Піскы-Радзькіўскі

**Піскы-Радзькіўскі** (; да Другой сусветнай вайны **Радзькіўскі Піскы**) — вёска ў Бораўскім раёне Харкаўскай вобласці, Украіна.

Код КААТЛУ — 6321083001. Насельніцтва паводе перапісу 2001 года — 2507 (1233/1274 м/ж) чалавек. Насельніцтва станам на снежань 2025 года — 855 чалавек (2025).

Да 2020 года была адміністрацыйным цэнтрам Піска-Радзькіўскага сельскага савета, куда таксама ўваходзіла сяло Малііўка.

## Геаграфічнае становішча 
Вёска Піскы-Радзькіўскі знаходзіцца за 18 км ад райцэнтра Барава, на левым беразе Аскольскага вадасховішча (рака Аскол) у месцы ўпадзення ў яго ручая Салёны.

Каля вёскі на вадасховішчы размешчаны вялікі заліў, перагароджаны некалькімі дамбамі. Побач размешчаны вялікі лясны масіў урочышча Камароўская Дача (хвоя).

Праз вёску праходзіць чыгунка мерыдыянальнага напрамку Куп’янск — Святагірск; станцыя Радзькіўскі Піскы.

## Гісторыя 
* Слабада заснавана ў канцы XVIII стагоддзя, і была населена жыхарамі суседняй слабады Радзькіўка.
* *Радзькіўка і Радзькіўскі Піскы* — дзве слабады Варонежскай, затым Харкаўскай губерні, Купянскага павета, зліліся ў адну, па абодва бакі ракі Аскол. Жыхароў 4357; 2 царквы, 3 кірмашы. Згадваюцца ў дакументах пад 1682 годам. Паблізу старажытнае гарадзішча, на якім знаходзяць чарапіцу чырвонага колеру, таўшчынёй у полвершка, якой цяпер не робяць.
* Студзень 1918 года — усталявана савецкая ўлада.
* Красавік 1918 года — вёска акупавана аўстра-германскімі войскамі. Падчас акупацыі жыхары арганізавалі партызанскі атрад на чале з Ф. К. Гайворанскім, у якім было 20 чалавек.
* Увосень 1918 года ва ўмовах рэвалюцыі і грамадзянскай вайны ў Ізюмскім павеце былі сфармаваныя тры партызанскія атрады, адзін з якіх дыслакаваўся ў Радзькіўскім лесе. Атрад прымаў удзел у Ізюмскім паўстанні, якое працягвалася з 10 лістапада 1918 года па 5 студзеня 1919 года.
* Снежань 1918 года — у вёсцы адноўлена савецкая ўлада.
* Канец снежня 1919 года — войскі УСПР А. І. Дзянікіна адступілі на поўдзень.
* Студзень 1920 года — створаны рэўкам пад старшынствам І. Н. Мароза.
* У 1924 годзе 47 сялян аб’ядналіся ў сельгасартэль.
* 1928 год — створаны некалькі ТСЗ (таварыствы па сумеснай апрацоўцы зямлі).
* 1926 — створана арганізацыя УКП(б).
* У 1930-х гадах у вёсцы была пабудавана першая галіна вадаправода, пасля Вялікай Айчыннай вайны ваду правялі па ўсёй вёсцы.
* Піскы-Радзькіўскі былі акупаваны вермахтам у пачатку ліпеня 1942 года ў ходзе летняга наступлення нямецкай арміі на Варонеж — Сталінград.
* У самым пачатку лютага 1943 года вёска была вызвалена Савецкай Арміяй у ходзе кровапралітных баёў. У брацкай магіле на тэрыторыі вёскі пахавана 420 загінулых савецкіх воінаў; над магілай усталяваны помнік загінулым.
* У гады вайны 600 жыхароў ваявалі на франтах у шэрагах РСЧА, Савецкай Арміі і ў партызанскіх атрадах; з іх загінулі 274 воіны; 543 з іх былі ўзнагароджаны ордэнамі і медалямі СССР.
* У 1959 годзе пры запаўненні Краснааскольскага вадасховішча была затоплена вёска (б. Правабярэжная Слабада) Радзькіўка, якая з’яўлялася да таго часу ўжо больш за 70 гадоў часткай Піскоў-Радзькіўскіх.
* У 1966 годзе насельніцтва складала 3413 чалавек; у вёсцы дзейнічалі сярэдняя школа, клуб, бібліятэка, бальніца, АТС, механізаваная пякарня, млын, рамонтныя майстэрні, сталярныя майстэрні, цагельня Міжкалгасбуда, аддзяленне «Сельгастэхнікі», Краснааскольская рыбная гаспадарка саюзнага падпарадкавання, плошча якой складала 13 000 га; саўгас «Чырвоны маяк» з 4494 га зямлі, з якой 279 га — абрашанай.
* У 1976 годзе да прадпрыемстваў і ўстаноў дадаліся буракапункт і Дом культуры з залай на 400 месцаў, бібліятэка з фондам 12 200 тамоў, аптэка, дзіцячы сад, аўтаматычная тэлефонная станцыя, 8 крам і дзве сталовыя; у школе 36 настаўнікаў навучалі 513 вучняў; саўгас «Чырвоны маяк», цэнтральная сядзіба якога знаходзілася ў Пісках-Радзькіўскіх, павялічыў плошчу угоддзяў да 5289 га, з якіх 4565 былі ворнай зямлі.
* У 1976 годзе ў вёсцы было 1423 двары, насельніцтва складала 3277 чалавек.
* Да 1976 года 267. У калгасе «Чырвоны маяк» працавалі дзве малочна-таварныя фермы (МТФ № 1 і № 2), пажарнае дэпо, склад гаруча-змазачных матэрыялаў (ГЗМ).
* У 1993 годзе ў Пісках-Радзькіўскіх дзейнічалі сельсавет, калгас, участковы пункт міліцыі, тры базы адпачынку, нафтабаза, паліўны склад, рамонтна-транспартнае прадпрыемства, клуб, ашчадбанк, Дом побыту, дом састарэлых, бібліятэка, садок, школа, ветэрынарны ўчастак, дом-інтэрнат, бальніца, аптэка, аўтаматычная тэлефонная станцыя (АТС), радыёвузел, аддзяленне сувязі, сельпо, магазіны, рыбцэх, чыгуначная станцыя.
* У 2012 годзе была газіфікавана палова вёскі, у 2017 годзе павінна была быць газіфікавана другая палова, Піскы Ваўчанскія (прадмесце Ваўчанска), Піскы Змііўскія (у Зміеўскім павеце).

Таму слабадзе далі ўдакладняльную назву «Радзькіўскі».

## Вядомыя людзі 
Ураджэнцамі вёскі з’яўляюцца праваслаўныя святыя:
* Кацярына Гаўрылаўна Арцёменка (1925—1998) — беларускі майстар пляцення мастацкіх вырабаў з саломы.
* Ян (Стральцоў) Святагорскі (1885—1970) — ігумен Святагорскага манастыра, вызнаўца.
* Паісій (Маскот) Слабадской (1869—1937) — іераманах, прападобнамучанік.
* Шаўчэнка П. Я. узнагароджаны ордэнам Леніна (у 1951 годзе) за подзвігі ў складзе Папаснянскага партызанскага атрада ў час Вялікай айчыннай вайны.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Сайт Вярхоўнай рады Украіны

Катэгорыя:Населеныя пункты Харкаўскай вобласці
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1775 годзе