Рупрэхт Баварскі

**Ру́прэхт Мары́я Луі́тпольд Фердына́нд Ві́тэльсбах** (; , Мюнхен — , замак Лейтштэцен) — кронпрынц Баварыі, баварскі генерал-фельдмаршал (23 ліпеня 1915 года), прускі генерал-фельдмаршал (1 жніўня 1916 года).

## Біяграфія 
Старэйшы сын баварскага караля Людвіга III і Марыі Тэрэзіі Аўстрыйскай-Эстэ.

### Вайсковая служба 
У 1891 годзе ўступіў на абавязковую вайсковую службу обер-лейтэнантам 1-га кавалерыйскага палка; у тым жа годзе — камандзір роты, а з 1895 года — батальёна баварскага лейб-гвардзейскага пяхотнага палка. З 1899 года камандзір 2-га баварскага Кронпрынца пяхотнага палка, з 1900 года — 7-й пяхотнай брыгады, з 1904 года — 1-й баварскай дывізіі, з 1906 года — 1 баварскага вайсковага корпуса.
 
У сакавіку 1913 года змяніў свайго дзядзьку прынца Леапольда на пасту генерал-інспектары 4-й вайсковай інспекцыі (Баварыя).

### Першая сусветная вайна 
З пачаткам вайны, 2 жніўня 1914 года прызначаны камандуючым 6-й арміяй (I, II, III баварскія, XXI вайсковы, I баварскі рэзервовы корпус, 13-я і 14-я баварскія ландверные брыгады; усяго каля 200 тысяч чалавек і 746 гармат), якая разгортвалася ў раёне Курсель — Шато — Салены — Сааргемюндзе — Саарбург.
 
Апроч таго, Рупрэхту былі падпарадкаваны 8-я, 10-я і гвардзейскія эрзац-дывізіі. У паласе арміі дзейнічаў III кавалерыйскі корпус (7-я і 8-я баварскія кавалерыйскія дывізіі; усяго 12,5 тысяч чалавек і 36 гармат). 4 — 8 верасня правёў у цэлым паспяховы наступ супраць 2-й французскай арміі ў раёне Нансі, але 9 верасня атрымаў загад аб адводзе войскаў і падрыхтоўку для перакідання на поўнач.

15 верасня пачалося перакідванне большай часткі арміі ў раён Мабежа, атрымаў заданне наступаць паўночней Сомы. Паспяхова кіраваў арміяй у Фландрыі, аднак з 20 лістапада пачалося перакідванне часткі сіл яго арміі на Усход і армія была выведзена з бітвы. Падчас наступу саюзнікаў у Шампані, у сакавіку 1915 году супраць VII вайсковага корпуса арміі Рупрэхта была праведзена асобная наступальная аперацыя ў раёне Ніў-Шапель сіламі 1-й англійскай арміі. Нягледзячы на тое, што ў першы ж дзень (7 сакавіка) англійскія войскі ўзялі вёску Ніў-Шапель, аперацыя правалілася і саюзнікі, несучы вялікія страты (каля 13 тысяч чалавек), адступілі. Распрацаваная ў 1915 годзе аперацыя ў Артуа меркавала ўдар па войску Рупрэхта (13 пяхотных дывізій і 810 гармат, у тым ліку 150 цяжкіх) сіламі 10-й французскай і 1-й англійскай армій (30 пяхотных, 8 кавалерыйскіх дывізій, 1727 гармат, у тым ліку 431 цяжкая).

Распачатае 9 мая наступленне 10-й французскай арміі развівалася паспяхова, але пасля атрымання патрэбных рэзерваў Рупрэхту да 15 мая атрымалася стабілізаваць сітуацыю; аперацыя англійскай арміі ў раёне Ніў-Шапель правалілася. Усяго падчас аперацыі (май — чэрвень 1915 года) французскія войскі занялі тэрыторыю ў 7 км па фронце і 3-4 км у глыбіню, а англійскія войскі — 6 км па фронце і 0,9 км у глыбіню; страты бакоў склалі: саюзнікі 132 тысяч чалавек, германскія войскі 73 тысячы чалавек. 22 жніўня 1915 года Рупрэхт быў узнагароджаны ордэнам Pour le Merite.
 
Падчас восеньскага наступу саюзнікаў у Шампані і Артуа (верасень — кастрычнік 1915 года) на войска Рупрэхта зноў наносілі ўдар 1-я англійская і 10-я французская арміі, 30 дывізій і 2350 гармат супраць 13,5 дывізій і 1260 гармат у Рупрэхта. 25 верасня саюзнікі перайшлі ў атаку (пасля 7-дзённай артылерыйскай падрыхтоўкі), але Рупрэхт, які падрыхтаваўся да атакі, аказаў бязлітаснае супраціўленне, здаўшы да канца дня 1-2 лініі акопаў. Атрымаўшы з рэзерву камандавання гвардзейскі корпус, Рупрэхт з дапамогай контратак спыніў наступленне саюзнікаў, прымусіўшы іх 13 — 14 кастрычніка спыніць аперацыю.

У ходзе аперацыі на Соме 28 жніўня 1916 года прызначаны галоўнакамандуючым групы армій «Кронпрынц Рупрэхт» (1-я, 2-я і 6-я арміі) на правым крыле германскага фронту на Захадзе. Кіраваў завяршальнай фазай бітвы. 20 жніўня 1916 года атрымаў дубовыя галіны да ордэна Pour le Merite.
 
Да пачатку 1917 года група армій складалася з 4-й (генерал Ф. Сікст фон Арнім), 6-й (генерал А. фон Фалькенхаузен) і 2-й (генерал Г. фон Марвіц) арміі і займала фронт ад мора да Суасона. Кіраваў аперацыямі ва Фландрыі (1917 год).
 
Да пачатку 1918 года склад групы армій папоўніўся 17-м арміяй і яна заняла фронт ад узбярэжжа да Сен-Кантэна. Пры правядзенні германскага наступу ў Пікардыі (21 сакавіка — 5 красавіка) на 17-ю (генерал Ота фон Белаў) і 2-й (генерал Марвіц) арміі ўскладалася нанясенне галоўнага ўдару. Потым узначаліў адыход групоўкі германскіх войскаў з 11 па 21 лістапада.
 
У 1918 годзе галоўнакамандуючы групай армій «А».

### Пасля вайны 
. Снежань 1924 года.]]
У 1918 годзе дынастыя Вітэльсбахаў была зрынута з баварскага прастола, і бацька Рупрэхта — Людвіг III — быў змушаны падпісаць адрачэнне. Пасля смерці бацькі Рупрэхт узначаліла каралеўскі дом Вітэльсбахаў.
 
Лічыўся добрым знатаком вайсковай тэорыі. Аўтар прац па вайсковым мастацтве і мемуараў, у тым ліку «Мае вайсковыя дзённікі» (тт. 1-2,1929). Падчас «Піўнога путчу» нацыстаў, Рупрэхт, які не любіў Людэндорфа, выступіў з кароткай заявай, заклікаўшы да неадкладнага задушэння выступу.

## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Удзельнікі Першай сусветнай вайны
Катэгорыя:Германскія генерал-фельдмаршалы
Катэгорыя:Вітэльсбахі