Лаўрэнцій Фаміч Цанава

{{Дзяржаўны дзеяч
 |беларускае імя   = Лаўрэнцій Фаміч Цанава
 |арыгінал імя     = 
 |выява            = Лаўрэнцій Фаміч Цанава.jpg
 |дата нараджэння  = 
 |месца нараджэння = 
 |дата смерці      = 
 |месца смерці     = 
 |тытул            = Міністр Дзяржаўнай Бяспекі БССР
 |сцяг             = Flag of the Byelorussian Soviet Socialist Republic (1937–1951).svg
 |перыядпачатак    = 15 сакавіка 1946
 |перыядканец      = 29 кастрычніка 1951
 |папярэднік       = пасада перайменаваная
 |пераемнік        = Міхаіл Баскакаў
 |тытул_2          = Народны камісар Дзяржаўнай бяспекі БССР
 |сцяг_2           = Flag of the Byelorussian Soviet Socialist Republic (1937–1951).svg
 |перыядпачатак_2  = 7 мая 1943
 |перыядканец_2    = 15 сакавіка 1946
 |папярэднік_2     = пасада адноўленная
 |пераемнік_2      = пасада перайменаваная
 |тытул_3          = Народны камісар Дзяржаўнай бяспекі БССР
 |сцяг_3           = Flag of the Byelorussian Soviet Socialist Republic (1937–1951).svg
 |перыядпачатак_3  = 26 лютага 1941
 |перыядканец_3    = 31 ліпеня 1941
 |папярэднік_3     = пасада ўтвораная
 |пераемнік_3      = пасада скасаваная
 |тытул_4          = Народны камісар унутраных спраў БССР
 |сцяг_4           = Flag of the Byelorussian Soviet Socialist Republic (1937–1951).svg
 |перыядпачатак_4  = 17 снежня 1938
 |перыядканец_4    = 26 лютага 1941
 |папярэднік_4     = Аляксей Наседкін
 |пераемнік_4      = Аляксандр Мацвееў
 |партрэт          =
 |подпіс           = 
 |мянушка          = 
 |псеўданім        = 
 |прыналежнасць    = 
 |гады службы      = 
 |званне           = 
 |род войскаў      = 
 |камандаваў       = 
 |партыя           = РКП(б), ВКП(б), КПСС 
 |частка           = 
 |бітвы            = 
 |узнагароды       = 
{ Style = "background: transparent"
       
-
       
-
       
}
{ Style = "background: transparent"
   
-
   
}
{ Style = "background: transparent"
 Медалі
}
 |Commons        = 
 |адукацыя       = 
 |Rodovid        =
 |сувязі         = 
 |у адстаўцы     = 
 |роспіс         = 
}}

**Лаўрэ́нцій Фамі́ч Цана́ва** (прозвішча да 1938 года — **Джанджгава** (*Джанджава*); жнівень 1900, в. Нахунова, Кутаіская губерня — , Бутырская турма) — савецкі дзяржаўны дзеяч, дэпутат Вярхоўнага Савета СССР, першы сакратар Поційскага абкама УКП(б) (1935—1937), народны камісар НКУС БССР (1938—1941), народны камісар (з 1946 — міністр) дзяржаўнай бяспекі БССР (люты-чэрвень 1941, 1943—1951), намеснік міністра дзяржаўнай бяспекі СССР (1951—1952). Генерал-лейтэнант (1945).

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў сялянскай сям’і. У лютым 1921 г. арганізоўваў у роднай вёсцы паўстанцкія атрады. З сакавіка 1921 г. перайшоў у органы НК (), начальнік палітычных бюро розных павятовых НК у Грузіі. Тут ён пазнаёміўся з Л. П. Берыям, што вызначыла поспех яго кар’еры.

З 1926 г. працаваў у пракуратуры, з 1929 г. — у сістэме Спецыяльных аддзелаў, а з мая 1929 г. — ізноў у НК. Нарэшце ў чэрвені 1929 г. Цанава быў прызначаны на самастойную пасаду начальніка Чыатурынскага райаддзела ДПУ, але ўжо ў снежні 1930 г. пераведзены Берыям у апарат ДПУ Грузіі, памочнікам начальніка ДПУ. З лютага 1933 г. працаваў у сістэме Наркамата саўгасаў і Спажыўсаюза; намеснікам дырэктара Лімантрэста (1933—1934), намеснікам начальніка Субтрапічнага ўпраўлення Наркамата земляробства ЗСФСР (1934—1935), намеснікам кіраўніка Самтрэста (1935). У сакавіку 1935 — ліпені 1937 — першы сакратар Поційскага гаркама КП(б) Грузіі, у кастрычніку 1937 — снежні 1938 — начальнік «Калхідбуда».

З 1937 дэпутат Вярхоўнага Савета СССР. Пасля прызначэння Берыі наркамам унутраных спраў СССР у 1938 годзе зрабіў бліскучую кар’еру. 17 снежня 1938 Цанава быў прызначаны наркамам унутраных спраў Беларусі, у лютым—чэрвені 1941 наркам дзяржаўнай бяспекі БССР. У 1939 арганізаваў масавыя арышты на далучаных да СССР тэрыторыях Заходняй Беларусі. У 1939—1952 гг. — член Цэнтральнай рэвізійнай камісіі УКП(б).

Пасля пачатку Вялікай Айчыннай вайны працаваў у 1941—1942 намеснікам начальніка Упраўлення спецыяльных аддзелаў НКУС СССР, адначасова ў 1941—1943 начальнік Спецыяльных аддзелаў Заходняга і Цэнтральнага франтоў. Падчас баёў на Заходнім фронце быў цяжка паранены і кантужаны. З 7 мая 1943 наркам (з 1946 — міністр) дзяржаўнай бяспекі Беларусі, адначасова ў 1943—1945 быў намеснікам начальніка Цэнтральнага штаба партызанскага руху, а ў 1945 быў намеснікам камандуючага 2-м Беларускім фронтам. У 1949—1951 выпусціў кнігу «Усенародная партызанская вайна ў Беларусі супраць фашысцкіх захопнікаў».

29 кастрычніка 1951 г. быў прызначаны намеснікам міністра дзяржаўнай бяспекі СССР і 6 лістапада 1951, акрамя таго, яшчэ начальнікам 2-га Галоўнага ўпраўлення (контрразведка) МДБ. 15 лютага 1952 г. быў зняты «за сур’ёзныя памылкі» і адпраўлены на пенсію. Пасля смерці І. В. Сталіна былы заступнік Цанавы — Берыя апублікаваў матэрыялы па забойстве Міхоэлса, і 4 красавіка 1953 Цанава быў арыштаваны. З турмы некалькі разоў звяртаўся да савецкага кіраўніцтва з просьбай пра вызваленне з-пад следства. Памёр у бальніцы Бутырскай турмы, паводле іншых звестак — скончыў жыццё самагубствам.

## Званні 
* Старшы маёр дзяржаўнай бяспекі (28 снежня 1938 г.)
* Камісар дзяржаўнай бяспекі 3-га рангу (14 сакавіка 1940 г.)
* Генерал-лейтэнант (9 ліпеня 1945 г.)

## Узнагароды 
* Чатыры ордэны Леніна
** № 5842 26 красавіка 1940 — за паспяховае выкананне заданняў Урада па ахове дзяржаўнай бяспекі
** № 51105 30 красавіка 1946 — за выслугу гадоў
** № 82167 30 снежня 1948 — у сувязі з 30-годдзем Беларускай ССР
** № 124924 12 жніўня 1950 — у сувязі з 50-годдзем з дня нараджэння
* Пяць ордэнаў Чырвонага Сцяга
** № 26342 12 красавіка 1942 — за самаадданую працу па ўмацаванні баяздольнасці частак Захфронта і бязлітасную барацьбу з фашысцкай агентурай
** № 4221 20 верасня 1943 — за выкананне заданняў Урада ў гады вайны
** № 1366 3 лістапада 1944 — за выслугу гадоў
** № 969 28 кастрычніка 1948 — за забойства Саламона Міхоэлса, пазбаўлены гэтага ордэна Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 9 красавіка 1953 года
** № 207 1 чэрвеня 1951 — за выслугу гадоў
* Ордэн Суворава 1 ступені (№ 214 15 жніўня 1944 г.)
* Два ордэны Кутузава 1 ступені
** № 567 21 красавіка 1945 — за барацьбу з нацыянальным супраціўленнем у Беларусі
** № 568 29 мая 1945 — за паспяховае выкананне заданняў Камандавання па арганізацыі перавозак абаронных і народнагаспадарчых грузаў у гады вайны
* Ордэн «Працоўнага Чырвонага Сцяга ССР Грузіі» (№ 105 1930)
* Ордэн Чырвонага Сцяга (Мангольская Народная Рэспубліка) (№ 402 1942)
* Ордэн Рэспублікі (Тувінская Народная Рэспубліка) (№ 95 красавік 1942)
* Ордэн Грунвальду 3 ступені (Польшча)
* 2 савецкія медалі
* 3 польскія медалі
* Нагрудны знак «Заслужаны работнік НКВД» (28 мая 1941)

## Спасылкі 
* Кароткія біяграфіі кіраўнікоў ДБ Беларусі 
* В.Егорычев. Друг Берии — Цанава // «7 дней»  
* Хто кіраваў НКУС 
* Минские легенды: Лаврентий Цанава — друг Берии, дачник, болельщик, убийца  
* 

Катэгорыя:Народныя камісары ўнутраных спраў БССР
Катэгорыя:Народныя камісары дзяржаўнай бяспекі БССР
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета СССР 1-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета СССР 2-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета СССР 3-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета БССР 1-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета БССР 2-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета БССР 3-га склікання
Катэгорыя:Памерлі ў турмах Расіі
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Самегрэла — Зема Сванеці