open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Наталля Уладзіміраўна Прыступа

**Наталля Уладзіміраўна Прыступа** (12 красавіка 1959, в. Малоткавічы, Пінскі раён — 8 чэрвеня 2006) — журналіст, паэт.

## Біяграфія 
Нарадзілася ў в. Малоткавічы Пінскага раёна. Вучылася ў Рэчыцкай спецшколе-інтэрнаце (інвалід з дзяцінства).

Пасля вучобы вярнулася ў бацькоўскі дом, у родныя Малоткавічы.

Працавала літаратурным кансультантам у рэдакцыі газеты «Пінскі веснік».

У Саюз пісьменнікаў Беларусі прынята ў 2006 годзе.

Актыўна друкавалася паэтка і ў калектыўных зборніках, а таксама ў часопісах «Акно», «Нёман», «Белые снегири» (Масква) ды ў рэспубліканскіх газетах.

## Творчасць 
**Аўтар кніг:**
* «Попытка» (Мінск: РЦДІ «Инвацентр», 1996).
* «Кленовые строфы» (Брэст: Упраўленне па друку аблвыканкама, 1997).
* «С любовью» (Пинск, «Пинская региональная типография», 2000).

**Сааўтар кніг:**
* «Быль»: у сааўтарстве з Е. Полеес (Мінск, РЦДІ «Инвацентр», 1998).
* «Белый взмах»: у сааўтарстве з Е. Мірчук (Пінск, КУІП «Редакция газеты „Пінскі веснік“», 2001).
* «Два крыла»: у сааўтарстве з В. Казакевічам (Пінск, «Пинская ре- гиональная типография», 2004).
* «В объятиях судьбы»: у сааўтарстве з В. Казакевічам (Пінск, «Пинская региональная типография», 2006).

## Публікацыі ў літаратурных зборніках 
* «На ладонях Припяти и Пины» (Минск, ОДО «Тонпик», 2004).
* «Струменя» серебряные струны": творчество членов литобъединения «Струмень» г. Пинска (Брест, «Альтернатива», 2008).
* "Антология. Белорусский литературный союз «Полоцкая ветвь» 1994—2009 гг. (Минск, «Литературный свет», 2010).

## Публіцыстыка 
«Рождение песни»: на книгу «Сиреневое пламя» Т. Лознюхи и  О. Курдюмовой (Брест, «Брестская типография», 2007).

## Літаратура 
* «С любовью — к землячке и поэтессе»: М. Ляшук, газета «Пінскі веснік» (23.05.2000).
* «Себя суметь преодолеть»: І. Дземід, газета «Пінскі веснік» (26.05.2000).
* «На грани отчаяния и надежды»: В. Локун, газета «Пiнскi веснiк» (20.07.2004).
* «У абдымках цяжкага лёсу»: Н. Енбулаева, газета «Народная трыбуна» (09.09.2006).
* «Презентация с привкусом горечи»: Ф. Сыцін, газета «Пінскі веснік» (04.11.2006).
* «Піншчына ў паэтычных радках»: Сацыяльна-эканамічнае і гісторыка-культурнае развіццё Палескага рэгіёна ў ХХІ ст.: матэрыялы міжнароднай навук.-практ. канферэнцыі, прысвечанай Дням навукі Піншчыны, Н. С. Чыжыкава (Пінск, 2006).
* «Пинщина литературная»: В. Локун, часопіс «Нёман» (№ 8, 2007).
* «Пунктуационный строй поэтических произведений Н. Приступы»: Славянскія мовы: сістэмна-апісальныя і сацыяльна-культурныя аспекты даследвання: матэрыялы ІІІ Міжнароднай навукова-метадычнай канферэнцыі, А. Ю. Яніцкая (Брэст, 2008).
* «Літаратурная карта Берасцейшчыны»: навукова-папулярнае выданне (Брэст, «Брэсцкая друкарня», 2008).
* «Страница памяти Натальи Приступы»:  (02.07.2012).
* «Яна спяшалася да зорак…»: М. Ляшук, газета «Народная трыбуна» (07.08.2015).

## Спасылкі 
* http://pinsklib.by/wp-content/uploads/2018/05/Pristupa.pdf

Катэгорыя:Пісьменнікі Беларусі
Катэгорыя:Члены Саюза пісьменнікаў Беларусі
Еўрапейская кінапрэмія 2009

**22-я цырымо́нія прысуджэ́ння Еўрапе́йскай кінапрэ́міі** за дасягненні ў еўрапейскім кінематографе адбылася 12 снежня 2009 года ў Бохуме.

## Пераможцы і намінанты 
Ніжэй прыведзены спісы пераможцаў і намінантаў. У межах адной катэгорыі намінанты ўпарадкаваны паводле беларускага алфавіта. Пераможца адзначаны блакітным колерам фона &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; і прыводзіцца першым.

### Узнагароды за фільм 
### Персанальныя ўзнагароды 
### Тэхнічныя ўзнагароды 
### Ганаровыя ўзнагароды 
## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 22-я Еўрапейская кінапрэмія  на сайце Еўрапейскай кінапрэміі 
* 22-я Еўрапейская кінапрэмія на сайце *Internet Movie Database* 

2009
Катэгорыя:Кінапрэміі 2009 года
Катэгорыя:2009 год у кіно
Катэгорыя:2009 год у Германіі
Катэгорыя:Падзеі 12 снежня
Катэгорыя:Снежань 2009 года
Аляксандр Іванавіч Шпакоўскі

**Аляксандр Іванавіч Шпакоўскі** — расійскі і беларускі інжынер-архітэктар.

## Біяграфія 
Прафесійную адукацыю атрымаў у Пецярбургскім інстытуце грамадзянскіх інжынераў.

У 1904-05 гадах на складаўся малодшым інжынерам будаўнічага аддзялення валагодскага губернскага праўлення і яшчэ не меў чына.

З 1908 года працаваў у Віцебскай губерні на пасадзе малодшага архітэктара губернскага будаўнічага аддзялення ў чыне тытулярнага саветніка.

Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары Расіі
Катэгорыя:Архітэктары Віцебска
Катэгорыя:Архітэктары Волагды
Капліца ў гонар 2000-годдзя Нараджэння Хрыстова (Карэкаўцы)

**Капліца ў гонар 2000-годдзя Нараджэння Хрыстова** — праваслаўная капліца ў в. Карэкаўцы Вілейскага раёна Мінскай вобласці. З'яўляецца прыпісной да прыходу Свята-Духаўскай царквы ў в. Рэчкі Вілейскага раёна.

## Гісторыя 
На пачатку 2000-ых гадоў мясцовы жыхар Пётр Саковіч з жонкай Валянцінай на ўласныя сродкі збудавалі праваслаўную каплічку. На сценах яе размешчаны памятныя дошкі з імёнамі аднавяскоўцаў, што загінулі ў час Другой сусветнай вайны.

## Архітэктура 
Пабудавана з цэглы, на захад ад вёскі, на скрыжаванні. Квадратнае ў плане збудаванне з чатырохсхільным дахам.

## Літаратура 
Родевич Н., Ракович В., Колосова О. "Вилейский край" - Минск, УП "Донарит", 2014 

## Спасылкі 
* 
* Капліца ў гонар 2000-годдзя Нараджэння Хрыстова (Карэкаўцы) на сайце Маладзечанскай епархіі

Катэгорыя:Капліцы Мінскай вобласці
Катэгорыя:Культавыя збудаванні Вілейскага раёна
Катэгорыя:Карэкаўцы
Катэгорыя:2000 год у Беларусі
Чуя (прыток Катуні)

**Чу́я** (, ) — рака ў Азіяцкай частцы Расіі, у Рэспубліцы Алтай, правы прыток ракі Катунь (басейн ракі Об).

Даўжыня ракі 320 км. Плошча вадазбору 11 200 км². Утвараецца зліццём рэк Правая Багуты і Левая Багуты на заходніх схілах хрыбта Чыхачова на вышыні 2931 У басейне ракі знаходзіцца возера Кындыкты-Куль.

Па даліне Чуі пралягае федэральная траса  (Чуйскі тракт).

## Літаратура 
* Чуя // 

## Спасылкі 
* Река Чуя (Юстыд, Богуты) // Государственный водный реестр РФ
* *Рулёва С. Н., Алексеевский Н. И.* Чуя // Научно-популярная энциклопедия «Вода России»
* Chuya At Chagan-Uzun // A Regional, Electronic, Hydrographic Data Network For the Arctic Region (R-ArcticNET)

Катэгорыя:Рэкі Рэспублікі Алтай
Катэгорыя:Басейн Обі
Ігар Іванавіч Фралоў

**Ігар Іванавіч Фралоў** (нар. , г. Быхаў, Магілёўская вобласць) — беларускі архітэктар. Заслужаны архітэктар Беларусі (1999), акадэмік Беларускай акадэміі архітэктуры (2001).

## Біяграфія 
Нарадзіўся ён у г. Быхаве Магілёўскай вобласці. Скончыў у 1953 годзе Магілёўскі будаўнічы тэхнікум, у 1959 годзе архітэктурны факультэт Ленінградскага інжынерна-будаўнічага інстытута (выкладчыкі Л. М. Хідэкель, Б. В. Мураўёў, А. К. Андрэеў, будынак педінстытута па вул. Касманаўтаў (1974; у сааўт. з А. Ц. Кучарэнкам); сквераў Вілербана і прывакзальнага (1980 г.), рэканструкцыя добраўпарадкавання вул. Міронава пад пешаходную частку з бульварам (2002—2003; сааўтар Лябедзіч, медалём Беларускага саюза архітэктараў.

## Літаратура 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары Магілёва
Катэгорыя:Архітэктары XXI стагоддзя
Катэгорыя:Дэпутаты Магілёўскага гарадскога Савета дэпутатаў
Эдмунд Хрысціянавіч Земель

**Эдмунд Хрысціянавіч Земель** — інжынер-архітэктар.

## Біяграфія 
Прафесійную адукацыю атрымаў у Рыжскім палітэхнічным інстытуце.

Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары Віцебска
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары Расійскай імперыі
Сяргей Пятровіч Іваноў

**Сяргей Пятровіч Іваноў** — інжынер-архітэктар.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў 1830 годзе.

Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары Расіі
Катэгорыя:Архітэктары Мінска
Катэгорыя:Мінскія губернскія архітэктары
Катэгорыя:Архітэктары XIX стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары Арэнбурга
Катэгорыя:Архітэктары Чарнігава
Катэгорыя:Архітэктары Тулы
Катэгорыя:Архітэктары Астрахані
Катэгорыя:Тульскія губернскія архітэктары
Катэгорыя:Таўрычаскія губернскія інжынеры
Катэгорыя:Архітэктары Расійскай імперыі
Катэгорыя:Астраханскія губернскія інжынеры
Мікалай Іванавіч Валковіч

**Мікалай Іванавіч Валковіч** — архітэктар.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў 1832 годзе. Прафесійную адукацыю атрымаў у Пецярбургскім будаўнічым вучылішчы. Званне архітэктара атрымаў у 1868 годзе за паспяховае выкананне тэхнічных даручэнняў.

## Узнагароды 
* Медаль «За здушэнне польскага мецяжу»
* медаль «У памяць вайны 1853—1856»

Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары Мінска
Катэгорыя:Архітэктары XIX стагоддзя
Валковіч

**Валковіч** — беларускае прозвішча. Вядомыя носьбіты:

* Аляксандр Міхайлавіч Валковіч (нар. 1950) — беларускі пісьменнік.
* Аляксей Ануфрыевіч Валковіч (1856 або 1861 — не раней за 1924) — Віцебскі гарадскі галава, дэпутат Дзяржаўнай думы Расійскай імперыі.
* Даніла Іванавіч Валковіч (1900—1937) — беларускі савецкі партыйны і дзяржаўны дзеяч, 4-ы старшыня СНК БССР.
* Мікалай Іванавіч Валковіч (1832 — да 1892) — беларускі архітэктар.
* Наталля Аляксандраўна Валковіч — дырэктар Гуманітарнага каледжа.
* Цімафей Іванавіч Валковіч (1899—1981) — савецкі ваенны дзеяч, генерал-маёр (1945).

Катэгорыя:Беларускія прозвішчы
Навуковая літаратура

**Навуко́вая літарату́ра** — сукупнасць пісьмовых прац, створаных у выніку даследаванняў, тэарэтычных абагульненняў, зробленых у межах навуковага метаду. Навуковая літаратура прызначана для інфармавання навукоўцаў і спецыялістаў пра апошнія дасягненні навукі, а таксама для замацавання прыярытэту на навуковыя адкрыцці. Як правіла, навуковая праца не лічыцца завершанай, калі яна не была апублікавана.

Першыя навуковыя працы ствараліся ў розных жанрах: у выглядзе трактатаў, разваг, павучанняў, дыялогаў, падарожжаў, жыццяпісаў і нават у вершаваных формах. У цяперашні час формы навуковай літаратуры стандартызаваны і ўключаюць манаграфіі, агляды, артыкулы, даклады, рэцэнзіі, біяграфічныя, геаграфічныя і інш. апісанні (нарысы), кароткія паведамленні, аўтарэфераты, рэфераты, тэзісы дакладаў і паведамленняў, якія распаўсюджваюцца ў выглядзе публікацый, а таксама і непублікуемыя — справаздачы пра навукова-даследчыя працы, дысертацыі.

У цяперашні час у многіх краінах дзейнічае механізм атэстацыі навуковай літаратуры, які падтрымліваецца ўрадам або грамадскімі навуковымі арганізацыямі. У Беларусі, напрыклад, такую атэстацыю праводзіць ВАК (Вышэйшая атэстацыйная камісія). У ліку асноўных патрабаванняў да выдання навуковай літаратуры — абавязковае яе рэцэнзаванне. У межах гэтага працэсу выдавецтва або рэдакцыя навуковага часопіса перад публікацыяй новай навуковай працы накіроўвае яе некалькім (звычайна двум) рэцэнзентам, якія лічацца спецыялістамі ў гэтай галіне. Працэс рэцэнзавання пакліканы выключыць публікацыі тых матэрыялаў, якія ўтрымліваюць грубыя метадалагічныя памылкі або прамыя фальсіфікацыі.

З пачатку XX стагоддзя назіраецца рэгулярнае экспанентнае павелічэнне аб’ёму публікуемай навуковай літаратуры. У сувязі з гэтым, адным з самых галоўных носьбітаў навуковай літаратуры ў цяперашні час з’яўляюцца перыядычныя выданні, галоўным чынам, рэцэнзуемыя навуковыя часопісы. З канца XX стагоддзя назіраецца тэндэнцыя па пераходзе гэтых часопісаў з папяровых носьбітаў на электронныя, у прыватнасці ў Інтэрнэт.

Згодна з даследаваннем 2015 года ў «*PLoS One*» у цяперашні час пяць найбуйнейшых выдавецкіх дамоў кантралююць больш за палову навуковых выданняў у свеце. Гэтымі выдавецкімі дамамі з’яўляюцца: *Elsevier*, *Wiley*, *Taylor & Francis*, *Sage*, *Springer*.

## Зноскі 

Катэгорыя:Літаратура
Еўрапейская кінапрэмія 2006

**19-я цырымо́нія прысуджэ́ння Еўрапе́йскай кінапрэ́міі** за дасягненні ў еўрапейскім кінематографе адбылася 2 снежня 2006 года ў Варшаве.

## Пераможцы і намінанты 
Ніжэй прыведзены спісы пераможцаў і намінантаў. У межах адной катэгорыі намінанты ўпарадкаваны паводле беларускага алфавіта. Пераможца адзначаны блакітным колерам фона &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; і прыводзіцца першым.

### Узнагароды за фільм 
### Персанальныя ўзнагароды 
### Тэхнічныя ўзнагароды 
### Ганаровыя ўзнагароды 
## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 19-я Еўрапейская кінапрэмія  на сайце Еўрапейскай кінапрэміі 
* 19-я Еўрапейская кінапрэмія на сайце *Internet Movie Database* 

2006
Катэгорыя:Кінапрэміі 2006 года
Катэгорыя:2006 год у кіно
Катэгорыя:2006 год у Варшаве
Катэгорыя:Падзеі 2 снежня
Катэгорыя:Снежань 2006 года
Капліца Святых апосталаў Пятра і Паўла (Казлы, Вілейскі раён)

**Капліца Святых апосталаў Пятра і Паўла** — праваслаўная могілкавая капліца у в.Казлы Вілейскага раёна Мінскай вобласці. Прыпісная да прыходу Свята-Ільінскай царквы ў аг.Ілья Вілейскага раёна.

## Гісторыя 
Пабудавана з дрэва на могілках, каля цэнтра вёскі. Дакладная дата пабудовы невядомая. Па дадзеным мясцовых жыхароў і даваенным картам, існавала ў канцы ХІХ — першай палове ХХ стагоддзеў. Рамантавалася ў 1990-ых гг. і ў 2017 годзе.

## Архітэктура 
Твор народнага дойлідства. Вырашана прамавугольным зрубам, які пераходзіць у трохсценную апсіду. Вертыкальна ашаляваныя фасады афарбаваныя ў сіні колер, з прарэзанымі прамавугольнымі аконнымі праёмамі ў простых ліштвах. Трохвугольны франтон з нішай мае паўкруглае акенца з шалёўкай у выглядзе абрыса купала-цыбуліны.

## Спасылкі 
* 
* Капліца Святых апосталаў Пятра і Паўла (Казлы, Вілейскі раён) на сайце Маладзечанскай епархіі

Катэгорыя:Храмы Святых Пятра і Паўла
Катэгорыя:Культавыя збудаванні Вілейскага раёна
Катэгорыя:Казлы (Вілейскі раён)
Катэгорыя:Капліцы Мінскай вобласці
Клічаўскі дзяржаўны аграрна-тэхнічны каледж

**Клічаўскі дзяржаўны аграрна-тэхнічны каледж** — каледж у г.Клічаў, створаны 1963. Займаецца падрыхтоўкай кадраў у галіне сельскай гаспадаркі.

## Гісторыя 
У 1963 году быў створаны **Магілёўскі тэхнікум механізацыі сельскай гаспадаркі** .

У 1974 годзе на базе Магілёўскага тэхнікума механізацыі сельскай гаспадаркі і саўгасаў «Зара» і «Красінскі» быў утвораны **Магілёўскі саўгас-тэхнікум**, які ў красавіку 1998 года быў рэарганізаваны ў **Клічаўскі сельскагаспадарчы тэхнікум** і саўгас «Ольса», а 30.12.1999 года ператвораны ў Клічаўскі аграрна-тэхнічны каледж.

Загадам ад 29 чэрвеня 2001 году № 360 Міністэрства сельскай гаспадаркі і харчавання Рэспублікі Беларусь перайменаваны ў УА «Клічаўскі дзяржаўны аграрна-тэхнічны каледж».

## Спецыяльнасці 
* Энергетычнае забеспячэнне сельскагаспадарчай вытворчасці
** Электраманцёр па рамонце і абслугоўванню электраабсталявання (3-га разраду)
* Тэхнічнае забеспячэнне працэсаў сельскагаспадарчай вытворчасці
** Трактарыст-машыніст A B D
** Кіроўца катэгорыі «B» «C»
** Слесар па рамонце сельскагаспадарчых машын (2-3 разраду)
* Рамонтна-абслугоўваючая вытворчасць у сельскай гаспадарцы
** Трактарыст-машыніст A B D
** Кіроўца катэгорыі «B» «C»
** Слесар па рамонце сельскагаспадарчых машын (2-3 разраду)
* Тэхнічнае забеспячэнне сельскагаспадарчых работ
* Эксплуатацыя і рамонт аўтамабіляў

## Спасылкі 
* Сайт каледжу 

Катэгорыя:Клічаў
Катэгорыя:Каледжы Беларусі
Катэгорыя:Навучальныя ўстановы  Магілёўскай вобласці
Катэгорыя:1963 год у Беларусі
Капліца могілкавая (Івашынавічы)

**Капліца ў Івашынавічах ** — драўляная праваслаўная могілкавая капліца ў в.Івашынавічы Вілейскага раёна Мінскай вобласці.

## Гісторыя 
Пабудаваная з дрэва ў 1938 годзе. Месціцца ў цэнтры вёскі, на могілках. Богаслужэнні вядуцца толькі пры пахаванні нябожчыкаў.

## Архітэктура 
Твор народнага дойлідства. Вырашана прамавугольным зрубам пад двухсхільным дахам з паўвальмавым над алтарнай часткай. Да прытвору далучаны бабінец з дошак, накрыты вальмай. Над уваходам узвышаецца квадратная ў плане шатровая званіца. Асноўны аб’ём складаецца з дзвюх частак, алтарная частка арыентавана на захад.

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Капліцы Мінскай вобласці
Катэгорыя:Культавыя збудаванні Вілейскага раёна
Катэгорыя:Івашынавічы
Катэгорыя:1938 год у Беларусі
Сцяпан Сцяпанавіч Сахараў

**Сцяпан Сцяпанавіч Сахараў** ( — ?) — інжынер-архітэктар.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў 1852 годзе.

## Творчасць 
* у 1875-80 гадах:
** пабудавана да 10 драўляных жылых будынкаў са службамі ў Санкт-Пецярбургу
** розныя надбудовы і рамонтныя працы

Катэгорыя:Архітэктары Расіі
Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары Санкт-Пецярбурга
Катэгорыя:Архітэктары Мінска
Катэгорыя:Архітэктары Расійскай імперыі
Катэгорыя:Архітэктары XIX стагоддзя
Чуня

**Чу́ня** () — рака ў Азіяцкай частцы Расіі, у Краснаярскім краі, правы прыток ракі Падкаменная Тунгуска (басейн Енісея).

Даўжыня ракі 727. Плошча вадазбору 70 500 км². Утвараецца ў месцы зліцця рэк Паўднёвая Чуня і Паўночная Чуня. Працякае па Сярэднесібірскаму пласкагор’ю і Чуня-Тунгускаму плато. Упадае ў Падкаменную Тунгуску за 580 км ад яе вусця. Сярэдні расход вады ў вусці складае 435 м³/с, аб’ём сцёку — 13,729 км³/год.
Рэчышча звілістае, лукавіны чаргуюцца з прамымі ўчасткамі. Замярзае Чуня ў кастрычніку, вызваляецца ад лёду ў маі. 

Прытокі: Паўночная Чуня, Васкамакіт, Берэяпчана, Багады, Ілінін, Арукта (Левая Арукта), Амут, Кенягін, Ірыкта, Шыкіктакан, Каструля, Ядулі, Унта, Эске, Верхні Акукан, Ніжні Акукан (Сярэдні Акукан), Ямбун, Хой, Вялікі Шакшакан, Малы Шакшакан, Старыкан, Кімчу, Ведэя, Сунгтапчу, Чамбэкан, Укіліткон, Паімбу, Агэн, Хаінна, Сунгтапчу, Амуткан, Арбакупчу, Датмі, Курдукан, Тычаны, Чуняткан і іншыя рэкі і ручаі.

## Літаратура 
* Чуня // 

## Спасылкі 
* Река Чуня (Южн. Чуня) // Государственный водный реестр РФ
* *Михайлова Н. М.* Чуня // Научно-популярная энциклопедия «Вода России»
* Чуня // Словарь «География России» / Главный редактор А. П. Горкин — М.: Большая Российская энциклопедия, 1998.

Катэгорыя:Рэкі Краснаярскага края
Катэгорыя:Басейн Енісея
Іван Ягоравіч Чалі-Сурыеў

**Іван Ягоравіч Чалі-Сурыеў**, часам **Чалісурыеў** — некласны мастак, архітэктар.

## Біяграфія 
Прафесійную адукацыю атрымаў у Акадэміі мастацтваў з атрыманнем у 1858 годзе звання некласнага мастака. З 1877 па 1897 год працаваў малодшым інжынерам у мінскім губернскім будаўнічым аддзяленні.

## Творчасць 
З’яўляецца аўтарам праекта будынка Дэпо Мінскага добраахвотнага пажарнага таварыства.

Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XIX стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары Мінска
Канстанцін Іпалітавіч Равінскі

**Канстанцін Іпалітавіч Равінскі** (, с. Спаса-Руцкае, Духаўшчынскі павет, , Расійская імперыя (цяпер — Духаўшчынскі раён, Смаленская вобласць, Расія — ) — расійскі краязнавец, мемуарыст. Каныдат права

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў сям'і двараніна, чыноўніка фінансавага ведамства. У 1886 г. скончыў юрыдычны факультэт Імператарскага Санкт-Пецярбургскага універсітэта. У 1887 г. адбываў вайсковую павіннасць вольнаапрадзяляюшчымся, атрымаўшы чын старэйшы унтэр-афіцэр. Далей служыў чыноўнікам у розных дзяржаўных ведамствах, атрымаўшы высокі чын сапраўднага стацкага саветніка. 3 1899 г. у Міністэрстве фінансаў Расійскай імперыі, з 1910 г. кіраваў Курляндскай казённай палатай (Мітава). Абіраўся членам епархіяльнага савета ад міран. У 1917 г. камісар Часовага ўрада па Арлоўскай губерні.

29 кастрычніка 1929 г. быў арыштаваны і прыгавораны да высылкі, аднак быў вызвалены з-пад варты па хваробе. Дакладная дата і месца смерці невядомыя.

## Навуковая дзейнасць 
Як гісторык-краязнавец дэбютаваў у 1887 г. у «Смоленском вестнике» артыкулам пра апошні перыяд Смаленскага княства. Быў ініцыятарам адкрыцця ў Смаленску вучонай архіўнай камісіі і таварыства вывучэння Смаленскага краю. У 1890 г. надрукаваў у «Смоленском вестнике» беларускую паэму «Энеіда навыварат» і паведаміў звесткі пра яе аўтара — свайго дзеда В. П. Равінскага.

## Працы 
* Беседы старого священника со своими духовными чадами о некоторых событиях и случаях, коим он сам был очевидцем, которые он сам испытал и о которых слышал от заслуживающих доверия лиц, близких ему по духу / [О. Константин Ровинский]. — М.: Паломник, 1995. — 222, [1] с., [8] л. ил. — (Библиотека Паломника).
* Битва при Грюнвальде (1410 г.) и ее значение для славянского мира / К. Ровинский. — Смоленск: Типография П. А. Силина, 1910. — 34 с.
* Забытое произведение // Пачынальнікі: З гісторыка-літаратурных матэрыялаў ХІХ ст. / АН БССР, Ін-т літаратуры імя Я. Купалы;Уклад. Г. В. Кісялеў;[Рэд.: В. В. Барысенка, А. І. Мальдзіс]. — Мн.: Навука и тэхніка, 1977. — 543 с.: іл., іл. нот.
* З ненадрукаваных мемуараў // Полымя. — 1999. — № 6. — С.
* З успамінаў // Полымя. — 1996. — № 10. — С.
* Необходимость учреждения в Смоленске этнографического музея // Смоленский вестник. — 1890. — № . — 24 июня. — С.

## Літаратура 
* *Киселев, Г. В.* Разыскивается классик…: историко-литературная дилогия. — Мн.: Мастацкая літаратура, 1989. — 414, [2] с. — С. 171—222. — ISBN 5-340-00076-1.
* *Кісялёў, Г.* Новая крыніца пра паэму «Энеіда навыварат» і яе аўтара // М. М. Улашчык і праблемы беларускай гістарыяграфіі, крыніцазнаўства і археаграфіі. — Мн., 1997.
* *Кісялёў, Г.* Равінскі Канстанцін Іпалітавіч / Генадзь Кісялёў // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі. У 6 т. Т. 6. Кн. 1: Пузыны — Усая / Беларус. Энцыкл.; Рэдкал.: Г. П. Пашкоў (галоўны рэд.) і інш.; Маст. Э. Э. Жакевіч. — Мн.: БелЭн, 2001. — 591 с.: іл. — С. 38. — ISBN 985-11-0214-8.
* *Кісялёў, Г.* Слядамі «Энеіды» // Полымя. — 1996. — № 10.

Катэгорыя:Выпускнікі СПбДУ
Катэгорыя:Краязнаўцы Беларусі
Катэгорыя:Краязнаўцы Расіі
Равінскі

**Равінскі** — беларускае прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Антон Фёдаравіч Равінскі (1952—2018) — беларускі фізік, спецыяліст у галіне фізікі кандэнсаванага стану і фізічнай хіміі.
* Вікенцій Равінскі — беларускі паэт, драматург.
* Канстанцін Іпалітавіч Равінскі — расійскі краязнавец, мемуарыст. Унук Вікенція Равінскага.
* Платон Фёдаравіч Равінскі — партыйны і дзяржаўны дзеяч БССР.
Зазерская сярэдняя школа

**Дзяржаўная ўстанова адукацыі «Зазерская сярэдняя школа»** — установа сярэдняй адукацыі ў в. Зазер’е Пухавіцкага раёна Мінскай вобласці.

## Гісторыя 
У 1920 г. у в. Зазер’е была адкрыта першая школа. Навучанне вялося на польскай мове.

У 1921 г. адкрыта пачатковая школа. Навучанне дзяцей вялося на беларускай мове. Першым настаўнікам быў Леанід Юльянавіч Дыбоўскі. Школа знаходзілася ў былой сядзібе. Пад навучальныя класы было аддадзена памяшканне бальнай залы. У гэтым жа будынку жыл настаўнік і працоўныя калгаса.

У 1947 г. Зазерская пачатковая школа ператворана ў Зазерскую сярэднюю школу.

У 1959 г. сямігадовая школа была ператворана ў Зазерскую васьмігадовую школу.

У 1992 г. Зазерская дзевяцігадовая школа была рэарганізавана ў Зазерскую сярэднюю школу.

У 2011 г. дзяржаўная ўстанова адукацыі «Зазерская сярэдняя школа».

## Вядомыя выпускнікі 
* Андрэй Піліпавіч Луцэвіч — старшы сяржант Рабоча-сялянскай Чырвонай арміі. Герой Савецкага Саюза.

## Дырэктары школы 
* Алена Рыгораўна Ермакова.

## Настаўнікі 
* Лідзія Андрэеўна Жукоўская — настаўніца пачатковых класаў (1944—1978). Заслужаны настаўнік БССР (1968).


Катэгорыя:1920 год у Беларусі
Платон Фёдаравіч Равінскі

**Платон Фёдаравіч Равінскі** (, в. Краглі, , Мінская губерня, Расійская імперыя (цяпер — Дзятлаўскі раён, Гродзенская вобласць, Беларусь) — ) — партыйны і дзяржаўны дзеяч БССР. 

## Біяграфія 
У 1930 г. скончыў Камуністычны ўніверсітэт імя Я. М. Свярдлова. 3 1909 г. у ЗША, дзе ў 1912—1917 гг. быў членам саюза анарха-сіндыкалістаў. Пасля Лютаўскай рэвалюцыі 1917 г. у Бабруйску, працаваў токарам. 3 1918 г. у Смаленскай ЧК, сакратар Бабруйскага павятовага камітэта партыі, член Краявога камітэта камуністычных арганізацый Беларусі і Літвы, з 1919 член Мінскага губернскага ВРК, загадчык аддзела рэўкома штаба 16-й арміі. 3 1920 г. старшыня Барысаўскага павятовага рэўкома, сакратар Бабруйскага павятовага камітэта КП(б)Б, з 1921 г. начальнік меліярацыйнага аддзела і член калегіі Наркамзема БССР. 3 1925 г. загадчык Бабруйскага акруговага зямельнага ўпраўлення. 3 1930 г. загадчык аргаддзела ЦКК Народнага камісарыята рабоча-сялянскай інспекцыі БССР. З 1933 першы намеснік наркома земляробства БССР, сакратар Магілёўскага райкома КП(б)Б. З 1936 г. начальнік упраўлення Наркамата мясцовай прамысловасці. Член ЦКК КП(б)Б і яе прэзідыума (1930—1934 гг.), член ЦК КП(б)Б (1934—1937), член ЦВК БССР (1920—1921,	1931—1937 гг.).	

Арыштаваны па абвінавачанні «за ўлзел у контррэвалюцыйнай тэрарыстычнай арганізацыі правых і праводзімую падрыўную дзейнасць». Ваеннай калегіяй Вярхоўнага Суда СССР 29 чэрвеня 1938 г. прыгавораны да вышэйшай меры пакарання. Рэабілітаваны 22 кастрычніка 1955 г.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Беларусы ў ЗША
Катэгорыя:Рэпрэсаваныя ў БССР
Катэгорыя:Рэабілітаваныя ў СССР
Катэгорыя:Члены ЦК КПБ
Катэгорыя:Члены ЦВК БССР
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Дзятлаўскім раёне
Вітаўт (значэнні)

**Вітаўт**:

* Вітаўт — старадаўняе паганскае імя.
* Вітаўт (1350—1430) — князь гарадзенскі (1370—1382), князь луцкі (1370—1382), вялікі князь літоўскі (1392—1430).
* Вітаўт Станіслававіч Чыж (1884—1939) — беларускі грамадскі дзеяч, этнограф, крытык і публіцыст.
* «Вітаўт» — назва нізкападлогавага тралейбуса вытворчасці мінскага завода «Белкамунмаш».
* (321324) Вітаўт — астэроід Галоўнага пояса.
* Вітаўт — балет у дзвюх дзеях Вячаслава Кузняцова.
Вітаўт (імя)

**Вітаўт** — мужчынскае імя.

## Вядомыя асобы 
* **Вітаўт** (1350—1430) — князь гарадзенскі (1370—1382), князь луцкі (1370—1382), вялікі князь літоўскі (1392—1430).
* Вітаўт Кіпель (1927—2022) — беларускі грамадскі дзеяч, гісторык.
* Вітаўт Міхайлавіч Мартыненка (1959—2016) — беларускі журналіст, пісьменнік.
* Вітаўт Тумаш (1910—1998) — беларускі грамадскі дзеяч, лекар, скарыназнавец.
* Вітаўт Чаропка (нар. 1961) — беларускі пісьменнік.
* Вітаўт Станіслававіч Чыж (1884—1939) — беларускі грамадскі дзеяч, этнограф, крытык і публіцыст.

Вітаўт
Аляксандр Аляксандравіч Лау

**Аляксандр Аляксандравіч Лау** — інжынер-архітэктар.

## Біяграфія 
Выконваў пасаду губернскага інжынера пры мінскім губернскім будаўнічым аддзяленні з 29 лютага 1856 года.

## Узнагароды 
* Ордэн Святой Ганны 3-й ступені
* медаль «У памяць вайны 1853—1856»

Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары Мінска
Катэгорыя:Мінскія губернскія інжынеры
Катэгорыя:Архітэктары XIX стагоддзя
Леў (імя)

**Леў** — мужчынскае асабістае імя грэчаскага паходжання.

## Вядомыя асобы 
* Леў III Ісаўр (675—741) — візантыйскі імператар.
* Леў Давідавіч Ландау (1908—1968) — выдатны савецкі фізік-тэарэтык, акадэмік АН СССР (1946), лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіцы (1962).
* Леў Іванавіч Сапега (1557—1633) — адзін з найбольш уплывовых дзяржаўных дзеячаў ВКЛ і Рэчы Паспалітай ў канцы XVI — першай трэці XVII ст.
* Леў Мікалаевіч Талстой (1828—1910) — выдатны рускі пісьменнік і мысляр.

Леў
Катэгорыя:Імёны грэчаскага паходжання
Еўрапейская кінапрэмія 2005

**18-я цырымо́нія прысуджэ́ння Еўрапе́йскай кінапрэ́міі** за дасягненні ў еўрапейскім кінематографе адбылася 3 снежня 2005 года ў Берліне.

## Пераможцы і намінанты 
Ніжэй прыведзены спісы пераможцаў і намінантаў. У межах адной катэгорыі намінанты ўпарадкаваны паводле беларускага алфавіта. Пераможца адзначаны блакітным колерам фона &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; і прыводзіцца першым.

### Узнагароды за фільм 
### Персанальныя ўзнагароды 
### Тэхнічныя ўзнагароды 
### Ганаровыя ўзнагароды 
## Зноскі 
## Спасылкі 
* 18-я Еўрапейская кінапрэмія  на сайце Еўрапейскай кінапрэміі 
* 18-я Еўрапейская кінапрэмія на сайце *Internet Movie Database* 

2005
Катэгорыя:Кінапрэміі 2005 года
Катэгорыя:2005 год у кіно
Катэгорыя:2005 год у Берліне
Катэгорыя:Падзеі ў Берліне
Катэгорыя:Падзеі 3 снежня
Катэгорыя:Снежань 2005 года
Аляксандр Мікалаевіч Несмяянаў

**Аляксандр Мікалаевіч Несмяянаў** (1899—1980) — савецкі хімік-арганік, арганізатар савецкай навукі. Прэзідэнт Акадэміі навук СССР у 1951—1961 гг., Рэктар Маскоўскага ўніверсітэта, дырэктар ІНЭОС.

Акадэмік АН СССР (1943; член-карэспандэнт 1939). Двойчы Герой Сацыялістычнай Працы (1969, 1979). Лаўрэат Ленінскай прэміі (1966) і Сталінскай прэміі першай ступені (1943). Член ВКП (б) з 1944 года.

Катэгорыя:Хімікі СССР
Катэгорыя:Дактары хімічных навук
Катэгорыя:Рэктары і дырэктары Маскоўскага ўніверсітэта
Катэгорыя:Прэзідэнты Расійскай акадэміі навук
Катэгорыя:Двойчы Героі Сацыялістычнай Працы
Катэгорыя:Члены КПСС
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета СССР 3-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета СССР 4-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета СССР 5-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета РСФСР 2-га склікання
Катэгорыя:Правадзейныя члены АН СССР
Клацільда Савойская

**Клацільда Савойская** (, ; 2 сакавіка 1843 — 25 чэрвеня 1911) — дачка караля Віктора Эмануіла II Сардзінскага, пасля першага караля адзінай Італіі.

У 1859 выйшла замуж за Напалеона Жозэфа (вядомага як «Прынц Напалеон» або «Плон-Плон»), сына Жэрома Банапарта, паводле жадання яе бацькі і Напалеона III. У іх было два сыны і дачка:
* Напалеон Віктар Жэром Фрэдэрык Банапарт (1862—1926) — пасля кіраўнік дома Банапарта.
* Луі Напалеон Жозэф Жэром Банапарт (1864—1932) — рускі генерал.
* Марыя Летыцыя Банапарт (1866—1926) — замужам за сваім дзядзькам, каралём Іспаніі, Амадэеем I.

Пры двары палаца Цюільры Клатыльдай трымалася ў баку і самотна, а не спачуваючы пануючым там звычаяў. Калі яе муж ў 1872 быў выгнаны з Францыі, Клатыльдай адправілася за ім, але не вярнулася ў Францыю, калі ён атрымаў дазвол пасяліцца на радзіме, а засталася ў замку Монкалиери, каля Турына.

Катэгорыя:Банапарты
Катэгорыя:Савойская дынастыя
Катэгорыя:Прынцэсы Італіі
Шолам Іонавіч Хінчын

**Шолам Іонавіч Хі́нчын** (, г. Белая Царква, Кіеўская вобласць — , Гомель) — беларускі архітэктар.

## Біяграфія 
Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны. Член КПСС з 1943 года. Скончыў у 1951 годзе Кіеўскі інжынерна-будаўнічы інстытут. З 1951 па 1982 г. працаваў галоўным архітэктарам праектаў, кіраўніком майстэрні аб’ёмнага праектавання, галоўным спецыялістам-архітэктарам у інстытуце «Гомельграмадзянпраект».

Член Саюза архітэктараў СССР з 1954 года.

## Творчасць 
Асноўныя работы (усе ў Гомелі): 162-кватэрны (1952—1954), 140-кватэрны (1962—1964) па праспекце Леніна, 670-кватэрны (1967—1969, з С. Ф. Паўлавым) жылыя дамы.

## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары Гомеля
Катэгорыя:Пахаваныя на могілках Асаўцы
Катэгорыя:Удзельнікі Вялікай Айчыннай вайны
Леў Ісаакавіч Хаюцін

**Леў Ісаакавіч Хаю́цін** (, ) — беларускі архітэктар.

## Біяграфія 
Скончыў у 1970 годзе Беларускі політэхнічны інстытут. 3 1970 працаваў у інстытуце «Белдзяржпраект» (з 1986 кіраўнік архітэктурна-канструктарскай майстэрні).

У 1992—2017 гадах генеральны дырэктар СТАА «Тамбаз». У верасні 2017 года прадаў кампанію, працягнуўшы працаваць там як саветнік дырэктара па пытаннях арганізацыі праектавання і будаўніцтва аб’ектаў.

У снежні 2017 года затрыманы. На падставе матэрыялаў праверкі Камітэта дзяржаўнага кантролю і фінансавай міліцыі было высветлена, што Хаюцін парушыў ўстаноўлены парадак выкарыстання грашовых сродкаў, прыцягнутых пасродкам выпуску і рэалізацыі жыллёвых аблігацый, прызначаных для фінансавання будаўніцтва двух жылых дамоў у граніцах вуліц М. Багдановіча — Амурскай — Тургенева — Тыражнай і вуліц М. Багдановіча — Корш-Сабліна — Тургенева — Верхняга завулка, выдаткаваў гэтыя сродкі на выкананне абавязацельстваў кампаніі па будаўніцтве іншага жылога дома, а таксама на аплату будаўнічых матэрыялаў і будаўніча-мантажных прац на іншых аб’ектах будаўніцтва. Гэтыя дзеянні нанеслі пакупнікам жыллёвых аблігацый шкоду на суму 21,5 млн рублёў.

## Творчасць 
 Акадэміі навук БССР на Акадэмічнай вуліцы]]

Асноўныя работы (у тым ліку ў аўтарскім калектыве): помнік загінулым студэнтам і выкладчыкам Беларускага політэхнічнага інстытута ў гады Вялікай Айчыннай вайны (1969, бронзавы медаль ВДНГ СССР), дзіцячыя садкі-яслі на 140—280 месцаў у каркасна-панэльных канструкцыях у Мінску і іншых гарадах БССР (1976—1980) у Маскве (1977); будынак Інстытута фізікі цвёрдага цела і паўправаднікоў АН БССР у Віцебску (1982).

## Узнагароды 
2-я прэмія на Усесаюзным конкурсе за дзіцячыя садкі-яслі на 140—280 месцаў (1974, у аўтарскім калектыве), санаторый «Беларусь» у Кіславодску.

## Сям’я 
Жанты, мае двух дачок. Старэйшая пражывае ў Францыі, малодшая — эканаміст, працуе у бацькаўскай кампаніі.

## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары Мінска
Катэгорыя:Архітэктары Віцебска
Катэгорыя:Архітэктары Брэста
Чуя (прыток Лены)

**Чу́я** (да зліцця з ракой Малая Чуя — **Вялікая Чуя**; ) — рака ў Азіяцкай частцы Расіі, у Іркуцкай вобласці і Бураціі, правы прыток ракі Лена (басейн мора Лапцевых).

Даўжыня ракі 512 км. Плошча вадазбору 18 400 км². Сярэдні расход вады ў вусці складае 206 м³/с, аб’ём сцёку — 6,502 км³/год. Выток ракі знаходзіцца на схілах хрыбта Сынныр. Працякае па Паўночна-Байкальскаму нагор’ю. Упадае ў Лену за 2740 км ад яе вусця. Рэчышча Чуі пераважна ўрэзанае, з парогамі. Жыўленне ракі снегавое і дажджавое. Замярзае ў кастрычніку, вызваляецца ад лёду ў маі.

Асноўны прыток — Малая Чуя. Сярод прытокаў: Верхні Давакан, Якша, Амнундакан, Верхні Семнер, Ніжні Семнер, Куйкіпуры, Шаман, Дала, Унактыкан, Інмулінда, Ільгідзяк, Тулуках, Тыкша, Нерукан, Арляк, Малая Сасноўка, Малая Сехта, Вялікая Сехта, Чорная Рэчка, Лубжа (Верхняя Лубжа), Малая Барагда, Вялікая Барагда (Барагда), Вялікая Будуруеўка, Зімавейная і іншыя рэкі і ручаі.

Каля ракі знаходзіцца пасёлак Горна-Чуйскі.

## Літаратура 
* Чуя // ]

## Спасылкі 
* Река Чуя (Бол. Чуя) // Государственный водный реестр РФ
* *Агафонова С. А. Рулёва С. Н.* Чуя // Научно-популярная энциклопедия «Вода России»
* Chuya At Chuya // A Regional, Electronic, Hydrographic Data Network For the Arctic Region (R-ArcticNET)
* Большая советская энциклопедия. — М.: Советская энциклопедия. 1969—1978.

Катэгорыя:Рэкі Бураціі
Катэгорыя:Рэкі Іркуцкай вобласці
Катэгорыя:Прытокі Лены
Аўтатрактарны факультэт БНТУ

**Аўтатрактарны факультэт БНТУ** (**АТФ БНТУ**) — самы буйны з факультэтаў Беларускага нацыянальнага тэхнічнага ўніверсітэта, заснаваны ў 1951 годзе. Размяшчаецца ў 8 корпусе БНТУ па адрасе вуліца Якуба Коласа, 12.

## Навучанне 
Падрыхтоўка студэнтаў вядзецца па спецыяльнасцях:

Кафедра «Аўтамабілі»
* Аўтамабілебудаванне
** Механіка
** Электроніка

Кафедра «Рухавікі ўнутранага згарання»
* Рухавікі ўнутранага згарання

Кафедра «Тэхнічная эксплуатацыя аўтамабіляў»
* Тэхнічная эксплуатацыя аўтамабіляў
* Аўтасэрвіс

Кафедра «Трактары»
* Трактарабудаванне
* Шматмэтавыя гусенічныя і колавыя машыны
* Дызайн гусенічных і колавых машын
* Гарадскі электрычны транспарт

Кафедра «Транспартныя сістэмы і тэхналогіі»
* Арганізацыя перавозак і кіраванне на аўтамабільным і гарадскім транспарце
* Арганізацыя дарожнага руху
* Эксплуатацыя інтэлектуальных транспартных сістэм на аўтамабільным і гарадскім транспарце
* Ацэнкавая дзейнасць на аўтамабільным транспарце

Кафедра «Гідрапнеўмааўтаматыка і гідрапнеўмапрывад»
* Гідрапнеўмасістэмы мабільных і тэхналагічных машын

Кафедра «Эканоміка і лагістыка»
* Эканоміка і арганізацыя вытворчасці
* Транспартная лагістыка

## Дэканы 
* Віктар Паўлавіч Суслаў (1951—1954)
* Сцяпан Андрэевіч Блудаў (1954—1959)
* Барыс Яфімавіч Міцін (1960)
* Сцяпан Парфіравіч Міткевіч (1960—1964)
* Георгій Міхайлавіч Кокін (1959—1960, 1964—1973)
* Міхаіл Пятровіч Брэнч (1973—1986)
* Мікалай Уладзіміравіч Кіслоў (1986—1987)
* Мікалай Міхайлавіч Капусцін (1987—2009)
* Віктар Валер’евіч Равіна (2009—2012)
* Аляксандр Генадзевіч Бахановіч (2012—2015)
* Дзяніс Васільевіч Капскі (з 2015)

## Спасылкі 
* Аўтатрактарны факультэт на сайце БНТУ

Катэгорыя:1951 год у Мінску
Катэгорыя:Вуліца Якуба Коласа (Мінск)
Катэгорыя:З’явіліся ў 1951 годзе
Капліца (Клесіна)

**Капліца ў Клесіне ** — праваслаўная капліца у в.Клесіна Вілейскага раёна Мінскай вобласці. Месціцца на паўднёвым ўсходзе ад вёскі, пры дарозе Клесіна — Добравічы, ля месца былой сядзібы.

## Гісторыя 
Пабудаваная з бутавага каменя не пазней сярэдзіны ХІХ стагоддзя, як каталіцкая склеп-капліца. Меркавана аўтарам будаўніцтва з'яўляўся гаспадар маёнтка Клесіна — Ян Каверскі. Была прыпісаная да Крывіцкага касцёлу.

Пасля задушэння паўстання 1863—1864 гг. капліцу зачынілі і ў 1869 г. (ці па іншых звестках у 1871 г.) пераасвяцілі ў праваслаўную. У міжваенны час, у складзе Польскай рэспублікі, была вернутая католікам. Пасля Другой сусветнай вайны, пры савецкай уладзе, святыню зноў зачынілі і з цягам часу яна стала ператварацца ў руіну. На пачатку 1990-ых гг. была адноўлена і зараз адносіцца да прыходу храма Святой Жываначальнай Троіцы ў Крывічах.

## Архітэктура 
Прамавугольны ў плане аб'ём з трохграннай алтарнай часткай, з вылучаным на галоўным фасадзе трохвугольным франтонам. Над уваходам, магчыма, капліца завяршалася вежачкай. Накрытая двухсхільным дахам з вальмамі над алтарнай часткай. На фоне бутавай муроўкі сцен адметна вылучаюцца атынкаваныя ліштвы арачных аконных праёмаў і ўвахода, крапаваныя пілястры на фасадах, прафіляваныя карнізы.

## Літаратура 
* Каталіцкія святыні: Мінcка-Магілёўская архідыяцэзія. Частка 1, стар. 86 — Мн., «Про Хрысто», 2003. ISBN 985-6628-38-5 
* Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага і іншых славянскіх краёў стар. 113 *Tom IV: Kes — Kutno. — Warszawa, 1883. — 963 s*
* Вілейскі павет: гісторыка-краязнаўчы гадавік / Укл. С. Макарэвіч, Д. Канецкі. — Мінск : Галіяфы, 2014. — 182 с. ISBN 978-985-7021-45-1.

## Спасылкі 
* 
* 
* Вилейский уезд

Катэгорыя:Капліцы Мінскай вобласці
Катэгорыя:Культавыя збудаванні Вілейскага раёна
Катэгорыя:Клесіна
Катэгорыя:Збудаванні Беларусі ў стылі неакласіцызм
Чандон

**Чандо́н, Чандаон** (, ) — рака ў Азіяцкай частцы Расіі, у Рэспубліцы Саха (Якуція).

Даўжыня ракі 606 км. Плошча вадазбору 18 900 км². Сярэдні расход вады ў вусці 20 м³/с, аб’ём сцёку 0,631.

## Літаратура 
* Чондон // 

## Спасылкі 
* Река ЧОНДООН // Государственный водный реестр РФ
* *Ломова Д. В., Повалишникова Е. С.* Чондон // Научно-популярная энциклопедия «Вода России»

Катэгорыя:Рэкі Якуціі
Катэгорыя:Басейн мора Лапцевых
Эйсмант

**Эйсмант** — беларускае і польскае прозвішча балцкага паходжання.

## Вядомыя носьбіты 
* Ганна Міхайлаўна Эйсмант — беларуская тэлевядучая.
* Іван Міхайлавіч Эйсмант (нар. 1977) — беларускі тэлевядучы.
* Наталля Мікалаеўна Эйсмант (нар. 1984) — беларуская тэлевядучая, прэс-сакратар Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь.
* Станіслаў Францавіч Эйсмант (1887—?) — беларускі каталіцкі святар.

## Гл. таксама 
* Эйсманты
Дворышча (Мінск, заходняя)

**Дво́рышча** — колішняя вёска на беразе ракі Лошыца, з 1989 года ў складзе горада Мінска.

## Гісторыя 
Старажытнае паселішча, ля вёскі захаваліся курганныя могільнікі.

У 1721 годзе ўпамінаецца як вёска ва ўласнасці Жыжэмскіх у Менскім ваяводстве Вялікага Княства Літоўскага.

У 1989 годзе вёска ўвайшла ў склад горада Мінска. Адзіная вясковая вуліца была названая Курганнай.

## Славутасці 
* Курганны могільнік X—XI стст.

## Літаратура 
*
* 

Катэгорыя:Населеныя пункты, якія ўвайшлі ў склад Мінска
Капліца (Мільча)

**Капліца ля Мільчы** — праваслаўная капліца каля в. Мільча Вілейскага раёна Мінскай вобласці. Знаходзіцца ля скрыжавання палявых дарог, у адлегласці 1 км на поўдзень ад цэнтра вёскі і Мільчанскай царквы.

## Гісторыя 
Дата пабудовы невядомая, пазначана на картах ХІХ ст. У такім выглядзе існавала яшчэ да Другой сусветнай вайны. У 1991 годзе адбыўся рамонт: зроблена мураваная падлога, адноўлены сцены і страха. Па існуючай версіі капліца пастаўлена на месцы былога месцавання вёскі Мільча, жыхары якой пакутвалі ад смяротнай эпідэміі і былі вымушаныя перасяліцца ў іншае месца.

## Архітэктура 
Пабудавана з дрэва, ашалявана дошкамі. Крыжападобны ў плане зруб, накрыты шматшчытавым дахам. У завяршэнні - 8-гранны барабан з цыбулепадобным купалам. Усе чатыры фасады змяшчаюць шырокія арачныя ўваходы з парнымі весніцамі. У інтэр'еры — высокі драўляны чатырохканцовы крыж, замацаваны пасярод мураванай падлогі.

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Капліцы Мінскай вобласці
Катэгорыя:Культавыя збудаванні Вілейскага раёна
Катэгорыя:Мільча
Аляксандр Іванавіч Чадовіч

**Аляксандр Іванавіч Чадовіч** () — беларускі архітэктар.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 19 студзеня 1952 года.

Скончыў у 1981 годзе БПІ, у 1983 годзе — Маскоўскі архітэктурны інстытут. 3 1973 года — у інстытуце «Мінскпраект» (з 1980 года — галоўны архітэктар праектаў), з 1990 года — адначасова кіраўнік персанальнай творчай майстэрні Саюза архітэктараў Беларусі.

У 1996—2003 гадах — галоўны архітэктар Мінска. Пасля стаў віцэ-прэзідэнтам маскоўскага ААТ «МТЗ „Рубін“» па архітэктуры.

## Творчасць 
Асноўныя работы: будынак бібліятэкі № 11 у Мінску (1980; прэмія Ленінскага камсамола Беларусі 1982), грамадска-культурны цэнтр на XII Сусветным фестывалі моладзі і студэнтаў у Маскве (1985), Дом палітычнай асветы (1988), будынак выканкама Савета народных дэпутатаў Цэнтральнага раёна (1990; усе ў сааўтарстве), мемарыял ахвярам трагедыі на Нямізе (1999, у сааўтарстве з архітэктарамі Святланай Барысовіч, Людмілай Жлоба і скульптарам Генадзем Буралкіным) у Мінску.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары Мінска
Катэгорыя:Галоўныя архітэктары Мінска
Шыман Багуміл Цуг

**Шыман Багуміл Цуг** (, ; , , Саксонія — ) — польскі архітэктар. Немец па паходжанні. Прадстаўнік архітэктуры класіцызму.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў курфюрстве Саксонія. Лютэранін. Вучань Ёгана Готфрыда Кнофлера ў Дрэздэне. Пасля яго смерці скончыў будаўніцтва палацаў распачатых настаўнікам.

3 1752 член Саксонскай будаўнічай калегіі. У 1754, 1771 наведваў Італію.

Цуг таксама кіраваў рэканструкцыяй Варшаўскага Арсенала. Паводле яго праекта пачалося будаўніцтва Лютэранскіх могілак Варшавы, на якім пасле смерці і быў пахаваны архітэктар.
 у Гародне]]
На тэрыторыі Беларусі па праекце Цуга пабудаваны драўляны палац Л. Тышкевіча ў Гародне (Воранаўскі раён, 1779—1780, не захаваўся).

## Літаратура 
* 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Архітэктары Польшчы

Катэгорыя:Архітэктары XVIII стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары Варшавы
Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Цуг

**Цуг ** — прозвішча і тапонім. Таксама можа выкарыстоўвацца ў значэнні - цягнік.

## Прозвішча 
* Шыман Багуміл Цуг (1735—1807) — польскі архітэктар.

## Тапонімы 
* Цуг — горад у Швейцарыі.
* Цуг — нямецкамоўны кантон у цэнтральнай Швейцарыі.
Данскі

**Данскі** — прозвішча і тапонім.

## Прозвішча 
* Дзмітрый Данскі (1359—1389) — вялікі князь маскоўскі (з 1359) і ўладзімірскі (з 1363).

## Тапонімы 
* Данскі — горад (з 1939) у Тульскай вобласці Расіі.

## Гл. таксама 
* Данскі манастыр
* Данскі рыбны запаведнік
* Данскі фронт
* Волга-Данскі канал
Лабада

**Лабада** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Святлана Сяргееўна Лабада — украінская спявачка.
* Уладзімір Васільевіч Лабада — беларускі інжынер.

## Іншае 
* народная назва віду раслін
Іератызм

**Іератызм ** (ад грэч. hieratikos — культавы, святы) — тэндэнцыя ў выяўленчым мастацтве старажытнага свету і сярэдневякоўя. Яму ўласцівая ўрачыстая застыласць і адцягненасць кампазіцыі і трактоўкі чалавечых фігур і твараў. Быў абумоўлены рэлігійна-кананічнымі патрабаваннямі.

## Апісанне 
 і .  XIII стагоддзя.]]
Мэтай іератызму было паказаць важнасць асоб, якія адлюстроўваліся, а таксама веліч  урачыстых рэлігійных абрадаў. У іератычных творах персанажы паказаны застылымі ў поўнай узнёслай нерухомасці, твары павернутыя выключна анфас, а позіркі фіксаваны.

## Літаратура 
* *Encyklopedia Popularna PWN*.&#x20;Warszawa&#x3A;&#x20;Państwowe Wydawnictwo Naukowe,&#x20;1982. ISBN 83-01-01750-3.

Катэгорыя:Выяўленчае мастацтва
Іван Рыгоравіч Іваноў

**Іван Рыгоравіч Іваноў** ( — ?) — архітэктар.

## Біяграфія 
### Дзяцінства і адукацыя 
Нарадзіўся ў 1831 годзе.

Паступіў у Пецярбургскае будаўнічае вучылішча ў 1843 годзе і скончыў курс у 1852 годзе з чынам губернскага сакратара.

### Прафесійная дзейнасць 
Быў прызначаны ў мінскую губернскую будаўнічую і дарожную камісію — спачатку памочнікам начальніка штучнага стала, а потым (у 1857) — вытворцам работ. Па пераўтварэнні гэтай камісіі ў 1865 годзе І. Іваноў быў прызначаны малодшым інжынерам. Праз тры гады прызначаны архітэктарам Шчучынскага павета Ломжынскай губерні. З 1874 года І. Іваноў быў кастрамскім губернскім архітэктарам, а ў 1886 годзе выйшаў ў адстаўку па хваробе і ў хуткім часе памёр.

Катэгорыя:Архітэктары Мінска
Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары Польшчы
Катэгорыя:Архітэктары Расіі
Катэгорыя:Архітэктары Расійскай імперыі
Катэгорыя:Архітэктары XIX стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары Кастрамы
Катэгорыя:Архітэктары Шчучына
Аўгуст Людвігавіч Штраух

**Аўгуст Людвігавіч Штраух** ( — ?) — інжынер-архітэктар.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў 1833 годзе.

Катэгорыя:Архітэктары Санкт-Пецярбурга
Катэгорыя:Архітэктары Расіі
Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары Мінска
Катэгорыя:Мінскія губернскія архітэктары
Катэгорыя:Архітэктары Расійскай імперыі
Катэгорыя:Архітэктары XIX стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары Пензы
Катэгорыя:Архітэктары Каўнаса
Катэгорыя:Архітэктары Вільнюса
Катэгорыя:Архітэктары Літвы
Катэгорыя:Пензенскія губернскія архітэктары
Катэгорыя:Ковенскія губернскія архітэктары
Дворышча (курганны могільнік)

**Дво́рышча** — курганны могільнік каля колішняй вёскі Дворышча (цяпер у межах Мінска). Месціцца каля паўночна-заходняй ускраіны вясковых могілак, паміж вуліцамі Бялецкага, Ясеніна, Рафіева і Громава.

Налічваў 77 насыпаў, размешчаных 3 групамі. Захаваліся рэшткі 3 разбураных курганоў. У 1925 годзе даследаваў Ісак Сербаў, у 1977 годзе Георгій Штыхаў (4 курганы), у 1986 годзе Юрый Заяц (4 курганы). Пахаванні адзіночныя і парныя. Пахавальны абрад — трупапалажэнне на мацерыку (у 2 курганах на падсыпцы) галавою на захад (у 2 выпадках на поўнач). У адным кургане пахавальны абрад — крэмацыя. Знойдзеныя скроневыя пярсцёнкападобныя эсаканцовыя або з адваротным завітком на адным канцы скроневыя кольцы з каляровага металу, шкляныя, сердалікавыя і зярнёныя металічныя пацеркі, жалезнае крэсіва, нож, абручы і ручка вядра, бронзавыя ножны для нажа, срэбныя спражка і паясное кольца, вырабленыя на ганчарным крузе керамічны гаршчок з кляймом у выглядзе трызубца. Датуецца X—XI стагоддзямі.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Курганныя могільнікі Беларусі
Катэгорыя:Малінаўка (жылы раён)
Рыгор Канстанцінавіч Ціхаў

**Рыгор Канстанцінавіч Ціхаў** (нар. , г. Нэхэ ў Кітаі — 2013, Гомель) — беларускі архітэктар.

## Біяграфія 
Скончыў у 1961 годзе Уральскі політэхнічны інстытут імя Кірава ў Свярдлоўску. З 1961 года працаваў у Новакузнецку ў праектных інстытутах «Сібпрамбудпраект» і «Кемераваграмадзянпраект». З 1967 года ў інстытуце «Гомельграмадзянпраект» — галоўны архітэктар, з 1988 у «Гомельпраекце» (галоўны архітэктар праектаў).

Член Саюза архітэктараў СССР з 1971 года. Пражывае ў Гомелі.

## Творчасць 
]]
Асноўныя работы (усе ў Гомелі ў сааўтарстве): тэлеграфна-тэлефонны вузел сувязі (Дом сувязі, 1973—1979), будынак абкама КПБ (1981, з В. І. Комарам), сталовая на 200 месцаў у комплексе будынкаў абкама КПБ і Дома палітасветы (1982, з В. І. Комарам).

## Сям’я 
У шлюбе з архітэктарам Вольгай Ціхавай.

## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары Гомеля
Катэгорыя:Архітэктары Новакузнецка
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Кітаі
Уладзімір Васільевіч Лабада

**Уладзімір Васільевіч Лабада** — інжынер-архітэктар.

## Біяграфія 
З 29 ліпеня 1866 па 1872 год выконваў пасаду губернскага інжынера пры мінскім губернскім праўленні.

## Узнагароды 
* цёмна-бронзавы медаль «У памяць вайны 1853—1856»

Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары Расійскай імперыі
Катэгорыя:Архітэктары Мінска
Катэгорыя:Мінскія губернскія інжынеры
Катэгорыя:Архітэктары XIX стагоддзя
Віктар Паўлавіч Чарнышоў

**Віктар Паўлавіч Чарнышоў** (, г.  — , Мінск) — беларускі архітэктар. Заслужаны будаўнік БССР (1965).

## Біяграфія 
Скончыў у 1941 годзе Харкаўскі інстытут інжынераў камунальнага будаўніцтва. Працаваў галоўным архітэктарам Оршы, Гомеля, Мінска (1967—1970), начальнік Віцебскага абласнога філіяла інстытута «Белдзяржпраект», галоўны архітэктар інстытута «Белдзяржпраект», намеснік дырэктара БелНДІдзіпрасельбуд, дырэктар Мінскага філіяла цэнтральнага навукова-даследчага і праектнага інстытута горадабудаўніцтва. У 1954—1957 выкладчык Віцебскага будаўнічага тэхнікума, схема фарміравання сеткі гарадскіх і сельскіх паселішчаў БССР да 2000 года (1972—1975).

## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары Мінска
Катэгорыя:Архітэктары Гомеля
Катэгорыя:Архітэктары Оршы
Катэгорыя:Архітэктары Наваполацка
Катэгорыя:Галоўныя архітэктары Мінска
Катэгорыя:Галоўныя архітэктары Гомеля
Катэгорыя:Галоўныя архітэктары Оршы
Катэгорыя:Архітэктары Віцебска
Яечкавіцкі сельсавет

**Яе́чкавіцкі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Жабчыцкага раёна Брэсцкай вобласці. Цэнтр сельсавета — вёска Яечкавічы.

Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Жабчыцкага раёна Пінскай вобласці БССР. З 8 студзеня 1954 года ў складзе Брэсцкай вобласці. Скасаваны 16 ліпеня 1954 года, тэрыторыя сельсавета далучана да Бродніцкага сельсавета.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Жабчыцкага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1940 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1954 годзе