Міхаіл Аляксандравіч (сын Аляксандра III)

Вялікі князь **Міхаі́л Алякса́ндравіч** (, Анічкаў палац, Санкт-Пецярбург — 13 чэрвеня 1918 года, блізу Пермі) — чацвёрты сын Аляксандра III, малодшы брат Мікалая II; расійскі военачальнік, генерал-лейтэнант (1916), генерал-ад'ютант; член Дзяржаўнага савета (1901—1917).

На момант яго нараджэння, яго дзед па бацькавай лініі (Аляксандр II) быў дзеючым расійскім імператарам. Міхаіл быў чацвёртым у чарзе на прастол пасля яго бацькі і старэйшых братоў Мікалая і Георгія. Пасля забойства свайго дзеда ў 1881 годзе, ён стаў трэцім, а ў 1894 пасля смерці свайго бацькі — другім у чарзе. Георгій памёр у 1899 годзе і Міхаіл стаў спадчыннікам прастола.

Нараджэнне сына Мікалая Аляксея ў 1904 годзе часова пасунула Міхаіла назад у чарзе на прастол на другое месца, але Аляксей атрымаў ад маці гемафілію і мог скора памерці. Міхаіл падняў скандал пры імператарскім двары, калі ён стаў палюбоўнікам Наталлі Сяргееўны Брасавай, замужняй жанчыны. Мікалай паслаў Міхаіла ў Арол, каб пазбегнуць раздування скандалу, але гэта не перашкодзіла Міхаілу, які часта падарожнічаў, бачыць сваю каханку. Пасля нараджэння ў 1910 годзе сына, Георгія, Міхаіл перавёз Наталлю ў Санкт-Пецярбург, дзе яна была пазбягала грамадства. У 1912 годзе Міхаіл шакаваў Мікалая, ажаніўшыся з Наталляй, у надзеі, што ён будзе выдалены з лініі атрымання ў спадчыну. Міхаіл і Наталля пакінулі Расію і жылі ў Францыі, Швейцарыі і Англіі.

Пасля пачатку Першай сусветнай вайны Міхаіл вярнуўся ў Расію. Калі Мікалай адрокся ад прастола , Міхаіл быў названы ў якасці пераемніка замест Аляксея. Міхаіл, аднак, адклаў прыняцце трона да ратыфікацыі Устаноўчым сходам. Ён ніколі не быў пацверджаны ў якасці імператара і пасля рэвалюцыі ён быў высланы ў Перм і забіты.

## Ранняе жыццё 
, Вялікі князь Мікалай (пазней Мікалай II), , . Наперадзе: . Пасярэдзіне: Аляксандр III.]]

Міхаіл нарадзіўся ў Анічкавым палацы на Неўскім праспекце Санкт-Пецярбурга, быў малодшым сынам і перадапошнім дзіцям царэвіча Аляксандра і яго жонкі, Марыі Фёдараўны (вядомай да замужжа як прынцэса Дагмара Дацкая). Яго дзядуляй і бабуляй былі кароль Крысціян IX і . Яго бабуля па бацькавай лініі імператрыца Марыя Аляксандраўна памёрла да яго другога дня нараджэння, дзед па бацькавай лініі, імператар Аляксандр II, быў забіты 1 сакавіка 1881 года, і ў выніку бацькі Міхаіла сталі імператарам і імператрыцай усяе Русі да яго трэцяга дня нараджэння. Пасля забойства бацькі новы цар Аляксандр III з сям’ёй пераехаў у , які быў у 29 мілях на паўднёвы захад ад Санкт-Пецярбурга і акружаны ровам задля бяспекі

Міхаіл шмат часу праводзіў у кампаніі малодшай сястры, Вольгі; яго старэйшыя браты і сёстры і бацькі называлі яго «Міша». Умовы ў дзіцячым пакоі былі сціплымі, нават спартанскімі. Дзеці спалі на цвёрдых лагерных ложках, прачыналіся на досвітку, мыліся ў ледзяной вадзе і елі простую кашу на сняданак.

Міхаіл і Вольга часта хадзілі ў паходы па лясах вакол Гатчыны са сваім бацькам, які карыстаўся магчымасцю, каб навучыць іх абодвух лесарубству. Дзецям таксама выкладалі фізічныя нагрузкі, такія як конны спорт. На Каляды і Вялікдзень былі ўрачыстасці, пост строга выконваўся — мяса і малочныя прадукты былі забароненыя. Летнія канікулы сям’я праводзіла ў Пецяргофе і з дзядулем Міхаіла ў Даніі.

Міхаілу было амаль 16 гадоў, калі яго бацька злёг ад хваробы; гадавая паездка ў Данію была адменена. 1 лістапада 1894 года Аляксандр III памёр ва ўзросце 49 гадоў. Старэйшы брат Міхаіла, Мікалай, стаў царом.

## Ваенная кар’ера. Характар 
. Міхаіл на Дзяржсавеце, 1901 год.]]

Маці Міхаіла, імператрыца Марыя, вярнулася ў Анічкаў палац з Міхаілам і Вольгай. Як і большасць членаў яго сям’і, Міхаіл быў залічаны ў войска. Ён завяршыў падрыхтоўку ў артылерыйскай школе і далучыўся да Коннагвардейскай артылерыі. У лістападзе 1898 года ён дасягнуў прававой сталасці і праз восем месяцаў стаў спадчыннікам Мікалая, паколькі сярэдні брат, Георгій, загінуў у выніку аварыі на матацыкле. Смерць Георгія і наступнае змяненне ў лініі атрымання ў спадчыну выявіла, што ў Мікалая яшчэ не было сына. Паколькі паслядоўнасць была абмежаваная мужчынамі, тры яго дачкі не мелі права на прастол. Калі жонка Мікалая, Аляксандра, зацяжарыла ў 1900 годзе, яна спадзявалася, што дзіця будзе мужчынскага полу. Яна хацела стаць рэгентам свайго будучага дзіцяці ў выпадку смерці Мікалая, але ўрад не пагадзіўся і прызначыў Міхаіла рэгентам незалежна ад полу ненароджанага дзіцяці. У наступным годзе нарадзілася чацвёртая дачка.

Міхаіла апісвалі як ціхага і лагоднага. Ён выконваў звычайныя грамадскія абавязкі, ускладзеныя на спадкаемца. У 1901 годзе ён прадстаўляў Расію на пахаванні каралевы Вікторыі і атрымаў ордэн Лазні. У наступным годзе ён быў узведзены ў Рыцары Падвязкі на цырымоніі каранацыі караля Эдуарда VII. У чэрвені 1902 года Міхаіл пераведзены ў Блакітны кірасірскі полк. Міхаіл зажадаў фінансавай незалежнасці, яго актывы ўключалі вялікі цукровы завод, капітал у некалькі мільёнаў рублёў, калекцыю аўтамабіляў і сядзібу ў расійскай Польшчы і Брасава каля Арла.

Міхаіл быў спадчыннікам да 12 жніўня 1904 года, калі нарадзіўся царэвіч Аляксей, які стаў новым спадчыннікам. Міхаіл зноў стаў другім у чарзе на трон, але быў названы суправіцелем для хлопчыка, разам з Аляксандрай, у выпадку смерці Мікалая

## Раманы 
У 1902 годзе Міхаіл сустрэў прынцэсу Беатрыса Саксен-Кобургскую і Гоцкую. Яны палюбілі адзін аднаго і сталі перапісвацца на яе роднай англійскай мове. Міхаіл гаварыў на французскай і англійскай мовах свабодна. Спачатку здавалася, што яны ўступляць у шлюб; Тым не менш, Праваслаўная Царква забараняе шлюб стрыечных братоў, а бацька Міхаіла і маці Беатрысы былі братам і сястрой. Мікалай адмовіўся дазволіць шлюб, і да ўзаемнага расчаравання Міхаіла і Беатрысы, іх раман скончыўся.

Увага Міхаіла пераключылася на Аляксандру Касакоўскую (1875—1923), вядомую як «Дзіна», якая была  яго сястры Вольгі. Бацька Дзіны, Уладзімір Касакоўскі, быў адвакатам, Дзіна была . Сябры прапанавалі Міхаілу зрабіць Дзіну сваёй палюбоўніцай, але ён адкінуў гэтую ідэю і ў ліпені 1906 года ён напісаў Мікалаю просьбу дазволу ажаніцца з ёй, але ні ён, ні Патрыцыя нічога не ведалі пра гэта. Букінгемскі палац выступіў з аспрэчаннем. Тым не менш, праз два гады, у кастрычніку 1908 гады, Міхаіл наведаў Лондан, дзе сустракаўся з Патрыцыяй. Было падобна, што маці Міхаіла намышляла жаніць яго з больш прыдатнай нявестай і ініцыятар фальшывага паведамлення, карэспандэнт Reuters Гай Берынгер, прыдумаў зашмат складаны план. Пад ціскам сям’і, і не ў змозе бачыць Дзіну, у жніўні 1907 года Міхаіл, здавалася, губляе цікавасць. Дзіна з’ехала жыць за мяжу. Яна ніколі не выйшла замуж і лічыла сябе законнай нявестай Міхаіла, але іх раман быў скончаны.

У пачатку снежня 1907 года Міхаіл быў прадстаўлены , жонцы калегі, а з 1908 года яны пачалі глыбокае сяброўства. Наталля была простым чалавекам, у яе была дачка ад першага шлюбу. У жніўні 1909 года яны сталі палюбоўнікамі і ў лістападзе 1909 года Наталля з’язжае ад свайго другога мужа ў кватэру ў Маскве, за якую плаціў Міхаіл. У спробе прадухіліць скандал Мікалай пераводзіць Міхаіла да Чарнігаўскіх  у Арле, у 250 мілях ад Масквы, але Міхаіл падарожнічаў адтуль некалькі раз у месяц, каб убачыць Наталлю. Іх адзінае дзіця, Георгій, названы ў гонар брата Міхаіла, нарадзіўся ў ліпені 1910 года, да яе разводу з яе другім мужам. Для таго, каб дзіця магло быць прызнаны яго, а не як Вульфертам, Міхаіл змяніў дату разводу. Мікалай выдаў указ, які даў хлопчыку прозвішча «Брасаў», што пайшло ад маёнтка Міхаіла ў Брасаве. Гэта было маўклівае прызнанне таго, што Міхаіл быў бацькам.

У маі 1911 года Мікалай дазволіў Наталлі пераехаць з Масквы ў Брасава і даў ёй прозвішча «Брасава». У маі 1912 года Майкл адправіўся ў Капенгаген на пахаванне свайго дзядзькі караля Фрэдэрык VIII, дзе ён захварэў язвай страўніка, якая турбавала яго на працягу некалькіх гадоў. Пасля водпуску ў Францыі, дзе за Міхаілам і Наталляй сачыла ахоўнае аддзяленне, Міхаіл быў пераведзены назад у Санкт-Пецярбург, каб камандаваць Шевалье Гардам. Ён узяў Наталлю ў сталіцу з сабой і пасяліў яе ў кватэры. Яна была цуралася грамадства, і на працягу некалькіх месяцаў ён перавёз яе на вілу ў Гатчыне.

Два прапрадзеды Міхаіла II былі роднымі братамі: Фрыдрых Гесен-Касельскі і Карл Гесен-Касельскі, а дзве прапрабабулькі — стрыечкамі: Амалія Гесен-Дармштацкая і Луіза Гесен-Дармштацкая.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* *Donald Crawford*. The Last Tsar: Emperor Michael II. Edinburgh: Murray McLellan, 2012, ISBN 978-0-9570091-1-0
* *Чернышова-Мельник Н. Д.* «Отрекшийся от престола. Жизнь и Любовь Михаила Романова».-М.: «ЭНАС» 2009, ISBN 978-5-93196-852-0
* *Краснов В. Г.* Памяти Михаила Романова похвальное слово  // Московские новости. — 2007. — № 25. — 29 июня.
* *Краснов В. Г.* «Пермский Крест: Михаила Романов», Москва, 2011;
* *Краснов В. Г.* «Вклад Великого Князя Михаила Романова в развитие конституционной системы в России», журнал Государственной Думы РФ «Представительная власть», № 5-6, 2010;
* Серебренников В. Б. «Защитники отечества. К 400-летию Дома Романовых: Михаил Второй в российской и мировой истории», журнал Государственной Думы РФ, № 1 — 2, часть 1 и 2.
* 
* 
* *Опрышко О. Л.* "КАВКАЗСКАЯ КОННАЯ ДИВИЗИЯ 1914—1917.-Нальчик.: «OOO Печатный» 2012

### Мемуары 
* 
* *Мясников Г. И.* Философия убийства, или Почему и как я убил Михаила Романова / публ. Б. И. Беленкина и В. К. Виноградова // Минувшее : Ист. альм. — [Вып.] 18. — М. : Atheneum ; СПб. : Феникс, 1995. — С. 7-191 — В прил.: Мясников Г. И. Из автобиографии Мясникова: с. 137—152

## Спасылкі 
* Отречение Великого Князя Михаила Александровича
* 
* 
* 
* Биография на сайте «Русская императорская армия» 
* 

Катэгорыя:Военачальнікі Першай сусветнай вайны (Расійская імперыя)
Катэгорыя:Вялікія князі Расійскай імперыі