open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Чаган

**Чага́н** (або **Балапа́н**) — возера ў Казахстане, створанае Чаганскімі ядзернымі выпрабаваннямі 15 студзеня 1965 года. Ядзерныя выбухі праводзіліся для народнай гаспадаркі.

Вада ў возера паступае з ракі Чаган (прыток Іртыша). Часта згадваецца як «атамнае возера». Аб’ём вады ў возеры складае прыблізна 100 000 м³. Вада ў возеры радыеактыўная.

## Гісторыя 
Ядзерны выбух быў здзейснены пад зямлёй у абалоне ракі Чаган, у свідравіне № 1004 на глыбіні 178 метраў 15 студзеня 1965 года, у 05 гадзін 59 хвілін 59 секундаў раніцы па Грынвічы. Надалей планавалася ў Казахстане з дапамогай ядзерных выбухаў стварыць каля 40 штучных вадаёмаў агульным аб'ёмам 120—140 млн м³. У такіх глыбокіх рэзервуарах з аплаўленым дном і невялікім люстэркам выпарэння планавалася акумуляваць вясновыя сцёкі вод.

У пачатку 1965 года рэчышча ракі Чаганкі злучылі з утворанай варонкай каналам. Пазней тут была пабудавана каменна-земляная плаціна з водапрапускнымі збудаваннямі.

## Характарыстыка 
Плошча возера Чаган — 5,92 км². Аб'ём вады — 19,1 млн куб. м. Глыбіня — каля 100 метраў.

## Літаратура 
* Казахская энциклопедия, Том 9. Раздел 18.
* *Лео Германн.* Правда о великой лжи. Том 2. С.-Петербург, 1999 г.

## Спасылкі 
* Советская программа мирного использования ядерных взрывов
* О советской ядерной программе
* Россия сегодня документальный фильм
* Озеро Чаган на карте Google

Катэгорыя:Азёры Казахстана
Катэгорыя:Кратарныя азёры
Люк Сімандс

**Люк Сімандс** (; нар. ) — англійскі былы прафесійны гулец у снукер, які зараз выступае ў якасці аматара.

## Спасылкі 
* Статыстыка Люка Сімандса на CueTracker.net 

Катэгорыя:Снукерысты Англіі
Феліпі Маса

**Фелі́пі Ма́са** (, партугальскае вымаўленне: [Filipi masɐ], нарадзіўся 25 красавіка 1981) — бразільскі аўтагоншчык, былы пілот Формулы-1.

## Кар'ера 
Пачаў сваю кар'еру ў картынгу ва ўзросце васьмі гадоў і працягваў удзельнічаць ў нацыянальных і рэгіянальных чэмпіянатах на працягу сямі гадоў. Пазней ён удзельнічаў у чэмпіянаце Формулы-Шэўрале. У 2000 годзе ён перайшоў у італьянскую Формулу-Рэно і перамог у чэмпіянаце Еўропы. Пазней Маса атрымаў перамогу ў чэмпіянаце Еўропы Формулы-3000 у першы ж год удзелу.

Маса пачаў сваю кар'еру ў Формуле-1 разам з Sauber. На працягу 2003 года ён паспрабаваў папрацаваць у Scuderia Ferrari у якасці тэст-пілота. На працягу 2004 і 2005 гадоў ён яшчэ заставаўся ў Sauber, але пазней ізноў вярнуўся ў Ferrari, дзе ён выйграў дзве гонкі ў 2006 годзе, у тым ліку на яго хатнім Гран-пры, што зрабіла яго першым бразільцам, які пасля Айртана Сены выйграў Гран-пры Бразіліі. Маса выйграў тры гонкі ў 2007 годзе і заняў 4-е месца ў чэмпіянаце пілотаў. Ён заняў другое месца ў чэмпіянаце пілотаў 2008 года пасля доўгага змагання з Льюісам Хэмілтанам за тытул. У 2009 годзе на Гран-пры Венгрыі Маса быў паранены пружынай падвескі ад аўтамабіля Brawn GP Рубенса Барыкела. Маса быў вымушаны прапусціць рэшту сезону, але вярнуўся ў 2010 годзе. Маса значна страціў форму ў 2011 годзе не здабыўшы ніводнага подыума, але паслядоўна працягваў набіраць ачкі. Маса зрабіў значны ўклад у перамогу Ferrari у чэмпіянаце канструктараў ў 2007 і 2008 гадах і атрымаў кантракт з камандай да канца сезону 2013 года. 10 верасня 2013 года ён пацвердзіў, што ён пакіне Ferrari у канцы сезону  года. 11 лістапада было абвешчана, што Маса заменіць Пастара Мальданада ў Williams пачынаючы з  года, яго напарнікам па камандзе стаў Вальтэры Ботас.

У 2017 годзе абвясціў аб завяршэнні кар'еры ў Формуле-1.

Катэгорыя:Аўтагоншчыкі Бразіліі
Катэгорыя:Пераможцы Гран-пры Формулы-1
Просцеёў

**Про́сцеёў** ( , был.  — **Про́сніц**) — горад на ўсходзе Чэхіі, у раёне Просцеёў Оламаўцкага края. Размешчаны ў геаграфічнай вобласці Гана, за 18 кіламетраў на паўднёвы захад ад Оламаўца. Колькасць насельніцтва — 46 037 чалавек (2009).

## Гісторыя 
Першы піьсомвы ўспамін датуецца 1141 годам. Ужо ў XIII стагоддзі атрымаў права трымаць рынак. З 1390 года праводзяцца штогадовыя кірмашы, што было раўнасільна наданню гарадскога статусу. У гэты перыяд горад належаў феадальнаму роду Краварнаў, У 1495—1599 гадах у валоданні роду Пернштэйнаў, у 1599—1848 гадах Ліхтэнштэйнаў.

На працягу XX стагоддзя Просцеёў заставаўся адным з цэнтраў тэкстыльнай і швейнай прамысловасці Чэхіі.

## Тэрытарыяльны падзел 
Горад Просцеёў складаецца з наступных кадастравых частак:
* Просцеёў
* Чэхавіцы
* Чэхуўкі
* Домамысліцы
* Красіцы
* Врагавіцы
* Жэшаў

## Гарады-пабрацімы 
*  Бурленгэ, Швецыя
*  Сьрода-Велькапольска, Польшча
*  Хоерсверда, Германія
*  Высаке Татры, Славакія
*  Санкт-Пёльтэн, Аўстрыя
*  Росаш, Варонежская вобласць, Расійская Федэрацыя

## Вядомыя асобы 
* Іржы Волькер (1900—1924) — чэшскі паэт і драматург.

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Гарады Оламаўцкага края
Катэгорыя:Маравія
Сялянская вайна ў Германіі

**Сяля́нская вайна́ 1524—1526 гадо́ў** () — найбуйнейшае антыфеадальнае выступленне сялян (падтрымана асобнымі гарадамі і рыцарамі) у сярэдневяковай Германіі, у частцы Аўстрыі і Швейцарыі.

Была працягам шматлікіх сялянскіх хваляванняў з 14 ст. (рух Г.Бёгайма,  і іншыя). Праходзіла ва ўмовах рэлігійнай Рэфармацыі. Выклікана эканамічнымі, сацыяльнымі і палітычнымі прычынамі (уціск сялян землеўласнікамі, падатковы прыгнёт, у т. л. царкоўная дзесяціна, і іншае).

У марксісцкай гістарыяграфіі Сялянская вайна 1524—1526 гг. разглядаецца як кульмінацыя раннебуржуазнай рэвалюцыі перыяду Рэфармацыі.

## Ход вайны 
Сялянская вайна пачалася ў чэрвені 1524 з паўстання на поўдні Германіі (). Пад уплывам прапаганды Т. Мюнцэра і анабаптыстаў паўстанне набыло арганізаваны характар.

З пачатку 1525 яно ахапіла  і Франконію. У красавіку 1525 паўсталі сяляне ў Цюрынгіі, у маі — у Ціролі.

Лідарамі паўстанцаў былі Т. Мюнцэр, Ф. Гаер, М. Гайсмайр і іншыя. У раёнах сялянскіх паўстанняў дзейнічалі буйныя атрады колькасцю да некалькіх тысяч чалавек, яны авалодалі шэрагам замкаў.

Было распрацавана некалькі ўтапічных праграмных дакументаў паўстанцаў («Артыкульнае пісьмо», , «Гейльбронская праграма» і іншыя), якія з пазіцый «боскага права» адлюстроўвалі ідэю сацыяльнай справядлівасці.

Многія вёскі і цэлыя мясцовасці адмаўляліся ад выканання феадальных павіннасцей і патрабавалі ад сваіх землеўласнікаў іх ліквідацыі.

Але разрозненасць асноўных цэнтраў паўстанняў і іх слабая падтрымка бюргерствам аблегчылі задушэнне сялянскай вайны сіламі  і іншых рыцарскіх войск. Апошнімі супраціўляліся паўстанцы ў Ціролі, Карынтыі, Штырыі, Крайне (да лета 1526).

## Вынікі 
Паражэнне Сялянскай вайны не прывяло да істотных змен у становішчы сялянства ў Германіі, але вайна засведчыла вялікую сацыяльную актыўнасць сялянскага саслоўя.

Рэхам Сялянскай вайны была Мюнстэрская камуна (1534—1535).

## Літаратура 
* 
* 
* *Ивонин Ю. Е.* «Вся власть должна быть отдана простому народу» // И живы памятью столетий: Очерки о вождях нар. движений в средневековой Европе. — Мн., 1987.
* Blickle P. Die Revolution von 1525. München, 1993.

Катэгорыя:Сялянскія паўстанні
Прыгожая Дзева Марыя з Кружлёвай

**Прыгожая Дзева Марыя з Кружлёвай** () — скульптура з ліпы, раней знаходзілася ў прыходскім касцёле вёскі Кружлёва Выжня () (Малапольскае ваяводства, Навасенчаўскі павят, гміна Грыбуў), у 1889 годзе яе там знайшлі Уладзіслаў Лушкевіч і Станіслаў Выспяньскі. У 1899 годзе скульптура была набыта Нацыянальным музеем у Кракаве.

## Апісанне 
Скульптура адносіцца да так званага мяккага познагатычнага стылю і з’яўляецца ўзорам так званых «Прыгожых Мадон», якія адносяцца да стылю інтэрнацыянальнай готыкі. Яна была выраблена ў пачатку XV стагоддзя невядомым разьбяром.

Статую вышынёй 119 см магчыма аглядаць толькі з трох бакоў, а ззаду яна выдзеўбана дзеля таго, каб прадухіліць растрэскванне драўніны.

Статуя адлюстроўвае Дзеву Марыю з аголеным Немаўлём, якое трымае яблык. Марыя стаіць у кантрапосце, яе адзенне багата дэкаравана складкамі ўбрання, якія не скажаюць прапорцыі фігуры.

## Гісторыя 
Ёсць меркаванне, што статуя была прызначана для аднаго з кракаўскіх касцёлаў і толькі ў XVIII стагоддзі была выціснута модай на барочныя скульптуры і перанесена ў вясковы касцёл у Кружлёвай Выжне.

Першае дакументальнае згадванне аб скульптуры датуецца 1607 годам, а наступнае ўжо 1766 годам. Скульптура знаходзілася спачатку ў галоўным алтары, потым была перанесена ў прытвор, і, нарэшце, з-за пашкоджання шашалем яе аднеслі на вышак касцёла.

Статуя была знойдзена ў вельмі благім стане, яна была пакрытая шматлікімі слаямі алейных фарбаў: калі чарговы слой пачынаў аблазіць, яго саскоблівалі і фарбавалі зноў. У Кракаве была выстаўлена ў залях Сукенніц на Рыначнай плошчы, потым з 1924 года ў Кракаўскай ратушы, падчас гітлераўскай акупацыі была ўзята ў якасці ўпрыгожвання кабінета губернатара Ганса Франка ў Вавельскім палацы.

З кастрычніка 2007 года належыць калекцыі музея Эразма Цёлака ў Кракаве.

Файл:Madonna z Krużlowej1.jpg
Файл:Madonna z Krużlowej3.jpg
Файл:Madonna z Krużlowej2.jpg
Файл:Madonna z Krużlowej4.jpg

## Літаратура 
* Tadeusz Chrzanowski, Marian Pornecki. *Sztuka ziemi Krakowskiej*. Kraków, 1970.

Катэгорыя:Кракаў
Катэгорыя:Іканаграфія Дзевы Марыі
Аўстралія на конкурсе песні Еўрабачанне

**Аўстралія** удзельнічае ў конкурсе песні Еўрабачанне ў якасці паўнавартаснага ўдзельніка з 2015 года. Такое рашэнне прыняў ЕВС, такім чынам Аўстралія на дадзены момант з'яўляецца адзінай краінай, якая ўдзельнічае ў конкурсе, нават не з'яўляючыся паўнавартасным членам ЕВС. Да гэтага, у 2014 годзе дацкі вяшчальнік DR даў дазвол аўстралійскаму вяшчальніку SBS на выступ прадстаўніка Аўстраліі ў інтэрвал-акце другога паўфіналу Еўрабачання 2014. 8 мая 2014 года аўстралійская прадстаўніца Джэсіка Маўбой выканала песню "Sea of Flags" у другім паўфінале Еўрабачання. За ўсю нядоўгую гісторыю ўдзелу Аўстраліі на конкурсе, яе прадстаўнікі яшчэ ні разу не правальваліся на этапе паўфіналу. Па гэтым паказчыку краіна разам з Украінай з'яўляецца самай паспяховай на конкурсе. Лепшым вынікам краіны стала 2-е месца, якое ў 2016 годзе заняла Дэмі Ім. Горшы вынік - 20-е месца ў 2018 годзе.

## Удзельнікі 
:  *Пераможца*&nbsp;
:  *Другое месца*
:  *Трэцяе масца*
:  *Чацвертае месца*
:  *Пятае месца*
:  *Апошняе месца*
:  *Аўтаматычны праход у фінал*
:  *Не прайшла ў фінал*
:  *Не ўдзельнічала, або была дыскваліфікавана*

## Гісторыя галасавання 
Да 2019 года гісторыя галасавання краіны выглядае так:

## Прэмія Марсэля Безансона
## Фотагалерэя 

File:20150520 ESC 2015 Guy Sebastian 9251.jpg|Гай Себасц'ян у Вене (Конкурс песні Еўрабачанне 2015)
File:ESC2016 - Australia 03.jpg|Дамі Ім у Стакгольме (Конкурс песні Еўрабачанне 2016)
File:Isaiah (Australia). Photo 347.jpg|Isaiah у Кіеве (Конкурс песні Еўрабачанне 2017)
File:ESC2018 - Australia 02.jpg|Джэсіка Маўбой у Лісабоне (Конкурс песні Еўрабачанне 2018)
File:ESC-Australia-2019-KateMiller-Heidke-001.jpg|Кейт Мілер-Хайдкэ ў Тэль-Авіве (Конкурс песні Еўрабачанне 2019)

## Спасылкі 
Катэгорыя:Аўстралія на конкурсе песні Еўрабачанне
Катэгорыя:Краіны на конкурсе песні Еўрабачанне
Колін

**Ко́лін** (, ) — горад у Чэхіі, у раёне Колін Сярэднячэшскага края. Размешчаны на рацэ Лабе. Насельніцтва горада складае 29,7 тыс. жых. (2003). Плошча 34,9 км&nbsp;². Чыгуначны вузел.

## Гісторыя 
Заснаваны Венцаславам I як *Новая Калонія* ў XIII стагоддзі. Першы пісьмовы ўспамін пра Колін, які тады ўжо меў статус каралеўскага горада, датуецца 1261 годам. У 1475—1488 гадах Гінек з Подзебрадаў, вядомы пісьменнік эпохі Адраджэння, сын Іржы з Подзебрадаў, жыў у Колінскім замку. У час Сямігадовай вайны, 18 чэрвеня 1757 года каля горада адбылося Колінская бітва. У XV — пачатку XX стст. Колін меў адну з самых буйных яўрэйскіх абшчын на тэрыторыі Чэхіі; у час Другой сусветнай вайны амаль уся яна была знішчана ў канцлагеры Тэразін; вайну перажылі толькі 60 колінскіх яўрэяў.

## Прамысловасць 
Прадпрыемствы машынабудаўнічай (вагоны, электратэхнічнае абсталяванне), хімічнай, харчовай прамысловасці.

У Коліне пад гандлёвай маркай «Uragan D2» дагэтуль вырабляецца сродак, вядомы пад назвай «Цыклон Б» (), — прадукт хімічнай прамысловасці Германіі, які выкарыстоўваўся для масавага забойства ў газавых камерах лагераў смерці.

## Славутасці 
300px|left|thumb|Касцёл Святога Барталамея ў Коліне
* Гатычны касцёл Святога Барталамея (другая палова XIV стагоддзя, арх. Петэр Парлер)
* Сінагога ў стылі барока.
## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Рудольф Крэмлічка, чэшскі жывапісец

## Спасылкі 
* Сайт адміністрацыі горада 

Катэгорыя:Гарады Сярэднячэшскага края
Катэгорыя:Гарады на Эльбе
Кракаўская філармонія

thumb|Будынак Кракаўскай філармоніі (2015)
**Кракаўская філармонія імя Караля Шыманоўскага** () — філармонія ў Кракаве. 

## Гісторыя 
У сваім цяперашнім выглядзе заснавана ў 1945 годзе, 3 лютага 1945 года адбыўся першы канцэрт Кракаўскага філарманічнага аркестра. Імя Караля Шыманоўскага носіць з 1962 года. Будынак філармоніі з'яўляецца помнікам культуры Малапольскага ваяводства: рэгістрацыйны нумар А-706 ад 1 кастрычніка 1986 года.

Нароўні з аркестрам у 1945 годзе ў складзе філармоніі быў утвораны змяшаны хор, які праз пяць гадоў атрымаў прафесійны статус, а ў 1951 годзе ганараваны прэміяй на Першым фестывалі польскай музыкі ў Варшаве. Хор спецыялізуецца на выкананні араторый і іншых вакальна-сімфанічных твораў, аднак удзельнічае і ў запісе оперных спектакляў, і ў працы над саўндтрэкамі — у прыватнасці, хор удзельнічаў у запісе музыкі да фільма «Дракула» Ф. Ф. Копалы (1992).

У 1951 годзе ў складзе філармоніі быў створаны Кракаўскі хор хлопчыкаў. У філармоніі працуе таксама шэраг камерна-інструментальных ансамбляў.

## Будынак 
Будынак філармоніі быў пабудаваны ў 1931 г. па праекце Юзафа Пакутынскага і па ініцыятыве кракаўскага архібіскупа Адама Стэфана Сапегі як грамадска-рэлігійны цэнтр Каталіцкай царквы. Вялікая канцэртная зала ў яго цяперашнім стане разлічана на 693 гледача. У зале ўсталяваны арган нямецкай фірмы *Johannes Klais Orgelbau* (у 1996 г., замест папярэдняга інструмента, пашкоджанага пажарам у 1991 г.). Для камернага музіцыравання выкарыстоўваюцца дзве іншыя залы — Залатая і Блакітная. У Блакітнай зале 15 кастрычніка 1938 года ўпершыню выступіў са сваімі вершамі малады паэт Караль Вайтыла).

1 кастрычніка 1986 года будынак філармоніі быў унесены ў рэестр помнікаў культуры Малапольскага ваяводства (№ A — 706).

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт  

Катэгорыя:Філармоніі Польшчы
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Кракава
Катэгорыя:Архітэктурныя помнікі Кракава
Катэгорыя:Музыка ў Кракаве
Катэгорыя:Кракаўская філармонія
Катэгорыя:З’явіліся ў 1945 годзе
Катэгорыя:1945 год у Кракаве
Катэгорыя:З’явіліся ў 1931 годзе
Катэгорыя:1931 год у Кракаве
Кракаўская музычная акадэмія

**Кракаўская музычная акадэмія** () — польская вышэйшая музычная навучальная ўстанова ў Кракаве.

## Гісторыя 
Заснавана ў 1888 годзе як Кансерваторыя музычнага таварыства (). Першым кіраўніком кансерваторыі стаў кампазітар Уладыслаў Жаленскі, апякункай установы была княгіня Марцаліна Чартарыйская (1817—1894), якая некалі ў Парыжы брала ўрокі фартэпіяна ў Фрыдэрыка Шапена. Кансерваторыя дасягнула росквіту ў 2-й палове 1920-х гадоў, калі колькасць студэнтаў дасягала 600, а сярод выкладчыкаў былі міжнародна вядомыя спецыялісты (у прыватнасці, у 1928 годзе клас фартэпіяна вёў Эган Петры). У пачатку 1940 года кансерваторыя закрыта нямецкімі акупацыйнымі ўладамі.

Ужо ў 1945 годзе кансерваторыя аднавіла дзейнасць. З 1946 года **Кракаўская дзяржаўная вышэйшая музычная школа** (). З 1979 года цяперашняя назва.

## Рэктары 
* Уладыслаў Жаленскі (1888—1921)
* Віктар Барабаш (1921—1928)
* Міхал Юліян Пятроўскі (1929—1938)
* Баляслаў Валлек-Валеўскі (1938—1939)
* Збігнеў Джавецкі (1946—1952)
* Стафанія Лабачэўская (1952—1955)
* Браніслаў Руткоўскі (1955—1964)
* Яўгенія Умінская (1964—1966)
* Ян Гофман (1966—1969)
* Юзаф Хвэдчук (1969—1972)
* Кшыштаф Пэндарэцкі (1972—1987)
* Крысціна Машуманская-Назар (1987—1993)
* Марак Стахоўскі (1993—1999)
* Барбара Свёнтак-Жалязна (1999—2002)
* Марак Стахоўскі (2002—2004)
* Станіслаў Краўчынскі (з 2005 г.)

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Кансерваторыі паводле алфавіта

Катэгорыя:З’явіліся ў 1888 годзе
Катэгорыя:1888 год у Кракаве
Урад Казахстана

**Урад Рэспублікі Казахстан** ('''') — вышэйшы орган выканаўчай улады Рэспублікі Казахстан.

Урад ажыццяўляе выканаўчую ўладу Рэспублікі Казахстан, узначальвае сістэму выканаўчых органаў і ажыццяўляе кіраўніцтва іх дзейнасцю. Урад утвараецца Прэзідэнтам Рэспублікі Казахстан у парадку, агаданым Канстытуцыяй.

## Функцыі Урада 
Урад Рэспублікі Казахстан ажыццяўляе наступныя функцыі:
* распрацоўвае асноўныя кірункі сацыяльна-эканамічнай палітыкі дзяржавы, яго абароназдольнасці, бяспекі, забеспячэння грамадскага парадку і арганізуе іх ажыццяўленне;
* распрацоўвае і прадстаўляе Парламенту рэспубліканскі бюджэт і справаздача пра яго выкананне, забяспечвае выкананне бюджэту;
* уносіць у Мажыліс праекты законаў і забяспечвае выкананне законаў;
* арганізуе кіраванне дзяржаўнай уласнасцю;
* выпрацоўвае меры па правядзенні вонкавай палітыкі Рэспублікі;
* кіруе дзейнасцю міністэрстваў, дзяржаўных камітэтаў, іншых цэнтральных і мясцовых выканаўчых органаў;
* касуе ці прыпыняе цалкам ці ў часткі дзеянне актаў міністэрстваў, дзяржаўных камітэтаў, іншых цэнтральных і мясцовых выканаўчых органаў Рэспублікі;
* прызначае на пасаду і вызваляе ад пасады кіраўнікоў цэнтральных выканаўчых органаў, што не ўваходзяць у склад Урада;
* прызначае на пяцігадовы тэрмін на пасаду чатырох членаў Злічонага камітэта па кантролі за выкананнем рэспубліканскага бюджэту;
* выконвае іншыя функцыі, ускладзеныя на яго Канстытуцыяй, законамі і актамі Прэзідэнта.

Члены Урада самастойныя ў прыняцці рашэнняў у межах сваёй кампетэнцыі і нясуць персанальную адказнасць перад Прэм’ер-Міністрам за працу падначаленых ім дзяржаўных органаў.

Член Урада Рэспублікі Казахстан не мае права:
* быць дэпутатамі паважнага органа;
* займаць іншыя аплатныя пасады, апроч выкладчыцкай, навуковай ці іншай творчай дзейнасці;
* ажыццяўляць прадпрымальніцкую дзейнасць;
* уваходзіць у склад кіроўнага органа ці назіральнага савета камерцыйнай арганізацыі.

Урад Рэспублікі Казахстан ва ўсёй сваёй дзейнасці адказны перад Прэзідэнтам рэспублікі ва ўсталяваных Канстытуцыяй і Канстытуцыйным законам формах.

## Склад Урада Казахстана 
### Скасаваныя міністэрствы 
* Міністэрства інфармацыі і камунікацый
* Міністэрства нацыяльнальнай эканомікі
* Міністэрства транспарту і камунікацый
* Міністэрства рэгіянальнага развіцця
* Міністэрства сувязі і інфармацыі
* Міністэрства навакольнага асяроддзя і водных рэсурсаў
* Міністэрства нафты і газу
* Міністэрства індустрыі і новых тэхналогій
* Міністэрства аховы здароўя і сацыяльнага развіцця
* Міністэрства па справах дзяржаўнай службы

## Ссылкі 
* Официальный сайт Правительства Республики Казахстан 
* Портал e-правительства Республики Казахстан
* Смена правительства: Любопытная статистика / Социология / Интернет-газета. Казахстан 

Катэгорыя:Палітыка Казахстана
Музычны ўніверсітэт Фрыдэрыка Шапена

**Музычны ўніверсітэт імя Фрыдэрыка Шапена** () — вышэйшая музычная навучальная ўстанова ў Варшаве, найстарэйшая ў Польшчы і адна з найстарэйшых у свеце.

## Гісторыя 
Універсітэт быў заснаваны ў 1810 годзе акцёрам і рэжысёрам Войцехам Багуслаўскім як школа для оперных спевакоў і тэатральных акцёраў. У 1820 годзе Юзаф Эльснер годзе пераўтварыў школу ў інстытут музыкі і дэкламацыі, які ўвайшоў у склад нядаўна створанага Варшаўскага ўніверсітэта.

Пасля паўстання 1830 года ўказам імператара Мікалая I інстытут быў часова зачынены. У 1861 годзе ён адкрыўся зноў пад назвай «Варшаўскі інстытут музыкі».

У 1918 годзе, пасля здабыцця Польшчай незалежнасці, інстытут атрымаў дзяржаўны статус і стаў называцца **Варшаўскай кансерваторыяй**.

У часы Другой сусветнай вайны стары будынак кансерваторыі быў цалкам знішчаны. Пасля вайны, у 1946 годзе разам з новым будынкам кансерваторыя атрымала новую назву — **Вышэйшая дзяржаўная школа музыкі**. У 1979 годзе ёй было прысвоена імя Фрыдэрыка Шапена. У 2008 годзе навучальная ўстанова атрымала сваю сучасную назву — музычны ўніверсітэт імя Фрыдэрыка Шапена.

Універсітэт мае кампус у Варшаве, а таксама філіял у Беластоку - інструментальна-педагагічны факультэт.

## Вядомыя выпускнікі 
* Станіслаў Манюшка
* Мікалоюс Чурлёніс

## Рэктары 
* Караль Шыманоўскі (1926—1929)
* Станіслаў Казура (1945—1951)

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт  


Катэгорыя:Кансерваторыі паводле алфавіта
Катэгорыя:1810 год у Варшаве
Лодзінская музычная акадэмія

**Музычная акадэмія імя Гражыны і Кейстута Бацэвічаў у Лодзі** () — польская кансерваторыя ў Лодзі. Носіць імя Гражыны і Кейстута Бацэвічаў, якія ў ёй вучыліся і выкладалі.

## Гісторыя 
Аснову акадэміі склала прыватная кансерваторыя Гэлены Кіенскай, якая была заснавана ў 1912 годзе і дзейнічала аж да Другой сусветнай вайны. У гады нямецкай акупацыі Кіенская і яе муж, піяніст Антоні Дабкевіч, працягвалі даваць прыватныя ўрокі, а ў 1945 годзе ўзнавілі сваю кансерваторыю, аднак у Варшаве на ўрадавым узроўні было прынята рашэнне аб заснаванні ў горадзе Дзяржаўнай вышэйшай школы музыкі, і для яе стварэння ў Лодзь быў камандзіраваны Казімеж Вількамірскі. Кіенская перадала інструменты, бібліятэку і нотны архіў сваёй кансерваторыі ў распараджэнне новай навучальнай установы, а сама стала яе прарэктарам. Сярод стваральнікаў школы быў і Казімеж Сікорскі, які ўзначаліў аддзяленне тэорыі, кампазіцыі і дырыжавання, а затым змяніў Вількамірскага на пасадзе рэктара.

## Будынак 
Акадэмія размяшчаецца ў Палацы Пазнанскага, пабудаваным у 1904 годзе для Караля Пазнанскага, уладальніка найбуйнейшай у горадзе фарбавальнай вытворчасці. У гэтым будынку акупацыйная адміністрацыя ў гады Другой сусветнай вайны заснавала ўласную музычную школу, а пасля вызвалення было прынята рашэнне выкарыстоўваць яго для тых жа мэт. Статус акадэміі яна атрымала ў 1982 годзе, а ў 1999 годзе ёй было прысвоена імя Бацэвічаў. У 1974 г. быў адкрыты філіял у Быдгашчы, які праз пяць гадоў быў ператвораны ў Быдгашчцкую музычную акадэмію.

## Рэктары акадэміі 
* Казімеж Вількамірскі (1945—1947)
* Казімеж Сікорскі (1947—1954)
* Мячыслаў Дробнер (1954—1957)
* Кейстут Бацэвіч (1957—1969)
* Зенан Хіб (1969—1981)
* Зыгмунт Гзела (1981—1987)
* Аляксандр Кавальчык (1987—1993)
* Богдан Доўляш (1993—1999)
* Ганна Весалоўская-Фірлей (1999—2005)
* Антоні Вяжбінскі (2005—2012)
* Цэзары Санецкі (з 2012 г.)

## Спасылкі 
Лодзь

Катэгорыя:З’явіліся ў 1945 годзе
Галіна Чэрны-Стафанская

**Галі́на Чэ́рны-Стафа́нская** (; , г. , Польшча) — польская піяністка. Лаўрэат Міжнароднага конкурсу піяністаў імя Ф. Шапэна (1-я прэмія, 1949, Варшава). Лаўрэат Дзяржаўнай прэміі Польшчы (1950, 1952).

## Біяграфія 
Вучылася ў 1935—1939 гадах у Варшаўскай кансерваторыі, у 1946—1950 гадах у Вышэйшай музычнай школе ў Кракаве. З 1955 года салістка Кракаўскай філармоніі. З 1976 года выкладала ў Вышэйшай музычнай школе ў Познані.

Канцэртавала як салістка і ансамблістка, у т.л. з мужам піяністам Л. Стафанскім і дачкой піяністкай і клавесіністкай Э. Стафанскай-Луковіч.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Лаўрэаты Дзяржаўнай прэміі ПНР
Катэгорыя:Выпускнікі Музычнага ўніверсітэта імя Фрыдэрыка Шапэна
Катэгорыя:Выпускнікі Кракаўскай музычнай акадэміі
Катэгорыя:Постаці Кракаўскай філармоніі
Катэгорыя:Выкладчыкі Пазнаньскай музычнай акадэміі
Катэгорыя:Піяністы XX стагоддзя
Катэгорыя:Піяністы Польшчы
Ян Чаканоўскі

е, Польшча.]]
**Ян Чакано́ўскі** (; , в.  каля г. Груец, Польшча, Горад Шчэцін — ) — польскі антраполаг, этнограф, статыстык, дэмограф; заснавальнік т.зв. Львоўскай антрапалагічнай школы. Член Польскай АН (1957), доктар навук (1906).

## Біяграфія 
Ян Чаканоўскі атрымаў адукацыю ў Варшаве, Лібаве, а таксама ў Швейцарыі, у Цюрыхскім універсітэце. У 1906 годзе атрымаў ступень доктара навук. У 1906—1910 гадах працаваў у Музеі этнаграфіі ў Берліне. У 1907—1909 гадах прыняў удзельнічаў у нямецкай цэнтральнаафрыканскай экспедыцыі. У 1911—1913 гадах служыў захавальнікам Музея антрапалогіі і этнаграфіі пры Пецярбургскай АН.

У 1913—1941 гадах працаваў прафесарам антрапалогіі ў Львоўскім універсітэце, 1934—1936 гадах  яго рэктар. У 1945—1949 гадах прфесар у Каталіцкім універсітэце ў Любліне, у 1946—1960 гадах Пазнаньскага ўніверсітэта.

Памёр  года ў Шчэціне. Пахаваны на могілках Старыя Павонзкі ў Варшаве.

## Навуковая дзейнасць 
Асноўныя працы па антрапалагічным складзе Еўропы і Цэнтральнай Афрыкі, антрапалогіі Польшчы і Усходняй Прыбалтыкі, расавым аналізе, праблеме паходжання славян (лакалізаваў месца іх першапачатковага рассялення на тэрыторыі сучаснай Польшчы).

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* .

Катэгорыя:Постаці польскай антрапалогіі
Катэгорыя:Мовазнаўцы Польшчы
Катэгорыя:Этнографы Польшчы
Катэгорыя:Рэктары Львоўскага ўніверсітэта
Катэгорыя:Львоўская антрапалагічная школа
Катэгорыя:Выпускнікі Цюрыхскага ўніверсітэта
Катэгорыя:Выкладчыкі Львоўскага ўніверсітэта
Катэгорыя:Выкладчыкі Люблінскага каталіцкага ўніверсітэта
Катэгорыя:Выкладчыкі Універсітэта імя Адама Міцкевіча
Кансерваторыя

**Кансервато́рыя** ( ад  — захоўваю) — вышэйшая навучальная ўстанова, якая рыхтуе спецыялістаў у галіне музычнага мастацтва — выканаўцаў (інструменталістаў, вакалістаў, дырыжораў), кампазітараў, музыказнаўцаў.

## Гісторыя 
[thumb|Стары будынак [Парыжская кансерваторыя|Парыжскай кансерваторыі, цяпер Тэатр кансерваторыі ў складзе Вышэйшай нацыянальнай школы драматычнага мастацтва]]
Першапачаткова кансерваторыяй называліся гарадскія прытулкі для сірот у Італіі, дзе дзяцей навучалі і музыцы (першая — у , 1537). У 18 ст. ў краінах Заходняй Еўропы ўзніклі спецыялізаваныя музычныя вышэйшыя навучальныя ўстановы, у т.л.  у Парыжы (1793; у 1795 рэарганізаваны ў Кансерваторыю музыкі і дэкламацыі). У 19 ст. кансерваторыі адкрыты ў многіх буйных гарадах Еўропы і Амерыкі. Многія навучальныя ўстановы тыпу кансерваторыі называліся акадэміямі, вышэйшымі музычнымі школамі, музычнымі інстытутамі, каледжамі, ліцэямі і інш. Першыя кансерваторыі ў Расійскай імперыі — Маскоўская кансерваторыя, Санкт-Пецярбургская кансерваторыя, пазней адкрыты , кансерваторыі ў Адэсе, Кіеве і інш.

У 1932 годзе адкрыта Беларуская дзяржаўная кансерваторыя (з 1992 — Беларуская акадэмія музыкі). З 1956 дзейнічае .

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
*
Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2016

**Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2016** (Беларусбанк—чэмпіянат Рэспублікі Беларусь па футболе) — чэмпіянат па футболе сярод беларускіх каманд 2016-га года.

Чэмпіёнам, 13-ы раз у гісторыі і 11-ы раз запар, стаў барысаўскі БАТЭ, які забяспечыў чэмпіёнства заўчасна, перайграўшы 14 кастрычніка 2016 года ў матчы 25-га тура мікашэвіцкі «Граніт» у гасцях з лікам 1:0.

## Рэгламент 
У параўнанні з папярэднім сезонам, колькасць удзельнікаў павялічылася з 14 да 16. Схема правядзення захавалася: каманды гуляюць паміж сабой па два матчы — дома і ў гасцях; агульная колькасць матчаў з-за пашырэння лігі павялічылася з 26 да 30.

26 студзеня 2016 года на пасяджэнні БФФ была зацверджана схема ратацыі з Першай лігай па выніках сезона: дзве апошнія каманды Вышэйшай лігі 2016 наўпрост пакідаюць турнір, іх месца займаюць дзве найлепшыя каманды Першай лігі.

## Змены ў параўнанні з папярэднім сезонам 
**Клубы, якія выйшлі ў Вышэйшую лігу з Першай лігі**
* Іслач
* Гарадзея
* Крумкачы

**Клуб, які страціў месца ў Вышэйшай лізе па выніках сезона 2015**
* Гомель

## Клубы-ўдзельнікі 
### Трэнеры і капітаны 
### Прадстаўніцтва па рэгіёнах 
У 26-м чэмпіянаце Беларусі па футболе прымалі удзел футбольныя клубы з усіх абласцей краіны.

### Стадыёны 
## Турнірная табліца 
**Заўвага.** Пры роўнай колькасці ачкоў «Нафтан» змешчаны ў турнірнай табліцы вышэй за «Нёман», а «Белшына» вышэй за «Граніт» дзякуючы перавазе ў асабістых сустрэчах.

## Статыстыка ігракоў 
### Бамбардзіры 
Крыніца: Football.By

### Асістэнты 
## Узнагароды 
Узнагароды сезона 2016 былі абвешчаны 5 снежня 2016 года на цырымоніі «Зорны мяч».

### Клубныя ўзнагароды 
### Індывідуальныя ўзнагароды 
### Зборныя чэмпіянату 
#### Зборная «А» 
#### Зборная «Б» 
## Спасылкі 
* на сайце football.by

2016
Беларусь
Беларусь
Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 2016 годзе
Мадрыгал (літаратура)

**Мадрыга́л** (,  ад  — песня на матчынай мове) — у літаратуры — невялікі інтымна-жартоўны верш, што змяшчае ў сабе камплімент, найчасцей прысвечаны жанчыне. Вытокі бярэ з народнай паэзіі, з песень італьянскіх пастухоў, з XIV ст. вядомы ў прафесійнай паэзіі (Ф. Петрарка, Дж. Бакачыа). Да XVI ст. мадрыгала прызначаліся для музычнага выканання, у канцы XVI — пачатку XVII ст. зблізіліся з канцэртнымі і драматычнымі жанрамі, часам складалі аснову камедыі. У XVIII — пачатку XIX ст. пашыраны як жанр салоннай і альбомнай лірыкі. 

У беларускай паэзіі адзнакі мадрыгала  прыкметныя ў вершах М. Багдановіча, Ф. Багушэвіча, М. Танка.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Паэтычныя жанры
Мадрыгал (музыка)

**Мадрыга́л** (,  ад  — песня на матчынай мове) — у музыцы — свецкі музычна-паэтычны жанр эпохі Адраджэння.

Узнік у італьянскай народнай творчасці як аднагалосая лірычная песня на роднай мове (у адрозненне ад песнапенняў на лацінскай мове). У XIV ст. пашыраны ў форме двух—трохгалосай , часам у інструментальным суправаджэнні, з вядучым верхнім голасам. У XVI—XVII стст. — чатыроз—пяцігалосы вакальны твор a cappella, заснаваны на нормах поліфаніі «строгага стылю» (А. Віларт, Ф. Вердэло, К. Феста, Ф. Б. Картэча, Я. Аркадэльт, Дж. Палестрына, А. Ласа). Пашыраны таксама ў Англіі (Т. Морлі, Т. Уілкс, Дж. Уілбі), Германіі (Г. Л. Гаслер, Г. Шуц) і іншых еўрапейскіх краінах. У канцы XVI — пачатку XVII ст. наблізіўся да канцэртных і драматычных жанраў і стаў асновай мадрыгальнай камедыі.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Музычная тэрміналогія
Катэгорыя:Гісторыя музыкі
Катэгорыя:Музыка эпохі Адраджэння
Катэгорыя:Музыка эпохі барока
Катэгорыя:Акадэмічная музыка
Катэгорыя:Тэкстамузычныя формы
Кульмінацыя (музыка)

**Кульміна́цыя** (ад  — вяршыня), у музыцы — момант найвышэйшага напружання ў  ці якой-небудзь адносна завершанай яго частцы. Прысутнічае ва ўсіх узроўнях музычнай формы (свае кульмінацыі ўзнікаюць у фразе, сказе,  і інш.), і таму форма твора — сістэма кульмінацый. Кульмінацыя мелодыі ці ўсяго твора звычайна знаходзіцца паблізу ад пункта залатога сячэння, напрыклад, гук ці група гукаў, якія утвараюць рэгістравую вяршыню ў другой палове меладычнай пабудовы; працяглая кульмінацыйная зона ў  на мяжы  і . Галоўная (генеральная) кульмінацыя ўтварае сэнсавы цэнтр твора перад прынцыповым завяршэннем формы. У арганізацыі кульмінацыі могуць удзельнічаць усе музычна-выразныя сродкі: гукавышыннасць, гучнасная дынаміка, метрычныя акцэнты, ладавая няўстойлівасць, , аркестроўка і інш. Кульмінацыя музычна-сцэнічнага твора фарміруецца ў адпаведнасці з агульнымі законамі драмы.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Тэорыя музыкі
Кульмінацыя (літаратура)

**Кульміна́цыя** (ад  — вяршыня), у літаратурным творы — найбольш напружаны момант у развіцці дзеяння, вырашальны, пераломны момант ва ўзаемаадносінах, сутыкненнях  або паміж героем і абставінамі. У кульмінацыі раскрываецца вастрыня , што рэалізуецца ў сюжэце твора. Кульмінацыя найлепш выяўляецца ў творах эпічных і драматычных жанраў. Напрыклад, у апавяданні Я. Коласа «Малады дубок» кульмінацыя — сцэна прызнання Андрэя Плеха ляснічаму аб пакражы ў панскім лесе. У навеле кульмінацыя звычайна перанесена бліжэй да фіналу, уяўляе сабой кантрасную сітуацыю ў адносінах да нечаканай развязкі; у рамане ці драме развязка пасля кульмінацыі адбываецца паступова. У творах вялікай формы кожная сюжэтная лінія мае сваю кульмінацыю.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Літаратуразнаўства
Aspidistra

**Aspidistra** — род шматгадовых бессцябловых травяністых раслін сямейства *Asparagaceae*.

## Батанічнае апісанне 
У прадстаўнікоў роду падземнае паўзучае карэнішча, глянцавае цёмна-зяленае лісце на доўгіх хвосціках шырокаавальнае або ланцэтнай формы, каля 50-60 см даўжынёй і 15 см шырынёй. Звычайна зімой на гэтай расліне з’яўляюцца несамастойныя кветкі з месцамі з бура-фіялетавым калякветнікам. Пры штучным апыленні ўтвараюцца буйныя ягады грушападобнай формы.

## Распаўсюджванне 
Радзіма гэтай кветкі — горныя субтрапічныя лясы Паўдневага Кітая і Японіі.

## Гаспадарчае значэнне і прымяненне 
У культуры звычайна вырошчваюць Aspidistra elatior. Гэта непатрабавальная хатняя расліна нават без добрага догляду можа дажыць да 100 гадоў. Aspidistra добра пераносіць зацяненне, лепш расце ў добра асветленым месцы, але не пад прамымі сонечнымі прамянямі, пры тэмпературы 13-15 °С.

## Спіс відаў 
Род *у*ключае 94 віды:

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Літаратура 
* Аспидистра // Ангола — Барзас. — М. : Савецкая энцыклапедыя, 1970. — (Вялікая савецкая энцыклапедыя : [у 30 т.] / гал. рэд. А. М. Прохараў ; 1969—1978, т. 2).

Катэгорыя:Пакаёвыя расліны
Катэгорыя:Флора Азіі
Катэгорыя:Спаржавыя
Свята-Успенская царква (Кукляны)

**Свята-Успенская царква** — стараверскі храм у в. Кукляны Пастаўскага раёна Віцебскай вобласці.

## Гісторыя 
Пабудавана на паўднёва-заходняй ускраіне вёскі, на могілках у першай палове XIX стагоддзя як стараабрадная.

## Архітэктура 
Помнік народнага дойлідства. Вырашана прамавугольным у плане зрубам пад двухсхільным дахам з вальмай над алтарнай часткай, які над трохвугольным франтонам завершаны двух'яруснай чатырохграннай званічкай з макаўкай. Гарызантальна ашаляваныя фасады прарэзаны адзінарнымі прамавугольнымі аконнымі праёмамі і расчлянёны брусамі-сцяжкамі.

## Інтэр'ер 
Мастацкую каштоўнасць уяўляе абраз «Нараджэнне Хрыстова і ўцёкі ў Егіпет» (1834 г., дошка, тэмпера), абраз «Праабражэнне» (1-я пал. XIX ст., дошка, тэмпера).

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі: энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4.

Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Пастаўскага раёна
Катэгорыя:Кукляны
Катэгорыя:Стараверскія храмы Беларусі
Свята-Мікалаеўская царква (Купяцічы)

**Свята-Мікалаеўская царква** — праваслаўны храм у в. Купяцічы Пінскага раёна Брэсцкай вобласці.

## Гісторыя 
Знаходзіцца ў цэнтры вёскі. Пабудавана ў 1867 ці 1892 г. з дрэва.

У 1630 (1629) г. у гонар з'яўлення тут цудатворнага абраза «Маці Божая Купяціцкая» Апалонія Война заснавала Свята-Увядзенскі мужчынскі манастыр, у якім служыў вядомы беларускі палітычны і царкоўны дзеяч Афанасій Філіповіч пасля таго, як пакінуў Дубайскі езуіцкі кляштар у 1636 г. У 1663 г. Іван Дубянецкі ахвяраваў царкве маёнтак і грошы. Паводле інвентара 1631 г., увесь манастыр быў драўляны і складаўся з брамы-званіцы сярод паркана, справа ад яе на пагосце стаяла Багародзіцкая царква, непадалёк ад царквы стаялі тры 1-павярховыя дамы ( у адным жыў настаяцель манастыра, у другім былі манаскія келлі, у трэцім — трапезная), побач знаходзіліся піўніца, 2 свірны, лазня. За пагостам было гумнішча са стадолай.

## Архітэктура 
Існуючая царква — твор народнага дойлідства. Вырашана чатырохчасткавай падоўжна-восевай кампазіцыяй, якая складаецца з двух'яруснай званіцы (васьмярык на чацверыку), квадратнага бабінца, васьміграннай малітоўнай залы і пяціграннай апсіды. Цэнтральны аб'ём накрыты пакатым шатром, завершаным двух'яруснай галоўкай, званіца — гранёным шатром з макаўкай. Гарызантальна ашаляваныя фасады дэкарыраваны накладнымі аркатурнымі фрызамі, вуглавымі лапаткамі, ліштвамі з сандрыкамі прамавугольных аконных праёмаў. Галоўны і 2 бакавыя ўваходы ўладкаваны ганкамі.

## Інтэр'ер 
Абраз «Увядзенне ў храм» (1-я палавіна 19 ст., мастак Юзаф Камінскі).

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі: энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4.

## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Купяцічы
Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Пінскага раёна
Катэгорыя:Заходнепалеская школа дойлідства
Катэгорыя:Помнікі беларускага народнага дойлідства
Катэгорыя:Драўляныя цэрквы Беларусі
Катэгорыя:Храмы Святога Мікалая
Катэгорыя:Храмы Пінскай і Лунінецкай епархіі
Катэгорыя:1892 год у Беларусі
Царква ў гонар Казанскага абраза Маці Божай (Кунцаўшчына)

**Царква ў гонар Казанскага абраза Маці Божай** — праваслаўны храм у вёсцы Кунцаўшчыне Клецкага раёна Мінскай вобласці.

## Гісторыя 
На могілках. Пабудавана на мяжы 19 — 20 ст. з дрэва.

## Архітэктура 
Помнік народнага дойлідства. Вырашана прамавугольнымі ў плане зрубамі прытвора, малітоўнай залы, апсіды з бакавой рызніцай. Трохвугольны франтон двухсхільнага даху над прытворам завершаны пяціграннай шатровай званічкай з макаўкай. Шатровы дах над малітоўнай залай і вальмавы над апсідай таксама вянчаюць макаўкі. Уваход адзначаны двухслуповым ганкам пад двухсхільным пакрыццём. Вертыкальна ашаляваныя фасады прарэзаны высока ўзнятымі прамавугольнымі аконнымі праёмамі.

Побач, з боку храма, адасоблена пастаўлена драўляная чатырохгранная шатровая званіца.

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі: энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4.

Катэгорыя:Храмы паводле алфавіта
Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Клецкага раёна
Катэгорыя:Кунцаўшчына (Клецкі раён)
Катэгорыя:Храмы Слуцкай епархіі
Свята-Дабравешчанская царква (Кунаса)

**Свята-Дабравешчанская царква** — праваслаўны храм у вёсцы Кунаса Нясвіжскага раёна Мінскай вобласці, вул. Цэнтральная, 37 (інв. № 621/С-1027770).

## Гісторыя 
У цэнтры вёскі. Пабудавана ў канцы XIX стагоддзя з дрэва. Папярэдні драўляны храм у 1851 годзе быў адрамантаваны за кошт князя Радзівіла, але 13 верасня 1877 года быў знішчаны пажарам.

## Архітэктура 
Помнік народнага дойлідства з рысамі рэтраспектыўна-рускага стылю. Адносіцца да тыпу крыжова-купальных храмаў. Да цэнтральнага кубападобнага аб’ёму далучаны прамавугольныя ў плане прытвор, бакавыя прыдзелы і пяцігранная апсіда з бакавымі рызніцамі. Над сяродкрыжжам узведзены васьмігранны светлавы барабан, завершаны шатром і 5 макаўкамі. Макаўкай завершана двухсхільнае пакрыццё двухслуповага ганка. Гарызантальна ашаляваныя сцены па вуглах аздоблены разнымі пілястрамі, прарэзаны аконнымі праёмамі ў разных ліштвах.

## Інтэр’ер 
У інтэр’еры апсіда вылучана драўляным іканастасам.

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі: энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4.

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Кунаса (вёска)
Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Нясвіжскага раёна
Катэгорыя:Храмы Слуцкай епархіі
Катэгорыя:З’явіліся ў XIX стагоддзі
Катэгорыя:XIX стагоддзе ў Беларусі
Свята-Уваскрасенская царква (Лукі)

**Свята-Уваскрасенская царква** — праваслаўны храм у в. Лукі Карэліцкага раёна Гродзенскай вобласці.

## Гісторыя 
Знаходзіцца на могілках у в. Лукі. Пабудавана ў 1898 годзе з дрэва.

## Архітэктура 
Помнік народнага дойлідства. Вырашана прамавугольным у плане зрубам пад двухсхільным дахам, завершаным над трапецападобным франтонам васьмігранным барабанам з цыбулепадобнай галоўкай, над алтарнай часткай — макаўкай. Гарызантальна ашаляваныя фасады прарэзаны прамавугольнымі аконнымі праёмамі з аканіцамі.

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі: энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4.

## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Храмы паводле алфавіта
Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Карэліцкага раёна
Катэгорыя:Лукі (Карэліцкі раён)
Катэгорыя:Храмы Навагрудскай епархіі
Катэгорыя:1898 год у Беларусі
Свята-Раства-Багародзіцкая капліца (Ласіцк)

**Свята-Раства-Багародзіцкая капліца** — праваслаўная капліца ў в. Ласіцк Пінскага раёна Брэсцкай вобласці.

## Гісторыя 
Знаходзіцца на могілках. Пабудавана ў другой палове 19 ст. з дрэва.

## Архітэктура 
Помнік народнага дойлідства. Кубападобны зруб накрыты двухсхільным дахам з вальмамі над трохграннай апсідай. У завяршэнні - 8 -гранны барабан з цыбулепадобнай галоўкай. Франтальны фасад завершаны трохвугольным франтонам з шырокім адлівам і вылучаны двухсхільнай навіссю на 2 слупах. Сцены гарызантальна ашаляваны і дэкарыраваны стылізаванымі пілястрамі, фігурнымі ліштвамі 2 прамавугольных аконных праёмаў.

## Званіца 
Перад капліцай з паўднёвага боку асобна пастаўлена званіца ў выглядзе шатровай навісі на 4 слупах. У верхнім ярусе слупа апяразана гарызантальнымі і дыяганальнымі перамычкамі-сцяжкамі.

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі: энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4.

## Спасылкі 
* 
* 
* 

Ласіцк
Катэгорыя:Культавыя збудаванні Пінскага раёна
Катэгорыя:Помнікі беларускага народнага дойлідства
Катэгорыя:Драўляныя цэрквы Беларусі
Катэгорыя:Храмы Найсвяцейшай Дзевы Марыі
Катэгорыя:Капліцы Брэсцкай вобласці
Свята-Успенская царква (Ласінцы)

**Свята-Успенская царква** — праваслаўны храм у в. Ласінцы Драгічынскага раёна Брэсцкай вобласці.

## Гісторыя 
Знаходзіцца каля могілак. Пабудавана ў 1862 г. з дрэва. Асобна пастаўлена двух'ярусная чацверыковая шатровая званіца, верхні ярус-звон якой адкрыты і апяразаны балюстрадай.

## Архітэктура 
Помнік архітэктуры класіцызму. Выцягнуты па падоўжнай восі зруб накрыты двухсхільным дахам з вальмамі над пяцісценнай апсідай. Дах завяршаюць цыбулепадобныя галоўкі над апсідай і галоўным фасадам. Элемент асіметрыі ў кампазіцыю храма ўносіць бакавая рызніца пад 1-схільным дахам. З архітэктурнага арсенала класіцызму выкарыстаны паўцыркульныя архівольты і разныя з замкавым каменем ліштвы аконных праёмаў, вылучаныя на фоне вертыкальнай шалёўкі сцен. Храм мае 3 уваходы. Пры ўваходзе ў малітоўную залу размешчаны хоры.

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі: энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4.

## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Ласінцы (вёска)
Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Драгічынскага раёна
Катэгорыя:Збудаванні Беларусі ў стылі класіцызм
Катэгорыя:Драўляныя цэрквы Беларусі
Катэгорыя:Храмы Брэсцкай і Кобрынскай епархіі
Катэгорыя:1862 год у Беларусі
Мазгабойня

**«Мазгабо́йня»** —  ў гарадах Беларусі, Расіі, Германіі і Польшчы. Праект быў заснаваны ў Мінску 25 красавіка 2012 года Кацярынай Максімавай і Аляксандрам Ханіным. Першая гульня па  адбылася ў кастрычніку 2014 года ў Віцебску.

## Фармат 
Гульня складаецца з 49 пытанняў, якія падзелены на 7 тураў.

1, 4 і 6 — тэкставыя туры, у якіх патрэбна адгадаць тэрмін, цікавы факт ці дапоўніць цытату.

2 — тур па падзеям у свеце, якія адбыліся ў апошні час.

3 — музычны тур, у якім па фрагменту патрэбна адгадаць выканаўцу ці кампазітара.

5 — тур малюнкаў, у якім патрэбна адгадаць кадр ці выяву.

Пытанні шасці тураў адлюстроўваюцца на экране прыкладна па хвіліне і зачытваюцца вядучым. Пасля агучвання ўсіх пытанняў тура яны паўтараюцца, і запускаецца зваротны адлік 100 секунд, па сканчэнні якіх бланкі з адказамі здаюцца.

7 — тур-бліц. Сем пытанняў рознай тэматыкі з'яўляюцца на экране на 15 секунд і зачытваюцца. Пытанні на экране не застаюцца і больш не зачытваюцца. На абмеркаванне і запіс адказаў у бланк даюцца яшчэ 50 секунд. Каманда сама вырашае, якой вартасці будзе кожны адказ тура: адзнака насупраць адказа сведчыць пра яго ацэньванне па сістэме +2/-2 (правільны/памылковы), адсутнасць адзнакі значыць традыцыйнае ацэньванне (1/0). Такім чынам максімум у бліцы +14 ачкоў, мінімум −14.

Пераможцам «МазгаБойні» становіцца каманда, якая ўзяла найбольшую колькасць балаў па вынікам усёй гульні.

Некаторыя гульні праводзяцца ў фармаце  ці з запрашэннем беларускіх музыкаў і Бабруйску. Пазней да руху далучыліся іншыя буйныя гарады Беларусі — Брэст, Гомель, Гродна, Магілёў, Баранавічы, Бабруйск, Кобрын, Ліда, Маладзечна, Орша, Пінск, Салігорск.

За межамі Беларусі гульня праходзіць у гарадах Берлін, Екацярынбург, Іжэўск, Калініград, Мюнхен, Падольск, Растоў-на-Доне, Самара, Санкт-Пецярбург, Смаленск, Тальяці, Варшава.

## Спасылкі 
* 
* 
* 
* Інтэрв'ю для інтэрнэт-праекта AFISHA.TUT.BY 

Катэгорыя:Віктарыны
Катэгорыя:З’явіліся ў 2012 годзе
Катэгорыя:Клубныя інтэлектуальныя гульні
Андрэй Сцяпанавіч Федарэнка

**Андрэй Федарэнка** (нар. , ) — украінскі футбаліст (брамнік) і трэнер. У цяперашні час працуе трэнерам брамнікаў у казахстанскім клубе «Аксу».

## Клубная кар’ера 
Выхаванец чарнігаўскага футбола, у ДЮФЛ гуляў за каманду «Юнацтва» (Чарнігаў). У 2001 годзе вучыўся ў Маскве ў юнацкай футбольнай школе «Акадэміка». Выступы ў дарослым футболе таксама пачаў у Расіі — у яраслаўскім «Шынніку», дзе гуляў толькі за дублюючы склад. У 2005 годзе вярнуўся ў Украіну, выступаў спачатку за першалігавую днепрадзяржынскую «Сталь», а пасля за другалігавы «Нафком», які стаў першай камандай, у якой Федарэнка быў асноўным брамнікам.

На працягу 2006—2008 гадоў выступаў за мяжой — спачатку ў Казахстане, дзе абараняе колеры клуба «Атырау», а затым у Румыніі, дзе гуляў за «Чахлэўл» і дублюючы склад бухарэсцкага «Дынама». З восені 2008 года ізноў выступаў у Першай лізе чэмпіянату Украіны, на гэты раз у складзе «Дзясны» з роднага Чарнігава. На працягу аднаго сезона, праведзенага ў камандзе, становіцца не толькі асноўным брамнікам, але і віцэ-капітанам.

Сезон 2009/10 пачынаў ужо ў клубе ўкраінскай Прэм’ер-лігі — крыварожскім «Крыўбасе», у матчах Прэм’ер-лігі дэбютаваў 1 жніўня 2009 года ў гульні супраць кіеўскага «Дынама» (паражэнне 1:3). Прапусціўшы ў першых двух гульнях за крыварожскую каманду 6 мячоў, перастаў трапляць у стартавы склад. Улетку 2012 года вярнуўся ў «Дзясну», дзе гуляў на працягу трох наступных гадоў. У другой палове 2015 года выступаў за клуб «Эльгарна» з пятага дывізіёна Швецыі.

У лютым 2016 года прыбыў на прагляд у беларускі клуб «Крумкачы», які ў сезоне 2016 дэбютаваў у мясцовай Вышэйшай лізе. У выніку падпісаў кантракт з клубам і правёў сезон у якасці асноўнага брамніка каманды. У снежні 2016 года па заканчэнні кантракта пакінуў «Крумкачы».

У кастрычніку 2017 года стаў іграком адэскага «Чарнаморца», дзе быў другім брамнікам. У сакавіку 2018 года зноў адправіўся ў Швецыю, папоўніўшы склад «Умеа». У пачатку 2019 года далучыўся да латвійскай «Валміеры».

У ліпені 2019 года вярнуўся ва Украіну і стаў асноўным брамнікам хмяльніцкага «Падолля». У лютым 2020 года завяршыў прафесійную кар’еру і пазней стаў трэнерам брамнікаў у моладзевым складзе каваліўскага «Коласа».

## Трэнерская кар’ера 
У 2022 годзе стаў трэнерам брамнікаў казахстанскага «Аксу».

## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбольныя варатары
Катэгорыя:Футбалісты Украіны
Катэгорыя:Ігракі ФК Шыннік Яраслаўль
Катэгорыя:Ігракі ФК Сталь Кам’янскэ
Катэгорыя:Ігракі ФК Нафком Бравары
Катэгорыя:Ігракі ФК Атырау
Катэгорыя:Ігракі ФК Чахлэўл
Катэгорыя:Ігракі ФК Дынама-2 Бухарэст
Катэгорыя:Ігракі ФК Дзясна Чарнігаў
Катэгорыя:Ігракі ФК Дзясна-2 Чарнігаў
Катэгорыя:Ігракі ФК Крыўбас Крывы Рог
Катэгорыя:Ігракі ФК Эльгарна
Катэгорыя:Ігракі ФК Крумкачы Мінск
Катэгорыя:Ігракі ФК Чарнаморац Адэса
Катэгорыя:Ігракі ФК Умеа
Катэгорыя:Ігракі ФК Валміера
Катэгорыя:Ігракі ФК Падолле Хмяльніцкі
Катэгорыя:Футбольныя трэнеры Украіны