Страхаванне жыцця

**Страхаванне жыцця** — страхаванне, якое дае абарону маёмасных інтарэсаў застрахаванай асобы, звязаных з яе жыццём і смерцю.
Страхаванне жыцця звычайна звязана з доўгатэрміновымі інтарэсамі страхавальніка/застрахаванай асобы з тае прычыны, што жыццё разглядаецца як працяглы стан, і, адпаведна, падзея смерці бачыцца непрагназаванай і аддаленай.

Апроч вузкага ёсць і пашыральна-зборнае тлумачэнне гэтага панятку — нярэдка страхаваннем жыцця называюць цэлы комплекс асабістых відаў страхавання, куды ўваходзіць уласна страхаванне жыцця, страхаванне дзяцей да паўналецця ці да моманту паступлення ў ВНУ, пенсійнае страхаванне, страхаванне ад беспрацоўя і шмат чаго іншага.

## Гісторыя станаўлення і развіцця страхавання жыцця 
Найболей раннія згадванні пра фармаванне фондаў грашовых сродкаў і раскладку шкоды па рызыкам жыццю і здароўю чалавека тычацца перыяду антычнасці. Сведчаннем таму можна лічыць першыя ўзаемныя касы рымскіх прафесійных і вайсковых калегій, а таксама пахавальныя рэлігійныя касы. Найпростыя формы ўзаемнага асабістага страхавання таксама існавалі і ў эпоху сярэднявечча ў рамках рамесных цэхаў і гільдый.

Страхаванне жыцця як асобны від прадпрыемніцтва з’явіўся ў Еўропе на мяжы XVII—XVIII стст. у якасці дадатку да марскога страхавання. Нароўні са страхаваннем караблёў і грузаў сталі заключаць дагаворы страхавання жыцця капітанаў караблёў.
Далей англійскі прадпрыемец Джэймс Додсан у 1663 годзе сабраў усе даныя па розных лонданскіх могільніках, вылічыў сярэдні век нябожчыкаў, іх лік за год і ўжыў гэту статыстыку для разліку страхавых прэмій. У гісторыі страхавання лічыцца, што менавіта яму належыць роля першапачынальніка ва ўжыванні навуковага падыходу да арганізацыі страхавання жыцця.

Першая спецыялізаваная страхавая кампанія па страхаванні жыцця «Грамадства годнага жыцця» была створана ў 1740 годзе, а ў 1762 годзе з’явілася страхавая кампанія «Грамадства справядлівага страхавання жыцця». У 1765 годзе гэта кампанія была афіцыйна зарэгістравана ў якасці грамадства ўзаемнага страхавання. Гэта грамадства займаецца страхаваннем жыцця і сёння, яно лічыцца найстарэйшым у свеце грамадствам узаемнага страхавання, што ажыццяўляе страхаванне жыцця.

У Беларусі страхаванне жыцця з’явілася значна пазней. У 1835 годзе было заснавана першае камерцыйнае страхавое грамадства па страхаванні жыцця пад назвай «Жыццё» сумешчаны ў адной праграме.

## Мэта страхавання жыцця 
Страхаванне жыцця дазваляе чалавеку вырашыць цэлы комплекс сацыяльна-эканамічных праблем. Умоўна, гэтыя мэты можна з’яднаць у дзве групы: сацыяльныя і фінансавыя. Рэалізацыя першых дазваляе пераадолець недастатковасць сістэмы дзяржаўнага сацыяльнага страхавання і забеспячэння (назапашанне пэўных грашовых сум, прыкладам, да выйсця на пенсію, ці да паўналецця, ці да іншых падзей у жыцці застрахаванай асобы). Рэалізацыя другіх з’яўляецца абаронай фінансавых інтарэсаў страхавальніка ці застрахаванай асобы ў выпадку смерці.

## Асноўныя тыпы дагавораў страхавання жыцця 
Уявіўшы характарыстыку найболей важных крытэраў і кампанентаў, што вызначаюць спецыфіку розных дагавораў страхавання жыцця, можна скласці комплексную сістэму дагавораў страхавання жыцця, што найболей ўжываюцца на страхавым рынку. У практыцы страхавання жыцця прынята вылучаць тры базавыя тыпы полісаў, якія маюць істотныя адрозненні па цэлай сукупнасці вышэйпрыведзеных крытэраў.

Асабліва высокія вымогі падаюцца да страхавальнікаў жыцця і ў частцы празрыстасці вядзення іх бізнесу і зразумеласці правілаў страхавання для страхавальнікаў. У еўрапейскіх краінах страхавальнік пры заключэнні дагавора і ў любы час яго дзеяння мае права запатрабаваць ад страхаўшчыка інфармацыю пра яго чыннасць і пра праводжаныя ім страхавыя аперацыі. Упершыню гэтыя вымогі з’явіліся з канца 1980-х гадоў у Вялікабрытаніі, а 1 ліпеня 1995 года выйшла дырэктыва ЕС аб няправільных ўмовах кантрактаў. Паводле гэтай дырэктывы па вымозе страхавальніка страхаўшчык павінен паведаміць яму ўсе патрэбныя звесткі, улучаючы:
* назву страхавой кампаніі, яе праўную форму, краіну рэгістрацыі штаб-кватэры, яе адрас і адрас агенцтва, што склала дагавор (кантракт);
* умовы страхавання, улучаючы апісанне кожнай гарантыі і кожнага дадатку да дагавора, тэрміны дагавора, умовы аплаты страхавой прэміі, умовы налічэння бонусаў, правілы вызначэння выкупной сумы, разлік прэміі па кожным відзе гарантый;
* колькасць дзён для абдумвання, якія падаюцца страхавальніку для магчымасці скасаваць дагавор ў першыя дні пасля яго заключэння з вяртаннем яму выплачанай страхавой прэміі ў поўным аб’ёме (ад 14 дзён у Вялікабрытаніі да 30 дзён у Францыі і Італіі);
* ападаткаванне па кожным тыпе поліса;
* парадак абскарджання страхавых дагавораў і разгляду спраў у судзе;
* усе змены ва ўмовах поліса ці заканадаўства, што ўжываюцца да дадзенага віду страхавання.

## Беларускі рынык страхавання жыцця 
Паводле даных на 2020-ты год, у Беларусі дзейнічаюць дзве страхавыя кампаніі, якія маюць ад Міністэрства Фінансаў ліцэнзію на ажыццяўленне дзейнасці, звязанай са страхаваннем жыцця. Гэта прыватная СТАА Пріорлайф , заснавальнікам якой з’яўляецца найбуйнейшы камерцыйны банк Рэспублікі Беларусь — Пріорбанк. Кампанія ажыццяўляе сваю дзейнасць з 2001-га года і мае тры праграмы — Страхаванне жыцця, Страхаванне дадатковай пенсіі і Дзіцячае страхаванне. Таксама ў Беларусі з 2002-га года дзейнічае дзяржаўная кампанія Стравіта, якая таксама займаецца страхаваннем жыцця. Раней існавала яшчэ некалькі кампаній, але Мінфін у свой час пазбавіў іх ліцэнзій і ўсе іх кліенты перайшлі ў іншыя страхавыя кампаніі.

## Гл. таксама 
* Страхаванне на дажыццё
* Долевае страхаванне жыцця

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Страхаванне жыцця: навошта трэба і як выбраць
* *Падгаецкі У. Н.* Лекцыя пра страхаванні жыцця, 1910.02.21 (прачытана 21 лютага 1910 г. у г. Петраградзе) — 2-е выданне, Варонеж, 1915
* Страхаванне жыцця на сайце «Страхаванне сёння»