open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Паўночныя Спарады

**Паўно́чныя Спара́ды** () — група з 77 астравоў і скал у Эгейскім моры. Тэрыторыя Грэцыі.

Агульная плошча складае 540 км². Найбуйнейшы востраў — Скірас (плошча 210 км²). У рэльефе пераважаюць узгоркі і нізкагор’і. Вышыні да 793 м (на востраве Скірас). Астравы складзены пераважна з вапнякоў. Развіты карст. У раслінным покрыве пераважаюць ксерафільныя хмызнякі.

На востраве Юра аднайменны рэзерват.

## Эканоміка 
Трапічнае земляробства, жывёлагадоўля, вінаградарства, рыбалоўства.

## Гл. таксама 
* Паўднёвыя Спарады

## Літаратура 
* 
* Северные Спорады // Словарь географических названий зарубежных стран / Отв. ред. А. М. Комков. — 3-е изд., перераб. и доп. — М.: Недра, 1986. — С. 327.

Катэгорыя:Астравы Грэцыі
Катэгорыя:Астравы Эгейскага мора
ЭНКА (баскетбольны клуб)

**ЭНКА** — беларускі мужчынскі баскетбольны клуб з Мінскай вобласці. Прадстаўляў аднайменную будаўнічую фірму.

## Гісторыя 
Клуб быў заснаваны ў 1992 годзе, прыняў удзел у 2-х першых чэмпіянатах Беларусі па баскетболе — у сезонах 1992/93 (3-е месца) і 1993/94 (4-е месца).

## Дасягненні 
**Чэмпіянат Беларусі па баскетболе**
*  **Бронзавы прызёр (1)**: 1992/1993.

## Трэнер 
* Генадзь Леанідавіч Самарскі (1992—1994)

## Вядомыя баскетбалісты 
* Сяргей Багдановіч (1992—1994)
* Алег Гладкі (1992—1994)
* Уладзімір Краўчанка (1992/93)
* Віталь Маклакоў (1992/93)
* Андрэй Плотнікаў (1993/94)
* Яўген Пустагвар (1993/94)
* Уладзімір Шарко (1992—1994)
* Крыстафер Элзі (ЗША) (1992/93)
Антоні Краўзэ

**Антоні Краўзэ** (,  — , ) — польскі сцэнарыст і рэжысёр.

## Выбраная фільмаграфія 
* 1983 — «*Прагноз надвор’я*» («*Prognoza pogody*»)
* 1988 — «*Дзяўчынка з гатэля „Эксэльсіёр“*» («*Dziewczynka z hotelu Excelsior*»)
* 2011 — «''*» («*Czarny czwartek*»)

## Зноскі 
## Спасылкі 
* Антоні Краўзэ на сайце «*Internet Movie Database''»

Катэгорыя:Кінарэжысёры Польшчы
Катэгорыя:Сцэнарысты Польшчы
Катэгорыя:Выпускнікі Кінашколы ў Лодзі
Life (часопіс)

**Life** — назва трох амерыканскіх часопісаў, якія выходзілі паслядоўна:
* Гумарыстычны і агульнай тэматыкі часопіс Life, які выходзіў з 1883 па 1936 гады. Заснавальнік часопіса Time Генры Люс купіў яго выключна для таго, каб атрымаць правы на імя.
* Штотыднёвы навінавы часопіс, які выходзіў з 1936 года да 1972 года, з моцным акцэнтам на фотажурналістыку. Затым выходзіў штомесяц з 1978 па 2000 гады.
* Штотыднёвы дадатак да газеты Los Angeles Times, The Miami Herald і The Washington Post, якія выходзілі з 2004 па 2007 гады.

Катэгорыя:Часопісы ЗША
Таемнае жыццё хатніх жывёл

**«Таемнае жыццё хатніх жывёл»** () — амерыканскі анімацыйны фільм студыі «Illumination Entertainment» 2016 года. Прэм’ера стужкі ў Беларусі адбылася 18 жніўня 2016 года.

## Сюжэт
Што робяць хатнія жывёлы, пакуль гаспадары на працы? З нудой глядзяць у вакно? Пакорліва спяць на дыванку каля дзвярэй? Нічога падобнага. Яны вядуць сваё таемнае жыццё.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Мультфільмы ЗША
Катэгорыя:Мультфільмы 2016 года
Катэгорыя:Фільмы на англійскай мове
Катэгорыя:Поўнаметражныя анімацыйныя фільмы
Катэгорыя:Фільмы, музыку да якіх напісаў Аляксандр Дэспла
Таемнае жыццё хатніх жывёл 2

**«Таемнае жыццё хатніх жывёл 2»** () — амерыканскі анімацыйны фільм студыі «Illumination Entertainment» 2019 года. Прэм’ера стужкі ў Беларусі адбылася 30 траўня 2019 года.

## Сюжэт
Гаспадары Макса з’яжджаюць за горад у госці на ранча і бяруць яго з сабой. Тым часам у Сняжка і Гіджэт свае прыгоды ў горадзе.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Мультфільмы ЗША
Катэгорыя:Мультфільмы 2019 года
Катэгорыя:Фільмы на англійскай мове
Катэгорыя:Поўнаметражныя анімацыйныя фільмы
Катэгорыя:Фільмы, музыку да якіх напісаў Аляксандр Дэспла
Кіпрскі адкрыты ўніверсітэт

**Кіпрскі адкрыты ўніверсітэт** () — кіпрская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Нікасія.

## Агульная характарыстыка 
Універсітэт прапануе навучанне з дапамогай метадаў дыстанцыйнага навучання. Такім чынам, студэнты маюць магчымасць вучыцца ў час, які яны выбіраюць, без неабходнасці фізічна прысутнічаць на занятках. Ступені, якія прысуджаюцца ВНУ, прызнаюцца эквівалентнымі тым, што прысуджаюцца традыцыйнымі ўніверсітэтамі. Адкрыты ўніверсітэт выкарыстоўвае розныя віды мультымедыйных сродкаў, каб забяспечыць сваіх студэнтаў матэрыяламі і навучальнымі дапаможнікамі такім чынам, каб яны маглі выконваць навучальную праграму ў любым месцы. У цяперашні час універсітэт выкарыстоўвае наступныя метады і прыёмы: забяспечвае студэнтаў мультымедыйнымі матэрыяламі, якія дасылаюцца праз Інтэрнэт, дасылаюцца на CD, DVD або ў друкаваным выглядзе, арганізацыя «віртуальных класаў» праз Інтэрнэт. Студэнты маюць доступ да спецыяльнай адукацыйнай платформы, дзе яны могуць знайсці, сярод іншага, навучальныя матэрыялы, звязвацца з выкладчыкамі з дапамогай такіх інструментаў, як чат, відэаканферэнцыі, форумы, абменьвацца ідэямі з іншымі студэнтамі і атрымліваць усю адпаведную інфармацыю.

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Універсітэты Кіпра
Катэгорыя:Нікасія
Катэгорыя:Адкрытыя навучальныя курсы
Нікасійскі ўніверсітэт

**Нікасійскі ўніверсітэт** () — кіпрская прыватная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Нікасія.

## Агульная характарыстыка 
Гэта самы буйны прыватны ўніверсітэт на Кіпры. Універсітэт таксама мае свае прадстаўніцтвы ў Афінах, Бухарэсце і Нью-Ёрку. Да верасня 2007 года ўніверсітэт быў вядомы як Інтэркаледж, але змяніў назву ў сувязі з атрыманнем універсітэцкага статуса. У ім навучаюцца студэнты з 75 краін свету па праграмах бакалаўрыяту, магістратуры і аспірантуры.

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Універсітэты Кіпра
Катэгорыя:Нікасія
Бэтмен (фільм, 2022)

**«Бэтмен»** () — амерыканскі мастацкі фільм, заснаваны на коміксах выдавецтва DC Comics, прэм’ера якога адбылася ў сакавіку 2022 года. Рэжысёрам фільма выступіў Мэт Рыўз, у галоўнай ролі — Роберт Пацінсан.

У беларускі пракат фільм не выйшаў з прычыны байкоту буйных кінакампаній, звязанага з уварваннем Расіі ва Украіну.

## Сюжэт 
Пасля двух гадоў пошукаў правасуддзя на вуліцах Готэма Бэтмен становіцца для гараджан увасабленнем бязлітаснай адплаты. Калі ў горадзе адбываецца серыя жорсткіх нападаў на высокапастаўленых чыноўнікаў, доказы прыводзяць Бруса Уэйна ў самыя цёмныя закуткі злачыннага свету, дзе ён сустракае Жанчыну-кошку, Пінгвіна, Кармайна Фальконэ і Загадачніка. Цяпер пад прыцэлам аказваецца сам Бэтмен, якому трэба будзе адрозніць сябра ад ворага і аднавіць справядлівасць.

## У ролях 
* Роберт Пацінсан — *Брус Уэйн / Бэтмен*
* Зоі Кравіц — *Селіна Кайл / Жанчына-кошка*
* Пол Дано — *Эдвард Нэштан / Загадачнік*
* Джэфры Райт — *Джэймс Гордан*
* Джон Туртура — *Кармайн Фальконе*
* Пітэр Сарсгаард — *акруговы пракурор Готэма Гіл Колсан*
* Эндзі Сёркіс — *Альфрэд Пеніўорт*
* Колін Фарэл — *Освальд «Оз» Кабблпот / Пінгвін*
* Джэймі Лоўсан — *кандыдат у мэры Готэма Бэла Рэал*
* Джыл Перас-Абрахам — *афіцэр паліцыі Готэма Марцінес*
* Алекс Фернс — *камісар Піт Сэведж*
* Кон О'Ніл — *шэф паліцыі Готэма Макензі Бок*
* Руперт Пенры-Джонс — *мэр Готэма Дон Мітчэл малодшы*
* Бары Кеаган — *Джокер (камеа)*
* Джэй Лікурга — *бандыт*
* Чарлі Карвер — *блізнец-ахоўнік клуба «Айсберг Лаўнж»*
* Макс Карвер — *блізнец-ахоўнік клуба «Айсберг Лаўнж»*
* Хана Хржыч — *Аніка Казлоў*
* Оскар Новак — *Брус Уэйн у юнацтве*
* Люк Робертс — *Томас Уэйн*
* Стэла Стокер — *Марта Уэйн*

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Фільмы ЗША 2022 года
Катэгорыя:Фільмы-баевікі 2022 года
Катэгорыя:Крымінальныя фільмы 2022 года
Катэгорыя:Фільмы-драмы 2022 года
Катэгорыя:Фільмы-трылеры 2022 года
Катэгорыя:Фільмы-баевікі ЗША
Катэгорыя:Крымінальныя фільмы ЗША
Катэгорыя:Фільмы-драмы ЗША
Катэгорыя:Фільмы-трылеры ЗША
Катэгорыя:Фільмы на англійскай мове
Катэгорыя:Фільмы Мэта Рыўза
Катэгорыя:Фільмы, музыку да якіх напісаў Майкл Джакіна
Кіпрскі тэхналагічны ўніверсітэт

**Кіпрскі тэхналагічны ўніверсітэт** () — кіпрская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Лімасол.

## Агульная характарыстыка 
Кіпрскі тэхналагічны ўніверсітэт быў створаны спецыяльным законам Палаты прадстаўнікоў Кіпра ў снежні 2003 года. Ён быў створаны шляхам зліцця Вышэйшага тэхнічнага інстытута і шэрагу іншых навуковых устаноў. Задача ўніверсітэта — запоўніць прабел у кіпрскай адукацыйнай сістэме і даць адукацыю па спецыяльнасцях, якія адсутнічаюць у Кіпрскім універсітэце. У цяперашні час у тэхналагічным універсітэце ёсць уласны цэнтр вывучэння замежных моў і шэсць факультэтаў.

## Структура 
* Факультэт геатэхнічных навук і экалагічнага менеджменту
* Факультэт кіравання і эканомікі
* Факультэт камунікацый і медыязнаўства
* Факультэт навук аб здароўі
* Факультэт выяўленчага і прыкладнога мастацтва
* Інжынерна-тэхналагічны факультэт

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Універсітэты Кіпра
Катэгорыя:Лімасол
Катэгорыя:Вышэйшыя тэхнічныя навучальныя ўстановы
Аляксей Мячаслававіч Данілаў

**Аляксей Мячаслававіч Данілаў** (нар. , Красны Луч (зараз Хрустальны), Луганская вобласць) — украінскі дзяржаўны дзеяч, сакратар Савета нацыянальнай бяспекі Украіны.

## Біяграфія 
Працоўны шлях пачынаў ветэрынарам-фельчарам на падсобнай гаспадарцы, але пачалася перабудова ён пайшоў у кааператары, потым ён стаў дырэктарам сеткі прадуктовых магазінаў. Гэта дазволіла яму стаць у пачатку 1990 гадах адным з самых уплывовых людзей на Луганшчыне. У 1994 годзе, у 31 год, стаў мэрам Луганска. Мэрам Луганска быў нядоўга, і ўжо ў 1997 годзе пакінуў пасаду.

Пазнее пайшоў вучыцца, і атрымаў дыпломы настаўніка гісторыі, менеджара і юрыста. З 1999 па 2002 год быў выкладчыкам — працаваў на кафедры менеджменту Усходнеўкраінскага нацыянальнага ўніверсітэта. Пасля выбараў стаў кіраўніком Луганскай вобласці.

У 2006 годзе становіцца дэпутатам Рады ад блоку Цімашэнка, але ўжо ў 2007 годзе парламент распусцілі і чарговы раз пайшоў з палітыкі і ўзначаліў некалькі грамадскіх арганізацый.

У 2004 годзе вярнуўся ў палітыку, ён стаў кіраўніком луганскага абласнога штаба кандыдата ў прэзідэнты Віктара Юшчанкі.

23 ліпеня 2019 года быў паставілі намеснікам сакратара РНБА, адказваў за пытанні эканамічнай бяспекі і кібербяспекі. А 3 кастрычніка 2019 года стаў сакратаром.

 

Катэгорыя:Кіраўнікі Луганска
Катэгорыя:Народныя дэпутаты Вярхоўнай Рады Украіны V склікання
Катэгорыя:Сакратары СНБА Украіны
Катэгорыя:Прадпрымальнікі Украіны
Катэгорыя:Педагогі Украіны
Катэгорыя:Юрысты Украіны
Катэгорыя:Ветэрынары СССР
Катэгорыя:Ветэрынары Украіны
Кіпрскі еўрапейскі ўніверсітэт

**Кіпрскі еўрапейскі ўніверсітэт** () — кіпрская прыватная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Нікасія.

## Агульная характарыстыка 
Гэта прыватны ўніверсітэт у Нікасіі, які паўстаў з Кіпрскага каледжа, найстарэйшай вышэйшай навучальнай установы на Кіпры. Ён мае выбарачную палітыку прыёму, заснаваную на мінулых дасягненнях і паспяховасці студэнтаў. Ва ўстанове зараз навучаецца больш за  студэнтаў, яна надае міжнародна прызнаныя ступені бакалаўра, магістра і доктара філасофіі. Навучальныя праграмы ацэньваюцца на аснове Еўрапейскай сістэмы перадачы і назапашвання крэдытаў (ECTS).

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Універсітэты Кіпра
Катэгорыя:Нікасія
Ігар Паўлавіч Колб

**Ігар Паўлавіч Колб** (нар. , , Беларусь) — артыст балета. Заслужаны артыст Расіі (2009), лаўрэат Міжнароднага конкурсу Vaganova-Prix (1995). З 2022 года — галоўны балетмайстар Нацыянальнага акадэмічнага Вялікага тэатра оперы і балета.

## Біяграфія 
Скончыў Беларускае дзяржаўнае харэаграфічнае вучылішча (клас А. І. Калядэнка).

З 1996 года ў трупе Марыінскага тэатра, з 1998 года — саліст.

У 2002 годзе дэбютаваў на сцэне Рымскай оперы ў партыі прынца Дэзірэ ў балеце «Спячая прыгажуня» (харэаграфічная рэдакцыя Рудольфа Нурэева).

У 2006 годзе дэбютаваў на сцэне Венскай оперы ў партыі прынца Зігфрыда ў балеце «Лебядзінае возера» (версія Рудольфа Нурэева).

У 2007 годзе ўдзельнічаў у праекце Андрэя Магутнага і Аляксея Конанава «Silenzio. Дыяна Вішнёва».

З 2015 года выкладае ў Санкт-Пецярбургскай кансерваторыі імя М. А. Рымскага-Корсакава.

## Партыі 
Сярод партый Джэймс, Мэдж («Сільфіда»), Альберт, Ганс («Жызэль»), Алі («Карсар»), прынц Зігфрыд («Лебядзінае возера»), прынц Дэзірэ, фея Карабос («Спячая прыгажуня»), Салор («Баядэрка»), Прынц («Шчаўкунок») і іншыя. Выконваў партыі ў балетах Міхаіла Фокіна «Шапэніяна» (Накцюрн, Мазурка, Сёмы вальс), «Прывід ружы», «Шэхеразада» (раб Зобеіды), таксама балетах Джорджа Баланчына «Сімфонія да-мажор» (I. Allegro vivo), «Шатландская сімфонія», «Фартэпіяны канцэрт № 2» (Ballet Imperial), Pas de deux на музыку П. І. Чайкоўскага, «Каштоўнасці» («Дыяменты»), «Апалон» (Апалон), балетах Леаніда Якабсона «Шурале» (Шурале), «Спартак» (Марк Крас, Афінскі блазан); балетах Юрыя Грыгаровіча «Легенда аб каханні» (Ферхад), «Каменная кветка» (Севяр’ян); балетах Аляксея Ратманскага «Папялушка» (Прынц), «Канёк-Гарбунок» (Спальнік); балетах Уільяма Фарсайта Steptext, «Там, дзе вісяць залатыя вішні».

У 2009 годзе харэограф Раду Паклітару спецыяльна для танцора паставіў балет у адной дзеі «Двое на арэлях».

У 2009 годзе ў Токіа адбыўся гала-канцэрт «Ігар Колб і сябры» з удзелам сусветных зорак найлепшых балетных сцэн свету. У тым жа годзе ён станцаваў вядомыя дуэты з балета «Пруст» у развітальным туры знакамітай японскай балерыны Таміе Кусакары.

Танцаваў з такімі балерынамі, як Ульяна Лапаткіна, Дзіяна Вішнёва, Жанна Аюпава, Святлана Захарава, Ірма Ніярадзэ і Дар'я Паўленка.

## Спасылкі 
* Фотагалерэя
* Гордость белорусского балета: Игорь Колб. Мальчик из Пинска

Катэгорыя:Артысты балета паводле алфавіта
Катэгорыя:Артысты балета Расіі
Катэгорыя:Артысты балета XX стагоддзя
Катэгорыя:Артысты балета XXI стагоддзя
Катэгорыя:Артысты балета Марыінскага тэатра
Мальтыйскі ўніверсітэт

**Мальтыйскі ўніверсітэт** () — мальтыйская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Мсіда.

## Гісторыя 
Папярэднікам універсітэта быў Мальтыйскі калегіум, заснаваны ордэнам езуітаў у 1592 годзе. Пасля выгнання езуітаў з Мальты ў 1768 годзе калегіум перайшоў ва ўласнасць Мальтыйскага Ордэна, і ў 1769 годзе гросмайстрам Мануэлам Пінту да Фансекам быў заснаваны ўніверсітэт. У 1798 годзе Напалеон Банапарт заваяваў Мальту, універсітэт быў закрыты. У 1800 годзе англічане занялі Валету сваімі войскамі, востраў стаў брытанскім пратэктаратам. Універсітэт быў адноўлены пад кіраўніцтвам сэра Аляксандра Бола, губернатара Мальты. У 1938 годзе кароль Георг VI пераназваў навучальную ўстанову ў Мальтыйскі каралеўскі ўніверсітэт. Слова «каралеўскі» было выдалена з назвы ўніверсітэта, калі Мальта стала рэспублікай у 1974 годзе.

## Структура 
* Факультэт архітэктуры і грамадзянскага будаўніцтва
* Факультэт гуманітарных навук
* Факультэт прыродазнаўчых навук
* Факультэт мастацтва
* Факультэт інфармацыйных тэхналогій
* Факультэт медыцыны і хірургіі
* Факультэт педагогікі
* Факультэт тэалогіі
* Факультэт тэхнічных навук
* Факультэт хірургічнай стаматалогіі
* Факультэт эканомікі і права

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Універсітэты Мальты
Катэгорыя:Мсіда
Спявай

**«Спявай»** () — амерыканскі анімацыйны фільм студыі «Illumination Entertainment» 2016 года. Прэм’ера стужкі ў Беларусі адбылася 2 сакавіка 2017 года.

## Сюжэт
У свеце, які засяляюць звяры, каала па імі Бастэр Мун з усіх сіл спрабуе прадухіліць закрыццё свайго тэатра. У выніку Бастэр і яго сябар баран Эдзі ладзяць конкурс спевакоў, прапаноўваючы прыняць удзел кожнаму жыхару горада.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Мультфільмы ЗША
Катэгорыя:Мультфільмы 2016 года
Катэгорыя:Фільмы на англійскай мове
Катэгорыя:Поўнаметражныя анімацыйныя фільмы
Сімірскі

**Сімірскі** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Валянцін Раманавіч Сімірскі (нар. 1946) — беларускі палітык.
* Уладзімір Віктаравіч Сімірскі (нар. 1960) — вучоны ў галіне фізічнай хіміі.
Спявай 2

**«Спявай 2»** () — амерыканскі анімацыйны фільм студыі «Illumination Entertainment» 2021 года. Прэм’ера стужкі ў Беларусі адбылася 22 снежня 2021 года.

## Сюжэт
Цяжка быць прадзюсарам, калі ты каала і ў цябе лапкі. Яшчэ складаней, калі твая верная памочніца старажытней за друкаваную машынку. І зусім весела, калі твая трупа — гэта танцуючы без прыпынку пухляш, калючая дзяўчынка-панк, сарамлівая школьніца, бамбіза-гангстэр і шматдзетная мама, чые дзеці — парасяты ў прамым сэнсе слова. Рэцэпт поспеху просты — ірвануць у сусветную сталіцу забаў, завербаваць легендарнага рок-музыку і падарваць сцэну новым шоу.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Мультфільмы ЗША
Катэгорыя:Мультфільмы 2021 года
Катэгорыя:Фільмы на англійскай мове
Катэгорыя:Поўнаметражныя анімацыйныя фільмы
Таццяна Анатолеўна Ратабыльская

**Таццяна Анатолеўна Ратабыльская** (нар. , Мінск)  — беларускі тэатразнавец. Кандыдат мастацтвазнаўства (1988).

## Творчасць 
Скончыла ў 1978 годзе Мінскае музычнае вучылішча, у 1983 годзе — Ленінградскі інстытут тэатра, музыкі і кінематаграфіі. 3 1987 года працавала ў Саюзе тэатральных дзеячаў Беларусі, з 1989 года выкладала ў Беларускай акадэміі мастацтваў, з 1999 года рэдактар аддзела тэатра газета «Культура».

3 2000 года за мяжой.

Член Беларускага саюза тэатральных дзеячаў з 1991 года.

## Навуковая дзейнасць 
Работы асвятляюць праблемы сучаснага тэатральнага працэсу: тыпалогія мастацкіх форм, сучасная беларуская і замежная драматургія, пошукі драматычных і лялечных тэатраў і інш.

## Творы 
* «Спыніся, імгненне…»: Старонкі тэатральнага жыцця Беларусі 1990-х гадоў. Мн., 2000.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Тэатразнаўцы Беларусі
Арнольд Аляксандравіч Ранцанц

**Арнольд Аляксандравіч Ранцанц** (, г.п. Цінской, Краснаярскі край, Расія — ) — беларускі артыст аперэты, спявак (барытон). Заслужаны артыст Украінскай ССР (1978), Заслужаны артыст Беларусі (2000).

## Біяграфія 
Скончыў Ташкенцкі тэатральна-мастацкі інстытут у 1968 годзе. Працаваў у розных тэатрах. 3 1979 года артыст Беларускага дзяржаўнага музычнага тэатра.

Член Беларускага саюза тэатральных дзеячаў з 1969 года.

## Творчасць 
Выканаўца разнапланавых характарных роляў пераважна камедыйнага плана. Ранцанцу ўласцівы дакладнасць, артыстызм, лёгкасць сцэнічных паводзін, эмацыянальнасць. Сярод партый на беларускай сцэне: Яшка-артылерыст («» Б. Аляксандрава), Фядот («» ), Кутузаў («Дзяніс Давыдаў» А. Мдывані), Негаш, барон Зета («» Ф. Легара), Франк, сенатар Дэляква («», «» І. Штрауса), Альфрэд Дулітл («» Ф. Лоу), Фама («» І. Дунаеўскага), Мендэль Крык («Біндзюжнік і Кароль» ), граф Кутайсаў («» ), граф Баргезе («Капялюш Напалеона» О. Штрауса), Зупан («» І. Штрауса), Іван Прысыпкін («Клоп» ), лорд Балінгброк («Шклянка вады» У. Кандрусевіча), Пелікан («Прынцэса цырка» І. Кальмана) і інш.

## Узнагароды 
Удастоена ганаровых званняў «Заслужаны артыст Украінскай ССР» (1978) і «Заслужаны артыст Беларусі» (2000). Лаўрэат прэміі імя Л. Александроўскай (1994).

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Выпускнікі Дзяржаўнага інстытута мастацтваў Узбекістана
Катэгорыя:Артысты аперэты Беларусі
Катэгорыя:Оперныя спевакі і спявачкі XX стагоддзя
Катэгорыя:Оперныя спевакі і спявачкі Беларусі
Андрэй Алегавіч Вараб’ёў

**Андрэй Алегавіч Вараб’ёў** (нар. , г. Магілёў) — беларускі скульптар.

## Біяграфія 
У 1988 г. скончыў Мінскае мастацкае вучылішча, у 1996 — Беларускую дзяржаўную акадэмію мастацтваў. Удзельнік рэспубліканскіх і міжнародных выставак і пленэраў з 1995 года.

Член Беларускага саюза мастакоў з 2003 года.

Жыве і працуе ў Магілёве.

## Творчасць 
Працуе ў галіне станковай і манументальнай скульптуры. Аўтар скульптур «Агурок» у Шклове, «Гімнастка» ў Магілёве, «Студэнтка і студэнт» у Горках і «Лёва» ў Магілёве, шматлікіх станковых канцэптуальных серый.

Творы знаходзяцца ў Нацыянальным мастацкім музеі Рэспублікі Беларусь, Музеі сучаснага выяўленчага мастацтва (Мінск), Мастацкім музеі імя П. Масленікава (Магілёў), у прыватных калекцыях Беларусі і за яе межамі.

## Узнагароды 
Лаўрэат 2-га Беларускага біенале жывапісу, графікі і скульптуры ў намінацыі «Скульптура» (2010).

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Скульптары XXI стагоддзя
Катэгорыя:Скульптары Беларусі
Катэгорыя:Скульптары-манументалісты
Сцяг Камянецкага раёна

**Сцяг Камянецкага раёна** — чаканы сцяг Камянецкага раёна. 

## Гісторыя 
У 2004 годзе з Геральдычнага савета пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь пад старшынствам А. В. Праляскоўскага прыйшла прапанова распрацаваць эскіз і зацвердзіць герб і сцяг Камянецкага раёна. Старшыня Камянецкага раённага Савета дэпутатаў Ніна Данілаўна Стасюк адказна паставілася да гэтай прапановы, быў абвешчаны конкурс сярод школ раёна на найлепшы варыянт герба і сцяга. З усіх прац былі адабраны эскізы за аўтарствам Святланы Анатолеўны Постнікавай, на той момант мастачкі раённага цэнтра дзіцячай творчасці. Сцяг уяўляў сабой трохчастковае палотнішча (1:1,5:1) чырвона-зялёна-чырвонага колеру, у цэнтры палотнішча на зялёным поле размешчаны праект герба раёна.

Геральдычны савет эскізы забракаваў і прапанаваў іх дапрацаваць, звярнуўшыся па дапамогу да спецыялістаў. Напрыклад, наконт сцяга была адна істотная заўвага.

## Гл. таксама 
* Герб Камянецкага раёна

Камянецкі раён
Катэгорыя:Камянецкі раён
Валянцін Анатолевіч Борзды

**Валянцін Анатолевіч Борзды** (нар. , г. Маладзечна, Мінская вобласць) — беларускі скульптар.

## Біяграфія 
Скончыў у 1988 годзе Мінскае мастацкае вучылішча, у 1996 годзе — Беларускую акадэмію мастацтваў. 3 1982 удзельнік мастацкіх выставак.

Жыве і працуе ў Мінску.

## Творчасць 
Працуе ў манументальнай, станковай і паркавай скульптуры. Матэрыял — бронза, метал, дрэва.

Сярод твораў: скульптуры «Бронзавы меч», «Гітара», «Сірэна», «Насарог» (усе Мінск).

Творы знаходзяцца ў Музеі сучаснага выяўленчага мастацтва, Нацыянальным Полацкім гісторыка-культурным музеі-запаведніку, Музеі новага мастацтва (Віляндзі, Эстонія) і інш.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Скульптары XXI стагоддзя
Катэгорыя:Скульптары СССР
Катэгорыя:Скульптары Беларусі
Катэгорыя:Скульптары-манументалісты
Васіль Трафімавіч Грыцэнка

**Васіль Трафімавіч Грыцэнка** (, в. Валадымырыўка, Мэжоўскі раён, УССР — , г. Запарожжа) — ганаровы грамадзянін п.г. Новамікалаеўка Запарожскай вобласці (1971) і горада Ваўкавыска (1979), камандзір гарматы 160-га Асобнага супрацьтанкавага артылерыйскага дывізіёна (169-я Рагачоўская Чырванасцяжная ордэнаў Суворава і Кутузава стралковая дывізія, 40-й стралковы корпус, 3-я армія, 1-ы Беларускі фронт)

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў сялянскай сям’і. Скончыў сямігадовую школу, школу фабрычназавадскога навучання. Працаваў у Днепрапятроўску на паравозарамонтным заводзе. У 1941 годзе быў эвакуіраваны ў Ташкент, дзе таксама працаваў на паравозарамонтным заводзе.

28 лютага 1942 года прызваны ў Чырвоную Армію і накіраваны на вучобу ў Ташкенцкае кулямётна-мінамётнае вучылішча. У сувязі з цяжкай сітуацыяй на фронце ў жніўні 1942 года не скончыўшых навучанне курсантаў накіравалі ў дзеючую армію.

Ваяваў на Сталінградскім, Данскім, Заходнім, Бранскім, трох Беларускіх франтах. Прымаў удзел у Сталінградскай бітве, бітве на Курскай Дузе, Арлоўскай, Гомельска-Рэчыцкай, Рагачоўска-Жлобінскай, Бабруйскай, Мінскай, Беластоцкай, Млаўска-Эльбінгскай і Берлінскай наступальных аперацыях.

У ходзе Мінскай і Беластоцкай наступальных аперацый на подступах да горада Мінск і пры авалоданні горадам Ваўкавыскам з 29 чэрвеня па 14 ліпеня 1944 года разлік Грыцэнка падбіў штурмавую гармату, знішчыў станковы кулямёт і да 20 салдат праціўніка. Загадам камандзіра дывізіі Грыцэнка быў узнагароджаны ордэнам Чырвонай Зоркі.

У 1947 годзе дэмабілізаваны. У 1952 годзе скончыў Мелітопальскую сельскагаспадарчую школу. З 1953 па 1983 год узначальваў калгас «Украіна» Новамікалаеўскага раёна Запарожскай вобласці.

З 1983 года — на пенсіі. Жыў у горадзе Запорожжа.

## Узнагароды 
Узнагароджаны ордэнам Леніна, 2 ордэнамі Айчыннай вайны 1-й ступені, ордэнамі Працоўнага Чырвонага Сцяга, Чырвонай Зоркі, Славы 1-й, 2-й і 3-й ступеняў, медалямі, у тым ліку «За адвагу».

Званне Ганаровага грамадзяніна Ваўкавыска прысвоена 11 ліпеня 1979 года рашэннем № 475 выканкаму Ваўкавыскага гарадскога Савета народных дэпутатаў.

 

Катэгорыя:Старшыні калгасаў
Катэгорыя:Артылерысты Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Ганаровыя грамадзяне Ваўкавыска
Варвашэня

**Варвашэ́ня** — беларускае прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Алег Мікалаевіч Варвашэня (нар. 1964) — беларускі скульптар.
* Іван Дзянісавіч Варвашэня (1904—1957) — адзін з арганізатараў і кіраўнікоў камуністычнага падполля і партызанскага руху на тэрыторыі Мінскай вобласці ў гады Вялікай Айчыннай вайны.
Алег Мікалаевіч Варвашэня

**Алег Мікалаевіч Варвашэня** (нар. , г. Баранавічы, Брэсцкая вобласць) — беларускі скульптар.

## Біяграфія 
Нарадзіўся  года ў горадзе Баранавічы Брэсцкай вобласці. У 1984 г. скончыў Мінскае мастацкае вучылішча, у 1993 — Беларускую дзяржаўную акадэмію мастацтваў. У 1993—1997 гг. стажыраваўся ў Акадэмічных майстэрнях Міністэрства культуры Рэспублікі Беларусь. Удзельнік рэспубліканскіх і міжнародных выставак з 1990 года.

Член Беларускага саюза мастакоў з 1997 года.

Творы знаходзяцца ў Нацыянальным мастацкім музеі Рэспублікі Беларусь, Музеі сучаснага выяўленчага мастацтва (Мінск), , а таксама ў Музеі мастацтва Зімерлі ў Нью-Джэрсі, ЗША, у прыватных калекцыях Беларусі і за яе межамі.

## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Скульптары XXI стагоддзя
Катэгорыя:Скульптары Беларусі XX стагоддзя
Катэгорыя:Скульптары-манументалісты
Катэгорыя:Скульптары Беларусі XXI стагоддзя
Ігар Сяргеевіч Засімовіч

**Ігар Сяргеевіч Засімовіч** (нар. , Мінск) — беларускі скульптар.

## Біяграфія 
Скончыў у 1986 годзе Мінскае мастацкае вучылішча, у 1994 годзе — Беларускую акадэмію мастацтваў.

Жыве і працуе ў Мінску.

Сярод твораў: кампазіцыі «Змяя» (Мінск), «Арфа» (Астравец Гродзенскай вобласці), «Выкраданне Еўропы» (Вільнюс), фантаны ў гарадах Козмін Велікапольскі і Кратошын (Польшча), помнік у гонар з’яўлення абраза Маці Божай Мінскай у Мінску (2015, у сааўтарстве з Дзмітрыем Аганавым і архітэктарам Сяргеем Багласавым), крыж у гонар першага згадвання Азярычына.

Творы знаходзяцца ў Музеі сучаснага выяўленчага мастацтва, Траццякоўскай галерэі (Масква), у прыватных калекцыях Беларусі і за яе межамі.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Скульптары XXI стагоддзя
Катэгорыя:Скульптары Беларусі
Катэгорыя:Скульптары-манументалісты
Віктар Міхайлавіч Мінко

**Віктар Міхайлавіч Мінко** (нар. , г. Смаргонь) — беларускі скульптар.

## Біяграфія 
У 1980—1986 гадах вучыўся ў Рэспубліканскай школе-інтэрнаце па музыцы і выяўленчым мастацтве. У 1986—1988 гадах служыў у шэрагах УС СССР. У 1990—1996 гадах вучыўся ў Беларускім тэатральна-мастацкім інстытуце (выкладчыкі Аляксандр Міхайлавіч Фінскі, Уладзімір Іванавіч Слабодчыкаў). Удзельнік рэспубліканскіх і міжнародных выставак і пленэраў з 1995 года.

У 1996 годзе атрымаў Грант Фонду Сораса.

Член Беларускага саюза мастакоў з 2008 года.

Жыве і працуе ў Мінску.

## Творчасць 
Працуе ў стылі сюррэалізму. Працуе ў манументальнай і станковай скульптуры, станковай графікі. Матэрыял — бронза, граніт.

Сярод твораў: скульптуры «Новая прычоска», «Метамарфозы», «Імператар», «Пан», «Марскі канёк» (усе Мінск).

Стваральнік сімвалаў першай музычнай радыёпрэміі «Залатое вуха» (2005), прыза БНФ — «Пагоня» (2007), «Залатое сэрца» (2008) — прыз дабрачыннага фонду Ларысы Грыбалёвай, «Залатая машынка» — прыз міжнароднага Кіеўскага фестывалю татуіроўкі.

Творы знаходзяцца ў галерэях і прыватных калекцыях.

## Выстаўкі 
Найбольш значныя выставачныя праекты Віктара Мінко:
* 2015. Персанальная выстава «Метамарфозы». Галерэя АртБаза, Мінск.
* 2015. «Забытыя Багі». Рэчыцкі Мастацкі Музей.
* 2013. Х Нацыянальны фестываль архітэктуры 2013, Палац мастацтваў, Мінск.
* 2012. «4 у 1-ым праз 16». Палац Паскевічаў, Музей Гомельскага палацава-паркавага ансамбля, Гомель.
* 2012. «Company & Цэслер». Музей Сучаснага Мастацтва, Мінск.
* 2011. «Pan Amsterdam». The Art, Antique and Design Fair, Amsterdam, Nederland.
* 2011. «Heavens Tears». The Museum of Russian Art, 80 Grand St. Jersey City, NJ, USA.
* 2011. «Reflected Reality». MVB Business Exchange Art, London, UK.
* 2011. Contemporary Art Fair. NY, USA.
* 2011. «Кранальная Выстава». Нацыянальны Мастацкі Музей, Мінск.
* 2010. «Affordable Art Fair 2010». Cultuurpark Amsterdam, Nederland.
* 2010. «Arcaiche Reminiscenze». Di_Signolibero, Vicenza, Italy.
* 2010. «Spring Celebration». Ten Elsenhuyze Brasschaat, Belgium.
* 2010. «Open Art Fair». At Jaarbeurs iw Utrecht, Nederland.
* 2010. «Art & Antiques Fair». Brabanthallen s-hertogenbosch since 1967.
* 2010. «Primavera» Ahoy, Rotterdam, Nederland.
* 2009. «Леанарда — 2009». ВДНГ, Мінск.
* 2009. «Trastevere in Arte». Vicenza, Italy.
* 2009. Рэспубліканская Мастацкая Выстава «Сады Венеры». Палац мастацтваў, Мінск.
* 2008. «Open Art Fair». Utrecht, Nederland.
* 2008. «Партрэт у жывапісе, графіцы, скульптуры». Палац мастацтваў, Мінск.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Скульптары XXI стагоддзя
Катэгорыя:Скульптары Беларусі
Катэгорыя:Скульптары-манументалісты
Андрэй Аляксеевіч Асташоў

**Андрэй Аляксеевіч Асташоў** (нар. , г. Ліда, Гродзенская вобласць) — беларускі скульптар.

## Біяграфія 
У 1990 г. скончыў Мінскае мастацкае вучылішча, у 1997 — Беларускую дзяржаўную акадэмію мастацтваў (кафедра скульптуры). Удзельнік рэспубліканскіх і міжнародных выставак і пленэраў з 1995 года.

## Творчасць 
Працуе ў галіне станковай скульптуры і паркавай скульптуры, графікі. Матэрыял — бронза, камень.

Сярод твораў: скульптуры «Выкраданне ў Еўропу», «Адраджэнне міфа», «Развітанне з небам», «Лялечнае вяселле», «Дзяўчына і гном» (усе Мінск).

Творы знаходзяцца ў Нацыянальным мастацкім музеі Рэспублікі Беларусь, Музеі сучаснага выяўленчага мастацтва (Мінск), Музеі мастацтваў (Малага, Іспанія), у прыватных зборах у Беларусі і за яе межамі.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Скульптары XXI стагоддзя
Катэгорыя:Скульптары Беларусі
Венам (фільм)

**«Венам»** () — амерыканскі фантастычны фільм 2018 года, заснаваны на коміксах выдавецтва Marvel Comics. З’яўляецца першай карцінай у «Сусвеце Чалавека-павука ад Sony».

Прэм’ера стужкі ў Беларусі адбылася 4 кастрычніка 2018 года.

## Сюжэт 
Што, калі ў адзін цудоўны дзень у цябе ўсяліцца сімбіёт, які надзеліць цябе звышчалавечымі здольнасцямі? Вось толькі Венам — сімбіёт зусім нядобры, і дамовіцца з ім немагчыма. А ці трэба дамаўляцца? Бо ў нейкі момант ты разумееш, што быць дрэнным зусім не так ужо і дрэнна, так нават весялей. А ў свеце і так зашмат супергерояў.

## У ролях 
* Том Хардзі — *Эдзі Брок / Венам*
* Мішэль Уільямс — *Эн Вейінг*
* Рыз Ахмед — *Карлтан Дрэйк / Раёт*
* Скот Хэйз — *Роланд Трыс: кіраўнік службы бяспекі*
* Рыд Скот — *Дэн Льюіс: новы хлопец Эн, доктар, які спрабуе дапамагчы Эдзі*

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Фільмы ЗША 2018 года
Катэгорыя:Фантастычныя фільмы 2018 года
Катэгорыя:Фільмы сусвету Чалавека-павука ад Sony
Катэгорыя:Фільмы, музыку да якіх напісаў Людвіг Ёрансан
Аляксандр Уладзіміравіч Шапо

**Аляксандр Уладзіміравіч Шапо** (нар. , г. Віцебск, Віцебская вобласць) — беларускі скульптар.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў сям'і мастака Уладзіміра Шапо.

Скончыў у 1989 годзе Рэспубліканскую школу-інтэрнат па музыцы і выяўленчым мастацтве, у 1999 годзе — Беларускую акадэмію мастацтваў, у прыватных зборах Беларусі і за яе межамі.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Скульптары XXI стагоддзя
Катэгорыя:Скульптары Беларусі
Катэгорыя:Скульптары-манументалісты
Венам 2

**«Венам 2»** () — амерыканскі фантастычны фільм 2021 года, заснаваны на коміксах выдавецтва Marvel Comics. З’яўляецца другой карцінай у «Сусвеце Чалавека-павука ад Sony».

Прэм’ера стужкі ў Беларусі адбылася 30 верасня 2021 года.

## Сюжэт 
Больш чым праз год пасля таго як у яго ўсяліўся іншапланетны сімбіёт Венам, журналіст Эдзі Брок спрабуе прыстасавацца да новага жыцця з суперздольнасцямі і пастаянным жаданнем Венама адкусваць людзям галовы. Брок спрабуе адрадзіць сваю кар’еру і бярэ інтэрв’ю ў серыйнага забойцы Клетус Касадзі, а той выпадкова становіцца гаспадаром сімбіёта Карнажа і збягае з турмы непасрэдна падчас уласнай кары.

## У ролях 
* Том Хардзі — *Эдзі Брок / Венам*
* Вудзі Харэльсан — *Клетус Касадзі / Карнаж*
* Мішэль Уільямс — *Эн Вейінг: акруговы пракурор і былая дзяўчына Эдзі, нявеста Дэна*
* Наомі Харыс — *Фрэнсіс Бэрысан / Візг*
* Рыд Скот — *Дэн Льюіс: доктар і жаніх Эн*
* Стывен Грэм — *Патрык Маліган: дэтэктыў, які спадзяецца выкарыстаць сувязь паміж Брокам і Касадзі, каб знайсці астанкі ахвяр забойстваў Касадзі*
  

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Фільмы ЗША 2021 года
Катэгорыя:Фантастычныя фільмы 2021 года
Катэгорыя:Фільмы сусвету Чалавека-павука ад Sony
Катэгорыя:Фільмы, музыку да якіх напісаў Марка Белтрамі
Берлінскі кінафестываль 1967

**17-ы Берлінскі міжнародны кінафестываль** праходзіў з 23 чэрвеня па 4 ліпеня 1967 года ў Берліне. Старшынёй журы фестывалю быў прызначаны брытанскі кінарэжысёр, сцэнарыст і прадзюсар .

## Пераможцы 
Катэгорыя:Берлінскі кінафестываль
Катэгорыя:Кінафестывалі 1967 года
Катэгорыя:Чэрвень 1967 года
Катэгорыя:Ліпень 1967 года
Катэгорыя:1967 год у Берліне
Катэгорыя:Падзеі ў Берліне
Уладзімір Тамашэвіч (мастак)

**Уладзімір Тамашэвіч** (нар. 22 жніўня 1963, в. Палачаны, Маладзечанскі раён) — беларускі мастак.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 22 жніўня 1963 г. ў в. Палачаны Маладзечанскага раёна.
Скончыў у 1982 годзе Мінскае мастацкае вучылішча імя А. Глебава. Вучыўся ў Васіля Васільева, Леаніда Лапчынскага, Алега Луцэвіча, Алега Маціевіча, Альгерда Малішэўскага. У мастацкіх выстаўках бярэ ўдзел з 1992 г.

Член Беларускага саюза мастакоў з 2000 г.

## Творчасць 
Працуе ў галіне станкавага жывапісу ў жанры пейзажа і абстрактнай графікі.

Творы захоўваюцца ў фондах Мінскага абласнога краязнаўчага музея (Маладзечна) і ў прыватных зборах Беларусі і замежных краін. Жыве ў Маладзечне.

## Персанальныя выстаўкі 
Творы экспанаваліся на шматлікіх нацыянальных і гарадскіх выстаўках.

Персанальныя выстаўкі жывапісу — Маладзечна (1994, 1998, 2000, 2003, 2007, 2010, 2012), Заслаўе (2007), Мінск (2013); графікі — Маладзечна (1996, 2010), Эслінген, Германія (2007), Ёнчопінг, Швецыя (2008).

Катэгорыя:Мастакі Беларусі
Павал Ратаевіч

**Павал Ратаевіч** (;  — ) — польскі акцёр, антрэпрэнёр. Выконваў таксама функцыі дырыжора. Іграў характарныя ролі ў камедыйным рэпертуары. У 1840 годзе быў у трупе Я. Аконьскага «Тэатр розмаітосьці», якая летам выступала ў Друскеніках. Восенню 1852 года трупа пад кіраўніцтвам Р. і С. Навакоўскага выступала ў Гродне. У складзе ўласнай трупы выступаў у Брэсце (чэрвень 1858 — жнівень 1859) і Кобрыне (ліпень 1858 і 1859). Неўзабаве выехаў працаваць у Польшчу. Сучаснікі лічылі Ратаевіча адным з самых жвавых правінцыяльных антрэпрэнёраў.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Акцёры тэатра Польшчы
Катэгорыя:Антрэпрэнёры
Катэгорыя:Акцёры XIX стагоддзя
Мікалай Станіслававіч Ратабыльскі

**Мікалай Станіслававіч Ратабыльскі** (, в. Сакольнічы, цяпер Крычаўскі раён — ) — беларускі фізіка-географ, ландшафтазнавец, адзін з пачынальнікаў беларускай медыцынскай геаграфіі. Кандыдат геаграфічных навук (1953). Дацэнт (1960).

## Біяграфія 
Нарадзіўся  г. у в. Сакольнічы. Скончыў геаграфічны факультэт Магілёўскага педінстытута ў 1936 годзе. У 1937—1939 гг.
настаўнік геаграфіі, завуч сярэдняй школы ў г.п. Крупкі. У 1939—1941 гг. аспірант і асістэнт кафедры фізгеаграфіі БДУ.

Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны: камандзір узвода, перакладчык штаба часці. Дайшоў да Германіі.

Пасля сканчэння аспірантуры, у 1946 г. накіраваны ў родны Магілёўскі дзяржаўны педагагічны інстытут. У 1946—1984 гг. — на выкладчыцкай працы: старшы выкладчык кафедры геаграфіі (1946—1954), дэкан геаграфічнага і фізіка-матэматычнага факультэтаў (1952—1954), загадчык кафедраў фізгеаграфіі (1954—1968, 1973—1975), краіназнаўства (1968—1973), дацэнт кафедры педагогікі і методыкі пачатковага навучання (1975—1984).

## Навуковая дзейнасць 
Аўтар 75 работ, у т.л. 8 дапаможнікаў, падручнікаў, кніг.

Усесаюзную вядомасць яму прынеслі сумесныя з П. А. Лярскім падручнікі для факультэтаў пачатковых класаў (педфакаў) «География» (аўтар раздзела «Общее землеведение»; 1963, 1966), «Землеведение и краеведение» (1978, 1987).

## Памяць 
У 13 мая 2019 года ў вучэбным корпусе № 3 МДУ імя А. А. Куляшова адбылося ўрачыстае адкрыццё мемарыяльнай дошкі ў гонар 105-годдзя з дня Мікалая Станіслававіча Ратабыльскага (скульптар А. Вараб’ёў). Ініцыятарамі выступілі Магілёўскі абласны аддзел Беларускага геаграфічнага таварыства і кафедра прыродазнаўства факультэта матэматыкі і прыродазнаўства МДУ імя А. А. Куляшова.

## Спасылкі 
* 
* РАТАБЫЛЬСКІ Мікалай Станіславівіч (1914—1985) 

Катэгорыя:Удзельнікі Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Фізіка-географы Беларусі
Катэгорыя:Ландшафтазнаўцы Беларусі
Катэгорыя:Медыцынская геаграфія
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Крычаўскім раёне
Юзаф Антонавіч Раўкуць

**Юзаф Антонавіч Раўкуць** (нар. , г. Шчучын) — беларускі артыст балета. Заслужаны артыст Беларускай ССР (1989).

## Біяграфія 
Скончыў Беларускае харэаграфічнае вучылішча ў 1972 годзе (клас Н. Малахавай, М. Красоўскага). У 1972—1992 артыст Дзяржаўнага тэатра оперы і балета Беларусі.

Член Беларускага саюза тэатральных дзеячаў з 1975 года.

## Творчасць 
Танцоўшчык лірыка-рамантычнага плана. Яго творчасці ўласцівы акадэмізм выканання, шчырасць, рамантычная ўзнёсласць і эмацыйная насычанасць вобраза. Сярод партый: Жан дэ Брыен («» А. Глазунова), Альберт («» А. Адана), Джэймс («» Х. Левенскольда), Прынц («Лебядзінае возера», «Шчаўкунок», «Спячая прыгажуня» П. Чайкоўскага), Абат («» на музыку К. Орфа), Салор («» Л. Мінкуса), Конрад, Бірбанта («» А. Адана), Раб, Крас («» А. Хачатурана), граф Вішанька («» К. Хачатурана), Вацлаў («» Б. Асаф’ева); у нацыянальных балетах — Сын («Крылы памяці» У. Кандрусевіча), Князь, кароль Філіп («Курган», «Тыль Уленшпігель» Я. Глебава). На сцэне Ленінградскага тэатра оперы і балета выканаў балет А. Калніньша «Перарваная песня», прысвечаны В. Хара (1976).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Артысты балета XX стагоддзя
Катэгорыя:Артысты балета Беларусі
Саджа

**Саджа** (*Syrrhaptes paradoxus*) — стэпавая птушка сямейства рабковых.

## Апісанне 
Даўжыня цела 30-44 см, размах крылаў 60-78 см. Хвост доўгі; ногi апераныя разам з пальцамi, заднi палец адсутнiчае. У абодвух полаў перад жывата чорны, тыл — белы. Верх цела пясочнага колеру з чорнымi плямкамi. Самец з аранжавым горлам i, часткова, верхам галавы (на шыi i галаве чорных плямак няма). Ашыйнiк на грудзях не заўсёды добра адзначаны. У самкi на горле падкрэсленае чорным кольца, а чорныя плямкi са спiны пераходзяць на шыю i верх галавы. Голас падае амаль выключна ў час палёту, гарлавыя гукi «карк, кiшэрiк, цiень-цiень».

## Пашырэнне 
Арэал ад паўночных узбярэжжаў Каспійскага мора ў Заходняй і Цэнтральнай Азіі да ўсходу Кітая і на поўдзень да р. Брахмапутра. Біятоп: пустыні, паўпустыні і стэпы, часта з салёнымi глебамi. Аддае перавагу гліністым, пясчаным і галечным глебам, а не камяністым.

Аселы або пералётны від. Нерэгулярна залятае ў Еўропу; больш шматлікімі гэтыя інвазіі былі ў канцы ХІХ і пачатку XX ст., пасля якіх нават нядоўга гняздзіўся ў Еўропе (на Беларусі пасля 1883 г. не адзначаўся).

## Асаблівасці біялогіі 
Гняздо ў ямцы, часам рэдка высланай сухiмi раслінамi, можа знаходзіцца як пад прыкрыццем раслін, так і на адкрытым месцы, дыяметр 10-15 см.

Яйкі (2-3, часам 4) падоўжаныя, набліжаныя да эліптычных, палева-жоўтыя, глініста-шэрыя (часта з жоўтым адценнем) да крэмавых; глыбокія плямы — невыразныя, светла-шэрыя, паверхневыя – светла-карычневыя або карычневыя. Памеры: 42,5 х 29,5 мм.

## Літаратура 
* Птушкі Еўропы: Палявы вызначальнік / пад рэд. М. Нікіфарава. — Варшава: Навуковае выдавецтва ПНВ, 2000. — 540 с.: іл. ISBN 83-01-13187-X

Катэгорыя:Рабкападобныя
Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1773 годзе
Іван Анісімаў

**Іван Анісімаў** — збройнік XVII ст., майстар шабельнай справы. Родам з Глыбокага. Разам з іншымі беларускімі майстрамі пераехаў у Маскву і працаваў у Аружэйнай палаце Маскоўскага Крамля. Жыў у Мяшчанскай слабадзе. У 1662—1665 гадах па загаду цара вучыўся ў Астрахані *«рабіць чаркаскія шаблі»*. Вярнуўшыся, разам з 7 «таварышчы» зрабіў *«5 ножан шабельных на чаркаскае дзела з меднаю аправаю мінулага»*.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Збройнікі Вялікага Княства Літоўскага
Катэгорыя:Збройнікі Расіі
Катэгорыя:Постаці XVII стагоддзя
Тыражная вуліца (Мінск)

**Тыражная вуліца** — вуліца ў Мінску. Знаходзіцца ў Савецкім раёне, у мікрараёне Сельгаспасёлак. Перасякае вул. М. Багдановіча і Л. Бяды і ўпіраецца ва Усходнюю вуліцу. Забудова складаецца пераважна з дамоў сядзібнага тыпу, якая часткова знесены ў сярэдзіне 2010-х гг. на карысць сучаснай шматпавярховай вышыннай забудовы.

## Спасылкі 
* Вуліца Тыражная на ato.by

Катэгорыя:Вуліцы Мінска
Катэгорыя:Савецкі раён (Мінск)
Антыфанарый

. 1770]]
**Антыфанарый** (ад ) — літургічная кніга каталіцкай царквы, якая ўключае песнапенні службаў афіцыя — усіх дзённых службаў лацінскага абраду, акрамя імшы.

Першыя ўпамінанні пра антыфанарыі адносяцца да VIII — пачатку IX ст. У той час тэрмін выкарыстоўваўся ў розных сэнсах — як збор песнапенняў афіцыя ці толькі яго антыфонаў, як збор антыфонаў начнога афіцыя і інш. 3 XII—XIII стст. тэрмін набыў сучаснае значэнне.

## Беларусь 
. 1751]]
Антыфанарый былі шырока распаўсюджанымі харальнымі зборнікамі на тэрыторыі Вялікага Княства Літоўскага, аднак колькасць антыфанарыяў, якія захаваліся да сённяшняга часу, невялікая, зберагаюцца яны пераважна ў фондах музеяў і бібліятэк Літвы і Беларусі. Сярод рукапісных антыфанарыяў: «Antiphonale» з Віленскага кляштара бернардзінцаў (магчыма, XV ст., тытульны аркуш кнігі не захаваўся, таму нельга вызначыць яе дакладную дату), «Антыфанарый гасподніх свят і службаў святым, сабраны паводле абраду дамініканцаў» (1709), «Вялікі двухтомны антыфанарый гасподніх свят і свят розным святым» з Віленскага кляштара дамініканцаў (1752), «Антыфанарый гасподніх свят і службаў святым у адпаведнасці з абрадамі дамініканцаў» з Нясвіжскага кляштара дамініканцаў (т. 1—2, 18 ст.), «Антыфанарый гасподніх свят» з Гарадзенскага кляштара бернардзінцаў (2-я пал. 18 ст.), «Антыфоны свят ордэна бернардзінцаў для хору Слонімскага кляштара» (1770). Унікальны рукапісны помнік каталіцкай традыцыі, які дайшоў да сённяшняга часу, — антыфанарый з Будслаўскага кляштара бернардзінцаў (1751).

## Літаратура 
* 
* Григорианский хорал. М., 1997; 
* Барабаш Н. Книги из исторических белорусских книжных собраний в фондах Национального музея историм и культуры Беларуси // Здабыткі  дакументальныя помнікі на Беларусі. Мінск, 1998. Вып. 3; 
*Ліхач Т. Тэорыя харальных спеваў на Беларусі. Мінск, 1999; 
* Ліхач Т. Літургічная музыка на Беларусі. 4.1. Каталіцкая традыцыя. Мінск, 2008; 
* Галамбош И. Реставрация антифонария XVI века // Беларуская кніга ў кантэксце сусветнай кніжнай культуры. Мінск, 2006. Ч. 1; 
* Мартынюк Т. Антыфанарый XVIII стагоддзя з Будслаўскага кляштара бернардзінцаў // Научные труды Бел. гос. академии музыки. Минск, 2006. Вып. 13;
* Gonczarowa W. O manuskryptach klasztoru 00. Bernardynów w Wilnie // Nasza przeszłość: Studia z dziejów Kociola i kultury katolickiej w Polsce. Kraków, 1994. T. 82. 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Музычная тэрміналогія
Катэгорыя:Царкоўная музыка
Катэгорыя:Каталіцкае набажэнства
Катэгорыя:Каталіцкая літургіка
Катэгорыя:Літургічныя кнігі
Грушаўская вуліца (Мінск)

**Грушаўская вуліца** — вуліца ў Маскоўскім раёне Мінска ў жылых раёнах Грушаўка і Міхалова. Названа ў гонар гістарычнага прадмесця. Ідзе ад Уманскай вуліцы праз праспект Жукава і вуліцу Шчорса да 1-га Возніцкага завулка.

## Славутасці 
* Храм іконы Божай маці Усецарыца (д. 50)

## Спасылкі 
* Вуліца Грушаўская на АТО.ВУ

Катэгорыя:Вуліцы Мінска
Антыфанарый з Будслаўскага кляштара бернардзінцаў

**Антыфанарый з Будслаўскага кляштара бернардзінцаў** — унікальны рукапісны помнік каталіцкай традыцыі, захаваны да цяперашняга часу. У рукапісе захавалася тытульная старонка на лацінскай мове: *«Антыфанарый мінарыцкі разам з месамі для Будслаўскага кляштара Унебаўзяцця Найсвяцейшай Марыі айцоў бернардзінцаў. Клопатамі шаноўнага айца Канстанціна Пенса, гвардыяна Будслаўскага канвента. Сакавік, 1751 год. (Выканаў брат бакалаўр філасофіі, канверс)»*. Рукапіс мае памеры 34,5 х 20,5 см. Напісаны акуратным каліграфічным почыркам квадратнай харальнай натацыяй (сустракаецца і арыгінальная мензуральная натацыя). Mae сціплую ілюмінацыю, выкананы чорным, чырвоным і жоўтым колерамі. Новы тэкст кожнай рубрыкі і версу традыцыйна пачынаецца вялікай літарай, якая вылучана для прыгажосці чырвоным ці жоўтым колерам.

У супрацьлегласць таму, што пазначана на тытульным лісце, рукапіс адкрываецца не спевамі антыфанарыя, а спевамі мес. Такім чынам, гэта арыгінальны па складу зборнік, бо ў ім аб’ядноўваюцца ў адно цэлае нотны місал з антыфанарыем. У 1-й частцы рукапісу запісана 14 ардынарыяў мес без Credo, 15 Credo, паводле ўстойлівай традыцыі пазначаных як Patrem, 4 секвенцыі: *Mittit ad Virginem, Victima paschaLi laudes, Veni Sancte Spiritus i Lauda Sion Salvatorem*. 2-я частка рукапісу ўключае непасрэдна спевы антыфанарыя: антыфоны Ad magnificat Ad Benedictus (важнейшыя антыфоны дзённых службаў афіцыя), а таксама памінальную месу.

У гэтым антыфанарыі ўжываюцца ключы С i F, часам сустракаецца і цэфаўтны ключ. У харальных нотах выкарыстоўваюцца храматычныя знакі — бемоль і дыез.

Выбраныя песнапенні антыфанарыя ўключаны ў дадатак да падручніка Зыгмунта Лаўксміна «Мастацтва і практыка музыкі для навучання моладзі ў калегіумах Таварыства Ісуса» (*«Ars et praxis musica in usum studiosae iuventutis in collegiis Societatis Jesu»*, Вільня, 1667). Гэта быў папулярны ў ВКЛ падручнік, які двойчы перавыдаваўся ў 1669 і 1693.

## Літаратура 
* 
* Мартынюк Т. Антыфанарый XVIII стагоддзя з Будслаўскага кляштара бернардзінцаў // Научные труды Бел. гос. академии музыки. Минск, 2006. Вып. 13;

Катэгорыя:Рукапісы
Катэгорыя:Музыка Вялікага Княства Літоўскага
Катэгорыя:Музыка Беларусі
Катэгорыя:Будслаў
Катэгорыя:Кнігі 1751 года
Катэгорыя:Кнігі паводле алфавіта
Парашутная вуліца (Мінск)

**Парашутная вуліца** — вуліца ў Маскоўскім раёне Мінска ў раёне Грушаўка перпендыкулярна вуліцы Папаніна ў раёне Грушаўскага сквера і Грушаўскай вуліцы. Да гэтай вуліцы адносяцца 3 дамы, забудова барачнага маласямейнага тыпу.

## Спасылкі 
* Вуліца Парашутная на АТО.ВУ
* Фотаздымкі вуліцы ў 2022 г.

Катэгорыя:Вуліцы Мінска
Вольта (музычны тэрмін)

**Во́льта** (.  — *паварот*, *раз*) — музычны тэрмін, адзін з відаў музычнай абрэвіятуры, які выкарыстоўваецца для абазначэння часткі музычнага твора, якая паўтараецца з некаторымі зменамі.

## Абазначэнне ў музычнай натацыі 
Калі пры паўторы канец нейкае часткі ці ўсяго музычнага твора змяняецца, то над тактами са зменамі ставяць квадратную гарызантальную дужку. Следам за ёй стаіць **знак рэпрызы**, затым пішуцца такты, якія выконваюцца пры паўторы, над якімі таксама стаіць квадратная дужка. Пад дужкамі ставяць абазначэнні: **1**. і **2**. — першая вольта і другая вольта, гэта значыць для першага разу і для другога разу. Вольтаў можа быць і больш за дзве, іх лік вызначаецца колькасцю паўтораў, прадугледжаных кампазітарам.

Катэгорыя:Музычная тэрміналогія
Абрыкосавая вуліца (Мінск)

**Абрыкосавая вуліца** () — вуліца ў Савецкім раёне Мінска.

## Размяшчэнне 
Размяшчаецца ў мікрараёне Цнянка. Перасякаецца з вуліцай Сасновы Бор на паўднёвым усходзе. Працягласць вуліцы складае 280 м.

## Забудова 
Асноўная забудова — прыватны сектар.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Савецкі раён (Мінск)
Вуліца Сасновы Бор (Мінск)

**Вуліца Сасновы Бор** () — вуліца ў мікрараёне Цнянка ў Савецкім раёне Мінска.

## Перасячэнні 
Вуліца перасякаецца з:
* Крывіцкай вуліцай,
* 2-ім Крывіцкім завулкам,
* Докшыцкай вуліцай,
* Апалінар’еўскай вуліцай, 
* Ёдкаўскай вуліцай,
* Малафееўскай вуліцай,
* Дубаўлянскім завулкам,
* Абрыкосавай вуліцай,
* Верасовай вуліцай.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Савецкі раён (Мінск)
Эштаоль

thumb|Эштаоль
**Эштаоль** () — лясны масіў у Ізраілі.
Лес размешчаны на поўнач ад горада Бейт-Шэмэша, з'яўляецца адным з найбуйнейшых лясных участкаў у Ізраілі.

Пасаджаны пры непасрэднай падтрымцы Таварыства аховы прыроды і «Керэн Каемет ле-Ісраэль», які працягвае пашыраць яго. Пасадкі дрэў арганізуюцца кожны год.

## Месцы для адпачынку 
У лесе растуць сасна Алепская, кіпарысы. З'яўляецца папулярным месцам адпачынку.

У лесе Эштаоль ёсць 8-кіламетровая пешаходная сцежка, якая з'яўляецца часткай значна буйнейшай Ізраільскай нацыянальнай сцежкі, а таксама шматлікія жывапісныя віды.

У лесе ёсць зона адпачынку, названая ў гонар Бернарда А'Хігінса, першага лідэра незалежнай Чылі. Яго выява выгравіравана на адным баку гіганцкай манеты, убудаванай у скалу на гэтым месцы.

Пляц лесу складае 12 000 дунам (12 км²).

## Спасылкі 
* Эштаоль (раздзел) 

Катэгорыя:Лясы
Катэгорыя:Ахоўныя прыродныя тэрыторыі Ізраіля
Вуліца 50 год Перамогі (Мінск)

**Вуліца 50 год Перамогі** () — вуліца ў Першамайскім раёне Мінска.

## Размяшчэнне 
Размяшчаецца ў мікрараёне Вялікі Лес. Перасякаецца з вуліцай курсанта Гвішыані і з Рагачоўскай вуліцай.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Першамайскі раён (Мінск)