open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Цэрбер

**Цэрбер**, **Кербер** (ад ) — у грэчаскай міфалогіі спараджэнне Яхідны, мелае выгляд трохгаловага сабакі са змяіным хвастом, такое жа жудаснае, як і яго маці. Цэрбер ахоўваў выхад з царства мёртвых Аіда, не дазваляючы памерлым вяртацца ў свет жывых. Аднак, гэта дзіўная па сіле істота была пераможанна Гераклам у адным з яго подзвігаў.

У эпоху Сярэднявечча Цэрбер стаў дэманам, якія ахоўвае выхад з аду.

Катэгорыя:Міфалогія
Катэгорыя:Міфічныя істоты ў старажытнагрэчаскай міфалогіі
Катэгорыя:Міфы пра Геракла
Катэгорыя:Міфічныя ваўкі і сабакі
Арганаўты

thumb|right|Арго
**Аргана́ўты** (, ад  — назва карабля і  — мараплавец) — у старажытнагрэчаскай міфалогіі, удзельнікі паходу ў Калхіду (узбярэжжа Чорнага мора) на караблі «Арго». Крыніцы завуць розны лік яго ўдзельнікаў — да шасцідзесяці сямі чалавек.

Карабель быў пабудаваны з дапамогай Афіны, якая ўставіла ў яго корпус кавалачак святога векавога дуба, шолахам лісця які перадае волю богаў.

Правадыр арганаўтаў Ясан, сярод арганаўтаў  былі двайняты Дыаскуры — Кастар і Палідзеўк, Геракл, Арфей, Пелей, Мопс (прадракальнік, сын Манто і Апалона), Эўрыт (, сын Гермеса і Антыаніры, брат Ехіёна), Гілас (улюбёнец Геракла) і Тэламон, павінны былі вярнуць у Грэцыю залатое руно чарадзейнага барана, вывезенае ў Калхіду.

Перажыўшы мноства прыгод, арганаўты выканалі даручэнне і вярнулі руно ў Грэцыю, пры гэтым завалодаць залатым руном Ясану дапамагла чараўніца Медэя, дачка калхідскага цара, якую Ясан потым узяў у жонкі.

Гістарычную аснову міфа аб арганаўтах складаюць рабаўніцкія набегі грэчаскіх мараплаўцаў на старажытныя дзяржавы чарнаморскага ўзбярэжжа.

## Спасылкі 
* Міф. Англ
Гарадавікоўск

**Гарадавіко́ўск** (да 1971 года — пасёлак **Башанта́**, ) — горад (з 1973 года) у Расіі, адміністрацыйны цэнтр Гарадавікоўскага раёна Калмыкіі. Заснаваны ў 1872 годзе. Размешчаны на рацэ Башарцэнон, за 240 км ад Элісты. Названы ў гонар Героя Савецкага Саюза А. І. Гарадавікова.
## Насельніцтва 
## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Гарады Калмыкіі
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1872 годзе
Лагань

**Лагань** () — горад (з 1963) у Расіі, адміністрацыйны цэнтр Лаганскага раёна Калмыкіі. Заснаваны ў 1870 годзе. Горад размешчаны за 9 км ад Каспійскага мора, за 310 км ад Элісты.
## Насельніцтва 
Катэгорыя:Гарады Калмыкіі
Аўтолік

**Аўтолік** — у грэчаскай міфалогіі сын Гермеса і Хіоны. Па Гамеру, які не згадвае аб паходжанні яго ад Гермеса, гэта быў самы хітры і спрытны злодзей і разбойнік; праз дачку сваю Антыклею ён прыходзіўся дзедам Адысею.

Знакаміты ашуканец і злодзей. Жыў на Парнасе. У спадчыну ад Гермеса атрымаў уменне пераўвасабляцца і прымаць любое аблічча, рабіць прадметы нябачнымі або змяняць іх да непазнавальнасці. Кляўся так спрытна, што потым мог не выконваць свае клятвы, не парушаючы іх фармальна. За гэтыя якасці быў назван «хітрэйшы з элінаў». Выбітны барацьбіт і кулачны баец. Навучыў Геракла мастацтву барацьбы.

## Спасылкі 
* Крыніца: http://www.cultinfo.ru/fulltext/1/001/007/000/668.htm

Катэгорыя:Арганаўты
Катэгорыя:Міфы Факіды
Катэгорыя:Героі старажытнагрэчаскіх міфаў
Акаст

**Акаст** — у грэчаскай міфалогіі сын Пелія і Анаксібіі, удзельнік Калідонскага палявання і адзін з арганаўтаў.

Катэгорыя:Героі старажытнагрэчаскіх міфаў
Катэгорыя:Арганаўты
Катэгорыя:Міфы Фесаліі
Адмет

**Адмет** — у грэчаскай міфалогіі сын Ферэта, цара Ферскага ў Фесаліі, удзельнік палявання на Калідонскага вепрука і паходу арганаўтаў, вядомы ў паданнях тым, што ў яго служыў у пастухах Апалон, па адных паданням, з кахання, па іншых — з падзякі за тое, што ён забіў цмока Піфона.

Але Адмет пры вясельных ахвярапрынашэннях забыўся згадаць Артэміду, і раззлаваная багіня жадала паслаць у шлюбны супакой змей, але Апалону атрымалася змірыць іх. Нарэшце ён выклапатаў яшчэ ў Мойр тое, што замест Адмета пры набліжэнні смерці мог памерці хто-небудзь іншы. Гэта і зрабіла жонка Адмета, Алкестыда. Аднак Апалон вызваліў яе адтуль і вярнуў Адмету.

Катэгорыя:Героі старажытнагрэчаскіх міфаў
Катэгорыя:Арганаўты
Катэгорыя:Міфы Фесаліі
Аргас (арганаўт)

**А́ргас** (Арг або Аргей, ) — персанаж старажытнагрэчаскай міфалогіі. Сын Арэстора, па Апалоніі (альбо сын Паліба і Аргіі, аргасец; альбо сын Даная). Арганаўт. Будаўнік карабля Арго з дапамогай Афіны. Па яго імю названы карабель. Альбо сын Ясана, умілаваны Геракла. Удзельнік пахавальных гульняў па Пелію, змагаўся ў бегу.

Па іншай версіі, арганаўт Аргас быў сынам Фрыкса і далучыўся да астатніх ужо падчас плаванняў.

Майстар Аргас таксама вырабіў ксаан Геры з грушавага дрэва ў Тырынфе.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Героі старажытнагрэчаскіх міфаў
Катэгорыя:Арганаўты
Амфіарай

thumb|Амфіарай
**Амфіарай** — па грэчаскіх паданнях , сын Экла  і Гіпермнестры  (па версіі, сын Апалона . З Аргаса.

Прадракальнік . Ва Фліунце паказвалі «Прарочы» дом, у якім Амфіарай правёў ноч, пасля чаго стаў прарочыць. З тых часоў дом заставаўся зачыненым .

Арганаўт. На гульнях па Пелію перамог у скачках . Удзельнік Калідонскага палявання . 

Катэгорыя:Арганаўты
Коні Дыямеда

**Коні Дыямеда** — у старажытнагрэчаскай міфалогіі коні Дыямеда, цара бістонаў, які жыў у Фракіі. Гэтыя коні былі неверагодна выдатнымі жывёламі, і ніякія путы не маглі ўтрымаць іх, таму жывёлы былі прыкаваныя ланцугамі ў стойлах. Карміў жа цар сваіх жывёл чалавечым мясам.

## Восьмы подзвіг Геракла. 
Мікенскі цар Еўрысфей загадаў Гераклу (Геркулесу) даставіць у Мікены дзівосных коней Дыямеда. Герою ўдалося завалодаць коньмі і адвесці іх на свой карабель. Але на беразе Геракла нагнаў Дыямед са сваімі ваярамі. Сыну Зеўса прыйшлося ўступіць у сутычку з бістонскім царом і яго ваярствам. Геракл перамог.

Але калі герой вярнуўся на карабель, яго чакала жудасная навіна. За час бітвы коні разадралі ўлюбёнца Геракла, сына Гермеса, Абдэра, якому герой даручыў ахову цудоўных коней. Сын Зеўса пахаваў свайго ўлюбёнца з вялікімі ўшанаваннямі, а побач з долам заснаваў горад, названы Абдэрай.

Калі коней даставілі Еўрысфею, мікенскі цар загадаў выпусціць іх на волю. Дзікія коні ўцяклі ў горы, дзе былі разадраныя дзікімі жывёламі.

## Літаратура 
* *Н. А. Кун*. Легенды и мифы Древней Греции — М.: ЗАО Фирма СТД, 2005. — 558 с ISBN 5-89808-013-9

Катэгорыя:Міфы пра Геракла
Катэгорыя:Міфічныя істоты ў старажытнагрэчаскай міфалогіі
Катэгорыя:Фракія ў старажытнагрэчаскай міфалогіі
Катэгорыя:Міфічныя коні
Керынейская лань

**Керынейская лань** — у старажытнагрэчаскай міфалогіі цудоўная, не ведаючая стомленасці лань Артэміды з залатымі рогамі і меднымі нагамі. Яе прысвяціла Артэмідзе Тайгета. Жыла ў Ёное, была залатарогай і належала Артэмідзе. Істота было паслана Артэмідай у Аркадыю як пакаранне людзям: лань спусташала палі.

Паводле Калімаху, ланяў было пяць, ростам больш быка, з залатымі рагамі, яны пасвіліся ў Анаўра, чатырох нагнала Артэміда і запрэгла ў сваю калясніцу, але адна па волі Геры ўцякла.

## Чацвёрты подзвіг Геракла 
Мікенскі цар Еўрысфей загадаў Гераклу (Геркулесу) даставіць лань жывой у Мікены. Гэта было цяжкае заданне, паколькі дагнаць лань, ніхто не мог. Геракл пераследваў чарадзейную жывёлу цэлы год, пакуль не нагнаў у паўночнай краіне гіпербарэеў. Герой паспрабаваў злавіць жывёлу, але яна выслізнула ад яго і панеслася зваротна на поўдзень. Тады Геракл раніў лань у нагу і толькі пасля гэтага змог схапіць няўлоўную жывёлу. Па адных, Геракл злавіў лань у цянёты; альбо асачыў і захапіў падчас сну; альбо замарыў бесперапыннай пагоняй Паводле Гігіну, ён прывёў жывым аленя з залатымі рагамі ў Мікены.

## Літаратура 
* *М. А. Кун*. Легенды и мифы Древней Греции — М.: ЗАО Фирма СТД, 2005. — 558 с. ISBN 5-89808-013-9

Катэгорыя:Міфы пра Геракла
Катэгорыя:Міфічныя істоты ў старажытнагрэчаскай міфалогіі
Аскалаф

**Аскалаф** — персанаж старажытнагрэчаскай міфалогіі. Сын Арэса  і Астыохі . Цар Архамена. Арганаўт  Жаніх Алены. Прывёў пад Трою 30 караблёў. Забіты Дэіфобам.

Катэгорыя:Героі старажытнагрэчаскіх міфаў
Катэгорыя:Арганаўты
Катэгорыя:Удзельнікі Траянскай вайны
Біямаса

**Біямаса** — сукупная маса раслінных і жывёльных арганізмаў, якія прысутнічаюць у біягеацэнозе ў момант назірання.

## Біямаса ў энергетыцы 
Біямаса — шостая паводле запасаў з даступных у сучаснасці (2008) крыніц энергіі пасля гаручых сланцаў, урану, вугалю, нафты і прыроднага газу. Прыблізна біямаса Зямлі ацэньваецца ў 2,4*1012 тон.

Біямаса — пятая паводле прадукцыйнасці аднаўляемая крыніца энергіі пасля прамой сонечнай, ветравай, гідра і геатэрмальнай энергіі. Штогод на Зямлі ўтвараецца каля 170 млрд т. першаснай біялагічнай масы і прыблізна той жа аб'ём разбураецца.

Біямаса — найбуйнейшы паводле выкарыстання ў сусветнай гаспадарцы аднаўляемы рэсурс (больш 500 млн т.у.п./год). Біямаса ўжываецца для вытворчасці цеплаты, біяпаліва. Асноўная частка паліўнай біямасы (да 80%), гэта галоўным чынам драўніна, якая ўжываецца для ацяплення жылля і гатавання ежы ў краінах, якія развіваюцца.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Directory:Biomass // Pure Energy Systems — freeenergynews.com  — Эл.рэсурс PESWiki.com
* Дэпартамент Энергетыкі ЗША
* Навіны 
* Біятэхналогіі ў сельскай гаспадарцы

Катэгорыя:Экалогія
Катэгорыя:Біяпаліва
Нараўка

**Нараўка**, або **Нарэ́ўка** () — рака ў Беларусі і Падляскім ваяводстве (Польшча), левы прыток ракі Нараў (басейн Віслы).

Даўжыня ракі 61,1 км, у тым ліку 21,7 км на тэрыторыі Беларусі.

Асноўныя прытокі:
* Лутоўня
* Гвозна
* Брашча
* Цісаўка

## Спасылкі 
* Narewka — Encyklopedia Puszczy Białowieskiej
* Общая характеристика речной сети Брестской области (в разрезе районов) // Справочник «Водные объекты Республики Беларусь» 

Катэгорыя:Рэкі Падляскага ваяводства
Катэгорыя:Рэкі Пружанскага раёна
Катэгорыя:Прытокі Нарава
Адміністрацыйны падзел Расіі

**Адміністрацыйны падзел Расіі** — падзел тэрыторыі Расіі на раўнапраўныя суб’екты федэрацыі.

## Расія як федэрацыя 
Станам на 2023 год у складзе Расійскай Федэрацыі 89 раўнапраўных суб’ектаў Федэрацыі розных тыпаў. З іх:
* 24 рэспублікі
* 48 абласцей
* 9 краёў
* 1 аўтаномная вобласць
* 4 аўтаномных акругі
* 3 гарады федэральнага падпарадкавання

Аднак, паводле Канстытуцыяй Расійскай Федэрацыі, усе гэтыя суб’екты маюць розныя паўнамоцтвы і прывілеі.

### Тыпы суб’ектаў Расійскай Федэрацыі (карта на 2022 год) 
500px|Адміністрацыйны падзел Расіі на 2022 год

**Асаблівасці канстытуцыйна-прававога статусу суб’ектаў Расійскай Федэрацыі**

У дужках паказаныя артыкулы Канстытуцыі Расійскай Федэрацыі, якія змяшчаюць адпаведныя палажэнні.

## Федэральны падзел Расіі станам на 18 сакавіка 2014 года 
Суб’екты Расійскай Федэрацыі аб’яднаны ў 8 федэральных акруг і 12 эканамічных раёнаў.
Уладзікаўказ

**Уладзікаўказ** () — горад (з 1861) у Расіі, адміністрацыйны цэнтр Паўночнай Асеціі. Насельніцтва 314,5 тыс. чал. (2005), што складае 48 % насельніцтва рэспублікі. Заснаваны ў 1784 годзе як руская крэпасць у сувязі з падпісаннем Георгіеўскага трактата паміж Расіяй і Грузіяй і пачаткам будаўніцтва Ваенна-грузінскай дарогі.

Горад размешчаны на Паўночным Каўказе, па абодвух берагам ракі Церак, на Асецінскай нахільнай раўніне, за 30 км ад Дар’яльскай цясніны, у пачатку Ваенна-Грузінскай дарогі.

Кліматычныя ўмовы: умераны кліматычны пояс, змякчэлы блізкасцю гор. Сярэдняя тэмпература студзеня: −2,7 °C. Сярэдняя тэмпература ліпеня: +23,5 °C.

Чыгуначная станцыя. Прадпрыемствы харчовай і лёгкай прамысловасці, машынабудаванне, каляровая металургія і інш. Сярод буйнейшых прамысловых прадпрыемстваў: завод «Электрацынк» (вытворчасць цынку, свінцу і пабочных прадуктаў: сернай кіслаты і г. д.); завод «Пабедыт» (вытворчасць цвёрдых сплаваў); завод «ОЗАТЭ» (электраабсталяванне); завод ФГУП «Гран» (прыборы начнога бачання), гарбарня; Уладзікаўказскі вагонарамонтны завод і інш.

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Вядомыя асобы 
* Яўген Аляксеевіч Акеанаў (нар. 1921) — беларускі мастак.
* Валерый Георгіевіч Газаеў (нар. 1954) — савецкі нападнік і расійскі футбольны трэнер.
* Сяргей Гурыеў (нар. 1971) — эканаміст.
* Анатоль Уладзіміравіч Жалдакоў (нар. 1929) — беларускі архітэктар.
* Юрый Хаджымуратавіч Караеў (нар. 1966) — беларускі ваенны і дзяржаўны дзеяч.
* Георгій Арцёмавіч Парсаданаў (1911—1989) — беларускі архітэктар.

## Зноскі 
## Літаратура 
* 
* 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарады Паўночнай Асеціі

Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1784 годзе
Беслан

**Беслан** () — горад (з 1950) у Расіі, адміністрацыйны цэнтр Правабярэжнага раёна Паўночнай Асеціі. Насельніцтва 35,6 тыс. чал. (2005). Заснаваны ў 1847 годзе. Размешчаны на правым беразе ракі Церак, за 15 км на поўнач ад Уладзікаўказа, за 8 км ад мяжы з Інгушэціяй. Беслан — важны чыгуначны вузел, які размешчаны на лініі Растоў-на-Доне — Баку і з'яўляецца пачатковым пунктам лініі, якая вядзе да Уладзікаўказа.
## Гісторыя 
1 верасня 2004 года ў Беслане тэрарысты захапілі сярэднюю школу. Больш за 1100 закладнікаў, большасць з якіх былі дзеці, утрымлівалі тры дні. У выніку штурму, які адбыўся 3 верасня, загінула 350 чалавек, палову з якіх складалі дзеці. З 32 тэрарыстаў у жывых застаўся толькі адзін. Пазей ён будзе асуджаны да пажыццёвага зняволення. Адказнасць за тэракт узяў на сябе адзін з лідараў чачэнскіх баевікоў Шаміль Басаеў. Сярод прычын такой вялікай колькасці ахвяр называюць таксама непрафесійныя дзеянні расійскіх спецслужбаў.
## Насельніцтва 
## Зноскі 
Катэгорыя:Гарады Паўночнай Асеціі
Прыволжская федэральная акруга

**Прыволжская федэральная акруга** — адна з федэральных акруг Расійскай Федэрацыі. Адміністрацыйны цэнтр — **Ніжні Ноўгарад**. Створана ў адпаведнасці з указам Прэзідэнта РФ №849 ад 13 мая 2000 «Аб паўнамоцным прадстаўніку Прэзідэнта Расійскай Федэрацыі ў федэральнай акрузе».

Прыволжская федэральная акруга ўключае 6 рэспублік, 7 абласцей, 1 край. Яго плошча — 1 038 000 км² (6,8% тэрыторыі Расіі):

thumb|250pz|right|Склад акругі

Рэспублікі: Башкартастан (нумар на карце 1), Марый Эл (4), Мардовія (5), Татарстан (12), Удмурція (13), Чувашыя (2).

Вобласці: Кіраўская (3), Ніжагародская (6), Арэнбургская (7), Пензенская (8), Самарская (10), Саратаўская (11), Ульянаўская (14).

Край: Пермскі (9).

Катэгорыя:Федэральныя акругі Расіі
Паўднёвая федэральная акруга

thumb|250px|right|Паўднёвая федэральная акруга на карце Расіі
**Паўднёвая федэральная акруга** — адна з федэральных акруг Расійскай Федэрацыі. Пры ўтварэнні ўказам Прэзідэнта РФ № 849 ад 13 мая 2000 года акруга атрымала назву Паўночна-Каўказскай. Але ўжо 21 чэрвеня 2000 года, указам № 1149, перайменавана ў Паўднёвую. 28 ліпеня 2016 года ў склад акругі ўвайшлі рэгіёны былой Крымскай федэральнай акругі.

## Склад акругі 
Паўднёвая федэральная акруга ўключае 9 рэспублік, 3 вобласці, 2 краі і 1 горад федэральнага значэння. Яго плошча — 447 тыс. 821 кв. км. (2,61 % тэрыторыі Расіі)

## Заўвагі 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Федэральныя акругі Расіі
Нацыянальная самасвядомасць

**Нацыянальная самасвядомасць** — сукупнасць уяўленняў, пачуццяў і ведаў чалавека аб сваёй прыналежнасці да пэўнай нацыі, а таксама аб сваім месцы і ролі ў жыцці роднага народа.

## Асноўныя рысы і гісторыя фарміравання 
Першасныя элементы нацыянальнай самасвядомасці пачынаюць складвацца яшчэ ў першабытным грамадстве, калі людзі праяўляюць схільнасць мысліць у катэгорыях супрацьпастаўлення «мы» — «яны». Звычайна прадстаўнікі сваёй этнічнай супольнасці («мы») па шэрагу антрапалагічных, псіхалагічных, культурных, моўных прыкмет ацэньваюцца адназначна пазітыўна, а члены іншаэтнічных груп, наадварот, найчасцей яўна негатыўна.

Канчатковае фарміраванне нацыянальнай самасвядомасці адбываецца ў працэсе ўтварэння нацыі на аснове ўсведамлення людзьмі свайго агульнага паходжання і непарыўнай звязанасці з роднай зямлёй, адчування самабытнасці сваёй культуры, мовы, нацыянальнага характару, менталітэту, пачуцця агульнанацыянальнай салідарнасці. У структуры нацыянальнай самасвядомасці арганічна ўзаемазвязаны рацыянальныя, ідэалагічныя, эмацыянальна-пачуццёвыя і нават ірацыянальна-містычныя элементы.

Нацыянальная самасвядомасць большасці народаў свету аформілася на працягу 18—20 ст., калі на розных кантынентах у выніку ўзмацнення кансалідацыі этнасацыяльных супольнасцей, актывізацыі нацыянальна-вызваленчых рухаў сфармаваліся нацыі сучаснага тыпу (напр., англійская, нямецкая, французская, японская, амерыканская). Нацыянальная самасвядомасць знаходзіцца ў аснове пачуцця агульнадзяржаўнага патрыятызму, нацыянальнага гонару, любові да роднага народа, культуры, мовы, да сваёй Радзімы.

## Нацыянальная самасвядомасць беларусаў 
Нацыянальная самасвядомасць беларусаў аформілася адносна позна, прыблізна ў сярэдзіне 19-пачатку 20 ст., што было абумоўлена ўзмацненнем нацыянальна-вызваленчага руху, актывізацыяй нацыянальна-культурнага жыцця і пачаткам утварэння беларускай нацыі. Спачатку больш высокі ўзровень нацыянальнай самасвядомасці быў уласцівы прадстаўнікам творчай інтэлігенцыі, шляхце, частцы сялянства. Аднак у 1920-я гады нацыянальная самасвядомасць даволі прыкметна вырасла сярод прадстаўнікоў усіх сацыяльных катэгорый насельніцтва Беларусі, што было звязана з ажыццяўленнем палітыкі беларусізацыі, спробамі гарманізацыі міжнацыянальных адносін. У наступныя дзесяцігоддзі развіццё нацыянальнай самасвядомасці было запаволена ў выніку ўзмацнення працэсаў асіміляцыі і дэнацыяналізацыі беларускага грамадства.

У сучасны перыяд паглыбленне нацыянальнай самасвядомасці з'яўляецца важным сродкам самазахавання беларускай нацыі і раскрыцця яе творчых магчымасцей у справе пабудовы свабоднага, дэмакратычнага і незалежнага грамадства.

## Гл. таксама 
* Этнічная самасвядомасць

## Літаратура 
* Культуралогія: Энцыкл. давед./ Э. С. Дубянецкі; Маст. А. А. Глекаў. — Мн.: БелЭн, 2003. —384 с.:іл ISBN 985-11-0277-6

Катэгорыя:Нацыяналізм
Катэгорыя:Нацыянальнасць
Аўгустус П’юджын

'''Аўгустус Уэлбі Нортмар П'юджын''' () ( — ) — брытанскі архітэктар і тэарэтык архітэктуры, адзін з найважнейшых прадстаўнікоў неаготыкі. Напачатку свайго творчага шляху ўдзельнічаў у адбудове Вестмінстэрскага палацу пасля пажару 1834 ў якасці асістэнта Чарлза Бары. Асноўным кірункам працы П'юджына было будаўніцтва цэркваў. Сам ён перайшоў у каталіцтва ў 1835, але працягваў будаваць і англіканскія храмы.

## Жыццё 
Аўгустус Уэлбі Нортмар П'юджын паходзіў з французскай пратэстанцкай сям'і. Ягоны бацька, Аўгустус Чарлз П'юджын, быў вядомым малявальшчыкам. Пачатковую адукацыю хлопчык атрымаў у школе Крайстс Хоспітал. Яго таленты ў дызайне былі рана заўважаныя, і ва ўзросце 15 год ён ужо працаваў над эскізамі мэблі для Віндзарскага палаца (сам ён пазней даволі скептычна ацэньваў свае раннія работы).

У 1831 годзе ён ажаніўся ў першы раз, з Эн Гарнэт. У маі наступнага году яна памерла пры родах. У 1933 П'юджын пабраўся шлюбам з Луізай Бэртан, якая нарадзіла яму шасцярых дзяцей (сярод іх — Эдварда Уэлбі П'юджына). У 1835 годзе П'юджын прыняў каталіцтва, жонка пераняла яго прыклад у 1839. У 1844 годзе Луіза памерла. У 1848 П'юджын ажаніўся ў трэці раз, з Джэйн Ніл, і меў з ёю дваіх дзяцей (сярод іх быў Пітэр Пол П'юджын). У 1852 годзе ён памёр ва ўзросце 40 год, магчыма ў выніку атручвання ртуццю.

## Погляды 
[thumb|Касцёл [Францішак Ксаверы|св. Францішка Ксаверыя ў Берыме (Новы Паўднёвы Уэльс), створаны Аўгустусам П'юджынам]]

Свае погляды П'юджын выказаў у працах «Ісцінныя прынцыпы спічастай альбо хрысціянскай архітэктуры» (1841) і «Апалогія адраджэння хрысціянскай архітэктуры ў Англіі» (1843). У якасці асноўнага правіла добрай архітэктуры ён прапануе наступнае: кожны элемент будынку павінны мець сваё прызначэнне, і карысныя часткі канструкцыі трэба ўпрыгожваць, а не хаваць за асобна сканструяванымі ўпрыгожаннямі. Сярод іншых прыкладаў ён звяртае ўвагу на цвікі і скобы, якія ў готыцы не хаваюцца і не маскіруюцца, а робяцца часткаю агульнага ўзору.

Зыходзячы з гэтых жа прынцыпаў, П'юджын рэзка крытыкуе класіцызм у царкоўнай архітэктуры. На ягоную думку, антычныя храмы будаваліся для прынцыпова іншага тыпу набажэнстваў, і перапрыстасаванне гэтай канструкцыі для хрысціянскае літургіі ў кожным разе знішчае характэрны выгляд будынку, да якога імкнецца архітэктар-класіцыст. У той жа час, паводле П'юджына, канструкцыя і эстэтыка гатычнага храма цалкам абумоўлена патрэбамі хрысціянскага набажэнства і павінна служыць узорам для архітэктараў усіх пазнейшых часоў. Апроч таго, антычную архітэктуру ён лічыць недасканалай, бо тая механічна пераносіць прынцыпы драўлянага дойлідства на каменныя будынкі, ў той час як готыка абапіраецца на ўласцівасці менавіта камня і цэглы. Адзіным вытлумачэннем прыняцця антычнае архітэктуры за ідэал П'юджын называе захапленне паганствам і перадузятасць да хрысціянскага сярэднявечча.

Падобныя погляды П'юджын выказваў і адносна іншых галінаў мастацтва, у прыватнасці заклікаючы да адраджэння грэгарыянскага спеву.

## Спасылкі 
П'юджын, Аўгустус
П'юджын, Аўгустус
522 да н.э.

## Падзеі 
* Персідскі цар Дарый I заваяваў Вавілон

## Нарадзіліся
## Памерлі 
* Палікрат, старажытнагрэчаскі тыран вострава Самас


Катэгорыя:520-я да н.э.
Аталанта

**Аталанта** — імя гераіні старажытнагрэчаскай міфалогіі, аповяд аб якой мае некалькі версій . Часам адрознівалі двух Аталант: аркадскую і беатыйскую (жонку Гіпамена). Міфы аб абедзвюх Аталантах часта змешваюцца і знаходзяцца ў сувязі з паданнямі аб Артэмідзе.

Дачка Іаса і Клімены, альбо Схенея, альбо Менала (па Еўрыпідзе).

Пасля смерці яе душа абрала наступнае жыццё мужчыны-атлета .

Дзейсная асоба трагедый Эсхіла, Крытыя, Арыстыя і Пакувія «Аталанта», а таксама камедый Эпіхарма, Стратыда, Алексіда, Еўтыкла, Філілія, Філетэра, Амфіса «Аталанта».

Катэгорыя:Гераіні старажытнагрэчаскіх міфаў
Катэгорыя:Арганаўты
Барэады

**Барэады** — персанажы грэчаскіх міфаў і легенд:, сыны Барэя і Арэйфіі; уяўляліся акрыленымі.

Прымалі ўдзел у паходзе арганаўтаў, падчас якога, прыбыўшы ў фракійскі Салмідэс да цара Фінея, вызвалілі сваю сястру Клеапатру, жонку Фінея, з яе сынамі, з вязніцы, куды яна была пасаджаная мужам па напутствам другой яго жонкі. Па іншай версіі падання, яны вызвалілі самога Фінея ад гарпій, за што Фіней паведаміў арганаўтам, як мінуць Сімплегады. Паводле некаторых паданняў Барэады загінулі, пераследваючы гарпій, а па іншых паданнях былі забітыя Гераклам, на в. Тэнас, дзе паказвалі іх магільні. Казалі, што адна з калон, стаялых на гэтых магільнях, круцілася пры павеве паўночнага ветру (Барэя).

Катэгорыя:Арганаўты
Катэгорыя:Героі старажытнагрэчаскіх міфаў
Катэгорыя:Фракія ў старажытнагрэчаскай міфалогіі
Бут

**Бут** — персанаж старажытнагрэчаскай міфалогіі, арганаўт. Сын Тэлеонта і Зеўксіпы, дочкі Эрыдана, з Афін.
 
Калі карабель Арго праплываў міма сірэн, кінуўся ў мора да Сірэн. Афрадыта перанесла яго ў Лілібей, дзе і нарадзіла яму сына Эрыка.

Па іншай версіі, бацька Эрыка — туземны цар Бут, які карыстаўся вялікай славай.

Катэгорыя:Героі старажытнагрэчаскіх міфаў
Катэгорыя:Арганаўты
Катэгорыя:Сіцылія ў старажытнагрэчаскай міфалогіі
Біяпаліва

**Біяпаліва** — паліва з біялагічнай сыравіны, якое вырабляюць звычайна пасля перапрацоўкі біялагічных адходаў. Ёсць таксама праекты рознай ступені прапрацаванасці, накіраваныя на выраб біяпаліва з цэлюлозы і розных тыпаў арганічных адходаў, але гэтыя тэхналогіі на ранняй стадыі распрацоўкі або камерцыялізацыі. Вылучаюць вадкае біяпаліва (для рухавікоў унутранага згарання, напрыклад, этанол, метанол, біядызель), цвёрдае біяпаліва (дровы, брыкеты, паліўныя гранулы, дранка, салома, шалупінне) і газападобнае (біягаз, вадарод).

## Цвёрдае біяпаліва 
Распаўсюджанае ўжыванне паліўных пелет — цвёрдага паліва з біямасы (адкідаў дрэваапрацоўчых і сельскагаспадарчых вытворчасцяў). Таксама ў цяперашні час еўрапейскія краіны праводзяць эксперыменты па гадоўлі энергетычных лясоў для вытворчасці біямасы. На вялікіх плантацыях выгадоўваюцца хуткарослыя дрэвы: таполя, акацыя, эўкаліпт і іншыя. Выпрабавана каля 20 відаў раслін. Плантацыі могуць быць камбінаванымі, калі паміж шэрагамі дрэў вырошчваць іншыя сельскагаспадарчыя культуры, напрыклад, таполя спалучаецца з ячменем. Перыяд ратацыі энергетычнага лесу — 6-7 гадоў.

## Вадкае біяпаліва 
Метадам піролізу з алейных культур пры дапамозе этэрыфікацыі выціснутага алею вырабляецца рознае дызельнае паліва (біядызель). Праводзяцца даследаванні па гадоўлі высокапрадуктыўных плантацый алейных водарасцей.

Шляхам ферментацыі з культур, якія змяшчаюць цукрозу і крухмал (злакі, бульба, цукровы бурак), і з папярэднім гідролізам у выпадку выкарыстання расліннай сыравіны, якая ўтрымлівае цэлюлозу (драўніна, салома, раслінныя адкіды), атрымоўваюць этанол (біяэтанол). Этанол ужываецца ў якасці маторнага паліва ў чыстым выглядзе і ў сумесі з бензінамі, выкарыстоўваецца для вытворчасці этыл-трэт-бутылавага эфіру — якаснага паліва для бензінавых рухавікоў, якое з’яўляецца часткова біяпалівам, у адрозненне ад метыл-трэт-бутылавага эфіру.

## Газавае біяпаліва 
У адрозненне ад газіфікацыі вугалю, газіфікацыя біямасы адбываецца пры ніжэйшай тэмпературы. З 1 кг біямасы можна атрымаць да 0,6 кг біягазу, у якім утрыманне вадароду не перавышае ~5 % масы. Біягаз таксама атрымоўваюць з гною жывёл метадам метанавага браджэння. Біягаз на 55-75 % складаецца з метану і на 25-45 % з CO2. З тоны гною буйной рагатай жывёлы (у сухой масе) атрымоўваецца 250—350 кубічных метраў біягазу. Адна з разнавіднасцяў біягазу — лэндфіл газ, які атрымоўваецца на муніцыпальных сметніках бытавых адкідаў.

## Спасылкі 
* Green Car Congress
* Global Renewable Fuels Alliance
* IATA Technology Roadmap 
* 2nd Generation Biomass Conversion Efficiency study
Дэўкаліён

**Дэўкаліён** — персанаж старажытнагрэчаскай міфалогіі. Старэйшы сын кноскага ванакта Мінаса і Пасіфаі, крыцкі цар, згаданы ўжо ў «Іліядзе».

Удзельнік Калідонскага палявання. У Гігіна мянуецца ўдзельнікам паходу арганаўтаў, аднак, мабыць, зблытаны з цёзкай (сынам Гіперасія), бо ў Апалонія, Валера Флака і Псеўда-Апаладора не згаданы сярод арганаўтаў.

Жанаты з Арыстыадай, дачкой Дыяніса і Метаніры, з якой пазнаёміўся падчас вэрхалу на востраве Скірас, дзе тая была вярхоўнай жрыцай Дыяніса . Бацька Ідаменея, правадыра крыцян у Траянскай вайне, і Эфона. Дапамог Тэсею высватаць Федру. Стаўшы царом Крыта, склаў звяз з Афінамі. Паводле гісторыка Клідэма, забіты ў Кносе Тэсеем падчас уварвання афінян на Крыт.

Катэгорыя:Героі старажытнагрэчаскіх міфаў
Катэгорыя:Арганаўты
Катэгорыя:Міфы Крыта
Гілас

**Гілас** («дзіцё лесу») — персанаж старажытнагрэчаскай міфалогіі. Быў вельмі прыгожы. Сын Феадаманта і Менодыкі, з Эхаліі або Аргоса. Або з зямлі дрыопаў, або сын Дрыопа. Або сын Кеіка.

Арганаўт. Юнак, умілаваны Геракла. У бітве з даліонамі забівае Сагеса.

Адправіўшыся за вадой, выкрадзены німфамі. Гэта адбылося ў Мізіі каля Кіаса. Німфы ракі Асканій, ператварылі Гіла ў рэха. Паводле Страбону, гэта было на гары Арганфоній у горада Кіас.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Героі старажытнагрэчаскіх міфаў
Катэгорыя:Міфы Фесаліі
Катэгорыя:Арганаўты
Катэгорыя:Малая Азія ў старажытнагрэчаскай міфалогіі
The Smiths

**The Smiths** — брытанскі рок гурт, заснаваны ў 1982 годзе ў Манчэстэры. Лічыцца адным з найважнейшых прадстаўнікоў брытанскай незалежнай сцэны 1980-х гадоў. Музыка гурта паўплывала на творчасць такіх гуртоў як «The Cranberries», «Radiohead», «The Killers», «My Chemical Romance», «Bloc Party», «The Stone Roses», «Blur», «Suede», «Oasis», «The Libertines», «The Organ», «Brand New», «The Verve», «Belle and Sebastian» і «Doves».

## Гісторыя 
Да стварэння The Smiths у 1982 годзе Джоні Мар граў у гуртах «Sister Ray», «Freaky Part», «White Dice» і «Paris Valentinos». Тым часам Морысі на працягу некалькіх тыдняў спяваў з «The Nosebleeds» і праслухоўваўся ў «Slaughter & the Dogs». Калі Морысі быў падлеткам, «Melody Maker» друкавалі яго лісты, а яго твор «James Dean Isn’t Dead» быў апублікаваны «Babylon Books» у познія 1970-я. Морысі таксама быў прэзідэнтам англійскага фанацкага клуба «New York Dolls». Вясной 1982 года Морысі сустрэўся з Марам, які праз знаёмых шукаў лірыка. Яны пачалі пісаць песні і запісвалі свае дэма з Сайманам Уолстэнкрафтам. Да восені яны выбралі назву The Smiths і да іх далучыліся Майк Джойс як барабаншчык і Эндзі Рурк як басіст. Сваё першае шоу The Smiths правялі ў канцы 1982 года, а вясной 1983 года ў Манчэстэры з’явіліся іх нешматлікія, але верныя фанаты.

## Склад гурта 
## Дыскаграфія 
### Студыйныя альбомы 
* «The Smiths» (1984)
* «Meat Is Murder» (1985)
* «The Queen Is Dead» (1986)
* «Strangeways, Here We Come» (1987)

### Самотнікі 
* «Hand in Glove» (1983)
* «This Charming Man» (1983)
* «What Difference Does It Make?» (1984)
* «Heaven Knows I'm Miserable Now» (1984)
* «William, It Was Really Nothing» (1984)
* «How Soon Is Now?» (1985)
* «Shakespeare's Sister» (1985)
* «That Joke Isn't Funny Anymore» (1985)
* «The Boy with the Thorn in His Side» (1985)
* «Bigmouth Strikes Again» (1986)
* «Panic» (1986)
* «Ask» (1986)
* «Shoplifters of the World Unite» (1987)
* «Sheila Take a Bow» (1987)
* «Girlfriend in a Coma» (1987)
* «I Started Something I Couldn't Finish» (1987)
* «Last Night I Dreamt That Somebody Loved Me» (1987)
* «Stop Me If You Think You've Heard This One Before» (1987)
* «There Is a Light That Never Goes Out» (1992)

## Спасылкі 
* Фэн-сайт Морысі 
* Ілюстраваная дыскаграфія «The Smiths» 
* allmusic.com/the-smiths/biography

Катэгорыя:Музычныя калектывы Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Музычныя калектывы, якія з’явіліся ў 1982 годзе
Катэгорыя:Музычныя калектывы, якія зніклі ў 1987 годзе
Алена Іванаўна Малахавец

**Алена Іванаўна Малахавец** у дзявоцтве **Бурман** (; , Архангельск — , Петраград) — аўтар папулярнага кулінарнага даведніка.

## Біяграфія 
Нарадзілася ў сям’і начальніка архангельскай мытні. Рана асірацела, з пратэкцыі бабулі, якая ўзяла на сябе ўсе выдаткі, 14-гадовая Алена залічаная ў Смольны інстытут для высакародных дзеўчын ў Санкт-Пецярбургу. Скончыла інстытут у 1848 г. з добрымі адзнакамі. Тры гады поўнай ізаляцыі ад знешняга свету, магчыма, прычыніліся да душэўнага неспакою А. Малахавец у будучыні.

Пасля вяртання ў Архангельск, выйшла замуж за галоўнага архітэктара горада Франца Францавіча Малахаўца, які быў старэйшы за яе на 11 гадоў. Затым архітэктар Малахавец праведзены на службу ў Курск. У Курску у 1861 г. А. Малахавец выдала сваю самую вядомую кнігу — кулінарную энцыклапедыю «Падарунак маладым гаспадыням, ці сродак да памяншэння выдаткаў у хатняй гаспадарцы» (*Подарокъ Молодымъ хозяйкамъ или Средство къ уменьшенію расходовъ Въ домашнемъ хозяйствѣ*). Праз 5 гадоў кніга была перавыданая, агулам да 1917 года кніга вытрымала 29 перавыданняў.

У гады руска-турэцкай вайны А. Малахавец захапілася містыцызмам і пачала пісаць павучальныя творы з развагамі пра рэлігію і містыку — «Манархізм, нацыяналізм і праваслаўе», «Кароткая гісторыя домабудаўніцтва Сусвету», «Таямніца гора і смут нашага часу і якар выратавання для тых, хто замахваецца на бязвер’е, забойства, самагубства і крайнюю амаральнасць».

Пахавана 15 снежня 1918 г. у Петраградзе.

Фактычна адзіным бібліёграфам А. І. Малахавец з’яўляецца галандскі славіст Эхберт Хартман.

## Літаратура 
* Филиппова Т. Слово редактора: «Кухня есть дело общечеловеческое» // «Библиотечное дело» № 05(95), 2009;
* Хартман Э. Елена Ивановна Молоховец / Перев. с голладск. А. Ф. Смирновой // «Звезда» № 3, 2000.

Катэгорыя:Пісьменнікі Расіі
Маўру Рамус

**Ма́ўру Ра́мус** (;  — ) — бразільскі футбаліст, абаронца. Чэмпіён свету 1958 і 1962 у складзе нацыянальнай зборнай Бразіліі.

## Тытулы 
* Чэмпіён свету (2): 1958, 1962
* Чэмпіён Паўднёвай Амерыкі (1): 1949
* Пераможца Кубка Бразіліі (5): 1961, 1962, 1963, 1964, 1965
* Чэмпіён штата Сан-Паўлу (9): 1948, 1949, 1953, 1957, 1960, 1961, 1962, 1964, 1965
* Пераможца турніру Рыа-Сан-Паўлу (4): 1959, 1963, 1964, 1966
* Пераможца Кубка Лібертадорэс (2): 1962, 1963
* Пераможца Міжкантынентальнага Кубка (2): 1962, 1963

## Крыніцы 
## Літаратура 
* *Руднік В.* Чэмпіёны свету па футболе 1930—2006. — Беласток: «Set-Print», 2006.

Катэгорыя:Футбалісты Бразіліі
Катэгорыя:Ігракі ФК Арура
Катэгорыя:Ігракі ФК Талука
Катэгорыя:Ігракі ФК Сантус
Катэгорыя:Ігракі ФК Сан-Паўлу
Катэгорыя:Футбольныя трэнеры Бразіліі
Катэгорыя:Трэнеры ФК Сантус
Катэгорыя:Двухразовыя чэмпіёны свету па футболе
Катэгорыя:Чэмпіёны Паўднёвай Амерыкі па футболе
Мір

**Мір** — стан спакою і гармоніі, перыяд між войнамі. Ужываецца як у значэнні міру ў душы чалавека, так і між групамі людзей, народамі і дзяржавамі. У апошнім выпадку мір абазначае не адсутнасць канфліктаў, а згоду вырашаць канфлікты без прыбягання да гвалту. Мір грунтуецца на неваеннай знешняй палітыцы паміж дзяржавамі, уліку нацыянальных інтарэсаў кожнай з бакоў, а таксама на дамовах, альбо іншых дакументах, заключаных паміж бакамі. Нярэдка мір перарываецца вайной. Без мір няма ні грамадскай, ні асабістай бяспекі. Паводле некаторых дадзеных, пасля 1945 года на планеце было ўсяго толькі 26 мірных дзён.

Звязаныя з мірам тэрміны пацыфізм, пацыфікація паходзяць ад рымскага бога міру Пакса ().
## Тэрыторыі — захавальнікі міру 
На Зямлі існуюць такія тэрыторыі, у якіх мір доўжыўся вельмі доўгія гады.

На тэрыторыі Заходняй Еўропы мір доўжыцца ўжо 72 гады, з моманту заканчэння Другой сусветнай вайны. Гэта самы доўгі перыяд міру ў Еўропе. Але нават тут дзейнічаюць сепаратысцкія тэрарыстычныя арганізацыі, як то ЭТА і ІРА. Таксама вайсковыя кантынгенты многіх заходнееўрапейскіх краін, як і наогул еўрапейскіх, удзельнічаюць у войнах у іншых рэгіёнах.

## Арганізацыі 
Для захавання міру на тэрыторыі ўсёй планеты дзяржавы ствараюць сумесныя аб'яднанні. Прыкладам такога аб'яднання можа служыць Арганізацыя Аб'яднаных Нацый.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Вікіпедыя:Істотныя артыкулы
Катэгорыя:Пацыфізм
Катэгорыя:Палітычная філасофія
Прэзідэнцкія выбары ў Прыднястроўі (1991)

**Прэзідэнцкія выбары ў Прыднястроўі** адбыліся 1 снежня 1991, яны былі першымі прэзідэнцкімі выбарамі пасля абвяшчэння незалежнасці ПМР. Разам з прэзідэнтам абіраўся віцэ-прэзідэнт ПМР. Удзельнічала тры пары кандыдатаў:
* Ігар Смірноў (кандыдат у прэзідэнты) і Аляксандр Караман (кандыдат у віцэ-прэзідэнты),
* Грыгорый Маракуца (кандыдат у прэзідэнты) і Барыс Акулаў (кандыдат у віцэ-прэзідэнты),
* Грыгорый Благадарны (кандыдат у прэзідэнты) і Людміла Алфер’ева (кандыдат у віцэ-прэзідэнты).

Прэзідэнтам ПМР быў абраны Ігар Смірноў, за якога прагаласавала 65,4 % прыднястроўцаў, якія прынялі ўдзел у галасаванні. Грыгорый Маракуца набраў 31 % галасоў, Грыгорый Благадарны 1,5 %. Усяго ў выбарах удзельнічала 372 тысячы чалавек, ці 78 % грамадзян, якія былі ўнесены ў спісы для галасавання.

Катэгорыя:Палітыка Прыднястроўя
Аліварыя

]]

**Піўзавод Аліварыя** — найстарэйшая піваварная кампанія Беларусі, якая размешчана ў Мінску.

## Гісторыя 
У 1864 г. мінскай мяшчанкай Фрумкінай на месцы сучаснага завода была пабудавана драўляная піваварня. Пазней уладальнікам піваварні стаў граф Карл Эмерыкавіч Чапскі, які ў 1894 г. пабудаваў каменную піваварню. У 1898 г. піваварня была прададзена аўстрыйскім купцам братам Лекертам, пасля чаго прадпрыемства пачало звацца заводам Лекертаў. У 1917 г. завод быў нацыяналізаваны і атрымаў назву «Піўзавод Беларусь».

У Вялікую Айчынную вайну на заводзе дзейнічала з верасня 1941 г. група Мінскага камуністычнага падполля. Аб’ядноўвала 16 чалавек з ліку работнікаў завода — камуністаў, камсамольцаў і беспартыйных (сакратар падпольнай партыйнай арганізацыі Н. Р. Зікуненка). Пад кіраўніцтвам падпольных Мінскага гаркома КП(б)Б і Варашылаўскага райкома КП(б)Б на канспіратыўных кватэрах членаў групы В. П. Сіневіча (вул. Старажоўская, д. 26, кв. 1) і П. М. Цвяткова (вул. Беламорская, д. 19, кв. 2) падпольшчыкі наладзілі выпуск лістовак, перапісвалі зводкі Саўінфармбюро, размнажалі матэрыялы надпольнай газеты «Звязда». Падпольшчыкі перапраўлялі партызанам зброю, медыкаменты, адзенне, бланкі дакументаў і разведданыя. Восенню 1942 г. акупанты выкрылі групу. 4-6 кастрычніка большасць яе членаў была арыштавана. У фашысцкіх засценках загінулі 11 падпольшчыкаў. У 1970 годзе на будынку піваварнага завода змешчана мемарыяльная дошка падпольшчыкам, абноўленая ў 1984 годзе (арх. Б. Сідарэнка; сілумін). Сам завод падчас вайны не быў зруйнаваны і працягваў вытворчасць.

У 1994 г. завод быў пераўтвораны ў ААТ «Піўзавод Аліварыя». У кастрычніку 2005 г. уладальнікам 30 % акцый стаў Еўрапейскі банк рэканструкцыі і развіцця (ЕБРР). У канцы 2006 г. 30 % дадатковай эмісіі акцый набыў Baltic Beverages Holding, пасля чаго доля ЕБРР склала 21 %.

У 2008 міжнародная кампанія Carlsberg Group выкупіла долю Baltic Beverages Holding і стала стратэгічным інвестарам ААТ «Піўзавод Аліварыя». У 2011 Carlsberg Group, у выніку шэрагу здзелак, у тым ліку праз публічную прапанову выкупіць акцыі, павялічыла сваю долю ў статутным фондзе ААТ «Піўзавод Аліварыя» да 67,8 %, стаўшы ўладальнікам кантрольнага пакета акцый.

## Вытворчасць 
У 2007 годзе доля ААТ «Піўзавод Аліварыя» у агульным аб’ёме вытворчасці піва ў Беларусі склала 12,7 %. Прадпрыемства вырабляе 11 гатункаў піва:
* Аліварыя Безалкогольное
* Аліварыя Десятка
* Аліварыя Крепкое
* Аліварыя Золотое
* Аліварыя Экстра
* Аліварыя Троицкое
* Аліварыя Рождественское (сезонны гатунак, вырабляецца толькі зімой)
* Бровар Классическое
* Бровар Крепкое
* Бровар Светлое
* Data 1864

## Музей 
Пры заводзе створаны музей піваварства. 

## Спасылкі 
*Сайт музея
* Афіцыйны сайт 
* Аграпрамысловы партал Беларусі 

Катэгорыя:Піваварныя кампаніі Беларусі
Катэгорыя:Прадпрыемствы Мінска
Катэгорыя:З’явіліся ў 1864 годзе
Катэгорыя:1864 год у Мінску
Закон Шарля

**Зако́н Ша́рля** – адзін з газавых законаў, які вызначае паводзіны ідэальнага газу ў ізабарным працэсе. Гэты закон сцвярджае, што пры пастаянным ціску аб'ём газу прапарцыйны яго тэмпературы, гэта значыць, адносіна аб'ёму да тэмпературы застаецца нязменнай:

\frac V T = const

## Гл. таксама 
* Закон Авагадра
* Закон Бойля — Марыёта
* Закон Гей-Люсака

## Літаратура 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* Gay-Lussac’s Law of Combining Gas Volumes
* Amonton’s Law

Шарля
Катэгорыя:Тэрмадынаміка
Прэзідэнцкія выбары ў Прыднястроўі (2001)

**Прэзідэнцкія выбары ў Прыднястроўі** адбыліся 9 снежня 2001, яны былі трэцімі прэзідэнцкімі выбарамі пасля агалошання незалежнасці ПМР. Разам з прэзідэнтам абіраўся віцэ-прэзідэнт ПМР. Удзельнічала тры пары кандыдатаў:
* Ігар Смірноў (кандыдат у прэзідэнты) і Уладзімір Ляонц'еў (кандыдат у віцэ-прэзідэнты),
* Том Зяновіч (кандыдат у прэзідэнты) і Уладзімір Кузняцоў (кандыдат у віцэ-прэзідэнты), 
* Аляксандр Радчанка (кандыдат у прэзідэнты) і Аляксандр Яворскі (кандыдат у віцэ-прэзідэнты).

Кандыдатам ад ліберальнай апазіцыі ў прэзідэнты Аляксею Сафонаву і віцэ-прэзідэнты Віктару Скоку ЦВК рэспублікі адмовіў у рэгістрацыі. Прэзідэнтам ПМР быў абраны Ігар Смірноў, за якога прагаласавала 81,85 % прыднястроўцаў, якія прынялі ўдзел у галасаванні. За Тома Зяновіча прагаласавала 6,68 %, за Аляксандру Радчанку — 4,65%. Усяго ў выбарах удзельнічала 254 863 чалавека 62,89 % грамадзян, якія былі ўнесены ў спісы для галасавання.

Катэгорыя:Палітыка Прыднястроўя
Прэзідэнцкія выбары ў Прыднястроўі (2006)

**Прэзідэнцкія выбары ў Прыднястроўі** адбыліся 10 снежня 2006, яны былі чацвёртымі прэзідэнцкімі выбарамі пасля агалошання незалежнасці ПМР. Разам з прэзідэнтам абіраўся віцэ-прэзідэнт ПМР. Удзельнічала чатыры пары кандыдатаў:
* Ігар Смірноў (кандыдат у прэзідэнты) і Аляксандр Каралёў (кандыдат у віцэ-прэзідэнты),
* Пётр Тамайлы (кандыдат у прэзідэнты) і Аляксандр Коршунаў (кандыдат у віцэ-прэзідэнты), 
* Надзея Бандарэнка (кандыдат у прэзідэнты) і Анатолій Бажэнаў (кандыдат у віцэ-прэзідэнты),
* Андрэй Сафонаў (кандыдат у прэзідэнты) і Грыгорый Валавой (кандыдат у віцэ-прэзідэнты).

Прэзідэнтам ПМР быў абраны Ігар Смірноў, за якога прагаласавала 82,4 % прыднястроўцаў, якія прынялі ўдзел у галасаванні. За Пятра Тамайлы прагаласавала 2,1 %, за Надзею Бандарэнка — 8,1 %, за Андрэя Сафонава — 3,9%. Усяго ў выбарах удзельнічала 257 810 чалавека 66,1 % грамадзян, якія былі ўнесены ў спісы для галасавання.

Катэгорыя:Палітыка Прыднястроўя
Карачаеўск

**Карачаеўск** () — горад (з 1929) у Расіі, у складзе Карачаева-Чаркесіі. Насельніцтва 20,9 тыс. чал. (2005). Заснаваны ў 1926 годзе.

Размешчаны за 60 км на паўднёвы захад ад Чаркеска, у адгор'ях Скалістага хрыбта Вялікага Каўказа, на Ваенна-Сухумской аўтамабільнай дарозе. Вышыня над узроўнем мора — каля 900 м.

Кандэнсатарны і жалезабетонны заводы, прадпрыемствы харчовай прамысловасці (хлебазавод, малочны і піваварны заводы; вытворчасць мінеральнай вады).

Катэгорыя:Гарады Карачаева-Чаркесіі
Асінаўка

Назву **Асі́наўка** маюць:

## Населеныя пункты 
### Беларусь 
* Віцебская вобласць:
** Асінаўка — вёска ў Аршанскім раёне
** Асінаўка — вёска ў Верхнякрывінскім сельсавеце Бешанковіцкага раёна
** Асінаўка — былая вёска ў Соржыцкім сельсавеце Бешанковіцкага раёна
** Асінаўка — хутар у Браслаўскім раёне
** Асінаўка — вёска ў Ноўкінскім сельсавеце Віцебскага раёна
** Асінаўка — вёска ў Шапечынскім сельсавеце Віцебскага раёна
** Асінаўка — вёска ў Глыбоцкім раёне
** Асінаўка — вёска ў Докшыцкім раёне
** Асінаўка — вёска ў Дубровенскім раёне
** Асінаўка — вёска ў Сенненскім раёне
** Асінаўка 1 — вёска ў Сенненскім раёне
** Асінаўка 2 — вёска ў Сенненскім раёне
** Асінаўка — вёска ў Ушацкім раёне
** Асінаўка — вёска ў Шаркаўшчынскім раёне
* Гомельская вобласць:
** Асінаўка — былы пасёлак у Буда-Кашалёўскім раёне
** Асінаўка — вёска ў Жлобінскім раёне
** Асінаўка — вёска ў Старасельскім сельсавеце Рагачоўскага раёна
** Асінаўка — пасёлак у Балатнянскім сельсавеце Рагачоўскага раёна
** Асінаўка — вёска ў Светлагорскім раёне
** Асінаўка — вёска ў Меркулавіцкім сельсавеце Чачэрскага раёна
** Асінаўка — былая вёска ў Палескім сельсавеце Чачэрскага раёна
* Гродзенская вобласць:
** Асінаўка — вёска ў Навасёлкаўскага сельсавета Ашмянскага раёна
** Асінаўка — хутар у Кальчунскім сельсавеце Ашмянскага раёна
** Асінаўка — вёска ў Каранёўскім сельсавеце Смаргонскага раёна
** Асінаўка — хутар у Вішнеўскім сельсавеце Смаргонскага раёна
* Магілёўская вобласць:
** Асінаўка — хутар у Дрыбінскім раёне
** Асінаўка — пасёлак у Касцюковіцкім раёне
** Асінаўка — вёска ў Клічаўскім раёне
** Асінаўка — вёска ў Мсціслаўскім раёне
** Асінаўка — аграгарадок у Чавускім раёне
** Асінаўка — вёска ў Меркулавіцкім сельсавеце Чачэрскага раёна.
** Асінаўка — былая вёска ў Палескім сельсавеце Чачэрскага раёна.
* Мінская вобласць:
** Асінаўка — вёска ў Барысаўскім раёне
** Асінаўка — вёска ў Валожынскім раёне
** Асінаўка — вёска ў Асіпавіцкім сельсавеце Вілейскага раёна
** Асінаўка — вёска ў Хаценчыцкім сельсавеце Вілейскага раёна
** Асінаўка — вёска ў Крупскім раёне
** Асінаўка — назва вёскі Карпаўка Крупскага раёна да 1978 года
** Асінаўка — вёска ў Чэрвеньскім раёне

### Расія 
* Асінаўка (Асцёрскае сельскае паселішча)
* Асінаўка (Сыракоранскае сельскае паселішча)
* Асінаўка (Хіславіцкі раён)

## Вадаёмы 
### Беларусь 
* Асінаўка — возера ў Мёрскім раёне Віцебскай вобласці.
* Асінаўка — рака ў Пухавіцкім раёне Мінскай вобласці, правы прыток ракі Пціч.
* Асінаўка — рака ў Дзяржынскім і Пухавіцкім раёнах Мінскай вобласці, левы прыток ракі Ліванка.
Уладзімір Галубовіч

**Уладзімір Галубовіч** (,  — ) — польскі археолаг.

## Біяграфія 
Уладзімір Галубовіч скончыў Віленскі ўніверсітэт (1932), пасля чаго працаваў у археалагічным музеі ўніверсітэта, якое магло быць старой Лідай, пра якую пісаў Тэадор Нарбут.
 
Склаў археалагічныя карты даследаваных тэрыторый. Вывучаў старажытную Вільню, Мінск, апрацоўваў матэрыялы раскопак Гродна. Вывучаў ганчарную вытворчасць у Заходняй Беларусі. Займаўся этнаграфіяй і тапанімікай. З 1944 годзе У. Галубовіч навуковы супрацоўнік Інстытута гісторыі АН БССР. У 1946-62 прафесар Торуньскага і Уроцлаўскага ўніверсітэтаў, кіраўнік Уроцлаўскага аддзялення . Даследаваў помнікі на захадзе Польшчы (Аполе) і ў ГДР.

Катэгорыя:Археолагі Літвы
Катэгорыя:Археолагі Польшчы
Чаркеск

**Чаркеск** () — горад (з 1931 года) ў Расіі, адміністрацыйны цэнтр Карачаева-Чаркесіі. Насельніцтва 117,1 тыс. чал. (2005). Заснаваны ў 1804 годзе казакамі 3-га Хапёрскага палка, як рускае ваеннае ўмацаванне на Кубанскай памежнай лініі.

Горад размешчаны ў Перадкаўказзі, на правым беразе ракі Кубань. Заводы: халадзільнага машынабудавання, резинотехнических вырабаў, нізкавольтнай апаратуры, хімічны, цэментавы. Чыгуначная станцыя. Пачатковы пункт Ваенна-Сухумскай дарогі.

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Зноскі 
## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарады Карачаева-Чаркесіі

Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1825 годзе
Усць-Джэгута

**Усць-Джэгута** () — горад (з 1975) у Расіі, адміністрацыйны цэнтр Усць-Джэгуцінскага раёна Карачаева-Чаркесіі. Насельніцтва 32,1 тыс. чал. (2005). 

Горад размешчаны на правым беразе ракі Кубань, за 15 км ад Чаркеска. Завод жалезабетонных вырабаў, цэментавы завод, вапнавы завод, завод сілікатнай цэглы.

Катэгорыя:Гарады Карачаева-Чаркесіі
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1861 годзе
Алімп

**Алімп** () — найболей высокі горны масіў у Грэцыі (2917 м). Нацыянальны парк. Гара размешчаная на паўночным усходзе Фесаліі і ў старажытнасці служыла натуральнай мяжой Грэцыі і Македоніі.

У старажытнагрэчаскай міфалогіі Алімп — святая гара, месца знаходжання найвышэйшых богаў на чале з Зеўсам.

## Спасылкі 
* Энцыклапедыя антычнай міфалогіі: Алімп 
* Энцыклапедыя антычнай міфалогіі: Алімпійскія багі 
* Тlymbos (Olympus) Climbing Information (ангел.)

Катэгорыя:Горы Грэцыі
Катэгорыя:Геаграфія грэчаскай міфалогіі
Катэгорыя:Міфы Фесаліі
Катэгорыя:Свяшчэнныя горы
Тэберда

**Тэберда́** (, ) — горад (з 1971) у Расіі, у складзе гарадской акругі «Горад Карачаеўск» Карачаева-Чаркесіі.  Зачнаваны ў 1868 годзе.

Горад размешчаны на паўночных схілах Вялікага Каўказа, за 105 км на поўдзень ад Чаркеска, на Ваенна-Сухумскай дарозе. Назва — ад аднайменнай ракі, у даліне якой знаходзіцца горад. Тэберда — курортны горад, тут знаходзіцца шмат санаторыяў і дамоў адпачынку.
## Насельніцтва 
Катэгорыя:Гарады Карачаева-Чаркесіі
Хэлена Цэгак-Галубовіч

**Хэлена Цэгак-Галубовіч** (; , г. Станіслаў (цяпер Івана-Франкоўск) — ) — польскі археолаг.

## Біяграфія 
Скончыла ў 1930 годзе факультэт філасофіі і права Львоўскага ўніверсітэта. У 1931—1939 гадах супарцоўнік кафедры археалогіі Віленскага ўніверсітэта, пазней — Літоўскага музея мастацтва.

У 1935—1939 гадах Х. Цэгак-Галубовіч разам з мужам У. Галубовічам праводзіла раскопкі ў Заходняй Беларусі, на тэрыторыі Глыбоцкага, Міёрскага, Пастаўскага, Навагрудскага, Лідскага і іншых раёнаў.

У 1945 годзе Х. Цэгак-Галубовіч супрацоўнік Інстытута гісторыі АН БССР. У 1946—1950 гадах ад’юнкт (асістэнт) кафедры археалогіі Торуньскага ўніверсітэта імя М. Каперніка, у 1950—1956 — Уроцлаўскага ўніверсітэта. Прафесар (1968).

Катэгорыя:Археолагі Літвы
Катэгорыя:Археолагі Польшчы
Астыпалея

**Астыпалея** (у Апалонія Астыфалія) — у старажытнагрэчаскай міфалогіі дачка Фенікса. Па адной з версій, Астыпалея была маці Еўрыпіла. Паводле Асію, дачка Фенікса і Перымеды, нарадзіла ад Пасейдона Анкея . 

Катэгорыя:Гераіні старажытнагрэчаскіх міфаў
Катэгорыя:Міфы астравоў Эгейскага мора
Халкіопа

**Халкіопа** — старажытнагрэчаскі міфалагічны персанаж.

Жыхарка Коса. Дачка Еўрыпіла, цара Коса, куды Геракла занесла бурай. Калі Геракл узяў яе ў жонкі, ён быў апрануты ў пярэстую жаночую сукенку. Нарадзіла Гераклу Фетала/Фесала. Па Гігіну, жонка Фесала, маці Антыфа. Верагодна, гэта памылка Гігіна, а не самастойная версія.

Катэгорыя:Гераіні старажытнагрэчаскіх міфаў
Катэгорыя:Міфы астравоў Эгейскага мора
Еўрыпіл (цар Коса)

**Еўрыпіл** — персанаж старажытнагрэчаскай міфалогіі. Сын Пасейдона і Астыпалеі (па іншых, сын Пасейдона і Местры, выкрадзенай з Карынфа альбо сын Пасейдона і плеяды Келена). Цар Коса. Бацька Халкіопы. Забіты Гераклам. Ужо ў «Іліядзе» згадваецца «Еўрыпілаў Коас».

Катэгорыя:Героі старажытнагрэчаскіх міфаў
Катэгорыя:Міфы астравоў Эгейскага мора
Фідып

**Фідып.**  Сын Фесала. Жаніх Алены. Ад жыхароў Коса з братам Антыфам прывёў пад Трою 30 караблёў. У «Іліядзе» згаданы адзіны раз - у каталагу караблёў. Пры вяртанні з-пад Троі патрапіў у буру ў гары Каферэя, разам з жыхарамі Коса яго прыбіла да берагоў Андроса, затым да Кіпра, дзе ён і пасяліўся. Па іншай версіі, заняў Эфіру ў Феспротыі і стаў бацькам Эата і Паліклеі

Катэгорыя:Героі старажытнагрэчаскіх міфаў
Катэгорыя:Удзельнікі Траянскай вайны
Катэгорыя:Міфы Фесаліі
Катэгорыя:Міфы астравоў Эгейскага мора
Анкей

**Анкей** — персанаж старажытнагрэчаскай міфалогіі, цар Самаса. Паводле паэта Асія, сын Пасейдона і Астыпалеі, цар лелегаў (альбо сын Пасейдона і Алфеі. Арганаўт, па адной з версій, быў стырнікам. Жонка Самія (дачка Меандра), дзеці Перылай, Энуд, Самас, Аліферс і Партэнопа. Па адной з версій, быў жаніхом Алены. Кпіў над прадракальнікам, спрачаючыся, што вып’е віно з чары, якую трымаў у руках, аднак, не выпіўшы віна, адправіўся на паляванне, дзе быў забіты вепруком. Яго нашчадкам была Піфаіда, маці Піфагора.

## Гл. таксама 
* Анкей (сын Лікурга)

Катэгорыя:Героі старажытнагрэчаскіх міфаў
Катэгорыя:Арганаўты
Катэгорыя:Міфы астравоў Эгейскага мора