open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Уваравіцкі раён

**Ува́равіцкі раён** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка БССР у 1926—1962 гадах. Цэнтр — гарадскі пасёлак Уваравічы. 

## Гісторыя 
Раён утвораны 8 снежня 1926 года падчас другога ўзбуйнення БССР у складзе Гомельскай акругі. Цэнтр — вёска Уваравічы. У склад раёна ўключана 39 сельсаветаў: Аздзелінскі, Альхоўскі, Асобінскі, Бацунскі, Блюдніцкі, Борхаўскі, Галееўскі, Глазаўскі, Задораўскі, Іванаўскі, Івольскі, Калінінскі, Кленавіцкі, Крыўскі, Лапіцкі, Ліпскі, Лугініцкі, Міхалёўскі, Новагусявіцкі, Пераходскі, Пыцькаўскі, Пянчынскі, Рагоўскі, Радзееўскі, Рудзянецкі, Рудня-Целяшоўскі, Сінічынскі, Смычкоўскі, Старабеліцкі, Старабудскі, Старагусявіцкі, Троцкі, Уваравіцкі, Хаўхлянскі, Целяшоўскі, Цярэніцкі, Чабатовіцкі, Чарнянскі, Якімаўскі. 4 жніўня 1927 года Чарнянскі сельсавет перададзены ў склад Рэчыцкага раёна. 30 снежня 1927 года ў выніку рэарганізацыі і ўзбуйнення сельсаветаў Гомельскай акругі замест 38 сельсаветаў у раёне зацверджаны 21 сельсавет: Аздзелінскі, Бацунскі, Блюдніцкі, Борхаўскі, Бярвёнаўскі, Глазаўскі, Гусявіцкі, Івольскі, Калінінскі, Крыўскі, Лапіцкі, Ліпскі, Пянчынскі, Рудзянецкі, Смычкоўскі, Старабеліцкі, Троцкі, Уваравіцкі, Целяшоўскі, Цярэніцкі нацыянальны рускі, Чабатовіцкі. У 1931 годзе Троцкі сельсавет перайменаваны ў Сталінскі. У 1937 годзе Цярэніцкі нацыянальны рускі сельсавет рэарганізаваны ў беларускі сельсавет. З 20 лютага 1938 годзе раён у складзе Гомельскай вобласці. 27 верасня 1938 года Уваравічы атрымалі статус гарадскога пасёлка, Уваравіцкі сельсавет скасаваны. 24 жніўня 1950 года ўтвораны рабочы пасёлак Бальшавік. 16 ліпеня 1954 года скасаваны Бацунскі, Лапіцкі, Пянчынскі, Рудзянецкі сельсаветы. 6 кастрычніка 1960 года Борхаўскі сельсавет перададзены Рэчыцкаму раёну. 20 снежня 1961 года Сталінскі сельсавет перайменаваны ў Акцябрскі. 17 красавіка 1962 года раён скасаваны, гарадскі пасёлак Уваравічы, Акцябрскі, Блюдніцкі, Бярвёнаўскі, Глазаўскі, Гусявіцкі, Івольскі, Калінінскі, Крывіцкі, Ліпскі, Смычкоўскі, Чабатовіцкі сельсаветы перададзены Буда-Кашалёўскаму раёну, рабочы пасёлак Бальшавік, Аздзелінскі, Старабеліцкі, Целяшоўскі, Цярэніцкі сельсаветы — Гомельскаму раёну.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* 
* 

Катэгорыя:Раёны, утвораныя ў 1926 годзе
Катэгорыя:Раёны, скасаваныя ў 1962 годзе
Катэгорыя:Былыя раёны Беларусі
Катэгорыя:Гісторыя Буда-Кашалёўскага раёна
Катэгорыя:Гісторыя Гомельскага раёна
Катэгорыя:Гісторыя Рэчыцкага раёна
Увек

**Увек**, *Укек* — адзін з галоўных гарадоў Залатой Арды ў XIII—XIV стст. Знаходзіўся каля вусця р. Увекаўка паблізу сучаснага г.Саратаў. Увек названы ў ліку іншых золатаардынскіх гарадоў арабскімі пісьменнікамі Ібн Батутай і Абу-ль-Фідай. У пачатку XIV ст. Чаканіў свае манеты. Руіны Увека даследавалі ў канцы XIX — пачатку XX стст. Знойдзены рэшткі будынкаў, лазняў, мячэцей, палацаў, ганчарныя печы, мусульманскія некропалі. У 1913 г. А.А.Каратковым быў раскапаны маўзалей XIV ст. з багатым жаночым пахаваннем. На Увекскім гарадзішчы знойдзены хумы для вады і збожжа, паліўная і непаліўная кераміка, фрагменты каменных пасудзін, кафля, водаправодныя трубы, сярэбраныя і медныя золатаардынскія манеты, бронзавыя ідальчыкі, крыжы (рэшткі хрысціянскага культу). Горад спыніў сваё існаванне ў канцы XIV ст.

## Літаратура 
* Баллод, Ф. В. Приволжские Помпеи. — М. — П., 1923.
* Коротков, А. А. Раскопки на Увеке в 1913 // Труды Саратовской ученой архивной комиссии. — 1915. — № 32. — С.
* Минх, А. Н. Набережный Увек // Саратовский сборник. Том 1. — Саратов, 1881.

Катэгорыя:Гісторыя Расіі
Катэгорыя:Зніклыя гарады Расіі
Катэгорыя:Гарады Залатой Арды
Катэгорыя:Гісторыя Саратаўскай вобласці
Алекс Юшчанка

**Алекс Юшчанка**, сапр. **Аляксей Якаўлевіч Юшчанка** (, с. Харужаўка, Недрыгайлаўскі раён, Сумская вобласць, Украіна — ) — украінскі паэт. Заслужаны работнік культуры БССР (1980).

## Біяграфія 
Скончыў Нежынскі настаўніцкі інстытут (1939).

## Творчасць 
Дэбютаваў у друку ў 1935 годзе. Аўтар паэтычных зборнікаў «Да роднай зямлі» (1945), «Мая вясна» (1949), «Над шырокім Дняпром» (1951), «Людзі і кветкі» (1959), «Шаўчэнка ідзе па свеце» (1964), «Споведзь» (1971), «Родныя зоры» (1972), «Слова пра сяброў» (1976), «Цішыня ў росным вянку» (1981), «Высокая хваля» (1984) на тэмы дружбы народаў, працоўных будняў, Вялікай Айчыннай вайны. Аўтар гумарыстычнага зборніка «Дружным пяром» (1973), кніг нарысаў і ўспамінаў «Бяссмертнікі» (кн. 1—3, 1974—1982), «У памяці маёй» (1986). Аўтар вершаў пра Беларусь, артыкулаў пра творчасць В. Быкава, А. Зарыцкага, Я. Коласа, І. Мележа, Р. Няхая, М.Танка. Прысвяціў вершы Я. Купалу, Я. Коласу, М. Танку, баладу «Абеліск у стэпе» В. Быкаву. Перакладаў на ўкраінскую мову творы беларускіх пісьменнікаў. На беларускую мову яго асобныя творы пераклалі Р. Барадулін, Х. Жычка, А. Зарыцкі, Г. Каржанеўская, Г. Кляўко, М. Маляўка, М. Міровіч, В. Рагойша, М. Танк, М. Чарняўскі, У. Шахавец.

## Выбраная бібліяграфія 
* Юшчанка, А. Калі ласка!. — Мн., 1963.
* Ющенко, А. Радуюсь каждому дню. — М., 1977.
* Ющенко, А. Сердце матери. — М., 1981.

## Літаратура 
* Юшчэнка Алекс // Беларуская энцыклапедыя: У 18 тамах / Беларуская энцыклапедыя; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) [і іншыя]. Том 18. Кніга 1: Дадатак: Шчытнікі — ЯЯ. — Мн.: Беларуская энцыклапедыя, 2004. — С. 223.

Катэгорыя:Паэты Украіны
Катэгорыя:Украінамоўныя паэты
Катэгорыя:Перакладчыкі Украіны
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Сумскай вобласці
Аляксей Пятровіч Юшнеўскі

**Аляксей Пятровіч Юшнеўскі** (, Падольская губерня, Украіна — ) — дзекабрыст. Вучыўся ў Маскоўскім універсітэце. З 1805 г. служыў у Калегіі замежных спраў. З 1819 г. генерал-інтэндэнт 2-й арміі, з 1823 г. стацкі саветнік. Член «Саюза працвітання», адзін з заснавальнікаў «Паўднёвага таварыства дзекабрыстаў» і член яго дырэкторыі (1822 г.), прадстаўнік радыкальнага крыла дзекабрыстаў, рэспубліканец. Удзельнічаў у напісанні «Рускай праўды» П.І.Песцеля. З 1839 г. на пасяленні, займаўся педагагічнай дзейнасцю.

## Літаратура 
* *Букчин* С. В. К мячом рванулись наши руки. — 2-е издание. — Мн., 1985.
* *Вавренюк* Руслан. Формирование общественно-политических взглядов А. П. Юшневского // Декабристские чтения: Материалы научно-практической конференции, посвящённой движению декабристов (14-15 декабря 1987 г.) / Под ред. Г. Д. Казьмирчука. Киев: Киевский университет, 1988. С. 64-69.
* *Вавренюк* Руслан. Освещение отечественной историографией жизни и деятельности А. П. Юшневского до 1825 года // Декабристские чтения: Материалы Межвузовской научно-практической конференции, посвящённой движению декабристов (14-16 декабря 1989 г.). Вып. III / Под ред. Г. Д. Казьмирчука. Киев: Киевский университет, 1990. С. 40-44.
* *Вавренюк* Руслан. Деятельность декабриста А. П. Юшневского в Союзе благоденствия // Декабристские чтения: Материалы Республиканской научно-практической конференции, посвящённой 165-летию со дня восстания декабристов. Вып. IV / Под ред. Г. Д. Казьмирчука. Киев: Киевский университет, 1991. С. 60-64.
* *Вавренюк* Руслан. Из истории взаимоотношений Алексея Юшневского и Николая Гнедича // Декабристские чтения: Программа и материалы Пятой Всеукраинской научно-теоретической конференции, посвящённой 170-летию со дня образования Южного общества декабристов. Вып. V / Под ред. Г. Д. Казьмирчука. Киев: Киевский университет, 1991. С. 151—153.
* *Вавренюк* Руслан. Общественно-политическая деятельность декабриста Алексея Юшневского: Диссертация на соискание учёной степени кандидата исторических наук. Киев: Киевский университет, 1993. 238 с.
* *Вавренюк* Руслан. Суспільно-політична діяльність декабриста Олексія Юшневского: Автореферат дисертації на здобуття наукового ступеня кандидата історичних наук. Київ: Київський університет, 1993. 26 с.
* Декабристы: Биографический справочник. — М., 1988.
* Юшнеўскі Аляксей Пятровіч // Беларуская энцыклапедыя: У 18 тамах / Беларуская энцыклапедыя; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) [і іншыя]. Том 18. Кніга 1: Дадатак: Шчытнікі — ЯЯ. — Мн.: Беларуская энцыклапедыя, 2004. — С. 223.

Катэгорыя:Дзекабрысты
Тры вежы Сан-Марына

**Тры вежы Сан-Марына** () — сярэднявечныя будынкі на трох вяршынях гары Монтэ-Тытана.

Вежы-крэпасці з’яўляюцца сімвалам свабоды краіны, яны выяўленыя на сцягу і гербе краіны, іх выява таксама чаканіцца на сан-марынскіх манетах еўра.

Гуаіта — найстарэйшая вежа, пабудавана як турма ў XI стагоддзі. Другая вежа, Чэста, была пабудавана ў XIII стагоддзі, знаходзіцца ў найвышэйшым пункце Сан-Марына (750 м над узроўнем мора). У 1956 годзе ў вежы быў адкрыты музей старадаўняй зброі. Трэцяя вежа, Мантале, была пабудавана ў XIV стагоддзі. У адрозненне ад іншых, шырокі доступ наведвальнікаў у яе абмежаваны.

## Галерэя 

Выява:View of Mount Titano - San Marino.jpg|Гуаіта
Выява:Panorama of the Cesta Tower in San Marino.jpg|Чэста
Выява:Montale Tower.jpg|Мантале

Катэгорыя:Сан-Марына
Наталля Вячаславаўна Вішнеўская

**Наталля Вячаславаўна Вішнеўская** (, Коўна — , Ленінград) — беларуская паэтэса, рэдактар.

## Біяграфія 
У час Першай сусветнай вайны з бацькамі ў эвакуацыі ў Самарскай губерні. Пасля грамадзянскай вайны Вішнеўскія жылі на Случчыне. Тады пачала пісаць вершы. Уплыў на фарміраванне паэтэсы аказаў Якуб Колас, які ўвёў яе ў літаратурнае аб’яднанне «Маладняк» і дапамог стаць студэнткай Менскага беларускага педагагічнага тэхнікума (1924). Удзельнічала ў 1-м з’ездзе «Маладняка» (1925). Публікавалася з 1926 года.

У 1928 годзе, на апошнім курсе вучобы, узяла шлюб з паэтам Алесем Дударом, з якім пазнаёмілася ў «Маладняку». Неўзабаве мужа арыштавалі і выслалі ў Смаленск. Паступіла ў Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт (1929), аднак на працягу года яе творы не друкаваліся, яна не магла знайсці працы, часам галадала. У 1930 «Маладняк» і «Савецкая Беларусь» зноў пачалі друкаваць вершы Наталлі Вішнеўскай, але ў сувязі з завядзеннем новай справы на Алеся Дудара і новымі допытамі, яна з’язджае ў Маскву (1930).

У Маскве працавала ў беларускай секцыі Дзяржаўнага выдавецтва народаў СССР. Пасля яе ліквідацыі перайшла ў газету «Гудок», рэдагавала беларускую старонку. Там пазнаёмілася са сваім другім мужам Алесем Звонакам. У 1934 вярнулася ў Менск. У 1936 годзе па справах Алеся Дудара і Алеся Звонака зноў выклікалася на допыты. Арышту пазбегла, разам з маці з’ехала ўва Украіну, потым у Ленінград (1938), дзе выйшла замуж трэці раз за беларускага паэта Янку Бобрыка. З 1942 годзе ў Горкаўскай вобласці.

У 1945 годзе вярнулася ў Ленінград, працавала бібліятэкаркай. Выгадавала двух дзетдомаўскіх хлопцаў (абодва сталі капітанамі далёкага плавання). З 1962 года на пенсіі. Да літаратурнай дзейнасці не вярнулася.

## Бібліяграфія 
* 
* 

## Крыніцы 
## Літаратура 
* *Маракоў Л.* Тры замужжы Наталлі Вішнеўскай // Голас Радзімы. 1999. 10 — 17 чэрв.
* 

Катэгорыя:Паэты Беларусі
Катэгорыя:Паэты паводле алфавіта
Катэгорыя:Паэтэсы
Катэгорыя:Рэдактары Беларусі
Катэгорыя:Паэты СССР
Катэгорыя:Беларускамоўныя паэты
Катэгорыя:Сябры літаратурнага аб’яднання «Маладняк»
Катэгорыя:Бібліятэкары СССР
Карма (Акцябрскі раён)

**Карма́** (, ) — вёска ў Акцябрскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Любанскага сельсавета.

## Геаграфія 
### Размяшчэнне 
У 27 км на ўсход ад гарадскога пасёлка Акцябрскі, 253 км ад Гомеля, 31 км ад чыгуначнай станцыі Рабкор, размешчанай на чыгунцы Бабруйск — Рабкор, адгалінаванні лініі Асіповічы — Жлобін.

### Гідраграфія 
На поўдні, усходзе і поўначы меліярацыйныя каналы.

## Транспартная сетка 
Транспартныя сувязі па прасёлкавай, затым аўтамабільнай дарозе Акцябрскі — Азарычы.

## Інфармацыя 
Планіроўка складаецца з двух кароткіх прамалінейных мерыдыянальных вуліц. На захадзе — кароткая вуліца, арыентаваная з паўднёвага ўсходу на паўночны захад. Жылыя хаты драўляныя, сядзібнага тыпу. Крама.

## Гісторыя 
Па пісьмовых крыніцах вядомая з XIX стагоддзя. У ХІХ ст. уваходзіла ў падухоўны маёнтак Дуброва Нястанавіцкай сельскай грамады. Па стану на 1857 год — уласнасць казны. На 1870 год — у Чэрнінскай воласці Бабруйскага павета Мінскай губерні. 
У 1930 годзе арганізаваны калгас «Новая Карма», працавала гамарня. Падчас Вялікай Айчыннай вайны партызаны разграмілі створаны ў вёсцы нямецкімі акупантамі апорны пункт. У красавіку 1942 года карнікі цалкам спалілі вёску і забілі 57 жыхароў. 22 жыхары загінулі на фронце.

## Насельніцтва 
### Колькасць 
* 2011 год — 11 двароў, 17 жыхароў.

### Дынаміка 
* 1857 год — 14 двароў, 62 жыхары.
* 1908 год — 28 двароў, 242 жыхары.
* 1940 год — 49 двароў, 203 жыхары.
* 1959 год — 181 жыхар (паводле перапісу).
* 1997 год — 31 двор, 52 жыхары.
* 2004 год — 17 двароў, 29 жыхароў.

## Літаратура 
* Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т.1, кн.1. Гомельская вобласць/С. В. Марцэлеў; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. — Мн.: БелЭн, 2004. 632с.: іл. Тыраж 4000 экз. ISBN 985-11-0303-9 ISBN 985-11-0302-0
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Любанскі сельсавет (Акцябрскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Акцябрскага раёна
Лаўстыкі

**Лаўсты́кі** (, ) — вёска ў Акцябрскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Акцябрскага сельсавета.

## Геаграфія 
### Размяшчэнне 
У 4 км на поўдзень ад гарадскога пасёлка Акцябрскі, 207 км ад Гомеля, 2 км ад чыгуначнай станцыі Рабкор, размешчанай на чыгунцы Бабруйск — Рабкор, адгалінаванні лініі Асіповічы — Жлобін.

### Гідраграфія 
На захадзе меліярацыйны канал.

### Экалогія і прырода 
На ўсходзе мяжуе з лесам.

## Транспартная сетка 
На аўтамабільнай дарозе Акцябрскі — Капаткевічы.

## Інфармацыя 
Планіроўка складаецца з трох кароткіх, шчыльна паміж сабой пастаўленых мерыдыянальных вуліц, забудаваных драўлянымі сядзібамі. У складзе КСУП «Саўгас «Акцябрскі», малочнатаварная ферма. Клуб, бібліятэка.

## Гісторыя 
Па пісьмовых крыніцах вядомая з 40-х гадоў XVIII стагоддзя як вёска ў Рудабельскім войтаўстве Парэцкай воласці Мазырскага павета. Пасля другога падзелу Рэчы Паспалітай (1793 год) у складзе Бабруйскага павета Мінскай губерні Расійскай імперыі. У XIX ст. ва ўладанні Лапаў. На 1844 год у складзе маёнтка Рудабелка. Пазначана на карце 1866 года, якая выкарыстоўвалася Заходняй меліярацыйнай экспедыцыяй, што працавала ў гэтым раёне ў 1890-я гады. Па стане на 1870 год належала барону А. Я. Урангелю. У 1908 годзе ў Рудабельскай воласці Бабруйскага павета Мінскай губерні.

У 1931 годзе арганізаваны калгас. Падчас Вялікай Айчыннай вайны нямецкія акупанты напачатку красавіка 1942 года цалкам спалілі вёску, расстралялі і спалілі больш за 800 жыхароў, у тым ліку з іншых вёсак (пахаваны ў магілах ахвяр фашызму ў цэнтры вёсцы і ў 0,2 км на паўднёвы захад ад яе). 30 жыхароў загінулі на фронце.

## Насельніцтва 
### Колькасць 
* 2011 год — 94 двары, 290 жыхароў.

### Дынаміка 
* 1844 год — 18 двароў.
* 1908 год — 76 двароў, 545 жыхароў.
* 1916 год — 84 двары.
* 1924 год — 448 жыхароў.
* 1940 год — 115 двароў, 496 жыхароў.
* 1959 год — 158 жыхароў (паводле перапісу).
* 1997 год — 71 двор, 182 жыхары.
* 2004 год — 74 двары, 179 жыхароў.

## Літаратура 
* Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т.1, кн.1. Гомельская вобласць/С. В. Марцэлеў; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. — Мн.: БелЭн, 2004. 632с.: іл. Тыраж 4000 экз. ISBN 985-11-0303-9 ISBN 985-11-0302-0
* Памяць: Гісторыка-дакументальная хроніка Акцябрскага раёна. — Мн.: БЕЛТА, 1997.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Акцябрскі сельсавет (Акцябрскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Акцябрскага раёна
Лескі (Акцябрскі раён)

**Ле́скі** (, ) — вёска ў Акцябрскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Акцябрскага сельсавета.
## Геаграфія 
### Размяшчэнне 
У 3 км на паўднёвы ўсход ад гарадскога пасёлка Акцябрскі, 233 км ад Гомеля, 6 км ад чыгуначнай станцыі Рабкор, размешчанай на чыгунцы Бабруйск — Рабкор, адгалінаванні лініі Асіповічы — Жлобін.

## Транспартная сетка 
На аўтамабільнай дарозе Акцябрскі — Азарычы.

## Інфармацыя 
Планіроўка складаецца з просталінейнай вуліцы ўздоўж аўтадарогі, блізкай да мерыдыянальнай арыентацыі, забудаванай рэдка драўлянымі сядзібамі. Клуб, крама.

## Гісторыя 
Па пісьмовых крыніцах вядомая з XVIII стагоддзя. Пасля другога падзелу Рэчы Паспалітай (1793 год) у складзе Расійскай імперыі, у Бабруйскім павеце Мінскай губерні, належала князю С. К. Панятоўскаму. На той час у вёсцы было 5 дымоў, 15 асоб мужчынскага полу і 11 жаночага. У XIX стагоддзі ў складзе маёнтка Рудабелка, што належаў Лапам, затым уладанне барона А. Я. Урангеля, з 1874 года — генерал-маёра О. Ф. Ліліенфельда. Пазначана на карце 1866 года, якая выкарыстоўвалася Заходняй меліярацыйнай экспедыцыяй, што працавала ў гэтым раёне ў 1890-я гады. У 1913 годзе ў наёмнай хаце адкрыта школа.

У 1930 годзе арганізаваны калгас, працавала гамарня. Падчас Вялікай Айчыннай вайны нямецкія акупанты ў красавіку 1942 года спалілі 6 двароў і забілі 42 жыхары. 25 жыхароў загінулі на фронце.

## Насельніцтва 
### Колькасць 
* 2011 год — 27 двароў, 48 жыхароў.

### Дынаміка 
* 1897 год — 46 двароў, 327 жыхароў (паводле перапісу).
* 1908 год — 71 двор, 458 жыхароў.
* 1917 год — 499 жыхароў.
* 1924 год — 524 жыхары.
* 1959 год — 210 жыхароў (паводле перапісу).
* 1997 год — 36 двароў, 66 жыхароў.
* 2004 год — 34 двары, 55 жыхароў.

## Літаратура 
* Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т.1, кн.1. Гомельская вобласць/С. В. Марцэлеў; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. — Мн.: БелЭн, 2004. 632с.: іл. Тыраж 4000 экз. ISBN 985-11-0303-9 ISBN 985-11-0302-0
* Памяць: Гісторыка-дакументальная хроніка Акцябрскага раёна. — Мн.: БЕЛТА, 1997.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Акцябрскі сельсавет (Акцябрскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Акцябрскага раёна
Мікуль-Гарадок

**Міку́ль-Гарадо́к** (, ) — вёска ў Акцябрскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Любанскага сельсавета.

## Геаграфія 
### Размяшчэнне 
У 20 км на ўсход ад гарадскога пасёлка Акцябрскі, 244 км ад Гомеля, 24 км ад чыгуначнай станцыі Рабкор, размешчанай на чыгунцы Бабруйск — Рабкор, адгалінаванні лініі Асіповічы — Жлобін.

## Транспартная сетка 
Транспартныя сувязі па прасёлкавай, затым аўтамабільнай дарозе Акцябрскі — Азарычы.

## Інфармацыя 
Планіроўка складаецца з просталінейнай шыротнай вуліцы, да якой на захадзе далучаецца кароткая просталінейная вуліца. Забудова няшчыльная, драўляная, сядзібнага тыпу. Крама.
Абеліск на месцы «Рудабельскіх варот», за 2 км на паўночны захад ад вёскі. Устаноўлены ў 1976 годзе.

## Гісторыя 
Па пісьмовых крыніцах вядомая з XIX стагоддзя. На 1870 год — засценак у Рудабельскай воласці Бабруйскага павета Мінскай губерні. У 1931 годзе арганізаваны калгас «Ударнік», працавала гамарня.

Падчас Вялікай Айчыннай вайны нямецкія акупанты ў красавіку 1942 года цалкам спалілі вёску і забілі 67 жыхароў. Падчас Гомельска-Рэчыцкай аперацыі 1943 года, калі войскі Беларускага фронта наблізіліся да Акцябрскага раёна, партызаны 123-й брыгады імя 25-годдзя БССР прарвалі каля вёскі абарону нямецкіх войскаў і ўстанавілі непасрэдную сувязь з 37-й і 60-й стралковымі дывізіямі 65-й арміі — утварыліся так званыя «Рудабельскія вароты», якія існавалі з 28 лістапада да 21 снежня 1943 года. У 1944 годзе акупанты стварылі паблізу ад вёскі, на балоце, канцлагер для грамадзянскага насельніцтва. 10 жыхароў загінулі на фронце.

## Насельніцтва 
### Колькасць 
* 2011 год — 8 двароў, 13 жыхароў.

### Дынаміка 
* 1897 год — 3 двары, 46 жыхароў (паводле перапісу).
* 1908 год — 4 двары.
* 1925 год — 29 двароў.
* 1940 год — 75 двароў, 302 жыхары.
* 1959 год — 142 жыхары (паводле перапісу).
* 1997 год — 21 двор, 42 жыхары.
* 2004 год — 22 двары, 28 жыхароў.

## Літаратура 
* Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т.1, кн.1. Гомельская вобласць/С. В. Марцэлеў; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. — Мн.: Белэн, 2004. 632с.: іл. Тыраж 4000 экз. ISBN 985-11-0303-9 ISBN 985-11-0302-0
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Любанскі сельсавет (Акцябрскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Акцябрскага раёна
Мошны

**Мо́шны** (, ) — вёска ў Акцябрскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Пратасаўскага сельсавета.

## Геаграфія 
### Размяшчэнне 
У 30 км на паўночны ўсход ад гарадскога пасёлка Акцябрскі, 237 км ад Гомеля, прыпыначны пункт на чыгунцы Бабруйск — Рабкор, адгалінаванні лініі Асіповічы — Жлобін.

### Экалогія і прырода 
Вакол вёскі — лес.

## Транспартная сетка 
Транспартныя сувязі па прасёлкавай, затым аўтамабільнай дарозе Акцябрскі — Парычы.

## Інфармацыя 
Планіроўка складаецца з просталінейнай мерыдыянальнай вуліцы (уздоўж чыгункі), да якой з усходу далучаюцца 3 завулкі. Будынкі драўляныя, сядзібнага тыпу. Клуб, аўталаўка.

## Гісторыя 
Заснаваны ў другой палове XIX стагоддзя. На 1908 год — казённая сядзіба, у Брожскай воласці Бабруйскага павета Мінскай губерні. У 1931 годзе жыхары ўступілі ў калгас. З уводам у эксплуатацыю ў 1932 годзе чыгункі Бабруйск — Старушкі пачаў дзейнічаць раз'езд, а затым і чыгуначная станцыя. Падчас Вялікай Айчыннай вайны у 1941 годзе разам з часткамі Чырвонага Арміі чыгуначную станцыю абараняў батальён добраахвотнікаў. Нямецкія акупанты ў красавіку 1942 года цалкам спалілі вёску і забілі 7 жыхароў. У жніўні 1942 года партызаны разграмілі варожы гарнізон, які размяшчаўся ў вёсцы і вывелі са строю лесазавод.

## Насельніцтва 
### Колькасць 
* 2011 год — 7 двароў, 12 жыхароў.

### Дынаміка 
* 1908 год — 3 двары, 14 жыхароў.
* 1940 год — 50 двароў, 240 жыхароў.
* 1959 год — 364 жыхары (паводле перапісу).
* 1997 год — 29 двароў, 44 жыхары.
* 2004 год — 19 гаспадарак, 26 жыхароў.

## Літаратура 
* Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т.1, кн.1. Гомельская вобласць/С. В. Марцэлеў; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. — Мн.: БелЭн, 2004. 632с.: іл. Тыраж 4000 экз. ISBN 985-11-0303-9 ISBN 985-11-0302-0
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Пратасаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Акцябрскага раёна
Малын (Акцябрскі раён)

**Ма́лын** (, ) — вёска ў Акцябрскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Акцябрскага сельсавета.
## Геаграфія 
### Размяшчэнне 
У 6 км на поўнач ад гарадскога пасёлка Акцябрскі, 236 км ад Гомеля, 3 км ад чыгуначнай станцыі Бумажкова, размешчанай на чыгунцы Бабруйск — Рабкор, адгалінаванні лініі Асіповічы — Жлобін.

### Гідраграфія 
На ўсходзе меліярацыйныя каналы.

### Экалогія і прырода 
На захадзе мяжуе з лесам.

## Транспартная сетка 
Транспартныя сувязі па прасёлкавай, затым аўтамабільнай дарозе Парычы — Акцябрскі.

## Інфармацыя 
Планіроўка складаецца з кароткай просталінейнай, шыротнай вуліцы, забудаванай двухбакова драўлянымі сядзібамі. У складзе КСУП «Саўгас «Акцябрскі», малочнатаварная ферма. Крама.

## Гісторыя 
Па пісьмовых крыніцах вядомая з XIX стагоддзя, калі вёска ўваходзіла ў маёнтак Замошша, які да 40-х гадоў належаў памешчыку Шчыткоўскаму, а затым — памешчыцы Кацярыне Катлубай. У канцы XIX стагоддзя таксама вядомая як Залюшы. На 1917 год у Рудабельскай воласці Мазырскага павета Мінскай губерні.

У 1929 годзе жыхары ўступілі ў калгас. Падчас Вялікай Айчыннай вайны нямецкія акупанты ў красавіку 1942 года спалілі 12 двароў і забілі 50 жыхароў. У 1944 годзе карнікі забілі яшчэ 20 жыхароў (пахаваны ў магіле ахвяр фашызму ў 0,4 км на ўсход ад вёскі, у лесе; у 1978 годзе ўстаноўлена стэла).

## Насельніцтва 
### Колькасць 
* 2011 год — 16 двароў, 33 жыхары.

### Дынаміка 
* 1897 год — 9 двароў, 46 жыхароў (паводле перапісу).
* 1917 год — 107 жыхароў.
* 1925 год — 16 двароў.
* 1940 год — 27 двароў, 137 жыхароў.
* 1959 год — 181 жыхар (паводле перапісу).
* 1997 год — 24 двары, 48 жыхароў.
* 2004 год — 22 двары, 40 жыхароў.

## Літаратура 
* Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т.1, кн.1. Гомельская вобласць/С. В. Марцэлеў; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. — Мн.: БелЭн, 2004. 632с.: іл. Тыраж 4000 экз. ISBN 985-11-0303-9 ISBN 985-11-0302-0
* Памяць: Гісторыка-дакументальная хроніка Акцябрскага раёна. — Мн.: БЕЛТА, 1997.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Акцябрскі сельсавет (Акцябрскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Акцябрскага раёна
Мёдухаў

**Мёдухаў** (, ) — вёска ў Акцябрскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Парэцкага сельсавета.

## Геаграфія 
### Размяшчэнне 
У 25 км на захад ад гарадскога пасёлка Акцябрскі, 228 км ад Гомеля, 18 км ад чыгуначнай станцыі Рабкор, размешчанай на чыгунцы Бабруйск — Рабкор, адгалінаванні лініі Асіповічы — Жлобін.

### Экалогія і прырода 
Вакол вёскі — лес.

## Транспартная сетка 
Транспартныя сувязі па прасёлкавай, затым аўтамабільнай дарозе Глуск — Акцябрскі.

## Інфармацыя 
Планіроўка складаецца з трох кароткіх, шыротных вуліц, забудаваных драўлянымі сядзібамі. У складзе сельскагаспадарчага ААТ «Парэчча-Арэса» з цэнтрам у Парэччы. Крама.

## Гісторыя 
Па пісьмовых крыніцах вядомая з XIX стагоддзя, як паселішча ў Бабруйскам павеце Мінскай губерні, уласнасць казны. На карце 1866 года, якая выкарыстоўвалася Заходняй меліярацыйнай экспедыцыяй, што працавала ў гэтых месцах у 1890-я гады, пазначана як 6 адасобленых, аднайменных засценкаў. На 1908 год — засценак і мястэчка ў Ляскавіцкай воласці.

Напачатку 1920-х гадоў засценак і мястэчка аб'ядналіся ў адну вёску. У 1930 годзе жыхары ўступілі ў калгас. Падчас Вялікай Айчыннай вайны нямецкія акупанты ў красавіку 1942 года цалкам спалілі вёску і забілі 39 жыхароў. 11 жыхароў загінулі на фронце.

## Насельніцтва 
### Колькасць 
* 2011 год — 15 жыхароў.

### Дынаміка 
* 1908 год — засценак — 10 двароў, 115 жыхароў; мястэчка — 3 двары, 32 жыхары.
* 1940 год — 45 двароў, 174 жыхары.
* 1959 год — 132 жыхары (паводле перапісу).
* 1997 год — 24 двары, 51 жыхар.
* 2004 год — 19 двароў, 45 жыхароў.

## Літаратура 
* Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т.1, кн.1. Гомельская вобласць/С. В. Марцэлеў; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. — Мн.: БелЭн, 2004. 632с.: іл. Тыраж 4000 экз. ISBN 985-11-0303-9 ISBN 985-11-0302-0
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Парэцкі сельсавет (Акцябрскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Акцябрскага раёна
Янка Бобрык

**Янка (Іван Іванавіч) Бобрык** (,  Магілёўскай вобласці — , Ленінград) — беларускі паэт, кінакрытык. Стрыечны брат С. Грахоўскага.

## Біяграфія 
[thumb|250px|left|Літаратурнае аб’яднанне «[Літаратурнае аб'яднанне Маладняк|Маладняк», 1927. Янка Бобрык стаіць у цэнтры]]

У 1929 годзе скончыў літаратурна-лінгвістычнае аддзяленне педагагічнага факультэта БДУ, працаваў настаўнікам у Мілаславіцкай сямігадовай школе Клімавіцкага раёна. У 1931 годзе паступіў у аспірантуру Дзяржаўнай акадэміі мастацтвазнаўства ў Ленінградзе, з 1934 года быў навуковым супрацоўнікам сектара кіно гэтай акадэміі. Працаваў у сцэнарным аддзеле Белдзяржкіно (у Ленінградзе). З 1938 года галоўны рэдактар упраўлення па справах мастацтваў Ленінградcкага гарвыканкама.

У 1938 ажаніўся з паэтэсай Наталляй Вішнеўскай.

[thumb|250px|[Валерый Дзмітрыевіч Маракоў|Валерый Маракоў, Янка Бобрык і Яўгенія Пфляўмбаўм гартаюць кнігі з бібліятэчкі «Маладняка». Мінск, 1925 г.]]

Падчас Вялікай Айчыннай вайны па стане здароўя быў зняты з ваеннага ўліку, але ў жніўні 1941 года дамогся, каб яму дазволілі стаць добраахвотнікам народнага апалчэння. У часе блакады, у канцы ліпеня 1942 яго знясіленага на вуліцы падабралі санітары і адправілі ў бальніцу. 25 жніўня Янка Бобрык памёр і пахаваны на Піскароўскіх могілках.

## Творчасць 
Друкаваўся з 1924 года, першы верш апублікаваны ў часопісе «Беларускі піянер». У 1926 годзе разам
з Алесем Звонакам і Янкам Туміловічам выдаў калектыўны зборнік «Пунсовае ранне». Аўтар паэмы «Галіна» (1930) пра жыццё вясковай інтэлігенцыі. Выступаў у перыёдыцы з апавяданнямі і нарысамі, пісаў артыкулы па гісторыі кіно і па пытаннях развіцця беларускай кінематографіі.

## Літаратура 
* 
* 
* 
** 

## Спасылкі 
* Бобрык Янка (Іван Іванавіч) // Магілёўская абласная бібліятэка
* *Алесь Марціновіч.* Янка Бобрык і Уладзімір Рагуцкі. Іх паэзія заўсёды будзе чутна ў курлыканні журавоў 

Катэгорыя:Паэты Беларусі
Катэгорыя:Беларускамоўныя паэты
Катэгорыя:Постаці Беларусьфільма
Катэгорыя:Удзельнікі Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Ахвяры блакады Ленінграда
Уладзіслаў Вікенцьевіч Чаржынскі

**Уладзіслаў Вікенцьевіч Чаржынскі** (; Псеўданімы: *Уладзіслаў Дзяржынскі*, *Улідзе*) — беларускі літаратурны крытык, літаратуразнавец, перакладчык.

## Біяграфія 
. 1927, Менск. Злева направа сядзяць: У. Чаржынскі, А. Гурло, Б. Эпімах-Шыпіла, Я. Колас, І. Замоцін, С. Некрашэвіч. Стаяць: М. Байкоў, Я. Пушча, В. Мачульскі.]]
Вучыўся ў Гродзенскай гімназіі, пасля яе эвакуацыі перавёўся ў Менскую гімназію, якую скончыў у 1918. У 1918—1919 гадах даваў прыватныя ўрокі ў мястэчках Крайск і Пасадзец на Лагойшчыне. У 1925 скончыў этнолага-лінгвістычнае аддзяленне БДУ.

Вучобу сумяшчаў з выкладчыцкай дзейнасцю на рабфаку (1922—1924). З 1922 год пачаў выступаць з крытычнымі і літаратуразнаўчымі артыкуламі ў беларускім друку. У 1925 супрацоўнік часопіса «Полымя». Працаваў у Інбелкульце і БелАН; адначасова выкладаў у Камуністычным універсітэце Беларусі.

Жонка — Чэрня (Геня), сястра Змітрака Бядулі. Чэрня Плаўнік пазнаёмілася з Уладзіславам Чаржынскім у Менску. Яна лічылася прыгожай дзяўчынай і заняла першае месца на адным з тагачасных конкурсаў прыгажосці. Пасля шлюбу пара жыла ў беларускім інтэрнаце на Маскоўскім завулку, 1 у Менску, пакой якіх знаходзіўся над беларускай сталоўкай. Інтэрнатам у той час кіраваў Язэп Лёсік. У адным з лістоў Зоська Верас згадвае пра гэта, адзначаючы, што маладыя Чаржынскія жылі ў інтэрнаце да яго ліквідацыі. Пасля гэтага яны пераехалі ў кватэру Змітрака Бядулі.

Арыштаваны ДПУ БССР 28 чэрвеня 1930 года па сфабрыкаванай справе «Саюза вызвалення Беларусі». Высланы ў Казань тэрмінам на 5 гадоў. Застаўся жыць у Казані, працаваў там выкладчыкам у розных навучальных установах. Пасля арышту і высылкі адышоў ад літаратурнай дзейнасці. Чэрня Чаржынская паехала следам за мужам у Казань. Рэабілітаваны пасля смерці, 10 чэрвеня 1988 года.

## Бібліяграфія 
* Выпісы з беларускае літаратуры ХІХ і ХХ ст. з далучэннем уводных і крытычных артыкулаў… Мн., 1926;
* Да пытання аб псіхалагічным стылі нашаніўскай паэзіі. Мн., 1928;
* Янка Купала ў крытыцы нашаніўскіх сучаснікаў // Янка Купала ў літаратурнай крытыцы. Мн., 1928.
* Нарысы з гісторыі рэвалюцыйнага руху ў Расіі XIX―XX в.в. / М. Пакроўскі; пераклад У. Чаржынскага, 1925
* Аб Леніне і ленінізме : (лекцыі, чытаныя ў Свярдлоўскім універсітэце) / І. Сталін; пераклад У. Чаржынскага, 1925

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Літаратуразнаўцы Беларусі
Катэгорыя:Педагогі Расіі
Катэгорыя:Асуджаныя па справе «Саюза вызвалення Беларусі»
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Сакульскім павеце
Новая Дуброва (Акцябрскі раён)

**Но́вая Дубро́ва** (, ) — вёска ў Акцябрскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Акцябрскага сельсавета.

## Геаграфія 
За 3 км на поўнач ад гарадскога пасёлка Акцябрскі, 193 км ад Гомеля, 0,5 км ад аднайменнага прыпыначнага пункта на чыгунцы Бабруйск — Рабкор, адгалінаванні лініі Асіповічы — Жлобін.

На захадзе меліярацыйныя каналы. На ўсход ад вёскі лясны масіў.

Транспартныя сувязі па прасёлкавай, затым аўтамабільнай дарозе Парычы — Акцябрскі.

Планіроўка складаецца з просталінейнай мерыдыянальнай вуліцы, паралельна да якой на ўсходзе праходзіць кароткая вуліца. Забудова драўляная, няшчыльная, сядзібнага тыпу.

## Гісторыя 
Па пісьмовых крыніцах вядомая з XVIII стагоддзя, калі перасяленцы з вёскі Дуброва (зараз — Старая Дуброва) заснавалі тут невялікае паселішча, названае Новая Дуброва. У XIX стагоддзі — у складзе маёнтка Рудабелка, з 1867 года ва ўладанні барона А. Я. Урангеля, з 1874 года — генерал-маёра О. Ф. Ліліенфельда. У канцы 60-х — пачатку 70-х гадоў у вёсцы жыло 67 асоб мужчынскага полу і 65 — жаночага. Пазначана на карце 1866 года, якая выкарыстоўвалася Заходняй меліярацыйнай экспедыцыяй, што працавала ў гэтым раёне ў 1890-я гады. Па стану на 1897 год існавалі вёска Новая Дуброва і выселкі Новая Дуброва-II (пасля далучаныя да вёскі). На 1908 год у Рудабельскай воласці Бабруйскага павета Мінскай губерні.

У 1921 годзе адкрыта школа. З 20 лістапада 1938 года да 16 ліпеня 1954 года цэнтр Новадуброўскага сельсавета Глускага, з 28 чэрвеня 1939 года — Акцябрскага раёнаў Палескай, з 20 верасня 1944 года Бабруйскай, з 8 студзеня 1954 года — Гомельскай абласцей. У 1930 годзе арганізаваны калгас «Свядомасць», працавалі гамарня і стальмашня. Пачатковая школа ў 1930-я гады ператворана ў сямігадовую. Падчас Вялікай Айчыннай вайны з жыхароў вёскі і салдат-акружэнцаў быў створаны партызанскі атрад «За Радзіму». Нямецкія акупанты ў красавіку 1942 года спалілі 2 двары, забілі 17 жыхароў. 42 жыхары загінулі на фронце.

У 1969 годзе ў вёску перасяліліся жыхары суседняга пасёлка Калініна.

## Насельніцтва 
* 1897 год — вёска — 37 двароў, 267 жыхароў; выселкі — 8 двароў, 46 жыхароў (паводле перапісу).
* 1908 год — 66 двароў, 486 жыхароў.
* 1916 год — 80 двароў, 438 жыхароў.
* 1925 год — 92 двары.
* 1959 год — 383 жыхара (паводле перапісу).
* 1997 год — 98 двароў, 229 жыхароў.
* 2004 год — 92 двары, 213 жыхароў.
* 2011 год — 88 двароў, 200 жыхароў.
* 2019 год — 161 чал.

## Інфраструктура 
У складзе КСУП «Саўгас „Акцябрскі“» з цэнтрам у Акцябрскім, малочнатаварная ферма. Дом народнай творчасці, аддзяленне сувязі, крама.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т.1, кн.1. Гомельская вобласць/С. В. Марцэлеў; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. — Мн.: БелЭн, 2004. 632с.: іл. Тыраж 4000 экз. ISBN 985-11-0303-9 ISBN 985-11-0302-0
* Памяць: Гісторыка-дакументальная хроніка Акцябрскага раёна. — Мн.: БЕЛТА, 1997.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Акцябрскі сельсавет (Акцябрскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Акцябрскага раёна
Новікі (Акцябрскі раён)

**Но́вікі** (, ) — вёска ў Акцябрскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Валосавіцкага сельсавета.
## Геаграфія 
### Размяшчэнне 
У 25 км на паўднёвы ўсход ад гарадскога пасёлка Акцябрскі, 258 км ад Гомеля, 32 км ад чыгуначнай станцыі Рабкор, размешчанай на чыгунцы Бабруйск — Рабкор, адгалінаванні лініі Асіповічы — Жлобін.

### Гідраграфія 
На рацэ Трэмля (прыток Прыпяці). На захадзе сетка меліярацыйных каналаў.

## Транспартная сетка 
Транспартныя сувязі па прасёлкавай, затым аўтамабільнай дарозе Акцябрскі — Азарычы.

## Інфармацыя 
Планіроўка складаецца з кароткай, блізкай да мерыдыянальнай арыентацыі вуліцы. Жылыя хаты драўляныя, сядзібнага тыпу. Аўталаўка.

## Гісторыя 
Па пісьмовых крыніцах вядомая з XVIII стагоддзя як паселішча ў Менскім ваяводстве Вялікага Княства Літоўскага. Пасля другога падзелу Рэчы Паспалітай (1793 год) у складзе Расійскай імперыі. На 1795 год у Бабруйскім павеце Мінскай губерні, уладанне земскага суддзі І. Л. Кялчэўскага. У XIX стагоддзі ў маёнтку Бірча, уладанні памешчыка Месцера. На 1870 год у складзе Бартнінскай воласці Бабруйскага павета.

У 1930 годзе жыхары ўступілі ў калгас. Падчас Вялікай Айчыннай вайны нямецкія акупанты ў красавіку 1942 года амаль цалкам спалілі вёску (29 двароў з 30) і забілі 55 жыхароў. У снежні 1943 года карнікі забілі яшчэ 147 жыхароў (пахаваны ў магіле ахвяр фашызму ў цэнтры вёскі; у 1964 годзе ўстаноўлена стэла). 19 жыхароў загінулі на фронце.

## Насельніцтва 
### Колькасць 
* 2011 год — 7 двароў, 11 жыхароў.

### Дынаміка 
* 1795 год — 26 двароў, 184 жыхары.
* 1940 год — 30 двароў.
* 1959 год — 83 жыхары (паводле перапісу).
* 1997 год — 13 двароў, 27 жыхароў.
* 2004 год — 9 гаспадарак, 18 жыхароў.

## Літаратура 
* Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т.1, кн.1. Гомельская вобласць/С. В. Марцэлеў; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. — Мн.: БелЭн, 2004. 632с.: іл. Тыраж 4000 экз. ISBN 985-11-0303-9 ISBN 985-11-0302-0
* Памяць: Гісторыка-дакументальная хроніка Акцябрскага раёна. — Мн.: БЕЛТА, 1997.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Валосавіцкі сельсавет (Акцябрскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Акцябрскага раёна
Нястанавічы

**Няста́навічы** (, ) — вёска ў Акцябрскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Валосавіцкага сельсавета.

## Назва 
У гэтым жа рэгіёне (у надбярэзінскіх Чыркавічах) у каталіцкім асяроддзі фіксавалася прозвішча Нестан. З-пад Вільні было Нестановіч. У  літоўскіх Салечніках пад 1725 г. засведчаная літоўская форма  дзявочага прозвішча "Niestonaycia".

## Геаграфія 
### Размяшчэнне 
У 22 км на паўднёвы ўсход ад гарадскога пасёлка Акцябрскі, 252 км ад Гомеля, 29 км ад чыгуначнай станцыі Рабкор, размешчанай на чыгунцы Бабруйск — Рабкор, адгалінаванні лініі Асіповічы — Жлобін.

## Транспартная сетка 
На аўтамабільнай дарозе Акцябрскі — Азарычы.

## Інфармацыя 
Планіроўка складаецца з ледзь выгнутай, блізкай да мерыдыянальнай арыентацыі вуліцы, якая на поўдні далучаецца да кароткай шыротнай вуліцы. На поўдзень ад іх адасоблена размешчана кароткая просталінейная вуліца, арыентаваная з паўночнага захаду на паўднёвы ўсход, да якой на ўсходзе далучаецца завулак. Забудова двухбаковая, драўляная, няшчыльная, сядзібнага тыпу. У складзе сельскагаспадарчага ДП «Некрашынскі» з цэнтрам у Валосавічах, малочнатаварная ферма. Клуб, крама.

## Гісторыя 
Па пісьмовых крыніцах вядомая з XVI стагоддзя як паселішча ў Менскім ваяводстве Вялікага Княства Літоўскага. Пазначана пад 1560 годам у сувязі з апісаннем меж вёсак. Паводле вопісу войска Вялікага княства 1567 года маёнтак Нястанавічы павінен быў пастаўляць коней для фарміравання харугваў у Менскім павеце. Пасля другога падзелу Рэчы Паспалітай (1793 год) у складзе Расійскай імперыі, у Бабруйскім павеце Мінскай губерні. У першай палове XIX стагоддзя — цэнтр аднайменнага казённага маёнтка. На 1857 год ва ўладанні двараніна Яльніцкага, які валодаў тут у 1870 годзе 123 дзесяцінамі зямлі. Па стане на 1885 год у вёсцы дзейнічала царква. На 1908 год у Рудабельскай воласці Бабруйскага павета. У 1910 годзе ў наёмнай хаце адкрыта земская школа, у 1914 годзе для яе пабудаваны ўласны будынак.

У 1929 годзе арганізаваны калгас «Чырвоны сцяг», працавалі гамарня і конная крупарушка. Падчас Вялікай Айчыннай вайны нямецкія акупанты ў красавіку 1942 года цалкам спалілі вёску. Партызаны 29 мая 1943 года разграмілі гарнізон, створаны акупантамі ў вёсцы. 123 жыхары загінулі на фронце. У 1969 годзе ў Нястанавічы перасяліліся жыхары суседняй вёскі Гуслішча.

## Насельніцтва 
### Колькасць 
* 2011 год — 33 двары, 52 жыхары.

### Дынаміка 
* 1857 год — 12 двароў, 68 жыхароў.
* 1885 год — 16 двароў, 144 жыхара.
* 1897 год — 38 двароў, 268 жыхароў (паводле перапісу).
* 1908 год — 47 двароў, 273 жыхары.
* 1920 год — 301 жыхар.
* 1925 год — 55 двароў.
* 1940 год — 82 двары, 309 жыхароў.
* 1959 год — 239 жыхароў (паводле перапісу).
* 2004 год — 44 двары, 88 жыхароў.

## Літаратура 
* Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т.1, кн.1. Гомельская вобласць/С. В. Марцэлеў; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. — Мн.: БелЭн, 2004. 632с.: іл. Тыраж 4000 экз. ISBN 985-11-0303-9 ISBN 985-11-0302-0
* Памяць: Гісторыка-дакументальная хроніка Акцябрскага раёна. — Мн.: БЕЛТА, 1997.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Валосавіцкі сельсавет (Акцябрскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Акцябрскага раёна
Ніўнае (Акцябрскі раён)

**Ні́ўнае** (, ) — вёска ў Акцябрскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Ламавіцкага сельсавета.

## Геаграфія 
### Размяшчэнне 
У 23 км на паўднёвы ўсход ад гарадскога пасёлка Акцябрскі, 253 км ад Гомеля, 30 км ад чыгуначнай станцыі Рабкор, размешчанай на чыгунцы Бабруйск — Рабкор, адгалінаванні лініі Асіповічы — Жлобін.

## Транспартная сетка 
Побач аўтадарога Акцябрскі — Азарычы.

## Інфармацыя 
Планіроўка складаецца з кароткай, блізкай да шыротнай арыентацыі вуліцы. Забудова драўляная, сядзібнага тыпу. Аўталаўка.

## Гісторыя 
Па пісьмовых крыніцах вядомая з XVI стагоддзя як паселішча ў Парэцкай воласці Мазырскага павета Мінскага ваяводства Вялікага княства Літоўскага. Пазначана пад 1560 годам у сувязі з устанаўленнем меж вёсак. Пасля другога падзелу Рэчы Паспалітай (1793 год) у складзе Расійскай імперыі, у казённым маёнтку Нястанавічы. На 1908 год у Рудабельскай воласці Бабруйскага павета Мінскай губерні.

У 1925 годзе — у Граб'ёўскім сельсавеце Азарыцкага раёна Мазырскай акругі. У 1929 годзе арганізаваны калгас. Падчас Вялікай Айчыннай вайны нямецкія акупанты ў красавіку 1942 года забілі 10 жыхароў. 10 жыхароў загінулі на фронце.

## Насельніцтва 
### Колькасць 
* 2011 год — 13 двароў, 20 жыхароў.

### Дынаміка 
* 1850 год — 3 двары, 23 жыхары.
* 1897 год — 6 двароў, 52 жыхара (паводле перапісу).
* 1908 год — 11 двароў, 79 жыхароў.
* 1917 год — 82 жыхары.
* 1925 год — 14 двароў.
* 1940 год — 29 двароў, 60 жыхароў.
* 1959 год — 69 жыхароў (паводле перапісу).
* 1997 год — 21 двор, 40 жыхароў.
* 2004 год — 15 двароў, 27 жыхароў.

## Літаратура 
* Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т.1, кн.1. Гомельская вобласць/С. В. Марцэлеў; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. — Мн.: БелЭн, 2004. 632с.: іл. Тыраж 4000 экз. ISBN 985-11-0303-9 ISBN 985-11-0302-0
* 

## Спасылкі
Падветка

**Падве́тка** (, ; раней таксама **Ветка**) — вёска ў Акцябрскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Любанскага сельсавета.

## Геаграфія 
### Размяшчэнне 
У 21 км на ўсход ад гарадскога пасёлка Акцябрскі, 251 км ад Гомелю, 24 км ад чыгуначнай станцыі Рабкор, размешчанай на чыгунцы Бабруйск — Рабкор, адгалінаванні лініі Асіповічы — Жлобін.

### Гідраграфія 
На ўсходзе меліярацыйныя каналы.

## Транспартная сетка 
Транспартныя сувязі па прасёлкавай, затым аўтамабільнай дарозе Акцябрскі — Азарычы.

## Інфармацыя 
Планіроўка складаецца з кароткай шыротнай вуліцы. Жылыя хаты драўляныя, сядзібнага тыпу. Аўталаўка.

## Гісторыя 
Па пісьмовых крыніцах вядомая з XIX стагоддзя як паселішча ў казённым маёнтку Нястанавічы. На 1909 год у Рудабельскай воласці Бабруйскага павета Мінскай губерні. У 1929 годзе жыхары ўступілі ў калгас. Падчас Вялікай Айчыннай вайны нямецкія акупанты ў красавіку 1942 года цалкам спалілі вёску і забілі 23 жыхары. 13 жыхароў загінулі на фронце.

## Насельніцтва 
### Колькасць 
* 2011 год — 4 двары, 7 жыхароў.

### Дынаміка 
* 1857 год — 2 двары, 18 жыхароў.
* 1897 год — 6 двароў, 47 жыхароў (паводле перапісу).
* 1909 год — 10 двароў, 71 жыхар.
* 1916 год — 78 жыхароў.
* 1940 год — 26 двароў, 97 жыхароў.
* 1959 год — 108 жыхароў (паводле перапісу).
* 1997 год — 11 двароў, 22 жыхары.
* 2004 год — 9 двароў, 13 жыхароў.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т.1, кн.1. Гомельская вобласць/С. В. Марцэлеў; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. — Мн.: БелЭн, 2004. 632с.: іл. Тыраж 4000 экз. ISBN 985-11-0303-9 ISBN 985-11-0302-0
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Любанскі сельсавет (Акцябрскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Акцябрскага раёна
Подгаць

**По́дгаць** (, ) — вёска ў Акцябрскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Ламавіцкага сельсавета.

## Геаграфія 
### Размяшчэнне 
За 20 км на поўдзень ад гарадскога пасёлка Акцябрскі, за 225 км ад Гомеля, за 15 км ад чыгуначнай станцыі Рабкор, размешчанай на чыгунцы Бабруйск — Рабкор, адгалінаванні лініі Асіповічы — Жлобін.

### Гідраграфія 
На поўначы меліярацыйны канал.

### Экалогія і прырода 
Вакол вёскі лес.

## Транспартная сетка 
Транспартныя сувязі па прасёлкавай, затым аўтамабільнай дарозе Акцябрскі — Азарычы.

## Інфармацыя 
Планіроўка складаецца з кароткай шыротнай вуліцы. Жылыя хаты драўляныя, сядзібнага тыпу. Аўталаўка.

## Гісторыя 
Па пісьмовых крыніцах вядомая з XIX стагоддзя як хутар у Рудабельскай воласці Бабруйскага павета Мінскай губерні. На 1925 год у Граб'ёўскім сельсавеце Азарыцкага раёна Мазырскай акругі. У 1930 годзе арганізаваны калгас. Падчас Вялікай Айчыннай вайны нямецкія акупанты ў красавіку 1942 года цалкам спалілі вёску і забілі 28 жыхароў. 10 жыхароў загінулі на фронце.

## Насельніцтва 
### Колькасць 
* 2011 год — 1 двор, 2 жыхары.

### Дынаміка 
* 1897 год — 8 двароў, 66 жыхароў (паводле перапісу).
* 1908 год — 14 двароў, 83 жыхары.
* 1917 год — 123 жыхары.
* 1925 год — 24 двары.
* 1940 год — 38 двароў, 142 жыхары.
* 1959 год — 96 жыхароў (паводле перапісу).
* 1997 год — 8 двароў, 13 жыхароў.
* 2004 год — 5 двароў, 7 жыхароў.

## Вядомыя ўраджэнцы 
* Уладзімір Правасуд — беларускі гумарыст і сатырык, журналіст.

## Літаратура 
* Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т.1, кн.1. Гомельская вобласць/С. В. Марцэлеў; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. — Мн.: БелЭн, 2004. 632с.: іл. Тыраж 4000 экз. ISBN 985-11-0303-9 ISBN 985-11-0302-0
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Ламавіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Акцябрскага раёна
Пратасы

**Пратасы́** (, ) — вёска ў Акцябрскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Пратасаўскага сельсавета.

## Геаграфія 
### Размяшчэнне 
У 31 км на паўночны ўсход ад гарадскога пасёлка Акцябрскі, 174 км ад Гомеля, 10 км ад чыгуначнай станцыі Ратміравічы, размешчанай на чыгунцы Бабруйск — Рабкор, адгалінаванні лініі Асіповічы — Жлобін.

### Гідраграфія 
На захадзе меліярацыйныя каналы.

### Экалогія і прырода 
На ўсходзе мяжуе з лесам.

## Транспартная сетка 
Транспартныя сувязі па прасёлкавай, затым аўтамабільнай дарозе Парычы — Акцябрскі.

## Інфармацыя 
Планіроўка складаецца з просталінейнай вуліцы мерыдыянальнай арыентацыі, якая перакрыжоўваецца просталінейнай шыротнай вуліцай. Забудова двухбаковая, драўляная, сядзібнага тыпу. У складзе сельскагаспадарчага ДП «Майсееўка» з цэнтрам у аднайменнай вёсцы, жывёлагадоўчая ферма, паляводчая брыгада. Дом народнай творчасці, бібліятэка, аддзяленне сувязі, фельчарска-акушэрскі пункт, комплексны прыёмны пункт, 2 крамы.

## Гісторыя 
Па пісьмовых крыніцах вядомая з XVIII стагоддзя як вёска ў Мінскім ваяводстве Вялікага княства Літоўскага. Паводле каралеўскага прывілею 1775 года Пратасы былі аддадзены на 50 гадоў абознаму літоўскаму М. С. Лапату. Пасля другога падзелу Рэчы Паспалітай (1793 год) у складзе Расійскай імперыі. У XIX стагоддзі ў складзе казённага маёнтка Брожа. На 1908 год у Брожскай воласці Бабруйскага павета Мінскай губерні.

У 1920 годзе ў наёмнай хаце адкрыта школа. З 21 жніўня 1925 года цэнтр Пратасаўскага сельсавета Парыцкага, з 28 чэрвеня 1939 года Акцябрскага, з 25 снежня 1962 года Светлагорскага, з 30 ліпеня 1966 года — адноўленага Акцябрскага раёнаў. Да 26 ліпеня 1930 года ў складзе Бабруйскай акругі, з 20 лютага 1938 года Палескай, з 20 верасня 1944 года Бабруйскай, з 8 студзеня 1954 года Гомельскай абласцей. 20 чэрвеня 1985 года цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Рассвет. У 1930 годзе арганізаваны калгас «Бальшавік», працавала гамарня.

Падчас Вялікай Айчыннай вайны партызаны ў жніўні 1942 года разграмілі нямецкі гарнізон, які базіраваўся ў вёсцы. Карнікі ў красавіку 1942 года спалілі 105 двароў і забілі 64 жыхары. У баях за вёску і наваколлі загінулі 246 салдат 28-й арміі і 8 партызан (пахаваны на могілках, у іх ліку Герой Савецкага Саюза М. А. Бухтуеў; у 1956 годзе на магіле пастаўлены помнік). 21 жыхар загінуў на фронце.

## Насельніцтва 
### Колькасць 
* 2011 год — 102 гаспадаркі, 237 жыхароў.

### Дынаміка 
* 1795 год — 7 двароў, 52 жыхары.
* 1908 год — 77 двароў, 493 жыхары.
* 1925 год — 105 двароў.
* 1940 год — 126 двароў, 470 жыхароў.
* 1959 год — 428 жыхароў (паводле перапісу).
* 1997 год — 136 двароў, 357 жыхароў.
* 2004 год — 126 гаспадарак, 307 жыхароў.

## Літаратура 
* Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т.1, кн.1. Гомельская вобласць/С. В. Марцэлеў; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. — Мн.: БелЭн, 2004. 632с.: іл. Тыраж 4000 экз. ISBN 985-11-0303-9 ISBN 985-11-0302-0
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Пратасаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Акцябрскага раёна