Мінск-32

**Мінск-32** — савецкая электронная вылічальная машына.

Выраблена ў 1968 годзе. Галоўны канструктар — В. У. Пржыялкоўскі.
Прызначалася для рашэння шырокага кола навукова-тэхнічных, планава-эканамічных і статыстычных задач. Самая распаўсюжаная машына другога пакалення ў СССР. Паводле прынятай на час пачатку вытворчасці класіфікацыі, адносілася да ЭВМ вялікай прадукцыйнасці.
Некалькі машын Мінск-32 можна было аб’яднаць у шматмашынны комплекс.

## Тэхнічныя характарыстыкі 
* Разраднасць (даўжыня слова): 37 разрадаў;
* Сістэма каманд: двухадрасная, шмат у чым супадае з сістэмай каманд Мінск-22;
* Ёмістасць аператыўнай памяці на магнітных сардэчніках (МАЗП): 16384 — 65536 слоў;
* Цыкл звароту да МАЗП: 5 мксек
* Ёмістасць знешняй памяці на магнітнай стужцы: (33 — 44)·106 7-разрадных сімвалаў;
* Хуткасць абмену інфармацыяй вылічальніка з магнітнай стужкай: 30000 сімвалаў/сек;
* спосаб прадстаўлення інфармацыі: лікі з фіксаванай і нефіксаванай коскай, цэлыя і дзесятковыя лікі, літарна-лічбавая інфармацыя ў 7-разрадным кодзе;
* дыяпазон прадстаўлення лікаў:
** з фіксаванай коскай: 0 ≤ |x| &lt; 1
** з нефіксаванай коскай: 0,4038968·10−27 — 0,9223372·1019
** дзесятковых: 0 ≤ |x| &lt; 109
* хуткасць уводу інфармацыі:
** з перфастужкі: 1500 радкоў/сек
** с перфакартак: 600 карт/хв;
** з друкавальнай машынкі: да 10 знакаў/сек;
* хуткасць вываду інфармацыі:
** на перфастужку: 80 радкоў/сек
** на перфакарткі: 100—120 карт/хв;
** на друкавальную машынку: 10 знакаў/сек;
** на літарна-лічбавы друкавальны механізм: 400—420 радкоў/хв;

Хуткадзейнасць: каля 65 тысяч аперацый/сек;
Час выканання асноўных аперацый:
* складанне двух двайковых 37-разрадных лікаў: 2,5 — 65 тыс. аперацый/сек (15 — 40 мксек);
* памнажэнне двух двайковых 37-разрадных лікаў: 8 — 65 тыс. аперацый/сек (15 — 125 мксек);
* складанне двух дзесятковых 9-разрадных лікаў: 30 — 40 тыс. аперацый/сек;
* памнажэнне двух дзесятковых 9-разрадных лікаў: 1,5 — 4 тыс. аперацый/сек;
* абмен двух машынных слоў: 2,5 тыс. аперацый/сек;

Да машыны з дапамогай спецыяльных камутатараў можна было далучыць да 136 знешніх прылад. Абмен інфармацыяй паміж вылічальнікам і ўсімі знешнімі прыладамі выконваўся 7-разраднымі сімваламі.

Тыповая пастаўка Мінск-32 уключала ў сябе наступнае абсталяванне:
* вылічальнік, які складаўся з цэнтральнай прылады кіравання, арыфметычнай прылады, прылады абмену, магнітнай аператыўнай запамінальнай прылады (МАЗП) ёмістасцю 16384 машынных словаў і цэнтральнага пульта кіравання з друкавальнай машынкай;
* назапашвальнік на катушачных магнітных стужках у складзе з 6 стужкапрацяжных механізмаў;
* прылада уводу з перфакартак;
* прылада вываду на перфакарткі;
* прылада увода з перфастужак (FS-1500);
* дзве прылады вываду на перфастужку(ПЛ-80);
* літарна-лічбавая друкавальная прылада АЦПУ-128/2;
* электронны датчык часу;

## Праграмнае забеспячэнне 
Для «Мінск-32» было распрацавана досыць багатае, па меркам свайго часу, праграмнае забеспячэнне, якое пастаўлялася разам з машынай. Гэта была шматзадачная аперацыйная сістэма пакетнай апрацоўкі дадзеных. Яна складалася з кіруючай праграммы «Дыспетчар» і шматмоўнай сістэмы праграммавання.

Дыспетчар размяшчаўся ў абароненай вобласці аператыўнай памяці і дазваляў выконваць да чатырох праграм адначасова. Мультыпраграмны рэжым для машын такога класа быў рэалізаваны ўпершыню ў СССР.

Сістэма праграмавання змяшчала:
* транслятар сімвальнага кадавання (ССК);
* транслятар з мовы КОБОЛ;
* транслятар з мовы АЛГАМС;
* транслятар з мовы FORTRAN;
* універсальны макрагенератар, які дазваляў выкарыстанне макракаманд на любой з гэтых моў паграмавання;
* адладчык праграм.
Усе транслятары выдавалі праграмныя модулі аднолькавай структуры, якія затым збіраліся ў адну праграму ў адпаведнасці з патрабаваннямі Дыспетчара.

Дзякуючы даволі высокай ступені сумяшчальнасці, большасць праграм, створаных для Мінск-22, маглі без змяненняў выконвацца на Мінск-32.

## Гл. таксама 
* «Мінск» — сямейства савецкіх лічбавых ЭВМ

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Гісторыя камп’ютарнай тэхнікі