open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Гігантамахія

**Гігантамахія** - у грэчаскай міфалогіі вайна багоў з гігантамі. 

Калі алімпійскія багі на чале з Зеўсам разграмілі тытанаў і пасадзілі іх у чорную бездань Тартару, Гея (маці-зямля) раззлавалася з-за такога абыходжання з яе дзецьмі. Ад кропель крыві Урана (неба) яна нарадзіла ў сваіх нетрах гігантаў. У зямлі з'явіліся расколіны, і адтуль пацягнулася атрутныя выпарэнні - подых гігантаў. Бог сонца Геліяс пакрыўся смугою і стаў нагадваць вялікае здзіўленае вока, што ззяе ў небе. У тумане, якія абвалок усю зямлю, гіганты выклядалі яшчэ вялізней і жудасней. У кожнага з іх замест ног было 2 змяі. Гіганты вырывалі з зямлі скалы і кідалі на вяршыню гары Алімп, дзе жылі багі. Вада адразу запаўняла ўтвораныя паглыбленні, ад чаго ўзніклі новыя правілы і азёры. Адзін гігант вырваў зямную вось, каб выкарыстаць яе, як дубец. Востраў Дэлас, на якім яна была замацавана, паплыў па моры, быццам ліст расліны. Асцерагаючыся, што гіганты сплюшчаць зямлю, багі распачалі бітву. Зеўс і іншыя алімпійцы кідалі ў веліканаў маланкі, але не маглі затрымаць ворага, які ішоў на штурм неба, бо было прадказана, што толькі з дапамогай смяротнага чалавека багі здолеюць адбіць навалу. Тады Зеўс накіраваў багіню Афіну за Гераклам. Даведаўшыся пра гэта, Гея пачала шукаць цудоўную расліну, якая выратвала б яе дзяцей. Аднак Зеўс паспеў наслаць змрок і знішчыць гэтую расліну. Прыбыўшы на месца бітвы, Геракл знішчыў мноства гігантаў. Іншыя загінулі ад маланак Зеўса. Мойры забілі бронзавымі паліцамі гігантаў Агрыя і Фаанта. Але канчатковую паразу ворагам прынёс бог Дыяніс, які з'явіўся на чале войска сатыраў, якія сядзелі на аслах. Яны паднялі такі шум, што на гігантаў найшоў дзікі страх, яны кінуліся на ўцёкі і былі цалкам знішчаны багамі.

й. Малюнак са старажытнарымскага рэльефу, Ватыканскі музей]]
У аснове міфу аб гігантамахіі ляжыць ідэя аб супрацьстаянні прыроднага хаосу і парадку, які ўвасаблялі багі алімпійцы. Перамога над ворагам судзейнічала далейшаму ўпарадкаванню сусвету. Пасля паразы гігантаў Гея нарадзіла ад Тартару новую пачвару - Тыфона - якую таксама накіравала на Алімп.

## Спасылкі 
* Гигантомахия (руск.) 
* Гигантомахия 

Катэгорыя:Міфічныя істоты ў старажытнагрэчаскай міфалогіі
*
Катэгорыя:Волаты
Чэмпіянат Вялікабрытаніі па снукеры 1991

**Чэмпіянат Вялікабрытаніі 1991** () — прафесійны рэйтынгавы турнір па снукеры, які праходзіў з 15 лістапада па 1 снежня 1991 года ў Guild Hall у Прэстане, Англія. Турнір стаў 15-м розыгрышам чэмпіянату Вялікабрытаніі, які штогод праходзіць з 1977 года. Прызавы фонд турніру склаў £198,900, з якіх £35,000 атрымаў пераможца.

Катэгорыя:Чэмпіянат Вялікабрытаніі па снукеры
Катэгорыя:Лістапад 1991 года
Катэгорыя:Снежань 1991 года
Чэмпіянат Вялікабрытаніі па снукеры 1990

**Чэмпіянат Вялікабрытаніі 1990** (, таксама вядомы як *StormSeal UK Championship 1990* — ад назвы спонсара) — прафесійны рэйтынгавы турнір па снукеры, які праходзіў з 24 лістапада па 2 снежня 1990 года ў Guild Hall у Прэстане, Англія. Турнір стаў 14-м розыгрышам чэмпіянату Вялікабрытаніі, які штогод праходзіць з 1977 года. Прызавы фонд турніру склаў £445,000, з якіх £110,000 атрымаў пераможца.

Катэгорыя:Чэмпіянат Вялікабрытаніі па снукеры
Катэгорыя:Лістапад 1990 года
Катэгорыя:Снежань 1990 года
Фама Славянін

**Фама Славянін** (каля  — кастрычнік ) — правадыр аднаго з самых буйных народных антыфеадальных паўстанняў у Візантыйскай імперыі, якое мела месца ў 821—825 гадах.

## Біяграфія 
Падрабязнасцяў яго біяграфіі захавалася мала. Вядома, ён паходзіў з славян, якія перасяліліся ў Малую Азію, і меў тытул турмарха (военачальніка) адной з фем на гэтым паўвостраве.

Паўстанне пад кіраўніцтвам Фамы, які абвясціў сябе імператарам Канстанцінам VI, ахапіла значную частку тэрыторыі Малой Азіі, а таксама балканскія правінцыі імперыі, дзе быў высокі працэнт славянскага насельніцтва (Македонія, Фракія). Прычынай паўстання фармальна стала патрабаванне аднаўлення шанавання ікон, якое за шэсць гадоў да пачатку паўстання было зноў забаронена імператарам-іканаборцам Львом V Армянінам. Фактычнай жа прычынай паўстання стала безабароннае становішча сялян перад новым класам візантыйскіх феадалаў — военачальнікаў-дынатаў, якія падпарадкоўвалі сабе свабодных сялян, патрабуючы ад іх выплаты высокіх падаткаў. У паўстанні ўдзельнічала не толькі славянскае, але таксама грузінскае і армянскае насельніцтва імперыі; паўстанне, паводле некаторых даных, мела некаторую падтрымку з боку Арабскага халіфата.

У снежні 821 года паўстанцкая армія пад кіраўніцтвам Фамы дайшла да Канстанцінопаля і ўзяла яго ў аблогу, якая працягвалася больш за год. Візантыйскі імператар Міхаіл у 823 годзе заклікаў на дапамогу балгарскага хана Амуртага, войскі якога разбілі паўстанцаў пад сценамі візантыйскай сталіцы. Фама з астатнімі войскамі адступіў у Аркадыёпаль, які неўзабаве, аднак, быў узяты візантыйцамі, а сам правадыр паўстанцаў быў выдадзены імператару і пакараны смерцю; асобныя атрады былой арміі Фамы працягвалі ваяваць з візантыйцамі да 825 года. Пасля разгрому паўстання ў Візантыі пачаліся масавыя расправы над выжылымі паўстанцамі і членамі іх сем'яў.

## Літаратура 
* 
* Липшиц Е. Э. Восстание Фомы Славянина и византийское крестьянство на грани VIII—IX вв. // Вестник древней истории. 1940. № 1 (6).
* Lemerle P. Thomas le Slave // Travaux et mémoires du Centre de recherche d’histoire et civilisation byz. V. 1. 1965. P. 255—297.

Катэгорыя:Правадыры паўстанняў
Катэгорыя:Постаці Візантыі
Іо (значэнні)

**Іо** мае наступныя значэнні:
* **Іо** — персанаж старажытнагрэчаскай міфалогіі.
* **Іо** — спадарожнік планеты Юпітэр.
* **(85) Іо** — астэроід Галоўнага пояса астэроідаў.

### Тапонімы 
* Назва некалькіх астравоў, якія належаць Японіі:
** **Іо** — востраў у архіпелагу Бонін (група астравоў Кадзан).
** **Іо** — востраў у архіпелагу Рукю (група астравоў Осумі).
Святая Ірына

**Ірына** () — імя шэрагу святых, мучаніц хрысціянскай царквы:
* *Агапія, Ірына і Хіёнія Аквілейскія (Фесаланікскія)* — адна з трох сясцёр, святая мучаніца, якая пацярпела пры імператары Дыяклетыяне. Паводле падання, яна была спачатку адведзена «ў публічны дом», але ніхто не смеў да яе дакрануцца; тады 1 красавіка 304 года яна была працята стрэламі, а яе сясцёр Агапію і Хіёнію спалілі на вогнішчы. Памяць яе адзначаецца 16 красавіка (па юліянскім календары);
* *Ірына Егіпецкая*, мучаніца III стагоддзя, была абезгалоўлена мячом каля 270—272 гг. разам з мучаніцай Сафіяй Егіпецкай. Памяць адзначаецца 18 верасня (па юліянскім календары).
* *Ірына Македонская*, вялікамучаніца, вучаніца Цімафея, супрацоўніка апостала Паўла, родам з Ілірыка, зведала пакуты падчас ганенняў Даміцыяна ці Траяна. Памяць адзначаецца 5 мая (па юліянскім календары);
* *Ірына Рымская* (пам. каля 288) — жонка Св. Кастула, персанаж жыція Св. Себасцьяна.
* *Ірына, імператрыца Візантыі* (VIII стагоддзе)
* *Ірына, імператрыца Візантыі* (XII стагоддзе)
* *Ірына Кападакійская* (пам. 921) — ігумення канстанцінопальскага манастыра Хрысаваланду, памяць 28 ліпеня (па юліянскім календары).
* Ірына Тамарская (635—653) — святая Рымска-Каталіцкай царквы, мучаніца.

Катэгорыя:Мучанікі
Катэгорыя:Каталіцкія і праваслаўныя святыя
Чэмпіянат Вялікабрытаніі па снукеры 1989

**Чэмпіянат Вялікабрытаніі 1989** (, таксама вядомы як *StormSeal UK Championship 1989* — ад назвы спонсара) — прафесійны рэйтынгавы турнір па снукеры, які праходзіў з 25 лістапада па 3 снежня 1989 года ў Guild Hall у Прэстане, Англія. Турнір стаў 13-м розыгрышам чэмпіянату Вялікабрытаніі, які штогод праходзіць з 1977 года. Прызавы фонд турніру склаў £420,000, з якіх £100,000 атрымаў пераможца.

Катэгорыя:Чэмпіянат Вялікабрытаніі па снукеры
Катэгорыя:Лістапад 1989 года
Катэгорыя:Снежань 1989 года
Чэмпіянат Вялікабрытаніі па снукеры 1987

**Чэмпіянат Вялікабрытаніі 1987** (, таксама вядомы як *Tennents UK Championship 1987* — ад назвы спонсара) — прафесійны рэйтынгавы турнір па снукеры, які праходзіў з 13 па 29 лістапада 1987 года ў Guild Hall у Прэстане, Англія. Турнір стаў 11-м розыгрышам чэмпіянату Вялікабрытаніі, які штогод праходзіць з 1977 года. Прызавы фонд турніру склаў £350,000, з якіх £70,000 атрымаў пераможца.

Катэгорыя:Чэмпіянат Вялікабрытаніі па снукеры
Катэгорыя:Лістапад 1987 года
Чэмпіянат Вялікабрытаніі па снукеры 1984

**Чэмпіянат Вялікабрытаніі 1984** (, таксама вядомы як *Coral UK Championship 1984* — ад назвы спонсара) — прафесійны рэйтынгавы турнір па снукеры, які праходзіў з 18 лістапада па 2 снежня 1984 года ў Guild Hall у Прэстане, Англія. Турнір стаў восьмым розыгрышам чэмпіянату Вялікабрытаніі, які штогод праходзіць з 1977 года. Прызавы фонд турніру склаў £101,000, з якіх £20,000 атрымаў пераможца.

Катэгорыя:Чэмпіянат Вялікабрытаніі па снукеры
Катэгорыя:Лістапад 1984 года
Катэгорыя:Снежань 1984 года
Чэмпіянат Вялікабрытаніі па снукеры 1983

**Чэмпіянат Вялікабрытаніі 1983** (, таксама вядомы як *Coral UK Championship 1983* — ад назвы спонсара) — прафесійны рэйтынгавы турнір па снукеры, які праходзіў з 21 лістапада па 4 снежня 1983 года ў Guild Hall у Прэстане, Англія. Турнір стаў сёмым розыгрышам чэмпіянату Вялікабрытаніі, які штогод праходзіць з 1977 года. Прызавы фонд турніру склаў £60,000, з якіх £12,000 атрымаў пераможца.

Катэгорыя:Чэмпіянат Вялікабрытаніі па снукеры
Катэгорыя:Лістапад 1983 года
Катэгорыя:Снежань 1983 года
Перыферыйная прылада

**Перыферыйная прылада** () — апаратура, якая дазваляе ўводзіць інфармацыю ў камп’ютар альбо выводзіць яе з яго.

Перыферыйныя прылады з’яўляюцца апцыянальнымі і тэхнічна могуць быць адключаны ад камп’ютара без страты яго працаздольнасці. Аднак пераважная большасць камп’ютараў выкарыстоўваецца разам з тымі ці іншымі перыферыйнымі прыладамі.

Вылучаюць тры асноўныя тыпы перыферыйных прылад:
* Прылады ўводу (), якія ўжываюцца для ўводу інфармацыі ў камп’ютар: мыш, клавіятура, сэнсарны экран, сканер, вэб-камера ці прылада відэазахопу
* Прылады вываду (), напрыклад, маніторы, прынтары
* Прылады захоўвання, якія патрэбны для захоўвання інфармацыі, апрацаванай камп’ютарам:
** Цвёрды дыск ()
** Цвёрдацельны назапашвальнік ()
** Накапляльнік на гнуткіх магнітных дысках (НГМД)
** Стужкавыя і дыскавыя накапляльнікі
** USB-flash-накапляльнік
** Сеткавае сховішча ()

Часам перыферыйная прылада належыць да некалькіх тыпаў, напрыклад, Прылада ўводу-вываду.

## Прыклады 
Звычайна перыферыйнай прыладай завуць дапаможнае абсталяванне, такое як камп’ютарная мыш альбо клавіятура, якія тым ці іншым спосабам падключаюцца да камп’ютара і працуюць сумесна з ім. Карткі пашырэння, нават відэакарткі, таксама належаць да перыферыі, яны падключаюцца па шынах ISA, PCI, PCI-X, PCI-express і іншых.

Аператыўная памяць (RAM, памяць з адвольным доступам) з’яўляецца памежным выпадкам. Нягледзячы на тое, што яна часта падключаецца да персанальных камп’ютараў і сервераў у выглядзе асобных плат (з інтэрфейсам SDRAM, DDR, DDR2 і інш.), яна з’яўляецца абавязковым кампанентам, без якога камп’ютар не можа функцыянаваць.

## Гл. таксама 
* Архітэктура фон Нэймана
* Гарвардская архітэктура
* Камп'ютарная памяць
* Супрацэсар

Катэгорыя:Архітэктура камп’ютараў
Катэгорыя:Вылічальная тэхніка
Чэмпіянат Вялікабрытаніі па снукеры 1981

**Чэмпіянат Вялікабрытаніі 1981** (, таксама вядомы як *Coral UK Championship 1981* — ад назвы спонсара) — прафесійны рэйтынгавы турнір па снукеры, які праходзіў з 22 лістапада па 5 снежня 1981 года ў Guild Hall у Прэстане, Англія. Турнір стаў пятым розыгрышам чэмпіянату Вялікабрытаніі, які штогод праходзіць з 1977 года. Прызавы фонд турніру склаў £40,000, з якіх £10,000 атрымаў пераможца.

Катэгорыя:Чэмпіянат Вялікабрытаніі па снукеры
Катэгорыя:Лістапад 1981 года
Катэгорыя:Снежань 1981 года
Чэмпіянат Вялікабрытаніі па снукеры 1979

**Чэмпіянат Вялікабрытаніі 1979** (, таксама вядомы як *Coral UK Championship 1979* — ад назвы спонсара) — прафесійны рэйтынгавы турнір па снукеры, які праходзіў з 19 лістапада па 1 снежня 1979 года ў Guild Hall у Прэстане, Англія. Турнір стаў трэцім розыгрышам чэмпіянату Вялікабрытаніі, які штогод праходзіць з 1977 года. Прызавы фонд турніру склаў £15,000, з якіх £4,500 атрымаў пераможца.

Катэгорыя:Чэмпіянат Вялікабрытаніі па снукеры
Катэгорыя:Лістапад 1979 года
Катэгорыя:Снежань 1979 года
Чэмпіянат Вялікабрытаніі па снукеры 1977

**Чэмпіянат Вялікабрытаніі 1977** (, таксама вядомы як *Super Crystalate UK Championship 1977* — ад назвы спонсара) — прафесійны рэйтынгавы турнір па снукеры, які праходзіў з 26 лістапада па 3 снежня 1977 года ў Блэкпульскай вежы у Блэкпуле, Англія. Турнір стаў першым розыгрышам чэмпіянату Вялікабрытаніі, які стаў праходзіць штогод. Прызавы фонд турніру склаў £7,000, з якіх £2,000 атрымаў пераможца.

Катэгорыя:Чэмпіянат Вялікабрытаніі па снукеры
Катэгорыя:Лістапад 1977 года
Катэгорыя:Снежань 1977 года
Варкута (рака)

**Варкута́** — рака ў Ненецкай аўтаномнай акрузе Архангельскай вобласці Расіі і Рэспубліцы Комі, правы прыток ракі Уса (басейн Пячоры).

## Апісанне 
Даўжыня 182 км, плошча басейна 4550 км². Выток — у адгор’ях Паўночнага Урала з возера Вялікая Варкута-Хасырей-Ты. У басейне Варкуты 2 тысячы азёр. Жыўленне снегавое і дажджавое. Сярэдні гадавы расход вады ў сярэднім цячэнні (за 94 км ад вусця) складае 43,37 м³/сек. Аб’ём сцёку 1,369 км³/год. Замярзае ў сярэдзіне кастрычніка, раскрываецца ў канцы мая — пачатку чэрвеня. Выкарыстоўваецца для водазабеспячэння Варкуцінскага вугальнага радовішча. На рацэ — горад Варкута.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Государственный водный реестр РФ
* Научно-популярная энциклопедия «Вода России»

Катэгорыя:Рэкі Рэспублікі Комі
Катэгорыя:Рэкі Ненецкай аўтаномнай акругі
Катэгорыя:Басейн Пячоры
Пячорская нізіна

**Пячо́рская нізіна** () — нізіна на паўночным усходзе Еўрапейскай часткі Расіі, у басейне ракі Пячора, паміж Уралам і Ціманскім кражам.

Плошча складае каля 300 тыс. км². Плоскія раўнінныя ўчасткі, складзены флювіягляцыяльнымі пяскамі і азёрнымі глінамі, моцна забалочаныя, чаргуюцца з узгорыста-градавымі ўчасткамі, складзенымі марэнай і пясчана-жвіровымі адкладамі. Шмат азёр. Уздоўж берага паласой да 30 км развіты марскія тэрасы. На поўначы — тундры: Вяліказямельская, Малазямельская, Ціманская; на поўдні — іглічныя лясы, на водападзеле — балоты.

## Літаратура 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Нізіны Расіі
Бабаева

**Бабаева** — горад, цэнтр Бабаеўскага раёна Валагодскай вобласці Расіі, на р. Колп (басейн Волгі). Чыгуначная станцыя за 246 км на захад ад Волагды. 11 624 жыхароў (2014). Прадпрыемствы чыгуначнага транспарту, дрэваапрацоўка. Горад утвораны ў 1925 года з прыстанцыйнага пасёлка.

Катэгорыя:Гарады Валагодскай вобласці
Фанскія горы

**Фанскія горы** — найбольш прыўзнятая цэнтральная частка Зераўшанскага хрыбта, размешчаная паміж рэкамі Арчамайдан на захадзе і Фандар'я на ўсходзе, на паўночным захадзе Таджыкістана, вышынёй звыш 5000 м (найбольшая — 5489 м, г. Чымтарга). Складзены пераважна палеазойскай вапнякамі. Мудрагелістыя формы рэльефу; востраканцовыя вяршыні. Ледавікі. Рэкі (басейна Зераўшана) выпрацавалі вузкія і глыбокія цясніны. Шмат маляўнічых высакагорных азёр (Іскандэркуль, Кулікалон і інш.). У далінах рэк сустракаюцца таполя, клён, бяроза. Турызм.

Катэгорыя:Горы Таджыкістана
Катунь

**Кату́нь** (, ) — рака ў Расіі, у Рэспубліцы Алтай и Алтайскім краі. Зліваецца з ракой Бія за 19 км паўднёвы захад ад горада Бійск, утварае раку Об.

Даўжыня ракі 688 км, плошча вадазбору 60,9 тыс. км². Бярэ пачатак з Катунскага ледавіка на паўднёвым схіле гары Бялуха. У сярэднім цячэнні працякае ў шырокай даліне, разбіваючыся на пратокі; у ніжнім — у параўнальна вузкай даліне, месцамі пашыраецца да 4 км; за 70 км ад вусця выходзіць на раўніну. У сярэднім цячэнні рака перасякае Чуйскі тракт. Жыўленне ледавіковае і снегавое. Сярэдні гадавы расход вады каля населенага пункта Сросткі (53 км ад вусця) 626 м³/сек. Замярзае ў вярхоўях ў снежні, у нізоўях — у канцы лістапада, раскрываецца ў першай палове красавіка. Суднаходная на 75 км ад вусця. На правым беразе знаходзіцца сяло Сросткі.

Прытокі: справа — Аргут, Чуя; злева — Кокса, Сема.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* *Рулёва С. Н., Завадский А. С.* Катунь // Научно-популярная энциклопедия «Вода России»

Катэгорыя:Рэкі Рэспублікі Алтай
Катэгорыя:Прытокі Обі
Катэгорыя:Рэкі Алтайскага края
Стральцоў

**Стральцоў** — прозвішча расійскага і беларускага паходжання. Утворана з дапамогай суфіксу -оў- ад віду дзейнасці стралец.

## Вядомыя асобы 
* Аляксандр Стральцоў (нар. 1970) — беларускі палітычны актывіст, намеснік старшыні Партыі БНФ (2017—2019).
* Барыс Васілевіч Стральцоў (1926—2009) — беларускі пісьменнік.
* Вадзім Мікалаевіч Стральцоў (нар. 1986) — беларускі цяжкаатлет.
* Максім Ягоравіч Стральцоў (1922—1993) — беларускі гісторык.
* Міхаіл Лявонавіч Стральцоў (Міхась Стральцоў, 1937—1987) — беларускі пісьменнік, літаратуразнавец.
* Валерый Іванавіч Стральцоў (нар. 1948) — беларускі футбаліст і футбольны трэнер.
* Уладзімір Антонавіч Стральцоў (нар. 1947) — вучоны ў галіне жывёлагадоўлі.
* Эдуард Анатольевіч Стральцоў (1937—1990) — савецкі футбаліст.
* Яўгеній Анатольевіч Стральцоў (нар. 1957) — беларускі фізікахімік. Доктар хімічных навук (2003), прафесар (2005).
Унгава (заліў)

**Унгава** — заліў на паўночным усходзе Канады. Заліў размешчаны на поўначы правінцыі Квебек паміж паўвостравам Унгава і гарамі Торнгат. З морам Лабрадор Унгаву звязвае Гудзонаў праліў. Найбуйнейшы востраў заліва — Акпаток, які адміністрацыйна адносіцца да тэрыторыі Нунавут. На паўночным усходзе знаходзіцца іншы буйны востраў — Кілінек, па якім праходзіць сухапутная мяжа паміж Нунавутам і правінцыяй Ньюфаўндленд і Лабрадор. Памеры заліва — 260 на 280 км. Клімат суровы, субарктычны, Унгава пакрыта льдамі з кастрычніка па чэрвень.

Катэгорыя:Залівы Канады
TQFP

ў 80-вывадным корпусе **TQFP**]]
**TQFP** (**Thin Quad Flat Pack**) — тып корпусу мікрасхемы. Мае тыя ж перавагі, што QFP, але адрозніваецца меншай таўшчынёй (1 міліметр) і мае стандартны памер вывадаў (2 міліметры). Магчымая колькасць вывадаў ад 32 да 176 пры памеры аднаго боку корпуса ад 5 да 20 міліметраў. Выкарыстоўваюцца медныя вывады з крокам 0.4, 0.5, 0.65, 0.8 і 1 міліметр.

TQFP дазваляе вырашыць такія задачы, як павелічэнне шчыльнасці змяшчэння кампанентаў на друкаваных платах, памяншэнне памераў падложкі, змяншэнне таўшчыні карпусоў прылад.

Катэгорыя:Карпусы мікрасхем
TSOP

thumb|right
**Thin Small-Outline Package (TSOP)** (тонкі малагабарытны корпус) — тып корпусу мікрасхем. Выкарыстоўваецца ў модулях аператыўнай памяці DRAM і для чыпаў флэш-памяці, асабліва для ўпакоўкі нізкавольных мікрасхем з-за іх малога аб'ёма і вялікай колькасці штыркоў (кантактаў). В больш сучасных модулях памяці (DDR2 SDRAM, DDR3 SDRAM) выціснуты кампактнейшымі схемамі тыпу BGA.

## Гл. таксама 
* Паверхнявы мантаж

Катэгорыя:Карпусы мікрасхем
Гінтаўт-Дзевалтоўскі

**Гінтаўт-Дзевалтоўскі** — падвойнае беларускае прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Аляксандр Казімір Гінтаўт-Дзевалтоўскі
* Уладзіслаў Люцыян Францавіч Гінтаўт-Дзевалтоўскі
Пётр Андрэевіч Гільтэбрант

**Пётр Андрэевіч Гільтэбрант** (;  — ) — рускі праваслаўны літаратар і гісторык, археограф, палеограф, этнограф і фалькларыст.

## Навуковая біяграфія 
Адукацыю атрымаў у Імператарскім Маскоўскім універсітэце.

Працаваў у штотыднёвай газеце «» І. С. Аксакава, а таксама — у газеце «» А. А. Краеўскага. Супрацоўнічаў з , рэдактарам-выдаўцом «»; Гільтэбранту належыць ідэя стварэння «».

У 1866 г. выдаў у Вільні «Сборник памятников народного творчества в Северо-Западном крае». У выданні складальнік змясціў 300 беларускіх народных песень, 151 прыказку, 93 загадкі, апісанні абрадаў у Гродзенскай, Віленскай і Мінскай губерняў. Таксама дадзены даведкі пра імёны уласныя. Слоўнікі ўяўляюць сабой род так званай «Сімфоніі», гэта значыць ўзгаднення розных месцаў і тэрмінаў у Св. Пісанні. У складанні слоўнікаў, акрамя асноўнага аўтара-складальніка, прымалі ўдзел выбітныя навукоўцы: І. І. Сразнеўскі, , ,  і інш.

## Літаратура 
* Церковные Ведомости, 1905, № 50;
* Исторический Вестник, 1906, январь (некролог);

## Спасылкі 
* Большая биографическая энциклопедия 

Катэгорыя:Постаці мовазнаўства Расійскай імперыі
Катэгорыя:Пісьменнікі Расійскай імперыі
Катэгорыя:Мовазнаўцы Расіі
Катэгорыя:Фалькларысты Расіі
Катэгорыя:Славісты
Катэгорыя:Гісторыкі Расіі
Каралеўская дацкая акадэмія мастацтваў

thumb|Каралеўская дацкая акадэмія мастацтваў
**Дацкая каралеўская акадэмія вытанчаных мастацтваў** () — вышэйшая навучальная ўстанова ў Даніі. Знаходзіцца ў Капенгагене. Заснавана ў 1754 годзе Н. Эйтведам.

Акадэмія — адзіная вышэйшая навучальная ўстанова ў Даніі, дзе праводзіцца адначасова навучанне мастацтву і даследаванні ў тэарэтычных і тэхнічных абласцях мастацтва.

Галоўныя прадметы навучання і даследаванняў: жывапіс, скульптура, фатаграфія, відэа і г.д., а таксама тэарэтычныя і гісторыка-культурныя дысцыпліны з вобласці мастацтвазнаўства.

## Спасылкі 
* Сайт акадэміі 

Катэгорыя:Вышэйшыя навучальныя ўстановы Даніі
Катэгорыя:Адукацыя ў Капенгагене
Кейла

**Ке́йла** () — горад і гарадскі муніцыпалітэт у павеце Хар’юмаа на паўночным захадзе Эстоніі. Адміністрацыйны цэнтр воласці Кейла. Размешчаны на рацэ Кейла. Насельніцтва — 10 тыс. чалавек (2011). Чыгуначны вузел.

## Гісторыя 
[thumb|злева|Помнік [Марцін Лютэр|Марціну Лютэру на паштоўцы пач. XX стагоддзя]]
Вёска Кейла паўстала на беразе аднайменнай ракі прыкладна 1000 гадоў таму. Па заваёве ў 1219 годзе датчане збудавалі тут драўляную парафіяльную царкву. Пад канец XIII стагоддзя замест яе была ўзведзена мураваная царква. Першыя пісьмовыя згадкі пра паселішча (*Keikŋl*) датаваныя 1241 годам.

У XV-XVI стагоддзях тэрыторыя ля царквы актыўна засялялася, а Лівонскі ордэн на паўднёвым усходзе збудаваў маленькі замак. Паселішча разам з царквой было знішчана падчас Лівонскай вайны 1558—1583 гадоў. Царква была адноўлена ў 1596, аднак з-за чумы і голаду 1601—1602 гадоў амаль усё насельніцтва вымерла, і цягам трох стагоддзяў Кейла з'яўлялася маленькай вёсачкай.
[thumb|[Кейлаская царква]]
У 1862 годзе ля царкоўнага двара была пастаўлена статуя Марціна Лютэра (знішчаная ў 1949). У 1867 на ферме Вяльяатса была адчынена першая школа. З адкрыццём чыгункі Рэвель — Балтыйскі Порт Кейла атрымала новы штуршок для развіцця. У 1885 тут адбыўся першы песенны фестываль, у якім узялі ўдзел 19 хораў.

У 1905 было завершана будаўніцтва чыгуначнай галіны да Хаапсалы. У 1925 годзе Кейла атрымала статус пасёлка з самакіраваннем, а 1 мая 1938 года атрымала статус горада.

За савецкім часам на ўскрайку горад быў збудаваная ваенная база, дзе стаяў танкавы полк. Пасля здабыцця незалежнасці база была зруйнавана, цяпер на гэтым месцы знаходзіцца жылы раён. У 1950—1962 гадах Кейла была адміністрацыйным цэнтрам раёна. Гэта, а таксама пабудова электрыфікаванай чыгункі да Таліна, паспрыялі далейшаму хуткаму яе развіццю.

## Адукацыя 
Працуе некалькі школ:
* Пачатковая школа 
* Сярэдняя школа 
* Сярэдняя школа з агульным навучаннем 
* Музычная школа 

## Насельніцтва 
Паводле перапісу 2000 года, у Кейлі пражывалі 9388 чалавек, з іх 82,8% — эстонцы, 12,1% — рускія, 1,8%
— украінцы, 0,9% — фіны, 0,7% — беларусы, 0,2% — літоўцы, 0,1% — палякі, 0,1% — татары, 0,1% — немцы, 0,1% — латышы.

У 2009 годзе — 9873 чалавекі.

У 2011 годзе — 10 014 чалавек.

## Гарады-пабрацімы 
## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Пеэтэр Валконскі (* 1954), акцёр, рок-музыка, кампазітар

## Галерэя 

Выява:Keila kindlustatud elamu varemed.jpg|Кейласкі замак
Выява:Pinus nigra Keila.jpg|
Выява:Keila View, Summer 2010.jpg|Выгляд з паветра
Выява:Keila raudteejaama veetorn02.jpg|Воданапорная вежа на чыгуначным вакзале
Выява:Keila kirikuaed 001.Jpeg|Могілкі ля царквы

## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка 
* Музей Хар'юмаа 


Катэгорыя:Гарады Эстоніі
Мікалай Мікалаевіч Тамашэвіч

**Мікалай Мікалаевіч Тамашэ́віч** (, вёска Новыя Валосавічы, Лепельскі раён, Віцебская вобласць — ) — удзельнік Вялікай Айчыннай вайны. Герой Савецкага Саюза (1944).

## Біяграфія 
М. М. Тамашэвіч нарадзіўся ў вёсцы Новыя Валосавічы (цяпер у Лепельскім раёне Віцебскай вобласці Беларусі). Скончыў 7 класаў і 2 курсы рачнога тэхнікума ў Мазыры. У Чырвонай Арміі з 1940 года. Падчас Вялікай Айчыннай вайны з чэрвеня 1941 года на Паўночна-Заходнім, Волхаўскім, Ленінградскім, Карэльскім франтах. Удзельнік абарончых баёў на тэрыторыі Латвіі, Эстоніі, абароны і прарыву блакады Леніграда, вызвалення Карэліі і Запаляр’я. У 1943 годзе скончыў курсы малодшых лейтэнантаў.

Экіпаж танка (7-я асобная гвардзейская танкавая брыгада) пад камандаваннем малодшага лейтэнанта М. М. Тамашэвіча вызначыўся 22 студзеня 1944 года у ходзе баёў за вёску Кшэнціцы ў Ленінградскай вобласці: прарваў абарону праціўніка, трапіўшы ў акружэнне, на працягу 3-х дзён вёў абарону да падыходу асноўных сіл савецкай пяхоты.

У 1945 годзе М. М. Тамашэвіч скончыў Ленінградскую вышэйшую афіцэрскую бронетанкавую школу і працягваў службу ў Ленінградскай ваеннай акрузе (камандзір танкавага батальёна).

З 1956 года капітан М. Тамашэвіч у запасе. Жыў і працаваў у Ленінградзе.

## Узнагароды 
* Медаль «Залатая Зорка»
* Ордэн Леніна
* Ордэн Айчыннай вайны 1-й ступені
* Ордэн Айчыннай вайны 2-й ступені
* Медаль «За адвагу»
* Медаль «За абарону Савецкага Запаляр’я» і інш.

## Зноскі 
## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* Лепельчане — Герои Советского Союза  
* 

Катэгорыя:Удзельнікі Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Танкісты Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Лепельскім раёне
Катэгорыя:Пахаваныя ў Санкт-Пецярбургу
Катэгорыя:Капітаны СССР
Руцкі

**Руцкі** — прозвішча.

## Вядомыя асобы 
* Аляксандр Іванавіч Руцкі (1904—1985) — беларускі спецыяліст у галіне электратэхнікі.
* Аляксандр Уладзіміравіч Руцкі (1932—2015) — беларускі траўматолаг-артапед.
* Віталь Віталевіч Руцкі (нар. 1963) — беларускі архітэктар.
* Дзмітрый Дзмітрыевіч Руцкі (1942—2017) — дзяржаўны дзеяч.
* Ілья Валянцінавіч Руцкі (нар. 1999) — беларускі футбаліст.
* Іосіф Вельямін Руцкі (1574—1637) — вялікалітоўскі ўніяцкі царкоўны дзеяч, палеміст, багаслоў.

## Гл. таксама 
* Руцкой
Стругацкі

**Стругацкі** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Аркадзь Натанавіч Стругацкі — расійскі пісьменнік, сцэнарыст, перакладчык.
* Барыс Натанавіч Стругацкі — расійскі пісьменнік, сцэнарыст, перакладчык.
Галкоўскі

**Галкоўскі** — беларускае прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Канстанцін Міхайлавіч Галкоўскі — беларускі і літоўскі кампазітар.
* Міхаіл Фёдаравіч Галкоўскі — беларускі артыст оперы.
* Аляксандр Аляксандравіч Галкоўскі — беларускі гісторык і краязнавец.
Панонская Харватыя

**Панонская Харватыя** (*Panonska Hrvatska*) — сярэдневяковае княства з VII па X стагоддзя, размешчанае ў нізіне прыкладна паміж рэкамі Драва і Сава ў сённяшняй Харватыі, але час ад часу таксама значна на поўдзень ад Савы. Яе сталіцай быў Сісак. Тэрмін «Панонская Харватыя» ўведзены гісторыкамі XIX стагоддзя, з часоў Людэвіта Пасаўскага глава дзяржавы насіў тытул «dux Pannoniae inferioris» (князь Ніжняй Паноніі).

## Гісторыя 
міні|Панонская Харватыя, 9 ст.
Пры рымскім імператары Дыяклетыяне (284—305), Панонія была падзелена на 4 правінцыі, адной з якіх была Панонская Савія (Савія), сталіцай якой была Сісцыя (Сісак), а паўночная мяжа праходзіла па рацэ Драва.

Славяне прыйшлі на тэрыторыю Савіі ў канцы шостага стагоддзя, пра што сведчаць шматлікія археалагічныя знаходкі. Паводле сачынення візантыйскага імператара Канстанціна VII Парфірароднага «Пра кіраванне імперыяй», падчас кіравання Іраклія I (610—640), харваты прыбылі ў Далмацыю, заснавалі там княства, і, неўзабаве, частка з іх пайшла на поўнач, заснаваўшы там іншае княства (Панонскую Харватыю).

У канцы VII стагоддзя ці ў VIII стагоддзі, Савія стала васалам Аварскага каганата. Пасля паражэння аварскай імперыі франкскімі войскамі, харвацкі князь Вайнамір быў прызначаны кіраўніком Савіі ў якасці васала франкскага маркграфа Фрыўлі. Савіі не ўдалося пакласці канец франкскаму панаванню падчас паўстання на чале з харвацкім князем Людэвітам Пасаўскім у пачатку IX стагоддзя.

У 827 годзе, балгары ўварваліся і заваявалі Савію і частку тэрыторыі на поўнач ад яе. У 829 годзе яны паставілі мясцовага князя Раціміра як новага кіраўніка Панонскай Харватыі, але франкі адстойвалі свае правы на гэтыя тэрыторыі, якія паводле іх меркавання, належалі (з 827) Карантаніі і такім чынам знаходзіліся пад уладай графа Радбада, які быў главой Аварскага і Карантанскага графстваў з 828 года.

У 838 годзе Радбад зрынуў Раціміра і падпарадкаваў Савію да Франкскай Карантаніі. Іншым вядомым кіраўніком Савіі быў Браслаў, які кіраваў у 880—898/900, як васал у Усходне-Франкскага каралеўства.

У X стагоддзі (каля 925), пры князі/каралі Таміславе I, Панонская Харватыя была аб'яднана з Прыморскай Харватыяй у Каралеўства Харватыя.

## Гл. таксама 
* Спіс харвацкіх дзяржаў
* Вялікая Маравія
* Блатэнскае княства
* Белыя харваты

## Літаратура 
* The Times History of Europe, Times Books, London, 2002.
* Петрит Имами, Срби и Албанци кроз векове, Београд, 2000.
* Драган Брујић, Водич кроз свет Византије, Београд, 2004.

Катэгорыя:Дзяржавы ў гісторыі Харватыі
Катэгорыя:Гістарычныя дзяржавы Сярэдневякоўя
Радамльскі замак

**Радамльскі замак** — колішні замак паміж вёскамі Радамля і Аляксандраўка Чавускага раёна, які існаваў у XII—XVII стагоддзях. Замчышча займала гарадзішча XII—XIII ст., размешчанае на мысе высокага левага берага ракі Радуча, прытока Проні. Пляцоўка гарадзішча авальнай формы (53x40 м) з поўначы была абаронена грэбнепадобным валам вышынёй каля 4,7 м і шырынёй да 8 м у аснове. Ранняе гарадзішча па ўсім перыметры было абнесена валам, які цяпер знівеліраваны за выключэннем паўночнага ўчастка. Паўднёвы, больш нізкі край замкавай пляцоўкі ўзвышаецца над далінай Радучы на 16 м, паўночна-ўсходні — больш як на 18 м. Ад берагавога плато замчышча было аддзелена ірвом глыбінёй 10 м і шырынёй 40 м.

Інвентары Радамльскага замка не захаваліся. Даследаванні даюць падставу меркаваць, што ў замку было не менш за 4 вежы: уязная вежа-брама, баявая вежа на грэбнепадобным валу з поўначы, 2 вежы размяшчаліся па перыметры сцен. Праз невялікую «брамку-фортку» у тоўшчы абарончых сцен ажыццяўляўся выхад з замка да ракі.

Археалагічныя даследаванні ў Радамлі сведчаць, што ў XIV—XVII ст. драўляныя абарончыя сцены ўзводзіліся тут у выглядзе вастракола і традыцыйных гародняў, абмазаных глінай. Яны стаялі на вале, які неаднаразова падсыпаўся. У паўднёвай, найбольш ахаванай частцы замка знаходзіўся старажытны калодзеж, ад якога збераглася варонкападобная западзіна дыяметрам каля 8 м і глыбінёй больш за 4,5 м.

12 верасня 1527 замак «з дворы и бояры, и их именьи, и з селы» былі падараваны вялікім князем літоўскім і каралём польскім Жыгімонтам I Старым князем Міхаілу Іванавічу Жаслаўскаму. У 1528 годзе Жаслаўскі па патрабаванні караля перадаў Радамлю свайму сыну Фёдару, які перайшоў на службу да маскоўскага князя. 3 1528 годзе Радамля зноў стала велікакняжацкім уладаннем.

У 1535 Радамльскі замак моцна пацярпеў у час аблогі. Кароль у пісьме панам-радзе звяртаў увагу на неабходнасць тэрміновага «отправеня замку… Радомля по добыванию Московского о опатрене спижею и учинене подможеня боярам». Палова ўсяго сабранага ў воласці хлеба ішла ў жытніцы Радамльскага замка для ўтварэння запасаў на выпадак аблогі, а прыбыткі з корчмаў і мыту — на ўтрыманне тутэйшых пушкароў. У арсенале Радамльскага замка захоўвалася агнястрэльная зброя, якую цэнтралізавана пастаўлялі з гарматнага Віленскага двара. У 1552—1565 гадах для пастаяннага гарнізона сюды прывозіліся гакаўніцы, ручніцы, розная амуніцыя. Мясцовая шляхта прасіла ў 1569 годзе на Віленскім сейме караля, каб ён «Радомлянский замок оправить або его знову будовать расказать рачил».

Падчас Лівонскай вайны 1558—1582 гадоў Радамльскі замак быў спалены.

У час вайны 1654—1667 гг. гадоў у Радамлі фарміраваўся беларускі казацкі полк К. Паклонскага, пазней размяшчаліся часці казакоў Нежынскага палка. Галоўнай ролі ў вайне замак не адыгрываў і пасля XVII стагоддзя ў гістарычных крыніцах не ўпамінаецца.

## Літаратура 
* Радамльскі замак // Археалогія і нумізматыка. — Мн., 1993. — С. 529—530.
* 
* Радамльскі замак // Памяць. Чавускі раён. — Мн.: Ураджай, 2002. — С. 47—48.
* 

Катэгорыя:Замкі Беларусі
Катэгорыя:Замкі Вялікага Княства Літоўскага
Катэгорыя:Радамля
Паслёнакветныя

**Паслёнакве́тныя** (*Solanales*) — парадак кветкавых раслін.

Расліны парадку паслёнакветныя — травы, хмызнякі ці дрэвы з чаргаваным простым ці часам складаным лісцем, без прылісткаў. Кветкі ў розных суквеццях (цымозныя ці вытворныя ад цымознага тыпу) або адзіночныя і пазушныя, двухполыя, актынаморфныя ці амаль актынаморфныя, радзей больш ці менш зігаморфныя. Чашачка зрослалістая, пяцілопасцевая, не ападае. Вяночак зрослапялёсткавы, ад колападобнага да трубчастага, звычайна пяцілопасцевы. Тычынак 5, яны чаргуюцца з лопасцямі вяночка і зрастаюцца з яго трубачкай. Гінецэй звычайна з 2, часам 5, рэдка 3 карпел. Завязь верхняя, 2(15)-гняздовая, з адным, некалькімі ці многімі семязавязямі ў кожным гняздзе. Плады рознага тыпу, часцей ягада ці каробачка.

## Літаратура 
* *Сапегін Л. М.* Батаніка. Сістэматыка вышэйшых раслін: вучэбны дапаможнік для студэнтаў устаноў вышэйшай адукацыі па біялагічных спецыяльнасцях. — Гомель: ГДУ, 2012. — 337 с. ISBN 978-985-439-644-6

## Спасылкі 
* 


Катэгорыя:Парадкі раслін
Заходняя Памеранія

thumb|Грыф, геральдычны звер Памераніі
thumb|Тэрыторыя герцагства Памеранія-Волгаст у XVI стагоддзі, якая з большага супадае з тэрыторыяй Заходняй Памераніі
[thumb|Заходняя Памеранія пачынаючы з [1934 года]]

**Заходняя Памеранія** (таксама **Пярэдняя**, або **Блізкая Памеранія**; ад ) — назва часткі прускай правінцыі Памеранія, якая знаходзіцца ў сучаснай Германіі і разам з Мекленбургам утварае федэральную зямлю Мекленбург-Пярэдняя Памеранія. Пярэдняя Памеранія знаходзіцца на ўсходзе і ахоплівае прыкладна траціну тэрыторыі федэральнай зямлі.

Пярэдняя Памеранія знаходзіцца на паўночным усходзе Германіі, на ўсходзе мяжуе з Польшчай і Мекленбургам, на поўдні з федэральнай зямлёй Брандэнбург, а на поўначы выходзіць да ўзбярэжжа Балтыйскага мора.

## Назва 
Польская назва рэгіёна — *Pomorze Przednie* ці *Przedpomorze* — адпавядае нямецкаму значэнню *Блізкая*, *Пярэдняя Памеранія* () — хоць з пункту гледжання Польшчы рэгіён знаходзіцца далей, чым астатнія Памераніі.

Таксама ў Польшчы існуе Заходнепаморскае ваяводства, якое ўключае заходнюю частку польскай часткі Памераніі.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Гістарычныя вобласці Германіі
Катэгорыя:Гістарычныя вобласці Польшчы
Катэгорыя:Гісторыя Заходнепаморскага ваяводства
Катэгорыя:Гісторыя Мекленбурга-Пярэдняй Памераніі
Яўрэйская Біблія

right|thumb|Рукапісная Біблія 11 стагоддзя

**Яўрэйская Біблія** (таксама «Свяшчэнныя Пісанні», або Танах) напісана на старажытнаяўрэйскай мове, але таксама мае некалькі ўрыўкаў на арамейскай мове (Кніга прарока Данііла, некаторыя часткі Кнігі Ездры і ў некаторых іншых месцах).

Стандартны тэкст заснаваны на рэдакцыі яўрэйскага навукоўца X стагоддзя Мошэ бен-Ашэра, які выправіў многія памылкі перапісчыкаў, накопленыя  за стагоддзі. Шырока распаўсюджана выданне, якое змяшчае, апроч старажытнаяўрэйскага арыгінала, яго пераклад на арамейскую мову, а таксама каментарый Рашы, вялікага навукоўца XI стагоддзя.

Яўрэйская Біблія адносіцца да агульных частак Танаха (яўрэйскі канон) і хрысціянскіх біблейскіх канонаў.

## Навуковыя выданні 
* Biblia Hebraica
* Biblia Hebraica Stuttgartensia
* Biblia Hebraica Quinta

## Спасылкі
Залознікавыя

**Залознікавыя** (*Scrophulariáceae*) — сямейства кветкавых раслін.

## Апісанне 
Пераважная частка відаў — травяністыя шматгадовыя расліны ці паўхмызнякі, параўнальна нямногія — хмызнякі, адзінкавыя прадстаўнікі — дрэвы і нават ліяны. Лісты залознікавых простыя, без прылісткаў, чарговыя ці процілеглыя (могуць чаргавацца на адной і той жа расліне), іншы раз кальчаковыя. Характэрна прысутнасць бікалатэральных пучкоў. Кветкі заўсёды зігаморфныя, чатырохкругавыя, пяцічленныя, даволі разнастайныя ў выніку рэдукцыі і зрастання некаторых органаў кветкі. Пяцічленная зрослалістая чашачка ў некаторых відаў роду  становіцца чатырохлістай. Вяночак то з добра выражанай, то з ледзь-ледзь прыкметнай трубачкай, амаль правільнай () ці рознай зігаморфнай і двухгубай (, ), іншы раз і шпорцавы (). У іншых выпадках пры зрастанні пялёсткаў вяночак становіцца чатырохпялёсткавым (). Андрацэй у большай часткі родаў складаецца з пяці тычынак, не заўсёды аднолькавай даўжыні і з розным апушэннем ніцей — Verbascum. Часта назіраецца рэдукцыя адной ці трох тычынак. Тады андрацэй становіцца чатырох- ці двухчленным. Гінецэй залознікавых двухчленны з пладалісцікаў, размешчаных у медыяльнай плоскасці (адрозненне ад паслёнавых). Завязь верхняя двухгняздовая, з плацэнтамі, звязанымі з перагародкай, якая дзеліць гняздо завязі. Слупок 1. Рыльца галоўчатае, цэльнае ці двухраздзельнае. У аснове завязі ёсць кальцавы ці аднабаковы нектараносны дыск.

## Пашырэнне 
Сямейства ўключае каля 300 родаў і 5000 відаў. Распаўсюджанне касмапалітнае, але найбольш — ва ўмераных абласцях паўночнага паўшар’я і ў гарах тропікаў.

### Спіс родаў 
Роды сямейства Залознікавыя паводле GRIN:

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Літаратура 
* *Сапегін Л. М.* Батаніка. Сістэматыка вышэйшых раслін: вучэбны дапаможнік для студэнтаў устаноў вышэйшай адукацыі па біялагічных спецыяльнасцях. — Гомель: ГДУ, 2012. — 337 с. ISBN 978-985-439-644-6

## Спасылкі 
* 


Катэгорыя:Сямействы раслін
Мышанка (прыток Львы)

**Мыша́нка** — рака ў Столінскім раёне Брэсцкай вобласці Беларусі, правы прыток ракі Льва (басейн Прыпяці). 
 
Даўжыня ракі 14 км. Плошча вадазбору 71,9 км². Выцякае з возера Вялікае Засомінае за 3 км на паўднёвы ўсход ад вёскі Альманы, вусце за 9 км на поўнач ад Альманы. Цячэ па лясістай забалочанай мясцовасці.

## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Рэкі Столінскага раёна
Катэгорыя:Басейн Маствы
Прыпятка

**Пры́пятка** — рака ў Столінскім раёне Брэсцкай вобласці, правы прыток ракі Прыпяць. Даўжыня 15 км. Плошча вадазбору 49 км². Пачынаецца за 3,5 км на паўночны захад ад вёскі Бродча, вусце за 1,5 км на паўночны захад ад вёскі Стахава. Цячэ па забалочанай мясцовасці. Рэчышча моцна звілістае. Асноўны прыток — Прысць (праваруч).

## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Прытокі Прыпяці
Катэгорыя:Рэкі Столінскага раёна
Прыбярэжнік аднакветкавы

**Прыбярэжнік аднакветкавы** (*Littorella uniflora*) — травяністая расліна сямейства трыпутнікавых.

## Батанічнае апісанне 
Шматгадовая травяністая расліна вышынёй 2—15 см з укарочаным сцяблом і карэнішчам з прыдатачнымі каранямі і паўзучымі сталонападобнымі парасткамі. Лісце ў прыкаранёвай разетцы, вузкае (2—2,5 мм), мясістае, лінейнае або лінейна-шылападобнае. Кветкі аднаполыя: тычынкавыя (1, рэдка 2) на ножках даўжынёй 2—9 см, з 4 чашалісцікамі, шырокатрубчастымі, плевачнымі, белаватымі вяночкамі і 4 тычынкамі на доўгіх (у 5—6 разоў даўжэй вяночка) ніцях; песцікавыя (1—8) сядзяць у пазухах трохвугольна-ланцэтных прыкветнікаў каля асновы або ў сярэдняй частцы ножкі тычынкавай кветкі, чашалісцікі падобны на прыкветнікі, вяночак з 3 кароткімі неаднолькавымі долямі, песцік з доўгім слупком. Плод — аднанасенны карычневы арэшак.

## Пашырэнне 
Пашырэнне: Сярэдняя і Атлантычная Еўропа, Скандынавія, заходняе Міжземнамор’е. Знаходзіцца ў Беларусі ў ізаляваным лакалітэце за паўднёва-ўсходняй мяжой арэала (знойдзены ў возеры Свіцязь). Месцы росту: прыбярэжныя зоны азёр да глыбіні 2,5 м, сырыя берагі азёр і рэк. Утварае значныя зараснікі, радзей расце адзіночнымі экзэмплярамі або невялікімі групамі.

## Асаблівасці біялогіі 
Цвіце ў маі—верасні, плоданасіць у жніўні—верасні. Размнажэнне насеннае і вегетатыўнае. На поўначы, асабліва на глыбіні 30—80 см, звычайна не цвіце, размнажаецца сталонападобнымі парасткамі. Ветраапыляльная расліна, цвіце над вадой, аднак бутоны тычынкавых і песцікавых кветак развіваюцца пад вадой. Ва ўмовах наземнай паўзаліваемай культуры развіваюцца ў канцы траўня — чэрвені двухполыя кветкі (замест тычынкавых), а ў ліпені і жніўні — тычынкавыя. Чэрвеньскія двухполыя кветкі звычайна бясплодныя.

## Літаратура 
* 
* Чырвоная кніга Рэспублікі Беларусь: Рэдкія і тыя, што знаходзяцца пад пагрозай знікнення віды жывёл і раслін. — Мн.: БелЭн, 1993. — ISBN 5-85700-095-5

## Спасылкі 
* 
* *Littorella uniflora* (L.) Aschers. // ИАС «ООПТ России»

Катэгорыя:Трыпутнікавыя
Катэгорыя:Флора Еўропы
Прысць

**Прысць**, **Плотніца**, **Плотніцкі канал** — рака ў Столінскім раёне Брэсцкай вобласці, правы прыток ракі Прыпятка. Даўжыня 8 км. Пачынаецца за 1,5 км на паўднёвы ўсход ад вёскі Сіціцк, вусце за 2 км на поўнач ад вёскі Плотніца. Рэчышча каналізаванае.

## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Басейн Прыпяці
Катэгорыя:Рэкі Столінскага раёна
Торбачнік альпійскі

**То́рбачнік альпійскі** (*Thlaspi alpestre*) — кветкавая расліна роду  сямейства .

## Батанічнае апісанне 
Шматгадовыя, двухгадовыя або аднагадовая травяністая расліна з кароткім, злёгку галінастым карэнішчам і простым прамым, радзей галінастым сцяблом вышынёй 5—20 см. Прыкаранёвае лісце сабрана ў разетку, суцэльнакрайняе, чаранковае, эліптычнае або адваротнаяйкападобнае; сцябловае — вузкаяйкападобна-сэрцападобнае, сядзячае, сцеблаабдымнае, каля асновы стрэлападобнае, з вастраватымі вушкамі, суцэльнае або рэдка выемчаста-зубчастае. Кветкі дробныя, бэзавата-белыя або белыя, сабраны ў коласападобную мяцёлку. Зубцы чашачкі чырванаватыя. Плод — крылаты струк даўжынёй 6—8 мм, на ножцы. Насенне жаўтавата-карычневае, гладкае, па 6—8 у кожным гняздзе.

## Пашырэнне 
Пашырэнне: Сярэдняя і Атлантычная Еўропа, Скандынавія, паўночныя і паўночна-заходнія раёны Усходняй Еўропы. У Беларусі знойдзены ў Мядзельскім раёне.

Месцы росту: злакава-разнатраўныя сухадольныя лугі і папарныя палеткі, на пясчанай глебе. Аддае перавагу парушаным месцам росту і грунтавым агаленням. Расце невялікімі групамі і асобнымі экзэмплярамі.

## Асаблівасці біялогіі 
Цвіце ў канцы красавіка — маі, плады паспяваюць у маі—чэрвені. Размнажэнне насеннае.

## Таксанамічнае становішча 
Від **Торбачнік альпійскі** ўваходзіць у род  сямейства  парадку .

## Гаспадарчае значэнне 
Дэкаратыўная і меданосная расліна. Пустазелле.

## Літаратура 
* Чырвоная кніга Рэспублікі Беларусь: Рэдкія і тыя, што знаходзяцца пад пагрозай знікнення віды жывёл і раслін. — Мн.: Беларуская Энцыклапедыя, 1993. ISBN 5-85700-095-5
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* 
* *Thlaspi arvense* L. — Ярутка полевая // Агроэкологический атлас России и сопредельных стран: экономически значимые растения, их болезни, вредители и сорные растения
* 

Катэгорыя:Торбачнік
Катэгорыя:Флора Еўропы
Катэгорыя:Дэкаратыўныя расліны
Катэгорыя:Меданосныя расліны
Катэгорыя:Пустазелле
Катэгорыя:Травы
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1763 годзе
Магдэбургскія цэнтурыі

**Магдэбургскія цэнтурыі** () — першае па часе ў пратэстанцкай літаратуры вялікае сачыненне па гісторыі хрысціянства, выдадзенае паміж 1559 і 1574 гадамі. Назва *цэнтурый* (ад  — стагоддзе) вызначае план выдання: кожнае стагоддзе ў сачыненні прымаецца за асобны перыяд. Сачыненне ахоплівае першыя 13 стагоддзяў хрысціянства. Значна пазней яно было працягнута пад тым жа загалоўкам і даведзена да канца XVI стагоддзя. У першапачатковым відзе сачыненне ўяўляе калектыўную працу цэлай карпарацыі пратэстанцкіх навукоўцаў, прадпрынятую і выкананую па ініцыятыве і пад кіраўніцтвам Маціяса Флацыуса (1520—1575). Яно дагэтуль не страціла свайго навуковага значэння ў сэнсе першакрыніцы царкоўнай гісторыі, бо ўтрымлівае ў сабе мноства матэрыялаў, вынятых з бібліятэк Германіі, Венгрыі, Францыі, Італіі, Англіі, Балгарыі, Валахіі і нават Расіі. Пануючая тэндэнцыя — супрацькаталіцкая — служыць часам прычынай няправільных меркаванняў; але часта сустракаецца гістарычная крытыка высокай навуковай годнасці (напрыклад у доказах фальшывасці так званых Ісідоравых дэкрэталій). Недахоп сачынення — чыста знешні падзел гісторыі па стагоддзях і занадта дробнае размеркаванне зместу па аддзелах, якіх у кожнай цэнтурыі да 16.

Лепшае з выданняў цэнтурый — нюрнбергскае, 1757.

## Літаратура 
*  (Магдебург, 1874);
*  (1877).

Катэгорыя:Пратэстанцтва
Катэгорыя:Рэлігійныя сачыненні
Катэгорыя:Гістарычныя сачыненні
Уладзімір Мілайчыч

**Ула́дзімір Мі́лайчыч** (; ,  — , ) — сербскі археолаг, які працаваў з 1940-х гадоў у Германіі. Атрымаў вядомасць як даследчык дагістарычных культур Еўропы.

Мілайчыч пачаў вывучаць старажытную гісторыю ў 1938 годзе ў прафесара М. Васіча ў Бялградскім універсітэце. Падчас вучобы ён браў удзел у разнастайных раскопках, у прыватнасці, у крэпасці Калімагдан пад кіраўніцтвам Вільгельма Унферцагта, у Юстыніяна Прыма пад кіраўніцтвам В. Петкавіча і ў Вучадоле пад кіраўніцтвам Роберта Рудольфа Шміта. У 1942 годзе стаў аспірантам прафесара Освальда Менгіна ў (?), дзе ў 1944 годзе абараніў дысертацыю «Найстаражытны неаліт Сербіі».

У паваенны перыяд выкладаў у розных ВНУ Германіі. Праводзіў раскопкі найстаражытных неалітычных паселішчаў Грэцыі, у прыватнасці, Аргіса-Магулы. Аўтар аглядных прац па дагістарычнай храналогіі, суаўтар «Вялікага атласа сусветнай гісторыі» (Großer historischer Weltatlas . — München : Bayerischer Schulbuch-Verl. 1958).

## Выбраныя публікацыі 
* *Chronologie der jüngeren Steinzeit Mittel- und Südosteuropas*. Berlin 1949.
* *Paläolithikum um Larissa in Thessalien*. Bonn 1965.
* (Hrsg.), *Kolloquium über Spätantike und frühmittelalterliche Skulptur*. Mainz a. Rh. 1971.
* (Hrsg.), *Demetrias*. Bonn 1976—1987.

## Літаратура 
* I.-B. Engelien: *Vladimir Milojčić*. In: R. Hachmann (Hrsg.): *Studien zum Kulturbegriff in der Vor- und Frühgeschichtsforschung. Saarbrücker Beiträge zur Altertumskunde*. Band 8, Bonn 1987, S. 135—154.

## Спасылкі 
* http://dispatch.opac.d-nb.de/DB=4.1/SET=2/TTL=7/REL?PPN=118582585

Катэгорыя:Археолагі Германіі
Катэгорыя:Археолагі Сербіі
Іван Пятровіч Карнілаў

**Іван Пятровіч Карнілаў** ( — ) — расійскі дзяржаўны дзеяч, пісьменнік і географ.

## Біяграфія 
Быў інспектарам казённых вучэльняў Маскоўскай навучальнай акругі, памочнікам папячыцеля Пецярбургскай навучальнай акругі, папячыцелем Віленскай навучальнай акругі (1864—1868), членам савета міністэрства народнай асветы, ганаровым апекуном.

Заснаваў аддзяленне геаграфічнага таварыства ў Вільні, быў збіральнікам старажытнарускіх і славянскіх рукапісаў і кніг. Зладзіў публічную бібліятэку, архіў, займаўся ужываннем рускай азбукі да літоўскай мовы. У 1886—1887 пры яго ўдзеле распачата ўвядзенне літоўскай мовы ў праваслаўнае набажэнства.

Выпусціў зборнікі:
* «Зборнік матэрыялаў для гісторыі асветы» (выйшла 3 тамы і 1-й выпуск 4-га, Вільня, з 1893)
* «Памяці графа М. Н. Мураўёва» (Санкт-Пецярбург, 1898).
* «Руская справа ў Паўночна-заходнім краі. Матэрыялы для гісторыі Віленскай навучальнай акругі, пераважна ў Мураўёўскую эпоху» (Санкт-Пецярбург, 1901).

Катэгорыя:Сапраўдныя тайныя саветнікі
Катэгорыя:Гісторыкі Расійскай імперыі
Катэгорыя:Гісторыкі Расіі
Катэгорыя:Папячыцелі Віленскай навучальнай акругі