 1 лютага 2017 на Interscope Records i KIDinaKORNER. Песня дасягнула пятага месца ў Bollboard Hot 100, а таксама першага ў Billboard Hot Rock Songs, Alternative Songs і Rock Airplay.

Катэгорыя:Imagine Dragons
7.7 cm Kanone in Haubitzelafette

**7.7 cm Kanone in Haubitzelafette** — нямецкая палявая гармата  гармата на гаўбічнам лафеце, выкарыстоўвалася падчас Першай сусветнай вайны. Гармата была створана на аснове 7.7 cm FK 16, усталяванай на лафет гаўбіцы 10.5 cm FH 98/09 у спробе атрымаць больш высокі вугл узвышэнне і большую далёкасцю стральбы  ў параўнанні з гарматай 7.7 cm FK 96 n.A.. Войскамі Антанты быў захоплены ўсяго адзін узор 17 красавіка 1916. Даныя пра колькасць вырабленых падобных гарматаў не вядомыя.

## Літаратура 
* Jäger, Herbert. German Artillery of World War One. Ramsbury, Marlborough, Wiltshire: Crowood Press, 2001 ISBN 1-86126-403-8
* Ortner, M. Christian. The Austro-Hungarian Artillery From 1867 to 1918: Technology, Organization, and Tactics. Vienna, Verlag Militaria, 2007 ISBN 978-3-902526-13-7

Катэгорыя:Артылерыя калібра 77 мм
Катэгорыя:Артылерыя Германіі ў Першай сусветнай вайне
Катэгорыя:Палявыя гарматы
Стэрлітамакскі медыцынскі каледж

**Стэрлітамакскі медыцынскі каледж** () — сярэдняя медыцынская ўстанова ў Стэрлітамаку. Мае філіял у Кумяртаў, заснаваны ў 1990 годзе.

## Гісторыя 
Заснаваны ў 1935 як акушэрская школа, з 1939 фельчарска-акушэрская школа, з 1947 медыцынскі тэхнікум, з 1954 — вучылішча, з 2003 каледж. Падрыхтавана больш за 17 тысяч спецыялістаў (на 2015), сярод іх , П. А. Гарошак, Х. С. Фахрэтдзінава.

## Апісанне 
Навучанне вядзецца на дзённым аддзяленні па спецыяльнасцях: акушэрская справа, лабараторная дыягностыка, лячэбная справа, сястрынская справа, стаматалогія артапедычная, фармацыя.

У каледжы працуюць 2 музея (гісторыі каледжа і гісторыі медыцынскага халата), маецца інтэрнат. Будынак лабараторнага корпуса каледжа (вул. Садовая, 35; пабуд. у 1895 годзе) з’яўляецца помнікам архітэктуры. У інтэрнаце ўсталяваная мемарыяльная дошка вучняў, якія загінулі ў Вялікай Айчыннай вайне (1985).

## Спасылкі 
* СТЕРЛИТАМАКСКИЙ МЕДИЦИНСКИЙ КОЛЛЕДЖ  

Катэгорыя:Стэрлітамак
Катэгорыя:Медыцынскія навучальныя ўстановы
Катэгорыя:Адукацыя ў Башкартастане
Катэгорыя:Адукацыя ў Расіі
Катэгорыя:З’явіліся ў 1935 годзе
10 cm K 04

**10 cm Kanone 04 ** (*10 cm K 04*) — нямецкая палявая гармата ўзору 1904 года. Стаяла на ўзбраенні Германскай імперыі, выкарыстоўвалася падчас Першай сусветнай вайны. Гэта была другая ў вайсковай гісторыі Германіі артылерыйская гармата з сучаснай на той час сістэмай гашэння аддачы. 10 cm K 04 паступіла на замену састарэлым гарматам 10 cm K 99 і Lang 15 cm Kanone 92. У стандартнай версіі не было гарматнага шчыта, аднак у 1912 годзе быў распрацаваны варыянт з вялікім шчытом і шэрагам дапрацовак. До канца вайны было выпушчана 32 такія гарматы бо дадзеныя гарматы хутка выцясняліся больш сучаснымі 10 см К 14 і 10 см К 17. Гармата магла перавозіцца адным экіпажам з шасці коней, таксама яе можна было падзяліць на дзве часткі і перавесці на двух экіпажах.

## Літаратура 
* Jäger, Herbert. German Artillery of World War One. Ramsbury, Marlborough, Wiltshire: Crowood Press, 2001 ISBN 1-86126-403-8

## Спасылкі 
* Development of the 10 cm Kanone on Lovett Artillery Collection
* 10 cm K 04

Катэгорыя:Артылерыя калібра 105 мм
Катэгорыя:Артылерыя Германіі ў Першай сусветнай вайне
Катэгорыя:Палявыя гарматы
Абалонь (кампанія)

**Публічнае акцыянернае таварыства «Абалонь»**  () — адзін з найбуйнейшых вытворцаў піва, слабаалкагольных і безалкагольных напояў ва Украіне.

## Гісторыя 
Да адкрыцця Алімпіяды 1980 года савецкі ўрад паставіла задачу пабудаваць бровар, піва якога бы адпавядала еўрапейскім стандартам. У якасці экспертаў былі запрошаныя чэшскія спецыялісты - сусветна вядомыя майстры піваварства. Яны вызначылі месца пабудовы новага піваварнага завода. Галоўным крытэрыем выбару было наяўнасць крыніц з артэзіянскай вадой. Гэтым месцам быў абраны раён Абалонь, які знаходзіцца ў горадзе Кіеве на беразе ракі Дняпра.

Пабудаваны па чэшскім праекце, завод вырабляў піва, якое хутка заваявала шырокую папулярнасць і прызнанне. Пасля атрымання Украінай незалежнасці кампанія «Абалонь» першай пачала экспартныя пастаўкі піва ў краіны Еўропы і ЗША.

## Вытворчыя магутнасці 
У 2009 годзе прадпрыемствы ЗАТ «Абалонь» выпусцілі 96,1 млн дал піва, 14,8 міл дал безалкагольных напояў, 2,4 млн дал слабаалкагольных напояў і 8,3 млн дал мінеральнай вады.  Такія аб'ёмы вытворчасці дазваляюць «Абалоні» быць адным з лідараў на ўсіх рынках, дзе прадстаўлена прадукцыя кампаніі.

Акрамя напояў, кампанія займаецца выпускам прамысловых тавараў, такіх як піваварны солад, грануляваная піўная драбіна, бандажнымі стужка (вырабляецца з перапрацаванай ПЭТ-тары). У 2009 годзе было выраблена 158,4 тыс. тон піваварнага соладу.

У склад карпарацыі ўваходзяць галоўны завод у Кіеве і 8 прадпрыемстваў у рэгіёнах краіны - даччыныя прадпрыемствы «Піваварня Зіберта» (Фастаў, Кіеўская вобл.) І «Красілоўскае» (Хмяльніцкая вобл.), А таксама заводы ў Ахтырке, Бершадь, Александрыі, Каламыі, Чамяроўцы.

Праектная магутнасць галоўнага завода «Абалонь» ў Кіеве складае 11 млн гекталітраў піва ў год. У 2009 годзе прадпрыемствы карпарацыі выпусцілі 96,6 млн дал піва, 19 млн дал безалкагольных напояў, за 2,8 млн дал слабаалкагольных напояў і 7 млн дал мінеральнай вады.

## Спасылкі 
*  
* Сайт пра культуру спажывання піва 
* Блог кампаніі «Абалонь»
* Кампанія «Абалонь» на Flickr
* Кампанія «Абалонь» на YouTube
* Кампанія «Абалонь» на Twitter
* Кампанія «Абалонь» на Facebook **(патрабуе рэгістрацыі)**

Катэгорыя:Кампаніі, заснаваныя ў 1980 годзе
Катэгорыя:Піва і бровары Украіны
Катэгорыя:Прадпрыемствы Кіева
Карагашы

**Карагашы** (саманазва: *карагаш-ногайлар*) — субэтнас у складзе нагайскага народа, прадстаўнікі якога пражываюць пераважна ў сёлах Растапулаўка, Джанай, Ясын-Сакан і Лапас у паўднёвай частцы Астраханскай вобласці Расіі. Гавораць на гаворцы, якую некаторыя лінгвісты лічаць самастойнай карагашскай мовай, а іншыя — дыялектам нагайскай.

## Спасылкі 
* Карагаши. История о «Газпроме», ваххабитах и непризнанном народе  — kamysh.press 
* Карагаши — жизнерадостный и добродушный народ  — radiorus.ru 

Катэгорыя:Народы Расіі
Катэгорыя:Цюркскія народы
Іркуцкі тралейбус

**Іркуцкі тралейбус** () — тралейбусная сістэма горада Іркуцка. 
## Маршрутная сетка 
* № 1. **Мк-ён. Сонечны (Лодачная)** — Акадэмгарадок — **вул. Жукоўскага**
* № 3 (аб'яднаны з № 5). **Пр. Марата** — сквер Кірава (вул. Свярдлова) —  мк-ён. Байкальскі — **Мк-ён. Сонечны (Лодачная)**  (шыльда маршруту №5 ставіцца, калі асобныя машыны 3 маршруту ідуць няпоўнымі рэйсамі ад мк-ён. Сонечный да сквера Кірава)
* № 4. **сквер Кірава (вул. Свярдлова)** — Савецкая вул. — **Аэрапорт**
* № 6. **вул. Жукоўскага** — Акадэмгарадок — вул. Шырямова — **Аэрапорт** 
* № 7. **сквер Кірава (вул. Свярдлова)** — мк-ён. Байкальскі — Акадэмгарадок — **мк-ён. Першамайскі**
* № 7к.**мк-ён. Першамайскі** — Мельнікава — **вул. Маршала Конева (мк-ён. Сінюшына Гара)**
* № 8. **сквер Кірава** **(вул. Свярдлова)** — мк-ён. Байкальскі — **мк-ён. Юбілейны** (па гадзіннікавай стрэлцы)
* № 10. '*вул. Маршала Конева (мк-ён. Сінюшына Гара)* — ***Мельнікава — Акадэмгарадок — мк-ён. Байкальскі ***—*** **вул. Волжская**
* № 10к. **вул. Маршала Конева (мк-ён. Сінюшына Гара)* —*** Мельнікава — Акадэмгарадок — **мк-ён. Юбілейны*' (супраць гадзіннікавай стрэлкі)
Маршруты 7 і 10к пры руху ў бок плаціны Іркуцкай ГЭС ажыццяўляюць заезд у мк-ён. Універсітэцкі па Улан-Баторскай вул.

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт МУП «Иркутскгортранс»
* Сэрвіс па вызначэнні месцазнаходжання грамадскага транспарту ў Іркуцку
* Іркуцкі тралейбус на сайце «Троллейбусные города России»
* Фатаграфіі Іркуцкіх тралейбусаў на сайце «Транспортный глобус» 

Катэгорыя:Тралейбусныя сістэмы Расіі
Катэгорыя:З’явіліся ў 1970 годзе
Катэгорыя:Іркуцк
Еўрапейская кінапрэмія найлепшай еўрапейскай актрысе

**Еўрапе́йская кінапрэ́мія найле́пшай еўрапе́йскай актры́се** () — адна з галоўных узнагарод Еўрапейскай кінапрэміі, якая была ўпершыню прысуджана на 1-й цырымоніі ў 1988 годзе і ўручаецца еўрапейскай кінаакадэміяй штогод па сённяшні дзень, за выключэннем 1994 і 1995 гадоў, калі ўзнагарода ў гэтай намінацыі не ўручалася.

Колькасць намінацый у катэгорыі «Найлепшая еўрапейская актрыса» на працягу існавання кінапрэміі няраз змянялася, застаючыся ў межах ад 3 да 7. Аднак, у 1996 годзе пераможца абіраўся без папярэдняга вызначэння намінантаў. Апроч таго, часам у склад адной намінацыі ўваходзіла адразу некалькі акцёраў, у тым ліку ў 2002 годзе быў намінаваны цэлы акцёрскі ансамбль з 8 актрыс.

Па стане на пачатак 2026 года найбольшую колькасць перамог у намінацыі «Найлепшая еўрапейская актрыса», а менавіта **2**, маюць актрысы Кармен Маўра (1988, 1990), Жульет Бінош (1992, 1997), Ізабэль Юпэр (2001, 2002), Шарлота Рэмплінг (2003, 2015) і Сандра Хюлер (2016, 2023). Па колькасці намінацый першынства трымае Пенелопа Крус, якая намінавалася 5 разоў (1999, 2004, 2006, 2009, 2022).

## Пераможцы і намінанты 
Пераможцы і намінанты прыведзены ў храналагічным парадку. У межах аднаго года намінанты ўпарадкаваны па прозвішчах паводле беларускага алфавіта. Пераможца адзначаны блакітным колерам фона &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; і прыводзіцца першым.

### 1980-я 
### 1990-я 
У 1994—1995 гадах узнагарода ў гэтай намінацыі не ўручалася.

### 2000-я 
### 2010-я 
### 2020-я 
## Статыстыка па перамогах і намінацыях 
Па стане на пачатак 2026 года найбольшую колькасць перамог у намінацыі «Найлепшая еўрапейская актрыса», а менавіта **2**, маюць актрысы Кармен Маўра (1988, 1990), Жульет Бінош (1992, 1997), Ізабэль Юпэр (2001, 2002), Шарлота Рэмплінг (2003, 2015) і Сандра Хюлер (2016, 2023). Па колькасці намінацый першынства трымае Пенелопа Крус, якая намінавалася 5 разоў (1999, 2004, 2006, 2009, 2022).

## Заўвагі 
:  (да 2020) і  (з 2021) на Берлінскім кінафестывалі
:  на Венецыянскім кінафестывалі
:  на Канскім кінафестывалі

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Архіў на сайце Еўрапейскай кінаакадэміі
* Архіў  на сайце Еўрапейскай кінапрэміі

Катэгорыя:Намінацыі Еўрапейскай кінапрэміі
Катэгорыя:З’явіліся ў 1988 годзе
Катэгорыя:Кінапрэміі за найлепшую акцёрскую ігру