Сангушкі

**Сангушкі** (, ) — княжацкі род герба «Пагоня Літоўская», прадстаўнікі якога займалі высокія дзяржаўныя пасады ў Вялікім Княстве Літоўскім і Рэчы Паспалітай. Валодалі Ратнам, Ковелем, Ізяславам, Любомлем (на Валыні), ваколіцамі Пінску і Кобрынам (на Палессі), Смалянамі і Абольцамі (у Аршанскім павеце), Ракавам (у Менскім павеце), Горваллю (у Рэчыцкім павеце).

Сангушкі лічыліся сваякамі каралеўскай і вялікакняжацкай дынастыі Ягелонаў (Ягайлавічаў). У XV—XVI стст., як і іншыя нашчадкі Гедзіміна і Альгерда, страцілі правы ўдзельных князёў, аднак здолелі захаваць значныя маёнткі на правах уплывовых магнатаў. Спярша вызнавалі праваслаўе, з XVI ст. перайшлі ў каталіцтва.

## Паходжанне 
Даведзеным з’яўляецца паходжанне роду ад Фёдара (Федзькі) Альгердавіча (каля 1335—1404), удзельнага князя ў Ратне, Ковелі, Любамлі, у Пінскіх балотах і ў Кобрыне. Ад імя яго сына Сангушкі Федзькавіча (пам. 1443) пайшло радавае прозвішча (паводле меркавання Юзафа Вольфа, Сангушка — памяншальная форма ад Сямён, таксама існуюць версіі пра скарачэнне ад імя Аляксандр або Васіль).

У XV ст. род Сангушкаў падзяліўся на асобныя лініі, якія адпаведна мелі маёнткі ў розных месцах дзяржавы. Старэйшая лінія, *Сангушка-Кашырскія*, згасла ў 1653 г. Малодшая лінія, *Сангушка-Ковельскія*, прыняла прозвішча *Сангушка-Любартовіч* згодна з легендай аб паходжанні ад малодшага брата Альгерда Любарта.

Князь Павел Караль Сангушка-Любартовіч (1682—1750), маршалак вялікі літоўскі, значна павялічыў уладанні роду ў выніку шлюбу з Марыянай Любамірскай, князёўнай Астрожскай. яго рэзідэнцыя ў Славуце (Украіна) была аздобленая вядомай калекцыяй персідскіх дываноў, вядомых як Сангушкаўскія дываны.

З далучэннем Галіцыі да СССР Сангушкі згубілі свае маёнткі і палац у Львове і эмігрыравалі ў Бразілію.

Станам на канец XX ст. род прадстаўляе адзін чалавек, князь Павел Францішак Раман (нар. 1973), які жыве ў Сан-Паўлу.

## Найбольш вядомыя прадстаўнікі 
* Раман Сангушка (1537—1571) — гетман польны літоўскі, першы ваявода брацлаўскі
* Павел Караль Сангушка (1680—1750) — стольнік і маршалак вялікі літоўскі
* Геранім Януш Сангушка (1743—1812) — генерал, апошні ваявода валынскі
* Яўстах Эразм Сангушка (1768—1844) — удзельнік паўстання Т. Касцюшкі і вайны Напалеона супраць Расіі.
* Раман Станіслаў Сангушка (1800—1881) — удзельнік нацыянальна-вызваленчага паўстання (1863—1864), высланы расійскімі ўладамі ў Сібір.

## Генеалогія 
### Агульная 
Сангушка Федзькавіч, ж. — Ганна.
# Васіль Сангушкавіч
# Іван Сангушкавіч
# Аляксандр Сангушкавіч
## Міхал Сангушка
### Андрэй Сангушка-Кашырскі
#### Аляксандр
##### Леў
###### Рыгор
####### Адам Аляксандр
####### Ганна
#### Ганна
### Анастасія
### Невідана
## Андрэй Сангушка
### Раман
### Фёдар
#### Дзмітрый
#### Раман
##### Раман
##### Аляксандра
##### Фядора
#### Яраслаў
#### Фядора
### Соф’я
### Марыя
### ? дачка
### Фядора
### Васіліса
### Алена
### Ганна
# Міхал Сангушкавіч
## Януш Сангушка
## Васіль
### Рыгор
#### Андрэй
##### Сымон Самуэль
###### Казімір
###### Геранім, біскуп смаленскі
###### Ян Уладзіслаў
####### Геранім Сангушка, ж. — Канстанцыя з Сапегаў; ад іх ідзе існая ў наш час галіна роду (гл. ніжэй)
###### Кацярына
###### Крыстына
###### Еўфрасіння
##### Алена
#### Фядора
### Ганна
### Марына
### Магдалена

### Існай галіны 
Геранім Сангушка, ж. — Канстанцыя з Сапегаў
# Казімір Юзаф Антоні, ж. — Браніслава з Пянёнзкаў
# Павел Караль (1680—1750)
## Януш Аляксандр (1712—1775)
## Юзаф Паўлін (1740—1781)
### Раман, памер маладым
## Геранім Януш (1743—1812)
### Яўстах Эразм (1768—1844)
#### Дарота (1799—1829), м. — Караль Сангушка-Любартовіч
#### Раман Станіслаў (1800—1881)
##### Марыя Клеменціна (1830—1903)
#### Уладзіслаў Геранім (1803—1870)
##### Ядвіга Клементына (1830—1918)
##### Раман Даміян (1832—1917)
##### Павел Раман (1834—1876)
###### Тэрэза Альжбета (1864—1954)
##### Алена (1836—1890)
##### Яўстах Станіслаў (1842—1903)
###### Раман Уладзіслаў Антоній (1901—1984)
####### Пётр Антоній Самуэль (1937—1989), ж. — Клод дэ Руа
######## Павел Францішак Раман (нар. 1973)
### Марыя Мар’яна (1770—1827)
### Тэкля (1786—1827)
## Януш Уладзіслаў (? — 1806)
### Караль (1779—1840), ж. — Дарота Сангушка.
### Канстанцін (1778—1808)
#### Мечыслаў (1807—1813)
#### Клеменціна (нарадзілася і памерла ў 1808)
### Клеменціна
## Ганна (1739—1766)
## Крыстына (1741—1778)
## Кунегунда
# Ганна Кацярына
# Крыстына

## Галерэя 

Выява:Źmicier Sanguška. Зьміцер Сангушка (XIX).jpg|Дзмітрый Сангушка
Выява:Raman Sanhuška. Раман Сангушка.jpg|Раман Сангушка
Выява:Pavał Karal Sanhuška. Павал Караль Сангушка (XVIII, II).jpg|Павел Караль Сангушка
Выява:Januš Alaksandar Sanhuška. Януш Аляксандар Сангушка (XVIII).jpg|Януш Аляксандр Сангушка
Выява:Juzef Sanhuška. Юзэф Сангушка.jpg|Юзаф Сангушка
Выява:Ієронім Януш Санґушко.JPG|Геранім Януш Сангушка
Выява:Януш Модест Санґушко.jpg|Януш Мадэст Сангушка
Выява:Eustachy Stanislaw Sanguszko (1842-1903).jpg|Яўстах Станіслаў Сангушка

Выява:Hanna Kaciaryna Radzivił (Sanhuška). Ганна Кацярына Радзівіл (Сангушка).jpg|Ганна Кацярына Радзівіл (з Сангушкаў)
Выява:Barbara Sanhuška (Dunina). Барбара Сангушка (Дуніна).jpg|Барбара Сангушка (з Дунінаў)
Выява:Barbara sangushkivna.jpg|Барбара Сангушка (з Дунінаў)
Выява:Kanstancyja Sanhuška (Denhaf). Канстанцыя Сангушка (Дэнгаф).jpg|Канстанцыя Сангушка (з Дэнгафаў)
Выява:Izabeła Sanhuška (Lubamirskaja). Ізабэла Сангушка (Любамірская).jpg|Ізабела Сангушка (з Любамірскіх)
Выява:Izabeła Sanhuška. Ізабэла Сангушка.jpg|Ізабела Сангушка (з Любамірскіх)
Выява:Клементина Санґушківна.jpg|Клеменціна Сангушка
Выява:Анеля Санґушкова.jpg|Анэля Сангушка (з Ледухоўскіх)

Іканаграфія роду Сангушкаў у наш час захоўваецца ў зборах Беларусі, Польшчы, Расіі, Украіны.

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* Агульная генеалогія Сангушкаў 

Катэгорыя:Княжацкія роды (Гедзімінавічы)