Сяргей Валер’евіч Кавалёў

**Сяргей Валер’евіч Кавалёў** (нар. , ) — беларускі драматург, крытык, паэт, літаратуразнаўца. Доктар філалагічных навук. Спецыяліст па літаратуры Вялікага Княства Літоўскага XVI—XVIII ст. Доктар філалагічных навук (2002), прафесар (2012). Жыве ў Любліне (Польшча).

## Біяграфія 
Скончыў у 1985 годзе філалагічны факультэт БДУ па спецыяльнасці «беларуская і руская філалогія», у 1988 годзе — аспірантуру пры кафедры беларускай літаратуры БДУ. У 1991 годзе абараніў кандыдацкую дысертацыю па тэме «Героіка-эпічная паэзія Беларусі і Літвы канца XVI ст.». У 1999 годзе — дактарантуру БДУ. У 2002 годзе абараніў доктарскую дысертацыю па тэме «Станаўленне польскамоўнай паэзіі ў полілінгвістычнай літаратуры Беларусі эпохі Рэнесансу». Стажыраваўся ў Ягелонскім універсітэце (Кракаў, Польшча).

У 1988—2004 гадах выкладчык, дацэнт, прафесар кафедры гісторыі беларускай літаратуры БДУ. З 1993 года выкладаў, з 2008 — на пастаяннай працы ва Універсітэце імя Марыі Кюры-Складоўскай у Любліне (Польшча): прафесар, дырэктар Інстытута славянскай філалогіі, загадчык кафедры славянскага літаратуразнаўства Інстытута неафілалогіі. Выкладаў гісторыю беларускай і рускай літаратур у навучальных установах Літвы, Харватыі, Германіі ў межах міжнароднай праграмы «Erasmus».

Галоўны рэдактар навуковага часопіса «Studia Białorutenistyczne».

Сябра Саюза беларускіх пісьменнікаў з 1989 года.

## Творчасць, навуковая дзейнасць 
Друкуецца з 1980. Даследуе праблемы сучаснай беларускай паэзіі (зборнікі артыкулаў «Як пакахаць ружу», 1989; «Партрэт шкла», 1991), шматмоўную літаратуру Вялікага Княства Літоўскага (кнігі «Героіка-эпічная паэзія Беларусі і Літвы XVI ст.», 1993; «Станаўленне польскамоўнай паэзіі ў полілінгвістычнай літаратуры Беларусі эпохі Рэнесансу», 2002).

Драматург, стваральнік жанра герменеўтычнай драматургіі. Аўтар п’ес, напісаных на гістарычным, фальклорным матэрыяле і пастаўленых у Беларусі, Расіі, Украіне, Польшчы, Славакіі, Балгарыі.

Аўтар п’ес «Драўляны рыцар» (паст. 1988), «Звар’яцелы Альберт, або Прароцтвы шляхціца Завальні» (паст. 1991), «Трышчан, або Блазны на пахаванні» (паст. 1995), «Люстэрка Бландоі» (паст. 1996 пад назвай «Заложніца кахання»), «Саламеі і амараты» (паст. 1996), «Стомлены д’ябал» (паст. 1997), «Францішка, або Навука кахання» (2000) і інш., створаных на аснове літаратурных твораў і фальклорным матэрыяле. Інсцэніраваў паэму «Тарас на Парнасе», творы С. Русецкай («Чатыры гісторыі Саламеі»), У. Караткевіча («Заяц варыць піва»).

С. Кавалёў распрацоўвае літаратурную тэхналогію рымейку. Яму ўласціва грунтоўнасць, раскаванасць і нязмушанасць пісьма. Ствараюцца не толькі пераробкі, але і арыгінальныя драматургічныя творы. Да такіх належыць п’еса «Стомлены д’ябал». Па аўтарскім вызначэнні, гэта фантасмагорыя ў дзвюх дзеях з жыцця і літаратуры беларусаў. Натхнёны творамі К. Марашэўскага, Ф. Аляхновіча, С. Кавалёў разгарнуў чараду смешных і павучальных авантур з удзелам селяніна Яські, яго жонкі Паўлінкі і Д’ябла. Нячысцік у творы парадаксальна добры, спагадлівы і безабаронны, ён памятае пра сваё былое анёльскае мінулае і стукаецца ў дзверы раю. Для чалавека, які не дасягнуў яшчэ сваёй дасканаласці, не зразумеў свайго прызначэння, дзверы да шчасця пакуль што зачыненыя.

Піша для дзяцей: «Хохлік» (паст. 1993), «Дарога на Віфліем» (1998). Выкарыстанне аўтарам казачных матываў, міфалагічных сюжэтаў, персанажаў носіць творчы характар. У п’есе-казкцы С. Кавалёва «Хохлік» галоўны герой — «маленькі барадаты дзядок у стракатай апранасе», «сярдзіты з выгляду, але добры ў душы чалавечак з сямейства гномаў». Ён дапамагае Дзяўчынцы, што заблукала ў зімовым лесе, адшукаць дарогу дахаты; ён жа здатны быць, калі што, і «выхавальнікам». Казачны ліхадзей — гном Карузлік, хітры і злы. Драматург знайшоў для звычайнага казачнага канфлікту паміж дабром і злом незвычайных персанажаў, надаўшы твору адценне загадкавасці, чарадзейства.

Напрамкі даследаванняў: старадаўняе беларускае і іншамоўнае пісьменства Вялікага Княства Літоўскага, усходнеславянская драма і тэатр, найноўшая беларуская літаратура.

## Узнагароды 
Лаўрэат Прэміі імя Ежы Гедройца Польскага інстытута ў Мінску (2001). Узнагароджаны медалём Камісіі нацыянальнай адукацыі Польшчы (2008), Залатым Крыжам Рэспублікі Польшча (2016).

## Бібліяграфія 
* «Мева» (1988)
* «Як пакахаць ружу» (1989).
* «Партрэт шкла» (1991)
* «Стомлены д’ябал» (2004)
* «Навука кахання» (2005)

## Асноўныя працы 
* Літаратура Вялікага Княства Літоўскага пачатку XVI—XVII стст.: феномен памежжа. Мінск, 2011.
* Шматмоўная паэзія Вялікага Княства Літоўскага эпохі Рэнесансу. Мінск, 2010.
* Літаратура Беларусі позняга Рэнэсансу: жанры, творы, асобы. Мінск, 2005.
* Гісторыя беларускай літаратуры: другая палова XVI ст.: курс лекцый. Мінск, 2005.
* Станаўленне польскамоўнай паэзіі ў полілінгвістычнай літаратуры Беларусі эпохі Рэнэсансу. Мінск, 2002.
* Героіка-эпічная паэзія Беларусі і Літвы канца XVI ст. Мінск, 1993.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* Беларуская літаратура: дапам. для вучняў 11-га кл. агульнаадукац. устаноў з беларус. і рус. мовамі навучання / пад рэд. А. Бельскага, М. Тычыны. — Мн.: Адукацыя і выхаванне, 2009. ISBN 978-985-471-320-5

## Спасылкі 
* Сяргей Кавалёў: біяграфія, спіс публікацый

Катэгорыя:Дактары філалагічных навук
Катэгорыя:Крытыкі Беларусі
Катэгорыя:Літаратуразнаўцы Беларусі
Катэгорыя:Дзіцячыя пісьменнікі Беларусі
Катэгорыя:Паэты Беларусі
Катэгорыя:Члены Саюза пісьменнікаў Беларусі
Катэгорыя:Драматургі Беларусі
Катэгорыя:Беларускамоўныя паэты
Катэгорыя:Беларускамоўныя пісьменнікі
Катэгорыя:Даследчыкі гісторыі Вялікага Княства Літоўскага