open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Мастацкая гімнастыка

[thumb|Беларуская гімнастка [Любоў Чаркашына, 2012.]]
**Мастацкая гімнастыка** — алімпійскі від спорту, якім у асноўным займаюцца жанчыны. Яго сутнасць складаецца з выканання складаных гімнастычных практыкаванняў пад музычны акампанемент.

Мастацкая гімнастыка ўяўляе сабой спалучэнне балета, гімнастыкі, танцаў і тэатральнага відовішча. У час выступленняў гімнасткі выкарыстоўваюць такія прадметы, як скакалка, мяч, стужка, абруч і булавы. Раней выступленні паказваліся пад фартеп’яна, зараз часцей за ўсё выкарыстоўваюць аркестравыя фанаграмы. Кожнае выступленне павінна цягнуцца менш за 1,5 хвіліны.

Першыя спаборніцтвы па мастацкай гімнастыцы былі праведзены ў СССР у 1940 годзе. Першы чэмпіянат свету быў ў 1963 годзе ў Будапешце. Рашэнне аб уключэнні спорту ў праграму Алімпійскіх гульняў было прынята ў 1980 годзе, а першыя Алімпійскія гульні, у якіх была прадстаўлена мастацкая гімнастыка, прайшлі ў Лос-Анджэлесе ў 1984 годзе. Групавыя выступленні былі ўключаны ў праграму ў 1996 годзе.

Хоць гэта пераважна жаночы спорт, у некаторых краінах яго пачалі практыкаваць мужчыны.

## Літаратура 
*
Lynx pardinus

**Lynx pardinus** — від рысей. Жыве на Пірэнейскім паўвостраве.

## Апісанне 
Лічылася падвідам рысі звычайнай, але было даказана, што гэта два розныя віды, якія эвалюцыянавалі незалежна адзін ад аднаго ў эпоху плейстацэну. Адрозніваецца ад апошняй больш светлай афарбоўкай і рэзка выяўленымі плямамі, якія надаюць ёй падабенства з афарбоўкай леапарда. Зімой поўсць чэзне і робіцца больш тонкай. Яна таксама напалову меншая за звыйчайную рысь, і таму палюе ў асноўным на дробную дзічыну — зайцоў і трусоў, толькі зрэдку нападае на дзіцянят аленяў.

## Пашырэнне і ахова 
Найвялікшая папуляцыя ў свеце пражывае ў нацыянальным парку Даньяна. У чэрвені 2024 года *Lynx pardinus* выключылі са спісу відаў пад пагрозай вымірання і класіфікавалі як уразлівы від.

## Зноскі 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Каціныя
Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1827 годзе
Станожкі

**Станожкі**, **Макрыцы** (*Oniscidea*) — падатрад раўнаногіх ракападобных (*Isopoda*).

## Апісанне 
Даўжыня да 5 см. Цела пляскатае, авальнае, зверху выпуклае, першая пара вусікаў недаразвітая і вельмі малая, другая моцна развітая. Вочы знаходзяцца па баках галавы; верхнія сківіцы пазбаўленыя шчупалец. Першы грудзінавый членік па большай частцы ахоплівае галаву з бакоў, 7-і мае ззаду глыбокую выразку; усе 7 пар грудных ног аднолькавай будовы і прыстасаваныя для хады. Усе членікі брушка свабодныя; пяць першых пар брушных ног прыкрываюць адзін аднаго па прынцыпе дахоўкі; унутраная галіна іх грае ролю шчэлепы, вонкавая — крышкі; цвёрдая вонкавая галіна першай пары заключае паветраныя поласці, што адкрываюцца вонкі — органы паветранага дыхання; 6 пара брушных ног скіраваная назад і выступае ў прамежку паміж 5 і 6 брушным членікам.

## Распаўсюджанне 
Адрозніваецца каля 1000 відаў. Пашыраны ўсюды, найбольш у стэпавай зоне. Большасць відаў жыве на сушы, пераважна ў месцах з павышанай вільготнасцю (адсюль назва), некаторыя — на марскіх берагах, у ручаях, крыніцах. На Беларусі найбольш пашыраны , .

## Асаблівасці біялогіі 
Актыўныя ўначы. Амаль усе расліннаедныя. Раздзельналолыя, развіццё без метамарфозу.

Глебаўгваральнікі. Некаторыя шкодзяць сельскагаспадарчым культурам.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Раўнаногія
Кінгстан-апан-Хал

**Кі́нгстан-апан-Ха́л** (), раней **Хал** — горад і ўнітарная адзінка ў Англіі, у цырыманіяльным графстве Усходні райдзінг Іаркшыра. Насельніцтва — 243 589 человек, пры сярэдняй шчыльнасці насельніцтва 3409 чал./км² (даныя 2001 года).

Размешчаны за 40 км ад Паўночнага мора, на рацэ Хал, пры яе ўпадзенні ў эстуарый Хамбер (праз эстуарый тут перакінуты мост Хамбер). У горадзе знаходзіцца , які ўваходзіць у GU8.

## Гарады-пабрацімы 
Катэгорыя:Гарады Англіі
Флуд

thumb|240px|Флуд IRC-канала.
**Флуд** () — паведамленні на форумах і чатах, якія займаюць (у шматлікіх выпадках) вялікія аб’ёмы і не нясуць якой-небудзь інфармацыі, альбо маюць вельмі маленькую колькасць карыснай інфармацыі. Акрамя таго, на форуме флудам завуць паведамленні, якія не датычацца тэмы форуму (офтопік).

Асоба, якая распаўсюджвае флуд завецца флудэрам (груба — *флудэрастам*).

Катэгорыя:Інтэрнэт
Рэмень-рыба

**Рэмень-рыба** (*селядцовы кароль*, *рэмнецел*) (*Regalecus glesne*) — пелагічная (паўглыбокаводная) рыба, сустракаецца ў цёплых і ўмерана цёплых водах Ціхага, Атлантычнага і Індыйскага акіянаў на глыбіні 50-700 м (даследчыкі называюць таксама глыбіні ад 20 да 200 метраў і нават 1000 метраў), трапляюцца часам на паверхні. Асобныя экземпляры знаходзяць выкінутымі на бераг пасля шторму.

Катэгорыя:Прамянёвапёрыя рыбы
Оршына

**О́ршына** — возера ва Ушацкім раёне Віцебскай вобласці. Знаходзіцца за 25 км на паўночны ўсход ад Ушачаў, каля вёскі Навасёлкі. Належыць да групы Ушацкіх азёр.

Возера знаходзіцца ў басейне ракі Тураўлянка. Плошча паверхні Оршына складае 0,12 км². Найбольшая глыбіня возера 21,7 м, сярэдняя — 6 м. Даўжыня возера — 0,58 км, найбольшая шырыня — 0,27 км. Даўжыня берагавой лініі — 1,58 км. Аб'ём вады ў возеры складае 0,72 млн. м³, плошча вадазбору 0,4 км².
Катлавіна возера эварзійнага тыпу. Схілы катлавіны маюць вышыню 15—17 м, парослыя лесам і хмызняком. На ўсходзе і паўднёвым усходзе вышыня схілаў складае да 5 м, на паўднёвым усходзе схілы разараныя. Берагі возера пераважна зліваюцца з схіламі катлавіны. На невялікім участку на паўднёвым усходзе берагі нізкія і забалочаныя.
Дно вадаёма да глыбіні 3—3,5 м пясчанае, на большых глыбінях высланае глеем.Возера эўтрофнае, бяссцёкавае. 
Шырыня паласы прыбярэжнай надводнай расліннасці складае 10—15 м. Прыбярэжная надводная расліннасць пашыраная ў возеры да глыбіні 2,2 м, падводная — да глыбіні 4 м.

У возеры водзяцца шчупак, лешч, плотка, акунь, краснапёрка і іншыя рыбы.

## Літаратура 
* Блакітны скарб Беларусі: Рэкі, азеры, вадасховішчы / Маст.: Ю. А. Тарэеў, У. І. Цярэнцьеў — Мн.: БелЭн, 2007.
* 
* 

## Спасылкі 
* Возера Оршына 

Катэгорыя:Бяссцёкавыя азёры
Катэгорыя:Азёры Віцебскай вобласці
Катэгорыя:Азёры Ушацкага раёна
Імшарац

**Імшарац** (**Амшарнік**) — возера ў Мядзельскім раёне Мінскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Блакітных азёр.

Возера належыць да басейну ракі Страча і знаходзіцца на тэрыторыі ландшафтнага заказніка «Блакітныя азёры».

Возера вядомае сваёй мяккай вадой.

## Літаратура 
Катэгорыя:Балдуцкая група азёр
Катэгорыя:Азёры Мядзельскага раёна
Правіла Босмана

**Правіла Босмана** () — закон, які дзейнічае ў краінах ЕС, што дазваляе гульцам, у якіх мінуў тэрмін кантракту з клубам, перайсці ў іншы клуб без грашовага кампенсавання. Да ўвядзення правіла клуб на працягу двух з паловай гадоў захоўваў правы на кампенсаванне за гульца.

## Справа Босмана 
### Прычыны 
У 1990 годзе бельгійскі «Льеж» прапанаваў Жану-Марку Босману падоўжыць кантракт, што сканчваўся, аднак з 75-працэнтавым памяншэннем зарплаты. Босман меў добрую прапанову ад французскага «Дзюнкерка», які прапанаваў схаднейшыя ўмовы. «Льеж» запытаў за гульца каля мільёна долараў адчэпных. Кіраўніцтва «Дзюнкерка» плаціць не пажадала. Кампраміс так і не быў дасягнуты, Босман застаўся без працы. Былы футбаліст жыў у гаражы і ледзь звадзіў канцы з канцамі. Пазней ад яго сышла жонка. Аднак Босман працягваў судовыя разгляды з «Льежам», спрабуючы атрымаць кампенсаванне ў 16 мільёнаў бельгійскіх франкаў.

### Рашэнне суда 
Пасля 5-гадовых цяжбаў, 15 снежня 1995 года, Бельгійскі суд прызнаў, што прынятае Еўрапейскім саюзам заканадаўства забараняе абмяжоўваць права чалавека на свабоду перамяшчэння па сканчэнні дзеяння кантракту і патрабаванне кампенсавання з'яўляецца незаконным. Уся існавалая еўрапейская трансферная сістэма была прызнана нелегітымнай.

Паралельна Босман вёў яшчэ адну скандальную справу супраць УЕФА — пра незаконнасць ліміту на замежнікаў, які выкарыстоўваецца УЕФА (3+2 — 3 замежніка, 2 "натуралізаваных" гульца, т.б. якія выступаюць у краіне больш пяці гадоў). Гэты пазоў таксама быў задаволены.

### Наступствы 
Па меркаванні шматлікіх экспертаў прыняцце «Правіла Босмана» адмоўна адбілася на ўсім еўрапейскім футболе. Значна выраслі сумы зарплат футбалістаў, дзіцячыя футбольныя школы прыйшлі ў заняпад. Маладыя гульцы сыходзілі бясплатна, і клубы, якія жылі за кошт продажу сваіх талентаў, былі на грані банкруцтва. Некаторыя клубы цалкам складаліся з легіянераў, абыходзячыся без сваіх выхаванцаў.

Адмоўна адбілася справа на паўднёваамерыканскім футболе — маладыя гульцы ў вядучых клубах кантынента, ледзь адзначыўшыся на міжнароднай арэне, адразу атрымліваюць прапановы ад багацейшых еўрапейскіх каманд. Таму ў паўднёваамерыканскіх клубах дагэтуль назіраецца даволі высокая цякучка кадраў і нестабільны выступ каманд (хоць агульны ўзровень футбола застаецца высокім, за кошт надзвычай высокай прадукцыйнасці футбольных школ).

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт Жана-Марка Босмана  

Катэгорыя:Футбольная тэрміналогія
Катэгорыя:Працоўнае права
Катэгорыя:Права Еўрапейскага саюза
Катэгорыя:Спартыўнае права
Інава (возера)

**Інава** — возера ў Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці ў басейне ракі Вята. Знаходзіцца за 13 км у напрамку на паўднёвы ўсход ад Браслава, каля вёскі Інава. Належыць да групы Абстэрнаўскіх азёраў.

Плошча паверхні возера складае 1,27 км². Найбольшая глыбіня возера 9 м. Даўжыня 2,24 км, найбольшая шырыня 0,9 км, даўжыня берагавой лініі 6,8 км. Аб'ём вады ў возеры складае 6,6 млн м³, плошча вадазбору 12 км². Схілы катлавіны маюць вышыню 3—5 метраў. Схілы разараныя, на поўначы схілы дасягаюць вышыні 25—30 метраў і знаходзяцца пад хмызняком. Берагі возера нізкія на захадзе, месцамі зліваюцца з схіламі, забалочаныя. Мелкаводдзе Інава вузкае і пясчанае, глыбакаводная зона высланая глеем. Возера зарастае слаба. Шырыня прыбярэжнай паласы надводнай расліннасці складае да 5 метраў, у асобных месцах — да 35 метраў. З Інава на ўсходзе выцякае ручай у возера Укля.

У возеры водзяцца шчупак звычайны, лешч, гусцяра, плотка, краснапёрка, мянтуз, акунь і іншыя віды рыб.

## Літаратура 
* Блакітная кніга Беларусі — Мн.: БелЭн, 1994.
* 
* 
* 

Катэгорыя:Абстэрнаўская група азёр
Катэгорыя:Азёры Браслаўскага раёна
Акунь (возера)

**Акунь** — возера ва Ушацкім раёне Віцебскай вобласці. Знаходзіцца за 26 км на ўсход ад Ушачаў, каля вёскі Салаўёўка.

Возера знаходзіцца ў басейне ракі Тураўлянка. Плошча Акуня складае 0,03 км². Даўжыня возера — 0,27 км, найбольшая шырыня — 0,18 км. Даўжыня берагавой лініі — 0,68 км.

Схілы катлавіны возера маюць вышыню 5 м, у пэўных участках знаходзяцца пад хмызняком. На поўдні схілы разараныя.

## Літаратура 
* Блакітны скарб Беларусі: Рэкі, азеры, вадасховішчы / Маст.: Ю.А. Тарэеў, У.І. Цярэнцьеў — Мн.: БелЭн, 2007.

Катэгорыя:Азёры Віцебскай вобласці
Катэгорыя:Азёры Ушацкага раёна
Андрыкова

**Андрыкова** — возера ў Ушацкім раёне Віцебскай вобласці. Знаходзіцца за 28 км на ўсход ад Ушачаў, за 0,8 км ад вёскі Дубраўка.

Возера знаходзіцца ў басейне ракі Тураўлянка. Плошча Андрыкова складае 0,013 км². Найбольшая глыбіня возера — 4,4 м. Даўжыня возера — 0,18 км, найбольшая шырыня — 0,1 км. Даўжыня берагавой лініі — 0,48 км. Аб'ём вады ў возеры складае 0,03 млн м³.

Схілы катлавіны возера маюць вышыню да 4 м, пераважна знаходзяцца пад хмызняком.

## Літаратура 
* Блакітны скарб Беларусі: Рэкі, азёры, вадасховішчы / Маст.: Ю. А. Тарэеў, У. І. Цярэнцьеў — Мн.: БелЭн, 2007.

Катэгорыя:Азёры Ушацкага раёна
Катэгорыя:Басейн Тураўлянкі
Аблуква

**Аблуква** — возера ў Жыткавіцкім раёне Гомельскай вобласці, за 12,5 км на паўднёвы захад ад горада Жыткавічы, за 1,7 км на поўнач ад горада Тураў. Адносіцца да басейна ракі Прыпяць (фактычна знаходзіцца ў яе пойме).

Возера старычнага тыпу. Злучана на захадзе шырокай пратокай з возерам Шырокае, на поўдні вузкай пратокай з возерам Бабінец і праз яго з ракой Прыпяць. Мясцовасць градава-ўзгорыстая, месцамі балоцістая, часткова пад хмызняком і рэдкалессем. На поўнач ад возера знаходзіцца вялікі лясны масіў.

Назва звязана з геаграфічным тэрмінам «блоква», «блуква» — нізіна, які зафіксаваны ва ўкраінскіх гаворках, «блук» — выган.

## Літаратура 
* Кніга «Памяць»: Гіст.-дакум. хроніка Жыткавіц. р-на/П15 Рэд.-укл. В. Р. Феранц. — Мн.: Ураджай, 1994. — 767 с., [8] л. іл. ISBN 5-7860-0614-X

Катэгорыя:Азёры Жыткавіцкага раёна
Арэхаўна (возера, Ушацкі раён)

**Арэхаўна** — возера ва Ушацкім раёне Віцебскай вобласці. Знаходзіцца за 5 км на паўночны ўсход ад Ушачаў, каля вёскі Арэхаўна.

Возера знаходзіцца ў басейне ракі Крашанка, якая працякае праз возера. Плошча Арэхаўна складае 0,17 км². Найбольшая глыбіня возера — 4,4 м. Даўжыня возера — 0,53 км, найбольшая шырыня — 0,45 км. Даўжыня берагавой лініі — 1,59 км. Аб'ём вады ў возеры складае 0,39 млн. м³, плошча вадазбору возера — 91,78 км².

Катлавіна возера мае круглаватую форму, знаходзіцца сярод разаранай тэрыторыі.

Каля возера праз вёску Арэхаўна праходзіць аўтамабільная дарога .

## Літаратура 
* Блакітны скарб Беларусі: Рэкі, азеры, вадасховішчы / Маст.: Ю.А. Тарэеў, У.І. Цярэнцьеў — Мн.: БелЭн, 2007.
* 

Катэгорыя:Азёры Віцебскай вобласці
Катэгорыя:Азёры Ушацкага раёна
Бжэшчы

**Бжэ́шчы** () — горад у Польшчы, уваходзіць у склад Асвянцімскага павета Малапольскага ваяводства. Сядзіба вяскова-гарадской гміны Бжэшчы.

## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка
Велюнь

**Велюнь** () — горад у Польшчы, адміністрацыйны цэнтр Вялюньскага павета Лодзьскага ваяводства. Сядзіба вяскова-гарадской гміны Велюнь. Насельніцтва складае 27 000 жыхароў.

## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка
Бебжа

**Бебжа** (, літ. *Bebras,* бел. *Бобра, Бебра*) — рака ў паўночна-ўсходняй Польшчы, у Падляскім ваяводстве, правы прыток Нарава (басейн Віслы).

## Назва 
Паводле Ю. Покарнага, польская рачная назва Бебжа (*Biebrza*) паходзіць ад слав. **bebrъ*, якое ўзыходзіць да індаеўрапейскага кораня **bhe-bhros* «карычневы; бабёр».

На думку А. Ванагаса, ад літоўскага bebras (babras) літоўскія рачныя назвы тыпу *Bebrė, Bebrinė, Bebrujis*, таксама, на думку У. Тапарова, бярэзінская рака Бабруйка, верхнедняпроўская *Бебря*. Непасрэдна ў Бебжу (каля Гонядзі) уцякае рэчка з яцвяжскай назвай Голда (польск. *Gołda*), у якой, паводле К. Бугі, другая аснова ад яцвяжскага **udā* «вада, рака».

## Гідраграфія 
Даўжыня 165,1 км. Плошча вадазбору 7054,4 км². Сярэднегадавы расход вады ў вусці 33,6 м³/с. Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,13 ‰.

Праз Аўгустоўскі канал злучаецца з ракой Нёман.

Басейн Бебжы характарызуецца асіметрыяй: больш развіты правыя прытокі — 75,5 % (галоўным чынам рэкі, якія выцякаюць з Мазурскіх азёраў), левыя прытокі ўсяго — 24,5 % вады ад агульнай масы.

У басейне ракі размяшчаецца Бебжанскі нацыянальны парк.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Рэкі Падляскага ваяводства
Катэгорыя:Прытокі Нарава
Грубешаў

**Грубешаў** (, ) — горад у Польшчы, адміністрацыйны цэнтр Грубяшоўскага павета Люблінскага ваяводства. Утварае гарадскую гміну, таксама з'яўляецца сядзібай вясковай гміны Грубешаў.

## Вядомыя асобы 
* Баляслаў Прус (1847—1912) — польскі пісьменнік
* Юзаф Тэафіль Смалінскі (1865—1927) — польскі мастак і даследчык помнікаў старажытнасці.

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка
Дуброва-Беластоцкая

**Дуброва-Беластоцкая**, таксама **Дамброва Бяластоцка**, **Дамброва Беластоцкая**, раней *Дамброва Гарадзенская* (, раней *Dąbrowa Grodzieńska*) — горад у Польшчы, уваходзіць у склад Сакольскага павета Падляскага ваяводства. Сядзіба вяскова-гарадской гміны Дамброва Бяластоцка.

## Гісторыя 
У 1940—1944 гадах — цэнтр раёна Беластоцкай вобласці БССР.

## Крыніцы
Мендзыжац Падляскі

**Мендзы́жац Падля́скі** (падляшск.: *Miendžyżeč*; ) — горад у Польшчы на Падляшшы, уваходзіць у склад Бяльскага павета Люблінскага ваяводства. У часы расійскага панавання называўся Межырэчча (). Утварае гарадскую гміну, таксама ёсць сядзібай вясковай гміны Мендзыжац Падляскі. Знаходзіцца ва паўночнай частцы ваяводства, на рацэ Кшне (Кросне).

## Гісторыя 
* У складзе Кіеўскай Русі.
* 1174: Першая праваслаўная царква пад тытулам Святога Мікалая
* 1369: Летапіс — (XIII стагоддзе)
* 1477: Другая царква пад тытулам Святога Мікалая
* 1564: Трэцяя царква пад тытулам Святога Мікалая
* 1583: Праваслаўная царква Святых Пятра і Паўла
* 1772: Грэка-каталіцкая царква Святых Пятра і Паўла
* 1782: Грэка-каталіцкая царква Святога Мікалая, пазней  пад тытулам Святога Іосіфа

## Насельніцтва 
## Галерэя 

Międzyrzecz dawna cerkiew przy pałacu.JPG|Царква Святых Пятра і Паўла 
Kościół św. józefa międzyrzec dawna cerkiew.jpg|Царква Святога Мікалая 

## Гл. таксама 
* Ян Максімюк
* Мікалай Андрэевіч Янчук
## Крыніцы 
Катэгорыя:Гарады Русі

## Спасылкі 
* Prawosławna Diecezja Lubelsko-Chełmska 
* Międzyrzec Podlaski
Астравіта (возера, Ушацкі раён)

**Астраві́та** — возера ў Ушацкім раёне Віцебскай вобласці. Знаходзіцца за 25 км на паўночны ўсход ад Ушачаў, за 2 км на паўночны ўсход ад возера Бярозаўскае.

Возера знаходзіцца ў басейне ракі Тураўлянка. Плошча Астравіты складае 0,35 км². Найбольшая глыбіня возера — 7,7 м. Даўжыня возера — 1,22 км, найбольшая шырыня — 0,5 км. Плошча вадазбору возера — 6,85 км².

Схілы катлавіны возера маюць вышыню 10—15 м, разараныя. Берагі возера пясчаныя. На поўначы і на захадзе берагі сплавінныя.

Возера мае 3 вострава, агульная плошча якіх складае 2 га (0,02 км²).

Возера злучанае ручаямі з азёрамі Плацішна і Плесна. На паўночным беразе возера вёска Кавалёўшчына.

## Літаратура 
* Блакітная кніга Беларусі. — Мн.:БелЭн, 1994.
* 
* 

Катэгорыя:Азёры Віцебскай вобласці
Катэгорыя:Азёры Ушацкага раёна
Асінаўка (возера)

**Асі́наўка** — возера ў Мёрскім раёне Віцебскай вобласці Беларусі. Знаходзіцца за 1 км на паўднёвы захад ад Мёраў, у басейне ракі Мёрыца. Належыць да групы Абстэрнаўскіх азёр.

Плошча паверхні складае 1,16 км². Найбольшая глыбіня возера 7,5 м, сярэдняя 2,9 м. Даўжыня возера — 3,85 км, найбольшая шырыня — 0,52 км. Даўжыня берагавой лініі — 9,74 км. Аб'ём вады ў возеры складае 3,33 млн м³, плошча вадазбору 31,1 км².

Схілы катлавіны возера спадзістыя, на паўднёвым усходзе і паўднёвым захадзе — стромкія. Берагі Асінаўкі нізкія, знаходзяцца пад хмызняком, на паўночным усходзе — сплавінныя. Рэльеф возера неаднастайны: дно з упадзінамі і падняццямі. У паўночнай частцы возера знаходзіцца востраў плошчай 0,008 км². Мелкаводдзе возера пясчанае і займае каля 33 % плошчы. На большых глыбінях дно высланае глеем і сапрапелем. Возера эўтрофнае. Шырыня прыбярэжнай расліннасці ўтварае паласу шырынёй у 25 м.

Асінаўка злучана пратокамі з азёрамі Ворань і Мёрскае.

У возеры водзяцца шчупак, лешч, плотка, карась, гусцяра, краснапёрка, лінь і іншыя рыбы.

## Літаратура 
* Блакітная кніга Беларусі — Мн.: БелЭн, 1994.
* 
*  — С. 143—144.
* 
* Ліст карты N-35-20. Выданне 1984 г. Стан мясцовасці на 1982 г.

Катэгорыя:Абстэрнаўская група азёр
Катэгорыя:Азёры Мёрскага раёна
Атолава

**Ато́лава, Атало́ва, О́талава** — возера ў Ушацкім раёне Віцебскай вобласці. Знаходзіцца за 16 км на ўсход ад Ушачаў, каля вёскі Загор'е. Належыць да групы Ушацкіх азёр.

Возера знаходзіцца ў басейне ракі Тураўлянка. Плошча Атолава складае 8,2 км². Найбольшая глыбіня возера — 16,4 м. Даўжыня возера — 9,4 км, найбольшая шырыня — 2,2 км. Даўжыня берагавой лініі — 38,8 км. Аб'ём вады ў возеры складае 27,9 млн м³, плошча вадазбору возера — 325 км².

Катлавіна возера, выцягнутая з усходу на захад, мае некалькі плёсаў. Схілы пераважна высокія і стромкія, месцамі тэрасаваныя, вышынёй да 30 метраў. На паўднёвым усходзе схілы нізкія, забалочаныя. Берагі возера высокія. У паўночнай і паўночна-заходняй частцы берагі зліваюцца з схіламі. Берагавая лінія звілістая. Таксама на поўначы і паўночным захадзе размяшчаецца озавая града, вышыня якой складае 30—35 м.

Дно возера мае ўпадзіны і мелі. Уздоўж берагоў дно пясчанае, у паўночна-заходнім плёсе — камяністае і пясчана-галечнікавае, на глыбінях — сапрапелістае.

Атолава мае 7 астравоў, агульная плошча якіх складае 0,3 км² (плошча найбольшага з іх складае 16 гектараў). У паўночна-заходнім і паўднёвым плёсах расліннасць утварае паласу шырынёй да 200 м.

Возера эўтрофнае. Злучанае пратокамі з азёрамі Ліпна, Пазушна, Чорная У́рада і Турасы. Праз возера працякае рака Дзіва. На беразе возера вёскі Загор'е, Косаўшчына (гідралагічны пост), Зарэчча, Кугоні, Пілатоўшчына, Губінка і інш.

Гідралагічны рэжым вывучаецца з 1933 года. У 1971 г. даследавана лабараторыяй возеразнаўства БДУ.

## Гл. таксама 
* Азёры Беларусі
* Возера Кольца

## Літаратура 
* Блакітны скарб Беларусі: Рэкі, азеры, вадасховішчы / Маст.: Ю. А. Тарэеў, У. І. Цярэнцьеў — Мн.: БелЭн, 2007.
* *Калечыц В. А.* Атолава. // 
* 
* Беларусь. Ушачско-Лепельский озёрный край: карта для рыбака. / Ред. С. Н. Саратова. — Мн.: Белкартография, 2009. — 3000 экз.
* 

## Спасылкі 
* Отолово (Оттолово, Отолов) 

Катэгорыя:Азёры Віцебскай вобласці
Катэгорыя:Азёры Ушацкага раёна
Ашыцік

**Ашы́цік** — возера ва Ушацкім раёне Віцебскай вобласці. Знаходзіцца за 26 км на паўночны ўсход ад Ушачаў, каля вёскі Асінаўка.

Возера знаходзіцца ў басейне ракі Тураўлянка. Плошча Ашыціка складае 0,04 км². Найбольшая глыбіня возера — 7,7 м. Даўжыня возера — 0,32 км, найбольшая шырыня — 0,15 км. Даўжыня берагавой лініі — 0,89 км. Аб'ём вады ў возеры складае 0,14 млн м³.

Схілы катлавіны возера маюць вышыню 3—5 м, разараныя.

У возера ўпадае ручай. Таксама выцякае ручай Муравец у Заходнюю Дзвіну.

## Літаратура 
* Блакітны скарб Беларусі: Рэкі, азеры, вадасховішчы / Маст.: Ю.А. Тарэеў, У.І. Цярэнцьеў — Мн.: БелЭн, 2007.

Катэгорыя:Азёры Ушацкага раёна
Катэгорыя:Басейн Тураўлянкі
Балдучыца

**Балдучыца** — возера ў Пастаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у групу Блакітных азёр. Адзінае возера з групы, якое знаходзіцца за межамі Мядзельскага раёна.

Возера знаходзіцца ў басейне ракі Страча на адлегласці ў 32 км на паўднёвы захад ад горада Паставы, на адлегласці ў 1 км на паўночны захад ад вёскі Вайшкуны. Возера знаходзіцца на тэрыторыі ляадшафтнага заказніка «Блакітныя азёры».

Плошча возера складае 0,05 км². Даўжыня — 0,19 км, найбольшая шырыня — 0,09 км. Даўжыня берагавой лініі складае 0,9 км.

Схілы катлавіны возера маюць вышыню 15—20 м, забалочаныя ў ніжняй частцы. З усіх бакоў возера знаходзіцца забалочаная пойма. З возера выцакае ручай у раку Лынтупка.

Катэгорыя:Балдуцкая група азёр
Катэгорыя:Азёры Віцебскай вобласці
Катэгорыя:Азёры Пастаўскага раёна
Лынтупка (прыток Страчы)

**Лы́нтупка** — рака ў Беларусі, у Пастаўскім раёне Віцебскай вобласці і Мядзельскім раёне Мінскай вобласці, правы прыток ракі Страча (басейн Нёмана).

Даўжыня ракі 23 км, у тым ліку па тэрыторыі Пастаўскага раёна — 21 км. Плошча вадазбору 57 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 2,5 ‰. Пачынаецца каля вёскі Вялічкі Пастаўскага раёна, цячэ па лясістых схілах Свянцянскіх градаў, упадае ў Страчу за 1 км на захад ад возера Балдук.

Сярод парку ў гарадскім пасёлку Лынтупы на рацэ створаныя 4 сажалкі, злучаныя каналамі.

## Літаратура 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* Общая характеристика речной сети Витебской области (в разрезе районов) // Справочник «Водные объекты Республики Беларусь» 
* Общая характеристика речной сети Минской области (в разрезе районов) // Справочник «Водные объекты Республики Беларусь» 

Катэгорыя:Басейн Страчы
Катэгорыя:Рэкі Пастаўскага раёна
Катэгорыя:Рэкі Мядзельскага раёна
Важа

**Ва́жа** — возера ў Мёрскім раёне Віцебскай вобласці. Знаходзіцца за 12 кіламетраў на паўднёвы захад ад Мёраў, за 3 кіламетры ад вёскі Пераброддзе. Належыць да групы Абстэрнаўскіх азёр.

## Гідраграфія 
Возера знаходзіцца ў басейне ракі Вята. Плошча Важы складае 2,94 км². Найбольшая глыбіня возера — 5,1 м. Даўжыня возера — 2,62 км, найбольшая шырыня — 1,11 км. Аб’ём вады ў возеры складае 6,67 млн м³, плошча вадазбору возера — 24,4 км².

Схілы катлавіны возера на поўдні і на паўднёвым захадзе маюць вышыню 8—10 метраў, месцамі вышыня схілаў складае да 17 метраў. Схілы пакрытыя лесам, на поўначы і паўночным захадзе схілы разараныя.

На ўсходзе да возера прымыкае балота. Берагі возера на поўначы і на захадзе абразіўныя, месцамі берагі сплавінныя і часта зліваюцца з схіламі.

Возера мае 2 вострава, агульная плошча якіх складае 0,01 км².

Шырыня паласы прыбрэжнай расліннасці складае ад 15 да 100 метраў, расліннасць у возеры пашыраная да глыбіні 2 метры.

Возера злучанае з возерам Абстэрна пратокай, шырыня якой складае 200 метраў. У Важу ўпадае рэчка без назвы.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* Блакітная кніга Беларусі. — Мн.: БелЭн, 1994.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Абстэрнаўская група азёр
Катэгорыя:Азёры Мёрскага раёна
Варанец (возера)

**Варанец** — возера ў Пастаўскім раёне Віцебскай вобласці. Знаходзіцца ў 11 км на поўдзень ад Паставаў, каля вёскі Пятроўшчына. Належыць да групы Пастаўскіх азёр.

Возера мае правільную форму, якая нагадвае варонку. Схілы аднолькавай вышыні. Паласа водмелі невялікая.

Возера нагадвае кратар згаслага вулкану. Схілы перарываюцца толькі ў адным месцы, дзе ў возера ў ракі Мядзелка ўпадае ручай.

Возера дастаткова глыбокае. Рыба ў возеры хаваецца на глыбіні 20—25 метраў.

Катэгорыя:Пастаўская група азёр
Катэгорыя:Азёры Пастаўскага раёна
Вензавец (возера)

**Вензавец**, або **Вянзовец** () — возера на мяжы Польшчы і Беларусі (Сапоцкінскі сельсавет Гродзенскага раёна). Знаходзіцца прыкладна за 29 км на паўночны захад ад г. Гродна, за 0,8 км на паўднёвы захад ад урочышча Чарток, у басейне ракі Чорная Ганча. Мясцовасць пераважна градзістая і ўзгорыстая, густа зарослая лесам, месцамі багністая, незаселеная.

Плошча люстэрка каля 0,2 км², даўжыня каля 1,1 км, найбольшая шырыня каля 0,27 км, даўжыня берагавой лініі каля 2,7 км.

## Спасылкі 
* Ліст карты N-34-84 

Катэгорыя:Азёры Польшчы
Катэгорыя:Азёры Гродзенскага раёна
Ваўчо (возера)

**Ваўчо́** — возера ва Ушацкім раёне Віцебскай вобласці. Знаходзіцца за 1,5 км на ўсход ад Ушачаў, каля вёскі Ціханяты ў басейне ракі Крашанка, якая выцякае з возера.

Плошча паверхні Ваўча складае 0,38 км². Найбольшая глыбіня возера — 4,2 м. Даўжыня возера — 1,28 км, найбольшая шырыня — 0,47 км. Даўжыня берагавой лініі — 3,28 км. Аб'ём вады ў возеры складае 1,02 млн. м³, плошча вадазбору возера — 78,4 км².
Катлавіна возера лагчыннага тыпу, выцягнутая з поўначы на поўдзень. Схілы катлавіны маюць вышыню 5—17 м, пераважна разараныя. На паўднёвым усходзе схілы парослыя лесам. На поўначы і поўдні схілы невыразныя. Берагавая лінія слабазвілістая. Берагі возера вышынёй да 0,3 м, пясчаныя, на пэўных участках знаходзяцца пад хмызняком. На поўначы і поўдні забалочаная пойма возера шырынёй да 150 метраў.
Падводная частка катлавіны карытападобнай формы. Мелкаводная зона вузкая і займае каля 14 % плошчы возера. Дно вадаёма ўздоўж берагоў пясчанае, на большых глыбінях — высланае высакапопельным гліністым  глеем. 
Шырыня паласы прыбярэжнай расліннасць складае 5—15 м, расліннасць пашыраная да глыбіні 1,8—2,5 м.
Возера эўтрофнае, праточнае. На поўдні ў Ваўчо ўпадаюць ручаі з азёр Вечалле і Дземінец.

У возеры водзяцца шчупак, лешч, акунь, карась, плотка і іншыя віды рыб.

На ўсходнім беразе возера знаходзіцца гасцявы дом "Ціханяты".

## Літаратура 
* Блакітная кніга Беларусі. — Мн.:БелЭн, 1994.
* 
* 
*

## Спасылкі 
* Возера Ваўчо 

Катэгорыя:Азёры Віцебскай вобласці
Катэгорыя:Азёры Ушацкага раёна
Вечалле

**Ве́чалле** — возера ва Ушацкім раёне Віцебскай вобласці. Знаходзіцца за 1 км на паўднёвы ўсход ад Ушачаў, у басейне ракі Крашанкі (прыток Ушачы).

Плошча Вечалля складае 1,36 км². Найбольшая глыбіня возера — 35,9 м. Даўжыня 3,68 км, найбольшая шырыня 0,48 км. Даўжыня берагавой лініі 8,2 км. Аб’ём вады ў возеры складае 25,1 млн м³, плошча вадазбору 37,2 км².

Катлавіна возера моцна выцягнутая з паўночнага ўсходу на паўднёвы захад. Схілы катлавіны маюць вышыню 10—15 м, разараныя. На паўднёвым усходзе вышыня схілаў складала 2—4 м. Берагі высокія, на паўночным усходзе і паўднёвым захадзе на асобных участках нізкія. Дно вадаёма карытападобнае. Ложа возера складаецца з 2 упадзін глыбінёй 33,4 і 35,9 м, якія раздзелены між сабой невысокім падняццем. Зона мелкаводдзя мае шырыню 5—15 м. Возера мезатрофнае. Расліннасць займае 5 % плошчы паверхні возера. Прыбярэжная расліннасць пашыраная да глыбіні 3 м, шырыня прыбярэжнай паласы складае 5—30 м.

У возера ўпадаюць 4 ручаі, у тым ліку ручай з возера Доўжына. Выцякае ручай у возера Ваўчо.

Возера Вечалле ўваходзіць у курортную зону «Ушачы». Каля возера знаходзіцца санаторый «Лясныя азёры».

## Гл. таксама 
* Аперацыя «Зорачка»

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Блакітная кніга Беларусі — Мн.: БелЭн, 1994.
* 
* 

## Спасылкі 
* Возера Вечалле // Сайт «Белорусский Посейдон» 

Катэгорыя:Азёры Віцебскай вобласці
Катэгорыя:Азёры Ушацкага раёна
Воласа Паўночны

**Во́ласа Паўно́чны**, **Волас Паўночны** — возера ў Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці. Знаходзіцца за 12 км на паўночны ўсход ад горада Браслаў ля вёскі Лявошкі. Належыць да групы Браслаўскіх азёр і знаходзіцца ў межах былога Міжазёрнага ландшафтнага заказніка на тэрыторыі Нацыянальнага парка «Браслаўскія азёры».

## Апісанне 
Воласа Паўночны знаходзіцца ў басейне ракі Друйка. Плошча возера складае 4,21 км². Воласа Паўночны адносіцца да ліку невялікіх глыбокіх вадаёмаў. Найбольшая глыбіня возера складае — 29,2 м, сярэдняя — 7,29 м. Даўжыня возера — 3,56 км, найбольшая шырыня — 2,5 км. Даўжыня берагавой лініі — 13,7 км. Аб’ём вады ў возеры складае 30,5 млн м³, плошча вадазбору возера — каля 12 км².

Возера мае круглую варонкападобную катлавіну, якая ўскладненая некалькімі затокамі. Найбольшы з іх знаходзіцца ва ўсходняй частцы возера. Схілы разнастайныя па форме і вышыні і знаходзяцца пад лесам. На поўдні, усходзе і паўночным усходзе схілы высокія (8—12 метраў); на захадзе і поўначы — нізкія, спадзістыя і часткова разараныя. У астатніх месцах схілы нізкія і часткова забалочаныя.

Дно возера мае вялікую колькасць упадзінаў і мелкаводдзяў. Мелкаводная зона возера вузкая і пясчаная, на большых глыбінях дно глеістае і сапрапелістае. Шырыня прыбярэжнай пясчанай паласы складае ад некалькіх да 200 і больш метраў. Глыбіні 2—6 метраў высланыя светлым сапралелем з падвышаным утраманнем карбанату.

### Гідрахімічны рэжым 
Гідрахімічны рэжым возера фармуецца пад уздзеяннем глыбокай схаванай катлавіны і ўплыву антрапагеннага фактару, які выяўляецца ў паступленні ў возера сцёкавых водаў з прылеглай жывёлагадоўчай фермы. У возеры добра выражаная тэмпературная стратыфікацыя. Тэмпература прыдоннага пласту вады вагаецца ў межах 6,5—7,5&nbsp;°C. Возера вылучаецца нізкімі тэмпературамі ў зімовы перыяд. Кіслароднае насычэнне ў паверхневым пласце вады складае 100—110%, а каля дна яно паніжаецца да велічыні ў 1—8%. У паўночна-ўсходняй затоцы кісларод знікае цалкам на глыбіні 16—17 метраў і з'ўяляецца серавадарод. Агульная мінералізацыя вады не перавышае 180—190 мг/л на працягу года.

## Флора і фаўна 
Вада возера вызначаецца высокай празрыстасцю, чысцінёй і развіццём вышэйшай воднай расліннасці. Вадаём зарастае падводнай расліннасцю да глыбіні 6—7 метраў. У фітапланктоне возера выяўленыя 44 віды водарасцей. Агульная велічыня біямасы ў возеры складе 1,2 г/м³.

Зоапланктон прадстаўлены 37 відамі. Іх біямаса вагаецца ў межах 1,0—1,56 г/м³.

Возера мае багаты жывёльны свет. Сярод беспазваночных, якія насяляюць возера, трапляюцца рэлікты ледавіковага перыяду — , бакаплаў Паласа. Апошнія два віды занесеныя ў Чырвоную кнігу Рэспублікі Беларусь.

Іхтыяфаўна вадаёма сігава—снятковая. У возеры таксама сустракаюцца укляя, шчупак, плотка, акунь, хаця па рыбапрадукцыйнасці возера не мае значнай вартасці.

## Спалучэнні з іншымі вадаёмамі 
Возера злучанае пратокай з возерам Воласа Паўднёвы, а таксама канавай з возерам Снуды.

## Зноскі 
## Літаратура 
* 
* 
* Озера Белоруссии / О. Ф. Якушко и др. — Мн.: Ураджай, 1988.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Браслаўская група азёр
Катэгорыя:Азёры Браслаўскага раёна
Катэгорыя:Азёры Віцебскай вобласці
Вусцечына

**Вусцечына** — возера каля вёскі Крэмнае Жыткавіцкага раёна Гомельскай воласці Беларусі.

Корань назвы відавочны — вусц-; аднак вусце — гэта, як правіла, «месца ўпадзеньня ракі ў другую раку, возера». У гэтым жа выпадку вусце («вусцечына») — наадварот, «выток рэчкі з возера». Такім чынам, Вусцечына — «возера, з якога выцякае рэчка, ручай».

## Літаратура 
* Памяць: Гіст.-дакум. хроніка Жыткавіц. р-на / Рэд.-укл. В. Р. Феранц. — Мн.: Ураджай, 1994. — 767 с., [8] л. іл. — ISBN 5-7860-0614-X

Катэгорыя:Азёры Жыткавіцкага раёна
Выдра (возера)

**Выдра** — возера каля вёскі Новыя Залюцічы.

У тураўскіх гаворках выдра, вудра, вудрань — «навіна, новараспрацаванае поле», у іншых беларускіх гаворках выдранка — «поле сярод лесу на месцы аблогі». Можна меркаваць, што вакол возера Выдра ў мінулым выцерабілі лес і кусты пад сенажаць, поле. З другога боку, нельга не параўнаць гэту назву з найменнямі рэчак Выдрыжа, Выдраж, Ведрыч. У іх назвах выдзяляецца корань ведр-, выдр-, які існуе таксама ў форме одр- і мае значэнне «вада», «рака». Такім чынам, не выключна, што назва возера Выдра побач з Новымі Залюцічамі з'яўляецца вельмі старажытнай, «следам» старажытнарускай эпохі.

## Літаратура 
* Кніга «Памяць»: Гіст.-дакум. хроніка Жыткавіц. р-на/П15 Рэд.-укл. В. Р. Феранц. — Мн.: Ураджай, 1994. — 767 с., [8] л. іл. ISBN 5-7860-0614-X

Катэгорыя:Азёры Жыткавіцкага раёна
Адворанскае

**Адво́ранскае во́зера** — возера ў Ушацкім раёне Віцебскай вобласці Беларусі. Знаходзіцца за 26 км на паўночны ўсход ад Ушачаў, за 200 м ад вёскі Адворня.

Возера знаходзіцца ў басейне ракі Тураўлянка. Плошча возера Адворанскае складае 0,25 км². Найбольшая глыбіня возера — 7,7 м, сярэняя — 3,8 м. Даўжыня возера — 0,88 км, найбольшая шырыня — 0,43 км. Даўжыня берагавой лініі — 2,15 км. Аб’ём вады ў возеры складае 0,96 млн м³, плошча вадазбору возера — 2,3 км². Празрыстасць вады да 1,5 м, мінералізацыя — да 275 мг/л.

Катлавіна возера рэшткавага тыпу, выцягнутая ў напрамку з паўночнага захаду на паўднёвы ўсход. Схілы катлавіны возера маюць вышыню 3—5 м. На паўднёвым захадзе вышыня схілаў сягае да 8 м. Берагі возера сплавінныя.

Возера эўтрофнае, слабапраточнае. Дно вадаёма выслана слоем карбанатнага сапрапелю таўшчынёй да 6 м. Возера Адворанскаге зарастае надводнай расліннасцю да глыбіні 1,5—2 м, шырыня паласы зарастання складае да 35 м.

З возера выцякае ручай у возера Янова. Упадаюць 2 ручаі.

## Зноскі 
## Літаратура 
* Блакітны скарб Беларусі: Рэкі, азёры, вадасховішчы / Маст.: Ю. А. Тарэеў, У. І. Цярэнцьеў — Мн.: БелЭн, 2007.
* 
* 
* Ліст карты N-35-34. Выданне 1987 года. Стан мясцовасці на 1984 год.

## Спасылкі 
* Общая характеристика озёр Витебской области // Справочник «Водные объекты Республики Беларусь» 
* Морфометрические параметры озёр Витебской области // Справочник «Водные объекты Республики Беларусь» 

Катэгорыя:Азёры Ушацкага раёна
Катэгорыя:Басейн Тураўлянкі
Вялікае Існа

**Вялікае Існа** — возера ва Ушацкім раёне Віцебскай вобласці. Знаходзіцца за 12 км на паўднёвы захад ад Ушачаў, каля вёскі Гарадзец.

Возера знаходзіцца ў басейне ракі Ушача, якая працякае праз возера. Плошча возера Белае складае 0,3 км². Найбольшая глыбіня возера — 11 м. Даўжыня возера — 1 км, найбольшая шырыня — 0,44 км. Даўжыня берагавой лініі — 2,52 км. Аб'ём вады ў возеры складае 1,54 млн м³, плошча вадазбору возера — 186 км².

Схілы катлавіны возера маюць вышыню да 20 м, знаходзяцца пад лесам. Берагі возера нізкія, месцамі забалочаныя. На паўднёвым усходзе берагі тарфяністыя, параслі хмызняком.

Дно вадаёма высланае глеем. На поўначы, усходзе і ў літаральнай зоне ёсць пясчаныя адкладанні.

Расліннасць у возера пашыраная да глыбіні 3,5 м.

У Вялікае Існа ўпадаюць 3 ручаі, адзін з іх — з возера Звонь.

## Літаратура 
* Блакітная кніга Беларусі. — Мн.:БелЭн, 1994.

Катэгорыя:Азёры Ушацкага раёна
Катэгорыя:Басейн Ушачы
Высокае (возера)

**Высо́кае** — возера ў Беларусі, у Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці ў басейне ракі Дрысвята, якая працякае праз возера. Знаходзіцца за 26 км на паўднёвы захад ад горада Браслаў, каля аграгарадка Богіна. Належыць да групы Рычана-Дрысвяцкіх азёр.

Плошча возера Высокае складае 1,42 км². Найбольшая глыбіня возера 8,9 м, сярэдняя 4,1 м. Даўжыня возера — 3,52 км, найбольшая шырыня — 0,6 км. Даўжыня берагавой лініі 9,45 км. Аб’ём вады ў возеры складае 5,18 млн м³, плошча вадазбору — 845 км².

Катлавіна возера складанага тыпу, выцягнутая ў напрамку з паўночнага захаду на паўднёвы ўсход. Схілы катлавіны маюць вышыню 9—15 м, спадзістыя, разараныя. У ніжняй частцы схілы парослыя хмызняком. Берагі вадаёма нізкія, вышынёй да 0,1 м, знаходзяцца пад хмызняком. На ўсходзе берагі зліваюцца з схіламі катлавіны. Дно возера мае складаную будову: упадзіны чаргуюцца з водмелямі. Дно высланае пяском, глеем, глінай. На возеры 3 астравы агульнай плошчай 0,03 км². Шырыня паласы прыбярэжнай надводнай расліннасці складае 5—30 м, возера зарастае да глыбіні 3 м. Падводная расліннасць пашыраецца да адлегласці 20—210 м ад берага. Возера эўтрофнае, праточнае.

У возеры водзяцца шчупак звычайны, лешч, карп, карась, плотка, акунь, лінь, мянтуз і іншыя рыбы.

## Літаратура 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Азёры Браслаўскага раёна
Катэгорыя:Басейн Дрысвяты
Вільчынія

**Вільчынія** (**Ільгінія**, **Ільшнія**) — возера ў Мядзельскім раёне Мінскай вобласці, за 36 км паўночны захад ад горада Мядзел за 1 км на паўднёвы захад ад Вайшкуны. Уваходзіць у склад Блакітных азёр, належыць да басейну ракі Страча і знаходзіцца на тэрыторыі ландшафтнага заказніка «Блакітныя азёры». 

Возера знаходзіцца ў забалочанай нізіне. Вада гідракарбанатна-кальцыевая, мінералізацыя — 0,95 г/л, pH=3,92.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Возера Ільгінія / Водныя рэсурсы Нацыянальнага парку «Нарачанскі» 

Катэгорыя:Балдуцкая група азёр
Катэгорыя:Азёры Мядзельскага раёна
Галава (возера)

**Галава** — возера ў Жыткавіцкім раёне Гомельскай вобласці Беларусі ў басейне ракі Прыпяць, паблізу горада Тураў.

## Паходжанне назвы 
Слова «галава» ў Жыткавіцкім раёне вядома ў значэннях «паўвостраў на павароце рэчкі», «калена ракі». У іншых раёнах Беларусі «галава» — «вяршыня, выток ракі, пачатак рова», «мель, грыва, якія знаходзяцца на балоце, возеры». Адно з нагаданых значэнняў слова «галава» абумовіла таксама назву невялікіх азёрцаў ля вёскі Вільча — Галоўчыцы.

## Літаратура 
* Памяць: Гіст.-дакум. хроніка Жыткавіц. р-на / П15 Рэд.-укл. В. Р. Феранц. — Мн.: Ураджай, 1994. — 767 с., [8] л. іл. ISBN 5-7860-0614-X

Катэгорыя:Азёры Жыткавіцкага раёна
Катэгорыя:Басейн Прыпяці
Вяркудскае

**Вярку́дскае возера** (**Вяркуда**) — возера ў Беларусі, ва Ушацкім раёне Віцебскай вобласці ў басейне ракі Тураўлянка. Знаходзіцца за 17 км на ўсход ад Ушачаў, каля аграгарадка Вяркуды. Належыць да групы Ушацкіх азёр.

Плошча паверхні складае 1,8 км². Найбольшая глыбіня возера дасягае 12 м, сярэдняя — 6 м. Даўжыня возера 2,2 км, найбольшая шырыня — 1,3 км. Даўжыня берагавой лініі — 9 км. Аб’ём вады ў возеры складае 10,86 млн м³, плошча вадазбору — 9,1 км².
Катлавіна возера эварзійнага тыпу. Схілы катлавіны маюць вышыню 25—30 м, стромкія, пераважна знаходзяцца пад лесам. На ўсходзе возера схілы катлавіны спадзістыя, вышыня схілаў складае 5—7 м. Берагавая лінія звілістая. Берагі возера зліваюцца з схіламі катлавіны. На поўдні берагі нізкія, забалочаныя.
Падводная частка катлавіны вадаёма карытападобнай формы і складаецца з 2 плёсаў. Літаральная зона пясчаная, глыбакаводная, высланая глеем. У паўднёвай частцы возера востраў. На поўначы выцякае ручай у Павульскае возера. Шырыня паласы расліннасці складае да 140 м. Прыбярэжная расліннасць пашырана ў возеры да глыбіні 3 м.

У возеры водзяцца шчупак, акунь, лешч, лінь, язь, плотка, судак і іншыя віды рыб.

## Назва 
Назва Вяркудскага возера ад назвы вёскі Вяркуды, што разлеглася на беразе возера.

## Літаратура 
* *Калечыц В. А.* Вяркудскае возера // 
* Блакітная кніга Беларусі. — Мн.:БелЭн, 1994.
* 
* 

## Спасылкі 
* Вяркудскае 

Катэгорыя:Азёры Віцебскай вобласці
Катэгорыя:Ушацкая група азёр
Катэгорыя:Азёры Ушацкага раёна
Гародна (возера)

**Гародна** — возера ва Ушацкім раёне Віцебскай вобласці. Знаходзіцца за 15 км на паўднёвы захад ад Ушачаў, каля вёскі Белюкоўшчына.

Возера знаходзіцца ў басейне ракі Альзініца. Плошча Гародны складае 0,17 км². Найбольшая глыбіня возера — 22,9 м. Даўжыня возера — 0,98 км, найбольшая шырыня — 0,2 км. Даўжыня берагавой лініі — 2,79 км. Аб'ём вады ў возеры складае 1,46 млн м³, плошча вадазбору возера — 28,8 км².

Падводная частка катлавіны мае карытападобную форму. Схілы катлавіны возера маюць вышыню 30—40 м, знаходзяцца пад лесам і хмызняком. Берагі возера зліваюцца з схіламі. Мелкаводдзе вузкае і стромкае, займае каля 6% плошчы.

Дно вадаёма да глыбіні 6—7 м пясчаная, на большых глыбінях высланае глеем.

Надводная расліннасць возера ўтварае перарывістую паласу шырынёй да 5 м. Падводная расліннасць пашыраная да глыбіні 3,5 м. Зарастае прыкладна 18% плошчы дна возера.
Возера Гародна праточнае. Упадаюць 3 ручаі, выцякае ручай у возера Вітава.

Ля возера знаходзіцца вёска Белюкоўшчына.

## Літаратура 
* Блакітная кніга Беларусі. — Мн.:БелЭн, 1994.
* Энцыклапедыя прыроды Беларусі. У 5-і т. Т.1 / Рэдкал.: І. П. Шамякін (гал. рэд.) і інш — Мн.: БелСЭ, 1983. — Т. 1. — 575 с. — 10 000 экз.

Катэгорыя:Азёры Віцебскай вобласці
Катэгорыя:Азёры Ушацкага раёна
Глухое (возера, басейн Страчы)

**Глухо́е** — возера ў Мядзельскім раёне Мінскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Блакітных азёр. Знаходзіцца на тэрыторыі ландшафтнага заказніка «Блакітныя азёры». Уваходзіць у Балдуцкую групу азёр.

Возера належыць да басейна ракі Страча.

Назву сваю возера атрымала з-за адсутнасці рэха на яго берагах.

## Спасылкі 
* Возера Глухое / Водныя рэсурсы Нацыянальнага парку «Нарачанскі» 

Катэгорыя:Балдуцкая група азёр
Катэгорыя:Азёры Мядзельскага раёна
Катэгорыя:Басейн Страчы
Вялікі Болцік

'''Вялікі Болцік, Болачка, належыць да басейна ракі Страча.

## Апісанне 
Плошча паверхні 0,14 км². Даўжыня 0,74 км, найбольшая шырыня 0,23 км, сярэдняя — 0,19 км. Максімальная глыбіня 27 м, сярэдняя — 9,37 м. Даўжыня берагавой лініі 1,8 км. Аб'ём вады 1,31 млн м³.

Катлавіна лагчыннага тыпу. Паўночны і паўднёвы схілы стромкія, вышынёй да 25 м. Берагі нізкія, супясчаныя, пад лесам, на ўсходзе забалочаныя. Літараль вузкая, пясчана-глеістая. На дне возера маецца слой сапрапелю сярэдняй магутнасцю 3,1 м. Надводная расліннасць развіта слаба, дасягае шырыні 5 м. Упадае некалькі ручаёў, у тым ліку пратока з возера Малы Болцік. Сцёк па Болцікскаму ручаю ў раку Страча. Узровень вады ў возеры падняты плацінай млына, у выніку чаго была затоплена прыбярэжная паласа лесу. Непадалёк ад берага возера (каля 500 м) на рацэ знаходзіцца турысцкая стаянка.

Вада гідракарбанатна-кальцыевая, мінералізацыя — 2,66 г/л, pH=8,23.

## Гл. таксама 
* Возера Малы Болцік

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* Ліст карты N-35-41. Выданне 1986 г. Стан мясцовасці на 1982 г. 
* *Валерий Иванов-Смоленский* Все озёра Беларуси. Т. 1.
* Возера Вялікі Болцік / Водныя рэсурсы Нацыянальнага парку «Нарачанскі»
* Общая характеристика озёр Минской области 
* Морфометрические параметры озёр Минской области 

Катэгорыя:Балдуцкая група азёр
Катэгорыя:Азёры Мядзельскага раёна
Дзіва

**Дзіва** — рака ва Ушацкім раёне Віцебскай вобласці, басейн Тураўлянкі (прыток Заходняй Дзвіны).

Даўжыня ракі 29 км. Плошча вадазбору 631 км². Выцякае з возера Урада, цячэ ў межах Ушацка-Лепельскага ўзвышша, працякае праз азёры Атолава, Турасы, Бярозаўскае, Павульскае, упадае каля вёскі Янова ў возера Янова, далей сістэмай пратокаў злучана з возерам Туроўля, з якога выцякае Тураўлянка. Каля 12 % вадазбору Дзівы прыпадае на 130 азёраў Ушацкай групы.

Пры выхадзе з кожнага возера на некаторай адлегласці рака не замярзае ў самы моцны мароз, а над вадой стаіць пара.

У басейне ракі знаходзяцца азёры Андрыкова, Астроўна, Астраўкі, Дзявочае, Катоўскае, Рагоўскае, Цеменіца (Цяменіца), Чаросава, Кабак, Ладасна, Неграза (Гарадзішча), Рэцянец, Гаўрыленкі, Кароціца, Калпянец, Колпіна, Алёшава, Паніклае і інш.

## Літаратура 
* 
* 
* 
* 
* 


Катэгорыя:Рэкі Ушацкага раёна
Глыбачка (возера)

**Глы́бачка** — возера ва Ушацкім раёне Віцебскай вобласці ў басейне ракі Крашанка. Знаходзіцца за 6 км на поўнач ад Ушачаў, каля вёскі Глыбачка.

Плошча Глыбачкі складае 0,18 км². Найбольшая глыбіня возера — 6 м. Даўжыня возера 0,85 км, найбольшая шырыня 0,27 км. Даўжыня берагавой лініі — 2,04 км. Аб'ём вады ў возеры складае 0,63 млн. м³, плошча вадазбору 1,6 км².

Катлавіна возера лагчыннага тыпу. Схілы катлавіны маюць вышыню да 12 м і знаходзяцца пераважна пад хмызняком. На поўдні і ўсходзе вышыня схілаў складае 3—5 м, на поўдні — разараныя. Берагі вадаёма пясчаныя, пад хмызняком.

Возера бяссцёкавае.

## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Бяссцёкавыя азёры
Катэгорыя:Азёры Віцебскай вобласці
Катэгорыя:Азёры Ушацкага раёна
Гарушка (возера)

**Гару́шка** — возера ў Беларусі, у Мёрскім раёне Віцебскай вобласці. Знаходзіцца ў басейне ракі Вята, за 18 км у напрамку на захад ад горада Мёры, на поўдзень ад хутара Гарушка (нежылы), прыкладна за 0,7 км на поўдзень ад вёскі Ніўнікі. Належыць да групы Абстэрнаўскіх азёр.

Плошча паверхні Гарушкі складае 0,18 км². Даўжыня возера 0,8 км, найбольшая шырыня — 0,36 км. Даўжыня берагавой лініі 2,13 км. Найбольшая глыбіня возера 6,9 м, сярэдняя 2,8 м. Плошча вадазбору возера 2,75. У паўночнай частцы ў возера ўпадаюць 2 ручаі. На паўднёвым усходзе ручаём злучаецца з возера Абстэрна.

## Літаратура 
*  — С. 569.
* 
* Ліст карты N-35-19. Выданне 1984 г. Стан мясцовасці на 1982 г.

## Спасылкі 
* Морфометрические параметры озёр Витебской области // Справочник «Водные объекты Республики Беларусь» 
* *Иванов-Смоленский В. Г.* Все озёра Беларуси. Популярная иллюстрированная энциклопедия. Т. 2.

Катэгорыя:Абстэрнаўская група азёр
Катэгорыя:Азёры Мёрскага раёна
Грэцкае (возера, Мёрскі раён)

**Грэ́́цкае возера** — возера ў Мёрскім раёне Віцебскай вобласці Беларусі. Знаходзіцца за 7 км на паўночны ўсход ад горада Мёры ў басейне ракі Мёрыца. Належыць да Абстэрнаўскай групы азёр.

Плошча паверхні Грэцкага возера складае 0,77 км². Найбольшая глыбіня возера 6,5 м, сярэдняя — 2,2 м. Даўжыня возера — 4,63 км, найбольшая шырыня — 0,24 км. Даўжыня берагавой лініі 10,38 км. Аб’ём вады ў возеры складае 1,67 млн м³. Плошча вадазбору 4,5 км².
Катлавіна лагчыннага тыпу, моцна выцягнутая з паўночнага ўсходу на паўднёвы захад. Схілы катлавіны вышынёй 2—6 м, сугліністыя. Берагавая лінія слабазвілістая. Берагі нізкія, пясчаныя. На паўднёвым захадзе і паўночным усходзе берагі сплавінныя. Дно выслана гліністым ілам.
Возера эўтрофнае, слабапраточнае. Грэцкае злучана пратокай з возерам Чэрас. Пратокай без назвы злучаецца з ракой Волта. Зарастае каля 20 % плошчы возера. Расліннасць пашыраецца да глыбіні 1 м. Палоса прыбярэжнай расліннасці мае шырыню 10—50 метраў.

У возеры водзяцца лешч, шчупак, плотка, лінь, акунь, гусцяра, карась і іншыя віды рыб.

Каля возера вёска Грэцкія і хутар Ліпаўка.

## Літаратура 
* *Міронаў В. Р.* Грэцкае возера // 
* 
* Ліст карты N-35-20. Выданне 1984 г. Стан мясцовасці на 1982 г.

## Спасылкі 
* Морфометрические параметры озёр Витебской области // Справочник «Водные объекты Республики Беларусь» 

Катэгорыя:Абстэрнаўская група азёр
Катэгорыя:Азёры Мёрскага раёна
Катэгорыя:Басейн Заходняй Дзвіны
Гомель (возера)

**Гомель** (**Гомля**) — возера ў Полацкім раёне Віцебскай вобласці. Знаходзіцца за 18 км на поўдзень ад Полацка, каля аграгарадка Гомель. Належыць да групы Ушацкіх азёр.

Возера знаходзіцца ў басейне ракі Тураўлянка. Плошча Гомеля складае 3,46 км². Найбольшая глыбіня возера 23 м, даўжыня 3,4 км, найбольшая шырыня 1,2 км. Даўжыня берагавой лініі 11,7 км. Аб'ём вады ў возеры складае 19,01 млн. м³, плошча вадазбору возера — 744 км².

Схілы катлавіны возера маюць вышыню 4—8 м, на паўднёвым захадзе вышыня схілаў сягае да 18 м. Схілы пераважна разараныя, у ніжняй частцы парослыя хмызняком. Берагавая лінія звілістая. Берагі возера пясчаныя, на пэўных участках галечныя і камяністыя.

Вадаём падзелены на 2 плёсы: паўночны і паўднёвы, якія злучаныя неглыбокім пралівам. Дно паўночнага плёсу плоскае, паўднёвага — больш глыбокае, лейкападобнае, з стромкімі схіламі.

Мелкаводдзе возера пясчанае і пясчана-галечнае. Шырыня паласы прыбярэжнай расліннасці складае да 100 м.

У паўднёвай затоцы возера востраў плошчай 0,1 га (0,001 км²).

У возера ўпадае ручай з возера Канашы. Таксама Гомель злучанае пратокай з возерам Зашчаты, існуе сцёк па пратоцы ў возера Суя.

Возера ўваходзіць у зону адпачынку «Азёрная».

## Літаратура 
* Блакітная кніга Беларусі. — Мн.:БелЭн, 1994.

Катэгорыя:Азёры Віцебскай вобласці
Катэгорыя:Ушацкая група азёр
Катэгорыя:Азёры Полацкага раёна