open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Віктар Антонавіч Бобрык

**Віктар Антонавіч Бобрык** (нар. , Мінская вобласць) — беларускі архітэктар.

## Біяграфія 
Скончыў у 1972 годзе архітэктурны факультэт Брэсцкага інжынерна-будаўнічага інстытута. У 1972—1973 гадах служыў у Савецкай Арміі. У 1973—1974 гадах архітэктар у праектным інстытуце «Мінскпраект», у 1974—1976 гадах у інстытуце «Магілёўграмадзянпраект»; у 1976—1987 гадах у інстытуце «Белмясцпрампраект» (старэйшы архітэктар, вядучы архітэктар, кіраўнік групы архітэктараў); з 1987 года ў інстытуце «Мінскграмадзянпраект» (кіраўнік групы, галоўны архітэктар праектаў). З 1992 года кіраўнік УП «ТМ архітэктара Бобрыка В. А.».

Член Беларускага саюза архітэктараў з 1982 года. Член Савета Беларускага саюза архітэктараў.

## Творчасць 
Аўтар больш за 50 рэалізаваных праектаў, найбольш значныя: Рэспубліканскі клінічны цэнтр па вул. Энгельса, 25, 27; Цэнтр камерцыйных сувязяў «Вікторыя» па пр. Пераможцаў; Тэнісныя корты са стварэннем комплекснага спартыўнага гарадка па вул. Жудро, 40 (усе ў Мінску); Дзіцячы аздараўленчы лагер «Загор’е»; рэстаран «Азёрны» на возеры Нарач.

## Узнагароды 
Удзельнік Міжнародных і рэспубліканскіх конкурсаў. Лаўрэат Міжнароднай Асацыяцыі Саюза архітэктараў IV Міжнароднага конкурсу за праект «Цэнтр паруснага спорту на паўночным беразе Мінскага мора» (1995). Узнагароджаны дыпломам выстаўкі «Інтэрархітэктура-2000» у г. Сафія (2000); дыплом выстаўкі ў г. Фларэнцыя, Італія (2003); граматай чацвёртага Расійскага фестывалю «Дойлідства — 96» (1996); дыпломамі рэспубліканскіх конкурсаў лепшых архітэктурных твораў (1993, 1995, 2005, 2009). Пераможца рэспубліканскіх творчых конкурсаў з праектамі: «Гандлёва-дзелавы цэнтр у г. Баранавічы» − 1 месца (1996) і «Рэканструкцыя пансіяната „Свіцязь“ Навагрудскага раёна» — 1 месца (2009). Узнагароджаны граматай Чацвёртага Расійскага фестывалю «Дойлідства—96» (1996); дыпломам дзяржаўнага Камітэта Беларусі па справах будаўніцтва і архітэктуры (1995); медалём Саюза архітэктараў Беларусі за развіццё архітэктуры Беларусі і актыўную грамадскую дзейнасць (2005); медалём і дыпломам I ступені на рэспубліканскім аглядзе-конкурсе за праект «Адміністрацыйна-грамадскі комплекс з гаражом стаянкай па вул. К. Цэткін у г. Мінску» (2009).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары XXI стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары Мінска
Катэгорыя:Члены Беларускага саюза архітэктараў
Боркаўскі сельсавет

**Бо́ркаўскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Бярозаўскага раёна Брэсцкай вобласці Беларусі. Цэнтр — аграгарадок Боркі.

Утвораны 12 кастрычніка 1940 года як **Пешкаўскі сельсавет** у складзе Бярозаўскага раёна Брэсцкай вобласці БССР. Цэнтр — вёска Пешкі. 16 ліпеня 1954 года сельсавет перайменаваны ў Боркаўскі, цэнтр перанесены ў вёску Боркі. На 1 студзеня 1974 года ў складзе сельсавета было 7 населеных пунктаў.
17 верасня 2013 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Сігневіцкага сельсавета.

Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 780 чалавек, з іх 88,2 % — беларусы, 5,8 % — украінцы, 4,5 % — рускія.

На момант скасавання ў склад сельсавета ўваходзілі 7 населеных пунктаў: Боркі, Вялікія Лясковічы, Кашалёва, Малыя Лясковічы, Міхалкі, Пешкі, Чарнякава.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Бярозаўскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1940 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 2013 годзе
Нарутавіцкі сельсавет

**Нару́тавіцкі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Бярозаўскага раёна Брэсцкай вобласці. Цэнтр — аграгарадок (да 2009 г. вёска) Нарутавічы.

Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Бярозаўскага раёна Брэсцкай вобласці БССР. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Блудзенскага сельсавета. 21 лістапада 1977 года цэнтр Асавецкага сельсавета перанесены ў вёску Нарутавічы, а сельсавет перайменаваны ў Нарутавіцкі. 18 снежня 2008 года вёска Крываблоты скасавана і далучана да Нарутавіч. 17 верасня 2013 года Нарутавіцкі сельсавет скасаваны, яго тэрыторыя далучана да Сялецкага сельсавета.

Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 921 чалавек, з іх 91,5 % — беларусы, 5,4 % — рускія, 1,5 % — украінцы.

На момант скасавання ў склад сельсавета ўваходзілі 6 населеных пунктаў: Аніцавічы, Асаўцы, Варажбіты, Міхнавічы, Нарутавічы, Плехаўшчына.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Бярозаўскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1940 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1954 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1977 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 2013 годзе
Геранім Гарабурда

**Геранім Гарабурда** (, ; 14 верасня 1735, Літва — ліпень 1820, Чарэя) — святар, педагог.

Уступіў у Таварыства Ісуса 21 жніўня 1750 г. у Вільні. У 1762 г. высвечаны на ксяндза. Прафесар філасофіі ў Мінскім (1766—1768), Полацкім (1768—1771) і Нясвіжскім (1771—1772) езуіцкіх калегіумах. Прэфект штудый ў Нясвіжы і кіраўнік архіва Мазавецкай правінцыі Таварыства Ісуса (1772—1773).

З 28 лютага 1806 г. у Полацку. Прэфект Полацкай друкарні (1806—1809 і 1811—1814). Карыстаўся вялікай павагай з боку полацкай вучнёўскай моладзі, якая з розных нагодаў прысвячала яму свае вершаваныя творы. Пасля выгнання езуітаў з Расійскай імперыі (1820) Г. Гарабурда, найстарэйшы езуіт у Полацку, быў вымушаны застацца на Беларусі, дзе ў хуткім часе і памёр у чарэйскім кляштары базыльянаў.

## Літаратура 
* Баўтовіч, М. Кнігадрук у Полацку ад 1774 г. да 1829 г. / М. Баўтовіч // Кнігадрук у Полацку (1774—1829): Бібліяграфічнае выданне / укладальнік М. Баўтовiч. — Полацк: Выдавецкая ініцыятыва «Полацкая ляда», 2018. — 204 с.
* Encyklopedia wiedzy o jezuitach na ziemiach Polski i Litwy 1564—1995 / oprac. L. Grzebień. — Kraków : Wyd-wo WAM, 1996. — 882 s.
* Kadulska, I. Pracownicy książki w Akademii Połockiej (1812—1820) / I. Kadulska // Acta Universitatis Lodziensis. Folia litteraria Polonica. 4(34), 2016. — s. 257—265

Катэгорыя:Езуіты Беларусі
Катэгорыя:Выкладчыкі Полацкага езуіцкага калегіума
Катэгорыя:Выкладчыкі Нясвіжскага езуіцкага калегіума
Катэгорыя:Памерлі ў Чашніцкім раёне
Пётр Аляксеевіч Чудзінаў

**Пётр Аляксеевіч Чудзінаў** (11.11.1917 — 23.10.1943) — камандзір батарэі 279-га гвардзейскага лёгкага артылерыйскага палка 23-й лёгкай гвардзейскай артылерыйскай брыгады 5-й гвардзейскай артылерыйскай дывізіі 4-га артылерыйскага корпуса прарыву 61-й арміі Беларускага фронту, гвардыі капітан. Герой Савецкага Саюза.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 11 лістапада 1917 года ў вёсцы Баева цяпер Баеўскага раёна Алтайскага краю. Член ВКП(б)/КПСС з 1942 года. Скончыў няпоўную сярэднюю школу. Працаваў у калгасе.

У 1938 годзе прызваны ў шэрагі Чырвонай Арміі. Скончыў Томскае артылерыйскае вучылішча. У баях Вялікай Айчыннай вайны з 1942 года. Ваяваў на Бранскім, Беларускім франтах.

18 кастрычніка 1943 года камандзір батарэі 279-га гвардзейскага лёгкага артылерыйскага палка гвардыі капітан П. А. Чудзінаў у ліку першых пераправіўся з батарэяй на самаробнай пароме праз Дняпро у раёне вёскі Глушэц Лоеўскага раёна Гомельскай вобласці. Адбіваючы контратакі праціўніка, артылерысты знішчылі штурмавую гармату, да пятнаццаці кулямётаў, шмат жывой сілы праціўніка, чым спрыялі замацаванню захопленай мяжы. 23 кастрычніка 1943 года артылерысты ўступілі ў рукапашную сутычку з гітлераўцамі, якія прарваліся, і адстаялі сваю пазіцыю. У гэтым баі артылерыст Пётр Аляксеевіч Чудзінаў загінуў. Пахаваны ў горадзе Чарнігаў у брацкай магіле ў парку на Вале.

Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 24 снежня 1943 года за мужнасць і гераізм, праяўленыя пры фарсіраванні Дняпра і ўтрыманні плацдарма на яго правым беразе гвардыі капітану Пятру Аляксеевічу Чудзінаву пасмяротна прысвоена званне Героя Савецкага Саюза.

Узнагароджаны ордэнам Леніна, медалямі.

Бюст Героя ўстаноўлены ў вёсцы Баева, дзе яго імем названа вуліца.

## Літаратура 
* 
* Юные герои Витебщины. Минск, 1980.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Загінулі ў баях Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Камандзіры батарэй у Вялікай Айчыннай вайне
Катэгорыя:Артылерысты Вялікай Айчыннай вайны
Ідрыс Ургенішбаеў

**Ідрыс Ургенішбаеў**(1912—1943) — сяржант Рабоча-сялянскай Чырвонай арміі, удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза (1944).

## Біяграфія 
Ідрыс Ургенішбаеў нарадзіўся 7 кастрычніка 1912 года ў ауле Талды-Кум (цяпер — Шалкарскі раён Акцюбінскай вобласці Казахстана). Пасля заканчэння Акцюбінскага педвучылішча кіраваў працаваў дырэктарам школы на сваёй радзіме. У студзені 1942 года Ургенішбаеў быў прызваны на службу ў Рабоча-сялянскую Чырвоную армію.

Да верасня 1943 года сяржант Ідрыс Ургенішбаеў камандаваў аддзяленнем кулямётнай роты 467-га стралковага палка 81-й стралковай дывізіі 61-й арміі Цэнтральнага фронту. Вызначыўся падчас бітвы за Дняпро. У ноч з 30 верасня на 1 кастрычніка 1943 года аддзяленне Ургенішбаева пераправілася праз Дняпро у раёне вёскі Глушэц Лоеўскага раёна Гомельскай вобласці Беларускай ССР і прыняў актыўны ўдзел у баях за захоп і ўтрыманне плацдарма на яго заходнім беразе, адбіўшы 22 нямецкія контратакі. У тых баях Ургенішбаеў знішчыў больш за 90 салдат і афіцэраў праціўніка. 6 кастрычніка 1943 года ён загінуў у баі. Пахаваны ў вёсцы Дзяражычы Лоеўскага раёна Гомельскай вобласці Беларусі. Таксама быў узнагароджаны ордэнамі Леніна і Чырвонай Зоркі.

У гонар Ургенішбаева названы вуліца ў горадзе Чалкар і школа на радзіме.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Пахаваныя ў Лоеўскім раёне
Катэгорыя:Загінулі ў баях Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Удзельнікі бітвы за Дняпро
Міжлескі сельсавет

**Міжле́скі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Бярозаўскага раёна Брэсцкай вобласці Беларусі. Цэнтр — аграгарадок (да 2008 года вёска) Міжлессе.

Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Бярозаўскага раёна Брэсцкай вобласці БССР. Цэнтр — вёска Вялікае Міжлессе. 16 ліпеня 1954 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Машковіцкага сельсавета. 8 сакавіка 1960 года ў склад Углянскага сельсавета перададзены вёскі Дзягелец, Машковічы, Шылін і Шылінок. 4 верасня 1972 года вёска Малое Міжлессе далучана да вёскі Вялікае Міжлессе, вёска перайменавана ў Міжлессе, таксама скасаваны вёскі Малыя Мацвеевічы (зліліся з вёскай Вялікія Мацвеевічы) і Чарнечына (злілася з вёскай Міхалінак). На 1 студзеня 1974 года ў складзе сельсавета было 8 населеных пунктаў.

Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 1140 чалавек, з іх 95,0 % — беларусы, 3,2 % — рускія, 1,6 % — украінцы; паводле перапісу 2019 года — 857 чалавек.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.


Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1940 годзе
Наступленне ў Шах Валі Кот

**Наступленне ў Шах Валі Кот** — аперацыя войскаў ISAF падчас вайны ў Афганістане, якая праводзілася аўстралійскім кантынгентам міжнароднай кааліцыі сумесна з Афганскай Нацыянальнай Арміяй, пры паветранай падтрымцы амерыканскай авіяцыі, з 10 па 14 чэрвеня 2010 года. Аперацыя праходзіла ў раёне Шах Валі Кот правінцыі Кандагар.

## Перадумовы 
Наступленне ў Шах Валі Кот было накіравана супраць сіл Талібану ў рэгіёне і была падрыхтавана войскамі ISAF, якія імкнуліся забяспечыць бяспеку ў правінцыі Кандагар. У аперацыі прымалі ўдзел аўстралійскія спецпадраздзяленні і салдаты Афганскай Нацыянальнай Арміяй, падтрыманыя вайсковымі верталётамі ЗША. Барацьба была асабліва інтэнсіўнай у другі дзень аперацыі, калі ў аўстралійскіх і афганскіх салдат адкрылі агонь талібы падчас іх высадкі з верталётаў. Пасля пяці дзён баёў паўстанцы пакінулі раён. Камандуючы аўстралійскімі сіламі на Блізкім Усходзе, генерал-маёр Джон Кэнтвел, заявіў, што аперацыя «нанесла моцны ўдар па паўстанцкім сілам і ўнесла вялікі ўклад у забеспячэнне бяспекі сіл ISAF, засяроджаных у правінцыі Кандагар і суседніх раёнах» і таксама павысіць бяспеку ў правінцыі Урузган. Адзін аўстралійскі салдат і адзін афганскі салдат былі паранены варожым агнём падчас аперацыі, таксама некалькі верталётаў былі пашкоджаныя.

Катэгорыя:Бітвы паводле алфавіта
Катэгорыя:Бітвы Аўстраліі
Катэгорыя:Бітвы ЗША
Катэгорыя:Канфлікты 2010 года
Катэгорыя:2010 год у Афганістане
Катэгорыя:Вайна ў Афганістане (2001—2021)
Уладзімір Іванавіч Чаркасаў

**Уладзімір Іванавіч Чаркасаў** (23 чэрвеня 1918, Уфа — 22 кастрычніка 1943) — камандзір кулямётнага разліку 188-га Аргунскага стралковага палка (106-я Забайкальская стралковая дывізія, 65-я армія, Цэнтральны фронт), Герой Савецкага Саюза.

## Біяграфія 
Уладзімір Іванавіч Чаркасаў нарадзіўся 23 чэрвеня 1918 года ў горадзе Уфе, у сям'і рабочага. Рускі. Скончыў 7 класаў школы. Кандыдат у члены ВКП(б) з 1943 года.

Уладзімір Іванавіч працаваў токарам, брыгадзірам на машынабудаўнічым заводзе ў горадзе Рыбінску і Уфімскім маторабудаўнічым заводзе.

У шэрагі Чырвонай Арміі прызваны Уфімскім гарваенкаматам ў 1938 годзе. Удзельнік баёў на рацэ Халхін-Гол у 1939 годзе.

На фронце Вялікай Айчыннай вайны з 15 лютага 1943 года. Ваяваў на Цэнтральным фронце.

Служыў камандзірам кулямётнага разліку 188-га Аргунскага стралковага палка (106-я Забайкальская стралковая дывізія, 65-я армія, Цэнтральны фронт).

Загінуў 22 кастрычніка 1943 года, пахаваны ў вёсцы Чаплін Лоеўскага раёна Гомельскай вобласці Беларусі.

## Подзвіг 
«Сяржант У. І. Чаркасаў са сваім разлікам станковага кулямёта 15 кастрычніка 1943 г. у ліку першых фарсіраваў р. Дняпро у раёне п. Лоеў (Гомельская вобласць) і замацаваўся на правым беразе ракі. Кулямётным агнём прыкрываў пераправу групы захопу і іншых падраздзяленняў. Пры гэтым адбіў 3 контратакі праціўніка, знішчыў 50 нямецкіх салдат і афіцэраў; 16 кастрычніка замяніў выбыўшага са строю камандзіра роты і кіраваў яе боем на плацдарме».

Званне Героя Савецкага Саюза прысвоена 30 кастрычніка 1943 года.

## Памяць 
У пасёлку Лоеў усталяваная мемарыяльная дошка ў гонар Героя.

## Узнагароды 
* Медаль «Залатая Зорка» Героя Савецкага Саюза (30.10.1943);
* ордэн Леніна (30.10.1943).

## Літаратура 
* *Алёшкин А. М.* Сердцем на амбразуру. — Иркутск, 1976. / стр. 305—306.
* Навечно в сердце народном. 3-е изд., доп. и испр. — Минск, 1984. / стр. 565.
* Славные сыны Башкирии. — Уфа, 1968, кн. 3. / стр. 432—436.
* В памяти народной. 2-е изд. — Киев, 1985. / стр. 353.
* Несокрушимые. — Уфа, 1985. / стр. 174—204.
* Славные сыны Башкирии. — Уфа, 1979, кн. 4. / стр. 31—34.
* Башкирская энциклопедия. Гл. ред. М. А. Ильгамов т. 7. Ф-Я. — Уфа: Башкирская энциклопедия, 2011. — 624 с.
## Спасылкі 
Катэгорыя:Пахаваныя ў Лоеўскім раёне
Катэгорыя:Загінулі ў баях Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Удзельнікі бітвы за Дняпро
Катэгорыя:Удзельнікі баёў на Халхін-Голе
Завочнае навучанне

**Завочнае навучанне** - форма навучання, якая спалучае ў сабе рысы саманавучання і вочнага навучання. Характарызуецца некалькімі фазамі. У першую фазу адбываецца атрыманне базы ведаў, навучальнай літаратуры і яе вывучэнне (усталявальная сесія), у другую - вырабляецца праверка засвоенага матэрыялу (залікова-экзаменацыйная сесія). Пры гэтым гэтыя фазы прыкметна адстаюць адзін ад аднаго па часе (звычайна ад некалькіх месяцаў да года).

Першапачаткова завочнае навучанне ўводзілася толькі для тых студэнтаў, якія па якой-небудзь уважлівай прычыне не мелі магчымасці рэгулярна наведваць заняткі. Завочнае навучанне выкарыстоўвае струменевы прынцып: адзіны для ўсіх навучэнцаў адукацыйны план, агульныя тэрміны здачы кантрольных і курсавых работ. Два разы на год (як правіла, зімой і летам) адбываецца на здача сесій.

Дзякуючы развіццю інфармацыйных тэхналогій завочнае навучанне ўвесь час мадэрнізуецца, становячыся ўсё больш падобным на дыстанцыйнае навучанне.

На завочнай форме часцей за ўсё навучаюцца людзі, якія сумяшчаюць вучобу з працай, спортам ці творчай дзейнасцю, а таксама па прычыне больш нізкай кошту навучання ў параўнанні з вочнай формай.

## Гл. таксама 
* Вышэйшая адукацыя

Катэгорыя:Адукацыя
Катэгорыя:Вікіпедыя:Істотныя артыкулы
Іван Сяргеевіч Перахода

**Іван Сяргеевіч Пераходу** (20 студзеня 1907, Паўлаград, цяпер Днепрапятроўская вобласць — 19 кастрычніка 1943) — камандзір кулямётнага разліку 1181-га стралковага палка 356-й стралковай дывізіі 61-й арміі Цэнтральнага фронту, сяржант, Герой Савецкага Саюза.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 20 студзеня 1907 года ў сям'і селяніна. Скончыў 6 класаў. Працаваў слесарам. Праходзіў сапраўдную тэрміновую службу ў Чырвонай Арміі ў 1929—1931 гадах.

Быў зноў прызваны ў шэрагі Чырвонай Арміі ў верасні 1941 года. На франтах Вялікай Айчыннай вайны са снежня 1941 года.

26 верасня 1943 года сяржант Пераходу атрымаў задачу — у складзе групы разведчыкаў пераправіцца на супрацьлеглы бераг Дняпра і сабраць неабходныя дадзеныя аб інжынерных умацаваннях і размяшчэнні агнявых сродкаў на меркаваным участку фарсіравання, пры магчымасці замацавацца і прыкрыць агнём пераправу штурмавых груп. У ноч на 27 верасня 1943 года з пяццю байцамі на падручных сродках ён пераадолеў Дняпро ў раёне пасёлка Камарын Брагінскага раёна Гомельскай вобласці. Пасля высадкі дэсантнікі зрабілі разведку і таемна прабраліся да агнявых кропках ворага. Спачатку група блакавала дзот, а затым з боем выбіла праціўніка з траншэі. Гітлераўцы, страціўшы каля трыццаці салдат і афіцэраў, вымушаныя былі адысці.

Раніцай праціўнік распачаў некалькі контратак на пазіцыі групы. У перапынках паміж нападамі пазіцыі разведчыкаў падвяргаліся пастаяннаму мінамётнаму абстрэлу. Чатыры чалавекі са складу групы былі забітыя. Застаўшыся адзін, Перахода кулямётным агнём адбіў некалькі контратак. Усяго дэсантнікі адбілі шэсць варожых нападаў і знішчылі каля 150 гітлераўцаў. Да зыходу дня сяржант Перахода атрымаў па рацыі каманду вяртацца назад і ноччу паспяхова пераправіўся на левы бераг.

19 кастрычніка 1943 года сяржант І. С. Перахода загінуў у адным з баёў на плацдарме на правым беразе Дняпра.

Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 15 студзеня 1944 года за мужнасць, адвагу і гераізм, праяўленыя ў барацьбе з нямецка-фашысцкімі захопнікамі, сяржанту Пераходу Івану Сяргеевічу пасмяротна прысвоена званне Героя Савецкага Саюза з уручэннем ордэна Леніна і медалі «Залатая Зорка».

## Памяць 
* Быў пахаваны ў вёсцы Глушэц, а пазней перапахаваны ў брацкую магілу ў вёсцы Дзяражычы Лоеўскага раёна Гомельскай вобласці.

## Літаратура 
* И генерал, и рядовой. Днепропетровск: Промiнь, 1983.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Пахаваныя ў Лоеўскім раёне
Катэгорыя:Загінулі ў баях Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Удзельнікі бітвы за Дняпро
Іван Васільевіч Сцяпанаў

**Іван Васільевіч Сцяпанаў** (1908—1943) — сяржант Рабоча-сялянскай Чырвонай Арміі, удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза (1944).

## Біяграфія 
Іван Сцяпанаў нарадзіўся ў сакавіку 1908 года ў вёсцы Зыбалаўка (цяпер — Жукаўскі раён Калужскай вобласці). Пасля заканчэння пяці класаў школы пражываў і працаваў у Маскве. У чэрвені 1941 года Сцяпанаў быў прызваны на службу ў Рабоча-сялянскую Чырвоную Армію. З лютага 1942 года — на франтах Вялікай Айчыннай вайны.

Да верасня 1943 года гвардыі сяржант Іван Сцяпанаў быў кулямётчыкам 29-га гвардзейскага стралковага палка 12-й гвардзейскай стралковай дывізіі 61-й арміі Цэнтральнага фронту. Вызначыўся падчас бітвы за Дняпро. У перыяд з 28 верасня па 2 кастрычніка 1943 года Сцяпанаў агнём свайго кулямёта прыкрываў пераправу асноўных сіл на плацдарм у раёне вёскі Глушэц Лоеўскага раёна Гомельскай вобласці Беларускай ССР, адбіўшы вялікую колькасць салдат і афіцэраў праціўніка. 2 кастрычніка 1943 года ў крытычны момант бою Сцяпанаў падняў сваіх таварышаў у атаку, адкінуўшы праціўніка, але і сам пры гэтым загінуў. Таксама пасмяротна быў узнагароджаны ордэнам Леніна.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Загінулі ў баях Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Пехацінцы Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Удзельнікі бітвы за Дняпро
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Калужскай вобласці
Асавецкі сельсавет (Бярозаўскі раён)

**Асаве́цкі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Бярозаўскага раёна Брэсцкай вобласці Беларусі. Цэнтр — вёска Асаўцы.

Утвораны 14 красавіка 1964 года ў Бярозаўскім раёне Брэсцкай вобласці БССР з часткі Блудзенскага сельсавета ў складзе 9 населеных пунктаў: Аніцавічы, Асавецкія, Асаўцы, Варажбіты, Касілавічы, Крываблоты, Міхнавічы, Нарутавічы і Плехаўшчына. 7 лютага 1972 года скасавана вёска Асавецкія. На 1 студзеня 1974 года ў складзе сельсавета было 8 населеных пунктаў. 21 лістапада 1977 года сельсавет перайменаваны ў Нарутавіцкі, цэнтр перанесены ў вёску Нарутавічы.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Бярозаўскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1964 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1977 годзе
Гаральд Браўн

**Гаральд Браўн** (; 19 верасня 1927, Нью-Ёрк — 4 студзеня 2019) — амерыканскі фізік і дзяржслужачы. Міністр абароны ЗША з 1977 па 1981 год пры прэзідэнце Джымі Картэры.
Стрыгінскі сельсавет

**Стрыгі́нскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Бярозаўскага раёна Брэсцкай вобласці Беларусі. Цэнтр — аграгарадок Стрыгінь.

Утвораны 12 кастрычніка 1940 года як **Совінскі сельсавет** у складзе Бярозаўскага раёна Брэсцкай вобласці БССР. Цэнтр — вёска Совіна. 16 ліпеня 1954 года сельсавет перайменаваны ў Стрыгінскі, цэнтр перанесены ў вёску Стрыгін. На 1 студзеня 1974 года ў складзе Стрыгінскага сельсавета 4 населеныя пункты. 5 сакавіка 1981 года цэнтр сельсавета перайменаваны ў Стрыгінь. 26 лютага 2002 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Высокаўскага сельсавета.

Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 1416 чалавек, з іх 96,8 % — беларусы, 2,0 % — рускія, 1,1 % — украінцы; паводле перапісу 2019 года — 1112 чалавек.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.


Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1940 годзе
Высокаўскі сельсавет (Бярозаўскі раён)

**Высо́каўскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Бярозаўскага раёна Брэсцкай вобласці Беларусі. Цэнтр — вёска Высокае.

## Гісторыя 
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Бярозаўскага раёна Брэсцкай вобласці БССР. Цэнтр — вёска Высокая.

У канцы чэрвеня 1941 года сельсавет цалкам акупіраваны нямецкімі войскамі. Атрад палявой жандармерыі ў ліпені 1941 года ў вёсках сельсавета расстраляў актывіста Грамады і дэпутата сельсавета ад вёскі Перасудавічы Іосіфа Мікіціча, дэпутатаў сельсавета Панцялея Качына і Уладзіміра Дземідовіча. Усяго было расстраляна больш за дзесятак чалавек.

16 ліпеня 1954 года сельсавет перайменаваны ў **Перасудавіцкі**, цэнтр перанесены ў вёску Перасудавічы. На 1 студзеня 1974 года ў складзе Перасудавіцкага сельсавета 4 населеныя пункты.
21 лістапада 1977 года цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Высокае, а сельсавету вернута былая назва — Высокаўскі. 26 лютага 2002 года сельсавет скасаваны, яго тэрыторыя далучана да Стрыгінскага сельсавета.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Бярозаўскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1940 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 2002 годзе
Ігар Мікалаевіч Байцоў

**Ігар Мікалаевіч Байцоў** (нар. , г. Яраслаўль, РСФСР — 19 ліпеня 2018) — беларускі архітэктар.

## Біяграфія 
Нарадзіўся  ў Яраслаўлі, у сям‘і фізікаў, комплекс харчовых прадпрыемстваў у прамвузле «Дражня» ў г. Мінску (1972), хлебазаводы ў Таліне (1972) і Брэсце (1973).

## Погляды 
Падтрымліваў ідэі беларускага адраджэння. Лічыў, што трэба хоць раз на дзень пагаварыць па-беларуску з рускамоўным суразмоўцам.

## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары XXI стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары Мінска
Катэгорыя:Архітэктары Пінска
Катэгорыя:Архітэктары Нясвіжа
Катэгорыя:Архітэктары Маладзечна
Алена Пчолка

**Алена Пятроўна Пчолка** (сапраўднае імя Вольга Пятроўна Косач, 5 (17) ліпеня 1849, Гадзяч — 4 кастрычніка 1930) — украінская пісьменніца, мецэнатка, перакладчыца, этнограф, фалькларыстка, публіцыст, грамадскі дзеяч, член-карэспандэнт Усеўкраінскай акадэміі навук (1925); маці паэтэсы Лесі Украінкы, сястра прафесара Міхаіла Драгаманава.

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Палтаўскай вобласці
Закамянеласці возера Мунга

**Закамянеласці возера Мунг** () — астанкі трох вядомых набораў закамянеласцяў: **Lake Mungo 1**, таксама званая *лэдзі Мунга* (а таксама *LM1* і *ANU-618*; ), **Lake Mungo 3**, таксама званы *мужчынам Мунга* (а таксама *LM3* і *Lake Mungo III*; ), і **Lake Mungo 2** (*LM2*), знойдзеныя ў дзюнах возера .

Возера Мунга знаходзіцца ў Новым Паўднёвым Уэльсе (Аўстралія) і ўваходзіць у спіс Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА ў складзе азёрнага раёна Уіландра.

Астанкі LM1 былі выяўленыя ў 1969 годзе і з’яўляюцца адной з найстарэйшых крэмацыяў. LM3, выяўлены ў 1974 годзе, быў адным з першых людзей, якія жылі на аўстралійскім кантыненце, які, як мяркуюць навукоўцы, жыў паміж 68 і 40 тысячамі гадоў таму, у эпоху плейстацэну. На сённяшні дзень закамянеласці Мунга з’яўляюцца найстаражытнымі анатамічна сучаснымі парэшткамі чалавека, знойдзенымі ў Аўстраліі. Іх дакладны ўзрост з’яўляецца прадметам працяглай спрэчкі.

У аднаго з узораў навукоўцам атрымалася вызначыць .

## Спасылкі 
* Anne-Marie, Cantwell, «Who Knows the Power of His Bones»: Reburial Redux, Annals of the New York Academy of Sciences (2000).
* General Anthropology Bulletin of the General Anthropology Division Vol. 10, No.. 1, pp. &#x20;1-15, (2003)
* Mungo Man — the missing link?. &#x20;*Convict Creations*. &#x20;Праверана 11 верасьня 2005. &#x20;  23&#x20;сакавіка 2013&#x20;года.
* 
* https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/10330330

Катэгорыя:Знаходкі гамінідаў
Катэгорыя:Палеаантрапалогія
Петралонская пячора

**Петралонская пячора** () — пячора ў Грэцыі, размешчаная паблізу вёскі Петралона на паўвостраве Халкідзікі, у 55 км ад горада Салонікі. Пячора мае карставае паходжанне, знаходзіцца на заходнім схіле гары Катсіка, на вышыні прыкладна 270 м над узроўнем мора. Пры ўваходзе ў пячору створаны Антрапалагічны музей Петралоны. Петралонская пячора з'яўляецца месцам выяўлення парэшткаў старажытнага чалавека Еўропы і мае сляды выкарыстання чалавекам агню, якія лічацца найстаражытнейшымі.

## Даследаванне 
Пячора была адкрыта ў маі 1959 года Філіпам Кадзарыдзісам, жыхаром вёскі Петралона. Пячора стала сусветна вядомай, калі 16 верасня 1960 года іншы жыхар Петралоны Хрыстас Сарыянідзіс знайшоў у пячоры чэрап архантрапа. Археалагічныя і антрапалагічныя даследаванні пачаліся неўзабаве пад кіраўніцтвам прафесара антрапалогіі Арыса Пуліанаса, які ўстанавіў, што знойдзенаму архантрапу каля 700 тысяч гадоў, адпаведна ён з'яўляецца найстаражытным чалавекам Еўропы. Шкілет дагістарычнага чалавека быў знойдзены сярод рэшткаў прымітыўных прылад працы, а таксама слядоў ачага. Петралонская пячора таксама лічыцца найстаражытным помнікам выкарыстання чалавекам агню. Чэрап петралонскага архантрапа цяпер захоўваецца ва ўніверсітэце Арыстоцеля ў Салоніках.

Гэтыя дадзеныя заснаваныя на дэталёвым вывучэнні стратыграфіі пячоры, складзенай 34 разнаўзроставымі пластамі, ядзерным, а таксама на фацыяльным і палеанталагічным аналізе. Сярод акамянеласцяў даследчыкамі былі знойдзеныя парэшткі львоў, гіен, мядзведзяў, пантэр, сланоў, насарогаў, плейстацэнавага мегацэрына (сямейства аленявых), бізонаў, а таксама 25 відаў птушак, 16 відаў грызуноў і 17 відаў рукакрылых. Узрост некаторых астанкаў каля 5 млн гадоў.

Даўжыня Петралонскай пячоры складае каля 2 кіламетраў. Уваход ўяўляе сабой штучны тунэль, працягласцю каля 100 метраў (тунэль пабудаваны ў 1974 годзе), ён праходзіць праз схіл гары, які падвергнуўся эрозіі і ахоплівае стары, натуральны ўваход. Тэмпература ў пячоры застаецца пастаяннай на працягу ўсяго года на ўзроўні каля 17 градусаў па Цэльсію. Па баках праходаў уладкаваны вітрыны, якія змяшчаюць каменныя і касцяныя прылады, косткі, сківіцы і зубы розных жывёл, знойдзеных ў пячоры. Немалую цікавасць для турыстаў уяўляюць і некалькі залаў з мудрагелістымі сталактытамі, сталагмітамі і сталагнатамі.

## Гл. таксама 
* Антрапалагічны музей (Петралона)

## Спасылкі 
* Petralona Cave 
* Всё о находках останков древних людей в Петралоне

Катэгорыя:Археалагічныя аб’екты ў Грэцыі
Катэгорыя:Пячоры Грэцыі
Адам Сідаравіч Чопчыц

**Адам Сідаравіч Чопчыц** ( — ) — беларускі дзеяч самадзейнага мастацтва, хормайстар, , заслужаны дзеяч культуры БССР (1963), стваральнік і мастацкі кіраўнік Гродзенскага народнага ансамбля песні і танца «Нёман» пры Гродзенскім гарадскім Доме культуры.

## Узнагароды 
Узнагароджаны ордэнам Дружбы народаў, медалямі СССР «За працоўную адзнаку» і «Ветэран працы», «За працоўную доблесць» (двойчы).

## Літаратура 
* Энцыклапедыя літаратуры і мастацтва Беларусі. У 5 т. Т. 5. — Мінск, 1987.
* Песни Чопчица / В. Родионов // Гродзенская праўда. — 1994. — 30 чэрвеня.
* *М. А. Козенка, А. С. Чопчыц*. Жыццё і лёс Адама Чопчыца: (да 90-годдзя з дня нараджэння); славутаму дзеячу культуры Беларусі Адаму Сідаравічу Чопчыцу прысвячаецца. «Четыре Четверти», 2012, ISBN 9857026222

Катэгорыя:Ганаровыя грамадзяне Гродна
Катэгорыя:Хормайстары Беларусі
Катэгорыя:Хормайстары СССР
Андрэй Чыж

**Андрэй Чыж** (, ; 27 верасня 1763, Беларусь — 23 красавіка 1816, Полацк) — святар, педагог.

Уступіў у Таварыства Ісуса 13 жніўня 1783 г. у Полацку. Пасля выпрабаванняў у полацкім навіцыяце (1783—1785) выкладаў інфіму (1785—1786), граматыку, сінтаксіс і рускую мову (1787—1788), паэтыку і рускую мову (1788—1789), рыторыку і рускую мову (1789—1790) у Полацкім езуіцкім калегіуме. З 1790 па 1794 гг. праходзіў курс тэалогіі ў Полацку. У 1792 г. быў высвечаны на ксяндза.

Прафесар рыторыкі і паэтыкі (1794—1795) у Полацкім езуіцкім калегіуме. Рэгент канвікту і прафесар французскай мовы ў Магілёўскім езуіцкім калегіуме (1795—1797), прэфект школ у Полацку (1800—1802). У 1802—1806 гг. — рэгент езуіцкага канвікту ў Пецярбургу. Пасля пераўтварэння канвікту ў Высакародны калегіум (*Collegium nobilium*) быў яго нязменным рэктарам (1806—1815). 1813 г. — асістэнт генерала Таварыства Ісуса ў Расіі Тадэвуша Бжазоўскага.

## Літаратура 
* Инглот, М. Общество Иисуса в Российской Империи (1772—1820 гг.) и его роль в повсеместном восстановлении Ордена во всем мире / М. Инглот; пер. А. Н. Коваля. — М. : Институт философии, теологии и истории св. Фомы, 2004. — 632 с.
* Encyklopedia wiedzy o jezuitach na ziemiach Polski i Litwy 1564—1995 / oprac. L. Grzebień. — Kraków : Wyd-wo WAM, 1996. — 882 s.
* Giżycki, J.M. Materyały do dziejów Akademii Połockiej i szkół odniej zależnych / J.M. Giżycki. — Kraków: Druk. W. Anczyca i spółki, 1905. — 288 s.

Катэгорыя:Езуіты Беларусі
Катэгорыя:Выпускнікі Полацкага езуіцкага калегіума
Катэгорыя:Выкладчыкі Полацкага езуіцкага калегіума
Катэгорыя:Выкладчыкі Магілёўскага езуіцкага калегіума
Спагеціфікацыя

**Спагеціфікацыя** () — астрафізічны тэрмін (часам таксама сустракаецца назва *эфект локшыны*) для абазначэння моцнага расцяжэння аб’ектаў па вертыкалі і гарызанталі (гэта значыць, яны робяцца падобнымі да спагеці). Прычынай такога расцяжэння з’яўляецца вялікая прыліўная сіла ў вельмі моцным неаднародным гравітацыйным полі. У выпадках, калі аб’екты знаходзяцца каля чорных дзірак, дэфармацыя пры такім расцяжэнні настолькі моцная, што ніякі аб’ект не можа захаваць сваю структуру.

Стывен Хокінг, апісваючы гэты тэрмін у сваёй кнізе «Кароткая гісторыя часу», прыводзіць у якасці прыкладу палёт гіпатэтычнага касманаўта, які, пралятаючы праз гарызонт падзей чорнай дзіркі, «расцягваецца, як спагеці» гравітацыйным градыентам. Пры гэтым тэрмін «спагеціфікацыя» з’явіўся яшчэ да публікацыі кнігі Хокінга.

## Просты прыклад спагеціфікацыі 
Чатыры аб’екты (пазначаныя на схеме зялёнымі кропкамі) рухаюцца ў гравітацыйным полі  ў накірунку да цэнтра нябеснага цела. У адпаведнасці з законам адваротных квадратаў, бліжэйшы да нябеснага цела аб’ект атрымлівае найбольшае паскарэнне, і калі ўявіць усе чатыры аб’екты часткамі аднаго, больш вялікага аб’екта, тады відавочна, што ён будзе дэфармавацца за кошт прыліўных сіл, і пры адпаведнай велічыні гэтых сіл будзе альбо разарваны, альбо «выцягнуты».

## Унутры і па-за гарызонтам падзей 
Размяшчэнне кропкі, у якой прыліўныя сілы дасягаюць такой велічыні, што разбураюць аб’ект, які туды трапіў, залежыць ад памеру чорнай дзіркі. Для звышмасіўных чорных дзірак, напрыклад для такіх, якія размешчаны ў цэнтры Галактыцы, гэтая кропка ляжыць у межах іх гарызонту падзей, таму гіпатэтычны касманаўт можа перасекчы іх гарызонт падзей, не заўважаючы ніякіх дэфармацый, аднак пасля перасячэння гарызонту падзей яго падзенне да цэнтра чорнай дзіркі ўжо будзе непазбежным. Для маленькіх чорных дзірак, у якіх радыус Шварцшыльда значна бліжэй да сінгулярнасці, прыліўныя сілы заб’юць касманаўта яшчэ да дасягнення ім гарызонту падзей  . Напрыклад, для чорнай дзіркі з масай у 10 мас Сонца на адлегласці ў 1000 кіламетраў ад яе, прыліўная сіла складзе 325 N, аб’ект будзе разбураны на адлегласці ў 320 км ад яе, а яе радыус Шварцшыльда складае 30 км. Для чорнай дзіркі з масай 10 тысяч сонечных мас дыстанцыя разбурэння складзе 3200 км, а радыус Шварцшыльда — 30 000 км.

Катэгорыя:Рэлятывісцкія і гравітацыйныя з’явы
Катэгорыя:Астрафізіка
Катэгорыя:Чорныя дзіркі
Катэгорыя:Метафары
Епіфаній (Думенка)

**Мітрапаліт Епіфаній** (свецкае імя *Сяргей Пятровіч Думенка*; нарадзіўся , Іваніўскі раён, Адэская вобласць) — украінскі праваслаўны дзеяч. З 15 снежня 2018 года з’яўляеца прадстаяцелям Праваслаўнай царквы Украіны, Мітрапаліт Кіеўскі і ўсяе Украіны. Доктар багаслоўя.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Мітрапаліты Праваслаўнай царквы Украіны
Катэгорыя:Епіскапы Украінскай праваслаўнай царквы Кіеўскага патрыярхата
Fixkes

**Fixkes** — бельгійскі гурт з Стабрука, які знаходзіцца недалёка ад Антверпена. Гурт піша музыку у стыле альтэрнатыўнага року і рэпу. У лютым 2007 года, яны выпусцілі свой першы афіцыйны сінгл "Kvraagetaan". Сінгл меў велізарны поспех у Бельгіі і дасягнуў вышэйшай пазіцыі ў мясцовых хіт-парадах.

## Гісторыя гурта 
У лістападзе 2005 года была Сэм і Ян Валкенборг сфарміравалі гурт Fixkes. Назва гурта пайшла ад мянушкі Сэма, якую той атрымаў у юнацтве. Ян грае на барабанах, Сэм спявае і грае на гітары, а таксама з'яўляецца аўтарам песень гурта. Астатнія ўдзельнікі гурта былі: Пітэр Дэкерс (гітара, гармоніка), Ёхан Паувэлс (бас-гітара) і Барт Палмерс (фартэпіяна).

У студзені 2007 года гурт дамовіўся з галандскай гуказапісваючай кампаніяй Excelsior Recordings. Fixkes выпусцілі свой першы сінгл толькі праз месяц, у лютым 2007 года. У тэксце песні «Kvraagetaan» спевакі ў асноўным зварочваюцца да настальгічных пачуццям 30-гадовых людзей, хто пайшоў у пачатковую школу ў 1980-х гадах. Калі «Kvraagetaan» апублікавалі на ITunes, ён дасягнуў 1 радка ў бельгійскіх ITunes-чартах. У сакавіку 2007 года дасягнуў 1 радка ў Ultratop застаючыся на вяршыні ў агульнай складанасці 16 тыдняў пераадолеўшы бельгійскі рэкорд пазіцыі нумар 1. Папярэдні рэкорд быў 12 тыдняў.

Гурт меў яшчэ два хіта чартаў: «Ongelukkig» яшчэ ў 2007 годзе, дасягнуўшы 16 радка і «Over 't water», апошні сумесна з Axelle Red, які дасягнуў 4 месца.

## Дыскаграфія 
### Альбомы 
### Сінглы 
## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт
* Майспейс

Катэгорыя:Музычныя калектывы Бельгіі
Катэгорыя:Музычныя калектывы, якія з’явіліся ў 2005 годзе
Ларыса Дзмітрыеўна Ляшэнка

**Ларыса Дзмітрыеўна Ляшэнка** ( — ) — беларускі  і . Кіраўнік і балетмайстар народнага ансамбля песні і танца «Нёман».

## Біяграфія 
Нарадзілася ў Вільнюсе ў 1914 годзе, але ў хуткім часе пераехала з сям’ёй ў горад Арол, дзе дзяўчынка скончыла школу мастацтваў і музычнае вучылішча.

У 1941 годзе ў час гастроляў тэатра разам з мужам і сынам трапіла ў канцлагер. А пасля заканчэння вайны пазнаёміліся з Рыгорам Шырмам, які запрасіў іх у Гродна, у ансамбль песні і танца. У памяць пра яе на будынку гарадскога Дома культуры, дзе праходзілі рэпетыцыі ансамбля «Нёман», размешчана мемарыяльная дошка.

У адным з мікрараёнаў горада яе імем названа вуліца.

## Спасылкі 
* Ляшенко Лариса Дмитриевна
Лісын

**Лісын** () — востраў у Паўднёва-Кітайскім моры, частка аднайменнага раёна В'етнама. Плошча разам з суседнімі дробнымі астравамі - 9,97 км². Насельніцтва (2005 г.) — 20 033 чал.

## Геаграфія і прырода 
Востраў Лісын месціцца ў 24 км на ўсход ад узбярэжжа цэнтральнага В’етнама, у 715 км на паўднёвы ўсход ад Ханоя. Даўжыня з захаду на ўсход — 5,36 км. Найбольшая шырыня — 2,5 км. З'яўляецца часткай надводнага вулкана, што сфарміраваўся 25 - 30 млн гадоў таму. На востраве налічваецца 5 кратэраў. Возера ва ўсходняй кальдэры з'яўляюцца крыніцай пітной вады. Паўднёвая частка раўнінная. Лісын славіцца незвычайнымі прыгожымі пейзажамі і ўрадлівымі базальтавымі глебамі. 

Лясы і горныя пустэчы займаюць 391 га. Наземная фаўна бедная. Багацейшы жывёльны свет  навакольных каралавых рыфаў.

## Інфраструктура 
Востраў Лісын з'яўляецца асноўнай часткай аднайменнага раёна, куды таксама ўваходзяць дробныя астравы. Тубыльцы аб'яднаны трыма абшчынамі Ань-Вінь, Ан-Хай і Ан-Бінь. На востраве працуе некалькі школ і шпіталь. Дзейнічае сталая паромная пераправа. 

Галоўная галіна мясцовай эканомікі — рыбалоўства. Важную ролю адыгрывае сельская гаспадарка. Астравіцяне вырошчваюць на продаж часнык і цыбулю. Развіваецца турызм.

## Спасылкі 
* HUYỆN LÝ SƠN 
* Everything You Need to Know About Ly Son

Катэгорыя:Астравы В’етнама
Катэгорыя:Астравы Ціхага акіяна
Цюхініцкі сельсавет

**Цюхі́ніцкі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Брэсцкага раёна Брэсцкай вобласці. Цэнтр — вёска Цюхінічы.

Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Брэсцкага раёна Брэсцкай вобласці БССР. 16 ліпеня 1954 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Казловіцкага сельсавета. 8 верасня 1959 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Матыкальскага сельсавета.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Брэсцкага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1940 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1959 годзе
Першамайскі сельсавет (Бярозаўскі раён)

**Першама́йскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Бярозаўскага раёна Брэсцкай вобласці Беларусі. Цэнтр — аграгарадок (да 2010 года вёска) Першамайская.

Утвораны 12 кастрычніка 1940 года як **Блудзенскі сельсавет** у складзе Бярозаўскага раёна Брэсцкай вобласці БССР. Цэнтр — вёска Блудзень. 16 ліпеня 1954 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Нарутавіцкага сельсавета. 14 красавіка 1964 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Кабакоўскага сельсавета, з часткі сельсавета ўтвораны Асавецкі сельсавет (9 населеных пунктаў: Аніцавічы, Асавецкія, Асаўцы, Варажбіты, Касілавічы, Крываблоты, Міхнавічы, Нарутавічы і Плехаўшчына). 30 ліпеня 1964 года цэнтр сельсавета, вёска Блудзень, перайменавана ў Першамайскую. 1 жніўня 1964 года сельсавет перайменаваны ў Першамайскі. На 1 студзеня 1974 года ў складзе сельсавета было 8 населеных пунктаў.

Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 2802 чалавекі, з іх 92,4 % — беларусы, 4,2 % — рускія, 2,1 % — украінцы, 0,7 % — палякі; паводле перапісу 2019 года — 2408 чалавек.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.


Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1940 годзе
Любязь (возера)

**Любязь** () — поймавае возера ў Любэшыўскім раёне Валынскай вобласці Украіны.

Размяшчаецца на ўсход ад сяла Любязь. Даўжыня 3,8 км, шырыня 2,5 км, плошча 5,19 км², сярэдняя глыбіня 2,1 м, максімальная — 3,8 м. Берагі нізкія, месцамі забалочаныя, ёсць астравы.

Гідралагічны рэжым вызначаецца водаабменам з Прыпяццю, якая цячэ цераз паўночную частку возера; жывіцца Любязь таксама атмасфернымі і падземнымі водамі. Узімку замярзае.

Дно ўкрыта пясчана-глеістымі адкладамі. Развіта прыбярэжна-водная расліннасць.

Вядзецца рыбалоўства.

## Літаратура 
* *Карпенко Н. І.* Люб’язь // Географічна енциклопедія України: в 3-х томах / Редколегія: О. М. Маринич (відпов. ред.) та ін. — К.: «Українська радянська енциклопедія» імені М. П. Бажана, 1990.— Т. 2: З — О.— 480 с.: іл.— ISBN 5-88500-012-3 (т. 2)

Катэгорыя:Азёры Валынскай вобласці
Катэгорыя:Прыпяць
Навуковая бібліятэка БНТУ

**Навуковая бібліятэка БНТУ** — адна з найстарэйшых бібліятэк вышэйшых навучальных устаноў Рэспублікі Беларусь. Найбуйнейшая бібліятэка ВНУ Рэспублікі Беларусь тэхнічнага профілю з універсальным фондам па тэхніцы, архітэктуры, мастацтву і натуральных навуках.

## Гісторыя 
Навуковая бібліятэка БНТУ вядзе сваю гісторыю са снежня 1920 года, калі Мінскае політэхнічнае вучылішча было перетворана ў Беларускі дзяржаўны політэхнічны інстытут. У даведцы ад 2 траўня 1922 года даюцца звесткі, што ў бібліятэцы Беларускага дзяржаўнага політэхнічнага інстытута лічацца па інвентарнай кнізе 3194 кнігі.

Да 1941 года фонд бібліятэкі налічваў 200 тысяч асобнікаў выданняў. 17 супрацоўнікаў бібліятэкі абслугоўвалі 2300 студэнтаў, 28 аспірантаў і выкладчыцкі склад інстытута.

У гады Вялікай Айчыннай вайны бібліятэка была разбурана і разрабавана. Дзясяткі тысяч каштоўных навучальных і навуковых кніг былі знішчаны. Частка літаратуры была вывезена ў Нацысцкую Германію. У справах Нюрнбергскага працэсу маецца даклад нямецкага яфрэйтара Абеля «Аб бібліятэках Мінска», у якім паведамляецца, што «бібліятэка політэхнічнага інстытута зваленая ў падвальным паверсе левага флігеля, разгромлена і прыведзена ў беспарадак, як і большасць лабараторый інстытута».

Пасля вайны было сабрана больш за адну пятую ўсяго кніжнага фонду бібліятэкі, г.зн. каля 40 тысяч асобнікаў. З іх, каля 10 тысяч тамоў, вывезеных падчас вайны былі вернутыя з Германіі. Зноўку прыйшлося інвентарызаваць фонд, ствараць каталогі. У штаце бібліятэкі налічвалася 7 чалавек.

У лютым 1947 года ў выніку пажару быў знішчаны амаль увесь кніжны фонд бібліятэкі. Ацалела толькі каля 4 тысяч кніг.

У адпаведнасці з распараджэннем Міністэрства вышэйшай адукацыі СССР, шэраг навучальных устаноў і іншых арганізацый выдзеліў, у парадку дапамогі, значную колькасць падручнікаў і вучэбных дапаможнікаў для аднаўлення бібліятэкі. Даваенны ўзровень фонд бібліятэкі перавысіў толькі ў 1953 годзе.

У 1981 годзе, раней за іншыя бібліятэкі беларускіх ВНУ, бібліятэцы была прысвоена першая катэгорыя.

28 студзеня 2000 года Савет Беларускай дзяржаўнай політэхнічнай акадэміі прыняў рашэнне перайменаваць бібліятэку БДПА ў Навуковую бібліятэку БДПА.

1 красавіка 2002 года падпісаны Указ Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь № 165 «Аб пераўтварэнні Беларускай дзяржаўнай політэхнічнай акадэміі ў Беларускі нацыянальны тэхнічны ўніверсітэт». З гэтага часу бібліятэка стала называцца Навуковай бібліятэкай БНТУ.

## Структура 
У сістэму абслугоўвання бібліятэкі ўваходзіць 8 абанементаў, 12 чытальных залаў, Цэнтр электронных рэсурсаў, міжбібліятэчны абанемент, 39 кафедральных бібліятэк. Функцыянуе служба электроннай дастаўкі дакументаў і віртуальная даведачная служба. Для зручнасці студэнтаў адкрыты чытальныя залы ў інтэрнатах і аддаленых карпусах.

## Зноскі 
## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт Навуковай бібліятэкі БНТУ 

Катэгорыя:Бібліятэкі Мінска
Катэгорыя:Беларускі нацыянальны тэхнічны ўніверсітэт
Катэгорыя:1920 год у Мінску
Катэгорыя:З’явіліся ў 1920 годзе
Сяргей Міхайлавіч Ведзерка

**Сяргей Міхайлавіч Ве́дзерка** (,  — ) — беларускі трэнер па тэнісе, тэнісіст, неаднаразовы прызёр спартакіяд народаў СССР, неаднаразовы пераможца і прызёр Усесаюзных спаборніцтваў сярод юнакоў, пасля завяршэння кар’еры — тэнісны трэнер, старшы трэнер Гарадскога центра алімпійскага рэзерву па тэнісе.

## Біяграфія 
### Сям’я 
Нарадзіўся 4 лютага 1958 года ў Мінску ў сям’і беларускіх гадзіншчыкаў.

Бацька Міхаіл Антонавіч Ведзерка (12 чэрвеня 1928, Ануфравічы — 25 красавіка 1973, Мінск) — беларускі гадзіншчык, вынаходнік-рацыяналізатар, адзін з заснавальнікаў і ветэранаў Мінскага гадзіннікавага завода, адзін з першых працоўных, якія будавалі і стваралі Мінскі гадзіннікавы завод.

Маці Антаніна Васільеўна Ведзерка (народжаная Чурава; 26 сакавіка 1932, Сураўка — 26 сакавіка 2018, Мінск) — беларуская інжынер-канструктар, адна з першых спецыялістаў гадзіннікавай вытворчасці Беларусі, ветэран Мінскага гадзіннікавага завода.

### Спартыўная кар’ера 
Тэнісам пачаў займацца ў дзяцінстве. Першым трэнерам быў Уладзімір Барысавіч Скугараў. Неаднаразова станавіўся прызёрам і пераможцам рэспубліканскіх і ўсесаюзных спаборніцтваў. Неаднаразовы пераможца і прызёр Усесаюзных спаборніцтваў сярод юнакоў, прызёр спартакіяд народаў СССР, кандыдат у майстры спорту СССР. Пасля завяршэння асабістай спартыўнай кар’еры — дапамагаў у падрыхтоўцы вядучым тэнісістам краіны, у тым ліку быў іх спарынг-партнёрам (С. С. Цяцерын, , І. А. Зазуля).

У 1975 годзе Сяргей Ведзерка паступіў у політэхнічны інстытут, які скончыў па спецыяльнасці «прамысловае і грамадзянскае будаўніцтва». У 1984 годзе паступіў у Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт фізічнай культуры і атрымаў спецыяльнасць выкладчыка. Затым выкладаў у школе СКА. У 2005 годзе атрымаў вышэйшую кваліфікацыйную катэгорыю, Павел Катляроў, , Ягор Герасімаў, Яўгенія Субоціна, Аляксандр Панасік, Антаніна Грыб, Ганна Іўчык, Дыяна Назарук, Марат Кузьміцкі, Канстанцін Ачапоўскі, Аляксандр Малько, Арцём Прастак, Ілья Івашка, Максім Зубкоў, Ян Хурсан, Яўген Якаўлеў, Алена Галаўнёва, Аляксандр Ляоненка, Кацярына Паўленка, , Максім Тыбар, Андрэй Андрухаў, Арцём Бурмістраў, Алена Антух, Павел Філін, Уладзімір Ігнацік.

## Спартыўна-адміністрацыйная дзейнасць 
З’яўляўся членам галоўнага трэнерскага савета Беларускай тэніснай федэрацыі. Шмат разоў з’яўляўся капітанам зборных камандаў па тэнісе.

## Спасылкі 
* Фота

Катэгорыя:Тэнісныя трэнеры Беларусі
Катэгорыя:Тэнісісты Беларусі