open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Cheetos

**Cheetos** — гандлёвая марка снэкаў, што прадаюцца ў многіх краінах. Яна была заснавана ў 1948 годзе як Chee-tos. Талісман *Cheetos* — гепард Чэстэр. 1998 года яна была перайменавана ў Cheetos. Снэкі Cheetos вырабляюцца кампаніяй Frito-Lay, якая належыць PepsiCo з 1970 года. Іншыя брэнды кампаніі Frito-Lay ўключаюць чыпсы Lay's, Fritos, Doritos, Ruffles і брэцэлі Rold Gold.

## Гісторыя 
Cheetos былі вынайдзены ў 1948 годзе стваральнікам Fritos Чарльзам Элмерам Дулінам, які рыхтаваў раннія тэставыя партыі на кухні кампаніі Frito ў Даласе, штат Тэхас, у галіне даследаванняў і распрацовак. Сырная закуска прадавалася хутка, але ў Дуліна не было ні вытворчых, ні дыстрыбутарскіх магутнасцяў, каб падтрымаць агульнанацыянальны запуск. Гэта прывяло Дуліна да партнёрства з бізнэсмэнам па вытворчасці бульбяных чыпсаў Германам Лэем для маркетынгу і дыстрыбуцыі, і Cheetos былі прадстаўлены на нацыянальным узроўні ў ЗША, у 1948 годзе разам з бульбяным прадуктам пад назвай Fritatos. Поспех Cheetos заахвоціў Дуліна і Лэя аб'яднаць свае дзве кампаніі ў 1961 годзе, утварыўшы Frito-Lay Inc. У той час Cheetos быў адным з чатырох буйных брэндаў закусачных, якія вырабляліся кампаніяй, гадавы даход якой складаў 127 мільёнаў даляраў. Frito-Lay аб'ядналася з кампаніяй Pepsi-Cola і ўтварыла PepsiCo ў 1965 годзе, што прывяло да далейшага распаўсюджвання Cheetos за межамі Паўночнай Амерыкі.

## Прадукты 
Першым прадуктам Cheetos быў Crunchy Cheetos, вынайдзены ў 1948 годзе ў Сан-Антоніа, штат Тэхас. Хрумсткія Cheetos заставаліся адзіным прадуктам брэнда на працягу 23 гадоў, пакуль у 1971 годзе не з'явіліся палачкі Cheetos. Запечаныя гатункі, інакш вядомыя як «запечаныя Cheetos», сталі даступныя пачынаючы з 2004 года. Па стане на 2010 год у Злучаных Штатах распаўсюдзіўся 21 варыянт закусак Cheetos. У дадатак да арыгінальных хрумсткіх Cheetos, палачкі Cheetos і запечаныя гатункі прадаюцца ў альтэрнатыўных варыяцыях формы і смаку — уключаючы рэзкі гатунак, вядомы як Flamin' Hot Cheetos.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Гандлёвыя маркі прадуктаў харчавання
Катэгорыя:З’явіліся ў 1948 годзе

## Крыніцы
Краўлянка

**Краўля́нка** — рака ў  Беларусі, у Смаргонскім раёне Гродзенскай вобласці, правы прыток ракі Заходняя Бярэзіна (басейн Нёмана).

Даўжыня ракі 20 км. Плошча вадазбору 112 км². Выток ракі знаходзіцца ў напрамку на поўнач ад аграгарадка Крэва. Працякае ў межах Ашмянскага ўзвышша. Рэчышча каналізаванае прыкладна на працягу 5 км.

## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Рэкі Смаргонскага раёна
Катэгорыя:Прытокі Заходняй Бярэзіны
Леанід Цімафеевіч Крушаў

**Леанід Цімафеевіч Кру́шаў** (,  — ) — вучоны ў галіне лесаводства і аховы раслін, доктар біялагічных навук (1994), прафесар (1995).

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў горадзе Рэчыца Гомельскай вобласці. У 1954 годзе скончыў Маскоўскі лесатэхнічны інстытут (сучасны Маскоўскі дзяржаўны ўніверсітэт лесу). У 1957—1962 гадах і з 1966 года ў Інстытуце лесу НАНБ.

## Навуковая дзейнасць 
Л. Ц. Крушаву належаць навуковыя працы па біялагічных метадах барацьбы са шкоднікамі лесу, распрацоўцы біялагічных і бактэрыяльных прэпаратаў і спосабаў павелічэння іх уздзеяння на шкодных насякомых.

Сярод апублікаванага:
* Охрана природы: Природные ресурсы Белоруссии и их рациональное использование. 2 изд. — Мн., 1972. (у сааўтарстве);
* Биологические методы защиты леса от вредителей. — М., 1973.;
* Лес и охрана природы. — М., 1982.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Крушев, Леонид Тимофеевич (доктор биологических наук ; 1931—1995) // Нацыянальная бібліятэка Беларусі
* Крушев Леонид Тимофеевич // Проект «Музей автографа»

Катэгорыя:Лесаводы СССР
Катэгорыя:Лесаводы Беларусі
Катэгорыя:Выпускнікі Маскоўскага дзяржаўнага ўніверсітэта лесу
Катэгорыя:Супрацоўнікі Інстытута лесу НАН Беларусі
Паўночны цэнтральнаамерыканскі трохкутнік

**Паўночны цэнтральнаамерыканскі трохкутнік** — геаграфічная метафара, ўжываная ў дачыненні да трох краін Цэнтральнай Амерыкі — Гандураса, Сальвадора і Гватэмалы, у першую чаргу ў сувязі з іх эканамічнай інтэграцыяй . Гэтыя краіны маюць трайны стык межаў у трансгранічным нацыянальным парку Трыфіньё (Trifinio), агульную гісторыю, культуру, грамадства, палітыку. Краіны трохкутніка падпісалі пагадненні аб гандлі з Мексікай (2001), ЗША, Калумбіяй. Інтэграцыя з Нікарагуа і Коста-Рыкай у 2011 дала працяг Мезаамерыканскаму праекту (Proyecto Mesoamérica, ці PM). 

Напачатку інтэграцыйныя зрухі (не паміж краінамі трохкутніка, а з трэцімі ўдзельнікамі) былі сустрэты негатыўна, асабліва незадаволенымі былі такія ўплывовыя колы як арандатары зямлі ў дэпартаменце Петэн (Гватэмала) і гандураскія бізнесоўцы. 

А вось сусветную вядомаць трохкутнік займеў у негатыўным святле. Справа ў тым, што ў яго краінах надзвычайна нізкі ўзровень бяспекі: па адноснай колькасці забойстваў яны пераўзыходзяць нават некаторыя зоны баявых дзеянняў (у 2011 было 39 забойстваў на 100 000 чалавек у Гватэмале, 69 — у Сальвадоры і 92 — у Гандурасе). 

Катэгорыя:Цэнтральная Амерыка
Катэгорыя:Міжнародныя арганізацыі
Катэгорыя:Гандлёвыя блокі
Маладушынскае радовішча нафты

**Маладушынскае радовішча нафты** — радовішча нафты ў Рэчыцкім раёне Гомельскай вобласці, каля в. Маладуша. Распрацоўваецца з 1982 г. Паклады нафты плошча 8,8 км2 прымеркаваны да падсалявых адкладаў верхняга дэвону на паўночным усходзе Прыпяцкага прагіну ў межах Маладушынскай зоны падняццяў. Нафтаносны гарызонт залягае на глыбіні 3100—3550 м. Пароды-калектары — даламіты з праслоямі вапнякоў, слабагліністыя даламітызаваныя вапнякі. Нафта лёгкая, маласярністая, маласмалістая, парафінавая.

## Літаратура 
* Шчураў, А. П. Маладушынскае радовішча нафты / А. П. Шчураў // — С. 556.

Катэгорыя:Нафтавыя радовішчы Беларусі
Катэгорыя:Геалогія Рэчыцкага раёна
Пераганцаўскі сельсавет

**Перага́нцаўскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Воранаўскага раёна Гродзенскай вобласці Беларусі. Цэнтр — аграгарадок (да 2011 г. вёска) Пераганцы.

Утвораны 12 кастрычніка 1940 года як **Піраганцаўскі сельсавет** у складзе Воранаўскага раёна Баранавіцкай вобласці БССР. Цэнтр — вёска Піраганцы. З 20 верасня 1944 года ў складзе Гродзенскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Вянцукскага сельсавета. 29 красавіка 1960 года ў склад сельсавета з Воранаўскага сельсавета перададзены 6 населеных пунктаў (Валаткішкі, Валынцішкі, Вялікія Даўкшаны, Вялікія Парубішкі, Малыя Даўкшаны і Малыя Парубішкі). 11 студзеня 1966 года ў склад сельсавета з Воранаўскага пассавета перададзена вёска Рамашканцы. 11 лютага 1972 года ў склад сельсавета з Тракельскага сельсавета перададзены населеныя пункты Вайцяшуны, Малыя Германішкі, Маркаўшчызна і Поліпніца. На 1 студзеня 1974 года ў складзе Пераганцаўскага сельсавета 32 населеныя пункты. 18 кастрычніка 2013 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Воранаўскага сельсавета (19 населеных пунктаў: аграгарадок Вараноўка, вёскі Агароднікі, Баяры, Германішкі, Гута, Дайноўка, Клеткенікі, Лазарышкі, Мілавідная, Навасяды, Пажыжма, Стасіно і хутары Адамова, Борці, Воранава, Гартынкова, Жамойцішкі, Наваполле, Сцілгуны).

Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года (32 населеныя пункты) — 1124 чалавекі, з іх 83,6 % — палякі, 13,3 % — беларусы, 1,4 % — рускія, 1,0 % — літоўцы; паводле перапісу 2019 года (51 населены пункт) — 2057 чалавек.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.


Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1940 годзе
Воранаўскі сельсавет

**Во́ранаўскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Воранаўскага раёна Гродзенскай вобласці. Цэнтр — гарадскі пасёлак Воранава (не ўваходзіў у склад).

## Гісторыя 
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года як **Рамашканцаўскі сельсавет** у складзе Воранаўскага раёна Гродзенскай вобласці БССР. Цэнтр — вёска Рамашканцы. 16 ліпеня 1954 года перайменаваны ў Воранаўскі сельсавет, цэнтр перанесены ў гарадскі пасёлак Воранава. 29 красавіка 1960 года ў склад сельсавета з Беняконскага сельсавета перададзены 7 населеных пунктаў (Бялюнцы, Дайнава, Забалаць, Кмітаўшчызна, Рэмізава, Станішы і Тусуманцы), у склад Піраганцаўскага сельсавета перададзены 6 населеных пунктаў (Валаткішкі, Валынцішкі, Вялікія Даўкшаны, Вялікія Парубішкі, Малыя Даўкшаны і Малыя Парубішкі). 17 красавіка 1964 года сельсавет скасаваны, яго тэрыторыя далучана да Воранаўскага пассавета.

19 студзеня 1996 года Воранаўскі сельсавет утвораны зноў з населеных пунктаў, якія знаходзіліся ў падпарадкаванні Воранаўскага пассавета. 18 кастрычніка 2013 года сельсавет скасаваны, яго тэрыторыя далучана да Пераганцаўскага сельсавета.

## Насельніцтва 
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года складала 1545 чалавек, з іх 82,6 % — палякі, 12,1 % — беларусы, 4,0 % — рускія.

## Склад 
На момант скасавання ў склад сельсавета ўваходзілі 19 населеных пунктаў: аграгарадок Вараноўка, вёскі Агароднікі, Баяры, Германішкі, Гута, Дайноўка, Клеткенікі, Лазарышкі, Мілавідная, Навасяды, Пажыжма, Стасіно і хутары Адамова, Борці, Воранава, Гартынкова, Жамойцішкі, Наваполле, Сцілгуны.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Воранаўскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1940 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1964 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1996 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 2013 годзе
Аляксандр Паўлавіч Корабаў

**Аляксандр Паўлавіч Корабаў** (?-?) — беларускі медык і арганізатар аховы здароўя.

## Біяграфія 
Скончыў Маскоўскі ўніверсітэт. На медыцынскай службе з пачатку 1860-х. З 1885 і прынамсі да 1899 года займаў пасаду памочніка гродзенскага ўрачэбнага інспектара.

Катэгорыя:Медыкі Беларусі
Катэгорыя:Постаці беларускай аховы здароўя
Катэгорыя:Медыкі Расійскай імперыі
Волыця (Фасціўскі раён)

**Волыця** () — вёска ў Фасціўскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Фасціўскага раёна
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1537 годзе
Кышчынці

**Кышчынці** () — вёска ў Фасціўскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Фасціўскага раёна
Кодра (Кіеўская вобласць)

**Кодра** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Макарыўскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Макарыўскага раёна
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Кіеўскай вобласці
Андрыіўка (Макарыўскі раён)

**Андрыіўка** () — вёска ў Макарыўскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Макарыўскага раёна
Мар’яніўка (Калоншчынскі сельсавет)

**Мар’яніўка** () — вёска ў Макарыўскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Калоншчынскага сельсавета.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Макарыўскага раёна
Новы Стрылышча

**Новы Стрылышча** ці **Новыя Стрэлішчы** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Львоўскай вобласці Украіны ў Жыдачыўскім раёне, размешчаны ў 30 км на паўночны ўсход ад раённага цэнтра і ў 40 км на поўдзень ад Львова.

## Гісторыя 
Больш раннія назвы населенага пункта (варыянты) - Новыя Страліска Бібрскага павету, Новыя Стрэлічы.

Паселішча ўпершыню згадваюцца ў 1375 г., калі яно было перададзена князям Уладзіславам Апольскім разам з іншымі баярыну Васільку Цепцюковічу. У 1417 г. паселішча атрымала магдэбургскае права. У 1444 г. тут была арганізавана каталіцкая парафія. У пачатку XVI ст. мястэчка належала нейкай Ганне з Алеска, а ў другой палове XVI - пачатку XVII ст. Новымі Стрэлішчамі валодала сямейства Ходараўскіх. У 1513 г. мястэчка атрымала прывілей на правядзенне штогадовага кірмашу і штотыднёвых таргоў, а ў 1662 г. на правядзенне 2 кірмашоў на год.

У 1621 і 1626 г. мястэчка падвяргалася нападам і разбурэнням татарскімі ордамі, у сувязі з чым тут быў пабудаваны замак (двор) і 4 гарадскіх драўляна-земляных умацавання бастыённага тыпу c рынкавай плошчай у сярэдзіне.

У 1880 г. у мястэчку пражывала 1606 палякаў, 1478 габрэяў, 762 русінаў і 29 немцаў.

Пасёлак у 1940-1941 і 1944-1959 гг. быў цэнтрам Новастрэлішчанскага раёна.

## Помнікі даўніны 
* Пакінуты касцёл XVII ст.;
* Царква Успення Прасвятой Багародзіцы;
* Рэшткі земляных умацаванняў.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Львоўскай вобласці
Катэгорыя:Населеныя пункты Жыдачыўскага раёна
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1375 годзе
Мастаўлянскі сельсавет

**Мастаўля́нскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Свіслацкага раёна Гродзенскай вобласці. Цэнтр — вёска Мастаўляны.

Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Свіслацкага раёна Беластоцкай вобласці БССР. З 20 верасня 1944 года ў складзе Гродзенскай вобласці. 16 жніўня 1945 года скасаваны, тэрыторыя перададзена ПНР.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / А.И. Карпачева и др. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Т. 1: (1917―1941 гг.). — Мн., «Беларусь», 1985. — 390 с.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Свіслацкага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1940 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1945 годзе
Будынак Пінскай гімназіі

**Будынак Пінскай гімназіі** — будынак у гістарычным цэнтры Пінска, размешчаны па адрасе вул. Леніна, 39, на рагу з вул. Заслонава.

## Гісторыя 
Двухпавярховы мураваны будынак для дваранскага пяцікласнага вучылішча пабудаваны ў 1852—1853 гадах па праекце Казіміра Скірмунта (мужа вядомага скульптара Гелены Скірмунт) за 32480 рублёў. На верхнім паверсе будынка мелася 7 пакояў і зала, пераробленая пасля ў царкву. На ніжнім паверсе — 11 пакояў, у якіх размяшчаліся канцылярыя, бібліятэка, фізічны і прыродазнаўчы кабінеты, хімічная лабараторыя, настаўніцкая, клас Закона Божага і кватэра дырэктара.

У час Першай сусветнай вайны ў будынку гімназіі размяшчаўся рускі ваенны шпіталь. Дзяцей і настаўнікаў прытуліла ў сваім доме Канстанцыя Скірмунт. У жніўні 1915 года горад апынуўся пад нямецкай акупацыяй. У будынку гімназіі размясцілася ваенная камендатура.

У часы Польскай Рэспублікі ў будынку размяшчалася Пінская дзяржаўная гімназія. Вырашалася пытанне аб капітальным рамонце будынка навучальнай установы. У 1928 годзе быў нанова перакрыты дах будынка. Некаторыя з класаў былі абсталяваны дадатковымі печамі. У перспектыве планавалася правесці ў будынак цэнтральнае ацяпленне.
 на бакавым фасадзе]]
У 1958 г. у памяць аб першай сярэдняй агульнаадукацыйнай навучальнай установе ў Пінску на будынку ўстаноўлена мемарыяльная дошка. Таксама ўстаноўлена мемарыяльная дошка ў гонар знакамітага выпускніка Хаіма Вейцмана, выдатнага хіміка і першага прэзідэнта Ізраіля.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Пінска
Катэгорыя:Вуліца Леніна (Пінск)
Катэгорыя:Вуліца Заслонава (Пінск)
Катэгорыя:1853 год у Беларусі
Катэгорыя:Славутасці Пінска
Згурыўка

**Згурыўка** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Кіеўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Браварскага раёна. Адміністрацыйны цэнтр Згураўскай пасялковай грамады.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Згурыўскага раёна
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Кіеўскай вобласці
Войтавэ (Згурыўскі раён)

**Войтавэ** () — вёска ў Згурыўскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.

У ХІХ стагоддзі сяло Войтавэ было ў складзе Войтаўскай воласці Пераяслаўскага павета Палтаўскай губерні.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Згурыўскага раёна
Вазнэсэнскэ (Згурыўскі раён)

**Вазнэсэнскэ** () — вёска ў Згурыўскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Згурыўскага раёна
The Dark Eye: Chains of Satinav

**The Dark Eye: Chains of Satinav** (*Цёмнае Вока: Ланцугі Сатынава*) — прыгодніцкая відэагульня жанра квэст для Microsoft Windows. Яна была распрацавана па нямецкай кампаніі Daedalic Entertainment, якія таксама аўтары відэагульняў такіх як *Edna & Harvey*, *The Whispered World* і * Deponia* і апублікавана кампаніяй Deep Silver. Гэта з’яўляецца часткай серыі *The Dark Eye*.

## Сюжэт 
The Dark Eye ёсць усталёўваецца ў выдуманым месцы Авентурыя (Aventuria) у Каралеўстве Андэргаст (Andergast). Гулец кіруе галоўным героем — Геронам, які спрабуе уратаваць горад ад катастрофы.

Катэгорыя:Камп’ютарныя гульні 2012 года
Катэгорыя:Камп’ютарныя гульні, распрацаваныя ў Германіі
Катэгорыя:Квэсты
Прыгодніцкая відэагульня

**Прыгодніцкая гульня** () або **Квэст** () — адзін з асноўных жанраў камп’ютарных гульняў, які ўяўляе сабой інтэрактыўную гісторыю з галоўным героем, кіраваным гульцом. Найважнейшымі элементамі гульні ў жанры квэста ёсць уласна апавяданне і даследаванне свету, а ключавую ролю ў гульнявым працэсе грае рашэнне галаваломак і задач, якія патрабуюць ад гульца разумовых высілкаў. Такія характэрныя для іншых жанраў камп’ютарных гульняў элементы, як баі, эканамічнае планаванне і задачы, якія патрабуюць ад гульца хуткасці рэакцыі і хуткіх зваротных дзеянняў, у квэсце зведзены да мінімуму або зусім адсутнічаюць. Гульні, якія аб’ядноўваюць у сабе характэрныя прыкметы квэстаў і жанра action, вылучаюць у асобны жанр — прыгодніцкі экшан.

## Спасылкі 
*
Шчаслывэ (Браварскі раён)

**Шчаслывэ** (; да 2016 года **Лэнінэ**) — вёска ў Браварскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны. Да 2020 года ўваходзіла ў склад Згурыўскага раёна. З 2020 года адносіцца да Згурыўскай пасялковай грамады.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Згурыўскага раёна
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1924 годзе
Лыпіўка (Макарыўскі раён)

**Лыпіўка** () — вёска ў Макарыўскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Макарыўскага раёна
Фасава (Макарыўскі раён)

**Фасава** () — вёска ў Макарыўскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Макарыўскага раёна
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1640 годзе
Суперкубак Беларусі па футболе 2019

**Суперкубак Беларусі па футболе 2019** — дзясяты розыгрыш Суперкубка Беларусі, штогадовага футбольнага матчу, у якім сустракаюцца чэмпіёны Вышэйшай лігі Чэмпіянату Беларусі і пераможцы Кубка Беларусі мінулага сезону.

Матч адбыўся 2 сакавіка 2019 года. У ім прынялі ўдзел БАТЭ з Барысава, чэмпіён Беларусі 2018, і «Дынама» з Брэста, уладальнік Кубка Беларусі 2017/2018. Атрымаўшы перамогу з лікам 3:1, «Дынама» другі раз запар стала ўладальнікам трафея.

## Справаздача аб матчы 
## Склады 
|valign="top" width="50%"|

|valign="top" width="20%"|
|}

## Гл. таксама 
* Чэмпіянат Беларусі 2018
* Кубак Беларусі 2017/2018

## Спасылкі 
* Пратакол матчу на сайце football.by

2019
Катэгорыя:2019 год у Мінску
Катэгорыя:Падзеі 2 сакавіка
Катэгорыя:Сакавік 2019 года
Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 2019 годзе
Катэгорыя:2019 год у футболе
Напад на Стоўбцы (1924)

**Напа́д на Сто́ўбцы** — узброены напад савецкіх дыверсантаў на павятовы горад Стоўбцы Навагрудскага ваяводства, які адбыўся ў ноч з 3 на 4 жніўня 1924 года і стаў найбольш трагічным здарэннем у гісторыі міжваеннай польскай паліцыі  — загінулі 10 чалавек, параненыя — 5.

Галоўнай мэтай напада было вызваленне з гарадской турмы дзеячоў камуністычнай партыі Заходняй Беларусі і Польшчы.

Вайсковы пераслед нападнікаў пачаўся неадкладна. Адразу затрымалі фурманкі з трафеямі і трох бандытаў, а падчас аблавы — і дзясяткі іншых.

## Следства і суд 
6 жніўня 1924 года адбылося ўрачыстае пахаванне ахвяраў нападу. Дзяржаўную ўладу прадстаўляў ваявода Уладзіслаў Рачкевіч. Целы загіблых паліцыянтаў паклалі ў брацкую магілу.

25 жніўня ў Навагрудку прайшоў першы судовы працэс над затрыманымі бандытамі. Мікалай Гарачка, Эдвард Карчмарчык або Сапінскі і Пётр Ёда падрабязна апісалі тэрарыстычныя курсы, якія скончылі ў Мінску, на якіх выкладальнікамі былі бальшавіцкія афіцэры. Усе падсудныя атрымалі смяротнае пакаранне, але ў дачыненні да Ёды, які быў толькі вартаўнікам і не браў актыўнага ўдзелу, прэзідэнт Польскай Рэспублікі Станіслаў Вайцяхоўскі скарыстаў права памілавання.

## Наступствы 
Трагедыя ў Стоўбцах напрасткі спрычынілася да ўмацавання Польшчай сваіх межаў і стварэння Корпусу аховы памежжа, адзін з батальёнаў якога быў створаны і ў Стоўбцах.

У 1924 годзе на каталіцкіх могілках у горадзе быў усталяваны помнік загінулым падчас нападу паліцыянтам.

## Літаратура 
* Jerzy Paciorkowski, *Płonąca granica*, Policja 997, nr 12 (57), grudzień 2009, ISSN 1734-1167, ss. 36—37. 

Катэгорыя:Гісторыя Стоўбцаў
Катэгорыя:Тэрарыстычныя акты, здзейсненыя ў Беларусі
Катэгорыя:Канфлікты 1924 года
Катэгорыя:Польская Рэспубліка (1918—1939)
Катэгорыя:1924 год у Заходняй Беларусі
Бурмацкі сельсавет

**Бурма́цкі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Валожынскага раёна Маладзечанскай вобласці. Цэнтр — вёска Бурмакі.

Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Валожынскага раёна Баранавіцкай вобласці БССР. З 20 верасня 1944 года ў складзе Маладзечанскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Брыльскага сельсавета.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Валожынскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1940 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1954 годзе
Павел Сцяпанавіч Куц

**Павел Сцяпанавіч Куц** (нар. ) — вучоны ў галіне цеплатэхнікі, доктар тэхнічных навук (1980), прафесар (1981).

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў вёсцы Парэчча (сучасны аграгарадок у  Гродзенскай вобласці Беларусі). У 1954 годзе скончыў Маскоўскі інстытут інжынераў чыгуначнага транспарту. З 1954 года ў Інстытуце цепла- і масаабмену Акадэміі навук БССР.

## Навуковая дзейнасць 
Займаўся даследаваннямі цепла- і масабмену ў сушыльных працэсах, тэорыяй і тэхнікай сушкі вільготных, мікрабіялагічных матэрыялаў, распрацоўкай цеплафізічных і тэхналагічных асноў сушкі высакавольтнай ізаляцыі. Сааўтар шэрагу патэнтаў.

Сярод апублікаванага:
* Теплофизические и технологические основы сушки высоковольтной изоляции. — Мн., 1979 (разам з І. Ф. Пікусам);
* Сушка продуктов микробиологического производства. — М., 1987. (разам з Э. Р. Тутавай);
* Процессы сушки капиллярно-пористых материалов: сб. науч. трудов / АН БССР, Ин-т тепло- и массообмена им. А. В. Лыкова; редкол.: П. С. Куц, Э. Г. Тутова. — Мн. : ИТМО, 1990.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Куц, Павел Степанович (доктор технических наук ; род.1925) // Электронны каталог РНТБ
* Куц Павел Степанович // База патентов Беларуси
* Банк патентов РФ на изобретения и промышленные образцы ФИПС Роспатента

Катэгорыя:Парэчча (Гродзенскі раён)
Катэгорыя:Вучоныя СССР
Катэгорыя:Вучоныя Беларусі
Катэгорыя:Цеплатэхнікі
Катэгорыя:Вынаходнікі СССР
Катэгорыя:Вынаходнікі Беларусі
Фёдар Трафімавіч Канстанцінаў

**Фёдар Трафімавіч Канстанці́наў** ( — ) — вучоны, філосаф і публіцыст, доктар філасофскіх навук (1965), прафесар (1967). Заслужаны дзеяч навукі РСФСР (1975).

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў вёсцы Зялёны Прудок (зараз у  Магілёўскай вобласці Беларусі). У 1940 годзе скончыў Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт. Працаваў у дзяржаўным выдавецтве «Беларусь», газетах «Звязда», «Столинская молодёжь», часопісе «Іскры Ільіча». З 1941 года ў Маскве, на камсамольскай і партыйнай рабоце, рэдагаваў часопіс «Славяне». З 1953 года ў Інстытуце філасофіі Акадэміі навук СССР — загадчык сектара філасофіі.

## Навуковая і публіцыстычная дзейнасць 
Аўтар беларускага савецкага календара 1943 года, брашур «Герой Савецкага Саюза Х. А. Смалячкоў» (1943), «Аб паходжанні беларускага народа» (1946). Зрабіў пераклад на беларускую мову рамана І. Ільфа і Я. Пятрова «Одноэтажная Америка».

Сярод апублікаванага:
* Георгий Димитров — выдающийся деятель международного рабочего движения. — М. 1950.;
* О народной демократии в странах Европы. Сборник статей. — М. 1956.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Константинов, Федор Трофимович (доктор философских наук; кандидат исторических наук; 1925—1991) // Нацыянальная бібліятэка Беларусі

Катэгорыя:Філосафы СССР
Катэгорыя:Публіцысты СССР
Дом, дзе жыў Якуб Колас (Пінск)

**Дом, дзе жыў Якуб Колас** — будынак у Пінску, размешчаны па вул. Чуклая, 63 (раней вул. Водаправодная).

У 1964 г. на будынку, дзе жыў Я. Колас, устаноўлена мемарыяльная дошка.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Пінска
Катэгорыя:1900 год у Беларусі
Катэгорыя:Славутасці Пінска
Катэгорыя:Якуб Колас
Катэгорыя:Драўляная архітэктура Беларусі
Глушкавіцкі друзавы завод

**Глушкавіцкі друзавы завод** — прадпрыемства па здабычы і апрацоўкі будаўнічага друзу ў в. Глушкавічы.

Пачаў дзейнічаць у 1975 годзе. Тут граніт залягае на невялікай глыбіні — усяго 8-10 метраў ад паверхні зямлі.

Разведаныя пласты 10,3 млн.м³. У год здабываецца прыкладна 160 тыс. м³ друза. Праектная магутнасць 800 тыс. м³ друза ў год.

Сёння з’яўляецца філіялам друззавода «Глушкавічы» КПРБУП «Гомельаблдарбуд».
## Гл. таксама 
* Глушкавіцкае радовішча будаўнічага каменю

## Літаратура 
* Кніга памяць «Лельчыцкі раён» — с. 479

Катэгорыя:Глушкавічы
Катэгорыя:Прадпрыемствы Беларусі па вытворчасці будаўнічых матэрыялаў
Катэгорыя:Эканоміка Лельчыцкага раёна
Алан Славікавіч Чочыеў

**Алан Чочыеў** (нар. , ) — расійскі футбаліст, паўабаронца ўладзікаўказскай «Аланіі».

## Клубная кар’ера 
Выступаў за моладзевую каманду маскоўскага «Лакаматыва», а з 2011 года гуляў на правах арэнды ў ФНЛ за астраханскі «Валгар». 17 ліпеня 2011 года стаў аўтарам перамоднага гола ў браму маскоўскага ЦСКА ў матчы 1/16 фіналу Кубка Расіі (1:0). У снежні 2013 года ў якасці свабоднага агента стаў іграком самарскіх «Крылаў Саветаў». У самарскім клубе правёў пяць гадоў, аднак трывалым іграком асновы быў толькі падчас выступаў у ФНЛ у сезонах 2014/15 і 2017/18. У студзені 2019 года пакінуў «Крылы Саветаў».

У лютым 2019 года падпісаў кантракт з беларускім клубам «Дынама» з Мінска. Стаў адным з асноўных ігракоў каманды. У чэрвені 2019 года пакінуў мінскі клуб і неўзабаве стаў іграком калінінградскай «Балтыкі».

У кастрычніку 2020 года перайшоў у «Чайку» з Песчанакопскага, а ў маі 2021 года далучыўся да карагандзінскага «Шахцёра», дзе гуляў да канца сезона 2021. У ліпені 2022 года стаў іграком уладзікаўказскай «Аланіі».

## Міжнародная кар’ера 
Выступаў за юніёрскую і моладзевую зборныя Расіі.

## Дасягненні 
*  Пераможца Першынства ФНЛ: 2014/15

## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісты Расіі
Катэгорыя:Ігракі ФК Аланія Уладзікаўказ
Катэгорыя:Ігракі ФК Шахцёр Караганда
Катэгорыя:Ігракі ФК Чайка Песчанакопскае
Катэгорыя:Ігракі ФК Балтыка Калінінград
Катэгорыя:Ігракі ФК Дынама Мінск
Катэгорыя:Ігракі ФК Крылы Саветаў Самара
Катэгорыя:Ігракі ФК Валгар Астрахань
Катэгорыя:Ігракі ФК Лакаматыў Масква
Георгій Львовіч Цігіеў

**Георгій Цігіеў** (нар. , ) — расійскі футбаліст, абаронца.

## Клубная кар’ера 
Нарадзіўся ва Уладзікаўказе, аднак з малых гадоў жыў у Беслане, дзе і пачаў займацца футболам. Знаходзіўся ў юнацкіх камандах кастрамскога «Дынама» і «Каламягаў», з 2013 года выступаў за дубліруючыя склады краснадарскай «Кубані» і маскоўскага «Тарпеда». 3 мая 2015 года ў складзе «Тарпеда» дэбютаваў у Прэм’ер-лізе, выйшаўшы на замену ў матчы супраць казанскага «Рубіна» (2:2).

У ліпені 2015 года падпісаў чатырохгадовы кантракт з махачкалінскім «Анжы». У лютым 2017 года быў арандаваны маскоўскім «Спартаком» да канца сезона 2016/17, разам з камандай стаў чэмпіёнам Расіі. У чэрвені таго ж года быў выкуплены сталічным клубам і падпісаў чатырохгадовы кантракт. У сезоне 2017/18 згуляў усяго ў трох матчах за асноўную каманду «Спартака», таксама прыцягваўся да «Спартака-2», які выступаў у ФНЛ. У жніўні 2018 года быў аддадзены ў арэнду ў самарскія «Крылаў Саветаў», за паўгады прыняў удзел у двух матчах.

У сакавіку 2019 года быў арандаваны беларускім клубам «Дынама» з Мінска. Пачынаў сезон 2019 у стартавым складзе, аднак з чэрвеня, пасля вяртання на пасаду галоўнага трэнера Сяргея Гурэнкі, стаў радзей з’яўляцца на полі, а са жніўня гуляў пераважна за дубль. У снежні 2019 года па заканчэнні арэнды вярнуўся ў «Спартак».

У лютым 2020 года быў заяўлены за «Спартак-2» у ФНЛ, а таксама за асноўную каманду «Спартака» ў Прэм’ер-лізе. Большую частку сезона 2020/21 прапусціў з-за траўмы. У чэрвені 2021 года пакінуў «Спартак».

З 2022 года пачаў выступаць у медыяфутболе.

## Міжнародная кар’ера 
У 2015 годзе прыняў удзел у двух таварыскіх матчах моладзевай зборнай Расіі — супраць моладзевых каманд Беларусі (3:0) і Харватыі (5:0).

## Дасягненні 
*   Чэмпіён Расіі: 2016/17
*   Бронзавы прызёр чэмпіянату Расіі: 2017/18
*  Уладальнік Суперкубка Расіі: 2017

## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісты Расіі
Катэгорыя:Ігракі ФК Кубань Краснадар
Катэгорыя:Ігракі ФК Тарпеда Масква
Катэгорыя:Ігракі ФК Анжы
Катэгорыя:Ігракі ФК Спартак Масква
Катэгорыя:Ігракі ФК Спартак-2 Масква
Катэгорыя:Ігракі ФК Крылы Саветаў Самара
Катэгорыя:Ігракі ФК Дынама Мінск
Свята-Троіцкая царква (Глушкавічы)

**Свята-Троіцкая царква** — праваслаўная царква ў Глушкавічах.

Размешчана па адрасу Гомельская вобл., в. Глушкавічы, вул. Першамайская 84.

## Гісторыя 
Першае ўспамінанне аб Свята-Троіцкай царкве ў Глушкавічах адносіцца да 1754 года. У 1761 годзе была пабудавана званіца, у якой мелася 5 званоў. У 1759—1778 гадах уніяцкім святаром быў Стэфан Шамяціла, а ў 1780—1800 Ігнацій Епіфанавіч. У 1800 былі пабудаваны новая царква і званіца. У 1806 глушкавіцкая царква зноў стала праваслаўнай. Настаяцелем прыхода ў гэты час быў святар Аляксандр Шамяціла, а ў 1807—1849 гадах прыход узначальваў святар Пётр Епіфанавіч. У 1834 пабудавана новая званіца.

У 1853 у царкоўнай зямлі мелася 59 дзесяцін. У 1867 царква згарэла. У 1873 на сродкі прыхажан пабудавалі новы храм.

Паводле «Апісання цэркваў і прыходаў Мінскай епархіі» 1879 года Свята-Троіцкая царква мела форму падоўжанага крыжа. Царква была драўляная, з жалезным дахам, не абагравалася. Купал меўся адзін. Іканастас складаўся з 19 абразоў. Метрычныя кнігі захоўваліся з 1862 года.

У званіцы, што была пабудавана асобна, знаходзіліся чатыры званы вагой каля 26, 22, 21 і 6,5 кг кожны. Прыход складаўся з жыхароў вёскі Глушкавічы. Усяго прыхажан лічылася 889 чалавек. Святаром быў Міхаіл Тамашэўскі

У 1883 годзе была ўзведзена новая званіца. У 1884 у вёсцы адкрылі царкоўна-прыхадскую школу, у якой вучылася 20 дзяцей. У 1891 годзе на могілках была пабудавана капліца. У 1903 царкоўнай зямлі мелася 112 дзесяцін.

Пасля рэвалюцыі царква была зачынена. У 1943 годзе яе спалілі разам з вёскай нямецка-фашысцкія захопнікі. 27 снежня 1942: «Нямецка-фашысцкія карнікі загналі ўсіх, хто быў у вёсцы, у хлеў і расстралялі 290 жыхароў. Потым спалілі і вёску. Цудам засталіся толькі дзве хаты, якія стаялі паблізу лесу. Пазасталыя ў жывых людзі пачалі жыць у куранях. Хто і хату тут у лесе зрабіў».

У 1946 быў адкрыты малітоўны дом, які з 1949 значыўся прыпісным да Прыбалавіцкага прыхода. У 1961 малітоўны дом быў зачынены па хадайніцтве раённай улады, а ў 1988 зарэгістравана навая цагляная Свята-Троіцкаяя царква ў в. Глушкавічы была асвечана епіскапам тураўскім і мазырскім Пятром.

Абнародаванне захаваўшыхся метрычных кніг Траецкай царквы Глушкавіцкага прыходу Мазырскага павета Мінскай губерні: 1798, 1802—1822, 1825—1836, 1838—1839, 1848—1875 гг.

## Характэрыстыка 
Царква мае форму подоўжанага крыжа з пяццю купаламі і званіцай над уваходам.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Кніга памяць «Лельчыцкі раён» — с. 567—568

## Спасылкі 
* 
* 
* 

Глушкавічы
Глушкавічы
Катэгорыя:Драўляныя цэрквы Беларусі
Катэгорыя:Колішнія ўніяцкія храмы Гомельскай вобласці
Царква
Катэгорыя:Храмы Тураўскай і Мазырскай епархіі
Віталь Аляксандравіч Дзьякаў

**Віталь Дзьякаў** (нар. , ) — расійскі футбаліст, абаронца.

## Клубная кар’ера 
Выхаванец краснадарскага футбола, у 2006 годзе перайшоў у моладзевую каманду маскоўскага «Лакаматыва». У 2007—2008 гадах выступаў у трэцім па рангу расійскім дывізіёне за «Сочы-04» і «Губкін». З 2009 года выступаў за дубль «Лакаматыва» і другую каманду, прыцягваўся да трэніровак з асноўным складам, але так і не дэбютаваў за яго. У снежні 2011 года адмовіўся падаўжаць кантракт з маскоўскім клубам і пакінуў «Лакаматыў».

У студзені 2012 года падпісаў трохгадовы кантракт з «Растовам». 27 красавіка 2011 года дэбютаваў у Прэм’ер-лізе, правёўшы ўсе 90 хвілін у матчы супраць «Церака» (1:1). Пазней разам з «Растовам» выйграў Кубак Расіі. 7 чэрвеня 2015 года аформіў хет-трык у стыкавым матчы супраць «Тосна» за месца ў Прэм’ер-лізе. З чэрвеня 2015 года трэніраваўся з маскоўскім «Дынама» і ў выніку падпісаў трохгадовы кантракт. У чэрвені 2016 года быў аддадзены ў арэнду «Тамі», аднак праз паўгады пакінуў каманду, да канца сезона 2016/17 не з’яўляўся на полі. У ліпені 2017 года падпісаў двухгадовы кантракт з турэцкім «Сівасспорам», аднак са студзеня 2018 года перастаў выхадзіць на поле, а ў жніўні 2018 года разарваў кантракт.

У лютым 2019 года падпісаў кантракт беларускім клубам «Дынама» з Мінска. Стаў адным з асноўных абаронцаў каманды. У чэрвені 2019 года пакінуў мінскі клуб.

У лютым 2020 года быў заяўлены за маскоўскі «Спартак-2», дзе гуляў да чэрвеня, а ў жніўні зноў быў заяўлены за каманду. У сакавіку 2021 года па пагадненні бакоў разарваў кантракт з клубам.

У чэрвені 2022 года абвясціў аб завяршэнні кар’еры.

## Міжнародная кар’ера 
У 2012 годзе прыняў удзел у двух матчах другой зборнай Расіі.

## Дасягненні 
*  Уладальнік Кубка Расіі: 2014

## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісты Расіі
Катэгорыя:Ігракі ФК Лакаматыў Масква
Катэгорыя:Ігракі ФК Сочы-04
Катэгорыя:Ігракі ФК Губкін
Катэгорыя:Ігракі ФК Казанка Масква
Катэгорыя:Ігракі ФК Растоў
Катэгорыя:Ігракі ФК Дынама Масква
Катэгорыя:Ігракі ФК Том Томск
Катэгорыя:Ігракі ФК Сівасспор
Катэгорыя:Ігракі ФК Дынама Мінск
Катэгорыя:Ігракі ФК Спартак-2 Масква
Хацімодзі-ДНК

**Хацімодзі-ДНК** (; ад яп. 八 *«hachi»* — восем і 文字 *«moji»* — літара) — дэзоксірыбануклеінавая кіслата (ДНК) з васьмю нуклеатыдамі, чатыры з якіх з'яўляюцца натуральнымі і чатыры — штучна сінтэзаванымі. Упершыню інфармацыя аб сінтэзе хацімодзі-ДНК з'явілася ў лютым 2019 года. Адкрыццё гэтага тыпу ДНК стала магчымым у выніку навуковых даследаванняў Фонду прыкладной малекулярнай эвалюцыі ЗША, які фінансуецца НАСА. Па будове і ўласцівасцях хацімодзі-ДНК падобная прыроднай ДНК і адрозніваецца колькасцю і тыпам пурынавых асноў.

## Характарыстыка 
Для сінтэзу хацімодзі-ДНК было выкарыстана 4 азоцістыя асновы прыроднага паходжання — адэнін (А), гуанін (Г), цытазін (Ц) і тымін (Т). Таксама навукоўцы сінтэзавалі новыя асновы, якія былі закадаваныя літарамі Z, P, S, B. Апошнія ўтвараюць пары на аснове вадародных сувязяў: ZP і SB. Даследчыкі сканструявалі сотні спіраляў хацімодзі-ДНК, якія складаюцца з розных канфігурацый прыродных і сінтэтычных асноў, а затым праверылі іх ўстойлівасць. Таксама было прадэманстравана, што хацімодзі-ДНК валодаюць рэгулятарнай структурай незалежна ад паслядоўнасці элементаў. Больш таго, з дапамогай сінтэтычнай ДНК і віруснай T7 РНК-палімеразы навукоўцам атрымалася ажыццявіць транскрыпцыю хацімодзі-РНК.

### Новыя азоцістыя асновы 
У хацімодзі-ДНК: **S** спалучаецца з **B,** **Z** спалучаецца з **P;** **dS** выкарыстоўваецца ў ДНК, **rS** задзейнічана ў РНК. Таксама хацімодзі-ДНК могуць быць выкарыстаны для дыягностыкі некаторых хвароб чалавека.

## Гл. таксама 
* Абіягенез
* Альтэрнатыўная біяхімія
* Астрабіялогія
* Гісторыя жыцця на Зямлі
* Пазаземнае жыццё

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Astronomy FAQ - Why do we assume that other beings must be based on carbon? Why couldn't organisms be based on other substances?
* FirebirdBio – official website
* Synthorx – official website 

Катэгорыя:Астрабіялогія
Катэгорыя:ДНК
Катэгорыя:Біятэхналогія
Катэгорыя:Генетыка
Катэгорыя:Біяінжынерыя
Ізмаільская вобласць

**Ізмаільская вообласць** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ва Украінскай ССР, якая  існавала ў перыяд з 1940 па 1954 гг.

## Утварэнне 
Утворана 7 жніўня 1940 г. пад назвай **Аккерманская вобласць** на тэрыторыі Паўднёвай Бесарабіі. Спачатку цэнтрам быў Аккерман. 7 снежня 1940 г. абласны цэнтр быў перанесены ў Ізмаіл, і вобласць была адпаведна пераназваная. Агульная плошча вобласці складала 12 400 км2.

Пасля захопу румынскімі і нямецкімі войскамі, з 19 ліпеня 1941 г. да 25 жніня 1944 г. тэрыторыя Ізмаільскай вобласці знаходзілася пад уладай Румыніі ў складзе губернатарства Бесарабія.

14 лістапада 1945 г. была перайменаваная вялікая колькасць населеных пунктаў і адміністрацыйна-тэрытарыяльных адзінак вобласці з мэтою зменьшыць прысутнасць румынскіх, турэцкіх і другіх іншамоўных элементаў у тапаніміцы рэгіёна, зрабіўшы яе максімальна савецкай (г.зн. рускай).

15 лютага 1954 г. вобласць скасавалі, яе раёны ўвайшлі ў склад Адэскай вобласці.

## Насельніцтва 
Паводле перапісу 1930 г. у межах будучай Ізмаільскай вобласці пражывала 550 тыс. чал., з якіх рускіх налічвалася 133 тыс. (24,25%), балгараў — 122 тыс. (22,26%), румын (малдаван) — 100 тыс. (18,19%), украінцаў — 82 тыс. (14,86%), немцаў — 60 тыс. (11,06%), гагаузаў — 21 тыс. (3,92%), іншых — 12 тыс. (2,25 %). Сапраўды ж украінцаў было значна больш - толькі ў Ізмальскім павеце прыкладна 20 тысяч жыхароў сёлаў Броска, Ларжанка, Матроска, Саф'яны, Кісліца, Гасан-Аспага (Першамайскае), Карамахмет (Шаўчэнкава), Дракула (Трудавое), Нерушай, Галілешты (Дэсантнае) і інш. было запісана рускімі. Балгараў сяла Вайсал (Васільеўка) былі запісаны румынамі, у той жа час сярод «іншых» налічвалася прыкладна 7 тыс. «ліпаван» (старавераў), якіх запісалі асобна ад рускіх.

## Адміністрацыйны падзел 
* Арцызскі раён
* Балградскі раён
* Барадзінскі раён
* Кілійскі раён
* Ліманскі раён
* Новаіваніўскі раён
* Рэнійскі раён
* Сарацкі раён
* Стараказацкі раён
* Сувораўскі раён
* Тарутынскі раён
* Татарбунарскі раён
* Тузлаўскі раён

## Літаратура 
* *Лебеденко&nbsp;О. М.*. Ізмаїльська область // 
* *Тичина А. К.*. Ізмаїльська область // 
* *Андрощук О. В.* Адміністративно-територіальні зміни в УРСР: плани, втілення, наслідки (друга половина 40-х&nbsp;— 60-ті роки ХХ ст.): Дис. на здобуття ст. канд. іст. наук : 07.00.01 / НАН України; Інститут історії України.&nbsp;— К., 2004.

Катэгорыя:Гісторыя Адэскай вобласці
Катэгорыя:Былыя вобласці Украіны
Уладзімір Пятровіч Замяталін

**Уладзімір Пятровіч Замяталін** (; , г. Тула, Расія — ) — дзяржаўны дзеяч Рэспублікі Беларусь.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў РСФСР. Скончыў Данецкае вышэйшае ваенна-палітычнае вучылішча (1973), Ваенна-палітычную акадэмію імя Леніна (1983). У 1973—91 на палітычнай рабоце ў Савецкай Арміі: намеснік камандзіра роты, батальёна, вузла сувязі, палка па палітычнай частцы, намеснік начальніка палітаддзела дывізіі, арганізацыйна-партыйнай работы палітупраўлення, аддзела сацыяльна-прававой работы ваенна-палітычнага ўпраўлення Беларускай ваеннай акругі. 3 1992 намеснік начальніка ўпраўлення інфармацыі — начальнік прэс-цэнтра Міністэрства абароны Рэспублікі Беларусь.

З 1994 года прэс-сакратар Старшыні Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь. На прэзідэнцкіх выбарах 1994 года ён быў у камандзе прэм’ер-міністра Вячаслава Кебіча. Менавіта ён прыдумаў скарыстаць у якасці «чорнага піяру» тое, што нібыта іншы кандыдат у прэзідэнты Аляксандр Лукашэнка скраў фен у сцюардэсы, калі беларуская дэлегацыя вярталася з паездкі ў Кітай.

У хуткім часе У. Замяталін апынуўся ў камандзе пераможцы выбараў А. Лукашэнкі. Калі ў адстаўку сышоў пасля скандалу А. Фядута, менавіта У. Замяталін стаў начальнікам Галоўнага ўпраўлення грамадска-палітычнай інфармацыі, а затым заняў пасаду намесніка кіраўніка Адміністрацыі Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь. У студзені—ліпені 1997 старшыня Дзяржаўнага камітэта Рэспублікі Беларусь па друку. 3 ліпеня 1997 намеснік Прэм’ер-міністра Рэспублікі Беларусь. У верасні 2001 звольнены з гэтай пасады.

З снежня 2006 па снежань 2010 узначальваў кінастудыю «Беларусьфільм». Фігураваў як прадзюсар некалькіх беларуска-расійскіх фільмаў на ваенную тэматыку: «Брэсцкая крэпасць», «У чэрвені 41-га», «Снайпер: зброя адплаты». Каб падтрымаць беларускае кіно прапанаваў абкласці падаткам галівудскія фільмы.

У 2018 годзе розгалас атрымаў скандал, які былы галоўны ідэолаг краіны ўчыніў у мінскім магазіне, дзе некалькі кас абслугоўваюць пакупнікоў на беларускай мове. У прыватнасці ён заявіў: «*Да не хочу я говорить на вашем долбанном языке. Конституцию почитайте и отвечайте мне по-русски!*».

## Ацэнкі 
Беларускі журналіст і палітык Сяргей Навумчык паказвае палкоўніка Уладзіміра Замяталіна як

Выданне «Наша Ніва» называе У. Замяталіна «адыёзным ідэолагам 1990-х» і заўважае, што пры часе яго кіравання ціск на беларускую культуру быў наймацнейшым.

Пры гэтым яго папярэднік на пасадзе кіраўніка ўпраўлення грамадска-палітычнай інфармацыі Аляксандр Фядута кажа пра У. Замяталіна, што той не быў ідэолагам, ён быў выканаўцам. Яго хвалявала толькі меркаванне ўласнага кіраўніцтва, і такі падыход рабіў яго чалавекам, які быў патрэбны А. Лукашэнку. А. Фядута заўважае, што У. Замяталін так і не змог палюбіць Беларусь, бо яго радзімай быў СССР.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Ваенныя Беларусі
Катэгорыя:Супрацоўнікі Адміністрацыі прэзідэнта Беларусі
Катэгорыя:Намеснікі прэм’ер-міністраў Беларусі
Катэгорыя:Старшыні Дзяржаўнага камітэта па друку Беларусі
Катэгорыя:Постаці Беларусьфільма
Верное сердце

**«Верное сердце»** () — дзясяты музычны альбом Аляксандра Саладухі, выдадзены ў 2014 годзе. У падтрымку альбома быў праведзены канцэртны тур па гарадах Беларусі.

## Змест 
## Удзельнікі 
* А. Елісеенкаў — музычны прадзюсар
* А. Кцітараў — аранжыроўка, саўнд-дызайн, музычны са-прадзюсар
* А. Старкоў — звядзенне і мастэрынг
* Г. Сыракваша — запіс вакала
* М. Маруга — фотасэсія
* А. Саладуха — генеральны прадзюсар

## Спасылкі 
*
* «Верное сердце» на «Discogs»
* «Верное сердце» на «iTunes»

Катэгорыя:Поп-альбомы Беларусі
Катэгорыя:Альбомы 2014 года
Будынак гасцініцы «Англійская» (Пінск)

**Будынак гасцініцы «Англійская»** — будынак у Пінску, размешчаны ў гістарычным цэнтры горада, па вуліцы Леніна, 2, на скрыжаванні з плошчай Леніна.

## Гісторыя 
На працягу другой паловы XIX стагоддзя на рагу Вялікай Кіеўскай (цяпер вул. Леніна) і Папярочна-Школьнай (цяпер вул. Бялова) змянялі адзін аднаго драўляны, затым мураваны аднапавярховы і, нарэшце, мураваны двухпавярховы дамы.

У пачатку 1890-х гадоў спадчыннікі першага вядомага гаспадара А. Німцовіча прадалі ўчастак з дзвюма пабудовамі на публічных таргах. Новая ўласніца Фейга Зільберфенш запісала нерухомасць свайму сыну Шэвелу. Пасля вялікага пажару ў 1921 годзе, які знішчыў частку дома з боку Папярочна-Школьнай вуліцы, Ш. Зільберфенш пачаў распродаж спадчыны. Да 1924 года ён па частках прадаў будынак і ўчастак Моўшы Шміду, буйному лесапрамыслоўцу.
 

Гасцініца «Англійская» адрознівалася ад астатніх не толькі першакласным інтэр’ерам. Упершыню ў Пінску ў кожным нумары быў устаноўлены тэлефон, што рабіла гасцініцу надзвычай зручнай для дзелавых людзей.

Увосень 1934 года ў будынку размяшчаўся часовы штаб экспедыцыі Луізы Бойд, адкуль даследчыца выязджала ў пінскія сёлы.

З уз’яднаннем Заходняй Беларусі з БССР у 1939 годзе будынак быў нацыяналізаваны і прыстасаваны пад сямейны інтэрнат лётчыкаў. З канца 1945 года ў ім адначасова размясціліся Беларускі электратэхнікум сувязі і Пінскі ўлікова–крэдытны тэхнікум з інтэрнатамі. Другі паверх на некалькі дзесяцігоддзяў ізноў занялі сем’і ваеннаслужачых. На першым паверсе да пачатку XXI стагоддзя працавала цырульня, крама галантарэйных тавараў, які апіраецца на магутную прысадзістую калону, за якой хаваецца ўваход у будынак. Падчас рэстаўрацыі на калоне раскрылі даваенны надпіс на польскай мове: «A. L. Goldberg Sрizidaz komisowy» («Камісійны продаж А. Л. Гольдберг»). На вуглавым эркеры пазначаны гады будаўніцтва: 1925—1928, а над ім знаходзіцца адноўлены рэстаўратарамі атык у выглядзе аркады.

## Літаратура 
* 
* 
* Пінск — сэрца Палескага краю / Хвагіна Т. А. — Мн.:Вышэйшая школа, 2014. — 175 с.: ISBN 978-985-06-2474-1

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Пінска
Катэгорыя:Вуліца Леніна (Пінск)
Катэгорыя:Славутасці Пінска
Катэгорыя:Вуліца Бялова (Пінск)
Катэгорыя:Плошча Леніна (Пінск)
Катэгорыя:1928 год у Беларусі
Катэгорыя:Збудаванні Пінска ў стылі мадэрн
Джон Шэрман

**Джон Шэрман** (; 10 мая 1823 — 22 кастрычніка 1900) — амерыканскі палітык, член Палаты прадстаўнікоў, сенатар ад штата Агая, 35-ы Дзяржаўны сакратар ЗША, 32-і міністр фінансаў ЗША.

Катэгорыя:Міністры фінансаў ЗША
Катэгорыя:Дзяржаўныя сакратары ЗША
Катэгорыя:Юрысты ЗША
Катэгорыя:Члены Палаты прадстаўнікоў ад штата Агая
Катэгорыя:Сенатары ад штата Агая
Іван Дзмітрыевіч Юдзін

**Іван Дзмітрыевіч Юдзін** ( — ?) — беларускі ветэрынар і арганізатар ветэрынарнай службы.

## Біяграфія 
### Дзяцінства і адукацыя 
Нарадзіўся ў сям’і патомных дваран Сімбірскай губерні. Бацькі валодалі радавым маёнткам Ціханаўка ў  і 37 дзесяцінамі зямлі. У кастрычніку 1897 года быў прызначаны гродзенскім губернскім ветэрынарным урачом.

Катэгорыя:Стацкія саветнікі
Катэгорыя:Ветэрынары Беларусі
Катэгорыя:Гродзенскія губернскія ветэрынарныя ўрачы
Катэгорыя:Губернскія ветэрынарныя інспектары
Арляк звычайны

**Арля́к звычайны**, **Арляк** (*Pteridium aquilinum*) — від папарацей роду  сямейства .

## Батанічнае апісанне 
Шматгадовая травяністая расліна вышынёй да 1 м. Ад падземнага чорна-бурага карэнішча адыходзіць адзіночнае доўгачаранковае лісце. Пласцінка ліста скурыстая, двочы-тройчыперыстаскладаная, знізу голая або слабаапушаная. Сорусы са спорамі размешчаны ланцужкамі на ніжнім баку ліста, прыкрыты покрывам і загорнутым краем ліста.

 папараці]]
Будова карэнішча даволі складаная. Зверху яно пакрытае эпідэрмай. Далей размяшчаецца кара, якая падзелена на ўнутраную і знешнюю. Клеткі знешняй кары выконваюць механічную функцыю. У тканках сцябла праходзяць шматлікія праводзячыя пучкі, якія ўтвараюць стэлу — дыктыястэлу. Праводныя пучкі закрытыя, канцэнтрычныя. Ад кары кожны пучок адмежаваны эндадэрмай. За эндадэрмай — адна-, двухслойны перыцыкл. Далей ідзе флаэма, у цэнтры пучка — ксілема. У цэнтры карэнішча — два ўчасткі механічнай тканкі.

## Экалогія 
Святлолюбівая, ценевынослівая расліна. Ксерафіт, мезафіт, алігатроф, мезатроф), Малдовы і Украіны (Днепрапятроўская, Луганская, Данецкая, Палтаўская і Чарнігаўская вобласці).

## Значэнне і выкарыстанне 
Лекавая, харчовая (спажываецца маладое лісце), тэхнічная (атрымліваюць паташ, крухмал) і дэкаратыўная расліна. Атрутны для коней і буйной рагатай жывёлы.

Раней выкарыстоўваўся ў якасці паліва, дахавага матэрыялу.

## Літаратура 
* 
* *Сапегін Л. М.* Батаніка. Сістэматыка вышэйшых раслін: вучэбны дапаможнік для студэнтаў устаноў вышэйшай адукацыі па біялагічных спецыяльнасцях. — Гомель: ГДУ, 2012. — 337 с. ISBN 978-985-439-644-6
* 

## Спасылкі 
* 
* *Pteridium aquilinum* (L.) Kuhn // ИАС «ООПТ России» 

Катэгорыя:Папараці
Катэгорыя:Флора Еўразіі
Катэгорыя:Флора Паўночнай Амерыкі
Катэгорыя:Флора Паўночнай Афрыкі
Катэгорыя:Лекавыя расліны
Катэгорыя:Харчовыя расліны
Катэгорыя:Тэхнічныя культуры
Катэгорыя:Дэкаратыўныя расліны