Браты Грым

**Браты Грым** —- **Вільгельм Карл** (,  — , ) і **Якаб Людвіг Карл** (, Ганау — , ) — вядомыя нямецкія пісьменнікі і мовазнаўцы, члены Берлінскай Акадэміі навук. Братам Якаба і Вільгельма быў мастак **Людвіг Грым**.

Адным з галоўных кірункаў дзейнасці братоў Грым быў збор паданняў, міфаў і народных казак, якія яны перапрацавалі ў зборнікі казак, якія сталі класікай і былі перакладзены на шматлікія мовы.

Апроч гэтага, у 2006 годзе быў знойдзены слоўнік нямецкай мовы, што быў створаны братамі Грым, ён стаў адным з першых такіх слоўнікаў.

## Біяграфіі 
### Дзяцінства і маладосць 
Якаб нарадзіўся 4 студзеня 1775 г., Вільгель — 24 лютага 1786 г. у сям'і чыноўніка ў нямецкіх горадзе Ганау. Бацька спачатку працаваў адвакатам у Ганау, потым займаўся юрыдычнымі справамі ў князя Ханаўскага. Браты раслі ў шчаслівай, прыстойнай сям'і, ва ўмовах ладу і дабрабыту. Адрозніваліся навуковымі здольнасцямі: за 4 гады прайшлі 8-гадовы курс гімназіі. З дзяцінства вельмі сябравалі адзін з адным, і гэтая сяброўская сувязь захавалася на ўсё жыццё. Бацька памёр у 1796 г., і толькі дзякуючы дапамозе цёткі дзеці змаглі скончыць вучобу.

Атрымалі юрыдычную адукацыю ў Маргбургскім універсітэце. Яшчэ падчас вучобы зацікавіліся нямецкай і замежнай літаратурай. Якаб Грым з 1805 г. па 1809 г. працаваў спачатку бібліятэкарам у Жэрома Банапарта ў Вільгельстэге, а потым статсаўдытарам.

У 1815 г. Якаб Грым быў накіраваны на Венскі кангрэс разам з прадстаўніком Касэльскага курфюршаства. Але служба была яму ў цяжар; ён адмовіўся ад прафесуры, якую яму прапанавалі ў Боне, і стаў бібліятэкарам у Касэле, дзе яго брат працаваў сакратаром з 1814 г.

### «Казкі братоў Грым» 
Браты пачалі збіраць казкі яшчэ ў 1807 г. Першы зборнік меўся ў іх на руках у 1810 г. і быў запісаны з вуснаў гесэнскіх казачнікаў. Наступны варыянт быў гатовы ў 1812 г. і налічваў ужо 86 казак, а ў першым выданні (1814 г.) было дадана яшчэ 70. Публікацыі казак садзейнічаў Ахім фон Арнім, які ў 1806-07 гг. ужо ўдзельнічаў разам з Клеменсам Брэнтана ў выданні зборніка нямецкіх народных песень «Чароўны рог хлопчыка». У 1819 г. выйшла другое выданне казак, якое змяшчала ўжо 170 твораў. Тытульны ліст падрыхтаваў мастак Людвіг Грым, родны брат Якаба і Вільгельма. Апошняе прыжыццёвае выданне пабачыла свет у 1857 г. и налічвала 210 казак. Паступова набыўшы папулярнасць, яны з часам увайшлі ў скарбніцу сусветнай літаратуры, зрабіліся крыніцай натхнення мноства пісьменнікаў і мастакоў, прадметам сотняў экранізацый. У 2005 г. «Казкі братоў Грым» былі ўнесены ў міжнародны рэестр ЮНЕСКА «Памяць свету».

### Іншая творчасць 
Якаб Грым сфармуляваў так званы «закон Грыма» аб першым германскім перамяшчэнні зычных. На думку многіх лінгвістаў, быў адным з піянераў навуковай германістыкі. Я. Грыму належыць праца «Нямецкая міфалогія» (1835 г) і — сумесна з братам Вільгельмам — «Слоўнік нямецкай мовы», які яны пачалі збіраць з 1852 г. і да самай смерці. Праца была завершана і канчаткова выдадзена толькі ў 1961 г. Сярод выдатных твораў Вільгельма Грыма — «Нямецкі гераічны эпас» (1829).

### Сталасць і апошнія гады 
У 1825 г. Вільгельм ажаніўся, але абодва браты працягвалі працаваць разам. У 1829 г. памёр дырэктар Касэльскай бібліятэкі, але яго месца дасталося не Якабу Грыму, а іншаму чалавеку. Браты звольніліся. У 1830 г. Якаб быў запрошаны прафесарам нямецкай літаратуры і старэйшым бібліятэкарам у Гетынгенскі ўніверсітэт, а Вільгельм уладкаваўся там малодшым бібліятэкарам, а ў 1835 г. быў узведзены ў неардынарныя прафесары.

У 1837 г. да ўлады прыйшой новы кароль, які адразу змяніў Канстытуцыю. Браты выказалі пратэст, былі звольнены і вярнуліся ў Касэль. У 1840 г. Прусію ўзначаліў кароль Фрыдрых Вільгельм IV, які адразу ж запрасіў братоў у Берлін. Там яны атрымалі права чытаць лекцыі ў славутым Берлінскім універсітэце і былі абраныя ў члены Берлінскай акадэміі. У Берліне браты жылі і працавалі да самай смерці. Вільгельм Грым памёр 16 снежня 1859 г., а Якаб — 20 верасня 1863 г.

## Некаторыя казкі 
* Жалезны Ганс ()
* Кароль-жабяня і жалезны Генрых ()
* Залаты гусь ()
* Злодзей у цярноўніку ()
* Тры маленькіх лесавіка ()
* Аднавочка, Двухвочка і Трохвочка ()
* Прыёмыш Божай Маці ()
* Тры гультая ()
* Тры праля ()
* Старая ў лесе ()
* Шкляначкі Божай Маці ()
* Цудоўная птушка ()
* Падарункі маленькага народца ()
* Стролік-накрыйся, залаты асёл і дубінка з меха ()
* Моцны Ганс ()
* Каралеўскія дзеці
* Кароль з Залатой гары ()
* Белая змяя ()
* Разбойнік і яго сыны
* Тры змяіныя лісточкі ()
* Беласнежка ()
* Брэменскія музыканты ()
* Воўк і сямёра казлянят ()
* Гензель і Грэтэль ()
* Салодкая каша ()
* Сяброўства кошкі і мышы ()
* Кароль Драздабарод ()
* Разумная Эльза ()
* Гаспадыня Мяцеліца ()
* Чорт з трыма залатымі валасамі ()
* Дванаццаць братоў ()
* Зорныя талеры ()
* Хрустальны шар ()
* Рапунцэль ()
* Румпельштыльцхен ()
* Саломінка, боб і вугалёк ()
* Пра рыбака і яго жонку ()
* Беласнежка і Чырвоназорка ()
* Дзева Малейн ()
* Адданыя звяры ()
* Вор і яго настаўнік ()
* Храбры кравец ()
* Казка пра таго, хто хадзіў страху вучыцца ()
* Папялушка (

## Беларускія пераклады 
* Казкі / Пераклад з нямецкай Альгерда Бахарэвіча. — Мінск: Логвінаў, 2013.
* «Дамавікі» / Перакл. А. Бахарэвіча (2014)
* «Дзіця Марыі» / Перакл. А. Бахарэвіч (2014)

## Спасылкі 
* Казкі братоў Грым на беларускай мове
* Дамавікі. Казка


Катэгорыя:Выпускнікі Марбургскага ўніверсітэта
Катэгорыя:Пісьменнікі Германіі XIX стагоддзя
Катэгорыя:Нямецкамоўныя пісьменнікі
Катэгорыя:Казачнікі
Катэгорыя:Збіральнікі народных казак
Катэгорыя:Дзіцячыя пісьменнікі паводле алфавіта
Катэгорыя:Дзіцячыя пісьменнікі Германіі
Грым
Катэгорыя:Фалькларысты
Катэгорыя:Мовазнаўцы Германіі