open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Хуліа Ле Парк

**Хуліа Ле Парк** (ісп.: Julio Le Parc; нар. , Мендоса) — аргенцінскі мастак і скульптар, які працуе ў напрамках аптычнага і кінетычнага мастацтва. Адзін з заснавальнікаў напрамку GRAV. З’яўляецца значнай фігурай у аргенцінскім сучасным мастацтве.

## Біяграфія 
Хуліа Ле Парк нарадзіўся ў небагатай сям’і ў 1928 годзе. У трынаццаць гадоў пераехаў са сваёй маці і братамі ў Буэнас-Айрэс. Там вучыўся ў Школе прыгожых мастацтваў і праяўляў цікавасць да мастацкага авангарднага руху ў Аргенціне. У Школе прыгожых мастацтваў разам з іншымі мастакамі, сярод якіх былі: Уга Дэмарка, Ф. Гарсія Міранда, Францыска Сабрына, Орас Гарыя-Росі, Франсуа Марэле, Серхіа М’яна Серванесам, Жан-П’ерам Іваралем і Жоэлем Стэнам сфарміраваў мастацкую групу Groupe de Recherche d 'Art Visuel або GRAV.

Папярэднік кінетычнага мастацтва і оп-арту, член-заснавальнік кірунку GRAV, лаўрэат Гран-пры за жывапіс на 33-й Венецыянскай біенале ў 1966 годзе, Хуліа Ле Парк з’яўляецца значнай фігурай у гісторыі сучаснага мастацтва.
5-я брыгада (Зімбабвэ)

**5-я брыгада** () — элітнае падраздзяленне арміі Зімбабвэ. Створана ў 1981 годзе з трох былых батальёнаў Афрыканскай нацыянальна-вызваленчай арміі Зімбабвэ.

Брыгада ўдзельнічала ў грамадзянскай вайне ў Мазамбіку, а таксама ў скандальнай антыпратэстнай аперацыі, вядомай як Гукурахундзі, якая была накіравана супраць былых партызан Народна-рэвалюцыйнай арміі Зімбабвэ (ZIPRA) і іх прыхільнікаў, што былі незадаволеныя прэзідэнцтвам Роберта Мугабэ.

## Гісторыя 
Падраздзяленне створана ў 1981 годзе. Першым камандуючым пятай брыгады быў палкоўнік Перэнчэ Сіры. У падраздзяленні былі ўласныя кодэксы, уніформа і абсталяванне, якія адрозніваліся ад астатніх воінскіх фарміраванняў зімбабвійскай арміі. Яе галоўнай адметнай прыкметай з’яўляліся чырвоныя берэты, хоць часам байцы 5-й брыгады дзейнічалі ў грамадзянскім адзенні. 

На першым этапе існавання, брыгада знаходзілася ў Гверу.

З 1982 года, падчас грамадзянскай вайны ў Мазамбіку, падраздзяленне змагалася на баку ўрада ФРЭЛІМА.

У студзені 1983 года для падаўлення бунту 5-я брыгада зімбабвійскай арміі накіравалася ў Паўночны Матабелелэнд. Пратэст быў жорстка падаўлены. Паводле афіцыйных звестак, загінула 429 чалавек, праваабаронцы сцвярджаюць, што колькасць загінулых магла дасягаць 20 тысяч.

У 1988 годзе брыгада расфармавана, але ў 2006 было прынята рашэнне аб аднаўленні падраздзялення.

1 сакавіка 2011 года, на фоне канфлікту ў Лівіі, выданне «Камсамольская праўда» паведаміла, што ў Трыпалі прыбыла група вайскоўцаў і наймітаў з Зімбабвэ, у тым ліку элітнае падраздзяленне 5-я брыгада. У артыкуле гаварылася аб некалькіх сотнях зімбабвійцаў.

## Ваенная тэхніка 
Брыгада мае ў распараджэнні танкі Т-54 і Т-55, а таксама бронетранспарцёры БРДМ-2 і БТР-152.

## Навучанне і падрыхтоўка кадраў 
У кастрычніку 1980 года прэзідэнт Роберт Мугабэ падпісаў пагадненне з паўночнакарэйскім лідарам Кім Ір Сенам, згодна з якім КНДР абавязалася правесці навучанне для асабістага складу 5-й брыгады. Для выкананне дадзенага пагаднення ў жніўні 1981-га 106 паўночнакарэйскіх ваенных саветнікаў прыбылі ў Зімбабвэ. Праграма навучанне байцоў пятай брыгады доўжылася да верасня 1982 года.

Катэгорыя:Узброеныя сілы Зімбабвэ
Катэгорыя:Брыгады
Нікала Бернар Лепісье

**Нікала Бернар Лепісье** (; ,  — , ) — французскі жывапісец акадэмічнага кірунку.

## Біяграфія 
Нікала Бернар нарадзіўся ў Парыжы ў сям’і мастакоў: малявальшчыкаў і гравёраў: Франсуа Бернара Лепісье і Рэнэ-Элізабет Марлье. Вывучаў мастацтва гравіравання ў свайго бацькі, перш чым быў вымушаны пакінуць гэты занятак з-за слабасці зроку і каля 1751 года звярнуўся да жывапісу, якім займаўся пад кіраўніцтвам Карла (Шарля) Ван Лоа.

Атрымаўшы ў 1759 годзе другую Рымскую прэмію, ён застаўся працаваць у Францыі. Па заданні Каралеўскай акадэміі жывапісу і скульптуры ў 1764 годзе ён напісаў карціну «Сашэсце Вільгельма Заваёўніка ў Англію» (Кан, абацтва Ом). Затым у тым жа акадэмічным духу — «Хрышчэнне Хрыста» (1765), «Хрыстос і маленькія дзеці» (1767), «Зварот Саўла» (1767). У 1769 годзе Лепісе стаў членам Каралеўскай акадэміі за карціну «Ахілес і Кентаўр», у 1770 годзе пачаў выкладаць, а ў 1792 годзе стаў прафесарам жывапісу. Яго вучнямі былі знакамітыя мастакі: Карл (Шарль) Вернэ, Жан-Фрэдэрык Шаль, Жан-Антуан-Тэадор Жыру, Анры-П’ер Данлу, Жан-Батыст Рэньё і многія іншыя.

У 1773 годзе ён напісаў для Ваеннай школы карціну «Святы Людовік, які здзяйсняе правасуддзе пад дубам», і «Зняцце з крыжа», якое ўпрыгожвае адну з капэл сабора ў Шалон-сюр-Сон. Ён маляваў бытавыя сцэны і зрабіў нямала малюнкаў жывёлін. Выконваў гравюры для «Гісторыі Францыі», працу, працягнутую Жан-Мішэлем Мора.

У жывапісе Лепісье спалучыліся рысы ракако і неакласіцызму «у духу» Ж.-А. Фраганара і Ж.-Б. С. Шардэна.

Катэгорыя:Мастакі Францыі XVIII стагоддзя
Катэгорыя:Гравёры Францыі
Катэгорыя:Педагогі Францыі
Катэгорыя:Памерлі ад туберкулёзу
Кадміяванне

**Кадміяванне** - хіміка-тэхнічны спосаб паляпшэння антыкаразійнай устойлівасці металічных вырабаў, сутнасць якога заключаецца ў нанясенні на іх паверхню тонкага (10 — 25 мкм) пласта кадмію. Гэта дазваляе прадухіліць негатыўныя эфекты ўздзеяння марской вады і атмасфернай карозіі, у сувязі з чым кадміяванымі робяць найбольш адказныя дэталі авіяцыйнай і суднавай тэхнікі. Акрамя іх яно ўжываецца для апрацоўкі вырабаў, якія эксплуатуюцца ва ўмовах трапічнага клімату.

Як правіла, сам працэс кадміявання ажыццяўляецца з дапамогай вакуумных або электрахімічных тэхналогій з электралітамі на аснове простых соляў кадмію з калоіднымі дадаткамі. Калі апрацоўваны выраб мае складаную форму, то для яго кадміявання ўжываюцца рошчыны комплексных (часцей за ўсё — цыяністых) соляў.

У некаторых выпадках кадміявае пакрыццё робіцца выключна з дэкаратыўнымі мэтамі. Прысутнасць у атмасферы двухвокісу серы, якая характэрная для індустрыяльных раёнаў, значна зніжае ахоўныя ўласцівасці кадміевых пакрыццяў. Хуткасць карозіі кадміявага пакрыцця у прамысловай атмасферы у 1,5 - 2 разы вышэйшая за хуткасць карозіі шырока выкарыстанага цынкавага пакрыцця.

## Літаратура 
*   
* 

Катэгорыя:Тэхналогіі машынабудавання
Катэгорыя:Пакрыцці
Катэгорыя:Металазнаўства
Катэгорыя:Матэрыялазнаўства
Аркадны аўтамат

**Аркадны аўтамат** (arcade machine, coin-op) — стойка з апаратурай для запуску гульняў, звычайна , якія ўсталёўваюцца ў грамадскіх месцах, гульнявых залах і г. д. Многія вядомыя камп’ютарныя гульні ўпершыню з’явіліся на гульнявых аўтаматах і толькі праз некаторы час былі  на прыстаўкі і хатнія камп’ютары. З іншага боку, гульнявыя аўтаматы часам збіраюцца на аснове звычайных камп’ютараў і гульнявых прыставак.

«Залатое стагоддзе» аркадных відэагульняў звычайна вызначаецца як перыяд з канца 1970-х і да сярэдзіны 1980-х гадоў. За выключэннем кароткага адраджэння ў пачатку 1990-х, аркадная індустрыя на Захадзе ў цэлым прыйшла ў заняпад. Яна не змагла супрацьстаяць рынку хатніх гульнявых прыставак, такіх як «PlayStation», «Xbox» і «Nintendo», якія павялічвалі свае графічныя і гульнявыя магчымасці і змяншалі кошт. На Усходзе індустрыя аркадных гульняў усё яшчэ ўтрымлівае свае пазіцыі.

## Спасылкі
Катэгорыя:Камп’ютарныя і кансольныя гульнявыя прылады
Герард дэ Лерэс

**Герард дэ Лерэс** (нідэрл.: Gerard de Lairesse або Жэрар дэ Лерэс, фр.: Gérard de Lairesse, ,  — , ) — нідэрландскі мастак, гравёр, тэарэтык мастацтва.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў Льежы і быў другім сынам мастака Рэнье дэ Лерэса (1597—1667). Ён вывучаў мастацтва ў свайго бацькі, а з 1655 года ў Бертоле Флемаля. Сфарміраваўся пад уплывам фламандскай школы. Выпрабаваў уплыў Рэмбранта, ад якога адышоў у бок класіцызму. Лерэс адпрэчыў мастацтва Рэмбранта. Класіцыст Лерэс не прызнаваў мастацтва, у якім не знаходзіў залежнасці ад твораў антычных ці вялікіх італьянскіх майстроў. Ён працаваў у Кёльне і Экс-ля-Шапель для Максіміліяна Генры Баварскага з 1660 года. Ажаніўся з Мары Салме ў Візе. У 1664 г. муж і жонка пасяліліся ва Утрэхце, дзе ў красавіку 1665 года хрысцілі свайго сына. У 1667 г. пераехалі ў Амстэрдам. З 1676 па 1683 год дэ Лерэс ствараў карціны ў якасці ўпрыгожванняў для палаца Сустдзейк. У 1684 годзе ён пераехаў у Гаагу і адпрацаваў там год. У 1685 годзе ён пісаў працы для палаца Хэт Лоа. Быў надзвычай модны ў багатых дамах Амстэрдама і Гаагі.

Пакутаваў на спадчынны сіфіліс, аказаўся знявечаны, да 1690 г. аслеп. Напісаў уплывовы сярод мастакоў дапаможнік «Асновы малявання» (1701), склаў «Вялікую кнігу жывапісцаў» (1707).
Карл Фрыдрых Лесінг

**Карл Фрыдрых Лесінг** (ням.: Karl Friedrich Lessing; , Брэслаў — , ) — нямецкі жывапісец-рамантык, прадстаўнік дзюсельдорфскай школы.

## Жыццё і творчасць 
К. Ф. Лесінг даводзіўся ўнучатым пляменнікам знакамітаму паэту і драматургу Готхальду Эфраіму Лесінгу. Нарадзіўся ў сям’і судзейскага чыноўніка ў карлікавай сілезскай дзяржаве Грос-Вартэнберг (цяпер Сыцаў). Дзяцінства будучага мастака прайшло ў ідылічных раёнах Сілезіі з яе старажытнымі мястэчкамі, замкамі і густымі лясамі. Яшчэ ў юныя гады ў Лесінга абудзілася любоў да прыроды і гісторыі роднай краіны. Ва ўзросце 14 гадоў Лесінг з’ехаў у Берлін, дзе вучыўся ў Карла Фрыдрыха Шынкеля ў Акадэміі дойлідства. У 1823 годзе, не атрымаўшы згоды бацькоў, ён вырашае стаць мастаком, і ў 1823—1826 вучыцца ў Берлінскай акадэміі мастацтваў. Затым, разам са сваім сябрам Ф. В. фон Шадавам, паступае ў Дзюсельдорфскую акадэмію мастацтваў.
Жан Лепін

**Жан Лепін** (,  —  , Курбевуа каля Парыжа) — нямецка-французскі жывапісец.

З 1929 года Курт Лепін вучыўся ў Баўхаўзе Дэсау ў Джозефа Альберса, Васіля Кандзінскага і Паўля Клее. З 1933 года жыў у Францыі, адкуль быў дэпартаваны ў 1944 годзе. Пасля вайны заставаўся ў Францыі пад імем Жан Лепін, выстаўляўся ў Salon des Realités Nouvelles. Лепін — адзін з найважнейшых прадстаўнікоў геаметрычнай абстракцыі ў Францыі. Стылістычна ён блізкі да такіх мастакоў, як Альберта Маньелі, Жан Дэйроль, Мішэль Сёфор, Эміль Гіліёлі і Аўрэлі Немур.
Жан-Батыст Лепрэнс

**Жан-Батыст Лепрэнс** (франц. Jean-Baptiste Le Prince, ,  — , Сен-Дэні-дзю-Пор каля Парыжа) — французскі жывапісец, малявальшчык і гравёр стылю ракако.

## Біяграфія 
Лепрэнс вывучаў жывапіс у родным горадзе Мец. У 1750 годзе адправіўся ў Парыж, дзе стаў адным з лепшых вучняў жывапісцаў Франсуа Бушэ і Жазефа-Мары В’ена. Раннія працы Лепрэнса ў выбары тэм, сюжэтаў і манеры падобныя да твораў яго настаўнікаў. У 1752 годзе Лепрэнс ажаніўся з багатай дзяўчынай Гіпон, якая была амаль удвая старэйшая за яго. У 1756 годзе бег ад яе ў Італію, а праз два гады ў Расію.

У 1758 годзе Лепрэнс па запрашэнні І. І. Шувалава прыбыў у Расію (спачатку ў Санкт-Пецярбург, а затым у Маскву, дзе знаходзіліся два яго браты і сястра) разам з групай мастакоў для працы ў толькі што створанай імператрыцай Лізаветай Пятроўнай Расійскай Акадэміі мастацтваў. Лепрэнс пражыў у Расіі пяць гадоў, працаваў у Санкт-Пецярбургу і Маскве, падарожнічаў па Фінляндыі, Літве і Сібіры (некаторыя даследчыкі лічаць, што Лепрэнс дабраўся толькі да Казані). Лепрэнс з’ехаў з Расіі ў маі 1762 года, пабываўшы па шляху ў Ліфляндыі. Вярнуўся ў Парыж у снежні 1763 года з шырокай калекцыяй малюнкаў, якія ён выкарыстоўваў для карцін і гравюр.

У 1765 годзе Ж.-Б. Лепрэнса абралі правадзейным членам Каралеўскай акадэмія жывапісу і скульптуры ў Парыжы. Сярод яго вядомых вучняў быў Жан Прудом. Сястра Ж.-Б. Лепрэнса была замужам за граматыкам, аўтарам падручніка па рускай мове Ж.-Б. Ж. Шарпанцье.
Nintendo

— японская кампанія, якая спецыялізуецца на стварэнні відэагульняў і гульнявых сістэм, са штаб-кватэрай у Кіёта. Кампанія была заснавана ў 1889 годзе рамеснікам  пад назвай «Nintendo Karuta» і першапачаткова вырабляла ігральныя карты ручной працы *«»*. У 1960-х гадах «Nintendo» пачала займацца іншымі відамі бізнесу і набыла юрыдычны статус публічнай кампаніі пад цяперашняй назвай, а ў 1977 годзе выпусціла «», сваю першую гульнявую прыстаўку. Кампанія атрымала міжнароднае прызнанне пасля выпуску гульні «» у 1981 годзе, а таксама гульнявой сістэмы «Nintendo Entertainment System» і гульні «Super Mario Bros.» у 1985 годзе.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Кампаніі, якія маюць лістынг акцый на NASDAQ
Катэгорыя:Кампаніі, якія маюць лістынг акцый на Такійскай біржы
Катэгорыя:Кампаніі, якія маюць лістынг акцый на Франкфурцкай біржы
Катэгорыя:Выдаўцы камп’ютарных гульняў
Катэгорыя:Асацыяцыя забаўляльнага праграмнага забеспячэння (ESA)
Катэгорыя:Вытворцы камп’ютарных гульняў Японіі
Эсташ Лесюэр

**Эсташ Лесюэр** ( або *Le Sueur*; ,  — , Парыж) — французскі мастак стылю барока, які пісаў карціны на рэлігійна-гістарычныя тэмы і празваны «французскім Рафаэлем». Адзін са старэйшын французскай Каралеўскай акадэміі жывапісу і скульптуры.

## Біяграфія 
Ён нарадзіўся ў Парыжы, дзе правёў усё сваё жыццё. Яго бацька, Кацелін Лесюэр, быў токарам і скульптарам па дрэве. Вучань Сімона Вуэ, старанна вывучаў таксама працы Рафаэля і Н. Пусэна, якія былі ў Францыі. У раннім узросце быў прыняты ў гільдыю майстроў-жывапісцаў, але ён пакінуў іх, каб узяць удзел у стварэнні Акадэміі жывапісу і скульптуры. З 1648 года — член Акадэміі. Яго вучнямі былі тры яго браты і брат яго жонкі Тэадор Гусэ, а таксама Клод Лефеўр і П’ер Патэль.

Катэгорыя:Гравёры Францыі
Катэгорыя:Мастакі барока
Катэгорыя:Мастакі Францыі XVII стагоддзя
Sega

**«Sega Corporation»** — міжнародная кампанія, якая вырабляе відэагульні і (да 2001 года) абсталяванне для іх. Асноўны офіс «Sega» знаходзіцца ў спецыяльным раёне Токіа . Філіял «Sega of America» знаходзіцца ў Ірвайне (Каліфорнія), дзе займаюцца распаўсюджваннем гульняў і аўтаматаў у краінах Паўночнай Амерыкі. Офіс «Sega Europe» размешчаны ў Брэнтфордзе (прыгарад Лондана), «Sega Publishing Korea» — у Сеуле.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Асацыяцыя забаўляльнага праграмнага забеспячэння (ESA)
Анры Ле Факанье

**Анры Віктор Габрыэль Ле Факанье** (франц. Henri Le Fauconnier; , Эдэн, Францыя — , Парыж, Францыя) — французскі мастак, прадстаўнік кубізму ў французскім жывапісе.

## Біяграфія 
А. Ле Факанье нарадзіўся ў сям’і лекара, каля Кале. У 1901 годзе прыязджае ў Парыж, вучыцца ў майстэрні мастака Ж.-П.Ларана, у 1906 годзе паступае ў Акадэмію Жуліяна. З 1905 Ле Факанье выстаўляе свае карціны ў Салоне Незалежных. У 1908 ён праводзіць год у Плуманашы, у Брэтані, дзе шмат малюе. У 1909 знаёміцца з мастакамі Альберам Глезам і Раберам Дэланэ. На Восеньскім салоне 1909 года Ле Факанье выстаўляецца разам з Канстанцінам Бранкузі, Жанам Мецэнжэ і Фернанам Лежэ.

У 1910 годзе Ле Факанье здзяйсняе падарожжа па Італіі і ўступае ў Новае Мюнхенскае мастацкае аб’яднанне (N.K.V.M.) — творчае аб’яднанне прадстаўнікоў экспрэсіянізму, заснаванае ў 1909 годзе ў Мюнхене. Па запрашэнні Васіля Кандзінскага Ле Факанье піша тэарэтычны тэкст для каталога аб’яднання (Мюнхен, 1910). Сумесна з карцінамі іншых членаў N.K.V.M., працы Ле Факанье выстаўляліся ў Маскве і, як узоры найноўшага мастацтва, увайшлі ў альманах «Сіні вершнік».
Ліберман

**Ліберман** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Авігдор Ліберман, ізраільскі дзяржаўны дзеяч
* Джозеф Ліберман, амерыканскі сенатар
* Макс Ліберман, нямецкі мастак, графік
* Нэнсі Ліберман, амерыканская баскетбалістка
Atari

**«Atari»** — амерыканская кампанія па вытворчасці і выданні камп’ютарных гульняў. «Atari» аказала вялікі ўплыў на зараджэнне  як перспектыўнай сферы эканомікі ў 1970-я гады, і да 1984 года займала лідыруючае становішча на рынку відэагульняў.

## Спасылкі
Катэгорыя:Кампаніі, заснаваныя ў 2003 годзе
Катэгорыя:Асацыяцыя забаўляльнага праграмнага забеспячэння (ESA)
Катэгорыя:Вытворцы камп’ютарных гульняў ЗША
Катэгорыя:Вытворцы электронікі ЗША
Ліберале да Верона

**Ліберале да Верона** (; каля 1445,  — 1529, ) — італьянскі мініяцюрыст і жывапісец.

Нарадзіўся ў Вероне. Ён быў вучнем мастака Вінчэнца дзі Стэфана. Таксама на яго аказалі моцны ўплыў Андрэа Мантэнья і Якапа Беліні. З ранняга ўзросту займаўся мініяцюрай, у 1465 годзе стварыў свае першыя працы для веронскай царквы Санта-Марыя ін Аргане, пазней з’ехаў у Таскану, дзе паміж 1467—1469 гадамі працаваў у манастыры Монтэ Алівета Маджорэ. Атрымаў шырокае прызнанне пасля мініяцюр для зборнікаў царкоўных песнапенняў, створаных у 1470—1476 гады для бібліятэкі Пікаламіні ў Сіене. У 1482 годзе вярнуўся ў Верону, у 1489 годзе наведаў Венецыю, дзе стварыў алтарны абраз «Мадонна на троне з чатырма святымі» (музей Бодэ, Берлін). Ліберале да Верона атрыбутуецца панэль «Шахматысты», створаная каля 1475 года на касоне, на невядомы літаратурны сюжэт. У 1490 годзе працаваў у веронскай царкве Санта Анастасія, дзе напісаў шэраг фрэсак і алтарных вобразаў, якія з’яўляюцца яго найбольш значнымі творамі. Сярод яго вучняў былі Джавані Франчэска Карота, Франчэска Торбіда і Паола Маранда.

## Зноскі 
Катэгорыя:Мастакі Італіі XV стагоддзя
Катэгорыя:Мастакі Італіі XVI стагоддзя
Ян Лівенс

**Ян Лівенс** (; ,  — , ) — нідэрландскі мастак Залатога стагоддзя. Звычайна асацыюецца з Рэмбрантам, з якім быў дружны і працаваў у адной майстэрні, у падобным стылі. На доўгі час быў забыты, бо з 1632 года працаваў як прыдворны мастак у Англіі і іншых краінах.

## Біяграфія 
Вучыўся жывапісу з васьмігадовага ўзросту, у тым ліку ў Пітэра Ластмана, вучнем якога некалькімі гадамі пазней стаў Рэмбрант. Маладыя мастакі пасябравалі, у іх была агульная студыя, у працах 1626—1631 гадоў прыкметна іх уплыў адно на аднаго. Канстантэйн Хёйгенс, партрэт якога Лівенс напісаў, пакінуў мемуарную запіску аб наведванні майстэрні двух мастакоў у 1628 годзе.

У 1632—1644 гадах Лівенс жыў у Вялікабрытаніі, працаваў пры англійскім двары, пакінуў партрэт караля Карла I. У гэты перыяд ён адчуў уплыў Ван Дэйка. Пазней працаваў у Антверпене, Гаазе, Берліне. Карыстаўся высокім заступніцтвам, вёў раскошнае жыццё. З 1655 года жыў у Амстэрдаме. Канец жыцця правёў у галечы, сям’я адмовілася ад яго, каб не браць на сябе даўгі мастака.

Катэгорыя:Мастакі Нідэрландаў
Іпаліт Іванавіч Гранітаў

**Іпаліт Іванавіч Гранітаў** (19 лістапада 1900, сучасная вёска Чактак Паўднёва-Казахстанскай вобласці — 31 кастрычніка 1981, Ташкент) — геабатанік, даследчык расліннасці Сярэдняй Азіі, вывучаў пашавыя біягеацэнозы. Член-карэспандэнт Акадэміі навук Узбекістана (1968), заслужаны дзеяч навукі Узбекістана (1965), прафесар (1960), доктар біялагічных навук (1961). Загадчык кафедры з 1960 года.

## Біяграфія 
Скончыў скончыў Сярэднеазіяцкі ўніверсітэт у 1930 годзе. Асістэнт, дацэнт (1935), загадчык кафедры вышэйшых раслін ТашДУ з 1960 года. Удзельнічаў у некалькіх экспедыцыях па Сярэдняй Азіі.

Навуковыя працы прысвечаны паляпшэнню стану пустынных пашаў для атрымання кармавых культур. Аўтар двухтомнай манаграфіі «Раслінны полаг паўднёва-заходніх Кызілкумаў». Правільнае і эфектыўнае выкарыстанне сярэднеазіяцкіх пашаў спрыяла павышэнню прадукцыйнасці пашаў, асабліва ў галіне генезісу пустынных раслін Узбекістана.

Падрыхтаваў 5 дактароў навук і 20 кандыдатаў навук, аўтар больш за 120 навуковых прац.

## Літаратура 
* Oʻsimliklar qoplami, T., 1949; Janubi Gʻarbiy Qizilqum oʻsimliklari qoplami [2 jildli], T., 1964, 1967.
* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

## Спасылкі 
* Гранитов Ипполит Иванович 

Катэгорыя:Геабатанікі Узбекістана
Новы Рагачык

**Новы Рагачык** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Гарадзішчанскім раёне Валгаградскай вобласці Расіі, утварае Новарагачынскае гарадское паселішча.

Насельніцтва — 6676 чал. (2021). Новы Рагачык размешчаны ў стэпавай зоне на поўдні Прыволжскага ўзвышша, што адносіцца да Усходне-Еўрапейскай раўніны, на рацэ Чарвлёная, на вышыні каля 55 метраў над узроўнем мора. Па аўтамабільных дарогах адлегласць да цэнтра Валгаграда — 39 км, да раённага цэнтра пасёлка Гарадзішча — 46 км. Праз пасёлак праходзіць федэральная аўтадарога А260. Чыгуначная станцыя Карпаўская на лініі Валгаград — Марозаўск.

## Гісторыя 
Заснаваны ў 1909 годзе перасяленцамі з Херсона. У 1928 годзе ўключаны ў склад Сталінградскага раёна Сталінградскай акругі Ніжневолжскага края (з 1934 года — Сталінградскі край). У 1935 годзе пасёлак Нова-Рагачынскі ўключаны ў склад Пясчанскага раёна (з 1938 года — Гарадзішчанскі раён) Сталінградскага края (з 1936 года — Сталінградскай вобласці, з 1961 года — Валгаградская вобласць). З 1963 па 1977 год пасёлак Новы Рагачык уваходзіў у склад Калачоўскага раёна. Уключаны ў склад ізноў утворанага Гарадзішчанскага раёна ў 1977 годзе.

Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Валгаградскай вобласці
Мядзведзіцкі

**Мядзведзіцкі** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Жырнаўскім раёне Валгаградскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр Мядзведзіцкага гарадскога паселішча.

Насельніцтва — 1015 чал. (2021). Заснаваны ў канцы XIX стагоддзя як пасёлак пры чыгуначнай станцыі Мядзведзіца чыгуначнай лініі Тамбоў — Камышын, адкрытай у 1894 годзе.
Знаходзіцца ў лесастэпе, у межах Прыволжскага ўзвышша, якая з’яўляецца часткай Усходне-Еўрапейскай раўніны, у даліне ракі Мядзведзіца (за 3 км ад ракі). У ваколіцах распаўсюджаны поймавыя кіслыя глебы (у пойме Мядзведзіцы) і чарназёмы. Вышыня цэнтра населенага пункта — 106 метраў над узроўнем мора.

Па аўтамабільных дарогах адлегласць да абласнога цэнтра горада Валгаграда — 280 км, да раённага цэнтра горада Жырнаўск — 28 км, да бліжэйшага буйнога горада Саратава — 220 км.

Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Валгаградскай вобласці
Дом па Камсамольскай вуліцы, 8 (Магілёў)

**Дом па Камсамольскай вуліцы, 8** — будынак у гістарычным цэнтры Магілёва.

## Гісторыя 
Пабудаваны ў апошняй трэці XIX ст. на Біскупскім завулку як жылы будынак, быў прыватнаўласніцкім. Да 1917 г. верхні паверх быў жылым, на ніжнім знаходзіліся гандлёвыя крамы. У 1920-я гг. тут размяшчаліся магазін гародніны і майстэрня мастака Лейзера Цыліна.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Магілёва
Катэгорыя:Камсамольская вуліца (Магілёў)
Катэгорыя:З’явіліся ў XIX стагоддзі
Катэгорыя:XIX стагоддзе ў Магілёве
Дэзідэрый Ленц

**Дэзідэрый Ленц** (), пры нараджэнні **Петэр Ленц** (, , Хайгерлох, Цюбінген — , Бойран) — нямецкі мастак, скульптар і архітэктар, манах-бенедыктынец. Адзін з заснавальнікаў і ідэолагаў мастацкай Байронскай школы. Працаваў у галіне рэлігійнага мастацтва.

## Жыццё і творчасць 
Нарадзіўся ў сям’і сталяра, гаспадара майстэрні па вырабе прадметаў мэблі. У гэтай майстэрні атрымаў першую спецыяльнасць, такую ж, як і ў бацькі. Затым вывучае жывапіс у мюнхенскай Акадэміі мастацтваў пад кіраўніцтвам Макса фон Відмана, а пазней — у класе Вільгельма фон Каўльбаха. Некаторы час працуе як вольны мастак, пакуль у 1859 годзе не абіраецца прафесарам скульптуры ў Школу прыкладнога мастацтва ў Нюрнбергу. Паспяховая творчасць скульптара перарываецца атрыманнем дзяржаўнай стыпендыі Прусіі для вучэбнай паездкі ў Італію. У планах мастака з’яўляюцца ідэі па стварэнні новага хрысціянскага мастацтва, роднаснага раннехрысціянскаму, якое мела свае вытокі ў Егіпце першых стагоддзяў нашай эры, у копцкім, пазней — у візантыйскім.

Катэгорыя:Мастакі Германіі
Катэгорыя:Скульптары Германіі
Мікалай Аляксеевіч Зарудны

**Мікалай Аляксеевіч Зарудны**&nbsp;— ( , цяпер Палтаўская вобласць&nbsp;— 17 сакавіка 1919, Ташкент)&nbsp;— украінска-рускі заолаг-арнітолаг і вандроўнік.

## Біяграфія 
Скончыў настаўніцкую семінарыю ваеннага ведамства і Арэнбургскае юнкерскае казачае вучылішча. Выкладаў у Арэнбургскай ваеннай прагімназіі і ў Пскоўскім кадэцкім корпусе. Падарожнічаў па Арэнбургскім краі, Бухары, Закаспійскім краі, Персіі і Белуджыстане. Яго заалагічныя зборы ў падарожжах паслужылі матэрыялам для цэлага шэрагу артыкулаў як для рускіх, так і заходнееўрапейскіх натуралістаў.

## Працы 
* Орнитологическая фауна Оренбургского края («Записки Императорской Академии Наук», 1888; удастоена прэміі акадэміка Бранта).
* Орнитологическая фауна области Аму-Дарьи между гг. Чарджуем и Келифом («Bulletin de la Société impériale des naturalistes de Moscou», 1890).
* Oiseaux de la Contrée Trans-Caspienne (ib., 1885).
* Recherches zoologiques dans la Contrée Trans-Caspienne (ib., 1890).
* Материалы для орнитологической фауны Северной Персии (ih., 1891).
* О нахождении *Melivora indica* в Закаспийской области (разам з , ib., 1892).
* Note sur une nouvelle espèce de mésange (ib., 1893).
* Материалы для фауны амфибий и рептилий Оренбургского края (ib., 1895).
* Заметки по фауне млекопитающих Оренбургского края (ib., 1895).
* Экскурсия по Северо-Восточной Персии и птицы этой страны (ib., 1900).
* *Zarudny N., Härms M.* Ueber eine neue Form der Sumpfmeise. *Poecile salicaria neglecta* nov. subspec. // Ornithologische Monatsberichte, 1900, v. 8, p. 19-20.
* Предварительный краткий отчет о поездке в Персию в 1900—1901 гг. ("Записки Импер. Русск. Географ. Общества, 1902).
* Экскурсия по Восточной Персии. — СПб., 1901. // Записки импер. Русск. географ. общества по общей географии ; Т. 36, № 1.
* Птицы Восточной Персии : Орнитол. результаты экскурсии по Вост. Персии в 1898 г. (ib., 1903).
* О гадах и рыбах Восточной Персии (ib., 1904).
* Орнитологическая фауна Восточной Персии (ib.).
* Путешествие по Западной Персии в 1903—1904 гг. (ib.).
* Птицы Псковской губернии («Записки Императорской Академии Наук» по физико-математическому отделу. Т. 25, № 2. 182 с. СПб. 1910).
* Третья экскурсия по Восточной Персии (Хорасан, Сеистан и Персидский Белуджистан). : 1900—1901 гг. — Пг., 1916. // Записки имп. рус. геогр. о-ва по общ геогр.; т. I.

Акрамя таго быў апублікаваны шэраг артыкулаў у выданнях «Ежегодник Зоологического Музея Императорской Академии Наук», «Труды Санкт-Петербургского Общества натуралистов», «Ornithologische Monatsberichte» і «Ornithologisches Jahrbuch».

Катэгорыя:Арнітолагі Украіны
Катэгорыя:Арнітолагі Расійскай імперыі
Катэгорыя:Арнітолагі Расіі
Катэгорыя:Заолагі Расіі
Катэгорыя:Заолагі Украіны
Катэгорыя:Заолагі Расійскай імперыі
Абдулахі Махамед Саадзі

**Абдулахі Махамед Саадзі** — першы прэзідэнт Самалійскага рэгіёну Эфіопіі (студзень—ліпень 1993).

## Біяграфія 
Саадзі нарадзіўся ў 1934 годзе ў Фіке, горадзе ў Нагорскім раёне Агадэна, Эфіопія. Ва ўзросце 14 гадоў ён з сям’ёй пераехаў у Герар, дзе наведваў пачатковую школу. Затым скончыў сярэднюю школу ў Адыс-Абеба.

У пачатку 1956 года Саадзі адправіўся ў Самалі, дзе пачаў сваю палітычную кар’еру. У снежні 1964-га ён выступіў на Генеральнай Асамблеі ААН з нагоды вайны ў Агадэне. У 1964 годзе эміграваў у Кенію, дзе пачаў свой бізнес. У пачатку 1976-га вярнуўся ў Самалі, каб працягнуць сваю палітычную барацьбу, удзельнічаўшы ў самалійска-эфіопскай вайне.

У 1977 годзе Саадзі быў прызначаны прадстаўніком ФВЗС у Кувейце. Пазней уступіў у ізноў створаны Фронт нацыянальнага вызвалення Агадэна. Хутка самалійскі ўрад запатрабаваў яго вяртання, але, баючыся судовага пераследу, той звярнуўся за палітычным сховішчам у шведскае пасольства ў Кувейце, а затым пераехаў у Швецыю.

Саадзі быў сярод першых 45 членаў Цэнтральнага Камітэта Вызваленчага Фронту, створанага ў 1992 годзе. 23 студзеня 1993 года ён быў абраны прэзідэнтам зноў створанага эфіопскага штата Самалі, але ў ліпені адхілены ад пасады. Гэты пост заняў Хасан Джыра Калінле.

## Спасылкі 
* "Federalism and Autonomy Conflicts in the Somali Region, " Leyden University, Netherlands
* John Markakis, "The Somali in Ethiopia, " *Review of African Political Economy,* Volume 23, Number 70, December 1996
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1934 годзе
Катэгорыя:Палітыкі Эфіопіі
Фатхі Тэрбіль

**Фатхі Тэрбіль** () — лівійскі юрыст і праваабаронца. Шырокую вядомасць атрымаў у 2011 годзе, калі яго арышт выклікаў масавыя пратэсты і беспарадкі па ўсёй Лівіі, якія ў выніку прывялі да грамадзянскай вайны.

## Біяграфія 
Тэрбіль выступаў прадстаўніком сваякоў загінулых у 1996 годзе зняволеных турмы Абу-Салім. Тады падчас турэмнага бунту загінулі звыш за тысячы чалавек. У лютым 2011 года ў Бенгазі ўлады арыштавалі праваабаронцу. 15 лютага на вуліцы горада выйшла каля дзвюх соцень чалавек. Яны патрабавалі вызваленне Тэрбіля і адстаўкі лідара краіны Муамара Кадафі, які кіраваў Лівіяй з 1969 года. Неўзабаве дэманстрацыя перарасла ў сутыкненні з паліцыяй.

Крыху пазней Тэрбіля вызвалілі, але беспарадкі не толькі не скончыліся, але і перараслі ў грамадзянскую вайну.

30 мая ён быў узнагароджаны Міжнароднай прэміяй Людовіка—Трае, якая штогод прысуджаецца юрыстам, што займаліся пытаннямі правоў чалавека. Паўстанцкі Пераходны нацыянальны савет Лівіі прызначыў яго міністрам па справах моладзі і спорту.

## Спасылкі 
* Photos of Fathi Terbil in Beghazi

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Лівіі
Катэгорыя:Адвакаты Лівіі
Катэгорыя:Праваабаронцы Лівіі
Старая Палтаўка

**Старая Палтаўка** () — сяло ў Валгаградскай вобласці Расіі, адміністрацыйны цэнтр і найбуйнейшы населены пункт Старапалтаўскага раёна. Таксама з’яўляецца адміністрацыйным цэнтрам Старапалтаўскага сельскага паселішча. Вёска размешчана ў Заволжы на паўночным усходзе Валгаградскай вобласці, за 360 км ад Валгаграда. Праз сяло працякае рака Еруслан.

Бліжэйшая чыгуначная станцыя Гмелінская (Прыволжская чыгунка, лінія Чырвоны Кут — Астрахань) размешчана за 40 км ад вёскі, адлегласць да Валгаграда 320 км.

Катэгорыя:Населеныя пункты Валгаградскай вобласці
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1830 годзе
Бузулук (прыток Хапра)

**Бузулук** () — сярэдняя рака ў Валгаградскай вобласці Расіі, левы прыток ракі Хапёр. Даўжыня — 314 км, плошча басейна — 9510 км². Сярэдні расход вады — 12,5 м³/с.

Вытокі на заходніх схілах Прыволжскага ўзвышша, жыўленне снегавое. Цячэнне раўніннае, у вярхоўях рака часам перасыхае. У басейне размешчана звыш 600 невялікіх азёр. Басейн ракі ў ніжнім і сярэднім працягу ўваходзіў у Вобласць Войска Данскога.

Катэгорыя:Рэкі Валгаградскай вобласці
Катэгорыя:Басейн Дона
Бузулук (значэнні)

**Бузулук**:

## Казахстан 
* Бузулук (Акмолінская вобласць)

## Расія 
* Бузулук

### Рэкі 
* Бузулук (прыток Хапра)
* Бузулук (прыток Самары)
Бузулук (прыток Самары)

**Бузулук** () — рака ў Расіі, працякае па заходняй частцы Арэнбургскай вобласці. Левы прыток ракі Самары. Даўжыня — 248 км, плошча басейна — 4460 км².
Выток на паўночных схілах Агульнага Сырта. Працякае па разараным стэпе. Пры ўпадзенні ў Самару размешчаны горад Бузулук. У нізоўях ракі Бузулук знаходзяцца стаянкі Лабазы I і Лабазы II, якія адносяцца да эпохі верхняга палеаліту.

Катэгорыя:Рэкі Арэнбургскай вобласці
Катэгорыя:Басейн Волгі
Жэтысуская вобласць

**Жэтысуская вобласць** () — вобласць на паўднёвым усходзе Рэспублікі Казахстан, якая ўтворана 8 чэрвеня 2022 года.  Адміністрацыйны цэнтр — горад Талдыкарган.

## Адміністрацыйны падзел 
Вобласць складаецца з 8 раёнаў і 2 гарадоў абласнога падпарадкавання:

 вобласці (2022 год)]]

## Гісторыя 
Вобласць створана 8 чэрвеня 2022 года.
Жэтысуская вобласць у сваіх межах адпавядае былой Талды-Курганскай вобласці, скасаванай у 1997 годзе.

Катэгорыя:Вобласці Казахстана
Чэмпіянат свету па футболе 1946

**Чэмпіянат свету па футболе 1946** — адменены чэмпіянат свету па футболе ФІФА. Першапачаткова павінен быў стаць 5-м па ліку ў гісторыі, але з-за катастрафічных наступстваў і шкоды, прычыненай Другой сусветнай вайной, быў адменены, як і ЧС-1942, які павінен быў стаць чацвёртым. Афіцыйным 4-м па ліку стаў пасляваенны ЧС-1950 у Бразіліі з 24 чэрвеня па 16 ліпеня. А пятым па ліку стаў чэмпіянат свету па футболе 1954 года, які прайшоў з 16 чэрвеня па 4 ліпеня ў Швейцарыі.

Катэгорыя:Чэмпіянаты свету па футболе
Катэгорыя:1946 год у футболе
Катэгорыя:Адмененыя спартыўныя спаборніцтвы
Тэкелі

**Тэкелі** () — горад абласнога значэння ў Жэтысускай вобласці Рэспублікі Казахстан, знаходзіцца за 310 км ад Алматы і за 40 км ад Талдыкаргана.

Катэгорыя:Гарады Казахстана
Пансіён Бельскай

**Пансіён Бельскай** — будынак у гістарычным цэнтры Магілёва. Размешчаны па 1-м Крутым завулку, 4.

## Гісторыя 
Верагодна, належаў Гранату і згодна з датай на франтоне быў збудаваны ў 1888 г. Тут знаходзіліся прыватны пансіён Бельскай і Магілёўская губернская ўстанова.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Магілёва
Катэгорыя:1-ы Круты завулак (Магілёў)
Катэгорыя:1888 год у Магілёве
Матлава

**Матлава** (, ) — рака ў Паморскім ваяводстве Польшчы, прыток Мёртвай Віслы.

Цячэ тэрыторыяй Старагардскага паазер’я і Жулаваў праз Старагардскі, Тчэўскі і Гданьскі паветы і горад Гданьск.

Вадазбор ракі размешчаны таксама ў Кашубскім паазер’і. Рака выцякае з Ракіцкага возера, размешчанага ў Старагардскім паазер’і, на паўднёвы захад ад Тчэва.

Рака працякае праз Гданьск, дзе з сярэднявечча на рацэ знаходзіўся марскі порт.

Катэгорыя:Рэкі Польшчы
Катэгорыя:Рэкі, якія ўпадаюць у Балтыйскае мора
Euxoa conspicua

**Euxoa conspicua** — від молей сямейства .

## Апісанне і арэал 
Сустракаецца ў Партугаліі, Іспаніі, Андоры, Францыі, Італіі, Корсіцы, Крыце, Кіпры, Румыніі, Балгарыі, Грэцыі, Украіне і на поўдні і ўсходзе Расіі, на ўсход да Кітая і паўночнай Індыі. Від таксама прысутнічае ў Леванце.

Лёт імага з чэрвеня па ліпень. Адно пакаленне ў год.

## Спасылкі 
* Fauna Europaea 

Катэгорыя:Молі
Катэгорыя:Соўкі
Кампакт-касета

**Кампакт-касета** (), **аўдыякасета** (), **музычная касета** () або проста **касета** — да пачатку 2000-х гадоў адзін з самых распаўсюджаных  на магнітнай стужцы. Ужываецца ў першую чаргу для гуказапісу (гл. ), а таксама для захоўвання лічбавай інфармацыі (у значна меншай ступені).

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Магнітафоны
Катэгорыя:Гуказапіс
Дом па Камсамольскай вуліцы, 8а (Магілёў)

**Дом па Камсамольскай вуліцы, 8а** — будынак у гістарычным цэнтры Магілёва.

## Гісторыя 
Пабудаваны ў апошняй трэці XIX ст. на Біскупскім завулку як жылы будынак, быў прыватнаўласніцкім. Да 1917 г. верхні паверх быў жылым, на ніжнім знаходзіліся гандлёвыя крамы. У 1920-я гг. тут размяшчаліся кватэра і майстэрня мужчынскага краўца Шапіры.

Дэкор фасада складаецца з падвоеных міжпавярховых цяг на першым і другім паверхах. Фасад завершаны фрызам у выглядзе гзымса. Дах двухсхільны. У левай частцы будынка маецца аднапавярховая прыбудова з аднасхільным дахам.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Магілёва
Катэгорыя:Камсамольская вуліца (Магілёў)
Катэгорыя:З’явіліся ў XIX стагоддзі
Катэгорыя:XIX стагоддзе ў Магілёве
Мёртвая Вісла

**Мёртвая Вісла** (, ) — рака ў Паморскім ваяводстве Польшчы, рукаў Віслы, які ўтварыўся ў выніку змены яе рэчышча.

У 1840 годзе гэтая назва была нададзена ўчастку Віслы ад яе вусця да вёскі Гуркі, дзе рачныя воды ў выніку ледзянога затору знайшлі новы выхад да Гданьскай бухты.

У выніку перакопу Віслы, праведзенага ў 1890—1895 гадах каля Свібна, быў створаны новы ліман Віслы: ад Пшэгаліны да Гданьскай бухты быў створаны Віслінскі перакоп. Назву «Мёртвая Вісла» атрымаў тады ўчастак былой Віслы-Ляніўкі ад Пшэгаліны да вусця Вестэрплятэ ў Гданьску. Назва была афіцыйна ўстаноўлена ў 1949 годзе.

З 1980-х гадоў старадаўняе рэчышча Віслы каля Пшэгаліны пачало засыпацца попелам з Гданьскай ЦЭС «Выбжэжэ», якую перавозілі на баржах. У выніку 40 га былога рэчышча былі запоўнены адходамі ЦЭС. Мёртвая Вісла, аднак, дагэтуль злучаная з галоўным вусьцем Віслы праз шлюз у Пшэгаліне (пабудаваны ў 1895 годзе).

Згодна з Пастановай Савета міністраў Польшчы ад 2002 года аб класіфікацыі ўнутраных водных шляхоў Мёртвая Вісла мае суднаходны клас і даступна для суднаў грузападымальнасцю да 4 000 тон і асадкай да 3 метраў.

Катэгорыя:Рэкі Польшчы
Катэгорыя:Рэкі, якія ўпадаюць у Балтыйскае мора
Улытаўская вобласць

**Улытаўская вобласць** () — вобласць у цэнтральнай частцы Казахстана, утвораная 8 чэрвеня 2022 года. Клімат рэзка кантынентальны і вельмі засушлівы. Адміністрацыйны цэнтр вобласці — горад Жэзказган.

## Адміністрацыйны падзел 
## Гісторыя 
Вобласць была ўтворана 8 чэрвеня 2022 года ў адпаведнасці з указам прэзідэнта Казахстана, яе тэрыторыя істотна меншая за тую, што займала ранейшая Джэзказганская вобласць.

Горад Жэзказган зноў стане абласным цэнтрам. Стварэнне ў гэтым рэгіёне самастойнай вобласці — важнае рашэнне не толькі з эканамічнага пункту гледжання, але і духоўнага: Улытау, які знаходзіцца ў цэнтры нашага бязмежнага казахскага стэпу, займае асаблівае месца ў гісторыі нашай краіны. Тут праходзілі вялікія сходы, дзе вырашаўся лёс краіны.

Катэгорыя:Вобласці Казахстана
Антоніа П’етрапаола

**Антоніа П’етрапаола** (), таксама вядомы пад псеўданімам **Лучана** (; 24 лютага 1899, Брыатыка — 1 студзеня 1965, Мілан) — італьянскі анархіст і партызан.

## Біяграфія 
П’етрапаола нарадзіўся ў мястэчку Брыатыка, аднак неўзабаве яго сям’я пераехала ў Мілан. У юнацтве ён захапіўся ідэямі анархізму.

23 сакавіка 1921 года П’етрапаола быў арыштаваны з-за ўдзелу ў палітычнай сутычцы, у выніку якой загінула 20 чалавек. Прысуджаны да працяглага турэмнага зняволення, ён быў вызвалены з турмы ў 1932-м па праграме амністыі. Пасля двух гадоў стажыроўкі ў Віба-Валентыя мужчына вярнуўся ў Мілан.

У канцы 1943 года пачаў працаваць камерцыйным дырэктарам у Officine Guidetti, заводзе па вытворчасці рухавікоў і генератарных установак. У той перыяд ён далучаецца да змагароў з фашысцкім рэжымам, узяўшы псеўданім Лучана. П’етрапаола сабраў вакол сябе групу з ліку афіцэраў і стварыў антыфашысцкі камітэт па агітацыі. Разам з ім у Камітэт уваходзілі Сінагрантэ Кастыльёні, Праспера Саракі, Бруна Пасоні і Луіджы Дысачаты, якія будуць складаць касцяк 2-га анархічнага партызанскага атрада Эрыка Малатэста, што ўваходзіў у склад брыгады Бруцы Малатэста.

Брыгада Малатэста хутка пашырыла рэгіён сваіх дзеянняў ад Санта-Крысціны і Бесона да Картэалоны, Інферна, Мантэлеоне і Бісона; пазней будуць сфармаваны ўзброеныя групы ў Медэ і Ламела. Брыгада выдавала сваю ўласную падпольную газету пад назвай «Першы саюз», перайменаваную пазней у «Рэвалюцыю». Да падраздзялення далучылася група славацкіх салдат, якія дэзерціраваў з-пад падпарадкавання ўраду Ёзафа Ціса.

2 сакавіка 1945 года П’етрапаола быў арыштаваны СС і пераведзены ў турму Сан-Віторыа ў Мілане, дзе ён падвергнуўся катаванням.

Пасля вызвалення разам са сваімі аднадумцамі Марыё Пірэлі і Джэрміналам Канкордыя Мішэлем заснаваў Італьянскую лібертарную федэрацыю (ІЛФ). У 1947 годзе, пасля выцяснення левых з урада і сацыял-дэмакратычнага адколу Джузэпэ Сарагата, ІЛФ расколваецца. У 1956 годзе пасля паўстання ў Венгрыі, баючыся аднаўлення клерыкальна-фашысцкага рэжыму, нягледзячы на некаторыя ваганні, П’етрапаола ўхваліў ўвод савецкіх войскаў у краіну.

Памёр у Мілане 1 студзеня 1965 года.

## Літаратура 
* *Dizionario biografico degli anarchici italiani*,voce Antonio Pietropaolo, Pisa, BFS, 2003;
* Mauro De Agostini, Franco Schirone, *Per la rivoluzione sociale. Gli anarchici nella Resistenza a Milano (1943—1945)*, Milano, Zero in condotta, 2015, ISBN 978-88-95950-40-2;
* Italino Rossi, *La ripresa del movimento anarchico italiano e la propaganda orale dal 1943 al 1950*, Pistoia, RL 1981;
* Vincenzo Mantovani, *Mazurka blu. La strage del Diana*, Milano, Rusconi, 1979;
* Agostino Conti, Giuseppe Ardizzone, *La Resistenza dei soldati slovacchi in Italia. Una storia poco conosciuta*, Cuneo, L’Arciere, 1987;
* Giulio Guderzo, *L’altra guerra. Neofascisti, tedeschi, partigiani, popolo in una provincia padana. Pavia*, 1943—1945, Bologna, Il Mulino, 2002, ISBN 88-15-08810-5.
Катэгорыя:Анархісты
Катэгорыя:Палітыкі Італіі
Катэгорыя:Партызаны
Itzy

**Itzy** (часцей стылізавана як **ITZY**; , рам. *Itji*) — паўднёвакарэйскі дзявочы K-pop гурт, створаны JYP Entertainment. Гурт складаецца з пяці ўдзельніц: Еджы, Ліі, Руджын, Чэр’ён і Юны.

Яны дэбютавалі 12 лютага 2019 года з першым сінгл-альбомам *It’z Different*. Гурт атрымаў шмат узнагарод, у тым ліку *Rookie of the Year* на 34-ай цырымоніі Golden Disc Awards, *New Artist of the Year* на 9-ай цырымоніі Gaon Chart Music Awards і на прэміі Melon Music Awards у 2019 годзе, *Best New Female Artist* на прэміі Mnet Asian Music Awards (таксама ў 2019), *New Artist Award* на 29-ай цырымоніі Seoul Music Awards. Таксама ITZY з’яўляецца першым дзявочым K-pop гуртам, які дасягнуў такой колькасці ўзнагарод адразу пасля дэбюту.

## Гісторыя 
### 2015—2019: пераддэбютная дзейнасць 
Пасля таго, як Чэр’ён не прайшла праслухоўванне, праведзенае кампаніяй Fantagio у 2009, яна разам са сваёй мы ўпершыню далучаемся да пешаходнай групы *SM the Ballad* і стала часткай лэйбла SM Entertainment у 2010. У 2015 годзе Чэр’ён удзельнічала у шоу на выжыванне JYP *Sixteen*, але не патрапіла ў канчатковы склад гурта Twice. Чэр’ён стала першай удзельніцай гурту, якая далучылася да JYP. Дзяўчына трэніравалася на працягу пяці гадоў. Руджын запрасілі ў лэйбл, калі ўбачылі яе на канцэрце гурта GOT7. Яна трэніравалася на працягу чатырох год. Юна і Еджы далучыліся да лэйбла ў 2015 годзе. Юну знайшлі супрацоўнікі кампаніі, якія ўбачылі яе талент, а Еджы прайшла праслухоўванне, пасля чаго абедзве дзяўчыны трэніраваліся на працягу трох год. Апошняя ўдзельніца гурта, Лія, спачатку прайшла праслухоўванне ў іншую кампанію, SM Entertainment, але была вымушана адмовіцца ў апошні момант з-за рознагалоссяў з бацькамі. Праз некалькі год Лія прайшла праслухоўванне JYP і была трэйні ўсяго два гады.

## Удзельніцы 
## Дыскаграфія 
; Карэйскія альбомы

* *Crazy in Love* (2021)

; Японскія альбомы

* *Ringo* (2023)
* *Collector* (2025)

Катэгорыя:Поп-гурты
Катэгорыя:Музычныя калектывы Паўднёвай Карэі
Катэгорыя:K-pop гурты
Катэгорыя:Музычныя калектывы, якія з’явіліся ў 2019 годзе
Прус італьянскі

**Прус італьянскі** (*Calliptamus italicus*) — від насякомых сямейства , распаўсюджаны на поўдні Еўропы ад Партугаліі да Паўднёвага Урала, у Казахстане і шэрагу рэгіёнаў Цэнтральнай Азіі. У часы масавага размнажэння можа наносіць шкоду сельскагаспадарчым культурам.

## Апісанне 
Цела імага буравата-шэрае, часам цямней або святлей, даўжынёй 1,8-3,4&nbsp;см. Пярэднягрудзі паміж пярэднімі нагамі маюць характэрны выступ. На пярэдняспінцы ёсць бакавыя грабяні, яе афарбоўка аднатонная. Заднія крылы ружовыя ля аснавання. Заднія сцёгны кароткія і шырокія, з унутранага боку чырвоныя або фіялетавыя. Галёнкі задніх ног чырвонага колеру.

## Спосаб жыцця 
Жыве ў адкрытых біятопах з вялікай часткай аголенага грунту, на сухіх лугах, пустках, абочынах дарог. На поўначы арэала займае пераважна штучныя ландшафты: кучы пяску і жвіру, закінутыя кар’еры, чыгуначныя насыпы. Выбірае месцы са шчыльнымі кусцікамі і ўчасткамі голай зямлі.

## Распаўсюджанне 
Насяляе Паўднёвую Еўропу і астравы Міжземнамор’я, у Цэнтральнай Еўропе сустракаецца радзей. Краіны арэалу: Партугалія, Іспанія, Францыя, паўднёвая Германія, Швейцарыя, Аўстрыя, Славенія, Чэхія, Славакія, паўднёвая Польшча, Харватыя, Сербія, Чарнагорыя, Албанія, Грэцыя, Паўночная Македонія, Балгарыя, Румынія, еўрапейская частка Турцыі, Малдавія, Украіна, Беларусь, сярэдняя паласа і поўдзень еўрапейскай часткі Расіі. Таксама вядомы з Казахстана, раёну Аральскага мора (дэльта Амудар’і). На поўдзень мяжуе арэал блізкага віду . На ўсходзе дасягае стэпаў Манголіі, а на поўдні сустракаецца ў паўночных і цэнтральных рэгіёнах Ірана і Афганістана.

## Значэнне для чалавека 
### Ахова 
Унесены ў нацыянальныя чырвоныя спісы Польшчы і Германіі як від пад пагрозай. У Германіі від абараняецца законам і ахоўваецца ў шэрагу запаведных тэрыторый. У Швейцарыі і Аўстрыі ўнесены ў спісы як «ўразлівы», а ў Чэхіі — як «пад пагрозай». У Бельгіі лічыцца лакальна вымерлым.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Шевченко Т. А. Прус італійський[недоступне посилання з липня 2019].
* Hochkirch, A., Fontana, P., Rutschmann, F., Presa, J.J., Szovenyi, G., Chobanov, D.P., Kleukers, R., Willemse, L.P.M. & Kristin, A. 2016. Calliptamus italicus. The IUCN Red List of Threatened Species 2016: e.T15038693A72598188. Downloaded on 06 August 2018.
* Сергеев М. Г., Чильдебаев М. К., Ванькова И. А., Гаппаров Ф. А., Камбули нВ. Е., Коканова Э., Лачининский А. В., Пшеницына Л. Б., Темрешев И. И., Черняховский М. Е., Соболев Н. Н., Молодцов В. В. Итальянская саранча Сalliptamus italicus (Linnaeus, 1758): морфология, распространение, экология, управление популяциями  / Под ред. М. Г. Сергеева и М. К. Чильдебаева. Рим: Продовольственная и cельскохозяйственная организация ООН, 2016. 330 с., 80 илл., 20 табл.

Катэгорыя:Насякомыя Еўразіі
Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1758 годзе
Катэгорыя:Сапраўдныя саранчовыя
Праабражэнская (Валгаградская вобласць)

**Праабражэнская** () — станіца ў Валгаградскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр Кіквідзенскага раёна і Праабражэнскага сельскага паселішча. Размешчана за 270 км на паўночны захад ад Валгаграда, на левым беразе ракі Бузулук (басейн Дона), за 40 км на паўночны ўсход ад чыгуначнай станцыі Філонава (на лініі Валгаград — Паворына).

Катэгорыя:Населеныя пункты Валгаградскай вобласці
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1851 годзе
Валынскае ваяводства (1921—1939)

**Валынскае ваяво́дства** () — адміністрацыйная адзінка ў міжваеннай Польскай Рэспубліцы. Цэнтр — Луцк.

Ваяводства створана 19 лютага 1921 года з зямель, якія ўваходзілі ў заходнюю частку Валынскай губерні Расійскай імперыі. Найбольшай тэрытарыяльнай зменай за час існавання ваяводства стала перадача яму Сарненскага павета са складу Палескага ваяводства 16 снежня 1930 года. У 1938 годзе плошча ваяводства складала 35 754 км². Акрамя Луцка, асноўнымі гарадамі былі Роўна (найбуйнейшы горад), Ковель, Крэменец, Астрог, Уладзімір і Дубна.

## Насельніцтва 
Нацыянальны склад:
* украінцы — 68,4 %; 983 596 асоб
* палякі — 16,8 %; 240 922 асоб
* яўрэі — 10,6 %; 151 744 асоб
* чэхі — 1,77 %; 25 405 асоб
* немцы — 1,74 %; 24 960 асоб
* рускія — 0,66 %; 9450 асоб

Канфесійны склад:
* праваслаўныя — 74,2 %; 1 066 842 вернікаў
* рыма-каталікі — 11,6 %; 166 512 вернікаў
* іудзеі — 11,5 %; 164 740 вернікаў
* пратэстанты — 2,55 %; 36 695 вернікаў

## Адміністрацыйны падзел 
Катэгорыя:Ваяводствы Польскай Рэспублікі (1918—1939)
Катэгорыя:Заходняя Украіна
Паморскае ваяводства (1919—1939)

**Паморскае ваяводства** () — адміністрацыйная адзінка ў міжваеннай Польскай Рэспубліцы. Цэнтр — Торунь.

## Адміністрацыйны падзел 
### Паветы 
* Брадніцкі павет
* Быдгашчскі павет
* Вамбжэскі павет
* Выжыскі павет
* Вэйхероўскі павет
* Гнеўскі павет
* Грудзёндзкі павет
* Дзялдоўскі павет
* Інаўрацлаўскі павет
* Картузскі павет
* Касцерскі павет
* Ліпноўскі павет
* Любаўскі павет
* Марскі павет
* Няшаўскі павет
* Пуцкі павет
* Рыпінскі павет
* Свецкі павет
* Старагардскі павет
* Сэмпаленскі павет
* Таруньскі павет
* Тухольскі павет
* Тчэўскі павет
* Улацлаўскі павет
* Хайніцкі павет
* Хэлмінскі павет
* Шубінскі павет

### Гарады на правах павета 
* Быдгашч
* Гдыня
* Грудзёндз
* Інаўроцлаў
* Торунь

Катэгорыя:Ваяводствы Польскай Рэспублікі (1918—1939)
Не надо

**«Не надо»** () — дэбютны сінгл рок-гурта «». Запісаны ў 1972 і першапачаткова выпушчаны ў 1973 годзе фірмай «» як гнуткая пласцінка ў папяровай вокладцы тыражом 7 мільёнаў экзэмпляраў, пазней быў перавыдадзены на вініле. Існуе версія аб тым, што песня «» ў выкананні гурта  была прысвечана сцюардэсе , якая загінула пры  у 1970 годзе.
## Спіс песень
## Спасылкі
Катэгорыя:Сінглы 1973 года
Люблінскае ваяводства (1919—1939)

**Люблінскае ваяводства** () — адміністрацыйная адзінка ў міжваеннай Польскай Рэспубліцы. Цэнтр — Люблін.

## Адміністрацыйны падзел 
### Паветы 
* Білгарайскі павет
* Бяльскі павет
* Вэнгроўскі павет
* Гарвалінскі павет
* Грубяшоўскі павет
* Замойскі павет
* Канстантыноўскі павет
* Краснастаўскі павет
* Лукоўскі павет
* Любартоўскі павет
* Любэльскі павет
* Пулаўскі павет
* Радзыньскі павет
* Сакалоўскі павет
* Сядлецкі павет
* Тамашоўскі павет
* Уладаўскі павет
* Хэлмскі павет
* Яноўскі павет

### Гарады на правах павета 
* Люблін

Катэгорыя:Ваяводствы Польскай Рэспублікі (1918—1939)
Варшаўскае ваяводства (1919—1939)

**Варшаўскае ваяводства** () — адміністрацыйная адзінка ў міжваеннай Польскай Рэспубліцы. Цэнтр — Варшава.

## Адміністрацыйны падзел 
### Паветы 
* Астралэнцкі павет
* Астроўскі павет
* Блоньскі павет
* Варшаўскі павет
* Вэнгроўскі павет
* Гарвалінскі павет
* Гастынінскі павет
* Груецкі павет
* Дзялдоўскі павет
* Кутноўскі павет
* Лавіцкі павет
* Ламжынскі павет
* Ліпноўскі павет
* Макоўскі павет
* Міньскі павет
* Млаўскі павет
* Няшаўскі павет
* Плоньскі павет
* Плоцкі павет
* Пшаснышскі павет
* Пултускі павет
* Радзымінскі павет
* Раўскі павет
* Рыпінскі павет
* Сакалоўскі павет
* Сахачэўскі павет
* Скернявіцкі павет
* Сярпэцкі павет
* Улацлаўскі павет
* Цеханоўскі павет

Катэгорыя:Ваяводствы Польскай Рэспублікі (1918—1939)
Станіславаўскае ваяводства

**Станіславаўскае ваяводства** () — адміністрацыйная адзінка ў міжваеннай Польскай Рэспубліцы. Цэнтр — Станіславаў.

## Насельніцтва 
Насельніцтва ваяводства па нацыянальнасці станам на 1921 год:
* Украінцы — 941 335 чалавек (69,8 %)
* Палякі — 299 033 чалавек (22,2 %)
* Яўрэі — 91 830 чалавек (6,8 %)
* Немцы — 15 595 чалавек (1,2 %)

## Адміністрацыйны падзел 
### Паветы 
* Гарадэнкаўскі павет (цэнтр — Гарадэнка)
* Далынскі павет (цэнтр — Далына)
* Жыдачыўскі павет (цэнтр — Жыдачыў)
* Каламыйскі павет (цэнтр — Каламыя)
* Калускі павет (цэнтр — Калуш)
* Косіўскі павет (цэнтр — Косіў)
* Надвірнянскі павет (цэнтр — Надвірна)
* Рагатынскі павет (цэнтр — Рагатын)
* Снятынскі павет (цэнтр — Снятын)
* Станіславаўскі павет (цэнтр — Станіславаў)
* Стрыйскі павет (цэнтр — Стрый)
* Тлумацкі павет (цэнтр — Тлумач)

Катэгорыя:Ваяводствы Польскай Рэспублікі (1918—1939)