Сцяпан Іосіфавіч Курч

{{Ваенны дзеяч
 |поўнае імя       = Сцяпан Іосіфавіч Курч
 |арыгінал імя     =
 |дата нараджэння  = 31.5.1850
 |месца нараджэння = маёнтак Вусце Магілёўскай губерні, зараз 
 |дата смерці      = 11.01.1906
 |месца смерці     = 
 |Перыяд жыцця     = 
 |выява            = Stefan Kurch.jpg
 |подпіс           = 
 |мянушка          = 
 |псеўданім        = 
 |прыналежнасць    = Расійская імперыя
 |гады службы      = 1868—1906
 |званне           = генерал-маёр
 |род войскаў      = 
 |камандаваў       = 
 |частка           = 
 |бітвы            = Руска-турэцкая вайна (1877—1878)
 |узнагароды       = { style="background: transparent"
   
}
Замежныя ўзнагароды:
{

-

}
 |Commons        = 
 |Rodovid        =
 |сувязі         = 
 |у адстаўцы     = 
 |роспіс         = 
}}**Сцяпан Іосіфавіч Курч** (, маёнтак Вусце, Магілёўская губерня — , Мінск) — расійскі генерал-маёр беларускага паходжання, ваенны цэнзар Віленскай ваеннай акругі, камандуючы 50-й пяхотнай брыгадай.

## Паходжанне 
Шляхецкі род Курчоў вядомы яшчэ з XVI стагоддзя, яго прадстаўнікі займалі дзяржаўныя і ваенныя пасады ў Вялікім Княстве Літоўскім і Рэчы Паспалітай і ў свой час нават парадніліся з Сапегамі.

Стэфан Курч нарадзіўся 31 мая 1850 года ў маёнтку Вусце Магілёўскай губерні. Бацька — беларускі шляхціч Іосіф Адамавіч Курч, перахрышчаны ў праваслаўе каталік, уладальнік маёнтка. Маці — Надзея Васілеўна Бібікава, дачка расійскага генерала В. А. Бібікава.

## Пачатак ваеннай кар’еры 
Службу распачаў кандуктарам у Мікалаеўскім Інжынерным Вучылішчы, з якога у 1868 годзе выпушчаны прапаршчыкам у 2-гі пантонны паўбатальён.

У 1869 годзе пераведзены ў ранейшым чыне ў лейб-гвардыі Праабражэнскі полк.

У 1875 годзе атрымаў чын гвардыі штабс-капітана і праз месяц накіраваны на службу да камандуючага Заходне-Сібірскай ваеннай акругай з залічэннем маёрам па армейскай пяхоце.

## Руска-турэцкая вайна 
З пачаткам Руска-турэцкай вайны Сцяпан Курч быў пераведзены ў 19-ы пяхотны Кастрамскі полк, у складзе якога прымаў удзел у штурме Плеўны 8 ліпеня 1877 года. Потым пераведзены ў 17-ы пяхотны Архангелагародскі полк. У баі 28 лістапада Архангелагародскі полк першым прыйшоў на дапамогу грэнадзёрам супраць прарыву войска Асмана-пашы. Далей быў зімовы пераход праз Балканы і паспяховы штурм Чыфліка. За бездакорную службу Сцяпан Курч быў узнагароджаны ордэнам Св. Станіслава 2 ступені з мячамі, Св. Ганны 2 ступені з мячамі і Св. Уладзіміра 4 ступені з мячамі і бантам. Пасля вайны зноўку вярнуўся да службы ў штабе Заходне-Сібірскай ваеннай акругі.

## Апошнія гады 
У 1881 годзе ўзведзены ў чын палкоўніка і пастаўлены камандзірам 1-га Заходне-Сібірскага міннага батальёна. Потым паслядоўна камандаваў 30-й рэзервовай пяхотнай брыгадай і 19-м Кастрамскім палком (1888—1897).

14 траўня 1896 года ўзведзены ў генерал-маёры і з 1897 года камандаваў рознымі пяхотнымі брыгадамі ў 4-й, 2-й і 5-й дывізіях, а з 14 красавіка 1900 года — 50-й рэзервовай пяхотнай брыгадай.

У 1905—1906 гадах — ваенны цэнзар Віленскай ваеннай акругі. Гэты час разам з дзецьмі жыў у Мінску па адрасе: вул. Захар’еўская, дом 16.

Памёр у студзені 1906 года. Пахаваны на Вайсковых могілках у Мінску.

## Сям’я 
* Брат — Мікалай Іосіфавіч Курч (1854—1916), калежскі асэсар, ганаровы суддзя Міравога суда Аршанскай акругі. Скончыў вучылішча правазнаўства ў Санкт-Пецярбургу. Уладальнік Ярковіцкага шклаварнага завода ля Талачына, а таксама сядзібы Чэрвіна.
* Жонка — Кацярына Міхайлаўна Курбаноўская (1861—1935), дачка віцэ-губернатара Акмолінскай вобласці. Перакладчыца, драматург, празаік. Друкавалася пад псеўданімам Эк у шэрагу папулярных тагачасных часопісаў («Русская мысль», «Журнал для всех», «Журнал для женщин» і інш.). Напісала шмат апавяданняў для дзяцей. Пасля смерці мужа жыла ў Маскве на Спірыдонаўцы, дом 16.
* Дачка — Надзея Курч (1891—?)
* Сын — Барыс Курч (1899—?)

Сцяпан Іосіфавіч
Катэгорыя:Генералы Расійскай імперыі
Катэгорыя:Пахаваныя на Вайсковых могілках (Мінск)
Катэгорыя:Цэнзары Расійскай імперыі