open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Рональд Дэйвіс (мастак)

**Рональд Дэйвіс** (; ) — амерыканскі мастак-абстракцыяніст, вядомыя працы ў напрамках геаметрычнай абстракцыі, абстрактнага ілюзіёнізму, лірычнай абстракцыі. Удзельнічаў у амаль семідзесяці персанальных і сотнях групавых выстаў.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў Санта-Моніцы, штат Каліфорнія. Дзіцячыя гады правёў Шаене, штат Ваёмінг. У 1955—1956 годзе вучыўся ў Ваёмінгскім універсітэце. У 1959 годзе ва ўзросце 22 гадоў захапіўся жывапісам. У 1960—1964 вучыўся ў Інстытуце мастацтваў Сан-Францыска. Моцны ўплыў на станаўленне мастака аказаў абстрактны экспрэсіянізм, які панаваў у тыя гады. У 1962 годзе Дэйвіс атрымаў грант Ель-Нарфолкскай летняй школы. У 1963 годзе Дэйвіс звярнуўся да напрамкаў жывапісу жорсткіх контураў, геаметрычнай абстракцыі і аптычнага мастацтва, і да 1964 года яго работы былі паказаны ў буйных музеях і галерэях. З 1965 па 1971 год жыў і працаваў у Лос-Анджэлесе. з 1972 па 1990 год — у Малібу, Каліфорнія. У 1991 годзе пераехаў у Ароё-Хонда, штат Нью-Мексіка, у прыгарадзе Тааса.

## Зноскі 
Катэгорыя:Мастакі ЗША
Зоф’я Вільчынская

**Соф’я Вільчынская** (, Ваўкавыск — , Канстанцін-Язёрна) — польская актрыса.

## Біяграфія 
Нарадзілася 5 студзеня 1915 года ў Ваўкавыску.

Дэбютавала ў кіно ў міжваенны перыяд, знялася ў 30 фільмах.

Ад 1944 года на сцэне варшаўскага тэатра вадэвіля. Пасля вайны выступала ў тэатрах Лодзі: Гонг (1946), Сірэна (1947), Агульным (1951—1958), 7.15 (1959—1965), Імя Ярача (1966—1977). У 1987 годзе — выканаўца галоўнай ролі ў тэатры імя Адама Міцкевіча ў Чэнстахове.

Апошнія гады жыцця правяла ў Доме артыстаў — ветэранаў польскай сцэны ў Скалімуве, дзе і памерла 16 мая 2010 года. Пахавана на прыхадскіх могілках у Варшаве.

## Фільмаграфыя 
* Jeszcze nie wieczor (2008), рэжысёр J. Blawut — Dorota
* Niespotykanie spokojny czlowiek (1975), рэжысёр S. Bareja — Pracownica hotelu robotniczego
* Ziemia obiecana (1974), рэжысёр A. Wajda — Grunspanowa
* Cyrograf dojrzalosci (1967), рэжысёр J. Lomnicki — Sasiadka Lewickich
* Bicz Bozy (1966), рэжысёр M. Kaniewska — Dewotka «Viva Maria»
* Zacne grzechy (1963), рэжысёр M. Waskowski — Pani Korycinska
* Komedianty (1962), рэжысёр M. Kaniewska — Aktorka z Nowego Sacza
* Awantura o Basie (1959), рэжысёр M. Kaniewska — «Czerwony» kapelusz
* Autobus odjezdza 6.20 (1954), рэжысёр J. Rybkowski — Ignacowa
* Przygoda na Mariensztacie (1953), рэжысёр L. Buczkowski — Murarka Natalka
* Zlota maska (1939), рэжысёр J. Fethke — Pokojowka
* Wloczegi (1939), рэжысёр M. Waszynski — Pielegniarka w szpitalu
* O czym sie nie mowi (1939), рэжысёр M. Krawicz — Dziewczyna z «Orfeusza»
* Ja tu rzadze (1939), рэжысёр M. Krawicz — Pokojowka Agnieszka
* Rena (1938), рэжысёр M. Waszynski — Ekspedientka w domu towarowym
* Ostatnia brygada (1938), рэжысёр M. Waszynski — Pokojowka
* Moi rodzice sie rozwodza (1938), рэжысёр M. Krawicz — Zosia, pokojowka w pensjonacie
* Niedorajda (1937), рэжысёр M.Krawicz — Pokojowka w hotelu

Катэгорыя:Актрысы Польшчы
Катэгорыя:Актрысы XX стагоддзя
Тэрэза Тараньска

**Тэрэза Тараньска** (, Ваўкавыск — , Варшава) — польская журналістка і пісьменніца.

## Біяграфія 
Нарадзілася 1 студзеня 1944 года ў Ваўкавыску.

У 1970-х гадах супрацоўнічала са штотыднёвікам «Культура», а затым таксама з парыжскім эмігранцкім часопісам «Культура», які з’яўляўся культурным і палітычным цэнтрам польскай эміграцыі. З’яўляецца аўтарам кнігі «Яны», якая змяшчае інтэрв’ю з былымі дысідэнтамі і камуністычнымі чыноўнікамі аб іх ацэнцы дасягненняў сацыялізму ў Польшчы. Гэтыя інтэрв’ю былі ўзяты ў перыяд ваеннага становішча. Яна таксама аўтар ток-шоў «Зараз Вы» на TVP2 і цыклаў тэлевізійных інтэрв’ю з камуністычнымі чыноўнікамі, у тым ліку з прэзідэнтам Радыёкамітэта ПНР ў 1972—1980 гадах Мацеем Шчэпаньскім, адным з аўтараў прапаганды поспеху 1-га сакратара ЦК ПАРП Эдварда Герэка.

У 2000 годзе за кнігу «Яны» атрымала прэмію польскага ПЭН-клуба імя Ксаверыя Прушынскага. З’яўляецца першым лаўрэатам прэміі імя Барбары Лапіньскай за лепшае інтэрв’ю-рэліз за інтэрв’ю з генералам Войцехам Ярузельскім. Працавала ў выданні «Duży Format» (дадатку да «Gazeta Wyborcza»), дзе ладзіла інтэрв’ю з вядучымі дзеячамі польскай грамадскай сцэны.

Памерла 2 студзеня 2013 года ў Варшаве ад раку лёгкага. Пахавана ў Варшаве.

 

Катэгорыя:Пісьменніцы Польшчы
Катэгорыя:Журналісты Польшчы
Катэгорыя:Памерлі ад раку лёгкага
Сігізмунд Тальберг

**Сігізмунд Тальберг** (; , Жэнева — , Пасіліпа, каля Неапаля, Італія) — аўстрыйскі кампазітар і піяніст-віртуоз.

## Біяграфія 
Навучаўся ў Вене. Вучань І. Гумеля (фартэпіяна) і С. Зехтэра (кампазіцыя). У 14 гадоў пачаў публічна выступаць, а ў 1830 годзе здзейсніў канцэртнае турнэ па Германіі. Ужо ў гэтыя гады Тальберг заваяваў славу аднаго з найлепшых піяністаў свету. Як піяніст, адрозніваўся бліскучай тэхнікай. У эпоху Шапэна і Ліста выступы Тальберга былі не меншай сенсацыяй, адбывалася сапраўднае спаборніцтва гэтых вялікіх віртуозаў. У пачатку 1836 года Тальберг прыехаў у Парыж, дзе першыя ж яго канцэрты атрымалі захопленыя водгукі. Ён наведаў Германію, Англію, Бельгію, Галандыю, Расію, Францыю. У 1855—1856 гадах наведаў Бразілію і Паўночную Амерыку.

У Пецярбургу Тальберг вымушаны быў паўтарыць фантазіі на оперу Дж. Расіні «Майсей» тры разы запар; ён атрымаў немалы ганарар ад продажу дзвюх тысяч асобнікаў яе ў першы ж дзень выхаду з друку. Гэта ж Фантазія зрабіла сенсацыю ў Лондане, і Тальберг атрымаў канцэртны ангажэмент з аплатай у 12 тысяч франкаў у месяц.

У Бруселі публіка засыпала музыканта кветкамі, а аўстрыйскі двор аказаў яму бліскучы прыём. Пасля выканання «Майсея» ў Галандыі кароль узнагародзіў Тальберга ордэнам і дыяментавай табакеркай. Францыя ўзнагародзіла яго ордэнам Ганаровага легіёна.

## Зноскі 
## Літаратура 
* 
* Та́льберг Зигизмунд // Музыкальная энциклопедия : [в 6 т.] / Гл. ред. Ю. В. Келдыш. — М.: Советская энциклопедия: Советский композитор, 1973—1982. — (Энциклопедии. Словари. Справочники. Изд-во «Советская Энциклопедия», Изд-во «Советский композитор»). — Т. 5: Симон — Хейлер. — 1981. — Стб. 398—399. — 1056 стб., илл. — 102 200 экз.

Катэгорыя:Кампазітары Аўстрыі
Катэгорыя:Кампазітары XIX стагоддзя
Катэгорыя:Кампазітары класічнай эпохі
Катэгорыя:Піяністы Аўстрыі
Катэгорыя:Піяністы XIX стагоддзя
Рыгор Рыгоравіч Гагарын

Князь **Рыгор Рыгоравіч Гагарын** (15 [27] мая 1810,  — , Шатэльро, Францыя) — рускі мастак-аматар, ілюстратар, даследчык мастацтва, архітэктар, обер-гафмайстар двара Яго Імператарскай Вялікасці мастацтваў, таемны дарадца.

Працяглае знаходжанне ў маладосці за мяжой садзейнічала развіццю ў ім любові да мастацтва. Браў урокі ў К. П. Брулова. Ён займаўся маляваннем і жывапісам і, падчас падарожжаў на Усход (у 1832 і 1837 гадах) захапіўся візантыйскім стылем іканапісу і арнаментыкай, у далейшым займаючыся пошукамі ўзаемасувязяў рускага мастацтва і мастацтва Візантыі. У бытнасць сваю на Каўказе распісаў у гэтым стылі Сіёнскі сабор у Тыфлісе, а потым, будучы віцэ-прэзідэнтам Акадэміі мастацтваў, заснаваў пры ёй Музей старажытнасцяў, прыкладаў старанні да таго, каб звярнуць рускі царкоўны жывапіс да візантыйскіх ідэалаў і стылі, — старанні, якія, аднак, не прывялі да трывалых вынікаў. З мастацкіх твораў князя Гагарына, акрамя роспісу Сіёнскага сабора, вядомыя малюнкі для раскошнага выдання «Le Caucase pittoresque» («Маляўнічы Каўказ»), партрэты М. К. Арбеліяні, Д. А. Чаўчавадзэ (Рускі музей), ілюстрацыі да аповесці «Тарантас» У. А. Салагабуба (у гравюрах Я. Я. Бярнардскага, 1845).

У наш час Фонд Р. Р. Гагарына ў Рускім музеі налічвае каля 4000 адзінак захоўвання, палову якіх складаюць малюнкі і накіды да кампазіцый на арыентальныя тэмы.
Франц Грыльпарцэр

**Франц Грыльпарцэр** (ням.: Franz Grillparzer; ,  — , там жа) — аўстрыйскі паэт і драматург. Адзін з першых чальцоў Венскай Імператарскай акадэміі навук (1847).

## Біяграфія 
Франц Грыльпарцэр — старэйшы сын адваката Менцэля Грыльпарцэра і яго жонкі Марыяны (у дзявоцтве — Зонлейтнер). Вучыўся ў гімназіі, з 1807 да 1811 года вывучаў права ў Вене. У 1813 годзе паступіў на дзяржаўную службу, у 1832 годзе стаў дырэктарам імперскіх архіваў, у 1847 годзе ўвайшоў у лік першых членаў Акадэміі навук, у 1856 годзе выйшаў на пенсію ў чыне надворнага дарадцы.
Сябраваў з Генрыхам Гейнэ, Людвігам Бёрнэ, Людвігам ван Бетховенам, Францам Шубертам.

Пахаваны ў Вене на Хіцынгскіх могілках.
Томас Лоўрэнс (мастак)

Сэр **Томас Лоўрэнс** (; ,  — , Лондан) — англійскі мастак—партрэтыст, адзін з найбуйнейшых, нараўне з Рэйналдсам і Гейнсбара, партрэтыстаў у брытанскай гісторыі.

## Біяграфія 
Томас Лоўрэнс нарадзіўся 13 красавіка 1769 года ў горадзе Брысталі. Бацька Лоўрэнса ўтрымліваў невялікі гатэль, але ў рэшце рэшт згалеў — і аказалася, што асноўнай крыніцай сродкаў для сям’і Лоўрэнсаў з’яўляецца талент малявальшчыка іх сына. У 1782 годзе Лоўрэнсы пасяліліся ў курортным мястэчку Бат, дзе малады мастак добра зарабляў алоўкавымі партрэтамі.

У 1787 годзе Лоўрэнс адправіўся ў Лондан, дзе быў цёпла прыняты Рэйналдсам і паступіў студэнтам у Каралеўскую акадэмію мастацтваў; у 1790 годзе піша партрэт міс Фарэн (пасля лэдзі Дэрбі), які робіць Лоўрэнса яшчэ больш знакамітым. У тым жа годзе, нягледзячы на тое, што абірацца ў акадэмікі можна было з 24 гадоў, яго кандыдатуру ў члены карэспандэнты каралеўскай акадэміі ставяць, аднак не абіраюць, — тры галасы супраць шасці; на яго месца абіраецца Уітлі. У 1791 годзе быў абраны яе членам-карэспандэнтам, а ў 1794 годзе — поўным акадэмікам.

У 1815 годзе Лоўрэнс атрымлівае званне рыцара.

У 1818—1820 гадах Лоўрэнс знаходзіўся ў Еўропе, малюючы розных шляхетных асоб у Вене, Рыме і Ахене (дзе ў гэты час праходзіў міжнародны кангрэс). Пасля вяртання ў Лондан ён быў абраны прэзідэнтам Акадэміі мастацтваў. Сэр Томас Лоўрэнс памёр 7 студзеня 1830 года ў горадзе Лондане.

Сярод вучняў — Тэадор фон Холст.

Катэгорыя:Мастакі-партрэтысты Вялікабрытаніі
Любоў Якаўлеўна Майзель

**Любоў Якаўлеўна Майзель** (, г. Ваўкавыск — , г. Алматы) — тэатральная актрыса, Народная артыстка Казахскай ССР (1955). Муж — савецкі тэатральны акцёр, рэжысёр, педагог, заслужаны артыст Казахскай ССР Віктар Дз’якаў.

## Біяграфія 
Тэатральную адукацыю атрымала ў студыі харкаўскага Тэатра Пралеткульта. У перыяд з 1925 па 1928 год працавала ў гэтым тэатры. У перыяд з 1930 па 1935 год — у ленінградскім Тэатры Пралеткульта. Пачынаючы з 1935 года каля 40 гадоў працавала ў Алма-Ацінскім рускім тэатры драмы.

У рэпертуары Майзель ролі ў п’есах А. Астроўскага — Кабаніха («Навальніца», 1938), Агудалава («Беспасажніца», 1948), Мурзавецкая («Ваўкі і авечкі», 1964), М. Горкага — Меланья («Ягор Булычоў і іншыя», 1951), у спектаклях па творах Ф. М. Дастаеўскага — Бубнова («Прыніжаныя і абражаныя», 1956), Абноскіна («Сяло Сцяпанчыкава і яго насельнікі», 1971), у савецкіх п’есах — маёр Грэч («Так і будзе» К. М. Сіманава, 1945), мадам Ксідзіяс («Інтэрвенцыя» Л. І. Славіна, 1948), Дунька («Любоў Яравая» К. А. Транёва, 1952), у п’есах замежных аўтараў — місіс Старкуэдар («Крадзеж» Дж. Лондана, 1955), Ліна Розэ («Фізікі» Ф. Дзюррэнмата, 1966) і інш. Асабліва атрымліваліся ў Майзель вострахарактарныя ролі.

 

Катэгорыя:Народныя артысты Казахскай ССР
РШВСМ (баскетбольны клуб)

**РШВСМ ** — беларускі мужчынскі баскетбольны клуб з Мінска. Прадстаўляў Рэспубліканскую школу вышэйшага спартыўнага майстэрства па гульнявых відах спорту.

## Гісторыя 
Рэспубліканская школа вышэйшага спартыўнага майстэрства (РШВСМ) у чэмпіянаце Беларусі па баскетболе раней была прадстаўлена клубамі РТІ-РШВСМ (1995—1997), РШВСМ-РВАР (1997—1999) і РШВСМ-БДПА (1999—2001).

Каманда, якая была сфарміравана ў 2002 годзе, складалася з баскетбалістаў 1986—1987 гадоў нараджэння і з'яўлялася базавай да юніёрскай зборнай Беларусі (U-18). Галоўным трэнерам быў заслужаны трэнер Рэспублікі Беларусь Міхаіл Аркадзевіч Фейман. Сярод гульцоў былі будучыя баскетбалісты мужчынскай зборнай Беларусі Дзмітрый Акуліч, Аляксей Трасцінецкі, Максім Шустаў, Канстанцін Яфрэмаў.

У верасні 2002 года каманда РШВСМ прыняла ўдзел у Кубку Беларусі, дзе заняла 7-е месца. У чэмпіянаце Беларусі-2002/03 каманда выступала ў Першай лізе і стала пераможцам турніру.

У сезоне 2003/04 каманда заявілася ў Вышэйшую лігу чэмпіянату Беларусі. Да яе далучыліся  вопытныя баскетбалісты Аляксандр Бібік, Георгій Кандрусевіч, Эдуард Прыйма і Андрэй Цэдрык.

У верасні 2003 года каманда прыняла ўдзел у Кубку Беларусі і заваявала бронзавыя медалі. У чэмпіянаце Беларусі-2003/04 каманда таксама стала бронзавым прызёрам.

Напярэдадні сезона 2004/05 на базе каманды РШВСМ па ініцыятыве кіраўніка фірмы «Віталюр» Аляксандра Яцука быў сфарміраваны прафесійны клуб «Віталюр», які ў далейшым стаў чатырохразовым чэмпіёнам Беларусі і трохразовым уладальнікам Кубка Беларусі.

Рэспубліканская школа вышэйшага спартыўнага майстэрства па гульнявых відах спорту ў 2004 годзе была перайменавана ў Рэспубліканскі цэнтр алімпійскага рэзерву (РЦАР), а ў 2014 годзе — у Рэспубліканскі цэнтр алімпійскай падрыхтоўкі (РЦАП). У чэмпіянаце Беларусі па баскетболе цэнтр быў прадстаўлены клубамі РДВАР-РЦАР (2006/07), БДУІР-РЦАР (2007—2011), БДЭУ-РЦАР (2014/15), БДЭУ-РЦАП (2015/16), РЦАП-СДзЮШАР (з 2017).

## Дасягненні 
**Чэмпіянат Беларусі па баскетболе**
*  **Бронзавы прызёр (1)**: 2003/2004.

**Кубак Беларусі па баскетболе**
*  **Бронзавы прызёр (1)**: 2003.

## Статыстыка выступленняў 
## Трэнер 
* Міхаіл Аркадзевіч Фейман (2002—2004)

## Крыніцы
Ніжні горад (Гданьск)

**Ніжні горад** (, ) — гістарычная мясцовасць у цэнтральнай частцы Гданьска на беразе ракі Малтавы. 

Ніжні горад быў заснаваны ў XVII стагоддзі на так званых Свіных лугах, якія з 1346 года належалі гданьскім мяснікам. Тэрыторыя сённяшняга Ніжнега горада атрымала канчатковы выгляд паміж 1576 і 1638 гадамі. У 1576 годзе было выкапана рэчышча Новай Матлавы, а ў 1638 годзе было завершана будаўніцтва гарадскіх умацаванняў. Пабудаваныя ў 1623–1638 гадах па праекце Карнэліуса ван дэн Боша, бастыёны галандскага тыпу ў асноўным захаваліся. У цяперашні час яны з'яўляюцца паркавай часткай Ніжняга горада.

Катэгорыя:Геаграфія Гданьска
Асава

**Асава**:

## Беларусь 
* Асава (Воранаўскі раён)

## Польшча 
* Асава (Гданьск)
## Украіна 
* Асава (Дубровыцкі раён)
* Асава (Кастопільскі раён)
* Асава (Ямільчынскі раён)
Асава (Гданьск)

**Асава** (, ) — мясцовасць у паўночна-заходней частцы Гданьска ў раёне Выжыны. 

Раён знаходзіцца ў паўночна-заходняй частцы Гданьска. На поўначы мяжуе з гарадамі Гдыня і Сопат, на захадзе — з тэрыторыяй гміны Жукова. З поўдня і ўсходу прымыкае да іншых раёнаў Гданьска — Матарні і Алівы. Назва мясцовасці першапачаткова ўзнікла ў форме "Асава карчма", што абазначала карчму паміж асін. З часам двусастаўная назва скарацілася да першага слова. Забудова мясцовасці пераважна сядзібнага тыпу, адна- і двухпавярховая. У новай частцы мясцовасці з'яўляюцца невысокія шматкватэрныя дамы. Сёння гэта адзін з самых густанаселеных, а таксама адзін з самых маладых мікрараёнаў горада па сярэднім узросце — сярэдні ўзрост жыхароў раёна складае 39 гадоў. 

Катэгорыя:Геаграфія Гданьска
Рыгор Яўсеевіч Рохкін

**Рыгор Яўсеевіч Рохкін** (, г. Ваўкавыск — ) — гісторык, грамадазнаўца.

## Біяграфія 
Служыў рэктарам Усеўкраінскага інстытута марксізму. Адначасова чытаў лекцыі па ўсеагульнай гісторыі на працоўным факультэце пры Харкаўскім тэхналагічным інстытуце і Камуністычным універсітэце ў 1923 годзе. Сапраўдны член катэдры гісторыі еўрапейскай культуры пры Украінскім інстытуце марксізму (1927). Затым працаваў у Маскве ў Інстытуце чырвонай прафесуры.

У 1931 годзе выключаны з ВКП (б), пазбавіўся працы ў Інстытуце чырвонай прафесуры, перайшоў на службу ў Аб’яднанне дзяржаўных кніжна-часопісных выдавецтваў. Быў паплечнікам Яна Стэна, разам з ім ўступіў у «Саюз марксістаў-ленінцаў» — апазіцыйную групу членаў кіраўніцтва ВКП (б), незадаволенай палітычным курсам Сталіна. Група была створана 21 жніўня 1932 года на сустрэчы на прыватнай кватэры ў Галаўно (Падмаскоўе). Ключавую ролю ў стварэнні «Саюза» сыграў Марцемьян Рюцін, таму «Саюз» таксама вядомы пад не зусім дакладным назвай «гурт Рюціна».

14 верасня ў АДПУ паступіў данос. 23 верасні 1932 года быў арыштаваны. Па пастанове Калегіі АДПУ ад 11 кастрычніцка 1932 года заключаны ў ППЛ на 5 гадоў. Утрымліваўся ў Ухцінска-Пячорскім папраўча-працоўным лагеры. Загадваў навучальнай часткай прафтэхкурсаў пры Упраўленні Варкуцінскага рудніка. Паўторна быў арыштаваны 28 сакавіка, асуджаны 10 верасня 1937 года па абвінавачванні ва ўдзеле ў антысавецкай тэрарэстычнай арганізацыі і ў той жа дзень расстраляны.

Пахаваны ў Маскве на Данскім могілках у магіле № 1. Рэабілітаваны судовай калегіяй па крымінальных справах Вярхоўнага Суда СССР па прысуду 1932 года за адсутнасцю складу злачынстваў 8 чэрвеня 1988 года, і па прысуду 1937 года Ваеннай калегіяй Вярхоўнага суда СССР 13 чэрвеня 1988 года.

Катэгорыя:Філосафы СССР
Катэгорыя:Філосафы XX стагоддзя
Катэгорыя:Расстраляныя ў СССР
Катэгорыя:Марксісты
Гаспадары (фільм, 2014)

«**Гаспадары**» — мастацкі фільм 2014 года рэжысёра .

Фільм быў прадстаўлены ў асноўнай конкурснай праграме ігравога кіно 21-га Мінскага міжнароднага кінафестывалю «Лістапад».

## Сюжэт 
Воляй абставін Джон і яго брат і сястра, Ербол і Алія, змушаныя пакінуць свой дом у Алматы. На шчасце, маці герояў завяшчала ім хату ў далёкай вёсачцы, куды і адпраўляецца Джон з сям’ёй. Але не ўсе непрыемнасці засталіся ў мінулым: высвятляецца, што брат кіраўніка мясцовай управы, п’яніца і разгільдзяй, ужо больш за дзесяць год незаконна жыве ў прыналежнай героям хаце і зусім не спяшаецца саступаць яго законным уладальнікам.

## Узнагароды 
Паводле інфармацыі сайта «*Internet Movie Database*» фільм быў адзначаны 3 кінаўзнагародамі і яшчэ 7 намінацыямі.

## Зноскі 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Фільмы Казахстана 2014 года
Катэгорыя:Фільмы-драмы 2014 года
Катэгорыя:Крымінальныя фільмы 2014 года
Катэгорыя:Фільмы-драмы Казахстана
Катэгорыя:Крымінальныя фільмы Казахстана
Катэгорыя:Фільмы на казахскай мове
Катэгорыя:Фільмы Адзільхана Ержанава
Прэмія Асацыяцыі кінакрытыкаў Лос-Анджэлеса 1997

**23-я прэмія Асацыяцыі кінакрытыкаў Лос-Анджэлеса** была абвешчана ў снежні 1997 года. Найлепшым фільмам абрана карціна «''*».

## Пераможцы 
## Зноскі 
## Спасылкі 
* 23-я прэмія Асацыяцыі кінакрытыкаў Лос-Анджэлеса  на сайце Асацыяцыі кінакрытыкаў Лос-Анджэлеса
* 23-я прэмія Асацыяцыі кінакрытыкаў Лос-Анджэлеса  на сайце «*Internet Movie Database''»

Катэгорыя:Прэмія Асацыяцыі кінакрытыкаў Лос-Анджэлеса
Катэгорыя:Кінапрэміі 1997 года
Катэгорыя:1997 год у ЗША
Прэмія Асацыяцыі кінакрытыкаў Лос-Анджэлеса 1998

**24-я прэмія Асацыяцыі кінакрытыкаў Лос-Анджэлеса** была абвешчана ў снежні 1998 года і ўручана 20 студзеня 1999 года. Найлепшым фільмам абрана карціна «*Выратаваць радавога Раяна*».

## Пераможцы 
## Зноскі 
## Спасылкі 
* 24-я прэмія Асацыяцыі кінакрытыкаў Лос-Анджэлеса  на сайце Асацыяцыі кінакрытыкаў Лос-Анджэлеса
* 24-я прэмія Асацыяцыі кінакрытыкаў Лос-Анджэлеса  на сайце «*Internet Movie Database*»

Катэгорыя:Прэмія Асацыяцыі кінакрытыкаў Лос-Анджэлеса
Катэгорыя:Кінапрэміі 1998 года
Катэгорыя:1998 год у ЗША
Чаркашын

**Чаркашын** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Алесь Мікалаевіч Чаркашын (1982—2015) — беларускі грамадскі і ваенны дзеяч.
* Мікалай Андрэевіч Чаркашын (нар. 1946) — журналіст і пісьменнік-марыніст, аўтар гістарычных расследаванняў, афіцэр-падводнік.
Прэмія Асацыяцыі кінакрытыкаў Лос-Анджэлеса 2001

**27-я прэмія Асацыяцыі кінакрытыкаў Лос-Анджэлеса** была абвешчана 15 снежня 2001 года. Найлепшым фільмам абрана карціна «».

## Пераможцы 
## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 27-я прэмія Асацыяцыі кінакрытыкаў Лос-Анджэлеса  на сайце Асацыяцыі кінакрытыкаў Лос-Анджэлеса
* 27-я прэмія Асацыяцыі кінакрытыкаў Лос-Анджэлеса  на сайце «Internet Movie Database»

Катэгорыя:Прэмія Асацыяцыі кінакрытыкаў Лос-Анджэлеса
Катэгорыя:Кінапрэміі 2001 года
Катэгорыя:2001 год у ЗША
Сляпыя спатканні

«**Сляпыя спатканні**» () — мастацкі фільм 2013 года рэжысёра .

Фільм быў прадстаўлены ў асноўнай конкурснай праграме ігравога кіно 21-га Мінскага міжнароднага кінафестывалю «Лістапад».

## Сюжэт 
Халасцяк Сандра выкладае ў сярэдняй школе. Яму ўжо за 40, а ён усё яшчэ жыве з бацькамі. Разам з сябрам дзяцінства яны бавяць час, размаўляючы з дзяўчынамі па інтэрнэце. Сітуацыя рэзка змяняецца, калі Сандра неўзабаве закахаўся ў замужнюю Манану. Датэрміновае вызваленне з турмы яе мужа ставіць Сандра ў абсурднае становішча. Ён апынаецца ў цэнтры сямейных скандалаў, калі ніхто нікога не слухае, але кожны лічыць сваім абавязкам умешвацца ў справы іншых.

## Узнагароды 
Паводле інфармацыі сайта «*Internet Movie Database*» фільм быў адзначаны 12 кінаўзнагародамі і яшчэ 8 намінацыямі.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Фільмы Грузіі 2013 года
Катэгорыя:Фільмы Украіны 2013 года
Катэгорыя:Кінакамедыі 2013 года
Катэгорыя:Кінакамедыі Грузіі
Катэгорыя:Кінакамедыі Украіны
Катэгорыя:Фільмы на грузінскай мове
Катэгорыя:Фільмы Левана Кагуашвілі
Геаграфія сельскай гаспадаркі

**Геаграфія сельскай гаспадаркі** — раздзел эканамічнай геаграфіі, які займаецца даследаваннем узаемасувязяў паміж сельскай гаспадаркай і навакольным геаграфічным асяроддзем; даследуе таксама ў шырэйшым сэнсе прасторавае размеркаванне прадукцыі раслінаводства і жывёлагадоўлі ў свеце. Апісвае і аналізуе вырошчванне раслін, развядзенне жывёл у розных геаграфічных прасторах.

## Сутнасць і сфера геаграфіі сельскай гаспадаркі 
Геаграфія сельскай гаспадаркі з’яўляецца раздзелам геаграфіі, які займаецца даследаваннем адносін паміж сельскай гаспадаркай і навакольным асяроддзем. Акрамя таго, аналізуе сельскую гаспадарку з прасторавага пункту гледжання. Як і іншыя геаграфічныя навукі, даследуе генезіс і прычыны з’яў у сельскай гаспадарцы як на тэрыторыі ўсёй Зямлі, як і на мясцовым узроўні.

Геаграфія сельскай гаспадаркі ў сувязі са спецыфікай сельскай гаспадаркі даследуе галоўным чынам:

* геаграфічнае становішча
* рэльеф мясцовасці
* агракліматычныя рэсурсы
* водныя ўмовы
* глебы
* каштоўнасць навакольнага асяроддзя з пункту гледжання сельскай гаспадаркі
* асаблівасці ўласнасці на зямлю
* арганізацыйна-тэхнічныя асаблівасці (напрыклад, механізацыя, калектывізацыя)
* асаблівасці вытворчасці

Геаграфія сельскай гаспадаркі не вывучала збіральніцтва і паляванне, нягледзячы на наяўнасць аналагічных прадуктаў у сельскагаспадарчай вытворчасці. Аднак пасля пашырэння вызначэння сельскай гаспадаркі з далучэннем лясной гаспадаркі і рыбалоўства, геаграфія сельскай гаспадаркі зараз займаецца і гэтымі абласцямі.

Апроч таго, прадметам даследавання географаў сельскай гаспадаркі не з’яўляюцца біёлага-хімічныя аспекты сельскай гаспадаркі, такія як хімічны склад глебы і працэсы глебаўтварэння.
Катэгорыя:Эканамічная геаграфія
Катэгорыя:Сельская гаспадарка
Геаграфія транспарту

**Геаграфія транспарту** — навуковая дысцыпліна, раздзел эканамічнай геаграфіі, які вывучае транспартна-геаграфічныя працэсы, структуру транспарту, асаблівасці яго размяшчэння, узровень транспартнай забяспечанасці.

Аб'ектамі геаграфіі транспарту з'яўляюцца тэрытарыяльныя і рэгіянальныя транспартныя сістэмы, транспартныя патокі, распаўсюджванне асобных відаў транспарту, уплыў транспартных працэсаў на развіццё народнай гаспадаркі ў тэрытарыяльным аспекце .

Прадметам вывучэння геаграфіі транспарту з'яўляецца прасторавае ўзаемадзеянне розных элементаў тэрытарыяльнай транспартнай сістэмы, якое праяўляецца ў выглядзе транспартна-геаграфічных адносін (транспартнае прыцягненне, прасторавая аддаленасць, транспартна-геаграфічнае становішча, транспартныя даступнасць, складнасць і пранікальнасць тэрыторыі).


Катэгорыя:Урбаністыка
Прэмія Асацыяцыі кінакрытыкаў Лос-Анджэлеса 2003

**29-я прэмія Асацыяцыі кінакрытыкаў Лос-Анджэлеса** была ўручана 7 студзеня 2004 года. Найлепшым фільмам абрана карціна «''*».

## Пераможцы 
## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 29-я прэмія Асацыяцыі кінакрытыкаў Лос-Анджэлеса  на сайце Асацыяцыі кінакрытыкаў Лос-Анджэлеса
* 29-я прэмія Асацыяцыі кінакрытыкаў Лос-Анджэлеса  на сайце «*Internet Movie Database''»

Катэгорыя:Прэмія Асацыяцыі кінакрытыкаў Лос-Анджэлеса
Катэгорыя:Кінапрэміі 2003 года
Катэгорыя:2003 год у ЗША
Востраў збожжасховішчаў

**Востраў збожжасховішчаў** () — востраў на рацэ Матлава ў гістарычным цэнтры Гданьска.

## Размяшчэнне 
Востраў знаходзіцца паміж ракой Матлава і яе рукавом — Новай Матлавай. Размешчаны пасярод гістарычнага цэнтра, злучаны мастамі з Доўгімі садамі з усходу, з поўдня — са Старым прадмесцем, а з захаду — з Галоўным горадам. Праз яго праходзіць траса W-Z (Алея Арміі Краёвай). З поўначы востраў прымыкае да вострава Алавянка. Акрамя таго, паўднёвая частка вострава, дзе некалі захоўваліся лёгкаўзгаральныя тавары, была аддзелена ад асноўнай часткі вострава штучным Смольным каналам (на поўнач ад вуліцы Торуньскай).

## Гісторыя 
Востраў узнік у 1576 годзе ў выніку пашырэння рэчышча Новай Малтавы. Пасля XIII стагоддзя на месцы сучаснага вострава знаходзілася шмат сховішчаў збожжа, а ў XVI стагоддзі іх колькасць узрасла тут да 300. Забудове вострава быў нанесены сур'ёзны ўрон падчас бамбардзіровак у 1945 годзе. Да нешматлікіх помнікаў адносяць браму, якая была пабудавана ў 1517-1519 гадах. З таго часу толькі нямногія помнікі былі адноўлены. 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Астравы Польшчы
Катэгорыя:Геаграфія Паморскага ваяводства
Катэгорыя:Геаграфія Гданьска
Яраслава Анатолеўна Паўловіч

**Яраслава Анатолеўна Паўловіч** (нар. , Пінск) — беларуская вяслярка ў акадэмічным веславанні.

Выступала за зборную Беларусі па акадэмічным веславанні з пачатку 1990-х гадоў. Бронзавая прызёрка летніх Алімпійскіх гульняў 1996 года ў Атланце, уладальніца двух сярэбраных медалёў чэмпіянатаў Еўропы, шматразовая пераможца этапаў Кубка свету, рэспубліканскіх і маладзёжных рэгат. На спаборніцтвах прадстаўляе Брэсцкую вобласць, заслужаны майстар спорту Рэспублікі Беларусь.

## Біяграфія 
Нарадзілася 2 лістапада 1969 года ў Пінску. 

Актыўна займацца акадэмічным веславаннем пачала ў раннім дзяцінстве, праходзіла падрыхтоўку ў Пінскай спецыялізаванай дзіцяча-юнацкай школе алімпійскага рэзерву па вяслярных і ветразных відах спорту і ў Брэсцкім абласным цэнтры алімпійскага рэзерву па водных відах спорту. Адносіцца да спартыўнага клуба Федэрацыі прафсаюзаў Беларусі.

Першага сур'ёзнага поспеху дабілася ў 1988 годзе, стаўшы чэмпіёнкай рэспублікі. У асноўным складзе беларускай зборнай дэбютавала ў сезоне 1993 года на чэмпіянаце свету ў Рачыцы (Чэхія), будучы рулявой, заняла пятае месца ў заліку ворных васьмёрак. На першынстве свету 1995 года ў Тамперэ (Фінляндыя) ў той жа дысцыпліне зноў была пятай.

Дзякуючы шэрагу ўдалых выступленняў удастоілася права абараняць гонар краіны на летніх Алімпійскіх гульнях 1996 года ў Атланце — у складзе каманды, куды таксама ўвайшлі вясляркі Алена Мікуліч, Марына Знак, Наталля Волчак, Наталля Стасюк, Валянціна Скрабатун, Наталля Лаўрыненка і Тамара Давыдзенка, заваявала ў праграме ворных васьмёрак бронзавы медаль, прапусціўшы наперад толькі экіпажы з Румыніі і Канады.

На розных этапах Кубка свету 1997 года Паўловіч неаднаразова станавілася пераможцай і прызёркай, на чэмпіянаце свету ў Савоі (Францыя) ў ворных васьмёрках прыйшла да фінішу восьмай.

Пасля працяглага перапынку ў 2009 годзе Яраслава Паўловіч зноў увайшла ў асноўны склад зборнай Беларусі па акадэмічным веславанні. У гэтым сезоне са сваім васьмімясцовым экіпажам яна ўдала выступіла на некалькіх этапах сусветнага кубка, заняла восьмае месца на чэмпіянаце свету ў Познані (Польшча), а таксама выйграла медаль на хатнім чэмпіянаце Еўропы ў Брэсце, прайграўшы ў фінальным заездзе толькі камандзе з Румыніі. Праз год была шостай на Чеэмпіянаце Еўропы ў Мантэмар-у-Велью (Партугалія), яшчэ праз год заняла другое месца на Чеэмпіянаце Еўропы ў Плоўдзіве (Балгарыя). Пасля прымала ўдзел у чэмпіянатах Еўропы 2012, 2013 і 2014 гадоў, нязменна выходзіла ў фінальныя стадыі спаборніцтваў, у вырашальных заездах была блізкая да прызавых пазіцый, аднак у лік прызёраў больш ні разу не патрапіла

## Узнагароды 
* Заслужаны майстар спорту Рэспублікі Беларусь (1997).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Весляры (акадэмічнае веславанне) Беларусі
Катэгорыя:Весляры (акадэмічнае веславанне) на летніх Алімпійскіх гульнях 1996 года
Катэгорыя:Бронзавыя прызёры летніх Алімпійскіх гульняў 1996 года
Аліса Зомерлат

**Аліса дэ Таледа Зомерлат** () у дзявоцтве **Аліса Соарэс дэ Таледа** (; 25 мая 1906, Сан-Мануэл, Сан-Паўлу, Бразілія — 9 сакавіка 1997, Дротнінгхольм, Екерэ, Швецыя) — маці каралевы Сільвіі, жонкі караля Швецыі Карла XVI Густава.

## Ранні перыяд жыцця 
Зомерлат нарадзілася ў муніцыпалітэце Сан-Мануэль у бразільскім штаце Сан-Паўлу, яна была малодшым дзіцем і адзінай дачкой Элізы Новаіс Саарэш (1881—1928) і яе мужа Артура Фларыяна дэ Таледа (1873—1935).

## Шлюб і далейшае жыццё 
10 снежня 1925 года Аліса Соарэс дэ Таледа выйшла замуж у Санта-Чэсіліі, Сан-Паўлу, за нямецкага прадпрымальніка Вальтэра Зомерлата (1901—1990), разам з ім яна потым пераехала ў Германію. Там у пары нарадзілася чацвёра дзяцей:

* Ральф Зомерлат (нар. 26 лістапада 1929);
* Вальтэр Людвіг Зомерлат (1934—2020);
* Ханс Ёрг Зомерлат (1941—2006);
* Сільвія Рэнатэ Зомерлат (нар. 23 снежня 1943 года), выйшла замуж у 1976 годзе за Карла XVI Густава Швецыі.

З 1937 па 1947 гад яны жылі ў Берліне.

З 1947 па 1957 год сям’я жыла ў Сан-Паўлу, дзе муж Зомерлат займаў пасаду прэзідэнта бразільскага філіяла шведскай кампаніі Uddeholm AB. У 1957 годзе Зомерлаты вярнуліся ў Гайдэльберг .

Зомерлат аўдавела ў кастрычніку 1990 года. Яна пакутавала ад хваробы сэрца і дэменцыі  і памерла ў Дротнінгхольмскім палацы ў муніцыпалітэце Екерэ, на захадзе ад Стакгольма ў 1997 годзе. Яе астанкі былі пахаваны ў Гайдэльбергу побач з парэшткамі яе мужа.

Катэгорыя:Постаці штата Сан-Паўлу
Перавессе (Хойніцкі раён)

**Пераве́ссе** (, ) — былы пасёлак у Камарынскім раёне (на тэрыторыі сучаснага Хойніцкага раёна) Палескай вобласці Беларусі.

## Гісторыя 
Магчыма, найранейшыя цяпер звесткі пра фальварак Тэрэспаль (Перавессе) ёсць на тапаграфічнай карце Мінскай губерні 1846 года генерал-маёра А. К. Фіцінгофа.

Напэўна, Перавессе ранейшая і звыклая мясцовым жыхарам назва за пазнейшую «панскую» Тэрэспаль.

У «Списках населенных мест Минской губернии по уездам, приходам, еврейским обществам со сведениями об их расположении и народонаселении [Дело]: 1857 г.» засведчана, што 3 мужчыны і 4 жанчыны з фальварку Тэрэспаль былі парафіянамі Астраглядаўскага касцёла Унебаўзяцця Найсвяцейшай Панны Марыі.

У 1909 годзе на хутары Перавессе Дзёрнавіцкай воласці Рэчыцкага павету Мінскай губерні налічвалася 9 двароў з 45 жыхарамі.

Напярэдадні Вялікай Айчыннай вайны ў Перавессі 18 двароў, 35 жыхароў.

У маі 1943 года акупанты спалілі ўвесь пасёлак, загубілі 34 чалавекі. Пасля трагедыі паселішча не аднаўлялася.

## Гл. таксама 
* Зялёны Гай (Хойніцкі раён)
* Чырвонамайск (Хойніцкі раён)

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* https://belarus.belarusenc.by/temy/belarusindrugwar/2026/ 

Катэгорыя:Стралічаўскі сельсавет
Катэгорыя:Былыя населеныя пункты Хойніцкага раёна
Партызанская брыгада імя М. А. Шчорса (М. Л. Дзербан, В. К. Дзяруга)

**Партызанская брыгада імя М. А. Шчорса**  — партызанская брыгада, створаная ў кастрычніку 1942 года. Дзейнічала на акупіраванай тэрыторыі Барысаўскага, Чэрвеньскага, Бярэзінскага раёнаў. 2 ліпеня 1944 года брыгада (1885 партызан, 6 атрадаў) злучылася з Чырвонай Арміяй.

## Склад 
Брыгада была створана на базе асобных атрадаў «Бальшавік» (арганізаваны ў красавіку 1942 года на базе падпольных груп, якія дзейнічалі з 1941 года) і «Перамога». Пазней у брыгаду ўвайшлі атрады «Камуніст» (створаны ў маі 1942 года), імя Варашылава (створаны ў ліпені 1942), імя Чапаева, імя Кірава (расфарміраваны ў студзені 1944 года, асабовы састаў увайшоў у атрад імя Чапаева), імя Шчорса.

## Камандаванне 
### Камандзіры 
* М. Л. Дзербан;
* В. К. Дзяруга.

### Камісар 
* М. П. Прусак.

### Начальнікі штаба 
* В. П. Драздоўскі;
* А. З. Гаўрусёў;
* В. І. Бардзін.

## Гісторыя 
Баявыя аперацыі партызаны праводзілі на чыгунках і шашэйных дарогах Мінск — Крупкі, Мінск — Пухавічы, Мінск — Магілёў. У лютым — красавіку 1944 года падарвалі 36 эшалонаў, знішчылі 9 аўтамашын, разбурылі каля 5 км тэлефонна-тэлеграфнай лініі. У маі 1944 года разграмілі гарнізон у вёсцы Забашавічы Барысаўскага раёна. 20 чэрвеня 1944 года на ўчастках Мінск — Смалявічы, Прыяміна — Крупкі падарвалі больш за 950 рэек.

## Памяць 
У 1975 годзе ў вёсцы Раванічы Чэрвеньскага раёна ў гонар брыгады быў пастаўлены помнік.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Савецкія партызанскія злучэнні, брыгады і атрады на акупіраванай тэрыторыі Беларусі (1941—1944)
Катэгорыя:З’явіліся ў 1942 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 1944 годзе
Ян Бронкаф

**Ян Брокаф**, таксама вядомы як **Ёган Брокаф** (23 чэрвеня 1652 &#x2013; 28 снежня 1718) — скульптар і разьбяр у стылі барока барока.

## Біяграфія 
Паходзіў з карпацкіх немцаў, нарадзіўся ў Спішскай Собаце (Славакіі) Каралеўскай Венгрыі.

У 1675 годзе Ян Брокаф пераехаў з Венгрыі ў Чэхію. Праз тры гады, у 1692 годзе, ён пасяліўся ў Празе і атрымаў мяшчанскія правы ў пражскім Старым горадзе. Ад жонкі жонкі Альжбеты (у дзявоцтве Шпінглер) меў дзяцей — сыноў Міхала Яна Юзафа, Фердынанда Максміліяна і Антаніна Себасцьяна і дачку Ганну Элеанору. Двое сыноў пайшлі па шляху бацькі, трэці сын, Антанін Себасцьян, пазней стаў прыдворным паэтам у Вене. Меў прыватную майстэрню, якая пасля яго смерці перайшла к сыну Міхалу, а пасля яго смерці да Фердынанда. Ян Брокоф памёр у Празе.

## Творчасць 
Яго працы падзяляюцца на два віды: зробленыя ўласна, Другія, распрацаваныя ўласна і створаныя сынам Фердынандам. Брокаф стварыў статую *Аплаквання Хрыста* (чэшск: *Pieta*), пастаўленую на Карлавым мосце ў 1695 годзе, аднак пазней (1859) гэтая скульптура была перанесена ў манастыр міласэрных сясцёр Карла Барамеі пад узгоркам Петршын у Празе.

Сярод вядомых прац: драўляная мадэль статуі Яна Непамуцкага, паводле якой была адліта бронзавая статуя, якая цяпер знаходзіцца на Карлавым мосце, статуі *святога Язэпа* і *Хрышчэння Пана* на Карлавым мосце (абедзве былі пашкоджаны ў дні рэвалюцыі 1848 года, на сённяшні дзень іх можна знайсці ў лапідарыі Нацыянальнага музея ў Празе) і шмат іншых пластычных вырабаў, такіх як скульптура ў касцёле Святой Барбары ў Манетыне або статуі, якія ўпрыгожваюць замкі і замкі ў Клаштэрэц над Огржы, замак Чэрвены Градэк каля Іркава, Лібаховічы, Брумаўскі манастыр і інш.

## Выбраныя творы 
* драўляная мадэль статуі св. Яна Непамуцкага, якую пасля адлілі ў бронзе для для пражскага Карлава маста (1683),
* статуі св. Юзафа і Крыжа Езуса (знішчаны пад час Рэвалюцыі 1848—1849 гг.),
* статуі ў касцёле св. Варвары ў Манецкіне,
* скульпутры ў замку г. Клаштарэц-над-Агржи,
* статуі ў замку Чэрвены Градэк,
* скульптурная выява турка, вартаўніка пленных хрысціян, усталявана на Карлавым мосце ў 1714 годзе лічыцца самай папулярнай працай.

Файл:Jan Nepomucky na Karlove moste detail.jpg|Ян Непамуцкі, 1683
Файл:Kno triton brokoff.jpg|Трытон, Клаштэрыц-над-Агржы
Файл:Pieta Jan Brokoff Petrin 5947v.jpg|П'ета, 1695
Файл:Statues of saints Barbara, Margaret and Elizabeth, Charles Bridge, Prague.jpg|Святыя Варвара, Маргарыта і Альжбета (Прага)
Файл:Brokoff Bellmann 10.jpg
Файл:Čtyři živly - země.JPG

Катэгорыя:Скульптары Чэхіі
Альберціна Фрыдэрыка Бадэн-Дурлахская

**Альберціна Фрыдэрыка Бадэн-Дурлахская** (; , замак Карлсбург,  — , ) — нямецкая прынцэса, жонка Хрысціяна Аўгуста Шлезвіг-Гольштэйн-Готарпскага, маці шведскага караля Адольфа Фрэдрыка і бабуля Кацярыны II.

## Біяграфія 
Альберціна Фрыдэрыка была восьмым дзіцем у сям’і маркграфа Фрыдрыха VII і Аўгусты Марыі Гальштэйн-Готторпской. Унучка Крысціны Магдалены Клебургскай, што пасля дазволіла яе сыну Адольфу Фрыдрыху заняць шведскі пасад пад імем Адольфа Фрэдрыка. Нарадзілася Альберціна Фрыдэрыка ў Бадэне, на паўднёвым захадзе Германіі. У той час гэта быў адносна багаты рэгіён Германіі, паколькі знаходзіўся на мяжы з Францыяй.

2 верасня 1704 года выйшла замуж за Хрысціяна Аўгуста Гольштэйн-Готарпскага. У шлюбе нарадзілася 11 дзяцей, у тым ліку Іагана Елізавета, якая стала маці будучай рускай імператрыцы Кацярыне II. У 1739 годзе Альберціна Фрыдэрыка суправаджала дачку і ўнучку да Ойтынскага замка прынца-біскупа Фрыдрыха Адольфа, дзе адбылося першае знаёмства ангальт-цэрбцскай прынцэсы Сафіі Фрэдэрыкі Аўгусты і Карла Петэра Ульрыха Гольштэйн-Готарпскага, які стаў пасля расійскім імператарам Пятром III.

15 сакавіка 1743 года ўзнагароджана Ордэнам Святой Кацярыны.

## Дзеці 
2 верасня 1704 года Альберціна Фрыдэрыка выйшла замуж за Хрысціяна Аўгуста Гольштэйн-Готарпскага, у пары нарадзіліся:

* Гедвіга Сафія Шлезвіг-Гольштэйн-Готарпская (9 кастрычніка 1705 — 4 кастрычніка 1764);
* Карл Гольштэйн-Готарпскі (1706—1727), жаніх цэсарэўны Лізаветы Пятроўны;
* Фрыдэрыка Амалія Гольштэйн-Готарпская (12 студзеня 1708—19 студзеня 1731);
* Ганна Шлезвіг-Гольштэйн-Готарпская (3 лютага 1709 — 1 лютага 1758) — жонка герцага Вільгельма Саксен-Гота-Альтэнбургскага;
* Адольф Фрэдрык (14 мая 1710 — 12 красавіка 1771), з 1743 года кронпрынц Швецыі, у 1751 годзе атрымаў у спадчыну шведскі трон;
* Фрыдрых Аўгуст Ольдэнбургскі (1711—1785), які заняў пасаду біскупа Любекскага пасля Адольфа Фрэдрыка (які займаў яе да ад’езду ў Швецыю), а таксама атрымаў Эйцін, у 1773 годзе ён таксама стаў кіраўніком Ольдэнбурга;
* Іагана Елізавета (1712—1760), жонка герцага Хрысціяна Аўгуста Ангальт-Цэрбсцкага, маці Кацярыны II;
* Фрыдэрыка Сафія Гольштэйн-Готарпская (2 чэрвеня 1714—1714);
* Вільгельм Хрысціян Гольштэйн-Готарпскі (20 верасня 1716—26 чэрвеня 1719);
* Фрыдрых Конрад Гольштэйн-Готарпскі (12 сакавіка 1718—1718);
* Георг Людвіг Гольштэйн-Готарпскі (1719—1763), жанаты на Сафіі Шарлоце Гальштэйн-Бекскай (1722—1763).

## Літаратура 
* *Fryxell A.* Berättelser ur svenska historien. — Stockholm, 1868.
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Мужы і жонкі кіраўнікоў
Катэгорыя:Гольштэйн-Готарпская дынастыя
Катэгорыя:Кавалеры ордэна Святой Кацярыны 1 ступені
Катэгорыя:Цэрынгены
Ігар Сяргеевіч Пятроўскі

**Ігар Сяргеевіч Пятроўскі** (, г. Луганск, Украіна — ) — беларускі і расійскі рэжысёр. Заслужаны дзеяч мастацтваў Татарстана (1957). Заслужаны дзеяч мастацтваў Абхазіі (1990).

У 1984—1991 мастацкі кіраўнік і дырэктар Гродзенскага абласнога драматычнага тэатра.

## Літаратура 
* 
* Ваўчок Г. Свята ствараецца сёння // Мастацтва Беларусі. 1988. № 2.

Катэгорыя:Тэатральныя рэжысёры Беларусі
Катэгорыя:Тэатральныя рэжысёры XX стагоддзя
Катэгорыя:Заслужаныя дзеячы мастацтваў Абхазіі
Катэгорыя:Заслужаныя дзеячы мастацтваў Татарскай АССР
Ігар Ольгавіч

**Ігар Ольгавіч** (? — 19 верасня 1147) — князь кіеўскі (2 жніўня — 12 жніўня 1146), князь пуцівельскі (1127—1142), князь берасцейска-дарагічынскі (1142—1146).

Прадстаўнік княжацкага роду Ольгавічаў дынастыі Рурыкавічаў. Сын чарнігаўскага князя Алега Святаславіча. Валодаў валасцямі з цэнтрамі ў Юр’еве, Гарадцы-Асцёрскім і Рагачове. У 1146 годзе быў вымушаны прыняць чарнецтва ў Кіеўскім Фёдараўскім манастыры. У 1147 годзе забіты кіянамі ў помсту ненавіснаму роду Ольгавічаў. Хроснае імя — Георгій. Ушаноўваецца царквой як святы ў ліку дабраверных.

## Літаратура 
* *Войтович Л. В.* Князівські династії Східної Європи (кінець IX — початок XVI ст.): склад, суспільна і політична роль. Історико-генеалогічне дослідження. — Львів: Інститут українознавства ім. І. Крип’якевича, 2000. — 649 с.
* *Котляр М. Ф.* Ігор Ольгович // Енциклопедія історії України: У 10 т. / Редкол.: В. А. Смолій (голова) та ін.; Інститут історії України НАН України. — Київ: Наукова думка, 2005. — Т. 3: Е — Й. — С. 412.

Катэгорыя:Князі берасцейскія
Катэгорыя:Князі кіеўскія
Катэгорыя:Дабраверныя
Валянціна Сяргееўна Пятліцкая

**Валянціна Сяргееўна Пятліцкая** (нар. , пас. Каменка на Дняпры, Запарожская вобласць, УССР) — беларуская артыстка аперэты (сапрана). Заслужаны артыст Беларусі (2002).

## Біяграфія 
Скончыла ў 1969 годзе Мінскае музычнае вучылішча імя М. Глінкі, у 1974 годзе — Беларускую кансерваторыю. 3 1970 артыстка хору, з 1974 салістка Беларускага дзяржаўнага музычнага тэатра.

## Творчасць 
Для яе творчай індывідуальнасці характэрны эмацыянальнаць, шчырасць у перадачы пачуццяў, артыстызм і абаяльнасць. Стварыла запамінальныя вобразы ў творах нацыянальнага рэпертуару: Царэўна і Ліса («Сцяпан — вялікі пан» Ю. Семянякі), Насця, Надзя («Несцерка», «Судны час» Р. Суруса), Патрысія і Епіфанія («Мільянерка» Я. Глебава), Агнеса («Дзяніс Давыдаў» А. Мдывані), Каралева («Шклянка вады» У. Кандрусевіча). У класічным рэпертуары найб. значныя: Зорыка, Ганна і Валянціна («», «» Ф. Легара), Адэта, Сільва, Віялета («», «», «» І. Кальмана), Адэль, Аніна («», «» І. Штрауса), Стэла («» І. Дунаеўскага), Ірынка «» Б. Аляксандрава), у творах сучасных кампазітараў — Соф'я («Гора ад розуму» ), Клацільда і Мадлен («О, мілы друг» ), Раксана («Сірано дэ Бержэрак» ), Галя («Старыя дамы» ), Глорыя («Дарагая Памэла» М. Самойлава), Чаніта («Пацалунак Чаніты» ), Мама і Каламбіна («Дзіцячы альбом» на музыку П. Чайкоўскага), Лялька («Стойкі алавяны салдацік» ).

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Асобы
Катэгорыя:Спевакі і спявачкі аперэты
Катэгорыя:Постаці Беларускага дзяржаўнага акадэмічнага музычнага тэатра
Сяргей Астапавіч Пятровіч

**Сяргей Астапавіч Пятровіч** (, Капыль — ) — беларускі тэатразнавец. Кандыдат мастацтвазнаўства (1962).

## Біяграфія 
Скончыў Беларускі тэатральна-мастацкі інстытут у 1955 годзе. У 1955—1957 гадах — акцёр Беларускага рэспубліканскага тэатра юнага гледача, у 1960—1973 і 1977—1981 гадах — навуковы супрацоўнік Інстытута мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору АН Беларусі, у 1973—1977 гадах — намеснік Міністра культуры Беларусі.

Член Беларускага саюза тэатральных дзеячаў з 1955 года.

## Навуковая дзейнасць 
Даследаваў дзейнасць Е. Міровіча, тэатральную спадчыну Я. Коласа, развіццё тэатральнага мастацкага аматарства рэспублікі. Адзін з аўтараў «Гісторыі беларускага тэатра» (т. 1—2, 1983—1985).

## Творы 
* Народныя тэатры Беларусі. Мн., 1966;
* Тэатральная самадзейнасць Савецкай Беларусі. Мн. 1972;
* Якуб Колас і беларускі тэатр. Мн., 1975;
* Еўсцігней Міровіч. 2 выд. Мн., 1978;
* Дзіцячы тэатр БССР (1931—1941 гг.). Мн., 1983.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Тэатразнаўцы Беларусі
Катэгорыя:Намеснікі міністраў БССР
Сорус

**Со́рус** — група спор ці органаў бясполага размнажэння (спарангіяў або гаметангіяў), скучана размешчаных на паверхні слаявіны бурых і чырвоных водарасцей, на ніжнім баку лісця папарацей. Таксама група пладовых цел у ніжэйшых грыбоў.

## Літаратура 
* 
* 
* Биологический энциклопедический словарь. / Гл. ред. М. С. Гиляров; Редкол.: А. А. Бабаев, Г. Г. Винберг, Г. А. Заварзин и др. — 2-е изд., исправл. — М.: Сов. Энциклопедия, 1986.
* Биология. Современная иллюстрированная энциклопедия. / Гл. ред. А. П. Горкин. — М.: Росмэн, 2006.
* Анатомия и морфология высших растений. Словарь терминов. / Коровкин О. А. — М.: Дрофа. 2007.

Катэгорыя:Размнажэнне раслін
Людміла Іванаўна Пятрова

**Людміла Іванаўна Пятрова** (нар. , в. Паўлаўка, Магілёўскі раён, Магілёўская вобласць) — беларускі літаратуразнавец, кнігавыдавец. Кандыдат філалагічных навук (1992).

## Біяграфія 
Нарадзілася 8 лютага 1947 года ў в. Паўлаўка Магілёўскага раёна Магілёўскай вобласці.

У 1971 годзе скончыла БДУ. З 1971 года працавала ў выдавецтве «Навука і тэхніка», з 1995 года — галоўны рэдактар. З 1996 года — дырэктар выдавецтва «Беларуская навука». З 1999 года працуе ў Беларускім дзяржаўным тэхналагічным універсітэце (з 1999, факультэт прынттэхналогій і медыякамунікацый, кафедра рэдакцыйна-выдавецкіх тэхналогій, прафесар).

## Навуковая дзейнасць 
Даследуе беларускую драматургію, зрабіла значны ўклад у прапаганду кніг па тэатральным мастацтве.

## Творы 
* Рамантыкі пранікнёнае святло: Бел. драматургія 20-30-х г. Мн., 1987.
* Романтические тенденции в белорусской драматургии 20—30-х годов : диссертация … кандидата филологических наук : 10.01.02 : защищена 07.05.1992 : утверждена 03.07.1992 / Петрова Людмила Ивановна. — Минск, 1992.
* Редактирование отдельных видов литературы : практикум / Л. И. Петрова, Н. И. Сушко. — Минск, 2009.
* Редактирование отдельных видов литературы. Официальные издания : учебно-методическое пособие / Л. И. Петрова. — Минск, 2014.
* Суб’ектыўная ацэнка лёгкачытэльнасці гарнітур / В. У. Токар, Л. І. Пятрова, М. А. Зільберглейт // Весці Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі. Серыя гуманітарных навук. — 2005. — № 1. — С. 106—113.

## Узнагароды 
* Заслужаны дзеяч культуры Беларусі (1997)
* Дзяржаўная прэмія Беларусі (1998)

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Літаратуразнаўцы Беларусі
Катэгорыя:Выдаўцы Беларусі
Катэгорыя:Выкладчыкі факультэта прынттэхналогій і медыякамунікацый БДТУ
Універсітэт Васа

**Універсітэт Васа** () — фінская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Васа.

## Агульная характарыстыка 
Універсітэт Васа — гэта міждысцыплінарны бізнес-арыентаваны ўніверсітэт. Кампус універсітэта размешчаны на беразе Батнічнага заліва побач з цэнтрам горада Васа. Універсітэт ператварыўся з Вышэйшай школы эканомікі, заснаванай у 1968 годзе, ва ўніверсітэт, які складаецца з чатырох розных школ: школы бухгалтарскага ўліку і фінансаў, школы менеджменту, школы маркетынгу і камунікацый і школы тэхналогій і інавацый. Універсітэт Васа — адзін з найбуйнейшых бізнес-універсітэтаў Фінляндыі. Універсітэт налічвае каля 500 супрацоўнікаў, у тым ліку 180 выкладчыкащ і 54 прафесара. Каля 5 000 студэнтаў у цяперашні час навучаюцца па розных праграмах ва ўніверсітэце.

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Васа (горад)
Катэгорыя:Універсітэты паводле алфавіта
Катэгорыя:Універсітэты Фінляндыі
Акадэмія Обу

**Акадэмія О́бу** () — фінская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Турку.

## Агульная характарыстыка 
Гэта адзіны ў Фінляндыі (а таксама дзе-небудзь па-за межамі Швецыі) шматфакультэтскі ўніверсітэт з выключна шведскай мовай навучання. Ён размешчаны ў асноўным у Турку (Обу - шведская назва горада). Акадэмю не варта блытаць з Каралеўскай акадэміяй Обу, якая была заснавана ў 1640 годзе, але пераехала ў Хельсінкі пасля пажару ў Турку ў 1827 годзе і сёння вядомая як Хельсінкскі ўніверсітэт.

Вучэльня была заснавана на прыватныя ахвяраванні ў 1918 годзе як трэці ўніверсітэт у Фінляндыі, каб дазволіць Турку зноў стаць універсітэцкім горадам, і таму, што лічылася, што шведская мова знаходзіцца пад пагрозай у Хельсінкскім універсітэце. Фінскі ўніверсітэт Турку быў заснаваны ў 1920 годзе таксама на прыватныя ахвяраванні і па падобных прычынах. Акадэмія Обу была прыватнай установай да 1981 года, калі яна была ператворана ў дзяржаўную ўстанову вышэйшай адукацыі.

Акадэмія Обу, як адзіны ўніверсітэт з шведскай мовай у свеце па-за межамі Швецыі і, такім чынам, адзіны ў Фінляндыі, адказвае за вышэйшую адукацыю для значнай часткі шведскамоўнага насельніцтва краіны. Гэтая роля мае шмат наступстваў для адукацыі і даследаванняў, а таксама для сацыяльнага асяроддзя. Паколькі па большасці прадметаў мала студэнтаў, супрацоўніцтва паміж факультэтамі і з іншымі ўніверсітэтамі вельмі важнае.

Меншасць студэнтаў з'яўляюцца носьбітамі фінскай мовы, якія здалі экзамен па шведскай мове для паступлення ва ўніверсітэт. У той час як сам Турку з'яўляецца двухмоўным горадам, універсітэт фармуе моцнае шведскае асяроддзе. Большасць студэнтаў, незалежна ад іх роднай мовы, будуць функцыянальна білінгвамі пасля заканчэння навучання.

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Турку
Катэгорыя:Універсітэты Фінляндыі