Сбербанк Расіі

Расіі, прысвечаная 160-годдзю Сбербанка (2001)]]
**Сбербанк** альбо **Ашчадбанк** (ПАТ Ашчадбанк) — найбуйнейшы расійскі універсальны камерцыйны банк. Кантралюецца Цэнтральным банкам Расійскай Федэрацыі, якому належаць больш за 52 % акцый.

Прадастаўляе шырокі спектр банкаўскіх паслуг. Доля Сбербанка ў агульным аб’ёме актываў расійскага банкаўскага сектара складала на 1 студзеня 2016 года 28,7 %. На рынку прыватных укладаў — 46 %. Крэдытны партфель адпавядаў 38,7 % усіх крэдытаў, выдадзеных насельніцтву.

Брэнд Сбербанка на пачатак 2010 года, па ацэнцы часопіса «The Banker» і кампаніі Brand Finance, займаў 15-е месца ў рэйтынгу самых дарагіх сусветных банкаўскіх брэндаў і каштаваў прыблізна 11,7 мільярда даляраў.

Цэнтральны офіс у Маскве. Па стане на сярэдзіну 2016 года налічваў амаль 17,5 тыс. падраздзяленняў і 14 тэрытарыяльных даччыных банкаў у 83-х суб’ектах Расійскай Федэрацыі.

Па стане на 1 мая 2017 года колькасць аддзяленняў Сбербанка склала 14 826.

Сбербанк даў справаздачу аб падзенні чыстага прыбытку за першае паўгоддзе на 39,8 % у параўнанні з леташнімі вынікамі. Прыбытак склаў ₽287,2 млрд супраць ₽476,9 млрд за аналагічны перыяд 2019 года. Гэта вынікае з фінансавай справаздачнасці банка па МСФС.

## Гісторыя 
У часы Савецкага Саюза з 1922 года па 1987 год дзейнічала сістэма Дзяржаўных працоўных ашчадных кас СССР, якая з 1922 года па 1963 год падпарадкоўвалася Міністэрству фінансаў СССР, а з 1963 года Дзяржаўнаму банку СССР. У 1987 годзе ў рамках банкаўскай рэформы ў СССР сістэма Дзяржаўных працоўных ашчадных кас была рэарганізавана, і створаны Банк працоўных зберажэнняў і крэдытавання насельніцтва СССР (Ашчадны банк СССР). Пастановай Вярхоўнага Савета РСФСР ад 13 ліпеня 1990 года Расійскі рэспубліканскі банк Ашчаднага банка СССР быў абвешчаны ўласнасцю РСФСР.

У 1989 годзе Ашчадны банк стаў першым банкам-членам аплатнай сістэмы Visa ў СССР.

22 сакавіка 1991 года адбылося заснаванне **Акцыянернага камерцыйнага Ашчаднага банка Расійскай Федэрацыі** (Сбербанк Расіі ААТ) на агульным сходзе акцыянераў у адпаведнасці з Законам РСФСР «Аб банках і банкаўскай дзейнасці ў РСФСР» ад 2 снежня 1990 года.

1 студзеня 1992 года Ашчадны банк СССР спыніў сваё існаванне.

1 студзеня 2001 года ў Сбербанку Расіі праведзена рэарганізацыя, у выніку якой 79 рэгіянальных банкаў Сбернага банка Расіі рэарганізаваныя ў 17 тэрытарыяльных шляхам аб’яднання.

У лютым 2007 года праведзена маштабнае размяшчэнне акцый банка, вядомае як «народнае IPO», у ходзе яго правядзення многія супрацоўнікі Сбербанка прымушаліся кіраўніцтвам да набыцця гэтых акцый.

У чэрвені 2010 года банк атрымаў дазвол Кітайскай банкаўскай рэгулятарнай камісіі на адкрыццё прадстаўніцтва ў Пекіне.

4 чэрвеня 2010 года рашэннем акцыянераў банка поўнае афіцыйнае найменне банка было скарочана да «Ашчадны банк Расіі ААТ». 29 ліпеня 2010 года Банк Расіі ўзгадніў рэдакцыю статута з новай назвай.

У верасні 2010 года фірменнае найменне банка змянілася на *Адкрытае акцыянернае таварыства «Ашчадны банк Расіі»* (скарочана **ААТ «Сбербанк Расіі»**). На англійскай мове фірменнае найменне змянілася на *Sberbank of Russia* (скарочана *Sberbank*).

У верасні 2010 года «Сбербанк Расіі» адкрыў філіяльную сетку ў Індыі.

У верасні 2010 года была завершана рэгістрацыя прадстаўніцтва ў Пекіне.

У чэрвені 2011 года стала вядома аб стварэнні Ашчадным банкам і французскім банкам BNP Paribas сумеснага банка, які, працуючы пад гандлёвай маркай Cetelem, будзе займацца рознічным крэдытаваннем у крамах.

### Зліцця і паглынання 
У сакавіку 2011 года Ашчадны банк купіў 100 % расійскай інвестыцыйнай кампаніі **«Тройка дыялог»** **(Sberbank CIB)** за суму ў $1 млрд.

28 снежня 2011 года Сбербанк і Cetelem (падраздзяленне спажывецкага крэдытавання групы BNP Paribas) падпісалі абавязваючае пагадненне пра стварэнне сумеснага банка на рынку крэдытавання ў пунктах продажу ў Расіі.

У 2011 годзе кіраўніцтва банка абвясціла пра пачатк экспансіі на рынкі Усходняй Еўропы і Турцыі. На працягу года Ашчадны банк зрабіў шэраг набыткаў на гэтых тэрыторыях.

У ліпені 2011 года было абвешчана пра набыццё холдынга Volksbank International (VBI) — усходнееўрапейскага падраздзялення аўстрыйскай банкаўскай групы Österreichische Volksbanken AG (тады ж стала вядома, што гэтая група стала адным з васьмі еўрапейскіх банкаўскіх інстытутаў, якія не прайшлі стрэс-тэст Еўрапейскага банкаўскага кіравання). Канчатковае пагадненне аб угодзе, якую планавалася завяршыць да канца года і якая ацэньвалася ў суму €585-645 млн, было падпісана ў верасні 2011.

У снежні 2011 года Сбербанк праінфармаваў пра набыццё даччынага банка «Лукойла» ў Швейцарыі — SLB, які спецыялізуецца на паслугах private banking. Кошт куплі склаў $80,62 млн.

У 2012 годзе Сбербанк купіў турэцкі банк Denizbank, а ў 2019 годзе прадаў яго і сышоў з Турцыі.

Пасля пачатку уварвання Расіі ва Украіну ў лютым 2022 года Сбербанк трапіў пад санкцыі ЗША. Санкцыі азначаюць поўную замарозку актываў банка на Захадзе і забарону транзакцый, акрамя аперацый па гандлі прадуктамі харчавання і ўгнаеннямі. Аналагічныя санкцыі ўвялі Еўрасаюз, Вялікабрытанія, Швейцарыя. У чэрвені Сбербанк адключылі ад сістэмы міжбанкаўскага абмену дадзенымі SWIFT.  На фоне гэтых падзей Сбербанк распрадаў свае даччыныя кампаніі ў Еўрапейскім Саюзе і Швейцарыі і пакінуў рэгіён.

У верасні 2022 года Сбербанк закрыў здзелку па продажы ўсяго пакета акцый свайго даччынага банка ў Казахстане мясцоваму холдынгу «Байтерек».

## Уласнікі і кіраўніцтва 
Доля Цэнтральнага банка Расійскай Федэрацыі ў статутным капітале ПАО Сбербанк складае 50 % плюс адна галасуючая акцыя; у галасуючых акцыях — 52,32 %.
Астатнімі 47,62 % акцый Сбербанка, што знаходзяцца ў публічным абарачэнні, валодаюць больш за 8273 юрыдычныя і фізічныя асобы.

З 1996 года таргі акцыямі Сбербанка праводзяцца на расійскіх біржах ММВБ і РТС. У сакавіку 2007 года банк размясціў дадатковы выпуск звычайных акцый, у выніку чаго статутны капітал павялічыўся на 12 %, і было прыцягнута 230,2 млрд рублёў. Сярэдні дзённы аб’ём таргоў акцыямі Сбербанка складае 40 % аб’ёму таргоў на ММВБ.

Вялікі рэзананс у сусветнай прэсе выклікала зацвярджэнне ў траўні 2016 года членам назіральнага савета Ашчаднага банка былога прэм’ер-міністра Фінляндыі Эска Аха.

### Старшыні праўлення Ашчаднага банка Расіі 
* Жыхараў Павел Іванавіч (сакавік 1991 г. — сакавік 1993)
* Яшын Алег Уладзіміравіч (сакавік 1993 — студзень 1996)
* Казьмін Андрэй Ільіч (студзень 1996 — кастрычнік 2007)
* Грэф Герман Оскаравіч (з кастрычніка 2007)

## Дзейнасць 
Філіяльная сетка банка на сярэдзіну 2010-х гадоў уключае 14 тэрытарыяльных банкаў і амаль 17,5 тыс. падраздзяленняў па Расіі. Даччыныя банкі Сбербанка Расіі працуюць у Казахстане, Украіне, Беларусі, Германіі. У чэрвені 2010 года Сбербанк атрымаў дазвол Кітайскай банкаўскай рэгулятарнай камісіі на адкрыццё прадстаўніцтва ў Пекіне, а ў верасні 2010 года Банк Расіі зарэгістраваў філіял ААТ «Сбербанк Расіі» ў Індыі.

У банка маецца даччыная інвестыцыйная кампанія «Ашчадбанк Капітал», якая займаецца санацыяй і кіраваннем закладзенымі ў банку актывамі.

З 1993 па 2010 гады Сбербанк удзельнічаў у развіцці расійскай аплатнай сістэмы ашчадных карт. З 2010 года банк удзельнічае ў праекце стварэння ўніверсальнай электроннай карты, з’яўляючыся адным з заснавальнікаў аператара праекта УЭК.

3 лютага 2012 года Ашчадны банк абвясціў, што стварае венчурны фонд на базе венчурнага падраздзялення «Тройкі Дыялог» — «Тройка Венчурз» са стратэгіяй інвеставання ў высокатэхналагічныя кампаніі і праекты, пачатковыя інвестыцыі складуць 100 млн дал.

### Паказчыкі дзейнасці 
З’яўляецца найбуйнейшым у Расіі банкам па аб’ёмах аперацый з фізічнымі асобамі.

Чысты прыбытак Ашчаднага банка па МСФС за 2014 год склаў 290,3 млрд руб., знізіўшыся на 20 % у параўнанні з прыбыткам за 2013 год (362 млрд руб.)

У першым квартале 2016 года чысты прыбытак па міжнародных стандартах фінансавай справаздачнасці (МСФС) вырас у 3,8 разы (на 284,6 %) у параўнанні з аналагічным перыядам мінулага года і дасягнуў 117,7 млрд рублёў.

### Вытворчая сістэма Сбербанка 
З 2008 года ў банку рэалізуецца так званая «вытворчая сістэма Сбербанка» (ВСС), якая выкарыстоўвае прынцыпы беражлівай вытворчасці ў кіраванні і прызначана для забеспячэння росту задаволенасці кліентаў, павышэння эфектыўнасці працы персаналу і павышэння матывацыі служачых. Дарадцам Германа Грэфа па ўкараненні ПСС вясной 2011 года прызначаны Джон Тэуркоф, які да гэтага працаваў у банку Credit Suisse, вясной 2013 года яго кантракт з банкам быў скасаваны.

## Тэрытарыяльныя банкі Сбербанка Расіі 
* Байкальскі банк — Забайкальскі край, Іркуцкая вобласць, Рэспубліка Бурація, Рэспубліка Саха (Якуція);
* Волга-Вяцкі банк — Ніжагародская вобласць, Уладзімірская вобласць, Кіраўская вобласць, Рэспубліка Мардовія, Рэспубліка Марый Эл, Чувашская рэспубліка, Рэспубліка Татарстан;
* Далёкаўсходні банк — Хабараўскі край, Амурская вобласць, Прыморскі край, Сахалінская вобласць, Яўрэйская аўтаномная вобласць, Магаданская вобласць, Камчацкі край, Чукоцкі аўтаномная акруга. Раней існаваў Паўночна-Усходні банк, які ўвайшоў у 2013—2014 гадах у склад Далёкаўсходняга банка.
* Заходне-Сібірскі банк — Цюменская вобласць, Ханты-Мансійская аўтаномная акруга, Ямала-Ненецкая аўтаномная акруга, Омская вобласць;
* Заходне-Уральскі банк — Пермскі край, Рэспубліка Комі, Удмурцкая рэспубліка;
* Маскоўскі банк — Масква (з 2 лістапада 2009 года);
* Паволжскі банк — Самарская вобласць, Ульянаўская вобласць, Арэнбургская вобласць, Саратаўская вобласць, Валгаградская вобласць, Астраханская вобласць, Пензенская вобласць;
* Паўночны банк — Яраслаўская вобласць, Кастрамская вобласць, Іванаўская вобласць, Валагодская вобласць, Архангельская вобласць, Ненецкая аўтаномная акруга;
* Паўночна-Заходні банк — Санкт-Пецярбург, Ленінградская вобласць, Мурманская вобласць, Калінінградская вобласць, Пскоўская вобласць, Наўгародская вобласць, Рэспубліка Карэлія;
* Сібірскі банк — Новасібірская вобласць, Томская вобласць, Кемераўская вобласць, Алтайскі край, Рэспубліка Алтай; Краснаярскі край, Рэспубліка Тува, Рэспубліка Хакасія;
* Сярэднярускі банк — Маскоўская вобласць, Цвярская вобласць, Калужская вобласць, Бранская вобласць, Смаленская вобласць, Тульская вобласць, Разанская вобласць;
* Уральскі банк — Свярдлоўская вобласць, Чалябінская вобласць, Курганская вобласць, Рэспубліка Башкартастан;
* Цэнтральна-Чарназёмны банк — Варонежская вобласць, Арлоўская вобласць, Ліпецкая вобласць, Курская вобласць, Белгародская вобласць, Тамбоўская вобласць;
* Паўднёва-Заходні банк — Растоўская вобласць, Краснадарскі край, Рэспубліка Адыгея, Стаўрапольскі край, Рэспубліка Інгушэція, Рэспубліка Паўночная Асеція — Аланія, Кабардзіна-Балкарская рэспубліка, Рэспубліка Дагестан, Карачаева-Чаркеская рэспубліка, Рэспубліка Калмыкія, Чачэнская рэспубліка.

## Даччыныя арганізацыі 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Банкі паводле алфавіта
Катэгорыя:Кампаніі, якія маюць лістынг акцый на Лонданскай біржы
Катэгорыя:Кампаніі паводле алфавіта
Катэгорыя:Банкі Расіі
Катэгорыя:Чорны спіс ЕС