Камрань (база)

**База Камра́нь** () — былая амерыканская, савецкая, расійская, а цяпер в’етнамская база ў горадзе Камрань правінцыі Кханьхаа. Размешчана на беразе Паўднёва-Кітайскага мора, у бухце Камрань. Дзякуючы прыродным умовам порт Камрань лічыцца адным з лепшых глыбакаводных партоў у свеце. Сучасны В’етнам прытрымліваецца палітыкі трох «не», па якім дзяржава не перадае базу трэцім краінам, але падае толькі ў якасці перавалачнага пункта для ўсіх краін.

## Гісторыя 
Падчас В’етнамскай вайны Камрань знаходзілася на тэрыторыі Паўднёвага В’етнама і была буйной тылавой базай амерыканскіх войск. Амерыканскім будаўнічым кансорцыумам RMK-BRJ былі пабудаваны аэрадром і сучасны порт. На аэрадроме грунтаваліся 12-е тактычнае знішчальнае крыло і 483-е тактычнае транспартнае крыло ВПС ЗША. У 1972 годзе ЗША перадалі ўсе ваенныя аб’екты ў Камрані паўднёвав’етнамскай арміі. 3 красавіка 1975 года горад быў узяты паўночнав’етнамскай арміяй у ходзе вясновае наступлення.

2 мая 1979 года, праз два месяцы пасля заканчэння кітайска-ветнамскай вайны, СССР і В’етнам падпісалі пагадненне аб выкарыстанні порта Камрань як пункта матэрыяльна-тэхнічнага забеспячэння савецкага Ваенна-марскога флоту тэрмінам на 25 гадоў. У жніўні 1980 года, на падставе дырэктывы штаба ТАФ ад 28 жніўня 1980 года № 13/1/0143, на паўвостраве Камрань быў утвораны пункт матэрыяльна-тэхнічнага забеспячэння на пастаяннай аснове — вайсковая часць 31350 (922-і ПМТА).

У сакавіку 1981 года была сфарміравана 26-я аператыўная брыгада караблёў і суднаў з базаваннем у бухце Камрань. Праз год, у сакавіку 1982 года, штаб 26-й брыгады быў расфармаваны, наўзамен сфарміравана 17-я аператыўная эскадра Ціхаакіянскага флоту, у складзе: 119-я брыгада надводных караблёў, 38-я дывізія падводных лодак, 255-ы дывізіён судоў забеспячэння, 300-ы дывізіён караблёў аховы воднага раёна, 501-ы атрад барацьбы з падводна-дыверсійнымі сіламі і сродкамі, 1073-і занальны вузел сувязі.

У далейшым тут была разгорнута найбуйнейшая савецкая ваенная база за мяжой агульнай плошчай 100 км², з колькасцю парадку 6000 чалавек. Таксама ў гарнізоне размяшчаліся: баявая дэсантная група марской пяхоты, асобны батальён аховы в/ч 51310, ваенна-будаўнічы атрад, аркестр, камендатура і г. д. На аэрадроме пастаянна базаваўся 169-ы гвардзейскі змешаны авіяцыйны полк са складу авіяцыі ТАФ, які ўключаў самалёты Ту-16, Ту-95,Ту-142, Ан-26, МіГ-23 і верталёты Мі-14.

Па дамове на базе адначасова маглі знаходзіцца 8—10 савецкіх надводных караблёў, 4—8 падводных лодак з плаўбазай і да шасці іншых судоў. Акрамя таго, дазвалялася адначасовае знаходжанне на аэрадроме 14—16 самалётаў-ракетаносцаў, 6—9 разведвальных і 2—3 транспартных. Па ўзгадненні паміж Міністэрствам абароны СССР і Міністэрствам нацыянальнай абароны СРВ колькасць караблёў і самалётаў магло павялічыцца.

На ПМТА ў Камрані ўскладаўся шэраг задач: забеспячэнне караблёў і судоў падчас стаянкі электраэнергіяй, вадой, ГЗМ, харчаваннем; падтрыманне ўстаноўленых запасаў МТС, іх выдача і дастаўка на караблі Савецкага ВМФ; ажыццяўленне транзітнай сувязі паміж судамі і караблямі з зоны Ціхага і Індыйскага акіянаў з каманднымі пунктамі Ціхаакіянскага флоту і ВМФ; выкарыстанне аэрадрома для базавання супрацьлодкавай і разведвальнай авіяцыі; развіццё і падтрыманне савецка-в’етнамскай садружнасці.

Згодна з дагаворам, арэнда базы была бязвыплатнай, але з 1991 года в’етнамскі бок неафіцыйна прапаноўваў аплачваць арэнду.

### Закрыццё 
У 2001 годзе кіраўніцтва Расіі прыняло рашэнне не працягваць дамову з В’етнамам і датэрмінова эвакуіраваць базу. 17 кастрычніка прэзідэнт Уладзімір Пуцін абвясціў на нарадзе ў Мінабароны аб ліквідацыі ваенных баз у Лурдэсе і Камрані. Міністр замежных спраў Расіі Ігар Іваноў адзначаў у 2002 годзе, што на працягу 10 гадоў Ваенна-Марскі флот не выходзіў у Індыйскі акіян і не карыстаўся паслугамі Камрані. База была зачынена следам за закрыццём ваеннай базы ў Лурдэсе (Куба).

17 снежня 2001 года выйшла дырэктыва ГШ ВМФ № 730/1/859 і дырэктыва штаба ТАФ ад 8 студзеня 2002 года № 13/1/05 аб расфармаванні 922-га ПМТА.

2 мая 2002 года ва ўрачыстай абстаноўцы былі падпісаны дакументы аб прыёме-перадачы аб’ектаў базы.

4 мая 2002 года апошні дзень ваеннай прысутнасці Расіі ў В’етнаме.

1 чэрвеня 2002 года 922-і ПМТА спыніў сваё існаванне ў складзе Узброеных Сіл РФ.

Частка базы рэканструявана і з 2004 года функцыянуе як грамадзянскі (цяпер — міжнародны) аэрапорт Камрань.

### Аднаўленне 
У 2010 годзе ўрад РФ канстатаваў, што Камрань як ваенная база Расіі не патрэбна, але яна зацікаўлена ў выкарыстанні часткі інфраструктуры былой базы як пункта матэрыяльна-тэхнічнага забеспячэння расійскага флоту.

12 лістапада 2013 года ў ходзе расійска-в’етнамскіх перамоў на вышэйшым узроўні паміж прэзідэнтам Расіі Уладзімірам Пуціным і прэзідэнтам В’етнама Чыонг Тан Шангам было падпісана пагадненне аб стварэнні сумеснай базы для абслугоўвання і рамонту падводных лодак у Камрані.

25 лістапада 2014 года падпісана пагадненне ў ходзе візіту ў Сочы Генеральнага сакратара ЦК Кампартыі В’етнама Нгуен Фу Чонга, якое ўсталёўвае нормы карыстання расійскімі баявымі караблямі портам Камрань у спрошчаным парадку (караблям і судам РФ, пасля нясення службы ў Сусветным акіяне, патрабуецца толькі апавяшчэнне партовых уладаў, каб здзейсніць заход у Камрань).

З вясны 2014 года аэрадром Камрані ўпершыню стаў выкарыстоўвацца для абслугоўвання самалётаў Іл-78, якія забяспечваюць дазапраўкай палівам у паветры самалёты Ту-95.

## Здарэнні 
* 13 лютага 1985 года, пры выкананні начнога вылету на баявую службу пары разведчыкаў у Паўднёва-Кітайскае мора, пацярпеў катастрофу па тэхнічных прычынах Ту-95РЦ (вядучы), камандзір карабля маёр Крывенка Сяргей Дзмітрыевіч. Аварыйная сітуацыя ўзнікла на восьмай гадзіне палёту. За 50 хвілін да падзення камандзір перадаў вядзёнаму аб спыненні выканання задання і зразанні маршруту наўпрост на аэрадром Камрань, не патлумачыўшы прычыну гэтага манеўру. Кіраваны, ідучы за вядучым на выдаленні 15 км з перавышэннем 300 м заўважыў па светлавым маяку энергічнае перасоўванне вядучага направа з наступным зніжэннем, а затым прыняў па радыё паведамленне: «Падаем! Падаем! Хто мяне чуе? Па...». Ніхто з экіпажа не выратаваўся, прычыны пэўна не ўстаноўлены. 
* 8 ліпеня 1989 года пры заходзе на пасадку разбіўся самалёт Ан-12БП. Самалёт заходзіў на пасадку ва ўмовах трапічнага ліўня ў аэрапорце Хашымін, стукнуўся і зламаў правую стойку шасі, пашкодзіў вінт рухавіка № 4. Па метаўмовам аэрапорта Хашыміна экіпаж прыняў рашэнне на аварыйную пасадку на аэрадроме Камрань. Пасля некалькіх спроб экіпаж выканаў пасадку, але самалёт сышоў з паласы, разламаўся і загарэўся. Нягледзячы на ўсе намаганні асабовага складу авіябазы і грамадзянскіх пажарных з гарадка, самалёт цалкам згарэў, загінуў 31 чалавек (з іх 27 в’етнамцаў — пасажыраў). Удалося выратаваць камандзіра карабля, кармавога стралка і аднаго з пасажыраў — усе яны атрымалі цяжкія траўмы.
* 12 снежня 1995 года пры заходзе на пасадку ў Камрані ў складаных метэаралагічных умовах пацярпелі катастрофу тры знішчальнікі Су-27 са складу пілатажнай групы ВПС Расіі «Рускія Віцязі», якія вярталіся з авіяцыйнай выставы «Ліма-95» у Малайзіі. Тры самалёты (з іх адзін — двухмесны, «спарка») на трэцім развароце сутыкнуліся з сопкай, загінула чатыры лётчыкі.

У 2009 годзе ў Парку культуры пры аэрапорце Камрань быў адкрыты «Мемарыял у гонар загінулых савецкіх, расійскіх і в’етнамскіх вайскоўцаў у Камрані» з імёнамі 44 загінулых грамадзян Савецкага Саюза і РФ. Мемарыял пабудавалі на месцы абеліска памяці загінулых савецкіх лётчыкаў, які раней стаяў там.

## Гл. таксама 
* Камрань (аэрапорт)

## Крыніцы 
## Літаратура 
* *Ерёмин Ю. П.* К 20-летию расформирования ПМТО ВМФ России в бухте Камрань. // Морской сборник. — 2022. — № 7. — С.48—54.

## Спасылкі 
* 
* Павел Данилин. Борьба с мифами: кому Россия сдала Камрань?
* Мемориал в Камрани. История и современность

Катэгорыя:Расійская ваенная прысутнасць за мяжой
Катэгорыя:Ваенныя парты