Нобелеўская прэмія па фізіцы

[thumb|Першы лаўрэат — [Вільгельм Конрад Рэнтген|Вільгельм Рэнтген]]
**Нобелеўская прэмія па фізіцы** — прэстыжная ўзнагарода за навуковыя дасягненні ў галіне фізікі. Прэмія прысуджаецца Нобелеўскім камітэтам штогод, 10 снежня ў Стакгольме, у дзень смерці Альфрэда Нобеля.

## Патрабаванні да кандыдатаў 
Згодна са статутам Нобелеўскага фонду, вылучаць кандыдатаў могуць наступныя асобы ў складзе Нобелеўскага камітэта па фізіцы:
* 1) члены Каралеўскай Шведскай акадэміі навук
* 2) члены Нобелеўскіх камітэтаў па фізіцы і хіміі
* 3) лаўрэаты Нобелеўскіх прэмій у галіне фізікі і хіміі
* 4) прафесары фізікі і хіміі, якія пастаянна і часова працуюць ва ўніверсітэтах і тэхнічных ВНУ Швецыі, Даніі, Фінляндыі, Ісландыі, Нарвегіі, а таксама стакгольмскага Каралінскага інстытута
* 5) загадчыкі адпаведных кафедраў, па меншай меры, у шасці ўніверсітэтах або інстытутах, выбраных Акадэміяй навук
* 6) іншыя навукоўцы, ад якіх Акадэмія палічыць патрэбным прыняць прапановы

Выбар асоб, згаданых у пунктах 5 і 6 для вылучэння кандыдатаў, павінен быць зроблены да канца верасня кожнага года.

## Спіс лаўрэатаў 
### 1900-я 
* (1901)  Вільгельм Конрад Рэнтген
* (1902)  Хендрык Антон Лорэнц,  Пітэр Зэеман
* (1903)  Марыя Кюры,  П’ер Кюры,  Антуан Анры Бекерэль
* (1904)  Джон Уільям Стрэт
* (1905)  Філіп Эдуард Антон фон Ленард
* (1906)  Джозеф Джон Томсан
* (1907)  Альберт Абрахам Майкельсан
* (1908)  Габрыэль Ліпман
* (1909)  Гульельма Марконі,  Карл Фердынанд Браўн
* (1910)  Ян Дыдэрык Ван-дэр-Ваальс

### 1910-я 
* (1911)  Вільгельм Він
* (1912)  Нільс Густаў Дален
* (1913)  Хейке Камерлінг-Онес
* (1914)  Макс фон Лаўэ, *прысуджана ў 1915*
* (1915)  Уільям Генры Брэг,  Уільям Лорэнс Брэг
* (1916) *прэмія не прысуджалася*
* (1917)  Чарлз Гловер Баркла, *прысуджана ў 1918*
* (1918)  Макс Планк, *прысуджана ў 1919*
* (1919)  Іаганес Штарк
* (1920)  Шарль Эдуар Гіём

### 1920-я 
* (1921) ,  Альберт Эйнштэйн *прысуджана ў 1922*
* (1922)  Нільс Бор
* (1923)  Роберт Эндрус Мілікен
* (1924)  Карл Манэ Георг Сігбан
* (1925)  Густаў Людвіг Герц,  Джэймс Франк *прысуджана ў 1926*
* (1926)  Жан Батыст Перэн
* (1927)  Артур Комптан,  Чарлз Томсан Рыз Вільсан
* (1928)  Оўэн Уіланс Рычардсан *прысуджана ў 1929*
* (1929)  Луі дэ Бройль
* (1930) Чандрасекхара Венката Раман

### 1930-я 
* (1931) *прэмія не прысуджалася*
* (1932)  Вернер Карл Гейзенберг
* (1933)  Поль Дзірак,  Эрвін Шродзінгер
* (1934) *прэмія не прысуджалася*
* (1935)  Джэймс Чэдвік
* (1936)  Віктар Франц Гес,  Карл Дэйвід Андэрсан
* (1937)  Джордж Паджэт Томсан,  Клінтан Джозеф Дэвісан
* (1938)  Энрыка Фермі
* (1939)  Эрнест Арланда Лоўрэнс
* (1940) *прэмія не прысуджалася*

### 1940-я 
* (1941) *прэмія не прысуджалася*
* (1942) *прэмія не прысуджалася*
* (1943)  Ота Штэрн *прысуджана ў 1944*
* (1944)  Ісідар Айзек Рабі
* (1945)  Вольфганг Паўлі
* (1946)  Персі Уільям Брыджмен
* (1947)  Эдуард Віктар Эплтан
* (1948)  Патрык Мейнард Сцюарт Блэкет
* (1949)  Хідэкі Юкава
* (1950)  Сесіл Фрэнк Паўэл

### 1950-я 
* (1952) Фелікс Блох, Эдвард Мілс Пёрсел
* (1953) Фрыц Цэрніке
* (1954) Макс Борн
* (1955) Палікарп Куш
* (1958) Ігар Яўгенавіч Там, Павел Аляксеевіч Чаранкоў і Ілля Міхайлавіч Франк
* (1959) Эміліа Джына Сегрэ, Оўэн Чэмберлен
* (1960) Дональд Артур Глазер

### 1960-я 
* (1962) Леў Давідавіч Ландау
* (1963) Марыя Гёперт-Маер, Ганс Енсен, Юджын Вігнер
* (1964) Аляксандр Міхайлавіч Прохараў
* (1965) Рычард Філіпс Фейнман, Сін’ітыра Таманага
* (1966) Альфрэд Кастлер

### 1970-я 
* (1973) Браян Дэйвід Джозефсан
* (1977) Джон Хазбрук Ван Флек, Філіп Уорэн Андэрсан
* (1978) Пётр Леанідавіч Капіца
* (1979) Абдус Салам, Стывен Вайнберг
* (1980) Джэймс Уотсан Кронін,

### 1980-я 
* (1981) Кай Манэ Бёр’е Сігбан
* (1983) Субрахманьян Чандрасекар, Уільям Алфрэд Фаўлер
* (1984) Сімон ван дэр Мер
* (1985) Клаўс фон Клітцынг
* (1988) Мелвін Шварц, Джэк Стэйнбергер
* (1990) Генры Уэй Кендал

### 1990-я 
* (1996) Роберт Колман Рычардсан
* (1997) Стывен Чу
* (1998) Роберт Лафлін
* (2000) Джэк Кілбі, Жарэс Алфёраў

### 2000-я 
* (2003) Віталь Гінзбург  
* (2007) Петэр Грунберг
* (2009) Джордж Элвуд Сміт
* (2010) Андрэй Канстанцінавіч Гейм, Канстанцін Сяргеевіч Навасёлаў

### 2010-я 
* (2011) Браян Шміт, Сол Перлмутэр
* (2012) Дэвід Вайнленд, Серж Арош
* (2013) Франсуа Энглер, Пітэр Хігс
* (2014) Ісаму Акасакі, Хіросі Амана, Сюдзі Накамура
* (2015) Артур Мак-Дональд, Такаакі Кадзіта
* (2016) Данкан Холдэйн, Джон Костэрліц, Дэйвід Таўлес
* (2017)  Райнер Вайс, Бары Бэрыш, Кіп Торн
* (2018) Артур Эшкін, Жэрар Муру, Дона Стрыкленд
* (2019) Джэймс Піблз, Мішэль Маёр, Дзідзье Кэлё
* (2020) Роджэр Пенроўз, Райнхард Генцэль, Андрэа Гез

### 2020-я 
* (2021) Сюкура Манабэ, Клаус Хасельман, Джорджа Парызі
* (2022) Ален Аспэ, Джон Клаўзер, Антон Цайлінгер
* (2023) Анн Л’Юе, Ферэнц Краус, П’ер Агасціні
* (2024) Джон Хопфілд, Джэфры Хінтан
* (2025) Джон Кларк, Мішэль Дэварэ, Джон Марцініс

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт 

Фізіка
Катэгорыя:Узнагароды па фізіцы