open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Іван Аляксандравіч Каменскіх

**Іван Аляксандравіч Каменскіх** (нар. , в. Каменьшына, Аханскі раён, Пермская вобласць) — савецкі архітэктар.

## Біяграфія 
Скончыў у 1968 годзе Новасібірскі інжынерна-будаўнічы інстытут. Працаваў у праектных арганізацыях Новасібірска, Наваполацка, з 1976 года — галоўны архітэктар у Гомельграмадзянпраекце, з 1987 года — у г. Калініне Маскоўскай вобласці.

Член Саюза архітэктараў СССР з 1980 года. Пражывае ў Калініне Маскоўскай вобласці.

## Творчасць 
 у Наваполацку]]
Асноўныя працы: адміністрацыйна-прыёмны корпус (1972), клуб і лячэбны корпус «Таўрыя» (1970—1974, з Л. Т. Баласавым, М. Ю. Петуховым) у Еўпаторыі, комплекс будынкаў у Сцепнагорску КазССР (1974—1978), аўтавакзал у Наваполацку (1976, з А. І. Машуціным), 12-павярховы жылы дом у Гомелі (1983).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Архітэктары СССР
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары Расіі
Катэгорыя:Архітэктары  Еўпаторыі
Катэгорыя:Архітэктары Наваполацка
Катэгорыя:Архітэктары Гомеля
Майсей Іосіфавіч Сладкевіч

**Майсей Іосіфавіч Сладкевіч** (нар. , в. Янавічы, Віцебская губерня — , Масква) — ваенны дзеяч, генерал-лейтэнант (1944).

## Біяграфія 
У Чырвонай Арміі з 1924 года. Скончыў Ленінградскую кавалерыйскую школу (1926), Ваенную акадэмію імя М. В. Фрунзе (1939). Служыў начальнікам штаба дывізіі.

У гады Вялікай Айчыннай вайны — намеснік начальніка ўпраўлення НКУС па ахове чыгуначных дарог. Пасля вайны з 1945 года па 1960 год — камандзір злучэння ўнутраных войск.

У 1960 года выйшаў у адстаўку.

## Узнагароды 
* Ордэн Чырвонай Зоркі
* Ордэн Чырвонага Сцяга — двойчы
* Ордэн Айчыннай вайны ІІ ступені

## Літаратура 
* Сладкевіч Майсей Іосіфавіч // Памяць: Віцебскі раён : гісторыка-дакументальныя хронікі гарадоў і раёнаў Беларусі / рэдкал.: А. П. Красоўскі [і інш.]; уклад. У. І. Мезенцаў; мастак Э. Э. Жакевіч. — Мінск : Мастацкая літаратура, 2004. — С. 693.

Катэгорыя:Генерал-лейтэнанты СССР
Лейба Мордухавіч Кантаровіч

**Лейба Мордухавіч Кантаровіч** (, Дукора, Мінская вобласць — ?) — беларускі інжынер-эканаміст.

## Біяграфія 
Скончыў Беларускі інстытут народнай гаспадаркі ў 1940 годзе. Член КПСС з 1940 года. Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны.

Працаваў намеснікам старшыні гарплана Мінгарвыканкама, з 1961 па 1981 гады — галоўным эканамістам майстэрні генплана, старшым інжынерам тэхаддзела ў Мінскпраекце.

Член Саюза архітэктараў СССР з 1966 года. Пражываў у Мінску.

## Дзейнасць 
У складзе аўтарскіх калектываў удзельнічаў у распрацоўцы генпланаў Мінска (1961—1980), праектаў размяшчэння будаўніцтва, ПДП жылых раёнаў Чыжоўка, Усход, Серабранка, у забудове жылых раёнаў Усход-1, Зялёны Луг-5 у Мінску (1966—1976).

## Узнагароды 
Узнагароджаны медалямі, 1-я прэмія на рэспубліканскім конкурсе за распрацоўку праекта цэнтра Мінска (1968, у аўтарскім калектыве).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Удзельнікі Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Эканамісты Беларусі
Катэгорыя:Члены КПСС
Сяргей Аляксеевіч Капроў

**Сяргей Аляксеевіч Капроў** (нар. , г. Міяс, Чалябінская вобласць) — беларускі архітэктар.

## Біяграфія 
Скончыў Беларускі політэхнічны інстытут у 1970 годзе. Працаваў старшым архітэктарам у Белпрампраекце, з 1973 года — намеснік начальніка аддзела горадабудаўніцтва і раённай планіроўкі Дзяржбуда БССР, з 1975 года — старшы рэферэнт у Савеце Міністраў БССР.

Член Саюза архітэктараў СССР з 1976 года. Член КПСС з 1974 года. Пражывае ў г. Мінск. 

## Творчасць 
Асноўныя працы: вытворчы комплекс завода «Фермаш» у Бабруйску, завод карданных валаў у Гродне, 2-я чарга комплексу БелАЗ у Жодзіне, прадпрыемства «Мінгарсвятло», рэканструкцыя завода «Прамэнерганаладка» ў Мінску (1970-я гады, у аўтарскім калектыве), інтэр’еры залаў Дома ўрада БССР (1970—1983). Адзін з аўтараў каталога «Праекты мемарыяльных памятных знакаў» (Мінск, 1981).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Члены КПСС
Андрэй Васільевіч Хрулёў

**Андрэ́й Васі́льевіч Хрулё́ў** ( — , ) — савецкі ваенны і дзяржаўны дзеяч. Генерал арміі (1943). Спецыяліст у галіне тылавога забеспячэння, інтэндант. Наркам шляхоў зносін СССР (1942—1943).

Катэгорыя:Генералы арміі СССР
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета СССР 2-га склікання
Катэгорыя:Першаконнікі
Катэгорыя:Военачальнікі Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Члены Ваеннага савета пры народным камісары абароны СССР
Катэгорыя:Члены КПСС
Катэгорыя:Народныя камісары СССР
Тамара Антонаўна Каманіна

**Тамара Антонаўна Каманіна** (нар. , Менск) — беларускі архітэктар.

## Біяграфія 
Скончыла Маскоўскі архітэктурны інстытут у 1950 годзе. Працавала ў Мінгарпраекце, галоўным архітэктарам горада Алексіна Тульскай вобласці, архітэктарам Ленінскага раёна Мінска, з 1971 па 1983 гады — кіраўніком групы архітэктараў, галоўным архітэктарам праектаў, галоўным спецыялістам тэхаддзела ў БелНДІПгорадабудаўніцтва.

Член Саюза архітэктараў СССР з 1964 года. Пражывае ў Мінску.

## Творчасць 
У складзе аўтарскіх калектываў распрацоўвала схемы раённай планіроўкі Віцебскай, Мінскай, Магілёўскай вобласці, адміністрацыйных раёнаў БССР і Наўгародскай вобласці (1971—1979).

## Узнагароды 
* Ордэн «Знак Пашаны» (1981),
* прэмія Міністэрства архітэктуры і будаўніцтва Рэспублікі Беларусь імя У. А. Караля (1998).

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Архітэктары СССР
Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Галоўныя архітэктары раёнаў Беларусі
Шаўроў

**Шаўроў** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Аляксей Сямёнавіч Шаўроў (1904—1976) — беларускі дзяржаўны дзеяч, намеснік старшыні Савета Міністраў БССР.
* Іван Ягоравіч Шаўроў (1916—1992) — ваенны дзеяч, Генерал арміі СССР, прафесар.
* Павел Шаўроў (нар. 1971) — беларускі футбаліст.
* Сямён Сцяпанавіч Шаўроў (1916—2000) — беларускі самадзейны майстар разьбы па дрэве.
Юдзім Залманавіч Новікаў

**Юдзім Залманавіч Новікаў** (нар. , Сураж, Віцебская губерня — , Масква) — ваенны дзеяч, генерал-маёр (1959).

## Біяграфія 
У Чырвонай Арміі з 1927 годзе. Скончыў ваенна-пяхотную школу (1930), Ваенную акадэмію імя М. В. Фрунзе (1941). Камандаваў стралковымі падраздзяленнямі.

У гады Вялікай Айчыннай вайны — начальнік штаба дывізіі і корпуса. Пасля вайны — начальнік штаба корпуса. Закончыў Ваенную акадэмію Генеральнага штаба (1950). З 1951 года — старшы выкладчык, з 1959 года — начальнік кафедры Ваеннай акадэміі імя М. В. Фрунзе. У 1969 годзе выйшаў у адстаўку.

## Узнагароды 
* Ордэн Айчыннай вайны I ступені
* Ордэн Чырвонага Сцяга — тройчы
* Ордэн Суворава
* Ордэн Кутузава ІІ ступені
* Ордэн Леніна

## Літаратура 
* Новікаў Юдзім Залманавіч // Памяць: Віцебскі раён : гісторыка-дакументальныя хронікі гарадоў і раёнаў Беларусі / рэдкал.: А. П. Красоўскі [і інш.] ; уклад. У. І. Мезенцаў ; мастак Э. Э. Жакевіч. – Мінск : Мастацкая літаратура, 2004. – С. 693.

Катэгорыя:Удзельнікі бітвы за Маскву
Катэгорыя:Камандзіры карпусоў у Вялікай Айчыннай вайне
Катэгорыя:Пехацінцы Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Генерал-маёры СССР
Катэгорыя:Савецкая гвардыя
Катэгорыя:Выкладчыкі Ваеннай акадэміі імя М. В. Фрунзэ
Чалы

**Чалы** — прозвішча.

## Вядомыя асобы 
* Валерый Аляксеевіч Чалы (нар. 1970) — украінскі дыпламат.
* Сяргей Вячаслававіч Чалы (нар. 1970) — беларускі эканаміст-аналітык, трэйдар і журналіст-аналітык у галіне эканомікі.
* Мікалай Палікарпавіч Чалы (1915—1944) — Герой Савецкага Саюза.
Аляксандр Андрэевіч Кірпічэнка

**Аляксандр Андрэевіч Кірпічэнка** (нар. , в. Чырына Віцебскага раёна, Віцебская вобласць) — беларускі вучоны ў галіне псіхіятрыі. Доктар медыцынскіх навук (1972), прафесар (1973).

## Біяграфія 
Скончыў Віцебскі медыцынскі інстытут (1962). З 1965 года працаваў на кафедры псіхалогіі гэтага інстытута. З 1970 года — загадчык кафедры псіхіятрыі і лячэбнай псіхалогіі.

## Навуковая дзейнасць 
Мае працы па даследаванні нейрафізіялагічных механізмаў псіхічнай дзейнасці чалавека ў норме і паталогіі.

## Літаратура 
* Гінзбург, Б. Навукоўцы — медыкі / Б. Гінзбург // Жыццё Прыдзвіння (Віцебск). — 2004. — 17 лют. — С. 3.
* Шпаковская, Г. Пригласил профессор в детство / Г. Шпаковская // Народнае слова. — 1999. — 15 лiп. — С. 8.

Катэгорыя:Псіхіятры Беларусі
Іван Ягоравіч Шаўроў

**Іван Ягоравіч Шаўроў** (нар. , в. Шабуні, Віцебская губерня — , Масква) — ваенны дзеяч, генерал-лейтэнант (1944). Выбіраўся членам ЦК КПСС, дэпутатам Вярхоўнага Савета СССР.

## Біяграфія 
Вучыўся ў Бабініцкай сярэдняй школе. Скончыў Ваенную акадэмію матарызацыі і механізацыі Чырвонай Арміі (1941), Ваенную акадэмію Генеральнага штаба (1948), Вышэйшыя акадэмічныя курсы пры Ваеннай акадэміі Генеральнага штаба (1968). У Чырвонай Арміі з 1935 г.

У Вялікую Айчынную вайну з 1941 года на Бранскім, Паўднёва-Заходнім, Данскім, Цэнтральным, Паўднёвым, 4-м Украінскім, 1-м і 2-м Прыбалтыйскіх франтах, начальнік штаба танкавага батальёна, намеснік начальніка і начальнік штаба брыгады, начальнік аддзела штаба ўпраўлення камандуючага бранятанкавых і механізаваных войск фронту і танкавай арміі, начальнік штаба корпуса. Удзельнік Сталінградскай і Курскай бітваў, вызвалення Крыма, Прыбалтыкі.

Пасля вайны служыў у Савецкай Арміі. З 1963 года — першы намеснік камандуючага войскамі Прыбалтыйскай ваеннай акругі, з 1973 года — начальнік Ваеннай акадэміі Генеральнага штаба. Доўгі час працаваў у апараце Галоўнакамандуючага Аб’яднанымі Узброенымі Сіламі дзяржаў — удзельніц Варшаўскага дагавора.

## Узнагароды 
* Ордэн Леніна
* Ордэн Кастрычніцкай Рэвалюцыі
* Ордэн Чырвонага Сцяга — чатыры

## Літаратура 
* Васильев, В. Генерал из народа / В. Васильев // Советская Белоруссия. — 2010. — 4 марта. — С. II.
* Дарожны, С. Генерал Арміі / С. Дарожны // Ленінская праўда (Віцебск). — 1980. — 3 ліп. — С. 2.
* Шаўроў Іван Ягоравіч // Памяць: Віцебскі раён : гісторыка-дакументальныя хронікі гарадоў і раёнаў Беларусі / рэдкал.: А. П. Красоўскі [і інш.]; уклад. У. І. Мезенцаў; мастак Э. Э. Жакевіч. — Мінск : Мастацкая літаратура, 2004. — С. 699.

Катэгорыя:Члены ЦК КПСС
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета СССР 8-га склікання
Катэгорыя:Камандуючыя Ленінградскай ваеннай акругай
Катэгорыя:Удзельнікі Курскай бітвы
Катэгорыя:Удзельнікі Сталінградскай бітвы
Катэгорыя:Танкісты Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Дэлегаты XXIV з’езда КПСС
Катэгорыя:Дэлегаты XXIII з’езда КПСС
Катэгорыя:Дэлегаты XX з’езда КПСС
Катэгорыя:Дэлегаты XXII з’езда КПСС
Катэгорыя:Члены КПСС
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Віцебскім раёне
Катэгорыя:Генералы арміі СССР
Анатоль Сяргеевіч Карамышаў

**Анатоль Сяргеевіч Карамышаў** (, в. Панфілава, Крапівінскі раён, Кемераўская вобласць — 20 лістапада 2021) — беларускі архітэктар. Кандыдат тэхнічных навук (1977). Заслужаны будаўнік БССР (1972).

## Біяграфія 
Скончыў у 1956 годзе Новасібірскі інжынерна-будаўнічы інстытут. Працаваў у Новакузнецку, Сібірскім прамбудпраекце, з 1961 года — дырэктар Гомельграмадзянпраекта. Член КПСС з 1964 года. Выкладаў у Беларускім дзяржаўным універсітэце транспарту (прафесар кафедры «Архітэктура прамысловых і грамадзянскіх збудаванняў»).

Член Саюза архітэктараў СССР з 1965 года. Пражываў у Гомелі. Памёр 20 лістапада 2021 года.

## Дзейнасць 
Аўтар тэхніка-эканамічных асноў асваення поймавых тэрыторый для жыллёвага будаўніцтва, укаранення кантэйнернай пнеўматранспартнай сістэмы транспартавання інертных будаўнічых матэрыялаў, удзельнічаў у распрацоўцы генплана Гомеля (1974, у аўтарскім калектыве). Аўтар навуковых прац, у т.л. манаграфіі «Будаўніцтва на пойменна-намыўных асновах» (1980, Мінск).

## Узнагароды 
Узнагароджаны ордэнам «Знак Пашаны» (1971). Прэмія Савета Міністраў БССР (1984).

## Літаратура 
* 
* Карамышев Анатолий Сергеевич // Кто есть кто в Республике Беларусь. Строители Беларуси. — Минск, 2013. — С. 66—67.
* Карамышев Анатолий Сергеевич // Путь в науку. — Гомель, 2007. — Вып. 4 : Кандидаты наук вузов и НИИ Гомельщины. — С. 28.
* 

Катэгорыя:Асобы
Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Члены КПСС
Еўразійскі банк развіцця

**Еўразійскі банк развіцця (ЕАБР)** () — рэгіянальны банк развіцця, які заснаваны Расійскай Федэрацыяй і Рэспублікай Казахстан у 2006 годзе.

У цяперашні час удзельнікамі банка з’яўляюцца шэсць дзяржаў:

*  Рэспубліка Арменія,
*  Рэспубліка Беларусь,
*  Рэспубліка Казахстан,
*  Кыргызская Рэспубліка,
*  Рэспубліка Таджыкістан,
*  Расійская Федэрацыя.

Да пагаднення аб установе банка могуць далучацца іншыя дзяржавы і міжнародныя арганізацыі.

## Гл. таксама 
* 

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт банка 
* Сайт Еўразійскага фонду стабілізацыі і развіцця 
* Часопіс «Еўразійская эканамічная інтэграцыя» 
* Штогадовы альманах «Eurasian Integration Yearbook» 
* Галіновыя аналітычныя агляды ЕАБР
* Штомесячныя макраэканамічныя агляды, прысвечаныя аналізу цякучага стану эканомік дзяржаў — удзельнікаў ЕАБР

Катэгорыя:Еўразійскі эканамічны саюз
Катэгорыя:Міжнародныя фінансавыя арганізацыі
Катэгорыя:З’явіліся ў 2006 годзе
Георгій Сцяпанавіч Грыгор’еў

**Георгій Сцяпанавіч Грыгор’еў** (нар. , в. Лошкі, Мажайскі павет, Маскоўская губерня — , в. Ваўчкі, Віцебскі раён) — Герой Савецкага Саюза.

## Біяграфія 
Пасля заканчэння сямігадовай школы паступіў у чыгуначнае вучылішча ў Любліне.

У лютым 1942 года трапіў на фронт. Неаднаразова прабіраўся ў тыл праціўніка і ўдзельнічаў у самых рызыкоўных аперацыях.

Служыў у 114-й стралковай брыгадзе, а са студзеня 1944 года — у 94-й асобнай гвардыі разведроты.

У ноч з 19 на 20 студзеня 1944 года групе разведчыкаў пад кіраўніцтвам Грыгор’ева было загадана прабрацца да перадавых варожых пазіцый у раёне вёскі Ваўчкі (на поўдзень ад Віцебска) і ўзяць у палон афіцэра. Разведчыкам удалося выявіць нямецкі штаб, захапіць жывымі двух «языкоў». У перастрэлцы Георгій Грыгор’еў атрымаў сур’ёзнае раненне. Разведчыкі былі блакіраваныя. Коштам уласнага жыцця ён дапамог таварышам адысці і адвесці з сабой палонных.

Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 3 чэрвеня 1944 года за ўзорнае выкананне баявых заданняў камандавання на фронце барацьбы з нямецка-фашысцкімі захопнікамі і праяўленыя пры гэтым мужнасць і гераізм гвардыі сяржанту Грыгор’еву Георгію Сцяпанавічу пасмяротна прысвоена званне Героя Савецкага Саюза.

## Узнагароды 
* Герой Савецкага Саюза
* Ордэн Леніна
* Ордэн Айчыннай вайны I ступені
* Ордэн Чырвонай Зоркі

## Паяць 
* На тэрыторыі воінскага мемарыяльнага комплексу імя Ленінскага камсамола ў в. Копці Віцебскага раёна Віцебскай вобласці Беларусі ў 2013 годзе быў устаноўлены помнік.

## Літаратура 
* Русланова, Н. Величие подвига / Н. Русланова // Жыццё Прыдзвіння (Віцебск). — 2013. — 6 ліп. — С. 4.
* 

Катэгорыя:Разведчыкі Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Загінулі ў баях Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Воіны, якія закрылі целам амбразуру
Барысаўскі дзяржаўны політэхнічны каледж

**Барысаўскі дзяржаўны політэхнічны каледж** — сярэдняя спецыяльная навучальная ўстанова ў горадзе Барысаў. З’яўляецца філіялам БНТУ.

## Гісторыя 
Каледж быў створаны загадам Міністра вышэйшай і сярэдняй спецыяльнай адукацыі БССР ў 1968 як *Барысаўскі політэхнічны тэхнікум*. У 2000 годзе тэхнікум атрымаў статус каледжа, у 2014 - стаў філіялам Беларускага нацыянальнага тэхнічнага ўніверсітэта.

## Спецыяльнасці 
Каледж праводзіць навучанне па наступных спецыяльнасцях сярэдняй спецыяльнай адукацыі:
* Аўтамабілебудаванне
* Вытворчасць і тэхнічная эксплуатацыя прыбораў і апаратаў
* Геадэзія
* Прамысловая цеплаэнергетыка
* Тэхналогія машынабудавання
* Тэхнічная эксплуатацыя аўтамабіляў
* Эканоміка і арганізацыя вытворчасці

## Спасылкі 
Катэгорыя:Беларускі нацыянальны тэхнічны ўніверсітэт
Катэгорыя:Барысаў
Катэгорыя:Навучальныя ўстановы Мінскай вобласці
Катэгорыя:Каледжы Беларусі
Катэгорыя:1968 год у Беларусі
Уладзімір Віктаравіч Карповіч

**Уладзімір Віктаравіч Карповіч** (, Мінск) — беларускі архітэктар.

## Біяграфія 
Скончыў Беларускі політэхнічны інстытут у 1974 годзе. Працаваў архітэктарам, старшым архітэктарам у Мінскграмадзянпраекце, з 1982 года — кіраўніком групы архітэктараў у Ваенпраекце, з 1984 года — вядучы архітэктар Белдзіпрабуда. 

Член Саюза архітэктараў СССР з 1979 года. Пражывае ў Мінску.

## Творчасць 
Асноўныя працы (у аўтарскім калектыве): мікрараёны № 10 (1977), 14 (1978) у Салігорску. 

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Асобы
Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары Салігорска
Уладзімір Карповіч

**Уладзімір Карповіч**:
* Уладзімір Віктаравіч Карповіч (нар. 1952) — беларускі архітэктар.
* Уладзімір Сігізмундавіч Карповіч (нар. 1960) — былы генеральны дырэктар СТАА «Мабільныя Тэлесістэмы» (Рэспубліка Беларусь).
Спіс скрэбняў Беларусі

У Беларусі налічваецца 16 відаў скрэбняў.

## Клас  
### Атрад  
#### Сямейства  
##### Род  
* 
* 

## Клас  
### Атрад  
#### Сямейства  
##### Род  
* 

## Клас  
### Атрад  
#### Сямейства  
##### Род  
* 
* 
* 
* 

##### Род  
* 

#### Сямейства  
##### Род  
* 

### Атрад  
#### Сямейства  
##### Род  
* 

##### Род  
* 

#### Сямейства  
##### Род  
* 

##### Род  
* 

##### Род  
* 
* 

## Літаратура 
* 

*
Скрэбні
Валянцін Мікалаевіч Кашырын

**Валянцін Мікалаевіч Кашырын** (, Менск) — беларускі архітэктар.

## Біяграфія 
Скончыў Беларускі політэхнічны інстытут у 1967 годзе. Працаваў у Белдзяржпраекце, з 1971 года — кіраўнік групы архітэктараў, галоўны архітэктар праектаў БелНДІПгорадабудаўніцтва.

Член Саюза архітэктараў СССР з 1971 года. Пражывае ў Мінску.

## Творчасць 
Асноўныя працы: генпланы Скідзеля (1968), Століна (1969), Дзятлава (1970), зоны адпачынку Лосвіда (1970); у аўтарскім калектыве: ПДП Навагрудка, Шчучына, Слаўгарада (1973), Іўя (1975), генпланы Мастоў (1971), Глуска (1973), Круглага, Веткі (1974), Чэрыкава, Воранава (1976). Апублікавана 12 артыкулаў у БелСЭ (1973—1975).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Асобы
Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары Скідзеля
Катэгорыя:Архітэктары Століна
Катэгорыя:Архітэктары Дзятлава
Катэгорыя:Архітэктары Навагрудка
Катэгорыя:Архітэктары Шчучына
Катэгорыя:Архітэктары Слаўгарада
Катэгорыя:Архітэктары Іўя
Катэгорыя:Архітэктары Мастоў
Катэгорыя:Архітэктары Глуска
Катэгорыя:Архітэктары Круглага
Катэгорыя:Архітэктары Веткі
Катэгорыя:Архітэктары Чэрыкава
Катэгорыя:Архітэктары Воранава
Катэгорыя:Горадабудаўнікі Беларусі
Кшыштаф Кеслёўскі: Я так сабе…

«**Кшыштаф Кеслёўскі: Я так сабе…**» () — біяграфічны дакументальны фільм Кшыштафа Вяжбіцкага пра польскага кінарэжысёра Кшыштафа Кеслёўскага. Сумесная вытворчасць Даніі і Польшчы.

Фільм быў зняты ў маі 1995 года, за 10 месяцаў да смерці Кеслёўскага. Прэм’ера фільма адбылася ў Даніі 8 снежня 1995 года.

## Узнагароды 
Паводле інфармацыі сайта «*Internet Movie Database*» фільм быў адзначаны 2 узнагародамі:

## Зноскі 
## Спасылкі 
* Кшыштаф Кеслёўскі: Я так сабе… на YouTube
*   (на 23.06.2020)
* Кшыштаф Кеслёўскі: Я так сабе…  на сайце «*FilmAffinity*»  (на 23.06.2020)
* Кшыштаф Кеслёўскі: Я так сабе…  на сайце «*FilmPolski.pl*»
* Кшыштаф Кеслёўскі: Я так сабе…  на сайце «*FilmWeb.pl*»
*   (на 23.06.2020)
*   (на 23.06.2020)
* Кшыштаф Кеслёўскі: Я так сабе…  на сайце «*КиноПоиск*»

Катэгорыя:Фільмы 1995 года
Катэгорыя:Фільмы Даніі
Катэгорыя:Фільмы Польшчы 1995 года
Катэгорыя:Дакументальныя фільмы Польшчы
Катэгорыя:Фільмы-біяграфіі
Катэгорыя:Дакументальныя фільмы
Катэгорыя:Фільмы на польскай мове
Катэгорыя:Фільмы Кшыштафа Вяжбіцкага
Дзмітрый Дзмітрыевіч Сямёнаў

**Дзмітрый Дзмітрыевіч Сямёнаў** (нар. , в. Асінаўка, Віцебскі павет, Віцебская губерня (цяпер Віцебскі раён) — ) — беларускі і расійскі педагог.

## Біяграфія 
Скончыў Віцебскую гімназію (1852), настаўніцкія курсы Пецярбургскага ўніверсітэта (1859). З 1852 года выкладаў рускую мову, геаграфію і гісторыю ў віцебскіх яўрэйскім чатырохкласным і гандлёва-прамысловым вучылішчах.

З 1857 года ў Пецярбургу: выкладаў у гімназіі, у жаночым Марыінскім вучылішчы, у 1860—1862 гадах у Смольным інстытуце, з 1865 года на Вышэйшых педагагічных курсах пры 2-й Пецярбургскай ваеннай гімназіі. З 1873 года дырэктар Кубанскай, з 1878 года — Закаўказскай семінарый. З 1883 года інспектар па навучальнай частцы вучылішчнага камітэта Пецярбургскай гарадской думы, адначасова ў 1888—1891 гадах рэдагаваў часопіс «Детское чтение». Выступаў за ўсеагульную пачатковаю адукацыю і распаўсюджванне пісьменнасці ў народзе.

## Навуковая дзейнасць 
Распрацаваў методыкі выкладання рускай мовы і геаграфіі. Аўтар першых рускіх наглядных дапаможнікаў для гімназій «Свет у карцінках» (1866), «Дар слова» (1868), геаграфічнай хрэстаматыі «Айчыназнаўства» (т. 1-6, 1864—1869) і шэрагу прац па гісторыі адукацыі.

## Зноскі 
## Літаратура 
* 
* *Минаева, В.* Д. Д. Семёнов — основоположник географии и отчизноведения в начальной школе / В. Д. Минаева // Веснік Віцебскага дзяржаўнага універсітэта. — 1997. — № 2. — С. 12—6.
* Семёнов Д. Д. // Витебская Александровская гимназия (1808—1918) / А. Подлипский. — Витебск : Областная типография, 1994. — С. 37.
* *Шаруха, І.* Паплечнік К. Ушынскага / І. Шаруха // Аршанская газета. — 1996. — 7 мая. — С. 2.

Катэгорыя:Пісьменнікі Расійскай імперыі
Катэгорыя:Педагогі Расійскай імперыі
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Віцебскім раёне
Катэгорыя:Аўтары падручнікаў
Валерый Віктаравіч Кірылаў

**Валерый Віктаравіч Кірылаў** (, Брэст) — беларускі архітэктар.

## Біяграфія 
Скончыў у 1974 годзе Брэсцкі інжынерна-будаўнічы інстытут. З 1974 года — архітэктар, кіраўнік майстэрні Віцебскграмадзянпраекта. 

Член Саюза архітэктараў СССР з 1980 года. Член КПСС з 1979 года. Пражывае ў г. Віцебск.

## Творчасць 
у]]
Асноўныя працы: Дом культуры (1978), жылы дом па вул. Горкага, будынак райкама КПБ (1980) у Віцебску,  ў Верхнядзвінску (1979), праекты забудовы жылых кварталаў у райцэнтрах Віцебскай вобласці.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Асобы
Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары Віцебска
Катэгорыя:Архітэктары Верхнядзвінска
Віктар Міхайлавіч Кільчыцкі

**Віктар Міхайлавіч Кільчыцкі** (нар. , Быхаў, Магілёўская вобласць) — савецкі і ўкраінскі архітэктар. Заслужаны архітэктар Украіны (2006).

## Біяграфія 
Скончыў Усць-Каменагорскі будаўніча-дарожны інстытут у 1970 годзе. Працаваў у Арэнбургграмадзянпраекце (1971—1975), кіраўніком групы архітэктараў, галоўным архітэктарам праектаў у Магілёўграмадзянпраекце (1975—1980), Гомельграмадзянпраекце.

У 1982—1992 і 1997—2002 гадах працаваў у Галоўным упраўленні мостабудавання і архітэктуры Чарнавіцкай вобласці, у 1989—1992 гадах — намеснікам галоўнага архітэктара Чарнавіцкай вобласці, у 1997—2002 гадах — начальнік праектна-вытворчага і архітэктурна-планавага бюро. У 1992—1997 гадах — галоўны архітэктар інстытута «Чернівціархпроект». З 2009 года дацэнт кафедры будаўніцтва і архітэктуры Чарнавіцкага ўніверсітэта.

Член Саюза архітэктараў СССР з 1977 года. Жыве ў Чарнаўцах, будынак навукова-тэхнічнага аб’яднання (цяпер тэхнапарк) у Магілёве.

## Узнагароды 
Узнагароджаны дыпломам I ступені ВДНГ БССР.

## Сям'я 
Быў у шлюбе з украінскай актрысай Тамарай Арцёменка (1950—2021), з якой меў дачку Вольгу Кільчыцкую-Дудку, таксама актрысу.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Архітэктары СССР
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары Орска
Катэгорыя:Архітэктары Чэрыкава
Катэгорыя:Архітэктары Наватроіцка
Катэгорыя:Архітэктары Украіны
Катэгорыя:Архітэктары Магілёва
Іван Сяргеевіч Квітко

**Іван Сяргеевіч Квітко** (, с. Пясчанае, Старабільскі раён, Луганская вобласць — ) — беларускі архітэктар.

## Біяграфія 
Скончыў Харкаўскі інстытут інжынераў камунальнага будаўніцтва ў 1941 г. Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны. Член КПСС з 1943 года.

Працаваў начальнікам аддзела па справах будаўніцтва і архітэктуры Мінаблвыканкама, галоўным архітэктарам праектаў у Белдзяржпраекце, намеснік начальніка аддзела сельскага будаўніцтва Дзяржбуда БССР.

Член Саюза архітэктараў СССР з 1967 года.

## Творчасць 
Асноўныя працы (у аўтарскім калектыве): праекты забудовы Цэнтральнай (1949) і Прывакзальнай плошчы (1955) у Барысаве, цэнтра калгаса «Новы побыт» Мінскага раёна (1960), генплан Старобіна (1965).

## Узнагароды 
Узнагароджаны ордэнам Чырвонай Зоркі, медалямі.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Удзельнікі Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары Барысава
Катэгорыя:Архітэктары Старобіна
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Луганскай вобласці
Георгій Канстанцінавіч Кескевіч

**Георгій Канстанцінавіч Кескевіч** (, г.п. Каменец, Брэсцкая вобласць) — беларускі архітэктар.

## Біяграфія 
Скончыў у 1974 годзе Брэсцкі інжынерна-будаўнічы інстытут. Працаваў раённым архітэктарам Круглянскага раёна Магілёўскай вобласці, з 1975 года — архітэктар, кіраўнік групы архітэктараў, галоўны архітэктар Полацкага аддзела Віцебскграмадзянпраекта.

Член Саюза архітэктараў СССР з 1980 года. Член КПСС з 1982 года. Пражывае ў г. Віцебск.

## Творчасць 
Асноўныя працы: прыбудова да будынка РІВЦ (1986) і інтэрнат (1987) па вул. Савецкай у Верхнядзвінску, універсам, два 143-кватэрныя дамы для маласямейных з дзіцячай малочнай кухняй у мікрараёне Задзвінне ў Полацку (1987); у аўтарскім калектыве:  вытворча-лабараторнага корпуса «Белдзіпразем» і абласнога цэнтра па налічэнні і выплаце пенсій па вул. Праўды (1979), прыбудова да будынка аддзялення перавозкі пошты па чыгунцы (1986) у Віцебску.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Галоўныя архітэктары раёнаў Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары   Верхнядзвінска
Катэгорыя:Архітэктары Полацка
Катэгорыя:Архітэктары Віцебска
Рамуальдас Ражукас

**Рамуальдас Ражукас** (, , нар. , ) — латвійскі ўрач і палітык літоўскага паходжання. Другі старшыня Народнага фронту Латвіі. Старшыня Юрмальскай гарадской думы (2010) і дэпутат Сёмага (ад «Латвійскага шляху», віцэ-спікер) і Адзінаццатага (ад Партыі рэформаў Затлерса) Сейма Латвіі. Хабілітаваны доктар медыцынскіх навук. Дэпутат Рыжскай думы (1997). Узнагароджаны Ордэнам Трох зорак 4-й ступені і Медалём ордэна Вялікага князя Літоўскага Гядзімінаса 5-й ступені. Пры прэзідэнце Затлэрсе ўзначальваў Кансультатыўны савет нацменшасцяў. З 2005 па 2006 год прадстаўляў НАТА на Паўднёвым Каўказе; у 2011 годзе нядоўгі час узначальваў камісію Сейма па замежных справах.

Катэгорыя:Дактары медыцынскіх навук
Катэгорыя:Дэпутаты Сёмага Сейма Латвіі
Катэгорыя:Дэпутаты Адзінаццатага Сейма Латвіі
Катэгорыя:Дэпутаты Дванаццатага Сейма Латвіі
Катэгорыя:Медыкі Латвіі
Катэгорыя:Палітыкі Латвіі
Катэгорыя:Постаці Юрмалы
Хуан Хасэ Ібарэчэ

**Хуан Хасэ Ібарэчэ** (; нар. , Льёдыа) — баскскі палітык, па адукацыі і прафесіі эканаміст, нефармальны лідар Баскскай нацыяналістычнай партыі (EAJ-PNV). Паслядоўна дамагаецца незалежнасці Краіны Баскаў. Прэзідэнт («леендакары», баск. Lehendakari) аўтаномнай Краіны Баскаў у складзе Іспаніі з 2 студзеня 1999 па 7 мая 2009.

У верасні 2003 года Ібарэчэ выступіў з планам ператварэння Краіны Баскаў у «свабодна далучаную» да Іспаніі дзяржаву, якая самастойна павінна вырашаць пытанні эканамічнага і сацыяльнага развіцця. Згодна з планам, такая дзяржава павінна валодаць уласнай судовай сістэмай і мець прадстаўніцтвы за мяжой.

Катэгорыя:Палітыкі Іспаніі
Універсітэт Краіны Баскаў

**Універсітэт Краіны Баскаў** (, ) — адзіны дзяржаўны ўніверсітэт у Краіне Баскаў, аўтаномнай супольнасці на поўначы Іспаніі. Заснаваны ў 1980 годзе. Мае аддзяленні ў трох яго правінцыях: кампус Біская, кампус Гіпускаа і кампус у правінцыі Алава. Універсітэт з’яўляецца асноўным навукова-даследчай установай у Краіне Баскаў, якія ажыццяўляюць 70 % асноўных даследаванняў у аўтаномным супольнасці.

## Сімвалы 
Дэвізам універсітэта з’яўляецца радок на баскскай мове з верша «Гернікскае дрэва»: Eman ta zabal zazu («Давай і распаўсюджваць»). Герніка з’яўляецца гімнам баскаў з XIX стагоддзя. На лагатыпе ўніверсітэта намаляваны гернікскі дуб, які сімвалізуе свабоду баскаў, работы скульптара Эдуарда Чыльіды.

Катэгорыя:Універсітэты Іспаніі
Катэгорыя:Краіна Баскаў
Дайніс Іванс

**Дайніс Іванс** (; нар. , Мадана) — латвійскі палітык і журналіст.

## Біяграфія 
Скончыў філалагічны факультэт Латвійскага дзяржаўнага ўніверсітэта. Выкладаў латышскую мову і літаратуру ў школе, працаваў у рыжскіх музеях, з 1986 года супрацоўнік часопіса «Skola un Ģimene» (Школа і сям’я). Публікаваўся з 1979 года, першапачаткова з артыкуламі пра літаратуру і тэатр. Набыў вядомасць ў 1986 годзе барацьбой супраць будаўніцтва Даўгаўпілскай ГЭС.

Дэлегат XIX канферэнцыі КПСС. Першы старшыня Народнага фронту Латвіі (1988—1990), пазней — член (з 1998 года) і старшыня (2002—2005) ЛСДРП. Народны дэпутат СССР (1989—1991), дэпутат (1990—1993) і віцэ-спікер (1990—1992) Вярхоўнага Савета Латвіі. Рэдактар газеты «Literatūra, Māksla, Mēs» (Літаратура, мастацтва, мы) у 1995—1999 гадах. Дэпутат Рыжскай думы ў 2001—2009 гадах, у 2001—2005 гадах узначальваў думскі камітэт па культуры, у 2006—2009 гадах — камітэт па асяроддзі.

Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета Латвійскай Рэспублікі
Катэгорыя:Народныя дэпутаты СССР ад акруг Латвіі
Катэгорыя:Журналісты СССР
Катэгорыя:Журналісты Латвіі
Катэгорыя:Палітыкі Латвіі
Паміж небам і зямлёй

**«Паміж небам і зямлёй»** () — беларускі дакументальны фільм рэжысёра Дзімы Дзядка, зняты на тэлеканале «Белсат».

## Сюжэт 
Віталік — чэмпіён па вольнай барацьбе, алімпійская надзея і навальніца раёну. Аднойчы ён праводзіць сябровак пасля трэнавання, насустрач ідуць двое хлопцаў нападпітку… Пеця — чэмпіён сярод юніёраў па боксе, аматар дзяўчат. У дзень свайго вяселля ён вырашае пераплыць Дняпро, нягледзячы на моцнае цячэнне ракі…

Гэта было 40 гадоў таму. Сёння Пётр, правёўшы большую частку жыцця за кратамі судовай псіхіятрыі, дапамагае Віталю, які нядаўна выйшаў з турмы, уладкавацца ў каморцы на гарышчы ягонай «панэлькі» і справіцца з цяжкімі ўспамінамі аб Афганскай вайне. Аднак не ўсе цешацца такому суседу. За час ізаляцыі шмат што змянілася не толькі ў герояў, але і ў свеце. Грамадства, якое зрабіла ўсё, каб героі былі тымі, кім яны ёсць сёння, не прымае іх такімі. Гэта гісторыя сяброў па няшчасці, якія страцілі ў жыцці ўсё, акрамя спачування і чалавекалюбства.

## Здымачная група 
* ідэя фільма — Дзіма Дзядок, Саша Тагуноў
* рэжысура, камера — Дзіма Дзядок
* мантаж — Дзіма Дзядок, Андрэй Кульбіцкі, Саша Тагуноў
* праца з гукам — Юрый Купрэвіч
* аэраздымка — Віталік Ухванаў
* колеракарэкцыя — Дзіма Дзядок

## Фестывальны лёс 
* Фільм прымаў удзел у кінафестывалі ў Карлавых Варах (Чэхія)

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Дакументальныя фільмы Беларусі
Мурамцава (Омская вобласць)

**Мурамцава** () — рабочы пасёлак, адміністрацыйны цэнтр Мурамцаўскага раёна і Мурамцаўскага гарадскога паселішча Омскай вобласці Расіі. Насельніцтва — 10 235 чалавек (2020). Пасёлак размешчаны на рацэ Тара, на ўсходзе Омскай вобласці. Мурамцава заснавана ў 1707 годзе і названа ад прозвішча першага пасяленца Івана Мурамцава — сына селяніна Апанаса Мурамцава, высланага ў Сібір па загадзе баярына Пятра Салтыкова. З 1918 года цэнтр Мурамцаўскай воласці Татарскага павета.

З 1925 года адміністрацыйны цэнтр Мурамцаўскага раёна. З 1968 года пасёлак гарадскога тыпу.

Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Омскай вобласці
Кірылаў

**Кірылаў** — прозвішча, тапонім.

## Прозвішча 
* Валерый Віктаравіч Кірылаў (нар. 1946) — беларускі архітэктар.
* Герман Іларыёнавіч Кірылаў (1937—2025) — беларускі журналіст і пісьменнік.
* Дзмітрый Валер’евіч Кірылаў (нар. 1968) — беларускі кёрлінгіст і трэнер.
* Іосіф Канстанцінавіч Кірылаў — генерал-маёр, удзельнік баёў за вызваленне Магілёва ў 1944 годзе.
* Міхаіл Канстанцінавіч Кірылаў (нар. 1904) — беларускі педагог, спецыяліст у галіне агульнай педагогікі, гісторыі педагогікі і адукацыі.
* Уладзімір Іванавіч Кірылаў (нар. 1939) — беларускі вучоны ў галіне тэлекамунікацый.

## Тапонім 
* Кірылаў (горад)
Хахлова (Кадуйскі раён)

**Хахлова** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Кадуйскім раёне Валагодскай вобласці Расіі. Насельніцтва — 2383 чал. (2017). Размешчаны за 15 км на ўсход ад раённага цэнтра — пасёлка гарадскога тыпу Кадуй і за 140 км на захад ад Волагды. Да бліжэйшай чыгуначнай станцыі — 2 км. Статус пасёлка гарадскога тыпу — з 1979 года.

Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Валагодскай вобласці
Людміла Аляксееўна Карманава

**Людміла Аляксееўна Карманава** (дзявочае **Акалелава**; нар. , с. Вяцкае-на-Амуры, Нанайскі раён, Хабараўскі край — 14 сакавіка 2024, Гомель) — беларускі архітэктар.

## Біяграфія 
Нарадзілася ў сям’і Аляксея Іванавіча (1914—1987) і Лідзіі Андрэеўны (1919—2006) Акалелавых. Скончыла Беларускі політэхнічны інстытут у 1967 годзе. Працавала галоўным архітэктарам Светлагорскага раёна Гомельскай вобласці, у Гомельграмадзянпраекце, з 1971 года — старшы архітэктар, галоўны архітэктар праектаў у Белдзіпрагандлі.

Пасля выхаду на пенсію працягвала працаваць галоўным архітэктарам праектаў у гомельскіх арганізацыях ПКМ «Будпраект», «Перспектыва-праект», будаўнічай кампаніі «Славія». Выкладала ў Беларускім дзяржаўным універсітэце транспарту. Ветэран працы.

Член Саюза архітэктараў СССР з 1976 года. Пражывала ў Гомелі.

Памерла 14 сакавіка 2024 года пасля хваробы.

## Творчасць 
Асноўныя працы: пракуратура па вул. Пушкіна (1971), прадмаг у мікрараёне № 11 (1985) у Гомелі, блок збудаванняў Івацэвіцкага РОС (1980), прадмаг у мікрараёне Бабры (1981), крыты рынак з клеедраўляных канструкцый у Мазыры (1985), адміністрацыйна-бытавы корпус базы «Культгандаль» у Магілёве (1982), генпланы мікрараёнаў пасёлкаў для чарнобыльскіх перасяленцаў, рэстаран «Ірына» ў Гомелі, офіс з рэстаранам «Стары дом» у Гомелі і многія іншыя.

## Сям’я 
У шлюбе з інжынерам-будаўніком Геніем Яўгенавічам Карманавым (1928—2007) мела дачку Наталлю (нар. 1975), таксама архітэктара.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Галоўныя архітэктары раёнаў Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары Гомеля
Катэгорыя:Архітэктары Мазыра
Катэгорыя:Архітэктары Магілёва
Яфім Якаўлевіч Клапер

**Яфім Якаўлевіч Клапер** (нар. , Асіповічы, Магілёўская вобласць) — беларускі архітэктар.

## Біяграфія 
Скончыў у 1956 годзе Мінскі архітэктурна-будаўнічы тэхнікум. З 1962 года — архітэктар, старшы, вядучы архітэктар у Белдзіпрагандлі.

Член Саюза архітэктараў СССР з 1966 года. Пражывае ў Мінску.

## Творчасць 
Асноўныя працы: крама «Ласуха» (1968, з мастаком В. І. Грыгарышынай), рэканструкцыя рэстарана «Свіслач» (1977, з Л. І. Мельнікам, мастаком Н. І. Шчаснай) у Мінску, рэканструкцыя ўнівермага ў Магілёве (1970), ахаладжальнае сховішча ў саўгасе імя Ульянава Мінскай вобласці (1977), тыпавыя праекты халадзільнікаў для захоўвання бульбы ёмістасцю 8000 т (1980) і 5000 т (1982, з Э. І. Важнікам). Аўтар праектаў рэканструкцыі шэрагу прадпрыемстваў гандлю і грамадскага харчавання.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары Мінска
Катэгорыя:Архітэктары Магілёва
Аляксандр Мікалаевіч Якаўлеў

**Аляксандр Мікалаевіч Якаўлеў** (; , в. Каралёва, Яраслаўская губерня — , ) — савецкі і расійскі палітычны дзеяч, публіцыст, навуковец-амерыканіст, акадэмік РАН, адзін з галоўных ідэолагаў, «архітэктараў» перабудовы.

Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны. Член Камуністычнай партыі з 1944 па жнівень 1991 года, член і сакратар ЦК КПСС (1986—1990), член Палітбюро ЦК КПСС (1987—1990). У 1995—2000 гадах Старшыня Расійскай партыі сацыяльнай дэмакратыі.

Катэгорыя:Гісторыкі СССР
Катэгорыя:Гісторыкі Расіі
Катэгорыя:Мемуарысты Расіі
Катэгорыя:Члены Палітбюро ЦК КПСС
Катэгорыя:Сакратары ЦК КПСС
Катэгорыя:Члены ЦК КПСС
Катэгорыя:Дырэктары федэральных службаў РФ
Катэгорыя:Народныя дэпутаты СССР ад КПСС
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета СССР 11-га склікання
Катэгорыя:Эканамісты СССР
Катэгорыя:Амерыканісты
Катэгорыя:Артылерысты Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Паслы СССР
Карын Ларсан

**Карын Ларсан** (,  — ) — шведская мастачка.

## Біяграфія 
Карын Ларсан (дзявочае прозвішча Бергё — *Bergöö*) нарадзілася ў Эрэбру і вырасла ў Хальсбергу, дзе яе бацька, Адольф Бергё, быў паспяховым прадпрымальнікам. Яе малодшая сястра Стына выйшла замуж за брытанскага геолага Фрэнсіса Артура Батэра.

Карын з дзяцінства праявіла мастацкія таленты, спачатку вучылася ў *Franska skolan* у Стакгольме, затым у *Slöjdskolan* (цяпер універсітэцкі каледж Констфак), а ў перыяд 1877—1882 гадоў — у Каралеўскай акадэміі свабодных мастацтваў. Па заканчэнні акадэміі яна з’ехала ў калонію скандынаўскіх мастакоў у Грэ-сюр-Луэн недалёка ад Парыжа.

У Грэ-сюр-Луэн яна пазнаёмілася са шведскім мастаком Карлам Ларсанам. У 1883 годзе яны разам вярнуліся ў Стакгольм, дзе пажаніліся. Пасля нараджэння ў 1884 годзе першага дзіцяці, дачкі Сюзаны, яны паехалі ў Грэ-сюр-Луэн, а ў 1885 годзе зноў вярнуліся ў Швецыю.

У 1888 годзе па прапанове шведскага калекцыянера Понтуса Фюрстэнберга, які пажадаў набыць вялікую карціну Карла у сваю калекцыю, Ларсаны зноў год пражылі ў Парыжы.

Карын падтрымлівала працу Карла, была яго асноўным крытыкам і мадэллю. Маючы вялікі дом і восем дзяцей, яна накіравала свае намаганні на дызайнерскую дзейнасць: яна ткала, вышывала, прыдумляла мадэлі адзення для сябе і дзяцей і нават праектавала мэблю. Яна стварыла свой непаўторны шведскі стыль з яркімі кветкамі, з вышытымі стылізаванымі малюнкамі раслін, уносіла японскія матывы.

У 1997 годзе Музей Вікторыі і Альберта паказаў дызайн інтэр’еру на выстаўцы Карла Ларсана.

У 2018 годзе выстаўка *Carl Larsson and His Home: Art of the Swedish Lifestyle* ў Японіі паказала тэкстыль аўтарства Карын і карціны, намаляваныя Карлам.
 з садавіной і кубкам (1877)]]

Катэгорыя:Мастакі Швецыі
Катэгорыя:Дызайнеры
Кляўко

**Кляўко** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Генадзь Якаўлевіч Кляўко — беларускі пісьменнік
* Элеанора Мікалаеўна Кляўко — беларускі архітэктар
Любінскі

**Любінскі** () — рабочы пасёлак у Омскай вобласці Расіі, адміністрацыйны цэнтр Любінскага раёна. Насельніцтва — 10 335 чал. (2020). Школа, гісторыка-краязнаўчы музей, аддзяленне сувязі.

Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Омскай вобласці
Кескевіч

**Кескевіч** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Валерый Георгіевіч Кескевіч — беларускі архітэктар
* Георгій Канстанцінавіч Кескевіч — беларускі архітэктар
Карманава

**Карманава** — прозвішча, тапонім.

## Прозвішча 
* Людміла Аляксееўна Карманава — беларускі архітэктар
* Наталля Геніеўна Карманава — беларускі архітэктар

## Тапонім 
* Карманава (Смаленская вобласць)
Шубін

**Шубін** — прозвішча, тапонім.

## Прозвішча 
* Іван Філарэтавіч Шубін — савецкі ваенны дзеяч

## Тапонім 
* Шубін (гміна)
* Шубін (горад)
Аляксандр Сяргеевіч Кісель

**Аляксандр Сяргеевіч Кісель** (, Мінск) — беларускі архітэктар.

## Біяграфія 
Скончыў Беларускі політэхнічны інстытут у 1968 годзе. Працаваў мастаком у Беларускім філіяле Усесаюзнага навукова-даследчага інстытута тэхнічнай эстэтыкі, у Спецыяльных навукова-рэстаўрацыйных і вытворчых майстэрнях Міністэрства культуры БССР, архітэктарам Ленінскага раёна, з 1976 года — кіраўнік групы архітэктараў, намеснік дырэктара Мінскпраекта.

Член Саюза архітэктараў СССР з 1976 года. Член КПСС з 1973 года. Пражывае ў г. Мінск.

## Творчасць 
Асноўныя працы (у аўтарскім калектыве): праекты кансервацыі палацава-замкавага комплексу XVI—XVII стст. у г. п. Мір Гродзенскай вобласці (1969—1971), рэстаўрацыі палаца XVIII ст. у г. п. Свяцк Гродзенскай вобласці (1972), праводзіў абследаванне помнікаў архітэктуры ў Гродне, Магілёве, у г.п. Каменец Брэсцкай вобласці (1970—1972), з 1972 г. распрацоўваў праекты святочнага афармлення Мінска.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Асобы
Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Галоўныя архітэктары раёнаў Беларусі
Катэгорыя:Рэстаўратары Беларусі
Галышманава

**Галышманава** () — рабочы пасёлак, адміністрацыйны цэнтр Галышманаўскага раёна і Галышманаўскага гарадскога паселішча Цюменскай вобласці Расіі. Размешчаны на рацэ Катышка (басейн Іртыша), за 225 км на ўсход ад Цюмені.

## Насельніцтва 
## Вядомыя асобы 
* Генадзь Дзмітрыевіч Смірноў (нар. 1933) — вучоны ў галіне вылічальнай тэхнікі.

Катэгорыя:Населеныя пункты Цюменскай вобласці
Элеанора Мікалаеўна Кляўко

**Элеанора Мікалаеўна Кляўко** (нар. , Менск) — беларускі архітэктар.

## Біяграфія 
Скончыла Беларускі політэхнічны інстытут у 1961 годзе, аспірантуру ў 1967 годзе. Працавала ў Брэсцкім аблпраекце, з 1964 года — аспірант, галоўны спецыяліст, старшы навуковы супрацоўнік у БелНДІПгорадабудаўніцтва.

Член Саюза архітэктараў СССР з 1971 года. Пражывае ў Мінску.

## Творчасць 
Асноўныя працы (у аўтарскім калектыве): генплан (1962), ПДП (1963) Белаазёрска, ПДП цэнтра (1962), генплан (1964) Кобрына, ПДП Паўднёвага жылога раёна ў Брэсце (1963), ПДП Цэнтральнага раёна Віцебска (1964). Аўтар больш як 82 навуковых прац, у т.л.: «Даследаванне планіровачнай арганізацыі малога горада з улікам горадабудаўнічых і сацыяльных характарыстак» (Мінск, 1968), «Горадабудаўнічае развіццё малых гарадоў» (Масква, 1976), «Рэкамендацыі па праектаванні генеральных планаў малых гарадоў Беларусі, якія інтэнсіўна развіваюцца» (Мінск, 1979, у аўтарскім калектыве), «Архітэктурна-планіровачная арганізацыя гарадскіх паселішчаў БССР» (Мінск, 1986, у аўтарскім калектыве).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Горадабудаўнікі Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары  Белаазёрска
Катэгорыя:Архітэктары Кобрына
Катэгорыя:Архітэктары Брэста
Катэгорыя:Архітэктары Віцебска
Харлампіеўская царква

**Харлампіеўская царква** — назва шэрагу храмаў, асвячоных у гонар свяшчэннамучаніка Святога Харлампія.

## Беларусь 
* Харлампіеўская царква (Ноўка)

## Расія 
* Харлампіеўская царква (Іркуцк)

## Малдова 
* Харлампіеўская царква (Кішынёў)
Харлампіеўская царква (Ноўка)

**Харлампіеўская царква** — праваслаўны мураваны храм у аграгарадку Ноўка Віцебскага раёна Віцебскай вобласці. Знаходзіцца на вул. Смятаніна, 1а.

## Гісторыя 
Прыход утвораны 18 ліпеня 1994 года. Пад царкву было пераабсталявана памяшканне былой школы.

31 кастрычніка 1994 года ў храме была праведзена першая Боская Літургія. У 1996 годзе ўсталяваны іканастас царквы. У 2000 годзе прыбудавана алтарная частка. У 2001 годзе пачата будаўніцтва купальнай часткі храма. Быў праведзены малебен з асвячэннем і ўсталяваны купал, пабудавана званіца.

У 2006 годзе царква была асвечана кіраўніком епархіі епіскапам Віцебскім і Аршанскім Дзімітрыем.

У 2011—2014 гадах пабудавана званіца. У 2015 годзе заліты падмурак пад памяшканне нядзельнай школы.

## Літаратура 
* Витебская епархия. Монастыри, храмы и приходы : справочник / сост. А. Матвеев. — Минск : Белорус. Правосл. Церковь, 2009. — 153 с.

Катэгорыя:Храмы Віцебскай і Аршанскай епархіі
Катэгорыя:Ноўка (Віцебскі раён)
Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Віцебскага раёна
Катэгорыя:2006 год у Беларусі
Маргарыта Аляксандраўна Ляўчук

**Маргарыта Аляксандраўна Ляўчук** () — беларуская оперная спявачка (сапрана).

## Біяграфія 
Скончыла музычную школу, Брэсцкі дзяржаўны музычны каледж, Акадэмію музыкі. Удзельнічала ў некалькіх міжнародных конкурсах, фіналістка тэлевізійнага конкурсу «Большая опера» (Расія, 2017).

Салістка Музычнага Дома «Класіка» і экс- Вялікага тэатра оперы і балета (Беларусь). Выканала партыю Віялеты ў «Травіяце» (Мінск, Львоў) і інш.

Удзельнічала ў перадвыбарчай кампаніі Святланы Ціханоўскай на прэзідэнцкіх выбарах у Беларусі 2020 года. Адказная па пытаннях захавання культуры і нацыянальнай спадчыны ў Народным антыкрызісным упраўленні. У сувязі з пераследам у Беларусі, пачатым падчас яе гастроляў у Літве, была вымушана застацца там з сярэдзіны восені 2020 года.

У чэрвені 2024 года стала вядома, што Брэсцкі абласны суд завочна прызначыў Ляўчук некалькі гадоў пазбаўлення волі і штраф.

## Зноскі
## Спасылкі 
* «У новай Беларусі чорных спісаў не будзе: хочаш збіраць Мінск-Арэну — калі ласка». Вялікая гутарка з Маргарытай Ляўчук // Наша Ніва 22 снежня 2020.
*  // #BY_CULTURE / 27 снежня 2020.
* kimpress.by 
* zviazda.by
* nina.nashaniva.by

Катэгорыя:Оперныя спевакі і спявачкі Беларусі
Катэгорыя:Сапрана
Катэгорыя:Рэпрэсаваныя рэжымам Лукашэнкі
Катэгорыя:Народнае антыкрызіснае ўпраўленне
Віктар Віктаравіч Клімаў

**Віктар Віктаравіч Клімаў** (, г. Нікапаль, Днепрапятроўская вобласць) — беларускі архітэктар.

## Біяграфія 
Скончыў Маскоўскі архітэктурны інстытут у 1960 годзе. Працаваў у Яраслаўлі, Мінскпраекце, з 1971 года — галоўны архітэктар праектаў у БелНДІПгорадабудаўніцтва.

Член Саюза архітэктараў СССР з 1963 года. Пражывае ў Мінску.

## Творчасць 
Асноўныя працы (у аўтарскім калектыве): ПДП жылога раёна па праспекце Дзяржынскага (1967), праект мясаперапрацоўчага завода ў Мінску (1969), праекты планіроўкі 34 адміністрацыйных раёнаў БССР і Нечарназёмнай зоны РСФСР (1973—1983), эксперыментальны генплан Мазырскай сістэмы населеных месцаў (1983), схема раённай планіроўкі Курскай і Мінскай вобласці (1983—1987).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Асобы
Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Ратавальнікі (мультфільм)

**«Ратавальнікі»** () — амерыканскі анімацыйны фільм 1977 года вытворчасці кампаніі Walt Disney Productions, выпушчаны 22 чэрвеня 1977 года кінакампаніяй Buena Vista Distribution.

Катэгорыя:Мультфільмы 1977 года
Катэгорыя:Кінакамедыі 1977 года
Катэгорыя:Фэнтэзійныя фільмы 1977 года
Катэгорыя:Фільмы ЗША 1977 года
Катэгорыя:Мультфільмы ЗША
Катэгорыя:Прыгодніцкія фільмы ЗША
Катэгорыя:Кінакамедыі ЗША
Катэгорыя:Сямейныя фільмы
Катэгорыя:Фэнтэзійныя фільмы ЗША
Катэгорыя:Фільмы IMAX
Катэгорыя:Дыснэеўскія фільмы
Катэгорыя:Поўнаметражныя анімацыйныя фільмы
Катэгорыя:Маляваныя мультфільмы
Ліс і пёс

**«Ліс і пёс»** () — амерыканскі анімацыйны фільм 1981 года вытворчасці кампаніі Walt Disney Productions, выпушчаны 10 ліпеня 1981 года кінакампаніяй Buena Vista Distribution.

Катэгорыя:Мультфільмы ЗША
Катэгорыя:Фільмы 1981 года
Катэгорыя:Дыснэеўскія фільмы
Катэгорыя:Поўнаметражныя анімацыйныя фільмы
Катэгорыя:Маляваныя мультфільмы
Колас беларускай нівы

**«Колас беларускай нівы»** (*«Kołas biełaruskaj niwy»*) — літаратурны альманах на беларускай мове, выдадзены ў 1913 годзе Гродзенскім гуртком беларускай моладзі ў г. Гродне. Друкаваўся лацінкай. Быў надрукаваны на шапірографе тыражом 50 экз. Меў дэмакратычна-асветніцкі кірунак. На тытульным лісце пад загалоўкам малюнак — тры каласы жыта. Складаўся альманах з ананімных ці падпісаных псеўданімамі вершаў і апавяданняў Л. Сівіцкай (пад псеўданімам Шара Пташка, яна ж аўтар уступнага артыкула), Я. Лявіцкага, М. Бобрык, А. Зенюка, Ф. Лабенца. Розныя па мастацкім узроўні творы аб’яднала імкненне іх аўтараў да сацыяльнай змястоўнасці і гуманістычнага пафасу аповеду. Пісаў аб цяжкай долі беларускага народа, заклікаў да актыўнай культурна-асветніцкай працы сярод беларусаў. У выданні былі змешчаны таксама вершы М. Канапніцкай, рэпартаж з Гродзеншчыны, заклік збіраць звесткі аб мясцовых назвах, перадрукаваны з газеты «Наша ніва».

## Літаратура 
* Энцыклапедыя літаратуры і мастацтва Беларусі: У 5 т. Т. 3: Карчма — Найгрыш / Рэдкал.: І. П. Шамякін (гал. рэд.) [і інш.]. — : БелСЭ, 1986. — С. 96.

Катэгорыя:1913 год у Гродне
Катэгорыя:Сродкі масавай інфармацыі Гродна
Катэгорыя:Альманахі
Катэгорыя:Часопісы на беларускай мове
Катэгорыя:Выданні на беларускай мове лацінкай
Русалачка (мультфільм, 1989)

**«Русалачка»** () — амерыканскі анімацыйны музычны фэнтэзі-фільм 1989 года вытворчасці кампаніі «Walt Disney Feature Animation», выпушчаны 17 лістапада 1989 года кінакампаніяй «Walt Disney Pictures». З’яўляецца 28-м фільмам серыі «Walt Disney Animation Studios», рэжысёрамі якога сталі Рон Клементс і Джон Маскер.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Мультфільмы 1989 года
Катэгорыя:Фэнтэзійныя фільмы 1989 года
Катэгорыя:Фільмы-меладрамы 1989 года
Катэгорыя:Мультфільмы ЗША
Катэгорыя:Прыгодніцкія фільмы ЗША
Катэгорыя:Сямейныя фільмы
Катэгорыя:Фэнтэзійныя фільмы ЗША
Катэгорыя:Музычныя фільмы ЗША
Катэгорыя:Фільмы-меладрамы ЗША
Катэгорыя:Фільмы ЗША ў 3D
Катэгорыя:Поўнаметражныя анімацыйныя фільмы
Катэгорыя:Маляваныя мультфільмы
Катэгорыя:Экранізацыі літаратурных твораў
Катэгорыя:Фільмы, музыку да якіх напісаў Алан Менкен
Катэгорыя:Дыснэеўскія фільмы