open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Грамадзянскі праспект (станцыя метро)

**«Грамадзянскі праспект»** — станцыя Пецярбургскага метрапалітэна, якая ўваходзіць у склад Кіраўска-Выбаргскай лініі. Адкрыта 29 снежня 1978 г. ў складзе ўчастка «Акадэмічная» - «Дзявяткіна», размешчаная паміж двума гэтымі станцыямі. Вестыбюль станцыі «Грамадзянскі праспект» адкрыты для ўваходу пасажыраў з 5:30 да 0:44 (расклад ўведзены з 1 верасня 2011 года). Назва станцыі звязана з яе размяшчэннем на аднайменнай гарадской магістралі.

## Спасылкі 
* «Грамадзянскі праспект» на metro.vpeterburge.ru
* «Грамадзянскі праспект» на ometro.net 
* «Грамадзянскі праспект» на форуме subwaytalks.ru
* Санкт-Пецярбург. Петраград. Ленінград: Энцыклапедычны даведнік. «Грамадзянскі праспект» 
* Пецярбургскі метрапалітэн. Лінія 1, Станцыі і тунэлі на сайце Санкт-Пецярбургская інтэрнэт-газета

Катэгорыя:Кіраўска-Выбаргская лінія метрапалітэна
Катэгорыя:Калонныя станцыі глыбокага залажэння
Катэгорыя:З’явіліся ў 1978 годзе
Катэгорыя:Станцыі метрапалітэна паводле алфавіта
Катэгорыя:Станцыі Пецярбургскага метрапалітэна
NGC 3960

**NGC 3960** (іншыя абазначэнні — **OCL 861**, **ESO 170-SC14**) — рассеянае скопішча ў сузор’і Цэнтаўр.

Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.

## Гл. таксама 
* Спіс аб’ектаў Месье
* Новы агульны каталог

 

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1826 годзе
3960
Катэгорыя:Цэнтаўр (сузор’е)
Катэгорыя:Рассеяныя скопішчы
NGC 3957

**NGC 3957** (іншыя абазначэнні — **IC 2965**, **ESO 572-14**, **MCG -3-30-17**, **IRAS11515-1917**, **PGC 37326**) — галактыка ў сузор’і Чаша.

Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.

## Гл. таксама 
* Спіс аб’ектаў Месье
* Новы агульны каталог

 

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1785 годзе
3957
Катэгорыя:Чаша (сузор’е)
Грэнвіл Стэнлі Хол

**Грэнвіл Стэнлі Хол** (; , г. Ашфілд, штат Масачусетс, ЗША — ) — амерыканскі псіхолаг; адзін з заснавальнікаў педалогіі, прыхільнік эксперыментальнай педагогікі.

## Біяграфічныя звесткі 
У 1878—80 вучыўся ў Германіі ў Г. Т. Фехнера, В. Вунта і інш. 3 1881 прафесар універсітэта Дж. Хопкінса (г. Балтымар). У 1889—1920 прафесар і прэзідэнт Кларкскага ўніверсітэта, дзе стварыў першы ў ЗША інстытут дзіцячай псіхалогіі. Адзін з арганізатараў і першы прэзідэнт (1892) Амерыканскай псіхалагічнай асацыяцыі.

## Навуковая дзейнасць 
Пры даследаванні дзіцячай псіхікі выкарыстоўваў апытальнікі, у якіх дзеці паведамлялі пра свае пачуцці (маральныя, рэлігійныя і інш.), адносіны да іншых людзей. Методыка такіх апытанняў сустрэла рэзкую крытыку, бо паведамленні дзяцей прызнаваліся за дакладную крыніцу інфармацыі пра саміх сябе. Прытрымліваўся тэорыі рэкапітуляцыі, паводле якой дзіця ў сваім псіхічным развіцці паўтарае стадыі развіцця псіхікі чалавечага роду («Праблемы выхавання», т. 1—2, 1911).

## Літаратура 
* 
* Biography and bibliography у Віртуальнай лабараторыі Інстытута гісторыі навукі імя Макса Планка

Катэгорыя:Псіхолагі ЗША
Катэгорыя:Прэзідэнты Амерыканскай псіхалагічнай асацыяцыі
Катэгорыя:Педагогі ЗША
Стывен Хокінг

**Стывен Уільям Хокінг** (; , г. Оксфард, Вялікабрытанія — , Кембрыдж, Вялікабрытанія) — англійскі фізік-тэарэтык. Член Лонданскага каралеўскага таварыства (1974), Нацыянальнай АН ЗША (1992).

## Біяграфічныя звесткі 
Скончыў Оксфардскі ўніверсітэт (1962), затым Кембрыджскі ўніверсітэт (1966), у якім і працаваў, з 1977 прафесар.

3 1962 паралізаваны, з 1985 страціў магчымасць маўлення.

У 22 гады ў Хокінга быў дыягнаставаны бакавы аміятрафічны склероз. Паводле прагнозаў урачоў, вучонаму заставалася жыць 2-3 гады. Аднак лёс Хокінга склаўся інакш. Ён быў двойчы жанаты, стаў бацькам траіх дзяцей. І ўжо цалкам паралізаваны прадаўжаў займацца навукай, выкладаў, выступаў з дакладамі з дапамогай камп’ютарнага галасавога сінтэзатара.

Прах Стывена Хокінга пахаваны ў лонданскім Вэстмінстэрскім абацтве.

## Навуковая дзейнасць 
Навуковыя працы па агульнай тэорыі адноснасці, тэарэтычнай астрафізіцы і касмалогіі. Даказаў тэарэму аб сінгулярнасці прасторы-часу (тэарэма Хокінга—Пенроўза, 1960-я г.). Паказаў, што на пачатковых этапах эвалюцыі Сусвету маглі ўтварацца чорныя міні-дзіры (памерам з элементарную часціцу). У сярэдзіне 1970-х г. распрацаваў тэорыю «выпарэння» чорных дзір за кошт квантавых эфектаў і нараджэння пар часціц і антычасціц (выпрамяненне Хокінга).

Аўтар шэрагу навукова-папулярных кніг, у т.л. кнігі «Кароткая гісторыя часу», якая разышлася 10-мільённым тыражом.

## Прэміі і ўзнагароды 
* Прэмія А. Эйнштэйна 1978.
* Прэмія Вольфа 1988.

## Публікацыі 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Літаратура 
* 

## Гл. таксама 
* Lenovo ThinkPad X220

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт Стывена Хокінга 


Катэгорыя:Фізікі Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Фізікі XX стагоддзя
Катэгорыя:Касмолагі
Катэгорыя:Астраномы Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Аўтары навукова-папулярнай літаратуры
Катэгорыя:Паралізаваныя
Катэгорыя:Выпускнікі Оксфардскага ўніверсітэта
Катэгорыя:Камандоры ордэна Брытанскай імперыі
Катэгорыя:Узнагароджаныя Прэзідэнцкім медалём Свабоды
Катэгорыя:Узнагароджаныя медалём Коплі
Катэгорыя:Узнагароджаныя медалём Альберта Эйнштэйна
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі Дэні Хайнемана ў вобласці матэматычнай фізікі
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі Эндру Геманта
Катэгорыя:Узнагароджаныя медалём Х’юза
Катэгорыя:Папулярызатары навукі
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі Вольфа (фізіка)
NGC 3949

**NGC 3949** — буйная спіральная галактыка ў сузор’і Вялікая Мядзведзіца ў 50 млн. светлавых гадоў ад Зямлі. Тып SA(s)bc. У NGC 3949 назіралася ўспышка звышновай SN 2000DB

## Гл. таксама 
* Спіс аб’ектаў Месье
* Новы агульны каталог

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1788 годзе
3949
Катэгорыя:Вялікая Мядзведзіца (сузор’е)
NGC 3945

**NGC 3945** (іншыя абазначэнні — **UGC 6860**, **MCG 10-17-96**, **ZWG 292.42**, **IRAS11506+6056**, **PGC 37258**) — лінзападобная галактыка (SB0) у сузор’і Вялікая Мядзведзіца.

Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.

## Гл. таксама 
* Спіс аб’ектаў Месье
* Новы агульны каталог

 

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1790 годзе
3945
Катэгорыя:Вялікая Мядзведзіца (сузор’е)
NGC 3953

**NGC 3953** (іншыя абазначэнні — **UGC 6870**, **MCG 9-20-26**, **ZWG 269.13**, **PGC 37306**) — галактыка ў сузор’і Вялікая Мядзведзіца.

Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.

У галактыцы былі зарэгістраваны ўспышкі дзвюх звышновых: SN 2001dp і SN 2006bp.

## Гл. таксама 
* Спіс аб’ектаў Месье
* Новы агульны каталог

## Крыніцы 
Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1789 годзе
3953
Катэгорыя:Вялікая Мядзведзіца (сузор’е)
NGC 3934

**NGC 3934** (іншыя абазначэнні — **UGC 6841**, **MCG 3-30-123**, **ZWG 97.171**, **IRAS11496+1707**, **PRC C-38**, **PGC 37170**) — спіральная галактыка (Sb) у сузор’і Леў.

Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.

## Гл. таксама 
* Спіс аб’ектаў Месье
* Новы агульны каталог

 

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1871 годзе
3934
Катэгорыя:Леў (сузор’е)
Гасціны двор (станцыя метро)

**«Гасціны двор»** — станцыя Пецярбургскага метрапалітэна. Размешчана на Неўска-Васілеастроўскай лініі, паміж станцыямі «Васілеастроўская» і «Маякоўская». Адна з дзесяці станцый закрытага тыпу.

Станцыя адкрыта 3 лістапада 1967 г. у складзе ўчастка «Васілеастроўская» — «Плошча Аляксандра Неўскага». Атрымала назву з-за размяшчэння наземнага вестыбюля ў двары аднайменнага ўнівермага.

## Спасылкі 
* «Гасціны двор» на metro.vpeterburge.ru
* «Гасціны двор» на ometro.net 
* «Гасціны Двор» на форуме SubwayTalks.ru
* «Гасціны двор» на metro-ussr.ucoz.ru 
* Санкт-Пецярбург. Петраград. Ленінград: Энцыклапедычны даведнік. «Гасціны двор» 

Катэгорыя:Неўска-Васілеастроўская лінія метрапалітэна
Катэгорыя:З’явіліся ў 1967 годзе
Катэгорыя:Станцыі закрытага тыпу
Катэгорыя:Станцыі метрапалітэна паводле алфавіта
Катэгорыя:Станцыі Пецярбургскага метрапалітэна
NGC 3930A

**NGC 3930A** (іншае абазначэнне — **PGC 213893**) — галактыка ў сузор’і Вялікая Мядзведзіца.

Гэты аб’ект не ўваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога і быў дададзены пазней.

## Гл. таксама 
* Спіс аб’ектаў Месье
* Новы агульны каталог

 

3930
Катэгорыя:Вялікая Мядзведзіца (сузор’е)
Дзявяткіна (станцыя метро)

**«Дзявяткіна»** — станцыя Пецярбургскага метрапалітэна. Канцавая станцыя Кіраўска-Выбаргскай лініі ў паўночным кірунку. Размешчана на наземным участку лініі паміж парталам тунэляў і метрадэпо «Паўночнае». Адзіная станцыя Пецярбургскага метрапалітэна, якая знаходзіцца на тэрыторыі Ленінградскай вобласці.

Станцыя адкрыта 29 снежня 1978 г. пад назвай **«Камсамольская»** (у гонар 60-й гадавіны УЛКСМ) у складзе ўчастка ад «Акадэмічнай» да «Камсамольскай». 1 ліпеня 1992 г. пераназваная ў «Дзявяткіна» у адпаведнасці з назвай чыгуначнай станцыі прыазёрскага напрамку, праз якую ідуць электрацягнікі з Фінляндскага вакзалу.

## Спасылкі 
* «Дзявяткіна» на metro.vpeterburge.ru
* «Дзявяткіна» на ometro.net 
* Санкт-Пецярбург. Петраград. Ленінград: Энцыклапедычны даведнік. «Камсамольская» 

Катэгорыя:Кіраўска-Выбаргская лінія метрапалітэна
Катэгорыя:Кросплатформавыя перасадкі
Катэгорыя:Наземныя крытыя станцыі
Катэгорыя:З’явіліся ў 1978 годзе
Катэгорыя:Станцыі метрапалітэна паводле алфавіта
Катэгорыя:Станцыі Пецярбургскага метрапалітэна
Катэгорыя:Пецярбургскі метрапалітэн
Швейцарыя на конкурсе песні Еўрабачанне

**Швейцарыя** ўдзельнічае ў конкурсе песні Еўрабачанне з самага пачатку існавання конкурса ў 1956 годзе. Пры гэтым дзяржава за ўсю гісторыю ўдзелу прапусціла чатыры конкурсы (1995, 1999, 2001, 2003). Першым прадстаўніком краіны была Ліз Асіа, яна і стала першай у гісторыі пераможцай конкурса. Акрамя таго, прадстаўніца краіны на конкурсе 1988 года Селін Дыён здабыла для краіны другую перамогу. Самыя горшыя рэзультаты — апошняе месца краіна займала ў паўфіналах 2004, 2010, 2015, 2016, а таксама ў фіналах 1964, 1967, 1974, 1998, 2011.

З моманту ўвядзення паўфіналаў (2004) краіна пераважна не магла прайсці ў фінал, з 17 апошніх конкурсаў краіна 11 разоў заставалася па-за фіналам. Па гэтым паказчыку Швейцарыя ўзначальвае антырэйтынг. Аднак у 2019 і 2021 гадах дзяржава змагла перарваць шэраг няўдач і не толькі прайшла ў фінал, а нават дасягнула топ-5.

Амаль што ўсе прадстаўнікі Швейцарыі на «Еўрабачанні» невядомыя па-за межамі краіны, але тройчы адбывалася выключэнне з правілаў: у 1988 годзе Селін Дыён перамагла на конкурсе; у 1993 годзе Эні Котан заняла трэцяе месца і ў 2005 дзявочая рок-група з Эстоніі «Vanilla Ninja» заняла 8 месца ў фінале.

За ўсю гісторыю ўдзелу ў конкурсе Швейцарыя атрымала ў фіналах 2923 балаў, а ў паўфіналах — 1189.

## Удзельнікі 

## Правядзенне Еўрабачання ў краіне 
## Гісторыя галасавання 
Станам на  год гісторыя галасавання Швейцарыі выглядае наступным чынам:

|

|

|

|}

## Узнагароды 
### Прэмія Марселя Безансона 
## Галерэя 

File:Eurovisie Songfestival 1962 te Luxemburg, voor Zwitserland Jean Philippe, Bestanddeelnr 913-6591.jpg|Джын Філіп у Люксембурзе ()
File:Eurovision Song Contest 1965 - Yovanna.jpg|Яавана ў Неапале ()
File:Henri Des (Zwitserland), Bestanddeelnr 923-3707.jpg|Генры Дэс у Амстэрдаме ()
File:Eurovisie Songfestival 76 Den Haag Peter, Sue and Marc (Zwitserland), Bestanddeelnr 928-5029.jpg|Петр, Сью і Марк у Гаазе ()
File:Piero Esteriore - Switzerland 2004.jpg|П’еро Эстэрыёра і MusicStars у Стамбуле ()
File:2006ch Press Conference.jpg|Six4one ў Афінах ()
File:ESC 2007 Switzerland - DJ Bobo - Vampires are alive.jpg|DJ BoBo ў Хельсінкі ()
File:Paolo Meneguzzi, Switzerland, Eurovision 2008, 2nd semifinal.jpg|Паоло Менегуцо ў Бялградзе ()
File:Michael von der Heide in Oslo (cropped).jpg|Міхаэль Фон Дэр Хайд у Осла ()
File:Switzerland at ESC 2011 (cropped).jpg|Ана Расінелі ў Дзюсельдорфе ()
File:ESC2013 - Switzerland 06.jpg|Takasa ў Мальмё ()
File:ESC2014 - Switzerland 01.jpg|Sebalter у Капенгагене ()
File:20150516 ESC 2015 Mélanie René 0212.jpg|Мэлані Рэнэ ў Вене ()
File:ESC2016 - Switzerland 06.jpg|Rykka ў Стакгольме ()
File:Eurovision Song Contest 2017, Semi Final 2 Rehearsals. Photo 247.jpg|Timebelle ў Кіеве ()
File:Zibbz (Switzerland 2018).jpg|ZiBBZ у Лісабоне ()
File:ESC2019-Switzerland (cropped).jpg|Лука Хені ў Тэль-Авіве ()
File:Gjons tears-1621721556.JPG|Gjon's Tears у Ротэрдаме ()

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт конкурсу

Катэгорыя:Краіны на конкурсе песні Еўрабачанне
Катэгорыя:Музыка Швейцарыі
NGC 3923

**NGC 3923** (іншыя абазначэнні — **ESO 440-17**, **MCG -5-28-12**, **AM 1148-283**, **PGC 37061**) — эліптычная галактыка (E4) у сузор’і Гідра.

Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.

## Гл. таксама 
* Спіс аб’ектаў Месье
* Новы агульны каталог

 

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1791 годзе
3923
Катэгорыя:Гідра (сузор’е)
NGC 3926A

**NGC 3926A** (іншыя абазначэнні — **NGC 3926-1**, **ZWG 127.76**, **UGC 6829**, **VV 218**, **MCG 4-28-74**, **NPM1G +22.0349**, **KCPG 305A**, **PGC 37079**) — галактыка ў сузор’і Леў.

Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.

## Гл. таксама 
* Спіс аб’ектаў Месье
* Новы агульны каталог

 

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1785 годзе
3926
Катэгорыя:Леў (сузор’е)
NGC 3922

**NGC 3922** (іншыя абазначэнні — **NGC 3924**, **UGC 6824**, **MCG 8-22-17**, **ZWG 243.17**, **ZWG 269.8**, **PGC 37072**) — галактыка ў сузор’і Вялікая Мядзведзіца.

Гэты аб’ект занесены ў новы агульны каталог некалькі разоў, з абазначэннямі **NGC 3922**, **NGC 3924**.

Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.

## Гл. таксама 
* Спіс аб’ектаў Месье
* Новы агульны каталог

 

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1788 годзе
3922
Катэгорыя:Вялікая Мядзведзіца (сузор’е)
NGC 3921

**NGC 3921** (іншыя абазначэнні — **UGC 6823**, **IRAS11484+5521**, **MCG 9-20-9**, **KUG 1148+553**, **MK 430**, **1ZW 28**, **ZWG 268.95**, **ZWG 269.7**, **VV 31**, **ARP 224**, **PGC 37063**) — галактыка ў сузор’і Вялікая Мядзведзіца.

Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.

## Гл. таксама 
* Спіс аб’ектаў Месье
* Новы агульны каталог

 

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1789 годзе
3921
Катэгорыя:Вялікая Мядзведзіца (сузор’е)
Фрунзенская (станцыя метро, Санкт-Пецярбург)

**«Фрунзенская»** — часова зачыненая станцыя Пецярбургскага метрапалітэна.  Размешчана на Маскоўска-Петраградскай лініі, паміж станцыямі «Маскоўскія вароты» і «Тэхналагічны інстытут».

Станцыя адкрыта 29 красавіка 1961 года ў складзе ўчастка «Парк Перамогі» — «Тэхналагічны інстытут». Назву атрымала ў гонар рэвалюцыянера, савецкага дзяржаўнага і ваеннага дзеяча Міхаіла Васільевіча Фрунзэ. У праекце станцыя насіла назву «Абводны канал».

1 чэрвеня 2024 года станцыя была зачынена ў сувязі з будаўніцтвам Адзінага дыспетчарскага цэнтра метрапалітэна і замены эскалатараў. Адкрыццё станцыі запланавана на 2027 год.

## Спасылкі 
* «Фрунзенская» на афіцыйным сайце Пецярбургскага метрапалітэна 
* «Фрунзенская» на metro.vpeterburge.ru
* «Фрунзенская» на ometro.net 
* «Фрунзенская» на форуме metro.nwd.ru
* Санкт-Пецярбург. Петраград. Ленінград: Энцыклапедычны даведнік. «Фрунзенская» 

Катэгорыя:Пілонныя станцыі
Катэгорыя:Станцыі метрапалітэна паводле алфавіта
Катэгорыя:Станцыі Пецярбургскага метрапалітэна
Катэгорыя:Маскоўска-Петраградская лінія метрапалітэна
Катэгорыя:З’явіліся ў 1961 годзе
Бігль

**Бігль** ( — ганчак) — парода сабак з групы ганчакоў. Сярэдняга памеру, вонкава падобны да фоксхаўнда, але драбнейшы, з больш кароткімі нагамі і больш доўгімі і мяккімі вушамі (вушы павінны даходзіць да кончыка носа). Рост ад 13 да 16 дзюймў (33-40 см) у карку, вага паміж 18 і 35 фунтамі (8 і 16 кг), сукі драбнейшыя. Біглі маюць добрым нюхам і выкарыстоўваюцца перш за ўсё для палявання на трусоў і зайцоў. Вельмі часта Бігль выкарыстоўваецца на мытні для пошуку выбуховых рэчываў. Вельмі актыўныя і «гарэзлівыя». Складаныя ў навучанні і выхаванні, неабходна пастаянна трэніраваць сабаку.

Катэгорыя:Пароды сабак
Катэгорыя:Паляўнічыя пароды сабак
HMS Beagle (1820)

**HMS Beagle** () — дзесяцігарматны брыг-шлюп тыпу «Чэрокі», другі карабель Каралеўскага флота Вялікабрытаніі, які насіў гэтае імя. Названы ў гонар пароды сабак бігль (). Падчас святкавання каранацыі Георга IV Beagle першым прайшоў пад новым Лонданскім мостам. З 27 снежня 1831 па 2 кастрычніка 1836 удзельнічаў у даследчай экспедыцыі, у якой прыняў удзел Чарлз Дарвін.

Катэгорыя:Чарлз Дарвін
Катэгорыя:Ваенна-марскія сілы Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Судны і караблі
Садовая (станцыя метро)

**«Садовая»** — станцыя Пецярбургскага метрапалітэна. Размешчана на Фрунзенска-Прыморскай лініі, паміж станцыямі «Звенігародская» і «Адміралцейская». Да ўводу ў эксплуатацыю ўчастка "Дастаеўская» - «Спаская» 7 сакавіка 2009 года ўваходзіла ў склад Правабярэжнай лініі.

Станцыя адкрыта 30 снежня 1991 г пры ўвядзеннi ў эксплуатацыю ўчастка Правабярэжнай лініі «Плошча Аляксандра Неўскага-2» - «Дастаеўская» і службовай злучальнай галіны "Дастаеўская" - "Садовая". Назва атрымала па Садовай вуліцы, перасякала Сянную плошчу, пад якой размешчаны вестыбюль станцыі. У праекце станцыя насіла назву «Плошча Міру-3».

## Спасылкі 
* «Садовая» на metro.vpeterburge.ru
* «Садовая» на ometro.net 
* «Садовая» на форуме SubwayTalks.ru
* Санкт-Пецярбург. Петраград. Ленінград: Энцыклапедычны даведнік. «Садовая» 

Катэгорыя:Аднаскляпеністыя станцыі глыбокага залажэння
Катэгорыя:З’явіліся ў 1991 годзе
Катэгорыя:Станцыі метрапалітэна паводле алфавіта
Катэгорыя:Станцыі Пецярбургскага метрапалітэна
Катэгорыя:Фрунзенска-Прыморская лінія метрапалітэна
Прыморская (станцыя метро)

**«Прыморская»** () — станцыя Пецярбургскага метрапалітэна. Канцавая станцыя Неўска-Васілеастроўскай лініі.

Станцыя адкрыта 28 верасня 1979 года ў складзе ўчастка «Васілеастроўская» — «Прыморская». Назву атрымала з-за блізкага размяшчэння ад берага Фінскага заліва. У праекце станцыя насіла назвы «Востраў Дзекабрыстаў» і «Узмор’е». Пасажырапаток у «гадзіны пік» складае прыблізна 10 тыс. чалавек у гадзіну.

Катэгорыя:Станцыі Пецярбургскага метрапалітэна
Катэгорыя:Станцыі метрапалітэна паводле алфавіта
Васілеастроўская (станцыя метро)

**«Васілеастроўская»** () — станцыя Пецярбургскага метрапалітэна. Размешчана на Неўска-Васілеастроўскай лініі, паміж станцыямі «Прыморская» і «Гасціны Двор». Адзіная станцыя на Васільеўскім востраве.

Станцыя адкрыта 3 лістапада 1967 г. у складзе ўчастка «Васілеастроўская» — «Плошча Аляксандра Неўскага». Атрымала назву па свайму размяшчэнню на Васільеўскім востраве. У праекце станцыя насіла назвы «Сярэдні Праспект» і «Восьмая лінія».

## Літаратура 
* Санкт-Петербург. Петроград. Ленинград: Энциклопедический справочник / Ред. коллегия: Белова Л. Н., Булдаков Г. Н., Дегтярев А. Я. и др. — М.: научное издательство «Большая Российская Энциклопедия». 1992. — 687 с.; ил. ISBN 5-85270-037-1

Катэгорыя:Станцыі Пецярбургскага метрапалітэна 
Катэгорыя:Станцыі метрапалітэна паводле алфавіта
Беларуская (станцыя метро, Замаскварэцкая лінія)

**«Беларуская»** — станцыя Замаскварэцкай лініі Маскоўскага метрапалітэна. Размешчана пад плошчай Цвярская Застава паміж станцыямі «Дынама» і «Маякоўская». Знаходзіцца на тэрыторыі Цвярскога раёна Цэнтральнай адміністрацыйнай акругі Масквы.

Станцыя адкрыта 11 верасня 1938. Названая па Беларускаму вакзалу, у будынак якога ўбудаваны адзіны выхад станцыі. Мае пераход на станцыю «Беларуская» Кальцавой лініі.

## Спасылкі 
* «Беларуская-радыяльная» на афіцыйным сайце Маскоўскага метрапалітэна 
* «Беларуская-радыяльная» ў праграме «Падземка» на Радио801
* «Беларуская-радыяльная» на news.metro.ru
* План-схема станцыі 
* «Беларуская-радыяльная» на KartaMetro.info — Гарадскі транспарт, выхады ў горад і схема станцыі на спадарожнікавай карце Масквы.
* «Беларуская-радыяльная» на Яндэкс. Картах

Катэгорыя:Станцыі Маскоўскага метрапалітэна
Катэгорыя:Станцыі метрапалітэна паводле алфавіта
Катэгорыя:Пілонныя станцыі
Катэгорыя:Цвярскі раён
Катэгорыя:З’явіліся ў 1938 годзе
Катэгорыя:1938 год у Маскве
Фрам

**Фрам** (, «Наперад») — знакаміты карабель, на якім з 1893 па 1912 гады ажыццяўляюцца тры нарвежскія экспедыцыі да Паўночнага і Паўднёвага полюсаў. Назва карабля ў перакладзе з нарвежскай азначае *Наперад*. Быў адмыслова пабудаваны як экспедыцыйнае судна. Ад самай пабудовы з'яўляецца дзяржаўнай уласнасцю Нарвегіі.

## Спасылкі 
* 
* Сайт музея «Фрама» (на англійскай) 
* О. Свердруп. Справаздача пра плаванне «Фрама» з 14 сакавіка 1895 па 13 жніўня 1896 г. На англ. мове
* О. Свердруп. Чатыры гады ў Арктыцы. Том. 1. На англ. мове
* О. Свердруп. Чатыры гады ў Арктыцы. Том. 2. На англ. мове

Катэгорыя:Навукова-даследчыя судны
Катэгорыя:Параходы
Катэгорыя:Судны Нарвегіі
Катэгорыя:Судны, задзейнічаныя ў Арктыцы
Катэгорыя:Судны, задзейнічаныя ў Антарктыцы
Катэгорыя:Караблі-музеі
Катэгорыя:Фрыцьёф Нансен
Арпад Гёнц

{{Дзяржаўны дзеяч
| беларускае імя        = Арпад Гёнц
| арыгінальнае імя   = Göncz Árpád
| партрэт            = GönczÁrpád.jpg
| подпіс            = 
| шырыня партрэта    = 
| тытул              = прэзідэнт Венгрыі
| парадак            = 1
| сцяг               = Flag of the President of Hungary.svg
| перыядпачатак       = 4 жніўня 1990
| перыядканец        = 4 жніўня 2000
| папярэднік     = пасада заснавана
| пераемнік           = Ферэнц Мадл
| прэм'ер            = 
| дата нараджэння      = 10.02.1922
| месца нараджэння     = Будапешт
| дата смерці        = 
| месца смерці       = 
| пахаваны          = 
| бацька               = 
| маці               = 
| муж             = 
| жонка            = 
| дзеці               = 
| партыя             = Альянс свабодных дэмакратаў
| дзейнасць       = 
| прафесія          = Літаратар, драматург
| утварэнне        = Будапешцкі ўніверсітэт
| навуковая ступень     = 
| узнагароды            = 
{

-

}
| аўтограф =
| манаграма =
| сайт =
| Commons =Göncz Árpád
}}
**Арпад Гёнц** (, 10 лютага 1922, Будапешт — 6 кастрычніка 2015) — венгерскі дзяржаўны і палітычны дзеяч, літаратар.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 10 лютага 1922 года ў Будапешце. Скончыў Будапешцкі ўніверсітэт у 1944 годзе. Пазней быў прызваны на ваенную службу і адпраўлены служыць у саюзніцкіх фашысцкай Германіі войсках, але дэзерціраваў і ўдзельнічаў у антыфашысцкім Супраціўленні. 4 жніўня 1990 года абраны Прэзідэнтам Венгрыі, заставаўся на гэтай пасадзе да 4 жніўня 2000 года. Памёр 6 кастрычніка 2015 года.

Катэгорыя:Прэзідэнты Венгрыі
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Будапешце
Катэгорыя:Ганаровыя грамадзяне Познані
Катэгорыя:Выпускнікі Будапешцкага ўніверсітэта
Катэгорыя:Перакладчыкі Венгрыі
Катэгорыя:Драматургі Венгрыі
Гарады Чэхіі

У Чэхіі налічваецца 592 населеных пункта, якія маюць статус горада (канец 2008 года).

## 30 найбуйнейшых па колькасці насельніцтва гарадоў (да лютага 2008 года) 
| width="5%" |
| width="30%" |

| width="5%" |
| width="30%" |

|}

## Гарады Чэхіі (існуючыя артыкулы) 
* Летаград


Чэхія
Катэгорыя:Спісы:Чэхія
Джозеф Банкс

Сэр **Джозеф Банкс** (; 13 лютага 1743, Хорнкасл, Лінкольншыр, Англія - 19 чэрвеня 1820, Лондан, Англія) — англійскі натураліст, батанік, баранет. Прэзідэнт Каралеўскага таварыства (1778-1820). Рыцар Вялікага крыжа ордэна Лазні.

## Літаратура 
* A. Duncan, A Short Account of the Life of the Right Honourable Sir Joseph Banks. Edinburgh, 1821
* Sir Joseph Banks and the Royal society. Oxford, 1844
* G. Mackaness. Sir Joseph Banks. His Relations with Australia. Sydney, 1936
* H. C. Cameron. Sir Joseph Banks, K.B., P.R.S.; the Autocrat of the Philosophers. London, 1952
* W. R. Dawson (ed). The Banks Letters. London, 1958
* J. C. Beaglehole (ed). The Endeavour Journal of Joseph Banks, 1768—1771, vols 1-2. Sydney, 1962
* H. B. Carter. His Majesty’s Spanish Flock: Sir Joseph Banks and the Merinos of George III of England. Sydney, 1964
* L. A. Gilbert. Botanical Investigation of Eastern Seaboard Australia, 1788—1810. University of New England, 1962
* L. A. Gilbert. Banks, Sir Joseph (1743—1820). Australian Dictionary of Biography, 1966, Volume 1 pp 52–55.
* O’Brian, Patrick. Joseph Banks: A Life. The Harvill Press, London. 1987. ISBN 1-86046-406-8
* Patricia Fara. Sex, Botany & Empire: The Story Of Carl Linnaeus And Joseph Banks. Columbia University Press. ISBN 0-231-13426-6.
* Gascoigne, John. Joseph Banks and the English Enlightenment: Useful Knowledge and Polite Culture, Cambridge University Press, Cambridge, 1994. ISBN 0-521-45077-2.
* Gascoigne, John. Science in the Service of Empire: Joseph Banks, The British State and the Uses of Science in the Age of Revolution. Cambridge University Press. 1998.
* Lysaght, Dr. Averil M. Joseph Banks in Newfoundland and Labrador, 1766.
* Kryza, Frank T. The Race to Timbuktu: In Search of Africa’s City of Gold. Banks hand in the exploration of Africa. Davies, Martin, 2005.
* Chambers, Neil. The Letters of Sir Joseph Banks: A Selection, 1768—1820

Катэгорыя:Батанікі Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Падарожнікі Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Рыцары Вялікага крыжа ордэна Лазні
Катэгорыя:Прэзідэнты Каралеўскага таварыства
Катэгорыя:Дваране Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Выпускнікі Оксфардскага ўніверсітэта
Тршэбіч

**Тршэбіч** () — горад на захадзе Маравіі, у паўднёва-ўсходняй частцы краю Высачына. Тршэбіч ляжыць на рацэ Іглаве.
Лёгкая (гарбарна-абутковая і трыкатажная) і харчовая прамысловасць, машынабудаванне і металаапрацоўка. Насельніцтва прыблізна 40 тыс. жых.

Тршэбіч атрымаў правы каралеўскага горада ў XIV стагоддзі. Сярод славутасцей вылучаюцца старажытны храм Дзевы Марыі і Св. Пракопа, вежа (вышынёй 75 м) і царква Св. Марціна, шматлікія рэнесансныя будынкі.

Добра захаваўся яўрэйскі квартал (былое гета), які ўключае старую сінагогу і адны з найстарэйшых у Еўропе яўрэйскіх могілак. Яўрэйскі квартал і базіліка Св. Пракопа ўключаны ў спіс сусветнай культурнай спадчыны ЮНЕСКА.

## Гарады-пабрацімы 
## Спасылкі 
* www.trebic.cz  — афіцыйны сайт горада 
* www.trebic-mesto.cz  — неафіцыйны сайт
* www.zamek-trebic.cz  — сайт Высачынскага музея (на чэшскай мове). 
* www.kviztrebic.cz — гарадскі культурны цэнтр.
* www.knihovnatr.cz  — сайт гарадской бібліятэкі (на чэшскай мове).

Катэгорыя:Гарады края Высачына
Оламаўц

**О́ламаўц** (, , ) — горад у Чэхіі, цэнтр Оламаўцкага края.

Оламаўц знаходзіцца ва ўсходняй частцы Чэхіі, у цэнтры гістарычнага рэгіёна Маравія на абодвух берагах ракі Моравы. У горадзе жыве каля ста тысяч жыхароў, шчыльнасць насельніцтва складае 993 жыхара на км². Акрамя таго ў Оламаўцы жыве больш за дзесяць тысяч студэнтаў Універсітэта Палацкага і іншых навучальных устаноў.

Оламаўц заснаваны ў 1253 годзе. У свой час ён быў сталіцай Мараўскай дзяржавы.

## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Вольга Таўскі-Тод (1906—1995) — аўстрыйскі і амерыканскі матэматык

## Гарады-пабрацімы 
## Спасылкі 
* Афіцыйны вэбсайт 
* Інфармацыйны партал пра Оламаўц  
* http://language.spqo.cz/russian_/ 

Катэгорыя:Гарады Оламаўцкага края
NGC 3935

**NGC 3935** (іншыя абазначэнні — **UGC 6843**, **MCG 6-26-49**, **ZWG 186.61**, **KUG 1149+326**, **PGC 37183**) — спіральная галактыка (Sb) у сузор’і Вялікая Мядзведзіца.

Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.

## Гл. таксама 
* Спіс аб’ектаў Месье
* Новы агульны каталог

 

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1827 годзе
3935
Катэгорыя:Вялікая Мядзведзіца (сузор’е)
Савушкін прадукт

**ААТ «Савушкін прадукт»** — адзін з найбольш вядомых беларускіх вытворцаў натуральнай малочнай прадукцыі. З лета 2011 года кампанія вырабляе таксама і сокі.

Кампанія створана на базе акцыянаванага ў 1994 годзе дзяржпрадпрыемства «Брэсцкі малочны камбінат». З верасня 2016 года «Савушкін прадукт» уваходзіць у холдынг «Санта». ТАА СП «Санта Брэмар» належыць 92,64 % акцый «Савушкін прадукт», Брэсцкаму фонду дзяржмаёмасці — 1,15 %, іншым акцыянерам — 6,21 %.

На тэрыторыі Беларусі «Савушкін прадукт» кантралюе 5 кампаній: УП «Савушкіна» (100 %), ААТ «Савушкіна пушча» (61,06 %), СТАА «Раскорм» (51 %), ААТ «Савушкін-Орша» (99,99 %), ААТ «Бярозаўскі сыраробны камбінат» (на 2019 год — 80,17 %).

У склад групы «Савушкін прадукт» уваходзяць дзве кампаніі-рэзідэнты Расіі — ТАА «Савушкін прадукт — Масква» і ТАА «Савушкін прадукт».

## Гандлёвыя маркі 
«Савушкін», «Брэст-Літоўск», «Сыры з Александрыі», «TEOS», «Бярозка», «Аптымаль», «Апеты», «SVEŽA», «Актывіл», «СуперКід», «Ласкавае лета», «ТОП».

Раней кампаніі таксама належалі гандлёвыя маркі «Монцік», «Асалода», «Актыў Стыль», «На хлебушек», «На100ящий».

## Спасылкі 
* ААТ «Савушкін прадукт»

Катэгорыя:Прадпрыемствы харчовай прамысловасці Беларусі
Катэгорыя:Вытворцы малочных прадуктаў Беларусі
Катэгорыя:Прадпрыемствы Брэста
Катэгорыя:1976 год у Брэсце
Гомельшкло

**ААТ «Гомельшкло»** — беларускае шкляное прадпрыемства ў Гомелі, адзіны вытворца ліставога паліраванага флоат шкла ў Беларусі.

Гадавыя магутнасці ААТ Гомельшкло па вытворчасці ліставога паліраванага шкла складаюць больш за 18 млн м² штогод. Адзін з найбуйнейшых Еўрапейскіх вытворцаў загартаванага шкла (1 950 000 м² штогод).

Член Рэспубліканскага саюза будаўнікоў.

## Гісторыя 
8 сакавіка 1930 года ў падмурак ганчарнага цэха быў закладзены першы камень. 5 лістапада 1933 года была выраблена першая стужка шкла.

## Генеральныя дырэктары 
* С. М. Кавалёў (з 3 верасня 2010)
* Іван Іванавіч Пратура (са снежня 2014)
* Вячаслаў Васільевіч Галавацкі

## Гандлёвыя дамы 
### Рэспубліка Беларусь 
* Мінск ТАА «Шкло-опт»
* Магілёў ПУП «ГД „Шкло“»
* Гомель ПГУП «ГД „Гомельшкло“»
* Гродна ГУП «Гродзенскі ГД»
* Віцебск ТАА «ГД „Гомельшкло-Віцебск“»
* Брэст ПУП «Гандлёвы дом „Брэст-шклоопт“»

### Расійская Федэрацыя 
* Прамы продаж ад ААТ «Гомельшкло»

### Украіна 
* Кіеў ТАА «Гандлёвы дом „Гомельшкло-Украіна“»

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт кампаніі  

Катэгорыя:Кампаніі Беларусі
Катэгорыя:Прадпрыемствы Беларусі па вытворчасці будаўнічых матэрыялаў
Катэгорыя:Прадпрыемствы Гомеля
Катэгорыя:Касцюкоўка
Павел Сапега (ваявода новагародскі)

**Павел Іванавіч Сапега** (каля 1490 — 1579) — вялікалітоўскі дзяржаўны і ваенны дзеяч. Дзяржаўца браслаўскі (1517—1547), маршалак гаспадарскі (1519—1557), ваявода падляшскі (1556—1558) і новагародскі з 1558.

## Біяграфія 
Паходзіў з кодзенскай лініі магнацкага роду Сапегаў герба «Ліс», сын Івана і яго першай жонкі. Меў братоў Міхаіла і Фёдара. Вучыўся ў Кракаўскім універсітэце.

Удзельнічаў у вайне з Маскоўскай дзяржавай у 1534—1535 гадах, Інфлянцкай вайне (1558—1582) у 1561 годзе.

Браў удзел у васьмі соймах на працягу 1559—1568 гадоў. Быў праціўнікам Люблінскай уніі, аднак акт уніі падпісаў. Вызнаваў праваслаўе, у пэўны час жыцця — кальвінізм.

Упершыню ажаніўся з Аленай Гальшанскай, з якой меў сыноў Аляксандра, Мікалая і Багдана, а таксама дачок Багдану і Марыну. Другі раз пабраўся шлюбам з Аляксандрай Хадкевіч, з якой меў сына Андрэя, а таксама дачок Васілісу, Раіну і Марыну. Пахавалі Паўла Сапегу ў царкве Св. Троіцы ў Вільні.

## Літаратура 
* Niesiecki K. Herbarz Polski, wyd. J.N. Bobrowicz. — Lipsk, 1839—1846.
* Wolff J. Senatorowie i dygnitarze Wielkiego Ksiestwa Litewskiego: 1385—1795. — Krakow, 1885.
* Zychlinski T. Zlota ksiega szlachty polskiej. T. 1—31. — Poznan, 1879—1908.
* 

## Спасылкі 
* Генеалогія Сапегаў 

Павел, ваявода новагародскі
Катэгорыя:Сенатары Рэчы Паспалітай
Катэгорыя:Ваяводы новагародскія
Катэгорыя:Ваяводы падляшскія (Вялікае Княства Літоўскае)
Катэгорыя:Маршалкі гаспадарскія
Катэгорыя:Старосты браслаўскія
Катэгорыя:Удзельнікі вайны Маскоўскай дзяржавы з Вялікім Княствам Літоўскім 1534—1537 гадоў
Экатэрарызм

**Экатэрарызм** — тэрмін, які выкарыстоўваюць для апісання тэрарыстычнай дзейнасці радыкальных абаронцаў навакольнага асяроддзя (энвайраменталістаў). Мэтай экатэрарыстаў з’яўляецца спыненне забруджвання навакольнага асяроддзя і навуковага альбо прамысловага выкарыстання жывёл для правядзення эксперыментаў. Першыя акты насілля дзеля захавання дзікай прыроды адносяцца да 1970-х гг. Як правіла, экатэрарысты знішчаюць прамысловыя пабудовы ці навуковыя лабараторыі альбо вызваляюць жывёл і птушак з навукова-даследчых цэнтраў ці ферм. У адрозненне ад іншых форм тэрарызму, экатэрарызм пакуль не прывёў да чалавечых ахвяр, наколькі гэта вядома даследчыкам праблемы, але «зялёныя» радыкалы ўжо пагражалі смерцю некаторым вучоным. З 1980 па 2001 г. у ЗША радыкальныя абаронцы навакольнага асяроддзя (энвайраменталісты) ажыццявілі каля 100 тэрарыстычных актаў з агульнай сумай шкоды ў 42,8 млн долараў

Сярод арганізацый, якія абвінавачваюцца ў экатэрарызме, «Фронт вызвалення жывёл» (*Animal Liberation Front*), які мае прыхільнікаў у 40 краінах, у тым ліку і ў Расіі. Так, у 2000-х гг. прыхільнікі Фронту ўзломвалі дзверы навукова-даследчых лабараторый у буйных гарадах Расійскай Федэрацыі і выпускалі лабараторных жывёл у бліжэйшых лясах.
 
На тэрыторыі Беларусі актаў тэрарызму ці вандалізму дзеля экалогіі афіцыйна не зарэгістравана.

Можна сустрэць і супрацьлеглую трактоўку тэрміна «экатэрарызм»: «забруджванне навакольнага асяроддзя на тэрыторыі ворага падчас ваенных дзеянняў».

Катэгорыя:Левая ідэя
Катэгорыя:Экалогія
Катэгорыя:Тэрарызм
Галка

**Галка**:

* другая назва каўкі (*Corvus monedula*) 
* Уладзімір Мікітавіч Галка, Герой Сацыялістычнай Працы
Каўка (птушка)

**Ка́ўка** ці **Га́лка**(*Corvus monedula*) — шырока распаўсюджаная птушка роду крумкачовых.

## Апісанне 
Даўжыня 34—39 см, маса цела 175—280 г. Апярэнне ад чорнага да серабрыста-шэрага (галава і грудзі) колеру. Радужная абалонка вока амаль белая. Палавога дымарфізму няма.

## Пашырэнне 
Шырока распаўсюджана ў заходняй частцы Еўразіі акрамя поўначы Скандынавіі, сустракаецца ў Паўночнай Афрыцы. Колькасць 4—8 мільёнаў пар. Паўночныя і ўсходнія папуляцыі пералётныя, зімуюць на поўдні арэала. Засяляе скалістыя ўчасткі ўзбярэжжаў, рэдкія лясы са старымі дрэвамі, населеныя пункты са старымі пабудовамі.

## Асаблівасці біялогіі 
Гняздуецца ў зацішных месцах будынкаў, на слупах, мастах, у гнёздах буйных птушак. У красавіку самка адкладвае 4—6 яец і наседжвае іх 17—18 дзён. Птушаняты вылятаюць з гнязда праз 30—35 дзён. Галка вядзе чаодны спосаб жыцця, у пошуках корму часта аб’ядноўваюцца з гракамі. Сілкуецца чарвякамі, садавінай і ягадамі, адкідамі, яйкамі дробных птушак.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Крумкачовыя
Катэгорыя:Сінантропныя віды
Андора на конкурсе песні Еўрабачанне

**Андора** ўдзельнічала на Еўрабачанні 6 разоў: з 2004 па 2009 год. Пры гэтым Андора з’яўляецца адзінай краінай, якая ніколі не ўдзельнічала ў фінале конкурсу. Найлепшым вынікам для дзяржавы стала 12 месца ў паўфінале ў 2007 годзе. Тады краіну прадстаўляў гурт Anonymous. Найгоршы вынік краіна атрымала за год да гэтага, у 2006-ым, калі краіну прадстаўляла спявачка Джэні, яна заняла апошняе, 23-е месца ў паўфінале. У 2010 годзе краіна адмовілася ад удзелу ў конкурсе з-за недастатку фінансавання, і з тае пары больш не вярталася на конкурс, хаця рабіла спробу ў 2012 годзе.

За 6 гадоў удзелу Андора не набрала ні аднаго бала ў фінале (бо не ўдзельнічала), а ў паўфінале набрала 157 балаў.

## Удзельнікі 

## Гісторыя галасавання 
Станам на  год гісторыя галасавання Андоры выглядае наступным чынам:

|

|

|

|}

## Фотагалерэя 

Image:Marta Roure 2.jpg|Марта Рур у Стамбуле (2004)
Image:ESC 2005 Andorra Marian van de Wal (1).jpg|Марыян ван дер Вал у Кіеве (2005)
Image:ESC 2007 Andorra - Anonymous - Salvem el mon.jpg|Гурт Anonymous у Хельсінкі (2007)
Image:Gisela eurovision 2008.jpg|Джызэла у Бялградзе (2008)

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт конкурсу

Катэгорыя:Краіны на конкурсе песні Еўрабачанне
Катэгорыя:Музыка Андоры
NGC 3936

**NGC 3936** (іншыя абазначэнні — **ESO 504-20**, **MCG -4-28-4**, **UGCA 248**, **IRAS11497-2637**, **PGC 37178**) — галактыка ў сузор’і Гідра.

Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.

## Гл. таксама 
* Спіс аб’ектаў Месье
* Новы агульны каталог

 

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1835 годзе
3936
Катэгорыя:Гідра (сузор’е)
Багдан Паўлавіч Сапега

**Багдан Паўлавіч Сапега** (каля 1530 — 1-я пал. ) — вялікалітоўскі дзяржаўны дзеяч. Кашталян берасцейскі (1579 — 3 красавіка 1585) і смаленскі (20 красавіка 1585 «па смерці Мікалая Паца» — 1588), ваявода менскі (з 21 мая 1588 «па Мікалаю Сапегу»).

Валодаў Гальшанамі, Боцькамі, Святошынам, Гердышкамі, Аснежышкамі, заснаваў мястэчка Багданаў. Трымаў Гомельскае староства (1572—1582).

## Біяграфія 
З магнацкага роду Сапегаў герба «Ліс», сын Паўла і Алены з Гальшанскіх. Меў братоў Мікалая і Андрэя.

Займаў шэраг высокіх дзяржаўных пасадаў, у тым ліку падкаморыя бельскага (1566—1569). Па смерці караля і вялікага князя Стэфана Баторыя быў сярод прыхільнікаў абрання на сталец цара маскоўскага Фёдара Іванавіча і складання уніі з Маскоўскай дзяржавай. У 1587 падтрымаў кандыдатуру Жыгімонта Вазы. У 1591 дэпутат на трыбунал скарбовы ў Вільні.

Быў сябрам праваслаўных брацтваў у Вільні і Львове, выступаў супраць ганенняў на кальвіністаў. Быў фундатарам царквы ў Багданаве.

Дзеці ад першага шлюбу з брацлаўскай кашталянкай Марынай Капустай:
* Андрэй (? — 1610), староста гомельскі
* Мікалай (каля 1558 — 1638), ваявода новагародскі
* Павел Стэфан (1565 — 1635), падканцлер літоўскі
* Барбара, жонка чашніка вялікага літоўскага Пятра Валовіча, якая пасля смерці мужа прыняла манаскі хрост і жыла ў кляштары базыліянаў у Вільні;
* Соф'я Агата (Агаф'я), першы раз выйшла за гарадзенскага канюшага Пятра Гайку, а другі — за берасцейскага падкаморыя Мікалая Паца;
* Рэгіна (ці Ганна), жонка слонімскага маршалка Рыгора Трызны.

Другі шлюб з Апалоніяй Друцкай-Сакалінскай быў бяздзетным.

## Генеалогія 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Генеалогія магнацкіх радоў Рэчы Паспалітай 

Багдан Паўлавіч
Катэгорыя:Сенатары Рэчы Паспалітай
Катэгорыя:Кашталяны берасцейскія
Катэгорыя:Кашталяны смаленскія
Катэгорыя:Ваяводы менскія
Катэгорыя:Старосты гомельскія
Катэгорыя:Падкаморыя бельскія
Азербайджан на конкурсе песні Еўрабачанне

Азербайджан дэбюціраваў на Конкурсе песні Еўрабачанне ў 2008 годзе, калі мясцовы тэлеканал İTV атрымаў афіцыйнае права на трансляцыю конкурса. Азербайджан кожны раз выходзіць у фінал і самае горшае выступленне яго прадстаўнікоў - 8 месца ў фінале "Еўрабачання 2008". У 2011 годзе дуэт Ell & Nikki перамог на конкурсе, атрымаўшы 221 бал.

Першы ўдзел Азербайджана на Еўрабачанні апынуўся паспяховым, і краіна выйшла ў фінал з першага паўфіналу, а пасля заняўшы 8 месца з 132 баламі.
Раней іншая тэлекампанія, AzTV, хацела прыняць удзел у "Еўрабачанні 2007", але правілы Еўрапейскага вяшчальнага саюза не дазволілі зрабіць гэта, бо AzTV не быў удзельнікам EBU. AzTV было адмоўлена ва ўступленні ў ЕВС 18 чэрвеня 2007 года, так як тэлеканал быў прызнаны занадта звязаным з ўрадам Азербайджана. 5 ліпеня таго ж года, İTV стаў паўнапраўным членам ЕВС, і 15 кастрычніка Азербайджан атрымаў права ўдзельнічаць у "Еўрабачанні 2008" ў Бялградзе.

На наступны год, Азербайджан прадстаўляў дуэт сусветна вядомага Араша і азербаджанскай спявачкі Айсэль. Іх песня "Always" стала трэцяй, што з'яўлялася лепшым вынікам краіны да 2011 года.

Сваёй першай перамогі Азербайджан дамогся ў 2011 годзе, калі краіну прадстаўляў дуэт Ell & Nikki. Набраўшы 122 бала, краіна заняла 2 месца ў паўфінале, а 14 мая 2011, набраўшы 221 бал, Азербайджан выйграў конкурс песні "Еўрабачанне 2011".

Згодна з правіламі ЕВС, краіна-пераможца папярэдняга конкурса прымае ў сябе наступны. "Еўрабачанне 2012" адбылося 22, 24 і 26 мая 2012 ў сталіцы Азербайджана - Баку на пляцоўцы спецыяльна пабудаванага для "Еўрабачання" комплекса Baku Crystal Hall. Сам Азербайджан, які прадстаўляла Сабіна Бабева, заняў 4 месца.

## Удзельнікі 
 і Самір выконваюць «Day after day» у 2008 годзе у Бялградзе]]

## Гісторыя галасавання 
 і Айсэль выконваюць "Always" на "Еўрабачанні 2009" ў Маскве]]

Азербайджан **даў** балы:

Азербайджан **атрымаў** найбольшыя балы ад:

## Правядзенне 
## Каментатары 
 пасля перамогі ў 2011 у Дзюсельдорфе]]

## Глядзіце таксама 
* Азербайджан на дзіцячым конкурсе песні Еўрабачанне
* Азербайджан на танцавальным конкурсе Еўрабачанне

Катэгорыя:Музыка Азербайджана
Катэгорыя:Культура Азербайджана
Катэгорыя:Краіны на конкурсе песні Еўрабачанне
Купчына (станцыя метро)

**Купчына** () — станцыя Пецярбургскага метрапалітэна. Канцавая станцыя Маскоўска-Петраградскай лініі. Размешчана на наземным участку лініі паміж парталам тунэляў і дэпо «Маскоўскае». Адкрыта 25 снежня 1972 года ў складзе ўчастка «Маскоўская» — «Купчына».

Катэгорыя:Пецярбургскі метрапалітэн
Адры Тату

**Адры Тату** ( ; нар. , Бамон, Францыя) — французская кінаактрыса. Вядомая па галоўных ролях у такіх фільмах, як «Неверагодны лёс Амэлі Пулен» (2001), «Код да Вінчы» (2006) і «Како да Шанэль» (2009)

## Біяграфія 
Бацька — урач-дантыст, маці — член Асацыяцыі па барацьбе з непісьменнасцю. У дзяцінстве Адры захаплялася біялогіяй, аднак бацькі ўгаварылі дачку наведваць заняткі тэатральнага майстэрства ў ліцэі, дзе яна вучылася. Калі дзяўчынка скончыла ліцэй, бацькі аплацілі ёй двухтыднёвы курс у лепшай тэатральнай школе Парыжа — «Курэй-Фларан».

Адры скончыла музычную школу па класе фартэпіяна і габоя. Добра ведае нямецкую мову і не менш добра гаворыць па-англійску. Яе рост — 160 см.

Адры Тату паступіла ў Парыжскі каледж мастацтваў на факультэт сучаснай літаратуры, потым — на філалагічны факультэт Сарбоны, які, аднак, не скончыла. Трапіўшы на акцёрскія курсы, Адры канчаткова вырашала звязаць сваё жыццё з тэатрам і кіно. Пераехала ў Парыж, дзе вучылася, працавала сакратаром, здымалася ў серыяле на Першым французскім тэлеканале пра маладую следчага Жулі Леско.

Сваю першую ролю Адры Тату сыграла ў фільме «Сэрца мішэні» (1996), пасля чаго сыграла яшчэ некалькі невялікіх роляў у тэлефільмах і серыялах.

У 1998 годзе яна перамагла на конкурсе юных талентаў. Гэтая перамога прынесла ёй першую прыкметную ролю ў кіно — у фільме 1999 года «Салон прыгажосці „Венера“» Тоні Маршала. Пасля гэтага фільма была заўважаная крытыкамі, яе кар'ера стала імкліва развівацца. Журы «Прэміі Сюзаны Бянчэці» ўручыла ёй галоўны прыз.

Гледачам ва ўсім свеце Тату вядомая перш за ўсё як галоўная гераіня фільма «Неверагодны лёс Амэлі Пулен» 2001 года. Галоўная гераіня фільма, Амэлі Пулен, у Францыі і ў многіх іншых краінах (напрыклад, у Японіі) стала аб'ектам глыбокай пашаны — як і ўсё, што з ёй звязана. Бацькі сталі называць імем Амэлі сваіх нованароджаных дзяўчынак. Кафэ «Два Млына», якое рэальна існуе на Манмартры, стала пасля выхаду фільма карыстацца вялізнай папулярнасцю. Фільм «Узмах крылаў матылька» быў успрыняты публікай і рэкламаваўся пракатчыкамі як «Неверагодны лёс Амэлі Пулен-2», хоць быў зняты яшчэ ў 2000 годзе, гэта значыць на год раней «Амэлі».

Наступнай буйной роляй, параўнальнай з роляй у «Неверагодны лёс Амэлі Пулен», стала для Тату галоўная жаночая ролю ў фільме 2006 года «Код да Вінчы», дзе яна здымалася з Томам Хэнксам.

У 2009 годзе Адры Тату, сыграла легенду моды Како Шанэль ў поўнаметражным фільме-біяграфіі «Како да Шанэль» (Coco avant Chanel), які апісвае ўзыходжанне іконы стылю ад спявачкі кабарэ да гуру дызайну, стала тварам маркі французскіх духоў Chanel No.5, замест Ніколь Кідман.

У 2010 годзе Адры Тату дэбютавала на сцэне парыжскага тэатра «Мадлен», сыграла галоўную ролю Норы ў п'есе нарвежскага драматурга Генрыха Ібсена «Лялечны дом» у пастаноўцы рэжысёра Мішэля Фо, які сыграў ролю адваката Хельмера, мужа Норы.

## Спасылкі 
* 
* Сайт Адры Тату 
* Сайт А. Тату 

Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Сезар»
Сосна (возера, Шумілінскі раён)

**Со́сна**, Міхало́ва — возера ў Шумілінскім раёне Віцебскай вобласці Беларусі, за 14 км у напрамку на паўднёвы ўсход ад Шуміліна, каля вёскі Рускі.

## Літаратура 
* 
* 
* 
* 
* Ліст карты N-35-36. Выданне 1991 года. Стан мясцовасці на 1987 год.

## Спасылкі 
* Морфометрические параметры озёр Витебской области // Справочник «Водные объекты Республики Беларусь»  

Катэгорыя:Азёры Шумілінскага раёна
Катэгорыя:Басейн Заходняй Дзвіны
Добрая Надзея

**До́брая Надзе́я** (, ) — былы пасёлак у Буда-Кашалёўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіў у склад Крыўскага сельсавета.

## Геаграфія 
### Размяшчэнне 
За 17 км на поўдзень ад раённага цэнтра і чыгуначнай станцыі Буда-Кашалёўская (на лініі Жлобін — Гомель).

## Транспартная сетка 
Побач аўтадарога Чабатовічы — Уваравічы. Забудова драўлянымі дамамі сядзібнага тыпу.

## Гісторыя 
Заснаваны ў XIX стагоддзі як памешчыцкі маёнтак. У 1846 годзе 2 фальварка, гаспадар аднаго з іх меў 891 дзесяціну, другога - 149 дзесяцін зямлі. У 1857 годзе адкрыта мылаварня (5 работнікаў). Па перапісу 1897 года працавала невялікая фанерная фабрыка, у Чабатовіцкай воласці Гомельскага павета Магілёўскай губерні.

У 1926 годзе ва Уваравіцкім раёне Гомельскай акругі. У 1929 годзе жыхары мястэчка ўступілі ў калгас. У 1959 годзе ў складзе калгаса "Чырвоны шлях" (цэнтр -—вёска Бацунь).

Ліквідаваны ў 2013 годзе.

## Насельніцтва 
### Колькасць 
* 2004 год — 2 гаспадаркі, 3 жыхара.

### Дынаміка 
* 1897 год — 8 двароў, 33 жыхара (паводле перапісу).
* 1925 год — 9 двароў, 73 жыхара.
* 1959 год — 31 жыхар (паводле перапісу).
* 2004 год — 2 гаспадаркі, 3 жыхара.

## Літаратура 
* Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т.1, кн.1. Гомельская вобласць/С. В. Марцэлеў; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. - Мн.: Белэн, 2004. 632с.: іл. Тыраж 4000 экз. ISBN 985-11-0303-9 ISBN 985-11-0302-0

## Спасылкі
Новак Джокавіч

**Но́вак Джо́кавіч** (, 22 мая 1987, Бялград, Югаславія) — сербскі прафесійны тэнісіст. Пераможца 101 турніра ATP, у тым ліку 24 турніраў Вялікага шлема, алімпійскі чэмпіён.

Першы серб, які стаў лідарам сусветнага рэйтынгу, і першы прадстаўнік мужчынскага адзіночнага разраду з Сербіі, які выйграў турнір Вялікага шлема.

## Кар’ера 
30 жніўня 2011 года Новак Джокавіч стартаваў на US Open. У паўфінале, які стаў для яго шостым запар на турнірах Вялікага шлему, саступаў Роджэру Федэрэру 0-2 па сэтах, а затым 3-5 у пятым сэце і 40-15 на падачы швейцарца. Аднак адыграўшы падвойны матчбол, серб атрымаў выніковую перамогу 6-7, 4-6, 6-3, 6-2, 7-5. 12 верасня ў фінале ў шосты раз запар адолеў Рафаэля Надаля (6-2, 6-4, 6-7, 6-1), упершыню ў кар’еры выйграўшы US Open. Такім чынам, у 2011 годзе Новак перамог на трох турнірах Вялікага Шлема.

Выйграў 10 тытулаў адкрытага чэмпіянату Аўстраліі, 7 тытулаў Уімблданскага турніру, 3 тытулы адкрытага чэмпіянату ЗША і 3 тытулы адкрытага чэмпіянату Францыі. Адзін з васьмі ўладальнікаў кар’ернага Вялікага шалома, якія перамагалі на ўсіх чатырох турнірах у розныя гады. Стаў трэцім тэнісістам у гісторыі і першым з 1969 года, які выйграў чатыры турніры Вялікага шлема запар (з Уімблдана 2015 года да адкрытага чэмпіянату Францыі 2016 года), а таксама першым, які дасягнуў гэтага на трох розных пакрыццях.

2 лютага 2020 года Новак Джокавіч у рэкордны восьмы раз перамог у адзіночным разрадзе у адкрытым чэмпіянаце Аўстраліі. 29 студзеня 2023 года перамог тут у дзясяты раз.

11 чэрвеня 2023 года атрымаў перамогу ў фінале Адкрытага чэмпіяната Францыі, выйграўшы рэкордны, 23-і тытул Вялікага шлема. 24-ы тытул здабыў 10 верасня 2023 года, выйграўшы Адкрыты чэмпіянат ЗША па тэнісе.

19 лістапада 2023 года Новак Джокавіч у сёмы раз выйграў Выніковы турнір ATP. Ён у восьмы раз за кар’еру заканчвае сезон першай ракеткай свету.

## Фіналы турніраў 
### Турніры Вялікага Шлема 

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 
* Старонка Новака Джокавіча на сайце ATP 
* Сайт Новака Джокавіча  

Катэгорыя:Тэнісісты Сербіі і Чарнагорыі
Катэгорыя:Тэнісісты Сербіі
Катэгорыя:Тэнісісты на летніх Алімпійскіх гульнях 2008 года
Катэгорыя:Тэнісісты на летніх Алімпійскіх гульнях 2012 года
Катэгорыя:Тэнісісты на летніх Алімпійскіх гульнях 2016 года
Катэгорыя:Тэнісісты на летніх Алімпійскіх гульнях 2020 года
Катэгорыя:Тэнісісты на летніх Алімпійскіх гульнях 2024 года
Катэгорыя:Пераможцы Адкрытага чэмпіянату Аўстраліі па тэнісе ў мужчынскім адзіночным разрадзе
Катэгорыя:Пераможцы Уімблданскага турніру ў мужчынскім адзіночным разрадзе
Катэгорыя:Пераможцы Адкрытага чэмпіянату ЗША па тэнісе ў мужчынскім адзіночным разрадзе
Катэгорыя:Бронзавыя прызёры летніх Алімпійскіх гульняў 2008 года