Каналізацыя

**Каналізацыя** — складовая частка сістэмы водазабеспячэння і водаадвядзення, прызначаная для выдалення цвёрдых і вадкіх прадуктаў жыццядзейнасці чалавека, гаспадарча-бытавых і дажджавых сцёкавых вод з мэтай іх ачысткі ад забруджванняў і далейшай эксплуатацыі або вяртання ў вадаём. Неабходны элемент сучаснай гарадской і сельскай гаспадаркі. Парушэнне яе працы можа пагоршыць санітарна-эпідэміялагічную сітуацыю ў мясцовасці.

Таксама каналізацыяй называюць любую сістэму каналаў, напрыклад, кабельная каналізацыя служыць для пракладкі пад зямлёй кабеляў. У будаўніцтве, падземныя альбо наземныя будынкі, у якіх пракладваюць тую ці іншую каналізацыю, завуцца прадуктаправодамі.

## Класіфікацыя 
### Паводле мэт і месцазнаходжання 
Паводле мэт і месцазнаходжання сістэмы каналізацыі падзяляюцца на тры вялікія групы:

* Унутраная каналізацыя — сістэма збору сцёкаў ўнутры будынкаў і збудаванняў і дастаўкі іх у сістэму вонкавай каналізацыі;
* Вонкавая каналізацыя — сістэма збору сцёкаў ад будынкаў і збудаванняў і дастаўкі іх да ачышчальных збудаванняў альбо да месца скіду ў водапрыёмнікі;
* Сістэма ачысткі сцёкаў.

### Паводле збіраных сцёкаў 
Паводле збіраных сцёкаў каналізацыя падраздзяляецца на:

* Гаспадарча-фекальную (бытавую) *(К1)*;
* Ліўневую *(К2)*;
* Вытворчую *(К3)*.

## Будова 
У склад каналізацыйнай сеткі могуць уваходзіць розныя канструкцыйныя элементы ў залежнасці ад тыпу сеткі. Вонкавыя і ўнутраныя каналізацыйныя сеткі, як правіла, з'яўляюцца самацёчнымі і пракладваюцца з ухілам па ходу сцёкаў.

### Асноўныя элементы ўнутранай каналізацыі 
* Водапрыёмныя прыборы (ракавіны, ванны, туалеты і г. д.);
* Сістэма трубаправодаў (вентыляцыйныя стаякі, падводкі і калектары, стаякі, рэвізіі і прачысткі, выпускі, запорная арматура);
* Дадатковыя элементы (сістэмы падпампоўкі сцёкаў, лакальныя сістэмы ачысткі).

### Асноўныя элементы вонкавай каналізацыі 
* Трубаправоды (калектары);
* Калодзежы (назіральныя, паваротныя, перападныя і г. д.);
* Помпавыя станцыі падпампоўкі;
* Лакальныя ачышчальныя збудаванні;
* Септыкі;
* Выпускі.

## Ачышчальныя збудаванні 
Ачышчальныя станцыі прызначаны для ачысткі сцёкавых вод і апрацоўкі ападкаў. Гэтыя станцыі кампануюцца з комплексаў ачышчальных і дапаможных збудаванняў, звязаных паміж сабой інжынернымі камунікацыямі ў адзіную тэхналагічную схему. Комплексы ачышчальных збудаванняў выбіраюць у залежнасці ад канцэнтрацыі, якаснай і колькаснай характарыстыкі забруджвальных прымесяў, а таксама ад патрабаванняў, што прад'яўляюцца да ачышчаных вод.

Канал, які адводзіць вычышчаныя сцёкавыя воды ад ачышчальных станцый у вадаём і забяспечаны прыладай для мяшання гэтых вод з вадой у вадаёме, называюць выпускам. На калектарах перад помпавай і ачышчальнай станцыямі таксама абсталююць выпускі для скіду сцёкавых вод у вадаём без ачысткі ў выпадку аварыі. Гэтыя выпускі называюць аварыйнымі.

Пры складанні схемы агульнасплаўной сістэмы каналізацыі на галоўным калектары прадугледжваюць прылада зліваспускаў для частковага скіду ў вадаём падчас вялікіх ліўняў моцна разведзенай сумесі бытавых і дажджавых сцёкавых вод. Гэта дазваляе паменшыць памеры галоўнага калектара і ачышчальных збудаванняў, а такім чынам, і кошт будаўніцтва агульнасплаўной каналізацыі.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Інжынерная інфраструктура