open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Анёл, які плача

**«Анёл, які плача»** — частка мемарыяла, прысвечанага беларускім воінам-інтэрнацыяналістам, што загінулі ў Афганістане ў 1979-1989 гг. Комплекс размешчаны на «Востраве слёз» на рацэ Свіслач, у самым цэнтры Старога Мінска, побач з Траецкім прадмесцем. Скульптура адлюстроўвае маленькага анёла ў слязах, які, па задумцы архітэктараў, няўцешна аплаквае загінулых хлопцаў. Маладыя Мінска лічаць добрай традыцыяй ускласці кветкі да гэтага помніка. Лічыцца, што гэты рытуал ахавае новаспечанага мужа ад смерці і калецтваў у баі.

## Глядзіце таксама 
* Спіс помнікаў Мінска

Катэгорыя:Помнікі Мінска
Катэгорыя:Траецкае прадмесце
Катэгорыя:Помнікі Афганскай вайны (1979—1989)
Кілішак

**Кілі́шак** — звычайна шкляны або крышталёвы посуд для спіртовых напояў. У залежнасці ад напою кілішкі бываюць:

* гарэлкавы. Выкарыстоўваецца для горкіх настоек і налівак, гарэлкі. Ёмістасць — 50см³. Галоўнае адрозненне ад чаркі — наяўнасць ножкі.
* мадэрны. Выкарыстоўваецца для мацаваных (мадэра, херас, партвейн) і дэсертных (мускат, кагор і інш.) вінаў. Ёмістасць — 75см³.
* рэйнвейны. Выкарыстоўваецца для белых сухіх і паўсухіх вінаў. Ёмістасць — 100—150см³. На высокай ножцы, часцей каляровы.
* лафітны. Выкарыстоўваецца для чырвоных сталовых вінаў. Ёмістасць — 100—125см³.
* каньячны. Выкарыстоўваецца для каньяку. Ёмістасць — ад 75 да 250см³.
* лікёрны. Выкарыстоўваецца для лікёру. Ёмістасць — 25-30см³. На высокай ножцы, каляровы.
* кактэйльны. Выкарыстоўваецца для моцных кактэйляў. Ёмістасць — 125—150см³. На нізкай ножцы.
* келіх для шампанскага. Ёмістасць — 125—150см³
* інгалярар-цюльпан. Выкарыстоўваецца для каньяку за кававым сталом або ў барах. Ёмістасць — 100—125см³ Пашыраецца дадолу і звужанай формы, на нізкай ножцы.

## Гл. таксама 
* Чарка
* Шклянка
* Келіх
* Куфель
* Кварта
* Гу

## Спасылкі 
Катэгорыя:Посуд
Аляксандраўская калона

**Алякса́ндраўская кало́на** (таксама ''*, па вершу А. С. Пушкіна «») — помнік у стылі ампір, які знаходзіцца ў цэнтры Палацавай плошчы Санкт-Пецярбурга. Узведзена ў 1834 годзе архітэктарам Агюстам Манферанам па ўказе імператара Мікалая I ў памяць аб перамозе яго старэйшага брата Аляксандра I над Напалеонам. Знаходзіцца ў падпарадкаванні Дзяржаўнага Эрмітажа.

## Гісторыя стварэння 
 ў Рыме — правобраз Александроўскай калоны]]
 ў Парыжы — помнік Напалеону]]
Гэты помнік дапоўніў кампазіцыю Аркі Галоўнага штаба, якая была прысвечана перамозе ў Айчыннай вайне 1812 года. Ідэю збудаванні манумента падаў знакаміты архітэктар Карл Росі. Плануючы прастору Палацавай плошчы, ён меркаваў, што ў цэнтры плошчы трэба размясціць помнік. Аднак прапанаваную ідэю ўстаноўкі яшчэ адной коннай статуі Пятру I ён адрынуў.

## Характарыстыкі 
* Агульная вышыня збудавання 47,5 м.
* Вышыня ствала (маналітнай часткі) калоны 25,6 м (12 сажняў).
* Вышыня пастамента 2,85 м (4 аршына),
* Вышыня фігуры анёла 4,26 м,
* Вышыня крыжа 6,4 м (3 сажні).
* Ніжні дыяметр калоны 3,5 м (12 футаў), верхні — 3,15 м (10 футаў 6 цаляў).
* Памер пастамента — 6,3 × 6,3 м.
* Памеры барэльефаў — 5,24 × 3,1 м.
* Памеры агароджы 16,5 × 16,5 м
* Агульная вага збудавання — 704 тоны.
* Вага каменнага ствала калоны каля 600 тон.
* Агульная вага навершка калоны каля 37 тон.
Сама калона стаіць на гранітнай падставе без якіх-небудзь дадатковых апор, толькі пад дзеяннем уласнай сілы цяжасці.

## Гл. таксама 
* Анёл на Аляксандраўскай калоне

## Літаратура 
* *Никитин Н. П.'' Огюст Монферран, Проектирование и строительство Исаакиевского собора и Александровской колонны. — Ленинград, 1939
* 

## Спасылкі 
* 
* Второе рождение Александровской колонны 
* Александровская колонна в Энциклопедии Петербурга на сайте encspb.ru 
* Александровская колонна  в Энциклопедии Петербурга на сайте spbin.ru 

Катэгорыя:Вайна 1812 года ў помніках‏
Катэгорыя:Гарадскія легенды
Катэгорыя:Помнікі архітэктуры Санкт-Пецярбурга
Катэгорыя:Анёлы ў выяўленчым мастацтве
Катэгорыя:Калоны Расіі
Катэгорыя:Манументы
Хіджаб

**Хіджаб** (араб. حجاب — покрыва) у ісламе — любое адзенне, аднак у заходнім свеце пад хіджабам разумеюць традыцыйны ісламскую жаночую галаўную хустку.

Нашэнне жанчынай хіджабаў не з’яўляецца новаўвядзеннем ісламскага законапалажэння — шарыяту.

## Гл. таксама 
* Куфія
* Паранджа

Катэгорыя:Адзенне
Катэгорыя:Галаўныя ўборы
Паранджа

**Паранджа** — жаночае верхняе адзенне ў мусульманскіх краінах, у прыватнасці Цэнтральнай Азіі і на Блізкім Усходзе, якая ўяўляе сабой халат з доўгімі несапраўднымі рукавамі валасяной сеткай — чачван, якая хавае твар.

## Гісторыя 
Тэрмін паранджа паходзіць ад персідскага *фараджы* (у ўзбекскім вымаўленні *паранджы*, у турэцкім вымаўленні — *ферэджэ*). Слова фараджы першапачаткова азначала мужчынскую шырокую верхнюю вопратку, звычайна з доўгімі рукавамі. У XVI стагоддзі халаты фараджы насілі як мужчыны, так і жанчыны. Росквіт культуры нашэння паранджы ў народаў Сярэдняй Азіі прыйшоўся на канец XIX — пачатак XX стагоддзя.

Катэгорыя:Адзенне
Катэгорыя:Галаўныя ўборы
Вэлюм

**Вэлюм** (ад ) — жаночы галаўны ўбор, часткова або цалкам хавае твар. Звычайна вэлюм выконваецца з напаўпразрыстай тканіны, карункаў, часта ў выглядзе сеткі. У старажытнасці вэлюм выкарыстоўвалі для абазначэння класавага або рэлігійнага статусу, у сучасным свеце — яшчэ і ў якасці ўпрыгожання для жаночага капелюша або прычоскі.

## Гл. таксама 
* Куфія
* Паранджа
* Хіджаб
* Хунгайтоу

Катэгорыя:Галаўныя ўборы
Пушкінская (станцыя метро, Санкт-Пецярбург)

**«Пушкінская»** — станцыя Пецярбургскага метрапалітэна. Уваходзіць у склад Кіраўска-Выбаргскай лініі, размешчаная паміж станцыямі «Тэхналагічны інстытут» і «Уладзімірская».

Назва звязана з блізкасцю Віцебскага (былога Царскасельскага) вакзала, які злучае Санкт-Пецярбург з горадам Пушкін(Царскае Сяло), дзе ў Ліцэі 1811 па 1817 г. жыў і вучыўся паэт (пазней Пушкін жыў у Царскім Сяле ў 1831 г.). У праекце станцыя насіла назву «Віцебская».

Аднапавярховы драўляны будынак першага вакзалу быў узведзены ўжо пасля смерці Пушкіна (1837). 

## Асаблівасці праекта і станцыі 
Станцыя была намінальна здадзена ў эксплуатацыю 15 лістапада 1955 г. у складзе першай чаргі метрапалітэна «Аўтава» — «Плошча Паўстання», але пры гэтым была аформлена толькі падземная зала станцыі, а вестыбюль і нахільны ход не былі пабудаваныя. Яны павінны былі быць адкрыты тады ж, аднак з-за праблем пры будаўніцтве нахільнага ходу былі скончаныя толькі 30 красавіка 1956 г. (пасля намінальнага адкрыцця станцыя ізноў зачынілася для пабудовы нахільнага ходу з вестыбюлем).

## Літаратура 
* Санкт-Петербург. Петроград. Ленинград: Энциклопедический справочник / Ред. коллегия: Белова Л. Н., Булдаков Г. Н., Дегтярев А. Я. и др. — М.: научное издательство «Большая Российская Энциклопедия». 1992. — 687 с.; ил. ISBN 5-85270-037-1

Катэгорыя:Станцыі Пецярбургскага метрапалітэна
Катэгорыя:Кіраўска-Выбаргская лінія метрапалітэна
Катэгорыя:Пілонныя станцыі
Катэгорыя:З’явіліся ў 1956 годзе
Катэгорыя:Аб’екты, названыя ў гонар Аляксандра Пушкіна
Шарыят

**Шарыят** (араб. شريعة — (правільны) шлях, вобраз дзеяння) — сукупнасць прававых, маральна-этычных і рэлігійных нормаў ісламу, якая ахоплівае значную частку жыцця мусульманіна і абвяшчаецца ў ісламе як «вечнае і нязменнае» Боскае ўстанаўленне; адна з канфесійных формаў рэлігійнага права.

Час і месца з’яўлення — VII—XII стагоддзі, Халіфат.

Шарыят абапіраецца на Каран, Суну і фікх; уключае элементы канстытуцыйнага, грамадзянскага, крымінальнага, адміністрацыйнага, сямейнага і працэсуальнага права, а таксама маральныя, этычныя і паводніцкія (нормы ветлівасці) нормы без якога-небудзь падрабязнага падзелу.

У цяперашні час існуе чатыры суніцкіх кірункі (школы) шарыяту: Малікі, Ханбалі, Ханафі, Шафіі. Раней існаваў яшчэ адзін напрамак (школа) шарыяту — Захір.

## Гл. таксама 
* Ісламская канцэпцыя правоў чалавека

Катэгорыя:Ісламскія тэрміны
Катэгорыя:Рэлігійныя зборы правіл паводзін
Шалік

**Шалік** — доўгі кавалак матэрыі, які абвіваюць вакол шыі для утылітарных, эстэтычных ці рэлігійных мэт. Шалік можа быць выраблены з самых разнастайных матэрый, ад воўны да бавоўны і карункаў.

## Гісторыя 
Гісторыя шаліка, налічвае больш за дзве тысячы гадоў. Упершыню шалік з’явіўся ў старажытным Кітаі. У 1974 годзе археолагі выявілі манументальнае пахаванне, якое адносіцца да часоў праўлення кітайскага імператара Цынь Шы Хуан Дзі. У грабніцы былі знойдзеныя 7500 фігурак воінаў з тэракоты. У кожнага на шыі быў шалік. Старажытныя кітайскія ваяры выкарыстоўвалі шалікі з практычнай мэтай: абвязвалі шыю кавалкам матэрыі, каб засцерагчыся ад холаду і ветру.

Катэгорыя:Нешытае адзенне
Катэгорыя:Накідкі
Катэгорыя:Зімовае адзенне
Катэгорыя:Знакі адрознення
Жан-Марк Бар

**Жан-Марк Бар** (), нар. 27 верасня 1960 г.) — французскі акцёр і рэжысёр.

## Фільмаграфія 
### Акцёр 
* 1984 — «Кароль-жабяня» / *The Frog Prince* — Джэймс
* 1988 — «Блакітная бездань» / *Le Grand Bleu* — Жак Майоль
* 1991 — «Еўропа» / *Europa* — Leopold Kessler
* 1991 — «Рассякаючы хвалі» / *Breaking the Waves* — Terry
* 1994 — «Любімы сын» / *Le Fils préféré —*Філіп
* 1995 — «Спадар капітан або крочачы ў цемры» /  ''Mon capitaine, un homme d'honneur* — Silvio Roatto
* 2000 — «Танцорка ў цемры» / *Dancer in the Dark* — Norman
* 2003 — «Ключы ад машыны» / *Les Clefs de bagnole*
* 2003 — «Развод» / *Le Divorce*
* 2005 — «*Мандэрлей*» / *Manderlay* —  містэр Робінсан
* 2005 — «Рачкі і ракавінкі» / *Crustacés et coquillages* — Дідзье
* 2005 — «Каханне па абмене» / *Tara Road* — Эндзі Вайн
* 2006 — «*Бос гэтага ўсяго*» / *Direktøren for det hele* — Спенсар
* 2006 — «У кожнага свая ноч» / *Chacun sa nuit* — Філіп
* 2008 — «Жонка анархіста» / *The Anarchist's Wife* — Пьер
* 2009 — «Мая дзяўчынка не хоча...» / *Non ma fille, tu n'iras pas danser*
* 2010 — «Замежны легіён» / *La cité* — Максім Вінсэнт
* 2011 — «Вочы яго маці» / *Les yeux de sa mère* — Жан-Поль Трамезан
* 2011 — «Пераклад з амерыканскага» / *American Translation* — Вільям
* 2013 — «Биг-Сюр» / *Big Sur — Джэк Керуак*
* 2013 — «Німфаманка: Частка 2» / *Nymphomaniac: Vol. II'' — даўжнік
* 2017 — «Подвал» — Мілан

Катэгорыя:Кінарэжысёры Францыі
Катэгорыя:Акцёры Францыі
Плошча Перамогі (Санкт-Пецярбург)

**Плошча Перамогі** — плошча ў Маскоўскім раёне Санкт-Пецярбурга.

## Размяшчэнне 
Плошча спраектавана і пабудавана як паўднёвыя вароты Санкт-Пецярбурга: гэта першы значны архітэктурны ансамбль, які аўтааматары і пасажыры авіятранспарту сустракаюць на ўездзе ў Санкт-Пецярбург. Да плошчы сыходзяцца Маскоўскі праспект, вуліцы Краснапуцілаўская, Арджанікідзэ і Галсцяна, а таксама Маскоўская і Пулкаўская шашы.

## Ансамбль плошчы 
Ансамбль плошчы Перамогі і прылеглай часткі Маскоўскага праспекта быў створаны пад кіраўніцтвам архітэктара С. Б. Сперанскага. У склад ансамбля ўваходзяць:

* Мемарыял «Гераічным абаронцам Ленінграда» (скульптар М. К. Анікушын, архітэктары В. А. Каменскі, С. Б. Сперанскі) — Ленінская прэмія (1978)
* Комплекс жылых дамоў ля плошчы Перамогі (калектыў праекціроўшчыкаў пад кіраўніцтвам С. Б. Сперанскага)
* Гасцініца «Пулкаўская» (аўтары праекта В. С. Валансевіч, фінскі архітэктар І. Вальяка, кіраўнік С. Б. Сперанскі)
* Універмаг «Маскоўскі».

Катэгорыя:З’явіліся ў 1975 годзе
Жоўць

**Жоўць** — жоўтая, карычневая або зялёная вадкасць, горкая на смак, якая мае спецыфічны пах, вылучаецца печанню, назапашваецца ў жоўцевым пузыры.

## Агульная інфармацыя 
Сакрэцыя жоўці вырабляецца гепатацытамі — клеткамі печані. Жоўць збіраецца ў жоўцевых пратоках печані, а адтуль, праз агульны жоўцевы праток паступае ў жоўцевы пузыр і ў дванаццаціперсную кішку, дзе ўдзельнічае ў працэсах стрававання. Жоўцевы пузыр выконвае ролю рэзервуара, выкарыстанне якога дазваляе забяспечваць дванаццаціперсную кішку максімальнай колькасцю жоўці падчас актыўнай стрававальнай фазы, калі кішка напаўняецца часткова пераваранай у страўніку ежай.

Жоўць, вылучаную печанню (частка яе накіроўваецца непасрэдна ў дванаццаціперсную кішку), называюць «пячоначнай» (або «маладой»), а выдзеленую жоўцевым пузыром — «пузырной» (ці «спелай»).

Печань дарослага чалавека выдзяляе за суткі да 2 л жоўці, буйной рагатай жывёлы — да 9,5 л.

Прэпараты жоўці выкарыстоўваюцца ў медыцыне.

## Склад жоўці 
Жоўць мае ў сабе ваду, солі жоўцевых кіслот, жоўцевыя пігменты, халестэрын, неарганічныя солі і іншыя біялагічна актыўныя рэчывы: гармоны — тыраксін, ферменты — фасфатазы, таксама вітаміны, фосфаліпіды і інш.

## Функцыі 
Жоўць эмульгуе тлушчы, павялічвае ўсмоктванне прадуктаў гідролізу тлушчаў, павышае актыўнасць панкрэатычных і кішачных ферментаў, рэгулюе маторную і сакраторную дзейнасць страўніка і тонкага кішэчніка, валодае бактэрыяльна-статыстычнымі ўласцівасцямі, удзельнічае ва ўсмоктванні са страўніка тлушчарастваральных вітамінаў, халестэрыну, амінакіслот і солей кальцыю, інактывуе пепсін страўнікавага соку.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Біялагічныя вадкасці
Куфель

**Ку́фель** , таксама **ку́халь** (ад ням. с-в-ням. kuefel), *кухлік*, *куфлік* — цыліндрычная пасудзіна для піцця, з прамавугольнай або петлепадобнай ручкай для піцця. Можа быць выкананы з розных матэрыялаў напр. шкла, гліны, керамікі, метала, фаянсу, фарфору, волава, серабра, альбо дрэва. Куфелі звычайна былі гладкія. Найчасцей мае ёмістасць ад 0,25 да 1 л. 

Керамічныя куфелі часам сціпла аздаблялі рэльефным лінейным арнаментам пад венчыкам і ў прыдоннай частцы. Шырока выкарыстоўваліся ў 2-й палове XVI ст. Фрагменты паліваных (зялёная, радзей карычневая паліва на абедзвюх паверхнях) керамічных, а таксама шкляныя куфлі знойдзены пры раскопках у Віцебску, Крычаве, Лідзе, Магілёве, Мсціславе і інш. гарадах. Часам куфель выраблялі на заказ і багата аздаблялі (напрыклад, XVII ст. з раскопак Магілёўскай ратушы маюць выяву герба горада). Металічныя куфелі часта мелі накрыўку.

На куфель нярэдка наносіцца атрыбутыка бровару або гатункі піва. Такія куфлі выкарыстоўваюцца вытворцамі піва для прасоўвання свайго тавару на рынку, у прыватнасці, прэзентуюцца ў рэкламных акцыях.

Раней вырабляліся з  шкл

## Гл. таксама 
* Чарка
* Кілішак
* Шклянка
* Келіх
* Кубак

## Літаратура 
* Ганецкая, І. У. Маёліка на Беларусі XI — XVIII стст. — Мн.: Навука і тэхніка, 1995. — 89 с., 16 л. іл.
* Здановіч, Н. І., Трусаў, А. А. Беларуская паліваная кераміка XI — XVIII стст. / Н. І. Здановіч, А. А. Трусаў; Пад рэд. Г. В. Штыхава. — Мн.: Навука і тэхніка, 1993. — 182, [2] с.

Катэгорыя:Посуд
Аўтава (гістарычны раён Санкт-Пецярбурга)

**Аўтава** — гістарычны раён на паўднёвым-захадзе Санкт-Пецярбурга. Размешчаны ў Кіраўскім раёне горада. 

## Гісторыя 
Яшчэ ў дапятроўскі час у гэтых краях знаходзілася некалькі вёсак - Лаўрола, Ніпрола, Лахці ля Мора, Валакюля і іншыя. 

На дапятроўскіх картах на месцы цяперашняга Аўтава бачная вёска Autova (Аўтава) (план 1699 года) або Autovo (на карце Бергенгейма, складзенай ім у XVIII стагоддзі па архіўных дадзеных 1676 года). Спасылаючыся на гэтыя дадзеныя многія даследчыкі выводзяць сучасную назву мясцовасці ад фінскага «аўтто», «аўціё», што азначае «пустка», «пустынны». 

У 1801 г. на 7-ю вярсту Пецяргофскай дарогі з Кранштата быў пераведзены завод, які атрымаў назву «Пецярбургскі чыгуналіцейны завод» (пазней «Пуцілаўскі завод», затым «Кіраўскі завод»). 

У 1824 годзе моцнае паводка практычна знішчыла вёску Аўтава і суседнюю Емельянаўку. На месцы змытых вёсак былі зробленыя насыпы вышынёй 4-5 м і на казённыя грошы выбудаваныя новыя вёскі. Гэтая забудова захоўвалася аж да канца 1930-х гг. 

У пачатку XX стагоддзя Аўтава - рабочая ўскраіна Санкт-Пецярбурга. Асноўная маса жыхароў працавала на Пуцілаўскім заводзе. 

Новы жылы масіў паўстаў у гэтым раёне ў 1937-1941 гг. па праекце архітэктара А. А. Оля. У гады Вялікай Айчыннай вайны большая частка будынкаў была разбурана. Рэканструкцыя раёна праводзілася з 1944 да пачатку 1960-х гг. 

Па назве мясцовасці названая станцыя метро «Аўтава» (адкрыта ў 1955). 

Цэнтрам раёна стала Круглая (з 1958 - Камсамольская) плошча. 

Катэгорыя:Гістарычныя раёны Санкт-Пецярбурга
Нацыянальная бібліятэка Бутана

**Бутанская нацыянальная бібліятэка** (NLB) — бібліятэка, знаходзіцца ў Тхімпху, сталіцы Бутана. Бібліятэка была заснавана ў 1967 годзе з мэтай захавання і распаўсюджвання багатай культурнай спадчыны Бутана. Бібліятэка знаходзіцца на ўсходнім баку ракі каля Бутанскага музея тэкстылю. 

## Гісторыя 
Бібліятэка была адкрыта ў 1967 годзе па ініцыятыве каралевы Ашы Пунцо Чадэн (1911-2003), першапачаткова ў бібліятэку была змешчана невялікая калекцыя каштоўных тэкстаў. Першапачаткова бібліятэка змяшчалася ў цэнтральнай вежы Ташычо-дзонга. Па меры росту калекцыі бібліятэку прыйшлося змясціць у асобнае памяшканне ў раёне Чангангкха ў Тхімпху. 

Па праекце быў пабудаваны чатырохпавярховы васьмівугольны комплекс у традыцыйным стылі дзонга, урад змог забяспечыць будаўніцтва без прыцягнення замежных спонсараў і інвестараў.   

23 лістапада 1984 г. Дылга Кх'енце Рынпочэ правёў ўрачыстае асвячэнне новага памяшкання. 

## Нацыянальныя архівы 
Дадатковы двухпавярховы будынак з 2004 года быў абсталяваны пад нацыянальныя архівы, у якім захоўваюцца бягучыя дакументы дзяржавы. Па дамоўленасці з Даніяй (2000) архівы былі забяспечаны сучасным абсталяваннем для абароны дакументаў ад агню, падтрымання умоў захоўвання, тэмпературы і вільготнасці. 

Банк нацыянальнай памяці змяшчае старыя дакументы, лісты і фатаграфіі, частка з якіх таксама мікрафільмуецца. 

Плануецца таксама пашырыць падзел аўдыёзапісаў і відэазапісаў з мэтай захавання традыцый краіны. 

Бутан
Катэгорыя:Бутан
Галіцкая плошча (Кіеў)

thumb|Плошча Перамогі, Кіеў (1985)
**Галіцкая плошча** () — плошча ў Кіеве паміж бульварам Тараса Шаўчэнкі, вуліцамі Саксаганскага, Дзмітрыеўскай, Залатавустаўскай, Вароўскага, Алеся Ганчара, Старавакзальны і Берасцейскім праспектам.

Плошча вядомая з XIX стагоддзя. У 1860 годзе на ёй быў адкрыты рынак насільных рэчаў, які атрымаў з часам назву Яўрэйскага базару, або Галіцкага базару.

Плошча ў 1869 назвалі Галіцкай (адсюль пачыналася дарога на Захад — у Галіцыю). У той жа час на Галіцкай плошчы была пабудавана так званая Жалезная царква (з чыгунных пліт) св. Іаана Залатавуста (разбурана ў 1930-х гадах, цяпер на гэтым месцы будынак цырка).

З 1952 года называлася плошчай Перамогі. У 1960—1970-х гадах была ажыццёўлена рэканструкцыя плошчы. У 1981—1982 гадах была праведзена чарговая рэканструкцыя плошчы, узведзены абеліск Гораду-герою (вышыня 43 м). Паміж універмагам «Украіна» і цыркам быў збудаваны падземны пераход.

У 2023 годзе плошчы вернута гістарычная назва.

Адрас «Галіцкая плошча» маюць усяго тры будынкі ў Кіеве: гасцініца «Лыбедзь» — № 1, цырк — № 2 і шопінг-мол «Украіна» (раней універмаг Украіна) — № 3.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Плошчы Кіева
Летнія Алімпійскія гульні 2024

**Летнія Алімпійскія гульні** (, , афіцыйная назва **XXXIII Летнія Алімпійскія гульні**) — 33-я па ліку летнія Алімпійскія гульні, якія былі прайшлі з 26 ліпеня па 11 жніўня 2024 года.

Прыём афіцыйных заявак пачаўся 15 студзеня 2015 года і быў скончаны 15 верасня 2015 года. 13 верасня 2017 года МАК на сваёй 131-й сесіі ў Ліме афіцыйна абвясціў сталіцу Алімпійскіх гульняў — Парыж. Цэнтрамі правядзення алімпійскіх спаборніцтваў сталі таксама іншыя гарады і мясцовасці Францыі, спаборніцтвы па сёрфінгу прымае размешчаны ў процілеглым паўшар’і Зямлі востраў Таіці.

Алімпійскі агонь быў запалены 16 красавіка 2024 года ў грэчаскай Алімпіі. 9 мая французскі паруснік «» даставіў яго ў Марсель. Маршрут эстафеты алімпійскага агню па Францыі праходзіць па 400 гарадах на працягу 69 дзён.

## Каляндар 
## Цырымонія адкрыцця 
Грандыёзная і наватарская цырымонія адкрыцця Алімпійскіх гульняў прайшла ў Парыжы 26 ліпеня. Упершыню ў гісторыі яна была праведена па-за стадыёнам. Гэта дзеля таго, каб на свае вочы мерапрыемства змагла пабачыць максімальная колькасць людзей. Парад каманд-удзельніц таксама ўпершыню быў арганізаваны ў выглядзе плавання на караблях па Сене. 

Селін Дыён выканала песню Эдзіт Піяф «*Hymne a l’amour*» на другім паверсе Эйфелевай вежы і завяршыла цырымонію адкрыцця Алімпіяды-2024. Алімпійскі агонь запалілі ў чашы паветранага шара, які потым узняўся ў неба.

## Медальны залік 

## Зноскі 
Катэгорыя:Летнія Алімпійскія гульні
Катэгорыя:2024 год у спорце
Катэгорыя:Ліпень 2024 года
Катэгорыя:Жнівень 2024 года
Крачкавыя

**Крачкавыя** (*Sternidae*) — сямейства птушак атрада сеўцападобных.

10 родаў, 43 віды. Пашыраны ўсюды. На Беларусі 6 відаў, найбольш пашыраная — крачка чорная.

Даўжыня да 55 см, размах крылаў да 135 см, маса да 700 г. Крылы доўгія, вузкія, хвост вілападобны, дзюба доўгая, простая. Ногі кароткія. Афарбоўка ў асноўным белая, з шызай манішкай і чорнай шапачкай, некаторыя цалкам або зверху бурыя.

Жывуць на водмелях, вадаёмах, якія зарастаюць, некаторыя трапічныя крачкі (роды Anous і Cygis) — на кустах і дрэвах. Трымаюцца чародкамі. Кормяцца дробнымі жывёламі.

Гняздуюцца калоніямі. Нясуць да 4 яец.

Крачка палярная робіць самыя далёкія сярод усіх вандроўных жывёл міграцыі — з Арктыкі ў Антарктыду і пакрывае двойчы за год адлегласць каля 20 тыс. км.

## Літаратура 
*
Крэм

**Крэм** () — паста са слівак або сметанковага масла c цукрам, выкарыстоўваюць у якасці начыння і для ўпрыгожвання тартоў і пірожных. Замест масла можа выкарыстоўвацца маргарын, а ў якасці дадатковых інгрэдыентаў - яйкі, малако, а таксама розныя смакавыя і араматычныя дадаткі: парашок какава, ваніль, і г.д.

## Віды 
* Кававы
* Бялковы
* Сметанковы
* Алейны
* Тварогавы

Катэгорыя:Кандытарскія вырабы
Спадніца

**Спадніца** — прадмет адзення, які пакрывае ніжнюю частку цела. Эвалюцыянавала з насцёгнавай павязкі. Спадніца часта супрацьпастаўляецца розным відам штаноў на падставе таго, што яна не закрывае пахвіны.

## Гісторыя 
Спадніцы былі вядомыя ўжо на досвітку чалавецтва і насіліся як жанчынамі, так і мужчынамі.

У паўднёвых краях мужчыны насілі насцёгнавыя павязкі, спадніцы і фартухі з пальмавага лісця. Асноўным адзеннем старажытных егіпцян быў фартух схенці, які складаўся з паласы тканіны, абгорнутай вакол сцёгнаў і умацаванай на стане шнурком. Схенці простага люду і фараонаў адрознівалася толькі якасцю тканіны, іх фасон заставаўся нязменным. Асірыйцы насілі кашулю-спадніцу з воўны, бавоўны або лёну, званую канд.

## Віды спадніц 
### Па даўжыні 
* Максі-спадніца — спадніца да шчыкалаткі.
* Мідзі-спадніца — спадніца да калена.
* Міні-спадніца
* Мікра-спадніца

## Гл. таксама 
* Фру-фру
Міні-спадніца

**Міні-спадніца** — кароткая спадніца, звычайна вышэй каленаў больш чым на 10 см.

## Гістарычныя звесткі 
Гістарычна ў большасці культур старажытнасці і Сярэднявечча ў жанчын былі распаўсюджаныя доўгія, да шчыкалатак сукенкі ці спадніцы, а кароткія спадніцы маглі насіць танцоркі, цыркачкі ці жанчыны іншых «легкадумных» прафесій, але былі і выключэнні. Так, у міні-спадніцу была апранутая дзяўчына з Эгтведа, знойдзеная ў старажытнагерманскім пахаванні 14 ст. да н. э.

## Паходжанне 
Лічыцца, што міні-спадніца створана англійскім мадэльерам-дызайнерам Мэры Куант у 1960-х гадах. Часам з’яўленне міні-спадніцы звязваюць з імем французскага мадэльера Андрэ Курэжа (André Courrèges). Вядома таксама, што ў 1956 годзе касцюмер фільма «Забароненая планета» зрабіла некалькі міні-спадніц для актрысы Эн Фрэнсіс.

Катэгорыя:Спадніцы
Катэгорыя:Гісторыя моды
Катэгорыя:Адзенне
Мікра-спадніца

**Мікра-спадніца** — надзвычай кароткая спадніца, якая па шырыні перавышае шырокі пояс, карацей міні-спадніцы. Прыблізныя памеры: у даўжыню ад 13 см да 20 см. Пры даўжыні менш 16,5 см будзе бачная лінія ягадзіц. Звычайна носіцца з адкрытым летнім абуткам (басаножкі, шлапакі, сабо і г. д.), альбо са спартыўным абуткам (красоўкі, кеды), але можа спалучацца таксама з ботамі (ботамі да каленяў, ботамі гоў-гоў, батфорты), а таксама з гольфам і гетрамі.

Катэгорыя:Спадніцы
Катэгорыя:Гісторыя моды
Завушніцы

**Завушніцы** — упрыгажэнне, якое носяць у вушах, для гэтага праколваюць спецыяльныя адтуліны ў вушах. У наш час пераважна жаночае ўпрыгожванне.

## Гісторыя 
### Старажытны свет 
Завушніцы з'явіліся менавіта як мужчынскае, а не як жаночае ўпрыгожванне. Ужо ў старажытнай Азіі 7000 гадоў таму рабілі завушніцы для мужчын. Для старажытных егіпцян і асірыйцаў завушніца сімвалізавала высокае становішча ў соцыуме. Завушніца ў старажытным Рыме выкрывала раба. Старажытныя грэкі, якія насілі завушніцы, зараблялі сабе на жыццё прастытуцыяй. Цэнтурыёна Цэзара насілі кольцы у сасках як знак адвагі. Багатыя грачанкі і заможныя рымлянкі з задавальненнем насілі завушніцы з жэмчугам, дэманструючы навакольным свой дастатак і высокае становішча. Прадстаўніцы жа вышэйшай шляхты аддавалі перавагу больш яркім і стракатым камяням, выбіраючы для свецкіх выхадаў завушніцы з тапазамі, з гранатам або з сапфірам.

## Гл. таксама 
* Колт

Катэгорыя:Упрыгажэнні
Барометр

**Барометр** (стар.-грэч. Βάρος — «цяжар» і μετρέω — «вымяраю») — прыбор для вымярэння атмасфернага ціску. Быў вынайдзены італьянскім навукоўцам Эванджэліста Тарычэлі.

## Будова 
У вадкасных барометра ціск вымяраецца вышынёй слупа вадкасці (ртуці) у трубцы, залітаванай зверху, а ніжнім канцом апушчанай у пасудзіну з вадкасцю (атмасферны ціск ураўнаважваецца вагой слупа вадкасці). Ртутныя барометры — найбольш дакладныя, выкарыстоўваюцца на метэаралагічных станцыях.

У побыце звычайна выкарыстоўваюцца механічныя барометры (анероід). У анероідзе вадкасці няма (па-грэчаску: «анероід» — «бязводны»). Ён паказвае атмасферны ціск, які ўздзейнічае на гафрыраваную танкасценную металічную скрынку, у якой створана разрэджванне. Пры паніжэнні атмасфернага ціску скрынка злёгку пашыраецца, а пры падвышэнні — сціскаецца і ўздзейнічае на прымацаваную да яе спружыну. На практыцы часта выкарыстоўваецца некалькі (да дзесяці) анероідных каробак, злучаных паслядоўна, і маецца рычажная перадатачная сістэма, якая паварочвае стрэлку, якая рухаецца па кругавой шкале, праградуіраванай як ртутны барометр.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Барометр // Энцыклапедыя Кругасвет 
* 

Катэгорыя:Метэаралагічныя прылады
Катэгорыя:Ціск
Эзоп

**Эзоп**, Эсоп (ст.-грэч. Αἴσωπος; VI ст. да н.э.) — старажытнагрэчаскі байкапісец.

Паводле фальклорных традыцый — народны мудрэц, выродлівы раб з Фрыгіі ці з Фракіі, жыў на в. Самас, пазней вольнаадпушчаны, служыў у лідыйскага цара Крэза, быў несправядліва абвінавачаны жрацамі ў Дэльфах і скінуты са скалы.

Літаратурная апрацоўка кароткіх празаічных баек, што прыпісваюцца Эзопу, наданне ім метрыкі пачалося ў V ст. да н.э. (найбольш позняя апрацоўка належыць Федру і грэчаскаму байкапісцу Бабрыю). Зборнік баек Эзопа склаў Дэметрый Фалерскі (4 ст. да н.э.). Захаваліся зборнікі візантыйскай эпохі, у т.л. выдадзены грэчаскім манахам Максімам Планудам у 1300. Простыя і займальныя сюжэты яго баек спалучаюцца з мараллю, заснаваны на жыццёвым вопыце чалавека з нізоў. Яны паўплывалі на творчасць Ж. Лафантэна, І. Крылова, К. Крапівы і інш. На беларускую мову байкі Эзопа пераклалі У. Валасевіч, А. Жлутка.

## Беларускія пераклады 
* Моваю Эзопа: Байкі. Мн., 1987;
* Эзоп. Дзесяць баек // Далягляды, 89. Мн., 1989.

Катэгорыя:Асобы
Катэгорыя:Байкапісцы
Катэгорыя:Постаці Старажытнай Грэцыі
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Бургаскай вобласці
Летнія Алімпійскія гульні 2028

**Летнія Алімпійскія гульні 2028 года** (афіцыйна — **Гульні XXXIV Алімпіяды**) — чарговыя Алімпійскія гульні, якія плануецца правесці з 21 ліпеня па 8 жніўня 2028 года ў Лос-Анджэлесе.

Сярод патэнцыйных заявак, якія не былі пададзены: Брысбен (Аўстралія) і Найробі (Кенія).

Катэгорыя:Летнія Алімпійскія гульні
Катэгорыя:2028 год у спорце
Зубная паста

**Зубная паста** — жэлепадобная маса (паста або гель) для чысткі зубоў. Раней падрыхтоўвалі на аснове крэйды, сучасныя зубныя пасты ў асноўным заснаваныя на сілікатах. 

Самае ранняе ўзгадванне аб зубной пасце змяшчаецца ў егіпецкім манускрыпце IV стагоддзя н. э., яе рэцэптам была сумесь парашкападобнай солі, перцу, лісця мяты і кветак касача. 

Раней у якасці абразіва ў пастах выкарыстоўваўся карбанат кальцыю, але ад яго паступова адмовіліся, бо ён не з'яўляецца хімічна інертным і ўступае ў рэакцыю з іншымі кампанентамі пасты. Да таго ж крышталічная структура карбанату кальцыю блізкая да ігольчастай, а значыць траўматачная для эмалі зубоў. Цяпер яго замянілі слабыя абразіўныя рэагенты - злучэнні крэмнію (аэрасіл, алюмасілікат, дыяксід крэмнію, гідраксід крэмнію) дыкальцый фасфат. 

За ўспеньванне пасты адказваюць павярхоўна-актыўныя рэчывы (ПАР). Найбольш распаўсюджаныя - лаўрылсульфат натрыю, лаўрылсарказінат натрыю, бэтаін. Увядзенне ПАР дазваляе звесці мікрапашкоджанні зубной эмалі пры чыстцы зубоў да мінімуму. Да таго ж, паводле шматлікіх сацыялагічных даследаванняў, большасць людзей з'яўляюцца прыхільнікамі высокапенных зубных паст. 

Для ўтварэння аднастайнай кансістэнцыі ўжываюць злучныя рэчывы - прэпараты агара, пекцін, декстран, гліцэрына, альгінаты натрыю, натрый карбаксіметылцэлюлоза. 

Актыўнымі кампанентамі зубной пасты з'яўляюцца рэчывы, якія валодаюць лячэбна-прафілактычным дзеяннем - лактат алюмінію, фтарыды, злучэнні з антымікробнай актыўнасцю, асобныя мікра-, макраэлементы і полімінеральныя комплексы, экстракты лекавых траў, ферменты, праполіс і інш.

Катэгорыя:Гігіена
Катэгорыя:Стаматалогія
Стрынгі

**Стрынгі** (eng. strings) або **танга** (eng. tanga) — разнавіднасць «міні» трусоў з аднаго або двух трохвугольнікаў з вельмі вузкай злучальнай палоскай на сцёгнах ў выглядзе палосачкі тканіны або гумкі, пры нашэнні якіх вялікая частка ягадзіц адкрыта для большай сексуальнасці.

## Разнавіднасці 
Адрозніваюць 4 разнавіднасці стрынгаў: T-стрынгі, G-стрынгі, V-стрынгі і C-стрынгі. T-стрынгі ззаду ўтвараюць перасячэнне толькі з трох тонкіх тканінных ліній у выглядзе літары «T», у той час як G-стрынгі ззаду ўтвараюць невялікі трохвугольнік, V-стрынгі падобныя да G-версіі, але трохвугольнік утвораны з тонкіх ліній, у цэнтры якіх няма тканіны, а C-стрынгі не маюць гумак па баках, трымаюцца за кошт сваёй канструкцыі, якая нагадвае каркас, з тонкіх сіліконавых палосачак на абодвух канцах.

## Спасылкі 
* Міні, стрынгі і здароўе

Катэгорыя:Адзенне
Карона (сетка гандлёвых цэнтраў)

**«Карона»** — сетка гандлёвых комплексаў у Беларусі, якая з'яўляюцца філіялам ТАА «ТАБАК-IНВЕСТ».

## Гісторыя 
Першы гандлёвы цэнтр «Карона» адкрыўся ў Мінску ў 2006 годзе, праз тры гады адкрыўся ў Брэсце, яшчэ праз год — у Бабруйску. У 2011 годзе адкрыўся i ў горадзе Віцебск. На 23 снежня 2011 года ў Беларусі адкрыта 4 гандлёвых цэнтра «Карона».

## Структура гандлёвых комплексаў 
У ГЦ «Карона» прадстаўлены прадукты харчавання, а таксама прамысловая група: адзежа, спорттавары, посуд, касметыка, побытавая хімія, сувенірная прадукцыя, тэкстыль, цацкі і г.д. На тэрыторыі ГЦ акрамя харчовага аддзела дзейнічае супермаркет побытавай тэхнікі «Карона-Тэхна». Працуе рэстаран хуткага сілкавання «Піт-стоп», кафэ-піцэрыя «Амстэрдам», а таксама Забаўляльны цэнтр «Дыскаверы».

## Цікавыя рэчы 
ГЦ «Карона» стаў першым гіпермаркетам у Беларусі, які працуе да 01.00 гадзін

## Галерэя 

File:Строительство гипермаркета Корона в Витебске.jpg|Будаўніцтва ТЦ "Карона" ў Віцебску 6 сакавіка 2011 года

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт кампаніі 

Катэгорыя:Гандлёвыя сеткі Беларусі
Туалетная папера

**Туалетная папера** — папера, якая дапамагае падтрымліваць гігіену пасля дэфекацыі (ачыстка прамой кішкі ад фекаліяў) або мачавыпускання (сціранне кропель мачы).

Пасля выкарыстання туалетная папера выкідваецца ў смеццевы кошык альбо ва ўнітаз. Для таго, каб не засмечваць унітаз і каналізацыю, выкарыстоўваюць паперу, якая хутка распадаецца пры трапленні ў ваду. Швабскі прадпрымальнік Ханс Кленк ў 1928 годзе ўпершыню згарнуў ў рулон доўгія палосы паперы. Тым самым былы банкір ўвёў у Еўропе тое, што ў Амерыцы фірма «Scott» зрабіла ўжо ў 1890 годзе. Тады амерыканская папяровая фабрыка яшчэ баялася друкаваць сваю назву на сумніўным тавары. А брытанец У. Олкак, які ў васьмідзесятыя гады XIX стагоддзя вынайшаў альтэрнатыву звычайным да той пары кавалачкам газеты, сарамліва называў іх папяровымі бігудзі. У Кленка не было падобных сумневаў, і ў 1928 годзе ён заснаваў фабрыку ў горадзе Людвігсбургу. Для назвы фірмы ён выкарыстаў першыя літары свайго імя і прозвішча: «Hakle». Акрамя таго, яму ў галаву прыйшоў вельмі эфектыўны з псіхалагічнага пункту гледжання рэкламны лозунг: «Патрабуйце рулоны „Hakle“, і вам не прыйдзецца вымаўляць словы „туалетная папера“».

Першы завод па масавай вытворчасці туалетнай паперы ў рулонах на тэрыторыі СССР з’явіўся ў 1969 годзе ў Сясьстроі.

## Вытворчасць у Беларусі 
У Беларусі існуе два спосабы стварэння туалетнай паперы: вытворчасць непасрэдна самой паперы і перамотка закупленай у спажывецкія рулоны.

Вытворчасцю туалетнай паперы ў Беларусі займаюцца:
* ААТ «Папяровая фабрыка „Спартак“»;
* СТАА «Эксклюзіў» (Гродна);
* Група кампаній «Інтэрпапер» (у яе ўваходзіць і ІП ТАА «Мюнікс» (Смалявічы);
* ТАА «Сіпта» (Мінск);
* ААТ «Слонімскі кардонна-папяровы завод „Альбярцін“».

Для вытворчасці паперы прэміум-класа купляюць ужо гатовую цэлюлозную паперу ў Расіі ці Украіне, а ў Беларусі рэжуць яе на рулоны. Такім бізнэсам актыўна займаюцца, такія кампаніі, як ТАА «Ромакс» (Іўе) і ТАА «Солтэрам» (Мінск). Перамоткай туалетнай паперы ў рулоны зарабляюць каля сотні беларускіх кампаній.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Гігіена
Катэгорыя:Папера
Іспанская інквізіцыя

**Трыбунал свяшчэннай канцылярыі інквізіцыі** (, шырока вядомы як Іспанская інквізіцыя, ) — суд, створаны ў 1478 г. каталіцкім манархам Фердынандам II Арагонскім і Ізабелай I Кастыльскай. Закліканы падтрымліваць чысціню каталіцкай веры ў іх каралеўстве, а таксама замяніць сабой сярэдневяковую інквізіцыю, якая знаходзілася пад папскім кантролем. Інквізіцыя працавала ў значнай ступені для таго, каб забяспечыць правільнасць веры новазвернутых, асабліва яўрэяў, мусульман і іншых, прымушаных пад страхам смерці прыняць хрысціянства. Рашэнне манархаў стварыць інквізіцыю было прадыктавана некалькімі прычынамі, такімі як узмацненне іх палітычнай улады, аслабленне апазіцыі, падаўленне conversos («новазвернутых» з яўрэяў), атрыманне прыбытку ад канфіскацыі маёмасці асуджаных ерэтыкоў. Новы орган знаходзіўся пад прамым кантролем іспанскай манархіі. Ён быў канчаткова скасаваны толькі ў 1834 годзе, у час праўлення Ізабелы II.

Катэгорыя:Гісторыя Іспаніі
Катэгорыя:Інквізіцыя
Мараль

**Мараль** ( — датычны нораваў) — адзін з асноўных спосабаў нарматыўнай рэгуляцыі дзеянняў чалавека ў грамадстве; адмысловая форма грамадскай свядомасці і від грамадскіх адносін. Мараль ахоплівае маральныя погляды і пачуцці, жыццёвыя арыентацыі і прынцыпы, мэты і матывы ўчынкаў і адносін, праводзячы мяжу паміж дабром і злом, сумленнем і бессаромнасцю, гонарам і сорамам, справядлівасцю і несправядлівасцю, нормай і ненармальнасцю, міласэрнасцю і жорсткасцю і г. д.

Катэгорыя:Этыка
Брадвейскі тэатр

**Брадвейскі тэатр** () — асаблівы від камерцыйнага тэатральнага мастацтва. Паблізу аднайменнай вуліцы на востраве Манхэтэн у Нью-Ёрку ў так званым Тэатральным квартале знаходзяцца 39 вялікіх тэатраў. Брадвей з’яўляецца асновай амерыканскай тэатральнай культуры. Назва «Брадвей» стала намінальнай. Спектакль (ці шоў) завецца «пастаўленым на Брадвеі», калі ён адбыўся ў адным з яго тэатраў.

З прычыны, што ў ЗША у адрозненне ад іншых развітых краін адсутнічае дзяржаўная праграма падтрымкі тэатра, лічыцца што брадвейскія шоў робяць легкадумнымі, каб прыцягнуць больш гледачоў. Наведванне спектакля на Брадвеі — папулярнае баўленне часу турыстаў, якія наведваюць Нью-Ёрк.
Брандспойт

**Брандспойт** ( — пажарны насос) — металічны наканечнік пажарнага рукава; састарэлая назва ствала ў пажарнай тэхніцы. Часам брандспойтам памылкова называюць пажарныя вадамёты.

Катэгорыя:Абсталяванне
Катэгорыя:Пажарная бяспека
Пажарны цягнік

**Пажарны цягнік** — чыгуначны састаў, прызначаны для тушэння пажараў у непасрэднай блізкасці ад чыгуначных шляхоў, лакаматываў і на аб'ектах, размешчаных паблізу паласы адводу, а таксама для аказання дапамогі пры аварыі, крушэнні, лясных пажарах, паводках і іншых стыхійных бедствах. 

## Класіфікацыя і састаў 
Пажарныя цягнікі ў залежнасці ад тактыка-тэхнічных характарыстык падпадзяляюцца на: 

* першай катэгорыі (спецыялізаваныя) 
* другой катэгорыі
 
Цягнік другой катэгорыі фарміруецца з: 
* вагона для размяшчэння асабістага складу, помпавых установак, электрастанцыі, пажарнага інвентару і запасу спецыяльных сродкаў пажаратушэння 
* двух-трох цыстэрнаў з запасам вады 

У спецыялізаваны цягнік ўваходзіць дадаткова:
* крыты грузавы вагон для размяшчэння абсталявання і матэрыялаў неабходных для ліквідацыі аварыйных сітуацый на чыгунцы і перапампоўкі вадкасцяў з няспраўных цыстэрнаў 
* цыстэрна-прыёмнік для збору аварыйнай вадкасці пры ліквідацыі аварыйных сітуацый (у камплектацыі асобных цягнікоў) 
Пажарны цягнік абсталёўваецца сродкамі сувязі, крыніцамі электрычнай энергіі.

Катэгорыя:Чыгуначны транспарт
Катэгорыя:Пажарная справа
Губны гармонік

**Губны гармонік** — распаўсюджаны язычковы музычны інструмент.

Усярэдзіне губнога гармоніка знаходзяцца медныя пласцінкі (язычкі), якія калыхаюцца ў струмені паветра, які стварае музыка. У адрозненне ад іншых язычковых музычных інструментаў, гармонік не мае клавіятуры. Замест клавіятуры выкарыстоўваецца язык і вусны для выбару адтуліны, якая адпавядае патрэбнай ноце (як правіла, адтуліны размешчаны лінейна).

Губны гармонік часцей за ўсё выкарыстоўваецца ў такіх музычных кірунках, як блюз, фолк, , блюз-рок, кантры, джаз.

## Спасылкі 
* Рэсурс, прысвечаны губному гармоніку 
* Падкасты аб губным гармоніку
* Відэа-ўрокі ігры на губным гармоніку (Adam Gussow)

Катэгорыя:Духавыя музычныя інструменты
Катэгорыя:Аэрафоны
Рыф (музыка)

**Рыф** () — прыём меладычнай тэхнікі рока, джаза, асабліва характэрны для суінга, адна з формаў асціната. Уяўляе сабой кароткую меладычную фразу. У біг-бэндзе могуць выконвацца адначасова некалькі розных рыфаў, часам іх серыя праводзіцца ў паслядоўным чаргаванні.

Некаторыя крыніцы сцвярджаюць, што слова «*riff*» з'яўляецца скарачэннем ад фразы «*rhythmic figure*» (рытмічная фігура), аднак большасць музыкантаў лічаць, што слова «*рыф*» адбылося ад аналагічнага тэрміна ў камедыі, дзе ён пазначае кароткую дакладную заўвагу па сутнасці справы.

Катэгорыя:Музычная тэрміналогія
Жамель Дэбуз

**Жамель Дэбуз** (фр. Jamel Debbouze, араб. جمال دبوز; , Парыж) — французскі акцёр, прадзюсар, шоўмен мараканскага паходжання.

## Біяграфія 
Дэбуз - старэйшы з шасці дзяцей у мараканскай сям'і, якая пераехала жыць у парыжскі прыгарад Трап. Нягледзячы на маленькі рост (165 см) і непрыкметны выгляд, гэты таленавіты акцёр на сённяшні дзень адзін з самых запатрабаваных у Францыі. У пачатку кар'еры быў заўважаны Аленам Дэгуа па мянушцы Дзядуля - кіраўніком Дэклік Тэатр - тэатральнай трупы раёна Мэрызье ў Трап. Там Дэбуз зрабіў свае першыя акцёрскія крокі і нават выйшаў у фінал чэмпіянату Францыі сярод юніёраў, які праводзіўся Французскай лігай тэатральнай імправізацыі.

У 1990 годзе Жамель пашкодзіў руку, гуляючы на чыгуначных рэйках у Парыжскім метро. У выніку рука перастала развівацца і ён не можа ёю карыстацца. З тых часоў ён амаль заўсёды трымае правы рукаў у кішэні.

У 1995 годзе яго заўважылі Жан-Франсуа Бізо і Жак Масадзьян, кіраўнікі «Радыё Нова» і прапанавалі яму весці штодзённую рубрыку. Дэбуз дэбютаваў на тэлебачанні ў праграме «Заклад прэм'ер», затым перайшоў у праграму «Нідзе ў іншым месцы» і стаў улюбёнцам «Canal». Паралельна з гэтым ён зрабіў сваё першае персанальнае шоў.

Жамель Дэбуз карыстаецца ў Францыі такой папулярнасцю, што ў 2004 годзе яму даверылі пранесці Алімпійскі агонь па Парыжы.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Акцёры Францыі
Мітальшпіль

**Мітальшпі́ль** (ад  — сярэдзіна гульні) — адна са стадый шахматнай партыі, якая пачынаецца пасля дэбюту. На гэтай стадыі, як правіла, развіваюцца асноўныя падзеі шахматнай гульні — атака і абарона, пазіцыйнае манеўраванне фігураў, камбінацыі і ахвяры. Характарызуецца вялікай колькасцю фігураў і разнастайнасцю планаў гульні.

## Літаратура 
* Шахматы: Энциклопедический словарь / Гл. ред. А. Е. Карпов. — М.: Сов. энциклопедия, 1990. — 621 с.

Катэгорыя:Шахматы
Ахрымоўцы

**Ахрымоўцы** () — вёска ў Польшчы, уваходзіць у склад Сакольскага павета Падляскага ваяводства, частка вясковай гміны Кузніца.
Більміны

**Більміны** (), раней **Більвіны** — вёска ў Польшчы, уваходзіць у склад Сакольскага павета Падляскага ваяводства, частка вясковай гміны Кузніца.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
*
Дэбют (шахматы)

**Дэбют** ( літаральна&nbsp;— пачатак)&nbsp;— пачатковая стадыя шахматнай партыі (умоўна 10&nbsp;— 15 хадоў), якая характарызуецца мабілізацыяй сіл бакоў. У сучасных дэбютах кожны ход&nbsp;— частка адзінага плана, які можа змяняцца ў залежнасці ад дзеянняў супраціўніка.

Дэбюты падзяляюцца на тры групы: адкрытыя, напалову адкрытыя і закрытыя. Адкрытымі дэбютамі называюць усе дэбюты, якія пачынаюцца з хадоў: 1. e4 e5; напалову адкрытымі называюць усе дэбюты, якія пачынаюцца з першага ходу белых: 1. e4, а наступны ход чорных не 1. … e5; закрытымі называюць усе дэбюты, якія пачынаюцца з любога першага ходу белых, апроч 1. e4.

Катэгорыя:Шахматы
Воўкушы

**Воўкушы**, таксама **Валкушы** () — вёска ў Польшчы, уваходзіць у склад Сакольскага павета Падляскага ваяводства, частка вясковай гміны Кузніца.

У 1940—1945 гадах цэнтр Валкушскага сельсавета Саколкаўскага раёна Беластоцкай вобласці БССР.

## Крыніцы
Гхо

**Гхо** — традыцыйнае нацыянальнае адзенне мужчын Бутана. Гхо быў уведзены ў XVII стагоддзі Шабдрунгам Нгавангам Намг’ялам, каб надаць бутанцам больш самабытнасці. Гхо ўяўляе сабой халат да каленяў, які падпаясваюць поясам з тканіны kera. Па святах гхо апранаюць разам з кабні.

Працэс надзявання гхо з’яўляецца складаным, таму нават дарослыя мужчыны карыстаюцца старонняй дапамогай. Разам з гхо нармальным з’яўляецца апранаць шкарпэткі да каленяў.

Урад Бутана патрабуе, каб гхо апраналі ўсе, хто працуе ў дзяржаўных установах і школах. Мужчыны таксама павінны апранаць гхо на афіцыйныя мерапрыемствы. У сваёй сучаснай форме закон адносіцца да 1989 года, але афіцыйны дрэс-код Дрыглам Намжа значна старэйшы.

Катэгорыя:Адзенне
Катэгорыя:Культура Бутана
Муэдзін

*Муэдзін заклікае вернікаў на малітву з вяршыні мінарэта* (1879)]]
**Муэдзін** () або **азанчы** — у ісламе -- служыцель мячэці, якія з мінарэта заклікае мусульман да малітвы.

Пра паходжанне закліку да малітвы (Азаніі або Ніда) ёсць некалькі версій. Паводле адной, традыцыя закліку да малітвы паўстала яшчэ да перасялення Мухамада ў Медыну (хіджры). Паводле іншай — пасля перасялення, прыкладна на другім годзе хіджры. Відавочна, што Мухамад увёў рытуал «азана» па аналогіі са звонам у хрысціян і гукам трубы ў іўдзеяў. Першы муэдзін, абісінец Біляль ібн Рыбах, спачатку заклікаў людзей да малітвы на вуліцах, і толькі праз некаторы час для гэтага сталі выкарыстоўваць самую высокую кропку ў горадзе. Былі і рэгіянальныя спосабы закліку: у Фесе (Марока) на мінарэты ўмацоўвалі сцяг, а ў цёмны час — запальвалі лямпу. У Інданезіі ў шэрагу мячэцяў пачатак малітвы анансуецца гукамі гонга (уплыў будызму).

Катэгорыя:Іслам
Пандан карысны

**Пандан карысны** (*Pandanus utilis*) — дрэва роду  сямейства . Паходзіць з Мадагаскара і Маўрыкія і паспяхова вырошчваецца ў садах Пуэрта-Рыка, Фларыды і Каліфорніі. Яго плады ядомыя.

## Біялагічнае апісанне 
Пандан карысны — вечназялёнае дрэва з лінейнымі доўгімі востраканцовымі лістамі. Як і ў іншых відаў Ппандана, яны забяспечаныя сцеблахопліваемымі похвамі і размяшчаюцца на сцябле шрубападобна ў тры-чатыры шэрагі. Пры дотыку з імі ў людзей магчымая алергічная рэакцыя ў выглядзе раздражнення скуры.

Катэгорыя:Дрэвы
Катэгорыя:Панданавыя
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1804 годзе
Кавалі (Сакольскі павет)

**Кавалі** () — вёска ў Польшчы на рацэ Ласасянцы. Уваходзіць у склад Сакольскага павета Падляскага ваяводства, частка вясковай гміны Кузніца.

У вёсцы дзейнічае касцёл.

## Крыніцы
Клімаўка (Сакольскі павет)

**Клі́маўка**, часам **Клімо́ўка** () — вёска ў Польшчы, уваходзіць у склад Сакольскага павета Падляскага ваяводства, частка вясковай гміны Кузніца.

У 1939—1945 гадах знаходзілася ў Гродзенскім раёне БССР.

## Крыніцы 
## Спасылкі
Стыў Джобс

**Стывен Пол Джобс**, больш вядомы як **Стыў Джобс** (; Steve Jobs;  — ) — амерыканскі інжынер і прадпрымальнік, сузаснавальнік і генеральны дырэктар амерыканскай карпарацыі Apple Inc. Джобс таксама з’яўляўся заснавальнікам і CEO кампаніі NeXT і кінастудыі Pixar. Атрымаў шырокае прызнанне як піянер рэвалюцыі ў галіне персанальных камп’ютараў.

У канцы 1970-х гадоў Джобс разам з сузаснавальнікам кампаніі Apple Стывам Вознякам стварылі адзін з першых камерцыйна паспяховых персанальных камп’ютараў. Камп’ютар Apple II стаў першым масавым прадуктам кампаніі Apple. У пачатку 1980-х гадоў Джобс быў у ліку першых людзей, якія звярнулі ўвагу на камерцыйны патэнцыял камп’ютарнай мышы пры выкарыстанні яе ў графічным інтэрфейсе карыстальніка. Гэта прывяло да з’яўлення камп’ютараў Apple Lisa і, праз год, Macintosh (Mac).

Прайграўшы барацьбу за ўладу з Саветам дырэктараў у 1985 годзе, Джобс пакінуў Apple і заснаваў NeXT — кампанію, што распрацоўвала камп’ютарную платформу для ВНУ і бізнесу. У 1986 годзе ён набыў падраздзяленне камп’ютарнай графікі кінакампаніі Lucasfilm, ператварыўшы яго ў студыю Pixar. Ён заставаўся CEO Pixar і асноўным акцыянерам, пакуль студыя не была набыта The Walt Disney Company у 2006 годзе, што зрабіла Джобса найбуйнейшым прыватным акцыянерам і членам савета дырэктараў Disney.

Цяжкасці з распрацоўкай новай аперацыйнай сістэмы для Mac прывялі да пакупкі NeXT кампаніяй Apple у 1996 годзе, для выкарыстання аперацыйнай сістэмы NeXTSTEP у якасці асновы для Mac OS X. У рамках дагавора Джобс атрымаў пасаду дарадцы Apple. Да 1997 года Джобс вярнуў кантроль над Apple, узначаліўшы карпарацыю. Пад яго кіраўніцтвам кампанія была выратавана ад банкрутцтва і праз год пачала прыносіць прыбытак. На працягу наступнага дзесяцігоддзя Джобс кіраваў распрацоўкай iMac, iTunes, iPod, iPhone i iPad, а таксама развіццём Apple Store, iTunes Store і App Store. Поспех гэтых прадуктаў і паслуг забяспечыў некалькі год стабільнага фінансавага прыбытку і дазволіў Apple стаць у 2011 годзе самай дарагой публічнай кампаніяй у свеце. Шматлікія каментатары называюць адраджэнне Apple адным з найвялікшых дасягненняў у гісторыі сусветнага бізнесу. У той жа час Джобса крытыкавалі за аўтарытарны стыль кіравання, агрэсіўныя дзеянні ў дачыненні да канкурэнтаў, імкненне да таталітарнага кантролю за прадукцыяй нават пасля яе рэалізацыі пакупніку.

Джобс атрымаў грамадскае прызнанне і шэраг узнагарод за аказанне ўплыву на індустрыю тэхналогій і музыкі. Яго нават часам называюць «бацькам лічбавай рэвалюцыі». Джобс быў выдатным аратарам і вывеў прэзентацыі інавацыйных прадуктаў на новы ўзровень, ператварыў іх у захапляльнае шоу. Яго лёгкапазнавальная фігура ў чорнай кашулі, пацёртых джынсах і красоўках акружана сваеасаблівым культам.

Пасля 8 год хваробы Стыў Джобс памёр у 2011 годзе ад раку падстраўнікавай залозы.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Прадпрымальнікі ЗША
Катэгорыя:Інжынеры ЗША
Цімане

**Ціма́не** () — вёска ў Польшчы, уваходзіць у склад Сакольскага павета Падляскага ваяводства, частка вясковай гміны Кузніца.
Лыжка

**Лыжка** — сталовы прыбор, аддалена нагадвае невялікую лапатку ў выглядзе невялікай плоскай пасудзіны (чэрпала), злучанай перамычкай з трымалам (дзяржальніца). Выкарыстоўваецца для зачэрпвання і пераносу (напрыклад, у рот пры ежы) вадкай або напаўвадкай ежы, такі, як суп, варэнне ці марожанае, а таксама сыпкіх, парашкападобных цвёрдых прадуктаў, напрыклад, цукру, солі або зялёнага гарошку.

## Гл. таксама 
* Лжыца

## Спасылкі 
Катэгорыя:Сталовыя прыборы
Катэгорыя:Лыжкі
Длугасельцы

**Даўгасе́льцы**, таксама **Длугасе́льцы** () — вёска ў Польшчы, уваходзіць у склад Сакольскага павета Падляскага ваяводства, частка вясковай гміны Кузніца.