open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Вуліца Айвазоўскага (Мінск)

**Вуліца Айвазоўскага** — вуліца ў Заводскім раёне Мінска. Названа ў гонар г. І. К. Айвазоўскага. Ідзе ад вуліцы Тухачэўскага да Юнацкай. Забудова складаецца пераважна з аднапавярховых сядзібных дамоў.

## Цікавыя факты 
* Дом № 2 (Інтэрнат № 1 ААТ «Мінскпрамбуда») быў пабудаваны ў 1955-56 гг. у стылі савецкага неакласіцызму.
* У 1988 г. на доме № 5 усталявалі мемарыяльную дошку ў памяць аб І. Айвазоўскім.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Вуліца Айвазоўскага ў базе Геадзэн
* Вуліца Айвазоўскага на ATO.BY
* Вуліца Айвазоўскага ў архітэктурнай базе Рhotobuildings
* УЛИЦА ИМЕНИ… Иван Айвазовский // Минск-Новости, 24.11.2017

Катэгорыя:Вуліцы Мінска
Катэгорыя:Заводскі раён (Мінск)
Завулак Айвазоўскага (Мінск)

**Завулак Айвазоўскага** — завулак у Заводскім раёне Мінска. Названы ў гонар І. К. Айвазоўскага. Ідзе ад вуліцы Грэкава да вуліцы Айвазоўскага. Нумарацыя дамоў па няцотным баку пачынаецца ад дома 3 і заканчваецца домам 11; па цотным баку — ад дома 2 да дома 14. Забудова пераважна сядзібная.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Завулак Айвазоўскага ў базе Геадзэн
* Завулак Айвазоўскага на ATO.BY

Катэгорыя:Вуліцы Мінска
Катэгорыя:Заводскі раён (Мінск)
Буйнічы (значэнні)

Назву **Бу́йнічы** маюць:

## Беларусь 
* Буйнічы — былы сельскі населены пункт у Магілёўскім раёне Магілёўскай вобласці.
* Буйнічы — аграгарадок у Магілёўскім раёне Магілёўскай вобласці. 
* Буйнічы — станцыя Магілёўскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Магілёўскім раёне Магілёўскай вобласці.
Сезон 1998/1999 ГК РШВСМ-РВАР

У сезоне 1998/1999 жаночы гандбольны клуб «РШВСМ-РВАР» з горада Мінска прымаў удзел:
* Чэмпіянат Беларусі 1998/1999 (**Бронзавы прызёр**).

## Склад каманды 
* Алена Абрамовіч (1981)	
* Наталля Арцёменка (1976) 
* Ірына Арцёменка (1980)
* Кацярына Бакей (1982)
* Алена Данілевіч (1981)
* Вольга Глаз (1981)
* Марына Ігнацік (1979)	
* Алеся Карабова (1980)
* Паліна Кюстоўская (Polina Koustovskaia) (1978)
* Алена Кулік (1979)
* Наталля Кулікова (1981)	
* Алеся Курчанкова (1980)
* Анастасія Матыцына (1981)
* Ірына Мыслівец (1979)
* Юлія Некраш (1981)	
* Крысціна Рэпялеўская (1981)
* Алеся  Сафонава	(1979)
* Вікторыя Страмаус (1981)
* Кацярын Стрыжанок (1980)
* Марыя Цыбулька (1979)
* Марына Жарская (1977)

## Гл. таксама 
* Сезон 1997/1998 ГК Палітэхнік-РШВСМ
* Сезон 1999/2000 ГК РВАР-РЦАР

## Спасылкі 
WOMEN’S EC / CUP WINNERS' CUP 1999 1998-99	R.Sh.V.S.M.-R.U.O.R. Minsk
1998/1999
РЦАР-БНТУ-БелАЗ
Катэгорыя:1998 год у Мінску
Катэгорыя:1999 год у Мінску
Наталля Платанавіч

**Наталля Платанавіч** (нар. ) — беларуская гандбалістка.

З 2005 па 2008 год выступала за Звязду (Звянігарад), з 2009 па 2012 — за Гараднічанку. У лютым 2013 года падпісала кантракт з мінскім «БНТУ».

Сезон 2016-17 правяла ў клубе ГК «Гомель» і у ліпені 2017 гады ў звязку са спыненнем гульнёвай кар’еры пакідае каманду.·

## Спасылкі 
* Линейная Наталья Платанович покидает женскую команду ГК «Гомель»
* Женская национальная команда
* Наталья Платанович завершила игровую карьеру
* Платанович Наталья Павловна
* Natallia Platanovich
* Линейная Наталья Платанович и левая полусредняя из Украины Виктория Красько переходят в БНТУ-БелАЗ.

Катэгорыя:Гандбалісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі зборнай Беларусі па гандболе
Міхаіл Яўгеньевіч Гудкоў

**Міхаіл Яўгеньевіч Гудкоў** (; ) — расійскі ваенны дзеяч, генерал-маёр, намеснік камандуючага Ваенна-марскім флотам Расіі (2025). Двойчы Герой Расіі.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 11 студзеня 1983 года ў Новасібірску.

У 2000 годзе скончыў школу і стаў курсантам Новасібірскага ваеннага інстытута.

На Далёкім Усходзе Расіі прайшоў шлях ад камандзіра паветрана-дэсантнага ўзвода да камандзіра дэсантна-штурмавага батальёна. Удзельнік баявых дзеянняў на Паўночным Каўказе і ў Сірыі. З 24 лютага 2022 года на пасадзе камандзіра 155-й асобнай брыгады марской пяхоты. Удастоены звання Героя Расіі ў кастрычніку 2023 года.

У сакавіку 2025 года атрымаў прызначэнне на пасаду намесніка камандуючага Ваенна-марскім флотам Расіі. Прэзідэнт Расіі Уладзімір Пуцін абазначыў, што ў зону адказнасці Міхаіла Гудкова будзе ўваходзіць камандаванне ўсёй марской пяхотай ВМФ і ўсімі ракетнымі і артылерыйскімі берагавымі войскамі.

Загінуў 2 ліпеня 2025 года ў Курскай вобласці. Пасмяротна ўзнагароджаны другой зоркай Героя Расіі, што стала першым падобным выпадкам у гісторыі Расійскай Федэрацыі.

## Крыніцы
Вікторыя Краско

**Вікторыя Краско** (нар. ) — украінская гандбалістка. Выступала ў складзе моладзевай зборнай Украіны.

Выступала за санкт-пецярбургскую «Кіраўчанку». У сакавіку 2012 года падпісаў кантракт з ГК «Кубань».

У лютым 2013 года падпісала кантракт з мінскім «БНТУ».

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Красько Виктория Владимировна
* Krasko, VIKTORIYA
* ГК «Кубань» пополнил свой состав экс-игроком «Кировчанки»
* Наталья Платанович и Виктория Красько переходят в БНТУ-БелАЗ.

Катэгорыя:Гандбалісткі Украіны
Мэгі Ліндэман

**Маргарэт Элізабэт «Мэгі» Ліндэман** (; ) — амерыканская спявачка і аўтар песень.

## Біяграфія 
Нарадзілася ў Даласе, штат Тэхас, ў нямецка-шатландскай сям’і, 21 ліпеня 1998 года. Захапіўшыся спевам, стала публікаваць свае запісы ў дадатку Keek для сацыяльных сетак, набраўшы падпісчыкаў у іншых сацсетках. Пачала музычную кар’еру пасля таго, як яе менеджэр Джэральд Тэнісан знайшоў відэа, на якім яна спявае, на сваёй старонцы ў Instagram. Пераехала ў Лос-Анджэлес, каб займацца прафесійна музыкай.

## Кар’ера 
Дэбютны сінгл Ліндэман «Knocking On Your Heart» быў выпушчаны ў верасні 2015 года, і прынёс спявачцы 20-е месца ў альтэрнатыўным чарце iTunes на працягу 24 гадзін пасля выпуску. Другі сінгл «Couple Of Kids» быў выпушчаны 30 кастрычніка 2015 года, а трэці «Things», які выйшаў 29 студзеня 2016 года, прынёс ёй яшчэ адзін паспяховы хіт у топ-25 чарта iTunes Alternative Chart на працягу дня пасля выпуску. Песня «Things» таксама ўвайшла ў топ-50 сусветнага чарта Spotify Viral 50 і ў топ-5 «віруснага» чарта Канады. Афіцыйны відэакліп на яе сінгл «Things» быў выпушчаны на яе канале YouTube 5 лютага 2016 года.

29 верасня 2016 года Ліндэман запусціла сінгл «Pretty Girl», яе першы сінгл з моманту падпісання кантракту з 300 Entertainment. Песня заняла 4-е месца ў чарце Next Big Sound і 26-е месца ў чарце Spotify Viral 50.

Ліндэман сказала, што напісала песню, каб «паказаць людзям, што дзяўчаты — гэта нешта большае, чым проста прыгажуні … людзі павінны перайсці ад іх знешняга выгляду да чагосьці больш глыбокага». Ліндэман фігуравала ў сінгле The Vamps «Personal», выпушчаным 13 кастрычніка 2017 года, а 17 лістапада 2017 года выпусціла новы сінгл «Obsess». 26 кастрычніка 2018 года анансавала сінгл «Human», а 16 лістапада 2018 года — сінгл «Will I».

Выпушчаны 24 красавіка 2019 года сінгл «Friends Go» быў пазней перавыдадзены, уключыўшы ў выканаўцы Трэвіса Баркера. У 2020 годзе спявачка выпусціла чатыры сінглы; «Knife Under My Pillow», «Gaslight!», «Scissorhands» і «Loner».

16 верасня 2022 года яна выпусціла свой дэбютны альбом *Suckerpunch*.

## Дыскаграфія 
### Студыйныя альбомы 
### Міні-альбомы 
### Канцэртныя альбомы 
## Сінглы 
### Промасінглы 
## Фільмаграфія 
## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка

Катэгорыя:Спевакі і спявачкі ЗША
Катэгорыя:Спевакі і спявачкі XXI стагоддзя
Катэгорыя:Спевакі і спявачкі паводле алфавіта
Антоніа Рота

**Антоніа Рота** (; ) — італьянскі мастак, выпускнік Венецыянскай акадэміі прыгожых мастацтваў, прадстаўнік акадэмізму і рэалізму ў італьянскім жывапісе другой паловы XIX стагоддзя.

На аўкцыёне Sotheby’s у Лондане ў 2001 годзе карціна Антоніа Рота «Венецыянскае свята» (1863), напісаная алеем на палатне, прададзена за 158.000 еўра.

## Крыніцы 
## Спасылкі
Сяргей Юр’евіч Лысоў

**Сяргей Юр’евіч Лысоў** () — дзяржаўны і палітычны дзеяч, арганізатар адукацыі.

## Біяграфія 
У 1917—1920 гадах працаваў у Калужскай губерні губернскім прадкамісарам.

У 1920—1923 гадах — выкладчык Калужскай губернскай савецкай партыйнай школы, настаўніцкіх курсаў.

З 1923 года сакратар — Віцебскага губернскага выканаўчага камітэта. У 1924 годзе — загадчык Віцебскай губернскай савецкай партыйнай школы.

Працаваў у Народным камісарыяце асветы БССР: у 1924 годзе — загадчык галоўным палітыка-асветным камітэтам, у 1927—1931 і 1932—1933 гадах — інспектар вышэйшых навучальных устаноў.

У 1925—1927 гадах — старшыня праўлення Беларускага цэнтральнага саюза сельскагаспадарчых і саматужна-прамысловых кааператываў.

У 1931—1932 гадах — дырэктар Беларускага дзяржаўнага механіка-машынабудаўнічага інстытута ў Гомелі.

У 1933 годзе — дырэктар Беларускага дзяржаўнага політэхнічнага інстытута.

Адукацыя: сярэдняя тэхнічная.

## Навуковая дзейнасць 
Навуковыя інтарэсы: гісторыя рэвалюцыйнага руху; палітыка-асветніцкая і культурная праца ў вёсцы; арганізацыя кааператыўнага руху; ліквідацыя непісьменнасці і падвышэнне узроўню адукацыі сталых і моладзі; арганізацыя адукацыі і найвысокай тэхнічнай школы ў Беларусі.

## Спасылкі 
* Лысов, Сергей Юрьевич (образование ; 1886—1934)

Катэгорыя:Рэктары БНТУ
Сезон 2003/2004 ГК Наваполацк

У сезоне 2003/2004 гандбольны клуб «Наваполацк» з горада Наваполацк прымаў удзел:
* Чэмпіянат Беларусі 2003/2004 (**8 месца**).

## Склад каманды 
* Андрэй Бяляй (1980)
* Ігар Мацюш (1977)
* Ігар Маісееў (1970)
* Александр Дземяншчонак (1983)
* Аляксей Курчавы (1980)
* Сяргей Міхальчанка (1983)
* Ігар Емяльянаў (1979)
* Дзяніс Лобач (1984)
* Дзмітрый Бабічаў (1984)
* Антон Лёвін (1983)
* Сяргей Наганаў (1970)
* Уладзімір Тупіцын (1976)

## Трэнеры каманды 
*  Сяргей Лёвін (галоўны трэнер)

## Гл. таксама 
* Сезон 2002/2003 ГК Наваполацк
* Сезон 2004/2005 ГК Наваполацк

## Спасылкі 
* Разъехались, разлетелись
2003/2004
ГК імя Лёвіна
Катэгорыя:2003 год у Наваполацку
Катэгорыя:2004 год у Наваполацку
Іван Сямёнавіч Чарнецкі

**Іван Сямёнавіч Чарнецкі** () — беларускі філосаф, дырэктар Віцебскага педагагічнага інстытута (1930—1936).

## Біяграфія 
Нарадзіўся 22 снежня 1904 года ў весцы Дудзічы Ігуменскага павета Мінскай губерні ў сялянскай сям’і. Атрымаў вышэйшую адукацыю.

У 1930—1936 гадах працаваў дырэктарам Віцебскага педагагічнага інстытута.

Арыштаваны ў 1937 годзе. Асуджаны 9 снежня 1937 года за антысавецкую дзейнасць паводле артыкула 72 КК БССР да вышэйшай меры пакарання. Рэабілітаваны 3 красавіка 1970 года Віцебскім абласным судом.

## Спасылкі 
* Да 85-годдзя ВДУ імя П. М. Машэрава
* [Чарнецкі Іван Сямёнавіч (1904)](https://by.openlist.wiki/%D0%A7%D0%B0%D1%80%D0%BD%D0%B5%D1%86%D0%BA%D1%96_%D0%86%D0%B2%D0%B0%D0%BD_%D0%A1%D1%8F%D0%BC%D1%91%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1904))
* Чарнецкі, Іван Сямёнавіч (філасофія ; 1904—1938)
* Чернецкий Иван Семенович

Катэгорыя:Рэпрэсаваныя савецкай уладай
Катэгорыя:Расстраляныя ў СССР
Катэгорыя:Пасмяротна рэабілітаваныя ў СССР
Катэгорыя:Рэктары Віцебскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя П. М. Машэрава
Лук’яненка

**Лук’яненка** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Ларыса Генадзьеўна Лук’яненка (нар. 1973) — беларуская спартсменка і трэнер (мастацкая гімнастыка).
* Ляўко Рыгоравіч Лук’яненка (1928—2018) — украінскі дысідэнт, палітык.
* Юлія Мікалаеўна Лук’яненка (нар. 1987) — расійская, беларуская і азербайджанская гандбалістка.
Юлія Мікалаеўна Сляманава

**Юлія Мікалаеўна Сляманава**, па нараджэнні **Лук’яненка** () — расійская, беларуская і азербайджанская гандбалістка. Майстар спорту Расіі.

## Кар’ера 
Выступала за клубы: Растоў-Дон, Звязда (Звянігарад), Лада (Тальяці), Кубань (Краснадар), Абу (Азербайджан), БНТУ-БелАЗ (Мінская вобласць).

Дасягненні: Чэмпіёнка Расіі, трохразовая бронзавая прызёрка Расіі, адзін раз срэбная. Чэмпіёнка Міра па пляжным гандболе.

## Спасылкі 
* Слеманова Юлия Николаевна
* Julia Slemanova
* Гандболистка сборной Азербайджана отправляется в Данию на матч Кубка кубков
* гандболистка будет выступать в чемпионате Беларуси
* Лукьяненко Юлия Николаевна
* Гандболистки БНТУ- БелАЗ отправились на сборы
* Стал известен состав соперника сборной Беларуси по евроотбору-2012 — сборной Азербайджана

## Крыніцы 
Катэгорыя:Гандбалісткі Азербайджана
Катэгорыя:Гандбалісткі Беларусі
Катэгорыя:Гандбалісткі Расіі
Катэгорыя:Ігракі жаночай зборнай Азербайджана па гандболе
Юлія Булава

**Юлія Булава** () — беларуская гандбалістка. Маці беларускай гандбалісткі Паліны Булавы.

У 11 гадоў пачала займацца гандболам у трэнера Іны Зайко. У 2000 годзе трэнер Мікалай Тадарошка дамогся адкрыцця гандбольнага клуба «Гараднічанка», дзе атрымала свой першы ў жыцці кантракт. За клуб выступала да 2015 года.

У студзені 2024 года скончыла спартыўную кар’еру.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Юлия Булова завершает карьеру
* Беларусь. Мама и дочь будут играть за «Городничанку». Юлия Булова: «В команде отношусь, как к игроку, а дома — как к дочке»
* Наградили Юлию Булову
* Состав «Городничанки» пополнили Юлия Булова и Полина Булова 
* #7 Юлия БУЛОВА 
* YULIYA

Катэгорыя:Гандбалісткі Беларусі
Катэгорыя:Ігракі жаночай зборнай Беларусі па гандболе
Катэгорыя:Ігракі ЖГК Хапаэль Петах-Тыква
Сезон 2003/2004 ЖГК РЦАП-Аркатрон-БДУФК Мінск

У сезоне 2003/2004 жаночы гандбольны клуб «РЦАП-Аркатрон-БДУФК» з горада Мінск прымаў удзел:
* Чэмпіянат Беларусі 2003/2004 (**Бронзавы прызёр**).

## Склад каманды 
* Алена Абрамовіч (1981)	 
* Вольга Губкова (1984)	 
* Вольга Гарлоўская (1983)
* Вольга Калеснік (1987)
* Алена Кастрыца (1984)
* Марына Клімовіч (1983)
* Наталля Кулікова (1981) 
* Анастасія Матыцына (1981)
* Марына Радкевіч (1983)
* Юлія Шарапа (1984)
* Кацярыка Слаўнікава (1987)
* Таццяна Сцельмашок (1981)	
* Марыя Цыбулька (1979)
* Лілія Арцюховіч(1987)
* Вольга Крыўко (1983)
* Анастасія Каменшчыкава (1987)
* Святлана Марціновіч (1984)
* Алена Паўлавец (1981)

## Трэнеры каманды 
*  Тамара Басей (галоўны трэнер)

## Гл. таксама 
* Сезон 2002/2003 ЖГК РЦАП-Аркатрон-БДУФК Мінск
* Сезон 2004/2005 ЖГК РЦАП-Аркатрон-БДУФК Мінск

## Спасылкі 
* Разъехались, разлетелись
* WOMEN’S EC / CUP WINNERS' CUP 2004 2003-04 Arkatron RTsOP Minsk
2003/2004
Аркатрон
Катэгорыя:2003 год у Мінску
Катэгорыя:2004 год у Мінску
Чыгуначны транспарт у Ліхтэнштэйне

**Чыгуначны транспарт у Ліхтэнштэйне** прадстаўлены адзінай лініяй, якая абслугоўваецца Аўстрыйскімі федэральнымі чыгункамі (ÖBB). Такім чынам, яна з’яўляецца выключэннем з практыкі цеснага супрацоўніцтва Ліхтэнштэйна са Швейцарыяй, прыкладам якой з’яўляецца выкарыстанне швейцарскага франка ў якасці нацыянальнай валюты і ўдзел у агульнай мытнай прасторы з заходнім суседам.

Чыгунка выкарыстоўваецца для міжнародных перавозак паміж Аўстрыяй і Швейцарыяй, прычым большасць цягнікоў праходзіць тэрыторыю княства без прыпынкаў. Толькі адзін рэгіянальны цягнік спыняецца на трох з чатырох станцый, размешчаных у Ліхтэнштэйне. Цягнік S2 курсіруе 11 разоў у кожным напрамку ў працоўныя дні (панядзелак — пятніца, за выключэннем аўстрыйскіх святаў) паміж Бухсам (Санкт-Гален) і Фельдкірхам. Акрамя таго, 9 міжнародных цягнікоў далёкага следавання (Railjet, EuroCity) праходзяць праз Ліхтэнштэйн без прыпынкаў. Лінія таксама выкарыстоўваецца для грузавых перавозак.

Існуюць планы па пераўтварэнні лініі ў двухкалейную, аднак рэалізацыя праекта была прыпыненая пасля таго, як крэдыт на будаўніцтва быў адхілены на мясцовым рэферэндуме ў 2020 годзе. Перабудова дазволіла б спыненне некаторых міжнародных цягнікоў на станцыі Нендэльн.

## Характарыстыка 
Чыгуначная сістэма Ліхтэнштэйна невялікая і ўключае адну лінію даўжынёй 9,5 км, якая злучае Аўстрыю і Швейцарыю праз тэрыторыю княства. Лінія звязвае гарады Фельдкірх (Аўстрыя) і  (Швейцарыя). Яна электрыфікавана па стандарце, які выкарыстоўваецца ў абедзвюх краінах (15 кВ з кантактнай сеткай).

## Гісторыя 
Чыгуначная лінія была адкрыта ў 1872 годзе як частка больш шырокай чыгункі, якая злучыла аўстрыйскую чыгуначную сетку з швейцарскай. Будаўніцтва і эксплуатацыя лініі ажыццяўляліся Аўстрыйскімі федэральнымі чыгункамі (ÖBB). Яна стала важным транзітным маршрутам паміж Аўстрыяй і Швейцарыяй, хоць на тэрыторыі самога Ліхтэнштэйна яе выкарыстанне было абмежаваным.

У XX стагоддзі лінія была электрыфікавана па агульнапрынятай у рэгіёне сістэме — 15 кВ пераменнага току з кантактнай сеткай. На працягу дзесяцігоддзяў праз Ліхтэнштэйн праходзілі пераважна міжнародныя цягнікі без прыпынкаў у княстве.

У пачатку XXI стагоддзя разглядаліся планы мадэрнізацыі і пашырэння інфраструктуры, у тым ліку будаўніцтва двухкалейнага ўчастка, каб палепшыць абслугоўванне і дазволіць прыпынкі міжнародных цягнікоў. Аднак у 2020 годзе на мясцовым рэферэндуме прапанова аб фінансаванні будаўніцтва была адхілена, і праект быў прыпынены.

Нягледзячы на абмежаваны маштаб, чыгунка застаецца важнай часткай транспартнай сістэмы Ліхтэнштэйна і забяспечвае яго інтэграцыю з суседнімі краінамі.

Ліхтэнштэйн
Ліхтэнштэйн
Павел Епіфанавіч Цярэнцьеў

**Павел Епіфанавіч Цярэнцьеў** () — беларускі педагог, першы і адзіны дырэктар Полацкага педагагічнага інстытута (1953−1959), дырэктар Віцебскага педагагічнага інстытута (1959−1963). Кандыдат гістарычных навук (1953), дацэнт.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў 1906 годзе ў вёсцы Ермалоўка Горацкага павета Магілёўскай губерні ў сялянскай сям’і.

У 1924/1925 навучальным годзе працаваў настаўнікам пачатковай школы.

У 1925 годзе быў прызначаны сакратаром сельсавета ў Горацкім раёне. На гэтай пасадзе працаваў тры гады. У верасні 1928 года стаў студэнтам Мсціслаўскага педтэхнікума. Па яго заканчэнні на працягу 1930—1934 гадоў працаваў у Мсціслаўскім раёне, прайшоўшы шлях ад дырэктара школы да загадчыка раённым аддзелам народнай адукацыі.

У 1934—1936 гадах праходзіў службу ў шэрагах Чырвонай Арміі ў Смаленску. Па яе завяршэнні ў верасні 1936 года стаў студэнтам Магілёўскага педагагічнага інстытута, які скончыў у жніўні 1938 года. З гэтага часу і да пачатку Вялікай Айчыннай вайны працаваў намеснікам загадчыка Магілёўскага абласнога аддзела народнай адукацыі, а затым — загадчыкам Магілёўскага гарадскога аддзела народнай адукацыі.

З пачаткам вайны ў званні старэйшага палітрука ўступіў у барацьбу з ворагам. З 1 па 26 ліпеня 1941 года ўдзельнічаў у абароне Магілёва, з’яўляючыся камісарам батальёна народнага апалчэння. З 26 ліпеня 1941 года па 28 чэрвеня 1944 года актыўна ўдзельнічаў у падпольнай і партызанскай барацьбе з нямецка-фашысцкімі захопнікамі на тэрыторыі Магілёўскай вобласці.

З 1944 па 1950 гады знаходзіўся на партыйнай працы: загадчык аддзелам прапаганды і агітацыі Магілёўскага гаркама КП(б)Б, сакратар Мазырскага гаркама аддзела КП(б)Б, намеснік загадчыка аддзела Магілёўскага абкама КП(б)Б.

1 верасня 1950 года вярнуўся на педагагічную працу, стаўшы старшым выкладчыкам кафедры марксізму-ленінізму Магілёўскага педагагічнага інстытута.

У чэрвені 1953 года абараніў дысертацыю на суісканне ступені кандыдата гістарычных навук на тэму «Камуністы Клічаўскай партызанскай зоны ў барацьбе супраць нямецка-фашысцкіх захопнікаў у гады Вялікай Айчыннай вайны Савецкага Саюза».

З 1953 па 1959 год працаваў дырэктарам Полацкага педагагічнага інстытута, з 1959 па 1963 год — дырэктарам Віцебскага педагагічнага інстытута.

## Узнагароды 
* Ордэн Чырвонага Сцяга (30 снежня 1948);
* Медаль «Партызану Айчыннай вайны» I ступені.

## Спасылкі 
* Цярэнцьеў Павел Епіфанавіч
* ПАВЕЛ ЕПИФАНОВИЧ ТЕРЕНТЬЕВ — ДИРЕКТОР ПОЛОЦКОГО ГОСУДАРСТВЕННОГО ПЕДАГОГИЧЕСКОГО ИНСТИТУТА

Катэгорыя:Рэктары Віцебскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя П. М. Машэрава
Мірыям Спітэры Дэбона

**Мірыям Спітэры Дэбона** (; нар. 25 кастрычніка 1952, Вікторыя) — мальтыйскі палітык, 11-ы прэзідэнт Мальты з 4 красавіка 2024 года. Яна першая гацытанская жанчына, абраная на гэтую пасаду. Спітэры Дэбона таксама была спікерам Палаты прадстаўнікоў Мальты у 1996—1998 гадах і першай жанчынай, якая заняла гэтую пасаду.
Сезон 2014/2015 ЖГК Віцебск-Ганна

У сезоне 2014/2015 жаночы гандбольны клуб «Віцебск-Ганна» з горада Віцебск прымаў удзел:
* Чэмпіянат Беларусі 2014/2015 (**6 месца**).

## Склад каманды 
* Кудраўцава
* Гаро
* Сцяпанава
* Мурашчанка
* Гаваранкова
* Ільіна
* Шчарбакова
* Шадко
* Баўтлюк
* Прымачэнка
* Капусціна
* Агалакава
* Вільчык

## Гл. таксама 
* Сезон 2013/2014 ЖГК Віцебск-Ганна
* Сезон 2015/2016 ЖГК Віцебск-Ганна

## Спасылкі 
* БНТУ-БелАЗ одержал победу над Витебск-Ганной
* Витебск-Ганна — БНТУ-БелАЗ
* Стартовали игры II этапа женского чемпионата Беларуси
* В субботу гандбольный клуб БНТУ-БелАЗ одержал крупную победу над соперницами из Витебска!
2014/2015
Віцебчанка
Катэгорыя:2014 год у Віцебску
Катэгорыя:2015 год у Віцебску
Сезон 2014/2015 ГК Бярэзіна Бабруйск

У сезоне 2014/2015 жаночы гандбольны клуб «Бярэзіна» з горада Бабруйск прымаў удзел:
* Чэмпіянат Беларусі 2014/2015 (**5 месца**).

## Склад каманды 
* Берасневіч
* Рыдзеўская
* Кахно
* Смаланогава
* Вольга Ярмоленка
* Ветрава
* Юшкевіч
* Вакулава
* Кацярына Мухіна
* Сінякова

## Трэнеры каманды 
*  Сяргей Баркін (галоўны трэнер)

## Гл. таксама 
* Сезон 2013/2014 ГК Бярэзіна Бабруйск
* Сезон 2015/2016 ГК Бярэзіна Бабруйск

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Гандбольный клуб БНТУ-БелАЗ одержал победу над Березиной
* БНТУ-БелАЗ выйграл у Березины 34:28
* Чемпионат Беларуси. Результаты 31.01.2015 
* Чемпионат Беларуси. «Городничанка» одержала выездную победу над «Березиной»
* ГК «Березина»: задачи поставит сезон
2014/2015
Бярэзіна
Катэгорыя:2014 год у Бабруйску
Катэгорыя:2015 год у Бабруйску
Сезон 2015/2016 ГК РЦАР-БНТУ-БелАЗ

У сезоне 2015/2016 жаночы гандбольны клуб «РЦАР-БНТУ-БелАЗ» з горада Мінска прымаў удзел:
* Чэмпіянат Беларусі 2015/2016 (**7-е месца**).

## Склад каманды 
* Сняжко
* Рудкоўская
* Аруквэ
* Шэметава
* Канавал
* Траян
* Цвірко
* Вітко
* Шаг
* Жук
* Буланенкава
* Міхайлоўская

## Гл. таксама 
* Сезон 2016/2017 ГК РЦАР-БНТУ-БелАЗ

## Спасылкі 
* Гомель -- РГУОР-БНТУ-2 34:21 (17:9)
* РГУОР БНТУ-БелАЗ -- БНТУ-БелАЗ 26:46 (10:19)
* Берестье -- РГУОР-БНТУ-2 36:26 (15:10)
2015/2016
РЦАР-БНТУ-БелАЗ
Катэгорыя:2015 год у Мінску
Катэгорыя:2016 год у Мінску
Чэмпіянат Беларусі па гандболе сярод жанчын 2024/2025

**Чэмпіянат Беларусі па гандболе сярод жанчын 2024/2025** — 33-і чэмпіянат Рэспублікі Беларусь па гандболе.

## Выніковае размеркаванне месцаў 
## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Беларуская федэрацыя гандбола
* ИСТОРИЯ ЧЕМПИОНАТОВ РЕСПУБЛИКИ БЕЛАРУСЬ ПО ГАНДБОЛУ
* Команда БНТУ-БЕЛАЗ завоевала золото женской Betera Суперлиги Беларуси сезона 2024/2025 гг. «Гомель» стал серебряным призёром. «Городничанка» выиграла бронзовые медали

2024
Катэгорыя:2023 год у гандболе
Катэгорыя:2024 год у гандболе
Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 2024 годзе
Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 2025 годзе
Лесанарыхтоўка

ам]]

**Лесанарыхтоўка** — гэта працэс валкі дрэў, іх апрацоўкі і транспарціроўкі з лесасекі на лесапільню або склад лесаматэрыялаў.

Метады лесанарыхтоўкі з цягам часу змяняліся, дзякуючы прагрэсу ў стварэнні новых інструментаў і машын. Ручныя метады, такія як рубка сякерай і пілаванне ручной пілой, замяняліся больш механізаванымі падыходамі - піленнем бензапілой, выкарыстаннем валачных машын і харвестараў.

У даіндустрыяльную эпоху спілаваныя бярвёны тралявалі да рэк і сплаўлялі уніз па цячэнні да лесапільняў або папяровых фабрык. З развіццём чыгунак для перавозкі бярвён пачалі ствараць адмысловыя чыгуначныя лініі да аддаленых лясных раёнаў. Пасля Другой сусветнай вайны такая тэхніка, як дызельныя грузавікі і магутныя трактары, зноў змяніла лесанарыхтоўчую прамысловасць, замяніўшы лясныя чыгункі. З'яўленне гэтых прылад зрабіла перавозку бярвення больш эфектыўнай, былі пабудаваныя новыя дарогі да аддаленых лясоў.

Катэгорыя:Лясная прамысловасць
Марк Мікалаевіч Волахаў

**Марк Мікалаевіч Волахаў** (, Масква — ) — беларускі тэатральны мастак.

## Біяграфія 
Нарадзіўся  года ў Маскве. У 1938–1940 гадах вучыўся на аддзяленні жывапісу ў Маскоўскім мастацкім вучылішчы (былым Строганаўскім). Падчас Вялікай Айчыннай вайны быў прызваны ў армію.

Некаторы час працаваў у Таліне. 

Член Беларускага саюза мастакоў з 1970 года, у 1975–1983 гадах узначальваў Магілёўскае абласное аддзяленне БСМ.

Жыў у Магілёве. Памёр  года.

## Творчасць 
Мастацкае афармленне Волахава спалучала высокі ўзровень сцэнаграфіі і разуменне сутнасці драматургічнага матэрыялу. Яго дэкарацыі да спектакляў «Галоўная стаўка» К. Губарэвіча (1957), «Чаму ўсміхаліся зоркі» А. Карнейчука, «Людзі, якіх я бачыў» С. Смірнова (абодва — 1958), «Дзядзька Ваня» А. Чэхава (1960), «Гэта было ў Магілёве» (1964), «Мурын бор» (1967), «Гады навальнічныя» (1968), «Паўлінка» Я. Купалы, «Амністыя» (абедзве — 1971), «Сотнікаў» (1972) адлюстроўваюць яго майстэрства.

Пік яго папулярнасці прыпаў на 1970—1980-я гады. Сцэнаграфія Волахава ў спектаклях «Інтэрв’ю ў Буэнас-Айрэсе»  Г. Баравіка (1976), «Арфей спускаецца ў пекла»  Т. Уільямса (1977), «Марыя Сцюарт» (1980), «Тутэйшыя» (1982), «Судны дзень»  В. Казько (1983), «Сівы бусел» (1984), «Дон Жуан», «Незвычайнае здарэнне ў Айпінгу», «Паслухайце, я паміраю» (абодва — 1985), «Старая мелодыя» (1986), «Сабачае сэрца» (1988), «Трэцяя галава», «Смерць Тарэлкіна» (абодва — 1989), «Генералы ў спадніцах», «Спакусніца Цэзарына» (абодва — 1990), «Жыды горада Піцера», «Паляванне на пацукоў» (абодва — 1991), «Каварства і каханне» (1992), «Рычард III» (1995) вылучаецца глыбокім разуменнем і вобразнай выразнасцю.

Апошняй яго работай стала пастаноўка «Свабодная пара» па п’есе Дарыа Фо.

Творы захоўваюцца ў Нацыянальным мастацкім музеі Беларусі, Магілёўскім абласным мастацкім музеі імя П. Масленікава, фондах БСМ.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Мастакі Беларусі XX стагоддзя
Катэгорыя:Сцэнографы Беларусі
Айнур Эльгюнэш

**Айнур Эльгюнэш**, поўнае імя: **Айнур Тэльман кызы Гамбарава** (, ) — азербайджанская журналістка і палітычная зняволеная.

## Раннія гады 
Нарадзілася 29 мая 1975 года ў Агдамскім раёне Азербайджанскай ССР.

Калі Айнур вучылася ў сёмым класе, яе артыкулы былі апублікаваны ў раённай газеце «Lenin Yolu» (*Ленінскі шлях*). Дзяцінства Айнур прыпала на цяжкія часы — перыяд Першай Карабахскай вайны. У чэрвені—ліпені 1993 года Агдамскі раён быў акупаваны армянскімі ўзброенымі сіламі, і Айнур разам з сям’ёй вымушана пакінула родны край, стаўшы бежанкай. Скончыла сярэднюю школу ў горадзе Мінгечауры.

Была прэс-сакратаркай Азербайджанскага нацыянальнага камітэта Хельсінкскай грамадзянскай асамблеі. Падчас прафесійнай дзейнасці неаднаразова сутыкалася з затрыманнямі, супрацьдзеяннем з боку паліцыі і жорсткім абыходжаннем.

## Крымінальная справа 
6 снежня 2024 года арыштавана ў рамках крымінальнай справы, заведзенай супраць журналістаў Meydan TV. Айнур Эльгюнэш і яшчэ шэсць чалавек, арыштаваных па гэтай справе, былі абвінавачаныя паводле артыкула 206.3.2 Крымінальнага кодэкса Азербайджана (кантрабанда, здзейсненая групай асоб па папярэдняй змове).

## Гл. таксама 
* Серыйныя арышты журналістаў у Азербайджане

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Журналісты Азербайджана
Рэната Валер’еўна Каюмава

**Рэната Валер’еўна Каюмава** () — расійская гандбалістка.
 
## Біяграфія 
Нарадзілася 10 снежня 1991 года.

Выхаванка растоўскага гандбола выступала за АДУ-«Адыіф», «Луч» і «Уфу-Алісу». Таксама ў яе кар’еры былі «Гомель», турэцкі «Кастаману», грэцкі ПАОК і каманды з Польшчы.

У сакавіку 2024 года падпісала двухгадовы кантракт з клубам «Альбу».

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Renata Kayumova
* Венгрия. Российская вратарь Рената Каюмова сменила румынскую «Штиинцу» на «Альбу». Контракт рассчитан на два сезона
* Каюмова Рената Валерьевна

Катэгорыя:Гандбалісткі Расіі
Сезон 2018/2019 ЖГК Гомель

У сезоне 2018/2019 жаночы гандбольны клуб «Гомель» з горада Гомель прымаў удзел:
* Чэмпіянат Беларусі 2018/2019 (**Чэмпіён**),
* Кубак Беларусі 2019 (**Уладальнік **).

## Склад каманды 
* Крысціна Ахраменка (1995)
* Ірына Дронава (1981)
* Кацярына Дронава (2001)
* Юлія Голубева (1994, Расія)
* Карына Кампаноўская (2002)
* Рэната Каюмава (1991, Расія)
* Наталля Коціна (1991)
* Аліна Лукашова (2001)
* Крысціна Місачэнка (1997)	
* Ірына Мокат (1994)
* Ганна Рэдзька (1989, Украіна)
* Вікторыя Шаманоўская (1993)
* Дарына Шулега (1996, Расія)
* Кацярына Сіліцкая (1993)
* Анастасія Сівуха (2002)
* Леся Смолінг (1994, Украіна)
* Ірына Трызна (1992)
* Таццяна Цырыбка (1989)	
* Дар’я Воранава (2000)

## Трэнеры каманды 
*  Томаж Чатэр (галоўны трэнер)

## Гл. таксама 
* Сезон 2017/2018 ЖГК Гомель
* Сезон 2019/2020 ЖГК Гомель

## Спасылкі 
* CHALLENGE CUP 2018-19	HC Gomel
* Гомель — РЦОР-БНТУ-БелАЗ — 35:27 (17:15)
* БНТУ-БелАЗ — Гомель. Валидол уже не помогает
* Кубок вызова. Не «фарм»
2018/2019
Гомель
Катэгорыя:2018 год у Гомелі
Катэгорыя:2019 год у Гомелі
Юрко Пазаяк

**Юрко́ Пазая́к** (), (сапраўднае імя *Лысенка Ю́рый Васільевіч (*)),  9 мая 1958)&nbsp;— украінскі паэт, перакладчык і дзяржаўны службовец. Кіраўнік Службы падрыхтоўкі выступаў Прэзідэнта Украіны Сакратарыята Прэзідэнта Украіны (2008—2010). Кандыдат філалагічных навук (1989), дацэнт (1995). Сын украінскага пісьменніка Васіля Лысенка.

## Біяграфія 
* 1958&nbsp;— нарадзіўся ў Кіеве, у сям’і пісьменніка Васіля Аляксандравіча Лысенка (1927—2016) і вучонай-філолага Элеаноры Іванаўны Лысенка (1935—2013).
* 1980&nbsp;г. скончыў КНУ імя Тараса Шаўчэнкі (славянская мова і літаратура, філолаг, выкладчык сербахарвацкай мовы і літаратуры, выкладчык украінскай мовы і літаратуры, перакладчык). Выкладаў украінскую мову ў Інстытуце журналістыкі Кіеўскага універсітэта з 1981 па 1997 год.
* верасень 1998&nbsp;— сакавік 2008 &nbsp;— другі сакратар, першы сакратар Міністэрства замежных спраў Украіны. Працаваў у пасольстве Украіны ў Харватыі (1998—2002) і Сербіі (2004—2008).
* сакавік 2008&nbsp;— сакавік 2010 года &nbsp;— кіраўнік Службы падрыхтоўкі выступаў Прэзідэнта Украіны Сакратарыята Прэзідэнта Украіны

## Творчасць 
Удзельнік паэтычнай групы «Пропала грамота». Рэдактар анталогіі «Антологія альтернативної української поезії. Зміни епох: Друга половина 80- х&nbsp;— початок 90-х років».

### Творчая праца 
* Зборнік «Пропала грамота» (1991) аднайменнай паэтычнай групы (Юрко Пазаяк, Сямён Лыбонь (Аляксей Сяменчанка),  (Лапкін).
* «Шедеври» (1997).
* Лімерыкі, апублікаваныя ў зборніку «Молода Україна».
* «Чорнобильський букварик».
* Навучальны верш для студэнтаў-журналістаў «Дідова казка».

## Сям’я 
Жонка Ала Лысенка (з 1991 г.), дачка Дарына Лысенка (1992&nbsp;г.нар.) і сын Андрэй Лысенка (2005&nbsp;г.нар.).

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Вершы Юрко Пазаяка
* Лысенка Юрый Васільевіч на сайце прэзідэнта Украіны

Катэгорыя:Паэты Украіны
Катэгорыя:Пісьменнікі Украіны
Катэгорыя:Вікіпедыя:Спасылка на Вікісховішча непасрэдна ў артыкуле
Катэгорыя:Вікіпедыя:Артыкулы з крыніцамі з Вікіданых
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1958 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся 9 мая
Анісім Іванавіч Саўчанка

**Анісім Іванавіч Саўчанка** () — беларускі медык, педагог і арганізатар аховы здароўя. Маёр медыцынскай службы.

## Біяграфія 
У 1926 годзе скончыў 1-ы Маскоўскі медыцынскі тэхнікум. У 1931 годзе — выпускнік 1-га Маскоўскага медыцынскага інстытута.

З 1931 па 1933 гады — галоўны ўрач сухотнага дыспансера ў вёсцы Брацькавічы Касцюковіцкага раёна.

У 1933 годзе служыў у Чырвонай Арміі.

З 1933 па 1934 гады — загадчык Касцюковіцкага раённага аддзела аховы здароўя.

З 1934 па 1936 гады — галоўны ўрач участковай бальніцы ў вёсцы Стары Камар Сталінскай вобласці УССР.

З 1936 па 1937 гады — галоўны ўрач паліклінікі ў вёсцы Вялікі Янісоль Сталінскай вобласці. З 1937 па 1938 гады — галоўны ўрач раённай бальніцы ў вёсцы Стары Маёрск Сталінскай вобласці.

З 1938 па 1939 гады — намеснік дырэктара абласной клінікі ў горадзе Сталіна.

З 1939 па 1940 гады — дырэктар гарадской бальніцы ў горадзе Сталіна.

З 1940 па 1941 гады — дырэктар гарадской бальніцы ў горадзе Дзяржынск.

З 1941 па 1944 гады — служба ў Чырвонай Арміі.

У 1944 годзе — начальнік упраўлення эвакашпіталяў Народнага камісарыяту земляробства БССР.

З 1944 па 1946 гады — намеснік Наркама аховы здароўя БССР.

З 1946 па 1950 гады — дырэктар Віцебскага медыцынскага інстытута, загадчык кафедры арганізацыі аховы здароўя.

З 1948 па 1950 гады — выкладчык курса «Гісторыя медыцыны» Віцебскага медыцынскага інстытута.

З 1950 па 1951 гады — галоўны ўрач Лепельскай раённай бальніцы Віцебскай вобласці.

З 1951 па 1960 гады — загадчык Маладзечанскага аблздраўаддзела.

У 1960 годзе — загадчык Маладзечанскага гарздраўаддзела.

З 1960 па 1962 гады — старшы выкладчык кафедры фізічнага выхавання Мінскага інстытута замежных моў.

З 1962 па 1969 гады — начальнік кафедры грамадзянскай абароны і падрыхтоўкі медыцынскіх сясцёр запасу Мінскага інстытута замежных моў.

## Узнагароды 
* Ордэн Чырвонай Зоркі (1944, 1945);
* Медаль «За перамогу над Германіяй у Вялікай Айчыннай вайне 1941—1945 гг.» (1948);
* Медаль «За працоўную доблесць» (1948);
* Ордэн «Знак Пашаны» (1948);
* Грамата Прэзідыума Вярхоўнага Савета БССР (1948).

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Савченко Анисим Иванович

Катэгорыя:Педагогі Беларусі
Катэгорыя:Рэктары Віцебскага дзяржаўнага медыцынскага ўніверсітэта
Катэгорыя:Намеснікі народных камісараў БССР
Ірына Анатолеўна Волкава

**Ірына Анатолеўна Волкава** (нар. , Мінск) — беларуская мастачка-графік.

## Біяграфія 
Нарадзілася 17 снежня 1940 года ў Мінску. У 1963 годзе скончыла Мінскае мастацкае вучылішча, у 1968 годзе — Беларускі тэатральна-мастацкі інстытут. Вучылася ў Л. Асецкага, А. Кашкурэвіча, П. Любамудрава.

Удзельнічае ў мастацкіх выставах з 1966 года. З 1993 года працуе мастацкім рэдактарам на студыі «Дыяфільм».

Член Беларускага саюза мастакоў з 1983 года. Жыве ў Мінску.

## Творчасць 
Працуе ў галіне станковай і кніжнай графікі. Асноўныя творы: «Лета», «Півоні», «Рамонкі», «Асенні букет», «Юнацтва Палесся», «Пасля чаю», «Квінтэт», «Цацкі», «Слуцкія ткачыхі», «Сымон-музыка».

Ілюстравала кнігі: «На ўсіх адна бяда» П. Макаля, «Гронка рабіны» А. Паскрэбышава, «Рыбакова хата» Я. Коласа, «Цуды» Б. Ганкіна.

## Спадчына 
Работы мастачкі знаходзяцца ў Нацыянальным мастацкім музеі Беларусі, Музеі сучаснага выяўленчага мастацтва ў Мінску, фондах БСМ, а таксама ў фондах Міністэрства культуры Расійскай Федэрацыі.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Мастачкі Беларусі XX стагоддзя
Катэгорыя:Мастачкі Беларусі XXI стагоддзя
Катэгорыя:Графікі Беларусі
Катэгорыя:Мастакі-ілюстратары Беларусі
Ірына Уладзіміраўна Мокат

**Ірына Уладзіміраўна Мокат** () — беларуская гандбалістка. Майстар спорту Рэспублікі Беларусь.

## Біяграфія 
Нарадзілася ў г. п. Карэлічы Гродзенскай вобласці.

Выхаванка ДЮСШ г. п. Карэлічы, першым трэнерам была Тамара Уладзіміраўна Прохар. У 2016 годзе скончыла Гродзенскі дзяржаўны ўніверсітэт імя Янкі Купалы.

## Кар’ера 
* 2011—2018 — «Гараднічанка»
* 2018—2021 — «Гомель»
* 2021—2022 — «БНТУ-БелАЗ»
* 2022—2024 — «ЛАДА»
* 2024—2025 — «Вылча»
* з 2025 — «Дунэре»

## Дасягненні 
Чэмпіёнка Беларусі 2019 і 2020, срэбны прызёр чэмпіянату Беларусі 2021 года, уладальнік Кубка Беларусі 2019, 2020 і 2021 у складзе «Гомеля». Срэбны прызёр чэмпіянату Беларусі 2011, 2012, 2013 і 2014, бронзавы прызёр чэмпіянату РБ 2015, 2016 і 2017 гг. у складзе «Гараднічанкі». Срэбны прызёр чэмпіянату Беларусі 2022 года ў складзе БНТУ-«БелАЗа». Срэбны прызёр Кубка Расіі 2023 года ў складзе «Лады».

## Спасылкі 
* Мокат Ирина Владимировна
* Мокат Ирина Владимировна
* Линейная сборной Беларуси Ирина Мокат покинула «Вылчу». Она продолжит карьеру в другом клубе чемпионата Румынии «Дунэре»
* Мокат Ирина
* Ирина Мокат номинирована на звание лучшей линейной OLIMPBET Суперлиги России сезона 2023/2024. Поддержим ее в голосовании!

Катэгорыя:Гандбалісткі Беларусі
Катэгорыя:Ігракі жаночай зборнай Беларусі па гандболе
Сквер Барыса Акрэсціна

**Сквер Бары́са Акрэ́сціна** () — сквер у Маскоўскім раёне Мінска. Тэрыторыя абмежавана вуліцамі Акрэсціна, Грушаўскай, Дубравінскай, Абухоўскай, Пермскай. 12 чэрвеня 2025 года скверу прысвоена імя Героя Савецкага Саюза Барыса Акрэсціна. На той момант «Акрэсціна» стала хадзячай назвай, якая азначала палітычна матываваныя затрыманні і катаванні затрыманых пасля пратэстаў 2020 года, але сквер Барыса Акрэсціна размешчаны на адлегласці больш за паўкіламетра ад комплексу месцаў зняволення.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Скверы Мінска
Катэгорыя:Маскоўскі раён (Мінск)
Катэгорыя:2025 год у Мінску
Ганна Логвінаўна Іванюта

**Ганна Логвінаўна Іванюта** (, в. Вялікія Фаменкі, Батурынскі раён, Заходняя вобласць — , Талачын, Віцебская вобласць, Беларусь) — работник сельскай гаспадарки (даярка, аператар машыннага даення), Герой Сацыялістычнай Працы (1973).

## Біяграфія 
У 1944—1953 гадах — палявод, с 1954 года — звеннявая па вырошчванню ільна ў калгасе «Расія» (з 1970 года — калгас імя Леніна) Талачынскага раёна.

## Узнагароды 
Узнагароджана ордэнам Леніна, медалямі. Званне Героя Сацыялістычнай Працы прысвоена ў 1966 годзе за поспехі ў павелічэнні вытворчасці і нарыхтоўцы лёну.

## Літаратура 
* Иванюта Анна Логвиновна, звеньевая по выращиванию льна // Твои герои, Беларусь! Герои Социалистического Труда : биогр. справ. / сост. И. Н. Кулан [и др.]; под общ. ред. А. Н. Новикова. — Минск : БелЭн імя П. Броўкі, 2014. — С. 103.
* Раманоўскі, У. С. Трывалае валакно // Памяць : гісторыка-дакументальная хроніка Талачынскага раёна / рэдкал.: І. П. Шамякін [і інш.]. — Мінск, 1988. — С. 603—604.
* Романовский, В. Прочное волокно // Знаменосцы трудовой славы / сост. Г. С. Гужва, В. Г. Скопа, Е. Я. Рыклин. — Минск: Беларусь, 1984. — С. 115—119.
Палітыка аднолькавага паходжання

**Палітыка аднолькавага паходжання** ()&nbsp;— важнае паняцце ў праграмаванні скрыптоў (напрыклад у мове JavaScript). Палітыка дазваляе скрыптам, якія працуюць на вэб-старонках аднаго паходжання, атрымліваць доступ да метадаў і атрыбутаў адзін аднаго без абмежаванняў, але забараняе доступ да большасці метадаў на старонках іншых сайтаў.

Гэты механізм вельмі важны для сучасных вэб-праграм, якія абапіраюцца на cookie-файлы для захоўвання інфармацыі аб сеансах аўтарызаваных карыстальнікаў. На баку кліента павінна быць строгае аддзяленне даных ад розных сайтаў, каб прадухіліць страту канфідэнцыяльнай інфармацыі.

Вельмі важна памятаць, што палітыка аднолькавага паходжання прымянімы толькі да скрыптоў. Гэта азначае, што такія рэсурсы, як выявы, CSS і дынамічна загружаныя скрыпты могуць быць даступныя з любой крыніцы праз адпаведныя HTML-тэгі. Кібератакі асноўваюцца на тым факце, што палітыка аднолькавага паходжання не ўжываецца да HTML-тэгаў.

## Правілы вызначэння крыніц 
Паходжанне вызначаецца як спалучэнне даменнага імя, пратакола прыкладнога ўзроўню і нумара порта HTML дакумента, які выконвае скрыпт. Рэсурсы маюць адно паходжанне, калі ўсе гэтыя значэнні ў іх аднолькавыя. У наступнай табліцы прыведзены тыповыя вынікі праверак па URL-адрасе «».

## Гл. таксама 
* Cross-Origin Resource Sharing

## Спасылкі 
* Спецыфікацыя палітыкі аднолькавага паходжання ад Mozilla 
* Падрабязнае параўнанне некалькіх палітык аднолькавага паходжання 
* Палітыка аднолькавага паходжання ў дачыненні да JavaScript 

Катэгорыя:Вэб-праграмаванне
Катэгорыя:Інфармацыйная бяспека
Акім Апанасавіч Война-Курынскі

**Акім Афанасьевіч Вайна-Курынскі** (; ) — рускі лекар, доктар медыцыны.

## Біяграфія 
З дваран. Вучыўся ва ўніверсітэцкай гімназіі Маскоўскага ўніверсітэта. З 1817 па 1822 — казённакоштны студэнт на медыцынскім факультэце Маскоўскага ўніверсітэта, які скончыў лекарам 1-га аддзялення. Пакінуты пры ўніверсітэце в.а. суб-інспектара для доктарскага іспыту (1826), вытрымаўшы які атрымаў ступень доктара медыцыны. Прызначаны ардынатарам Дынабургскага ваеннага шпіталя.

Звольніўся са шпіталя па сямейных абставінах (1833) і пачаў працаваць аграномам, змяшчаючы свае артыкулы ў розных сельскагаспадарчых выданнях. Дырэктар Горы-Горацкага земляробчага інстытута у Горках (1854—1860).

Быў жанаты на князёўне Праскоўі Пятроўне Шахаўской — дачцы Пскоўскага грамадзянскага губернатара, князя Пятра Іванавіча Шахаўскога. Тарапецкі павятовы маршалак дваранства (1862—1864).

Памёр у адстаўцы 5 чэрвеня 1865 года.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Доктор Аким Войнакуринский

Катэгорыя:Рэктары Беларускай дзяржаўнай сельскагаспадарчай акадэміі
Грушка (Пінскі раён)

**Гру́шка** (, ) — былая вёска ў Пінскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіла ў склад Навадворскага сельсавета.

Скасавана 6 жніўня 1979 года ў сувязі з запаўненнем вадасховішча Пагост, жыхары перасяліліся ў вёску Новы Двор.

## Крыніцы 
## Спасылкі
Барсукі (Зачысцкі сельсавет)

**Барсукі́** (, ) — былая вёска ў Барысаўскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіла ў склад Зачысцкага сельсавета.

Скасавана 30 мая 1979 года.

## Крыніцы 
## Спасылкі
Таполька

**Тапо́лька** (, ) — былы хутар у Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіў у склад Відзаўскага сельсавета.

Скасаваны ў 1977 годзе.

## Крыніцы 
## Спасылкі
Грушка (значэнні)

Назву **Гру́шка** маюць:

## Населеныя пункты 
### Беларусь 
* Брэсцкая вобласць:
** Грушка — вёска ў Маларыцкім раёне
** Грушка — былая вёска ў Пінскім раёне
Мікалаенкі

**Мікала́енкі** (, ) — былая вёска ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіла ў склад Бычыхінскага сельсавета.

Да 16 верасня 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Мехаўскага сельсавета.

Скасавана 7 жніўня 1979 года.

## Крыніцы 
## Спасылкі
Аляксандр Іванавіч Мірончык

**Аляксандр Іванавіч Мірончык** (нар. , Мінск) — беларускі скульптар.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 17 студзеня 1954 года ў Мінску. У 1991 годзе скончыў Беларускі тэатральна-мастацкі інстытут. Вучыўся ў А. Бембеля, А. Анікейчыка і Г. Мурамцава.

Удзельнічае ў мастацкіх выставах з 1984 года. З 1993 года з’яўляецца членам Беларускага саюза мастакоў. Жыве і працуе ў Мінску.

## Творчасць 
Аляксандр Мірончык працуе пераважна ў галіне станковай і манументальнай скульптуры. Сярод яго асноўных твораў — кампазіцыі «Dzieva Angelico», «Reincornation», «Зорнае неба без месяца», «Расстраляная песня», «Calamitas nulla Sola», «Fiat lux» і «Suum cuique».

 ў Вільні]]
Стварыў шэраг партрэтных мемарыяльных знакаў, сярод якіх — Рыгору Шырму (скрадзены), Якубу Коласу, Браніславу Тарашкевічу, Кастусю Каліноўскаму, Антону і Івану Луцкевічам — усе ў Вільні, а таксама Барысу Сачанку ў Мінску.

Творы Мірончыка захоўваюцца ў Нацыянальным мастацкім музеі Беларусі і ў Галерэі сучаснага мастацтва ў Катавіцах (Польшча).

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Скульптары Беларусі XX стагоддзя
Катэгорыя:Скульптары Беларусі XXI стагоддзя
Катэгорыя:Мастакі Беларусі XX стагоддзя
Катэгорыя:Мастакі Беларусі XXI стагоддзя
Катэгорыя:Скульптары-манументалісты Беларусі
Вярэчча (пасёлак)

**Вярэ́чча** (, ) — былы пасёлак у Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіў у склад Вярэцкага сельсавета.

Скасаваны 7 жніўня 1979 года, зліўся з вёскай Вярэчча.

## Крыніцы 
## Спасылкі
Гудкоў

**Гудкоў** — рускае прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Аляксандр Барысавіч Гудкоў (нар. 1956) — беларускі палітык, дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь другога і трэцяга скліканняў.
* Міхаіл Яўгеньевіч Гудкоў (1983—2025) — расійскі ваенны дзеяч, генерал-маёр, намеснік камандуючага Ваенна-марскім флотам Расіі (2025), двойчы Герой Расіі.
Брылёўскае поле

**Брылёўскае поле** () — мемарыяльны комплекс, размешчаны побач з населенымі пунктамі Брылі і Студзёнка Барысаўскага раёна Мінскай вобласці Беларусі.

## Геаграфія 
Размешчаны прыкладна за 7 кіламетраў на ўсход ад Барысава, на правым беразе ракі Бярэзіна, побач з населенымі пунктамі Брылі і Студзёнка.

## Гісторыя 
У раёне населеных пунктаў Студзёнка і Брылі Барысаўскага раёна 26 лістапада 1812 года адбылася значная гістарычная падзея: першы дзень пераправы арміі Напалеона праз Бярэзіну. 

Менавіта на Брылеўскім полі 27 лістапада адбылася бітва паміж французскім ар'ергардам і часткамі рускай арміі. 

На другім баку Бярэзіны, на Брылеўскім полі, вядомым як месца пераправы праз раку Бярэзіну войскаў Напалеона падчас вайны 1812 года, у раёне вёскі Брылі, быў знойдзены грашова-рэчавы скарб IX стагоддзя.

## Мемарыяльны комплекс 
Мемарыяльны комплекс «Брылёўскае поле» размешчаны ў непасрэднай блізкасці ад месца гістарычных падзей, на месцы вырашальнай бітвы 14–16 (26–28) лістапада 1812 года паміж рускімі войскамі і вялікай арміяй Напалеона.

Мемарыял складаецца з: помнік (мемарыял), капліца-помнік, помнік рускім воінам, помнік французскім воінам, якія загінулі на Брылеўскім полі, памятны знак у гонар 150-годдзя Бітвы пры Бярэзіне.

У цэнтры комплексу — велічны абеліск, які сімвалізуе мужнасць і трагізм тых дзён. Вакол — палявыя ўмацаванні, рэканструяваныя рэдуты і равы, а таксама інфармацыйныя стэнды, якія распавядаюць аб ходзе бітвы, якія ўдзельнічалі войсках і значэнні Брылеўскага поля ў агульнай карціне вайны 1812 года. 

Побач з вёскай Студзёнка, у тым месцы, дзе адступаючыя французскія войскі фарсіравалі Бярэзіну, знаходзіцца манумент, на якім замацаваны памятная дошка і медальён з выявай імператара Напалеона.

## Галерэя 

Файл:Брылі. Брылёўскае поле (01).jpg
Файл:Bryliouskaye Polie.jpg
Файл:Памятнае месца, зьвязанае з падзеямi Айчыннай вайны 1812 году.JPG
Файл:In Memoriam В память (48777610057).jpg
Файл:Брылёўскае поле. 2014 05.jpg
Файл:Belarusian Monument, Bryliouskaye Polie.jpg
Файл:Фото путешествия по Беларуси 376.jpg
Файл:French Monument, Bryliouskaye Polie.jpg
Файл:Брылі. Брылёўскае поле (2013) (04).jpg
Файл:Памятник в Студёнке Борисовского района 01.jpg
Файл:В. Студзёнка памятнае месца вайны 1812 г..jpg
Файл:Памятник в Студёнке Борисовского района 02.jpg
Файл:Фото путешествия по Беларуси 618.jpg
Файл:Брылёўскае поле. 2014 01.jpg
Файл:The Field of Brili Брилевское поле (48777420141).jpg
Файл:Брылёўскае поле. 2014 03.jpg
Файл:Памятник в Студёнке Борисовского района 03.jpg

## Гл. таксама 
* Бітва на Бярэзіне
* Памяць аб вайне 1812 года
* Брылёўскі скарб

## Зноскі 
## Літаратура 
* Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі. Мінская вобласць. Кн. 1. — Мінск, 1987.
* Брылі // Гарады і вёскі Беларусі : энцыклапедыя. Т. 8. Мінская вобласць, кн. 1. — Мінск, 2010. — С. 74—75.  

## Спасылкі 
Катэгорыя:Мемарыяльныя комплексы Беларусі
Катэгорыя:Вайна 1812 года ў помніках
Катэгорыя:Барысаўскі раён
Алена Георгіеўна Хацько

**Алена Георгіеўна Хацько** () — работніца сельскай гаспадаркі (даярка, аператар машыннага даення), Герой Сацыялістычнай Працы (1973).

## Біяграфія 
Атрымала няпоўную сярэднюю адукацыю ў мясцовай школе. З пачаткам Вялікай Айчыннай вайны працавала ў бацькоўскай гаспадарцы. Пасля вызвалення раёна летам 1944 года стала санітаркай вайсковага шпіталя, які дыслацыраваўся ў Слуцку.

У 1946 годзе вярнулася ў Вішнёўку і паступіла на працу ў паляводчую брыгаду сельскагаспадарчай арцелі (калгаса) «Прамень камуны» (цяпер сельскагаспадарчы філіял ААТ «Слуцкі сыраробны камбінат»), прымала ўдзел у аднаўленні разбуранай вайной гаспадаркі.

У 1952 годзе пераехала ў вёску Іванаўскія Агароднікі Кіраўскага сельсавета. Працавала ў паляводчай брыгадзе калгаса «Першае Мая», які паступова ператварыўся ў буйное шматгаліновае сельскагаспадарчае прадпрыемства і доўгія гады заставаўся адным з перадавых у раёне і вобласці. У 1953 годзе прыйшла працаваць даяркай на калгасную ферму.

За кароткі тэрмін выйшла на перадавыя пазіцыі ў сацыялістычным спаборніцтве жывёлаводаў. За поспехі ў развіцці сельскай гаспадаркі і дасягненне высокіх паказчыкаў па вытворчасці малака, укараненне дасягненняў навукі і перадавых метадаў сельскагаспадарчай вытворчасці ў 1958 годзе была ўзнагароджана ордэнам «Знак Пашаны», у 1966 годзе атрымала ордэн Леніна.

У 1973 годзе за поспехі, дасягнутыя ва Усесаюзным сацыялістычным спаборніцтве, і праяўленую працоўную доблесць у выкананні прынятых абавязацельстваў па павелічэнні вытворчасці і нарыхтовак прадуктаў жывёлагадоўлі ў зімовы перыяд 1972—1973 гадоў. Было прысвоена званне Героя Сацыялістычнай Працы з уручэннем ордэна Леніна і залатога медаля «Серп і Молат».

Алена Хацько паклала пачатак руху даярак-пяцітысячніц на Случчыне. У яе з’явілася шмат паслядоўніц, а сама яна да выхаду на заслужаны адпачынак у 1983 годзе паспяхова выконвала планавыя заданні, некалькі разоў прымала ўдзел у рабоце Выставы дасягненняў народнай гаспадаркі СССР (ВДНГ СССР), была адзначана медалямі і дыпломамі Галоўнага выставачнага камітэта. Прымала актыўны ўдзел у грамадска-палітычным жыцці, была дэлегатам трэцяга Усесаюзнага з’езда калгаснікаў у 1969 годзе.

## Узнагароды 
Узнагароджана двума ордэнамі Леніна (1966, 1973), ордэнамі Айчыннай вайны II-й ступені (1985), «Знак Пашаны» (1958), медалямі. Яе імя занесена на Дошку гонару Слуцкага раёна.

## Літаратура 
* Беларуская ССР : кароткая энцыклапедыя : у 5 т. — Мінск, 1981. — Т. 5. — С. 629.
* Белорусская ССР : краткая энциклопедия : в 5 т. — Минск, 1982. — Т. 5. — С. 661.
* Минская область : энциклопедия : [в 2 т.]. — Минск, 2007. — Т. 2. — С. 714.
* Памяць : Слуцкі раён. Слуцк : гісторыка-дакументальныя хронікі гарадоў і раёнаў Беларусі / [укладальнік В. С. Відлога; рэдкалегія: Г. К. Кісялёў (гал. рэд.) і інш.] : у 2 кн. — Мінск, 2001. — Кн. 2. — С. 423.
* Регионы Беларуси : энциклопедия : в 7 т. — Минск, 2019. — Т. 5, кн. 3 : Минская область. — С. 314.
* Твои герои, Беларусь! Герои Социалистического Труда : биографический справочник. — Минск, 2014. — С. 228.
Вярэчча (значэнні)

Назву **Вярэ́чча** маюць:

## Населеныя пункты 
### Беларусь 
* Віцебская вобласць:
** Вярэчча — вёска ў Гарадоцкім раёне
** Вярэчча — былы пасёлак у Гарадоцкім раёне