open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Касцёл Святога Вінцэнта і кляштар місіянераў (Смілавічы)

**Касцёл Святога Вінцэнта і кляштар місіянераў** — колішні мураваны касцёл у гарадскім пасёлку Смілавічы Чэрвеньскага раёна Мінскай вобласці.

## Гісторыя 
Заснавальніца кляштарнага комплексу, , асадзіла айцоў з аб’яднання ксяндзоў місіянераў у 1747 годзе першапачаткова пры драўляным касцёле.

Узвядзенне мураванай святыні і кляштарных пабудоў пачалося ў 1767 годзе. У 1774 годзе пабудаваны двухпавярховы мураваны кляштарны будынак, пры якім да 1831 года дзейнічала місіянерская школа. Кансекрацыя касцёла ў гонар святога Вінцэнта адбылася ў 1785 годзе.

Значныя ахвяраванні на кляштар зрабіў гетман Міхал Казімір Агінскі, які багата абсталяваў касцёл. У крыпце касцёла вяліся пахаванні Агінскіх, пазней — Манюшкаў.

Пасля падзелаў Рэчы Паспалітай місіянеры працягваюць сваю дзейнасць, але пасля паўстання 1830 года царскім загадам ад 19 ліпеня 1832 года кляштар скасаваны, але касцёл заставаўся парафіяльным.

Пасля паўстання 1863 года ліквідавана парафія, у 1866 годзе касцёл перадаюць РПЦ. У 1867 годзе храм пераасвячоны як Траецкая царква, але з-за адсутнасці фінансавых сродкаў і збяднеласці прыхаджан паступова прыходзіць у заняпад.

З 1922 года будынак стаяў спустошаны і ў сярэдзіне 1930-х гадоў зруйнаваны канчаткова.

Śmiłavičy, Misijanerski. Сьмілавічы, Місіянэрскі (1917).jpg
Śmiłavičy, Misijanerski. Сьмілавічы, Місіянэрскі (1834) (3).jpg
Śmiłavičy, Misijanerski. Сьмілавічы, Місіянэрскі (1834).jpg
Śmiłavičy, Misijanerski. Сьмілавічы, Місіянэрскі (1901-17).jpg
Church of St. Vincent Smilaviczy Bielarus NOrda.jpg

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Смілавічы — парафія Маці Божай Нястомнай Дапамогі і св. Аляксандра
* Касцёл Св. Вінцэнта і кляштар місіянераў | Смілавічы

Катэгорыя:Смілавічы
Катэгорыя:Касцёлы Чэрвеньскага раёна
Катэгорыя:Колішнія касцёлы Мінскай вобласці
Катэгорыя:Колішнія кляштары Беларусі
Катэгорыя:З’явіліся ў XVIII стагоддзі
Катэгорыя:XVIII стагоддзе ў Беларусі
Катэгорыя:Зніклі ў 1930-я гады
Бурундукі

**Бурундукі** (*Tamias*) — род млекакормячых сямейства вавёркавых.

## Апісанне 
Даўжыня цела да 19 см, хваста да 12 см; маса да 145 г. Уздоўж спіны на жаўтавата-бурым фоне 5 чорных палос.

## Пашырэнне 
Звыш 20 відаў. Пашыраны пераважна ў хвойных дясах Паўночнага паўшар’я. Найбольш вядомы , пашыраны ў лясах паўночнага ўсходу Еўропы і Азіі.

Добра лазяць па дрэвах, гнёзды робяць у норах.

## Асаблівасці біялогіі 
Кормяцца насеннем дрэў, пупышкамі, грыбамі, ягадамі, зернем злакаў. Восенню збіраюць вялікія заласы ежы, якія выкарыстоуваюць вясной. Зімой у спячцы.

## Промысел 
Промысел дзеля пушніны.

## Літаратура 
* Бурундукі // 

Катэгорыя:Вавёркавыя
Мосарскі сельсавет

Назву **Мо́сарскі сельсавет** маюць:

* Мосарскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Глыбоцкага раёна Віцебскай вобласці
* Мосарскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Ушацкага раёна Віцебскай вобласці
Касцёл Унебаўзяцця Найсвяцейшай Дзевы Марыі і кляштар цыстэрцыянцаў (Мазыр)

**Касцёл Унебаўзяцця Найсвяцейшай Дзевы Марыі і кляштар цыстэрцыянцаў** — колішні каталіцкі культавы комплекс у горадзе Мазыры. Размяшчаецца на паўднёва-ўсходняй ускраіне горада, на вуліцы Гогаля 98, у былым прадмесці Кімбараўка (цяпер тэрыторыя мэблевай фабрыкі).

## Гісторыя 
У 1711 годзе сродкі на стварэнне кляштара ахвяраваў навагрудскі кашталян Антоній Аскерка, у 1740-я і 1780-я гады яго мецэнатамі выступалі Рафаіл Алаіз і Казімір Мацей Аскеркі. У 1717 годзе кароль Рэчы Паспалітай Аўгуст II ахвяраваў кляштару 30 валок зямлі, а Аўгуст III у 1742 годзе яшчэ 20.

У 1730 годзе да кляштара адносіліся капліцы ў вёсках Кочышчы, Кузьмічы, Нароўля, Новікі, Санюкі, Юзафаўка. Пры кляштары дзейнічала школа (у 1819 годзе было 10 вучняў), бібліятэка ў 850 тамоў. У 1825 годзе манахі мелі юрыздыку ў Кімбараўцы з шасцю дамамі, вёскі Новікі і Юхнаўка (18 дымоў), 24 валокі зямлі ворнай і падлесам.

У 1864 годзе кляштар быў скасаваны, касцёл прыстасаваны пад праваслаўную царкву.

## Архітэктура 
Касцёл з’яўляўся творам архітэктуры барока. Галоўны фасад быў завершаны франтонам плаўнага ўвагнута-пукатага абрысу з бакавымі валютамі. Плоскасць фасада крапавалася высокімі пілястрамі, паміж якімі на другім ярусе ў арачных экседрах былі размешчаны скульптуры святых. Пасярод чарапічнага даху на васьмігранным барабане ўзносіўся цыбулепадобны купал з ліхтаром. Неф завяршала паўкруглая апсіда. Уваход быў вырашаны пяцігранным прытворам-барбаканам.

Перад храмам стаяла мураваная брама адзінай з ім архітэктурна-стылёвай трактоўкі. З правага боку ад брамы адасоблена стаяла мураваная двух’ярусная чатырохгранная званіца пад двухсхільным пакрыццём. Мела насычаную пластычную трактоўку.

Трохпавярховы жылы корпус захаваў рысы архітэктуры барока: рустоўка, тонкапрафіляваныя карнізы, скругленыя вуглы аб’ёмаў, пілястравая крапоўка. Памяшканні перакрыты крыжовымі скляпеннямі.

Mazyr, Kimbaraŭka, Cysteryjanski. Мазыр, Кімбараўка, Цыстэрыянскі (Szulman, 1916) (3).jpg
Mazyr, Kimbaraŭka, Cysteryjanski. Мазыр, Кімбараўка, Цыстэрыянскі (Szulman, 1916) (4).jpg
Mazyr, Kimbaraŭka, Cysteryjanski. Мазыр, Кімбараўка, Цыстэрыянскі (Szulman, 1916) (2).jpg
Mazyr, Prypiać-Kimbaraŭka, Cysteryjanski. Мазыр, Прыпяць-Кімбараўка, Цыстэрыянскі (K. Klos, 1916).jpg
Мазыр. Касцёл і кляштар цыстэрцыянаў (01).jpg
Мазыр. Касцёл і кляштар цыстэрцыянаў (02).jpg
Мазыр. Касцёл і кляштар цыстэрцыянаў (03).jpg 

## Хрышчаныя ў касцёле 
* Атон Ігнатавіч Горват, буйны землеўласнік Расійскай імперыі і Беларусі, мінскі губернскі маршалак (1847—1853)

## Літаратура 
* Кулагін А. М. Каталіцкія храмы Беларусі: Энцыкл. даведнік / А. М. Кулагін

## Спасылкі 
* Касцёл Унебаўзяцця Панны Марыі 
* Мазыр | Касцёл Унебаўзяцця Панны Марыі і кляштар цыстэрцыянаў
* 

 
Катэгорыя:Колішнія касцёлы Гомельскай вобласці
Катэгорыя:Цыстэрцыянскія кляштары Беларусі
Катэгорыя:З’явіліся ў XVIII стагоддзі
Катэгорыя:XVIII стагоддзе ў Беларусі
Катэгорыя:Касцёлы Пінскай дыяцэзіі 
Катэгорыя:Касцёлы Мазыра
Валкалацкі сельсавет

**Валкала́цкі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Докшыцкага раёна Віцебскай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — аграгарадок Валкалата.

Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Дунілавіцкага раёна Вілейскай вобласці БССР. З 20 верасня 1944 года ў складзе Полацкай вобласці. З 8 студзеня 1954 года ў складзе Маладзечанскай вобласці. З 20 студзеня 1960 года ў складзе Глыбоцкага раёна Віцебскай вобласці. 20 мая 1960 года да сельсавета далучана частка скасаванага Струцкага сельсавета (9 населеных пунктаў: Асіннікі, Аўсянікі, Будзічы, Гарадзішча, Кісева, Кузёмшчына, Струкі, Яблонцы, Янукі). З 25 снежня 1962 года сельсавет у складзе Пастаўскага раёна, з 6 студзеня 1965 года ў складзе Докшыцкага раёна. На 1 студзеня 1974 года ў складзе Валкалацкага сельсавета 38 населеных пунктаў.

Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 1103 чалавекі, з іх 96,7 % — беларусы, 2,1 % — рускія; паводле перапісу 2019 года — 716 чалавек.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.


Катэгорыя:Былыя сельсаветы Дунілавіцкага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Глыбоцкага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Пастаўскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1940 годзе
МАЗ-205 (аўтобус)

**МАЗ-205** — гарадскі сучленены нізкападолгавы аўтобус другога пакалення, што вырабляўся на Мінскім аўтамабільным заводзе.

Распрацоўваўся з сакавіка 2008 года. Упершыню журналістам яго прадставілі 7 кастрычніка 2009 года. 16-21 кастрычніка яго паказвалі на еўрапейскай выставе аўтобусаў у Кортрэйку (Бельгія), 30 чэрвеня — 2 ліпеня 2010 г. — на выставе ў Ніжнім Ноўгарадзе (Расія). Прызначаўся для перавозу 175 чалавек, у тым ліку 39 — седзячы. Паліўны бак змяшчаў 220 літраў. Рухавік адпавядаў стандарту Еўра-5. Пазней завод прапанаваў больш дасканалы МАЗ-215 — з пяццю дзвярыма і паменшанай ў памерах маторнай шахтай.

## Галерэя 

Выява:MAZ 205 - first part.jpg|Выгляд злева
Выява:MAZ 205 - rear 2.jpg|Выгляд ззаду
Выява:MAZ 205 - cockpit.jpg|абсталяванне ў кабіне
Выява:MAZ 205 interior - front.jpg|салон спераду
Выява:MAZ 205 - engine tower.jpg|салон у сярэдзіне
Выява:MAZ 205 interior - rear.jpg|салон ззаду

## Спасылкі 
205
Катэгорыя:Транспарт у Беларусі
Катэгорыя:З’явіліся ў 2009 годзе
МАЗ-205

**МАЗ-205**

* МАЗ-205 — аўтамабіль-самазвал, які выпускаўся з 1947 па 1965 год.
* МАЗ-205 — сучленены аўтобус, які выпускаецца з 2009 года.
Камінтэрн (прадпрыемства)

**«Камінтэрн»** — найбуйнейшы вытворца мужчынскіх касцюмаў Беларусі, заснаваны ў сакавіку 1919 года ў Гомелі пад назвай Першая ваенна-абмундзіровачная фабрыка.

## Гісторыя 
У сакавіку 1919 года ў Гомелі (РСФСР) заснавалі Першую ваенна-абмундзіровачную фабрыку, на якой працавалі каля 100 чалавек. У лютым 1922 г. фабрыка атрымала назву «Гомадзенне» і перайшла да вырабу грамадзянскага адзення. У 1927 г. Вышэйшы савет народнай гаспадаркі БССР пераўтварыў прадпрыемства ў фабрыку «Гомшвей». У красавіку 1928 г. прадпрыемства атрымала сучасную назву «Камінтэрн» у гонар міжнароднай арганізацыі «Камуністычны інтэрнацыянал», заснаванай у сакавіку 1919 года ў Маскве. 24 жніўня 1964 г. фабрыку пераўтварылі ў Гомельскае вытворчае швейнае аб’яднанне, у склад якога ўключылі Рэчыцкую швейную фабрыку. Затым закупілі абсталяванне ў 3-х краінах Еўропы — «Штробель» і «Зінгер» у Заходняй Германіі, «АМФ Рыс» у Чэхіі (Просцеёў), «Рымольдзі» і «Макпі» ў Італіі, а таксама ў ЗША («Істман») і Японіі («Джукі», «Брызай»). У выніку прадпрыемства стала адзіным у Беларускай ССР адмысловым вытворцам класічных мужчынскіх касцюмаў. 29 снежня 1993 г. Дзяржаўны камітэт па кіраванні маёмасцю і прыватызацыі Рэспублікі Беларусь зацвердзіў Рашэнне № 96 аб пераўтварэнні прадпрыемства ў адкрытае акцыянернае таварыства.

З 2007 г. ААТ «Камінтэрн» пачало выпуск касцюмаў пад таварным знакам «Гарадское жыццё» (анг. City life). У 2009 г. дадалі таварны знак «Валероса» (італ. Valerosso). У 2010 г. на рынак вывелі касцюмы пад таварным знакам «Мужчынскі шлях» (анг. Man way). У 2011 годзе ААТ «Камінтэрн» закупіў 70 % тканіны за мяжой. У 2012 годзе штомесячная вытворчасць перавышала 30 000 адзінак адзення. У рэкламе прадпрыемства здамыліся спевакі Дзмітрый Калдун і Руслан Аляхно. На 2016 г. ААТ «Камінтэрн» мела 14 уласных крамаў у 11 гарадах Беларусі.

## Прадукцыя 
На 2017 год прадпрыемства вырабляла касцюмы з воўны, ільну, бавоўны, віскозы і поліэстэру. У вытворчасці выкарыстоўвалі трыкатажныя, расцягвальныя і двухабаковыя тканіны. Гандлёвая сетка налічвала 15 уласных крамаў «Дарыян» у 11 гарадах Беларусі, у тым ліку ва ўсіх 6 абласных цэнтрах: Бабруйск (Магілёўская вобласць), Брэст (вул. Міцкевіча, д. 11), Віцебск (вул. Леніна, д. 64/1), Орша (Віцебская вобласць), Гомель (3), Гродна (2), Жлобін (Гомельская вобласць), Магілёў (пр. Міра, д. 27), Мінск (2), Пінск (Брэсцкая вобласць) і Рэчыца (Гомельская вобласць).

## Літаратура 
* 
* Пашкевич, К. К. Производственное швейное объединение «Коминтерн». — Мн. : Полымя, 1989. (Ба232594)
* Беларуская энцыклапедыя. Т. 5. — Мн., 1997. — С.336.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Прадпрыемствы Гомеля
Катэгорыя:Інтэрнацыянальная вуліца (Гомель)
Катэгорыя:Вытворцы адзення і абутку Беларусі
Катэгорыя:1919 год у Гомелі
Катэгорыя:Прадпрыемствы лёгкай прамысловасці Беларусі
Кукішы

Назву **Ку́кішы** мелі:

* Кукішы — назва вёскі Гвардзейская Мёрскага раёна Віцебскай вобласці да 1964 года
* Кукішы — назва вёскі Калінаўка Пастаўскага раёна Віцебскай вобласці да 1966 года
Крэдытны кааператыў

**Крэды́тны кааператы́ў** (спажывецкі кааператыў фінансавай узаемадапамогі, СКФУ) — аб’яднанне прыватных асоб і дробных крэдытных устаноў, што прадае сваім членам акцыі, прымае ад іх уклады і дае ім крэдыты. Ствараецца згуртаваннем фізічных асоб паводле прафесійнай і тэрытарыяльнай прыкметы, таксама і пазыковымі таварыствамі (пазыкова-ашчаднае, узаемнай пазыкі). Устойлівасць дасягаецца стварэннем запасу грошай. Капітал утвараецца за кошт перыядычных унёскаў, паю і выпуску пазык. Займаецца таксама ўлікам векселяў, гандлёвым пасярэдніцтвам, камісійнымі аперацыямі, дарадніцтвам і аўдытам.

Крэдытныя кааператывы ўзніклі ў XIX стагоддзі ў Еўропе з прафесійных саюзаў. На 1999 год у развітых паводле ААН краінах у іх удзельнічала да 15% насельніцтва. На 2010 г. захоўвалі $1,1 трыльёна. Сусветны савет пазыковых саюзаў (СРПС; Мэдысан, штат Вісконсін, ЗША) налічвала амаль 50 тыс. саюзаў у 98 краінах, што слугавалі каля 186 мільёнам пайнікаў. На доля пазыковых саюзаў прыпадала каля 8% сусветнага грашовага абарачэння.

## Беларусь 
Першы пазыковы саюз у краіне ўтварылі ў 2002 годзе юрыдычныя асобы. У 2004 г. узнік першы крэдытны кааператыў грамадзян. На 2010 г. такія арганізацыі складалі большасць. Толькі тры працавалі з юрыдычнымі асобамі. У 2008 г. крэдытныя кааператывы Беларусі ўтварылі Рэспубліканскую асацыяцыю спажывецкіх кааператываў фінансавай узаемадапамогі (РАСКФУ), што на 2010 г. налічвала 19 крэдытных кааператываў і з пачатку года ўступіла ў СРПС.

## Спасылкі 
* Рэспубліканская асацыяцыя спажывецкіх кааператываў фінансавай узаемадапамогі
* Сусветны савет пазыковых саюзаў

Катэгорыя:Фінансавыя кампаніі
Катэгорыя:Узаемныя арганізацыі
Катэгорыя:Банкаўская справа
Катэгорыя:Кааператыўныя банкі
Катэгорыя:Фінансавыя паслугі
Катэгорыя:Сацыяльная эканоміка
Алеся (прадпрыемства)

[thumb|300px|right|Тэрыторыя фабрыкі, выгляд з боку [Вуліца Крапоткіна (Мінск)|вул. Крапоткіна]]
**«Алеся»** — дзяржаўная трыкатажная фабрыка Беларусі, заснаваная ў жніўні 1962 года ў Мінску. Уваходзіць у склад канцэрна «Беллегпрам». На 1999 г. вырабляла джэмперы, жакеты, касцюмы і світары. Мела ўласныя крамы «Мара» і «Талісман», гандлёвы дом «Кросны».

31 кастрычніка 2000 г. прадпрыемства акцыянавалі. У 2005 г. А. Лукашэнка сваім указам вылучыў 600 тыс. еўра для прадухілення разарэння фабрыкі. За 2011 год на ААТ «Алеся» выпусцілі 316 тыс. вырабаў. Чысты прыбытак склаў 1,954 млрд рублёў (рэнтабельнасць 33,7 %). У 2011 г. экспарт склаў 15 % вытворчасці ($1,1 млн), пераважна ў Расію ў выглядзе жаночага адзення. На 2012 г. налічвалася 3 уласныя крамы, якія штомесяц давалі каля 550 млн рублёў выручкі. Уласнікамі ААТ «Алеся» былі: Дзяржаўны камітэт па маёмасці Рэспублікі Беларусь — 78,6 % акцый, Мінскі гарадскі выканаўчы камітэт — 20,7 %, прыватныя асобы — 0,7 %. За 2008—2012 гады ў новае абсталяванне ўклалі 1,8 млн еўра: 24 нямецкія вязальныя машыны «Штоль», 3 італьянскія прэсы для вільготна-цеплавой апрацоўкі паўфабрыкату і гатовых вырабаў, па 6 стачачных і кетэльных машынаў, 2 плоскашыўныя машыны, гузікавая і пяцельная машыны. На красавік 2012 г. прадпрыемства налічвала звыш 400 супрацоўнікаў. Звыш паловы сыравіны набывалі за мяжой. Штомесяц выпускалі звыш 30 000 трыкатажных вырабаў для мужчын, дзяцей і жанчын.

## Крамы 
На 2017 г. мела 3 уласныя крамы вопраткі ў сталіцы: пры фабрыцы; вул. Багдановіча, д. 78; вул. Мяснікова, д. 35 (Маскоўскі раён).

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Прадпрыемствы Мінска
Катэгорыя:Вытворцы адзення і абутку Беларусі
Катэгорыя:Старавіленская вуліца (Мінск)
Катэгорыя:1962 год у Мінску
Катэгорыя:Прадпрыемствы лёгкай прамысловасці Беларусі
Тэльманаўскі сельсавет

**Тэ́льманаўскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Слуцкага раёна Мінскай вобласці. Цэнтр сельсавета — вёска Паўстынь.

23 чэрвеня 1940 года са складу Урэцкага сельсавета Слуцкага раёна Мінскай вобласці БССР вылучаны гарадскі пасёлак Урэчча, Урэцкі сельсавет перайменаваны ў Тэльманаўскі сельсавет з пераносам цэнтра ў вёску Паўстынь. З 20 верасня 1944 года сельсавет у складзе Бабруйскай вобласці. З 8 студзеня 1954 года ў складзе Мінскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года сельсавет скасаваны, населеныя пункты перададзены ў адміністрацыйнае падпарадкаванне Урэцкаму пассавету.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Слуцкага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1940 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1954 годзе
Пуцк

**Пуцк** (,  — **Путцыг**) — горад на поўначы Польшчы на ўзбярэжжы Балтыйскага мора, за 50 км ад цэнтра Гданьска і 400 км ад Варшавы. Адміністрацыйны цэнтр Пуцкага павета Паморскага ваяводства, утварае гарадскую гміну, таксама з’яўляецца сядзібай вясковай гміны Пуцк. Займае плошчу 4,9 км², насельніцтва 11,2 тыс. чалавек (на 2018).

## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка горада
Радыёпрыёмнік

**Радыёпрыёмнік** ( — выпрамяняю) — прылада для вылучэння, ператварэння і выкарыстання энергіі радыёхваляў. Асноўныя складнікі і вузлы: частотна-селектыўныя электраланцугі (вагальныя контуры і ) для вылучэння сігналаў пэўнай радыёстанцыі, узмацняльнікі электрамагнітных ваганняў, , сродкі ўзнаўлення звестак (гучнагаварыцель і кінескоп). Часта канструкцыйна злучаецца з электрафонам (радыёла) і магнітафонам (магнітола).

## Віды 
Адрозніваюць радыёпрыёмнікі  і  (маюць пераўтваральнікі частаты і ўзмацняльнікі прамежкавай частаты), радыёвяшчальныя (для прыёму моўных, музычных і тэлевізійных перадачаў) і прафесійныя (для працы на лініях радыёсувязі, адмысловых прыладах , радыёлакацыі,  і ), пераносныя і стацыянарныя.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Радыёсувязь
Катэгорыя:Радыётэхніка
Прушч Гданьскі

**Прушч Гданьскі** (,  — **Праўст**) — горад на поўначы Польшчы, за 10 км ад цэнтра Гданьска (прылягае да гарадской забудовы Гданьска з поўдня) і 340 км ад Варшавы, частка агламерацыі Труймяста. Адміністрацыйны цэнтр Гданьскага павета Паморскага ваяводства, утварае гарадскую гміну, да 2017 года таксама з’яўляўся сядзібай вясковай гміны Прушч Гданьскі. Займае плошчу 16,47 км², насельніцтва 30,5 тыс. чалавек (на 2018).

## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка горада
Лембарк

**Ле́мбарк** ( , ,  — **Лаўэнбург**) — горад на поўначы Польшчы, за 80 км ад Гданьска і 420 км ад Варшавы. Адміністрацыйны цэнтр Лямборскага павета Паморскага ваяводства, утварае гарадскую гміну. Займае плошчу 17,86 км², насельніцтва 35,5 тыс. чалавек (на 2018).

## Гарады-пабрацімы 
## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка горада
Картузы (горад)

**Картузы** (,  — **Картгаус**) — горад на поўначы Польшчы, за 30 км ад Гданьска і 420 км ад Варшавы. Адміністрацыйны цэнтр Картузскага павета Паморскага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Картузы. Займае плошчу 6,8 км², насельніцтва 14,5 тыс. чалавек (на 2018).

## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка горада
Касцёл Святой Тройцы (Чачэрск)

**Касцёл Святой Тройцы** — колішні касцёл езуітаў у горадзе Чачэрску (Гомельская вобласць).

## Гісторыя 
Езуіцкая місія пачала дзейнічаць у Чачэрску з 1754 года, калі езуіты з магілёўскага калегіума пабудавалі тут капліцу, а пазней драўляны касцёл.

Мураваны касцёл быў пабудаваны за сродкі новага уладальніка горада — графа Захара Рыгоравіча Чарнышова. Атрымаўшы Чачэрск у 1774 годзе, граф Чарнышоў задумаў перабудаваць яго па прыкладзе сваёй сядзібы Ярапалец Валакаламскага павета, дзе будынкі  былі звязаны агульнай сцяной.

Паводле звестак Аляксандра Дамбавецкага, касцёл быў пабудаваны ў 1784 годзе. З 1788 года пры касцёле дзейнічае парафіяльная школа (1 з выкладчыкаў езуіт, адзін — свецкі настаўнік). У 1802 годзе ў школе было 44 вучні. У 1806 годзе школа была закрытая.

Пасля выгнання езуітаў з Расійскай імперыі ў 1820 годзе касцёл застаецца парафіяльным. Гомельскі дэканат парафіі ў 1880 годзе меў 1926 вернікаў-каталікоў, у 1917 годзе — 1810.

Пасля Другой сусветнай вайны застаўся непашкоджаным. У 1950-х гадах будынак касцёла быў у паўзруйнаваным стане. Пазней канчаткова зруйнаваны. На тэрыторыі касцёла цяпер прыватны сектар забудовы.

Čačersk, Zamkavaja, Baharodzickaja. Чачэрск, Замкавая, Багародзіцкая (XIX).jpg
Čačersk, Zamkavaja, Baharodzickaja. Чачэрск, Замкавая, Багародзіцкая (1901-17).jpg
Čačersk, Zamkavaja, Jezuicki. Чачэрск, Замкавая, Езуіцкі (1901-17).jpg
Чечерск. Костел. Рубеж 1770–1780-х гг. Фото 1950-х гг..jpg

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Касцёл Святой Тройцы | Чачэрск

Катэгорыя:Славутасці Чачэрска
Катэгорыя:Храмы Чачэрскага раёна
Катэгорыя:Колішнія касцёлы Гомельскай вобласці
Катэгорыя:1784 год у Беларусі
Катэгорыя:Ордэн езуітаў на Беларусі
Члухаў

**Члухаў** (,  — **Шлохау**) — горад на поўначы Польшчы, за 140 км ад Гданьска і 360 км ад Варшавы. Адміністрацыйны цэнтр Члухоўскага павета Паморскага ваяводства, утварае гарадскую гміну, таксама з’яўляецца сядзібай вясковай гміны Члухаў. Займае плошчу 12,48 км², насельніцтва 15 тыс. чалавек (на 2019).

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка горада
Сусветная прэмія саўндтрэкаў за найлепшую арыгінальную музыку да фільма

**Сусве́тная прэ́мія саўндтрэ́каў за найле́пшую арыгіна́льную му́зыку да фі́льма** () — адна з асноўных узнагарод «Сусветнай прэміі саўндтрэкаў», якая была ўпершыню прысуджана на 1-й цырымоніі ў 2001 годзе і ўручалася па 2015 год.

Часцей за ўсё, а менавіта тройчы, у намінацыі «Найлепшая арыгінальная музыка да фільма» перамагалі фільмы, музыку да якіх напісаў Аляксандр Дэспла (2009, 2010, 2014).

## Пераможцы і намінанты 
Пераможцы і намінанты прыведзены ў храналагічным парадку. У межах аднаго года намінанты ўпарадкаваны паводле беларускага алфавіта. Пераможца адзначаны жоўтым колерам фона &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; і прыводзіцца першым.

### 2000-я 
### 2010-я 
## Статыстыка па перамогах і намінацыях 
Часцей за ўсё, а менавіта тройчы, у намінацыі «Найлепшая арыгінальная музыка да фільма» перамагалі фільмы, музыку да якіх напісаў Аляксандр Дэспла (2009, 2010, 2014). Першынства па колькасці намінацый атрымаў Ганс Цымер: на яго ліку 9 намінаваных фільмаў.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Спіс пераможцаў і намінантаў на афіцыйным сайце «Сусветнай прэміі саўндтрэкаў»

Катэгорыя:Сусветная прэмія саўндтрэкаў
Катэгорыя:З’явіліся ў 2001 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 2015 годзе
Катэгорыя:Кінапрэміі за найлепшую музыку
Квідзын

**Кві́дзын** (, ,  — **Марыенвердэр**) — горад на поўначы Польшчы, за 90 км ад Гданьска і 250 км ад Варшавы. Адміністрацыйны цэнтр Квідзынскага павета Паморскага ваяводства, утварае гарадскую гміну, таксама з’яўляеца сядзібай вясковай гміны Квідзын. Займае плошчу 21,54 км², насельніцтва 38,5 тыс. чалавек (на 2019).

## Вядомыя асобы 
* Рудольф Гейдэнгайн (1834—1897) — нямецкі фізіёлаг і гістолаг.

## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка горада
Раскосмас

**Дзяржаўная карпарацыя па касмічнай дзейнасці «Раскосмас»** — дзяржаўная карпарацыя, якая адказвае за касмічную праграму Расійскай Федэрацыі. Створана ў 2015 годзе шляхам пераўтварэння *Федэральнага касмічнага агенцтва «Раскосмас»* у дзяржаўную карпарацыю па ініцыятыве Дзмітрыя Рагозіна.

## Спіс касмадромаў 
У карыстанні ў «Раскосмаса» знаходзяцца наступныя касмадромы:
*  Байканур
*  Плясецк
*  Усходні
*  Куру

## Супрацоўніцтва з Беларуссю 
Паміж Саветам Міністраў Рэспублікі Беларусь і «Раскосмасам» існуе два пагадненні — аб супрацоўніцтве ў галіне даследавання і выкарыстання касмічнай прасторы ў мірных мэтах і аб супрацоўніцтве ў галіне выкарыстання і развіцця расійскай глабальнай навігацыйнай спадарожнікавай сістэмы ГЛОНАСС. Таксама 21 студзеня 2020 года паміж Нацыянальнай акадэміяй навук Рэспублікі Беларусь і «Раскосмасам» была падпісана дамоўленасць аб удзеле Беларусі ў расійскіх даследаваннях далёкага космасу і аб пашырэнні магчымасцяў беларуска-расійскай арбітальнай групоўкі касмічных апаратаў дыстанцыйнага зандзіравання Зямлі.

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт «Раскосмаса»

Катэгорыя:Дзяржаўныя арганізацыі Расіі
Катэгорыя:Кампаніі Расіі
Катэгорыя:2015 год у Расіі
Катэгорыя:Касманаўтыка Расіі
Катэгорыя:Касмічныя агенцтвы
Катэгорыя:Астраномія ў Расіі
Касцёл Беззаганнага Зачацця Найсвяцейшай Дзевы Марыі і кляштар бернардзінцаў (Глуск)

**Касцёл Беззаганнага Зачацця Найсвяцейшай Дзевы Марыі і кляштар бернардзінцаў** — колішні каталіцкі культавы комплекс у гарадскім пасёлку Глуску. Сёння на месцы касцёла месціцца гарадскі стадыён.

## Гісторыя 
Аляксандр Палубінскі ў 1662 годзе фундаваў сродкі на будаўніцтва драўлянага касцёла святога Антонія кляштара бернардзінцаў.

У 1667 годзе сойм пацвердзіў выдзяленне Аляксандрам Палубінскім «месца на касцёл, кляштар і сад» айцам бернардзінцам у Глуску-Дубровіцкім. У тым жа годзе быў пабудаваны новы мураваны касцёл (Беззаганнага Зачацця Найсвяцейшай Дзевы Марыі). З 1744 года тут дзейнічае Глуская парафія (у Бабруйскім дэканаце). З 1781 года створана парафіяльная школа (у 1790 годзе было 15 вучняў).

У 1832 годзе пасля паўстання 1830 года кляштар бернардзінцаў быў скасаваны, а касцёл стаў парафіяльным.

У 1935 годзе касцёл быў забраны ў вернікаў. Былы касцёл ператварыўся ў склад стружкавай арцелі, дзе неўзабаве адбыўся пажар. Падчас Другой сусветнай вайны немцы ў былым касцёле зрабілі склад боепрыпасаў, а пры адступленні ў 1944 годзе склад узарвалі. У выніку выбухаў абрынуліся купал і скляпенні над алтарнай часткай. Пазней парэшткі касцёла былі ўтылізаваны на будматэрыялы.

З 1996 года некалькі сезонаў археалагічныя даследаванні сістэматычна праводзіліся пад кіраўніцтвам І. Ганецкай.

Hłusk, Bernardynski. Глуск, Бэрнардынскі (1833) (2).jpg
Hłuski zamak, Bernardynski. Глускі замак, Бэрнардынскі (1901-17).jpg
Hłusk, Bernardynski. Глуск, Бэрнардынскі (1833) (3).jpg
Hłusk, Bernardynski. Глуск, Бэрнардынскі (1833).jpg
Hłuski zamak, Bernardynski. Глускі замак, Бэрнардынскі (1920).jpg
Hłuski zamak, Bernardynski. Глускі замак, Бэрнардынскі (1930-39).jpg
Hłuski zamak, Bernardynski. Глускі замак, Бэрнардынскі (H. Lajbovič, 1760).jpg

## Спасылкі 
* Глуск | Касцёл і кляштар бэрнардынаў

Катэгорыя:Глуск
Катэгорыя:Храмы Глускага раёна
Катэгорыя:Колішнія касцёлы Магілёўскай вобласці
Катэгорыя:Бернардзінскія кляштары Беларусі
Зялёны Бор (Краснаярскі край)

**Зялёны Бор** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Краснаярскім краі Расіі. Уваходзіць у склад гарадской акругі горад Мінусінск, ад цэнтра якога знаходзіцца за 15 км.
## Насельніцтва 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Краснаярскага края
Багучанскі раён

**Багучанскі раён** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка (раён) і муніцыпальнае ўтварэнне (муніцыпальны раён) у Краснаярскім краі Расіі.

Адміністрацыйны цэнтр — сяло Багучаны.

Катэгорыя:Раёны Краснаярскага края
Бярозаўка (Краснаярскі край)

**Бярозаўка** () — пасёлак гарадскога тыпу, адміністрацыйны цэнтр Бярозаўскага раёна Краснаярскага края. Цэнтр і адзіны населены пункт у складзе муніцыпальнага ўтварэння са статусам гарадскога паселішча пасёлак Бярозаўка.
## Насельніцтва 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Краснаярскага края
Новачарнарэчанскі

**Новачарнарэчанскі** () — пасёлак (з 1949 да 2019 года пасёлак гарадскога тыпу) у Казульскім раёне Краснаярскага края Расіі.

Катэгорыя:Населеныя пункты Краснаярскага края
Ясколка палявая

**Яско́лка палявая** (*Cerastium arvense*) — кветкавая расліна сямейства , тыпавы від роду .

## Батанічнае апісанне 
Шматгадовая травяністая расліна вышынёй 6—40 см. Сцябло галінастае ад асновы. Парасткі бясплодныя, распасцёртыя, прыўзнятыя, укараняюцца. Лісце супраціўнае, даўжынёй 1—2 см і шырынёй 1,5—4 мм, простае, суцэльнае, з гладкім краем, апушанае кароткімі валаскамі, сядзячае, у пазухах разам з парасткамі. Кветкі белыя, у паўпарасоніках на верхавінках кветаносных сцяблоў. Пялёсткі кветак у 2 разы даўжэйшыя за чашалісцікі. Плод — каробачка.

## Распаўсюджанне і экалогія 
Расліна распаўсюджана на тэрыторыі Еўразіі, Паўночнай Амерыкі, Паўночнай Афрыкі (Марока), заносны від у Паўднёвай Амерыцы (Аргенціна, Чылі).

Святлолюбівая расліна, ксерафіт, мезафіт, мезатроф. Расце на лугах, у т.л. горных і тундравых, на ўзлесках і палянах, у прыбярэжных і поймавых хмызняках, на камяністых россыпах, па берагах вадаёмаў, на пустках, аблогах, пашах, агародах, каля дарог. Цвіце ў маі—чэрвені.

Засмечвае пасевы.

## Літаратура 
*  — С. 469.

## Спасылкі 
* 
* Сорные растения. *Cerastium arvense* L. — Ясколка луговая. // Агроэкологический атлас России и сопредельных стран: экономически значимые растения, их болезни, вредители и сорные растения
* Растения Беларуси // Гербарий ЦБС НАН Беларуси MSKH 

Катэгорыя:Ясколка
Катэгорыя:Травы
Катэгорыя:Флора Еўразіі
Катэгорыя:Флора Паўночнай Амерыкі
Катэгорыя:Флора Паўночнай Афрыкі
Катэгорыя:Пустазелле
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1753 годзе
Свята-Уваскрасенская царква (Шклоў)

**Свята-Уваскрасенская царква** — колішні праваслаўны храм у былой вёсцы Рыжкавічы (цяпер у межах горада Шклова Магілёўскай вобласці).

## Гісторыя 
У 1701 годзе паведамляецца, што *«шклоўская царква змуравана і дакончана панам Базылём Аўсяевічам, шклоўскім купцом, ягоным коштам, толькі падобна, не без дапамогі іншых»*. Яе ўзвялі ў традыцыях магілёўскай школы дойлідcтва, так званага магілёўскага барока.

У царкве шанаваўся абраз Багародзіцы, які, паводле падання, з’явіўся ў 1640 годзе.

У выніку першага падзелу Рэчы Паспалітай Шклоў апынуўся ў складзе Расійскай імперыі. Гістарычныя крыніцы гэтага перыяду называюць царкву як Уваскрасенскую, пры якой дзейнічаў адпаведна Уваскрасенскі манастыр.

Пры савецкай уладзе ў 1930-я гады храм быў адабраны ў вернікаў. У пачатку Вялікай Айчыннай вайны (лета—восень 1941 года) на Рыжкаўскім ускрайку немцы зрабілі яўрэйскае гета. У пачатку 1960-х гадоў царкву ўзарвалі.

У 2003 годзе на месцы былога храма праводзіліся археалагічныя даследаванні навукоўцамі з Акадэміі навук Беларусі пад кіраўніцтвам прафесара, доктара гістарычных навук Вольгі Ляўко.

Škłoŭ, Zamkavaja, Vaskrasienskaja. Шклоў, Замкавая, Васкрасенская (J. Fontana, 1769-78).jpg|Царква на плане XVIII стагоддзя (пазначана лічбай 3)
Škłoŭ, Zamkavaja, Vaskrasienskaja. Шклоў, Замкавая, Васкрасенская (1940-49) (2).jpg|Царква, 1940-я гады
Škłoŭ, Zamkavaja, Vaskrasienskaja. Шклоў, Замкавая, Васкрасенская (1940-49) (3).jpg|Фасад царквы, 1940-я гады
Škłoŭ, Zamkavaja, Vaskrasienskaja. Шклоў, Замкавая, Васкрасенская (1940-49) (4).jpg|Купал царквы, 1940-я гады

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Рынкавая (Уваскрасенская) царква  на сайце «Страчаная архітэктурная спадчына»
* 

Катэгорыя:Храмы Шклова
Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Шклоўскага раёна
Катэгорыя:Колішнія праваслаўныя храмы Магілёўскай вобласці
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Беларусі, знішчаныя савецкай уладай
Катэгорыя:1701 год у Беларусі
Катэгорыя:Збудаванні Беларусі ў стылі барока
Катэгорыя:Магілёўская школа дойлідства
Жараў

**Жараў** — тапонім, прозвішча.

## Прозвішча 
* Міхаіл Іванавіч Жараў — савецкі акцёр

## Тапонім 
* Жараў (горад)
* Жараў (гміна)
Іван Пятровіч Рыжоў

**Іван Пятровіч Рыжоў** (;  — ) — савецкі і расійскі акцёр тэатра і кіно. Народны артыст РСФСР (1980). У 1935 годзе скончыў вучылішча пры Маскоўскім тэатры Рэвалюцыі і стаў акцёрам гэтага тэатра.

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Маскоўскай вобласці
Катэгорыя:Акцёры СССР
Катэгорыя:Акцёры Расіі
Катэгорыя:Акцёры і актрысы Тэатра-студыі кінаакцёра
Краснакаменск (значэнні)

**Краснакаменск** — тапонім.

* Краснакаменск — горад
* Краснакаменск (Курагінскі раён)
Міхаіл Іванавіч Жараў

**Міхаіл Іванавіч Жараў** (; 15 [27] кастрычніка 1899,  — , там жа) — савецкі акцёр і рэжысёр тэатра і кіно. Герой Сацыялістычнай Працы (1974). Народны артыст СССР (1949). Лаўрэат трох Сталінскіх прэмій (1941, 1942, 1947). Член УКП(б) c 1950 года.

Катэгорыя:Акцёры Расійскай імперыі
Катэгорыя:Акцёры СССР
Катэгорыя:Акцёры Расіі
Катэгорыя:Кінарэжысёры Расіі
Катэгорыя:Кінарэжысёры СССР
Катэгорыя:Грамадскія дзеячы Расіі
Катэгорыя:Грамадскія дзеячы СССР
Катэгорыя:Народныя артысты Азербайджанскай ССР
Саянскі

**Саянскі** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Рыбінскім раёне Краснаярскага краю Расіі. Адміністрацыйны цэнтр гарадскога паселішча Саянскі.

Статус пасёлка гарадскога тыпу — з 1979 года.
## Насельніцтва 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Краснаярскага края
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1959 годзе
Чыбіжак

**Чыбіжак** () — пасёлак у Курагінскім раёне Краснаярскага края Расіі, утварае Чыбіжацкі сельсавет.

Насельніцтва — 142 чал. (2017).

Катэгорыя:Населеныя пункты Краснаярскага края
Бірылюскі раён

**Бірылюскі раён** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка (раён) і муніцыпальнае ўтварэнне (муніцыпальны раён) у Краснаярскім краі Расіі.

Адміністрацыйны цэнтр — сяло Новабірылюсы.

Катэгорыя:Раёны Краснаярскага края
Кедровы (Краснаярскі край)

**Кедровы** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Емяльянаўскім раёне Краснаярскага краю Расіі.

У рамках муніцыпальнага ладу ўтварае самастойнае муніцыпальнае ўтварэнне пасёлак Кедравы са статусам гарадской акругі як адзіны населены пункт у яго складзе.
## Насельніцтва 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Краснаярскага края
Вялікая Мурта

**Вялікая Мурта** () — пасёлак гарадскога тыпу, адміністрацыйны цэнтр Вялікамурцінскага раёна Краснаярскага края Расіі. Утварае муніцыпальнае ўтварэнне са статусам гарадскога паселішча пасёлак Вялікая Мурта як адзіны населены пункт у яго складзе. У межах адміністрацыйна-тэрытарыяльнага падзелу адпавядае адміністрацыйна-тэрытарыяльнай адзінцы пасёлак гарадскога тыпу Вялікая Мурта.
## Насельніцтва 
## Вядомыя асобы 
* Андрэй Уладзіміравіч Шульмін (нар. 1972) — урач, спецыяліст у галіне грамадскага здароўя і аховы здароўя. Доктар медыцынскіх навук (2013, Расія; 2020, Беларусь), прафесар (2019).

Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Краснаярскага края
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1725 годзе
Мінскжалезабетон

**«Мінскжалезабетон»** — дзяржаўнае прадпрыемства будаўнічых матэрыялаў Беларусі, заснаванае ў красавіку 1975 года ў Мінску.

Уключае 3 адасобленыя падраздзяленні: Завод пустотных вырабаў (Мінск, вул. Сацыялістычная, д. 24), Завод будаўнічых канструкцыяў (Мінск, вул. Сяліцкага, д. 29) і сельскагаспадарчую вытворчую філію «Аграбуд» (вёска Грабёнка, Чэрвеньскі раён, Мінская вобласць).

## Гісторыя 
У красавіку 1975 года камбінат «Мінскбуд» утварыў вытворчае аб’яднанне «Мінскжалезабетон» у выніку зліцця заводаў зборнага жалезабетону № 5 і № 8. У кастрычніку 1990 года прадпрыемства пераўтварылі ў арэнднае паводле дагаворы арэнды з Галоўбудам Мінска. У студзені 1998 года «Мінскжалезабетон» стаў адкрытым акцыянерным таварыствам. У 1999 г. прадпрыемства пачало выраб керамзітабетонных блокаў, якія з 2007 года сталі выпускаць на лініі высокай дакладнасці па памерах. У жніўні 2004 года ААТ «Мінскжалезабетон» перадалі маёмасць стратнага сельскагаспадарчага кааператыва «Светач» (в. Грабёнка, Чэрвеньскі раён), на аснове якой стварылі ў філію «Аграбуд». У снежні 2004 года пусцілі лінію вібрапрэсавання бетонных вырабаў RH-2000, на якой сталі вырабляць керамзітабетонныя блокі, тратуарную плітку і сценавыя матэрыялы. У 2007 г. «Мінскжалезабетон» атрымаў пасведчанне на адпаведнасць сваіх вырабаў Дырэктыве Савета Еўрапейскай эканамічнай супольнасці ад 21 снежня 1988 года № 89/106/EEC «Аб збліжэнні законаў, правілаў і адміністрацыйных умоў дзяржаў-удзельніцаў датычна будаўнічых вырабаў». За 2005—2009 гады на прадпрыемстве асвоілі вытворчасць 13 відаў сценавых керамзітабетонных камянёў.

Катэгорыя:Прадпрыемствы Мінска
Катэгорыя:Прадпрыемствы Беларусі па вытворчасці будаўнічых матэрыялаў
Катэгорыя:Заводскі раён (Мінск)
Катэгорыя:1975 год у Мінску
Кедровы

**Кедровы** — тапонім.
* Кедровы (Краснаярскі край)
* Кедровы (Томская вобласць)
Шпайхерштат

** Шпайхерштат ** (, літаральна «Складскі горад») — найбуйнейшы ў свеце складскi раён, у якім усе будынкі ўзведзены на драўляных падмурках. Размешчаны ў гавані горада Гамбург.

Агульная працягласць складае 1,5 км. Яго будаўніцтва пачалося ў 1883 годзе і скончылася ў 1927 годзе. Раён быў заснаваны ў якасці эканамічнай зоны для бяспошліннага гандлю таварамі. Пасля сур’ёзных рэстаўрацыйных работ 5 ліпеня 2015 года Шпайхерштат быў уключаны ў спіс Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА.
З 1815 года вольны горад Гамбург з’яўляўся членам Германскага саюза, аднак не ўваходзіў у склад Германскага мытнага саюза. Пасля заснавання ў 1871 годзе Германскай імперыі ён страціў статус зоны бязмытнага гандлю і ўвайшоў у склад імперыі. Аднак згодна з дагаворам 1888 года ён ізноў стаў зонай бяспошліннага гандлю і атрымаў статус свабоднага порта.

У 1991 годзе Шпайхерштат атрымаў статус ахоўнага аб’екта спадчыны Гамбурга. У 2008 годзе стаў часткай кадастравага квартала Хафенсіці. Спрабуючы ажывіць ўнутрыгарадскую тэрыторыю ўрад Гамбурга ініцыяваў развіццё вобласці Хафенсіці. Часткай рэалізацыі гэтага закона стала ўзвядзенне Эльбскай філармоніі.
Падчас Другой сусветнай вайны ў ходзе бамбавання горада саюзная авіяцыя знішчыла каля 50 % будынкаў Шпайхерштата.

На тэрыторыі Шпайхерштата размешчана некалькі музеяў, у тым ліку Мініяцюрная краіна цудаў, «гамбургскі данжон» і да 2011 года Афганскі музей. Акрамя таго, будынкі гэтага раёна па-ранейшаму выкарыстоўваюцца ў якасці складаў.

Катэгорыя:Гамбург
Катэгорыя:Раёны і акругі гарадоў
Паўстынскі сельсавет

**Паўсты́нскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Слуцкага раёна Мінскай вобласці Беларусі. Цэнтр — вёска Паўстынь.

Утвораны 29 мая 1969 года ў Слуцкім раёне Мінскай вобласці БССР з цэнтрам у вёсцы Паўстынь у складзе 5 населеных пунктаў (вёскі Заграддзе, Кублішча, Мерашыно, Паўстынь і Рабак), якія ўваходзілі ў склад Казловіцкага сельсавета. 28 мая 2013 года сельсавет скасаваны, яго тэрыторыя далучана да Казловіцкага сельсавета.

Паводле перапісу 2009 года насельніцтва сельсавета складала 840 чалавек, з іх 94,9 % — беларусы, 3,3 % — рускія.

На момант скасавання ў склад сельсавета ўваходзілі 5 вёсак: Заграддзе, Кублішча, Мерашыно, Паўстынь і Рабак.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Слуцкага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1969 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 2013 годзе
Варарыя

**Варарыя** (*Vararia*) — род грыбоў сямейства . Род налічвае больш за 50 відаў, якія ў сукупнасці маюць шырокае распаўсюджанне.

## Віды 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Агарыкаміцэты
Майсеенка

**Майсеенка** — беларускае прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Анатоль Фядосавіч Майсеенка (нар. 1940) — літаратуразнавец, пісьменнік, паэт.
* Яўсей Яўсеевіч Майсеенка (1916—1988) — беларускі савецкі жывапісец і графік, Народны мастак СССР (1970), Герой Сацыялістычнай Працы (1986).
* Фёдар Патапавіч Майсеенка (1894—1979) — беларускі навуковец ў галіне лесаводства, Заслужаны дзеяч навукі БССР (1974).

## Гл. таксама 
* Маісеенка
Устка

**Устка** (, ,  — **Штольпмюндэ**) — горад на поўначы Польшчы, порт і курорт на ўзбярэжжы Балтыйскага мора, за 140 км на захад ад Гданьска і 450 км ад Варшавы. Уваходзіць у склад Слупскага павета Паморскага ваяводства. Утварае гарадскую гміну, таксама з’яўляеца сядзібай вясковай гміны Устка. Займае плошчу 10,19 км², насельніцтва 15,7 тыс. чалавек (на 2019).

## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка горада
Георгій Пятровіч Бадзей

**Гео́ргій Пятро́віч Бадзе́й** (нар. , , Палеская вобласць) — беларускі дзяржаўны дзеяч, Міністр эканомікі Рэспублікі Беларусь (1995—1996).

## Біяграфія 
Нарадзіўся 26 студзеня 1942 года ў Калінкавічах у сям’і служачых. Скончыў Пружанскі тэхнікум механізацыі сельскай і лясной гаспадаркі (1959), Беларускі політэхнічны інстытут (1969).

Працоўную дзейнасць пачаў на Мінскім трактарным заводзе, у апараце ЦК ЛКСМБ.

У кастрычніку 1973 года перайшоў на працу ў Дзяржплан БССР, дзе працаваў на розных пасадах да 1981 года. Затым працаваў у апараце ЦК КПБ. У ліпені 1984 года прызначаны намеснікам Старшыні Дзяржплана БССР. У ліпені 1990 года пераведзены на пасаду Старшыні Дзяржаўнага камітэта па працы і сацыяльнай абароне насельніцтва.

З 17 жніўня па 17 кастрычніка 1994 года працаваў Міністрам па кіраванні дзяржаўнай маёмасцю Рэспублікі Беларусь

17 кастрычніка 1994 года прызначаны Міністрам па кіраванні дзяржаўнай маёмасцю і прыватызацыі Рэспублікі Беларусь. У сакавіку 1995 года прызначаны Міністрам эканомікі Рэспублікі Беларусь. У 1996 года сышоў з гэтай пасады ў адстаўку.

У 1998 годзе быў абраны старшынёй Бізнес-саюза прадпрымальнікаў і наймальнікаў імя Куняўскага, з 2013 года з’яўляецца яго ганаровым старшынёй.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Міністры эканомікі Рэспублікі Беларусь
Керэс (група індзейцаў)

**Ке́рэс**, або **ке́рэсцы** () — моўна-культурная група індзейцаў-пуэбла на паўднёвым захадзе ЗША. Агульная колькасць (2020 г.) — 20 900 чалавек.

Керэс насяляюць 7 аўтаномных пуэбла на тэрыторыі штата Нью-Мексіка. Упершыню былі ўзгаданы пад адзінай назвай **керэс** іспанскім канкістадорам Ф. В. дэ Каранада ў 1540 г. У 1630 г. іх агульная колькасць набліжалася да 4 000 чалавек. Керэс ніколі не былі аб'яднаны ў адзіную палітычную супольнасць, аднак захоўвалі супольную мову, ізаляваную ад іншых паўночнаамерыканскіх моў. Археолагі лічаць, што продкі керэс перасяліліся ў сучаснае месца пасялення ў першай палове 2 тысячагоддзя н. э. з поўначы і могуць быць звязаны з культурамі Хахокам і Анасазі. 

Асноўным гаспадарчым заняткам здаўна з'яўляецца земляробства. У нашы дні распаўсюджаны жывёлагадоўля, садоўніцтва, традыцыйныя рамёствы. Захаваліся старажытныя святы, вера ў качына, вусная народная творчасць. 

## Спасылкі 
* Keresan Family of Native American Tribes
* Keres Culture and History
* Keres Pueblo Indians

Катэгорыя:Пуэбла
Штум

**Штум** (, ) — горад на поўначы Польшчы, за 75 км ад Гданьска і 275 км ад Варшавы. Адміністрацыйны цэнтр Штумскага павета Паморскага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Штум. Займае плошчу 4,59 км², насельніцтва 10 тыс. чалавек (на 2018).

## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка горада
Кэмпіцы

**Кэмпіцы** (, ,  — **Гамермюле**) — горад на поўначы Польшчы. Уваходзіць у склад Слупскага павета Паморскага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Кэмпіцы. Размешчаны за 140 км на захад ад Гданьска і 470 км ад Варшавы. Займае плошчу 6,11 км², насельніцтва 3,6 тыс. чалавек (на 2019).

## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка горада
Кентрантус

**Кентрантус** (*Centranthus*) — род кветкавых раслін сямейства , які ўключае травы і кусты, родам з Паўднёвай Еўропы. У родзе налічваецца каля дванаццаці відаў. Некаторыя віды інтрадуцыраваныя ў іншых частках свету, у тым ліку  на захадзе ЗША і  у Заходняй Аўстраліі.

## Віды 
Род уключае наступныя віды:

*  Fridlender & A.Raynal 
*  (Mill.) DC. 
*  (L.) Dufr. 
*  Jord. 
*  Steven 
*  Boiss. 
*  Boiss. 
*  (L.) DC. 
*  (Viv.) Bég. 
*  Giraudias 

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Бружмелевыя
Міхаіл Іванавіч Кавалёнак

**Міхаі́л Іва́навіч Кавалёнак** (, м. Багушэвічы Ігуменскага павета Мінскай губерні (цяпер  Мінской вобласці) — , ) — савецкі дзяржаўны дзеяч, міністр аховы здароўя БССР (да 1946 — наркам) (1940—1948), заслужаны ўрач Беларускай ССР.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў сям’і селяніна. Скончыў медыцынскі факультэт БДУ (1928).

Працоўную дзейнасць пачаў на кафедры ўнутраных хвароб медыцынскага факультэта БДУ, пасля Мінскага медыцынскага інстытута: ардынатар, асістэнт кафедры. З 1937 года дацэнт кафедры факультэцкай тэрапіі. Адначасова з 1940 года прызначаны наркамам аховы здароўя БССР. У часы Вялікай Айчыннай вайны дацэнт кафедры ўнутраных хвароб Свярдлоўскага медыцынскага інстытута, з 1942 года начальнік санітарнага аддзела Цэнтральнага штаба партызанскага руху пры Стаўцы Вярхоўнага Галоўнакамандуючага. З 1944 года зноў на пасадзе наркама, з 1946 года да 1948 года міністр аховы здароўя БССР, адначасова загадчык, а з 1948 года дацэнт кафедры прапедэўтыкі ўнутраных хвароб Мінскага медыцынскага інстытута.

## Навуковая дзейнасць 
У 1936 годзе выканаў кандыдацкую дысертацыю «Роля сакрэцыі і кіслотнасці страўніка ў дыягностыцы і лячэнні халецыстыту і піелітах», гэтай праблеме прысвяціў манаграфію ў 1938 годзе. Працаваў над пытаннямі лячэння захворванняў сэрца, лёгкіх, харчовых токсікаінфекцый; даследаваў сіфілітычныя захворванні печані і аорты. Вялікую навуковую цікавасць уяўляюць працы, прысвечаныя арганізацыі медыцынскай службы партызанскага руху ў гады Вялікай Айчыннай вайны і ацэнцы санітарных страт у рэспубліцы. Вывучаў стан здароўя насельніцтва БССР, даў характарыстыку мерапрыемстваў па аднаўленні і развіцці устаноў аховы здароўя, падрыхтоўцы медыцынскіх кадраў. Аўтар 34 навуковых прац.

## Грамадская дзейнасць 
Дэпутат Вярхоўнага Савета БССР 2-га склікання, неаднаразова абіраўся дэпутатам Мінскага гарадскога Савета. Адказны рэдактар «Медицинский журнал БССР», 1940—1941.

## Узнагароды 
* Ордэн Леніна
* Ганаровая грамата Вярхоўнага Савета БССР

## Спасылкі 
* Коваленок Михаил Иванович. Заведующие кафедрами и профессора. Белорусский государственный медицинский университет  
* И. В. Пантюк. Комиссары и министры здравоохранения Беларуси: историко-биографические сведения 

Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета БССР 2-га склікання
Катэгорыя:Постаці беларускай аховы здароўя
Катэгорыя:Медыкі Беларусі
Катэгорыя:Заслужаныя ўрачы Беларускай ССР
Катэгорыя:Удзельнікі Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Медыкі Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Дэпутаты Мінскага гарадскога Савета дэпутатаў
Касцёл Святога Юзафа Абручніка (Вільнюс)

**Касцёл Святога Юзафа Абручніка** — колішні каталіцкі культавы комплекс у Вільні. Цяпер на месцы кляштару кармелітак размяшчаецца сквер Лаздзіну Пеледа.

## Гісторыя 
Стэфан Пац, падканцлер вялікі літоўскі, прыклаў намаганні ў стварэнні кляштара для манахінь-кармелітак у 1635 годзе.

Праз год віленскі біскуп Абрагам Война даў згоду на будаўніцтва, а ў 1637 годзе рымскі Папа Урбан VIII надаў фундацыю (breve fundacyjne). На поўдні Старога Горада гістарычнага цэнтра Вільні паміж Вострай i Рудніцкай брамамі непадалёку ад былой Круглай вежы абарончых гарадскіх сцен з 1638 года пачалося будаўніцтва бажніцы.

Для патрэб кляштара было куплена некалькі камяніц у горадзе. Працягваючы справы бацькі, новым фундатарам бажніцы стаў яго сын — Крыштаф Жыгімонт Пац. Менавіта з яго ініцыятывы першапачаткова драўляныя касцёл i кляштарныя пабудовы адбудоўваюцца з цэглы. Кляштар разбудоўваецца ў 1646—1949 гадах, будаўніцтва бажніцы было распачата ў 1655 годзе, але было спынена ў час вайны 1654—1667 гадоў.

У 1667 годзе манахіні-кармеліткі вяртаюцца ў Вільню i будаўніцтва працягваецца. Віленскі біскуп Канстанцін Казімір Бжастоўскі ў 1692 годзе асвяціў касцёл.

У сярэдзіне XIX стагоддзя большасць кляштароў кармелітаў, што апынуліся ў выніку падзелу Рэчы Паспалітай на тэрыторыі Расійскай імперыі, былі скасаваны. Пасля паражэння вызваленчага паўстання 1863—1864 гадоў, расійскімі ўладамі кляштар быў зачынены ў 1865 годзе.

Пакінутыя касцёл i кляштар, разам з некаторымі пабудовамі гэтага квартала горада па загаду расійскага ўрада цалкам былі разабраны на будматэрыялы ў 1876—1877 гадах з плануемай арганізацыяй на гэтым месцы гандлёвай плошчы i рынка, празванага «Басячкоўскім» менавіта з-за знаходзячагася раней на гэтым месцы кляштара кармелітак «босых». Але з-за нязручнага месцазнаходжання гэты рынак праіснаваў толькі да 1906 года.

У 1992 годзе было прынята рашэнне аб аднаўленні касцёла Святога Юзафа на новым месцы — у віленскім мікрараёне Пілайтэ на правым беразе ракі Віліі ў паўночна-заходняй частцы горада. Асвячэнне нановазбудаванага касцёла адбылося ў 2001 годзе.

## Архітэктура 
Касцёл уяўляў сабой выцягнутую ў плане бязвежавую аднанававую базіліку з трансептам у форме лацінскага крыжа. На перакрыжаванні нефа i трансепта на даху ўсталяваны барочны псеўдакупал — сігнатурка.

Галоўны фасад упрыгожаны калонамі i пілястрамі з тасканскім ордэнам, уваходны партал таксама ўпрыгожаны паўкалонамі, злучанымі арачным карнізам. Унутры касцёла знаходзілася пяць алтароў. У нішах навы знаходзіліся статуі Св. апосталаў Пятра i Паўла.

Józef Czechowicz Šv. Juozapo sužadėtinio bažnyčia.jpg
St Joseph Church before demolition.jpg
St. Juozapas church. Vilnius.jpg
St Joseph Church demolition.jpg

Катэгорыя:Касцёлы Вільнюса
Катэгорыя:Кармеліцкія кляштары Літвы
Катэгорыя:Збудаванні Вільні ў стылі барока
Катэгорыя:1692 год у Еўропе
Катэгорыя:XVII стагоддзе ў Вільнюсе
Катэгорыя:Колішнія касцёлы Літвы
Ёхан Ёхансан

**Ё́хан Гу́нар Ё́хансан** (; , Рэйк’явік — , Берлін) — ісландскі кампазітар, аўтар музыкі для тэатра, танцаў, тэлебачання і кіно.

## Выбраная фільмаграфія 
## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Кампазітары Ісландыі
Катэгорыя:Кінакампазітары Ісландыі
Катэгорыя:Музыканты Ісландыі
Катэгорыя:Кампазітары XX стагоддзя
Катэгорыя:Кампазітары XXI стагоддзя
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Залаты глобус»