Браніслаў Крыжаноўскі

**Браніслаў Крыжаноўскі** (, Абелі, Новааляксандраўскі павет, Ковенская губерня — , Вільня) — польскі грамадскі і палітычны дзеяч, адвакат, намеснік старшыні Сойма Сярэдняй Літвы, дэпутат Устаноўчага Сойма Польскай Рэспублікі, дэпутат Сената першага склікання ў Польскай Рэспубліцы.

## Біяграфія 
Старэйшы сын Юльяна і Міхаліны (у дзявоцтве Канапацкая) Крыжаноўскіх. Бацька, Юльян Крыжаноўскі, працаваў у адміністрацыі ва ўладаннях Пшаздзецкіх. Пасля смерці бацькі разам з маці і братамі пераехаў у Вільню, дзе скончыў Другую Віленскую гімназію. У 1895 г. паступіў у Маскоўскі ўніверсітэт, спачатку на прыродазнаўчы факультэт, потым перайшоў на факультэт права, які скончыў у 1901 г. Падчас вучобы карыстаўся дапамогай, якую яму надаў Юзаф Монтвіл. Першапачаткова быў прыхільнікам федэрацыі Польшчы і Літвы; разумеючы немагчымасць такой перспектывы, выступаў за аўтаномію Віленшчыны ў складзе Польшчы. Пасля далучэння Сярэдняй Літвы да Польшчы стаў дэпутатам Устаноўчага сойма Польскай Рэспублікі ад фракцыі Польскага народнага саюза «Пяст».

Паводле вынікаў выбараў у лістападзе 1922 г. быў абраны ў Сенат Польскай Рэспублікі ад Віленскага ваяводства і ўваходзіў у парламенцкі клуб Польскага народнага саюза «Пяст». У 1923 г. выйшаў з яго з-за нязгоды з саюзам гэтай партыі з эндэцыяй і далучыўся да Польскага народнага саюза «Вызваленне». Аднак ужо ў 1925 г. выйшаў і з яе разам з групай дэпутатаў і сенатараў правага крыла «Вызвалення»; яны заснавалі парламенцкі Клуб працы, на аснове якога паўстала новая Партыя працы. Знаходзіўся ў апазіцыі да ўрадаў, дзеючых у Польшчы ў 1923—1926 гг. У маі 1926 г. падтрымаў ваенны пераварот Юзафа Пілсудскага і ўстанаўленне рэжыму «санацыі». У той час прасоўваў у соймавых і сенатарскіх камісіях прыняцце папраўкі да Канстытуцыі Польскай Рэспублікі аб узмацненні выканаўчай улады за кошт сойма.

Пасля сканчэння сенатарскіх паўнамоцтваў у 1928 г. часова адышоў ад палітычнага жыцця. Працягваў займацца адвакацкай дзейнасцю, неаднаразова абіраўся членам Адвакацкай рады ў Вільні, быў членам віленскага Юрыдычнага таварыства імя Даніловіча і Саюза польскіх адвакатаў. У 1928 г. выступаў адвакатам на судовым працэсе супраць членаў Беларускай сялянска-работніцкай грамады, а ў 1937 г. — па справе левага перыядычнага выдання ў Вільні «Paprostu». У 1938 г. арганізаваў і ўзначаліў апазіцыйны Дэмакратычны клуб у Вільні. Пасля фарміравання на базе шэрагу клубаў Дэмакратычнага саюза ў 1939 г. увайшоў у склад яго Генеральнай рады ад Вільні. Быў аўтарам шматлікіх артыкулаў у віленскай і варшаўскай прэсе на юрыдычную і грамадска-палітычную тэматыку. Выступаў у абарону правоў нацыянальных меншасцяў у Польскай Рэспубліцы. Актыўна займаўся навукай — быў супрацоўнікам Усходнееўрапейскага даследчыцкага інстытута ў Вільні, а таксама куратарам Бібліятэкі імя Яўстахія і Эміліі Урублеўскіх.

Пасля далучэння Вільні да Літоўскай Рэспублікі быў старшынёй Польскага камітэта (1939—1940), які прадстаўляў інтарэсы польскай супольнасці Віленшчыны.

Памёр 17 студзеня 1943 г. у акупаванай гітлераўскімі войскамі Вільні.

З 1905 г. быў жанаты з Марыяй Вайткевіч. Меў дваіх сыноў: Браніслава і Мар’яна.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Смалянчук А. Ф. Палякі Беларусі і Літвы ў рэвалюцыі 1905—1907 гг. — Гродна: Ратуша, 2000.
* 
* Kto był kim w Drugiej Rzeczypospolitej, red. J. Majchrowski. — Warszawa: BGW, 1994.
* Pilch A. Krzyżanowski Bronisław // Polski Słownik Biograficzny. — T. 15. — 1970. — S. 600—602.
* 
* Sejm Wileński 1922: przebieg posiedzeń według sprawozdań stenograficznych w opracowaniu kancelarji sejmowej. — Wilno: Wyd-wo Księgarni Józefa Zawadzkiego, 1922.

Катэгорыя:Памерлі ў 1943 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1876 годзе
Катэгорыя:Дэпутаты Заканадаўчага сейма
Катэгорыя:Члены Польскай сацыялістычнай партыі
Катэгорыя:Старонкі з недагледжанымі перакладамі