Акадэмік Вярнадскі (антарктычная станцыя)

, выпушчаная да 10-годдзя перадачы станцыі «Фарадэй» Украіне. На рэверсе намаляваны абрыс Антарктыды і ў цэнтры нуля надпіс «10 гадоў» зорачкай пазначана геаграфічнае размяшчэнне станцыі.]]

**Акадэмік Вярнадскі** () — украінская антарктычная станцыя, размешчаная на востраве Галіндэз Аргенцінскага архіпелага, паблізу Антарктычнага паўвострава.

Як структурнае падраздзяленне Акадэміі навук Украіны была створана ў лютым 1996 года, калі станцыя «Фарадэй» была перададзена Украіне Брытанскай антарктычнай службай за сімвалічную цану ў адзін фунт стэрлінгаў і перайменавана ў «Акадэмік Вярнадскі».

Станцыя названая ў гонар акадэміка Уладзіміра Іванавіча Вярнадскага (1863—1945), аднаго з заснавальнікаў і першага прэзідэнта Акадэміі навук Украіны.

На станцыі праводзяцца даследаванні, вызначаныя Мемарандумам аб перадачы станцыі «Фарадэй» Украіне. Адначасова яны з’яўляюцца складовымі часткамі Дзяржаўнай праграмы даследаванняў Украіны ў Антарктыдзе, якая была распрацавана на перыяд да 2010 года.

У кіламетры ад рабочых і жылых карпусоў станцыі на суседнім востраве Вінтэр размешчаны невялікі музей, прысвечаны брытанскаму асваенню Антарктыды і ўласна самой брытанскай станцыі «Фарадэй», у якім акрамя карт і артыкулаў экспануюцца прадметы побыту і рыштунку экспедыцыянераў.

## Гісторыя станцыі 
### Брытанскі перыяд 
Навуковая база на аргенцінскіх астравах паблізу антарктычнага паўвострава была заснавана падчас Брытанскай экспедыцыі на зямлю Грэяма ў 1934—1937 гадах. Як пастаянна дзеючая метэаабсерваторыя, база пад назвай «аргенцінскія астравы» пачала працаваць на тэрыторыі Уордзі-Хаус вострава Вінтэр з 1947 года. Усяго станцыя пад брытанскім сцягам прапрацавала 49 гадоў і 31 дзень — з 7 студзеня 1947 года па 6 лютага 1996 года. Асноўнай мэтай зімоўшчыкаў былі даследаванні ў галіне геафізікі, метэаралогіі і вывучэння іанасферы. За функцыянаванне станцыі адказвала Служба залежнасцяў фалклендскіх астравоў (цяпер— Брытанская антарктычная служба, ). У маі 1954 года станцыя была перанесена на мыс Марына, які знаходзіцца на востраве Галіндэз, яе галоўны будынак атрымаў назву «Дом каранацыі» ў гонар каранацыі Лізаветы II.

Пасля 1953 года тут было ўзведзена яшчэ некалькі будынкаў, большая ж частка была пабудавана ў 1979—1980 гадах. Увесь комплекс будынкаў размяшчаецца на каменным падмуры выспы Галіндэз. На станцыі падчас змены экспедыцый можа працаваць да 24 чалавек, а штат зімоўшчыкаў складае 12 чалавек. На тэрыторыі станцыі размешчана два модуля з немагнітнага матэрыялу, дзе ўстаноўлены магнітометры, аэралагічны павільён (выкарыстоўваецца таксама як гараж для двух снеаходаў), дом ДНЧ-лабараторыі, сталярная майстэрня з двума халадзільнікамі, будынак аварыйнай базы, якая прыстасаваная пад склад абсталявання і запасу прадуктаў. У 1984 годзе быў таксама пабудаваны невялікі домік аварыйнай базы на паўвостраве за 9 км ад станцыі — дом Расмусэна.

У лістападзе 1976 года на Паўднёвай Туле была пабудавана база ВПС Аргенціны. У сувязі з гэтым, а таксама з-за брытанска-аргентынскай тэрытарыяльнай спрэчкі 1960-х — 1970-х гадоў, было прынята рашэнне аб перайменаванні брытанскай арктычнай станцыі. 15 жніўня 1977 года яна атрымала назву ў гонар Майкла Фарадэя — Station F — Faraday. У верасні 1976 года на востраве Расмусэн быў усталяваны памятны крыж у гонар Г. Х. Харгрыўза, М. А. Уокера і Г. Дж. Уітфілда. 14 жніўня 1982 года быў усталяваны яшчэ адзін мемарыяльны крыж у гонар А. К. Моргана, К. П. Оклтана і Дж. Кола.

У канцы 2014 года выезд 12 палярнікаў — удзельнікаў XIX Украінскай антарктычнай экспедыцыі, наступная экспедыцыя, а таксама ўся ўкраінская праграма антарктычных даследаванняў апынуліся пад пагрозай з-за фінансавых праблем, выкліканых падзеннем курсу грыўны і іншымі праблемамі ўкраінскай дзяржавы. Але гэтая пагроза не ажыццявілася, станцыя працягнула працу.

У сакавіку 2018 года Міністэрствам адукацыі і навукі Украіны запушчана праграма па правядзенні капітальнага рамонту на станцыі. У прыватнасці, пачаты работы па ўстаноўцы метэаралагічных радараў вытворчасці Харкаўскага радыёастранамічнага інстытута. У верасні таго ж года Міністэрствам адукацыі і навукі Украіны аб’яўлена пра набор без якіх-небудзь гендарных абмежаванняў удзельнікаў XXIV антарктычнай экспедыцыі (2019—2020 гадоў).

У 2021 годзе Украіна купіла ў Вялікабрытаніі ледакол «Джэймс Кларк Рос» за 5 мільёнаў долараў, хоць пачатковы кошт складаў 10 мільёнаў долараў. 5 кастрычніка ён прыбыў у Адэсу, дзе пасля ён быў перайменаваны ў «Наасферу». Дадзены ледакол па задуме павінен быў быць задзейнічаны ў навучанні студэнтаў, а таксама выкарыстоўвацца для дастаўкі неабходных грузаў для ўкраінскай станцыі ў Антарктыдзе і ў даследаваннях Сусветнага акіяна. 28 студзеня 2022 года ён адправіўся ў свой першы рэйс з Адэсы да антарктычнага паўвострава.

У праграму даследаванняў «Наасферы» прыйшлося ўнесці значныя карэктывы з-за распачатай у лютым 2022 года вайны. Вяртанне «Наасферы» у Адэсу адкладзена да заканчэння ваенных дзеянняў. 12 красавіка на станцыі «Акадэмік Вярнадскі» ўпершыню прайшла перазменка, у якой быў задзейнічаны ўкраінскі ледакол. Далей судна накіравалася ў Чылі. Па паведамленні Нацыянальнага антарктычнага навуковага цэнтра, экспедыцыяй былі ўзятыя пробы донных адкладаў у акіяне, з выкарыстаннем метаду батыметрычнага прафілявання быў вывучаны падводны рэльеф праліва Пенолу. Пробы донных адкладаў былі ўзятыя ў выяўленых прагінах дна, якія знаходзяцца па абодва бакі падводнага ўзвышша. Даследаванні адкладаў плануецца правесці ў лабараторыях Кіева і Адэсы.

## Напрамкі навуковых даследаванняў 
* Агульныя даследаванні і збор дадзеных для фарміравання баз: маніторынг навакольнага асяроддзя рэгіёну на ўсіх узроўнях геасферы;
* Перадача вынікаў даследаванняў у міжнародныя цэнтры: Сусветная метэаралагічная арганізацыя, Міжнародная сетка магнітаметрычных станцый (INTERMAGNET), МАГАТЭ, Брытанскую Антарктычную службу (BAS).

## Капліца святога роўнаапостальнага князя Уладзіміра 
У 2011 годзе на станцыі адкрыта праваслаўная капліца. Чын асвячэння новага храма-капліцы ў імя святога роўнаапостальнага князя Уладзіміра здзейсніў архіепіскап Львоўскі і Галіцкі Аўгусцін. Капліца належала УПЦ Маскоўскага патрыярхату. 7 сакавіка 2019 года перайшла да памеснай аўтакефальнай Праваслаўнай царквы Украіны.

## Бар «Фарадэй» 
Самы паўднёвы ў свеце бар. На працягу сезона 2018 года яго наведала каля 4000 турыстаў. У барную стойку ўманціравана манета ў 1 фунт стэрлінгаў — менавіта за яе была сімвалічна набытая станцыя ў 1996 годзе

У бары падаюць настойку пад назвай «Вернадоўка», створаную па фірмовым рэцэпце на сабраным палярнікамі самагонным апараце. Таксама падаюць віно і піва.

Брытанскія эксперты Джоэл Харысан і Нейл Рыдлі сабралі ў сваёй кнізе лепшыя бары на ўсіх кантынентах. У Антарктыдзе лепшым быў названы менавіта бар «Фарадэй». На працягу сезона 2018 года яго наведала каля 4000 турыстаў.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Антарктычныя станцыі
Катэгорыя:Старонкі з недагледжанымі перакладамі