open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Патуа

**Патуа** (ад фр. *patois* — дыялект) — фармальна неакрэслены ў мовазнаўстве тэрмін, што абазначае моўны ідыём, які лічыцца нестандартным у пэўнай моўнай прасторы і не разглядаецца як літаратурны. Патуа можа абазначаць піджын, крэольскую мову, дыялекты або прастамоўе (збліжаючыся з тэрмінам вернакуляр), але як правіла не жаргон, слэнг, арго.

## Этымалогія 
Тэрмін паходзіць ад старафранцузскага *patois* («мясцовы або рэгіянальны дыялект»), — што першасна значыла жэстыкуляцыю, размахванне рукамі, пасля грубыя паводзіны, а пасля грубае, каструбаватае або некультурнае маўленне, — магчыма, ад дзеяслова *patoier*, утворанага ад *patte* з дапамогай суфікса -*oyer* — «звяртацца груба», плюс суфікс -*ois*.

Згодна з другой гіпотэзай, слова можа паходзіць ад лацінскага *patria* (радзіма), азначаючы мясцовую распаўсюджанасць ідыёма.

## Ужыванне 
У асноўным тэрмін выкарыстоўваецца ў Францыі, Бельгіі, Італіі і Швейцарыі для абазначэння любой мясцовай мовы меншасці — у Францыі іх забаранілі да ўжывання яшчэ ў часы Людовіка XIV  — (як, напрыклад, аксітанская, брэтонская, каталанская, пікардская, баскская, алеманская) ці дыялекту і часта мае прыніжальную канатацыю.

У гутарковым ужыванні, асабліва ў Францыі, слова мае класавую афарбоўку, бо *patois* у французскай мове абазначае любы сацыялект, звязаны з сельскім насельніцтвам, у адрозненне ад прэстыжнай стандартнай французскай, якой гутараць гарадскія прадстаўнікі сярэдняга і вышэйшага класаў або ад ідыёму, які выкарыстоўваецца ў літаратуры і афіцыйных абставінах.

На Ямайцы патуа (*Patwa*, *Patua*, *Patois*) называюць мясцовую крэольскую мову на аснове англійскай.

## Выкарыстанне ў лінгвістыцы 
У лінгвістыцы (асабліва ў сацыялінгвістыцы) тэрмін звычайна не выкарыстоўваецца праз прыніжаную канатацыю, якой ён уносіць няяўную іерархію паміж моўнымі ідыёмамі — «мовамі» (пад якімі маюцца на ўвазе мовы, «вартыя» так звацца) і «мясцовымі формамі маўлення», якія нібыта нявартыя стаяць на ўзроўні з прэстыжнымі мовамі. Аднак, ёсць лінгвісты, часта дыялектолагі, якія выкарыстоўваюць тэрмін «патуа» для абазначэння мясцовай мовы. «Гласарый патуа франкамоўнай Швейцарыі» («*Glossaire des patois de la Suisse romande*»), адна з найзначнейшых прац ў апісанні раманскіх дыялектаў, утрымлівае слова «*patois*» у назве як нейтральнае. Французская лінгвістка  не асуджае выкарыстанне гэтага тэрміна:
 «Тэрмін патуа паступова стаў выклікаць у свядомасці людзей раз за разам уяўленне рудыментарнай мовы. […] Гэта далёка ад акрэслення, дадзенага лінгвістамі, для якіх патуа (раманская мова) — гэта першапачаткова адна з форм лацінскай, мова, на якой гутараць у даным рэгіёне, без аніякага ацэначнага меркавання: патуа — гэта мова.» 
З французскай слова *patois* запазычылі іншыя мовы для абазначэння мясцовых формаў маўлення і ў іх яно не нясе пагардлівага адцення; але ж як тэрмін патуа не ўжываецца шырока праз пэўную неакрэсленасць, перасячэнне з блізкімі па значэнні тэрмінамі і магчымую ацэначнасць.

Катэгорыя:Дыялекталогія
Катэгорыя:Сацыялінгвістыка
Витебские вести

**«Витебские вести»** — абласная грамадска-палітычная газета Віцебскай вобласці. Рэдакцыя размяшчаецца ў Віцебску па вуліцы Гогаля, 17. Галоўны рэдактар Аляксандр Іванавіч Кліцуноў.

Рэдакцыя абласной газеты «Витебские вести» была створана праз рэарганізацыю шляхам зліцця рэдакцый абласных газет «Віцебскі рабочы» і «Народнае слова». Заснавальнікам газеты выступіў Віцебскі аблвыканкам, органам кіравання вызначана ўпраўленне ідэалагічнай працы Віцебскага аблвыканкама. Выпуск газеты пачаўся з 1 ліпеня 2013 года. Выданне захавала перыядычнасць выхаду — 3 разы ў тыдзень.

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:2013 год у Віцебску
Катэгорыя:Газеты Віцебска
Даер

**Даер** ( — «фарбавальшчык») — англамоўнае прозвішча і тапонім.

## Вядомыя носьбіты 
* Кіран Даер (нар. 1978) — англійскі футбаліст, ігрок зборнай Англіі.
* Харысан Грэй Даер Малодшы (1866—1929) — амерыканскі энтамолаг.
* Эрык Даер (нар. 1994) — англійскі футбаліст.
Капраліт з Лойд-банка

**Капраліт з Лойд-банка** — закамянеласць, капраліт чалавека, які жыў у IX стагоддзі ў .

## Гісторыя знаходкі 
Капраліт быў знойдзены ў 1972 пад будучым будынкам Лойд-банка (адсюль назва), у горадзе Ёрк, дзе ў IX стагоддзі знаходзілася паселішча вікінгаў.

Закамянеласць даўжынёй 20 і шырынёй 5 сантыметраў ёсць найбуйнейшым і найлепш захаваным чалавечым капралітам, са знойдзеных на пачатак XXI стагоддзя.

## Значэнне 
Выключна добрая захаванасць матэрыялу дазволіла археолагам даследаваць знаходку з мэтай вызначэння дыеты чалавека, які яго вырабіў, і стану яго здароўя. Даследаванні паказалі, што чалавек (пол яго вызначыць немагчыма) харчаваўся пераважна мясам і хлебам і пакутаваў ад паразітычнай інфекцыі кішэчніка.  У 2003 годзе капраліт разбіўся на тры часткі пасля падзення ў час выстаўлення для наведвальнікаў, пасля чаго былі прыняты намаганні для яго рэканструкцыі. У цяперашні час закамянеласць захоўваецца ў цэнтры даследавання культуры брытанскіх вікінгаў .

## Літаратура 
* Horwitz, Tony (9 September 1991). «Endangered Feces: Paleo-Scatologist Plumbs Old Privies — It May Not Be the Lost Ark, But Then, Andrew Isn’t Exactly Indiana Jones». Wall Street Journal.

Катэгорыя:Археалагічныя артэфакты
Eresidae

**Eresidae** — сямейства аранеаморфных павукоў з надсямейства .

## Распаўсюджанне 
Распаўсюджаныя па ўсім Старым Свеце, найбольшая разнастайнасць прадстаўлена ў Афрыцы; адзін від вядомы з Бразіліі.

## Апісанне 
Гэта буйныя, звычайна цёмнаафарбаваныя, павукі. Маюць тры шэрагі вачэй: у першым — 2, у другім — 4, у трэцім — 2 вока. Заднія вочы шырока расстаўленыя, пярэднія размешчаны кампактна. Хеліцэры буйныя, выступаючыя. Стэрнальны шчыт доўгі і вузкі. Ногі тоўстыя, з нешматлікімі кароткімі шчацінкамі, схаванымі густымі валасінкамі. Пярэднія павуцінневыя бародаўкі шырока рассунутыя, даўжэйшыя і таўсцейшыя за заднія.

Жывуць або ў земляных норах (), або ў трубчастых павуцінневых сетках на раслінах (). Харчуюцца, у асноўным, жукамі, у тым ліку вельмі буйнымі і рухомымі. Распаўсюджаныя, галоўным чынам у пустынях, паўпустынях і стэпах. Селяцца часцяком вялікімі калоніямі, некаторыя віды з’яўляюцца сапраўднымі «грамадскімі» павукамі ().

## Размнажэнне 
Самка адкладае буйны, лінзападобны кокан, які сама і ахоўвае, перыядычна перагортваючы яго з аднаго боку на іншы. Маладняк зімуе ў нары маці, дзе некалькі разоў ліняе.

Валодаюць унікальным для павукоў матчыным інстынктам — самка корміць свой вывадак, вырыгаючы ўласныя разрэджаныя органы. Калі яе здольнасць разрэджваць вантробы вычэрпваецца, маладняк з’ядае маці.

## Таксанамія 
Па дадзеных  на 8 жніўня 2017 года сямейства ўключае 98 відаў, якія аб’ядноўваюцца ў 9 родаў. Да рэвізіі 2010 года да ліку *Eresidae* таксама адносілі прадстаўнікоў роду *Penestomus* (=*Wajane*), цяпер вылучанага ў манатыпнае сямейства .

*  — 3 віды, Міжземнамор’е;
*  — 5 відаў, Заходняя і Паўночная Афрыка, Ізраіль;
*  — 24 віды, Усходняя і Паўднёвая Афрыка;
*  — 21 від, Еўропа, Паўночная Афрыка і Азія да Кітая і Афганістана;
*  — 5 відаў, Паўднёвая Афрыка, поўдзень Усходняй Афрыкі;
*  — 3 віды, Паўночная Афрыка, Ізраіль, Іспанія;
** 
*** = 
*** = 
** 
** 
**  — Иран
*  — 5 відаў, Паўднёвая Афрыка, поўдзень Усходняй Афрыкі;
** 
*  — 13 відаў, Паўднёвая Афрыка, поўдзень Цэнтральнай Афрыкі;
*  — 20 відаў, шырока распаўсюджаны ў Еўразіі і Афрыцы, 1 від вядомы з Бразіліі.

Катэгорыя:Сямействы павукападобных
Катэгорыя:Аранеаморфныя павукі
Аляскаўскі ўніверсітэт у Фэрбанксе

**Аляскаўскі ўніверсітэт у Фэрбанксе** () — амерыканская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам даследчага ўніверсітэта, якая месціцца ў горадзе Фэрбанкс у штаце Аляска, ЗША.

## Агульная характарыстыка 
Гэта флагманскі кампус сістэмы Аляскаўскага ўніверсітэта. Першапачаткова названы Аляскінскім сельскагаспадарчым каледжам і горнай школай, ён атрымаў назву Аляскаўскага ўніверсітэта ў 1935 годзе, а ў 1975 годзе атрымаў поўныя ўніверсітэцкія правы.

## Структура 
* Каледж інжынерыі і горнай прамысловасці
* Каледж вольных мастацтваў
* Каледж прыродазнаўчых навук і матэматыкі
* Каледж сельскага і грамадскага развіцця
* Школа магістратуры
* Школа адукацыі
* Каледж рыбнай гаспадаркі і навук аб акіяне
* Каледж бізнесу і менеджменту бяспекі
* Школа прыродных рэсурсаў і пашырэння

## Гл. таксама 
* Спіс універсітэтаў штата Аляска

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Навучальныя ўстановы з англійскай мовай навучання
Катэгорыя:Універсітэты паводле алфавіта
Катэгорыя:Універсітэты Аляскі
Рокі

**«Рокі»** () ― культавы амерыканскі спартыўны драматычны фільм з Сільвестрам Сталонэ ў ролі баксёра Рокі Бальбоа. Натхняльная гісторыя ўзыходжання на спартыўны алімп Рокі Бальбоа, прататыпам якога стаў вядомы баксёр Чак Вэпнер. Пры бюджэце ў $1 млн «Рокі» стаў самым касавым фільмам 1976 года, сабраўшы ў суме каля $225 млн. Фільм атрымаў тры «Оскара». Стужка прынесла папулярнасць Сільвестэру Сталонэ.

Станам на люты 2024 года фільм займаў 215 месца ў рэйтынгу 250 найлепшых фільмаў IMDb.

## Сюжэт 
Філадэльфія. Рокі Бальбоа - просты клубны баец, які жыве ў дрэннай кватэрцы і ледзь зводзіць канцы з канцамі, займаючыся выбіваннем даўгоў для свайго боса Тоні Гацо і перыядычна ўдзельнічае ў баях. Кожны яго дзень падобны на папярэдні, і прасвету не назіраецца. Але аднойчы поспех нарэшце ўсміхаецца хлопцу, калі яму нечакана прапануюць выступіць супраць дзейнага сусветнага чэмпіёна па боксу у цяжкай вазе Апола Крыда.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Фільмы 1976 года
Катэгорыя:Фільмы на англійскай мове
Катэгорыя:Фільмы-драмы ЗША
Катэгорыя:Фільмы пра бокс
Катэгорыя:Фільмы — лаўрэаты прэміі «Оскар» за «Найлепшы фільм»
Катэгорыя:Фільмы — лаўрэаты прэміі «Залаты глобус» за найлепшы фільм — драма
Катэгорыя:Нацыянальны рэестр фільмаў
Катэгорыя:Фільмы, агучаныя па-беларуску праектам Кінаконг
Бітлджус (значэнні)

**Бітлджус**:

* «Бітлджус» — фэнтэзійна-камедыйны фільм 1988 года рэжысёра Ціма Бёртана.
* «Бітлджус» — мультсерыял, заснаваны на аднайменным фільме Ціма Бёртана.
* «Бітлджус Бітлджус» — фэнтэзійна-камедыйны фільм 2024 года рэжысёра Ціма Бёртана, працяг фільма «Бітлджус».
Бітлджус

**«Бітлджус»** () ― фэнтэзі-камедыя рэжысёра Ціма Бёртана. Прэмія «Оскар» за найлепшы грым.

Імя галоўнага героя, роўна як і сама назва фільма, з'яўляецца гульнёй слоў: у адным з варыянтаў англійскай транскрыпцыі назва зоркі Бетэльгейзэ (Betelgeuse) гучыць як "Бітлджус", што сугучна Beetlejuice («Жучыны сок»).

## Апісанне 
Адам і Барбара Мэйтлэнды загінулі ў жудаснай аўтамабільнай аварыі. Апынуўшыся ў дзіўнай нявызначанасці, пара вяртаецца ў свет жывых толькі для таго, каб выявіць невыносных япі з Нью-Ёрка, Чарльза і Дэлію Дытц, якія купілі іх дом у Новай Англіі. Мэйтлэнды зусім не жадаюць дзяліць свой дом з гэтай парачкай, аднак, як для прывідаў, іх навыкі запалохвання жаласныя. Цяпер, сутыкнуўшыся з неспадзяванымі абставінамі, Адам і Барбара паддаюцца спакусе заручыцца дапамогай вар'яцкага тагасветнага экзарцыста Бітлджуса, каб пазбавіцца ад няпрошаных гасцей.

## Узнагароды 
* 1989 — прэмія «Оскар»
** «Найлепшы грым»
* 1990 — прэмія «Сатурн»
** «Найлепшы фільм жахаў»
** «Найлепшы грым»
**«Найлепшая актрыса другога плана» (Сільвія Сідні)

## Працяг 
У 2023 годзе кампанія Warner Bros. афіцыйна пацвердзіла, што працуе над працягам карціны.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Фільмы 1988 года
Катэгорыя:Фільмы ЗША 1988 года
Катэгорыя:Навукова-фантастычныя фільмы ЗША
Катэгорыя:Фільмы жахаў ЗША
Катэгорыя:Фільмы кампаніі Warner Bros.
Катэгорыя:Фільмы Ціма Бёртана
Катэгорыя:Фільмы на англійскай мове
Катэгорыя:Кінакамедыі ЗША
Дарога (значэнні)

**Даро́га** — паласа зямлі або комплекс інжынерных збудаванняў, прызначаная для руху транспарту і пешаходаў; шлях зносін.

* «Дарога» — постапакаліптычны раман амерыканскага пісьменніка Кормака Маккарці..
* «Дарога» (, 1954)&nbsp;— італьянскі фільм Федэрыка Феліні.
Хэлаўін (значэнні)

**Хэлоўін** () — штогадовае свята, якое адзначаецца 31 кастрычніка — напярэдадні Дня ўсіх святых.

## Кінематограф 
* «Хэлоўін» — амерыканскі фільм жахаў Джона Карпэнтэра 1978 года.
8 жанчын

**8 жанчын**:

* 8 жанчын (п'еса) - п'еса Рабэра Тома 1958 года.
* 8 жанчын (фільм) - мастацкі фільм рэж. Франсуа Азона паводле аднайменнай п'есы Рабэра Тома.
Стэфан Хольм

**Стэфан Крысціян Хольм** (, род. 25 мая 1976 года) — шведскі скакун у вышыню. Алімпійскі чэмпіён 2004 года. Сярэбраны прызёр чэмпіянату свету 2003 года. Чатырохразовы пераможца . У 2002 годзе стаў пераможцам . Пераможца  2004 года. За гады выступленняў 11 разоў станавіўся чэмпіёнам Швецыі на адкрытым паветры і 4 разы ў памяшканні. У 2005 і 2007 гадах выйграваў . Бронзавы прызёр чэмпіянату Еўропы 2006 года. У 2002 годзе заняў 2-е месца на .

## Спартыўная кар’ера 
Выступаў на Алімпійскіх гульнях 2000 года, на якіх заняў 4-е месца з вынікам 2,32 м. На Алімпіядзе ў Пекіне таксама заняў , паказаўшы вынік 2,32 м. Пасля Алімпійскіх гульняў завяршыў спартыўную кар’еру.

Стэфан Хольм уладальнік аднаго унікальнага дасягнення: ён пераадольваў планку на 59 см вышэй яго ўласнага росту. Для прыкладу: у сусветнага рэкардсмена  гэты паказчык роўны ўсяго 50 см.

У 2013 годзе быў абраны членам камісіі спартсменаў МАК.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Члены МАК
Катэгорыя:Чэмпіёны свету па лёгкай атлетыцы
Катэгорыя:Лёгкаатлеты на летніх Алімпійскіх гульнях 2008 года
Катэгорыя:Лёгкаатлеты на летніх Алімпійскіх гульнях 2004 года
Катэгорыя:Лёгкаатлеты на летніх Алімпійскіх гульнях 2000 года
Катэгорыя:Чэмпіёны Еўропы па лёгкай атлетыцы
Катэгорыя:Чэмпіёны летніх Алімпійскіх гульняў 2004 года
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны ад Швецыі
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны па лёгкай атлетыцы
Катэгорыя:Лёгкаатлеты Швецыі
Катэгорыя:Скакуны ў вышыню
Дзюна (значэнні)

**Дзю́на** — пясчаныя пагоркі, нанесеныя ветрам з незамацаванага расліннасцю пяску.

## У літаратуры і кіно 
* Дзюна — раман Фрэнка Герберта.
* Дзюна — фільм Дэвіда Лінча 1984 года.
* Дзюна — фільм Дэні Вільнёва 2021 года.
* Дзюна: Частка другая — фільм Дэні Вільнёва 2024 года.
* Дзюна — міні-серыял 2000 года.
* Дзюна: Прароцтва — будучы тэлесерыял, спін-оф фільма 2021 года.
8 жанчын (фільм)

**«8 жанчын»** () ― камедыя Франсуа Азона, знятая на аснове аднайменнай п’есы Рабера Тама 1958 года. Удастоена прыза «Сярэбраны мядзведзь» на Берлінскім кінафестывалі за акцёрскі ансамбль.

## Апісанне 
1950-я гады. Французская правінцыя. На Каляды ў вялікай хаце збіраецца вялікая сям’я. Але радасць сустрэчы азмрочваецца жудаснай падзеяй: гаспадара дома знаходзяць мёртвым у яго спальні. Паліцыя не прыедзе: нехта перарэзаў тэлефонны шнур, а вароты дома засыпаны снегам. Тады восем блізкіх гаспадару дома жанчын пачынаюць самастойнае расследаванне.

Напалоханыя жанчыны (адна з іх — забойца!) пачынаюць падазрона распытваць адна адну пра тое, што кожная з іх рабіла ў ноч забойства. Колькі сямейных таямніц адкрываецца адразу! Усе старанна хлусяць і пра сябе, і адзін пра аднаго, спрабуючы адвесці ад сябе падазрэнні, але праўда непазбежна адкрыецца. Страшная, нечаканая праўда…

## У ролях 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Фільмы Францыі 2002 года
Катэгорыя:Фільмы Італіі 2002 года
Катэгорыя:Кінакамедыі 2002 года
Катэгорыя:Кінакамедыі Францыі
Катэгорыя:Кінакамедыі Італіі
Катэгорыя:Дэтэктыўныя фільмы Францыі
Катэгорыя:Дэтэктыўныя фільмы Італіі
Катэгорыя:Музычныя фільмы
Катэгорыя:Фільмы на французскай мове
Катэгорыя:Фільмы, знятыя ў Францыі
Катэгорыя:Фільмы Франсуа Азона
Гібрыдны транскрыпт

**Гібрыдны транскрыпт** — гэта хімерная РНК, закадаваная аб’яднаным генам або двума рознымі генамі і апрацавана шляхам транс-сплайсінгу. Некаторыя гібрыдныя транскрыпты звычайна вырабляюцца ракавымі клеткамі, і выяўленне такіх РНК з’яўляецца часткай стандартнай дыягностыкі некаторых тыпаў рака.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Мутацыі
Катэгорыя:Сплайсінг РНК
Хемпхіл (Тэхас)

**Хемпхіл** () — горад у ЗША, размешчаны на ўсходзе штата Тэхас, адміністрацыйны цэнтр акругі Сабін. Па дадзеных перапісу за 2010 год колькасць жыхароў складала 1198 чалавек, паводле ацэнкі Бюро перапісу ЗША ў 2018 годзе ў горадзе пражывала 1333 чалавекі.

Катэгорыя:Гарады Тэхаса
Сабін (акруга)

**Акруга Сабін** () — акруга штата Тэхас Злучаных Штатаў Амерыкі. На 2000 год у ёй пражывала 10469 чалавек. Па ацэнцы бюро перапісу насельніцтва ЗША ў 2009 годзе насельніцтва акругі складала 10 208 чалавек. Акруговы цэнтр - горад Хемпхіл. Адна з першапачатковых акруг Рэспублікі Тэхас, калі яна абвясціла незалежнасць ад Мексікі ў 1836 годзе. Названа ад ракі Сабін, якая ўтварае ўсходнюю мяжу акругі (ісп.: sabine — кіпарыс).

Катэгорыя:Акругі Тэхаса
Сезон 2018/2019 «Прынёмання-ГрДУ»

У сезоне 2018/2019 баскетбольны клуб «Прынёманне-ГрДУ» з Гродна прымаў удзел:
* Чэмпіянат Беларусі 2018/2019 (**10 месца**).

## Склад каманды 
*  Аляксей Васіленка
*  Антон Гайдэль
*  Уладзіслаў Жмайлік
*  Аляксандр Калугін
*  Ягор Кранін
*  Сяргей Лемяшэўскі
*  Дзмітрый Махнач
*  Уладзіслаў Рамановіч
*  Яўген Савасцьян
*  Міхаіл Талкачоў
*  Андрэй Харужы
*  Эрнэст Шундрык

## Трэнеры каманды 
*  Віталь Маклакоў (галоўны трэнер)
*  Руслан Насенка

## Гл. таксама 
* Сезон 2017/2018 «Прынёмання-ГрДУ»
* Сезон 2019/2020 «Прынёмання-ГрДУ»
 

## Спасылкі 
* 2018-2019
2018/2019
Прынёманне-ГрДУ
Катэгорыя:2018 год у Гродне
Катэгорыя:2019 год у Гродне
Сабін

**Сабін**:
* Аўл Сабін — лацінскі паэт
* Цьеры Сабін — французскі мотагоншчык, заснавальнік ралі Парыж — Дакар.

## Тапонім 
* Сабін (акруга)
* Сабін (рака, упадае ў Мексіканскі заліў)
Клей (акруга, Тэхас)

**Акруга Клей** () — акруга штата Тэхас Злучаных Штатаў Амерыкі. На 2000 год у ёй пражывала 11006 чалавек. Па ацэнцы бюро перапісу насельніцтва ЗША ў 2008 годзе насельніцтва акругі складала 10 888 чалавек. Акруговы цэнтр - горад Хенрыета.

Сарміравана ў 1857 годзе з участка акругі Кук. Названа ў гонар Генры Клея, палітычнага дзеяча Кентукі і 9-га дзяржсакратара ЗША.

Катэгорыя:Акругі Тэхаса
Дэф-Сміт

**Дэф-Сміт** () — акруга ЗША. Размешчана ў штаце Тэхас, на паўночным захадзе Тэхаскага выступу, у прыгранічнай зоне са штатам Нью-Мексіка.Станам  на 2000 год колькасць насельніцтва складала 18561 чалавек. Акруговы  цэнтр — горад Херфард.

Катэгорыя:Акругі Тэхаса
Сезон 2019/2020 «Прынёмання-ГрДУ»

У сезоне 2019/2020 баскетбольны клуб «Прынёманне-ГрДУ» з Гродна прымаў удзел:
* Чэмпіянат Беларусі 2019/2020 (**10 месца**).

## Склад каманды 
*  Мікіта Багдэль
*  Аляксей Васіленка
*  Антон Гайдэль
*  Уладзіслаў Дубовік
*  Уладзіслаў Жмайлік
*  Аляксандр Калугін
*  Ягор Кранін
*  Сяргей Лемяшэўскі
*  Дзмітрый Махнач
*  Дзмітрый Навуменка
*  Уладзіслаў Рамановіч
*  Яўген Савасцьян
*  Міхаіл Талкачоў

## Трэнеры каманды 
*  Андрэй Васілеўка (галоўны трэнер, да студзеня 2020 года)
*  Руслан Насенка (галоўны трэнер, са студзеня 2020 года)

## Гл. таксама 
* Сезон 2018/2019 «Прынёмання-ГрДУ»
* Сезон 2020/2021 «Гродна-93-ГрДУ»

## Спасылкі 
* 2019-2020
2019/2020
Прынёманне-ГрДУ
Катэгорыя:2019 год у Гродне
Катэгорыя:2020 год у Гродне
Наомі Матаафа

**Афіёга Фіамэ Наомі Матаафа** (; род. 29 красавіка 1957, Апія) — кіраўнік матаі і самаанскі палітык, займае пасаду прэм’ер-міністра Самоа з 24 мая 2021 года пасля ўзначалення палітычнай партыі , якая перамагла на парламенцкіх выбарах у Самоа ў 2021 годзе.

## Біяграфія 
З 1985 года займала пасаду дэпутата Заканадаўчага сходу, прадстаўляючы выбарчую акругу Лотафага. Раней была сябрам партыі абароны правоў чалавека, дамінуючай сілы ў краіне ў 1982—2021 гадах. Была першай жанчынай у самаанскай гісторыі, прызначанай ва ўрад: займала пасады ва ўрадах прэм’ераў Тафілау гэтыя Алесаны (у 1991—1998) і  (у 1998—2021), у тым ліку міністра адукацыі ў 1991—2006 гадах, міністра па справах жанчын у 2006—2011 гадах і міністра юстыцыі ў 2011—2016 гадах. У 2016—2020 гадах была віцэ-прэм’ер-міністрам і намеснікам кіраўніка кіроўнай партыі, але сышла ў адстаўку праз скандальны закон. У наступным годзе далучылася да новай партыі  і была аднагалосна абраная яе лідарам у сакавіку 2021 года. Хоць яе новая партыя выйграла выбары, аднак пераможаны прэм’ер-міністр Маліелегааі адмаўляўся сысці са сваёй пасады, справакаваўшы канстытуцыйны крызіс, вырашаны 23 ліпеня 2021 года апеляцыйным судом, які прызнаў Матаафу легітымнай кіраўніком урада з 24 мая.

Катэгорыя:Дзеючыя кіраўнікі дзяржаў
Катэгорыя:Постаці Самоа
Кірн

**Кірн** () — горад у Германіі, у зямлі Рэйнланд-Пфальц.

Уваходзіць у склад раёна Бад-Кройцнах. Насельніцтва — 8273 чалавекі (на 31 снежня 2010 года). Плошча — 16,53 км². Афіцыйны код — 07 1 33 052.

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
Катэгорыя:Гарады Рэйнланд-Пфальца
Фрэнк Фарыян

**Франц Ройтэр** (; , , Бад-Кройцнах — , , Фларыда), вядомы як **Франк Фарыян** (Фрэнк Фарыян) — нямецкі музыкант, спявак, кампазітар, паэт, музычны прадзюсар. Напераменку пражываў у сваіх маёнтках на востраве Ібіца (Іспанія), у Маямі (ЗША), у Насаў (Багамскія астравы) і ў Росбаху (зямля Гесэн, ФРГ).

У якасці прадзюсара і аўтара песен стварыў такія гурты, як Boney M., Milli Vanilli, No Mercy, Far Corporation і іншыя.

## Дыскаграфія 
**Сольныя студыйныя альбомы**

* *So ein Tag* (1971)
* *So muß Liebe sein* (1973)
* *Rocky* (1976)
* *Division One* (1985)
* *Solitude* (1994)

**Зборнікі**

* *Star Discothek* (1978)
* *The Hit Man – The Best of 25 Years* (1994)
* *The Hit Collection – The Best of 25 Years* (1994)
* *The Hit Man II* (2000)
* *Summer Hits* (2001)
* *Dieter Thomas Heck präsentiert: 40 Jahre ZDF Hitparade* (2009)
* *Produced by Frank Farian* (2009)

Катэгорыя:Музыканты ЗША
Эльке Эрб

**Эльке Эрб** (; , Шэрбах, цяпер  — ) — нямецкая паэтэса і перакладчыца паэзіі.

## Біяграфія 
Дачка гісторыка літаратуры Эвальда Эрба (1903—1978), унучка архітэктара Паўлюса Эрба. З 1949 года сям’я жыла ў ГДР. У 1958—1959 гадах Эльке вывучала германістыку, славістыку, гісторыю і педагогіку ў Гале-Вітэнбергскім універсітэце. З 1965 года служыла ў выдавецтве Mitteldeutscher Verlag. З 1966 года займалася выключна літаратурай, жыла ў Берліне. Сапраўдны член Берлінскай і Саксонскай акадэмій мастацтва. Перакладала творы Алеся Разанава.

Малодшая сястра — Утэ Эрб (нар. 1940), паэтэса, перакладчыца з французскай і турэцкай моў.

## Узнагароды 
Прэміі Петэра Хухеля (1988), Генрыха Мана (1990), Эрыха Фрыда (1995), Ханса Эрыха Носака (2007), Эрлангенская прэмія за паэтычны пераклад (2011) і інш. узнагароды.

## Зноскі 
Катэгорыя:Паэты Германіі
Катэгорыя:Перакладчыкі Германіі
Катэгорыя:Перакладчыкі на нямецкую мову
Катэгорыя:Перакладчыкі з французскай мовы
Катэгорыя:Перакладчыкі з турэцкай мовы
Лопіш

**Лопіш** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Антоні Лопіш — партугальскі футбаліст
* Лэйла Лопіш — ангольская мадэль
* Мігел Лопіш — партугальскі футбаліст
* Педру Сантана Лопіш — прэм’ер-міністр Партугаліі
Матрыца

**Ма́трыца**:

* Матрыца&nbsp;— табліца матэматычных велічынь, размешчаных у выглядзе прамавугольнай схемы (табліцы)..
* Матрыца&nbsp;— штамп, форма з паглыбленнямі для адліўкі друкарскіх літар (ці іншых знакаў).

* «Матрыца»&nbsp;— амерыканскі фільм 1999 года.
* «Матрыца: Перазагрузка»&nbsp;— фільм 2003 года, працяг «Матрыцы».
* «Матрыца: Рэвалюцыя»&nbsp;— фільм 2003 года, працяг «Матрыцы» і «Матрыца: Перазагрузка».
* «Матрыца: Уваскрашэнне»&nbsp;— чацвёрты фільм франшызы «Матрыца».
Джульета і духі

**«Джульета і духі»** () — мастацкі фільм 1965 года, пастаўлены рэжысёрам Федэрыка Феліні на кінастудыі Rizzoli Film. Першы па ліку з каляровых поўнаметражных фільмаў, знятых Феліні. У фільме адчуваецца ўплыў тэорыі сноў К. Г. Юнга, а таксама ўздзеянне эстэтыкі барока.

У цэнтры ўвагі няўдалае сямейнае жыццё галоўнай гераіні. Джульета і яе муж Джорджа зусім розныя і чужыя людзі. Застаючыся няшчаснай, яна ўсё ж спрабуе дагадзіць свайму мужу, але ён не заўважае ні яе саму, ні яе пакуты. Да таго ж яна даведаецца, што ў мужа з’явілася палюбоўніца. На працягу ўсяго фільма Джульета змагаецца з унутранымі забаронамі, комплексамі і грамадскімі асновамі.

На працягу ўсяго фільма падкрэслена яркія, «вылізаныя», вычышчаныя, па-дызайнерску бездакорныя інтэр’еры памяшканняў, пляж і сад — усё гэта кантрастуе з душэўнымі перажываннямі жанчыны.

Асноўная напруга фабулы — супрацьпастаўленне грамадскіх патрабаванняў і чаканняў, якія прад’яўляюцца гераіні — і, увогуле, жанчыне — і маральна-этычнага выбару, які яна робіць. Духі, да якіх звяртаецца ў думках Джульета — гэта яе духоўны стрыжань, які яна адчула ў дзяцінстве — і якому яна застаецца верная, насуперак здрадзе мужа, халоднай абыякавасці маці і сясцёр, навакольным спакусам. Алегорыямі татальнай адзіноты жанчыны перапоўнены фільм, але наўпрост сказана пра тое, што адзіны чалавек, які шчыра і самаахвярна кахаў яе — дзед, які ўцёк з цыркачкай.

## У ролях 
* Джульета Мазіна — Джульета
* Марыа Пізу — Джорджа
* Сандра Міла — Сузі / Ірыс / Фані
* Валянціна Картэзэ — Валянціна
* Луіза Дэла Ночэ — Адэль
* Сільва Кошына — Сільва
* Кацярына Барата — маці Джульеты
* Хасэ Луіс дэ Вілалонга — сябар Джорджа
* Фрыдрых фон Ледэбур — медыум
* Альба Кансельеры — Джульета ў дзяцінстве
* Лу Гілберт — дзядуля
* Валеска Герт — Пійма
* Мілена Вукоціч — Лізавета, пакаёўка

## Узнагароды 
Фільм атрымаў прэмію «Залаты глобус» як лепшы замежны фільм, прэмію Нью-Ёркскага таварыства кінакрытыкаў як лепшы замежны фільм, 3 прэміі «Silver Ribbon» італьянскага Сіндыката кінажурналістаў за лепшую актрысу другога плана, за лепшага аператара, за лепшага мастака-пастаноўшчыка. Таксама фільм намінаваўся на «Оскар» у намінацыях найлепшы мастак па касцюмах і найлепшы мастак-пастаноўшчык (П’еро Герардзі).

Катэгорыя:Фільмы Італіі 1965 года
Катэгорыя:Фільмы Францыі 1965 года
Катэгорыя:Кінакамедыі 1965 года
Катэгорыя:Фільмы-драмы 1965 года
Катэгорыя:Кінакамедыі Італіі
Катэгорыя:Кінакамедыі Францыі
Катэгорыя:Фільмы-драмы Італіі
Катэгорыя:Фільмы-драмы Францыі
Катэгорыя:Фэнтэзійныя фільмы Італіі
Катэгорыя:Фэнтэзійныя фільмы Францыі
Катэгорыя:Фільмы на італьянскай мове
Катэгорыя:Фільмы на французскай мове
Катэгорыя:Фільмы на іспанскай мове
Катэгорыя:Фільмы на англійскай мове
Катэгорыя:Фільмы Федэрыка Феліні
Катэгорыя:Фільмы па сцэнарыях Федэрыка Феліні
Катэгорыя:Фільмы, музыку да якіх напісаў Ніна Рота
Катэгорыя:Выдатныя фільмы (Роджэр Эберт)
Сезон 2022/2023 «Гродна-93»

У сезоне 2022/2023 баскетбольны клуб «Гродна-93» з Гродна прымаў удзел:
* Чэмпіянат Беларусі 2022/2023 ( **2 месца**),
* Кубак Беларусі 2022 ( **Фіналіст**).

## Склад каманды 
**У чэмпіянаце Беларусі**

**У Кубку Беларусі**

## Трэнеры каманды 
*  Дзмітрый Кузьмін (галоўны трэнер)
*  Юрый Чарняк
*  Руслан Насенка

## Гл. таксама 
* Сезон 2021/2022 «Гродна-93»
* Сезон 2023/2024 «Гродна-93»

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 2022-2023
2022/2023
Гродна-93
Катэгорыя:2022 год у Гродне
Катэгорыя:2023 год у Гродне
Сезон 2020/2021 «Гродна-93-ГрДУ»

У сезоне 2020/2021 баскетбольны клуб «Гродна-93-ГрДУ» з Гродна прымаў удзел:
* Чэмпіянат Беларусі 2020/2021 (**8 месца**).

## Склад каманды 
*  Мікіта Багдэль
*  Аляксандр Байдакоў
*  Павел Блізнец
*  Кірыл Вінакураў
*  Антон Гайдэль
*  Цімур Друкаў
*  Уладзіслаў Дубовік
*  Аляксандр Калугін
*  Ягор Кранін
*  Рыгор Крук
*  Дзмітрый Махнач
*  Дзмітрый Навуменка
*  Яўген Савасцьян
*  Аляксей Шарыпаў
*  Уладзіслаў Швакель

## Трэнеры каманды 
*  Руслан Насенка (галоўны трэнер)
*  Артур Арлавец

## Гл. таксама 
* Сезон 2019/2020 «Прынёмання-ГрДУ»
* Сезон 2021/2022 «Гродна-93-ГрДУ»

## Спасылкі 
* 2020-2021
2020/2021
Гродна-93-ГрДУ
Катэгорыя:2020 год у Гродне
Катэгорыя:2021 год у Гродне
Чалавек дажджу

**«Чалавек дажджу»** () ― амерыканскі мастацкі фільм (драма і роўд-муві) 1988 года, рэжысёра Бары Левінсана. Гісторыя пакутуючага аўтызмам Рэйманда (Дасцін Хофман) і яго эгацэнтрычнага брата Чарлі Бэбіта (Том Круз).

## Сюжэт 
Малады бізнэсмэн Чарлі Бэбіт нечакана даведваецца, што ў спадчыну ад памерлага бацькі-мільянера дасталіся толькі ружовыя кусты ды «Б’юік» 1949 года, а ільвіная доля шматмільённай маёмасці — яго брату-аўтысту Рэйманду, які жыве ў лякарні для псіхічнахворых і пра існаванне якога Чарлі не ведаў.

Захацеўшы адабраць «*сваю долю*», Чарлі вырашае вывезці свайго старэйшага брата з лякарні і не вяртаць яго, пакуль палова спадчыны не будзе аддадзена яму.

Па разумовым развіцці Рэйманд амаль дзіця і жыве ў сваім унутраным свеце, які абапіраецца на строгі расклад і звычкі. Але ў той жа час ён валодае фенаменальнай памяццю і ўважлівасцю, а таксама здольны рабіць самыя складаныя арыфметычныя разлікі. Калі Чарлі высвятляе гэта, то ён вырашае выкарыстоўваць Рэйманда ў сваіх карысных мэтах.

## У ролях 
## Узнагароды 
* 1989 — фільм атрымаў чатыры «Оскары»
** Найлепшы фільм
** Найлепшая рэжысура (Бары Левінсан)
** Найлепшая мужчынская роля (Дасцін Хофман)
** Найлепшы арыгінальны сцэнар
* 1989 — «Залаты глобус»
** Найлепшы фільм (драма)
** Найлепшая мужчынская роля (драма)
* 1989 — Гран-пры Берлінскага кінафестывалю (1988) — «Залаты мядзведзь».
* 1989 — Прэмія Давід дзі Данатэла
** Найлепшая праца рэжысёра
** Найлепшая мужчынская роля

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Фільмы-драмы 1988 года
Катэгорыя:Фільмы ЗША 1988 года
Катэгорыя:Фільмы-драмы ЗША
Катэгорыя:Фільмы на англійскай мове
Катэгорыя:Фільмы — лаўрэаты прэміі «Залаты мядзведзь»
Катэгорыя:Фільмы — лаўрэаты прэміі «Оскар» за «Найлепшы фільм»
Катэгорыя:Фільмы — лаўрэаты прэміі «Залаты глобус» за найлепшы фільм — драма
Катэгорыя:Фільмы, агучаныя па-беларуску праектам Кінаконг
Харысан Грэй Даер Малодшы

**Харысан Грэй Даер Малодшы** (; 1866—1929) — амерыканскі энтамолаг, у гонар якога названа .

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў сям’і хіміка і вынаходніка Харысана Грэя Даера і яго жонкі Элеаноры Разелы.

Вядомы як аўтар так званага правіла Даера, згодна з якім памер лічынак у некаторых відаў насякомых з няпоўным ператварэннем пры пераходзе з аднаго ўзросту ў іншы павялічваецца ў 1,26 разы.

Быў таксама вядомы сваімі эксцэнтрычнымі заняткамі, уключаючы капанне тунэляў пад сваім домам. У яго было складанае асабістае жыццё (доўгі час ён з’яўляўся дваяжэнцам і падтрымліваў адначасова дзве сям’і), і разам са сваёй другой жонкай ён прыняў веру бахаі. З 1922 года і да сваёй смерці рэдагаваў бахайскі часопіс *Reality*.

## Літаратура 
* Epstein, Marc. Moths, Myths, and Mosquitoes: The Eccentric Life of Harrison Dyar Jr.. — Oxford University Press, 2016. — ISBN 9780190215279.
* Mallis, Arnold. American Entomologists. — Rutgers University Press, 1971. — P. 323—326.

## Спасылкі 
* «Tunnel Digging as a Hobby»  *Modern Mechanix* (1932) featuring a diagram of one of Dyar’s tunnels
* The Bizarre Tale of the Tunnels, Trysts and Taxa of a Smithsonian Entomologist

Катэгорыя:Энтамолагі ЗША
Кук (акруга, Тэхас)

**Акруга Кук** () - акруга ЗША, штаце Тэхас. Адміністрацыйны цэнтр акругі - горад Гейнсвіл. Утворана ў 1848 годзе з часткі акругі Фанін. Атрымаў назву ў гонар Уільяма Гордана Кука, удзельніка Тэхаскай рэвалюцыі.

Катэгорыя:Акругі Тэхаса
Шыльтах

**Шыльтах** () — горад у Германіі, у зямлі Бадэн-Вюртэмберг.

Падпарадкаваны адміністрацыйнай акрузе Фрайбург. Уваходзіць у склад раёна Ротвайль. Насельніцтва — 3875 чалавек (на 31 снежня 2010 года). Плошча — 34,22 км². Афіцыйны код — 08 3 25 051.

Горад падзяляецца на 2 гарадскія раёны.

## Насельніцтва 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Гарады Бадэн-Вюртэмберга
Ландшафтазнаўства

**Ландшафтазнаўства** — раздзел фізічнай геаграфіі, які вывучае прыродныя тэрытарыяльныя комплексы — геаграфічныя ландшафты як часткі геаграфічнай абалонкі Зямлі. Уключае вучэнне пра асноўныя заканамернасці фізіка-геаграфічнай дыферэнцыяцыі, фізіка-геаграфічнага раянавання і ўласна вучэнне пра геаграфічныя ландшафты; паходжанне, структуру, прасторава-часавую дынаміку ландшафтаў пад уздзеяннем прыродных і антрапагенных фактараў, марфалогію, геахімію і геафізіку ландшафтаў.

Вылучаюць прыкладное, меліярацыйнае, антрапагеннае ландшафтазнаўства і іншыя раздзелы.

Асноўны метад ландшафтазнаўства — палявое даследаванне, якое суправаджаецца ландшафтнай здымкай.

Тэарэтычныя асновы ландшафтазнаўства закладзены ў працах В. В. Дакучаева, С. В. Калесніка, М. А. Сонцава, А. Р. Ісачанкі, В. Б. Сачавы. На Беларусі ў галіне ландшафтазнаўства найбольш вядомы працы А. А. Смоліча, М. Ф. Бліадухо, В. А. Дзяменцьева, Г. І. Марцінкевіч. Сістэматычныя даследаванні вядуцца з 1950-х гг. Праведзены дэталёвыя даследаванні марфалогіі, структуры, тэрытарыяльных заканамернасцей размяшчэння ландшафтаў. У БДУ распрацавана сістэма фізіка-геаграфічнага раянавання Беларусі. У 1984 выдадзена ландшафтная карта Беларусі.

## Літаратура 
*
Смаленскі павет (Расійская імперыя)

**Смаленскі павет** — адміністрацыйная адзінка ў складзе Рыжскай губерні, Смаленскага намесніцтва і Смаленскай губерні, якая існавала ў 1708—1929 гадах. Цэнтр — горад Смаленск.

## Гісторыя 
Юрыдычна павет быў аформлены ў 1708 годзе ў ходзе адміністрацыйнай рэформы Пятра I, калі ён быў аднесены да Смаленскай губерні. У 1713 годзе Смаленская губерня была скасавана і Смаленскі павет адышоў да Рыжскай губерні, аднак ужо ў 1726 годзе Смаленская губерня была адноўлена. З 1775 па 1796 год павет адносіўся да Смаленскага намесніцтва, а потым зноў стаў часткай Смаленскай губерні.

25 сакавіка 1918 года ён быў абвешчаны часткай Беларускай Народнай Рэспублікі, а 1 студзеня 1919 года ў адпаведнасці з маніфестам I з’езда КП(б) Беларусі ўвайшоў у склад Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі Беларусь, 19 студзеня выключаны са складу Савецкай Беларусі і перададзены Савецкай Расіі.

У 1922 годзе ў склад павета ўвайшла тэрыторыя скасаванага Краснінскага павета. У 1929 годзе губерня і павет былі скасаваныя, а тэрыторыя павета ўвайшла ў склад Смаленскай акругі новай Заходняй вобласці.

## Насельніцтва 
Па даных перапісу 1897 года ў павеце пражывала 145 200 чалавек. У тым ліку рускіх — 91,1 %; яўрэяў — 3,1 %; палякаў — 2,6 %; беларусаў — 1,2 %. У самім Смаленску пражывала 46 699 чалавек.

## Адміністрацыйны падзел 
У 1890 годзе ў склад павета ўваходзіла 11 валасцей.

Да 1926 года валасцей стала 14: Бахоцкая (цэнтр — мястэчка Татарск), Грынеўская, Дасугоўская, Кардымаўская, Катыньская, Краснінская, Любавіцкая, Манастыршчанская, Мошчынская, Пераснянская, Пачынкаўская, Руднянская, Сыракарэнска-Ліпецкая, Хахлоўская.

## Заўвагі 
Катэгорыя:Паветы Смаленскай губерні
Доктар Стрэйнджлау, або Як я навучыўся не хвалявацца і палюбіў бомбу

**«Доктар Стрэйнджлау, або Як я навучыўся не хвалявацца і палюбіў бомбу»** () ― чорная камедыя 1964 года рэжысёра Стэнлі Кубрыка, якая выйшла ў разгар Халоднай вайны як антымілітарысцкая сатыра.

Станам на люты 2024 года фільм займаў 71 месца ў рэйтынгу 250 найлепшых фільмаў IMDb.

## Апісанне 
Напачатку фільма адзін з камандзіраў амерыканскай ваенна-паветранай базы генэрал Джэк Д. Рыпер лічыць, што камуністы збіраюцца скрасці «цялесныя сокі» амерыканцаў, і пасылае самалёты з ядзернай зброяй бамбаваць СССР. Прэзідэнт ЗША Маффлі спрабуе выратаваць становішча - ён збірае сваіх дарадцаў, уключаючы доблеснага генерала Тэрджыдсан і прыкаванага да інваліднай калясцы былога нацысцкага вучонага доктара Стрэйнджлава.

## Узнагароды 
Спіс узнагарод у адпаведнасці з дадзенымі IMDb
* 1965 — прэмія «BAFTA»
** Найлепшы фільм
** Найлепшы брытанскі фільм 
** Узнагарода Аб'яднаных Нацый
** Найлепшая праца мастака-пастаноўшчыка для брытанскага фільма (Чорна-белы фільм)
* 1965 — прэмія «Бодыль»
** Найлепшы еўрапейскі фільм
* 1965 — прэмія «Х’юга»
** Найлепшая пастаноўка
* 1965 — «Сярэбраная стужка»
** Найлепшы замежны рэжысёр

## Зноскі 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Фільмы 1988 года
Катэгорыя:Фільмы ЗША 1988 года
Катэгорыя:Навукова-фантастычныя фільмы ЗША
Катэгорыя:Фільмы жахаў ЗША
Катэгорыя:Фільмы кампаніі Warner Bros.
Катэгорыя:Фільмы Ціма Бёртана
Катэгорыя:Фільмы на англійскай мове
Катэгорыя:Кінакамедыі ЗША
Катэгорыя:Выдатныя фільмы (Роджэр Эберт)
Сезон 2011/2012 «Мінска-2006-2»

У сезоне 2011/2012 баскетбольны клуб «Мінск-2006-2» прымаў удзел:
* Чэмпіянат Беларусі 2011/2012 ( **3 месца**),
* Кубак Беларусі 2011 (**групавы этап**).

## Склад каманды 
*  Антон Вашкевіч
*  Сяргей Ганчаронак
*  Валянцін Ігнатчык
*  Антон Карнеенкаў
*  Уладзімір Крысевіч
*  Яраслаў Курапаў
*  Лука Малахаў
*  Арцём Маляўка
*  Аляксандр Мінаеў
*  Ведран Накіч (пераведзены з асноўнай каманды падчас сезону)
*  Аляксей Пагірэйчык
*  Павел Пронін
*  Роналдас Руткаўскас
*  Мікіта Сафанюк
*  Аляксандр Семянюк (пераведзены з асноўнай каманды падчас сезону)
*  Арцём Шарамет
*  Максім Шустаў (прыйшоў у каманду падчас сезону)

## Трэнеры каманды 
*  Аляксандр Вярэніч (галоўны трэнер)
*  Міхаіл Фейман
*  Сяргей Шайкоўскі

## Гл. таксама 
* Сезон 2010/2011 «Мінска-2006-2»
* Сезон 2012/2013 «Цмокі-Мінск-2»

## Спасылкі 
* 2011-2012
* ТРАНСФЕРНЫЙ ПЕРИОД ЧЕМПИОНАТА

2011/2012
Мінск-2006-2
Катэгорыя:2011 год у Мінску
Катэгорыя:2012 год у Мінску
Ябланава (Карачанскі раён)

**Ябланава** () — сяло ў Карачанскім раёне Белгарадскай вобласці Расіі, адміністрацыйны цэнтр Ябланаўскага сельскага паселішча. Першапачаткова — горад-крэпасць Ябланаў, з 1779 года страціла статус горада. Размешчана за 60 км на паўночны ўсход ад Белгарада і за 15 км ад горада Кароча.

Катэгорыя:Населеныя пункты Белгародскай вобласці
Вячаслаў Уладзіміравіч Гладкоў

**Вячаслаў Уладзіміравіч Гладкоў** (; нар. , с. Кучкі, Каменскі раён, Пензенская вобласць, РСФСР, СССР) — расійскі дзяржаўны і палітычны дзеяч. Губернатар Белгародскай вобласці з 27 верасня 2021 г. (в.а. 18 лістапада 2020 г. — 27 верасня 2021 г.). Сакратар Белгародскага рэгіянальнага аддзялення партыі «Адзіная Расія» з 25 сакавіка 2022 года. Член Дзяржаўнай рады Расійскай Федэрацыі з 16 лістапада 2021 года.

Намеснік губернатара горада Севастопаля (28 ліпеня 2016 - 16 красавіка 2018). Намеснік старшыні ўрада Стаўрапольскага краю - кіраўнік апарата ўрада (13 чэрвеня 2018 - 18 лістапада 2020).
Сезон 2012/2013 «Цмокі-Мінск-2»

У сезоне 2012/2013 баскетбольны клуб «Цмокі-Мінск-2» прымаў удзел:
* Чэмпіянат Беларусі 2012/2013 (**7 месца**),
* Кубак Беларусі 2012 (**групавы этап**),
* Еўрапейская юнацкая баскетбольная ліга (U-20) (**9 месца**).

## Склад каманды 
*Склад каманды ў чэмпіянаце Беларусі*:
*  Яўген Белянкоў
*  Аляксей Бірыч
*  Антон Вашкевіч
*  Ягор Гаранскі
*  Павел Гарачка
*  Цімафей Еўсіевіч
*  Дзмітрый Зызнік
*  Валянцін Ігнатчык
*  Сяргей Казлоў
*  Вітаўтас Камарунас (прыйшоў у каманду падчас сезону)
*  Уладзімір Крысевіч
*  Яраслаў Курапаў
*  Елісей Мацюшонак (пакінуў каманду падчас сезону)
*  Дзмітрый Рослікаў
*  Раман Рубінштэйн
*  Роналдас Руткаўскас (пакінуў каманду падчас сезону)
*  Максім Салаш
*  Аляксандр Семянюк
*  Яўген Суганяка
*  Кірыл Чумакоў

На групавым этапе Кубка Беларусі ў кастрычніку 2012 года за каманду згуляў Скот Крыстаферсан (у далейшым выступаў за асноўную каманду).

## Трэнеры каманды 
*  Тадас Сточкус (галоўны трэнер)
*  Аляксандр Барысаў

## Гл. таксама 
* Сезон 2011/2012 «Мінска-2006-2»
* Сезон 2013/2014 «Цмокі-Мінск-2»

## Спасылкі 
* 2012-2013

2012/2013
Цмокі-Мінск-2
Катэгорыя:2012 год у Мінску
Катэгорыя:2013 год у Мінску
Абхазская дзяржаўная карцінная галерэя

**Абхазская дзяржаўная карцінная галерэя** — збор нацыянальных твораў мастацтва Абхазіі, які знаходзіцца ў Сухумі. 

## Гісторыя 
У 1963 годзе рашэннем Савета Міністраў Абхазскай АССР на аснове лепшых твораў з калекцыі аматара выяўленчага мастацтва, лекара Е. Л. Фішкова (60 карцін) у Сухумі была створана карцінная галерэя. У фарміраванні фонду прыняў актыўны ўдзел шэраг мясцовых мастакоў: Варвара Бубнова, Марына Эшба і іншыя.

17 сакавіка 1964 года карцінная галерэя была адкрыта як філіял Абхазскага дзяржаўнага музея. Падрыхтаваная экспазіцыя ўключала больш за сто карцін і дванаццаці скульптур, прадстаўленых у трох залах.

У наступныя гады экспазіцыя залаў павялічвалася па меры папаўнення фондаў. Напрыканцы 1960-х функцыянавала сем залаў.

Да грузіна-абхазскага канфлікту галерэя знаходзілася па адрасе вуліца Пушкіна.

У 1994 годзе карцінная галерэя стала самастойнай. Урад Рэспублікі Абхазія перыядычна аказваў садзейнічанне ў набыцці лепшых твораў мастакоў.

21 студзеня 2024 года ў будынку Цэнтральнай выставачнай залы, дзе размяшчалася галерэя, адбыўся пажар. На момант здарэння яе фонды налічвалі больш за чатыры тысячы твораў. Па папярэдніх даных вялікая частка калекцыі страчаная або запатрабуе рэстаўрацыі.

## Заўвагі 
## Спасылкі 
* Галерэя на сайце ўрада Абхазіі

Катэгорыя:Мастацкія галерэі
Катэгорыя:Культура Абхазіі
Генадзь Сталяроў

**Генадзь Сталяроў**:
* Генадзь Канстанцінавіч Сталяроў (нар. 1933) — вучоны ў галіне інфарматыкі.
* Генадзь Сталяроў II (нар. 1987) — амерыканскі пісьменнік, падкастар, актуарый, лібертарыянец і трансгуманіст, аўтар.
Абеліск (значэнні)

* **Абеліск** (архітэктурнае збудаванне) — манументальны гранёны каменны слуп, звычайна квадратны ў сячэнні, больш шырокі ўнізе і пірамідальна завостраны ўверсе.

Таксама:
* Абеліск —  аповесць Васіля Быкава, створаная ў 1971 годзе.
* Абеліск — мастацкі фільм, экранізацыя аднайменнай аповесці Васіля Быкава.
Генадзь Сталяроў II

**Генадзь Сталяроў II** (, нар. 1987, Мінск, БССР) — амерыканскі пісьменнік, падкастар, актуарый, лібертарыянец і трансгуманіст, аўтар, найбольш вядомы сваёй кнігай . Таксама ён мае іншыя працы, якія публікаваліся ў Інстытуце этыкі і новых тэхналогій, , Інстытуце Мізэса і на яго персанальным сайце / Сталяроў таксама ўзначальвае Трансгуманістычную партыю ЗША і Трансгуманістычную партыю Невады, а таксама працуе як Актуарый і страхавы рэгулятар у Невадзе.

## Ранняе жыццё 
Сталяроў нарадзіўся і правёў некалькі першых гадоў свайго жыцця ў Мінске. Пасля міграцыі ў ЗША і прыняцця амерыканскага грамадзянства ён вучыўся ў каледжы Хілсдэйла (en, г. Хілсдэйлen, Мічыган), маючы спецыялізацыю па эканоміцы, матэматыцы і нямецкай мове. Роберт Мёрфі (en) назваў Сталярова лепшым студэнтам у Хілсдэйскім каледжы.

## Кар’ера 
На пісьменніцкую дзейнасць Сталярова аказала вялікі ўплыў філасофія Айн Рэнд. Яго працы адносяцца да жанраў навуковая фантастыка, філасофскія эсэ, паэзія і навучальныя дапаможнікі.

Генадзь Сталяроў таксама уцягнены ў трансгуманістычную палітычную чыннасць. Ён з’яўляецца старшынёй Трансгуманістычнай партыі ЗША, якая выступае за развіццё тэхналогій падаўжэння жыцця і мае на кастрычнік 2018 года 1100 зарэгістраваных членаў. Згодна вэб-сайту партыі, сяброўства ў ёй не мае грашовага кошту. Сталяроў таксама генеральны дырэктар Трансгуманістычнай партыі Невады. У верасні 2018 ён выступіў спікерам на « Festival 2018» — адна з найбуйнейшых падзей года ў ЗША, прысвечаная прасоўванню тэхналогій падаўжэння жыцця.

## Спасылкі 
*  — персанальны сайт «The Rational Argumentator»

Катэгорыя:Лібертарыянцы
Катэгорыя:Трансгуманісты
Фарга

**Фарга**:

## Кінематограф  
* Фарга&nbsp;— амерыканскі фільм 1996 года.
* Фарга&nbsp;— амерыканскі тэлесерыял па матывах аднайменнага фільма.

## Геаграфія 
* Фарга&nbsp;— горад у ЗША, найбуйнейшы горад штата Паўночная Дакота і адміністрацыйны цэнтр акругі Кас.
Фаіль Фатахавіч Алсынаў

**Фаіль Фатахавіч Алсынаў** (; нар. 7 снежня 1986, сяло Юлдыбаева, Зілаірскі раён, Башкірская АССР, РСФСР) — башкірскі грамадскі дзеяч, актывіст, башкірскі нацыяналіст і апазіцыянер.

Экс-намеснік старшыні башкірскай нацыянальнай арганізацыі «Кук-Бурэ», экс-лідар забароненай у Расіі башкірскай грамадскай арганізацыі «Башкарт». Удзельнік пратэстаў на Куштау. Ён, як і жыхары розных вёсак, сцвярджаў, што ідзе бескантрольная здабыча золата, забруджваючы навакольнае асяроддзе. Мясцовыя жыхары сцвярджаюць, што здабыча ідзе варварскім спосабам. Знайсці ўправу цяжка, таму што суд часам паўстае на бок прамыслоўцаў.

У канцы лістапада 2013 года на яго напалі два п’яныя чалавекі, калі ён вяртаўся дадому. Тыя, хто нападаў выкрыквалі лозунгі: «*Панаехалі сюды башкіраты з аулаў!*». Пасля збіцця Фаіль трапіў у бальніцу, і яму зрабілі аперацыю на вуху. Незадоўга да гэтага, арганізацыя Кук-Бурэ выступіла з рэзкай крытыкай на адрас правядзення рускага маршу у башкірскай сталіцы Уфе.

У 2014 годзе ў Кук-Бурэ адбыўся раскол, у выніку чаго трое намеснікаў — Рамзіль Байназараў, Фаіль Алсынаў і Руслан Габасаў пакінулі арганізацыю, утварыўшы ў гэтым жа годзе башкірскую грамадскую арганізацыю «Башкарт».

У гэтым жа годзе ў Башкартастане пачаліся слуханні па распрацоўцы шыхана Таратау, які хацелі знішчыць для здабычы рэсурсаў. Як фактычны лідар арганізацыі «Башкарт», ён стаў адным з арганізатараў і ўдзельнікаў пратэстаў на Таратау ў абарону шыхана. У выніку грамадзкім дзеячам атрымалася адстаяць шыхан. Пазней, ужо ў 2020 годзе, сябры арганізацыі, забароненай ужо да таго часу, і сам Фаіль прынялі ўдзел у пратэстах на Куштау.

## Крымінальная справа 
У красавіку 2023 года ён удзельнічаў у пратэстах у вёсцы Ішмурзіна ў Баймацкім раёне Башкартастана супраць геолагаразведачных работ у раёне вёскі на горным хрыбце Ірэндык.

15 студзеня 2024 года ў горадзе Баймаке прайшло трэцяе судовае пасяджэнне, падчас якога абвяшчэнне прысуду было прызначанае на 17 студзеня. На суд прыехала падтрымаць Алсынава, паводле розных ацэнак ад 1 да 5 тысяч чалавек.

16 студзеня 2024 года Алсынаў быў унесены ў пералік экстрэмістаў.

17 студзеня 2024 года Алсынаў быў асуджаны на 4 гады пазбаўлення волі. Паводле ацэнкі колькасць пратэстоўцаў дасягнула парадку 10 тысяч чалавек, прытым што насельніцтва Баймака — 17,7 тысяч чалавек.

Катэгорыя:Гісторыкі Расіі
Катэгорыя:Старонкі з недагледжанымі перакладамі
ТОЗ-16

**ТОЗ-16** — савецкі адназарадны малакаліберны карабін, прызначаны для прамысловага і аматарскага палявання на птушку і дробнага пушнога звера. 

## Гісторыя 
Створаны ў 1956-1957 гады на Тульскім зброевым заводзе канструктарскім калектывам (канструктары Г.П.Наскоў, У.І.Чувахін, У.П.Огнеў) пад кіраўніцтвам В.Л. Чэрнапятава.

Карабін распрацаваны на аснове канструкцыі спартыўнай вінтоўкі ТОЗ-8М з улікам вопыту вытворчасці і эксплуатацыі паляўнічай вінтоўкі ТОЗ-11. У ТОЗ-8М былі запазычаныя 16 з 59 дэталяў і вузлоў ТОЗ-16.

У 1965 годзе кошт вінтоўкі ТОЗ-16 складал 16 рублёў.

## Варыянты і мадыфікацыі 
* **ТОЗ-16-01** - варыянт ТОЗ-16 з сектарны прыцэлам і прамавугольнай мушкай з кальцавым намушнікам. Прыклад з пластмасавым затыльнікам. Выпускаўся з 1977 года.
* **ТОЗ-16-02** - варыянт ТОЗ-16-01 з гумовым затыльнікам-амартызатарам на прыкладзе

## Спасылкі 
Катэгорыя:Вінтоўкі
Катэгорыя:ТОЗ
Катэгорыя:Стралковая зброя СССР
Катэгорыя:Зброя паводле алфавіта
Бобруйская жизнь

**«Бобруйская жизнь»** — грамадска-палітычная і літаратурная газета. Выдавалася з 20 лютага 1913 да 1 жніўня 1914 года ў Бабруйску на рускай мове 3 разы на тыдзень. 3 29 мая 1913 да 8 красавіка 1914 года не выходзіла. Апошнія выпускі (№ 85—92) выходзілі штодзённа. 3 27 ліпеня 1914 года друкавала 1—2 разы на дзень «Тэлеграмы газеты „Бобруйская жизнь“». Рэдактар-выдавец Б. М. Бахрах.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:1913 год у Бабруйску
Катэгорыя:Газеты Бабруйска на рускай мове