open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Аляксей Мікалаевіч Апухцін

**Аляксей Мікалаевіч Апухцін** (; 15 [27] лістапада 1840, , Арлоўская губерня, Расійская імперыя — 17 [29] ліпеня 1893, , Расійская імперыя) — рускі паэт, празаік, чыноўнік.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў небагатай дваранскай сям’і. Дзяцінства прайшло ў радавым маёнтку бацькі — вёсцы Паўладар. У 1859 годзе скончыў Імператарскае вучылішча правазнаўства, дзе пасябраваў з П. І. Чайкоўскім. Быў адным з рэдактараў «Вучылішчнага весніка». Меў выдатныя адзнакі па ўсіх прадметах.

Па заканчэнні вучылішча служыў у міністэрстве юстыцыі (у адным дэпартаменце з Чайкоўскім).

З 1862 года жыў у сямейным маёнтку ў Арлоўскай губерні, у 1863—1864 гадах лічыўся старшым чыноўнікам асаблівых даручэнняў пры губернатары. Затым вярнуўся ў Пецярбург, дзе паступіў на службу ў міністэрства ўнутраных спраў, некалькі разоў выязджаў за мяжу па службовых патрэбах.

У 1870-х гадах у яго пачалося атлусценне, асабліва цяжкае ў апошнія гады. Незадоўга да смерці захварэў таксама на вадзянку, апошнія дні жыцця правёў практычна дома, з цяжкасцю рухаючыся.

Памёр 17 (29) жніўня 1893 года ў Санкт-Пецярбургу, пахаваны на Мікольскіх могілках. У 1956 годзе прах і помнік перанесены на Літаратарскія масткі Волкаўскіх могілак.

## Літаратура 
*
Алмалык

**Алмалык** () — горад у Ташкенцкім вілаеце Узбекістана. Найбуйнейшы цэнтр каляровай металургіі краіны. Насельніцтва — 121 109 чалавек (2014). Размешчаны на паўночным схіле Курамінскага хрыбта (на вышынях 600—650 метраў), на левабярэжжы ракі Ахангаран, за 52 км на паўднёвы ўсход ад горада Ташкента, за 18 км на поўдзень ад чыгуначнай станцыі Ахангаран на лініі Ташкент — Ангрэн, з’яўляецца канцавым пунктам шашы Ташкент — Алмалык.

## Насельніцтва 
## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Уладзімір Мікалаевіч Шын (нар. 1954) — беларускі і ўзбекскі баксёр.

## Зноскі 
Катэгорыя:Гарады Узбекістана
Анатоль Анатолевіч Булаўка

**Анатоль Анатолевіч Булаўка** (нар. 1 мая 1969, г. Калінкавічы, Гомельская вобласць) — беларускі ваенны, дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь VIII склікання.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 1 мая 1969 года ў г. Калінкавічы Гомельскай вобласці.

Скончыў Мінскае вышэйшае ваенна-палітычнае агульнавайсковае вучылішча па спецыяльнасці «Ваенна-палітычная агульнавайсковая»; камандна-штабны факультэт Ваеннай акадэміі Рэспублікі Беларусь па спецыяльнасці «Камандна-штабная аператыўна-тактычная сухапутных войскаў»; факультэт Генеральнага штаба Узброеных Сіл Ваеннай акадэміі Рэспублікі Беларусь па спецыяльнасці «Дзяржаўнае і ваеннае кіраванне»; палкоўнік.

Праходзіў службу на асноўных кіруючых пасадах — намесніка камандзіра мотастралковай роты па палітычнай частцы, памочніка камандзіра па рабоце з асабовым складам, намесніка камандзіра па выхаваўчай рабоце, намесніка камандзіра па ідэалагічнай рабоце — начальніка аддзялення ідэалагічнай работы 120-й зенітнай ракетнай брыгады Заходняга аператыўна-тактычнага камандавання Ваенна-паветраных сіл і войскаў супрацьпаветранай абароны, намесніка камандуючага войскамі па ідэалагічнай рабоце Паўночна-заходняга аператыўна-тактычнага камандавання Ваенна-паветраных сіл і войскаў супрацьпаветранай абароны, намесніка камандуючага войскамі па ідэалагічнай рабоце — начальніка аддзела ідэалагічнай работы Заходняга аператыўнага камандавання, намесніка камандуючага Ваенна-паветранымі сіламі і войскамі супрацьпаветранай абароны па ідэалагічнай рабоце — начальніка ўпраўлення.

У 2024 годзе выбраны дэпутатам Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь VIII склікання ад Сеніцкай акругі № 76. Член Пастаяннай камісіі па нацыянальнай бяспецы.

## Узнагароды 
Узнагароджаны медалём «За бездакорную службу» I, II і III ступені.

## Сям'я 
Жанаты, мае дачку і сына.

## Спасылкі 
* Біяграфія на сайце Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь

Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 8-га склікання
Мікалай Яўгенавіч Бузін

**Мікалай Яўгенавіч Бузін** (нар. 28 лютага 1971, г. Ліда) — беларускі ваенны, дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь VIII склікання. Доктар ваенных навук, прафесар. 

## Біяграфія 
Нарадзіўся 28 лютага 1971 года ў г. Лідзе Гродзенскай вобласці.

Скончыў Мінскае сувораўскае ваеннае вучылішча; Харкаўскае танкавае каманднае вучылішча імя Вярхоўнага Савета УССР па спецыяльнасці «Камандная тактычная, інжынер па эксплуатацыі колавых і гусенічных машын»; камандна-штабны факультэт Ваеннай акадэміі Рэспублікі Беларусь па спецыяльнасці «Камандна-штабная аператыўна-тактычная сухапутных войскаў»; ад’юнктуру Ваеннай акадэміі Рэспублікі Беларусь; Ваенную акадэмію Генеральнага штаба Узброеных Сіл Расійскай Федэрацыі па спецыяльнасці «Ваеннае і дзяржаўнае кіраванне»; палкоўнік.

Праходзіў службу на камандных і штабных пасадах, займаўся выкладчыцкай і навуковай дзейнасцю. Прайшоў шлях ад старшага выкладчыка да начальніка кафедры Ваеннай акадэміі Рэспублікі Беларусь, кіраваў Навукова-даследчым інстытутам Узброеных Сіл Рэспублікі Беларусь.

Звольнены з Узброеных Сіл Рэспублікі Беларусь у запас з пасады намесніка начальніка Генеральнага штаба Узброеных Сіл па навуковай рабоце.

З’яўляўся памочнікам Старшыні Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь сёмага склікання.

У 2024 годзе выбраны дэпутатам Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь VIII склікання ад Коласаўскай акругі № 106. Старшыня Пастаяннай камісіі па правах чалавека, нацыянальных адносінах і сродках масавай інфармацыі, член Савета Палаты прадстаўнікоў.

## Навуковая дзейнасць 
Эксперт у сферы геапалітыкі і нацыянальнай бяспекі. Аўтар больш за 220 навуковых прац, у тым ліку 6 манаграфій.

## Узнагароды 
Узнагароджаны медалём «За бездакорную службу» I, II, III ступені,12 юбілейнымі медалямі, ганаровымі граматамі Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь, Адміністрацыі Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь, Парламенцкай Асамблеі Арганізацыі Дагавора аб калектыўнай бяспецы, іншых дзяржаўных органаў і ведамстваў.

Адзначаны падзякамі Старшыні Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь, Прэм’ер-міністра Рэспублікі Беларусь.

## Сям'я 
Жанаты, мае сына.

## Спасылкі 
* Біяграфія на сайце Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь

Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 8-га склікання
Паліна Міхайлаўна Васілюк

**Паліна Міхайлаўна Васілюк** (нар. 26 студзеня 1980, г. Кобрын) — беларускі палітык, дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь VIII склікання.

## Біяграфія 
Нарадзілася 26 студзеня 1980 года ў г. Кобрыне.

Скончыла Брэсцкі дзяржаўны ўніверсітэт імя А. С. Пушкіна па спецыяльнасці «Біялогія»; Брэсцкі дзяржаўны інстытут павышэння кваліфікацыі і перападрыхтоўкі кіруючых работнікаў і спецыялістаў адукацыі па спецыяльнасці «Практычная псіхалогія»; Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь па спецыяльнасці «Дзяржаўнае кіраванне і ідэалогія».

Працавала лабарантам у Сярэдняй школе № 3 г. Кобрына; выконваючым абавязкі другога сакратара Кобрынскай раённай арганізацыі грамадскага аб’яднання «Беларускі рэспубліканскі саюз моладзі»; спецыялістам, намеснікам начальніка аддзела, начальнікам аддзела ідэалагічнай работы і па справах моладзі Кобрынскага раённага выканаўчага камітэта.

Член Беларускай партыі «Белая Русь», грамадскага аб’яднання «Беларускі саюз жанчын».

У 2024 годзе выбраны дэпутатам Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь VIII склікання ад Кобрынскай акругі № 12. Член Пастаяннай камісіі па правах чалавека, нацыянальных адносінах і сродках масавай інфармацыі.

## Узнагароды 
Узнагароджана Ганаровай граматай Адміністрацыі Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь, Граматай Кобрынскага раённага выканаўчага камітэта. Мае Падзяку Федэрацыі прафсаюзаў Беларусі.

## Сям'я 
Мае дачку і сына.

## Спасылкі 
* Біяграфія на сайце Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь

Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 8-га склікання
Араўкарыя бразільская

**Араўкарыя бразільская** (*Araucaria angustifolia*)&nbsp;— від вечназялёных дрэў сямейства .

## Апісанне 
Прадстаўнікі віду дасягаюць 40&nbsp;м вышынёй, таўшчыні ствала&nbsp;— 1&nbsp;м у дыяметры. Лісце жорсткае, тоўстае, трохкутнае ў перасеку 3-6&nbsp;см даўжынёй, 5-10&nbsp;мм шырынёй у аснове, з вострымі, як брытва бакамі. Яно захоўваецца на працягу 10-15 гадоў і пакрывае амаль усё дрэва, за выключэннем ствала і самых тоўстых галін.

Двухдомная расліна, з мужчынскімі і жаночымі шышкамі на розных дрэвах. Мужчынскія шышкі даўгаватыя, спачатку 4&nbsp;см даўжынёй, да моманту выпуску пылку пашыраюцца да 10-18&nbsp;см даўжынёй і 15-25&nbsp;см шырынёй. Падобна ўсім іглічным дрэвам&nbsp;- апыляюцца ветрам. Жаночыя шышкі сферычныя, буйныя, 18-25&nbsp;см у дыяметры, утрымліваюць каля 100—150 зерняў насення. Шышкі распадаюцца ў сталасці, каб выпусціць доўгія арэха- падобныя насеніны памерам у 5&nbsp;см, якія затым разносяцца птушкамі, такімі як .

## Распаўсюджанне 
Распаўсюджаная на поўдні Бразіліі, некаторых мясцовасцях у Парагваі і на паўночным усходзе Аргенціны (правінцыі Місьёнес і Карыентэс), дзе яна расце на пласкагор’ях на вышыні 500—1800 метраў над узроўнем мора.

Араўкарыю бразільскую вырошчваюць на крымскім узбярэжжы Чорнага мора, а маладыя расліны вырошчваюць у якасці пакаёвых раслін.

## Галерэя 

Файл:Araucaria_angustifolia_arvore_1.jpg|alt=Дерево|Дрэва
Файл:Araucaria_angustifolia_kz4.jpg|alt=Хвоя|Ігліца
Файл:Araucaria_angustifolia3.jpg|alt=Стовбур|Ствол
Файл:Pinhas.jpg|alt=Плоди з насінням|Плады з насеннем
Файл:Araucaria_angustifolia_pinhao.jpg|alt=Насіння|Насенне

## Спасылкі 
* Біологічна енциклопедія. 
* Українська Радянська Енциклопедія  

Катэгорыя:Ядомыя арэхі і семечкі
Катэгорыя:Араўкарыевыя
Катэгорыя:Флора Паўднёвай Амерыкі
Араўкарыя высокая

**Араўкарыя высокая** (*Araucaria heterophylla*) — від іглічных раслін сямейства .

## Апісанне 
Канічнае дрэва 50-70&nbsp;м вышынёй, 1,25-1,75&nbsp;м у абхваце. Галіны растуць раўнамернымі пластамі, што стварае эфект падабенства з пагадай. Кара шэра-карычневая, вылузваецца дробнымі лускавінкамі. Маладое лісце шылападобнае, увагнутае, зялёнае, ігольчатае, да 1,2 см даўжынёй. Дарослае лісце лускападобнае, 4-5&nbsp;мм даўжынёй, увагнутае, шчыльна размешчанае, ярка цёмна-зялёнае, 6&nbsp;мм даўжынёй 4-6&nbsp;мм шырынёй. Мужчынскія шышкі ў кластарах, падоўжаныя, 4&nbsp;см даўжынёй, жаўтлява-карычневыя або чырванаватыя; мікраспарафілы вострыя. Жаночыя шышкі большыя ў шырыню, чым у даўжыню, 12-15&nbsp;см даўжынёй. Насенне 2,5-3&nbsp;см даўжынёй 1,2&nbsp;см шырынёй, з шырокімі крыламі.

## Арэал 
Эндэмік нізінных раёнаў вострава Норфалк (Аўстралія) і двух бліжэйшых астравоў.

## Выкарыстанне 
Гэты від папулярны як дэкаратыўны ў Аўстраліі, Новай Зеландыі, Гавайскіх астравах, Каліфорніі, Іспаніі, Партугаліі і іншых месцах.

## Пагрозы і ахова 
Гэты від сутыкаецца з высокай рызыкай знікнення ў дзікай прыродзе з-за абмежаванага і вельмі фрагментаванага распаўсюджання ў спалучэнні з доўгім падзеннем шырокасці і якасці асяроддзя пражывання. Большасць пакінутых прыродных паселішчаў знаходзяцца ў межах нацыянальнага парка вострава Норфалк.

## Цікавыя факты 
Намаляваная на сцягу Норфалка.

## Галерэя 

Файл:Norfolk-Island-Pines.jpg|alt=Дерево у природному середовищі|Дрэва ў натуральным асяроддзі
Файл:Flag_of_Norfolk_Island.svg|alt=Прапор з деревом|Сцяг з дрэвам
Файл:Araucaria_heterophylla_cones.jpg|alt=Шишки та листя|Шышкі і лісце
Файл:Norfolk_Island_pine_bark_(3394684958).jpg|alt=Кора|Кара

## Спасылкі 
* The Gymnosperm Database  

Катэгорыя:Флора Аўстраліі і Акіяніі
Катэгорыя:Дрэвы
Катэгорыя:Араўкарыевыя
International MaxxPro

**International MaxxPro** — бронетранспарцёр вытворчасці Navistar International, прыняты на ўзбраенне УС ЗША ў 2007 годзе для тэрміновага пераўзбраення войскаў у Іраку. Лічыцца перспектыўнай заменай HMMWV.

## Гісторыя 
63% забітых і 69% параненых у Іраку ў 2003—2007 гадах амерыканскіх вайскоўцаў прыпадаюць на страты ад самаробных выбуховых прылад. У 2006 годзе Міністэрства абароны ЗША запусціла тэрміновую праграму стварэння браніраваных аўтамабіляў, абароненых ад мін і стралковага агню, вядомую як MRAP (). Пасля тэрміновага конкурсу і выпрабаванняў у сакавіку—чэрвені 2007 года заказы на тысячы машын розных узораў былі выдадзены адразу пяці кампаніям — Force Protection Inc, BAE Systems, Stewart & Stevenson, General Dynamics і Navistar. Па сутнасці, Пентагон мабілізаваў на выкананне тэрміновага заказу ўсіх наяўных пастаўшчыкоў.

На долю Navistar дасталіся кантракты на пастаўку 4471 машыны на суму 2,7 млрд долараў (станам на канец снежня 2007 года), або 40 % ад праграмы ў цэлым. Асноўны заказчык MaxxPro і распарадчык праграмы MRAP — Корпус марской пяхоты ЗША.

## Канструкцыя 
Navistar, як і канкурэнты, прадставіў на конкурс праект, які базаваўся на паўнапрывадным грузавым шасі агульнага прызначэння з рухавіком на 300 к.с. (International WorkStar 7000). На шасі ўстаноўлена баявое аддзяленне на 6 чалавек, сабранае на нітах і абароненае знізу V-вобразнай плітой, прызначанай для адхіленні выбуху ў бакі ад экіпажа. Сцвярджаецца, што MaxxPro здольны абараніць экіпаж пры наземным выбуху міны да 7 кг у трацілавым эквіваленце. Агульная маса машыны 14 тон, само шасі не браніравана. Аналагічная канструкцыя ўжываецца на нямецкай Dingo ATF, які паступіў на ўзбраенне нямецкай арміі ў 2001.

У 2008 годзе былі распрацаваны дзве мадыфікацыі: MaxxPro Plus і MaxxPro Dash (з новай незалежнай падвескай для палепшэння праходнасці).

## Эксплуатанты 
зе, 2007 год]]

*  — 155 адзінак станам на 2016 год
*  — 40 адзінак станам на 2024 год
*  — каля 60 адзінак станам на 2019 год
*  — больш за 81 адзінку станам на 2022 год
*  — 12 адзінак станам на 2024 год
*  — 12 адзінак станам на 2022 год
*  − 100 адзінак станам на 2016 год
*  — 37 адзінак станам на 2022 год
*  — 14 адзінак станам на 2022 год
*  — 8 адзінак станам на 2022 год
*  — больш за 7 адзінак станам на 2022 год
*  — 696 адзінак станам на 2022 год
*  − 10 адзінак станам на 2016 год
*  — 355 адзінак станам на 2022 год
*  — 100 адзінак станам на 2024 год
*  — 60 адзінак станам на 2024 год
*  — 15 адзінак станам на 2016 год
*  — 2633 MaxxPro Dash і 301 MaxxPro LWB станам на 2022 год
*  — 70 адзінак станам на 2022 год
*  — 440 адзінак станам на 2024 год
*  — 25 адзінак станам на 2024 год
*  — 6 адзінак станам на 2011 год

## Крыніцы 
Катэгорыя:Бронеаўтамабілі паводле алфавіта
Катэгорыя:Бранятэхніка ЗША
Апломб

**Апломб** ( — літаральна раўнавага) у харэаграфіі — упэўненая, свабодная манера выканання, уменне захоўваць у раўнавазе ўсе часткі цела. Тэрмін «апломб» ідзе ад прыёмаў віртуознай тэхнікі танца 18 стагоддзя — «рабіць апломб» значыла заставацца ў раўнавазе на паўпальцах некалькі тактаў; у 1-й трэці 19 стагоддзя — устойлівасць на кончыках пальцаў.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Харэаграфія
Тананаеў

**Тананаеў** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Іван Уладзіміравіч Тананаеў (1904—1993) — савецкі хімік.
* Мікалай Аляксандравіч Тананаеў (1878—1959) — савецкі хімік.
* Пётр Мікалаевіч Тананаеў (1914—1981) — савецкі афіцэр, Герой Савецкага Саюза.
Аплікатура

**Аплікатура** — спосаб размяшчэння і парадак чаргавання пальцаў пры ігры на музычным інструменце, а таксама яго абазначэнне ў нотах. Залежыць ад спецыфікі канструкцыі інструмента і прыёмаў ігры на ім, ад індывідуальных асаблівасцяў будовы рук выканаўцы. Зручная аплікатура — дзейсны сродак выразнасці выканання твора.
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Музычная тэрміналогія
Арадур-сюр-Глан

**Арадур-сюр-Глан** () — камуна (пасёлак) у Францыі ў дэпартаменце Верхняя В’ена (Новая Аквітанія). Насельніцтва — 2188 жыхароў (2006). Да вайны дзейнічаў міжгародні трамвай з Ліможа.

Сучасны Арадур-сюр-Глан пабудаваны ў аддаленні ад аднайменнага пасёлка, знішчанага нямецкімі салдатамі ў гады Другой сусветнай вайны. Стары Арадур-сюр-Глан пасля вайны не аднаўляўся, руіны былі пакінуты ў напамін нашчадкам.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Камуны дэпартамента Верхняя В’ена
Ніжнедунайская нізіна

**Ніжнедунайская нізіна**, **Ніжнедунайская раўніна**, **Румынская нізіна** — раўніна на поўдні Румыніі і поўначы Балгарыі. Цягнецца ўздоўж р. Дунай ад Жалезных Варот да Чорнага мора. Даўжыня 560 км, шырыня 40—120 км.

Утварылася на месцы тэктанічнага прагіну, складзена з лёсаў і алювію. Паверхня ўзгорыстая, расчлянёная рачнымі далінамі, лагчынамі, ярамі, шмат азёр і балот. Клімат умераны, кантынентальны. Сярэднія тэмпературы студзеня ад −1 да -З °С, ліпеня 22—23 °C. Ападкаў 400—600 мм за год. Лета засушлівае, зімовае снегавое покрыва няўстойлівае. У р. Дунай, што перасякае раўніну, упадаюць злева шматлікія рэкі, у т.л. Жыў, Олт, Арджэш, Яламіца, Сірэт. Тэрыторыі разараны (пасевы збожжавых, цукровых буракоў; сады, вінаграднікі). На водападзелах месцамі рэдкастойныя дубовыя лясы. Па поймах лясы з вярбы, вольхі, асіны чаргуюцца з вільготнымі лугамі і трыснягова-асаковымі балотамі. На Ніжнедунайскай нізіне размешчана сталіца Румыніі Бухарэст.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Раўніны Балгарыі
Катэгорыя:Раўніны Румыніі
Булунгур

**Булунгур** () — горад, адміністрацыйны цэнтр Булунгурскага раёна Самаркандскага вілаета Узбекістана. Насельніцтва — 25000 чалавек (2005).

У 1942 годзе быў пераўтвораны ў пасёлак гарадскога тыпу. У 1973 годзе атрымаў статус горада. 8 мая 1992 года Чырвонагвардзейск быў перайменаваны ў Булунгур.

У горадзе размешчана аднайменная чыгуначная станцыя (на лініі Самарканд — Джызак).

## Вядомыя асобы 
* Рустэм Энверавіч Умераў, украінскі дзяржаўны дзеяч

## Зноскі 
Катэгорыя:Гарады Узбекістана
Джамбай

**Джамбай** () — горад, адміністрацыйны цэнтр Джамбайскага раёна, Самаркандскага вілаета, Рэспублікі Узбекістан. Заснаваны ў познім сярэднявеччы ў выніку аседласці паўкачавых плямёнаў. Пераважна тут жылі узбекі-кунграты, а таксама узбекі-кіркі, узбекі-юзы. У 1977 годзе атрымаў статус горада. Знаходзіцца за 13 км ад Самарканда. У горадзе размешчана аднайменная чыгуначная станцыя (на лініі Самарканд — Джызак).

## Зноскі 
Катэгорыя:Гарады Узбекістана
Джума (горад)

**Джума́** () — горад, адміністрацыйны цэнтр Пастдаргомскага раёна Самаркандскага вілаета Узбекістана. З 1933 па 1937 гады насіў назву Ікрамава. Статус горада прысвоены ў 1973 годзе (да гэтага з 1934 года Джума была пасёлкам гарадскога тыпу). У горадзе размешчана аднайменная чыгуначная станцыя (вузел ліній на Самарканд, Каршы і Наваі).

## Зноскі 
Катэгорыя:Гарады Узбекістана
Іштыхан

**Іштыхан** () — горад, адміністрацыйны цэнтр Іштыханскага раёна Самаркандскага вілаета Узбекістана. З 1943 года Іштыхан меў статус пасёлка гарадскога тыпу. Статус горада быў прысвоены Іштыхану ў 1984 годзе. Горад размешчаны за 25 км ад чыгуначнай станцыі Каттакурган (на лініі Самарканд — Наваі).

## Зноскі 
Катэгорыя:Гарады Узбекістана
Нурабад

**Нурабад** () — горад абласнога падпарадкавання, адміністрацыйны цэнтр Нурабадскага раёна Самаркандскага вілаета Узбекістана. У 1962 годзе пасёлак геолагаразведкі закрытага тыпу назвалі «Паўднёвы», пазней разглядалася пытанне прысваення пасёлку назвы радовішча — «Сабір-Сай», аднак Камітэтам КПСС УзССР зацверджана назва п.г.т. Саветабад. Размешчаны за 55 км на захад ад горада Самарканда (па дарозе каля 80 км).

## Зноскі 
Катэгорыя:Гарады Узбекістана
Краліцкая Біблія

**Кра́ліцкая Бі́блія** () — першы поўны пераклад Бібліі на чэшскую мову, выкананы з арыгіналу. Выкананы ў пратэстанцкім каноне.

## Агульная характарыстыка 
Пераклад быў здзейснены чэшскімі братамі па дабраславенні Яна Благаслава. Быў выдадзены ў мясцовасці Краліцы ў Маравіі, адкуль і паходзіць назва перакладу. Першае выданне складалася з шасці тамоў і выйшла ў 1579—1593 гадах. Найбольш папулярным стала трэцяе выданне 1613 года, якое да цяперашняга дню стала найбольш распаўсюджанай і ўжыванай версіяй Бібліі на чэшскай мове.

## Новая Краліцкая Біблія 
У 1994—2009 гадах у асяроддзі евангельскіх хрысціян быў выкананы новы пераклад Бібліі пад першапачатковай назваю «Новая Краліцкая Біблія». Ён, аднак, не быў заснаваны на традыцыйнай Краліцкай Бібліі, як першапачаткова было запланавана. Гэта стала адною з прычын, па якіх пад канец працы пераклад атрымаў назву «Біблія ў перакладзе XXI стагоддзя».

## Спасылкі 
* Трэцяе выданне

Катэгорыя:Чэшскія пераклады Бібліі
Іван Уладзіміравіч Тананаеў

**Іван Уладзіміравіч Танана́еў** (;  — ) — вучоны, хімік, доктар хімічных навук, прафесар, акадэмік Акадэміі навук СССР (1958, член-карэспандэнт з 1946 года). Герой Сацыялістычнай Працы (1984).

## Біяграфія 
Іван Уладзіміравіч Тананаеў нарадзіўся ў Сярповае Маршанскага павета Тамбоўскай губерні. Пачатковую адукацыю атрымаў у вясковай школе. Потым вучыўся ў школе 2-й ступені ў Маршанску. Яшчэ ў дзіцячым узросце паказаў здольнасць да музыкі, іграў на інструментах, спяваў у царкоўным хоры, у школе стварыў аркестр народных інструментаў. Калі Іван Тананаеў скончыў школу, бацькі накіравалі яго ў 1921 годзе на вучобу ў Кіеў на вячэрняе аддзяленне Кіеўскай кансерваторыі. Адначасова з вучобай ён працаваў апальшчыкам на хімічным факультэце Кіеўскага політэхнічнага інстытута, дзе зацікавіўся лекцыямі па хіміі. Паступіў Політэхнічны інстытут, скончыў яго датэрмінова ў 1925 годзе і застаўся працаваць у ім. Кансерваторыю Іван Тананаеў так і не скончыў. У 1934—1935 гадах працаваў у Тбіліскім індустрыяльным інстытуце і адначасова ў Інстытуце хіміі Закаўказскага філіяла Акадэміі навук СССР.

У 1925 годзе Іван Уладзіміравіч Тананаеў пераехаў у Маскву і ў хуткім часе абараніў доктарскую дысертацыю. У 1939—1941 гадах працаваў у Маскоўскім інстытуце каляровых металаў і золата, у 1951—1963 гадах у Маскоўскім інжынерна-фізічным інстытуце, у 1963—1968 гадах у Маскоўскім інстытуце тонкай хімічнай тэхналогіі. З 1965 да 1988 года І. У. Тананаеў таксама займаў пасаду галоўнага рэдактара часопіса «Неорганические материалы». Член секцыі неарганічнай хіміі Міжнароднага саюза тэарэтычнай і прыкладной хіміі (IUPAC) з 1959 года.

Памёр У. І. Тананаеў 28 лютага 1993 года.

## Навуковая дзейнасць 
Івану Уладзіміравічу Тананаеву належаць навуковыя працы ў галіне неарганічнай і аналітычнай хіміі, фізіка-хімічным аналізе. Прапанаваў метад вывучэння гетэрагенных сістэм з нерастваральнымі кампанентамі, распрацаваў метады атрымання звышчыстых крэмнію і германію, ферацыянідны метад атрымання рубідыю і цэзію з раствораў калійных солей. У час Вялікай Айчыннай вайны І. У. Тананаеў прымаў удзел у стварэнні сплаваў, брані і снарадаў для абароны. Адразу пасля вайны удзельнічаў ў сакрэтных працах атамнага праекта СССР па стварэнню ядзернай зброі. Распрацаваў тэхналогію выдзялення з руд каштоўных металаў і фосфару. Сфармуляваў ідэі аб нанаматэрыялах.

Пад кіраўніцтвам І. У. Танаева абаронены 15 доктарскіх і 70 кандыдацкіх дысертацый. Аўтар шэрагу вынаходстваў.

## Памяць 
21 кастрычніка 1997 года Пастановай Прэзідыума Расійскай акадэміі навук Інстытут хіміі і тэхналогіі рэдкіх элементаў і мінеральнай сыравіны Кольскага навуковага цэнтра РАН у Апатытах атрымаў імя акадэміка Івана Уладзіміравіча Тананаева.

## Зноскі 
## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* 
* Тананаев Иван Владимирович // История РТУ МИРЭА
* К 120-летию Ивана Владимировича Тананаева // Сайт ФИЦ КНЦ РАН
* Галерея русских химиков. Тананаев Иван Владимирович // Журнал «Химия». № 15/1999
* Тананаев Иван Владимирович // Архивы РАН

Катэгорыя:Хімікі СССР
Катэгорыя:Удзельнікі савецкага атамнага праекта
Катэгорыя:Вынаходнікі СССР
Ургут

**Ургут** () — горад (з 1973 года), адміністрацыйны цэнтр Ургуцкага раёна Самаркандскага вілаета Узбекістана. За 35 км ад Самарканда (знаходзіцца на паўднёвы ўсход ад цэнтра вобласці). Мяжуе з Кашкадар'інскім вілаетам.

Катэгорыя:Гарады Узбекістана
Танатацэноз

]]
**Танатацэно́з** ( — смерць і  — агульны) — комплекс мёртвых арганізмаў і іх рэшткаў, што жылі на канкрэтным месцы ці прынесены ветрам, вадой з іншых месцаў.

Утварэнню танатацэнозаў спрыяюць, напрыклад, стыхійныя бедствы (паводкі, прыродныя пажары, смерчы і іншыя). Вылучаюць іх па тых жа прынцыпах, што і біяцэнозы. Танатацэнозы могуць разбурацца пад уздзеяннем гіпергенезу.

Часта тэрмін ужываюць у якасці сіноніма *некрацэнозу*. Вывучае танатацэнозы палеанталогія.

## Літаратура 
* 
* 
* Танатацэноз // Геологический словарь. В 2-х тт. Т. 2: М—Я / Под. ред. А. Н. Криштофовича. Отв. ред. Т. В. Спижарский. — М.: Государственное научно-техническое издательство по геологии и охране недр, 1955. — С. 310.

## Спасылкі 
* принципы и методы биостратиграфических микропалеантологических исследований // Вопросы палеонтологии. Выпуск 22. — М.: Наука, 1979.
* Танатоценоз // Севастопольский музей камня

Катэгорыя:Біялагічная тэрміналогія
Катэгорыя:Акамянеласці
Джума

**Джума**:

## Прозвішча 
* Абдэль Рахман Джума — генерал-маёр

## Тапонім 
* Джума (горад)
Лявон Абгаравіч Арбелі

**Ляво́н Абгаравіч Арбелі** (; 25 чэрвеня (7 ліпеня) 1882, , Эрыванская губерня — , ) — армянскі і савецкі фізіёлаг, акадэмік (з 1935) і віцэ-прэзідэнт (1942—1946) Акадэміі навук СССР. Генерал-палкоўнік медыцынскай службы. Герой Сацыялістычнай Працы (1945). Лаўрэат Сталінскай прэміі. Аўтар больш за 130 арыгінальных навуковых прац. Брат Рубена і Іосіфа Арбелі.

Арбелі абралі правадзейным членам Усегерманскай леапольдзіна-каралінскай акадэміі і Медыцынскай акадэміі ў Парыжы, членам-карэспандэнтам Парыжскага біялагічнага таварыства, ганаровым членам Амерыканскага і Брытанскага фізіялагічных таварыстваў, Нью-Ёркскай і Румынскай медыцынскіх акадэмій, Карлава ўніверсітэта ў Празе і многіх іншых навуковых таварыстваў.

## Літаратура 
*
Аляксей Мікалаевіч Арбузаў

**Аляксей Мікалаевіч Арбузаў** (; 13(26).5.1908,  — ) — савецкі драматург.

## Біяграфія 
Скончыў тэатральную школу ў Ленінградзе. Друкаваўся з 1930 года. Аўтар п’ес «Далёкая дарога» (1935), «Таня» (1939), «Горад на світанку» (1941, новая рэд. 1957), «Домік на ўскраіне» (1943), «Гады падарожжаў» (1954)), «Іркуцкая гісторыя» (1959), «Згублены сын» (1961), «Нас дзесьці чакаюць» (1962), «Мой бедны Марат» (1965), «Начная споведзь» (1967) і інш.

У 1939 годзе разам з В. М. Плучэкам арганізаваў Маскоўскую тэатральную студыю, больш вядомую як «Арбузаўская студыя». З пачаткам Вялікай Айчыннай вайны студыя была пераўтворана ў франтавы тэатр і спыніла сваё існаванне пасля заканчэння вайны.

Першай па-сапраўднаму паспяховай п’есай Аляксея Арбузава стала «Таня», напісаная ў 1939 годзе і ў тым жа годзе пастаўленая Андрэем Лабанавым у Тэатры Рэвалюцыі, з Марыяй Бабанавай у галоўнай ролі.
П’есы Аляксея Арбузава ставілі ў многіх краінах свету.

## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Драматургі СССР
Катэгорыя:Драматургі XX стагоддзя
Катэгорыя:Пісьменнікі-сацрэалісты
Катэгорыя:Члены Саюза пісьменнікаў СССР
Арбелі

**Арбелі** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Іосіф Абгаравіч Арбелі — армянскі вучоны-усходазнавец
* Лявон Абгаравіч Арбелі — армянскі фізіёлаг
* Рубен Абгаравіч Арбелі — армянскі археолаг
Бадак

**Бадак** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Алесь Бадак — беларускі пісьменнік
* Канстанцін Пятровіч Бадак — арганізатар савецкага падполля ў гады Другой сусветнай вайны ў г. Баранавічы
Кондаль

**Кондаль** () — сяло ў Пензенскай вобласці Расіі, адміністрацыйны цэнтр Пензенскага раёна. Адміністрацыйны цэнтр Кондальскага сельскага савета. Размешчана за 51 км на поўдзень ад Пензы, за 22 км на ўсход ад чыгуначнай станцыі Салоўка (на лініі Пенза — Балашоў).

## Гісторыя 
З сярэдзіны XIX стагоддзя сяло Кондаль — валасны цэнтр Пятроўскага павета Саратаўскай губерні. З 1928 года сяло становіцца цэнтрам Кондальскага раёна Пензенскай акругі Сярэдне-Волжскай вобласці. З 4 лютага 1939 года — у складзе Пензенскай вобласці.

У 1955 годзе ў вёсцы размяшчаецца цэнтральная сядзіба калгаса «Маяк рэвалюцыі». У 1980-я гады — цэнтральная сядзіба саўгаса «Кондальскі».

Катэгорыя:Населеныя пункты Пензенскай вобласці
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1721 годзе
Танга (значэнні)

**Танга** — шматзначны тэрмін.

## У мастацтве 
* Танга — парны танец.
* Танга — мультыплікацыйны фільм.

## Тапонім 
* Танга — горад у Танзаніі.
Ангрэн (горад)

**Ангрэ́н** () — горад у Ташкенцкім вілаеце Узбекістана. Насельніцтва — 191 300 жыхароў (2021). Цэнтр вугальнай прамысловасці Узбекістана. Размешчаны ў правабярэжнай частцы даліны ракі Ахангаран (Ангрэн) паміж Чаткальскім і Усходне-Курамінскім хрыбтом, за 78 км на паўднёвы ўсход ад Ташкента (114 км па дарозе). Горад складаецца з некалькіх раз’яднаных частак.

Праз Ангрэн праходзяць аўтамагістраль Ташкент — Каканд і чыгуначная лінія Ангрэн — Пап.

Катэгорыя:Гарады Узбекістана
Вадзінск

**Вадзінск** (; да 17 лютага 1940 года **Керанск**) — сяло (да 25 кастрычніка 1926 года — горад), адміністрацыйны цэнтр Вадзінскага раёна Пензенскай вобласці Расіі. Вадзінск знаходзіцца на паўночным захадзе Пензенскай вобласці, у лесастэпавай зоне, за 161 км ад Пензы. Рэльеф узгорысты, вызначаецца Керанска-Чамбарскім узвышшам і далінамі рэк Вада і Керанкі. Керанскі манастыр.

## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Фёдар Іванавіч Буслаеў — гісторык рускай мовы

Катэгорыя:Населеныя пункты Пензенскай вобласці
Крысціна Бустамантэ-Лапко

**Крысціна Бустамантэ-Лапко** (нар. ) — беларуская валейбалістка.

## Біяграфія 
Да 2010 года выступала за гомельскую «Надзею».

## Зноскі 
## Спасылкі 
* «Жемчужина Полесья» — история
* Kristina Bustamante-Lapko
* Krystsina Bustamante-Lapko — Mittelblock
* 18 Krystsina BUSTAMANTE-LAPKO
* СБОРНАЯ. «МОЛОДЕЖКА» ТРУБИТ СБОР

Катэгорыя:Валейбалісткі Беларусі
Катэгорыя:Ігракі жаночай зборнай Беларусі па валейболе
Сезон 2021/2022 «Рубона»

У сезоне 2021/2022 баскетбольны клуб «Рубон» з горада Віцебск прымаў удзел:
* Чэмпіянат Беларусі 2021/2022 (**4 месца**),
* Кубак Беларусі 2021 (**4 месца**).

## Склад каманды 
*  Віктар Аўсепян
*  Марсэль Аўсепян
*  Мікіта Барадзін
*  Максім Казлавец
*  Аляксей Качан
*  Іван Літарны
*  Ілля Паланевіч
*  Руслан Пішчэйка
*  Канстанцін Сацук
*  Яўген Смірноў
*  Вячаслаў Фаміных
*  Максім Ханцэвіч
*  Максім Шустаў
*  Антон Шчурко
*  Данііл Шыбаеў

## Трэнеры каманды 
*  Руслан Байдакоў (галоўны трэнер)
*  Сяргей Махонь (старшы трэнер)
*  Дзмітрый Рыбакоў

## Гл. таксама 
* Сезон 2020/2021 «Рубона»
* Сезон 2022/2023 «Рубона»

## Спасылкі 
* Профіль на сайце eurobasket.com
2021/2022
Рубон
Катэгорыя:2021 год у Віцебску
Катэгорыя:2022 год у Віцебску
Арлі

**Арлі**, **Арліт** () — буйны уранаварудны раён на поўдні Сахары, размешчаны недалёка ад , у паўночнай частцы Нігера ў .

## Апісанне 
Арлі з’яўляецца адным з найбуйнейшых радовішчаў урану ў Нігеры з ацэначнымі запасамі ў 47,5 мільёна тон руды з утрыманнем урану 0,014 %.

Радовішчы уранзмяшчальных пясчанікаў, якія залягаюць на глыбіні 40—50 м у каменнавугальных, юрскіх і мелавых кантынентальных адкладах чахла Афрыканскай платформы.

## Распрацоўка 
Радовішчы распрацоўваюцца з 1970 года адкрытым і падземнымі спосабамі.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Уран (хімічны элемент)
Катэгорыя:Радовішчы Нігера
Катэгорыя:Нігер
Арляк крымскі

**Арляк крымскі** (*Pteridium tauricum*) — від папарацей сямейства .

## Апісанне 
Шматгадовая расліна вышынёй да 2 м. Лісце з доўгімі хвосцікамі. Ліставая пласцінка таўстаскурая, дэльтападобна-авальная, зялёная, двойчы-тройчы пёрыстая, часткова густа пакрыта мяккімі шаўкавістымі жоўта-чырванаватымі валасінкамі. Споранасіць ў ліпені-верасні.

## Арэал і экалогія 
Сустракаецца ў горным поясе Крыма і Каўказа. Сустракаецца як пустазелле ў лясах, хмызняках, садах, па далінах рэк.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Папараці
Аляксандр Вячаслававіч Шоуа

**Аляксандр Вячаслававіч Шоуа** (нар. 26 снежня 1973, Ачамчыра, Абхазская АССР, Грузінская ССР, СССР) — расійскі кампазітар і спявак, удзельнік групы «Непара» (2002—2012, 2013—2018, 2019), з 2020 года — кіраўнік групы. Заслужаны артыст Рэспублікі Абхазія (2014) і Рэспублікі Паўднёвая Асеція (2014).

## Біяграфія 
Аляксандр Шоуа нарадзіўся 26 снежня 1973 года ў Очамчире. Маці-Марына Аляксандраўна Шоуа (дзявочае прозвішча Бланк). Бацька-Вячаслаў Аляксеевіч Шоуа.

Дзевяць гадоў вучыўся ў музычнай школе па класе фартэпіяна. Затым паступіў у Сухумское музычнае вучылішча, але з-за распачатага грузіна-абхазскага ўзброенага канфлікту не паспеў скончыць. Быў вымушаны пакінуць родны горад і пераехаў у Маскву, дзе ўладкаваўся працаваць грузчыкам у прадуктовай краме.

### Прыватнае жыццё 
У 2012 годзе ажаніўся ў другі раз на юрысце Наталлі. У 2014 годзе з’явілася Дачка Таісія. Таксама ёсць дачка Майя ад першага шлюбу.

14 жніўня 2023 года нарадзіўся сын, Аарон.
Непара

«**Непара**» — расійскі поп-гурт, утвораны як дуэт у 11 верасня 2002 года у Аляксандрам Шоуа і Вікторыяй Талышынскай. Прадзюсарам дуэта быў Алег Някрасаў. У пачатку 2020 года Аляксандр Шоуа набыў правы на брэнд «Непара» і ўвесь рэпертуар.

## Гісторыя 
У 2003 годзе выйшаў першы дэбютны альбом «Інша сям'я», аўтарам музыкі ў некаторых песнях быў Аляксандр Шоуа. У альбом увайшла песня «Восень» (музыка Бобі Хебба — словы Карэна Кавалерана), рускамоўная кавер-версія вядомага хіта "Sunny", упершыню выкананага ў сярэдзіне 1960-х яго законным аўтарам, Бобі Хеббом, але ў Расіі вядомага па дыска-версіі гурта "Boney M".

У 2012 годзе Аляксандр Шоуа вырашыў пачаць сольную кар'еру, і група распалася. Аднак ужо ў 2013 годзе дуэт уз'яднаўся.

У 2013 годзе ўдзельнікі групы прызналіся, што нейкі час у іх былі рамантычныя адносіны.

У 2018 годзе ў "Камедзі Клаб" Аляксандр Шоуа паведаміў, што групы» Непара" больш не існуе і што ён заняўся сольнай кар'ерай. Аднак у 2019 годзе гурт даў некалькі канцэртаў.

13 верасня 2019 года на прэс-канферэнцыі НСН было афіцыйна абвешчана аб закрыцці праекта «Непара». У гэты ж дзень адбылася прэм'ера відэакліпа "спыні мяне" і выхад сольнага альбома Аляксандра Шоуа. Пасля закрыцця групы праекта "Непара", салістка Вікторыя Талышынская перайшла ў новую групу "2 акіяна".

У пачатку 2020 года Аляксандр Шоуа набыў правы на брэнд» Непару " і ўвесь рэпертуар. У снежні, на здымках " Дыскатэка. Залатыя хіты " тэлеканала Муз-ТБ, Шоуа прадставіў новых салістак-Дар'ю Храмавую і Марыяну Аруцюнян. У лютым 2022 года Аруцюнян пакінула групу.

У ліпені 2022 года Аляксандр Шоуа і гурт «Непара» прынялі ўдзел у мерапрыемстве Aguteens Music Forum — гала-канцэрт III музычнага адукацыйнага форуму Леаніда Агуціна.

## Склад 
### Бягучы склад 
* Аляксандр Шоуа — вакал, рэчытатыў, клавішныя, семплер, тэксты, ідэі, музыка (2002— цяперашні час)
* Дар’я Храмова — вакал, бэк-вакал (2020—цяперашні час) 

### Былыя ўдзельнікі 
* Вікторыя Талышынская — вакал, бэк-вакал (2002—2019)
* Мар’яна Аруцюнян — вакал, бэк-вакал (2020—2022) 

### Часовая шкала 
## Творчасць 
### Альбом 
*2003 — «Iнша сям’я». (Атрымаў статус мультыплацінавага)
*2006 — «Усё спачатку». (Атрымаў статус залатога)
*2009 — «Асуджаныя/Заручаныя». (Атрымаў статус мультыплацінавага)
* 2022 — «20».

### Зборнік 
* 2009 — «Выйдзі на сувязь»
* 2010 — «Каханне, якая была»
* 2011 — «У аблоках»
### Відэакліп 
### Сінглы 
* 2013: *1000 сноў*
* 2014: *Не важна*
* 2015: *Любімыя людзі*
* 2016: *Не плач*
* 2017: *Палоўкі*
* 2018: *Стаць акіянам*
* 2020: *Іншая прычына* (перазапісаная Версія)
* 2020: *Іншая прычына* (Dj Prezzplay Remix)
* 2020: *Мой анёл*
*2021: *Можа быць* 
* 2021: *Песня пра каханне* (перазапісаная Версія)
* 2022: *Я быў не мае рацыю* 
* 2022:*Без кахання*
* 2023: *Іншая прычына* (Speed Up)
* 2024: *Прыцягненне*
* 2024: *Плач і глядзі* (Speed Up)

## Узнагароды 
## Зноскі
Сезон 2012/2013 «Жамчужыны Палесся» Мазыр

У сезоне 2012—2013 жаночы валейбольны клуб «Жамчужына» з Мазыра прымаў удзел у наступных турнірах:
* Чэмпіянат Беларусі 2012/2013 (**5 месца**).

## Склад каманды 
# Ганна Копка (1988)
# Галіна Карнеева (1993)
# Юлія Затуранава (1997)
# Наталля Дзядзіцкая (1993)
# Юлія Кудзелінская (1995)
# Аксана Чэховіч (1994)
# Ірына Салашчук (1988)
# Крысціна Бустамантэ-Лапко (1993)
# Дар’я Плышэўская (1995)
# Ніна Мілеўская (1990)
# Таццяна Серык (1992, к)
# Юлія Дуброва (1994)
# Алена Мароз (1994)
# Аліна Сцебунова (1996)
# Людміла Капітан (Кот) (1989)
# Яна Мацак (1995)

## Трэнерскі штаб 
* Міхал Міхайлавіч Каваленка (галоўны трэнер)
* Сяргей Аляксеевіч Рута (старэйшы трэнер)

## Гл. таксама 
* Сезон 2011/2012 «Жамчужыны Палесся» Мазыр
* Сезон 2013/2014 «Жамчужыны Палесся» Мазыр

## Спасылкі 
* ВК «Жемчужина Полесья» — история
* «Жемчужина Полесья» назвала состав на чемпионат Беларуси
2012/2013
Жамчужына Палесся
Катэгорыя:2012 год у Мазыры
Катэгорыя:2013 год у Мазыры
Руф Эрнеставіч Апельберг

**Руф Эрнеставіч Апельберг** (, Уладзімір, Расія — ) — рэвалюцыйны дзеяч у Расійскай імперыі.

## Біяграфія 
З дваранскай сям’і. У 1879 скончыў Уладзімірскую гімназію, паступіў у Маскоўскі ўніверсітэт. За ўдзел у студэнцкіх хваляваннях выключаны. У жніўні 1881 года выканкамам «Народнай Волі» накіраваны ў Вільню, каб аб’яднаць народавольніцкія гурткі Паўночна-Заходняга краю. З мясцовымі нарадавольцамі ўдзельнічаў у стварэнні Віленскай цэнтральнай групы, якая стала на чале арганізацыі «Народная Воля». Падтрымліваў кантакты з членамі рэвалюцыйных гурткоў у Гродне, Віцебску, Магілёве, Мінску, Беластоку. 29 студзеня 1882 года арыштаваны ў Вільні і сасланы ва Усходнюю Сібір. У 1924 годзе жыў у Казані, удзельнічаў у рабоце арганізацыі паліткатаржан і ссыльнапасяленцаў.

## Літаратура 
*
Тангун

**Тангу́н** () — паводле карэйскіх легенд і паданняў, родапачынальнік карэйцаў, заснавальнік дзяржавы Часон (Старажытны Часон).

Сярод міфаў пра Тангуна най боль пашырана версія з твора XIII стагоддзя «Самгук юса». Паводле яе Тангун — сын небажыхара Хвануна і мядзведзіцы, якая ператравырлася ў прыгожую жанчыну. Легендарная дата пачатку праўлення Тангуна 2333 год да н.э. прынята ў Рэспубліцы Карэя як пачатак адліку эры летазлічэння. У 1993 годзе ў КНДР абвешчана, што каля Пхеньяна знойдзена грабніца з рэшткамі Тангуна.

Міф пра Тангуна аказаў вялікі ўплыў на карэйскую культуру.  Многія паэты і мастакі ўвасобілі яго вобраз у сваіх творах.

## Зноскі 
## Літаратура 
* 
* *Носкова Н. Г.* Миф о Тангуне в южнокорейской историографии // Вестник Томского государственного университета. История. 2015. № 2(34).
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Міфічныя персанажы
Катэгорыя:Кіраўнікі Карэі
Всё сначала… (альбом гурта «Непара»)

«**Усё спачатку…**» — другі студыйны альбом дуэта «Непара», выпушчаны 27 красавіка 2006 годзе на лэйбле Маналіт Рэкардс. На дыску прадстаўлена 12 кампазіцый.

## Крытыка 
Крытык Аляксей Мажаеў адзначыў тое, што «дуэт падабраў для пласцінкі матэрыял, у якім колькасць баласта істотна саступае ліку прахадных песень на сярэднестатыстычным поп-альбоме». Аляксей таксама адзначыў, што ўсяго, "у «Сезоннай» ёсць практычна частушачны фрагмент, які музычна нагадвае творчасць гурта «Сектар Газа»: «Аляксандр Шоуа натхняўся тут не песнямі Юрыя Хоя-Клінскіх, а яго фальклорнымі каранямі». Ён адзначыў "трохі банальна гучаць у стагоддзе RnB балады «Падару табе паўсвету» і «Ліст», а кампазіцыі «Плач і глядзі» і «Дзе ты была», на яго погляд — «відавочныя патэнцыйныя хіты, у якіх спалучаюцца высокі тэмп і прыемныя запамінальныя мелодыі».

## Спіс кампазіцый 
Усю музыку для песень напісаў сам саліст гурта Аляксандр Шоуа (акрамя 4, 6, 7).

**Кліп**

## Удзельнікі запісу 
* Дызайн — Студыя «Ад Алісавай»
* Выканаўчы прадзюсар — Ігар Трасякоў
* Фатограф — Віктар Гарачаў
Анжаліка Мельнікава

**Анжаліка Мельнікава**, па нараджэнні **Бялевіч** (нар. , Нясвіж) — беларуская спецыялістка ў галіне камунікацыі, перакладчыца-рэферэнт, палітычная актывістка.

## Біяграфія 
Нарадзілася 12 лютага 1988 года ў Нясвіжы.

Да 2018, пасля пайшла ў дэкрэтны адпачынак. Выбрана спікеркай Каардынацыйнай рады.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Народнае антыкрызіснае ўпраўленне
Катэгорыя:Рэпрэсаваныя рэжымам Лукашэнкі
Катэгорыя:Спікеры Каардынацыйнай рады
Група савецкіх ваенных спецыялістаў у Карэі

**Група савецкіх ваенных спецыялістаў у Карэі** — зводнае воінскае фарміраванне УС СССР у Паўночнай Карэі. Знаходзілася ў краіне з 1948 года, калі былі выведзены асноўныя савецкія сілы, да 1953 года. Замежныя вайскоўцы дапамагалі ў стварэнні і станаўленні Карэйскай Народнай арміі, навучалі яе камандныя кадры. Пазней яны ўдзельнічалі ў Карэйскай вайне.

## Перадгісторыя 
У выніку паразы Расійскай Імперыі ў Руска-японскай вайне 1904—1905 гг., Карэя, на той момант адзіная дзяржава, трапіла ў каланіяльную залежнасць ад Японіі. Разгром японскіх войск у ходзе савецка-японскай вайны 1945 г. прывёў да падзелу паўвострава на дзве акупацыйныя зоны (савецкую і амерыканскую) па 38-я паралелі.

Тады гэтая мера бачылася часовай, неабходнай для прыняцця капітуляцыі японцаў. Аднак уз’яднанне краіны напіхвалася на цяжкасці. Шмат у чым, гэтыя цяжкасці былі абумоўлены прысутнасцю на паўвостраве замежных войск.

У маі і верасні 1948 года адвапедва ўтвораны дзве дзяржавы — Рэспубліка Карэя (поўдзень) і Карэйская Народная Дэмакратычная Рэспубліка (поўнач). Першая знаходзілася ў зоне ўплыву ЗША, другая — СССР. На мяжы новых утварэнняў адбываліся шматлікія ўзброеныя сутычкі і правакацыі.

## Дзейнасць 
У 1948 годзе па просьбе Вярхоўнага народнага сходу КНДР з паўночнай часткі Карэйскага паўвострава была выведзена асноўная маса савецкіх войск, за выключэннем ваенных саветнікаў. Тое ж самае, са спазненнем у паўгода, адбывалася і ў Паўднёвай Карэі: амерыканцы вывелі свае войскі летам 1949 г., пры гэтым пакінулі там каля пяцісот ваенных саветнікаў. 

У сакавіку 1949 года ў ходзе савецка-паўночнакарэйскіх перамоў былі распрацаваны ўмовы дзейнасці замежных спецыялістаў (у тым ліку і вайскоўцаў) у КНДР. Спецыяльнымі пагадненнямі прадугледжвалася часовае базаванне ў порце Чханджын савецкага ваенна-марскога падраздзялення. Многія вайскоўцы прыбывалі як супрацоўнікі Усесаюзнага Таварыства культурнай сувязі з замежжам.

З лютага 1950 года, ва ўмовах падрыхтоўкі ўрада КНДР да сілавога аб’яднання паўвострава, рэзка павялічаны пастаўкі савецкіх танкаў, артылерыі, стралковага ўзбраення, боепрыпасаў, медыкаментаў. У штабе Карэйскай Народнай арміі, пры ўдзеле савецкіх ваенных саветнікаў, у рэжыме строгай сакрэтнасці вялася распрацоўка плана наступальнай аперацыі.

У пачатковы перыяд Карэйскай вайны савецкія ваенныя саветнікі пры батальёнах і палках КНА былі адкліканы ў СССР. Пачынаючы з лістапада 1950 ў паветраных баях прыняў удзел савецкі 64-ы знішчальны авіякорпус. Менавіта ў Карэі ў 1950 годзе, упершыню за тры дзесяцігоддзі пасля амерыканскай ваеннай інтэрвенцыі ў Расію, савецкія і амерыканскія вайскоўцы сышліся ў баі.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Замежныя кантынгенты Узброеных сіл СССР
Катэгорыя:Карэйская вайна
Валерый Сцяпанавіч Сахашчык

**Валерый Сцяпанавіч Сахашчык** (нар. 13 жніўня 1964, Гошава Драгічынскага раёна Брэсцкай вобласці) — беларускі ваенны і палітычны дзеяч. Падпалкоўнік, былы камандзір 38-й асобнай гвардзейскай дэсантна-штурмавой брыгады (1998—2001). Былы прадстаўнік па абароне і бяспецы ў Аб’яднаным пераходным кабінеце Беларусі (2022—2024).

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў сям’і работнікі калгаса. Дзед — Лукаш Сахашчык, партызанскі камандзір, загінуў у 1944 годзе. Скончыў школу № 3 у Драгічыне з залатым медалём. Скончыў Маскоўскае вышэйшае ваеннае каманднае вучылішча як лейтэнант дэсантнай брыгады, служыў тры гады ў Забайкальскай ваеннай акрузе, потым у ЗГВ на тэрыторыі ГДР.. Вучыўся ў Ваеннай акадэміі Рэспублікі Беларусь. Сахашчык распрацаваў знак брыгады — Чорнага арла

1 жніўня 2024 года Сахашчык заявіў аб сыходзе з Аб’яднанага пераходнага кабінета.

Да 2020 года шмат гадоў сябраваў з Алегам Белаконевым.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Палітыкі Беларусі
Катэгорыя:Рэпрэсаваныя рэжымам Лукашэнкі
Катэгорыя:Асобы Аб’яднанага пераходнага кабінета Беларусі
Кацярына Эдуардаўна Каланчук-Ваданосава

**Кацярына Эдуардаўна Каланчук-Ваданосава** (нар. 1986, Мінск) — беларуская спявачка, паэтка, музыкантка.

## Біяграфія 
Нарадзілася ў 1986 годзе ў Мінску. Скончыла ў 2007 годзе гістарычны факультэт Беларускага дзяржаўнага педагагічнага ўніверсітэта імя М. Танка па спецыяльнасці «Гісторыя. Рэлігіязнаўства». Працавала навуковым супрацоўнікам Дзяржаўнага літаратурнага музея Янкі Купалы.

Перажыла рак грудзей.

У кастрычніку 2022 года разам з Крысцінай Дробыш і Марыяй Грыц запусціла ток-шоу «Трэба пагаварыць» пра балючы досвед жанчын.

У 2023 годзе адкрыла ў беластоцкім хабе «Новая зямля» двухгадовую Школу традыцыйнага строю.

На выбарах у выбарах у Каардынацыйную раду 3-га склікання праходзіла па спісе «Каманда Латушкі і Рух „За Свабоду“», які 3 мая 2024 года быў прызнаны КДБ Беларусі «экстрэмісцкім фарміраваннем».

У сакавіку 2026 года стала вядома пра крымінальную справу супраць Ваданосавай за яе гістарычныя матэрыялы на YouTube.

## Творчасць 
Аўтар паэтычнага зборніка «Міфатворчасць» (2015) ды музычнага альбома з аднайменнай назвай (2016).

Грае на некалькіх музычных інструментах. Мае вакальны дыяпазон у тры актавы. Кіраўніца фольк-рок-гурта «Alte Mente».

У сваіх песнях абапіраецца на традыцыі беларускай народнай культуры, еўрапейскую музыку эпохі Сярэднявечча, Рэнесансу і Барока, а таксама на здабыткі музычнай культуры «залатога веку» рок-н-рола ды арт-рока, удала сумяшчаючы іх у кантэксце плыні, якую некаторыя акрэсліваюць як «менестрэль-рок», альбо «фэнтэзі-рок».

Выступала з ансамблем, адметнасць якога ў выкарыстанні беларускіх цымбалаў і электраскрыпкі як сольных інструментаў і спалучэнне іх з «класічным» рокавым наборам — электрагітарай, бас-гітарай ды ўдарнай устаноўкай.

## Узнагароды 
Лаўрэат конкурсаў песні: «Пецярбургскі акорд — 2008» (Расія), «OPPA — 2009» (Польшча), «Культурная эвалюцыя — 2009» (Беларусь), «Бардаўская восень — 2009» (Польшча), «Подых струн — 2015» (Беларусь). Арганізатарка конкурсу беларускай бардаўскай песні «Купалаўскія вакацыі».

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Супрацоўнікі Дзяржаўнага літаратурнага музея Янкі Купалы
Катэгорыя:Спевакі і спявачкі Беларусі
Катэгорыя:Паэтэсы Беларусі
Катэгорыя:Музыканты Беларусі
Катэгорыя:Рэпрэсаваныя рэжымам Лукашэнкі
Дыскатэка Аварыя

«**Дыскатэка Аварыя**» () — савецкая і расійская музычная група, заснаваная летам 1990 года. Першапачаткова калектыў спецыялізаваўся на танцавальнай музыцы з гумарыстычнымі тэкстамі, а з сярэдзіны 2000-х гадоў у рэпертуары гурта пераважае жанр поп-музыкі.

## Гісторыя групы 
### Першыя крокі 
Афіцыйнай датай заснавання групы лічыцца 5 чэрвеня 1990 года, але фактычна група пачала сваю творчую дзейнасць у 1985 годзе. Заснавальнікамі групы сталі члены гарадскога камсамольскага штаба горада Іванава Аляксей Рыжоў і Мікалай Цімафееў, разам якія гулялі ў КВЗ і навучаліся ў Іванаўскім дзяржаўным энергетычным універсітэце. У якасці дыск-жакеяў яны арганізоўвалі дыскатэкі ў клубах. Першым дырэктарам групы стаў Андрэй Ваганаў. Першыя назвы калектыву — «Інтэрв’ю», «Вогнетушыльнік». Асноўным месцам іх працы быў клуб «Аварыя», размешчаны ў Іванава на праспекце Леніна, 21 (пазней адрас быў апеты ў песні 1996 года).

Першапачаткова гурт рухаўся ў рок-кірунку, але музыкам не хапала грошай на абсталяванне і яны пачалі праводзіць дыскатэкі. Падчас адной з дыскатэк у зале згасла святло і пачалася паніка. Мікалай сказаў публіцы: "спакойна, усё нармальна! Бо мы — «Дыскатэка „ Аварыя“»!".

З 1990 па 1995 гады дуэт вёў перадачу пад назвай «Дыскатэка Аварыя» на абласным радыё Іванава, а таксама на радыёстанцыі «Еўропа плюс Іванава» і на мясцовым радыёканале «Рэха», які трансляваўся на частотах Радыё «Маяк» у Іванаве, перадача была прысвечана агляду музычных навінак. У рамках перадачы Рыжоў і Цімафееў рабілі рэміксы на вядомыя песні, выконвалі парадыйныя песні. Амаль кожны месяц з лютага 1995 года да восені 1998 года выходзілі іх зборнікі пад назвай «Дыскатэка Аварыя» з апошнімі навінкамі замежнай танцавальнай музыкі.

У 1991 годзе да Рыжова і Цімафеева далучыўся акцёр Алег Жукаў. «Аварыйцы» часта выступалі на масавых мерапрыемствах у Іванаве, дыскатэках і святах.

## Дыскаграфія 
**Студыйныя альбомы**
* Танцуй со мной (1996)
* Песня про тебя и меня (1999)
* Марафон (1999)
* Авария против (2000)
* Маньяки (2001)
* Четверо парней (2006)
* Недетское время (2011)
* Девушка за рулём (2014)

## Спасылкі 
Катэгорыя:Поп-гурты Расіі
Катэгорыя:Музычныя калектывы, якія з’явіліся ў 1990 годзе
Катэгорыя:Музычныя калектывы 1990-х
Катэгорыя:Музычныя калектывы 2000-х
Катэгорыя:Музычныя калектывы 2010-х
Катэгорыя:Музычныя калектывы 2020-х
Катэгорыя:Квартэты
Катэгорыя:Трыа
Катэгорыя:Музычныя дуэты
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Залаты грамафон»