Тарнова

**Тарно́ва** (, ) — аграгарадок у Лідскім раёне Гродзенскай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр Тарноўскага сельсавета.

## Геаграфія 
Знаходзіцца на рацэ Дзітва, за 18 кіламетраў на паўднёвы захад ад горада Ліда, за 100 кіламетраў ад Гродна, за 3 кіламетры ад чыгуначнага прыпыначнага пункта Белагруда.

## Гісторыя 
У 1690 годзе Ганна Завіша, якая мела ва ўласнасці вёску Белагруда, выйшла замуж за Пятра Станіслава Тарноўскага. У хуткім часе на процілеглым беразе Дзітвы з’явілася вёска Тарноўшчына. У сярэдзіне XVIII стагоддзя Тарноўшчыну з Белагрудай атрымалі Радзівілы — у выніку шлюбу Барбары Кезгайлаўны Завішы з князем Мікалаем Фаўстынам Радзівілам, мечнікам літоўскім і ваяводам новагародскім. Наступнымі спадчыннікамі былі падкаморы літоўскі Станіслаў Радзівіл (1722—1787) і яго сын Мікалай (1751—1811).

У канцы XVIII стагоддзя на поплаве над Дзітвой на землях Радзівілаў меўся стаў, дзейнічаў млын (з-за нізкага ўзроўню вады малолі толькі ўвесну, або калі дажджы).

З 1795 годзе вёска ў Расійскай імперыі. Мікалай Станіславаіч Радзівіл у 1808 годзе аддаў Тарнова ў заклад Тадэвушу Андрэйкавічу за 10 тысяч залатых дукатаў і 130 тысяч злотых. Пасля судовага працэсу ў 1824—1825 гадах бакі падпісалі дамову, згодна з якой Тадэвуш Андрэйкавіч стаў уладальнікам маёнтка. Яго сын Юлій прадаў Тарноўшчыну Канстанціну Кашчыцу (1828—1881), які за ўдзел у лютаўскім паўстанні 1861 года быў сасланы ў Сібір, а ў 1866 годзе вымушаны прадаць маёнтак. З таго часу Тарноўшчына з фальваркамі належала палкоўніку Дзмітрыю Маўрасу (пам. 1896), а пасля яго сыну Мікалаю (пам. 1919).

У 2-ой палове XIX стагоддзя вядома як сядзіба Тарноўскай воласці Лідскага павета. Валасное праўленне знаходзілася за 4 км, але воласць называлася Тарноўскай. У 1864 годзе было адкрыта народнае вучылішча. На пачатку 1880-х гадоў у сядзібе працавалі народнае вучылішча, вінакурны завод, вадзяны млын.

У 1921—1939 гадах вёска ў складзе Польшчы. Паводле перапісу ад 1921 года, фальварак Тарноўскай гміны Лідскага павета Навагрудскага ваяводства, 8 жылых дамоў, 57 жыхароў.

З 1939 года вёска ў БССР. З канца чэрвеня 1941 года да пачатку ліпеня 1944 года пад нямецка-фашысцкай акупацыяй. 3 1974 года — адміністрацыйны цэнтр сельсавета.

## Насельніцтва 
* 1996—769 чал. (272 двары)
* 2002—740 чал. (272 двары)
* 2004—733 чал. (268 двароў)
* 2009—578 чал.

## Інфраструктура 
* Сярэдняя школа
* Палац культуры
* Бібліятэка
* Амбулаторыя
* Аптэка

## Славутасці 
* Сядзіба (канец XIX — пачатак XX стагоддзя)
* Помнік землякам, якія загінулі ў Вялікую Айчынную вайну

## Страчаная спадчына 
8 кастрычніка 1892 года святар Радзівонішкаўскай царквы Дружылоўскі асвяціў мураваную капліцу ў імя Святога Дзмітрыя Салунскага, пабудаваную ў маёнтку Тарнова па праекце і пад асабістым наглядам графа Маўраса ў неагатычным стылі. Шыбы ўпрыгожвалі выявы святых і крыжы з рознакаляровага шкла. Каля капліцы пабудавалі званіцу з конусападобным купалам і крыжам наверсе. Пад капліцай знаходзілася ўсыпальніца, дзе пахавалі парэшткі жонкі графа. У гэтай жа ўсыпальніцы праз чатыры гады быў пахаваны і сам граф Дзмітрый. У 1939 годзе капліца з магільным склепам Маўрасаў была разбурана.

## Вядомыя асобы 
* Аляксандр Генрыхавіч Сонгін (нар. 1969) — беларускі палітык.

## Зноскі 
## Літаратура 
* 
* Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі. Гродзенская вобласць. — Мн., 1986.
* Памяць: Ліда. Лідскі раён: Гіст.-дак хронікі гарадоў і раёнаў Беларусі / Рэдкал В. Баранаў і інш. — Мн.: Беларусь, 2004. ISBN 985-01-0522-4
* *Лаўрэш Л.* Кароль Андоры з-пад Ліды // Маладосць. № 10. 2014. С. 114—125.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Тарноўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Лідскага раёна