Станькава

**Ста́нькава** (, ) — вёска ў Дзяржынскім раёне Мінскай вобласці, на рацэ Рапуса. Уваходзіць у склад Станькаўскага сельсавета. Насельніцтва 1859 чал. (2004). Знаходзіцца за 10 км на паўднёвы ўсход ад Койданава, за 8 км ад чыгуначнай станцыі Койданава (лінія Мінск — Баранавічы). Аўтамабільныя дарогі на Мінск, Дзяржынск, Узду.

З сярэдзіны XVI ст. уласнасць Радзівілаў, з канца XVIII да пач. XX ст. — Чапскіх.

## Гісторыя 
Першы пісьмовы ўспамін пра Станькава як сяло ва ўладанні Дарагастайскіх датуецца 1407. Пазней паселішчам валодалі Радзівілы, з 1772 — Чапскія. Згодна з адміністрацыйна-тэрытарыяльнай рэформай (1565—1566) Станькаў увайшоў у склад Менскага павета Менскага ваяводства. Станам на 1588 у мястэчку было 30 двароў, касцёл, царква, рынак.

[thumb|злева|Палац Чапскіх. [Напалеон Орда|Н. Орда, XIX ст.]]
[thumb|злева|Павільён «Скарбчык». [Напалеон Орда|Н. Орда, XIX ст.]]

У выніку другога падзелу Рэчы Паспалітай (1793) Станькава апынулася ў складзе Расійскай імперыі, дзе стаў цэнтрам воласці Менскага павета Мінскай губерні. У пач. XIX ст. мястэчка зрабілася цэнтрам ключу. З 1815 тут працаваў спіртзавод, у 1858 збудавалі Свята-Мікалаеўскую царкву, у 1863 адкрылася сельская прыходская школа (51 вучань — 39 хлопчыкаў, 12 дзяўчынак), у 1868 — нядзельная школа, шпіталь. Уладальнік маёнтку Э. Чапскі стварыў музей са сваіх збораў. У 1876 мастак Напалеон Орда зрабіў замалёўкі Станькава. Станам на 1886 у мястэчку было 42 двары, валасная ўправа, царкоўна-прыходская школа, бальніца. У Першую сусветную вайну тут некаторы час размяшчаўся штаб расійскай 4-й арміі Заходняга фронту.

У 1919 Станькава ўвайшло ў БССР, дзе 20 жніўня 1924 стаў цэнтрам сельсавета. Статус паселішча панізілі да вёскі. Станам на 1970 тут было 196 двароў, на 1998 — 213, на 1 студзеня 2004 — 700.

Выява:Stańkаŭ. Станькаў (1917).jpg|Палац
Выява:Stańkаŭ. Станькаў (XX, I).jpg|Палац, паркавы фасад
Выява:Stańkаŭ. Станькаў (1914).jpg|Палац, бібліятэка
Выява:Stańkаŭ. Станькаў (XX).jpg|Палац, сталовая

## Насельніцтва 
* **XIX стагоддзе**: 1886 — 390 чал.
* **XX стагоддзе**: 1970 — 908 чал.; 1998 — 677 чал.
* **XXI стагоддзе**: 2001 — 1832 жыхары ў 684 дварах; 1 студзеня 2004 — 1859 чал.

## Інфраструктура 
У Станькаве працуюць сярэдняя школа, школа-інтэрнат, 2 дашкольныя ўстановы, фельчарска-акушэрскі пункт, кінатэатр, бібліятэка, пошта.

## Турыстычная інфармацыя 
### Славутасці 
* Могілкі старыя каталіцкія
* Сядзібна-паркавы комплекс Чапскіх (XIX ст.) — 
* Царква Святога Мікалая (XIX ст.)
* Магіла Марата Казея — 

### Страчаная спадчына 
* Палац Чапскіх (XIX ст.)

## Галерэя 

Станькава. Адноўленая царква.jpg|Царква
Станькава. Скарбчык (04).jpg|Скарбчык
Выява:Belarus-Stankava-Manor of Czapski Family-Gate-2.jpg|Брама
Станькава. Адноўленая альтанка (02).jpg|Альтанка
Станькава. Жылы дом (01).jpg|Жылы дом
Станькава. Свіран (02).jpg|Свіран 
Станькава. 500-гадовы дуб.jpg |500-гадовы дуб
Станькава. Рапуса (01).jpg|Каскад на р. Рапуса

## Вядомыя асобы 
 (перароблены ў наш час)]]
* Арыядна Іванаўна Казей (1925—2008) — беларуская партызанка і заслужаная работніца, Герой Сацыялістычнай Працы, родная сястра Марата Казея.
* Марат Казей (1929—1944) — піянер-партызан, Герой Савецкага Саюза (пасмяротна).
* Эмерык Чапскі (1828—1897) — дзяржаўны дзеяч, калекцыянер, нумізмат.

## Літаратура 
* 
* 
* *Раюк, А.Р.* Урбан Крупскі (1863—1915): ад беларускага народніка да краёўца-кансерватара / А.Р. Раюк // Научные труды Респ. ин-та высш. школы. Истор. и псих.-пед. науки : сб. науч. ст.: в 3 ч. / РИВШ ; редкол. : В.А. Гайсёнок [и др.]. — Минск : РИВШ, 2023. — Вып. 23. — Ч. 1. — С. 339—346.
* 
* Stańków //  S. 210—211.

## Спасылкі 
* в. Станькава на Radzima.org
* Станькава: сядзіба Гутэн-Чапскіх 

Катэгорыя:Населеныя пункты Дзяржынскага раёна
Катэгорыя:Станькаўскі сельсавет (Дзяржынскі раён)

Катэгорыя:Мястэчкі Менскага ваяводства