Прыднястроўе

**Прыднястроўская Малдаўская Рэспубліка** (ПМР) або **Прыднястроўе** (, , ) — самаабвешчанае дзяржаўнае ўтварэнне на тэрыторыі былой Малдаўскай ССР.

Статус Прыднястроўя не ўрэгуляваны, самаабвешчаная рэспубліка не прызнана міжнароднай супольнасцю, якая лічыць яе часткай Малдовы.

З захаду Прыднястроўе мяжуе з самой Малдовай, на ўсходзе — з Украінай. Асноўная частка тэрыторыі (за выключэннем горада Бендэры і часткі Слабадзейскага раёна) размешчана на левым беразе ракі Днестр.

Плошча Прыднястроўя — 4 163 км². Адміністрацыйны цэнтр — горад Ціраспаль.

Афіцыйныя мовы — руская, малдаўская, украінская.

Грашовая адзінка — прыднястроўскі рубель.

## Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел 
Тэрыторыя Прыднястроўя падзяляецца 5 адміністрацыйных раёнаў і 2 горада рэспубліканскага падпарадкавання.

### Пасля заканчэння канфлікту 
17 верасня 2006 года ў Прыднястроўі быў праведзены рэферэндум, на якім, згодна з афіцыйнымі данымі Цэнтральнай выбарчай Камісіі ПМР, 97,1 % удзельнікаў рэферэндума прагаласавала за незалежнасць з далучэннем у будучыні да Расіі, 2,3 % — за далучэнне да Малдовы.

## Дзяржаўны лад Прыднястроўя 
Дзеючая Канстытуцыя прынята на рэферэндуме 24 снежня 1995 года.

Па форме праўлення ПМР — прэзідэнцкая рэспубліка (да канстытуцыйнай рэформы 2000 года — рэспубліка змешанага тыпу).

### Прэзідэнт 
Прэзідэнт — кіраўнік дзяржавы, галоўнакамандуючы Узброенымі Сіламі. Абіраецца на прамых выбарах тэрмінам на пяць гадоў.

Да студзеня 2012 года прэзідэнт аднаасобна ўзначальваў выканаўчую ўладу, фармаваў Кабінет Міністраў.

### Вярхоўны Савет 
Вярхоўны Савет ПМР — вышэйшы заканадаўчы і прадстаўнічы орган — 33 дэпутаты, якія абіраюцца па аднамандатных акругах тэрмінам на пяць гадоў.

### Урад 
Інстытут урада і пасада прэм’ер-міністра Прыднястроўя ўпершыню ўведзены з 1 студзеня 2012 года ў адпаведнасці з папраўкамі, унесенымі раней у канстытуцыю Прыднястроўя. Да гэтага часу ў ПМР не было прэм’ер-міністра — кіраўніком выканаўчай улады быў прэзідэнт, які кіраваў кабінетам міністраў.

## Геаграфія 
Размешчана на крайнім паўднёвым захадзе Усходне-Еўрапейскай раўніны, займае вузкую паласу левабярэжжа Днястра ў яго сярэднім і ніжнім цячэнні, а таксама асобныя тэрыторыі (г. Бендэр і бліжэйшыя населеныя пункты) на правым беразе Днястра. Не мае выхаду да мора, але адносіцца да прычарнаморскага рэгіёна.

Для тэрыторыі характэрны раўнінны рэльеф з рэдкімі лагчынамі. Больш за 80 % зямельных угоддзяў — чарназёмы. Расліннасць стэпавая, у поймах рэк — лугавая. Асноўная частка тэрыторыі ўзарана. Лясныя масівы пакрываюць 10 %. Клімат умерана-кантынентальны. Колькасць ападкаў сведчыць пра зону недастатковога ўвільгатнення. Зіма кароткая, мяккая (сярэдняя тэмпература студзеня −3,9&nbsp;°C). Ранняя з інтэнсіўным праграваннем глебы і паветра вясна. Працяглае спякотнае лета (сярэдняя тэмпература ліпеня +21&nbsp;°C). Цёплая, працяглая восень.
	
Ландшафт падзяляецца на дзве вобласці па даліне Ягарлыка. Паўночная вобласць — лесастэпавая раўніна, утвораная тэрасамі Днястра і адгор’ямі Падольскага ўзвышша, разбітая глыбокімі (да 150 м) каньёнападобнымі далінамі прытокаў Днястра. Лясы ў асноўным захаваліся на крутых схілах Днестра, ёсць некалькі невялікіх рэчак, большасць з іх малаводныя і летам перасыхаюць.
	
З карысных выкапняў ёсць радовішчы будаўнічага вапняку, гравія, шкляных пяскоў, керамічных глін і суглінкаў.
	
Жывёльны свет дастаткова разнастайны, але шмат відаў занесена ў Чырвоную кнігу праз пагрозу знікнення. Сустракаюцца касуля, дзік, трус, курапатка, лісіца, выдра. Значныя запасы рыбных рэсурсаў, у тым ліку асятровыя.

## Эканоміка 
Эканоміка ПМР мае індустрыяльна-аграрны характар. На гэтай тэрыторыі засталося шмат прамысловых прадпрыемстваў былой МССР, сярод найбуйнейшых — Малдаўскі металургічны завод (Рыбніца), а таксама Малдаўская ДРЭС (Днястроўск), баваўняны камбінат «Ціротэкс» і вінна-каньячны завод KVINT (абодва — у Ціраспалі).

ПМР экспартуе метал, электраэнергію, тэкстыль, харчовыя тавары і абутак, большая частка імпарту прыпадае на паліва.

Колькасць эканамічна актыўнага насельніцтва — 126,9 тыс. чалавек (станам на 1 студзеня 2024 года).

Вядучая навучальная ўстанова — Прыднястроўскі дзяржаўны ўніверсітэт імя Тараса Шаўчэнкі.

## Сродкі масавай інфармацыі 
Дзяржаўнае інфармацыйнае агенства — «Новости Приднестровья». Дзейнічае дзяржаўны тэлерадыёцэнтр.

Рэспубліканскія газеты — «Приднестровье» (на рускай мове), «Гомін» (на украінскай мове), «Адевэрул Нистрян» — *Днястроўская праўда* (на малдаўскай мове кірыліцай).

«Радыё 1» — 104.1 FM.

## Дзяржаўныя сімвалы 
Гісторыя сімвалаў Прыднястроўя пачалася яшчэ да ўтварэння ПМССР. 30 красавіка 1990 года на пазачарговай сэсіях рады Ціраспаля і Бендэраў пастанавілі не выкарыстоўваць ухвалены за некалькі дзён да гэтага Вярхоўным Саветам Малдовы сцяг, аналагічны сцягу Румыніі. Замест яго вырашылі надалей ужываць сцяг Малдаўскай ССР.

2 верасня 1991 года ўрад Прыднястроўя зацвердзіў сцяг, адпаведны сцягу Малдаўскай ССР 1952 года, і герб, аналагічны гербу МССР, але дапоўнены блакітнымі і белымі хвалістымі рыскамі над чырвонай стужкаю і надпісам «ПМРСР. РССНМ. ПМССР.» Затым з перайменаваннем ПМССР у ПМР надпіс быў зменены на «ПМР. РМН. ПМР»

Да 2000 года выкарыстоўваўся выключна чырвнона-зялёна-чырвоны сцяг без сярпа і молата (таксама і ў дзяржаўных установах). У 2000 годзе быў прыняты закон «Аб дзяржаўнай сімволіцы ПМР», які замацаваў серп і молат з зоркай у верхняй левай частцы сцяга.

У 2017 годзе Вярхоўны Савет ПМР прыняў закон, які дазваляе выкарыстанне дзяржаўнага сцяга Расіі нароўні з дзяржаўным сцягам ПМР. Сцяг Расіі размяшчаецца на будынках і ў памяшканнях дзяржаўных органаў і органаў мясцовага самакіравання, а таксама пры правядзенні афіцыйных мерапрыемстваў. Пры адначасовым узняцці сцяг ПМР знаходзіцца з левага боку будынка, а расійскі трыкалор — з правага.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* https://president.gospmr.org/ Сайт Прэзідэнта ПМР
* https://novostipmr.com/ru/novosti  Інфармацыйнае агенцтва «Навіны Прыднястроўя»
* https://mer.gospmr.org/ Міністэрства эканамічнага развіцця ПМР
* http://www.cbpmr.net/ Прыднястроўскі Рэспубліканскі Банк
* http://www.tiras.ru/ Інфармацыйнае агенцтва «Тирас»
* http://www.vspmr.org/ Вярхоўны Савет ПМР

Катэгорыя:Малдова
Катэгорыя:Непрызнаныя дзяржавы