open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Нідэрландская Вікіпедыя

**Нідэрландская Вікіпедыя** (па-нідэрландску: Nederlandstalige Wikipedia) — раздзел Вікіпедыі на нідэрландскай мове.

Гэта 6-ы па велічыні раздзел Вікіпедыі ў свеце, заснаваны 19 чэрвеня 2001 года. 19 кастрычніка 2005 колькасць артыкулаў у нідэрландскай Вікіпедыі дасягнула 100 000, 19 сакавіка 2006 — 150 000, 24 мая 2006—200 000, 26 снежня — 250 000. Змяшчае больш за 270 218 артыкулаў (на 6 лютага 2007 года).

### Публікацыі пра нідэрландскую Вікіпедыю 
*  Hackers discussiëren over 'Wikipedia-censuur'
*  Wikipedia kampt met exodus redacteuren
*  Om verder te lezen: log in of neem een abonnement. 
*  Is Wikipedia een mislukt experiment nu er redacteuren aangesteld worden? 
*  Tropenmuseum en Wikipedia gaan samenwerken

Нідэрландскі
Катэгорыя:Нідэрландская мова
Катэгорыя:З’явіліся ў 2001 годзе
Японская Вікіпедыя

**Японская Вікіпедыя** — раздзел Вікіпедыі на японскай мове. 

Пачыная са студзеня 2006 па снежань 2009 года з'яўлялася пятай по колькасці артыкулаў, пасля англійскай, нямецкай, французскай, польскай, са снежня 2009 года па колькасці артыкулаў стала шостай, уступіўшы месца італьянскай Вікіпедыі, у сакавіку 2011 года перамясцілася на сёмае месца, яе абагнала іспанская. У верасні 2011 года Японская Вікіпедыя ўступіла сёмае месца Рускай Вікіпедыі. Японская Вікіпедыя — самая буйная Вікіпедыя на не-індаеўрапейскай мове.

Гэта 8-я па велічыні Вікіпедыя ў свеце, заснавана 1 верасня 2002 года.  

Лічыцца, што большасць артыкулаў у Японскай Вікіпедыі прысвечана феноменам поп-культуры (калі не 80%). Для Японскай Вікіпедыі таксама характэрна параўнальна вялікая (адносна іншых вялікіх моўных раздзелаў) колькасць артыкулаў, створаных ананімнымі карыстальнікамі.

## Статыстыка 
Па стану на    года японскі раздзел Вікіпедыі мае  . Зарэгістравана  , з іх  зрабілі якое-небудзь дзеянне за апошнія 30 дзён, а   маюць статус адміністратара. Агульная колькасць правак скаладае .

Катэгорыя:Японская мова
Наваселле (Мінскі раён)

**Навасе́лле** (, ) — аграгарадок у Мінскім раёне Мінскай вобласці. Адміністрацыйны цэнтр Гаранскага сельсавета.

Знаходзіцца за 24 км у напрамку на захад ад Мінска, каля аўтамабільнай дарогі  ().

## Насельніцтва 
* 1999 год — 1121 жыхар у 430 дварах.

## Славутасці 
* Царква ў гонар Раства Хрыстова (1990-я)
* Пратэстанцкі храм

## Літаратура 
*  — С. 102.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Гаранскі сельсавет (Мінскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Мінскага раёна
Марат Іванавіч Казей

**Мара́т Іва́навіч Казе́й** () — піянер-герой, баец партызанскага атрада на тэрыторыі Беларусі падчас Другой сусветнай вайны, Герой Савецкага Саюза (пасмяротна).

Ажыццяўляючы аперацыю ў варожым тыле, Марат Казей аказаўся акружаны салдатамі праціўніка і падарваў сябе разам з імі гранатай.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 10 кастрычніка 1929 года ў Станькава ў сялянскай сям’і.

Бацька, Іван Георгіевіч Казей — камуніст, актывіст, праслужыў 10 гадоў на Балтыйскім флоце, затым працаваў на машына-трактарнай станцыі, узначальваў курсы падрыхтоўкі трактарыстаў, быў старшынёй таварыскага суда, у 1936 годзе арыштаваны за «шкодніцтва», памёр у высылцы ў Бірабіджане (РСФСР), пасмяротна рэабілітаваны ў 1959 годзе.

Маці, Ганна Аляксандраўна Казей — таксама была актывісткай, уваходзіла ў выбарчую камісію па выбарах у Вярхоўны Савет СССР 1937 года. Таксама падвяргалася рэпрэсіям: была арыштаваная двойчы паводле абвінавачання ў «трацкізме», але пазней вызваленая. Нягледзячы на арышты, працягвала актыўна падтрымліваць савецкую ўладу. Падчас Вялікай Айчыннай вайны хавала ў сябе параненых партызан і лячыла іх, за што 7 лістапада 1942 года была павешана немцамі ў Мінску.

Пасля смерці маці ў лістападзе 1942 года Марат разам са старэйшай сястрой Арыяднай пайшоў у партызанскі атрад імя 25-годдзя Кастрычніка.

Загінуў 11 мая 1944 года ў Уздзенскім раёне Мінскай вобласці. Пахаваны ў Дзяржынскім раёне Мінскай вобласці.

## Ушанаванне памяці 
* У 1959 годзе ў Мінску ў Піянерскім парку, што на скрыжаванні вуліц Я. Купалы і Куйбышава, усталяваны помнік — Марат Казей за некалькі імгненняў да гібелі. Скульптар — С. І. Селіханаў, архітэктар — В. М. Волчак.
* У 2024 годзе імя Марата Казея нададзена адной з вуліц у Магілёве.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Дзеці і падлеткі — героі Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Піянеры-героі
Катэгорыя:Партызаны Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Дзеці, узнагароджаныя дзяржаўнымі ўзнагародамі
Катэгорыя:Памерлыя дзеці
Папярнянскі сельсавет

**Папярня́нскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Мінскага раёна Мінскай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — аграгарадок (да 2008 года вёска) Бальшавік.

## Геаграфія 
Сельсавет знаходзіцца ў паўночнай частцы Мінскага раёна. Па тэрыторыі сельсавета працякае рака Вяча.

## Гісторыя 
Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Астрашыцка-Гарадоцкага раёна Мінскай акругі БССР. Цэнтр — вёска Паперня. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Астрашыцка-Гарадоцкім раёне БССР. З 18 студзеня 1931 года сельсавет у межах гарадской рысы горада Мінска. З 26 мая 1935 года ў складзе Мінскага раёна БССР, з 20 лютага 1938 года — Мінскай вобласці. 20 студзеня 1960 года да сельсавета далучана частка скасаванага Сёмкаў-Гарадоцкага сельсавета (8 населеных пунктаў: Ашмянцы, Восава, пасёлак Восава, Змееўка, Кашары, Нялідавічы, Сёмкаў Гарадок і Скулаўка) . 9 жніўня 1979 года да сельсавета далучана частка скасаванага Заслаўскага сельсавета (6 населеных пунктаў: вёскі Аронава Слабада, Лапаравічы, Сёмкава, Сялюты, Чучаны, пасёлак Сёмкава). 15 верасня 1987 года цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Бальшавік. 8 красавіка 2004 года часткі вёсак Зацань і Цнянка ў межах МКАД уключаны ў склад Мінска. 28 мая 2013 года ў склад Юзуфоўскага сельсавета перададзены 4 населеныя пункты: вёскі Камсамолец, Лускава, Лясіны і Саламарэчча.

## Насельніцтва 
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года (28 населеных пунктаў) — 10232 чалавекі, з іх 89,5 % — беларусы, 6,4 % — рускія, 1,5 % — украінцы, 0,5 % — палякі; паводле перапісу 2019 года (24 населеныя пункты) — 10478 чалавек.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.


Катэгорыя:Былыя сельсаветы Астрашыцка-Гарадоцкага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Акадэмія асветы ўніверсітэта Вітаўта Вялікага

**Акадэмія асветы ўніверсітэта Вітаўта Вялікага** (), да 2019 года **Літоўскі ўніверсітэт адукацыйных навук** (), да 20 кастрычніка 2011 года **Ві́ленскі педагагічны ўніверсітэт** () — вышэйшая навучальная ўстанова ў Вільні.

## Гісторыя 
Заснаваны ў 1935 годзе ў Клайпедзе як педагагічны інстытут. Падрыхтоўваў настаўнікаў пачатковых школ. У 1939 годзе знаходзіўся ў Панявежысе. Пасля перадачы Віленскага краю Літве інстытут пераведзены ў Вільню, дзе ў лістападзе 1939 годзе пачаў працу пад сучаснай назвай. Пасля Вялікай Айчыннай вайны універсітэт зноў пачаў працаваць як педагагічны інстытут.

У 1986 годзе інстытут складаўся з сямі факультэтаў (літоўскай мовы і літаратуры, рускай мовы і літаратуры, замежных моў, гісторыі і педагогікі, фізікі, матэматыкі, прыродазнаўчы і геаграфіі). З 1945 года дзейнічае завочнае аддзяленне, з 1966 года — вячэрняе. У 1980-х гадах інстытут налічываў 412 выкладчыкаў (у тым ліку 30 дактароў навук і прафесараў, 240 кандыдатаў навук і дацэнтаў), навучалася звыш 7 000 чалавек (з іх на дзённым аддзяленні — 4 000, на завочнам — 3 000). Інстытут рыхтаваў настаўнікаў па больш за 20-і спецыяльнасцяў. За 1944—1986 гады інстытут падрыхтаваў 28 000 настаўнікаў розных спецыяльнасцяў.

З 20 мая 1992 года па 19 кастрычніка 2011 года дзейнічаў як Віленскі педагагічны універсітэт.

Пастановай Сейма № XIII-1229 ад 05/06/2018 з 1 студзеня 2019 года Літоўскі ўніверсітэт адукацыйных навук (былы Педагагічны ўніверсітэт) спыніў сваё існаванне шляхам рэарганізацыі і быў выпісаны з Рэгістра юрыдычных асоб. Студэнты гэтай вышэйшай школы пасля яе рэарганізацыі працягнулі навучанне ва Універсітэце імя Вітаўта Вялікага.

### Афіцыйныя назвы 
* З 1935 года да лістапада 1939 года — Клайпедскі педагагічны інстытут
* З лістапада 1939 года да 1992 года — Віленскі (Ордэна Дружбы народаў) дзяржаўны педагагічны інстытут
* З 1992 года да 19 кастрычніка 2011 года — Віленскі педагагічны ўніверсітэт
* З 20 кастрычніка 2011 года — Літоўскі ўніверсітэт адукацыйных навук

## Структура 
### Факультэты 
* Фізікі і тэхналогіі
* Прыродазнаўчых навук
* Гісторыі
* Філалагічны (са студзеня 2009 года аб’яднаны з факультэтамі замежных моў і славістыкі)
* Літуаністыкі
* Матэматыкі і інфарматыкі
* Педагогікі і псіхалогіі
* Сацыяльных навук
* Спорту і здароўя
* Інстытут эдукалогіі культуры і мастацтва
* Інстытут сацыяльных камунікацый

## Праўленне 
Да 1962 года ўніверсітэт узначальваў дырэктар, з 1962 года — рэктар.

### Рэктары 
* Альгірдас Гайжуціс

## Літаратура 
* Вильнюсский педагогический институт // Литва. Краткая энциклопедия. — Вильнюс: Главная редакция энциклопедий, 1989. — С. 187. — 672 с. — 50000 экз.
* *Медонис А.* Туристу о Вильнюсу. — Вильнюс: Минтис, 1965. — С. 108—110. — 50000 экз.
* Vilnius 1900—2005. Naujosios architektūros gidas. A guide to modern architecture. — Vilnius: Viešoji įstaiga «Architektūros fondas», 2005. — С. G8. — ISBN 9955-9812-0-2

Катэгорыя:Вышэйшыя навучальныя ўстановы Вільнюса
Катэгорыя:Універсітэты Літвы
Катэгорыя:Вышэйшыя педагагічныя навучальныя ўстановы
Катэгорыя:1935 год у Літве
Грыцэвіцкі сельсавет

**Грыцэ́віцкі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Клецкага раёна Мінскай вобласці. Цэнтр — аграгарадок (да 2009 г. вёска) Грыцэвічы.

Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Клецкага раёна Баранавіцкай вобласці БССР. З 8 студзеня 1954 года ў складзе Мінскай вобласці. 24 жніўня 1960 года ў склад Бабаевіцкага сельсавета перададзена вёска Цапра. З 25 снежня 1962 года ў складзе Нясвіжскага раёна. У 1966 годзе ў склад Тучанскага сельсавета перададзена вёска Стралкава. З 30 ліпеня 1966 года сельсавет у складзе адноўленага Клецкага раёна. 30 кастрычніка 2009 года ў склад сельсавета з Заастравецкага сельсавета перададзены населеныя пункты Арэшніца, Драбаўшчына і Чаша.

Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года (6 населеных пунктаў) — 1112 чалавек, з іх 96,2 % — беларусы, 2,0 % — рускія, 1,0 % — украінцы; паводле перапісу 2019 года (9 населеных пунктаў) — 1236 чалавек.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.


Катэгорыя:Былыя сельсаветы Нясвіжскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1940 годзе
Лясны (Мінскі раён)

**Лясны́** (, ) — аграгарадок у Мінскім раёне Мінскай вобласці. Адміністрацыйны цэнтр Бараўлянскага сельсавета. Размешчаны непадалёк ад трасы Мінск — Лагойск, 6,5 км ад Мінска.

## Гісторыя 
Пасёлак заснаваны ў чэрвені 1960 г. Да 9 жніўня 1979 года пасёлак уваходзіў у склад Зеленалужскага сельсавета.

## Насельніцтва 
* 1999 год (перапіс) — 7718 чалавек
* 2009 год (перапіс) — 11 260 чалавек
* 2018 год — 19 371 человек

## Транспарт 
Мае наладжаную непасрэдную сувязь з Мінскам (маршруты гарадскіх аўтобусаў (№ 113с, 115э, 143, 145с) і маршрутных таксі (№ 1151, 1409)). Гэта з'яўляцца адной з прычын таго, што пасёлак актыўна забудоўваецца (у прыватнасці, квартал *Зялёны Бор*).

## Ахова здароўя 
Пасёлак з’яўляецца вядомым цэнтрам аховы здароўя рэспубліканскага значэння. Тут знаходзіцца Рэспубліканскі навукова-практычны цэнтр анкалогіі і медыцынскай радыялогіі імя Аляксандрава (палатны блок — архітэктары П. Казакова, Ф. Іванчанка, А. Ярушын), адкрыты ў 1960 г. ў якасці НДІ анкалогіі і медыцынскай радыялогіі Міністэрства аховы здароўя БССР.

Акрамя таго, у Лясным размешчаны Мінская абласная клінічная бальніца (1967, архітэктары В. Ладыгіна, А. Канстанціновіч), якая з’яўляецца клінічнай базай Беларускай медыцынскай акадэміі паслядыпломнай адукацыі, і Мінская абласная дзіцячая клінічная бальніца. Пры МАКБ функцыянуюць Рэспубліканскі цэнтр уралогіі і андралогіі і Рэспубліканскі цэнтр пластычнай і рэканструкцыйнай мікрахірургіі.

Функцыянуе Рэспубліканскі клінічны шпіталь ветэранаў Вялікай Айчыннай вайны (архітэктары М. Гулько, У. М. Крывашэеў).

## Навука 
Пры *РНПЦ анкалогіі і медыцынскай радыялогіі імя Аляксандрава* існуе савет Д.03.12.01 па абароне дысертацый па медыцынскіх навуках: анкалогіі (спецыяльнасць *14.01.12*) і прамянёвай дыягностыцы і прамянёвай тэрапіі (спецыяльнасць *14.01.13*).

## Славутасці 
* Касцёл Маці Божай успамогі вернікаў

## Спасылкі 
* Аграгарадок Лясны і Бараўляны
* РНПЦ анкалогіі і медыцынскай радыялогіі імя Аляксандрава 
* Мінская абласная дзіцячая клінічная бальніца 
* Мінская абласная клінічная бальніца 
* Рэспубліканскі клінічны шпіталь ветэранаў Вялікай Айчыннай вайны 
* Васьков Н. В Лесном приятные заботы // Рэспубліка. — 2007. — № 112(4291). — 20 чэрвеня 
* Квартал «Зялёны Бор»

Катэгорыя:Бараўлянскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Мінскага раёна
Катэгорыя:З’явіліся ў 1960 годзе
Зубкаўскі сельсавет

**Зу́бкаўскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Клецкага раёна Мінскай вобласці. Цэнтр — аграгарадок (да 2010 г. вёска) Зубкі.

Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Клецкага раёна Баранавіцкай вобласці БССР. З 8 студзеня 1954 года ў складзе Мінскай вобласці. 24 жніўня 1960 года да сельсавета далучана большая частка скасаванага Галавацкага сельсавета (10 населеных пунктаў: Бяднішкі, Галавачы, Гурнаўшчына, Каранеўшчына, Лецяшын, Матушы, Сакаляцічы, Цыцкавічы, Цаперка і Чарапы). З 25 снежня 1962 года ў складзе Нясвіжскага раёна, з 30 ліпеня 1966 года ў складзе адноўленага Клецкага раёна. 25 ліпеня 1977 года скасавана вёска Сакалятычы. 22 верасня 1980 года з часткі сельсавета ўтвораны Гурнаўшчынскі сельсавет. 28 жніўня 1995 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Гурнаўшчынскага сельсавета. 28 мая 2013 года у склад сельсавета ўключаны пасёлак Рассвет, у склад Красназвёздаўскага сельсавета перададзены 6 населеных пунктаў: Галавачы, Гурнаўшчына, Каранеўшчына, Лецяшын, Матушы, Рассветная.

Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года (12 населеных пунктаў) — 2706 чалавек, з іх 96,3 % — беларусы, 2,0 % — рускія; паводле перапісу 2019 года (7 населеных пунктаў) — 1947 чалавек.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.


Катэгорыя:Былыя сельсаветы Нясвіжскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1940 годзе
Нагорнаўскі сельсавет

**Наго́рнаўскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Клецкага раёна Мінскай вобласці. Цэнтр — аграгарадок Лазавічы. Знаходзіўся ва ўсходняй частцы раёна.

Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Клецкага раёна Баранавіцкай вобласці БССР. Цэнтр — вёска Нагорнае. З 8 студзеня 1954 года ў складзе Мінскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Цецеравецкага сельсавета. З 25 снежня 1962 года ў складзе Нясвіжскага раёна, з 30 ліпеня 1966 года ў складзе адноўленага Клецкага раёна. 28 снежня 2007 года цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Загорнае, 5 лютага 2008 года — у аграгарадок Лазавічы. 28 мая 2013 года сельсавет скасаваны, тэрыторыя далучана да Красназвёздаўскага (5 населеных пунктаў: Дамарацкія, Загорнае, Заполле, Нагорнае і Рубеж) і Морацкага (5 населеных пунктаў: Ёдчыцы, Кунцаўшчына, Лазавічы, Макраны, Цецеравец) сельсаветаў.

Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 1558 чалавек, з іх 96,5 % — беларусы, 2,1 % — рускія.

На момант скасавання ў склад сельсавета ўваходзілі 10 населеных пунктаў.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Клецкага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Нясвіжскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1940 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 2013 годзе
Фрыц Шахермайр

**Фрыц Шахермайр** (, 10 студзеня 1895, Урфар — 26 снежня 1987, Айзенштат) — аўстрыйскі гісторык, спецыяліст па старажытнай гісторыі, адзін з найстарых анцікаведаў Аўстрыі. Навуковыя інтарэсы Шахермайра закраналі шматлікія перыяды гісторыі старажытнага свету, аднак найбольшы ўнёсак Шахермайр унёс у даследаванне ранняй гісторыі Балканскага паўвострава і дзейнасці Аляксандра Македонскага.

Катэгорыя:Гісторыкі Аўстрыі
Партугальская Вікіпедыя

**Партугальская Вікіпедыя** (па-партугальску: *Wikipédia lusófona*) — раздзел Вікіпедыі на партугальскай мове, заснаваны ў 2001 годзе. 26 студзеня 2006 колькасць артыкулаў у партугальскай Вікіпедыі дасягнула 100 000. Па стане на 11 сакавіка 2015 партугальскі раздзел Вікіпедыі ўтрымлівае 867.685 артыкулаў, займаючы па гэтым паказчыку 14 месца сярод усіх моўных раздзелаў Вікіпедыі.

Катэгорыя:Вікіпедыя
Іспанская Вікіпедыя

**Іспанская Вікіпедыя** (ісп.: Wikipedia en español) — раздзел Вікіпедыі на іспанскай мове. 

Гэта 10-ы па велічыні раздзел Вікіпедыі ў свеце, заснаваны ў 2001 годзе. Змяшчае больш за 580 тысяч артыкулаў (на 29 сакавіка 2010). 

30 мая 2005 колькасць артыкулаў у іспанскай Вікіпедыі дасягнула 50 000, 8 сакавіка 2006 - 100 000, 5 жніўня 2009 — 500 000. 

Па якасці артыкулаў (прынамсі, па іх памеры: 40% больш за 2КБ) лічыцца другой з 10 буйнейшых вікіпедый пасля нямецкай. 

## Гісторыя 

DateFormat = dd/mm/yyyy
ImageSize = width:160 height:1000
PlotArea = width:80 height:950 left:40 bottom:20
Period = from:20/05/2001 till:14/07/2011 #Historia de Wikipedia
TimeAxis = orientation:vertical
ScaleMajor = unit:year increment:1 start:01/01/2002
ScaleMinor = unit:month increment:1 start:01/06/2001
PlotData=
  bar:Leaders width:25 mark:(line,white) align:left fontsize:S shift:(22,2) anchor:middle
  from:20/05/2001 till:14/07/2011 color:red
  at:20/05/2001 text:Создана
  at:07/02/2002 text:1.000
  at:25/07/2003 text:5.000
  at:04/11/2003 text:10.000 
  at:07/01/2004 text:15.000
  at:16/03/2004 text:20.000
  at:14/07/2004 text:25.000
  at:23/09/2004 text:30.000
  at:18/11/2004 text:35.000
  at:25/01/2005 text:40.000
  at:08/04/2005 text:45.000
  at:30/05/2005 text:50.000
  at:11/08/2005 text:60.000
  at:13/10/2005 text:70.000
  at:18/12/2005 text:80.000
  at:27/01/2006 text:90.000
  at:08/03/2006 text:100.000
  at:21/05/2006 text:120.000
  at:04/08/2006 text:140.000
  at:12/10/2006 text:160.000
  at:17/12/2006 text:180.000
  at:10/02/2007 text:200.000
  at:05/04/2007 text:220.000
  at:06/06/2007 text:240.000
  at:29/07/2007 text:260.000 
  at:21/09/2007 text:280.000
  at:18/11/2007 text:300.000
  at:11/01/2008 text:320.000 
  at:07/03/2008 text:340.000
  at:12/05/2008 text:360.000
  at:16/07/2008 text:380.000
  at:20/09/2008 text:400.000
  at:27/11/2008 text:420.000
  at:29/01/2009 text:440.000 
  at:05/04/2009 text:460.000
  at:05/06/2009 text:480.000
  at:05/08/2009 text:500.000 
  at:17/10/2009 text:520.000
  at:15/12/2009 text:540.000
  at:09/02/2010 text:560.000
  at:23/05/2010 text:600.000
  at:22/09/2010 text:650.000
  at:12/01/2011 text:700.000
  at:13/07/2011 text:800.000

## Спасылкі 
* Іспанская Вікіпедыя
* Google-Пераклад Іспанскай Вікіпедыі
* PROMT-пераклад Іспанскай Вікіпедыі 
* «A War of Words Over Wikipedia’s Spanish Version», The New York Times. Артыкул пра праблемы выкарыстання крыніц у Іспанскай Вікіпедыі
* Felipe Ortega Soto, José. Wikipedia: A quantitative analysis 
* Capacidad de autocorrección de Wikipedia. Microsiervos 

Катэгорыя:Раманскія Вікіпедыі
Шведская Вікіпедыя

**Шведская Вікіпедыя** () — раздзел Вікіпедыі на шведскай мове. Заснаваны 3 мая 2001 года.

Колькасць артыкулаў у раздзеле складае 1 005 097, па ліку артыкулаў раздзел знаходзіцца на 8 месцы і займае 4 месца сярод германскіх Вікіпедый. Усяго ў раздзеле зарэгістравана 335 057 удзельнікаў, з іх 2 843 актыўных.

15 чэрвеня 2013 года быў напісаны 1000000-ы артыкул.

## Зноскі 
## Літаратура 
* Guldbrandsson, Lennart. Så fungerar Wikipedia. 2008 ISBN 978-91-977109-4-7

## Спасылкі 
* Шведская Вікіпедыя (галоўная старонка)
* susning.nu 
* Gratis nätlexikon får bra betyg — Svenska Dagbladet

Катэгорыя:Раздзелы Вікіпедыі
Катэгорыя:Шведская мова
Катэгорыя:З’явіліся ў 2001 годзе
Кітайская Вікіпедыя

**Кітайская Вікіпедыя** () — раздзел Вікіпедыі на кітайскай мове. 

Гэта 12-я па велічыні Вікіпедыя ў свеце, заснавана 21 кастрычніка 2003 года. Змяшчае больш за 111 204 артыкулаў (на 7 лютага 2007 год).

## Спасылкі 
* Chinese Wikipedia 
* Chinese Wikipedia mobile version 
* Chinese Wikimedia Conference 2006

Кітайскі
Катэгорыя:Кітайская мова
Катэгорыя:З’явіліся ў 2002 годзе
Катэгорыя:Сіна-тыбецкія Вікіпедыі
Шчэпіцкі сельсавет

**Шчэ́піцкі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Клецкага раёна Мінскай вобласці. Цэнтр — аграгарадок (да 2009 г. вёска) Даматканавічы.

Утвораны 12 кастрычніка 1940 года як **Шчэпаўшчынскі сельсавет** у складзе Клецкага раёна Баранавіцкай вобласці БССР. Цэнтр — вёска Шчэпаўшчына. З 8 студзеня 1954 года ў складзе Мінскай вобласці. З 25 снежня 1962 года ў складзе Нясвіжскага раёна. У 1963 годзе сельсавет перайменаваны ў Шчэпіцкі, цэнтр сельсавета — у Шчэпічы. З 30 ліпеня 1966 года сельсавет у складзе адноўленага Клецкага раёна. 25 красавіка 2007 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Даматканавіцкага сельсавета (5 населеных пунктаў: Арда, Даматканавічы, Жылічы, Сцяпужычы, Якшычы). 17 мая 2007 года цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Даматканавічы.

Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 2351 чалавек, з іх 96,6 % — беларусы, 1,5 % — рускія; паводле перапісу 2019 года — 1924 чалавекі.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.


Катэгорыя:Былыя сельсаветы Нясвіжскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1940 годзе
Фінская Вікіпедыя

**Фінская Вікіпедыя** (фін.: Suomenkielinen Wikipedia) — раздзел Вікіпедыі на фінскай мове. Гэта 13-ы па велічыні раздзел Вікіпедыі ў свеце, заснаваны ў 2002 годзе. 21 лютага 2006 колькасць артыкулаў у фінскай Вікіпедыі дасягнула 50 000, a 11 лютага 2007 — 100 000. Змяшчае больш за 100 618 артыкулаў (на 15 лютага 2007 года).

Катэгорыя:Раздзелы Вікіпедыі
Вікіпедыя
Вікіпедыя
Нупедыя

**Нупе́дыя** () — праект сеціўнай энцыклапедыі на англійскай мове куды артыкулы пісаліся адмыслоўцамі, але не ахоўваліся аўтарскімі правамі. Яна была распачатая Джымі Вэйлзам, фінансавалася кампаніяй *«Боміс»*. Галоўным рэдактарам выступіў Лэры Сэнджэр. Нупедыя праіснавала ад сакавіка 2000 да верасня 2003 г. і цяпер найбольш вядомая як папярэдніца Вікіпедыі. Нупедыю характарызаваў шматэтапны рэдакцыйны працэс, мэтай якога было стварэнне якасных артыкулаў, падобных да прафесійных энцыклапедый. Нупедыя мела мэтаю стварыць энцыклапедыю пры дапамозе ахвотнікаў-валанцёраў. Да спынення сваёй дзейнасці, Нупедыя змяшчала 25 артыкулаў, якія прайшлі праз рэдагаванне, 3 артыкулы, якія існавалі ў двух версіях рознай даўжыні, а 74 артыкулы былі незакончанымі.

## Спасылкі 
* Галоўная старонка 

Катэгорыя:Вікіпедыя
Харвацкая Вікіпедыя

**Харвацкая Вікіпедыя** (па-харвацку: Wikipedija na hrvatskom jeziku) — раздзел Вікіпедыі на харвацкай мове, заснаваны 16 лютага 2003 года. 

Гэта 38-ы па велічыні раздзел Вікіпедыі ў свеце, змяшчае больш за 100 000 артыкулаў (на 7 ліпеня 2011). 

Катэгорыя:Раздзелы Вікіпедыі
Катэгорыя:Харвацкая мова
Чэшская Вікіпедыя

**Чэшская Вікіпедыя** () — раздзел Вікіпедыі на чэшскай мове, заснаваны 3 мая 2002 года.

Гэта -ы па велічыні раздзел Вікіпедыі ў свеце і 5-ы сярод славянскіх раздзелаў Вікіпедыі, змяшчае   (на ).

## Гісторыя 
* 3 мая 2002 года — утварэнне чэшскага раздзела
* 20 кастрычніка 2003 года — 1000 артыкулаў
* Красавік 2004 года — 180 зарэгістраваных карыстальнікаў
* Чэрвень 2005 года — 10,000 артыкулаў
* Снежань 2005 года — 20,000 артыкулаў
* Лістапад 2006 года — 30,000 артыкулаў
* 18 лістапада 2006 года — 50,000 артыкулаў
* 19 чэрвеня 2008 года — 100 000 артыкулаў
* 17 лютага 2010 года — 150 000 артыкулаў
* 6 ліпеня 2011 года — 200 000 артыкулаў
* 13 снежня 2012 года — 250 000 артыкулаў
* 25 ліпеня 2014 года — 300 000 артыкулаў
* 2 красавіка 2016 года — 350 000 артыкулаў
* 10 лютага 2018 года — 400 000 артыкулаў

 

Катэгорыя:Вікіпедыя
Вікіпедыя
Вікіпедыя
Эстонская Вікіпедыя

**Эстонская Вікіпедыя** (эст.: Eestikeelne Vikipeedia) — раздзел Вікіпедыі на эстонскай мове. Заснаваны 18 снежня 2003 года. Змяшчае больш за 250 000 артыкулаў і займае -е месца сярод усіх моўных раздзелаў.

Катэгорыя:Раздзелы Вікіпедыі
Вікіпедыя
Вікіпедыя
Турэцкая Вікіпедыя

**Турэцкая Вікіпедыя** () — раздзел Вікіпедыі на турэцкай мове. Гэта 25-ы па велічыні раздзел Вікіпедыі ў свеце, заснаваны 5 снежня 2002 года, але першыя 100 артыкулаў напісалі толькі ў студзені 2004 года. На 12 сакавіка 2007 года раздзел змяшчае больш за 51 674 артыкулаў.

У студзені 2007 года Турэцкай Вікіпедыі далі ўзнагароду — прыз «Altın Örümcek» як найлепшаму з усіх турэцкіх сайтаў у катэгорыі «Навука».

Катэгорыя:Вікіпедыя
Катэгорыя:Турэцкая мова
Тэлугская Вікіпедыя

**Тэлугская Вікіпедыя** (тэлугск.: వికీపీడియా:వికీపీడియా మైలురాళ్ళు) — раздзел Вікіпедыі на тэлугскай мове, другой паводле колькасці носьбітаў сярод моў Індыі. Заснаваны 9.12.2003 года.

Тэлугская Вікіпедыя — першы раздзел Вікіпедыі на мове Паўднёвай Азіі, які перасягнуў рубеж у  артыкулаў. Колькасць у  артыкулаў Тэлугскі раздзел перасягнуў 12.12.2006 года.

На 12.6.2012 года Тэлугская Вікіпедыя змяшчае  артыкулаў і займае 58-е месца сярод усіх моўных раздзелаў.

Тэлугскі вікіпедыст Пранайрадж Вангары напісаў 365 артыкулаў за 365 дзён у рамках канцэпцыі WikiVastaram. Ён пачаў 8 верасня 2016 г., кожны дзень пісаў артыкул у вікі, завяршыў WikiVastaram 7 верасня 2017 г. З гэтай нагоды віцэ-прэзідэнт Індыі Венкая Найду павіншаваў Пранайраджа праз свой уліковы запіс у Twitter. Дзяржаўны міністр Тэланганы К. Т.Р. разам з віншаваннямі праз свой уліковы запіс у Твітэры і Фэйсбуку садзейнічаў Пранайраджу ў яго палаце ў Прагаці Бхаване. Працягваючы гэтую тэндэнцыю, ён завяршыў 1000 артыкулаў за 1000 дзён па стане на 4 чэрвеня 2019 года.
Тайская Вікіпедыя

**Тайская Вікіпедыя** (па-тайску: วิกิพีเดียไทย) — раздзел Вікіпедыі на тайскай мове, заснаваны 25 снежня 2003 года.

Катэгорыя:Вікіпедыя
Себуанская Вікіпедыя

**Себуанская Вікіпедыя** — раздзел Вікіпедыі на себуанскай мове.

Гэта -і па велічыні раздзел Вікіпедыі ў свеце, змяшчае  артыкулаў (на ). 

## Спасылкі 
* Галоўная старонка себуанскай Вікіпедыі

Катэгорыя:Вікіпедыя
Кунцаўшчына

Назву **Куунцаўшчына** маюць:

## Населеныя пункты 
### Беларусь 
* Гродзенская вобласць:
** Ку́нцаўшчына — вёска ў Гродзенскім раёне
** Ку́нцаўшчына — хутар у Смаргонскім раёне
* Мінская вобласць:
** Кунцаўшчы́на — былы пасёлак у Капыльскім раёне
** Ку́нцаўшчына — вёска ў Клецкім раёне
** Ку́нцаўшчына — вёска ў Мінскім раёне

## Іншае 
* Жылы раён Кунцаўшчына, Мінск — жылы раён у Мінску
* Вуліца Кунцаўшчына (Мінск)
* Станцыя метро Кунцаўшчына, Мінск — станцыя Мінскага метрапалітэна
Сібірская Вікіпедыя

**Сібірская Вікіпедыя** (па-сібірску: *Сибирска Википеддя*) — закрыты раздзел Вікіпедыі на сібірскай мове.

Заснаваны 1 ліпеня 2006 года. 3 кастрычніка 2006 года колькасць артыкулаў у Сібірскай Вікіпедыі дасягнула . Станам на 11 жніўня 2007 года раздзел меў больш за  артыкулаў і паводле колькасці артыкулаў займаў 80-е месца сярод Вікіпедый. Закрыты рашэннем Фонду 19 верасня 2007 года.

Удзельнікі сібірскай Вікіпедыі займаліся перакладаннем розных тэкстаў на штучную сібірскую мову.

## Сібірская мова 
Сібірская мова — штучная мова на аснове сібірскіх старажыльчаскіх гаворак. Стваральнікі сцвярджалі, што такім чынам намагаліся стварыць культурны феномен у падтрымку ідэі асобнага сібірскага (сібірска-чалдонскага) народу. Пры распрацоўцы яны выкарыстоўвалі гаворкі паўночнарускага дыялекту, вядомага з IX стагоддзя.

У англійскай Вікіпедыі існаванне сібірскай мовы не было пацверджана аўтарытэтнымі крыніцамі. Стваральнікаў штучнай мовы абвінавачвалі ў сепаратызме.

## Гісторыя 
8 кастрычніка 2006 года колькасць артыкулаў складала каля 6400. Да 2007 года раздзел выйшаў на 66-е месца ў спісе Вікіпедый з 6924 артыкуламі, такім чынам апярэджваючы некаторыя жывыя мовы: афрыкаанс, узбекскую, беларускую і г. д.

Тым не менш, 5100 артыкулаў былі пустыя: пра гады з 2999 г. да н. э. па 2100  г. н. э. Таксама было 162 артыкулы пра дзесяцігоддзі (у большасці пустых, альбо з паведамленнем: *Чо было в ети годы, нам неведомо*), 370 пустых артыкулаў пра дні. Яшчэ 251 артыкул быў напалову пусты і паведамляў аб нацыянальных даменах верхняга ўзроўню. Такім чынам, колькасць «сапраўдных» артыкулаў у раздзеле на сібірскай мове не перавышала 1200.

У артыкулах скажалася інфармацыя; напрыклад, былі згадкі, што для вядомых рускамоўных пісьменнікаў руская мова не была роднай: *«На россейским говоре писавшы баюны Россейской анперии, сгонодоблены со всех народов: татарин Тургенев, украинец Чехов, поляк Достоевской, жыды Ильф и Петров, личнось неврубной народноси Пушкин, и никому-то из них етот мажной говор не был родимым. Ить весь руской народ обнакновенно лекотал дружно»*

Раздзел быў закрыты 19 верасня 2007 года.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Раздзелы Вікіпедыі
Славацкая Вікіпедыя

**Славацкая Вікіпедыя** (па-славацку: Slovenská Wikipédia) — раздзел Вікіпедыі на славацкай мове. Гэта 16-ы па велічыні раздзел Вікіпедыі ў свеце, заснаваны ў 2003 годзе. Змяшчае больш за 250 000 артыкулаў (на 6 лютага 2025 года).

Катэгорыя:Вікіпедыя
Вікіпедыя
Вікіпедыя
Румынская Вікіпедыя

**Румынская Вікіпедыя** (па-румынску: Wikipedia în limba română) — раздзел Вікіпедыі на румынскай мове. Гэта 19-ы па велічыні раздзел Вікіпедыі ў свеце, заснаваны 15 ліпеня 2003 года. Змяшчае больш за 54 071 артыкулаў (на 6 лютага 2007 года).

Катэгорыя:Вікіпедыя
Рассвет (Клецкі раён)

**Рассве́т** () — пасёлак у Клецкім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Зубкаўскага сельсавета.

Пасёлак быў уключаны ў састаў Зубкаўскага сельсавета рашэннем Мінскага абласнога Савета дэпутатаў № 234 ад 28 мая 2013 г. «Аб змяненні адміністрацыйна-тэрытарыяльнага ўстройства Мінскай вобласці».

У пасёлку размяшчаецца ўстанова Міністэрства па надзвычайных сітуацыях Рэспублікі Беларусь «Космас».

## Назва 
На ўскрайку цяперашняга "Рассвету" была вёска Гедрыноўшчына (часам на картах таксама "Гедроновщина"). Вядомае двухасноўнае балцка-літоўскае імя ''Ged-rin'as*. Побач Пукелеўшчына і Кіркаўшчына (вядомыя літоўскія адыменныя прозвішчы *Pukelis, Kirkis'').

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Зубкаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Клецкага раёна
Персідская Вікіпедыя

**Персідская Вікіпедыя** (па-персідску: ویکی‌پدیای فارس) — раздзел Вікіпедыі на персідскай мове, заснаваны ў 2004 годзе. 

## Статыстыка 
Станам на    года персідскі раздзел Вікіпедыі змяшчае  . Зарэгістравана  , з якіх  здзейснілі што-небудзь за апошнія 30 дзён,   маюць статус адміністратара. Агульная колькасць правак складае .

Катэгорыя:Вікіпедыя
Неапалітанская Вікіпедыя

**Неапалітанская Вікіпедыя** (па-неапалітанску: Wikipedia napulitana) — раздзел Вікіпедыі на неапалітанскай мове. 

Гэта 52-ы па велічыні раздзел Вікіпедыі змяшчае больш за 12 353 артыкулаў (на 8 лютага 2007 года).

## Спасылкі 
* Галоўная старонка Неапалітанскага раздзела Вікіпедыі
* Артыкулы пра неапалітанскую Вікіпедыю:
** Wikipedia napulitana // партал Libero.it, 8 чэрвеня 2007 
** «Salutammo. Chest’è ’a Wikipedia napulitana» // партал il Giornale.it, 13 лютага 2007 

Катэгорыя:Раздзелы Вікіпедыі
Катэгорыя:Раманскія Вікіпедыі
Неапалітанская мова

**Неапаліта́нская мо́ва** (па-неапалітанску: *lengua napulitana*, італ. *lingua napoletana*) — дыялект італьянскай мовы. Распаўсюджаны ў Паўднёвай Італіі, у Кампаніі, Неапалі, Гаеце ды Соры, акругах паўднёвага Лацыё, у частцы Асколі у Марке, у паўночнай Калабрыі, паўночнай ды цэнтральных частках Апуліі.

Неапалітанская мова дала свету шмат вядомых песень, як напрыклад '' "O sole mio...".

Катэгорыя:Раманскія мовы
Малайская Вікіпедыя

**Малайская Вікіпедыя** (па-малайску: Wikipedia Bahasa Melayu) — раздзел Вікіпедыі на малайскай мове, заснаваны 12 жніўня 2003 года.

## Спасылкі 
* Галоўная старонка малайскай Вікіпедыі

Катэгорыя:Вікіпедыя
Люксембургская Вікіпедыя

**Люксембургская Вікіпедыя** (па-люксгебургску: lëtzebuergesch Wikipedia) — раздзел Вікіпедыі на люксембургскай мове. Гэта 68-ы па велічыні раздзел Вікіпедыі ў свеце, заснаваны 21 ліпеня 2004 года. Змяшчае больш за 43 589 артыкулаў (на 12 мая 2015 года).

## Спасылкі 
* Галоўная старонка люксембургскай Вікіпедыі

Катэгорыя:Вікіпедыя
Літоўская Вікіпедыя

**Літоўская Вікіпедыя** () — раздзел Вікіпедыі на літоўскай мове. Гэта 28-ы па велічыні раздзел Вікіпедыі ў свеце, заснаваны 20 лютага 2003 года. Змяшчае больш за 150 000 артыкулаў (на 2013 года).

Катэгорыя:Вікіпедыя
Вікіпедыя
Вікіпедыя
Лацінская Вікіпедыя

**Лацінская Вікіпедыя** () — раздзел Вікіпедыі на лацінскай мове.

## Гісторыя 
Спачатку ў Лацінскай Вікіпедыі дамінавалі тэмы з класічнай гісторыі, але ў 2006 годзе з’явілася група новых удзельнікаў, якая істотна пашырыла асвятленне тэм XX ст., такіх як поп-культура і тэхналогіі. Каб мець справу з паняццямі, якія не існавалі ў класічныя лацінскія часы, былі ўведзены ў абарот новыя словы, што стала прычынай дэбатаў. У Лацінскай Вікіпедыі карыстаюцца класічнай латынню (*latinitas*) і неалагізмы выражаюць у асноўным з дапамогай лацінскіх слоў і іх камбінацый.

* 7 снежня 2003 — 1 000 артыкулаў
* 29 снежня 2006 — 10 000 артыкулаў
* 4 верасня 2007 — 15 000 артыкулаў
* 11 лютага 2011 — 50 000 артыкулаў (55-е месца)
* 6 красавіка 2011 — 52 000 артыкулаў (50-е месца)
* 9 мая 2012 года — 2 мільёны правак
* 18 снежня 2013 — 100 000 артыкулаў

## Спасылкі 
Катэгорыя:Вікіпедыя
Катэгорыя:Лацінская мова
Латышская Вікіпедыя

**Латышская Вікіпедыя** (лат.: Vikipēdija) — раздзел Вікіпедыі на латышскай мове.

Раздзел Вікіпэдыі заснаваны ў 2003 годзе. У 2006 годзе колькасць артыкулаў у латышскай Вікіпедыі дасягнула 5 000. Гэта 61-ы па велічыні раздзел Вікіпедыі ў свеце, змяшчае больш за 133 тысячы артыкулаў (на 18 лютага 2025).

## Спасылкі 
* Галоўная старонка Латышскай Вікіпедыі   
* http://www.search.com/reference/Latvian_Wikipedia 
* Статыстыка Латышскай Вікіпедыі на цяперашні час
* Спіс усіх Вікіпедый па ліку артыкулаў
* 'Wikipedia' sestdien svin 10 gadu jubileju ()
* http://www.ir.lv: "Vikipēdija" svin 10 gadu jubileju
* Выданне «ZZ @ LV»: Wikipedia latviešu valodā. Kāpēc?  ()
* Vikipedius Vulgaris у «Твітэры»
* Iekrituši Internetā ()

Катэгорыя:Вікіпедыя
Катэгорыя:Літаратура на латышскай мове
Вікіпедыя
Кашубская Вікіпедыя

**Кашубская Вікіпедыя** (па-кашубску: Kaszëbskô Wikipedijô) — раздзел Вікіпедыі на кашубскай мове. 

Гэты раздзел Вікіпедыі заснаваны 1 красавіка 2004 года. Гэта 129-ы па велічыні раздзел Вікіпедыі ў свеце, змяшчае больш за 961 артыкулаў (на 12 лютага 2007 года).

Вікіпедыя
Вікіпедыя
Карэйская Вікіпедыя

**Карэйская Вікіпедыя** (па-карэйску: 한국어 위키백과) — раздзел Вікіпедыі на карэйскай мове, заснаваны ў 2002 годзе. 

Гэта 21-ы па велічыні раздзел Вікіпедыі ў свеце, змяшчае больш за 150,000 артыкулаў (на 15 снежня 2010 года). 

Катэгорыя:Карэйская мова
Катэгорыя:Раздзелы Вікіпедыі
Малайская мова

**Мала́йская мо́ва** (саманазва: Bahasa Melayu, بهاس ملايو) — аўстранезійская мова, распаўсюджаная ў краінах Паўднёва-Усходняй Азіі, родная мова малайцаў. Мае афіцыйны статус у такіх дзяржавах, як Малайзія, Сінгапур, Бруней, Какосавыя астравы, Інданезія (рэгіянальны). Колькасць носьбітаў — 77 млн чал. (2007 г.).

## Гісторыя 
Першыя надпісы на старажытнай малайскай мове былі знойдзены на поўдні Суматры і востраве Бангка. Яны адносяцца да канца VII ст. н. э. Першасна продкі малайцаў карысталіся старажытнаіндыйскімі формамі пісьма. У XIV ст. шырока распаўсюдзіўся алфавіт *джаві* на аснове арабскіх літар. У XVII ст. еўрапейскія місіянеры стварылі малайскі алфавіт *румі* на аснове лацінкі. Ён амаль выціснуў з ужытку *джаві* ў XIX — XX стст., калі сучасныя Малайзія і Інданезія апынуліся ў каланіяльнай залежнасці. Малайская мова ўжывалася каланіяльнымі чыноўнікамі і місіянерамі як сродак зносін з рознымі народамі, аказала непасрэдны ўплыў на фарміраванне інданезійскай мовы.

З малайскай мовы ў іншыя мовы трапілі такія словы, як «сага», «кетчуп», «гутаперча».

## Алфавіт 
Сучасны малайскі алфавіт *румі* складаецца з 28 літар:

*A a*, *B b*, *C c*, *D d*, *E e*, *F f*, *G g*, *H h*, *I i*, *J j*, *K k*, *L l*, *M m*, *N n*, *O o*, *P p*, *Q q*, *R r*, *S s*, *T t*, *U u*, *V v*, *W w*, *X x*, *Y y*, *Z z*.

## Кароткі размоўнік 
## Спасылкі 
* Malay language, alphabets and pronunciation
* A grammar of the Malayan language
* The study of traditional malay literature
* Useful Malay phrases

Катэгорыя:Аўстранезійскія мовы
Катэгорыя:Мовы Малайзіі
Катэгорыя:Мовы Сінгапура
Катэгорыя:Мовы Інданезіі
Пятро Сакол

**Пятро Сакол** (сапр. **Пётр Аляксандравіч Масальскі**, іншы псеўданім *Пятрусь*; , м. Пасінь, Люцынскі павет, Віцебская губерня, цяпер воласць Пасіенас, Зілупскі край, Латвія — ) — беларускі паэт, перакладчык.

## Біяграфічныя звесткі 
У 1922—1923 гг. вучыўся ў Люцынскай беларускай гімназіі, у 1925—1926 гг. на Беларускіх настаўніцкіх курсах у Рызе. 

Працаваў настаўнікам-практыкантам у Дзвінскай беларускай гімназіі (1927—1928,   пазбаўлены права выкладання за ўдзел у левым радыкальным руху). Удзельнік Латгальскага рабочага прафсаюза і партыі незалежных сацыялістаў, член культурна-асветнага таварыства «Бацькаўшчына» і «Таварыства беларускіх вучыцеляў» у Латвіі. У 1928 годзе з–за сваіх палітычных поглядаў быў арыштаваны латышскімі ўладамі, жыў пад наглядам паліцыі. З 1929 года працаваў на розных работах: чарцёжнікам на чыгуначнай станцыі, карэктарам-перакладчыкам часопіса «Беларуская школа ў Латвіі», выкладчыкам беларускай мовы ў пачатковай школе (1935–1936), рахункаводам, бухгалтарам на фанернай фабрыцы ў г. Рыга (1936–1942). З 1942 па 1944 год служыў карэктарам-перакладчыкам часопіса «Новы шлях», які выдаваўся ў Рызе з дазволу германскіх улад у перыяд акупацыі ў час Вялікай Айчыннай вайны. 

Арыштаваны савецкімі ўладамі ў 1945 годзе. У 1945—47 гг. знаходзіўся ў праверачна-фільтрацыйным пункце ў Хабараўскім краі, потым у Ніжнеамурскім папраўча-працоўным лагеры МУС СССР.

Вярнуўся ў Рыгу ў сакавіку 1947 года. Працаваў дворнікам, дарожным майстрам. Пасля 1951 года біяграфічныя звесткі адсутнічаюць.

## Творчасць 
Друкаваўся з 1923. У Люцынскай беларускай гімназіі выдаваў на шапірографе штомесячнік вучнёўскай творчасці і фальклорных запісаў «Ластаўка» (выйшлі 9 нумароў). Вершы, прасякнутыя духам пратэсту супраць сацыяльнага і нацыянальнага прыгнёту, змяшчаў у газеце «Голас беларуса», часопісах «Беларуская школа ў Латвіі», «Студэнцкая думка». Перакладаў творы рускіх і ўкраінскіх паэтаў, прозу Я. Порука і паэзію Я. Райніса. Складаў картатэку беларуска-латышскага слоўніка.

Аўтар зборніка перакладаў з латышскай мовы «Дайны» (1987). 

Асабісты архіў Пятра Сакола захоўваецца ў Беларускім дзяржаўным архіве-музеі літаратуры і мастацтва ў Мінску.

## Бібліяграфія 
* На світанні. Рыга. 1929.
* Дайны: Латышскія народныя песні / З латышскай. Мн., 1987.

## Літаратура 
* 
* 
* 
* 
* Кекелева Т. Беларускі пясьняр з-пад Люцына // Спадчына. 2000. № 1.
* Ліс А. Два перакладчыкі з Латвіі // Далягляды. Мн., 1979;
* Панізнік С. Вяртанне голасу // Дайны. Мн., 1987;

## Спасылкі 
* Завершана навуковае апісанне фонду № 392 (вопіс № 1) паэта і перакладчыка Пятра Сакола (П. А. Масальскага)  // БДАМЛМ, 17 лістапада 2020.

Катэгорыя:Беларускамоўныя паэты
Катэгорыя:Перакладчыкі з латышскай мовы
Катэгорыя:Перакладчыкі на беларускую мову
Катэгорыя:Паэты Латвіі
Катэгорыя:Перакладчыкі Латвіі
Катэгорыя:Рэпрэсаваныя савецкай уладай
Карэйская мова

**Карэ́йская мо́ва** () — мова карэйцаў і абедзвюх дзяржаў Карэйскага паўвострава -- КНДР і Рэспублікі Карэя. Распаўсюджана таксама ў Кітай, Японіі, ЗША, Расіі, краінах Сярэдняй Азіі. Агульная колькасць носьбітаў - каля 78 млн чалавек. Карэйская - ізаляваная мова аглюцінатыўнага ладу з парадкам словаў SOV.

## Гісторыя і вывучэнне 
Большасць даследчыкаў адносіць сучасную карэйскую мову да ізаляваных моў, аднак некаторыя лічаць яе часткай гіпатэтычнай алтайскай моўнай сям'і.

Застаецца спрэчным пытанне пра суадносіны сучаснай карэйскай мовы і моў Трох карэйскіх царстваў - пэкчэ, сіла і кагуроскай, хоць усе тры мовы выяўляюць падабенства ў лексіцы і (наколькі дазваляе судзіць іерагліфічны запіс) граматычным ладзе. На думку некаторых лінгвістаў, з названых моў найменшае падабенства выяўляе кагуроская, якую шэраг лінгвістаў лічыць продкам або бліжэйшым сваяком японскай мовы. Мова сіла, наадварот, часцей за ўсё разглядаецца як продак карэйскай мовы.

Адным з першых на магчымае сваяцтва карэйскай і японскай моў звярнуў увагу Агура Сімпэй. У сучаснай заходняй лінгвістыцы карэйская, японская і старажытныя мовы Карэйскага паўвострава нярэдка аб'ядноўваюць у групу моў пуё па назве царства Пуё.

## Саманазва мовы 
Да 1945 года выкарыстоўвалася назва «часонмаль» (кар. 조선말?, 朝鮮 말?) ці «часано» (кар. 조선어?, 朝鮮語?); гэтую ж назву ўжываюць цяпер у Паўночнай Карэі. У Паўднёвай Карэі цяпер прынятыя назвы «хангуго» (кар. 한국어?, 韓國 語?) ці «хангунмаль» (кар. 한국말?, 韓國 말?); часта проста «куго» (кар. 국어?, 國語?, «дзяржаўная мова»). У абедзвюх частках Карэі ўжываецца таксама гутарковая назва «урымаль» (우리말, «наша мова»).

## Спасылкі 

Катэгорыя:Ізаляваныя мовы
Катэгорыя:Мовы Карэі
Катэгорыя:Мовы Кітая
Марыя Сцяпанаўна Рудко

**Марыя Сцяпанаўна Рудко** (, в. Рубеж Клецкага р-на), даярка племзавода «Чырвоная Зорка», Герой Сацыялістычнай Працы (1966).

У 1949—1955 гг. — рабочая Клецкага кансервавага завода, у 1955—1987 гг. — даярка на ферме «Цэнтр» дзяржплемзавода «Чырвоная Зорка» Клецкага раёна. У 1966 годзе за высокія надоі прысвоена званне Героя Сацыялістычнай працы.
Дэпутат Вярхоўнага Савета БССР у 1963—1967 гг.
## Узнагароды 
* ордэн Леніна і залатая медаль «Серп і молат»(1966),
* ганаровыя граматы Вярхоўнага Савета БССР і Міністэрства сельскай гаспадаркі (абедзве — 1974),
* залатыя медалі ВДНГ (1963, 1965, 1974),
* Ганаровая грамата УЦСПС.

## Літаратура 
* т. 5. Биографический справочник — Мн: Издательство «Белорусская советская энциклопедия» имени Петруся Бровки, 1982. — С. 29.
* В. Сазанович, Эстафета вдохновения //, Труд, талант, доблесть.: В 2-х ч. Ч. 2/[Сост. Е. Э. Павлюць, Б. И. Сушкевич, В. В. Шарпило].— Мн.: Беларусь, 1981., стр. 166—169

Катэгорыя:Героі Сацыялістычнай Працы
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета БССР 6-га склікання
Катэгорыя:Узнагароджаныя Ганаровай граматай Прэзідыума Вярхоўнага Савета БССР
Клаўдзія Уладзіміраўна Шаўчук

**Клаўдзія Уладзіміраўна Шаўчук** (, Колпіна, Ленінградская вобласць) — перадавік сельскагаспадарчай вытворчасці, Герой Сацыялістычнай Працы (1966).

## Біяграфія 
У 1949—1951 гг. — кастэлянка Клецкай раённай бальніцы, у 1951—1954 — у будаўнічым упраўленні № 3 трэста № 2. У 1954—1990 — палявод, звеннявая па вырошчванні льну, цукровага бураку, брыгадзір, памочнік брыгадзіра паляводчай брыгады калгаса «Кастрычнік» Клецкага раёна. З 1977 года памочнік брыгадзіра паляводчай брыгады. Званне Героя прысвоена за атрыманне высокіх і стабільных ураджаяў тэхнічных культур. Член Рэвізійнай камісіі КПБ у 1976—1981 гадах.

## Літаратура 
* т. 5. Биографический справочник. Мн: Издательство «Белорусская советская энциклопедия» имени Петруся Бровки, 1982. 29 с.

Катэгорыя:Члены Рэвізійнай камісіі КПБ
Канстанцін Адамавіч Шастак

**Канстанцін Адамавіч Шастак** (, в. Янавічы Нясвіжскі павет, Польская Рэспубліка — ) — беларускі гаспадарчы дзеяч, Герой Сацыялістычнай Працы (1988).

## Біяграфія 
Скончыў Беларускі сельскагаспадарчы тэхнікум (1974). У 1952—1976 гадах працаваў у калгасе «Памяць Леніна». У 1976—1995 — брыгадзір жывёлагадоўчай фермы «Чырвоная Зорка» племзавода «Чырвоная Зорка». Пастаянна ажыццяўляў кантроль рацыянальнага выкарыстання кармоў і своечасовага кармлення скаціны. Вёў працу па павышэнні прадукцыйнасці дойнага статку. За час яго працы ферма «Чырвоная Зорка» неаднаразова выходзіла пераможцам у спаборніцтвах раёна і вобласці.

Дэлегат XXVII з’езда КПСС (1988).

## Узнагароды 
* ордэн «Знак Пашаны» (1966),
* ордэн Працоўнага Чырвонага Сцяга (1981),
* ордэн Леніна (1988).

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Постаці савецкай жывёлагадоўлі
Катэгорыя:Постаці беларускай жывёлагадоўлі
Катэгорыя:Дэлегаты XXVII з’езда КПСС
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Клецкім раёне
Тучанскі сельсавет

**Ту́чанскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Клецкага раёна Мінскай вобласці. Цэнтр — аграгарадок (да 2010 г. вёска) Туча.

Утвораны 12 кастрычніка 1940 года як **Межнаслабодскі сельсавет** у складзе Клецкага раёна Баранавіцкай вобласці БССР. Цэнтр — вёска Межная Слабада. З 8 студзеня 1954 года ў складзе Мінскай вобласці. З 25 снежня 1962 года ў складзе Нясвіжскага раёна. 26 лютага 1966 года цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Туча, сельсавет перайменаваны ў Тучанскі, у склад сельсавета з Ліскаўскага сельсавета перададзены вёскі Дунайчыцы, Масцілавічы, Рудкі, з Бабаевіцкага сельсавета — вёска Янавічы, з Грыцэвіцкага сельсавета — вёска Стралкава. З 30 ліпеня 1966 года ў складзе адноўленага Клецкага раёна. 21 студзеня 2004 года ў склад Красназвёздаўскага сельсавета перададзены вёскі Стралкава і Янавічы. 28 снежня 2007 года скасаваны вёскі Навінкі і Панач-Мураванка. 28 мая 2013 года сельсавет скасаваны, тэрыторыя далучана да Галынкаўскага (3 населеныя пункты: Бабічы, Карацк, Межная Слабада) і Кухчыцкага (5 населеных пунктаў: Дунайчыцы, Масцілавічы, Рудкі, Траццякі, Туча) сельсаветаў.

Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 1530 чалавек, з іх 96,7 % — беларусы.

На момант скасавання ў склад сельсавета ўваходзілі 8 населеных пунктаў.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Клецкага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Нясвіжскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1940 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 2013 годзе
Цэнтральная Афрыка

**Цэнтра́льная А́фрыка** – рэгіён Афрыкі, які знаходзіцца ў цэнтральнай частцы кантынента.

## Краіны 
Звычайна да гэтага рэгіёна адносяць наступныя краіны:
* Чад
* Дэмакратычную Рэспубліку Конга
* Габон
* Экватарыяльную Гвінею
* Камерун
* Рэспубліку Конга
* Цэнтральна-Афрыканскую Рэспубліку
* Сан-Тамэ і Прынсіпі
* Бурундзі
* Руанда

## Прырода 
Ахоплівае пераважна ўпадзіну Конга і пласкагор'яў, што яе акаймоўваюць. Рэльеф некаторых ускраінных зон моцна расчлянёны, закрануты маладымі глыбавымі рухамі (узбярэжжа Гвінейскага заліва, дзе на лініі тэктанічнага разлому знаходзіцца найвышэйшы яе пункт — вулкан Камерун (4070 м).

Клімат пераважна экватарыяльны, пастаянна вільготны (ападкаў больш за 1500 мм за год, на заходніх схілах Камеруна да 10000 мм); на поўначы і поўдні — субэкватарыяльны, летневільготны (ападкаў 600—1000 мм за год); на значнай частцы ўзбярэжжа Атлантычнага акіяна — трапічны пасатны (ападкаў 200—300 мм за год). Сярэднегадавыя тэмпературы 25—28°С.

Густая і мнагаводная рачная сетка ў басейна р. Конга (Заір). Рэкі маюць шмат парогаў, вадаспадаў, вялікія запасы гідраэнергіі. Азёр мала. Вялікія плошчы заняты балотамі.

Каля экватара вечназялёныя лясы (гілеі) на чырвона-жоўтых латэрытных глебах; на поўначы і поўдні змяняюцца лістападнымі вечназялёнымі лясамі і высакатраўнымі саваннамі на чырвоных глебах. Па далінах рэк галерэйныя лясы, у вусцях мангравыя зараснікі. Водзяцца малпы, у т.л. шымпанзэ і гарыла, паўмалпы галага, кутасавухія свінні, калючкахвосты, віверы, лятучыя мышы; вялікая разнастайнасць птушак, рэптылій, насякомых.

## Літаратура 
* Лаўрыновіч М. Цэнтральная Афрыка // БЭ ў 18 т. Т. 17. Мн., 2003.

Катэгорыя:Рэгіёны Афрыкі