П’ер Гардэль

**П’ер-Габрыэль Гардэ́ль** (, ,  — , ) — французскі артыст балета і балетмайстар. Брат і вучань Максіміліяна Гардэля.

## Біяграфія 
У 1772 годзе паступіў у школу танца пры Парыжскай оперы, дзе навучаўся пад наглядам свайго брата. Яшчэ вучнем выконваў танцавальныя выхады ў операх К. В. Глюка, А. Грэтры, . У 1780 годзе стаў першым танцошўчыкам, але быў вымушаны адмовіцца ад сваёй выканаўчай кар’еры па стану здароўя. Пасля смерці брата Максіміліяна ў 1787 годзе П’ер заняў пасаду балетмайстра Оперы, а яго асістэнтам стаў .

У 1781—1782 гадах выступаў на сцэне лонданскага Каралеўскага балета ў трупе Ж. Ж. Навера, затым вярнуўся ў Парыж.

## Творчасць 
Выконваў партыі Ліндора («Мірза і Ліндор»), Дэзертыра («Дэзертыр») і ў пастаноўках Ж. Ж. Навера — Рынальда, Язона («», «» ), Альфонса («Адэль дэ Понцье») і інш.

Першыя тры балеты Гардэля *«»* (, 1787), *«Псіхея»* (, 1790), *«»* (, 1790) абапіраліся на класічныя міфы і лічыліся сумяшчальнымі са старым рэжымам. Паколькі Французская рэвалюцыя выклікала палітычны пераварот, Гардэль стварыў патрыятычныя танцы, якія спалучалі палітычны змест з неакласічнымі ідэямі. Ён супрацоўнічаў з Жакам-Луі Давідам, мастаком, які падзяляў погляды Гардэля на дэманстрацыю ідэй рэвалюцыі ў творах мастацтва. У *«L’Offrande à la Liberté»* (1792) Гардэль прадставіў падзеі рэвалюцыі як оперу з музыкай, напісан .

Сярод іншых пастановак Гардэля найбольш вядомыя балеты: *«Танцаманія»*  (1800), *«Ахіл на востраве Скірас»* Л. Керубіні, *«Поль і Віргінія»* Р. Крэйцэра (абодва — 1804), *«Апраўданая служанка»* Крэйцара, *«Блудны сын»*  (абодва — 1818).

П’ер Гардэль сцвярджаў, што моцны тэхнічны танец аднолькава важны для сюжэту і тэатральнасці балета. На яго паўплывалі рэформы Ж. Ж. Навера, хоць Гардэль не бачыў неабходнасці абмяжоўваць тэхніку пры ўключэнні пантамімы. Ён звёў пантаміму да мінімуму і адабраў тых, хто валодаў прыроднымі драматычнымі здольнасцямі. Яго харэаграфія прапанавала танцорам тое, што ён лічыў складанай і драматычнай працай. Па-за операй балетмайстры засяродзіліся на пантаміме. Менавіта ў гэты час Гардэль унёс змены ў трэніроўкі, каб адлюстраваць яго ўвагу да пашырэння тэхнікі. Гардэль дазваляў і заахвочваў стварэнне дывертысментаў для танцораў.  быў галоўным танцорам у той час і добра вядомы тым, што пашыраў межы паваротаў і скачкоў. Тое, што выклікала дыскамфорт у Гардэля як танцора, стала каштоўным, калі Гардэль стаў балетмайстрам Оперы.

## Асноўныя працы 
Усе былі пастаўленыя ў Парыжскай оперы.
* (1784) ''*
* (1786) *Les Sauvages*
* (1790) *Télémaque dans l'île de Calypso*
* (1790) *Psyché*
* (1791) *Bacchus et Ariane*
* (1793) *Le Jugement de Pâris*
* (1800) *La Dansomanie*
* (1802) *Le Retour de Zéphire*
* (1803) *Daphnis et Pandore*
* (1804) *Une demi-heure de caprice*
* (1804) *Achille à Scyros*
* (1806) *Paul et Virginie*
* (1808) *Vénus et Adonis*
* (1808) *Alexandre chez Apelles*
* (1809) *La Fête de Mars*
* (1810) *Vertumne et Pomone*
* (1810) *Persée et Andromède*
* (1812) *L’Enfant prodigue*
* (1814) *Le Retour des lys*
* (1815) *L’Heureux Retour*
* (1817) *Les Fiancé de Caserte*
* (1818) *Proserpine*
* (1818) *Zirphile*
* (1818) *La Servante justifiée''

## Літаратура 
* Балет: энциклопедия. / Гл. ред. Ю. Н. Григорович.- М.: Советская энциклопедия, 1981.- 623 стр. с илл.

Катэгорыя:Артысты балета паводле алфавіта
Катэгорыя:Артысты балета Францыі
Катэгорыя:Артысты балета XVIII стагоддзя
Катэгорыя:Балетмайстры паводле алфавіта
Катэгорыя:Балетмайстры Францыі
Катэгорыя:Балетмайстры XVIII стагоддзя
Катэгорыя:Балетмайстры XIX стагоддзя