open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Раскіданае гняздо (спектакль, Рэспубліканскі тэатр беларускай драматургіі)

«**Раскіданае гняздо**» — спектакль, пастаўлены рэжысёрам Аляксандрам Гарцуевым ў Рэспубліканскім тэатры беларускай драматургіі па аднайменнай п’есе Янкі Купалы да 100-годдзя напісання п’есы. Прэм’ера адбылася 6 красавіка 2013 года. Спектакль стаў другой творчай спробай увасаблення Аляксандрам Гарцуевым драматычнай задумы Янкі Купалы: першай была пастаноўка «Раскіданага гнязда» ў Гродзенскім абласным драматычным тэатры.

## Акцёры 
* Ігар Сігаў, Валянцін Салаўёў — *Лявон*
* Людміла Сідаркевіч, Алена Баярава — *Марыля*
* Максім Брагінец, А.Новік — *Сымон*
* Вольга Скварцова, Наталля Халадовіч — *Зоська*
* Ілля Ясінскі, А.Курэнь — *Данілка*
* Сяргей Шымко, Максім Паніматчанка — *Старац*
* Дзмітрый Давідовіч, Дзяніс Варанцоў — *Незнаёмы*
* Дзяніс Паршын, Аляксандр Марчанка — *Паніч*
* Мікалай Стонька, Дзмітрый Цяслоўскі — *Дворныя людзі*

## Творчая задума 
Ва ўласцівай яму манеры Аляксандр Гарцуеў прапануе глядачу смелы погляд на класічны драматычны твор Купалы і ў чымсьці выводзіць яго па-за часовую прастору, калі дакладна нават не зразумела, у які час адбываецца дзея.

## Водгукі 
Падкрэслена асучасненае прачытанне класічнага твора Аляксандрам Гарцуевым было неадназначна сустрэта крытыкамі. Адныя ўспрынялі пастаноўку як моцны і бясспрэчны поспех:

Іншыя крытыкі адчулі, што ўхіл у бок нязвычайнасці трактоўкі п’есы — перш за ўсё яе знешняга раду — прывёў да пэўных змястоўных мастацкіх страт.

## Спасылкі 
* Старонка спектакля  на сайце Рэспубліканскага тэатра беларускай драматургіі 
* «Раскіданае гняздо»: не дараслі мы? / М. Казлоўская на сайце [«Наша Ніва»(https://be.wikipedia.org/wiki/%D0%9D%D0%B0%D1%88%D0%B0_%D0%9D%D1%96%D0%B2%D0%B0_%281991%29) ]
* На разрыў аорты / М. Коктыш  на сайце [«Народная Воля»(https://be.wikipedia.org/wiki/%D0%9D%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B4%D0%BD%D0%B0%D1%8F_%D0%92%D0%BE%D0%BB%D1%8F) ] 
* Тэатр: Хто і чаму раскідаў гняздо? / Дз. Марціновіч на сайце [грамадскай культурніцкай кампаніі «Будзьма беларусамі!(https://be.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D1%83%D0%B4%D0%B7%D1%8C%D0%BC%D0%B0_%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%83%D1%81%D0%B0%D0%BC%D1%96%21)»]
* «Раскіданае гняздо»  на сайце afisha.tut.by 

Катэгорыя:Спектаклі Рэспубліканскага тэатра беларускай драматургіі
Катэгорыя:З’явіліся ў 2013 годзе
Катэгорыя:Спектаклі на беларускай мове
Катэгорыя:2013 год у Мінску
Скарбніца таямніц

**«Скарбніца таямніц»** (; таксама выкарыстоўваецца транслітарацыя арыгінальнай назвы, **«Махзан аль-асрар»**) — першая паэма класіка персідскай паэзіі Нізамі Гянджэві з яго зборніка «Хамсэ», напісаная паміж 1173 і 1179 гадамі (па іншых дадзеных, у 1166 годзе або неўзабаве пасля яго) на персідскай мове. Твор прысвечаны ўладару Эрзінджана Фахр ад-дзіну Бахрам-шаху (1155—1218). Паэма складаецца з 2260 маснаві, напісаных у метры «сары».

## Жанр і кампазіцыя 
«Скарбніца таямніц» адносіцца да дыдактычна-філасофскага жанру. Паэма была напісана пад уплывам манументальнай паэмы Санаі (памёр у 1131 г.) «Сад праўды».

Твор складаецца з уступлення і дваццаці частак (гутарак), прычым кожная наступная гутарка вынікае з сэнсу папярэдняй. Гутаркі ілюструюцца прытчамі. Змест вершаў пазначаецца ў загалоўку кожнай часткі і напісаны ў тыповым гамілетычным стылі) успрымаўся ва ўяўленнях людзей сярэдневяковай Персіі. У ісламскай традыцыі ружа асацыюецца з Прарокам Магаметам, што адлюстроўваецца мноствам спосабаў у рэлігійных тэкстах і мастацкай творчасці. Ружы вырошчваліся ў Іране з даўніх часоў і з’яўляліся абавязковым складнікам сярэдневяковага персідскага саду. Ружа лічылася царскай кветкай і сімвалам прыгажосці. Ружа стала асабліва моцным сімвалам у містычнай традыцыі; пачынаючы з XII ст., персідская рэлігійная думка і літаратурная культура насычаныя гэтым сімвалам. У вобразным ладзе персідскай паэзіі каханне салаўя да ружы сімвалізавала імкненне душы містыка да боскага. У «Скарбніцы таямніц» Нізамі раскрыў містычны сімвалізм ружы ў спаборніцтве двух прыдворных лекараў. Хоць расказаная Нізамі прытча ўказвае на моц псіхалагічнага ўнушэння, містычная прырода водару ружы служыць у якасці метафары, як у паэме Нізамі, так і ў класічных тэкстах сярэдневяковай персідскай паэзіі.
» Нізамі, 1524—1525. Метраполітэн-музей, Нью-Ёрк, ЗША]]

## Уплыў паэмы 
Вядома каля 50 перайманняў паэмы ў розных літаратурах Усходу; найбольшая колькасць перайманняў на персідскай мове створана ў Індыі.

На беларускую мову раздзел «Скарбніцы таямніц» пераклалі Алесь Бачыла і Рыгор Няхай.

На рускую мову паэму пераклалі К. Ліпскераў і С. Шэрвінскі. Поўны філалагічны празаічны пераклад на рускую мову ажыццявіў Р. Аліеў.

## Спасылкі 
* Артыкул пра «Хамсэ» Нізамі у Encyclopaedia Iranica

Катэгорыя:Паэмы Нізамі Гянджэві
Катэгорыя:Кнігі XII стагоддзя
Міхаіл Іванавіч Осіпаў

{{Ваенны дзеяч
|імя              = 
|арыгінал імя     = 
|дата нараджэння  = 
|месца нараджэння = 
|дата смерці      = 
|месца смерці     = 
|выява            = 
|подпіс           = 
|мянушка          = 
|прыналежнасць    = 
|гады службы      = 1941—1943
|званне           = 
|род войскаў      = войскі сувязі
|пасада           = 
|часць            = 
|бітвы            = Вялікая Айчынная вайна
|узнагароды       = {
 
}
{
 
}
|сувязі           = 
|у адстаўцы       = 
}}
**Міхаіл Іванавіч Осіпаў** (1914—1943) — старшы сяржант Рабоча-сялянскай Чырвонай Арміі, удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза (1944).

## Біяграфія 
Міхаіл Осіпаў нарадзіўся 15 лютага 1914 года ў вёсцы Аляксееўка (цяпер — Ленінскі раён Тульскай вобласці). Да вайны працаваў спачатку ў сельскай гаспадарцы, затым на заводах у Туле. У 1941 г. Осіпаў быў прызваны на службу ў Рабоча-сялянскую Чырвоную Армію. З лютага 1942 года — на франтах Вялікай Айчыннай вайны.

Да верасня 1943 года гвардыі старшы сяржант Міхаіл Осіпаў камандаваў тэлефонным аддзялення роты сувязі 37-га гвардзейскага стралковага палка 12-й гвардзейскай стралковай дывізіі 61-й арміі Цэнтральнага фронту. Вызначыўся падчас бітвы за Дняпро. У ноч з 28 на 29 верасня 1943 года аддзяленне Осіпава пераправілася праз Дняпро у раёне вёскі Глушэц Лоеўскага раёна Гомельскай вобласці Беларускай ССР і прыняў актыўны ўдзел у баях за захоп і ўтрыманне плацдарма, праклаўшы лінію сувязі і падтрымліваючы яе працаздольнасць на працягу ўсяго перыяду тых баёў. 11 лістапада 1943 года Осіпаў загінуў у баі. Таксама быў узнагароджаны ордэнам Леніна і медалём.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Загінулі ў баях Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Удзельнікі бітвы за Дняпро
Аляксандр Аляксандравіч Барташэвіч

**Аляксандр Аляксандравіч Барташэ́віч** (нар. , в. Дзядзічы, Вілейскі раён) — беларускі дызайнер. Прафесар. Кандыдат тэхнічных навук (1968). Правадзейны член Беларускага акадэмічнага цэнтра Міжнароднай акадэміі архітэктуры (МААМ), замежны правадзейны член Расійскай акадэміі прыродазнаўчых навук, ганаровы доктар Санкт-Пецярбургскага дзяржаўнага лесатэхнічнага ўніверсітэта, прафесар МААМ.

## Біяграфія 
Скончыў БТІ імя С. М. Кірава (цяпер БДТУ). 5 гадоў працаваў на Маладзечанскай мэблевай фабрыцы інжынерам, потым старэйшым інжынерам-канструктаром. У 1964 годзе паступіў у аспірантуру, якую скончыў у 1968 годзе. З лістапада 1967 года — асістэнт, дацэнт, сакратар парткама (1978—1983), загадчык кафедры (1982—1988), прафесар (з 1988) БДТУ.

## Дзейнасць 
Аўтар больш за 300 прац і вынаходстваў, у т.л. 8 падручнікаў для ВНУ, 20 навучальных дапаможнікаў. Яго падручнікі «Асновы мастацкага канструявання» (1978, 1984), «Канструяванне мэблі» (1988, 1998, 2006), «Гісторыя інтэр’ера і мэблі» (2002, 2003), «Асновы кампазіцыі і дызайну мэблі» (2004) выдадзены ўпершыню ў СССР, СНП па іх вывучацца ў шматлікіх краінах. Аўтар кніг «Садовы ўчастак: архітэктура, інтэр’ер, абсталяванне», «Кватэра, катэдж, дача», «Зрабі сам». Арганізаваў у БДТУ спецыялізацыю «Тэхналогія і дызайн мэблі», распрацаваў праграмы па 6 навучальных дысцыплінах.

З 2000 года акадэмік, галоўны навуковы сакратар Беларускай акадэміі архітэктуры (цяпер — Беларускі акадэмічны цэнтр МААМ), з 2006 года — старшыня Асацыяцыі дрэваапрацоўчых і мэблевых прадпрыемстваў Беларусі. Член НТС Мінляспрама СССР (1976—1991), ХТС Мінляспрама БССР (1976—1992, цяпер канцэрна «Беллеспаперапрам»), старшыня журы рэспубліканскіх конкурсаў мэблі (з 1995), член журы ў Расіі. Намеснік старшыні секцыі «Архітэктура і будаўніцтва» НМС Міністэрства адукацыі Беларусі, намеснік старшыні Беларускага аддзялення Міжнароднай асацыяцыі «Саюз дызайнераў», член Беларускіх саюзаў архітэктараў і дызайнераў. Арганізатар і галоўны рэдактар часопіса «Веснік Беларускай акадэміі архітэктуры» (цяпер «Архітэктура і будаўнічыя навукі», нам. галоўнага рэдактара). Член рэдкалегій часопісаў Расіі «Дрэва-апрацоўчая прамысловасць» і «Мэблевы свет».

Член грамадскага аб’яднання «Мінскае згуртаванне нашчадкаў шляхты і дваранства».

## Узнагароды 
Лаўрэат прэміі Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь, узнагароджаны двума медалямі, у т.л. медалём Манголіі; Ганаровай граматай Вярхоўнага Савета БССР; ордэнам  «Рыцар навукі і мастацтваў», залаты медаль Санкт-Пецярбургскага дзяржаўнага лесатэхнічнага ўніверсітэта; Ганаровымі граматамі Міністэрства адукацыі Беларусі, канцэрна «Белляспаперпрам», НВЦ «Белэкспа», БДТУ і інш.; Дыпломамі Расійскай акадэміі мастацтваў, Міжнароднага фестывалю архітэктуры ў Мінску; вышэйшай узнагародай Бізнес-саюза прадпрымальнікаў і наймальнікаў імя М. С. Куняўскага — «Крыштальны Вялес». Выдатнік вышэйшай школы СССР, Вынаходнік СССР. Супрацоўнічае з Інстытутам цепла- і масаабмену імя А. В. Лыкава НАН Беларусі, шэрагам універсітэтаў Расіі, Балгарыі, Літвы, Манголіі.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Дызайнеры Беларусі
Катэгорыя:Дызайнеры СССР
Мінесота Тымбервулвз у сезоне 2018/2019

Сезон 2018/2019 стаў 30-м сезонам у НБА ў гісторыі франшызы Мінесота Тымбервулвз.

## Склад 
## Рэгулярны сезон 
### Вынікі гульняў 
### Турнірная табліца дывізіёна 
### Турнірная табліца канферэнцыі 
### Статыстыка 
## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт каманды
* Профіль каманды на сайце NBA.com
* Статыстыка каманды на сайце NBA.com
* Статыстыка каманды на сайце Basketball Reference 

Катэгорыя:Сезоны Мінесоты Тымбервулвз
Катэгорыя:Сезон НБА 2018/2019 паводле каманд
Катэгорыя:Спорт у Мінесоце ў 2018 годзе
Катэгорыя:Спорт у Мінесоце ў 2019 годзе
Марохараўскі сельсавет

**Маро́хараўскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Жыткавіцкага раёна Гомельскай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — вёска Марохарава. Плошча 157,67 км².

## Гісторыя 
Утвораны 16 ліпеня 1954 года шляхам аб’яднання скасаваных Бялёўскага і Ляхавіцкага сельсаветаў. На 1 студзеня 1974 года ў складзе Марохаўскага сельсавета 15 населеных пунктаў. 26 сакавіка 1987 года ў склад сельсавета з адміністрацыйнага падпарадкавання Жыткавіцкага гарсавета перададзена вёска Хісцецкі Бор, з Дзякавіцкага сельсавета — вёска Вятчынская Рудня, у склад Руднянскага сельсавета перададзены вёскі Келі, Палянка і Яміца. 28 студзеня 1991 года вёскі Відошын, Ляхавічы, Навуць, Пласток, Пухавічы, Сяменча і пасёлак Чырвонае перададзены ў склад новаўтворанага Чырвоненскага сельсавета. 26 верасня 2006 года ў склад сельсавета вернута вёска Навуць. 27 снежня 2022 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Дзякавіцкага сельсавета (6 населеных пунктаў: аграгарадок Дзякавічы, вёскі Буда, Вятчын, Лутоўе, Пасталы і Хвойка).

## Насельніцтва 
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года (8 населеных пунктаў) — 2028 чалавек, з іх 96,9 % — беларусы, 2,3 % — рускія, 0,5 % — украінцы; паводле перапісу 2019 года (8 населеных пунктаў) — 1731 чалавек.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / С.Д. Гриневич и др. — Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Т. 2: (1944―1980 гг.). — Минск: «Беларусь», 1987. — 283 с.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.


Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1954 годзе
1671 год у гісторыі астраноміі

**1671** год быў адзначаны шэрагам падзей у астраноміі.

## Падзеі 
* 25 кастрычніка — Джавані Даменіка Касіні адкрыў спадарожнік Сатурна **Япет**.

## Астранамічныя з’явы 
## Адкрытыя астранамічныя аб’екты 
## Нарадзіліся 
## Памерлі 
## Зноскі 
Астраномія
Катэгорыя:Гады ў астраноміі
Беларускі музей (Ляймен)

**Белару́скі музе́й**, **Інстыту́т беларусаве́ды** адкрыты ў 1982 годзе ў г. Ляймен (Германія) беларускім эмігрантам Ю. Попкам у яго кватэры на базе ўласнай калекцыі экспанатаў. Музея больш няма. У 2026 г. захаваныя экспанаты былі перавезены ў Віленскі беларускі музей імя Івана Луцкевіча.

## Гісторыя 
У 1971 годзе Юрый Жывіца (Попка) пераехаў у Ляймен (пад Гайдэльбергам), дзе заснаваў ва ўласнай кватэры на Гётэштрасэ Беларускі музей. У арганізацыі музея дапамагалі Б. Кіт і мэр горада Г. Эхбар.

Адкрыццё адбылося 15 сакавіка 1982 года з удзелам мясцовых беларусаў і мэра Ляймена Г. Эхбара. Экспанаты для яго былі сабраны з усей Заходняй Германіі: паясы, убранне, лапці, лыжкі, посуд, кнігі. Выстаўленыя ўзнагароды заснавальніка, атрыманыя ад кіраўніцтва БЦР на эміграцыі, мандат і пасведчанне дэлегата II Усебеларускага кангрэса (1944), творы і перыядычныя выданні, якія выходзілі пад рэдакцыяй Юрыя Попкі і інш.

Пасля смерці Ю. Попкі (1992) дзейнасць музея фінансаваў спецыяльны фонд, які насіў яго імя. Экспанаты гэтага адзінага ў кантынентальнай Еўропе Беларускага музея былі размешчаны ў агульным музеі ў г. Санкт-Ільген.

У рамках рамонтных работ музей быў закрыты, а гарадскія ўлады перавезлі музейную калекцыю ў складскія памяшканні. На працягу некалькіх дзесяцігоддзяў яна была недаступная для публікі. У гэты перыяд невядомыя ўзламалі адно з сховішчах і пашкодзілі частку экспанатаў. У выніку воднага пашкоджання значная частка калекцыі была знішчана. У сакавіку 2026 года па ініцыятыве супольнасці RAZAM захаваныя экспанаты былі перавезены ў Віленскі беларускі музей імя Івана Луцкевіча.

## Экспазіцыя 
Канцэпцыя экспазіцыі — адлюстраванне традыцыйнага жыцця беларусаў. Дэманструюцца творы беларускага кнігадрукавання, перыядычныя выданні, у тым ліку рукапісныя часопісы, што выдаваліся беларусамі ў лагерах для перамешчаных асоб у Германіі пасля Другой сусветнай вайны; беларускае народнае адзенне, рэцэпты і прылады для прыгатавання нацыянальных страў беларусаў, вырабы майстроў-умельцаў, сувеніры з асяродкаў беларускай эміграцыі ў ЗША, Аўстраліі, Канадзе, Вялікабрытаніі, узнагароды, дакументы і асабістыя рэчы Ю. Попкі; зберагаецца частка ўласнай бібліятэкі Б. Кіта.

## Літаратура 
* *Iваноў М.* Гісторыя заснаваньня і дзейнасьць Беларускага музея ў Ляймене (1982—1992) // Беларусіка=Albaruthenica. Мн., 1995. Кн. 5. 
* *Лебедзь М.* Беларускі музей у Ляймене //  — С. 337.
* 

Катэгорыя:Арганізацыі беларусаў Германіі
Катэгорыя:З’явіліся ў 1982 годзе
Катэгорыя:Беларуская культура
Катэгорыя:Бадэн-Вюртэмберг
Катэгорыя:Музеі Германіі
Катэгорыя:1982 год у Германіі
1712 год у гісторыі астраноміі

**1712** год быў адзначаны шэрагам падзей у астраноміі.

## Падзеі 
* Ісаак Ньютан і Эдмунд Галей апублікавалі зорны каталог «*Historia Coelestis*» , не атрымаўшы на тое яго згоды. Канчатковы варыянт, зацверджаны Флемстыдам, быў апублікаваны пасмяротна ў 1725 годзе.

## Астранамічныя з’явы 
## Адкрытыя астранамічныя аб’екты 
## Нарадзіліся 
## Памерлі 
* 14 верасня — **Джавані Даменіка Касіні**, італьянскі і французскі матэматык, астраном і інжынер (нар. 08.06.1625)

## Зноскі 
Астраномія
Катэгорыя:Гады ў астраноміі
1610 год у гісторыі астраноміі

**1610** год быў адзначаны шэрагам падзей у астраноміі.

## Падзеі 
* 7—8 студзеня — Галілеа Галілей упершыню назірае чатыры найбуйнейшыя спадарожнікі Юпітэра, пазней празваныя галілеевымі спадарожнікамі: Ганімед, Каліста, Еўропа і Io. Першыя два адкрыты Галілеем 7 студзеня, астатнія два — на наступны дзень. У гэтым жа годзе Галілей публікуе свае першыя назіранні праз тэлескоп у невялікім трактаце пад назвай «» («Зорны пасланнік»).
* 24 лістапада —  адкрыў Туманнасць Арыёна.

## Астранамічныя з’явы 
## Адкрытыя астранамічныя аб’екты 
## Нарадзіліся 
## Памерлі 
## Крыніцы 
Астраномія
Катэгорыя:Гады ў астраноміі
Уладзіслаў Шчыпа

**Уладзісла́ў Шчы́па** (; нар. ; Уластавіцы, Царства Польскае, Расійская імперыя  — забіты ў 1940 годзе ў Харкаве, УССР, СССР) — польскі ваенны і палітык, забіты падчас украінскай часткі катынскага расстрэлу.

Нарадзіўся ў вёсцы  Уластавіцы каля Пулаў (сёння частка гэтага горада). Навучаўся ў сандамірскай гімназіі (да 1911 года). Да 1914 года быў аптэкарам. У 1913 годзе скончыў парамілітарны курс у польскай арганізацыі «Польскія стралковыя каманды». З 1915 года служыў у царскай арміі, з якой дэзерціраваў і далучыўся да польскага 4 Палка пяхоты легіёнаў у складзе аўстрыйскай арміі. Быў арганізатарам і камандантам пулаўскай групы Польскай вайсковай арганізацыі. Арыштаваны 14 мая 1918 года пасля нападу на склад зброі ў Пулавах, утрымліваўся ў люблінскім замку да 15 кастрычніка 1918 года. Камандзіраваў разбраеннем нямецкіх і аўстрыйскіх салдат, якія дыслакаваліся ў Пулавах і ваколіцах.

З 1927 году працаваў у пулаўскім муніцыпалітэце і ашчаднай касе. У 1935 годзе быў абраны дэпутатам Сойма IV склікання (1935—1938).

У Вераснёвай кампаніі служыў у 2 палку сапёраў каняўскіх. Пасля савецкага нападу на Польшчу ў 1939 годзе трапіў у савецкі палон, быў вывезены ў Старабельск на тэрыторыі УССР. Увесну 1940 года быў забіты ў Харкаве разам з некалькімі тысячамі польскіх афіцэраў.

## Літаратура 
* Sławomir Pać, *Niepodległość przyszła w Zaduszki…*, Puławski Przegląd Powiatowy Nr 2/2006, Listopad 2006, ISSN 1896-5156, сс. 7-8 
* Sławomir Pać, *Władysław Szczypa*, Puławski Przegląd Powiatowy Nr 2/2006, Listopad 2006, ISSN 1896-5156, сс. 13-14 

Катэгорыя:Вязні люблінскага замка
Катэгорыя:Ваенныя Польшчы
Катэгорыя:Дэпутаты Сейма Польскай Рэспублікі (1918—1939) 4 склікання
Катэгорыя:Польскія салдаты, забітыя ў Харкаве
Анастасія Віктараўна Сарокіна

**Анастасі́я Ві́ктараўна Саро́кіна** (нар. ; Мінск, БССР, СССР) — беларуская шахматыстка, віцэ-прэзідэнт Міжнароднай федэрацыі шахмат, міжнародны суддзя.

## Біяграфія 
Займацца шахматамі пачала з 5—6-цігадовага веку. Скончыла вучылішча алімпійскага рэзерву, Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт фізічнай культуры.

Сарокіна 8 разоў перамагала на дзявочых чэмпіянатах Беларусі (1992, 1993, 1994, 1995, 1996, 1997, 1998, 2000). Перамагла ў жаночым чэмпіянаце Мінска 1997 года. Прадстаўляла Беларусь на алімпіядах у Ерэване ў 1996 годзе і Элісце ў 1998; на алімпіядзе 2004 годзе ў Кальвіі выступала за Аўстралію. Найлепшага выніку дасягнула ў 1998 годзе за Беларусь: 5,5/9 на запасной дошцы.

У 2001 годзе Сарокіна выканала норму міжнароднага майстра па шахматах сярод жанчын (WIM), у 2002 стала міжнароднай суддзёй ФІДЭ, у 2005 — трэнерам ФІДЭ.

Анастасія Сарокіна пераехала ў Аўстралію ў 2003 годзе, працавала трэнерам у шахматнай школе Квінсленда, пасля ў Мельбурне, стварыла ўласную школу «Шахматная акадэмія». З канца 2000-х гадоў зноў жыве ў Беларусі, замужам, мае дачку. У 2013 годзе заснавала ў Мінску дзіцячую школу шахмат, якая пазней атрымала акрэдытацыю ФІДЭ.

З мая 2017 года ўзначальвае Беларускую федэрацыю шахмат (БФШ).

У жніўні 2020 года Анастасія Сарокіна падпісала ліст, у якім спартыўная грамадскасць выступіла супраць гвалту і беззаконня ў Беларусі. Неўзабаве была дапытана ў міліцыі і выехала за мяжу. У маі 2021 года заявіла аб адстаўцы з пасады старшыні БФШ.

Дзядзька Анастасіі Сарокінай — беларускі гросмайстар Віктар Купрэйчык.

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Шахматысткі Аўстраліі
Катэгорыя:Шахматысткі Беларусі
Катэгорыя:Міжнародныя майстры па шахматах сярод жанчын
Катэгорыя:Удзельнікі шахматных алімпіяд
Катэгорыя:Эмігранты з Беларусі
Катэгорыя:Імігранты Аўстраліі
Раскіданае гняздо (фільм)

**«Раскіданае гняздо»** — фільм, пастаўлены ў 1981 годзе рэжысёрам Барысам Луцэнкам на кінастудыі «Беларусьфільм» паводле аднайменнай п’есы Янкі Купалы. Выхад фільма быў прымеркаваны да 100-годдзя з дня нараджэння беларускага класіка. Прэм’ера фільма адбылася ў верасні 1982 года.

## У галоўных ролях 
* Аляксандр Ткачонак — *Лявон*
* Антаніна Бэндава — *Марыля*
* Аляксандр Франскевіч-Лае — *Сымон*
* Вольга Сірына — *Зоська*
* Дзяніс Трушко — *Данілка*
* Генадзь Гарбук — *Стары*
* Анатоль Саланіцын — *Незнаёмы*
* Вадзім Ледагораў — *Паніч*
* Іван Мацкевіч — *Упраўляючы*
* Аляксандр Бяспалы — *Мужык*

## Здымачная група 
* Рэжысёр: Барыс Луцэнка
* Сцэнарысты: Барыс Луцэнка, Генадзь Бекарэвіч
* Аператар: Юрый Елхаў
* Кампазітар: Сяргей Картэс
* Мастак: Валерый Назараў
*Гукааператар: Уладзімір Мушперт

## Спасылкі 
* «Раскіданае гняздо» на сайце Кино-театр.ру
* «Раскіданае гняздо» на сайце КиноПоиск.ру
* Торэнт фільма «Раскіданае гняздо» на сайце rutracker.org

Катэгорыя:Фільмы студыі «Беларусьфільм»
Катэгорыя:Фільмы СССР
Катэгорыя:Фільмы 1982 года
Катэгорыя:Фільмы СССР 1981 года
Катэгорыя:Экранізацыі твораў Янкі Купалы
Волат (пасёлак)

**Волат** () — пасёлак у Наўгародскай вобласці Расіі, адміністрацыйны цэнтр Валатоўскага муніцыпальнага раёна і сельскага паселішча Волат. Размешчаны ў заходняй частцы Наўгародскай вобласці на рацэ Псіжа (упадае ў возера Ільмень). Знаходзіцца за 87 км на паўднёвы захад ад Вялікага Ноўгарада і за 44 км на захад ад Старой Русы. Заснаваны ў канцы XIX стагоддзя, пры аднайменнай чыгуначнай станцыі.
## Насельніцтва 
Катэгорыя:Населеныя пункты Наўгародскай вобласці
Панкоўка

**Панкоўка** () — рабочы пасёлак у Наўгародскім муніцыпальным раёне Наўгародскай вобласці Расіі. Панкоўка — самы населены рабочы пасёлак Наўгародскай вобласці.

Пасёлак размешчаны на правым беразе ракі Вяража, на паўднёвы захад ад Вялікага Ноўгарада (прымыкае да абласнога цэнтра ушчыльную), з якім звязаны аўтобусным маршрутам.
## Насельніцтва 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Наўгародскай вобласці
Хвойная (Хвойнінскі раён)

**Хвойная** () — пасёлак гарадскога тыпу (з 1935) у Расіі, адміністрацыйны цэнтр Хвойнінскага муніцыпальнага раёна на паўночным усходзе Наўгародскай вобласці. Утварае Хвойнінскае гарадское паселішча. Размешчаны ля ўпадзення ракі Талка ў раку Песь, за 290 км на ўсход ад абласнога цэнтра Вялікага Ноўгарада і за 80 км ад горада Баравічы.
## Насельніцтва 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Наўгародскай вобласці
Углоўка (Наўгародская вобласць)

**Углоўка** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Акулаўскім муніцыпальным раёне Наўгародскай вобласці Расіі. Размешчана на Валдайскім узвышшы, за 4 км на ўсход ад з’езду «Углоўка» з М11, за 23 км на паўднёвы ўсход ад горада Акулаўка, за 160 км на ўсход ад горада Вялікі Ноўгарад. Чыгуначная станцыя.
## Насельніцтва 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Наўгародскай вобласці
Кулоціна (Наўгародская вобласць)

**Кулоціна** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Акулаўскім муніцыпальным раёне Наўгародскай вобласці Расіі, цэнтр і найбуйнейшы населены пункт Кулоцінскага гарадскога паселішча. Насельніцтва — 3024 жыхара (на 1 студзеня 2010 года). Размешчаны на рацэ Пярэтне, за 4 км на паўночны ўсход ад горада Акулаўка.
## Насельніцтва 
## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Аляксандр Іванавіч Белавусаў (нар. 1951) — беларускі архітэктар.
* Юрый Панцеляймонавіч Грыгор’еў (1932—2019) — беларускі і расійскі архітэктар.

Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Наўгародскай вобласці
Беластоцкі павет (значэнні)

Назву **Беластоцкі павет** мелі наступныя адміністрацыйна-тэрытарыяльныя адзінкі:

* Беластоцкі павет у складзе Расійскай імперыі (1808—1919);
* Беластоцкі павет у складзе Польскай Рэспублікі (1918—1939), Беларускай ССР (1939—1940), ПНР (1945—1975) і сучаснай Рэспублікі Польшча (з 1999);
Палісць (прыток Ловаці)

**Палі́сць** () — рака на паўночным захадзе еўрапейскай часткі Расійскай Федэрацыі, у Пскоўскай і Наўгародскай вобласці, левы прыток ракі Ловаць. Даўжыня — 176 км, плошча басейна — 3630 км², расход вады — 22 м³/с. Найбуйнейшыя прытокі — Халынья, Снежа (левыя); Парусья (правы). Найбуйнейшы населены пункт на рацэ — горад Старая Руса.

Катэгорыя:Рэкі Пскоўскай вобласці
Катэгорыя:Рэкі Наўгародскай вобласці
Катэгорыя:Басейн Ловаці
Поддар’е

**Поддар’е** () — сяло ў Наўгародскай вобласці Расіі, адміністрацыйны цэнтр Поддарскага муніцыпальнага раёна і Поддарскага сельскага паселішча. Размешчана на поўдні вобласці на рацэ Рэдзья (басейн возера Ільмень), за 162 км на поўдзень ад Вялікага Ноўгарада і за 64 км ад Старой Русы. Упершыню згадваецца ў XVI стагоддзі як вёска Падгор’е. З XIX стагоддзя — сяло Паддор’е.
## Насельніцтва 
Катэгорыя:Населеныя пункты Наўгародскай вобласці
Пала (рака)

**Пала** () — рака на паўночным захадзе еўрапейскай часткі Расійскай Федэрацыі, у Цвярской і Наўгародскай вобласці, упадае ў возера Ільмень.

Даўжыня — 268 км, плошча вадазбору — 7420 км², расход вады — 63 м³/с. Вышыня вусця — 18,1 м над узроўнем мора. Буйныя прытокі — Лорынка, Ладамірка, Карпаўка, Шчабярэха, Явонь, Каменка, Мароўка, Руна (усе правыя). Найбуйнейшы прыток — Поламець.

Найбуйнейшы населены пункт на рацэ — пасёлак Пала.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Рэкі Наўгародскай вобласці
Катэгорыя:Рэкі Цвярской вобласці
Катэгорыя:Басейн Ільменя
Убсунурскі аймак

**Убсунурскі аймак** або **Уўс** () — аймак на паўночным захадзе Манголіі.

## Агульныя звесткі 
Плошча аймака Уўс — 69 585 км². Насельніцтва — 72 906 чал. (На 2010 г.). Шчыльнасць насельніцтва складае 1,05 чал./км² (2010 г.). Аймак быў утвораны ў 1931 годзе пад назвай Дэрбет ад найбольш шматлікай народнасці — дэрбетаў, з 1933 года носіць сучасную назву. Адміністрацыйны цэнтр аймака — горад Улаангам з насельніцтвам 23 тыс.чал. (2006). Убсунурскі аймак дзеліцца на 19 самонаў (раёнаў).

## Геаграфія 
Па паўночнай мяжы аймака праходзіць мяжа паміж Манголіяй і Расіяй. На паўднёвым захадзе, поўдні і паўднёвым усходзе мяжуе з аймакамі Баян-Улгій, Хоўд і Заўхан. На тэрыторыі Уўса знаходзяцца два з трох найбуйнейшых азёр Манголіі — размешчанае на самай мяжы з Расіяй Убсу-Нур, якое дало імя самаму аймаку, і якое ляжыць на поўдзень ад Хяргяс-Нур. У яго з поўдня ўпадаюць рэкі Завхан і Хунг, у возера Убсу-Нур — з поўначы рака Дошкі-Хем. 40 % тэрыторыі аймака займаюць пяскі і паўпустыні Катлавіны Вялікіх Азёраў.

## Насельніцтва 
Насельніцтва =Убсунурскага аймака складаюць у асноўным баяты (30 %) і дэрбеты (40 %). Астатнія — халха-манголы, тувінцы і казахі.

## Адміністрацыйны падзел 
* — Адміністрацыйны цэнтр аймака

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт Убсунурскага аймака 
* Мангольскія Нацыянальнае бюро статыстыкі

Катэгорыя:Аймакі Манголіі
Ляхавіцкі сельсавет (Жыткавіцкі раён)

**Ля́хавіцкі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Жыткавіцкага раёна Гомельскай вобласці. Адміністрацыйны цэнтр — вёска Пухавічы.

Створаны 20 жніўня 1924 года ў складзе Жыткавіцкага раёна Мазырскай акругі БССР. Пасля скасавання акруговага падзелу 26 ліпеня 1930 года ў складзе Жыткавіцкага раёна БССР. З 21 чэрвеня 1935 года ў Жыткавіцкім раёне Мазырскай акругі, з 20 лютага 1938 года — Палескай вобласці, з 8 студзеня 1954 года — Гомельскай вобласці. 

Скасаваны 16 ліпеня 1954 года. Тэрыторыя сельсавета ўвайшла ў новаствораны Марохараўскі сельсавет.

У 1925 годзе ў склад сельсавета ўваходзілі сяло Ляхавічы, вёска Пухавічы, хутары Адзёнава, Алексіна, Арлова Гняздо, Баран, Бая, Боркі, Бяседкава, Ванькова Ніва, Вазок, Валобка, Вароніна, Відошын, Ворат, Воўчая Галава, Высокі Востраў, Вялікае Дворышча, Вярхі, Галяняцішча, Гараваха, Гарохавішча, Гарохева, Грачышча, Дзедава Калоддзе, Дзярэнічы 1-я, Дзярэнічы 2-я, Дуброва, Забай-Балота, Завялікі Лес, Задуб, Зарыкованне, Зарэчка, Затапіла, Затычын, Зімовішчы 1-я, Козін Праход, Колаўскае, Кунішча, Ласчын Лясок, Левун-Чарцяж, Ліпнікі, Марохарава, Мужынка, Мядзвежае, Наваслед, Навіна, Паграбішча, Падбай-Балота, Паддзярэвішча, Паддубінне, Падмарохарава Балота, Палом, Паросля, Парскі, Пласток, Пляцішча, Подзішча, Пражка, Расошша, Садкі, Сбішча, Сецішча, Стар’е, Стаўпішча, Стая, Сцяпандраўшчына, Ускліца, Ушок, Хвоя, Храпялёўская, Цес, Цісцец, Чаўновішча, Шырынаў Лес, Яблань, Язвінка, Язвінка 2-я, Ялец, Ястрабішча, Ятніца. Насельніцтва 3644 чалавекі, 597 гаспадарак (з іх 373 хутарскія).

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / А.И. Карпачева и др. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Т. 1: (1917―1941 гг.). — Мн., «Беларусь», 1985. — 390 с.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Жыткавіцкага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1954 годзе
Стабрук

**Стабрук** () з'яўляецца муніцыпалітэт, размешчаны ў бельгійскай правінцыі Антверпен. У муніцыпалітэт уваходзяць гарады Хувенен (Hoevenen) і Стабруке правільным. На 31 снежня 2006 г. Стабруке была агульная колькасць насельніцтва 17,618. Агульная плошча - 21.51&#x20;км2, што дае шчыльнасць насельніцтва складае 818 чалавек на км2. У 2008 годзе Стабруке адсвяткаваў сваё 750-гадовага існавання.

## Вядомыя гурты
* Fixkes — бельгійскі гурт

## Спасылкі 
* (гал.)&nbsp; Афіцыйны сайт
* (гал.)&nbsp; Афіцыйны сайт прысвечаны 750-годдзю

Катэгорыя:Камуны правінцыі Антверпен
Гоман (Бабруйск)

**«Гоман»** — газета, што выдавалася з 1990 года ў Бабруйску.

Выдавец і рэдактар — Аляксандр Чугуеў. Грамадска-палітычнае выданне. Друкаваліся матэрыялы гістарычнай, краязнаўчай, палітычнай тэматыкі.

## Літаратура 
* Дэмакратычная апазыцыя Беларусі (1956—1991). Даведнік, slounik.org

Катэгорыя:Друкаваныя выданні, якія ўзніклі ў 1990 годзе
Катэгорыя:Беларускі самвыдат
Катэгорыя:Газеты Бабруйска
Катэгорыя:1990 год у Бабруйску
Ментухатэп II

**Небхепетра Ментухатэп II** — егіпецкі фараон XI дынастыі Сярэдняга царства. На працягу прынамсі 39 гадоў на троне аб’яднаў краіну пад сваёй уладай, завяршаючы Першы пераходны перыяд. Такім чынам, ён лічыцца першым фараонам Сярэдняга царства.
 
У 2050 або 2040 годзе да н.э. перамог свайго саперніка Мерыкару з Гераклеопаля. Пасля смерці Мерыкары Ментухатэп аб’яднаў краіну, упершыню з часоў VI дынастыі. Пры Ментухатэпе быў уведзены культ сінкрэтычнага бога Сонца — Амона-Ра, які быў прызваны кансалідаваць насельніцтва Верхняга і Ніжняга Егіпта. Вядома, што Ментухатэп узначальваў уварванне ў Нубію, кантроль над якой быў страчаны на працягу Першага пераходнага перыяду. Ментухатэп пахаваны ў храме Дэйр эль-Бахры побач з Фівамі.

## Галерэя 

File:MentuhotepII-HallOfAltar-Relief.JPG|Выява Ментухатэпа II
File:Louvre-antiquites-egyptiennes-p1020391.jpg|Выява Ментухатэпа II у Луўры
File:MentuhotepII.jpg|Выява Ментухатэпа II
File:MentuhotepII-FuneraryStatue MetropolitanMuseum.png|Статуя Ментухатэпа II у музеі Метраполітэн
File:MentuhotepII-FuneraryStatue-CloseUp MetropolitanMuseum c.jpg|Статуя Ментухатэпа II у музеі Метраполітэн
File:MentuhotepII-ShrineOfKemsit.JPG|Выява Ментухатэпа II
File:MentuhotepII-Tempel-Pfeiler.JPG|Іерогліф імя Ментухатэпа II
File:Museo Gregoriano 029.jpg|Галава ад скульптуры Ментухатэпа II

Катэгорыя:Фараоны адзінаццатай дынастыі
Катэгорыя:Кіраўнікі Афрыкі XX стагоддзя да н.э.
Катэгорыя:Фараоны паводле алфавіта
Арпа (прыток Аракса)

**Арпа́, Усходні Арпачай** (, ) — рака ў Закаўказзі, у Арменіі і Нахічэванскай Аўтаномнай Рэспубліцы (Азербайджан), левы прыток ракі Аракс (басейн Куры).

Даўжыня ракі 128 км. Плошча вадазбору 2630 км². Сярэдні расход вады каля 25 м³/с. Выток ракі знаходзіцца на Зангезурскім хрыбце. У сярэднім цячэнні працякае ў міжгорнай катлавіне. Вада з ракі выкарыстоўваецца на арашэнне.

На рацэ Арпачайская ГЭС, Кечуцкае і Арпачайскае вадасховішчы. У 1961—1981 гг. пабудаваны комплекс тунэляў для перакідвання вады з рэк Арпа (Кечуцкае вадасховішча) і Ехегіс у возера Севан.

## Літаратура 
* 
* Словарь современных географических названий / Под общей редакцией акад. В. М. Котлякова. — Екатеринбург: У-Фактория, 2006.
* 

## Спасылкі 
* 1961-1981 «Комплекс гидротехнических сооружений по переброске стоков рек Арпа и Ехегис в озеро Севан»  // Сайт ААТ «Арпа-Севан»

Катэгорыя:Басейн Куры
Катэгорыя:Рэкі Арменіі
Катэгорыя:Рэкі Азербайджана
Арпа (значэнні)

**Арпа** — тапонім:

* Арпа — вёска ў Беларусі, у Вілейскім раёне Мінскай вобласці
* Арпа — рака ў Арменіі і Азербайджане (Нахічэванская Аўтаномная Рэспубліка), левы прыток ракі Аракс
Крэстцы

**Крэстцы** () — пасёлак гарадскога тыпу (з 1938) у Наўгародскай вобласці Расіі (з 1776 да 1926 года — горад). З’яўляецца адміністрацыйным цэнтрам Крэсцецкага муніцыпальнага раёна, найбуйнейшым населеным пунктам Крэсцецкага гарадскога паселішча. Насельніцтва — 9095 (на 1 студзеня 2010 года).

Пасёлак размешчаны на поўдні вобласці, на рацэ Халова (басейн возера Ільмень), за 85 км на ўсход ад Вялікага Ноўгарада, на аўтамагістралі М10 Масква — Санкт-Пецярбург.
## Насельніцтва 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Наўгародскай вобласці
Балотнік (род раслін)

**Бало́тнік, вадзяная зорачка** (*Callitriche*) — род кветкавых раслін сямейства .

## Батанічнае апісанне 
Аднагадовыя і шматгадовыя травяністыя расліны. Сцёблы тонкія, голыя або ўкрытыя зорчатымі валаскамі, цалкам або часткова пагружаныя ў ваду, у наземных формаў — сцелюцца або паўзучыя. Лісце супраціўнае, простае, суцэльнае, прылісткаў не мае. Кветкі дробныя, аднаполыя, зрэдку двухполыя, зялёнага колеру. Плод — чатырохарэшак.

## Распаўсюджанне і экалогія 
Расліны сустракаюцца паўсюдна, за выключэннем некаторых пустынь і высакагор’яў. З’яўляюцца кормам і сховішчам для рыб. Выкарыстоўваюцца ў якасці акварыумных раслін.

## Некаторыя віды 
Род налічвае 63 віды. Некаторыя з іх:
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Літаратура 
*  — С. 259.

## Спасылкі 
* Callitriche // The Plant List
* 
* Болотник // Проект «Архив природы России»  

Катэгорыя:Трыпутнікавыя
Катэгорыя:Водныя расліны
Лахвенскі сельсавет

**Ла́хвенскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Лунінецкага раёна Брэсцкай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр сельсавета — вёска Лахва.

## Гісторыя 
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Лунінецкага раёна Пінскай вобласці (з 8 студзеня 1954 года Брэсцкай вобласці). 8 сакавіка 1960 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Любанскага сельсавета. На 1 студзеня 1974 года ў складзе сельсавета 6 населеных пунктаў.

## Насельніцтва 
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 2861 чалавек, з іх 97,2 % — беларусы, 1,4 % — рускія, 1,1 % — украінцы; паводле перапісу 2019 года — 2359 чалавек.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.


Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1940 годзе
1850 год у гісторыі астраноміі

**1850** год быў адзначаны шэрагам падзей у астраноміі.

## Падзеі 
## Астранамічныя з’явы 
## Адкрытыя астранамічныя аб’екты 
## Нарадзіліся 
## Памерлі 
## Зноскі 
## Літаратура 
* 


Катэгорыя:Гады ў астраноміі
Горнава (вадасховішча)

**Горнава** (**Горнава-2**) — вадасховішча ў Пінскім раёне Брэсцкай вобласці. Пабудавана ў 1987 г. па праекту Палессегіправадгаспа . Знаходзіцца ў 8 км ад горада Пінска, побач з вёскай Горнава (на паўночна-заходняй мяжы вёскі).

## Агульныя звесткі 
Вадасховішча было пабудавана ў вярхоўях ручая Просць у мэтах звільгатнення навакольных зямель і рыбаразвядзення.

Вадасховішча з’яўляецца наліўным, з сезонным рэгуляваннем. Напаўняецца за кошт сцёка вады з польдараў «Горнава», «Горнава-2», «Плешчыцы».

У заходняй частцы вадасховішча пакінута выспа, да якой пабудаваны пешаходны мост. На выспе маюцца малыя формы архітэктуры (у закінутым стане на красавік 2018 г.).

Поўны аб’ём вадасховішча дасягае 1,04 млн м³. Плошча вадазбора — 48,04 км.

## Збудаванні 
Гідравузел складаецца з наступных збудаванняў:
# Дамба — земляная, даўжынёй 3680 м, насыпная, пашыранага профілю; заклад адхонаў: верхавога — 1:5, нізавога — 1:3.
# Водазброс — трубчасты, дыяметрам 1,4 м, з агалоўкам каўшовага тыпу, забяспечвае расход вады 10,1 м³/сек.
# Водавыпуск — трубчасты, тыповы, даўжыня трубы — 127 м, дыяметр — 0,3 м, разлічаны на пропуск вады з напорам 1,5 м³/сек.
# Тры насосныя станцыі

За эксплуатацыю вадасховішча адказвае УП «Пінскае ПМС».

Вадасховішча выкарыстоўваецца ў сельскагаспадарчых мэтах для звільгатнення зямель.
З’яўляецца папулярным месцам адпачынку, летняй і зімовай лоўлі рыбы.

## Спасылкі 
* Вадасховішча на сайце Feeder.by
* Горнава на Вікімапіі

Катэгорыя:Вадасховішчы Брэсцкай вобласці
Катэгорыя:Басейн Прыпяці
Катэгорыя:Вадасховішчы Пінскага раёна
Северо-Западное слово

**«Паўночна-Заходняе слова»** () — штодзённая грамадска-палітычная, эканамічная і літаратурная газета. Выходзіла з 15 (27) лістапада 1898 да 29 лістапада (12 снежня) 1905 у Вільні на рускай мове. Рэдактар-выдавец Г. Клачкоўскі, рэдактары Л. І. Чаркасаў і М. І. Радзін. Прытрымлівалася кансерватыўна-асветніцкага, у 1905 г. памяркоўна-ліберальнага кірунку. Выступала за развіццё культуры на аснове класавага, нацыянальнага і рэлігійнага прымірэння (15 лістапада 1898, 1 студзеня 1899). Беларусь лічыла «рускім краем». Пад уплывам рэвалюцыйнага руху крытыкавала непаслядоўнасць дэмакратычных рэформ у Расіі (25 кастрычніка 1905). Друкавала навукова-папулярныя нарысы пра дасягненні навукі, артыкулы па краязнаўстве, этнаграфіі, геаграфіі, медыцыне, літаратурна-крытычныя агляды, рэцэнзіі, інфармавала пра тэатральнае і музычнае жыццё ў краі. У перакладзе на рускую мову змяшчала творы польскіх, французскіх, нямецкіх пісьменнікаў, нарысы пра творчасць М. В. Гогаля, І. С. Тургенева, Ф. М. Дастаеўскага і інш. Свае вершы, нарысы і крытычныя артыкулы змяшчаў у газеце мінскі літаратар Д. Д. Бохан, у тым ліку пераклад польскага верша Я. Лучыны «На могілках» (5 верасня 1902), нарыс пра творчасць У. Сыракомлі (6—7 верасня 1902). Газета змясціла некралог «Ф. К. Багушэвіч» і артыкул Радзіна «Памяці Ф. К. Багушэвіча», характарызавала яго як адваката і гуманнага чалавека, не ўпамінаючы як беларускага пісьменніка (18 красавіка 1900).

## Літаратура 
* Конан, У. «Северо-Западное слово» / Уладзімір Конан // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: У 6 т. / БелЭн; Рэдкал.: Г. П. Пашкоў (гал. рэд.) і інш.; Маст. Э. Э. Жакевіч. Т. 6. Кн. 1: Пузыны — Усая. — Мн.: БелЭн, 2001. — 591 с.: іл. — С. 274. — ISBN 985-11-0214-8.

Катэгорыя:Газеты Расійскай імперыі
Катэгорыя:Газеты на рускай мове
Катэгорыя:Друкаваныя выданні, якія ўзніклі ў 1898 годзе
Катэгорыя:1898 год у Вільні
Анюй (значэнні)

**Анюй** — тапонім:

* Анюй — рака ў Расіі, у Рэспубліцы Саха (Якуція), правы прыток ракі Калыма
* Анюй — рака ў Расіі, у Хабараўскім краі, правы прыток ракі Амур
Небалчы

**Небалчы** () — рабочы пасёлак, адміністрацыйны цэнтр Небалцкага сельскага паселішча Любыцінскага муніцыпальнага раёна Наўгародскай вобласці Расіі. Размешчаны на рацэ Мда (прыток Мсты), за 215 км на паўночны ўсход ад Вялікага Ноўгарада. Праз усходнюю частку пасёлка працякае рака Машэнка (прыток Сясі). Чыгуначны вузел (лініі на Акулоўку, Кабожу, Будагашч).
## Насельніцтва 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Наўгародскай вобласці
Анюй

**Аню́й** (, ) — рака ў Азіяцкай частцы Расіі, ва Усходняй Сібіры, у Рэспубліцы Саха (Якуція), правы прыток ракі Калыма (басейн Усходне-Сібірскага мора).

Даўжыня ракі 8 (8,3) км. Плошча вадазбору 107 000 км². Сярэдні расход вады каля 500 км ад яе вусця. Вадазбор Анюя і яго складнікаў знаходзіцца ў межах Калымскай нізіны. Шырыня рэчышча да 800 м. Замярзае рака ў першай палове кастрычніка, вызваляецца ад лёду ў пачатку чэрвеня.

Рака Анюй суднаходная і сплаўная. Населеных пунктаў каля ракі няма. Насупраць вусця ракі знаходзіцца пасёлак Ніжнекалымск.

## Літаратура 
* Анюй // 

## Спасылкі 
* 
* *Чернов В. А.* Анюй // Научно-популярная энциклопедия «Вода России»

Катэгорыя:Рэкі Якуціі
Катэгорыя:Басейн Усходне-Сібірскага мора
Першамайская (Шчучынскі раён)

**Першама́йская** (, ) — былая вёска ў Беларусі, у Шчучынскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіла ў склад Шчучынскага сельсавета.

28 мая 2013 года скасавана, уключана ў межы горада Шчучын.

## Спасылкі
Аргазінскае вадасховішча

**Аргазі́нскае вадасховішча, Аргазі** (,  км, найбольшая шырыня 8,1 км. Даўжыня берагавой лініі 108 км. Плошча вадазбору 2800 км². Найбольшая глыбіня вадасховішча складае 14 м, сярэдняя — 8,5 м. Нармальны падпорны ўзровень складае 274,5 м. Аб’ём вады ў вадасховішчы пры нармальным падпорным узроўні 0,9661 км³. Ваганні ўзроўню вады да 6 м. Вышыня плаціны 15 м, даўжыня — 1500 м. На вадасховішчы наліваецца да 45 астравоў, у тым ліку востраў Ліпавы з насаджэннямі ліпы.

Вадасховішча створана ў 1946 годзе ў выніку будаўніцтва Аргазінскай ГЭС, рэканструявана ў 1982 годзе. Выкарыстоўваецца ў мэтах забеспячэння вадой горада Чалябінск і іншых гарадоў.

## Літаратура 
* Аргазинское водохранилище // 

## Спасылкі 
* 
* *Ушакова О. С., Сокольских И. И.* Аргазинское водохранилище // Научно-популярная энциклопедия «Вода России»
* Аргазинское водохранилище (Озеро Аргази) // ИАС "ООПТ России"

Катэгорыя:Вадасховішчы Расіі
Катэгорыя:Геаграфія Чалябінскай вобласці
Катэгорыя:З’явіліся ў 1946 годзе
Катэгорыя:Басейн Іртыша
Сяргей Уладзіміравіч Чэрачань

**Сяргей Уладзіміравіч Чэрачань** (нар. , Крычаў, Магілёўская вобласць, БССР, СССР) — беларускі палітык, старшыня партыі Беларуская сацыял-дэмакратычная Грамада з 2018 года.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 8 мая 1985 года ў горадзе Крычаў Магілёўскай вобласці БССР. Вырас і вучыўся ў Магілёве, скончыў Магілёўскі дзяржаўны абласны ліцэй № 3. Навучаўся ў Беларускім дзяржаўным універсітэце інфарматыкі і радыёэлектронікі па спецыяльнасці «Шматканальныя сістэмы тэлекамунікацый».

У 2004—2005 гадах быў старшынёй маладзёжнага грамадзянскага аб’яднання «Развіццё». Дырэктар таварыства з абмежаванай адказнасцю «Інфармацыйны Спектр». Генеральны дырэктар групы кампаній DIIN.

У 2016 годзе быў кандыдатам у дэпутаты Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь, але не быў абраны. З 2017 года старшыня Савета Беларускага рэспубліканскага грамадзянскага аб’яднання «Дыпламатыя».

## Прэзідэнцкая кампанія 2020 
12 студзеня 2020 года на пасяджэнні Цэнтральнай Рады БСДГ было прынята рашэнне пра вылучэнне кандыдата ў прэзідэнты. Ім стаў старшыня партыі Сяргей Чэрачань.

## Крытыка 
Сустаршыня партыі БХД Віталь Рымашэўскі раскрытыкаваў абранне новага кіраўніцтва БСДГ. Былы член Камуністычнай партыі Беларусі Чэрачань, на думку Рымашэўскага, — гэта шлях да ліквідацыі партыі.

## Спасылкі 
* Сайт вылучэнца ў прэзідэнты Беларусі Сяргея Чэрачаня
* Партию БСДГ возглавил Сергей Черечень 
* Deutsche Welle: Шушкевич покинул пост главы оппозиционной партии Беларуси
* Недавний коммунист заменил Шушкевича у руля социал-демократов 
* Станислав Шушкевич перестал быть главой парламентской оппозиции в Белоруссии
* Станислав Шушкевич покинул пост главы БСДГ 
* Бизнесмен, бывший коммунист, готовый принять лидерство в партии от Шушкевича, рассказал зачем ему это нужно

Катэгорыя:Палітыкі Беларусі
Катэгорыя:Члены БСДГ
Катэгорыя:Кандыдаты ў прэзідэнты Беларусі (2020)
Катэгорыя:Прадпрымальнікі Беларусі
Парк імя 60-годдзя Вялікага Кастрычніка (Магілёў)

**Парк імя 60-годдзя Вялікага Кастрычніка** — парк у Магілёве. Размешчаны ў паўднёвай частцы горада, на граніцы жылой забудовы Задняпроўскага жылога раёна (Кастрычніцкі раён), на скрыжаванні вуліц Астроўскага, Сіманава, Габраўскай і пр. Шміта. Закладзены ў 1977 годзе ў гонар 60-й гадавіны Кастрычніцкай рэвалюцыі працоўнымі і моладдзю Кастрычніцкага раёна горада на месцы былога аэрадрома. Плошча складае 82 га. Высаджана каля 4,5 тыс. дрэў і 3 тыс. кустоў. Растуць рабіна звычайная, ліпа драбналістая, клён вастралісты, дуб звычайны (чарэшчаты), ясень, таполя канадская, бяроза пухнатая, вярба ніцая, каштан конскі, чаромха. У парку абсталявана «сцежка здароўя».

У 2015 годзе галоўны архітэктар Магілёва Аляксандр Церашкоў заяўляў, што архітэктурная канцэпцыя і схемы дзвюх новых пляцовак для адпачынку ўжо гатовыя, і ў тым жа годзе пачнецца добраўпарадкаванне парку, якое прадугледжвала стварэнне пешаходных дарожак, устаноўку лавак, альтанак, гульнявога і спартыўнага абсталявання.

На тэрыторыі парку размешчана Магілёўская дзіцячая школа мастацтваў №3 імя М. М. Салдатава, з 2008 года на рагу вуліцы Астроўскага і пр. Шміта будуецца касцёл Святога Антонія.

Станам на 2018 год парку адсутнічае добраўпарадкаванне. У чэрвені 2019 года начальнік вытворча-тэхнічнага аддзела «Магілёўзелянбуда» Святлана Банкузова паведаміла, што ў парку ўжо 4 годы не высаджваюцца дрэвы, бо яны дрэнна прыжываюцца праз асаблівасці грунта. Яго выдаленне, вываз пяску і завоз чарназёму асаблівага эфекту не далі.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Паркі Магілёва
Катэгорыя:1977 год у Магілёве
Катэгорыя:З’явіліся ў 1977 годзе
Катэгорыя:Вуліца Астроўскага (Магілёў)
Катэгорыя:Вуліца Сіманава (Магілёў)
Катэгорыя:Праспект Шміта (Магілёў)
Катэгорыя:Габраўская вуліца (Магілёў)
Катэгорыя:Задняпроўе (жылы раён)
Араўка (рака)

**Ара́ўка** () — рака ў Венесуэле, у верхнім цячэнні на мяжы з Калумбіяй, левы прыток ракі Арынока.

Даўжыня ракі каля 900 км. Плошча вадазбору каля 36 000 км². Выток ракі знаходзіцца ва Усходняй Кардыльеры Андаў, непадалёк ад мяжы Калумбіі і Венесуэлы. Упадае ў Арынока прыкладна за 100 км у напрамку на паўднёвы ўсход ад Сан-Фернанда-дэ-Апурэ. Сярэдні расход вады каля 900 м³/с. У сезон дажджоў на рацэ адбываюцца паводкі, у час якіх рака суднаходная на 600 км (дробныя судны).

## Літаратура 
* Ара́ука // 
* Словарь современных географических названий / Под общей редакцией акад. В. М. Котлякова — Екатеринбург: У-Фактория, 2006.

## Спасылкі 
* Arauca River // Encyclopaedia Britannica

Катэгорыя:Рэкі Калумбіі
Катэгорыя:Рэкі Венесуэлы
Катэгорыя:Басейн Атлантычнага акіяна ў Паўднёвай Амерыцы
Катэгорыя:Памежныя рэкі
Катэгорыя:Прытокі Арынока
Арлан-крыкун

**Арла́н-крыку́н** (*Haliaeetus vocifer*) — драпежная птушка з роду  сямейства .

## Апісанне 
Даўжыня цела 58—74 см, размах крылаў да 2,1 м. Вага дарослай птушкі 2,1—3,6 кг. Самкі крыху буйнейшыя за самцоў. Шыя, галава і грудзі белыя. Махавыя крылы і спіна чорныя. Хвост кароткі, белага колеру. Вочы цёмныя. Дзюба жоўтая з чорным канцом. Лапы жоўтыя, з моцнымі загнутымі кіпцюрамі. Голас — высокі гучны клёкат, з’яўляецца адным з характэрных гукаў прыроды Афрыкі.

У жыўленні пераважае рыба.

## Распаўсюджанне 
Арлан-крыкун з’яўляецца эндэмікам Афрыкі. Шырока распаўсюджаны на поўдзень ад Сахары. Гняздзіцца на высокіх прыбярэжных дрэвах азёраў, рэк, марскіх узбярэжжаў.

## Іншае 
Выява арлана-крыкуна маецца на сцягу, гербе і грашовых купюрах Замбіі, гербах Намібіі і Паўднёвага Судана.

## Літаратура 
* *Полозов С. А.* Орлан-крикун // Африка: энциклопедический справочник. Т. 2. Л—Я / Гл. ред. А. Громыко. Ред. колл. В. М. Власов, Н. И. Гаврилов и др. — М.: Советская энциклопедия, 1987. — С. 281. — 671 с. с илл.

## Спасылкі 
* Орлан-крикун // ANIMALS-WILD.RU
* Орлан-крикун // Журнал «Энимал Ридер»

Катэгорыя:Ястрабіныя
Катэгорыя:Птушкі Афрыкі
Катэгорыя:Эндэмікі Афрыкі