open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Свята-Пакроўская царква (Крывошын)

**Свята-Пакроўская царква** — праваслаўны храм (былы касцёл езуітаў) у в. Крывошын (Ляхавіцкі раён). Помнік архітэктуры барока. 
## Гісторыя 
Пабудаваны каля 1740 г. як касцёл езуітаў на месцы касцёла 1670 г., пасля паўстання К. Каліноўскага ў 1863 г. перабудаваны пад Пакроўскую царкву.

## Архітэктура 
Мураваная дзвюхвежавая трохнефная базіліка з паўкруглай апсідай і невялікай сакрысціяй з поўдня (даўжыня 35 м, шырыня 16 м). Рэканструкцыя касцёлу пад царкву надала архітэктарству будынку рэтраспектыўна-рускі стылявы характар. У 1963 г. у час перабудовы над цэнтральным нефам на двухпрыступкавым квадратным у плане пастаменце ўзведзены дванаццацігранны барабан з купалам, завершаным цыбулепадобнай галоўкай. Над галоўным фасадам надбудаваная васьмігранная званіца, завершаная шатром з цыбулепадобнай галоўкай. Галоўны фасад фланкіруюць две двух'ярусныя вежы, дэкарыраваныя трохвугольнымі франтонамі і завершаныя купаламі на шматгранных барабанах. У аздабленні фасадаў выкарыстаныя дэкаратыўныя элементы старажытна-рускай архітэктуры: кілепадобныя аркі і ліштвы акон, аркатурныя паясы, гіркі. 
## Інтэр'ер 
 г. МСБК НАН]]
У інтэр'еры зберагліся першапачатковыя манументальным формы барочнага храма. Цэнтральны і меншыя бакавыя нефы, размежаваныя васьмю слупамі, перакрыты крыжовымі і цыліндрычнымі на папружных арках скляпеннямі. Пры ўваходзе на двух слупах галерэя хораў. Сцены аздобленыя вязкай пілястраў, прафіляванымі цягамі, лепкай. Звхаваўся алтарны абраз 2-й палавіны 18 ст. «Маці Божая з дзіцем» і «Маці Божая Замілаванне».

## Літаратура 
* 
* 
* *Габрусь Т. В.* Мураваныя харалы: Сакральная архітэктура беларускага барока / Т. В. Габрусь. Мн.: Ураджай, 2001.— 287 с.: іл. ISBN 985-04-0499-X, с. 159-160.
* Праваслаўныя храмы Беларусі: энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. — 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4.

## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Ляхавіцкага раёна
Катэгорыя:Крывошын
Катэгорыя:Збудаванні Беларусі ў стылі барока
Катэгорыя:З’явіліся ў 1740 годзе
Катэгорыя:Колішнія касцёлы Брэсцкай вобласці
Катэгорыя:1740 год у Беларусі
Катэгорыя:Храмы Пінскай і Лунінецкай епархіі
Сядзібна-паркавы ансамбль Корвін-Мілеўскіх (Лаздуны)

**Сядзібна-паркавы ансамбль Корвін-Мілеўскіх** існаваў у XIX — першай палове XX ст. у в. Лаздуны (цяпер Іўеўскі раён).

## Архітэктура 
Мураваны двухпавярховы прамавугольны ў плане будынак быў пастаўлены на бутавы цокаль і завяршаўся вальмавым гонтавым дахам. Атынкаваныя звонку сцены прарэзвалі прамавугольныя аконныя праёмы, у першым паверсе завершаныя трохвугольнымі франтончыкамі, у другім — плоскімі сандрыкамі. Галоўны ўваход вылучала аркадная галерэя, над якой была тэраса з трыма драўлянымі калонамі, што падтрымлівалі трохвугольны шчыт з дзвюма прамавугольнымі вокнамі. Планіроўка анфіладная. Да палацу прылягаў парк, у якім стаялі разнастайныя гаспадарчыя збудаванні, у т.л. двухпавярховы драўляны лямус, вырашаны ў выглядзе васьміграннай вежы з галерэйкай на другім паверсе і шатровым гонтавым пакрыццём.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Славутасці Іўеўскага раёна
Катэгорыя:Корвін-Мілеўскія
Катэгорыя:Лаздуны 1
Катэгорыя:З’явіліся ў XIX стагоддзі
Катэгорыя:Знішчаныя збудаванні Беларусі
Катэгорыя:Палацава-паркавыя і сядзібна-паркавыя ансамблі Беларусі
Катэгорыя:Зніклі ў XX стагоддзі
Сядзібна-паркавы комплекс Багушэвічаў

**Дом Багушэвіча** — помнік сядзібна-паркавай архітэктуры канца XIX ст. Сядзіба створаная ў в. Кушляны (Смаргонскі раён).

## Гісторыя 
Гісторыя сядзібы ўзыходзіць да XVIII ст., калі ў 1749 г. за 450 злотых маёнтак набыў А. Багушэвіч (прапрадзед беларускага паэта Ф. Багушэвіча). У сядзібе Ф. Багушэвіч правёў апошнія гады жыцця. Ансамбль уключае гасподу, парк эканамічнага тыпу, гаспадарчыя пабудовы, альтанку.

У пасляваенныя гады гаспода захавалася дзякуючы рупнасці М. Ляпехі — шчырага прыхільніка творчасці Багушэвіча, захавальніка і вартаўніка сядзібы. Да 1988 г. у доме была размешчана Кушлянская сельская бібліятэка імя Багушэвіча. Да 150-годдзя з дня нараджэння паэта рэалізаваны праект рэстаўрацыі сядзібы. Адноўлены падмурак, франтоны, дах і першапачатковая планіроўка, перабраная галерэя-навес. Адноўленыя таксама адрына, свіран, студні з «жураўлямі». У садзе зроблены падсадкі маладых пладовых дрэваў. У 1990 г. падчас святкавання ў гасподзе адкрытая літаратурна-мастацкая кампазіцыя, прысвечаная творчасці паэта. Рэстаўрацыйнымі працамі кіраваў Валерый Слюнчанка.

## Архітэктура 
Гаспода — прамавугольная ў плане аднапавярховая зрубная пабудова пад высокім двухсхільным дахам. Па фронту галоўнага фасада адкрытая слупавая галерэя-навес з дашчаным парапетам. Планіроўка дома анфіладная, уваходы з боку галоўнага і бакавога фасадаў.

Гаспадарчыя пабудовы сканцэнтраваныя на паўднёвым захадзе ад гасподы.

### Парк 
Парк з пладовым садам расчлянёны прамавугольнай сеткай алей. Сярод насаджэнняў пераважаюць ліпа, клён, елка, трапляюцца асобныя экземпляры лістоўніцы. Пры ўездзе ў парк — маляўнічая паляна з курцінамі. З малых форм дойлідства засталася драўляная альтанка — цэнтрычнае ў плане збудаванне каркаснай канструкцыі з шатровым дахам-навесам. Народная назва альтанкі «Распятая воля». Паводле падання, альтанка была зроблена рукамі Багушэвіча і яго сяброў у памяць ахвяр нацыянальна-вызваленчага паўстання 1863—64 гг. Драўляная скульптура «Укрыжаванне», якая да 1939 г. знаходзілася ў альтанцы, не захавалася.

Недалёка ад сядзібы знаходзіцца камень Мацея Бурачка (псеўданім Ф. Багушэвіча), устаноўлены сялянамі ў гонар паэта ў пачатку XX ст.

## Літаратура 
* Архітэктура Беларусі: Энцыклапедычны даведнік. — Мінск : Беларус. энцыкл., 1993.— 620 с.: іл. ISBN 5-85700-078-5.

## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Славутасці Смаргонскага раёна
Катэгорыя:Кушляны
Катэгорыя:Род Багушэвічаў
Катэгорыя:Францішак Багушэвіч
Катэгорыя:Палацава-паркавыя і сядзібна-паркавыя ансамблі Беларусі
Катэгорыя:Драўляная архітэктура Беларусі
Катэгорыя:З’явіліся ў XIX стагоддзі
Сініца чорная

**Сініца чорная**, або **маскоўка** (*Periparus ater*) — птушка сямейства сініцавых.

## Апісанне 
Даўжыня цела 11 см, размах крылаў 17-21 см. Чорныя горла і галава (з белымі шчокамі), белая пляма на патыліцы, ніз цела белаваты. Маладыя з жоўтымі шчокамі, нізам цела і плямкай на патыліцы. Песня даволі гучная і рытмічная.

## Пашырэнне 
Арэал: Палеарктыка (акрамя поўначы і поўдня), на поўдні арэал разарваны. Насяляе хваёвыя альбо мяшаныя лясы з вялікай колькасцю елак і лістоўніц; пазбягае лісцевых лясоў. У некаторых частках арэала (Каўказ, Паўднёвая Еўропа, Паўночная Афрыка) засяляе букавыя ці дубовыя лясы. У Татрах даходзіць да 1580 м. На Беларусі звычайны аселы і качуючы від.

У паўночна-ўсходняй частцы арэала пералётная, у іншых — аселая. Часам шматлікія залёты (інвазіі) ізаляваных папуляцый ці на большай частцы арэала. У Еўропе адзначаюцца ў канцы жніўня ці на пачатку верасня.

## Асаблівасці біялогіі 
Гняздо ў дупле (як у натуральным, так і ў штучным) з вузкай адтулінай на вышыні 1,6-2 м, часта на зямлі паміж каранёў, пад каменнем, у норах, часам у спарахнелых стволіках, шчылінах скал і муроў. Знешняя частка з зялёнага моху, унутраная — з воўны, валосся і шэрсці, рэдка з прымессю пёраў.

Яйкі (звычайна 6-11) з вострым вузейшым канцом. Белыя, матавыя, з дробнымі і рэдкімі чырвонымі або чырвона-карычневымі плямкамі, часам згушчанымі на шырэйшым канцы.

## Літаратура 
* Птушкі Еўропы: Палявы вызначальнік / пад рэд. М. Нікіфарава. — Варшава: Навуковае выдавецтва ПНВ, 2000.

Катэгорыя:Сініцавыя
Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1758 годзе
Сірадж уд-Даўла

**Сірадж уд-Даўла** (поўнае імя — *Мансур-уль-Мульк Сірадж-уд-Даўла Шахкулі-хан Мірза Махамед Джанг Бахадур*;  — ) — наваб Бенгаліі, Біхара і Арысы ў 1756—1757 гадах.

## Біяграфія 
Унук і спадчыннік наваба Алівардзі-хана. Разам з дзедам удзельнічаў у войнах з маратхамі і афганцамі. Адрозніваўся неўраўнаважаным характарам. Паводле сведчанняў сучаснікаў, быў схільны да жорсткасці і мсцівасці. У 1754 годзе, яшчэ да ўзыходжання на прастол, западозрыўшы эміра Хусейн Кулі-хана ў дачыненні да змоў, загадаў забіць яго разам з пляменнікам Хусейнам уд-Дзінам на вуліцы ў Дацы. Быў таксама ганіцелем паслядоўнікаў індуізму.

У 24 гады заняў прастол Бенгаліі, расправіўшыся са сваякамі, якія пярэчылі яму. Асцерагаючыся ўзмацнення ў Бенгаліі ўплыву англічан, якія ў той час ужо ўступілі на поўдні краіны ў барацьбу за заваяванне Індыі, напаў на Форт-Уільям у Калькуце, галоўнае англійскае паселішча ў Бенгаліі, і захапіў яе 19 чэрвеня 1756 года. У тую ж ноч, з 19 на 20 чэрвеня, у «чорнай яме» было закатавано мноства палонных англічан, у тым ліку і параненыя.

Англійскі военачальнік Роберт Клайв і адмірал , пасланыя з Мадраса, адбілі Калькуту ў індыйцаў. Прадпрыняты Сіраджам уд-Даўлам неўзабаве новы паход на гэты горад скончыўся няўдачай.  Сірадж уд-Даўла быў разбіты англійскім войскам пад камандаваннем Клайва ў бітве пры Плесі (Палашы), пасля паражэння паспрабаваў бегчы, але быў схоплены і забіты. Пахаваны ў Муршыдабадзе, разам з трыма жонкамі, у маўзалеі свайго дзеда Алівардзі-хана.

## Літаратура 
* Орестов О. Л. *«Ворота Индии».* Москва, 1976.
* Антонова А. *«Английское завоевание Индии в XVIII веке».* Москва, 1958.

Катэгорыя:Навабы Бенгаліі
Катэгорыя:Гісторыя Індыі
Катэгорыя:Военачальнікі Індыі
Катэгорыя:Удзельнікі Сямігадовай вайны
Катэгорыя:Забітыя манархі
Катэгорыя:Дынастыя Субадараў
Абстрэл Марыупаля 24 студзеня 2015 года

**Абстрэл мікрараёна «Східны» ў Марыупалі 24 студзеня 2015 года** — серыя абстрэлаў жылых кварталаў Арджанікідзеўскага раёна горада Марыупаля, якія адбыліся 24 студзеня 2015 года ў рамках узброенага канфлікту на ўсходзе Украіны.

## Перадгісторыя 
У ходзе супрацьстаяння на ўсходзе Украіны Марыупаль, другі паводле велічыні горад Данбаса і марскі порт, меў стратэгічнае значэнне. Узяцце горада азначала б выхад прарасійскіх сепаратыстаў да мора. Вясной 2014 года ў Марыупалі адбывалася процістаянне прарасійскіх элементаў і ўкраінскіх сілавікоў. З чэрвеня горад пад кантролем украінскіх улад. Праз 2 месяцы горад ізноў трапіў пад удар, у канцы жніўня калона бранятэхнікі рушыць з тэрыторыі Расіі на Новаазоўск. Каля сяла Шырокінэ ў бой уступіў добраахвотніцкі ўкраінскі батальён «Азоў». Шырокінэ ўзята не было, і Марыупаль не абстрэльваўся. Праціўнік не наважыўся штурмаваць вялікі горад сходу, украінскае камандаванне тым часам перакінула на гэты напрамак артылерыю і цяжкую бранятэхніку. Вайна прыняла пазіцыйны характар, да позняй восені бакі працягвалі артылерыйскія дуэлі.

## Ход падзей 
Першы абстрэл горада адбыўся 24 студзеня 2015 года каля 09:15 па кіеўскім часе.

## Расследаванне 
Віну за напад бакі канфлікту ўсклалі адзін на аднаго. СНБА Украіны абвінаваціў у абстрэле «расійска-тэрарыстычныя групоўкі» і асабіста прэзідэнта Расійскай Федэрацыі Уладзіміра Пуціна. Штаб ДНР назваў напад правакацыяй украінскага боку.

Паводле папярэдніх высноў маніторынгавай місіі АБСЕ, абстрэл быў здзейснены з рэактыўных сістэм залпавага агню «Град» і «Ураган» з тэрыторый, кантралюемых ДНР.

## Гл. таксама 
* Артабстрэл прыпынку транспарту «Данецкгормаш» у Данецку
* Абстрэл аўтобуса пад Валнавахай
* Супрацьстаянне ў Марыупалі

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Поўны спіс загінулых і параненых на сайце ГУМУС Украіны ў Данецкай вобласці 
* Наступствы абстрэлу Марыупаля 24.01.15 на YouTube
* Момант траплення ракеты ў аўтамабіль у Марыупалі 24.01.15 на YouTube
* Момант траплення ракет у жылыя хаты ў Марыупалі 24.01.15 на YouTube

Катэгорыя:Падзеі 24 студзеня
Катэгорыя:Студзень 2015 года
Катэгорыя:2015 год ва Украіне
Катэгорыя:Масавыя забойствы ва Украіне
Катэгорыя:Тэрарыстычныя акты, здзейсненыя ва Украіне
Катэгорыя:Тэрарыстычныя акты 2015 года
Катэгорыя:Марыупаль
Benson & Hedges Championship 1995 (снукер)

**Benson & Hedges Championship 1995** — прафесійны нярэйтынгавы турнір па снукеры, які праходзіў з 6 па 14 кастрычніка 1995 года ў JP Snooker Centre, у Эдынбургу, Шатландыя. Турнір стаў шостым розыгрышам Benson & Hedges Championship, які быў заснаваны ў 1990 годзе. Прызавы фонд турніру склаў £30,000, з якіх £5,000 атрымаў пераможца. Апроч таго, пераможца спаборніцтва атрымліваў права ўдзельнічаць у найбуйнейшым запрашальным турніры сезона — Мастэрс.

Катэгорыя:Кваліфікацыя да Мастэрс (снукер)
Катэгорыя:1995 год у снукеры
Катэгорыя:Спорт у Шатландыі ў 1995 годзе
Катэгорыя:Снукерны сезон 1995/1996
Катэгорыя:Снукерныя турніры ў Шатландыі
Катэгорыя:1995 год у Эдынбургу
SWIFT

**SWIFT** (ад ), Супольнасць сусветных міжбанкаўскіх фінансавых тэлекамунікацый) — арганізацыя, якая кіруе міжнароднай сістэмай перадачы інфармацыі і правядзення плацяжоў паміж банкамі і іншымі фінансавымі ўстановамі. Кампанія таксама прадастаўляе праграмнае забеспячэнне (у асноўным дзеля ўжывання ў сусветнай сетцы SWIFTNet) і банкаўскія ідэнтыфікацыйныя коды ISO 9362, больш вядомыя як «SWIFT-коды».

SWIFT — кааператыўнае таварыства, створанае паводле бельгійскага заканадаўства, якое належыць ягоным чальцам — 8740 банкам з 209 краінаў (па стане на лістапад 2008 году). Галоўны офіс размешчаны ў Ла-Юльпе каля Бруселя, Бельгія. Аддзяленні кампаніі існуюць у многіх краінах свету.

Заснаванае ў 1973 годзе з мэтай усталявання агульных стандартаў для фінансавых транзакцыяў, стварэння сістэмы апрацоўкі агульнадаступных дадзеных і сусветнай інфармацыйнай сеткі. Сузаснавальнікамі выступілі 239 банкаў з 15 краінаў. Фундаментальныя аперацыйныя інструкцыі, нормы адказнасьці і да т. п. былі ўсталяваныя ў 1975 годзе. У 1977 годзе адасланае першае паведамленне.

Кожны банк, уключаны ў сістэму, атрымоўвае свой унікальны SWIFT-код. Тэарэтычна для ажыццяўлення плацяжу ў Еўропе дастаткова ведаць SWIFT-код банка і IBAN-код атрымальніка.

Штодзень праз SWIFT праходзіць больш за мільён транзакцыяў пра грашовыя пераказы, міжбанкаўскія плацяжы, каштоўныя паперы. Штогод — 2,5 млрд плацёжных паручэнняў.

Уласна SWIFT не займаецца перасылкай фінансаў, кампанія толькі выстаўляе патрабаванні на аплату. Яны павінны быць аплочаны праз рахункі-карэспандэнты, якія фінансавыя ўстановы маюць паміж сабой.

Пасля падзеяў 11 верасня 2001 года ЦРУ і Міністэрства фінансаў ЗША атрымалі доступ да фінансавай інфармацыі сеткі SWIFT з мэтай адсочвання магчымых фінансавых транзакцыяў тэрарыстаў.

У свеце існуе шмат аналагаў SWIFT, адзін з іх — сістэма перадачы фінансавых паведамленняў.

## Гл. таксама 
* Плацёжная сістэма
* APACS
* BACS
* CHAPS
* BIC
* IBAN

## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка 

Катэгорыя:З’явіліся ў 1973 годзе
Катэгорыя:Тэлекамунікацыйныя кампаніі
Катэгорыя:Плацежныя сістэмы
Катэгорыя:Транснацыянальныя кааператывы
Ларамідыя

**Ларамідыя** — старажытны востраў-кантынент, які існаваў у познім Мелавым перядзе (99,6-66 млн гадоў таму), калі Паўночная Амерыка дзялілася на дзве часткі Заходнім Унутранным морам. Рэльеф вострава — выцягнуты і гарысты. Назву атрымаў у 1996 годзе Дэвідам Арчыбальдам у гонар горада Ларамі ў штаце Ваёмінг.
Ларамідія займала месца ад сучаснай Аляскі да Мексікі. Востраў насялялі діназаўры розных відаў, у тым ліку тыраназаўріды, дромеазаўріды, цэратапсы, тытаназаўры і іншыя.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Геалагічная гісторыя Зямлі
Канчаны

Назву **Канча́ны** маюць:

## Населеныя пункты 
### Беларусь 
* Канчаны — вёска ў Верхнядзвінскім раёне Віцебскай вобласці
* Канчаны — вёска ў Бераставіцкім раёне Гродзенскай вобласці
* Канчаны — вёска ў Бабруйскім раёне Магілёўскай вобласці
* Канчаны — вёска ў Маладзечанскім раёне Мінскай вобласці

## Азёры 
* Канчаны — возера ў Верхнядзвінскім раёне Віцебскай вобласці, у басейне ракі Свольна.

## Гл. таксама 
* Канчане
Ніўкі

Назву **Ні́́ўкі** маюць:

## Населеныя пункты 
### Беларусь 
* Брэсцкая вобласць
** Ніўкі — вёска ў Бярозаўскім раёне
* Віцебская вобласць
** Ніўкі — вёска ў Лепельскім раёне
** Ніўкі — былы хутар у Мёрскім раёне
* Гомельская вобласць
** Ніўкі — былы пасёлак у Брагінскім раёне
** Ніўкі — вёска ў Добрушскім раёне
** Ніўкі — былы пасёлак у Жлобінскім раёне
** Ніўкі — вёска ў Чачэрскім раёне
* Мінская вобласць
** Ніўкі — вёска ў Глівінскім сельсавеце Барысаўскага раёна
** Ніўкі — вёска ў Мсціжскім сельсавеце Барысаўскага раёна
** Ніўкі — вёска ў Лагойскім раёне
** Ніўкі — вёска ў Мядзельскім раёне
** Ніўкі — вёска ў Пухавіцкім раёне

### Расія 
* Ніўкі (Руднянскі раён)
* Ніўкі (Холм-Жыркоўскі раён)
Іаган Якаб Гекель

**Іаган Якаб Гекель** (; 23 студзеня 1790, Мангейм — 1 сакавіка 1857, Вена) — нямецкі заолаг і іхтыёлаг.

## Біяграфія 
Атрымаўшы адукацыю па сельскай гаспадарцы, Гекель прысвяціў сябе прыродазнаўчым навукам, а дакладней батаніцы і арніталогіі. Лічыўся выдатным ілюстратарам і таксідэрмістам.

Супрацоўнічаў з іншымі выдатнымі іхтыёлагамі свайго часу.

Вядомасць атрымала работа Гекеля над калекцыяй цыхлід свайго калегі Іагана Натэрара, якую той сабраў пад час паездак па Бразіліі. Адзін з відаў цыхлідаў — *Acarichthys heckeli* — атрымаў назву ў гонар Гекеля.

Памёр у 67-гадовым узросце ад інфекцыі, атрыманай, магчыма, пад час працы над шкілетам кіта.

## Навуковая праца 
* Heckel/Kner: Die Süßwasserfische der österreichischen Monarchie, 1858

## Літаратура 
* Matthias Svojtka, Luitfried Salvini-Plawen & Ernst Mikschi (2009): Biographischer Abriss zu Johann Jakob Heckel (1790—1857).- Österreichs Fischerei 62 (11/12): 285—288

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Заолагі Германіі
Катэгорыя:Іхтыёлагі
Парламенцкія выбары ў Грэцыі (2015)

Аб правядзенні новых пазачарговых выбараў у парламент Грэцыі ў студзені 2015 было афіцыйна абвешчана 29 снежня 2014 г, пасля таго як бягучы парламент, сфармаваны ў чэрвені 2012 года, не змог абраць прэзідэнта Грэцыі і быў распушчаны. Тады пазачарговыя парламенцкія выбары былі прызначаныя на 25 студзеня 2015.

## Перадумовы 
У канцы лістапада 2014 года ў Грэцыі прайшлі ўсеагульныя забастоўкі супраць мер жорсткай эканоміі. Пасля гэтага апазіцыйныя партыі і ў першую чаргу кааліцыя «СІРЫЗА» сталі выступаць з патрабаваннем новых датэрміновых парламенцкіх выбараў. Гэтыя патрабаванні прывялі да таго, што прэм'ер-міністр Грэцыі Антоніс Самарас і віцэ-прэм'ер  Эвангелос Венізелас ініцыявалі датэрміновыя прэзідэнцкія выбары, звярнуўшыся да старшыні парламента з просьбай прызначыць працэдуру абрання новага прэзідэнта Грэцыі на 17 снежня 2014 г. У снежні 2014 года ў парламенце Грэцыі прайшлі тры туры выбараў прэзідэнта Грэцыі: першы тур прайшоў 17 снежня 2014, другі тур адбыўся 23 снежня, і трэці тур прайшоў 29 снежня.

## Выбарчая кампанія 
Апытанні грамадскага меркавання казалі пра тое, што перамагчы мусіла «Кааліцыя радыкальных левых». За тыдзень перад выбарамі яна павысіла свой рэйтынг да 36%, у той час, як за кансерватыўную “Новую Дэмакратыю” збіралася аддаць свае галасы менш за 31% выбаршчыкаў.
У выпадку перамогі СІРЫЗА, яе кіраўнік Алексіс Цыпрас абяцаў грэкам адмовіцца ад мераў жорсткай эканоміі, пераглядзець умовы выдавання фінансавай дапамогі і дамагчыся ад крэдытораў яшчэ аднаго буйнамаштабнага спісання грэцкіх пазыкаў.

## Вынікі выбараў 
## Стварэнне ўрада 
Перамогшая партыя «СІРЫЗА» на наступны дзень пасля выбараў абвясціла аб фарміраванні кіруючай кааліцыі ў складзе: левая партыя СІРЫЗА і правацэнтрысцкая партыя «Незалежныя грэкі».  У гэты ж дзень 26 студзеня 2015 г. Алексіс Цыпрас прыняў прысягу ў якасці прэм'ер-міністра і атрымаў ад прэзідэнта мандат на стварэнне ўрада . На наступны дзень 27 студзеня 2015 Цыпрас абвясціў склад новага кабінета міністраў, у які ўвайшлі 20 чалавек. Новы грэцкі ўрад паставіў пад сумнеў заяву Еўрасаюза з асуджэннем абстрэлу прарасейскімі баевікамі Марыупаля 25 лютага 2015 года. Грэкі спрабавалі выдаліць з заявы радок, у якім адказнасць за бамбаванне ўскладалася на Расею, але ў выніку дадалі пра асаблівую пазіцыю Грэцыі

## Зноскі 
Катэгорыя:Палітыка Грэцыі
Катэгорыя:Парламенцкія выбары
Анна (першасвятар)

, у Бразе ]]
**Анна**, таксама **Ганна**, сын Сіфа (23/22 да н.э. — імаверна, каля 40 г. н.э.) — іўдзейскі першасвятар, які быў прызначаны рымскім легатам Квірыніям у зноў утворанай рымскай правінцыі Іўдзея ў 6 н.э .; толькі пасля таго, як рымляне скінулі Архелая, этнарха Іўдзеі, паставіўшы тым самым Іўдзею непасрэдна пад рымскае ўладарства.

Анна афіцыйна служыў Першасвятаром на працягу дзесяці гадоў (6-15 н.э.), калі ва ўзросце 36 гадоў ён быў скінуты пракурорам Гратусам. Тым не менш, будучы афіцыйна адхіленым ад пасады, ён заставаўся адным з самых уплывовых палітычных і сацыяльных асоб краіны, за кошт выкарыстання ў значнай ступені пяці сваіх сыноў і зяця, як марыянетачных першасвятароў. Час смерці Анны невядомы, яго сын Анна Малодшы, таксама вядомы як Анна, сын Анны быў забіты ў 66 г. н.э. за прапаганду міру з Рымам.

Анна згаданы ў Евангеллях і падчас суда над Ісусам выступае абвінаваўцам Хрыста, пасля чаго апошняга вядуць на суд Понція Пілата.

## Першасвятарская сям’я 
* Анна сын Сіфа (6-15)
* Элеазар сын Анны (16-17)
* Іосіф Каіяфа (18-36/37), які быў жанаты з дачцэ Анны (Ян. 18:13)
* Іяфан, сын Анны (36-37)
* Феафіл, сын Анны (37-41)
* Матфан, сын Анны (43)
* Анны, сын Анны (63)

Спасылкі ў законе пра «смерць першасвятара» (Лік. 35:25,28) далі даследчыкам магчымасць выказаць здагадку, што першасвятарства звычайна было на ўсё жыццё. Магчыма, па гэтай прычыне, Анна па-ранейшым называўся «першасвятар» нават пасля звальнення, разам з Каіяфай (Лукі 3:2). Ён таксама мог выконваць абавязкі Старшыні Сінедрыёна або памочніка першасвятара.

## У Новым Запавеце 
Евангелле ад Лукі 3:2 апавядае пра сумеснае першасвятарства «Анны і Каіяфы», калі слова Божае было звернутае да Яна, сына Захарыі, у пустыні.

Анна мог прымаць удзел у змове каб забіць Лазара з Віфаніі у Ян 12:10, хоць Анна і не згадваецца па імені. Некаторыя даследчыкі лічыць, што ў прытчы пра багацея і Лазара можа быць прыхаваная спасылка на Анну, які мог быць паказаны як «багаты чалавек» з пяццю сынамі. З прытчы вынікае, што бацька і пяць братоў не павераць, нават калі Лазар уваскрэсне з мёртвых (Лукі 16:31), такім чынам прадказваючы, што Каіяфа, Анна і пяць сыноў Анны не павераць і складуць змову, каб мець рэальнага Лазара, калі той быў уваскрэсне (Ян. 12:10).

Паводле Евангелля ад Яна (падзея не згадваецца ў іншых Евангеллях), Ісус упершыню быў пастаўлены перад Аннай, і пасля кароткага допыту (Ян 18:19-23) быў адпраўлены ў дом Каіяфы, калі сустрэліся некалькі сяброў сінедрыёна, і дзе праходзіў першы суд над Ісусам (Матф. 26:57-68).

Пасля Пяцідзесятніцы Анна старшынстваваў у сінедрыёне, куды былі дастаўлены апосталы Пётр і Ян (Дзеі 4:6).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Жыццё Ісуса Хрыста
Катэгорыя:Персанажы Новага Запавету
Катэгорыя:Іўдзейскія першасвятары
Няроўнасць Чабышова

**Няроўнасць Чaбышова**, таксама вядомая як **няроўнасць Б’енэме-Чaбышова**, — няроўнасць з тэорыі меры і тэорыі імавернасцей. Яна была ўпершыню сфармулявана Б’енэме ў 1853 годзе (праўда, без доказу), а пасля даказана Чабышовым. Няроўнасць, якая выкарыстоўваецца ў тэорыі меры, з’яўляецца больш агульнай чым тая, што выкарыстоўваецца ў тэорыі імавернасцей — у тэорыі імавернасцей выкарыстоўваецца яе вынік.

## Няроўнасць Чaбышова ў тэорыі імавернасцей 
У тэорыі імавернасцей, **няроўнасць Чaбышова** гарантуе, што ў любым размеркаванні імавернасцей, «амаль усе» значэнні будуць блізкія да сярэдняга, больш дакладна, доля значэнняў, аддаленых ад сярэдняга больш чым на k стандартных адхіленняў, не большая за 1/k^2. Інакш кажучы, няроўнасць дае ацэнку імавернасці таго, што выпадковая велічыня прыме значэнне, далёкае ад свайго сярэдняга. Няроўнасць Чaбышова з’яўляецца вынікам няроўнасці Маркава.

### Фармулёўкі 
Няхай выпадковая велічыня X\colon\Omega \rightarrow \mathbb{R} вызначана на імавернаснай прасторы (\Omega, \mathcal{F},\mathbb{P}), а яе матэматычнае чаканне \mu і дысперсія \sigma^2 канечныя. Тады
: \mathbb{P}\left(|X-\mu|\geqslant a\right) \leqslant \frac{\sigma^2}{a^2},
дзе a>0.

Калі a = k \sigma, дзе \sigma — стандартнае адхіленне і k > 0, тады атрымаем
: \mathbb{P}\left(|X-\mu|\geqslant k \sigma \right) \leqslant \frac{1}{k^2}.

У прыватнасці, выпадковая велічыня з канечнай дысперсіяй адхіляецца ад сярэдняга больш, чым на 2 стандартныя адхіленні, з імавернасцю менш 25\%. Яна ж адхіляецца ад сярэдняга на 3 стандартныя адхіленні з імавернасцю менш 11{,}2\,\%. Іншымі словамі, у граніцах 2\sigma (2-х стандартных адхіленняў) знаходзяцца па меншай меры {100}{-}{25}{=}{75\,\%} значэнняў, а ў граніцах 3\sigma знаходзяцца па меншай меры {100}{-}{11{,}2}{=}{88{,}8\,\%} значэнняў.

Для найважнейшага выпадку аднамадальных размеркаванняў  істотна ўзмацняе няроўнасць Чaбышова, уключаючы ў сябе дзель 4/9 і набліжае няроўнасць Чaбышова да правіла трох сігм (ужываецца для нармальнага размеркавання). Як вынік, размеркаванне змяняецца, і ў граніцах 3\sigma знаходзяцца «амаль усе» (а дакладней, 95{,}06\,\%) значэнні выпадковай велічыні.

## Няроўнасць Чaбышова ў тэорыі меры 
## Гл. таксама 
* Няроўнасць Маркава

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Видеолекция о случайных величинах, неравенствах Маркова и Чебышёва

Катэгорыя:Тэорыя імавернасцей
Катэгорыя:Тэорыя меры
Катэгорыя:Імавернасныя няроўнасці
Аблом (архітэктура)

200px|right|Сячэнні абломаў
**Абло́мы** — працяглыя элементы архітэктурна-дэкаратыўныя элементы рознага папярочнага сячэння (профілю) размешчаныя па гарызанталі (на цокалях, у карнізах, міжпавярховых паясах ці цягах, базах калон), часам па нахіленай (бакавыя карнізы франтонаў), крывой (архівольты арак, нервюры) ці ламанай (абрамленні парталаў, вокнаў) лініі. Асноўная роля архітэктурных абломаў — вылучэнне элементаў архітэктурнай кампазіцыі ці формы, іх увянчання і аснавання, пластычнай акантоўкі. Шырока распаўсюджаныя ў ордарнай архітэктуры, служаць для ўзмацнення архітэктурнага дэкору, вобразна-мастацкай выразнасці тэктанічнай асновы будынка.

Узніклі ў класічнай архітэктуры Старажытнай Грэцыі, адкуль запазычаны дойлідствам Старажытнага Рыма і Візантыі, пасля — Заходняй Еўропы.

Падзяляюцца на просталінейныя (палічка) і крывалінейныя (вал, гусёк, абцасік і інш.).

## Тыпы абломаў 
Паводле папярочнага сячэння вылучаюцца наступныя тыпы абломаў:
# **палічка** (прамавугольнае сячэнне). Для палічкі, размешчанай у пастаменце калоны, часцяком выкарыстоўваецца назва **плінт**
# **паліца** (шырэйшае прамавугольнае сячэнне)
# **валік** ці торус (паўкруглае сячэнне)
# **вал** ці торус (шырэйшае паўкруглае сячэнне)
# **чацвяртны вал** (сячэнне ў выглядзе чвэрці акружнасці)
# зваротны чацвяртны вал
# **абцасік** (сячэнне мае выпуклую і ўвагнутую дугі з выпуклай дугой наверсе). Выкарыстоўваецца ў капітэлях і карнізах
# адваротны абцасік з выпуклай дугой унізе выкарыстоўваецца ў базах калон і цокалях
# **гусёк** (сячэнне мае выпуклую і ўвагнутую дугі з увагнутай дугой наверсе)
# адваротны гусёк
# **жолаб**
# адваротны жолаб
# **выкружка** (сячэнне мае ўвагнутую частку акружнасці ці крывой)
# **скоцыя**
# **астрагал** (складаны профіль, які складаецца з валіка і палічкі)
# **палічка з выкружкай**

## Беларусь 
На тэрыторыі Беларусі элементы архітэктурных абломаў з'явіліся ў манументальнай старажытна-рускай архітэктуры XI—XII стст., у тым ліку ў Спаса-Праабражэнскай царкве ў Полацку, пашараліся ў збудаваннях стыляў рэнесанс, барока, класіцызм. Найбольш развітыя архітэктурныя абломы палацаў у Гомелі, Нясвіжы, Шчорсах Навагрудскага, Свяцку Гродзенскага, Снове Нясвіжскага раёнаў, касцёле францысканцаў у Пінску, бернардзінцаў у в. Будслаў Мядзельскага раёна і інш.

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Архітэктурныя элементы
Гімн Саудаўскай Аравіі

**Няхай жыве Кароль** () — дзяржаўны гімн Саудаўскай Аравіі з 1950 года. Тэкст напісаў у 1984 годзе Ібрагім Хафаджы.

## Тэкст 

## Спасылкі 
* Аўдыё дзяржаўнага гімна Саудаўскай Аравіі з інфармацыяй і тэкстамі 

Саудаўская Аравія
Катэгорыя:Дзяржаўныя сімвалы Саудаўскай Аравіі
Камень Мацея Бурачка

**Камень Мацея Бурачка** — валун у гонар беларускага паэта Ф. Багушэвіча (Мацей Бурачок — псеўданім) ва ўрочышчы Лысая гара, непадалёк ад сядзібы Багушэвічаў у в. Кушляны (Смаргонскі раён). Ля валуна Багушэвіч сустракаўся з сябрамі, хаваў пад ім рукапісы і забароненыя публікацыі. На бакавой грані каменя сябрамі класіка беларускай літаратуры быў высечаны надпіс «PAMIECI MACIEJA BURACZKA 1900 R» (Памяці Мацея Бурачка 1900 г.).

## Літаратура 
* Архітэктура Беларусі: Энцыклапедычны даведнік. — Мінск : Беларус. энцыкл., 1993.— 620 с.: іл. ISBN 5-85700-078-5.
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Валуны Беларусі
Катэгорыя:Кушляны
Катэгорыя:Францішак Багушэвіч
Катэгорыя:Геалогія Смаргонскага раёна
Катэгорыя:Славутасці Смаргонскага раёна
Катэгорыя:Геалагічныя помнікі прыроды рэспубліканскага значэння Гродзенскай вобласці
Сцяг Саудаўскай Аравіі

**Сцяг Саудаўскай Аравіі** — адзін з галоўных дзяржаўных сімвалаў Саудаўскай Аравіі, нараўне з гербам і гімнам.

## Апісанне 
Сцяг Саудаўскай Аравіі ўяўляе сабой прамавугольнае зялёнае палотнішча, з шахадай (мусульманскім сімвалам веры):
* 
* 
* .

Для таго, каб надпіс чытаўся з абодвух бакоў, сцяг сшываецца з двух аднолькавых палотнішчаў.

Меч сімвалізуе перамогі заснавальніка краіны — Абдэль Азіза ібн Сауда.

 

Саудаўская Аравія
Катэгорыя:Дзяржаўныя сімвалы Саудаўскай Аравіі
Рагазіна

Назву **Ра́газіна** маюць:

## Населеныя пункты 
### Беларусь 
* Віцебская вобласць
** Рагазіна — вёска ў Аршанскім раёне
** Рагазіна — вёска ў Ушацкім раёне

## Гл. таксама 
* Рагозіна
Казакова

**Казакова** — жаночая форма рускага прозвішча Казакоў, таксама тапонім.

## Вядомыя носьбіты 
* Аксана Барысаўна Казакова (нар. 1975) — расійская фігурыстка, трэнер па фігурным катанні.
* Алена Аляксееўна Казакова (1909—1988) — савецкая альпіністка, кандыдат тэхнічных і педагагічных навук.
* Валянціна Львоўна Казакова (нар. 1969) — генерал-маёр паліцыі МУС Расіі.
* Варвара Апанасаўна Казакова (1918—2012) — савецкі ўрач-тэрапеўт, Герой Сацыялістычнай Працы.
* Вольга Міхайлаўна Казакова (нар. 1968) — расійскі палітык, дэпутат Дзярждумы ад Стаўрапольскага края.
* Кацярына Ігараўна Скаромка (Казакова) (нар. 1990) — расійская рэгбістка.
* Мадзіна Муратаўна Казакова (нар. 1976) — расійская дзюдаістка.
* Мая Сцяпанаўна Казакова (нар. 1937) — савецкая і расійская актрыса.
* Марыя Вячаславаўна Казакова (нар. 1988) — расійская канаістка.
* Марыя Яўгенаўна Казакова (нар. 2001) — грузінская фігурыстка.
* Марыя Казакова (нар. 1990) — расійская футбалістка.
* Наталля Аляксандраўна Казакова (1915—1984) — савецкі гісторык, тэкстолаг.
* Паўліна Кірылаўна Казакова (нар. 1941) — беларускі архітэктар.
* Рыма Фёдараўна Казакова (1931—2008) — савецкая і руская паэтэса, перакладчыца.
* Таццяна Вячаславаўна Казакова (1958—2019) — расійская актрыса, артыстка Пятага тэатра (Омск), заслужаная артыстка Расійскай Федэрацыі (1994).
* Таццяна Леанідаўна Казакова — беларускі географ, педагог.
* Таццяна Мікалаеўна Казакова (нар. 1957) — савецкая і расійская мастачка-жывапісец (станковы жывапіс).
* Таццяна Пятроўна Казакова (нар. 1958) — беларускі літаратуразнавец, гісторык літаратуры.
* Таццяна Сяргееўна Казакова (нар. 1951) — савецкі і расійскі тэатральны рэжысёр.

## Населеныя пункты 
### Беларусь 
* Віцебская вобласць
** Казакова — вёска ў Верхнядзвінскім раёне
** Казакова — вёска ў Віцебскім раёне
** Казакова — вёска ў Мёрскім раёне
* Магілёўская вобласць
** Казакова — вёска ў Бабруйскім раёне
### Расія 
* Казакова — вёска ў Смаленскай вобласці

## Азёры 
* Казакова — возера ў Мёрскім раёне
Косаўшчына

Назву **Косаўшчына** маюць:

## Населеныя пункты 
### Беларусь 
*Віцебская вобласць
** Косаўшчына — вёска ў Пастаўскім раёне
** Косаўшчына — вёска ў Ушацкім раёне
*Гродзенская вобласць
** Косаўшчына — вёска ў Лідскім раёне
Лаўрынавічы

Назву **Лаўры́навічы** маюць:

## Населеныя пункты 
### Беларусь 
*Брэсцкая вобласць
** Лаўрынавічы — вёска ў Баранавіцкім раёне
*Гродзенская вобласць
** Лаўрынавічы — вёска ў Лідскім раёне
** Лаўрынавічы — вёска ў Свіслацкім раёне
Рагозна (Жабінкаўскі раён)

**Раго́зна** (, ) — вёска ў Жабінкаўскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Ленінскага сельсавета.

У 1940—1971 гадах цэнтр Рагозненскага сельсавета.

## Насельніцтва 
* 2010 год — 118 жыхароў
* 1999 год — 140 жыхароў
* 1 студзеня 2015 - 112 жыхароў, 63 гаспадаркі

## Інфраструктура 
* СПК «Рагазнянскі»

## Славутасці 
* Царква Святога Дзмітрыя Салунскага

## Літаратура 
* Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя ў 15 тамах. Т. 3, кн. 1. Брэсцкая вобласць / пад навук. рэд. А. І. Лакоткі. — Мн.: БелЭн, 2006. ISBN 985-11-0373-X.
## Спасылкі 
Катэгорыя:Ленінскі сельсавет (Жабінкаўскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Жабінкаўскага раёна
Бынава

Назву **Бы́нава** маюць:

## Населеныя пункты 
### Беларусь 
*Магілёўская вобласць
** Бынава — вёска ў Быхаўскім раёне
** Бынава — вёска ў Чавускім раёне
Суша (значэнні)

Назву **Су́ша** маюць:
* Суша — частка зямной паверхні.

## Прозвішча 
* 
* Антон Суша (нар. 2000) — беларускі футбаліст.
* Мікалай Васілевіч Суша — беларускі вучоны ў галіне эканомікі і кіравання.
* Тамара Мікалаеўна Суша — беларускі лексікограф.
* Якуб Суша — беларускі грамадскі і рэлігійны дзеяч.

## Населеныя пункты 
### Беларусь 
* Віцебская вобласць:
** Суша — вёска ў Лепельскім раёне.
* Магілёўская вобласць:
** Суша — вёска ў Клічаўскім раёне.

## Рэкі 
* Суша — рака ў Клічаўскім і Кіраўскім раёнах Магілёўскай вобласці Беларусі, прыток ракі Ольса.

## Крыніцы
Якушоўка

Назву **Якушоўка** маюць:

## Населеныя пункты 
* Якушоўка — вёска ў Свіслацкім раёне Гродзенскай вобласці

## Рэкі 
* Якушоўка — рака ў Краснапольскім раёне Магілёўскай вобласці, левы прыток ракі Сож
Пахар

Назву **Па́хар** маюць:

## Населеныя пункты 
### Беларусь 
*Гомельская вобласць
** Пахар — пасёлак у Гадзілавіцкім сельсавеце Рагачоўскім раёне
** Пахар — пасёлак у Журавіцкім сельсавеце Рагачоўскім раёне
*Мінская вобласць
** Пахар — вёска ў Пухавіцкім раёне

## Гл. таксама 
* Красны Пахар
Лугаўцы

Назву **Лугаўцы́** маюць:

## Населеныя пункты 
### Беларусь 
*Віцебская вобласць
** Лугаўцы — вёска ў Верхнядзвінскім раёне
** Лугаўцы — хутар у Мёрскім раёне
** Лугаўцы — хутар у Шаркаўшчынскім раёне
Сідараўка

**Сідараўка** — тапонім.

## Віцебская вобласць 
* Вёска Сідараўка, Аршанскі раён

## Магілёўская вобласць 
* Вёска Сідараўка, Клімавіцкі раён
* Вёска Сідараўка, Краснапольскі раён
* Вёска Сідараўка, Магілёўскі раён
Сідараўка (Магілёўскі раён)

**Сі́дараўка** (, ) — вёска ў Магілёўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Падгор’еўскага сельсавета. За 12 км на паўднёвы ўсход ад Магілёва.

Да 15 студзеня 1965 года вёска ўваходзіла ў склад Вяйнянскага сельсавета, да 26 сакавіка 1987 года — у склад Кадзінскага сельсавета (у 1965—1983 гадах — Дарскі сельсавет).

## Гісторыя 
Згадваецца ў 1611 годзе як вёска ў складзе Вяйнянскага войтаўства Магілёўскай воласці ў Аршанскім павеце ВКЛ. Меркавана ў XVII ст. знікае, каб адрадзіцца на тым самым месцы ў XX ст.

## Насельніцтва 
* 2010 год — 24 чалавекі
* 2007 год — 17 жыхароў, 13 гаспадарак
* 1999 год — 21 чалавек

## Літаратура 
* Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя ў 15 тамах. Т. 6, кн. 2. Магілёўская вобласць / пад навук. рэд. Т. У. Бялова. — Мн.: БелЭн, 2009. ISBN 978-985-11-0440-2.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Падгор’еўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Магілёўскага раёна
Сідараўка (Клімавіцкі раён)

**Сі́дараўка** (, ) — вёска ў Клімавіцкім раёне Магілёўскай вобласці, на рацэ Лабжанка, за 14 км на паўднёвы ўсход ад Клімавіч. Сідараўка ўваходзіць у склад Родненскага сельсавета.

Да 11 красавіка 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Судзілаўскага сельсавета.

## Насельніцтва 
* 2010 год — 83 чалавекі
* 1999 год — 127 чалавек

## Літаратура 
* Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя ў 15 тамах. Т. 6, кн. 2. Магілёўская вобласць / пад навук. рэд. Т. У. Бялова. — Мн.: БелЭн, 2009. ISBN 978-985-11-0440-2.

Катэгорыя:Родненскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Клімавіцкага раёна
Сідараўка (Краснапольскі раён)

**Сі́дараўка** (, ) — вёска ў Краснапольскім раёне Магілёўскай вобласці Беларусі, цэнтр Сідараўскага сельсавета.

## Геаграфія 
Знаходзіцца за 2 (за 1) км у напрамку на захад ад гарадскога пасёлка Краснаполле, за 111 (110) км ад Магілёва, 53 (52) км ад чыгуначнай станцыі Камунары на лініі Крычаў—Сураж.

## Насельніцтва 
* 1999 год — 813 жыхароў.
* 2001 год — 741 жыхар, 286 двароў.
* 2010 год — 684 жыхары.

## Памятныя і гістарычныя мясціны 
* Брацкая магіла савецкіх воінаў.
* Магіла партызан і ахвяр фашызму.
* Курганны могільнік эпохі Кіеўскай Русі (на паўночна-ўсходняй ускраіне).

## Літаратура 
* Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя ў 15 тамах. Т. 6, кн. 2. Магілёўская вобласць / пад навук. рэд. Т. У. Бялова. — Мн.: БелЭн, 2009. ISBN 978-985-11-0440-2.
* 
* Ліст карты N-36-87. Выданне 1982 года.

Катэгорыя:Сідараўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Краснапольскага раёна
Абд аль-Муталіб

**Абд аль-Муталіб** (), сапраўднае імя **Шэйба ібн Хашым** ()&nbsp;(,  — , )  — дзед прарока Мухамеда.

## Біяграфія 
Шэйба ібн Хашым нарадзіўся ў Медзіне ў 497 годзе. Ён быў сынам Хашыма ібн Абд Манафа (прабацькі хашымітаў). Пасля смерці Хашыма ібн Абд Манафа абавязкі па арганізацыі хаджу перайшлі да яго роднага брата Муталіба ібн Абд Манафа. Калі Муталіб ібн Абд Манаф прыехаў у Медзіну, ён забраў Шэйбу з сабой у Мекку. У Мекцы думалі, што Шэйба быў рабом Муталіба, таму яго сталі называць Абд аль-Муталібам ( — *раб Муталіба*). Пасля смерці Муталіба, Абд аль-Муталіб узяў на сябе абавязкі па арганізацыі хаджу і дамогся вялікай павагі сярод народа. Пасля смерці маці прарока Мухамеда Аміны бінт Вахб, Абд аль-Муталіб узяў пад сваю апеку шасцігадовага ўнука Мухамеда, але праз два гады ён памёр і апякунства ўзяў яго сын Абу Таліб (дзядзька прарока Мухамеда, бацька Алі ібн Абу Таліба).

## Дзеці 
У Абд аль-Муталіба было 10 сыноў і 6 дочак:
#  —
#  —
# Абу Таліб ібн Абд аль-Муталіб — бацька праведнага халіфа Алі ібн Абу Таліба, заснавальніка дынастыі Алідаў
# Абдулах ібн Абд аль-Муталіб — бацька прарока Мухамада
# Хамза ібн Абд аль-Муталіб — дзядзька прарока Мухамеда, удзельнік бітваў супраць мекскіх мнагабожнікаў
# Абд аль-Уза ібн Абд аль-Муталіб (Абу Лахаб) — адзін з заўзятых праціўнікаў прарока Мухамеда ў познемекскі перыяд яго дзейнасці
# Гідак ібн Абд аль-Муталіб —
# Маквам ібн Абд аль-Муталіб —
# Сафар ібн Абд аль-Муталіб —
# Абас ібн Абд аль-Муталіб (566—653) — малодшы сын Абд аль-Муталіба, бацька Абдулы ібн Абаса, заснавальніка дынастыі Абасідаў
#  — цётка прарока Мухамеда, маці Зубайра ібн Аўвама

## Спасылкі 
* *Rubin, Uri.* ʿAbd al-Muṭṭalib b. Hāshim // Encyclopaedia of Islam, THREE.
* *Pakatchi, Ahmad; Khodaverdian, Shahram.* ʿAbd al-Muṭṭalib b. Hāshim // Encyclopaedia Islamica.

Катэгорыя:Сям’я Мухамеда
Альфрэд Месель

**Альфрэд Месель** (, 22 ліпеня 1853, Дармштат — 24 сакавіка 1909, Берлін) — нямецкі архітэктар, вядомы як сваімі віламі для буйной буржуазіі, так і сціплымі шматкватэрнымі жылымі дамамі. Аднак яго шэдэўрамі па праве лічацца будынкі ўнівермагаў.

## Біяграфія 
Месель нарадзіўся ў сям’і дармштацкага банкіра і яшчэ падчас вучобы ў школе пасябраваў з Людвігам Хофманам, будучым саветнікам па пытаннях будаўніцтва горада Берліна. У 1873 годзе Месель пачаў вучобу ў Акадэміі мастацтваў у Каселі, а з 1874 па 1878 гады вывучаў архітэктуру ў Берлінскай будаўнічай акадэміі.

У 1904 г. Месель стаў членам Прускай акадэміі мастацтваў. У 1906 г. ён атрымаў званне ганаровага доктара Дармштацкага тэхнічнага ўніверсітэта.

## Творчасць 
thumb|злева|Універмаг «Вертхайм» у Берліне. 20-е гг XX у.
[thumb|[Пергамскі музей у Берліне]]
Галоўным тварэннем Меселя лічыцца ўнівермаг *«Вертхайм»*, які быў пабудаваны ў некалькі этапаў у 1896—1906 гадах на Лейпцыгскай вуліцы () Берліна і аказаў значны ўплыў на развіццё архітэктуры свайго часу. Ён таксама лічыцца прататыпам «храма спажывання», які аб’ядноўвае пад адным дахам розныя тавары, адрозніваючыся раскошнымі інтэр’ерамі. Універмаг атрымаў значныя разбурэнні падчас Другой сусветнай вайны. Яго руіны былі разабраны толькі ў 1955 годзе, на гэтым месцы была пракладзена памежная паласа Берлінскай сцяны.

Па праекце Альфрэда Меселя таксама быў пабудаваны будынак Пергамон-музея на берлінскім Музейным востраве.

## Літаратура 
* Maximilian Rapsilber: Alfred Messel. Berlin 1905.
* Fritz Stahl: Alfred Messel. Berlin 1911.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Архітэктары Берліна
Катэгорыя:Архітэктары Германіі
Блакітніца звычайная

**Блакітніца звычайная**, **Сініца сіняя**, **Блакітніца блакітная** (*Cyanistes caeruleus*) — птушка сямейства сініцавых.

## Апісанне 
Даўжыня цела 11-12 см, размах крылаў 18-20 см. Ніз цела аднолькава жоўты, верх галавы, крылаў і хваста ярка-блакітны, белыя шчокі, праз вока цёмная паласа. Маладыя з жаўтаватымі шчокамі і зеленавата-карычневым верхам цела. Песня даволі доўгая, далікатная і хуткая.

## Пашырэнне 
Арэал: Еўропа (акрамя поўначы), Малая Азія, Блізкі Усход, Паўночна-Заходняя Афрыка, Іран, паўднёвы захад Туркменістана. На Беларусі звычайны від.

Насяляе розныя тыпы мяшаных лясоў, паркі, сады, населеныя пункты і гарады. Пазбягае хваёвых лясоў (асабліва сухіх), за выключэннем Канарскіх астравоў. У Татрах даходзіць да 1100 м, у Швейцарскіх Альпах — да 1250 м, у Французскіх Альпах — да 1700 м, у Пірэнеях і на Каўказе — да 1800 м над у.м.

Аселая, частка папуляцыі качуе альбо мігрыруе.

## Асаблівасці біялогіі 
Корміцца насякомымі.

Гняздо ладзіць у дупле (як у натуральным, так і ў штучным) з вузкай адтулінай (3-3,5 см), шчылінах і дзірках у мурах, рэдка на зямлі або ў перабудаваных гнёздах іншых птушак. Знешняя частка з зялёнага моху з прымессю сухой травы. Унутраная частка з касмыкоў воўны, шэрсці, валосся і пуху.

Яйкі (звычайна 10-12, часам 6-18) авальныя з тупым вузейшым канцом. Белыя, матавыя, з даволі рэдкімі светла-чырвонымі плямкамі (часам чорна-карычневымі), часта згушчанымі на шырэйшым канцы. Памеры: 16 х 12 мм.

## Падвіды 
* *P. c. caeruleus* — Паўночная і Усходняя Еўропа;
* *P. c. obscurus* — Брытанскія астравы;
* *P. c. ogliastrae* (сін. *P. c. harterti*) — Пірэнейскі паўвостраў, Корсіка, Сардзінія, паўднёвая Грэцыя, Крыт;
* *P. c. balearicus* — Балеарскія астравы;
* *P. c. orientalis* — ад Волгі да Урала;
* *P. c. satunini* — Крым, Каўказ, паўночны Іран;
* *P. c. teneriffae* — Канары (Гранд-Канарыя, Тэнерыфе);
* *P. c. palmensis* — Канары (Ла Пальма);
* *P. c. ombrosus* — Канары (Хіера);
* *P. c. degener* — Канары (Фуэртавентура, Ланзарот).

## Літаратура 
* 
* Птушкі Еўропы: Палявы вызначальнік / пад рэд. М. Нікіфарава. — Варшава: Навуковае выдавецтва ПНВ, 2000.

Катэгорыя:Сініцавыя
Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1758 годзе
Ярмак Цімафеевіч

**Ярмак Цімафеевіч** (? — ) — казацкі атаман, кіраўнік паходу ў Сібір, які паклаў пачатак яе далучэнню да Расійскай дзяржавы.
 Расіі]]
Паводле розных звестак паходзіў з Прыкам’я, або данской станіцы Качалінская, быў атаманам казакоў-разбойнікаў на Волзе, удзельнічаў у казацкіх набегах на нагайскіх татараў. Ёсць звесткі (у тым ліку сведчанне тагачаснага магілёўскага каменданта), што ў час Лівонскай вайны Ярмак у 1580 годзе ўдзельнічаў у спробе рускіх войск захапіць г.Магілёў. У канцы 1570-х гадоў або ў пачатку 1580-х гадах ратуючыся ад царскіх ваявод, Ярмак з атрадам казакоў пайшоў па рацэ Кама ва ўладанні купцоў Строганавых. якія вырашылі з яго дапамогай заваяваць для сябе частку зямель Сібірскага ханства. 1 верасня 1581 (паводле іншых звестак, у 1579 або ў 1582 годзе) Ярмак з добра ўзброеным на сродкі Строганавых атрадам (540 казакоў, 300 людзей Строганавых) накіраваўся ў Сібір. Ваенныя здольнасці, абсалютная перавага ў агнястрэльнай зброі і нежаданне карэнных сібірскіх народаў ваяваць за інтарэсы татараў дазволілі Ярмаку нанесці паражэнні войскам сібірскага хана Кучума ў баях на рацэ Тура і Табол, ва ўрочышчы Бабсан ў вырашыльнай бітве на Чувашаўскім мысе (2-4.11.1582). 5 лістапада 1582 года Ярмак без бою заняў сталіцу ханства горад Кашлык. У хуткім часе ён накіраваў у Маскву пасольства з весткай пра перамогу, з ясакам і просьбай аб дапамозе. У 1583—1585 гадах працягваў паспяховае заваяванне Сібіры. Загінуў (патануў у рацэ Іртыш) у выніку раптоўнага начнога нападу Кучума на лагер казакоў пры вусці ракі Вагай (цяпер у Цюменскай вобласці). У Новачаркаску ўсталяваны помнік.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Гістарычныя песні пра Ермака Цімафеевіча

Катэгорыя:Асобы, чыя дата нараджэння не вызначана
Катэгорыя:Нарадзіліся ў XVI стагоддзі
Катэгорыя:Памерлі ў Цюменскай вобласці
Катэгорыя:Сібірскае ханства
Катэгорыя:Военачальнікі Рускай дзяржавы
Катэгорыя:Данскія казакі
Катэгорыя:Сібірскія казакі
Катэгорыя:Рускія першапраходцы
Катэгорыя:Даследчыкі Сібіры
Катэгорыя:Разбойнікі
Катэгорыя:Патанулі
Катэгорыя:Асобы на марках
Караіндаш I

**Караіндаш I** — касіцкі цар Вавілоніі, кіраваў у XV стагоддзі да н.э.

З Ашурам, дзе тады кіраваў Ашур-бел-нішэшу Караіндаш каля **1415** г. да н.э. ізноў заключыў дагавор аб межах. Ва Уруку Караіндаш пабудаваў храм і ў сваім урукскім надпісе ён атаясамлівае сябе, падобна старажытным царам, з мужам багіні Інаны — пастухом Думузі — дакладная прыкмета таго, што ён здзейсніў тут абрад свяшчэннага шлюбу.

Застаючыся касіцкім царом, Караіндаш падкрэсліваў, што ён працягвае старую культурную і дзяржаўную традыцыю Шумера і Акада. Акадскае імя насіў прынамсі адзін з яго сыноў. Караіндаш прыняў тытул *«цар Вавілона, цар Шумера і Акада, цар касітаў і цар Кар-Дуніяша»* (*Šàr Ka-ru-du-ni-ia-aš*, літар. *«Калонія бажаства, які ўручыў зямлю»*, так па-касіцку цяпер стала называецца Ніжняя Месапатамія). Для аховы краіны ад сутыеў Караіндаш пабудаваў на мяжы пустыні крэпасць.

Звесткі пра колькасць гадоў яго кіравання не захаваліся.

## Літаратура 
* История Древнего Востока. Зарождение древнейших классовых обществ и первые очаги рабовладельческой цивилизации. Часть 1. Месопотамия / Под редакцией И. М. Дьяконова. — М.: Главная редакция восточной литературы издательства «Наука», 1983. — 534 с. — 25 050 экз.
* 

## Спасылкі 
* Хроніка Р 
* З Сінхранічнай гісторыі 

Катэгорыя:цары вавілонскія
Катэгорыя:Кіраўнікі Азіі XV стагоддзя да н.э.
Катэгорыя:Кіраўнікі касітаў
Дэтэрмінатыў

**Дэтэрмінатыў**, таксама **таксаграма** або **семаграма** — ідэаграма, якая служыць для абазначэння граматычных катэгорый слоў у лагаграфічным пісьме. Не мае прамых аналагаў у гутарковай мове, хоць і можа з цягам часу пераходзіць з іерогліфа ў рэальныя словы. Функцыянальна падобныя да класіфікатараў ва ўсходне-азіяцкіх і знакавых мовах. Напрыклад, егіпецкія іерагліфічныя дэтэрмінатывы ўключалі сімвалы для абазначэння божастваў, людзей, частак цела, жывёл, раслін і абстрактных ідэй, якія палягчалі чытанне, але ніводны з іх не вымаўляўся.

## Гл. таксама 
* Dingir
* NIN

Катэгорыя:Егіпецкія іерогліфы
Катэгорыя:Іерагліфічныя пісьменнасці
Граніт-Пік

**Граніт-Пік** (англ. Granite Peak) — гара ў штаце Мантана. Вышыня над узроўнем мора — 3904 м, адносная — 1451 м, найвышэйшы пункт штата. Геалагічна гара з'яўляецца часткай хрыбта Беартут. Граніт-Пік размешчаны на тэрыторыі акругі Парк, паблізу межаў з акругамі Карбон і Стылуотэр і ў 16 км на поўнач ад Ваёмінга. Першае ўзыходжанне на гару адбылося ў 1923 годзе. Гэта апошні з найвышэйшых пунктаў штатаў, заваяваных чалавекам. Граніт-Пік і Ганнет-Пік лічацца найскладанымі для заваявання вяршынямі кантынентальных штатаў, а па краіне саступаюць толькі Мак-Кінлі.

Катэгорыя:Скалістыя горы
Катэгорыя:Горныя вяршыні паводле алфавіта
Катэгорыя:Горныя вяршыні-трохтысячнікі
Катэгорыя:Кардыльеры
Катэгорыя:Горы ЗША
Місула (возера)

**Місула** () — старажытнае прыледавіковае возера на тэрыторыі заходняй часткі сучаснага штата Мантана, ЗША. Існавала перыядычна ў канцы апошняга ледавіковага перыяду, 15 — 13 тысяч гадоў таму. Займала тэрыторыю каля 7770 км²; аб'ём складаў каля 2100 км³ (амаль палова аб'ёму сучаснага возера Мічыган). Размешчана ў 68 мілях на паўночны захад ад горада Місула, на ўсход ад Мантанскай шашы № 382. У 1966 годзе было абвешчана нацыянальным помнікам прыроды.

Катэгорыя:Зніклыя азёры ЗША
Катэгорыя:Геаграфія Мантаны