open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Карл Гюнтэр Людавіцы

**Карл Гюнтэр Люда́віцы** (, ,  — , ) — нямецкі філосаф, лексікограф і эканаміст. Рэдагаваў значную частку «Grosses vollständiges Universal-Lexicon», буйной нямецкай энцыклапедыі XVIII стагоддзя.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 7 жніўня 1707 года ў Лейпцыгу ў сям’і Крысціяна Людавіцы (1663—1732), прафесара філасофіі Лейпцыгскага ўніверсітэта, тэолага і ўсходазнаўца. У 1724 годзе Карл Гюнтэр пачаў вывучаць філасофію і тэалогію ў Лейпцыгскім універсітэце, дзе атрымаў ступень магістра ў 1728 годзе. У 1733 годзе ён стаў поўным прафесарам практычнай філасофіі ва ўніверсітэце.

У 1739 годзе Іаган-Генрых Цэдлер прызначыў Людавіцы рэдактарам «Grosses Universal-Lexicon» (Вялікі універсальны лексікон), дзе ён працаваў да 1754 года галоўным рэдактарам тамоў 19-64 і дадатковых тамоў 1-4 найбуйнейшага нямецкага энцыклапедыйнага праекта 18-га стагоддзя. У 1765—1766 гадах Людавіцы быў рэктарам Лейпцыгскага ўніверсітэта і адначасова дэканам факультэта мастацтваў. Людовік быў членам Прускай акадэміі навук і Лейпцыгскага таварыства эканомікі, вольных мастацтваў і нямецкай мовы.
Nexter Aravis

**Nexter Aravis** — паўнапрывадны ўсюдыход, распрацаваны французскай кампаніяй Nexter Systems.

## Гісторыя 
Аўтамабіль распрацаваны на ўласныя сродкі кампаніі Nexter і створаны на базе шасі нямецкага грузавіка Unimog U5000. Прэзентаваны ў 2008 годзе на выставе Eurosatory.

У 2009 годзе міністэрства абароны Францыі замовіла пятнаццаць Aravis для інжынерных падраздзяленняў у Афганістане. Сума кантракту склала дваццаць мільёнаў еўра. Aravis абсталявалі дыстанцыйна кіраванай вежай з кулямётам калібра 12,7 мм.

## Апісанне 
Вага машыны — 12,5 тон, максімальная хуткасць — 100 км/г, запас ходу — 750 км. Бранявік здольны перавозіць да 7 пасажыраў. Абсталяваны рухавіком Mercedes-Benz Diesel і аўтаматычнай каробкай перадач. 

Браня адпавядае стандарту STANAG 4569 4 узроўня, якая абараняе як ад кінэтычных снарадаў, так і для мін і аскепкаў. Бранявік можа быць абсталяваны розным узбраеннем, у тым ліку 7,62 мм спараным кулямётам.

## Варыянты 
* Panhard WASP (7,62 мм кулямёт FN MAG) або WASP Milan-ER (FN MAG + супрацьтанкавая ракета Milan-ER).
* Kongsberg M151 (12,7 мм кулямёт M2 Browning або 40 мм  аўтаматычны гранатамёт Mk19).
* Nexter ARX20 (20 мм кулямёт M621) — экспартны варыянт для Габона.

## Эксплуатанты 
* 
* 
* 
## Заўвагі 
## Спасылкі
* L'Aravis sur le site du ministère français de la défense 
* L'Aravis sur le site de Nexter 
* Fiche technique de l'Aravis 

Катэгорыя:Бронеаўтамабілі паводле алфавіта
Катэгорыя:Бранятэхніка Францыі
Таварыства аматараў расійскай славеснасці

**Тавары́ства амата́раў расі́йскай славе́снасці** () — літаратурна-навуковае таварыства, якое дзейнічала пры Маскоўскім універсітэце ў 1811—1930 гадах (з перапынкам у 1837—1858 гадах) і з 1992 года.

Таварыства было створана прафесараў Маскоўскага ўніверсітэта А. А. Пракаповіча-Антонаўскага (першы старшыня да 1826 года), А. Ф. Мерзлякова і іншых з мэтай *«спо­соб­ст­во­вать ус­пе­хам оте­че­ст­вен­ной сло­вес­но­сти»*. Існавала пераважна на добрахвотныя ахвяраванні, аб’ядноўвала гісторыкаў, філолагаў, літаратараў з рознымі поглядамі, вяло выдавецкую і культурна-асветніцкую дзейнасць. У 1811—1838 гадах таварыства займалася пераважна пытаннямі мовы і тэорыі славеснасці; у 1859—1777 гадах пераважаў славянафільскі кірунак з павышанай цікавасцю да фальклору і рускай даўніны, у 1878—1909 гадах — навуковая, перш за ўсё гісторыка-літаратурная дзейнасць (у прыватнасці, стаяла ля вытокаў акадэмічнага пушкіназнаўства), якая ў 1910—1920-я гады спалучалася са спробамі прыстасавацца да новай культурнай і палітычнай рэчаіснасці.

Старшынямі таварыства ў розны час былі А. А. Пракаповіч-Антонаўскі (першы старшыня да 1826 года), Ф. Ф. Какошкін, А. А. Пісараў, І. А. Двігубскі, М. М. Загоскін, С. Р. Строганаў, А. С. Хамякоў, М. П. Пагодзін, М. В. Качалаў, А. І. Кошалеў, І. С. Аксакаў, Ф. І. Буслаеў, С. А. Юр’еў, М. С. Ціханраваў, М. І. Старажэнка, А. М. Весялоўскі, П. Д. Бабарыкін, А. Я. Грузінскі, П. М. Сакулін.

Таварыства аматараў расійскай славеснасці праводзіла юбілеі М. М. Карамзіна (1866), А. С. Пушкіна (1899), М. В. Гогаля (1909) і іншыя, арганізоўвала выставы, збірала сродкі на адкрыццё ў Маскве помнікаў А. С. Пушкіну (1880) і М. В. Гогалю (1909). У пасяджэннях таварыства прымалі ўдзел А. К. Талстой, І. С. Тургенеў, І. А. Бунін, Ф. М. Дастаеўскі, Л. М. Талстой, В. Я. Брусаў, Ф. І. Цютчаў, А. А. Фет і іншыя. Сярод ганаровых членаў таварыства пісьменнікі Г. Р. Дзяржавін, М. М. Карамзін, Максім Горкі, М. Л. Лявонаў.

Сярод выданняў Таварыства аматараў расійскай славеснасці «Толковый словарь живого великорусского языка» У. І. Даля, «Песни, собранные П. В. Киреевским», «Беседы в Обществе любителей Российской словесности», альбомы і каталогі выставак, зборнікі.

## Зноскі 
## Літаратура 
* 
* *Клеймёнова Р. Н.* Общество любителей российской словесности. 1811—1930. — М.: Academia, 2002. — 624 с. — ISBN 5-87444-131-X.
* 

## Спасылкі 
* Общество любителей российской словесности // Интернет-сайт Культурного центра «Дом-музей Марины Цветаевой» «Серебряный век» 
* Словарь членов Общества любителей Российской словесности при Московском Университете, 1811—1911 — Москва : Печатня А. Снегиревой , 1911. — II, 342, [2] с. ; 25 см.

Катэгорыя:З’явіліся ў 1811 годзе
Катэгорыя:МДУ
Катэгорыя:Таварыства аматараў расійскай славеснасці
Ульрыксдаль

**Палац Ульрыксдаль** () — адзін з дзесяці каралеўскіх палацаў Швецыі, размешчаны каля Стакгольма, на тэрыторыі камуны Сольна. Знаходзіцца на заходнім узбярэжжы Балтыйскага мора, на поўнач ад цэнтральнай часткі Стакгольма. З 1994 года ўваходзіць у склад нацыянальнага парку Экапаркен. У комплекс уваходзяць таксама парк гаючых зёлак, аранжарэя з размешчаным у ёй скульптурным музеем, палацавая капэла і найстарэйшы ў Швецыі тэатр у стылі ракако Канфідэнсен, адкрыты ў 1753 годзе. Тэатр гэты і дагэтуль з’яўляецца адной з вядучых у Швецыі тэатральных арэн, на якой можна ўбачыць пастаноўкі розных опер, балета, тэатральных паказаў. У палацавай стайні знаходзіцца святочная карэта шведскай каралевы Крысціны. У палацавым парку часта спыняўся кароль Карл XVI Густаў для жывапісу.

Палац быў пабудаваны ў 1643—1645 гадах для маршала Якаба дэ ла Гардзі і першапачаткова насіў імя «Якабсдаль». У 1684 годзе атрымаў сваё цяперашняе імя ў памяць пра брата караля Карла XI. Ва Ульрыксдалі жыў шведскі кароль Густаў VI Адольф.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Палацы Стакгольма
Кэтрын О’Хара

**Кэтрын О’Хара** (; ) — канада-амерыканская  і сцэнарыстка. Лаўрэат дзвюх прэмій «Эмі» (1982, 2020) і прэміі «Залаты глобус».

Яе сатырычныя вобразы і арыгінальныя персанажы ў камедыйным серыяле *«SCTV» (Second City Television)* прынеслі ёй шырокае прызнанне і прэмію «Эмі» за найлепшы сцэнарый вар’етэ.

Яе роля Мойры Роўз серыяле «Шытс-Крык» прынесла ёй шэсць узнагарод *Canadian Screen Awards* запар за найлепшую жаночую ролю ў камедыі, а ў 2021 годзе яна стала чацвёртым чалавекам у гісторыі, які атрымаў усе пяць галоўных тэлевізійных узнагарод ЗША за адзін сезон: прэмію Гільдыі кінаакцёраў ЗША, прэмію Асацыяцыі тэлевізійных крытыкаў, прэмію «Эмі», «Залаты глобус» і Выбар тэлевізійных крытыкаў.

Сярод работ О’Хара ў кіно — галоўныя і другарадныя ролі ў такіх фільмах як камедыя Марціна Скарсэзэ «Пасля працы» (1985), фільм Ціма Бёртана «Бітлджус» (1988), сямейная камедыя Крыса Каламбуса «Адзін дома» (1990), а таксама працяг фільма «Адзін дома 2: Згублены ў Нью-Ёрку» (1992).

## Фільмаграфія 
## Узнагароды 
* Зорка на канадскай Алеі славы (2007);
* ордэн Канады (2017).

## Крыніцы 
## Спасылкі 
*
О’Хара

**О’Хара** — прозвішча.
* Кэтрын О’Хара — амерыкана-канадская актрыса
* Морын О’Хара — ірландская актрыса
Марына Аляксандраўна Тумас

**Марына Аляксандраўна Тумас** (нар. , Мінск, Беларусь) — беларуская валейбалістка. Майстар спорту Беларусь. Выступала за зборныя Беларусі розных узроставых катэгорый. Жонка беларускага валейбаліста і трэнера Васіля Курдзюка.

## Біяграфія 
Валейболам пачала займацца ў 11-гадовым узросце ў мінскай ДЮСШАР прафсаюзаў у трэнера Надзеі Дунар. Выступала за мінскія ГЭНІ і «Славянку».

З 2010 года на працягу 10 сезонаў выступала ў Турцыі за розныя мясцовыя каманды. У 2022 вярнулася ў Беларусь, падпісаўшы кантракт з «Мінчанкай».

У 2001—2003 гуляла за юніёрскую і моладзевую зборныя Беларусі. У 2003—2013 выступала за нацыянальную зборную краіны.

## Спасылкі 
* Marina Tumas T

Катэгорыя:Валейбалісткі Беларусі
Катэгорыя:Майстры спорту Беларусі
Катэгорыя:Ігракі жаночай зборнай Беларусі па валейболе
Катэгорыя:Ігракі «Каршыяка» Ізмір
Катэгорыя:Ігракі жаночай зборнай Беларусі па валейболе U-19
Катэгорыя:Ігракі жаночай зборнай Беларусі па валейболе U-20
Катэгорыя:Ігракі жаночай зборнай Беларусі па валейболе U-18
Subuluridae

**Subuluridae** — сямейства круглых чарвей падкласу , якое разам з двума відамі сямейства  складае надсямейства . Як і ўсе нематоды, яны не маюць ні крывяноснай, ні дыхальнай сістэмы.

У сямейства ўключаюць каля дзясятка родаў і больш за 100 відаў і з’яўляюцца паразітамі амніёт, галоўным чынам птушак і млекакормячых.

## Сістэматыка 
Некалькі падсямействаў вельмі малыя ці нават манатыпныя і могуць быць несапраўднымі. Род  насамрэч могуць належаць да сямейства , якія не маюць цеснага сваяцтва са Subuluridae.

* Падсямейства  Inglis, 1958
**  Diesing, 1861
**  Chandler, 1935
* Падсямейства  Quentin, 1969
**  Quentin, 1977
**  Skrjabin & Schikhobalova, 1948
**  Inglis, 1958
* Падсямейства  Chabaud, 1957
**  Johnston & Mawson, 1942
* Падсямейства  Berghe & Vuylsteke, 1938
**  Berghe & Vuylsteke, 1938
* Падсямейства  Travassos, 1914
**  Devamma, 1977
**  Linstow, 1899
**  Inglis, 1958
**  Cameron & Parnell, 1933
**  Molin, 1860
**  López-Neyra, 1945

## Спасылкі 
*  (2007): Family Subuluridae. Version of 2007-AUG-07. Retrieved 2008-NOV-05.

Катэгорыя:Круглыя чэрві
Катэгорыя:Сямействы круглых чарвей
Смарт

**Смарт** ()
* Джын Смарт — амерыканская актрыса
* Эмі Смарт — амерыканская актрыса і фотамадэль
Passalurus

**Passalurus** — род круглых чарвей, які належыць да сямейства .

Віды гэтага роду сустракаюцца ў Еўропе і Паўночнай Амерыцы.

## Віды 
*  
*  

## Значэнне 
 з’яўляецца ўзбуджальнікам пасалурозу.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Аксіўрыды
Celtis sinensis

**Celtis sinensis** — дрэва, від кветкавых раслін роду  сямейства .

## Батанічнае апісанне 
Лістападнае дрэва вышынёй да 20 м, з авальнай, густой кронай і шэрай карой.

Лісце шырока-яйцападобныя або з востраканцовай верхавінай, у аснове шырока-клінаватае, цёмна-зялёнае, зверху гладкае, знізу голае і з яснай сеткай жылак.

Плады цёмна-аранжавыя.

## Распаўсюджанне і экалогія 
У прыродзе арэал віду ахоплівае Кітай, Паўночную і Паўднёвую Карэю, Японію і Тайвань. Натуралізаваўся ў Паўднёвай Афрыцы, Аўстраліі і Новай Зеландыі.

Расце на сухіх глебах.

У Еўропе вядомы з XVII стагоддзя. У Паўночнцю Амерыку інтрадуцыраваны ў 1793 годзе.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Флора Усходняй Азіі
Катэгорыя:Каноплевыя
Peugeot P4

**Peugeot P4** — французскі вайсковы пазадарожнік.

## Гісторыя 
У канцы 1960-х гадоў ваенна-палітычнае кіраўніцтва Францыі прыняло рашэнне аб стварэнні новага аэратранспартабельнага чатырохмесцавага паўнапрываднага аўтамабіля падвышанай праходнасці для замены амерыканскіх джыпаў.

У сярэдзіне 1970-х гадоў быў абвешчаны тэндар на пабудову новага лёгкага ўсюдыхода (*VLTT* — ). У праграме ўдзельнічалі тры французскія вытворцы. Аб’ёмы былі недастаткова вялікімі для распрацоўкі ўласнай канструкцыі, і ніхто з іх не займаўся самастойнай распрацоўкай. Renault аб’яднаўся з Fiat, прапанаваўшы Campagnola з рухавіком Renault 20 TS. Peugeot супрацоўнічаў з Mercedes-Benz і Puch, прапанаваўшы ўласную версію G-класа. Citroën распрацоўваў мадэль пад назвай *C44*, якая насамрэч была мадыфікаваным Volkswagen Iltis. Аднак у сувязі з тым, што кампанія Citroën пазней была куплена Peugeot, у далейшай барацьбе ўдзельнічалі толькі Renault і Peugeot. Вайсковае кіраўніцтва абрала машыну распрацаваную Peugeot.

У 1978 годзе быў выраблены першы прататып. Пасля завяршэння выпрабаванняў у 1981 годзе машына была прынятая на ўзбраенне (для Сухапутных войск Францыі заказалі 15 тыс. адзінак). У 1982 годзе першыя серыйныя аўтамабілі былі пастаўлены ў армію.

Кузавы вырабляліся ў Грацы ў Аўстрыі. Яны прыбывалі на завод «Пежо» ў Сашо, дзе іх фарбавалі, усталёўвалі рухавік ад Peugeot 504 (2 л магутнасцю 79 конскіх сіл) і каробку перадач ад 604. Машыны таксама былі спрошчанымі ў параўнанні з цывільнымі версіямі Mercedes G-класа і адаптаваны да патрабаванняў французскіх вайскоўцаў. У 1985 годзе вытворчасць з Сашо была перанесена ў Мароль-ан-Юрэпуа на завод маркі «Panhard».

Пагадненне з Mercedes не дазваляла Peugeot экспартаваць P4 куды-небудзь, акрамя некаторых краін Афрыкі звязаных з Францыяй абароннымі дагаворамі. Была створана цывільная версія, але поспеху яна не мела: у 1986 годзе P4 каштаваў 190 000 франкаў, пры тым, што базавы Mercedes G-класа (2,3 літра, 125 к.с.) каштаваў 205 000 франкаў.

## Апісанне 
Аўтамабіль праходзіў выпрабаванні ў двух варыянтах: з бензінавым рухавіком ад Peugeot 504 і з 4-тактным 4-цыліндравым дызельным рухавіком магутнасцю 75 конскіх сіл. На ўзбраенне была прынятая версія з дызельным рухавіком.

29 лістапада 2016 года Францыя перадала па праграме ваеннай дапамогі Узброеным сілам Камеруна дзесяць пазадарожнікаў Peugeot P4. Пасля 24 лютага 2022 года 120 машын былі перададзены па праграме ваеннай дапамогі Украіне.

## Заўвагі 
## Спасылкі 
* 
* 

P4
Джын Смарт

**Джын Элізабет Смарт** (; ) — амерыканская , пяціразовы лаўрэат прэміі «Эмі», а таксама лаўрэат прэміі «Залаты глобус».

Вядома сваімі камедыйнымі ролямі, атрымала прызнанне крытыкаў за ролю Ланы Гарднер у сіткоме «Фрэйзер», за ролю другога плана Рэгіны Ньюлі ў сіткоме «Хто такая Саманта?», а таксама за ролю Дэбары Вэнс у серыяле «Хітрыкі» і ролю Хелен у міні-серыяле «Мейр з Істтаўна»

У 2021 годзе *Смарт* стала другой актрысай пасля Бэці Уайт, якая выйграла ва ўсіх трох камедыйных намінацыях «Эмі». *Смарт* з’яўляецца самым узнагароджаным выканаўцам прэміі «Выбар тэлевізійных крытыкаў», атрымаўшы за ролі ў серыялах «Фарга», «Вартаўнікі» і «Хітрыкі» чатыры перамогі з 5 намінацый.

У красавіку 2022 года *Смарт* атрымала імянную зорку на Галівудскай алеі славы.

## Зноскі 
## Спасылкі 
*
Міжнародны пакт аб грамадзянскіх і палітычных правах

**Міжнародны пакт аб грамадзянскіх і палітычных правах** — пакт Арганізацыі Аб’яднаных Нацый, заснаваны на Усеагульнай дэкларацыі правоў чалавека.

Прыняты 16 снежня 1966 года, уступіў у сілу 23 сакавіка 1976 года. З’яўляецца міжнароднай дамовай і мае абавязковую сілу для 172 дзяржаў-удзельніц, станам на жнівень 2017 года. Акрамя дзяржаў-удзельніц, пакт падпісаны яшчэ 7 краінамі. Дакумент абавязвае паважаць грамадзянскія і палітычныя правы людзей, уключаючы права на жыццё, свабоду рэлігіі, свабоду слова, свабоду сходаў, выбарчыя правы, правы на належную прававую працэдуру, справядлівае судовае разбіральніцтва і гэтак далей. Нагляд за выкананнем пакта ажыццяўляе Камітэт па правах чалавека ААН.

У змесце дакумента ўтрымліваюцца наступныя аспекты:
* Артыкул 1 — права народаў на самавызначэнне;
* Артыкул 6 — права на жыццё;
* Артыкул 7 — забарона катаванняў;
* Артыкул 8 — забарона рабства і прымусовай працы;
* Артыкул 9 — права на свабоду і асабістую недатыкальнасць;
* Артыкул 10 — права асоб, пазбаўленых волі, на гуманнае абыходжанне і павагу годнасці;
* Артыкул 11 — забарона пазбаўлення волі за даўгі;
* Артыкул 12 — права на свабоднае перамяшчэнне і свабода выбару месцажыхарства;
* Артыкул 13 — абмежаванне магчымасці высылкі замежнікаў;
* Артыкул 14 — роўнасць перад судом, прэзумпцыя невінаватасці, забарона паўторнага асуджэння, права на перагляд асуджэння і іншыя працэсуальныя правы;
* Артыкул 15 — забарона крымінальнага пакарання за дзеянні, якія не прызнаваліся злачыннымі падчас іх здзяйснення;
* Артыкул 16 — права на прызнанне правасуб’ектнасці;
* Артыкул 17 — забарона ўмяшання ў асабістае і сямейнае жыццё, недатыкальнасць жылля, таямніца карэспандэнцыі і абарона ад незаконных замахаў на гонар і рэпутацыю;
* Артыкул 18 — права на свабоду думкі, сумлення і рэлігіі;
* Артыкул 19 — свабода слова;
* Артыкул 20 — забарона прапаганды вайны і выступаў на карысць нацыянальнай, расавай або рэлігійнай нянавісці, якія ўяўляюць сабой падбухторванне да дыскрымінацыі, варожасці або гвалту;
* Артыкул 21 — свабода сходаў;
* Артыкул 22 — свабода асацыяцый;
* Артыкул 23 — права на ўступленне ў шлюб;
* Артыкул 24 — правы дзяцей;
* Артыкул 25 — права прымаць удзел у вядзенні дзяржаўных спраў, галасаваць і быць абраным;
* Артыкул 26 — роўнасць перад законам, забарона дыскрымінацыі;
* Артыкул 27 — правы этнічных, рэлігійных і моўных груп.

## Заўвагі 
Катэгорыя:Дагаворы паводле алфавіта
Катэгорыя:Міжнародныя праваабарончыя дакументы
Катэгорыя:Дагаворы і канвенцыі ААН
Катэгорыя:З’явіліся ў 1966 годзе
Problepsis

**Problepsis** — род начных матылькоў сямейства .

## Апісанне 
Пальпы з тоўстымі лускавінкамі дасягаюць толькі лба. Задняя нага самца невялікая, галёнка пашырана са зморшчынай, якая змяшчае пучок доўгіх валасоў, дзе першы сустаў плюсны пашыраны і вялікі. Пярэднія крылы з жылкай 3 ад або перад вуглом вочка. Жылка 5 крыху вышэй сярэдзіны дыскацэлюляраў. Вены 7, 8, 9 і 10 адыходзяць ад пярэдняга верхняга вугла, а вена 11 анастамазуе (зрастаецца) з імі, утвараючы арэолу. Жылка 5 крыху вышэй сярэдзіны дыскацэлюляраў і жылка 6 перад верхнім вуглом.

## Выбраныя віды 
*  Prout, 1928
*  Felder & Rogenhofer, 1875
*  Prout, 1938
*  (Guenée, [1858])
*  Warren, 1900
*  Wiltshire, 1982
*  Holloway, 1997
*  (Prout, 1915)
*  Lucas, 1890
*  Prout, 1917
*  Warren, 1897
*  Prout, 1917
*  Herbulot, 1962
*  Guenée, [1858]
*  Guenée, ([1858])
*  Prout, 1938
*  Kirby, 1896
*  Fixsen, 1887
*  Wiltshire, 1982
*  Prout, 1913
*  Prout, 1932
*  Prout, 1935
*  Swinhoe, 1904
*  Viette, 1968
*  Prout, 1938
*  Rothschild, 1920
*  Guenée, ([1858])
*  Prout, 1917
*  (Warren, 1902)
*  Warren, 1906
*  Thierry-Mieg, 1905
*  Saalmüller, 1884
*  (Pagenstecher, 1888)
*  Inoue, 1958
*  de Joannis, 1932
*  Prout, 1932
*  (Frivaldszky, 1845)
*  Warren, 1901
*  Prout, 1917
*  Erschoff, 1870
*  (Butler, 1881)
*  Prout, 1917
*  Prout, 1932
*  Meyrick, 1888
*  Inoue, 1986
*  Prout, 1917
*  Prout, 1935
*  (Bulter, 1885)
*  Warren, 1903
*  Bastelberger, 1908
*  Butler, 1889

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Пядзенікі
Ала Дзмітрыеўна Нікіпорчык

**Ала Дзмітрыеўна Нікіпорчык** (нар. 11 чэрвеня 1957, в. Капці, Дзятлаўскі раён — 21 мая 2024, Гродна) — беларуская паэтэса.

## Біяграфія 
Нарадзілася 11 чэрвеня 1957 года ў вёсцы Капці Дзятлаўскага раёна Гродзенскай вобласці.

Скончыла ў 1975 годзе Руда-Яварскую СШ, у 1979 годзе філалагічны факультэт БДУ. Працавала настаўніцай, з 1984 г. стала жыве ў Гродне. Працавала захавальніцай фондаў у музеі М. Багдановіча, бібліятэкарам у Гродзенскай абласной бібліятэцы імя Я. Карскага і інш.

Памерла, верагодна, 21 мая 2024 года ў Гродне.

## Творчасць 
Вершы і літаратурна-крытычныя артыкулы друкаваліся ў часопісах «Тэрмапілы», «Полымя», «Маладосць», «Нёман», «Наша вера», «Літаратура і мастацтва».

Кніга вершаў «Сляза і малітва» (2006), «Пад бахаўскую такату дажджу» (2007), «На грани счастья» (2010), «Звуком единственным» (2012).

Катэгорыя:Паэтэсы Беларусі
Катэгорыя:Беларускамоўныя паэты
Хендэрсан (акруга, Ілінойс)

**Хе́ндэрсан** () — акруга ў ЗША, штат Ілінойс. Насельніцтва — 7331 чалавек (2010). Заснавана ў 1841 годзе, атрымала сваю назву ў гонар амерыканскага піянера і камерсанта Рычарда Хендэрсана. Адміністрацыйны цэнтр — Акуока.

Катэгорыя:Акругі Ілінойса
Дыэтылавы эфір

**Дыэтылавы эфір**, **этылавы эфір** — аліфатычны просты эфір. Бясколерная вадкасць са своеасаблівым пахам. Тэмпература кіпення 34,5 °C, шчыльнасць 713,8 кг/м³ пра тэмпературы 20 °C. Атрыманы ў 16 стагоддзі Валерыем Кордусам дэгідрацыяй этанолу ў прысутнасці сернай кіслаты.

Дыэтылавы эфір змешваецца са спіртам, бензолам і іншымі арганічнымі растваральнікамі, абмежавана — з вадой (6,5 % пры 20 °C); выбухова- і вогненебяспечны (тэмпература загарання 41 °C). У прамысловасці атрымліваюць як пабочны прадукт пры вытворчасці этылавага спірту гідратацыяй этылену. Выкарыстоўваюць як растваральнік нітратаў цэлюлозы (у т.л. у вытворчасці бяздымнага пораху), жывёльных і раслінных тлушчаў, прыродных і сінтэтычных смол, алкалоідаў і інш.; экстрагент, анестэзіравальны сродак у медыцыне. Злёгку раздражняе дыхальныя шляхі, пры атручэнні настае ўзбуджэнне, потым санлівасць і страта прытомнасці, ГДК 300 мг/м³.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Простыя эфіры
Катэгорыя:Растваральнікі
Хардын

**Хардын** — прозвішча, тапонім.

## Прозвішча 
* Мелора Хардын — амерыканская актрыса

## Тапонім 
* Хардын (акруга, Агая)
* Хардын (акруга, Аява)
* Хардын (акруга, Ілінойс)
* Хардын (акруга, Кентукі)
* Хардын (акруга, Тэхас)
Хардын (акруга, Ілінойс)

**Ха́рдын** () — акруга штата Ілінойс, ЗША. Насельніцтва - 4320 чал. (2010), у параўнанні з перапісам 2000 года яна зменшылася на 10,0 %. Акружны цэнтр акругі Хардын — вёска Элізабеттаўн.

Катэгорыя:Акругі Ілінойса
Хэнкак

**Хэнкак**, **Ханкак** — прозвішча, тапонім.

## Прозвішча 
* Вінсент Хэнкак, амерыканскі стралок, трохразовы алімпійскі чэмпіён
* Хербі Хэнкак, амерыканскі джазавы піяніст

## Тапонім 
* Ханкак (акруга, Ілінойс)
Кінафестываль у Мар-дэль-Плата

**Міжнародны кінафестываль у Мар-дэль-Плата** () праходзіць кожны год у лістападзе ў аргенцінскім горадзе Мар-дэль-Плата. Фестываль належыць да катэгорыі А.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Кінафестывалі паводле алфавіта
Катэгорыя:Кінафестывалі Аргенціны
Катэгорыя:Мар-дэль-Плата
Катэгорыя:Кінафестывалі
Турэ Бровальд

**Турэ Бровальд** (нарв. Tore Brovold;  года, , Нарвегія) — нарвежскі стралок, член нацыянальнай зборнай. Сярэбраны прызёр летніх Алімпійскіх гульняў у Пекіне, удзельнік Алімпійскіх гульняў у Афінах. Спецыялізуецца ў дысцыпліне скіт.

Бровальд пачаў займацца стральбой у 1977 годзе, прыблізна ў 7 гадоў, першы ўдзел у спаборніцтвах прыняў праз два гады. У дысцыпліне скіт выступае з 1996 года.

Катэгорыя:Спартсмены Нарвегіі
Ханкак (акруга, Ілінойс)

**Ханкак** () — акруга ў штаце Ілінойс, ЗША. Афіцыйна ўтворана ў 1825 годзе. Насельніцтва — 19104 чалавекі (2010). Адміністрацыйны цэнтр — Картыдж.

Катэгорыя:Акругі Ілінойса
Франклін (акруга, Ілінойс)

**Франклін** () — акруга ў штаце Ілінойс, ЗША. Насельніцтва — 39 561 чал. (2010), у параўнанні з перапісам 2000 года яно павялічылася на 1,4 %. Акруговы цэнтр — Бентан. Сфарміравана з акруг Галатын і Уайт 2 студзеня 1818 года. Назву атрымала ў гонар Бенджаміна Франкліна.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Акругі Ілінойса
Форд (акруга, Ілінойс)

**Форд** () — акруга ў штаце Ілінойс, ЗША. Афіцыйна ўтворана ў 1859 годзе. Насельніцтва - 14081 чалавек (2010). Адміністрацыйны цэнтр - Пакстан.

Катэгорыя:Акругі Ілінойса
Acanthophila alacella

**Acanthophila alacella** — від начных матылькоў сямейства .

## Апісанне 
Размах крылаў 13-14 мм. Лёт імага з ліпеня па жнівень.

Лічынкі харчуюцца лішайнікамі на ствалах дрэў.

## Арэал 
Вядомы на большай частцы Еўропы, на Паўночным Каўказе, у Грузіі і Іране.

Катэгорыя:Выемчатакрылыя молі
Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1839 годзе
Жанглёр

**Жанглёр** — цыркавое амплуа.

«**Жанглёр**» — кінафрагмент Макса Складаноўскага.
Мікалай Мікалаевіч Мільчаў

**Мікалай Мікалаевіч Мільчаў** (; нар. , ) — украінскі спартсмен (стэндавая стральба). Алімпійскі чэмпіён 2000 гады. Заслужаны майстар спорту Украіны. Галоўны трэнер зборнай Украіны па стэндавай стральбе. Старшыня аддзялення НАК Украіны ў Адэскай вобласці.

## Біяграфія 
Мікалай Мільчаў нарадзіўся 3 лістапада 1967 года ў Адэсе. Стралковым спортам пачаў займацца ў 15 гадоў, да гэтага на працягу васьмі гадоў захапляўся плаваннем, па якім мае першы разрад. Першым трэнерам быў Альберт Ніканаровіч Осіпаў. У 17 гадоў стаў майстрам спорту, а ў 24 — майстрам спорту міжнароднага класа. Скончыў Адэскае ДПТВ № 17, якое рыхтавала кадры плаўсаставу для гандлёвага флоту, але па спецыяльнасці не працаваў.

У 1994 годзе скончыў факультэт фізічнага выхавання Адэскага дзяржаўнага педагагічнага інстытута.

Мікалай Мільчаў — першы ва Украіне алімпійскі чэмпіён па стэндавай стральбе. На Алімпійскіх гульнях 2000 года ў Сіднеі стаў чэмпіёнам, устанавіўшы сусветны, алімпійскі, еўрапейскі і нацыянальны рэкорды, паказаўшы максімальна магчымы вынік — 150 са 150 (125 ачкоў у кваліфікацыі і 25 ачкоў у фінале).

На Алімпійскіх гульнях 2016 года Мікалай Мільчаў заняў 4-е месца. У матчы за бронзавы медаль ён прайграў Абдуле Аль-Рашыдзі з Кувейта — 14-16. У кваліфікацыі Мільчаў паказаў 4-ы вынік (122 са 125-ці), у паўфінале — 3-і (15/16) і атрымаў права ўдзельнічаць у «бронзавым» матчы.

Катэгорыя:Спартсмены Украіны
Вінсент Хэнкак

**Вінсент Хэнкак** (; нар.  года, Порт-Шарлот) — амерыканскі стралок, выступае ў дысцыпліне скіт, трохкратны алімпійскі чэмпіён, двухкратны чэмпіён свету.

## Біяграфія 
Займацца стральбой Хэнкак пачаў у 2001 годзе, у 2005 годзе ў шасціццацігадовым узросце ён выйграў чэмпіён свету па стэндавай стральбе, які прайшоў у Лоната.

Праз два гады ў Нікасіі амерыканец заваяваў два бронзавыя медалі ў асабістым і камандным турнірах у скайце.

На Алімпіядзе ў Пекіне Хэнкак заваяваў залаты медаль. У кваліфікацыйным раунде ён набраў 121 бал, апярэдзіўшы адзін тачны вынік усіх сваіх сапернікаў. У фінальным раундзе амерыканец атрымаў 24 мішэні з 25, а нарвежац Турэ Бровальд паказаў стопрацэнтны вынік. У выніку абодвы спартсмены набралі па 145 ачкоў, а суддзя медалёў вырашыў перастрэлку паміж імі. Бровальд памыліўся на чацвёртым выстрале, а Хэнкак быў дакладным, што і прынесла яму золата Алімпіяды.

У 2009 годзе ў Марыбары амерыканец другі раз стаў чэмпіёнам свету.

На Алімпіядзе ў Лондане Хэнкак паказаў лепшыя вынікі і ў кваліфікацыі, і ў фінале. Ён абнавіў алімпійскія рэкорды ў кваліфікацыі і суме, прамахнуўшыся ўсяго два разы (з 150 выстралаў). Бліжэйшага канкурэнта датчаніна Андэрса Голінга ён апярэдзіў на 2 балы.

Вінсент Хэнкак з’яўляецца сержантам Арміі ЗША. Жанаты, мае дваіх дзяцей.

Катэгорыя:Спартсмены ЗША
Павукі-сенакосцы

**Павукі-сенакосцы** (*Pholcidae*) — сямейства павукоў з інфраатраду . Будуюць лоўчыя сеткі ў форме цянётаў. Да сямейства адносяць звыш 1000 відаў, якія аб’ядноўваюцца ў 84 роды. Найбольшай разнастайнасці дасягаюць у тропіках. Назва сямейства дадзена з-за падабенства даўганогіх прадстаўнікоў па форме цела з сенакосцамі.

На круглявай прасоме звычайна размяшчаюцца восем вачэй: два невялікіх медыяльных і шэсць бакавых, збліжаных ў трыяды, якія часам знаходзяцца на асаблівых выступах:
*  Huber, 2005
*  Huber, 2007
*  Chamberlin & Ivie, 1938
*  Walckenaer, 1837
*  Huber, 2000
*  Huber, 2000
*  Thorell, 1898
*  Huber, 2000
*  Huber, 2003
*  Simon, 1892
*  Huber, 2000
*  González-Sponga, 1998
*  Saaristo, 2001
*  Huber, 2000
*  González-Sponga, 2011b
*  Huber, 2000
*  Pérez, 2001
*  González-Sponga, 2005
*  Simon, 1893
*  Simon, 1893
*  Huber, 2000
*  Huber, 2000
*  Brignoli, 1981
*  Huber, 2000
*  Berland, 1942
*  Simon, 1873
*  Kulczy?ski, 1908
*  Mello-Leitão, 1944
*  Huber, 2000
*  Huber, 2000
*  Huber, 2005
*  Simon, 1893
*  Simon, 1893
*  Simon, 1893
*  González-Sponga, 1998
*  Simon, 1893
*  Bradley, 1877
*  Deeleman-Reinhold & Prinsen, 1987
*  Simon, 1893
*  Huber, 2000
*  Simon, 1890
*  Huber & El-Hennawy, 2007
*  Huber, 2007
*  Dimitrov & Ribera, 2005
*  Huber, 2000
*  Deeleman-Reinhold & Deeleman, 1983
*  Huber, 2000
*  Millot, 1946
*  Deeleman-Reinhold & van Harten, 2001
*  Banks, 1896
*  Walckenaer, 1805
*  Simon, 1893
*  Huber, 2000
*  Özdikmen & Demir, 2009
*  Huber, 2000
*  Simon, 1893
*  Simon, 1893
*  Huber, 2003
*  González-Sponga, 2003
*  Huber, 2005
*  Huber, 2011
*  Kraus, 1957
*  Simon, 1890
*  Hentz, 1841
*  Wunderlich, 1992
*  González-Sponga, 1998
*  Absolon & Kratochvíl, 1932
*  Simon, 1893
*  Huber, 2000
*  Huber, 2000
*  Zhang, Zhu & Song, 2006
*  Huber, 2000
*  Simon, 1908
*  Huber, 2000
*  Simon, 1893
*  Huber & Benjamin, 2005
*  Huber, 2000
*  Huber, 2001
*  Huber, 2003

## Спасылкі 
* Фотографии и информация о европейских пауках-сенокосцах на *xs4all.nl* 
* В лесах карбона жили современные пауки-сенокосцы

Катэгорыя:Сямействы павукападобных
Катэгорыя:Павукі-сенакосцы
Pholcus alticeps

**Pholcus alticeps** — від павукоў сямейства .

## Апісанне 
Знешні выгляд вельмі характэрны. Ногі тонкія і вельмі доўгія, без шыпоў. Брушка цыліндрычнае (больш круглявае ў самак, гатовых да адкладвання яец). Пакровы бледныя, шэра-карычневыя.

Галавагрудзі вохрыста-жоўтыя з карычневай сярэдняй адзнакай, пашыраны да задняй часткі. Стэрнум і ногі вохрыста-жоўтыя. Брушка вохрыста-шэрае. Памеры самак і самцоў каля 5 мм.

## Арэал 
Від сустракаецца ў Беларусі, Расіі, Цэнтральнай Азіі і Іране.

## Літаратура 
* Nentwig W, Blick T, Bosmans R, Gloor D, Hänggi A, Kropf C (2020). Araneae. Spiders of Europe. Version 04.2020
* Сейфулина Р. Р., Карцев В. М. «Пауки средней полосы России: Атлас-определитель». Москва, 2011. — 608 с.
* Федоряк М. М. "Предварительные данные о распространении Pholcus alticeps (Aranei: Pholcidae) в Украине и на сопредельных территориях / Фундаментальные аспекты биологии в решении актуальных экологических проблем. Материалылы международной научно-практической конференции, посвящ. 100-летию со дня рождения К. В. Горбунова. Астрахань, 2008. С.243-246
* Федоряк М. М., Жуковец Е. М. «Примеры интродукции и акклиматизации пауков в урбанизированных экосистемах Украины и Беларуси или проблемы их идентификации» / Проблемы сохранения биологического разнообразия и использования биологических ресурсов: Материалы Международной научно-практической конференции и 10-й зоологической конференции. Ч.2. Минск, 2009. С.178-180.
* Ivanov V. V. «The checklist of Belarusian spiders (Arachnida, Araneae)» / Zoology and Ecology, 2013. Vol. 23, No. 4, 293—311
* Островский А. М. «Фольциды (Aranei: Pholcidae) фаўны Беларуси» / Материалы IV Международного арахнологического совещания «ArachnoMeeting», посвященного 50-летию «Определителя пауков Европейской части СССР» В. П. Тыщенко (Екатеринбург, 13, 19 и 25 февраля 2021 г.). Москва, 2021. С. 35-36
* Островский А. М. «Личное сообщение от 18.04.2021».
* Жуковец Е. М. «Пауки (Arachnida, Aranei) Беловежской пущи». Минск, 2017. — 270 c.

Катэгорыя:Павукі-сенакосцы
Тэндзі Ньютан

**Мелані Тандзіўэй «Тэндзі» Ньютан** (; ) — брытанская , вядомая па ролях у брытанскіх і амерыканскіх фільмах і серыялах. Лаўрэат прэмій «Эмі» і BAFTA, двухразовы намінант прэміі «Залаты глобус».

Найбольш вядома па ролях у фільмах «Каханая» (1998), «Місія невыканальная 2» (2000), «Хронікі Рыдзіка» (2004), «Сутыкненне» (2004), «Хан Сола. Зорныя войны: Гісторыі» (2018) і серыяле «Свет Дзікага Захаду» (2016–2022).

У 2019 годзе за заслугі ў галіне кіно і дабрачыннасці *Тэндзі Ньютан* стала афіцэрам Ордэна Брытанскай імперыі (OBE).

## Фільмаграфія 
## Зноскі 
## Спасылкі 
*
Венанцы Бутрым

**Венанцы Вікенцьевіч Бутрым** (,  — , ) — беларускі пісьменнік і мастак.

## Біяграфія 
У 1965 годзе скончыў Мінскае мастацкае вучылішча па спецыяльнасці чарчэнне і маляванне. Падчас вучобы, у 1963—1965 гадах, працаваў настаўнікам чарчэння і малявання ў СШ № 9 Мінска. Па заканчэнні вучобы вярнуўся ў Баранавічы і два гады працаваў настаўнікам па сваёй спецыяльнасці ў СШ № 1.

З 1967 года і да  выхаду на пенсію ў 1996 годзе працаваў мастаком у Баранавічах у Брэсцкіх мастацка-вытворчых майстэрнях, перайменаваных пазней у камбінат «Мастацтва» Мастацкага фонду БССР.

## Творчасць 
### Мастацкая творчасць 
Па працы аформіў частку экспазіцый Баранавіцкага краязнаўчага музея, экспазіцыі Музея гісторыі чыгуначнага транспарту, школьных музеяў. Зрабіў вітражы для ЗАГСа, якія цяпер аздабляюць Палац дзіцячай творчасці ў Баранавічах.

У вольны ад працы час ствараў у жывапісе і графіцы. Аўтар каля 30 карцін, таксама засталіся эцюды і малюнкі. Ілюстраваў свае кнігі «У барвах зямлі» і «Паралелі», а таксама кнігу паэзіі Івана Лагвіновіча «Разлукі выраёвыя».

### Літаратурная творчасць 
Пісаў вершы і прозу беларускай і рускай мовамі.

Дэбютаваў у друку ў кастрычніку 1974 года ў часопісе «Маладосць» чатырма вершамі . У студзеньскім нумары «Маладосці» за 1976 год апублікавана яго апавяданне «Ліпеньскім днём». У чэрвені 1976 года часопіс «Нёман» надрукаваў яго аповесць «Юнгі».

На творчасць Бутрыма звярнуў увагу Барыс Сачанка ў аглядным артыкуле газеты «Літаратура і мастацтва» за 24 снежня 1976 года. Брэсцкая абласная газета «Заря» ад 30 красавіка 1977 года надрукавала артыкул Уладзіміра Калесніка «Санеты Бутрыма» і тры санеты. Венацыя Бутрыма.

У 1998 годзе ў зборніку выбранай беларускай паэзіі «Агледзіны» апублікаваны верш Бутрыма «Варта», у зборніку «Дзень паэзіі» за 1989 год — верш «Каляровая літаграфія». Сем вершаў Бутрыма выйшлі ў альманаху «Дзядзінец. Паэзія Берасцейшчыны» ў 1999 годзе. У 1997, 2000 і 2006 гадах падборкі вершаў Бутрыма надрукаваны ў літаратурным альманаху Баранавіч «Святліца». Друкаваўся і ў мясцовай прэсе, а таксама ў газеце «Наша слова».

## Кнігі 
* 2001 — «У барвах зямлі», паэзія
* 2003 — «Паралелі», паэзія
* 2007 — «В пространстве и времени», паэзія
* 2011 — «Маўклівыя сумныя птушкі», проза
* 2014 — «Дзён маіх лепшыя дні», проза

## Памяць 
У Баранавічах ёсць памятная шыльда Венацыю Бутрыму .

## Зноскі 
## Спасылкі 
* «О, тонкі майстра…». Памяці паэта, празаіка, мастака Венанцыя Бутрыма, Алесь Бакач. Дзеяслоў 2012
* Баранавічы паэтычныя, intex-press, 30.03.2014

Катэгорыя:Пісьменнікі Беларусі
Катэгорыя:Мастакі Беларусі
Майкл Эмет Уолш

**Майкл Эмет Уолш** (; , Огдэнсберг, Нью-Ёрк — , Сент-Олбанс, Вермонт) — амерыканскі .

## Біяграфія 
Майкл Эмет Уолш нарадзіўся 22 сакавіка 1935 года ў Огдэнсберг (штат Нью-Ёрк) у сям’і мытніка. У акцёра ірландскія карані. Дзяцінства правёў у Вермонце, вучыўся ў каледжы ўніверсітэта Кларксан. Дэбютаваў на Брадвеі ў 1969 годзе з Аль Пачына ў спектаклі «Ці носіць тыгр гальштук?» па п’есе Дона Петэрсана.

За 40 гадоў зняўся больш як у 100 кіна- і тэлефільмах. Найбольш вядомыя ролі — капітан паліцыі Брайант у фантастычным неа-нуары «Бягун па лязе» і наёмны забойца Вісер у дэбютным фільме братоў Коэнаў «Проста кроў», за якую акцёр удастоіўся прэміі «Незалежны дух» у катэгорыі лепшая мужчынская роля.

У 2018 годзе Уолш быў уведзены ў Залу славы характэрных акцёраў сваім партнёрам па фільме «Бягун па лязе» Харысанам Фордам.

Роджэр Эберт высока ацэньваў гульню акцёра, называючы Уолша «паэтам подласці».

Уолш памёр ад спынення сэрца ў Сент-Олбансе, штат Вермонт, 19 сакавіка 2024 года ва ўзросце 88 гадоў, за тры дні да свайго 89-годдзя.

## Зноскі
Віцебскае абласное аддзяленне Саюза пісьменнікаў Беларусі

**Віцебскае абласное аддзяленне Саюза пісьменнікаў Беларусі** — рэгіянальнае аддзяленне праўладнага Саюза пісьменнікаў Беларусі, створанага ў 2005 годзе з мэтай расколу незалежнага Саюза беларускіх пісьменнікаў. Офіс аддзялення размяшчаецца ў Віцебску па адрасе вуліца Праўды, д. 18, каб. 24.

Віцебскае абласное аддзяленне грамадскага аб’яднання «Саюз пісьменнікаў Беларусі» было створана 2 снежня 2005 года на ўстаноўчым сходзе аддзялення. Старшынёй аднагалосна абрана Тамара Гусачэнка.

## Спіс членаў 
# Тамара Іванаўна Гусачэнка
# Серафіма Афанасьеўна Бестава
# Маіна Максімаўна Бабарыка
# Ірына Андрэеўна Багданава
# Мікалай Якаўлевіч Балдоўскі
# Пётр Іванавіч Буганаў
# Андрэй Яўгенавіч Герашчанка
# Святлана Віктараўна Гарбачова
# Мікалай Мікалаевіч Гарбачоў
# Анатоль Мікалаевіч Яжоў
# Аляксандр Міхайлавіч Жыгуноў
# Галіна Пятроўна Загурская
# Ганна Браніславаўна Зінкевіч
# Віктар Раманавіч Карасёў
# Валерый Аляксеевіч Касаткін
# Уладзімір Віктаравіч Крайнеў
# Алена Уладзіміраўна Крыклівец
# Міхаіл Пятровіч Кузьміч
# Міледзій Мікалаевіч Кукуць
# Сяргей Фёдаравіч Кулакоў
# Віктар Ільіч Лагун
# Алена Сяргееўна Мартынава
# Валерый Рыгоравіч Марчанка
# Уладзімір Барысавіч Мажылоўскі
# Мікалай Уладзіміравіч Намеснікаў
# Канстанцін Рыгоравіч Нілаў
# Зоя Максімаўна Наваенка
# Генадзь Барысавіч Пацыенка
# Фёдар Антонавіч Палачанін
# Ігар Міхайлавіч Пракаповіч
# Анатоль Васілевіч Прохараў
# Ірына Георгіеўна Радзіхоўская
# Аляксандр Міхайлавіч Раткевіч
# Вольга Іванаўна Русілка
# Уладзімір Уладзіміравіч Сауліч
# Надзея Стэфанаўна Салодкая
# Надзея Канстанцінаўна Стаховіч
# Валерый Віталевіч Строкін
# Тамара Іванаўна Талкачова
# Галіна Уладзіміраўна Трафімава
# Сяргей Анатолевіч Трафімаў
# Віктар Васілевіч Улюценка
# Алена Сяргееўна Фядзяева
# Валянціна Аркадзеўна Шырынава
# Андрэй Уладзіміравіч Шуханкоў
# Марына Мікалаеўна Шуханкова

### Колішнія члены 
# Барыс Беляжэнка
# Ніна Давыдзенка
# Эдуард Зубрыцкі
# Генадзь Казак
# Генадзь Катляроў
# Марыя Лук'яненка
# Алесь Мазураў
# Леанід Мацюхін
# Аляксандр Пухаеў
# Васіль Руды
# Аркадзь Русецкі
# Алег Салтук
# Уладзімір Сітаў
# Кацярына Сосна
# Муза Тарасевіч
# Алесь Шпыркоў

Катэгорыя:Саюз пісьменнікаў Беларусі
Катэгорыя:З’явіліся ў 2005 годзе
Катэгорыя:2005 год у Віцебску
Катэгорыя:Культура Віцебскай вобласці
Брэсцкае абласное аддзяленне Саюза пісьменнікаў Беларусі

**Брэсцкае абласное аддзяленне Саюза пісьменнікаў Беларусі** — рэгіянальнае аддзяленне праўладнага Саюза пісьменнікаў Беларусі, створанага ў 2005 годзе, каб раскалоць незалежны Саюз беларускіх пісьменнікаў. Офіс аддзялення размяшчаецца ў Брэсце па адрасе праспект Машэрава, д.75/1, каб. 605.

Брэсцкае абласное аддзяленне грамадскага аб’яднання «Саюз пісьменнікаў Беларусі» было створана 15 снежня 2005 года на ўстаноўчым сходзе аддзялення, на якім прысутнічала 13 паэтаў і празаікаў. Першым старшынёй быў выбраны вядомы празаік Анатоль Крэйдзіч. У снежні 2006 года адкрыў офіс аддзялення па сённяшнім адрасе.

З 2007 года лепшым творцам уручаецца літаратурная прэмія Брэсцкага абласнога выканаўчага камітэта імя Уладзіміра Калесніка, заснаваная па ініцыятыве аддзялення.

З 2017 года раз на два месяцы выходзіць інфармацыйны бюлетэнь «Літагляд» тыражом 100 экзэмпляраў.

## Старшыні 
* 2005—2016 — Анатоль Крэйдзіч;
* з 19 снежня 2016 — Таццяна Дземідовіч.

## Спіс членаў 
Спіс прыведзены станам на 1 жніўня 2023 года:

# Мікалай Дзмітрыевіч Антаноўскі
# Галіна Сідараўна Бабарыка
# Вячаслаў Васілевіч Бельцюкоў
# Анатоль Расціслававіч Бензярук
# Расціслаў Мацвеевіч Бензярук
# Анатоль Сяргеевіч Бярнацкі
# Анатоль Арцёмавіч Брытун
# Веніямін Мікалаевіч Бычкоўскі
# Аляксандр Міхайлавіч Валковіч
# Вера Міхайлаўна Вакула
# Аксана Уладзіміраўна Валуй
# Анатоль Іванавіч Галушка
# Аляксандр Барысавіч Галькевіч
# Валерый Фёдаравіч Грышкавец
# Алена Анатолеўна Гневушава
# Таццяна Анатолеўна Дземідовіч
# Анатоль Іванавіч Дзенісейка
# Любоў Сямёнаўна Дзікавіцкая
# Зінаіда Іосіфаўна Дудзюк
# Ніна Васільеўна Дзякава
# Наталля Пятроўна Ніжнік (Кандрашук)
# Васіль Пятровіч Жушма
# Жанна Яўгенаўна Завацкая
# Мікалай Іванавіч Кавалевіч
# Васіль Андрэевіч Казачок
# Таццяна Васілеўна Канапацкая
# Наталля Веніямінаўна Касцюк
# Любоў Мікалаеўна Красеўская
# Анатоль Мікалаевіч Крэйдзіч
# Валерый Анатолевіч Кухарчук
# Мікалай Аляксандравіч Лаўровіч
# Марыя Іванаўна Ляшук
# Андрэй Іванавіч Мазько
# Сяргей Сцяпанавіч Мартынюк (Белаяр)
# Ірына Барысаўна Морых
# Кацярына Аляксандраўна Мядзведзева
# Настасся Мікалаеўна Нарэйка
# Мікалай Васілевіч Панасюк
# Надзея Мікалаеўна Парчук
# Алёна Мікалаеўна Папко
# Вера Паўлаўна Пракаповіч
# Раіса Міхайлаўна Раманчук
# Віктар Трафімавіч Рэчыц
# Анастасія Міхайлаўна Сміліна
# Святлана Яўгенаўна Сцепанчук
# Аляксей Сцяпанавіч Скакун
# Георгій Сцяпанавіч Тамашэвіч
# Таццяна Юр’еўна Шульга
# Аляксандр Майсеевіч Юдзіцкі

### Колішнія члены 
# Наталля Уладзіміраўна Прыступа
# Святлана Леанідаўна Курылёва
# Васіль Пятровіч Ласковіч
# Аляксей Трафімавіч Каўко
# Мікалай Васілевіч Елянеўскі
# Іван Андрэевіч Жытко
# Уладзімір Мікалаевіч Сітуха
# Валянціна Іванаўна Локун
# Анатоль Іванавіч Шушко
# Васіль Андрыянавіч Літвінчук
# Юрый Усеваладавіч Мацюшка
# Алесь Касьянавіч Корнеў
# Мікалай Іосіфавіч Бусько
# Фёдар Канстанцінавіч Саевіч

Катэгорыя:Праспект Машэрава (Брэст)
Катэгорыя:Саюз пісьменнікаў Беларусі
Катэгорыя:З’явіліся ў 2005 годзе
Катэгорыя:2005 год у Брэсце
Катэгорыя:Культура Брэсцкай вобласці
Эдвард Осбарн Уілсан

**Эдвард Осбарн Уілсан** (; , Бірмінгем, штат Алабама, ЗША — ) — амерыканскі біёлаг, сацыябіёлаг, мірмеколаг, эколаг, пісьменнік, двойчы лаўрэат Пулітцэраўскай прэміі. Быў прызнаным у свеце экспертам па мурашках і атрымаў мянушку Ant Man.

Уілсан быў названы «бацькам сацыябіялогіі» і «бацькам навукі пра біяразнастайнасць» за яго абарону навакольнага асяроддзя і яго свецка-гуманістычныя і дэістычныя ідэі, якія тычацца рэлігійных і этычных пытанняў.

Член Нацыянальнай акадэміі навук ЗША (1969), замежны член Лонданскага каралеўскага таварыства (1990). Прафесар Гарвардскага ўніверсітэта. Удастоены Нацыянальнага навуковага медаля ЗША (1976) і іншых прэстыжных узгагарод. Аўтар больш за 30 кніг і больш за 430 навуковых артыкулаў, некаторыя з якіх з’яўляюцца найбольш цытаванымі ў гісторыі і выдадзены ў такіх важных навуковых часопісах, як Nature або Science. Яго працы «Character displacement», апублікаваная ў 1956 годзе ў суаўтарстве з Уільямам Браўнам-малодшым, «The Theory of Island Biogeography», падрыхтаваная разам з Робертам Мак-Артурам у 1967 годзе, "Experimental zoogeography of islands: the colonisation of у 1969 годзе разам Дэніэлам Сімберлафам і яго кнігі «The Insect Societies» і «Sociobiology: The New Synthesis» былі ўдастоены ўзнагароды Science Citation Classic, самай значнай узнагароды, якая вызначае найбольш цытуемыя навуковыя працы.

Ён таксама атрымаў больш за 150 прэстыжных узнагарод і медалёў па ўсім свеце, а таксама больш за 40 ганаровых доктарскіх ступеняў. Ён з’яўляеўся ганаровым сябрам больш за 30 сусветна вядомых і прэстыжных арганізацый, акадэмій і інстытутаў. Яго запрашалі чытаць лекцыі ў больш за 100 універсітэтаў і інстытутаў па ўсім свеце. У яго гонар былі названы некалькі відаў жывёл.

У 1995 годзе часопіс Time назваў яго адным з 25 самых уплывовых людзей Амерыкі, а ў 1996 годзе міжнароднае даследаванне ўключыла яго ў лік 100 самых уплывовых вучоных у гісторыі.
Бурнае мора ў Дуўры

«**Бурнае мора ў Дуўры**» () — брытанскі кароткаметражны дакументальны нямы фільм, зняты ў пачатку 1895 года  і рэжысёрам Бертам Акрысам з мэтай трансляцыі праз кінетаскоп.
## Зноскі 
## Спасылкі
Катэгорыя:Дакументальныя фільмы Вялікабрытаніі
Пакаранне смерцю Марыі Сцюарт

«**Пакаранне смерцю Марыі Сцюарт**» () — амерыканскі кароткаметражны гістарычны нямы фільм 1895 года рэжысёра Альфрэда Кларка з Робертам Томасам у галоўнай ролі. Фільм быў прадзюсаваны Томасам Эдысанам і зняты ў яго лабараторыях у Нью-Джэрсі.

## Сцэнарый 
У фільме паказана гістарычная падзея — пакаранне смерцю 8 лютага 1587 года Марыі Сцюарт на загад англійскай каралевы Лізаветы I.

У сюжэце 21-секунднага фільма толькі некалькі рухаў: Марыя падыходзіць да плахі, акружанай вартай і вяльможамі, кладзе на яе галаву; кат замахваецца і наносіць удар сякерай, затым падымае і паказвае публіцы адсечаную галаву.

## Факты 
* Фільм зняты ў жніўні 1895 года.
* Фільм зняты ў агульным плане, але з выкарыстаннем тэхнікі стоп-кадру: перад ударам сякеры спыняецца камера, акцёра, які сыграў Марыю, замяняюць манекенам, якому пасля запуску камеры кат адсякае галаву. Мабыць, гэта адзін з самых ранніх прыкладаў наўмыснага выкарыстання стоп-кадру і мантажу ў здымках аднаго эпізоду.
* Фільм лічаць першым у гісторыі сцэнічным фільмам, знятым з удзелам прафесійных акцёраў.
* У свой час фільм пакінуў моцныя ўражанні ў гледачоў, некаторыя з якіх шчыра паверылі, што дзеля здымак на праўдзе адсеклі галаву жанчыне.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Гісторыя Шатландыі
Катэгорыя:Фільмы жахаў ЗША
Катэгорыя:Гістарычныя фільмы ЗША
Катэгорыя:Бiяграфічныя фільмы ЗША
Катэгорыя:Нямыя фільмы ЗША
Катэгорыя:Гістарычныя фільмы пра XVI стагоддзе
Катэгорыя:Фільмы пра Марыю Сцюарт
Катэгорыя:Фільмы пра каралеву Лізавету I
Катэгорыя:Чорна-белыя фільмы ЗША
Катэгорыя:Чорна-белыя фільмы жахаў
Катэгорыя:Нямыя фільмы жахаў
Катэгорыя:Фільмы жахаў 1895 года
Катэгорыя:Чорна-белыя фільмы 1890-х гадоў
Томас Сэй

**Томас Сэй** (, ,  — , ) — амерыканскі заолаг, энтамолаг.

## Біяграфія 
Працаваў прафесарам натуральнай гісторыі Пенсільванскага ўніверсітэта і прафесар заалогіі пры Філадэльфійскім музеі, затым перасяліўся ў штат Індыяна, дзе далучыўся да секты гарманістаў і ўвесь вольны час прысвяціў вывучэнню насякомых. Атрымаў мянушку «бацькі амерыканскай энтамалогіі».

Навуковыя працы Сэя датычацца, акрамя энтамалогіі і канхіялогіі, яшчэ амерыканскай фауны. Ён надрукаваў наступныя працы: «Descriptions of Coleopterous Insects, збудаваных у Expedition to the Rocky Mountains» (1823—1824); «American Entomology etc.» (Філадэльфія, 3 т., 1823—1828); «American Conchology or description of shells of North America» (4 гасткі, Нью-Гармані, 1830—1832) і інш.
Алена Аляксееўна Федарынчык

**Алена Аляксееўна Федарынчык** (дзяв. Бурак, нар. , Гродна, Беларусь) — беларуская валейбалістка. Майстар спорту Беларусь. Выступала за зборную Беларусі.

## Біяграфія 
У 10 гадоў пачала займацца валейболам. У 2006 годзе пераехала ў Мінск. У 2010 годзе скончыла Рэспубліканскую вучылішча алімпійскага рэзерву. У 2014 годзе скончыла факультэт фізічнага выхавання Беларускага дзяржаўнага педагагічнага ўніверсітэта.

Выступала за каманды «Мінчанка» і «Астана». У складзе зборнай Беларусі брала ўдзел у трох чэмпіянатах Еўропы (2013, 2015, 2017).

У 2015 годзе выйшла замуж за Ігара Федарынчыка.

## Спасылкі 
* Федоринчик Елена
* «Тренируюсь по полной программе». Елена Федоринчик вернулась в волейбол после рождения ребенка
* Волейболистка сборной Беларуси Федоринчик о беременности: «Сейчас не существует других тем. Допускаю, что могу не вернуться в спорт»

Катэгорыя:Валейбалісткі Беларусі
Катэгорыя:Майстры спорту Беларусі міжнароднага класа
Катэгорыя:Ігракі жаночай зборнай Беларусі па валейболе
Катэгорыя:Выпускнікі БДПУ імя Максіма Танка
Катэгорыя:Выпускнікі Рэспубліканскага дзяржаўнага вучылішча алімпійскага рэзерву
Макс Складаноўскі

**Макс Складаноўскі** (; 30 красавіка 1863, Берлін — 30 лістапада 1939) — нямецкі вынаходнік, адзін з першых кінавытворцаў.

У 1895 годзе з дапамогай уласнага апарата прадэманстраваў разам з братам кампіляцыйны фільм «Зімовы сад», які складаўся з кароткіх кінафрагментаў.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Кінарэжысёры Германіі
Izatha peroneanella

**Izatha peroneanella** — від молей сямейства . З’яўляецца эндэмікам Новай Зеландыі, дзе сустракаецца па ўсім Паўночным востраве, за выключэннем паўвострава Апуры ў Нортлендзе.

## Апісанне 
Размах крылаў 15-24,5&nbsp;мм для самцоў і 17-29,5&nbsp;мм для самак. У гэтай молі бледна-зялёныя пярэднія крылы з плямамі прыўзнятых чорных лускавінак, якія добра маскіруюць яе, калі яна ляжыць на лішайніках. Афарбоўка гэтай молі вар’іруецца: бледна-зялёныя пярэднія крылы часам бываюць белымі, у той час як у іншай формы чорныя пучкі афарбоўваюцца ў карычневы колер.

## Распаўсюджанне 
Від з’яўляецца эндэмікам Новай Зеландыі. Сустракаецца на Паўночным востраве, за выключэннем паўвострава Апуры.

## Біялогія і паводзіны 
Лічынкі віду вырастаюць прыблізна да 16 мм у даўжыню і акукляюцца ў пачатку лістапада ў сваім тунэлі.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Молі
Джэймі Лі Кёрціс

**Джэймі Лі Кёрціс** (; ) — амерыканская , прадзюсар і пісьменніца. Дачка акцёраў Джанет Лі і Тоні Кёртыса. Стала вядомай ужо на ранніх этапах сваёй акцёрскай кар'еры, атрымаўшы тытул «каралева крыку» з-за роляў у шэрагу знакамітых фільмаў жахаў, такіх як: «Хэлоўін» (1978), «Цягнік страху» (1980), «Туман» (1980), «Выпускны вечар» (1980), «Хэлоўін 2» (1981) і інш.

Кёрціс атрымала мноства ўзнагарод, у тым ліку прэмію «Оскар», прэмію BAFTA і дзве прэміі «Залаты глобус», а таксама намінацыі на прэміі «Эмі» і «Грэмі».

У 1998 годзе Кёрціс атрымала зорку на Галівудскай алеі славы.

## Фільмаграфія 
## Зноскі 
## Спасылкі 
*
Анастасія Арцёмаўна Шупянёва

**Анастасія Арцёмаўна Шупянёва** (нар. , Брэст, Беларусь) — беларуская валейбалістка.

## Біяграфія 
Валейболам пачала займацца ў 16 гадовым узросце ў брэсцкім абласным ЦАР «Вікторыя» у трэнера І. А. Лапато. У 2015—2016 гадах выступала за мясцовы клуб «Прыбужжа». У 2016—2017 гадах гадах гуляла ў Польшчы за фарм-каманду «Будовляні» з Лодзя. З 2017 года выступала за беларускія «Прыбужжа», магілёўскі «Камунальнік» і «Мінчанку». У складзе «Мінчанкі» у 2021 годзе стала ўладальнікам Кубка, а ў 2022 годзе чэмпіёнкай Беларусі.
 

## Спасылкі 
* Шупенева Анастасия
* Шупенева Анастасия

Катэгорыя:Валейбалісткі Беларусі
Юлія Маркоўская

**Юлія Маркоўская** (нар. ) — беларуская валейбалістка. Выступала за зборную Беларусі.

## Біяграфія 
Па сканчэнню сезона 2012/2013 Суперлізе Украіны, была названа лепшыя лібера.

## Спасылкі 
* Yuliya Markouskaya 

Катэгорыя:Валейбалісткі Беларусі
Катэгорыя:Ігракі жаночай зборнай Беларусі па валейболе
Катэгорыя:Ігракі «Севераданчанкі» Севераданэцк