Ян Труэль

**Ян Гу́стаф Труэль** (; ) — адзін з самых тытулаваных шведскіх кінарэжысёраў, намінант на прэміі «Оскар» і «Незалежны дух», прызёр дзясяткаў міжнародных кінафестываляў і лаўрэат шматлікіх прэстыжных кінапрэмій, у тым ліку «Сярэбраны мядзведзь» 42-га Берлінале за рэжысёрскую работу стужкі «».

Вядомым у Швецыі Труэль стаў пасля рэлізу дэбютнай драмы «», у свеце маладога рэжысёра ўведалі пасля прэм’еры высокабюджэтнага фільма «Эмігранты», які атрымаў два «Залатыя глобусы» і намінаваўся на пяць «Оскараў». Да канца 1960-х гадоў Труэль стаў адным з лідараў г.зв. *Групы 13* (разам з Бу Відэрберг, сваім настаўнікам і блізкім сябрам).

Рэжысёрскі стыль Яна Труэля вылучаецца паэтычнай вобразнасцю персанажаў, энергічным буйным планам ўступных кадраў і выразным паказам думак і пачуццяў герояў. Фільмы Яна Труэля вядомыя ва ўсім свеце, многія з іх лічацца класікай скандынаўскага кінематографа.

Ян Труэль найбольш вядомы як стваральнік дылогіі пра шведскіх эмігрантаў — «Эмігранты» і «Пасяленцы», выдатным выкананнем роляў у гэтых карцінах вызначыліся Макс фон Сюдаў і Ліў Ульман.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў сям’і стаматолага Густафа Труэля. Яну было восем гадоў, калі пачалася Другая сусветная вайна, разам з бацькамі і двума братамі жыў на шведскім паўднёвым узбярэжжы, насупроць Капенгагена, былі выпадкі, што яны чулі кананаду.
 
У сярэдзіне 1950-х гадоў Труэль пачаў працаваць у мясцовай школе і тады купіў 8 мм камеру, на якую зняў свой першы кароткаметражны фільм пад назвай «Хлусня, або млявыя ўздыхі на млыну». Неўзабаве шведскае тэлебачанне выкупіла у Труэля права на паказ карціны.

Цягам многіх гадоў Труэль працаваў аператарам на здымачных пляцоўках праектаў Бу Відэрберга, але ўжо ў 1966 годзе дэбютаваў як рэжысёр, зняў драму «», у аснове сцэнарыя карціны аўтабіяграфія вядомага шведскага пісьменніка Эйвінда Юнсана. У Швецыі фільм меў вялікі поспех, дзякуючы яму Труэля заўважыў драматург Вільгельм Муберг, які тым часам шукаў рэжысёра для экранізацыі свайго цыклу раманаў «Эмігранты».

У 1968 годзе Труэль зняў стужку «», якая атрымала галоўны прыз 18-га Берлінскага кінафестывалю. Праз два гады Труэль пачаў здымкі «Эмігрантаў», Вільгельм Муберг кансультаваў Труэля на здымачнай пляцоўцы і, урэшце, карцінай быў задаволены. Здымкі праходзілі ў самой Швецыі і ў ЗША. За рэжысуру і сцэнарый «Эмігрантаў» Труэль быў намінаваны на прэмію «Оскар».

Праз год рэжысёр зняў сіквел «Эмігрантаў» — «Пасяленцы» з тымі ж Сюдавым і Ульман у ролях, але стужка не мела поспеху сваёй папярэдніцы. У 1992 годзе, на 42-м Берлінскім кінафестывалі, Труэль атрымаў «Сярэбранага мядзведзя» за найлепшую рэжысёрскую работу фільма «». З наступных праектаў Труэля вылучаецца байапік «», дзе ролю пісьменніка Кнута Гамсуна выконвае талісман Труэля Макс фон Сюдаў, і арт-хаўсны хіт «», намінаваны на «Залаты глобус».

У снежні 2012 года выйшаў новы фільм Труэля — біяграфічная драма «». «Рабіць з Максам — гэта заўсёды прыгода» — кажа Труэль.

## Фільмаграфія 
* 1962: к/ф Хлопчык і цмок (Pojken och draken) — рэжысёр, сцэнарыст, аператар
* 1966: Вось тваё жыццё (Här har du ditt liv) — рэжысёр, сцэнарыст, аператар
* 1968: Эне, бэне, рэс (Ole dole doff) — рэжысёр, сцэнарыст, аператар
* 1971: Эмігранты (Utvandrarna) — рэжысёр, сцэнарыст, аператар
* 1972: Пасяленцы (Nybyggarna) — рэжысёр, сцэнарыст, аператар
* 1973: т/ф Ніткі (Gamen) — рэжысёр
* 1974: Нявеста Зэндзі (Zandy’s Bride) — рэжысёр
* 1977: Бах! (Bang!) — рэжысёр, сцэнарыст, аператар
* 1979: Ураган (Hurricane) — рэжысёр
* 1982: Палёт Арла (Ingenjör Andrées luftfärd) — рэжысёр, сцэнарыст, аператар
* 1988: д/ф Краіна саг (Sagolandet) — рэжысёр, сцэнарыст, аператар
* 1991: Капітан (Il capitano) — рэжысёр, сцэнарыст, аператар
* 1996: Гамсун (Hamsun) — рэжысёр, сцэнарыст, аператар
* 1997: д/ф Замарожаная мара (En frusen dröm) — рэжысёр, сцэнарыст, аператар
* 2000: д/ф З Швецыі (Från Sverige i tiden) — рэжысёр
* 2001: Белы як снег (Så vit som en snö) — рэжысёр, сцэнарыст, аператар
* 2003: д/ф Уяўленне (Närvarande) — рэжысёр, сцэнарыст, аператар
* 2007: д/ф Мелодыя (Färgklang) — рэжысёр, аператар
* 2008: Незабыўныя моманты (Maria Larssons eviga ögonblick) — рэжысёр, сцэнарыст, аператар
* 2012: Суд над нябожчыкам (Dom över död man) — рэжысёр, сцэнарыст

## Узнагароды і намінацыі 
## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Мальмё
Катэгорыя:Кінарэжысёры Швецыі
Катэгорыя:Сцэнарысты Швецыі
Катэгорыя:Кінааператары Швецыі