open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Бабуля Мозес

**Бабуля Мозес** (, сапраўднае імя Ганна Мэры Мозес, народжаная Робертсан, ;  — ) — амерыканская мастачка-аматарка, адна з галоўных прадстаўнікоў амерыканскага жывапіснага прымітыву. У яе гонар названы кратар Мозес на Венеры.

## Біяграфія 
Любіла маляваць з ранняга дзяцінства, аднак большую частку жыцця правяла на ферме ў штаце Нью-Ёрк, будучы жонкай фермера. Маці пецярых дзяцей. У сталыя гады займалася вышыванкай, аднак бліжэй да 70-гадовага ўзросту гэта стала для яе цяжка з-за артрыта. Пасля смерці мужа ў 1927 годзе Ганна Мозес зноў пачала маляваць.

У 1938 годзе нью-ёркскі калекцыянер заўважыў малюнак Ганны Мозес, выстаўлены ў акне аптэкі ў мястэчку Хузік-Фолс (англ. Hoosick Falls), дзе яна жыла. На працягу года малюнкі Мозес пачалі з’яўляцца ў нью-ёркскай галерэі Сент-Эцьен і прыцягнулі да сябе шырокую ўвагу калекцыянераў і аматараў жывапісу. На працягу 1940-х гадоў выставы Мозес прайшлі ў многіх еўрапейскіх краінах і ў Японіі. У 1941 годзе яна атрымала дзяржаўную прэмію штата Нью-Ёрк, у 1949 годзе прэзідэнт ЗША Гары Трумэн асабіста ўручыў ёй прэмію Нацыянальнага Амерыканскага жаночага прэс-клуба. У 1952 годзе была выдадзена яе аўтабіяграфія. У 1960 годзе, да стагоддзя Бабулі Мозес, яе фатаграфія, зробленая вядомым фотарэпарцёрам Корнелам Капай, была змешчана на вокладцы часопіса «Лайф».

Жывапіс Бабулі Мозес адлюстроўвае сельскія краявіды і бытавыя сцэнкі, часта яны шматфігурныя і нагадваюць дзіцячыя малюнкі. Бабуля Мозес аддавала перавагу зімовым відам, летнія пісала радзей. Яе зімовыя карціны нагадваюць некаторыя з вядомых работ Пітэра Брэйгеля Старэйшага, хаця яна ніколі не бачыла яго палотнаў. Бабуля Мозес была пладавітым мастаком, за тры дзесяцігоддзі ёю былі створаны больш за 1500 палотнаў. Першапачаткова яна прадавала свае працы ад 3 да 5 долараў за карціну, у залежнасці ад яе памеру. Па меры павелічэння вядомасці мастачкі, кошты на працы падняліся да 8 000 — 10 000 долараў.

Адзін з летніх пейзажаў Мозес, «Стары пярэсты дом, 1862» (праца 1942 года), набыты ў аўтара пасля стварэння за 10 долараў ЗША, быў прададзены ў 2004 годзе на аўкцыёне ў Мемфісе за 60 000 долараў.

Ганна Мэры Мозес сябравала з іншым вядомым амерыканскім мастаком, Норманам Роквелам. Бабуля Мозес з’яўляецца ў далёкім левым краі карціны Роквела «Вяртанне дадому», якая была надрукавана на вокладцы The Saturday Evening Post ад 25 снежня 1948 года.

Катэгорыя:Мастакі ЗША
Дзірк ван Бабюрэн

**Дзірк (Тэадор) ван Бабюрэн** (каля 1595 года, Вейк-бей-Дзюрстэдэ — , Утрэхт) — галандскі жывапісец эпохі барока. Заснавальнік і адзін з найбуйнейшых прадстаўнікоў утрэхцкай школы караваджызму.

## Біяграфія 
Дзірк (Тэадор) ван Бабюрэн нарадзіўся каля 1595 года ў горадзе Вейк-бей-Дзюрстэдэ правінцыі Утрэхт Рэспублікі Сямі Аб’яднаных Ніжніх Земляў. У раннім дзяцінстве з бацькамі пераехаў ва Утрэхт. Жывапісу вучыўся ў майстэрні вядомага галандскага мастака-партрэтыста і старшыні гільдыі святога Лукі Паўлюса Янсана Марэльсэ. У 1611 годзе ван Бабюрэн уступіў у гільдыю мастакоў Утрэхта, што дало яму права на прафесійную дзейнасць. Для завяршэння навучання разам з Давідам дэ Хаенам ён у 1612 годзе з’ехаў у Італію. У Рыме яго мецэнатам стаў маркіз Вінчэнца Джустыніяні. У Італіі ван Бабюрэна прыцягнула наватарскае мастацтва Караваджа, пад уплывам якога канчаткова склаўся яго ўласны творчы почырк. У Караваджа ён запазычаў кампазіцыйную выразнасць, кантраснае асвятленне і імкненне да рэалістычнай выявы натуры — рысы, якія сталі характэрнымі для караваджызму. За час працы ў Італіі Дзірк ван Бабюрэн піша шэраг карцін на біблейскія тэмы, удзельнічае ў роспісе капэлы царквы Сан-П’етра-ін-Манторыа ў Рыме. У 1620 годзе мастак вяртаецца ў Нідэрланды і адкрывае сваю майстэрню ва Утрэхце. У гэты перыяд у яго творчасці пераважалі жанравыя сюжэты, для якіх былі характэрны вылучаныя на пярэдні план буйныя паўфігуры з кантраснай святлаценню, якія адрозніваюцца яркасцю колеру і тэмпераментнай манерай выканання. Многім карцінам ўласцівы адценне грубаватага натуралізму, што ў пэўнай меры было выклікам пратэстанцкай маралі. Дзірк ван Бабюрэн пайшоў з жыцця ў росквіце гадоў і свайго таленту 21 лютага 1624 года.

Катэгорыя:Мастакі Нідэрландаў
Георг Базеліц

**Гео́рг Ба́зеліц** (ням.: Georg Baselitz, сапраўднае імя **Ханс-Георг Керн** (ням.: Hans-Georg Kern); нар. ) — нямецкі жывапісец, графік і скульптар, належыць да ліку самых дарагіх мастакоў. Неаэкспрэсіяніст, адзін з заснавальнікаў стылю «Новыя дзікія». Кавалер Ордэна літаратуры і мастацтва (1989), уладальнік Аўстрыйскага ганаровага знака «За навуку і мастацтва» (2004), лаўрэат Імператарскай прэміі Японіі (2006).
Жан Базен

**Жан Базен** (; ) — французскі жывапісец, вітражыст, мазаічыст, кніжны ілюстратар, прадстаўнік новай Парыжскай школы.

## Біяграфія 
Займаўся ў Школе прыгожых мастацтваў, Акадэміі Жуліяна, вучыўся скульптуры ў Поля Ландоўскага. Выпрабаваў уплыў ідэй Анры Бергсона. У Сарбоне разам з Юргісам Балтрушайцісам слухаў курс гісторыі мастацтваў у Эміля Маля і Анры Фасіёна. З 1924 года пачаў маляваць сам, капіруючы карціны ў Луўры. У 1930 годзе ўдзельнічаў у калектыўнай выставе разам з Жанам Фатрые і Іванам Пуні. Першая персанальная выстава (1932) выклікала адабрэнне П’ера Банара. У 1930-я гады быў блізкі да Эмануэля Мунье і кола яго часопіса «Эспры», да прагрэсіўна-каталіцкай газеты «Temps présent», Жака Марытана і, наадварот, у апазіцыі да сюррэалізму і пракамуністычнага радыкалізму, як і да геаметрычнай абстракцыі. У 1937 годзе вырабіў вітраж для Міжнароднай выставы ў Парыжы. Працаваў як тэатральны мастак. Пазнаёміўся і пасябраваў з Жакам Віёнам, зблізіўся з Жанам Віларам і Марысам Бланшо.

Быў прызваны ў войска ў 1939 годзе, дэмабілізаваны ў 1941 годзе. У 1941 годзе, ва ўмовах нямецкай акупацыі, арганізаваў выставу мастацкага авангарда «Дваццаць маладых мастакоў французскай традыцыі», зацкаваную афіцыйнай вішысцкай прэсай як дэгенератыўнае мастацтва. Пасябраваў з многімі французскімі паэтамі (Эжэн Гільвік, Андрэ Фрэно, Жан Тардзьё), пазнаёміўся з Жоржам Бракам, Жоржам Руо. Працаваў над вітражамі царквы ў Асі (Верхняя Савоя). Пры пажары майстэрні ў 1945 годзе былі знішчаны практычна ўсе яго работы да 1942 года.

Пасля вайны — адзін з лідараў абстрактнага экспрэсіянізму ў Францыі. Да мастака прыходзіць міжнародная вядомасць: у 1946—1947 гадах яго маштабныя выставы былі арганізаваны ў Амстэрдаме, Стакгольме, Капенгагене. У 1951 і 1954 гадах працуе над мазаікай і вітражамі царквы Сакрэ-Кёр у Адэнкуры (дэпартамент Ду).

Катэгорыя:Мастакі Францыі
Валосаўскі сельсавет

**Вало́саўскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Талачынскага раёна Віцебскай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — вёска Валосава.

## Гісторыя 
Утвораны 20 жніўня 1924 года як **Стуканоўскі сельсавет** у складзе Талачынскага раёна Аршанскай акругі БССР. Цэнтр — маёнтак Стуканы. 21 жніўня 1925 года цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Валосава, сельсавет пераймеанваны ў Валосаўскі. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Талачынскім раёне БССР, з 20 лютага 1938 года — Віцебскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаваных Высокагарадзецкага і Рыдамльскага сельсаветаў. 17 жніўня 1962 года сельсавет скасаваны, яго тэрыторыя далучана да Плоскаўскага (7 населеных пунктаў: Бутары, Валосава, Кулакі, Плюгаўка, Рафалова, Стуканы і Харлінцы) і Рыдамльскага (17 населеных пунктаў: Высокі Гарадзец, Галаны, Дубавое, Загацце, Замошша, Заполле, Запруддзе, Лазы, Лаўрэнавічы, Ліцвякі, Нізкі Гарадзец, Петрашы, Рыдамля, Хахлоўка, Чырвоная Горка, Шашалаўка і Якубава) сельсаветаў.

7 чэрвеня 1966 года ўтвораны зноў у Талачынскім раёне Віцебскай вобласці БССР, у склад сельсавета ўвайшлі 16 населеных пунктаў Навасельскага сельсавета (Бутары, Валосава, Дубровіна, Лесіна, Мяшкова, Навасёлкі, Новае Сяло, Разаны, Раздольная, Рафалова, Сельцы, Стуканы, Сухачэва, Сухачэва-Бук, Харлінцы і Чарнаручча) і 12 населеных пунктаў Рыдамльскага сельсавета (Высокі Гарадзец, Галаны, Загацце, Запруддзе, Лазы, Ліцвякі, Нізкі Гарадзец, Петрашы, Хахлоўка, Шашалаўка, Якубава і пасёлак Валосаўскай бальніцы). На 1 студзеня 1974 года ў складзе Валосаўскага сельсавета 26 населеных пунктаў.

## Насельніцтва 
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 1030 чалавек>, з іх 95,0 % — беларусы, 4,2 % — рускія; паводле перапісу 2019 года — 600 чалавек.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.


Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1962 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1966 годзе
Юбілейны медаль «100 год органам пракуратуры Беларусі»

**Юбілейны медаль «100 год органам пракуратуры Беларусі»** — дзяржаўная ўзнагарода Рэспублікі Беларусь. Заснавана 22 лютага 2022 года.

## Прадстаўленне да ўзнагароды і ўзнагароджванне 
Медаль прысуджаецца ў гонар Пракуратуры Беларусі.

Да ўзнагароджвання прадстаўляюцца:
* Пракурорскія працаўнікі за ўзорнае выконванне службовых абавязкаў;
* ветэраны органаў пракуратуры, службовыя асобы дзяржаўных органаў Рэспублікі Беларусь, а таксама іншых дзяржаў, якія ўнеслі значны ўклад ва ўзмацненне законнасці ў Рэспубліцы Беларусь.

## Апісанне медаля 
На правым баку медаля адлюстраваны геральдычны знак пракуратуры, які ўяўляе сабой шчыт, размешчаны над двума скрыжаванымі мячамі. У полі шчыта размешчана выява Дзяржаўнага герба Рэспублікі Беларусь. Унізе на хвалістай залацістай стужцы, накладзенай на вянок з лісця лаўра і дуба, размешчаны надпіс «1922-2022».

Катэгорыя:Медалі Беларусі
Катэгорыя:З’явіліся ў 2022 годзе
Рунгэ

**Рунгэ** — прозвішча нямецкага паходжання.

Вядомыя носьбіты:
* Карл Рунгэ (1856—1927) — нямецкі фізік і матэматык.
* Філіп Ота Рунгэ (1777—1810) — нямецкі мастак.
Аднойчы ў Венісе

**«Аднойчы ў Венісе»** () ―  камедыйны баявік рэжысёра Марка Каллена. У галоўнай ролі выступіў Брус Уіліс. Прэм’ера фільма ў Расіі адбылася 8 чэрвеня 2017 года.
## Сюжэт
Стыў Форд, прыватны дэтэктыў з , змушаны паставіць на вушы ўвесь Лос-Анджэлес дзеля таго, каб вярнуць сабе свайго выкрадзенага сабаку. У гэтым яму дапамагае ягоны напарнік Джон.

## Спасылкі
Катэгорыя:Фільмы ЗША 2017 года
Катэгорыя:Фільмы на англійскай мове
Катэгорыя:Кінакамедыі ЗША
Катэгорыя:Дэтэктыўныя фільмы ЗША
Катэгорыя:Фільмы пра Лос-Анджэлес
Катэгорыя:Фільмы пра сабак
Віталь Міхайлавіч Скрыпнік

**Віталь Міхайлавіч Скры́пнік** (; нар. ) — вучоны ў галіне радыётэхнікі і электронікі, доктар тэхнічных навук (1983), прафесар (1984).

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў сяле Налобіха (Касіхінскі раён, Алтайскі край Расіі). У 1965 годзе скончыў Мінскае вышэйшае ваеннае інжынернае вучылішча і працаваў у ім. У 1974—1987 гадах займаў пасаду загадчыка кафедры. З 1097 года В. М. Скрыпнік у Беларускім дзяржаўным універсітэце, з 1996 года ў Інстытуце сучасных ведаў, з 2000 года — у Беларускім камерцыйным універсітэце кіравання.

## Навуковая дзейнасць 
Аўтар навуковых прац па тэорыі складаных радыётэхнічных сістэм, распрацоўкі метадаў і спосабаў іх тэхнічнага стану, даўгавечнасці і надзейнасці. Мае патэнты на вынаходствы.

Сярод апублікаванага:
* Хранение радиотехнических систем в эксплуатационных условиях / В. М. Скрипник, Ю. И. Кричевский, П. А. Романец. — М.: Радио и связь, 1984. — 136 с.: ил.; 20 см. — (Б-ка инженера по надёжности. БИН);
* Альтернативные испытания малых выборок на надёжность: / В. М. Скрипник, А. Л. Гречин; ред. А. М. Широков. — Минск: Наука и техника, 1986. — 240 с.: ил., табл.;
* Анализ надежности технических систем по цензурированным выборкам. / В. М. Скрипник, А. Е. Назин. — М.: Радио и связь, 1988. — 184 с. — ISBN 5-256-00003-9;
* Математические модели надёжности: монография / В. М. Скрипник, И. П. Кавриго . — Минск: ВА РБ, 2012. — 499 с.: ил. — ISBN 978-985-544-039-1

## Літаратура 
* 
* *Фомічёв Ю. И.* Выпускники МВИРТУ — МВИЗРУ от А до Я: Справочник. — Мн.: ВА РБ, 2007.

## Спасылкі 
* 
* Банк патентов РФ на изобретения и промышленные образцы ФИПС Роспатента 

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Алтайскім краі
Катэгорыя:Постаці тэхнікі
Катэгорыя:Выкладчыкі БДУ
Крыстоф Сагло

**Крыстоф Сагло** (, 28 чэрвеня 1909 — 7 кастрычніка 1983) — бенінскі ваенны і палітычны дзеяч.

## Біяграфія 
Пасля здабыцця Дагамеяй незалежнасці ад Францыі ў 1960 годзе атрымаў званне палкоўніка і пасаду начальніка Генеральнага штаба ў часы прэзідэнцтва Юбера Магі. 28 кастрычніка 1963 года ён узяў у свае рукі ўладу з заяўленай мэтай папярэджання грамадзянскай вайны, сфармаваў Часовы ўрад які і ўзначаліў. Пасля рэарганізацыі ўрада Сагло склаў з сябе паўнамоцтвы кіраўніка дзяржавы і ў студзені 1964 года і перадаў уладу Сура-Мігану Апіці, які стаў новым прэзідэнтам. Неўзабаве паміж Апіці і іншымі палітычнымі дзеячамі паўсталі рознагалоссі. Пасля безвыніковых спробаў наладзіць палітычны дыялог Сагло зноў здзейсніў пераварот у лістападзе 1965 года і ўтрымліваў уладу ў Беніне да снежня 1967 года, калі група малодшых афіцэраў зрынула яго. Пасля гэтага Сагло сышоў з палітыкі.

## Бібліяграфія 
* Matthews, Ronald (1966), African Powder Keg: Revolt and Dissent in Six Emergent Nations, London: The Bodley Head, OCLC 246401461.

Катэгорыя:Прэзідэнты Беніна
Амвросій Мадтха

**Амвросій Мадтха** (; 2 лістапада 1955, Балтангадзі, Індыя — 8 снежня 2012, Бьянкома Кот-д’Івуар) — індыйскі прэлат і ватыканскі дыпламат. Тытулярны архібіскуп Найсо і апостальскі нунцый у Кот-д’Івуары з 8 мая 2008 года па 8 снежня 2012 года.

## Спасылкі 
* Інфармацыя 

Катэгорыя:Каталіцкія архібіскупы
Суперкубак Польшчы па валейболе сярод жанчын

**Суперкубак Польшчы па валейболе сярод жанчын** — штогадовы турнір па валейболе, складаецца з аднаго матча паміж пераможцам чэмпіянату Польшчы і ўладальнікам Кубка Польшчы адпаведнага сезона. Праводзіцца з 2005 года.

## Пераможцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Жаночы валейбол у Польшчы
Адкрыты ўніверсітэт (Вялікабрытанія)

**Адкрыты ўніверсітэт** () — брытанская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Мілтан-Кінс і шматлікімі філіяламі.

## Агульная характарыстыка 
Заснаваны ўказам каралевы Лізаветы II у 1969 годзе. Мэта яго стварэння — даць магчымасць навучацца занятым людзям, якія жадаюць вучыцца ў зручным для іх месцы і ў зручны час. Універсітэт з'яўляецца буйнейшым універсітэтам у Вялікабрытаніі і мае каля 200 000 студэнтаў (2003). З моманту заснавання больш за тры мільёны студэнтаў прайшлі навучанне па праграмах універсітэта. Адміністрацыйная частка ўніверсітэта размешчана ў Мілтан-Кінс у графстве Бакінгемшыр. Акрамя таго, універсітэт мае рэгіянальныя аддзяленні ў 13 мясцінах па ўсёй краіне. За межамі Еўропы ўніверсітэт працуе праз сетку адукацыйных партнёраў, якія забяспечваюць навучальныя працэсы па ўніверсітэцкіх праграмах больш чым у 50 краінах свету.

## Структура 
* факультэт мастацтваў і сацыяльных навук
* факультэт бізнеса і права
* факультэт навук, тэхналогій, інжынерыі і матэматыкі
* факультэт дабрабыту, адукацыі, моў і спорту

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Універсітэты Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Мілтан-Кінс
Катэгорыя:Дыстанцыйная адукацыя
Адкрыты ўніверсітэт

**Адкрыты ўніверсітэт** — такую назву маюць вышэйшыя навучальныя ўстановы ў некалькі краінах.

## Установы (краіны) 
* Адкрыты ўніверсітэт (Вялікабрытанія)
* Адкрыты ўніверсітэт (Нідэрланды)
* Адкрыты ўніверсітэт (Партугалія)
* Адкрыты ўніверсітэт (Каталонія, Іспанія)
* Адкрыты ўніверсітэт (Грэцыя)
* Адкрыты ўніверсітэт (Кіпр)
* Адкрыты ўніверсітэт (Ізраіль)
Уладзімір Вікенцевіч Біруля

**Уладзімір Вікенцевіч Біруля** (, в. Гарадзечна, Навагрудскі павет, Мінская губерня, цяпер Навагрудскі раён  — , Панявежыс, ЛітССР) — беларускі рэлігійны дзеяч, протаіерэй.

## Біяграфія 
Беларус. З духоўнага саслоўя. Скончыў Мінскую духоўную семінарыю ў 1894 годзе. Рукапаложаны ў 1896 годзе ў іерэя. З 1900 года настаяцель Мікалаеўскай царквы в. Станькаў Мінскага павета. З 1907 года служыў у Свята-Троіцкім храме у м. Ішкалдзь Навагрудскага павета. 22 чэрвеня 1914 года пераведзены ў Мінскую Казанскую прывакзальную царкву. Узнагароджаны камілаўкай (1914).

Удзельнічаў у беларускім культурным і рэлігійным руху, у дзейнасці Беларускай народнай грамады ў Маскве. У сакавіку 1920 года на ўрачыстасцях у гонар 2-й гадавіны абвяшчэння БНР выступіў з пропаведдзю на беларускай мове. У 1920—1927 гадах падтрымліваў ідэю стварэння Беларускай Аўтакефальнай Праваслаўнай Царквы. З 1926 года настаяцель Мікалаеўскай царквы (спалена бальшавікамі, верагодна, у другой палове 1930-х г.) у пас. Козырава (пас. Фрунзэ).

Паводле сфабрыкаванай у НКУС справы, адзін з арганізатараў (з архіепіскапам Мінскім Феафанам (Семянякам) з настаяцелем Козыраўскай царквы І. Зенюком, дыяканам А. Камягам, старшынёй царкоўнага савета Дз. Мараковым рэлігійнай антысавецкай арганізацыі ў пас. Козырава (1933—1935). У канцы сакавіка 1935 года ў  арганізацыю пранік правакатар, і ў пачатку красавіка ўсе яе члены былі арыштаваны. 10 жніўня 1935 года Біруля і інш. ўдзельнікі арганізацыі, у тым ліку актыўныя прыхаджане Міхаіл Вішкоўскі (Віткоўскі), Міхаіл Дзігілевіч (Дагялевіч), Марыя Ерахавец, Мікалай Камарнік, Павел Копаць, Пётр Копаць, Пётр Макарчук, Рыгор Макарчук, Ганна Мініч, Марыя Палойка, Іван Пратасевіч, Фёдар Працішчэвіч, Усевалад Тыдман, Ігнат Скромны, Еўдакім Судакоў, Андрэй Тумар, Іван Філіповіч, Аляксандр Чысты, Кірыла Чысты былі прызнаны судом вінаватымі ў тым, што *«пачынаючы з  1933 г., пасля прыезду ў Мінск М. Семянякі на пасаду епіскапа, у Козыраўскай царкве пачалі групавацца рэлігійныя, кулацкія і інш. антысавецкія элементы, якія паставілі сабе за мэту пад прыкрыццём царквы і выканання рэлігійных абрадаў, настройваць у антысавецкім духу насельніцтва горада і бліжэйшых раёнаў… Толькі пасля арышту гэтай контррэвалюцыйнай групы святароў прыпынілася распаўсюджванне правакацыйных чутак і пачаўся масавы прыліў людзей у калгасы»*. На працэсе 25 удзельнікаў арганізацыі прысудзілі да розных тэрмінаў зняволення. Біруля прыгавораны калегіяй АДПУ да 3 гадоў ППК. Этапаваны з архіепіскапам Феафанам у  (Хабараўск). Вызвалены 17 верасня 1936 года.

Паводле некаторых звестак у 1942—1943 служыў у  ў Сальцах (цяпер Наўгародская вобласць, Расія), благачынны Салецкай акругі. Асвячаў храмы ў акрузе. Эвакуіраваны немцамі ў Літву. У другой палове 1940 — першай палове 1950-х гг. протаіерэй Віленскай епархіі.

Рэабілітаваны ваеннай калегіяй Вярхоўнага суда БССР 4.4.1990. Групавая справа Бірулі і інш. № 31424-с захоўваецца ў  архіве КДБ Беларусі.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Постаці беларускага нацыянальнага руху
Катэгорыя:Праваслаўныя святары Беларусі
Катэгорыя:Рэпрэсаваныя савецкай уладай
Катэгорыя:Рэабілітаваныя ў СССР
Цім Данкан

**Цімаці Тэадор Данкан** (; нар. , Санта-Крус, Амерыканскія Віргінскія астравы) — амерыканскі прафэсійны баскетбаліст, які скончыў кар’еру. На працягу ўсіх 20 гадоў сваёй гульнявой кар’еры выступаў за Сан-Антоніа Спёрс у Нацыянальнай баскетбольнай асацыяцыі.

Катэгорыя:Баскетбалісты ЗША
Катэгорыя:Баскетбалісты НБА
Казімір Жыліс

**Казімір Жыліс** (;  — ) — рымска-каталіцкі святар, езуіт.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў 1945 годзе ў вёсцы  у Літве. Сярэднюю школу скончыў у 1963 годзе ў  , працягваў адукацыю ў Вільні ў галіне грамадзянскага будаўніцтва.

У 1965 годзе прызваны ў Савецкую армію, служыў у Новасібірску. У 1968 пачаў працаваць кранаўшчыком у Каўнасе.

Праз год распачаў святарскую фармацыю ў Каўнаскай духоўнай семінарыі, у навіцыят Таварыства Ісуса ўступіў 15 ліпеня 1972 года, калі езуіты ў Літве яшчэ не дзейнічалі адкрыта. Першыя манаскія абяцанні прынёс 12 снежня 1972 года, прэзбітэрскае пасвячэнне яму ўдзяліў 17 красавіка 1973 года ў Каўнасе біскуп . Служыў у 1970-я гады ў розных літоўскіх парафіях.

У 1978 годзе быў скіраваны на працу ў Вінніцу (Украіна), дзе тры гады быў пробашчам парафіі. У 1981 годзе вярнуўся ў Літву, а ў 1983 годзе стаў пробашчам у Індуры на тэрыторыі Гродзенскай дыяцэзіі, дзе працаваў да 2000 года. У 1992 годзе арцыбіскуп Тадэвуш Кандрусевіч накіраваў айца Жыліса ў Далас (ЗША) на двухгадовае навучанне дзеля працы на тэлебачанні. Да 2016 служыў у гродзенскай катэдры вікарыем, развіваў душпастырства цвярозасці. Акрамя таго, кіраваў тэлевізійнай студыяй Гродзенскай дыяцэзіі, быў душпастырам літоўцаў у Гродне, наведваў гродзенскую турму і папраўчыя калоніі.

У 2016 годзе прыехаў у Польшчу, каб прайсці курс лячэння і дапамагаць у парафіяльнай працы пры санктуарыі св. Андрэя Баболі ў Варшаве. Адначасова ахінаў душпастырскай апекай літоўцаў, якія жылі ў Варшаве.

Размаўляў на літоўскай, рускай, польскай, украінскай, беларускай і англійскай мовах. Граў на аргане, фартэпіяна і акардэоне.

Памёр у 2021 годзе, пахаваны ў Варшаве на Паванзкоўскіх могілках.

## Ушанаванне памяці 
20 лютага 2022 года Мітрапаліт Мінска-Магілёўскі арцыбіскуп Юзаф Станеўскі благаславіў у Індуры мемарыяльную дошку ў памяць пра айца Казіміра Жыліса, усталяваную на сцяне касцёла Найсвяцейшай Тройцы.

## Спасылкі 
* grodnensis.by
* jezuici.pl 
* vaticannews.va 

Катэгорыя:Езуіты
Катэгорыя:Пахаваныя на Паванзкоўскіх могілках
Партрэт Альжбеты Радзівіл з Гаштольдаў

**«Партрэт Альжбеты Радзівіл з Гаштольдаў»** — карціна са збораў Нясвіжскага замка, напісаная ў 1733—1737 гадах невядомым мастаком. Захоўваецца ў калекцыі ў Нацыянальным музеі ў Варшаве ( MP 4428. MNW). Памер карціны — .

Катэгорыя:Радзівілы
Катэгорыя:Нясвіжскі палацава-паркавы комплекс
Катэгорыя:Серыя партрэтаў у лаўровым вянку
Катэгорыя:Карціны са збораў Нацыянальнага музея ў Варшаве
Катэгорыя:Гаштольды
Кіеўская карцінная галерэя

**Кіеўская карцінная галерэя** () — мастацкі музей Украіны, размешчаныў г. Кіеве.

## Гісторыя 
Заснаваны ў 1922 годзе як Кіеўская карцінная галерэя, у 1934—1936 гадах — аддзел рускага мастацтва Мастацкага музея. З 1936 года — Кіеўскі дзяржаўны музей рускага мастацтва. З 1965 года — Кіеўскі музей рускага мастацтва. З 2011 года — Кіеўскі нацыянальны музей рускага мастацтва. З 2017 года — Нацыянальны музей «Кіеўская карцінная галерэя».

У музеі прадстаўлены збор старажытнарускага (абразы 13-17 стст.), рускага (жывапіс і скульптура 18 ст. — пачатку 20 ст.) і савецкага мастацтва, фарфору, вырабаў народных мастацкіх промыслаў.

## Літаратура 
* Новая иллюстрированная энциклопедия. Кн. 8. — Москва, 2004.
* Музей росїйського мистецтва в Києвї : альбом. ― Київ, 1985.

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт Нацыянальнага музея «Кіеўская карцінная галерэя». 

Катэгорыя:Музеі Кіева
Кіеўская праваслаўная багаслоўская акадэмія

**Кіеўская праваслаўная багаслоўская акадэмія** () — вышэйшая багаслоўская навучальная ўстанова Праваслаўнай царквы Украіны, якая рыхтуе святароў, царкоўнаслужыцеляў і іншых царкоўных работнікаў, знаходзіцца ў Кіеве. Заснавана ў 1992 годзе, размешчана на тэрыторыі Міхайлаўскага Залатаверхага манастыра. Узводзіць сваю гісторыю да гістарычнай Кіева-Магілянскай акадэміі.

## Гісторыя 
У пачатку мая 1992 года ў Кіеўскай духоўнай семінарыі адбыўся падзел сярод семінарыстаў і выкладчыкаў, выкліканы розным стаўленнем да дзеянняў мітрапаліта Кіеўскага і Галіцкага Філарэта (Дзенісенкі), які выступіў за стварэнне Украінскай праваслаўнай царквы Кіеўскага Патрыярхату. Пасля Харкаўскага сабора 27 мая 1992 года рэктар семінарыі архімандрыт Данііл (Чакалюк), прызначаны на гэтую пасаду 7 жніўня 1991 года, абвясціў аб падтрымцы мітрапаліта Уладзіміра (Сабадана). На ўстаноўчым саборы УПЦ КП 26 чэрвеня 1992 года архімандрыт Данііл (Чакалюк) далучыўся да Філарэта (Дзенісенкі). Разам з архімандрытам Даніілам ва УПЦ КП перайшлі 2 выкладчыка семінарыі ў Святым сане і каля 10 семінарыстаў, якія сталі асновай новай семінарыі. Рэктарам семінарыі стаў архімандрыт Данііл (Чакалюк). Навучальная ўстанова размясцілася ў стылабаце пад Андрэеўскай царквы ў Кіеве і рэштках памяшканняў былога Міхайлаўскага Залатаверхага манастыра.

Пасля гэтага з’явіліся дзве паралельныя кіеўскія духоўныя семінарыі — адна працягвала дзейнічаць у Лаўры, дзе выконваючым абавязкі рэктара быў прызначаны протаіерэй Аляксандр Кубеліус; другая — семінарыя УПЦ Кіеўскага Патрыярхату дзейнічала ў стылабаце Андрэеўскай царквы. Па словах Філарэта (Дзенісенкі), навучанне ў Андрэеўскай царквы стала працягам папярэдняга — лаўрскага. Абедзве семінарыі ўзводзілі сваю гісторыю да Кіева-брацкай школы, заснаванай у 1615 годзе. Было набрана тры класа багаслоўскай школы, а ў 1993 годзе адкрылася Кіеўская духоўная акадэмія УПЦ КП.

## Рэктары 
* Данііл (Чакалюк) (1991—2000)
* Дзімітрый (Рудзюк) (2000—2010)
* Епіфаній (Думенка) (2010—2018)
* Аляксандр Трафімлюк (2019—)

## Літаратура 
* Науково-педагогічні ідеї та діяльність викладачів Київської духовної академії (друга половина XIX — початок XX століття) : автореферат дисертації … кандидата педагогічних наук : 13.00.01 / Твердохліб Тетяна Сергіївна. ― Харків, 2012.
* 
* Новая иллюстрированная энциклопедия. В 20 кн. [Кн. 8]. — Москва, 2004.
* *Крайний К. К.* Киевская духовная академия  // Большая Российская энциклопедия. [В 30 т.]. Т. 13. — Москва, 2009. - С. 647

## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка

Катэгорыя:Праваслаўныя навучальныя ўстановы
Катэгорыя:Вышэйшыя навучальныя ўстановы Кіева
Катэгорыя:Праваслаўная царква Украіны
Скрыпнічэнка

**Скрыпнічэнка** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Георгій Сяргеевіч Скрыпнічэнка (1940—2015) — беларускі мастак.
* Ларыса Іванаўна Скрыпнічэнка (1941—2010) — мастак дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва, жывапісец, педагог.
* Сяргей Георгіевіч Скрыпнічэнка (нар. 1971) — беларускі музыкант, дызайнер.
Аляксандр (Салагуб)

**Аляксандр Салагуб** (нар. Баранавічы, БССР) — беларускі рэлігійны дзеяч, епіскап Барысаўскі і Гайленд-Паркскі БАПЦ. Кандыдат багаслоўя.

## Біяграфія 
Скончыў Маскоўскую духоўную семінарыю і Акадэмію, а таксама аспірантуру гэтай акадэміі. Скончыў таксама Экуменічны інстытут Сусветнай Рады цэркваў у Жэневе. Працаваў у аддзеле знешніх царкоўных зносінаў Маскоўскага патрыярхату: быў сакратаром прадстаўніцтва Маскоўскага патрыярхату пры патрыярху Антыяхійскім у Дамаску і сакратаром епіскапа РПЦ Гурыя ў Парыжы.

30 красавіка 2000 года ў Таронта (Канада) адбылося хіратонія ў епіскапы, у працэсе браў удзел сербскі епіскап Дамаскін Давідавіч..

Быў старшынёй БАПЦ.

 

Катэгорыя:Беларуская аўтакефальная праваслаўная царква
Гудмен

**Гудмен** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Бені Гудмен — джазавы музыкант
* Джон Гудмен — амерыканскі акцёр
Джон Гудмен

**Джон Стывен Гудмен** (; нар. , , штат Місуры, ЗША) — амерыканскі акцёр кіно і тэлебачання, прадзюсар, лаўрэат прэмій «Залаты глобус» (1993) і «Эмі» (2007).

Найбольш вядомы дзякуючы ролі Дэна Конэра ў камедыйным серыяле «Разана» (1988—1997), ролямі ў фільмах «Кароль Ральф» (1991), «Вялікі Лебоўскі» (1998), «Артыст» (2011), «Аперацыя „Арго“». (2012), «Экіпаж» (2012), «Хлапечнік: Частка III» (2013), агучваннем монстра Салі ў мультфільмах «Карпарацыя монстраў» (2001) і «Універсітэт монстраў» (2013), а таксама шматгадовым супрацоўніцтвам з братамі Коэн.

## Зноскі
Фрэдэрык Базіль

**Жан Фрэдэрык Базіль**, больш вядомы як **Фрэдэрык Базіль** (, —) — французскі жывапісец, адзін з заснавальнікаў імпрэсіянізму.

## Біяграфія 
Фрэдэрык Базіль нарадзіўся 6 снежня 1841 года ў французскім горадзе Манпелье (дэпартамент Эро), у буржуазнай пратэстанцкай сям’і. Быў сынам заможнага вінароба. Атрымаў добрую адукацыю. У ліцэйскія гады наведваў музей Фабра.

Захапіўся жывапісам пад уздзеяннем карцін Эжэна Дэлакруа і Гюстава Курбэ.

У 1859 годзе пачаў вывучаць медыцыну. У 1862 г. пераехаў у Парыж, каб прадоўжыць навучанне. Вучыўся ў майстэрні Шарля Глейра (1862—1864), дзе пазнаёміўся з Клодам Манэ. У сталіцы сустрэў Агюста Рэнуара і сур’ёзна пачаў займацца выяўленчым мастацтвам. У перыяд з 1862 па 1864 год вучыўся ў майстэрні Шарля Глейра. Быў блізка знаёмы з Полем Сезанам, Арманам Гіёйменам, Альфрэдам Сіслеем, знаходзіўся ў сяброўскіх адносінах з Агюстам Рэнуарам і Клодам Манэ.

Базіль піша карціны для Салона і для фамільнага маёнтка ў ваколіцах Манпелье («Ружовая сукенка», каля 1864; «Сям’я мастака на тэрасе каля Манпелье», 1867; «Від на вёску», 1868).

У час Франка-прускай вайны (1870—1871) Базіль пайшоў добраахвотнікам на фронт. Быў забіты 28 лістапада 1870 г. у баі ў Бургундскім лесе пад Бон-ла-Роланд.

Катэгорыя:Мастакі-імпрэсіяністы
Катэгорыя:Мастакі Францыі
Катэгорыя:Удзельнікі франка-прускай вайны
Катэгорыя:Загінулі ў баі
Энрыка Бай

**Энрыка Бай** (іт. Enrico Baj; ,  — , Верджатэ, Ламбардыя) — італьянскі скульптар, мастак і эсэіст.

## Біяграфія 
Адукацыю атрымаў у міланскім Ліцэі Джавані Бершэ, затым пачаў навучанне на медыцынскім факультэце Міланскага ўніверсітэта, але перапыніў яго з-за Другой сусветнай вайны, па завяршэнні якой перавёўся на юрыдычны факультэт, які і скончыў, стаўшы юрыстам. Паралельна атрымаў мастацкую адукацыю Акадэміі прыгожых мастацтваў Брэра.

Бай меў сяброўскія адносіны з італьянскімі і замежнымі паэтамі і пісьменнікамі, такімі як Андрэ Брэтон, Марсель Дзюшан, Раймон Кено, Эдаарда Сангінеці, Умберта Эка і іншымі, ён супрацоўнічаў з імі ў якасці ілюстратара.

У 1951 годзе ён правёў сваю першую персанальную мастацкую выставу ў Galleria San Fedele у Мілане, дзе выстаўляў свае нефармальныя працы. У тым жа годзе разам з Серхіа Данжэла заснаваў Рух ядзернага жывапісу. У 1953 годзе разам з Асгерам Ёрнам заснаваў Міжнародны рух за творчы Баўхаўс. У 1954 годзе сумесна са швейцарскім скульптарам Максам Білам арганізаваў у Італіі міжнародныя сустрэчы па керамічным мастацтве, гасцямі і ўдзельнікамі якіх былі Луча Фантана, Эміліа Сканавіна, Карэл Апель, Гільём Беверла, Раберта Мата, Алігі Сасу і іншыя.

У пяцідзесятыя гады Бай супрацоўнічаў з авангарднымі часопісамі Il Gesto, Boa і Phases. З гадамі запал да пісьменніцтва ў яго ўзрастае, што прыводзіць да публікацыі шматлікіх кніг, у тым ліку «Patafisica» (1982), «Automitobiografia» (1983), «Impariamo il pittura», «Fantasia e realtà» з Рэната Гутуза, Ecologia dell 'arte.

У 1957 годзе ён напісаў маніфест «Contro lo stile» і правёў сваю першую персанальную выставу за мяжой у галерэі One у Лондане; у 1959 годзе далучыўся да Маніфесту Неапаля. У 1962 годзе прыняў удзел у нью-ёркскай выставе «Мастацтва зборкі», дзе сустрэўся з Дюшанам. У 1963—1966 гадах правёў шмат часу ў Парыжы, дзе далучыўся да супольнасці Калеж патафізікі. У 1964 годзе атрымаў асабісты пакой на Венецыянскай біенале і ў тым жа годзе выстаўляўся на Міланскай трыенале.

Заўсёды ўважлівы да сацыяльных аспектаў сваёй працы, у 1972 годзе ён прысвяціў вялікае палатно «Пахаванням анархіста Пінелі», дзе адлюстраваў свае ўласныя постаці, натхнёныя карцінай Пабла Пікаса «Герніка». Праз 40 гадоў праца была выстаўленая ў Палаца Рэале ў Мілане летам 2012 года.

Катэгорыя:Скульптары Італіі
Франсіска Баеу

**Франсіска Баеу** (ісп. Francisco Bayeu; , , Арагон, Іспанія — , , Іспанія) — іспанскі мастак з Арагона, які пісаў у неакласічным стылі, асноўнымі тэмамі якога былі рэлігійныя і гістарычныя сюжэты.

Нарадзіўся ў Сарагосе, Арагон, атрымаў добрую адукацыю. Яго першымі настаўнікамі ў мастацтве былі мясцовыя майстры, Хасэ Лузан і Антоніа Гансалес Веласкес. У пачатку 1763 года ён адабраны з ліку самых таленавітых мастакоў тагачаснай Іспаніі і пакліканы для аказання дапамогі Менгсу, першаму прыдворнаму жывапісцу. Высокая пратэкцыя дазволіла Франсіска тут жа патрапіць у Акадэмію Сан-Фернанда ў Мадрыдзе. Пасля смерці бацькоў клопат аб братах прымусіў яго вярнуцца ў Сарагосу.

У наступныя гады адным з яго калегаў быў Франсіска Гоя, які ажаніўся з яго сястрой, Хасеф Баеу. Ён быў прызначаны прафесарам Каралеўскай акадэміі прыгожых мастацтваў Сан-Фернанда ў 1765 годзе і дырэктарам у 1788 годзе. Баеу ўпрыгожыў картэзіянскі манастыр каля Сарагосы (Cartuja de Aula Dei). У 1767 годзе ён быў прызначаны прыдворным жывапісцам караля Іспаніі Карла ІІІ. Ён прымаў удзел у афармленні розных каралеўскіх палацаў каля Мадрыда. Ён распрацоўваў дызайн габеленаў. Ён таксама напісаў для Калегіі Сан-Ільдэфонса, Каралеўскага манастыра Увасаблення (Мадрыд), базілікі Дзевы Марыі дэль Пілар у Сарагосе, і Таледскага сабора.
Нацыянальная опера Украіны імя Тараса Шаўчэнкі

**Нацыянальная опера Украіны імя Тараса Шаўчэнкі** () — украінская дзяржаўная ўстанова культуры, спецыялізуецца ў галіне нацыянальнай оперы і балета.

## Гісторыя 
Заснаваны ў 1867 годзе. Пасля пажару ў 1896 годзе ўзведзены новы будынак па праекту архітэктара В. Шрэтэра. Адкрыццё адбылося ў 1901 годзе.

У 1919 годзе тэатр нацыяналізаваны і названы Дзяржаўны оперны тэатр імя К. Лібкнехта, з 1926 года — Кіеўская дзяржаўная акадэмічная ўкраінская опера. З 1934 года — Акадэмічны тэатр оперы і балета УССР. У 1939 годзе тэатру прысвоена імя Т. Р. Шаўчэнкі. З 1992 года — Нацыянальная опера Украіны.

## Галоўныя балетмайстры 
* 1914—1915 — Аляксандр Качатоўскі і Браніслава Фамінічна Ніжынская
* 1931—1933 — 
* 1937—1941 — Галіна (Ганна) Аляксееўна Бярозава
* 1942—1953 — Сяргей Мікалаевіч Сяргееў
* 1954—1959 — 
* 1975—1977 — Анатоль Фёдаравіч Шэкера
* 1977—1978 — 
* 1994—2000 — Анатоль Фёдаравіч Шэкера

## Літаратура 
* Київський оперний театр у 80-і роки XIX століття: антрепренери, репертуар, труна : автореферат дисертації на здобуття наукового ступеня кандидата мистецтвознавства : 17.00.03 / Таміліна Ілона Євгенівна. ― Київ, 2013.

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт Нацыянальнай оперы Украіны імя Тараса Шаўчэнкі.

Катэгорыя:Арганізацыі, узнагароджаныя ордэнам Леніна
Катэгорыя:Оперныя тэатры Украіны
Катэгорыя:Збудаванні ў стылі мадэрн
Катэгорыя:Культура Кіева
Катэгорыя:Акадэмічныя тэатры оперы і балета
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Кіева
Катэгорыя:Балет ва Украіне
Бакер

**Бакер** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Харыет Бакер — нарвежская мастачка
* Якаб Адрыянсзан Бакер — нідэрландскі мастак
Якаб Адрыянсзан Бакер

**Якаб Адрыянзан Бакер** (нідэрл. Jacob Adriaenszoon Backer; , Харлінген — , ) — галандскі мастак эпохі барока.

## Жыццё і творчасць 
Якаб А. Бакер нарадзіўся ў сям’і пекара. У 1611 годзе ўся яго сям’я пераязджае ў Амстэрдам. У 1627 годзе Якаб адпраўляецца ў Леўвардэн, у навучанне да мастака Ламберта Якабса, які пісаў палотны гістарычнага жанру. У 1633 ён, разам з іншым вучнем Якабса, Гавертам Флінкам, вяртаецца ў Амстэрдам. Знаходзіўся пад уплывам такіх жывапісцаў як Рубенс, Вібранд дэ Гіст і Абрахам Блумарт. У тым жа годзе ён піша па замове амстэрдамскага Дома сірот серыю партрэтаў. Пасля Я. Бакер становіцца аўтарытэтам у галіне партрэтнага жывапісу; працы яго заваявалі вялікую папулярнасць у сталіцы Галандыі. Яго працы таксама былі прызнаны ў Францыі; карціна Паядальнік вустрыц, якая рэалістычна адлюстроўвае «перапоўненага жыццём» едака вустрыц, прадстаўлена ў пастаяннай экспазіцыі музея Мандэ ў авернскім Рыёме.

Акрамя партрэтнага жывапісу, майстар пісаў таксама гістарычныя, а на канчатковым этапе сваёй творчасці — таксама рэлігійныя палотны і карціны на міфалагічную тэматыку. Адной з самых вядомых работ мастака з’яўляецца «Партрэт хлопчыка ў шэрым» (1632).
Харыет Бакер

**Харыет (Гарыет) Бакер** (; , Холместран — , Осла) — нарвежская мастачка, адна з першых прафесійных жанчын-мастачак Скандынавіі.

## Жыццё і творчасць 
У 1857 годзе, ва ўзросце 12 гадоў, Харыет з бацькамі пераехала ў Хрысціянію. Вывучаў жывапіс і графіку ў Яахіма Калмеера і Ю. Ф. Экерсберга. Шмат падарожнічала па Еўропе разам са сваёй сястрой, вядомай піяністкай і кампазітарам Агатай Бакер-Грэндаль, працягвала вывучэнне жывапісу ў Мюнхене (1874—1878) і ў Парыжы, дзе яна жыла з 1878 па 1888 год, у Леона Бана. У 1888 годзе яна назаўжды вярнулася ў Нарвегію. З 1889 па 1912 год яна працавала ў мастацкай школе і аказала ўплыў на шэраг маладых мастакоў, сярод якіх быў Хенрык Лунд.

Сама мастачка не суадносіла сваю творчасць ні да адной з плыняў мастацтва, якія існавалі ў яе час, аднак яе творы створаны ў большасці сваёй у рэалістычнай манеры. Пасля знаходжання ў Парыжы і знаёмства з працамі французскіх майстроў у яе палотнах адчуваецца ўплыў імпрэсіянізму. Знаходзілася таксама пад творчым уплывам свайго блізкага сябра, мастака Эйліфа Петэрсена.

Работы Х. Бакер былі ўдастоены сярэбранага медаля на Сусветнай выставе ў Парыжы ў 1889 годзе. У 1908 ёй быў прысуджаны Залаты каралеўскі медаль за заслугі. Работы мастачкі можна ўбачыць у найбуйнейшых мастацкіх музеях Нарвегіі.

## Зноскі 
Катэгорыя:Мастакі Нарвегіі
Катэгорыя:Мастакі XIX стагоддзя
Катэгорыя:Мастакі XX стагоддзя
Аляксандр Хуга Бакер-Корф

**Аляксандр Хуга Бакер-Корф** (; , Гаага — , Лейдэн) — галандскі жанравы мастак XIX стагоддзя.

## Біяграфія 
Бакер-Корф быў вучнем мастакоў Карнеліса Круземана і Хуэйба Ван Хоўва. Ён стаў вядомым дзякуючы сваім «Bakker Korffjes» — жанравым творам дам у каптурах у інтэр’ерах, якія ён пачаў маляваць у 1856 годзе, калі жыў ва Угстгесцы са сваімі сёстрамі ў якасці мадэляў. Ён навучаўся ў 1840-х гадах у Каралеўскай акадэміі прыгожых мастацтваў у Антверпене, дзе выконваў урокі Мікалая дэ Кейзера. У 1870 годзе ён быў удастоены ордэна Леапольда I пасля таго, як яго працы былі прадстаўлены на выставе ў Бруселі ў 1869 годзе. Яго вучнямі былі Дзірк Леанардус Коарман, Ян Хендрык ван Расум дзю Шатл, Эліяс Старк і іншыя.

## Зноскі 
## Спасылкі 
* Alexander Hugo Bakker Korff // Artnet

Катэгорыя:Мастакі-жанрысты Нідэрландаў
Катэгорыя:Мастакі-партрэтысты Нідэрландаў
Катэгорыя:Мастакі Нідэрландаў XIX стагоддзя
Лудольф Бакхёйзен

**Лудольф Бакхёйзен** (нідэрл. Ludolf Backhuysen;, , Усходняя Фрызія — , ) — нідэрландскі мастак. Разам з Вілемам ван дэ Велдэ лічыцца самым вядомым мастаком-марыністам Галандыі. Пісаў таксама карціны на біблейскія сюжэты.

## Біяграфія 
Лудольф Бакхёйзен нарадзіўся 28 снежня 1630 года ў горадзе Эмдэн ва Усходняй Фрызіі. Пачынаў як каліграф. У 1650 годзе прыехаў у Амстэрдам, дзе праходзіў навучанне ў Аларта ван Эвердынгена і Хендрыка Якабса Дубельса. Пасля прысвяціў сябе маляванню мора і дасягнуў у гэтым напрамку вялікіх мастацкіх поспехаў.

Памёр у Амстэрдаме 7 лістапада 1708 года, пасля працяглай хваробы, і быў пахаваны ў Вестэркерку. Яго ўнук і цёзка, Лудольф Бакхейзен Малодшы (1717—1782), спачатку быў купцом, потым вайскоўцам і, нарэшце, прысвяціў сябе жывапісу.

Катэгорыя:Мастакі Нідэрландаў XVIII стагоддзя
Катэгорыя:Мастакі-марыністы Нідэрландаў
Маціёўскі сельсавет

**Маціё́ўскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Талачынскага раёна Віцебскай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — горад Талачын (не ўваходзіў у склад).

Утвораны 20 жніўня 1924 года як **Еўлахоўскі сельсавет** у складзе Талачынскага раёна Аршанскай акругі БССР. Цэнтр — вёска Еўлахі. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Талачынскім раёне БССР, з 20 лютага 1938 года — Віцебскай вобласці. У 1939 годзе цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Маціёва. 15 кастрычніка 1960 года ў склад Воўкавіцкага сельсавета перададзены 3 населеныя пункты (Панькавічы, Сурнаўка і Таласкаўшчына). 29 снежня 1961 года да сельсавета далучана частка скасаванага Наваселськага сельсавета (4 населеныя пункты: Канапельчыцы, Катужына, Лісоўшчына і Слабодка). 13 ліпеня 1962 года ў склад сельсавета з Рыдамльскага сельсавета перададзены 7 населеных пунктаў (Новае Саколіна, Старое Саколіна, Старынка, Усвіж-Бук, Шляпіна, Шмідзельшчына і Яськаўшчына), з Плоскаўскага сельсавета — 3 населеныя пункты (Новая Будаўка, Ператоўшчына і Старая Будаўка). 7 чэрвеня 1966 года ў склад адноўленага Плоскаўскага сельсавета перададзены 10 населеных пунктаў (Букавіна, Гастынічы, Еўлахі, Красілава, Крыніцы, Латыгаўка, Навінка, Новая Будаўка, Раманаўка і Старая Будаўка), сельсавет перайменаваны ў Маціёўскі. На 1 студзеня 1974 года ў складзе Маціёўскага сельсавета 25 населеных пунктаў. 12 жніўня 1974 года цэнтр сельсавета перанесены ў горад Талачын. У сакавіку 1977 года ў склад сельсавета перададзены 11 населеных пунктаў (Ганчароўка, Гірымшчына, Зарэчча, Зялёная, Красная Горка, Лужная, Прудцы, Слабада, Стары Талачын, Табараўшчына, Юзафполле) Азярэцкага сельсавета і 11 населеных пунктаў (Друцк, Дубавое, Ільінка, Каменнае Крывое, Новы Друцк, Панькавічы, Равуча, Сенчукі, Сурнаўка, Сялец і Таласкаўшчына) Воўкавіцкага сельсавета. 2 лютага 1982 года сельсавет перайменаваны ў Талачынскі.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Талачынскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1982 годзе
Навасельскі сельсавет (Талачынскі раён)

**Навасе́льскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Талачынскага раёна Віцебскай вобласці. Цэнтр — вёска Новае Сяло.

Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Талачынскага раёна Аршанскай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Талачынскім раёне БССР, з 20 лютага 1938 года — Віцебскай вобласці. 29 снежня 1961 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Еўлахоўскага (4 населеныя пункты: Канапельчыцы, Катужына, Лісоўшчына і Слабодка) і Плоскаўскага (9 населеных пунктаў: Бяздзелічы, Мяшкова, Навасёлкі, Новае Сяло, Разаны, Сельцы, Сухачэва, Сухачэва (Бук) і Чарнаручча) сельсаветаў.

18 сакавіка 1963 года цэнтр Плоскаўскага сельсавета перанесены ў вёску Новае Сяло, а сельсавет перайменаваны ў Навасельскі. 7 чэрвеня 1966 года сельсавет скасаваны, яго тэрыторыя далучана да Валосаўскага (16 населеных пунктаў: Бутары, Валосава, Дубровіна, Лесіна, Мяшкова, Навасёлкі, Новае Сяло, Разаны, Раздольная, Рафалова, Сельцы, Стуканы, Сухачэва, Сухачэва-Бук, Харлінцы і Чарнаручча) і Плоскаўскага (16 населеных пунктаў: Валькі, Вялікія Барсучыны, Вялікія Козкі, Габрылёва, Дунавік, Ельнік, Калюгі, Клянкі, Латышова, Малыя Барсучыны, Плоскае, Прылессе, Пячонаўка,  Сакалянка, Сані і Хмялёўка) сельсаветаў.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Талачынскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1961 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1963 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1966 годзе
Хендрык ван дэ Сандэ Бакхёйзен

**Хендрык (Хендрыкус) ван дэ Сандэ Бакхёйзен** (,  — ) — нідэрландскі пейзажыст і настаўнік мастацтва. Ён быў значным прадстаўніком рамантычнага перыяду ў галандскім мастацтве, а яго вучні і дзеці заснавалі мастацкі рух, вядомы як Гаагская школа жывапісу. Як і яго сучаснікі Эдвард Уільямс, Якаб Марыс і Ёсеф Ісраэльс, ён быў членам сям’і выбітных мастакоў, у тым ліку сына Юліуса ван дэ Сандэ Бакхёйзена і дачкі Герардыны Якобы ван дэ Сандэ Бакхёйзен.
Чэмпіянат Польшчы па валейболе сярод жанчын 2021/2022

**Чэмпіянат Польшчы па валейболе сярод жанчын 2021/2022** — 17-ы чэмпіянат Польшчы па валейболе сярод жанчын.

## Клубы-ўдзельнікі 
## Спасылкі 
*  Афіцыйны сайт

2022
Катэгорыя:2021 год у валейболе
Катэгорыя:2022 год у валейболе
Катэгорыя:Спорт у Польшчы ў 2021 годзе
Катэгорыя:Спорт у Польшчы ў 2022 годзе
Хендрык ван Бален Старэйшы

**Хендрык ван Бален (Старэйшы)** (нідэрл. Hendrik van Balen) (каля 1575,  — , ) — паўднёванідэрландскі (фламандскі) мастак.

Бален вучыўся ў Адама ван Ноарта і ва ўзросце 17 гадоў быў прыняты ў гільдыю мастакоў Антверпена, якая насіла імя Святога Лукі. З 1592 па 1593 г. ён быў дэканам гэтай гільдыі.

У 1605 годзе Хендрык ван Бален ажаніўся з Маргарэт Брырс. У ван Баленаў было адзінаццаць дзяцей, у гісторыю ўвайшлі мастакі Хендрык ван Бален Малодшы (1623—1661), Каспар ван Бален (1615—1641) і Ян ван Бален (1611—1654). У рэестры гільдыі запісана 26 вучняў ван Балена, сярод іх Антоніс ван Дэйк і Франс Снейдэрс.

Прыналежнасць ван Балена да Братэрства Раманістаў гаворыць аб тым, што ён як мінімум адзін раз пабываў у Рыме ці ўвогуле Італіі. У 1613 годзе ван Бален быў дэканам Братэрства Раманістаў.

Магіла ван Балена Старэйшага знаходзіцца ў антверпенскай царкве Св. Якава.
Балтус

**Балтус** (франц. Balthus, сапраўднае імя Бальтазар (Балтуш) Класоўскі дэ Рола — Balthasar Kłossowski de Rola; ,  — , Расіньер, кантон Во) — французскі мастак, малодшы брат П’ера Класоўскі.

На працягу свайго 80-гадовага творчага шляху Балтус звяртаўся да ўсіх традыцыйных жанраў еўрапейскага жывапісу (пейзаж, нацюрморт, партрэт, жанравыя сцэны), насычаючы іх трывожна-эратычнай атмасферай і правакацыйным фрэйдысцкім падтэкстам.
Уладзімір Генадзевіч Кулажанка

**Уладзімір Генадзевіч Кулажанка** (нар. , Паставы, Віцебскай вобласці) — беларускі гісторык, архівіст, дырэктар Фундаментальнай бібліятэкі БДУ (з 2015), старшыня Савета Беларускай бібліятэчнай асацыяцыі (з 2021).

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў сям’і настаўнікаў. Бацька — Генадзь Уладзіміравіч Кулажанка, маці — Лідзія Яўгенаўна Кулажанка (Міцкевіч). У 1982 годзе сям’я пераехала ў Мінск. У 1998 г. скончыў гістарычны факультэт БДУ, у 2006 г. перападрыхтоўку па спецыяльнасці «Менеджмент вышэйшай школы» ў РІВШ, у 2012 аспірантуру БелНДІДАС. З 1998 па 2002 гг. малодшы навуковы супрацоўнік, навуковы супрацоўнік, загадчык аддзела ў Нацыянальным навукова-асветніцкім цэнтры імя Ф. Скарыны. 2001—2002 гг. вядучы спецыяліст Міністэрства культуры Рэспублікі Беларусь. У 2005—2015 гг. намеснік дырэктара Беларускага дзяржаўнага архіва-музея літаратуры і мастацтва. З 2015 года дырэктар Фундаментальнай бібліятэкі БДУ. 27 мая 2020 абраны Старшынёй савета Беларускай бібліятэчнай асацыяцыі.

## Дзейнасць 
Даследуе крыніцы царкоўнай гісторыі, гісторыю бібліятэчнай справы, вывучае практыку ўкаранення бібліятэчна-інфармацыйных тэхналогій ў навуцы і адукацыі.

## Бібліяграфія 
* Летапіс Дукорскай Петра-Паўлаўскай царквы (1867—1917) / уклад. і камент. У. Г. Кулажанка; нав. рэд. М. Ф. Шумейка. — Мінск: Выдавецкі дом «Звязда», 2013. — 168 с.
* Фундаментальная библиотека БГУ: 100 лет на службе университетского образования / сост.: В. Г. Кулаженко, А. В. Бутина, Е. С. Ровдо — 100 с. https://elib.bsu.by/handle/123456789/260661 
* Кулаженко, В. Г. Вновь обращаясь к истокам, или коллективный портрет организаторов первого университета Беларуси / Интеллектуальная элита Беларуси. Основоположники белорусской науки и высшего образования (1919—2021) / А. Д. Король [и др.]; под общ. ред. А. Д. Короля; науч. ред. О. А. Яновский. — Минск : БГУ, 2021. — С. 9-19.

## Літаратура 
* Персанальная старонка на сайце БДУ https://bsu.by/employee/39871-d/biography 
* Архівісты Беларусі : біябібліяграфічны даведнік / Дэпартамент па архівах і справаводству Міністэрства юстыцыі Рэспублікі Беларусь, Установа «Беларускі навукова-даследчы інстытут дакументазнаўства і архіўнай справы»; [складальнікі: С. У. Жумар, М. Ф. Шумейка]. — Мінск : БелНДІДАС, 2020. — 303 с.

Катэгорыя:Гісторыкі Беларусі
Катэгорыя:Архівісты Беларусі
Катэгорыя:Выпускнікі гістарычнага факультэта БДУ
Катэгорыя:Супрацоўнікі Нацыянальнага навукова-асветніцкага цэнтра імя Францыска Скарыны
Беларуская бібліятэчная асацыяцыя

**Беларуская бібліятэчная асацыяцыя** (**ББА**) — грамадская прафесійная арганізацыя, якая аб’ядноўвае работнікаў бібліятэк Беларусі.

## Гісторыя 
Па ініцыятыве буйнейшых бібліятэк, а таксама Мінскага інстытута культуры і Нацыянальнай кніжнай палаты 16 ліпеня 1993 г. адбыўся ўстаноўчы з'езд ББА. Быў ўхвалены Статут арганізацыі, абраны склад Савета і камітэтаў. Асацыяцыя спрыяе аб'яднанню намаганняў прафесійнага бібліятэчнага грамадства для развіцця бібліятэчнай справы Беларусі. 
ББА з'яўляецца суарганізатарам буйнейшых бібліятэчных навуковых і навукова-практычных мерапрыемстваў у Беларусі. Выступае сузаснавальнікам прафесійных перыядычных выданняў - "Бібліятэчны свет" і "Бібліятэка прапануе".

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт ББА https://bla.by/

Катэгорыя:Грамадскія арганізацыі Беларусі
Кулажанка

**Кулажанка** — гідронім і беларускае прозвішча

## Рэкі 
* Кулажанка — рака ў Горацкім раёне Магілёўскай вобласці Беларусі, правы прыток ракі Паўна (басейн Дняпра).

## Вядомыя асобы 
* Аляксей Мікалаевіч Кулажанка (1923—2010) — беларускі партыйны і гаспадарчы дзеяч, Герой Сацыялістычнай Працы (1966).
* Генадзь Уладзіміравіч Кулажанка (1952—1981) — актывіст беларускага самвыдату ў 1970-х гадоў.
* Лідзія Яўгенаўна Кулажанка (нар. 1952) — беларускі гісторык, кандыдат гістарычных навук.
* 
* Юрый Іванавіч Кулажанка (1964—2024) — беларускі матэматык, рэктар Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта транспарту (2016—2024).

Катэгорыя:Беларускія прозвішчы
I з кропкай

**İ**, i (*I з кропкай*) — літара пашыранай лацініцы, выкарыстае у турэцкай азербайджанскай, татарскай і іншых мовах; Абазначае гук  з беларускай «і».

## Камп’ютарнае прадстаўленне
На абстрактным узроўні маюцца 3 пары розных сімвалаў:

## Гл. таксама
*I (літара)

I