open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
1884

## Падзеі 
* 19 студзеня: Прэм'ера оперы «Манон» французскага кампазітара Жуля Маснэ.
* 15 лістапада: Народніцкай групай з Санкт-Пецярбурга выдадзены другі (апошні) нумар часопісу «Гоман».
* 30 снежня: Пачала працу чыгунка Вільня — Ліда — Баранавічы — Лунінец — Пінск.

## Нарадзіліся 
* 20 студзеня: Аляксандр Сянкевіч, дзяржаўны дзеяч БССР, міністр аховы здароўя БССР (пам. 29.6.1938)
* 26 студзеня: Эдвард Сэйпір, амерыканскі антраполаг (пам. 4.2.1939)
* 29 студзеня: Антон Луцкевіч, беларускі палітычны і грамадскі дзеяч (пам. 23.3.1942)
* 24 сакавіка: Петэр Іозеф Вільгельм Дэбай, фізік, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па хіміі (1936) (пам. 2.11.1966)
* 12 красавіка: Ота Меергоф, нямецкі біяхімік і ўрач. Лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіялогіі і медыцыне (пам. 6.10.1951)
* 12 ліпеня: Амедэо Мадыльяні, італьянскі мастак (пам. 24.1.1920)
* 6 жніўня: Яўген Хлябцэвіч, беларускі нацыянальны дзеяч, бібліятэказнавец, бібліёграф, літаратуразнавец (пам. 20.10.1953)
* 21 жніўня: Багуміл Кубішта, чэшскі мастак

## Памерлі 
* 11 красавіка: Жан Батыст Дзюма, французскі хімік-арганік
1893

## Падзеі 
* 1 лютага: Амерыканскі вынаходнік Томас Эдысан скончыў стварэнне першай у свеце кінастудыі.
* 9 лютага: На сцэне кабарэ Мулен Руж у Парыжы паказаны першы стрыптыз.
* 23 лютага: Рудольф Дызель у Берліне атрымлівае патэнт на «Метад і апарат для пераўтварэння высокай тэмпературы ў работу».
* 31 ліпеня: У Дубліне створана Гэльская ліга.
* 15 жніўня: Адкрыццё Траццякоўскай галерэі у Маскве.

## Нарадзіліся 
* 12 студзеня: Альфрэд Розенберг, дзеяч гітлераўскага Рэйху
* 13 студзеня: Хаім Суцін, французскі мастак-экспрэсіяніст беларускага паходжання (пам. 9.8.1943)
* 12 лютага: Амар Брэдлі, амерыканскі ваенаначальнік
* 18 лютага: Максім Гарэцкі, беларускі пісьменнік і навукоўца
* 15 сакавіка: Андрэй Мрый, беларускі пісьменнік
* 6 красавіка: Язэп Гаўрылік, дзеяч заходнебеларускага нацыянальнага руху, настаўнік
* 12 красавіка: Вітаўт Путна, савецкі военачальнік (пам. 12.06.1937)
* 17 жніўня: Мэй Уэст, амерыканская актрыса
* 14 кастрычніка: Ліліян Гіш, амерыканская актрыса
* 3 лістапада: Эдуард Адальберт Дойзі, амерыканскі біяхімік, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіялогіі і медыцыне (1943)

## Памерлі 
* 4 красавіка: Альфонс Дэкандоль, швейцарскі батанік (нар. 27.10.1806)
* 6 ліпеня: Гі дэ Мапасан, французскі пісьменнік (нар. 5.8.1850)
* 16 жніўня: Жан Мартэн Шарко, французскі псіхіятр (нар. 29.11.1825)
* 8 верасня: Мішэль Ленц, люксембургскі паэт (нар. 21.5.1820)
* 18 кастрычніка: Шарль Франсуа Гуно, французскі кампазітар (нар. 17.6.1818)
* 1 лістапада: Ян Матэйка, польскі мастак (нар. 24.6.1838)
* 4 снежня: Джон Тындаль, брытанскі фізік і хімік (нар. 2.8.1820)
1896

## Падзеі 
* 4 студзеня: Юта стала 45-м штатам, прынятым у склад ЗША.
* 1 сакавіка: Адкрыццё радыеактыўнасці А. Бекерэлем.
* 4 красавіка: Распачалася залатая ліхаманка на Юкане.
* 15 красавіка: Завяршыліся Гульні I Алімпіяды, якія праходзілі ў Афінах.
* 14 снежня: У Глазга адкрыты метрапалітэн.

## Нарадзіліся 
* 5 сакавіка: Кандрат Крапіва, беларускі паэт (пам. 7.1.1991)
* 1 ліпеня: Павел Антакольскі, рускі паэт і перакладчык (пам. 1978)
* 24 ліпеня: Герман Казак, нямецкі пісьменнік (пам. 10.1.1966)
* 24 ліпеня: Аляксандр Орса, беларускі педагог, грамадскі і культурны дзеяч (пам. 2.11.1959)
* 15 жніўня: Герці Тэрэза Коры, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіялогіі і медыцыне (1947)
* 19 жніўня: Жан Піяжэ, швейцарскі псіхолаг
* 5 снежня: Карл Фердынанд Коры, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіялогіі і медыцыне (1947)

## Памерлі 
* 12 лютага: Амбруаз Тама, французскі кампазітар
* 23 верасня Івар Осэн, нарвежскі вучоны, распрацоўшчык нюнорска
* 26 снежня: Эміль Генрых Дзюбуа-Рэймон, нямецкі фізіёлаг
1895

## Падзеі 
* 12 студзеня: У Мінску пачала працаваць першая электрастанцыя.
* 9 лютага: Кіраўнік фізічнага выхавання ў Саюзе маладых хрысціян у горадзе Халіок (штат Масачусэтс) Уільям Морган вынайшаў новую гульню — валейбол.
* 22 сакавіка: Першы, прыватны, паказ кінафільму братамі Люм'ер.

## Нарадзіліся 
* 15 студзеня: Артуры Ілмары Віртанен, фінскі біяхімік; лаўрэат Нобелеўскай прэміі па хіміі (1945)
* 14 лютага: Макс Хоркхаймер, нямецкі філосаф і сацыёлаг
* 21 лютага: Хенрык Карл Петэр Дам, дацкі біяхімік і фізіёлаг, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіялогіі і медыцыне (1943)
* 19 ліпеня: Сюй Бэйхун, кітайскі мастак 
* 22 верасня: Пол Муні, амерыканскі акцёр
* 23 верасня: Рафаэле Таранціні, італьянскі інжынер, лётчык і вайсковец
* 10 кастрычніка: Лінь Юйтан, кітайскі пісьменнік
* 3 снежня: Ганна Фрэйд, дзіцячы псіхолаг
* 25 снежня: Яўхім Кіпель, беларускі педагог, дзеяч беларускай эміграцыі (пам. 27.7.1969)

## Памерлі 
]]
* 2 сакавіка: Берта Марызо, французская мастачка (нар. 14.1.1841)
* 14 красавіка: Джэймс Дуайт Дана, амерыканскі геолаг (нар. 12.2.1813)
* 29 чэрвеня: Томас Генры Хакслі, брытанскі заолаг (нар. 4.5.1825)
* 21 верасня: Сільвестра Лега, італьянскі мастак
1898

## Падзеі 
* 9 чэрвеня: Вялікабрытанія атрымала ад Кітая тэрыторыю Ганконга ў арэнду на 99 гадоў.
* 21 чэрвеня: Востраў Гуам стаў уладаннем ЗША.
* 6 ліпеня: Сенат ЗША зацвердзіў анэксію Гавайскіх астравоў.
* 21 снежня:
** П’ер і Марыя Складоўская-Кюры адкрылі радый.
** ЗША ўсталявалі ваеннае праўленне на Філіпінах.

## Нарадзіліся 
* 3 лютага: Алвар Аалта, фінскі архітэктар і дызайнер
* 18 сакавіка: Джэйк Свірбал, амерыканскі авіяканструктар
* 29 ліпеня: Ісідар Айзек Рабі, амерыканскі фізік
* 30 ліпеня: Генры Спенсер Мур, брытанскі скульптар
* 31 ліпеня: Сендэр Палеес (пам. 1964), беларускі мастацтвазнаўца, гісторык і публіцыст
* 26 жніўня: Пегі Гугенхайм, амерыканскі галерыст і мецэнат
* 26 верасня: Джордж Гершвін, амерыканскі кампазітар
* 11 лістапада: Рэнэ Клер, французскі рэжысёр

## Памерлі 
* 18 сакавіка: Мацільда Джослін Гэйдж, амерыканская суфражыстка
* 3 жніўня: Карл Густаў Адольф Кніс, нямецкі эканаміст (нар. 29.3.1821)
* 8 жніўня: Эжэн Будэн, французскі мастак
* 9 верасня: Стэфан Малармэ, французскі паэт (нар. 18.3.1842)
1899

## Падзеі 
* 4 лютага: Пачалася філіпіна-амерыканская вайна.
* 6 сакавіка: Зарэгістравана гандлёвая марка «аспірын».
* 11 красавіка: Іспанія перадала Пуэрта-Рыка ЗША.
* 24 чэрвеня: Заснаваны горад-порт Аляксандраўск у Расіі.
* 29 лістапада: Заснаваны футбольны клуб «Барселона».
* 16 снежня: У Італіі заснаваны футбольны клуб «Мілан».

## Нарадзіліся 
* 1 студзеня: Васіль Корж, беларускі партызан
* 17 студзеня: Аль Капонэ, амерыканскі гангстэр (пам. 25.1.1947)
* 30 студзеня: Міхась Лынькоў, беларускі пісьменнік (пам. 21.9.1975)
* 30 студзеня: Макс Тэйлер, амерыканскі вірусолаг
* 23 лютага: Эрых Кестнер, нямецкі пісьменнік
* 24 лютага: Антоніа П’етрапаола, італьянскі анархіст і партызан
* 13 сакавіка: Джон Хазбрук Ван Флек, амерыканскі фізік, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіцы
* 29 красавіка: Дзюк Элінгтан, амерыканскі кампазітар
* 21 ліпеня: Эрнэст Хемінгуэй, амерыканскі пісьменнік і журналіст (пам. 2.7.1961) 
* 13 жніўня: Альфрэд Хічкак, вядомы англійскі кінарэжысёр
* 14 кастрычніка: Адам Бабарэка, беларускі пісьменнік і крытык (пам. 10.10.1938)

## Памерлі 
* 16 лютага: Фелікс Фор, французскі палітычны дзеяч
* 20 красавіка: Шарль Фрыдэль, французскі хімік-арганік
* 3 чэрвеня: Ёган Штраўс, сын, аўстрыйскі кампазітар, "Кароль вальса"
1894

## Падзеі 
* 11 красавіка: Вялікабрытанія абвясціла пратэктарат над Угандай.
* 23 чэрвеня: Заснаваны Міжнародны алімпійскі камітэт
* 10 верасня: Упершыню вадзіцель аштрафаваны за кіраванне аўтамабілем у нецвярозым стане (у Лондане).

## Нарадзіліся 
* 30 студзеня: Барыс III, цар Балгарыі
* 8 сакавіка: Вяйнё Валдэмар Аалтанен, фінскі скульптар
* 25 ліпеня: Уолтэр Брэнан, амерыканскі акцёр
* 2 верасня: Іозеф Рот, аўстрыйскі пісьменнік
* 9 лістапада: Джузэпэ Сантора, італьянскі ваенны дзеяч

## Памерлі 
* 24 студзеня: Аляксандр Мідэндорф, заснавальнік мерзлотазнаўства, расійскі падарожнік, географ, батанік і натураліст
* 24 чэрвеня: Мары Франсуа Садзі Карно, французскі інжынер і палітык
* 8 верасня: Герман Людвіг Фердынанд Гельмгольц, нямецкі фізік
1902

## Падзеі 
* 31 студзеня: У выніку землетрасення быў разбураны амаль увесь горад Шэмаха.
* 6 сакавіка: Заснаваны футбольны клуб «Рэал Мадрыд».
* 19 красавіка: Землетрасенне сілай 7,5 балаў у Гватэмале, загінула каля 2 тыс. чалавек.
* 20 мая: Абвешчана незалежнасць Кубы ад ЗША.
* 30 верасня: Запатэнтаваны штучны шоўк (віскоза).

## Нарадзіліся 
* 15 студзеня: Сауд ібн Абдэль Азіз ас-Сауд, 2-і кароль Саудаўскай Аравіі
* 2 лютага: Станіслаў Грынкевіч, беларускі лекар, публіцыст і палітычны дзеяч
* 13 лютага: Сымон Хурсік, беларускі пісьменнік
* 14 лютага: Рубен Аванесаў, рускі мовазнавец, адзін з аўтараў даследаванняў па гісторыі беларускай мовы
* 16 лютага: Рыгор Мурашка, беларускі пісьменнік
* 28 лютага: Павел Гаўрыленка, беларускі жывапісец
* 28 лютага: Сымон Куніцкі, беларускі крытык і літаратуразнаўца
* 30 красавіка: Тэадор Уільям Шульц, амерыканскі эканаміст, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па эканоміцы (1979)
* 3 мая: Альфрэд Кастлер, французскі фізік, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіцы
* 16 чэрвеня: Барбара Мак-Клінтак, амерыканскі навуковец
* 10 ліпеня: Нікалас Гіллен, кубінскі паэт
* 2 жніўня: Кірыл VI Александрыйскі, 116-ы Патрыярх Копцкай праваслаўная царквы
* 10 жніўня: Норма Шырэр, амерыканская актрыса
* 12 лістапада: Уладзімір Валянцінавіч Варанкін, савецкі гісторык, эсперантолаг, эспернтамоўны пісьменнік
* 24 лістапада: Мікалай Арэхва, дзеяч рэвалюцыйнага руху ў Заходняй Беларусі, беларускі гісторык

## Памерлі 
* 15 красавіка: Эмэ Жуль Далу, французскі скульптар
* 5 мая: Фрэнсіс Брэт Гарт, амерыканскі пісьменнік
* 22 снежня: Рыхард Крафт-Эбінг, нямецкі псіхіятр
1903

## Падзеі 
* студзень: З'езд Беларускай сацыялістычнай грамады ў Мінску прыняў статут партыі і выбраў цэнтральны камітэт.
* 19 студзеня: Абвешчана аб правядзенні першай у свеце велагонкі «Тур дэ Франс».
* 23 лютага: Куба перадае ЗША базу Гуантанама ў вечную арэнду.
* 16 чэрвеня: У ЗША зарэгістравана гандлёвая марка «Pepsi».
* 16 чэрвеня: Пачалася першая арктычная экспедыцыя Руаля Амундсена.
* 3 лістапада: Пасля «Тысячадзённай вайны», пры ваеннай дапамозе ЗША абвешчана незалежная Панамская Рэспубліка.
* 17 лістапада: Акры адыходзіць да Бразіліі па мірнай дамоўленасці з Балівіяй.
* 9 снежня: У Нарвегіі адхілены праект закона аб наданні жанчынам выбарчага права.
* 17 снежня: Браты Райт здзейснілі першы ў гісторыі пілатуемы палёт на маторным самалёце «Флайер-1».

## Нарадзіліся 
* Фейсал ібн Абдэль Азіз ас-Сауд, 3-і кароль Саудаўскай Аравіі (пам. 25.4.1975)
* 2 мая: Бінг Кросбі, амерыканскі спявак і акцёр (пам. 14.10.1977)
* 2 ліпеня: Улаф V, кароль Нарвегіі (пам. 17.1.1991)
* 6 ліпеня: Хуга Тэарэль, шведскі біяхімік, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіялогіі і медыцыне 1955 (пам. 15.8.1982)
* 14 ліпеня: Ірвінг Стоўн, амерыканскі пісьменнік (пам. 26.8.1989)
* 24 жніўня: Грэхем Вівіян Сазерленд, брытанскі мастак (пам. 17.2.1980)
* 11 верасня: Тэадор Адорна, нямецкі філосаф (пам. 6.8.1969)
* 6 кастрычніка: Эрнест Томас Сінтан Уолтан, ірландскі фізік, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіцы (пам. 25.6.1995)
* 5 снежня: Сесіл Фрэнк Паўэл, рытанскі фізік, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіцы (пам. 9.8.1969)
* 16 снежня: Іван Восіпавіч Ахрэмчык, беларускі савецкі жывапісец. Народны мастак БССР (пам. 9.3.1971)

## Памерлі 
* 1 лютага: Джордж Габрыель Стокс, англійскі фізік-тэарэтык (нар. 13.8.1819)
* 10 чэрвеня: Луіджы Крэмона, італьянскі матэматык
* 20 ліпеня: Леў XIII, Папа Рымскі (нар. 20.2.1878)
* 2 лістапада: Адам Плуг, польска-беларускі пісьменнік і журналіст (23.10.1823)
* 12 лістапада: Каміль Пісаро, французскі мастак (нар. 10.7.1830)
1905

## Падзеі 
.]]
.]]
* 22 студзеня (па старым стылі, 9 студзеня): Крывавая нядзеля
* 20 лютага—10 сакавіка: руска-японская вайна — бітва пры Мукдэне
* 15 мая:
** Заснаваны горад Лас-Вегас.
** У газеце «Северно-Западный край» упершыню надрукаваны верш Я. Купалы — «Мужык».
* 27 мая: Пачалася Цусімская бітва ў Японскім моры.
* 7 чэрвеня: Парламент Нарвегіі разарваў унію са Швецыяй.
* 14 чэрвеня: Паўстанне на расійскім браняносцы «Пацёмкін».
* 13 жніўня: У Нарвегіі адбыўся рэферэндум пра скасаванне вуніі са Швецыяй
* 5 верасня (па старым стылі, 23 жніўня): руска-японская вайна завяршылася Портсмуцкім мірам
* 17 кастрычніка: Мікалай II падпісвае Маніфест аб дараванні ліберальных свабод і наданні Дзяржаўнай Думе заканадаўчых паўнамоцтваў.
* 31 кастрычніка: Каля Віленскага вакзала ў Мінску на загад губернатара Паўла Курлова расстраляны мітынг супраць самадзяржаўя, загінулі 100 чалавек, 300 былі параненыя
* 9 снежня: У Францыі прыняты закон аб аддзяленні царквы ад дзяржавы.

## Нарадзіліся 
* 3 студзеня: Уладзімір Хадыка, беларускі паэт
* 21 студзеня: Крысціян Дыёр, французскі мадэльер адзення
* 1 лютага: Эміліа Джына Сегрэ, амерыканскі фізік, прафесар, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіцы (1959).
* 2 лютага (па старым стылі, 20 студзеня): Айн Рэнд, амерыканская пісьменніца і філосаф
* 18 сакавіка
*: Томас Таўнсенд Браўн, амерыканскі навуковец
*: Роберт Донэт, англійскі акцёр
* 19 сакавіка: Альберт Шпеер, адзін з вядучых архітэктараў у нацыянал-сацыялістычнай Германіі
* 23 сакавіка: Джаан Кроўфард, амерыканская актрыса
* 18 красавіка: Джордж Херберт Хітчынгс, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіялогіі і медыцыне (1988)
* 16 мая: Генры Фонда, амерыканскі акцёр тэатра і кіно
* 25 мая: Сяргей Хмара (сапр. Сіняк), беларускі пісьменнік, паэт, журналіст, грамадска-палітычны дзеяч
* 21 чэрвеня: Жан-Поль Сартр, французскі філосаф, пісьменнік і літаратуразнавец, прадстаўнік экзістэнцыялізму і фенаменалогіі
* 25 ліпеня: Эліяс Канеці, аўстрыйскі, балгарскі, брытанскі пісьменнік, драматург, культуролаг, сацыяльны мысляр
* 29 ліпеня: Даг Хамаршольд, шведскі дзяржаўны дзеяч, дыпламат; Генеральны сакратар Арганізацыі Аб'яднаных Нацый (1953—1961)
* 5 жніўня: Васіль Васільевіч Лявонцьеў, амерыканскі эканаміст, стваральнік тэорыі міжгаліновага аналізу, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па эканоміцы (1973)
* 3 верасня: Карл Дэйвід Андэрсан, амерыканскі фізік
* 18 верасня: Грэта Гарба, шведская і амерыканская кінаактрыса
* 28 верасня: Макс Шмелінг, нямецкі баксёр-прафесіянал
* 30 верасня: Невіл Франсіс Мот, англійскі фізік, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіцы (1977)
* 6 кастрычніка: Хелен Уілз-Мудзі, амерыканская тэнісістка-аматарка
* 23 кастрычніка: Фелікс Блох, швейцарскі фізік
* 17 лістапада: Астрыд Шведская, першая жонка караля Леапольда III, каралева Бельгіі

## Памерлі 
* 18 жніўня: Альберт Эдэльфельт, фінскі мастак
* 20 снежня: Дзмітрый Аверкіеў, рускі пісьменнік (нар. 12.10.1836)
1906

## Падзеі 
».]]
.
* 1 студзеня: Пачалося Горвальскае выступленне сялян.
* 27 студзеня: Эсэр Іван Пуліхаў разам з Аляксандрай Ізмайловіч здзейсніў замах на мінскага губернатара Паўла Курлова.
* 18 красавіка: Здарылася  ў Сан-Францыска.
* 20 красавіка: Адна з першых сцэнічных пастановак на беларускай мове адбылася ў маёнтку Пятроўшчына каля Мінска.
* 2 мая: У Афінах завяршыліся Алімпійскія гульні, якія не былі прызнаны МАК афіцыйнымі і не атрымалі парадкавага нумара.
* 18 мая: У Пецярбургу заснава суполка «Загляне сонца і ў наша аконца», якая выдала першы беларускі буквар.
* 10 ліпеня: Нелегальны з’езд беларускіх настаўнікаў, які адбываўся ў вёсцы Мікалаеўшчына, разагнала паліцыя. У ліку іншых удзельнікаў быў пазбаўлены права працаваць настаўнікам К. Міцкевіч (Якуб Колас).
* 21 ліпеня: Пётр Сталыпін заступіў на пасаду прэм’ер-міністра Расіі.
* 10 лістапада: У Вільні пачалося выданне «Нашай нівы».
* 14 снежня: У Мінску заснавана кніжнае таварыства «Мінчук»
* 24 снежня: У амерыканскім мястэчку Брант Рок (штат Масачусетс) канадзец Рэджынальд Фесендэн першым у свеце перадаў па радыё музычную праграму.

## Нарадзіліся 
* 7 студзеня: Антанас Венцлава, літоўскі паэт, празаік, крытык, перакладчык, дзяржаўны дзеяч (пам. 28.6.1971)
* 11 студзеня: Альберт Гофман, швейцарскі хімік (пам. 29.4.2008)
* 15 студзеня: Арыстоцель Анасіс, грэчаскі суднаўладальнік, мільярдэр
* 22 студзеня: Андрэй Александровіч, беларускі пісьменнік, перакладчык (пам. 6.1.1963)
* 4 лютага: Дзітрых Банхёфер, нямецкі лютэранскі пастар, тэолаг, удзельнік антынацысцкай змовы
* 18 лютага: Ганс Аспергер, аўстрыйскі педыятр і псіхіятр, імем якога названы сіндром Аспергера
* 4 верасня: Макс Дэльбрук, нямецкі біёлаг, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіялогіі і медыцыне 1969 года (пам. 9.3.1981)
* 2 лістапада: Лукіна Вісконці, італьянскі кінарэжысёр (пам. 17.4.1976)
* 27 снежня: Аляксандра Саковіч, беларуская пісьменніца (пам. 8.1.1997)
* 30 снежня: Кэрал Рыд, брытанскі кінарэжысёр

## Памерлі 
* 26 лютага: Іван Пуліхаў, беларускі рэвалюцыянер (нар. 5.9.1879)
* 5 верасня: Людвіг Больцман, аўстрыйскі фізік-тэарэтык (нар. 20.2.1844)
* 22 кастрычніка: Поль Сезан, французскі мастак (нар. 19.1.1839)
* 23 кастрычніка: Аляксандр Мікалаевіч Весялоўскі, рускі гісторык літаратуры (нар. 16.2.1838)
1907

## Падзеі 
* 11 студзеня:
** Пастановаю Віленскай судовай палаты забаронена газета «Наша доля».
** Расійскімі ўладамі афіцыйна зарэгістравана Польскае таварыства «Асвета» ў Мінску.
* 5 сакавіка: Пачатак працы 2-ой Думы Расійскай імперыі.
* 25 мая: У Вільні адбыўся з’езд настаўнікаў, на якім быў створаны Беларускі настаўніцкі саюз.
* 3 чэрвеня: Расійскі імператар распусціў I Дзяржаўную думу і зацвердзіў новы парадак выбараў.
* 10 чэрвеня: Французскія інжынеры браты Люм’ер вынайшлі спосаб рабіць каляровыя фатаздымкі.
* 26 верасня: Новая Зеландыя атрымала статус дамініёна — самакіравальнай краіны ў складзе Брытанскай імперыі
* 16 лістапада: Аклахома афіцыйна ўвайшла ў склад ЗША, стаўшы 46-м штатам.

## Нарадзіліся 
* 1 студзеня: Леанід Брэжнеў, палітык, Генеральны сакратар ЦК КПСС
* 7 студзеня: Канстанцін Ігнатавіч Лукашоў, беларускі навуковец
* 20 студзеня: Іван Лушчыцкі, беларускі філосаф
* 18 красавіка: Ларс Альфорс, фінскі і амерыканскі матэматык
* 12 мая: Кэтрын Хепбёрн, кінаактрыса 
* 22 мая: Лоўрэнс Аліўе, брытанскі акцёр
* 23 чэрвеня: Джэймс Мід, англійскі эканаміст, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па эканоміцы (1977)
* 18 верасня: Эдвін Макмілан, амерыканскі фізік, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па хіміі (1951) (пам.7.9.1991)
* 2 кастрычніка: Александэр Тод, англійскі хімік-арганік, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па хіміі (1957) (пам.10.1.1997)
* 22 лістапада: Дора Маар, французская мастачка

## Памерлі 
* 20 лютага: Анры Муасан, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па хіміі
1909

## Падзеі 
* 6 красавіка: Пачатак першай навуковай экспедыцыі на геаграфічны паўночны полюс пад кіраўніцтвам Роберта Піры.
* 13 мая: Стартавала першая велагонка Джыра д’Італія.

## Нарадзіліся 
* 27 сакавіка: Бен Уэбстэр, амерыканскі джазавы музыкант
* 22 красавіка: Рыта Леві-Мантальчыні, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіялогіі і медыцыне (1986)
* 30 мая: Бені Гудмен, джазавы кларнетыст і дырыжор, «кароль свінга»
* 7 чэрвеня: Джэсіка Тэндзі, брытанская і амерыканская актрыса
* 7 ліпеня: Каюм Хабібрахманавіч Ахметшын, герой Савецкага Саюза (1944)
* 1 ліпеня: Хуан-Карлас Анеці, уругвайскі пісьменнік
* 13 кастрычніка: Арт Тэйтум, амерыканскі джазавы віртуоз

## Памерлі 
* 2 студзеня: Іаан Кранштадскі, рускі праваслаўны святы (нар. 19(31).10.1829)
* 13 студзеня, Іван Ягоравіч Забелін, рускі гісторык і археолаг (нар. 17(29).9.1820)
* 14 красавіка: Мігель Хуарэс Сельман, аргенцінскі палітык і адвакат. Прэзідэнт Аргенціны ў 1886—1890 гг. (нар. 29.9.1844)
* 19 кастрычніка: Чэзарэ Ламброза, італьянскі ўрач (нар. 6.11.1835)
1897

## Падзеі 
* 10 студзеня: Пачаўся першы ўсеагульны перапіс насельніцтва ў Расійскай імперыі.
* 18 ліпеня: Працягласць працоўнага дня на прадпрыемствах Расійскай імперыі скарочана да 11,5 гадзін, нядзеля абвешчана выхадным днём.
* 7 кастрычніка: У Вільні створаны «Бунд» — Усеагульны яўрэйскі рабочы саюз у Літве, Польшчы і Расіі.

## Нарадзіліся 
* 4 лютага: Людвіг Эрхард, нямецкі палітык (пам. 5.5.1977)
* 18 мая: Фрэнк Капра, амерыканскі кінарэжысёр
* 25 мая: Джын Тані, амерыканскі баксёр
* 20 ліпеня: Тадэвуш Рэйхштэйн, швейцарскі хімік
* 31 жніўня: Фрэдрык Марч, амерыканскі акцёр
* 10 верасня: Жорж Батай, французскі філосаф і пісьменнік
* 12 верасня: Ірэн Жаліё-Кюры, французскі фізік, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па хіміі (1935)
* 18 лістапада: Патрык Мейнард Сцюарт Блэкет, брытанскі фізік, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіцы

## Памерлі 
* 3 красавіка: Іаганес Брамс, нямецкі кампазітар і піяніст (нар. 7.5.1833)
* 12 жніўня: Фёдар Іванавіч Буслаеў, гісторык рускай мовы (нар. 25.10.1818)
* 17 кастрычніка: Мікалай Гаўрылавіч Славянаў, рускі інжынер-электратэхік, вынаходнік электрычнай дугавой зваркі металаў (нар. 5.5.1854)
1910

## Падзеі 
* 11 студзеня: Адкрыты востраў Шарко у Антарктыцы.
* 12 (25) лютага: Адбылася Першая беларуская вечарынка ў Вільні.
* 19 лютага: Арганізавана першая беларуская вечарынка ў Гродне.
* 24 лютага: Заснаваны шведскі футбольны клуб «Мальмё».
* 20 красавіка: Адна з першых сцэнічных пастановак на беларускай мове адбылася ў маёнтку Пятроўшчына каля Мінска.
* 27 чэрвеня: У Расійскай імперыі пачалася сталыпінская аграрная рэформа.
* 5 кастрычніка: У выніку рэвалюцыі Партугалія абвешчана рэспублікай.
* 20 лістапада: Пачалася Мексіканская рэвалюцыя.
* 21 лістапада: У Мінску асвечаны касцёл Святога Сымона і Святой Алены.

## Нарадзіліся 
* 12 студзеня: Луіза Райнер, нямецкая актрыса
* 12 мая: Дораці Кроўфут-Ходжкін, англійскі біяхімік
* 30 мая: Анатоль Міхайлавіч Трус, беларускі акцёр
* 3 чэрвеня: Палет Гадар, амерыканская актрыса
* 23 чэрвеня: Жан Ануй, французскі драматург
* 4 ліпеня: Глорыя Сцюарт, амерыканская актрыса
* 18 ліпеня: Оскар Сала, нямецкі кампазітар і фізік
* 23 ліпеня: Пімен, патрыярх Маскоўскі і усяе Русі (1971-1990)
* 26 верасня: Уладзімір Агіевіч, беларускі літаратурны крытык (пам. 2.10.1952)
* 10 лістапада: Змітрок Астапенка, беларескі паэт і празаік (пам. 7.10.1944)
* 14 лістапада: Ежы Путрамант, польскі пісьменнік і грамадскі дзеяч (пам. 23.06.1986)

## Памерлі 
* 21 сакавіка: Надар, знакаміты французскі фатограф
* 1 красавіка:  Андрэас Ахенбах, нямецкі мастак
* 10 ліпеня: Іаган Готфрыд Гале, нямецкі астраном
* 10 жніўня: Джо Ганс, амерыканскі баксёр
* 26 жніўня: Уільям Джэймс, амерыканскі філосаф і псіхолаг
* 2 верасня: Анры Русо, французскі мастак-прымітывіст
* 10 кастрычніка: Вілем Марыс, галандски мастак
* 20 лістапада: Леў Талстой, рускі пісьменнік
* 30 лістапада: Джэймс Мэйс, брытанскі баксёр
1904

## Падзеі 
* 9 лютага: Японская эскадра адмірала Тога атакавала рускую эскадру на ўнутраным рэйдзе Порт-Артура, пачатак руска-японскай вайны. Бой крэйсера «Вараг» і кананерскай лодкі «Карэец» супраць японскай эскадры. Пачалася Руска-японская вайна.
* 17 лютага: Прэм’ера оперы Джакама Пучыні «Мадам Батэрфляй» адбылася ў міланскім тэатры «Ла Скала».
* 7 мая: Адменена забарона літоўскага друку ў Расійскай імперыі.
* 14 мая: У Сент-Луісе (ЗША) пачаліся Трэція Алімпійскія гульні.
* 27 кастрычніка: Адкрыты першыя падземныя ўчасткі Нью-Ёркскага метрапалітэна.

## Нарадзіліся 
* 1 студзеня: Мечыслаў Багаткевіч, каталіцкі рэлігійны дзеяч. Расстраляны гестапаўцамі, пазней беатыфікаваны
* 17 студзеня: Аляксандр Якімовіч, беларускі дзіцячы пісьменнік
* 18 студзеня: Кэры Грант, англа-амерыканскі акцёр
* 16 лютага: Джордж Фрост Кенан, амерыканскі дыпламат і гісторык
* 14 красавіка: Джон Гілгуд, англійскі акцёр
* 22 красавіка: Роберт Опенгеймер, амерыканскі фізік, кіраўнік амерыканскага атамнага праекту
* 11 мая: Сальвадор Далі, іспанскі мастак
* 17 мая: Жан Габэн, французскі акцёр тэатра і кіно
* 2 чэрвеня: Джоні Вайсмюлер, амерыканскі плывец, алімпійскі чэмпіён
* 4 жніўня: Вітольд Гамбровіч, польскі пісьменнік
* 22 жніўня: Дэн Сяапін, кітайскі палітык і рэфарматар
* 29 жніўня: Вернер Форсман, нямецкі хірург, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіялогіі і медыцыне (1956)
* 30 снежня: Зэлік Аксельрод, беларускі яўрэйскі паэт, перакладчык беларускай паэзіі на ідыш (пам. 26.6.1941)

## Памерлі 
]]
* 10 студзеня: Жан-Леон Жэром, французскі мастак (нар. 11.5.1824)
* 19 красавіка: Ізабела II, каралева Іспаніі ў 1833—1868 гг. (нар. 10.10.1830)
* 1 мая: Антанін Леапольд Дворжак, чэшскі кампазітар (нар. 8.9.1841)
* 10 мая: Генры Мортан Стэнлі, журналіст, падарожнік, даследчык Афрыкі (нар. 28.1.1841)
* 24 верасня: Нільс Фінзен, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіялогіі і медыцыне (1903) (нар.15.12.1860)
1908

## Падзеі 
 пасля землетрасення.]]
* 1 студзеня:
** Эрнст Брэнэр у чарговы раз стаў прэзідэнтам Швейцарскай канфедэрацыі.
** Пачала працаваць міжгародняя тэлефонная лінія Мінск—Барысаў.
* 22 студзеня: У Мінску пачаўся I з’езд лекараў Мінскай губерні.
* 27 студзеня: Выйшаў першы нумар газеты «Минский курьер».
* 1 лютага: У Лісабоне застрэлены партугальскі кароль Карл I і яго сын, прынц Людовік Філіп. Новым каралём стаў малодшы брат Людовіка Філіпа Мануэль II.
* 21 красавіка: Амерыканскі даследчык Фрэдэрык Кук са спадарожнікамі дасягнуў, паводле яго заявы, Паўночнага полюса.
* 12 ліпеня: У Празе пачаўся Першы Славянскі з'езд.
* 13 ліпеня: У Лондане адкрыліся IV Алімпійскія гульні. У іх упершыню прынялі ўдзел жанчыны.
* 16 верасня: Заснавана кампанія General Motors.
* 22 верасня: Абвешчана незалежнае Балгарскае царства.
* 29 верасня: Дэкрэтам Папы Рымскага Пія X заснаваны афіцыйны бюлетэнь Святога Прастола Acta Apostolicae Sedis.
* 2 снежня: Узышоў на трон малалетні імператар дзяржавы Цын Пу І.
* 28 снежня:
** Здарылася землетрасенне з эпіцэнтрам у Месінскім праліве.
** У Вільні заснавана кнігавыдавецкае таварыства «Наша хата».

## Нарадзіліся 
* 9 студзеня: Сімона дэ Бавуар, французская пісьменніца, філосаф, ідэолаг фемінісцкага руху
* 29 лютага: Балтус, французскі мастак
* 7 сакавіка: Ганна Маньяні, італьянская актрыса (пам. 26.9.1973)
* 5 красавіка: Герберт фон Караян, аўстрыйскі дырыжор (пам. 16.7.1989)
* 23 мая: Джон Бардзін, амерыканскі фізік, двойчы лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіцы (пам. 30.1.1991)
* 28 мая: Ян Флемінг, брытанскі пісьменнік (пам. 12.8.1964)
* 26 чэрвеня : Сальвадор Альендэ, прэзідэнт Чылі
* 3 жніўня: Біргіт Кульберг, шведскі харэограф
* 19 верасня: Міка Тоймі Валтары, фінскі пісьменнік (пам. 26.9.1979)
* 11 лістапада: Міхась Багун, беларускі паэт, перакладчык (пам. 17.2.1938)

## Памерлі 
* 25 студзеня: Міхаіл Чыгорын, рускі шахматыст
1911

## Падзеі 
* 19 студзеня: Заснавана Мінская гарадская бібліятэка.
* 8 сакавіка: Першае святкаванне Міжнароднага жаночага дня.
* 12 снежня: Абвешчана аб пераносе сталіцы Брытанскай Індыі з Калькуты ў Дэлі.
* 15 снежня: Заснаваны Нью-Дэлі.
* 14 снежня: Экспедыцыя Руаля Амундсена дасягнула Паўднёвага полюса.
* 29 снежня: Сунь Ятсен быў абраны часовым прэзідэнтам Кітайскай рэспублікі.

## Нарадзіліся 
* 30 студзеня: Павел Паўлавіч Пурын, Герой Савецкага Саюза
* 31 студзеня; Ванга, знакамітая балгарская прадракальніца (пам. 11.11.1996)
* 11 чэрвеня: Пётр Савачкін, беларускі гісторык (пам. 11.11.1975)
* 17 чэрвеня: Віктар Платонавіч Някрасаў, расійскі пісьменнік
* 18 чэрвеня: Аляксандр Шыдлоўскі, беларускі культурны дзеяч, кампазітар
* 16 ліпеня: Джынджэр Роджэрс, амерыканская актрыса
* 24 ліпеня: Анатоль Астрэйка, беларускі паэт, аўтар тэкстаў многіх беларускіх песень (пам. 23.8.1978)
* 6 жніўня: Люсіль Бол, амерыканская актрыса
* 26 кастрычніка: Махалія Джэксан, афраамерыканская спявачка
* 23 снежня: Нільс Ернэ, дацкі імунолаг, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіялогіі і медыцыне (1984) (пам.7.10.1994)

## Памерлі 
* 1 сакавіка: Якаб Хендрык вант Гоф, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па хіміі
* 1 жніўня: Конрад Дудэн, нямецкі філолаг
* 12 жніўня: Ёзеф Ізраэлс, нідэрландскі мастак
1912

## Падзеі 
» выходзіць з Саўтгемптана ў свой першы і апошні рэйс.]]
* 17 студзеня: Роберт Фалкан Скот з яшчэ чатырма ўдзельнікамі паходу дасягнуў Паўднёвага полюса, яны загінулі на зваротным шляху.
* 12 лютага: Рэгентка Лун’юй ад імя малалетняга апошняга імператара дзяржавы Цын Пу І заявіла аб яго адрачэнні ад пасаду.
* 14 лютага: Арызона стала 48-м штатам ЗША.
* 7 сакавіка: «Фрам» прышвартаваўся ў Хобарце, завяршылася Нарвежская антарктычная экспедыцыя (1910—1912).
* 14 красавіка: «Тытанік» сутыкнуўся з айсбергам і затануў.
* 18 мая: У Мінску створана Таварыства краязнаўства, этнаграфіі і археалогіі.
* 4 жніўня: Здзейснены першы пасажырскі авіяпералёт цераз праліў Ла-Манш.
* 12 лістапада: На ледавіку Роса ў Антарктыдзе знойдзены целы згінулага Роберта Скота i членаў яго экспедыцыі.
* 3 снежня: Балгарыя, Грэцыя, Сербія і Чарнагорыя падпісалі перамір’е з Турцыяй, скончылася Першая балканская вайна.
* 20 снежня: Лонданская канферэнцыя прызнала незалежнасць Албаніі (абвешчана самой краінай 28 лістапада).
* У Японіі скончылася эпоха Мэйдзі і пачалася эпоха Тайсё.

## Нарадзіліся 
* 1 студзеня: Кім Філбі, савецкі разведчык
* 18 студзеня: Пётра Сыч, пісьменнік, журналіст «Радыё Свабода»
* 14 лютага: Цібар Сэкель, падарожнік, пісьменнік
* 15 лютага: Навум Перкін, беларускі літаратуразнавец, крытык, празаік
* 18 лютага: Клім Грыневіч, беларускі паэт
* 26 лютага: Уладзімір Карпаў, беларускі пісьменнік
* 27 лютага: Лоўрэнс Дарэл, англійскі празаік
* 22 мая: Герберт Чарлз Браўн, амерыканскі хімік, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па хіміі (1979), (пам.19.12.2004)
* 9 ліпеня: Сяргей Астрэйка, беларускі паэт (пам. 14.9.1937)
* 18 жніўня: Давыд Генін, савецкі мастак-пейзажыст родам з Віцебску (пам. 1971)
* 30 жніўня: Эдвард Мілс Пёрсел, амерыканскі фізік
* 12 верасня: Чак Джонс, амерыканскі рысавальшчык і рэжысёр-мультыплікатар
* 7 кастрычніка: Юрый Жывіца, беларускі нацыяналіст, выдавец, пісьменнік

## Памерлі 
* 10 лютага: Джозеф Лістэр, англійскі хірург, навуковец
* 13 красавіка: Такубоку Ісікава, японскі паэт
* 19 мая: Эдуард Страсбургер, нямецкі батанік (нар. 1.2.1844)
* 25 чэрвеня: Лоўрэнс Альма-Тадэма, брытанскі мастак, адзін з найбольш вядомых мастакоў віктарыянскай эпохі.
* 17 ліпеня: Анры Пуанкарэ, французскі матэматык (нар. 29.4.1854)
1916

## Падзеі 
* 6 студзеня: У Коўне адбылася канферэнцыя літоўскіх і латышскіх арганізацый, якія сіварылі Галоўны літоўскі народны камітэт.
* 15 лютага: У Вільні пачалося выданне газеты «Гоман».
* 21 лютага: У ходзе Першай сусветнай вайны пачалася бітва пры Вердэне (Францыя).
* 9 сакавіка: Германія аб’явіла вайну Партугаліі.
* 17 сакавіка: Беспаспяхова скончылася Нарачанская аперацыя расійскіх войскаў у ходзе Першай сусветнай вайны.
* 24 красавіка: У Дубліне пачалося Велікоднае паўстанне.
* 16 мая: Падпісана пагадненне Сайкса — Піко паміж урадамі Вялікабрытаніі, Францыі, Расіі аб размежаванні сфер інтарэсаў на Блізкім Усходзе.
* 31 мая: Пачалася Ютландская бітва — буйнейшая марская бітва Першай сусветнай вайны
* 14 чэрвеня: Расійскі флот у Балтыйскім моры атакаваў нямецкую эскадру і патапіў крэйсер «Герман» і два тарпедных кацеры.
* 29 чэрвеня: Першы палёт самалёта кампаніі «Боінг».
* 1 ліпеня: Пачалася бітва на Соме ў час 1-ай сусветнай вайны.
* 21 ліпеня: Завершана будаўніцтва Транссібірскай магістралі.
* 28 жніўня: У ходзе Першай сусветнай вайны Германія абвясціла вайну Румыніі, Італія абвясціла вайну Германіі
* 21 верасня: Заснаваны горад Раманаў-на-Мураме, у сувязі са стварэннем расійскага марскога порта ў Кольскім заліве.

## Нарадзіліся 
* 10 студзеня: Сунэ Бергстрэм, шведскі біяхімік, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіялогіі і медыцыне (1982) (пам.15.8.2004)
* 14 студзеня: Уладзіслаў Чарняўскі, беларускі ксёндз (пам. 22.12.2001)
* 5 красавіка: Грэгары Пек, амерыканскі акцёр
* 1 мая: Глен Форд, амерыканскі кінаакцёр
* 15 мая: Ніна Тарас, беларуская пісьменніца
* 15 мая: Фаіна Іпацьеўна Вахрава, першая лэдзі Тайваня
* 4 чэрвеня: Роберт Ферчгат, амерыканскі біяхімік, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіялогіі і медыцыне (1998) (пам.19.5.2009)
* 9 чэрвеня: Роберт Стрэйндж Макнамара, 7-ы міністр абароны ЗША
* 15 чэрвеня: Герберт Сайман, амерыканскі сацыёлаг і эканаміст
* 1 ліпеня: Алівія дэ Хэвіленд, амерыканская актрыса
* 19 кастрычніка: Жан Дасэ, французскі імунолаг, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіялогіі і медыцыне (1980) (пам.6.6.2009)
* 26 кастрычніка: Франсуа Мітэран, прэзідэнт Францыі (пам. 8.1.1996)

## Памерлі 
* 6 лютага: Рубэн Дарыа, лацінаамерыканскі паэт 
* 28 лютага: Генры Джэймс, амерыканскі пісьменнік
* 4 сакавіка: Франц Марк, нямецкі мастак
* 28 мая: Іван Франко, украінскі пісьменнік 
* 30 чэрвеня: Гастон Масперо, французскі егіптолаг
* 3 ліпеня: Уга Ньюта, італьянскі лётчык, удзельнік Першай сусветнай вайны
* 23 ліпеня: Уільям Рамзай, англійскі хімік, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па хіміі
* 15 лістапада: Генрык Сянкевіч, польскі пісьменнік, нобелеўскі лаўрэат
* 21 лістапада: Франц Іосіф I, імператар аўстравенгерскі
* 22 лістапада: Джэк Лондан, амерыканскі пісьменнік (нар. 12.1.1876)
* 1 снежня: Шарль Эжэн дэ Фуко, манах-трапіст, даследчык Афрыкі
* 9 снежня: Нацумэ Сосэкі, японскі пісьменнік
1923

## Падзеі 
 ў Японіі.]]
* 9 студзеня: Іспанскі інжынер-авіятар  здзейсніў першы палёт на аўтажыры.
* 11 студзеня: Войскі Францыі і Бельгіі акупіравалі Рурскую вобласць, каб прымусіць Германію плаціць рэпарацыі.
* 16 лютага: Англійскі археолаг-егіптолаг Говард Картэр ускрыў грабніцу Тутанхамона.
* 17 лютага: Клайпедскі край стаў тэрыторыяй Літоўскай Рэспублікі.
* 13 красавіка: Урачыстае адкрыццё ў Лондане стадыёну «Уэмблі».
* 20 красавіка: В. Ластоўскі і К. Дуж-Душэўскі выйшлі з Дзяржаўнай калегіі БНР.
* 14 мая: У Беластоцкім акруговым судзе пачаўся «Працэс 45-ці», цэнтральнай яго фігурай была Вера Маслоўская.
* 11 чэрвеня: Выйшла ў свет паэма Якуба Коласа «Новая зямля».
* 24 ліпеня: Падпісаны Лазанскі мірны дагавор.
* 15 жніўня: Выйшаў першы нумар часопіса «Маладняк», орган ЦК КСМБ (рэд. М. Чарот і А. Вольны).
* 1 верасня: У Токіа адбылося вельмі моцнае землетрасенне, ахвярамі якога сталі амаль 100 000 чалавек.
* 10 кастрычніка: Здзейснены партызанскі напад на цягнік каля станцыі Слаўнае.
* 16 кастрычніка: Заснавана кінакампанія Уолта Дыснея.
* 29 кастрычніка: Абвешчана Турэцкая Рэспубліка.
* 2 лістапада: БДТ-1 адкрыў свой зімовы сезон пастаноўкай новай п’есы Е. Міровіча «Кастусь Каліноўскі».
* 8 лістапада: Піўны путч у Мюнхене, спроба захопу ўлады нацыстамі ў Германіі.
* 11 лістапада: Прэзідыум Рады БНР пераехаў з Коўна ў Прагу.
* 30 снежня: Беларуская рэвалюцыйная арганізацыя на канферэнцыі ў Вільні прыняла рашэнне пра самароспуск і ўступленне ў КПЗБ.

## Нарадзіліся 
* 22 сакавіка: Марсель Марсо, французскі акцёр-мім.
* 27 сакавіка: Алесь Рылько, беларускі драматург.
* 2 ліпеня: Віслава Шымборска, польская паэтэса, лаўрэат Нобелеўскай прэміі (пам. 1.2.2012).
* 1 жніўня: Шыман Перэс, прэм'ер-міністр Ізраіля.
* 17 жніўня: Карлас Крус-Дыес, венесуэльскі мастак.
* 8 верасня: Расул Гамзатаў, аварскі паэт (пам. 3.11.2003).
* 9 верасня: Карлтан Гайдузек, амерыканскі педыятр, вірусолаг і эпідэміёлаг, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіялогіі і медыцыне 1976 (пам.12.12.2008).
* 9 верасня: Кліф Робертсан, амерыканскі акцёр.
* 13 снежня: Філіп Уорэн Андэрсан, амерыканскі фізік, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіцы.

## Памерлі 
* 6 лютага: Эдвард Эмерсан Барнард, амерыканскі астраном.
* 19 жніўня: Вільфрэда Парэта, італьянскі сацыёлаг.
* 28 снежня: Аляксандр Эйфель, французскі інжынер (нар. 15.12.1832).
1924

## Падзеі 
 ў Вільні.]]
* 24 студзеня: Петраград перайменавалі ў Ленінград.
* 25 студзеня: У французскім альпійскім гарадку Шамані пачаліся першыя зімовыя Алімпійскія гульні.
* 28 студзеня: У Вільні завяршылася Беларуская канферэнцыя.
* 29 студзеня: Заснаваны Бярэзінскі запаведнік.
* 7 сакавіка: Прэзідыум ЦВК СССР зацвердзіў рашэнне аб узбуйненні БССР.
* 25 сакавіка: Заснаваны Ордэн Трох зорак, найвышэйшая ўзнагарода Латвіі.
* 10 мая: Джон Эдгар Гувер прызначаны дырэктарам ФБР.
* 12 мая: Пачалася 1-я Усебеларуская нарада архівістаў, у якой бралі ўдзел С. Некрашэвіч, У. І. Пічэта і інш.
* 27 мая: Урачыста закладзены Курган Бессмяротнасці Адама Міцкевіча ў Навагрудку.
* 8 чэрвеня: З’езд былых членаў Беларускай партыі сацыялістаў-рэвалюцыянераў у Мінску канстатаваў самароспуск партыі.
* 4 жніўня:
** Здзейснены ўзброены напад савецкіх дыверсантаў на Стоўбцы.
** Усталяваны дыпламатычныя адносіны паміж Мексікай і СССР.
* 18 жніўня: У Менску арыштаваны адзін з кіраўнікоў антысавецкага ўзброенага змагання Барыс Савінкаў.
* 25 верасня: Здарыўся напад на цягнік каля Лунінца, акт бальшавіцкіх дыверсантаў на тэрыторыі Польшчы.
* 4 лістапада: Распачала дзейнасць Усходняя місія езуітаў у Альбярціне.
* 5 лістапада: Апошні кітайскі імператар Пу І пазбаўлены тытулаў і асаблівых правоў і выгнаны з палаца ў Пекіне.
* 13 лістапада: Канстанцінопальскім патрыярхатам прызнана Польская аўтакефальная праваслаўная царква.
* 23 лістапада: «The New York Times» апублікавала доказы Эдвіна Хабла, аб тым, што туманнасць Андрамеды, якая раней лічылася часткай Млечнага Шляху, на самай справе з’яўляецца іншай галактыкай.
* 17 снежня: Утворана прафесійнае аб’яднанне беларускіх кінематаграфістаў і фатографаў «Белдзяржкіно».
* 24 снежня: Албанія стала рэспублікай.
* снежань: Пачалося выданне часопіса «Беларускі піянер».

## Нарадзіліся 
* 9 студзеня: Сяргей Параджанаў, армянскі кінарэжысёр
* 11 студзеня: Ражэ Гіймэн, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіялогіі і медыцыне (1977)
* 13 студзеня: Ралан Пеці, французскі харэограф
* 19 лютага: Лі Марвін, амерыканскі кінаакцёр
* 15 сакавіка: Юрый Васільевіч Бондараў, рускі пісьменнік
* 7 мая: Марджары Бултан, пісьменнік, паэт і драматург на эсперанта
* 3 чэрвеня: Торстэн Візел, шведскі нейрафізіёлаг, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіялогіі і медыцыне (1981)
* 14 чэрвеня: Джэймс Блэк, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіялогіі і медыцыне (1988)
* 19 чэрвеня: Васіль Быкаў, беларускі пісьменнік
* 20 ліпеня: Таццяна Ліёзнава, савецкі кінарэжысёр
* 10 жніўня: Жан-Франсуа Ліятар, французскі філосаф
* 12 жніўня: Мухамед Зія-уль-Хак, прэзідэнт Пакістана
* 15 верасня: Люсеберт, нідэрландскі мастак і паэт

## Памерлі 
* 21 студзеня: Уладзімір Ленін, першы кіраўнік Савецкай Расіі (нар. 22.4.1870)
* 3 лютага: Томас Вудра Вільсан, 28-мы прэзідэнт ЗША (нар. 28.12.1856)
* 14 красавіка: Луіс Генры Салівен, амерыканскі архітэктар (нар. 3.9.1856)
* 29 кастрычніка: Фрэнсіс Эліза Бёрнет, англійская пісьменніца, драматург (нар. 24.11.1849)
* 31 кастрычніка: Роберт Герсуні, аўстрыйскі хірург (нар. 15.1.1844)
* 29 снежня: Карл Шпітэлер, |швейцарскі паэт, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па літаратуры (нар. 24.10.1845)
1926

## Падзеі 
* 15 студзеня: У Вільні выйшаў першы нумар беларускага ілюстраванага сатырычнага часопіса «Маланка»
* 17 студзеня: I з’езд даследчыкаў беларускай археалогіі і археаграфіі распачаўся ў Менску.
* 20 студзеня: У складзе Польшчы створана Віленскае ваяводства.
* 7 лютага: Пачаўся Першы Усебеларускі краязнаўчы з’езд.
* 16 сакавіка: Першы пуск вадкапаліўнай ракеты.
* 28 сакавіка: У Мінску на польскай мове пачала выдавацца газета «Orka».
* 11 мая: Руаль Амундсен, Лінкальн Элсуорт і Умберта Нобіле стартавалі са Шпіцбергена на дырыжаблі «Нор’е» («Нарвегія») да Паўночнага полюса.
* 15 мая: Пасля здзейсненага перавароту Юзаф Пілсудскі стаў на чале Польшчы.
* 26 мая: Пачатак дзейнасці ў БССР літаратурнага аб’яднання «Узвышша».
* 26 мая: Заснаваны Беларускі інстытут гаспадаркі і культуры (БІГіК) у Вільні.
* 8 ліпеня: Кароль Сауд стварыў Саудаўскую Аравію.
* 18 кастрычніка: Якубу Коласу нададзена званне Народнага паэта БССР.
* 21 кастрычніка: Адкрыўся Дзяржаўны яўрэйскі тэатр БССР.
* 21 лістапада: Завяршылася Акадэмічная канферэнцыя па рэформе беларускага правапісу і азбукі.
* 21 лістапада: Створаны Другі Беларускі дзяржаўны тэатр (БДТ-2).
* 6 снежня: Другое ўзбуйненне БССР. РСФСР перадала БССР Гомельскі і Рэчыцкі паветы, расфармаванай Гомельскай губерні (астатнія 3 паветы далучаныя да Бранскай губерні).
* 26 снежня: Выйшаў на экраны першы беларускі мастацкі фільм «Лясная быль» кінарэжысёра Юрыя Тарыча паводле аповесці Міхася Чарота «Свінапас»
* У Японіі скончылая эпоха Тайсё і пачалася эпоха С'ёва.
* Како Шанэль прыдумвае маленькую чорную сукенку

## Нарадзіліся 
* 20 студзеня: Патрыцыя Ніл, амерыканская актрыса
* 27 лютага: Дэвід Х'юбел, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіялогіі і медыцыне (1981)
* 25 сакавіка: Ласла Пап, трохразовы алімпійскі чэмпіён па боксе
* 21 красавіка: Елізавета ІІ, каралева Вялікабрытаніі і 15 іншых краін.
* 26 мая: Майлс Дэйвіс, джазавы музыкант
* 8 жніўня: Аляксандр Надсан, апостальскі візітатар для беларусаў-каталікоў у замежжы.
* 13 жніўня: Фідэль Кастра, кубінскі рэвалюцыянер, дзяржаўны і палітычны дзеяч (пам. 25.11 2016)
* 21 верасня: Дональд Артур Глазер, амерыканскі фізік і нейрабіёлаг, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіцы (1960)
* 30 лістапада: Эндру Віктар Шалі, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіялогіі і медыцыне (1977)

## Памерлі 
* 21 лютага: Хейке Камерлінг-Онес, галандскі фізік
* 6 мая: Казімір Сваяк, беларускі паэт, драматург, публіцыст, літаратуразнавец, каталіцкі святар
* 14 чэрвеня: Мэры Касат, амерыканская мастачка
* 31 кастрычніка: Гары Гудзіні, амерыканскі ілюзіяніст, гіпнатызёр
1915

## Падзеі 
[thumb|Руіны віа Напалі ў Авецана пасля [землетрасенне ў Авецана|землетрасення.]]
* 13 студзеня: Адбылося землетрасенне ў Авецана, якое стала адным з самых катастрафічных у гісторыі Італіі.
* 18 студзеня: Японія прад’явіла Кітаю Дваццаць адно патрабаванне.
* 19 студзеня: Жорж Клод атрымаў патэнт на рэкламную абвестку, аформленую неонавымі лямпамі.
* 1 красавіка: У паветраным баі ўпершыню выкарыстаны сінхранізаваны кулямёт.
* 22 красавіка: У ходзе 1-й сусветнай вайны Германія прымяніла хлор як хімічную зброю супраць англа-французскіх войск паблізу Іпра (Бельгія).
* 7 мая: Германская падводная лодка затапіла каля паўднёва-ўсходняга ўзбярэжжа Ірландыі брытанскі лайнер «Лузітанія», які плыў з ЗША у Вялікабрытанію.
* 23 мая: Пачалася бамбардзіроўка Анконы флотам Аўстра-Венгрыі.
* 11 чэрвеня: У Чорным моры рускай эскадрай пашкоджаны нямецкі крэйсер «Брэслаў».
* 7 жніўня: Спынілася выданне газеты «Наша ніва».
* 3 верасня: Германскія войскі занялі Гродна.
* 18 верасня: Германскія войскі занялі Вільню, у гэты ж дзень пачаўся Свянцянскі прарыў — наступальная аперацыя на Заходнім фронце.
* 9 лістапада: Пачала дзейнічаць чыгунка Жлобін — Калінкавічы — Шапятоўка.
* 13 лістапада: У Вільні адкрылася першая беларуская пачатковая школа.
* 9 снежня: Алублікаваны ўніверсал Канфедэрацыі Вялікага Княства Літоўскага.

## Нарадзіліся 
* 3 студзеня: Джэк Левін, амерыканскі мастак
* 23 студзеня: Артур Льюіс, англійскі эканаміст, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па эканоміцы ў 1979 годзе. (пам. 23.6 1991)
* 5 лютага: Роберт Хофштатэр, амерыканскі фізік-эксперыментатар, член нацыянальнай АН (1958), лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіцы ў 1961 годзе. (пам. 17.11 1990)
* 28 лютага: Пітэр Браян Медавар, англійскі біёлаг, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіялогіі і медыцыне (пам. 2.10.1987)
* 14 красавіка: Пётр Глебаў, савецкі акцёр
* 28 ліпеня: Чарлз Хард Таўнс, амерыканскі фізік, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіцы
* 29 жніўня: Інгрыд Бергман, шведская і амерыканская актрыса (пам. 29.8.1982)

## Памерлі 
* 24 студзеня: Артур Аўверс, нямецкі астраном.
* 28 лютага (13 сакавіка): Сяргей Юльевіч Вітэ, дзяржаўны дзеяч Расійскай імперыі.
* 14 красавіка (27 красавіка): Аляксандр Мікалаевіч Скрабін, рускі кампазітар і піяніст.
* 23 красавіка: Руперт Брук, англійскі паэт. 
* 16 ліпеня: Элен Уайт, ідэйны рэфарматар адвентызма і суарганізатар царквы адвентыстаў сёмага дня.
* 20 жніўня: Паўль Эрліх, нямецкі лекар, імунолаг, бактэрыёлаг, хімік, заснавальнік хіміятэрапіі.
* 30 кастрычніка: Чарлз Тапер, 7-ы прэм’ер-міністр Канады, прэм’ер Новай Шатландыі.
* Рыгор Якаўлевіч Кіпрыяновіч, беларускі царкоўны гісторык, публіцыст, пісьменнік, прыхільнік школы заходнерусізму.
1913

## Падзеі 
* 9 лютага: Адбылася першая пастаноўка камедыі Янкі Купалы «Паўлінка». У Вільні сіламі Беларускага музычна-драматычнага гуртка паставіў п’есу Алесь Бурбіс.
* 12 сакавіка: Горад Канбера становіцца сталіцай Аўстраліі.
* 1 ліпеня: У Вільні закладзена Беларускае выдавецкае таварыства.
* 24 ліпеня: Янка Купала завяршыў фальклорна-рамантычную паэму «Яна і я».
* 14 верасня Першая краёвая выстаўка дробнага промыслу i народнага мастацтва Літвы i Беларусі адкрылася ў Вільні.

## Нарадзіліся 
* 9 студзеня: Рычард Мілхаўс Ніксан, 37-ы прэзідэнт ЗША (пам. 22.4.1994)
* 1 лютага: Сяргей Прытыцкі, беларускі палітычны дзеяч
* 1 лютага: Антон Алешка, беларускі пісьменнік (пам. 13.9.1971)
* 23 красавіка: Рыгор Рэлес, беларускі яўрэйскі паэт
* 22 чэрвеня: Аляксандр Авечкін, беларускі рускамоўны пісьменнік
* 20 жніўня: Роджэр Сперы, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіялогіі і медыцыне (1981)
* 4 верасня: Станфард Мур, амерыканскі біяхімік, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па хіміі 1972 года
* 7 лістапада: Альбер Камю, французскі пісьменнік і філосаф, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па літаратуры (пам. 4.1.1960)
* 11 кастрычніка: Эдзі Агняцвет, беларуская паэтэса
* 2 лістапада: Берт Ланкастэр, амерыканскі акцёр

## Памерлі 
* 29 студзеня: Уладзіслаў Бэлза, паэт, аўтар «Катэхізіса польскага дзіцяці» (нар. 1847)
* 22 лютага: Фердынанд дэ Сасюр, швейцарскі лінгвіст
* 18 сакавіка: Георг I (кароль Грэцыі) (нар. 24.12.1845)
* 16 красавіка: Міраслаў Кралевіч, харвацкі мастак і скульптар
* 29 верасня: Рудольф Дызель, нямецкі вынаходнік
1929

## Падзеі 
[thumb|Тэрыторыя [Ватыкана паводле Латэранскіх пагадненняў.]]
* 1 студзеня: У Мінску створана Акадэмія навук БССР.
* 7 студзеня: у Мінску пачала працу II Усебеларуская краязнаўчая канферэнцыя.
* 1 лютага: Мінчане пачалі карыстацца Беларускім даведачным бюро сувязі.
* 11 лютага: Падпісанне Латэранскіх пагадненняў.
* 19 мая: У Вільні адбыўся нелегальны з’езд Таварыства беларускай школы.
* 13 кастрычніка:
** Адкрыццё трамвайнага руху ў Мінску.
** Арцыбіскуп Віленскі Рамуальд Ялбжыкоўскі асвяціў касцёл Апекі Найсвяцейшай Дзевы Марыі ў Дайлідках.
* 20 кастрычніка: ЦК ВКП(б) абвясціў курс на суцэльную калектывізацыю сельскай гаспадаркі.
* 21 кастрычніка: Парламенцкія выбары ў Егіпце прынеслі перамогу Нацыяналістычнай партыі Вафд
* Кастрычнік: пачалося выданне часопіса «Іскры Ільіча» (да верасня выдаваўся часопіс «Беларускі піянер»).

## Нарадзіліся 
* 2 студзеня: Антон Лемдэн, аўстрыйскі мастак
* 31 студзеня: Анатоль Грыцкевіч, беларускі гісторык
* 20 лютага: Эдуарда Мак Энтайр, аргенцінскі мастак
* 23 лютага: Аляксій II, Патрыярх Маскоўскі і ўсяе Русі
* 3 чэрвеня: Вернер Арбер, швейцарскі генетык і мікрабіёлаг, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіялогіі і медыцыне (1978)
* 10 чэрвеня: Людміла Георгіеўна Зыкіна, руская народная і эстрадная спявачка, Народная артыстка СССР, Герой Сацыялістычнай Працы
* 19 ліпеня: Гастан Глок, аўстрыйскі інжынер, заснавальнік фірмы па выпуску зброі — Glock.
* 21 жніўня: Вія Артмане, латвійская актрыса
* 10 верасня: Яўген Глебаў, беларускі кампазітар
* 4 лістапада: Сяргей Карніловіч, дзеяч беларускай эміграцыі
* 7 лістапада: Эрык Кэндэл, амерыканскі нейрабіёлаг, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіялогіі і медыцыне (2000)
* 11 снежня: Кенет Макмілан, англійскі артыст балета і балетмайстар (пам.29.10.1992)

## Памерлі 
* 14 студзеня: Сяргей Нілус, рускі духоўны пісьменнік, публіцыст (нар. 28.8.1862)
* 8 ліпеня: Яраслаў Гол, чэшскі паэт і гісторык (нар. 11.7.1846)
* 22 ліпеня: Брор Бекман, шведскі кампазітар
* 24 жніўня: Ян Фабрыцыус, савецкі ваенны дзеяч (нар. 26.06.1877)
* 15 снежня: Марыя Ганкель, першая паэтэса на эсперанта (нар. 2.2.1844)
* 29 снежня: Вільгельм Майбах, нямецкі аўтаканструктар і прадпрымальнік (нар. 9.2.1846)