open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Бітва за Бенгазі (2014)

**Бітва за Бенгазі** — бітва лівійскай грамадзянскай вайны, што праходзіла з мая па ліпень 2014 года паміж Саветамі шуры рэвалюцыянераў Бенгазі (пры падтрымцы групоўкі LROR і брыгады апалчэння Місурата) і Лівійскай нацыянальнай арміяй генерала Хафтара. Савет Шуры рэвалюцыянераў Бенгазі разам з Ансарам аль-Шарыям былі прызнаны Арганізацыяй Аб’яднаных Нацый, Турцыяй, Аб’яднанымі Арабскімі Эміратамі, Вялікабрытаніяй і ЗША тэрарыстычнымі арганізацыямі.

## Баявыя дзеянні 
Ваенныя дзеянні пачаліся раніцай у пятніцу 16 мая 2014 года, калі сілы генерала Хафтара напалі на базы ісламісцкіх груповак Бенгазі. У штурме ўдзельнічалі верталёты, самалёты і наземныя войскі, загінулі па меншай меры 70 і былі паранены па меншай меры 250 удзельнікаў аперацыі. Хафтар абвясціў сваёй задачай вызваленне горада ад экстрэмістаў.

Гэтая аперацыя, якая атрымала кодавую назву «Годнасць», пачалася, калі сілы Хафтара атакавалі падраздзяленні брыгады пакутнікаў 17 лютага, брыгаду №1 Лівійскага шчыта (таксама вядомая як брыгада «Дэраа №1») і Ансар аль-Шарыя. Баі былі ў асноўным абмежаваны паўднёва-заходнімі раёнамі Бенгазі Хавары і Сідзі-Ферэй. У прыватнасці, баявыя дзеянні былі засяроджаны на раёне паміж пунктам пропуску паўднёва-заходняй брамы і цэментавым заводам; вобласць, кантраляваная Ансарам аль-Шарыя. Пра жорскія баі таксама паведамлялася ў раёне порта паміж марской пяхотай і брыгадамі Лівійскага шчыта 1 (Deraa № 1).

29 ліпеня Савет Шуры, у тым ліку Ансар аль-Шарыя, захапіў ваенную базу ў Бенгазі, якая служыла штабам брыгады спецназа Сайка (Сайга); падраздзяленне, якое падтрымлівала фельдмаршала Халіфа Хафтара. Афіцэр спецназа Фадэль Аль-Хасі заявіў, што атрад пакінуў базу, у якую ўваходзілі як лагер 36 у раёне Бу Атні, так і школа спецназа, якая была абстраляна. Бой за базу суправаджаўся выкарыстаннем ракет і баявых самалётаў, падчас чаго атрады Хафтара страцілі забітымі 30 чалавек. Падчас баёў адзін МіГ урэзаўся ў адвал зямлі ў Кувэйфіі (пілоту ўдалося катапультавацца). Прэс-сакратар Махамед Хеджазі заявіў, што самалёт пацярпеў тэхнічную няспраўнасць, і настойваў на тым, што яго не збівалі. Спачатку «Сайка» адмаўляла страту базы, але да другой паловы 29-га яе камандзір Вані Бухамад прызнаў гэта.

## Наступствы 
Пасля падзення Бенгазі перад ісламістамі пачаліся баі за аэрапорт Беніна.
## Зноскі 
Катэгорыя:Бітвы грамадзянскай вайны ў Лівіі
Катэгорыя:Бітвы паводле алфавіта
Катэгорыя:Май 2014 года
Катэгорыя:Чэрвень 2014 года
Катэгорыя:Ліпень 2014 года
Бітва за Бенгазі (2014—2017)

**Бітва за Бенгазі (2014–2017)** — буйная бітва Другой грамадзянскай вайны ў Лівіі, якая разгаралася з кастрычніка 2014 па снежань 2017 года паміж Саветам Шуры Бенгазскіх рэвалюцыянераў, Ісламскай дзяржавай Ірака і Леванта і Лівійскай нацыянальнай Армія. Бітва стала непасрэдным наступствам няўдалага наступлення на аэрапорта Беніна з боку рэвалюцыянераў Бенгазі і іх саюзнікаў, што дазволіла сілам ЛНА перагрупавацца і атакаваць горад.

Да мая 2016 года ЛНА кантралявала па меншай меры 90% Бенгазі, уключаючы галоўны мікрараён Ансара Аль-Шарыя — Аль-Лаіці, а таксама ўніверсітэт і цэментны завод.

Пазней, у чэрвені 2016 года, шэраг рэвалюцыянераў у Бенгазі перагрупаваліся і абвясцілі аб фарміраванні брыгад абароны Бенгазі для падтрымкі Савета Шуры. Нягледзячы на ​​дэкларацыю генерала Халіфа Хафтара аб «вызваленні» горада, дзясяткі баевікоў засталіся ўмацаванымі і абложанымі ў Сідзі Акрыбеш.

Канчатковае ўсталяванне кантролю ЛНА над горадам адбылося толькі ў снежні 2017 года.

Катэгорыя:Бітвы грамадзянскай вайны ў Лівіі
Катэгорыя:Бітвы паводле алфавіта
Катэгорыя:Бітвы Францыі
Быхавец

**Быхавец** — шматзначны тэрмін:

## Прозвішча 
* Быхаўцы — вялікалітоўскі шляхецкі род герба «Магіла».
* Адам Ян Віктар Быхавец (1796—?) — шляхціч Ваўкавыскага павета, паўстанец 1863—1864 гадоў.
* Аляксандр Быхавец (?—1863) — шляхціч, гісторык-аматар XIX стагоддзя.

## Тапонім 
* Быхавец — возера ва Ушацкім раёне Віцебскай вобласці.
Малінаўскі сельсавет

Назву **Малі́наўскі сельсавет** маюць:

* Малінаўскі сельсавет — назва Каркалецкага сельсавета Дрысенскага раёна Віцебскай вобласці ў 1924 годзе
* Малінаўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Пліскага раёна Віцебскай вобласці
* Малінаўскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Лоеўскага раёна Гомельскай вобласці
* Малінаўскі нацыянальны польскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Парыцкага раёна БССР
Засада ў Місураце

27 красавіка 2016 года атрады баевікоў з ІДІЛ арганізавалі засаду на канвой, які складаўся з нераскрытай колькасці кантынгента Лівійскай арміі, а таксама замежных войск. Шматнацыянальныя сілы (брытанскія спецслужбы, італьянскія марскія пяхотнікі з марской брыгады Сан-Марка і мясцовыя салдаты, верныя прызнанаму ААН лівійскаму ўраду нацыянальнай згоды) ехалі з паўночна-заходняга лівійскага горада Місурата ў бок горада Сірт, але трапілі ў засаду. Бой працягваўся да таго часу, пакуль італьянскія і французскія вайсковыя самалёты і верталёты не прыйшлі на дапамогу байцам. 

Паводле непацверджаных звестак, меліся ахвяры, сярод якіх некалькі захопленых і забітых салдат УНЗ, а таксама некалькі забітых ці параненых італьянскіх марскіх пяхотнікаў.

Катэгорыя:Бітвы грамадзянскай вайны ў Лівіі
Катэгорыя:Бітвы паводле алфавіта
Катэгорыя:Падзеі 27 красавіка
Катэгорыя:Красавік 2016 года
Бой за Траган

**Бой за Траган** — сутыкненне паміж Лівійскай нацыянальнай арміяй і чадскай узброенай групай у Трагане, якое адбылося 27 снежня 2018 года.

## Перадгісторыя 
Пасля пачатку Другой грамадзянскай вайны ў Лівіі ў 2014 годзе, розныя лівійскія сілы сталі наймаць чадскіх і суданскіх наймітаў. У выніку замежныя ўзброеныя групоўкі ўсё больш актыўна пачалі ўдзельнічаюць у мясцовай палітыцы. Адной з такіх груп стала арганізацыя «Савет ваеннага камандавання для выратавання рэспублікі» (СВКВР), чадская паўстанцкая фракцыя, якая імкнулася зрынуць Ідрыса Дэбі, прэзідэнта і фактычнага прафранцузскага дыктатара Чада з 1990 года.

## Бой 
27 снежня 2018 года чадскія атрады ажыццявілі нечаканую атаку на лагер 10-й пяхотнай брыгады Лівійскай нацыянальнай арміі Халіфа Хафтара ў Трагане. Добра падрыхтаваныя баевікі выкарыстоўвалі 10 машын і адну бронемашыну. Першай мэтай нападу стаў штаб лівійцаў, дзе загінуў камандзір батальёна 181-й брыгады падпалкоўнік Халід Масуд Рахома. Памочнік камандзіра гарнізона ЛНА, палкоўнік Джума аль-Табет быў паранены і захоплены ворагам у палон

Аднак войскі гарнізона згуртаваліся і пры падтрымцы мясцовых грамадзянскіх асоб пачалі контратаку. Акрамя аль-Табета, у выніку баёў былі паранены яшчэ дванаццаць салдат. Да сярэдзіны дня, пасля прыблізна двух-трох гадзін бою, замежнікі былі вымушаны адступіць пад моцным агнём, але здолелі ўзяць з 24 да 34 захопленых ваенных машын лівійцаў.

## Рэакцыя 
Розныя палітычныя групоўкі Лівіі, і ЛНА распачала наступленне для выцяснення варожых сіл, у тым ліку чадскіх апалчэнцаў.

## Зноскі 
Катэгорыя:Бітвы грамадзянскай вайны ў Лівіі
Катэгорыя:Бітвы паводле алфавіта
Катэгорыя:Падзеі 27 снежня
Катэгорыя:Снежань 2018 года
Выпрабавальны палігон Рэйгана

**Выпрабавальны палігон Рэйгана** — касмадром ЗША для выпрабаванні сістэм СРА і касмічных даследаванняў. Палігон знаходзіцца на Маршалавых астравах.

Палігон існуе з 1959 года, з 1999 года носіць імя Рональда Рэйгана.

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Касмадромы ЗША
Катэгорыя:Маршалавы Астравы
Катэгорыя:З’явіліся ў 1959 годзе
Баі за аэрапорт Беніна

**Баі за аэрапорт Беніна** — баі за авлоданне аэрапортам Беніна падчас грамадзянскай вайны ў Лівіі, што доўжыліся са жніўня па кастрычнік 2014 года паміж Саветам шуры рэвалюцыянераў Бенгазі пры падтрымцы іншых экстрэмісцкіх фундаментальных груп, такіх як Ансар аль-Шарыя, і Лівійскай нацыянальнай арміі на чале з генералам Халіфам Хафтарам.

## Чэрвень — ліпень 
У перыяд з чэрвеня 2014 года па ліпень 2014 года ўзброены сход імя Сара Шуры Бенгазскіх рэвалюцыянераў пачаў штодзённа здзейсняць напады на ваенныя базы і штабы ў горадзе Бенгазі, якія належалі байцам Хафтара. Гэта прымусіла ЛНА выйсці з горада. Падраздзяленням удалося перагрупавацца ў прыгарадзе Беніна (15 км на ўсход ад Бенгазі) і ўзяць аэрапорт у якасці галоўнага штаба для пачатку далейшых аперацый і барацьбы з групамі апалчэнняў у горадзе.

Да канца ліпеня 2014 года сілы Савета Шуры цалкам адваявалі горад Бенгазі ў Лівійскай нацыянальнай арміі, а Махамед аль-Захаві, лідар Ансара аль-Шарыя і камандзір Савета Шуры, абвясціў у Бенгазі «Ісламскі Эмірат» і паабяцаў перакінуць усе свае сілы на Беніну і выбіць з аэрапорта Лівійскую нацыянальную армію.

## Жнівень — кастрычнік 
У пачатку жніўня Савет Шуры бенгазскіх рэвалюцыянераў рушыў у бок Беніна і пачаў поўнамаштабнае наступленне на аэрапорт, спрабуючы захапіць яго. Аднак апалчэнцы былі неадкладна адкінуты на мост Сідзі-Фарадж. У сярэдзіне жніўня Лівійская нацыянальная армія правяла моцныя авіяўдары па байцам Шуры, размешчаным пад мостам Сідзі-Фарадж, падчас чаго загінула сотні байцоў.

У пачатку верасня тэрарыст-смяротнік здолеў уехаць на пазіцыі ЛНА пад мостам Беніна (некалькі сотняў метраў ад аэрапорта) і падарваўся. Падчас здарэння загінулі 12 салдат. Пасля выбуху Савет Шуры Бенгазскіх рэвалюцыянераў неадкладна паспрабаваў прасунуцца ў аэрапорт, але зноў паветраную гавань захапіць не ўдалося, бо салдаты, якія размясціліся на мосце Беніна і ў бліжэйшых будынках у гэтым раёне, аказалі моцны супраціў, забіўшы па меншай меры 60 байцоў Савета і прымусіўшы іх адступіць да моста Сідзі-Фарадж.

У пачатку кастрычніка ЛНА пачала атакаваць гэты мост. Пасля цэлых сутак бою, прыхільнікі Хафтара ўзялі пазіцыі праціўніка, забіўшы 150 байцоў апалчэння Савета Шуры. Сама нацыянальная армія страціла 17 салдат. Сілы Савета Шуры Бенгазскіх рэвалюцыянераў пачалі пакідаць наваколле аэрапорта Беніна. У гэты момант ВПС ЛНА правялі бамбардзіроўку раёна. Пад бомбамі загінуў Махамед аль-Захаві. Нягледзячы на ​​шматлікія спробы Савета Шуры перагрупаваць і аднавіць атаку на аэрапорт зноў, войскі Хафтара ўтрымлівалі свае пазіцыі.

## Наступствы 
Да 15 кастрычніка Лівійская нацыянальная армія прасунулася і здолела адціснуць Савет Шуры Бенгазскіх рэвалюцыянераў у цэнтр горада, што прывяло да пачатку новай бітвы за Бенгазі.

Катэгорыя:Бітвы грамадзянскай вайны ў Лівіі
Катэгорыя:Бітвы паводле алфавіта
Катэгорыя:Жнівень 2014 года
Катэгорыя:Верасень 2014 года
Катэгорыя:Кастрычнік 2014 года
Глыбоцкая раённая ДЮСШ

**Спецыялізаваная вучэбна-спартыўная ўстанова фізічнай культуры і спорту «Глыбоцкая раённая ДЮСШ»** — спартыўная установа ў г. Глыбокім Глыбоцкага раёна Віцебскай вобласці.

## Аддзяленні 
* Грэка-рымская барацьба
* Валейбол
* Футбол
* Лёгкая атлетыка

## Вядомыя выпускнікі 
* Андрэй Арлёнак
* Марына Іванаўна Шкерманкова

 
Катэгорыя:1946 год у Беларусі
Катэгорыя:Грэка-рымская барацьба ў Беларусі
Катэгорыя:Валейбол у Беларусі
Катэгорыя:Футбол у Беларусі
Катэгорыя:Лёгкая атлетыка ў Беларусі
Катэгорыя:Спорт у Глыбокім
Катэгорыя:Глыбокае
Прасёлкавіцкі сельсавет

**Прасё́лкавіцкі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Дзісенскага раёна Маладзечанскай вобласці. Цэнтр — вёска Прасёлкавічы.

Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Дзісенскага раёна Вілейскай вобласці БССР. З 20 верасня 1944 года ў складзе Полацкай вобласці, з 8 студзеня 1954 года — Маладзечанскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя ўвайшла ў склад новаўтворанага Малінаўскага сельсавета.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Дзісенскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1940 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1954 годзе
Капліца Найсвяцейшай Дзевы Марыі (Грыбкі)

**Капліца Найсвяцейшай Дзевы Марыі** — каталіцкая мураваная капліца ў вёсцы Грыбках Мядзельскага раёна Мінскай вобласці. Размяшчаецца за 1 км на поўнач ад вёскі.

## Гісторыя 
Пабудавана ў 1938 годзе з цэглы мясцовымі жыхарамі Апанасевічамі як філіяльная пры касцёле Унебаўзяцця Найсвяцейшай Дзевы Марыі ў Будславе. У пачатку XXI стагоддзя пашырана прыбудовай цаглянага прытвора.

## Архітэктура 
Твор народнага дойлідства. Вырашана прамавугольным у плане аб’ёмам пад стромкім двухсхільным дахам (першапачаткова шатровым). Фасады прарэзаны прамавугольнымі ўваходным і бакавымі аконнымі праёмамі.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Капліцы Мінскай вобласці
Катэгорыя:Грыбкі
Катэгорыя:Культавыя збудаванні Мядзельскага раёна
Катэгорыя:1938 год у Беларусі
Катэгорыя:Помнікі беларускага народнага дойлідства
Капліца Найсвяцейшай Дзевы Марыі (Гароднікі)

**Капліца Найсвяцейшай Дзевы Марыі** — каталіцкая драўляная капліца ў вёсцы Гародніках Ашмянскага раёна Гродзенскай вобласці. Размяшчаецца на могілках.

## Гісторыя 
Капліца на мясцовых могілках вядома з першай трэці ХІХ стагоддзя, да 1830 года тут была капеланія ад францішканскага кляштара са Старых Ашмянаў (зараз ускраек горада Ашмяны). Новая капліца на яе месцы пабудавана ў 1864 годзе як сямейная пахавальня тутэйшых землеўладальнікаў Снядзецкіх і прыпісана да ашмянскай парафіі.

З’яўлялася сямейнай пахавальняй уладальнікаў маёнтка Снядэцкіх. Адлюстравана на малюнку Напалеона Орды 1876 годзе. Адрэстаўрыравана ў 1990 годзе. Побач з капліцай пастаўлена мармуровае надмагілле вядомаму польскаму вучонаму і асветніку А. Снядэцкаму (1768—1838).

23 лістапада 2021 рашэннем Гродзенскага абласнога савета па пытаннях гісторыка-культурнай спадчыны капліцы прысвоены статус гісторыка-культурнай каштоўнасці 3-й катэгорыі.

## Архітэктура 
Помнік народнага дойлідства. Прамавугольны ў плане зруб з трохграннай апсідай, над якой агульны двухсхільны дах пераходзіць у вальмавы. Франтальны фасад завершаны чатырохграннай вежачкай. Ашаляваныя сцены зруба расчлянёны арачнымі аконнымі праёмамі і вертыкальнымі брусамі-сцяжкамі ў прасценках. У інтэр’еры над уваходам — хоры.

Bołtup, Harodniki, Kaplica. Болтуп, Гароднікі, Капліца (N. Orda, 21.05.1876).jpg
Bołtup, Harodniki, Kaplica. Болтуп, Гароднікі, Капліца (1901-39).jpg
Гароднікі. Капліца на могілках (05).jpg
Гароднікі. Капліца на могілках (04).jpg
Гароднікі. Капліца на могілках (03).jpg
Гароднікі. Капліца на могілках (02).jpg

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Капліцы Гродзенскай вобласці
Катэгорыя:Гароднікі
Катэгорыя:Культавыя збудаванні Ашмянскага раёна
Катэгорыя:1864 год у Беларусі
Катэгорыя:Помнікі беларускага народнага дойлідства
Катэгорыя:Драўляныя касцёлы Беларусі
Франц Рор фон Дэнта

Барон (з 1917) **Франц фон Рор Дэнта** (; 30 кастрычніка 1854, Арад, Аўстра-Венгерская імперыя (цяпер Румынія) — 9 снежня 1927, Лізінг (Вена)) — аўстрыйскі военачальнік, генерал-фельдмаршал, апошні камандуючы 1-й аўстра-венгерскай арміі.

## Біяграфія 
Унук цесляра з Паўночнай Чэхіі. Сын афіцэра Узброеных сіл Аўстра-Венгерскай Імперыі. Франц Дэнта навучаўся ў кадэцкім корпусе, па яго заканчэння ў 1876 годзе быў прызначаны лейтэнантам у 3-ці полк Галіцыйскага ўланскага палка экс-герцага Кароля.

Пасля паспяховага завяршэння курсу ў Тэрэзіянскай акадэміі быў пераведзены ў Генеральны штаб і да 1896 года стаў палкоўнікам. З верасня 1897 па красавік 1901 года — начальнік штаба II корпуса арміі Аўстра-Венгрыі.

1 мая 1903 года быў выраблены ў генерал-маёры, камандаваў 73 брыгадай ландсвера ў Прэсбурзе. У 1909 годзе прызначаны Генеральным інспектарам ваенных навучальных устаноў.

Павышаны ў званні да генерала кавалерыі ў 1911 годзе і ў 1913 годзе прызначаны камандуючым каралеўскім венгерскім гонведам.

Удзельнік Першай сусветнай вайны. Пасля пачатку вайны генерал Рор быў накіраваны на абарону гістарычных цэнтраў Імперыі, атрымаў пад сваё камандаванне ўсе войскі ад Граца да Інсбрука, уключаючы Штырыю, Карынтыю, Карніёлу, Ціроль і Форарльберг.

Пасля ўступлення Італіі ў вайну дзейнічаў на Італьянскім фронце. У маі 1915 года Рор атрымаў камандаванне групай армій, якая насіла яго імя. Да лютага 1916 года паспяхова абараняў мяжу Карынтыі з войскамі сваёй армейскай групы Рора, а затым да чэрвеня 1916 года камандаваў 10-й арміяй, затым да лютага 1917 года — 11-й арміяй.

У лютым 1917 года прыняў камандаванне 1-й аўстра-венгерскай арміі.

30 студзеня 1918 года пасля перамір’я з Румыніяй стаў генерал-фельдмаршалам. У красавіку 1917 года быў падараваны ў дваранства і прыняў тытул Рор фон Дэнта.

Сярод іншых яго пасад — ганаровы пост капітана венгерскай Trabantenleibgarde (лейб-гвардыі).

Пасля распаду Аўстра-Венгерскай Імперыі барон Рор быў прызначаны фельдмаршалам новай незалежнай венгерскай арміі.

## Спасылкі 
* 
* Franz Rohr Freiherr von Dénta 
* Franz Freiherr Rohr von Denta  

Катэгорыя:Аўстрыйскія генерал-фельдмаршалы
Катэгорыя:Выпускнікі Тэрэзіянскай ваеннай акадэміі
Катэгорыя:Камандуючыя арміямі ў Першай сусветнай вайне (Аўстра-Венгрыя)
EIZVA

**«EIZVA»** — музычны праект Алеся Мікуса, які, паводле ягоных слоў, з’яўляецца рэінкаранацыяй ягонага ранейшнага праекта «Крывакрыж», гурт нават карыстаецца суполкай «Крывакрыжа» ў сацыяльнай сетцы «У Кантакце» у якасці сваёй. Праект атрымаў вядомасць з-за створанага ў яго межах гімна Вейшнорыі, які стаў афіцыйным гімнам рэспублікі.

## Змены 
Спадар Мікус хоць і сцвярджаў пра тое, што праект з’яўляецца рэінкаранацыяй «Крывакрыжа», але без зменаў не абышлося, пра што ён паведаміў:*Толькі цяпер гэта будзе спакайнейшая, больш медытатыўная музыка. Першая песня можа і не прадстаўляе тыповы будучы саўнд, але настраёвасць перадае*

## Гісторыя 
Пра праект Алесь Мікус заявіў у 2016 годзе, але, паводле яго слоў, існаваў гурт на той момант ужо болей за год. У 2016 годзе 22 верасня быў выпушчаны сеціўны сінгл да Дня адзінства балтаў. Гурт не выдаў пакуль ніводнага альбома, але ўжо мае шэраг сеціўных сінглаў.

## Творчасць 
### Сінглы 
* Дзень адзінства (2016)
* Gam Gabija (2017)
* Вайшнорыя (2017)
* Стаіць козлік (2017)
* Генэрал Люцыян (2018, сумесна з «ШЫХТ»)
* Плошча (2019)

## Спасылкі 
* Навіна пра праект 
* Алесь Мікус на tuzin.by 
* Праект на «Last.fm»
* Пра гімн Вейшнорыі на «Беларускім партызане» 
* Гурт на soundcloud.com
* Сінгл Плошча

Катэгорыя:Музычныя калектывы, якія з’явіліся ў 2015 годзе
Катэгорыя:Фолк-гурты Беларусі
Катэгорыя:Гурты Гомеля
Патрык Дойл

**Патрык Дойл** (; нар. ) — шатландскі кінакампазітар. Двухразовы намінант на прэмію «Оскар».

## Выбраная фільмаграфія 
## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Кампазітары XX стагоддзя
Катэгорыя:Кампазітары XXI стагоддзя
Катэгорыя:Кампазітары Шатландыі
Катэгорыя:Кінакампазітары Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Выпускнікі Каралеўскай кансерваторыі Шатландыі
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі Ivor Novello Awards
Інэса Фёдараўна Брэгман

**Інэса Фёдараўна Брэгман** (нар. , Барысаглебск, Варонежская вобласць) — беларускі архітэктар.

## Біяграфія 
Скончыла Беларускі політэхнічны інстытут у 1968 годзе. Працавала ў Мінгарпраекце, Мінскпраекце, з 1975 года — вядучы архітэктар у Белжылпраекце. Член Саюза архітэктараў СССР з 1974 года (Мінск).

## Творчасць 
Асноўныя працы (у аўтарскім калектыве): добраўпарадкаванне вадасховішчаў Заслаўскага, Драздоўскага (1973), Вяча (1975), ПДП пас. Ратамка Мінскага раёна (1973); праекты капітальнага рамонту жылых дамоў у Мінску, Віцебску, Гомелі, Брэсце, Магілёве (1976-80).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Уладзімір Іванавіч Брэдзіс

**Уладзімір Іванавіч Брэдзіс** (нар. , Віцебск) — беларускі архітэктар.

## Біяграфія 
Скончыў Віцебскае мастацка-графічнае вучылішча ў 1955 годзе, у 1961 годзе — Беларускі політэхнічны інстытут. Працаваў архітэктарам у Віцебскім аблпраекце, кіраўніком групы архітэктараў, галоўным архітэктарам майстэрні ў праектных арганізацыях Херсона, з 1968 года — кіраўнік групы архітэктараў, галоўны архітэктар праектаў у Віцебскграмадзянпраекце і філіяле Белжылпраекта.

Член Саюза архітэктараў СССР з 1963 года.

Пражывае ў Віцебску.

## Творчасць 
Асноўныя працы: ПДП Оршы, Браслава, Паставаў (1969, у аўтарскім калектыве), праекты забудовы мікрараёна Задзвінне і 238-кватэрны жылы дом у Полацку (1969—1980), мікрараён Задняпроўе і 130-кватэрны жылы дом у Оршы (1975). Аўтар вынаходства «Гукаізалюючая перагародка».

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары Оршы
Катэгорыя:Архітэктары Полацка
Катэгорыя:Архітэктары Браслава
Катэгорыя:Архітэктары Паставаў
Асновы сацыяльна-псіхалагічнай тэорыі

«**Асно́вы сацыя́льна-псіхалагі́чнай тэо́рыі»** — галоўная і найбольш вядомая праца Барыса Парыгіна, манаграфія выдадзеная ў 1971 годзе маскоўскім выдавецтвам «» накладам  асобнікаў.

## Асноўныя ідэі 
У дадзенай працы была сфармуляваная і прадстаўлена канцэпцыя вузлавых праблем сацыяльнай псіхалогіі, перш за ўсё асобы і чалавечых зносін. У кнізе разглядаюцца метадалагічныя асновы сацыяльна-псіхалагічнай тэорыі, яе вытокі, структура, функцыі, філасофскія аспекты. У прыватнасці, месца псіхалагічнага фактару ў структуры сацыяльных адносін і грамадскай свядомасці. Распрацавана арыгінальная канцэпцыя асобы. Вялікая ўвага нададзена праблемам сацыяльна-псіхалагічных зносін, у сувязі з чым аналізуюцца: структура зносін, суадносіны паняццяў «зносіны і еднасць», «зносіны і сацыяльныя адносіны», важнейшыя механізмы зносін (заражэнне, перакананне, перайманне, мода і т. д.).

## Значэнне 
Кніга, якая базавалася на больш раннім апублікаваным даследаванні Парыгіна — **Сацыяльная псіхалогія як навука** (1965), мела вялікі рэзананс у навуковым асяроддзі СССР і за мяжой, што знайшло адлюстраванне ў апублікаваных артыкулах і рэцэнзіях. Манаграфія неаднаразова перавыдавалася. Найбольш вядомыя перавыданні выйшлі: Германія (Кёльн, 1975, 1982; Берлін, 1975, 1976); Японія (Токіа, 1977).

## Перавыданні 
* 1982. Grundlagen der sozialpsychologischen Theorie (на нямецкай мове). — Köln: Pahl-Rugenstein Verlag., 264 S. ISBN 3-7609-0186-7, ISBN 978-3-7609-0186-2
* 1977. 社会心理学原論, 海外名著選〈76〉, (на японскай мове). — 明治図書出版 (Токіо), 281 S.
* 1976. Grundlagen der sozialpsychologischen Theorie (на нямецкай мове). — Berlin: VEB, 266 S.
* 1975. Grundlagen der sozialpsychologischen Theorie (на нямецкай мове). — Köln: Pahl-Rugenstein, 265 S., OBr. ISBN 3-7609-0186-7
* 1975. Grundlagen der sozialpsychologischen Theorie (на нямецкай мове). — (1. Aufl.) Berlin: Deutscher Verlag der Wissenschaften, 264 S.

## Спасылкі 
* Sächsische Landesbibliothek. Staats- und Universitätsbibliothek (Dresden)
* Интервью с Б. Д. Парыгиным «Я ВЫСТУПАЮ С КОНЦЕПЦИЕЙ ДИАЛОГА»
* National Library of Australia. Boris Parygin 
* Статья Б. Д. Парыгина ФИЛОСОФСКО-СОЦИОЛОГИЧЕСКОЕ НАПРАВЛЕНИЕ СОЦИАЛЬНОЙ ПСИХОЛОГИИ
* Классику отечественной социальной психологии Б. Д. Парыгину — 80 лет
* Social Psychology in the Soviet Union, by Levy Rahmani, 1973
* B. D. Parygin — 8 work

Катэгорыя:Навука ў СССР
Катэгорыя:Кнігі 1971 года
Катэгорыя:Навуковыя кнігі
Кінгслі Эміс

**Кінгслі Уільям Эміс** (;  — ) — англійскі празаік, паэт і крытык. Адзін з лідараў літаратурнага напрамку 1950-x гадоў «раззлаваныя маладыя людзі».

Вучыўся ў Школе Лонданскага Сіці і Сент-Джонс-каледжы. У 1949 годзе скончыў Оксфардскі ўніверсітэт. Пасля 1961 года ён займаўся пераважна пісьменніцкай дзейнасцю.

Быў жанаты з Элізабет Джэйн Говард, вядомай англійскай пісьменніцай. Шлюб доўжыўся 22 гады, але распаўся ў 1983 годзе. Яго сын Эміс, Марцін таксама стаў пісьменнікам.

Рыцар (1990) — Ордэн Брытанскай імперыі.

Катэгорыя:Выпускнікі Оксфардскага ўніверсітэта
Катэгорыя:Пісьменнікі Вялікабрытаніі XX стагоддзя
Катэгорыя:Англамоўныя паэты
Катэгорыя:Англамоўныя пісьменнікі
Леанід Раманавіч Брэль

**Леанід Раманавіч Брэль** (нар. , Магілёў) — беларускі архітэктар.

## Біяграфія 
Скончыў Беларускі політэхнічны інстытут у 1966 годзе. Працаваў у эксперыментальна-канструктарскім бюро мэблі Мінляспрама БССР, з 1966 года — намеснік начальніка аддзела, з 1975 года — начальнік аддзела ў Дзяржбудзе БССР, з 1982 года — кіраўнік майстэрні ў БелНДІПгорадабудаўніцтва.

Член Саюза архітэктараў СССР з 1973 года. Член КПСС з 1960 года. Пражывае ў г. Мінск.

## Творчасць 
Асноўныя працы (у аўтарскім калектыве): праекты па абсталяванні і мэблі для Дзяржаўнага тэатра оперы і балета БССР, Дома мадэляў, гасцініц «Юнацтва», «Турыст», «Юбілейная» (1966—1970) у Мінску, распрацоўкі тэхнічных праектаў забудовы Тэатральнай плошчы ў Віцебску (1976), цэнтра горада і вул. Савецкай у Рэчыцы (1978), рэканструкцыя і добраўпарадкаванне Кургана Дружбы на граніцы БССР, РСФСР і Латвійскай ССР (1983), генеральная схема комплекснай тэрытарыяльнай арганізацыі БССР (1987).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Члены КПСС
Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары Мінска
Катэгорыя:Горадабудаўнікі Беларусі
ШЫХТ

**«ШЫХТ»** — акустычны праект трох беларускіх бардаў: Алеся Мікуса, Паўночнага Воўка і Шляхціча.

## Гісторыя 
Гурт упершыню выступіў на фестывалі «Pagan Winterstorm» з патрыятычнай праграмай «Мой генэрал», якая была прысвечаная розным асобам беларускай гісторыі. Пазней да Дня адзінства балтаў была запісаная песня з гэтай праграмы пад назвай «Генэрал Люцыян» у двух выкананнях (акустычным і неафолкавым).

## Творчасць 
### Сінглы 
* Генэрал Люцыян (2018, сумесна з «EIZVA»)

## Спасылкі 
* Гурт на «Pagan Winterstorm» 
* Суполка ў сацыяльнай сетцы «У Кантакце»
* Генэрал Люцыян

Катэгорыя:Музычныя калектывы, якія з’явіліся ў 2018 годзе
Катэгорыя:Фолк-гурты Беларусі
Катэгорыя:Гурты Гомеля
Катэгорыя:Гурты Оршы
Малінаўскі сельсавет (Пліскі раён)

**Малі́наўскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Пліскага раёна Віцебскай вобласці. Цэнтр — вёска Малінаўка.

Утвораны 16 ліпеня 1954 года ў складзе Дзісенскага раёна Маладзечанскай вобласці БССР шляхам аб’яднання скасаваных Прасёлкавіцкага і Млынароўскага сельсаветаў. З 3 кастрычніка 1959 года ў складзе Пліскага раёна. 21 кастрычніка 1959 года ў склад сельсавета перададзены 8 населеных пунктаў (Галамысль I, Галамысль II, Донькі, Лугі, Пазікі, Салаўі, Ціханава і Шышкі) Мікалаёўскага сельсавета. З 20 студзеня 1960 года ў Віцебскай вобласці. 15 кастрычніка 1960 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Завуццеўскага (73 населеныя пункты: Атрошкава, Барсукі, Барташова, Бухалава, Віктурынова, Восцевічы, Воўкава, Вусце, Галомыслы, Галомыслы II, Галенчына, Гафаўшчына, Гіранікі, Гусакі, Дворыца, Донькі, Дуброва, Забалацце, Загор’е, Залонецкія, Ісачанкі, Кавалёва, Кадушкі, Казадоева, Казачкі, Калатушкава, Канаршчына, Касатыя, Каўзаны, Каханавічы, Копцева, Кухаронкі, Лазоўка, Лебядзіна, Лонка I, Лугі, Лыска, Мазурына, Мазурына II, Малінаўка, Малькавічы, Манякова, Мётлы, Мікалаева, Млынарова, Мысліўцы, Ніўе, Падзвінне, Падзісенне, Пазікі, Паўлінова, Раёва, Рандары, Рэпішча, Сазоны, Салаўі, Сачыўкі, Стрэліца, Траякі, Франаполле, Цвеціна, Ціманоўшчына, Ціханава, Цішыно, Чарапы I, Чарапы II, Шантарава, Шатраўкі, Шпакі, Шыманшчына, Шышкі, Янкава і Ярошчына) і Язненскага (13 населеных пунктаў: Бор-Паляны, Забалацце, Забор’е, Загасцінне, Іст, Красняне, Мядзведзева, Парадні, Прасёлкавічы, Субачава, Фінглясы, Чаркасова і Шыманшчына) сельсаветаў.

На момант скасавання ў склад сельсавета ўваходзілі 86 населеных пунктаў.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / С.Д. Гриневич и др. — Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Т. 2: (1944―1980 гг.). — Минск: «Беларусь», 1987. — 283 с.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Пліскага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Дзісенскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1954 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1960 годзе
Мая Трафімаўна Буйлова

**Мая Трафімаўна Буйлова** (нар. , Мінск) — беларускі архітэктар.

## Біяграфія 
Скончыла Беларускі політэхнічны інстытут у 1962 годзе. Працавала ў Брэсцкім аблпраекце, Белпрампраекце, з 1977 года — галоўны архітэктар аддзела ў Белмясцпрампраекце.

Член Саюза архітэктараў СССР з 1969 года. Пражывае ў Мінску.

## Творчасць 
Асноўныя працы (у аўтарскім калектыве): заводы аўтамабільных агрэгатаў у Гродне (1964), лічыльных машын у Брэсце (1965), халадзільнікаў (1972), карпусы ЦКІС заводаў імя Леніна і гадзіннікавага (1973), здатачны цэх з інжынерна-бытавым корпусам трактарнага завода (1983) у Мінску.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Прамысловыя архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары Гродна
Катэгорыя:Архітэктары Брэста
Катэгорыя:Архітэктары Мінска
Сусветная прэмія саўндтрэкаў 2001

**1-я цырымо́нія прысуджэ́ння Сусве́тнай прэ́міі саўндтрэ́каў** адбылася 18 кастрычніка 2001 года ў Генце, Бельгія.

## Пераможцы і намінанты 
Ніжэй прыведзены спісы пераможцаў і намінантаў. У межах адной катэгорыі намінанты ўпарадкаваны паводле беларускага алфавіта. Пераможца адзначаны жоўтым колерам фона &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; і прыводзіцца першым.

### Кінакампазітар года 
### Найлепшая арыгінальная музыка да фільма 
### Прэмія за прыжыццёвыя дасягненні 
## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Спіс пераможцаў прэміі за ўсе гады  на сайце Сусветнай прэміі саўндтрэкаў
* 1-я Сусветная прэмія саўндтрэкаў  на сайце «Internet Movie Database»

Катэгорыя:Сусветная прэмія саўндтрэкаў
Катэгорыя:Кінапрэміі 2001 года
Катэгорыя:Музычныя прэміі 2001 года
Катэгорыя:2001 год у кіно
Катэгорыя:2001 год у музыцы
Катэгорыя:2001 год у Бельгіі
Катэгорыя:Падзеі 18 кастрычніка
Катэгорыя:Кастрычнік 2001 года
Канстанцін Мікалаевіч Майсеня

**Канстанцін Мікалаевіч Майсеня** (, в. Вялікая Ліпа, Нясвіжскі павет — , Гайнаўка) — беларускі грамадскі дзеяч.

## Біяграфія 
Паходзіў з сялянскай сям’і. Бацька Мікалай, маці з дома Булгак.

Перад Другой сусветнай вайной Канстанцін Майсеня скончыў 7 клас пачатковай школы. Падчас вайны працаваў з бацькамі на гаспадарцы. Пасля вайны працаваў слесарам на чыгунцы Баранавічы — Брэст. У 1945 годзе прыехаў у Польшчу і ў 1946—1949 гадах працаваў кіраўніком фінансавага аддзела ў камісіі па рэпатрыяцыі ў Бельску Падляскім, а таксама бухгалтарам у будаўнічым кааператыве. Вучыўся ў Вышэйшай гандлёвай школе ў Познані. Пасля вучобы працаваў бухгалтарам кааператыве ў Міклашове Гайнаўскага павета. У 1954 годзе быў прызначаны на пасаду кіраўніка Эканамічнага тэхнікума ў Бельску Падляскім. Пазней быў старшынёй у павятовым упраўленні Беларускага грамадска-культурнага таварыства ў Бельску Падляскім. У 1958—1959 гадах быў дырэктарам будаўнічага прадпрыемства ў Бельску Падляскім. З 1960 года быў кіраўніком Павятовага ўпраўлення гмінных кааператываў у Гайнаўцы. У 60-х пабудаваў на тэрыторыі Гайнаўскага павета больш за 100 вясковых крам. Пэўны час выконваў абавязкі раднага Нацыянальнай павятовай рады. За заслугі ў развіцці вёсак на Гайнаўшчыне быў узнагароджаны Кавалерскім крыжам ордэна адраджэння Польшчы.

У выніку данясенняў у 1968 годзе быў выключаны з Польскай аб’яднанай рабочай партыі за беларускі патрыятызм. У 1970-х выступіў з прапановай пабудовы беларускага музея ў Гайнаўцы, а пазней кіраваў работай Грамадскага камітэта пабудовы музея. Пазней выконваў функцыі дырэктара будаўнічай фірмы «Las» у Імшарах каля Міхалова (1972—1975). Выконваў функцыі Прадпрыемства будаўнічай керамікі ў Старым Ляўкове (1975—1977), Ваяводскага сельскагаспадарчага прадпрыемства ў Нараўцы (1977—1980), таксама быў старшынём калгасу ў Бельшчыне (1980—1981). Быў сакратаром Беларускага грамадска-культурнага таварыства, а пасля намеснікам старшыні (1981—1988). Апошнім месцам працы быў калгас (1988—1991). У 1991 годзе выйшаў на пенсію.

У 2003 годзе ўзнагароджаны Ганаровай граматай Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь за шматгадовую плённую дзейнасць па захаванні і развіцці беларускай культуры ў Польшчы, значны асабісты ўклад у справу ўмацавання беларуска-польскіх культурных адносін і ў сувязі з 80-годдзем з дня нараджэння.

Канстанцін Майсеня памёр у 2006 годзе ў Гайнаўцы, тамсама пахаваны на праваслаўных могілках. У 2008 годзе ў Музеі і асяродку беларускай культуры ў Гайнаўцы ў яго памяць адкрыта мемарыяльная шыльда.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Беларускі Музей у Гайнаўцы / Тамаш Ціханюк. — Гайнаўка : Аб’яднанне Музей і Асяродак Беларускай Культуры ў Гайнаўцы, 2012. — С. 35—37. — ISBN 978-83-63609-24-5

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Нясвіжскім раёне
Катэгорыя:Грамадскія дзеячы Польшчы
Катэгорыя:Беларусы ў Польшчы
Юрый Аляксандравіч Булай

**Юрый Аляксандравіч Булай** (нар. , Брэст) — беларускі інжынер-будаўнік. Кандыдат тэхнічных навук (1964), дацэнт (1964).

## Біяграфія 
Скончыў Беларускі політэхнічны інстытут у 1956 годзе. З 1956 года — асістэнт кафедры будаўнічых канструкцый, дацэнт кафедры жалезабетонных і каменных канструкцый Беларускага політэхнічнага інстытута.

Член Саюза архітэктараў СССР з 1960 года.

Пражывае ў Мінску.

## Творчасць 
Удзельнічаў у будаўніцтве моста цераз р. Дняпро ў г. Рэчыца (1955), дрэваапрацовачнага камбіната ў Гомелі (1973), торфабрыкетных заводаў у Беларусі (1970—1980).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Інжынеры-будаўнікі Беларусі
Шляхціч (гурт)

**«Шляхціч»** — музычны патрыятычны праект музыкі Шляхціча.

## Творчасць 
### Альбомы 
* Мой Край (2014)
* Zграя (2016)

### Сінглы 
* Vałuny (2016)

### Складанкі 
* Вкус Русской Стали (2016)

## Спасылкі 
* Гурт на «Discogs»
* Гурт на «Last.fm»
* Невялічкае інтэрв’ю
* Спіс удзельнікаў складанкі «Вкус Русской Стали»
* Удзел на фестывалі «Зважай» (2017)

Катэгорыя:Музычныя калектывы, якія з’явіліся ў 2014 годзе
Катэгорыя:РСК-гурты Беларусі
Катэгорыя:Фолк-метал-гурты Беларусі
Катэгорыя:Гурты Оршы
Інстытут павышэння кваліфікацыі і перападрыхтоўкі БДПУ імя М. Танка

**Факультэт даўніверсітэцкай падрыхтоўкі БДПУ імя М. Танка** — структурнае падраздзяленне БДПУ імя М. Танка.

## Гісторыя 
Інстытут быў створаны ў 2000 годзе згодна з загадам міністра адукацыі Беларусі як факультэт павышэння кваліфікацыі і перападрыхтоўкі кадраў сістэмы адукацыі згодна палітыцы перападрыхтоўкі настаўнікаў-дэфектолагаў. У 2002 гожхе адкрыты Інстытут павышэння кваліфікацыі і перападрыхтоўкі кадраў (ІПКіПК). У 2011 годзе перайменаваны ў Інстытут павышэння кваліфікацыі і перападрыхтоўкі (загад рэктара БДПУ ад 01.12.2011 № 121).

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт

 
Павышэння кваліфікацыі і перападрыхтоўкі
Катэгорыя:2000 год у Мінску
Катэгорыя:З’явіліся ў 2000 годзе
Капліца Святой Ганны (Паляны)

**Капліца Святой Ганны** — каталіцкая капліца ў вёсцы Палянах Ашмянскага раёна Гродзенскай вобласці. Размешчана на могілках на паўночнай ускраіне вёскі. Належыць да парафіі Святога Міхала Арханёла ў Ашмянах.

## Гісторыя 
Драўляная капліца пад тытулам святой Ганны на мясцовых могілках была пабудавана ў 1810 годзе (дата на цагліне падлогі) з фундацыі Амброзія Янкоўскага.

У 2014 годзе была здзейснена ацэнка стану захавання капліцы і падрыхтаваны план замены яе фундаменту. Працы датавала польскае Міністэрства культуры і нацыянальнай спадчыны. Праект кансерватарска-будаўнічых прац выканалі Ежы Сталыгін і Мацей Вархоль з Нацыянальнага інстытута спадчыны ў Варшаве.

Замену фундаменту здзейсніла ў 2017 годзе супольнасць рамеснікаў з Ашмянаў пад кіраўніцтвам Генрыка Раманчука з Сувалак (Польшча).

5 кастрычніка 2019 года дапаможны біскуп Гродзенскай дыяцэзіі Юзаф Станеўскі здзейсніў асвячэнне адноўленай капліцы.

## Архітэктура 
Помнік народнага дойлідства з рысамі класіцызму. Вырашана прамавугольным у плане зрубам пад двухсхільным дахам, вынесеным на фасадзе трохвугольным франтонам на чатырох слупах, у самым левым інтэркалумніі якога падвешаны звон. Вертыкальна ашаляваныя фасады прарэзаны высока ўзнятымі прамавугольнымі аконнымі і ўваходным праёмамі, паўкруглай люкарнай пад франтонам.

Інтэр’ер перакрыты плоскай падшыўной столлю, падлога цагляная, над уваходам хоры на двух слупах..

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Капліцы Гродзенскай вобласці
Катэгорыя:Паляны (Жупранскі сельсавет)
Катэгорыя:Культавыя збудаванні Ашмянскага раёна
Катэгорыя:1810 год у Беларусі
Катэгорыя:Помнікі беларускага народнага дойлідства
Наталля Сяргееўна Будыка

**Наталля Сяргееўна Будыка** (нар. , Яшкар-Ала) — беларускі архітэктар. Кандыдат архітэктуры (1985), дацэнт (1993).

## Біяграфія 
Скончыла Беларускі політэхнічны інстытут у 1968 годзе. З 1972 года — аспірант, асістэнт, з 1989 года — дацэнт кафедры архітэктуры жылых і грамадскіх будынкаў, пасля кафедры тэорыі і гісторыі архітэктуры Беларускага політэхнічнага інстытута.

Член Саюза архітэктараў СССР з 1977 года.

Пражывае ў Мінску.

## Творчасць 
Удзельнічала ў стварэнні праекта рэканструкцыі парку ў Лагойску. Аўтар публікацый па пытаннях садова-паркавага мастацтва Беларусі.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Тэарэтыкі архітэктуры
Вірус некрозу табакі

**Вірус некрозу табакі** () — патагенны вірус раслін сямейства .

Перадаецца праз зааспоры глебавага грыбка .

## Апісанне 
Гэты вірус мае шырокае кола гаспадароў (88 відаў раслін, у тым ліку , , прадстаўнікі родаў , , , , ). Яго можна вылучыць з каранёў, здавалася б, здаровых раслін. У заражаных клетках TNV патрабуе прысутнасці спадарожнікавага віруса для забеспячэння неабходных функцый для іх незалежнай рэплікацыі.

## Захворванні 
### На бульбе 
У бульбе гэты вірус выклікае некроз на паверхні клубняў. Яму была дадзена назва «вірус ABC», паводле трох тыпаў сімптомаў, адзначаных у залежнасці ад стадыі хваробы: A — карычневыя пухіры на скуры, B — запалыя чорна-карычневыя плямы, часта падковападобныя, C — светла-карычневыя плямы, якія выклікаюць сімптомы распаўсюджанай каросты. Верагодна, хвароба не распаўсюджваецца праз заражаныя клубні.

### На цюльпанах 
Вірус перадаецца з сокам хворых раслін, праз глебу. На лісці з’яўляюцца светла-зялёныя эліпсоідныя плямы і падоўжаныя штрыхі, размешчаныя падоўжнымі радамі. У маладых раслін часта лісце скручваецца і засыхае. На сцяблах і кветках бываюць некратычныя плямы. Кветаносы кароткія, скрыўленыя, кветкі часам дэфармаваныя, не распускаюцца, завядаюць або не развіваюцца зусім. На цыбулінах уціснутыя карычневыя плямы. Хворыя расліны дрэнна растуць, пры раннім заражэнні хутка гінуць.

## Меры барацьбы 
Вырошчванне раслін на высокім агратэхнічным фоне, прытрымліванне аптымальных тэрмінаў пасадкі, уборкі: знішчэнне насякомых-пераносчыкаў вірусаў; фітасанітарныя прачысткі (да з’яўлення тлей), правільныя севазвароты і дэзінфекцыя глебы; знішчэнне пустазелля.

## Спасылкі 
*  *ICTVdB — The Universal Virus Database: Tobacco necrosis virus* 
*  *Family Groups — The Baltimore Method* 

Катэгорыя:Вірусныя раслінныя патагены і захворванні
Катэгорыя:Вірусы
Катэгорыя:Захворванні бульбы
Катэгорыя:Захворванні дэкаратыўных раслін
Вірус некратычнай жаўтухі жылак буракоў

**Вірус некратычнай жаўтухі жылак буракоў** (, BNYVV) — від фітавірусаў з роду . Выклікае захворванне цукровых буракоў —  (ад  — корань і  — вар’яцтва).

## Захворванне 
Заражэнне расліны выклікае развіццё масы тонкіх карэньчыкаў, прыводзіць да памяншэння стрыжневага кораня і зніжэння ўтрымання цукру. Заражаныя расліны ў меншай ступені здольныя прымаць ваду і схільныя да заўчаснага завядання яшчэ ў спрыяльны для росту перыяд. Калі інфекцыя распаўсюджваецца на ўсю расліну, на лісці з’яўляюцца жоўтыя плямы, развіваецца некроз частак расліны, што паслужыла для выбару назвы віруса.

## Пераносчык 
Вірус перадаецца пратыстамі з атраду  — , па адной з ранніх гіпотэз патагенезу ўзбуджальнікам рызаманіі разглядаліся менавіта яны.

*Polymyxa betae* валодаюць высокастойкімі спорамі, якія могуць захоўвацца ў глебе больш за двух дзесяцігоддзяў. Вірус можа доўгі час знаходзіцца ў спорах і трапляе ў расліну, толькі калі з’яўляюцца рухомыя зааспоры *Polymyxa betae*.

Катэгорыя:Вірусы
Катэгорыя:Вірусныя раслінныя патагены і захворванні
Завуццеўскі сельсавет

**Заву́ццеўскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Мёрскага раёна Віцебскай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — вёска Завуцце.

Утвораны 16 ліпеня 1954 года ў складзе Дзісенскага раёна Маладзечанскай вобласці БССР шляхам аб’яднання скасаваных Каралеўскага, Краснагорскага і Чаронкаўскага сельсаветаў. 15 лістапада 1957 года ў склад Сцефанполлеўскага сельсавета перададзены 10 населеных пунктаў (Венсамполь, Красная Гара, Латышы, Мамонаўка, Мішальмонты, Пнёва, Распашша, Саўлукі, Сомчына і Шэндзіна), наўзамен у склад сельсавета з Язненскага сельсавета перададзены 6 населеных пунктаў (Вугальнікі, Новае Сяло, Сарочына, Спігальшчына, Хахулькі і Чубарына). З 3 кастрычніка 1959 года ў складзе Пліскага раёна. З 20 студзеня 1960 года ў складзе Віцебскай вобласці. 15 кастрычніка 1960 года да сельсавета далучана большая частка скасаванага Малінаўскага сельсавета (73 населеныя пункты: Атрошкава, Барсукі, Барташова, Бухалава, Віктурынова, Восцевічы, Воўкава, Вусце, Галомыслы, Галомыслы II, Галенчына, Гафаўшчына, Гіранікі, Гусакі, Дворыца, Донькі, Дуброва, Забалацце, Загор’е, Залонецкія, Ісачанкі, Кавалёва, Кадушкі, Казадоева, Казачкі, Калатушкава, Канаршчына, Касатыя, Каўзаны, Каханавічы, Копцева, Кухаронкі, Лазоўка, Лебядзіна, Лонка I, Лугі, Лыска, Мазурына, Мазурына II, Малінаўка, Малькавічы, Манякова, Мётлы, Мікалаева, Млынарова, Мысліўцы, Ніўе, Падзвінне, Падзісенне, Пазікі, Паўлінова, Раёва, Рандары, Рэпішча, Сазоны, Салаўі, Сачыўкі, Стрэліца, Траякі, Франаполле, Цвеціна, Ціманоўшчына, Ціханава, Цішыно, Чарапы I, Чарапы II, Шантарава, Шатраўкі, Шпакі, Шыманшчына, Шышкі, Янкава і Ярошчына), у склад Язненскага сельсавета перададзены 37 населеных пунктаў (Авечкі, Багуцкія, Балаі, Басянкі I, Басянкі II, Басянкі III, Бор, Вугальнікі, Гаравыя I, Гаравыя II, Дворышча, Жарсцвянка, Зямяні I, Зямяні II, Кабакі, Казаневічы, Каралеўскія I, Каралеўскія II, Крошнева, Крошнева I, Новае Сяло, Нямірава, Панцялеева, Паўлавічы, Прасполле, Раздзерка, Сарокі I, Сарокі II, Сарокі-Балаева, Сарочына, Спігальшчына, Фурсы, Хахулькі, Часткі, Чубарына, Шамшуры і Шыманы). З 25 снежня 1962 года ў Мёрскім раёне. На 1 студзеня 1974 года ў складзе сельсавета 94 населеныя пункты. 20 мая 2016 года на тэрыторыі сельсавета ўтвораны хутар Дзісненскі Рубеж.

Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 1734 чалавекі, з іх 96,9 % — беларусы, 2,0 % — рускія, 0,5 % — украінцы; паводле перапісу 2019 года — 1130 чалавек.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / С. Д. Гриневич и др. — Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Т. 2: (1944―1980 гг.). — Минск: «Беларусь», 1987. — 283 с.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.


Катэгорыя:Былыя сельсаветы Дзісенскага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Пліскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1954 годзе
Рэндзі Ньюман

**Рэндал Сцюарт «Рэндзі» Ньюман** (; ) — амерыканскі спявак, аранжыроўшчык, кінакампазітар, піяніст. Двухразовы лаўрэат прэміі «*Оскар*».

## Выбраная фільмаграфія 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Кампазітары XX стагоддзя
Катэгорыя:Кампазітары XXI стагоддзя
Катэгорыя:Кінакампазітары ЗША
Катэгорыя:Піяністы ЗША
Катэгорыя:Дырыжоры ЗША
Катэгорыя:Спевакі і спявачкі ЗША
Катэгорыя:Аўтары-выканаўцы ЗША
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Оскар»
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Грэмі»
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Эмі»
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Эні»
Генадзь Яфімавіч Булдаў

**Генадзь Яфімавіч Булдаў** (нар. , г. Асіповічы, БССР) — беларускі архітэктар.

## Біяграфія 
Скончыў Беларускі політэхнічны інстытут у 1958 годзе. Працаваў у Белдзяржпраекце, з 1969 года — кіраўнік майстэрні ў Мінскім філіяле Белдзяржпраекта, з 1972 года — БелНДІПгорадабудаўніцтва, з 1982 года — начальнік аддзела, з 1985 года — галоўны спецыяліст аддзела ў Белпрампраекце.

Член Саюза архітэктараў СССР з 1961 года (Мінск).

## Творчасць 
Асноўныя працы (у аўтарскім калектыве): генпланы Светлагорска (1961, 1975), Маладзечна (1964, 1980), Полацка—Наваполацка (1972, сярэбраны медаль ВДНГ СССР), ПДП жылых раёнаў Цэнтральнага ў Брэсце, Задняпроўскага ў Магілёве, Заходняга ў Маладзечне, Паўночнага ў Пінску, Светлагорску, праекты забудовы мікрараёнаў па вул. Талбухіна ў Мінску (1958—1960), № 3 у Светлагорску (1962), у Заходнім раёне Маладзечна (1968), праекты планіроўкі і азелянення ўчастку БССР у Парку саюзных рэспублік ва Ульянаўску (1970), карэктоўка генплана г. Пінска з развіццём яго на процілеглым беразе р. Піны (1974; сааўтары Х. Хасьянаў, Л. Каўчынскі).

## Узнагароды 
Узнагароджаны бронзавым медалём ВДНГ СССР (1961) за праект 1-й чаргі будаўніцтва ў Мінску, 2-я -прэмія (1968) за эскіз-ідэю планіроўкі і забудовы цэнтральнай часткі Мінска на Усесаюзным конкурсе.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Горадабудаўнікі Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары Светлагорска
Катэгорыя:Архітэктары Маладзечна
Катэгорыя:Архітэктары Полацка
Катэгорыя:Архітэктары Наваполацка
Катэгорыя:Архітэктары Брэста
Катэгорыя:Архітэктары Магілёва
Катэгорыя:Архітэктары Пінска
Катэгорыя:Архітэктары Мінска
Усхоўскі павет

**Усхоўскі павет** () — павет у Польшчы, уваходзіць у склад Любушскага ваяводства. Цэнтр павета — горад Усхова. Павет утвораны ў выніку адміністрацыйнай рэформы ў 1999 годзе. Займае плошчу 624,2 км². Насельніцтва павета складае 39,3 тыс. чалавек.

## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка павета
Мікалай Майсеевіч Бурдзін

**Мікалай Майсеевіч Бурдзін** (нар. , с. Харкіўці, Лохвыцкі раён, Палтаўская вобласць) — беларускі архітэктар.

## Біяграфія 
Скончыў Кіеўскі мастацкі інстытут у 1955 годзе. Працаваў у Белпрампраекце, Белдзіпрасельбудзе, з 1965 года — кіраўнік брыгады, начальнік аддзела ў Белдзіпрахарчпраме.

Член Саюза архітэктараў СССР з 1967 года. Член КПСС з 1976 года. Пражывае ў г. Мінск.

## Творчасць 
 ў в. Празарокі ]]
Асноўныя працы (у аўтарскім калектыве): гармалзавод у Брэсце, помнікі-надмагіллі бацьку першага ў свеце касманаўта Аляксею Іванавічу Гагарыну ў г. Гагарын Смаленскай вобласці і заслужанаму лётчыку СССР, генерал-палкоўніку авіяцыі Сяргею Якаўлевічу Жукоўскаму на Маскоўскіх могілках у Мінску, заснавальніку беларускага прафесійнага тэатра Ігнату Буйніцкаму ў в. Празарокі Глыбоцкага раёна (1976, скульптар Іван Міско).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары Брэста
Катэгорыя:Члены КПСС
Вера Гаўрылаўна Бурдзіна

**Вера Гаўрылаўна Бурдзіна** (нар. , ст. Жана-Семей, Жанасемейскі раён, Сяміпалацінская вобласць) — беларускі архітэктар.

## Біяграфія 
Скончыла Беларускі політэхнічны інстытут у 1959 годзе. Працавала ў Ашгабаце, з 1961 года — старшы архітэктар у Белпрампраекце, з 1970 года — у Беларускім філіяле Дзіпрамяса.

Член Саюза архітэктараў СССР з 1969 года. Пражывае ў Мінску.

## Творчасць 
Удзельнічала ў распрацоўцы праектаў сырзавода ў Слуцку (1981), гармалзаводаў у Гомелі (1980), № 3 у Мінску (1982).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Прамысловыя архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары Слуцка
Катэгорыя:Архітэктары Гомеля
Катэгорыя:Архітэктары Мінска
Аляксей Іванавіч Гарчакоў

Князь **Аляксей Іванавіч Гарчакоў** (1769—1817) — рускі военачальнік з роду Гарчаковых, пляменнік і вучань А. В. Суворава, ваенны міністр у 1812—1815 гадах. Брат генерала Андрэя Гарчакова.

Аляксей Іванавіч
Катэгорыя:Удзельнікі вайны Расіі з Рэччу Паспалітай 1792 года
Катэгорыя:Расійскія камандзіры напалеонаўскіх і рэвалюцыйных войнаў
Катэгорыя:Члены Дзяржаўнага савета Расійскай імперыі
Катэгорыя:Удзельнікі руска-турэцкай вайны 1787—1791
Катэгорыя:Ганаровыя аматары Імператарскай Акадэміі мастацтваў
Катэгорыя:Члены Ваеннага савета Расійскай імперыі
Катэгорыя:Генералы ад інфантэрыі (Расійская імперыя)
Катэгорыя:Ваенныя міністры Расійскай імперыі
Whrwlf

**Whrwlf**, да 2021 года **Wehrwolf** — беларускі НСБМ-гурт, праект Алега з гурта Kamaedzitca. Назва зменена пасля пераходу ў лэйбл Militant Zone.

## Гісторыя 
Рашэннем суда Ельскага раёна Гомельскай вобласці ад 16 лютага 2016 года альбом «Возрождение Европы» дададзены ў Рэспубліканскі спіс экстрэмісцкіх матэрыялаў Беларусі (29 лютага 2016 года рашэнне ўступіла ў сілу).

## Дыскаграфія 
### Альбомы 
* Вечный Покой (дэма, 2011)
* Где Свет излучает Тьму (сецівовы, 2013)
* Возрождение Европы (2015)
* Dawnbringer (2021)
* Totenernte (2025)

### Сінглы 
* Ледовый Поход (2017)
* Жажды пульс (2020)

### Складанкі 
* Wotanjugend — Белые воины благородных кровей (2015)
* WotanJugend Compilation 2: Kvasir’s Blood (2019)

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Гурт на «Discogs»
* Рэспубліканскі спіс экстрэмісцкіх матэрыялаў за 2017 год
* На wotanjugend
* На ASGARDSREI V
* Вечный покой
* Где Свет излучает Тьму
* Возрождение Европы
* Ледовый Поход
* Wotanjugend — Белые воины благородных кровей
* WotanJugend Compilation 2: Kvasir’s Blood

Катэгорыя:Музычныя калектывы, якія з’явіліся ў 2011 годзе
Катэгорыя:НСБМ-гурты Беларусі
Катэгорыя:Металкор-гурты Беларусі