Клаўдзій Іванавіч Ціхаміраў

**Клаўдзій Іванавіч Ціхаміраў** (, в. Славіхіна, Старарускі павет, Наўгародская губерня, Расійская імперыя — , Віцебск, БССР) — педагог, гісторык, краязнавец, дырэктар Свіслацкай і Полацкай настаўніцкіх семінарый (1903—1910), Віцебскага настаўніцкага інстытута (1910—1921).

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў сям’і святара ў вёсцы Славіхіна Старарускага павета Наўгародскай губерні. Скончыў Наўгародскую духоўную семінарыю, потым вучыўся на гістарычным аддзяленні Санкт-Пецярбургскай духоўнай акадэміі. Пасля заканчэння навучання ў 1890 годзе працаваў настаўнікам прыватнай жаночай гімназіі. З 1895 года працаваў інспектарам народных вучылішч Магілёўскай губерні, дырэктарам настаўніцкіх семінарый у Свіслачы і Полацку.

З 1910 года займаўся арганізацыяй і падрыхтоўкай да адкрыцця Віцебскага настаўніцкага інстытута і на працягу васьмі гадоў выконваў абавязкі яго дырэктара. У сваёй педагагічнай дзейнасці выступаў за пашырэнне зместу адукацыі, удасканаленне выкладання, распаўсюджванне пісьменнасці, увядзенне ўсеагульнай пачатковай адукацыі. Педагог стаў аўтарам метадычных дапаможнікаў і артыкулаў: «Обучение грамоте» (1901), «Важнейшие выводы изучения памяти» (1905), «Психологические основы обучения» (1912) і інш. З 1920 па 1924 гады працаваў дырэктарам Віцебскага вышэйшага сельскагаспадарчага тэхнікума, выкладаў педагогіку і псіхалогію з элементамі логікі.

Акрамя педагагічнай дзейнасці прымаў актыўны ўдзел у грамадскім жыцці. З 1910 года быў членам Віцебскай вучонай архіўнай камісіі, старшынёй яе рэдакцыйнага камітэта і праўлення (1912). Пад яго рэдакцыяй былі надрукаваны два тамы зборніка камісіі «Полацка-Віцебская даўніна», пры непасрэдным удзеле К. І. Ціхамірава ў Віцебску быў пастаўлены помнік героям Айчыннай вайны 1812 года, адкрыты філіял Маскоўскага археалагічнага інстытута (1911).

## Узнагароды 
* Ордэн Святога Станіслава 2-й ступені (1904)
* Ордэн Святой Ганны 2-й ступені (1907)
* Ордэн Святога Уладзіміра 4-й ступені (1910)
* Медаль «У памяць 300-годдзя царавання дома Раманавых»
* Медаль «У памяць валадарання імператара Аляксандра III»

## Літаратура 
* 90 гадоў Віцебскай вучонай архіўнай камісіі : матэрыялы навук.-практ. канф., 24 лістапада 1999 г., г. Віцебск / [складальнікі: В. У. Скалабан, В. В. Шарэнда, М. Ф. Шумейка; рэдкал.: М. У. Пішчулёнак (старш.) і інш.]. — Мінск; Віцебск, 2000.
* Адукацыя на Віцебшчыне: гісторыя і сучаснасць : матэрыялы рэспубліканскай навук.-практ. канф., Віцебск, 30-31 сакавіка 2010 г. / [рэдкал.: В. У. Акуневіч (адказ. рэд) і інш.]. — Віцебск, 2010.
* Врата небесные. — 2018. — № 4.
* Даследчыкі Полацка-Віцебскай даўніны, XVI ст. — 1944 г. : даведнік / М. В. Півавар. — Віцебск, 2006.
* Памяць : Віцебск : гісторыка-дакументальныя хронікі гарадоў і раёнаў Беларусі : у 2 кн. / [складальнік А. І. Мацяюн; рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (гал. рэд.) і інш. ; мастак Э. Э. Жакевіч]. — Мінск, 2002. — Кн. 1.
* Пусть память останется… : сборник некрологов о жителях и уроженцах Витебска / [составитель А. М. Подлипский]. — Витебск, 2015.
* Свитязь = Свіцязь : Альманах библиофилов Белоруссии / Добровол. о-во любителей кн. БССР ; [сост. Л. А. Казыро]. — Мінск, 1989.
* Энцыклапедыя гісторыі Беларусі : у 6 т. — Мінск, 2003. — Т. 6, кн. 2.

## Спасылкі 
* Беларусь у асобах і падзеях

Катэгорыя:Рэктары Віцебскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя П. М. Машэрава
Катэгорыя:Гісторыкі Расійскай імперыі
Катэгорыя:Гісторыкі СССР
Катэгорыя:Краязнаўцы