open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Аляксандр Жукоўскі

**Аляксандр Жукоўскі** (1926 — 8 лістапада 1973) — удзельнік беларускага патрыятычнага падполля ў 1946—1947 гг. у Баранавіцкай вобласці, сябра арганізацыі «Чайка».

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў 1926 г. у в. Залессе Навагрудскага ваяводства ў Польскай Рэспубліцы (зараз Слонімскі раён Гродзенскай вобласці). Вучыўся ў школах Залесся і Жыровічаў. Пасля Другой сусветнай вайны паступіў у Жыровіцкі сельскагаспадарчы тэхнікум. 

Падчас навучання ў тэхнікуме ў 1946 г. далучыўся да беларускай падпольнай арганізацыі «Чайка», якая ставіла за мэту змаганне за нацыянальныя правы і годнасць беларусаў, культуру, мову, гісторыю, свабоду і незалежнасць Беларусі. 

У сярэдзіне 1947 года арганізацыя была выкрытая ў сувязі з дэканспірацыяй Саюза вызвалення Беларусі, які выдаў савецкі агент Алесь Бажко. «Чайка» таксама была выкрытая: з СВБ некаторыя сябры «Чайкі» утрымлівалі сувязь у выніку канспірацыйнай памылкі. Аляксандр Жукоўскі быў арыштаваны ў тым жа годзе і засуджаны ваенным трыбуналам да 6 гадоў савецкіх канцлагераў. Пакаранне адбываў у турмах Баранавічаў і Оршы, потым у канцлагеры № 2 у Інце (Комі АССР). 

У 1953 г. вызваліўся і вярнуўся ў родную вёску Залессе. Завочна закончыў Навагрудскі сельскагаспадарчы тэхнікум. Працаваў аграномам у Жыровіцкім саўгасе-тэхнікуме.

Памёр 8 лістапада 1973 г., пахаваны на вясковых могілках у в. Залессе.

## Літаратура 
* Антысавецкія рухі ў Беларусі. 1944—1956. Даведнік, — Мінск, 1999. ISBN 985-6374-07-3.

Катэгорыя:Рэпрэсаваныя савецкай уладай
Катэгорыя:Члены арганізацыі «Чайка»
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Слонімскім раёне
Сычавіцкі сельсавет

**Сычавіцкі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Маладзечанскага раёна Мінскай вобласці. Цэнтр — вёска Сычавічы.

Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Радашковіцкага раёна Вілейскай вобласці БССР. З 20 верасня 1944 года ў складзе Маладзечанскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Граніцкага сельсавета. З 20 студзеня 1960 года ў складзе Маладзечанскага раёна Мінскай вобласці. 1 кастрычніка 1973 года цэнтр перанесены ў вёску Гранічы, сельсавет перайменаваны ў Граніцкі.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Маладзечанскага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Радашковіцкага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1940 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1973 годзе
Таварыства апекі над эмігрантамі

**Тавары́ства апе́кі над эмігра́нтамі** — дабрачынная арганізацыя, якая дзейнічала з канца 1890-х гадоў да 1915 года ў Варшаве.

Ставіла мэтаю аказанне дапамогі эмігрантам, якія ад’язджалі ў краіны Паўночнай і Паўднёвай Амерыкі. Мела свой статут. Аказвала матэрыяльную, фінансавую і інфармацыйную дапамогу эмігрантам. У 1912 годзе ўтварыла філіял у Вільні, які выдаў на беларускай мове брашуру «Рады для эмігрантоў, которые едуць у Амерыку, а такжэ размовы беларуско-агліцкіе» паводле Язэпа Акаловіча. У ёй змяшчаліся карысныя парады эмігрантам, якія ехалі з Беларусі ў пошуках заробку за акіян.

У 1915 годзе Таварыства апекі над эмігрантамі спыніла сваю дзейнасць.

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:З’явіліся ў 1890-я гады
Катэгорыя:Зніклі ў 1915 годзе
Катэгорыя:Гісторыя Беларусі (1795—1918)
Катэгорыя:Эміграцыя
Катэгорыя:Дабрачынныя арганізацыі
Катэгорыя:Гісторыя Варшавы
Антон Кабак

**Антон Кабак** (нар. 1925) — удзельнік беларускага патрыятычнага падполля ў 1946—1947 гг. у Маладзечанскай вобласці, кіраўнік ільянскай групы арганізацыі «Чайка».

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў 1925 годзе ў в. Сачыўкі Вілейскага павета (Віленскае ваяводства, Польская Рэспубліка, цяпер Вілейскі раён Мінскай вобласці). Пасля Другой сусветнай вайны ў 1946 г. паступіў на дзённае аддзяленне Ганцавіцкага педнавучылішча ў Пінскай вобласці. 

У тым жа годзе далучыўся да падпольнай арганізацыі «Чайка», якая планавала змаганне за нацыянальныя правы і годнасць беларусаў, культуру, мову, гісторыю, свабоду і незалежнасць Беларусі. Па заданні Цэнтра Беларускага Вызваленчага Руху (ЦБВР) быў упаўнаважаны заснаваць падпольную групу ў былым Ільянскім раёне Маладзечанскай вобласці. 

У сярэдзіне 1947 года арганізацыя была выкрытая ў сувязі з дэканспірацыяй Саюза вызвалення Беларусі, які выдаў савецкі агент Алесь Бажко. У выніку «Чайка» была выкрытая, бо з СВБ некаторыя сябры «Чайкі» утрымлівалі сувязь праз канспірацыйную памылку. Антон Кабак быў арыштаваны савецкімі спецслужбамі 7 лістапада 1947 г., засуджаны вайсковым трыбуналам войскаў МУС Беларускай акругі ў Мінску 21 лістапада 1947 г. на 10 гадоў зняволення ў канцлагерах і 3 гады пазбаўлення правоў з канфіскацыяй маёмасці. Пакаранне адбываў у турмах Мінску і канцлагерах Сібіру. 

Далейшы лёс не вядомы.

## Літаратура 
* Антысавецкія рухі ў Беларусі. 1944—1956. Даведнік, — Мінск, 1999. ISBN 985-6374-07-3.

Катэгорыя:Рэпрэсаваныя савецкай уладай
Катэгорыя:Члены арганізацыі «Чайка»
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Вілейскім раёне
Рутвянка

**Рутвянка** () — вёска ў Малынскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Малынскага раёна
Слабідка (Малынскі раён)

**Слабідка** () — вёска ў Малынскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Малынскага раёна
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1700 годзе
Залескі сельсавет

Назву **Зале́скі сельсавет** маюць:

* Залескі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Кобрынскага раёна Брэсцкай вобласці
* Залескі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Глыбоцкага раёна Віцебскай вобласці
* Залескі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Чачэрскага раёна Гомельскай вобласці
* Залескі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Смаргонскага раёна Гродзенскай вобласці
* Залескі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Радашковіцкага раёна Маладзечанскай вобласці
* Залескі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Валожынскага раёна Мінскай вобласці
* Залескі сельсавет — назва Пагошчанскага сельсавета Браслаўскага раёна Маладзечанскай вобласці ў 1940—1954 гадах
Чысцінскі сельсавет

**Чы́сцінскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Маладзечанскага раёна Мінскай вобласці. Цэнтр — пасёлак Чысць.

Утвораны 26 жніўня 1991 года ў складзе Маладзечанскага раёна Мінскай вобласці БССР з часткі Красненскага сельсавета. 28 мая 2013 года ў склад сельсавета з Красненскага сельсавета перададзена вёска Раёўка.

Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года (3 населеныя пункты) — 5661 чалавек, з іх 88,8 % — беларусы, 8,2 % — рускія; паводле перапісу 2019 года (4 населеныя пункты) — 6665 чалавек.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.


Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1991 годзе
Сонечныя зацьменні XX стагоддзя

У перыяд з 1901 па 2000 год адбылося 228 сонечных зацьменняў, з якіх 78 былі частковымі, 73 — кольцападобнымі, 71 — поўным і 6 — гібрыднымі. Найбольшая колькасць зацьменняў прыпала на 1935 — на гэты год прыходзіцца 5 сонечных зацьменняў.

Самае доўгае поўнае зацьменне адбылося 20 чэрвеня 1955 года (7 хв. 8 с.), самае доўгае кольцападобнае зацьменне адбылося 14 снежня 1955 года (12 хв. 9 с.), самае доўгае гібрыднае зацьменне адбылося 17 чэрвеня 1909 года (24 с.). Самае вялікае частковае зацьменне прыпала на 18 мая 1920 года, яго велічыня склала 0,97341.

## Адметныя зацьменні XX стагоддзя 
* 29 мая 1919: Гэтае сонечнае зацьменне было выкарыстана Артурам Эдынгтанам для пацверджання агульнай тэорыі адноснасці Альберта Эйнштэйна.
* 24 студзеня 1925: Поўнае сонечнае зацьменне ў Нью-Ёрку. Паведамлялася, што тыя, хто знаходзіўся вышэй  ў Манхэтэне, бачылі поўнае сонечнае зацьменне, а тыя, хто знаходзіўся ніжэй 96-й вуліцы — частковае.
* 9 мая 1948: На гэтую дату першапачаткова былі прызначаны нацыянальныя выбары ў Карэі, аднак з-за супадзення з датай сонечнага зацьмення выбары былі перанесены.
* 20 чэрвеня 1955: Самае доўгае поўнае зацьменне XX стагоддзя, максімальная фаза якога працягвалася 7 хвілін 8 секунд.
* 20 ліпеня 1963: Гэтае сонечнае зацьменне іграе важную ролю ў двух раманах Стывена Кінга: «'**» і «**'». Таксама яно было паказана ў эпізодзе «*Сем дваццаць тры*» 3 сезона серыяла «*Вар’яты*».
* 30 чэрвеня 1973: Самалёт «*Канкорд*» здзейсніў палёт па адмысловай траекторыі, якая дазволіла яму знаходзіцца ў зоне зацьмення 74 хвіліны.
* 3 кастрычніка 1986 і 29 сакавіка 1987: Два гібрыдныя сонечныя зацьменні адбыліся ў перыяд працягласцю менш года.
* 1 ліпеня 2000 і 31 ліпеня 2000: Два сонечныя зацьменні, якія адбыліся на працягу аднаго каляндарнага месяца.

## Спіс зацьменняў XX стагоддзя 
Ніжэй прыведзена табліца, у якой пералічаны ўсе сонечныя зацьменні XX стагоддзя ў храналагічным парадку. Табліца змяшчае наступныя слупкі:
* **Дата** — дата зацьмення.
* **Час** — час максімальнай фазы зацьмення, гэта значыць момант максімальнага збліжэння восі конуса месяцавага ценю з цэнтрам Зямлі. Час максімальнай фазы прыводзіцца ў Зямным часе (TT).
* **Сарас** — серыя сонечных зацьменняў, да якіх адносіцца дадзенае зацьменне. Сонечныя зацьменні аднаго сараса паўтараюцца з перыядычнасцю раз у 18 гадоў 11 дзён і 8 гадзін.
* **Тып** — тып сонечнага зацьмення. Выкарыстоўваюцца наступныя абазначэнні: поўнае   П  , кольцападобнае   К  , гібрыднае   Г  , частковае   Ч  .
* **Гама** — параметр, які апісвае, наколькі цэнтральным з’яўляецца зацьменне. Гама роўная мінімальнай адлегласці ад восі конуса месяцавага ценю да цэнтра Зямлі падзеленай на экватарыяльны радыюс Зямлі.
* '*** — доля вуглавога дыяметра Сонца, якая аказалася зацемнена.
* **Каардынаты** — геаграфічныя каардынаты пункта максімальнага зацьмення.
* **Шырыня*' — шырыня месяцавага ценю ў кіламетрах.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 
* Каталог сонечных зацьменняў з 1901 па 2000 гады на сайце НАСА
Калішскае ваяводства

**Калішскае ваяводства** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка, якая існавала ў Польшчы ў розныя стагоддзі:
* Калішскае ваяводства (1314—1793);
* Калішскае ваяводства (1816—1837);
* Калішскае ваяводства (1975—1998).

## Гл. таксама 
* Калішскі павет
* Калішскі дэпартамент
* Калішская губерня
Камандор

**Камандо́р** ():
* Камандор — адно з вышэйшых званняў у сярэдневяковых духоўна-рыцарскіх ордэнах
* Камандор — воінскае званне афіцэраў у ваенных флотах некаторых дзяржаў. Часта ўжываецца ў спалучэнні з іншым званнем, напрыклад, капітан-камандор; у ВМФ Польшчы існуюць званні камандор-падпаручнік, камандор-паручнік і камандор.
* Камандор — у Расіі пачату XVIII — пачатку XIX ст. флоцкі чын паміж капітанам 1-га рангу і контр-адміралам.
* Камандор — кіраўнік спартыўнага прабегу (аўтамабільнага, матацыклетнага і інш.).

## Літаратура 
*
Аньес Варда

**Анье́с Варда́**, імя пры нараджэнні *Арле́т Варда́* (, *Arlette Varda*; 30 мая 1928, Іксель, Брусель, Бельгія — 29 сакавіка 2019, Парыж, Францыя) — французскі кінарэжысёр, сцэнарыст і прадзюсар мастацкага і дакументальнага кіно, а таксама вядомы фатограф.

Кінематаграфічны стыль Варда адрозніваюць дакументальны рэалізм, цікавасць да сацыяльных пытанняў і тэмы фемінізму, а таксама ярка выражаны эксперыментальны падыход. Па словах крытыка Элісан Сміт, кар’ера Аньес Варда — гэта важны і часта недаацэньваемы голас у сучасным французскім кіно. Яе праца апярэдзіла з’яўленне Новай хвалі, а фільм 1955 года «Пуэнт-курт» змяшчае шматлікія характэрныя для гэтага руху элементы, дзякуючы якім ён стаў вядомым. Нягледзячы на цесную сувязь з Французскай новай хваляй, больш дакладна будзе сказаць, што Варда належыць да роднаснай Новай хвалі групе кінарэжысёраў Левага берага. Гэтую групу адрознівала «любоў да багемнага жыцця, высокая ступень уцягнутасці ў літаратуру і пластычныя мастацтвы, і як вынік, цікавасць да эксперыментальнага кінематографу, а таксама атаясамліванне з левай палітыкай». Вядучымі рэжысёрамі Групы Левага берага былі Крыс Маркер, Ален Рэнэ і сама Аньес Варда, а таксама прадстаўнікі літаратурнага руху Новы раман.

За свою працу ў кіно Варда была ўдастоена Сярэбранага мядзведзя Берлінскага кінафестывалю (за фільм «Шчасце»), Залатога льва Венецыянскага фестывалю (за фільм «Без даху, па-за законам»), двух прэмій Сезар за дакументальныя працы і ганаровага Сезара ў 2001 годзе. У 2015 годзе на Канскім кінафестывалі была удастоена Ганаровай «Залатой пальмавай галіны». Уладальніца ганаровай прэміі «Оскар» за ўклад у кінамастацтва.

## Зноскі 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Кінарэжысёры Францыі
Катэгорыя:Сцэнарысты Францыі
Катэгорыя:Кінапрадзюсары Францыі
Катэгорыя:Фатографы Францыі
Катэгорыя:Камандоры ордэна Ганаровага легіёна
Катэгорыя:Кавалеры Вялікага Крыжа французскага Ордэна «За заслугі»
Катэгорыя:Лаўрэаты ганаровай прэміі «Оскар»
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Сезар»
Катэгорыя:Постаці фемінізму Францыі
Камендант

**Каменда́нт** ( ад  — даручаю):
* Камендант — пасада ва ўзброеных сілах, напрыклад, камендант гарнізона.
* Камендант — кіраўнік дома, інтэрната, што належаць якой-небудзь установе.

## Літаратура 
*
Гарадоцкі сельсавет (Маладзечанскі раён)

**Гарадо́цкі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Маладзечанскага раёна Мінскай вобласці. Цэнтр — аграгарадок Гарадок.

Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Радашковіцкага раёна Вілейскай вобласці БССР. З 20 верасня 1944 года ў складзе Маладзечанскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаваных Белеўскага і Пранчэйкаўскага сельсаветаў. З 20 студзеня 1960 года ў складзе Маладзечанскага раёна Мінскай вобласці. 9 жніўня 1960 года ў склад Хоўхлаўскага сельсавета перададзены 9 населеных пунктаў (Бабры, Ваўчкі, Дарахі, Дровашы, Куляшы, Пранчэйкава, Чэрнева, Чэрнеўшчына і Шалыгі). У 1973 годзе скасаваны вёскі Доўцавічы (злілася з вёскай Гарадок), Пяроўшчына (злілася з вёскай Белева), Кашына і Кукелі (зліліся з вёскай Такарэўшчына). У 1974 годзе скасаваны хутары Біцейкі, Касталомшчына, Копцеўшчына, Янаўшчына. 24 мая 2000 года 7 населеных пунктаў (вёскі Бальцары, Крывенкі, Кухары, Русалішкі, Старынкі, Сысуны і Такарэўшчына) перададзены ў склад Аляхновіцкага сельсавета. 28 мая 2013 года да сельсавета далучана частка скасаванага Хоўхлаўскага сельсавета (14 населеных пунктаў: Бабры, Ваўчкі, Дарахі, Дзяразкі, Дровашы, Ермакі, Каменшчына, Краснаармейская, Куляшы, Пранчэйкава, Селеўцы, Чэрнева, Чэрнеўшчына, Шалыгі).

Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года (17 населеных пунктаў) — 1010 чалавек, з іх 96,4 % — беларусы; паводле перапісу 2019 года (31 населены пункт) — 1047 чалавек.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.


Катэгорыя:Былыя сельсаветы Радашковіцкага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1940 годзе
Раман Рыгоравіч Гаркуша

**Раман Гаркуша** (нар. , Мінск) — беларускі футбаліст, абаронца.

## Клубная кар’ера 
Выхаванец ДЮСШ «Матор» (Мінск). Першым трэнерам быў Генадзь Іосіфавіч Рашкевіч.

## Дасягненні 
У 2009 г. стаў уладальнікам суперкубка Арменіі, гуляючы за «Арарат».

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Футбалісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі ФК Вікторыя Мар’іна Горка
Катэгорыя:Ігракі ФК Дарыда
Катэгорыя:Ігракі ФК Энергетык-БДУ
Катэгорыя:Ігракі ФК БАТЭ
Катэгорыя:Ігракі ФК Бяроза-2010
Катэгорыя:Ігракі ФК Верас Нясвіж
Катэгорыя:Ігракі ФК Арарат Ерэван
Катэгорыя:Ігракі ФК Імпульс Дыліжан
Катэгорыя:Ігракі ФК Гарадзея
Катэгорыя:Ігракі ФК Смаргонь
Аляхновіцкі сельсавет

**Аляхно́віцкі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Маладзечанскага раёна Мінскай вобласці. Цэнтр — аграгарадок (да 2008 г. вёска) Аляхновічы.

Утвораны 12 кастрычніка 1940 года як **Ушаўскі сельсавет** у складзе Радашковіцкага раёна Вілейскай вобласці БССР. Цэнтр — вёска Уша. З 20 верасня 1944 года ў складзе Маладзечанскай вобласці. З 20 студзеня 1960 года ў складзе Маладзечанскага раёна Мінскай вобласці. 16 кастрычніка 1964 года цэнтр перанесены ў вёску Аляхновічы, сельсавет перайменаваны ў Аляхновіцкі. 27 кастрычніка 1964 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Дубраўскага сельсавета, у склад Красненскага сельсавета перададзены вёскі Красоўшчына і Ласі. У 1974 годзе скасаваны хутар Янаўшчына. 24 мая 2000 года ў склад сельсавета з Гарадоцкага сельсавета перададзены 7 населеных пунктаў (вёскі Бальцары, Крывенкі, Кухары, Русалішкі, Старынкі, Сысуны і Такарэўшчына).

Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 2703 чалавекі, з іх 93,6 % — беларусы, 4,3 % — рускія; паводле перапісу 2019 года — 2437 чалавек.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.


Катэгорыя:Былыя сельсаветы Радашковіцкага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1940 годзе
Каментарый

**Камента́рый** (ад  — нататкі, тлумачэнне):

* Каментарый — тлумачэнне якой-небудзь думкі, з’явы, падзеі (напрыклад, каментарый тэксту твора, дакумента, заўвагі да тэксту кнігі, артыкула).
* Каментарый — артыкул, прамова, інтэрв’ю, якія даюць тлумачэнні або ацэнку эканамічных, палітычных і іншым падзей.
* Каментарый — у Старажытным Рыме гістарычныя творы (напрыклад, каментарый Юлія Цэзара аб Гальскай вайне).
* Каментарый — тлумачэнне да зыходнага тэксту праграмы, размешчанае непасрэдна ўнутры каментаванага кода.
* Каментарый — запіс карыстальніка вэб-сайта, які выказвае яго стаўленне да інфармацыі, размешчанай на пэўнай старонцы. Размяшчаецца, як правіла, з дапамогай вэб-прылад знізу каментаванай інфармацыі.

## Літаратура 
*
2020 год у гісторыі камп’ютарных гульняў

**2020** год быў адзначаны шэрагам падзей у галіне камп’ютарных гульняў.

## Мерапрыемствы і падзеі 
## Узнагароды 
## Выпускі гульняў 
*20 сакавіка — «Animal Crossing: New Horizons» (платформа «Switch»)
*29 лютага — «Metro 2033 Redux» (платформа «Switch»)
*11 мая — «Helltaker» (платформа «Windows»)
*11 чэрвеня — «NBA 2K21» (платформа Nintendo Switch)
*28 верасня — «Genshin Impact» (платформа «Windows»)

## Спасылкі
Катэгорыя:2020
Катэгорыя:Гады ў камп’ютарных гульнях
2020 год у гісторыі кіно

**2020** год быў адзначаны шэрагам кінематаграфічных падзей.

## Лідары праката 
## Падзеі 
* 6—13 лістапада — 27-ы Мінскі міжнародны кінафестываль «Лістапад»

## Фільмы 
## Узнагароды 
## Нарадзіліся 
## Памерлі 
* 5 лютага — Кірк Дуглас, амерыканскі кінаакцёр і прадзюсар (нар. 1916).
* 10 красавіка — Макс фон Сюдаў, шведскі акцёр (нар. 1929).
* 23 сакавіка — Лючыя Базэ, італьянская актрыса (нар. 1931).
* 22 мая — Любоў Зямцова, беларускі рэжысёр
* 19 чэрвеня — Іэн Холм, англійскі акцёр тэатра і кіно (нар. 1931).
* 6 ліпеня — Эніа Марыконэ, італьянскі кампазітар, аранжыроўшчык і дырыжор, найбольш вядомы музыкай для кіно (нар. 1928).
* 26 ліпеня — Алівія дэ Хэвіленд, англа-амерыканская актрыса (нар. 1916).
* 31 ліпеня — Алан Паркер, брытанскі кінарэжысёр і сцэнарыст (нар. 1944).
* 5 верасня — Іржы Менцэль, чэшскі кінарэжысёр, акцёр, сцэнарыст (нар. 1938).
* 31 кастрычніка — Сэр Шон Конэры, шатландскі кінаакцёр і прадзюсар (нар. 1930).
* 14 лістапада — Армен Джыгарханян, армянскі, савецкі і расійскі акцёр тэатра і кіно, тэатральны рэжысёр і педагог (нар. 1935).
* 18 лістапада — Любоў Румянцава, беларуская актрыса (нар. 1943).
* 2 снежня — Барыс Плотнікаў, савецкі і расійскі акцёр тэатра і кіно, тэатральны педагог (нар. 1949).
* 11 снежня — Кім Кі Дук, паўднёвакарэйскі кінарэжысёр, сцэнарыст і прадзюсар (нар. 1960).
* 12 снежня — Валянцін Гафт, савецкі і расійскі акцёр тэатра і кіно, тэатральны рэжысёр, паэт і пісьменнік (нар. 1935).

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Кіно
Катэгорыя:Гады ў кінематографе
2020 год у гісторыі спорту

**2020** год быў адзначаны шэрагам спартыўных падзей.

## Каляндар падзей 
## Баскетбол 
## Футбол 
*19 сакавіка—5 снежня — 30 чэмпіянат Беларусі

## Нарадзіліся 
## Памерлі 
## Спасылкі
*
Ракыні

**Ракыні** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Луцкім раёне Валынскай вобласці Украіны.

## Геаграфія 
Населены пункт размешчаны ў паўднёва-ўсходняй частцы Валынскай вобласці, на поўдні Палескай нізіны, на левым беразе ракі Стыр і правым беразе ракі Серны, справа ад шашы Луцк - Ковель, у 15 кіламетрах ад абласнога цэнтра і бліжэйшай чыгуначнай станцыі - Луцка.

## Гісторыя 
Мястэчка ўпершыню згадваецца ў дакументах рэвізіі Луцкага замка ў 1545 г. пад назвай Рукыня.

Аб старажытнасці паселішча на гэтым месцы сведчаць шматлікія археалагічныя знаходкі: зубы выкапнёвага каня, косці маманта, прылады працы культуры лінейна-стужачнай керамікі неалітычнай эпохі, абломкі посуду медна-бронзавага часу, срэбныя манеты XVI ст., абломкі посуду XVI-XVII ст. і іншае.

Жыхары вёскі Ракыні (Рукыні) займаліся земляробствам, рамёствамі, рыбалоўствам, млынарствам, абслугоўвалі патрэбы Жыдычынскага манастыра, які вёў актыўны гандаль і меў патрэбы ва ўмелых людзях. І сёння можна ўбачыць плаціну ад Ракыняў да Жыдычына, дзе быў мост праз Стыр, праз які і вывозілі адсюль хлеб, тканіны, прадукты лесу( мёд, воск, смалу і інш.), лесаматэрыялы. Быў тут і жалезаробны промысел.

У 1570 г. у паселішчы было больш за 10 розных манастырскіх службаў, да 20 агароднікаў, чатыры рамесніка, рыбакі. Дзейнічалі карчма, вадзяныя млыны, якія захоўваліся да 30-х гг. XIX ст. У дакументах фіксуюцца напады на паселішча татарскіх атрадаў з асабліва жорсткімі рабаваннямі і спаленнямі ў 1495, 1601, 1681 гг. З 1608 г. да пачатку XIX ст. Ракыні былі ва ўпраўленні грэка-каталіцкіх епіскапаў.

У 1848 г. прыгонныя вёскі, як і суседніх сёлаў, адмаўляліся выконваць цяжкую паншчыну і патрабавалі перавесці іх на чынш. У 1911 г. тут былі 72 двары, пераважна нямецкіх пасяленцаў, 480 жыхароў, царква і пачатковая школа.

Падчас Брусілаўскага прарыву аўстра-германскага фронту летам 1916 г., у раёне вёскі вялі жорсткі бой войскі расійскага 46-га армейскага корпуса 1-й кавалерыйскай дывізіі 8-й арміі Паўднёва-Заходняга фронту. На паўночнай ускраіне вёскі ў 1990 г. было знойдзена пахаванне 11 воінаў 46-га корпуса.

У пачатку Другой сусветнай вайны, у 1940 г., нямецкае насельніцтва выехала з сяла Ракыні ў Германію, а пасяліліся тут людзі з іншых вёсак, утварылі саўгас «Бальшавік». Калі нацысты акупавалі Валынь, шмат дамоў у вёсцы было спалена карнымі атрадамі, расстраляна больш за 30 мясцовых жыхароў. Адбівалі вёску ад немцаў воіны 181-й стралковай дывізіі, 12 з якіх пахаваныя блізу вёскі Падлескі за пяць кіламетраў ад Ракынь.

У мястэчку дзейнічае Музей гісторыі сельскай гаспадаркі Валыні, заснаваны ў 1979 г.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Валынскай вобласці
Катэгорыя:Населеныя пункты Луцкага раёна
Цярнопальскі нацыянальны тэхнічны ўніверсітэт імя Івана Пулюя

**Цярнопальскі нацыянальны тэхнічны ўніверсітэт імя Івана Пулюя** () — вышэйшая навучальная ўстанова інжынерна-тэхнічнага профілю ў горадзе Цярнопаль ва Украіне.

## Факультэты 
* Факультэт інжынерыі машын, збудаванняў і тэхналогій
* Факультэт прыкладных інфармацыйных тэхналогій і электраінжынерыі
* Факультэт камп’ютарна-інфармацыйных сістэм і праграмнай інжынерыі
* Факультэт эканомікі і менеджменту

## Каледжы і ліцэі 
* Цярнопальскі тэхнічны каледж
* Зборыўскі каледж
* Гусятынскі каледж
* Цярнопальскі тэхнічны ліцэй

Катэгорыя:Універсітэты паводле алфавіта
Катэгорыя:Універсітэты Цярнопаля
Катэгорыя:Універсітэты Украіны
Катэгорыя:Вышэйшыя тэхнічныя навучальныя ўстановы Украіны
2020 год у гісторыі літаратуры

**2020** год быў адзначаны шэрагам літаратурных падзей.

## Падзеі 
## Кнігі 
* Сяргей Абламейка. Каліноўскі і палітычнае нараджэньне Беларусі. Мінск, Радыё Свабодная Эўропа / Радыё Свабода.
* Ева Вежнавец. Па што ідзеш, воўча? Мінск, Пфляўмбаўм/Выдавец Раман Цымбераў.
* Зміцер Дзядзенка. «Ордэн Прамяністых». Мінск, «Янушкевіч».
* Сяргей Календа. Акварыум. Гісторыя аднаго юнацтва. Мінск, Логвінаў.
* Таццяна Карытка. «Чаму ўсё так?» Мінск, «Кнігазбор».
* Артур Клінаў. Локісаў. Вільня, Логвінаў.
* Таня Скарынкіна. Райцэнтр. Мінск, Пфляўмбаўм/Выдавец Раман Цымбераў.
* Андрэй Федарэнка. Жэтон на метро. Мінск, Мастацкая літаратура.
* Дванаццаць месяцаў — літаратурна-мастацкае выданне.

## Прэміі 
* 25 сакавіка — беларускі пісьменнік з Польшчы Міхал Андрасюк абвешчаны лаўрэатам літаратурнай прэміі «Гліняны Вялес».
* 8 кастрычніка — лаўрэатам Нобелеўскай прэміі па літаратуры стала Луіза Глюк.
* 15 кастрычніка — галоўны прыз літаратурнай прэміі імя Ежы Гедройца атрымаў Сяргей Дубавец за кнігу «Тантамарэскі».

## Нарадзіліся 
## Памерлі 
## Спасылкі

Катэгорыя:Літаратура паводле гадоў
Устыніўка (Малынскі раён)

**Устыніўка** () — вёска ў Малынскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Малынскага раёна
Каморнік (Вялікае Княства Літоўскае)

**Камо́рнік** () — геадэзіст-землеўпарадчык у Вялікім Княстве Літоўскім у XVI—XVII стст., член падкаморскага суда. Прызначаўся падкаморым і замяшчаў яго пры вырашэнні спрэчак на месцы. Займаўся вымярэннем і здымкай мясцовасці (межаў, маёнткаў і г.д.) у якасці судовага выканаўцы, а таксама асабіста за кошт зацікаўленага боку. Пасля далучэння Беларусі да Расійскай імперыі заменены інстытутам землямераў, канчаткова знік у 1840 годзе пасля скасавання межавых судоў і спынення дзейнасці Статута Вялікага Княства Літоўскага 1588 года.

## Крыніцы 
## Літаратура 
Катэгорыя:Геадэзія
Катэгорыя:Пасады ў Вялікім Княстве Літоўскім
Каморнік

Назву **Камо́рнік** маюць:

* Каморнік — у Польшчы ў XII—XIII стст. слуга або дваранін пры дварах князёў, каралёў. Кіраваў хатняй маёмасцю, прадстаўляў інтарэсы і замяшчаў гаспадара пры выкананні малазначных спраў.
* Каморнік — у Вялікім Княстве Літоўскім у XVI—XVII стст. геадэзіст-землеўпарадчык, член падкаморскага суда.
* Каморнік — у бытавым ужытку ў 19 — пачатку 20 ст. — землямер.

## Гл. таксама 
* Каморнікі — катэгорыя вольных і прыгонных людзей на Беларусі ў XVI—XIX стст. без уласнага двара і зямлі.

## Літаратура
Камерная музыка

]]

**Ка́мерная му́зыка** — галіна музычнага мастацтва, якая ўключае вакальныя і інструментальныя творы для невялікага складу выканаўцаў (сола або ансамбляў). Ёй уласцівы дэталізацыя музычнай драматургіі, адмысловая распрацоўка матэрыялу, тэндэнцыя да індывідуалізацыі ўсіх партый.

Асноўныя разнавіднасці твораў камернай музыкі — раманс, вакальны цыкл, саната, санатна-цыклічныя ансамблі (трыа, квартэт, квінтэт і інш.), інструментальныя п’есы і цыклы п’ес.

Тэрмін «камерная музыка» вядомы з 16 ст. як вызначэнне стылявой дыферэнцыяцыі свецкай музыкі, звязанай пераважна з бытавым (хатнім) музіцыраваннем, царкоўнай і тэатральнай музыкі. Вырашальную ролю ў фарміраванні камерна-інструментальных жанраў адыгралі прадстаўнікі венскай класічнай школы, камерна-вакальных — кампазітары-рамантыкі Ф. Шуберт, Р. Шуман. 3 19 ст. выконваецца ў канцэртных залах. У 19—20 стст. значныя дасягненні ў камернай музыцы належаць Ф. Шапэну, І. Брамсу, А. Дворжаку, Х. Вольфу, К. Дэбюсі, Л. Яначаку, Б. Бартаку, П. Хіндэміту, М. Глінку, А. Даргамыжскаму, М. Мусаргскаму, П. Чайкоўскаму, С. Танееву, С.Рахманінаву, А. Скрабіну, М. Метнеру, Дз. Шастаковічу, С. Пракоф’еву, М. Мяскоўскаму, Г. Свірыдаву.

## Беларусь 
На Беларусі ансамблевае музіцыраванне вядома з 17 ст. У канцы 18 ст. пашырана ігра на клавесіне, клавікордзе, у 19 ст. — фартэпіяннае, скрыпічнае, квартэтнае музіцыраванне. Арыгінальныя камерныя творы належаць А. Абрамовічу, І. Глінскаму, М. Ельскаму, Н. Орду, Ф. Міладоўскаму, В. Казлоўскаму.

У 20 ст. камерная музыка фарміравалася ў рэчышчы агульнага развіцця беларускай музычнай культуры. У інструментальных творах 1920—1930-х гг. характэрная рыса — цытаванне фальклорнага матэрыялу (квартэты М. Крошнера, М. Чуркіна, В. Яфімава). Больш складаныя сувязі з фальклорам у творах М. Аладава, А. Багатырова, П. Падкавырава, Р. Пукста, Я. Цікоцкага. Вакальная камерная музыка беларускіх кампазітараў ахоплівае рамансы і вакальныя цыклы (Л. Абеліёвіч, А. Багатыроў, Г. Гарэлава, Дз. Лукас, Р. Пукст, Дз. Смольскі, Э. Тырманд, Л. Шлег). Інструментальныя мініяцюры ёсць ва ўсіх беларускіх кампазітараў, але найбольш іх стварылі Л. Абеліёвіч, Я. Глебаў, В. Карэтнікаў, П. Падкавыраў, Дз. Смольскі. Цыклы п’ес для дзяцей пішуць В. Войцік, С. Картэс, А. Навахрост, Ф. Пыталеў, Э. Тырманд, К. Цесакоў, Л. Шлег і інш. Побач з традыцыйнымі інструментальнымі складамі беларускія кампазітары шырока выкарыстоўваюць у камернай музыцы духавыя, ударныя і народныя музычныя інструменты, узбагачаецца вобразная сфера (С. Бельцюкоў, Г. Гарэлава, У. Кур’ян, Дз. Смольскі, Л. Шлег).

На стылістыцы камернай музыкі адбіліся ўсе характэрныя тэндэнцыі беларускага музычнага мастацтва на розных этапах яго развіцця.

## Літаратура 
* 
* Рацкая Ц. С. Советская камерная музыка. М., 1965;
* Раабен Л. Н.  Советская камерно-инструментальная музыка. Л., 1963;
* Раабен Л. Н. Камерная инструментальная музыка первой половины XX в.: Страны Европы и Америки. Л., 1986;
* Гісторыя беларускай савецкай музыкі. Мн., 1971;
* Антоневич В. А. Камерно-инструментальная музыка // Белорусская музыка 1960—1980 гг. Мн., 1997.

Катэгорыя:Музычная тэрміналогія
Авіяўдар па бальніцы ў Кундузе

**Авіяўдар па бальніцы ў Кундузе** — паветраная атака ВПС ЗША па бальніцы арганізацыі «Урачы без межаў» у горадзе Кундуз (Афганістан) 3 кастрычніка 2015 года.

## Перадгісторыя 
У канцы верасня 2015 года афганскі горад Кундуз быў захоплены баевікамі тэрарыстычнай арганізацыі Талібан. Неўзабаве Афганская нацыянальная армія, пры садзейнічанні амерыканскіх ваенных, разгарнула аперацыю па вызваленні Кундуза. Да 1 кастрычніка талібаў атрымалася выцесніць у раён Ходжа-Машхад, дзе паўстанцы аказалі рэгулярнай арміі моцны адпор. Для падаўленне супраціву баевікоў было вырашана выкарыстоўваць баявую авіяцыю.

## Інцыдэнт 
На пачатак кастрычніка ў бальніцы арганізацыі «Урачы без межаў» знаходзіліся каля 200 чалавек, у тым ліку медыцынскі персанал, па памылцы разбамбаваў будынак бальніцы. Па першапачатковай інфармацыі ад *РИА Новости*, у выніку авіаналета загінулі тры супрацоўнікі арганізацыі, яшчэ больш за 30 прапалі без вестак.

Арганізацыя «Урачы без межаў» назвала авіяналёт ваенным злачынствам і запатрабавала міжнароднага незалежнага расследавання. Прэзідэнт ЗША Барак Абама асабіста папрасіў прабачэння па тэлефоне перад прэзідэнтам Афганістана Ашрафам Гані Ахмадзаем за здарэнне.

## Расследаванне 
Міністэрства абароны ЗША, НАТА і ўлады Афганістана пачалі расследаванне абставінаў авіяўдару па бальніцы. Аднак ні адзін з вінаватых ня быў прыцягнуты да крымінальнай адказнасці. Адзін з афіцэраў быў адхілены ад удзелу ў ваеннай аперацыі ў Афганістане. З іншымі праведзена індывідуальныя гутарка, былі вынесеныя вымовы, дваіх накіравалі на курсы павышэння кваліфікацыі.

## Спасылкі 
* Тема «Авиаудар по больнице в Кундузе» на сайте агентства «РИА Новости»
Катэгорыя:Вайна ў Афганістане (2001—2021)
Катэгорыя:Падзеі 3 кастрычніка
Катэгорыя:Кастрычнік 2015 года
Катэгорыя:2015 год у Афганістане
Катэгорыя:Бамбардзіроўкі
Мост кветак

**Мост кветак** () — назва двух мерапрыемстваў, якія адбыліся на беразе ракі Прут на савецка-румынскай мяжы. У ходзе мерапрыемстваў упершыню пасля Вялікай Айчыннай вайны пераход савецка-румынскай мяжы ажыццяўляўся без прад’яўлення дакументаў, якія б сведчылі асобу. Падчас правядзення акцый з абодвух берагоў ракі Прут на ваду былі пушчаны кветкі, што і дало назву гэтым падзеям.

## Першы «Мост кветак» 
Першая акцыя адбылася 6 мая 1990 года з 13:00 па 19:00 па мясцовым часе. Падчас першага «Моста кветак» жыхарам Румыніі дазволілі перасячы раку Прут у бок Малдаўскай ССР без прад’яўлення якіх-кольвек дакументаў. Уздоўж мяжы працягласцю 700 км па Пруту былі абсталяваны 8 пунктаў пераходу праз мяжу: Мойкань — Перарыта, Стынка — Касцешты, Ясы — Унгень, Унгень — мост Унгень, Албіца — Леўшэнь, Фэлчыў — Ціганка, Аанча — Кахул, Галац — Джурджулешты.

У акцыі ўдзельнічала каля 1,2 млн чалавек
. Сведкі параўноўвалі гэтую падзею з падзеннем Берлінскай сцяны, якое дазволіла ўз’яднацца шмат якім сем’ям — раку Прут называлі «воднай Берлінскай сцяной». У раёне Унгеня каля 250 000 чалавек перайшлі мяжу.

Дэманстрацыю арганізавалі Культурны саюз за адзінства румын у свеце, Культурнае таварыства Бухарэст — Кішынёў і Народны фронт Малдовы. Ужо раніцай на румынскім беразе з’явіліся тысячы грамадзян, якія неслі кветкі і апускалі іх у ваду. Неўзабаве кінутыя ў ваду кветкі склалі сімвалічную сцежку. У поўдзень група святароў выканала царкоўны гімн Te Deum, пасля якога ўпершыню за доўгі час па абодвум берагам Прута загучалі званы. У рэку зноў былі кінуты кветкі, і грамадзяне пайшлі праз мост, сустракаючыся з роднымі і блізкімі. Да 6 гадзін вечара працягваліся святкаванні, народныя гулянні, гульні.

Пасля гэтай падзеі працэдура перасячэння мяжы Малдаўскай ССР з Румыніяй была значна спрошчана.

## Другі «Мост кветак» 
Другая акцыя падобнага кшталту адбылася 16 чэрвеня 1991 года. У гэты раз грамадзяне Малдаўскай ССР змаглі перасячы мяжу Румыніі без прад’яўлення дакументаў. Згодна са справаздачай Rompres, больш за 150 000 жыхароў Бесарабіі перайшлі мяжу каля Скулені і прыбылі ў жудзец Ясы. Сярод тых, хто перайшоў мяжу, была дэлегацыя Парламента Малдовы на чале з мэрам Кішынёва Мікалаем Косціным.
*  Прэзідэнт Францыі Франсуа Мітэран па просьбе Міхаіла Гарбачова ў тэлефоннай размове з Іонам Іліеску папрасіў румынскага лідара не рабіць ніякіх неабдуманых дзеянняў у сувязі з дэманстрацыямі.

## Літаратура 
* King, Charles. *The Moldovans*. Hoover Press, 2000, ISBN 0-8179-9792-X.
* 
* 

## Спасылкі 
* 
*  
*  
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Распад СССР
Катэгорыя:1990 год у Малдове
Катэгорыя:1991 год у Малдове
Катэгорыя:1990 год у Румыніі
Катэгорыя:1991 год у Румыніі
Катэгорыя:Гісторыя Малдовы
Катэгорыя:Гісторыя Румыніі
Быццё

**Быццё**, часам **Сушча**&nbsp;— адно з найважнейшых, абстрактных светапоглядных паняццяў, да якіх прыйшло чалавецтва ў працэсе свайго развіцця. Паняцце быцця ахоплівае паняцце існаванне і рэальнасці і сумежных з імі тым. Процілегласьцю быцця з'яўляецца небыццё або нішто. Быцця вывучае раздзел філасофіі, які называюць анталогіі. 

Пытанні быцця з'яўляюцца цэнтральнымі ў светапоглядзе кожнага чалавека. Не дзіўна, што гэтыя пытанні цікавілі людзей з самых старажытных часоў і адказы на гэтыя пытанні цікавілі важнае месца ў веравучэння і філасофскіх тэорыях розных эпох. Такім чынам праблема быцця&nbsp;— гэта адначасова з'яўляецца праблемай разважанняў і пошуку праўды (філасофіі) і праблемай веры і веравучэння (рэлігіі).

Катэгорыя:Канцэпцыі метафізікі
Катэгорыя:Анталогія
Танага

**Танага** () — востраў у групе Андрэянаўскіх астравоў. Уваходзіць у склад амерыканскага штата Аляска. Плошча — 530 км². Незаселены.

Месціцца ў 1970 км на паўднёвы захад ад Анкарыджа, найбуйнейшага горада Аляскі. Мае вулканічнае паходжанне. Поўнач уяўляе сабой вулканічны хрыбет да 1806 м у вышыню. Даўжыня паўночнай часткі з захаду на ўсход — 41 км. Паўднёвая частка сфарміравалася раней за паўночную ў выніку падняцця тэктанічнай пліты. На яе ландшафты, вызначаныя невысокімі камяністымі гарамі, плато, скаламі, вадаспадамі, расколінамі і тарфянікамі, паўплываў ледавік плейстацэнавага перыяду. Шырыня паўднёвай часткі — каля 21 км. Працягласць з поўначы на поўдзень — 28,6 км.

Клімат вільготны, пераходны ад умеранага да арктычнага.

Флора характэрная для тундры. На сушы гняздуюць шматлікія птушкі, на беразе спыняюцца ластаногія. Воды вакол вострава маюць багатыя рыбныя рэсурсы.

Галоўны вулкан Танага з’яўляецца актыўным. Зафіксаваны вывяржэнні 1763—1770 гг., 1791 г., 1829 г., 1914 г. На паўночным усходзе бліз берага маюцца геатэрмальныя крыніцы.

З 1867 г. у складзе ЗША.

## Гл. таксама 
* Літл-Танага

## Спасылкі 
* Preliminary Volcano-Hazard Assessment for the Tanaga Volcanic Cluster, Tanaga Island, Alaska
* Tanaga Volcano description and information
* Takawangha volcano news & activity
* Tanaga Island Hides a History of Fire in a Blanket of Fog

Катэгорыя:Алеуцкія астравы
Катэгорыя:Незаселеныя астравы
Катэгорыя:Вулканы ЗША
Таварыства беларусаў і маларосаў

**Тавары́ства белару́саў і маларо́саў** — дабрачынная арганізацыя, створаная для падтрымкі эмігрантаў беларускага і ўкраінскага паходжання ў горадзе Гранд-Рапідс (штат Мічыган). Дзейнічала ў 1913—1914 гадах.

Таварыства мела свой статут. Асноўную задачу заснавальнікі таварыства бачылі ва ўстанаўленні трывалай сувязі паміж славянскімі народамі. Перавага аддавалася асобам, якія нарадзіліся на тэрыторыі беларуска-літоўскіх і малароскіх губерняў. Таварыства спрабавала захаваць нацыянальную адметнасць беларускіх і ўкраінскіх эмігрантаў у ЗША, аказвала ім матэрыяльную і фінансавую дапамогу.

## Зноскі 
## Літаратура 
* 
* *Кіпель, В.* Беларусы ў ЗША / Вітаўт Кіпель; Беларускі інстытут навукі і мастацтва, Нацыянальны навукова-асветны цэнтр імя Ф.Скарыны. — Мн.: Беларусь, 1993. — 348 с.
* 

Катэгорыя:Дабрачынныя арганізацыі
Катэгорыя:Арганізацыі беларусаў ЗША
Катэгорыя:Арганізацыі ўкраінцаў ЗША
Катэгорыя:Гранд-Рапідс
Бэрэзіўка (Корасценскі раён)

**Бэрэзіўка** () — вёска ў Корасценскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Горшчыцкай АТГ.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Корасценскага раёна
Ніна Емяльянаўна Карач

**Ніна Карач** (1928—2001) — удзельніца беларускага патрыятычнага падполля ў 1946—1947 гг. у Маладзечанскай вобласці, сакратар арганізацыі «Чайка». Сябра СБМ.

## Біяграфія 
Нарадзілася ў 1929 г. у сям’і рабочага ў Слоніме ў Польскай Рэспубліцы. Бацька Емяльян быў засланы ў міжваенны час у Заходнюю Беларусь з БССР бальшавікамі для падпольнай працы. У Другую сусветную вайну падчас нямецкай акупацыі была дружыновай слонімскага СБМ. Сябравала з паплечніцай па СБМ Надзеяй Дземідовіч. Вучылася ў слонімскай прагімназіі. Арыштавана 13 снежня 1944 г. у Слоніме падчас масавых арыштаў сяброў СБМ, але неўзабаве вызвалена.

У 1946 годзе далучылася да падпольнай беларускай арганізацыі «Чайка», якая планавала змаганне за нацыянальныя правы беларусаў, годнасць, культуру, мову, гісторыю, свабоду і незалежнасць. Удзельнічала ў першым сходзе арганізацыі, дзе была выбрана сакратаром арганізацыі. Потым адышла ад падпольнай дзейнасці, хавалася. На другі сход арганізацыі не з’явілася, таму была знятая з пасады сакратара. Вучылася ў Інстытуце народнай гаспадаркі імя Куйбышава. У сярэдзіне 1947 года «Чайка» была выкрытая, але Ніну Карач гэтая хваля арыштаў не закранула: яе арыштавалі толькі 23 чэрвеня 1950 у Мінску, па адрасе вул. Рэвалюцыйная, д. 23, кв. 12. Асуджана 25 лістапада 1950 г. як "былы член антысавецкай арганізацыі «Саюз беларускай моладзі» да 10 гадоў канцлагераў. Этапавана ў Азёрны канцлагер МДБ Іркуцкай вобласці, далей пераведзена ў Дубраўны канцлагер МДБ Мардоўскай АССР.

Вызвалена 20 красавіка 1956 г. Жыла ў Светлагорску. 9 верасня 1975 г. Рэабілітавана Вярхоўным судом БССР. Асабовая справа К. № 20436-с з фотаздымкам захоўваецца ў архіве КДБ Беларусі.

Памерла ў 2001 г. у Светлагорску.

## Літаратура 
* Антысавецкія рухі ў Беларусі. 1944—1956. Даведнік, — Мінск, 1999. ISBN 985-6374-07-3.

## Спасылкі 
* [Біяграфія Ніны Карач на старонцы Леаніда Маракова(https://be.wikipedia.org/wiki/%D0%9B%D0%B5%D0%B0%D0%BD%D1%96%D0%B4_%D0%9C%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%BE%D1%9E)]

Катэгорыя:Члены арганізацыі «Чайка»
Катэгорыя:Члены Саюза беларускай моладзі
Катэгорыя:Рэпрэсаваныя савецкай уладай
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Навагрудскім ваяводстве
Уладзімір Антонавіч Кернога

**Уладзімір Кернога** (нар. 1926) — удзельнік беларускага патрыятычнага падполля ў 1946—1947 гг. у Баранавіцкай вобласці, сябра арганізацыі «Чайка».

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў 1926 г. у сялянскай сям’і ў в. Заполле Баранавіцкага павета Навагрудскага ваяводства ў Польскай Рэспубліцы.

У 1946—1946 гг. далучыўся да падпольнай беларускай арганізацыі «Чайка», якая планавала змаганне за беларускія нацыянальныя правы, годнасць, культуру, мову, гісторыю, свабоду і незалежнасць. Вучыўся ў чыгуначным тэхнікуме. У сярэдзіне 1947 г. арганізацыя была выкрытая савецкімі спецслужбамі ў сувязі з арыштамі сябраў Саюза вызвалення Беларусі (СВБ выдаў уладам савецкі агент Алесь Бажко). Пачаліся таксама арышты ўдзельнікаў «Чайкі», бо некаторыя сябры «Чайкі» утрымлівалі сувязь з СВБ у выніку канспірацыйнай памылкі.

Уладзімір Кернога быў арыштаваны 29 ліпеня 1947 г., асуджаны 18 кастрычніка 1947 г. судовым органам як пасобнік контррэвалюцыйнай арганізацыі паводле артыкулу 73 КК БССР на 5 гадоў канцлагераў. Пакаранне адбываў у Магаданскай вобласці. Справа пераглядалася Вярхоўным Судом БССР 3 кастрычніка 1956 г. Справа нумар 6816-С знаходзіцца ў УКГБ Брэсцкай вобласці.

Далейшы лёс невядомы.

## Літаратура 
* Антысавецкія рухі ў Беларусі. 1944—1956. Даведнік, — Мінск, 1999. ISBN 985-6374-07-3.

## Спасылкі 
* [Кернога Уладзімір Антонавіч (1926)](https://by.openlist.wiki/%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%BD%D0%BE%D0%B3%D0%B0_%D0%A3%D0%BB%D0%B0%D0%B4%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%90%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1926))

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Баранавіцкім раёне
Катэгорыя:Члены арганізацыі «Чайка»
Катэгорыя:Рэпрэсаваныя савецкай уладай
Кармен Маўра

**Кармен Гарсія Маўра** (; нар. 15 верасня 1945) — іспанская кінаактрыса, вядомая па галоўных ролях у шматлікіх фільмах Педра Альмадовара.

## Фільмаграфія 
* «Ведзьмы з Сугарамурдзі» (2013) — Грасіяна

Катэгорыя:Актрысы Іспаніі
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Сезар»
Катэгорыя:Уладальнікі прыза за найлепшую жаночую ролю Канскага кінафестывалю
Катэгорыя:Лаўрэаты Еўрапейскай кінапрэміі
Бэрэставэць (Корасценскі раён)

**Бэрэставэць** (; да 1946 года — Татарнавычы) — вёска ў Корасценскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны.

У ХІХ стагоддзі сяло Татарнавычы было ў складзе Белакуравіцкай воласці Овруцкага павета Валынскай губерні.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Корасценскага раёна
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1629 годзе
Вячаслаў Краскоўскі

**Вячаслаў Краскоўскі** (1927 — 1988) — удзельнік беларускага патрыятычнага падполля ў 1946—1947 гг. у Баранавіцкай вобласці, сябра арганізацыі «Чайка».

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў 1927 г. у Навагрудку ў Польскай Рэспубліцы. У 1945 г. скончыў Наваградскую педнавучальню. У 1946 г. падчас вучобы ў Баранавіцкім настаўніцкім інстытуце далучыўся да мясцовай групы падпольнай беларускай арганізацыі «Чайка», якая планавала змаганне за беларускія нацыянальныя правы, годнасць, культуру, мову, гісторыю, свабоду і незалежнасць.

У сярэдзіне 1947 г. арганізацыю выкрылі савецкія спецслужбы пасля арыштаў сябраў Саюза вызвалення Беларусі, якія былі выдадзены ўладам савецкім агентам Алесем Бажко. Пачаліся арышты ўдзельнікаў «Чайкі»: у выніку канспірацыйнай памылкі некаторыя сябры «Чайкі» утрымлівалі сувязь з СВБ. Вячаслаў Краскоўскі быў арыштаваны МДБ у чэрвені 1947 і засуджаны 16-18 кастрычніка 1947 г. у Баранавічах вайсковым трыбуналам паводле артыкулаў 63-I і 76 КК БССР да 10 гадоў канцлагераў і 5 гадоў пазбаўлення правоў. Пакаранне адбываў у баранавіцкай турме і канцлагерах Комі АССР, працуючы на вугальных шахтах Інты ў лагерах № 2 і 3.

У 1956 г. вызваліўся, пэўны час працаваў там жа на шахтах камбінату «Інтавугаль». Рэабілітаваны ў 1975 г. У 1977 г. выйшаў на пенсію і вярнуўся на радзіму, пераехаў у Салігорск. Працаваў электрыкам на прадпрыемствах Салігорска.

Памёр у 1988 г., пахаваны ў Навагрудку.

## Літаратура 
* Антысавецкія рухі ў Беларусі. 1944—1956. Даведнік, — Мінск, 1999. ISBN 985-6374-07-3.

Катэгорыя:Члены арганізацыі «Чайка»
Катэгорыя:Рэпрэсаваныя савецкай уладай
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Навагрудскім ваяводстве
Радашковіцкі сельсавет

**Радашко́віцкі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Маладзечанскага раёна Мінскай вобласці Беларусі. Цэнтр — гарадскі пасёлак Радашковічы (не ўваходзіць у склад).

Утвораны 12 кастрычніка 1940 года як **Валодзькаўскі сельсавет** у складзе Радашковіцкага раёна Вілейскай вобласці БССР. Цэнтр — вёска Валодзькі. З 20 верасня 1944 года ў складзе Маладзечанскай вобласці. З 20 студзеня 1960 года ў складзе Маладзечанскага раёна Мінскай вобласці. 11 кастрычніка 1972 года вёска Гурнавічы перайменавана ў Вязынку. На 1 студзеня 1974 года ў складзе Валодзькаўскага сельсавета 17 населеных пунктаў. 31 сакавіка 1976 года цэнтр перанесены ў гарадскі пасёлак Радашковічы, сельсавет перайменаваны ў Радашковіцкі. У 2004 годзе ў межы гарадскога пасёлка Радашковічы ўключана вёска Сярэбранка. 29 снежня 2009 года ў склад сельсавета са скасаванага Радашковіцкага пассавета перададзена вёска Удранка. 28 мая 2013 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Граніцкага сельсавета (15 населеных пунктаў: аграгарадок Гранічы, вёскі Вялікі Бор, Вялікія Бакшты, Гарнякі, Дубкі, Загорцы, Камарнікі, Кліманты, Кодзеўцы, Максімаўка, Малы Бор, Малыя Бакшты, Новая, Радзеўцы, Сычавічы).

Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года (15 населеных пунктаў) — 1183 чалавекі, з іх 89,3 % — беларусы, 7,0 % — рускія, 1,3 % — палякі; паводле перапісу 2019 года (31 населены пункт) — 1594 чалавекі.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.


Катэгорыя:Былыя сельсаветы Радашковіцкага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1940 годзе
Іван Лазоўскі

**Іван Лазоўскі**:
* Іван Міхайлавіч Лазоўскі (нар. 1927) — удзельнік беларускага патрыятычнага падполля.
* Іван Паўлавіч Лазоўскі (нар. 1942) — заслужаны настаўнік Рэспублікі Беларусь.
Лявон Лях

**Лявон Лях** (нар. 1927) — удзельнік беларускага патрыятычнага падполля ў 1946—1947 гг. у Баранавіцкай вобласці, сябра арганізацыі «Чайка».

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў 1927 г. у сялянскай сям'і ў в. Хілімоны Навагрудскага ваяводства ў Польскай Рэспубліцы (пазней — Дзятлаўскі раён Гродзенскай вобласці). У 1945 г. скончыў Навагрудскае педвучылішча. У 1946 г. падчас вучобы ў Баранавіцкім настаўніцкім інстытуце далучыўся да мясцовай групы падпольнай беларускай арганізацыі «Чайка», якая планавала змаганне за беларускія нацыянальныя правы, годнасць, культуру, мову, гісторыю, свабоду і незалежнасць.

У сярэдзіне 1947 г. арганізацыю выкрылі савецкія спецслужбы пасля арыштаў сябраў Саюза вызвалення Беларусі (яны былі выдадзены ўладам Алесем Бажко). Пасля гэтага пачаліся арышты і ўдзельнікаў «Чайкі», бо ў выніку канспірацыйнай памылкі некаторыя сябры «Чайкі» утрымлівалі сувязь з СВБ. Лявон Лях быў арыштаваны органамі МДБ 17 чэрвеня 1947 і засуджаны ў Баранавічах 18 кастрычніка 1947 г. ваенным трыбуналам за садзеянне антысавецкай арганізацыі да 5 гадоў канцлагераў. Пакаранне адбываў у баранавіцкай турме, канцлагерах Комі АССР і Магаданскай вобласці.

3 кастрычніка 1956 г. справу пераглядаў Вярхоўны Суд БССР. Рэабілітаваны ў 1975 г. Пасля вызвалення жыў і працаваў у Салігорску. 

## Літаратура 
* Антысавецкія рухі ў Беларусі. 1944—1956. Даведнік, — Мінск, 1999. ISBN 985-6374-07-3.

## Спасылкі 
* [Лях Леанід Іванавіч (1927)](https://by.openlist.wiki/%D0%9B%D1%8F%D1%85_%D0%9B%D0%B5%D0%B0%D0%BD%D1%96%D0%B4_%D0%86%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1927))

Катэгорыя:Члены арганізацыі «Чайка»
Катэгорыя:Рэпрэсаваныя савецкай уладай
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Навагрудскім ваяводстве
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Дзятлаўскім раёне