Пісар скарбовы літоўскі

**Пісар скарбовы літоўскі** — ураднік у Вялікім Княстве Літоўскім, які вёў прыходныя ці расходныя ведамасці. Урад вядомы з 1519. У 1550-х падчас рэформ Жыгімонта Аўгуста звязаных валочнай памерай была рэарганізавана скарбовая адміністрацыя, калі былі ўстаноўлены 2 скарбовыя пісары з пашыранымі паўнамоцтвамі. Ім было даручана прымаць справаздачы з даходаў, якія паступалі ў скарб, ажыццяўляць кантроль за сумай паступленняў, інфармаваць гаспадара аб усім тым, што яны лічылі шкодным для даходаў (калі іх непасрэдны начальнік не зрабіў гэта асабіста).

У далейшым колькасць скарбовых пісараў была павялічына да 3 (часам іх было 4), а іх абавязкі дыферынцаваны: 2 з іх адказвалі за прыход (*прыходавыя пісары*, 1 з іх загадваў скарбовай Метрыкай) і 1 — за расход (*расходавы пісар*).

## Пісарамі скарбовымі літоўскімі былі 
* N.N. (? — 29.3.1519 — 1.5.1532 — ?)
* Матыс Бернардус з Барцова (пісар скарбу ЯКМ; 3.81528)
* Андрэй Фёдаравіч Маноўскі (Маноўскі Федаровіч, Фёдар Маноўскі; да 1530 — да 18.3.1566)
* Войцех Юрчынскі (пісар гаспадарскі скарбны; 17.12.1549 — 17.11.1550)

### Спіс пісараў прыходавых I 
* Ян Макавецкі (? — 15.4.1557 — да 24.5.1569)
* Тамаш Макавецкі (24.5.1569 — да 14.11.1586)
* Ян Бароўскі (? — 16.2.1590 — да 28.5.1692; 28.4.1590 з-за хваробы Яна Бароўскага намінаваны Ян Чыж, але ўраду не прыняў)
* Ян Далмат-Ісайкоўскі (28.5.1592 — да 4.4.1628)
* Францішак Далмат-Ісайкоўскі (10.3.1623 — 15.12.1640)
* Габрыэль Караль Кімбар (15.12.1640 — 26.1.1649)
* Міхал Казімір Падбіпента (Палупента) (25.1.1649 — 10.3.1649 — ?)
* Самуэль Геранім Коцел (1649 — 10.2.1666 — ?)
* Давід Станіслаў Амбражэвіч (? — 30.12.1666 — 12.8.1701 — ?)
* Антоній Францішак Крыўкоўскі (22.12.1702 — 30.5.1704 — ?)
* Давід Міцкевіч (20.10.1704 — 12.10.1722)
* Людвік Саковіч (12.10.1722 — 1748)
* Мікалай Лапацінскі (12.11.1748 — 1750)
*  (24.5.1750 — 9.5.1761)
* Ігнат Блажэй Лапацінскі (6.5.1761 — 11.10.1776 — ?)
*  (10.1.1777 — 20.12.1777)
* Юстыніян Неміровіч-Шчыт (27.12.1777 — 1787 — ?)
* Станіслаў Аўгуст Горскі (14.4.1788 — 1793 — ?)

### Спіс пісараў прыходавых II 
* Геранім Квілецкі (? — 15.4.1557 — да 28.6.1571)
* Войцех Славенцкі (Славінскі; 8.7.1571 — да 3.3.1603)
* Ян Корсак (3.3.1563 — да 3.8.1618)
* Станіслаў Бейнарт (13.8.1618 — 5.5.1631)
* Павел Срэдзінскі (да 7.4.1632 — 13.7.1639 — ?)
* Станіслаў Ян Срэдзінскі (28.3.1645? — 29.1.1653)
* Ян Андрэй Эйдзятовіч (23.1.1653 — да 2.2.1676)
* Юрый Ваўжынец Земла (25.2.1676 — 9.4.1701)
* Марцыян Ян Земла (5.5.1701 — 3.10.1713)
* Міхал Брунон Слізень (15.9.1715 — да 12.5.1729)
* Антоній Ян Норніцкі (12.5.1729 — 16.8.1735)
* Францішак Касцялкоўскі (22.5.1737 — 1744)
* Ян Касцялкоўскі (9.11.1744 — 1748)
* Марцыян Марыконі (22.6.1748 — 1790)
* Ігнацій Марыконі (17.6.1790 —)

### Спіс пісараў расходавых 
]]

* Ларіён (Лаўрын) Іванавіч (? — 1.1558 — да 30.5.1584)
* Андрэй Ілгоўскі (6.5.1586 — 11.6.1597 — ?)
* Юрый Галаўня (? — 6.1598 — 1605)
* Павел Якімовіч Галаўня (25.3.1605 — 18.11.1635 — ?)
* Юзаф Кляноўскі (28.8.1640 — 1647)
* Юрый Белазор (23.1.1649 — 1658)
* Мікалай Францішак Расахацкі (12.3.1658 — 12.4.1685)
* Міхал Казімір Ямант-Палевіч (каля 5.7.1683 — 16.6.1690)
* Ян Шротар (Шрэтар; 26.6.1690 — каля 22.4.1694)
* Юрый Ваўжынец Гірдзімонт Шымковіч (? — 1696 — 2.3.1709)
* Міхал Казімір Коцел (24.5.1710 — да 28.2.1716)
* Пётр Дунін-Глушынскі са Скрына (28.2.1716 — 1720)
* Людвік Быхавец (2.3.1720 — 6.9.1734 — ?)
* Мікалай Роліч-Аўсяны (30.1.1736 — да 20.8.1748)
* Віктар Юзаф Хэлхоўскі (12.8.1748 — 6.4.1763)
* Людвік Хэлхоўскі (6.4.1763 — 1765)
* Міхал Касакоўскі (31.7.1765 — 5.6.1781)
*  (5.6.1781 — 29.1.1782)
* Міхал (Ігнацій?) Швыкоўскі (23.2.1782 — 27.3.1784)
* Міхал Вінцэнт Валовіч (9.4.1784 — 30.9.1794 —)

### Як пісары скарбовыя таксама выступаюць: 
* Андрэй Казімір Войшка-Скорабагаты (? — 26.8.1669 — 1673)
* Самуэль Міхал Гарбачэўскі (па Ваўжынцу Землу; 1.5.1701 — 10.2.1705 — ?)
* Яўстах Ян Бурда (? — 9.4.1706 — 23.8.1715 — 7)
* Келпш (па Р. Л. Саковічу; 22.6.1748 — 1752)
* Юрый Белазор (па Мікалаю Аўсянаму; 16.8.1748 — 1752 — ?)

## Гл. таксама 
* Пісар
* Пісар вялікі літоўскі
* Пісар дэкрэтавы літоўскі
* Пісар польны літоўскі

## Літаратура 
* 
* Urzędnicy centralni i dostojnicy Wielkiego Księnstwa Litewskiego XIV—XVIII wieku. Spisy / Oprac. Henryk Lulewicz i Andrzej Rachuba // Urzędnicy dawnej Rzeczypospolitej XII—XVIII wieku. Spisy / Pod red. Antoniego Gąsiorowskiego. Tom XI. — Kornik: Biblioteka Kornicka, 1994.
* Żychliński T. Złota księga szlachty polskiej. T. 1—31. — Poznań, 1879—1908.


Катэгорыя:Ураднікі Вялікага Княства Літоўскага