open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Магістраль для Еўропы

**Магістра́ль для Еўро́пы** (, ) — праект Трансеўрапейскай транспартнай сеткі (TEN-T) па стварэнні высакахуткаснага чыгуначнага злучэння паміж Парыжам і Браціславай, з адгалінаваннем да Будапешта.

Завяршэнне праекта запланавана да 2020 года. Магістраль злучыць пяць краін Еўропы з насельніцтвам 34 мільёны. Агульная працягласць маршрута з Парыжа да Будапешта складзе 1592 км.

## Маршрут 
Французскі адрэзак магістралі, які запланаваны да ўводу ў эксплуатацыю ў 2016 годзе, дазволіць развіваць хуткасць да 320 км/г і скароціць час на дарогу да 2 гадзін ад Усходняга вакзала Парыжа да Страсбурга.

У Германіі маршрут складаецца з чыгунак ад Страсбурга да Апенваера (*Europabahn*), на якой максімальная хуткасць складае 200 км/г, і ад Апенваера да Брухзаля (*Rheintalbahn*), дзе хуткасць дасягае 250 км/г. У Брухзалі МдЕ перасякае хуткасную чыгунку Мангейм — Штутгарт, разлічаную на 250 км/г.

У Штутгарце лінія пераходзіць у новую чыгунку Штутгарт — Аўгсбург, якую плануецца завяршыць да 2020 года з максімальнай хуткасцю 250 км/г паміж Штутгартам і Ульмам і 200 км/г ад Ульма да Аўгсбурга. Пасля вылучэння пуцей Мюнхен — Аўгсбург у асобныя для павольнага руху (грузавыя і прыгарадныя цягнікі) хуткасныя цягнікі змогуць развіваць тут 230 км/г.

Цягнікі з Мюнхена-Усходняга да Зальцбурга будуць хадзіць з хуткасцю 160 км/г, перасякаючы аўстрыйскую мяжу ў Фрайласінгу.

У Аўстрыі для новага маршрута былі палепшаны пуці паміж Атнанг-Пухгаймам і Вельсам (230 км/г), збудавана новая паралельная чыгунка (*Neue Westbahn*) Лінц — Вена (250 км/г) і збудаваны новы вакзал у Вене замест разабранага Паўднёвага. Адсюль Еўрапейская магістраль працягнецца да Браціславы, а паўднёва-заходняя лінія — праз Дзьёр да Будапешта.

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт  

Катэгорыя:Высакахуткасныя чыгуначныя лініі
Катэгорыя:Высакахуткасная еўрапейская чыгунка
Брухзаль

**Брухзаль** () — горад на паўночным захадзе нямецкай федэральнай зямлі Бадэн-Вюртэмберг за 20 км на поўнач ад Карлсруэ. Праз горад працякае рака Зальбах, якая ўпадае ў Рэйн. Першая пісьмовая згадка горада адносіцца да 976 года.

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Памятныя мясціны 
* Палац Брухзаль — барочная рэзідэнцыя князёў-біскупаў з Шпаера,
* Бельведэр у гарадскім садзе — былы забаўляльны павільён князёў-біскупаў,
* Прыхадская царква св. Пятра (XVIII ст.)
* Данжон былога біскупскага замка (XII ст.).

## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Іаган Штумф (1500—1578) — швейцарскі гісторык, картограф.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Гарады Бадэн-Вюртэмберга
Алена Лолавіч

**Алена Лолавіч** (; нар. 14 ліпеня 1981 года ў Сараева, СФРЮ) — сербская гарналыжніца, якая спаборнічае галоўным чынам у слаламе, гіганцкім слаламе, супер-гіганце і радзей у хуткасным спуску. З'яўляецца членам лыжнага клуба «Чукарычкі» з Бялграда.

## Алімпійскія гульні 
Брала ўдзел у трох алімпіядах і на ўсіх трох была сцяганосцам зборнай.

## Спасылкі 
* Профіль 

Катэгорыя:Гарналыжнікі на зімовых Алімпійскіх гульнях 2002 года
Катэгорыя:Гарналыжнікі на зімовых Алімпійскіх гульнях 2006 года
Катэгорыя:Гарналыжнікі на зімовых Алімпійскіх гульнях 2010 года
Бранкіца Міхайлавіч

**Бранкіца Міхайлавіч** (; 13 красавіка 1991, Горне-Рахіч) — сербская валейбалістка, нападная турэцкага клуба «Фенербахчэ» і зборнай Сербіі. Сярэбраны прызёр Кубка свету, уладальніца бронзавых медалёў чэмпіянату Еўропы, Еўралігі, Сусветнага гран-пры, першых Еўрапейскіх гульняў у Баку. Удзельніца летніх Алімпійскіх гульняў у Лондане, сярэбраны прызёр Алімпійскіх гульняў 2016.

## Біяграфія 
Бранкіца Міхайлавіч нарадзілася 13 красавіка 1991 года ў вёсцы Горне-Рахіч муніцыпалітэта Брчко ССР Сербія, СФРЮ (цяпер Рэспубліка Сербская). Актыўна займацца валейболам пачала з ранняга дзяцінства, у перыяд 2006—2009 гадоў гуляла ў мясцовым клубе «Адзінства» і на міжнародных спаборніцтвах прадстаўляла Боснію і Герцагавіну, потым цягам некалькіх сезонаў спрабавала сябе ў швейцарскім і карэйскім клубах, а ў 2012 годзе перайшла ў французскі «Розінг» і стала прадстаўляць Сербію.

Першага сур'ёзнага поспеху на сталым міжнародным узроўні дамаглася ў 2012 годзе, калі ўвайшла ў асноўны склад сербскай нацыянальнай зборнай і пабывала на турніры жаночай Еўралігі ў Карлавых Варах, адкуль прывезла ўзнагароду бронзавай вартасці. Дзякуючы шэрагу ўдалых выступаў, дабілася права бараніць гонар краіны на летніх Алімпійскіх гульнях у Лондане, аднак тут сербкі выступілі дрэнна — не набралі ў сваёй групе ніводнага ачка і не прабіліся ў стадыю плэй-оф.

У 2013 годзе Міхайлавіч перайшла ў бразільскі «Унілевер», здабыла з ім перамогу на чэмпіянаце Бразіліі і атрымала срэбны медаль на клубным чэмпіянаце свету ў Цюрыху. Пры гэтым у складзе сербскай зборнай яна заняла трэцяе месца на Сусветным гран-пры ў Сапара. Праз год далучылася да японскага клуба «Хісаміцу Спрынгс», хоць значнага поспеху ў Японіі не дамаглася.

З 2015 года з'яўляецца нападніцай турэцкага клуба «Фенербахчэ», у прыватнасці, у яго складзе стала ўладальніцай Кубка Турцыі. Працягваючы выступаць, галоўным чынам, у складзе валейбольнай каманды Сербіі, выйграла бронзавыя медалі на першых Еўрапейскіх гульнях у Баку і на чэмпіянаце Еўропы ў Бельгіі і Нідэрландах. Атрымала срэбра на Кубку свету ў Японіі, саступіўшы лідарства толькі зборнай Кітая.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Валейбалісткі Сербіі
Катэгорыя:Валейбалісткі Босніі і Герцагавіны
Катэгорыя:Валейбалісты на летніх Алімпійскіх гульнях 2012 года
Катэгорыя:Валейбалісты на летніх Алімпійскіх гульнях 2016 года
Катэгорыя:Валейбалісты на летніх Алімпійскіх гульнях 2020 года
Катэгорыя:Сярэбраныя прызёры летніх Алімпійскіх гульняў 2016 года
Катэгорыя:Бронзавыя прызёры летніх Алімпійскіх гульняў 2020 года
Катэгорыя:Чэмпіёны Еўропы па валейболе
Катэгорыя:Чэмпіёны свету па валейболе
Катэгорыя:Ігракі «Ленінградкі» Санкт-Пецярбург
Гран-пры Кітая

**Гран-пры Кітая** () — адзін з этапаў чэмпіянату Свету па аўтагонках у класе Формула-1. Упершыню праведзены ў  годзе на новым аўтадроме ў Шанхаі. У першым Гран-пры Кітая атрымаў перамогу пілот Ferrari Рубенс Барыкела.

## Пераможцы 
### Лідары па колькасці перамог 
#### Гоншчыкі 
#### Каманды 
#### Па Гадах 
## Гонкі падтрымкі 
З 2004 года падчас уік-энду ў рамках Гран-пры таксама праводзяцца гонкі азіяцкай серыі Формулы-БМВ і Суперкубка Паршэ, у 2008 годзе дзве гонкі серыі GP2 Asia, у 2009 годзе гонка Кубка Азіі Aston Martin.

## Спасылкі 
* Shanghai International Circuit  

Катэгорыя:Гран-пры Формулы-1
Марыя Шэсціч

**Марыя Шэсціч** (*Marija Šestić*, нар. 5 мая 1987 у г. Баня-Лука) — спявачка і піяністка з Босніі і Герцагавіны. Дачка аўтара гімна Босніі і Герцагавіны «Інтэрмеца» кампазітара Душана Шэсціча.

У маі 2007 года брала ўдзел у конкурсе песні «Еўрабачанне 2007», у горадзе Хельсінкі з песняй «Rijeka bez imena» («Рака без імя»). З 106-ю баламі заняла 11 месца.

## Спасылкі 
* Песня «Rijeka bez imena»
* Афіцыйны сайт «Еўрабачання»

Катэгорыя:Спевакі і спявачкі Босніі і Герцагавіны
Катэгорыя:Удзельнікі конкурсу песні Еўрабачанне 2007
Дахрысціянскія альпійскія традыцыі

**Дахрысція́нскія альпі́йскія трады́цыі** з’яўляюцца даволі багатымі і разнастайнымі. Многія з іх дажылі да нашых дзён, прычым некаторыя ўпісаліся ў парахрысціянскія народныя традыцыі.

Цэнтральныя і Усходнія Альпы ў Еўропе маюць багатыя фальклорныя традыцыі паганскіх (дахрысціянскіх) часоў, прычым яны ўвабралі ў сябе элементы германскай, кельцкай (гала-рымскай), славянскай (карантанскай) і рэцкай культур.

## Распаўсюджванне ў сучаснасці 
Старажытныя традыцыі захаваліся ў сельскай мясцовасці Аўстрыі, Швейцарыі, Баварыі, Славеніі, заходняй і паўночнай Харватыі і паўночна-ўсходняй Італіі ў форме танцаў, мастацтва, працэсій, рытуалаў і гульняў. Высокае адрозненне гэтых традыцый ад суседніх рэгіёнаў стала вынікам доўгачасовай ізаляцыі альпійскіх паселішчаў. Адносіны паміж Рымска-Каталіцкай Царквой і паганствам у Альпах заўжды былі вельмі амбівалентнымі: у той час, калі некаторыя традыцыі захаваліся толькі ў далёкіх далінах, куды не распаўсюджваўся царкоўны ўплыў, іншыя жа актыўна асіміляваліся на працягу стагоддзяў. З прычыны змяншэння колькасці сельскага насельніцтва ў Альпах многія звычаі страцілі сваё першапачатковае значэнне і сталі інтэрпрытавацца па-сучаснаму.

Катэгорыя:Альпы
Катэгорыя:Паганскія святы
Катэгорыя:Язычніцтва
Катэгорыя:Фальклор
Катэгорыя:Хрысціянства ў Аўстрыі
Базіліка Марыяцэля

**Базі́ліка Марыя́цэля** — каталіцкі храм, які мае статус помніка архітэктуры, у горадзе Марыяцэль, які знаходзіцца ў федэральнай зямлі Штырыя ў Аўстрыі. Базіліка вядомая як месца захоўвання драўлянай фігуркі Багародзіцы, якую называюць «*Вялікая Маці Аўстрыі*» і якая ўшаноўваецца як нацыянальная святыня. Царква носіць ганаровы тытул «*малая базіліка*» і з'яўляецца галоўным месцам каталіцкіх паломніцтваў у Аўстрыі.

## Галерэя 

Файл:Basilika Mariazell2.jpg
Файл:Basilika Mariazell1.jpg

## Спасылкі 
Катэгорыя:Каталіцкія храмы Аўстрыі
Катэгорыя:Месцы паломніцтва
Саша Чаджа

**Саша Чаджа** (, нарадзілася 13 ліпеня 1989 у Сараева) — сербская баскетбалістка, якая гуляе на пазіцыі атакоўнага абаронцы у турэцкім клубе «Істанбул Юніверсітэсі» (Турэцкая ліга); чэмпіёнка Еўропы 2015 года ў складзе зборнай Сербіі.

## Кар’ера гульца 
### Клубная 
Прафесійную кар’еру Саша пачала ў 2006 годзе ў баскетбольным клубе «Младзе Краишник» з Баня-Лукі, з якім выйграла Кубак Рэспублікі Сербскай. Потым яна выступала за сараеўскі «Жалезнічар», выйграўшы двойчы чэмпіянат Босніі і Герцагавіны і адзін раз кубак Босніі і Герцагавіны. У 2009 годзе перабралася ў сербскі чэмпіянат у каманду «Хемафарм» (цяпер «Вршац»), з якой выйграла двойчы Кубак Сербіі (Мілана Цігі Васоевіча) у 2010 і 2012 гадах. У 2013 годзе ў складзе «Партызана» Сашы скарыліся чэмпіянат Сербіі, Кубак Сербіі і Міжнародная жаночая баскетбольная ліга. Сезон 2013/2014 правяла ў румынскай камандзе «Альба-Юлія», сезон 2014/2015 — у турэцкай «Чанык Беледые», з 2015 года гуляе за «Істанбул Юніверсітэсі».

### У зборнай 
Саша прыцягвалася ў моладзевыя зборныя Босніі і Герцагавіны, аднак прыняла рашэнне гуляць менавіта за Сербію. Так яна трапіла ў зборную Сербіі на чэмпіянат Еўропы 2013 гады, дзе і дэбютавала на буйных турнірах. Ва ўсіх 9 гульнях, якія правялі сербкі, Саша набрала 33 ачкі (з іх 11 у гульні супраць Турцыі і 10 супраць Іспаніі), аформіла 18 падбораў і зарабіла 18 персанальных заўваг. На чэмпіянаце свету 2014 года Сербія дайшла да стадыі чвэрцьфіналу: Саша згуляла ў 6 гульнях з 7, набрала 22 ачкі (па 6 ачкоў у гульнях з Кітаем, Турцыяй і Анголай), аформіла 10 падбораў і зарабіла 11 персанальных заўваг. На пераможным для Сербіі чэмпіянаце Еўропы 2015 Саша згуляла ўсяго 6 гульняў з 10, не згуляўшы апошнія тры, набрала адзінае ачко ў матчы супраць Харватыі, аформіла 7 падбораў і зарабіла 7 персанальных заўваг. Перамога Сербіі на жаночым чэмпіянаце Еўропы стала першай для жаночай зборнай і дазволіла ім згуляць на Алімпійскіх гульнях упершыню ў гісторыі.

## Спасылкі 
* Профіль на сайце Еўрабаскета 
* Профіль на сайце FIBA  

Катэгорыя:Баскетбалісткі Сербіі
Катэгорыя:Чэмпіёны Еўропы па баскетболе
Катэгорыя:Бронзавыя прызёры летніх Алімпійскіх гульняў 2016 года
Катэгорыя:Баскетбалісты на летніх Алімпійскіх гульнях 2016 года
Катэгорыя:Ігракі жаночай зборнай Сербіі па баскетболе
Наташа Нінкавіч

**Наташа Нінкавіч** (; 22 ліпеня 1972, Трэбіне) — сербская актрыса тэатра і кіно, найболей вядомая па ролях у фільмах «Ратаваннік», «Жыццё і вайна», «Прафесіянал», «Пастка». Лаўрэат некалькіх прэстыжных прэмій, неаднаразова прызнавалася лепшай акторкай айчынных і замежных кінафэстаў.

## Біяграфія 
Наташа Нінкавіч нарадзілася 22 ліпеня 1972 года ў горадзе Трэбіне, Сацыялістычная Федэратыўная Рэспубліка Югаславія (цяпер Рэспубліка Сербская, Боснія і Герцагавіна). Дзяцінства правяла тамсама з бацькамі Бранка і Міленай Нінкавіч, скончыла мясцовыя пачатковую і сярэднюю школы. Пасля сканчэння школы адправілася ў Бялград і паступіла ў Бялградскі ўніверсітэт, дзе праходзіла навучанне на Факультэце драматычнага мастацтва пад кіраўніцтвам прафесара Уладзіміра Еўтавіча. Яе аднакурснікамі былі такія вядомыя артысты Ваяр Чэткавіч, Сяргей Трыфунавіч і Нябойша Глогавац. Скончыла ўніверсітэт у 1994 годзе.

Здымацца ў кіно Нінкавіч пачала ўжо падчас навучання ва ўніверсітэце ў 1989 годзе, так яна выканала эпізадычныя ролі ў фільмах «Лепшы» і «Тры квіткі ў Галівуд». Стала вядомая шырокай грамадскасці ў 1998 годзе, згуляўшы адну з галоўных роляў у касавым амерыканскім фільме «Ратаваннік», прысвечаным трагічным падзеям Баснійскай вайны. За гэту ролю яна ганаравалася некалькіх прэстыжных кінаўзнагарод, у прыватнасці была прызнана лепшай актрысай на расійскім фестывалі «Кінатаўр» у Сочы, атрымала некалькі ўзнагарод на сербскім фестывалі дасягненняў айчынных актораў у Нішы.

У 2003 і 2004 гадах знялася ў фільме «Прафесіянал» і тэлесерыяле «Змяшаны шлюб» адпаведна. У 2006 і 2007 гадах адзначылася памятнымі ролямі ў серыяле «Вар'ят, заблытаны, нармальны» і фільме «Пастка», які таксама сабраў мноства кінапрэмій рознай ступені значнасці. У 2008 годзе выканала адну з галоўных роляў у тэлесерыяле «Паранены арол».

Выканала мноства роляў у спектаклях на сцэне Нацыянальнага тэатра ў Бялградзе. Мае некалькі тэатральных узнагарод: у 2002 годзе ганаравана прыза фэсту «Дні камедыі» за ўдзел у пастаноўцы «Сон у летнюю ноч», у 2005 годзе прызнана лепшай актрысай па версіі Бялградскага драматычнага тэатра за спектакль «Трансільванія», тройчы прызнавалася лепшай акторкай Нацыянальнага тэатра ў Бялградзе (2001, 2002, 2010).

Жыве ў Бялградзе. Замужам за Ненадам Шарэнацам, ёсць двое дзяцей — двайняты Лука і Матыя.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Выпускнікі Бялградскага ўніверсітэта
Red Bull GmbH

**Red Bull GmbH** — аўстрыйская кампанія па вытворчасці энергетычных напояў, найбольш вядомы з якіх — Red Bull. Фірма была заснавана Дытрыхам Матэшыцам у 1984 годзе. Галоўнае прадпрыемства знаходзіцца ў мястэчку Фушль-ам-Зээ пад Зальцбургам.

Red Bull GmbH валодае таксама шэрагам спартыўных клубаў, у тым ліку футбольным клубам «Рэд Бул Зальцбург».

## Галерэя 

Файл:Red Bull Headquarters 1 (DFdB).JPG|Штаб-кватэра Red Bull GmbH у мястэчку Фушль-ам-Зээ

## Спасылкі 

Катэгорыя:Харчовыя кампаніі Аўстрыі
Катэгорыя:Харчовыя кампаніі Тайланда
Турызм у Аўстрыі

, Вена]]
Турызм з'яўляецца важнай часткай эканомікі Аўстрыі, складаючы каля 9% ВУП Аўстрыі. Па стане на 2007 год агульная колькасць турыстаў з'яўляецца прыкладна аднолькавай у летні і зімовы перыяды з пікам у лютым і ў ліпені/жнівені. 

У 2007 годзе Аўстрыя заняла 9 месца ў свеце па грашовых паступленнях ад турызму, атрымаўшы $18,9 млрд. Па колькасці турыстаў краіна заняла 12-е месца з 20,8 млн турыстаў. Сталіца краіны Вена займае першае месца па колькасці турыстаў як летам, так і зімой. Зальцбург наведваюць прыкладна ў пяць разоў менш турыстаў, што робіць яго другім горадам па наведвальнасці ў летні перыяд. У зімовы сезон шэраг гарналыжных курортаў у заходняй частцы краіны абыходзяць Зальцбург па колькасці турыстаў: Зёльдэн, Зальбах-Хінтэрглем, Ішгль, Санкт-Антон-ам-Арльберг і Абертаўэрн.

Турыстычныя візіты ў Аўстрыю ў асноўным уключаюць у сябе паездкі ў Вену з яе Саборам Святога Стэфана, віннымі пабамі і вальсавымі музычнымі мерапрыемствамі, у Зальцбург, радзіму Моцарта, Інсбрук, сталіцу Ціроля ў асяроддзі Альпаў, і даліну Дуная з вінаграднікамі. Трыма самымі наведвальнымі славутасцямі Аўстрыі з'ўляюцца Палац Шонбрун (2,590,000 наведвальнікаў у год), заапарк Шэнбрун (2,453,987 наведвальнікаў у год) і Базіліка Марыяцэля (1,500,000 наведвальнікаў у год).


Катэгорыя:Турызм у Еўропе
Леапольд I (маркграф Аўстрыі)

**Леапольд I** (; памёр , ) — першы маркграф Аўстрыі (976—994) з дынастыі Бабенбергаў.

## Біяграфія 
Леапольд Бабенберг быў паплечнікам германскага імператара Атона II і ўдзельнікам войнаў з венграмі. Пасля прыгнечання мецяжу баварскага герцага Генрыха II Сварлівага супраць імператара, Атон II у 976 годзе аддзяліў ад Баварыі яе паўднёва-ўсходнія тэрыторыі. На прыгранічнай з Венгрыяй часткі адабраных у Баварыі зямель была ўтворана **Усходняя марка** са сталіцай, верагодна, у горадзе Мельк, што на захадзе сучаснай Ніжняй Аўстрыі. Леапольд I Бабенберг стаў першым яе графам.

Галоўнымі задачамі Леапольда I былі ахова граніц імперыі ад набегаў венграў і пашырэнне тэрыторыі маркі ва ўсходнім кірунку.

Ва ўмовах паслаблення цэнтральнай улады ў Германіі, выкліканага паўстаннямі буйных баронаў, шматлікімі войнамі і барацьбой з Рымскімі Папамі, Усходняя марка, якая знаходзілася на перыферыі імперыі, хутка дасягнула фактычнай незалежнасці, што прывяло пазней да фарміравання незалежнай Аўстрыі, і Леапольд I стаў, такім чынам, заснавальнікам першай яе дынастыі — Бабенбергаў.

У 1976 годзе Аўстрыя адзначала тысячагоддзе сваёй гісторыі, якое звычайна адлічваецца ад пачатку кіравання Леапольда I ва Усходняй марцы.

## Шлюб і дзеці 
Жонка: Рыхвара, меркавана дачка Эрнста IV (з роду Эрнстэ), графа Зуалафельдгау
* Генрых I (пам. 1018), маркграф Аўстрыі (з 994)
* Эрнст I (пам. 1015), герцаг Швабіі (з 1012)
* Адальберт (пам. 1055), маркграф Аўстрыі (з 1018)
* Попа (пам. 1047), архібіскуп Трыра (з 1016)
* Луітпольд (пам. 1059), архібіскуп Майнца (з 1051)
* Кунігунда
* Крысціна, манашка ў Трыры
* Гема, замужам за Ратпата, графам Дысена
* Юдыта

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Кіраўнікі Еўропы X стагоддзя
Катэгорыя:Кіраўнікі Аўстрыі
Катэгорыя:Бабенбергі
Элізэ Рыхтэр

**Элізэ Рыхтэр** ( – ) — аўстрыйскі філолаг. 

## Біяграфія 
Нарадзілася ў Вене ў забяспечанай яўрэйскай сям'і. Дачка доктара Максіміліяна і Эміліе Рыхтэр, сястра Хэленэ Рыхтэр, якая пісала і перакладала англійскую літаратуру і драму. Вывучала філасофію ў Венскім універсітэце, атрымала доктарскую ступень у 1901 годзе.

У 1905 годзе стала першай жанчынай, якая атрымала хабілітацыю за сваю працу па раманскіх мовах. У 1907 годзе стала першай жанчынай-дацэнтам, а ў 1921 годзе была прызначана «экстраардынарным прафесарам». З 1920 года ўзначальвала Асацыяцыю аўстрыйскіх жанчын-акадэмікаў (*Verband der Akademikerinnen Österreichs*).

Пасля аншлюсу і ўвядзення ў Аўстрыі нацысцкай антысеміцкай палітыкі, якая выключала людзей яўрэйскага паходжання з грамадскага жыцця, Рыхтэр была звольнена са сваёй пасады. 9 кастрычніка 1942 года яна разам са сваёй сястрой Хэленэ была дэпартаваная ў канцэнтрацыйны лагер Тэрэзіенштат, дзе памерла 23 чэрвеня 1943 года.

Катэгорыя:Літаратурныя крытыкі Аўстрыі
Катэгорыя:Пісьменнікі з Вены
Катэгорыя:Яўрэі Аўстрыі
Эміль Цукеркандль

**Эміль Цукеркандль** (,  — , ) — венгерска-аўстрыйскі анатам. Брат уролага Ота Цукеркандля (1861—1921).

## Біяграфія 
Атрымаў адукацыю ў Венскім універсітэце ў 1874 годзе, быў асістэнтам Карла фон Ракітанскага (1804—1878) і Карла Лангера (1819—1887). У 1879 годзе быў прызначаны памочнікам прафесара ў Венскім універсітэце, а ў 1882 годзе стаў прафесарам ва Універсітэце Граца. З 1888 годзе быў прафесарам апісальнай і тапаграфічнай анатоміі ў Венскім універсітэце. Праводзіў даследаванні практычна ва ўсіх абласцях марфалогіі, зрабіўшы вялікі ўклад у нармальную і паталагічную анатомію , анатомію тварнага чэрапа, крывяносных сасудаў, храмафіннай сістэмы і інш.

Катэгорыя:Анатамы Венгрыі
Катэгорыя:Анатамы Аўстрыі
Катэгорыя:Члены Аўстрыйскай акадэміі навук
Гран-пры Расіі

**Гран-пры Расіі** () — этап Формулы-1, які праводзіцца ў Расіі ў Сочы на трасе «Сочы Аўтадром» у Алімпійскім парку з 2014 года.

14 кастрычніка 2010 года быў падпісаны кантракт на правядзенне Гран-пры да 2020 года з апцыёнам на падаўжэнне. З расійскага боку кантракт падпісаў генеральны дырэктар ААТ «Цэнтр перадачы тэхналогій будаўнічага комплексу Краснадарскага краю „Амега“» Міхаіл Капірулін, а фінансаванне гарантавалі подпісы пад асобнай дамовай кіраўніцтва   кампаніі «Базавы элемент» і 

Першая гонка адбылася 12 кастрычніка 2014 года.

## Пераможцы Гран-пры Расіі 
## Гісторыя 
### СССР 
Праекты правядзення Гран-пры Формулы-1 у Расіі (СССР) з’явіліся яшчэ ў 1980-х гадах, замест Гран-пры Венгрыі 1986 года першая гонка ў сацыялістычнай краіне магла прайсці ў СССР.

У 1982 годзе глава Формулы-1 Берні Эклстоўн прыязджаў у СССР для правядзення перамоў пра правядзенне *Гран-пры СССР*, у 1983 годзе маскоўскі этап быў уключаны ў папярэдні каляндар чэмпіянату свету. Трасу планавалася арганізаваць на Вараб’ёвых гарах у Маскве. Бюракратычныя бар’еры перашкодзілі правядзенню Гран-пры.

### Расія 
У 2001 году прэзідэнтам Расіі Пуціным быў зацверджаны план будаўніцтва аўтадрома «Пулкаўскае кальцо» паблізу аэрапорта «Пулкава».

У 2003 годзе ўрадам Масквы быў зацверджаны праект будаўніцтва трасы ў раёне Малжанінаўскі (Паўночная акруга Масквы) для правядзення этапу Формулы-1.

У сакавіку 2008 года прайшлі перамовы Берні Эклстоўна з губернатарам Пецярбурга Валянцінай Матвіенка пра правядзенне Пецярбургскага этапу.

## Спасылкі 
* "30 спроб прывезці да нас «Формулу-1»

Катэгорыя:Гран-пры Формулы-1
Тыяна Бошкавіч

**Тыяна Бошкавіч** (; 3 сакавіка 1997, Трэбіне) — сербская валейбалістка, дыяганальная нападная турэцкага клуба «Эджзаджыбашы» і зборнай Сербіі. Сярэбраны прызёр Кубка свету, бронзавы прызёр чэмпіянату Еўропы, двухразовая чэмпіёнка Сербіі, уладальніца Кубка і Суперкубка Сербіі, чэмпіёнка моладзевай еўрапейскай першасці, удзельніца чэмпіянату свету 2014 года. Сярэбраны прызёр Алімпійскіх гульняў 2016.

## Біяграфія 
Ціна Бошкавіч нарадзілася 3 сакавіка 1997 года ў горадзе Трэбіне, Рэспубліка Сербская, Боснія і Герцагавіна. Гуляць у валейбол пачала з ранняга дзяцінства, ужо ва ўзросце дзесяці гадоў пераехала на сталае жыхарства ў горад Білеча і ўвайшла ў моладзевы склад мясцовага жаночага валейбольнага клуба «Херцаговац». У 2010 годзе прабілася ў асноўны склад каманды і цягам аднаго сезона выступала ў чэмпіянаце Босніі і Герцагавіны. Потым пераехала ў Сербію, у перыяд 2011—2015 гадоў прадстаўляла сербскі клуб «Партызан Візура» з Белграда і з часам прыняла сербскае грамадзянства.

Дэбютавала з асноўным складзе сербскай нацыянальнай зборнай у 2014 годзе на чэмпіянаце свету ў Італіі — Сербія шчасна пераадолела кваліфікацыю, заняўшы першае месца ў групе, аднак на самым турніры далезла толькі да другога групавога этапу, дзе заняла чацвёртае месца. Апроч гэтага, Бошкавіч здабыла перамогу ў заліку сербскай нацыянальнай першасці і на моладзевай першасці Еўропы сярод спартсменак да 19 гадоў (прызнана на гэтым турніры самым каштоўным іграком), стала ўладальніцай Суперкубка Сербіі.

Першага сур’ёзнага поспеху на сталым міжнародным роўні Тыяна Бошкавіч дамаглася ў 2015 годзе, калі далучылася да турэцкага клуба «Эджзаджыбашы» са Стамбула. У гэтым сезоне яна заваявала бронзавы медаль на Кубку свету ў Японіі, саступіўшы перадавую пазіцыю толькі камандзе Кітайскай Народнай Рэспублікі. Пазней дадала ў паслужны спіс бронзавую ўзнагароду, атрыманую на чэмпіянаце Еўропы ў Бельгіі і Нідэрландах — тут на стадыі паўфіналаў сербкі былі спынены зборнай Расіі, якой прайгралі з лікам 1:3, але ў суцяшальным матчы за трэцяе месца ўсё ж узялі верх над зборнай Турцыі 3:0.

## Спасылкі 
* Тыяна Бошкавіч  — старонка на сайце чэмпіянату свету 2014 года
* Інтэрв’ю з Тыянай Бошкавіч 

Катэгорыя:Валейбалісткі Сербіі
Катэгорыя:Валейбалісты на летніх Алімпійскіх гульнях 2016 года
Катэгорыя:Сярэбраныя прызёры летніх Алімпійскіх гульняў 2016 года
Катэгорыя:Чэмпіёны Еўропы па валейболе
Катэгорыя:Чэмпіёны свету па валейболе
Мельхіёр Ноймайр

**Мельхіёр Ноймайр (Неймайр)** (,  — ) — аўстрыйскі палеантолаг. Сын Макса фон Ноймайра, баварскага дзяржаўнага міністра.

Атрымаў адукацыю ў Мюнхенскім універсітэце і завяршыў сваё навучанне ў Гайдэльбергу, дзе атрымаў вышэйшую адукацыю доктара філасофіі. У 1868 годзе далучыўся да аўстрыйскай геалагічнай разведкі, а праз чатыры гады вярнуўся ў Гайдэльберг. У 1873 годзе быў прызначаны прафесарам палеанталогіі ў Вене і займаў гэтую пасаду да канца жыцця.

Дэталёва даследаваў аманітаў Юрскага і Мелавога перыядаў і прэснаводных малюскаў Трацічнага перыяду, у выніку чаго імкнуўся прасачыць паходжанне відаў. Таксама займаўся вывучэннем кліматычных зон падчас Юрскага і Мелавога перыядаў, стараючыся паказаць, што экватарыяльная марская фаўна адрознівалася ад фаўны ўмераных зон і ад фаўны арктычнай зоны, таксама як яны адрозніваюцца ў цяперашні час.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Выкладчыкі Венскага ўніверсітэта
Катэгорыя:Выпускнікі Гайдэльбергскага ўніверсітэта
Катэгорыя:Палеантолагі Аўстрыі
Леапольд V (герцаг Аўстрыі)

**Леапольд V** (;  — ) — герцаг Аўстрыі з 1177 года і Штырыі з 1192 года з дынастыі Бабенбергаў.

## Біяграфія 
Леапольд V быў сынам Генрыха II Язаміргота і Феадоры Камнін, пляменніцы візантыйскага імператара Мануіла I.

Неўзабаве пасля ўзыходжання на прастол Леапольд V атрымаў перамогу над чэшскай арміяй, захапіў Оламаўц і паводле мірнага дагавора 1179 года далучыў шэраг тэрыторый паўднёвай Маравіі.

Больш за ўсё Леапольд V вядомы дзякуючы яго ўдзелу ў Трэцім крыжовым паходзе 1189 года, падчас якога адбыўся канфлікт паміж герцагам і каралём Англіі Рычардам Львінае Сэрца. У час узяцця Акры Леапольд V адным з першых крыжакоў узлез на сцяну горада і ўзняў свой сцяг. Угневаны гэтым Рычард I сарваў сцяг герцага і паставіў на яго месцы свой.

У далейшым канфлікт паміж двума манархамі яшчэ больш абвастрыўся: Рычард падтрымліваў Гі дэ Лузіньяна ў яго прэтэнзіях на карону Іерусалімскага каралеўства, тады як Леапольд V быў прыхільнікам Конрада Манферацкага, свайго стрыечнага брата. Забойства Конрада ў 1192 годзе многія прыпісалі руцэ англійскага караля. Таму, калі ў 1192 годзе Рычард I на зваротным шляху з Палесціны праязджаў праз Вену, ён быў схоплены рыцарам Георгам Ропельтам па загадзе Леапольда V і зняволены ў замак Дзюрнштайн. Толькі ў 1194 годзе герцаг вызваліў караля пад ціскам Папы Рымскага і імператара Генрыха VI. За выхад на свабоду кароль Англіі заплаціў Леапольду V каласальную па тых часах суму ў 50 тысяч марак, якой герцаг скарыстаўся для арганізацыі манетнага двара ў Вене, будаўніцтва новых гарадскіх сцен сталіцы і заснавання Вінер-Нойштата.

Галоўным дасягненнем кіравання Леапольда V стала далучэнне Штырыі. У 1186 годзе ён заключыў Санкт-Георгенбергскі дагавор з бяздзетным герцагам Штырыі Отакарам IV, паводле якога пасля смерці Отакара Штырыя на вечныя часы аб'ядноўвалася з Аўстрыяй у адзіную дзяржаву на чале з аўстрыйскімі манархамі, пры ўмове захавання правоў і прывілеяў штырыйскіх саслоўяў. Отакар IV сканаў у 1192 годзе, і Штырыя была перададзена імператарам Леапольду V. Далучэнне Штырыі рэзка ўзмацніла Аўстрыйскую манархію і дало штуршок да бурнага развіцця горнай справы, металургіі і гандлю ва ўладаннях Бабенбергаў.

У 1194 годзе Леапольд V нечакана сканаў пасля падзення з каня падчас рыцарскага турніру. Перад смерцю ён, насуперак умовам Санкт-Георгенбергскага дагавора, падзяліў свае ўладанні паміж сынамі: Фрыдрых I атрымаў Аўстрыю, а Леапольд VI — Штырыю.

## Шлюб і дзеці 
* (1174) Алена Венгерская (1158—1199), дачка Гезы II, караля Венгрыі
: Фрыдрых I (каля 1175—1198), герцаг Аўстрыі (з 1194)
: Леапольд VI (1177—1230), герцаг Штырыі (c 1194) і Аўстрыі (з 1198)
: Агнеса

## Выява ў мастацтве 
### Мастацкая літаратура 
* Талісман, раман, 1825

### Кіно 
* Рычард Львінае Сэрца / King Richard and the Crusaders (ЗША, 1954) рэжысёр Дэвід Батлер, у ролі Леапольда — Вілтан Граф.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Кіраўнікі Аўстрыі
Катэгорыя:Бабенбергі
Катэгорыя:Кіраўнікі Штырыі
Катэгорыя:Кіраўнікі Еўропы XII стагоддзя
Катэгорыя:Удзельнікі Трэцяга крыжовага паходу
Катэгорыя:Загінулі на рыцарскім турніры
Катэгорыя:Загінулі ў выніку падзення з каня
Любоў Міхайлаўна Янкоўская

**Любоў Міхайлаўна Янкоўская** (народжаная *Ковенская*, парт. псеўданім *Уладка*; , г.  — ) — дзеяч рэвалюцыйнага руху ў Заходняй Беларусі.

## Біяграфія 
Член Кампартыі Польшчы з 1921 года. З 1922 года на падпольнай працы ў Заходняй Беларусі: сакратар Беластоцкага акруговага камітэту, Цэнтральнага жанаддзелу КПЗБ, Часовага сакратарыяту ЦК КПЗБ. Па працэсу 133-х прыгаворана да 7 гадоў турмы. З 1930 года ў СССР, у Выканкаме Прафінтэрна. З 1934 года зноў на падпольнай працы ў Заходняй Беларусі, член і кіраўнік Краявога сакратарыята ЦК КПЗБ (1935, 1937).

У 1935 годзе ўзначальвала Камісію па вывучэнні Заходняй Беларусі пры АН БССР. На II з’ездзе КПЗБ (1935) абрана членам ЦК. З 1937 года ў СССР. З 1945 года ў ПНР, намеснік старшыні Цэнтральнай камісіі партыйнага кантролю ПАРП (да 1957 года).

Катэгорыя:Палітыкі Беларусі
Катэгорыя:Палітыкі Польшчы
Катэгорыя:Члены Краявога сакратарыята ЦК КПЗБ
Пярэдняя Аўстрыя

**Пярэдняя Аўстрыя** () — зборная назва для групы ўладанняў аўстрыйскай дынастыі Габсбургаў, размешчаных у паўднёва-заходняй частцы Германіі (галоўным чынам, у Швабіі, Эльзасе і Форарльбергу). У 1805 годзе гэтыя зямлі былі падзелены паміж саюзнікамі Напалеона каралеўствамі Баварыяй і Вюртэмберг і Вялікім Герцагствам Бадэн.

Першапачаткова ядро ўладанняў Габсбургаў знаходзілася ў паўночнай Швейцарыі (Ааргау). У XIII стагоддзі Габсбургам удалося далучыць тэрыторыю Брэйсгау ў паўднёва-заходняй Швабіі, Зундгау ў Эльзасе, а ў 1301 годзе Бургау паміж Аўгсбургам і Ульмам. З узыходжаннем Габсбургаў на прастол Аўстрыі ў 1278 годзе цэнтр манархіі перамясціўся на ўсход. Неўзабаве пасля бітваў пры Моргартэне ў 1315 годзе і Земпаху ў 1386  годзе былі страчаны швейцарскія ўладанні, якія атрымалі незалежнасць і ўтварылі Швейцарскі саюз. Гэта ператварыла Пярэднюю Аўстрыю ў далёкую перыферыю габсбургскай дзяржавы.

Тым не менш далучэнне зямель у гэтым рэгіёне не спынілася: у 1386 годзе пад уладу Габсбургаў патрапіў Фрайбург, затым Ортэнау ніжэй па Рэйне, у 1381 годзе было набыта графства Гогенберг у цэнтральнай Швабіі, у 1548 годзе — горад Канстанц.

150px|left|thumb|Памежны камень у Швейцарыі з гербам Пярэдняй Аўстрыі

У 1648 годзе паводле Вестфальскага міру аўстрыйскія ўладанні ў Эльзасе (Зундгау) і крэпасць Брэйзах былі перададзены Францыі.

У XVIII стагоддзі было далучана графства Тэтнанг на ўсходзе Бодэнскага возера. Да канца стагоддзя колькасць насельніцтва Пярэдняй Аўстрыі ўзрасла да 400 тысяч чалавек.

У адміністрацыйным плане Пярэдняя Аўстрыя звычайна аб'ядноўвалася з Ціролем пад кіраваннем адзіных органаў дзяржаўнай улады. Граф Цірольскі з роду Габсбургаў з'яўляўся рэгентам Пярэдняй Аўстрыі.

Пасля пачатку войнаў з рэвалюцыйнай Францыяй і перамог Напалеона Пярэдняя Аўстрыя была акупавана войскамі французаў і іх саюзнікаў. У 1802 годзе Габсбургі былі вымушаны саступіць Фрыкталь Швейцарыі. Крах Аўстрыйскай імперыі ў бітве пад Аўстэрліцам у 1805 годзе вызначыў лёс Пярэдняй Аўстрыі: паводле Прэсбургскага міру аўстрыйскія ўладанні ў паўднёва-заходняй Германіі былі падзелены паміж саюзнікамі Напалеона Баварыяй, Бадэнам, Вюртэмбергам і Гесэнам-Дармштатам. У якасці кампенсацыі Габсбургі атрымалі Зальцбург.

Венскі кангрэс 1815 года пацвердзіў у дачыненні да Пярэдняй Аўстрыі ўмовы Прэсбургскага дагавора. Многія гарады былой Пярэдняй Аўстрыі адмаўляліся змяняць свае аўстрыйскія гербы на новыя. У Гюнцбургу і Цыметсгаўзене гэта ўдалося толькі пасля прыходу баварскай арміі.

## Спасылкі 
* Карта паўднёва-заходняй Германіі ў 1789 г.

Катэгорыя:Гісторыя Аўстрыі
Свята-Ільінская царква (Ілья)

**Свята-Ільінская царква** — праваслаўны храм у цэнтры агагарадка Ілья Вілейскага раёна.
Афіцыйны адрас: вул. 17 Верасня, 38, аг. Ілья, Вілейскі раён, Мінская вобласць. Да прыхода прыпісана капліца Святых апосталаў Пятра і Паўла ў в.Казлы.

Настаяцель: протаіерэй Нікончык Віктар Іванавіч.

## Гісторыя 
Пабудавана ў 1828 годзе з дрэва, за час свайго існавання царква не зачынялася, адноўлена ў 1990-я і 2010-ыя гг. Паводле здымка Я. Балзункевіча ў пачатку ХХ стагоддзя, царква размяшчалася на ўзвышшы, а агароджа была тынавай. Шалёўку франтона ўпрыгожвалі геаметрычныя ўзоры.

## Архітэктура 
Помнік народнага дойлідства з рысамі стылю «мадэрн». Прамавугольнае ў плане збудаванне пад стромкім трохсхільным дахам з вальмай над алтарнай часткай, якая завершана макаўкай на чатырохгранным барабане. Галоўны фасад вырашаны ў выглядзе галерэі (падсені) на чатырох слупах, якія абапіраюцца на цагляны падмурак. Трохвугольны франтон з нішай у выглядзе абрыса купала-цыбуліны. Маленькі бабінец з бакавымі дзвярамі звернуты ўнутр царквы. Над ім — хоры на квадратных слупах. Ашаляваныя сцены прарэзаны высока ўзнятымі прамавугольнымі аконнымі праёмамі і ўмацаваны брусамі-сцяжкамі ў прасценках.

## Інтэр'ер 
У агульных габарытах малітоўнай залы перагародкамі вылучаны невялікі прытвор, над якім створаны хоры, і прамавугольная апсіда з бакавымі рызніцамі, вылучаная драўляным трох'ярусным іканастасам, дэкарыраваным накладной разьбой.

Ілья. Свята-Ільінская царква.jpg|Свята-Ільінская царква ў 2014 годзе
Свята-Ільінская царква (Ілья) 03.jpg|Званіца
Свята-Ільінская царква (Ілья) 04.jpg|Купал

## Літаратура 
* Збор помнікаў гісторыі і культуры. Мінская вобласць. Кніга 1
* Праваслаўныя храмы Беларусі: энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4.
* Памяць. Вілейскі раён. //  — Мн.: БелТА., 2003. — 704 с. — (Гісторыка-дакументальныя хронікі гарадоў і раёнаў Беларусі.). — 3000 экз. — ISBN 985-6302-56-0.

## Спасылкі 
* 
* 
* 
* Свята-Ільінская царква (Ілья) на сайце Маладзечанскай епархіі
* 

Катэгорыя:Храмы Маладзечанскай епархіі
Катэгорыя:Храмы Святога Іліі
Катэгорыя:Помнікі беларускага народнага дойлідства
Катэгорыя:Драўляныя цэрквы Беларусі
Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Вілейскага раёна
Катэгорыя:Ілья
Сладжана Голіч

**Сладжана Галіч** (; 12 лютага 1960, Баня-Лука) — югаслаўская сербская баскетбалістка, выступала за зборную Югаславіі на ўсім працягу 1980-х і напачатку 1990-х гадоў. Уладальніца срэбнага медаля летніх Алімпійскіх гульняў у Сеуле, срэбная прызёрка чэмпіянату свету, двойчы срэбная прызёрка чэмпіянатаў Еўропы, чэмпіёнка летняй Універсіяды ў Заграбе, пераможца многіх турніраў нацыянальнага і рэспубліканскага значэння.

## Біяграфія 
Сладжана Галіч нарадзілася 12 лютага 1960 года ў горадзе Баня-Лука, Сацыялістычная Федэратыўная Рэспубліка Югаславія (цяпер Рэспубліка Сербская, Боснія і Герцагавіна). Актыўна займацца баскетболам пачала з дзяцінства, першыя часы выступала за мясцовы жаночы баскетбольны клуб «Младзе Краішнік», пазней гуляла за такія каманды як «Сантаклер», сербскі «Вршац» з аднайменнага горада, завяршала кар’еру ў клубе «Памплона».

Дэбютавала ў складзе югаслаўскай нацыянальнай зборнай у 1981 годзе, выступіўшы на чэмпіянаце Еўропы ў Савецкам Саюзе, дзе Югаславія дайшла да стадыі паўфіналаў, саступіўшы ў выніку гаспадарам спаборніцтваў. Першага сур’ёзнага поспеху на сталым міжнародным узроўні дамаглася ў сезоне 1983 года, калі, быўшы студэнткай, пабывала на летняй Універсіядзе ў канадскім Эдмантане і прывезла адтуль узнагароду бронзавай вартасці. Апроч таго, у гэтым сезоне адыграла на еўрапейскім першынстве ў СССР і на першынстве свету ў Бразіліі, аднак каманда Югаславіі трапіць у лік прызёраў не здолела.

Дзякуючы чарадзе ўдалых выступаў Голіч ганаравалася права бараніць гонар краіны на летніх Алімпійскіх гульнях 1984 года ў Лос-Анджэлесе, дзе югаслаўскія баскетбалісткі здолелі выйграць у сваёй групе толькі адзін матч з пяці і падзялілі апошняе месца са зборнай Аўстраліі.

У 1987 годзе на чэмпіянаце Еўропы ў Іспаніі Голіч разам з камандай Югаславіі стала срэбнай прызёркай, пацярпеўшы адзіную паразу ў фінале ад савецкіх баскетбалістак. Апроч гэтага, здабыла перамогу на хатняй Універсіядзе ў Заграбе. Быўшы ў ліку лідараў жаночай баскетбольнай каманды Югаславіі, шчасна прайшла кваліфікацыю на Алімпійскія гульні 1988 года ў Сеуле — на гэты раз дайшла да фіналу, прайграўшы ў вырашальным матчы зборнай ЗША, і заваявала тым самым срэбны алімпійскі медаль.

Пасля сеульскай Алімпіяды Сладжана Голіч засталася ў складзе югаслаўскай нацыянальнай зборнай і працягнула браць удзел у буйных міжнародных турнірах. Так, у 1990 годзе яна адправілася прадстаўляць краіну на чэмпіянаце свету ў Куала-Лумпуры — тут ізноў прабілася ў фінальную стадыю і зноў прайграла моцнай амерыканскай камандзе. Апошні раз паказала колькі-небудзь значныя вынікі на міжнароднай арэне ў сезоне 1991 года, калі выйграла срэбны медаль на чэмпіянаце Еўропы ў ізраільскім Тэль-Авіве. Усяго на працягу 11 гадоў згуляла за зборную Югаславіі ў 465 матчах.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Сярэбраныя прызёры летніх Алімпійскіх гульняў 1988 года
Катэгорыя:Баскетбалісты на летніх Алімпійскіх гульнях 1984 года
Катэгорыя:Баскетбалісты на летніх Алімпійскіх гульнях 1988 года
Катэгорыя:Баскетбалісткі Югаславіі
Экума

**Экума** () — рака на поўначы Намібіі. Даўжыня рэчышча - каля 70 км. Расход вады вагаецца ў залежнасці ад сезона.

Рака Экума бярэ пачатак з невялікага возера Апанона і ўпадае ў западзіну Этоша, якую жывіць сваёй вадою. Пры ўпадзенні ўтварае дэльту. У спякотныя сезоны і ў сухія гады перасыхае.

## Спасылкі 
* Southwestern Africa: Northern Namibia

Катэгорыя:Рэкі Намібіі
Свята-Ушэсцеўская царква (Кабішча)

**Свята-Ушэсцеўская царква** — праваслаўны храм у в. Кабішча Гарадоцкага раёна Віцебскай вобласці. Знаходзіцца на ўскраіне вёскі.

## Гісторыя 
Пабудавана ў 1876 годзе з цэглы і каменю.

## Архітэктура 
Помнік архітэктуры рэтраспектыўна-рускага стылю. Вырашана цэнтрычнай крыжовай у плане аб’ёмна-прасторавай кампазіцыяй, у аснове якой кубападобная малітоўная зала, пакаты шатровы дах якой завершаны цыбулепадобным купалам на васьмігранным барабане. Ніжэйшыя прамавугольныя ў плане прытвор, бакавыя прыдзелы і апсіда накрыты двухсхільнымі дахамі. На фоне паліхромнай маляўнічай бутавай муроўкі сцен вылучаны чырвонацагляныя элементы архітэктурнай пластыкі: плоскія карнізы і зубчастыя фрызы, рэльефныя крыжы, круглыя разеткі.

## Інтэр’ер 
У інтэр'еры бакавыя памяшканні адкрываюцца ў малітоўную залу шырокімі арачнымі прасветамі.

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі: энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4.

## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Храмы паводле алфавіта
Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Гарадоцкага раёна
Катэгорыя:Кабішча
Катэгорыя:Храмы Віцебскай і Аршанскай епархіі
Свята-Успенская царква (Кавалі)

**Свята-Успенская царква** — праваслаўны храм у вёсцы Кавалі Глыбоцкага раёна Віцебскай вобласці. Знаходзіцца ў цэнтры вёскі.

## Гісторыя 
Пабудаваны ў 1748 годзе з дрэва як кармеліцкі касцёл. У 1840-х гадах перайшоў да праваслаўных. Істотна рэканструяваны ў канцы XIX стагоддзя. Асобна пастаўлена зрубная званіца з шатровым дахам над адкрытым каркасам 2-га яруса.

## Архітэктура 
Помнік драўлянага дойлідства з рысамі барока. Храм крыжовы ў плане: асноўны аб’ём з пяцігранай апсідай і бакавымі прамавугольнымі ў плане крыламі трансепта. Зруб завершаны агульным двухсхільным дахам і гарызантальна ашаляваны, сцены расчлянёны высокімі лучковымі аконнымі праёмам.

Над будынкам невялікая цыбулепадобная галоўка на васьмігранным барабане. У выніку рэканструкцыі галоўны фасад атрымаў дзве чацверыковыя вежы па баках уваходнага партала.

У інтэр’еры вылучаецца сяродкрыжжа, вычленанае фігурнымі аркамі. Зала мае плоскае бэлечнае перакрыцце.

## Літаратура 
*  — С. 233
* Праваслаўныя храмы Беларусі: энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4.

## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Храмы паводле алфавіта
Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Глыбоцкага раёна
Катэгорыя:Кавалі (Глыбоцкі раён)
Катэгорыя:З’явіліся ў 1748 годзе
Катэгорыя:1748 год у Беларусі
Катэгорыя:Храмы Полацкай і Глыбоцкай епархіі
Катэгорыя:Збудаванні Беларусі ў стылі барока
Катэгорыя:Драўляныя цэрквы Беларусі
Катэгорыя:Ордэн кармелітаў
Катэгорыя:Гісторыка-культурныя каштоўнасці Рэспублікі Беларусь
Сімяонаўская царква (Кажан-Гарадок)

**Сімяонаўская царква**, **Капліца могілкавая** — праваслаўны храм у в. Кажан-Гарадок Лунінецкага раёна Брэсцкай вобласці.

## Гісторыя 
Знаходзіцца на могілках. Пабудавана ў 19 ст. з дрэва.

## Архітэктура 
Твор народна-этнаграфічнага дойлідства. Першапачаткова 4-сценны зруб быў накрыты чаротавым вальмавым дахам з драўляным крыжам на вільчыку. Фасады расчлянёны лапаткамі і прамавугольнымі аконнымі праёмамі.

## Інтэр'ер 
У інтэр'еры драўляны разны ківорый, выкананы Іосіфам Астапчыкам пасля 1818 г., абразы 18 ст. «Маці Божая Адзігітрыя Казанская», «Маці Божая з Эмануілам і св. Мікалай», «Святы Пётр», «Святы Павел», «Мікалай Цудатворац».

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі: энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4.
* РДГА, ф. 799, воп. 33, спр. 817, арк 58.

## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Кажан-Гарадок
Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Лунінецкага раёна
Катэгорыя:Помнікі беларускага народнага дойлідства
Катэгорыя:Драўляныя цэрквы Беларусі
Рыхард Герстль

**Рыхард Герстль** ( — ) — аўстрыйскі мастак-экспрэсіяніст.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў багатай сям’і: яго бацька Эміль Герстлен быў габрэйскім гандляром, а маці Марыя (народжаная Пфайфер) — аўстрыйкай. Вучыўся ў школе піярыстаў, але быў выключаны з-за крайняй імпульсіўнасці, незалежнасці меркаванняў і бунтарскага характару.
У 1898 годзе паступіў у Акадэмію прыгожых мастацтваў у Вене, якую таксама не скончыў. Падчас вучобы адмаўляўся ўспрымаць вядучую ролю венскай сецэсіі. Расчараваны адсутнасцю ўспрымання яго манеры малявання, з уласцівай яму ўпартасцю ў дасягненні мэтаў, Герстлен на працягу наступных двух гадоў займаўся тытанічнай самаадукацыяй пры адсутнасці афіцыйнага прызнання. Часта пісаў пейзажы і партрэты. Пра яго працы казалі, што на іх нябачна прысутнічае Фрэйд. З лета 1901 года працягваў вучыцца жывапісу пад кіраўніцтвам Сымона Халошы ў трансільванскім горадзе Надзьбанья і Генрыха Лефлера ў Вене.

Акрамя жывапісу, цікавіўся музыкай і філасофіяй, падтрымліваў цесныя кантакты з кампазітарамі Арнольдам Шонбергам, Аляксандрам фон Цэмлінскім, якія жылі з ім у адным доме, а таксама Густавам Малерам і Альбанам Бергам.

Катэгорыя:Мастакі XIX стагоддзя
Катэгорыя:Мастакі XX стагоддзя
Катэгорыя:Мастакі Аўстрыі
Катэгорыя:Выпускнікі Венскай акадэміі мастацтваў
Раёны Вены

**Вена** складаецца з 23 **раёнаў** (). Кожны раён мае назву, але часта раёны называюць і па нумарах. Так, на многіх дамах у Вене вісяць таблічкі з назвай вуліцы, перад якім пазначаны нумар раёна, напрыклад: «16., Koppstraße», г.з. вуліца ў 16-м раёне, Отакрынгу.

З юрыдычнага пункта гледжання, яны не з’яўляюцца адміністрацыйнымі адзінкамі Аўстрыі (як, напрыклад, акругі ў іншых землях), а толькі падраздзяленнямі гарадской адміністрацыі. Тым не менш, у гэтых раёнах праходзяць выбары, а выбарныя прадстаўнікі маюць некаторыя палітычныя паўнамоцтвы, напрыклад, у сферы гарадскога планавання. Акрамя таго, кожны раён мае свой адміністрацыйны будынак (акрамя 13-га і 14-га раёнаў, якія размешчаны ў адным будынку), так што з большасць адміністрацыйных пытанняў гараджане вырашыць у сваім раёне, напрыклад, атрымаць новы пашпарт.

thumb|left|400px|Адміністрацыйны падзел Вены

Паштовыя індэксы ў Вене вызначаюцца раёнам: 1##X, дзе 1 — нумар Вены, ## — нумар раёна (з нулём у пачатку, калі неабходна), а X — нумар пошты, звычайна 0, для першай пошты. Напрыклад, 1070 — адрас у Нойбау. Выключэнне складаюць 1300 для Венскага міжнароднага аэрапорта, 1400 для комплексу будынкаў ААН і 1500 для Аўстрыйскіх узброеных сіл ААН.

Нумар раёна адлюстроўвае, у пэўнай ступені, перыяд яго ўключэння ў склад Вены. Першы раён уяўляе сабой гістарычны цэнтр Вены, а да другой паловы XIX стагоддзя ўяўляў уласна горад, абнесены гарадскі сцяной.

Раёны 2—9, а таксама 20-ы, які быў вылучаны са складу 2-га, вядомыя як *унутраныя раёны* () і ў большасці сваёй з’яўляюцца былымі прадмесцямі Вены, якія размяшчаліся ўнутры фартыфікацыйнага вала — другой лініі абароны горада, пабудаванай у пачатку XVIII стагоддзя. У нашы дні гэтыя раёны размешчаны ўнутры Гюртэля — вуліцы, пабудаванай на месцы знесенага да канца XIX стагоддзя вала.

Астатнія раёны вядомыя як *знешнія* () і складаюцца з больш аддаленых былых прыгарадаў, якія размяшчаліся за валам або за Дунаем, пасля рэгулявання якога ў 1870-х гадах было вызвалена шмат зямлі.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Вена
Франц Месершміт

**Франц Месершміт** (;  — ) — вядомы аўстрыйскі скульптар пераходнага перыяду ад барока да класіцызму. Стварыў некалькі скульптур у поўны рост, рэльефы, партрэты, бюсты (так званыя «Характэрныя голавы»).

Нарадзіўся ў Баварыі. Меў малодшага брата, які таксама стаў скульптарам (Ёган Адам Месершміт). Сульптарамі былі і два яго дзядзькі, у якіх ён і вучыўся ў Мюнхене і Грацы. У 1765 годзе падарожнічаў па Італіі. Навучанне завяршыў у Вене ў Акадэміі мастацтваў. Яго выкладчыкам быў скульптар Якуб Шлетэрэр. Жыў у Вене, дзе сам стаў выкладчыкам у акадэміі. Сваімі творамі звярнуў на сябе ўвагу аўстрыйскай імператарскай сям’і. Паступова перайшоў ад стылю барока да ясных кампазіцый у стылі блізкім да класіцызму. Звярнуўся да стварэння скульптур — бюстаў з выявай разнавіднасцяў чалавечых псіхалагічны эмоцый, грымас, канвульсіяў. Незвычайнасць тэматыкі звязваюць з развіццём псіхічнага захворвання ў самога скульптара, якое стала галоўнай падставай для звальнення таго з пасады выкладчыка ў Венскай акадэміі. Апошнія гады жыцця правёў у горадзе Прэсбург (цяпер Браціслава) побач са сваім братам-скульптарам, дзе і памёр.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Скульптары Германіі
Катэгорыя:Скульптары Аўстрыі
Катэгорыя:Скульптары XVIII стагоддзя
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Бадэн-Вюртэмбергу
Венскі трамвай

**Венскі трамвай** () — від грамадскага траспарта ў Вене, сталіцы Аўстрыі.

## Гісторыя 
У эксплуатацыі з 1865 года. Дасягнуў свайго максімальнага развіцця ў міжваенны перыяд (1918—1939). На сённяшні дзень з’яўляецца пятай па велічыні трамвайнай сеткай у свеце агульнай даўжынёй 176,9 км, мае 1071 прыпынак. З 1897 года трамваі былі пераведзены на эдектрычнае сілкаванне ў 600 В пастаяннага току. За 2015 год агульная колькасць пасажыраў склала 298,0 млн чалавек.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Трамвайныя сістэмы Аўстрыі
Катэгорыя:Транспарт у Вене
Wienerberger

**Wienerberger** — найбуйнейшы ў свеце вытворца керамічных будаўнічых матэрыялаў, прадстаўлены 204 заводамі ў 30 краінах свету.

Канцэрн Wienerberger вырас з невялікага аўстрыйскага прадпрыемства, заснаванага Алаісам Місбахам у 1819 годзе ў раёне Вінерберг горада Вена.

У 1869 годзе кампанія была зарэгістравана на Венскай фондавай біржы. Акцыі кампаніі маюць лістынг на Венскай фондавай біржы з 1869 года, 100 % якіх знаходзяцца ў вольным абароце. Апроч таго, акцыі кампаніі ўлучаны ў базу разліку індэкса ATX Венскай біржы.

У 1986 годзе пачалася імклівая экспансія прадпрыемства і выхад на міжнародную арэну. За кароткі тэрмін невялікая аўстрыйская кампанія ператварылася ў сусветнага лідара па вытворчасці керамічнай цэглы і дахоўкі.

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт кампаніі 

Катэгорыя:Кампаніі Аўстрыі
Аўстрыйскія федэральныя чыгункі

**Аўстрыйскія федэральныя чыгункі** () — дзяржаўная чыгуначная кампанія Аўстрыі.

Чыгуначная сетка Аўстрыі складаецца з магістральных ліній: Вена – Лінц – Зальцбург – Інсбрук (лінія перасякае краіну з усходу на захад), Вена – Грац, Вена – Філах. Чатыры чыгуначныя лініі перасякаюць Альпы: аднапутная лінія праз Таўэрн, двухкаленныя праз Брэнэр, Земерынг і Шобер.

Катэгорыя:Аўстрыйскія федэральныя чыгункі
Катэгорыя:Чыгуначныя кампаніі Аўстрыі
Катэгорыя:Гандлёвыя маркі Аўстрыі
Катэгорыя:Чыгуначны транспарт у Ліхтэнштэйне