open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Славамір Равіч

**Славамір Равіч** (1 верасня 1915, Пінск — 5 красавіка 2004) — беларускі падарожнік.

## Біяграфічныя звесткі 
Нарадзіўся ў Пінску ў 1915 годзе. Закончыўшы школу, паступіў у архітэктурны каледж. У 1937 годзе маладога чалавека прызвалі ў польскае войска. Службу праходзіў у Брэсце. У ліпені 1939 года Славамір Равіч (ужо — афіцэр кавалерыі) узяў шлюб са сваёй першай жонкай.

Восенню 1939 года малады паручнік трапляе ў самае пекла пачатку Другой сусветнай вайны. Ён вяртаецца ў Пінск, дзе яго ўжо чакаюць. Славамір Равіч амаль адразу патрапіў у лапы НКУС. Яго дапытваюць у вязніцах Мінска, Харкава і Лубянкі, пасля чаго ссылаюць на 25 гадоў прымусовых працаў у сібірскі лагер № 303.

Разам з групай паплечнікаў адважыўся на ўцёкі. Знаходзячыся ў Якуціі, уцекачы выбралі маршрут на поўдзень. Выкарыстаўшы Байкал як прыродны ўказальнік некалькі тыдняў хутка і настойліва ішлі наперад. Дасягнулі Манголіі, затым накіраваліся на Тыбет. Падарожнік узгадвае, што падарожжа праз унутраную Манголію складалася на самай справе з пераходаў па невыноснай спёцы ад адной ракі да другой і фарсавання гэтых рэк. Славамір Равіч дэтальна апісвае жыхароў гэтых месц. Падрабязна апісвае ўраджэнец Пінска і пустыню Гобі. У Гімалаях падарожнікі аказаліся пад канец сакавіка 1942 года, цераз год пасля ўцёкаў з сібірскага лагера. Славамір Равіч пазней распавёў, што сустракаў у гарах снежнага чалавека.

Нарэшце ў Індыі вандроўнікаў — а іх засталося да таго часу толькі чацвёра — сустрэлі англійскія салдаты. Лекаванне прайшло ў шпіталі ў Калькуце. Пасля Славамір Равіч патрапіў у Польскі корпус Уладзіслава Андэрса, якія фарміраваўся ў Іране. Адтуль яго накіравалі ў Палесціну, там ён выкладаў у вайсковай школе. Пасля пераехаў у Вялікабрытанію, каб прайсці курс навучання на пілота.

Кнігу Славаміра Равіча «Доўгі шлях» запісаў англійскі журналіст Рональд Даўнінг. Яе пераклалі на 25 моў, агульны тыраж кнігі склаў паўмільёна экзэмпляраў. На беларускую мову пераклаў Віталь Абрамовіч.

Пры тым існуюць доказы таго, што пабег з ГУЛАГА ў Індыю быў няпраўдай. Журналісты Бі-бі-сі высветлілі, што ўраджэнца Пінска вызвалілі з ГУЛАГа ў 1942 годзе. Якраз тады адбылася амністыя польскіх салдат, якім дазволілі ўступіць у армію Андэрса. То бок ён не мог ажыццявіць гэты пабег. Таксама высветлілася, што Славамір Равіч трапіў у ГУЛАГ за забойства супрацоўніка НКУС. Сам аўтар не тлумачыў у кнізе прычыны свайго арышту.

## Бібліяграфія 
*  
* Доўгі шлях: кніга ўспамінаў / Славамір Равіч; пераклад з англійскай Віталя Абрамовіча. — Мінск: Кнігазбор, 2021. — 272 с. ISBN 978-985-883-010-6

## Спасылкі 
* Праз Кітай у Індыю. Мастацкая легенда беларускага вязня Славаміра Равіча 

Катэгорыя:Мемуарысты Беларусі
Катэгорыя:Падарожнікі Беларусі
Аляксандр Пятровіч Данялюк

**Аляксандр Пятровіч Данялюк** (псеўданімы: *Olda*; *Edmund Stefański*; , Варшава — люты 1937 ?) — палітычны дзеяч, публіцыст.

## Біяграфія 
У 1917 у Расіі, член Чугуеўскага рэўкама. У 1919 вярнуўся ў Польшчу. У 1921—1923 гадах сакратар акруговага камітэта Дамброўскага басейна КПП, член ЦК КП Усходняй Галіцыі. Адзін са стваральнікаў КПЗБ. У 1924 кааптаваны ў ЦК, член Сакратарыята ЦК КПЗБ. Выступаў у друку з публіцыстычнымі матэрыяламі. Тройчы арыштоўваўся польскімі ўладамі. У 1930 у апараце Выканкама Камінтэрна. У 1931—1935 у КП Румыніі: член ЦК і Палітбюро ЦК. З канца 1935 на гаспадарчай рабоце ў СССР.

Арыштаваны ў лютым 1937; загінуў. Рэабілітаваны ў 1955 годзе.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Рэпрэсаваныя савецкай уладай
Катэгорыя:Рэабілітаваныя ў СССР
Слуцкая балетная школа

**Слуцкая балетная школа** — балетная школа, якая дзейнічала ў 1756—1760 гадах пры Слуцкім тэатры Радзівіла. Балетмайстры — італьянскі харэограф і танцор А. Пуціні і француз Л. М. Дзюпрэ, капельмайстар — Ф. Вітман (пісаў музыку да опер і балетных пастановак).

## Гісторыя 
Школа размяшчалася ў флігелі, у ім жылі балетмайстар і 8—10-гадовыя дзеці мясцовых прыгонных сялян, мела сваю касцюмерную («вярсцярню») і неабходныя матэрыялы. Яшчэ адна сцэна Радзівілаў знаходзілася ў Белай (цяпер Бяла-Падляска, Польшча).

Першы танец, якому вучылі дзяцей, — кантрданс (неабходны для пастараляў).

Да 1759 года пастаўлены «Балет на тры пары», «Балет з Арлекiнам», «Венгерскі балет», «Турэцкі балет», шэраг пастараляў і дывертысментаў з нямецкамі, швейцарскімі і цірольскімі танцамі, танцы «стралкоў», «чараўнікоў», «садоўнікаў», «чарцей», «камінараў», «кветачніц» і «сялянак».

У 1756 годзе адбыліся першыя гастролі ў Нясвіжы, у 1757 годзе — наступныя, апошнія — у снежні 1759 года.

З 1760 года (пасля смерці Г. Ф. Радзівіла) слуцкі балет зліўся з нясвіжскай трупай М. К. Радзівіла, якая па колькасным складзе наблізілася да найбуйнешых балетных труп у Заходняй Еўропе.

У Слуцку падрыхтаваны першы беларускі балетмайстар А. Лойка (пазней працаваў у Нясвіжы).

## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Гісторыя тэатра Беларусі
Катэгорыя:Гісторыя Слуцка
Катэгорыя:Балетныя навучальныя ўстановы
Катэгорыя:З’явіліся ў 1756 годзе
Катэгорыя:1756 год у Беларусі
Катэгорыя:Зніклі ў 1760 годзе
Юльян Брун

**Юльян Брун** (партыйныя псеўданімы: *Спіс*, *Брановіч*; , Варшава — ) — публіцыст.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 21 красавіка 1886 года ў Варшаве.

З 1905 года член партыі Сацыял-дэмакратыя Каралеўства Польскага і Літвы; з 1919 года — КПП. Удзельнічаў у рэвалюцыі 1905—1907 гадоў. Ратуючыся ад рэпрэсій царскіх улад, эмігрыраваў у Францыю, потым у Балгарыю. У 1924 годзе арыштаваны польскімі ўладамі, асуджаны на 8 гадоў турмы. З 1926 года ў выніку абмену палітвязнямі — у СССР. Жыў у Маскве, працаваў у ТАСС. У 1929 годзе накіраваны на падпольную работу ў Заходнюю Беларусь, прадстаўнік ЦК КПЗБ пры ЦК КП(б)Б. У 1928—1938 гадах — адзін з рэдактараў часопіса «Nowy Przegląd» — тэарэтычнага органа ЦК КПП.

У 1936—1941 гадах — у эміграцыі ў Бельгіі і Францыі. Вясной 1941 года прыехаў у СССР. Займаўся публіцыстыкай.

Памёр 28 красавіка 1942 года.

## Сям’я 
Жонка — Стэфанія Станіславаўна Брун (у дзявоцтве — Уншліхт, 1888—1947), прадстаўнік кампартыі Польшчы ў ВККІ, сястра Іосіфа Уншліхта.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Імігравалі ў Францыю з Расіі
Катэгорыя:Рэпрэсаваныя ў Польскай Рэспубліцы (1918—1939)
Катэгорыя:Публіцысты СССР
Другая кніга Ездры

**Другая кніга Е́здры (Э́зры)** — кніга, якая ў праваслаўі ўваходзіць у склад Старога Запавету, але адсутнічае ў Яўрэйскай Бібліі (Танаху) і не ўваходзіць у Стары Запавет у каталіцызме і пратэстантызме. Змяшчалася ў дадатак да Вульгаты, але адсутнічае ў Новай Вульгаце. У Рускай праваслаўнай царкве адносіцца да другакананічных кніг. У грэчаскай Бібліі называецца «Έσδρας Α'», у дадатку да лацінскага выдання Бібліі — «Эзра III» (*Esdra III*) з загалоўкам «*De Templi restitutione*». У іўдаізме, каталіцызме і пратэстантызме. Захавалася ў тэксце многіх грэчаскіх кодэксаў Септуагінты, але адсутнічае ў Сінайскім кодэксе. Першае гістарычнае ўказанне на другую кнігу Ездры знаходзіцца ў гісторыка Іосіфа ФлавІя (37—100 гг. н.э.), у сувязі з чым яе датуюць I стагоддзем да н.э. і не пазней за I стагоддзе н. э.. Адзіны арыгінальны тэкст кнігі - аповяд пра спрэчку трох целаахоўнікаў цара Дарыя, адным з якіх быў Зарававель, і пра перамогу, якую той атрымаў у гэтай спрэчцы. Магчыма, што гэта персідскае прыдворнае апавяданне, або аўтар выкарыстоўваў іўдзейскае паданне..

## Спасылкі 
* Другая кніга Ездры ў рускім сінадальным перакладзе
* Зарававель перад Дарыем

Катэгорыя:Кнігі Старога Запавету
Катэгорыя:Кнігі паводле алфавіта
Катэгорыя:Другакананічныя кнігі
Мацей Пранчынскі

**Мацей Пранчы́нскі** () — танцоўшчык і балетмайстар 2-й паловы 18 стагоддзя.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў г. Беласток. Вучань А. Пуціні.

У 1765—1772 гадах танцоўшчык прыдворнага тэатра гетмана Браніцкага ў Беластоку, у 1774—1776 гадах у Варшаўскім тэатры балета. Як балетмайстар пераклаў для Варшаўскай сцэны балеты «Дыяна і Эндыміён», «Сідней і Сілы», «Паляванне Генрыха IV».

У 1777 годзе выступаў у Слонімскім тэатры Агінскага.

У 1780—1785 гадах танцоўшчык і балетмайстар прыдворных тэатраў Сапегаў у Ружанах (у 1784 годзе паставіў балет «Літасцівасць Ціта») і Дзярэчыне.

У 1794—1795 гадах дырэктар трупы ў Вільні.

У 1795—1798 выступаў у прыдворным Шклоўскім тэатры Зорыча.

## Літаратура 
* 

## Крыніцы 
Катэгорыя:Балетмайстры паводле алфавіта
Пералёўскі сельсавет

**Пералё́ўскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Веткаўскага раёна Гомельскай акругі. Цэнтр — вёска Пералёўка.

Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года сельсавет у складзе Свяцілавіцкага раёна Гомельскай акругі БССР. З 4 жніўня 1927 года ў складзе Веткаўскага раёна. 30 снежня 1927 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Вяліканямкоўскага сельсавета.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / А.И. Карпачева и др. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Т. 1: (1917―1941 гг.). — Мн., «Беларусь», 1985. — 390 с.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Веткаўскага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Свяцілавіцкага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1926 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1927 годзе
Уладзімір Дунаеў

**Уладзімір Дунаеў** — беларускі вучоны, спецыялізуецца ў вобласці энергетычнай і рэгіянальнай палітыкі, праблем вышэйшай адукацыі. Доктар філасофскіх навук, прафесар. Сузаснавальнік Агенцтва сацыяльнай і палітычнай экспертызы (Вільня). Рэцэнзент і аўтар «Беларускага штогодніка». Сябра і эксперт Грамадскага Балонскага камітэта.

## Біяграфія 
Адзін са стваральнікаў і першы прарэктар Еўрапейскага гуманітарнага ўніверсітэта (1992—2008).

Пасля прэзідэнцкіх выбараў 2020 года ўвайшоў у склад Каардынацыйнай рады па забеспячэнні трансферу ўлады.

Катэгорыя:Палітолагі Беларусі
Катэгорыя:Педагогі Беларусі
Сакрэцыя

**Сакрэцыя** — шматзначны тэрмін.

* Сакрэцыя — мінеральны агрэгат.
* Сакрэцыя — працэс утварэння і выдзялення рэчыва з клеткі.
Юань Лунпін

**Юань Лунпін** (袁隆平; 7 верасня 1930 — 22 мая 2021) — кітайскі вучоны-аграном, вядомым як «бацька гібрыднага рысу».

## Біяграфія 
Нарадзіўся 7 верасня 1930 года.

Памёр Юань Лунпін на 91-м годзе жыцця. Жалобная цырымонія прайшла ў горадзе Чанша, што ў правінцыі Хунань (Цэнтральны Кітай).

## Навуковая дзейнасць 
У 1973 годзе Юань Лунпін вывеў першы ў свеце высокаўраджайны гібрыдны сорт рысу, які пазней пачаў шырока вырошчвацца ў Кітаі і іншых краінах, што дазволіла значна павысіць ураджайнасць. Больш за паўстагоддзя пайшло на даследаванне і распрацоўку гібрыднага рысу. Праводзіў даследаванні на насенняводчай базе ў астраўной правінцыі Хайнань на поўдні Кітая. Агульная пасяўная плошча гібрыднага рысу ў Кітаі з цягам часу перавысіла 16 мільёнаў гектараў, што складае 57 % ад агульнай плошчы пасеваў сельскагаспадарчай культуры, а пасяўная плошча гібрыднага рысу за мяжой дасягнула 8 млн га.

## Узнагароды 
Кавалер Ордэна Рэспублікі КНР.

Катэгорыя:Вучоныя Кітая
Аляксандр Вячаслававіч Драган

**Аляксандр Вячаслававіч Драган** ( , г. Брэст, БССР) — беларускі спецыяліст у галіне машыназнаўства, сістэм прывадаў і дэталей машын, тэхналогіі машынабудавання. Кандыдат тэхнічных навук (2000), дацэнт (2004).

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў 1975 годзе ў сям’і вядомага вучонага Вячаслава Драгана, які доўгі час ён быў першым прарэктарам Брэсцкага дзяржаўнага тэхнічнага ўніверсітэта (БрДТУ).

У 1997 годзе скончыў Брэсцкі дзяржаўны тэхнічны ўніверсітэт і паступіў у аспірантуру Інстытута надзейнасці машын Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі. У 2000 годзе абараніў дысертацыю на суісканне вучонай ступені кандыдата тэхнічных навук па спецыяльнасці 05.02.02 «Машыназнаўства і дэталі машын». У 2000 годзе, адразу пасля абароны дысертацыі, вярнуўся ў БрДТУ.

Працоўную дзейнасць ва ўніверсітэце пачаў з пасады малодшага навуковага супрацоўніка навукова-даследчага сектара. Працаваў асістэнтам, старшым выкладчыкам, дацэнтам кафедры тэхналогіі машынабудавання Брэсцкага дзяржаўнага тэхнічнага ўніверсітэта, у 2006—2009 гадах — яе загадчыкам. У 2009—2018 гадах — дэкан машынабудаўнічага факультэта ўніверсітэта.

Катэгорыя:Машынабудаўнікі Беларусі
Катэгорыя:Дэканы машынабудаўнічага факультэта БрДТУ
Катэгорыя:Рэктары Брэсцкага дзяржаўнага тэхнічнага ўніверсітэта
Катэгорыя:Рэпрэсаваныя рэжымам Лукашэнкі
Трэцяя кніга Ездры

**Трэцяя кніга Е́здры (Э́зры)** ( *Адкрыццё Ездры*,  *Прароцтва*) — кніга, якая ў праваслаўі ўваходзіць у склад Старога Запавету, але адсутнічае ў Яўрэйскай Бібліі (Танаху) і не ўваходзіць у Стары Запавет у каталіцызме і пратэстантызме. У Клемянцінскай Вульгаце змяшчалася ў дадатак з назвай *Чацвёртая кніга Ездры*, але адсутнічае ў Новай Вульгаце. У Рускай праваслаўнай царкве адносіцца да другакананічных кніг. Адсутнічаве ў Септуагінце і сучаснай грэчаскай Бібліі. У іўдаізме, каталіцызме і пратэстантызме. Не мае ні яўрэйскага, ні поўнага грэчаскага ці копцкага тэксту (толькі асобныя кавалкі). У цяперашні час вядомая толькі па перакладах на лацінскую (асноўная крыніца), сірыйскую, эфіопскую, арабскую і армянскую мовы. У славянскіх і рускай сінадальнай Бібліі перакладзена з лацінскай.
Паводле Тлумачальнай Бібліі Лапухіна, асноўная частка кнігі напісана ў дахрысціянскія часы, а раздзелы I—II і XV—XVI — у часы ранняга хрысціянства.

## Змест 
Пасля разбурэння Другога іўдзейскага Храма ў Ерусаліме ваярамі рымскага імператара Ціта (70 год н. э.) аўтар тэксту — відавочца катастрофы — шукае сэнс бедстваў, якія царуюць, а таксама шукае суцяшэння і надзеі ў будучыні. Аўтар выводзіць на сцэну Ездру (Эзру), які праз трыццаць год пасля разбурэння Першага храма (587 год да н. э.), прыгнечаны бедствамі свайго народа, задаецца пакутлівымі пытаннямі . На іх адклікаюцца арханёлы Урыіл і Ерэмііл. Выкліканыя імі алегарычныя відзежы Ездры лічыліся прароцкімі.

## Спасылкі 
* Трэцяя кніга Ездры ў рускім сінадальным перакладзе

Катэгорыя:Кнігі Старога Запавету
Катэгорыя:Кнігі паводле алфавіта
Катэгорыя:Другакананічныя кнігі
Катэгорыя:Апакаліптычная літаратура
Льюіс Уолт

**Льюіс Уільям Уолт** (; 16 лютага 1913 — 26 сакавіка 1989) — чатырохзоркавы генерал Корпуса марской пяхоты ЗША, удзельнік Другой сусветнай, Карэйскай і В’етнамскай войнаў.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 16 лютага 1913 гады ў акрузе Уобансі, штат Канзас. Скончыў сярэднюю школу ў Форт-Колінз, штат Каларада. У 1936 годзе атрымаў ступень бакалаўра ў галіне хіміі ва Універсітэце штата Каларада.

Ва ўзросце 17 гадоў уступіў у нацыянальную гвардыю, але ў красавіку 1937 г. перанакіраваўся ў 6-ы полк марской пяхоты. З жніўня таго ж года па люты 1938-го знаходзіўся ў камандзіроўцы ў Шанхаі, дзе займаўся аховай міжнародных паселішчаў.

7 жніўня 1942 гады ў якасці камандзіра роты А 1-га рэйдэрскага батальёна высадзіў сваю роту пры штурме острова Тулагі на Брытанскіх Cаламонавых астравах. Пасля гэтага далучыўся да 5-га палка марской пяхоты на Гуадалканале, дзе прыняў удзел у бітве за дадзены востраў у якасці камандзіра 2-га батальёна. У снежні 1943 году ўдзельнічаў у штурме мыса Глостэр, Новая Брытанія, а ў верасні 1944 — бітве за Пелеліум.

З лістапада 1952 па жнівень 1953 знаходзіўся ў Паўднёвай Карэі ў складзе 1-й дывізіяй марской пяхоты.

У чэрвені 1965 года прыняў камандаванне 3-ім экспедыцыйным корпусам марской пяхоты і 3-й дывізіяй марской пяхоты ў Паўднёвым В’етнаме, а таксама стаў галоўнакамандуючым ваенна-марскімі сіламі В’етнама і старэйшым саветнікам, каардынатарам I корпуса і I корпуса Рэспублікі В’етнам.

Сышоў у адстаўку 1 лютага 1971 года і пасля займаў пасаду дырэктара Моладзевага фонду марской пяхоты ЗША. Пазней каардынаваў расследаванне Сенатам ЗША міжнароднага незаконнага абароту наркотыкаў.

Памёр 26 сакавіка 1989 года ў сувязі з працяглай хваробай у доме састарэлых у Галфпорце, штат Місісіпі. Пахаваны на Нацыянальных могілках Куантыка.

## Літаратура 
*

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Чатырохзоркавыя генералы (КМП ЗША)
Катэгорыя:Генералы ЗША
Катэгорыя:Удзельнікі Другой сусветнай вайны
Катэгорыя:Удзельнікі вайны ў Карэі
Катэгорыя:Удзельнікі вайны ў В’етнаме
Спаса-Ушэсцеўская царква (Ждановічы)

**Спаса-Ушэсцеўская царква** — мураваны праваслаўны храм у в. Ждановічы Мінскага раёна Мінскай вобласці. Знаходзіцца на вуліцы Падлесная, 6.

## Гісторыя 
12 верасня 1994 года адбыўся сход вернікаў у колькасці 67 чалавек, на якой вырашылі стварыць праваслаўны прыход. 26 снежня 1994 года Мінскі аблвыканкам зарэгістраваў устаў прыходу.

У сакавіку 2001 года быў вылучаны ўчастак пад будаўніцтва храма. У 2002 годзе епіскапам Барысаўскім Іаанам быў асвячоны крыж на месцы будаўніцтва царквы. У верасні 2002 года парафія храма прайшла перарэгістрацыю.

Закладка новага храма адбылася ў 2005 годзе. Па праекце ўмяшчальнасць храма прыкладна разлічана на 300 чалавек.

## Настаяцелі 
* Анатоль Церах (сакавік 1995 — 2000)
* Дзімітрый Веташкін (з 22 жніўня 2000)
 

## Спасылкі 
* ЖДАНОВИЧСКИЙ ВОЗНЕСЕНСКИЙ ХРАМ

Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Мінскага раёна
Катэгорыя:Ждановічы (Мінскі раён)
Катэгорыя:Храмы Мінскай епархіі
Кніга Юдзіф

**Кніга Юдзіф** або **Кніга Юдыт** () — нароўні з кнігай Тавіта, адна з найбольш павучальных біблейскіх кніг. У праваслаўі і каталіцызме ўваходзіць у склад Старога Запавету, але адсутнічае ў Яўрэйскай Бібліі (Танаху) і не ўваходзіць у Стары Запавет у пратэстантызме. У Рускай праваслаўнай царкве і каталіцызме адносіцца да другакананічных кніг, у іўдаізме у пратэстантызме — да апокрыфаў.

## Мова напісання 
Няясна, ці была кніга напісана на іўрыце, або на грэчаскай мове. Найстарэйшая версія месціцца ў Септуагінце і можа быць перакладам з яўрэйскай або адразу напісанай па-грэчаску. 

## Змест 
Іўдзейская гераіня, патрыётка і сімвал барацьбы іўдзеяў супраць іх прыгнятальнікаў у старажытнасці на Блізкім Усходзе, Юдзіф . Пасля таго, як войскі асірыйцаў аблажылі яе родны горад, яна прыбралася і адправілася ў лагер ворага, дзе прыцягнула ўвагу палкаводца Алаферна. Калі ён напіўся і заснуў, яна адсекла яму галаву і прынесла яе ў родны горад, які такім чынам апынуўся выратаваным. Біблейская энцыклапедыя архімандрыта Нікіфара лічыць датай гэтага подзвігу каля 589 года да н.э.

## Біблія Францыска Скарыны 
Захавалася 9 асобнікаў выдання. На тытульным лісце змешчана гравюра і пашыраная назва кнігі («*Зуполъне выложены на руский языкъ докъторомъ Франциском Скориною изъ славнаго града Полоцька напредъ Богу ко чти и людемъ посполитым к научению*»), а на адвароце — прадмова, у якой Скарына коратка выкладае гісторыю Асірыйскай, Вавілонскай і Персідскай дзяржаў, а таксама абставіны патрыятычнага ўчынку Юдзіф:

«Дозволена нам сия книга Иудиф чести к нашему научению, абыхом, яко зеръцало, жену сию преславную пред очима имеюще, в добрых делах и в любви отчизны не толико жены, но и мужи наследовали и всякого тружания и скарбов для посполитого добра и для отчизны своея не шкодовали, понеже от прирожения звери, ходящие в пустыни, знають ямы своя; птици, летающие по возъдуху, ведають гнезда своя; рибы, плавающие по морю и в реках, чують виры своя; пчелы и тым подобныя боронять ульев своих, — тако ж и люди, игде зародилися и ускормлены суть по бозе, к тому месту великую ласку имають».

У канцы прамовы асветнік указвае, што першапачаткова кніга была напісана на халдзейскай мове. На 3-26 аркушах выдадзены тэкст 16 раздзелаў Кнігі Юдзіф, на апошнім аркушы — кароткае пасляслоўе.

## Спасылкі 
* Кніга Юдзіф ў рускім сінадальным перакладзе
* Кніга Юдыт у перакладзе Біблейскага таварыства ў Рэспубліцы Беларусь

Катэгорыя:Другакананічныя кнігі
*
Катэгорыя:Кнігі Старога Запавету
Катэгорыя:Кнігі паводле алфавіта
Спіс станцый Бакінскага метрапалітэна

Гэта спіс станцый Бакінскага метрапалітэна — сістэмы ліній метрапалітэна ў Баку (Азербайджан).

## Лініі і станцыі 
Бакінскі метрапалітэн складаецца з 3 ліній і 27 станцый.

### Чырвоная лінія 
Чырвоная лінія () рух ажыццяўляецца па вілачныя схеме з Зялёнай лініяй, а не асобна па кожнай з іх.

### Зялёная лінія 
Зялёная лінія () рух ажыццяўляецца па вілачныя схеме з Чырвонай лініяй, а не асобна па кожнай з іх.

#### Джафар Джабарлы — Шах Ісмаіл Хата 
Участак Зялёнай лініі, на якім рух часова ажыццяўляецца па-за агульнай сеткай, двума чоўнавымі цягнікамі.

### Фіялетавая лінія 
Фіялетавая лінія ()

## Станцыі якія будуюцца ці праектуюцца 
У 2021—2027 гадах плануецца пабудаваць 10 станцый (першая у спісе на фіялетавай лініі, апошнія 2 на Чырвонай, а астатнія на Зялёнай).

* 8 лістапада — адкрыта ў маі 2021 года
* B-4 («Спорткомклекс», «Джалілі Мамедгулузаде»)
* Y-14 («Аг Шехер» [Белы Горад])
* Y-15 («Азернефтьяг»)
* Y-16 («Нобель праспект» [праспект Нобеля])
* Y-17 (Азі Асланаў-2)
* Y-3
* Y-2
* Y-1
* Q-4
* Q-3

Будаўніцтва 3 новых станцый (Y-14, Y-15, Y-16) на Зялёнай лініі пачалося ў 2016 годзе.

Катэгорыя:Спісы станцый метро

Катэгорыя:Спісы:Азербайджан
Яфрэм Сямёнавіч Чуцікаў

**Яфрэм Сямёнавіч Чуцікаў** (?,  — ) — артыст балета.

## Біяграфія 
У 1780-1790-я гады прыгонны танцоўшчык Шклоўскага тэатра Зорыча.

У 1800-1820-х гадах характарны (камедыйнага плана) танцоўшчык балетнай трупы ў Пецярбургскіх імператарскіх тэатрах. Сярод партый: Фурыя Шаленства ў трагіка-пантамімным балеце «Медэя і Язон» (музыка Рудольфа, пастаноўка Ш.Дзідло), Скараход у балеце «Чарадзейная флейта».

У 1822 годзе адпушчаны на волю.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Артысты балета Беларусі
Катэгорыя:Артысты балета XIX стагоддзя
Нітра (рака)

**Нітра** () — рака ў Славакіі, пачынаецца ў гарах Малая Фатра, упадае ў Ваг, даўжыня 197 км.

Катэгорыя:Басейн Дуная
Катэгорыя:Рэкі Славакіі
Юліус Сакс

**Юліус Сакс** (;  — ) — нямецкі батанік, прафесар.

## Біяграфія 
Юліус Сакс нарадзіўся ў горадзе Брэслау (сучасны Уроцлаў). Скончыў Карлаў універсітэт. З 1861 года прафесар сельскагаспадарчай акадэміі ў горадзе Попельсдорф (цяпер у межах Бона), з 1867 года прафесар Фрайбургскага ўніверсітэта, з 1868 года — прафесар Вюрцбургскага ўніверсітэта.

## Навуковая дзейнасць 
Аўтар прац па па пытаннях фотасінтэзу, росту і руху раслін, іх мінеральным жыўленні і водным рэжыме, па прарастанню насення, фізіялагічнай паталогіі і гісторыі батанікі і інш. Складальнік першай фізіялагічнай класіфікацыі клетак раслін. Таксама высветліў, што крухмал утвараецца ў хларапластах у выніку засваення раслінамі вуглякіслага газу на сонечным святле. Выказаў меркаванне аб незалежным перамяшчэнні ў расліне бялковых рэчываў і вугляводаў.

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* Сакс Юлиус // «Мегаэнциклопедия Кирилла и Мефодия» megabook.ru 

Катэгорыя:Батанікі Германіі
Глыбаўскі сельсавет (Веткаўскі раён)

**Глы́баўскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Веткаўскага раёна Гомельскай акругі. Цэнтр — вёска Глыбаўка.

Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года сельсавет у складзе Свяцілавіцкага раёна Гомельскай акругі БССР. З 4 жніўня 1927 года ў складзе Веткаўскага раёна. 30 снежня 1927 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Новаграмыцкага сельсавета.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / А.И. Карпачева и др. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Т. 1: (1917―1941 гг.). — Мн., «Беларусь», 1985. — 390 с.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Веткаўскага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Свяцілавіцкага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1926 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1927 годзе
Сезон 2020 ФК Вікторыя Мар’іна Горка

У 2020 годзе футбольны клуб «Вікторыя» з Мар’інай Горкі прымаў удзел у двух афіцыйных турнірах на рэспубліканскім узроўні:
* Другой лізе чэмпіянату Беларусі 2020 (10 месца),
* Кубку Беларусі 2020/2021 (паражэнне ў 1/64 фіналу).

## Склад каманды 
*Станам на кастрычнік 2020 года*.

|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"

|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"

|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"

## Спасылкі 
* Сезон 2020 на сайце footballfacts.ru
* Сезон 2020 на сайце teams.by

2020
Вікторыя Мар’іна Горка
Сакрэцыя (геалогія)

]]
**Сакрэ́цыя** — мінеральны агрэгат звычайна акруглай формы, што запаўняе пустоты ў горных пародах і паводле мінеральнага складу адрозніваецца ад іх.

Сакрэцыі ўтвараюцца шляхам паслядоўнага адкладу рэчыва слаямі на сценках пустот у напрамку да сярэдзіны. Часам у сярэдзіне застаецца прастора, акаймаваная друзамі мінералаў. Слаі сакрэцыі могуць адрознівацца па колеру і складу. Утварэнне іх звязана з гідратэрмальнымі або гіпергеннымі працэсамі. Дробныя сакрэцыі называюць міндалінамі, буйныя — жэодамі.

Сакрэцыі выкарыстоўваюць у ювелірнай справе і ў якасці калекцыйнага матэрыялу.

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* *Слётов В. А.* К онтогении жеод кремнезёма из каменноугольных отложений Подмосковья // Сайт проекта «Рисуя Минералы» 

Катэгорыя:Мінеральныя агрэгаты
Шэйкаўскі сельсавет

**Шэ́йкаўскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Крупскага раёна Мінскай вобласці. Цэнтр — вёска Шэйка.

Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Крупскага раёна Барысаўскай акругі БССР. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Менскай акругі, з 18 чэрвеня 1927 года — у складзе Аршанскай акругі. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Крупскім раёне БССР, з 20 лютага 1938 года — Мінскай вобласці. 5 мая 1962 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Крупскага (9 населеных пунктаў: Асінаўка, Зароўе, Лебедзева, Ніва, Новы Засценак, Панскае, Худаўцы, Шэйка і Юзафова) і Бобрскага (9 населеных пунктаў: Віктоліна, Кляновічы, Ліпавец, Мярэцкі Двор, Навасёлкі, Сінічанка, Стаі, Туманова і Шацькі) сельсаветаў.

На момант скасавання ў склад сельсавета ўваходзілі 18 населеных пунктаў.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Крупскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1962 годзе
Макаві

**Макаві́** (саманазва *moqoit*) — індзейскі народ на поўначы Аргенціны. Агульная колькасць (2021 г.) — 25 000 чалавек.

У пачатку каланіяльнага перыяда макаві насялялі берагі ракі Бермеха, займаліся вандроўным паляваннем і збіральніцтвам. У XVII ст. яны асвоілі конегадоўлю і дзякуючы павелічэнню мабільнасці хутка пашырылі населеныя імі межы. Макаві сталі вядомы дзякуючы нападам на іспанскіх каланістаў і жорсткім адносінам да ваеннапалонных. Яны некалькі разоў бралі ў аблогу Санта-Фэ, у 1686 г. разбурылі горад Эстэка, у 1690 г. забілі 45 жыхароў Сан-Мігеля.

У 1743 — 1765 гг. большасць макаві прыняла каталіцызм і далучылася да езуіцкіх місій. Выгнанне езуітаў з іспанскіх калоній у 1767 г. прывяло да вяртання індзейцаў да качавога жыцця. У XIX ст. іх землі былі ўключаны ў склад Аргенціны. Макаві былі вымушаны інтэгравацца ў аргенцінскае грамадства. У нашы дні ў краіне афіцыйна зарэгістравана каля іх 40 абшчын.

Хаця ў выніку змен ладу жыцця шматлікія рысы традыцыйнай культуры былі згублены, макаві захоўваюць сваю этнічную тоеснасць, звычаі, звязаныя са старажытнымі культамі, рыбалоўствам, прыгатаваннем народных страў. 30 жніўня адзначаюць свята абнаўлення прыроды.  

## Спасылкі 
* Mocoví: Countries and Their Cultures
* Mocovi Language and the Mocovi Indian Tribe
* People & Culture
* Mocovi Indians - Catholic Answers

Катэгорыя:Індзейцы Паўднёвай Амерыкі
Катэгорыя:Народы Аргенціны
Музей мыла і гісторыі бруду (Быдгашч)

**Музей мыла і гісторыі бруду ** — музейная ўстанова ў Быдгашчы, дзе прадстаўлены экспанаты і аксэсуары, звязаныя з гігіенай чалавека, а таксама з гісторыяй вытворчасці і выкарыстання мыла. Размяшчаецца ў самым цэнтры старога горада на вуліцы Доўгай, 13.

## Апісанне 
Наведвальнікі музея могуць пазнаёміцца з гісторыяй гігіены і змагання з брудам, пачынаючы са старажытных часоў да сучаснасці. У музеі знаходзіцца рэканструяваны пакой для купання з XIX стагоддзя, а таксама сярэднявечную лазню.

Сярод экспанатаў знаходзіцца першы пераносны туалет, прататып душа, прыклады арыгінальных чыгунных ваннаў з XIX стагоддзя, шчоткі з конскага воласа для мыцця цела, пральныя машыны, сушылкі і прасавальныя каткі. Паказана таксама шмат прыкладаў пральных дошак і драўляных балеяў з розных часоў. Выставу ўзбагачаюць шматлікія фотаздымкі, якія паказваюць, якім чынам людзі на працягу стагоддзяў клапаціліся пра гігіену. Сярод іх ёсць і рэкляма мыла з газэтаў, якія выходзілі да 1939 года, прыклады інфармацыйных дошак з гасцінічных туалетаў.

У музеі знаходзіцца багатая калекцыя мыла з розных куткоў свету, да якой можна дакранутся.

## Узнагароды 
У 2013 годзе штомесячнік «National Geographic Traveler» намінаваў музей да ўзнагароды «7 новых цудаў Польшчы». У 2015 годзе ўстанова заняла першае месца ў рэйтынгу найцікавейшых музейных установаў у Польшчы таго ж часопіса. У сваю чаргу ў 2017 годзе музэй атрымаў сэртыфікат «Лепшы турыстычны прадукт», які выдае Польская турыстычная арганізацыя. выдаваць.

## Спасылкі 
* Музей бруду. Як мыліся і якую бялізну выбіралі ў Сярэднявеччы? 

Катэгорыя:Музеі Быдгашча
Гродзенская музычна-тэатральная школа Тызенгаўза

**Гро́дзенская музычна-тэатральная школа Тызенга́ўза** — тэатральная школа, якая існавала ў 1774—1780 гадах у г. Гродне. Створана падскарбіем надворным літоўскім А. Тызенгаўзам для задавальнення патрэб Гродзенскага тэатра Тызенгаўза. Працавала ў спецыяльным будынку на Гарадніцы.

## Гісторыя 
Адкрыццю школы папярэднічала падрыхтоўка музыкантаў скрыпачом Гродзенскай капэлы Т.Вежбаловічам (дагавор з ім заключаны 24 чэрвеня 1769 года). Навучаліся дзеці прыгонных сялян і мяшчан (ад 8—10-гадовага ўзросту), якіх падбіралі паводле музычных здольнасцей па загаду Тызенгаўза.

Былі тры класы. Вучні набывалі навыкі ігры на скрыпцы, альце, віяланчэлі, кантрабасе, віёле, флейце, габоі, кларнеце, фагоце, валторне, трубе, клавікордзе. У праграму заняткаў уваходзілі таксама спевы, танец, нотная грамата, тэорыя музыкі і кампазіцыя. Выкладаліся і некаторыя агульнаадукацыйныя прадметы (пісьмо, арыфметыка, французская і італьянская мовы, рысаванне), рукадзелле; чыталіся лекцыі па выхаванні.

Кіраўніком школы быў скрыпач і капельмайстар Л.Сітанскі, педагогамі — італьянскі кампазітар К.Абатэ, польскія і беларускія музыканты Д.Пташынскі, Б. і С. Сітанскія, А.Тумін, Геранім, Вежбаловіч, Е.Барковіч, Ф. Бірон, С.Швед, Я.Пашкоўскі, а таксама найбольш здольныя вучні М.Гжанкоўскі, Ю.Вайткевіч, М.Яленіч, італьянскі харэограф Г.Петынеці (1774—1779).

Школа давала добрую падрыхтоўку, яе вучні выступалі ў спектаклях тэатра (балеты Петынеці «Сялянскі балет», «Квартэт дудароў», «Балет пекараў», усе ў 1778 годзе). Выхаванцы школы — танцоўшчыкі Е.Валінскі, Д.Пякарская-Сітанская, М. Рымінскі, спявачка М.Сітанская праславіліся ў польскім тэатры.

З адстаўкай Тызенгаўза ад усіх пасад у 1780 годзе школа пераведзена ў Паставы і існавала да яго смерці ў 1785 годзе. У гэты час рыхтаваліся пераважна танцоўшчыкі (16 дзяўчат і 18 юнакоў), а таксама вакалісты і інструменталісты. Танец выкладалі Ф. Г. Ле Ду, прыгонны танцоўшчык Рымінскі. Ставіліся школьныя балетныя спектаклі (балет Ле Ду «Гілас і Сільвія» паказаны ў 1785 годзе ў Варшаве).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Гісторыя Гродна
Катэгорыя:Балетныя навучальныя ўстановы
Пілага

**Пілага́** (саманазва *pit´laxá*) — індзейскі народ рэгіёна Гран-Чака ў Паўднёвай Амерыцы. Жывуць на мяжы Аргенціны і Парагвая. Агульная колькасць (2021 г.) — 6 000 чалавек.

Пілага з'яўляюцца адным з народаў групы гуайкуру, абарыгенамі ўсходняй часткі Гран-Чака. З XVII ст. іспанцы ўзгадвалі плямёны вандроўных паляўнічых *Yapitalaguá* і *Zapitalagá*, якія маглі быць пілага. Іх часта блыталі з блізкімі па мове і культуры тоба. У 1884 г. большасць тэрыторый пілага былі далучаны да Аргенціны. Да 1911 г. рэгулярныя ўзброеныя сілы задушылі супраціўленне індзейцаў, а іх землі па нізкіх коштах прапаноўваліся перасяленцам. Пілага былі вымушаны ператварыцца ў наёмных рабочых. У 1947 г. пратэст рабочых аднога з цукровых прадпрыемстваў у Фармосе прывёў да масавых забойстваў пратэстантаў з боку аргенцінскай паліцыі. 

Пілага традыцыйна займалі багністы раён, дзе найбольш паспяховым заняткам было рыбалоўства. Увесну, калі пачынаўся разліў рэк, яны мігрыравалі на ўзвышшы, займаліся паляваннем і збіральніцтвам, а ўвосень зноў вярталіся да рэк. Паселішчы мелі часовы характар, звычайна ствараліся ў месцах, прыдатных да абароны, падчас сезонных міграцый спальваліся. Галоўнай сацыяльнай адзінкай з'яўлялася вялікая пашыраная сям'я на чале дарослага мужчыны. Аднак жанчыны ў ёй таксама адыгрывалі важную ролю. Шлюб быў матрылакальным. Пасля жаніцьбы муж далучаўся да сям'і жонкі. Шлюбны ўзрост для дзяўчат пачынаўся з 10 гадоў, што стварала пэўную пагрозу для маладых маці пры нараджэнні дзяцей. Сем'і заключалі паміж сабою ваенна-палітычныя і гаспадарчыя саюзы. 

У нашы дні пілага актыўна ўдзельнічаюць у руху карэнных народаў за свае правы, дамагаюцца прызнання рэпрэсій злачынствам супраць чалавечнасьці. Асноўнай формай аб'яднанняў з'яўляюцца культурныя і палітычныя арганізацыі.  

## Спасылкі 
* Pilagá — Pueblos Originarios de América
* Pilaga Language and the Toba-Pilagá Indian Tribe
* Historia del pueblo pilagá 
* Antropología y Estética: el caso de la cestería pilagá (Gran Chaco, Argentina)
* La masacre pilagá fue declarada crimen de lesa humanidad

Катэгорыя:Індзейцы Паўднёвай Амерыкі
Катэгорыя:Народы Аргенціны
Катэгорыя:Народы Парагвая
Андрыс Ліепа

**Андрыс Ліепа** (латыш. Andris Liepa; нар. , ) — савецкі і расійскі саліст балета, тэатральны рэжысёр і прадзюсар, народны артыст РФ (2009). Заснавальнік Дабрачыннага фонду імя свайго бацькі — народнага артыста СССР Марыса Ліепы.

## Біяграфія 
Андрыс Ліепа нарадзіўся 6 студзеня 1962 года ў Маскве ў сям’і народнага артыста СССР Марыса Ліепы і актрысы Маскоўскага драматычнага тэатра імя А. Пушкіна Маргарыты Жыгунова і атрымаў сваё імя ў гонар прадзеда, Андрэя Ліепы. Сястра — Ілзэ Ліепа, артыстка балета, актрыса, народная артыстка РФ (2002).

У дзяцінстве Андрыс праводзіў зімовыя і летнія канікулы ў рыжскім доме свайго бацькі, у бабулі Ліліі і дзядулі Эдуарда Ліепы, у цэнтры горада, на вул. Сколас, 18. Менавіта там ён пад кіраўніцтвам бацькі выканаў свой першы балетны Экзэрсіс.

У 1980 годзе скончыў МАХВ (клас Пракоф’ева).

У 1981 годзе стаў лаўрэатам IV Міжнароднага конкурсу артыстаў балета ў малодшай узроставай групе. Па заканчэнні вучылішча — саліст балета Вялікага тэатра.

## Спасылкі
Свята-Еўфрасіннеўская царква (Росіца)

**Царква Святой Ефрасінні** — былы мураваны праваслаўны храм у вёсцы Росіца Верхнядзвінскага раёна Віцебскай вобласці.

## Гісторыя 
Сродкі на будаўніцтва храма ахвяраваў перад смерцю, у 1778 годзе, уласнік маёнтка Мікалай Лапацінскі. Першапачаткова гэта была драўляная ўніяцкая царква. У 1866 годзе на яе месцы пабудавалі мураваны будынак і зрабілі святыню праваслаўнай.

Царква была знішчана ў 1930-х гадах, знаходзіцца ў руінах.

## Архітэктура 
Твор архітэктуры рэтраспектыўна-рускага стылю.

Rosica, Eŭfrasińnieŭskaja. Росіца, Эўфрасіньнеўская (1863).jpg
Śviata-Eŭfrasińnieŭskaja carkva - Rosica - 5.jpg
Śviata-Eŭfrasińnieŭskaja carkva - Rosica - 6.jpg
Śviata-Eŭfrasińnieŭskaja carkva - Rosica - 7.jpg
Śviata-Eŭfrasińnieŭskaja carkva - Rosica - 8.jpg

## Літаратура 
* Кулагін, А.М. Праваслаўныя храмы на Беларусі: энцыкл. давед. – Мн., 2001.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Колішнія ўніяцкія храмы Віцебскай вобласці
Катэгорыя:Колішнія праваслаўныя храмы Віцебскай вобласці
Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Верхнядзвінскага раёна
Катэгорыя:Росіца (вёска)
Катэгорыя:З’явіліся ў 1866 годзе
Катэгорыя:1866 год у Беларусі
Барышнікаў

**Барышнікаў** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Анатоль Юр’евіч Барышнікаў — заслужаны дзеяч навукі Расіі, Акадэмік Медыка-тэхнічнай акадэміі Расіі (1997)
* Міхаіл Мікалаевіч Барышнікаў — амерыканскі артыст балета
* Яўген Барышнікаў (нар. 1983) — беларускі музыкант.
Дывертысмент

**Дывертысме́нт** (, *літар. забава, развесяленне*) азначае:
* устаўныя, пераважна вакальна-харэаграфічныя нумары, у драматычных, оперных і балетных спектаклях у 17—19 стагоддзях. Выконваліся паміж актамі спектакля, як правіла, не былі звязаны з яго сюжэтам.
* праграма з нумароў розных жанраў (папулярныя арыі, куплеты, танцы, камічныя маналогі і сцэнкі і інш.). З 17 стагоддзя паказвалася ў драматычным тэатры пасля заканчэння асноўнай п’есы.
* устаўная музычна-харэаграфічная кампазіцыя (балетная сюіта) унутры опернага ці балетнага спектакля. Уключаецца звычайна для паказу выканальніцкіх магчымасцей салістаў, раскрыцця асноўных рыс вобразаў, якія ўвасабляюцца. Вядомы з 17 стагоддзя, сустракаюцца і ў 19—20 стагоддзях (рысы дывертысментнасці ёсць у оперы «Кветка шчасця» А.Туранкова, балетах «Падстаўная нявеста» Г.Вагнера, «Выбранніца» Я.Глебава і інш.).
* з 17 стагоддзя інструментальныя і выканальныя музычныя творы развесяляльнага характару. З 18 стагоддзя адна з цыклічных формаў інструментальнай музыкі для камернага ансамбля ці аркестра і для аднаго інструмента (І.Гайдн, В. А. Моцарт і інш.). Спалучае рысы санаты і сюіты, блізкі да серэнады, накцюрна. Узнік у камедыі-балеце, камічных операх 17—18 стагоддзяў (Ж. Б. Люлi, Ж. Ф. Рамо, К. В. Глюк), вядомы і ў больш позніх шматактавых операх і балетах.
* свабодная інтэрмедыя ўнутры фугі (у замежнай музычнай тэорыі).

## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Музычная тэрміналогія
Катэгорыя:Оперныя тэрміны
Катэгорыя:Тэрміналогія ў балеце
Zatoczka

«**Zatoczka**» («**Заточка**») — беларускі ска-панк гурт з Магілёва, які атрымаў вядомасць дзякуючы скандальным песням «Шэрыя», «Хуліганы» і «Бацька Гуляе ў Хакей».

Апроч еўрапейскіх фестываляў і клубных шоу, гурт выступаў у амерыканскім пасольстве, студыі «», на фестывалі «Be Free», прэзентацыі телеканала «», а ў 2012 годзе стаў адзіным беларускім андэграўдным калектывам, які адыграў на адкрыцці чэмпіянату Еўропы па футболе ў Гданьску.

## Дыскаграфія 
* «Word Up!» (кавер-версія «Korn») (сінгл, 2009)
* «Zatoczka» (БМАgroup) (альбом, 2009)
* «#вяртаеммову» (сінгл, 2015)
* «Каханьне» (сінгл, 2016)
* «Банда» (сінгл, 2018)
* «Магіла City» (2020)
### Удзел у зборніках 
* «НезалежныЯ» (2008), трэк «Пра футбол»
* «» (2009), трэк «Заточка»
* «» (2009), трэк «Word Up!»

## Зноскі 
## Спасылкі 
* Артемий Троицкий (Расія): асабовы топ-10 беларускіх альбомаў за 2009 год.
* «Завострыванне» пабывала ў «Кропцы»
* Беларусы выступяць на EURO-2012
Катэгорыя:Рок-гурты Беларусі
Катэгорыя:Гурты Магілёва
Катэгорыя:Ска-панк-гурты
Бацька (значэнні)

**Бацька** (разм. *тата*) — мужчына ў адносінах да сваіх дзяцей.

## Фільмы 
* «Бацька» — фільм 1972 года рэжысёра Барыса Сцяпанава.
* «Бацька» — фільм 2019 года рэжысёраў Крысціны Грозевай і Петара Вылчанава.
* «Бацька» — фільм 2020 года рэжысёра Срдана Голубавіча.
* «Бацька» — фільм 2020 года рэжысёра Фларыяна Зелера.
Жаночы Суперкубак Беларусі па футболе 2018

**Жаночы Суперкубак Беларусі па футболе 2018 года** прайшоў 28 сакавіка на стадыёне ФК «Мінск». У матчы сустрэліся чэмпіён і ўладальнік кубка 2017 года мінскі клуб «Мінск» і фіналіст кубка 2017 года клуб «Зорка-БДУ».

## Справаздача аб матчы 
## Спасылкі 
* СУПЕРКУБОК 2018

Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 2018 годзе
2018
Катэгорыя:2018 год у жаночым футболе
Сутыкненне пасажырскіх цягнікоў у Пакістане (2021)

**Сутыкненне двух пасажырскіх цягнікоў** у раёне горада Гхоткі ў правінцыі Сінд (Пакістан) адбылося раніцай 7 чэрвеня 2021 года. Загінулі 65 чалавек, каля 150 пацярпелі. Цягнік з Карачы сышоў з рэек і апынуўся на іншым пуці. Праз нейкі час іншы цягнік, які рухаўся з Равалпіндзі, сутыкнуўся з ім. Машыніст спрабаваў пазбегнуць сутыкнення, але яму не ўдалося своечасова спыніць цягнік. Па словах відавочцаў, многія з пасажыраў у момант аварыі спалі. Ад моцнага ўдару перакулілася 14 вагонаў, і некалькі з іх былі цалкам разбураны.

Катэгорыя:Падзеі 7 чэрвеня
Катэгорыя:Чэрвень 2021 года
Катэгорыя:Катастрофы 2021 года
Ключ 49

**Ключ 49** 己 (已, 巳 піньінь jǐ) са значэннем «сам, свой» са Спісу 214 ключоў Кансі, якія выкарыстоўваюцца пры напісанні іерогліфаў. Адзін з 31 ключа, якія складаюцца з трох рыс.

У слоўніку Кансі налічваецца 20 іерогліфаў з гэтым ключом з 49,030.

Першапачаткова слоўнік Кансі складаўся з 540 ідэяграм, але пасля быў адрэдагаваны і паменшаны) да класічнага цяпер існуючага спісу ў 214 іерагліфічных ключа. У першым варыянце слоўніка ключ адлюстроўваў розныя варыянты прадметаў і рэчаў, напрыклад, змяю або нітку. У сучаснай мове выкарыстоўваецца ў азначэннях «сам», «сябе».

## Варыянты формы 

Файл:己-oracle.svg|Гадальныя косткі Цзягувэнь 
Файл:己-bronze.svg|Бронзавыя надпісы Цзіньвэнь 
Файл:己-seal.svg|Малая пячатка Чжуаншу

## Прыклады іерогліфаў 
У табліцы прыведзены прыкладны спіс іерогліфаў.

## Літаратура 
* *Fazzioli, Edoardo.* Chinese calligraphy : from pictograph to ideogram : the history of 214 essential Chinese/Japanese characters (англ.). — New York: Abbeville Press (англ.), 1987. — .
* *Lunde, Ken.* Appendix J: Japanese Character Sets // CJKV Information Processing: Chinese, Japanese, Korean & Vietnamese Computing (англ.). — 2-е выд. — Sebastopol, Calif.: O’Reilly Media, 2009. — .

## Спасылкі 
* Слоўнік Кансі анлайн (кіт.)
* Слоўнік іерогліфаў з індэксам іерагліфічных ключоў (англ.)

Катэгорыя:Іерагліфічныя ключы
Жаночы Суперкубак Беларусі па футболе 2017

**Жаночы Суперкубак Беларусі па футболе 2018 года** прайшоў 19 красавіка на стадыёне РЦАР-БДУ. У матчы сустрэліся чэмпіён і ўладальнік кубка 2017 года мінскі клуб «Мінск» і фіналіст кубка 2016 года клуб «Зорка-БДУ».

## Справаздача аб матчы 
## Спасылкі 
* СУПЕРКУБОК 2017

Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 2017 годзе
2017
Катэгорыя:2017 год у жаночым футболе
Рачныя затокі

**«Рачныя затокі»** (кіт. 水浒传, піньінь *Shuǐhǔ Zhuàn*) — кітайскі класічны раман XIV стагоддзя, першы аповед у жанры *ўся* пра прыгоды і баявыя мастацтва. Заснаваны на народных сказаннях аб подзвігах і прыгодах 108 «высакародных разбойнікаў», паўстанцаў з лагера Сун Цзяна на гары Ляньшаньбо падчас дынастыі Сун (1124—1127).

Аўтар невядомы, верагоднымі аўтарамі могуць быць Шы Найань, Ло Гуаньчжун, Ян Дын-цзянь і Юань У-я.

Катэгорыя:Раманы на кітайскай мове
Цзіньвэнь

**Цзіньвэнь** () — выгравіраваныя надпісы на кітайскіх бронзавых сасудах разных эпох да нашай эры: ад дынастыі Шан (1.5 тыс. гадоў да н. э.) да дынастыі Чжоў (11—3 ст. да н.э), часам сустракаюцца надпісы больш позніх перыядаў.

Да нашага часу захаваліся 12000 бронзавых артэфактаў з надпісамі. З гэтых надпісаў прыкладна 3000 датуюцца дынастыяй Шан, 6000 — дынастыяй Чжоў, а апошнія 3000 — перыядамі дынастый Цынь і Хань.

На ранніх знаходках перыяду Шан налічваецца ад 1 да 6 сімвалаў, на больш позніх сасудах на сходзе Шан ужо каля 40 знакаў, і больш за сотні ў перыядзе Чжоў. Самы доўгі надпіс налічвае 497 сімвалаў.

Гэтыя надпісы сустракаюцца на рэчах для ахвярапрынашэння: рытуальных музычных інструментах, званах «чжун» 鐘, трыножніках для маса «дзін» 鼎, посудзе для зерня «гуй» 簋, сасудах для віна і вады. Іерогліфы напісаны вертыкальнымі слупкамі зверху ўніз. У эпоху Заходняя Чжоў яны размяшчаюцца на дне альбо ўнутраных сценках сасудаў, такім чынам, пры запаўненні ахвярнай ежай надпісы не былі бачныя, то ёсць служылі сродкам камунікацыі паміж жывымі і духамі продкаў. У наступны перыяд, аднак, надпісы часта выносяцца на вонкавы бок матэрыяльнай рэчы і становяцца часткай эстэтычнага выгляду.

## Галерэя 

Файл:Da Ke ding.jpg|Трыножнік з Шанхайскага музея
Файл:Western Zhou Ritual Containers3.jpg|Злева: рытуальны сасуд для віна, каля 1000 г. да н. э. Зправа: рытуальны кантэйнер для ежы з надпісам у 180 сімвалаў 
Файл:編鐘 Bianzhong.jpg|Бронзавыя рытуальныя званы
Файл:Bronze Ding of Song, Late Western Zhou, 9th C. to 771 BC 1b.jpg|Бронзавыя надпісы ўнутры трыножніка, дынастыя Чжоў, каля 9-7 ст. да н. э.

## Літаратура 
* Chen Zhaorong 陳昭容 (2003) Qinxi wenzi yanjiu: cong hanzi-shi de jiaodu kaocha 秦系文字研究：从漢字史的角度考察 (Research on the Qin Lineage of Writing: An Examination from the Perspective of the History of Chinese Writing). Taipei: Academia Sinica, Institute of History and Philology Monograph. ISBN 957-671-995-X (кіт.).
* Qiu Xigui (2000). Chinese Writing. Translated by Gilbert Mattos and Jerry Norman. Early China Special Monograph Series No. 4. Berkeley: The Society for the Study of Early China and the Institute of East Asian Studies, University of California, Berkeley. ISBN 1-55729-071-7. (англ.)
* Rawson, Jessica (1980). Ancient China: Art and Archaeology. London: British Museum Publications. (англ.)

Катэгорыя:Кітайскае пісьмо
Жаночы Суперкубак Беларусі па футболе 2016

**Жаночы Суперкубак Беларусі па футболе 2016 года** прайшоў 25 сакавіка. У матчы сустрэліся чэмпіён і ўладальнік кубка 2015 года мінскі клуб «Мінск» і фіналіст кубка Беларусі 2015 года клуб «Зорка-БДУ».

## Справаздача аб матчы 
## Спасылкі 
* СУПЕРКУБОК 2016

Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 2016 годзе
2016
Катэгорыя:2016 год у жаночым футболе
Шчадрын

**Шчадрын** — прозвішча, тапонім.

## Прозвішча 
* Радзівон Канстанцінавіч Шчадрын (1932—2025) — савецкі і расійскі кампазітар.
* Сільвестр Феадосьевіч Шчадрын — рускі жывапісец.
* Сямён Фёдаравіч Шчадрын — рускі жывапісец.
* Феадосій Фёдаравіч Шчадрын — рускі скульптар.

## Тапонім 
* Шчадрын (Жлобінскі раён)
Жаночы Суперкубак Беларусі па футболе 2015

**Жаночы Суперкубак Беларусі па футболе 2015 года** прайшоў 16 красавіка. У матчы сустрэліся чэмпіён і ўладальнік кубка 2014 года мінскі клуб «Мінск» і фіналіст кубка 2014 года клуб «Зорка-БДУ».

## Справаздача аб матчы 
## Спасылкі 
* СУПЕРКУБОК 2015

Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 2015 годзе
2015
Катэгорыя:2015 год у жаночым футболе
Палад Бюльбюль аглы

**Палад Бюльбюль аглы** (, імя пры нараджэнні — Палад Муртуза аглы Мамедаў; ) — азербайджанскі эстрадны спявак (лірычны тэнар), кампазітар, педагог, акцёр, доктар мастацтвазнаўства, прафесар (2000); дзяржаўны, палітычны і грамадскі дзеяч, дыпламат. Сын азербайджанскага опернага спевака, народнага артыста СССР Бюльбюля. Народны артыст Азербайджанскай ССР (1982).

Міністр культуры Азербайджанскай ССР (1988—1991), Міністр культуры Азербайджанскай Рэспублікі (1991—2006), дэпутат Нацыянальнага сходу Азербайджана (Мілі меджліса), Надзвычайны і Паўнамоцны пасол Азербайджана ў Расіі (2006—2024).

## Узнагароды 
* Прэмія Ленінскага камсамола Азербайджанскай ССР (1970),
* заслужаны дзеяч мастацтваў Азербайджанскай ССР (1973),
* народны артыст Азербайджанскай ССР (1982),
* заслужаны чалавек Малдовы (2005),
* спецыяльная ўзнагарода Прэзідэнта Беларусі «Праз мастацтва — да міру і ўзаемаразумення» (2015),
* народны артыст Туркменістана (2017).

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Спевакі і спявачкі Азербайджана
Катэгорыя:Аўтары-выканаўцы Азербайджана
Катэгорыя:Паслы Азербайджана ў Расіі
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Баку