Геаграфія Нарніі

Тут прыведзена апісанне тапонімаў свету Нарніі.

## Дзяржавы 
* **Нарнія** (англ.  Narnia) — каралеўства ў свеце Нарніі. Нарнія размешчана ў цэнтры кантынента. З поўдня, захаду і поўначы яе атачаюць горы, а на ўсходзе знаходзіцца ўзбярэжжа Вялікага Ўсходняга мора. Сама тэрыторыя каралеўства — гэта пераважна пагорыстыя раўніны і лесу. У паўночнай частцы краіны знаходзяцца багністыя нізіны. Адной з галоўных транспартных артэрый Нарніі з'яўляецца Вялікая рака, якая перасякае ўсю краіну з захаду на ўсход. У Нарніі жывуць размаўляючыя жывёлы і міфічныя істоты. Першыя атрымалі ў дар ад Аслана здольнасць думаць і казаць, а другія былі ім пакліканы сюды. Таксама Нарнію засяляюць людзі, якія трапілі сюды з Зямлі праз парталы.
* **Арландыя** (**Аркенлэнд**, англ.  Archenland) — дружалюбная Нарніі невялікая краіна, якая ляжыць на поўдзень ад Нарніі і да поўначы ад Тархістана (Калормена). Арландыя размешчана, у асноўным, у гарах. Горы ж аддзяляюць яе ад Нарніі на поўначы, а з поўдня дзяржава аддзелена ад Тархістана (Калормена) Вялікай пустыняй і ракой пад назвай Звілістая Страла. На ўсходзе Арландыя мае выхад у Вялікае Усходняе мора. Адзіны вядомы горад Арландыі — Анвард — з'яўляецца яе сталіцай. Да самага канца святла не было заваявана.
* '''Падзем'е** (англ.  Underland) — велізарная сетка пячор, размешчаная пад зямлёй на поўнач ад Нарніі, у асноўным пад Этынсмурам. Пазней стала часткай Нарніі.
* **Бісм** — краіна, размешчаная глыбока пад зямлёй у Нарніі. Там цякуць вогненныя ракі, але на іх берагах можна жыць, не баючыся згарэць. У вогненных рэках насяляюць разумныя саламандры, а ў астатняй частцы краіны жывуць падземныя жыхары. У Бісме растуць каштоўныя камяні. Іх можна ёсць і выціскаць з іх сок.
* **Тархістан** (**Калормен**, англ.  Calormen) — варожая Нарніі і Арландыі дзяржава, якая размешчана на поўдзень ад іх. Самая буйная і магутная дзяржава свету Нарніі.
* **Тэльмар** (англ.  Telmar) — краіна, размешчаная на захад ад Нарніі, за Заходнімі гарамі. У Тэльмары доўга не было разумных істот, пакуль туды не прыйшлі людзі з Зямлі, якія сталі называцца тэльмарыйцамі. У Тэльмары знаходзіўся адзін з парталаў паміж Зямлёй і Нарніяй. Праз яго аднойчы ў Нарнію пранікла з Зямлі шэсць піратаў і іх жонкі. Яны пасяліліся на пустых да гэтага землях, і іх нашчадкі паступова ўтварылі народ тэльмарыйцаў. Тэльмарыйскі кароль Каспіян I, празваны Заваёўнікам, сабраў свой галадаючы народ і пайшоў на ўсход, у Нарнію. Тэльмарыйцы заваявалі Нарнію і пасяліліся ў яе, знішчыўшы яе ранейшых насельнікаў і прымусіўшы хавацца тых, хто выжыў. Тэльмар ж, пасля таго як людзі пакінулі яго, стаў незаселены.
* **Этынсмур** (англ.  Ettinsmoor) — краіна на поўначы нарнійскага мацерыка, якая належыць волатам.

## Гарады і паселішчы 
* **Азім Балда''' (англ.  Azim Balda) — горад у Тархістане (Калормене). Як скрыжаванне шматлікіх дарог па ўсёй імперыі, з'яўляецца цэнтрам паштовай сістэмы Тысрока.
* **Анвард** (англ.  Anvard) — горад-замак, сталіца Арландыі, рэзідэнцыя ўсіх каралёў Арландыі.
* **Беруна** (англ.  Beruna) — горад у Нарніі.
* **Зуліндрэх** (англ.  Zalindreh) — месца ў Тархістане (Калормене), дзе Ігаго і яго гаспадар Андрадын вызначыліся ў баі.
* **Замак Міраза** (англ.  Miraz's Castle) — сталіца Нарніі часоў праўлення тэльмарыйцаў.
* **Замак Белай Вядзьмаркі** (**Бледнай Вядзьмаркі**, англ.  White witch's Castle) — сталіца Нарніі часоў праўлення Белай Вядзьмаркі.
* **Кэр-Параваль** (англ.  Cair Paravel) — замак Вярхоўнага караля Піцера, караля Эдмунда і каралеў Сьюзен і Люсі, размешчаны на ўсходзе Нарніі (на ўзбярэжжы). Пасля ўварвання арміі Каспіян Заваёўніка і тэльмарскага заваёўвання Кэр-Параваль закінуты, але пры Каспіяне X сталіца зноў перанесена ў Кэр-Параваль. Пры ім жа вакол замка вырас горад, які існаваў да часоў караля Тырыяна.
* **Паграхан** (англ.  Pugrahan Salt Mines) — горад, які знаходзіцца пры саляных капальнях. У горадзе жывуць рабочыя на капальнях, часцей за ўсё палонныя. Туды вялі гномаў ў рабства тархістанцы.
* **Ташбаан** (англ.  Tashbaan) — сталіца Тархістана (Калормена), вялікі імперыі на поўдні свету Нарніі. Буйны горад, пабудаваны на востраве ў вусце вялікай ракі ў паўночнай частцы Тархістана (Калормена).
* **Харфанг** (англ.  Harfang) — замак волатаў на поўнач ад зямель волатаў Этысмура.
* **Чыпінгфорд** (англ.  Chippingford) — адзін з чатырох гарадоў, пра якіх згадваюць кнігі пра Нарнію. Ён коратка згадваецца ў пачатку «Апошняй бітвы», калі малпа Хітр пасылае асла Недарэку туды, каб купіць апельсіны і бананы.
* **Бабровая запруда** — падчас праўлення Джадзіс там стаяла запруда Містэра Бабра. Да пачатку падзей «Прынца Каспіян» побач з запрудой стаяў гандлёвы горад Біберсдам. Размяшчаецца на захадзе Нарніі на Вялікай рацэ.

## Рэкі 
* **Вялікая рака** (англ.  Great River), яна ж **Бяруна** — рака ў цэнтры Нарніі. У вусце яе размешчаны Кэр-Параваль.
* **Арлянка** — рака, якая аддзяляе Арландыю ад Паўднёвай пустыні.
* **Рака Хуткая.**
* **Рака Тельмар.**
* **Рака Ветранае Страла** (англ.  Winding River Arrow).
* **Стрымнінка** — упадае ў Вялікую раку непадалёк ад Пагорка Аслана.
* **Шрыбл** (англ.  Shribble).

## Азеры 
* **Замерзлае возера.**
* **Кацялковае возера.**

## Раўніны, Даліны і Пустыні 
* **Раўніна Ліхтарнага слупа** (**Ліхтарная пустка**, англ.  Lantern Waste) — раўніна на захадзе Нарніі (адзін час на гэтым месцы быў лес).
* **Даліна Тысячы Духоў** (англ.  the Valley of the Thousand Perfumes) — даліна ў Тархістане (Калормене).
* **Вялікая Пустыня** (англ.  Great desert) — аддзяляе Нарнію ад Тархістана (Калормена).

## Горы і пагоркі 
* **Гара Пайр** (англ.  Mount Pire або Olvin) — гара Арландыі.
* **Заходнія горы Нарніі** — горы, якія адлучаюць Нарнію ад Тэльмара.
* **Этынсмурскія горы.**
* **Арландскія горы.**
* **Пагорак Аслана** — невысокі ўзгорак непадалёк ад упадзення рэчкі Стрымнінкі ў Бяруну. Адметны тым, што на яго вяршыні размешчаны адзін з галоўных артэфактаў Нарніі — Каменны стол.

## Выспы 
* **Гальма** (англ.  Galma) — бліжэйшы да Нарніі востраў ва Ўсходнім акіяне. Кіруецца герцагам. Гальма славіцца як марская дзяржава. Пры аднаўленні флоту Каспіян Х выкарыстаў дапамогу маракоў Гальмы.
* **Тэрэвінфія** — каралеўства-востраў, якое мае магутны флот. Частка жыхароў зарабляюць пірацтвам. Сталіца размешчана ў глыбіні аднайменнага выспы. У «Падарожжа на Край Святла» «Заваёўнік Світанку» паўстала ў вусце ракі, не набліжаючыся да сталіцы.
* **Сем выспаў** — вядома толькі два з іх: *Мьюл* (заходні) і *Брэн* (на востраве знаходзіцца Пунсовая гавань — галоўны порт архіпелага).
* **Адзінокія Выспы** (англ.  Lone Islands) — *Фелімат, Дорн, Авра*. Цэнтр — Вузкая Гавань на Дорне. Васальнае герцагства Нарніі. Нарнійскія каралі носяць тытул імператараў Адзінокіх Выспаў з часоў караля Ветру, якая вызваліла выспы ад дракона. Усе выспы да часоў Каспіян X заселеныя, але самым населеным і абжытым з'яўляецца востраў Дорн. З Вузкай Гавані кіруюць нарнійскія губернатары архіпелага, а з часоў Каспіяна X — герцагі Адзінокіх Выспаў. На астравах жывуць людзі, якія будуць размаўляць жывёл няма.
* **Востраў драконаў** (англ.  Dragon Island) — не жыве ніякіх істот, акрамя дракона, які памёр.
* **Гарэлы востраў** (англ.  Burnt Island) — не жыве ніякіх істот. Аграбленае паселішча — востраў, мабыць, засялялі гномы.
* **Востраў мёртвай вады** (англ.  Deathwater Island) — не жыве ніякіх разумных істот.
* **Востраў ахлатопаў** — востраў з'яўляецца месцам рассялення ахлатопаў, імі кіруе маг-зорка Карыякін.
* **Востраў Цемры** — востраў, на якім сны становяцца явай.
* **Востраў Раманду** (англ.  Island of Ramandu, Востраў Зоркі) — тут знаходзіцца стол Аслана, на якім заўсёды ёсць ежа; асвятляе востраў зорка Раманду.

## Лясы 
* **Цяністы лес.**
* **Паўночныя лясы.**
* **Савіны лес.**
* **Заходнія лясы.**

## Іншае 
* **Курган Аслана** (англ.  Aslan's How, **Каменны Стол**, англ.  Stone Table) — месца, што сталася лагерам нарнійцаў падчас бітвы нарнійцаў з тэльмарынамі. У працягу першага тысячагоддзя было Каменным Сталом, аднак да трэцяга тысячагоддзя Каменны Стол моцна асеў, і над ім насыпалі курган.
* **Танцавальная паляна** (англ.  Dancing Lawn) — месца танцаў фаўнаў і німф.
* **Паўночнае балота** — знаходзіцца трохі вышэй Лесу соў. На гэтым балоце жывуць кваклі

## Спасылкі 
* Карта Нарніі