Макс Эрнст

**Макс Эрнст** (; , , Германія — , ) — нямецкі і французскі мастак, значная фігура ў сусветным авангардзе XX стагоддзя.

## Біяграфія 
У 1909 пачаў вывучаць філасофію ў Боне, але кінуў універсітэт дзеля заняткаў мастацтвам. У 1913 пазнаёміўся з Апалінерам і Раберам Дэланэ, пераехаў у Парыж і пасяліўся на Манпарнас. У Першую сусветную вайну служыў у германскай арміі. У 1919 пазнаёміўся з Паўлем Клее, пачаў эксперыментаваць з рознымі матэрыяламі, тэхнікай калажу. У 1920 разам з Хансам Арпам заснаваў у Кёльне групу дада. У 1922 вярнуўся на Манпарнас.

З пачаткам Другой сусветнай вайны быў арыштаваны як падданы краіны-суперніка, але з дапамогай Пегі Гугенхайм у 1941 перабраўся ў ЗША. У 1942 ажаніўся з Пегі Гугенхайм. Меў цесныя зносіны з Марселем Дзюшанам і Маркам Шагалам, паўплываў на фарміраванне абстрактнага экспрэсіянізму ў амерыканскага жывапісу. У 1946 скасаваў шлюб з Пегі Гугенхайм і ажаніўся з мастачкай Даратэяй Танінг. У 1948 апублікаваў вялікае эсэ «Па той бок жывапісу».

У 1950 вярнуўся ў Францыю. У 1952 быў прыняты ў штукарскі «Калеж патафізікі». Жыў у Парыжы, удзельнічаў у венецыянскай Біенале 1954 года. У 1963 перасяліўся на паўднёва-ўсход Францыі, у Правансальскі гарадок Сеян (дэпартамент Вар). У 1975 вялікая рэтраспектыўная выстаўка Эрнста была разгорнута ў музеі Саламона Гугенхайма ў Нью-Ёрку і ў Нацыянальнай галерэі Гран-Пале ў Парыжы.

Пахаваны на парыжскіх могілках Пер-Лашэз.

## Музеі і выстаўкі 
У 2005 музей Эрнста адкрыты ў яго родным горадзе Бруль.

## Выбраныя творы 
* Trophy, Hypertrophied (1919)
* Farewell My Beautiful Land of Marie Laurencin. Help! Help! (1919)
* Aquis Submersus (1919)
* Fruit of a Long Experience (1919)
* Two Ambiguous Figures (1919)
* Little Machine Constructed by Minimax Dadamax in Person (1919—1920)
* The Hat Makes the Man (1920)
* Murdering Airplane (1920)
* Here Everything is Still Floating (1920)
* Dada Gauguin (1920)
* The Small Fistule that Says Tic Tac (1920)
* The Gramineous Bicycle Garnished with Bells the Dappled Fire Damps and the Echinoderms Bending the Spine to Look for Caresses (1920—1921)
* The Elephant Celebes (1921)
* Birds, Fish-Snake and Scarecrow (1921)
* Seascape (1921)
* Approaching Puberty or the Pleiads (1921)
* Young Chimera (1921)
* Beim Rendezvous der Freunde (1922)
* Oedipus Rex (1922)
* Castor and Pollution (1923)
* Heilige Cäcilie — Das unsichtbare Klavier (1923)
* Men Shall Know Nothing of This (1923)
* Histoire Naturelle (1923)
* The Equivocal Woman (1923)
* Pieta or Revolution by Night (1923)
* Ubu Imperator (1923)
* Woman, Old Man and Flower (1923—1924)
* Two Children are Threatened by a Nightingale (1924)
* Dadaville (1924)
* Mer et Soleil — Lignes de Navigation (1925)
* Histoire Naturelle (1925)
* Paris Dream (1925)
* The Couple in Lace (1925)
* Eve, the Only One Left to Us (1925)
* The Numerous Family (1926)
* The Kiss (1927)
* Der grosse Wald (1927)
* Gulf Stream (1927)
* Forêt (1927)
* Forêt et soleil (1927)
* The Wood (1927)
* Fishbone Forest (1927)
* Tree of Life (1928)
* The Sea (1928)
* Die Erwählte des Bösen (1928)
* La Femme 100 tetes (1929)
* Et les Papillions se Mettent a Chanter (1929)
* Snow Flowers (1929)
* Loplop Introduces Loplop (1930)
* Human Form (1931)
* Zoomorphic Couple (1933)
* The Entire City (1934)
* Une Semaine de Bonté (1934)
* The Whole City (1935)
* Landscape with Wheatgerm (1936)
* The Nymph Echo (1936)
* L’Ange du Foyer ou Le Triomphe du Surréalisme (1937)
* The Angel of Hearth and Home (1937)
* La Toilette de la mariée (1940)
* Spanish Physician (1940)
* Europe After the Rain (1940—1942)
* Day and Night (1941—1942)
* Surrealism and Painting (1942)
* Window (1943)
* Painting for Young People (143)
* The Eye of Silence (1943—1944)
* The King Playing with the Queen (1944)
* Moonmad (1944)
* The Table is Set (1944)
* Napoleon in the Wilderness (1941)
* Vox Angelica (1945)
* Die Versuchung des Heiligen Antonius (1946)
* Phases of the Night (1946)
* Dangerous Correspondence (1947)
* Design in Nature (1947)
* Capricorn (1948)
* Parisian Woman (1950)
* Götterbote (1950)
* The Weatherman (1951)
* L’oiseau Rose (1956)
* Petite Feerie Nocturne (1958)
* Apres Moi le Sommeil (1958)
* Paysage Arizona (1960)
* Ursachen der Sonne (1960)

## Літаратура 
* Max Ernst — life and work / ed. by Werner Spies. Köln: DuMont-Literatur-und-Kunst-Verl., 2005
* Max Ernst — plastische Werke / Jürgen Pech (Hrsg.). Köln: DuMont-Literatur-und-Kunst-Verl., 2005
* Max Ernst, die Urschrift der Natur: graphische Werke aus der Sammlung Harald Loebermann/ Andrea Wandschneider (Hrsg.). Bönen: Kettler, 2006
* Sprengel macht Ernst: die Sammlung Max Ernst/ Ulrich Krempel (Hrsg.). Hannover: Sprengel-Museum, 2006
* Max Ernst, Lithographien — Lewis Carolls Wunderhorn/ Renate Goretzki, Josef Sauerborn (Hrsg.). Köln: Bildungswerk der Erzdiözese, 2006
* Schnabelmax und Nachtigall: Texte und Bilder/ Hrsg. von Pierre Gallissaires. Hamburg: Ed. Nautilus, 2006

## Спасылкі 
* Працы Эрнста ў музеях свету
* Біяграфія (ням.) 
* Біяграфія, працы on line
* Дакументальны фільм пра Эрнста (ням.) 
* Сайт музея Эрнста ў Бруле

Катэгорыя:Мастакі Францыі
Катэгорыя:Мастакі Германіі
Катэгорыя:Мастакі ЗША
Катэгорыя:Сюррэалізм
Катэгорыя:Мастакі-абстракцыяністы
Катэгорыя:Пахаваныя на могілках Пер-Лашэз