open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
RDS

**RDS** — гэта група дарожна-будаўнічых кампаній, заснаваная ў 2005 годзе як інвестыцыйная група «Рост» для будаўніцтва жылля і камерцыйнай нерухомасці. Ён уключаны ў ТОП-3 дарожных кампаній Украіны па аб'ёме (прабегу) дарог, пабудаваных. Галоўны офіс знаходзіцца ў Адэсе.

Асноўныя напрамкі дзейнасці — праектаванне, будаўніцтва, рэканструкцыя, капітальны рамонт дарог, інфраструктурных збудаванняў, утрыманне дарог, будаўніцтва ўзлётна-пасадачных палас.

## Гісторыя 
Кампанія была заснавана ў 2005 годзе як інвестыцыйная група «Рост» для будаўніцтва жылля і камерцыйнай нерухомасці, але ў тым жа годзе кампанія пачала інвеставаць у будаўніцтва дарог і атрымала назву «Ростдорстрой».

У рамках пашырэння і выхаду на еўрапейскі рынак група дарожна-будаўнічых кампаній «Ростдорстрой» у 2019 годзе змяніла назву на RDS.

Уладальнікі групы кампаній RDS з'яўляюцца Юрый Шумахер і Яўген Канавалаў.

У групу кампаній «РДС» уваходзяць ТАА «Ростдорстрой» і ПП «Кіеўшляхбуд». Група кампаній працуе ў 9 рэгіёнах Украіны: Кіеве, Палтаве, Чаркасах, Кропіўніцкім, Мікалаеве, Херсоне, Адэсе, Вінніцы, Луганску і ў гарадах Кіеў і Адэса. Вытворчыя базы RDS размешчаны ў кожнай з гэтых абласцей. У актывы кампаніі ўваходзяць асфальтабетонныя і цэментныя заводы, лабараторыі, парк транспартных сродкаў. Колькасць супрацоўнікаў складае больш за 2 тысячы.

Група кампаній RDS з’яўляецца сузаснавальнікам Нацыянальнай асацыяцыі дарожнікаў Украіны (NAPA).

Катэгорыя:Кампаніі Украіны
Катэгорыя:Арганізацыі, заснаваныя ў 2005 годзе
Хрыстос Збавіцель (абраз з Будчы)

**Хрыстос Збавіцель** — абраз з Юраўскай царквы ў в. Будча Ганцавіцкага раёна Брэсцкай вобласці, які датуецца 1736 годам. Захоўваецца ў калекцыі Музея старажытнабеларускай культуры ( ). Памер абраза — .

## Апісанне 
У адрозненне ад больш пашыранай іканаграфіі, дзе Хрыстос прадстаўляецца франтальна, тут ён паказаны ў ракурсе. Жэст правай рукі, якая ўказвае ўгору, ўзмоцнены накіраваным туды ж позіркам вачэй, што таксама з’яўляецца даволі рэдкім спосабам паказу Хрыста, звычайна ён «глядзіць» наперад перад сабой — на гледача. Па ніжнім краі жывапіснага палатна змешчаны
надпіс на лацінскай мове: «MDCCXXXVI JESUS Amabilis benedicit. / Ren. GG. SL.» Першыя літары ў гэтым тэксце — дата (1736), сярэднія — крылаты выраз на латыні, а апошнія, верагодна, — абрэвіятура невядомага мастака.

## Літаратура 
* Галіна Флікоп-Світа. Датаваныя абразы XVII—XVIIІ стст. У зборах Музея старажытнабеларускай культуры Цэнтра даследаванняў беларускай культуры, мовы і літаратуры Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі. // Волинська ікона: дослідження та реставрація. Науковий збірник. Випуск 24. 2018

Катэгорыя:Абразы Беларусі
Катэгорыя:Музей старажытнабеларускай культуры
Катэгорыя:Будча
Катэгорыя:Ісус Хрыстос у жывапісе
Катэгорыя:1736 год у Беларусі
Катэгорыя:Карціны 1736 года
Кастэла

**Кастэла** (*Hemigrammus hyanuary*) — від рыб сямейства .

## Арэал 
Сустракаюцца ў басейне Амазонкі ў Бразіліі і Перу.

## У акварыумістыцы 
Акварыумны від.

## Спасылкі 
* https://www.aqua-fish.net/fish/january-tetra
* Costello Tetra Fact Sheet

Катэгорыя:Харацыніды
Катэгорыя:Рыбы Паўднёвай Амерыкі
Катэгорыя:Акварыумныя рыбы
Іракская калода

**Іракская калода** (іншыя назвы: , *калода смерці*) — вядомая камбінацыя ігральных карт, выкананая ў выглядзе партрэтаў іракцаў, якія адшукваліся адміністрацыяй ЗША. Выкарыстоўвалася на працягу Іракскай вайны для пошуку звергнутых іракскіх лідараў.

Яшчэ задоўга да вайны ў кастрычніку 2002 года адміністрацыя ЗША склала спіс асабліва небяспечных кіраўнікоў Ірака, так званы «брудны тузін». У яго былі ўключаны дыктатар Садам Хусейн і 11 найбольш бліжэйшых яго паплечнікаў. Практычна ўсе яны ўзначальвалі ўзброены супраціў на пачатковым этапе акупацыі.

Пасля заканчэння вайны Цэнтральнае камандаванне арміі ЗША выпусціла спіс былых іракскіх лідараў у форме калоды ігральных карт. На картах змешчаны фотаздымкі кіраўнікоў ураду Садама Хусейна, пазначаны іх імёны і пасады. Звергнутым іракскім кіраўнікам было адведзена сваё месца і свая масць: Садам — туз пік, яго сыны Кусей і Удэй — тузы крэсцяў і чарвякоў адпаведна і гэтак далей да канца калоды. На двух джокерах пералічаны іракскія воінскія званні. А на апошняй карце красуецца лагатып РУМА.

Іракская калода была афіцыйна прадстаўлена 11 красавіка ў штабе Цэнтральнага камандавання ЗША ў Катары. Адразу пасля гэтага карты з’явіліся на сайце Цэнтральнага камандавання, прычым было спецыяльна паказана, што яны «не падлягаюць продажы і дыстрыбуцыі». Тым не менш праз два тыдні «неафіцыйныя» карты, якія нічым не адрозніваліся ад «вайсковых», хіба толькі без эмблемы DIA, сталі прадавацца ў сетцы, прычым на інтэрнэт-аўкцыёне eBay іх кошт даходзіў да 50 і нават 100 долараў ЗША за калоду.

Па словах былога намесніка міністра абароны ЗША Пола Вулфавіца, улады ЗША прызнавалі, што пагрозу для Ірака ўяўляюць не толькі намаляваныя на картах людзі, але калоду было неабходна выпусціць, каб абезгаловіць супраціў.

Катэгорыя:Вайна ў Іраку
Катэгорыя:Ігральныя карты
Катэгорыя:З’явіліся ў 2003 годзе
Краснікі (Рослаўльскі раён)

**Краснікі** () — вёска ў Рослаўльскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Любаўскага сельскага паселішча.

## Гісторыя 
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Краснікі абвяшчаліся часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.

У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з жніўня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.

З 2004 па 2019 год у складзе Кастыроўскага сельскага паселішча.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Рослаўльскага раёна
Прэстыж (фільм)

«**Прэстыж**» () — мастацкі фільм 2006 года рэжысёра Крыстафера Нолана. Галоўныя ролі ў фільме выканалі Х’ю Джэкман, Крысціян Бейл, Майкл Кейн, Скарлет Ёхансан, Рэбека Хол, Эндзі Серкіс, Дэвід Боўі.

## Сюжэт 
Лондан, XIX стагоддзе. Два маладыя ілюзіяністы, Альфрэд Бордэн і Роберт Анджэр, толькі пачынаюць сваю кар’еру на тэатральных падмостках. Падчас аднаго з небяспечных трукаў гіне жонка Анджэра, і той абвінавачвае ў яе смерці Бордэна. З гэтага моманту пачынаецца супрацьстаянне двух артыстаў, кожны з якіх імкнецца не толькі адпомсціць калегу, але і стаць фокуснікам нумар адзін. І дзеля сваёй мэты яны не спыняцца ні перад чым.

## Узнагароды 
Паводле інфармацыі сайта «*Internet Movie Database*» фільм быў адзначаны 6 кінаўзнагародамі і яшчэ 40 намінацыямі.

## Зноскі 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Фільмы-драмы 2006 года
Катэгорыя:Фільмы-трылеры 2006 года
Катэгорыя:Фільмы Вялікабрытаніі 2006 года
Катэгорыя:Фільмы ЗША 2006 года
Катэгорыя:Фільмы-драмы Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Фільмы-драмы ЗША
Катэгорыя:Фільмы-трылеры Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Фільмы-трылеры ЗША
Катэгорыя:Фільмы на англійскай мове
Катэгорыя:Экранізацыі раманаў
Катэгорыя:Фільмы Крыстафера Нолана
Катэгорыя:Фільмы кампаніі Warner Bros.
Яўген Іванавіч Радзецкі

**Яўген Іванавіч Радзецкі** (нар. , в. Яблынка Талачынскага раёна) — беларускі савецкі партыйны дзеяч.

## Біяграфія 
Скончыў Беларускую сельскагаспадарчую акадэмію (1956), Вышэйшую партыйную школу пры ЦК КПСС (1974).

З 1956 года працаваў у Полацкім раёне, з 1959 года — у Віцебскім абласным меліярацыйным трэсце, з 1960 года — у Віцебскім абкаме КПБ.

З 1965 года — начальнік Лепельскага раённага вытворчага ўпраўлення сельскай гаспадаркі.

З 1967 года — першы сакратар Сенненскага райкама КПБ, з 1976 — у ЦК КПБ.

З 1977 года — сакратар, з 1978 — другі сакратар Віцебскага абкама КПБ.

Быў членам Рэвізійнай камісіі КПБ (1976—1981), членам ЦК КПБ (1981—1990), членам Кантрольнай камісіі КПБ (1990—1991)

Дэпутат Вярхоўнага Савета БССР у 1980—1996 гадах (з 1991 года — Рэспублікі Беларусь).

## Літаратура 
* Фалей, Е. С. Радецкий Евгений Иванович / Е. С. Фалей // Регионы Беларуси : энциклопедия : в 7 т. / редкол.: Т. В. Белова [и др.]. — Минск : БелЭн імя П. Броўкі, 2011. — Т. 2 : Витебская область : в 2 кн. — Кн. 2. — С. 392.

Катэгорыя:Першыя сакратары райкамаў КПБ
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета БССР 10-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета БССР 11-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета Рэспублікі Беларусь 12-га склікання
Катэгорыя:Сакратары Віцебскага абкама КПБ
Катэгорыя:Другія сакратары Віцебскага абкама КП Беларусі
Катэгорыя:Члены ЦК КПБ
Святы Антоній Падуанскі (абраз, 1738)

**Святы Антоній Падуанскі** — абраз, які датуецца 1738 годам. Захоўваецца ў калекцыі Музея старажытнабеларускай культуры ( ).

## Апісанне 
Надпіс на ім быў змешчаны часткова на палатне (верхні радок), а часткова (ніжні радок) на раме. Пры рэстаўрацыі рама была дэманціравана, а таму тэкст з датай «Anno Domini 1738» не захаваўся. На палатне застаўся надпіс, які толькі ўказвае на змест выявы «ST. ANTONIVS PADVA».

У зборах Нацыянальнага мастацкага музея Беларусі маецца іканаграфічны аналаг з царквы в. Мірацічы, напісаны ў той жа перыяд — у 1744 г. Абодва абразы, відавочна, выконваліся паводле агульнай першакрыніцы.

## Літаратура 
* Галіна Флікоп-Світа. Датаваныя абразы XVII—XVIIІ стст. У зборах Музея старажытнабеларускай культуры Цэнтра даследаванняў беларускай культуры, мовы і літаратуры Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі. // Волинська ікона: дослідження та реставрація. Науковий збірник. Випуск 24. 2018

Катэгорыя:Абразы Беларусі
Катэгорыя:Музей старажытнабеларускай культуры
Катэгорыя:Карціны 1738 года
Катэгорыя:Антоній Падуанскі
Міхаіл Аляксандравіч Кілачыцкі

**Міхаіл Аляксандравіч Кілачыцкі** (, в. Алешкаўка Лоеўскага раёна — ) — беларускі настаўнік. Заслужаны настаўнік БССР.

## Біяграфія 
Скончыў 3 курсы Гомельскага педінстытута (1946). У час Вялікай Айчыннай вайны курсант Тамбоўскага пяхотнага вучылішча, прымаў удзел у абароне Масквы. Пасля ранення дэмабілізаваны. У 1942—1944 гадах у школах Краснаярскага края: выкладчык, дырэктар. З 1944 года ў Беларусі: выкладчык Бывалаўскай НСШ Лоеўскага раёна (1945), інспектар Ашмянскага раёна (1946), выкладчык Ашмянскага педвучылішча (1946—1957), выкладчык беларускай мовы і літаратуры, завуч школы-інтэрната (1957—1984).

Дэлегат Усесаюзнага з’езда настаўнікаў (1968).

## Узнагароды 
Ганаровае званне «Заслужаны настаўнік Беларусі» прысвоена ў 1968 годзе. Узнагароджаны медалямі «За доблесную працу. У азнаменаванне 100-годдзя з дня нараджэння У. І. Леніна», «Ветэран працы», значком «Выдатнік народнай асветы».

## Літаратура 
* Кілачыцкі Міхаіл Аляксандравіч // Краязнаўчы каляндар Ашмяншчыны на 2015 год / склад. Г. У. Палубінская.-Ашмяны, 2015. — С. 37.
* Кілачыцкі Міхаіл Аляксандравіч // Памяць: гіст.-дакум. хроніка Ашмянскага раёна. — Мн.: БЕЛТА, 2003. — С. 562.

Катэгорыя:Удзельнікі Вялікай Айчыннай вайны
Хрыстос Збавіцель (абраз з Махро)

**Хрыстос Збавіцель** — абраз з царквы Свв. Пятра і Паўла ў в. Махро Іванаўскага раёна Брэсцкай вобласці, які датуецца 1739 годам. У 1981 годзе твор паступіў у калекцыю Музея старажытнабеларускай культуры ( ). Памер абраза — .

## Апісанне 
Абраз напісаны на дошцы тэмпернымі фарбамі. На іконе Ісус прадстаўлены франтальна ў поўны рост са сферай у левай руцэ, якая ўвасабляе сабой зямны свет. На адваротным баку дошкі ў верхняй частцы змешчаны надпіс на польскай мове: *«Rku 1739 mesoca wrzesnia / dna :10: m: g: w:»*. Акрамя дакладнага часу стварэння з указаннем дня і месяца (10 верасня) аўтар, відавочна, пакінуў свае ініцыялы, якія патрабуюць расшыфроўкі.

Адрэстаўравана А. Шпунтам, П. Журбеем.

## Літаратура 
* Галіна Флікоп-Світа. Датаваныя абразы XVII—XVIIІ стст. У зборах Музея старажытнабеларускай культуры Цэнтра даследаванняў беларускай культуры, мовы і літаратуры Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі. // Волинська ікона: дослідження та реставрація. Науковий збірник. Випуск 24. 2018

Катэгорыя:Абразы Беларусі
Катэгорыя:Музей старажытнабеларускай культуры
Катэгорыя:Махро
Катэгорыя:Ісус Хрыстос у жывапісе
Катэгорыя:1739 год у Беларусі
Катэгорыя:Карціны 1739 года
Кухнаўшчынскі сельсавет

**Ку́хнаўшчынскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Юравіцкага раёна Мазырскай акругі. Цэнтр — вёска Кухнаўшчына.

Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года сельсавет у складзе Юравіцкага раёна Рэчыцкай акругі БССР. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Мазырскай акругі. 10 лістапада 1927 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Кажушкаўскага (Кажушкінскага) сельсавета.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / А.И. Карпачева и др. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Т. 1: (1917―1941 гг.). — Мн., «Беларусь», 1985. — 390 с.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Юравіцкага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1926 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1927 годзе
Спіс захворванняў капусты

Гэты артыкул — спіс захворванняў , згрупаваных па ўзбуджальніку.

## Бактэрыяльныя захворванні 
## Грыбковыя захворванні 
## Вірусныя захворванні 
## Захворванні рознага генезу 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Кила, фузариоз и другие болезни капусты — причины, симптомы, меры борьбы и профилактики  

Капуста
Капуста
Катэгорыя:Капуста
Адам Шульга

**Адам Шульга** — дудар з трупы Ігната Буйніцкага. Гады дзейнасці (1907—1913). Імаверна нарадзіўся ў вёсцы Скрыпшчына на Глыбоччыне, а пахаваны ў Празароках. 

Вядома, што ў класічны склад капэлы трупы Ігната Буйніцкага ўваходзілі тры музыкі: дудар (Адам Шульга), скрыпач (Франак Голер) і цымбаліст (Ян Голер).

«*Музыкаў нас траіх было — Адам Шульга, дудар, мой брат Франак на скрыпцы іграў і я на цымбалах. Ну і яшчэ восем танцораў — Буйніцкі са сваімі трыма дочкамі і гімназісты з Дзісны — хлопец і тры дзеўкі… Мы са сваімі выкрэнтамі паўсвету аб’ездзілі — два разы ў Пецярбургу былі, у Варшаве, у Вільні*». З гэтай гутаркі відавочна, якім быў асноўны рэпертуар трупы: «*У Буйніцкага танцавалі найбольш скочныя танцы — „Лявоніху“, „Качана“, „Мяцеліцу“, „Ваўчка“. Яны танцавалі і падпявалі самі сабе, а мы, музыкі, таксама памагалі пець*».

Адам Шульга выступаў з тэатрам Ігната Буйніцкага ў Вільні, Варшаве і Пецярбургу. Захаваліся фотаздымкі на якіх прысутнічае дудар.

Але перад выступамі ў Пецярбургу трупа Буйніцкага у 1911 годзе паспела захапіць таксама і мінскую публіку. Язэп Дыла пісаў: 

 
Імаверна, што дуда, выяву якой выкарыстаў у сваёй публікацыі «Белорусский сборник» (Вільня, 1912) беларускі этнограф, фалькларыст і археолаг Еўдакім Раманавіч Раманаў, была дудой Адама Шульгі. Пра гэта сведчыць тое, што дуда гэтая вельмі падобная да так званай дуды Ігната Буйніцкага, якая была падорана Людаміру Міхалу Рагоўскаму, а пасля апынулася ў зборах беларускага музея Івана Луцкевіча ў Вільні. Пасля гвалтоўнай ліквідацыі музея перайшла ў фонды аднаго з літоўскіх музеяў. Здабленні адной і другой дуды зробленыя ў тых самых месцах і маюць вельмі падобныя ўзоры. Падобныя таксама памеры, прапорцыі і форма меха. Магчыма, абодва інструменты зрабіў адзін майстар. На сувязь з тэатрам Буйніцкага і Адам Шульгом указвае таксама паходжанне дуды з Дзісенскага павета. Сам Раманаў пісаў у сваёй публікацыі, што ўжо ў той час было нялёгка знайсці цікавы інструмент. Больш за тое, Раманаў прымаў удзел у беларускіх вечарынах, у якіх з 1910 года актыўны ўдзел прымала трупа Ігната Буйніцкага і дудар Адам Шульга.

Ад дудара Адама Шульгі была запісаная мелодыя «Чы-чы, чы-чы, верабей…». Запіс быў апублікаваны ў «Дзіцячым сьпеўніку» Антона Грыневіча ў 1925 годзе ў Вільні. Гэтая мелодыя лічыцца неафіцыйным гімнам фэсту Дударскі рэй.

Даты і месцы нараджэння і смерці Адама Шульгі невядомыя. Памяць пра музыку захоўваецца ў зборах Глыбоцкай цэнтральнай бібліятэкі і Глыбоцкага гісторыка-краязнаўчага музея. Памяць пра дудара ўшанавалі ўдзельнікі першага міжнароднага фэсту дударскіх рэгіёнаў Дударскі рэй у 2017 годзе.

Катэгорыя:Асобы
Катэгорыя:Дудары Беларусі
Катэгорыя:Нарадзіліся ў XIX стагоддзі
Катэгорыя:Памерлі ў XX стагоддзі
Галіна Раманаўна Кадырка

**Галіна Раманаўна Кадырка** (нар. , в. Обаль Шумілінскага раёна — ) — беларускі педагог, Заслужаны настаўнік БССР.

## Біяграфія 
Скончыла Ашмянскае педагагічнае вучылішча (1947). У 1947—1984 гадах працавала настаўніцай пачатковых класаў Жупранскай СШ.

## Узнагароды 
Ганаровае званне «Заслужаны настаўнік Беларусі» прысвоена ў 1971 годзе. Узнагароджана медалём «За доблесную працу. У адзначэнне 100-годдзя з дня нараджэння У. І. Леніна» (1970).

## Літаратура 
* Вызначыліся працай : заслужаны настаўнік. Кадырка Галіна Раманаўна // Памяць: Гіст.-дакум. хроніка Ашмянскага раёна. — Мн.: БЕЛТА, 2003. — С. 562.
* Кадырка Галіна Раманаўна (1924—2006) // Краязнаўчы каляндар Ашмяншчыны на 2014 год / склад. Г. У. Палубінская.— Ашмяны, 2014. — С. 21.
Маці Божая Будслаўская (абраз з Глыбокага)

**Маці Божая Будслаўская** — абраз з г. Глыбокае Глыбоцкага раёна Віцебскай вобласці, які датуецца 1738 годам. Захоўваецца ў калекцыі Музея старажытнабеларускай культуры ( ). Памер абраза — .

## Апісанне 
У кнізе паступленняў МСБК ахарактарызаваны проста як «Божая Маці Адзігітрыя» без удакладнення іканаграфічнага зводу, аднак ужо ў альбомах помнік публікаваўся як «Божая Маці Будслаўская». Адрэстаўраваны Л. Брагілеўскай.

Абраз напісаны на палатне алейнымі фарбамі, змешчаны ў драўляную раму, якая па даўжыні большая за падрамнік. Прастору паміж ніжняй планкай рамы і непасрэдна жывапісным палатном запаўняе нешырокая драўляная дошчачка, на якой і змешчаны надпіс з датай на лацінскай мове: «S. MARIA MATER DEI. Anno 1738». Названы іканаграфічны звод выявы Багародзіцы з’яўляецца не вельмі пашыраным, нягледзячы на тое, што цудадзейная першакрыніца здаўна шануецца сярод вернікаў як «ласкавая». Яе спісы і былі найбольш распаўсюджаны ў ваколіцах, недалёка ад Будслава, пра што сведчыць і дадзены твор з Глыбокага. Абраз з’яўляецца адзіным сярод абразоў іканаграфіі «Божая Маці Будслаўская», які цяпер захоўваецца ў музеях Беларусі.

## Літаратура 
* Галіна Флікоп-Світа. Датаваныя абразы XVII—XVIIІ стст. у зборах Музея старажытнабеларускай культуры Цэнтра даследаванняў беларускай культуры, мовы і літаратуры Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі // Волинська ікона: дослідження та реставрація. Науковий збірник. Випуск 25, 2018. С. 163—172.

Катэгорыя:Абразы Беларусі
Катэгорыя:Музей старажытнабеларускай культуры
Катэгорыя:Глыбокае
Катэгорыя:Ісус Хрыстос у жывапісе
Катэгорыя:Выявы Дзевы Марыі
Катэгорыя:1738 год у Беларусі
Катэгорыя:Карціны 1738 года
Луня

**Луня** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Алег Луня (нар. 1997) — беларускі гандбаліст.
* Міхаіл Іосіфавіч Луня (1928—2010) — беларускі педагог, Заслужаны настаўнік БССР.
Міхаіл Іосіфавіч Луня

**Міхаіл Іосіфавіч Луня** (, в. Пескаўцы Лідскага раёна — ) — беларускі настаўнік, Заслужаны настаўнік БССР.

## Біяграфія 
Скончыў Гродзенскі педагагічны інстытут імя Я. Купалы (1953). У 1953—1962 гадах выкладаў матэматыку ў СШ № 1 г. Ашмяны, у 1962—1969 гадах намеснік дырэктара гэтай школы па вучэбна-выхаваўчай рабоце.

Ганаровае званне «Заслужаны настаўнік БССР» прысвоена ў 1967 годзе. Узнагароджаны медалямі, нагруднымі знакамі.

## Літаратура 
* Луня Міхаіл Іосіфавіч // Краязнаўчы каляндар Ашмяншчыны на 2018 год / склад. Г. У. Палубінская. — Ашмяны, 2017. — С. 21.
* Луня Міхаіл Іосіфавіч // Памяць: гіст.-дакум. хроніка Ашмянскага раёна. — Мн.: БЕЛТА, 2003. — С. 562.

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Лідскім раёне
Юрый Георгіевіч Лопух

**Юрый Георгіевіч Лопух** (нар. , в. Горная Рута Карэліцкага раёна) — беларускі матагоншчык. Майстар спорту СССР (1984), майстар спорту міжнароднага класа (1987).

## Біяграфія 
Скончыў сярэднюю школу № 3 г. Ашмяны (1981). У 1983—1991 гадах праходзіў вайсковую службу ў спартыўных клубах арміі ў Мінску і Групе савецкіх войскаў у Германіі. Пасля вяртання ў Ашмяны працаваў трэнерам па мотаспорце ў ПТВ № 192. З 1994 годзе працуе ў закрытым акцыянерным таварыстве «Аграсакрат-Інтэрнэйшанал», заснавальнік таварыства.

## Літаратура 
* Лопух Юрый Георгіевіч (1964) // Краязнаўчы каляндар Ашмяншчыны на 2014 год / склад. Г. У. Палубінская.— Ашмяны, 2014. — С. 28.
* Спартыўны гонар Ашмяншчыны. Лопух Васілій Георгіевіч // Памяць: Гіст.-дакум. хроніка Ашмянскага раёна. — Мн.: БЕЛТА, 2003. — С. 583.

Катэгорыя:Матагоншчыкі Беларусі
Катэгорыя:Постаці Ашмян
Георгій Канстанцінавіч Нацэўскі

**Георгій Канстанцінавіч Нацэўскі** (, г. Днепрадзяржынск Днепрапятроўскай вобласці — ) — беларускі настаўнік, Заслужаны настаўнік БССР.

## Біяграфія 
Скончыў Беларускі дзяржаўны інстытут народнай гаспадаркі імя Куйбышава (1955). Працаваў выкладчыкам у Ашмянскім сельскагаспадарчым тэхнікуме (1955—1991). Жыў у Ашмянах.

## Узнагароды 
Ганаровае званне «Заслужаны настаўнік БССР» прысвоена ў 1973 годзе. Узнагароджаны медалямі, знакам «За выдатныя поспехі ў сярэдняй спецыяльнай адукацыі» (1989).

## Літаратура 
* Нацэўскі Георгій Канстанцінавіч // Краязнаўчы каляндар Ашмяншчыны на 2016 год / склад. Г. У. Палубінская.-Ашмяны, 2016. — С. 30.
* Нацэўскі Георгій Канстанцінавіч // Памяць: гіст.-дакум. хроніка Ашмянскага раёна/ рэдкал.: Г. К. Кісялёў [і інш.]. — Мн.: БЕЛТА, 2003. — С. 562—563. (Вызначыліся працай. Заслужаны настаўнік).

Катэгорыя:Постаці Ашмян
Катэгорыя:Выкладчыкі Ашмянскага дзяржаўнага аграрна-эканамічнага каледжа
Кіла (захворванне раслін)

у]]
**Кіла** — захворванне капусты і іншых крыжакветных, якое выклікаецца відам пратыстаў .

Кіла — адно з найбольш распаўсюджаных і небяспечных захворванняў культурных і дзікіх крыжакветных раслін. Паражае каранёвую сістэму капусты, радыскі, рэдзькі, гарчыцы, а таксама , ,  і інш На каранях утвараюцца нарасты рознай велічыні, дыяметрам да 10 см, якія складаюцца з гіпертрафаванай тканкі расліны. Пасля яны пачынаюць гнісці і разбурацца; акрамя таго, памяншаецца колькасць каранёвых валасінак. У выніку каранёвая сістэма развіваецца слаба, расліна не можа паглынаць ваду ў дастатковай колькасці, яго рост запавольваецца. Разам з тым вонкава яна часта выглядае здаровай, і выявіць хваробу можна толькі пры аглядзе каранёў.

Кіла часцей узнікае ва ўмовах кіслай глебы і высокай вільготнасці. Спелыя плазмодыі ўзбуджальніка распадаюцца на споры і прарастаюць у рухомыя амёбоіды, якія затым пранікаюць у карані раслін. Споры здольныя захоўвацца ў глебе ад чатырох да сямі гадоў. Разносяцца дажджавымі чарвякамі, насякомымі, токам вады, прыладамі апрацоўкі глебы і г. д.

Хвароба шырока распаўсюджаная і наносіць вялікі ўрон. Меры барацьбы — выкарыстанне ўстойлівых сартоў, абеззаражанне глебы і вапнаванне кіслых глеб, севазварот, папярэдняе высяванне індыкатарных раслін для праверкі грунту на інфекцыю, апрацоўка каранёў расады хімічнымі сродкамі, выбракоўванне паражаных раслін на стадыі расады, знішчэнне пустазелля і раслінных рэшткаў.

## Літаратура 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Захворванні раслін
Катэгорыя:Захворванні капуставых
Пархімовіч

**Пархімовіч** — беларускае прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Віталь Міхайлавіч Пархімовіч (1943—1995) — беларускі спартсмен і трэнер (стралковы спорт, стральба кулявая), заслужаны майстар спорту СССР
* Сямён Пятровіч Пархімовіч (1912—1998) — заслужаны настаўнік прафесійна-тэхнічнай адукацыі Беларусі.
* Феалета Фёдараўна Пархімовіч (нар. 1938) — беларускі архітэктар.
* Эдуард Міхайлавіч Пархімовіч (нар. 1937) — беларускі спецыяліст у галіне тэхналогій і машын зварачнай вытворчасці.
Дніпроўскі гуманітарны ўніверсітэт

**Дніпроўскі гуманітарны ўніверсітэт** — украінская прыватная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта, якая знаходзіцца ў Дніпры. 

## Агульная характарыстыка 
Заснаваны 26 мая 2003 года як Днепрапятроўскі гуманітарны ўніверсітэт. У 2003-2011 гадах універсітэт працаваў на матэрыяльнай базе Днепрапятроўскага дзяржаўнага ўніверсітэта ўнутраных спраў. З 2011 года адукацыйны працэс ажыццяўляецца ва ўласным чатырохпавярховым будынку, у якім маюцца канферэнц і актавая залы, лекцыйныя залы і навучальныя аўдыторыі, бібліятэка з чытальнай залай, спартыўная і трэнажорная залы, камп'ютарныя класы з сучасным абсталяваннем і доступам да інтэрнэту, буфет-сталовая і інш. Агульная плошча матэрыяльна-тэхнічнай базы універсітэта складае 12376,8 м2.

Адукацыйны працэс ва ўніверсітэце забяспечваюць 17 дактароў навук, прафесараў і 36 кандыдатаў навук, дацэнтаў. Удзельная вага спецыялістаў з навуковымі ступенямі і званнямі сярод навукова-педагагічных работнікаў складае больш за 75 %. 

Універсітэт акрэдытаваны на ажыццяўленне адукацыйнай дзейнасці ў сферы вышэйшай адукацыі ў адпаведнасці з ліцэнзіяй Міністэрства адукацыі і навукі Украіны для падрыхтоўкі спецыялістаў па спецыяльнасцях «Псіхалогія», «Правазнаўства», «Турызм», «Гатэльна-рэстаранная справа» на першым (бакалаўр) узроўні, другім (магістр) узроўні і па адукацыйна-кваліфікацыйным ўзроўню спецыяліста.

## Структура 
* Юрыдычны факультэт
* Факультэт псіхалогіі
* Факультэт турызму і гатэльна-рэстараннай справы

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт установы 

Катэгорыя:Універсітэты Украіны
Катэгорыя:2003 год ва Украіне
Onnia

**Onnia** — род грыбоў сямейства . Шырока распаўсюджаны род змяшчае пяць відаў.

## Віды 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Гіменахетавыя
Катэгорыя:Роды грыбоў
Уладзімір Піліпавіч Рубацкі

**Уладзімір Піліпавіч Рубацкі** (, г. Ашмяны  — ) — Заслужаны артыст Літоўскай ССР (1959).

## Біяграфія 
Скончыў Ашмянскую гімназію (1932), Віленскае тэхнічнае дарожнае вучылішча, два курсы юрыдычнага факультэта Віленскага ўніверсітэта (1935).

Служыў у польскім войску падхарунжым першага пяхотнага палка. Да 1944 года працаваў у Ашмянах ва ўстановах, звязаных, у асноўным, з будаўніцтвам і эксплуатацыяй дарог. У час нямецкай акупацыі Ашмяншчыны прымаў удзел у барацьбе.

З 1944 года ў Беларускім дзяржаўным ансамблі песні і танца, у Дзяржаўным тэатры оперы і балета, у філармоніі і акадэмічным тэатры оперы і балета Літвы.

Стварыў каля 30 мастацкіх вобразаў, выконваў літоўскія і рускія песні, песні замежных кампазітараў. Асноўныя партыі, выкананыя спеваком: Анегіна, Роберта («Яўген Анегін», «Іаланта» П. Чайкоўскага), Рыгалета, Жэрмона, Яга («Рыгалета», «Травіята», «Атэла» Дж. Вердзі), Дэмана («» А. Рубінштэйна), Сільвія («» Р. Леанкавала) і інш.

## Літаратура 
* Рубацкі Уладзімір Піліпавіч // Краязнаўчы каляндар Ашмяншчыны на 2014 год / склад. Г. У. Палубінская. — Ашмяны, 2014. — С. 18-19.

Катэгорыя:Оперныя спевакі і спявачкі Беларусі
Катэгорыя:Оперныя спевакі і спявачкі Літвы
Зінаіда Канстанцінаўна Скачкоўская

**Зінаіда Канстанцінаўна Скачкоўская** (, в. Граўжышкі, Ашмянскі раён, Віцебская вобласць — ) — беларускі тэатральны дзеяч. Заслужаны работнік культуры БССР (1983). Членаў Беларускага саюза тэатральных дзеячаў.

## Біяграфія 
Пасля сканчэння драматычных курсаў у Мінску працавала ў Беларускім тэатры імя Я.Купалы (у 1932—1945 гадах — актрыса, з 1946 года — памочнік рэжысёра).

У гады Вялікай Айчыннай вайны ў складзе франтавой брыгады. Яе багаты вопыт работы з рэжысёрамі розных школ і кірункаў садзейнічаў дасканаламу арганізацыйна-тэхнічнаму і творчаму працэсу выпуску спектакляў (больш як 100). Сыграла вядучыя ролі ў спектаклях «Велікадушнасць» В. Галаўчынера, «Партызаны» К. Крапівы, «» А. Афінагенава, «Жакерыя» П. Мерымэ і інш.

## Літаратура 
* Скачкоўская Зінаіда Канстанцінаўна // Краязнаўчы каляндар Ашмяншчыны на 2017 год / склад. Г. У. Палубінская. — Ашмяны, 2016. — С. 36.
* Скачкоўская Зінаіда Канстанцінаўна // Памяць: гіст.-дакум. хроніка Ашмянскага раёна / рэдкал.: Г. К. Кісялёў [і інш.]. — Мн.: БЕЛТА, 2003. — С. 571—572). (Нарадзіліся на Ашмяншчыне. Творцы).
* Скачкоўская Зінаіда Канстанцінаўна // Энцыклапедыя літаратуры і мастацтва Беларусі. У 5 т. Т. 5. / рэдкал.: І. п. Шамякін і інш. — Мн.: БелСЭ, 1987. — С. 19.

Катэгорыя:Актрысы тэатра Беларусі
Катэгорыя:Тэатральныя рэжысёры Беларусі
Дзмітрый Альбертавіч Дзёмін

**Дзмітрый Альбертавіч Дзёмін** (, Глыбокае — , Петразаводск) — дудар, выкладчык музыкі, майстар традыцыйных інструментаў з Глыбокага. Унук вядомага Глыбоцкага паэта Алеся Дубровіча. Жыў і працаваў у Карэліі (Расія).

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў горадзе Глыбокае Віцебскай вобласці (Беларусь). У 1982 годзе скончыў ДМШ № 1, у 1986 годзе — аддзяленне духавых і ўдарных інструментаў Віцебскага музычнага каледжа, у 1991 годзе — кафедру духавых і ўдарных інструментаў Петразаводскай дзяржаўнай кансерваторыі па спецыяльнасці «кларнет». Скончыў ПФ ЛОЛГК па спецыянальнасці «кларнет» (клас дацэнта Г. Г. Валена, 1991). З 1989 года працаваў у Петразаводскай кансерваторыі як майстар па настройцы і рамонту музычных інструментаў. З 2003 года выкладаў на кафедры музыкі фіна-вугорскіх народаў.

У якасці выканаўцы Дзмітрый Дзёмін быў удзельнікам шматлікіх творчых калектываў: нацыянальны ансамбль песні і танца Карэліі «Кантэле», фальклорнага тэатра «Карэльская горніца», фолк-групы «Мюлярыт», фолк-групы Sattuma і інш. Прымаў удзел у падрыхтоўцы выданняў, прысвечаных трыдыцыйным інструментам народаў Карэліі. Рабіў дуды, у тым ліку эстонскую дуду — «торупіл», марыйскую дуду — «шувыр», чувашскі «сарнай» і «шапар», шведзкую «сакпіпу», мардоўскую дуду — «оз пувама». Займаўся адраджэннем іншых традыцыйных інструментаў. Рэканструяваў водзкую дуду (дуду народу водзь, важане — невялікі этнас які жыве пад Санкт-Пецярбургам). Пачаў працу па вырабу копіі Глыбоцкай дуды, але праца была перапыненая раптоўнай смерцю майстра. Шматлікія інструменты захоўваюцца ў музейных калекцыях у Карэліі.

Быў удзельнікам і суарганізатарам міжнароднага фэсту дударскіх рэгіёнаў «Дударскі рэй». Удзельнічаў у ім у 2017, 2018 і 2020 гадах. Прадстаўляў традыцыю эстонскай дуды — торупіл.

Трагічна загінуў, выгульваючы сабаку.

Катэгорыя:Дудары Беларусі
Альфонс Браніслававіч Лаўрыновіч

**Альфонс Браніслававіч Лаўрыновіч** (, г. Паставы Віцебскай вобласці — ) — беларускі ўрач, Заслужаны ўрач БССР.

## Біяграфія 
Скончыў Пастаўскую СШ (1951). Пасля заканчэння Мінскага дзяржаўнага медыцынскага інстытута (1957) быў накіраваны на работу ў Гальшанскую ўчастковую бальніцу, у якой працаваў галоўным урачом да 2003 года.

Унёс вялікі ўклад у развіццё медыцыны на сяле ў 1960—1990-х гадах ХХ стагоддзя.

## Узнагароды 
Ганараваны знакамі «Выдатнік санітарнай абароны СССР», «Выдатнік аховы здароўя», «Ганаровы донар СССР», медалём «За доблесную працу ў адзнаменаванне 100-годдзя з дня народзін У. І. Леніна» і імя М. І. Пірагова.

У 1978 годзе прысвоена ганаровае званне «Заслужаны ўрач БССР».

## Літаратура 
* Лабунина, В. Врачи высокого долга [о многолетней деятельности врачей Лавриновичей Гольшанской участковой больницы] / Валентина Лабунина // Ашмянскі веснік — 2012. — 21 красавіка. — С.5.
* Лаўрыновіч Альфонс Браніслававіч // Краязнаўчы каляндар Ашмяншчыны на 2017 год / склад. Г. У. Палубінская.-Ашмяны, 2016. — С. 27.
* Лаўрыновіч Альфонс Браніслававіч// Памяць: гіст.-дакум. хроніка Ашмянскага раёна / рэдкал.: Г. К. Кісялёў [і інш.]. — Мн.: БЕЛТА, 2003. — С. 565. (Вызначыліся працай. Заслужаны ўрач).
* Малашкевич, В. И долг, и призвание: о главвраче Гольшанской больницы А. Б. Лавриновиче / В.Малашкевич // Красное знамя. — 1972. — 17 июня.

Катэгорыя:Постаці беларускай аховы здароўя
Катэгорыя:Постаці Гальшанаў
Сямён Пятровіч Пархімовіч

**Сямён Пятровіч Пархімовіч** (, в. Валасач Пухавіцкага раёна Мінскай вобласці — ) — заслужаны настаўнік прафесійна-тэхнічнай адукацыі Беларусі.

## Біяграфія 
Скончыў Мінскі педагагічны тэхнікум (1931), Горкаўскі сельскагаспадарчы інстытут (1935).

Працаваў аграномам МТС у г.п. Рудзенск Мінскай вобласці. Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны: кіраўнік падпольнай групы, партызан, сакратар Глыбоцкага падпольнага камітэта КПБ. З 1944 года у Глыбоцкім райкаме КПБ, сакратар Полацкага абкама КПБ. З 1955 года ў Ашмянах. У 1956—1972 гадах дырэктар ПТВ № 192.

## Узнагаоды 
У 1970 годзе прысвоена ганаровае званне «Заслужаны настаўнік прафесійна-тэхнічнай адукацыі БССР». Узнагароджаны ордэнамі Леніна, Чырвонай Зоркі, «Знак Пашаны», медалём «Партызану Айчыннай вайны» І ступені, граматай Вярхоўнага Савета БССР (1978), іншымі ўзнагародамі.

## Літаратура 
* Пархімовіч Сямён Пятровіч // Краязнаўчы каляндар Ашмяншчыны на 2017 год / склад. Г. У. Палубінская. — Ашмяны, 2016. — С. 20.
* Пархімовіч Сямён Пятровіч // Памяць: гіст.-дакум. хроніка Ашмянскага раёна / рэдкал.: Г. К. Кісялёў [і інш.]. — Мн.: БЕЛТА, 2003. — С. 563—564. (Вызначыліся працай. Заслужаны настаўнік прафесійна-тэхнічнай адукацыі).

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Пухавіцкім раёне
Катэгорыя:Сакратары Полацкага абкама КПБ
Катэгорыя:Партызаны Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Постаці Ашмян
Генрых Сямёнавіч Яскевіч

**Генрых Сямёнавіч Яскевіч** (нар. , Гродна) — беларускі палітык і дзяржаўны дзеяч.

Дэпутат Вярхоўнага Савета Беларусі 12-га склікання.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 26 студзеня 1941 года ў Гродне.

У 1972 годзе скончыў Вышэйшую партыйную школу ў Мінску. 

Працаваў у 1964—1968 гадах інструктарам абласнога камітэта камсамола, першым сакратаром Краснапольскага райкама камсамола.

У 1972—1980 гадах — на партыйнай рабоце ў Кіраўску, Магілёве, Горках. У 1978 годзе скончыў Беларускую дзяржаўную сельскагаспадарчую акадэмію.

У 1980—1983 гадах — старшыня Горацкага райвыканкама, 1983—1990 гадах — першы сакратар Горацкага гаркама партыі.

У 1990 годзе абраны ў Вярхоўны Савет Беларусі 12-га склікання. Балатаваўся па Дрыбінскай выбарчай акрузе № 295. Галасаваў за прыняцце Закона «Аб забеспячэнні палітычнай і эканамічнай самастойнасці БССР».

У 1990—1995 гадах — намеснік старшыні Магілёўскага абласнога выканаўчага камітэта па сельскай гаспадарцы, у 1995—2002 гадах — намеснік упраўляючага аграбанка г. Магілёва.

У 2003—2008 гадах працаваў старшынёй прафкама РУП «Вучгас БДСГА». Выбіраўся старшынёй каардынацыйнага Савета грамадскіх аб’яднанняў Горацкага раёна.

## Узнагароды 
Узнагароджаны ордэнам «Знак Пашаны» (1988), медалём «За працоўную доблесць» (1978), ганаровымі граматамі Вярхоўнага Савета і Савета Міністраў.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Вержбицкий, Э. Тот самый Яскевич / Э. Вержбицкий // Белорусская нива. — 2003. — 20 ноября.
* Яскевич, Г. «Все, чем занимался, старался делать честно…» : Генриху Семеновичу Яскевичу, председателю профкома РУП «Учхоз БГСХА» — 65 лет / записал П. Детликович // Зямля і людзi. — 2006. — 25 студзеня. — С. 3.
* Яскевич, Г. «Жизнь — это миг, которому не повториться…» : [беседа с бывшим первым секретарем Горецкого райкома КПБ Генрихом Семеновичем Яскевичем] / записал Петр Детликович // Огни над Проней : Горки в лицах / Петр Детликович. — Минск : Белпринт, 2012. — С.224-228.
* Яскевич, Г. Не стареет душа ветерана : [беседа с бывшим первым секретарем Горецкого райкома КПБ, государственным деятелем Генрихом Семеновичем Яскевичем] / беседовал Владимир Зюзькевич // Зямля і людзі . — 2016. — 27 студзеня. — С. 13.
* Яскевич, Г. «Сделать максимум хорошего и полезного людям» : [беседа с ветераном труда, бывшим первым заместителем председателя Могилевского облисполкома, председателем Комитета по сельскому хозяйству и продовольствию 1990-х годов Генрихом Семеновичем Яскевичем] / беседовала Елена Агейчик // Горацкі веснік (Горкі). — 2016. — 6 лютага. — С. 3.

Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета Рэспублікі Беларусь 12-га склікання
Катэгорыя:Старшыні Горацкага раённага выканаўчага камітэта
Катэгорыя:Першыя сакратары райкамаў КПБ
Катэгорыя:Намеснікі старшыні Магілёўскага абласнога выканаўчага камітэта
Анатоль Анатольевіч Янец

**Анатоль Анатольевіч Янец** () — беларускі дзяржаўны служачы. Дэпутат Вярхоўнага Савета Беларусі 12 склікання (1990—1995).

## Біяграфія 
Нарадзіўся 7 жніўня 1950 года ў Друскеніках.

Працаваў на рабочых пасадах розных прадпрыемстваў у Друскеніках і Вільні. У 1969 годзе паступіў у Гродзенскі сельскагаспадарчы інстытут, які скончыў у 1974 годзе.

Працаваў у Бераставіцкім, а затым — у Смаргонскім раёнах. У 1980 годзе быў абраны старшынёй калгаса «50 год СССР». З кастрычніка 1987 года па люты 1995 года працаваў старшынёй Смаргонскага райвыканкама.

4 сакавіка 1990 года абраны дэпутатам Вярхоўнага Савета Беларусі 12 склікання ад Смаргонскай выбарчай акругі № 270. Спачатку — член КПСС, потым — у Дэмакратычным клубе (да 1992 года). Быў членам Планавай і бюджэтна-фінансавай камісіі Вярхоўнага Савета. 26 жніўня 1991 года галасаваў за прыняцце Закона «Аб забеспячэнні палітычнай і эканамічнай самастойнасці БССР». У лістападзе 1991 года быў накіраваны ад Вярхоўнага Савета на вучобу ў Беларускі інстытут правазнаўства.
  
Працаваў кіраўніком філіяла АКБ «Прыёрбанк», дырэктарам па знешнеэканамічных сувязях канцэрна «Праінтэкс», дырэктарам ВЭС ТАА «Дарвес».

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Памяць: гістарычна-дакументальная хроніка Смаргонскага раёна / рэд. кал.: Г. П. Пашкоў (гал. рэд.) і інш.; мастак Э. Э. Жакевіч. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2004. — С. 568.

Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета Рэспублікі Беларусь 12-га склікання
Катэгорыя:Старшыні Смаргонскага раённага выканаўчага камітэта
Катэгорыя:Старшыні калгасаў
Станіслава Станіславаўна Сарока

**Станіслава Станіславаўна Сарока** (нар. ) — ардэнаносец, перадавік сельскагаспадарчай вытворчасці.

## Біяграфія 
З 1957 года працавала ў калгасе імя Пушкіна (калгас імя Леніна). З 1961 года даярка. Дэпутат Вярхоўнага Савета БССР (1975).

Узнагароджана ордэнам Працоўнага Чырвонага Сцяга (1973).

## Літаратура 
* Сарока Станіслава Станіславаўна // Краязнаўчы каляндар Ашмяншчыны на 2017 год / склад. Г. У. Палубінская.-Ашмяны, 2016. — С. 23.
* Сарока Станіслава Станіславаўна // Памяць: гіст.-дакум. хроніка Ашмянскага раёна / рэдкал.: Г. К. Кісялёў [і інш.]. — Мн.: БЕЛТА, 2003. — С. 556. (Вызначыліся працай. Ардэнаносцы).

Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета БССР 9-га склікання
Кілевікі

**Кілевікі** (*Acanthosoma*) — род насякомых сямейства , сустракаецца ў Еўропе, Азіі і Акіяніі. Існуе больш за 20 відаў, апісаных у *Acanthosoma*.

## Віды 
Гэтыя віды належаць да роду *Acanthosoma*:

*  Walker, 1868*
*  Jakovlev, 1880
*  Jakovlev, 1880
* 
*  (Walker, 1868)
* 
*  Jakovlev, 1880
*  (Linnaeus, 1758) (Hawthorn Shieldbug)
*  (Distant, 1900)*
*  Jakovlev, 1880
*  (Distant, 1900)*
*  Walker, 1868*
* 
*  Dallas, 1851*
*  (Distant, 1887)*
*  (Liu, 1980)*
*  Jakovlev, 1880
*  (Distant, 1887)*
* †  Förster, 1891
* †  Piton, 1933
* †  Heer, 1853
* †  Heer, 1853
* †  Heer, 1853

Катэгорыя:Клаповыя
Падліпка

**Падлі́пка** (, ) — вёска ў Шаркаўшчынскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Лужкоўскага сельсавета.

## Гісторыя 
У 1921—1939 гадах вёска ў складзе гміны Язна, пазней у складзе гміны Лужкі Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.

## Насельніцтва 
* 1921 год — 97 жыхароў, 17 двароў.
* 1931 год — 106 жыхароў, 21 двор.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Лужкоўскі сельсавет (Шаркаўшчынскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Шаркаўшчынскага раёна
Прыдняпроўская дзяржаўная акадэмія фізічнай культуры і спорту

**Прыдняпроўская дзяржаўная акадэмія фізічнай культуры і спорту** — украінская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова спартыўна-педагагічнага профілю, якая знаходзіцца ў Дніпры.

## Агульная характарыстыка 
Вучэльня ажыццяўляе падрыхтоўку спецыялістаў па ўзроўнях вышэйшай адукацыі бакалаўра і магістра па спецыяльнасцях «Фізічная культура і спорт», «Фізічнае выхаванне» і «Фізічная тэрапія, эргатэрапія». У адукацыйным працэсе задзейнічаны 13 прафесараў, 67 кандыдатаў навук, дацэнтаў. Павышэнне спартыўнага майстэрства забяспечваюць 3 заслужаныя работнікі фізічнай культуры Украіны, 7 заслужаных трэнераў Украіны, 2 заслужаныя майстры спорту, 2 майстры спорту Украіны міжнароднага класа, 28 майстроў спорту Украіны.

Акадэмія праводзіць падрыхтоўку ў аспірантуры па ступені адукацыі доктара філасофіі, дзейнічае спецыялізаваны вучоны савет, у якім адбываецца абарона дысертацый на суісканне ступені па фізічным выхаванні і спорце. Больш за 100 навукоўцаў з больш як 40 устаноў вышэйшай адукацыі, сярод якіх 5 заслужаных трэнераў Украіны, 4 майстры спорту міжнароднага класа, 15 майстроў спорту Украіны, атрымалі ў акадэміі дыпломы кандыдата навук і доктара філасофіі, у тым ліку больш за 40 аспірантаў і суіскальнікаў з самой акадэміі.

## Матэрыяльная база 
Акадэмія мае ўласную матэрыяльна-тэхнічную базу, якая ўключае: два навучальныя корпусы, спартыўныя комплексы «Славуціч» з закрытым плавальным басейнам і лёгкаатлетычны манеж «Алімп», стадыён, воднаспартыўную базу на Дняпры. Навучальны працэс праводзіцца ў 4 лекцыйных залах, забяспечаных аўдыё- і відэатэхнікай, 47 аўдыторыях, у тым ліку ў 14 метадычных кабінетах. Спартыўнае майстэрства павышаюць у вучэбна-трэніровачных залах спартыўных гульняў, барацьбы, гімнастыкі, бокса, трэнажорнай зале, на футбольным полі.

Агульная плошча памяшканняў складае 33 тыс. м², з іх выкарыстоўваецца ў навучальным працэсе 23 тыс. м², у тым ліку плошча вучэбна-лабараторных памяшканняў (лекцыйныя залы, аўдыторыі, спартыўныя залы, лабараторыі) — 2,5 тыс. м².

Прафесійна-практычная падрыхтоўка ажыццяўляецца ў 9 спартыўных залах агульнай плошчай 3 тыс. м², у лёгкаатлетычным манежы са штучным пакрыццём, у плавальным басейне, на стадыёне з футбольным полем, на воднаспартыўнай базе.

Акадэмія мае студэнцкі інтэрнат кватэрнага тыпу на 500 месцаў. Дыспансерызацыю студэнты праходзяць у камунальнай установе «Абласны ўрачэбна-фізкультурны дыспансер». Медыцынскую дапамогу студэнтам аказвае камунальная ўстанова «Студэнцкая бальніца № 18».

## Структура 
* Факультэт фізічнай культуры і спорту
* Факультэт фізічнага выхавання
* Факультэт фізічнай рэабілітацыі

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт установы

Катэгорыя:1980 год ва Украіне
Катэгорыя:Прыдняпроўская дзяржаўная акадэмія фізічнай культуры і спорту
Тульгавіцкі сельсавет

**Ту́льгавіцкі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Хойніцкага раёна Гомельскай вобласці. Цэнтр — вёска Тульгавічы.

Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года сельсавет у складзе Юравіцкага раёна Рэчыцкай акругі БССР. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Мазырскай акругі. 10 лістапада 1927 года сельсавет узбуйнены, у яго склад увайшла тэрыторыя скасаванага Ломышскага сельсавета. Пасля скасавання акруговага падзелу 26 ліпеня 1930 года ў складзе Юравіцкага раёна БССР. З 8 ліпеня 1931 года ў складзе Хойніцкага раёна. З 20 лютага 1938 года ў складзе Палескай вобласці, з 8 студзеня 1954 года — у складзе Гомельскай вобласці. 8 студзеня 1987 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Кажушкаўскага сельсавета (4 населеныя пункты: вёскі Кажушкі, Навакухнаўшчына, Новапакроўск, Слабада). 28 лістапада 1991 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Дварышчанскага сельсавета.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Хойніцкага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Юравіцкага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1926 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1991 годзе
БКМ-802

**БКМ-802** — паўнізкападлогавы трамвай вытворчасці Белкамунмаш з 2014 года.

## Мадыфікацыі 
* **БКМ-802Е** — мадыфікацыя для Магілёва, Паўладара і Гомеля
* **БКМ-802Е0В** — двухбаковая мадыфікацыя

## Спасылкі 
* АКСМ-802 

Катэгорыя:Трамваі паводле алфавіта
Катэгорыя:Трамваі Белкамунмаш
Вогненны ўзыход Прарока Іллі

**Вогненны ўзыход Прарока Іллі** — абраз з вёскі Латыгава Віцебскай вобласці, напісаны ў 1744 годзе Латыгаўскім майстрам. Захоўваецца ў калекцыі Музея старажытнабеларускай культуры ( ).

## Гісторыя 
Латыгаўскія абразы ў 1898 годзе патрапілі з царквы ў Віцебскае сховішча старажытнасцяў, пасля былі перададзены ў Беларускі дзяржаўны музей. Абразы з’яўляюцца аднымі з першых, якія патрапілі пад увагу мастацтвазнаўцаў. Так, яшчэ ў пачатку ХХ стагоддзя яны фігуруюць у працах М. М. Шчакаціхіна, які на падставе вывучэння помнікаў латыгаўскай царквы вылучыў віцебскую школу іканапісу XVIIІ ст. і акрэсліў яе асаблівасці. У 1926 годзе экспанаваліся на Першай усебеларускай мастацкай выстаўцы ў Менску.

Частка з іх, у прыватнасці, разглядаемы «Вогненны узыход Прарока Іллі» і двухкампазіцыйны абраз «Дабравесце; Св. Параскева» (разам з некаторымі іншымі экспанатамі) яшчэ да Вялікай Айчыннай вайны былі з БДМа перададзены на часовае экспанаванне ў Дзяржаўны гістарычны музей у Маскву, адкуль чатыры іконы ў 1979 годзе былі перададзены ў Музей старажытнабеларускай культуры. Іншыя латыгаўскія абразы, якія не перадаваліся ў Расію, разам са шматлікімі экспанатамі ў часы вайны з БДМа былі вывезены ў Германію, а пасля вяртання на Беларусь патрапілі ў НММ РБ, дзе і захоўваюцца цяпер.

## Апісанне 
У ніжняй частцы твора з правага боку маецца надпіс з датай «R. 1744». Большасць абразоў гэтага майстра падпісаны аналагічным чынам, некалькі абразоў не падпісаныя.

## Літаратура 
* Галіна Флікоп-Світа. Датаваныя абразы XVII—XVIIІ стст. У зборах Музея старажытнабеларускай культуры Цэнтра даследаванняў беларускай культуры, мовы і літаратуры Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі. // Волинська ікона: дослідження та реставрація. Науковий збірник. Випуск 24. 2018

Катэгорыя:Абразы Беларусі
Катэгорыя:Музей старажытнабеларускай культуры
Катэгорыя:1744 год у Беларусі
Катэгорыя:Карціны 1744 года
Узнясенне (абраз з Дзівіна)

**Узнясенне** — абраз з в. Дзівін Кобрынскага раёна Брэсцкай вобласці, напісаны ў 1751 годзе Томашам Міхальскім. Захоўваецца ў калекцыі Музея старажытнабеларускай культуры ( ).

Па ніжнім краі іконы змешчаны надпіс *«TEN OBRAZ SPORZĄDZIŁ PAWEŁ KŁOCZKOWICZ Roku 1751 P.Б. AѰHA / TOMASZ MICHALSKI M. M.»*, з якога вынікае, што гэты твор быў напісаны ў 1751 г. за сродкі Паўла Клячковіча. Надпіс зроблены на польскай мове, але з выкарыстаннем арабскіх лічбаў пры напісанні даты, якая пры гэтым дублюецца і ў
кірылічнай сістэме злічэння (AѰHA — 1751).

## Літаратура 
* Галіна Флікоп-Світа. Датаваныя абразы XVII—XVIIІ стст. У зборах Музея старажытнабеларускай культуры Цэнтра даследаванняў беларускай культуры, мовы і літаратуры Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі. // Волинська ікона: дослідження та реставрація. Науковий збірник. Випуск 24. 2018

Катэгорыя:Абразы Беларусі
Катэгорыя:Музей старажытнабеларускай культуры
Катэгорыя:Дзівін
Катэгорыя:1751 год у Беларусі
Катэгорыя:Карнціны 1751 года
Якаў Сапір

**Якаў Сапір** (, г. Ашмяны — ) — яўрэйскі пісьменнік, падарожнік.

## Біяграфія 
У 1832 годзе сям’я пераехала ў Ізраіль. Пасля смерці бацькоў перабраўся ў 1836 годзе ў Іерусалім, дзе атрымаў рэлігійную адукацыю і шырокія свецкія веды. Настаўнічаў тут у рэлігійнай школе, потым быў пісцом абшчыны. З 1839 года друкаваў вершы, публіцыстыку.

У 1857—1863 гадах зрабіў падарожжа па краінах Усходу і Поўдня (Егіпет, Емен, Індыя, Ява, Цэйлон, Аўстралія, Новая Зеландыя). Падарожжа апісаў у кнізе «Сапфір», дзе адлюстраваў побыт, мясцовыя гаворкі яўрэяў з усходніх краін. У 1869 годзе пабываў у Еўропе, у 1873 годзе — у Расіі. Выдаў кнігу «Другое Еменскае пасланне» (1873).

## Літаратура 
* Пяткевіч, А. Сапір Якаў: аб яўрэйскім пісьменніку, падарожніку / А.Пяткевіч // Памяць: гіст.-дакум. хроніка Ашмянскага раёна. — Мн.: БЕЛТА, 2003. — С.144—145.
* Сапір Якаў // Краязнаўчы каляндар Ашмяншчыны на 2017 год / склад. Г. У. Палубінская.-Ашмяны, 2016. — С. 5.

Катэгорыя:Падарожнікі
Катэгорыя:Яўрэйскія паэты
Галіна Фёдараўна Савіцкая

**Галіна Фёдараўна Савіцкая** (нар. , в. Кулікі Сенненскага раёна) — беларускі перадавік сельскагаспадарчай вытворчасці.

## Біяграфія 
Скончыла Гродзенскі сельскагаспадарчы інстытут (1969). У Ашмянскім раёне з 1953 года: аграном-планавік сельгасаддзела райвыканкама, аграном галоўнай інспекцыі сельскай гаспадаркі. З 1963 года па 1987 год у калгасе «Свабода» («Маяк»): аграном, галоўны аграном.

Выбіралася дэпутатам Вярхоўнага Савета БССР (1980).

## Узнагаоды 
Узнагароджана ордэнам Леніна (1971), медалём «За працоўную доблесць» (1966), «За доблесную працу» (1970), Ганаровай граматай Вярхоўнага Савета БССР.

## Літаратура 
* Савіцкая Галіна Фёдараўна // Краязнаўчы каляндар Ашмяншчыны на 2017 год / склад. Г. У. Палубінская.-Ашмяны, 2016. — С. 24.
* Савіцкая Галіна Фёдараўна // Памяць: гіст.-дакум. хроніка Ашмянскага раёна / рэдкал.: Г. К. Кісялёў [і інш.]. — Мн.: БЕЛТА, 2003. — С. 556. (Вызначыліся працай. Ардэнаносцы).

Катэгорыя:Аграномы Беларусі
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета БССР 10-га склікання
Катэгорыя:Постаці Ашмянскага раёна