open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Франс Мазерэль

**Франс Мазерэль** ( — ) — бельгійскі мастак, прадстаўнік левага экспрэсіянізму, майстар вялікіх графічных цыклаў-«раманаў».

Нарадзіўся ў Бланкенбергэ (Заходняя Фландрыя) 30 ліпеня 1889 года. Вучыўся ў генцкай Акадэміі мастацтваў (1907—1908). З 1909 года жыў у Англіі, Германіі, Швейцарыі, але пераважна ў Францыі. Тройчы (у 1935—1937 і 1958) наведваў СССР. У гады Першай сусветнай вайны зблізіўся ў Жэневе з Рамэнам Раланам, далучыўшыся да групы пісьменнікаў-антымілітарыстаў. Змяшчаў свае малюнкі ў іх часопісе «Ліст» («La Feuille») і іншых перыядычных выданнях левага накірунку, выпрацаваўшы сваю графічную мову, заснаваную на моцных чорна-белых кантрастах і гэтак жа кідкай і рытарычнай «чорна-белай» сімволіцы сацыяльнага дабра і зла .

Асноўнай эстампнай тэхнікай, якую выкарыстоўваў мастак даволі рана, стала ксілаграфія. Ф. Мазерэль праславіўся вялікімі ксілаграфічнымі серыямі, якія часцей за ўсё складалі аб’яднаныя адной тэмай «раманы ў карцінках». Першай яго працай стаў цыкл «25 вобразаў запалу чалавечага» (1918). Адным з найбольш вядомых ксілаграфаваных зборнікаў мастака з’яўляецца «Горад» (Die Stadt; 1925, пасля некалькі разоў перавыдаваўся). Выступаў Мазерэль і ў ролі мастака-ілюстратара літаратурных твораў сваіх сучаснікаў, у прыватнасці, раманаў Барбюса, Цвейга і інш.; найвядомая яго праца ў гэтай галіне — эпіка-лірычныя ілюстрацыі да «Жану-Крыстофу» Рамэна Ралана (1925—1927).

Катэгорыя:Мастакі Бельгіі XX стагоддзя
Катэгорыя:Сацыялісты Бельгіі
Катэгорыя:Гравёры
Катэгорыя:Пацыфісты
Катэгорыя:Мастакі-экспрэсіяністы
Катэгорыя:Мастакі-ілюстратары
Маза дзі Банка

**Маза дзі Банка** (; вядомы па згадках 1320-х — 1340-х гадоў) — італьянскі мастак.

Джорджа Вазары ў сваёй шматтомнай працы «Жыццяпісы найбольш знакамітых жывапісцаў разьбяроў і дойлідаў» (1568 год) не пакінуў біяграфіі Маза дзі Банка. Сярод вучняў Джота Вазары згадвае нейкага «Маза празванага Джаціна», мастака, які быў ці то сынам Стэфана, ці то сынам самога Джота; пры гэтым Вазары спасылаецца на Гіберці і на Даменіка дэль Гірландая, успаміны якога да нас не дайшлі. Захаваліся літаратурныя працы Ларэнца Гіберці (1378—1455), які ў сваіх «Каментарах» называючы Маза «чалавекам выдатных талентаў», паведамляе, што мастак стварыў цыкл фрэсак у царкве Санта Крочэ і быў не толькі славутым жывапісцам, але і скульптарам, які пакінуў пасля сябе шмат вучняў. Аднак Джорджа Вазары ў сваёй працы прыпісваў гэтыя фрэскі мастаку Стэфана. Узніклая блытаніна з трох імёнаў — Маза, Стэфана і Джаціна — працяглы час не дазваляла навукоўцам вызначыць, хто і што з іх стварыў.

   
Катэгорыя:Мастакі Італіі XIV стагоддзя
Катэгорыя:Мастакі Фларэнцыі
Гвадалахарская аперацыя

**Гвадалахарская аперацыя** — адна з найбуйнейшых аперацый грамадзянскай вайны ў Іспаніі. З’яўлялася чацвёртай спробай нацыяналістаў генерала Франсіска Франка і яго замежных саюзнікаў захапіць сталіцу краіны горад Мадрыд.

## Перадгісторыя 
Спробы прыхільнікаў Франка завалодаць Мадрыдам пачаліся яшчэ ў кастрычніку 1936 года. Падчас восеньскіх баёў сілы паўстанцаў пацярпелі няўдачу. У канцы снежня і пачатку студзеня ў ходзе т.зв. «Туманнай бітвы» ажыццёўлена паўторная спроба ўзяць сталіцу, але і яна завяршылася безвынікова. У лютым 1937 года армія Франка ўдарыла ў раёне ракі Харама, з мэтай перакрыць дарогу на Валенсію і акружыць Мадрыд. Гэта аперацыя таксама правалілася.

## Планы і сілы 
Пасля Харамы пачалася падрыхтоўка новага наступлення на Мадрыд. Вырашальная роля ў аперацыі адводзілася італьянскім войскам, якія мелі задачу раптоўным ударам уздоўж аўтастрады Сарагоса — Мадрыд праз Гвадалахару прарвацца да сталіцы. Італьянскі корпус (да 40 000 байцоў, каля 200 гармат, 120 танкаў і 90 самалётаў) пад камандаваннем генерала Марыа Раата засяродзіўся ў раёне Сігуэнсы ў складзе двух пяхотных і двух мотамеханізаваных дывізій. Гвадалахарскі кірунак абараняла 12-я пяхотная дывізія рэспубліканцаў (да 10 000 байцоў пры 22 гарматах).

Раата ставіў задачу ў першы ж дзень авалодаць гарадамі Трыхуэкэ, Брыуэга і Тарыха, а праз 4 дня ўвайсці ў Мадрыд.

## Баявыя дзеянні
Раніцай 8 сакавіка 2-я італьянская пяхотная дывізія, узмоцненая 2 атрадамі замежнага легіёна, пачала наступленне на ўчастку Мірабуэна-Лас-Інвьернас. Аднак італьянцам з вялікімі стратамі ўдалося толькі 9 сакавіка заняць Брыуэгу і 10 сакавіка — Трыхуэкэ. Рэспубліканскае камандаванне падцягнула дывізіі Лістэра, Галана, Нанэці і часці 11-й і 12-й інтэрнацыянальных брыгад пад камандаваннем генерала Лукача (Матэ Залка). У ходзе баявых дзеянняў непасрэдна была задзейнічана 1-я бранятанкавая брыгада Рэспублікі, касцяк якой склалі байцы 4-й механізаванай брыгады з Бабруйска. 13 сакавіка дывізія Лістэра нанесла контрудар і заняла Трыхуэкэ. 18 сакавіка ўдарная група генерала Лукача перайшла ў контрнаступленне і авалодала Брыуэгай. 19—20 сакавіка рэспубліканскія войскі пераследавалі разгромленыя часці італьянскага корпуса, якія адышлі на Сігуэнсу, дзе іх змянілі франкісцкія войскі.

## Страты 
Італьянцы і франкісты за час баёў панеслі істотныя страты, у тым ліку каля 3 000 забітых, каля 4 000 параненых, 800 палонных, больш за 2000 вінтовак, 51 гармат, 400 кулямётаў, 45 танкетак, 12 самалётаў. Рэспубліканцы страцілі 208 забітымі, 3430 параненымі, 1855 хворымі і 230 палоннымі; 2 самалёты, 7 танкаў (з іх 4 пры адыходзе італьянцаў былі ўзяты рэспубліканцамі назад), 5 гармат, каля 20 кулямётаў і 500 вінтовак. Страты ва ўзбраенні і палоннымі падаюць амаль выключна на першыя два дні аперацыі, калі італьянцам былі супрацьпастаўлены толькі маластойкія брыгады 12-й дывізіі.

## Літаратура 
* Самойлов П.И. Гвадалахара (Разгром итальянского экспедиционного корпуса). — М.: Воениздат, 1940.

Катэгорыя:Сакавік 1937 года
Катэгорыя:Канфлікты 1937 года
Катэгорыя:Бітвы і аперацыі грамадзянскай вайны ў Іспаніі
Катэгорыя:Бітвы ў Іспаніі
Катэгорыя:1937 год у Іспаніі
Катэгорыя:Бітвы Італіі
Мазаліна

**Мазаліна** або **Мазаліна да Панікале** (; нар. каля 1383, Панікале (у даліне р. Арно) — каля 1440) — мянушка, пад якой працаваў у пачатку кватрачэнта італьянскі жывапісец **Тамаза да Крыстафора-Фіні**. У 1407 годзе паступіў у майстэрню Гіберці. Яго першыя творы па вытанчанасці нагадваюць мастацтва Ларэнца Манака і Даменіка Венецыяна. У 1424—1425 гадах Мазачыа і Мазаліна выканалі карціну «Святая Ганна з Марыяй і Дзіцяткам Езусам» (Фларэнцыя, Уфіцы).

Катэгорыя:Мастакі Італіі XV стагоддзя
Катэгорыя:Мастакі Адраджэння
Катэгорыя:Мастакі готыкі
Катэгорыя:Мастакі Фларэнцыі
Сан-Анджэла

**Сан-Анджэла** () — горад у ЗША, размешчаны ў цэнтральнай частцы штата Тэхас, адміністрацыйны цэнтр акругі Том-Грын. Па дадзеных перапісу за 2010 год насельніцтва — 93 200 чалавек, паводле ацэнкі Бюро перапісу ЗША ў 2015 годзе ў горадзе пражывала 100 450 чалавек.

Катэгорыя:Гарады Тэхаса
Сайман Рэкс

**Са́йман Рэкс Ка́трайт** (; нар. , Сан-Францыска, Каліфорнія, ЗША), найбольш вядомы як Са́йман Рэкс, або Dirt Nasty — амерыканскі акцёр, комік, тэлевядучы, рэпер, музычны прадзюсар і былы віджэй. Вядомы дзякуючы фільмам «Вельмі страшнае кіно 3», «Вельмі страшнае кіно 4», «Вельмі страшнае кіно 5», «Чырвоная ракета», а таксама дзякуючы ролі ў серыяле «За што цябе кахаю».

Катэгорыя:Рэперы ЗША
Катэгорыя:Музыканты ЗША
Катэгорыя:Акцёры ЗША
Катэгорыя:Акцёры тэлебачання ЗША
Катэгорыя:Акцёры XX стагоддзя
Катэгорыя:Акцёры XXI стагоддзя
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Незалежны дух»
Хайнц Мак

**Хайнц Мак** (; нар. , Лолар, Германія) — мастак нямецкага паходжання, прадстаўнік оп-арту і кінетычнага мастацтва.

## Біяграфія і творчасць 
Хайнц Мак нарадзіўся 8 сакавіка 1931 года ў горадзе Лолары ў нямецкай зямлі Гесэн. У 1949 годзе ён пераехаў у Дзюсельдорф, дзе вывучаў жывапіс у Дзяржаўнай мастацкай акадэміі з 1950 па 1953 гады. Хайнц Мак таксама атрымаў ступень па філасофіі ва Універсітэце Кёльна ў 1956 годзе, у тым жа годзе пачаў вывучаць праблемы руху і святла. З 1956 па 1958 гады мастак распрацоўваў светлавыя рэльефы і светлавыя кінетычныя канструкцыі — работы, зробленыя з паліраванага металу, які вібраваў і адлюстроўваў колеры асяроддзя.

Хайнц Мак распрацаваў тэорыю «дынамічных структур», якую ўпершыню прадставіў у 1958 годзе ў падобным на маніфест эсэ «Die Ruhe der Unruhe» («Спакой неспакою»), апублікаваным у першым выпуску часопіса «Zero».

Першая персанальная выстаўка мастака прайшла ў Галерэі Шмела ў Дзюсельдорфе ў 1957 годзе. У 1957—1958 гадах разам з Ота Пінэ стварыў групу «Зеро», у якую ўвайшлі Гюнтэр Юкер, Іў Кляйн, Жан Тэнглі і іншыя.

Катэгорыя:Мастакі Германіі XX стагоддзя
Катэгорыя:Мастакі Германіі XXI стагоддзя
Аляксандр Аляксандравіч Ключароў

**Павел Іванавіч Беспальчук** (, г. Варонеж — ) — беларускі вучоны-інфекцыяніст, заслужаны дзеяч навукі Беларусі, доктар медыцынскіх навук (1970), прафесар (1971).

## Біяграфія 
У 1943 годзе скончыў Ленінградскую Ваенна-медычную акадэмію (Самарканд).

У 1946 годзе быў загадчыкам скурна-венералагічнага аддзялення раённай паліклінікі ў Горках Магілёўскай вобласці, выкладаў на вайсковай кафедры Беларускага сельскагаспадарчага інстытута ў Горках(1946—1948).

1957—1971 гадах быў дацэнтам кафедры інфекцыйных хвароб Мінскага медыцынага інстытута, адначасна быў дэканам курса (1957—1958), намеснікам дырэктара інстытута па навучальнай працы (1958—1961). У 1958 годзе прысвоена навуковае званне дацэнта. У 1961—1986 гадах рэктар Мінскага медычнага інстытута.

## Літаратура 
* Беларуская ССР : кароткая энцыклапедыя : у 5 т. — Мінск, 1981. — Т. 5. — С. 312.
* Беларуская энцыклапедыя : у 18 т. — Мінск, 1999. — Т. 8. — С. 352.
* Белорусская ССР : краткая энциклопедия : в 5 т. — Минск, 1982. — Т. 5. — С. 294.
* Здравоохранение. — 2021. — № 9. — С. 62-64

## Спасылкі 
* Ректоры университета 

Катэгорыя:Рэктары Беларускага дзяржаўнага медыцынскага ўніверсітэта
Вількамірскія павятовыя маршалкі

Спіс маршалкаў дваранства Вількамірскага павета.

## Літаратура 
Та­ма­ра Бай­ра­ша­у­скай­те. Ин­сти­тут пред­во­ди­те­лей дво­рян­ства в за­пад­ных гу­бер­ни­ях Рос­сий­ской им­пе­рии во вто­рой по­ло­ви­не XIX в. — на­ча­ле XX в. (Ви­лен­ская и Ко­вен­ская гу­бер­нии)*
Кармел (Індыяна)

**Кармел** () — горад на поўнач ад Індыянапаліса ў штаце Індыяна. Насельніцтва — 101 068 жыхароў, плошча — 120 км². Першапачаткова горад называўся Віфлеем. Заснаваны ў 1837 годзе Дэніэлам Уорэнам, Аляксандрам Мілзам, Джонам Фелпсам і Сетам Грынам. Першыя жыхары горада былі пераважна квакерамі.

Катэгорыя:Гарады Індыяны
Міхаіл Аляксандравіч Герасіменка

**Міхаіл Аляксандравіч Герасіменка** (нар. , г. Узда) — беларускі ўрач, доктар медыцынскіх навук (2012), прафесар (2015), член-карэспандэнт НАН Беларусі (2021).

## Біяграфія 
Скончыў Мінскі дзяржаўны медыцынскі інстытут па спецыяльнасці «Лекавая справа» (1997).

У 2012—2014 гадах — загадчык кафедры траўматалогіі і артапедыі Беларускага дзяржаўнага медычнага ўніверсітэта. У 2014—2018 гадах — рэктар Беларускай медыцынскай акадэміі паслядыпломнай адукацыі. З 2018 года — дырэктар Рэспубліканскага навукова-практычнага цэнтра траўматалогіі і артапедыі.

## Навуковая дзейнасць 
Сфера прафесійных інтарэсаў: эндапратэзаванне каленавага і тазасцёгнавага суставаў; дзіцячая траўматалогія і артапедыя; артраскапічныя ўмяшанні на буйных суставах.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Variability of anterolateral ligament on mri images — lack of survey standardization or anatomical variants? / O. O. Kostrub [et al.] // Весці Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі. Серыя медыцынскіх навук. — 2021. — Т. 18, № 1. — С. 58-68.
* Диагностика и лечение повреждений и заболеваний коленного сустава у детей и пациентов молодого возраста : диссертация … доктора медицинских наук : 14.01.15 / Герасименко Михаил Александрович. — Минск, 2012.

## Спасылкі 
* Міхаіл Аляксандравіч Герасіменка ў базе даных «История белорусской науки в лицах» Цэнтральнай навуковай бібліятэкі імя Якуба Коласа НАН Беларусі 

Катэгорыя:Рэктары БМАПА
Катэгорыя:Траўматолагі Беларусі
Катэгорыя:Артапеды Беларусі
Стывен Ён

**Стывен Ён** (; ) — амерыканскі акцёр карэйскага паходжання, вядомы па ролі Глена Ры ў тэлесерыяле «Хадзячыя мерцвякі». За галоўную ролю Джэйкаба Лі ў карціне «Мінары» Ён атрымаў намінацыі на прэміі Амерыканскай кінаакадэміі «Оскар» і Амерыканскай гільдыі кінаакцёраў у катэгорыі «Найлепшы акцёр», стаўшы першым амерыканскім акцёрам карэйскага паходжання, намінаваным на гэтыя ўзнагароды.

## Зноскі 
Катэгорыя:Акцёры ЗША
Катэгорыя:Акцёры агучвання ЗША
Катэгорыя:Акцёры тэлебачання ЗША
Катэгорыя:Акцёры XXI стагоддзя
Дэфо

**Дэфо** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Даніэль Дэфо — англійскі пісьменнік
* Дэзірэ Дэфо — бельгійскі дырыжор, скрыпач
* Уілем Дэфо — амерыканскі акцёр
Рэнтан (Вашынгтон)

**Рэнтан** () — горад у акрузе Кінг, штат Вашынгтон (Злучаныя Штаты Амерыкі). Размешчаны за 13 міляў (21 км) на паўднёвы ўсход ад Сіэтла, каля паўднёва-ўсходняга берага возера Вашынгтон. Насельніцтва — 50 052 (2000).

Катэгорыя:Гарады Вашынгтона
Кейсі Афлек

**Калеб Кейсі Мак-Гуайр Афлек-Болт** (; нар. , Фалмут, Масачусетс) — амерыканскі акцёр тэатра, кіно і тэлебачання, а таксама кінарэжысёр, кінапрадзюсар і сцэнарыст. Лаўрэат прэмій «Оскар», «Залаты глобус» і BAFTA (усе — 2017 года) за галоўную ролю ў драме «Манчэстэр ля мора». Малодшы брат Бенa Афлека.

## Зноскі 
Катэгорыя:Акцёры ЗША
Катэгорыя:Акцёры тэлебачання ЗША
Катэгорыя:Акцёры XX стагоддзя
Катэгорыя:Акцёры XXI стагоддзя
Катэгорыя:Кінарэжысёры XXI стагоддзя
Катэгорыя:Кінарэжысёры ЗША
Катэгорыя:Кінапрадзюсары XXI стагоддзя
Катэгорыя:Кінапрадзюсары ЗША
Катэгорыя:Сцэнарысты XXI стагоддзя
Катэгорыя:Сцэнарысты ЗША
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Спадарожнік»
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Незалежны дух»
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі BAFTA
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Оскар»
Міністэрства фінансаў ЗША

**Міністэрства фінансаў ЗША / Дэпартамент казначэйства ЗША** () — міністэрства ва ўрадзе ЗША, узначаленае міністам фінансаў. Утворана ў 1789 годзе. Першым міністрам фінансаў ЗША стаў Аляксандр Гамільтан. 

З 13 лютага 2017 года дэпартамент узначальвае Джанет Елен.

## Гл. таксама 
* Федэральная рэзервовая сістэма

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт

ЗША
Фінансаў
Патуліцы (Куяўска-Паморскае ваяводства)

**Патуліцы** () — вёска ў Польшчы. Уваходзіць у склад Накельскага павета Куяўска-Паморскага ваяводства. У 1975—1998 гадах уваходзіла ў Быдгашчскае ваяводства.

## Славутасці 
* Сядзіба
* Касцёл Дабравешчання Найсвяцейшай Дзевы Марыі
 
Патуліцы. Касцёл Дабравешчання Найсвяцейшай Дзевы Марыі 2.jpg|Касцёл
Патуліцы. Помнік.jpg|Помнік
Патуліцы. Дом.jpg|Дом
Патуліцы. Палац 3.jpg|Палац
Патуліцы. Палац 1.jpg|Палац

Катэгорыя:Патуліцы (Куяўска-Паморскае ваяводства)
Шавельскія павятовыя маршалкі

Спіс маршалкаў дваранства Шавельскага павета.

## Літаратура 
* Та­ма­ра Бай­ра­ша­у­скай­те. Ин­сти­тут пред­во­ди­те­лей дво­рян­ства в за­пад­ных гу­бер­ни­ях Рос­сий­ской им­пе­рии во вто­рой по­ло­ви­не XIX в. — на­ча­ле XX в. (Ви­лен­ская и Ко­вен­ская гу­бер­нии)
Джон Малкавіч

**Джон Гэвін Малкавіч** (; нар. ) — амерыканскі акцёр, рэжысёр і прадзюсар. Лаўрэат прэміі «Эмі», а таксама намінант на «Оскар», «Тоні» і «Залаты глобус». Сярод вядомых акцёрскіх работ Малкавіча фільмы «Месцы ў сэрцы» (1984), «Палі смерці» (1984), «Імперыя сонца» (1987), «Небяспечныя сувязі» (1988), «Пра мышэй і людзей» (1992), «На лініі агню» (1993), «Быць Джонам Малкавічам» (1999), «Чэмпіён» (2010), «Птушыны кораб» (2018), «Аксамітная бензапіла» (2019) і іншыя.

## Выбраная фільмаграфія 
Катэгорыя:Акцёры ЗША
Катэгорыя:Акцёры XX стагоддзя
Катэгорыя:Акцёры XXI стагоддзя
Катэгорыя:Акцёры тэлебачання ЗША
Катэгорыя:Тэатральныя рэжысёры ЗША
Катэгорыя:Тэатральныя рэжысёры XX стагоддзя
Катэгорыя:Тэатральныя рэжысёры XXI стагоддзя
Катэгорыя:Кінапрадзюсары XX стагоддзя
Катэгорыя:Кінапрадзюсары XXI стагоддзя
Катэгорыя:Кінапрадзюсары ЗША
Катэгорыя:Кавалеры ўкраінскага ордэна «За заслугі» 3 ступені
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Эмі»
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Драма Дэск»
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі Obie
Рыз Ахмед

**Рызван «Рыз» Ахмед** (; нар. , Уэмблі, Лондан, Вялікабрытанія) — брытана-пакістанскі акцёр, музыкант і актывіст, лаўрэат прэмій «Оскар» і «Эмі». Найбольшую вядомасць набыў ролямі ў фільмах: «Дарога на Гуантанама», «Чатыры львы», «Стрынгер», «Ізгой-адзін. Зорныя войны: Гісторыі», «Гук металу», а таксама ў тэлесерыяле «Аднойчы ноччу».

## Зноскі 
Катэгорыя:Кінаакцёры Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Акцёры тэлебачання Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Акцёры XXI стагоддзя
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Эмі»
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Спадарожнік»
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Незалежны дух»
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Оскар»
Хуан Баўтыста Майна

**Хуан Баўтыста Майна** (; , Пастрана, Гвадалахара — , ) — іспанскі жывапісец эпохі барока.

## Біяграфія 
Сын міланскага гандляра тканінамі і партугальскай дваранкі, якія знаходзіліся на службе ў знакамітай прынцэсы Эбалі. Прадстаўнік таледскай і мадрыдскай школы, вучань Эль Грэка.

З юнацтва займаўся ўпрыгожаннем Эскарыяла. У 1600—1610 гадах наведваў і жыў у Італіі, дзе пазнаёміўся, у прыватнасці, з творамі Караваджа. Вярнуўшыся ў Іспанію, пасяліўся ў Таледа, дзе ўступіў у дамініканскі ордэн, стаў манахам. Прыкладна з 1620 года жыў у Мадрыдзе, дзе служыў пры дварах каралёў Філіпа III і Філіпа IV, працуючы прыдворным мастаком. Дапамог уладкавацца пры двары свайму вучню і сябру Дыега Веласкесу.

Мастак-натураліст; пісаў, перш за ўсё, рэлігійныя карціны, асабліва добра ў яго атрымоўваліся мініяцюрныя партрэты.

Катэгорыя:Мастакі Іспаніі XVII стагоддзя
Катэгорыя:Прыдворныя мастакі
Катэгорыя:Мастакі-манахі
Катэгорыя:Сакральнае мастацтва
Катэгорыя:Мастакі барока
Катэгорыя:Мастакі-партрэтысты Іспаніі
Катэгорыя:Дамініканцы
Вінакурава

**Вінакурава** — жаночая форма прозвішча Вінакураў.

## Вядомыя носьбіты 
* Марыя Міхайлаўна Вінакурава  (нар. 1939) — беларускі інжынер і палітык.
* Святлана Пятроўна Вінакурава (нар. 1953) — беларускі вучоны-філосаф, сацыёлаг.
Асі аль-Кавалі

**Асі аль-Кавалі** — лідар іракска-курдскіх паўстанцаў і былы добраахвотнік апалчэння «Пешмерга». Як мяркуецца, з’яўляецца адным з кіраўнікоў групоўкі «Белыя сцягі».

## Біяграфія
Кавалі родам з горада Туз-Хурмату мухафазы Салах-эд-Дзін. Жыў у беднай сям’і. Зарабляў за кошт паставак вады, якую чэрпаў з ракі каля дома і развозіў на сваім трактары. Знаёмыя апісвалі як спакойнага чалавека. У нейкі момант звязаўся з мулой Крэкарам, мусульманскім святаром і заснавальнікам «Ансар аль-Іслам». Меркавана таксама займеў сувязі з членамі ІДІЛ.

Некаторы час Кавалі быў членам Дэмакратычнай партыі Курдыстана і прыхільнікам Масуда Барзані, а таксама добраахвотнікам «Пешмергі». Разам са сваімі аднадумцамі здзяйсняў напады на сілы бяспекі і праўрадавыя ваенізаваныя фарміраванні. 

У красавіку 2016 года атрымаў вядомасць пасля распаўсюджвання курдскімі СМІ фотаздымкаў, дзе Кавалі зрывае сцяг апалчэння «Катаіб Хезбала», якое ваявала на баку ўладаў у складзе кааліцыі «Сілы народнай мабілізацыі».

У кастрычніку 2017 года на фоне ўзброенага канфлікту паміж цэнтральным урадам Ірака і ўладамі Курдскай аўтаноміі ўзначаліў напад на штаб Сіл народнай мабілізацыі ў Туз-Хурмату.

У снежні таго ж года далучыўся да арганізацыі «Белыя сцягі», стаўшы адным з яе кіраўнікоў. Ужо 28 снежня ён быў арыштаваны іракскімі сіламі бяспекі разам з некаторымі іншымі членамі групоўкі па падазрэнні ў адказнасці за абстрэл камандных пунктаў туркменскіх атрадаў Сіл народнага мабілізацыі ў Кіркуку.

Катэгорыя:Удзельнікі грамадзянскай вайны ў Іраку
Катэгорыя:Нарадзіліся ў правінцыі Салах-эд-Дзін
Уілем Дэфо

**Уілем Джэймс (Уільям) Дэфо** (; ) — амерыканскі акцёр. Чатырохразовы намінант на прэмію «Оскар» (1987, 2001, 2018, 2019), «Залаты глобус» (2001, 2018, 2019) і прэмію Брытанскай кінаакадэміі (2018).

## Творчасць 
Атрымаў сусветнае прызнанне дзякуючы ролі сяржанта арміі ЗША Гордана Элаяса ў фільме «Узвод» (1986), а таксама дзякуючы сваім галоўным і другарадным ролям у такіх карцінах, як «Місісіпі ў агні» (1988), «Апошняя спакуса Хрыста» (1988), «Англійскі пацыент» (1996), «Святыя з Бундока» (1999), «Цень вампіра» (2000), «Не злоўлены — не злодзей» (2006), «Гатэль „Гранд Будапешт“» (2014) і ролі Нормана Озбарна / Зялёнага гобліна ў трылогіі пра Чалавека-павука. Акцёр здымаецца як у высокабюджэтных блокбастарах, так і ў артхаўсных праектах.

## Фільмаграфія 
* 1996 — «Англійскі пацыент»
* 2002 — «Чалавек-павук»
* 2004 — «Чалавек-павук 2»
* 2007 — «Чалавек-павук 3: Вораг у адлюстраванні»
* 2009 — «Неверагодны містар Фокс» (агучка)
* 2013 — «Чалавек-усмешка» (кароткаметражны)
* 2014 — «Гатэль „Гранд Будапешт“»
* 2017 — «Забойства ва Усходнім экспрэсе»
* 2019 — «Маяк»
* 2021 — «Чалавек-павук: Няма шляху дадому»
* 2023 — «Астэроід-Сіці»
* 2023 — «Бедныя-няшчасныя»
* 2024 — «Бітлджус Бітлджус»

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Незалежны дух»
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Спадарожнік»
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Кубак Вальпі»
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Сатурн»
Катэгорыя:Акцёры ЗША
Катэгорыя:Акцёры XX стагоддзя
Катэгорыя:Акцёры XXI стагоддзя
Міхаіл Казлоўскі

**Міхаіл Казлоўскі**:
* Міхаіл Іванавіч Казлоўскі — рускі скульптар
* Міхаіл Ціханавіч Казлоўскі (1903—1972) — савецкі хімік, акадэмік Акадэміі навук Казахскай ССР
Факультэт дызайну і дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва БДАМ

**Факультэт дызайну і дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва БДАМ** — адзін з факультэтаў Беларускай акадэміі мастацтваў.

## Апісанне 
Факультэт быў заснаваны ў 1976 годзе. У 1994 годзе факультэт быў перайменаваны ў факультэт дызайну, а ў 1998 — у факультэт дызайну і дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва.

У цяперашні час факультэт — адна з вядучых школ у Беларусь у галіне падрыхтоўкі дызайнераў і мастакоў дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва.

## Спецыяльнасці 
Факультэт ажыццяўляе падрыхтоўку па спецыяльнасцях «Дызайн» і «Дэкаратыўна-прыкладное мастацтва».

**Дызайн:**
* напрамак спецыяльнасці «Дызайн (аб’ёмны)»
* напрамак спецыяльнасці «Дызайн (прадметна-прасторавага асяроддзя)»;
* напрамак спецыяльнасці «Дызайн (графічны)»;
* напрамак спецыяльнасці «Дызайн (графічны)»;
* напрамак спецыяльнасці «Дызайн (камунікатыўны)» ;
* напрамак спецыяльнасці «Дызайн (віртуальнага асяроддзя)».

**Дэкаратыўна-прыкладное мастацтва:**
* напрамкі спецыяльнасці: «ДПМ (вырабы з керамікі)», «ДПМ(вырабы з шкла)», «ДПМ(вырабы з металу)», «ДПМ (вырабы з тэкстылю)», «ДПМ (касцюм)».

## Кафедры 
* Кафедра дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва і касцюма
* Кафедра інтэр’ера і абсталявання
* Кафедра прамысловага дызайну
* Кафедра графічнага дызайну
* Кафедра тэорыі і гісторыі дызайну

## Дэканы 
* Усевалад Пятровіч Свентахоўскі (з 2018)

## Спасылкі 
* Факультэт дызайну і дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва 

Катэгорыя:Факультэты Беларускай акадэміі мастацтваў
Чалавек Божы (саўндтрэк)

«**Чалавек Божы**» () — саўндтрэк Збігнева Прайснера да аднайменнага фільма 2021 года. Альбом быў выдадзены ў 30 жніўня 2021 года лэйблам «*Caldera records*».

## Спіс кампазіцый 
## Зноскі 
## Спасылкі 
* «Чалавек Божы» на сайце «*AllMusic*» 
* «Чалавек Божы» на сайце «*Discogs*» 
* «Чалавек Божы» на сайце «*Movie Music UK*» 
* «Чалавек Божы» на сайце «*Soundtrack.net*» 
* «Чалавек Божы» на сайце «*Soundtrack Collector*» 

Катэгорыя:Саўндтрэкі Збігнева Прайснера
Катэгорыя:Саўндтрэкі 2021 года
Катэгорыя:Саўндтрэкі
Афлек

**Афлек** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Бен Афлек, амерыканскі акцёр, рэжысёр, сцэнарыст і прадзюсар
* Джэніфер Афлек, амерыканская актрыса і прадзюсар
* Кейсі Афлек, амерыканскі акцёр і рэжысёр, брат Бена Аффлека
Аляксандр Сцяпанавіч Казлоўскі

**Аляксандр Сцяпанавіч Казлоўскі** (, в. Вялікія Труханавічы, Чашніцкі раён, Віцебская вобласць — ) — беларускі мастак, Заслужаны работнік культуры Беларускай ССР (1975)

## Біяграфія 
Скончыў інстытут жывапісу, скульптуры і архітэктуры імя Рэпіна ў Ленінградзе (1956). Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны. У 1925 годзе яго сям’я пераехала ў Ленінград. Аляксандр наведваў студыю Палаца піянераў Васілеастроўскага раёна. Затым працягнуў вучобу ў сярэдняй мастацкай школе пры Усерасійскай Акадэміі мастацтваў.

Падчас Вялікай Айчыннай вайны Аляксандр Сцяпанавіч прымаў удзел у баях на Ленінградскім фронце. Пасля дэмабілізацыі аднавіў вучобу ў мастацкай школе, затым працягнуў навучанне ў Ленінградскім інстытуце жывапісу, скульптуры і архітэктуры імя І. Я. Рэпіна Акадэміі мастацтваў СССР.

У 1956 годзе пераехаў у Мінск на пастаяннае месца жыхарства, дзе і пачаў педагагічную дзейнасць у Беларускім дзяржаўным тэатральна-мастацкім інстытуце. З 1961 па 1986 гады загадваў кафедрай. Сярод яго выхаванцаў — народны мастак Беларусі Г. Паплаўскі, заслужаныя дзеячы мастацтваў Л. Дударэнка, М. Казакевіч, Д. Алейнік, Л. Асецкі, М. Назаранка і многія іншыя.
 
Удзельнічае ў мастацкіх выстаўках з 1956 года. Працуе ў жанры тэматычнай карціны і пейзажу. Тэматыка твораў — рэвалюцыйныя падзеі, Вялікая Айчынная вайна, сучаснасць. Сярод карцін: «На работу ў вёску» (1956), «Ленін у Шушанскім» (1967), «Мужнасць» (1969), «Блакітная песня» (1972), «Красавіцкі вечар» (1975), «Над возерам» (1977), «9 Мая» (1978), «Успамін» (1980), «Снегіры», «Горад прачынаецца», «Дума аб Радзіме» (усё 1982), «Аўтапартрэт. Год 1941» (1984).

З 1957 года Аляксандр Сцяпанавіч — удзельнік рэспубліканскіх, усесаюзных і замежных мастацкіх выстаў, у тым ліку ў Расіі, Украіне, Румыніі, Фінляндыі, Літве. У 1958 годзе ўступіў у члены Саюза мастакоў СССР (БССР).

У 1975 годзе яму прысвоена ганаровае званне «Заслужаны работнік культуры БССР».

Творы Аляксандра Сцяпанавіча захоўваюцца ў Нацыянальным мастацкім музеі Беларусі, фондах Беларускага саюза мастакоў, Музеі сучаснага выяўленчага мастацтва ў Мінску, Валагарадскім мастацкім музеі ім. П. Масленікава, а таксама ў прыватных калекцыях.

## Літаратура 
* Дзеячы культуры і навукі — ураджэнцы Чашніччыны // Гістарычна-краязнаўчы курс «Наша Чашніччына». Чашніказнаўства / В. В. Грыбко. — Мінск : Медисонт, 2007. — С. 138—149.
* Мишулкова, М. Александр Степанович Козловский / М. Мишулкова // Чырвоны прамень (Чашнікі). — 2018. — 8 снеж. — С. 5.
* Торбина, И. Художник и война / И. Торбина // Чырвоны прамень (Чашнікі). — 2016. — 7 мая. — С. 1, 5.
* Фатыхава, Г. Ціхая паэзія пейзажаў / Г. Фатыхава // Літаратура і мастацтва. — 2013. — 29 лістап. — С. 13.

Катэгорыя:Мастакі Беларусі
Катэгорыя:Дэканы мастацкага факультэта БДАМ
Ганс Макарт

**Ганс (Ханс) Макарт** (; ,  — , ) — аўстрыйскі мастак, дэкаратар, дызайнер мэблі і інтэр’ераў, мастак па касцюмах, прадстаўнік акадэмізму.

## Біяграфія 
Макарт навучаўся жывапісу ў Мюнхене ў Карла Тэадора фон Пілоці. У 1861—1865 гадах Ганс Макарт выпрацаваў уласны стыль. Першая яго карціна — «Лавуазье ў турме» — была прысвечана апошнім дням вялікага французскага фізіка, ахвяры якабінскага тэрору.

Ганс Макарт — аўтар вялікіх гістарычных і алегарычных кампазіцый, мноства партрэтаў. Пры жыцці атрымаў шырокае прызнанне і меў шмат прыхільнікаў. Яго студыя ў 1870-1880 гадах была цэнтрам культурнага жыцця венскага грамадства.

Макарт аказаў уплыў на еўрапейскіх мастакоў-мадэрністаў, такіх як Густаў Клімт і Альфонс Муха.

У 1882 годзе імператар Франц Іосіф даручыў Макарту роспіс спальні імператрыцы Лізаветы на віле Гермес у венскім прадмесці Лайнцэр Ціргартэн. Жывапіс павінен быў ілюстраваць «Сон у летнюю ноч» Шэкспіра. Макарт выканаў мноства эцюдаў, але распісаць сцены яму перашкодзіла смерць. Ён памёр ва ўзросце 44 гадоў ад выкліканага сіфілісам прагрэсіўнага паралічу. Заказ на віле Гермес быў выкананы мастакамі Густавам і Эрнстам Клімтамі і Францам Мачам.

Большасць прац Макарта знаходзяцца ў музеях Вены. Макарт намаляваны на аўстрыйскіх паштовых марках 1932, 1948 і 1990 гадоў.

Катэгорыя:Мастакі Аўстрыі
Катэгорыя:Мастакі XIX стагоддзя
Катэгорыя:Мастакі-арыенталісты
Катэгорыя:Мастакі гістарычнага жанру
Катэгорыя:Памерлі ад сіфілісу
Стэнтан Мак-Дональд-Райт

**Стэнтан Мак-Дональд-Райт** (; , Шарлатсвіл — , , Каліфорнія) — амерыканскі мастак, адзін з заснавальнікаў сінхрамізму, першай абстрактнай плыні ў амерыканскім мастацтве, якая мела міжнароднае значэнне.

Катэгорыя:Мастакі ЗША XX стагоддзя
Катэгорыя:Мастакі-абстракцыяністы
Катэгорыя:Выпускнікі Нацыянальнай вышэйшай школы прыгожых мастацтваў
Ізраіль Рувімавіч Леўтаў

**Ізраіль Рувімавіч Леўтаў** () — беларускі педагог, лектар, грамадскі дзеяч, палкоўнік. Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 15 красавіка 1905 года ў Санкт-Пецярбургу.

Член УКП(б) з 1926 года. Быў дырэктарам Мінскага дзяржаўнага педагагічнага інстытута імя А. М. Горкага (1937—1939).

З верасня 1939 года да 20 снежня 1956 года служыў у Чырвонай арміі. У чэрвені 1941 года залічаны ў палітупраўленне Чырвонай арміі.

Член Таварыства па распаўсюджванні палітычных і навуковых ведаў Беларускай ССР. Займаўся пытаннямі асветніцкай дзейнасці і прапаганды сярод насельніцтва, чытаў лекцыі, рыхтаваў выданні навукова-папулярнай літаратуры.

Памёр 19 жніўня 1991 года ў Мінску.

## Узнагароды 
* Ордэн Чырвонай Зоркі (1943)
* Ордэн Чырвонага Сцяга (1944)
* Медаль «За абарону Масквы» (1944)
* Медаль «За перамогу над Германіяй у Вялікай Айчыннай вайне 1941—1945 гг.» (1945)
* Ордэн Айчыннай вайны I ступені (1945)
* Медаль «За ўзяцце Кёнігсберга» (1945)
* Медаль «За баявыя заслугі» (1950)
* Ордэн Айчыннай вайны II ступені (1985)

## Працы 
* Левтов И. Р. Критика империалистической военной идеологии : Материал в помощь лектору / О-во по распространению полит. и науч. знаний БССР. — 1957.

## Літаратура 
* Беларускі народ у перыяд Вялікай Айчыннай вайны 1941—1945 гг. : публічная лекцыя, прачытаная 1 ліпеня 1948 г. у г. Мінску / І. Р. Леўтаў. — Мінск, 1948.

## Спасылкі 
* Левтов Израиль Рувимович
* Израиль Рувимович Левтов

Катэгорыя:Педагогі Беларусі
Катэгорыя:Рэктары БДПУ імя Максіма Танка
Аўгуст Маке

**Аўгуст Роберт Людвіг Ма́ке** (; , Мешэдэ — , на поўдзень ад Суэн-Перт-ле-Юрлю, Шампань) — нямецкі мастак-экспрэсіяніст, удзельнік аб’яднання «Сіні вершнік», аўтар праграмных твораў, апублікаваных у альманахах, якія выйшлі пад эгідай аб’яднання. Арганізатар выставак і прапагандыст сучаснага мастацтва.

Катэгорыя:Мастакі Германіі XX стагоддзя
Катэгорыя:Мастакі-жанрысты Германіі
Катэгорыя:Мастакі-партрэтысты Германіі
Катэгорыя:Мастакі-пейзажысты Германіі
Катэгорыя:Мастакі-экспрэсіяністы Германіі
Катэгорыя:Акварэлісты
Катэгорыя:Загінулі ў Першую сусветную вайну
Катэгорыя:Мастакі-арыенталісты
Варбург (значэнні)

**Варбург** — прозвішча, тапонім.

## Прозвішча 
* Ота Генрых Варбург — нямецкі біяхімік
* Фелікс Варбург — амерыканскі фінансіст

## Тапонім 
* Варбург — горад у Германіі
Варбург

**Варбург** () — горад у Германіі, у зямлі Паўночны Рэйн-Вестфалія. Падпарадкаваны адміністрацыйнай акрузе Дэтмальд. Уваходзіць у склад раёна Хекстэр. Насельніцтва —  чалавек (на 31 снежня 2010 года). Плошча — 168,71 км². Афіцыйны код — 05 7 62 036.

Горад падзяляецца на 16 гарадскіх раёнаў.

Катэгорыя:Гарады Паўночнага Рэйна-Вестфаліі
Лізавета Іванаўна Паўлоўская

**Лізавета Іванаўна Паўло́ўская** (, г. Магілёў — ) — збіральніца беларускага фальклору.

Скончыла Магілёўскую гімназію. Жыла ў в. Фёдараўка Рагачоўскага павета (2063 дзес. зямлі, вадзяны млын, сукнавальня). Склала зборнікі «Народныя беларускія песні» (выдадзены 1853 на рускай мове ў Пецярбургу пад крыптонімам *Е. П.*), куды ўвайшлі творы каляндарна-абрадавай і пазаабрадавай народнай лірыкі, запісаныя ў Быхаўскім павеце. Значнае месца ў кнізе адведзена апісанню мясцоваму вясельнага абраду і тэкстам звязаных з ім песень (пераклады недасканалыя).

## Сям’я 
У шлюбе з Людвігам Кігнам мела сыноў Аляксея, рагачоўскага маршалка, і  (1856—1908), пісьменніка, дзяржаўнага, грамадскага і культурнага дзеяча, і дачку Вольгу. Пасля забойства Уладзіміра пабудавала ў памяць пра сына мураваную школу ў суседнім сяле Асмолавічы (будынак, верагодна, захаваўся).

## Літаратура 
* 
* Цішчанка 1. Адна з першых // Мастацтва Беларусі. 1984. № 10.

Катэгорыя:Збіральнікі фальклору
Катэгорыя:Фалькларысты Беларусі
Катэгорыя:Выпускнікі Магілёўскай жаночай гімназіі
Фелікс Варбург

**Фелікс Морыц Варбург** (; 14 студзеня 1871, Гамбург, Германія — 20 кастрычніка 1937, Нью-Ёрк, ЗША) — нямецкі і амерыканскі фінансіст яўрэйскага паходжання. Старэйшы партнёр у фірме «Kuhn, Loeb & Co.», партнёр у «M. M. Warburg & CO.», адзін з заснавальнікаў «Джойнта».

## Біяграфія 
Фелікс Варбург нарадзіўся ў сям’і Майсея Варбурга, нямецкага банкіра. Яго братамі былі мастацтвазнавец Абі, «бацька Федэральнай Рэзервовай Сістэмы ЗША» Пол, дырэктар фамільнага банка Варбургаў Макс і тэолаг Фрыц.

У ЗША Фелікс пераехаў у 1894 годзе. У гэтым жа годзе ён ажаніўся з Фрыдай Шыф, дачкой прэзідэнта «Kuhn, Loeb & Co.» Якаба Шыфа. Варбург стаў старэйшым партнёрам у кампаніі «Kuhn, Loeb & Co.».

У 1910 годзе ён вылучаў грошы на доўгатэрміновы крэдыт для мадэрнізацыі ваенна-прамысловага комплексу Брытаніі, у рамках заканадаўчага акту аб мадэрнізацыі грамадзянскага і ваеннага флоту Вялікабрытаніі".

Фелікс Варбург стаў адным са стваральнікаў Амерыканскага яўрэйскага размеркавальнага камітэта (Джойнт) сумесна з Я. Шыфам і . Ён праславіўся як актыўны філантроп і лідар амерыканскай яўрэйскай абшчыны ў першых дзесяцігоддзях дваццатага стагоддзя.

У Ф. Варбурга былі чатыры сыны — Фрэдэрык Маркус, Геральд Фелікс, Пол Фелікс і Эдвард Морцімер. А таксама дачка Карола, якая ў 1916 годзе выйшла замуж за Уолтэра Натана Ротшыльда.

## Гл. таксама 
* Калонія Варбурга

## Спасылкі 
* 
* Біяграфічная даведка на сайце «NNDB»

Катэгорыя:Банкіры паводле алфавіта
Катэгорыя:Банкіры Германіі
Катэгорыя:Банкіры ЗША
Фелікс
Катэгорыя:Супрацоўнікі «Джойнта»
Маке

**Маке** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Аўгуст Маке, нямецкі мастак
* Гельмут Маке, нямецкі мастак
Біл Хейдэр

**Уільям Томас Хейдэр-малодшы** (; нар. ) — амерыканскі акцёр, комік, сцэнарыст, прадзюсар і рэжысёр. Лаўрэат трох прэмій «Эмі», а таксама намінант на прэмію «Залаты глобус». Хейдэр дамогся вядомасці дзякуючы працы над вар’етэ-шоу «Saturday Night Live», якая прынесла яму дзве намінацыі на прэмію «Эмі», а таксама ўзнагароду Пібадзі. Пачынаючы з 2018 года, ён выконваў вядучую ролю ў серыяле HBO «Бары», дзе таксама выступаў са-стваральнікам. За сваю працу над шоу ён выйграў прэміі «Эмі», Гільдыі рэжысёраў і сцэнарыстаў ЗША, а таксама быў намінаваны на «Залаты глобус». Ён таксама з’яўляецца стваральнікам псеўдадакуменальнага тэлесерыяла «Дакументалістыка сёння!» (2015).

Хейдэр вядомы па ролях другога плана ў такіх фільмах, як «SuperПерцы» (2007), «Салдаты няўдачы» (2008), «У пралёце» (2008), «Парк культуры і адпачынку» (2009), «Пол: Сакрэтны матэрыялальчык» (2011), «Людзі ў чорным 3» (2012), «План Мэгі» (2015) і «Яно 2» (2019), а таксама па галоўных ролях у фільмах «Двайняты» (2014) і «Дзяўчына без комплексаў» (2015). Сярод праектаў Хейдэра як акцёра агучвання лічацца такія мультфільмы, як франшыза «Хмарна, магчымы ападкі ў выглядзе фрыкадэлек» (2009—2014), «Універсітэт монстраў» (2013), «Турба» (2013), «Галаваломка» (2015), «У пошуках Доры» (2016), франшыза «Angry Birds» (2016—2019) і «Ральф супраць Інтэрнэту» (2018).

## Зноскі 
Катэгорыя:Акцёры XX стагоддзя
Катэгорыя:Акцёры XXI стагоддзя
Катэгорыя:Акцёры тэлебачання ЗША
Катэгорыя:Акцёры агучвання ЗША
Катэгорыя:Комікі ЗША
Катэгорыя:Сцэнарысты XXI стагоддзя
Катэгорыя:Сцэнарысты тэлебачання ЗША
Катэгорыя:Рэжысёры XXI стагоддзя
Катэгорыя:Рэжысёры тэлебачання ЗША
Катэгорыя:Акцёры ЗША
Катэгорыя:Стэндап-комікі ЗША
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Эмі»
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Спадарожнік»
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі Гільдыі рэжысёраў ЗША
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі Гільдыі сцэнарыстаў ЗША
Мешэдэ

**Мешэдэ** () — горад у Германіі, раённы цэнтр, размешчаны ў зямлі Паўночны Рэйн-Вестфалія. Падпарадкаваны адміністрацыйнай акрузе Арнсберг. Уваходзіць у склад раёна Гохзаўэрланд. Насельніцтва —  чалавекі (на 31 снежня 2010 года). Займае плошчу 218,5 км². Афіцыйны код — 05 9 58 032.

Горад падзяляецца на 17 гарадскіх раёнаў.

## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Аўгуст Маке, мастак

Катэгорыя:Гарады Паўночнага Рэйна-Вестфаліі
Тадэвуш Макоўскі

**Тадэвуш Юзаф Макоўскі** (; ) — польскі мастак-жывапісец.

## Біяграфія 
Тадэвуш Макоўскі ў 1902—1906 гадах вывучаў класічную і польскую філалогію ў Ягелонскім універсітэце ў Кракаве і паралельна вучыўся жывапісу ў мясцовай Акадэміі мастацтваў (у 1903—1908 гадах), у класах Яна Станіслаўскага і Ёзэфа Мехофера. На мяжы 1908/1909 гадоў Т. Макоўскі з’ехаў у Парыж, дзе і застаўся да канца жыцця. Спачатку мастак трапіў пад уплыў фрэскавага жывапісу Пюві дэ Шавана. Макоўскі пазнаёміўся з Пабла Пікаса, і паміж імі завязалася сяброўства.

Жыў пераважна ў Францыі. У ранні перыяд пад уплывам П. Пюві дэ Шавана ствараў манументальныя сімвалічныя карціны («Хрышчэнне ў Іардані», 1909), пазней зазнаў уплыў кубізму («Партрэт мужчыны ў белым капелюшы», 1912). З 1920-х г. рабіў геаметрызаваныя кампазіцыі, пераважна на тэмы з жыцця дзяцей, у якіх спалучаў рысы сімвалізму, кубізму і прымітывізму. Сярод твораў: «Дзіцячая капэла» (1922), «Дзеці і ліхтарыкі» (каля 1928), «Шавец» (1930), «Скнара» (1932), «Двое дзяцей з сабакам» (каля 1932) і інш.

## Зноскі 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Мастакі Польшчы
Катэгорыя:Мастакі XX стагоддзя
Катэгорыя:Імігравалі ў Францыю з Польшчы
Катэгорыя:Парыжская школа
Збігнеў Макоўскі

**Збігнеў Макоўскі** (;  — ) — польскі жывапісец, графік і пісьменнік. Вучыўся ў Школе прыгожых мастацтваў у Варшаве. Пасля геаметрычных кампазіцый, у якія ўводзіліся сімвалічныя знакі, ён ствараў карціны, прасякнутыя сюррэалістычнай атмасферай. Творы апошняга перыяду ўяўляюць сабой рэльефы, якія ўключаюць у сябе рэальныя аб’екты.

Катэгорыя:Мастакі Польшчы
Катэгорыя:Мастакі XX стагоддзя
Катэгорыя:Мастакі XXI стагоддзя
Аляксей Людвігавіч Кігн

**Аляксей Людвігавіч Кігн** () — дзяржаўны службовец.

## Біяграфія 
Паходзіў з небагатай сям’і нямецкіх перасяленцаў, якія атрымалі ў XVII стагоддзі шляхецкую годнасць. Бацька пісьменніка — выхадзец з Прусіі, меў прозвішча *Kuhn*, якое пры перасяленні яго продкаў у Рэч Паспалітую ў XVIII стагоддзі была запісана як Кігн. Бацька і дзядзька Аляксея сталі першымі ў родзе каталікамі. Маці Лізавета Іванаўна Паўлоўская была збіральніцай беларускага фальклору. Бацька, Людвіг Іванавіч, быў чыноўнікам сярэдняга звяна.

Аляксей Людвігавіч Кігн нарадзіўся ў Тамбове. Праваслаўны. Меў брата  (1856—1908), пісьменніка, дзяржаўнага, грамадскага і культурнага дзеяча. Недзе ў 1860 г. сям’я пераехала ў Фёдараўку Рагачоўскага павета.

Скончыў курс Нова-Аляксандраўскага інстытута сельскай гаспадаркі.

На 1883 год яго маці валодаў вёскай Фёдараўка (2063 дзес. зямлі, вадзяны млын, сукнавальня).

У 1896—1903 гадах маршалак шляхты Рагачоўскага павета. Сапраўдны стацкі саветнік.

Аляксей Людвігавіч на 1910 г. валодаў маёнткам Дзедлава, хутарамі — Доўск, Заложжа і Кацін.

### Сям’я 
У 1893 годзе ажаніўся з Аляксандрай з Астроўскіх, дачкой дырэктара Дваранскага сялянскага банка ў Магілёве, уласніка маёнтка Шчыбрын пад Рагачовам. Разам яны выхавалі траіх дзяцей: сыноў Уладзіміра і Аляксея, дачку Вольгу.

Катэгорыя:Павятовыя маршалкі рагачоўскія
Фрыц Макензен

**Фрыц Макензен** (; , Грэнэ каля Краензена — , ) — нямецкі мастак, адзін з найвядомых прадстаўнікоў югендштылю ў Паўночнай Германіі.

## Біяграфія і творчасць 
Фрыц Макензен вучыўся жывапісу ў Петэра Янсена ў Дзюсельдорфе і ў Вільгельма фон Дзіца і Фрыдрыха Аўгуста фон Каўльбаха ў Мюнхене, якія працавалі пераважна па тэматыцы гістарычнага жывапісу. Нягледзячы на ўплыў настаўнікаў, асноўную цікавасць у маладога мастака выклікаюць пейзажны жывапіс і выява будняў сялянскага жыцця. У 1884 годзе ён пасяляецца ў Ворпсведэ каля Брэмена, дзе ў 1889 годзе сумесна з Ота Мадэрзонам засноўвае калонію мастакоў, да якой у ліку іншых далучыліся Ганс ам Эндэ, Генрых Фогелер, Фрыц Авербек, Бернхард Хетгер і Паўла Мадэрзон-Бек.

У 1910—1918 гадах выкладаў у Веймары, і ў гэтыя гады працы Макензена становяцца вядомыя па ўсёй Германіі. Паэт Райнер Марыя Рыльке апеў творчасць мастака ў кнізе вершаў «Пра пілігрымку» (1903).

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Ніжняй Саксоніі
Катэгорыя:Мастакі Германіі XIX стагоддзя
Катэгорыя:Мастакі Германіі XX стагоддзя
Катэгорыя:Мастакі-пейзажысты Германіі
Катэгорыя:Мастакі-жанрысты Германіі
Карын Кнайсль

**Карын Кнайсль** (; нар. , ) — аўстрыйскі дзяржаўны дзеяч, дыпламат, журналіст і палітык. Член савета дырэктараў — незалежны дырэктар ПАТ «Роснефть» (2021—2022). Міністр замежных спраў Аўстрыі (2017—2019).

Катэгорыя:Журналісты XXI стагоддзя
Катэгорыя:Журналісты Аўстрыі
Катэгорыя:Дыпламаты Аўстрыі
Катэгорыя:Выпускнікі Нацыянальнай школы адміністрацыі (Францыя)
Катэгорыя:Міністры замежных спраў Аўстрыі
Катэгорыя:Жанчыны-палітыкі Аўстрыі
Катэгорыя:Дактары права
Васіль Васільевіч Іолшын

**Васіль Васільевіч Іолшын** (; 20 жніўня 1824.

## Сям’я 
У шлюбе з Варварай Аляксееўнай Іолшынай дзяцей не меў. Яшчэ пры жыцці яны склалі дакумент, паводле якога ўсе даходы са сродкаў, якія Іолшыны зарабілі пры жыцці і ўклалі ў банк, павінны паслужыць дабрабыту горада Рагачова. Варвара Аляксееўна перажыла мужа, таму нейкі час ёй давялося самой вырашаць, на якія мэты будуць расходавацца іх грошы. Так, у 1905—1910 гг. на сродкі Іолшыных у горадзе быў пабудаваны тэатр на 600 месцаў і рэальнае вучылішча. Акрамя таго, на сродкі Іолшыных у Рагачове быў пабудаваны дом для бедных старых людзей.

## Узнагароды 
Кавалер ордэнаў Святога Уладзіміра 4-й ступені, святой Ганны 2-й ступені, Святога Станіслава 2-й ступені з імператарскай каронай, а таксама ўзнагароджаны медалём у памяць Крымскай вайны 1853—1856 гг. і за здушэнне польскага мецяжу 1863—1864 гг., знакам Чырвонага Крыжа.

## Памяць 
Іолшынскай называлася вуліца перад будынкам рэальнага вучылішча (цяпер вуліца Віліса Цымермана).

Штогод у студзені Рагачоўскім краязнаўчым цэнтрам прысуджваюць Іолшынскую прэмію.

Катэгорыя:Кавалеры ордэна Святога Станіслава 2-й ступені з імператарскай каронай
Катэгорыя:Павятовыя маршалкі рагачоўскія
Катэгорыя:Удзельнікі Крымскай вайны
Капліца-пахавальня Іолшыных

**Капліца-пахавальня Іолшыных** — капліца на старых могілках у горадзе Рагачове Гомельскай вобласці. Пабудавана на мяжы XIX—XX стагоддзяў. Помнік архітэктуры неарускага стылю, рэчыцкі маршалак, і ягоная жонка Варвара Аляксееўна.

Вырашана цэнтрычным чатырохгранным вежападобным збудаваннем, завершаным шатром з цыбулепадобнай галоўкай. Архітэктурны дэкор (прафіляваныя цягі, нішы, сухарыкі, гіркі) выкладзены лякальнай цэглай. Арачныя нішы, праёмы ўваходу і акон аздоблены какошнікамі. Унутры памяшканне перакрыта самкнутым скляпеннем.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Славутасці Рагачова
Катэгорыя:Капліцы Гомельскай вобласці
Катэгорыя:Культавыя збудаванні Рагачоўскага раёна
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Рагачова
Катэгорыя:Збудаванні Беларусі ў псеўдарускім стылі
Катэгорыя:Капліцы-пахавальні Беларусі
Малер

**Малер** — прозвішча.

## Вядомвыя носьбіты 
* Густаў Малер — аўстрыйскі кампазітар
* Ханс Малер — нямецкі жывапісец
Ганс Малер

**Ганс Малер** (каля 1490, Ульм — каля 1530, Швац) — нямецкі жывапісец, аўтар партрэтаў і алтарных абразоў. Пра яго станаўленне няма звестак; упершыню згадваецца як кіраўнік майстэрні ў Швацы. З 1517 года стварыў шэраг партрэтаў (у тым ліку партрэт Ганны Венгерскай, 1520, Музей Саламона Гугенгайма, Нью-Ёрк), самы прыкметны з іх — Партрэт Вольфганга Ронера, 1529, Старая пінакатэка, Мюнхен). У стылі Малера спалучаліся рысы готыкі і маньерызму.

Катэгорыя:Мастакі Германіі XVI стагоддзя
Катэгорыя:Мастакі Адраджэння
Катэгорыя:Мастакі-партрэтысты Германіі
Катэгорыя:Памерлі ў зямлі Ціроль
Факультэт экранных мастацтваў БДАМ

**Факультэт экранных мастацтваў БДАМ** — адзін з факультэтаў Беларускай акадэміі мастацтваў.

## Апісанне 
Факультэт быў створаны на базе кафедра кінатэлемастацтва ў красавіку 2010 года.

## Спецыяльнасці (напрамках спецыяльнасцей) 
**Рэжысура кіно і тэлебачання**
* Рэжысура кіно і тэлебачання (тэлебачанне);
* Рэжысура кіно і тэлебачання (гукарэжысура);
**Рэжысура кіно і тэлебачання (кіно):**
* Мастацкі фільм;
* Дакументальны фільм;
* Анімацыйныя дзеянні
**Кінатэлеаператарства**
* Кінатэлеаператарства (тэлеаператарства);
* Кінатэлеаператарства (кінааператарства)
**Мастацтвазнаўства**
* Мастацтвазнаўства (арганізацыя кінатэлеаператарства);
* Мастацтвазнаўства (кінатэледраматургія)

## Кафедры 
* Кафедра рэжысуры кіно і тэлебачання
* Кафедра кінатэлеаператарства
* Кафедра менеджменту, гісторыі і тэорыі экранных мастацтваў

## Дэканы 
* Павел Уладзіміравіч Іваноў

## Спасылкі 
* Мастацкі факультэт 
* Хто стварае «экраннае» мастацтва?

Катэгорыя:Факультэты Беларускай акадэміі мастацтваў
Эдуарда Мак Энтайр

**Эдуарда Мак Энтайр** ( — ) — аргенцінскі мастак, вядомы сваімі геаметрычнымі карцінамі.

Нарадзіўся ў Буэнас-Айрэсе, Аргенціна, ад бацькі-шатландца і маці-бельгійкі. Праяўляць свой талент пачаў ва ўзросце дваццаці гадоў. Яго работы ўпершыню былі выстаўлены ў 1954 годзе ў Мастацкай галерэі Контэ ў Буэнас-Айрэсе.

Катэгорыя:Мастакі Аргенціны
Катэгорыя:Мастакі XX стагоддзя
Катэгорыя:Мастакі XXI стагоддзя
Гельмут Маке

**Гельмут Маке** (; ,  — , Гаенгофен) — нямецкі мастак, прадстаўнік такой плыні ў жывапісе, як рэйнскі экспрэсіянізм. У яго работах прасочваюцца таксама ўплыў такіх мастацкіх напрамкаў, як канструктывізм і абстракцыянізм.

## Біяграфія 
Гельмут Маке быў стрыечным братам выдатнага нямецкага жывапісца Аўгуста Маке, які загінуў падчас Першай сусветнай вайны. У 1906—1909 гадах Гельмут вучыўся ў крэфельдскай Школе прыкладнога мастацтва пад кіраўніцтвам галандскага мастака Яна Торна Прыкера, разам з такімі пасля вядомымі майстрамі, як Генрых Кампендонк і Вальтэр Гіскес. З імі абодвума ён з 1908 гады зняў працоўную майстэрню. У 1909 годзе Маке на возеры Тэгерн пазнаёміўся з мастаком-анімалістам Францам Маркам. Марк, малады жывапісец, складаўся ў мюнхенскім «Новым аб’яднанні мастакоў» і ў 1910 годзе падаў у яго распараджэнне для працы сваю летнюю дачу ў Зомельсдорфе. У 1910—1911 гадах Гельмут Маке зблізіўся з групай «Сіні вершнік», а ў 1912 годзе ў Берліне пры пасярэдніцтве Эрыха Хекеля пазнаёміўся з мастакамі гурта «Мост». Падчас правядзення ў 1913 годзе ў Берліне Першага нямецкага Восеньскага салона Гельмут Маке на ім прадставіў дзве свае карціны: «Купальшчыца» і «Сад кахання».

У 1925—1933 гадах мастак пражываў у Крэфельдзе і Боне і падтрымліваў цёплыя адносіны з Генрыхам Кампендонкам і Вільгельмам Вігерам.

Катэгорыя:Памерлі ў Бадэн-Вюртэмбергу
Катэгорыя:Мастакі Германіі XX стагоддзя
Катэгорыя:Мастакі-пейзажысты Германіі
Катэгорыя:Акварэлісты
Катэгорыя:Мастакі-экспрэсіяністы Германіі
Катэгорыя:Патанулі
Аляксандр Іванавіч Жукоўскі

**Аляксандр Іванавіч Жукоўскі** (1820—1915) — дзяржаўны службовец.

## Біяграфія 
Штабс-капітан .

У 1855—1859/1860 гадах маршалак шляхты Рагачоўскага павета. Памешчык, паводле 10-га народнага перапісу за ім лічыліся маёнткі Весялова (Шапчыцы), Меркулавічы і Лесавая Буда.

Удзельнічаў у паўстанні 1863—1864 гадоў. Быў схоплены, трымаўся ў Магілёўскім астрогу.

Пахаваны ў сямейнай пахавальні ў неаегіпецкім стылі на Польскіх могілках Магілёва.

## Сям’я 
У шлюбе з Клацільдай з Цеханавецкіх, дачкой Яна Цеханавецкага, клімавіцкага маршалка, і Клацільды з Галынскіх. Мелі сына Альгерда.

Катэгорыя:Удзельнікі паўстання 1863—1864 гадоў
Томас Мальданада

**Томас Мальданада** (; , , Аргенціна — ) — дызайнер і тэарэтык дызайну, жывапісец, педагог. Рэктар Ульмскай школы дызайну (1958—1967), прэзідэнт ІКСІД (1967—1969).

У 1944 годзе напісаў свае першыя абстрактныя карціны. У 1948 годзе стаў адным з засавальнікаў групы «Канкрэтнасць — Выяўленне». У тым жа годзе здзейсніў падарожжа па Еўропе, падчас якога пазнаёміўся з Жоржам Вантангерлоа і Максам Білем. Выступленні Мальданада на старонках часопіса «Новае бачанне» зрабілі значны ўплыў на развіццё «канкрэтнага жывапісу». З 1955 года выкладаў у Вышэйшай школе выяўленчых мастацтваў ва Ульме.

Катэгорыя:Мастакі Аргенціны
Катэгорыя:Дызайнеры
Катэгорыя:Мастакі XIX стагоддзя
Катэгорыя:Мастакі XX стагоддзя
Павел Уладзіміравіч Іваноў

**Павел Уладзіміравіч Іваноў** (нар. , Саратаўская вобласць) — дэкан факультэта экранных мастацтваў БДАМ, прафесар кафедры рэжысуры кіно і тэлебачання, дацэнт. Член Саюза пісьменнікаў Беларусі. Член Беларускага саюза журналістаў. Член праўлення Беларускага саюза кінематаграфістаў. Акадэмік Еўразійскай акадэміі тэлебачання і радыё.

## Біяграфія 
У 1981 годзе скончыў Саратаўскае тэатральнае вучылішча імя Слонава, аддзяленне «Акцёр драматычнага тэатра», працаваў акцёрам у рускім драмтэатры г. Самарканда і Бранскім тэатры юнага гледача.

У 1988 годзе скончыў Беларускі дзяржаўны тэатральна-мастацкі інстытут, аддзяленне «Рэжысура драмы».

## Узнагароды 
Рэжысёр вышэйшай катэгорыі, лаўрэат міжнародных конкурсаў.

## Спасылкі 
* Дэканат факультэта 
* ПАВЕЛ ИВАНОВ

Катэгорыя:Дэканы факультэта экранных мастацтваў БДАМ
Катэгорыя:Рэжысёры Беларусі
Катэгорыя:Акцёры Расіі
Катэгорыя:Акцёры Узбекістана
Адольф Вікенцьевіч Крушэўскі

**Адольф Вікенцьевіч Крушэўскі** ( — ) — дзяржаўны службовец.

## Біяграфія 
Паходзіў з багатага шляхецкага роду польскага паходжання, валодаў шматлікімі маёнткамі на Гомельшчыне.

Пахаваны на Беліцкіх могілках Гомеля.

Катэгорыя:Павятовыя маршалкі гомельскія
Катэгорыя:Род Крушэўскіх