Катынскі музей

**Катынскі музей у Варшаве** — музей памяці ахвяр Катынскага расстрэлу і тых, хто змагаўся за праўду аб гэтым злачынстве. Аддзел Мартыралогу Музея Войска Польскага ў Варшаве.

Музей знаходзіцца ў Варшаўскай цытадэлі па адрасе вул. Яна Езёранскага, 4.

Уваход у музей ажыццяўляецца з Новагарадской брамы. Будынак Катынскага музея дзейнічае ў межах *Цытадэлі музеяў* і знаходзіцца побач з Музеем Войска Польскага, Музеем гісторыі Польшчы і Музеем Х павільёна Варшаўскай цытадэлі.

## Гісторыя 
Музей быў адкрыты 29 чэрвеня 1993 г. Ён быў створаны дзякуючы намаганням суполак, звязаных з сем’ямі ахвяр Катынскага расстрэлу, і ініцыятыве сталічнага Музея Войска Польскага з дазволу і пры фінансавай і арганізацыйнай падтрымцы Міністэрства нацыянальнай абароны. Ён збірае і прадстаўляе ў пастаяннай экспазіцыі, сярод іншага: магільныя артэфакты, знойдзеныя пад час эксгумацыйных работ у Катыні, Медным, Харкаве і Быкоўні, а таксама памятныя знакі, фатаграфіі і архіўныя матэрыялы, перададзеныя сем’ямі ахвяр Катынскага расстрэлу.

Першая сядзіба ўстановы (1993—2009) знаходзілася ў форце IX «Чарнякоў».

У жніўні 2015 года на скрыжаванні вуліц Краеўскага і Вісластрады быў усталяваны Катынскі звон. Звон мае дзірку, пакінутую куляй, і дызайн яго экспазіцыі прадугледжвае асвятленне яго промнем святла з сімвалічнай магілы ля падножжа канструкцыі.

17 верасня 2015 года адбылося ўрачыстае адкрыццё музея на новым месцы. На афіцыйным адкрыцці Катынскага музея прысутнічалі прэзідэнт, прэм’ер-міністр і прадстаўнікі мясцовых уладаў, а таксама вялікая група членаў катынскіх сем’яў.

У 2019 годзе на плошчы перад музеем была размешчана інсталяцыя пад назвай «*Саркафагі*» Ежы Каліны, якая адлюстроўвае тры каменныя чыгуначныя вагоны, што нагадваюць пра перавозку вязняў падчас Другой сусветнай вайны.

### Мэты 
* збіранне памятных рэчаў, звязаных з Катынскім расстрэлам і лёсам палякаў у СССР;
* збор архіваў, фотаздымкаў, фільмаў і публікацый, якія тычацца катынскага злачынства;
* збор біяграфій ахвяр злачынстваў і расказаў сем’яў ахвяр;
* каталагізацыя і навуковая апрацоўка сабраных фондаў;
* забеспячэнне і захаванне калекцый;
* правядзенне выставачнай і адукацыйнай дзейнасці;
* распаўсюджванне ведаў пра Катынскае злачынства.

## Узнагароды і адзнакі 
* У 2019 годзе за праект Катынскага музея BBGK Architekci атрымала ўзнагароду East Centric Architecture Triennale у катэгорыі лепшага грамадскага будынка ў Цэнтральнай і Усходняй Еўропе.
* У 2017 годзе будынак музея стаў фіналістам архітэктурнага конкурсу на прэмію імя Меса ван дэр Роэ.
* У 2016 г. прэмія Sybilla Award у намінацыі «Праект на тэму пакутніцтва».
* У 2016 г. Спецыяльны прыз Асацыяцыі вытворцаў бетонных сумесяў на польскім плебісцыце «Цэмент у архітэктуры».
* У 2015 годзе музей стаў пераможцам конкурсу «Гістарычная падзея года» ў намінацыі «Выстава».
* У 2008 годзе музей атрымаў медаль Дня памяці ахвяр Катынскага расстрэлу.

## Галерэя 

Файл:Brama_Nowomiejska_Cytadeli_Warszawskiej_2017.jpg|link=Plik:Brama_Nowomiejska_Cytadeli_Warszawskiej_2017.jpg|alt=Brama Nowomiejska Cytadeli Warszawskiej, wejście do Muzeum Katyńskiego| Новагарадская брама Варшаўскай цытадэлі, уваход у Катынскі музей
Файл:Muzeum_Katyńskie_w_Warszawie_01.jpg|link=Plik:Muzeum_Katyńskie_w_Warszawie_01.jpg|alt=Ekspozycja stała - poziom „Odkrywanie”| Пастаянная экспазіцыя — узровень «Адкрыццё»
Файл:Muzeum_Katyńskie_w_Warszawie_03.jpg|link=Plik:Muzeum_Katyńskie_w_Warszawie_03.jpg|alt=Ekspozycja stała - poziom „Świadectwo”| Пастаянная экспазіцыя - узровень «Сведчанне»
Файл:Muzeum_Katyńskie_w_Warszawie_10.jpg|link=Plik:Muzeum_Katyńskie_w_Warszawie_10.jpg|alt=Przedmioty wydobyte w Katyniu podczas prac sondażowo-ekshumacyjnych (1994–1995)| Аб’екты, знойдзеныя ў Катыні пад час пошукава-эксгумацыйных работ (1994–1995 гг.)
Файл:Muzeum_Katyńskie_w_Warszawie_06.jpg|link=Plik:Muzeum_Katyńskie_w_Warszawie_06.jpg|alt=Epitafium katyńskie| Катынская эпітафія

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Сайт Катынскага музея

Катэгорыя:Музеі Варшавы
Катэгорыя:Катынскі расстрэл