Ян Марак Гіжыцкі

**Ян Марак Антоні Гіжыцкі** (, псеўданімы *Wołyniak*, *Marek Gozdawa*; , Міхнаўка, Стараканстанцінаўскі павет, Валынская губерня — , ) — польскі гісторык, даследчык гісторыі Касцёла на Валыні і гісторыі школ і манаскіх ордэнаў ва Усходняй Еўропе.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў сяле Міхнаўка Стараканстанцінаўскага павета Валынскай губерні ў шляхецкай сям’і Казіміра Гіжыцкага і Ганны з роду Жукоўскіх. Дзіцячыя гады прайшлі ў Багданаўцы на Валыні. У 1854 годзе паступіў у т.з. шляхецкую школу ў Чорным Востраве. Праз некалькі гадоў перайшоў у Камянец-Падольскую гімназію. У 1865 годзе скончыў гімназічную навуку ў Роўне і паступіў у Адэскі ўніверсітэт на аддзел права. У 1866 годзе перавёўся ў Дэрпцкі ўніверсітэт, дзе да 1870 года вывучаў параўнальныя славянскую і германскую філалогіі.

У 1876 годзе ажаніўся з Мадэстай Лясневіч, з якой меў двух сыноў і дзвюх дачок. На працягу 1870—1895 гадоў працаваў гімназічным настаўнікам у Дэрпце, Мітаве, Кракаве, выхавальнікам дзяцей у сям’і князёў Чартарыйскіх. З 1895 года ўвесь час жыў у Кракаве. Часта знаходзіўся на Валыні, даследаваў сямейныя архівы мясцовай шляхты.

Ужо падчас вучобы ў гімназіі пачаў даследаванне гісторыі настаўніцтва, асабліва кляштарнага, а затым перайшоў да даследавання гісторыі манаскіх ордэнаў, карыстаючыся кляштарнымі і школьнымі архівамі, часта цяжкадаступных і неўпарадкаваных. Пакінуў вялікую навуковую спадчыну. Пасля смерці Гіжыцкага, яго бібліятэку перадалі Польскай акадэміі ведаў, Бібліятэцы Ягелонскага ўніверсітэта, Асалінеуму і львоўскім базыльянам. Карэспандэнцыя захоўвалася ў Нацыянальнай бібліятэцы ў Варшаве, але падчас Варшаўскага паўстання згарэла.

## Працы 
* Wołyniak (Giżycki J. M.). Spis klasztorów unickich Bazylianów w wojewodztwie Wołyńskiem / Jan Marek Gizycki.&nbsp;— Kraków: druk W. L. Anczyca i Spółki, 1905.&nbsp;— 145 s.;
* Wołyniak (Giżycki J. M.). Bazylianie w Owruczu // Przewodnik naukowy i literacki.&nbsp;— 1910.&nbsp;— S. 929—940, 1010—1029; 1911.&nbsp;— S. 63-70, 146—165, 269—278, 366—374, 445—454.
* Wołyniak (Giżycki J. M.). Bazylianie we Włodzimierzu i Truhórach.&nbsp;— Kraków: nakładem kilku ziemian Wołyńskich, 1912.&nbsp;— VIII, 173 s.
* [Giżycki J. M.] Wołyniak. O szkole powiatowej w Poczajowie // Przewodnik Naukowy i Literacki.&nbsp;— 1905.&nbsp;— R. 33.&nbsp;— N. 2.&nbsp;— S. 163—175.
* Wołyniak. Resztki Unii na Wołyniu w XIX wieku na podstawie pamiętników Siemaszki i innych zródeł oficialnych.&nbsp;— Poznań: nakładem autora, 1912.&nbsp;— 66 s.
* Wołyniak. Trynitarze na Wołyniu, Podolu i Ukrainie.&nbsp;— T. 1.&nbsp;— Kraków: druk W. L. Anczyca i Spółki, 1909.&nbsp;— XVII, 521 s.; T. 2.&nbsp;— Kraków: druk W. L. Anczyca i Spółki, 1912.&nbsp;— 143 s.
* Wołyniak. Wspomnienie o Trynitarzach na Wołyniu, Podolu i Ukrainie.&nbsp;— Kraków, 1909.&nbsp;— 112 s.
* Wołyniak. Z przeszłości karmelitów na Litwie i Rusi.&nbsp;— Kraków: druk W. L. Anczyca i Spółki, 1918.&nbsp;— Cz. 1.&nbsp;— XVIII, 521 s.
* Wołyniak. Z przeszłości karmelitów na Litwie i Rusi.&nbsp;— Kraków: druk W. L. Anczyca i Spółki, 1918.&nbsp;— Cz. 2.&nbsp;— 251 s.
* Wołyniak (Gizycki J. M.) Spis ważniejszych miejscowości w powiecie Starokonstantynowskim na Wołyniu / Jan Marek Gizycki.&nbsp;— Stary-Konstantynów: nakładem niektórych ziemian wołyńskich, 1910.&nbsp;— 767 s.
* Wołyniak. Z przeszłości Hoszczy na Wołyniu.&nbsp;— Kraków, [b.r].&nbsp;— 73 s.
* Wołyniak. O bazylianach w Humaniu // Przewodnik Naukowy i Literacki.&nbsp;— 1899.&nbsp;— R. 27.&nbsp;— S. 456—464, 562—570, 657—664, 744—752, 845—858, 938—946, 1031—1043, 1136—1182.

## Літаратура 
* «Karol Rolle». Giżycki Jan Marek Antoni, pseud. Wołyniak, Marek Gozdawa i i wiele. (1844—1925) // «Polski Słownik Biograficzny».&nbsp;— Wrocław&nbsp;— Kraków&nbsp;— Warszawa.&nbsp;— t. VIII.&nbsp;— 1959—1960.&nbsp;— S. 22-23.
* «Jan Warmiński». Giżycki Jan Marek // Encyklopedia Katolicka.&nbsp;— Lublin.&nbsp;— T. V.&nbsp;— в 1989.&nbsp;— S. 1096—1097.

## Спасылкі 
* Іван Ярмошык. Даследаванні Яна Марака Гіжыцкага (1844—1925)
* Jan Marek Giżycki 

Катэгорыя:Гісторыкі Польшчы
Ян Марак
Катэгорыя:Гісторыкі царквы Польшчы