Цім Скарэнка

**Цімафе́й** (**Цім**) '''Юр'евіч Скарэнка''' (нар. 28 лютага 1983, Мінск) — расейскі і беларускі  пісьменнік, паэт, аўтар-выканаўца и журналіст. Як пісьменнік працуе на мяжы жанраў фантастыкі і рэалізму, аўтар у тым ліку шэрагу рэалістычных і гістарычных апавяданняў. Займаецца папулярызацыяй навукі, чытае лекцыі на тэхнічныя тэмы.

## Біяграфія 
Скончыў Беларускі нацыянальны тэхнічны ўніверсітэт па спецыяльнасці «Рухавікі ўнутранага згарання». Да 2009 года працаваў на Мінскім аўтамабільным заводзе інжынерам-выпрабавальнікам аўтамабільнай акустыкі, у 2009 годзе пераехаў у Маскву, стаў рэдактарам у часопісе «Што новага ў навуцы і тэхніцы». У канцы таго ж года перайшоў у «Папулярную механіку». З 2018 года працуе ў «Лабараторыі Касперскага».

## Проза 
Літаратурай пачаў займацца ў 2004 годзе. У 2007 годзе ўвайшоў у шорт-ліст незалежнай літаратурнай прэміі «Дэбют». Першая публікацыя – апавяданне «Ціхія гульні» ў альманаху “Поўдзень. XXI стагоддзе» (№ 9’2008). Першы сольны апублікаваны твор – раман «Ода абсалютнай жорсткасці» (М.: Факультэт, 2010). Другі раман Ціма Скарэнкi, «Сад Іераніма Босха» (2011), увайшоў у лонг-лісты прэмій «Вялікая кніга» і «Нацыянальны бэстсэлер» i атрымаў шэраг жанравых узнагарод, у тым ліку «Бронзавы слімак» Барыса Стругацкага. На сёння апублікавана 45 апавяданняў (у перыёдыцы і сольным зборніку) і 7 раманаў.

## Аўтарская песня і паэзія 
З 1998 года піша песні і выконвае іх пад гітару, з'яўляецца лаўрэатам і дыпламантам шэрагу фестываляў аўтарскай песні і паэтычных конкурсаў. Доўгі час быў у клубе аўтарскай песні Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. У розны час станавіўся лаўрэатам і дыпламантам фестываляў аўтарскай песні «Славутыч» (Славутыч, Украіна), «Ліцадзейства старога горада» и «Лістапад» (абодва — Віцебск, Беларусь), «Булат» (Сумы, Украіна), «Унікальны аўтар» (Санкт-Пецярбург, Расія) і іншых.
Запісаў шэсць студыйных альбомаў у жанры аўтарскай песні.
У якасці паэта публікуецца часцей за ўсё ва ўласным блогу. Першая «папяровая» публікацыя вершаў – альманах «Панядзелак» (М.: Эксма, 2006). У 2011 годзе ў Германіі выйшаў зборнік вершаў «Псы Гасподнія» (Зіндэльфінген: stella.ru, 2011. ISBN 978-3-941953-35-2). З 2003 года выступае з канцэртамі – і як аўтар-выканаўца, і з чытаннем вершаў. Выступаў у Менску, Маскве, Санкт-Пецярбургу, Казані, Ніжнім Ноўгарадзе, Віцебску, Наваполацку, Палтаве і гэтак далей.

## Журналістыка і папулярызацыя навукі 
З 2009 па 2018 год працаваў у сферы журналістыкі — спачатку ў часопісе «Што новага ў навуцы і тэхніцы», затым — у «Папулярнай механіцы». Супрацоўнічае ў якасці калумніста з часопісам «Свет фантастыкі». Апублікаваў больш за 400 артыкулаў у часопісах «Папулярная механіка», «Свет фантастыкі», «Што новага ў навуцы і тэхніцы», «Maxim», «Tatler», «Cosmopolitan», «Веснік паветраплавання», «SportFacilities», «Тэхніка — моладзі» і іншых. З 2015 па 2018 год працаваў галоўным рэдактарам інтэрнэт-партала popmech.ru. Выпусціў шэраг навукова папулярных кніг. Кніга «Вынайдзена ў Расіі: гісторыя рускай вынаходніцкай думкі ад Пятра I да Мікалая II» трапіла ў шорт-ліст прэміі «Асветнік» 2017 года, а кніга «Вынайдзена ў СССР. Гісторыя вынаходніцкай думкі з 1917 па 1991 год» — у лонг-ліст прэміі «Асветнік» 2019 года.

## Узнагароды і прэміі 
Лаўрэат літаратурных прэмій (проза) «Срэбная страла» (2010, 2012), «Еўракон» (2011), «Бронзавы слімак» (2011), «Бронзавы кадуцей» (2011), «Бягучая па хвалях» за лепшы жаночы вобраз у фантастычным творы (2011 – за вобраз Маі ў рамане «Законы прыкладной эўтаназіі»), «Вандроўнік» (2012), «Бронзавы Раскон» (2012), «Дні фантастыкі ў Кіеве» (2011), «Facultet» (2009) і іншых. Лаўрэат Літаратурнай прэміі імя Аляксандра Бяляева 2015 года за цыкл нарысаў «Займальныя навуковыя доследы і майстар-класы», апублікаваны ў часопісе «Папулярная механіка».

Лаўрэат паэтычных прэмій «Скрыжаванне» (2009), «Ілля-Прэмія» (2009), «Літаратурная Вена» (2010), прэміі імя В. Бешанкоўскай (2010/11) ды іншых.

Лаўрэат XLI Усерасійскага фестывалю аўтарскай песні імя Валерыя Грушына.

### Узнагароды ў галіне медыяменеджменту 
* XVIII Нацыянальная прэмія ў галіне медыябізнесу «Медыяменеджэр Расіі 2018» у намінацыі «Электронныя СМІ / Анлайн-медыя» «За пашырэнне тэрыторыі брэнда за рамкі прэсы, паспяховае развіццё праекта і фарміраванне новай аўдыторыі ў digital-прасторы» .
* Рэйтынг маладых медыямэнэджараў Расіі 2017, пазіцыя А (ніжняя частка верхняга дыяпазону рэйтынгу). Пасада: галоўны рэдактар сайта «Папулярная механіка», ВД Independent Media; сфера — стварэнне кантэнту (прадукту).
* Рэйтынг маладых медыя-мэнэджараў Расіі 2016, пазіцыя А (ніжняя частка верхняга дыяпазону рэйтынгу). Пасада: галоўны рэдактар сайта «Папулярная механіка», ВД Independent Media; сфера — стварэнне кантэнту (прадукту).

## Бібліяграфія 
### Кнігі 
* «Ода абсалютнай жорсткасці». Раман. М .: «Facultet», 2010. ISBN 978-5-904358-06-8
* «Сад Iераніма Босха». Раман. М.: «Снежны ком М», 2011. Серыя: Нерэальная проза. ISBN 978-5-904919-12-2
* «Законы прыкладной эўтаназіі». Раман. М.: «Снежны ком М», 2011. Серыя: Сапраўдная фантастыка. ISBN 978-5-904919-22-1
* «Псы Гасподнія». Вершы. Зіндэльфінген: «stella.ru», 2011. ISBN 978-3-941953-35-2
* «Уздоўж па лязе слоў». Зборнік навэл. М.: «Фантаверсум», 2012. Серыя: Талейдаскоп. ISBN 978-5-905360-15-2
* «Легенды невядомай Амерыкі». Раман. М.: «Снежны ком М», 2013. Серыя: Нерэальная проза. ISBN 978-5-904919-43-6
* «Пераплётчык» [пад псеўданімам Эрык Дэлае]. Раман. М.: «Эксма», 2014. ISBN 978-5-699-66030-8
* «Эверэст». Раман. М.: «АСТ», 2018. Серыя: Суперпроза. ISBN 978-5-17-110754-3
* «Легенды невядомай Амерыкі». Раман. М.: «АСТ», 2019. Серыя: Суперпроза. ISBN 978-5-17-115877-4
* «Шкло». Раман. М.: «АСТ», 2021. Серыя: Майстры інтэлектуальнай фантастыкі. ISBN 978-5-17-136637-7

### Навукова-папулярныя выданні 
* «Эвалюцыя думкі ў знамянальных датах навукі і экспанатах Політэхнічнага музея: каляндар 2017». Навукова-папулярнае выданне. Волкава В., Туманава В., Скарэнка Т. [Пад рэдакцыяй Мамантава Д.] М.: Політэхнічны музей, 2017. Серыя: Каляндар Політэхнічнага музея. ISBN 978-5-98962-04409
* «Вынайдзена ў Расіі. Гісторыя рускай вынаходніцкай думкі ад Пятра I да Мікалая II». Навукова-папулярнае выданне. М.: Альпіна нон-фікшн, 2017. ISBN 978-5-91671-752-5
* «Папулярная механіка. Займальныя доследы і эксперыменты». Навукова-папулярнае выданне. Скарэнка Т., Апрэсаў С., Мамантаў Д., Ягораў І., Гарачкін Д., Чарняўскас В. [Пад рэдакцыяй Скарэнкi Т.] М.: АСТ, 2018. ISBN 978-5-17-096930-2
* «Папулярная механіка. Займальныя доследы і эксперыменты». Навукова-папулярнае выданне (2-е выд., выпраўленае і дапоўненае). Скарэнка Т., Апрэсаў С., Мамантаў Д., Ягораў І., Гарачкін Д., Чарняўскас В. [Пад рэдакцыяй Скарэнкi Т.] М.: АСТ, 2018. ISBN 978-5-17-109869-8
* «Вынайдзена ў Расіі. Гісторыя рускай вынаходніцкай думкі ад Пятра I да Мікалая II». Навукова-папулярнае выданне (2-е выд., выпраўленае і дапоўненае). М.: Альпіна нон-фікшн, 2018. ISBN 978-5-91671-786-0
* «Людзі свету. Рускае навуковае замежжа». Навукова-папулярнае выданне. Алахвердзян А., Ваганаў А., Гарэлік Г., Губайлоўскі В., Зайцава (Баўм) Я., Арлова В., Пярвушын А., Панамарова І., Скарэнка Т., Ястрабаў С. [Пад рэдакцыяй Баюка Д.] М.: Альпіна нон-фікшн, 2018. ISBN 978-5-91671-766-2
* «Каляндар Палітэха 2068 (2018)». Навукова-папулярнае выданне. Волкава В., Туманава В., Пазухіна Я., Пісараў А., Скарэнка Т. [Пад рэдакцыяй Мамантава Д.] М.: Політэхнічны музей, 2018. Серыя: Каляндар Політэхнічнага музея. ISBN 978-5-98962-028-9
* «Папулярная механіка. Зроблена ў Расіі: ідэі, тэхналогіі, адкрыцці». Навукова-папулярнае выданне. Багаутдзінаў А., Граноўскі Ю., Грэк А., Емяльяненкаў А., Кошыкаў Н., Макараў А., Мамантаў Д., Левін А., Скарэнка Т., Пятроў А., Сысоеў С., Фішман Р., Шартагашава А. [Пад рэдакцыяй Фішмана Р.] М.: АСТ, 2019. ISBN 978-5-17-112453-3
* «Вынайдзена ў Расіі. Гісторыя рускай вынаходніцкай думкі ад Пятра I да Мікалая II». Навукова-папулярнае выданне (3-е выд., выпраўленае і дапоўненае). М.: Альпіна нон-фікшн, 2019. ISBN 978-5-91671-955-0 Афіцыйны сайт выдавецтва «Альпіна нон-фікшн»
* «Вынайдзена ў СССР. Гісторыя вынаходніцкай думкі з 1917 па 1991 год». Навукова-папулярнае выданне. М.: Альпіна нон-фікшн, 2019. ISBN 978-5-91671-988-8
* «Піяр мяне, калі можаш. Інструкцыя для піяршчыка, напісаная журналістам». Навукова-папулярнае выданне. М.: АСТ, 2019. Серыя: Зорка Рунэту. Бізнэс. ISBN 978-5-17-119376-8
* «Думай і вынаходзь». Навукова-папулярнае выданне для дзяцей. М.: Росмэн, 2020. ISBN 978-5-353-09358-9
* «Як неядомае становіцца ядомым» [Сааўтар: Таццяна Аляксеева]. Навукова-папулярнае выданне для дзяцей. М .: Ружовы жыраф, 2023. Серыя: Бібліятэка кішэннага вучонага. ISBN 978-5-4370-0381-7
* «Вынайдзена ў Расіі. Гісторыя рускай вынаходніцкай думкі ад Пятра I да Мікалая II». Навукова-папулярнае выданне (4-е выд., мяккая вокладка). М.: Альпіна нон-фікшн, 2023. ISBN 978-5-00139-941-4
* «Вынайдзена ў Расіі. Гісторыя рускай вынаходніцкай думкі ад Пятра I да Мікалая II». Навукова-папулярнае выданне (5-е выд.). М.: Альпіна нон-фікшн, 2024. ISBN 978-5-907470-50-7
* «Вынайдзена ў СССР. Гісторыя вынаходніцкай думкі з 1917 па 1991 год». Навукова-папулярнае выданне (2-е выд., мяккая вокладка). М.: Альпіна нон-фікшн, 2024. ISBN 978-5-00223-391-5
* «Свет механіка Кулібіна. Чалавек, які ўмеў усё на свеце». Навукова-папулярнае выданне для дзяцей. М.: Альпiна. Дзецi, 2025. ISBN 978-5-9614-9905-6

### Раманы 
* «Ода абсалютнай жорсткасці» (2010)
* «Сад Iераніма Босха» (2011)
* «Законы прыкладной эўтаназіі» (2011)
* «Легенды невядомай Амерыкі» (2013)
* «Пераплётчык» (2014) [пад псеўданімам Эрык Дэлае]
* «Эверэст» (2018)
* «Шкло» (2021)

### Аўдыёкніжкі 
Апавяданні «Каталог Кілінсбі», «Сцэна для Джона Доу», «Прыгнёт добрага чалавека» і «Спадар Адзінота» «агучаныя» ў рамках падкастаў праекта «Мадэль для зборкі».

Таксама ў фармаце аўдыёкніжак афіцыйна выйшлі:

*«Вынайдзена ў Расіі: Гісторыя рускай вынаходніцкай думкі ад Пятра I да Мікалая II». Чытальнік: Васіль Мічкоў. 2017 год.
*«Вынайдзена ў СССР. Гісторыя вынаходніцкай думкі з 1917 па 1991 год». Чытальнік: Васіль Мічкоў. 2019 год.
*«Піяр мяне, калі можаш. Інструкцыя для піяршчыка, напісаная журналістам». Чытальнік: Цім Скарэнка (аўтар). 2019 год.
*«Шкло». Чытальнік: Цім Скарэнка (аўтар). 2021 год.

### Фільмаграфія 
* «Дзень Казла» (2013), роля стыліста.

## Дыскаграфія 
Цім Скарэнка запісаў шэсць музычных альбомаў у жанры аўтарскай песні на студыях «Сібірскі тракт» (Казань), «Ça va» (Масква) і «Сакрэтнай студыі» (Масква).

* 2008 — Жалезнае сэрца
* 2021 — Пасля Гардэля
* 2021 — Падарожніку ў часе
* 2021 — Каго адбяруць
* 2021 — Алярын
* 2022 — Дзённік

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт
* Сайт Ціма Скарэнкi, прысвечаны кібербяспецы
* 

Катэгорыя:Нарадзіліся 28 лютага
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1983 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Мінску
Катэгорыя:Пісьменнікі паводле алфавіта
Катэгорыя:Папулярызатары навукі
Катэгорыя:Выпускнікі БНТУ
Катэгорыя:Рускамоўныя пісьменнікі XXI стагоддзя
Катэгорыя:Журналісты паводле алфавіта
Катэгорыя:Журналісты Расіі
Катэгорыя:Рускамоўныя паэты
Катэгорыя:Музыканты паводле алфавіта
Катэгорыя:Аўтары-выканаўцы