Карчова

**Карчо́ва** (, ) — аграгарадок у Баранавіцкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Гарадзішчанскага сельсавета. Размешчаны за 35 км на поўнач ад Баранавічаў, за 1 км ад ракі Сэрвач.

## Назва 
Найранейшая назва **Туганавічы**, як і пазнейшая **Туганава**, напэўна, антрапанімічная. У краязнаўчай літаратуры сцвярджаюць, што *Туган* быў татарынам, што звычайна падмацоўваюць згаданымі пад 1566 і 1570 гадамі паблізу Туганавіч урочышчамі Ардынка (Ардынцоўшчына), Татараўшчына і «гаем альховым за татарамі». Аднак пэўны Туган з крыніц не вядомы. Родавае паданне Туган-Бараноўскіх звязвае Туганавічы са сваім продкам часоў вялікага князя Вітаўта — мурзой Тэмірам Туган-беем.

Магчыма, версія татарскага паходжання назвы даволі позняя, бо Адам Міцкевіч, добра знаёмы з мясцовасцю і мясцовымі паданнямі, выводзіць князя Тугана, гаспадара горада Свіцязь, саюзнікам або васалам князя Міндоўга.

Сярод балцка-літоўскіх двухасноўных імёнаў вядомыя асновы *Tu-, Gan-*, якія ў імёнах тыпу *Tu-gaud’as, Tu-min’as, Bu-gan’as, Sta-gan’as*. Паблізу былых Туганавічаў, пад Карэлічамі — Тударава, ад *Tu-daras* з той жа першай асновай *Tu-*. Непасрэдна ў туганаўскім наваколлі — адыменныя тапонімы Трацэвічы, Трасейкі, Равіны (
1861. Туганавічы, двор і пуня.jpg|Вікенцій Дмахоўскі. Туганавічы, двор і пуня. 1861
Tuhanavičy, Vieraščaka. Туганавічы, Верашчака (N. Orda, 1876) (1).jpg|Туганавічы на малюнку Н. Орды. XIX ст.
Tuhanavičy, Vieraščaka. Туганавічы, Верашчака (N. Orda, 24.07.1876).jpg|Туганавічы на малюнку Н. Орды. XIX ст.
Tuhanavičy, Vieraščaka. Туганавічы, Верашчака (N. Orda, 23.07.1876).jpg|Туганавічы на малюнку Н. Орды. XIX ст.

З 16 ліпеня 1954 года па 26 чэрвеня 2013 года вёска ўваходзіла ў склад і з’яўлялася цэнтрам Карчоўскага сельсавета.

## Інфраструктура 
* 1971 год — камбінат бытавога абслугоўвання, 8-гадовая школа, клуб, бібліятэка, ветэрынарны ўчастак, аддзяленне сувязі, магазін.
* 1998 год — сядзібы выканкома сельсавета і калгаса, механічныя майстэрні, ветэрынарны ўчастак, базавая школа, клуб, бібліятэка, аддзяленне сувязі, Дом быту, магазін.

## Насельніцтва 
* 74 двары, 517 жыхароў (1909)
* 342 жыхары (1959)
* 445 жыхароў (1970)
* 123 гаспадаркі, 413 жыхароў (1971)
* 175 падвор’яў, 496 жыхароў (1998)
* 175 гаспадарак, 464 жыхары (2005)

## Славутасці 
* Туганавіцкі парк (другая палова XVIII стагоддзя), на левым беразе р. Сэрвач — 
* Камень філарэтаў, у глыбокім яры недалёка ад парка — геалагічны помнік прыроды рэспубліканскага значэння
* Дубы-блізняты «Туганавіцкія» — помнікі прыроды рэспубліканскага значэння
* Брацкая магіла савецкіх воінаў
* Царква прападобнага Серафіма Сароўскага (2008)

### Старачаная спадчына 
* Сядзіба Верашчакаў

## Вядомыя ўраджэнцы 
* Марыля Верашчака (1799—1863) — каханая Адама Міцкевіча.

## Літаратура 
* Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя ў 15 тамах. Т. 3, кн. 1. Брэсцкая вобласць / пад навук. рэд. А. І. Лакоткі. — Мн.: БелЭн, 2006. ISBN 985-11-0373-X.
*  — С. 61.
* РИБ Т. 20. — кн. I., № 130 Стб. 170-171 (20.6.1514); — кн. II. № 82 Стб. 637-640 (20.10.1510).
* *Шаблюк В. У.* Двор у Туганавічах. — Мн.: Полымя, 1996. — 48 с.: іл., 17 см — 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Гарадзішчанскі сельсавет (Баранавіцкі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Баранавіцкага раёна