Акадская культура

У **культуры і мастацтве акадскага перыяду** (XXIV—XXII ст. да н.э.) галоўным матывам была ідэя героя. Гэта або абагаўлёны цар нязнатнага паходжання, які здолеў дамагчыся ўлады, сабраць і павесці за сабой велізарную армію, аб'яднаць землі Міжрэчча і адправіцца паходам у далёкія землі (Сарган Старажытны і Нарам-Суэн). Або гэта быў чалавек з нізаў грамадства, які дзякуючы сваёй сіле і здольнасцям праславіўся ў ваенных паходах і быў абвешчаны царом. Такім чынам, у мастацтве акадцы надавалі большае значэнне асобе чалавека, чым шумеры ў папярэдні перыяд. 

## Мастацтва 
Нешматлікія помнікі перыяду аб'яднання Месапатаміі пад уладай дынастыі Акада сведчаць пра узмацненне культу уладара. Акадскае мастацтва праіснавала каля двухсот гадоў на аснове агульнага эканамічнага і грамадска-палітычнага ўздыму краіны. У мастацтве Двурэчча ў перыяд Акада пераважала асноўная стылістычная тэндэнцыя акадскай культуры — пры захаванні ўмоўных шумерскіх прыёмаў у заўважаюцца памкненні да большай свабоды кампазіцыі, аб'ёмнасці фігур, увасаблення прыроды, якія можна падзяліць два тыпы: адны — з традыцыйна некалькі скарочанымі прапорцыямі (хоць гэтак жа старанна апрацаваныя, нягледзячы на цяжкі для апрацоўкі матэрыял — дыярыт, і ўпершыню ў гісторыі Двурэчча — сапраўды манументальныя, да двух метраў), а іншыя — цалкам выкананыя ў акадскіх традыцыях. Характэрнымі стылістычнымі асаблівасцямі круглай пластыкі і рэльефаў перыяду Акада былі таксама складнасць прапорцый, натуральнасць перададзеных рухаў, мяккая лепка ўсіх формаў, маляўнічасць агульных сілуэтаў і дэкаратыўна прапрацаваных дэталяў. Затым таблічку падсушвалі, і дакумент быў гатовы. У акадскую эпоху пісалі зверху ўніз, знакі былі яшчэ досыць архаічнымі, якія імітавалі шумерскія почыркі. Радкі падзяляліся вертыкальнымі лініямі. Калі надпіс быў вялікі, то ён быў падзелены на ярусы, якія, у сваю чаргу, аддзяляліся гарызантальнымі лініямі. Марфалагічная форма слова часта не выпісвалася цалкам, выкарыстоўваліся лагаграмы, дэтэрмінатывы і іншае.

## Літаратура 
Асноўнай мовай мастацкай літаратуры гэтага перыяду заставаўся шумерская. Колькасць помнікаў на акадскай мове, якія датуюцца гэтым перыядам, нязначная. Даследчыкі называюць гэту мову стараакадскай. Яе творы называліся «гімнамі да багіні Інаны».
Да нас дайшло звыш 100 таблічак з фрагментамі некалькіх гэтых гімнаў, але толькі ў спісах пазнейшага старававілонскага перыяду. Яны выкарыстоўваліся ў школах для перапісвання, што сведчыць пра іх папулярнасць.

## Рэлігія 
Даследаванні навукоўцаў дазволілі выявіць, што продкі акадцаў — усходнія семіты — ушаноўвалі розных божастваў, заступнікаў асобных абшчын, але пры гэтым семіты спрадвеку пазбягалі называць багоў уласнымі імёнамі. Кожнае племя ці абшчына называла свайго бога-заступніка «панам» — ''ба'ал* ці *бел*, а багіню-заступніцу «багіняй» — *аc̠тар* ці *іштар* (хоць у паўднёвых семітаў гэта было імем мужчынскага бажаства).

Да моманту стварэння Акадскай дзяржавы семіцкія багі былі адаптаваны да шумерскай міфалогіі. *Бел'' стаў вярхоўным богам, якім у той час з'яўляўся Энліль (пазней — Мардук); імя *Іштар* стала ўжывацца, у прынцыпе, у дачыненні да любой багіні.

Нароўні з атаясненнем, адбывалася таксама змянненне традыцыйных імёнаў шумерскіх багоў на семіцкі лад. Так, вярхоўны шумерскі бог Энліль па-акадску называўся *Эліль*; багіня Інана часцей за ўсё называлася *Іштар*, сонечны бог Уту — *Шамаш*, увасабленне месяца Нана (Зуэн) — *Суэн (Сін)*, Энкі — *Хайя (Эа)*, Ішкур — *Адад* і г.д.

На падставе таго, што пантэон, розныя выявы і сюжэты былі часта тоеснымі ў абедзвюх культурах, звычайна гавораць пра адзіную шумера-акадскую міфалогію.

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Акад
Катэгорыя:Культура Старажытнага свету