Святы Гал

**Святы Гал** (, ) ці **Гал з Гіберніі** (ці *Іверніі* — старажытная назва *Ірландыі*) — ірландскі манах, асветнік, прапаведнік-місіянер у краінах Заходняй Еўропы, вучань Калумбана, шануецца як адзін з апосталаў Швейцарыі.

## Біяграфія 
Гал нарадзіўся ў сярэдзіне VI стагоддзя (каля 550 года) у Лейнстэры, Ірландыя. Паводле падання, ён належаў набожнай знатнай сям'і. У юнацтве ён быў аддадзены на навучанне ў манастыр Бангар (на тэрыторыі сучаснага графства Даўн), дзе яго настаўнікам стаў святы Калумбан.

У Бангары Гал быў пасвечаны ў святары, а затым выбраны Калумбанам адным з дванаццаці сваіх спадарожнікаў, з якімі той пакінуў Ірландыю каля 590 года, каб прапаведаваць Слова Божае на тэрыторыі сучаснай Францыі.

Прыблізна ў 610 годзе яны адправіліся да алеманаў. Першыя спробы пропаведзі ў Швейцарыі пацярпелі няўдачу. Вядома, што Гал руйнаваў і спальваў язычніцкія капішчы (на Цюрыхскім возеры, на Бодэнскім возеры), тым самым выклікаючы незадаволенасць мясцовага насельніцтва.

Калі Гал захварэў, Калумбан расцаніў гэта як баязлівасць і рушыў без яго праз Альпы, у Паўночную Італію. Паводле падання, Гал знаходзіўся на шляху ў Арбан, у горадзе Брэгенц на Бодэнскім возеры, і шукаў месца для адзіноты. У 612 годзе Гал пабудаваў тут малельню (келлю), на месцы якой у 719 годзе быў пабудаваны манастыр Святога Гала (вакол якога ўзнік горад Санкт-Гален).

У 615 годзе Галу прапанавалі стаць біскупам Констанца, аднак Гал адмовіўся ад гэтай прапановы. Адмовіўся ён і ад прапановы манахаў з Люксёй (), якія прапанавалі яму стаць ігуменам у іх манастыры.

Святы Гал сканаў 16 кастрычніка 627 года(часам сустракаюцца даты 630 год ці 640 год) у Арбане.

## Шанаванне 
З келлі Гала ўзнік манастыр Святога Гала, вакол якога пазней  узнік горад Санкт-Гален. Апроч горада, у гонар Гала названы і кантон Санкт-Гален. Магіла Святога Гала стала месцам паломніцтва.

[thumb|left|Герб [Обергармерсбаха.]]
Святы Гал і які прыносіць яму палена мядзведзь нярэдка маляваліся на гербах гарадоў і кантонаў Швейцарыі (Ванген-Ольтэн, Крынс), Германіі (камуна Обергармерсбах), Аўстрыі (камуна Санкт-Галенкірх).

### Жыціе святога Гала 
Біяграфія святога Гала з'яўляецца адным з найбольш вялікіх агіяграфічных збораў эпохі Каралінгаў. Самае першае жыціе Святога Гала, якое захавалася ў фрагментах () першапачаткова прыпісвалі да другой паловы VIII стагоддзя. Аднак цяпер асноўная частка тэксту датуецца прыблізна 680 годам. Пасля жыціе было апублікавана ў 2-м томе «Monumenta Germaniae Historica» Георга Перца.

У VIII стагоддзі да жыція былі дададзены апавяданні пра цуды святога і пра заснаванне манастыра Святым Отмарам. Затым да іх быў дададзена новы працяг, так званая «Хроніка святога месца», якая меркавана была створана членамі манаскай абшчыны. Па меры росту манастыра, абат Госберт звярнуўся да Ветына (, вядомага таксама як *Ветын з Рахенау*), кіраўніка школы пры манастыры Райхенау, з просьбай скласці новае жыціе. У перыяд паміж 816 і 824 годамі Ветын напісаў новае жыціе, якое складаецца з дзвюх частак. У ім прысутнічалі вялікія рытарычныя адступленнямі і дыялогі, а другая частка цалкам была прысвечана цудам і шанаванню святога.

Магчыма, гэта жыціе не задаволіла манахаў Санкт-Галена, таму што абат Госберт заказаў складанне новага тэксту вучню Ветына — Валафрыду Страбону. У 833—834 годы Валафрыд стварае новы твор, заснаваны як на найстаражытным Жыціі, так і на тэксце Ветына (таксама да жыція былі дададзены апісанні цудаў ад мошчаў святога Гала).

У 835 годзе ў Санкт-Галене праходзіла асвячэнне новай базілікі, куды былі перанесены мошчы святога Гала. Гэта падзея была апісана (верагодна, нейкім вандроўным кніжнікам ці пісьменнікам) у «Перанясенні Св. Гала ў новую царкву», тэкст якога не захаваўся, але згадкі пра які ёсць у каталогу манастырскай бібліятэкі IX стагоддзя.

У 885 годзе на аснове тэксту Страбона было створана вершаванае жыціе святога Гала () Ноткера Заікі.

## Гл. таксама 
* Святы Калумбан
* Святы Отмар Галенскі

## Спасылкі 
* St. Gall у «Catholic Encyclopedia».
* 
* Н.Ю. Чехонадская *Галл*

Катэгорыя:Святыя Ірландыі
Катэгорыя:Святыя Швейцарыі
Катэгорыя:Святыя перыяду Меравінгаў
Катэгорыя:Каталіцкія манахі
Катэгорыя:Каталіцкія святыя
Катэгорыя:Хрысціянскія святыя VII стагоддзя