open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Collegium Humanum – Варшаўская вышэйшая менеджарская школа

**Collegium Humanum**, афіцыйная назва **Варшаўская вышэйшая менеджарская школа** — польская прыватная вышэйшая навучальная ўстанова з сядзібай у Варшаве.

## Агульная характарыстыка 
Установа была створана ў 2018 годзе рашэннем Міністэрства навукі і вышэйшай адукацыі Польшчы па хадайніцтве ТАА «Інстытут міжнародных даследаванняў і адукацыі Humanum» з сядзібай у Варшаве і быў уключаны ў рэестр недзяржаўных ВНУ Польшчы пад № 383.

## Напрамкі навучання 
* Кіраванне
* Фінансы і бухгалтарскі ўлік
* Права
* Псіхалогія
* Педагогіка дашкольная і малодшай школы
* Сацыяльная праца

## Структура 
* сядзіба ў Варшаве
* філіял у Познані
* філіял у Жэшаве
* філіял у Празе (Чэхія)
* філіял у Фрыдак-Містаку (Чэхія)
* філіял у Браціславе (Славакія)
* філіял у Андыжане (Узбекістан)

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Навучальныя ўстановы з польскай мовай навучання
Катэгорыя:Вышэйшыя навучальныя ўстановы Варшавы
Закон аб заслугах Андрая Глінкі

**Закон аб заслугах Андрэя Глінкі** (, неафіцыйна ) — закон, прыняты Соймам Славацкай Дзяржавы ў знак пашаны Андраю Глінку і прызнання ягоных заслугаў у дасягненні нацыянальнай незалежнасці.

## Гісторыя 
Першапачаткова меркавалася, што першым законам Сойма Славацкай Краіны будзе закон аб заслугах Андрая Глінкі перад славацкай нацыяй. Аднак гэты закон быў прыняты толькі ў перыяд існавання Славацкай Дзяржавы, першым жа аказаўся закон аб незалежнасці.

25 красавіка 1939 году сойм Славаччыны ўхваліў Закон № 83/1939 Славацкага законніка, паводле якога Андрай Глінка мае заслугі перад славацкай нацыяй. Першы сказ закона «*Андрай Глінка мае заслугі перад славацкай нацыяй*» () быў высечаны на камені, які знаходзіўся ў будынку сойма.

## Змест 
Закон мае ўсяго тры параграфы:

* § 1 Андрай Глінка мае заслугі перад славацкай нацыяй.
* § 2 Тэкст першага параграфа гэтага закона высечваецца на камені, які размяшчаецца ў будынку Славацкага сойма.
* § 3 Гэты закон выконвае ўрад.

## Зноскі 

## Гл. таксама 
* Закон аб заслугах Андрая Глінкі ў будаўніцтве дзяржавы славацкай нацыі і Славацкай Рэспублікі

## Спасылкі 
* Otec slovenského národa Andrej Hlinka: «Za Boha život, za národ slobodu!»
* 
Катэгорыя:Першая Славацкая Рэспубліка
Катэгорыя:З’явіліся ў 1939 годзе
Катэгорыя:Красавік 1939 года
Катэгорыя:1939 год у Славакіі
Катэгорыя:Законы Славакіі
Катэгорыя:Законы, названыя ў гонар людзей
Катэгорыя:Законы памяці
Чатырнаццаць пунктаў славацкага нацыянал-сацыялізму

**Чатырнаццаць пунктаў славацкага нацыянал-сацыялізму** () — палітычная праграма радыкальнага крыла Глінкавай славацкай народнай партыі, агалошаная Войцехам Тукам на паседжанні Глінкавай гвардыі ў Трэнчынскіх-Цепліцах.

## Складанне 
Адразу пасля перамоваў у Зальцбургу радыкалы пачалі кампанію па ўкараненні ідэалогіі і метадаў нацыянал-сацыялізму ў грамадскім жыцці Славаччыны. Войцех Тука сцвярджаў, што ў выніку перамоваў у Зальцбургу для Славаччыны пачалася новая, блажэнная эра. Новая сістэма павінная была характарызавацца працай, дысцыплінай, бясстрашнасцю й бескарыслівасцю. 21 студзеня 1941 году Войцех Тука агалосіў 14 пунктаў праграмы славацкага нацыянал-сацыялізму. Праграма была складзеная Войцехам Тукам і бератарам са службы прапаганды Эндрасам паводле нямецкай мадэлі.

## Змест 
У праграме высоўваюцца патрабаванні рэформы Славацкага сойму, паводле якой некаторыя функцыі парламента павінныя перайсці ўраду. Таксама патрабуецца адміністрацыйная рэформа, якая мусіць спрасціць кіраванне. Праграма выступае за падтрымку сельскай гаспадаркі, фактычна спыненне ўрбанізацыі, каб «*не цягнуліся тысячы і тысячы ў гарады*» (). У праграме таксама гаворыцца пра падтрымку прадпрымальніцтва, аднак адмаўляецца прынцып канкурэнцыі. Праца ж аб’яўляецца найвышэйшай каштоўнасцю, гэтаксама гаворыцца пра грамадзянскі абавязак працаваць на карысць нацыі. Агалошваецца ўсеагульная даступнасць да дасягненняў у культуры і гэтак далей незалежна ад матэрыяльнага становішча. Царква мусіць мець дзяржаўную падтрымку. Апошнім пунктам з’яўляецца развязанне жыдоўскага пытання.

## Зноскі 
## Спасылкі 
* 
* 
* Тэкст па-славацку 
* Тэкст па-нямецку 

Катэгорыя:Першая Славацкая Рэспубліка
Катэгорыя:Нацызм
Катэгорыя:1941 год у Славакіі
Катэгорыя:Студзень 1941 года
Катэгорыя:З’явіліся ў 1941 годзе
Катэгорыя:Глінкава славацкая народная партыя
Мураталы Курэнкееў

**Мураталы Курэнкееў** (; 1860, Талды-Булат, Кыргызстан — ) — кіргізскі кампазітар-меладыст; адзін з заснавальнікаў кіргізскай прафесійнай музыкі. Народны артыст Кыргызтана (1936).

## Біяграфія 
Вучыўся ў бацькі — народнага музыканта Курэнкея. У 1936—1945 гадах саліст Кіргізскага аркестра народных інструментаў. Выканаўца на нацыянальных кіргізскіх інструментах (галяку, камузе, чаоры). Развіваў найлепшыя традыцыі народнага выканальніцтва. У свой рэпертуар уключаў кіргізскія інструментальныя п’есы, у т.л. каля 80 уласных кю, і найгрышы іншых народаў. Стварыў яскравыя ўзоры народнай інструментальнай музыкі. Многія яго мелодыі выкарыстаны ў якасці тэм у творах іншых кампазітараў.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Музыканты Кыргызстана
Катэгорыя:Паэты Кыргызстана
Катэгорыя:Паэты-песеннікі
Фазлідзін Мухамадзіеў

**Фазлідзін Мухамадзіеў** (, г. Самарканд, Узбекістан — ) — таджыкскі пісьменнік. Народны пісьменнік Таджыкістана (1986).

## Творчасць 
Друкаваўся з 1955 года. У кнігах нарысаў і апавяданняў «Перасяленцы» (1959), «Сад кахання» (1969), аповесцях «Узрыў, якога не было» (1961), «Домік на ускраіне» (1962), «Зайнабібі» (1964), «Падарожжа на той свет, або Аповесць пра вялікага Хаджу» (1966), «Японскі шоўк» (1982), рамане «Вуглавая палата» (1974) надзённыя сацыяльна-палітычныя і маральна-этычныя праблемы. У творах спалучаў лірызм і тонкі гумар, паглыблены псіхалагізм, публіцыстычны пафас і дакументалізм.

На беларускую мову асобныя творы Ф. Мухамадзіева пераклалі М. Стральцоў, Г. Ткачова.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Пісьменнікі Таджыкістана
Катэгорыя:Пісьменнікі СССР
Катэгорыя:Журналісты СССР
Катэгорыя:Забітыя пісьменнікі
Казімір Ян Вайшнаровіч

**Казімір Ян Вайшнаровіч** (; ?, Ашмянскі павет — ) — юрыст, дзеяч каталіцкай царквы, пісьменнік. Доктар філасофіі (1642), доктар тэалогіі і абодвух правоў.

## Біяграфія 
Паходзіў са шляхецкага роду Вайшнаровічаў герба «Марскі кот». Вучыўся каля 1640—1642 гадоў у Віленскай акадэміі, пасля, відаць, у Рыме. Каля 1661 года зноў наведаў Італію (Перуджу). Да 1644 года прыняў духоўны сан, быў канцлерам віленскім, схаластыкам пільтэнскім, пробашчам эйсмантаўскім, з 1676 года член віленскай капітулы. Адначасова каралеўскі сакратар, у 1676 годзе рэгент вялікай канцылярыі ВКЛ. У 1662 годзе фундаваў кафедру палітыкі ў Віленскай акадэміі (адкрыта ў 1677 годзе) і падараваў ёй сваю бібліятэку.

## Дзейнасць 
Быў вядомы як аратар, прапаведнік. Аўтар шматлікіх друкаваных пропаведзяў і панегірыкаў на польскай і лацінскай мовах. У 1644—1648 гадах выдаў збор акалічнасных прамоў «Палітычны прамоўца», які меў характар падручніка рыторыкі.

## Творы 
* Orator polityczny na trzy części, pogrzebową, weselną i różnym aktom służącą. Wilno, 1644;
* Kazanie na reformę obyczajów dworskich. Kraków, 1647;
* Dom mądrości kolumnami wsparty. Antwerpia, 1647;
* Krwawa Chrystusowa winnica, abo Kazanie o Błogosławionym Jozafacie Koncewiczu. Kraków, 1647;
* Novus sol in coelo Basiliano relucens. Romae, 1648 (2 ed. Cracoviae, 1648);
* Triumphate feretrum supergas Vladislaus IV Rex Poloniae publica oratione exponitur. Romae, 1648;
* Orator polityczny weselnym i pogrzebowym służący aktom. Kraków, 1648 (2 wyd. 1677);
* Rycerz Ignacego Loyoli Stanisław Kostka kazaniem wystawiony. Wilno, 1655;
* Arsenał miłosierdzia Panny Przenajświętej Mariej. Paryż, 1668.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Юрысты Вялікага Княства Літоўскага
Катэгорыя:Пісьменнікі Вялікага Княства Літоўскага
Катэгорыя:Постаці вялікалітоўскага каталіцтва
Катэгорыя:Каралеўскія сакратары
Катэгорыя:Канонікі віленскія
Катэгорыя:Аратары
Катэгорыя:Прапаведнікі
Катэгорыя:Польскамоўныя пісьменнікі
Катэгорыя:Лацінамоўныя пісьменнікі
Марскі Кот (герб)

**Марскі Кот** (, ) — шляхецкі герб у Рэчы Паспалітай. 

## Апісанне 
У чырвоным полі сядзіць сярэбраны кот з залатым поясам. У кляйноце над прылбіцай у кароне тры страусіныя пёры.
 
## Роды 
Вайшвілы, Вайшнаровічы, Вілкаловічы, Вількалевічы, Віркаловічы, Войснары, Войшнары, Катлубаі, Каты, Корзуны.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Прыватнаўласніцкія гербы
Катэгорыя:Гербы Гарадзельскай уніі
Юзаф Лоскі

**Ю́заф Ло́скі** (; 16 студзеня 1827, в. Кастамлоты над Бугам — 13 студзеня 1885, Варшава) — польскі гісторык і археолаг-аматар, выдавец, малявальшчык, гравёр, фатограф.

## Біяграфія 
Уладальнік маёнтка Кастамлоты ў Бельскім павеце Сядлецкай губерні. Замалёўваў, фатаграфаваў і апісваў ваколіцы свайго маёнтка.

З 1875 года пасля продажу маёнтка жыў у Варшаве. У 1883 годзе выдаў гістарычную кнігу «Ян Сабескі, яго сям’я, таварышы па зброі і тагачасныя помнікі» ().

Пахаваны на варшаўскіх могілках Старыя Павонзкі (кватэра 59, рад 6, месца 7).

## Спасылкі 
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Люблінскім ваяводстве
Катэгорыя:Гісторыкі Польшчы
Катэгорыя:Археолагі Польшчы
Катэгорыя:Гравёры Польшчы
Катэгорыя:Мастакі Польшчы
Катэгорыя:Фатографы Польшчы
Лячэбны факультэт ГрДМУ

**Лячэбны факультэт** — адзін з факультэтаў Гродзенскага дзяржаўнага медыцынскага ўніверсітэта.

## Гісторыя 
Гісторыя лячэбнага факультэта — гэта гісторыя Гродзенскага дзяржаўнага медыцынскага інстытута. У адпаведнасці з Пастановай Савета Міністраў БССР і Загадам Міністэрства аховы здароўя БССР у 1958 годзе быў арганізаваны Гродзенскі дзяржаўны медыцынскі інстытут з прыёмам у 1958/59 вучэбным годзе 250 чалавек на лячэбны факультэт.

У пачатку 1990-х гадоў факультэт называўся лячэбна-прафілактычным і праводзіў падрыхтоўку па спецыяльнасці лячэбна-прафілактычная справа. Выпускнікі атрымлівалі кваліфікацыю ўрача па спецыяльнасці лячэбная справа. З 2000 года выпускнікі атрымлівалі кваліфікацыю ўрача па спецыяльнасці лячэбная справа.

## Адукацыя 
У цяперашні час лячэбны факультэт забяспечвае ажыццяўленне адукацыйнай і навуковай дзейнасці, вучэбна-метадычнай работы ў рамках профілю адукацыі «Ахова здароўя», накірунку адукацыі 79 01 «Прафілактыка, дыягностыка, лячэнне, рэабілітацыя і арганізацыя аховы здароўя», спецыяльнасці 1 — 79 01 01 «Лячэбная справа». Факультэт ажыццяўляе падрыхтоўку спецыялістаў з вышэйшай адукацыяй па спецыяльнасці 1 — 79 01 01 «Лячэбная справа».

## Дэканы 
Вышэйшым органам кіравання факультэтам з’яўляецца Савет лячэбнага факультэта. Усімі відамі дзейнасці кіруе дэкан. На працягу ўсяго перыяду існавання факультэта дэканамі з’яўляліся:

* Рыгор Іосіфавіч Кірылюк (1958—1962)
* Мікалай Іванавіч Сімарот (1962—1964)
* Уладзімір Трафімавіч Парамей (1965—1966)
* Генадзь Аляксеевіч Обухаў (1966—1977) 
* Георг Еўстратавіч Гайдышаў (1977—1987)
* Іван Пятровіч Пратасевіч (1987—1990)
* Уладзімір Максімавіч Калтанюк (1990—1997)
* Вячеслаў Вячаслававіч Губар (1997—2000)
* Генадзь Рыгоравіч Мармыш (з 2000)

Катэгорыя:1958 год у Гродне
Катэгорыя:З’явіліся ў 1958 годзе
Катэгорыя:Вуліца Максіма Горкага (Гродна)
Пратасевіч

**Пратасевіч** — беларускае прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Валяр’ян Пратасевіч (каля 1509—1579) — дзяржаўны і каталіцкі рэлігійны дзеяч Вялікага Княства Літоўскага.
* Вячаслаў Сцяпанавіч Пратасевіч (1913—1992) — беларускі народны майстар традыцыйных музычных інструментаў і выканаўца.
* Іван Пятровіч Пратасевіч (1940—1990) — беларускі ўрач-анатом. Доктар медыцынскіх навук (1985), прафесар (1985).
* Раман Дзмітрыевіч Пратасевіч (нар. 1995) — беларускі журналіст.
Генадзь Аляксеевіч Абухаў

**Генадзь Аляксеевіч Абухаў** (, Сунжа, Інгушэція, Расія — ) — беларускі ўрач-псіхіятр, перакладчык (нямецкая мова). Доктар медыцынскіх навук (1973), прафесар (1974).

## Біяграфія 
Скончыў Паўночна-Асецінскі медыцынскі інстытут (1949), Маскоўскі навукова-даследчы інстытут судовай псіхіятрыі імя У. П. Сербскага (аспірантура, 1952).

Працаваў у Шацкай псіхіятрычнай бальніцы (Разанская вобласць, 1952—1954), Навукова-даследчым інстытуце псіхіятрыі Міністэрства аховы здароўя РСФСР (1954—1956), бальніце Савецкага Чырвонага Крыжа (Тэгеран, Іран, 1956—1959), псіхіятрычнай бальніце «Касцюжэны» (Малдавія) і адначасова Кішынёўскім медыцынскім інстытуце (1959—1962), Гродзенскім дзяржаўным медыцынскім інстытуце (1962—1997, кафедра псіхіятрыі, прафесар, у 1963—1986 — загадчык кафедры, 1967—1977 — дэкан лячэбнага факультэта).

Навуковыя інтарэсы: пагранічная псіхіятрыя; дэменцыя; шызафрэнія; алкагалізм.

## Узнагароды 
Званне «Заслужаны ўрач Беларускай ССР» (1975).

## Літаратура 
* Закономерности возникновения и течения ипохондрических синдромов в пограничной психиатрии : автореферат диссертации … доктора медицинских наук : 767 / Обухов Г. А. — Москва, 1972.
* Клинические варианты псевдодеменции : автореферат диссертации … кандидата медицинских наук / Обухов Г. А. — Москва, 1955.
* Обухаў Генадзь Аляксеевіч // Беларуская ССР : кароткая энцыклапедыя : [у 5 т.]. — Мінск, 1981. — Т. 5. — С. 454.
* Обухов Геннадий Алексеевич // Белорусская ССР : краткая энциклопедия : [в 5 т.]. — Минск, 1982. — Т. 5. — С. 460.
* Обухов Геннадий Алексеевич // 50 лет Гродненскому государственному медицинскому университету: события и биографии / П. В. Гарелик, Е. М. Тищенко. — Гродно, 2008. — С. 411.
* Геннадий Алексеевич Обухов // Социальная и клиническая психиатрия. — 2011. — Т. 21, № 1. — С. 111.

Катэгорыя:Псіхіятры Беларусі
Катэгорыя:Дэканы лячэбнага факультэта ГрДМУ
Уладзімір Трафімавіч Парамей

**Уладзімір Трафімавіч Парамей** (, с. Гусяцін, Хмяльніцкая вобласць, Украіна — , Масква) — беларускі ўрач-афтальмолаг. Доктар медыцынскіх навук (1974), прафесар (1974). Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны.

## Біяграфія 
Скончыў Львоўскі дзяржаўны медыцынскі інстытут (1947).
    
Працаваў у Львоўскім дзяржаўным медыцынскім інстытуце (1950—1953), Івана-Франкоўскім медыцынскім інстытуце (1953—1962), Гродзенскім дзяржаўным медыцынскім інстытуце (1962—1996, кафедра вочных хвароб, з 1963 — загадчык кафедры, у 1965—1966 — дэкан лячэбнага факультэта).

Навуковыя інтарэсы: тэрапія туберкулёзна-алергічных працэсаў, апёкаў вачэй; хірургічнае лячэнне катаракты, глаўкомы, касавокасці, блізарукасці; дыягностыка пухлін галаўнога мозга; перасадка штучнага хрусталіка.

## Узнагароды 
Ордэны Чырвонай Зоркі, Айчыннай вайны 1-й ступені і інш.

## Літаратура 
* Патология и терапия инфицированных ран глаза у животных, подвергавшихся общему рентгенооблучению : автореферат диссертации … доктора медицинских наук : 757 / В. Т. Парамей. — Киев, 1972.
* О нарушениях в зрительном анализаторе при опухолях головного мозга : автореферат диссертации … кандидата медицинских наук / Парамей В. Т. — Львов, 1953.
* Парамей Уладзімір Трафімавіч // Беларуская энцыклапедыя : у 18 т. — Мінск, 2001. — Т. 12. — С. 88. — Інфармацыя: дата нараджэння: 30.11.1921.
* Парамей Владимир Трофимович // Профессора и доктора наук Гродненского государственного медицинского университета, [1958―2013]. — Гродно, 2013. — С. 173—175.
* Парамей Владимир Трофимович // 50 лет Гродненскому государственному медицинскому университету: события и биографии / П. В. Гарелик, Е. М. Тищенко. — Гродно, 2008. — С. 347.
* Учитель, коллега, ветеран (к 95-летнему юбилею профессора В. Т. Парамея) / А. И. Онощенко, Э. А. Анин, С. Н. Ильина // Журнал Гродненского государственного медицинского университета. — 2016. — № 4. — С. 129—132.

Катэгорыя:Дэканы лячэбнага факультэта ГрДМУ
Катэгорыя:Выкладчыкі Львоўскага нацыянальнага медыцынскага ўніверсітэта
Генадзь Рыгоравіч Мармыш

**Генадзь Рыгоравіч Мармыш** (нар. , в. Воля-Крупіцы, Мастоўскі раён, Гродзенская вобласць) — беларускі ўрач-хірург. Доктар медыцынскіх навук (2000), прафесар (2001).

## Біяграфія 
Скончыў Гродзенскі дзяржаўны медыцынскі інстытут (спецыяльнасць «Лячэбная справа», 1980).
    
Працаваў у Слонімскай цэнтральнай раённай бальніцы (1982—1985, урач-хірург), Гродзенскім дзяржаўным медыцынскім універсітэце (з 1985, лячэбны факультэт, кафедра агульнай хірургіі, прафесар, з 2000 — дэкан факультэта).

Навуковыя інтарэсы: хірургічная гастраэнтэралогія; панкрэаталогія; біліярная хірургія.

## Узнагароды 
Знак «Выдатнік аховы здароўя Рэспублікі Беларусь» (2003), ганаровыя граматы Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь (2008), Міністэрства аховы здароўя Рэспублікі Беларусь (2012) і інш.

## Літаратура 
* Общая хирургия : учебник : в 2 т. / [Г. П. Рычагов и др.]. — Гродно, 2008—2009. — 2 т.
* Эндоскопическая хирургия желчнокаменной болезни / П. В. Гарелик [и др.]. — Москва, 2010.
* Мармыш Генадзь Рыгоравіч // Беларуская энцыклапедыя : у 18 т. — Мінск, 2004. — Т. 18, кн. 1. — С. 426.
* Мармыш Геннадий Григорьевич // Республика Беларусь : энциклопедия : [в 7 т.]. — Минск, 2007. — Т. 4. — С. 652.
* Мармыш Геннадий Григорьевич // Регионы Беларуси : энциклопедия : 7 т. — Минск, 2015. — Т. 4 : Гродненская область : в 2 кн., кн. 2. — С. 67.
* Мармыш Геннадий Григорьевич // 50 лет Гродненскому государственному медицинскому университету: события и биографии / П. В. Гарелик, Е. М. Тищенко. — Гродно, 2008. — С. 300.

Катэгорыя:Дэканы лячэбнага факультэта ГрДМУ
Катэгорыя:Дэканы педыятрычнага факультэта ГрДМУ
Катэгорыя:Дэканы медыка-псіхалагічнага факультэта ГрДМУ
Катэгорыя:Аўтары падручнікаў
Іван Пятровіч Пратасевіч

**Іван Пятровіч Пратасевіч** (, в. Бездзеж, Драгічынскі раён, Брэсцкая вобласць — ) — беларускі ўрач-анатом. Доктар медыцынскіх навук (1985), прафесар (1985).

## Біяграфія 
Скончыў Брэсцкае медыцынскае вучылішча (1957), Гродзенскі дзяржаўны медыцынскі інстытут (1964).
    
Працаваў у Брэсцкай раённай санітарна-эпідэміялагічнай станцыі (1957—1958), Гродзенскім дзяржаўным медыцынскім інстытуце (з 1964, лячэбны факультэт, кафедра аперацыйнай хірургіі і тапаграфічнай анатоміі, прафесар, у 1980—1990 — загадчык кафедры, з 1987 — дэкан факультэта).

Навуковыя інтарэсы: эксперыментальнае даследаванне сегментарнай рэзекцыі печані; анатомія падстраўнікавай залозы; мікрахірургічная карэкцыя паталогіі падстраўнікавай залозы сасудзістага генезу.

## Літаратура 
* Анатомия артерий поджелудочной железы с целью их микрохирургической коррекции : автореферат диcсертации … доктора медицинских наук : 14.00.02 / Протасевич Иван Петрович. — Москва, 1983.
* Анатомо-экспериментальное обоснование резекций печени : автореферат диcсертации … кандидата медицинских наук / И. П. Протасевич. — Москва, 1968.
* Протасевич Иван Петрович // Регионы Беларуси : энциклопедия : в 7 т. — Минск, 2015. — Т. 4 : Гродненская область : в 2 кн., кн. 2. — С. 273.
* Протасевич Иван Петрович // Анатомы Беларуси / П. И. Лобко. — Минск, 2003. — С. 33—34.
* Протасевич Иван Петрович // 50 лет Гродненскому государственному медицинскому университету: события и биографии / П. В. Гарелик, Е. М. Тищенко. — Гродно, 2008. — С. 331.
* Пратасевіч Іван Пятровіч // Памяць : Драгічынскі раён. — Мінск, 1997. — С. 433.
* Памяти учителя (к 70-летию со дня рождения И. П. Протасевича) / И. Г. Жук, Е. С. Околокулак. П. М. Ложко // Журнал Гродненского государственного медицинского университета. — 2010. — № 2 . — C. 181—182.
 

Катэгорыя:Дэканы лячэбнага факультэта ГрДМУ
Рыгор Аляксандравіч Сідарок

**Рыгор Аляксандравіч Сідарок** (, вёска Варацец,  — ) — адзін з арганізатараў і кіраўнікоў партыйнага падполля і партызанскага руху на тэрыторыі Баранавіцкай вобласці.

## Біяграфія 
Член КПСС з 1931 года. Скончыў Вышэйшую Партыйную Школу пры ЦК ВКП(б) (1947). З 1934 года на партыйнай і савецкай рабоце, з 1940 першы сакратар Івянецкага РК КП(б)Б на Цэнтральным фронце. З сакавіка 1943 да ліпеня 1944 член Баранавіцкага падпольнага абкома КП(б)Б, у красавіку — снежні 1943 года кіраўнік Івянецкага падпольнага міжрайпартцэнтра, адначасова ў красавіку 1943 — ліпені 1944 камандзір Івянецкага партызанскага злучэння, у красавіку — ліпені 1944 выконваў абавязкі камандзіра Баранавіцкага партызанскага злучэння, у чэрвні 1943 — ліпені 1944 першы сакратар Івянецкага падпольнага РК КП(б)Б. З  1944 года на партыйнай рабоце ў Беларусі і Літве.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Члены КПСС
Катэгорыя:Партызаны Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Камандзіры партызанскіх злучэнняў, брыгад і атрадаў у гады Вялікай Айчыннай вайны
Гродзенскі раённы Савет дэпутатаў

**Гродзенскі раённы Савет дэпутатаў** — прадстаўнічы орган мясцовага самакіравання на тэрыторыі Гродзенскага раёна. У склад дэпутацкага корпуса ўваходзіць 30 дэпутатаў, якія абіраюцца па мажарытарнай сістэме. Тэрмін паўнамоцтваў — 4 гады.

## Склад 
*Ігар Уладзіміравіч Лябецкі – старшыня

## Спасылкі 
Катэгорыя:Раённыя саветы Беларусі
Катэгорыя:Гродзенскі раён
Белы бусел (цягнік)

**«Белы бусел»** (арыгінальная назва&nbsp;— , ) — фірменны пасажырскі цягнік № 86/85 Мінск — Кіеў. Агульны час у дарозе складае 9 гадзін 12 хвілін у прамым напрамку, а ў зваротным — 11 гадзін 29 хвілін.

## Гісторыя 
З 1 чэрвеня 2014 года цягнік паскораны на 1 гадзіну.

З красавіка па май 2019 года цягнік рухаўся праз Бахмач і Сноўск.

З 16 сакавіка 2020 года ён быў адменены з-за закрыцця мяжы з-за пандэміі каранавіруса.

## Інфармацыя пра рух 
Цягнік «Белы бусел» працуе круглы год, штодня. На маршруце цягнік спыняецца на 6 прамежкавых станцыях. Цягнік рухаецца на электрычнай цязе на ўчастку Мінск — Гомель, на дызельнай цязе на ўчастку Гомель — Чарнігаў і зноў на электрычнай цязе з Чарнігава на Кіеў.

Памежны і мытны кантроль пасажыраў цягніка № 86/85 у Рэспубліцы Беларусь ажыццяўляецца на станцыі Церуха, ва Украіне — на станцыі Кіеў-Пасажырскі з 21:09 да 21:34 у закрытым рэжыме. У сувязі з гэтым пры продажы праязных дакументаў на цягнік для пасажыраў на праязным дакуменце, у пасведчаннях, у адпаведных аўтаматызаваных сістэмах продажу праязных дакументаў паказваецца час адпраўлення цягніка з Кіева ў 21:09, а не 21:34. Пасажыраў, якія не селі ў вагоны да 21:09 (па кіеўскім часе), не пускаюць у цягнік.

## Схема цягніка 
Цягнік звычайна складаецца з 6-14 вагонаў. Ёсць плацкартныя, купэйныя вагоны і спальны вагон з двайной загрузкай. У залежнасці ад класа спальныя вагоны і купэ некаторых цягнікоў абсталяваны тэлевізарам. Кошт праезду ў фірменным цягніку «Белы бусел» уключае кошт карыстання камплектам пасцельнай бялізны. Кошт праезду ў спальных вагонах і купэ ўключае кошт ежы. Нумарацыя вагонаў: з Мінска — з галавы, з Кіева — з хваста цягніка.

## Гл. таксами 
* Фірменны пасажырскі цягнік
* Беларуская чыгунка
* Украінская чыгунка

Катэгорыя:Фірменныя цягнікі
Катэгорыя:Цягнікі Беларускай чыгункі
Катэгорыя:Цягнікі Украіны
Акіка

**Акіка** — шматзначны тэрмін, часцей за ўсё японскага паходжання.

## Жаночае імя 
* Акіка Ёсана (1878—1942) — японская паэтэса.

## Іншае 
* Акіка — апавяданне рускага пісьменніка Віктара Пялевіна.
Калядны кіберпанк, або Калядная Ноч-117.DIR

**«Калядны кіберпанк, або Калядная Ноч-117.DIR»** () — сатырычнае апавяданне расійскага пісьменніка Віктара Пялевіна, напісанае ў 1996 годзе.

## Змест 
Апавяданне мадэлюе сітуацыю, калі з-за камп’ютарнага віруса «Калядная Ноч», або «РН-117.DIR», расійскі горад Петраплахаўск на суткі апускаецца ў хаос. Як вынікае з назвы, у гэтым творы спалучаюцца жанры кіберпанк і каляднае апавяданне. «Калядны кіберпанк» можна разглядаць як рэмейк апавядання Тургенева «Муму».

Па сюжэце, нікому не ўдалося высветліць аўтара камп’ютарнага віруса, а таксама тое, якім чынам адбылося заражэнне. У гэтым прасочваецца элемент фантастычнасці, характэрны для калядных апавяданняў. Хадзілі чуткі, што да віруса мог быць датычны псіхічна неўраўнаважаны інжынер Герасімаў. Ён не прыняў пераменаў, якія адбыліся ў расійскім грамадстве ў 1990-х гадах, і галоўным сімвалам гэтых пераменаў стаў для яго бультэр'ер. Увайшоўшы ў даўгі, Герасімаў купіў сабе сабаку гэтай пароды і даў ёй мянушку Муму. Ён часта гуляў з Муму каля ракі і падоўгу глядзеў на ваду. Даведаўшыся пра гэта, суседзі падалі на Герасімава ў суд, па рашэнні якога ён быў пазбаўлены права на сабаку, якога адправілі ў спецсабакапрыёмнік. Грошы на ўтрыманне Муму вылучыў мэр Петраплахаўска Аляксандр Ванюкоў, які з’яўляўся таксама крымінальным аўтарытэтам.

Падчас каляднай ночы на камп’ютары Ванюкова актывізаваўся вірус. Ён ператасаваў загады мэра, памяняўшы адрасатаў. У выніку вулічныя працоўныя атрымалі загад «валіць Кішкерава», прафесійным забойцам было сказана «каб да вечара на цэнтральнай вуліцы не было ніводнага бугра» (*бугор* на жаргоне — вялікі чалавек, начальнік), рэкецірам, якія трымалі ў закладніках міліцыянера, было накіравана пытанне «калі ж нарэшце будзе спалены мусар».

Нягледзячы на абсурднасць загадаў, падначаленыя пачалі іх выконваць, прыпадобніўшыся у гэтым да камп’ютараў. Такі антыгуманізм як раз характэрны для жанру кіберпанк. Даведаўшыся пра тое, што адбываецца ў горадзе, Ванюкоў уварваўся ў свой кабінет і расстраляў камп’ютар з пісталета.

З-за справакаванай камп’ютарам неразбярыхі, Муму не трапляе ў спецсабакапрыёмнік, а праводзіць некалькі дзён у скрынцы, а затым галоднага і злога сабаку дастаўляюць Ванюкову дадому. Калі мэр адкрывае скрынку, бультэр’ер перагрызае яму горла.

У выніку Муму вярнулі да Герасімава. Ён набыў калаўрот для свідравання палонак, а на наступную раніцу яго бачылі за горадам. Ён быў са слядамі укусаў, але «выгляд ён меў светлы, пераможны, і яго вочы былі падобныя на два тунэля, у канцы якіх дрыжала яшчэ няяснае, зыбкае, але ўсё ж несумненна прысутнае святло».

## Публікацыі 
Апавяданне было ўпершыню апублікавана ў 1996 годзе ў першым нумары часопіса «Огонёк». Увайшло ў склад зборніка апавяданняў «Relics. Ранняе і нявыдадзенае» (2005).

Катэгорыя:Творы Віктара Пялевіна
Ваенны спецыяліст

**Ваенны спецыяліст** (скарочана **ваенспец**):
# у першыя гады савецкай улады — генералы, адміралы, афіцэры і чыноўнікі Узброеных Сіл Расійскай імперыі, прыцягнутыя на службу ў РСЧА і РСЧФ (не заўсёды добраахвотна) падчас грамадзянскай вайны ў Расіі.
# вайсковец узброеных сіл (УС) адной дзяржавы, накіраваны для аказання дапамогі ў засваенні, абслугоўванні і эксплуатацыі тэхнікі і ўзбраення ў УС іншай дзяржавы.

## Гл. таксама 
* Ваенны саветнік (спецыяліст)

## Літаратура 
* Кавтарадзе А. Г. Военные специалисты на службе Республики Советов 1917—1920 гг. / отв. ред. В. И. Петров. — М.: Наука, 1988. — 282 с. — 10 000 экз. — ISBN 5-02-008451-4.
* «Гражданская война и военная интервенция в СССР. Энциклопедия». Издательство «Советская Энциклопедия», 1983.
* Волков С. В. Трагедия русского офицерства. — Глава 6: Бывшие офицеры на службе у большевиков.
Катэгорыя:Ваеннае кіраванне
Катэгорыя:Узброеныя сілы СССР
Катэгорыя:Чырвоная армія падчас Грамадзянскай вайны
Катэгорыя:Царскія афіцэры на службе ў РСЧА
Катэгорыя:Саветызмы
Катэгорыя:Ваенная навука
Акіка (апавяданне)

**«Акіка»** () — апавяданне рускага пісьменніка Віктара Пялевіна, апублікаванае ў 2003 годзе ў зборніку «ДПП (NN)».

## Змест 
У апавяданні апісваецца камунікацыя карыстальніка з платным вэб-сайтам, які спецыялізуецца на кіберсексе, прычым толькі тую частку дыялогаў, якая зыходзіць з самога сайта.

Асоба галоўнага героя невядомая. З паведамленняў, якія прыходзілі яму з вэб-сайта, становіцца вядома, што гэта мужчына, ён жыве ў Маскве на вуліцы Машы Парываевай. Спачатку ён падпісаўся на простае гадавое членства на сайце за 24,99 долараў ЗША, потым за 14,99 долараў ЗША павысіў яго да залатога і за 59,99 долараў ЗША набыў ільготную падпіску на сайт «Прынц Гэндзі і гарэзніцы».

На спробы скардзіцца, пагрозы судзіцца карыстачу з сайта прыходзяць паведамленні, што неабходна было ўважліва чытаць раздзел «Умовы», асабліва напісанае дробным шрыфтам. Карыстальніку даводзіцца, што перапіска з ім вядзецца ад імя «пятага галоўнага ўпраўлення», яму паступаюць пагрозы, што адміністратарам вэб-сайта вядома, што ён наведваў порнасайты, а таксама сайт чачэнскіх сепаратыстаў «Каўказ-цэнтр» (прызнаны ў Расіі экстрэмісцкім). Адміністратары вэб-сайта абвінавачваюць яго ў педафіліі, называюць яго IP адрас, нумар банкаўскай карткі і вуліцу, на якой той жыве, і прымушаюць падпісацца на плацінавае членства.

## Крытыка 
Амерыканскі літаратуразнаўца расійскага паходжання Марк Ліпавецкі адзначае, што аповесць «Акіка» выдатная тым, як яна парадыруе, адначасова даводзячы да дасканаласці, «фірмовую» стратэгію аўтара.

## Спасылкі 
* Виктор Пелевин. Акико

Катэгорыя:Творы Віктара Пялевіна
Катэгорыя:Творы 2003 года
Польска-японская акадэмія камп’ютарных тэхналогій

**Польска-японская акадэмія камп’ютарных тэхналогій** — польская прыватная вышэйшая навучальная ўстанова з сядзібай у Варшаве і рэгіянальнымі адукацыйнымі пляцоўкамі ў Гданьску і Бытаме.

## Агульная характарыстыка 
Установа была заснавана ў 1994 годзе і да 2014 года называлася Польска-японскай вышэйшай школай камп’ютарных тэхналогій.

У адпаведнасці з сусветным рэйтынгам ВНУ Webometrics 2021 года, установа займае 68-е месца ў Польшчы, а ў свеце — 4199-е месца сярод усіх тыпаў ВНУ. У рэйтынгу адукацыйнага фонду «Перспектывы» займае 1-е месца сярод недзяржаўных тэхнічных ВНУ ў Польшчы і 4-е месца сярод усіх недзяржаўных ВНУ Польшчы.

## Напрамкі навучання 
* Архітэктура інтэр’еру
* Графіка
* Інфарматыка
* Культуразнаўства
* Кіраванне інфармацыяй

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Навучальныя ўстановы з польскай мовай навучання
Катэгорыя:Вышэйшыя навучальныя ўстановы Варшавы
Катэгорыя:Вышэйшыя тэхнічныя навучальныя ўстановы Польшчы
Катэгорыя:Польска-японскія адносіны
Савелій Герасімавіч Сідарэнка-Салдаценка

**Савелій Герасімавіч Сідарэнка-Салдаценка** (2 снежня 1905, вёска Красны Бераг Быхаўскага раёна — 26 кастрычніка 1980) — адзін з кіраўнікоў партыйнага падполля і партызанскага руху на Беларусі.

## Біяграфія 
Член КПСС з 1928 года. Скончыў Маскоўскі педагагічны інстытут імя Леніна, Ваенную акадэмію імя Фрунзэ (1938). З 1928 года ў Чырвонай Арміі, з 1938 года начальнік штаба дывізіі, памочнік начальніка аператыўнага аддзела штаба БВА, начальнік разведвальнага, аператыўнага аддзелаў штаба арміі. Удзельнік Польскага паходу Чырвонай Арміі (1939), Савецка-фінляндскай вайны 1939—1940 гадоў. У партызанах са жніўня 1941 года, з лістапада 1942 года начальнік штаба 6-й Магілёўскай партызанскай брыгады, з красавіка 1943 года — начальнік штаба, у жніўні 1943 — чэрвені 1944 камандзір Магілёўскай (абласной) ваенна-аператыўнай групы пры Магілёўскім падпольным абкоме КП(б)Б, адначасова ў жніўні 1943 — чэрвені 1944 член Магілёўскага падпольнага абкома КП(б)Б. З 1944 года намеснік Народнага камісара асветы БССР. У 1946—1962 гадах на гаспадарчай рабоце ў Мінску.

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* 
* Савелий Герасимович Солдатенко  // Праект «Партизаны Беларуси»

Катэгорыя:Члены КПСС
Катэгорыя:Удзельнікі савецка-фінскай вайны
Катэгорыя:Партызаны Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Камандзіры партызанскіх злучэнняў, брыгад і атрадаў у гады Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Быхаўскім раёне
Педыятрычны факультэт ГрДМУ

**Педыятрычны факультэт** — адзін з факультэтаў Гродзенскага дзяржаўнага медыцынскага ўніверсітэта.

## Гісторыя 
У 1968 годзе выдзелена першая педыятрычная група субардынатараў. Гэта былі студэнты, якія атрымалі размеркаванне ўрача-педыятра. Навучанне працягвалася тры месяцы на кафедры педыятрыі. У далейшым была створана гадавая субардынатура па педыятрыі, для якой фарміраваліся 1-2 студэнцкія групы.

У 1979 годзе ў адпаведнасці з Пастановай ЦК КП Беларусі і Савета Міністраў Беларускай ССР ад 23 снежня 1977 года № 416 «Аб працы органаў аховы здароўя і мерах па далейшым паляпшэнні медыцынскага абслугоўвання насельніцтва ў святле патрабаванняў XXV з’езда КПСС» быў адчынены педыятрычны факультэт з колькасцю студэнтаў на першым курсе 100 чалавек.

З 1991 года па 1996 год педыятрычны факультэт пры Гродзенскім медінстытуце быў зачынены.

## Склад 
У складзе факультэта працуе Савет факультэта, метадычная камісія. Профільнымі кафедрамі факультэта з’яўляюцца: 2-ая кафедра дзіцячых хвароб і кафедра дзіцячай хірургіі.

## Дэканы 
У розны час дэканамі педыятрычнага факультэта з’яўляліся:

* Генадзь Іосіфавіч Вайцяхоўскі (1979—1985)
* Міхаіл Міхайлавіч Пяткевіч (1985—1997)
* Генадзь Рыгоравіч Мармыш (1997—1998)
* Канстанцін Усцінавіч Вільчук (1998—2004)
* Нэла Сяргееўна Парамонава (2004—2006)
* Андрэй Леанідавіч Гурын (з 2006)


Катэгорыя:1979 год у Гродне
Катэгорыя:З’явіліся ў 1979 годзе
Катэгорыя:Вуліца Максіма Горкага (Гродна)
Неўдах

**Не́ўдах** — беларускае прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Васіль Іванавіч Неўдах (нар. 1947) — беларускі вучоны ў галіне меліярацыі.
* Вольга Георгіеўна Неўдах (нар. 1980) — міс Беларусь-2002.
* Вольга Пятроўна Неўдах (нар. 1948) — беларускі фізікахімік.
* Дзмітрый Аляксандравіч Неўдах (нар. 1977) — беларускі спецыяліст у вобласці абароны ад надзвычайных сітуацый.
* Лявон (Лявонцій Пятровіч) Неўдах (нар. 1947) — беларускі пісьменнік.
* Марына Міхайлаўна Неўдах (нар. 1984) — беларускі спецыяліст у галіне паліграфіі.
* Святлана Ігараўна Неўдах (нар. 1974) — беларускі спецыяліст у галіне педагогікі.
* Сяргей Васілевіч Неўдах (нар. 1978) — беларускі эканаміст.
* Уладзімір Васілевіч Неўдах (нар. 1968) — беларускі арганіст, дырыжор, мастацтвазнавец, педагог.
* Уладзімір Уладзіміравіч Неўдах (нар. 1951) — беларускі фізік.
Іван Здановіч

**Іва́н Здановіч**:
* Іван Усцінавіч Здановіч (1864—1915) — беларускі ўрач
* Іван Юльянавіч Здановіч — беларускі настаўнік, грамадскі дзеяч
Вышэйшая школа экалогіі і кіравання ў Варшаве

**Вышэйшая школа экалогіі і кіравання ў Варшаве** — польская прыватная вышэйшая навучальная ўстанова з сядзібай у Варшаве.

## Агульная характарыстыка 
Вышэйшая школа экалогіі і кіравання ў Варшаве з’яўляецца адной з найлепшых недзяржаўных тэхнічна-мастацкіх вышэйшых навучальных устаноў у Польшчы. Яна паўстала на падставе рашэння Міністэрства народнай адукацыі Польшчы ў ліпені 1995 года і зарэгістраваная пад нумарам 62. Яна ўжо больш за 25 гадоў навучае студэнтаў на стацыянарных (дзённых) і нестацыянарных (завочных) праграмах узроўню бакалаўрыяту, інжынера і магістра.

Установа валодае будынкамі, размешчанымі ў Варшаве, на вул. Альшэўскай, 12 (новы адміністрацыйна-вучэбны будынак — сядзіба ўстановы), вул. Рэйтана, 16, вул. Груецкай, 128 (тры паверхі) і нерухомасцю ў вёсцы Клаўдын-Ласкі (гміна Старэ Бабіцы), дзе знаходзіцца станцыя аховы прыроды і ландшафту.

## Напрамкі навучання 
* Архітэктура (інжынерныя праграмы — з 2000 года, магістратура — з 2011 года)
* Ландшафтны дызайн (інжынерныя праграмы — з 1999 года, магістратура — з 2020 года)
* Архітэктура інтэр’ераў (бакалаўрыят — з 2002 года, магістратура — з 2015 года)
* Будаўніцтва (інжынерныя праграмы — з 2002 года, магістратура — з 2020 года)
* Дызайн (бакалаўрыят/інжынерныя праграмы — з 2010 года)
* Інфарматыка (інжынерныя праграмы — з 2019 года)
* Механіка і машынабудаванне (інжынерныя праграмы — з 2013 года)
* Ахова навакольнага асяроддзя (бакалаўрыят/інжынерныя праграмы — з 1995 года, магістратура — з 2000 года)
* Кіраванне (бакалаўрыят — з 1995 года)
* Кіраванне і інжынерыя вытворчасці (бакалаўрыят/інжынерныя праграмы і магістратура з 2001 года)
* Ахова грамадскага здароўя (бакалаўрыят — з 2007 года)

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Навучальныя ўстановы з польскай мовай навучання
Катэгорыя:Вышэйшыя навучальныя ўстановы Варшавы
Катэгорыя:Архітэктурная адукацыя
Варшаўская вышэйшая гуманітарная школа імя Баляслава Пруса

**Варшаўская вышэйшая гуманітарная школа імя Баляслава Пруса** — польская прыватная вышэйшая навучальная ўстанова з сядзібай у Варшаве.

## Агульная характарыстыка 
Установа заснавана ў 2002 годзе як Варшаўская вышэйшая гуманітарная школа. У 2006 годзе атрымала сучасную назву.

## Напрамкі навучання 
* Журналістыка і сацыяльная камунікацыя
* Журналістыка радыё і тэлебачання
* Фатаграфія ў СМІ
* Тэлевізійная вытворчасць і рэжысура
* Стратэгія рэкламы і PR
* Псіхалогія
* Псіхалогія бізнесу
* Клінічная псіхалогія

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Навучальныя ўстановы з польскай мовай навучання
Катэгорыя:Вышэйшыя навучальныя ўстановы Варшавы
Ігар Кузняцоў

**Ігар Кузняцоў**:
* Ігар Мікалаевіч Кузняцоў (нар. 1956) — беларускі грамадска-палітычны дзеяч, гісторык, выкладчык.
* Ігар Ніканавіч Кузняцоў (нар.1954) — беларускі ваенны.
Вышэйшая школа адукацыі ў спорце

**Вышэйшая школа адукацыі ў спорце** — польская прыватная вышэйшая навучальная ўстанова з сядзібай у Варшаве.

## Агульная характарыстыка 
Вышэйшая школа адукацыі ў спорце сёння мае кампусы ў Варшаве і ў Бельска-Бяле. Гэта спартыўная вышэйшая навучальная ўстанова, якая ажыццяўляе навучанне на першай (бакалаўр) і другой (магістр) ступені вышэйшай адукацыі ў галіне навук аб спорце, фізічнай культуры, турызме і рэкрэацыі. Дазвол на дзейнасць у сферы вышэйшай і дадатковай адукацыі ўстанова атрымала 9 верасня 2002 года і ўнесена пад № 111 у Рэестр недзяржаўных прафесійных вышэйшых навучальных устаноў Міністэрства навукі і вышэйшай адукацыі Рэспублікі Польшча.

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Навучальныя ўстановы з польскай мовай навучання
Катэгорыя:Вышэйшыя навучальныя ўстановы Варшавы
Катэгорыя:Вышэйшыя навучальныя ўстановы фізічнай культуры і спорту
Ліцьвіны

**«Ліцьвіны»** (, , , , , ) — адзін з самых аўтарытэтных фолк-гуртоў Беларусі. Калектыў пачаў граць альтэрнатыўны фолк яшчэ пад канец 1980-х. У 1980-1990-я гурт адраджаў беларускія аўтэнтычныя спевы.

## Гісторыя 
Увосень 1987 году ўпершыню сустрэліся Наталля Матыліцкая і Уладзімір Бербераў, які шукаў спявачку для свайго музычнага праекта. Наталля, родам са Случчыны, толькі пачынала спрабаваць сябе ў народных спевах, пераняўшы манеру ад вясковых бабуляў і закахаўшыся ў гэтае мастацтва. Уладзімір тады толькі пачынаў самастойную працу па вывучэнні народных інструментаў і музычнага фальклёру, каб стварыць гурт, заснаваны на сапраўдных, музейных, узорах народнага інструментарыю, адзення і выканальніцтва, «жывы працяг музея». Погляды абоіх на музычны фальклёр супалі, і праз год дуэт дэбютаваў на сцэне мінскага Дома літаратара.

У 1990 годзе да дуэта далучіліся Ксенія Дзягілева — скрыпачка, і Мікола Трус — тэнар, родам са Слонімшчыны. Тым жа летам гурт узяў назву «Ліцьвіны» — у памяць пра залаты век беларускай гісторыі — кругабег Вялікага Княства Літоўскага. Цалкам гурт аформіўся ўжо ў 1991 годзе ў складзе 9 музыкаў.

У 1992 годзе быў запісаны першы альбом «Галуб на чарэшні, галубка на вішні», які распаўсюджваўся на касетах, перавыдадзены ў 1998-м, а на CD выйшаў у 2002 годзе.

7 студзеня 2021 году гурт даў канцэрт з нагоды свайго 30-годдзя.

## Склад 
Станам на студзень 2021 года:

* Уладзімір Бербераў — дуда, спеў,
* Наталля Матыліцкая — спеў,
* Алеся Ісса — спеў,
* Алена Мялешка — скрыпка.

## Зноскі 
## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка «Ліцьвінаў» у сацыяльнай сетцы VK
* 

Катэгорыя:Музычныя калектывы, якія з’явіліся ў 1991 годзе
Катэгорыя:Фолк-гурты Беларусі
Катэгорыя:1991 год у Мінску
Варшаўская вышэйшая школа інфарматыкі

**Варшаўская вышэйшая школа інфарматыкі** — польская прыватная вышэйшая навучальная ўстанова з сядзібай у Варшаве.

## Агульная характарыстыка 
Гісторыя стварэння ўстановы бярэ свой пачатак у 1970-х гадах, калі на вул. Мілай, 7 у Варшаве працавалі курсы, якія займаліся навучаннем у такіх напрамках, як апрацоўка дадзеных, праграмнае забеспячэнне лічбавых машын і статыстыка. У 1992 годзе па гэтым адрасе была створана прафесійная навучальная ўстанова «Mila College», якая ў 2000 годзе была ператворана ў вышэйшую навучальную ўстанову. Змена сядзібы і назвы на сучасную адбылася ў 2004 годзе.

Варшаўская вышэйшая школа інфарматыкі з’яўляецца адзінай спецыялізаванай вышэйшай навучальнай установай у Польшчы, якая рэалізуе вышэйшыя інжынерныя, магістарскія і паслядыпломныя адукацыйныя праграмы выключна па адным кірунку — «Інфарматыка».

Да красавіка 2019 года дыпломы Варшаўскай вышэйшай школы інфарматыкі атрымалі 4083 выпускнікі, у тым ліку 2574 дыпломы інжынера-інфарматыка, 414 дыпломаў магістра інфарматыкі і 1095 пасведчанняў дадатковай і паслядыпломнай адукацыі. Па даных рэйтынга 2016 года, падрыхтаванага Міністэрствам навукі і вышэйшай адукацыі Польшчы, выпускнікі магістратуры Варшаўскай вышэйшай школы інфарматыкі з пункту гледжання памеру заработнай платы апынуліся на 12-м месцы ў Польшчы, апярэдзіўшы ў гэтым выпускнікоў многіх аўтарытэтных ВНУ.

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Навучальныя ўстановы з польскай мовай навучання
Катэгорыя:Вышэйшыя навучальныя ўстановы Варшавы
Катэгорыя:Вышэйшыя тэхнічныя навучальныя ўстановы Польшчы
Румо

**Румо** — беларускае прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Алег Алегавіч Румо (нар. 1970) — беларускі хірург-трансплантолаг.
* Алег Васілевіч Румо (нар. 1941) — беларускі ўрач і палітык.
Дзмітрый Аляксандравіч Карчынскі

**Дзмітрый Аляксандравіч Карчынскі** (; нар. 22 студзеня 1964, Кіеў) ― украінскі палітык, пісьменнік, грамадскі дзеяч і тэлевядучы. Кіраўнік партыі «Братство».

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў сям’і навуковага супрацоўніка Інстытута тэхнічнай цеплафізікі НАН Украіны Аляксандра Анатольевіча Карчынскага і яго жонкі Людмілы Васільеўны.

Скончыў школу № 206 у Кіеве, пасля чаго атрымаў адукацыю ў Кіеўскім інстытуце харчовай прамысловасці. Атрыманне вышэйшай адукацыі атрымалася няўдалым, Дзмітрый паспеў адвучыцца толькі адзін год у Кіеўскім універсітэце.

Грамадская дзейнасць пачалася пасля павернення з войску. У 1987—1988 гадах Карчынскі — удзельнік грамадскага аб’яднання «Українська Гельсінська спілка», студэнцкага апазіцыйнага аб’яднання «Український культурологічний клуб», «Громада».

З 1989 года адзін з стваральнікаў і кіраўнікоў «Спілкі незалежнай украінскай моладзі». Прымаў удзел у арганізацыі першых масавых антыкамуністычных акцый у Кіеве (экалагічныя, антывайсковыя мітынгі).

У 1990 адзін із засноўнікаў і лідараў грамадскай арганізацыі «Українська національна асамблея».

У 1998 годзе арганізатар серый акцый у Адэсе па абароне мясцовага самакіравання.

Катэгорыя:Палітыкі Украіны
Катэгорыя:Украінскія нацыяналісты
Катэгорыя:Удзельнікі Еўрамайдана
Катэгорыя:Удзельнікі вайны на ўсходзе Украіны
Катэгорыя:Удзельнікі Першай чачэнскай вайны
Гранд-Мэнан

**Гранд-Мэнан** () — востраў у заліве Фандзі, частка канадскай правінцыі Нью-Брансуік. Плошча — 137 км². Насельніцтва (2016 г.) — 2360 чал.

## Геаграфія 
Востраў Гранд-Мэнан месціцца ў заходняй частцы заліва Фандзі за 75,9 км ад буйнога канадскага горада Сент-Джон і за 10,8 км ад ўзбярэжжа амерыканскага штата Мэн. Абрысы вострава нагадваюць трохкутнік. Даўжыня з паўночнага ўсходу на паўднёвы захад — 24,62 км. Найбольшая шырыня — 10,5 км.

Гранд-Мэнан мае доўгую і складаную геалагічную гісторыю. Асноўны масіў сушы сфарміраваўся ў выніку некалькіх серый вулканічнай актыўнасці, што пачалася ў дакембрыі, але асноўная серыя прыпала на юрскі перыяд. Заходні бераг з высокімі скаламі ўяўляе сабою тэктанічны разлом, які аддзяляе Гранд-Мэнан ад некалькіх драбнейшых астравоў з агульнай плошчай 5 км². На востраве сустракаюцца граніты, чырвоны пясчанік, асадкавыя пароды з узростам да 550 млн гадоў. Паўночная частка ў значнай ступені фарміравалася пад уздзеяннем апошняга ледавіковага перыяду. На яе паверхні шмат валуноў.

Клімат вільготны кантынентальны. Зіма прахалодная. У студзені сярэднія тэмпературы вагаюцца ад −4,6&nbsp;°C да −0,3&nbsp;°C. У жніўні сярэдняя тэмпература каля +18,7&nbsp;°C. Сярэднегадавая колькасць ападкаў — 1252,2 мм.

## Прырода 
Для вострава Гранд-Мэнан характэрна дамінаванне лугавой расліннасці з частымі зараснікамі хмызнякоў і лоз. У выніку ізаляцыі ад мацерыка фаўна сушы адносна бедная. Сустракаецца некалькі відаў грызуноў і кажаноў. У мінулым востраў таксама насялялі бабры, відавочна вынішчаныя ў XVII ст. Перасяленцы канца XVIII ст. іх ужо не сустрэлі. Зноў бабры з’явіліся на Гранд-Мэнане толькі ў сярэдзіне XX ст. дзякуючы дзейнасці чалавека. Сюды таксама былі завезены алені. Гранд-Мэнан знаходзіцца на шляху птушыных сезонных міграцый. Арнітолагі зарэгістравалі на ім болей за 360 відаў птушак. Марскія воды каля вострава населены кітамі, цюленямі, шматлікімі рыбамі і беспазванковымі.

## Гісторыя 
Да прыходу еўрапейцаў Гранд-Мэнан наведваўся індзейцамі. Сучасная назва паходзіць ад слова *munanook* («востраў» на мове пасамакуоды). У 1604 г. на ім спыняўся Самюэль дэ Шамплейн. Востраў быў фармальна ўключаны ў склад Новай Францыі. У выніку Сямігадовай вайны ўвайшоў у склад брытанскіх калоній. У 1784 г. на ім стала пасяліліся амерыканскія лаялісты. Захаваўся дом Мозэса Герыша, аднаго з першых пасяленцаў. У нашы дні ён пераўтвораны у музей.

Асноўным заняткам астравіцян з’яўлялася рыбалоўства. Гранд-Мэнан быў знакаміты ловам селядцоў, пазней — амараў. Да канца XX ст. прыродныя багацці марскіх вод былі ў значнай ступені вычарпаны, а таму лоў абмежавалі. Адносна новай эканамічнай галіной з’яўляецца турызм, але прыбыткі ад яго пакуль нязначныя. Астравіцяне насяляюць 3 прыбярэжныя вёскі. Дзейнічае сталая паромная пераправа.

## Спасылкі 
* Канадская энцыклапедыя
* Турыстычны партал
* Геалогія
* Прырода

Катэгорыя:Астравы Канады
Катэгорыя:Астравы Атлантычнага акіяна
Катэгорыя:Нью-Брансуік
Ампір V

**«Ампір V»** — будучы расійскі фільм-фэнтэзі Віктара Гінзбурга, экранізацыя рамана сучаснага рускага пісьменніка Віктара Пялевіна «Empire V». У галоўных ролях: Павел Табакоў і рэпер Мірон Фёдараў (Oxxxymiron). Выхад у шырокі пракат у Расіі запланаваны на пачатак 2021 года.

## Сюжэт 
Згодна з апублікаваным сінопсісам, малады чалавек Раман Шторкін, звернуты ў вампіра Раму, раскрывае змову эліты: вампіры кіруюць чалавецтвам, высмоктваючы з яго радасць, мары і грошы. Стаўшы часткай вышэйшай касты вампіраў, герой ніяк не можа разарваць сувязь з людзьмі — бо нават у Імперыі V можна страціць галаву з-за кахання. Па словах прадзюсара фільма Івана Засурскага, «Ампір V» — гэта рэвалюцыйны погляд на грамадства спажывання, прыгажосць за грошы і грошы замест жыцця. Як адзначыў рэжысёр фільма Віктар Гінзбург, «гэта вельмі маскоўская гісторыя. Горад у гэтым фільме — адзін з персанажаў, праз яго раскрываецца свет вампіраў — эліты, якая хаваецца сярод нас». У прыватнасці, здымкі фільма праходзілі ў асабняку Марозавых ў Падсосенскім завулку, на Малай Броннай, Новым Арбаце, на Гогалеўскім бульвары, у Траццякоўскім праездзе, у ЦУМе, ГУМе, у звычайных маскоўскіх дварах і на Рублёўцы.

## У ролях 
* Павел Табакоў — *Рама*
* Мірон Фёдараў — *Мітра*
* Вера Алентава — *Іштар*
* Марына Зудзіна — *Маці Рамы*
* Уладзімір Далінскі — *Энліль*
* Браніслаў Вінагродскі — *Локі*
* Андрэй Смірноў — *Азірыс*
* Ігар Жыжыкін — *Бальдр*
* Максім Дрозд — *Іегова*
* Ігар Гордзін — *Рыгор*
* Віктар Вяржбіцкі — *Ваал*
* Уладзімір Епіфанцаў — *камеа*

## Вытворчасць 
Здымкі фільма пачаліся ў верасні 2017 года. Выхад фільма быў запланаваны на 2019 год, але так і не адбыўся.

### Bablos 
У чэрвені 2018 года стала вядома, што стваральнікі фільма плануюць правесці ICO крыптавалюты пад назвай «Bablos» для прыцягнення сродкаў, якіх было недастаткова для заканчэння здымак. 30 лістапада 2018 года было абвешчана аб паспяховым завяршэнні ICO-кампаніі. У выніку было сабрана 32175 ETH, што на момант завяршэння ICO раўнялася 3 506 801 еўра. Токены Bablos прайшлі лістынг на біржы INDX і лістынг на біржы EXMO.

Катэгорыя:Фільмы на рускай мове
Катэгорыя:Экранізацыі раманаў
Паходжанне відаў (апавяданне)

**«Паходжанне відаў»** () — апавяданне рускага пісьменніка Віктара Пялевіна, апублікаванае ў 1993 годзе ў часопісы «Огонёк».

## Змест 
]]
У матэрыялістычным і атэістычным грамадстве, якім з’яўляўся СССР, вялікую ролю прыпісваюць тэорыі эвалюцыі Чарлза Дарвіна. Сам аўтар тэорыі выглядаў культавай фігурай, як заснавальнік ўсёперамагальнага вучэння аб паходжанні відаў.

У гэтым культурным кантэксце зразумелая абсурдысцкая атмасфера апавядання Пялевіна. У апавяданні Дарвін падарожнічае на «Біглі» у атмасферы ўсеагульнага пакланення каманды, боцман ходзіць за ім з вядром, у якім замарожана бутэлька шампанскага. Уся ўвага капітана і каманды накіравана на вялікія эксперыменты Дарвіна па эвалюцыі. Для гэтага да яго запускаюць буйных малпаў, каб у паядынку адзін на адзін чарговы раз перамог вучоны. Усё гэта нібыта прасоўвае Дарвіна да стварэння вялікай тэорыі.

## Спасылкі 
* Виктор Пелевин. Происхождение видов 

Катэгорыя:Творы Віктара Пялевіна
Катэгорыя:Творы 1993 года
Катэгорыя:Чарлз Дарвін