Правы чалавека ў Азербайджане

Хоць Азербайджан і член такіх арганізацый, як Савет па правах чалавека і Савета Еўропы, шэраг незалежных арганізацый, такіх як Human Rights Watch неаднаразова крытыкавалі ўрад Азербайджана за парушэнні правоў чалавека. Таксама ўлады Азербайджана абвінавачваюцца ў фабрыкацыі ілжывых крымінальных абвінавачванняў супраць крытыкаў уладаў, жорсткіх пабоях, катаваннях і гвалтоўных знікненнях.

Нягледзячы на існаванне незалежных навінавых агенцтваў, журналісты, якія крытыкуюць урад, часта падвяргаліся зняволенню ў турму, а таксама фізічнаму гвалту. У 2013—2014 гадах у індэксе свабоды прэсы, апублікаваны Рэпарцёрамі без межаў, Азербайджан заняў 160 месца з 180. Прэзідэнт Ільхам Аліеў атрымаў у спадчыну ўладу ад свайго нябожчыка бацькі Гейдара Аліева, які падтрымліваў шырокі культ асобы. Ільхам Аліеў часта падвяргаўся крытыцы з-за правалу ў паляпшэнні становішча ў галіне грамадзянскіх свабод.

Публічныя дэманстрацыі супраць кіруючага рэжыму не дапускаюцца, і ўлады часта выкарыстоўваюць гвалтоўныя меры для разгону дэманстрантаў. З моманту прыходу сям’і Аліевых да ўлады ў 1993 годзе Азербайджан не правёў ні адных выбараў, якія лічыліся «свабоднымі і справядлівымі» міжнароднымі назіральнікамі.

Згодна з распараджэннем аб амністыі ад 16 сакавіка 2019 года, 51 вязень, чые імёны лічыліся ў дакладах НДА і спісах праваабаронцаў як палітычныя зняволеныя, былі вызваленыя ад пакінутай часткі турэмнага пакарання.

Карупцыя лічыцца эндэмічнай ва ўсіх сферах палітыкі Азербайджана. Кіруючая сям’я не раз выклікала падазрэнні з боку розных незалежных СМІ з-за іх вялізнага багацця, пра што сведчыць набыццё шырокай нерухомасці за некалькі мільёнаў долараў у Дубаі.

## Затрыманні і арышты 
Згодна з законам Азербайджана асобам, затрыманым, арыштаваным або абвінавачаным у здзяйсненні злачынства, павінна быць пададзена належная працэдура, у тым ліку неадкладнае інфармаванне аб іх правах і прычыне іх арышту. Ва ўсіх выпадках затрымання, якія былі палічаныя як палітычна матываваныя, не праходзіла належнае судовае разбіральніцтва, і абвінавачаныя асобы былі асуджаныя па розных падробленых крымінальных абвінавачваннях. Акрамя гэта па законе затрыманыя павінны паўстаць перад суддзёй на працягу 48 гадзін пасля арышту, і суддзя можа выдаць ордэр на змяшчэнне затрыманага пад варту да суда, змяшчэнне затрыманага пад хатні арышт або вызваленне затрыманага. Аднак на практыцы ўлады часам затрымлівалі асоб на тэрмін больш за 48 гадзін без ордэра на арышт.

Улады Азербайджана наклалі забарону на правядзенне незалежных судова-медыцынскіх экспертыз затрыманых, якія сцвярджалі, што падвергліся жорсткаму абыходжанню. Акрамя гэтага ўлады адцягвалі магчымасць затрыманых выкарыстоўваць сваё права на зносіны з адвакатам. Па сцвярджэнні апазіцыйных дзеячаў і іншых актывістаў, гэтая акалічнасць шмат у чым спрыяла беспакаранаму жорсткаму абыходжанню з затрыманымі. Так, у некаторых выпадках, медыцынская экспертыза, якая магла б зняць пабоі і калецтвы, выкліканыя жорсткім абыходжаннем і катаваннямі, была адкладзеная на цэлы год пасля іх арышту.

## Рэзалюцыя Еўрапейскага Парламента 
12 мая 2011 года Еўрапейскі парламент прыняў рэзалюцыю, якая асуджае Азербайджан за «парушэнне правоў чалавека» і «прыгнёт апазіцыйных сіл». У рэзалюцыі згадваецца занепакоенасць аб становішчы Эйнула Фатулаева і Джабара Савалана і іншых зняволеных названых па імені, а таксама агульная занепакоенасць з нагоды «расту ліку выпадкаў пераследу, нападаў і гвалту ў дачыненні да грамадзянскай супольнасці і актывістаў сацыяльных сетак і журналістаў у Азербайджане» Выказвалася занепакоенасць у дачыненні да жорсткасці паліцыі і яе беспакаранасці, шырокіх абмежаванняў на грамадзянскія свабоды і карупцыі.

Нахічэвань быў апісаны як «лабараторыя рэпрэсій», у якой праводзяцца выпрабаванні рэпрэсіўных метадаў і затым прымяняюцца ў вялікіх маштабах у астатняй частцы Азербайджана.

## Амбудсмен Азербайджана 
28 снежня 2001 года заснавана пасада амбудсмэна Азербайджана. Амбудсменам з’яўляецца Сабіна Аліева.

## Спасылкі 
* Human Rights Watch: Azerbaijan 
* Azerbaijan’s 2005 elections: Lost Opportunity
* U.S. State department urges Azerbaijan to produce ’credible’ election result
* Azerbaijan’s unfinished election
* Media still weighted against opposition 
* Censorship in Azerbaijan — IFEX
* Institute for Reporters Freedom and Security
* Yuliya Aliyeva Gureyeva: «Policy Attitudes towards Women in Azerbaijan: Is Equality Part of the Agenda?» in the Caucasus Analytical Digest No. 21 

Азербайджан
Катэгорыя:Старонкі з недагледжанымі перакладамі
Катэгорыя:Палітыка Азербайджана
Катэгорыя:Грамадства Азербайджана
Катэгорыя:Права Азербайджана