open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Малы Рэзвы востраў

**Малы Рэзвы востраў** () — востраў у дэльце ракі Екацярынгофкі на тэрыторыі Санкт-Пецярбурга, насупраць Невельскай вуліцы. Плошча 2,2 га, даўжыня 300 м, шырыня — каля 100 метраў. Мастом злучаецца з Гутуеўскім востравам. Названы ад мянушкі ўладальніка вострава — гандляра рыбы Мікалая Рэзвага.

## Літаратура 
* Санкт-Петербург. Петроград. Ленинград: Энциклопедический справочник / Ред. коллегия: Белова Л. Н., Булдаков Г. Н., Дегтярев А. Я. и др. — М.: научное издательство «Большая Российская Энциклопедия». 1992. — 687 с.; ил. ISBN 5-85270-037-1

Катэгорыя:Астравы дэльты Нявы
Міхал Станіслаў Мацкевіч

**Міхал Станіслаў Мацкевіч** (; 1755—1824) — палітычны дзеяч, паэт, драматург, масон.

## Біяграфія 
Паходзіў са шляхецкага роду Мацкевічаў. Сын Яцка Мацкевіча, суддзі земскага ашмянскага.

З 15 гадоў на службе ў Радзівілаў, пры двары Караля Станіслава Радзівіла Пане Каханку, потым Гераніма Вінцэнта Радзівіла. У 1778 у Белай капітан драгунаў, камандзір гвардыі Гераніма Радзівіла, адначасова кіраваў рамонтам пакояў у палацы, выконваў кур’ерскія функцыі, ставіў тэатральныя пастаноўкі (у т.л. ў 1785 паставіў уласную камедыю «Пан падстолі»). Напісаў вершаваную эпітафію на смерць бацькі. Пасля смерці Гераніма Радзівіла ў 1786 годзе пераехаў у Нясвіж, камандзір радзівілаўскай міліцыі ў ранзе падпалкоўніка, генерал-ад’ютант. Выконваў абавязкі каменданта Нясвіжа ў 1788 годзе. У 1789 па пастанове сойма арыштаваў слуцкага архімандрыта, епіскапа пераяслаўскага і барыспальскага Віктара Садкоўскага. Увайшоў у склад соймавай камісіі па разглядзе сялянскіх «бунтаў» і наглядзе над выбарамі новай праваслаўнай кансісторыі ў 1791 годзе. Стольнік мсціслаўскі з 1785, харужы віцебскі з 1789. У 1790—91 член Ашмянскай цывільна-вайсковай камісіі. У час працы Чатырохгадовага сойма 1788—1792 гадах пісаў некалькі патрыятычных вершаў, вершаваны ліст «Да пана Яна Марыянскага, каваля. З аказіі падараваных ім двух вазоў для войска Рэчы Паспалітай» (*«Dop. Jana Mariańskiego, kowala. Z okazji darowanych przez niego dwóch wozów dla wojska Rzeczypospolitej»*, Варшава, 1789 або 1790), оду «Дзень Трэцяга Мая 1791» (*«Dzień Trzeci Maja 1791»*, Варшава, 1791). Выдаў таксама вершаванае віншаванне Аляксандру Пацею, абознаму ВКЛ, у дзень імянін.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Масоны Беларусі
Катэгорыя:Харунжыя віцебскія
Катэгорыя:Паэты Вялікага Княства Літоўскага
Катэгорыя:Драматургі XVIII стагоддзя
Катэгорыя:Драматургі Вялікага Княства Літоўскага
Катэгорыя:Польскамоўныя паэты
Карл Раўхфус

**Карл Андрэевіч Раўхфус** (ням. Karl Gottlieb Rauchfuß), (27 лістапада (9 снежня) 1835,  — 14 (27) лістапада 1915, ) — адзін з першых педыятраў Расіі, доктар медыцыны.

Патомны дваранін у першым пакаленні, сапраўдны тайны саветнік (1912), ініцыятар будаўніцтва, адзін з аўтараў праекта і першы галоўны ўрач Дзіцячай бальніцы прынца Пятра Ольденбургскага ў Санкт-Пецярбургу; Член Уласнай Яго Імператарскай Вялікасці канцылярыі па ўстановах імператрыцы Марыі, старшыня Санкт-Пецярбургскага Таварыства дзіцячых урачоў, таварыш старшыні Таварыства школьных дач для Санкт-Пецярбургскіх сярэдніх навучальных устаноў; Дырэктар прытулку ў памяць Марыі, Кацярыны і Георгія, старшыня Таварыства апекі над бедных і хворых дзецях («Сіні крыж»); старшыня і папячыцель Школы нянь Гаспадарыні Імператрыцы Аляксандры Фёдараўны; лейб-педыятр Двара Яго Імператарскай Вялікасці (1876).

## Літаратура 
* Санкт-Петербург. Петроград. Ленинград: Энциклопедический справочник / Ред. коллегия: Белова Л. Н., Булдаков Г. Н., Дегтярев А. Я. и др. — М.: научное издательство «Большая Российская Энциклопедия». 1992. — 687 с.; ил. ISBN 5-85270-037-1
Шаша Рэвалюцыі

**Шаша Рэвалюцыі** — вуліца ў Чырвонагвардзейскім раёне Санкт-Пецярбурга, праходзіць ад Піскароўскага праспекта да вуліцы Камуны. Даўжыня каля 4,5 км.

У 1824 годзе было вырашана пракласці новую дарогу ў Парахавыя, якая павінна была стаць заменай старой віхлявай дарогі. Пракладаць яе вырашылі практычна ад сядзібы графаў Кушалевых-Безбародкаў, таму праектная назва была — Безбародкінская шаша.

Пабудавана дарога была толькі ў 1857 годзе, пасля адкрыцця яе называлі дарога на Охценскія Парахавыя заводы, шаша на Парахавы завод. У 1868 годзе за дарогай замацавалася назва Парахаўская шаша. Дарога звязала Кушалеўскі завулак і Колтушскую шашу.

22 сакавіка 1922 года Парахаўская шаша была пераназвана ў шашу Рэвалюцыі.

У 1930-я гады ў склад шашы Рэвалюцыі быў уключаны ўчастак Рабаўскай шашы ад вуліцы Камуны да чыгуначнай станцыі «Ржэўка», а Рабаўская шаша была пракладзена ўздоўж Ірынаўскай трамвайнай лініі; у месцы зліцця дарог была добраўпарадкавана Ржэўская плошча. Аднак ужо ў 1940-я гады вялікая частка гэтага ўчастка ўвайшла ў тэрыторыю Охцінскага хімкамбіната.

Падчас Вялікай айчыннай вайны шаша Рэвалюцыі з’яўлялася часткай «Ржэўскага калідора».

## Памятныя мясціны 
* Храм Святога Іліі Прарока (Санкт-Пецярбург)

## Літаратура 
* Санкт-Петербург. Петроград. Ленинград: Энциклопедический справочник / Ред. коллегия: Белова Л. Н., Булдаков Г. Н., Дегтярев А. Я. и др. — М.: научное издательство «Большая Российская Энциклопедия». 1992. — 687 с.; ил. ISBN 5-85270-037-1

Катэгорыя:Вуліцы Санкт-Пецярбурга
Дзяржаўны мемарыяльны музей абароны і блакады Ленінграда

**Дзяржаўны мемарыяльны музей абароны і блакады Ленінграда** () — музей у Санкт-Пецярбургу, прысвечаны гісторыі бітвы за Ленінград і блакады Ленінграда ў Вялікай Айчыннай вайне. Размешчаны ў доме № 9 па Саляным завулку, у складзе комплексу будынкаў Салянога гарадка. Таксама музей мае і філіял на блакаднай Дарозе жыцця ля заходняга берага Ладажскага возера — адасобленую экспазіцыю, размешчаную ў вёсцы Кокарава ў Ленінградскай вобласці.

Музей быў адкрыты ў 1946 годзе на аснове выстаўкі трафейнай нямецкай зброі, сабранай на Ленінградскім фронце па загадзе яго Ваеннага савета адразу пасля прарыву блакады ў 1943 годзе. Выстаўка адкрылася яшчэ ў час вайны пасля зняцця блакады ў 1944 годзе ў будынку, калісьці адведзеным пад Кустарны музей.

Затым быў закрыты ў 1952 годзе ў сувязі са сталінскімі рэпрэсіямі супраць кіраўніцтва горада ваеннага часу па «Ленінградскай справе», бо музей нібыта незаслужана падкрэсліваў асаблівы лёс горада і асаблівую ролю яго кіраўніцтва.

Адкрыты зноў па ранейшым адрасе ў значна меншым памеры ў гады перабудовы ў 1989 годзе ў перыяд рэабілітацыі ахвяр сталінскіх рэпрэсій.

## Літаратура 
* Санкт-Петербург. Петроград. Ленинград: Энциклопедический справочник / Ред. коллегия: Белова Л. Н., Булдаков Г. Н., Дегтярев А. Я. и др. — М.: научное издательство «Большая Российская Энциклопедия». 1992. — 687 с.; ил. ISBN 5-85270-037-1

Катэгорыя:Музеі Санкт-Пецярбурга
Катэгорыя:Музеі Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Блакада Ленінграда
Катэгорыя:Аб’екты культурнай спадчыны Расіі
Леў Львовіч Ракаў

**Леў Львовіч Ракаў** (; ,  — , ) — савецкі ваенны гісторык, музейны работнік, літаратар, мемуарыст; стваральнік Дзяржаўнага мемарыяльнага музея абароны і блакады Ленінграда (1944), дырэктар Публічнай бібліятэкі ў Ленінградзе (1947—1950).

## Літаратура 
* Санкт-Петербург. Петроград. Ленинград: Энциклопедический справочник / Ред. коллегия: Белова Л. Н., Булдаков Г. Н., Дегтярев А. Я. и др. — М.: научное издательство «Большая Российская Энциклопедия». 1992. — 687 с.; ил. ISBN 5-85270-037-1
Мікалай Сямёнавіч Рабіновіч

**Мікалай Сямёнавіч Рабіновіч** (24 верасня [7 кастрычніка] 1908,  — , ) — савецкі дырыжор і педагог, прафесар Ленінградскай кансерваторыі. Брат музыказнаўца А. С. Рабіновіча. Займаўся дырыжыраваннем ў М. А. Малько, у 1931 г. скончыў Ленінградскую кансерваторыю па класе А. В. Гаўка. У тым жа 1931 годзе адбыўся дырыжорскія дэбют Рабіновіча ў Ленінградскай філармоніі. Але з аркестрам філармоніі ён сустракаўся яшчэ на студэнцкай лаве, калі ў 1929 г. агучваў першыя кінастужкі «Ленфільм».
## Літаратура 
* Санкт-Петербург. Петроград. Ленинград: Энциклопедический справочник / Ред. коллегия: Белова Л. Н., Булдаков Г. Н., Дегтярев А. Я. и др. — М.: научное издательство «Большая Российская Энциклопедия». 1992. — 687 с.; ил. — ISBN 5-85270-037-1
Пяць вуглоў (Санкт-Пецярбург)

**«Пяць вуглоў»** — неафіцыйная назва перакрыжавання, які ўтвараецца Загарадным праспектам і вуліцамі Ламаносава, Рубінштэйна і Раз’езджай. Перакрыжаванне ўзнікла ў 60-х гадах XVIII стагоддзя, сучаснае аблічча набыло ў пачатку XX стагоддзя. Архітэктурная дамінанта «Пяці вуглоў» — дом № 11 з вежай па Загарадным праспекце (1913, архітэктар А. Л. Лішнеўскі), з ім кантрастуюць менш высокія дамы 29 па вуліцы Рубінштэйна (1905, архітэктар К. К. Кохендэрфер) і дом былой Марыінскай гімназіі (Загарадны праспект, 13; 1902—1903, архітэктар А. І. і М. І. Багданавы).

## Літаратура 
* Санкт-Петербург. Петроград. Ленинград: Энциклопедический справочник / Ред. коллегия: Белова Л. Н., Булдаков Г. Н., Дегтярев А. Я. и др. — М.: научное издательство «Большая Российская Энциклопедия». 1992. — 687 с.; ил. ISBN 5-85270-037-1

Катэгорыя:Гістарычныя раёны Санкт-Пецярбурга
Міхал Мацкевіч (сын Крыштафа)

**Міхал Мацкевіч** () — дзяржаўны службовец.

## Біяграфія 
Паходзіў са шляхецкага роду Мацкевічаў герба «Ястрабец». Нарадзіўся ў сям’і Крыштафа, капітана войскаў літоўскіх, палкоўніка Мінскага ваяводства, дэпутата Галоўнага трыбунала ВКЛ (1787), і Рэгіны са Шкультэцкіх, дачкі Багуслава Шкультэцкага, аршанскага гараднічага. Меў братоў Тамаша, маёра войск літоўскіх; Аляксандра; Яна, харунжага ВКЛ.

Шамбялян Двара польскага, ротмістр Менскага ваяводства, суддзя земскі вілейскі (1798).

Прызнаны ў дваранстве 10(21).12.1798 года.

## Сям’я 
У першым шлюбе з Канстанцыяй з Прыстаноўскіх, дачкой падкаморага ЯКВ, меў дзяцей:
* Крыштаф;
* Канстанцыя, у шлюбе з Казімірам Мацкевічам.
У другім шлюбе з Юстынай Ратынскай меў сына Стэфана.

У трэцім шлюбе з Тэкляй з Багдановічаў меў дочак:
* Людвіка, у шлюбе з паэтам Ігнатам Барэйкам, падкаморым завілейскім;
* Соф’я, у шлюбе з паэтам Антонам Адынцом. У яе гонар Адам Міцкевіч назваў Зосяй адну з галоўных гераіняў паэмы «Пан Тадэвуш».

## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Суддзі земскія вілейскія
Катэгорыя:Ротмістры
Хванхэ-Пукто

**Хванхэ-Пукто** () — правінцыя ў КНДР. Была сфарміравана ў 1954 шляхам падзелу правінцыі Хванхэдо на паўночную і паўднёвую часткі. Адміністрацыйны цэнтр — горад Сарывон.

## Геаграфія 
Правінцыя мяжуе з Пхеньянам і Пхёнан-Намдо на поўначы, Канвандо на ўсходзе, рэгіёнам Кэсон на поўдні, і Хванхэ-Намдо на паўднёвым захадзе. У 2003 годзе горад прамога падначалення Кэсон увайшоў у склад Хванхэ-Пукто.

## Адміністрацыйны падзел 
Хванхэ-Пукто падзелена на 3 горада (*сі*) і 16 паветаў (*кун*).

## Гарады 
* Сарывон (사리원시; 沙里院市)
* Кэсон (개성시; 開城市)
* Соным (송림시; 松林市)

## Паветы 
* Чанпхун (장풍군; 長豐郡)
* Хванджу (황주군; 黃州郡)
* Кэпхун (개풍군; 開豐郡)
* Коксан (곡산군; 谷山郡)
* Кымчхон (금천군; 金川郡)
* Понсан (봉산군; 鳳山郡)
* Пхёнсан (평산군; 平山郡)
* Інсан (린산군; 麟山郡)
* Сінге (신계군; 新溪郡)
* Сінпхён (신평군; 新坪郡)
* Сохын (서흥군; 瑞興郡)
* Суан (수안군; 遂安郡)
* Тхосан (토산군; 兎山郡)
* Ынпха (은파군; 銀波郡)
* Ёнсан (연산군; 延山郡)
* Ётхан (연탄군; 燕灘郡)

Катэгорыя:Правінцыі Паўночнай Карэі
Вуліца Ламаносава (Віцебск)

**Вуліца Ламаносава** — вуліца ў паўднёва-заходняй частцы Віцебска ў Першамайскім раёне. Названая ў гонар М. В. Ламаносава. Былая назва — Артылерыйская.

Забудова вуліцы Ламаносава пачалася ў 1930-я гады пераважна аднапавярховымі дамамі. Працягласць ад чыгуначных пуцей да вуліцы Акадэміка Паўлава складае 500 м. Перасякаецца з вуліцай 43-й Арміі. Грамадскі транспарт адсутнічае.

На вуліцы Ламаносава размешчаны «Віцебскае электратэхнічнае прадпрыемства „СВЕТ“», Аўташкола УП ПУП «Віцебская аўтамабільная школа ДТСААФ», Навукова-вытворчы цэнтр «Спецсістэма», УА «Дзяржаўная агульнаадукацыйная сярэдняя школа № 18 г. Віцебска», санаторый-прафілакторый ААТ «КІМ» «Бадзёрасць».

## Літаратура 
* Витебск: Энциклопедический справочник / Гл. редактор И. П. Шамякин. — Мн.: БелСЭ им. П. Бровки, 1988. — 408 с. — 60 000 экз. — ISBN 5-85700-004-1

Катэгорыя:Вуліцы Віцебска
Леў Уладзіміравіч Руднеў

**Леў Уладзіміравіч Руднеў** (; -) — савецкі архітэктар, вядучы практык сталінскай архітэктуры. Лаўрэат Сталінскай прэміі першай ступені (1949). Педагог і арганізатар буйных архітэктурна-праектных арганізацый. Аўтар значных збудаванняў у Савецкім Саюзе і Варшаве.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Архітэктары СССР
Катэгорыя:Архітэктары рускага авангарда
Катэгорыя:Архітэктары Варонежа
Катэгорыя:Архітэктары Варшавы
Катэгорыя:Архітэктары Масквы
Катэгорыя:Архітэктары Ніжняга Ноўгарада
Катэгорыя:Архітэктары Новасібірска
Катэгорыя:Архітэктары Санкт-Пецярбурга
Катэгорыя:Сталінская архітэктура
Катэгорыя:Дэпутаты Маскоўскага гарадскога савета
Вуліца Ламаносава

**Вуліца Ламаносава** — назва вуліц у розных населеных пунктах дзяржаў — былых рэспублік СССР, прысвоеная ў памяць пра рускага вучонага М. В. Ламаносава.

## Беларусь 
* Вуліца Ламаносава — вуліца ў Асіповічах.
* Вуліца Ламаносава — вуліца ў Астраўцы.
* Вуліца Ламаносава — вуліца ў Бабруйску.
* Вуліца Ламаносава — вуліца ў Баранавічах.
* Вуліца Ламаносава — вуліца ў Браславе.
* Вуліца Ламаносава — вуліца ў Брэсце.
* Вуліца Ламаносава — вуліца ў Ваўкавыску.
* Вуліца Ламаносава — вуліца ў Верхнядзвінску.
* Вуліца Ламаносава — вуліца ў Віцебску.
* Вуліца Ламаносава — вуліца ў Глыбокім.
* Вуліца Ламаносава — вуліца ў Дзяржынску.
* Вуліца Ламаносава — вуліца ў Добрушы.
* Вуліца Ламаносава — вуліца ў Драгічыне.
* Вуліца Ламаносава — вуліца ў Жлобіне.
* Вуліца Ламаносава — вуліца ў Жодзіне.
* Вуліца Ламаносава — вуліца ў Івацэвічах.
* Вуліца Ламаносава — вуліца ў Калінкавічах.
* Вуліца Ламаносава — вуліца ў Клімавічах.
* Вуліца Ламаносава — вуліца ў Крупках.
* Вуліца Ламаносава — вуліца ў Крычаве.
* Вуліца Ламаносава — вуліца ў Лунінцы.
* Вуліца Ламаносава — вуліца ў Ляхавічах.
* Вуліца Ламаносава — вуліца ў Магілёве.
* Вуліца Ламаносава — вуліца ў Маладзечне.
* Вуліца Ламаносава — вуліца ў Мінску.
* Вуліца Ламаносава — вуліца ў Навагрудку.
* Вуліца Ламаносава — вуліца ў Нясвіжы.
* Вуліца Ламаносава — вуліца ў Пінску.
* Вуліца Ламаносава — вуліца ў Светлагорску.
* Вуліца Ламаносава — вуліца ў Слоніме.
* Вуліца Ламаносава — вуліца ў Слуцку.
* Вуліца Ламаносава — вуліца ў Стоўбцах.

## Латвія 
* Вуліца Ламаносава — вуліца ў Рызе.

## Расія 
* Вуліца Ламаносава — вуліца ў Санкт-Пецярбургу.

## Украіна 
* Вуліца Ламаносава — вуліца ў Харкаве.

## Гл. таксама 
* Завулак Ламаносава
Яраш Ян Мацкевіч

**Яраш Ян Мацкевіч** (;  — да 1 лютага 1733) — дзеяч кальвінісцкай царквы Вялікага Княства Літоўскага.

## Біяграфія 
Са шляхецкага роду Мацкевічаў герба «Побуг».

У 1697 годзе ўдзельнічаў у элекцыі караля польскага і вялікага князя літоўскага Аўгуста III. З 1698 года паручнік харугвы паспалітага рушэння Менскага ваяводства, удзельнічаў у баявых дзеяннях шляхты ВКЛ супраць Сапегаў.

## Сям’я 
У шлюбе з Кацярынай са Шрэтэраў, дачкой кашталяна інфлянцкага Яна Шрэтэра, меў сына Грыгорыя. Апошні, стараста калачэўскі, узяў шлюб з Даротай са Сестранцэвічаў, дачкой стражніка старадубскага, меў сына Грыгорыя, надворнага саветніка, што атрымаў вывад у Магілёўскім намесніцтве і ажаніўся з Марыянай Воўк-Ланеўскай, дачкой старосты жамброўскага.

## Заўвагі 
## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Постаці кальвінізму
Катэгорыя:Постаці вялікалітоўскага пратэстанцтва
Катэгорыя:Стражнікі менскія
Завулак 3 Верасня (Мінск)

**Завулак 3 Верасня** — завулак у Фрунзенскім раёне Мінска. Названы ў гонар перамогі СССР у вайне з Японіяй і завяршэння Другой сусветнай вайны. Станам на 2021 год на гэтым завулку не зарэгістраваны ніводны будынак.

## Спасылкі 
* Переулок 3-го Сентября // карта АТО.ВУ

Катэгорыя:Завулкі Мінска
Хванхэ-Намдо

**Хванхэ-Намдо** () — правінцыя ў КНДР. Была сфарміравана ў 1954 шляхам падзелу правінцыі Хванхэдо на паўночную і паўднёвую часткі. Адміністрацыйны цэнтр-горад Хэджу.

## Геаграфія 
На ўсходзе мяжуе з правінцыяй Хванхэ-Пукто, на паўднёвым усходзе з Кэсонам. Паўднёвая мяжа праходзіць па ДМЗ. З захаду абмываецца Жоўтым морам.

## Адміністрацыйны падзел 
Хванхэ-Намдо падзелена на 1 горад (*сі*) і 19 паветаў (*кун*).

### Гарады 
* Хэджу (해주시; 海州市)

### Паветы 
* Анак (안악군; 安岳郡)
* Чэрён (재령군; 載寧郡)
* Чанён (장연군; 長淵郡)
* Чхондан (청단군; 靑丹郡)
* Канён (강령군; 康翎郡)
* Кваіль (과일군)
* Онджын (옹진군; 甕津郡)
* Пэкчхон (백천군; 白川郡)
* Панчхон (봉천군; 峰泉郡)
* Пёксон (벽성군; 碧城郡)
* Ёнён (룡연군; 龍淵郡)
* Самчхон (삼천군; 三泉郡)
* Сінчхон (신천군; 信川郡)
* Сінвон (신원군; 新院郡)
* Сонхва (송화군; 松禾郡)
* Тхэтхан (태탄군; 苔灘郡)
* Ынюль (은률군; 殷栗郡)
* Ынчхон (은천군; 銀泉郡)
* Ёнан (연안군; 延安郡)

Катэгорыя:Правінцыі Паўночнай Карэі
Пушкінская вуліца (Санкт-Пецярбург)

**Пушкінская вуліца** — вуліца ў цэнтры Санкт-Пецярбурга. Праходзіць ад Неўскага праспекта да Кузнечнага завулка.

## Гісторыя 
На плане 1776 года пазначаная Пясчаная вуліца, пралягае прыблізна на месцы існуючай зараз Пушкінскай вуліцы. Пачыналася яна ад Неўскага праспекта і сканчалася тупіком за Лігаўскім завулкам. Назва звязана з характарам мясцовасці. На плане 1798 года пазначаная як Пясочная вуліца. Пазней, да 1870-х гадоў, тут былі разбітыя агароды. Адпаведна, праезду на гэтым месцы не было. Гісторыя названага кароткага першапачатковага праезду не мае нічога агульнага з існуючай Пушкінскай вуліцай і яе забудовай. Новы праезд паўстаў у 1874 годзе. Участкі ўздоўж яе пачалі забудоўваць даходнымі дамамі. 7 сакавіка 1880 года афіцыйна зацверджана назва Кампанейская вуліца, звязанае з тым, што вуліца была ўладкаваная кампаніяй некалькіх асоб. 22 жніўня 1881 года імператарам Аляксандрам III падпісаны загад аб перайменаванні Кампанейскай вуліцы ў Пушкінскую ў памяць А. С. Пушкіна. Назва вуліцы і яе гістарычная забудова захаваліся да цяперашняга часу.

## Літаратура 
* Санкт-Петербург. Петроград. Ленинград: Энциклопедический справочник / Ред. коллегия: Белова Л. Н., Булдаков Г. Н., Дегтярев А. Я. и др. — М.: научное издательство «Большая Российская Энциклопедия». 1992. — 687 с.; ил. ISBN 5-85270-037-1

Катэгорыя:Вуліцы, названыя ў гонар Аляксандра Пушкіна
Катэгорыя:Вуліцы Санкт-Пецярбурга
Пушкінская вуліца

**Пушкінская вуліца** — назва вуліц у розных населеных пунктах.

## Беларусь 
* Пушкінская вуліца — вуліца ў Брэсце.
* Пушкінская вуліца — вуліца ў Высокім.
* Пушкінская вуліца — вуліца ў Дуброўне.
* Пушкінская вуліца — вуліца ў Жлобіне.
* Пушкінская вуліца — вуліца ў Касцюковічах.
* Пушкінская вуліца — вуліца ў Кіраўску.
* Пушкінская вуліца — вуліца ў Клімавічах.
* Пушкінская вуліца — вуліца ў Крычаве.
* Пушкінская вуліца — вуліца ў Лепелі.
* Пушкінская вуліца — вуліца ў Лунінцы.
* Пушкінская вуліца — вуліца ў Шклове.

## Расія 
* Пушкінская вуліца — вуліца ў Санкт-Пецярбургу.

## Гл. таксама 
* Пушкінскі завулак
Дом Кітаева (Пушкін)

**Дом Кітаева** — гістарычны будынак у г. Пушкін. Пабудаваны ў 1827 годзе. Аб’ект культурнай спадчыны федэральнага значэння. Размешчаны на Пушкінскай вуліцы, дом 2/19, на рагу з Дварцовай вуліцай. У доме размяшчаецца дача-музей А. С. Пушкіна.

## Гісторыя 
Дом быў пабудаваны ў 1827 годзе архітэктарам В. М. Гарнастаевым для прыдворнага лёкая Якава Кітаева, камердынера Мікалая I. Кітаеў памёр у 1831 годзе, і дом перайшоў яго ўдаве Ганне Кітаевай. У тым жа годзе ў доме правёў лета і восень А. С. Пушкін з жонкай. Пушкін у гэты час працаваў над «Казкай пра цара Салтана…», скончыў раман «Яўген Анегін», пачаў пісаць аповесць «Раслаўлеў», а таксама падрыхтаваў «Аповесці Белкіна» да друку.

Сярод іншых уладальнікаў дома вядомыя: Вера Аляксандраўна Пранішнікава, жонка сапраўднага тайнага саветніка (1857 год), Фёдар Іванавіч Пранішнікаў (1866 год), дачка купца Вольга Скрабіна (1870 год). У 1877 годзе дом купіла жонка стацкага саветніка Вольга Уладзіміраўна Іванова, якая і валодала ім да Кастрычніцкай рэвалюцыі. Пры ёй дом быў перабудаваны: порцік на рагу дома быў ператвораны ў зашклёную галерэю, дом быў пашыраны па фасадзе на два вокны з абодвух бакоў. У 1910 годзе на доме размясцілі мемарыяльную дошку ў памяць аб пражыванні Пушкіна. З 1917 года ў доме размясціўся дом адпачынку для сёстраў міласэрнасці, а з 1920 года размяшчалася акліматызацыйная станцыя Вышэйшага савета народнай гаспадаркі. З 1931 года дом быў жылым. У Вялікую Айчынную вайну ён быў сур’ёзна пашкоджаны, але адноўлены. З 1958 года ў доме адкрыты музей «Дача А. С. Пушкіна», а ў 1976 годзе дом цалкам перададзены музею.

Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Санкт-Пецярбурга
Катэгорыя:Пушкін (горад)
Катэгорыя:Аляксандр Пушкін
Вялікая Пушкарская вуліца

**Вялікая Пушкарская вуліца** — вуліца ў Петраградскім раёне Санкт-Пецярбурга ад З’езджынскай вуліцы да Каменнаастроўскага праспекта. Нароўні з праходзячымі паралельна ёй Вялікім і Малым праспектамі з’яўляецца адной з трох галоўных транспартных артэрый, якія злучаюць паўднёва-заходнюю частку Петраградскага раёна з яго цэнтральнымі і паўночнымі тэрыторыямі.

Рух транспарту аднабаковы, з паўднёвага захаду на паўночны ўсход — ад З’езджынскай вуліцы да Каменнаастроўскага праспекта (рух у зваротным кірунку ажыццяўляецца па Вялікаму праспекту). Да лістапада 1985 года напрамак руху быў процілеглым (ад Каменнаастроўскага праспекта да З’езджынскай вуліцы).

## Літаратура 
* Санкт-Петербург. Петроград. Ленинград: Энциклопедический справочник / Ред. коллегия: Белова Л. Н., Булдаков Г. Н., Дегтярев А. Я. и др. — М.: научное издательство «Большая Российская Энциклопедия». 1992. — 687 с.; ил. ISBN 5-85270-037-1

Катэгорыя:Вуліцы Санкт-Пецярбурга
Мікалай Іванавіч Пуцілаў

**Мікалай Іванавіч Пуцілаў** (; 1820, Наўгародская губерня — 18 (30) красавіка 1880, ) — рускі матэматык, інжынер, прадпрымальнік, заснавальнік Таварыства Пуцілаўскіх заводаў у Санкт-Пецярбургу. Сапраўдны стацкі саветнік. Паводле ацэнак сучаснікаў — знакаміты металург, імя якога стаіць у адным шэрагу з уладальнікамі найбуйнейшых сусветных металургічных прадпрыемства.

## Літаратура 
* Санкт-Петербург. Петроград. Ленинград: Энциклопедический справочник / Ред. коллегия: Белова Л. Н., Булдаков Г. Н., Дегтярев А. Я. и др. — М.: научное издательство «Большая Российская Энциклопедия». 1992. — 687 с.; ил. ISBN 5-85270-037-1
Людвіг Мартынавіч Пуусеп

**Людвіг Мартынавіч Пуусеп** (Пусеп) (; 21 лістапада (3 снежня) 1875,  — , ) — расійскі і эстонскі ўрач і навуковец, заснавальнік нейрахірургіі ў Расіі і Эстоніі, першы прафесійны нейрахірург у свеце, першы загадчык кафедры нейрахірургіі ў Расійскай імперыі і ў свеце.

## Літаратура 
* Санкт-Петербург. Петроград. Ленинград: Энциклопедический справочник / Ред. коллегия: Белова Л. Н., Булдаков Г. Н., Дегтярев А. Я. и др. — М.: научное издательство «Большая Российская Энциклопедия». 1992. — 687 с.; ил. ISBN 5-85270-037-1
Вуліца Ламаносава (Санкт-Пецярбург)

**Вуліца Ламаносава** — вуліца ў Цэнтральным раёне Санкт-Пецярбурга, якая праходзіць ад набярэжнай канала Грыбаедава да Загараднага праспекта (да «Пяці вуглоў»).

## Гісторыя 
З 1739 года праезд ішоў толькі ад Садовай вуліцы да ракі Фантанкі і называўся Чарнышовым завулкам, па прозвішчы землеўладальнікаў — графаў Чарнышовых, спачатку — былога дзеншчыка Пятра I, у часы Ганны Іаанаўны — сенатара, генерал-аншэфа Рыгора Пятровіча Чарнышова, а затым — яго сына графа Івана Рыгоравіча Чарнышова. Участак паміж Екацярынінскім каналам (цяпер канал Грыбаедава) і Садовай вуліцай на планах сярэдзіны XVIII стагоддзя называецца Праезжай вуліцай. Ва ўжытку гэта назва не ўжывалася, і з 1776 года праезд называўся Рынкавым завулкам, бо на яго выходзілі гарбарныя, мясныя і рыбныя рады Марскога рынку. У 1787 годзе з’явілася яшчэ адно імя — Банкаўскі завулак, ад Асігнацыйнага дзяржаўнага банка (цяпер — Універсітэт эканомікі і фінансаў). Нарэшце, участак паміж Фантанкай і Загарадным праспектам з 1739 года афіцыйна менаваўся Куракіным завулкам, па прозвішчы землеўладальніка графа Аляксандра Барысавіча Куракіна. Аднак у побыце ўжывалася іншая назва, вядомая з 1776 года: Гнеўшаў або Гневушаў завулак — па прозвішчы купца, які адкрыў у завулку Гнеўшаў кабак. Толькі ў 1809 годзе на ўсім працягу ад Екацярынінскага канала да Загараднага праспекта замацавалася адзіная назва — Чарнышовы завулак. У 1834 годзе архітэктар Карл Росі стварыў на скрыжаванні вуліцы з набярэжнай Фантанкі паўкруглую плошчу, якая з 1836 года называлася Чарнышоўскай, а з 1844 — Чарнышова.

Пад гэтымі імёнамі завулак і плошча праіснавалі больш за стагоддзе, пакуль у жніўні 1948 года рашэннем Ленінградскага гарвыканкама іх не перайменавалі ў вуліцу і плошчу Ламаносава, у гонар Міхаіла Васільевіча Ламаносава. З 8 жніўня 2019 года ўчастак вуліцы Ламаносава ад канала Грыбаедава да Садовай па выхадных і святочных днях з’яўляецца пешаходнай зонай.

Катэгорыя:Вуліцы Санкт-Пецярбурга
Катэгорыя:Аб’екты, названыя ў гонар Міхаіла Ламаносава
Пулкаўская шаша

**Пулкаўская шаша** — шаша ў Маскоўскім раёне Санкт-Пецярбурга. Праходзіць ад плошчы Перамогі да Валхонскай шашы. Далей працягваецца Кіеўскай шашой. Працягласць — 12,6 км.
Тэрытарыяльна размяшчаецца паміж Маскоўскай і Талінскай шашой. Адыходзіць ад плошчы Перамогі на поўдзень строга па Пулкаўскім мерыдыяне, затым абгінае Пулкаўскія вышыні з усходу, затым зноў накіроўваецца на поўдзень, даходзячы да межаў Маскоўскага раёна, якія заканчваюцца Валхонскай шашой. Працягам Пулкаўскай шашы за Валхонскай шашой у Пушкінскім раёне з’яўляецца Кіеўская шаша, гэтак жа як і Пулкаўская, уваходзіць у склад трасы Р-23 (ранейшы нумар М-20) і E 95.

Адразу за плошчай Перамогі ўздоўж цотнага боку шашы размешчаны Пулкаўскі парк з возерам, храмамі і пешаходнымі дарожкамі. Паўднёвая мяжа парку праходзіць па Дунайскім праспекце, за якім па Пулкаўскай шашы пачынаюцца жылыя масівы.

Па няцотным баку шашы забудову вакол плошчы Перамогі працягвае 87 квартал (1970—1980-я гады, дамы 137 серыі), паўднёвая мяжа якога праходзіць па Кубінскай вуліцы. Далей, да 5-га Перадпартовага праезда, уздоўж шашы, замест знесенага ў 2003 годзе цяплічнага комплексу «Лета», у 2005—2010 гадах пабудаваны квартал гандлёвых комплексаў і гіпермаркетаў тыпу «О’Кей», «Обі», «Castorama» і іншых.

У 2011 годзе быў адкрыты Валхонскі пуцеправод на скрыжаванні з Валхонскай шашой.

## Літаратура 
* Санкт-Петербург. Петроград. Ленинград: Энциклопедический справочник / Ред. коллегия: Белова Л. Н., Булдаков Г. Н., Дегтярев А. Я. и др. — М.: научное издательство «Большая Российская Энциклопедия». 1992. — 687 с.; ил. ISBN 5-85270-037-1

Катэгорыя:Вуліцы Санкт-Пецярбурга
Васіль Сцяпанавіч Жудро

**Васіль Сцяпанавіч Жудро́** () — кіраўнік савецкага падпольнага руху на тэрыторыі Беларусі ў гады Другой сусветнай вайны.

## Біяграфія 
У 1938 годзе быў прызваны ў Чырвоную Армію. У 1941 годзе быў датэрмінова дэмабілізаваны і накіраваны на працу ў пракуратуру горада Пінск. Вайна заспела Жудро ў Мінску, дзе ён вучыўся на юрыдычных курсах. З першых дзён акупацыі Васіль Жудро ўступіў у групу гарадскіх падпольшчыкаў, а таксама ўсталяваў сувязь з падпольшчыкамі групы Камарова (псеўданім В. З. Каржа), якая дзейнічала ў Пінскай, Баранавіцкай і Мінскай абласцях. Спачатку Жудро быў сувязным і агітатарам, наладзіў цеснае ўзаемадзеянне Мінскага падполля з партызанскімі атрадамі Каржа і Варанянскага. Падпольшчыкі забяспечвалі партызанаў зброяй і медыкаментамі, а таксама перапраўлялі жыхароў Мінска ў атрады.

У снежні 1941 гады Жудро абралі кіраўніком аднаго з райкамаў Мінскага падпольнага гаркама. Пад яго кіраўніцтвам быў здзейснены шэраг буйных дыверсій на прадпрыемствах Мінска, пушчана пад адхон мноства эшалонаў ворага, знішчаліся дробныя групы нямецкіх салдатаў шляхам арганізацыі засад у ваколіцах горада.

17 красавіка 1942 года Васіль Жудро атрымаў агнястрэльнае раненне ў жывот пры спробе затрымання ў прыгарадзе Мінска, аднак здолеў схавацца ад пераследу і дабрацца да явачнай кватэры. Падпольшчыкі падманным шляхам арганізавалі яго шпіталізацыю ў 1-ю клінічную бальніцу, але лекарам не ўдалося паспяхова зрабіць Жудро аперацыю і 20 красавіка ён памёр.

Узнагароджаны ордэнам Айчыннай вайны I ступені пасмяротна. Імем Васіля Жудро названа вуліца ў Фрунзенскім раёне Мінска.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Жудро Васіль Сцяпанавіч (1917—1942)  // Сайт Адміністрацыі Фрунзенскага раёна горада Мінска
* УЛИЦА ИМЕНИ… Жудро // Агенцтва «Минск-Новости»  
* Фактаграфічная база даных «ІХ ІМЁНАМІ НАЗВАНЫ ВУЛІЦЫ МІНСКА»  // Цэнтральная бібліятэка імя Янкі Купалы

Катэгорыя:Партызаны Вялікай Айчыннай вайны
Nasdaq-100

**Nasdaq-100** — амерыканскі фондавы індэкс. У індэкс уключаюцца 100 найбуйнейшых па капіталізацыі кампаній, акцыі якіх гандлююцца на біржы NASDAQ. У індэкс не ўключаюцца кампаніі фінансавага сектара.
 
Кампаніі, якія больш не адпавядаюць правілам уключэння ў Nasdaq 100, замяняюцца новымі фірмамі адзін раз у год у трэці тыдзень снежня.

## Гісторыя 
Гісторыя індэкса пачалася ў 1985 годзе, калі адначасова былі ўведзеныя 2 новых індэксы: NASDAQ-100 і NASDAQ Financial-100. У першы індэкс былі ўключаны прамысловыя высокатэхналагічныя кампаніі, у другі — фінансавыя. База індэкса першапачаткова складала 250 пунктаў.
 
У 1998 годзе ў індэкс былі дапушчаны замежныя кампаніі. Першапачаткова патрабаванні да іх былі строгія, але яны змякчыліся ў 2002 годзе.
 
Гістарычны максімум звыш 4700 пунктаў быў дасягнуты індэксам ў 2000 годзе на хвалі даткомаў.
 
Станам на 2021 год 57 % NASDAQ-100 складаюць тэхналагічныя кампаніі. Наступны па велічыні сектар галіны — спажывецкія паслугі з 21,99 %. Ахова здароўя складае 7,08 % ад NASDAQ-100, кампаніі, якія займаюцца спажывецкімі таварамі, складаюць 6,14 % ад NASDAQ-100, а прамысловыя кампаніі складаюць 5,92 %.

## Інструменты, якія гандлююцца на базе NASDAQ-100 
На біржы NASDAQ пад біржавым сімвалам QQQ гандлюецца фонд, структура якога аналагічная індэксу NASDAQ-100, і з высокай дакладнасцю паўтарае яго дынаміку.

## Адрозненні ад індэкса NASDAQ Composite 
Індэкс Nasdaq Composite уключае акцыі ўсіх кампаній, якія каціруюцца на біржы NASDAQ (усяго больш за 3000).

## Змены ў 2021 годзе 
21 ліпеня «Honeywell» замяніла «Alexion Pharmaceuticals» пасля яе набыцця «AstraZeneca». 26 жніўня «Crowdstrike» заменіць «Maxim Integrated Products», якую набывае кампанія «Analog Devices».

## Крыніцы 
Катэгорыя:Фондавыя індэксы ЗША
Янычарская харугва польнай булавы Вялікага Княства Літоўскага

**Янычарская харугва польнай булавы Вялікага Княства Літоўскага** — падраздзяленне арміі Вялікага Княства Літоўскага.

Размяшчалася побач гетмана польнага літоўскага (станам на 1751 год -- у Менску), які быў і шэфам харугвы.

### Ротмістры 
* Антоній Талочка (1751).

## Літаратура 
* *Gembarzewski B.* Rodowody pułków polskich i oddziałów równorzędnych od r. 1717 do r. 1831. — Warszawa, 1925.

Катэгорыя:Войска Вялікага Княства Літоўскага
Стэфан Мацкевіч

**Стэфан Мацкевіч** () — дзяржаўны службовец, масон.

## Біяграфія 
Паходзіў са шляхецкага роду Мацкевічаў герба «Ястрабец». Нарадзіўся ў сям’і Міхала Мацкевіча і Анэлі з Ратынскіх.

У 1821 г. — суддзя земскі Свянцянскага павета. Член польскага Патрыятычнага таварыства і Нацыянальнага масонства. Сябра масонскай ложы «Паўночная паходня» ў Мінску, масон 2-й ст., звольнены ў 1820 годзе.

## Сям’я 
У шлюбе з Анэляй са Шмігельскіх меў сына Зыгмунта, запісанага ў дваранскую кнігу Віленскай губерні. Зыгмунт быў у шлюбе з невядомай з Канткоўскіх.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Масоны Беларусі
Катэгорыя:Масоны Польшчы
Трасцінскі сельсавет

**Трасці́нскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Хоцімскага раёна Магілёўскай вобласці Беларусі. Цэнтр — вёска Трасціно.

Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Хоцімскага раёна Калінінскай акругі БССР. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Магілёўскай акругі. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Хоцімскім раёне БССР. З 8 ліпеня 1931 года сельсавет у складзе Клімавіцкага раёна БССР, з 12 лютага 1935 года — у складзе адноўленага Хоцімскага раёна БССР, з 20 лютага 1938 года — Магілёўскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Васілёўскага сельсавета. 11 сакавіка 1960 года да сельсавета далучана частка скасаванага Першамайскага сельсавета (7 населеных пунктаў: Будачка, Жукаўка, Кацярынполле, Міхайлоўка, Новааляксееўскі, Разальмоў і Ранняя Зорка). З 17 красавіка 1962 года сельсавет у складзе Клімавіцкага раёна. 19 красавіка 1963 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Забялышынскага сельсавета.

15 студзеня 1971 года ўтвораны зноў у складзе Хоцімскага раёна Магілёўскай вобласці з цэнтрам у вёсцы Трасціно ў складзе 19 населеных пунктаў: Азёрная, Бруёўка, Будачка, Жукаўка, Кацярынполле, Зарэчча 1, Зарэчча 2, Маркаўка, Міхайлоўка, Новавасільеўскі, Падлесная, Разальмова, Ранняя Зорка, Трасціно, якія былі перададзены са складу Забялышанскага сельсавета, і Боркі, Васілёўка 2, Красны, Круглы, Пагранічнік, якія знаходзіліся ў адміністрацыйным падпарадкаванні Хоцімскага пассавета. У 1977 годзе скасаваны пасёлкі Новавасільеўскі (зліўся з вёскай Будачка) і Красны. 24 лютага 1982 года ў адміністрацыйнае падпарадкаванне Хоцімскага пассавета перададзены вёскі Боркі, Васілёўка 2 і пасёлкі Круглы, Пагранічнік. 23 снежня 2009 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Янаўскага сельсавета (12 населеных пунктаў: вёскі Азёраўка, Альшоў 2, Бесядскі Прудок, Васілёўка 1, Васілёўка 2, Дружба, Канаўка, Малуноўка, Шаладонаўка, Янаўка і пасёлкі Круглы, Пагранічнік). 30 снежня 2010 года скасавана вёска Канаўка.

Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 год (6 населеных пунктаў) — 707 чалавек, з іх 95,8 % — беларусы, 3,0 % — рускія, 0,8 % — украінцы; паводле перапісу 2019 года (17 населеных пунктаў) — 698 чалавек.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.


Катэгорыя:Былыя сельсаветы Клімавіцкага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1963 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1971 годзе
Калікст Мержаеўскі

**Калікст Мержаеўскі** (; каля 1786 — 19 красавіка 1854, Нэплі) — дзяржаўны службовец.

## Біяграфія 
Паходзіў са шляхецкага роду Мержаеўскіх герба «Шэліга». Нарадзіўся каля 1786 года ў сям’і Юзафа Войцеха Мержаеўскага і Аляксандры з Задарноўскай.

У час вайны 1812 года 3 ліпеня быў выбраны дэлегатам на Генеральную Канфедэрацыю Каралеўства Польскага ад Брэсцкага павета. У 1817 годзе маршалак шляхты Брэст-Літоўскага павета. У 1818—1819 г. — гродзенскі губернскі маршалак, памешчык Брэсцкага і Пружанскага паветаў і Каралеўства Польскага. Дэпутат (пасол) сеймаў 1820 і 1830 г. *«Быў у сяброўстве і сакрэтных зносінах з бунтаўшчыком маршалкам шляхты Брэсцкага павета Карлам Нямцэвічам наконт арганізацыі мецяжу»*, — гаварылася ў дакументах следства пасля паўстання 1830—1831 гадоў.

Сябра масонскай ложы «Сябры чалавецтва» ў Гродне, майстар стула ў 1818, масон 4-й ст.; сябра ложы 5-й ст. у 1819, 7-й ст. — у 1821 годзе; ганаровы сябра ложы «Шчаслівага Вызвалення» ў Нясвіжы, масон 7-й ст. у 1820—1821; сябра ніжэйшага капітула «Святыні Спакою» ў Нясвіжы, масон 7-й ст. у 1820.

Памёр 19 красавіка 1854 года ў в. Нэплі (цяпер Польшча). Пахаваны там жа, у паркавай капліцы.

## Сям’я 
У шлюбе з Юліяй з Арэшкаў (?1780-1867), дачкой Бенядыкта Арэшкі і Элеаноры з Урсын-Нямцэвічаў. Дзеці:
* Ірэна (1813—1891), у шлюбе з Францішкам Багуслаўскім (нар. 1812).
* Юліюш Аўгуст (1817—1828).
* Юзэфа (нар. каля 1820), у шлюбе з Феліксам Ягмінам (нар. 1799).
* Аляксандра (нар. каля 1820).
* Канстанцыя (нар. каля 1820).
* Эмілія (нар. каля 1820), у шлюбе з Эдвардам Рокелем.
* Цэзар Аляксандр (1823—1826).

## Літаратура 
* *Раюк, А. Р.* Нефармальныя сувязі паміж дваранствам Гродзенскай губерні ў 1801—1863 гг. / А. Р. Раюк // Пытанні мастацтвазнаўства, этналогіі і фалькларыстыкі / Цэнтр даследаванняў беларускай культуры, мовы і літаратуры НАН Беларусі; навук. рэд. А. І. Лакотка. — Мінск : Права і эканоміка, 2016. — Вып. 21. — С. 240—246.
* 

Катэгорыя:Масоны Беларусі
Катэгорыя:Павятовыя маршалкі брэсцкія
Катэгорыя:Губернскія маршалкі гродзенскія
Калікст
Букавіца

**Букавіца** — рака ў Лепельскім раёне Віцебскай вобласці Беларусі, правы прыток ракі Свядзіца (басейн Заходняй Дзвіны).

Даўжыня ракі 15 км. Пачынаецца ў лесе прыкладна за 0,3 км на паўночны захад ад вёскі Вялікія Таронкавічы, упадае ў раку Свядзіцу за 3,3 км на паўночны ўсход ад вёскі Далікі. Рэчышча звілістае. Шырыня рэчышча каля 0,5—1 метра. Берагі вышынёй 0,2—0,8 м.

Мае некалькі дробных прытокаў. На рацэ знаходзяцца вёскі Таронкавічы, Новыя Валосавічы, Весялова.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Басейн Эсы
Катэгорыя:Рэкі Лепельскага раёна
Фелікс Мержаеўскі

**Фелікс Янавіч (Іванавіч) Мержаеўскі** (; ; 1785—1851) — дзяржаўны службовец.

## Біяграфія 
Паходзіў са шляхецкага роду Мержаеўскіх герба «Шэліга». Сын Яна Мержаеўскага.

## Сям’я 
У шлюбе з Аглаідай Пятроўнай Завадоўскай (1799—1844), дачкой першага міністра народнай асветы Расійскай імперыі графа Пятра Васільевіча Завадоўскага і Верай Мікалаеўнай Апраксінай, адной з першых прыгажунь свайго часу. У шлюбе была адзіная дачка Марыя (1840—1907), якая стала жонкай маршалка шляхты Суражскага павета Івана Сцяпанавіча Лістоўскага (1831—1912). Аглаіда пахавана на Машэкаўскіх могілках у Магілёве.

Пяру Лістоўскага належыць біяграфія П. В. Завадоўскага, апублікаваная ў часопісе «Рускі архіў» у 1883 годзе. У Лістоўскіх было два сыны і дзве дочкі. Большую частку часу сям’я пражывала ў сяле Ушчэрп’е Суражскага павета, якое дасталася ў спадчыну Марыі Феліксаўне. Сын Лістоўскіх, Сяргей Іванавіч (1875—1922 гг.), вядомы тым, што заснаваў ва Ушчэрп’і абшчыну паслядоўнікаў Л. М. Талстога.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Масоны Беларусі
Катэгорыя:Цэнзары
Фелікс
Катэгорыя:Павятовыя маршалкі магілёўскія
Галіцкамызскі нацыянальны латышскі сельсавет

**Галіцкамы́зскі нацыянальны латышскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Клімавіцкага раёна Магілёўскай вобласці. Цэнтр — вёска Галіцкая Мыза.

Утвораны 20 жніўня 1924 года як **Галіцкамызскі сельсавет** у складзе Мілаславіцкага раёна Калінінскай акругі БССР. 24 верасня 1926 года рэарганізаваны ў Галіцкамызскі нацыянальны латышскі сельсавет. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Магілёўскай акругі. З 4 жніўня 1927 года ў складзе Клімавіцкага раёна Магілёўскай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Клімавіцкім раёне БССР, з 20 лютага 1938 года — Магілёўскай вобласці. 5 ліпеня 1938 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Галіцкага сельсавета.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / А.И. Карпачева и др. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Т. 1: (1917―1941 гг.). — Мн., «Беларусь», 1985. — 390 с.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Клімавіцкага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Мілаславіцкага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1938 годзе
Катэгорыя:Нацыянальныя латышскія сельсаветы БССР
Высакоўскі сельсавет

**Высако́ўскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Клімавіцкага раёна Магілёўскай вобласці. Цэнтр — аграгарадок (да 22 лютага 2011 года вёска) Высокае.

Утвораны 11 красавіка 1960 года як **Яноўскі сельсавет** у складзе Клімавіцкага раёна Магілёўскай вобласці БССР шляхам аб’яднання тэрыторыі скасаваных Красавіцкага і Студзянецкага сельсаветаў і часткі скасаванага Асмолавіцкага сельсавета (8 населеных пунктаў: Асмолавічы, Аўтухоўка, Жэўжык, Клоў, Мяжэнін, Саўна, Ташна і Фядотаўка). Цэнтр — вёска Яноўка. 26 ліпеня 1962 года ў склад Лазовіцкага сельсавета перададзены вёскі Асмолавічы, Саўна і Фядотаўка. 4 чэрвеня 1965 года з часткі сельсавета ўтвораны Савініцкі сельсавет (у складзе 15 населеных пунктаў: Аляксандраўка, Будзішча, Гарадзешня I, Гарадзешня II, Горкі, Гразівец, Дзяражня, Замашэнне, Кашаноўка, Кіследзь, Рысін, Савінічы, Студзянец, Цітаўка і Шышкоўка), цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Высокае, сельсавет перайменаваны ў Высакоўскі. 21 снежня 2011 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Ціманаўскага сельсавета.

Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года складала 649 чалавек, з іх 98,8 % — беларусы, 0,9 % — рускія.

На момант скасавання ў склад сельсавета ўваходзілі 11 населеных пунктаў: аграгарадок Высокае, вёскі Аўтухоўка, Высокая Буда, Жэўжык, Клоў, Мяжэнін, Слабада, Торчанка, Яноўка, пасёлкі Красавічы і Новы Строй.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / С.Д. Гриневич и др. — Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Т. 2: (1944―1980 гг.). — Минск: «Беларусь», 1987. — 283 с.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Клімавіцкага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1960 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 2011 годзе
Антоні Мержаеўскі

**Антоні Мержаеўскі** () — дзяржаўны службовец.

## Біяграфія 
Паходзіў са шляхецкага роду Мержаеўскіх герба «Шэліга». Сын Яна Мержаеўскага, меў братоў Юзаф; Матэвуша (Мацвей), капітана французскай гвардыі 1-га польскага ўланскага палка, жыў у маёнтку Задзвея Навагрудскага павета; Мікалая; Францішка — прызнаныя ў дваранстве 10.(21).1793.

У 1809 годзе — дэпутат шляхты Слуцкага павета. У 1813 г. канфіскацыі падлягаў яго маёнтак Дараў (162 душы м. п.) за ўдзел Мержаеўскага ў вайне 1812 года на баку Напалеона. У 1830 г. — межавы суддзя Слуцкага павета.

Сябра масонскай ложы «Сябры чалавецтва» ў Гродне, масон 4-й ст. і падскарбі ў 1820 годзе; ніжэйшага капітула «Святыні Спакою» ў Нясвіжы, масон 4-й ст. у 1820; «Святога Уладзіслава Ягайлы» ў Слуцку, масон 3-й ст. і падскарбі ў 1818, 4-й ст. — у 1820 годзе.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Удзельнікі вайны 1812 года
Катэгорыя:Масоны Беларусі
Антоні
Паштамцкі мост

**Паштамцкі мост** — пешаходны вісячы мост цераз раку Мойку ў Адміралцейскім раёне Санкт-Пецярбурга, які злучае Казанскі і 2-і Адміралцейскі востраў. Адзін з першых ланцужных мастоў Пецярбурга і адзіны, які захаваў арыгінальную канструктыўную схему (у Банкаўскім і Львіным мастах ланцугі маюць дэкаратыўную функцыю, а самі масты фактычна з’яўляюцца бэлечнымі). У 2001 годзе ўключаны ў спіс аб’ектаў культурнай спадчыны Расіі федэральнага значэння, знаходзіцца пад аховай дзяржавы.

Пабудаваны ў 1823—1824 гадах наўзамен існага з 1790-х гадоў драўлянага моста. У 1905 годзе пад мост былі падведзены дадатковыя апоры, пасля чаго ён стаў бэлечным. У 1981—1983 гадах выканана рэканструкцыя моста, мост быў адноўлены ў гістарычным выглядзе. У 2003 годзе праведзены капітальны рамонт моста.

Катэгорыя:Масты цераз Мойку
Катэгорыя:Пешаходныя масты Санкт-Пецярбурга
Катэгорыя:Вісячыя масты
Катэгорыя:Аб’екты культурнай спадчыны Расіі
Катэгорыя:Стальныя масты
Пулкаўскі мерыдыян

]]
**Пулкаўскі мерыдыян** — мерыдыян, які праходзіць праз цэнтр Круглай залы галоўнага будынка Пулкаўскай абсерваторыі і размешчаны за 30°19’34" на ўсход ад Грынвіцкага мерыдыяна. Да пачатку XX стагоддзя выкарыстоўваўся ў якасці нулявога мерыдыяна для адліку геаграфічнай даўгаты на картах Расійскай імперыі.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Картаграфія
Катэгорыя:Даўгата
Раз’езджая вуліца (Санкт-Пецярбург)

**Раз’езджая вуліца** — вуліца ў цэнтры Санкт-Пецярбурга. Праходзіць ад Загараднага («Пяць вуглоў») да Лігаўскага праспекта. З’яўляецца працягам вуліцы Ламаносава. Назва з 20 жніўня 1739 года. Назва звязана з тым, што вуліца была месцам, з якога рамізнікі раз’язджаліся па розных напрамках. З 1798 года — вуліца Старыя Пянькі. Названыя па раёне, які знаходзіўся на месцы высечанага бору.
З 1800 па 1802 год — вуліца Вялікія Пянькі. З 1784 па 1835 год у склад вуліцы ўключаўся ўчастак сучаснай вуліцы Ламаносава ад набярэжнай ракі Фантанкі да Загараднага праспекта.

## Літаратура 
* Санкт-Петербург. Петроград. Ленинград: Энциклопедический справочник / Ред. коллегия: Белова Л. Н., Булдаков Г. Н., Дегтярев А. Я. и др. — М.: научное издательство «Большая Российская Энциклопедия». 1992. — 687 с.; ил. ISBN 5-85270-037-1

Катэгорыя:Вуліцы Санкт-Пецярбурга
Пулкаўская абсерваторыя

**Пулкаўская абсерваторыя (ГАА РАН)** — асноўная астранамічная абсерваторыя Расійскай акадэміі навук. Адкрыта 7 (19) жніўня 1839 года. Размяшчаецца за 19 км на поўдзень ад цэнтра Санкт-Пецярбурга на мясцовасці Пулкава на Пулкаўскіх вышынях.

Навуковая дзейнасць абсерваторыі ахоплівае практычна ўсе прыярытэтныя напрамкі фундаментальных даследаванняў сучаснай астраноміі: нябесная механіка і зорная дынаміка, астраметрыя (геаметрычныя і кінематычныя параметры Сусвету), Сонца і сонечна-зямныя сувязі, фізіка і эвалюцыя зорак, пазагалактычная астраномія, апаратура і методыка астранамічных назіранняў.

У штаце абсерваторыі, станам на 2018 год, было 282 чалавекі, у тым ліку 100 навуковых супрацоўнікаў, з іх 43 кандыдата і 27 дактароў навук.

У абсерваторыі ёсць адна дзеючая назіральная станцыя — Кіславодская горная астранамічная станцыя, а таксама два тэлескопы, якія працуюць на тэрыторыі іншых астранамічных абсерваторый: метровы тэлескоп АЗТ-24 (вытворчасць ЛОМО, Санкт-Пецярбург), усталяваны на назіральнай станцыі Кампа-імператарэ, якая належыць Рымскай абсерваторыі, і 40-сантыметровы тэлескоп MEADE LX-200, усталяваны на тэрыторыі абсерваторыі «Светлае», якая належыць Інстытуту прыкладной астраноміі РАН.

З 1990 года абсерваторыя ўваходзіць у склад ахоўнага ЮНЕСКА аб’екта «Гістарычны цэнтр Санкт-Пецярбурга і звязаныя з ім комплексы помнікаў», у тым ліку, могілкі Пулкаўскай абсерваторыі. Указам Прэзідэнта Расійскай Федэрацыі № 275 ад 2 красавіка 1997 года Пулкаўская абсерваторыя ўключана ў Дзяржаўны звод асабліва каштоўных аб’ектаў культурнай спадчыны народаў Расійскай Федэрацыі.

## Літаратура 
* Санкт-Петербург. Петроград. Ленинград: Энциклопедический справочник / Ред. коллегия: Белова Л. Н., Булдаков Г. Н., Дегтярев А. Я. и др. — М.: научное издательство «Большая Российская Энциклопедия». 1992. — 687 с.; ил. ISBN 5-85270-037-1

Катэгорыя:Астранамічныя абсерваторыі Расіі
Катэгорыя:Аб’екты культурнай спадчыны Расіі
Катэгорыя:Помнікі архітэктуры Санкт-Пецярбурга
Катэгорыя:Славутасці Санкт-Пецярбурга
Катэгорыя:Інстытуты РАН
Прынеўская нізіна

**Прынеўская нізіна** — нізіна ў Ленінградскай вобласці Расіі, ахоплівае даліны Нявы, яе прытокаў Іжора і Тосна, а таксама шэрагу больш дробных рэк.

Паверхня нізіны складзеная азёрныя-ледавіковымі тэрасамі. Паверхня пераважна бязлесая, часта забалочаная (лясныя масівы, у асноўным хваёвыя, захаваліся толькі на ўсходзе). Глебы — ад тарфяна-балотных да моцна падзолістых. Вялікія плошчы займаюць антрапагенныя пейзажы (гарадская забудова, дачныя ўчасткі і т. п.). У нізіне значныя запасы торфу.

На Прынеўскай нізіне размешчаны такія гарады, як Санкт-Пецярбург і Колпіна.

## Літаратура 
* Санкт-Петербург. Петроград. Ленинград: Энциклопедический справочник / Ред. коллегия: Белова Л. Н., Булдаков Г. Н., Дегтярев А. Я. и др. — М.: научное издательство «Большая Российская Энциклопедия». 1992. — 687 с.; ил. ISBN 5-85270-037-1

Катэгорыя:Геаграфія Санкт-Пецярбурга
Катэгорыя:Геаграфія Ленінградскай вобласці
Катэгорыя:Усходне-Еўрапейская раўніна
Катэгорыя:Нізіны Расіі
Плошча Пралетарскай Дыктатуры

**Плошча Пралетарскай Дыктатуры** — плошча Санкт-Пецярбурга. Размешчана на скрыжаванні Цвярской вуліцы, Лафонскай вуліцы, алеі Смольнага і Сувораўскага праспекта. Першапачаткова — Арлоўская плошча. Назва дадзена ў сярэдзіне XIX стагоддзя па назве Арлоўскай вуліцы, у якую тады ўваходзіла сучасная Лафонская вуліца. З 30 ліпеня 1854 года — Лафонская плошча ў гонар заснавальніцы Смольнага інстытута высакародных дзяўчын С. І. дэ Лафон.
У кастрычніку 1918 года ў рамках зацвярджэння савецкіх паняццяў перайменаваная ў плошчу Дыктатуры ў сувязі з блізкасцю да будынка Смольнага, дзе ў кастрычніку 1917 года размяшчаўся штаб па падрыхтоўцы бальшавіцкага перавароту. Сучасная назва дадзена 15 снежня 1952 года. У 2017 годзе, пры вяртанні вуліцы Пралетарскай Дыктатуры гістарычнай назвы Лафонская, рашэнне аб аналагічным перайменаванні плошчы не было прынята з-за асаблівай пазіцыі некаторых членаў Тапанімічнай камісіі.

## Літаратура 
* Санкт-Петербург. Петроград. Ленинград: Энциклопедический справочник / Ред. коллегия: Белова Л. Н., Булдаков Г. Н., Дегтярев А. Я. и др. — М.: научное издательство «Большая Российская Энциклопедия». 1992. — 687 с.; ил. ISBN 5-85270-037-1

Катэгорыя:Плошчы Санкт-Пецярбурга паводле алфавіта
Катэгорыя:Плошчы Цэнтральнага раёна Санкт-Пецярбурга