open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Міхаіл Ільіч Кірылаў

**Міхаіл Ільіч Кірылаў** (, в. Ігнацьеўка, Новасібірская вобласць, Расія — ) — беларускі педагог, удзельнік партызанскага руху. Заслужаны настаўнік Беларускай ССР (1967).

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў 1912 годзе ў вёсцы Ігнацьеўка Новасібірскай вобласці, Расія. У 1936 годзе скончыў настаўніцкі інстытут у Омску. У час Вялікай Айчыннай вайны — у партызанскім атрадзе імя Чапаева. У 1944—1945 гг. — загадчык Кобрынскага раённага аддзела народнай адукацыі; з 1945 г. — настаўнік, потым завуч сярэдняй школы № 1 Кобрына; у 1963—1976 гг. — дырэктар сярэдняй школы № 5 Кобрына. Выбіраўся дэпутатам Кобрынскага гарадскога Савета.

Памёр у 1992 годзе.

## Узнагароды 
Ганараваны званнем Заслужанага настаўніка Беларускай ССР (1967), узнагароджаны ордэнам Чырвонай Зоркі.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Вызначыліся працай. 1945 — Да нашых дзён // *Познай Кобрын*

Катэгорыя:Педагогі Беларусі
Вольга Сцяпанаўна Лось

**Вольга Сцяпанаўна Лось** (нар. , в. Рашын — ?) — беларускі педагог. Заслужаная настаўніца Беларускай ССР (1974).

## Біяграфія 
Нарадзілася ў 1928 годзе ў вёсцы Рашын Драгічынскага раёна. Скончыла ў 1950 годзе Брэсцкі настаўніцкі інстытут, у 1964 годзе — Брэсцкі педагагічны інстытут. У 1950—1953 гг. працавала настаўніцай Дзівінскай сярэдняй школы; з 1953 г. — у вячэрняй школе Кобрына, у 1964—1969 гг. — настаўніца беларускай мовы і літаратуры ў сярэдняй школе № 5 Кобрына.

## Узнагароды 
Ганаравана званнем Заслужанай настаўніцы Беларускай ССР (1974).

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Вызначыліся працай. 1945 — Да нашых дзён // *Познай Кобрын*

Катэгорыя:Педагогі Беларусі
Кіра Іванаўна Мельнікава

**Кіра Іванаўна Мельнікава** (нар. , г. Лепель — ?) — беларускі педагог. Заслужаная настаўніца Беларускай ССР (1965).

## Біяграфія 
Нарадзілася ў 1929 годзе ў горадзе Лепель. Скончыла ў 1949 годзе Брэсцкае педагагічнае вучылішча. Працавала настаўніцай у няпоўнай сярэдняй школе вёскі Запруды, загадчыцай школы ў вёсцы Пяркі, настаўніцай пачатковых класаў у кобрынскіх сярэдніх школах № 3, № 2, № 5.

## Узнагароды 
Ганаравана званнем Заслужанай настаўніцы Беларускай ССР (1965).

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Вызначыліся працай. 1945 — Да нашых дзён // *Познай Кобрын*

Катэгорыя:Педагогі Беларусі
Таццяна Іванаўна Самцова

**Таццяна Іванаўна Самцова** (нар. , в. Новіны — ?) — беларускі педагог, удзельніца партызанскага руху. Заслужаная настаўніца Беларускай ССР (1976).

## Біяграфія 
Нарадзілася ў 1922 годзе ў вёсцы Новіны Бярэзінскага раёна. Скончыла Брэсцкі настаўніцкі інстытут. У гады Вялікай Айчыннай вайны — у 212-м партызанскім атрадзе брыгады імя Караля. Працавала настаўніцай у сярэдніх школах Брэста і Беразіна, намесніцай дырэктара ў СШ № 5 Кобрына. Узнагароджана ордэнам Працоўнага Чырвонага Сцяга.

## Узнагароды 
Ганаравана званнем Заслужанай настаўніцы Беларускай ССР (1976).

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Вызначыліся працай. 1945 — Да нашых дзён // *Познай Кобрын*

Катэгорыя:Педагогі Беларусі
Катэгорыя:Партызаны Вялікай Айчыннай вайны
Клаўдзія Афанасьеўна Сідзюк

**Клаўдзія Афанасьеўна Сідзюк** (нар. , в. Казялец, Тамбоўская вобласць, Расія — ?) — беларускі педагог. Заслужаная настаўніца Беларускай ССР (1968).

## Біяграфія 
Нарадзілася ў 1921 годзе ў вёсцы Казялец Тамбоўскай вобласці, Расія. Скончыла ў 1944 годзе Тамбоўскае педагагічнае вучылішча. Працавала настаўніцай пачатковых класаў у сярэдніх школах № 1 і № 3 Кобрына. Друкавалася ў часопісах.

## Узнагароды 
Ганаравана званнем Заслужанай настаўніцы Беларускай ССР (1968).

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Вызначыліся працай. 1945 — Да нашых дзён // *Познай Кобрын*

Катэгорыя:Педагогі Беларусі
Міхаіл Аляксандравіч Верамяюк

**Міхаіл Аляксандравіч Верамяюк** — беларускі будаўнік. Лаўрэат Дзяржаўнай прэміі БССР (1976).

## Біяграфія 
Брыгадзір комплекснай будаўнічай брыгады Кобрынскай міжкалгаснай будаўнічай арганізацыі.

## Узнагароды 
Лаўрэат Дзяржаўнай прэміі БССР (1976).

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Вызначыліся працай. 1945 — Да нашых дзён // *Познай Кобрын*

Катэгорыя:Будаўнікі Беларусі
Катэгорыя:Лаўрэаты Дзяржаўнай прэміі БССР
Ганна Антонаўна Сташэўская

**Ганна Антонаўна Сташэўская** (нар. , в. Конань — ?) — беларускі педагог. Заслужаная настаўніца Беларускай ССР (1965).

## Біяграфія 
Нарадзілася ў 1928 годзе ў вёсцы Конань Рэчыцкага раёна. Скончыла Рэчыцкае педагагічнае вучылішча. Працавала выхавацелькай Антопальскага дзіцячага дома, завучам Гарадзецкага дзіцячага дома. У 1961—1972 гг. — выхавацель Гарадзецкай школы-інтэрната, у 1972—1983 гг. — выхавацель групы прадоўжанага дня Гарадзецкай сярэдняй школы.

## Узнагароды 
Ганаравана званнем Заслужанай настаўніцы Беларускай ССР (1965).

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Вызначыліся працай. 1945 — Да нашых дзён // *Познай Кобрын*

Катэгорыя:Педагогі Беларусі
Вольга Уладзіміраўна Жалязоўская

**Вольга Уладзіміраўна Жалязоўская** — беларуская ткачыха. Лаўрэат Дзяржаўнай прэміі БССР (1988).

## Біяграфія 
Ткачыха Кобрынскага тэкстыльна-вытворчага аб’яднання.

## Узнагароды 
Лаўрэат Дзяржаўнай прэміі БССР (1988).

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Вызначыліся працай. 1945 — Да нашых дзён // *Познай Кобрын*

Катэгорыя:Лаўрэаты Дзяржаўнай прэміі БССР
Марыя Рыгораўна Атрашонак

**Мары́я Рыго́раўна Атрашо́нак** (нар. , в. Дзмітраўка — ?) — беларускі педагог, удзельніца партызанскага руху ў час Вялікай Айчыннай вайны. Заслужаная настаўніца БССР (1967).

## Біяграфія 
Нарадзілася ў 1921 годзе ў вёсцы Дзмітраўка. У 1940 годзе пачала працу настаўніцай рускай мовы і літаратуры Пухальскай сямігадовай школы Замбраўскага раёна Беластоцкай вобласці. У час Вялікай Айчыннай вайны ўдзельнічала ў партызанскім руху на Клічаўшчыне.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Заслужаныя настаўнікі Клічаўшчыны // Клічаўскі краязнаўчы музей

Катэгорыя:Педагогі Беларусі
Катэгорыя:Партызаны Вялікай Айчыннай вайны
Надзея Рыгораўна Дземянчук

**Надзея Рыгораўна Дземянчук** (, в. Песцянькі — ) — беларуская бібліятэкарка. Заслужаны работнік культуры Беларусі (1991).

## Біяграфія 
Нарадзілася ў 1940 годзе ў вёсцы Песцянькі. Скончыла Гродзенскае культурна-асветнае вучылішча і Мінскі дзяржаўны педагагічны інстытут. Працавала загадчыцай Хадыніцкай сельскай бібліятэкі, піянерважатай Бярозаўскай школы, культарганізатаркай Кобрынскага парку культуры і адпачынку імя А. В. Суворава, загадчыцай чытальнай залы Кобрынскай раённай бібліятэкі, загадчыцай Кобрынскай раённай дзіцячай бібліятэкі, дырэктаркай Кобрынскага парку культуры і адпачынку імя А. В. Суворава.

Памерла ў 2001 годзе.

## Узнагароды 
Ганаравана званнем Заслужанага работніка культуры Беларусі (1991).

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Вызначыліся працай. 1945 — Да нашых дзён // *Познай Кобрын*

Катэгорыя:Бібліятэкары Беларусі
Надзея Антонаўна Плотка

**Надзея Антонаўна Плотка** (нар. , в. Стукачоўка, Гомельскі раён — ?) — беларускі педагог. Заслужаная настаўніца Беларускай ССР (1967).

## Біяграфія 
Нарадзілася 17 мая 1926 года ў вёсцы Стукачоўка Гомельскага раёна. Скончыла фізіка-матэматычны факультэт Гомельскага педагагічнага інстытута. Працавала настаўніцай, завучам у Антопалі, настаўніцай у сярэдняй школе № 1 і сярэдняй школе № 5 Кобрына, у 1973—1978 гг. — завуч сярэдняй школы № 6 Кобрына.

## Узнагароды 
Ганаравана званнем Заслужанай настаўніцы Беларускай ССР (1967).

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Педагогі Беларусі
Васіль Еўдакімавіч Воран

**Васіль Еўдакімавіч Воран** (, в. Літвінкі — ) — беларускі дзеяч сельскай гаспадаркі, брыгадзір комплекснай брыгады.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў 1907 годзе ў вёсцы Літвінкі (цяпер Кобрынскага раёна Брэсцкай вобласці) ў сям’і сялян. Член КПЗБ.

У 1940 годзе абраны першым старшынём калгаса «Заветы Ільіча». У час Вялікай Айчыннай вайны — сувязны партызанскага атрада імя Чапаева. Пасля вайны ўдзельнічаў у аднаўленні і арганізацыі калгаса; з 1948 года — старшыня калгаса «За Радзіму». З красавіка 1953 па 1978 год — брыгадзір комплекснай брыгады ў вёсцы Літвінкі калгаса «Заветы Ільіча».

Выбіраўся ў 1969 годзе дэлегатам III з’езда калгаснікаў Беларусі, дзевяць скліканняў, з 1950 па 1977 гг. — дэпутатам сельскага Савета народных дэпутатаў. Персанальны пенсіянер мясцовага значэння.

Памёр у 1997 годзе.

## Узнагароды 
Узнагароджаны ордэнам Працоўнага Чырвонага Сцяга, медалямі «За доблесную працу», «Ветэран працы», «20 год Перамогі ў Вялікай Айчыннай вайне», Ганаровай граматай Вярхоўнага Савета БССР «За поспехі ў развіцці сельскай гаспадаркі» і іншымі граматамі.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Вызначыліся працай. 1945 — Да нашых дзён // *Познай Кобрын*

Катэгорыя:Дзеячы сельскай гаспадаркі Беларусі
Катэгорыя:Удзельнікі Вялікай Айчыннай вайны
Кацярына Дзям’янаўна Семянюк

**Кацярына Дзям’янаўна Семянюк** (нар. , в. Кочышчы — ?) — беларускі педагог, удзельніца партызанскага руху. Заслужаная настаўніца Беларускай ССР (1970).

## Біяграфія 
Нарадзілася ў 1922 годзе ў вёсцы Кочышчы Ельскага раёна Гомельскай вобласці. Скончыла ў 1946 годзе Мазырскі настаўніцкі інстытут. У гады Вялікай Айчыннай вайны — у партызанскім атрадзе «Бальшавік». З 1946 года працавала настаўніцай у няпоўнай сярэдняй школе вёскі Залессе, у 1946—1962 гг. — завуч Залескай сярэдняй школы. У 1962—1985 гг. — настаўніца ў СШ № 5 і СШ № 2 Кобрына.

## Узнагароды 
Ганаравана званнем Заслужанай настаўніцы Беларускай ССР (1970), узнагароджана ордэнам Айчыннай вайны II ступені.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Вызначыліся працай. 1945 — Да нашых дзён // *Познай Кобрын*

Катэгорыя:Педагогі Беларусі
Катэгорыя:Партызаны Вялікай Айчыннай вайны
Бекі Сейтакаў

**Бекі́ Сейта́каў** (, , Бедзіркент, Ташаузскі раён (цяпер Гёраглынскі этрап, Дашагузскі велаят) — 7 сакавіка 1979, Масква) — туркменскі савецкі паэт, празаік, журналіст, перакладчык, рэдактар, грамадска-палітычны дзеяч. Народны пісьменнік Туркменістана (1967), член-карэспандэнт АН Туркменскай ССР (1969). Член ЦК КП Туркменскай ССР (1963—1966). Дэпутат Вярхоўнага Савета Туркменскай ССР 6—7 скліканняў. Старшыня праўлення Саюза пісьменнікаў Туркменскай ССР (1963—1966). Лаўрэат Дзяржаўнай прэміі Туркменскай ССР імя Махтумкулі (1966).

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў сям'і дэхканіна-бедняка. Рана застаўся сіратой. Выхоўваўся ў школе-інтэрнаце. Скончыў педагагічнае вучылішча. Настаўнічаў у сельскіх школах Ташаузскага раёна. З 1937 года — у Ашгабаце займаўся журналісцкай працай: супрацоўнік рэдакцый газет «Малады камуніст» (), «Заўжды гатовы» (), галоўны рэдактар газеты «Літаратура і мастацтва» (). Член ВКП(б) з 1942 года. У 1944 годзе скончыў настаўніцкі інстытут. У 1954—1957 гадах — сакратар, а ў 1963—1966 гг. — старшыня праўлення Саюза пісьменнікаў Туркменскай ССР. У 1966—1973 гг. — галоўны рэдактар часопіса «Савецкая літаратура» ().

## Творчасць 
Дэбютаваў у 1929 годзе з гумарыстычнымі вершамі. Аўтар зборніка вершаў «Маладосць» (, 1938), паэм «У агні» (, 1940), «Сяброўкі» (1941), «Герой» (1946) і інш. У 1939 годзе апублікаваў зборнік апавяданняў «Шчаслівае пакаленне» (), у 1948 годзе — «Сельскія апавяданні», «Жаніцьба Елі Адэ». Затым апублікаваў аповесці «Сучаснікі» (, 1955), «Дзявочая даніна» (, 1958), «Неспакойныя людзі» (, 1958), «Падарунак сына» (, 1966), «Сын Леніна» (, 1969/1975), раманы «Паэт» (, 1958), «Сэрца пустыні» (; навукова-фантастычны дэтэктыў, аповесць першапачаткова была выдадзена пад назвай «Павуцінне» ў 1962 годзе), паэтычныя зборнікі «Вершы і паэмы» (, 1947), «Пустыня адступае» (, 1951), зборнікі нарысаў.

У гісторыка-рэвалюцыйнай тэтралогіі «Браты» (; ч. 1—4, 1958—1972, ч. 4 пад назвай «Бедзіркент» ()) асветлены на шырокім гістарычным фоне лёс туркменскага народа ў дарэвалюцыйны і савецкі час, устанаўленне савецкай улады на зямлі старажытнага Харэзма.

Пісаў вершы для дзяцей: «Аязхан: Казка ў вершах» (, 1956), зборнік «Лянівы Мурад» (1963).

Перакладаў паэзію Нізамі Гянджэві, Алішэра Наваі, Тараса Шаўчэнкі і іншых аўтараў.

## Памяць 
* Імя Сейтакава прысвоена педагагічнаму вучылішчу ў Дашагузе.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Туркменскамоўныя паэты
Катэгорыя:Паэты СССР
Маланепес

**Маланепе́с** (**Кадырберды аглы Мала Непес**, **Мала-Непес**, , ; каля 1810, каля Серахса — каля 1862, па іншых звестках, каля 1875, Мерва) — туркменскі паэт.

## Біяграфія 
Быў ратаем, майстрам срэбраных спраў, настаўнікам. Вучыўся ў медрэсэ Бухары і Хівы. Існуе версія, што яго смерць была звязана з раненнем, атрыманым у сутычцы з войскамі.

## Творчасць 
Маланепесу належыць аўтарства вядомага дастана «Захрэ і Тахір» (), створанага паводле народнага падання пра каханне дачкі шаха Захрэ і юнака Тахіра, якую першым перапрацаваў узбекскі паэт Саядзі (XVII—XVIII стст.). Пісаў шмат любоўнай лірыкі: «Любімая», «Нам добра ўдваіх», «Там і тут», «Не забывай!» і інш.

## Беларускія пераклады 
Творы Маланепеса на беларускую мову перакладаў М. Танк.

## Памяць 
* Імем Маланепеса названы пасёлак гарадскога тыпу ў Векілбазарскім этрапе Марыйскага велаята.
* Студэнцкі тэатр імя Маланепеса ў Ашгабаце.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Туркменскамоўныя паэты
Хыдыр Дзер'яеў

'''Хыды́р Дзер'я́еў''' (, 1905, Мервскі павет, Закаспійская вобласць, Туркестанскі край, Расійская Імперыя — 1988) — туркменскі савецкі пісьменнік, філолаг, член-карэспандэнт АН Туркменскай ССР (1969), народны пісьменнік Туркменскай ССР (1967).

## Узнагароды 
* ордэн Леніна (28.10.1967)
* ордэн Дружбы народаў (23.05.1975)
* ордэн Кастрычніцкай Рэвалюцыі (16.11.1984)
* медалі

## Крыніцы 
Катэгорыя:Постаці Туркменістана
Берасцейскі ўніверсітэт

**«Берасцейскі ўніверсітэт»** — карпаратыўная газета Брэсцкага дзяржаўнага ўніверсітэта імя А. С. Пушкіна. Выходзіць з 1997 года адзін раз на месяц на рускай і беларускай мовах. Распаўсюджваецца бясплатна сярод студэнтаў і супрацоўнікаў універсітэта. Рыхтуецца і друкуецца рэдакцыйна-выдавецкім аддзелам БрДУ імя А. С. Пушкіна, які размяшчаецца ў галоўным корпусе па вул. Міцкевіча, 28. Рэдактар газеты (2025) — Ю. Б. Мошчык.

Асвятляе падзеі ўніверсітэта, факультэтаў, інтэрнатаў, удзел прадстаўнікоў ВНУ ў гарадскіх, абласных, рэспубліканскіх і міжнародных мерапрыемствах. Публікуе матэрыялы пра выкладчыкаў, студэнтаў, выпускнікоў, спрыяе павышэнню пісьменнасці чытачоў.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* «Берасцейскi ўнiверсiтэт»

Катэгорыя:Брэсцкі дзяржаўны ўніверсітэт імя А. С. Пушкіна
Катэгорыя:Газеты Брэста на беларускай мове
Катэгорыя:Газеты Брэста на рускай мове
Андрэй Леанідавіч Самафалаў

**Андрэй Леанідавіч Самафалаў** (нар. , в. Карма, Добрушскі раён, Гомельская вобласць) — беларускі радыёфізік. Кандыдат фізіка-матэматычных навук (2013), дацэнт.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 4 снежня 1977 года ў вёсцы Карма Добрушскага раёна Гомельскай вобласці. У 2000 годзе скончыў Гомельскі дзяржаўны ўніверсітэт імя Францыска Скарыны па спецыяльнасці «Фізіка. Тэхнічная творчасць» з адзнакай. У 2003 годзе завяршыў аспірантуру гэтага ж універсітэта па спецыяльнасці «Оптыка».

Працоўную дзейнасць на факультэце фізікі і інфармацыйных тэхналогій ГДУ пачаў у 2003 годзе ў якасці асістэнта кафедры агульнай фізікі.

## Навуковая дзейнасць 
Асноўныя навуковыя інтарэсы звязаныя з даследаваннем узаемадзеяння электрамагнітных хваль ЗВЧ і ТГц-дыяпазону з штучнымі асяроддзямі, а таксама з методыкай выкладання фізікі.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Радыёфізікі Беларусі
Катэгорыя:Кандыдаты фізіка-матэматычных навук
Сакен Сейфулін

**Саке́н** (сапраўднае імя **Садуака́с**) **Сейфу́лін** (); 15 кастрычніка 1894, Артаў, Акмолінскі павет, Акмолінская вобласць, Расійская імперыя — 25 красавіка 1938, Алма-Ата, Казахская ССР, СССР) — казахскі паэт, пісьменнік, пачынальнік сучаснай казахскай літаратуры, дзяржаўны дзеяч, відны член Камуністычнай партыі (бальшавікоў). Заснавальнік Саюза пісьменнікаў Казахстана. Адзін з першых старшыняў Савета народных камісараў Кіргізскай АССР.

## Працы 
### Зборнікі вершаў 
* 1914 — «Мінулыя дні» ()
* 1922 — «Неўтаймоўны скакун» ()
* 1924 — «Домбра» ()
* 1926 — «Экспрэс» ()
* 1928 — «На хвалях жыцця» ()

### Паэмы 
* 1925 — «Разлучаныя лебедзі»
* 1926 — «Саветстан» ()
* 1929 — «Какчэтаў» 
* 1933 — «Альбатрос»
* 1934 — «Кзылат» 
* 1935 — «Сацыялістан» ()

### Раманы 
* «Цярністы шлях» (урыўкі)
* 1927 — «Цяжкі шлях, складаны пераход» ()
* 1931 — «Наш побыт» (; урыўкі)

### Аповесці 
* 1922 — «Айша» (перапрацавана ў 1935)
* 1928 — «Далакопы»
* 1935 — «Плады» ()

### П'есы 
* «На шляху да шчасця» (; пастаўлена 1 мая 1918 года)
* 1920 — «Чырвоныя сокалы» ()

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Сейфуллин Сакен («Большая советская энциклопедия»)
* Сәкен Сейфуллин (Әдебиет порталы)

Катэгорыя:Пісьменнікі Казахстана
Хамінскі

**Хамінскі** — беларускае прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Аляксандр Хамінскі (1859—1936) — землеўладальнік, палітык, грамадскі дзеяч.
* Артур Хамінскі (1888—1917) — расійскі пісьменнік.
* Ігнацы Хамінскі (1729— пасля 1812) — дзяржаўны дзеяч Вялікага Княства Літоўскага.
* Людвік Хамінскі (1890—1958) — палітык, кнігавыдавец.
* Міхал Хамінскі (1729—1803) — каталіцкі святар, рэлігійны дзеяч Вялікага Княства Літоўскага.
* Станіслаў Хамінскі (1807—1886) — вайсковец і дзяржаўны дзеяч Расійскай імперыі.
* Францішак Ксаверый Хамінскі (1736—1809) — дзяржаўны дзеяч Вялікага Княства Літоўскага і Расійскай імперыі.
Аўтазаводская вуліца (Мінск)

**Аўтазаводская вуліца** — вуліца ў Заводскім раёне Мінска. Названа ў гонар МАЗ, які знаходзіцца непадалёк. Пачынаецца ад скрыжавання з Адэскай вуліцай, потым робіць паўкруг і стварае яшчэ адно  да скрыжаванне з той жа вуліцай праз 220 м. Забудова пераважна сядзібная. Дом 66 на скрыжаванні з Адэскай вуліцай, быў пабудаваны ў 1957-61 гг.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Аўтазаводская вуліца ў базе Геадзэн
* Аўтазаводская вуліца на АТО.ВУ
* Аўтазаводская вуліца ў архітэктурнай базе Рhotobuildings
* Минск Заводской район улица Автозаводская. Рулим по улицам Минска. Экскурсия по Минску. Drive tour // YouTube

Катэгорыя:Вуліцы Мінска
Катэгорыя:Заводскі раён (Мінск)
Ан-22 «Антэй»

**Ан-22** «Антэй» (па кадыфікацыі НАТА: **Cock** — «Певень») — савецкі цяжкі турбавінтавы транспартны самалёт.

З’яўляецца самым вялікім у свеце турбавінтавым самалётам.

## Гісторыя 
Серыйная вытворчасць Ан-22 была арганізавана на Ташкенцкім авіязаводзе. З лістапада 1965 года па студзень 1976 года было выпушчана 68 самалётаў (уключаючы планёр для статычных выпрабаванняў), з іх 28 — у варыянце Ан-22а. Першыя АН-22 сталі паступаць у ВПС у студзені 1969 года.

Вытворчасць Ан-22 была спынена на карысць пашырэння вытворчасці найноўшага ў той час турбарэактыўнага ваенна-транспартнага самалёта Іл-76, якая разгарнулася на Ташкенцкім авіязаводзе ў пачатку 1970-х гадоў. Турбавінтавыя рухавікі сталі лічыцца састарэлымі і больш складанымі ў абслугоўванні і рамонце.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Самалёты Антонава
Катэгорыя:Самалёты СССР
Катэгорыя:Пасажырскія самалёты
Катэгорыя:Самалёты Карэйскай вайны
Катэгорыя:Самалёты В’етнамскай вайны
Заслужаны настаўнік Беларускай ССР

**Заслужаны настаўнік Беларускай ССР** — ганаровае званне. Прысвойвалася Прэзідыумам Вярхоўнага Савета БССР настаўнікам агульнаадукацыйных і музычных школ, выкладчыкам вучылішчаў прафесійна-тэхнічнай адукацыі і сярэдніх спецыяльных навучальных устаноў. А таксама выхавальнікам школ-інтэрнатаў, інтэрнатаў пры школах, груп з працяглым днём і дзіцячых дамоў. Заснавана рашэннем Бюра ЦК КП(б)Б ад 10 мая 1940 года. 13 красавіка 1995 года званне было афіцыйна зменена на «Заслужаны настаўнік Рэспублікі Беларусь».

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Ганаровыя званні Беларускай ССР
Эдуард Эдуардавіч Жакевіч

**Эдуард Эдуардавіч Жакевіч** (нар. , Мінск) — беларускі мастак-графік.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 10 снежня 1940 года ў Мінску. З 1945 года жыў і вучыўся ў Смаргоні. У 1972 годзе скончыў Беларускі дзяржаўны тэатральна-мастацкі інстытут. Выкладаў у Беларускім дзяржаўным тэатральна-мастацкім інстытуце.

Член Беларускага саюза дызайнераў.

## Творчасць 
Працуе ў галіне графічнага дызайну.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Жакевіч Эдуард Эдуардавіч // Беларуская кніжная графіка : [Альбом / Аўт. уступ. арт. і склад. М.І.Ганчароў. — Мн. : Беларусь, 1987. — 223 с. — Загал. і ч. тэксту парал.: бел., рус., англ., фр., ням., ісп. — Бібліягр.: с. 223. — 4500 экз. — 9 р.
* Жакевіч Эдуард Эдуардавіч // Беларуская кніжная графіка 1960―1990-х гадоў / М. Р. Баразна ; [мастак М. Р. Баразна]. — Мінск : Беларуская Энцыклапедыя, 2001. — 207 с. : іл. ; 22 см. — Рэзюмэ на англійскай мове. — Бібліяграфія: с. 195―197. — 3000 экз. —  

Катэгорыя:Мастакі Беларусі XX стагоддзя
Катэгорыя:Мастакі Беларусі XXI стагоддзя
Катэгорыя:Графікі Беларусі
Катэгорыя:Члены Беларускага саюза дызайнераў
Arkona (польскі гурт)

**Arkona** — польскі метал-гурт, створаны па ініцыятыве музыкаў пад псеўданімамі Khorzon і Messiah, якія вырашылі заснаваць гурт, што круціцца ў атмасферы сырога блэк-металу і язычніцтва. Іх першае дэма пад назвай «*The Unholy War*» было самастойна выдадзена ў 1993 годзе. Наступнае дэма з польскамоўнымі тэкстамі пад назвай «*Bogowie Zapomnienia*» было запісана ў 1994. Гэты рэліз прыцягнуў увагу лэйбла Morbid Madness Records, з дапамогай якога Arkona змагла запісаць свой першы поўны альбом. Нягледзячы на гэтыя планы, першая афіцыйная кружэлка «*Imperium*» была выпушчана за кошт Astral Wings Records. Наступны альбом «*Zeta Reticuli*» быў запісаны ў 1996 годзе пад лэйблам Folter Records. У 2002 годзе гурт выпусціў альбом «*Nocturnal Arkonian Hordes*» ужо пад крылом чэшскага Eclipse Productions.

## Дыскаграфія 
; Альбомы

* *Imperium* (1996)
* *Zeta Reticuli: A Tale About Hatred and Total Enslavement* (2001)
* *Nocturnal Arkonian Hordes* (2002)
* *Konstelacja Lodu* (2003)
* *Chaos.Ice.Fire* (2013)
* *Lunaris* (2016)
* *Age of Capricorn* (2019)
* *Stella Pandora* (2024)

; Спліты

* ''Zrodzony Z Ognia I Lodu / Mankind's Funeral* (2004)
* *Holokaust Zniewolonych Mas / Diabolus Perfectus / Raise The Blasphemer* (2005)
* *W Szponach Wojennej Bestii* (2006)
* *Jesienne Krakowskie Zgliszcza* (2013)

; Дэма

* *Bogowie Zapomnienia* (1994)
* *An Eternal Curse of the Pagan Godz* (1994)
* *Zeta Reticuli: A Tale About Hatred and Total Enslavement* (1999)

; Зборнікі

* *An Eternal Curse of the Pagan Godz* (1997)
* *Bogowie Zapomnienia* (2005)
* *Raw Years 1993-95* (2005)
* *Wszechzlodowacenie'' (2008)

## Заўвагі 
Катэгорыя:Блэк-метал-гурты Польшчы
Катэгорыя:Музычныя калектывы, якія з’явіліся ў 1993 годзе
Imperium (альбом Arkona)

**Imperium** — дэбютны студыйны альбом польскага блэк-метал гурта Arkona. Быў выдадзены 10 студзеня 1996 года лэйблам Astral Wings Records. Кружэлка была перавыдадзена ў 2005 годзе лэйблам Long Ago Records і ў 2008 годзе Hell Is Here Productions..

# «Skrajna nienawiść egoistycznej egzystencji» (сл. Messiah, муз. Khorzon) — 06:59
# «Epidemia rozczarowania i nędza duchowa» (сл. Messiah, муз. Khorzon) — 03:56
# «Każdy los to cień» (сл. Messiah, муз. Khorzon) — 04:54
# «Jesienne cienie czekające na kolejną reinkarnację» (сл. Messiah, муз. Khorzon) — 06:17
# «Wściekłość która nadchodzi» (сл. Messiah, муз. Khorzon) — 05:50
# «Pluję na twą marność psie!» (сл. Messiah, муз. Khorzon) — 06:35
# «Pogarda dla wrogów imperium wszechmocy» (сл. Messiah, муз. Lewy) — 02:28

## Удзельнікі стварэння 
Паводле зыходных матэрыялаў.

* Messiah — вакал
* Khorzon — бас-гітара, гітара, лога
* Pitzer — гітара
* Тамаш «Lewy» Лявінскі — клавішныя
* Sylvian — ударныя
* Тамаш Капацкі — фота
* Гжэгаж Чахар — рэалізацыя запісаў

## Заўвагі 
## Спасылкі 
* Вокладка

Катэгорыя:Альбомы 1996 года
Zeta Reticuli: A Tale About Hatred and Total Enslavement

**Zeta Reticuli: A Tale About Hatred and Total Enslavement** — другі поўны студыйны альбом польскага блэк-метал гурта Arkona.
## Спіс кампазіцый 
Катэгорыя:Альбомы 2001 года
Konstelacja Lodu

**«Konstelacja Lodu»** — чацвёрты поўны студыйны альбом польскага блэк-метал гурта Arkona.

## Спіс кампазіцый 
# «Módl się do wiatru o powrót mój…» — 05:55
# «Gdzie bogowie są jak bracia i siostry…» — 07:47
# «Chłodne i dostojne są nasze oblicza…» — 05:30
# «Moja mistyczna droga do gwiazd…» — 05:04
# «Kiedy psy w zagrodach ujadają…» — 07:24
# «W mglistej konstelacji lodu..» — 10:19
Катэгорыя:Альбомы 2003 года
Бахаргуль Керымава

**Бахаргу́ль Керы́мава** (; нар. 1945 альбо 26 студзеня 1946) — туркменская паэтка, пісьменніца.

## Працы 
* 1983 — «Улыбка мира» (зборнік апавяданняў)
* 1988 — (зборнік вершаў)
* 1992 — «Жыццёвыя думкі» ()

На верш Б. Керымавай напісана песня «Мая туркменская раўніна» ().

## Крыніцы 
Катэгорыя:Туркменскамоўныя паэты
Соус (выяўленчае мастацтва)

**Соус** ( — соус, падліўкі, заправа, ад  — падсоленая поліўка) — матэрыял і інструмент для малявання ў выглядзе тоўстага алоўка, вырабленага з спрасаванага парашка сажы з прымешкай клею (). Па складзе соус лічаць адным з відаў пастэлі. Соус дае прыгожы матавы чорны альбо шаравата-серабрысты тон. Соус наносяць на паперу рыскай з наступнай растушоўкай, часам у спалучэнні з вугальным — італьянскім алоўкам, сангінай, крэйдай, сепіяй. Іншы спосаб прымянення соуса — размыўка пэндзлем з вадой накшталт акварэлі, аднак часцей сухім шчацінным пэндзлем або так званай растушкай (тампонам).

Соус ў якасці малявальнага матэрыялу атрымаў распаўсюджванне ў XVIII стагоддзі, у эпоху ракако і неакласіцызма. Аднак яго часта атаясамлялі з чорным мелам, чорнай пастэллю або вугальным, італьянскім алоўкам. Мастакі гатавалі гэтыя матэрыялы самі, па ўласных рэцэптах, таму іх атрыбуцыя абцяжараная.

Соусам у злучэнні з пастэллю і мелам карыстаўся выбітны малявальшчык Эдгар Дэга. У другой палове XIX — пачатку XX стагоддзя соусам малявалі многія рускія мастакі: Ф. А. Васільеў, І. М. Крамской, І. Я. Рэпін, В. А. Сяроў, М. А. Урубель. Соусам і арыгінальным матэрыялам — лямпавай сажай з размыўкай вадой — ствараў свае малюнкі У. В. Лебедзеў.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Пісьмовыя прылады
Катэгорыя:Мастацкія матэрыялы
Катэгорыя:Прылады мастака
Катэгорыя:Графіка
Курбанназар Эзізаў

**Курбанназа́р Эзі́заў** (; 1 сакавіка 1940, Бюзмеінскі этрап — 29 верасня 1975, каля с. Газанджык) — туркменскі паэт, лаўрэат Дзяржаўнай прэміі Туркменскай ССР імя Махтумкулі.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў сям'і ювеліра. У 1948—1959 гадах вучыўся ў сярэдняй школе № 29 г. Ашгабата. У 1959—1964 гадах вучыўся на філалагічным факультэце Туркменскага дзяржаўнага ўніверсітэта. У 1964 годзе быў накіраваны на працу ў рэдакцыю Аб'яднанага выдавецтва дзіцячай літаратуры. У тым жа годзе быў прызваны на вайсковую службу. Пасля заканчэння службы ў 1965 годзе да 1970 года працаваў загадчыкам аддзела паэзіі газеты «Літаратура і мастацтва» (). З 1972 года да канца жыцця працаваў літаратурным кансультантам у Саюзе пісьменнікаў Туркменістана. Застрэлены дэзерцірам на трасе ля сяла Казанджык (цяпер Берэкет) падчас усенародных сустрэч маладых паэтаў і пісьменнікаў у Туркменбашы. Разам з ім загінулі рускія паэты Васіль Шабанаў, Юрый Рабінін і кіроўца Аляксандр Белякевіч.

## Сям'я 
* бацька — Абдулэзіз (памёр неўзабаве пасля смерці сына)
* маці — Гульнабат (памерла 25 красавіка 2017 года ва ўзросце 97 гадоў)
* жонка — Гальсалтан (Эзізаў ажаніўся з ёй у 1966 годзе)
** дочкі — Язгуль, Арзыгуль, Сахрагуль, Агулабат
** сын — Сердар

## Крыніцы 
Катэгорыя:Туркменскамоўныя паэты
Pamiętnik Literacki

**«Pamiętnik Literacki»** — навуковы квартальнік, у якім друкуюцца працы па гісторыі польскай літаратуры, тэорыі літаратуры і літаратурнай крытыцы.

## Гісторыя 
Найстарэйшы часопіс па паланістыцы. Заснаваны ў 1902 годзе ў Львове як працяг «Pamiętnika Towarzystwa Literackiego im. Adama Mickiewicza». Першым выдаўцом быў Нацыянальны інстытут імя Асалінскіх; да 1939 года «Pamiętnik» друкаваўся ў Львове, пасля ў 1946–1950 гг. — у Варшаве, а з 1950 года — ва Уроцлаве. Адначасова часопіс быў органам  Літаратурнага таварыства імя Адама Міцкевіча. Змены адбылася ў 1952 годзе, калі «Pamiętnik Literacki» перайшоў пад апеку Інстытута літаратурных даследаванняў ПАН (у 1950–1951 гг. былі выдадзены два сумесныя штогоднікі). З 2003 года выдаўцом з’яўляецца Выдавецтва Інстытута літаратуразнаўчых даследаванняў ПАН.

Многія гады часопіс друкуе навуковыя працы выбітных польскіх літаратуразнаўцаў, Войцех Главаля, Луіджы Марынелі, Анджэй Скрэнда, Людвіка Слянкова, Кшыштаф Трыбусь і Зоф’я Смольская (сакратар рэдакцыі).

## Структура часопіса 
* **Пастаянныя раздзелы**:
** *Развагі і артыкулы* — гістарычна- і крытычна-літаратурныя працы.
** *Матэрыялы і нататкі* — прычыны, біяграфічныя, бібліяграфічныя, тэксталагічныя ўдакладненні, карэспандэнцыя пісьменнікаў.
** *Рэцэнзіі і агляды*.
* **Іншыя раздзелы**:
** *Хроніка* — некралогі памерлых даследчыкаў літаратуры.
** *Дыскусіі — Карэспандэнцыя*.
* У 1950 годзе створаны раздзел:
** *Праблемы мастацкай мовы* — ініцыятарка Марыя Рэната Маенова. Публікуюцца артыкулы па паэтыцы, стылістыцы, літаратуразнаўстве і мовазнаўстве, а таксама працы па тэорыі літаратуры і метадалогіі літаратуразнаўчых даследаванняў (структуралізм, дэканструкцыя, літаратурная камунікацыя).
* У 1960–1994 гг. існаваў таксама раздзел:
** *Пераклады* — спачатку пад кіраўніцтвам Генрыка Маркевіча, пазней — Міхала Главіньскага.
* У 1999 годзе ўведзены новы раздзел:
** *З іншамоўных часопісаў*.

## Тэматычныя выпускі 
* У першым пасляваенным гадавіку (1946) змешчаны 62 некралогі даследчыкаў літаратуры, якія загінулі ці былі забіты падчас Другой сусветнай вайны.
* Выйшлі многія манаграфічныя выпускі, прысвечаныя польскім пісьменнікам (Мікалай Рэй, Адам Міцкевіч, Юліюш Славацкі, Зыгмунт Красінскі, Цыпрыян Каміль Норвід, Генрык Сянкевіч, Ян Каспровіч, Станіслаў Выспяньскі, Чэслаў Мілаш) або літаратурным эпохам (старапольскі перыяд, Рэнесанс, Асветніцтва, літаратура ПНР).
* У 1973 годзе выйшаў спецыяльны выпуск, прысвечаны Міжнароднаму кангрэсу славістаў у Варшаве.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Літаратурныя часопісы Польшчы
Катэгорыя:Часопісы на польскай мове
Supreme Lord

**Supreme Lord** — польскі дэз-метал гурт. Заснаваны ў 1991 годзе ў Зялёна Гуры Reyash'ам. У 1995 годзе гурт змяніў назву на цяперашнюю — Supreme Lord. Склад гурта зведаў шматлікія змены. Праз яго шэрагі прайшло каля 15 гітарыстаў, прычым Reyash быў адзіным пастаянным удзельнікам .

## Дыскаграфія 
* *At the Black Moon Night* (дэма, 1995, выдадзена самастойна)
* *Metal Forever* (дэма, 2000, выдадзена самастойна)
* *Death Metal Beast* (дэма, 2003, выдадзена самастойна)
* *Two Tales of Terror* (2003, Time Before Time Records)
* *X99.9* (2004, Conquer Records)
* *Legion of Doom* (EP, 2007, Gruft Produktion)
* *Father Kaos* (2011, Witching Hour Productions)

## Заўвагі 
## Знешнія спасылкі 
*  

Катэгорыя:Музычныя калектывы, якія з’явіліся ў 1991 годзе
Катэгорыя:Дэз-метал-гурты Польшчы
Псыж

**Псыж** (, ) — аул у Абазінскім раёне Карачаева-Чаркескай Рэспублікі Расіі.

Утварае муніцыпальнае ўтварэнне «Псыжскае сельскае паселішча», як адзіны населены пункт у яго складзе. Размешчаны каля левабярэжжа ракі Кубань, у паўночнай зоне Абазінскага раёна, аддзеленага ад астатняй часткі раёна землямі Прыкубанскага раёна, у склад якога аул раней уваходзіў. Знаходзіцца насупраць горада Чаркеск, за 35 км на паўночны ўсход ад раённага цэнтра Інжыч-Чукун.

## Насельніцтва 
Катэгорыя:Населеныя пункты Карачаева-Чаркесіі
Гелій Міхайлавіч Коржаў

**Гелій Міхайлавіч Коржаў** (; Коржаў-Чувялёў; ,  — , Масква) — расійскі мастак-жывапісец, педагог. Акадэмік АМ СССР (1970; член-карэспандэнт з 1962). Народны мастак СССР (1979). Лаўрэат Дзяржаўнай прэміі СССР (1987) і Дзяржаўнай прэміі РСФСР імя І. Я. Рэпіна (1966). Прадстаўнік «суровага стылю».

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў сям’і архітэктара Міхаіла Каржэва. Вучыўся ў Маскоўскім мастацкім інстытуце ім. В. І. Сурыкава (1944—1950) у С. В. Герасімава.

У сваіх вострых па кампазіцыі і стрыманых па каларыце карцінах з вылучанымі буйным планам, старанна мадэляванымі фігурамі мастак звяртаецца да вялікіх агульначалавечых тэм, паказваючы людзей у драматычных, гераічных і бытавых сітуацыях (трыпціх «Камуністы», 1957—1960, серыя «Апаленыя агнём вайны», 1962—1967, — гэтыя працы знаходзяцца ў зборы ДРМ).

Выкладаў у Маскоўскім вышэйшым мастацка-прамысловым вучылішчы (цяпер Расійскі дзяржаўны мастацка-прамысловы ўніверсітэт імя С. Г. Строганава). Прафесар (1966). Член Саюза мастакоў СССР. Першы сакратар Саюза мастакоў РСФСР (1968—1975).

Дэпутат Вярхоўнага Савета Беларускай ССР 6-га і 9-га скліканняў.

Памёр 27 жніўня 2012 года. Пахаваны на Аляксееўскіх могілках Масквы. Помнік на магіле выканаў унук Іван па эскізах самога мастака.

Катэгорыя:Мастакі Расіі
Лізавета Сяргееўна Круглікава

**Лізавета Сяргееўна Круглікава** (; ; 19 [31] студзеня 1865,  — , ) — руская мастачка, графік, майстар эстампа.

## Біяграфія 
З 1890 па 1895 год навучалася ў Маскоўскім вучылішчы жывапісу, скульптуры і дойлідства ў якасці вольнаслухача.

З 1895 па 1914 год жыла ў Парыжы, наведвала студыю А. Віці і Акадэмію Каларосі. У 1909—1914 гадах выкладала ў акадэміі La Pallette (курс «афорт»). У майстэрні Круглікавай на Манпарнасе (вул. Буасанад, 17) збіраўся Рускі мастацкі гурток (ён жа «Манпарнас»), які наведвалі як рускія, так і французскія мастакі, пісьменнікі і паэты.

У 1922—1929 гадах выкладала графіку ў Акадэміі мастацтваў у Ленінградзе.

У 1938 і 1939 гадах мастак Міхаіл Несцераў стварыў два партрэты Лізаветы Круглікавай, першы быў прызнаны вельмі ўдалым і адразу ж быў набыты Траццякоўскай галерэяй, другі быў набыты Рускім музеем. Ён ствараўся ў Маскве, дзе Круглікава гасцявала ў мастачкі Н. А. Севярцовай у кватэры яе нябожчыка бацькі Аляксея Севярцова. Эскіз другога партрэта быў напісаны ў Колтушах.

Памерла ў 1941 годзе ў Ленінградзе і была пахавана на Літаратарскіх мастках пецярбургскіх Волкаўскіх могілак.
Станіслаў Маляновіч

**Станіслаў «Hexen» Маляновіч** (нар. 25 верасня 1986 г. у Варшаве) — польскі музыка, ударнік і піяніст. Ён вучыўся ў Дзяржаўнай пачатковай музычнай школе імя Эміля Млынарскага ў класе па фартэпіяна. У 2006 годзе скончыў Дзяржаўную сярэднюю музычную школу імя Юзэфа Эльснера ў Варшаве ў класе па ўдарных інструментах. У 2002–2004 гадах быў удзельнікам гурта Arren. У 2005 годзе заняў месца ўдарніка ў гурце Arathyr, з якім запісаў альбом ''Curse «Man's Blame»* (2008). У 2006 годзе ён далучыўся да гурта Hate, замяніўшы Дарыюша «Hellrizer» Забароўскага. У 2014 годзе, пасля запісу трох студыйных альбомаў, ён пакінуў Hate. Маляновіч таксама супрацоўнічаў з гуртамі Opus Nocturne, Unquadium, Chaosphere, Damned і Arkona. З 2014 года ён з’яўляецца ўдарнікам гурта Belzebong.

Музыка з’яўляецца эндорсерам талерак Meinl, ён іграе на прадукцыі серыі Extreme Metal (хай-хэт: 14"; крэш: 16", 17", 18"; чайна: 16", 18", райд: 20"). Маляновіч таксама выкарыстоўвае педалі для барабанаў Monolit Czarcie Kopyto.

## Дыскаграфія 
* Opus Nacturne - *Forgotten Lust* (2005, MetalruleZ Productions)
* Hate - *Morphosis* (2008, Listenable Records)
* Arathyr - *Curse Man's Blame* (2008, Old Temple Records)
* Hate - *Erebos* (2010, Listenable Records)
* Hate - *Solarflesh – A Gospel of Radiant Divinity'' (2013, Napalm Records)
* Belzebong - Greenferno (2015, Emetic)
* Belzebong - Light The Darkness (2018, Emetic)

## Заўвагі 
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Варшаве
Катэгорыя:Піяністы Польшчы
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1986 годзе
Рамэн (тэатр)

**«Рамэн»** — маскоўскі музычна-драматычны тэатр, заснаваны ў 1931 годзе Іванам і Георгіем Лебедзевымі. Рэжысёрам-пастаноўшчыкам першай працы тэатра быў Майсей Гольдблат. Тэатр размяшчаецца ў будынку гатэля «Савецкі», мае статус Дзяржаўнай бюджэтнай установы культуры (ДБУК). У рэпертуар уваходзяць пастаноўкі на вядомыя літаратурныя творы. Аўтарамі сцэнарыяў часта з’яўляюцца самі акцёры.

Афіцыйна ідэя аб яго стварэнні была апублікавана ў 1930 годзе ў цыганскім часопісе «Новы шлях». Сфармулявалі яе Георгій і Іван Лебедзевы, затым падзяліліся з Майсеем Гольдблатам. У кастрычніку 1930 года група звярнулася з прапановай аб стварэнні прафесійнага тэатра цыганоў да першай наркама асветы Анатоля Луначарскага. Ён падтрымаў ідэю і паабяцаў аказаць неабходную дапамогу. 4 лістапада 1930 года на пасяджэнні актыву па нацыянальным мастацтве пры Наркамасветы РСФСР была прынята пастанова аб стварэнні ў Маскве «музычна-драматычнага інда-ромскага тэатра-студыі». З гэтай нагоды ў Вялікім тэатры быў праведзены канцэрт. 25 снежня таго ж года пачаліся прыёмныя іспыты ў студыю цыганскага тэатра ў памяшканні Тэатра сатыры. Прыёмная камісія выбірала моладзь, якая выконвала нумары без «налёту эстраднасці, штампаў і меладраматычнага надрыву». У выніку ў трупу было прынята больш за 20 чалавек.

Катэгорыя:Тэатры Масквы
Мікалай Аляксеевіч Слічэнка

**Мікалай Аляксеевіч Слічэнка** () — расійскі акцёр, тэатральны рэжысёр, спявак, педагог, грамадскі дзеяч, народны артыст СССР (1981), лаўрэат Дзяржаўнай прэміі СССР (1987) і прэміі Урада Расійскай Федэрацыі (2013). Мастацкі кіраўнік Маскоўскага музычна-драматычнага цыганскага тэатра «Рамэн» (1977—2021).

## Біяграфія 
Нарадзіўся 27 снежня 1934 года ў Белгарадзе (РСФСР).

У 1951 годзе быў прыняты ў маскоўскі музычна-драматычны цыганскі тэатр «Ромэн» артыстам дапаможнага складу, дзе працаваў з вядучымі акцёрамі тэатра, сярод якіх: Ляля Чорная, М. В. Скварцова, С. І. Андрэева, М. І. Чаркасава, С. Ф. Шышкоў.

Агулам сыграў звыш 60 роляў у тэатры, зняўся ў шэрагу фільмаў, у тым ліку ў карціне «Вяселле ў Малінаўцы».

З сярэдзіны 1960-х гадоў пачаў актыўна спрабаваць свае сілы ў рэжысуры. У 1966 годзе працаваў рэжысёрам-асістэнтам (спектакль «Пражскія куранты»), а з 1970 года пачаў ставіць спектаклі самастойна.

У 1972 годзе скончыў вышэйшыя рэжысёрскія курсы пры ГІТІСе, дзе вучыўся ў Андрэя Ганчарова.

З 1977 года — галоўны рэжысёр і мастацкі кіраўнік тэатра «Рамэн» — адзінага ў свеце прафесійнага цыганскага тэатра.

У тэатры, кіно, на эстрадзе выконваў цыганскія, эстрадныя песні і старажытныя рамансы.

У 1978 годзе стварыў на базе Музычнага вучылішча імя Гнесіных студыю падрыхтоўкі прафесійных кадраў для тэатра «Рамэн», у 2005 годзе адкрыў Цыганскі нацыянальны курс пры Тэатральным інстытуце імя Б. Шчукіна, мастацкі кіраўнік курса.

У 1981 годзе, адзіны з цыган, удастоены ганаровага звання «Народны артыст СССР».

Прафесар, акадэмік Міжнароднай акадэміі тэатра (2001), Акадэміі праблем бяспекі, абароны і правапарадку (2001).

Памёр 2 ліпеня 2021 года ў Маскве.

## Крыніцы 
## Спасылкі
Тэатр сатыры (Масква)

**Маскоўскі акадэмічны тэатр сатыры** — драматычны тэатр у Маскве. Размешчаны каля станцыі метро «Маякоўская» на Трыумфальнай плошчы ў Цвярскім раёне Цэнтральнай адміністрацыйнай акругі. Адкрыўся 1 кастрычніка 1924 года ў падвальным памяшканні дома № 10 у Вялікім Гнезднікаўскім завулку.

У 1958 г. трупа тэатра ўпершыню адправілася на гастролі за мяжу ў Польшчу.

У 1963 годзе тэатр пераехаў у будынак 32/2 на Ленінградскім праспекце, але прабыў там нядоўга, у 1965 годзе быў пераведзены на Трыумфальную плошчу. У пастаноўках таго часу пераважала філасофская трагічная сатыра. Асноўнымі спектаклямі былі: «Дон Жуан, ці Любоў да геаметрыі» Макса Фрыша, «Вар’яцкі дзень, ці Жаніцьба Фігара» П’ера Бамаршэ, «Рэвізор» Мікалая Гогаля, «Гора ад розуму» Аляксандра Грыбаедава і іншыя.

У 1984 годзе Міністэрства культуры СССР прысвоіла тэатру званне акадэмічнага.
Катэгорыя:Тэатры Масквы
Тэатр імя Массавета

**Дзяржаўны акадэмічны тэатр імя Массавета** — драматычны тэатр у Маскве, адзначаны ордэнамі Леніна і Працоўнага Чырвонага Сцяга. Заснаваны ў 1923 годзе літаратарам і рэжысёрам Сяргеем Іванавічам Пракоф’евым як тэатр рабочых Маскоўскага губернскага савета прафесійных саюзаў (МГСПС). Сваю сучасную назву атрымаў у 1938 годзе.

З 2016 па 2020 год мастацкім кіраўніцтвам тэатра займаўся трыумвірат, у які ўваходзілі Юрый Яромін, Андрэй Канчалоўскі і Сяргей Юрскі.

8 верасня 2020 года мастацкім кіраўніком тэатра прызначаны Яўген Марчэлі.

У 2022 годзе, у адпаведнасці з Загадам Дэпартамента культуры горада Масквы ад 29 сакавіка 2022 г. № 215/ОД «Аб рэарганізацыі Дзяржаўнай бюджэтнай установы культуры горада Масквы „Дзяржаўны акадэмічны тэатр імя Массавета“», да Тэатра Массавета далучаны Тэатр МОСТ.

Катэгорыя:Тэатры Масквы
Маскоўскі планетарый

**Маскоўскі планетарый** () — адзін з самых вялікіх у свеце і самы стары планетарый у Расіі. Размешчаны ў Маскве каля новай тэрыторыі Маскоўскага заапарка, недалёка ад Садовага кальца. Пабудаваны ў 1927—1929 гадах па праекце архітэктараў М. В. Баршча, М. І. Сіняўскага і інжынера Г. А. Зунблата.

На момант адкрыцця Маскоўскі планетарый быў адзіным у краіне, трынаццатым у свеце і Еўропе. Асноўным напрамкам дзейнасці Маскоўскага планетарыя з’яўляецца папулярызацыя прыродазнаўчых ведаў.

У Маскоўскім планетарыі размешчана абсерваторыя.

Катэгорыя:Планетарыі Расіі
Круглікава

**Круглікава** — жаночая форма прозвішча Круглікаў.

## Вядомыя носьбіты 
* Лізавета Сяргееўна Круглікава — руская мастачка
* Марына Леанідаўна Круглікава — беларуская мастачка
Гасцініца «Ленінградская»

**Гасцініца «Ленінградская»** (афіцыйная назва — *Hilton Moscow Leningradskaya*) — вышынны дом, пабудаваны ў Маскве на Камсамольскай плошчы ў 1949—1954 гадах. Гасцініца была адкрыта для наведвальнікаў 1 лістапада 1953 года. Самая нізкая з сямі сталінскіх гмахаў — яе шпіль дасягае адзнакі 139 м. Праект будынка распрацавалі архітэктары Леанід Палякоў і Аляксандр Барэцкі. Першапачаткова ў гатэлі існавала 349 нумароў: ад аднакроўных плошчай 12 м² да трохпакаёвых люксаў. З 2008 года гатэль дзейнічае пад назвай Hilton Moscow Leningradskaya.

Катэгорыя:Гасцініцы Масквы
Карачаева-балкарская мова

**Карача́ева-балка́рская** (карачаеўская, балкарская) **мо́ва** (*къарачай-малкъар тил*, *тау тил* / *Qaraçay-Malqar til, Taw til / قاراچاي مالقار تیل٫ طاو تیل)* — адна з цюркскіх моў палавецка-кыпчакскай групы, мова карачаеўцаў і балкарцаў. Сучасная назва стала агульнапрынятай з 1950-х гадоў, раней называлася горска-татарскай, горска-цюркскай, татарска-джагатайскай.

## Класіфікацыя 
Карачаева-балкарскую мову адносяць да палавецка-кыпчакскай групы цюркскіх моў. Найбольш блізкія да яе мовы — кумыкская, крымскататарская (сярэдні дыялект і літаратурная мова), крымчакская, караімская, а таксама мовы мінулага — палавецкая і армяна-кыпчакская. Распаўсюджана ў Карачаева-Чаркесіі і Кабардзіна-Балкарыі, у Сярэдняй Азіі, Турцыі, у краінах Блізкага Усходу. 

## Крыніцы 
Катэгорыя:Мовы Расіі
Чужы: Зямля

**«Чужы: Зямля»** () — амерыканскі серыял у жанры жахаў і навуковай фантастыкі, першы з франшызы «Чужы». Дзеянні ў ім адбываюцца за два гады да падзей фільма «Чужы» 1979 года. Шоуранерам праекта з’яўляецца пісьменнік, прадзюсар і рэжысёр Ной Хоўлі (), галоўную ролю сыграла Сідні Чэндлер (). Прэм’ера адбылася 12 жніўня 2025 года на каналах FX і FX на Hulu ў ЗША і на Disney+ па ўсім свеце. Першы сезон складаецца з васьмі эпізодаў.

## Сюжэт 
2120 год. Зямлю і каланізаваную Сонечную сістэму кантралююць пяць карпарацый. Касмічны карабель адной з іх вяртаецца з доўгатэрміновай экспедыцыі, але ягоныя прыборы выходзяць з-пад кантролю, і ён ўразаецца ў нашу планету. На борце знаходзяцца ўзоры іншапланетнага жыцця, некаторыя з іх вырываюцца вонкі і ствараюць для Зямлі самую вялікую пагрозу за часы ейнага існавання.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Тэлесерыялы паводле алфавіта
Катэгорыя:Тэлесерыялы
Катэгорыя:Навуковая фантастыка
Катэгорыя:Жахі (жанр)
Пекін (гасцініца, Масква)

**«Пекін»** () — чатырохзоркавы гатэль у Маскве гасцінічна-офісны комплекс, будынак прызнаны гістарычным помнікам архітэктуры сталінскага класіцызму. Размешчаны ў цэнтры горада на скрыжаванні двух цэнтральных магістраляў — Садовага кальца і Цвярской вуліцы. Будынак пабудаваны ў 1939—1958 гадах па праекце архітэктара Дз. М. Чачуліна.

## Гісторыя 
Першапачаткова будынак, закладзены ў 1939 годзе на скрыжаванні Садовага кальца і плануемай у адпаведнасці з Генпланам 1935 года Нова-Цвярской магістралі, прызначаўся для размяшчэння Галоўнага ўпраўлення лагераў (ГУЛАГ) НКУС СССР і ведамаснай гасцініцы пры ім. Праект выканаў архітэктар Дзмітрый Чачулін, які займаўся з канца 1930-х гадоў праектаваннем усяго ансамбля плошчы Маякоўскага, вышыннай дамінантай якой павінен быў стаць будынак НКУС. Да пачатку Вялікай Айчыннай вайны сцены будынка былі ўзведзены амаль на поўную вышыню, а затым будаўніцтва замарозілі на больш як 10-гадовы перыяд. Пасля заканчэння вайны Чачулін некалькі разоў перапрацоўваў праект пад розныя патрэбы, пакуль у 1954 годзе не было прынята рашэнне аб перапрафіляванні будынка пад звычайны гатэль. Першыя пастаяльцы засяліліся ў гатэль у 1956 годзе, але цалкам у эксплуатацыю будынак увялі ў 1958 годзе — амаль праз дваццаць гадоў пасля пачатку будаўніцтва.
Катэгорыя:Гасцініцы Масквы
Сана Язава

**Сана́ Я́зава** (; 1 студзеня 1941, Кемінэ, Туркменкалінскі этрап, Марыйскі велаят — 21 лютага 2023) — туркменская паэтка.

## Біяграфія 
У 1966 годзе Язава скончыла Туркменскі дзяржаўны ўніверсітэт імя Махтумкулі па спецыяльнасці «выкладчык туркменскай мовы і літаратуры». У 1966—1968 годах выкладала туркменскую мову і літаратуру ў сярэдняй школе № 34 г. Ашгабата. У 1968—1977 гадах — загадчыца аддзела газеты «Малады камуніст» (), у 1977—2004 гадах — загадчыца аддзела часопіса «Каракумы» (). У 2004—2005 гадах была дырэктарам палітаддзела тэлеканала «Туркменістан» () Галоўнага ўпраўлення Туркменскага тэлебачання, гукарэжысёрам, у 2006—2011 гадах — рэдактарам аддзела студыі і дубляжу тэлеканала «Туркменістан», у 2011—2012 гадах — рэдактарам студыйнага і дубляжнага аддзела тэлеканала «Туркменістан» Дзяржаўнага камітэта Туркменістана па тэлебачанні, радыёперадачах і кінематаграфіі, у 2012—2017 гадах працавала арганізатарам і распрацоўшчыкам перамоў гэтага аддзела. У 2017 годзе паэтка выйшла на адпачынак.

## Творчасць 
Язава лічыла сваімі настаўнікамі паэтаў К. Эзізава, К. Курбаннепесава, Б. Худайназарава.

## Узнагароды і прэміі 
* Заслужаны работнік культуры Туркменістана (, 1994)
* медаль «За любоў да Айчыны» (, 1996)
* пераможца конкурса Прэзідэнта Туркменістана «Залаты век Туркменістана» (, 2007, 2009)
* ордэн «Галкыныш» (, 2008)
* ордэн «За вялікую любоў да незалежнага Туркменістана» (, 2009)
* медаль «Руплівасць» (, 2011)
* медаль «Махтумкулі Фрагі» (, 2014)
* Народны пісьменнік Туркменістана (, 2014)

## Спасылкі 
* Şahyr Sona Ýazowa aradan çykdy…

Катэгорыя:Туркменскамоўныя паэты
Шарамецьева

**Міжнародны аэрапорт Шарамецьева імя А. С. Пушкіна** (ІАТА: **SVO**, ІКАО: **UUEE**) — расійскі міжнародны аэрапорт федэральнага значэння, адзін з чатырох асноўных аэрапортаў Масквы і Маскоўскай вобласці, першы ў Расіі па аб’ёме пасажырапатоку.

Абслугоўвае рэйсы нацыянальнага перавозчыка Расіі — авіякампаніі «Аэрафлот» (з’яўляецца вузлавым аэрапортам авіякампаніі) і некаторых іншых авіякампаній. Размешчаны на паўночны захад ад Масквы, на тэрыторыі гарадской акругі Хімкі Маскоўскай вобласці, прыкладна на аднолькавай адлегласці (за некалькі кіламетраў) ад гарадоў Хімкі, Лобня і Даўгапрудны. Адлегласць ад МКАД па Ленінградскай шашы да тэрмінала А — 13 кіламетраў, да тэрміналаў D, E і F — 9 кіламетраў.

Аэрапорт Шарамецьева ўключае шэсць пасажырскіх тэрміналаў: А (тэрмінал бізнес-авіяцыі), B (раней «Шарамецьева-1»), С, D, E, F (раней «Шарамецьева-2») і два грузавых («Масква-Карга» і «Шарамецьева-Карга»).

Катэгорыя:Аэрапорты Маскоўскай вобласці
Аэрафлот

**«Аэрафлот — расійскія авіялініі»** () — расійская дзяржаўна-прыватная авіякампанія, утвораная з аднаго з дзяржаўных сацыялістычных прадпрыемстваў, які ўваходзіў у склад савецкага «Аэрафлота» і ажыццяўляў палёты і камерцыйную дзейнасць на міжнародных паветраных лініях, а таксама завалодаў правамі на аднайменную гандлёвую марку.

Поўнае найменне — публічнае акцыянернае таварыства «Аэрафлот — расійскія авіялініі»; скарочанае — ПАТ «Аэрафлот».

Выконвае ўнутраныя і міжнародныя рэйсы з маскоўскага аэрапорта Шарамецьева і аэрапорта Краснаярск.

З красавіка 2006 года ўваходзіў у склад авіяцыйнага альянсу SkyTeam, з 30 красавіка 2022 года сяброўства часова прыпынена. Таксама разам з даччынымі авіякампаніямі «Расія» і «Перамога» ўтварае авіяцыйны холдынг Група «Аэрафлот», які ўваходзіць у лік дваццаці вядучых авіяперавозчыкаў свету па пасажыраплыні.

З прычыны ўварвання Расіі ва Украіну і ўведзеных у адказ санкцый авіякампанія з 8 сакавіка 2022 г. не выконвае шэраг міжнародных рэйсаў «у сувязі з узнікненнем дадатковых абставінаў, якія перашкаджаюць выкананню палётаў».
Унукава

**Унукава**:
* Унукава (аэрапорт)
* Унукава (Манастыршчынскі раён)
* Унукава (раён Масквы)
* Аэрапорт Унукава (станцыя метро)
Усходні вакзал (Масква)

**Усходні вакзал** () — пасажырскі тэрмінал чыгуначнай станцыі Чаркізава ў складзе транспартна-перасадачнага вузла Чаркізава, адзін з дзесяці чыгуначных вакзалаў горада Масквы.

Вакзальны комплекс размешчаны на тэрыторыі раёнаў Гальянава і Праабражэнскае Усходняй адміністрацыйнай акругі.

Вакзал адкрыты 29 мая 2021 года.

Катэгорыя:Чыгуначныя вакзалы Масквы