open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Землетрасенне ў Марока (2023)

**Землетрасенне ў Марока 2023 года** — землятрус магнітудай 6,8 Mw, які здарыўся 8 верасня 2023 года ў рэгіёне Маракеш-Сафі ў Марока. Эпіцэнтр знаходзіўся за 71,8 км на паўднёвы захад ад Маракеша, недалёка ад гарналыжнага курорта ў Атласкіх гарах. Землетрасенне выклікала катастрафічныя разбурэнні і прывяло да шматлікіх чалавечых ахвяр.

## Сітуацыя 
Марока знаходзіцца недалёка ад мяжы паміж Афрыканскай і Еўразійскай плітамі. Большая частка сейсмічнасці ў краіне звязана з рухам на мяжы пліт, прычым найбольшая сейсмічная небяспека назіраецца на поўначы.

Сейсмічнасць у Марока сканцэнтравана ў паўночным рэгіёне краіны і моры Альбаран. На поўдзень ад Эр-Рыфа сейсмічная актыўнасць нязначная. Сейсмічнасць у Сахарскім Атласе невялікая, а ў Сахарскім рэгіёне на поўдзень ад горнага пояса амаль адсутнічае.

## Бедства 
Землятрус адбыўся 8 верасня ў 23:11 па мясцовым часе. Яго эпіцэнтр знаходзіўся ў раёне Ігіль.

Магнітуда склала 6,8. Іншыя крыніцы ацэньваюць магнітуду ў 6,9 і 7,2. Паўторны штуршок магнітудай 4,9 адбыўся праз 19 хвілін пасля асноўнага.

Паводле звестак Геалагічнай службы ЗША, ачаг землетрасення размяшчаўся на глыбіні 18,5 км. Сейсмалагічнае агенцтва Марока паведаміла пра глыбіню ў 11 км. Землетрасенне таксама адчувалася ў Партугаліі, Іспаніі, Маўрытаніі, Алжыры, Заходняй Сахары і ўздоўж ўзбярэжжа Гібралтарскага праліва. Сведкі расказалі, што штуршок працягваўся каля 20 секунд.

Прынамсі 2960 чалавек загінулі і яшчэ 5674 былі паранены.
## Рэакцыя 
У краіне абвешчана 3-дзённая нацыянальная жалоба. Дапамогу пацярпелай дзяржаве прапанавалі Індыя, Францыя, Партугалія, Румынія, Турцыя, Вялікабрытанія, ЗША, Тайвань, Тайланд, Туніс і ААН.

## Заўвагі 
Катэгорыя:2023 год у Афрыцы
Катэгорыя:Падзеі 8 верасня
Катэгорыя:Землетрасенні 2023 года
Катэгорыя:Верасень 2023 года
Дэдаларызацыя

**Дэдаларызацыя** — працэс замяшчэння долара ЗША ў міжнацыянальных разліках, які адбываецца ў XXI стагоддзі. Дэдалярызацыя зваротная працэсу даларызацыі, які адбываўся на працягу XX стагоддзя (да долара ЗША асноўнай сусветнай рэзервовай валютай быў фунт стэрлінгаў, змена лідарства заняла каля 50 гадоў — з Першай сусветнай вайны да другой паловы 1960-х гадоў).

Так, у сакавіку 2009 года, ва ўмовах глабальнага эканамічнага крызісу, Расія і Кітай сталі ўзнімаць пытанне аб тэрміновым пераглядзе ролі сусветнай валюты. Група экспертаў ААН прапанавала замест долара ЗША ў якасці сусветных грошай і асноўнай рэзервовай валюты выкарыстоўваць спецыяльныя правы запазычання , якія з’яўляюцца інструментам МВФ.

Пэўны крок у напрамку стварэння сусветнай валюты зроблены ў 2009 годзе, калі на рэгулярнай аснове стала разлічвацца кошыкавая валюта Wocu на базе валют краін «вялікай дваццаткі». У 2010-х, ва ўмовах эканамічных санкцый і ціску ЗША, працэс працягнуўся, паскорыўшыся ў 2020-х.

23 сакавіка 2022 года Прэзідэнт Расіі Уладзімір Пуцін падпісаў указ, які забараняе «недружалюбным» краінам (у тым ліку краінам ЕС, ЗША і Японіі) купляць расійскі газ у любой іншай валюце, акрамя расійскага рубля, у выніку санкцый, уведзеных пасля ўварвання Расіі ва Украіну ў 2022 годзе.

Катэгорыя:Долар
Дзяржаўны архіў Віцебскай вобласці

**Дзяржаўны архіў Віцебскай вобласці** — архіў, размешчаны ў Віцебску. Размешчаны па вуліцы Калініна, 22. Дырэктар Таццяна Міхайлаўна Свістунова.

## Гісторыя 
У 1919 годзе ўтворана Віцебскае губернскае архіўнае ўпраўленне (Віцебскі губархіў).

7 сакавіка 1922 г. пераўтворана ў Віцебскі губернскі аддзел Цэнтральнага архіва РСФСР, а 30 лістапада ў Віцебскае губернскае архіўнае бюро.

Катэгорыя:Вуліца Калініна (Віцебск)
Катэгорыя:Архівы Беларусі
Катэгорыя:Арганізацыі Беларусі
Катэгорыя:1919 год у Віцебску
Катэгорыя:З’явіліся ў 1919 годзе
Леанарда Фабры

**Леанарда Фабры** (; нар.  г., Баньё-а-Рыпалі, Таскана) — італьянскі лёгкаатлет, штурхальнік ядра. Сярэбраны прызёр чэмпіянату свету 2023 года. Удзельнік летніх Алімпійскіх гульняў 2020 года ў Токіа.

## Біяграфія 
Першы міжнародны вопыт Леанарда Фабры атрымаў у 2013 годзе на маладзёжным чэмпіянаце свету ў Данецку, дзе ён не прайшоў кваліфікацыю ў фінал з вынікам 17,14 метраў. Затым ён выйграў бронзавы медаль на Еўрапейскім алімпійскім спартыўным фестывалі ва Утрэхце з вынікам 17,76 метра. У наступным 2014 годзе ён удзельнічаў у Юнацкіх Алімпійскіх гульнях у Нанкін і заняў там сёмае месца з вынікам 18,96 метраў.

Прымаў удзел на Алімпійскіх гульнях у Токіа, дзе не змог кваліфікавацца ў фінал з вынікам 20,80 метраў і заняў выніковае 14-е месца.

У 2022 годзе ён сышоў з дыстанцыі з вынікам 19,73 метраў у кваліфікацыйным раундзе на чэмпіянаце свету ў Юджыне. У жніўні ён заняў сёмае месца на чэмпіянаце Еўропы ў Мюнхене з рэзультатам 20,72 метраў.

У 2019, 2020 і 2023 гадах Фабры станавіўся чэмпіёнам Італіі ў штурханні ядра на адкрытым паветры, а таксама ў памяшканні з 2018 па 2021 і 2023 гады.

У 2023 годзе на чэмпіянаце свету па лёгкай атлетыцы, які адбыўся ў Будапешце, італьянскі атлет, у штурханні ядра, з персанальным рэкордам 22,34 метра стаў сярэбраным медалістам чэмпіянату свету.

Катэгорыя:Лёгкаатлеты Італіі
Венецыянскі кінафестываль 1959

**20-ы Венецыянскі кінафестываль** праходзіў з 23 жніўня па 6 верасня 1959 года. Галоўную ўзнагароду кінафестывалю — Залатога льва — атрымалі фільмы «» рэжысёра Марыа Манічэлі і «» рэжысёра Раберта Раселіні.

## Лаўрэаты 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Венецыянскі кінафестываль
Катэгорыя:Кінафестывалі 1959 года
Катэгорыя:Жнівень 1959 года
Катэгорыя:Верасень 1959 года
Катэгорыя:1959 год у Італіі
Катэгорыя:Падзеі ў Венецыі
Венецыянскі кінафестываль 1958

**19-ы Венецыянскі кінафестываль** праходзіў з 24 жніўня па 7 верасня 1958 года. Галоўную ўзнагароду кінафестывалю — Залатога льва — атрымаў фільм «» рэжысёра .

## Лаўрэаты 
## Зноскі 
Катэгорыя:Венецыянскі кінафестываль
Катэгорыя:Кінафестывалі 1958 года
Катэгорыя:Жнівень 1958 года
Катэгорыя:Верасень 1958 года
Катэгорыя:1958 год у Італіі
Катэгорыя:Падзеі ў Венецыі
Венецыянскі кінафестываль 1957

**18-ы Венецыянскі кінафестываль** праходзіў з 25 жніўня па 8 верасня 1957 года. Галоўную ўзнагароду кінафестывалю — Залатога льва — атрымаў фільм «» рэжысёра Сацьяджыта Рая.

## Лаўрэаты 
## Зноскі 
Катэгорыя:Венецыянскі кінафестываль
Катэгорыя:Кінафестывалі 1957 года
Катэгорыя:Жнівень 1957 года
Катэгорыя:Верасень 1957 года
Катэгорыя:1957 год у Італіі
Катэгорыя:Падзеі ў Венецыі
Сезон 2017/2018 ЖБК «Гомель-Сож»

У сезоне 2017/2018 жаночы баскетбольны клуб «Гомель-Сож» з горада Гомель прымаў удзел:
* Чэмпіянат Беларусі 2017/2018 (**4 месца**),
* Кубак Беларусі па баскетболе сярод жанчын 2017 ( **3 месца**).

## Склад каманды 
*  Таццяна Цырулёва
*  Алеся Лаловіч
*  Татьяна Рэбянчук
*  Ганна Хацкевіч
*  Варвара Вяроўка
*  Ганна Філатава
*  Алена Гарэлікава-Дрэваль
*  Юлія Гапонава
*  Аліна Цярэня (прыйшла ў каманду падчас сезона)
*  Надзея Бурак (прыйшла ў каманду падчас сезона)
*  Валерыя Клімкова
*  Марына Ракаўская
*  Кацярына Леаненка
*  Кацярына Лютыч (прыйшла ў каманду падчас сезона)
*  Ксенія Данільчанка
*  Анастасія Данільчанка
*  Галіна Шыловіч
*  Аліна Вярбіцкая (прыйшла ў каманду падчас сезона)
*  Аляксандра Гаптарэўская
*  Лізавета Краўчанка
*  Варвара Цяглянкова (прыйшла ў каманду падчас сезона)
*  Паліна Здунок

## Трэнеры каманды 
*  Сяргей Куляшоў (галоўны трэнер)
*  Мікалай Бузлякоў

## Гл. таксама 
* Сезон 2016/2017 ЖБК «Гомель-Сож»
* Сезон 2018/2019 ЖБК «Гомельскія рысі»

## Спасылкі 
* 2017-2018

2017/2018
Гомельскія рысі
Катэгорыя:2017 год у Гомелі
Катэгорыя:2018 год у Гомелі
Венецыянскі кінафестываль 2023

**80-ы Венецыянскі кінафестываль** праходзіў з 30 жніўня па 9 верасня 2023 года.

Старшынёй журы быў прызначаны амерыканскі рэжысёр, сцэнарыст і прадзюсар Дэм’ен Шазэл. Фільмам адкрыцця кінафестывалю стала карціна «».

Галоўную ўзнагароду кінафестывалю — Залатога льва — атрымаў фільм «Бедныя-няшчасныя» рэжысёра Ёргаса Ланцімаса. Ганаровага «Залатога льва» за ўклад у кінематограф атрымалі італьянская рэжысёрка і сцэнарыстка  і ганконгскі акцёр .

## Лаўрэаты 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Венецыянскі кінафестываль
Катэгорыя:Кінафестывалі 2023 года
Катэгорыя:Жнівень 2023 года
Катэгорыя:Верасень 2023 года
Катэгорыя:2023 год у Італіі
Катэгорыя:Падзеі ў Венецыі
Сезон 2018/2019 ЖБК «Гомельскія рысі»

У сезоне 2018/2019 жаночы баскетбольны клуб «Гомельскія рысі» з горада Гомель прымаў удзел:
* Чэмпіянат Беларусі 2018/2019 (**8 месца**),
* Кубак Беларусі па баскетболе сярод жанчын 2018 (**4 месца**).

## Склад каманды 
*  Марына Ракаўская
*  Ганна Хацкевіч
*  Варвара Вяроўка
*  Алена Прус
*  Алена Дрэваль
*  Аліна Вярбіцкая
*  Дзіяна Вяткіна
*  Ганна Філатава (прыйшла ў каманду падчас сезона)
*  Святлана Касцярэнка
*  Кацярына Леаненка
*  Валерыя Клімкова
*  Лізавета Краўчанка
*  Варвара Цяглянкава
*  Аляксандра Гаптарэўская
*  Юлія Гапонава (пакінула каманду падчас сезона)
*  Кацярына Сялевіч
*  Паліна Мельнік

## Трэнеры каманды 
*  Сяргей Куляшоў (галоўны трэнер)
*  Мікалай Бузлякоў

## Гл. таксама 
* Сезон 2017/2018 ЖБК «Гомель-Сож»
* Сезон 2019/2020 ЖБК «Гомельскія рысі»

## Спасылкі 
* 2018-2019

2018/2019
Гомельскія рысі
Катэгорыя:2018 год у Гомелі
Катэгорыя:2019 год у Гомелі
Венецыянскі кінафестываль 1956

**17-ы Венецыянскі кінафестываль** праходзіў з 28 жніўня па 9 верасня 1956 года. Галоўная ўзнагарода кінафестывалю — Залаты леў — не была прысуджана з-за таго, што галасы раздзяліліся між фільмамі «» і «» і міжнароднае журы не змагло вызначыць пераможцу.

## Зноскі 
Катэгорыя:Венецыянскі кінафестываль
Катэгорыя:Кінафестывалі 1956 года
Катэгорыя:Жнівень 1956 года
Катэгорыя:Верасень 1956 года
Катэгорыя:1956 год у Італіі
Катэгорыя:Падзеі ў Венецыі
Юг Фабрыс Занга

**Юг Фабрыс Занга** (; нар. , ) — афрыканскі лёгкаатлет, які прадстаўляе Буркіна-Фасо, які спецыялізуецца ў трайным скачку, бронзавы прызёр Алімпійскіх гульняў 2020 года, чэмпіён свету 2023 года, сярэбраны прызёр чэмпіянату свету 2022 года, бронзавы прызёр чэмпіянату свету 2019 года, чэмпіён Афрыканскіх гульняў 2019 года, чэмпіён Афрыкі 2018 года, прызёр двух летніх Універсіяд. Удзельнік летніх Алімпійскіх гульняў 2016 года. Адзіны прызёр Алімпійскіх гульняў у гісторыі Буркіна-Фасо.

Катэгорыя:Лёгкаатлеты Буркіна-Фасо
Сезон 2016/2017 ЖБК «Гомель-Сож»

У сезоне 2016/2017 жаночы баскетбольны клуб «Гомель-Сож» з горада Гомель прымаў удзел:
* Чэмпіянат Беларусі 2016/2017 (**4 месца**).

## Склад каманды 
*  Валянціна Сівапляс (прыйшла ў каманду падчас сезона)
*  Марына Ракаўская
*  Татьяна Рэбянчук
*  Юлія Гапонава
*  Марыя Мазіхіна
*  Валерыя Клімкова
*  Ганна Сямукова
*  Аліна Цярэня
*  Любоў Вядзьгун
*  Лізавета Краўчанка
*  Кацярына Чарыкава
*  Алеся Лаловіч
*  Алена Гарэлікава
*  Наталля Ціценка
*  Аляксандра Марозава
*  Ксенія Данільчанка
*  Анастасія Данільчанка
*  Марыя Каралёнак
*  Паліна Здунок
*  Паліна Працэнка
*  Варвара Цяглянкова

## Трэнеры каманды 
*  Сяргей Куляшоў (галоўны трэнер)
*  Анатоль Рагазенка

## Гл. таксама 
* Сезон 2015/2016 ЖБК «Гомель-Сож»
* Сезон 2017/2018 ЖБК «Гомель-Сож»

## Спасылкі 
* 2016-2017

2016/2017
Гомельскія рысі
Катэгорыя:2016 год у Гомелі
Катэгорыя:2017 год у Гомелі
Кабылінскі

**Кабылінскі** — беларускае прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Ежы Кабылінскі  (? — не раней за 1853) — дзяржаўны службовец, мецэнат, калекцыянер, літаратар.
* Адольф Кабылінскі (каля 1816— пачатак 1894) — калекцыянер старажытнасцяў, рукапісаў, збіральнік шляхецкага гумарыстычнага фальклору.
* Іван Сямёнавіч Кабылінскі (больш вядомы пад прозвішчам *Былінскі*; 1903—1976) — беларускі дзяржаўны дзеяч, старшыня Савета Народных Камісараў БССР (1940—1944).
* Казімір Кабылінскі (1816—1863) — удзельнік паўстання 1863—1864 гадоў.
Дэбют (фільм, 1978)

**«Дэбют»** () — беларускі савецкі кароткаметражны мастацкі фільм, зняты рэжысёрам Валерыем Панамаровым на кінастудыі «Беларусфільм» у 1978 годзе.
## Сюжэт
Звычайны вясковы хлопец перажывае хвалюючую падзею: ён запрошаны на здымкі фільма адыграць эпізадычную ролю.

## У галоўных ролях
## Здымачная група
*рэжысёр ― Валерый Панамароў
*сцэнар ― Аляксей Дудараў
*дырэктар фільма ― Л. Чаўкіна
*аператар ― Анастасія Суханава
*кампазітар ― Ігар Лучанок
*мастак ― Леанід Яршоў
*мантаж ― Вера Калядзенка

## Узнагароды
*Прыз за лепшую рэжысуру на Рэспубліканскім аглядзе-конкурсе фільмаў за 1978 год;
*Прыз за лепшы к/м фільм на Рэспубліканскім аглядзе ТБ-фільмаў (1979).

## Зноскі
## Спасылкі
Катэгорыя:Фільмы Валерыя Панамарова
Крысціян Наполес

**Крысціян Атанай Наполес** (; нар.  г., Мар'янаа) — кубінскі лёгкаатлет, які спецыялізуецца ў трайным скачку, бронзавы прызёр чэмпіянату свету 2023 года. Удзельнік летніх Алімпійскіх гульняў 2020 года.

У 2015 годзе на юнацкім чэмпіянаце свету ў Калумбіі з вынікам 16,13 метраў кубінец стаў чэмпіёнам. У 2017 годзе дэбютаваў на дарослым чэмпіянаце свету ў Лондане, дзе заняў высокае чацвёртае месца са скачком на 17 м 16 см.

На чэмпіянаце свету 2019 года, у сталіцы Катара, Наполес зноў выйшаў у фінал і з вынікам 17 метраў 38 см стаў пятым.

На летніх Алімпійскіх гульнях 2020 года ў Японіі Крысціян адабраўся ў склад удзельнікаў і па выніках спаборніцтваў стаў 10-м з рэзультатам 16,63 м.

У 2023 годзе на чэмпіянаце свету ў Будапешце Наполес заняў трэцяе месца ў трайным скачку з вынікам 17,40 м і асабістым рэкордам.

Катэгорыя:Лёгкаатлеты Кубы
Бранштэйн

**Бранштэйн** — прозвішча яўрэйскага паходжання.

## Вядомыя носьбіты 
* Давід Іонавіч Бранштэйн (1924—2006) — савецкі і расійскі шахматыст, гросмайстар.
* Лейба Давідавіч Бранштэйн (*Леў Троцкі*; 1879—1940) — дзеяч міжнароднага камуністычнага рэвалюцыйнага руху, практык і тэарэтык марксізму, ідэолаг адной з яго плыняў — трацкізму.
* Макс Бранштэйн (больш вядомы як *Мардэхай Ардон*; 1896—1992) — ізраільскі мастак.
* Мацвей Пятровіч Бранштэйн (1906—1938) — савецкі фізік-тэарэтык.
* Якаў Анатолевіч Бранштэйн (1897—1937) — беларускі і яўрэйскі савецкі крытык і літаратуразнавец, член-карэспандэнт АН БССР (1936).
Тай-брэйк

**Тай-брэйк** (ад &nbsp;— нічыя і &nbsp;— ламаць)&nbsp;— працэдура хуткага вызначэння пераможцы ў спартыўных спаборніцтвах, які скончыліся нічыйным рэзультатам у рамках, вызначаных асноўнымі правіламі.

Тай-брэйкі выкарыстоўваюцца ў прыватнасці ў тэнісе, валейболе і шахматах. Для кожнага з гэтых відаў ёсць свае правілы.

## Тэніс 
Тай-брэйк гуляецца пры ліку 6:6 па геймах у сэце. Пры тай-брэйку гулец, які падаваў у сэце першым, выконвае адну падачу, пасля чаго яго супернік выконвае дзве падачы, і далей адбываецца змена падаючага праз кожныя 2 розыгрышы. Пасля кожных шасці розыгрышаў супернікі мяняюцца паловамі корту. Для перамогі на тай-брэйку (а значыць, і ў сэце) патрэбна выйграць 7 мячоў, але прынамсі на два больш, чым у суперніка. Калі лік становіцца 6:6, гульня вядзецца датуль, пакуль адзін з гульцоў не атрымае перавагу ў два ачкі.

У парным разрадзе з 2006 года ўведзены падоўжаны тай-брэйк (іншая назва супер-тай-брэйк або чэмпіёнскі тай-брэйк) да 10 выйграных мячоў. Ён праводзіцца ў некаторых турнірах пры ліку 1:1 па сэтах замест трэцяга вырашальнага сэту.

Зазвычай тай-брэйкі ў сучасную эру гуляюцца ва ўсіх тэнісных спаборніцтвах, акрамя вырашальных сэтаў на трох з чатырох турніраў Вялікага шлема.

З 2019 года супер-тай-брэйк у вырашальным сэце пры ліку 6:6 увялі ва ўсіх разрадах на турніры Вялікага шлема Australian Open, а на Уімблдане — пры ліку 12:12.

## Валейбол 
У сучасным валейболе вырашальны 5-ты сэт&nbsp;— тай-брэйк, гуляецца, у адрозненне ад усіх папярэдніх сэтаў, да 15-ці, а не да 25-ці набраных ачкоў. Правілы такія жа, як і для іншых сэтаў.

## Бадмінтон 
## Шахматы 
Тай-брэйк гуляецца пры аднолькавай колькасці ачкоў у дзейнага чэмпіёна і прэтэндэнта ў матчах за званне чэмпіёна свету па шахматах. Па правілах чэмпіёнскага матчу тай-брэйк складаецца з чатырох партый у хуткія шахматы. На партыю кожнаму гульцу даецца 25 хвілін з даданнем 10 секунд на кожны ход. Калі і гэтыя партыя сканчаюцца ўнічыю, гуляюцца яшчэ дзве бліц-партыі, на кожную з якіх шахматыстам адводзяць па 5 хвілін плюс 3 секунды за ход. Калі лік застаецца роўным, гуляюць яшчэ адзін матч з дзвюх бліц-партый. Агулам, такіх матчаў можа быць не больш за пяць. Калі і гэтыя 10 партый не выяўляюць пераможцу, грасмейстэры павінны згуляць вырашальную партыю «Армагедон».

## Спасылкі 
* Правілы гульні ў тэніс  на сайце Федэрацыі тэніса Расіі
* Правілы гульні ў валейбол  на сайце FIVB

Катэгорыя:Тэнісная тэрміналогія
Катэгорыя:Валейбол
Катэгорыя:Правілы шахмат
Мікалай Аляксандравіч Бузлякоў

**Мікалай Аляксандравіч Бузлякоў** () — беларускі баскетбаліст і трэнер. Выступаў на пазіцыі разыгрываючага абаронца. Майстар спорту СССР па баскетболе. Прызнаны лепшым абаронцам на першынстве Еўропы па баскетболе сярод кадэтаў у 1977 годзе. Выступаў за зборную Беларусі.

## Біяграфія 
Скончыў гістарычны факультэт Ташкенцкага дзяржаўнага ўніверсітэта (1979—1984), у 1986 годзе — Беларускі дзяржаўны інстытут фізічнай культуры (выкладчык фізічнай культуры і трэнер па баскетболе), аспірантуру (1986—1989).

Выступаў у чэмпіянатах СССР у складзе каманды спецыялістаў універсітэтаў і за зборную Рэспублікі Узбекістан у міжнародных спаборніцтвах. У складзе моладзевых камандаў СССР гуляў у чэмпіянатах Еўропы і света па баскетболе.

Гуляў за каманду РТІ (Мінск) ва Усесаюзных і міжнародных спаборніцтвах, а таксама ўзяў удзел у еўрапейскім чэмпіянаце ў складзе зборнай Рэспублікі Беларусь. Неаднаразовы чэмпіён і прызёр першынстваў Узбекістана, Рэспублікі Беларусь. Гуляў у замежных клубах Балгарыі, Польшчы, Чэхіі і Украіны.

## Кар’ера баскетбаліста 
* 1976—1986 — Універсітэт (Ташкент)
* 1986—1990 — РТІ (Мінск)
* 1990—1991 — Лудагорац (Разград, Балгарыя)
* 1991—1993 — Погонь (Шчэцін, Польшча)
* 1993—1995 — Інсталь (Беласток, Польшча)
* 1995—1996 — БІПА-Мода (Адэса, Украіна)
* 1996—1997 — Новы Йічын (Чэхія)
* 1997 — Папірус-Акдзімал (Барысаў) (*у Кубку Беларусі*)
* 1997—1998 — Аўтазаводзец-Джэнці (Мінск)

## Кар’ера трэнера 
*З мужчынскімі клубамі*
* 1998—1999 — РТІ-АЗАА (Асіповічы)
* 1999 — Гомельскія рысі
* 1999—2001 — Спартак-Кандытар (Гомель)
* 2004—2007 — АЗАА (Асіповічы)
* 2007—2008 — БДЭУ-Мінск-2006-3
*З жаночымі клубамі*
* 2008—2010 — Мінск-2006
* 2010—2015 — Гарызонт (Мінск) (*другі трэнер*)
* 2017—2018 — Гомель-Сож (*другі трэнер*)
* 2018—2019 — Гомельскія рысі (*другі трэнер*)
* 2019—2024 — РДВАР (Мінск) (*другі трэнер*)
* з 2025 — Мінск (моладзевая каманда) (*другі трэнер*)

## Дасягненні 
### У якасці баскетбаліста 
*  Бронзавы прызёр чэмпіянату Eўропы сярод юнакоў (U-16) (1): 1977.
*  Фіналіст Кубка Беларусі (1): 1997.

### У якасці трэнера 
*З мужчынскімі клубамі*
*  Сярэбраны прызёр чэмпіянату Беларусі (2): 1998/1999, 1999/2000.
*  Бронзавы прызёр чэмпіянату Беларусі (3): 2000/2001, 2005/2006, 2006/2007.
*  Фіналіст Кубка Беларусі (1): 2000.
*З жаночымі клубамі*
*  Сярэбраны прызёр чэмпіянату Беларусі (1): 2009/2010.
*  Бронзавы прызёр чэмпіянату Беларусі (2): 2007/2008, 2008/2009.
*  Бронзавы прызёр Балтыйскай лігі (1): 2009/2010.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Николай Бузляков 
* Николай Александрович Бузляков
* Nikolay Buzlyakov

Катэгорыя:Баскетбольныя трэнеры Беларусі
Катэгорыя:Баскетбалісты Беларусі
Катэгорыя:Баскетбалісты СССР
Катэгорыя:Трэнеры РТІ
Катэгорыя:Трэнеры ЖБК «Цмокі-Мінск»
Катэгорыя:Трэнеры «Гомельскіх рысей»
Катэгорыя:Трэнеры «Свіслачы» Асіповічы
Катэгорыя:Трэнеры «Гарызонта» Мінск
Катэгорыя:Трэнеры РДВАР (жаночы баскетбольны клуб)
Катэгорыя:Выкладчыкі БДУ
Катэгорыя:Ігракі «Нові-Йічына» (баскетбол)
Катэгорыя:Ігракі зборнай Беларусі па баскетболе
Катэгорыя:Трэнеры жаночай зборнай Беларусі па баскетболе U-20
Ніна Янсанэ

**Ніна Янсанэ** (дзявочае прозвішча — Панізнік) (21 лістапада 1933, вёска Бабышкі, Браслаўскі павет, Віленскае ваяводства — 11 верасня 2019) — беларуская перакладчыца.

## Біяграфія 
Нарадзілася 21 лістапада 1933 года у сялянскай сям’і.

Вучылася ў вёсцы Латышы, дзе беларуская школа працавала і ў гады Другой сусветнай вайны. Пасля заканчэння Лявонпальскай сямігодкі ў 1951 выехала да родзічаў у Рыгу. Там паступіла на вучобу ў тэхнікум малочна-мясной прамысловасці. Да выхаду на пенсію працавала на адным з рыжскіх заводаў. Замужам за латышом. З 1998 года — грамадзянка Латвіі.

Жыла ў Юрмале. Там жа, на Яўндубултскіх могілках, пахаваны яе бацькі.

## Творчасць 
За паўвека жыцця ў Латвіі Ніна Янсанэ дасканала авалодала глыбіннымі пластамі латышскай мовы, што дазволіла ёй перакласці шматлікія складаныя тэксты на беларускую мову.

Ніна Янсанэ выступала не толькі як аўтар падрадковых перакладаў твораў Яна Райніса для серыі «Скарбы сусветнай літаратуры» (1993), але і як перакладчык паасобных твораў райнісаўскай публіцыстыкі.

Пераклала некаторыя латышскіх народныя казкі, прозу Саўлцэрытэ Віесэ, Айі Лацэ і іншых.

Пераклала кнігу Вілбертса Краснайса «Беларусы як адгалінаванне народа латышскага» (Рыга, 1938). З’яўлялася дарадчыцай Мірзды Абалы ў яе рабоце над падрыхтоўкай латышска-беларускага і беларуска-латышскага слоўнікаў.

## Літаратура 
* «Крывіцкія руны» / Панізьнік Сяргей. — Мінск: «Беларускі кнігазбор», 2003. — ISBN 985-6730-29-5
Даніэль Столь

**Даніэль Столь** (швед. Daniel Ståhl; нар., Швецыя) — шведскі кідальнік дыска, алімпійскі чэмпіён (2020), двухразовы чэмпіён свету 2019 і 2023 гадоў, сярэбраны прызёр чэмпіянату свету 2017 года 2018 года.

Ён браў удзел у чэмпіянаце свету 2015 у Пекіне, заняў пятае месца.

У 2016 годзе ён удзельнічаў у чэмпіянаце Еўропы, дзе зноў фінішаваў пятым. Даніэль таксама ўдзельнічаў у Алімпійскіх гульнях у Рыа-дэ-Жанейра ў гэтым жа годзе, але не змог пераадолець кваліфікацыю і прабіцца ў фінал. Усяго праз пару тыдняў пасля няўдачы ў Рыа-дэ-Жанэйра Даніэль спаборнічаў на чэмпіянаце Швецыі ў Салентуне. Мала таго, што ён выйграў спаборніцтвы, дык ён яшчэ ўстанавіўшы асабісты рэкорд, здолеў паказаць лепшы вынік у Алімпійскім сезоне — 68,72 метра. Да канца года гэты вынік так і застаўся першым.

У чэрвені 2017 года шведскі спартсмен выканаў адзін з самых далёкіх кідкоў з вынікам 71,29 метра, устанавіўшы новы асабісты рэкорд і палепшыўшы нацыянальны рэкорд Швецыі.

На чэмпіянаце свету па лёгкай атлетыцы 2017 года Столь заваяваў сярэбраны медаль, адзначыўшыся вынікам на 69,19 метра. Яго абышоў літоўскі атлет Андрус Гуджус на 2 сантыметры.

У Берліне на чэмпіянаце Еўропы 2018 года, ён зноў, прапусціўшы літоўца, стаў другім з вынікам 68,23 метра.

На перадалімпійскім чэмпіянаце планеты, які праходзіў у Катары, Даніэль заваяваў залаты медаль і стаў чэмпіёнам свету. Яго вынік склаў 67,59 метра.

У 2023 годзе на чэмпіянаце свету па лёгкай атлетыцы, які адбыўся ў Будапешце, шведскі атлет, у кіданне дыска, з рэкордам чэмпіянатаў 71,46 метра стаў залатым медалістам чэмпіянату свету.
Крысцьян Чэх

**Крысцьян Чэх** (славен. Kristjan Čeh; нар. , ) — славенскі кідальнік дыска, чэмпіён свету 2022 года, сярэбраны прызёр чэмпіянату свету 2023 года і чэмпіянату Еўропы 2022 года. Удзельнік летніх Алімпійскіх гульняў 2020 года.

## Біяграфія 
Крысцьян Чэх дэбютаваў на дарослых чэмпіянатах свету па лёгкай атлетыцы ў 2019 годзе ў горадзе Доха. Не здолеў прайсці кваліфікацыю ў фінал.

На летніх Алімпійскіх гульнях 2020 года ў Токіа, славенскі атлет прайшоў у фінал і з вынікам 66,62 метра стаў пятым.

З лютага 2022 года яго трэніруе алімпійскі чэмпіён Герд Кантэр. На чэмпіянаце свету ў ЗША, у 2022 годзе, у трэцяй спробе фіналу адправіў дыск на 71 метр 13 см, што стала рэкордам чэмпіянатаў, а славенцу прынесла тытул чэмпіёна свету. На чэмпіянаце Еўропы 2022 года ў Мюнхене, з вынікам 68,28 метра, стаў сярэбраным прызёрам.

У 2023 годзе на чэмпіянаце свету па лёгкай атлетыцы, які адбыўся ў Будапешце, Чэх, у кіданні дыска, з вынікам 70,02 метра стаў сярэбраным медалістам чэмпіянату свету.

## Зноскі
Алекна

**Алекна** — прозвішча.
## Вядомыя носьбіты 
* Віргіліюс Алекна, літоўскі лёгкаатлет
* Мікалас Алекна, літоўскі лёгкаатлет
* Уладзімір Раманавіч Алекна (нар. 1966) — валейбаліст і трэнер.
Віргіліюс Алекна

**Віргіліюс Алекна** (літ. Virgilijus Alekna, , в. Цярпейкяй, Купішскі раён, ЛітССР) — літоўскі лёгкаатлет, дыскабол. Удзельнік пяці Алімпіяд, двухразовы алімпійскі чэмпіён, двухразовы чэмпіён свету, чэмпіён Еўропы. Лепшы лёгкаатлет Еўропы 2005. Лепшы спартсмен Літвы 2000, 2004, 2005, 2006. У 2007 годзе быў удастоены звання пасла ЮНЕСКА па спорце. Выпускнік Каўнаскай акадэміі фізічнай культуры. Лепшы лёгкаатлет свету па версіі часопіса Track & Field News 2000 года.

Уладальнік другога выніку ў гісторыі кідання дыска – 73 м 88 см (паказаны на спаборніцтвах у Каўнасе 3 жніўня 2000 года).

## Зноскі 
Катэгорыя:Кідальнікі дыска Літвы
Мікалас Алекна

**Мікалас Алекна** (; нар. , ) — літоўскі лёгкаатлет, рэкардсмен свету ў кіданні дыска (2024). Чэмпіён Еўропы 2022 года, сярэбраны прызёр чэмпіянату свету 2022 года і бронзавы чэмпіянату свету 2023 года. Ва ўзросце 19 гадоў ён заваяваў сярэбраны медаль чэмпіянату свету 2022 года, стаўшы самым маладым прызёрам чэмпіянату свету па кіданні дыска ў гісторыі.

## Біяграфія 
Мікалас — сын алімпійскага чэмпіёна па кіданні дыска Віргіліюса Алекны. Яго брат Марцінас Алекна таксама з’яўляецца кідальнікам дыска.

У чэрвені 2022 года 19-гадовы Мікалас Алекна ўстанавіў свой новы асабісты рэкорд — 69,81 м, заняўшы другое месца на спаборніцтвах Брыльянтавай лігі ў Стакгольме, што стала рэкордам у кіданні дыска сярод спартсменаў гэтага ўзросту. На чэмпіянаце свету 2022 года, які праходзіў у ліпені ў Юджыне, штат Арэгон, ён саступіў толькі Крысцьяну Чэху, стаўшы самым маладым прызёрам чэмпіянату свету па кіданні дыска ў гісторыі. Менш як праз месяц на чэмпіянаце Еўропы 2022 года ў Мюнхене Алекна стаў чэмпіёнам.

29 красавіка 2023 года на турніры Big Meet у Берклі, Каліфорнія, Алекна стаў самым маладым кідальнікам дыска ў гісторыі, які пераадолеў адзнаку ў 70 метраў і ўстанавіўшы новы рэкорд Еўропы сярод спартсменаў не старэйшых за 23 гады.

У 2023 годзе на чэмпіянаце свету па лёгкай атлетыцы, які адбыўся ў Будапешце, Мікалас, у кіданне дыска, з вынікам 68,85 метра стаў бронзавым медалістам.

14 красавіка 2024 года на турніры Oklahoma Throws Series у ЗША 21-гадовы дыскабол паказаў вынік 74,35 м. Ён пераўзыйшоў на 27 см папярэдняе сусветнае дасягненне нямецкага атлета Юргена Шульта, устаноўленае ў 1986 годзе.

## Зноскі 
Катэгорыя:Кідальнікі дыска Літвы
Мячэць аль-Марджані

**Мячэць аль-Марджані** (*Першая саборная*, *Эфендзі*, *Юнусоўская*, ) — мячэць у Стара-Татарскай слабадзе горада Казані. Размешчана паміж вуліцай, названай імем Каюма Насыры, і берагам возера Ніжні (Блізкі) Кабан.

Мячэць з’явілася гістарычным знакавым увасабленнем пачатку грамадства шматканфесійнай верацярпімасці ў Расіі, абвешчанай імператрыцай Кацярынай II у канцы XVIII стагоддзя, больш за два стагоддзі была самай буйной і галоўнай у Казані саборнай мячэццю-джамі і застаецца гістарычным цэнтрам татара-мусульманскай духоўнасці ў Татарстане.

Катэгорыя:Мячэці Расіі
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Казані
Sd. Kfz. 222

**Sonderkraftfahrzeug 222** (з ням. Транспарт спецыяльнага прызначэння), скарочана **Sd.Kfz. 222** – лёгкі германскі бронеаўтамабіль часоў Другой сусветнай вайны. Распрацаваны фірмай Eisenwerken Weserhütte. Серыйная вытворчасць пачалася ў 1937 годзе і спынілася ў 1944. Звычайна выкарыстоўваўся ў якасці штабнога аўтамабіля або транспарту разведкі.

Катэгорыя:Бронеаўтамабілі паводле алфавіта
Катэгорыя:Бранятэхніка Германіі
Цэнтр беларускай супольнасці і культуры ў Вільні

**Цэнтр беларускай супольнасці і культуры ў Вільні** (арыг. *Цэнтар беларускай супольнасьці й культуры ў Вільні*), таксама **Беларускі дом** — некамерцыйная арганізацыя беларусаў у Літве. Размяшчаецца ў будынку па адрасе Віленская вуліца, 20 (Vilniaus g. 20).

Цэнтр стварае прастору для беларускіх праектаў і ініцыятыў. У сценах Цэнтра праходзіць мерапрыемствы для беларускай супольнасці ў Вільні, прадастаўляецца псіхалагічная дапамога пацярпелым ад рэпрэсій рэжыму Лукашэнкі беларусам.

На базе Цэнтра працуе нядзельная Беларуская школка, дзе штовыходныя праводзіцца па 15 заняткаў для беларускіх дзяцей і падлеткаў, а штомесяц адзначаюцца беларускія святы, Жаночы Клуб, курсы soft-skills у IT для падлеткаў, курсы беларускай, літоўскай і польскай моваў, каворкінг, бібліятэка, ладзяцца самыя розныя прэзентацыі, сустрэчы, імпрэзы і іншае.

У Цэнтры таксама працуе некалькі грамадскіх арганізацый: Віленскі беларускі музей імя Івана Луцкевіча, журналісты «ZUBR.in», праваабарончая арганізацыя «Вясна», аб’яднанне медыкаў, вымушаных пакінуць Беларусь «Дактары за праўду і справядлівасць».

## Спасылкі 
* Цэнтар беларускай супольнасьці й культуры ў Вільні

Катэгорыя:Арганізацыі беларусаў Літвы
Катэгорыя:Беларусы ў Вільні
Катэгорыя:Арганізацыі, заснаваныя ў 2021 годзе
Казань (значэнні)

**Казань**:
* Казань — сталіца Татарстана
* Казань (аэрапорт)
* К-403 «Казань» — падводная лодка
Кул-Шарыф

**Мячэт Кул-Шарыф** — галоўная джума-мячэць рэспублікі Татарстан і горада Казані (з 2005 года), размешчаная на тэрыторыі Казанскага крамля. Адна з галоўных славутасцяў горада.

Пачаткова была пабудавана ў Казанскім крамлі ў XVI стагоддзі. Названы ў гонар імама Кул-Шарыфа, які служыў там.  Мела 8 мінарэтаў у форме купалоў і шатроў. Канструкцыя мячэці была традыцыйнай для Волжскай Булгарыі, і гэтаксама ўтрымоўвала элементы ранняга Адраджэння і Атаманскай архітэктуры. У 1552 годзе, падчас штурму Казані Кул-Шарыф была разбурана рускімі войскамі.

У 1996 пачалося аднаўленне. Урачыстае адкрыццё мячэці 24 ліпеня 2005 года адзначыла пачатак святкавання тысячагоддзя Казані.

Катэгорыя:Суніцкія мячэці
Катэгорыя:Мячэці Расіі
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Казані
Катэгорыя:З’явіліся ў 2005 годзе
Прастора элементарных падзей

У тэорыі імавернасцей **прасторай элементарных падзей** \Omega называецца мноства ўсіх магчымых зыходаў некаторага выпрабавання. Падмноствы \Omega называюцца **падзеямі**. Аднаэлементныя падмноствы \Omega называюцца **элементарнымі падзеямі** (дзеля спрашчэння элементарныя падзеі атаясамліваюцца з элементамі \Omega).

Пустое падмноства \varnothing называецца **немагчымай падзеяй**. Падмноства, роўнае самому \Omega, называецца **верагоднай падзеяй**.

У выпадку калі прастора элементарных падзей \Omega — , падзеямі з’яўляюцца ўсе ягоныя падмноствы. У агульным выпадку прастора элементарных падзей можа быць , тады падзеямі з’яўляюцца неабавязкова ўсе ягоныя падмноствы, а толькі тыя, што ўваходзяць у некаторую алгебру або σ-алгебру мностваў.

Катэгорыя:Тэорыя імавернасцей
Сююмбіке

**Сююмбіке** (, , нар. каля 1521) — кіраўніца Казанскага ханства (1549—1551), жонка казанскіх ханаў Джан-Алі (1533—1535), Сафа-Гірэя і Шах-Алі, дачка нагайскага бія Юсуфа і пра-пра-праўнучка заснавальніка дынастыі Нагайскай Арды Едыгея.

## Біяграфія 
Першы муж Сююмбіке Джан-Ала быў узведзены на трон у маладым узросце ўзгодненым рашэннем прамаскоўскага ўрада на чале з князем Булатам Шырыным і маскоўскім князем Васілём III. У дзяцінстве хана гаспадарыла княгіня Гаўхаршад. У 1533 годзе яна арганізавала шлюб Джан-Алі з Сююмбіке (ёй было на той момант 12 гадоў), які быў прымеркаваны да паўналецця хана і пераходу да яго ўлады. Шлюб быў узгоднены з Масквой, і Масква пагадзілася вельмі хутка, бо спадзявалася, што гэты шлюб зблізіць нагайскага бія Юсуфа і створыць пэўную процівагу зрынутаму хану з крымскай дынастыі Сафа-Гірэю, які знаходзіўся ў свайго цесця нагайскага мірзы Мамаяй. Шлюб быў няўдалым, хан грэбаваў жонкай, дзяцей у іх не было. Сююмбіке паскардзілася бацьку і папрасіла забраць яе. Юсуф прапанаваў зрынуць хана і запатрабаваў вярнуць яму дачку. Усе гэтыя падзеі сталі прадметам дыпламатычнай перапіскі.

Джан-Алі быў незадаволены не толькі сваёй жонкай, але і казанскім урадам, якога, відаць, таксама не задавальнялі ціск Масквы і ўмяшанне ва ўнутраныя справы ханства. У 1535 г. пры ўдзеле Булата Шырына і княгіні Гаўхаршад быў здзейснены пераварот, Джан-Алі быў забіты, а на трон зноў запрошаны Сафа-Гірэй. Сююмбіке стала яго пятай жонкай. Пасля смерці Сафа-Гірэя кіравала Казанскім ханствам у 1549—1551 гадах як рэгент з-за няспеласці сына.

У 1551 г. па просьбе рускага цара Івана IV Грознага яна была перададзена бегламу казанскаму апазіцыйнаму хану і касімаўскаму валадару Шах-Але разам з яго сынам Уцямыш-Гірэем і казанскай казной.

## Крыніцы
Джан-Алі

**Джан-Алі-хан** (*Эналей*, тат. Canğali, Җангалы, жан Алі) (,  — , Іске-Казань) — правіцель Касіма, князь (1519—1532), хан Казанскі (1532—1535). Сын Шэйх-Аўліяра Султана, брат казанскага хана Шах-Алі. Да ўступлення на казанскі прастол (1532) называўся царэвічам.

## Біяграфія 
Касімаўскі прастол атрымаў ад маскоўскага вялікага князя Васіля III у 1519 г. пасля ад’езду брата Шах-Алі ў Казань. Тытул прынца захаваў і пасля вяртання шаха Алі (1521). У 1532 годзе па жаданні казанцаў ён быў узведзены на казанскі прастол, але фактычна дзяржавай кіравалі карачыбек Булат Шырын і царэўна Гаўхаршад.

У 1535 годзе ён быў скінуты казанскім дваранствам і сасланы ў Іске-Казань, у выніку чаго пачалася руска-казанская вайна. Яго пахаванне выяўлена ў Казанскім крамлі.

## Сям’я 
У чэрвені 1533 года ажаніўся з Сююмбіке, дачкой нагайскага двараніна Юсуфа.

Дачка хана Джан-Алі (ад яго другой жонкі, а не Сююмбіке) выйшла замуж за Абдулу Ак-Кубекаў.
Яўген Генадзевіч Панамарэнка

**Яўген Генадзевіч Панамарэнка** (нар. , Бабруйск, Магілёўская вобласць, БССР) — беларускі вучоны ў галіне энергетыкі. Кандыдат тэхнічных навук (2010), дацэнт (2012).

## Біяграфія 
У 1998 годзе скончыў СШ № 22 горада Бабруйска, потым у 2003 годзе — Беларускі нацыянальны тэхнічны ўніверсітэт па спецыяльнасці «Электрычныя станцыі».

З 2003 па 2006 год навучаўся ў аспірантуры БНТУ. У той жа час сумяшчаў навуковую і педагагічную дзейнасць на кафедры «Электрычныя станцыі».

З 2006 года — асістэнт кафедры «Электрычныя станцыі», з 2009 года — старэйшы выкладчык кафедры, з 2010 года — дацэнт.

У 2010 годзе абараніў дысертацыю на суісканне навуковай ступені кандыдата тэхнічных навук.

У 2012 годзе было прысвоена навуковае званне дацэнта па спецыяльнасці «Электраэнергетыка».

У 2014—2017 гадах — намеснік дэкана энергетычнага факультэта.

У 2017—2018 гадах — навуковы сакратар філіяла БНТУ «Навукова-даследчы політэхнічны інстытут».

З 5 снежня 2018 года — дэкан энергетычнага факультэта БНТУ.

## Навуковая дзейнасць 
З’яўляецца аўтарам больш за сем дзясяткаў друкаваных прац, у тым ліку трох навучальных і навучальна-метадычных дапаможнікаў.

## Спасылкі 
* BNTU.BY — Персоналии Пономаренко Евгений Геннадьевич

Катэгорыя:Дэканы энергетычнага факультэта БНТУ
Сезон 2019/2020 ЖБК РДВАР

У сезоне 2019/2020 жаночы баскетбольны клуб РДВАР з Мінска прымаў удзел:
* Чэмпіянат Беларусі 2019/2020 (**7 месца**).

## Склад каманды 
*  Марыя Анішчанка
*  Дар’я Базук
*  Паліна Верабей
*  Ева Дзятлава
*  Паліна Касцюкавец
*  Паліна Катлінская
*  Уладзіслава Кушнер
*  Ксенія Навойкава
*  Анастасія Рукша
*  Караліна Седач
*  Аліна Філіповіч (пакінула каманду падчас сезону)
*  Лізавета Хрыстафорава
*  Алена Цітавец
*  Ангеліна Цярабей

## Трэнеры каманды 
*  Вольга Падабед (галоўны трэнер)
*  Мікалай Бузлякоў

## Гл. таксама 
* Сезон 2018/2019 ЖБК РДВАР
* Сезон 2022/2023 ЖБК РДВАР

## Спасылкі 
* 2019-2020

2019/2020
РДВАР
Катэгорыя:2019 год у Мінску
Катэгорыя:2020 год у Мінску
1982 год у гісторыі камп’ютарных гульняў

**1982** год быў адзначаны шэрагам падзей у галіне камп’ютарных гульняў.

## Мерапрыемствы і падзеі 
## Узнагароды 
## Выпускі гульняў 
* «The Hobbit»
* «Tron»

## Спасылкі 
Катэгорыя:1982
Катэгорыя:Гады ў камп’ютарных гульнях
Сезон 2015/2016 ЖБК «Гомель-Сож»

У сезоне 2015/2016 жаночы баскетбольны клуб «Гомель-Сож» з горада Гомель прымаў удзел:
* Чэмпіянат Беларусі 2015/2016 (**6 месца**),
* Кубак Беларусі па баскетболе сярод жанчын 2015 (**4 месца**).

## Склад каманды 
*  Марына Ракаўская
*  Алена Гарэлікава
*  Таццяна Рэбянчук
*  Кацярына Нялепка
*  Аліна Казлова
*  Кацярына Чарыкава
*  Лідзія Каян 
*  Наталля Ціценка
*  Любоў Вядзьгун
*  Марыя Мазіхіна
*  Валерыя Клімкова
*  Аляксандра Марозава
*  Ганна Сямукова
*  Вераніка Соўца-Кукса
*  Таццяна Дудко
*  Наталля Русак
*  Анастасія Тарадзейка
*  Таццяна Сідарава

## Трэнеры каманды 
*  Сяргей Куляшоў (галоўны трэнер)

## Гл. таксама 
* Сезон 2014/2015 ЖБК «ГАЦАР-Сож-ГДУ»
* Сезон 2016/2017 ЖБК «Гомель-Сож»

## Спасылкі 
* 2015-2016

2015/2016
Гомель-Сож
Катэгорыя:2015 год у Гомелі
Катэгорыя:2016 год у Гомелі
Багатырэвіч

**Багатырэвіч** — беларускае прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Браніслаў Багатырэвіч (1870—1940) — беларуска-польскі ваенны, адзін з двух ідэнтыфікафаных генералаў войска польскага, якія былі забіты падчас катынскага расстрэлу.
* Вольга Багатырэвіч (нар. 1986) — беларуская тэлевядоўца.
Усама Хамада

**Усама Хамада** (; нар. 1979) — лівійскі дзяржаўны дзеяч. 16 мая 2023 года Палатай прадстаўнікоў прызначаны прэм’ер-міністрам урада нацыянальнай стабільнасці.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў Адждабіі. З’яўляўся сынам Саада Хамада, прафесара шарыяцкіх навук.

Скончыў нафтавы ўніверсітэт «Яркая зорка» (г. Брэга), дзе атрымаў ступень бакалаўра. Потым вучыўся на магістра ў Малайзіі, а затым вярнуўся ў Лівію, каб у канчатковым выніку абараніць доктарскую ступень па хіміі нафты.

У 2013 годзе ўзначаліў урадавую камісію па атамнай энергіі. Працаваў старшынёй упраўлення міжнароднага супрацоўніцтва. У 2016 годзе ў кабінеце Фаіза Сараджа, які падчас другой грамадзянскай вайны ўзначальваў Урад нацыянальнага адзінства, атрымаў пасаду міністра фінансаў. У 2018 годзе звольнены з-за падтрымкі праціўнікаў Сараджа — Палаты прадстаўнікоў і Лівійскай нацыянальнай арміі. Пасля завяршэння вайны ў новым аб’яднанным урадзе стаў міністрам планавання і фінансаў.

16 мая 2023 года Палата прадстаўнікоў прызначыла Хамаду прэм’ер-міністрам замест Фатхі Башагі. На сваёй пасадзе адзначыўся ўжо ў верасні, калі кіраваў ліквідацыяй наступстваў шторму «Даніэль».

## Крыніцы 
Катэгорыя:Прэм’ер-міністры Лівіі
Катэгорыя:Міністры фінансаў
Васіль Іванавіч Аверын

**Васіль Іванавіч Аверын** — беларускі ўрач-хірург. Прафесар, доктар медыцынскіх навук.

## Біяграфія 
Працаваў у Рэспубліканскім цэнтры дзіцячай хірургіі ў Мінску і на кафедры дзіцячай хірургіі БДМУ.

Стаў адным з герояў двух зборнікаў нарысаў і інтэрв’ю: «Дабру вечна перамагаць!» і «Верныя хірургічнай садружнасці», створаных беларускімі журналістамі.

## Узнагароды 
Выдатнікам аховы здароўя, быў узнагароджаны тытулам «Урач года» у намінацыі «Хірургія» ў 2017 годзе.

## Спасылкі 
* Сустрэча з прафесарам Аверыным
* Экскурсия в анестезиолого-реанимационное отделение № 2 РНПЦ детской хирургии

Катэгорыя:Хірургі Беларусі
Асока

**Асока** можа значыць:

* Асока Тано — персанаж сусвету «Зорных войн».
** Асока (раман) — раман 2016 года, прысвечаны персанажу
** Асока (серыял) — гульнявы тэлесерыял 2023 года, прысвечаны гэтаму персанажу.

## Гл. таксама 
* Ашока (значэнні)
Абу Хафс аль-Хашымі аль-Курашы

**Абу Хафс аль-Хашымі аль-Курашы** () — пяты халіф Ісламскай дзяржавы. Стаў кіраўніком баевікоў 3 жніўня 2023 года, пра што абвешчана ў аўдыёзвароце прадстаўніка групоўкі Абу Хутаіфы аль-Ансары, чыя заява была зроблена праз чатыры месяцы пасля смерці папярэдняга лідара Абу аль-Хусейна аль-Хусейні аль-Курашы.

## Заўвагі 
Катэгорыя:Члены Ісламскай дзяржавы
Сурдакамера

**Сурдака́мера** (ад  — глухі + камера) — герметычнае памяшканне (кабіна) з гуканепранікальнымі сценкамі, якое служыць для правядзення фізіялагічных, псіхалагічных і іншых даследаванняў, а таксама трэніровак ва ўмовах частковага або поўнага спынення вонкавага ўздзеяння.

Унутраная паверхня сурдакамеры мае адмыслова пакрытую паверхню, якая забяспечвае мінімальнае адбіццё гукавых хваль. Сурдакамера забяспечваецца абсталяваннем жыццязабеспячэння, прыборамі і апаратамі рэгістрацыі вынікаў выпрабаванняў і непасрэднага назірання. Праводзіцца трэніроўка, праверка змен увагі, памяці, мыслення, хуткасці рэакцыі, самаадчування чалавека, які знаходзіцца ў камеры. Пры гэтым ствараецца пэўны рэжым чаргавання перыядаў поўнай цішыні і перыядаў уздзеяння на падвопытнага рознымі сігналамі — гукам, святлом, вібрацыяй і інш. Сурдакамера дазваляе таксама стварыць умовы так званай сэнсарнай дэпрывацыі, калі чалавек пазбаўляецца неабходнай інфармацыі.

Існуюць таксама сурдабаракамеры, у якіх магчыма пэўным чынам змяняць ціск унутры, так жа, як у баракамерах.

## Заўвагі 
## Літаратура 
* 
* Сурдака́мера // 
* 
* Сурдокамера // Авиация: Энциклопедия / Гл. ред. Г. П. Свищев. — М.: Большая рос. энцикл.: Центр. аэрогидродинам. ин-т, 1994. — С. 552. — 735,[1] с.: ил.; 27 см. — ISBN 5-85270-086-X (В пер.)
* 

## Спасылкі 
* Опыт уединения // Цэнтр падрыхтоўкі касманаўтаў імя Ю. А. Гагарына
* Сурдобарокамера // Аб’яднаны мемарыяльны музей-запаведнік Ю. А. Гагарына
* Сурдокамера // Рувики
* *Наталия Ячменникова* Подготовка космонавтов в сурдокамере. Российский космонавт проведет трое суток без сна и в полной тишине // Интернет-портал «Российской газеты»
* Сурдокамера // Военный энциклопедический словарь на сайце Міністэрства абароны Расійскай Федэрацыі

Катэгорыя:Медыцынскае абсталяванне
Катэгорыя:Касмічная медыцына
Катэгорыя:Авіяцыя
Сезон 2013/2014 ЖБК «Сож-ГДУ»

У сезоне 2013/2014 жаночы баскетбольны клуб «Сож-ГДУ» з горада Гомель прымаў удзел:
* Чэмпіянат Беларусі 2013/2014 (**4 месца**),
* Кубак Беларусі па баскетболе сярод жанчын 2013 (**4 месца**).

## Склад каманды 
*  Вольга Капылова
*  Алена Гарэлікава
*  Кацярына Нялепка
*  Вераніка Соўца
*  Кацярына Чарыкава
*  Надзея Богдан
*  Марына Ракаўская
*  Таццяна Ільковіч
*  Кацярына Леаненка
*  Аліна Казлова
*  Ганна Кірыенка (пакінула каманду падчас сезона)
*  Ніна Салаўёва (пакінула каманду падчас сезона)
*  Таццяна Рэбянчук
*  Наталля Казун
*  Ульяна Сергіеня

## Трэнеры каманды 
*  Анатоль Рагазенка (галоўны трэнер)

## Гл. таксама 
* Сезон 2012/2013 ЖБК «Сож-ГДУ»
* Сезон 2014/2015 ЖБК «ГАЦАР-Сож-ГДУ»

## Спасылкі 
* 2013-2014

2013/2014
Сож-ГДУ
Катэгорыя:2013 год у Гомелі
Катэгорыя:2014 год у Гомелі
Хадзі Такташ

**Хадзі Такташ** (тат. Hadi Taqtaş; сапраўднае імя Мухаметхадзі Хайру́лавіч Такташаў;  — ) - татарскі паэт.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 1 студзеня 1901 года, вёска Сыркыды Спаскага павета Тамбоўскай губерні. Вучыўся ў медрэсэ. У сувязі з цяжкім матэрыяльным становішчам сям’і ў 1915 г. з’ехаў у Бухару. У 1917 г. стаў членам джадыдысцкай арганізацыі маладабухарцаў, працаваў у дабрачынным фондзе.

У 1918 г. у газеце «Олуг Туркестан» («Вялікі Туркестан») былі надрукаваны першы верш Х.Такташа «Төркестан сахраларында» («У пустынях Туркестана») і яго артыкулы аб дзейнасці маладабухарцаў. Пасля разгрому іх арганізацыі ў 1918 г. Х.Такташ вярнуўся ў родную вёску, працаваў настаўнікам.

У 1919 г. з’ехаў у горад Арэнбург, паступіў у Татарскі інстытут народнай адукацыі, створанага на базе медрэсэ «Хусаінія», працаваў адказным сакратаром газеты «Юксылар сюзе», у якой друкаваў і свае вершы. У 1921—1922 гг. жыў у Ташкенце, выкладаў у Туркестанскім рабоча-дэхканскім камуністычным універсітэце, шмат пісаў.

Летам 1922 г. правёў у Маскве, наведваў літаратурныя вечарыны, слухаў У.Маякоўскага, С.Ясеніна і іншых рускіх паэтаў.

Прыехаў у Казань, працаваў суфлёрам у Першым паказальным татарскім тэатры, затым у рэдакцыях часопісаў «Чаян» (1923—1924, 1929—1931), «Авыл яшляры» (1926). У 1922 г. на сцэне паказальнага тэатра была пастаўлена п’еса Х.Такташа «Чыр улары» («Сыны зямлі»); ролю Ідэі адыграў сам аўтар.
Нона Андрэеўна Суржына

**Нона Андрэеўна Суржына́** (; ) — савецкая і ўкраінская оперная спявачка (мецца-сапрана) і музычны педагог. Заслужаная артыстка Украінскай ССР (1968), Народная артыстка Украінскай ССР (1975), Народная артыстка СССР (1976).

## Біяграфія 
Нарадзілася 17 кастрычніка 1937 года ў Днепрапятроўску.

Пачатковую музычую адукацыю атрымала ў вакальным аддзяленні Днепрапятроўскага музычнага вучылішча (сучасная Дніпроўская акадэмія музыкі). У 1964 годзе скончыла Харкаўскі інстытут мастацтваў (клас П. В. Голубева). Яшчэ ў час вучобы (у 1963 годзе) была запрошана ў трупу Харкаўскага тэатра оперы і балета. З 1974 года — салістка Днепрапятроўскага тэатра оперы і балета. У гэтым жа годзе пачала выкладаць вакал у Днепрапятроўскім музычным вучылішчы.

## Творчасць 
Н. А. Суржына выканала больш за 20 партый у розных пастаноўках. У 1957 годзе была ўдзельніцай VI Сусветнага фестываля моладзі і студэнтаў у Маскве. Выступала за мяжой, у тым ліку ў Францыі, Фінляндыі, Югаславіі.

Сярод выкананых партый: Кармэн («Кармэн» Ж. Бізэ), Аксіння («Ціхі Дон» І. Дзяржынскага), Саламія («Багдан Хмяльніцкі» К. Данькевіча), Вальга («Яўген Анегін» П. І. Чайкоўскага), Камісар («Аптымістычная трагедыя» А. Холмінава), Азучэна («Трубадур» Дж. Вердзі), Сузукі («Мадам Батэрфляй» Дж. Пучыні), Любаша («Царская нявеста» М. Рымскага-Корсакава і інш.

У камерным рэпертуары Н. Суржыны — творы айчынных і замежных класікаў (П. І. Чайкоўскага, С. Рахманінава, К. Сен-Санса, К. Дэбюсі, Ф. Шуберта і інш.).

## Узнагароды і званні 
* Заслужаная артыстка Украінскай ССР (1968)
* Народная артыстка Украінскай ССР (1975)
* Народная артыстка СССР (1976)
* Нацыянальная прэмія Украіны імя Тараса Шаўчэнкі (1978) — *за выкананне партыі Саламіі ў оперным спектаклі «Багдан Хмяльніцкі» К. Ф. Данькевіча*.
* Ордэн Святога Станіслава V ступені з уручэннем Рыцарскага крыжа (Украінская асацыяцыя кавалераў ордэна Святога Станіслава, 2001).

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* *Зарубин В. И.* Суржина́ Нонна Андреевна // Музыкальная энциклопедия : [в 6 т.] / Гл. ред. Ю. В. Келдыш. — М.: Советская энциклопедия: Советский композитор, 1973—1982. — (Энциклопедии. Словари. Справочники. Изд-во «Советская Энциклопедия», Изд-во «Советский композитор»). — Т. 5: Симон — Хейлер. — 1981. — Стб. 352. — 1056 стб., илл. — 102 200 экз.
* 
* 

## Спасылкі 
* Суржина, Нонна Андреевна // ТАСС
* Губернатор Александр Вилкул поздравил жительницу Днепропетровска — народную артистку СССР Нонну Суржину с юбилеем // Новости Днепропетровщины, 17 октября 2012 года
* Звезда оперного искусства Украины: Нонна Суржина из Днепра
* Нонна Суржина — зірка оперного мистецтва України // Днiпропетровська обласна універсальна наукова бiблiотека ім. Первоучителів слов’янських Кирила і Мефодія
 

Катэгорыя:Оперныя спевакі і спявачкі СССР
Катэгорыя:Оперныя спевакі і спявачкі Украіны
Катэгорыя:Мецца-сапрана
Катэгорыя:Музычныя педагогі СССР
Катэгорыя:Музычныя педагогі Украіны
Катэгорыя:Акадэмічныя музыканты СССР
Катэгорыя:Акадэмічныя музыканты Украіны
Катэгорыя:Выкладчыкі ВНУ Дніпра
Катэгорыя:Оперныя спевакі і спявачкі XX стагоддзя
Аршад Надзім

**Аршад Надзім** (нар. , , Пенджаб) — пакістанскі кідальнік дзіды, прызёр чэмпіянату свету 2023 года, прызёр Азіяцкіх гульняў 2018 года, чэмпіён Гульняў Садружнасці 2022. Удзельнік летніх Алімпійскіх гульняў 2020 года ў Токіа.

## Спартыўная кар’ера 
У 2018 годзе Аршад прыняў удзел у летніх Азіяцкіх гульнях, якія адбыліся ў Джакарце. Там ён заваяваў бронзавы медаль з вынікам 76,05 метраў. На Гульнях Садружнасці ў гэтым жа годзе яму ўдалося стаць восьмым з вынікам 80,75 метраў.

У горадзе Доха, на чэмпіянаце свету 2019 года, пакістанец не здолеў кваліфікавацца ў фінал, паказаўшы толькі 16-ы вынік — 81,52 метра, аднак гэтым кідком устанавіў новы нацыянальны рэкорд.

На летніх Алімпійскіх гульнях 2020 года ў Токіа, Аршад стаў пятым з вынікам 84,62 метра.

У 2022 годзе на чэмпіянаце свету ў Юджыне ён стаў пятым з вынікам 86,16 метраў. На Гульнях Садружнасці, якія адбыліся ў 2022 годзе ў Бірмінгеме, яго дзіда паляцела да адзнакі 90,18 метраў і прынесла яму лепшы вынік у кар’еры і золата турніру.

27 жніўня 2023 года Аршад Надзім стаў сярэбраным прызёрам чэмпіянату свету. У фінале спаборніцтваў у Будапешце пакістанскі дзідамятальнік паказаў вынік 87,82 метра.

Катэгорыя:Лёгкаатлеты Пакістана
Ханевал

**Ханевал** () — горад у правінцыі Пенджаб, Пакістан, сталіца аднайменнай акругі. Насельніцтва - 168 358 чал. (на 2010 год). Ханевал стаў горадам у часы Брытанскай імперыі, тут знаходзіўся буйны чыгуначны вузел. Праз Ханевал праходзіць чыгуначная лінія Вазірабад-Ханевал, праз яго таксама праходзіць чыгуначная лінія з горада Карачы ў Лахор.

## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Аршад Надзім, пакістанскі лёгкаатлет

Катэгорыя:Гарады Пакістана
Надзім

**Надзім**:
* Аршад Надзім — пакістанскі кідальнік дзіды
* Мустафа Надзім — іракскі футбаліст
* Надзія Надзім — дацкая футбалістка