Дзітрыкі (Тарноўскі сельсавет)

**Дзі́трыкі** — вёска ў Тарноўскім сельсавеце Лідскага раёна Гродзенскай вобласці.

## Геаграфія 
Вёска знаходзіцца за 20 км на поўдзень ад горада Ліда, на шашы  Парачаны — Навагрудак.

Рэльеф раўнінны. На поўнач і захад мясцовасць забалочана, на ўсходзе праходзяць меліярацыйныя каналы, на паўднёвым захадзе знаходзіцца сажалка. З захаду цячэ Чарняўка (прыток Дзітвы), на поўначы рака Дзітва.

## Гісторыя 
Назва вёскі звязана з ракой Дзітва і мае, праўдападобна, старажытныя, балцкія карані.

Людзі жылі ў гэтай мясцовасці з глыбокай старажытнасці. На хутары Ерэмеевічы знойдзена каменная свідраваная сякера эпохі бронзы, а таксама крамянёвыя прылады працы. На супрацьлеглым беразе Дзітвы — у вёсцы Ольжава — знаходзіцца гарадзішча другой паловы І тыс. н.э. (мясцовая назва «Шведская гара»), рэшткі селішча. У вёсцы Любары — курганападобныя насыпы.

Вядомы з XVI стагоддзя. У 1567 годзе маёнтак шляхецкая ўласнасць у Лідскім павеце Віленскага ваяводства Вялікага Княства Літоўскага.

Паводле вопісу парафій Лідскага дэканата 1784 года Дзітрыкі належаць да Няцецкай парафіі, уласнасць Тубелевіча. У вопісе згадваецца малы стаў (сажалка) пані Барымоўскай пры фальварку Дзітрыкі і малы стаў Тубелевіча каля таго ж месца.

З 1795 года ў складзе Расійскай імперыі. У першай палове XIX стагоддзя маёнтак Дзітрыкі належаў Эдварду Макрэцкаму. У 1834 годзе колькасць душ мужчынскага насельніцтва ў маёнтку складала 61 (не лічачы ўласніка). Да 1866 года вёска належала да Голдаўскай воласці, у пачатку XX стагоддзя Дзітрыкі ў Тарноўскай воласці Лідскага павета. У вёсцы было 243 жыхары, 231 дзесяціна зямлі. Побач знаходзіўся маёнтак (двор) Макрэцкіх, 28 жыхароў, 300 дзесяцін зямлі. Каля маёнтка размяшчалася маляўнічая сажалка, сад.

У Першую сусветную вайну з верасня 1915 года да канца 1918 года акупаваны германскімі войскамі. Са студзеня 1919 года ў складзе БССР, у красавіку заняты польскімі войскамі. З ліпеня да верасня 1920 года вёска кантралявалася Чырвонай Арміяй, затым ізноў польскімі войскамі.

З 1921 года Дзітрыкі ў складзе Польшчы. Вёска Тарноўскай гміны Лідскага павета Навагрудскага ваяводства, паводле перапісу насельніцтва 1921 налічвала 36 жылых пабудоў, 211 жыхароў.

З 1939 года ў БССР. Пасля прыходу бальшавіцкай улады маёнтак разрабаваны, на месцы панскага дома заложаны будынак школы.

Да 26 чэрвеня 1965 года вёска ўваходзіла ў склад Канюшанскага сельсавета.

## Насельніцтва 
Дынаміка насельніцтва:

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.7)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.6)
ImageSize  = width:350 height:350
PlotArea   = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period     = from:0 till:400
TimeAxis   = orientation:vertical
AlignBars  = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:50 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
  bar:1897 text:1897
  bar:1909 text:1909
  bar:1921 text:1921
  bar:1940 text:1940
  bar:1960 text:1960
  bar:1992 text:1992
  bar:1996 text:1996
  bar:2004 text:2004
  bar:2012 text:2012
  bar:2015 text:2015
  bar:2019 text:2019
PlotData=
  color:barra width:20 align:left
  bar:1897 from:0 till: 271
  bar:1909 from:0 till: 246
  bar:1921 from:0 till: 211
  bar:1940 from:0 till: 257
  bar:1960 from:0 till: 294
  bar:1992 from:0 till: 165
  bar:1996 from:0 till: 200
  bar:2004 from:0 till: 191
  bar:2012 from:0 till: 132
  bar:2015 from:0 till: 111
  bar:2019 from:0 till: 92
PlotData=
  bar:1897 at: 271 fontsize:S text: 271 shift:(-8,5)
  bar:1909 at: 246 fontsize:S text: 246 shift:(-10,5)
  bar:1921 at: 211 fontsize:S text: 211 shift:(-10,5)
  bar:1940 at: 257 fontsize:S text: 257 shift:(-10,5)
  bar:1960 at: 294 fontsize:S text: 294 shift:(-10,5)
  bar:1992 at: 165 fontsize:S text: 165 shift:(-10,5)
  bar:1996 at: 200 fontsize:S text: 200 shift:(-10,5)
  bar:2004 at: 191 fontsize:S text: 191 shift:(-10,5)
  bar:2012 at: 132 fontsize:S text: 132 shift:(-10,5)
  bar:2015 at: 111 fontsize:S text: 111 shift:(-10,5)
  bar:2019 at: 92 fontsize:S text: 92 shift:(-10,5)
TextData=
  fontsize:S pos:(20,20)

* 1996 год — 200 жыхароў, 83 падвор’і
* 2004 год — 191 чал., 77 двароў
* 2012 год — 132 жыхары, 64 гаспадаркі
* 2015 год — 111 жыхароў, 56 гаспадарак

## Гаспадарка 
У вёсцы знаходзяцца аб’екты сельскагаспадарчага прадпрыемства «Мажэйкава», размяшчаецца Фалькавіцкае лясніцтва.

## Вядомыя асобы 
* Караль Карыцкі (1702), доктар філасофіі, педагог, пісьменнік
* Міхал Карыцкі (1714), доктар філасофіі, паэт, педагог
* Адам Макрэцкі (1856), генерал, ваенны дзеяч
* Стэфан Макрэцкі (1862), генерал, ваенны і палітычны дзеяч Сярэдняй Літвы
* Зыгмунт Макрэцкі (1865), вучоны-біёлаг

## Літаратура 
* Гарады і вёскі Беларусі: энцыклапедыя. Т. 9. Гродзенская вобласць. Кн. 2 / рэдкал.: У. Андрыевіч (гал. рэд.) і інш.; Нацыянальная акадэмія навук Беларусі; Цэнтр даследаванняў беларускай культуры, мовы і літаратуры; Выдавецтва «Беларуская Энцыклапедыя імя Петруся Броўкі». — Мінск: БелЭн, 2016. — 848 с.: іл. ISBN 978-985-11-0908-7
* Памяць: Ліда. Лідскі р-н: Гіст.-дак. хронікі гарадоў і р-наў Беларусі / Рэдкал. В. Баранаў і інш. — Мн.: Беларусь, 2004. — 566 с., іл. ISBN 985-01-0522-4

Катэгорыя:Населеныя пункты Лідскага раёна
Катэгорыя:Тарноўскі сельсавет