Махачкала (аэрапорт)

**Міжнародны аэрапорт Махачкала (Уйташ) Імя двойчы Героя Савецкага Саюза Амет-Хана Султана** — міжнародны аэрапорт федэральнага значэння горада Махачкалы, сталіцы Дагестан; асноўны аэрапорт Рэспублікі. У перакладзе з  — Каменны дом.

Аэрапорт размешчаны на тэрыторыі Карабудахенцкага раёна, за 4,5 км ад горада Каспійска і за 16,2 км ад бліжэйшага мікрараёна Махачкалы.

Аэрапорт Уйташ — першага класа, акрамя грамадзянскай авіяцыі, выкарыстоўваецца авіяцыяй ФСБ РФ і МУС РФ.

У аэрапорце да снежня 2011 года базавалася авіякампанія «Авіялініі Дагестана». Цяпер у аэрапорце базіруецца авіякампанія РусЛайн, якая выконвае рэйсы па многіх напрамках Расіі і замежжа.

## Гісторыя 
Аэрадром утвораны 3 лютага 1927 года як «паветраная станцыя» на трасе Масква — Харкаў — Растоў — Тыфліс. А ў 1932 годзе Урадам Дагестанскай АССР былі пачаты работы па будаўніцтве аэравакзала. Р-2 з’яўляецца першым самалётам які эксплуатаваўся ў аэрапорце.

У 1932 годзе Урадам Дагестанскай АССР былі пачаты работы па будаўніцтве аэравакзала і бензасховішча. Першым самалётам, які эксплуатаваўся ў аэрапорце быў Р-2 . У першыя часы ў аэравакзале мелася ўсяго 5 самалётаў прызначаных для абслугоўвання насельніцтва Дагестана. На працягу 10 гадоў пасля адкрыцця аэравакзала былі адкрыты палёты ў Кіеў, Растоў, Сталінград, Астрахань і Куйбышаў  .

У 1954 годзе ў аэрапорце прызямліўся першы пасажырскі самалёт Ан-2, у 1960 годзе — верталёт Мі-4. Гэта было пачаткам шырокага засваення горных трас. Менавіта выкарыстанне самалётаў Ан-2 дазволіла стварыць у Дагестане самую густую ў краіне сетку паветраных ліній. Увесь светлавы дзень, дагестанскія пілоты перавозілі толькі на Ан-2 па 800—1000 пасажыраў.

На цяперашнім месцы, у раёне станцыі «Уйташ» аэрапорт быў адкрыты ў 1958 годзе пасля вынасу са старога месца ў межах горада.

Ужо ў пачатку 60-х гадоў перавозка пасажыраў павялічылася ў 3 разы, аб’ём грузавых перавозак — у 4 разы.

У сучасным выглядзе аэрапорт адкрыты ў канцы 1963 года, пасля рэканструкцыі будынка самага аэрапорта і будаўніцтва гатэля пры ім.

З мая 1971 гады, Махачкала атрымала прамыя авіязносіны з Масквой , Валгаградам, Растовам, Мінеральнымі Водамі, Куйбышавым, Саратавам, Кіевам , Шаўчэнка , Ташкентам , Ашхабадам, Сімферопалем, Сочы, Адэсай, Баку, Краснадарам, Минскам, Данецкам, Харкавам, Пензай і іншымі гарадамі СССР, пачалі эксплуатавацца турбавінтавыя самалёты Ан-24 . А ўжо праз 2 гады сталі выконвацца пасажырскія рэйсы па маршруце Махачкала — Масква на самалётах Ту-134. На першым этапе рэканструкцыі ў рэкордныя тэрміны ўзлётна-пасадачная паласа была пашырана да 45 метраў, а яе пакрыццё было мадэрнізавана з выкарыстаннем спецыяльных палімерных дабавак, якія значна павышаюць цягавітасць асфальту. Такую тэхналогію айчынныя кампаніі ўжылі ў Расіі ўпершыню.

На рэканструкцыі першага этапу планавалася вылучыць звыш 2 млрд рублёў з федэральнага бюджэту. На другі этап, коштам больш за 3 млрд рублёў, сродкі павінны былі прыйсці з бюджэту Дагестана.

У 2016 годзе пачалося будаўніцтва тэрмінала для міжнародных рэйсаў у аэрапорце Махачкалы.

## Уласнікі 
Да 2014 года аэрапорт належаў ААТ «Авіялініі Дагестана». У маі 2012 года кіраўнік Дагестана Магамедсалам Магамедаў паведаміў, што ўлады Рэспублікі маюць намер уключыць ААТ «Авіялініі Дагестана» ў пералік праектаў прыватызацыі. У чэрвені 2014 года аэрапорт быў прададзены на аўкцыёне за 300 мільёнаў рублёў групе «Нафта», падкантрольнай Сулейману Керымаву.

У ліпені 2014 года аператарам аэрапорта стала акцыянернае таварыства «Міжнародны аэрапорт „Махачкала“».

## Тыпы паветраных суднаў 
Пасля рэканструкцыі ў 2014 годзе, у аэрапорта з’явілася тэхнічная магчымасць прымаць такія буйныя самалёты, як Airbus A318/319/320/321, Boeing 737, Boeing 757, Sukhoi Superjet 100, Ан-148, Ту-134, Ту-15 204/214, Як-40, Як-42 . А з 3 мая 2017 года дапускаецца да прыёму і выпуску шырокафюзеляжных самалётаў. Так, паветраная гавань Дагестана прызнана прыдатнай для эксплуатацыі паветраных судоў Boeing-767-200, Boeing-767-200ER, Boeing-767-300 і Boeing-767-300ER, а таксама Airbus A-330-200 і іх мадыфікацый. Прымае верталёты ўсіх тыпаў. Класіфікацыйны лік УПП (PCN) 52/R/B/W/T.

## Паказчыкі дзейнасці 
## Перавозчыкі і пункты прызначэння 
7 ліпеня 2015 года, Расавіяцыя апублікавала на афіцыйным сайце пераклад ноты Пасольства Турцыі; у ноце гаворыцца аб прызначэнні Турэцкай авіякампаніі «Pegasus Airlines» рэгулярным перавозчыкам на дагаворнай лініі Стамбул — Махачкала — Стамбул . 3 жніўня 2018 года адкрыты авіямаршрут Махачкала — Казань. 10 кастрычніка адкрыты авіярэйс Махачкала — Краснадар. У кастрычніку 2020 адкрыты прамы рэйс у Екацярынбург (авіякампанія Red Wings).

## Транспартныя зносіны з Махачкалой 
Аэрапорт звязаны з Махачкалой аўтобусным маршрутам: гарадскі маршрут 102 курсіруе ў дзённы час ад забаўляльнага цэнтра «Піраміда», размешчанага ў Рэдуктарным пасёлку. У ліпені 2018 года адкрыты маршрут мікрааўтобуса.

Каля аэрапорта размешчана стаянка на некалькі дзясяткаў машын і аўтобусаў.

## Здарэнні 
* 15 студзеня 2009 года на аэрадроме адбылося авіяцыйнае здарэнне — сутыкненне двух самалётаў Іл-76.
* 29 кастрычніка 2023 года натоўп антысемітычна настроеных пагромшчыкаў прарвалася ў аэрапорт, выйшла на ўзлётна-пасадачную паласу і атачыла самалёт, які, як мяркуецца, прыляцеў з Ізраіля. Аэрапорт прайшлося закрыць для ліквідацыі наступстваў пагрому.

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Аэрапорты Расіі
Катэгорыя:Старонкі з недагледжанымі перакладамі