Гарачыня ў Еўропе (2022)

**Гарачыня ў Еўропе** — пагодная анамалія ў чэрвені—ліпені 2022 года ў Еўропе, якая характарызуецца анамальна высокімі тэмпературамі, хвалямі спякоты, а таксама колькасцю ападкаў ніжэй нормы, засухай. Бедства закранула Паўднёвую, Заходняя і Цэнтральную Еўропу, у тым ліку і такія краіны як Іспанія, Партугалія, Францыя, Італія, Германія, Вялікабрытанія, балканскія краіны і іншыя. У чэрвені на большай частцы тэрыторыі Еўропы тэмпература дасягала +40—43 °C, і былі пабіты сотні штодзённых і месячных тэмпературных рэкордаў. Найбольш высокая тэмпература была зарэгістраваная 14 ліпеня ў Аліжо ў Партугаліі і склала +47 °C. Анамальная спёка прывяла да лясных пажараў і тысяч смерцяў людзей.

## Прычыны 
Прычынай гарачага надвор’я стаў цыклон над поўначчу Іспаніі, які ўцягваў гарачае і запыленае паветра з захаду пустыні Сахара. Гэтая маса ў выніку трапіла на Пірэнейскі паўвостраў. Затым усталяваўся антыцыклон, у той час як з захаду Афрыкі працягнуўся вынас гарачых паветраных мас. Ва ўмовах антыцыклону паветра распалялася. Грэбень цяпла ў выніку пашырыўся на Англію і Цэнтральную Еўропу. Такое надвор’е ўсталявалася надоўга.

Кліматолагі звязалі экстрэмальную спякоту з уздзеяннем змены клімату, а эксперты прагназавалі, што ў выніку змены клімату хвалі цяпла ў Еўропе будуць назірацца з нарастаючай частатой.

## Па краінах 
### Вялікабрытанія 
#### Чэрвень 
14 чэрвеня ў сувязі з прагнозам метэаралагічнага бюро аб высокіх тэмпературах Агенцтва па бяспецы аховы здароўя Вялікабрытаніі (UKHSA) абвясціла папярэджанне 2-га ўзроўню («апавяшчэнне і гатоўнасць») у некалькіх рэгіёнах у перыяд з паўночы 16 чэрвеня да паўночы 18 чэрвеня. Такімі рэгіёнамі сталі Лондан, усход, паўднёвы ўсход і паўднёвы захад Англіі.

15 чэрвеня UKHSA абвясціла папярэджанне 3-га ўзроўню («дзеянне анамальнай спякоты») для Лондана, Усходняй і Паўднёва-ўсходняй Англіі, захаваўшы папярэджанне 2-га ўзроўню для Паўднёва-Заходняй Англіі. Паводле прагнозаў метэаралагічнага бюро, пік цяпла наступіць у пятніцу, дасягнуўшы неабходнага парога для разгляду перыяду моцнай спякоты, перш чым 18 чэрвеня тэмпература значна панізіцца.

17 чэрвеня тэмпература ў Лондане дасягнула +32,7 °C у самы гарачы дзень чэрвеньскай хвалі спякоты ў краіне, чаму, імаверна, спрыялі высокія тэмпературы, якія дасягнулі 39,2 °C. На наступным тыдні залішняя смяротнасць вырасла на 14 %.

### Іспанія 
#### Чэрвень 
Спецыяльнае папярэджанне з-за высокіх тэмператур было абвешчана дзяржаўным метэаралагічным агенцтвам (*Agencia Estatal de Meteorología*, AEMET) 10 чэрвеня, але толькі для 12 правінцый і з жоўтым узроўнем папярэджання ў Арагоне, Кастыліі — Ла-Манча, Каталоніі, Эстрэмадура і Мадрыдзе, і аранжавым у Андалусіі. На гэтым этапе незвычайная спякота не закранула Канарскія астравы, Галісію і Заходняе ўзбярэжжа Кантабрыі. Першапачаткова AEMET прагназавала, што хваля спякоты працягнецца да 15 чэрвеня, не выключаючы, што яна можа працягвацца да канца тыдня. Аднак умовы надвор’я не адпавядалі афіцыйным крытэрам для пачатку анамальнай спякоты.

12 чэрвеня тэрмометры зафіксавалі тэмпературу +43,2 °C у Альмадэне (Сьюдад-Рэаль), што з’яўляецца самым высокім значэннем у афіцыйны дзень пачатку анамальнай спякоты. Тэмпературы вышэй +40 °C таксама былі зарэгістраваны на 47 станцыях сеткі AEMET. Агенцтва выпусціла спецыяльнае паведамленне № 3/2022 з інфармацыяй аб з’яве, яго прагнозам і апавясціла аб пачатку Нацыянальнага плана прафілактычных дзеянняў па ўздзеянні залішніх тэмператур на здароўе з картай прысваення ўзроўняў.

#### Ліпень 
18 ліпеня Інстытут аховы здароўя Карласа III паведаміў аб дадатковых 150 смяротных выпадках 16 ліпеня, звязаных са спякотай, у выніку чаго агульная колькасць загінулых дасягнула 510 чалавек за ліпеньскі перыяд.

### Польшча 
19 чэрвеня тэмпература на захадзе Польшчы перавысіла +36 °C. У Слубіцы максімальная тэмпература дасягала +38,3 °C. Гэта адпавядае рэкорду самай высокай тэмпературы чэрвеня (рэкорд, усталяваны ў 2019 годзе). У чарговы раз тэмпература дасягнула максімуму да канца месяца. 30 чэрвеня 9 метэастанцый зафіксавалі рэкордна высокія месячныя тэмпературы. Устанаўленне новых месячных рэкордаў таксама зафіксавана 1 ліпеня. У Тарнаве тэмпература дасягнула +37,7 °C, пабіўшы рэкорд самай высокай тэмпературы ў ліпені. У горадзе Кросна зафіксавана тэмпература +35,5 °C, што з’яўляецца самай высокай тэмпературай для гэтай станцыі ў цэлым.

22 чэрвеня ў Шчэціне загінуў аднагадовы хлопчык, якога памылкова пакінулі ў машыне. 24 чэрвеня ў чарзе машын на польска-ўкраінскай мяжы загінуў мужчына. Яго смерць наступіла з-за перагрэву. 26 чэрвеня ў Плоньску ад меркаванага сонечнага ўдару памёр мужчына.

### Партугалія 
У ліпені больш за 3000 гектараў былі спалены ляснымі пажарамі ў Лейрыі, заблакаваўшы частку аўтамагістралі A1, якая праходзіць ад Порту да Лісабона. У Алгарві ўспыхнуў пажар у горадзе Фару, які перакінуўся на курорт Кінта-ду-Лагу. Паводле звестак упраўлення грамадзянскай абароны, з пачатку лясных пажараў пацярпелі не менш за 135 чалавек, каля 800 чалавек былі эвакуяваны са сваіх дамоў. Загінуў адзін пілот, калі яго пажарны самалёт разбіўся ў Віла-Нова-ды-Фош-Коа падчас барацьбы з ляснымі пажарамі ў гэтым рэгіёне. Прынамсі 238 чалавек загінулі з-за спякоты, яшчэ каля 187 паранены. Да 17 ліпеня Галоўнае ўпраўленне аховы здароўя Партугаліі паведаміла аб сумарна 659 смерцях, звязаных з перыядам моцнай спякоты.

Па стане на 18 ліпеня, колькасць смерцяў ад анамальнай спякоты ў Партугаліі вырасла да 1063.

### Францыя 
У ліпені 2022 года, паводле ацэнак, у выніку лясных пажараў у Жырондзе згарэла, у агульнай складанасці, больш за 10 000 гектараў (25 000 акраў) лесу, што прывяло да эвакуацыі больш за 12 000 чалавек.

## Эканамічныя наступствы 
Па даных Bloomberg са спасылкай на аналітыкаў кампаніі Rystad Energy, анамальная спякота перашкодзіць еўрапейскім краінам аднавіць запасы газу перад зімой. Спякота паўплывала і на транспартныя зносіны ў Еўропе: на чыгунках магчымыя затрымкі цягнікоў або іх адмены, прыпынены вылеты з некаторых аэрапортаў Вялікабрытаніі.

Іншымі наступствамі, якія залежаць і ад прыродных стыхійных бедстваў, з’яўляюцца праблема ў Італіі са зборам ураджаю з прычыны абмялення рэк, а таксама праблемы ў Германіі па транспарціроўцы вугалю з марскіх партоў баржамі (з прычыны таго ж падзення ўзроўню вады ў Рэйне).

## Гл. таксама 
* Гарачыня ў Еўропе (2023)

## Крыніцы 
Катэгорыя:Катастрофы 2022 года
Катэгорыя:Чэрвень 2022 года
Катэгорыя:Ліпень 2022 года
Катэгорыя:2022 год у Еўропе
Катэгорыя:Стыхійныя бедствы