open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Віталь Міхайлавіч Абалакаў

**Віталь Міхайлавіч Абалакаў** (31 снежня 1905 [13 студзеня 1906], Краснаярск, Енісейская губерня&nbsp;— 26 мая 1986, Масква) &nbsp;— савецкі альпініст заслужаны майстар па альпінізме (1934), заслужаны майстар спорту (1941), інжынер-канструктар.

Аўтар каля ста прылад, якія выкарыстоўваюцца для аб’ектыўнай ацэнкі працэсу трэніроўкі спартсменаў.

Кіраўнік першых савецкіх узыходжанняў на пік Леніна (Памір, 7134 м) у 1934 годзе і пік Перамогі (Цянь-Шань, 7439 м) у 1956 годзе.

Кіраваная каманда «Спартак» (Масква) 12 разоў была чэмпіёнам СССР па альпінізме. Таксама быў бронзавым прызёрам чэмпіянату СССР па гарналыжным спорце.

Яго брат, Яўген Абалакаў&nbsp;— таксама выбітны альпініст.

Абалакаву прыпісваюць такія вынаходкі, як  ў 1930-х гадах,  (або V-пятля) безрэдуктарны якар для лёдалазання і многія іншыя інавацыі ў рыштунку для скалалазання.

## Бібліяграфія 
* *Абалаков В. М.* Автобиография
* *Абалаков В. М.* Неправильное восхождение
* *Абалаков В. М., Гетье А.Ф, Гущин Д. И.* «Высокогорные учебные походы и экспедиции». — М-Л.: ФиТ, 1937
* *Абалаков В. М.* «Организация дальних высотных экспедиций». — М.: ФиТ, 1937
* *Абалаков В. М.* «Основы альпинизма». — М.: ФиС, 1941, 1950, 1958
* *Абалаков В. М., Я. Г. Аркин* «Спортивный инвентарь». — М.: ФиС, 1949
* *Абалаков В. М., Я. Г. Аркин* «О длительных технически сложных траверсах». — М.: ФиС, 1952
* *Абалаков В. М., А. Овчинников* «Тренировка и восхождения высшей категории трудности» Спутник альпиниста. — М.: ФиС, 1970

## Літаратура 
* *Захаров П. П., Мартынов А. И., Жемчужников Ю. А.* Альпинизм. Энциклопедический словарь. — Москва: ТВТ Дивизион, 2006. — 744 с. 
* Cédric Gras: *Stalins Alpinisten : der Fall Abalakow*, aus dem Französischen von Manon Hopf, Innsbruck ; Wien : Tyrolia-Verlag, 2021, ISBN 978-3-7022-3972-5

Катэгорыя:Заслужаныя майстры спорту СССР
Катэгорыя:Заслужаныя трэнеры СССР
Катэгорыя:Альпіністы СССР
Леанід Пятровіч Піліневіч

**Леанід Пятровіч Піліневіч** (нар. , в. Вялікая Лотва, Ляхавіцкі раён, Брэсцкая вобласць) — беларускі спецыяліст у галіне парашковай металургіі і кампазіцыйных матэрыялаў. Доктар тэхнічных навук (2005), прафесар (2016).

## Біяграфія 
Скончыў Мінскі радыётэхнічны інстытут (спецыяльнасць «Аўтаматыка і тэлемеханіка», кваліфікацыя «Інжынер-электрык», 1977), Беларускі політэхнічны інстытут (спецыяльнасць «Метады стварэння кампазіцыйных матэрыялаў і вырабаў», кваліфікацыя «Інжынер-тэхнолаг», 1979).
    
Працаваў у Інстытуце парашковай металургіі (1977—2010, інжынер, старшы навуковы супрацоўнік, загадчык лабараторыі, загадчык аддзялення), Беларускім дзяржаўным універсітэце інфарматыкі і радыёэлектронікі (з 2010, факультэт камп’ютарнага праектавання, кафедра інжынернай псіхалогіі і эрганомікі, прафесар).

Навуковыя інтарэсы: распрацоўка порыстых матэрыялаў і вырабаў на іх аснове рознага прызначэння.

## Узнагароды 
Званне «Заслужаны вынаходнік СССР» (1987), медаль Францыска Скарыны (2001).

## Бібліяграфія 
* Теоретические и технологические основы получения пористых порошковых материалов с анизотропной поровой структурой и изделий из них для фильтрации жидкостей и газов : диссертация … доктора технических наук : 05.16.06 : защищена 01.07.2005 : утверждена 07.12.2005 / Пилиневич Леонид Петрович. — Минск, 2005.
* Пористые порошковые материалы с анизотропной структурой для фильтрации жидкостей и газов / Л. П. Пилиневич [и др.]. — Минск, 2005.
* Оценка выбора решений системы управления при чрезвычайных ситуациях техногенного характера / Л. П. Пилиневич, Е. В. Гончарик // Доклады БГУИР / Белорусский государственный университет информатики и радиоэлектроники. — 2014. — № 3. — С. 95—100.
* Пористый алмазный инструмент с анизотропной поровой структурой для шлифовально-полировальных работ / Л. П. Пилиневич // Доклады БГУИР / Белорусский государственный университет информатики и радиоэлектроники. — 2016. — № 3. — С. 44—48.
* Прогнозирование чрезвычайных ситуаций исследуемого объекта и оценка возможных последствий / Пилиневич Л. П., Гончарик Е. В. // Наука и техника. — 2014. — № 3. — С. 69—73.
* Формование пористых материалов с помощью электромагнитного поля / Л. П. Пилиневич // Доклады БГУИР / Белорусский государственный университет информатики и радиоэлектроники. — 2015. — № 4. — С. 68—73.

## Літаратура 
* Пилиневич Леонид Петрович // Республика Беларусь : энциклопедия : [в 7 т.]. — Минск, 2007. — Т. 6. — С. 58—59.
* Пилиневич Леонид Петрович // Регионы Беларуси : энциклопедия : в 7 т. — Минск, 2009. — [Т. 1] : Брестская область : в 2 кн., кн. 2. — С. 203.
 

Катэгорыя:Матэрыялазнаўцы СССР
Катэгорыя:Матэрыялазнаўцы Беларусі
Аляксандр Аляксандравіч Хмыль

**Аляксандр Аляксандравіч Хмыль** (, Баброў, Варонежская вобласць, Расія) — беларускі спецыяліст у галіне тэхналогіі і абсталявання для вытворчасці паўправаднікоў, матэрыялаў і прыбораў электроннай тэхнікі. Доктар тэхнічных навук (2003), прафесар (1992).

## Біяграфія 
Скончыў Мінскі радыёэхнічны інстытут (спецыяльнасць «Канструяванне і вытворчасць радыёапаратуры», 1964; аспірантура, 1973).
    
Працаваў у Мінскім прыборабудаўнічым заводзе (1965—1967), Беларускім дзяржаўным універсітэце інфарматыкі і радыёэлектронікі (з 1967, факультэт комп’ютарнага праектавання, кафедра электроннай тэхнікі і тэхналогіі, прафесар, у 1995—2000 — дэкан факультэта, 2000—2016 — прарэктар па вучэбнай рабоце).

Навуковыя інтарэсы: стварэнне тонкаплёначных кластэрных структур на аснове высакародных металаў і ультрадысперсных алмазаў або фулерэнаў.

## Узнагароды 
Ордэн Пашаны (2011), прэмія Савета Міністраў Беларускай ССР (1990), Дзяржаўная прэмія Рэспублікі Беларусь (1996).

## Бібліяграфія 
* Формирование тонкопленочных систем металлизации в условиях нестационарного электролиза : диссертация … доктора технических наук : 05.27.06 : защищена 01.11.2001 : утверждена 12.03.2003 / Хмыль Александр Александрович. — Минск, 2001.
* Исследование точностных характеристик электронных модулей в многооперационных технологических процессах. Лабораторный практикум / В. Л. Ланин, А. А. Хмыль. — Минск, 2015.
* Технология радиоэлектронных средств / В. Л. Ланин, А. П. Достанко, А. А. Хмыль. — Минск, 2013.
* Анализ эксплуатационной надежности резервируемых изделий микроэлектроники / Ю. Ф. Вертинский, С. С. Волкенштейн, А. А. Хмыль // Доклады БГУИР. — Минск, 2011. — № 7. — С. 83—89.
* Лазерная технология интенсификации гальванического осаждения функциональных покрытий / Александр Купо, Владимир Ланин, Александр Хмыль // Технологии в электронной промышленности. — 2016. — № 8. — С. 42—46.
 

## Літаратура 
* 
* Хмыль Александр Александрович // Республика Беларусь : энциклопедия : [в 7 т.]. — Минск, 2008. — Т. 7. — С. 423.
* Хмыль Александр Александрович // Белорусский государственный университет информатики и радиоэлектроники : история в биографиях ректоров, ученых, удостоенных почетных званий, лауреатов премий, профессоров, докторов наук : 40 лет (1964—2004). — Минск, 2004. — С. 208—210.
* Аляксандр Аляксандравіч Хмыль, прарэктар БДУІР: «Прафесар — гэта проста» / Галіна Сідаровіч // Настаўніцкая газета. — 2010. — 21 верасня.
 

Катэгорыя:Дэканы факультэта камп’ютарнага праектавання БДУІР
Павел Паўлавіч Бурачэўскі

**Павел Паўлавіч Бурачэўскі** (20.9(2.10).1898, в. Даманава, Вілейскі павет Віленская губерня, цяпер Вілейскі раён, Мінская вобласць — 24.11.1937, Мінск, НКУС), дзяржаўны дзеяч БССР, муж Ксеніі Бурачэўскай і бацька Тамары Бурачэўскай.

## Біяграфія 
З беларускай сялянскай сям’і. Працоўную дзейнасць пачаў у 13 гадоў. Летам пасвіў жывёлу, а зімой працаваў на чыгунцы і лесараспрацоўках. У 1915 апынуўся ў Петраградзе. Працаваў на чыгуначным вакзале, вечарамі на працягу 2,5 гадоў вучыўся на агульнаадукацыйных курсах. У 1916—17 удзельнічаў у забастоўках, дэманстрацыях, ліпеньскіх і кастрычніцкіх падзеях 1917, выконваў даручэнні бальшавіцкай партыі.

Са снежня 1917 справавод у Петраградскім камісарыяце па ліквідацыі судовых органаў, затым у натарыяльным архіве Петраградскага акруговага суда.

З лістапада 1918 на Заходнім фронце. Пасля адступлення войск Кайзераўскай Германіі інструктар-арганізатар па аднаўленні савецкай улады ў Полацкім, Ашмянскім і Вілейскім паветах.

З мая 1919 у палітаддзеле 16-й арміі. Удзельнічаў у баях супраць палякаў, быў захоплены ў палон. Легіянеры прыгаварылі Бурачэўскага да расстрэлу, але яму пашчасціла ўцячы. Устанавіў сувязі з агентурным аддзелам Палітупраўлення Заходняга фронта. У красавіку 1920 у партызанскім атрадзе, які дзейнічаў супраць польскіх захопнікаў, затым на падпольнай рабоце за лініяй фронту, на акупаванай тэрыторыі.

З верасня 1920 на партыйнай і савецкай рабоце ў Ігуменскім павеце (цяпер Чэрвеньскі раён), у кааператыўных органах у Пухавічах і Мар’інай Горцы. У сакавіку 1924 у Полацкім акруговым спажыўсаюзе, затым старшыня Барысаўскага акрспажыўсаюза, у Белкаапсаюзе ў Мінску, у спажывецкай кааперацыі ў Оршы і Магілёве. З 1932 у ЦК КП(б)Б, загадчык сектара (аддзела) рабочага забеспячэння. З 1933 у Дрысе сакратар райкама партыі, з лютага 1935 першы сакратар Дрысенскага РК КП(б)Б. У тым жа годзе пераведзены ў ЦК Кампартыі Беларусі і прызначаны загадчыкам аддзела савецкага гандлю.

З лютага 1936 наркам аховы здароўя БССР.

## Арышт 
Арыштаваны 26.7.1937. У сувязі з арыштам выключаны з ЦК КП(б) Беларусі і з партыі. 24.11.1937 тройкай НКВД асуджаны «як член права-трацкісцкай тэрарыстычнай арганізацыі, які праводзіў шкодніцкую работу ў наркамаце аховы здароўя БССР» да ВМП. Расстраляны. Рэабілітаваны 6.4.1957 ваеннай калегіяй Вярхоўнага суда БССР. Асабовая справа Б. № 10727-с захоўваецца ў архіве КДБ Беларусі.

## Сям’я 
Быў жанаты, гадаваў дваіх дзяцей.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Постаці беларускай аховы здароўя
Катэгорыя:Дзяржаўныя дзеячы БССР
Уладзімір Анатольевіч Кешыш’ян

**Уладзімір Анатольевіч Кешыш’я́н** (, Орск, Арэнбургская вобласць, Расія — ) — беларускі вучоны ў галіне электратэхнікі і апрацоўкі сігналаў. Доктар тэхнічных навук (1993), прафесар (1995).

## Біяграфія 
Скончыў Мінскі радыётэхнічны інстытут (1964), Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт імя У. І. Леніна (1975).
    
Працаваў у Беларускім дзяржаўным універсітэце інфарматыкі і радыёэлектронікі (1970—2002; факультэт інфармацыйных тэхналогій і кіравання, кафедра тэарэтычных асноў электратэхнікі, з 1993 года — прафесар, у 1999—2002 гадах — дэкан факультэта).

Памёр 21 жніўня 2002 года, пахаваны на Паўночных могілках ў Мінску.

## Навуковая дзейнасць 
Навуковыя інтарэсы: метады праектавання ланцугоў і ўстройстваў на пераключаемых кандэнсатарах; аўтаматызаваны аналіз электрычных і электронных схем; электрычнае фільтраванне і апрацоўка сігналаў дыскрэтнымі мікраэлектроннымі ланцугамі. 30 аўтарскіх пасведчанняў.

### Бібліяграфія 
* Методы построения эффективных частотно-селективных устройств на переключаемых конденсаторах для обработки сигналов в радиотехнических системах : автореферат диссертации … доктора технических наук : 05.12.21 / Кешишьян Владимир Анатольевич. — Минск, 1993.

## Літаратура 
* 
* Кешишьян Владимир Анатольевич // Республика Беларусь : энциклопедия : [в 7 т.]. — Минск, 2007. — Т. 4. — С. 29.
* Кешишьян Владимир Анатольевич // Белорусский государственный университет информатики и радиоэлектроники: история в биографиях ректоров, ученых, удостоенных почетных званий, лауреатов премий, профессоров, докторов наук : 40 лет (1964—2004). ― Минск, 2004. — С. 285—286.

Катэгорыя:Дэканы факультэта інфармацыйных тэхналогій і кіравання БДУІР
Катэгорыя:Электратэхнікі СССР
Катэгорыя:Электратэхнікі Беларусі
Аляксандр Кузняцоў

**Аляксандр Кузняцо́ў**:
* Аляксандр Назаравіч Кузняцоў (1877—1946) — савецкі хімік.
* Аляксандр Пятровіч Кузняцоў (нар. 1951) — беларускі спецыяліст у галіне аўтаматычнага кіравання.
The Game Awards

«**The Game Awards**» — штогадовая цырымонія ўзнагароджання, якая адзначае дасягненні ў індустрыі камп’ютарных гульняў. «The Game Awards» уяўляе сабой маштабнае шоу, якое прываблівае вялікую ўвагу СМІ, і праводзіцца ў канцы каляндарнага года. Акрамя ўласна ўручэння ўзнагарод распрацоўнікам гульняў, цырымонія ўключае ў сябе выкананне музыкі, выступленні розных дзеячаў гульнявой індустрыі, анонсы і трэйлеры новых гульняў. «The Game Awards» з’яўляецца пераемнікам цырымоніі «Spike Video Game Awards», якая праходзіла штогод з 2003 па 2013 год пад патранажам тэлеканала «Spike TV». Заснавальнікам, прадзюсарам і пастаянным вядучым «The Game Awards» з’яўляецца Канадскі журналіст і тэлевядучы Джэф Кілі, які раней на працягу многіх гадоў выступаў у якасці вядучага «Spike Video Game Awards».

Традыцыйна цырымонія ўзнагароджання «Spike Video Game Awards праходзіла ў снежні, перад пачаткам сезону калядных распродажаў — у процівагу іншаму важнаму мерапрыемству ў гульнявой індустрыі, выставе «Electronic Entertainment Expo», якая звычайна праходзіць у чэрвені; менавіта гэтую нішу займае «The Game Awards». У 2013 годзе шоў «Spike Video Game Awards» было перайменавана ў VGX (наўзамен старой абрэвіятуры VGA) — яго прадзюсары хацелі тым самым паказаць асаблівую ўвагу, якую шоў надае гульням і гульнявым платформам новага пакалення. Адзіная цырымонія VGX падвергнулася крытыцы як празмерна камерцыялізаваная — хутчэй рэкламнае прадстаўленне, чым уручэнне прэстыжных узнагарод; шоў пакінуў яго вядучы Джэф Кілі, і ў канцы 2014 года кампанія «Spike TV» абвясціла аб канчатковым закрыцці праекта. Калі планы «Spike TV» у дачыненні да працягу VGA/VGX усё яшчэ заставаліся нявызначанымі, Кілі абвясціў аб заснаванні новай цырымоніі, закліканай прыйсці на змену «Spike Video Game Awards».

У адрозненне ад старой цырымоніі, арыентаванай у асноўным на гульні, «The Game Awards» надае нашмат большую ўвагу распрацоўнікам, дзеячам індустрыі камп’ютарных гульняў і кіберспорту, а таксама супольнасцям гульцоў. Шоў атрымала падтрымку ад найбуйнейшых кампаній на рынку кампутарных гульняў — «Sony», «Microsoft» і «Nintendo», а таксама іншых кампаній-выдаўцоў гульняў. Калі паказ цырымоніі «Spike Video Game Awards» праходзіў у прамым эфіры толькі на самім канале «Spike TV», прагляд «The Game Awards» праз сэрвісы струменевага відэа даступны ў рамках сетак «Xbox Live», «PlayStation Network», «Nintendo Network» і «Steam» — на 2014 год колькасць карыстальнікаў гэтых сетак складала блізу 100 мільёнаў чалавек параўнала цырымонію з «Оскарам» у гульнявой індустрыі, а ў 2017 годзе падобнае параўнанне падтрымала «Los Angeles Times».

## Заўвагі 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Мерапрыемствы, прысвечаныя камп’ютарным гульням
Валерый Іванавіч Мурах

**Валерый Іванавіч Мурах** (нар. 1939) — беларускі вучоны ў галіне санітарнай гігіены, гігіены харчавання, . Доктар медыцынскіх навук (1990), прафесар (1991). Член-карэспандэнт Беларускай Акадэміі медыцынскіх навук, Расійскай Акадэміі прыродазнаўчых навук.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў Мінску. Скончыў у 1966 годзе санітарна-гігіенічны факультэт Данецкага медыцынскага інстытута. Працаваў фельчарам, памочнікам санітарнага ўрача Кастрычніцкай раённай СЭС горада Мінска з 1958 па 1960 гады. З 1966 па 1967 гады загадваў аддзяленнем гігіены харчавання Фрунзенскай раённай СЭС Мінска.

З 1967 года да 1970 года — галоўны ўрач Мінскай гарадской СЭС. Санітарны ўрач Мінскай чыгуначнай СЭС з 1970 па 1971 гады. У 1971—1984 гадах старшы навуковы супрацоўнік, у 1984—1985 гадах загадчык лабараторыі аховы навакольнага асяроддзя БелНДІП горадабудаўніцтва.

У 1968 годзе прысуджана вучоная ступень кандыдата медыцынскіх навук. З 1985 года да 1990 года старшы выкладчык кафедры агульнай гігіены БелДІУУ, з 1990 па 2004 гады прафесар гэтай жа кафедры. З 1990 года да 2003 года дырэктар Рэспубліканскага навукова-практычнага цэнтра па экспертнай ацэнцы якасці і бяспекі прадуктаў харчавання МЗ РБ.

З 1993 года да 2003 года галоўны спецыяліст па праблемах харчавання МЗ РБ. Асноўныя напрамкі навуковых работ ахопліваюць праблемы гігіены харчавання з аспектамі аховы навакольнага асяроддзя.

## Навуковая і літаратурная дзейнасць 
Аўтар арыгінальных распрацовак па ўзбагачэнні прадуктаў харчавання біялагічна актыўнымі рэчывамі, апублікаваў больш за 150 навуковых прац, у тым ліку 6 манаграфій, 14 вучэбна-метадычных дапаможнікаў. Навуковыя працы па пытаннях гігіены харчавання.

Аўтар кнігі ўспамінаў пра Якава Андрэевіча Ішчука — савецкага разведчыка.

## Літаратура 
* Руководители санитарно-эпидемиологической службы Республики Беларусь. ― Минск, 2001. (1БА252988)
* 

Катэгорыя:Медыкі Беларусі
Катэгорыя:Медыкі СССР
Катэгорыя:Рускамоўныя пісьменнікі
Аляксандр Пятровіч Кузняцоў

**Аляксандр Пятровіч Кузняцоў** (нар. , Масква, Расія) — беларускі спецыяліст у галіне аўтаматычнага кіравання. Доктар тэхнічных навук (1992), прафесар (1994).

## Біяграфія 
Скончыў Мінскі радыётэхнічны інстытут (спецыяльнасць «Аўтаматыка і тэлемеханіка», 1973), Маскоўскі авіяцыйны інстытут імя С. Арджанікідзе (аспірантура, 1977).
    
Працаваў у Беларускім дзяржаўным універсітэце інфарматыкі і радыёэлектронікі (з 1973; у 1995—2002 — загадчык кафедры аўтаматычнага кіравання, у 2002—2004 — дэкан факультэта, у 2004—2016 — прарэктар па вучэбнай рабоце, з 2016 — прафесар кафедры сістэм кіравання).

Навуковыя інтарэсы: дыскрэтныя сістэмы аўтаматычнага кіравання.

## Узнагароды 
Медаль «За працоўныя заслугі» (2011), ганаровыя граматы Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь (2014), Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі (2006), Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь (2011), знак «Выдатнік адукацыі» (2004) і інш.

## Бібліяграфія 
* Анализ и параметрический синтез нелинейных импульсных систем с фазовым управлением : автореферат диссертации … доктора технических наук : 01.01.11 / Кузнецов Александр Петрович. — Москва, 1991.
* Анализ и параметрический синтез импульсных систем с фазовым управлением / А. П. Кузнецов, М. П. Батура, Л. Ю. Шилин. — Минск, 1993.
     

## Літаратура 
* Кузнецов Александр Петрович // Белорусский государственный университет информатики и радиоэлектроники : история в биографиях ректоров, ученых, удостоенных почетных званий, лауреатов премий, профессоров, докторов наук : 40 лет (1964—2004). — Минск, 2004. — С. 306—307.
* Кузнецов Александр Петрович // Республика Беларусь : энциклопедия : [в 7 т.]. — Минск, 2007. — Т. 4. — С. 334.
* 
 

Катэгорыя:Дэканы факультэта інфармацыйных тэхналогій і кіравання БДУІР
Станіслаў Васільевіч Коласаў

**Станіслаў Васільевіч Коласаў** (нар. , Бабруйск, Магілёўская вобласць) — беларускі радыёфізік. Доктар фізіка-матэматычных навук (2000), прафесар.

## Біяграфія 
Скончыў Мінскі радыётэхнічны інстытут (1970; аспірантура).
    
Працаваў у Беларускім дзяржаўным універсітэце інфарматыкі і радыёэлектронікі (з 1971; факультэт інфармацыйных тэхналогій і кіравання, кафедра вылічальных метадаў і праграмавання, прафесар).

Навуковыя інтарэсы: тэорыя аптымізацыі электронных прыбораў ЗВЧ.

## Бібліяграфія 
* Теория и оптимизация процессов в мощных электронных приборах СВЧ на циклотронном резонансе с нерегулярными электродинамическими системами : автореферат диссертации … доктора физико-математических наук : 01.04.03 / Колосов Станислав Васильевич. — Минск, 1999.
    

## Літаратура 
* Колосов Станислав Васильевич // Республика Беларусь : энциклопедия : [в 7 т.]. — Минск, 2007. — Т. 4. — С.
* Коласаў Станіслаў Васілевіч // Беларуская энцыклапедыя : у 18 т. — Мінск, 2004. — Т. 18, кн. 1. — С. .
* Колосов Станислав Васильевич // Белорусский государственный университет информатики и радиоэлектроники: история в биографиях ректоров, ученых, удостоенных почетных званий, лауреатов премий, профессоров, докторов наук : 40 лет (1964—2004). ― Минск, 2004. — С. 295—298.
Анатоль Смірноў

**Анатоль Смірноў**:
* Анатоль Іванавіч Смірноў (1920—1986) — вучоны ў галіне аўтаматызаваных сістэм кіравання.
* Анатоль Міхайлавіч Смірноў (нар. 1935) — савецкі і расійскі вучоны ў галіне ветэрынарыі.
* Анатоль Піліпавіч Смірноў (1925—2009) — савецкі і расійскі гісторык.
Юрый Смірноў

**Юрый Смірноў**:
* Юрый Васілевіч Смірноў (1925—1944) — Герой Савецкага Саюза.
* Юрый Васілевіч Смірноў (1928—1997) — спявак.
* Юрый Пятровіч Смірноў (нар. 1929) — савецкі юрыст.
Анатоль Канстанцінавіч Сініцын

**Анатоль Канстанцінавіч Сініцын** (, Мёры, Віцебская вобласць — ) — беларускі матэматык, цепла- і радыёфізік. Доктар фізіка-матэматычных навук (1996), прафесар (спецыяльнасць «Матэматыка», 1997).

## Біяграфія 
Скончыў Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт (спецыяльнасць «Матэматыка», 1970), Інстытут цепла- і масаабмену АН БССР (аспірантура, спецыяльнасць «Цеплафізіка», 1975).
    
Працаваў у Інстытуце цепла- і масаабмену АН БССР (1970—1978, навуковы супрацоўнік лабараторыі канвектыўных і хвалевых працэсаў у вадкасці), Беларускім дзяржаўным ўніверсітэце інфарматыкі і радыёэлектронікі (з 1978, прафесар кафедры вылічальных метадаў і праграмавання, у 1993—2009 — загадчык кафедры).

Навуковыя інтарэсы: мадэляванне задач цеплафізікі; даследаванне працэсаў узаемадзеяння электронных патокаў з электрамагнітнымі палямі ў вакуумных прыладах ЗВЧ на аснове матэматычнага мадэлявання.

## Бібліяграфія 
* Оптимизация процессов взаимодействия электронных потоков с электромагнитными волнами в усилителях и генераторах типа О и приборах с поперечной модуляцией : автореферат диссертации … доктора физико-математических наук : 01.04.03 / Синицын Анатолий Константинович. — Минск, 1995. — Имя на белорусском языке «Анатолій» (с. 25).
* Исследование некоторых термоконвективных волновых процессов в несжимаемой жидкости : автореферат диссертации … кандидата физико-математических наук : 01.04.14 / Синицын Анатолий Константинович. ― Новосибирск, 1977.
 

## Літаратура 
* 
*  — С. 659.
* Синицын Анатолий Константинович // Белорусский государственный университет информатики и радиоэлектроники: история в биографиях ректоров, ученых, удостоенных почетных званий, лауреатов премий, профессоров, докторов наук : 40 лет (1964—2004). ― Минск, 2004. — С. 366—369.

## Спасылкі 
* Синицын Анатолий Константинович // База патентов Беларуси
* Банк патентов РФ на изобретения и промышленные образцы ФИПС Роспатента
* Синицын Анатолий Константинович // Интеллектуальная Система Тематического Исследования НАукометрических данных (ИСТИНА) МДУ

Катэгорыя:Матэматыкі СССР
Катэгорыя:Матэматыкі Беларусі
Катэгорыя:Фізікі СССР
Катэгорыя:Фізікі Беларусі
Катэгорыя:Вынаходнікі СССР
Катэгорыя:Вынаходнікі Беларусі
Анатоль Іванавіч Смірноў

**Анатоль Іванавіч Смірноў** (, в. Сцяпурына, Лухскі раён, Іванаўская вобласць, Расія — ) — вучоны ў галіне аўтаматызаваных сістэм кіравання. Доктар тэхнічных навук (1972), прафесар (1976).

## Біяграфія 
Скончыў Ленінградскую ваенна-паветраную інжынерную акадэмію (1946).
    
Працаваў у Ленінградскай ваенна-паветранай інжынернай акадэміі (1951—1962); в/ч № 25840 (1962—1974); Маскоўскім інжынерна-будаўнічым інстытуце імя В. У. Куйбышава (1974—1980; з 1975 — загадчык кафедры аўтаматызаваных сістэм кіравання); Мінскім радыётэхнічным інстытуце (1980—1986, загадчык кафедры аўтаматызаваных сістэм кіравання).

Навуковыя інтарэсы: тэорыя эфектыўнасці і надзейнасці складаных сістэм; даследаванне аперацый і сістэмнага аналізу, мадэлявання і метадалогіі аўтаматызаваных сістэм кіравання.

## Літаратура 
* 
* Смирнов Анатолий Иванович // Белорусский государственный университет информатики и радиоэлектроники: история в биографиях ректоров, ученых, удостоенных почетных званий, лауреатов премий, профессоров, докторов наук : 40 лет (1964—2004). ― Минск, 2004. — С. 373—375.
Дуб-волат (Бабруйск)

**Дуб-волат** — батанічны помнік прыроды мясцовага значэння ў горадзе Бабруйску Магілёўскай вобласці Беларусі. Расце на вул. Гогаля.

## Апісанне 
Бабруйскі выканкам у 2003 годзе абвесціў дуб на вуліцы Гогаля каля крамы «Керамін» батанічным помнікам прыроды мясцовага значэння. Дыяметр ствала дрэва складае 1,4 м. Вышыня дуба — 28 метраў. Крона мае 17,1 м з поўначы на поўдзень і 24,2 м — з усходу на захад. Дуб-волат расце ў Бабруйску з часоў Рэчы Паспалітай, яму больш за 300 гадоў.

У 2022 годзе з’явілася пагроза пазбаўлення ахоўнага статуса.

Катэгорыя:Бабруйск
Катэгорыя:Батанічныя помнікі прыроды мясцовага значэння Магілёўскай вобласці
Катэгорыя:Дрэвы-помнікі
Катэгорыя:Дубы
Катэгорыя:Вуліца Гогаля (Бабруйск)
Сімяон Млоцкі

**Сімяон Млоцкі** (хрысціянскае імя *Стэфан*, ; ?, Валынь — 1804, верагодна, Галіцыя) — базыльянін, епіскап Уладзімірскі і Берасцейскі Рускай уніяцкай царквы (1779—1795 гг.).

## Біяграфія 
Нарадзіўся на Валыні ў шляхецкай сям’і герба «Праўдзіч».

19 верасня 1779 г. прызначаны біскупам Уладзіміра-Берасцейскім, а на наступны дзень прыняў біскупскае пасвячэнне з рук біскупа Пінска-Тураўскага Гедэона Гарбацкага (галоўнага кансэкратара), сакансэкратарамі былі луцкі ўніяцкі біскуп Кіпрыян Стэцкі і луцкі рымска-каталіцкі дапаможны біскуп Францішак Камарніцкі. У 1780 г. узнагароджаны ордэнам Св. Станіслава.

У 1790 г. у Варшаве ўдзельнічаў у нарадах па справах уніяцкай царквы. 20 сакавіка 1792 г. разам з іншымі ўніяцкімі епіскапамі падпісаў петыцыю да караля супраць увядзення новай праваслаўнай іерархіі, а ў 1794 г. узначаліў апошні з’езд уніяцкіх епіскапаў і архімандрытаў у Рэчы Паспалітай. У 1791 годзе Арсеній Глаўнеўскі быў намінаваны яго каад’ютарам і тытулярным біскупам Берасцейскім.

6 верасня 1795 г. указам Кацярыны II Млоцкі і іншыя ўніяцкія епіскапы былі вызвалены ад усіх абавязкаў у сваіх епархіях з гадавой пенсіяй у 3000 рублёў. 30 красавіка 1802 г. рускія епіскапы-уніяты напісалі просьбу ў Кангрэгацыю прапаганды веры, каб Апостальскі прастол прасіў у цара дазволу біскупам — уладзімірскаму Сімяону Млоцкаму, пінскаму Яакіму Гарбацкаму і луцкаму Стэфану Лявінскаму вярнуцца ў свае дыяцэзіі.

У 1804 годзе ён выехаў на лячэнне ў Галіцыю і, верагодна, там памёр.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Уладзімірскія і берасцейскія ўніяцкія епіскапы
Катэгорыя:Базыльяне
Віктар Пятровіч Рудэнка

**Віктар Пятровіч Рудэнка** (нар. 1950) — беларускі ўрач, арганізатар аховы здароўя.

## Біяграфія 
Скончыў Мінскі дзяржаўны медыцынскі інстытут (1978). У 1978—1979 — урач-інтэрн Гомельскай абласной бальніцы, 1979—1987 — урач, загадчык аддзялення, намеснік галоўнага ўрача Мінскай абласной клінічнай бальніцы, 1987—1993 — намеснік загадчыка аддзела аховы здароўя Мінскага аблвыканкама, 1993—2000 — галоўны ўрач Мінскай абласной клінічнай бальніцы, 2000—2002 — старшыня камітэта па ахове здароўя Мінскага гарвыканкама, 2002—2010 — намеснік міністра аховы здароўя Рэспублікі Беларусь, паралельна ў 2005—2006 выконваў абавязкі міністра аховы здароўя Рэспублікі Беларусь.

## Грамадская праца 
У 1995—2000 — дэпутат Вярхоўнага Савета Рэспублікі Беларусь, Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага Сходу Рэспублікі Беларусь.

## Літаратура 
* Организаторы здравоохранения Республики Беларусь. — Минск, 2002.
* Кто есть кто в Республике Беларусь. — Минск, 1999.
* Комиссары и министры здравоохранения Беларуси: историко-биографические сведения / И. В. Пантюк // Медицинские новости. — 2009. — № 7. — С. 4—10. — Сведения доступны также по Интернету: http://www.mednovosti.by/journal.aspx?article=4346.
* Об освобождении и назначении некоторых должностных лиц : постановление Совета Министров Республики Беларусь, 6 сентября 2010 г., № 1277 // Национальный реестр правовых актов Республики Беларусь. — 2010. — № 213. — С. 19. — Сведения доступны также по Интернету: http://www.pravo.by/pdf/2010-213/2010-213%28017-019%29.pdf. (Информация об отстранении об должности заместителя министра в связи с выходом в отставку.)

Катэгорыя:Намеснікі міністра аховы здароўя Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета Рэспублікі Беларусь 13-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 1-га склікання
Слоўнік Берасцейшчыны

**«Слоўнік Берасцейшчыны»** () — двухтомнае выданне ўкраінскага даследчыка Уладзіміра Леанюка, прысвечаная ўкраінскай Берасцейшчыне, яе гісторыі, этнаграфіі, геаграфіі, культуры і асобам, якія разглядаюцца ў межах агульнаўкраінскай гісторыі і культуры.

У тым ліку слоўнік змяшчае краязнаўчыя звесткі, артыкулы пра мікраэтнонімы і ўкраінскі нацыянальны рух на тэрыторыі Берасцейшчыны.

## Гісторыя 
Кніга з’яўляецца галоўнай працай усяго жыцця ўкраінскага краязнаўцы і грамадскага дзеяча Уладзіміра Леанюка. Першы «Слоўнік Берасцейшчыны» быў выдадзены ў 1996 годзе ў Львове пры фінансавай падтрымцы ўкраінскай дыяспары ў ЗША, ураджэнцаў Палесся і пры дапамозе Украінскага грамадска-культурнага аб’яднання Брэсцкай вобласці. Наклад склаў каля 1000 асобнікаў. У першай кнізе выказваецца падзяка Андрэю Андрыйчуку і Мікалаю Базылюку за фінансавую дапамогу ў выданні слоўніка, а таксама Мікалаю Казлоўскаму за дапамогу ў выданні кнігі. Акрамя таго, была выказана даніна павагі Дзмітрыю Шэіну. Некалькі дзясяткаў асобнікаў слоўніка аўтар перадаў у Брэсцкую абласную і раённыя бібліятэкі Брэсцкай вобласці.

Першае выданне было забаронена ўладамі Беларусі як «нацыяналістычнае» са спасылкай на артыкул 14 раздзела 6 «Закона аб культуры ў Беларускай ССР», у якім гаворыцца аб забароне матэрыялаў, якія могуць быць выдадзены беларускім суддзям шляхам прапаганды вайны, гвалту, распальвання міжнацыянальнай варожасці і інш. 15 ліпеня 1998 года Дзяржаўны камітэт па справах рэлігій і нацыянальнасцей Рэспублікі Беларусь прыняў рашэнне аб выключэнні слоўніка з бібліятэк. Таму ў выніку забароны кніга была выдаленая з бібліятэк Беларусі.

Другі «Слоўнік Берасцейшчыны» выйшаў у 2010 годзе і змяшчаў новыя матэрыялы пра Берасцейшчыну. Другі том аўтар прысвяціў Мікалаю Казлоўскаму, Антону Цвыдзе і Уладзіміру Мурашкевічу, а таксама выказаў удзячнасць Ляўкову Гарохаўскаму за дапамогу ў выданні.

## Водгукі 
Высока ацаніў твор у сваёй рэцэнзіі ўкраінскі літаратуразнавец Мікалай Жулінскі. Украінскі гісторык Сцяпан Макарчук высока ацаніў кнігу за аб’ектыўнасць. Па словах А.&nbsp;Комска, слоўнік палітычна заангажаваны і занадта эмацыйны, але змяшчае шмат інфармацыі пра малавядомыя факты і ўкраінскіх дзеячаў на Берасцейшчыне. Рэцэнзент высока ацаніў структуру працы і наяўнасць спасылак на рэдкія крыніцы, але сказаў, што *«да зместу артыкулаў можна выказаць сур’ёзныя прэтэнзіі»*. Украінская пісьменніца ў Беларусі Наталка Бабіна заявіла, што твор *«дакладны і аб’ектыўны»* ў адказ на абвінавачванні ў неаб’ектыўнасці кнігі. Навуковы супрацоўнік Інстытута гісторыі Нацыянальнай акадэміі навук Аляксей Ясь у рэцэнзіі на слоўнік лічыць яго занадта рэгіянальным, з лішкам другаснай інфармацыі, значнай адвольнасцю ў выбары «праблемна-тэматычных ліній» і наяўнасцю істотных асаблівасцей публіцыстычнага стылю ў прадмове.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Кнігі 1996 года
Катэгорыя:Кнігі 2010 года
Катэгорыя:Заходняе Палессе
Катэгорыя:Украінская культура
Маё вялікае тлустае грэчаскае вяселле

**«Маё вялікае тлустае грэчаскае вяселле»** () ― амерыканская рамантычная камедыя, адзін з самых паспяховых амерыканскіх фільмаў 2002 года, які сабраў у агульным рахунку . У 2002 годзе фільм быў намінаваны на «Оскар» у катэгорыі «».

У канцы мая 2015 года ў Таронта (Канада) пачаліся здымкі сіквела фільма «». Кампанія «Universal Pictures» выпусціла фільм на экраны 25 сакавіка 2016 года, што супала з .

## Спасылкі
Катэгорыя:Фільмы-меладрамы ЗША
Катэгорыя:Фільмы кампаніі Warner Bros.
Катэгорыя:Кінакамедыі ЗША
Катэгорыя:Фільмы ЗША 2002 года
Катэгорыя:Фільмы Канады 2002 года
Помнік на магіле Анджэя Снядэцкага

**Помнік на магіле Анджэя Снядэцкага** — надмагільны помнік на вясковых могілках у в. Гароднікі Ашмянскага раёна, побач з капліцай. Помнік пастаўлены на магіле знакамітага навукоўца Андрэя Снядэцкага, якога называлі *«бацькам польскай хіміі»*, прафесара Віленскага ўніверсітэта, медыка і эсэіста. Помнік Снядэцкага ў Гародніках з’яўляецца адным з найлепшых надмагілляў свайго перыяду ў Беларусі, што дайшлі да нашых дзён. Незвычайна яно і тым, што ад моманту ўсталявання яму надавалася даволі шмат увагі, таму да нашых дзён дайшлі яго выявы з розных перыядаў.

## Літаратура 
* Сяргей Грунтоў. Помнік Андрэя Снядэцкага ў Гародніках // Беларусь праз прызму рэгіянальнай гісторыі: Ашмяны і Ашмянскі рэгіён. — Мінск: Беларуская навука, 2015. — С. 376—383.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Надмагільныя помнікі
Катэгорыя:Збудаванні Беларусі ў стылі ампір
Катэгорыя:1839 год у Беларусі
Катэгорыя:З’явіліся ў 1839 годзе
Катэгорыя:Гароднікі
Катэгорыя:Снядэцкія
Зіновія Мікалаеўна Жукава

**Зіновія Мікалаеўна Жукава** (06.07.1917, д. Гары, Валагодская вобласць — ?) — беларуская ўрач-эпідэміёлаг і арганізатар аховы здароўя. Заслужаны ўрач БССР (1972).

## Біяграфія 
Скончыла 2-гі Ленінградскі медыцынскі інстытут (1940). Эпідэміёлаг Валагодскага гарадскога аддзела аховы здароўя і абласнога аддзела аховы здароўя (1940—1944). Эпідэміёлаг Мінскага гарадскога аддзела аховы здароўя, Мінскай абласной санітарна-эпідэміялагічнай станцыі (1944—1945), начальнік эпідэмічнага сектара аддзела аховы здароўя Мінскага абласнога выканаўчага камітэта (1945—1952).

Загадчыца эпідэміялагічнага аддзела Мінскай абласной санітарна-эпідэміялагічнай станцыі (1952—1953). Галоўны ўрач Мінскай абласной санітарна-эпідэміялагічнай станцыі (1953—1955), галоўны эпідэміёлаг аддзела аховы здароўя Мінскага абласнога выканаўчага камітэта (1954—1977). Эпідэміёлаг, загадчыца аддзела асабліва небяспечных інфекцый Мінскай абласной санітарна-эпідэміялагічнай станцыі (1977—1986). Эпідэміёлаг аддзялення эпіданалізу і прагназавання Мінскага абласнога цэнтра гігіены і эпідэміялогіі (з 1986).

## Літаратура 
* Организаторы здравоохранения Республики Беларусь / Белорус. ассоц. социал-гигиенистов и организаторов здравоохранения; ред.-сост.: М. З. Ивашкевич, А. В. Манулик. — Минск, 2002. — С. 381.

Катэгорыя:Эпідэміёлагі Беларусі
Катэгорыя:Эпідэміёлагі СССР
Катэгорыя:Постаці беларускай аховы здароўя
Два незнаёмцы якія бачыліся пяць разоў

**«Два незнаёмцы якія бачыліся пяць разоў»** () ― брытанскі кароткаметражны мастацкі фільм 2017 года, зняты рэжысёрам .
## Сюжэт
Алістэр і Самір сустракаюцца пяць разоў, але толькі тады, калі яны сустракаюцца ў сталым узросце, яны могуць нарэшце пакінуць у баку свае забабоны і сустрэцца сябрамі. Гэты фільм адстойвае сяброўства і спагаду над разлукай і недаверам.
## У ролях
## Здымачная група
*рэжысёр ― 
*сцэнарыст ― Маркус Маркоў
## Узнагароды
*Beeston Film Festival (2018) ― «Найлепшы драматычны кароткаметражны фільм».
*Birmingham Film Festival (2018) ― «Найлепшыя прычоскі і макіяж».
*Blue Whiskey Independent Film Festival (2018) ― «Найлепшы кароткаметражны фільм ― драма» і «Найлепшы кастынг».
*Dinard British Film Festival (2018) ― «Найлепшы кароткаметражны фільм».
*Long Island International Film Expo (2018) ― «Найепшы замежны кароткаметражны фільм».
*Manhattan Short Film Festival (2018) ― «Найлепшы кароткаметражны фільм».
*Maryland International Film Festival (2018) ― «Найлепшы кароткаметражны фільм».
*New Media Film Festival (2018) ― «Прыз глядацкіх сімпатый».
*Omaha Film Festival (2018) ― «Найлепшы кароткаметражны фільм».
*Prescott Film Festival (2018) ― «Найлепшае кароткаметражны апавяданне».
*Royal Starr Film Festival (2018) ― «Найлепшы замежны кароткаметражны фільм».
*San Jose International Short Film Festival (2018) ― «Найлепшы міжнародны кароткаметражны фільм».
*San Luis Obispo International Film Festival (2018) ― «Найлепшы кароткаметражны фільм».
*Short to the Point International Film Festival (2018) ― «Найлепшы сцэнар».
*Sunscreen Film Festival (2018) ― «Найлепшы кароткаметражны фільм».
*Taos Shortz Film Festival (2018) ― «Народны выбар».
*Woods Hole Film Festival (2018) ― «Найлепшая кароткая драма».

## Спасылкі
*
*

Катэгорыя:Фільмы Вялікабрытаніі
Маленькая калядная казка

**«Маленькая калядная казка»** () ― шведскі  1999 года рэжысёраў Асы Сёстрэм і Мары Мартэн-Біас Вальгрэн. Беларуская агучка зроблена творчым аб’яднаннем «Беларускі гальфстрым».

Катэгорыя:Калядныя фільмы
Катэгорыя:Фільмы Швецыі
Катэгорыя:Дзіцячыя фільмы
Катэгорыя:Фільмы, агучаныя па-беларуску праектам «Беларускі гальфстрым»
Лялечнік (фільм)

**«Лялечнік»** () ― амерыканскі кароткаметражны мастацкі фільм 2017 года у жанры хорар.
## Сюжэт
Смуткуючая маці хапаецца за чароўны сурагат для свайго страчанага дзіцяці. Але маленькія цуды маюць вялікія наступствы.
## У ролях
## Узнагароды
*Austin Revolution Film Festival (2018) ― «Найлепшы кароткаметражны фільм жахаў».
*Cinepocalypse (2018) ― «Найлепшыя спецыяльныя эфекты».
*Crypticon Seattle Horror Film Festival (2018) ― «Найлепшы кароткаметражны фільм».
*Freak Show Horror Film Festival (2018) ― «Найлепшы кароткаметражны фільм Фларыды».
*Knoxville Horror Film Fest (2017) ― «Найлепшы кароткаметражны фільм» і «Найлепшы сцэнар».
*Panic Fest (2018) ― «Найлепшы з фестываля».
*San Diego Comic-Con International Independent Film Festival (2018) ― «Найлепшыя жахі/саспенс» і «Найлепшы жахі/саспенс».
*Top Shorts Film Festival (2018) ― «Фільм месяца» і «Найлепшы дуэт».
*WorldFest Houston (2018) ― «Незалежны кароткаметражны фільм ― фэнтэзі/жахі».

## Спасылкі
*

Катэгорыя:Фільмы ЗША
Ярэц

**Ярэц** — прозвішча.

## Вядомыя асобы 
* Сяргей Барысавіч Ярэц — беларускі дзяржаўны дзеяч
* Уладзімір Аляксеевіч Ярэц — беларускі падарожнік

## Гл. таксама 
* Ярац
Барыс Міхайлавіч Багдановіч

**Барыс Міхайлавіч Багдановіч** (, Мінск  — ) — беларускі спецыяліст у галіне тэорыі і тэхнікі радыёпрыёму. Доктар тэхнічных навук (1976), прафесар (1977).

## Біяграфія 
Скончыў Ленінградскі электратэхнічны інстытут імя М. М. Бонч-Бруевіча (1954; аспірантура, 1958).
   
Працаваў у Мінскім электратэхнікуме сувязі (1954—1958); з 1962 — Мінскім філіяле Усесаюзнага завочнага электратэхнічнага інстытута сувязі, пазней Беларускім політэхнічным інстытуце (дацэнт, загадчык кафедры прыёмна-перадаючых устройстваў); Мінскім радыётэхнічным інстытуце (1964—1987, загадчык кафедры радыёпрыёмных устройстваў).

Научные интересы: тэорыя і тэхніка радыёпрыёму; даследаванні нелінейных эфектаў у прыёмна-ўзмацняльнай тэхніцы.

## Узнагароды 
Званне «Заслужаны дзеяч навукі і тэхнікі Беларускай ССР» (1979), ордэн «Знак Пашаны», нагрудныя знакі «Изобретатель СССР», «Почетный радист СССР» (2008) і інш.

## Бібліяграфія 
Проблемы анализа, оптимизации и построения малосигнальных радиоизмерительных трактов по критериям нелинейности : автореферат диссертации … доктора технических наук : 05.11.08 / Богданович Борис Михайлович. — Москва, 1975.

## Літаратура 
Богданович Борис Михайлович // Белорусский государственный университет информатики и радиоэлектроники: история в биографиях ректоров, ученых, удостоенных почетных званий, лауреатов премий, профессоров, докторов наук : 40 лет (1964—2004). ― Минск, 2004. — С. 72—74.
Багдановіч Барыс Міхайлавіч // Беларуская энцыклапедыя : у 18 т. — Мінск, 1998. — Т. 18, кн. 1. — С. 340.
Богданович Борис Михайлович // Республика Беларусь : энциклопедия : [в 7 т.]. — Минск, 2006. — Т. 2. — С. 426.

Катэгорыя:Выпускнікі Санкт-Пецярбургскага дзяржаўнага ўніверсітэта тэлекамунікацый
Уладзімір Барысенка

**Уладзімір Барысенка**:
* Уладзімір Аляксандравіч Барысенка (1912—1993) — Герой Савецкага Саюза.
* Уладзімір Васільевіч Барысенка (нар. 1961) — беларускі гісторык. Кандыдат гістарычных навук (2001), дацэнт (2004).
* Уладзімір Уладзіміравіч Барысенка (нар. 1947) — беларускі журналіст, паэт, публіцыст.
Вядомыя асобы Запарожжа

]]
Вядомыя ўраджэнцы Запарожжа:

__NOTOC__
]]
]]
]]
]]
]]
]]

## А 
* Ірына Міхайлаўна Арэстава (нар. 1956) — беларускі ўрач-акушэр-гінеколаг. Доктар медыцынскіх навук (2004), прафесар (2010).

## Б 
* Віктар Яўгенавіч Барысенка (нар. 1951) — беларускі фізік. Доктар фізіка-матэматычных навук (1988), прафесар (1990).
* Яна Баткова (нар. 1988) — украінская гандбалістка.

## Г 
* Віталь Цімафеевіч Галавач (1929 — ?) — беларускі празаік.
* Уладзімір Паўлавіч Гарбулін (нар. 1939) — украінскі палітык, навуковец, дзяржаўны дзеяч.

## Д 
* Уладзімір Аўксенцьевіч Дахно — украінскі мастак-мультыплікатар, рэжысёр, сцэнарыст, лаўрэат Дзяржаўнай прэміі УССР імя Т. Р. Шаўчэнкі (1988), Народны артыст Украіны (1996).
* Андрэй Анісімавіч Дзюжаў (нар. 1959) — беларускі навуковец і палітык. Кандыдат тэхнічных навук.

## З 
* Анатоль Закладной (нар. 1957) — гандбольны трэнер.

## К 
* Аляксандр Максімавіч Капліенка (нар. 1996) — украінскі футбаліст, абаронца.
* Ягор Аляксандравіч Клімянчук (нар. 1997) — украінскі футбаліст, паўабаронца.

## М 
* Аляксандр Аляксандравіч Максімаў (нар. 1985) — украінскі футбаліст, паўабаронца.

## Н 
* Валянцін Аляксандравіч Налівайчанка (нар. 1966)— украінскі дыпламат і актывіст дзяржавы, у 2006—2010 гадах кіраўнік Службы бяспекі Украіны.
* Дзмітрый Васілевіч Неўмывака (нар. 1984) — украінскі футбаліст, абаронца.

## П 
* Максім Валер’евіч Палякоў (нар. 1977) — украінскі і амерыканскі прадпрымальнік у галіне касмічных тэхналогій і ІТ, эканаміст, грамадскі дзеяч, інвестар і мецэнат.

## Р 
* Сяргей Аляксандравіч Рудыка (нар. 1988) — украінскі футбаліст, паўабаронца.

## С 
* Сяргей Аляксандравіч Сідарчук (нар. 1991) — украінскі футбаліст.
* Андрэй Віктаравіч Скорабагацька (нар. 1968) — беларускі футбаліст (паўабаронца, нападнік) і трэнер.
* Наталля Струкава (нар. 1993) — украінская гандбалістка.

## Т 
* Мікіта Станіслававіч Татаркоў

## Л 
* Яўгенія Ігараўна Леўчанка (нар. 1994) — украінская гандбалістка.

## Ф 
* Ігар Аляксандравіч Фурманаў

## Ц 
* Віталь Віктаравіч Ціліжэнка

## Ш 
* Вікторыя Шматава (нар. 1987) — украінская баскетбалістка.
* Юрый Васілевіч Шпіт
* Аляксей Уладзіміравіч Шчабятун
Лосеў

**Ло́сеў** — шматзначны тэрмін

## Населеныя пункты 
* Лосеў — былы пасёлак у Буда-Кашалёўскім раёне Гомельскай вобласці

## Прозвішча 
### Выбітныя носьбіты 
* Канстанцін Іванавіч Лосеў (нар. 1933) — беларускі артыст оперы і аперэты (барытон). Заслужаны артыст Беларускай ССР (1982).
* Уладзіслаў Валянцінавіч Лосеў (1938—1990) — беларускі спецыяліст у галіне тэорыі перадачы інфармацыі, перашкодаўстойлівага кадзіравання інфармацыі і лічбавай апрацоўкі сігналаў.
* Сяргей Сяргеевіч Лосеў (нар. 1971) — беларускі юрыст.
Аляксандр Аляксандравіч Кураеў

**Аляксандр Аляксандравіч Кураеў** (нар. , Саратаў, Расія) — спецыяліст у галіне фізічнай электронікі. Доктар фізіка-матэматычных навук (1980), прафесар (1982).

## Біяграфія 
Скончыў Саратаўскі дзяржаўны ўніверсітэт (спецыяльнасць «Радыёэлектронікі», кваліфікацыя «Фізік-даследчык», 1960; аспірантура, 1962).
    
Працаваў у Саратаўскім дзяржаўным універсітэце (1962—1966), Беларускім дзяржаўным універсітэце інфарматыкі і радыёэлектронікі (з 1966, факультэт радыётэхнікі і электронікі, кафедра інфармацыйных тэхналогій радыётэхналогій, прафесар, у 1981—1992 — загадчык кафедры вылічальных метадаў і праграмавання, 1992—2014 — кафедры антэн і ўстройстваў ЗВЧ).

Навуковыя інтарэсы: асновы тэорыі электрычных лангцугоў; электронныя і квантавыя прыборы ЗВЧ; электрамагнітныя палі і хвалі.

## Узнагароды 
Званне «Заслужаны дзеяч навукі Рэспублікі Беларусь» (1999).

## Бібліяграфія 
* Теоретическое исследование оптимальных процессов взаимодействия мощных элекронных потоков с электромагнитными полями : автореферат диссертации … доктора физико-математических наук : 01.04.04 / Кураев Александр Александрович. — Москва, 1979.
* Основы теории, расчета и оптимизации современных электронных приборов СВЧ / М. П. Батура, А. А. Кураев, А. К. Синицын. — Минск, 2007.
* Мощные приборы СВЧ. Методы анализа и оптимизации параметров / А. А. Кураев. — Москва, 1986.

## Літаратура 
* Кураеў Аляксандр Аляксандравіч / А. І. Болсун // Беларуская энцыклапедыя : у 18 т. — Мінск, 1999. — Т. 9. — С. 40—41.
* Кураев Александр Александрович // Республика Беларусь : энциклопедия : [в 7 т.]. — Минск, 2007. — Т. 4. — С. 373.
* Кураев Александр Александрович // Белорусский государственный университет информатики и радиоэлектроники : история в биографиях ректоров, ученых, удостоенных почетных званий, лауреатов премий, профессоров, докторов наук : 40 лет (1964—2004). — Минск, 2004. — С. 79—81.
Уладзіслаў Валянцінавіч Лосеў

**Уладзіслаў Валянцінавіч Лосеў** (, в. Жывёлагадоўчы Саўгас, Горкаўскі раён, Омская вобласць, Расія — ) — беларускі спецыяліст у галіне тэорыі перадачы інфармацыі, перашкодаўстойлівага кадзіравання інфармацыі і лічбавай апрацоўкі сігналаў. Доктар тэхнічных навук (1983), прафесар (1985)

## Біяграфія 
Скончыў Уральскі політэхнічны інстытут імя С. М. Кірава (кваліфікацыя «Радыёінжынер», 1960), Ленінградскі электратэхнічны інстытут імя В. І. Ульянава (Леніна) (аспірантура).
    
Працаваў у Уральскім політэхнічным інстытуце імя С. М. Кірава (1962—1964), Мінскім радыётэхнічным інстытуце (1968—1990; кафедра радыёперадаючых устройстваў і радыётэхнічных сістэм, прафесар).

Навуковыя інтарэсы: лічбавая апрацоўка сігналаў; матэматычныя асновы кадзіравання і дэкадзіравання пры захоўванні і перадачы інфармацыі; ахова інфармацыі. Заснавальнік навуковай школы па лічбавай апрацоўцы сігналаў і перашкодаўстойлівым кадзіраванні.

## Узнагароды 
Ганаровая грамата Міністэрства вышэйшай і сярэдняй спецыяльнай адукацыі БССР, прэміі Савета Міністраў СССР і інш.

## Бібліяграфія 
* Поиск и декодирование сложных дискретных сигналов / В. В. Лосев, Е. Б. Бродская, В. И. Коржик. — Москва, 1988.
* Микропроцессорные устройства обработки информации. Алгоритмы цифровой обработки : учебное пособие для радиотехнических специальностей вузов / В. В. Лосев. — Минск, 1990.
     

## Літаратура 
* Лосев Владислав Валентинович // Белорусский государственный университет информатики и радиоэлектроники: история в биографиях ректоров, ученых, удостоенных почетных званий, лауреатов премий, профессоров, докторов наук : 40 лет (1964—2004). ― Минск, 2004. — С. 185—187.
*
Леанід Іванавіч Лазоўскі

**Леанід Іванавіч Лазоўскі** (1938—1998) — беларускі альпініст, адзін з заснавальнікаў альпінізму ў Беларусі. Майстар спорту СССР, Заслужаны трэнер Рэспублікі Беларусь.

## Біяграфія 
Леанід Лазоўскі нарадзіўся ў 1938 годзе ў Светлагорску.

У 1982 годзе першым з беларусаў атрымаў званне «Снежны барс» за заваяванне ўсіх «сямітысячнікаў» СССР.

Катэгорыя:Альпіністы Беларусі
Віталь Міхайлавіч Дашанкоў

**Віталь Міхайлавіч Дашанкоў** (нар. , Арол, Расія) — спецыяліст у галіне акустаэлектронікі і тэхнічнай электрадынамікі. Доктар фізіка-матэматычных навук (1972), прафесар (1974). Акадэмік Беларускай інжынернай тэхналагічнай акадэміі (1991).

## Біяграфія 
Скончыў Саратаўскі дзяржаўны ўніверсітэт (1954; аспірантура, 1958).
    
Працаваў у Саратаўскім дзяржаўным універсітэце (1954—1974, кафедра радыёфізікі, асістэнт, дацэнт, прафесар); Беларускім дзяржаўным універсітэце інфарматыкі і радыёэлектронікі (з 1974; прафесар кафедры радыётэхнічных устройстваў, у 1974—2001 — загадчык кафедры тэарэтычных асноў радыётэхнікі).
 
Научные интересы: вагальныя і каналізавальныя сістэмы ЗВЧ; звязаныя сістэмы; перыядычныя хваляводы; новыя тыпы запавольвальных сістэм; тэлевізійныя фільтры на паверхневых акустычных хвалях; фільтры спецыяльнага прызначэння. 22 аўтарскія пасведчанні на вынаходніцтвы. Пазапрафесійная дзейнасць: кандыдат у майстры спорту па лыжах.

## Бібліяграфія 
* Методы исследования замедляющих систем : автореферат диссертации … доктора физико-математических наук : 01.042 / Дашенков Виталий Михайлович. — Саратов, 1972.
     

## Літаратура 
* Дашенков Виталий Михайлович // Белорусский государственный университет информатики и радиоэлектроники: история в биографиях ректоров, ученых, удостоенных почетных званий, лауреатов премий, профессоров, докторов наук : 40 лет (1964—2004). ― Минск, 2004. — С. 263—267.
* Дашенков Виталий Михайлович // Республика Беларусь : энциклопедия : [в 7 т.]. — Минск, 2006. — Т. 3. — С. 305.
* 
 

Катэгорыя:Фізікі СССР
Катэгорыя:Фізікі Беларусі
Станіслаў Эдуардавіч Шапечка

**Станіслаў Эдуардавіч Шапечка** (нар. 24 красавіка 1946) — беларускі лёгкаатлет і трэнер па спартыўнай хадзьбе. Майстар спорту міжнароднага класа па спартыўнай хадзьбе (1976). Заслужаны трэнер Беларусі (1991).

## Спартыўная кар’ера 
Упершыню Станіслаў Шапечка стартаваў у чэмпіянаце СССР у 1972 годзе ў Кіеве. На дыстанцыі 20 кіламетраў адразу ж увайшоў у дзясятку наймацнейшых — 9-е месца — і быў уключаны ў зборную Савецкага Саюза. У той час яшчэ выступаў , які і стаў першым трэнерам Шапечкі.

## Трэнерская кар’ера 
Сярод выхаванцаў трэнера — пераможца першага розыгрышу Кубка свету, прызёр чэмпіянату свету 1987 і 1993 гадоў у залах , уладальнік Кубка СССР Валерый Ярэц, віцэ-чэмпіён СССР Артур Шумак, алімпійцы — Віктар Гінько (5-е месца ў Атланце-1996), , Маргарыта Турава (4-е месца ў Афінах-2004), , , майстар спорту міжнароднага класа Сяргей Абірала, Ірына Тоўсцік, Тамара Сураўцава, неаднаразовы чэмпіён Беларусі Аляксандр Ляховіч, чэмпіён Беларусі Дзмітрый Дзюбін і іншыя.

## Спасылкі 
* НАСТАВНИКИ. Станислав Шапечко: дорога по лезвию ножа  

Катэгорыя:Трэнеры Беларусі
Катэгорыя:Трэнеры СССР
Катэгорыя:Спартыўная хадзьба ў Беларусі
Катэгорыя:Спартыўныя хадакі Беларусі