open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Афогнак

**Афо́гнак** () — востраў у складзе Кадзьякскага архіпелага. Належыць да амерыканскага штата Аляска. Плошча — 1 812,6 км². Насельніцтва (2000 г.) — 169 чалавек. 

## Геаграфія 
Афогнак — другі па плошчы і насельніцтву востраў Кадзьякскага архіпелага. Мае вулканічнае паходжанне. Уваходзіць у зону Ціхаакіянскага вогненнага кальца. Тут часцяком здараюцца землятрусы. Берагі моцна парэзаны фіёрдамі, утворанымі ледавікамі плейстацэнавай эпохі. Для ландшафтаў характэрны скалістыя ўзвышшы. Найвышэйшае ўзвышша дасягае 776 м над узроўнем акіяна.

## Прырода 
Значную частку вострава займаюць яловыя лясы, лугі, балоты і тундра. Фаўна прадстаўлена шматлікімі птушкамі, грызунамі, лісамі, бурымі мядзведзямі, ластаногімі, ласямі. Каля берагоў сезонна з'яўляюцца кіты. У 1892 г. для захавання мясцовай дзікай прыроды быў створаны дзяржаўны парк. 

## Асаблівасці культуры 
Значная частка астравіцян прадстаўлена карэннымі насельнікамі — сугпіят, якія арганізаваны ў аўтаномную абшчыну. Іх продкі пасяліліся на архіпелаге ў 2 тысячагоддзі да н. э. У канцы XVIII ст. востраў практычна спусцеў з-за эпідэмій вірусных захворванняў, выпадкова занесеных расійскімі здабытчыкамі. Зноў пачаў засяляцца толькі пасля 1840-х гг. Многія сучасныя сугпіят спавядаюць праваслаўе.  

## Эканоміка 
Асноўнымі заняткамі насельніцтва з'яўляюцца рыбалоўства, праца ў запаведніку, абслугоўванне турыстаў.

## Спасылкі 
* Afognak Native Corporation 
* Alutiiq Education
* Afognak Island State Park

Катэгорыя:Кадзьякскі архіпелаг
Хайтэм бен Тарык Аль Саід

**Хайтэм бен Тарык Аль Саід** (; нар. 11 кастрычніка 1955) — султан Амана, раней працаваў міністрам спадчыны і культуры краіны. Стрыечны брат былога султана Кабуса.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 11 кастрычніка 1955 года ў Маскаце, Султанат Маскат і Аман. З’яўляецца членам аманскай кіруючай дынастыі Аль Саід. У 1979 годзе скончыў Праграму дыпламатычнай службы Оксфардскага ўніверсітэта. Аспірантуру праходзіў у каледжы Пемброк. Быў міністрам спадчыны і культуры, намеснікам міністра замежных спраў па палітычных пытаннях (1986—1994) і генеральным сакратаром Міністэрства замежных спраў (1994—2002).

10 студзеня 2020 года памёр бяздзетны султан Кабус бен Саід, а Хайтэм бен Тарык Аль Саід быў названы яго пераемнікам на экстранай сесіі савета Амана ў Аль-Бустане. Па паведамленні дзяржаўнага тэлебачання Амана, пасля смерці султана Кабуса бен Саіда ўлады выявілі ліст, у якім быў названы пераемнікам Хайтэм бен Тарык Аль Саід.

13 студзеня 2021 года было абвешчана, што старэйшы сын султана Хейсама прынц Сеід Тэязін бін Хейсам бін Тарык Аль Саід прызначаны першым у гісторыі Амана наследным прынцам. Гэты пост быў уведзены ў студзені 2021 года пры ўнясенні змяненняў у заканадаўства.

## Зноскі 
Катэгорыя:Міністры культуры
Катэгорыя:Палітыкі XXI стагоддзя
Катэгорыя:Кіраўнікі XXI стагоддзя
Катэгорыя:Султаны Амана
Катэгорыя:Дзеючыя кіраўнікі дзяржаў
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Амане
Купалаўскі мемарыяльны запаведнік «Ляўкі»

**Купалаўскі мемарыяльны запаведнік «Ляўкі»** — філіял Дзяржаўнага літаратурнага музея Янкі Купалы, размешчаны ва ўрочышчы ў лесе за 0,5 км ад вёскі Ляўкі Аршанскага раёна.

## Гісторыя 
У Ляўках у 1935—1941 гадах на дачы жыў і працаваў народны паэт Беларусі Янка Купала.

4 жніўня 1945 года была прынята Пастанова СНК БССР і ЦК КП(б)Б № 1139—292 «Аб увекавечанні памяці Народнага паэта Беларусі Янкі Купалы», у якой прадугледжвалася адбудова дачы і стварэнне там філіяла Літаратурнага музея Янкі Купалы.

## Экспазіцыя 
Экспазіцыя складаецца з дзвюх частак.

### Літаратурна-дакументальная частка 
Літаратурна-дакументальная частка размешчана ў будынку былой канторы Копыскага лясніцтва, што ўцалеў падчас апошняй вайны. Тут зберагаюцца выданні твораў паэта розных гадоў, успаміны пра яго, вершы, прысвечаныя Ляўкам, пісьмы, дакументы, фотаздымкі, матэрыялы пра сустрэчы ў Ляўках Янкі Купалы з Якубам Коласам, П. Броўкам, П. Глебкам, К. Крапівой, М. Лыньковым, К. Чорным і інш., творы жывапісу А. Кроля, Ю. Пучынскага, Я. Раманоўскага, І. Давідовіча, Я. Ціхановіча, В. Шаранговіча, П. Сергіевіча, графіка Э. Агуновіча, М. Басалыгі, А. Кашкурэвіча, Г. Паплаўскага, Л. Рана, скульптуры У. Летуна, С. Селіханава.

У 2015 годзе ў «Ляўках» створана новая літаратурна-дакументальная экспазіцыя. Галоўнай тэмай яе стала ўвасабленне вобраза «Госці», разгорнутага ў аднайменным вершы ляўкоўскага цыкла. Госцем прыехаў у гэтыя мясціны Янка Купала. Як гаспадар дачы ўжо сам прымаў гасцей — жыхароў навакольных вёсак, сяброў-пісьменнікаў. Госці па сённяшні дзень прыязджаюць у Ляўкі, каб прайсці Купалавымі сцежкамі.

Сучаснае мультымедыйнае абсталяванне экспазіцыі дае магчымасць глыбей адчуць атмасферу часу і прысутнасць паэта. Кожная музейная зала мае свой голас: песні на словы Купалы, аўдыёзапіс яго голасу, птушыныя спевы. А мультымедыйнае акно, што знаходзіцца ў стылізаваным пакоі лясніцтва 1930-х, дазваляе кінуць позірк на ляўкоўскае бытаванне песняра.

### Мемарыяльная частка 
У мемарыяльнай частцы экспазіцыі на дачы паэта ў пакоі, дзе жыў і працаваў пясняр, адноўлены інтэр’ер, абсталяванне, экспануюцца дакументы, рэчы, мэбля, якімі карыстаўся Я. Купала.

## Літаратура 
* 
* Літаратурны музей Янкі Купалы. — Мн., 1981
* Янка Купала: Зб. матэрыялаў аб жыцці і дзейнасці паэта. — Мн., 1955
* Пуцявінамі Янкі Купалы: Дакументы і матэрыялы. — Мн., 1981

## Спасылкі 
* Старонка філіяла на афіцыйным сайце музея  

Катэгорыя:Ляўкі (Аршанскі раён)
Катэгорыя:Музеі Віцебскай вобласці
Катэгорыя:З’явіліся ў 1945 годзе
Катэгорыя:1945 год у Беларусі
Катэгорыя:Дзяржаўны літаратурны музей Янкі Купалы
Закір Гасанаў

**Закір Аскер аглы Гасанаў** ( нар. 6 чэрвеня 1959, Астарынскі раён, АССР, СССР) — азербайджанскі ваенны і дзяржаўны дзеяч. Міністр абароны Азербайджанскай Рэспублікі з 22 кастрычніка 2013 года, камандуючы ўнутранымі войскамі Азербайджана (2003—2013). Генерал-палкоўнік (2013).

## Заўвагі 
## Спасылкі 
* Біяграфія на афіцыйнай старонцы Міністэрства абароны Азербайджанскай Рэспублікі 

Катэгорыя:Выпускнікі Бакінскага вышэйшага агульнавайсковага каманднага вучылішча
Галаўня

**Галаўня** — шматзначны тэрмін

## Вядомыя асобы 
* Адрыян Галаўня — беларускі ўніяцкі дзеяч, грэка-каталіцкі біскуп

## Іншае 
* Галаўня (возера)
* Галаўня́&nbsp;— хвароба збожжавых, якая выклікаецца грыбамі
Надмагільны помнік Янку Купалу

**Надмагільны помнік Янку Купалу** — помнік на Вайсковых могілках у Мінску, пастаўлены ў 1971 годзе на магіле класіка беларускай літаратуры Янкі Купалы (1882—1942). Аўтарамі помніка з’яўляюцца скульптары Анатоль Анікейчык, Андрэй Заспіцкі, архітэктар Міхаіл Мызнікаў.

Побач пахаваная жонка паэта Уладзіслава Луцэвіч.

## Апісанне 
На фоне вертыкальнай сцяны вышынёй 4,1 м з гранітных блокаў бронзавая скульптурная фігура Янкі Купалы, вышыня якой складае 3 м. Паэт паказаны седзячы, прыхінуты спінай да сцяны, рукі апушчаны, у твары — сканцэнтраванасць, паэтычны парыў. Трактоўка мяккая, абагульненая, партрэтныя рысы дэталёва прапрацаваны.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Надмагільныя помнікі
Катэгорыя:Помнікі Янку Купалу
Катэгорыя:Творы Анатоля Анікейчыка
Катэгорыя:Творы Андрэя Заспіцкага
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Міхаіла Мызнікава
Катэгорыя:1971 год у Мінску
Катэгорыя:Вайсковыя могілкі (Мінск)
Катэгорыя:Помнікі Мінска
Катэгорыя:Гісторыка-культурныя каштоўнасці Рэспублікі Беларусь
Валянціна Аляксееўна Лянькова

**Валянціна Аляксееўна Лянько́ва** () — вучоны ў галіне ветэрынарыі, доктар ветэрынарных навук (1973).

## Біяграфія 
Нарадзілася ў сяле Азяркі Тульскай губерні (Цёпла-Агароўскі раён Тульскай вобласці). У 1941 годзе скончыла Алма-Ацінскі зоаветэрынарны інстытут (сучасны Казахскі нацыянальны аграрны ўніверсітэт). З 1948 года працавала ў Інстытуце мікрабіялогіі Акадэміі навук Казахскай ССР, у 1966—1987 гг. у Беларускім навукова-даследчым інстытуце эксперыментальнай ветэрынарыі імя С. М. Вышалескага.

## Навуковая дзейнасць 
Аўтар прац па этыялогіі, дыягностыцы і прафілактыцы інфекцыйных захворванняў сельскагаспадарчых жывёл.

Сярод апублікаванага:
* Силосные закваски из местных штаммов молочнокислых бактерий: Автореферат дис. на соискание ученой степени кандидата ветеринарных наук / М-во сельского хозяйства СССР. Киргиз. с.-х. ин-т. — Фрунзе: [б. и.], 1958. — 15 с.; 21 см.
* Энтеротоксемия телят, обусловленная CLOSTRIDIUM PERFRINGENS: автореферат диссертации … доктора ветеринарных наук: 803 / Ленькова Валентина Алексеевна. — Москва, 1972.
* Анаэробные желудочно-кишечные заболевания молодняка сельскохозяйственных животных. — Мн., 1974. (разам з В. І. Ляньковым).

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* Ленькова, Валентина Алексеевна (доктор ветеринарных наук; род. 1919) // Нацыянальная бібліятэка Беларусі

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Тульскай вобласці
Катэгорыя:Выпускнікі Казахскага нацыянальнага аграрнага ўніверсітэта
Катэгорыя:Ветэрынары СССР
Катэгорыя:Мікрабіёлагі СССР
Маршал-індастрыял

**Маршал-індастрыял** ( — ваяўнічы) — падтып індустрыяльнай музыкі, асноўнай тэматыкай якога з’яўляецца вайна, мілітарызм, таталітарныя рухі, гістарычныя падзеі. Для маршал-індастрыяла ўласціва цёмная атмасфера кампазіцый, элементы класічных мелодый, аркестровай музыкі, ваенных маршаў, гістарычных прамоваў дыктатараў, гукі зброі, шум. У адрозненне ад іншых постіндустрыяльных жанраў, маршал-індастрыял, як правіла, мае пад сабой пэўны светапогляд ці філасофію.

## Гісторыя ўзнікнення 
Заснавальнікам стылю з’яўляецца югаслаўскі гурт «Laibach». У канцы 80-х гадоў удзельнікі гурта займаліся палітычным актывізмам, за што былі нават выгнаны з тагачаснай Югаславіі. Першы альбом у стылі маршал-індастрыял называўся «Laibach» і быў выпушчаны 27 красавіка 1985 года.

Элементы маршал выкарыстоўвалі Бойд Райс і Дуглас Пірс, вядомыя выканаўцы ў стылі нойз і неафолк. «Les Joyaux de la Princesse» дадаткова распрацавалі жанр, дадаўшы цёмнай атмасферы, змешанай з гістарычным сімвалізмам і прамовамі. «The Moon Lay Hidden Beneath a Cloud / Der Blutharsch» узбагаціў гэтую традыцыю, дадаўшы ў кампазіцыі элементы сярэднявечных мелодый. Нарэшце, «In Slaughter Natives і Puissance» пашырылі жанр адпаведна ў аркестравым і неакласічным кірунку.

## Ідэалогія 
Некаторыя калектывы («Von Thronstahl») адкрыта дэкларуюць фашысцкую ідэалогію, частка («Kraschau») выступаюць за манархізм, а іншыя («Militia») — экаанархісты і нават нацбалы («N.K.V.D.»). Ёсць тыя, якія цікавяцца выключна элементамі таталітарнай эстэтыкі, змешваючы іх з эротыкай («Ordo Rosarius Equilibrio»), ці аматары старажытнай гісторыі («Triarii»). Некаторыя («Turbund Sturmwerk») адмаўляюцца раскрываць свае рэальныя перакананні.

Катэгорыя:Музычныя жанры
Катэгорыя:Індастрыял
Свята-Ефрасіннеўская царква

**Свята-Еўфрасіннеўская царква** — назва шэрагу праваслаўных храмаў, асвечаных у гонар Еўфрасінні Полацкай.

## Беларусь 
* Свята-Ефрасіннеўская царква (Полацк) —  храм Спаса-Ефрасіннеўскага манастыра ў Полацку.
* Свята-Ефрасіннеўская царква (Радунь) — мураваны праваслаўны храм у гарадскім пасёлку Радунь Воранаўскага раёна Гродзенскай вобласці].
* Царква Святой Ефрасінні (Івянец) — мураваны праваслаўны храм у гарадскім пасёлку Івянец Валожынскага раёна Мінскай вобласці.
* Царква ў гонар прападобнай Ефрасінні Полацкай (Мінск) — Царква ў гонар прападобнай Ефрасінні Полацкай (Мінск).

## Злучаныя Штаты Амерыкі 
* Царква Святой Ефрасінні Полацкай (Саўт-Рывер) — праваслаўны храм у горадзе Саўт-Рывер, штат Нью-Джэрсі.

## Расія 
* Царква Прападобнай Ефрасінні Полацкай (Санкт-Пецярбург) — страчаная царква ў Санкт-Пецярбургу.
Баравік (род грыбоў)

**Баравік**, **Балет**, **Глызнік-баравік**, **Глызнік-добрык** (*Boletus*) — род шапкавых базідыяльных грыбоў сямейства балетавых.

## Назва 
Родавая назва паходзіць ад  — глыба.

## Пашырэнне 
Вядома звыш 50 відаў, пашыраных па ўсім зямным шары, асабліва ў цёплых раёнах умераных зон абодвух паўшар'яў. На Беларусі найбольш вядомы грыб баравік.

## Літаратура 
* 

*
Грузд

**Грузд** — шматзначны тэрмін

* народная назва роду 
* народная назва віду
Кулява

**Кулява** () — вёска ў Жоўкіўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Жоўкіўскага раёна
Уладзімір Іосіфавіч Ананька

**Уладзімір Іосіфавіч Ананька** (нар. 4 красавіка 1929, Мінск — ) — беларускі скульптар.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 4 красавіка 1929 года ў Мінску. У 1947—1948 гадах вучыўся ў Мінскім будаўнічым тэхнікуме, у 1948—1952 гадах у Мінскім мастацкім вучылішчы. З 1957 года ўдзельнічаў у выстаўках: рэспубліканскіх, усесаюзных, замежных і міжнародных. Скончыў у 1959 годзе Беларускі дзяржаўны тэатральна-мастацкі інстытут (выкладчыкі па спецыяльнасці: А. А. Бембель, А. К. Глебаў).

Памёр  года.

## Творчасць 
Працаваў у вобласці станковай і манументальнай скульптуры. Вялікае месца ў яго творчасці займаў партрэт.

Асноўныя творы: «Партрэт дзяўчыны» (1962), «Партрэт бацькі» (1963), партрэты У. І. Леніна (1964), Я. Коласа (1968), Ф. Дзяржынскага (1968), Героя Савецкага Саюза І. Казінца (1970), К. Маркса (1970). Вядомыя яго кампазіцыйныя працы — «1905 год» (1957), «Даярка» (1959), «Каваль» (1962), а ў вобласці манументальнай пластыкі — помнік беларускай партызанцы Фені Конанавай у Любані Мінскай вобласці (1965—1967; у суаўтарстве з архітэктарамі В. Занковічам і Л. Левіным), помнік партызанам у вёсцы Чонкі Гомельскай вобласці (1962—1963; у суаўтарстве з архітэктарамі В. Занковічам і Л. Левіным), надмагільны помнік народнаму паэту БССР Я. Коласу (1970; у суаўтарстве са скульптарам М. М. Якавенкам і архітэктарам М. Г. Мызнікавым).

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:скульптары Беларусі
Лісавэ (Жоўкіўскі раён)

**Лісавэ** () — вёска ў Жоўкіўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Жоўкіўскага раёна
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1648 годзе
Малі Грыбовычы

**Малі Грыбовычы** () — вёска ў Львоўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны. Падпарадкавана Львоўскаму гарадскому савету, з’яўляецца часткай Львоўскай аб’яднанай тэрытарыяльнай грамады і Львоўскай агламерацыі.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Львоўскага раёна
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1440 годзе
Лужайнік вадзяны

**Лужа́йнік вадзяны**, **лужо́ўнік вадзяны** (*Limosella aquatica*) — від кветкавых раслін роду  сямейства .

## Батанічнае апісанне 
Аднагадовая расліна вышынёй 2—5 (15) см з ляжачымі парасткамі (сталонамі), якія ўкараняюцца. Лісце простае, суцэльнае, з гладкім краем, злёгку мясістае, у прыкаранёвай разетцы ці ў пучках на канцах парасткаў. Кветкі дробныя, з пяццю пялёсткамі, белага колеру з ружаватым адценнем. Вяночак кветак званочкавы. Кветкі адзіночныя, на доўгіх кветаносах у пазухах лісця разеткі. Плод — двухгнёздавая каробачка са шматлікім насеннем. Расце ў ілістых месцах, па берагах вадаёмаў, у канавах, неглыбокіх западзінах, на вільготных і забалочаных лугах, часам у вадзе. Цвіце ў маі—чэрвені.

Даволі рэдкая расліна. Ахоўваецца ў шэрагу рэгіёнаў Расіі, у Эстоніі, Украіне.

## Сінонімы 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Залознікавыя
Катэгорыя:Водныя расліны
Катэгорыя:Флора Амерыкі
Катэгорыя:Флора Еўразіі
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1753 годзе
Навадворскі павет (Мазавецкае ваяводства)

**Навадворскі павет** () — павет у Польшчы, уваходзіць у склад Мазавецкага ваяводства, часткова адносіцца да Варшаўскай агламерацыі. Цэнтр павета — горад Новы Двур Мазавецкі. Займае плошчу 691,65 км². Насельніцтва павета складае 78,8 тыс. чалавек (на 2018 год).

## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка павета
Галаўня (хвароба раслін)

, якая выклікаецца грыбком ]]
**Галаўня**&nbsp;— агульная назва хвароб раслін, узбуджальнікамі якіх пераважна з’яўляюцца грыбы родаў  і , якія належаць да сямейства  парадку  класу . Некаторыя з грыбоў-узбуджальнікаў, зрэшты, ўжо не адносяць да гэтага класу, але хваробы, вызваныя імі, па традыцыі працягваюць называць «галаўнёй».

Галаўня з’яўляецца звычайна на метлюжковых, радзей на раслінах іншых сямействаў. Сярод іншых, вылучаюць такія віды:

* Каменная галаўня ячменю (*Ustilago hordei*)
*  (*Ustilago maydis*)
*  (*Ustilago avenae*)
*  (*Ustilago tritici*)
*  (*Ustilago nuda*)
*  (*Urocystis occulta*)
* Цвёрдая галаўня аўса (*Ustilago levis*)
* Цвёрдая галаўня пшаніцы (*Tilletia tritici*)

Катэгорыя:Грыбковыя захворванні раслін
Катэгорыя:Устылягавыя
Нава Кам’янка (Жоўкіўскі раён)

**Нава Кам’янка** () — вёска ў Львоўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.

Да 2020 года ў складзе Жоўкіўскага раёна.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Жоўкіўскага раёна
Бір (Золачыўскі раён)

**Бір** () — вёска ў Золачыўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Золачыўскага раёна (Львоўская вобласць)
Абэртасіў

**Абэртасіў** () — вёска ў Золачыўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Золачыўскага раёна (Львоўская вобласць)
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1848 годзе
Возера радасці (значэнні)

Назву **Возера радасці** маюць:
* Возера Радасці — невялікае месяцавае мора.
* «Возера радасці» — кароткаметражны беларускамоўны мастацкі фільм.
Кітайскі весланос

**Кітайскі весланос**, **псяфур** (*Psephurus gladius*) — від рыб сямейства весланосых, адзіны прадстаўнік роду псяфураў. Адна з найбуйнейшых прэснаводных рыб у свеце, прызнана вымерлай.

## Апісанне 
Даўжыня цела можа перавышаць 3 м, маса — 300 кг. Ёсць звесткі, што псяфур можа дасягаць даўжыні 7 м і масы ў 500 кг, што робіць яго найвялікшай прэснаводнай рыбінай у свеце, але дакументальных пацвярджэнняў гэтаму няма.

Цела выцянутае, з цёмна-шэрай спіной і белай брушной вобласцю, пакрыта вельмі дробнымі, разрозненымі шыпамі. Вочы слабаразвітыя. Ад чвэрці да траціны даўжыні рыбы складае выраст верхняй сківіцы, на якім знаходзяцца спецыяльныя рэцэптары, што дапамагаюць у пошуку ежы.

## Пашырэнне 
Некалі рыба была звычайнай у рацэ Янцзы ў Кітаі. Аднак у 1970-я гады ў Янцзы вялі актыўны рыбны промысел. Весланосаў вылоўлівалі ў вялікіх колькасцях: каля 25 тон у год. У выніку да канца дзесяцігоддзя папуляцыя рыб значна скарацілася, і ў 1983 годзе прамысловы лоў весланосаў быў забаронены. Пасля папуляцыя скарацілася яшчэ мацней праз забруджванне вады і будаўніцтва плацін. Апошні кітайскі весланос быў заўважаны жывым у 2003 годзе. У 2020 годзе навукоўцы заявілі аб поўным знікненні кітайскіх весланосаў у адпаведнасці з крытэрамі Чырвонай кнігі.

## Асаблівасці біялогіі 
Драпежнік паляваў на дробных і сярэдніх рыб, таксама ўжываў у ежу разнастайных ракападобных.

Адна з прычын вымірання — адсутнасць хуткага ўзнаўлення. Самкі весланосаў дасягалі палавога сталення да 6-15 гадоў, а самцы — да 12-14 гадоў.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Весланосыя
Катэгорыя:Эндэмікі Кітая
Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1862 годзе
Сіг чудскі

**Сіг чудскі** (*Coregonus maraenoides*) — від рыб роду  сямейства .

## Арэал 
Распаўсюджаны ў Еўропе ў Эстоніі і Расіі Чудска-Пскоўскай сістэме азёр; засяліўся ў возера Выртс’ярв праз сістэму каналаў. Быў інтрадукаваны ў многія азёры Польшчы, Расіі, Германіі, Латвіі, Нідэрландаў, Беларусі, Японіі. адзначаны ў Рыжскім заліве Балтыкі, у азёрах Урала, азёрах Севан (Арменія) і Балхаш (Казахстан), але нешматлікі. Ва Украіне быў удала інтрадукаваны ў возера Свіцязь і Пулемецкае (Шацкія азёры).

## Класіфікацыя 
Від з’яўляецца часткай надвіду *Coregonus lavaretus* sensu lato, часта не адрозніваецца ад  еўрапейскага сіга.

## Значэнне і выкарыстанне 
Важная прэснаводная бентапелагічная прамысловая рыба, да 60 см даўжынёй. Аб’ект аквакультуры.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Рыбы Еўропы
Катэгорыя:Прэснаводныя рыбы
Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1916 годзе
Катэгорыя:Ласасёвыя
Холмска-Люблінская епархія

**Холмска-Люблінская епархія** — епархія Польскай аўтакефальнай праваслаўнай царквы з цэнтрам у Любліне.

## Гісторыя 
25 сакавіка 1989 года была ўтворана самастойная Люблінская і Холмская епархія, тэрыторыя якой была вылучана са складу Варшаўскай епархіі.

## Благачынні (Дабрачынні) 
* Бяльскападляскае;
* Хэлмскае;
* Люблінскае;
* Тэрэспальскае;
* Замойскае.

## Епіскапы 
* Авель (Паплаўскі) (з 1989)

## Спасылкі 
* афіцыйны сайт
* http://drevo-info.ru/articles/14532.html

Катэгорыя:Епархіі Польскай аўтакефальнай праваслаўнай царквы
Катэгорыя:1875 год у Польшчы
Нараўскі сельсавет

**На́раўскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Гайнаўскага раёна Брэсцкай вобласці. Цэнтр — вёска .

Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Гайнаўскага раёна Брэсцкай вобласці БССР. 16 жніўня 1945 года перададзены ў склад Польскай Народнай Рэспублікі.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / С.Д. Гриневич и др. — Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Т. 2: (1944―1980 гг.).

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Гайнаўскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1940 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1945 годзе
Міхась Тулейка

**Міхась Тулейка** ( — ) — беларускі грамадскі і вайсковы дзеяч. Афіцэр БКА, сябра БНП, БНС і БАЗА.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 8 верасня 1915 г. у Нясвіжы Слуцкага павета Мінскай губерні ў Расійскай імперыі. У 1936 г. скончыў Нясвіжскую настаўніцкую семінарыю, пасля чаго адразу быў забраны ў Войска Польскае на падрыхтоўчыя курсы афіцэраў. У 1937 г. пачаў працаваць настаўнікам у Нясвіжы, пазней — у Снове.

З пачаткам Другой сусветнай вайны у 1939 г. быў зноў мабілізаваны ў Войска Польскае, паранены ў баях пад Варшаваю. Пасля зноў працаваў настаўнікам у Нясвіжы, потым заступнікам дырэктара Нясвіжскай настаўніцкай семінарыі. Пазней працаваў у Баранавіцкай настаўніцкай семінарыі. Кіраваў камітэтам Беларускай народнай самапомачы на Баранавіцкую акругу. Быў дэлегатам Другога Усебеларускага кангрэсу. Далучыўся да падпольнай Беларускай незалежніцкай партыі, удзельнічаў у нарадах актыву БНП у Мінску. Ад 1944 г. — на эміграцыі. У Берліне ў 1944 г. у рангу афіцэра быў далучаны да кадравага батальёна, што фармаваўся ў школе на вуліцы Lychenerstrasse, аднак калі батальён быў ужо сфармаваны на пачатку 1945 г. у Баварыі, яго туды не паслалі. Займаўся вярбоўкай добраахвотнікаў у беларускае войска.

Пасля Другой сусветнай вайны вучыўся ў Мюнхенскім універсітэце UNRRA і Украінскім вольным універсітэце ў Рэгенсбургу. Заснавальнік Беларускага студэнцкага згуртавання. У 1949 г. выехаў у ЗША. Быў абраны першым старшынём Згуртавання беларуска-амерыканскай моладзі. Уваходзіў у рэдакцыйную калегію часопіса «Віці». Зарганізаваў першы беларускі скаўтынгавы атрад у Амерыцы. Сябра Беларуска-амерыканскага задзіночання, пэўны час кіраваў Нью-ёркскім і Нью-джэрсійскім аддзеламі арганізацыі. Найбольш часу аддаваў працы на пасадзе старшыні парафіяльнай рады БАПЦ у Брукліне, быў рэгентам хору. Пазней, пераехаўшы ў Нью-Джэрсі, працягваў сваю грамадска-рэлігійную дзейнасць у Хайленд-Парку.

Памёр 6 сакавіка 1998 г. у Нью-Джэрсі, ЗША.

Катэгорыя:Ваенныя Польшчы
Катэгорыя:Ваенныя Беларусі
Катэгорыя:Члены Беларускай краёвай абароны
Катэгорыя:Члены Беларускай народнай самапомачы
Катэгорыя:Члены Беларускай незалежніцкай партыі
Катэгорыя:Члены Беларуска-амерыканскага задзіночання
Катэгорыя:Постаці беларускай эміграцыі
Катэгорыя:Беларусы ў ЗША
Катэгорыя:Удзельнікі Другога Усебеларускага кангрэса
Трэба жыць

**«Трэба жыць»** () — беларускі незалежны мастацкі фільм, зняты рэжысёрам Аляксеем Туровічам у 2014 годзе.

## Сюжэт
Маладая дзяўчына чакае вяртання з вайны свайго каханага, але хлопец гіне на фронце. Атрымаўшы жудасную вестку, гераіня губляе сэнс жыцця. З гэтага часу ўсё яе існаванне падпарадкавана спробе адпомсціць за зробленае зло…
## Акцёры
## Здымачная група
*рэжысёр — Аляксей Туровіч
*сцэнарый — Анатоль Дзялендзік

## Спасылкі
*

Катэгорыя:Фільмы Беларусі
Катэгорыя:Фільмы Аляксея Туровіча
Янова (археалагічныя помнікі)

**Янова** — археалагічныя помнікі: паселішчы каля аграгарадка Янова Веткаўскага раёна Гомельскай вобласці.

## Паселішча—1 
Знаходзіцца за 0,5 км на паўночны ўсход ад аграгарадка. Займае пляцоўку тэрасы левага берага ракі Стаўбянкі, памерам 140х30 м, вышынёй 3 м над поплавам.

## Паселішча—2 
На ўсходняй ускраіне вёскі. Памерам 140х30 м, вышынёй 4 м над поплавам. Датуецца I тысячагоддзем да н.э.

## Літаратура 
* З гісторыі населенных пунктаў // Памяць: Веткаўскі раён: Гісторыка-дакументальная хронікі гарадоў і раёнаў Беларусі: У 2 кн. / Уклад. У. Я. Райскі; Маст. Э. Э. Жакевіч. Кн. 2. — Мінск: БЕЛТА, 1998. — 461, [1] с.: іл. — С. 448. — ISBN 985-6302-07-2.

Катэгорыя:Янова (Веткаўскі раён)
Катэгорыя:Паселішчы Веткаўскага раёна
Багутын (Золачыўскі раён)

**Багутын** () — вёска ў Золачыўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Золачыўскага раёна (Львоўская вобласць)
Борткіў

**Борткіў** () — вёска ў Золачыўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Золачыўскага раёна (Львоўская вобласць)
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1442 годзе
Крыніцкі сельсавет

Назву **Крыні́цкі сельсавет** маюць:

* Крыніцкі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Гайнаўскага раёна Брэсцкай вобласці БССР
* Крыніцкі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Пружанскага раёна Брэсцкай вобласці Беларусі
Вэрхабуж

**Вэрхабуж** () — вёска ў Золачыўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.

На заходніх схілах Падольскага ўзвышша побач з вёскай пачынаецца рака Заходні Буг.

## Зноскі 
Катэгорыя:Населеныя пункты Золачыўскага раёна (Львоўская вобласць)
Смілавіцкая мячэць

**Смілавіцкая мячэць** — мячэць у гарадскім пасёлку Смілавічы Чэрвеньскага раёна Мінскай вобласці.

## Гісторыя 
Пасяліліся татары ў Смілавічах больш за 600 гадоў таму. Першая вядомая мячэць у мястэчку дзейнічала ў 1880-х гадах. У 1930 годзе была разбурана. Новая мячэць была адкрыта ў 1996 годзе. Была пабудавана намаганнямі Ібрагіма Барысавіча Канапацкага, выхадца са Смілавічаў, вядомага грамадскага і навуковага дзеяча, былога намесніка муфтыя мусульманаў Беларусі.

Будынак пабудаваны з белай цэглы, які вянчае купал з паўмесяцам. На сценах мячэці напісаны цытаты з Карана на арабскай мове.

Сучасная татарская абшчына ў Смілавічах налічвае больш за сто сем’яў.

## Імамы 
* Руслан Абу Ахмад.

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Мячэці Беларусі
Катэгорыя:Смілавічы
Катэгорыя:Культавыя збудаванні Чэрвеньскага раёна
Катэгорыя:1996 год у Беларусі
Маланараўскі сельсавет

**Малана́раўскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Гайнаўскага раёна Брэсцкай вобласці. Цэнтр — вёска .

Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Гайнаўскага раёна Брэсцкай вобласці БССР. 16 жніўня 1945 года перададзены ў склад Польскай Народнай Рэспублікі.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / С.Д. Гриневич и др. — Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Т. 2: (1944―1980 гг.).

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Гайнаўскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1940 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1945 годзе
Перамышльска-Гарліцкая епархія

**Перамышльска-Гарліцкая епархія** — епархія Польскай аўтакефальнай праваслаўнай царквы з цэнтрам у Гарліцах.

## Гісторыя 
6 верасня 1983 года была ўтворана самастойная Перамышльска-Гарліцкая епархія, тэрыторыя якой была вылучана са складу Варшаўскай епархіі.

## Благачынні 
* Гарліцкае;
* Пшэмыскае;
* Саноцкае.

## Епіскапы 
* Адам (Дубец) (1983—2016)
* Паісій (Мартынюк) (з 2016)

## Спасылкі 
* Перамышльска-Гарліцкая епархія
* Перамышльская епархія

Катэгорыя:Епархіі Польскай аўтакефальнай праваслаўнай царквы
Катэгорыя:1983 год у Польшчы
Манфрэд Стараста

**Манфрэд Стараста** (, 20 чэрвеня 1941, вёска Яншойцы, Ніжняя Лужыца, Германія) — ніжнялужыцкі філолаг, сарабіст і перакладчык. Аўтар *«Ніжнялужыцка-нямецкага слоўніка»* (Dolnoserbsko-nimski słownik), які называецца яго імем («Слоўнік Старасты»). Член Ніжнялужыцкай моўнай камісіі. Лаўрэат нацыянальнай сербалужыцкай прэміі імя Якуба Чышынскага (2001).

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў 1941 годзе ў ніжнялужыцкай вёсцы Яншойцы. Яго бацька загінуў падчас Другой сусветнай вайны ў Расіі.

У 1956 годзе пасля атрымання няпоўнай сярэдняй адукацыі працягнуў сваё навучанне ў Вышэйшай сербалужыцкай школе (у наш час — Ніжнялужыцкая гімназія) у Котбусе, якую скончыў у 1960 годзе. Вывучаў славістыку, грамадазнаўства і сацыялогію ў Лейпцыгскім універсітэце. З 1965 па 1966 гады — студэнт Пазнаньскага ўніверсітэта. У 1966—1968 гадах вывучаў у Лейпцыгу рускую мову.

З 1968 года па 1992 гады — супрацоўнік Сербалужыцкага інстытута сербалужыцкага народазнаўства (сёння — Сербалужыцкі інстытут). З 1992 па 2006 гады — навуковы супрацоўнік Сербалужыцкага дома ў Котбусе. Вывучаў ніжнялужыцкую лексікаграфію, тэрміналогію, граматыку і арфаграфію.

Займаўся складаннем «Ніжнялужыцка-нямецкага слоўніка», які выйшаў у 1999 годзе ў выдавецтве «Домавіна». Слоўнік змяшчае каля 45 тысяч слоў. Кіраваў складаннем анлайн-слоўніка *«Nimsko-dolnoserbski słownik — DNW»*, якім акрамя яго таксама займаліся Гаўке Бартэльс і Эрвін Гануш. Першапачатковая версія ў 20 тысяч слоў была пашырана да 40 тысяч у 2004 годзе, да 60 тысяч у 2007 годзе і да 80 тысяч слоў у 2015 годзе.

У 2001 годзе ўдастоены нацыянальнай прэміі імя Якуба Чышынскага *«за яго лінгвістычныя даследаванні і захаванне мовы»*.

У 2005 годзе выйшаў на пенсію.

## Асноўныя навуковыя сачыненні 
* *Dolnoserbska ortografija a interpunkcija. Pšawidła*, 1976
* *Niedersorbische Orthographie und Interpunktion*, 1977
* *Dolnoserbsko-němski słownik. Šulski słownik dolnoserbskeje rěcy*. Budyšyn, 1985
* *Niedersorbisch — schnell und intensive*, у двух тамах, 1991, 1992
* *Dolnoserbsko-nimski słownik*, 1999
* *Nimsko-dolnoserbski słownik* (DNW)

## Спасылкі 
* Біяграфічныя звесткі і інфармацыя аб навуковай дзейнасці на сайце Сербалужыцкага інстытута
* Бібліяграфія

Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі імя Якуба Чышынскага
Катэгорыя:Перакладчыкі паводле алфавіта
Катэгорыя:Вучоныя паводле алфавіта
Катэгорыя:Славісты Германіі
Катэгорыя:Сарабістыка
Маё дзела цялячае…

Назву **Маё дзела цялячае…** маюць:
* «Маё дзела цялячае…» — апавяданне Кузьмы Чорнага.
* «Маё дзела цялячае…» — беларускамоўны мастацкі фільм.
Загора (Золачыўскі раён)

**Загора** () — вёска ў Золачыўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Золачыўскага раёна (Львоўская вобласць)
Застаўнэ (Золачыўскі раён)

**Застаўнэ** () — вёска ў Золачыўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Золачыўскага раёна (Львоўская вобласць)
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1430 годзе
Акаралогія ў Беларусі

**Акаралагічныя** даследаванні на Беларусі вядуцца з 1920-х гадоў.

Вывучаліся пераважна відавы склад, геаграфічнае пашырэнне  і іх удзел у перадачы ўзбуджальнікаў хвароб чалавека і свойскай жывёлы (М. М. Судзілоўскі, І. В. Шчарбінін, , К. Ф. Расцягаева, А. В. Беліцэр і іншыя). У пасляваенны час даследаваны экалогія, гаспадары, цыклы развіцця, біятопнае і геаграфічнае пашырэнне іксодавых кляшчоў, іх роля ў пашырэнні кляшчовага энцэфаліту, тулярэміі і гемаспарыдыёзаў (В. Ф. Гусеў, І. Ц. Арзамасаў, Б. П. Савіцкі, В. І. Вацякоў, І. М. Воінаў і іншыя). З 195-х гадоў вывучаюцца іншыя групы кляшчоў.

Цэнтры навуковых даследаванняў па акаралогіі — Інстытут заалогіі НАН Беларусі, беларускія навукова-даследчыя інстытуты эпідэміялогіі і мікрабіялогіі, эксперыментальнай ветэрынарыі, аховы раслін, земляробства, лясной гаспадаркі, Віцебская ветэрынарная акадэмія, БДСГА.

## Кірункі даследаванняў 
Галоўны кірунак даследаванняў — вывучэнне біялогіі кляшчоў і іх ролі ў фарміраванні эпідэміялагічных і энізаоталагічных сітуацый. Апрача іксодавых даследуюцца гамазавыя, чырванацельцавыя, панцырныя і акароідныя кляшчы — паразіты дробных млекакормячых, птушак і насельнікі іх гнёздаў (І. Ц. Арзамасаў, Н. П. Мішаева, І. В. Чыкілеўская, А. С. Гембіцкі і іншыя). Сабраны звесткі аб  глебы (А. А. Маскачова, З. І. Рубцова), пер’евых, валасяных, кароставых кляшчах. Вывучаюцца раслінаедныя кляшчы (Л. Ц. Крушаў, Н. П. Манько, В. І. Сідлярэвіч, Л. І. Трапашка і іншыя).

## Значэнне даследаванняў 
Па выніках даследаванняў дадзены характарыстыкі кляшчовай сітуацыі ў ачагах энцэфаліту і тулярэміі, якасных і колькасных змен акарафаўны пад уплывам меліярацыі балот, распрацаваны доўгатэрміновыя прагнозы дынамікі колькасці кляшчоў у залежнасці ад гаспадароў і фактараў вонкавага асяроддзя. Апісаны кляшчы насякомаедных, рукакрылых, грызуноў, птушак, буйной рагатай жывёлы. Праведзены аўтаэкалагіныя даследаванні па біялогіі найбольш важных відаў кляшчоў — пераносчыкаў узбуджальнікаў хвароб жывёл і чалавека. Вывучаюцца асаблівасці змен акаракомплексаў у залежнасці ад ландшафтнага размеркавання з мэтай прагназіравання асчагоў масавага размнажэння кляшчоў у асноўных лесараслінных зонах Беларусі. Даследуецца роля кляшчоў — паразітаў птушак у пераносе арбавірусаў на далёкія адлегласці. У імуналагічным аспекце на прыкладзе цеплакроўных жывёл і іксодавых кляшчоў даследуюцца праблемы ўзаемаадносін паміж паразітамі і іх гаспадарамі.

## Літаратура 
* *Арзамасаў І. Ц.* Акаралогія // // . — С. 55-56

*
Катэгорыя:Заалогія ў Беларусі
Крывычы (Золачыўскі раён)

**Крывычы** () — вёска ў Львоўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны (да 2020 — Золачыўскі раён).
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Золачыўскага раёна (Львоўская вобласць)
Дарога Н4703

— мясцовая аўтамабільная дарога агульнага карыстання Гомельскай вобласці Беларусі даўжынёй 2,1 км, якая злучае аграгар. аграгар. Янова з в. Лазараў. Аўтадарога мае гравійнае пакрыццё.

На ўчастку 0—0,6 км нясучая здольнасць дарожнага адзення складае 10 т на вось, астатні ўчастак — 6 т.

## Маршрут 
Працягласць маршруту складае 2,1 км.

## Гл. таксама 
* Дарогі Беларусі

Катэгорыя:Мясцовыя аўтадарогі Беларусі
Катэгорыя:Дарогі Веткаўскага раёна
Кунцава (раён Масквы)

**Кунцава** () — раён Масквы, размешчаны ў Заходняй адміністрацыйнай акрузе, і аднайменнае ўнутрыгарадское муніцыпальнае ўтварэнне. Названыя па горадзе Кунцава, які быў уключаны ў склад Масквы ў 1960 годзе.
## Насельніцтва 
Катэгорыя:Раёны Масквы
Людвігія чырваналістая

**Людвігія чырваналістая** (*Ludwigia alternifolia*) — від шматгадовых травяністых раслін сямейства .

## Арэал і экалогія 
Паходзіць з кантынентальнай Паўночнай Амерыкі. Асяроддзе пражывання ўключае ў сябе вільготныя, забалочаныя мясцовасці.

## Апісанне 
Жоўтыя кветкі з’яўляюцца ў чэрвені-жніўні.

## Значэнне і выкарыстанне 
Выкарыстоўваецца як акварыумная расліна.

Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1753 годзе
Катэгорыя:Флора Паўночнай Амерыкі
Катэгорыя:Скрыпнёвыя
Bielarus na varcie (альбом)

**«Bielarus na varcie»** **(Беларус на варце)** — шосты паўнафарматны альбом гурту «Молат». На дадзены момант гэтаксама з'яўляецца апошнім для гурту.

## Назва 
Альбом атрымаў назву ў гонар патрыятычнага часопіса «Беларус на варце» часоў Другой сусветнай вайны.

## Пра песні 
Песні з альбома з'яўляюцца рэканструкцыямі патрыятычных песень беларускіх нацыяналістаў падчас Другой сусветнай вайны.
## Спіс песень 
### Назвы песень кірыліцаю 
# Марш маладых
# Беларускаму Шуцману
# Чутны гоман
# Развітанне
# Марш арлянятаў
# Гэй, з намі радамі!
# У гушчарах
# Зважай!
# Наша мэта — шчасце
# Беларусь перадусім!

## Спасылкі 
* Інфармацыя пра альбом на **«**Encyclopedia Metallum**»**
* Пра альбом на **«**hitkiller.com**»**
* Пра альбом 
* Пра альбом 

Катэгорыя:Альбомы 2017 года
Катэгорыя:Альбомы гурта «Молат»
Яшуны (значэнні)

**Яшунай** — тапонім.

* Яшуны — мястэчка ў Літве.
* Яшуны — вёска ў Літве.
* Яшунай — чыгуначная станцыя ў Літве.
Папірня (Золачыўскі раён)

**Папірня** () — вёска ў Золачыўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Золачыўскага раёна (Львоўская вобласць)
Пэрэгноіў

**Пэрэгноіў** () — вёска ў Золачыўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Золачыўскага раёна (Львоўская вобласць)
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1397 годзе
Хеміграмусы

**Хеміграмусы** (*Hemigrammus*) — род прэснаводных рыб сямейства  родам з Паўднёвай Амерыкі (уключаючы Трынідад) і часта сустракаецца ў акварыумным развядзенні. Самыя буйныя віды дасягаюць да 11 см.

## Віды 
У цяперашні час у гэтым родзе 59 прызнаных відаў:

*  Géry, 1959
*  F. C. T. Lima, Corrêa & Ota, 2016 
*  Durbin, 1909
*  F. C. T. Lima, Wosiacki & C. S. Ramos, 2009
*  Marinho, D'Agosta & Birindelli, 2014 
*  C. H. Eigenmann & Henn, 1914
*  (Steindachner, 1882)
*  Géry & Mahnert, 1986 (Fire-head tetra)
*  Géry, 1959
*  Durbin, 1911
*  Durbin, 1908
*  Durbin, 1918
*  Durbin, 1909
*  Mendonça & Wosiacki, 2011 
*  Ota, F. C. T. Lima & Pavanelli, 2015 
*  (Steindachner, 1882)
*  Durbin, 1909 (Glowlight tetra)
*  Meinken, 1958 
*  Zarske & Géry, 2007
*  (Lütken, 1875)
*  Géry, 1959
*  Géry, 1961
*  Durbin, 1918 (Costello tetra)
*  Durbin, 1909
*  Durbin, 1908
*  Géry, 1964
*  Durbin, 1918 
*  Uj & Géry, 1989
*  Durbin, 1911
*  C. H. Eigenmann, 1918
*  Fowler, 1945
*  Fowler, 1913
*  Meek, 1907
*  Durbin, 1918
*  J. E. Böhlke, 1955
*  Zarske & Géry, 2002
*  (Fernández-Yépez, 1949)
*  (Steindachner, 1882)
*  Zarske, Le Bail & Géry, 2006
*  Durbin, 1909
*  Marinho, F. R. de Carvalho, Langeani & Tatsumi, 2008
*  Géry, 1965
*  Ladiges, 1938 (Garnet tetra)
*  C. G. E. Ahl, 1924 (Rummy-nose tetra)
*  Durbin, 1909 (Gold tetra)
*  Zarske, 2015 
*  (Steindachner, 1882)
*  Britski & F. C. T. Lima, 2008
*  Bertaco & T. P. Carvalho, 2005
*  (Durbin, 1909)
*  Benine & G. A. M. Lopes, 2007
*  F. R. de Carvalho, Bertaco & Jerep, 2010
*  C. H. Eigenmann, 1907
*  (Boulenger, 1895)
*  (T. N. Gill, 1858) (Feather-fin tetra)
*  Géry, 1963
*  F. C. T. Lima & L. M. Sousa, 2009

## Літаратура 
* *Малашэвіч Я. В.* Акварыумныя рыбы // . — С. 57

Катэгорыя:Харацыніды
Бел-а-рок

**«Бел-а-рок»** — пяты паўнафарматны альбом гурту «Молат».

## Тэматыка песень 
Песні прысвечаны «беламу змаганню», альбом прасычаны белым нацыяналізмам.

## Спіс песень 
## Спасылкі 
* Інфармацыя пра альбом на «Encyclopedia Metallum»
* Пра альбом

Катэгорыя:Альбомы паводле алфавіта
Катэгорыя:Альбомы 2016 года
Катэгорыя:Альбомы гурта «Молат»
Ласіцкі павет

**Ласіцкі павет** () — павет у Польшчы, уваходзіць у склад Мазавецкага ваяводства. Цэнтр павета — горад Ласіцы. Займае плошчу 771,77 км². Насельніцтва павета складае 31,6 тыс. чалавек (на 2018 год).

## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка павета
Ямнэ (Кам’янка-Бузькі раён)

**Ямнэ** () — вёска ў Кам’янка-Бузькім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Кам’янка-Бузькага раёна
Акраклініум ружовы

**Акраклініум ружовы** (*Rhodanthe chlorocephala subsp. rosea*) — кветкавая расліна. Падвід віду  сямейства .

## Апісанне 
Расліна з супраціўным сядзячым лісцем. Суквецці дыяметрам да 4 см. Абгортка кветак з белых або ружовых плеўкавых лістоў. Цвіце ў ліпені-жніўні.

## Значэнне і выкарыстанне 
Дэкаратыўная расліна. Выкарыстоўваецца для зімовых букетаў.

## Літаратура 
* *Карэўка І. А.* . — С. 59.

Катэгорыя:Астравыя
Абыдзіў

**Абыдзіў** () — вёска ў Кам’янка-Бузькім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Кам’янка-Бузькага раёна
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1650 годзе
Фахры Каруцюрк

**Фахры Сабіт Каруцюрк** (; 3 жніўня 1903 — 12 кастрычніка 1987) — турэцкі палітык, афіцэр ваенна-марскога флоту і дыпламат, шосты прэзідэнт Турцыі (1973—1980).

Катэгорыя:Прэзідэнты Турцыі
Катэгорыя:Военачальнікі Турцыі
Дарога Н4674

— мясцовая аўтамабільная дарога агульнага карыстання Гомельскай вобласці Беларусі даўжынёй 12,1 км, якая злучае аграгар. Стаўбун з в. Расуха. У працягласць аўтамабільнай дарогі ўваходзяць пад’езды да могілак аграгар. Стаўбун і аграгар. Янова. Аўтадарога мае асфальтавае пакрыццё.

На ўчастку 0—2,8 км і 10,7—12,1 км нясучая здольнасць дарожнага адзення складае 10 т на вось, астатнія ўчасткі — 6 т.

## Параметры аўтадарогі 
* Даўжыня — каля 12,4 км.
* Шырыня —
* Дзве паласы
* Разліковая хуткасць — 90 км/г.

## Маршрут 
Працягласць маршруту складае 12,4 км.

## Гл. таксама 
* Дарогі Беларусі

Катэгорыя:Мясцовыя аўтадарогі Беларусі
Катэгорыя:Дарогі Веткаўскага раёна
Елыховычы

**Елыховычы** () — вёска ў Золачыўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Золачыўскага раёна (Львоўская вобласць)
Акрамоній

**Акрамоній** (*Acremonium*)&nbsp;— род недасканалых грыбоў сямейства . Класіфікаваны ў 1809 годзе.

## Апісанне 
Міцэлій добра раэвіты, з перагародкамі, бясколерны. Канідыяносды простыя, шылападобныя, накшталт бакавых адгалінаванняў гіфаў, зрэдку з 1—2 галінкамі. Канідыі бясколерныя або афарбаваныя, у ланцужках ці склееныя сліззю ў несапраўдныя галоўкі.

## Пашырэнне 
Пашыраны па ўсім зямным шары. На Беларусі адзначана 5 відаў, найбольш вядомы , , .

## Асаблівасці біялогіі 
Сапратрофы і паразіты. Жывуць ца раслінных, цэлюлозазмяшчальных субстратах, у глебе, на сене, гнілых яблыках, пашкоджаных клубнях бульбы, жывых раслінах і скуры чалавека і жывёл.

Патагенныя віды выклікаюць міцэтомы, паверхневыя (трыхафітоідныя) і глыбокія (гумозныя) паражэнні скуры, слізістых абалонак, іншы раз — унутраных органаў чалавека і жывёл.

## Класіфікацыя 
Да роду адносяць 207 відаў:

## Літаратура 
* Link, H. F. 1809. Observationes in ordines plantarum naturales. Dissertatio I. Magazin der Naturforschenden Gesellschaft Freunde Berlin. 3(1):3-42 — P. 15
* 

Катэгорыя:Гіпакрэяльныя
Катэгорыя:Роды грыбоў
Call of Duty (серыя гульняў)

**«Call of Duty»** — серыя камп’ютарных гульняў ў жанры шутара ад першай асобы. У гульнях серыі закрануты тэматыкі Другой сусветнай вайны, гіпатэтычнай Трэцяй сусветнай вайны, вайне супраць тэрарызму, халоднай вайне і выдуманым войнам будучыні. Выдаўцом серыі гульняў з'яўляецца кампанія Activision.

## Спіс гульняў серыі 
## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт серыі Call of Duty

Катэгорыя:Серыі камп’ютарных гульняў
Катэгорыя:Call of Duty
Тургут Азал

**Тургут Аза́л** (; 13 кастрычніка 1927 — 17 красавіка 1993) — турэцкі палітык, які займаў пасаду 8-га прэзідэнта Турцыі (1989—1993). Раней (1983—1989) займаў пасаду 26-га прэм’ер-міністра Турцыі ад партыі Anavatan.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Прэзідэнты Турцыі
Катэгорыя:Прэм’ер-міністры Турцыі
Грушка (Кам’янка-Бузькі раён)

**Грушка** () — вёска ў Кам’янка-Бузькім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Кам’янка-Бузькага раёна
Акрэманіела

**Акрэманіе́ла** (*Acremoniella*)&nbsp;— род недасканалых грыбоў. Назва ўпершыню апублікавана ў 1886 годзе.

## Класіфікацыя 
Да роду ставяцца 27 відаў:

## Літаратура 
* 
* Saccardo, P. A. 1886. Sylloge Hyphomycetum. Sylloge Fungorum. 4:1-807 — P. 302

Катэгорыя:Аскаміцэты
Маікы

**Маікы** () — вёска ў Кам’янка-Бузькім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Кам’янка-Бузькага раёна
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1300 годзе
Бой на Агінскім канале

**Бой на Агінскім канале** паміж савецкім партызанскім атрадам імя М. А. Шчорса і нямецкімі акупацыйнымі войскамі на Агінскім канале ў Целяханскім раёне (Пінская вобласць) адбыўся 13 верасня 1942 года.

Падчас правядзення антыпартызанскай аперацыі «Балотная ліхаманка» праз зону блакады ішоў баявым рэйдам у Пінскую вобласць партызанскі атрад імя М. А. Шчорса, які прыняў на сябе ўдар. Першая сутычка адбылася 10 верасня 1942 года ў в. Дабромысль (Косаўскі раён). 11 верасня партызанскі атрад вёў 10-гадзінны бой у в. Вяда (Целяханскі раён), а затым арганізавана адышоў. Выкарыстоўваючы лясіста-балоцістую мясцовасць і знішчыўшы частку свайго абозу, партызаны адарваліся ад немцаў і вырашылі прабівацца да Агінскага канала, які злучаў Выганаўскае возера з ракой Шчарай.

На досвітку 13 верасня партызанскі атрад выйшаў да 10-га шлюза Агінскага канала, захопленага нямецкімі падраздзяленнямі (каля 100 салдат). Група партызан перайшла ўброд р. Шчару, ударыла ў фланг праціўніка і вымусіла яго адысці. Адначасова асноўныя сілы партызан атакавалі немцаў і ў выніку 5-гадзіннага бою знішчылі каля 60 чал., прабіўшы сабе выхад з блакады. Партызаны захапілі 2 кулямёты, 5 аўтаматаў, 15 вінтовак, боепрыпасы.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Бітвы Другой сусветнай вайны з удзелам савецкіх партызан у Беларусі
Катэгорыя:Гісторыя Івацэвіцкага раёна
Катэгорыя:Канфлікты 1942 года
Катэгорыя:Верасень 1942 года
Катэгорыя:Падзеі 13 верасня
Міжнародны транспартны форум

**Міжнародны транспартны форум** (*ІТФ*) () (з 1953 да 2007 гг. — **Еўрапейская канферэнцыя міністраў транспарту**, *ЕКМТ*) — міжнародная міжурадавая арганізацыя ў рамках сістэмы Арганізацыі эканамічнага супрацоўніцтва і развіцця (АЭСР), якая мае мандат на ўе віды транспарту. ІТФ дзейнічае ў якасці аналітычнага цэнтра па пытаннях транспартнай палітыкі і арганізуе штогадовы сусветны саміт міністраў транспарту.

## Гісторыя 
17 кастрычніка 1953 г., у Бруселі (Бельгія), была створана **Еўрапейская канферэнцыя міністраў транспарту** (ЕКМТ).

## Дзейнасць 
ІТФ аб'ядноўвае 60 краін-членаў з мэтай прасоўвання глабальнай праграмы транспартнай палітыкі і забеспячэння таго, каб яна працягвала садзейнічаць устойліваму развіццю, дабрабыту, сацыяльнаму ўключэнню, абароне жыцця і дабрабыту чалавека. Галоўная задача ІТФ палегчыць міжнародны абмен інфармацыяй і павысіць патэнцыял для прыняцця рашэнняў у краінах-членах. 

У якасці пастаяннай рабочай групы ІТФ выступае Міжнародная база даных дарожнага руху і аварый (ІРТАД).

У 2013 г. ІТФ стварыў Савет па карпаратыўным партнёрстве (КПБ) як механізм для ўзаемадзеяння з прыватным сектарам і забеспячэння дзелавой перспектывы палітычных дыскусій.

Катэгорыя:Арганізацыя эканамічнага супрацоўніцтва і развіцця
Катэгорыя:Міжнародныя арганізацыі
Катэгорыя:Транспартныя арганізацыі
Катэгорыя:З’явіліся ў 1953 годзе
Вэлыка Дзіброва (Мастыскі раён)

**Вэлыка Дзіброва** () — вёска ў Мастыскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Мастыскага раёна
Навасільці (Мастыскі раён)

**Навасільці** () — вёска ў Мастыскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.

## Вядомыя асобы 
* Раман Сцяпанавіч Матульскі (нар. 1961) — беларускі бібліятэказнаўца, дырэктар Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Мастыскага раёна
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1940 годзе
Вастрыца конская

**Вастрыца конская** (*Oxyuris equi*) — від нематод сямейства .

## Значэнне 
Вызывае аксіўроз — глісную хваробу коней, якая выклікаецца паразітаваннем вастрыц у тоўстым кішачніку.

Катэгорыя:Аксіўрыды
Катэгорыя:Паразіты
Чэрныця (Мыкалаіўскі раён)

**Чэрныця** () — вёска ў Мыкалаіўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Мыкалаіўскага раёна (Львоўская вобласць)
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1694 годзе
Лыпіўка (Мыкалаіўскі раён)

**Лыпіўка** () — пасёлак у Мыкалаіўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Мыкалаіўскага раёна (Львоўская вобласць)
Актынатэніум

**Актынатэ́ніум** (*Actinotaenium*) — род зялёных водарасцяў сямейства .

## Арэал 
У Беларусі сустракаюцца ў невялікіх вадаёмах, рэках, на эўтрофных і мезатрофных сфагнавых балотах.

## Некаторыя віды 
* 
* 

## Літаратура 
* *Міхеева Т. М.* . — С. 64

## Спасылкі 
* AlgaTerra database
* Index Nominum Genericorum

Катэгорыя:Дэсмідыевыя
Брытанскі нацыянальны фронт

**Нацыянальны фронт** () — ультраправая, фашысцкая палітычная партыя ў Вялікабрытаніі. Ніколі не выбірала сваіх прадстаўнікоў у брытанскі ці еўрапейскі парламенты, але атрымала невялікую колькасць месцаў у мясцовых саветах. Заснаваная ў 1967 годзе, дасягнула вяршыні сваёй выбарчай падтрымкі ў сярэдзіне 1970-х, калі на кароткі час была чацвёртай па велічыні партыяй Вялікабрытаніі па колькасці галасоў.

Катэгорыя:Палітычныя партыі Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Нацыяналістычныя партыі
Катэгорыя:Ультраправыя партыі
Рабер Сара

Яго Эмінэнцыя **Рабе́р Сара́** (; нар. 15 чэрвеня 1945, Урус, Гвінея) — гвінейскі каталіцкі кардынал-дыякан.

## Біаграфія 
Прэзітэрскае пасвячэнне прыняў у 1969 годзе. Праз дзесяць гадоў стаў арцыбіскупам роднай архідыяцэзіі Канакры. У 2001 годзе быў прызначаны сакратаром Кангрэгацыі евангелізацыі народаў. У 2010 годзе стаў старшынёй Папскай рады «Cor Unum», а ў 2014 годзе — прэфектам Кангрэгацыі Божага Культу і Дысцыпліны Сакрамэнтаў.

Катэгорыя:Постаці Гвінеі
Катэгорыя:Кардыналы
Катэгорыя:Камандоры ордэна Ганаровага легіёна
Катэгорыя:Рэлігія ў Гвінеі
Легіяноўскі павет

**Легіяноўскі павет** () — павет у Польшчы, уваходзіць у склад Мазавецкага ваяводства, з'яўляецца часткай Варшаўскай агламерацыі. Цэнтр павета — горад Легіянова. Займае плошчу 389,86 км². Насельніцтва павета складае 113,8 тыс. чалавек (на 2018 год).

## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка павета