Інгмар Бергман

**Э́рнст І́нгмар Бе́ргман** ( ;  — ) — знакаміты шведскі рэжысёр тэатра і кіно, сцэнарыст, пісьменнік.

## Біяграфія 
Скончыў Стакгольмскі ўніверсітэт, дзе вывучаў літаратуру і гісторыю мастацтваў. З 1942 года працаваў у тэатры, ставіў п'есы У. Шэкспіра, Г. Ібсена, А. Стрындберга, А. Чэхава, сучасных драматургаў. Але сусветную вядомасць набыў у кіно.

Прафесійна працаваць у кіно Бергман пачаў у 1941 годзе, рэдагаваў сцэнары. Аднак неўзабаве ён напісаў уласны сцэнар пад назваю «Цкаванне», які быў экранізаваны ў 1944 годзе. Далей бадай для ўсіх сваіх карцін сцэнары пісаў сам Бергман.

У 1946 годзе пачаў здымаць і ўласныя фільмы. Сусветнае прызнанне прынеслі яго рэжысёрскія працы 1950-х — 1960-х гадоў — «Сунічная паляна», «Сёмая пячатка», «Усмешкі летняй ночы», «Камунія», «Маўчанне», «Персона». Пачынаючы з фільма «Дзявочая крыніца», нязменным аператарам Бергмана робіцца Свэн Нюквіст. Дагэтуль шмат якія карціны Бергмана былі знятыя аператарам Гунарам Фішэрам.

Рэжысёр працягваў актыўна працаваць у кіно ў наступныя дзесяцігоддзі. У 1970-я — 1980-я гады на экраны выйшлі «Шэпты і крыкі», «Сцэны з сямейнага жыцця» з некалькіх серый, «Восеньская саната», «З жыцця марыянетак», грандыёзныя «Фані і Аляксандр» ды іншыя.

## Творчасць у кіно 
Асноўныя тэмы творчасці Інгмара Бергмана — крызіс рэлігіі і традыцыйнай сям’і, крызіс асобы; пошукі праўдзівых стасункаў паміж людзьмі. Робячы стаўку на буйны план твараў, што перадаюць складаную гаму пачуццяў, Бергман з дапамогаю сваіх акцёраў выяўляе найскладанейшыя перажыванні экзістэнцыянальнай сустрэчы чалавека з праўдай пра свет усярэдзіне і вакол сябе.

Бергман быў вядомы тым, што шматразова працаваў з аднымі і тымі ж акцёрамі. Сярод Бергманавых акцёраў, якіх рэжысёр зняў у 10 і больш фільмах, можна адзначыць Гунара Б'ёрнстранда, Эланда Юзэфсана, Макса фон Сюдава, Бібі Андэрсан, Харыет Андэрсан, Ліў Ульман ды інш.

## Тэатральныя пастаноўкі 
Пасля навучання (1938-1943) Інгмар Бергман займаў пасаду штатнага рэжысёра (а таксама сумешчаныя пасады кіраўніка, 1-га рэжысёра, дырэктара, мастацкага кіраўніка, мастацкага дарадцы) у тэатрах розных гарадоў: Хельсінборга (1943-1946), Гётэборга (1946-1950), Мальмё (1952-1959), Стакгольма (1961-1976), Мюнхена (1977-1984) і зноў Стакгольма (1984-2007).

### Іншыя тэатры і спектаклі 
Інгмар Бергман быў запрошаным (часовым, госцевым) рэжысёрам спектакляў у паўтара дзясятках іншых тэатраў у Стакгольме і Норчы пінгу (Швецыя, 1938-2002), Осла (Нарвегія, 1967), Лондане (Вялікабрытанія, 1970), Капенгагене (Данія, 1973), Зальцбургу (ФРГ, 1983), а таксама ставіў спектаклі для радыё і тэлебачання (ТБ-тэатр Шведскага тэлебачання, 1957-2003), паставіў дзве оперы, аперэту, браў удзел у стварэнні балета.

Інгмар Бергман паставіў сам або браў удзел у стварэнні прыкладна 170 тэатральных спектакляў.

## Выбраная фільмаграфія 
* 1946: Дождж над нашым каханнем (Det regnar på vår kärlek)
* 1952: Жанчыны чакаюць (Kvinnors väntan)
* 1953: Лета з Монікай (Sommaren Med Monika)
* 1953: Вечар блазнаў (Gycklarnas afton)
* 1956: Сёмая пячатка (Det Sjunde Inseglet)
* 1957: Сунічная паляна (Smultronstället)
* 1958: На валаску ад жыцця (На краі жыцця/Nära livet)
* 1958: Твар (Ansiktet)
* 1960: Дзявочая крыніца (Jungfrukällan)
* 1961: Праз цьмянае шкло (Såsom i en spegel)
* 1963: Маўчанне (Tystnaden)
* 1964: Пра ўсіх гэтых жанчын (För att inte tala om alla dessa kvinnor)
* 1964: Персона (Persona)
* 1964: Захапленне Анны (En Passion)
* 1972: Шэпт і крыкі (Viskningar Och Rop)
* 1973: Сцэны з сямейнага жыцця (Scener ur ett äktenskap)
* 1975: Чароўная флейта (Trollflöjten)
* 1976: Тварам да твару (Ansikte Mot Ansikte)
* 1978: Восеньская саната (Höstsonaten)
* 1980: З жыцця марыянетак (Aus dem Leben der Marionetten)
* 1982: Фанні і Аляксандр (Fanny Och Alexander)
* 1984: Пасля рэпетыцыі (Efter repetitionen)
* 2003: Сарабанда (Saraband)

## Узнагароды 
 падчас здымак фільма «Сунічная паляна» (1957 год).]]

## Літаратурныя творы 
На беларускую мову Бергманавы творы пакуль што не перакладалі.

Поўная бібліяграфія І. Бергмана прыведзена на сайце Фонду Інгмара Бергмана і налічвае недзе 140 публікацый.

## Дакументальная фільмаграфія 
* *Ингмар Бергман снимает фильм* / Ingmar Bergman gor en film / Ingmar Bergman Makes a Movie (Вильгот Шёман / Vilgot Sjöman) 1963, Швеция. Документальный. Продолжительности 5 серий: 00:39:26 + 00:29:43 + 00:30:01 + 00:25:00 + 00:22:59.
* *Документ Форё 1969* / Fårödokument / Faro document (Ингмар Бергман / Ingmar Bergman) 1970, Швеция. Документальный. Продолжительность: 00:55:42.
* *Документ Форё 1979* /Fårödokument / Farodokument 1979 (Ингмар Бергман / Ingmar Bergman) 1980, Швеция. Документальный. Продолжительность: 01:39:46.
* *Лицо Карин* / Karins ansikte / Karin's Face (Ингмар Бергман / Ingmar Bergman) 1984, Швеция. Документальный, короткометражный. Продолжительность: 00:13:38.
* *Фанни и Александр. Хроника создания фильма* / Dokument Fanny och Alexander (Ингмар Бергман / Ingmar Bergman) 1986, Швеция. Документальный. Продолжительность: 01:49:51.
* *Ингмар Бергман: О жизни и работе (ТВ)* / Ingmar Bergman On Life And Work / Ingmar Bergman: Om liv och arbete (Йорн Доннер / Jörn Donner) 1998, Швеция. Документальный. Продолжительность: 01:30:40.
* *О "Сарабанде"* / Behind Saraband (Ингмар Бергман / Ingmar Bergman) 2003, Швеция. Документальный. Продолжительность: 00:45:00.
* *Ингмар Бергман и Эрланд Йозефсон. Интервью шведского телевидения* / Ingmar Bergman: reflection on life, death and love. 2004, Швеция. Документальный. Продолжительность: 00:53:00.
* *Бергман и кино* / Bergman and the Cinema (Мари Нирерёд / Marie Nyrerod) 2004, Швеция. Документальный. Продолжительность: 00:58:20.
* *Бергман и театр* / Bergman and the Theatre (Мари Нирерёд / Marie Nyrerod) 2004, Швеция. Документальный. Продолжительность: 00:57:00.
* *Бергман и остров Форё* / Bergman and Faro island (Мари Нирерёд / Marie Nyreröd) 2004, Швеция. Документальный. Продолжительность: 00:57:25.
* *Остров Бергмана: Бергман и кино, Бергман и театр, Бергман и Форё* / Bergman Island: Bergman och filmen, Bergman och teatern, Bergman och Fårö (Мари Нирерёд / Marie Nyreröd) 2004, Швеция, Документальный. Продолжительность: 01:23:27. /Сокращенное объединение предыдущих 3х фильмов/
* *Бергман 101* / Bergman 101 (Питер Коуи / Peter Cowie) 2009, США. Документальный. Продолжительность: 00:35:23.
* *Лив и Ингмар* / Liv & Ingmar (Дхирадж Аколкар / Dheeraj Akolkar) 2012, Швеция, Великобритания, Норвегия. Документальный. Продолжительность: 01:29:00.
* ''Bergmans video. A documentary about Ingmar's collection* (Alejandro González Iñárritu, Tomas Alfredson) 2012, Швеция, Великобритания, Норвегия. Документальный. 6 серий по 45 мин.
* *Вторжение к Бергману'' / Trespassing Bergman (Jane Magnusson, Hynek Pallas / Джейн Магнуссон, Хюнек Паллас ) 2013, Швеция. Документальный. Продолжительность: 01:47:00. /Компиляция 6 серий Bergmans video/

## Выстаўкі 
* 2012, «Ингмар Бергман. Image Maker», Мультимедиа Арт Музей, Москва
* 2012, «Ингмар Бергман: Человек, который задавал сложные вопросы», Мультимедиа Арт Музей, Москва
* 2013, «Лив Ульман и Ингмар Бергман», Центр фотографии имени братьев Люмьер, Москва

## Ушанаванне 
6 красавіка 2011 года Банк Швецыі паведаміў пра планы выпуску ў 2014—2015 годзе новай серыі грашовых знакаў. На аверсе купюры вартасцю 200 шведскіх крон меркавалася размяшчэнне партрэту Інгмара Бергмана.

У кастрычніку 2015 года ў Швецыі з'явіліся банкноты з выявай Інгмара Бергмана. На купюрах вартасцю 200 крон намаляваны сам рэжысёр і кадр з яго шэдэўра «Сёмая пячатка».

У гонар рэжысёра назвалі астэроід (10378) Інгмарбергман.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* Ингмар Бергман. Приношение к 70-летию (сборник) / Перев. со швед. и англ. — М.: Киноцентр, 1991. 160 с. — ISBN 5-7240-0006-7
* *Долгов К.К., Долгов К.М.* Федерико Феллини. Ингмар Бергман — Серия: Гении мирового кино. — М.: "Искусство", 1995. 237 с. + 24 л. илл. — ISBN 5-210-02419-9
* *Александер Андориль.* Режиссёр. Роман об Ингмаре Бергмане / Перев. со швед. О. Коваленко. — Серия: Коллекция. — М.: Текст, 2008. 189 с. — ISBN 978-5-7516-0719-7 /Художественный роман о съемках фильма "Причастие"/
* *Тумас Шёберг.* Ингмар Бергман. Жизнь, любовь и измены / Перев. со швед. Н. Федоровой. — М.: АСТ, 2015. 480 с. — ISBN 978-5-17-086413-3 /О личной жизни И.Бергмана. Книга с элементами бульварщины и домыслов. Автор книги не был допущен Фондом Ингмара Бергмана к его архивам, см. стр. 20-21./

## Спасылкі 
* Біяграфія і фільмаграфія Інгмара Бергмана 
* 
* 
* Рускамоўны сайт, прысвечаны Бергману 
* Сапраўднае дваццатае стагоддзе скончылася. Памяці Інгмара Бергмана
* Артыкулы пра Бергмане на сайце часопіса «Сеанс» 
* Бергман Інгмар — біяграфія 
* Сцэнарый да фільма «Асоба», успаміны Інгрыд Бергман пра Бергмана 
*Сайт Фонда Ингмара Бергмана, посвященный его работам (на швед, англ.) — The Ingmar Bergman Foundation
*Сайт Фонда Ингмара Бергмана, посвященный его архиву (на швед, англ.) — The Ingmar Bergman Foundation
* 
* Статьи о Бергмане на сайте журнала «Сеанс» 

Катэгорыя:Кінарэжысёры Швецыі
Катэгорыя:Тэатральныя рэжысёры Швецыі
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Оскар»
Катэгорыя:Лаўрэаты Еўрапейскай кінапрэміі
Катэгорыя:Лаўрэаты Імператарскай прэміі Японіі
Катэгорыя:Вікіпедыя:Істотныя артыкулы