Франсэск Ашыменіс

**Франсэск Ашыменіс** (; ) — каталонскі пісьменнік, францысканец XIV стагоддзя. У свой час быў даволі знакамітым; ягоныя працы чыталі шляхетныя сучаснікі, сярод якіх каралі Арагону Пётр IV, Ян I і Марцін I, каралева Марыя дэ Люна, авіньёнскі Папа Бенедыкт XIII.

## Біяграфія 
Франсэск Ашыменіс нарадзіўся прыкладна ў 1330 годзе, меркавана ў Жыроне. Стаў францысканцам у даволі маладым узросце, вучыўся ў іхняй школе. Пазней працягнуў навучанне ў Оксфардскім і Парыжскім універсітэтах. У 1374 атрымаў тытул магістра багаслоўя ва ўніверсітэце Тулузы.

Вярнуўшыся ў Каталонію, здабыў вядомасць пры двары караля і барселонскай ды валенсійскай шляхты сваёй адукаванасцю. У 1382—1408 жыў у Валенсіі, дзе быў кансультантам мясцовых уладаў. У 1391 арганізаваў «малітоўнае войска» ў кляштарах і манастырах Валенсіі. У 1397 і 1398 пераняў парадкаванне двух крыжовых паходаў валенсійцаў і мальёрцаў супраць мусульманскіх піратаў у Паўночнай Афрыцы.

У 1408 Ашыменіс узяў удзел у Перпіньянскім сінодзе, дзе авіньёнскі Папа Бенедыкт XIII прызначыў яго патрыярхам ерусалімскім, а пасля і апостальскім адміністратарам Эльнскай дыяцэзіі (цяпер Перпіньянская).

Франсэск памёр у Перпіньяне прыкладна 23 красавіка 1409.

### Выданні 
#### Obres de Francesc Eiximenis (OFE) — Поўны збор сачыненняў 
* «Dotzè Llibre del Crestià. Part 1, Volum 1», Girona, Universitat, 2005, lxvii + 619 pp. (OFE, 1). Ed. by Xavier Renedo, Sadurní Martí et al.
* «Dotzè Llibre del Crestià. Part 2, Volum 1», Girona, Universitat, 1986, xxxviii+ 518 pp. (OFE, 3). Ed. by Curt Wittlin et al.
* «Dotzè Llibre del Crestià. Part 2, Volum 2», Girona, Universitat, 1987, 649 pp. (OFE, 4) Ed. by Curt Wittlin et al.

#### Іншыя выданні 
* http://www.antiblavers.org/galeria/albums/userpics/10223/LLIBRE_DE_LES_DONES.pdf *Lo Llibre de les Dones* (Barcelona, Curial, 1981. Ed. by Curt Wittlin.
* http://www.antiblavers.org/galeria/albums/userpics/10223/DE_SANT_MIQUEL_ARC%C3%80NGEL-BCN-CURIAL-1983.pdf  *De Sant Miquel Arcàngel* (5è tractat del *Llibre dels Àngels*. Barcelona, Curial, 1983. Ed. by Curt Wittlin.
* http://www.antiblavers.org/galeria/albums/userpics/10223/PSALTERIUM_ALIAS_LAUDATORIUM.pdf *Psalterium alias Laudatorium* (Toronto, PIMS, 1988. Ed. by Curt Wittlin.
* http://www.quadernscrema.com/llibres/angels-e-demonis  *Àngels e demonis* (Quart tractat del *Llibre dels Àngels*). Barcelona, Quaderns Crema, 2003. Ed. by Sadurní Martí.

#### Анталогіі 
* *Llibres, mestres i sermons. Antologia de textos*. Barcelona, Barcino, 2005. Ed. by David Guixeras and Xavier Renedo, 268 стар. http://www.editorialbarcino.cat/index.php/llibres-mestres-i-sermons.html 
* "Francesc Eiximenis. An Anthology. Barcelona/Woodbridge: Barcino/Tamesis, 2008. Transl. by Robert Hughes. http://www.editorialbarcino.cat/index.php/an-antology.html 

### Лічбавыя выданні 
#### Манускрыпты 
* http://www.lluisvives.com/FichaObra.html?Ref=37379&portal=1  Першая палова (главы 1-523)  *Terç del Crestià* (BNC, ms. 457).
* http://www.lluisvives.com/FichaObra.html?Ref=28631&portal=1  *Llibre dels Àngels* (University of Barcelona, *Fons de reserva*, ms. 86).
* http://www.lluisvives.com/FichaObra.html?Ref=37555&portal=1  *Vida de Jesucrist* (BNC, mss. 459-460).
* http://www.lluisvives.com/FichaObra.html?Ref=22393&portal=1  *Scala Dei* (University of Barcelona, *Fons de reserva*, ms. 88).

#### Інкунабулы 
* http://mdc.cbuc.cat/cdm4/document.php?CISOROOT=/incunableBC&CISOPTR=31648&REC=4 *Primer del Crestià* (Valencia, Lambert Palmart, 1483).
* http://mdc.cbuc.cat/cdm4/document.php?CISOROOT=/incunableBC&CISOPTR=32079&REC=3 First half (chapters 1-473) of the *Dotzè del Crestià* (Valencia, Lambert Palmart, 1484).
* http://www.cervantesvirtual.com/servlet/SirveObras/01338342077571167200680/thm0000.htm  *Regiment de la cosa pública*, (Valencia, Cristòfor Cofman, 1499).
* http://www.cervantesvirtual.com/servlet/SirveObras/scclit/24672785545034386754491/index.htm  *Llibre dels àngels*, (Barcelona, Joan Rosembach, 1494).
* http://mdc.cbuc.cat/cdm4/document.php?CISOROOT=/incunableBC&CISOPTR=21937&REC=6 *Llibre de les Dones*, (Barcelona, Joan Rosembach, 1495).
* http://bdh.bne.es/bnesearch/biblioteca/Eiximenis,%20Francesc Traducció castellana de la *Vida de Jesucrist*, (Granada, Meinard Ungut and Johannes Pegnitzer, 1496).
* http://bibliotecadigitalhispanica.bne.es/view/action/singleViewer.do?dvs=1315145236177~561&locale=es_ES&VIEWER_URL=/view/action/singleViewer.do?&DELIVERY_RULE_ID=10&frameId=1&usePid1=true&usePid2=true Translation into Spanish of the *Llibre dels àngels* (The title is *Libro de los santos ángeles*. Burgos, Fadrique de Basilea, 1490).
* http://mdc.cbuc.cat/cdm4/document.php?CISOROOT=/incunableBC&CISOPTR=20584&REC=8 *Pastorale* (Barcelona, Pere Posa, 1495).
* http://mdc.cbuc.cat/cdm4/document.php?CISOROOT=/incunableBC&CISOPTR=18846&REC=9 *Scala Dei* (Barcelona, Diego de Gumiel, 1494).

#### Старыя выданні 
* http://www.lluisvives.com/FichaObra.html?Ref=11045&portal=1  Пераклад на іспанскую *Llibre dels Àngels* (Назва *La Natura Angélica*. Alcalá de Henares, Miguel de Eguía, 1527).

#### Сучасныя выданні і пераклады 
* http://www.tdx.cat/handle/10803/4900;jsessionid=BE4F45B79ED2369D65348D10ACEEC93C.tdx1  *Pastorale*. Пераклад на каталонскую. Montserrat Martínez Checa's doctorate thesis (UAB, Bellaterra, 1994).
* http://www.narpan.net/ben/indextsm.htm  *De triplici statu mundi* (Edition by Albert Hauf).
* http://www.narpan.net/ben/indexqnphth.htm  *Summa theologica* (Edition by León Amorós, OFM).
* http://www.narpan.net/ben/indexautografs.htm  Autograph letters (15.07.1392 und 12-03.1396. Edition by Sadurní Martí).
* http://www.antiblavers.org/galeria/albums/userpics/10223/PSALTERIUM_ALIAS_LAUDATORIUM.pdf *Psalterium alias Laudatorium* (Toronto, PIMS, 1988. Рэдактура Curt Wittlin).
* http://www.antiblavers.org/galeria/albums/userpics/10223/LLIBRE_DE_LES_DONES.pdf *Lo Llibre de les Dones* (Barcelona, Curial, 1981. Рэдактура Curt Wittlin).
* http://www.antiblavers.org/galeria/albums/userpics/10223/DE_SANT_MIQUEL_ARC%C3%80NGEL-BCN-CURIAL-1983.pdf  *De Sant Miquel Arcàngel* (*Llibre dels Àngels*. Barcelona, Curial, 1983. Рэдактура Curt Wittlin).

#### Скончаныя працы 
* Francesc Eiximenis' скончаныя працы (на каталонскай і лацінскай) .

## Спасылкі 
### Лічбавыя біяграфіі 
* Біяграфія на www.eiximenis.tk 
* Біяграфія на www.eiximenis.tk 
* Інфармацыя пра Франсыска Ашыменіса на *Narpan*. 
* Información sobre Francesc Eiximenis  на Universitat Oberta de Catalunya сайце каталонскага ўніверсітэта. 
* Information about Francesc Eiximenis  in the *CulturCat* website, that depends on the Generalitat de Catalunya. There are also versions available
* http://www20.gencat.cat/portal/site/culturacatalana/menuitem.be2bc4cc4c5aec88f94a9710b0c0e1a0/?vgnextoid=a83f1277156d6210VgnVCM1000000b0c1e0aRCRD&vgnextchannel=a83f1277156d6210VgnVCM1000000b0c1e0aRCRD&vgnextfmt=detall2&contentid=179823f233f48210VgnVCM1000008d0c1e0aRCRD&newLang=es_ES   
* http://www20.gencat.cat/portal/site/culturacatalana/menuitem.be2bc4cc4c5aec88f94a9710b0c0e1a0/?vgnextoid=a83f1277156d6210VgnVCM1000000b0c1e0aRCRD&vgnextchannel=a83f1277156d6210VgnVCM1000000b0c1e0aRCRD&vgnextfmt=detall2&contentid=179823f233f48210VgnVCM1000008d0c1e0aRCRD&newLang=en_GB    
* http://www20.gencat.cat/portal/site/culturacatalana/menuitem.be2bc4cc4c5aec88f94a9710b0c0e1a0/?vgnextoid=a83f1277156d6210VgnVCM1000000b0c1e0aRCRD&vgnextchannel=a83f1277156d6210VgnVCM1000000b0c1e0aRCRD&vgnextfmt=detall2&contentid=179823f233f48210VgnVCM1000008d0c1e0aRCRD&newLang=fr_FR  
* http://www20.gencat.cat/portal/site/culturacatalana/menuitem.be2bc4cc4c5aec88f94a9710b0c0e1a0/?vgnextoid=a83f1277156d6210VgnVCM1000000b0c1e0aRCRD&vgnextchannel=a83f1277156d6210VgnVCM1000000b0c1e0aRCRD&vgnextfmt=detall2&contentid=179823f233f48210VgnVCM1000008d0c1e0aRCRD&newLang=oc_ES  
* "Francesc Eiximenis"  на сайце *Enciclopedia Franciscana* Шмат біяграфічных артыкулаў пра Франсыска Ашыменіса. 

### Лічбавыя артыкулы пра Ашыменіса 
* Fray Francisco Eiximenis : Su significación religiosa, filosófico-moral, política y social, Tomás Carreras Artau's article in ''Annals de l'Institut d'Estudis Gironins'' 1 (1946). 
* Perfil espiritual de Eiximenis Артыкул у Capuchin friar Nolasc del Molar у Revista de Girona 22 (1963). 
* L’autocomprensione della comunità politica in Francesc Eiximenis, Paolo Evangelisti's article, у *Enrahonar* 42 (2009). 
* Orígenes del pactismo republicano, Артыкул пра Ашыменіса ад Salvador Giner (Прэзідэнт Institute of Catalan Studies), у El País (13.01.2010). 

### Лічбавыя кнігі пра Ашыменіса 
* Lluís Brines' doctorate thesis about Eiximenis' political and social thought.