Ісак Саламонавіч Жораў

**Ісак Саламонавіч Жораў** (, Магілёў — , Масква) — савецкі вучоны-медык, хірург, адзін з заснавальнікаў савецкай анестэзіялогіі і стваральнік першай савецкай анестэзіялагічнай школы, прафесар (1938).

## Біяграфія 
Ісаак Жораў нарадзіўся ў сям’і рамесніка ў Магілёве ў 1898 годзе. У 1915-м паступіў у фельчарскае вучылішча, працаваў сельскім лекарам у акупаванай немцамі Магілёўскай губерні. У лютым 1918 года ўступіў у рады Чырвонай арміі, удзельнічаў у грамадзянскай вайне. Пасля заканчэння вайны Жораў быў адкамандзіраваны на вучобу ў Маскву на медыцынскі факультэт МДУ, быў вучнем М. Н. Бурдэнкі і . Пасля заканчэння вучобы працаваў галоўным хірургам маскоўскіх бальніц на Басманнай і Трохгорнай, сам стаў заснавальнікам школы хірургіі і анестэзіялогіі. Праз 5 дзён пасля пачатку вайны І. С. Жораў добраахвотна пайшоў на фронт.

У 1937 годзе апублікаваў манаграфію «Неінгаляцыйны наркоз у хірургіі», якая стала класічным навучальным дапаможнікам.

### У гады Вялікай Айчыннай вайны 
У пачатку Вялікай Айчыннай вайны Жораў служыў галоўным хірургам 31-й арміі, а затым быў прызначаны галоўным хірургам 33-й арміі. У 1941 годзе разам з часткамі 33-й арміі трапіў у акружэнне, быў кантужаны. У акупацыі арганізаваў працу шпіталя для мясцовых жыхароў і палонных. З 1942 года кіраваў падпольнай групай па перакідцы параненых салдат партызанам пад выглядам памерлых хворых. 11 сакавіка 1943 года раён быў вызвалены часцямі Савецкай Арміі, быў прызначаны галоўным хірургам 1-га Беларускага фронту (пад камандаваннем маршала Ракасоўскага). Жораў кіраваў медыцынскім забеспячэннем найбуйнейшых наступальных аперацый Савецкай Арміі на Арлоўска-Курскай дузе, у Вісла-Одэрскай і Берлінскай аперацыях. У асабістым архіве І. С. Жорава захоўваюцца лісты камандуючага 1-м Беларускім фронтам Маршала Савецкага Саюза К. К. Ракасоўскага, маршала артылерыі В. І. Казакова, генерал-палкоўніка танкавых войскаў  і іншых военачальнікаў, якія змяшчаюць словы прызнання яго ратных заслуг і асабіста выкананых аперацый, якія выратавалі жыццё тысячам салдат і афіцэраў.

### Вяртанне да навуковай працы 
Пасля вайны І. С. Жораў вярнуўся да навуковай і выкладчыцкай працы ў Першы медыцынскі інстытут загадчыкам кафедры факультэцкай хірургіі. Пад яго кіраўніцтвам абаронена і напісана 19 доктарскіх і 55 кандыдацкіх дысертацый.

Жораў быў абраны ганаровым членам Каралеўскага хірургічнага каледжа Вялікабрытаніі, Таварыства анестэзіёлагаў Ірландыі і Вялікабрытаніі, Медыцынскага таварыства Чэхаславакіі імя Пуркінье, Таварыства анестэзіёлагаў і рэаніматолагаў Германіі і многіх іншых.

Ім апублікавана 160 друкаваных прац, 7 манаграфій. Такія працы, як «Развіццё абязбольвання ў Расіі і ў СССР», «Агульнае абязбольванне ў хірургіі», паслужылі асновай першага ў краіне кіраўніцтва — «Агульнае абязбольванне» (1964). І. С. Жораў чатыры разы ўдастойваўся медалёў ВДНГ СССР за свае распрацоўкі ў галіне медыцынскай тэхнікі і медыкаментаў для анестэзіі і рэанімацыі. Гэтыя працы зрабілі прафесара кіраўніком школы анестэзіёлагаў у нашай краіне. Клініка, кіраваная Ісаакам Жоравым, становіцца вядучай у анестэзіялогіі.

### «Справа лекараў» 
У 1953 годзе Жораў публічна выступіў з трыбуны Першага медыцынскага інстытута ў абарону абвінавачаных па «Справе лекараў», назваўшы іх гонарам савецкай медыцыны. Жораў быў арыштаваны. Асабіста за яго хадайнічалі Г. Жукаў і К. Ракасоўскі. Яго выпусцілі пасля смерці Сталіна і заканчэння справы лекараў.

Ісак Саламонавіч Жораў памёр 17 красавіка 1976 года ў Маскве і быў пахаваны на Новадзявочых могілках, участак № 3.

## Сям’я 
Жонка — Алена Пятроўна Раманава (1902—1993), доктар медыцынскіх навук, прафесар, у 1953—1969 гадах — кіраўнік аддзялення паталогіі цяжарнасці ў Інстытуце акушэрства і гінекалогіі Міністэрства аховы здароўя РСФСР.

Сын — Уладзімір Ісакавіч Жораў (1924—2002), доктар медыцынскіх навук, прафесар. Пахаваны на Новадзявочых могілках.

Дачка — Ірына Ісакаўна Жорава (1940—1985), кардыёлаг.

Унучка Таццяна (нар. 1952).

## Працы 
І. С. Жоравым апублікавана 160 друкаваных прац, 7 манаграфій. Некаторыя навуковыя манаграфіі і публікацыі:

* Неингаляционный наркоз в хирургии. — 1937.
* Развитие обезболивания в России и в СССР. — 1951.
* Общее обезболивание в хирургии. — , 1959.
* Общее обезболивание. — : Медицина, 1964.

Мемуары:

* *Жоров И. С.* В тылу врага под Вязьмой. // Военно-исторический журнал, 1965, № 6.
* И. С. Жоров — хирург 33-й армии: Стенограмма беседы с И. С. Жоровым 6 ноября 1946 г. из фонда Комиссии по истории Великой Отечественной войны // Архив еврейской истории. Том 9. М.: РОССПЭН, 2017.

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Мемуарысты СССР
Катэгорыя:Вязні канцлагераў Трэцяга рэйха
Катэгорыя:Ваеннапалонныя СССР
Катэгорыя:Хірургі СССР
Катэгорыя:Удзельнікі Грамадзянскай вайны ў Расіі
Катэгорыя:Медыкі Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Анестэзіёлагі
Катэгорыя:Рэаніматолагі
Катэгорыя:Хірургі Расіі