Узброеныя сілы Рэспублікі В’етнам

'''Узброеныя Сілы Рэспублікі В'етнам'* (, скар. *Quân Lực VNCH'', **УСРВ**) — узброеныя сілы дзяржавы Рэспубліка В’етнам (таксама вядомай як Паўднёвы В’етнам), створаныя ў 1955 годзе. Спынілі сваё існаванне ў 1975 годзе.

Узброеныя сілы Паўднёвага В’етнама складаліся з трох родаў войскаў:
* Сухапутныя войскі (Lục quân Việt Nam Cộng hòa);
* Ваенна-марскія сілы (Hải quân Việt Nam Cộng hòa);
* Ваенна-паветраныя сілы (Không lực Việt Nam Cộng hòa)
Асобным родам войск была марская пяхота (Sư Đoàn Thủy Quân Lục Chiến [TQLC]).

## Станаўленне 
Папярэднікам УСРВ была «Нацыянальная армія В’етнама», створаная ў 1949 годзе, калі Францыя фармальна дала самакіраванне В’етнаму, што на той момант быў яе калоніяй. Салдаты Нацыянальнай арміі разам з Экспедыцыйным корпусам Францыі прымалі ўдзел у Індакітайскай вайне. Падраздзяленні в’етнамскай арміі гулялі, як правіла, другарадную ролю ў баявых дзеяннях, паколькі адрозніваліся нізкай баяздольнасцю і не карысталіся даверам з боку французаў.

Нацыянальная армія В’етнама была расфармавана пасля заключэння Жэнеўскіх пагадненняў 1954 года. Аднак да ўлады ў Паўднёвым В’етнаме прыйшоў праамерыканскі палітык Нго Дзінь З’ем, які лічыў, што выкананне Жэнеўскіх пагадненняў непазбежна прывядзе да ўсталявання кантролю над Паўдневым В’етнамам камуністамі.

20 студзеня 1955 года ўрады ЗША, Францыі і Паўднёвага В’етнама падпісалі пагадненне аб падрыхтоўцы паўднёвав’етнамскай арміі колькасцю 100 тыс. ваеннаслужачых рэгулярных часцей і 150 тыс. рэзервістаў. Агульнае кіраўніцтва было ўскладзена на французскага генерала Поля Элі, а ваенных саветнікаў, узбраенне і тэхніку абавязаліся даць ЗША.

12 лютага 1955 года ваенная місія ЗША ў Сайгоне (MAAG — Military Aid Advisory Group) стала адказнай па пытаннях арганізацыі паўднёвав’етнамскай арміі, пасля чаго пачалася замена французскіх ваенных інструктараў на ваенных ЗША. Тым не менш, да 1956 года ў складзе MAAG працягвала дзейнасць група Military Support Mission, у якой налічвалася каля 200 французскіх афіцэраў.

У парушэнне пагадненняў 26 кастрычніка 1955 года было абвешчана стварэнне Рэспублікі В’етнам, у гэты ж дзень было абвешчана аб стварэнні паўднёвав’етнамскай арміі.

У канцы 1955 года колькасць ваенных саветнікаў ЗША складала 342 чалавек, у далейшым іх колькасць была павялічана.

1 лістапада 1957 года вайскоўцы сіл спецыяльнага прызначэння ЗША пачалі навучанне 44 вайскоўцаў (у якасці асновы для стварэння спецпадраздзялення з 300 «камандас»). Да канца 1958 года было падрыхтавана спецпадраздзяленне з 400 «камандас» УСРВ.

Да канца 1958 года ў распараджэнні ўрада Паўднёвага В’етнама меліся наступныя ўзброеныя фарміраванні: узброеныя сілы — 150 тыс. вайскоўцаў; корпус грамадзянскай абароны — 60 тыс. чал., паліцэйскі корпус — 45 тыс. чал., атрады сельскай аховы — да 100 тыс. чал..

У маі 1961 года, на сустрэчы віцэ-прэзідэнта ЗША Ліндана Джонсана з прэзідэнтам Паўднёвага В’етнама Нго Дзінь З’емам было дасягнута пагадненне аб павелічэнні аб’ёмаў ваеннай і фінансавай дапамогі ЗША.

11 снежня 1961 года ў Сайгон прыбылі дзве першыя эскадрыллі верталётаў для УСРВ (32 верталёта H-21C і 400 вайскоўцаў ЗША).

14 снежня 1961 года прэзідэнт ЗША Дж. Кенэдзі ў сваім лісце да Нго Дзінь З’ема паведаміў, што падтрымка з боку ЗША будзе зноў «неадкладна павялічана». У выніку, калі ў 1961 годзе Паўднёвы В'етнам займаў трэцяе месца па аб’ёмах атрыманай з ЗША ваеннай дапамогі (пасля Паўднёвай Карэі і Тайваня), то з 1962 года ён заняў першае месца: у 1950—1963 гады — 1443,0 млн долараў; у 1964—1969 гады — 5703,0 млн долараў, у 1970—1976 гады — не менш за 11042,0 млн долараў. Дакладныя памеры амерыканскай ваеннай дапамогі Паўднёваму В’етнаму ўсталяваць цяжка, паколькі ў перыяд з 1970 па 1975 гады асігнаванні былі часткова ўключаны ў бюджэт Міністэрства абароны ЗША

У красавіку 1962 года ў складзе сухапутных войскаў былі створаны дзве першыя механізаваныя роты, якія атрымалі на ўзбраенне бронетранспарцёры M113.

1 ліпеня 1963 года пачалася праграма CIDG (Civilian Irregular Defence Group), падчас якой вайскоўцы сіл спецыяльных аперацый ЗША пачалі падрыхтоўку ўзброеных атрадаў тэрытарыяльнай абароны. 
* сухапутныя войскі налічвалі 370 тыс. вайскоўцаў (у агульнай складанасці, 160 батальёнаў у складзе 10 пяхотных дывізій; адной парашутна-дэсантнай дывізіі; адной групы спецыяльнага прызначэння; 20 батальёнаў «рэйнджараў»; 10 танкавых батальёнаў; шасці батальёнаў марской пяхоты; 26 артылерыйскіх дывізіёнаў, а таксама навучальных, тылавых і дапаможных часцей), пры гэтым, частка батальёнаў была не цалкам укамплектавана асабістым складам. Аснову танкавага парку складалі амерыканскія лёгкія танкі M41 і французскія танкі AMX-13V.
* паводле савецкіх крыніц, толькі ў перыяд з 28 студзеня 1973 па 30 красавіка 1974 года ЗША (у парушэнне парыжскіх пагадненняў) завезлі ў Паўднёвы В’етнам больш за 1100 танкаў, бронетранспарцёраў і бронемашын; 800 артылерыйскіх гармат; больш за 200 караблёў і рачных судоў; каля 700 самалётаў (у тым ліку, да 80 знішчальнікаў-бамбардзіроўшчыкаў F-5E) і звыш 1 млн тон авіябомбаў і артылерыйскіх снарадаў.

## Разгром 
Пасля канчатковага вываду войск ЗША з краіны і на фоне пастаяннага скарачэння аб’ёмаў амерыканскай ваеннай дапамогі (з 3 да 1,1 млрд дол. у год), у 1973—1974 гадах УСРВ сутыкнуліся з вострым недахопам рэсурсаў для працягу баявых дзеянняў, што самым негатыўным чынам адбілася на баяздольнасці.

Увесну 1975 года, не маючы падтрымкі ЗША, УСРВ не здолелі адлюстраваць новае наступленне Паўночнага В’етнама і да канца кампаніі практычна страціла баяздольнасць. 30 красавіка 1975 года паўночнав’етнамскія войскі ўступілі ў Сайгон, паклаўшы канец існаванню УСРВ і самой Рэспублікі В’етнам.

## Прафесійныя святы 
Дзень Узброеных Сіл Рэспублікі В’етнам адзначаўся 19 чэрвеня (вьетн. Ngày Quân Lực VNCH 19/6).

## Гл. таксама 
* «Каханы без твару»

## Літаратура 
* Дэвидсон, Ф. Война во Вьетнаме (1946—1975) = Vietnam at War: The History 1946-1975. — М.: Изографус, Эксмо, 2002. — С. 816.
* Weller, Jac. RVNAF Training: The Vital Element in Vietnamization. // Military Review. — October 1972. — Vol. 52 — No. 10 — P. 35-49 — ISSN 0026-4148

## Спасылкі 
* Краткая информация об АРВ
* Сайт, посвящённый южновьетнамскому генералу Нгуену Ван Хиеу. Множество статей, связанных с АРВ
* Серия интервью с бывшими военнослужащими АРВ
* Хроникально-документальный фильм об армии Южного Вьетнама  на сайте AsiaFilm.TV

Катэгорыя:Вайна ў В’етнаме
Катэгорыя:Узброеныя сілы Рэспублікі В’етнам
Катэгорыя:З’явіліся ў 1955 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 1975 годзе