open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Шаркі

**Шаркі** — прозвішча, тапонім.

## Прозвішча 
* Рэй Шаркі — амерыканскі акцёр

## Тапонім 
### Беларусь 
* Віцебская вобласць:
** Шаркі — вёска ў Віцебскім раёне
* Гродзенская вобласць:
** Шаркі — былы хутар у Астравецкім раёне
### Расія 
* Шаркі — вёска ў Руднянскім раёне Смаленскай вобласці
### Туніс 
* Шаркі — востраў архіпелага Керкена
Кірыл Паўлавіч Шылка

**Кірыл Паўлавіч Шылка** (1922, в. Крошкі, , Віцебская вобласць — 1978) — беларускі савецкі гісторык. Кандыдат гістарычных навук (1953), дацэнт (1955). Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў сялянскай сям’і. Пасля заканчэння Гарадоцкай сямігадовай школы вучыўся ў Віцебскім педагагічным вучылішчы (1937—1940). Да пачатку Вялікай Айчыннай вайны працаваў настаўнікам гісторыі Тухінскай няпоўнай сярэдняй школы Дубровенскага раёна Віцебскай вобласці.

У гады Вялікай Айчыннай вайны ваяваў на Ленінградскім, Калінінскім, Заходнім, ІІІ Беларускім і І Далёкаўсходнім франтах.

У 1946—1949 гадах вучыўся на гістарычным факультэце Мінскага педагагічнага інстытута імя М. Горкага. У 1948—1950 гадах працаваў інструктарам і лектарам Віцебскага АК КП(б)Б. З 1950 па 1953 гады вучыўся ў аспірантуры Акадэміі грамадскіх навук пры ЦК КПСС. У 1953 годзе абараніў кандыдацкую дысертацыю, а ў 1956 годзе быў зацверджаны ў званні дацэнта па кафедры марксізму-ленінізму Беларускага інстытута інжынераў чыгуначнага транспарту (г. Гомель).

У Магілёўскім педагагічным інстытуце працаваў з 1961 па 1978 гады на пасадзе загадчыка кафедры марксізму-ленінізму, а затым дацэнта кафедры гісторыі КПСС і навуковага камунізму. Чытаў лекцыйны курс і праводзіў семінарскія заняткі па гісторыі КПСС і палітычнай гісторыі ХХ стагоддзя.

Памёр у 1978 годзе.

## Навуковая дзейнасць 
Аўтар шматлікіх публікацый: артыкулаў, тэзісаў, метадычных дапаможнікаў. У 1976 годзе падрыхтаваў доктарскую дысертацыю («Ідэалагічная праца Камуністычнай партыі ў першыя гады Савецкай улады (кастрычнік 1917 — сакавік 1919 г.)») і апублікаваў манаграфію па тэме дысертацыйнага даследавання.

## Узнагароды 
Узнагароджаны ордэнам Чырвонай Зоркі, медалямі «За баявыя заслугі», «За перамогу над Германіяй», «За перамогу над Японіяй».

За дасягненні ў выкладчыцкай, навуковай і грамадскай рабоце ўзнагароджаны граматамі Магілёўскага гаркама і абкама КПБ, Ганаровай граматай Міністэрства вышэйшай і сярэдняй спецыяльнай адукацыі БССР, дзвюма граматамі Прэзідыума Вярхоўнага Савета БССР, заслужаны дзеяч культуры БССР.

## Спасылкі 
* Гістарычны факультэт. Да 75-годдзя ўтварэння. — Магілёў: УА «МДУ імя А. А. Куляшова», 2010.: 244 с.: ил. ISBN 978-985-480-643-3.

Катэгорыя:Гісторыкі Беларусі
Катэгорыя:Удзельнікі Вялікай Айчыннай вайны
Ершычы (Смаленская вобласць)

**Е́ршычы** () — сяло ў Смаленскай вобласці Расійскай Федэрацыі, на рацэ Іпуць. Адміністрацыйны цэнтр Ершыцкага раёна. Насельніцтва 3 444 чал. (2007). Знаходзяцца за 140 км на поўдзень ад Смаленска, за 30 км ад чыгуначнай станцыі Панятоўка на лініі Рослаўль — Крычаў.

## Гісторыя 
Упершыню сяло згадваецца ў XVII стагоддзі, калі было цэнтрам царкоўнага прыходу. У XVIII стагоддзі знаходзілася ва уладанні Лайкевічаў. Ершычы былі цэнтрам воласці Рослаўльскага павета Смаленскай губерні. На 1903 год у Ершычах было 36 будынкаў, у якіх жыло 218 чалавек (112 мужчын і 106 жанчын).

З 1929 года — цэнтр раёна.

## Насельніцтва 
## Зноскі 
Катэгорыя:Населеныя пункты Ершыцкага раёна
Імператар Кадзан

**Імператар Кадзан** ( — ) — 65-ы імператар Японіі, сінтаісцкае боства. Кіраваў з 5 лістапада 984 па 31 ліпеня 986 год.

У 986 годзе Імператар Кадзан адрокся ад пасады і стаў будысцкім манахам.
Кардымаўскі раён

**Кардымаўскі раён** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка (раён) і муніцыпальнае ўтварэнне (муніцыпальны раён) у Смаленскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр — пасёлак Кардымава.

## Геаграфія 
Мяжуе на паўднёвым усходзе з Глінкаўскім, на ўсходзе з Дарагабужскім, на поўначы з Духаўшчынскім, на поўдні з Пачынкаўскім, на захадзе са Смаленскім і на паўночным усходзе з Ярцаўскім раёнамі. Плошча раёна — 1095,3 км². Асноўныя рэкі: Дняпро, Хмосць, Вялікі Вопец, Малы Вопец, Ласьмёна, Арлея.

Катэгорыя:Раёны Смаленскай вобласці
Dasyscyphella

**Dasyscyphella**&nbsp;— род грыбоў сямейства . Назва ўпершыню апублікаваная ў 1899 годзе.

## Класіфікацыя 
Да роду *Dasyscyphella* ставяцца 39 відаў:

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Літаратура 
* Tranzschel, W. A. 1899. Zwei neue europaeische Ascomycetengattungen. Beiblatt zur Hedwigia. 38:(10)-(12) — P.(11)

Катэгорыя:Роды грыбоў
Катэгорыя:Гіялосцыфавыя
Лідзія Бялецкая

**Лідзія Бялецкая** (парт. псеўд.: *Шура*; , Бельск — ) — дзеяч рэвалюцыйнага руху ў Заходняй Беларусі.

## Біяграфія 
Нарадзілася ў сям’і сезоннага рабочага ў Бельску. Пайшла на сезонныя заробкі ў 14 гадоў.

У 1928 годзе ўступіла ў Камуністычны саюз моладзі. У 1931 годзе ўступіла ў рады КПЗБ, у тым жа годзе была абрана сакратаром ячэйкі, потым членам гарадскога камітэта КПЗБ, а пазней сакратаром раённага камітэта КПЗБ у Бельску.

У 1933 годзе яе паслалі ў цэнтральную партыйную школу КПЗБ у Мінску, якую Лідзія Бялецкая скончыла ў 1934 годзе. Цэнтральны камітэт пакінуў яе ў БССР у якасці партыйнага рэзерва. Жыла ў Бабруйску і працавала на тэкстыльнай фабрыцы. Скончыла дзевяць класаў вечаровай школы.

Пасля роспуску Камуністычнай партыі Польшчы была высланая ў Казахстан, а потым на Урал, дзе знаходзілася 5 гадоў і 6 месяцаў. У 1948 годзе ў Омску памерла яе адзіная дачка, а ў 1954 муж.

У 1956 годзе Лідзія Бялецкая вярнулася ў Беласток, дзе стала працаваць кіраўніком Беластоцкай метэаралагічнай станцыі (на такой жа станцыі яна працавала ў Омску ў 1950-56 гг.) Уключылася ў партыйную работу: была сакратаром пярвічнай партыйнай арганізацыі, пазаштатным членам Ваяводскай камісіі партыйнага кантролю, дэлегатам другога з’езда ПАРП.

З 1960 па 1962 працавала старшынёй Беларускага грамадска-культурнага таварыства, а ў 1963 годзе выйшла на пенсію.

Узнагароджана Кавалерскім крыжам ордэна адраджэння Польшчы. Пахаваная на гарадскіх могілках Беластока.

## Спасылкі 
* Беларускі каляндар 1988. — Беласток : Беларускае грамадска-культурнае таварыства, 1988. — C. 57-59
* Cmentarz Miejski w Białymstoku. LIDIA BIELECKA

Катэгорыя:Члены Камуністычнай партыі Заходняй Беларусі
Катэгорыя:Рэвалюцыянеры Беларусі
Colpoma

**Colpoma**&nbsp;— род грыбоў сямейства . Назва ўпершыню апублікаваная ў 1833 годзе.

## Класіфікацыя 
Да роду *Colpoma* адносяць 31 відаў:

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Літаратура 
* Wallroth, C. F. W. 1833. Flora Cryptogamica Germaniae. 2:1-923 — P. 422

Катэгорыя:Роды грыбоў
Катэгорыя:Аскаміцэты
Магілёўскае Беларускае дзяржаўнае педагагічнае вучылішча фізічнага выхавання

, у якім размяшчалася вучылішча.]]

**Магілёўскае Беларускае дзяржаўнае педагагічнае вучылішча фізічнага выхавання** — сярэдняя спецыяльная навучальная ўстанова, якая існавала ў Магілёве ў 1923—1956 гадах.

## Гісторыя 
», 1935]]
У 1921 годзе ў СССР пачалася чарговая рэарганізацыя ў сістэме народнай адукацыі: інстытуты народнай адукацыі пераўтвараліся або ў практычныя інстытуты, або ў педагагічныя тэхнікумы. У Гомелі, як цэнтры губерні, планавалася стварыць практычны інстытут, у Магілёве, як павятовым горадзе, — педтэхнікум. Перспектыва пераўтварэння Магілёўскага інстытута народнай адукацыі ў тэхнікум не задавальняла ні выкладчыкаў, ні студэнтаў. Савет інстытута прызнаў магчымым і неабходным існаванне практычнага інстытута ў Магілёве, інфармаваў аб гэтым цэнтральныя ўлады, запрашаў дэлегата «цэнтра» ў Магілёў для азнаямлення з сітуацыяй на месцы. Каля 200 студэнтаў напісалі заявы з просьбай перавесці іх у практычны інстытут народнай адукацыі.

Для падрыхтоўкі нацыянальных кадраў у галіне дашкольнага выхавання ў 1933 г. па рашэнні ўрада БССР на базе дашкольнага аддзялення Магілёўскага педтэхнікума быў арганізаваны Магілёўскі дашкольны педагагічны тэхнікум. У 1937 г. усе педтэхнікумы СССР былі перайменаваны ў вучылішчы. Размяшчалася ў будынку былога Магілёўскага жаночага епархіяльнага вучылішча па вуліцы Вароўскага.

Паколькі асноўнай спецыялізацыяй Магілёўскага Беларускага дзяржаўнага педагагічнага вучылішча была падрыхтоўка настаўнікаў фізічнай культуры, яно было ў 1949 годзе перайменаваны ў *Магілёўскае педагагічнае вучылішча фізвыхавання*. У 1956 г. загадам Міністэрства асветы БССР педагагічнае вучылішча фізвыхавання было зачынена, а яго матэрыяльна-тэхнічная база, навучэнцы і частка выкладчыкаў перададзены Магілёўскаму дашкольнаму педагагічнаму вучылішчу.

Катэгорыя:Навучальныя ўстановы Магілёва
Катэгорыя:Навучальныя ўстановы, заснаваныя ў 1923 годзе
Катэгорыя:1923 год у Магілёве
Катэгорыя:Зніклі ў 1956 годзе
Катэгорыя:Сацыяльна-гуманітарны каледж (Магілёў)
Cenangium

**Cenangium**&nbsp;— род грыбоў сямейства . Назва ўпершыню апублікаваная ў 1818 годзе.

## Класіфікацыя 
Да роду *Cenangium* адносяць 304 відаў:

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Літаратура 
* Fries, E. M. 1818. Uppställning af de i Sverige funne Vårtsvampar (Scleromyci). Kongliga Svenska Vetenskapsakademiens Handlinger. 39:356-361 — P. 360

Катэгорыя:Роды грыбоў
Катэгорыя:Аскаміцэты
Cejpia

**Cejpia**&nbsp;— род грыбоў сямейства . Назва ўпершыню апублікаваная ў 1934 годзе.

## Класіфікацыя 
Да роду *Cejpia* адносяць 3 віды:

* 
* 
* 

## Літаратура 
*  1934. Monographia Discomycetum Bohemiae. :1-436 — P. 125

Катэгорыя:Роды грыбоў
Катэгорыя:Аскаміцэты
Юнацтва

**Юнацтва**:
* Юнацтва (выдавецтва)
## Стадыёны 
* Юнацтва (стадыён, Ліда)
* Юнацтва (стадыён, Мазыр)
* Юнацтва (стадыён, Слонім)
* Юнацтва (стадыён, Смаргонь)
Духаўшчынскі раён

**Духаўшчы́нскі раён** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка на поўначы Смаленскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр — горад Духаўшчына.

## Геаграфія 
Плошча раёна — 2610 км².

Тэрытарыяльна раён мяжуе: на поўначы з Цвярской вобласцю, на захадзе з Дзямідаўскім раёнам, на паўднёвым захадзе са Смаленскім раёнам, на поўдні з Кардымаўскім раёнам, на паўднёвым усходзе з Ярцаўскім раёнам, на ўсходзе з Холм-Жыркоўскім раёнам Смаленскай вобласці.

Вялікую частку раёна займае Духаўшчынскае ўзвышша, якое з’яўляецца водападзелам басейнаў рэк Дзвіны і Дняпра. На тэрыторыі раёна знаходзяцца вытокі рэчак Дражня і Хмосць. У паўночнай частцы рэльеф паніжаецца і тут месцяцца найбуйнейшыя балоты вобласці: Свіцкі і Вярвіскі мох. Азёры: Вяліста і Махнач.

Глебы ў раёне дзярнова-падзолістыя, на поўначы і ў цэнтральнай частцы — сярэдне- і сільнападзолістыя. Лясы займаюць 54,2 % тэрыторыі.

На тэрыторыі раёна знаходзіцца частка нацыянальнага парку Смаленскае паазер’е, з унікальнымі азёрамі і карэннымі лясамі.

## Гісторыя 
Духаўшчынскі (тады — Духаўскі) павет быў утвораны ў 1777 годзе ўа выніку пераносу павятовага цэнтра з сяла Касплі ў Духаўшчыну. У існым выглядзе раён утвораны ў 1929 годзе на тэрыторыі былых Духаўшчынскага і Парэцкага паветаў.

## Дэмаграфія 
Колькасць насельніцтва — 17 тыс. чалавек (2008).

## Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел 
У раёне маецца 2 гарадскія і 6 сельскіх паселішчаў:

**Гарадскія паселішчы**
* Духаўшчынскае гарадскае паселішча
* Азёрненскае гарадскае паселішча

**Сельскія паселішчы**
* Булгакаўскае сельскае паселішча
* Прачысценскае сельскае паселішча
* Траццякоўскае сельскае паселішча

## Транспарт 
Чыгуначная лінія Смаленск — Сошна (Азёрны) і далей да чыгуначнай лініі Масква — Рыга (злучаюцца ў Цвярской вобласці). Паралельна яе аўтадарога  Смаленск — Нялідава.

## Вядомыя асобы 
* Іван Трафімавіч Панчанка (1928—2005) — беларускі пісьменнік, журналіст.
* Мікалай Капітонавіч Сцепаненкаў (нар. 1925) — вучоны ў галіне педагогікі, доктар педагагічных навук.

## Спасылкі 
* Духаўшчынскі раён на Radzima.org

Катэгорыя:Раёны Смаленскай вобласці
Паўлін Аквілейскі

**Паўлін Аквілейскі** (Паўлін II; , ; паміж 730 і 740 гг. паблізу Чывідале-дэль-Фрыулі — , там жа) — італьянскі святар, тэолаг, паэт і пісьменнік. Адзін з бачных дзеячаў Каралінгскага Адраджэння, член Палацінскай акадэміі пры двары Карла Вялікага. Патрыярх Аквілейскі (з 787 года). Святы каталіцкай царквы (дзень памяці 11 студзеня).

Катэгорыя:Лацінамоўныя пісьменнікі перыяду Каралінгаў
Катэгорыя:Хрысціянскія святыя IX стагоддзя
Катэгорыя:Царкоўныя дзеячы IX стагоддзя
Катэгорыя:Патрыярхі
Катэгорыя:Бенедыкцінцы
Катэгорыя:Пісьменнікі IX стагоддзя
Катэгорыя:Каталіцкія святыя
Катэгорыя:Святыя Італіі
Ельнінскі раён

**Е́льнінскі раён** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка на паўднёвым усходзе Смаленскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр — горад Ельня.

## Геаграфія 
Плошча раёна — 1808,15 км².

Тэрытарыяльна раён мяжуе: на поўначы з Дарагабужскім раёнам, на паўночным усходзе з Угранскім, на захадзе з Глінкаўскім, на паўднёвым захадзе з Пачынкаўскім, на поўдні з Рослаўльскім. На ўсходзе раён мяжуе з Калужскай вобласцю.

На тэрыторыі раёна, на тарфяным балоце «Блакітны мох» знаходзіцца выток ракі Дзясны. Таксама па тэрыторыі раёна цякуць наступныя рэкі: Ужа — левы прыток Дняпра, выток знаходзіцца на паўночны захад ад Ельні, Страна — правы прыток Дзясны, Угра — прыток Акі, Усія — левы прыток Угры, Дземіна — правы прыток Угры.

## Гісторыя 
Утварэнне Ельнінскага павета адбылося ў 1775 годзе. У 1928 годзе павет быў скасаваны, а ў 1929 годзе ўтвораны Ельнінскі раён.

## Дэмаграфія 
Колькасць насельніцтва на 2005 год — 15 784 чалавекі.

## Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел 
У раёне маецца 1 гарадскае і 10 сельскіх паселішчаў:

**Гарадское паселішча**
* Ельнінскае гарадскае паселішча

**Сельскія паселішчы**
* Бабровіцкае сельскае паселішча
* Каробецкае сельскае паселішча
* Леанідаўскае сельскае паселішча

## Транспарт 
Праз тэрыторыю раёна праходзіць аднакалейная чыгуначная цеплавозная лінія: Смаленск — Сухінічы. Рэгіянальныя аўтамабільныя дарогі  Сафонава (М1) — Дарагабуж — Ельня — Рослаўль (А101),  Новааляксандраўскі (А101) — Спас-Дземенск — Ельня — Пачынак.

## Славутасці 
* Царква Маці Божай Ціхвінскай у г. п. Нова-Спаскае
* Царква Св. Мікалая ў в. Уварава (колішняе Лазарава Гарадзішча)

## Спасылкі 
* Ельнінскі раён на Radzima.org

Катэгорыя:Раёны Смаленскай вобласці
Эрызіфе

**Эрызіфе** (*Erysiphe*) &nbsp; — род грыбоў сямейства . Назва ўпершыню была апублікаваная ў 1805 годзе.

## Жыццёвы цыкл 
Развіццё грыбоў пачынаецца з выкідам аскаспор з . Трапляючы на расліну, яны прарастаюць, утвараючы , якія пранікаюць у тканкі раслін. Міцэлій развіваецца на яе паверхні першапачаткова ў выглядзе белага павуціння, якое пазней становіцца карычневым. На грыбніцы развіваюцца ланцужкі , якія пераносяцца паветрам і выклікаюць новыя інфекцыі. У летні перыяд утвараецца некалькі пакаленняў канідый. У другой палове лета пачынаецца сумчатая стадыя &nbsp; — аскаспоры ў сумках пры клейстатэцыях. Іх фарміраванню папярэднічае палавы працэс.

## Шкода сельскай гаспадарцы 
Прадстаўнікі роду выклікаюць  раслін.  і  пашкоджваюць расліны сямейства гарбузовых, асабліва агуркі. Грыбы гэтага роду наносяць вялікую шкоду раслінам у цяпліцах. У натуральных умовах часта зімуе на разетках шматгадовых раслін (трыпутнік, дзьмухавец, лопух).

## Галерэя 

Файл:Erysiphe.cichoracearum.-.lindsey.jpg|
Файл:KleistoMicroAlphi.jpg|Клейстатэцыі
Файл:Erysiphe cruciferarum a1 (1).jpg|

## Віды 
База даных па Species Fungorum па стане на 4 лістапада 2019 года ўключае 415 відаў роду *Erysiphe*  (падрабязней гл. Віды роду Эрызіфе).

## Літаратура 
* Lamarck, J.B. de; De Candolle, A.P. 1805. Flore française. 2:1-600&nbsp;— P.272

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Мучністарасяныя
Катэгорыя:Роды грыбоў
Лінда Клакен

**Лінда Клакен** (нар., Олесун) — нарвежская пісьменніца і журналістка.

Нарадзілася ў Олесуне (Нарвегія). Першы паэтычны зборнік «Маці, жонка, рабыня» выйшаў у 2013 годзе. Другая мастацкая кніга Клакен «Скончыць кнігу пра сваё жыццё» выйшла ў 2014 г. Гэта празаічная паэма пра армянскага хлопца, які спрабуе ўладкавацца ў грамадстве, перамагчы беднасць, знайсці каханне і сям’ю на ўскраіне Осла. Пазней выйшаў паэтычны зборнік «Восем хвілін» у 2016 годзе. У 2017 годзе выйшла першая дзіцячая кніжка «Дурное, дурное сэрца».

## Спасылкі 
* не міргаючы. Вершы

Катэгорыя:Пісьменнікі Нарвегіі
Катэгорыя:Пісьменніцы XXI стагоддзя
Катэгорыя:Паэты XXI стагоддзя
Катэгорыя:Паэты Нарвегіі
Катэгорыя:Нарвежскамоўныя пісьменнікі
Катэгорыя:Нарвежскамоўныя паэты
Ершыцкі раён

**Е́ршыцкі раён** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў паўднёвай частцы Смаленскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр — сяло Ершычы.

## Геаграфія 
Плошча раёна — 1039 км². Тэрытарыяльна раён мяжуе: з Шумяцкім раёнам на паўночным захадзе, Рослаўльскім раёнам на паўночным усходзе, Бранскай вобласцю на поўдні і ўсходзе і Беларуссю на захадзе.

На тэрыторыі раёна знаходзіцца крайні паўднёвы пункт вобласці — за 5&nbsp;км на поўдзень ад вёскі Пятроўка Руханскага сельскага паселішча ().

## Гісторыя 
Утвораны ў 1929 годзе на тэрыторыі часткі Рослаўльскага павета Смаленскай губерні. Расфарміраваны ў 1932 годзе, тэрыторыя перададзеная Рослаўльскаму і Клятнянскаму раёнам. Ізноў арганізаваны ў 1935 годзе. У 1963 годзе далучаны да Шумяцкага раёна. У існым выглядзе канчаткова ўтвораны ў 1972 годзе.

## Насельніцтва 
## Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел 
У раёне маецца 9 сельскіх паселішчаў:

**Сельскія паселішчы**
* Воргінскае сельскае паселішча
* Ершыцкае сельскае паселішча
* Кузьміцкае сельскае паселішча
* Руханскае сельскае паселішча

## Эканоміка 
Найбольш значныя галіны прамысловай вытворчасці — апрацоўка драўніны, вытворчасць харчовых прадуктаў, тэкстыльная і швацкая вытворчасць. Лідар у апрацоўчай вытворчасці — філіял ТАА&nbsp;«Шклозавод Ворга».

## Транспарт 
Злучэнне з абласным цэнтрам ажыццяўляецца па аўтамагістралях праз г. Рослаўль. Найбліжэйшая чыгуначная станцыя Понятоўка знаходзіцца за 25&nbsp;км ад с. Ершычы на чыгуначнай лініі Масква — Магілёў.

## Славутасці 
* Царква Нараджэння Божай Маці ў в. Корсікі
* Царква Ушэсця Гасподняга ў в. Кузьмічы

## Спасылкі 
* Ершыцкі раён на Radzima.org

Катэгорыя:Раёны Смаленскай вобласці
Лахнелула

**Лахнелула** (*Lachnellula*) — род грыбоў сямейства . Род змяшчае 40 відаў.  Шмат відаў асацыюецца з хваробамі раку на розных хвойных раслінах.

## Віды 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* *Lachnellula* з Index Fungorum

Катэгорыя:Роды грыбоў
Катэгорыя:Гіялосцыфавыя
Грынуэй

**Грынуэй** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Джэймс Грынуэй — амерыканскі арнітолаг
* Кейт Грынуэй — брытанская пісьменніца
* Марк Грынуэй — вакаліст гурта «Napalm Death»
* Пітэр Грынуэй — брытанскі мастак, кінарэжысёр
Пятрусь Трафімавіч Бядулін

**Пятрусь Трафімавіч Бядулін** (, в. Дзернавая, Краснапольскі раён — 10 сакавіка 1940) — беларускі паэт.

## Біяграфія 
Вучыўся ў школе. У 1932 годзе працаваў у рэдакцыі Краснапольскай раённай газеты «Чырвоны сцяг». Пісаў артыкулы аб розных падзеях у жыцці раёна, але часцей вершы, якія друкаваліся нават у абласных і рэспубліканскіх газетах. Вершы «Наша Верка-піянерка» і «Ідуць масы ў калгасы» былі змешчаны ў чытанках для вучняў пачатковай школы.

З 1935 па 1937 гады служыў у Чырвонай Арміі ў Віцебску, узначальваў камсамольскую арганізацыю роты. Пасля дэмабілізацыі ў 1937 годзе працаваў у Крычаўскай раённай газеце, многа ездзіў па раёне, удзельнічаў у розных мерапрыемствах.

У 1939 годзе прымаў удзел у вызваленні Заходняй Беларусі. Ваяваў на Фінскім фронце. 10 сакавіка 1940 года смяротна паранены.

Рукапісы, допісы і вершы загінулі ў гады Вялікай Айчыннай вайны.

## Літаратура 
* Краснапольшчына літаратурная // Памяць : гісторыка-дакументальная хроніка Краснапольскага раёна / галоўны рэдактар У. І. Лемяшонак. — Мінск, 2001. — С. 486—488.
* Лабаноўскі, Л. Верш, што вярнуўся з сталіцы… / Леанід Лабаноўскі // Лабаноўскі, Л. Землякі: гісторыя Краснапольшчыны ў асобах / Леанід Лабаноўскі. — Мазыр, 2004. — С. 226—228.
* Марзалюк, А. Выклік, агонь і задор / Аляксандр Марзалюк // ЛіМ. — 2009. — 26 чэрвеня. — С. 15.
* Пысін, А. Пятрусь Бядулін / А. Пысін // Магілёўская праўда. — 1977. — 16 ліпеня.

## Спасылкі 
* Пятрусь Трафімавіч Бядулін

Катэгорыя:Удзельнікі польскага паходу РСЧА
Катэгорыя:Беларускамоўныя паэты
Катэгорыя:Паэты Беларусі
Катэгорыя:Загінулі ў баях савецка-фінляндскай вайны
Камсамольскі сельсавет

Назву **Камсамо́льскі сельсавет** маюць:

* Камсамольскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Рэчыцкага раёна Гомельскай вобласці
* Камсамольскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Капыльскага раёна Мінскай вобласці
Рыекскі ўніверсітэт

**Рыекскі ўніверсітэт** () — вышэйшая навучальная ўстанова ў горадзе Рыека, Харватыя.

## Структура 
Універсітэт налічвае 9 факультэтаў, 1 акадэмію і 4 аддзяленні:
* Педагагічны факультэт (Učiteljski fakultet)
* Тэхнічны факультэт (Tehničk fakultet)
* Факультэт грамадзянскага будаўніцтва (Građevinski fakultet)
* Факультэт марскіх даследаванняў (Pomorski fakultet)
* Факультэт медыцыны (Medicinski fakultet)
* Факультэт турыстычнага менеджменту (Fakultet za menadžment u turizmu i ugostiteljstvu).
* Факультэт філасофіі (Filozofski fakultet)
* Факультэт эканомікі (Ekonomski fakultet)
* Юрыдычны факультэт (Pravni fakultet)

Акрамя 9 факультэтаў у склад Універсітэта Рыекі ўваходзяць:
* Аддзяленне біятэхналогіі (Odjel za biotehnologiju)
* Аддзяленне інфарматыкі (Odjel za informatiku)
* Аддзяленне матэматыкі (Odjel za matematiku)
* Аддзяленне фізікі (Odjel za fiziku)
* Акадэмія прыкладных мастацтваў (Akademija primijenjenih umjetnosti)

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Універсітэты Харватыі
Катэгорыя:Рыека
Катэгорыя:1973 год у Харватыі
Мікола Бусько

**Міко́ла Бусько**, поўнае імя **Мікалай Іосіфавіч Бусько** (, в. Пагарэлка, Карэліцкі раён, Баранавіцкая вобласць — ) — беларускі паэт.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў беднай сялянскай сям’і, дзе было чацвёра дзяцей, з якіх Мікола быў малодшым Па сканчэнні Турэцкай сярэдняй школы Карэліцкага раёна, у 1959—1962 гадах служыў у Савецкай арміі. Потым паступіў у Баранавіцкі тэхнікум лёгкай прамысловасці, дзе правучыўся год. У 1962&nbsp;годзе паступае на выяўленчы факультэт Маскоўскага завочнага народнага ўніверсітэта мастацтваў, які скончыў у 1967 годзе. У 1963—1965 гадах працаваў рабочым на лесагандлёвай базе. У 1965—1967 гадах быў афарміцелем у Доме афіцэраў, у 1967—1976 гадах — на мясакамбінаце, з 1976 года — афарміцель аўтобуснага парка ў Баранавічах.

Памёр 18 чэрвеня 2023 года ў Баранавічах.

## Творчасць 
Першыя вершы апублікаваў у 1970 годзе ў раённым друку.

Паводле твора Міколы Бусько «Бабрыная навука» кампазітар Юрый Вальмус напісаў оперу для дзяцей (1992), якая стала значнай з’явай у музычнай культуры г.&nbsp;Баранавічы 1990-х.

Аўтар кнігі паэзіі «У Нёмна на плячах» (1986), «Ад галінкі да сучка — тэлефон у павучка» (1993), «Сузор’е Шаляў» (1995), «Шасцікрылец Хмарагон» (1997); кнігі «Паэзія баразны» (2003), прысвечанай жыццю і творчасці паэта Алеся Мілюця.

У 2012 годзе ўзнагароджаны літаратурнай прэміяй імя У. Калесніка за кнігу прозы «Сляды ад верасня». Кніга Міколы Бусько «У бары жывуць сябры» ў 2018&nbsp;г. была вылучана на конкурс «Нацыянальная літаратурная прэмія» ў намінацыі «Лепшы твор для дзяцей і юнацтва».

## Крыніцы 
Катэгорыя:Паэты Беларусі
Катэгорыя:Паэты паводле алфавіта
Катэгорыя:Беларускамоўныя паэты
Халапы

**Халапы́** (, , ) — былая вёска ў Вілейскім раёне Мінскай вобласці. На старых картах і архіўных дакументах сустракаецца таксама варыянт **Халапкі́**. З'яўлялася цэнтрам аднайменнага Халапоўскага сельсавета, з 1954 года знаходзілася ў падпарадкаванні Куранецкага сельсавета Вілейскага раёна.

1 сакавіка 1974 года тэрыторыя вёскі ўвайшла ў гарадскую рысу Вілейкі.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.

## Спасылкі
Пётр Паўлавіч Шасцерыкоў

**Пётр Паўлавіч Шасцерыкоў** (, в. Тоўсты Луг, Суджанскі павет, Курская губерня, РСФСР — ) — беларускі празаік, перакладчык, публіцыст.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў сялянскай сям’і. Яго бацька, барацьбіт за савецкую ўладу, загінуў у 1919 годзе. Маці пераехала з вёскі на сваю радзіму ў Магілёў.

Тут Пётр Шасцерыкоў у 1937 годзе скончыў дзесяцігодку, у 1941 годзе — літаратурны факультэт Магілёўскага педагагічнага інстытута. На пачатку Вялікай Айчыннай вайны ўступіў у камуністычны знішчальны батальён пры ЦК КПБ, а са жніўня 1941 года служыў у войсках Міністэрства ўнутраных спраў па ахове чыгункі, з 1944 года — інструктар чырвонаармейскай дывізійнай газеты «За Родину».

Пасля дэмабілізацыі ў 1946 годзе — карэспандэнт газеты «Звязда» па Магілёўскай вобласці, затым загадчык аддзела крытыкі газеты (1946—1956), карэспандэнт Беларускага радыё (1961), сакратар Магілёўскага абласнога аддзялення СП БССР (1961—1971). У 1973—1990 гадах — упаўнаважаны УААП па Магілёўскай вобласці.

Сябра СП СССР з 1952 года.

Памёр 20 сакавіка 1994 года. Пахаваны ў Магілёве на яўрэйскіх могілках.

## Творчасць 
Першае апавяданне надрукаваў у 1941 годзе (газета «Камунар Магілёўшчыны»). Пісаў на рускай мове. Аўтар аповесці «Камень за камнем» (1955), кніг аповесцей і апавяданняў для дзяцей «Звени, звонок!» (1957), «Солнечный луч» (1961), «На всю жизнь» (1962), нарыса «А слава тебя найдет» (1964). Зрабіў літаратурную апрацоўку кніг успамінаў «Солдатами были все» (1968, 1978) і «Орлы» (1978). Напісаў тэксты да фотаальбомаў «Магілёў» (1968, 1971, 1977), «Магілёўская вобласць» (1975). У 1979 годзе выйшаў зборнік «Повести и рассказы».

## Узнагароды 
Узнагароджаны ордэнам Айчыннай вайны II ступені, медалямі, дзвюма Ганаровымі граматамі Вярхоўнага Савета Беларусі.

## Памяць 
Імя Шасцерыкова носіць адна з вуліц г. Магілёва.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Курскай вобласці
Катэгорыя:Рускамоўныя пісьменнікі XX стагоддзя
Катэгорыя:Пісьменнікі Беларусі
Катэгорыя:Перакладчыкі Беларусі
Катэгорыя:Публіцысты Беларусі
Вольга Гронская

**Вольга Гронская** () — беларуская паэтка, перакладчыца.

## Біяграфія 
Нарадзілася ў 1978 годзе ў пасёлку Крывічы (Мядзельскі раён). Скончыла філалагічны факультэт БДУ, рамана-германскае аддзяленне, а затым аспірантуру пры ім. У 2004 годзе абараніла кандыдацкую дысертацыю на тэму «Хранатоп прозы Інгеборг Бахман». Выкладала ў Інстытуце культуры, потым на філфаку БДУ, у 2021 годзе, як многія беларусы, страціла працу ў бюджэтнай арганізацыі.

## Творчасць 
Выдала зборнік паэзіі «АдВольная міфалогія» (2013).

Перакладае з нямецкай і польскай моў. Пераклады друкаваліся ў часопісах «Крыніца» і «Фрагмэнты». На беларускую мову пераклала раманы нямецкага пісьменніка Даніэля Кельмана «Тыль» (2020), Герты Мюлер «Сёння я не хацела б з сабой сустракацца» (2022), Эрыха Марыі Рэмарка «Лісабонская ноч» (2025), комікс Жазэфіны Марк «Трымайся, Трусік!» (2025), вершы Георга Гайма.

## Прэміі і ўзнагароды 
* Лаўрэатка прэміі «Залаты апостраф» (2019).
* Лаўрэатка прэміі імя Карласа Шэрмана (2021) за пераклад з нямецкай кнігі «Тыль» Даніэля Кельмана.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Паэты Беларусі
Катэгорыя:Перакладчыкі Беларусі
Катэгорыя:Перакладчыкі з нямецкай мовы
Катэгорыя:Перакладчыкі з польскай мовы
Катэгорыя:Перакладчыкі на беларускую мову
Катэгорыя:Кандыдаты філалагічных навук
Адукацыя ў Докшыцкім раёне

У сістэму адукацыі Докшыцкага раёна ўваходзяць 37 устаноў рознага тыпу: сярэднія агульнаадукацыйныя школы — 8, базавыя — 1, сацыяльна-педагагічныя комплексы «школа-сад» — 3, дашкольныя ўстановы — 19, а таксама ўстановы спецыяльнай адукацыі і пазашкольнага навучання і выхавання: Бягомльская дапаможная школа-інтэрнат, Цэнтр карэкцыйна-развіваючага навучання і рэабілітацыі, раённы Цэнтр дзяцей і моладзі, сацыяльна-педагагічны цэнтр.

## Агульная сярэдняя адукацыя 
* сярэдняя школа № 1 г. Докшыцы;
* сярэдняя школа № 2 г. Докшыцы;
* Барсукоўская базавая школа;
* Бягомльская сярэдняя школа;
* Бярозкаўская дзіцячы сад-базавая школа;
* Глінская сярэдняя школа;
* Крулеўшчынская сярэдняя школа;
* Параф’янаўская сярэдняя школа;
* Порплішчанская сярэдняя школа;
* Прудніцкая дзіцячы сад-пачатковая школа;
* Сітцаўская сярэдняя школа;
* Тумілавіцкая дзіцячы сад-сярэдняя школа.

## Дашкольная адукацыя 
* яслі-сад № 1 г. Докшыцы;
* яслі-сад № 2 г. Докшыцы;
* яслі-сад № 3 г. Докшыцы;
* яслі-сад № 4 г. Докшыцы
* Барсукоўскі яслі-сад;
* Бягомльскі яслі-сад;
* Бярозаўскі дзіцячы сад ;
* Валкалацкі дзіцячы сад;
* Вітуніцкі дзіцячы сад;
* Гняздзілаўскі дзіцячы сад;
* Глінскі яслі-сад;
* Замастоцкі дзіцячы сад;
* Крулеўшчынскі яслі-сад № 1;
* Крулеўшчынскі яслі-сад № 2;
* Параф’янаўскі яслі-сад № 1;
* Параф’янаўскі дзіцячы сад № 2;
* Порплішчанскі яслі-сад;
* Сітцаўскі яслі-сад;
* Таргуноўскі дзіцячы сад;

## Спецыяльная адукацыя 
* ДУА «Цэнтр карэкцыйна-развіваючага навучання і рэабілітацыі Докшыцкага раёна»;
* ДУСА «Бягомльская дапаможная школа-інтэрнат».

## Пазашкольная адукацыя 
* ДУДА «Докшыцкі раённы цэнтр дзяцей і моладзі».

## Літаратура 
* Докшицам 600 : справочно-информационные материалы / отдел идеологической работы Докшицкого райисполкома; фото С. А. Васько, Ю. А. Шульгат. — Новополоцк : О. В. Молодечкин, 2007. — С. 23.
* Раённая сістэма адукацыі // Докшыцкі край / Ф. Палачанін. — Мінск : Беларусь, 2009. — С. 109—116.
* Школа — 2001 // Родныя вытокі (Докшыцы). — 2001. — 4 крас. — С. 3.

## Спасылкі 
* Аддзел па адукацыі Докшыцкага райвыканкама 

Катэгорыя:Докшыцкі раён
Докшыцкі раён
Рутстраемія

**Рутстраемія** (*Rutstroemia*) — род грыбоў сямейства . Назва ўпершыню была апублікаваная ў 1871 годзе.

## Галерэя 

Eichen-Stromabecher Rutstroemia firma.jpg|
Rutstroemia bolaris (Batsch) Rehm 1002393.jpg|
Rutstroemia bulgarioides.jpg|

## Класіфікацыя 
Паводле базы дадзеных MycoBank, род *Rutstroemia налічвае* 106 афіцыйна прызнаных відаў:

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Karsten, P.A. 1871. Mycologia fennica. Pars prima. Discomycetes. Bidrag till Kännedom av Finlands Natur och Folk. 19:1-264 — P.12, 105

Катэгорыя:1871 год у навуцы
Катэгорыя:Роды грыбоў
Катэгорыя:Аскаміцэты
Рытысма кляновая

**Рытысма кляновая** (*Rhytisma acerinum*) — від паразітычных аскамікотавых грыбоў сямейства .

## Апісанне 
Пладовае цела — стромы дыяметрам 1-1,5 см і вышынёй каля 0,1 см. Па форме гэта выпуклыя чорныя плямы з няроўным краем і пакручаста-шурпатай або дробна-фіялетавай паверхняй, на зялёным лісці маюць светлую жаўтлява-зялёную аблямоўку, на жоўтым і апалым лісці — чыста чорныя, часам з белай акантоўкай. , якія ўзнікаюць вясной на месцы росту грыба, шчылінападобна раскрываюцца для выпуску спор.

## Экалогія 
Расце з сярэдзіны ліпеня () да позняй восені (стромы) у парках і лясах, паразітуе на лісці розных відаў клёну. Грыб выклікае захворванне, вядомае як «», якое стымулюе ранняе ападзенне лісця. Захворванне даволі частае. Канідыяльная форма пачынае разрастацца ў выглядзе жаўтлявых плям () на верхнім баку зялёнага лісця ў сярэдзіне лета, да восені развіваецца сумчатая стадыя ў выглядзе чорных плям (стромы з сумкамі), сумкі зімуюць на апалым лісці, веснавое споранашэнне заражае маладое лісце.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Аскаміцэты
Касцёл Святой Кацярыны (Заграб)

**Касцёл Святой Кацярыны** () — касцёл у Заграбе, Харватыя, кафедра Заграбскай архіепархіі. Помнік архітэктуры барока, лічыцца адным з найпрыгажэйшых храмаў Заграба. Асвечаны ў гонар Святой Кацярыны.

Размешчаны ў цэнтры горада — у Верхнім горадзе, на плошчы Святой Кацярыны.

## Гісторыя 
На месцы сучаснага касцёла Святой Кацярыны з XIV стагоддзя існаваў дамініканскі касцёл, які падчас турэцкага ўварвання выкарыстоўваўся ў якасці ваеннага складу. 

У першай палове XVII стагоддзя быў перададзены езуітам. Паколькі касцёл быў у занядбаным стане, езуіты пабудавалі на яго месцы ў 1620—1632 гадах новы. Касцёл цалкам згараў пры пажарах у 1645 і 1674 гадоў, але дзякуючы харвацкім магнатам, быў адбудаваны наноў.

Пасля забароны езуітаў (1773) касцёл Св. Кацярыны быў перададзены ў 1783 годзе ў склад парафіі Святога Марка, а з 1874 года стаў кафедрай. У XIX—XX стагоддзях неаднаразова рэканструяваўся.

## Апісанне 
Касцёл — аднанефнае збудаванне з шасцю бакавымі капліцамі і апсідай. У капліцах размешчаны пяць драўляных алтароў (XVII стагоддзе) і адзін мармуровы (1729 год). Інтэр’еры ўпрыгожаны карцінамі Бернарда Бобіча і Антоніа Куадрыа. Скляпенні нефу са сцэнамі з жыцця Святой Кацярыны належаць аўтарству Джуліа Куальі, а алтар Святога Ігната — Франчэска Роба.

## Галерэя 

Pjevaliste Akademska crkva Sv Katarine 090609.jpg|Інтэр’ер касцёла
Oltar Sv Ignacija Lojolskoga Akademska crkva Sv Katarine 090609.jpg|Алтар Св. Ігната Лаёлы
Oltar Sv Duha Akademska crkva Sv Katarine 08.jpg|Алтар Святога Духа
Strop Akademska crkva Sv Katarine 090609.jpg|Фрагменты скляпенняў

## Спасылкі 
* Касцёл Святой Кацярыны ў Заграбе *www.zagreb-touristinfo.hr*

Катэгорыя:Заграб
Катэгорыя:Каталіцкія храмы Харватыі
Катэгорыя:Храмы Святой Кацярыны Александрыйскай
Катэгорыя:1632 год у Еўропе
Катэгорыя:XVII стагоддзе ў Харватыі
Катэгорыя:Збудаванні Харватыі ў стылі барока
Пясчанка чаборалістая

**Пясча́нка чаборалістая** (*Arenaria serpyllifolia*) — від кветкавых раслін роду  сямейства . Тыпавы від роду.

## Батанічнае апісанне 
Аднагадовая залозіста апушаная кароткімі валаскамі травяністая расліна вышынёй 5—20. Натуралізавалася на тэрыторыі Аўстраліі, Новай Зеландыі, Паўночнай і Паўднёвай Амерыкі. Расце на лугах, камяністых россыпах, садах і агародах, пустках, газонах, аблогах, каля дарог. Пустазелле.

## Літаратура 
*  — С. 324.
* 
* 

## Спасылкі 
* 
* *Arenaria serpyllifolia* L. // ИАС «ООПТ России»

Катэгорыя:Гваздзіковыя
Катэгорыя:Флора Еўразіі
Катэгорыя:Флора Паўночнай Афрыкі
Катэгорыя:Флора Паўночнай Амерыкі
Катэгорыя:Флора Паўднёвай Амерыкі
Катэгорыя:Флора Аўстраліі
Катэгорыя:Флора Новай Зеландыі
Катэгорыя:Пустазелле
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1753 годзе
Пазін

**Пазін** (, , ) — горад у Харватыі, у цэнтральнай частцы паўвострава Істрыя.

## Агульныя звесткі 
Сталіца харвацкай правінцыі Істрыя, нягледзячы на тое, што ён далёка не самы вялікі горад паўвострава. Шмат у чым сталічны статус Пазіна тлумачыцца тым, што гэта адзіны буйны горад паўвострава, размешчаны ў яго цэнтры, значна аддалены ад марскога ўзбярэжжа.

Знаходзіцца на скрыжаванні вядучых праз горную частку паўвострава аўтамабільных дарог Порач — Рыека і Пула — Пазін. Горад звязаны рэгулярным аўтобусным маршрутам з Пулай, іншымі істрыйскімі гарадамі, а таксама з Рыекай і праз яго з астатняй Харватыяй.

## Славутасці 
* Замак (Kaštel) — пабудаваны ў X стагоддзі, цалкам перабудаваны ў XV—XVI ст. Часткова разабраны ў XIX стагоддзі. Пасля Другой сусветнай вайны ператворнаы ў музей.
* Царква Св. Мікалая — гатычная царква (1443 год).
* Францысканская царква XV ст. Цяпер у будынку знаходзіцца музей сярэдневяковых карцін, скульптур, а таксама стардаўніх глагалічных манускрыптаў.
* Пазінская пячора — побач з горадам. Знойдзена ў 1896 годзе.

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Гарады Харватыі
Катэгорыя:З’явіліся ў 983 годзе
Доктаравіцкі сельсавет

**До́ктаравіцкі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Капыльскага раёна Мінскай вобласці Беларусі. Цэнтр — аграгарадок (да 2010 г. вёска) Новыя Доктаравічы.

Утвораны 20 жніўня 1924 года як **Евангелевіцкі сельсавет** у складзе Капыльскага раёна Слуцкай акругі БССР. Цэнтр — вёска Евангелевічы. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Мінскай акругі. У 1929 годзе сельсавет перайменаваны ў **Ванелевіцкі сельсавет**, цэнтр перанесены ў вёску Доктаравічы. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Капыльскім раёне БССР. З 21 чэрвеня 1935 года ў складзе Слуцкай акругі. Пасля ўвядзення абласнога падзелу 20 лютага 1938 года ў Капыльскім раёне Мінскай вобласці. З 20 верасня 1944 года па 8 студзеня 1954 года ў складзе Бабруйскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Ванелевічы. 24 мая 1960 года ў склад сельсавета з Грозаўскага сельсавета перададзены 4 населеныя пункты (Астравок, Гарнастайла, Навасёлкі і Ужа), цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Доктаравічы, сельсавет перайменаваны ў Доктаравіцкі. 27 студзеня 1986 года цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Новыя Доктаравічы.

Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 1816 чалавек, з іх 96,6 % — беларусы, 2,4 % — рускія, 0,8 % — украінцы; паводле перапісу 2019 года — 1412 чалавек.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.


Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Шухаўская вежа (Канатоп)

**Шу́хаўская ве́жа** () — воданапорная вежа ў горадзе Канатопе, Украіна. Збудаванне гіпербалоіднай канструкцыі.

## Апісанне 
Металічная канструкцыя, з жалезабетоннай асновай. Форма — аднапалосы гіпербалоід вярчэння. Эфект абяртання дасягаецца 25 парамі металічных вуглавых сцержняў. Аснова — колападобная. Дыяметр — 16 метраў.

## Гісторыя 
Выканана паводле праекта інжынера Уладзіміра Шухава. Пабудавана ў 1929 годзе. Забяспечвала мясцовых жыхароў пітной вадой. Падчас Другой сусветнай вайны была пашкоджана. У 1980 годзе з вежы знялі бак і сталі выкарыстоўваць у якасці тэлевізійнай. Па стане на 2018 год знаходзіцца ў занядбаным стане і патрабуе рэстаўрацыі.

З’яўляецца аб’ектам індустрыяльнага турызму.

## Літаратура 
* Металлические конструкции академика В. Г. Шухова: Сборник статей / Под ред. В. П. Мишина. — М., 1990.

## Спасылкі 
* Про конотопский трамвай, башню и базар… 

Катэгорыя:Канатоп
Катэгорыя:Воданапорныя вежы
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Украіны
Катэгорыя:Славутасці Украіны
Катэгорыя:З’явіліся ў 1929 годзе
Катэгорыя:1929 год ва Украіне
Аўтавакзал Прышціны

**Аўтавакза́л Пры́шціны** — вакзал, заснаваны ў 1977 годзе ў сталіцы сербскага края Косава.

На 2020 год з аўтавакзала штодня ажыццяўлялася 451 перавозка міжгароднімі аўтобусамі і 93 — міжнароднымі. Замежныя паездкі ажыццяўляліся ў 10 краін Еўропы: суседнія Албанію (Тырана, Шкодэр і Эльбасан), Паўночную Македонію (Госцівар, Скоп’е і Цетава), Харватыю (Заграб) і Чарнагорыю (Падгорыца і Улцынь), а таксама ў Аўстрыю, Бельгію, Германію, Славенію, Швейцарыю і Швецыю. Таксама аўтобусы ішлі ў 4 гарады цэнтральнай Сербіі: Буянавац і Прэшава (Пчынская акруга), Бялград і Нові-Пазар (Рашкаўская акруга).

## Гісторыя 
У 1977 годзе ў сербскім краі Косава заснавалі грамадскае прадпрыемства «Аўтобусная станцыя ў Прышціне» (СФР Югаславія). У 1983 годзе аўтавакзал перанеслі ў цяперашні будынак. У 2002 годзе Часовая кіраўнічая місія ААН у Косаве зацвердзіла Рашэнне № 12 аб стварэнні Косаўскага давернага агенцтва, якое стала кіраваць прадпрыемствам. У 2015 годзе прадпрыемства пераўтварылі ў акцыянернае таварыства, якое перадалі гарадскому Сходу Прышціны.

## Спасылкі 
* 
** Спіс цэнаў на квіткі
** Паслугі стаянкі
** Навіны

Катэгорыя:Вакзалы
Катэгорыя:З’явіліся ў 1977 годзе
Катэгорыя:1977 год у Еўропе
Катэгорыя:Прышціна
Chaetomium

**Chaetomium** &nbsp; — род грыбоў сямейства . Назва ўпершыню была апублікаваная ў 1817 годзе.

## Распаўсюджанне і асяроддзе пражывання 
Сапрафітны грыб, які шырока распаўсюджаны ва ўсім свеце. Жыве ў асноўным на раслінах, у глебе, у саломе, у гноі.

## Патагеннасць 
*Chaetomium* — адзін з грыбоў, якія выклікаюць у чалавека інфекцыю, званы феагіфамікозам. Фатальны глыбокі мікоз, выкліканы *Chaetomium*, быў зарэгістраваны ў гаспадара з аслабленай імуннай сістэмай. *Chaetomium* таксама можа прывесці да абсцэсу , перытанітам, пашкоджанням скуры і .

## Макраскапічныя асаблівасці 
Калоніі прадстаўнікоў роду хутка растуць, першапачаткова маюць баваўняна-белы колер. Спелыя калоніі ад шэрых да аліўкавых. З іншага боку, колер становіцца карычневым да чырвонага альбо карычневым да чорным.

## Віды 
База дадзеных відаў Fungorum па стане на 21 кастрычніка 2019 года ўключае 208 відаў роду *Chaetomium* (падрабязней гл. Спіс відаў роду Chaetomium).

## Літаратура 
* Schmidt, J.C.; Kunze, G. 1817. Mykologische Hefte. 1:1-109&nbsp;— P.15
* 
* 

Катэгорыя:Роды грыбоў
Катэгорыя:Аскаміцэты
Byssonectria

**Byssonectria** &nbsp; — род грыбоў сямейства . Назва ўпершыню была апублікаваная ў 1881 годзе.

## Класіфікацыя 
Род Byssonectria налічвае 46 відаў:

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Літаратура 
* Karsten, P.A. 1881. Symbolae ad mycologiam Fennicam. VII. Meddelanden af Societas pro Fauna et Flora Fennica. 6:1-6 — P.6

Катэгорыя:Роды грыбоў
Катэгорыя:Піранемавыя
Дысцына

**Дысцына** (*Discina*) — род грыбоў сямейства . Гэты таксон быў упершыню класіфікаваны Эліясам Фрысам у 1822 годзе пад назвамі *Peziza* і *Discina*.

## Апісанне 
Пладовыя целы &nbsp; — апатэцыі вялікія, ад 2-5 &nbsp; да 15 см у дыяметры, кубкападобныя, пазней сподкападобныя або распасцёртыя, з хвалістым карычневым ці бурым дыскам, з тоўстай кароткай складкавай ножкай, звонку светлага колеру.

## Распаўсюджанне і асяроддзе пражывання 
Расце на глебе ў лясах і парках.

## Віды 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Літаратура 
* Грибы СССР / М.&nbsp;В.&nbsp;Горленко, М.&nbsp;А.&nbsp;Бондрацева, Л.&nbsp;В.&nbsp;Гарибова и др.; Отв. ред. М.&nbsp;В.&nbsp;Горленко.&nbsp;— М.: Мысль, 1980.&nbsp;— 303 с., ил., 40 . пл.&nbsp;— (Справочники-определители географа и путешественника)

Катэгорыя:Роды грыбоў
Катэгорыя:Пецыцальныя
Салакі

**Салакі** або **Салокі**, таксама **Са́лакас** () — мястэчка ў Літве, на возеры Лодзі. Цэнтр сянюніі Езяроскага раёна Уцянскага павета.

## Назва 
Тапонім Салакі ўтварыўся ад колішняга возера Салакі.

Варыянты назвы ў гістарычных крыніцах: *Solok* (18 сакавіка 1496 года, 2 лістапада 1497 года і 1512 год); *в Солоку* (1553 год).

## Гісторыя 
### Вялікае Княства Літоўскае 
Першы пісьмовы ўспамін пра Салакі датуецца 1387 годам, калі вялікі князь Ягайла перадаў гэту мясцовасць Віленскаму біскупству.

Пад 1552 годам Салакі ўпамінаюцца як мястэчка. Згодна з адміністрацыйна-тэрытарыяльнай рэформай 1565—1566 гадоў яны ўвайшлі ў склад Браслаўскага павета Віленскага ваяводства.

### Пад уладай Расійскай імперыі 
У выніку трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай у 1795 годзе Салакі апынуліся ў складзе Расійскай імперыі, у Новааляксандраўскім павеце Ковенскай губерні.

Каля 1890 года ў Салаках быў 81 будынак.

### Найноўшы час 
З 1 студзеня 1919 года ў адпаведнасці з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі ўвайшлі ў склад Савецкай Беларусі, з другой паловы снежня 1918 года тэрыторыя была занята Чырвонай Арміяй, з 27 лютага 1919 года — у ЛітБел ССР. Пасля польска-літоўскіх баёў і падпісання пагаднення паміж Польшчай і Літвой у 1919 годзе Салакі апынуліся ў складзе Літвы. З 1940 года ў Літоўскай ССР. У часы Другой сусветнай вайны з чэрвеня 1941 да 1944 года мястэчка было пад акупацыяй Германіі.

З 1990 года ў складзе адноўленай незалежнай Літвы.

## Насельніцтва 
### Дэмаграфія 
* **XIX стагоддзе**: ~1890 год — 1083 чал.
* **XXI стагоддзе**: 2011 год — 519 чал.

## Славутасці 
* Капліца Святога Яна Непамука (1930)
* Касцёл Найсвяцейшай Дзевы Марыі (1911)
* Могілкі татарскія

## Галерэя 

Salako sen., Lithuania - panoramio (19).jpg|Касцёл
Koplyčia Salake.jpg|Капліца
Grazutes reg park lank centras10.jpg|Старая камяніца
Salakas, Lithuania - panoramio (108).jpg|Стары драўляны будынак

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі
Крушэнне цягніка «Вільня — Мінск» на перагоне «Радашковічы — Заслаўе»

**Крушэнне цягніка «Вільня — Мінск» на перагоне «Радашковічы — Заслаўе»** здарылася 5 кастрычніка 1919 года.

## Гістарычны кантэкст 
У кастрычніку 1919 г. тэрыторыя, на якой адбылася катастрофа і Мінск знаходзіліся пад кантролем польскай арміі. Падзея адбылася падчас вайны Савецкай Расіі з Польшчай, таму яна не атрымала маштабнага асвятлення.

## Падзеі 5 кастрычніка 1919 года 
Частка інфармацыі запісана са слоў сведак трагедыі. Паводле звестак газеты «Мінскі кур’ер», стрэлачнік у Радашковічах памылкова накіраваў цягнік, які вёз вайскоўцаў і цывільных пасажыраў з Вільні ў Мінск на другі пуць, дзе цягнік рэзка пайшоў са схілу і зваліўся з чыгуначнага мосту паміж Радашковічамі і Заслаўем. У выніку аварыі загінулі на месцы 23 чалавекі, і каля 100 атрымалі раненні. Параненых эвакуіравалі на двух санітарных цягніках у Мінск і Маладзечна, у Мінску 55 параненых размясцілі ў польскім ваенным шпіталі

2 мая 1977 года паблізу месца катастрофы адбылася яшчэ адна буйная чыгуначная катастрофа.

Катэгорыя:Падзеі 5 кастрычніка
Катэгорыя:Кастрычнік 1919 года
Катэгорыя:1919 год у Беларусі
Катэгорыя:Гісторыя Мінскай вобласці
Катэгорыя:Транспартныя катастрофы ў Беларусі
Сеніцкая вуліца (Мінск)

**Сенніцкая вуліца** — вуліца ў Кастрычніцкім раёне Мінска побач са старым аэрапортам.

## Славутасці вуліцы 
* Гарадская гінекалагічная бальніца;
* Стадыён БДПУ.

## Аварыя ПС-7 ў раёне вуліцы ў 1941 г 
21 мая 1941 года раніцай на самалёце ПС-7 выконваў трэніровачны палёт начальнік Беларускай авіягрупы Грамадзянскага паветранага флоту Махін. У час другога самастойнага палёту праз недакладны разлік ён рашыў ісці на другі круг. На вышыні каля 50 м пілот дадаў абароты матораў і пачаў нармальна ісці на другі круг. Праляцеўшы каля 300 м, самалёт пачаў рыскаць налева і направа з вялікім кабрыраваннем і быў энергічна адціснуты са стратай 15-20 м вышыні. Потым самалёт рэзка пачаў заварочвацца налева, але быў таксама рэзка выведзены з гэтага становішча і пайшоў уверх з вялікім вуглом. Пры гэтым наступіла страта хуткасці, самалёт зваліўся на левае крыло, перайшоў на нос і стукнуўся вобземлю на раллі ў раёне вул. Сеніцкай недалёк ад аэрапорта. Махін атрымаў цяжкія раненні і памёр праз 7 гадзін.

Асноўнай прычынай катастрофы лічыцца памылка ў тэхніцы пілатавання начальніка Беларускай авіягрупы ГВФ Махіна, які не лятаў раней на двухматорных самалётах і быў няпэўным, ідучы на другі круг. Ён пачаў прыводзіць стабілізатар у адмоўнае становішча замест станоўчага, што прывяло да немагчымасці прадухіліць страту хуткасці. Ускоснай прычынай стала неналежная падрыхтоўка трэніровачнага палёту.

## Спасылкі 
* Сенніцкая вуліца на сайце Аto.by
* Архітэктура Сеніцкай вуліцы ў базе Photobuildings
* Сенніцкая вуліца на здымках 2025 г.

Катэгорыя:Вуліцы Мінска
Катэгорыя:Кастрычніцкі раён (Мінск)
Костшын-над-Одрай

**Костшын-над-Одрай** (,  — **Кюстрын**) — горад на захадзе Польшчы на рацэ Одра. Размешчаны за 480 км на захад ад Варшавы, за 45 км на паўднёвы захад ад Гожава Велькапольскага і за 90 км на ўсход ад цэнтра Берліна (знаходзіцца каля самай мяжы з Германіяй, ад якой аддзелены ракой Одра). Уваходзіць у склад Гажоўскага павета Любушскага ваяводства, утварае гарадскую гміну. Чыгуначная станцыя. Займае плошчу 46,14 км². Насельніцтва 17,9 тыс. чалавек.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
*