open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Магістраль М4

Рэспубликанская аўтамабільная дарога **М-4** – аўтамабільная дарога агульнага карыстання міжнароднага значэння Рэспублікі Беларусь, злучае Мінск з Магілёвам. Дарога пачынаецца ад скрыжавання Партызанскага праспекта з Мінскай кальцавой аўтамабільнай дарогай  і ідзе на паўднёвы ўсход і ўсход, абыходзячы Смілавічы, Чэрвень, Беразіно, Бялынічы, да Магілёва.
]]
Працягласць 176,8 км. Пачатак — км 12,0, канец — км 188,8.

## Гісторыя будаўніцтва 
Старая аўтадарога паміж Мінскам і Магілёвам мела жвіровае пакрыццё і праходзіла праз шматлікія населеныя пункты. Тэхнічны стан дарогі, пабудаванай у ХІХ стагоддзі, стрымліваў развіццё транспартных сувязяў паміж сталіцай краіны Мінскам і абласным цэнтрам Магілёвам. У 1920-х гадах было прынята рашэнне пабудаваць новую аўтадарогу, якая злучае Мінск з Магілёвам па самым кароткім шляху. Праектам прадугледжвалася будаўніцтва аўтадарогі ў абыход гарадоў, пасёлкаў і вёсак. Будаўніцтва было пачата ў 1928 годзе, а ў 1932 годзе аўтамабільная дарога Мінск — Магілёў была ўведзена ў эксплуатацыю. Катэгорыя аўтадарогі — IV.
У пасляваенныя гады дарога была адноўлена.
У 1960—1970 гады праводзілася рэканструкцыя па III катэгорыі.
У 1990 годзе скончаны работы па пашырэнню дарожнага пакрыцця да 9 метраў на ўчастку Чэрвень — Беразіно — Бялынічы — аэрапорт Магілёў.
У 1977 годзе першы ўчастак аўтадарогі Мінск — Лугавая Слабада быў рэканструяваны па I катэгорыі з 4-х палосным рухам і раздзяляльнай паласой паміж сустрэчнымі патокамі.
Участак Лугавая Слабада — Смілавічы — Ляды (км 21-41) рэканструяваны па I катэгорыі ў 1993 годзе. Адначасова пачалася рэканструкцыя з боку Магілёва. У 1994 годзе здадзены ў эксплуатацыю ўчастак Магілёў — аэрапорт Магілёў з абыходам вёскі Княжыцы.
У 2003 годзе пачалася маштабная рэканструкцыя аўтадарогі па I тэхнічнай катэгорыі.

Этапы рэканструкцыі і будаўніцтва магістралі ў перыяд 2003—2012 гадоў:

21 красавіка 2025 года закрыты рух транспарту на ўчастку км 15,872 — км 21,820 для правядзення капітальнага рамонту з заменай асфальтабетоннага пакрыцця на цэментабетоннае. Адкрыць рух плануецца 21 студзеня 2026 года.

## Гл. таксама 
* Аўтамабільныя дарогі Беларусі

## Спасылкі 
* Дэпартамент БЕЛАЎТАДОР

Катэгорыя:Дарогі Беларусі
Магістраль М11

Магістраль **М11** — дарога у Рэспубліцы Беларусь, уваходная ў еўрапейскі маршрут .

Дарога праходзіць па тэрыторыі Гродзенскай і Брэсцкай абласцей. Пачынаецца ад памежнага пераходу Беняконі на мяжы з Літоўскай Рэспублікай (у Літве — аўтамагістраль ), далей праходзіць Воранава, Ліду, Дзятлава, Слонім і канчаецца скрыжаваннем з  у раёне вёскі Быцень.

Працягласць маршруту складае 191 км.

## Маршрут 
Працягласць маршруту складае 185,782 км.

## Гл. таксама 
* Дарогі Беларусі
* Еўрапейскія аўтамабільныя маршруты

## Спасылкі 
* Дэпартамент БЕЛАЎТАДОР

Катэгорыя:Дарогі Беларусі
Магістраль М7

Магістраль **М7** вядзе ад Мінска да мяжы з Літвой, далей ідучы да Вільні па літоўскай магістралі . З’яўляецца часткай еўрапейскага маршруту  і галіны B пан’еўрапейскага транспартнага калідора IX. Магістраль пачынаецца ад скрыжавання вуліцы Прытыцкага з Мінскай кальцавой аўтамабільнай дарогай  і ідзе на захад, на працягу 47 км супадаючы з магістраллю . Дарога адгаліноўваецца ад  у раёне Валожына і ідзе на паўночны захад міма Ашмянаў да памежнага пераходу Каменны Лог.

Працягласць трасы складае каля 139 км.

## Гл. таксама 
* Дарогі Беларусі
* Еўрапейскія аўтамабільныя маршруты
* Пан’еўрапейскі транспартны калідор

## Спасылкі 
Катэгорыя:Дарогі Беларусі
Магістраль М9

**Мінская кальцавая аўтамабільная дарога** (**МКАД**, магістраль **М9**) — кальцавая аўтамабільная дарога ў Мінску, праходзіць прыблізна па адміністрацыйнай мяжы горада. Дарога мае па тры паласы руху у кожным кірунку. Працягласць трасы складае 56,2 кіламетраў. Абмежаванне хуткасці на дарозе складае 90 км/г. Праектная хуткасць на дарозе — 120 км/г.

## Адметнасці і факты аб дарозе 
Мікрараёны Уручча і Шабаны выходзяць за межы МКАД. Таксама за межамі дарогі ў 2003 годзе з'явілася метрадэпо, якое абслугоўвае рухомы састаў другой лініі Мінскага метрапалітэна. У 2009 годзе за межы кальцавой дарогі выйшаў метрапалітэн у напрамку мікрараёна Уручча.

Абрэвіятура «МКАД» супадае з аналагічнымі літарамі для Маскоўскай кальцавой аўтадарогі.

## Гл. таксама
* Друга́я Мі́нская кальцава́я аўтамабі́льная даро́га

Катэгорыя:Аўтамагістралі
Катэгорыя:Вуліцы Мінска
М09
Катэгорыя:Кальцавыя аўтамабільныя дарогі
Магістраль М10

Магістраль **М10** — дарога ў Рэспубліцы Беларусь, праходзіць з усходу на захад па тэрыторыі Гомельскай і Брэсцкай абласцей, злучаючы паміж сабой раённыя цэнтры Палесся. 

Пачынаецца ад мяжы з Расійскай Федэрацыяй і працягваецца на захад, праходзячы гарады Добруш, Гомель, Рэчыца, Васілевічы, Калінкавічы, Петрыкаў, Жыткавічы, Мікашэвічы, Лунінец, Пінск, Іванава, Драгічын, Антопаль, канчаецца ў Кобрыне. Працяг на ўсход — федэральная аўтамабільная дарога .

Працягласць трасы складае каля 526 км. 

## Гл. таксама 
* Дарогі Беларусі

## У Сеціве 
* Дэпартамент БЕЛАЎТАДОР

Катэгорыя:Дарогі Беларусі
Zilog Z80

**Z80** — 8-бітны мікрапрацэсар кампаніі «Zilog». Самы распаўсюджаны 8-бітны мікрапрацэсар 1980-х гг. у Еўропе; аснова папулярных канструкцый персанальных камп’ютараў «Amstrad», «ZX Spectrum», «Robotron», MSX і інш. Перамог на рынку свайго папярэдніка, Інтэл 8080 і яго мадыфікацыі, 8085, значна аслабіў рынкавыя пазіцыі канструкцый серый 6500 і 6800 (напрыклад, у камп’ютарах «Atari», «Commodore», «Apple»). У пачатку 1980-х гг. камп’ютары на аснове Z80 дапамаглі аперацыйнай сістэме CP/M узяць значную долю рынку аперацыйных сістэм. Пад канец 1980-х гг. Z80, разам з іншымі 8-бітнымі канструкцыямі, быў пераможаны 16-бітнымі працэсарамі «Motorola» і «Intel».

: Федэрыка Фагін, «Zilog».

Канструкцыя выкананая паводле тэхналогіі NMOS, змяшчае каля 8500 транзістараў. Корпус DIL 40. Сістэма каманд налічвае 158 каманд, у тым ліку поўны набор каманд 8080 (у змененым сінтаксісе). Непасрэдна адрасуецца 64 Кб аператыўнай памяці. Мікрапрацэсар быў абсталяваны ўбудаванымі прыстасаваннямі абнаўлення (рэгенерацыі) дынамічнай памяці і дапаўняўся шэрагам сумяшчальных кантролераў перыферыйных прылад (паслядоўны і паралельны інтэрфейсы ўводу-вываду, таймер, прамы доступ да памяці).

Выпускаўся ў 4-х арыгінальных мадэлях, якія розніліся частатой тактавага сігналу: Z80 (2,5 МГц), Z80A (4 МГц), Z80B (6 МГц), Z80H (8 МГц). У ГДР выпускаўся яго функцыянальны аналаг, U880D (з частатой 2,5 МГц і 1 МГц).

## Літаратура 
* Konrad Fedyna, Marek Mizeracki. Układy mikroprocesorowe Z80. — Wydawnictwo komunikacji i łączności : Warszawa, 1989. — 183 с.: іл. ISBN 83-206-0811-2.

Катэгорыя:Мікрапрацэсары
Самарскі час

**:

]]
**Самарскі час''' (SAMT), часавы пояс, які існаваў да 28 сакавіка 2010 года і адрозніваўся на +4 гадзіны ад UTC (UTC+4) і на +1 гадзіна ад Маскоўскага часу (MSK+1). Самарскі летні час (SAMST = UTC+5) таксама адрозніваецца ад маскоўскага на 1 гадзіну (MSD+1). Гэты быў афіцыйны час ва Удмуртыі і Самарскай вобласці, якія з 28 сакавіка 2010 перайшлі на маскоўскі час.

Катэгорыя:Часавыя паясы
Якаў (патрыярх)

[thumb|right|200px|Барацьба Якава з Анёлам — [Гюстаў Дарэ, 1855]]

**Якаў** (), патрыярх, паводле біблейскага падання, роданачальнік ізраільскага народа. Быў малодшым сынам Ісака і Равекі, яго падрабязны жыццяпіс падаецца ў першай кнізе Бібліі «Быццё». Купіўшы праз падман у свайго старэйшага брата-блізнюка яго права першародства, Якаў, каб пазбегнуць у будучым яго помсты, накіраваўся ў Месапатамію, дзе наняўся служыць пастухом да свайго дзядзькі па маці Лавана за права ажаніцца на яго меншай дачцэ Рахілі. За гэту згоду ён мусіў адслужыць Лавану сем гадоў. Але Лаван парушыў сваё слова і замест Рахілі аддаў яму ў жонкі старэйшую дачку Лію, а каб атрымаць права на шлюб з Рахіляй, ён патрабаваў ад Якава далейшай службы на працягу яшчэ сямігадовага тэрміну. Якаў пагадзіўся. Пасля 20-гадовага знаходжання ў Месапатаміі ён вярнуўся на радзіму ў зямлю Ханаанскую і па дарозе атрымаў ад бога другое для сябе імя — **Ізраіль**. Маючы ад чатырох жонак 12 сыноў, Якаў (Ізраіль), паводле Бібліі, стаў роданачальнікам 12 каленаў (плямён) яўрэйскага народа і пражыў 147 гадоў.

Ад сына Якава, Рувіма, пайшло Рувімава пакаленне.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Асобы
Лазарава субота

**Лазарава субота**, субота шостага тыдня Вялікага посту, прысвечаная ўспамінам уваскрашэння Лазара (Ян, 11:1-45), якое святкуецца ў пасведчанне будучага ўваскрашэння ўсіх памерлых. Святкаванне Лазаравай суботы ўсталявана са старажытных часоў. У праваслаўі ў гэты дзень даецца паслабленне ў посце на ікру рыб.

Катэгорыя:Хрысціянскія святы
Якаў

* Якаў — мужчынскае імя;
* Якаў — патрыярх, родапачынальнік ізраільскага народу — 12 каленаў (плямён) ізраільскіх;
* Якаў Алфееў — апостал ад 12-ці;
* Якаў Зевядзееў — апостал ад 12-ці;
* Якаў (епіскап полацкі)

## Гл. таксама 
* Імя Джэйкаб
Езекііль

, роспіс скляпення Сіксцінскай капэлы]]
**Езекііль** (, Yehezkel; МФА: [jəx.ezˈqel]) — трэці вялікі старазапаветны прарок, належаў да святарскага роду.

Нарадзіўся ў часы валадарства Іасіі, цара іўдзейскага. Юнацкія гады правёў у Іўдзеі. У 25-гадовым узросце вывезены як палонны ў Вавілонію. Там на пятым годзе свайго палону, як падаецца ў Бібліі, быў закліканы богам на прароцкую службу, якой аддаў больш чым 22 гады свайго жыцця. Cучаснік прарока Ераміі і цяжкіх выпрабаванняў ізраільскага народа, ён пільна сачыў за жыццём палоненых суайчыннікаў у Месапатаміі. Сваімі прароцтвамі Езекііль імкнуўся аблегчыць іх лёс, засцерагаючы ад бяды палоннага жыцця і канчатковай гібелі сярод паганцаў. Ён суцяшаў суайчыннікаў надзеяй на вызваленне з палону, умацоўваў іх волю і веру ў надыход лепшых часоў. Біблейскае паданне сцвярджае, што ён быў выдадзены на смерць адным з іўдзейскіх палонных князёў, якога ён выкрываў за ідаласлужэнне і амаральнае жыццё.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Асобы

Катэгорыя:Езекііль
Дзень народнага адзінства (Расія)

**Дзень народнага адзінства** — свята ў Расіі, адзначаецца 4 лістапада і прысвечана падзеям вызвалення Масквы ад беларуска-польска-літоўскіх інтэрвентаў. Дзень абвешчаны непрацоўным.

22 кастрычніка па старым стылі (або 1 лістапада па новым стылі) у 1612 годзе ваяры народнага апалчэння пад кіраўніцтвам Кузьмы Мініна і Дзмітрыя Пажарскага штурмам узялі Кітай-горад, рэчыпаспалітаўскі гарнізон адступіў у Крэмль. Князь Пажарскі ўступіў у Кітай-горад з абразом Божай Маці і пакляўся пабудаваць храм у памяць гэтай перамогі. 26 кастрычніка (5 лістапада па новым стылі) камандаванне гарнізона інтэрвентаў падпісала капітуляцыю, выпусціўшы тады жа з Крамля маскоўскіх баяраў і іншых асоб, наступным днём гарнізон здаўся. У канцы лютага 1613 года Земскі сабор абраў новым царом Міхаіла Раманава, першага рускага цара з дынастыі Раманавых.

У 1649 годзе ўказам цара Аляксея Міхайлавіча дзень Казанскай іконы Божай Маці, 22 кастрычніка (па старым стылі), быў абвешчаны дзяржаўным святам, якое святкавалася да 1917 года.

Згодна з Праваслаўным царкоўным календаром у гэты дзень адзначаецца *«Святкаванне Казанскай іконы Маці Божай (у памяць збаўлення Масквы і Расіі ад палякаў у 1612 годзе)»*, якое прыпадае на 22 кастрычніка па юліянскім календары. Праз павелічэнне з часам розніцы паміж грыгарыянскім і юліянскім календарамі гэты дзень зрушыўся на 4 лістапада (а ў XXII ст. зрушыцца на 5 лістапада).

У сучаснай Расіі Дзень народнага адзінства вызначаны законам у канцы 2004 года адначасова з адменай святкавання 7 лістапада.

Катэгорыя:Святы Расіі
Катэгорыя:Святы 4 лістапада
Катэгорыя:Смутны час
Сямірэчанская вобласць

**Сямірэчанская вобласць** — вобласць Расійскай імперыі, уваходзіла ў Туркестанскае генерал-губернатарства, з поўначы мела мяжу з Сяміпалацінскай вобласцю, з поўдня і ўсходу з кітайскімі ўладаннямі, з захаду з Ферганскай, Сырдар’інскай і Акмалінскай абласцямі. Плошча — 402200 км² (353430 кв. вёрстаў). Паводле перапісу 1897 года ў вобласці было 987 863 жыхароў (529 215 мужчын і 458 648 жанчын), з іх у гарадах 62 974. У 1905 годзе насельніцтва вобласці складала 1070,6 тыс. чалавек.

### Адміністрацыйны падзел 
* Верненскі павет — горад Верны
* Джаркенцкі павет — горад Джаркент
* Капальскі павет — горад Капал
* Лепсінскі павет — горад Лепсінск
* Пржавальскі павет — горад Пржавальск
* Пішпекскі павет — горад Пішпек

## Спасылкі 
Катэгорыя:Вобласці Расійскай імперыі
Омскі час

[370px|thumb|right|**[Часавыя паясы Расіі**:

]]

**Омскі час** (OMST; MSK+3) — часавы пояс, які адрозніваецца ад UTC на 6 гадзін (UTC+6) і на 3 гадзіны ад маскоўскага часу. Гэты афіцыйны час у Омскай вобласці і, (на 2006) у большасці рэгіёнаў Заходняй Сібіры. Часам Омскі час называюць «Новасібірскім». Зімой ў паўночным паўшар'і гэты час таксама выкарыстоўваецца ў цэнтральным і ўсходнім Казахстане і на ўсёй тэрыторыі Кіргізіі.

## Гісторыя 
Да 1991, Омскі час быў адным з двух часавых паясоў, якія выкарыстоўваліся ў савецкай Сярэдняй Азіі. Акрамя Омскай вобласці ў РСФСР, ён таксама пакрываў усходнія дзве трэці тэрыторыі Казахскай ССР, усю Кіргізскую і Таджыкскую ССР, а таксама ўсходнюю частку Узбекскай ССР. На працягу 2 гадоў пасля распаду СССР, Омская вобласць была адзіным рэгіёнам Расіі ў гэтым часавым поясе. Атрымаўшыя незалежнасць сярэднеазіяцкія рэспублікі адмовіліся ад пераходу на летні час, а Узбекістан і Таджыкістан, акрамя таго, яшчэ і «перасунуліся на захад», перавёўшы стрэлкі на гадзіну назад.

У 1990-х—2000-х гадах у Расіі адбыўся паўсюдны зрух часавых паясоў у бок Масквы. Па стане на 2006, усе (за выключэннем аднаго) заходне-сібірскія рэгіёны, якія раней знаходзіліся ў зоне MSK+4, перайшлі на час MSK+3, далучыўшыся да Омскага часу: Новасібірская вобласць 23 мая 1993 у 00:00, Алтайскі край і Рэспубліка Алтай 28 мая 1995 у 4:00, Томская вобласць 1 мая 2002 у 3:00, Кемераўская вобласць 28 сакавіка 2010.

Асноўныя гарады:
* Алматы
* Астана
* Какшэтаў
* Караганда
* Кастанай
* Кызыларда
* Паўладар
* Петрапаўлаўск
* Омск
* Талдыкарган
* Тараз
* Усць-Каменагорск
* Шымкент

Катэгорыя:Часавыя паясы
Ферганская вобласць (значэнні)

**Ферганская вобласць** 
* Ферганская вобласць у Расійскай імперыі 
* Ферганская вобласць ва Узбекістане
Ферганская вобласць (Расійская імперыя)

**Ферганская вобласць** — вобласць Расійскай імперыі, была створана ў 1876 г. (19 лютага) з далучанага да Расіі Какандскага ханства. Займала паўднёва-ўсходнюю частку рускіх уладанняў у Сярэдняй Азіі (Туркестанскага генерал-губернатарства) і ляжыць разам са ўваходзячым у склад яе Памірам паміж 37° і 42° з. ш. і 70° і 74°30' у. д.

На поўначы і поўнача-захадзе межавала з Сырдар’інскай вобласцю, на паўночным усходзе — з Сямірэчанскай вобласцю, на ўсходзе — з Кітайскай імперыяй (Кашгар), на поўдні — з землямі, размешчанымі ў вярхоўях Пянджа і находзячыміся ў сферы афганска-англійскага ўплыву, на захадзе — з бухарскімі ўладаннямі (Вахан, Шугнан, Рашан, Дарваз і Каратэгін) і з Самаркандскай вобласцю. Плошча яе — каля 141 141 кв. вёрстаў (160141 км²), з 1 560 411 жыхарамі. Падзялялася на 5 паветаў (Маргеланскі, Андыжанскі, Какандскі, Наманганскі, Ошскі) і Памір.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Вобласці Расійскай імперыі
Екацерынбургскі час

[370px|thumb|right|**[Часавыя паясы Расіі**:

]]

**Екацярынбургскі час** (YEKT; MSK+2), часавы пояс, які адрозніваецца ад UTC на 5 гадзін (UTC+5) і на 2 гадзіны ад маскоўскага часу. Гэты афіцыйны час у Башкартастане, Пермскім краі, Курганскай, Арэнбургскай, Свярдлоўскай, Цюменскай, Чалябінскай абласцях, Ханты-Мансійскай і Ямала-Ненецкай аўтаномных акругах.

Асноўныя гарады:
* Екацярынбург
* Курган
* Перм
* Цюмень
* Уфа
* Чалябінск

Катэгорыя:Часавыя паясы
Народны саюз (партыя)

**Народны саюз** — палітычная партыя, да вясны 2007 года «**Наро́дная воля**». Лідар партыі — Сяргей Бабурын.

У 2001 годзе «Расійскі агульнанародны саюз» («РОС»), «Саюз рэалістаў», «Спас» і «Рускае адраджэнне» аб’ядналіся ў «Народную волю».

На выбарах 2003 года «НВ» увайшла ў блок «Радзіма». У 2005 годзе, калі лідар фракцыі Дзмітрый Рагозін стаў пазіцыянавацца як прыхільнік улады, стварыла іншую фракцыю «Радзіма» ў Дзярждуме. Затым фракцыю ўзначаліў апанент Сяргея Бабурына — Генадзь Сямігін, і Бабурын са сваімі прыхільнікамі выйшаў з яе, захаваўшы пост віцэ-спікера.

У 2007 годзе ператвораная ў партыю «Народны саюз». Да выбараў у Дзярждуму 2007 года не дапушчана, падтрымала КПРФ «пры адмове ад ваяўнічай бязбожнасці».

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Палітычныя партыі Расіі
Беларускі народны фронт

* Беларускі народны фронт «Адраджэньне» — грамадскі рух у Беларусі ў 1989—1993 гадах
* Партыя БНФ — палітычная партыя ў Беларусі, заснаваная ў 1993 годзе на аснове грамадскага руху Беларускі народны фронт «Адраджэньне»
* Кансерватыўна-Хрысціянская партыя — БНФ — палітычная партыя на чале з Зянонам Пазняком, якая ўзнікла ў 1999 годзе ў выніку расколу ў Партыі БНФ
Нязепятроўск

**Нязепятроўск** () — горад (з 1944) у Расіі, адміністрацыйны Нязепятроўскага раёна Чалябінскай вобласці. Заснаваны ў 1747 годзе.

Горад размешчаны на рацэ Нязя (прыток Уфы), за 225 км ад Чалябінска. Гісторыя Нязепятроўска пачыналася з пасёлка пры найстарэйшым на Паўднёвым Урале жалезаробчым заводзе, заснаваным на рацэ Нязя ў 1747 г.
## Насельніцтва 
## Эканоміка 
Машынабудаўнічы завод, прадпрыемствы дрэваапрацоўчай прамысловасці.

Катэгорыя:Гарады Чалябінскай вобласці
Азёрск

* Азёрск, горад у Чалябінскай вобласці Расіі
* Азёрск, горад у Калінінградскай вобласці Расіі
Пласт (горад)

**Пласт** () — горад (з 1940) у Расіі, у Чалябінскай вобласці. Насельніцтва 17,2 чалавек (2005). Заснаваны ў 1940 годзе. Размешчаны за 127 км на паўднёвы захад ад Чалябінска. Эканоміка: ЗАТ «Южуралзолата» ТАА «Обжыгавы завод».
## Насельніцтва 
Катэгорыя:Гарады Чалябінскай вобласці
Азёрск (Чалябінская вобласць)

**Азёрск** () — горад (з 1954) у Расіі, у Чалябінскай вобласці, закрытае адміністрацыйна-тэрытарыяльнае ўтварэнне (ЗАТУ), да 1994 года называўся **Чалябінск-65**. Насельніцтва — 91,4 чалавек (2005). Заснаваны ў 1945 годзе.

Горадаўтваральным прадпрыемствам з’яўляецца вытворчае аб’яднанне «Маяк», на якім у 1957 годзе адбылася буйная аварыя з вікідам радыяцыі.

## Насельніцтва 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарады Чалябінскай вобласці
Сатка

**Сатка** () — горад (з 1937) у Расіі, адміністрацыйны цэнтр Саткінскага раёна Чалябінскай вобласці.  Заснаваны ў 1756 годзе. Горад размешчаны на рацэ Вялікая Сатка, за 176 км ад Чалябінска. 
## Насельніцтва 
## Эканоміка 
Металургічны завод, камбінат «Магнезіт», ТАА «Жалезабетон-камплект», ТАА «Саткаляспрам».

## Вядомыя асобы 
* Іван Васілевіч Мядзведзеў (1913—1998) — беларускі і літоўскі архітэктар-мастак.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарады Чалябінскай вобласці
Снежынск

**Снежынск** () — горад (з 1993 года) у Чалябінскай вобласці Расіі, закрытае адміністрацыйна-тэрытарыяльнае ўтварэнне (ЗАТУ), навукаград. Горад заснаваны ў 1957 годзе.

Тэрыторыя ЗАТУ знаходзіцца ва ўсходніх перадгор’ях паўднёвага Урала паміж азёрамі Сінара, Сілач, Сунгуль, Іткуль. Сам горад размешчаны на паўднёвым беразе возера Сінара.

Асобы рэжым у горадзе ўсталяваны для бяспечнага функцыянавання Федэральнага дзяржаўнага унітарнага прадпрыемства «Расійскі федэральны ядзерны цэнтр — Усерасійскі навукова-даследчы інстытут тэхнічнай фізікі імя акадэміка Я. І. Забабахіна». У лік прамысловых прадпрыемстваў горада таксама ўваходзяць «Трансэнерга», ажыццяўляецца вытворчасць медыцынскай тэхнікі.

## Насельніцтва 
Катэгорыя:Гарады Чалябінскай вобласці
Науру

**Нау́ру** (,  ) — карлікавая дзяржава на аднайменным каралавым востраве ў заходняй частцы Ціхага акіяна плошчай 21,3 км² і насельніцтвам каля 13 тысяч чалавек. Незалежнасць абвешчаная ў 1968 годзе. Востраў Науру знаходзіцца за 42 км на поўдзень ад экватара. Бліжэйшы востраў Банаба знаходзіцца за 291 км на ўсход і адносіцца да рэспублікі Кірыбаці. Науру з’яўляецца самай маленькай незалежнай рэспублікай на Зямлі, самай маленькай астраўной дзяржавай, самай маленькай дзяржавай за межамі Еўропы і адзінай у свеце рэспублікай без афіцыйнай сталіцы. Дзяржава ўваходзіць у Садружнасць Нацый. 14 верасня 1999 Рэспубліка Науру была прынятая ў ААН. Науру — член  і Форума ціхаакіянскіх астравоў.

## Гісторыя 
Першым з еўрапейцаў на востраве высадзіўся ў 1798 г. англійскі мараплавец Дж. Ферн. З 1830-х гг. пачалася каланізацыя краіны. У 1888 г. востраў анексіравала Германія і далучыла да свайго пратэктарату Маршалавы астравы. У 1898 г. тут выяўлены вялікія запасы фасфатаў, з 1906 г. іх распрацоўвала Брытанская ціхаакіянская фасфатная кампанія. У 1914 г. востраў акупіравалі войскі Аўстраліі, якая ў 1919 г. атрымала ад Лігі Нацый мандат на кіраванне ім (разам з Вялікабрытаніяй і Новай Зеландыяй). У 1942—1945 гг. заняты японскімі войскамі. З 1947 г. падапечная тэрыторыя ААН, зноў кандамініум Вялікабрытаніі, Аўстраліі і Новай Зеландыі. На мяжы 1940-х — 1950-х гг. у краіне ўзмацніўся рух за незалежнасць. У 1951 г. на аснове створанага яшчэ ў 1927 г. Савета Правадыроў заснаваны Науруанскі Савет Мясцовага Самакіравання, у 1966 г. — Заканадаўчы і Выканаўчы Саветы.

31 студзеня 1968 г. абвешчана незалежнасць Науру. Паводле канстытуцыі 1968 г. першым прэзідэнтам абраны Хамер ДэРобарт. У 1970 г. усе правы на здабычу і продаж фасфатаў перайшлі да Nauru Phosphate Corporation, што дазволіла Науру мець адзін з найвышэйшых стандартаў жыцця ў Акіяніі за кошт іх экспарту.

## Ушанаванне 
* У гонар Науру названа малая планета — (570814) Nauru.

## Гл. таксама 
* Дом Науру

## Спасылкі 

Катэгорыя:Астраўныя дзяржавы
Катэгорыя:Унітарныя дзяржавы
Катэгорыя:Англамоўныя краіны і тэрыторыі
Radiohead

**Radiohead** — англійскі рок-гурт з Оксфардшыра. Гурт быў заснаванны ў 1985 г., і яго склад з таго часу не змяняўся. Стыль Radiohead традыцыйна вызначаюць як альтэрнатыўны рок, хоць на розных этапах гучанне вар'іравалася ад брыт-попа да арт-рока і электроннай музыкі. Некаторыя трэкі з альбомаў *Kid A* і *Amnesiac* ставяцца да IDM, акрамя таго на *Kid A* прысутнічаюць кампазіцыі ў стылі мінімал-тэхна, фьюжн і эмбіент, а на *Amnesiac* — кампазіцыі з элементамі блюза і новаарлеанскага джаза.

## Дыскаграфія 
**Студыйныя альбомы**
* Pablo Honey (22 лютага 1993)
* The Bends (13 сакавіка 1995)
* OK Computer (16 чэрвеня 1997)
* Kid A (2 кастрычніка 2000)
* Amnesiac (4 чэрвеня 2001)
* Hail to the Thief (9 чэрвеня 2003)
* In Rainbows (10 кастрычніка 2007)
* The King of Limbs (18 лютага 2011)
* A Moon Shaped Pool (8 мая 2016)

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт Radiohead
* Radiohead на MySpace
* RHDiscog.com — дыскаграфія Radiohead
* Radiohead FAQ  — неафіцыйны FAQ
* Radiohead на Last.Fm

Катэгорыя:Музычныя калектывы, якія з’явіліся ў 1985 годзе
Катэгорыя:Музычныя калектывы паводле алфавіта
Катэгорыя:Рок-гурты Вялікабрытаніі
Троіцк (Чалябінская вобласць)

**Троіцк** () — горад (з 1784) у Расіі, адміністрацыйны цэнтр Троіцкага раёна Чалябінскай вобласці. Заснаваны ў 1743 годзе. Горад размешчаны ў сутоку рэк Уй (прыток Табола) і Увелька, за 121 км ад Чалябінска.
## Насельніцтва 
## Эканоміка 
Дызельны, станкабудаўнічы, электрамеханічны завод, завод газаачыснай апаратуры, вытворчасць будматэрыялаў, ДРЭС.

Катэгорыя:Гарады Чалябінскай вобласці
Троіцк

Назву **Троіцк** маюць:

## Населеныя пункты 
* Троіцк — горад у Чалябінскай вобласці Расіі
* Троіцк — горад у складзе Масквы, Расія

## Гл. таксама 
* Наватроіцк
* Троіцкі
* Троіцкая
* Троіцкае
Южнаўральск

**Южнаўральск** () — горад (з 1961) у Расіі, у Чалябінскай вобласці. Насельніцтва 39,2 чалавек (2005). Горад размешчаны на рацэ Увелька, за 88 км ад Чалябінска, за 7 км ад чыгуначнай станцыі Ніжняўвельская, размешчанай на чыгуначнай лініі Чалябінск — Троіцк, ад якой да горада працягнутая чыгуначная галінка са станцыяй Южнаўральск.
## Насельніцтва 
## Эканоміка 
Арматурна-ізаляцыйны завод, завод металаканструкцый, ДРЭС, завод радыёкерамікі, фарфоравы, рамонтна-механічны завод.

Катэгорыя:Гарады Чалябінскай вобласці
Трохгорны

**Трохгорны** () — горад (з 1955) у Расіі, у Чалябінскай вобласці, закрытае адміністрацыйна-тэрытарыяльнае ўтварэнне (ЗАТУ). Заснаваны ў 1952 годзе. Знаходзіцца на рацэ Юрузань, на адлегласці каля 100 км ад Златавуста, побач з горадам Юрузань.
## Насельніцтва 
## Эканоміка 
Асноўнае прадпрыемства горада — прыборабудаўнічы завод (займаецца вытворчасцю абсталявання для АЭС, раней займаўся вытворчасцю ядзернай зброі для АПЛ).

Катэгорыя:Гарады Чалябінскай вобласці
Азёрск (Калінінградская вобласць)

**Азёрск** () — горад (з 1724 года{{sfn|Города России|1998}) у Расіі, адміністрацыйны цэнтр Азёрскага раёна Калінінградскай вобласці. У 1724—1937 гадах называўся **Даркемен**, у 1937—1945 **Ангерап**. Насельніцтва 5,5 чалавек (2005). Заснаваны ў 1724 годзе{{sfn|Города России|1998}.

Горад размешчаны на рацэ Анграпа (басейн Прэголі), за 120 км ад Калінінграда, за 8 км на поўнач ад мяжы з Польшчай.

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Гарады Калінінградскай вобласці
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1724 годзе
Міньяр

**Міньяр** () — горад (з 1943) у Расіі, у Ашынскім раёне Чалябінскай вобласці. Насельніцтва 10,6 чалавек (2005). Заснаваны ў 1771 годзе.

Горад размешчаны ў маляўнічым месцы ў заходняй частцы Паўднёвага Урала, за 370 км ад Чалябінска, за 125 км ад Уфы па аўтадарозе.
## Насельніцтва 
## Эканоміка 
Прадпрыемствы — ТАА Волгатрансбудкамплект-Біянка (друзавы завод), ТАА Міньянскі кар'ер (друзавы кар'ер), Міньярскі філіял ТАА «Уральскі механічны завод».

Чыгуначная станцыя на лініі Уфа — Чалябінск. Папулярны горналыжны цэнтр.

Катэгорыя:Гарады Чалябінскай вобласці
Чалябінск

**Чалябінск** () — горад (з 1787) у Расіі, адміністрацыйны цэнтр Чалябінскай вобласці. Насельніцтва 1 177 тыс. чалавек (2024). Заснаваны ў 1736 годзе.

Чалябінск размешчаны на ўсходнім схіле Уральскіх гор, за 201 км на поўдзень ад Екацярынбурга. Вышыня над узроўнем мора — каля 200—250 м. Геалагічнае размяшчэнне — заходняя частка — Урал (граніты), усходняя частка — Заходняя Сібір (асадкавыя пароды). Горад знаходзіцца на рацэ Міяс, тэрыторыю горада абмываюць Шаршнеўскае вадасховішча і тры возеры: Смоліна, Сінеглазава, Першае. Рэльеф горада слаба ўзгорысты на захадзе з паступовым паніжэннем да ўсходу і «разразаецца» далінай р. Міас і латочынамі з азёрамі і балотамі. Берагі Міаса пакрытыя месцамі лесам і хмызняком. Клімат — кантынентальны.

Буйны транспартны вузел (чыгунка і шашэйныя дарогі; Транссібірская магістраль). Аэрапорт «Баландзіна». Буйны цэнтр металургіі, машынабудавання і металаапрацоўкі, лёгкай і харчовай прамысловасці.

## Гісторыя 
Заснаваны ў 1736 годзе як руская крэпасць на месцы башкірскага пасёлка Сяляба (Чаляба). З 1743 года Чалябінск — горад, цэнтр Ісецкай правінцыі. У пачатку 1774 года яго займалі атрады Е. І. Пугачова. З 1781 года Чалябінск — павятовы горад Екацярынбургскай правінцыі (Пермскага, затым Уфімскага намесніцтва), з 1796 года — Арэнбургскай губерні. У 90-я гады 19 стагоддзя з будаўніцтвам Вялікай Сібірскай магістралі і чыгункі на Екацярынбург стаў буйным транспартным і гандлёвым (вываз хлеба з Заходняй Сібіры) цэнтрам, у якім хутка развівалася прамысловасць.

У 1933 годзе пабудаваны Чалябінскі трактарны завод (ЧТЗ). З 1934 года Чалябінск — абласны цэнтр. У перыяд Вялікай Айчыннай вайны ў Чалябінск было эвакуіравана каля 60 прамысловых прадпрыемстваў СССР.
## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Натэла Атараўна Дадышкіліяні (нар. 1960) — беларуская артыстка балета.
* Андрэй Анатольевіч Мезін — беларускі хакеіст.
* Пётр Пятровіч Падкавыраў (1910—1977) — беларускі кампазітар, педагог.
* Луіза Мікалаеўна Пятрова (нар. 1942) — беларускі архітэктар.
* Уладзімір Георгіевіч Пятроў (нар. 1956) — беларускі оперны спявак.
* Уладзімір Іванавіч Шчарбін (нар. 1950) — беларускі мастак.
* Ніна Аўгустаўна Кабернік (нар. 1949) — беларускі палітык.
* Ігар Арэставіч Еўтухоў (нар. 1962) — беларускі гісторык. Доктар гістарычных навук (2001), прафесар (2004).
* Мікалай Дудчанка (1944—2022) — беларускі харэограф, рэжысёр, сцэнарыст, педагог, заслужаны дзеяч мастацтваў Беларусі, балетмайстар-пастаноўшчык Дзяржаўнага заслужанага харэаграфічнага ансамбля «Харошкі»
* Вячаслаў Аляксандравіч Быстрэнін (1930—2005) — урач-отарыналарынголаг. Доктар медыцынскіх навук (1973), прафесар (1977).
* Барыс Іларыёнавіч Бяляеў (нар. 1945) — беларускі фізік, спецыяліст у галіне спектраскапіі і оптыка-электроннага прыборабудавання. Доктар фізіка-матэматычных навук.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарады Чалябінскай вобласці

Катэгорыя:Гарады-мільянеры Расіі
Чабаркуль

**Чабаркуль** () — горад (з 1951) у Расіі, адміністрацыйны цэнтр Чабаркульскага раёна Чалябінскай вобласці.  Заснаваны ў 1736 годзе.

Горад размешчаны на Паўднёвым Урале, на ўсходнім схіле Ільменскага хрыбта, на беразе возера Чабаркуль, чыгуначная станцыя за 78 км на паўднёвы захад ад Чалябінска. Заснаваны ў 1736 годзе як ваеннае паселішча-крэпасць на мяжы рускіх і башкірскіх земляў. Чабаркульская крэпасць абараняла паўднёва-ўсходнія межы Расіі і была транзітным пунктам пры дастаўцы харчавання казачым войскам Паўднёвага Урала; пазней стала буйнай казачай станіцай.
## Насельніцтва 
## Эканоміка 
АТ «Уральская кузня» (былы ліцейна-механічны завод: вытворчасць ліцця, паковак, зварачных канструкцый для машынабудавання і авіяцыі); кранавы завод, завод пячных канструкцый, шлакаблочны завод і інш.

## Вядомыя асобы 
* Валерый Іванавіч Карэтнікаў (нар. 1940) — беларускі кампазітар.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарады Чалябінскай вобласці
Acura

**Акура** (Acura) — паўночнаамерыканскае аддзяленне канцэрна Honda, якое спецыялізуецца на выпуску спартыўных і прадстаўніцкіх аўтамабіляў. Зборачны завод American Honda Motor Co. быў адчынены 27 сакавіка 1986 г. ў Каліфорніі. Найменне Акура з’явілася ў 1989 г. і адносіцца выключна да прэстыжных мадэлей Honda, якія прадаюць у ЗША. Тактыка-тэхнічныя даныя аўтамабіляў маркі Акура, як правіла, не адрозніваюцца ад адпаведных параметраў мадэлей фірмы Honda. Пры гэтым назвы мадэляў супадаюць. Вялікая частка мадэляў вырабляецца непасрэдна ў Паўночнай Амерыцы (серыі TL і CL), а асобныя мадэлі — RL і NSX з-за невысокага попыту ўвозяць з Японіі. Выпуск толькі амерыканскіх мадэляў Акура ў 1999 г. склаў 101,3 тыс. ад.

Асноўнае адрозненне мадэлей маркі Акура ад аналагічных аўтамабіляў Honda — спартыўнае аблічча і больш высокі ўзровень серыйнай камплектацыі. Акрамя гэтага, Акура прадстаўляе ў ЗША больш прэстыжныя мадэлі TL і RL, якія Honda не прапаноўвае амерыканцам.

## Мадэльны шэраг 
* CSX
* MDX
* NSX
* RDX
* RL
* TL
* TSX
* RSX

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт Acura 

Катэгорыя:Honda
Bentley

**Bentley Motors Ltd.** — брытанская аўтамабілебудаўнічая кампанія, якая спецыялізуецца на выпуску аўтамабіляў класа «люкс» пад маркай **Bentley**. У цяперашні час уваходзіць у склад германскага канцэрна Volkswagen AG.

## Гісторыя 
Гісторыя маркі Bentley пачалася 18 студзеня 1919 года, калі Уолтэр Оўэн Бэнтлі (Walter Owen Bentley), сумесна з Ф. Барджэсам і Г. Варлеем распрацавалі свой першы аўтамабіль.

У 1922 машыны «Bentley» выйгралі камандны прыз у гонках Tourist Trophy, а год праз адзін з прадстаўнікоў гэтай хвалебнай серыі фінішаваў чацвёртым у Le Mans.

У канцы 30-тых гадоў Bentley выпусціла сваю самую прэстыжную мадэль — 8L. Яна стала апошняй для маркі як незалежнай.

У сакавіку 2021 года быў выраблены 200-тысячны аўтамабіль маркі.

## Вытворчасць 
Завод маркі ў , таксама вядомы як *Pyms Lane*, размешчаны ў англійскім графстве Чэшыр. Пабудаваны ў 1938 годзе, і першапачаткова прызначаўся для вытворчасці рухавікоў і кампанентаў авіяцыйнай тэхнікі. Перанос выпуску аўтамабіляў з завода ў Дэрбі ў Кру адбыўся пасля Другой сусветнай вайны і пачаўся з Bentley Mark VI.

## Мадэлі 
* Bentley State Limousine

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт Bentley 
*
SEAT

«**SEAT**» (**Sociedad Espanola de Automobiles de Turismo**) — іспанская аўтамабілебудаўнічая кампанія; уваходзіць у склад канцэрна Volkswagen AG. Штаб-кватэра кампаніі знаходзіцца ў Барселоне.

## Гісторыя 
Гісторыя іспанскіх аўта пачалася ў 1919 годзе. Тады італьянская кампанія Fiat адкрыла ў Іспаніі ў прыгарадзе Барселоны свой філіял. 13 лістапада 1953 года з канвеера сышоў першы аўтамабіль SEAT.

З 1972 года іспанскія гоншчыкі неаднаразова выступалі ў нацыянальных і еўрапейскіх ралійных чэмпіянатах.

У 1974 годзе выпускае двухмільённы SEAT.

У 1980 годзе Fiat адмовіўся павялічыць свой капітал у SEAT і спыніў 30-гадовае супрацоўніцтва з Seat.

30 верасня 1982 года была падпісана дамова аб супрацоўніцтве SEAT з канцэрнам Volkswagen AG, а 9 чэрвеня 1986 года Volkswagen набыў 51 % акцый іспанскай кампаніі. У 1990 годзе Volkswagen стаў паўнапраўным уладальнікам SEAT.

[thumb|left|Лагатып маркі [Cupra]]
У 2018 годзе кампанія Seat абвясціла аб стварэнні асобнага брэнда **«Cupra»**. Да таго такую прыстаўку неслі найбольш магутныя мадыфікацыі. Першай такой мадэллю ў 1996 годзе стала Seat Ibiza Cupra. Цяпер пад маркай *Cupra* на рынак выведзеныя спартыўныя і дынамічныя мадэлі, а таксама электрамабілі.

У верасні 2023 года кіраўнік Volkswagen Томас Шэфер абвясціў, што новых мадэляў пад імем «Seat» не будзе, а планы канцэрна звязаны з развіццём *«Cupra»*. Пры гэтым гандлёвая марка «Seat» не будзе скасавана і для яе будзе знойдзена іншая роля.

## Дзейнасць 
Завод SEAT у Зона Франка ў Барселоне пачаў сваю дзейнасць у 1953 годзе і быў вытворчым комплексам, на якім былі пабудаваны першыя мадэлі SEAT — SEAT 1400 і SEAT 600.

У 1974 годзе SEAT купіў завод у Памплоне кампаніі , якая займалася выпускам мадэляў брытанскіх марак Austin, Morris і Mini. Праз два гады Seat пачаў вырабляць тут свае мадэлі SEAT 124 і Panda, да якіх на кароткі перыяд часу далучыліся Lancia Beta HPE і Coupé. Калі супрацоўніцтва з Fiat было спынена і SEAT перайшоў пад кантроль Volkswagen Group, на заводзе ў Памплоне наладзілі вытворчасць Volkswagen Polo. На працягу 1993—1994 гадоў VW перанёс вытворчасць мадэляў SEAT у Мартарэль.

У Мартарэлі ўжо існаваў тэхнічны цэнтр СЕАТ, які быў пабудаваны ў 1973 годзе. Volkswagen інвеставаў амаль 250 мільярдаў песет у новы завод, які пачаў працу ў 1993 годзе. Першымі выпушчанымі тут мадэлямі сталі Ibiza другога пакалення і Cordoba. З 2011 года на заводзе таксама дзейнічае лінія, прызначаная для выпуску Audi, упершыню выкарыстаная пры вытворчасці першага пакалення Q3, а затым і A1 Sportback. Цяпер комплекс Мартарэль у Барселоне з’яўляецца адначасова штаб-кватэрай і галоўным еўрапейскім заводам SEAT. Агульная плошча — 2 800 000 кв. м.; колькасць супрацоўнікаў — 12 500 чал.; вытворчая магутнасць — 2400 аўтамабіляў у дзень, больш за 450 000 у год.

## Мадэльны шэраг 
* SEAT Ibiza
* SEAT Arona
* SEAT Leon
* SEAT Leon Sportstourer
* SEAT Ateca
* SEAT Tarraco
* Cupra Leon
* Cupra Born
* Cupra Ateca
* Cupra Formentor
* Cupra Tavascan

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт SEAT


Катэгорыя:Кампаніі Іспаніі
Lamborghini

**Automobili Lamborghini S.p.A.** () — італьянская фірма, вытворца дарагіх спартыўных аўтамабіляў. Размешчана ў вёсцы Сант’Агата-Балан’езэ. Заснавана ў 1963 годзе Феручыа Ламбаргіні (; 1916—1993) як даччыная фірма яго трактарнай фабрыкі *«»* Цяпер кампанія належыць канцэрну «Volkswagen Group» праз даччынае прадпрыемства «Audi AG».

## Гісторыя 
У 1963 годзе Феручыа Ламбаргіні заснаваў *«Automobili Lamborghini»* і пабудаваў новы завод у Сант’Агата-Балан’езэ. У кастрычніку 1963 года Lamborghini прадставіла свой першы аўтамабіль — прататып 350 GTV.

У далейшым вытворчасць павялічвалася з 67 машын у 1965 годзе да 425 у 1971 годзе. На працягу гэтага перыяду Ламбаргіні працягваў актыўна ўдзельнічаць у жыцці кампаніі, курыруючы распрацоўку такіх аўтамабіляў, як Miura, Espada і Countach. У 1974 годзе Ламбаргіні прадаў кампанію. З гэтага моманту пачаўся цяжкі перыяд, адзначаны шматлікімі зменамі ўладальнікаў. Да 1980-х гадоў выпуск дасягнуў 470 аўтамабіляў і 300 суднавых рухавікоў.

У 1987 годзе марку набыла карпарацыя Chrysler. Доўгі час адзінай прапановай маркі быў Diablo. У 1994 годзе кампанію прадалі малайзійскаму кансорцыуму.

У 1998 годзе ўласнікам *«Lamborghini»* стаў канцэрн Volkswagen AG. Новае кіраўніцтва рэарганізавала і мадэрнізавала завод. На той момант у кампаніі працавала 624 чалавекі, якія выраблялі больш за 1300 аўтамабіляў у год. У 2001 годзе дэбютаваў Murciélago. У 2008 годзе фабрыка зноў пашырылася. За гэтым пашырэннем былі ўведзеныя дадатковыя магутнасці па вытворчасці карбону, для выпуску з вугляроднага валакна кузава Aventador. У 2012 годзе вытворчасць перавысіла 2000 аўтамабіляў у год, а да 2020 года яна павялічылася ў чатыры разы. Значная частка павелічэння аб’ёмаў вытворчасці звязана з красоверам Urus. Выпушчаны ў 2018 годзе, ён хутка стаў самай папулярнай мадэллю кампаніі. Каб распачаць яго выраб, у 2016 годзе плошча завода была павялічана з 80 000 да 160 000 м².

## Мадэльны шэраг 

Выява:Lamborghini Aventador S coupe IMG 2926.jpg|Lamborghini Aventador
Выява:2017 Lamborghini Huracan LP610.jpg|Lamborghini Huracan
Выява:Lamborghini Urus IMG 2640.jpg|Lamborghini Urus

## У Беларусі 
Станам на канец 2020 года ў Беларусі было зарэгістравана 5 аўтамабіляў маркі *«Lamborghini»*.

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт «Ламбаргіні»,
* 
* 

Катэгорыя:Volkswagen AG
Катэгорыя:Кампаніі Італіі
Катэгорыя:Аўтамабілебудаўнічыя кампаніі
Інжынерная сістэма

**Інжынерная сістэма**: адмена сістэмы, якую разглядаюць у тэхніцы і сістэмным праектаванні (звычайна пад назвай проста «сістэмы»); сукупнасць разнастайных элементаў (частак сістэмы), якія разам выпрацоўваюць вынікі, немагчымыя для працы паасобных элементаў. У лік магчымых элементаў могуць уваходзіць людзі, апаратура, праграмы, збудаванні, правілы, дакументы і наогул, усякія аб'екты, неабходныя дзеля выпрацоўвання вынікаў сістэмнага ўзроўню.

У лік магчымых вынікаў працы інжынернай сістэмы ўваходзяць таксама існыя на ўзроўні сістэмы здольнасці, уласцівасці, параметры, функцыі, паводзіны і прадукцыйнасць.

Тая вартасць, якая дадаецца сістэмай як цэлым, па-за незалежнымі ўкладамі асобных частак, ствараецца найперш адносінамі паміж часткамі (спосабамі іх узаемадзення).

## Літаратура 
* A Consensus of the INCOSE Fellows // INCOSE. — На афіц. пляцоўцы .
* Паводле: Maier and Rechtin (2000), The Art of Systems Architecting, 2nd Edition, ISBN 0-8493-0440-7.

Катэгорыя:Тэорыя сістэм
Берсерк (значэнні)

Назву **Берсерк** маюць:

* **Берсерк** — воін у скандынаўскай гісторыі
* Берсерк — манга ў жанры цёмнай фэнтазі
Scion

**Scion** () — брэнд японскага вытворцы аўтамабіляў Toyota Motor Corporation.

Быў заснаваны ў 2003 годзе. Пазіцыянаваўся як моладзевы. Продажы спачатку былі абмежаваныя ЗША, з 2010 года таксама быў прадстаўлены ў Канадзе. Дзейнасць маркі была згорнута ў 2016 годзе.

## Мадэльны шэраг 
Першымі аўтамабілямі маркі сталі 2 кампактныя хэтчбэкі — Scion xA і Scion xB, пабудаваныя на платформе Toyota Yaris. Абедзве машыны прадаваліся ў Японіі пад маркамі Toyota Ist і Toyota bB адпаведна. У 2005 годзе да іх дадалося купэ Scion tC, на платформе Toyota Avensis. З 2007 года выпускаліся xA і xB другога пакалення.

За аснову Scion iM была ўзятая еўрапейская мадэль Toyota Auris. Scion iQ быў перайменаваным Toyota iQ, Scion xD адпавядаў Toyota Urban Cruiser, Scion FR-S — Toyota GT86. Scion iA 2016 года быў бэйджынжынірынгавым седанам Mazda 2.

Усе аўтамабілі прадаваліся ў адной фіксаванай камплектацыі.

Выява:2006-Scion-xA.JPG|xA (2003—2006)
Выява:2006 Scion xB .jpg|xB (2003—2006)
Выява:2008-2010 Scion tC -- 03-31-2011.jpg|tC (2004—2010)
Выява:Scion xD.jpg|xD (2007—2014)
Выява:2008 Scion xB.jpg|xB (2007—2015)
Выява:2011 Scion tC -- 04-05-2011.jpg|tC (2010—2016)
Выява:2012 Scion iQ -- NHTSA 2.JPG|iQ (2011—2015)
Выява:Scion FR-S 3-22-2012-Toyota-Motorsports-Kickoff-Day-USA-100-57.jpg|FR-S (2012—2016)
Выява:2016 Scion iA (North America).jpg|iA (2016)
Выява:2016 Scion iM.jpg|iM (2016)

## Спасылкі 
* Scion.com  Афіцыйны сайт
* 

Катэгорыя:Toyota
SAAB

**СААБ** () — марка аўтамабіля, самалёта і назва шведскага аўта- і авіяканцэрна. Акронім .
Заснаваны ў 1937 годзе ў Лінчэпінге. Да 1947 г. SAAB займаўся вытворчасцю самалётаў, а ў чэрвені 1947 быў прадстаўлены прататып UrSaab 92001. C 1990 уваходзіць у склад карпарацыі General Motors.

* SAAB Exp. 001 ('Ursaab', 1947)
* SAAB 92 (1950)
* SAAB 93 (1956)
* SAAB 94 (Sonett I, 1956)
* SAAB 95 (1959)
* SAAB 96 (1960)
* SAAB Sonett II (1966)
* SAAB 99 (1967)
* SAAB Sonett III (1970)
* SAAB 90 (1984)
* SAAB 900 (1978), ny (1993)
* SAAB 9000 (1985), ny (1992)
* SAAB 9-2 (2006)
* SAAB 9-5 (1997), ny (2007)
* SAAB 9-3 (1998), ny (2002)
* SAAB 9-7x
* SAAB Sonett IV (2007)

**Канцэпты**
* SAAB 9X (2001)
* SAAB AeroX (2006)

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт
* Гісторыя лагатыпа
Smart

**Smart** (*Смарт*) — марка аўтамабіляў асоба малога класа, якія выпускаюцца аднайменнай кампаніяй, прыналежнай міжнароднаму аўтапрамысловаму канцэрну Daimler AG.

Сумеснае прадпрыемства MCC (Micro Compact Car AG) створана карпарацыямі Daimler-Benz і швейцарскай гадзіннікавай кампаніяй Swatch (у наступным Swatch выйшла з гэтага праекту) з мэтай стварэння гарадскога двухмеснага і вельмі эканомнага міні-аўтамабіля Smart. Micro Compact Car у верасні 2002 змяніла назву на Smart GmbH.

Мадэль Smart («Разумнік»), упершыню прадстаўленая на аўтасалоне ў Франкфурце у 1997. Вытворчасць вядзецца ў французскім горадзе Амбаш з 1998.

Аўтамабіль абсталяваны трох-цыліндравым рухавіком аб'ёмам 0,6 л магутнасцю 45 л.с. з упырскам паліва. Рухавік размяшчаецца ззаду і прыводзіць заднія колы. У мадыфікацыі з турбанадувам магутнасць павялічваецца да 55 л.с. Максімальная хуткасць 135 км/ч. У 1999 г. мадэльны шэраг быў дапоўнены мадыфікацыяй з дызельным рухавіком з турбанадувам аб'ёмам 0,8 л магутнасцю 41 л.с.

Прэм'ера кабрыялета — верасень 1999 г.

У лістападзе 1999 г. быў паказаны варыянт з рухавіком cdi.

## Мадэльны шэраг 
* Fortwo
* Forfour
* Roadster
* Crosstown (Канцэпт)
* Formore
* Smart EV

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт
* Краш-тэст Smart'а

Катэгорыя:Daimler AG
Subaru

**«Субару»** (**Subaru**, катакана: スバル) — марка аўтамабіляў, даччынае падрадзяленне і брэнд японскай кампаніі Fuji Heavy Industries (FHI).

У перакладзе з японскага «Субару» пазначае «Плеяды», што адлюстравана ў лагатыпе маркі.

## Мадэлі, якія вырабляюцца 
thumb|left|Самая знакамітая мадэль фірмы - Impreza WRX STI

* Baja
* B9 Tribeca
* Forester (a crossover SUV)
* Impreza
* Impreza WRX
* Impreza WRX STi
* Legacy/Liberty
* Outback
* Pleo (a Keicar)
* R1 (a Keicar)
* R2 (a Keicar)
* Sambar (a Keicar)
* Stella (a Keicar)

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт **Subaru** 

Катэгорыя:Аўтамабілебудаўнічыя кампаніі
Tata Motors

**Tata Motors Limited** — найбуйнейшая індыйская аўтамабілебудаўнічая кампанія, уваходзіць у Tata Group. Штаб-кватэра кампаніі размяшчаецца ў Мумбаі.

Заснаваная ў 1960 годзе. Раней была вядомая пад назвай TELCO (TATA Engineering and Locomotive Company).

## Уласнікі і кіраўніцтва 
Акцыянеры кампаніі — Tata Sons (21,92 %), Tata Steel (8,4 %), Life Insurance Corporation of India (7,95 %), Daimler Chrysler A.G. (6,64 %). Рынкавая капіталізацыя на пачатак студзеня 2008 г. — $7,54 млрд.

Старшыня рады дырэктараў кампаніі — Ратан Тата.

## Мадэлі 
* Tata Nano

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт кампаніі

Катэгорыя:Аўтамабілебудаўнічыя кампаніі Індыі
Катэгорыя:Вытворцы аўтобусаў
Suzuki

**Suzuki Motor Corporation** ()  — японская аўтамабілебудаўнічая кампанія. Штаб-кватэра — у горадзе Хамамацу, прэфектура Сідзуока.

## Гісторыя 
Заснаваная ў 1909 годзе Міціо Судзукі. Кампанія пачала сваю дзейнасць з выпуску мотаровараў і матацыклаў. У кастрычніку 1955 года выпусціла свой першы аўтамабіль — кей-кар Suzulight.

У 1959 годзе Suzuki пачала продаж машын на экспарт. У 1975 годзе ў Пакістане адкрыўся першы за межамі Японіі завод маркі па выпуску аўтамабіляў. У 1983 годзе было створана прадпрыемства ў Індыі, у 1992 годзе — у Венгрыі.

## Дзейнасць 
У 1955—2023 гады па ўсім свеце было прададзена 80 мільёнаў аўтамабіляў. З гэтага ліку 36% былі прададзеныя ў Японіі, 10% у Еўропе, 13,5% у Азіі, 32,6% у Індыі і 7,8% у астатнім свеце. Найбольш папулярнай мадэллю з’яўляецца «Alto» (у мадэльным шэрагу з 1979 года), на якую прыпадае 20% ад гэтай колькасці.

* Вытворчыя пляцоўкі:
** **Касай** (Японія). Найбуйнейшы айчынны завод кампаніі. Адчынены ў 1970 годзе, а ў 1983 годзе быў пабудаваны другі корпус. Комплекс займае плошчу 1 191 000 кв. метраў, з якіх 477 000 — будынкі. Колькасць супрацоўнікаў — каля 2 490 чалавек. Выпускае малалітражныя аўтамабілі і невялікія пазадарожнікі: Alto, Wagon R, Spacia, Hustler, Jimny. Вытворчая магутнасць — больш за 400 000 аўтамабіляў у год. Таксама вырабляе лодачныя рухавікі.
** **Эстэргам** (Венгрыя). Пачаў дзейнасць ў 1992 годзе. У 2006 годзе з канвеера сышоў мільённы аўтамабіль, двухмільённы — у 2011. Станам на 2022 год выпускае аўтамабілі (красоверы Suzuki S-Cross і Vitara), матацыклы і лодачныя маторы. Колькасць супрацоўнікаў — каля 10 000 чалавек; вытворчая магутнасць — 170 000 аўтамабіляў у год.

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт кампаніі

Катэгорыя:Кампаніі Японіі
Катэгорыя:Аўтамабілебудаўнічыя кампаніі
Катэгорыя:Вытворцы матацыклаў
Alfa Romeo

**Alfa Romeo** (''''), поўная назва Alfa Romeo Automobiles S.p.A — італьянская аўтамабілебудаўнічая кампанія, заснаваная ў 1910 годзе і выпускае аўтамабілі пад маркай «Альфа-Рамэа». З 1986 года з’яўляецца даччынай кампаніяй канцэрна FIAT Group.

## Гісторыя 
Першапачатковая назва A.L.F.A. (Anonima Lombarda Fabbrica di Automobili), што ў перакладзе азначае «Ламбардскае акцыянернае таварыства па вытворчасці аўтамабіляў». Прадпрыемства было створана на базе Societa Anonima Italiana Darracq (SAID) — італьянскага аўтазборачнага філіяла (1906—1910) парыжскага аўтазавода Alexandre Darracq ў Неапалі, які не прынёс сваім заснавальнікам камерцыйнага поспеху.

У 1910 годзе вытворчасць пераносіцца ў наваколле Мілана (Ламбардыя), створаны першы аўтамабіль новай маркі: A.L.F.A. 24 CV. У эмблеме фірмы выкарыстоўваюцца сімвалы горада Мілана — змяя (велізарны вуж), праглынаючы чалавека, і чырвоны крыж на белым полі — сімвалы, ўвасабляюць прадпрымальнасць і магутнасць. Старадаўняя легенда абвяшчае, што родапачынальнік шляхетнай ламбардыйскай сям’і Вісконці (Visconti) падчас першага крыжовага паходу забіў у паядынку сарацына, у якога на шчыце быў намаляваны змей, пажыраючы чалавека, а чырвоны крыж на белым полі нагадвае аб гераічным учынку жыхара Мілана, які першым ўстанавіў крыж на сцяне Ерусаліма па часе Першага крыжовага паходу.

У 1915 годзе кіраўніцтва прадпрыемствам пераходзіць да Нікола Рамэа, які ўвекавечыў пасля сваё імя ў назве аўтамабільнай маркі Alfa Romeo. У гады першай сусветнай вайны аўтамабільная вытворчасць было спынена. Прадпрыемства перайшло на выпуск авіяцыйных рухавікоў, кампрэсараў і генератараў.

У 1919—1920 гады з запчастак, якія засталіся з 1915 года сабрана 105 машын мадэлі Torpedo 20/30 HP. Менавіта яны першымі атрымалі назву Alfa Romeo. У наступныя гады кампанія стварае гоначныя аўтамабілі, поспехі якіх служаць нядрэннай рэкламай для рэалізацыі створаных на іх базе раскошных аўтамабіляў.

У 1933 годзе кампанія нацыяналізавана, з 1935 удзельнічае ў ваеннай праграме па вытворчасці авіярухавікоў і грузавых аўтамабіляў для арміі. З пачаткам Другой сусветнай заводы Alfa Romeo падвяргаюцца разбуральным бамбаванням. У сувязі з гэтым галоўная вытворчасць пераносіцца ў пячоры Costozza. Зацікаўленасць нацысцкіх уладаў у захаванні вытворчасці дазваляе захаваць саму кампанію і яе калектыў. Дырэктар кампаніі Хуго Гоббато быў расстраляны ў 1945 годзе за супрацоўніцтва з нацыстамі. Гісторыя завода была блізкая да завяршэння.

У 1947 годзе была адноўлена вытворчасць даваеннай мадэлі «Alfa Romeo 6C Golden Arrow» паралельна асвойвалі вытворчасць газавых і электрычных пліт.

У 1986 годзе кампанія ўваходзіць у склад FIAT Group.

## Мадэльны шэраг 
### Галерэя 

Выява:MHV Alfa-Romeo 6C Gran Sport 1931 01.jpg
Выява:Alfa Romeo 1900 SS Ghia.jpg
Выява:Alfa Romeo 1900 berlina (front view).jpg
Выява:Alfa Romeo Junior GT.JPG
Выява:MHV Alfa-Romeo GTV 01.jpg
Выява:Alfa Romeo 156 Selespeed.jpg
Выява:Alfa Romeo 8c.jpg

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт 
* Гісторыя эмблемы Alfa Romeo
Анатоль Інакенцевіч Зайцаў

**Анатоль Інакенцевіч Зайцаў** (, Чайбалсан, Манголія) — начальнік Генеральнага штаба Абхазіі, намеснік міністра абароны.

## Біяграфія 
У 1979 годзе з адзнакай скончыў Акадэмію бронетанкавых войскаў, а ў 1991 годзе таксама з адзнакай Акадэмію Генеральнага штаба. Займаў пасады начальніка штаба Забайкальскай ваеннай акругі Расіі, галоўнага ваеннага дарадцы ў Сірыі. Пасля заканчэння тэрміна службы ў расійскім войску прыняў прапановы абхазскага ўрада аб працягу службы ў Абхазіі і атрымаў абхазскае грамадзянства.

Катэгорыя:Узброеныя сілы Рэспублікі Абхазія
Катэгорыя:Удзельнікі вайны ў Паўднёвай Асеціі (2008)
Kubichek!

**Kubichek!** — брытанскі індзі пост-рокавы гурт з Ньюкасла. Створаны ў 2004 годзе былымі удзельнікамі Parklandsway.

## Дыскаграфія
### Студыйныя альбомы
* "Not Enough Night" - 19 сакавіка 2007
### Самотнікі
* "Nightjoy"
* "Taxi"
* "Opening Shot" (Супольна з The Motorettes) - 10 ліпеня 2006
* "Hometown Strategies" (Супольна з The Motorettes)
* "Outwards" - 11 снежня 2006
* "Nightjoy" (перавыданне) - 5 сакавіка 2007
* "Stutter" - 28 мая 2007
* "Method Acting" - 3 верасня 2007

Катэгорыя:Музычныя калектывы Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Музычныя калектывы, якія з’явіліся ў 2004 годзе