open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Жаніцьба Фігаро (опера)

**«Жаніцьба Фігаро»** (Le nozze di Figaro ossia la folle giornata) — опера-буф Вольфганга Амадэя Моцарта на італьянскай мове, напісаная на лібрэта Ларэнца да Понтэ па аднайменнай п’есе Бамаршэ.
 
Прэм’ера адбылася 1 мая 1786 года ў венскім Бургтэатры.

## Гісторыя стварэння 
Да складання музыкі Моцарт прыступіў у снежні 1785 ў сваёй кватэры на Домгасэ ў Вене і скончыў яго праз пяць месяцаў. Прэм’ера адбылася ў Вене 1 мая 1786 года і прайшла з нязначным поспехам. Спачатку п’еса Бамаршэ была забароненая ў Вене, як твор, які высмейваў арыстакратыю і звязаны з французскай рэвалюцыяй.
 
Сапраўднае прызнанне опера набыла толькі пасля пастаноўкі ў Празе ў снежні таго ж года.

## Прэм’ера 
Прэм’ера оперы адбылася ў бургтэатры Вены 1 мая 1786 года. Першымі двума выкананнямі дырыжыраваў сам Моцарт (седзячы за клавесінам), пазней — Іозеф Вайгль. Пасля першага выканання ў 1786 годзе было яшчэ 8 паўтораў і хоць гэта было нішто ў параўнанні з частатой выканання будучай «Чароўнай флейтай», прэм’ера ў агульным расцэньвалася як паспяховая.

## Літаратура 
* Gutman, Robert W. (2001). Mozart: A Cultural Biography. Houghton Mifflin Harcourt. ISBN 0-15-601171-9

## Спасылкі 
* Оперы «Жаніцьба Фігаро» — 230 гадоў
* Моцарт-Вена(en)
* Сюжэт оперы Жаніцьба Фігаро 

Катэгорыя:Оперы Моцарта
Катэгорыя:Оперы на італьянскай мове
Катэгорыя:Оперы па літаратурных творах
Катэгорыя:Оперы 1786 года
Дон Жуан (опера)

**Дон Жуан**, або **Пакараны распуснік** (KV 527, італ. Don Giovanni ossia Il dissoluto punito) — «вясёлая драма» (іт. dramma giocoso) у двух актах В. А. Моцарта на лібрэта Ларэнца да Понтэ.
 
Прэм’ера адбылася 29 кастрычніка 1787 годзе ў саслоўным тэатры ў Празе.

## Гісторыя стварэння 
Прага помніць поспех «Жаніцьбы Фігара», і ў лютым 1787 Моцарт падпісвае кантракт з тэатральным прадпрымальнікам Паскуале Бандзіні на складанне новай оперы для пражскага тэатру. Моцарт і да Понтэ працавалі лёгка, і прэм’ера прайшла, па сведчаннях самога Моцарта, «з самым гучным поспехам».

## Прэм’ера 
У прэм’еры прымалі ўдзел Луіджы Баса (Дон Жуан), Джузэпэ Лолі (Камандор, Мазета), Тэрэза Сапарыці (Донна Ганна), Антоніа Бальёні (Дон Атавіа), Катарына Мичелли (Донна Эльвіра), Фелічэ Панцыяні (Лепарэла), Тэрэза Бандзіні (Цэрліна).
 
Прэм’ера ў Вене адбылася 7 мая 1788 г. Для спектакля ў Вене былі дапісаныя 2 арыі і адзін дуэт; заключны ансамбль («Ultima scena») не выконваўся, і опера сканчалася смерцю Дона Жуана.
 
У прэм’еры прымалі ўдзел Франчэска Альбертарэлі (Дон Жуан), Франчэска Бузані (Камандор і Мазета), Алаізія Вебер (Донна Ганна), Франчэска Марэла (Дон Атавіа), Кацярына Кавальеры (Донна Эльвіра), Франчэска Бенуччы (Лепарэла), Луіза Мамбелі (Цэрліна).

## Літаратура 
* Jahn, Michael: *Wiener historischer Opernführer* 9 (2010) und 11 (2010). Der Apfel, Wien, ISBN 978-3-85450-299-9 und 978-3-85450-511-2.
* Kunze, Stefan: *Mozarts Opern*. Reclam, Stuttgart 1996, ISBN 3-15-010416-5.

## Спасылкі 
* Лібрэта (на  і  мовах) https://web.archive.org/web/20050717235851/http://www.geocities.com/Vienna/Choir/7652/juan/acto1.htm
* Артыкул пра оперу і запіс на Belcanto.ru http://www.belcanto.ru/juan.html
* Сюжэт оперы Дон Жуан 

Катэгорыя:Оперы на італьянскай мове
Катэгорыя:Оперы 1787 года
Катэгорыя:Оперы Моцарта
Рупейкі

**Рупе́йкі** (, ) — аграгарадок у Ваўкавыскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Ваўкавыскага сельсавета.

## Назва 
Фіксавалася ваўкавыскае прозвішча Рупэйка. Ёсць літоўскія *Rupeika, Rupeikis*. Антрапанімічны суфікс -*eik*- у балцка-літоўскіх прозвішчах адзін з найбольш папулярных. Ёсць літоўскае *Rupaitis*, латышскае *Rups*.

## Гісторыя 
Вядома з пачатку XVII ст. У 1796 г. належала плябаніі Ваўкавыскага касцёла і Юрыю Грабоўскаму, генералу войскаў ВКЛ. У 1836 г. духоўная вёска, 29 двароў, 134 жыхары. У 1914 г. 57 двароў, 337 жыхароў.

## Насельніцтва 
На 01.01.2004 г. 136 двароў, 353 жыхары.

## Інфраструктура 
Ёсць крама, комплексны прыёмны пункт, аддзяленне сувязі, Дом культуры, бібліятэка.

## Вядомыя асобы 
* Алесь Гібок-Гібкоўскі - пісьменнік, паэт, журналіст

## Спасылкі 
Катэгорыя:Ваўкавыскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Ваўкавыскага раёна
Станкаўцы

**Ста́нкаўцы** (, ) — вёска ў Ваўкавыскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Роскага сельсавета.

## Гісторыя 
Вядома з XVII ст. У 1796 г. належала Яну Патоцкаму. У 1836 г. прыватная вёска, 24 двары. У 1914 г. 56 двароў, 301 жыхар.

## Насельніцтва 
На 01.01.2004 г. 89 двароў, 163 жыхары.

## Інфраструктура 
Ёсць крама.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Роскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Ваўкавыскага раёна
Снапкі

**Снапкі́** (, ) — вёска ў Ваўкавыскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Шылавіцкага сельсавета.

## Гісторыя 
Вядома з пачатку XVII ст. у складзе маёнтка Шылавічы. У 1796 г. належала ордэну брыгітак з Гродна. У 1836 г. духоўная вёска, 18 двароў, 129 жыхароў. У 1914 г. 37 двароў, 197 жыхароў.

## Насельніцтва 
* 1 студзеня 2004 — 26 двароў, 49 жыхароў
* студзень 2012 — 26 жыхароў

## Спасылкі 
Катэгорыя:Шылавіцкі сельсавет (Ваўкавыскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Ваўкавыскага раёна
Севашкі

**Се́вашкі** (, ) — вёска ў Ваўкавыскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Падароскага сельсавета.

## Назва 
Тут сама (Падароск) фіксавалася прозвішча Севашка, паблізу - ваўкавыскія Севаш, Севашэвіч. Было горадзенскае Сэвашкевіч.
## Гісторыя 
У 1796 г. належала Іосіфу Ельцу. У 1836 г. дзяржаўная вёска, 6 двароў, 60 жыхароў. У 1914 г. 37 двароў, 105 жыхароў. У 1947 г. арганізаваны першы калгас.

## Насельніцтва 
На 01.01.2004 г. 92 жыхары.

## Інфраструктура 
Ёсць крама.

## Вядомыя асобы 
* Валерый Аляксеевіч Жмайлік (нар. 1951) — беларускі палітык.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Падароскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Ваўкавыскага раёна
Пятчыцы

**Пя́тчыцы** (, ) — вёска ў Ваўкавыскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Шылавіцкага сельсавета.

## Гісторыя 
Вядома з пачатку XVII ст. у складзе маёнтка Шылавічы. У 1796 г. належала каталіцкаму ордэну брыгітак з Гродна. У 1836 г. вёска, 15 двароў, 71 жыхар. У 1914 г. 26 двароў, 123 жыхары.

## Насельніцтва 
* На 01.01.2004 г. 8 двароў, 16 жыхароў.
* На студзень 2012 г. 10 жыхароў.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Шылавіцкі сельсавет (Ваўкавыскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Ваўкавыскага раёна
Петакі

**Петакі́** (, ) — вёска ў Ваўкавыскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Краснасельскага сельсавета.

## Назва 
Фіксавалася койданаўскае прозвішча Петак, сенненскае каталіцкае Петаковіч. Было старое літоўскае (Панявеж) Петакас. Ёсць латышскае *Petaks*.

## Гісторыя 
У 1796 г. належала Канстанцыі Білевічовай, старасціне Дзякоўскай, пражываў 41 прыгонны селянін. У 1914 г. 22 двары, 123 жыхары.

## Насельніцтва 
На 01.01.2004 г. 21 двор, 32 жыхары.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Краснасельскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Ваўкавыскага раёна
Пожаркі

**По́жаркі** (, ) — вёска ў Ваўкавыскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Субацкага сельсавета.

Да 2003 года ўваходзіла ў склад Вярэйкаўскага сельсавета.

## Гісторыя 
У 1796 годзе адна частка вёскі належала Вінцэнту Дамброўскаму, другая — Іосіфу Пшэтоцкаму. У 1936 годзе прыватная вёска, 11 двароў, 73 жыхары.

## Насельніцтва 
На 01.01.2004 г. 9 двароў, 19 жыхароў.

## Вядомыя асобы 
*  (нар. 1946) — польскі кампазітар, аранжыроўшчык і спявак.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Субацкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Ваўкавыскага раёна
Плябанаўцы (Ваўкавыскі раён)

**Пляба́наўцы** (, , ранейшая назва - **Ганусаўшчызна**) — вёска ў Ваўкавыскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Роскага сельсавета.

## Гісторыя 
Вядома з XVI ст. З 1611 г. належала плябаніі Роскага касцёла. У 1836 г. складалася з 23 вёсак, якія належалі Роскаму касцёлу. У адной 10 двароў, 101 жыхар, у другой 7 двароў, 44 жыхары.

## Насельніцтва 
На 01.01.2004 г. 104 двары, 208 жыхароў.

## Інфраструктура 
Былы цэнтр СВК “Агра-Лозы”, які ў 2010 г. быў далучаны да РУСП «Племзавод «Рось». Ёсць крама, Дом культуры, бібліятэка.

## Памятныя мясціны 
Помнік воінам-землякам. Магіла савецкага воіна. Пахаваны воін, які загінуў у Вялікую Айчынную вайну. На ўшанаванне яго памяці і памяці землякоў, загінуўшых у барацьбе з нямецка-фашысцкімі захопнікамі, у 1972 г. на магіле ўсталяваны помнік — стэла і скульптура воіна.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Роскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Ваўкавыскага раёна
Плябанаўцы

Назву **Пляба́наўцы** маюць:

## Населеныя пункты 
### Беларусь 
* Гродзенская вобласць:
** Плябанаўцы — вёска ў Бераставіцкім раёне
** Плябанаўцы — вёска ў Ваўкавыскім раёне
** Плябанаўцы — вёска ў Мастоўскім раёне
** Плябанаўцы — вёска ў Шчучынскім раёне

### Польшча 
* Падляскае ваяводства:
** Плябанаўцы — вёска ў Сакольскім павеце, у гміне Новы Двор
** Плябанаўцы — вёска ў Сакольскім павеце, у гміне Саколка

## Гл. таксама 
* Плябанава
* Плябанаў
* Плябанаўка
* Плябанішкі
* Плябанская
* Плябанскі
* Плябанскія
* Плябанцы 
* Плябань
Петрашэўцы (Ваўкавыскі раён)

**Петрашэ́ўцы** (, ) — вёска ў Ваўкавыскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Вярэйкаўскага сельсавета.

Да 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Рэплеўскага сельсавета.
## Гісторыя 
У 1796 г. належала Фердынанду Эйсманту. У 1836 г. прыватная вёска, 22 двары, 165 жыхароў.

## Насельніцтва 
На 01.01.2004 г. 61 двор, 122 жыхары.
На 01.01.2007 г. 68 жыхароў.

Плошча 41,45 га, працягласць межаў — 3 336 метраў.

## Інфраструктура 
Ёсць крама.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Вярэйкаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Ваўкавыскага раёна
Пекары (Ваўкавыскі раён)

**Пекары́** (, ) — вёска ў Ваўкавыскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Субацкага сельсавета.

## Гісторыя 
Вядома з XVII ст. У 1796 г. у складзе Ваўкавыскага староства, належала Тадэвушу Сегеню. У 1836 г. дзяржаўная вёска, 8 двароў, 29 жыхароў. У 1914 г. вёска, 25 двароў, 154 жыхары.

## Насельніцтва 
На 01.01.2004 г. 37 двароў, 64 жыхары.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Субацкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Ваўкавыскага раёна
Пачуйкі

**Пачу́йкі** (, ) — вёска ў Ваўкавыскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Вярэйкаўскага сельсавета. Плошча 30,58 га, працягласць межаў — 4044 метры.

Да 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Рэплеўскага сельсавета.

## Назва 
Вядомы літоўскі назоўны і прозвішчны ўтваральнік -*uik*-. Было лідскае прозвішча Пач, опсаўскае Пачэўскі, эйшышскае Пачэвіч. З падвіленскага Пабяржэ былі Пач і Пачэўскі. Ёсць латышскае *Pāčs*. Аснова *Pač-* выкарыстоўвалася ў старажытных балцкіх двухасноўных імёнах.

## Насельніцтва 
* 2004 год — 39 двароў, 72 жыхары.
* 2007 год — 36 жыхароў.
* 2010 год — 39 жыхароў.

## Вядомыя асобы 
* Дзмітрый Пятровіч Іваноўскі (1957—2013) — беларускі мастак.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Вярэйкаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Ваўкавыскага раёна
Бараўляны

Назву **Бараўля́ны** маюць:

## Населеныя пункты 
### Беларусь 
* Віцебская вобласць:
** Бараўляны — вёска ў Віцебскім раёне
** Бараўляны — вёска ва Ушацкім раёне

* Мінская вобласць:
** Бараўляны — вёска ў Барысаўскім раёне
** Бараўляны — вёска ў Мінскім раёне

## Іншае 
* Бараўляны — археалагічны помнік у Віцебскім раёне

## Гл. таксама 
* Баравая 
* Баравое 
* Баравуха 
* Баравыя 
* Бароўская 
* Бор 
* Боркі
Паўлаўшчына (Ваўкавыскі раён)

**Па́ўлаўшчына** (, ) — вёска ў Ваўкавыскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Ізабелінскага сельсавета.

## Гісторыя 
У 1836 г. прыватная вёска, 21 двор, 158 жыхароў. У 1914 г. 46 двароў, 322 жыхары.  Да 16 сакавіка 1987 года ўваходзіла ў склад Падароскага сельсавета.

## Насельніцтва 
* На 01.01.2004 г. 33 двары, 59 жыхароў.
* На 01.01.2007 г. 43 жыхара.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Ізабелінскі сельсавет (Ваўкавыскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Ваўкавыскага раёна
Алег Алегавіч Румо

**Алег Алегавіч Румо** (нар. , , Мінская вобласць, БССР) — беларускі хірург-трансплантолаг. Доктар медыцынскіх навук (2012), прафесар (2015). Акадэмік Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі (2021, член-карэспандэнт з 2017). Ганаровы прафесар Нацыянальнага навуковага цэнтра хірургіі імя А. М. Сызганава (Казахстан, 2012). Заслужаны ўрач Рэспублікі Беларусь (2011).

## Біяграфія 
Нарадзіўся 26 ліпеня 1970 года ў Слуцку ў сям’і медыкаў: бацька, Алег Васілевіч Румо, працаваў хірургам у Слуцкай цэнтральнай раённай бальніцы, маці — педыятрам, бабуля — медыцынскай сястрой.

Скончыў у 1993 годзе Мінскі дзяржаўны медыцынскі інстытут, пасля Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь.

Працоўную дзейнасць пачаў фельчарам здраўпункта гарадской паліклінікі № 21 г. Мінска. У 1993—1995 гадах быў клінічным ардынатарам па спецыяльнасці «Хірургія» 2-й кафедры хірургічных хвароб Мінскага дзяржаўнага медыцынскага інстытута, у 1995—2000 гадах — урачом-хірургам 1-га хірургічнага аддзялення 9-й гарадской клінічнай бальніцы г. Мінска.

15 сакавіка 2021 года ўвайшоў у склад Канстытуцыйнай камісіі, якая ў мэтах ажыццяўлення рэзалюцыі шостага Усебеларускага народнага сходу распрацоўвала прапановы па змяненні Канстытуцыі Беларусі і забяспечвае іх усенароднае абмеркаванне.

Выбраны ў 2024 годзе членам Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Беларусі 8-га склікання ад горада Мінска. Член Пастаяннай камісіі па міжнародных справах і нацыянальнай бяспецы.  

## Навуковая дзейнасць 
Аўтар больш як 29 патэнтаў на вынаходствы, мае больш за 650 друкаваных прац у айчынных і замежных выданнях, ордэнамі Беларускай праваслаўнай царквы: Свяціцеля Кірылы Тураўскага II ступені (2011) і Крыжа прападобнай Еўфрасінні Полацкай (2012), Ганаровай граматай Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь, юбілейным медалём «МПА СНД. 30 гадоў». Удастоены ганаровага звання «Мінчанін года».

## Літаратура 
* Руммо Олег Олегович // Кто есть кто в Республике Беларусь [энциклопедия] / ред. совет: Чекалов Игорь Владимирович (председатель) [и др.]. — Минск: Энциклопедикс, 2009. — 284 с. — С. 87. ISBN 978-985-6742-80-7.

## Спасылкі 
* Алег Алегавіч Румо на сайце Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі 
* Алег Алегавіч Румо ў базе даных «История белорусской науки в лицах» Цэнтральнай навуковай бібліятэкі імя Якуба Коласа НАН Беларусі 
* Алег Алегавіч Румо  на сайце Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 

Катэгорыя:Хірургі Беларусі
Катэгорыя:Дактары медыцынскіх навук
Катэгорыя:Члены Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 6-га склікання
Катэгорыя:Члены Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 7-га склікання
Катэгорыя:Члены Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 8-га склікання
Катэгорыя:Трансплантолагі Беларусі
Катэгорыя:Выкладчыкі БДМУ
Катэгорыя:Выкладчыкі Беларускай медыцынскай акадэміі паслядыпломнай адукацыі
Катэгорыя:Заслужаныя ўрачы Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Лаўрэаты Дзяржаўнай прэміі Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Узнагароджаныя Ганаровай граматай Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Члены Канстытуцыйнай камісіі Беларусі (2021)
Рунгі

**Ру́нгі** (, ) — хутар у Ваўкавыскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Ізабелінскага сельсавета.

## Гісторыя 
Паводле сайту Ваўкавыскай бібліятэкі, у 1750-я гады Ян Флемінг перайменаваў суседнюю вёску у гонар сваёй дачкі Ізабэлы у Ізабелін і пасяліў там нямецкіх рамеснікаў, адзін з якіх меў прозвішча Рунге.

## Насельніцтва 
* На 01.01.2004 г. 14 двароў, 26 жыхароў.
* На 01.01.2007 г. 25 жыхароў.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Ізабелінскі сельсавет (Ваўкавыскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Ваўкавыскага раёна
Раманаўка (Ваўкавыскі раён)

**Рама́наўка** (, ) — вёска ў Ваўкавыскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Ізабелінскага сельсавета.

## Гісторыя 
Вядома з 1615 г., пражывалі 24 сям'і, 40 валок зямлі. У 1796 г. належала Юрыю Грабоўскаму, генералу войскаў ВКЛ. У 1836 г. прыватная вёска, 11 двароў, 102 жыхары, у 1914 г. 22 двары.

## Насельніцтва 
* На 01.01.2004 г. 46 двароў, 87 жыхароў.
* На 01.01.2007 г. 69 жыхароў.

## Выбітныя ўраджэнцы і жыхары 
Радзіма Героя Савецкага Саюза М. І. Абрамчука.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Ізабелінскі сельсавет (Ваўкавыскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Ваўкавыскага раёна
Пасынкі (Ваўкавыскі раён)

**Па́сынкі** (, ) — вёска ў Ваўкавыскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Роскага сельсавета.

## Гісторыя 
У 1836 г. прыватная вёска, 12 двароў, 101 жыхар. У 1914 г. 26 двароў, 131 жыхар.

2 снежня 1961 года перададзена са скасаванага Дзятлавіцкага сельсавета ў склад Воўпаўскага сельсавета.

## Насельніцтва 
На 01.01.2004 г. 14 двароў, 18 жыхароў.

## Памятныя мясціны 
* Камень-следавік (Х-XIII ст.) за 0,5 км на поўнач ад вёскі. — 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Роскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Ваўкавыскага раёна
Раднікі (Ваўкавыскі раён)

**Раднікі́** (, , былая назва **Дзякі**) — вёска ў Беларусі, у Ваўкавыскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Гнезнаўскага сельсавета.

## Геаграфія 
Знаходзіцца за 17 км у напрамку на захад ад Ваўкавыска, за 85 км ад Гродна, за 6 км ад чыгуначнага прыпыначнага пункта Мсцібава. Каля вёскі працякае рака Навумка.

## Гісторыя 
Вядома з XVII стагоддзя. У 1796 годзе фальварак і вёска, складалі Дзякоўскае староства, належалі Антонію Ганеўскаму. У 1914 годзе 63 двары, 400 жыхароў. Да 26 верасня 2006 года вёска ўваходзіла ў склад Шылавіцкага сельсавета.

## Інфраструктура 
Ёсць крама, аддзяленне сувязі, фельчарка-акушэрскі пункт, клуб, бібліятэка, пачатковая школа на 30 месцаў.

## Насельніцтва 
* 1914 год — 63 двары, 400 жыхароў.
* 2001 год — 333 жыхары, 122 двары.
* На 01.01.2004 г. 125 двароў, 343 жыхары.
* На 01.01.2007 г. 290 жыхароў.

## Памятныя мясціны 
Брацкая магіла савецкіх воінаў, помнік землякам, якія загінулі ў Вялікую Айчынную вайну.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Гнезнаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Ваўкавыскага раёна
Катэгорыя:Перайменаваныя населеныя пункты Беларусі
Пасекі

Назву **Па́секі** маюць:

## Населеныя пункты 
### Беларусь 
* Віцебская вобласць:
** Пасекі — вёска ў Докшыцкім раёне
* Гродзенская вобласць:
** Пасекі — вёска ў Ваўкавыскім раёне
* Магілёўская вобласць:
** Пасекі — вёска ў Асіповіцкім раёне
* Мінская вобласць:
** Пасекі 1 — хутар у Вілейскім раёне
** Пасекі 2 — хутар у Вілейскім раёне
** Пасекі — былая вёска ў Нясвіжскім раёне
Пагараны

Назву **Пагар́аны** маюць:

## Населеныя пункты 
### Беларусь 
* Гродзенская вобласць:
** Пагараны — вёска ў Ваўкавыскім раёне
** Пагараны — вёска ў Гродзенскім раёне

## Назва 
Фіксаваліся старыя літоўскія прозвішчы Пагароўскі (Панявеж), Пагар (Трокі).
Пагараны (Ваўкавыскі раён)

**Пагара́ны** (, ) — вёска ў Ваўкавыскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Краснасельскага сельсавета.

## Назва 
Фіксаваліся старыя літоўскія прозвішчы Пагар (Трокі), Пагароўскі (Панявеж).

## Гісторыя 
Вядома з 1638 г. У 1836 г. прыватная вёска, 12 двароў, 51 жыхар. У 1914 г. 31 двор, 175 жыхароў.

Да 19 жніўня 1985 года вёска ўваходзіла ў склад Ваўкавыскага сельсавета.

## Насельніцтва 
На 01.01.2004 г. 50 двароў, 76 жыхароў.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Краснасельскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Ваўкавыскага раёна
Няверавічы

Назву **Няве́равічы** маюць:

## Населеныя пункты 
### Беларусь 
* Гродзенская вобласць
** Няверавічы — вёска ў Ваўкавыскім раёне
* Мінская вобласць
** Няверавічы — вёска ў Мядзельскім раёне
Няверавічы (Ваўкавыскі раён)

**Няве́равічы** (, ) — вёска ў Ваўкавыскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Краснасельскага сельсавета.

## Назва 
Згодна з В. Жучкевічам, назва вёскі ад прозвішча, вытворнага ад імя-мянушкі Нявер.

Ёсць літоўскія прозвішчы *Nevera, Neveras**,* было балцка-літоўскае двухасноўнае імя *Ne-veras**.*

## Гісторыя 
У 1796 г. належала Канстанцыі Білевічовай. У 1836 г. прыватная вёска, 8 двароў, 50 жыхароў.

Да 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Ваўкавыскага сельсавета.

## Насельніцтва 
На 01.01.2004 г. 47 двароў, 81 жыхар.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Краснасельскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Ваўкавыскага раёна
Навікі (Вярэйкаўскі сельсавет)

**Навікі́** (, ) — вёска ў Ваўкавыскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Вярэйкаўскага сельсавета.

Да 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Рэплеўскага сельсавета.

## Насельніцтва 
* На 1914 г. 13 двароў, 83 жыхары. 
* На 1921 г. 25 двароў, 115 жыхароў.
* На 01.01.2004 г. 28 двароў, 60 жыхароў. 
* На 01.01.2007 г. 28 жыхароў.

Плошча 21,59 га, працягласць межаў — 2 134 метраў.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Вярэйкаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Ваўкавыскага раёна
Новыя Хацькоўцы

**Но́выя Хацько́ўцы** (, ) — вёска ў Ваўкавыскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Ваўкавыскага сельсавета.

## Гісторыя 
Пачала будавацца ў 1966 г. як цэнтр калгаса імя Заслонава.

## Насельніцтва 
На 01.01.2004 г. 95 двароў, 280 жыхароў.

## Інфраструктура 
Лясніцтва. Ёсць крама, ФАП, Дом культуры, бібліятэка.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Ваўкавыскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Ваўкавыскага раёна
Дзяцінства

справа|250px|thumb| Гульні з'яўляюцца звычайным заняткам дзяцей

**Дзяцінства** — жыццёвы адрэзак паміж нараджэннем і падлеткавым узростам, які заканчваецца з наступам палавога паспявання (пубертатны перыяд).

Дзяцінства з'яўляецца не толькі натуральным працэсам, але і сацыяльным і культурным набыткам. Да канца сярэднявечча не існавала паняцця «Дзяцінства», у сэнсе жыццёвага адрэзка.

Філіп Ар’ес — французскі медыевіст і гісторык у сваіх даследаваннях апісаў жыццё дзяцей у раннім сярэднявеччы. На яго думку не было значнага падзелу паміж дарослымі і дзецьмі. У той час дзеці апраналіся як дарослыя і дапамагалі ім толькі да таго узросту, пакуль дзеці яшчэ не ўмелі самастойна хадзіць, а пасля таго, як дзеці ўжо маглі самастойна «перасоўвацца» яны ўжо лічыліся «дарослымі». Дзеці былі «маленькімі дарослымі». Не існавала ні прасторавага ні сацыяльнага адмежавання паміж дарослымі і дзецьмі. Важнай была колькасць дзяцей, а не індывідуальныя здольнасці кожнага. Паколькі ў той час дзецям не надавалі асаблівай увагі, таму і не існавала паняцця «дзяцінства».

Аднак іншыя навукоўцы ўспрымаюць даследаванне дзяцінства Філіпа Арые не «вынаходніцтвам дзяцінства», як гэта называе Арые, а простым развіццём гэтага паняцця на працягу стагоддзяў.

## Літаратура 
* *Hurrelmann Klaus*, *Bründel Heidrun*: Einführung in die Kinderforschung, Weinheim, Basel, Berlin, 2003


Катэгорыя:Псіхалогія развіцця
Катэгорыя:Моладзь
Катэгорыя:Сям’я
Катэгорыя:Узрост
Камяніца

Назву **Камяні́ца** маюць:

* Камяніца — беларускі музычны фестываль

## Населеныя пункты 
### Беларусь 
* Віцебская вобласць:
** Камяніца — вёска ў Талачынскім раёне
* Гродзенская вобласць:
** Камяніца — вёска ў Ваўкавыскім раёне
** Камяніца — вёска ў Смаргонскім раёне
* Магілёўская вобласць:
** Камяніца — вёска ў Бялыніцкім раёне
* Мінская вобласць:
** Камяніца — былы хутар у Стаўбцоўскім раёне

### Польшча 
* Падляскае ваяводства:
** Камяніца — вёска ў Сакульскім павеце

## Рэкі 
### Беларусь 
* Камяніца — рака ў Аршанскім раёне, правы прыток ракі Адроў
* Камяніца — рака ў Лагойскім раёне, правы прыток Лонвы
Пасекі (Ваўкавыскі раён)

**Па́секі** (, ) — вёска ў Ваўкавыскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Ваўкавыскага сельсавета.

## Гісторыя 
У 1796 г. у складзе Ваўкавыскага староства, належала Тадэвушу Сегеню, пражывалі 4 сям'і. У 1836 г. прыватная вёска, 5 двароў, 25 жыхароў. У 1914 г. 18 двароў, 21 жыхар.

## Насельніцтва 
На 01.01.2004 г. 9 двароў, 12 жыхароў.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Ваўкавыскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Ваўкавыскага раёна
Палошкі

**Пало́шкі** (, ) — вёска ў Ваўкавыскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Вярэйкаўскага сельсавета.

## Гісторыя 
У 1796 г. належала Лявону Каменскаму, пражывалі 46 сялян. У 1836 г. прыватная вёска, 16 двароў, 111 жыхароў. У 1914 г. 20 двароў, 130 жыхароў.

## Насельніцтва 
* На 01.01.2004 г. 17 двароў, 33 жыхары.
* На студзень 2012 г. 19 жыхароў.

Плошча 12,80 га, працягласць межаў — 1 517 метраў.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Вярэйкаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Ваўкавыскага раёна
Палаўкі (Ваўкавыскі раён)

**Палаўкі́** (, ) — вёска ў Ваўкавыскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Воўпаўскага сельсавета.

## Гісторыя 
Вядома з пачатку XVIII ст. У 1737 г. у складзе Воўпаўскага староства, мела 13 валок зямлі. У 1796 г. належала графу Плятэру. У 1836 г. дзяржаўная вёска, 16 двароў, 142 жыхары.

## Насельніцтва 
На 01.01.2004 г. 32 двары, 59 жыхароў. 
Плошча 29,26 га, працягласць межаў — 6 265 метраў.

## Цікавыя факты 
Паблізу на хутары Жлобаўцы нарадзілася вядомая беларуская паэтэса Ларыса Геніюш.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Воўпаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Ваўкавыскага раёна
Падрось

**Падро́сь** (, ) — вёска ў Ваўкавыскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Краснасельскага сельсавета.

## Гісторыя 
У 1796 г. належала Канстанцыі Білевічовай, старасціне Дзякоўскай. У 1836 г. прыватная вёска, 13 двароў, 124 жыхары. У 1914 г. 43 двары, 248 жыхароў.

## Насельніцтва 
На 01.01.2004 г. 50 двароў, 88 жыхароў.

## Памятныя мясціны 
Каля вёскі курганны могільнік, ранняе Сярэднявечча (XI—XII ст.). За 1,5 км на паўночны захад ад вёскі, на левым беразе р. Рось, ва ўрочышчы Піскаж, 7 курганаў. Насыпы дыяметрам 4-6 м, вышынёй 0,4-0,9 м. У 3 насыпах пахавальны абрад трупаспаленне, у астатніх — трупапалажэнне. Знойдзены ўпрыгажэнні (скроневыя кольцы, пярсцёнкі, бранзалеты, пацеркі, фібула), прылады працы (2 жалезныя нажы, шыфернае прасліца, абломак жалезнага сярпа).

## Вядомыя асобы 
* Ірэна Целеш-Бурчык (нар. 1940) — актрыса тэатра.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Краснасельскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Ваўкавыскага раёна
Франц Боас

**Франц Боас** (;  — ) — нямецка-амерыканскі этнограф, антраполаг, лінгвіст.

## Біяграфічныя звесткі 
Нарадзіўся ў Вестфаліі (Германія). Вучыўся ва ўніверсітэтах Гайдэльберга, Бона і Кіля. Па першапачатковай адукацыі быў фізікам і матэматыкам. Атрымаў вучоныя ступені доктара філасофіі і доктара медыцыны. У 1880-я г. эміграваў у ЗША. З 1899 — прафесар антрапалогіі Калумбійскага ўніверсітэта. Адзін з заснавальнікаў Амерыканскай антрапалагічнай асацыяцыі, рэдактар часопіса «Амерыканскі фальклор», прзідэнт Амерыканскай асацыяцыі садзейнічання развіццю навукі.

## Навуковая дзейнасць 
Працяглы час у палявых умовах вывучаў культуры і мовы індзейцаў паўночна-заходняга ўзбярэжжа ЗША. Апублікаваў сотні артыкулаў і кніг па антрапалогіі, лінгвістыцы, археалогіі і этналогіі. Стварыў школу гістарычнай этналогіі. Лічыў, што нельга захапляцца агульнымі законамі і схемамі развіцця культуры (эвалюцыянізм, дыфузіянізм, функцыяналізм), паколькі кожны народ мае свае непаўторныя гісторыю і культуру. Рысы падабенства (напр., агульнасць мовы) могуць быць вытлумачаны як агульным паходжаннем, так і ўзаемнымі ўплывамі. Паводле Ф. Боаса, навуковае даследаванне культуры магчыма толькі на базе сістэмы каштоўнасцей таго народа, якому яны належаць. Выступаў за комплекснае даследаванне культурнай дзейнасці чалавека з прыцягненнем матэрыялаў і фактаў з фізічнай антрапалогіі, лінгвістыкі, археалогіі, біялогіі і інш. Адным з першых Ф. Боас пачаў выкарыстоўваць статыстычныя метады апрацоўкі антрапалагічных дадзеных.

Аўтар класічных культурантрапалагічных прац «Розум першабытнага чалавека» (1911). «Кіраўніцтва па мовах амерыканскіх індзейцаў» (191122), «Раса, мова і культура» (1940), іншых манаграфій, шматлікіх артыкулаў.

## Літаратура 
* Культуралогія: Энцыкл. даведнік / Уклад. Э. Дубянецкі. — Мн.: БелЭн, 2003. ISBN 985-11-0277-6
* Stocking, George W., Jr. () *A Franz Boas Reader: The Shaping of American Anthropology, 1883—1911* (1974) — ISBN 0-226-06243-0

Катэгорыя:Культуролагі
Катэгорыя:Постаці індзеаністыкі
Катэгорыя:Амерыканісты
Катэгорыя:Члены Дацкай каралеўскай акадэміі навук
Катэгорыя:Мовазнаўцы ЗША
Катэгорыя:Антраполагі ЗША
Гнезнаўскі сельсавет

**Гне́знаўскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Ваўкавыскага раёна Гродзенскай вобласці. Цэнтр — аграгарадок (да 2010 г. вёска) Гнезна.

Утвораны 12 кастрычніка 1940 года як **Мсцібаўскі сельсавет** у складзе Ваўкавыскага раёна Беластоцкай вобласці БССР. Цэнтр — вёска Мсцібава. З 20 верасня 1944 года ў складзе Гродзенскай вобласці. У 1966 годзе ў склад Шылавіцкага сельсавета перададзены вёскі Агароднікі, Алекшыцы, Леснікі, Шусцікі. 28 ліпеня 1967 года сельсавет перайменаваны ў Гнезнаўскі, цэнтр перанесены ў вёску Гнезна. 16 сакавіка 1987 года скасаваны хутар Мачуліска. 26 верасня 2006 года ў склад сельсавета з Шылавіцкага сельсавета перададзены 7 населеных пунктаў (Агароднікі, Алекшыцы, Кукалкі, Леснікі, Раднікі, Талькаўцы, Шусцікі).

Размешчаны ў паўднёва-заходняй частцы раёна. На аддаленні 10 км ад Ваўкавыска, 100 км ад Гродна, 10 км ад бліжэйшай чыгуначнай станцыі Ваўкавыск.

Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 1717 чалавек, з іх 60,3 % — палякі, 31,1 % — беларусы, 5,1 % — рускія, 1,3 % — украінцы; паводле перапісу 2019 года — 1230 чалавек.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.


Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1940 годзе
Новае Сяло

Назву **Но́вае Сяло́** маюць:

## Населеныя пункты 
### Беларусь 
* Віцебская вобласць:
** Новае Сяло — вёска ў Аршанскім раёне
** Новае Сяло — вёска ў Верхнядзвінскім раёне
** Новае Сяло — аграгарадок у Лёзненскім раёне
** Новае Сяло — вёска ў Мёрскім сельсавеце Мёрскага раёна
** Новае Сяло — вёска ў Павяцкім сельсавеце Мёрскага раёна
** Новае Сяло — вёска ў Язненскім сельсавеце Мёрскага раёна
** Новае Сяло — вёска ў Багданаўскім сельсавеце Сенненскага раёна
** Новае Сяло — вёска ў Студзёнкаўскім сельсавеце Сенненскага раёна
** Новае Сяло — вёска ў Талачынскім раёне
** Новае Сяло — вёска ва Ушацкім раёне
** Новае Сяло — вёска ў Шумілінскім раёне

* Гродзенская вобласць:
** Новае Сяло — вёска ў Ваўкавыскім раёне
** Новае Сяло — вёска ў Карэліцкім раёне
** Новае Сяло — вёска ў Смаргонскім раёне

* Магілёўская вобласць:
** Новае Сяло — вёска ў Клічаўскім раёне
** Новае Сяло — вёска ў Мсціслаўскім раёне

* Мінская вобласць:
** Новае Сяло — былая вёска ў Іканскім сельсавеце Барысаўскага раёна
** Новае Сяло — вёска ў Зачысцкім сельсавеце Барысаўскага раёна

### Расія 
* Новае Сяло (Вяземскі раён)
* Новае Сяло (Краснінскі раён)

## Гл. таксама 
* Вялікае Сяло
* Крывое Сяло
* Навасёлкі
* Старое Сяло
* Сялко
* Сяло
Ваўкавыскі сельсавет

**Ваўкавы́скі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Ваўкавыскага раёна Гродзенскай вобласці. Цэнтр — горад Ваўкавыск (не ўваходзіць у склад).

Утвораны 2 снежня 1961 года ў складзе Ваўкавыскага раёна Гродзенскай вобласці БССР шляхам аб’яднання скасаваных Біскупецкага і Леснякоўскага сельсаветаў. 25 снежня 1962 года ў склад сельсавета з Міхайлаўскага сельсавета Свіслацкага раёна перададзены вёскі Азярыска, Аляксандраўка, Бакі, Бяляўшчына, Камяніца, Малая Лапеніца, Мітрані. 19 снежня 1974 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Маісеевіцкага сельсавета. 23 чэрвеня 1980 года ў склад сельсавета з Ізабелінскага сельсавета перададзены вёскі Аляксандраўка, Бакі, Бяляўшчына, Камяніца, Малая Лапеніца, Мітрані і хутар Азярыска. 19 жніўня 1985 года ў адміністрацыйнае падпарадкаванне Краснасельскага пассавета перададзена вёска Пагараны. 18 кастрычніка 2013 года аграгарадок Юбілейны, вёскі Грыцкі, Калядзічы, Кукуці, Кутнікі, Маісеевічы, Няверавічы перададзены ў склад зноў утворанага Краснасельскага сельсавета.

Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года (30 населеных пунктаў) — 2705 чалавек, з іх 47,2 % — беларусы, 46,3 % — палякі, 4,5 % — рускія, 1,5 % — украінцы$ паводле перапісу 2019 года (23 населеныя пункты) — 1579 чалавек.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / С.Д. Гриневич и др. — Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Т. 2: (1944―1980 гг.). — Минск: «Беларусь», 1987. — 283 с.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.


Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1961 годзе
Люсьен Леві-Бруль

**Люсьен Леві-Бруль** (;  — ) — французскі этнолаг, антраполаг.

Вучыўся ў Парыжскім універсітэце. Прафесар філасофіі Сарбоны (1899—1927). Займаўся гісторыяй французскай і нямецкай філасофіі XIX ст., потым вывучаў мысленчыя працэсы першабытных народаў.

Лічыў, што розным сацыяльным тыпам адпавядаюць розныя формы мыслення. Стварыў тэорыю далагічнай (пралагічнай) ментальнасці, у адпаведнасці з якой спосаб мыслення чалавека ў «прымітыўным» грамадстве адрозніваецца ад спосабу мыслення заходняга чалавека «цывілізаванага» грамадства. У далагічным мысленні яшчэ не дзейнічаюць законы фармальнай логікі; яно падначальваецца не закону супярэчнасці (як сучаснае мысленне), а закону партыцыпацыі (містычнай датычнасці), калі канкрэтная рэч успрымаецца адначасова як такая і як нешта іншае. Узнікненне лагічнага мыслення Л. Леві-Бруль звязваў (у адрозненне ад К. Леві-Строса) толькі з высокаразвітым, цывілізаваным грамадствам. Сярод яго найбольш важных работ — «Філасофія Агюста Конта» (1900), «Функцыі мыслення ў першабытных грамадствах» (1910), «Першабытнае мысленне» (1922), «Першабытная душа» (1927) і інш.

## Літаратура 
* Культуралогія: Энцыкл. даведнік / Уклад. Э. Дубянецкі. — Мн.: БелЭн, 2003. ISBN 985-11-0277-6

Катэгорыя:Антраполагі Францыі
Катэгорыя:Філосафы Францыі
Нізяны

**Нізя́ны** (, ) — вёска ў Ваўкавыскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Ізабелінскага сельсавета.

## Назва 
Тут сама фіксавалася ваўкавыскае прозвішча Нізоўскі. Паблізу (Жыровіцы) у 18 ст. засведчанае Нізовіч. Было літоўскае троцкае Нізевіч.

## Гісторыя 
Вядорма з 1615 г., 22 сям'і, 14 валок зямлі. У 1796 г. належала Яну Вальтрату, пражывалі 28 прыгонных сялян. У 1836 г. прыватная вёска, 15 двароў, 60 жыхароў. У 1914 г. 14 двароў, 64 жыхары. Са жніўня 1941 г. па красавік 1942 г. дзейнічала падпольная камсамольская арганізацыя. У 1940—1954 гадах цэнтр Нізянскага сельсавета Поразаўскага раёна. Да 16 сакавіка 1987 года ўваходзіла ў склад Падароскага сельсавета.

## Насельніцтва 
* На 01.01.2004 г. 47 двароў, 132 жыхары.
* На 01.01.2007 г. 127 жыхароў.

## Інфраструктура 
Ёсць крама.

## Памятныя мясціны 
У цэнтры вёскі — помнік воінам-зямлякам і падпольшчыкам, якія загінулі ў Вялікую Айчынную вайну. Ушаноўвае памяць загінуўшых: 28 воінаў-землякоў, 14 камсамольцаў-падпольшчыкаў, 10 мірных жыхароў. У 1965 г. усталяваны помнік — скульптура воіна і стэлы з імёнамі тых, хто загінуў, у 1989 г. рэканструяваны.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Ізабелінскі сельсавет (Ваўкавыскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Ваўкавыскага раёна
Новае Сяло (Ваўкавыскі раён)

**Но́вае Сяло́** (, ) — вёска ў Ваўкавыскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Роскага сельсавета.

## Гісторыя 
Вядома з XVIII ст. у складзе маёнтка Рось. У 1796 г. належала Яну Патоцкаму. У 1836 г. прыватная вёска. 30 двароў, 173 жыхары. У 1914 г. 28 двароў, 143 жыхары.

## Насельніцтва 
На 01.01.2004 г. 82 двары, 168 жыхароў.

## Інфраструктура 
Ёсць крама.

## Вядомыя асобы 
* Віктар Іванавіч Кавальчук (нар. 1954) — беларускі дзіцячы хірург. Доктар медыцынскіх навук (2000), прафесар (2015).

## Спасылкі 
Катэгорыя:Роскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Ваўкавыскага раёна
Емяльянава

Назву **Емялья́нава** маюць:

## Прозвішча 
* Ніна Сяргееўна Емяльянава (нар. 1948) — беларускі архітэктар.

## Населеныя пункты 
### Беларусь 
* Гродзенская вобласць
** Емяльянава — вёска ў Ваўкавыскім раёне.
* Мінская вобласць
** Емяльянава — вёска ў Смалявіцкім раёне.

### Расія 
* Емяльянава — пасёлак гарадскога тыпу ў Краснаярскім краі.
* Емяльянава — вёска ў Казулінскім сельскім паселішчы Сафонаўскага раёна Смаленскай вобласці.
* Емяльянава — вёска ў Прудкоўскім сельскім паселішчы Сафонаўскага раёна Смаленскай вобласці.

## Гл. таксама 
* Емяльянаў
Новая Ятвезь

**Но́вая Я́твезь** (, ) — вёска ў Ваўкавыскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Субацкага сельсавета.

## Насельніцтва 
* У 1980 г. 94 двары, 330 жыхароў. 
* На 01.01.2004 г. 100 двароў, 262 жыхары.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Субацкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Ваўкавыскага раёна
Навікі

Назву **Навікі** маюць:

## Населеныя пункты 
### Беларусь 
* Брэсцкая вобласць:
** Навікі — вёска ў Баранавіцкім раёне
** Навікі — вёска ў Драгічынскім раёне
** Навікі — вёска ў Камянецкім раёне

* Віцебская вобласць:
** Навікі — вёска ў Верхнядзвінскім раёне
** Навікі — вёска ў Лятчанскім сельсавеце Віцебскага раёна
** Навікі — вёска ў Шапечынскім сельсавеце Віцебскага раёна
** Навікі — вёска ў Пастаўскім раёне
** Навікі — вёска ў Шумілінскім раёне

* Гомельская вобласць:
** Навікі — былы пасёлак у Веткаўскім раёне
** Навікі — вёска ў Жлобінскім раёне
** Навікі — вёска ў Мазырскім раёне

* Гродзенская вобласць:
** Навікі — вёска ў Астравецкім раёне
** Навікі — вёска ў Ашмянскім раёне
** Навікі — вёска ў Вярэйкаўскім сельсавеце Ваўкавыскага раёна
** Навікі — вёска ў Роскім сельсавеце Ваўкавыскага раёна
** Навікі — вёска ў Воранаўскім раёне
** Навікі — вёска ў Дзятлаўскім раёне
** Навікі — вёска ў Іўеўскім раёне
** Навікі — былая вёска ў Свіслацкім раёне
** Навікі — вёска ў Слонімскім раёне

* Магілёўская вобласць:
** Навікі — вёска ў Бабруйскім раёне

* Мінская вобласць:
** Навікі — вёска ў Крывасельскім сельсавеце Вілейскага раёна
** Навікі — вёска ў Любанскім сельсавеце Вілейскага раёна

### Літва 
* Уцянскі павет
** Навікі — традыцыйная беларуская назва вёскі Навікай Дзіджасаліскай сянюніі Ігналінскага раёна

## Азёры 
* Навікі — возера ў Пастаўскім раёне, у басейне ракі Ласіца

## Гл. таксама 
* Навікова
* Навікоўка
* Навікоўшчына
* Новікі
Навікі (Роскі сельсавет)

**Навікі́** (, ) — вёска ў Ваўкавыскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Роскага сельсавета.

## Насельніцтва 
* На 1914 г. 13 двароў, 83 жыхары.
* На 01.01.2004 г. 6 двароў, 8 жыхароў.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Роскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Ваўкавыскага раёна
Навасёлкі (Вярэйкаўскі сельсавет)

**Навасёлкі** (, ) — вёска ў Ваўкавыскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Вярэйкаўскага сельсавета.

Да 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Рэплеўскага сельсавета.

## Гісторыя 
У 1796 г. фальварак і вёска, належалі Іосіфу Васічу. У 1836 г. прыватная вёска, 30 двароў, 173 жыхары. У 1914 г. 21 двор, 132 жыхары.

## Насельніцтва 
* На 01.01.2004 г. 40 двароў, 84 жыхары.
* На 01.01.2007 г. 55 жыхароў.

Плошча 37,94 га, працягласць межаў — 5 351 метраў.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Вярэйкаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Ваўкавыскага раёна
Мітрані

**Мітрані́** (, ) — вёска ў Ваўкавыскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Ваўкавыскага сельсавета.

## Назва 
Было лідскае прозвішча Мітрановіч, ёсць латышскае *Mitrāns*.

## Гісторыя 
У 1796 г. належала Людвіку Тышкевічу, маршалку ВКЛ. У 1836 г. прыватная вёска, 13 двароў, 66 жыхароў.

23 чэрвеня 1980 года вёска перададзена з Ізабелінскага сельсавета ў Ваўкавыскі сельсавет.

## Насельніцтва 
На 01.01.2004 г. 24 двароў, 43 жыхары.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Ваўкавыскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Ваўкавыскага раёна
Навасёлкі (Краснасельскі сельсавет)

**Навасёлкі** (, ) — вёска ў Ваўкавыскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Краснасельскага сельсавета.

## Гісторыя 
У 1796 г. належала Канстанцыі Білевічовай, старасціне Дзякоўскай. У 1914 г. 28 двароў, 143 жыхары.

## Насельніцтва 
На 01.01.2004 г. 61 двор, 67 жыхароў.

## Памятныя мясціны 
Каменны могільнік, эпоха Сярэднявечча (XV—XVIII стст.). За 1 км на паўднёвы захад ад вёскі, у лесе. Выявіў у 1980 г. М. У. Вераціла. У 1981 г. А. В. Квяткоўская расскапала 3 пахаванні.

## Вядомыя асобы 
* Міхась Вераціла (нар. 1937) — беларускі калекцыянер, краязнаўца, мастак, археолаг, паэт.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Краснасельскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Ваўкавыскага раёна
Моцькаўцы

**Мо́цькаўцы** (, ) — вёска ў Ваўкавыскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Вярэйкаўскага сельсавета.

Плошча 19,7 га, працягласць межаў — 5 570 метраў.

## Насельніцтва 
* На 1914 г. 37 двароў, 203 жыхары.
* На 01.01.2004 г. 22 двары, 38 жыхароў.
* На студзень 2012 г. 22 жыхара.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Вярэйкаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Ваўкавыскага раёна
Клод Леві-Строс

**Клод Леві-Строс** (; , Брусель — , Парыж) — французскі антраполаг, этнолаг; адзін з галоўных прадстаўнікоў французскага структуралізму.

## Біяграфічныя звесткі 
Вучыўся ў Сарбоне. Выкладаў у Бразіліі, быў дарадцам па культуры пасольства Францыі ў ЗША, дырэктарам Музея чалавека ў Парыжы, дырэктарам Школы вышэйшых даследаванняў. Член Французскай Акадэміі, многіх іншых акадэмій, ганаровы прафесар многіх універсітэтаў Еўропы, Амерыкі і Азіі.

## Даследчыцкая дзейнасць, светапогляд 
Распрацаваў тыпалогію культур, у якой выдзяляў т.зв. «гарачыя» і «халодныя» культуры. Пры гэтым «гарачыя» культуры (у адрозненне ад «халодных») уключаюць у сваё развіццё гісторыю і пошук ўсё больш багатых інфармацыйных магчымасцей. Сцвярджаў, што неўсвядомленая творчасць чалавечага духу ляжыць у аснове культуры і мовы, прычым у дадзеным выпадку мова выступае як неабходная ўмова культуры. Ён лічыў, што сучасныя людзі (у адрозненне ад першабытных народаў) страцілі адзінства пачуццёвага і рацыянальнага ў сваім культурным жыцці, што ў перспектыве можа прывесці да дэградацыі гуманізма. На яго думку (у адрозненне ад меркаваня Л. Леві-Бруля), ужо першабытнай ментальнасці быў уласцівы даволі развіты лагічны апарат, які дасягае сваіх мэтаў пераважна «вакольнымі шляхамі». Меркаваў, што «сучасны чалавек імкнецца зразумець адрозненні культур, адначасова знішчаючы тое, што ў іх яго не задавальняе». Лічыў, што міфалагічнае мысленне ўласціва для архаічных грамадстваў, а міфы з'яўляюцца фундаментальным зместам калектыўнай свядомасці, інструментам першабытнай логікі, якая аперыруе бінарнымі апазіцыямі (напр., высокі-нізкі, правы-левы, неба-зямля, свяшчэнны-прафанны і інш.). Сцвярджаў, што ХХІ стагоддзе будзе стагоддзем гуманітарных навук, або яго не будзе зусім.

Сярод яго найбольш важных твораў — «Структурная антрапалогія» (1958), «Міфалагічныя даследаванні» (Т. 1-4; 1964-71).

## Літаратура 
* Культуралогія: Энцыкл. даведнік / Уклад. Э. Дубянецкі. — Мн.: БелЭн, 2003. ISBN 985-11-0277-6

Катэгорыя:Антраполагі Францыі
Катэгорыя:Вучоныя Францыі
Ізабелінскі сельсавет (Ваўкавыскі раён)

**Ізабе́лінскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Ваўкавыскага раёна Гродзенскай вобласці. Цэнтр — вёска Ізабелін.

Размешчаны ў паўднёва-ўсходняй частцы ад раённага цэнтра на плошчы 8617 га. Адміністрацыйны цэнтр — вёска Ізабелін — знаходзіцца на адлегласці ад Ваўкавыска на 10 км, ад Гродна на 100 км, ад бліжэйшай чыгуначнай станцыі Ваўкавыск — 12 км.

Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Ваўкавыскага раёна Беластоцкай вобласці БССР. З 20 верасня 1944 года ў складзе Гродзенскай вобласці. 23 чэрвеня 1980 года ў склад Ваўкавыскага сельсавета перададзены вёскі Аляксандраўка, Бакі, Бяляўшчына, Камяніца, Малая Лапеніца, Мітрані і хутар Азярыска. 16 сакавіка 1987 года ў склад сельсавета з Падароскага сельсавета перададзены вёскі Ельцаўшчына, Нізянкі, Нізяны і Паўлаўшчына. 29 мая 2018 года скасаваны хутар Сегянеўшчына.

Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года (17 населеных пунктаў) — 1679 чалавек, з іх 77,4 % — беларусы, 14,5 % — палякі, 4,5 % — рускія, 1,8 % — украінцы; паводле перапісу 2019 года (16 населеных пунктаў) — 1242 чалавекі.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.


Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1940 годзе
Мештуны

**Мештуны́** (, ) — вёска ў Ваўкавыскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Вярэйкаўскага сельсавета.

Да 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Рэплеўскага сельсавета.

## Назва 
Тут сама фіксавалася прозвішча Мештун (Рэпля). У гэтым жа рэгіёне засведчаныя Мэштовіч (Індура), Мешт (Гожа).

## Гісторыя 
У 1836 г. прыватная вёска, 15 двароў, 81 жыхар.

## Насельніцтва 
* На 01.01.2004 г. 59 двароў, 115 жыхароў.
* На 01.01.2007 г. 57 жыхароў.
 
Плошча 32,3 га, працягласць межаў — 5 287 метраў.

## Інфраструктура 
Ёсць ФАП.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Вярэйкаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Ваўкавыскага раёна
Вярэйкаўскі сельсавет

**Вярэ́йкаўскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Ваўкавыскага раёна Гродзенскай вобласці Беларусі. Цэнтр — аграгарадок (да 2010 года вёска) Вярэйкі.

Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Ваўкавыскага раёна Беластоцкай вобласці БССР. З 20 верасня 1944 года ў складзе Гродзенскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Дзявяткаўскага сельсавета. У 1967 годзе ў склад сельсавета з Роскага пассавета перададзена вёска Жынаўцы. На 1 студзеня 1974 года ў склад сельсавета дыло 29 населеных пунктаў. 25 верасня 2003 года ў склад Субацкага сельсавета перададзены 11 населеных пунктаў (Гоцевічы, Жынаўцы, Занцавічы, Зубаўшчына, Курапаты, Пожаркі, Славікі, Цярэшкі, Чырвоны Груд, Шніпава, Шулейкі). 18 кастрычніка 2013 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Рэплеўскага сельсавета (13 населеных пунктаў: аграгарадок Рэпля, вёскі Бурнева, Ганасаўцы, Грыбаўцы, Духаўляны, Марцянаўцы, Мештуны, Навасады, Навасёлкі, Навікі, Пачуйкі, Петрашэўцы, Сугакі). 29 мая 2018 года скасаваны вёскі Зборы і Яцкова.

Размешчаны ў паўночна-заходняй частцы раёна. Плошча 13894,2 га. Адміністрацыйны цэнтр сельсавета — аграгарадок Вярэйкі знаходзіцца на адлегласці 23 км ад Ваўкавыска, 79 км ад Гродна, 17 км ад бліжэйшай чыгуначнай станцыі Ваўкавыск.

Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года (18 населеных пунктаў) — 1553 чалавекі, з іх 64,7 % — беларусы, 30,8 % — палякі, 3,0 % — рускія, 1,0 % — украінцы; паводле перапісу 2019 года (29 населеных пунктаў) — 1781 чалавек.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.


Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1940 годзе
Міслюкі

**Міслюкі́** (, ) — вёска ў Ваўкавыскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Роскага сельсавета.

## Гісторыя 
У 1796 г. належала плябаніі Воўпаўскага касцёла.

Да 2 снежня 1961 года вёска ўваходзіла ў склад Дзятлавіцкага сельсавета, да 29 верасня 1972 года — у склад Рэплеўскага сельсавета, да 18 кастрычніка 2013 года — у склад Роскага пассавета.

## Насельніцтва 
На 01.01.2004 г. 6 двароў, 12 жыхароў.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Роскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Ваўкавыскага раёна
Краснасельскі сельсавет

**Краснасе́льскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Ваўкавыскага раёна Гродзенскай вобласці. Цэнтр — гарадскі пасёлак Краснасельскі.

Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Ваўкавыскага раёна Беластоцкай вобласці БССР. Цэнтр — вёска Краснае Сяло. З 20 верасня 1944 года ў складзе Гродзенскай вобласці. 30 красавіка 1958 года вёска Краснае Сяло пераўтворана ў рабочы пасёлак Краснасельскі. 7 чэрвеня 1958 года Краснасельскі сельсавет скасаваны, населеныя пункты перададзены ў падпарадкаванне ўтвораных Краснасельскага і Роскага пассаветаў. 20 кастрычніка 1959 года да Краснасельскага пассавета далучана частка скасаванага Мачулінскага сельсавета. 19 жніўня 1985 года ў склад пассавета з Ваўкавыскага сельсавета перададзена вёска Пагараны. 18 кастрычніка 2013 года Краснасельскі пассавет рэарганізаваны ў сельсавет, адначасова ў склад сельсавета перададзены аграгарадок Юбілейны і вёскі Грыцкі, Калядзічы, Кукуці, Кутнікі, Маісеевічы, Няверавічы з Ваўкавыскага сельсавета.

Насельніцтва пассавета паводле перапісу 2009 года (10 населеных пунктаў, без Краснасельскага) — 820 чалавек, з іх 76,6 % — беларусы, 16,8 % — палякі, 4,8 % — рускія, 0,7 % — украінцы. Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2019 года (18 населеных пунктаў) — 7406 чалавек.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.


Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1940 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1958 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 2013 годзе