Мэры Тофт

**Мэры Тофт** (; у дзявоцтве **Дэнаер**, у некаторых крыніцах — **Тофтс**;  21 лютага 1703, Годалмінг, Сурэй, Англія) — англічанка, якая стала цэнтральнай фігурай гучных спрэчак у 1726 годзе. Увёўшы ў зман лекараў, Тофт пераканала іх у тым, што нарадзіла трусаў.

У 1726 годзе Тофт зачала дзіця, аднак яе цяжарнасць завяршылася выкідкам. Заявіўшы аб нараджэнні фрагментаў жывёл, Тофт зацікавіла мясцовага хірурга Джона Ховарда, які стаў расследаваць гэты выпадак. Прымаючы роды, Ховард выявіў не немаўля, але часткі жывёльных арганізмаў, пра што ён паведаміў шэрагу вядомых дактароў. У сваю чаргу яны звярнуліся да Натаніэля Сент-Андрэ, прыдворнаму хірургу караля Георга I. Даследаваўшы сведчанні, Сент-Андрэ вырашыў, што выпадак Тофт не быў сфальсіфікаваны. Скептычна да яго высноў паставіўся Кірыак Алерс — іншы хірург, пасланы каралём да Тофт. Ужо набыўшы пэўную вядомасць, Тофт была прывезена ў Лондан, дзе яе старанна вымералі і змясцілі пад бесперапыннае назіранне. Калі ж высветлілася, што яна больш не можа нарадзіць труса, жанчына прызналася ў падмане, за што падвергнулася арышту па абвінавачванні ў махлярстве.

Пасля гэтага рушыла хваля кпінаў, якая пасеяла паніку ў медыцынскім асяроддзі і каштавала кар’еры шэрагу буйных хірургаў. Выпадак Тофт неаднаразова абыгрываўся ў сатыры, у прыватнасці, у творчасці Уільямам Хогарта, вядомага сваёй крытыкай уласцівай лекарам даверлівасці. Тофт жа ў выніку была вызваленая без прад’яўлення абвінавачванняў і адпушчаная дадому.

## Агалоска 
Гісторыя Тофт упершыню прыцягнула ўвагу грамадскасці на зыходзе кастрычніка 1726 года, калі чуткі пра справу дасягнулі Лондана. У прыватнасці, 19 лістапада адпаведная нататка з’явілася ў выданні *Mist’s Weekly Journal*:«Беднай жанчыне», Мэры Тофт, тады было 24 або 25 гадоў. Дачка Джона і Джэйн Дэнаераў прыняла хрышчэнне пад імем Мэры Дэнаер 21 лютага 1703 года. У 1720 годзе яна выйшла замуж за Джошуа Тофта, чаляднік краўца; у пары было трое дзяцей: Мэры, Эн і Джэймс. У адпаведнасці з укладам жыцця XVIII стагоддзя, Тофт, зноў зацяжарыла ў 1726 годзе, працягвала працаваць на палях. Роды адбыліся 27 верасня. У іх прыняў удзел сусед сямейства, які затым паказаў выкінутую плоць маці і свякрухі. Апошняя, будучы акушэркай, прадэманстравала плоць Джону Ховарду, акушэру з Гілдфарда з трыццацігадовым стажам. Стан Тофт, відавочна, зноў пагоршыўся, і на працягу наступных сутак яна выдзяліла яшчэ некалькі фрагментаў труса (1727):

## Расследаванне 
Уражаны кароль накіраваў услед за Сент-Андрэ Кірыякам Алерса. Ён прыехаў у Гілдфард 20 лістапада і, агледзеўшы пацыентку, не выявіў у яе ніводнай прыкметы цяжарнасці. Магчыма, ён западозрыў Тофт у махлярстве яшчэ тады, бо яна трымала калені і клубы шчыльна прыціснутымі, нібы перашкаджаючы выпадзення нейкага аб’екта. Сумніўным Алерсу здалося і паводзіны Ховарда, які забараніў каралеўскаму хірургу садзейнічаць прыняццю родаў. Пры гэтым варта адзначыць, што ў адной з папярэдніх працэдур Алерс, які не меў належнага акушэрскага вопыту, прычыніў Тофт моцную боль. Пераканаўшыся ў пастановачным характары паталогіі, Алерс заявіў, што нібыта паверыў у сапраўднасць справы. Затым ён, выбачыўшыся, выехаў у Лондан, забраўшы з сабой узоры трусінай плоці. Алерс старанна вывучыў доказы і высветліў, што плоць падвяргалася ручной апрацоўцы. У прыплодзе ён выявіў элементы саломы і зерня. Жадаючы папярэдзіць дзеянні Алерса, Сент-Андрэ сабраў пісьмовыя паказанні аднак, паводле некаторых сведкаў, ён мог паставіць пад сумнеў сумленнасць Алеса. 26 лістапада Сент-Андрэ правёў для караля анатамічную дэманстрацыю, якая пацвярджала гісторыю Тофт. Сент-Андрэ апісаў Тофт (F) як тую, што мае здаровы моцны склад, невялікі памер і светлы колер твару, аднак вельмі дурны і пануры характар. Яе муж (E) — бедны кравец з Годлімана, які стаў бацькам трох дзяцей Мэры. Іншы ж вядомы лекар Джэймс Дуглас, як і Манінгем, лічыў гэта махлярствам і, нягледзячы на неаднаразовае запрашэнне Сент-Андрэ, адхіліўся ад працэсу. Дуглас быў адным з найбольш паважаных анатамаў краіны і вядомым акушэрам, у той час як статус Сент-Андрэ часта асацыявалі з яго ўменнем гаварыць на нямецкай — роднай мове караля. У той жа дзень Томас Ховард, насільшчык з лазняў, прызнаўся мірнаму суддзі сэру Томасу Кларджэсу, што ён быў падкуплены. Нявестка Тофт Маргарэт заплаціла Ховарду, каб той схаваў труса ў пакоі Мэры. У ходзе допыту пасля арышту Тофт аспрэчыла абвінавачванні, а Маргарэт, якую дапытваў Дуглас, сцвярджала, што яна набыла труса толькі толькі для ўжывання ў ежу. У больш ранніх, неапублікаваных прызнаннях яна ўскладала ўсю адказнасць на шэраг асоб, у ліку якіх былі яе свякроў і Джон Ховард. Тофт таксама сцвярджала, што нейкая падарожніца распавяла ёй аб тэхналогіі змяшчэння трусаў у цела і пра тое, як падобнае дзеянне назаўжды пазбавіць яе ад патрэбы. Выданне *British Journal* паведамляла, што 7 студзеня 1727 года Тофт паўстала перад судом квартальных пасяджэнняў ў Вэстмінстэры, быўшы абвінавачанай як «агідная падманшчыца і самазванка, якая нібыта здзейсніла некалькі жахлівых родаў». Маргарэт Тофт праявіла стойкасць і адмовілася ад далейшых заяў. *Mist’s Weekly Journal* ад 1726 года паведаміў: «[яна] была праверана як і блізкія ёй людзі, але альбо [яе] трымалі ў недасведчанасці адносна падману, альбо [яна] не жадала раскрыць тое, што ёй вядома; бо нішто не можа быць ад яе атрымана; так, яе рашучасць ўзрушвла іншых».

## Наступствы 
Пасля выпадку Тофт на нейкі час даверлівасць некаторых лекараў стала аб’ектам кпінаў у грамадстве. У 1726 годзе Уільям Хогарт апублікаваў шарж *«Трусы, або нарада гадліманскіх мудрацоў»* (), на якім Тофт (*F*) у муках намаляваная ў асяроддзі ключавых герояў гісторыі, у прыватнасці, яе мужа (*E*), Сент-Андрэ (*A*) і Ховарда (*D*), дзе прыводзіць выкрывальныя для Маргарэт паказанні сведкі.

Сент-Андрэ адрокся ад свайго меркавання 9 снежня 1726 года. У 1729 годзе, праз некаторы час пасля смерці парламентарыя Сэмуэла Маліньё, ён ажаніўся з яго ўдавой Элізабет. Аднак гэты ўчынак не ўразіў людзей ягонага кола. Уяўленне аб усёй медычнаё супольнасці было падарвана настолькі, што некаторыя дактары, не звязаныя са справай Тофт, былі вымушаныя афіцыйна заявіць, што не вераць у гэтую гісторыю (1727) і «Раздзелены анатам: або акушэр нарэшце-то ў ложку» (1727) пагардліва адклікаліся аб аб’ектыўнасці акушэраў. Крытыкі якія працавалі з Тофт спецыялістаў ставілі пад сумнеў іх сумленнасць і высмейвалі іх дзейнасць з дапамогай непрыстойных каламбураў.

Не пазбегла гневу сатырыкаў і Тофт — іх выпады па большай частцы тычыліся сексуальнага падтэксту гісторыі. Адным з самых вострых падобных твораў стала «Шмат шуму з нічога, або простае абвяржэнне ўсяго, што было напісана пра жанчыну-трусіхі з Годалмінга» (1727). Гэты тэкст з’яўляецца прызнаннем нейкай Мэры Тафт у «яе ўласным стылі і арфаграфіі». Аўтар высмейвае непісьменнасць Тофт, паралельна робячы непрыстойныя здагадкі пра яе бязладнае палавое жыццё. У інвектыве высмеяныя і некаторыя датычныя да справы лекары, прычым у выніку менавіта яны абвяшчаюцца галоўнымі парушальнікамі парадку. І ў гэтым тэксце, і ў іншых падобных творах Тофт, нягледзячы на відавочную сатырычнасць яе ладу, падаецца як слабая жанчына, якая, нягледзячы на віну, усё ж не з’яўляецца галоўнай вінаватай гэтых падзей. Зрэшты, гэты погляд адрозніваецца ад тых, якія выказваліся да раскрыцця падману. Магчыма, «паслабленне» Тофт звязана з намерам цалкам пазбавіць яе ўсякай значнасці. Менавіта такое меркаванне прапанавана ў ананімнай баладзе Аляксандра Поўпа і Уільяма Палтэні «Адкрыццё, або сквайр, які стаў тхаром» ().

## Каментары 
## Літаратура 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Старонкі з недагледжанымі перакладамі