open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Чорная пантэра: Ваканда назаўжды

**«Чорная пантэра: Ваканда назаўжды»** () — амерыканскі фантастычны фільм, заснаваны на коміксах выдавецтва «Marvel Comics», прэм’ера якога адбылася ў лістападзе 2022 года. З’яўляецца працягам фільма «Чорная пантэра» і 30-й па ліку карцінай кінематаграфічнага сусвету Marvel. Рэжысёрам фільма выступіў Раян Куглер.

## Сюжэт 
Пасля смерці караля Т’Чалы каралева Рамонда, Шуры, М’Баку, Акойе і Дора Мілаж змагаюцца, каб абараніць Ваканду ад сусветных дзяржаў.

## Пракат 
Прэм’ера фільма «Чорная пантэра: Ваканда назаўжды» адбылася 26 кастрычніка 2022 у Галівудзе. У пракат у ЗША стужка выйшла 11 лістапада 2022 г.

У беларускім пракаце фільм з’явіўся 8 снежня 2022 года.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Фільмы ЗША 2022 года
Катэгорыя:Фільмы кінематаграфічнага сусвету Marvel
Катэгорыя:Фільмы, музыку да якіх напісаў Людвіг Ёрансан
Непальска-японскія адносіны

**Непальска-японскія адносіны** — двухбаковыя дыпламатычныя адносіны паміж Федэратыўнай Дэмакратычнай Рэспублікай Непал і Дзяржавай Японія.

Дыпламатычныя адносіны паміж краінамі былі ўсталяваны 28 верасня 1956 года.

## Палітычныя стасункі 
У 1960 і 1975 гадах наследны прынц Акіхіта і яго жонка Міціко наведалі Непал. 

У 1978, 1983 і 1985 гадах кароль Бірэндра наведваў Японію.

## Ваеннае ўзаемадзеянне 
У 2007 годзе Японія накіравала ў Непал Сілы самаабароны ў рамках місіі Арганізацыі Аб'яднаных Нацый па аказанні дапамогі пры выкананні пунктаў мірнага пагаднення.

## Эканамічнае супрацоўніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
*  Катманду —  Мацумота 
*  Пакхара —  Камагане
*  Намчэ Базар —  Аокі

Японія
Непал
Універсітэт імя Альфонса X Мудрага

**Універсітэт імя Альфонса X Мудрага** () — іспанская прыватная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Вільянуэва-дэ-ла-Каньяда каля Мадрыда. Названы ў гонар караля Альфонса X.

Заснаваны ў 1992 годзе, гэта быў першы прыватны іспанскі ўніверсітэт, упаўнаважаны на ажыццяўленне дзейнасці ў галіне вышэйшай адукацыі парламентам краіны ў 1993 годзе. Хесус Нуньес стварыў вучэльню пасля дасягнення пагаднення з гарадскімі ўладамі Вільянуэва-дэ-ла-Каньяда, якія далі яму права карыстацца 1 млн м² зямлі на 75 гадоў, каб пабудаваць кампус будучага ўніверсітэта.

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Універсітэты Іспаніі
Катэгорыя:Мадрыд (аўтаномная супольнасць)
Царкоўны ўніверсітэт Святога Дамасія

**Царкоўны ўніверсітэт Святога Дамасія** () — іспанская прыватная рэлігійная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у Мадрыдзе. Кантралюецца Каталіцкім Касцёлам.

## Структура 
* Факультэт тэалогіі
* Факультэт кананічнага права
* Факультэт філасофіі
* Вышэйшы інстытут рэлігійных навук

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Універсітэты Іспаніі
Катэгорыя:Каталіцкія ўніверсітэты
Катэгорыя:Мадрыд
Доктар Стрэндж (фільм, 2016)

**«Доктар Стрэндж»** () — амерыканскі фантастычны фільм 2016 года пра супергероя коміксаў кампаніі «Marvel Comics» Доктара Стрэнджа. З’яўляецца 14-й па ліку карцінай у кінематаграфічным сусвеце «Marvel».

## Сюжэт 
Страшная аўтакатастрофа паставіла крыж на кар’еры паспяховага нейрахірурга Доктара Стрэнджа. Страціўшы надзею, ён адпраўляецца ў падарожжа ў пошуках вылячэння і адкрывае ў сабе неверагодныя здольнасці да трансфармацыі прасторы і часу. Цяпер ён — злучнае звяно паміж паралельнымі вымярэннямі, а яго місія — абараняць жыхароў Зямлі і супрацьдзейнічаць Злу, якое б аблічча яно ні прымала.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Фільмы кінематаграфічнага сусвету Marvel
Катэгорыя:Фільмы ЗША 2016 года
Катэгорыя:Фільмы, музыку да якіх напісаў Майкл Джакіна
Марвелы

**«Марвелы»** () — амерыканскі фантастычны фільм 2023 года, заснаваны на коміксах выдавецтва «Marvel Comics». Стужка стала часткай пятай фазы кінематаграфічнага сусвету Marvel і працягам фільма «Капітан Марвел».

Прэм’ера фільма адбылася 8 лістапада 2023 года. За прэм’ерны ўікэнд карціна сабрала 47 мільёнаў долараў — найгоршы вынік у гісторыі кінематаграфічнага сусвету Marvel.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Фільмы ЗША 2023 года
Катэгорыя:Фільмы кінематаграфічнага сусвету Marvel
Доктар Стрэндж: У мульцісусвеце вар’яцтва

**«Доктар Стрэндж: У мульцісусвеце вар’яцтва»** () — амерыканскі фантастычны фільм, заснаваны на коміксах выдавецтва «Marvel Comics», прэм’ера якога адбылася ў траўні 2022 года. З’яўляецца працягам фільма «Доктар Стрэндж» і 28-й па ліку карцінай кінематаграфічнага сусвету Marvel. Рэжысёрам фільма выступіў Сэм Рэймі.

## Сюжэт 
Працяг магічных прыгод Доктара Стрэнджа ў новых містычных мірах і ў супрацьстаянні з новымі ворагамі. Доктар Стрэндж пры дапамозе Вонга выратоўвае ад гіганцкага васьмінога дзяўчыну-падлетка па імені Амерыка Чавес, якая пры моцным спалоху можа адкрываць парталы ў паралельныя сусветы. Спрабуючы зберагчы новую знаёмую ад злой сілы, што прагне займець яе здольнасці, Доктар разам з Амерыкай пускаецца ў вандроўку па мульцісусвету.

## Пракат 
Сусветная прэм’ера фільма «Доктар Стрэндж: У мульцісусвеце вар’яцтва» адбылася 2 мая 2022 у Галівудзе, Лос-Анджэлес. У пракат у ЗША стужка выйшла 6 мая 2022 г. у RealD 3D, IMAX , Dolby Cinema і ScreenX.

У беларускі пракат фільм не выйшаў з-за байкоту буйных кінакампаній, звязанага з уварваннем Расіі ва Украіну.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Фільмы ЗША 2022 года
Катэгорыя:Фільмы Сэма Рэймі
Катэгорыя:Фільмы кінематаграфічнага сусвету Marvel
Катэгорыя:Фільмы, музыку да якіх напісаў Дэні Эльфман
Вартавыя Галактыкі. Частка 3

**«Вартавыя Галактыкі. Частка 3»** () — амерыканскі фантастычны фільм, заснаваны на коміксах выдавецтва «Marvel Comics», прэм’ера якога адбылася ў маі 2023 года.

Стужка стала часткай пятай фазы кінематаграфічнага сусвету Marvel і працягам фільмаў «Вартавыя Галактыкі» і «Вартавыя Галактыкі 2».

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Фільмы ЗША 2023 года
Катэгорыя:Фільмы-баевікі 2023 года
Катэгорыя:Кінакамедыі 2023 года
Катэгорыя:Навукова-фантастычныя фільмы 2023 года
Катэгорыя:Фільмы-баевікі ЗША
Катэгорыя:Кінакамедыі ЗША
Катэгорыя:Навукова-фантастычныя фільмы ЗША
Катэгорыя:Фільмы Джэймса Гана
Катэгорыя:Фільмы кінематаграфічнага сусвету Marvel
Чорная пантэра (фільм, 2018)

**«Чорная пантэра»** () — амерыканскі фантастычны фільм 2018 года пра супергероя коміксаў кампаніі «Marvel Comics» Чорную пантэру. З’яўляецца 18-й па ліку карцінай у кінематаграфічным сусвеце Marvel.

## Сюжэт 
З першага погляду можна вырашыць, што Ваканда — звычайная тэрыторыя дзікай Афрыкі, але гэта не так. Тут, у нетрах пустынных земляў, хаваюцца паклады ўнікальнага металу, здольнага паглынаць вібрацыю. Многія спрабавалі дабрацца да яго, спусташаючы ўсё на сваім шляху і прыносячы смерць абарыгенам, але кожны раз таямнічы дух саваны — Чорная Пантэра — уставаў на абарону прыгнечаных.

Праз шмат гадоў бяда зноў прыходзіць у Ваканду, і на гэты раз вораг заручыўся падтрымкай сучасных тэхналогій. Калі шанцаў амаль не застаецца, Т’Чала, малады прынц Ваканды, даведаецца, што менавіта яму трэба будзе адрадзіць легенду і працягнуць вечнае дужанне, надзеўшы маску Чорнай Пантэры.

## Зноскі 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Фільмы кінематаграфічнага сусвету Marvel
Катэгорыя:Фільмы ЗША 2018 года
Катэгорыя:Фільмы, музыку да якіх напісаў Людвіг Ёрансан
Партызанская брыгада імя ЦК КП(б)Б

**Партызанская брыгада імя ЦК КП(б)Б** — партызанская брыгада, створаная ў сакавіку 1943 года. Спачатку дзейнічала як 1-ы батальён, арганізаваны ў кастрычніку 1942 года з атрада імя Пархоменкі, які быў вылучаны брыгадай «За Савецкую Беларусь» (пазней імя Ракасоўскага) і асобных груп П. Ф. Рудава, М. З. Умінскага, А. І. Шаўчэнкі, якія прыбылі ў нямецкі тыл па заданню ЦК КП(б)Б. У чэрвені 1943 года атрад быў перайменаваны ў брыгаду. Дзейнічала та тэрыторыі Пліскага, Докшыцкага, Глыбоцкага, Астравецкага, Ушацкага раёнаў. 6 ліпеня 1944 года брыгада (338 партызан, 5 атрадаў) злучылася з Чырвонай Арміяй.

## Склад 
* атрад імя Пархоменкі;
* 2-і атрад імя Чкалава;
* 3-і атрад імя Жукава;
* 4-ы атрад імя Фурманава;
* 5-ы атрад імя Дзянісава.

## Камандаванне 
### Камандзіры 
* А. Д. Мядзведзеў;
* М. Р. Пучкароў (выконваў абавязкі);
* М. І. Фёдараў.

### Камісары 
* Ц. М. Бондараў;
* Ф. Я. Воранаў;
* М. Р. Пучкароў.

### Начальнік штаба 
* І. А. Цяста.

## Гісторыя 
Партызаны брыгады разам з іншымі партызанскімі брыгадамі Вілейскай вобласці былі заходнім заслонам Полацка-Лепельскай партызанскай зоны. У кастрычніку — снежні 1942 года разграмілі валасную управу і падарвалі маслазавод у вёсцы Язна, на чыгуначных і шашэйных дарогах спалілі і падарвалі 32 масты, знішчылі каля 7 км тэлефонна-тэлеграфнай лініі. У маі 1943 года разбілі ганізон у Докшыцах. 3 жніўня 1943 года на чыгуначным участку Полацк — Маладзечна ўзарвалі больш за  250 рэек, спыніўшы рух на 7 сутак; у ноч на 20 чэрвеня 1944 года на ўчастку Вільнюс — Смаргонь падарвалі 300 рэек. У маі і верасні 1943, сакавіку 1944 гадоў вялі баі супраць карнікаў, прарывалі блакаду. Вялі баі каля вёсак Тумілавічы, Несцераўшчына, Дзедзіна.

## Памяць 
У 1968 годзе ў г. п. Астравец у гонар брыгады была ўстаноўлена мемарыяльная дошка, у 1967 годзе ў вёсцы Горнава 2 Докшыцкага раёна — мемарыяльная дошка, у 1969 годзе каля вёскі пастаўлена стэла.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Савецкія партызанскія злучэнні, брыгады і атрады на акупіраванай тэрыторыі Беларусі (1941—1944)
Катэгорыя:З’явіліся ў 1943 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 1944 годзе
Лаўжанскі сельсавет

**Лаўжа́нскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Шумілінскага раёна Віцебскай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — аграгарадок (да 2008 года вёска) Мікіціха.

Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Сіроцінскага раёна Віцебскай акругі БССР. Адміністрацыйны цэнтр — станцыя Лоўжа. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Сіроцінскім раёне БССР, з 20 лютага 1938 года — Віцебскай вобласці. 1 красавіка 1960 года ў склад сельсавета з Сіроцінскага сельсавета перададзены 5 населеных пунктаў (Бываліна, Ласвіцкія, Новае Дворышча, Плігаўкі і Старое Дворышча), з Обальскага сельсавета — 14 населеных пунктаў (Абалонне, Брыцікі, Гатаўскія, Гушчына, Заполле, Крыцкія, Лабатка, Плігаўкі, Равенец, Спаскае, Станіславова, Ферма, Цаўі і Чарнічонкі). 23 лістапада 1961 года Сіроцінскі раён перайменаваны ў Шумілінскі. З 25 снежня 1962 года сельсавет у складзе Полацкага раёна за выключэннем 9 населеных пунктаў (Баравыя, Гарбузы, Залессе, Лоўжа, Марынкіна, Мерзлякі, Пабеда, Слабада і Шняўка), якія былі ўключаны ў склад Віцебскага раёна. У 1963 годзе ў склад сельсавета з Дабейскага сельсавета Віцебскага раёна вернута вёска Шняўка. З 30 ліпеня 1966 года — сельсавет у складзе адноўленага Шумілінскага раёна. 12 верасня 1966 года ў склад сельсавета з Дабейскага сельсавета пералічаны 10 населеных пунктаў (Баравыя, Барсукі, Варанькі, Гарбузы, Залессе, Лоўжа, Марынкіна, Мерзлякі, Пабеда і Слабада). На 1 студзеня 1974 года ў складзе Лаўжанскага сельсавета 48 населеных пунктаў. 12 жніўня 1974 года цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Мікіціха.

Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 1835 чалавек, з іх 92,0 % — беларусы, 6,5 % — рускія, 1,0 % — украінцы; паводле перапісу 2019 года — 1488 чалавек.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.


Катэгорыя:Былыя сельсаветы Сіроцінскага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Полацкага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Мішневіцкі сельсавет

**Мі́шневіцкі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Шумілінскага раёна Віцебскай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — аграгарадок (да 2009 года вёска) Мішневічы.

Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Сіроцінскага раёна Віцебскай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Сіроцінскім раёне БССР, з 20 лютага 1938 года — Віцебскай вобласці. 1 красавіка 1960 года да сельсавета далучана частка скасаванага Старынскага сельсавета (7 населеных пунктаў: Валатоўкі, Грабянцы I, Грабянцы II, Мазуры, Папялыгі, Саўчонкі і Старыновічы). 23 лістапада 1961 года Сіроцінскі раён перайменаваны ў Шумілінскі. З 25 снежня 1962 года сельсавет у складзе Полацкага раёна, 18 сакавіка 1963 года перададзены Гарадоцкаму раёну, з 30 ліпеня 1966 года — у складзе адноўленага Шумілінскага раёна. 12 верасня 1966 года ў склад сельсавета ўключаны 32 населеныя пункты (Баравая, Гапонава, Гарадзішча, Гарэлая Града, Глушыца, Гульбішча, Заложнае, Замосце, Заполле, Зацішша, Казьяны, Калышкі, Канцы I, Канцы II, Карлава, Корасць, Красамай, Краснаполле, Куксы, Панамары, Панячына, Прудок, Рудня, Саломенка, Скаціца, Слесары, Ставіца, Сураўні, Трухоўка, Хрыпкі, Ціжма і Шавекі), якія да 30 ліпеня 1966 года ўваходзілі ў склад Пралетарскага сельсавета Гарадоцкага раёна. 12 студзеня 1968 года ў склад адноўленага Казьянскага сельсавета перададзены 31 населены пункт (Баравая, Гапонава, Гарадзішча, Гарэлая Града, Глушыца, Гульбішча, Заложнае, Замосце, Заполле, Зацішша, Казьяны, Калышкі, Канцы I, Канцы II, Карлава, Корасць, Красамай, Краснаполле, Куксы, Панамары, Панячына, Прудок, Саломенка, Скаціца, Слесары, Ставіца, Сураўні, Трухоўка, Хрыпкі, Ціжма і Шавекі). На 1 студзеня 1974 года ў складзе Мішневіцкага сельсавета 30 населеных пунктаў. 26 верасня 2002 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Казьянскага сельсавета (16 населеных пунктаў: Гарэлая Града, Глушыцы, Гульбішча, Заложнае, Запалянка, Заполле, Казьяны, Калышкі, Красамай, Панамары, Роўнае, Скаціца, Ставіца, Сураўні, Хрыпкі і Шавекі).

Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 1201 чалавек, з іх 95,9 % — беларусы, 2,7 % — рускія, 0,5 % — украінцы; паводле перапісу 2019 года — 822 чалавекі.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.


Катэгорыя:Былыя сельсаветы Сіроцінскага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Полацкага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Гарадоцкага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Леў Платонавіч Сімірэнка

**Леў Платонавіч Сімірэ́нка** (;  — . У 1878 годзе быў сасланы ў Краснаярск, потым — у Балаганск Іркуцкай губерні. У Краснаярску па прапанове прамыслоўца П. І. Кузняцова заняў месца яго садоўніка ў аранжарэйнай гаспадарцы, вырошчваў новую для гэтага краю раннюю гародніну, пладовыя і дэкаратыўныя дрэвы, рэканструяваў гарадскі парк. Пасля сканчэння ссылкі ў канцы 1886 года Л. П. Сімірэнка пераехаў у Курск, а ў 1887 годзе вярнуўся на радзіму, у Мліеў. Тут ён закладвае першы ў Расіі пладовы гадавальнік і памалагічны сад. У 1888—1917 гадах неаднаразова прыязджаў у Крым, дзе вывучаў прамысловае пладаводства, сартымент вырошчваемых сартоў. Пры ўдзеле Л. П. Сімірэнкі ў Крыме ў 1913 годзе была арганізавана першая ў Расійскай імперыі доследная станцыя садаводства — Салгірская памолага-садовая станцыя (цяпер Крымская доследная станцыя садаводства). Пасля Кастрычніцкай рэвалюцыі Л. П. Сімірэнка жыў у Мліеве, быў прызначаны дырэктарам і навуковым кіраўніком створанага ім гадавальніка.

6 студзеня 1920 года Л. П. Сімірэнка трагічна загінуў пры нявысветленых абставінах.

## Прызнанне 
* Быў абраны членам-карэспандэнтам Бельгійскага таварыства садаводаў, у 1895 годзе — ганаровым членам Французскага нацыянальнага памалагічнага таварыства.
* Праца Л. П. Сімірэнкі «Крымскае прамысловае пладаводства» была ўдастоена ў 1913 годзе залатога медаля Французскага нацыянальнага Таварыства садаводства, Вялікага залатога медаля імя Стэвена на Усерасійскай выставе пладаводства і ў 1914 годзе — Вялікага залатога медаля горада Петраграда на Міжнароднай выставе садаводства.

## Памяць 
У гонар Л. П. Сімірэнкі названы Інстытут памалогіі Нацыянальнай акадэміі аграрных навук Украіны, вуліцы ў Кіеве, Адэсе, Краснадары, сяле Мэдвэжэ Вушка ў Вінніцкім раёне Вінніцкай вобласці, завулак у Сімферопалі. У 1980 годзе заснавана Прэмія Нацыянальнай акадэміі навук Украіны за выдатныя навуковыя працы ў галіне садаводства, дэндрабіялогіі і кветкаводства. У 1996 годзе была выпушчана паштовая марка Украіны, прысвечаная Льву Платонавічу Сімірэнку.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Симиренко, Левко Платонович (1855—1920) (украінская мова) // Нацыянальная бібліятэка Беларусі
* *Виктория Сорокопуд*. К 150-летию со дня рождения Л. П. Симиренко 
* Основатель крымского плодоводства Л. П. Симиренко // Военно-Патриотический Клуб «Севастополь» 

Катэгорыя:Садаводы
Катэгорыя:Асобы на марках
Actinella effugiens

**Actinella effugiens** — від наземных бруханогіх малюскаў атраду  сямейства .

Дадзены від з’яўляецца эндэмікам Партугаліі, жыве на востраве Мадэйра. Сустракаецца ў чатырох раёнах. Знаходзіцца пад уплывам выпасу свойскай жывёлы, турызму, распаўсюджвання малюска  і грызуноў.

## Спасылкі 
Actinella effugiens — старонка малюска на сайце знікаючых відаў www.iucnredlist.org 

Катэгорыя:Эндэмікі Мадэйры
Катэгорыя:Лёгачныя малюскі
Яўген Усошын

**Яўген Усошын** (нар. , Мінск) — беларускі грэка-каталіцкі святар, гісторык.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў 1976 годзе ў Мінску. Скончыў Беларускі гуманітарны ліцэй імя Якуба Коласа, затым у 1998 годзе гістарычны факультэт Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта, а ў 2004 годзе  (Украіна). Таксама навучаўся ў  (Польшча). Абараніў магістарскую працу на Папскім багаслоўскім факультэце ў Варшаве на тэму «Жыццё і дзейнасць кс. Антона Неманцэвіча».

17 снежня 2006 года ў Івана-Франкоўску быў пасвечаны ў дыякана. 17 чэрвеня 2007 года рукапаложаны ў святара Беларускай грэка-каталіцкай царквы ў Маладзечне, гэта быў першы такі чын на тэрыторыі Беларусі з часу ліквідацыі Уніі ў 1839 годзе. Хіратонію ажыццявіў дапаможны біскуп Кіеўскай архіепархіі УГКЦ , якому саслужылі Экзарх Пражскі біскуп  і Апостальскі Візітатар для грэка-католікаў Беларусі архімандрыт Сяргей Гаек.

## Спасылкі 
* Яўген Усошын — ад грузчыка да святара
* Айцец Яўген Усошын — шлях да святарства
* Грэка-каталіцкі сьвятар упершыню высьвячаны ў Беларусі

Катэгорыя:Выпускнікі Беларускага гуманітарнага ліцэя імя Якуба Коласа
Катэгорыя:Выпускнікі гістарычнага факультэта БДУ
Катэгорыя:Постаці беларускага ўсходняга каталіцтва
Віторыя

**Віторыя** — тапонім.

## Населеныя пункты 
* Віторыя ― горад у Бразіліі.
* Віторыя (Гастэйс) ― горад у Іспаніі.
* Віторыя ― камуна ў Італіі.
Універсітэт імя Антоніа дэ Небрыха

**Універсітэт імя Антоніа дэ Небрыха** () — іспанская прыватная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у Мадрыдзе. Названы ў гонар філолага, гісторыка, педагога і паэта XV-XVI стагоддзяў Антоніа дэ Небрыха.

## Структура 
* Факультэт сацыяльных навук
* Факультэт мастацтваў і навук аб камунікацыях
* Факультэт моў і адукацыі
* Вышэйшая тэхнічная школа
* Універсітэцкі цэнтр Сан-Рафаэль

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Універсітэты Іспаніі
Універсітэт імя Каміла Хасэ Села

**Універсітэт імя Каміла Хасэ Села** () — іспанская прыватная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Вільянуэва-дэ-ла-Каньяда каля Мадрыда. Названы ў гонар пісьменніка Каміла Хасэ Села.

## Структура 
* Факультэт камунікацый і гуманітарных навук
* Факультэт адукацыі і здароўя
* Факультэт тэхналогій і (дакладных) навук

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Універсітэты Іспаніі
Катэгорыя:Мадрыд (аўтаномная супольнасць)
Святлана Мікалаеўна Сямёнава

**Святлана Мікалаеўна Сямёнава** (нар. , Южна-Курыльск, Сахалінская вобласць) — Заслужаны настаўнік Рэспублікі Беларусь, ганаровы грамадзянін г. Брэста. Член Рэспубліканскай асацыяцыі педагогаў-даследчыкаў.

## Біяграфія 
Скончыла Брэсцкі дзяржаўны педагагічны інстытут імя А. С. Пушкіна ў 1972 годзе. Працавала настаўніцай матэматыкі ў Пугачоўскай васьмігадовай школе, з 1975 года — арганізатарам пазакласнай і пазашкольнай работы СШ № 1 г. Брэста, з 1985 года — дырэктарам СШ № 15 г. Брэста.

Па яе ініцыятыве ў 1990 годзе быў створаны першы ў Брэсцкай вобласці агульнаадукацыйны ліцэй, дырэктарам якога яна з’яўлялася да жніўня 2018 года. У 1994 годзе ліцэй прайшоў атэстацыю Дзяржаўнай інспекцыі навучальных устаноў Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь з адзнакай «выдатна».
 
Абіралася дэпутатам гарадскога Савета дэпутатаў (2003—2007), абласнога Савета дэпутатаў (2007—2014). У лістападзе 2017 годзе была абрана старшынёй праўлення дабрачыннага фонду «Брэст. 1000 гадоў», які аказваў дапамогу ў арганізацыі падрыхтоўчай кампаніі святкавання юбілею горада.

## Узнагароды 
Заслужаны настаўнік Рэспублікі Беларусь (2001). Узнагароджана медалём Францыска Скарыны (2010), знакам «Выдатнік народнай адукацыі БССР», Ганаровай граматай Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь.

За шматгадовую працу ў сістэме адукацыі, высокі прафесіяналізм, вялікі асабісты ўклад у навучанне і выхаванне падрастаючага пакалення, актыўны ўдзел у грамадскім жыцці горада С. М. Сямёнавай 5 жніўня 2014 года прысвоена званне «Ганаровы грамадзянін горада Брэста».

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Пархутич, И. М. Семёнова Светлана Николаевна / И. М. Пархутич // Брест. Брэст. Brest. 1000 : энциклопедия. Минск, 2019.С. 78.
* Пархутич, И. М. Лицей № 1 имени А. С. Пушкина г. Бреста / И. М. Пархутич // Брест. Брэст. Brest. 1000 : энциклопедия. Минск, 2019.С. 347.
* Ковальская, О. Наш юбилей будет лучшим : [о создании благотворительного фонда «Брест. 1000 лет»; председатель правления С. Н. Семёнова] / Ольга Ковальская // Брестский вестник. 2017. 23 ноября (№ 47). С. 4.
* Директор лицея — в числе почётных граждан Бреста : [директору лицея № 1 им. А. С. Пушкина С. Н. Семёновой присвоено звание «Почётный гражданин города Бреста»] // Брестский курьер. 2014. 4 августа (№ 36). С. 32.

## Спасылкі 
* Семенова Светлана Николаевна
 

Катэгорыя:Дэпутаты мясцовых саветаў Беларусі 24-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Брэсцкага гарадскога Савета дэпутатаў
Катэгорыя:Дэпутаты Брэсцкага абласнога Савета дэпутатаў 25-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Брэсцкага абласнога Савета дэпутатаў 26-га склікання
Чалавек-мураш і Аса: Квантаманія

**«Чалавек-мураш і Аса: Квантаманія»** () — амерыканскі фантастычны фільм, заснаваны на коміксах выдавецтва «Marvel Comics», прэм’ера якога адбылася ў лютым 2023 года.

Стужка распачала пятую фазу кінематаграфічнага сусвету Marvel і стала працягам фільмаў «Чалавек-мураш» і «Чалавек-мураш і Аса».

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Фільмы ЗША 2023 года
Катэгорыя:Фільмы кінематаграфічнага сусвету Marvel
Чалавек-мураш і Аса

**«Чалавек-мураш і Аса»** () — амерыканскі фантастычны фільм 2018 года пра супергероя коміксаў кампаніі «Marvel Comics» Чалавека-мураша. З’яўляецца другой часткай трылогіі пра Чалавека-мураша, а таксама 20-й па ліку карцінай ў кінематаграфічным сусвеце «Marvel».

## Сюжэт 
Скот Лэнг, вядомы таксама як Чалавек-мураш, ужо заслужыў права апынуцца ў камандзе Мсціўцаў. Але жаданне быць бліжэй да дачкі ўтрымлівае яго ў родным Сан-Францыска — да таго часу, пакуль доктар Хэнк Пім, які стварыў калісьці цуда-касцюм, што змяняе памеры свайго ўладальніка, не заклікае Скота далучыцца да новай небяспечнай місіі. А дапамагаць у супрацьстаянні з хітрым ворагам Чалавеку-мурашу будзе новая напарніца — Аса.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Фільмы кінематаграфічнага сусвету Marvel
Катэгорыя:Фільмы ЗША 2018 года
Катэгорыя:Фільмы, музыку да якіх напісаў Крыстаф Бек
Чалавек-мураш (фільм)

**«Чалавек-мураш»** () — амерыканскі фантастычны фільм 2015 года пра супергероя коміксаў кампаніі «Marvel Comics» Чалавека-мураша. З’яўляецца першай часткай трылогіі пра Чалавека-мураша, а таксама 12-й па ліку карцінай ў кінематаграфічным сусвеце «Marvel».

## Сюжэт 
Узброіўшыся дзіўнай здольнасцю памяншацца ў памеры, але валодаць пры гэтым вялікай сілай, махляр Скот Лэнг павінен стаць героем і дапамагчы свайму настаўніку, доктару Хэнку Піму, захаваць у таямніцы існаванне касцюма Чалавека-мураша ад пагроз новага пакалення.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Фільмы кінематаграфічнага сусвету Marvel
Катэгорыя:Фільмы ЗША 2015 года
Катэгорыя:Фільмы, музыку да якіх напісаў Крыстаф Бек
Масавыя забойствы ў Замфары (2022)

**Масавыя забойствы ў Замфары ў перыяд з 4 студзеня па 6 студзеня 2022 года** — серыя масавых забойстваў, учыненых мясцовымі бандытамі ў студзені 2022 года ў штаце Замфара, Нігерыя. Загінула больш за 200 чалавек. Серыя забойстваў была названая найбуйнейшай тэрарыстычнай атакай у сучаснай гісторыі Нігерыі.

## Перадгісторыя 
Канфлікт з нігерыйскімі бандытамі, у выніку якога загінулі тысячы людзей, пачаўся ў 2011 годзе і звязаны з канфліктамі паміж фермерамі і жывёлагадоўцамі і мецяжом «Бока Харам». Бандыты ўчыняюць напады ў некалькіх паўночна-заходніх штатах, у тым ліку масавыя выкраданні і масавыя забойствы. У штаце Замфара за 2021 год адбылося два буйных здарэння: у лютым выкрадзены 279 вучаніц сярэдняй школы ў Джангебе, а ў чэрвені забіты больш за 50 жыхароў вёскі ў раёне Зурмі.

3 студзеня 2022 годы ўрадавая авіяцыя здзейсніла ўдары па базах бандытаў. У выніку загінула звыш за 100 членаў незаконных узброеных фарміраванняў.

## Забойства 
Незадоўга да нападаў бандыты атакавалі статак з 3 000 галоў буйной рагатай жывёлы, але сутыкнуліся з мясцовымі ваеннымі сіламі, што прывяло да перастрэлцы. Праўзыходныя лікам вайскоўцы пацярпелі паразу, многія з іх былі забітыя. Пачаліся забойствы жыхароў прылеглай вёскі.

4 студзеня, прыкладна ў 12:45, бандыты, колькасць якіх ацэньваецца ў 300—500 чалавек, заехалі на матацыклах у горад Курфар-Данья, паклаўшы пачатак серыі нападаў на вёскі ў раёнах Анка і Букуюм у Замфары. Банды расстрэльвалі жыхароў, рабавалі і спальвалі іх дамы. На працягу двух дзён яны аблажылі гарады Курфа і Рафін-Гера. У той жа час былі разбураныя яшчэ пяць розных паселішчаў. Адзін з выжылых распавёў, што бандыты *«стралялі ва ўсіх, хто трапляўся ім на вочы»*.

Масавыя забойствы скончыліся 6 студзеня, пасля ўмяшання ўзброеных сіл.

## Ахвяры 
Урад штата Замфара паведаміў, што ўсяго загінула 58 чалавек. Пазней колькасць загінулых ацанілі ў 154 чалавека. Сярод ахвяр быў Гамба Абары, лідар груп пільнасці па барацьбе з бандытызмам. Каля 2 000 галоў буйной рагатай жывёлы было скрадзена бандытамі. Нігерыйскія ўлады дапамаглі арганізаваць жыхарам масавыя пахаванні.

Нігерыйскі ўрад і мясцовая паліцыя пачалі вышук бандытаў, якія мелі дачыненне да нападаў.

У той жа час атакі не спыніліся. 10 студзеня бандыты ўварваліся ў вёску Замфаран Яр Кука, выкраўшы дванаццаць чалавек, у тым ліку вясковага старасту, яго жонку і брата, а таксама двух шахцёраў з Буркіна-Фасо. На наступны дзень бандыты здзейснілі налёт на Кадаўры ў Мару, выкраўшы шэсць жанчын. 11 студзеня яны забілі 51 чалавека з штатаў Плато і Нігер.

12 студзеня губернатар Замфары Бэла Матавале абвясціў, што адсутнасць неабходных сіл абароны стала пагрозай у штаце і на паўночным захадзе Нігерыі ў цэлым. Ён заклікаў урад працягнуць барацьбу з бандытамі.

## Гл. таксама 
* Вайна супраць Бока Харам
* Тэракт у касцёле Ова (2022)
* Масавыя забойствы ў штаце Плато

## Зноскі 
Катэгорыя:Падзеі 4 студзеня
Катэгорыя:Падзеі 5 студзеня
Катэгорыя:Падзеі 6 студзеня
Катэгорыя:Студзень 2022 года
Катэгорыя:Забойствы, здзейсненыя ў 2022 годзе
Катэгорыя:Бандыцкая вайна ў Нігерыі
Аліса ў Залюстроўі (фільм, 2016)

**«Аліса ў Залюстроўі»** () — амерыканскі фільм 2016 года. Фільм прысвечаны памяці Алана Рыкмана.

## Сюжэт 
На гэты раз галоўнай гераіні трэба адправіцца ў падарожжа ў часе, поўнае нечаканасцяў і яркіх адкрыццяў, каб выратаваць свайго сябра Шапавала.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Фільмы ЗША 2016 года
Катэгорыя:Фільмы, музыку да якіх напісаў Дэні Эльфман
Катэгорыя:Экранізацыі твораў Льюіса Кэрала
Катэгорыя:Сямейныя фільмы
Універсітэт імя Франсіска дэ Віторыя

**Універсітэт імя Франсіска дэ Віторыя** () — іспанская прыватная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у Мадрыдзе. Названы ў гонар тэолага і прапаведніка Франсіска дэ Віторыя.

## Структура 
* Факультэт права, бізнесу і дзяржаўнага кіравання
* Факультэт гуманітарных навук і адукацыі
* Факультэт навук аб здароўі
* Факультэт эксперыментальных навук
* Вышэйшая політэхнічная школа
* Факультэт навук аб камунікацыях
* Школа аспірантуры і бесперапыннага навучання

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Універсітэты Іспаніі
Катэгорыя:Мадрыд
Універсітэт Святога Паўла

**Універсітэт Святога Паўла** () — іспанская прыватная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у Мадрыдзе. Кантралюецца Каталіцкім Касцёлам.

## Структура 
* Вышэйшая політэхнічная школа
* Факультэт эканамічных навук і бізнесу
* Факультэт права
* Факультэт фармацыі
* Факультэт гуманітарных навук і камунікацый
* Факультэт медыцыны

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Універсітэты Іспаніі
Катэгорыя:Каталіцкія ўніверсітэты
Катэгорыя:Мадрыд
Адкрыты ўніверсітэт (Партугалія)

**Адкрыты ўніверсітэт** () — партугальская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Лісабон. 

## Структура 
* Дэпартамент навукі і тэхнікі
* Дэпартамент сацыяльных навук і кіравання
* Дэпартамент адукацыі і дыстанцыйнага навучання
* Дэпартамент гуманітарных навук
* Блок бесперапыннага навучання

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Універсітэты Партугаліі
Катэгорыя:Лісабон
Авейрускі ўніверсітэт

**Авейрускі ўніверсітэт** () — партугальская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Авейру. 

## Структура 
* Дэпартамент навакольнага асяроддзя і планавання
* Дэпартамент біялогіі
* Дэпартамент медыцынскіх навук
* Дэпартамент сацыяльных, палітычных навук і тэрытарыяльнага развіцця
* Дэпартамент камунікацый і мастацтва
* Дэпартамент эканомікі, менеджменту, індустрыяльнай інжынерыі і турызму
* Дэпартамент адукацыі і псіхалогіі
* Дэпартамент электронікі, тэлекамунікацый і інфарматыкі
* Дэпартамент матэрыялаў і керамікі
* Дэпартамент цывільнага будаўніцтва
* Дэпартамент механічнай інжынерыі
* Дэпартамент фізікі
* Дэпартамент геалагічных навук
* Дэпартамент моў і культур
* Дэпартамент матэматыкі
* Дэпартамент хіміі 
* Школа дызайну, кіравання і вытворчых тэхналогій
* Вышэйшая школа здароўя Універсітэта Авейру (ESSUA)
* Школа тэхналогій і менеджменту
* Вышэйшы інстытут бухгалтарскага ўліку і адміністрацыі

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Універсітэты Партугаліі
Катэгорыя:Авейру
Аляксандр Антонавіч Антонаў

**Аляксандр Антонавіч Антонаў** (, с. Картаваўка, Вэлыкабурлуцкі раён, Харкаўская вобласць, Украіна — , Мінск) — Герой Савецкага Саюза (1945).

## Біяграфія 
Працаваў у калгасе. Восенню 1936 годзе прызваны ў Чырвоную армію. У 1941 годзе служыў малодшым палітруком, сакратаром камсамольскага бюро артылерыйскага палка ва Украіне.

З чэрвеня 1941 года на франтах Вялікай Айчыннай вайны. Яго назначылі камандзірам стралковага ўзвода. Баявое хрышчэнне атрымаў пад г. Яварыў Львоўскай вобласці. Удзельнічаў у абарончых баях, вызваленні Украіны — гарадоў Славянск, Днепрапятроўск, фарсіраваў Дняпро. Удзельнічаў у вызваленні Гомельскай і Брэсцкай абласцей — гарадоў Ляхавічы, Баранавічы, Івацэвічы. 14-15 ліпеня 1944 года батальён капітана А. А. Антонава ў складзе 646-га стралковага палка фарсіраваў раку Ясельду і прыняў удзел у вызваленні г. Бярозы. Прымаў удзел ва Усходне-Прускай аперацыі і штурме Кёнігсберга.

У 1946 годзе дэмабілізаваны. Месцам жыхарства выбраў г. Бярозу Брэсцкай вобласці. Працаваў старшынёй калгаса «Перамога» ў в. Сігневічы, дырэктарам Бярозаўскай электрастанцыі, у 1960-я гадах — намеснік старшыні, старшыня Бярозаўскага гарадскога Савета народных дэпутатаў, у 1970-я — старшыня раённага камітэта ДТСААФ.

Выбіраўся дэпутатам раённага і гарадскога Саветаў дэпутатаў.

Памёр 1 верасня 1997 года, пахаваны на Усходніх могілках г. Мінска (участак 27).

17 верасня 2019 года ў Бярозе адкрыты стралковы цір ДТСААФ імя А. А. Антонава, штогод праводзяцца спаборніцтвы па кулявой стральбе імя героя.

## Узнагароды 
Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 27 чэрвеня 1945 года маёру А. А. Антонаву прысвоена званне Героя Савецкага Саюза з уручэннем ордэна Леніна і медаля «Золотая Звезда» (№ 6130). За праяўленыя мужнасць і гераізм у барацьбе з нямецка-фашысцкімі захопнікамі ўзнагароджаны двума ордэнамі Леніна (1944, 1945), ордэнамі Чырвонага Сцяга (1944), Кутузава ІІІ ступені (1945), Аляксандра Неўскага (1945), Айчыннай вайны І (1985) і ІІ (1943) ступені, медалямі. У маі 1973 г. Аляксандру Антонавічу было прысвоена званне «Ганаровы грамадзянін горада Бярозы». Узнагароджаны Ганаровымі граматамі Вярхоўнага Савета БССР.

## Літаратура 
* Александр Антонович Антонов // Память : историко-документальная хроника Березовского района. 2-е изд., перераб и доп. Минск, 2014. С. 362—363.
* Антонов Александр Антонович // Почетные граждане белорусских городов / Б. Д. Долготович. Минск, 2008. С. 19-20.
* Антонов Александр Антонович // Герои Советского Союза : краткий биогр. словарь : в 2 т. Москва, 1987. Т. 1. С. 67.
* Селеня, Е. Мы помним эти имена : [о ветеранах Великой Отечественной войны, Герое Советского Союза А. А. Антонове] / Евгений Селеня // Маяк. Берёза, 2016.
* Резько, В. Во имя мира в каждом доме : [о Герое Советского Союза А. А. Антонове] / Валентина Резько // Маяк. Берёза, 2009. 15 августа. C. 4.

Катэгорыя:Камандзіры батальёнаў у Вялікай Айчыннай вайне
Катэгорыя:Ганаровыя грамадзяне Бярозы
Катэгорыя:Дэпутаты раённых саветаў Беларусі
Катэгорыя:Дэпутаты гарадскіх саветаў Беларусі
Алгарваўскі ўніверсітэт

**Алгарваўскі ўніверсітэт** () — партугальская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Фару. 

## Структура 
* Эканамічны факультэт
* Факультэт навукі і тэхнікі
* Факультэт гуманітарных і сацыяльных навук
* Вышэйшая школа адукацыі і камунікацый
* Вышэйшы інжынерны інстытут
* Вышэйшая школа гатэльнага і турыстычнага менеджменту
* Вышэйшая школа здароўя

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Універсітэты Партугаліі
Катэгорыя:Фару
Азорскі ўніверсітэт

**Азорскі ўніверсітэт** () — партугальская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Понта-Дэлгада. 

## Структура 
* факультэт сельскагаспадарчых і экалагічных навук
* факультэт навукі і тэхнікі
* факультэт эканомікі і кіравання
* факультэт сацыяльных і гуманітарных навук

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Універсітэты Партугаліі
Катэгорыя:Понта-Дэлгада
Пражскі мір (1635)

**Пражскі мір** () — мірны дагавор, заключаны 30 мая 1635 года ў час Трыццацігадовай вайны ў Празе паміж імператарам Свяшчэннай Рымскай імперыі Фердынандам II Габсбургам і пратэстанцкімі князямі імперыі. Яго ўмовамі прадугледжвалася адмена Эдыкта аб рэстытуцыі і вяртанне да Аўгсбургскага міру. Акрамя таго, было ўзгоднена аб'яднанне арміі імператара і армій германскіх князёў у армію Свяшчэннай Рымскай імперыі. На стварэнне кааліцый паміж князямі была накладзена забарона, а кальвінізм быў легалізаваны. Прынцып cujus regio, ejus religio быў навечна ўсталяваны ў межах імперыі. У абмен на рэлігійныя саступкі Фердынанд атрымаў альянс лютэранскіх князёў у дапамогу ў сваёй барацьбе як са шведамі, так і з чаканым умяшаннем Францыі ў Трыццацігадовую вайну. Фактычна Пражскі мір завяршыў грамадзянскую і рэлігійную вайну паміж дзяржавамі, якія ўваходзяць у Свяшчэнную Рымскую імперыю, пасля чаго Трыццацігадовая вайна працягвалася ў якасці барацьбы супраць дамінавання Габсбургаў у Еўропе.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Трыццацігадовая вайна
Катэгорыя:Дагаворы паводле алфавіта
Катэгорыя:Мірныя дагаворы XVII стагоддзя
Катэгорыя:Міжнародныя дагаворы Саксоніі
Катэгорыя:Міжнародныя дагаворы Свяшчэннай Рымскай імперыі
Катэгорыя:Май 1635 года
Катэгорыя:Падзеі 30 мая
Мікалай Давыдавіч Свінарчук

**Ігнат Ігнатавіч Казлоўскі** (, п. Галодны Стэп, Самаркандская вобласць —) — Герой Савецкага Саюза (1945).

## Біяграфія 
Гадаваўся без бацькі, пасля заканчэння пачатковай школы працаваў кінамеханікам, рабочым на чыгунцы. 13 кастрычніка 1940 года прызваны ў Чырвоную армію, накіраваны ў Кіеўскую ваенную акругу, дзе закончыў палкавую школу, атрымаў званне сяржанта.

На франтах Вялікай Айчыннай вайны з ліпеня 1941 года, першы бой прыняў каля г. Залачоў Львоўскай вобласці. Ваяваў на розных франтах: Заходнім, Калінінскім, 2-м Прыбалтыйскім, 1-м Беларускім, быў двойчы паранены.

У ліпені 1944 года стаў памочнікам камандзіра стралковага ўзвода і парторг роты 415-га стралковага палка 1-й стралковай дывізіі 70-й арміі 1-га Беларускага фронту.

Вызначыўся ў ходзе Люблін-Брэсцкай аперацыі пры вызваленні г. Брэста. 24 сакавіка 1945 ода было прысвоена ганаровае званне Героя Савецкага Саюза з уручэннем ордэна Леніна і медаля «Залатая Зорка» (№ 5484).

Пасля вайны дэмабілізаваны ў званні старшыны, жыў і працаваў у Казахскай ССР. Працаваў у саўгасе «Баяўт», быў старшынёй Чырвонакастрычніцкага сельсавета ў Пахта-Аральскім раёне Паўднёва-Казахстанскай вобласці. З 1956 года — у г. Ленгер Чымкенцкай вобласці: арматуршчык, бетоншчык, праходчык шахты «Тогуз-1», на якой адпрацаваў адзінаццаць гадоў. З 1970 года — на Чымкенцкім заводзе фосфарных солей.

Памёр 1 студзеня 1983 года, пахаваны ў сяле Достык (цяпер Аляксандраўка) Ленгерскага раёна.

## Узнагароды 
Узнагароджаны ордэнам Чырвонага Сцяга (1945), ордэнамі Славы III (1944) і II (1944) ступеняў, ордэнам Кастрычніцкай Рэвалюцыі. 16 мая 1969 года яму прысвоена званне Ганаровага грамадзяніна г. Брэста.

## Памяць 
У музеі абароны Брэсцкай крэпасці ў зале № 8 «Дорогами побед» дэманструецца пісталет-кулямёт Шпагіна, якім карыстаўся М. Д. Свінарчук. У ліпені 1984 г. яго жонка, Ганна Фёдараўна, перадала ў фонды МК «Брэсцкая крэпасць-герой» дакументы і асабістыя рэчы Мікалая Давыдавіча. У чэрвені 2009 года яго імем названа вуліца ў мікрараёне «Паўднёвы» г. Брэста.

## Літаратура 
* Свинарчук Николай Давыдович / Н. А. Ярмошук // Брест. Брэст. 1000 : энциклопедия. Минск, 2019. С. 78.
* Свинарчук Николай Давыдович // Почетные граждане белорусских городов : биогр. справочник / Б. Д. Долготович. Минск : Беларусь, 2008. С. 13.
* Свинарчук Николай Давыдович // Герои Советского Союза : краткий биогр. словарь : в 2 т. Москва, 1988. Т. 2. С. 424—425.
* Свинарчук Николай Давыдович // Брест : энцикл. справочник. Минск, 1987. С. 324.
* Свинарчук Николай Давыдович // Герои Советского Союза — узбекинстанцы. Ташкент, 1984. С. 281.
* Свинарчук Николай Давыдович // Навечно в сердце народном : [биогр. справочник] : 2-е изд., доп. и испр. Минск, 1977. С. 405.
* Свінарчук Мікалай Давыдавіч // Беларуская савецкая энцыклапедыя : у 12 т. Мінск, 1973. Т. 9. С. 442.
* Почетный гражданин города Бреста // Брест : энцикл. справочник. Минск, 1987. С. 307.

Катэгорыя:Ганаровыя грамадзяне Брэста
Катэгорыя:Пехацінцы Вялікай Айчыннай вайны
Язвінскі сельсавет (Шумілінскі раён)

**Я́звінскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Шумілінскага раёна Віцебскай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — вёска Язвіна.

Утвораны 20 жніўня 1924 года як **Пагарэліцкі сельсавет** у складзе Сіроцінскага раёна Віцебскай акругі БССР. Цэнтр — вёска Пагарэліца. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Сіроцінскім раёне БССР, з 20 лютага 1938 года — Віцебскай вобласці. У 1939 годзе цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Язвіна. 16 ліпеня 1954 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Жаробыцкага сельсавета. 1 красавіка 1960 года ў склад Сіроцінскага сельсавета перададзены 20 населеных пунктаў (Альшанка, Барсукі, Бубны, Грабніца, Града, Грышаны, Дворышча, Ермачкі, Зачэрнае, Казаногава, Касцюкі, Мазурына, Мішчанкі, Навасёлкі, Новая Дзярэўня, Самусяты, Слабада, Сянькова, Філіпенкі і Чысці), а ў склад сельсавета з Лескавіцкага сельсавета перададзены 4 населеныя пункты (Башні, Будавесць, Саладухі Палявыя і Саладухі Пушчавыя). 23 лістапада 1961 года Сіроцінскі раён перайменаваны ў Шумілінскі. З 25 снежня 1962 года сельсавет у складзе Віцебскага раёна, з 30 ліпеня 1966 года — у складзе адноўленага Шумілінскага раёна. 19 красавіка 1973 года сельсавет перайменаваны ў Язвінскі. На 1 студзеня 1974 года ў складзе Язвінскага сельсавета 13 населеных пунктаў. 8 красавіка 2004 года Язвінскі сельсавет скасаваны, яго тэрыторыя далучана да Светласельскага сельсавета.

На момант скасавання ў склад сельсавета ўваходзілі 10 населеных пунктаў: вёскі Башні, Дубраўскае, Завяззе, Лажок, Мазекі, Полцева, Саладухі Пушчавыя, Ужляціна, Цербяшова і Язвіна.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Шумілінскага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Сіроцінскага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Віцебскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 2004 годзе
Аранхуэс

**Аранхуэс** () — населены пункт і муніцыпалітэт у Іспаніі, уваходзіць у правінцыю Мадрыд, у складзе аўтаномнай супольнасці Мадрыд. Муніцыпалітэт знаходзіцца ў складзе раёна (камаркі) Лас-Вегас. Займае плошчу 189,13 км². Насельніцтва —  чалавекі (на 2010 год). Аранхуэс размешчаны за 47 км на поўдзень ад Мадрыда, на рэках Таха і Харама.

Катэгорыя:Гарады аўтаномнай супольнасці Мадрыд
Катэгорыя:Муніцыпалітэты аўтаномнай супольнасці Мадрыд
Эсіха

**Эсіха** () — горад і муніцыпалітэт у Іспаніі, на рацэ Хеніль, на паўдарозе з Севільі ў Кордаву. Уваходзіць у правінцыю Севілья, у складзе аўтаномнай супольнасці Андалусія. Муніцыпалітэт знаходзіцца ў складзе раёна (камаркі) Эсіха. Займае плошчу 976 км². Насельніцтва  чалавекі (на 2010 год). За 94 км ад адміністрацыйнага цэнтра правінцыі.

Катэгорыя:Гарады Андалусіі
Катэгорыя:Муніцыпалітэты правінцыі Севілья
Гранвіль

**Гранвіль** (, ) — камуна на паўночным захадзе Францыі, знаходзіцца ў рэгіёне Нармандыя, дэпартамент Манш, акруга Аўранш, цэнтр аднайменнага кантона. Размешчана за 49 км на паўднёвы захад ад Сен-Ло і за 91 км на поўдзень ад Шэрбур-ан-Катантэна. Марскі і кліматычны курорт на беразе заліва Мон-Сен-Мішэль на заходнім узбярэжжы паўвострава Катантэн. Гранвіль вядомы з XI стагоддзя. Былы ваенны і каперскі порт, цяпер — адзін з найбуйнейшых партоў промыслу створкавых малюскаў у Францыі. У цэнтры горада знаходзіцца чыгуначная станцыя Гранвіль — канцавая лініі Аржантан — Гранвіль.

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Камуны дэпартамента Манш
Юдэнбург

**Юдэнбург** () — горад у Аўстрыі, у федэральнай зямлі Штырыя. Адміністрацыйны цэнтр акругі Мурталь. Насельніцтва — 9619 чалавек (на 31 снежня 2005 года). Займае плошчу 13,22 км². Афіцыйны код — 6 08 06.

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Рычард Пальтауф, аўстрыйскі патолаг

## Крыніцы 
Катэгорыя:Гарады Штырыі
Уфаліз

**Уфаліз** () — горад і камуна ў Бельгіі. Камуна Уфаліз знаходзіцца ў акрузе Бастонь правінцыі Люксембург, на паўднёвым усходзе краіны, каля мяжы з Люксембургам. Гарадок размешчаны ў Ардэнах на рацэ Усходні Урт. Тэрыторыя камуны ўяўляе сабой пакрытыя лесам даліны, якія перамяжоўваюцца гарамі.

Плошча камуны 166,58 км². Насельніцтва —  чалавек (на 1 студзеня 2006 года).

Катэгорыя:Гарады Бельгіі
Катэгорыя:Камуны правінцыі Люксембург
Цюры

**Цю́ры** () — горад без муніцыпальнага статусу ў цэнтры Эстоніі, у павеце Ярвамаа, з’яўляецца валасным цэнтрам і састаўной часткай воласці Цюры. Размешчаны на рацэ Пярну. Чыгуначная станцыя на лініі Талін — Вільяндзі. Храм Святой Тройцы (Эстонская праваслаўная царква Маскоўскага Патрыярхата).

У 1950—1959 гадах быў цэнтрам Цюрыскага раёна.
## Насельніцтва 
Катэгорыя:Гарады Эстоніі
Катэгорыя:Ярвамаа
Цюры (значэнні)

**Цюры**:
* Цюры
* Цюры (воласць)
* Цюры (Пачынкаўскі раён)
* Цюры (станцыя)
Блюма Вульфаўна Зейгарнік

**Блю́ма Вульфаўна Зейга́рнік** (народжаная *Герштэйн*; ням.: Bluma Zeigarnik; 27 кастрычніка (9 лістапада) 1901,  — , ) — савецкі псіхолаг, заснавальніца савецкай .

Шырока вядомы вынік дыпломнай працы Зэйгарнік, выкананай пад кіраўніцтвам Курта Левіна ў Берлінскім універсітэце і якая стала адным з краевугольных камянёў гештальт-псіхалогіі, дзе яна паказала, што незавершаныя дзеянні запамінаюцца лепш, чым завершаныя («эфект Зейгарнік»). З 1931 года працавала ў псіханеўралагічнай клініцы Усесаюзнага інстытута эксперыментальнай медыцыны ў супрацоўніцтве з Л. С. Выгоцкім.

Адна са стваральнікаў факультэта псіхалогіі МДУ, кафедры нейра- і патапсіхалогіі. Вялікі ўклад Блюмы Зейгарнік у распрацоўку псіхалагічных праблем быў ацэнены Амерыканскай псіхалагічнай асацыяцыяй, якая прысудзіла ёй прэмію імя Курта Левіна (1983). У СССР ёй была прысуджана Прэмія імя М. В. Ламаносава I ступені (1978).
Курт Левін

**Курт Цадэк Левін** (;  — ) — нямецкі і амерыканскі псіхолаг, ідэі якога аказалі вялікі ўплыў на амерыканскую сацыяльную псіхалогію і многія іншыя школы і напрамкі, у тым ліку на тэорыю культурнага развіцця Льва Выгоцкага і даследчыкаў «кола Выгоцкага». Многія пытанні, якімі ён займаўся, зрабіліся асноватворнымі для псіхолагаў — узровень дамаганняў, групавая дынаміка, сацыяльная перцэпцыя, гульнявыя сітуацыі, імкненне да поспеху і пазбяганне няўдач, тэорыя поля, часовая перспектыва.
Каслада

**Каслада** () — горад і муніцыпалітэт у Іспаніі, уваходзіць у правінцыю Мадрыд у складзе аўтаномнай супольнасці Мадрыд. Муніцыпалітэт знаходзіцца ў складзе раёна (камаркі) Алькала. Займае плошчу 12 км². Насельніцтва — 91218 чалавек (на 2010 год). За 8 км ад адміністрацыйнага цэнтра правінцыі.

Катэгорыя:Гарады аўтаномнай супольнасці Мадрыд
Катэгорыя:Муніцыпалітэты аўтаномнай супольнасці Мадрыд
Сагунта

**Сагунта** (, ) — горад і муніцыпалітэт у Іспаніі, уваходзіць у правінцыю Валенсія ў складзе аўтаномнай супольнасці Валенсія. Муніцыпалітэт знаходзіцца ў складзе раёна (камаркі) Кампа-дэ-Марведрэ.

У муніцыпальнай акрузе, уключаючы Сагунта-порт, пражываюць  чалавек (INE 2009).

Катэгорыя:Гарады аўтаномнай супольнасці Валенсія
Катэгорыя:Муніцыпалітэты правінцыі Валенсія
Екла

**Екла** () — горад і муніцыпалітэт у Іспаніі, уваходзіць у правінцыю Мурсія ў складзе аўтаномнай супольнасці Мурсія. Муніцыпалітэт знаходзіцца ў складзе раёна (камаркі) Альтыплана. Займае плошчу 607,7 км². Насельніцтва —  чалавек (на 2019 год). За 96 км ад адміністрацыйнага цэнтра правінцыі. Заступнікам горада лічыцца Найсвяцейшы Хрыстос з Дамавіны (Santísimo Cristo del Sepulcro).

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Гарады аўтаномнай супольнасці Мурсія
Катэгорыя:Муніцыпалітэты аўтаномнай супольнасці Мурсія
Эма Юнг

**Эма Юнг** (у дзявоцтве *Эма Раушэнбах*, , Шафгаўзен — , ) — псіхааналітык, жонка Карла Густава Юнга; заснавальніца аналітычнай псіхалогіі.

## Біяграфія 
Паходзіла са швейцарска-нямецкай сям’і багатых прамыслоўцаў. Матэрыяльная забяспечанасць жонкі дала Карлу Юнгу фінансавую свабоду, таму ён, не аглядаючыся на неабходнасць штодзённага заробка, мог прысвяціць сябе навуковым даследванням у псіхалогіі.

## Жыццё з Карлам Юнгам 
Яны сустрэліся, калі ёй было шаснаццаць гадоў (па некаторым сведкам — пятнаццаць), а яму быў дваццаць адзін год. Яны ажаніліся 14 лютага 1903 года, праз сем гадоў пасля іх першай сустрэчы. У іх шлюбе нарадзілася пяць дзяцей: Агата, Грэт, Франц, Марыяна і Элен.

Катэгорыя:Вучоныя Швейцарыі
Катэгорыя:Аналітычная псіхалогія
Лорка (горад)

**Ло́рка** () — горад на паўднёвым усходзе Іспаніі, у вобласці і правінцыі Мурсія. Муніцыпалітэт знаходзіцца ў складзе раёна (камаркі) Альта-Гвадалентын. Размешчаны на рацэ Санганера. Займае плошчу 1675 км². Насельніцтва —  чалавекі (на 2019 год).

Заступнікамі горада лічацца апостал ад сямідзесяці Клімент I Рымскі і Маці Божая з Уэрты.

## Гарады-пабрацімы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарады аўтаномнай супольнасці Мурсія
Катэгорыя:Муніцыпалітэты аўтаномнай супольнасці Мурсія
Сьеса (Мурсія)

**Сьеса** () — горад і муніцыпалітэт у Іспаніі, уваходзіць у правінцыю Мурсія ў складзе аўтаномнай супольнасці Мурсія. Муніцыпалітэт знаходзіцца ў складзе раёна (камаркі) Вега-Альта-дэль-Сегура. Займае плошчу 365,1 км². Насельніцтва —  чалавек (на 2019 год). За 40 км ад адміністрацыйнага цэнтра правінцыі. Знаходзіцца на беразе ракі Сегура.

Заступнікамі горада лічацца Апостал Варфаламей і Дзева добрай справы.

Катэгорыя:Гарады аўтаномнай супольнасці Мурсія
Катэгорыя:Муніцыпалітэты аўтаномнай супольнасці Мурсія
Мадэйраўскі ўніверсітэт

**Мадэйраўскі ўніверсітэт** () — партугальская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Фуншал на востраве Мадэйра. 

## Структура 
* Мастацка-гуманітарны факультэт
* Факультэт дакладных навук і тэхнікі
* Факультэт грамадскіх навук
* Факультэт навук аб жыцці
* Факультэт аховы здароўя

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Універсітэты Партугаліі
Катэгорыя:Фуншал