open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Бяжаніцы

**Бяжаніцы** () — пасёлак гарадскога тыпу (з 1961) на ўсходзе Пскоўскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр сельскага паселішча Бяжаніцкае (у якое сам пасёлак не ўваходзіць) і Бяжаніцкага раёна. Утварае гарадское паселішча Бяжаніцы — у межах пгт.

Пасёлак размешчаны паблізу ракі Льста (басейн ракі Вялікай) і возера Дубец. Знаходзіцца на аўтадарозе Пскоў — Вялікія Лукі: за 180 км на паўднёвы ўсход ад Пскова і за 82 км на паўночны захад ад Вялікіх Лук. Чыгуначная станцыя (Сушчова) на лініі Дно — Навасакольнікі.

Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Пскоўскай вобласці
Пралетарый (Наўгародская вобласць)

**Пралетарый** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Наўгародскім муніцыпальным раёне Наўгародскай вобласці Расіі. Насельніцтва 4531 жыхар (на 1 студзеня 2010 года). Знаходзіцца за 7 км ад возера Ільмень і за 28 км на паўднёвы ўсход ад Вялікага Ноўгарада на левым беразе ракі Вялікая Ніша, насупраць вёскі Бронніцы ўздоўж старога ўчастка федэральнай аўтамагістралі «Расія» (Масква — Санкт-Пецярбург М10, E 105).
## Насельніцтва 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Наўгародскай вобласці
Кунья (прыток Ловаці)

**Ку́нья** () — рака на паўночным захадзе еўрапейскай часткі Расійскай Федэрацыі, правы прыток ракі Ловаць. Даўжыня — 236 км, плошча басейна — 5143 км², сярэдні расход ля вусця — 44,8 м³/с. Належыць да басейна Балтыйскага мора, найбуйнейшы населены пункт на рацэ — г. Холм (у вусці). Пасёлак Кунья Пскоўскай вобласці размешчаны за 13 км ад ракі. Найбуйнейшыя прытокі — Усвята, Сярожа, Вялікі Тудэр, Малы Тудэр.

Катэгорыя:Рэкі Наўгародскай вобласці
Катэгорыя:Рэкі Цвярской вобласці
Катэгорыя:Рэкі Пскоўскай вобласці
Катэгорыя:Басейн Ловаці
Дзямянск

**Дзямянск** () — пасёлак гарадскога тыпу (з 1960) у Наўгародскай вобласці Расіі. З’яўляецца адміністрацыйным цэнтрам Дзямянскага муніцыпальнага раёна. Пасёлак уваходзіць у Пералік гістарычных гарадоў Расіі. Насельніцтва — 4453 чал. (2017). Размешчаны на поўдні вобласці, на рацэ Явань (басейн возера Ільмень), за 181 км ад Вялікага Ноўгарада, за 41 км на поўдзень ад чыгуначнай станцыі Лычкава (на лініі Старая Руса — Балагое-Маскоўскае).
## Насельніцтва 
## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Барыс Сяргеевіч Бахараў, савецкі военачальнік

Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Наўгародскай вобласці
Бацецкі

**Бацецкі** () — пасёлак у Наўгародскай вобласці Расіі, адміністрацыйны цэнтр Бацецкага муніцыпальнага раёна і Бацецкага сельскага паселішча. Размешчаны на паўночным захадзе вобласці, на невялікай рацэ Удрайка, прытоку Лугі, за 65 км на паўночны захад ад Вялікага Ноўгарада і за 140 км ад Санкт-Пецярбурга. На 1 студзеня 2009 года — 2117 чалавек. Бацецкі — буйны транспартны вузел, чыгуначная станцыя Бацецкая Санкт-Пецярбург-Віцебскага аддзялення Кастрычніцкай чыгункі. Чыгуначная станцыя размешчана на скрыжаванні магістраляў Санкт-Пецярбург — Дно — (Кіеў, Мінск, Пскоў, Кішынёў) і Ноўгарад — Луга.
## Насельніцтва 
Катэгорыя:Населеныя пункты Наўгародскай вобласці
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1891 годзе
Бялевіцкі сельсавет

**Бяле́віцкі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Чырвонаслабодскага раёна Мінскай вобласці. Цэнтр сельсавета — вёска Бялевічы.

Створаны 20 жніўня 1924 года ў складзе Чырвонаслабодскага раёна Слуцкай акругі, з 1927 года — Бабруйскай акругі. Пасля скасавання акруговай сістэмы ў 1930 годзе ў Чырвонаслабодскім раёне БССР. З 1935 года ў Чырвонаслабодскім раёне Слуцкай акругі. Пасля ўвядзення абласнога дзялення ў 1938 годзе ў Чырвонаслабодскім раёне Мінскай вобласці, з 20 верасня 1944 года — Бабруйскай вобласці, з 8 студзеня 1954 года — Мінскай вобласці.

Скасаваны 16 ліпеня 1954 года, тэрыторыя далучана да Малышэвіцкага сельсавета.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / С.Д. Гриневич и др. — Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Т. 2: (1944―1980 гг.).

Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Чырвонаслабодскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1954 годзе
Кухікугу

thumb|Комплекс Кухікугу

**Кухікугу** () — помнік археалогіі на поўдні Амазонскай нізіны ў Бразіліі. Прадстаўлены рэшткамі 4 старажытных індзейскіх паселішчаў, што існавалі 1500 - 500 гадоў таму. 

Адкрыты ў пачатку XXI ст. міжнароднай археалагічнай экспедыцыяй. Назву атрымаў па ўчастку раскопак X11. На месцы старажытных паселішчаў былі знойдзены рэшткі ваенных умацаванняў, штучныя тэрасы і сажалкі. Кухікугу ўяўляў буйную агламерацыю, насельніцтва якой магло складаць каля 50 тысяч чалавек. Яны займаліся земляробствам на ўрадлівых тэра прэта, вырошчвалі маніёк, трымалі ў сажалках рыбу. Мяркуецца, што насельнікамі былі продкі сучасных індзейцаў куйкура, што жывуць у гэтым рэгіёне і ў нашы дні.

Заняпад Кухікугу адбыўся пасля 1500 г., магчыма з-за эпідэмій, якія пачаліся сярод паўднёваамерыканскіх індзейцаў у выніку кантактаў з еўрапейцамі.  

## Літаратура 
* Heckenberger, M. The Ecology of Power: Culture, Place, and Personhood in the Southern Amazon, A.D. 1000-2000 / M. Heckenberger, M. — London, NY: Routledge, 2005 ISBN 0-415-94598-4

## Спасылкі 
* An Ancient City Emerges in a Remote Rain Forest
* The story of Ancient Civilizations Kuhikugu at Amazon

Катэгорыя:Археалагічныя культуры Паўднёвай Амерыкі
Катэгорыя:Гісторыя Бразіліі
Вайна з наркотыкамі на Філіпінах

**Вайна з наркотыкамі на Філіпінах** пачалася з прыходам да ўлады новага прэзідэнта Філіпін Радрыга Дутэртэ ў ліпені 2016 года. Усяго за некалькі тыдняў з яе пачатку было забіта каля 2 тысяч чалавек, за некалькі месяцаў звыш 3,5 тыс. чалавек. Да жніўня 2016 года, па заявах улад краіны, каля 600 000 наркагандляроў здаліся праваахоўным органам, каб не быць забітымі ў ходзе антынаркатычнай кампаніі ўрада. Дзеянні ўлад Філіпін выклікалі жорсткую крытыку ААН, ЗША і Еўрасаюза за парушэнні правоў чалавека. У адказ філіпінскі прэзідэнт Радрыга Дутэртэ зрабіў некалькі рэзкіх заяў у адрас ААН, ЗША і ЕС, заклікаў не ўмешвацца ва ўнутраныя справы яго краіны і прыгразіў выйсці з ААН. На фоне рэзкага пагаршэння адносін з Захадам Дутэртэ вырашыў змяніць прыярытэты знешняй палітыкі Філіпін, узяўшы курс на збліжэнне з Расіяй і Кітаем.

## Фон 
### Сітуацыя ў рэгіёне 
Для многіх краін Азіяцка-Ціхаакіянскага рэгіёна характэрна жорсткае заканадаўства ў дачыненні да наркотыкаў. У прыватнасці, за наркагандаль смяротнае пакаранне прадугледжана ў Інданезіі, Кітаі, В’етнаме, Сінгапуры, Малайзіі, Тайландзе.

### Сітуацыя з наркотыкамі на Філіпінах 
У 2002 годзе прэзідэнт Філіпін Глорыя Макапагал-Ароя падпісала закон, які прадугледжваў узмацненне жорсткасці пакаранняў уладальнікам наркотыкаў, увёўшы смяротнае пакаранне за ўладанне 10 г гераіну ці 50 г метамфетаміну. Раней вышэйшая мера пакарання прадугледжвалася за захоўванне звыш 200 г метамфетаміну і 40 г гераіну. Гэты закон з’яўляўся часткай урадавай кампаніі, накіраванай на разгром наркабізнесу, які спрабаваў ператварыць Філіпіны ў рэгіянальны цэнтр распаўсюджвання наркотыкаў. У 2006 годзе смяротнае пакаранне на Філіпінах была адменена.

У 2014 годзе з усіх канфіскаваных у краіне наркотыкаў 8,9 % прыпадалі на каноплі, а 89 % — на метамфетаміны. За сваю папулярнасць сярод жыхароў Філіпін «шабу» — мясцовую разнавіднасць метамфетаміну — называлі «наркотыкам філіпінцаў». Першапачаткова ён вырабляўся толькі на Філіпінах і ў Інданезіі, аднак з часам геаграфія распаўсюджвання наркотыку пашырылася, дасягнуўшы Ірана і Еўропы. У 2009—2014 гадах Філіпіны уваходзілі ў пяцёрку краін, куды з Лацінскай Амерыкі дастаўляўся какаін.

Па некаторых ацэнках, да 2016 года на Філіпінах налічвалася каля 3 мільёнаў нарказалежных, а ў бедных раёнах ад наркотыкаў залежыць да 35 % насельніцтва.

## Антынаркатычная кампанія Радрыга Дутэртэ 
Барацьбу з наркагандлем тагальскі палітык Радрыга Дутэртэ пачаў яшчэ калі быў мэрам горада Даваа.

За 22 гады знаходжання на гэтай пасадзе ў Дутэртэ склаўся імідж непрымірымага змагара з арганізаванай злачыннасцю і наркагандлем. У перыяд яго працы на пасадзе кіраўніка горада было забіта больш за тысячу чалавек, якія, паводле звестак паліцыі, былі звязаны з крымінальным светам. За свае метады барацьбы са злачыннасцю Дутэртэ атрымаў мянушку «Карнік» ().

## Гл. таксама 
* Вайна з наркотыкамі
* Наркавайна ў Мексіцы

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Гісторыя Філіпінаў
Катэгорыя:2010-я ў Азіі
Катэгорыя:Наркагандаль
Катэгорыя:Тэрор
Аксу (рака, Казахстан)

**Аксу** () — рака ў Алмацінскай вобласці Казахстана.

Даўжыня ракі 316 км. Плошча вадазбору 5040 км². Выток ракі знаходзіцца ў ледавіках Джунгарскага Алатау. Працякае па Балхаш-Алакольскай катлавіне. Упадае ў заліў Кукан возера Балхаш утвараючы дэльту.

Вада з ракі выкарыстоўваецца на арашэнне.

## Літаратура 
* Аксу // 

Катэгорыя:Рэкі Казахстана
Зямля Аляксандры

**Зямля Алякса́ндры** () — востраў у архіпелагу Зямля Франца-Іосіфа. Адміністрацыйна ўваходзіць у склад Прыморскага раёна Архангельскай вобласці Расіі і знаходзіцца на тэрыторыі дзяржаўнага прыроднага заказніка федэральнага значэння «Зямля Франца-Іосіфа».

Плошча вострава 2800 (1095,3) км². Вышыні да 382 м.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Александры Земля // Словарь «География России» / Главный редактор А. П. Горкин. — М.: Большая Российская энциклопедия, 1998.
* United Nations Environment Programme (UNEP) 
* Alexandra Land — Franz-Joseph-Land 

Катэгорыя:Астравы архіпелага Зямля Франца-Іосіфа
Катэгорыя:Незаселеныя астравы
Рыма Леанідаўна Арцёмчык

**Рыма Леанідаўна Арцёмчык** (, г. Свярдлоўск, РСФСР) — беларускі і расійскі інжынер-будаўнік.

## Біяграфія 
Скончыла ў 1957 годзе Уральскі політэхнічны інстытут па спецыяльнасці «гарадское будаўніцтва і гаспадарка». У 1957—1963 гадах Інжынер-праектыроўшчык, старэйшы архітэктар у інстытуце «Свярдлоўскгарпраект». У 1963—1970 гадах старэйшы архітэктар у інстытуце «Мінскпраект», у 1970—1991 гадах працавала ў «БелНДІПгорадабудаўніцтва» (кіраўнік групы, галоўны архітэктар праектаў).

Член Саюза архітэктараў СССР з 1968 года, пасля член Саюза архітэктараў Беларусі.

Жыве ў Мінску па адрасе вул. Васняцова, 2.

## Творчасць 
Асноўныя працы: праекты забудовы мікрараёнаў 1, 2 у жылым раёне «Чыжоўка» (1964—1968), мікрараёнаў 1, 2 па вул. В. Харужай у Мінску (1970), генплан г. Брэста (1974 (1977, генеральны план г. Пінска (1979), першая чарга будаўніцтва ў гарадах: Брэст, Пінск, Полацк, Наваполацк (1981—1986).

## Узнагароды 
Узнагароджана медалём «Ветэран працы».

## Сям’я 
Жонка архітэктара Эдуарда Міхайлавіча Арцёмчыка (1934—2011).

## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары Мінска
Катэгорыя:Архітэктары Брэста
Катэгорыя:Архітэктары Пінска
Катэгорыя:Члены Беларускага саюза архітэктараў
Лучанок

**Лучанок** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Андрэй Іванавіч Лучанок (нар. 1972) — беларускі дыпламат.
* Ігар Міхайлавіч Лучанок (1938—2018) — беларускі кампазітар.
* Марына Анатолеўна Лучанок (нар. 1978) — беларуская футбалістка.
Эдуард Міхайлавіч Арцёмчык

**Эдуард Міхайлавіч Арцёмчык** (, г. Цюмень, РСФСР — ) — беларускі і расійскі інжынер-праектыроўшчык па транспарце.

## Біяграфія 
Скончыў у 1958 годзе Уральскі політэхнічны інстытут па спецыяльнасці «Гарадское будаўніцтва і гаспадарка». У 1958—1963 гадах інжынер у майстэрні генплана інстытута «Свярдлоўскгарпраект», кіраўнік групы інжынераў па распрацоўцы раздзелаў транспарту ў планіровачных праектах гарадоў у інстытутах «Мінскпраект» (1963—1965), «Белдзяржпраект» (1965—1970), «БелНДІПгорадабудаўніцтва» (1970—1973), «Мінскпраект» (1973—1993). Член Саюза архітэктараў Беларусі з 1967.

Жыў у Мінску па адрасе вул. Васняцова, 2.

## Творчасць 
Удзельнічаў у распрацоўцы генпланаў г. Свярдлоўска (1963), г. Мінска (1965—1982), г. Салігорска (1969), ТЭА генпланаў г. Гродна і г. Мінска (1971), транспартнага абыходу г. Дзяржынска, ПДП цэнтра г. Мінска, праекта планіроўкі прыгараднай зоны г. Мінска; транспартнага абслугоўвання раёна Сухарава ў г. Мінску.

## Сям’я 
Муж архітэктара Рымы Леанідаўны Арцёмчык (нар. 1934).

## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Асобы
Катэгорыя:Транспартныя інжынеры Беларусі
Катэгорыя:Транспартныя інжынеры XX стагоддзя
Катэгорыя:Члены Беларускага саюза архітэктараў
Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
25-ы Мінскі міжнародны кінафестываль «Лістапад»

**XXV Мінскі міжнародны кінафестываль «Лістапад»** — міжнародны юбілейны кінафестываль, які праходзіў з 2 па 9 лістапада 2018 года ў Мінску. Канцэпцыя форуму ў 2018 годзе зрабіла акцэнт на паказ фільмаў з краін былога сацыялістычнага лагера. Фарміраванне конкурсных праграм доўжылася да 9 верасня.

## Конкурсная праграма 
Фільмам адкрыцця кінафестывалю стаў польскі драматычны фільм «*Халодная вайна*» рэжысёра Паўла Паўлікоўскага. З нагоды адкрыцця юбілейнага «Лістапада» Прэзідэнт Беларусі Аляксандр Лукашэнка накіраваў сваё віншаванне гасцям і ўдзельнікам кінафоруму. У кінафестывалі прынялі ўдзел 167 карцін, дырэктарам праграм ігравога кіно фестывалю з’яўляецца Ігар Сукманаў. Цырымонія адкрыцця пройдзе ў кінатэатры «Масква» пад слоганам «Пазнаючы белы свет» з прысвячэннем рэжысёру Кіры Муратавай. Падчас цырымоніі будзе ўручаны прыз Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь «За захаванне і развіццё традыцый духоўнасці ў кінамастацтве». Ганаровымі гасцямі цырымоніі і кінафестывалю стануць актрыса тэатра і кіно Святлана Немаляева і акцёр і рэжысёр з Узбекістана .

### Асноўны конкурс ігравога кіно 
## Рэакцыя 
Прывітанне ўдзельнікам юбілейнага фестывалю ад імя Прэзідэнта Беларусі зачытаў намеснік прэм’ер-міністра Ігар Петрышэнка:

## Спасылкі 
* Афіцыйная заява 
* 25-ы Мінскі міжнародны кінафестываль «Лістапад» на сайце «Internet Movie Database»

Катэгорыя:Лістапад (кінафестываль)
Катэгорыя:Кінафестывалі 2018 года
Катэгорыя:2018 год у Мінску
Катэгорыя:Лістапад 2018 года
IT-краіна

**IT-краіна** — беларускі дзяржаўны праект, заснаваны на канцэпцыі вываду Беларусі ў лік сусветных лідараў IT-індустрыі. Пачатак працэсу быў дадзены Дэкрэтам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь № 8 ад 21.12.2017 «Аб развіцці лічбавай эканомікі». Падмуркам рэалізацыі праекта стаў Парк высокіх тэхналогій. Прэзентацыя экспазіцыі «IT-краіна Беларусь» адбылася на XXV Міжнародным форуме па інфармацыйна-камунікацыйных тэхналогіях «TIBO-2018» у Мінску 14—18 мая 2018 года, які ўключаў міжнародную спецыялізаваную выстаўку і Беларускі кангрэс па тэхналогіях інфармацыйнага грамадства.

## Легалізацыя крыптавалют у Беларусі 
Каталізатарам працы над Дэкрэтам з’яўляюцца крыптавалюты.  можна адчужаць, купляць і абменьваць без якіх-небудзь падаткаў на гэтыя аперацыі праз біржы і аператараў абмену. Таксама дазволена размяшчэнне токенаў кампаніі на біржы для іх продажу, але праводзіць  могуць толькі рэзідэнты ПВТ.

## Меркаванні 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Навiны па тэме «IT-страна» 
* 
* 
* 

Катэгорыя:2018 год у Беларусі
Катэгорыя:Навука ў Беларусі
Хведар Іосіфавіч Чарнышэвіч

**Хве́дар Іо́сіфавіч Чарнышэ́віч** (пач. 1880, Капыль, цяпер Мінская вобласць — ?) — беларускі паэт, перакладчык. Карыстаўся псеўданімамі *Н. Бурженін*, *Тодар*, *Хведар Таракан*; крыптанімамі *Ф. Ч.*, *Ф.*, *Ч.*, *Тодар Ч.*, *Тодар Ч-віч*, *Ф. Ч-іч*.

## Біяграфія 
Біяграфічных звестак пра Хведара Чарнышэвіча амаль не захавалася. Вядома, што ён шукаў работу ў вёсках Случчыны, займаўся кравецкай справай. З 1916 года пэўны час працаваў на адным з заводаў Петраграда. З 1919 года жыў каля Нясвіжа.

## Творчасць 
, Лявон Гмырак]]
Вершы Хведара Чарнышэвіча пачалі з’яўляцца ў друку ў 1908 годзе. Яны змяшчаліся ў газетах «Наша ніва» (найбольш актыўна ў 1910—1913 гадах), «Беларуская думка», «Родная страха», «Дзянніца», часопісах «Вольная думка», «Маладая Беларусь», календарах. Творы Чарнышэвіча змяшчаў Цішка Гартны ў сваіх рукапісных выданнях «Заря», «Голос низа», што выпускаліся ў Капылі ў 1910—1911 гадах.

Лірыка паэта разнастайная. У ёй выразна гучалі тэма Бацькаўшчыны, вера ў надыход лепшай будучыні. Многія вершы Чарнышэвіча маюць публіцыстычнае гучанне, заклікаюць беларусаў абудзіцца да свядомага жыцця («Падгудка», «Прачынайся, мой край», «» і інш.) У ягонай паэзіі выразна гучаць матывы працы, волі, барацьбы за незалежнасць («Песня каваля» і інш.). Ягоная пейзажная лірыка сведчыць пра тонкасць і далікатнасць аўтарскага ўспрыняцця прыроды роднага краю («Зорка», «Вечар», «Сонца ўстае», «Мора», «Бурная ноч», «Веснавая мелодыя»). Актыўна абараняў беларускую мову і літаратуру (верш «Злыдні панурыя, чорныя»). У паэтычнай спадчыне Хведара Чарнышэвіча ёсць вершы, якія можна аднесці да інтымнай лірыкі. Аўтар паэмы «Нявольнік», напісанай у 1918 годзе.

У 1911 годзе пераклаў і пад рэдакцыяй Янкі Купалы выдаў паэму «Кацярына» Тараса Шаўчэнкі.

Паэтычная спадчына Хведара Чарнышэвіча часткова захоўваецца ў аддзеле рукапісаў Цэнтральнай бібліятэкі Акадэміі навук Літвы.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Паэты Беларусі
Катэгорыя:Перакладчыкі Беларусі
Катэгорыя:Перакладчыкі з украінскай мовы
Катэгорыя:Перакладчыкі на беларускую мову
Катэгорыя:Беларускамоўныя паэты
Катэгорыя:Перакладчыкі Расійскай імперыі
Катэгорыя:Паэты Расійскай імперыі
Царква Нараджэння Божай Маці (Пухавічы)

**Царква Нараджэння Божай Маці** — храм у в. Пухавічы Пухавіцкага раёна Мінскай вобласці. Уваходзіць у 1-ую Пухавіцкую благачынную акругу.

## Гісторыя 
У 1834 тут была збудавана Багародзіцкая царква.

У 1879 г. цэнтр праваслаўнага прыхода, які налічываў 1698 прыхаджан; царква мела 120 дзесяцін зямлі, у тым ліку ворыва — 39, лесу — 60, сенажаці — 21 дзесяцін; пры царкве было папячыцельства.

У 1950 гадах царква была закрыта, часткова разбурана і пераабсталявана пад клуб.

Пад канец 90-х праваслаўная грамада змагла вярнуць будынак храма (клуба) у сваё веданне.

18 жніўня 2015 г. пасля завяршэння богаслужэння епіскап Веніямін заклаў у падмурак будучага храма камень і памятную грамату.

Church of the Nativity of Virgin Mary in Pukhavichy 01.JPG
Church of the Nativity of Virgin Mary in Pukhavichy 02.JPG
Church of the Nativity of Virgin Mary in Pukhavichy 04.JPG
Church of the Nativity of Virgin Mary in Pukhavichy 05.JPG
Church of the Nativity of Virgin Mary in Pukhavichy 06.JPG
Church of the Nativity of Virgin Mary in Pukhavichy 07.JPG
Church of the Nativity of Virgin Mary in Pukhavichy 10.JPG

## Гл. таксама 
* Храмы Пухавіцкага раёна

## Зноскі 
## Спасылкі 
* Царква Нараджэння Божай Маці ў Пухавічах — http://sobornevsky.by/

Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Пухавіцкага раёна
Катэгорыя:Пухавічы (Пухавіцкі раён)
Катэгорыя:Храмы Барысаўскай епархіі
Катэгорыя:З’явіліся ў 1834 годзе
Катэгорыя:1834 год у Беларусі
Катэгорыя:Драўляныя цэрквы Беларусі
Сцяфан (Корзун)

**Сцяфан**, свецкае імя **Ігар Пятровіч Корзун** (, в. Карзуны, Чэрвеньскі раён, Мінская вобласць — ) — беларускі праваслаўны царкоўны дзеяч, архіепіскап Пінскі і Лунінецкі (1990—2022).

## Біяграфія 
Нарадзіўся 25 сакавіка 1944 года ў в. Карзуны Чэрвеньскага раёна Мінскай вобласці ў сялянскай сям’і. У 1962 годзе скончыў сельскагаспадарчы тэхнікум. У 1963—66 служыў у Савецкай Арміі, затым працаваў аграномам. У 1975 годзе скончыў Маскоўскую духоўную семінарыю, у 1979 годзе — Маскоўскую духоўную акадэмію са ступенню кандыдата багаслоўя.

У 1978 годзе мітрапалітам Мінскім і Беларускім Антоніем пастрыжаны ў манаства. 18 лютага 1978 года рэктарам Маскоўскай духоўнай акадэміі Уладзімірам пасвечаны ў іерадыякана, а 6 лістапада — у іераманаха.

У 1981 годзе ўзведзены ў сан архімандрыта і прызначаны благачынным Свята-Успенскага Жыровіцкага манастыра. З 1987 года — намеснік Жыровіцкага манастыра, з 1989 года — рэктар Мінскай духоўнай семінарыі.

Пастановай Сінода Беларускага Экзархату ад 16 лютага 1990 года архімандрыту Сцяфану (Корзуну) вызначана быць епіскапам Пінскім і Лунінецкім. 4 сакавіка 1990 года хіратанісаны ва Успенскім саборы Жыровіцкага манастыра. 25 лютага 2000 года ўзведзены ў сан архіепіскапа.

Захапляўся творчасцю Якуба Коласа. Ініцыятар усталявання на званіцы Свята-Варварынскага сабора ў Пінску шыльды, якая нагадвае аб вянчанні Якуба Коласа з Марыяй Каменскай — з’явілася яна ў 2015 годзе.

Памёр 22 красавіка 2022 года.

## Спасылкі 
* СЦЯФАН, АРХІЕПІСКАП ПІНСКІ І ЛУНІНЕЦКІ // church.by

Катэгорыя:Епіскапы пінскія і лунінецкія
Катэгорыя:Рэктары Мінскай духоўнай семінарыі
Катэгорыя:Епіскапы Беларускай праваслаўнай царквы
Раскіданае гняздо (спектакль, Брэсцкі акадэмічны тэатр драмы)

«**Раскіданае гняздо**» — спектакль, пастаўлены рэжысёрам Уладзімірам Савіцкім у Брэсцкім акадэмічным тэатры драмы па аднайменнай п’есе Янкі Купалы. Прэм’ера адбылася ў верасні 2011 года.

## Акцёры 
* Мікалай Маршын — *Лявон*
* Тамара Ляўчук — *Марыля*
* Аксана Лойдава — *Зося*
* Сяргей Пяткевіч — *Стары*
* Міхаіл Мятліцкі — *Незнаёмы*
* Аляксей Шчарбакоў — *Паніч*
* Анатоль Бараннік 
* Кацярына Яцкавец
* Багдан Хомік 
* Ала Омесь 
* Вячаслаў Цыцкоўскі
* Наталля Вераб’ёва 
* Ліза Шчарбакова
* Жэня Багамолаў

## Водгукі 
## Спасылкі 
* Старонка спектакля на сайце Брэсцкага акадэмічнага тэатра драмы

Катэгорыя:Спектаклі Беларусі
Катэгорыя:З’явіліся ў 2011 годзе
Катэгорыя:Спектаклі на беларускай мове
Катэгорыя:2011 год у Брэсце
Катэгорыя:Брэсцкі акадэмічны тэатр драмы імя Ленінскага камсамола Беларусі
Уладзімір Ігаравіч Архангельскі

**Уладзімір Ігаравіч Арха́нгельскі** (, г. Барысаў, Мінская вобласць) — беларускі архітэктар.

## Біяграфія 
Скончыў у 1986 годзе архітэктурнае аддзяленне Мінскага архітэктурна-будаўнічага тэхнікума, у 1994 годзе архітэктурны факультэт БДПА па спецыяльнасці «Архітэктура» (выкладчыкі архітэктурных дысцыплін Г. У. Палянская, А. М. Калантай). У 1994—1998 гадах працаваў у «Творчай майстэрні архітэктара Тарноўскага У. М.», з 1998 года ў інстытуце «Мінскпраект».

Член Беларускага саюза архітэктараў з 1997 года, членскі білет № 513.

## Узнагароды 
Узнагароджаны дыпломам 2-й ступені XII Міжнароднага агляду-конкурсу на лепшы праект (пабудову) года па раздзеле «Пабудова» за праект «Футбольны манеж у г. Мінску» (Масква 2005), дыпломам лаўрэата прэміі «Гран-пры» VI Нацыянальнага фестывалю архітэктуры аўтарскаму калектыву за пабудову «Універсальны спартыўна-відовішчны і аздараўленчы цэнтр на пр. Пераможцаў» у г. Мінску (Мінск 2005).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары Мінска
Катэгорыя:Архітэктары XXI стагоддзя
Катэгорыя:Члены Беларускага саюза архітэктараў
Віктар Міхайлавіч Лебедзеў

{{Ваенны дзеяч
|імя              = Віктар Міхайлавіч Лебедзеў
|арыгінал імя     = 
|дата нараджэння  = 
|месца нараджэння = 
|дата смерці      = 
|месца смерці     = 
|выява            = 
|подпіс           = 
|мянушка          = 
|прыналежнасць    = 
|гады службы      = 1943
|званне           = 
|род войскаў      = пяхота
|пасада           = 
|часць            = 
|бітвы            = Вялікая Айчынная вайна
|узнагароды       = {
 
}
{
 
}
|сувязі           = 
|у адстаўцы       = 
}}
**Віктар Міхайлавіч Лебедзеў** (1924—1943) — малодшы сяржант Рабоча-сялянскай Чырвонай Арміі, удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза (1944).

## Біяграфія 
Віктар Лебедзеў нарадзіўся 14 снежня 1924 года ў вёсцы Наваелаўка (цяпер — Тальменскі раён Алтайскага края). Скончыў сем класаў школы. У жніўні 1943 года Лебедзеў быў прызваны на службу ў Рабоча-сялянскую Чырвоную Армію і накіраваны на фронт Вялікай Айчыннай вайны. Да верасня 1943 года гвардыі малодшы сяржант Віктар Лебедзеў камандаваў аддзяленнем 218-га гвардзейскага стралковага палка 77-й гвардзейскай стралковай дывізіі 61-й арміі Цэнтральнага фронту. Вызначыўся падчас бітвы за Дняпро.

У ноч з 26 на 27 верасня 1943 года Лебедзеў адным з першых пераправіўся праз Дняпро у раёне вёскі Неданчычы Рыпкынскага раёна Чарнігаўскай вобласці Украінскай ССР і прыняў актыўны ўдзел у баях за захоп і ўтрыманне плацдарма на яго заходнім беразе. Узначаліўшы адну з разведгрупы, Лебедзеў непрыкметна падабраўся да варожых пазіцыях і закідаў іх гранатамі, прымусіўшы праціўніка адысці. 12 лістапада 1943 года Лебедзеў загінуў у баі на тэрыторыі Гомельскай вобласці Беларускай ССР. Пахаваны ў вёсцы Ручаёўка Лоеўскага раёна. Таксама быў узнагароджаны ордэнам Леніна і медалём.

У гонар Лебедзева ўсталяваны помнік на месцы яго гібелі ўстаноўлены бюст і названая школа ў вёсцы Новаперунова Тальменскага раёна.

## Літаратура 
* 
* Боевая слава Алтая. — Барнаул: Алтайское кн. изд., 1978.
* Достоин звания героя. — Красноярск: Красноярское кн. изд., 1975.
* *Кузнецов И. И., Джога И. М.* Золотые Звёзды Алтая. — Барнаул, 1982.
* Навечно в сердце народном. 3-е изд., доп. и испр. Минск, 1984.

Катэгорыя:Загінулі ў баях Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Удзельнікі бітвы за Дняпро
Катэгорыя:Сяржанты і старшыны СССР
Катэгорыя:Пехацінцы Вялікай Айчыннай вайны
Раскіданае гняздо

Назву **Раскіданае гняздо** маюць:
* Раскіданае гняздо — драма Янкі Купалы
* Раскіданае гняздо — спектакль Нацыянальнага тэатра імя Янкі Купалы
* Раскіданае гняздо — спектакль Нацыянальнага тэатра імя Якуба Коласа
* Раскіданае гняздо — спектакль Нацыянальнага тэатра імя Максіма Горкага
* Раскіданае гняздо — спектакль Тэатра беларускай драматургіі
* Раскіданае гняздо — спектакль Брэсцкага акадэмічнага тэатра драмы
* Раскіданае гняздо — спектакль Гродзенскага абласнога драматычнага тэатра
* Раскіданае гняздо — спектакль Мазырскага драматычнага тэатра
* Раскіданае гняздо — фільм «Беларусьфільма» паводле п’есы Янкі Купалы
*Раскіданае гняздо — дакументальны фільм «Белсата» пра жыццё і смерць 100-гадовага дома
Раіса Львоўна Чарахоўская

**Раіса Львоўна Чарахоўская** (, г. Адэса, Украіна — ) — украінская і расійская артыстка балета, дзяячка самадзейнага мастацтва, педагог; заслужаны работнік культуры Беларусі (1982).

## Біяграфічныя звесткі 
Скончыла Адэскі музычна-тэатральны тэхнікум (1933). 3 1934 салістка балета Адэскага і Новасібірскага тэатраў оперы і балета, Омскай філармоніі, педагог-балетмайстар Маскоўскага тэатра імя Я. Вахтангава. У 1956—91 арганізатар і мастацкі кіраўнік Мінскай дзіцячай народнай балетнай студыі «Мара» пры Палацы культуры Белсаўпрофа. Аўтар і пастаноўшчык харэаграфічных кампазіцый, танцаў, дзіцячых балетаў у студыі «Мара», лібрэта балета «Альпійская балада» Яўгена Глебава. Сярод яе вучняў балерына, народная артыстка Беларусі Інэса Душкевіч.

Пахавана на Усходніх могілках у Мінску.

## Выбраная бібляграфія 
* Танцевать могут все / Р. Л. Череховская. — Минск: Народная асвета, 1973.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Адэсе
Катэгорыя:Заслужаныя работнікі культуры Беларускай ССР
Катэгорыя:Лібрэтысты Беларусі
Багданаўскі сельсавет (Лунінецкі раён)

**Багда́наўскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Лунінецкага раёна Брэсцкай вобласці. Цэнтр сельсавета і адзіны населены пункт — аграгарадок (да 2009 года вёска) Багданаўка.

## Гісторыя 
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Лагішынскага раёна Пінскай вобласці (з 8 студзеня 1954 года Брэсцкай вобласці). Цэнтр — вёска Багданаўка. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Загародскага сельсавета.

Пасля скасавання Лагішынскага раёна ў 1962 годзе вёска Багданаўка перададзена ў склад Лунінецкага раёна.

Зноў утвораны 11 жніўня 1980 года ў складзе Лунінецкага раёна шляхам вылучэння з Лунінскага сельсавета.

## Насельніцтва 
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 1642 чалавекі, з іх 99,4 % — беларусы; паводле перапісу 2019 года — 1216 чалавек.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.


Катэгорыя:Былыя сельсаветы Лагішынскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1940 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1954 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1980 годзе
Брэт Кавана

**Брэт Ка́вана** (; нар. , Вашынгтон, ЗША) — амерыканскі юрыст, суддзя Вярхоўнага Суда ЗША з 6 кастрычніка 2018.

Кавана нарадзіўся ў 1965 г. у каталіцкай сям'і ірландскага паходжання ў г. Вашынгтоне. Яго бацька быў юрыстам, а маці - настаўніцай гісторыі ў школе. Вырас у горадзе Бетэсда, штат Мэрыленд, дзе вучыўся ў езуіцкай Джорджтаўнскай падрыхтоўчай школе. Падчас вучобы быў капітанам баскетбольнай каманды і рэсіверам і корнэрбэкам у футбольнай. Выбітна скончыў Ельскі ўніверсітэт, дзе няўдала спрабаваў стаць гульцом студэнцкай баскетбольнай каманды Ель Бульдогс і быў аўтарам спартыўнай калонкі ў студэнцкай газеце. Пасля паступіў у Ельскую школу права, дзе атрымаў ступень доктара юрыспрудэнцыі.

Працаваў у апеляцыйных судах трэцяй і дзявятай акруг, браў удзел у раследаванні скандала з Монікай Левінскі і Білам Клінтанам, потым працаваў у адміністрацыі Белага дома пры Джорджы Бушы-малодшым. У 2006 г. быў прызначаны ў Апеляцыйны суд па акрузе Калумбія. 9 ліпеня 2018 быў прадстаўлены для прызначэння ў Вярхоўны Суд ЗША на замену суддзе Энтані Кенэдзі, які сышоў на пенсію. Падчас разгледжання кандыдатуры Кавана, прафесар псіхалогіі Крысцін Форд абвінаваціла яго ў спробе згвалтавання, якая, па яе словах, адбылася ў пачатку 1980-ых, калі яны былі яшчэ падлеткамі.

Падчас слушанняў у Сенаце яшчэ дзве жанчыны выступілі сведкамі ў справе супраць Кавана. Сенат даручыў ФБР правесці раследаванне справы, якое не знайшло доказаў віноўнасці кандыдата, і, пасля затрымкі, Брэт Кавана быў прызначаны на пасаду 50 галасамі супраць 48 (ён атрымаў падтрымку ўсіх, акрамя аднаго, сенатараў-рэспубліканцаў і аднаго дэмакрата).

Катэгорыя:Суддзі Вярхоўнага Суда ЗША
Катэгорыя:Выпускнікі Ельскага ўніверсітэта
Чырвонаслабодскае вадасховішча

**Чырвонаслабо́дскае** — вадасховішча ў Мінскай вобласці Беларусі, у Клецкім, Капыльскім раёнах і на мяжы з Салігорскім раёнам.

Створана ў 1973 годзе на рацэ Морач (за 50 км ад яе вусця) у мэтах рэгулявання сцёку і воднага рэжыму прылеглых зямель, забеспячэння дзейнасці рыбакамбіната млн м³. Катлавіна вадасховішча — затопленая частка поймы ракі Морач. Зарастае слаба.

## Літаратура 
* 
* 
* Ліст карты N-35-114. Выданне 1986 г. Стан мясцовасці на 1982 г.

## Спасылкі 
* Водохранилища Беларуси // Государственное учреждение «Республиканский центр по гидрометеорологии, контролю радиоактивного загрязнения и мониторингу окружающей среды» Минприроды Республики Беларусь 

Катэгорыя:Вадасховішчы Мінскай вобласці
Катэгорыя:Вадасховішчы Капыльскага раёна
Катэгорыя:Вадасховішчы Клецкага раёна
Катэгорыя:Басейн Случы (прыток Прыпяці)
Балігалоў

**Балігало́ў** (*Conium*) або **Амежнік** — род кветкавых раслін сямейства . Налічвае 4 віды.

## Батанічнае апісанне 
Двухгадовыя травяністыя расліны з непрыемным пахам. Сцёблы прамыя, голыя, галінастыя, баразнаватыя, часам з пурпуровымі плямамі. Лісце тройчы перыстае, размешчанае па даўжыні сцябла і ў прыкаранёвай разетцы. Кветкі дробныя, белага колеру, сабраныя ў складаныя шчытападобныя парасонікі. Плод — сухі віслаплоднік.

Расліны ядавітыя (утрымліваюць алкалоіды халін, каніін, кангідрын і інш.).

## Распаўсюджанне і экалогія 
Расліны роду распаўсюджаны на тэрыторыі Еўразіі і Паўночнай Афрыкі. Растуць на ўзлесках і лясных палянах, парках, садах, агародах, пустках, уздоўж дарог

## Віды 
* 
* 
* 
* 

## Выкарыстанне 
Лекавыя, дубільныя, інсектыцыдныя расліны.

## Літаратура 
* 
*  — С. 221.

## Спасылкі 
* 
* Conium // The Plant List

Катэгорыя:Парасонавыя
Катэгорыя:Флора Еўразіі
Катэгорыя:Флора Афрыкі
Катэгорыя:Ядавітыя расліны
Надзея Мікалаеўна Барабанава

**Надзея Мікалаеўна Бараба́нава** (, с. Тропіна, Новасібірская вобласць, РСФСР) — беларускі і расійскі архітэктар.

## Біяграфія 
Скончыла ў 1982 годзе архітэктурны факультэт Новасібірскага інжынерна-будаўнічага інстытута (выкладчыкі , А. А. Праваторава).

У 1982—1988 архітэктар інстытута «Кемеравааграпрампраект»; у 1989—2003 гадах архітэктар, начальнік групы архітэктараў Інстытута «Гомельпраект»; у 2003—2005 гадах старэйшы выкладчык кафедры «Архітэктура прамысловых і грамадзянскіх збудаванняў» БелДУТ; з 2005 года галоўны архітэктар праектаў ТДА «Прынт».

Член Беларускага саюза архітэктараў з 2000 года.

## Творчасць 
Асноўныя працы: распрацоўка серыі занальных тыпавых двухкватэрных хат для Кемераўскай вобласці (1984—1985); праект забудовы п. Навагорск у Маскоўскай вобласці (1996—1999, у сааўтарстве з С. І. Ковыравым, В. У. Бельцюковым); праект рэканструкцыі (у сааўтарстве з С. І. Ковыравым) і інтэр’еры памяшканняў адміністрацыйна-бытавога корпуса УПСР на галаўных збудаваннях у г. Рэчыца (у сааўтарстве з С. І. Ковыравым); магазін харчовых тавараў у 52 мікрараёне г. Гомеля (2003, у сааўтарстве з С. І. Ковыравым); праект жылой забудовы ў г. Бранску (2001, у сааўтарстве з С. І. Ковыравым, У. В. Свідуновічам); добраўпарадкаванне сквера з размяшчэннем помніка І. І. Паскевіч у г. Гомелі (2003, у сааўтарстве з С. І. Ковыравым); цыкл прац па распрацоўцы МАФ для г. Гомеля (2003—2008, у сааўтарстве з С. І. Ковыравым); рэканструкцыя гандлёвага комплексу «Ластаўка» па пр. Кастрычніка ў г. Гомелі (2005, у сааўтарстве з С. І. Ковыравым); рэканструкцыя адміністрацыйнага будынка з надбудовай 3-х паверхаў па вул. Скакавая ў г. Масква (2005, у сааўтарстве з С. І. Ковыравым); магазін кветак па вул. Леніна ў г. Гомелі (2008, у сааўтарстве з С. І. Ковыравым).

## Узнагароды 
Уладальнік III прэміі на конкурсе «Усесаюзны конкурсны праект на забудову пасёлка Чулкава ў Горкаўскай вобласці» (1983, у сааўтарстве з С. І. Ковыравым, Т. С. Асокінай). Узнагароджана Дыпломам МАСА за «Праект жылой забудовы ў г. Бранску» на фестывалі архітэктуры ў г. Брэсце (2001); дыпломам Міністэрства архітэктуры і будаўніцтва Беларусі на фестывалі архітэктуры ў г. Гомелі за «Добраўпарадкаванне сквера з размяшчэннем помніка І. І. Паскевіч у г. Гомелі» (2003).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары XXI стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары Гомеля
Катэгорыя:Члены Беларускага саюза архітэктараў
Аклахома-Сіці Тандэр у сезоне 2018/2019

Сезон 2018/2019 стаў 53-м сезонам у НБА ў гісторыі франшызы «Аклахома-Сіці Тандэр».

## Склад 
## Рэгулярны сезон 
### Вынікі гульняў 
### Турнірная табліца дывізіёна 
### Турнірная табліца канферэнцыі 
### Статыстыка 
## Плэй-оф 
### Сетка 
## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт каманды
* Профіль каманды на сайце NBA.com
* Статыстыка каманды на сайце NBA.com
* Статыстыка каманды на сайце Basketball Reference 

Катэгорыя:Сезоны «Аклахома-Сіці Тандэр»
Катэгорыя:Сезон НБА 2018/2019 паводле каманд
Катэгорыя:Спорт у Аклахоме ў 2018 годзе
Катэгорыя:Спорт у Аклахоме ў 2019 годзе
Капліца-пахавальня Юліі Дзяконскай

**Капліца-пахавальня Юліі Дзяконскай** пабудавана ў Сапоцкіне (Гродзенскі раён) на могілках у 1868 годзе з цэглы ў рэтраспектыўна-гатычным стылі на ўшанаванне пахаванай тут Юліі Дзяконскай з Быхаўцаў (1825—1858), жонкі Яўстафія Дзяконскага (1820—1894). Справа размешчана капліца-пахавальня Юзафа Гурскага.

## Гісторыя 
Памешчык Яўстафій Дзяконскі паходзіў са шляхецкага роду герба «Кораб». У 1855 годзе Яўстафій пацвердзіў сваё шляхецтва ў Каралеўстве Польскім. Яго жонка Юлія з Быхаўцаў памерла вельмі маладой у 1858 годзе і была пахавана на каталіцкіх могілках у Сапоцкіне. Для яе была пабудаваная капліца. Унутры знаходзіцца шыльда з эпітафіяй у гонар Юліі і Яўстафія, які памёр значна пазней.

У шлюбе было двое сыноў: Казімір (пам. 1913) і Юліян (пам. 1914).

## Архітэктура 
Кампактны прамавугольны ў плане будынак накрыты 2-схільным дахам. На галоўным фасадзе 3-вугольны шчыт завершаны 4-граннай вежачкай з пакатым пакрыццём. Уваход і ніша над ім, бакавыя аконныя праёмы стральчатыя. Сцены атынкаваны з украпінамі дробнага друзу, на шэрым фоне якога вылучаюцца пабеленыя вертыкальныя і гарызантальныя цягі, ліштвы праёмаў. Памяшканне перакрыта плоскай столлю на падугах.

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* 
* Род Дзяконскіх — галіна Яна Валынца «Герольд Litherland» № 18. 2011.

Катэгорыя:Капліцы Гродзенскай вобласці
Катэгорыя:Капліцы-пахавальні Беларусі
Катэгорыя:Культавыя збудаванні Гродзенскага раёна
Катэгорыя:Сапоцкін
Катэгорыя:З’явіліся ў 1868 годзе
Катэгорыя:1868 год у Беларусі
Катэгорыя:Збудаванні Беларусі ў неагатычным стылі
Катэгорыя:Дзяконскія
Капліца-пахавальня Юзафа Гурскага

**Капліца-пахавальня Юзафа Гурскага** пабудавана ў Сапоцкіне (Гродзенскі раён) на могілках у 1893 годзе з цэглы ў стылі неаготыкі на ўшанаванне пахаванага тут Юзафа Гурскага. Злева размешчана капліца-пахавальня Юліі Дзяконскай.

## Архітэктура 
Прамавугольны ў плане кампактны аб’ём пад двухсхільным дахам. Галоўны фасад завершаны трапецападобным шчытом з 3 вуглавымі 8-граннымі шатровымі вежачкамі-фіяламі і крапаваны слаістымі арачнымі нішамі. Стральчаты праём галоўнага ўвахода фланкіраваны і завершаны эдыкуламі, у верхняй з якіх размешчана скульптура «Укрыжаванне». Бакавыя фасады расчлянёны 4 стральчатымі аконнымі праёмамі.

Унутры капліца перакрыта плоскай драўлянай столлю на падугах. Алтарная сцяна ў інтэр'еры дэкарыравана плоскім 4-пілястравым порцікам з 3-вугольным франтонам.

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Збудаванні Беларусі ў неагатычным стылі
Катэгорыя:Капліцы Гродзенскай вобласці
Катэгорыя:Капліцы-пахавальні Беларусі
Катэгорыя:Культавыя збудаванні Гродзенскага раёна
Катэгорыя:Сапоцкін
Катэгорыя:З’явіліся ў 1893 годзе
Катэгорыя:1893 год у Беларусі
Раскіданае гняздо (спектакль, Нацыянальны тэатр імя Максіма Горкага)

**«Раскіданае гняздо»** — спектакль, пастаўлены рэжысёрам Барысам Луцэнкам ў Нацыянальным тэатры імя Максіма Горкага па аднайменнай п’есе Янкі Купалы. Спектакль пастаўлены ў 1997 годзе як першая частка тэатральнай дылогіі Барыса Луцэнкі «Крык чалавечы». Спэктакль лагічна працягваў распрацоўку тэмы, якую Барыс Луцэнка распачаў у 1970-х гадах спектаклем «Раскіданае гняздо» ў Нацыянальным тэатры імя Янкі Купалы і працягнуў у 1980-х гг. аднайменнай мастацкай стужкай («Беларусьфільм»).

## Акцёры 
* Аляксандр Ткачэнка — *Лявон*
* Вольга Клебановіч — *Марыля*
* Аляксей Шадзько — *Сымон*
* Аксана Лясная, Ана Пінкевіч — *Зоська*
* Валянцін Серада — *Данілка*
* Віталь Быкаў — *Стары*
* Аляксандр Ткачонак — *Незнаёмы*
* Сяргей Чэкерэс — *Паніч*

## Водгукі 
## Спасылкі 
* Старонка спектакля на сайце Аксаны Лясной
* Відэазапіс спектакля  на сайце ARCHE-Відэа 

Катэгорыя:Спектаклі Беларусі
Катэгорыя:З’явіліся ў 1997 годзе
Катэгорыя:Спектаклі на беларускай мове
Катэгорыя:Нацыянальны акадэмічны драматычны тэатр імя Максіма Горкага
Баян-Улэгэйскі аймак

**Баян-Улэгэйскі аймак** або **Баян-Улугэй**, **Баян-Улгій** (, ;  — багаты край) — аймак Манголіі.

## Геаграфія 
На паўночным усходзе мае адміністрацыйную мяжу з Убсунурскім аймакам, на ўсходзе і паўднёвым усходзе з Кабдоскім, на поўначы мяжуе з Расіяй, на захадзе, поўдні і паўднёвым захадзе — з КНР. Агульная тэрыторыя складае 45 704,9 км². Аймак размешчаны сярод гор Мангольскага Алтая на вышыні 1300 метраў над узроўнем мора.

1 % усёй тэрыторыі займаюць лясы. На тэрыторыі аймака больш за 20 малых і вялікіх азёр, каля 400 рэк, ручаёў і крыніц.

У межах аймака размешчаны нацыянальны парк Алтай-Таван-Богд.

## Клімат 
Клімат рэзка кантынентальны.

## Гісторыя 
На тэрыторыі аймака шмат гістарычных помнікаў са шматлікімі каменнымі статуямі, наскальнымі малюнкамі.

Гэтая зямля стала месцам барацьбы паміж «белымі» і «чырвонымі» падчас Грамадзянскай вайны ў Расіі.

## Насельніцтва 
Аймак населены пераважна казахамі (93 %), астатнія — уранхайцы, тувінцы і халха-манголы. Зыходзячы з прыведзеных у табліцы даных можна ацаніць памеры знешняй міграцыі казахаў у Казахстан — прыблізна 30 тыс. чал. у перыяд 1991—1993 гадоў. У наступныя гады, сутыкнуўшыся з цяжкасцямі адаптацыі і праблемамі эканамічнага плану, пэўная частка рэпатрыянтаў вярнулася ў Манголію.

## Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел 
Баян-Улугэй створаны ў 1939 і складаецца з 13 самонаў. Адміністрацыйным цэнтрам аймака з’яўляецца горад Улгій, у якім пражывае 28 448 чалавек (2009).

*Хурал прадстаўнікоў грамадзян* з’яўляецца органам заканадаўчай улады мясцовага самакіравання. Ён выдае заканадаўчыя акты па бюджэтна-фінансавых пытаннях, навуцы і адукацыі, сацыяльна-эканамічных пытаннях — гэта значыць, па ўсіх пытаннях, якія датычацца развіцця аймака.

Губернатар аймака з’яўляецца прадстаўніком урада і ажыццяўляе выканаўчую ўладу ў рэгіёне.

* Пасёлак гарадскога тыпу — свабодная эканамічная зона Цагаануур размешчаны на тэрыторыі самона Нагаануур, але кіруецца як асобная адміністрацыйная адзінка.

## Гаспадарка 
Асноўнай галіной народнай гаспадаркі ў аймаку з’яўляецца жывёлагадоўля. Адгоннай пашавай жывёлагадоўляй займаецца 11 078 пастухоўскіх гаспадарак, на кожную з якіх прыходзіцца ў сярэднім 133 галавы жывёлы (2006, у 2005 — 120, 2004 — 117), што з’яўляецца самым нізкім паказчыкам сярод усіх аймакаў Манголіі (у сярэднім па краіне 204).

Агульнае пагалоўе (канец 2006) — 1470,3 тыс. галоў жывёлы, у тым ліку:
* 4,3 тыс. вярблюдаў
* 61,8 тыс. коней
* 88,8 тыс. буйной рагатай жывёлы (кароў і якаў)
* 603,0 тыс. авечак
* 712,4 тыс. коз
Штогод на знешнія і ўнутраныя рынкі пастаўляецца звыш 2000 тон мяса, 850—900 тон воўны, 130 тон казінага пуху, 280—300 тыс. штук шкур усіх відаў жывёлы, рэалізацыя якіх забяспечвае ўнутраныя патрэбы аймакаў у таварах народнага спажывання і харчовых прадуктах.

## Сродкі масавай інфармацыі 
У аймаку выдаецца казахамоўная газета «Жаңа өмір» (Новае жыццё).

## Спасылкі 
* Баян-Өлгий аймгийн албан ёсны цахим хуудас

Катэгорыя:Аймакі Манголіі
Раскіданае гняздо (спектакль, Гродзенскі абласны драматычны тэатр)

«**Раскіданае гняздо**» — спектакль, пастаўлены рэжысёрам Аляксандрам Гарцуевым у Гродзенскім абласным драматычным тэатры па аднайменнай п’есе Янкі Купалы. Прэм’ера адбылася 10 лістапада 2006 года.

## Акцёры 
* Сяргей Курыленка — *Лявон*
* Валянціна Харытонава — *Марыля*
* Аляксандр Калагрыў — *Сымон*
* Таццяна Абленс, Тамара Пазняк, Таццяна Вілімовіч  — *Зося*
* Аляксандр Луцэнка — *Стары*
* Аляксандр Шаўкаплясаў — *Незнаёмы*
* Сяргей Саўко, Васіль Мініч — *Данілка*
* Мікалай Вілімовіч — *Дваровы чалавек*

## Творчая задума 
## Водгукі 
## Спасылкі 
* Старонка спектакля  на сайце Гродзенскага абласнога драматычнага тэатра  
* Фальсіфікацыя маралі, або Купала па‑гродзенску / А. Павач на сайце «Нашай Нівы»

Катэгорыя:Спектаклі Беларусі
Катэгорыя:З’явіліся ў 2006 годзе
Катэгорыя:Спектаклі на беларускай мове
Катэгорыя:2006 год у Гродне
Катэгорыя:Гродзенскі абласны драматычны тэатр
Галіна Мікалаеўна Бараноўская

**Галіна Мікалаеўна Бараноўская** (**Плотнікава**; нар. , г. Іркуцк, РСФСР — 27 сакавіка 2021, Мінск) — беларускі і расійскі архітэктар. Член Саюза архітэктараў Расіі (1971), член Беларускага саюза архітэктараў. Саветнік Беларускай акадэміі архітэктуры (2006).

## Біяграфія 
Скончыла з адзнакай у 1960 годзе Новасібірскі інжынерна-будаўнічы інстытут імя В. У. Куйбышава па спецыяльнасці «архітэктура» (выкладчыкі архітэктурных дысцыплін , , Б. І. Аглы.

Для творчасці Г. Н. Барановской характэрны серыйны падыход (цыклы «Жыровіцкі манастыр», 1989—1999 гг .; «Пасербы Беларусі», 1987—1999 гг .; «Віды Мінска», 1987—2007 гг .; «Стары Арзамас», 1991 г .; «Суздаль», 1989 г .; «Сказ пра Заслаўі», 1992—2007 гг., «Прага», 1987—1995 гг. і інш.). У работах вылучаюцца зменлівыя рысы архітэктуры, прыроды, сціплае абаянне букетаў кветак.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары Мінска
Катэгорыя:Мастакі Беларусі
Юрый Мікалаевіч Зыкаў

{{Ваенны дзеяч
|імя              = 
|арыгінал імя     = 
|дата нараджэння  = 
|месца нараджэння = 
|дата смеці       = 
|месца смерці     = 
|выява            = 
|памер            = 
|мянушка          = 
|прыналежнасць    = 
|гады службы      = 1940—1944
|званне           = 
|род войскаў      = штурмавая авіяцыя
|камандаваў       = 
|часць            = 
|бітвы            = Вялікая Айчынная вайна
|узнагароды       = {
 
}
{
 
-
 
}
|сувязі           = 
|у адстаўцы       = 
}}
**Юрый Мікалаевіч Зыкаў** (15 лістапада 1922 — 21 лютага 1944) — савецкі лётчык-штурмавік, удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза (1 ліпеня 1944 года).

## Біяграфія 
Юрый Мікалаевіч Зыкаў нарадзіўся ў Бранску 15 лістапада 1922 года ў рускай сям'і. Яго бацька — рабочы-металіст. У 1926 годзе Юрый Зыкаў разам з бацькамі пераехаў у Маскву. Яны пасяліліся ў кааператыўным пасёлку «Сокал». Скончыў сярэднюю школу № 149 і аэраклуб.

У Чырвонай Арміі з 1940 года. Скончыў ваенную авіяцыйную школу лётчыкаў, праходзіў дадатковую спецыяльную падрыхтоўку ў штурмавой авіяцыі.

Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны са жніўня 1942 года. Быў лётчыкам, камандзірам звяна і авіяцыйнай эскадрыллі 59-га гвардзейскага штурмавога авіяцыйнага палка. Ваяваў на Сталінградскім і Беларускім франтах, удзельнічаў у баях на Курскай дузе і на Беларускім напрамку. Здзейсніў 175 баявых вылетаў, знішчыў 18 варожых самалётаў на аэрадромах, 40 танкаў, 2 чыгуначных эшалона і 20 цыстэрнаў з гаручым, падавіў 22 зенітна-артылерыйскіх кропкі.

Загінуў 21 лютага 1944 года пры выкананні баявога задання пад горадам Рагачоў (Гомельская вобласць, Беларусь). Пахаваны ў Маскве на Новадзявочых могілках (участак 4). Помнік на магіле выкананы скульптарам Н. В. Крандзіеўскай, якая жыла па суседству з сям'ёй Зыковых.

За мужнасць і гераізм, праяўленыя ў баях, гвардыі старэйшаму лейтэнанту Зыкаву Юрыю Мікалаевічу Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 1 ліпеня 1944 года пасмяротна прысвоена званне Героя Савецкага Саюза.

## Узнагароды 
* Медаль «Залатая Зорка».
* Ордэн Леніна.
* Два ордэны Чырвонага Сцяга.
* Ордэн Аляксандра Неўскага.
* Ордэн Айчыннай вайны II ступені.
* Медаль.

## Памяць 
Школе № 149 г. Маквы было прысвоена імя Юрыя Зыкава. 27 красавіка 2016 года на тэрыторыі школы быў адкрыты помнік Юрыю Зыкаву.

## Літаратура 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Лётчыкі Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Загінулі ў баях Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Пахаваныя на Новадзявочых могілках
Раскіданае гняздо (спектакль, Мазырскі драматычны тэатр імя Івана Мележа)

**«Раскіданае гняздо»** — спектакль, пастаўлены рэжысёрам Раманам Цыркіным у Мазырскім драматычным тэатры імя Івана Мележа па аднайменнай п’есе Янкі Купалы. Спектакль акрэслены як «сцэнічны варыянт Р. Цыркіна» і прысвечаны 120-годдзю з дня нараджэння Я. Купалы. Прэм’ера адбылася 24 лістапада 2007 года.

## Акцёры 
* Міхаіл Кліменка — *Лявон*
* Наталля Скамарохава — *Марыля*
* Анатоль Бычкоўскі, Юрый Шмак — *Сымон*
* Валянціна Рослікава — *Зоська*
* Яўген Кузьмянкоў — *Данілка*
* Андрэй Спірыдовіч — *Незнаёмы*
* Вадзім Дубраў — *Стары*
* Н. Бакавец
* Я. Гарбачэўскі
* Р. Даўцян
* А. Лазарава
* А. Чыжык і інш.

## Водгукі 
## Спасылкі 
* Старонка спектакля на сайце Мазырскага драматычнага тэатра

Катэгорыя:Спектаклі Беларусі
Катэгорыя:З’явіліся ў 2007 годзе
Катэгорыя:Спектаклі на беларускай мове
Катэгорыя:2007 год у Беларусі
Катэгорыя:Культура Мазыра
Катэгорыя:Мазырскі драматычны тэатр імя Івана Мележа
Катэгорыя:2007 год у Мазыры