open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Кабыльнікі (Свіслацкі раён)

**Кабы́льнікі** (, ) — пасёлак у Свіслацкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Свіслацкага сельсавета.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Свіслацкі сельсавет (Свіслацкі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Свіслацкага раёна
Міхайлаўскія могілкі (Полацк)

**Міхайлаўскія могілкі** — колішнія могілкі ў Полацку.

Размяшчаліся на паўночным захадзе горада паміж Запалоццем і Пагіршчынай. Сваю назву яны атрымалі ад могілкавай царквы ў гонар Арханёла Міхаіла. Могілкі былі ўніяцкімі. Вядома, што драўляная царква стаяла тут ужо ў XVII ст. У 1811 г. была пабудаваная мураваная царква ў стылі барока.

На пачатку XX ст. гэта былі найбольшыя хрысціянскія могілкі горада. У часе савецка-польскага супрацьстаяння ў верасні 1919 — маі 1920 года, калі горадам валодала Чырвоная Армія, а на Задзвінні стаялі польскія войскі, царква пацярпела ў выніку артылерыйскага абстрэлу. Акт № 10 павятовай камісіі па ахове помнікаў 04.08.1920 г. засведчыў наяўнасць у царкве абразоў часоў пабудовы. Пад царквой было сутарэнне, у якое ўвайсці можна было з царкоўнай залы. У ім меліся дзве нішы з разламанай замуроўкай. На правай нішы была драўляная дошка з надпісам, што тут пахаваны купец Ян Камковіч. Побач пахаванне маці Піліпа Кунцэвіча — Юліяны, памерлай у 1815 годзе. У левай нішы знойдзеныя рэшткі нейкага ўніяцкага святара, з прыкметамі бальзамавання. Абедзве магілы разрабаваныя, бо ў трунах назіралася парушэнне костак. Апрача таго, у царкве захоўваўся звон з Сафійскага сабора з надпісамі «roku 1715» i «Sw. Sophia».

## Спасылкі 
Катэгорыя:XVII стагоддзе ў Полацку
Катэгорыя:З’явіліся ў XVII стагоддзі
Катэгорыя:Могілкі Полацка
Катэгорыя:Колішнія могілкі Беларусі
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Беларусі, знішчаныя савецкай уладай
Катэгорыя:Зніклі ў 1930-я гады
Гурбан

**Гурбан** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Глеб Віталевіч Гурбан — беларускі футбаліст
* Ёзаф Міласлаў Гурбан — славацкі пісьменнік
* Іван Яфімавіч Гурбан (1922—1999) — беларускі паэт.
Miss Wheelchair World

**«Miss Wheelchair World»** — міжнародны конкурс прыгажосці, у якім удзельнічаюць жанчыны з інваліднасцю.
## Гісторыя
У кастрычніку 2017 годзе конкурс адбыўся ўпершыню ў Варшаве. Удзел прынялі 24 кандыдаткі з усяго свету. Першае месца выйграла беларуска Аляксандра Чычыкава. Наступны другі конкурс адбудзецца ў сакавіку 2020 года.
## Пераможцы
## Гл. таксама
*World Wheelchair Curling Championship
*World Wheelchair Rugby Championships

## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Конкурсы прыгажосці
Майсей Анісімавіч Хазанаў

**Майсей Анісімавіч Хазанаў** (22.12.1887 (03.01.1888),  — ) — беларускі вучоны ў галіне неўрапаталогіі, доктар медыцынскіх навук, прафесар (кафедра нервовых і нейрахірургічных хвароб).

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў Вільні ў сям’і рабочых. Вучань ў друкарні, у 1901—1902 гадах — кур’ер, канторшчык, у 1902—1907 гадах эміграваў у Швейцарыю, працаваў на фабрыцы, адначасова вучыўся (1907—1913); скончыў медыцынскі факультэт Бернскага ўніверсітэта (1913). Урач, асістэнт клінікі ўнутраных і нервовых хвароб Бернскага ўніверсітэта (1913—1915). Ваенны ўрач у Мінску, Смаленскім ваенным шпіталі, інжынернай дружыне на Заходнім, Румынскім франтах (1915—1918). Урач, загадчык аддзялення бальніцы ў Бабруйску, загадчык Бабруйскага павятовага аддзела аховы здароўя (1918—1924). Ардынатар, асістэнт клінікі нервовых хвароб медыцынскага факультэта БДУ (1924—1930); дацэнт кафедры нервовых хвароб Беларускага медыцынскага інстытута (1930—1933), адначасова намеснік дырэктара інстытута па вучэбнай рабоце (1931—1932); дырэктар Беларускага інстытута ўдасканалення ўрачоў (1932—1933); прысвоена вучонае званне прафесара (1933). Прафесар кафедры нервовых хвароб Беларускага медыцынскага інстытута (1933—1934), адначасова намеснік дырэктара інстытута па навуковай частцы, загадчык аддзела падрыхтоўкі кадраў; прысуджана вучоная ступень доктара медыцынскіх навук (1934). Дырэктар Віцебскага медыцынскага інстытута і загадчык кафедры нервовых хвароб (1934—1941).

У час Вялікай Айчыннай вайны інспектар-кансультант, начальнік лячэбнага аддзела эвакуацыйнага пункта Уральскай ваеннай акругі ў Чалябінску (1941—1944). Загадчык кафедры нервовых хвароб Беларускага (Яраслаўль), Мінскага медыцынскага інстытута (1944—1958).

## Навуковая дзейнасць 
Вучань акадэміка М. Б. Кроля. Асноўныя навуковыя працы прысвечаны праблемам нейраінфекцый, нейраінтаксікацый, пухлін нервовай сістэмы.

Працаваў над праблемай поліяміэліту, упершыню ў СССР даў яго апісанне, распрацаваў метады лячэння («Эпідэмія поліяміэліту ў Беларусі» 1926; «Некаторыя дадзеныя пра дзіцячы эпідэмічны паралюш у БССР», 1938; «Аб лячэнні поліяміэліту», 1951).

Прапанаваў арыгінальны метад лячэння поліяміэліту бацькоўскай крывёю. Сааўтар дапаможнікі для практычных лекараў «Эпідэмічны дзіцячы паралюш», 1948, 1957; аўтар шэрагу брашур для насельніцтва пра поліяміэліт. Упершыню апісаў эпідэмічны энцэфаліт у БССР, працаваў над пытаннямі яго эпідэміялогіі, клінікі («Клешчавы энцэфаліт і некаторыя іншыя вірусныя нейраінфекцыі ў Беларусі», 1949)

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Хазанов, Моисей Анисимович 
* Хазанов Моисей Анисимович  

Катэгорыя:Неўролагі Беларусі
Катэгорыя:Рэктары БМАПА
Катэгорыя:Неўролагі СССР
Катэгорыя:Рэктары Віцебскага дзяржаўнага медыцынскага ўніверсітэта
Бастыда

**Басты́да** () — тып невялікіх умацаваных паселішчаў на поўдні Францыі ў XII—XIV стагоддзях, акружаных валам з вежамі для абароны ад раптоўных нападаў. У сярэднія вякі бастыдай называліся таксама драўляныя пабудовы ў выглядзе 2-х ці 3-павярховых вежаў, што ўжываліся пры аблогах, a часам і вартавыя вежы на гарадскіх сценах.

Адной з прычын масавага будаўніцтва бастыд у Сярэдневякоўі была сітуацыя, якая склалася пасля Парыжскага дагавора 1229 года. Графу Тулузы  дазвалялася будаваць новыя гарады ў сваіх раздробненых уладаннях, аднак забаранялася ўмацоўваць іх. Спадчыннік гэтых уладанняў Альфонс дэ Пуацье, жанаты па ўмовах таго ж дагавору з дачкой Раймунда VII, стварэннем бастыд імкнуўся ўмацаваць кантроль над сваімі тэрыторыямі.

Бастыды маюць, як правіла, прастакутную планіроўку з рашэцістай сеткай вуліц. Рэпс меркаваў, што гарады-бастыды з’яўляліся пераходнай прыступкай паміж феадальным замкам і гарадамі Рэнесансу. Планіроўка бастыды фармавалася пад уплывам плану рымскага ваеннага лагера і, у сваю чаргу, аказала ўплыў на , іспанскі звод, у тым ліку спецыфікацый горадабудаўніцтва, які прадугледжваў план гарадоў Новага свету на працягу XVI стагоддзя.

Катэгорыя:Горадабудаўніцтва
Катэгорыя:Гісторыя Францыі
Катэгорыя:Гісторыя архітэктуры
Катэгорыя:Архітэктура Сярэдневякоўя
Тутэйшын Студыя

**Тутэйшын Студыя** — супольны праект VOKA i Silver Screen, які стварае пераклад на беларускую мову сусветных кінанавінак. Існуе з 2019 года. 

«Тутэйшын Студыя» створана для таго, каб жыхары Беларусі маглі глядзець апошнія навінкі сусветнага кіно на роднай мове паралельна з прэм’ерамі ў іншых краінах. Прынцыпам новай студыі агучкі заяўлена вера ў тое, што беларуская мова — выдатны інструмент для таго, каб атрымаць яшчэ больш задавальнення ад прагляду кіно.

## Агучаныя фільмы 
* Нулявуд
* Шлюбная гарачка

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Кінематограф Беларусі
Малітва ўкраінскага нацыяналіста

**Малітва ўкраінскага нацыяналіста** — патрыятычны тэкст-малітва, напісаны ў канцы 1920-х — пачатку 1930-х гадоў адным з лідараў Арганізацыі Украінскіх Нацыяналістаў Осіпам Машчаком і дапоўнены пазней членамі ўкраінскіх нацыяналістычных арганізацый.

Словы асноўнага тэксту былі выпісаны на сцяне турмы крывёю Осіпа Машчака пасля таго, як ён быў заключаны ў турму ў выніку Львоўскага працэсу 1936 года.

## Тэкст 

## Гісторыя 
«Малітву ўкраінскага нацыяналіста» павінны былі ведаць на памяць усе, хто ўступаў у АУН і яе моладзевую арганізацыю.

Цяпер малітва выкарыстоўваецца на мерапрыемствах, якія праводзяцца членамі ўкраінскіх нацыяналістычных арганізацыяў. Таксама гэтую малітву чытаюць байцы батальёнаў «Азоў», «Сеч» перад адпраўкай на вайну.

## Зноскі 
## Гл. таксама 
* Марш украінскіх нацыяналістаў

Катэгорыя:Малітвы
Катэгорыя:Арганізацыя ўкраінскіх нацыяналістаў
Спасіўка (Кіраўскі раён)

**Спасіўка** (, ) — вёска ў Кіраўскім раёне Аўтаномнай Рэспублікі Крым Украіны.

## Заўвагі 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Кіраўскага раёна (Крым)
Плюшчай скучаны

**Плюшчай скучаны** (*Sparganium glomeratum*)&nbsp;— від кветкавых раслін роду  сямейства .

## Апісанне 
Шматгадовая травяністая расліна з прамым сцяблом. Лісце шырокае, даўжэй сцябла, з ніжняга боку з крылатым вострым кілем. Суквецце простае, з 3—6 жаночымі і звычайна 1 (радзей 2) мужчынскай галоўкай. Жаночыя галоўкі звычайна сядзячыя, збліжаныя, уверх згрупаваны, рэдка ніжняя на ножцы і адсунуты ад іншых. Мужчынская галоўка звычайна прылягае да верхняй жаночай. Пылавікі вельмі дробныя, даўжынёй 0,5—0,75&nbsp;мм, лычык кароткі, даўжынёй 0,5—0,75&nbsp;мм. Плод з перацяжкай ніжэй сярэдзіны, даўгавата-эліптычныя, паступова звужаны ў кароткі носік, на ножцы.

## Распаўсюджанне 
Распаўсюджаны ў Еўразіі ад Усходняй і Паўночнай Еўропы да Кітая і Японіі, а таксама на поўдні Канады і на поўначы ЗША.

Расце на балотах, берагах рэк, азёр.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Рагозавыя
Катэгорыя:Флора Еўразіі
Катэгорыя:Флора Паўночнай Амерыкі
Катэгорыя:Водныя расліны
Катэгорыя:Расліны балот
Асака (Японія)

**Асака** — горад у Японіі, знаходзіцца ў прэфектуры Сайтама. Плошча горада — 18,38 км², насельніцтва — 133 023 чалавекі (1 жніўня 2014), шчыльнасць насельніцтва — 7.237,38 чал./км². Размешчаны на востраве Хонсю, у рэгіёне Канто. З ім мяжуюць гарады Сайтама, Сікі, Тода, Ніідза, Вака.

Катэгорыя:Гарады прэфектуры Сайтама
Кавагуты (горад)

**Кавагуты** — Цэнтральны горад у Японіі, знаходзіцца ў прэфектуры Сайтама. Плошча горада — 61,97 км², насельніцтва — 570 497 чалавек (1 жніўня 2014), шчыльнасць насельніцтва — 9.206,02 чал./км². размешчаны на востраве Хонсю, у рэгіёне Канто. З ім мяжуюць гарады Сайтама, Касігая, Соку, Тода, Хатагая, Варабі.

Катэгорыя:Гарады прэфектуры Сайтама
Кавагуты

**Кавагуты** — прозвішча, тапонім.

## Прозвішча 
* Ёсікацу Кавагуты — японскі футбаліст

## Тапонім 
* Кавагуты (горад)
Тода

**Тода**:
* Тода (мова)
* Тода (народ)

## Прозвішча 
* Кадзуюкі Тода — футбаліст
Мацуі

**Мацуі** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Дайсукэ Мацуі — японскі футбаліст
* Кіётака Мацуі — японскі футбаліст
Кано

**Кано** — прозвішча, тапонім.
## Прозвішча 
* Кадзухіса Кано — японскі футбаліст
* Кокі Кано — японскі фехтавальшчык
* Такасі Кано — японскі футбаліст
* Ясуюкі Кано — японскі футбаліст

## Тапонім 
* Кано (Нігерыя)
Вастракільніца чарнеючая

**Вастракі́льніца чарнеючая** (*Lembotropis nigricans*) — від кветкавых раслін з роду  сямейства .

## Батанічнае апісанне 
Моцна галінасты ад асновы куст вышынёй 50—80 пялёсткамі, залаціста-жоўтага колеру, з прыемным пахам, па 10—25 у коласападобных суквеццях. Плод — струк лінейна-ланцэтнай формы, укрыты прыціснутымі валаскамі.

## Распаўсюджанне і экалогія 
Расліна распаўсюджана ва ўмераных абласцях Еўропы і Паўночнай Амерыкі. Расце ў хваёвых лясах і хмызняках. Цвіце ў чэрвені—жніўні.

Дэкаратыўная расліна.

## Літаратура 
*  — С. 420.

## Спасылкі 
* 
* Гербарий ЦБС НАН Беларуси MSKH  
* Flora Europaea // Royal Botanic Garden Edinburgh

Катэгорыя:Матыльковыя
Катэгорыя:Флора Еўразіі
Катэгорыя:Флора Паўночнай Амерыкі
Катэгорыя:Дэкаратыўныя расліны
Она

**Она** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Ёка Она — японская мастачка і актывіст руху за мір
* Масао Она — японскі футбаліст
* Сіндзі Она — японскі футбаліст
* Такасі Она — японскі гімнаст, алімпійскі чэмпіён
* Такэсі Она — японскі футбаліст
Міямато

**Міямато** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Масакацу Міямато — японскі футбаліст
* Тэрукі Міямато — японскі футбаліст
* Цунэясу Міямато — японскі футбаліст
Паўднёва-ўсходні маяк (востраў Блок)

**Паўднёва-ўсходні маяк на востраве Блок** () — маяк, размешчаны ў паўднёва-ўсходнім куце вострава Блок, штата Род-Айленд. У 1997 годзе ён быў вызначаны як Нацыянальны гістарычны помнік ЗША як адзін з самых выбітных маякоў, пабудаваных у ЗША ў XIX стагоддзі.

## Апісанне і гісторыя 
Кангрэс вылучыў 9 000 даляраў на будаўніцтва маяка ў 1856 годзе, але гэтыя сродкі былі выкарыстаны для будаўніцтва новага Паўночнага маяка на востраве Блок пасля таго, як стары быў знішчаны падчас шторму. Гэты маяк быў канчаткова пабудаваны ў 1874 годзе, а ўпершыню запалены 1 лютага 1875 года. 

Галоўная вежа вышынёй 67 футаў (20 м) з васьміканцовым гранітным падмуркам і цаглянай знешняй часткай, якая падымаецца да чыгуннага парапета і адкрытай галерэі вакол камеры ліхтара. Ён увенчаны шасціграннай меднай пірамідальным дахам з шарыкавым вентылятарам і маланкавы адводам. Арыгінальны дах быў чыгунны, і быў заменены ў 1994 годзе.

## Музей 
Маяк мае невялікі музей і сувенірную краму ў вежы. Вежа адкрыта ў працягу летняга сезона, прапаноўваючы экскурсіі на вяршыню за плату ў 10$ па стане на верасень 2015 года. Паступлення ад тураў выкарыстоўваюцца для аднаўлення маяка.

## Галерэя

File:Stereo view version of Southeast Light looking NW with picket fence ca. 1890. From a contact print of a glass negative from the Mansfield Collection. - Block Island Southeast Light HAER RI,5-NESH,1-25.tif|Маяк. 1890
File:Aerial view of Southeast Light Station by U.S. Coast Guard, Salem, 1962, copy courtesy R. M. Downie, original negative, U.S. Coast Guard. - Block Island Southeast Light, Spring HAER RI,5-NESH,1-30.tif|Выгляд з вышыні маяка станцыі берагавой аховы ЗША, 1962
File:Northeast elevation of lighthouse tower, front porch and portion of main block of lightkeepers' quarters. - Block Island Southeast Light, Spring Street and Mohegan Trail at Mohegan HAER RI,5-NESH,1-4.tif|Маяк. 1988
File:Block Island Southeast Light, Spring Street and Mohegan Trail at Mohegan Bluffs, New Shoreham, Washington County, RI HAER RI,5-NESH,1- (sheet 5 of 12).png| 

Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Род-Айленда
Катэгорыя:Славутасці Род-Айленда
Катэгорыя:Маякі
Кайзерслаўтэрн

**Кайзерслаўтэрн** (, ) — горад у Германіі на паўднёвым захадзе зямлі Рэйнланд-Пфальц, на краі Пфальцскага лесу. У мінулым — адна з імператарскіх рэзідэнцый на тэрыторыі Курпфальца. Горад размешчаны за 459 км ад Парыжа, 117 км ад Франкфурта-на-Майне, і 159 км ад Люксембурга. Сучасны цэнтр інфармацыйных і камунікацыйных тэхналогій, універсітэт, тэхнічныя каледжы і даследчыя інстытуты.

## Адукацыя 
* Кайзерслаўтэрнскі тэхнічны ўніверсітэт

## Спорт 
* ФК Кайзерслаўтэрн

## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Отмар Вальтэр — нямецкі футбаліст

## Гарады-пабрацімы 
Катэгорыя:Гарады Рэйнланд-Пфальца
Урад Род-Айленда

**Урад штата Род-Айленд і акругі Правідэнс** () — прызначаецца з мноства крыніц; асноўнымі крыніцамі з’яўляюцца Канстытуцыя Род-Айленда, агульныя законы і распараджэнні выканаўчага распарадку. Урадавая структура на ўзор ўрада Злучаных Штатаў у тым, тры галіны: заканадаўчай, выканаўчай і судовай.

е, або «Сміт Хіл»]]

## Заканадаўства 
У адпаведнасці з артыкуламі VI, VII і VIII Канстытуцыі Род-Айленда, заканадаўчая ўлада належыць Генеральнай Асамблеі Род-Айленда. Генеральная Асамблея двухпалатная, складаецца з Палаты прадстаўнікоў і Сената.

## Выканаўчая ўлада 
Штат выбірае губернатара, віцэ-губернатара, дзяржаўнага сакратара, генеральнага казначэя і генеральнага пракурора. Губернатар прызначае шэрыфа, які, у адрозненне ад большасці іншых шэрыфаў, мае юрысдыкцыю па усяму штату. Губернатар прызначае мноства афіцэраў, якія выконваюць абавязкі камісараў, дырэктараў і іншых службовых асоб.

Выканаўчая ўлада ўскладаецца на губернатара, як правіла, праз розных дырэктараў і камісараў. віцэ-губернатар, хоць і намінальна ў выканаўчай уладзе, займае шмат у чым абрадавую пасаду. Губернатар і віцэ-губернатара выбіраюцца насельніцтвам Род-Айленда. Кабінеты губернатара размешчаны ў дзяржаўным доме. Род-Айленд — адзін з нешматлікіх штатаў, у якім няма асабняка губернатара.

## Судовая ўлада 
Судовая ўлада штата складаецца з Вярхоўнага суда Род-Айленда і ніжэйшых судоў, якія складаюцца з Вышэйшага суда, Сямейнага суда, Акруговага суда, Кампенсацыйнага рабочага суда і Традыцыйнага трыбунала Род-Айленда.

## Спасылкі 
* Генеральная Асамблея Род-Айленда
* Канцылярыя губернатара
* Сайт Штата

Катэгорыя:Род-Айленд
Род-Айленд
Нойвід

**Нойвід** () — горад у Германіі, цэнтр зямельнага раёна Нойвід, размешчаны на поўначы зямлі Рэйнланд-Пфальц. Уваходзіць у склад зямельнага раёна Нойвід. Насельніцтва горада - 63 769 чалавек (на 31 снежня 2014 года). Плошча - 86,50 км². Афіцыйны код - 07 1 38 045.

Горад падпадзяляецца на 13 гарадскіх раёнаў.

Катэгорыя:Гарады Рэйнланд-Пфальца
Бад-Кройцнах

**Бад-Кройцнах** () — горад у Германіі, раённы цэнтр, курорт, размешчаны ў зямлі Рэйнланд-Пфальц. Уваходзіць у склад раёна Бад-Кройцнах. Насельніцтва — 43 703 чалавекі (на 31 снежня 2010 года). Займае плошчу 46,10 км². Афіцыйны код — 07 1 33 006.

## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Гюнтэр Ферхойген — нямецкі палітык
* Ханс Шмітхальс — нямецкі мастак

Катэгорыя:Гарады Рэйнланд-Пфальца
Пірмазенс

**Пірмазенс** () — горад у Германіі, горад зямельнага падпарадкавання, размешчаны ў зямлі Рэйнланд-Пфальц. Уваходзіць у склад раёна горад зямельнага падпарадкавання. Насельніцтва — 40 416 чалавек (на 31 снежня 2016 года). Займае плошчу 61,37 км². Афіцыйны код — 07 3 17 000.

## Насельніцтва 
## Вядомыя асобы 
* Хуга Баль (1886—1927) — нямецкі пісьменнік
* Эрык Дурм (нар. 1992) — нямецкі футбаліст
* Марта Хёпфнер (1912—2000) — нямецкі фатограф

## Галерэя 

Pirmasens-04-Stadt mit St Anton-2008-gje.jpg
Pirmasens-St Pirminius-02-aus Winzler Str-2021-gje.jpg
Pirmasens-Hauptstr.-Loewenskulptur-02-gje.jpg
Pirmasens-PLUB-Stadtbad-02-2015-gje.jpg
Pirmasens-Carolinensaal-3-gje.jpg
Pirmasens-Schuetzenstrasse 7 und 9-01-gje.jpg
Pirmasens-Zweibruecker Strasse 14 bis 20-05-gje.jpg
Pirmasens-Lemberger Str. 74-Villa Loeser-02-gje.jpg
Pirmasens-St. Anton-10-2015-gje.jpg
Pirmasens-St Anton-26-zum Chor-2019-gje.jpg

## Зноскі 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Гарады Рэйнланд-Пфальца
Ідар-Оберштайн

**Ідар-Оберштайн** () — горад у Германіі, у зямлі Рэйнланд-Пфальц. Уваходзіць у склад раёна Біркенфельд. Насельніцтва — 30 379 чалавек (на 31 снежня 2010 года). Займае плошчу 91,56 км². Афіцыйны код — 07 1 34 045. У горадзе нарадзіўся амерыканскі акцёр Брус Уіліс. Горад падпадзяляецца на 13 гарадскіх раёнаў.

Катэгорыя:Гарады Рэйнланд-Пфальца
Ягоравэ

**Ягоравэ** (, ) — пасёлак у Лэнінскім раёне Аўтаномнай Рэспублікі Крым Украіны.

## Заўвагі 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Лэнінскага раёна (Крым)
Еўрапейская кінапрэмія 1993

**6-я цырымо́нія прысуджэ́ння Еўрапе́йскай кінапрэ́міі** за дасягненні ў еўрапейскім кінематографе адбылася 4 снежня 1993 года ў Патсдаме.

## Пераможцы і намінанты 
Ніжэй прыведзены спісы пераможцаў і намінантаў. У межах адной катэгорыі намінанты ўпарадкаваны паводле беларускага алфавіта. Пераможца адзначаны блакітным колерам фона &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; і прыводзіцца першым.

### Узнагароды за фільм 
### Персанальныя ўзнагароды 
### Ганаровыя ўзнагароды 
## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт Еўрапейскай кінапрэміі 
* 6-я Еўрапейская кінапрэмія на сайце «Internet Movie Database» 

1993
Катэгорыя:Кінапрэміі 1993 года
Катэгорыя:1993 год у кіно
Катэгорыя:1993 год у Германіі
Катэгорыя:Патсдам
Катэгорыя:Падзеі 4 снежня
Катэгорыя:Снежань 1993 года
Булаваносец сіваваты

**Булавано́сец сіваваты**, **Булаваносец сівы** (*Corynephorus canescens*) — від кветкавых раслін з роду  сямейства .

## Батанічнае апісанне 
Шматгадовая травяністая расліна шэра-зялёнага колеру, вышынё 15—35 см. Утварае дзярнінку. Сцёблы шматлікія, прамыя, каленчата-прыўзнятыя ў ніжняй частцы. Лісце згорнутае шчацінкападобна, завостранае, цвёрдае, шурпатае, з гладкім краем, у прыкаранёвай разетцы. Похвы лісця светла-ружовага або цёмна-ружовага колеру. Суквецце — шчаціністая мяцёлка з нешматлікіх двухкветных каласкоў. Пыльнікі сіне-пурпуровага колеру, зрэдку — жоўтыя. Плод — сухая зярняўка.

## Пашырэнне і экалогія 
Еўрапейскі і Міжземнаморскі від. Расце на сухіх, бедных на пажыўныя рэчывы глебах. Добра пераносіць засуху. Сустракаецца на пясчаных дзюнах, абрывах, палянах хваёвых і бярозавых лясоў, каля дарог. Цвіце ў чэрвені—ліпені. Размнажаецца насеннем.

## Гаспадарчае значэнне 
Можа выкарыстоўвацца ў мэтах замацавання пясчаных глеб. Дэкаратыўная расліна.

## Літаратура 
*  — С. 355.

## Спасылкі 
* 
* Булавоносец // Архив природы России (Nature-Archive.RU)  
* *Судницина Д. Н.* Булавоносец седой // Сайт ГБУК «Псковская областная универсальная научная библиотека» 

Катэгорыя:Метлюжковыя
Катэгорыя:Флора Еўразіі
Катэгорыя:Флора Міжземнамор’я
Катэгорыя:Флора Паўночнай Афрыкі
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1753 годзе
Катэгорыя:Травы
Плюшчай дробнаплодны

**Плюшчай дробнаплодны** (*Sparganium erectum microcarpum*)&nbsp;— падвід віду  сямейства .

Расце ля вады.

Катэгорыя:Флора Еўропы
Катэгорыя:Рагозавыя
Бібліятэка Харлі

.  Евангелля ад Лукі, 800—825]]
**Бібліятэка Харлі**, **Калекцыя Харлі** () — адна з галоўных «закрытых» калекцый Брытанскай бібліятэкі ў Лондане (раней бібліятэка Брытанскага музея).

У калекцыі 7660 рукапісаў, у тым ліку 2200 ілюмінаваных рукапісаў, больш за 14 000 арыгінальных прававых дакументаў і больш за 500 рулонаў. Яе сфарміравалі Роберт Харлі (1661—1724) і яго сын . У 1753 годзе брытанскі ўрад купіў калекцыю за 10 000 фунтаў стэрлінгаў. Разам з калекцыямі сэра Роберта Котана (Котанаўская бібліятэка) і Ганса Слоана (бібліятэка Слоана) яна лягла ў аснову калекцыі рукапісаў Брытанскага музея, якая пераехала ў новую Брытанскую бібліятэку ў 1973 годзе.

Калекцыя змяшчае ілюмінаваныя рукапісы, якія ахопліваюць перыяд ад ранняга сярэдневякоўя да эпохі Адраджэння. Ёсць важныя раннія брытанскія рукапісы, многія з Заходняй Еўропы і некалькі візантыйскіх рукапісаў на грэчаскай і іншых мовах.

## Рукапісы 
]]
 мінускульны манускрыпт Новага Запавету]]
]]
Сярод найбольш значных рукапісаў:

*  (Харлі 585)
* Псалтыр Харлі (Харлі 603)
*  (Харлі 913)
* ''*, у Харлі 978
*  (Харлі 1419)
*  (Харлі 1602)
* , ілюмінаваная кніга Евангелля, створаная ў Італіі ў апошняй чвэрці VI стагоддзя
*  (Харлі 1810) і многія іншыя
*  (Харлі 2253)
* Залатое Евангелле (Харлі 2788)
* Псалтыр Рэмсі (Харлі 2904)
* Наннамінстэрская кніга (Харлі 2965)
* 
*  (Харлі 3859)
*  (Харлі 5537)
*  (Харлі 5538)
*  (Харлі 5613)
*  (Харлі 7182 і 7195)
* 
* Малітоўнік Харлі (Харлі 7653)

## Крыніцы 
## Літаратура 
* *British Library Journal* vol. 15 (1989) прысвечаны Роберту Харлі і ягонай калекцыі.
* C. E. and C. R. Wright, eds. *The Diary of Humfrey Wanley 1715—1726,'' 2 vols (London, 1966).

## Спасылкі 
* The foundation collections  at the Catalogue of Illuminated manuscripts
* List of medicine and alchemist manuscripts 
* Trilingual Psalter 
* Harley Bestiary (Harley 4751)
* The Book of Nunnaminster (Harley 2965)

Катэгорыя:Калекцыя Харлі
Катэгорыя:З’явіліся ў 1753 годзе
Рыгор Мікітавіч Васюра

**Рыгор Мікітавіч Васюра** (; 9 лютага 1915 г., Чыгірын — 2 кастрычніка 1987, Мінск) — старшы лейтэнант Чырвонай Арміі, які перайшоў на бок нацыстаў, начальнік штаба 118-га ахоўнага паліцэйскага батальёна. Паводле прысуду ваеннага трыбунала Беларускай ваеннай акругі пакараны смерцю ў Пішчалаўскам замку 2 кастрычніка 1987 года за арганізацыю забойства жыхароў вёскі Хатынь і іншыя ваенныя злачынствы.

## Спасылкі 
* Гибель Хатыни: тайна без срока давности
* Хатынь —расскречено дело палача

Катэгорыя:Пакараныя смерцю ваенныя злачынцы
Катэгорыя:Афіцэры СС
Катэгорыя:Члены КПСС
Катэгорыя:Пакараныя смерцю ў Пішчалаўскім замку
Аляксандр Барысавіч Захарчук

**Аляксандр Барысавіч Захарчу́к** (нар. , в. Вострава, Зэльвенскі раён, Гродзенская вобласць) — беларускі архітэктар.

## Біяграфія 
Скончыў у 1977 годзе Галынкаўскую школу. У 1982—1988 гадах працаваў архітэктарам, кіраўніком групы архітэктараў ва Упраўленні па будаўніцтве і архітэктуры Гродзенскага аблвыканкама. У 1988—1989 гадах галоўны архітэктар калгаса «Камсамолец» Гродзенскага раёна. З 1989 года ў інстытуце «Гроднаграмадзянпраект», архітэктар, вядучы архітэктар, кіраўнік групы архітэктараў, галоўны архітэктар праектаў праектнай майстэрні № 3. Узнагароджаны медалём «За працоўныя заслугі» (2017).

9 верасня 2022 года прысвоена званне Заслужаны архітэктар Рэспублікі Беларусь.

## Сям’я 
Мае сястру Лілію Барысаўну Захарчук-Сідорку, якая з моманту адкрыцця СШ № 3 у Зэльве выкладала гісторыю, а з 2003 года ўзначаліла школьны гісторыка-краязнаўчы музей.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары XXI стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары Навагрудка
Катэгорыя:Архітэктары Гродна
Галіна Яўгенаўна Лебедзева

**Галіна Яўгенаўна Лебедзева** (; , , СССР) — савецкі і расійскі гісторык. Доктар гістарычных навук (1989), прафесар (1991).

## Біяграфія 
У 1962 г. скончыла гістарычны факультэт ЛДУ імя А. А. Жданава. З 1962 па 1965 гг. вучылася там жа ў аспірантуры. З 1965 г. працуе на кафедры гісторыі сярэдніх вякоў гістарычнага факультэта (цяпер — Інстытут гісторыі СПбДУ). У 1972 г. абараніла кандыдацкую дысертацыю «Рабы и проблемы рабства в кодексах Феодосия и Юстиниана». З 1974 г. — дацэнт. У 1989 г. абараніла доктарскую дысертацыю «Динамика социальной структуры ранневизантийского общества (по данным кодексов Феодосия и Юстиниана)». З 1990 па 2015 гг. загадчыца кафедры гісторыі сярэдніх вякоў. З 1991 г. — прафесар.

## Навуковыя інтарэсы 
Асноўныя напрамкі навуковых даследаванняў: сацыяльна-эканамічная гісторыя Візантыі, гісторыя візантыязнаўства ў Расіі і СССР.

## Творы 
### Кнігі 
* Социальная структура ранневизантийского общества: (По данным кодексов Феодосия и Юстиниана). — Л.: Изд-во ЛГУ, 1980. — 166 с.
* Византия: проблемы перехода от античности к феодализму / Г. Л. Курбатов, Г. Е. Лебедева. — Л.: ЛГУ, 1984. — 97 с.
* Cathedra medii aevi: материалы к истории ленинградской медиевистики 1930—1950-х годов. — СПб.: Изд-во СПбГУ, 2008. — 123, [2] с., [4] л. ил. — ISBN 978-5-288-04503-5.

## Літаратура 
* Albo dies notanda lapillo: Коллеги и ученики — Г. Е. Лебедевой. — СПб., 2005.
* Чернобаев А. А. Историки России XX века. Т. 1. — Саратов, 2005. — С. 526—527. — ISBN 5-87309-438-1.
* Юбилей Галины Евгеньевны Лебедевой // Средние века. Вып. 67. — М., 2006. — С. 251—252.

Катэгорыя:Гісторыкі СССР
Катэгорыя:Гісторыкі Расіі
Катэгорыя:Візантыністы
Плюшчай непрыкмечаны

**Плюшчай непрыкмечаны** (*Sparganium erectum neglectum*)&nbsp;— падвід віду  сямейства .

## Апісанне 
Водна-балотная шматгадовая травяністая расліна з простымі або галінастымі сцебламі, пагружанымі ў дно вадаёма. Лісце лінейнае, размешчана ў два шэрагі. Кветкі дробныя, несамастойныя, аднаполыя, апыляюцца ветрам. Яны сабраны ў шарападодбныя галоўкі на разгалінаваных, сцеблах, якія ўзвышаюцца над паверхняй вады. У верхняй частцы сцябла і яго галін размяшчаюцца мужчынскія суквецці, а ніжэй&nbsp;— жаночыя. Калякветнік просты, з 3&nbsp;— 6 зялёных або цёмных лускавінак. У мужчынскай кветцы 3 тычынкі, у жаночых&nbsp;— 1 песцік з верхняй завяззю, доўгім слупком і 1 насенным зачаткам. Пасля цвіцення ўтвараюцца плады&nbsp;— арэшкі ў тугіх шарападобных галоўках, якія дубянеюць. Расце на невялікай глыбіні ў рэках і азёрах, у месцах з павольным цячэннем.

## Літаратура 
* Гамуля Ю.&nbsp;Г.&nbsp;Рослини України / за ред. канд. біол. наук.&nbsp;М.&nbsp;Утєвської.&nbsp;— X.: Фактор, 2011.&nbsp;— 208 с.: іл.

Катэгорыя:Рагозавыя
Плюшчай прамы

**Плюшчай прамы** (*Sparganium erectum*) — шматгадовая водная і балотная травяністая расліна, від роду  сямейства .

## Назва 
Плюшчай прамы, плюшчай галінасты, кардоўнік, плюшчэй, піскунец.

Расце на плыткаводдзях або па берагах азёр і рэк, па лугавым балотах, а таксама ў дрэнажных канавах, кюветах і кар’ерах.

Цвіценне ў Еўрапейскай частцы Расіі ў чэрвені — ліпені. Плады паспяваюць ліпені — жніўні. Размножваецца і распаўсюджваецца насеннем.

## Падвіды 
Прадстаўлены некалькімі падвідамі, нярэдка ўзводзяцца ў ранг віду, адрозніваюцца ў асноўным па форме і памерах пладоў.

* 
* 

## Літаратура 
*  — С. 229.
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Рагозавыя
Катэгорыя:Расліны балот
Катэгорыя:Водныя расліны
Катэгорыя:Флора Афрыкі
Катэгорыя:Флора Еўразіі
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1753 годзе
Міхаіл Міхайлавіч Цесавец

**Міхаіл Міхайлавіч Цесавец** (нар. 1952) — беларускі палітык; дэпутат Вярхоўнага Савета Беларусі 12-склікання у 1990—1995 гадах.

## Біяграфія 
Скончыў Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт. Працаваў намеснікам начальніка аддзела ўнутраных спраў Фрунзенскага райвыканкама горада Мінска. У 1990—1995 гадах дэпутат Вярхоўнага Савета Беларусі 12-га склікання, член Камісіі па пытаннях нацыянальнай бяспекі, абароны і барацьбы са злачыннасцю. У красавіку 1995 года кіраваў гвалтоўным выправаджэннем з залы пасяджэнняў Вярхоўнага Савета Рэспублікі Беларусь дэпутатаў апазіцыі, якія распачалі галадоўку супраць правядзення Прэзідэнтам Беларусі Аляксандрам Лукашэнкам рэферэндуму аб змяненні дзяржаўнай сімволікі і наданні рускай мове статусу дзяржаўнай.

У канцы 1990-х гадоў начальнік Галоўнага ўпраўлення Дзяржаўнай Аховы Рэспублікі Беларусь.

## Літаратура 
* 
* Народныя дэпутаты Рэспублікі Беларусь. Дванаццатае скліканне. — Мн., 1992.

Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета Рэспублікі Беларусь 12-га склікання
Зданевіч

**Зданевіч** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Ілья Міхайлавіч Зданевіч — рускі і французскі мастак, пісьменнік
* Лявонцій Ульянавіч Зданевіч — беларускі архітэктар
* Міхаіл Аляксандравіч Зданевіч (нар. 1943) — беларускі спевак, педагог, Заслужаны артыст Беларусі.
Мар’іўка (Лэнінскі раён)

**Мар’іўка** (, ) — вёска ў Лэнінскім раёне Аўтаномнай Рэспублікі Крым Украіны.

## Заўвагі 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Лэнінскага раёна (Крым)
Альберт Канстанцінавіч Зензін

**Альберт Канстанцінавіч Зензін** (, Новасібірск — , Мінск) — беларускі архітэктар. Муж архітэктара Людмілы Мікалаеўны Зензінай.

## Біяграфія 
Скончыў у 1964 годзе архітэктурны факультэт Новасібірскага інжынерна-будаўнічага інстытута імя В. У. Куйбышава (выкладчыкі , Барыс Іосіфавіч Аглы, Уладзімір Борзат). У 1964—1970 гадах архітэктар, галоўны архітэктар майстэрні ў Іркуцкім Прамбудпраекце ў Іркуцку; у 1970—1974 гадах галоўны архітэктар архітэктурна-будаўнічага аддзела ў праектна-тэхналагічным інстытуце «Белмясцпрампраект» у Мінску; у 1974—1984 гадах галоўны архітэктар праектаў, кіраўнік архітэктурна-канструктарскай майстэрні АКМ-5 у праектным інстытуце «Белдзяржпраект».

Член Саюза архітэктараў СССР з 1970 года.

## Творчасць 
Асноўныя працы ў Расіі: праект будынка рэстарана «Алмаз» у Іркуцку (у сааўтарстве); праект Усходне-Сібірскага вогнетрывалага завода, перадзаводскага комплексу (1966—1968); праект будынка заводакіраўніцтва  (1967—1968), праект будынка заводакіраўніцтва перадзаводскага комплексу Новасібірскага электролізнага завода (НовЭЗ) у Лінёве (1968—1970); праекты будынкаў цэхаў і адміністрацыйна-бытавых карпусоў  (1968).

]]

Асноўныя працы ў Беларусі: навучальна-вытворчае прадпрыемства па вул. Маладзёжнай (1972), будынак УВП глухіх па вул. Гусоўскага ў Мінску (пабудаваны ў 1976); фабрыка мастацкіх вырабаў у Слоніме (пабудавана ў 1973, сааўтар арх. Дайнека); інжынерна-бытавы корпус Мінскай шпалернай фабрыкі па вул. Шпалернай (1974); школа па навучанні замежных спецыялістаў (пабудавана ў 1980); ГПТВ-48 па вул. Ванеева (пабудавана ў 1981); рэспубліканская школа спартыўнага профіля па вул. Філімонава (пабудавана ў 1982) — усе ў Мінску; дом быту ў г.п. Жодзіна (пабудаваны ў 1982); яхт-клуб на Заслаўскім вадасховішчы пад Мінскам (1979, праект не рэалізаваны; у сааўтарстве з С. І. Федчанкам і М. М. Піраговым); дом адпачынку «Беларусь» у г. п. Ждановічы, рэканструкцыя сталовай у Івянцы, вопытна-вытворчая база МПІТІ; Рэспубліканскі Дом тэхнічнай творчасці навучэнцаў прафтэхвучылішчаў у Мінску (пабудаваны ў 1986, у сааўтарстве з М. С. Навумавым і У. Ф. Даніленка); станцыі «Плошча Якуба Коласа» (1984, сааўтары архітэктар М. Пірагоў, мастакі Г. Жарын, Ю. Багушэвіч), «Акадэмія навук» (пабудавана ў 1984, сааўтары архітэктар М. Пірагоў, мастакі В. Чурыла, С. Сакалоў) Мінскага метрапалітэна; удзельнічаў у распрацоўцы праекта Палаца Рэспублікі на Кастрычніцкай плошчы Мінска (пабудаваны 1988, у складзе аўтарскага калектыва).

Аўтар шматлікіх жывапісных работ  — акварэлі, графіка.

## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары Расіі
Катэгорыя:Архітэктары Іркуцка
Катэгорыя:Архітэктары Мінска
Эдуард Аляксандравіч Зубялевіч

**Эдуард Аляксандравіч Зубялевіч** (, г. Ульянаўск, Ульянаўская вобласць, РСФСР) — беларускі архітэктар.

## Біяграфія 
Скончыў у 1961 годзе Новасібірскі інжынерна-будаўнічы інстытут імя В. У. Куйбышава па спецыяльнасці «Архітэктура». У 1961—1968 гадах працаваў у Кемераўскім філіяле «Кемераваграмадзянпраект». У 1968—1972 гадах у інстытуце «Мінскпраект»; у 1972—1979 гадах у Мінскім абласным філіяле «Белдзяржпраекта» (пазней «Мінскграмадзянпраект»); у 1979—1996 гадах у інстытуце «Белжылпраект», пабудаваны ў 1979, у сааўтарстве з У. Старчанкам) — усе ў Мінску; гасцініца на 100 месцаў на скрыжаванні вул. 40 гадоў Кастрычніка і праспекта Міру ў г. Жодзіна (1977), паліклініка ў Жодзіне (1979).

## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары Кемерава
Катэгорыя:Архітэктары Мінска
Катэгорыя:Архітэктары  Жодзіна
Катэгорыя:Архітэктары  Маладзечна
Барыс Іосіфавіч Аглы

**Барыс Іосіфавіч Аглы** (; 12 жніўня 1923, ? — 12 верасня 1989, Новасібірск) — расійскі архітэктар. Доктар архітэктуры (1982), прафесар (1983). Заслужаны архітэктар РСФСР (1984).

## Біяграфія 
Скончыў у 1951 годзе архітэктурны факультэт Новасібірскага інжынерна-будаўнічага інстытута імя В. У. Куйбышава, дзе ў далейшым на працягу некалькіх дзесяцігоддзяў знаходзіўся на навукова-педагагічнай працы. Кандыдат архітэктуры (1960). У 1964—1970 гадах — дэкан архітэктурнага факультэта НІБІ. Доктар архітэктуры (1982), прафесар (1983). У 1980-я гады — загадчык кафедры планіроўкі гарадоў і сельскіх населеных пунктаў НІБІ. У 1961—1979 гадах — член праўлення, у 1970—1979 гадах — старшыня Новасібірскага аддзялення Саюза архітэктараў СССР. Член горадабудаўнічага савета пры галоўным архітэктары Новасібірска.

## Працы 
* Строительство городов Сибири. Л., 1980;
* Иркутск. О планировке и застройке города. Иркутск, 1982;
* Новосибирск: от прошлого к будущему. Новосибирск, 1991;
* Формирование центров крупных городов Сибири. Новосибирск, 1999.

## Літаратура 
* Энциклопедия Новосибирска. Новосибирск, 2003.

## Спасылкі 
* ОГЛЫ Борис Иосифович

Катэгорыя:Архітэктары Расіі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Ніл Расанскі

Святы **Ніл Расанскі**, таксама вядомы як **Ніл Малодшы**, **Ніл Крыптаферацкі** (910 год — 26 верасня 1004 года) — хрысціянскі святы, адзін з самых вядомых манахаў візантыйскага абраду ў Італіі, аскет, гімнограф, заснавальнік знакамітага грэка-каталіцкага Крыптаферацкага манастыра (які цяпер належыць да Італа-Албанскай Грэка-Каталіцкай Царквы).

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў 910 годзе ў багатай грэцкай сям’і ў Расане. Нягледзячы на тое, што рана асірацеў, дзякуючы старэйшай сястры атрымаў добрую адукацыю, ажаніўся і меў дачку.

Пасля смерці жонкі некаторы час жыў адзін, пакуль не пайшоў у базыльянскі манастыр. Жыў ў самоце ў пячоры-свяцілішчы Арханёла Міхаіла. Ён там знаходзіўся, пакуль на поўдзень Італіі не ўварваліся сарацыны.

Пазней ён заснаваў манастыр Святога Адрыяна пад Сан-Дэметрыа-Каронэ. У хуткім часе ў яго з’явіўся шэраг вучняў, з якімі ён сфарміраваў манаскую супольнасць, дзе ён стаў ігуменам. Манастыр развіваўся, а слава ігумена Ніла ўзрасла настолькі, што яму зрабілі прапанову стаць біскупам Расана, але ён адмовіўся, бо лічыў, што гэта не стасуецца з яго ідэалам манаскага жыцця.

Ніл жыў у гэтым манастыры да 979 года, пакуль не адбылося новае нашэсце арабаў. Ён узяў сваіх вучняў і адправіўся да бенедыкцінцаў у абацтва Монтэ-Касіна, а потым у абацтва ў Валелучэ. Нягледзячы на тое, што Ніл вызнаваў візантыйскі абрад (быў грэка-каталіком), бенедыкцінцы прынялі яго з пашанай.

У гэтым манастыры ён заставаўся да 994 года, пакуль не адышоў у пустыню.

Падтрымліваў антыпапу Яна XVI, бо той таксама быў грэкам. Пасля перамогі Папы Рыгора V і імператара Атона III Ніл увайшоў з імі ў канфрантацыю, аднак пазней прымірыўся, а імператар асабіста прыходзіў да ігумена Ніла і раскайваўся.

У 1004 годзе Ніл Расанскі атрымаў ад Рыгора I, графа Тускулумскага, тэрыторыю ў наваколлі Рыма. Там ён і заснаваў візантыйскі манастыр Гротаферата, які потым стаў цэнтрам італьянскіх базыльянаў і грэка-каталікоў у Італіі.

У гэтым жа годзе Ніл памёр і быў пахаваны ў манастыры Гротаферата.

## Іканаграфія 
На абразах Святы Ніл Расанскі малюецца старцам аскетычнага выгляду. Самы ранні малюнак, які быў створаны ў XII стагоддзі, захоўваецца ў музеі Гратафераты. Паводле падання, крыніцай для яго паслужыў прыжыццёвы партрэт Святога. Даменікіна стварыў цыкл фрэсак, прысвечаны розным эпізодам з жыцця Святога Ніла, для "капэлы заснавальнікаў" у Гратафераце.

## Спасылкі і крыніцы 
* Nilus the Younger//Catholic Encyclopedia 
* Календарь святых 
* Нил Россанский //Католическая энциклопедия. Т.3. М.:Изд. францисканцев, 2007 год
* Словарь святых на сайте Я.Кротова

Катэгорыя:Святыя Візантыі
Катэгорыя:Святыя Італіі
Катэгорыя:Базыльяне
Катэгорыя:Каталіцкія і праваслаўныя святыя
Ельч-Ляскавіцы

**Ельч-Ляскавіцы** () — горад у Польшчы, знаходзіцца ў Алаўскім павеце Ніжнесілезскага ваяводства. Утварае гарадскую гміну, таксама з’яўляецца сядзібай вясковай гміны Ельч-Ляскавіцы.

## Прадпрыемствы 
* Інстытут механікі.

Катэгорыя:1987 год у Польшчы
Людміла Мікалаеўна Зензіна

**Людміла Мікалаеўна Зензіна** (, г. Краснаярск, РСФСР) — беларускі архітэктар. Жонка архітэктара Альберта Канстанцінавіча Зензін.

## Біяграфія 
Скончыла ў 1963 годзе Новасібірскі інжынерна-будаўнічы інстытут імя В. У. Куйбышава (выкладчыкі , , А.  Кузьмін). Член Саюза архітэктараў СССР з 1970 года.

У 1964—1970 гадах архітэктар, старэйшы архітэктар, кіраўнік групы, галоўны архітэктар аддзела Іркуцкага Прамбудпраекта (з 1969 інстытут ператвораны ў Іркуцкае аддзяленне «Дзяржхімпраект»); у 1971—1982 гадах кіраўнік групы, начальнік сектара прамэстэтыкі Праектна-тэхналагічнага інстытута «Белмясцпрампраект»; у 1982-94 гадах мастак Мінскага мастацка-вытворчага аб’яднання.

Член Саюза архітэктараў СССР з 1970 года. Пражывала ў Мінску.

## Творчасць 
Асноўныя працы: Дом быту ў Іркуцку (1968); інтэр’еры рэстарана «Алмаз» у Іркуцку (1967); адміністрацыйна-бытавы корпус Полацкага НПЗ (1966, у сааўтарстве з А.  Зензіным, Л. Гаплеўскай); адміністрацыйны будынак інстытута «Дзіпрагазпалівапрам» у Ангарску (1966); інтэр’еры прамысловых, адміністрацыйных і бытавых памяшканняў, добраўпарадкаванне тэрыторый на прадпрыемствах Усходняй Сібіры (у аўтарскім калектыве Э. Бакшын, Т. Ражкова, А. Барадзін):  (1970), Вогнетрывалы завод (1967), завод «Іркуцккабель» (1968), Новасібірскі электролізны завод (НовЭЗ) (1970); інтэр’еры прамысловых, бытавых і адміністрацыйных памяшканняў на прадпрыемствах Беларусі (у аўтарскім калектыве Д. Бабкін, Н. Баратава, А. Мароз): падшыпнікавы і маторны завод (1976) у Мінску, Фабрыка піяніна г. Барысаве (1975), Завод сантэхабсталявання ў Гомелі (1974); інтэр’еры (у аўтарскім калектыве Н. Бархатава, А. Мароз) адміністрацыйнага будынка Міністэрства ўнутраных спраў у Мінску (1980), Міністэрства будматэрыялаў (1980).

Ва ўсесаюзным конкурсе (1977—1978, у сааўтарстве Н. Бархатавай) па тэхнічнай эстэтыцы прысвоена 2-е месца за распрацоўку дызайну мэблі для бытавых і адміністрацыйных памяшканняў вытворчых будынкаў.

Займаецца жывапісам (алей, акварэль).

## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары Іркуцка
Катэгорыя:Архітэктары Мінска
Сербалужыцкі дом

**Сербалужыцкі дом** () — найменне будынкаў, якія размешчаны на Паштовай плошчы, д. 2 у горадзе Баўтцэн і на вуліцы Аўгуст-Бебель-штрасэ ў Котбусе (Германія).

## Гісторыя 
Сучасны будынак Сербскага дома быў пабудаваны на месцы разбуранай у гады Другой сусветнай вайны сярэдняй школы імя Лесінга замест разбуранага ў 1945 годзе Лужыцкага дома, які размяшчаўся ў гарадскім раёне Лаўскія грэбы. Да 1937 года ў Лужыцкім доме, пабудаваным у 1904 годзе, знаходзілася адміністрацыя лужыцкай асветніцкай арганізацыі «Маціца сербская» і Сербскі музей.

8 жніўня 1947 года была закладзена першая цагліна сучаснага Сербалужыцкага дома. Пры будаўніцтве дома працавалі прадстаўнікі лужыцкіх моладзевых арганізацый.

У наш час у Сербалужыцкім доме знаходзяцца адміністрацыі лужыцкіх арганізацый «Домавіна», «Фонд сербалужыцкага народа», «Сербская культурная інфармацыя», Верхнялужыцкая моўная камісія і рэдакцыя радыё «Serbski rozhłós».

У Сербалужыцкім доме таксама знаходзіцца Музей лужыцкай літаратуры.

## Памяць 
* У 1966 годзе Пошта ГДР выпусціла паштовую марку з выявай Сербалужыцкага дома і лагатыпам «Домавіны».

## Літаратура 
* Гугнин А. А., Введение в историю серболужицкой словесности и литературы от истоков до наших дней, Российская академия наук, Институт славяноведения и балканистики, научный центр славяно-германских отношений, М., 1997, стр. 121, ISBN 5-7576-0063-2
* Manfred Laduš: Domowina sto lět. Rjad «Wobrazki ze Serbow». Ludowe nakładnistwo Domowina. Budyšin 2012. ISBN 978-3-7420-2218-9

## Спасылкі 
* Гісторыя 

Катэгорыя:Лужыцкія грамадскія арганізацыі
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Германіі
Катэгорыя:Баўтцэн
Катэгорыя:Котбус
Плюшчай просты

**Плюшчай просты**, **плюшчай усплыўшы** (*Sparganium emersum*)&nbsp;— від кветкавых раслін роду  сямейства .

## Апісанне 
Шматгадовыя расліны 30—70, да 200&nbsp;см даўжынёй, ад моцных да стройных. Некаторыя або ўсе лісткі плаваюць. Лісце, калі прыўзнятае, дастаткова жорсткае, ад часткова да цалкам звілістага, пляскатае, да 0,8 м × 4—10&nbsp;мм; плывучае лісце мяккае, кілявое меншыя каля асновы, да 2 м × 4—18&nbsp;мм. Суквецці надводныя: сцябло негалінаванае, узнятае; жаночыя галоўкі 1—6, 1,6—3,5&nbsp;см дыяметрам у плодзе; тычынкавыя галоўкі 3—7 (10). Плады ад зялёнага да чырванавата-карычневага колеру, бліскучыя, верацёнападобныя, 3—4 × 1,5—2&nbsp;мм, за выключэннем ножкі, якія звужваюцца да дзюбы, дзюба ад прамой да крывой, 2—4,5&nbsp;мм. 2n = 30.

Апыленне ажыццяўляецца ветрам, таксама адбываецца самаапыленне.

## Распаўсюджанне 
Еўропа: усе краіны, акрамя Ісландыі і Грэцыі; Азія: Турцыя, Кітай, Японія, Казахстан, Кыргызстан, Манголія, М’янма, Расія; Паўночная Амерыка: Сен-П’ер і Мікелон, Канада, ЗША. Насяляе краі азёр, балоты і ручаі.

Ва Украіне расце на балотах, берагах рэк і сажалак&nbsp;— у Прыкарпацці, Палессі, лесастэпе, вядома; у паўночным стэпе, рэдка. Лекавая. Уваходзіць у спіс рэгіянальна рэдкіх раслін горада&nbsp;Кіева.

## Галерэя 

SparganiumEmersum.jpg|
Sparganium emersum sl8.jpg|
Sparganium simplex nf.jpg|

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Рагозавыя
Катэгорыя:Флора Паўночнай Амерыкі
Катэгорыя:Флора Еўразіі
Катэгорыя:Расліны балот
Катэгорыя:Водныя расліны
Вілем Шыбар

**Вілем Шыбар**, нямецкі варыянт — **Вільгельм Шыбер** (, , 21 лістапада 1887, вёска Высока каля горада Веташаў, Германія — 3 снежня 1974, Веташаў, ГДР) — ніжнялужыцкі мастак і педагог.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 21 лістапада 1887 года ў сялянскай сям’і ў лужыцкай вёсцы Высока ў ваколіцах горада Веташаў. З 1902 па 1908 год навучаўся ў педагагічным вучылішчы ў горадзе Стара-Дарбня. Пасля Першай сусветнай вайны працаваў настаўнікам у Берліне, Нойцэле і Хайнерсбруку. Падчас сваёй выкладчыцкай дзейнасці займаўся жывапісам.

У 1943 годзе ў сувязі з павелічэннем глухаты выйшаў на пенсію. Вярнуўшыся на радзіму ў Веташаў, прысвяціў сябе цалкам жывапісу. У 1948 годзе ўступіў у Асацыяцыю лужыцкіх мастакоў, у 1956 годзе — у Таварыства выяўленчых мастацтваў ГДР.

Творы Вілема Шыбара захоўваюцца ў Сербскім доме ў Будзішыне.

## Узнагароды 
* Лаўрэат прэміі імя Карла Блехена гарадскога савета Котбуса (1956);
* Лаўрэат прэміі імя Якуба Чышынскага (1970).
* Мастацкая прэмія «Домавіны» (1964);

## Памяць 
* У гонар стагоддзя з дня нараджэння у парку горада Фечау быў усталяваны помнік, прысвечаны Вілему Шыбару.

## Літаратура 
* Wilhelm Schieber : Aquarelle und Zeichnungen ; Ausstellung zum 100. Geburtstag, Cottbus 1987
* Nowy biografiski słownik k stawiznam a kulturje Serbow, wud. wot: Jan Šołta, Pětr Kunze a Franc Šěn, Budyšin: Ludowe nakładnistwo Domowina, 1984

## Спасылкі 
* Біяграфія  
* Біяграфія 

Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі імя Якуба Чышынскага
Катэгорыя:Мастакі Германіі
З сабой не панясеш (фільм)

**З сабой не панясеш** () — чорна-белы фільм 1938 года рэжысёра Фрэнка Капры. Рамантычная камедыя з удзелам Джын Артур, Лаянела Бэрымара, Джэймса Сцюарта і Эдварда Арнальда. Адаптацыя аднайменнай камедыйнай п’есы Джорджа Каўфмана і Моса Хартэ.

Фільм быў удастоены дзвюх узнагарод Акадэміі.

## Акцёры 
* Джын Артур
* Лаянел Бэрымар
* Гары Дэвенпорт

## Зноскі 
Катэгорыя:Фільмы на англійскай мове
Катэгорыя:Фільмы — лаўрэаты прэміі «Оскар» за «Найлепшы фільм»
Катэгорыя:Фільмы-меладрамы ЗША
Катэгорыя:Чорна-белыя фільмы ЗША
Катэгорыя:Кінакамедыі ЗША
Катэгорыя:Фільмы Columbia Pictures
Катэгорыя:Экранізацыі літаратурных твораў
Андрэй Уладзіміравіч Ільіноў

**Андрэй Уладзіміравіч Ільіноў** (, в. Царкоўшчына, Віцебскі раён, Віцебская вобласць — 2012, Віцебск) — беларускі архітэктар.

## Біяграфія 
Скончыў у 1970 годзе Беларускі політэхнічны інстытут (выкладчыкі В. І. Анікін , У. А. Чантурыя, Н. М. Макляцова). Член Саюза архітэктараў з 1976 года, членскі білет № 245. Саветнік Беларускай акадэміі архітэктуры, жылы дом з убудаванымі памяшканнямі грамадскага прызначэння ў мікрараёне Поўдзень-5 у Віцебску (2008—2009, будаўніцтва 2009—2011, сааўтары І.  Іваноў, Н. А. Ільінова; бізнес-цэнтр Марка-Сіці па вул. Леніна ў Віцебску (2007—2010, будаўніцтва 2008—2010, сааўтары Т. А. Ільінова, А. А. Мядзведзеў, пры ўдзеле А. А. Лапко); шматфункцыянальны комплекс у квартале абмежаваным вуліцамі Савецкай, Маякоўскага, Куйбышава ў г. Брэсце (2006—2010, будаўніцтва 2007—2011, сааўтары Т. А. Ільінова, А. А. Мядзведзеў, І.  Іваноў, Елінеўская); рэканструкцыя гандлёвых радоў прамтаварнай зоны Смаленскага калгаснага рынку ў Віцебску (2008—2009, будаўніцтва 2009—2010, сааўтар І.  Іваноў); рэканструкцыя гарадскога стадыёна па вул. Леніна, 39 у Оршы (2007—2008, будаўніцтва 2008, сааўтары І.  Іваноў, М. Л. Камісарава, А. Д. Макеева); падземны гараж-стаянка з фізкультурна-аздараўленчым комплексам і гандлёва-офісным цэнтрам па вул. Пушкінскай, 17 у мкр. Болшава горада Каралёва Маскоўскай вобласці (2005—2008, будаўніцтва 2006—2010); рэканструкцыя будынка кінатэатра «Беларусь» пад гандлёва-дзелавы цэнтр «Беларусь» па вул. Генерала Белабародава ў г. Віцебску (2006—2007, будаўніцтва 2008—2009, сааўтары Рубец, Елінеўская); зблакаваныя жылыя дамы па вул. Ватуціна (2004, будаўніцтва 2007, сааўтар І.  Іваноў) і на Калгаснай плошчы ў раёне Болшава (2004, будаўніцтва 2007, сааўтар Елінеўская) у Каралёве Маскоўскай вобласці; агульнаадукацыйная школа на 120 навучэнцаў (1999—2000, будаўніцтва 2001−2003, сааўтар Т. А. Ільінова); жылы дом на 112 кватэр (2001−2002, будаўніцтва 2002—2003, сааўтар Т. А. Ільінова) у п.  Ленінскага раёна Маскоўскай вобласці.

## Сям’я 
Меў двух дачок, Таццяну і Ніну, таксама архітэктараў. Магчыма, брат беларускага графіка Анатоля Ільінова.

## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары Віцебска
Акцябрскэ (Пэрвамайскі раён)

**Акцябрскэ** (, ) — вёска ў Пэрвамайскім раёне Аўтаномнай Рэспублікі Крым Украіны.

## Заўвагі 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Пэрвамайскага раёна (Крым)
Свінакроп вясенні

**Свінакроп вясенні** (*Spergula morisonii*) — від двухдольных раслін роду  сямейства . Упершыню апісаны французскім батанікам  ў 1847 годзе.

## Распаўсюджанне і асяроддзе пражывання 
Вядомы з Аўстрыі, Бельгіі, Балгарыі, Чэхіі, Славакіі, Даніі, Фінляндыі, Францыі, Германіі, Нідэрландаў, Іспаніі, Венгрыі, Італіі, Партугаліі, Нарвегіі, Польшчы, Румыніі, Швецыі, краін Балтыі, еўрапейскай часткі Расіі і Алжыра. Занесена ў Вялікабрытанію (Англія) і ЗША (Мэрыленд, Масачусетс, Нью-Джэрсі).

Расце па пясчаных абочынах дарог, на парушаных месцах на вышыні 10-100 м, простае, размешчана супратыўна.

Кветкі з пяццю яйкападобнымі пялёсткамі; насенне лінзападобнае з прыдаткамі ў выглядзе крылцаў ад светла-карычневага да карычнева-чорнага колеру.

## Сінонімы 
*  sensu auct.
*  sensu auct., nom. illeg.
* 
* 
* , nom. superfl., sensu auct.

Катэгорыя:Таксоны раслін, названыя ў гонар людзей
Катэгорыя:Гваздзіковыя
Катэгорыя:Флора Афрыкі
Катэгорыя:Флора Еўропы
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1847 годзе
Ільіноў

**Ільіноў** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Анатоль Уладзіміравіч Ільіноў (нар. 1935) — беларускі графік.
* Андрэй Уладзіміравіч Ільіноў (1945—2012) — беларускі архітэктар.

## Гл. таксама 
* Ільінова
Алава (Польшча)

**Алава** (,  — **Олау**) — горад у Польшчы, адміністрацыйны цэнтр Алаўскага павета Ніжнесілезскага ваяводства. Утварае гарадскую гміну, таксама з’яўляецца сядзібай вясковай гміны Алава.

## Спорт 
* ФК «Мота Ельч» Алава.
* Стадыён