open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Станіслаў Аляксандравіч Гнядзько

**Станіслаў Гнядзько** (нар. , сяло Візінга, Рэспубліка Комі) — беларускі футбаліст, паўабаронца.

## Клубная кар’ера 
Пачынаў кар’еру ў мінскім «Дынама-Юні», а з 2006 года гуляў за дубль жодзінскага «Тарпеда», часам з’яўляючыся ў асноўнай камандзе. У 2008 годзе перайшоў у бабруйскую «Белшыну», з якой у наступным сезоне выйграў Першую лігу. Аднак, разам з бабруйскім клубам не вярнуўся ў Вышэйшую лігу, а застаўся ў Першай лізе, дзе на працягу некалькіх сезонаў гуляў за розныя клубы.

У сезоне 2013 стаў іграком «Слуцка». Разам з гэтым клубам перамог у Першай лізе, і ў сезоне 2014 гуляў за «Слуцк» у Вышэйшай лізе, пераважна выходзячы на замену на пазіцыі апорнага паўабаронцы. У снежні 2014 года разарваў кантракт са слуцкім клубам.

У студзені 2015 года перайшоў у армянскі клуб «Алашкерт». У ліпені таго ж года вярнуўся ў Беларусь, стаўшы іграком клуба Першай лігі «Смаргонь». У лютым 2016 года перабраўся ў «Хвалю», якой дапамог перамагчы ў Другой лізе, а сам быў прызнаны найлепшым іграком каманды ў сезоне. У сезоне 2017 гуляў за «Хвалю» ў Першай лізе.

У лютым 2018 года адправіўся на прагляд у «Ліду» і ў выніку падпісаў кантракт. У лідскай камандзе стаў іграком асновы. Па заканчэнні сезона ў лістападзе 2018 года пакінуў клуб.

У студзені 2019 года стаў іграком жыткавіцкага ЮАС, аднак у красавіку таго ж года перабраўся ў мікашэвіцкі «Граніт», дзе стаў адным з лідараў.

У жніўні 2020 года па справе аб дагаварных матчах быў дыскваліфікаваны на два гады.

## Міжнародная кар’ера 
У 2007 годзе выступаў за моладзевую зборную Беларусі.

## Дасягненні 
*  Пераможца Першай лігі чэмпіянату Беларусі (2): 2009, 2013
*  Пераможца Другой лігі чэмпіянату Беларусі: 2016

## Статыстыка выступленняў 
## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Комі
Катэгорыя:Футбалісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі ФК Дынама-Юні Мінск
Катэгорыя:Ігракі ФК Маладзечна
Катэгорыя:Ігракі ФК Тарпеда-БелАЗ
Катэгорыя:Ігракі ФК Белшына
Катэгорыя:Ігракі ФК Хваля Пінск
Катэгорыя:Ігракі ФК Верас Нясвіж
Катэгорыя:Ігракі ФК Гарадзея
Катэгорыя:Ігракі ФК Граніт Мікашэвічы
Катэгорыя:Ігракі ФК Слуцк
Катэгорыя:Ігракі ФК Алашкерт
Катэгорыя:Ігракі ФК Смаргонь
Катэгорыя:Ігракі ФК Ліда
Франчэска Банэмасьён

**Франчэска Банэмасьён і Фарыёльс** ( — ) — іспанскі каталонскі педагог і прапагандыст жаночай адукацыі ў Каталоніі. Яна стварыла Biblioteca Popular de la Dona (літар. Папулярныя Бібліятэка для жанчын), першую бібліятэку выключна для жанчын у Еўропе, якая дзейнічала ў Барселоне з 1909 года.

## Маладосць 
Банэмасьён нарадзілася 12 красавіка 1872 г. ў Барселоне, у сям’і, дзе бацька быў французскага паходжання, маці — каталонскага. Яе бацька быў багатым бізнесменам. Ёй далі моцнае рэлігійнае выхаванне і веды па розных мовах, жывапісу і музыкі ў яе раннім жыцці.

У 1893 годзе, ва ўзросце 21 года, яна выйшла замуж за Нарсіса Вердагера, юрыста і палітыка. Яна супрацоўнічала з ім у яго юрыдычнай фірмы.

## Жаночая адукацыя 
Банэмасьён распрацавала праект папулярнай бібліятэкі для жанчын і інстытут культуры ў 1909 годзе, каб забяспечыць магчымасць жанчын працоўнага атрымаць адукацыю.

Катэгорыя:Постаці Каталоніі
Ільдэфонс Серда

**Ільдэфонс Серда і Суньер** (Сентэлес,  — Кальдас-дэ-Бесая, ) — прагрэсіўны каталонскі іспанскі горадабудаўнік, які праектаваў «пашырэнне» Барселоны.

## Біяграфія 
Серда нарадзіўся ў Сентэлесе, Каталонія, у 1815 годзе. Першапачаткова ён вучыўся на інжынера-будаўніка ў Школе інжынераў, у Мадрыдзе. Ён далучыўся да Інжынернага корпусу і жыў у розных гарадах Іспаніі, перш чым спыніцца ў Барселоне ў 1848 годзе і ажаніўся з Клатыльдай Бош. Пасля смерці яго братоў Серда атрымаў у спадчыну сямейны стан і пакінуў грамадзянскую службу. Ён стаў цікавіцца палітыкай і вывучэння гарадскога планавання.

Калі ўрад дазволіў прыбраць гарадскія сцены Барселоны, ён зразумеў неабходнасць планавання пашырэння горада, так што новае пашырэнне стане эфектыўным і прыдатным для жыцця месцам, у адрозненне ад перагружанага,  схільнага да эпідэмій старога горада у сценах. Калі ён не змог знайсці прыдатныя даведачныя выданні, ён узяў на сябе задачу напісання з нуля пры праектаванні, што ён назваў «Eixample», запазычваючы некалькі тэхналагічных ідэй ад сваіх сучаснікаў, каб стварыць унікальны праект.

Ён працягваў ствараць праекты і палепшыць існуючыя канструкцыі на працягу ўсяго свайго жыцця, а таксама для распрацоўкі сваіх тэорый, прымаючы вялікія вобласці планавання (на рэгіянальным узроўні планавання), да самага канца. У працэсе ён страціў усю спадчыну сваёй сям'і, і памёр у 1876 годзе ў вялікіх баграх амаль жабраком. Яго шэдэўр не быў аплачаны.

## Дасягненні 
Серда быў шматгранным чалавекам, які, у пагоні за сваім бачаннем, кінуў пастаянную працу на службе грамадзянскага будаўніцтва, балатаваўся і стаў членам Картэса (парламента); склаў карыснае наватарскае заканадаўства, склаў неверагодна падрабязную тапаграфічную здымку карту ваколіц Барселоны і напісаў тэарэтычны трактат для падтрымкі кожнага з сваіх буйных праектаў планавання. Ён на самай справе прыдумаў шэраг важных слоў на іспанскай мове, у тым ліку "Urbanización".

## Галоўныя працы 
**Teoría de la Construcción de Ciudades* ("Theory of City Construction", 1859), напісана, каб падтрымаць яго папярэдні праект 1855 года па пашырэнні Барселоне.
**Teoría de la Viabilidad Urbana y Reforma de la de Madrid* ("Theory of Urban Roadspace and Reform of That of Madrid", 1861), каб падтрымаць праекты рэформаў горада у сталіцу Іспаніі.
**Teoría del Enlace del Movimiento de las Vías Marítimas y Terrestres* ("Theory of the Linkage of movement on Landways and Seaways", 1863), суправаджэнне папярэдняга праекта для сістэмы ў порце Барселоны, вялікая частка зместу да гэтага часу не знойдзена.
**Teoría General de la Urbanización* ("General Theory of Urbanization", 1867), напісана, каб падтрымаць яго праект 1859 года па пашырэнні Барселоне.
**Teoría General de la Rurización* ("General Theory of Ruralization")

## Дадатковая літаратура 
*Arturo Soria y Puig (ed): *Cerdá: the five bases of the general theory of urbanization,* Electa, 1999

## Спасылкі 
*Ildefons Cerdà. Personalitat i ideologia
*Biography 
*Fifteen articles on Ildefons Cerdà, his work and its impact on the City of Barcelona , Barcelona Metropolis, Autumn 2009.

Катэгорыя:Гісторыя Барселоны
Хасэп Пла

**Хасэп Пла і Касадэваль** (, Палафружэль, Жырона — , Лёфру, Жырона) — каталонскі іспанскі журналіст і папулярны аўтар. Як журналіст ён працаваў у Францыі, Італіі, Англіі, Германіі і Расіі, адкуль ён пісаў палітычныя і культурныя хронікі на каталонскай мове.

## Біяграфія 
Сын небагатых сельскіх ўладальнікаў бізнесу з Баш-Эмпорда, ён атрымаў дыплом сярэдняй школы ў Жыроне, дзе, пачынаючы з 1909 г., ён быў студэнтам калегіі Colegio de los Maristas (Школы Марыста). У сваім апошнім навучальным годзе (1912-13), яму прыйшлося ўзяць свае выпускныя экзамены без скончанага курсу, таму што ён быў выключаны са школы-інтэрната. У 1913 годзе ён пачаў займацца навукай у універсітэце Барселоны і пачаў вучыцца медыцыне, але і ў сярэдзіне яго першага курсу, ён змяніў сваё меркаванне і зарэгістраваўся на права. 

У 1919 годзе ён скончыў са ступенню ў галіне права і пачаў працаваць у журналістыцы, спачатку ў Loc Noticias (Навіны), і неўзабаве пасля таго у начных публікацыях La Publicidad (галоснасць). Ён пачаў свае падарожжы ў якасці карэспандэнта ў розных еўрапейскіх гарадах (Парыж, Мадрыд, Партугалія, Італія, Берлін). Каталонскі нацыяналіст, у 1921 годзе ён быў абраны ў якасці «diputado» (член парламента) Садружнасці Каталоніі з дапамогай «Lliga Regionalista» (рэгіянальнац лігі) у сваім родным рэгіёне, Баш-Эмпорда. У 1924 годзе, пры дыктатуры Прыма дэ Рыверы, ён быў прысуджаны да спасылцы з-за крытычнага артыкула пра іспанскай ваеннай палітыкі ў Марока, апублікаванай у Малёркскай газеыце El Día (Дзень).

За гады свайго выгнання, ён вёў перамовы з некаторымі з галоўных каталонскіх праціўнікаў дыктатуры, такія як Франсэск Масія. Ён працягваў падарожнічаць па Еўропе (Парыж, Расія, Англія), а ў 1925 годзе ён апублікаваў сваю першую кнігу, Coses Vistes, якая мела вялікі поспех і былі распрададзеная за тыдзень. Гэта быў добры папярэдні прагляд яго эстэтычных: «пісаць пра рэчы, якія ніхто не бачыў». У 1927 годзе ён вярнуўся ў Іспанію, пакінуў La Publicidad і пачаў супрацоўнічаць з La Veu de Catalunya, газеты Lliga Regionalista ў з ліберальна-кансерватыўнай тэндэнцыі з загадам Франсэска Камбо — лідара ўмеранага каталонскага нацыяналізму.

Пла памёр у 1981 годзе ў сваёй роднай Эмпордзе, пакінуўшы трыццаць восем тамоў (больш за дваццаць пяць тысяч старонак) поўнага збору твораў, і шмат наадрэдактаваных матэрыялаў, якія былі апублікаваныя пасля яго смерці.

## Літаратура 
* *Josep Pla Foundation*: Biography, List of Complete Works, etc. (in Catalan, Spanish, English and French.) 
* Espada, Arcadi: *"Josep Pla"*. Editorial Omega, Barcelona, 2004, ISBN 978-84-282-1246-5 (in Spanish).
:(*A biography of the writer, based on the reading and interpretation of his Complete Works*).
* Josep Pla, Cristina Badosa, Lletra UOC.

## Спасылкі 
* Page about Josep Pla, from the Association of Catalan Language Writers. 
* Josep Pla in Lletra, Catalan Literature Online (Open University of Catalonia)  
* Josep Pla Foundation 

Катэгорыя:Пісьменнікі Іспаніі
Галіна Барысаўна Волчак

**Галіна Барысаўна Волчак** (,  — , ) — расійская актрыса, рэжысёр. Народная артыстка СССР (1989).

## Біяграфія 
Нарадзілася ў сям’і савецкага рэжысёра Барыса Волчака. Скончыла Школу-студыю імя У. І. Неміровіча-Данчанкі пры МХАТ (1955). З 1956 года ў Маскоўскім тэатры «Сучаснік» (з 1972 года галоўны рэжысёр).

Сярод тэатральных рэжысёрскіх работ спектаклі: «Двое на арэлях» У. Гібсана (1962), «Звычайная гісторыя» Розава па І. А. Ганчарову (1966, Дзяржаўная прэмія СССР), «На дне» М. Горкага (1968), «Вішнёвы сад» і «Тры сястры» А. П. Чэхава (1976), «Круты маршрут» па Е. С. Гінзбург (1989), «Пігмаліён» Б. Шоу (1995), «Тры таварыша» па Э. Рэмарк (1999).

Памерла 26 снежня 2019 года ў Маскве.
## Фільмаграфія 
* (1957) «Дон Кіхот» — *Марыторнэс, жанчына з заезнага двара*
* (1970) «Кароль Лір» — *Рэгана*
* (1979) «Асенні марафон» — *Варвара Мікітаўна («Напярсцяначка»), калега і былая аднакурсніца Бузыкіна*

## Літаратура 
* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т.4: Варанецкі — Гальфстрым / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн.: БелЭн, 1997. — Т. 4. — 480 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0090-0

Катэгорыя:Тэатральныя рэжысёры СССР
Катэгорыя:Тэатральныя рэжысёры Расіі
Катэгорыя:Актрысы СССР
Катэгорыя:Актрысы Расіі
Катэгорыя:Актрысы XX стагоддзя
Катэгорыя:Актрысы XXI стагоддзя
Яўген Іванавіч Лашанкоў

**Яўген Іванавіч Лашанкоў** (нар. , ) — беларускі футбаліст (паўабаронца) і трэнер.

## Клубная кар’ера 
Выхаванец мінскіх футбольных школ «Трактар» і «Змена», пачаў дарослую кар’еру ў барысаўскім БАТЭ, дзе доўгі час быў адным з лідараў каманды, двойчы станавіўся чэмпіёнам краіны. Па заканчэнні сезона 2004 перайшоў у адэскі «Чарнаморац», дзе гуляў на працягу двух гадоў. У 2007 годзе стаў іграком клуба «Харкаў», але не здолеў замацавацца ў складзе і неўзабаве на правах арэнды вярнуўся ў Беларусь, гуляў за «Дарыду» і «Граніт». Пасля вылету «Граніта» з Вышэйшай лігі ў 2010 годзе стаў іграком «Мінска», якому дапамог выйграць бронзавыя медалі чэмпіянату.

У 2012 годзе гуляў за «Белшыну» і «Тарпеда-БелАЗ», але не здолеў трывала замацавацца ў аснове гэтых клубаў. У выніку сезон 2013 пачаў у клубе Першай лігі «Слуцк». Стаў адным з лідараў слуцкага клуба, дапамог яму перамагчы ў Першай лізе, заставаўся трывалым іграком асновы «цукровых» і ў Вышэйшай лізе. У студзені 2015 года падоўжыў кантракт са «Слуцкам». У сезоне 2015 стаў радзей з’яўляцца на полі з-за траўм. Па заканчэнні сезона мог завяршыць кар’еру, аднак застаўся ў камандзе. У чэрвені 2016 года разарваў кантракт са «Слуцкам».

Пасля зыходу са «Слуцка» збіраўся завяршыць кар’еру, аднак ў жніўні 2016 вырашыў далучыцца да «Баранавічаў». Па заканчэнні сезона 2016 завяршыў кар’еру.

У красавіку 2018 года паведамлялася аб заяўцы Лашанкова за клуб Другой лігі «Маладзечна-ДЮСШ-4», аднак ён так і не папоўніў склад каманды.

## Міжнародная кар’ера 
Выступаў за моладзевую зборную Беларусі, а ў лютым 2004 года прымаў удзел у міжнародным турніры на Мальце ў складзе алміпійскай зборнай Беларусі.

12 кастрычніка 2005 года правёў свой адзіны матч за нацыянальную зборную Беларусі, згуляўшы ў Мінску супраць Нарвегіі ў адборачным турніры чэмпіянату свету 2006.

## Трэнерская кар’ера 
У сакавіку 2017 года стаў трэнерам у дзіцяча-юнацкай школе БАТЭ. З 2018 года працаваў у дзіцячых камандах «Іслачы». Пакінуў клуб з Мінскага раёна ў жніўні 2022 года, на той час (з красавіка 2022 года) ужо працаваў памочнікам галоўнага трэнера «Асіповічаў», заставаўся на гэтай пасадзе да канца сезона 2022.

Мае трэнерскую ліцэнзію катэгорыі «B».

## Дасягненні 
*   Чэмпіён Беларусі (2): 1999, 2002
*   Срэбраны прызёр чэмпіянату Беларусі (4): 1998, 2000, 2003, 2004
*   Бронзавы прызёр чэмпіянату Беларусі (2): 2001, 2010
*   Бронзавы прызёр чэмпіянату Украіны: 2005/06
*  Пераможца Першай лігі чэмпіянату Беларусі: 2013
*  У спісе 22 найлепшых ігракоў чэмпіянату Беларусі: 2004

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Футбалісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі зборнай Беларусі па футболе
Катэгорыя:Ігракі ФК БАТЭ
Катэгорыя:Ігракі ФК Мінск
Катэгорыя:Ігракі ФК Чарнаморац Адэса
Катэгорыя:Ігракі ФК Харкаў
Катэгорыя:Ігракі ФК Дарыда
Катэгорыя:Ігракі ФК Граніт Мікашэвічы
Катэгорыя:Ігракі ФК Белшына
Катэгорыя:Ігракі ФК Тарпеда-БелАЗ
Катэгорыя:Ігракі ФК Слуцк
Катэгорыя:Ігракі ФК Баранавічы
Катэгорыя:Футбольныя трэнеры Беларусі
Алег Мікалаевіч Яфрэмаў

**Алег Мікалаевіч Яфрэмаў** (, Масква — , Масква) — савецкі і расійскі тэатральны рэжысёр, кінарэжысёр, акцёр, педагог і тэатральны дзеяч. Народны артыст СССР (1976). Герой Сацыялістычнай Працы (1987). Лаўрэат трох Дзяржаўных прэмій СССР (1969, 1974, 1983) і Дзяржаўных прэмій РФ (1997, 2003); адзін са стваральнікаў і першы сакратар праўлення Саюза тэатральных дзеячаў СССР; член Саюза кінематаграфістаў СССР. Член КПСС з 1955 года.

Алег Яфрэмаў — стваральнік маскоўскага тэатра «Сучаснік», у 1956—1970 гадах быў яго мастацкім кіраўніком; з 1970 года ўзначальваў МХАТ СССР імя Горкага, а пасля яго падзелу ў 1987 годзе — МХТ імя Чэхава.

Адзін з яскравых тэатральных рэжысёраў свайго часу, Алег Яфрэмаў заўсёды заставаўся і акцёрам; на тэатральнай сцэне стварыў запамінальныя вобразы сучаснікаў у п’есах Віктара Розава, Аляксандра Валодзіна і Аляксандра Гельмана; сярод кінароляў — таксіст Саша («Тры таполі на Плюшчысе»), Максім Падбярозавікаў («Сцеражыся аўтамабіля»), Айбаліт («Айбаліт-66»).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Члены КПСС
Сяргей Валер’евіч Цвяцінскі

**Сяргей Цвяцінскі** (нар. , ) — беларускі футбаліст, абаронца.

## Клубная кар’ера 
Выхаванец маладзечанскай ДЮСШ-2, у маладым узросце трапіў у структуру мінскага «Дынама». У 2004 годзе стаў іграком дэбютанта Вышэйшай лігі — мінскага МТЗ-РІПА, але на наступны год страціў месца ў аснове. У 2006—2008 гадах гуляў у Вышэйшай лізе за «Нафтан», «Смаргонь» і «Савіт».

У 2009 годзе разам з «Белшынай» выйграў Першую лігу, але сам не пайшоў на павышэнне, стаўшы іграком «Граніта». Пасля сезона ў «Гарадзеі» ў 2012 годзе стаў іграком «Слуцка». У 2013 годзе разам са слуцкім клубам перамог у Першай лізе, а з сезона 2014 у якасці асноўнага цэнтральнага абаронцы гуляў за «цукровых» у Вышэйшай лізе.

У студзені 2015 года падоўжыў кантракт са «Слуцкам». Улетку 2015 года стаў капітанам каманды пасля таго, як Вячаслаў Грыгараў перайшоў на трэнерскую працу. Сезон 2016 таксама пачаў асноўным іграком случан, але ў чэрвені 2016 года разарваў кантракт са «Слуцкам».

У ліпені 2016 года папоўніў склад аўтсайдара латвійскай Вірслігі — клуба «Даўгаўпілс», які не здолеў выратаваць ад вылету ў другі дывізіён. У лютым 2017 года далучыўся да мінскага «Тарпеда» і неўзабаве падпісаў кантракт з клубам.

У студзені 2018 года пакінуў сталічную каманду і неўзабаве перайшоў у «Ліду», дзе замацаваўся ў аснове.

У студзені 2019 года стаў іграком жыткавіцкага ЮАС, аднак ужо ў сакавіку пакінуў клуб і далучыўся да «Маладзечна». У чэрвені 2019 года перабраўся ў «Андэрдог», але не згуляў за яго і хутка вярнуўся ў маладзечанскую каманду. У ліпені 2019 года стаў іграком «Смаргоні», дзе рэгулярна гуляў у аснове.

У студзені 2020 года па справе аб дагаварных матчах быў дыскваліфікаваны АБФФ на адзін год. У ліпені 2020 года па выніках крымінальнай справы быў прысуджаны да 1 года выпраўленчых работ.

## Міжнародная кар’ера 
Выступаў за моладзевую зборную Беларусі.

## Дасягненні 
*   Бронзавы прызёр чэмпіянату Беларусі: 2005
*  Уладальнік Кубка Беларусі: 2005
*  Пераможца Першай лігі чэмпіянату Беларусі (2): 2009, 2013

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Футбалісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі ФК Дынама-2 Мінск
Катэгорыя:Ігракі ФК Дынама-Юні Мінск
Катэгорыя:Ігракі ФК Партызан Мінск
Катэгорыя:Ігракі ФК Нафтан
Катэгорыя:Ігракі ФК Смаргонь
Катэгорыя:Ігракі ФК Савіт
Катэгорыя:Ігракі ФК Белшына
Катэгорыя:Ігракі ФК Граніт Мікашэвічы
Катэгорыя:Ігракі ФК Гарадзея
Катэгорыя:Ігракі ФК Слуцк
Катэгорыя:Ігракі ФК Даўгаўпілс
Катэгорыя:Ігракі ФК Тарпеда Мінск
Катэгорыя:Ігракі ФК Ліда
Катэгорыя:Ігракі ФК Маладзечна
Тэлефаса

**Тэлефаса** ( — далёка бачная або «тая, што далёка свеціць») — у старажытнагрэчаскай міфалогіі жонка Агенора, маці Еўропы, Кадма, Фенікса і Кіліка (або жонка Фенікса, маці Еўропы).

Па Мосху, яе маці Лівія падарыла ёй залаты кошык для кветак працы Гефеста, а яна падарыла яго Еўропе.

Разам з сынамі яна адправілася на пошукі Еўропы і пасялілася з Кадмам ў Фракіі, дзе і памерла і была пахавана (або яна памерла на востраве Фасас).

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Гераіні старажытнагрэчаскіх міфаў
Катэгорыя:Блізкі Усход у старажытнагрэчаскай міфалогіі
Катэгорыя:Фракія ў старажытнагрэчаскай міфалогіі
Фенікс (сын Агенора)

**Фе́нікс** або **Фо́йнікс** або **Фойнік** () — у старажытнагрэчаскай міфалогіі заснавальнік Фінікіі (фінікійскага царства).

## Апісанне 
Паводле Гамера, бацька Еўропы. Паводле паэта Асія, быў жанаты з Перымедай, іх дочкі Астыпалея і Еўропа. Па найбольш распаўсюджанай версіі, Фенікс — сын цара Агенора і Тэлефасы (або Дамно), брат Еўропы, Кадма і Кілікса (або сын Бела, дзядзька Кадма). Бацька Адоніса (паводле Гесіёда). Жонка Касіяпея, дачка Карма.

Паводле Псеўда-Апаладора, сын фінікійскага цара Агенора і Тэлефасы, брат Кадма, Кіліка і Еўропы. Пасля выкрадання Еўропы Зеўсам, Агенор адправіў сыноў на яе пошукі. Пераканаўшыся ў немагчымасці знайсці сястру, браты аселі ў розных краінах, заснаваўшы царскія дынастыі. Фенікс, пасяліўся ў Фінікіі. Або адправіўся ў Афрыку і застаўся там, з-за чаго афрыканцы завуцца пунійцамі.

Катэгорыя:Героі старажытнагрэчаскіх міфаў
Катэгорыя:Блізкі Усход у старажытнагрэчаскай міфалогіі
Катэгорыя:Эпанімы
Кілік (міфалогія)

**Кілік** () — персанаж старажытнагрэчаскай міфалогіі. Сын Агенора і Тэлефасы (або Фенікса і Касіяпеі). Або сын Агенора, брат Кадма.

Адправіўся на пошукі Еўропы, але беспаспяхова. Назваў заваяваную ім зямлю ў вобласці ракі Пірама Кілікіяй. Раней яе жыхары зваліся гіпахеі. Яго дзецьмі завуць Фасаса і Фіву.

Катэгорыя:Героі старажытнагрэчаскіх міфаў
Катэгорыя:Эпанімы
Катэгорыя:Малая Азія ў старажытнагрэчаскай міфалогіі
Катэгорыя:Кілікія
Касіяпея (міфалогія)

[thumb|right|350px|Кароль Эфіопіі [Кефей, цар Эфіопіі|Кефей і Касіяпея дзякуюць Персея за выратаванне іх дачкі Андрамеды, *La Délivrance d’Andromède* (1679) П'ер Міньяр, Луўр]]
**Касіяпе́я** (), **Касіёпа** (), **Касіе́пея** (, больш старажытная форма) — у грэчаскай міфалогіі жонка Кефея, маці Андрамеды. Бацькам Касіёпы быў Араб (), сын Гермеса; яна (або іншая Касіяпея) лічылася таксама жонкай Фенікса.

Уступіла ў спрэчку з нерэідамі (паводле Арата, з Дарыдай і Панопай), хвалячыся, хто прыгажэй усіх на свеце (або што яе дачка прыгажэйшая за нерэід, або менавіта прыгажэй за Амфітрыту). Пасейдон наслаў на Эфіопію паводку і пачвару.

Разам з Кефеем, Андрамедай і Персеем Касіёпа была змешчана на небе ў выглядзе сузор'я. Прычым, Касіяпея атрымала пакаранне — была змешчана на неба да гары нагамі седзячы на троне. Месцам дзеяння міфа пра Андрамеду ў старажытных з'яўляецца або Месапатамія, або Эфіопія. Гэта паказвае або  на ўсходняе паходжанне міфа пра Касіёпу, або на пазнейшае прывязванне грэкамі Касіёпы і іншых міфічных герояў да ўсходніх краін з прычыны падабенства іх імёнаў з імёнамі некаторых усходніх мясцовасцей ці народаў.

Катэгорыя:Гераіні старажытнагрэчаскіх міфаў
Катэгорыя:Блізкі Усход у старажытнагрэчаскай міфалогіі
Катэгорыя:Катастэрызмы
Антон Сяргеевіч Рабцаў

**Антон Рабцаў** (нар. , ) — беларускі футбаліст, абаронца.

## Клубная кар’ера 
Пачынаў кар’еру ў складзе мінскага «Дынама», але за асноўную каманду правёў толькі 10 матчаў. У 2005 годзе перайшоў у ждановіцкую «Дарыду», у складзе якой трывала гуляў у аснове на працягу чатырох гадоў.

Па заканчэнні сезону 2008 «Дарыда» спаніла існаванне, і Антон апынуўся ў складзе «Гомеля». Аднак замацавацца ў складзе гомельскага клуба не здолеў. Па выніках сезону 2009 «Гомель» страціў месца ў Вышэйшай лізе, і Рабцаў пакінуў клуб.

Першую палову сезону 2010 правёў у першалігавым «Рудзенску», а потым стаў іграком жодзінскага «Тарпеда». У 2010—2011 гадах трывала гуляў у аснове жодзінцаў, а ў сезоне 2012 стаў радзей з’яўляцца на полі.

У студзені 2013 года разам з Яўгенам Лашанковым перайшоў з «Тарпеда-БелАЗ» у «Слуцк». Дапамог слуцкаму клубу ў сезоне 2013 перамагчы ў Першай лізе. У сезоне 2014 быў асноўным цэнтральным абаронцам «цукровых» у Вышэйшай лізе, аднак у кастрычніку 2014 года атрымаў траўму, з-за якой прапусціў канчатак сезону.

У студзені 2015 года падоўжыў кантракт са «Слуцкам». Аднак неўзабаве стала вядома, што з-за траўмы Антон вымушаны будзе прапусціць сезон 2015. У выніку, у лютым 2015 года разарваў кантракт са «Слуцкам» і завяршыў кар’еру.

## Дасягненні 
*   Чэмпіён Беларусі: 2004
*  Пераможца Першай лігі чэмпіянату Беларусі: 2013

## Статыстыка выступленняў 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі ФК Слуцк
Катэгорыя:Ігракі ФК Тарпеда-БелАЗ
Катэгорыя:Ігракі ФК Рудзенск
Катэгорыя:Ігракі ФК Гомель
Катэгорыя:Ігракі ФК Дарыда
Катэгорыя:Ігракі ФК Дынама Мінск
Катэгорыя:Ігракі ФК Дынама-Юні Мінск
Катэгорыя:Ігракі ФК Дынама-2 Мінск
Спартак (стадыён, Бабруйск)

**Стадыён «Спартак»** — шматфункцыянальны стадыён у Бабруйску, Беларусь. У цяперашні час выкарыстоўваецца пераважна для футбольных матчаў і з'яўляецца хатнім стадыёнам футбольнага клуба «Белшына», а таксама жаночай каманды «Бабруйчанка». Стадыён разлічаны на 3 709 чалавек.

## Гісторыя 
Стадыён быў пабудаваны ў красавіку 1934 года. На стадыёне праводзілі свае матчы розныя бабруйскія футбольныя клубы, якія выступалі ў чэмпіянатах БССР і СССР.

16 мая 1993 года на стадыёне «Спартак» бабруйскі «Фандак» атрымаў перамогу над мінскім «Дынама» з лікам 3:2. На матчы прысутнічалі 10 500 гледачоў, пры тым што ўсяго стадыён умяшчаў толькі 4 800.

З 1995 года, пасля расфарміравання клуба «Бабруйск» (былы «Фандак»), адзіным клубам у Бабруйску стала «Белшына». Таксама на стадыёне «Спартак» праводзіць матчы жаночы клуб «Бабруйчанка», адзін з найлепшых у Беларусі. На стадыёне неаднаразова праводзіліся матчы стадыі плэй-оф жаночай Лігі чэмпіёнаў.

Стадыён захоўваў свой першапачатковы выгляд да пачатку 21 стагоддзя. У 2001 годзе была праведзена першая сур'ёзная рэканструкцыя, калі была пабудавана Паўночная трыбуна. Пасля стадыён рэканструяваўся ў рамках падрыхтоўкі да рэспубліканскага конкурсу «Дажынкі-2006». Тады была пакладзена сучасная бегавая дарожка, пабудавана Паўднёвая трыбуна і два міні-футбольных поля, усталявана электроннае табло.

## Спасылкі 
* Профіль стадыёна на fcbelshina.by 
* Профіль стадыёна на pressball.by
* «По домам». Проект Offside.by о стадионах Беларуси. Эпизод 7: «Спартак» (Бобруйск) 

Катэгорыя:Футбольныя стадыёны Беларусі
Катэгорыя:Спорт у Бабруйску
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Бабруйска
Катэгорыя:1934 год у Бабруйску
Будаўнік (стадыён, Салігорск)

**«Будаўнік»** — шматфункцыянальны стадыён у Салігорску, Беларусь. З’яўляецца хатняй арэнай для футбольнага клуба «Шахцёр», які выступае ў Вышэйшай лізе чэмпіянату Беларусі. Умяшчальнасць адзінай трыбуны на стадыёне складае 4 200 месцаў.

## Гісторыя 
Стадыён «Будаўнік» быў узведзены ў 1973 годзе для спартыўных заняткаў работнікаў гарадскога «Будтрэста № 3». На той час меў адну трыбуну на 1 000 чалавек і аднапавярховы драўляны будынак.

З 1992 года стадыён стаў прымаць матчы чэмпіянату Беларусі па футболе. Сучасны выгляд спартыўная арэна набыла ў ходзе рэканструкцыі, праведзенай на працягу 2006 года. Былі надбудаваны яшчэ два паверхі, над адзінай усходняй трыбунай быў узведзены дах. Колькасць месцаў для гледачоў павялічана да 4 200. У падтрыбунных памяшканнях былі абсталяваны распранальні для спартсменаў і трэнераў, трэніровачныя залы, прэс-цэнтр, памяшканне для медперсаналу. Пакрыццё футбольнага поля было цалкам заменена.

У 2009 годзе на стадыёне «Будаўнік» з’явіліся электроннае табло і асвятляльныя мачты, якія дазволілі праводзіць матчы ўвечары. У 2017 годзе было абноўлена пакрыццё бегавых дарожак. Газон на футбольным полі натуральны, усталяваны падагрэў. Памеры поля — 105×68 метраў. На стадыёне маецца трэнажорная зала.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* «Па дамах». Стадыёны Беларусі. «Будаўнік» (Салігорск)
* Навіны стадыёна на by.tribuna.com

Катэгорыя:Футбольныя стадыёны Беларусі
Катэгорыя:Спорт у Салігорску
Катэгорыя:Архітэктура Салігорска
Геб

. Менавіта так старажытныя егіпцяне ўяўлялі структуру космасу.]]
**Геб** — старажытнаегіпецкі бог зямлі.

## Паходжанне і асноўны міф 
Сын бога паветра Шу і багіні вільгаці Тэфнут, брат і муж Нут (багіні неба) і бацька Асірыса, Ісіды, Сета і Нефтыды. Быў богам Зямлі ці Зямным узгоркам. Касмаганічныя міфы апісвалі яго ў вечнай сувязі з багіняй неба Нут. Яны вельмі кахалі адзін аднаго і таму з’явіліся на свет у моцных абдымках. Але ён спрачаўся са сваёй жонкай, бо яна заўсёды паядала сваіх дзяцей (зоркі), а потым зноў нараджала іх. Сонечны бог Ра загадаў богу паветра Шу развесці Геба з жонкай — калі яны не могуць жыць разам, то хай жывуць асобна. Богу Шу нічога не заставалася, як выканаць загад уладара. Праз яго магічную замову ва ўсім свеце паднялася тытанічная навальніца. Як ні супраціўляліся Нут і Геб, навальніца разарвала іх абдымкі. У моры падняліся астравы і вялікія мацерыкі, падняліся горы, з’явіліся рэкі. З таго часу неба і зямля жылі асобна. У егіпецкай дыядзе «неба-зямля» палавое ўвасабленне супрацьлеглае звычайнаму — у большасці іншых народаў зямля была жаночым боствам, а неба — мужчынскім.

У міфе пра спрэчку Гора з Сетам за права на сталец бога Асірыса Геб узначальвае суддзяў. У 125-й главе «Кнігі мёртвых» Геб удзельнічае ў судзе Асірыса над памерлымі. Лічылася, што некалі Гор жыў сярод людзей і кіраваў Егіптам. Потым сталец перайшоў да Асірыса, затым — да Геба, а пераемнікамі Геба былі ўжо людзі-фараоны. Таму лічылася, што ўлада фараона паходзіць ад Геба. Геб выяўляўся іерогліфам-качкай, таму яго дачку Ісіду часам называлі «яйкам качкі». Тытул Геба — «князь князёў» (рыпаты).

## Прызначэнне 
Лічылася, што Геб — добры бог, які ахоўвае людзей ад змей, якія жывуць у зямлі. У Тэкстах пірамід яму прыпісваюць таксама заступніцтва за памерлых. Старажытныя грэкі атаяснялі Геба з Кронасам. На Гебе раслі расліны, якія былі патрэбныя людзям. З яго таксама выходзілі ўсе зямныя рэкі. Выяўляўся ў выглядзе старога з барадой і царскімі ўпрыгажэннямі ці распасцёртым на ўвесь рост з Нут, якая абапіраецца на яго, а яе падтрымлівае Шу.

## Спасылкі 
* Міфалогія і багі Старажытнага Егіпта 

Катэгорыя:Патрыярхат
Катэгорыя:Старажытнаегіпецкія багі
Катэгорыя:Касмаганічныя міфы
Катэгорыя:Багі зямлі
Катэгорыя:Фараоны дынастыі багоў
Катэгорыя:Фараоны паводле алфавіта
Агенор

**Агено́р** ( — «мужны») — у старажытнагрэчаскай міфалогіі цар Ціра ў Фінікіі, сын Пасейдона і Лівіі, брат-блізня Бела (або сын Бела), яго жонка Тэлефаса, дзеці Кадм, Фенікс, Еўропа і Кілік;; або дзеці Кадм, Фасас, Кефей, Кілік, Фенікс, Еўропа, Фіней.

Заснаваў стабрамныя Фівы, пасля чаго выдаліўся ў Фінікію. Яго палац у Ціры згадвае Нон. Карфаген завуць «горадам Агенора». Называецца часам царом Фракіі як бацька Фінея.

Калі Зеўс выкраў Еўропу, Агенор разаслаў сыноў на пошукі, забараніўшы ім вяртацца без сястры. Пошукі былі безвыніковымі, і юнакі рассяліліся па розных краінах.

Катэгорыя:Героі старажытнагрэчаскіх міфаў
Катэгорыя:Блізкі Усход у старажытнагрэчаскай міфалогіі
Тарпеда (стадыён, Жодзіна)

**«Тарпеда»** — шматфункцыянальны стадыён у Жодзіне, Беларусь. З’яўляецца хатняй арэнай для футбольнага клуба «Тарпеда-БелАЗ», які выступае ў Вышэйшай лізе чэмпіянату Беларусі. Умяшчальнасць стадыёна складае 6 524 месцы.

## Гісторыя 
Ідэя будаўніцтва стадыёна ўзнікла ў 1965 годзе, і ўжо пад канец года пачаліся будаўніча-мантажныя работы. У лістападзе 1969 стадыён «Тарпеда» афіцыйна ўступіў у строй. На месцы цяперашняй заходняй трыбуны былі ўзведзены месцы для 5 000 чалавек. З самага адкрыцця стадыён стаў хатняй арэнай мясцовай футбольнай каманды «Ракета» (сучасная назва «Тарпеда-БелАЗ»).

З 1992 года стадыён стаў прымаць матчы чэмпіянату Беларусі па футболе. У 2005 годзе пачалася маштабная рэканструкцыя спартыўнай арэны, якая праходзіла ў некалькі этапаў і скончылася ў 2013. За гэты час была пабудавана ўсходняя трыбуна, над заходняй быў узведзены дах. Цяпер гэтыя дзве трыбуны ўмяшчаюць ледзь больш за 6,5 тысяч месцаў. У 2013 годзе былі ўсталяваныя электроннае табло і асвятляльныя мачты, якія дазволілі праводзіць матчы ўвечары. Праведзена ўкладка сучаснага пакрыцця бегавых дарожак. Каля галоўнай арэны з’явілася трэніровачнае футбольнае поле са штучным пакрыццём і трыбунай на 500 гледачоў. Газон на стадыёне натуральны, усталяваны падагрэў. Памеры поля — 105×68 метраў.

26 мая 2013 года на стадыёне «Тарпеда» адбыўся фінал Кубка Беларусі па футболе 2012/2013, у якім футбольны клуб «Мінск» перамог мінскае «Дынама».

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* «Па дамах». Праект Offside.by аб стадыёнах Беларусі. «Тарпеда» (Жодзіна)
* Навіны стадыёна на by.tribuna.com
* Профіль стадыёна на sport-belaz.by

Катэгорыя:Футбольныя стадыёны Беларусі
Катэгорыя:Спорт у Жодзіне
Спартак (стадыён, Магілёў)

**«Спартак»** — шматфункцыянальны стадыён у Магілёве, Беларусь. З’яўляецца хатняй арэнай для футбольнага клуба «Дняпро» Магілёў, які выступае ў Другой лізе чэмпіянату Беларусі. Умяшчальнасць стадыёна складае 7 350 месцаў.

## Гісторыя 
У 1951 годзе пляцоўка ў цэнтры Магілёва, на месцы якой зараз знаходзіцца стадыён, была адведзена пад спартыўныя мэты. У канцы 1954 гэта пляцоўка перададзена абласному савету спартыўнага таварыства «Спартак» для будаўніцтва стадыёна. У маі 1956 года новы спартыўны аб’ект быў уведзены ў эксплуатацыю. З 1960 стаў хатняй арэнай мясцовай футбольнай каманды «Хімік» (сучасная назва «Дняпро»). У 1967 годзе была ўзведзена жалезабетонная трыбуна на 5 000 чалавек з падтрыбуннымі памяшканнямі. У 1983 з’явіліся распранальні для футбалістаў, прэс-цэнтр, табло. Колькасць месцаў для гледачоў павялічана да 12 000.

З 1992 года стадыён «Спартак» стаў прымаць матчы чэмпіянату Беларусі па футболе. У 1999—2000 гадах праходзіў першы этап рэканструкцыі спартыўнай арэны, падчас якой праведзены капітальны рамонт усіх трыбун, распранальняў, прэс-цэнтра, медпункта. На трыбунах былі ўсталяваныя пластыкавыя сядзенні, у выніку чаго ўмяшчальнасць скарацілася да сучасных 7 350 месцаў. Адрамантаваны спартыўная зала і лёгкаатлетычны манеж. Была ўкладзена падстава для штучнага пакрыцця бегавых дарожак.

Другі этап рэканструкцыі праходзіў у 2008—2009 гадах. За гэты час на футбольным полі ўкладзены новы газон, усталяваны падагрэў і новая дрэнажная сістэма, перароблена сістэма арашэння. Былі абсталяваны сектары для скачкоў у даўжыню і для штурхання ядра. Ажыццёўлена мадэрнізацыя адміністрацыйна-бытавога корпуса. На паўднёвай трыбуне было ўсталявана сучаснае электроннае табло, над заходняй трыбунай быў узведзены дах. Старыя асвятляльныя мачты спартыўнай арэны заменены на новыя. Праведзена ўкладка сінтэтычнага пакрыцця бегавых дарожак. Газон на футбольным полі натуральны, памеры поля — 105×68 метраў. На стадыёне маецца трэнажорная зала.

19 мая 2018 года на стадыёне «Спартак» адбыўся фінал Кубка Беларусі па футболе 2017/2018, у якім брэсцкае «Дынама» атрымала перамогу над барысаўскім БАТЭ.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Гісторыя Спартака
* «Па дамах». Праект Offside.by аб стадыёнах Беларусі. «Спартак» (Магілёў)
* Навіны стадыёна на by.tribuna.com

Катэгорыя:З’явіліся ў 1956 годзе
Катэгорыя:Футбольныя стадыёны Беларусі
Катэгорыя:1956 год у Магілёве
Катэгорыя:Стадыёны Магілёва
Сенакосец звычайны

**Сенакосец звычайны** (*Phalangium opilio*) — від павукападобных з сямейства Phalangiidae.

## Апісанне 
Самец і самка гэтага віду выразна адрозніваюцца адзін ад аднаго будовай цела. Самцы даўжынёй ад 4 да 6 мм, самкі — ад 5 да 7 мм. Хеліцэры самцоў з буйнымі канічнымі вырастамі на другім членіку.

У самак гэтыя вырасты адсутнічаюць. На спіне ў яе прысутнічае цёмная седлападобная пляма з белай аблямоўкай.

Самец і самка даўганогія, другая пара ног самая доўгая. Афарбоўка ног пераважна цёмна-карычневая, у самак пераважна шэрая. Афарбоўка цела вагаецца, самкі таксама больш шэрыя. Ніжні бок цела ад светла-бэжавага да белага колеру, без малюнка.

Катэгорыя:Сенакосцы
Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1758 годзе
Спартыўная зала студэнтаў Пекінскага універсітэта

**Спартыўная зала студэнтаў Пекінскага універсітэта** () — спартыўная зала, агульная плошча якой складае 12,000 квадратных метраў. Пляцоўка для спаборніцтваў займае плошчу 50 на 32 метры, яе вышыня дасягае 13 метраў, а змяшчальнасць трыбун роўная 4200 месцам. Зала размешчана ў раёне Хайдзянь, Пекін. Белы звонку, аб'ект быў пабудаваны з чатырма калонамі ў форме восьмікутавых прызм вышынёй 28 метраў. Каб пашырыць функцыянальнасць і задзейнічаць больш прасторы, выкарыстоўваецца толькі трэць з магчымых сядзенняў. Акрамя таго, да спаборніцтваў арэнная і спартыўная залы, пляцоўкі для баскетбола, гандбола, бадмінтона і настольнага тэніса могуць быць падзеленыя на тры баскетбольныя пляцоўкі. Гэтая зала ўяўляе сабой сучасны шматфункцыянальны спартыўны комплекс.

Катэгорыя:Пекінскі ўніверсітэт
GRIN

**GRIN:**
* **GRIN** — прыватная кампанія, распрацоўшчык камп’ютарных гульняў і гульнявога рухавічка «Diesel».
* **Germplasm Resources Information Network** (GRIN) — інфармацыйны праект, які падае генетычную і іншую інфармацыю пра жывыя арганізмы.
* **GRIN** — градыентная оптыка ()
Атлант (стадыён, Наваполацк)

**«Атлант»** — футбольны стадыён у Наваполацку, Беларусь. З’яўляецца хатняй арэнай для футбольнага клуба «Нафтан», які выступае ў Першай лізе чэмпіянату Беларусі. Умяшчальнасць адзінай трыбуны на стадыёне складае 4 520 месцаў.

## Гісторыя 
Стадыён «Атлант» быў афіцыйна адкрыты ў 1970 годзе. З 1992 стадыён стаў прымаць матчы чэмпіянату Беларусі па футболе. У 2003 годзе на трыбунах былі ўсталяваныя пластыкавыя сядзенні, а ў 2009 каля галоўнай арэны з’явілася трэніровачнае футбольнае поле са штучным пакрыццём. У цяперашні час спартыўная арэна мае адну адкрытую трыбуну. Газон на стадыёне натуральны, усталявана электроннае табло. Памеры поля — 105×68 метраў. Падагрэў і штучнае асвятленне футбольнага поля адсутнічаюць.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Профіль стадыёна на fcnaftan.com

Катэгорыя:Футбольныя стадыёны Беларусі
Катэгорыя:Спорт у Наваполацку
Катэгорыя:Архітэктура Наваполацка
Іван Кірэевіч Сяркоў

**Іван Кірэевіч Сярко́ў** (, вёска Пакалюбічы, Гомельскі раён, Гомельская вобласць — ) — беларускі дзіцячы пісьменнік.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў сялянскай сям’і. З 1948 года служыў у Савецкай Арміі. Скончыў артылерыйскае вучылішча (1952). Пасля дэмабілізацыі (1955) працаваў у гомельскай раённай газеце «Маяк». Завочна скончыў факультэт журналістыкі Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта (1962). З 1960 года — старшы рэдактар, у 1961—1989 гадах — галоўны рэдактар Гомельскай абласной студыі тэлебачання, з 1977 года адначасова сакратар Гомельскага абласнога аддзялення СП БССР.

## Творчасць 
Літаратурную працу пачаў у 1962 года з вершаваных гумарэсак і кароткіх гумарыстычных апавяданняў (часопіс «Вожык»). Аўтар аповесцей «Мы з Санькам у тыле ворага» (1968), «Мы — хлопцы жывучыя» (1970), «Мы з Санькам — артылерысты…» (1989).

Напісаў сцэнарый тэлевізійнага мастацкага фільма «Мы — хлопцы жывучыя» (пастаўлены ў 1974 годзе, рэжысёр У. Станкевіч).

## Літаратура 
* Беларускія пісьменнікі : біябібліягр. слоўнік : у 6 т. — Т. 5. Пестрак—Сяўрук / Ін-т літ. імя Я. Купалы АН Беларусі; Беларус. Энцыкл.; Нацыянальны навукова-асветны цэнтр імя Ф. Скарыны. — Мн.: БелЭн, 1995. — С. 478—479.
* 
* 

## Спасылкі 
* 
* Мы — хлопцы жывучыя! Да 95-годдзя Івана Сяркова  // Калінкавіцкія навіны

Катэгорыя:Дзіцячыя пісьменнікі Беларусі
Катэгорыя:Пісьменнікі СССР
Катэгорыя:Паэты СССР
Катэгорыя:Сцэнарысты СССР
Катэгорыя:Пісьменнікі Беларусі
Катэгорыя:Паэты Беларусі
Катэгорыя:Сцэнарысты Беларусі
Луганда

**Луганда**, або **Ганда** — мова сям'і банту, распаўсюджана пераважна ва Угандзе, у рэгіёне Буганда (ад назвы народа ганда). Акрамя прадстаўнікоў народа ганда, ёй валодаюць каля 100 000 прадстаўнікоў іншых этнасаў (1991, перапіс): у гэтай мовы больш за ўсё носьбітаў ва Угандзе, а як другая мова па распаўсюджанасці яна саступае толькі англійскай.

## Гісторыя 
thumb|left|Моўная карта Уганды. Зялёным колерам пазначаны мовы банту
Пранікненне на тэрыторыі Уганды плямёнаў банту датуецца прыкладна першай паловай I тысячагоддзя н. э. Да XVI стагоддзя на тэрыторыі Буганды ўжо існавала цэнтралізаваная дзяржава. Актыўныя кантакты з еўрапейскімі і арабскімі гандлярамі і каланізатарамі адносяцца толькі да сярэдзіны XIX ст., тады ж пачалося і вывучэнне мовы луганда, якой займаліся ў першую чаргу місіянеры. З пачатку XX стагоддзя на тэрыторыі Уганды пачынае распаўсюджвацца суахілі, лінгва-франка Усходняй Афрыкі.

Пасля атрымання Угандай незалежнасці афіцыйнай мовай краіны стала англійская. Разглядалася таксама магчымасць надання гэтага статусу адной з мясцовых моў, пры гэтым двума асноўнымі кандыдатамі былі луганда і суахілі. Многія з тых, хто не належаў да народа ганда, былі супраць луганда. У рэшце рэшт пры Ідзі Аміне выбар быў зроблены на карысць суахілі, аднак у 1995 годзе гэтае рашэнне было адменена. У 2005 годзе парламент Уганды аднавіў суахілі ў якасці нацыянальнай мовы краіны; луганда застаецца прадметам выкладання ў школах Буганды; на ёй таксама вядзецца выкладанне ў пачатковай школе. Арфаграфія замацавана рашэннем канферэнцыі народа Гандв ў 1947 годзе.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Мовы банту
Катэгорыя:Мовы Уганды
Катэгорыя:Тонавыя мовы
Універсітэт Дар-эс-Салама

**Універсітэт Дар-эс-Салама** () — найбуйнейшы ўніверсітэт Танзаніі. Утвораны ў 1970 годзе шляхам падзелу Універсітэта Усходняй Афрыкі на Універсітэт Дар-эс-Салама, Універсітэт Макерэрэ і Універсітэт Найробі.

## Гісторыя 
У 1961 годзе ў Дар-эс-Саламе быў адкрыты афіляваны з Лонданскім універсітэтам каледж, які ўжо ў 1963 годзе быў уключаны ў склад Універсітэта Усходняй Афрыкі. Калі ў 1970 годзе было прынята рашэнне аб падзеле Універсітэта Усходняй Афрыкі, 1 ліпені таго ж года рашэннем парламента Танзаніі № 12 з гэтага каледжа быў утвораны Універсітэт Дар-эс-Салама.

## Вядомыя выпускнікі 
* Джон Гаранг, 1-ы прэзідэнт Паўднёвага Судана.
* Ларан-Дэзірэ Кабіла, 3-і прэзідэнт Дэмакратычнай Рэспублікі Конга.
* Эрыя Катэгая, міністр замежных спраў Уганды (1996—2001).
* Джакая Кікветэ, 4-ы прэзідэнт Танзаніі.
* Ёверы Кагута Мусевені, 10-ы прэзідэнт Уганды

Дар-эс-Салам
Катэгорыя:Дар-эс-Салам
Гімн Ліберыі

**«All Hail, Liberia, Hail!»** (*Уся слава Ліберыі, слава!*) — нацыянальны гімн Ліберыі. Тэкст гімна быў напісаны Дэніелам Бэшыелам Уорнерам, будучым прэзідэнтам Ліберыі, музыка — кампазітара Олмстыда Лука.

## Тэкст гімна 
All hail, Liberia, hail! (All hail!)
All hail, Liberia, hail! (All hail!)
This glorious land of liberty
Shall long be ours.
Though new her name,
Great be her fame,
And mighty be her powers,
And mighty be her powers.
In joy and gladness
With our hearts united,
We'll shout the freedom
Of a race benighted,
Long live Liberia, happy land!
A home of glorious liberty,
By God's command!
A home of glorious liberty,
By God's command!

All hail, Liberia, hail! (All hail!)
All hail, Liberia, hail! (All hail!)
In union strong success is sure.
We cannot fail!
With God above
Our rights to prove,
We will o'er all prevail,
We will o'er all prevail!
With heart and hand our country's cause defending,
We'll meet the foe with valour unpretending.
Long live Liberia, happy land!
A home of glorious liberty,
By God's command!
A home of glorious liberty,
By God's command!

Ліберыя
Катэгорыя:Дзяржаўныя сімвалы Ліберыі
Катэгорыя:Песні 1847 года
Гімн Танзаніі

**Божа, дабраславі Афрыку** (суахілі Mungu ibariki Afrika) — дзяржаўны гімн Танзаніі, уяўляе сабой вядомую мелодыю Энаха Сантонгі «Божа, дабраславі Афрыку» са словамі, перакладзенымі на суахілі, таксама з'яўляецца часткай гімна Паўднёвай Афрыкі і (са змененымі словамі), гімнам Замбіі. Быў зацверджаны як гімн Танганьікі пасля атрымання апошняй незалежнасці ў 1961 і пасля аб'яднання з Занзібарам у Танзанію ў 1964 годзе і застаўся гімнам новай краіны.

## Тэкст на суахілі 
Mungu ibariki Afrika
Wabariki Viongozi wake
Hekima Umoja na Amani
Hizi ni ngao zetu
Afrika na watu wake.

CHORUS:
Ibariki Afrika 
Ibariki Afrika 
Tubariki watoto wa Afrika. 

Mungu ibariki Tanzania
Dumisha uhuru na Umoja
Wake kwa Waume na Watoto
Mungu Ibariki Tanzania na watu wake. 

CHORUS:
Ibariki Tanzania 
Ibariki Tanzania 
Tubariki watoto wa Tanzania.

## Англійская версія 
God bless Africa
Bless its leaders
Wisdom, unity and peace
These are our shields
Africa and its people

CHORUS:
Bless Africa
Bless Africa
Bless us, the children of Africa

God bless Tanzania
Grant eternal freedom and unity
To its women, men and children
God bless Tanzania and its people

CHORUS:
Bless Tanzania
Bless Tanzania
Bless us, the children of Tanzania

## Беларускі пераклад 
Божа, дабраславі Афрыку
Дабраславі яе лідараў
Мудрасць, еднасць і мір
Яны шчыты нашы
Усёй Афрыкі і яе народаў

ХОР:
Дабраславі Афрыку
Дабраславі Афрыку
Дабраславі нас, дзяцей Афрыкі

Божа, дабраславі Танзанію
Вялікую бясконцую свабоды і еднасць
яе жанчын, мужчын і дзяцей
Божа, дабраславі Танзанію і яе людзей

ХОР:
Дабраславі Танзанію
Дабраславі Танзанію
Дабраславі нас, дзяцей Танзаніі

Катэгорыя:Дзяржаўныя сімвалы Танзаніі
Танзанія
Гімн Тога

**Прывітанне табе, зямля нашых продкаў** () — дзяржаўны гімн Тога, зацверджаны пасля атрымання незалежнасці ў 1960 годзе. У 1979-1991 быў адменены.

## Французскі тэкст гімна 
: Salut à toi pays de nos aïeux,
: Toi que les rendait forts,
: Paisibles et joyeux,
: Cultivant vertu, vaillance,
: Pour la prospérité
: Que viennent les tyrans,
: Ton cœur soupire vers la liberté,
: Togo debout, luttons sans défaillance,
: Vainquons ou mourons, mais dans la dignité,
: Grand Dieu, toi seul nous a exaltés,
: Du Togo pour la prospérité,
: Togolais viens, bâtissons la cité.

: Dans l’unité nous voulons te servir,
: C’est bien là de nos cœurs, le plus ardent désir,
: Clamons fort notre devise,
: Que rien ne peut ternir.
: Seul artisan de ton bonheur, ainsi que de ton avenir,
: brisons partout les chaînes de la traîtrise,
: Et nous te jurons toujours fidélité,
: Et aimer servir, se dépasser,
: Faire encore de toi sans nous lasser,
: Togo chéri, l’or de l’humanité.

: Salut, salut à l’Univers entier
: Unissons nos efforts sur l’immense chantier
: D’où naîtra toute nouvelle
: La Grande Humanité
: Partout au lieu de la misère, apportons la félicité.
: Chassons du monde la haine rebelle
: Finis l’esclavage et la Captivité
: A l'étoile de la liberté,
: Renouons la solidarité
: Des Nations dans la fraternité

Катэгорыя:Дзяржаўныя сімвалы Тога
Тога
Гімн Чылі

**Нацыянальны гімн Чылі** () — дзяржаўны гімн Чылі, зацверджаны ў 1828 годзе, стаў другім гімнам краіны, да 1847 захоўваючы словы ранейшага гімна.

## Тэкст гімна 
### На іспанскай 

:**Dulce Patria, recibe los votos**
:**con que Chile en tus aras juró**
:**que o la tumba serás de los libres** 
:**o el asilo contra la opresión.**

I 
:Ha cesado la lucha sangrienta;
:ya es hermano el que ayer invasor; 
:de tres siglos lavamos la afrenta 
:combatiendo en el campo de honor. 
:El que ayer doblegábase esclavo 
:hoy ya libre y triunfante se ve; 
:libertad es la herencia del bravo, 
:la Victoria se humilla a su pie.

II 
:Alza, Chile, sin mancha la frente; 
:conquistaste tu nombre en la lid; 
:siempre noble, constante y valiente 
:te encontraron los hijos del Cid. 
:Que tus libres tranquilos coronen 
:a las artes, la industria y la paz, 
:y de triunfos cantares entonen 
:que amedrenten al déspota audaz.

III 
:Vuestros nombres, valientes soldados, 
:que habéis sido de Chile el sostén, 
:nuestros pechos los llevan grabados; 
:los sabrán nuestros hijos también. 
:Sean ellos el grito de muerte 
:que lancemos marchando a lidiar, 
:y sonando en la boca del fuerte 
:hagan siempre al tirano temblar.

IV 
:Si pretende el cañón extranjero 
:nuestros pueblos, osado, invadir; 
:desnudemos al punto el acero 
:y sepamos vencer o morir. 
:Con su sangre el altivo araucano 
:nos legó, por herencia, el valor; 
:y no tiembla la espada en la mano 
:defendiendo, de Chile, el honor.

**V**
:**Puro, Chile, es tu cielo azulado,**
:**puras brisas te cruzan también,**
:**y tu campo de flores bordado**
:**es la copia feliz del Edén.**
:**Majestuosa es la blanca montaña**
:**que te dio por baluarte el Señor,**
:**y ese mar que tranquilo te baña**
:**te promete futuro esplendor.**

VI 
:Esas galas, ¡oh, Patria!, esas flores 
:que tapizan tu suelo feraz, 
:no las pisen jamás invasores; 
:con su sombra las cubra la paz. 
:Nuestros pechos serán tu baluarte, 
:con tu nombre sabremos vencer, 
:o tu noble, glorioso estandarte, 
:nos verá, combatiendo, caer. 

Чылі
Катэгорыя:Дзяржаўныя сімвалы Чылі
Катэгорыя:Песні 1819 года
НФЛ у сезоне 1970

**Cезон 1970** года стаў 51-ым сезонам Нацыянальнай футбольнай лігі (NFL) і першым сезонам пасля аб`яднання АФЛ і НФЛ.

## Турнірная табліца 
***В** = Выйгрыш, **П** = Паражэнне, **Н** = Нічыя, **%** = Адсотак перамог, **АН** = Ачкі набраныя, **АП** = Ачкі прапушчаныя*

* – Лепшы пакажчык сярод другіх каманд,  – Пераможца дывізіёна*

***Заўвага**: Да 1972 года, нічыі ў турнірных табліцах не ўлічваліся.*

## Плэй-оф 
## Глядзіце таксама 
## Спасылкі 
* Гісторыя НФЛ 1961-1970 на nfl.com

1970
Катэгорыя:1970 год у спорце
Маскоўскі тэатр «Сучаснік»

**Маскоўскі ордэна Пашаны дзяржаўны тэатр «Сучаснік»** — тэатр у Маскве. Знаходзіцца ў Басманным раёне, па адрасе Чыстапрудны бульвар, дом 19А.

Маскоўскі тэатр «Сучаснік» быў заснаваны групай маладых акцёраў у 1956 годзе. У гады адлігі, выкрыцця культу асобы Сталіна ён стаў першым у СССР тэатрам, створаным свабодным творчым аб’яднаннем групы аднадумцаў, якія здолелі адстаяць сябе як цэласны мастацкі калектыў. Заснавальнікамі тэатра былі Алег Мікалаевіч Яфрэмаў, Галіна Барысаўна Волчак, Ігар Уладзіміравіч Кваша, Лілія Талмачова, Яўген Еўсцігнееў, Алег Паўлавіч Табакоў, Віктар Сергачоў. Да іх далучыліся і іншыя выпускнікі школы-студыі МХАТ.

## Будынак 
Да 1961 года ў тэатра не было свайго будынка. Спектаклі ставіліся на сцэнах дамоў культуры і клубаў, два разы на месяц на сцэне філіяла МХАТ. У 1961 годзе тэатру быў перададзены яго першы будынак на плошчы Маякоўскага, які вызваліўся пасля пераезду адтуль Маскоўскага тэатра Эстрады. Стары будынак быў знесены ў 1974 годзе. Цяперашні будынак тэатра «Сучаснік» на Чыстапрудным бульвары, пабудаваны ў стылі неакласіцызму з элементамі мадэрна ў 1912—1914 гг. архітэктарам Р. І. Клейнам для кінатэатра «Калізей». Пасля закрыцця кінатэатра і рэканструкцыі, будынак з глядзельнай залай на 800 месцаў перададзены «Сучасніку» у 1974 годзе.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Славутасці Масквы
Катэгорыя:Тэатры Масквы
Катэгорыя:З’явіліся ў 1956 годзе
Катэгорыя:1956 год у Маскве
Знішчэнне львоўскіх вязняў у чэрвені-ліпені 1941 года

**Знішчэнне львоўскіх вязняў у чэрвені-ліпені 1941 года**&nbsp;— масавыя расстрэлы органамі НКУС палітычных вязняў у турмах Львова і Золачава на працягу канца чэрвеня&nbsp;— пачатку ліпеня 1941 года.

## Перадгісторыя 
Станам на 22 чэрвеня 1941 года, калі Германія здзейсніла напад на СССР, у турмах Львоўскай вобласці было 5424 зняволеных. Яны утрымліваліся у трох турмах Львова:
* №&nbsp;1&nbsp;— на Лонцкага,
* №&nbsp;2&nbsp;— Замарстынаўскай,
* №&nbsp;4&nbsp;— Брыгідках.

Калі львоўскія турмы сталі перапоўненыя (напрыклад, у турме на Лонцкага пры ліміце 1500 чалавек знаходзілася 3638 зняволеных), частку зняволеных адправілі ў г. Золачаў, дзе яны ўтрымліваліся ў мясцовым замку.

Большасць з гэтых людзей абвінавачвалася па артыкуле 54 Крымінальнага кодэкса СССР — контррэвалюцыйная дзейнасць.

23 чэрвеня 1941 наркам дзяржаўнай бяспекі Усевалад Мяркулаў выдаў загад № 2445/М, у якім гаварылася аб тэрміновым ўліку ўсіх зняволеных у турмах і падзелу на тых, хто падлягае дэпартацыі ў канцлагеры ГУЛагу, і тых, каго неабходна расстраляць.

Катэгорыя:НКУС
Катэгорыя:1941 год ва Украіне
Катэгорыя:Гісторыя Львова
Катэгорыя:Ваенныя злачынствы СССР у Другой сусветнай вайне
Катэгорыя:Чэрвень 1941 года
Катэгорыя:Ліпень 1941 года