Джон Коўл

**Джон Пёрсел Коўл** (; нар. ) — амерыканскі юрыст і дыпламат. Спецыяльны пасланнік ЗША ў Беларусі (з лістапада 2025 года) і намеснік спецыяльнага пасланніка ЗША ва Украіне (з сакавіка 2025 года). Адыграў ключавую ролю ў перамовах па вызваленні і прымусовай дэпартацыі беларускіх палітвязняў у 2025 годзе.

## Раннія гады і адукацыя 
Джон Пёрсэл Коўл нарадзіўся 21 снежня 1946 года. Навучаўся ў Школе Северн і ва Універсітэце Балтымара, дзе скончыў юрыдычны факультэт. У снежні 1965 года, падчас навучання ва ўніверсітэце, быў заручаны з Мэры Сахсэ.

## Кар’ера 
### Пачатак кар’еры (1973—1981) 
У студзені 1973 года быў прызначаны памочнікам пракурора штата ў судзе па справах непаўналетніх у Мэрылендзе. У сакавіку таго ж года быў арыштаваны па абвінавачванні ў кіраванні аўтамабілем у нецвярозым стане, пасля чаго падаў у адстаўку. У чэрвені 1976 года ажаніўся з Шэлдан Стамп і пераехаў у Фларыду.

У канцы 1970-х — пачатку 1980-х гадоў прадстаўляў інтарэсы амерыканскіх марскіх пяхотнікаў, вызваленых з пасольства ЗША ў Тэгеране падчас крызісу з закладнікамі, падаўшы пазовы супраць Ірана і яго кіраўніка Рухалы Хамейні. Пазней ён назваў рэкамендаваную прэзідэнцкай камісіяй кампенсацыю былым закладнікам «смехатворнай».

### Палітычная дзейнасць (2008—2011) 
У 2008 годзе, падчас прэзідэнцкай кампаніі, Коўл падтрымаў кандыдатуру рэспубліканца Джона Мак-Кейна, нягледзячы на тое, што раней неаднаразова падарожнічаў з Хілары Клінтан падчас праймерыз Дэмакратычнай партыі. У інтэрв’ю *Newsweek* ён заявіў, што Дэмакратычную партыю захопліваюць «людзі тыпу MoveOn». У 2009 годзе стала вядома, што Коўл стаў дарадцам губернатара Аляскі Сары Пэйлін, кандыдата ў віцэ-прэзідэнты ад рэспубліканцаў. Яго жонка, Грэта Ван Састэрэн, абвергла гэтую інфармацыю, але пазней паведамлялася, што Коўл заснаваў камітэт палітычных дзеянняў Пэйлін.

### Дзейнасць пры адміністрацыі Трампа 
У снежні 2025 года сенатар Рычард Блюменталь накіраваў Коўлу запыт адносна яго запрашэння на вячэру для донараў Дональда Трампа ў Белы дом. Коўл адказаў, што атрымаў запрашэнне за садзейнічанне ўрэгуляванню пазову паміж YouTube і Фондам Нацыянальнай алеі (Trust for the National Mall), звязанага з прыпыненнем акаўнта Трампа пасля штурму Капітолія 6 студзеня.

### Спецыяльны пасланнік ва Усходняй Еўропе (з 2025) 
Коўл удзельнічаў у серыі перамоў з Аляксандрам Лукашэнкам, якія прывялі да масавых вызваленняў палітвязняў з наступнай іх прымусовай дэпартацыяй з краіны. Першы візіт Коўла ў Мінск адбыўся ў поўнай сакрэтнасці яшчэ ў красавіку 2025 года. Яго жонка Грэта Ван Састэрэн пазней паведамляла, што не мела з ім сувязі на працягу двух дзён і даведалася пра яго месцазнаходжанне з навін.

Падчас візітаў Коўл усталяваў нефармальныя адносіны з Лукашэнкам. Як паведамляла выданне The Wall Street Journal, падчас аднаго з абедаў яны абмяркоўвалі спосабы пахудання, і Коўл паабяцаў перадаць Лукашэнку амерыканскі прэпарат Zepbound. Паводле выдання, гэтыя «сяброўскія» адносіны сталі адным з фактараў, які дазволіў дамагчыся вызвалення зняволеных.

Першая буйная група з 52 чалавек, уключаючы Ігара Лосіка, Паўла Мажэйку і Сяргея Спарыша, была вызвалена 11 верасня 2025 года. У гэты ж дзень палітык Мікалай Статкевіч адмовіўся пакідаць краіну і быў вернуты ў турму. У абмен на вызваленне ЗША часткова знялі санкцыі з авіякампаніі Белавія.

9 лістапада 2025 года Дональд Трамп прызначыў Джона Коўла спецыяльным пасланнікам у Беларусі. Святлана Ціханоўская назвала гэтае прызначэнне «абнадзейваючым крокам».

Пры яго ўдзеле 13 снежня 2025 года адбыўся другі маштабны этап вызвалення, калі з турмаў былі вызвалены і дэпартаваны 123 чалавекі, у тым ліку Марыя Калеснікава, Віктар Бабарыка і нобелеўскі лаўрэат Алесь Бяляцкі. У абмен на гэта ЗША знялі санкцыі з беларускай калійнай галіны, хоць Літва адмовілася аднаўляць транзіт праз сваю тэрыторыю.

Коўл таксама ўдзельнічаў ва ўрэгуляванні «паветранага крызісу» паміж Беларуссю і Літвой, выкліканага запускам метэазондаў з кантрабандай. Ён заявіў, што Лукашэнка пагадзіўся спыніць падобныя інцыдэнты.

Пасля вызваленняў Коўл працягваў публічна заяўляць, што працуе над вызваленнем астатніх зняволеных.

У снежні 2025 года былы кандыдат у прэзідэнты Валерый Цапкала заявіў, што кансультаваў Коўла і раіў яму не сустракацца са Святланай Ціханоўскай, каб не сарваць перамовы. Коўл публічна абверг гэтую інфармацыю, заявіўшы: «Не, ён гэтага не рабіў. Гэта было зроблена мной, прэзідэнтам Трампам, Крысам Смітам і выдатнай камандай ва ўрадзе ЗША».
## Погляды 
У 2009 годзе выданне *Gawker* паведаміла пра мемарандум, напісаны Коўлам, у якім ён выступаў за стварэнне камітэта палітычных дзеянняў для саенталогіі. Коўл заявіў, што дасягнуў у саенталогіі ўзроўню «Клір».

## Асабістае жыццё 
З 1988 года жанаты з вядомай амерыканскай тэлевядучай і юрыстам Грэтай Ван Састэрэн.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Нарадзіліся 21 снежня
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1946 годзе
Катэгорыя:Юрысты ЗША
Катэгорыя:Дыпламаты ЗША
Катэгорыя:Выпускнікі Балтымарскага ўніверсітэта