open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Сяргей Дзям’янавіч Роман

{{Ваенны дзеяч
|імя              = Сяргей Дзям’янавіч Роман
|арыгінал імя     = Сергей Демьянович Роман
|дата нараджэння  = 
|месца нараджэння = 
|дата смерці      = 
|месца смерці     = 
|выява            = 
|шырыня           = 
|апісанне выявы   = 
|мянушка          = 
|прыналежнасць    = 
|гады службы      = 1943—1944
|званне           = 
|род войскаў      = 
|камандаваў       = 
|частка           = 
|бітвы            = Вялікая Айчынная вайна
|узнагароды       = {
 
}
{
 
}
|сувязі           = 
|у адстаўцы       = 
}}

**Сяргей Дзям’янавіч Ро́ман** (24 верасня 1917 — 26 чэрвеня 1944) — стралок 168-га гвардзейскага стралковага палка 55-й гвардзейскай стралковай дывізіі 28-й арміі 1-га Беларускага фронту, гвардыі чырвонаармеец. Герой Савецкага Саюза.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 11 (24) верасня 1917 года ў горадзе Ейск (цяпер Краснадарскі край). Працаваў маляром.

У Чырвонай Арміі і на фронце з сакавіка 1943 года. У баі за вёску Пружынішчы Акцябрскага раёна Гомельскай вобласці 24 чэрвеня 1944 года пасля артпадрыхтоўкі першым падняўся ў атаку. У баі 26 чэрвеня 1944 года першым падняўся ў атаку і сваім прыкладам павёў усіх байцоў падраздзялення. Калі рота залягла пад агнём кулямёта, Раман падняўся ва ўвесь рост, кінуў у варожы кулямёт гранату, а затым целам закрыў амбразуру.

Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 24 сакавіка 1945 года за мужнасць, адвагу і гераізм гвардыі чырвонаармейцу Роману Сяргею Дзям’янавічу пасмяротна прысвоена званне Героя Савецкага Саюза.

## Памяць 
* У 1945 годзе ў горадзе Ейску вуліца Верхняя была перайменаваная ў вуліцу Сяргея Романа.
* У 1981 годзе ў сярэдняй школы № 4, на рагу вуліц С. Романа і Першамайскай, усталяваны помнік Герою Савецкага Саюза гвардыі чырвонаармейцу Сяргею Дзям’янавічу Роману (скульптар В. А. Жданаў).

## Літаратура 
* 
* 
* Навечно в строю. Альбом. Выпуск 2. М.: Воениздат, 1973.
*  — С. 120.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Загінулі ў баях Вялікай Айчыннай вайны
Васіль Міхайлавіч Сідзельнікаў

{{Ваенны дзеяч
|імя              = Васіль Міхайлавіч Сідзельнікаў
|арыгінал імя     = 
|дата нараджэння  =
|месца нараджэння = 
|дата смерці      =
|месца смерці     = 
|выява            = 
|подпіс           = 
|мянушка          = 
|прыналежнасць    = 
|гады службы      = 1940—1943
|званне           = 
|род войскаў      = артылерыя
|пасада           = 
|часць            = 
|бітвы            = Вялікая Айчынная вайна
|узнагароды       = {
 
}
{
 
}
|сувязі           = Парменій Міхайлавіч Сідзельнікаў
|у адстаўцы       = 
}}
**Васіль Міхайлавіч Сідзельнікаў** (1921—1943) — старшыня Рабоча-сялянскай Чырвонай Арміі, удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза (1944).

## Біяграфія 
Васіль Сідзельнікаў нарадзіўся 13 сакавіка 1921 года ў вёсцы Юрт-Канстанцінаўка (цяпер — Яшкінскі раён Кемераўскай вобласці). Малодшы брат — Герой Савецкага Саюза Парменій Міхайлавіч Сідзельнікаў. Пасля заканчэння Томскага педагагічнага тэхнікума працаваў настаўнікам, дырэктарам школы. У 1940 годзе Сідзельнікаў быў прызваны на службу ў Рабоча-сялянскую Чырвоную Армію. З снежня 1942 года — на франтах Вялікай Айчыннай вайны.

Да снежня 1943 года старшына Васіль Сідзельнікаў камандаваў агнявым узводам 1007-га лёгкага артылерыйскага палка 46-й лёгкай артылерыйскай брыгады 12-й артылерыйскай дывізіі прарыву 4-га артылерыйскага корпуса прарыву 65-й арміі Беларускага фронту. Вызначыўся падчас вызвалення Гомельскай вобласці Беларускай ССР. 21 снежня 1943 г. узвод Сідзельнікава адбіваў нямецкую контратаку ў раёне вёскі Гарохавічы Калінкавіцкага раёна, знішчыўшы 7 нямецкіх танкаў і вялікую колькасць салдат і афіцэраў праціўніка. У разгар бою сам стаў да гарматы і падбіў 1 танк праціўніка, але і сам загінуў ад прамога пападання ў гармату. Першапачаткова быў пахаваны ў Гарохавічах, пазней перапахаваны ў брацкай магіле ў вёсцы Любань Акцябрскага раёна Гомельскай вобласці Беларусі.

Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 29 сакавіка 1944 года за «ўзорнае выкананне баявых заданняў камандавання на фронце барацьбы з нямецкімі захопнікамі і праяўленыя пры гэтым мужнасць і гераізм» старшыня Васіль Сідзельнікаў пасмяротна быў удастоены высокага звання Героя Савецкага Саюза. Таксама быў узнагароджаны ордэнамі Леніна і Чырвонай Зоркі, медалём.

У гонар братоў Сідзельнікавых названыя вуліца ў Яшкіна, школы ў іх роднай вёсцы і ў Яшкіна.

## Літаратура 
* 
* Герои Советского Союза — кузбассовцы. — Кемерово, 2006.
* Звёзды доблести ратной. Новосибирск: Новосибирское кн.асібірскае кн. выд., 1986.
* Новосибирцы — Герои Отечества. — Новосибирск, 2010.
* Томск в судьбе Героев. — Томск, 2005.

Катэгорыя:Артылерысты Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Камандзіры ўзводаў у Вялікай Айчыннай вайне
Катэгорыя:Загінулі ў баях Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Пахаваныя ў Акцябрскім раёне
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Кемераўскай вобласці
Ячменеваласнец

**Ячменеваласнец** (*Hordelymus*) — род травяністых раслін сямейства .

Адзіны вядомы від , родам з Еўропы (ад Швецыі і Ірландыі да Іспаніі, Італіі і Расіі), таксама сустракаецца ў Паўночнай Афрыцы (Алжыр і Марока) і Паўднёва-Заходняй Азіі (Турцыя і Каўказ).
; віды, якія раней уключаліся ў род 
* *Hordelymus asper — Taeniatherum caput-medusae*
* *Hordelymus caput-medusae — Taeniatherum caput-medusae*

## Літаратура 
*  — С. 473—474.

## Спасылкі 
* 
* *Hordelymus europaeus* (L.) Harz // ИАС «ООПТ России»
* Genus: *Hordelymus* (Jess.) Harz  // Germplasm Resources Information Network (GRIN-Taxonomy)
* Hordelymus  // The Plant List

Катэгорыя:Флора Еўразіі
Катэгорыя:Флора Міжземнамор’я
Катэгорыя:Метлюжковыя
Заволінка

**Заво́лінка** — рака ў Дубровенскім і Аршанскім раёнах Віцебскай вобласці, левы прыток ракі Выдрыца (басейн Дняпра). Даўжыня 9,5 км. Пачынаецца за 1,6 км на паўднёвы ўсход ад вёскі Шабаны Дубровенскага раёна, вусце за 2 км на ўсход ад гарадскога пасёлка Арэхаўск. Рэчышча на працягу 9 км ад вусця каналізаванае.

## Зноскі 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Басейн Аршыцы
Катэгорыя:Рэкі Дубровенскага раёна
Катэгорыя:Рэкі Аршанскага раёна
Вызваленне Балгарыі

ў Сафіі, Балгарыя.]]
**Вызваленне Балгарыі** — падзеі, звязаныя з стварэннем балгарскай дзяржаўнасці пасля вызвалення пасля пяцісотгадовага асманскага ўладарства. Гэта адбылося ў выніку нацыянальнага Адраджэння. У 1876 годзе прайшло Красавіцкае паўстанне, якое было падаўлена, аднак мела моцны водгук у Заходняй Еўропе і асабліва ў Расійскай імперыі. Паўстанне стала нагодай пачатку руска-турэцкай вайны 1877—1878 гадоў, у выніку якой Балгарыя была вызвалена ад турэцкага ўладарства.

## Красавiцкае паўстанне 
Адбывалася 18 красавіка — 23 мая 1876 года. Узначальвалася Балгарскім рэвалюцыйным цэнтральным камітэтам.

Паўстанне было жорстка задушана турэцкімі войскамі. Колькасць ахвяр ад 15 да 30 тысяч чалавек. Аднак, нягледзячы на паразу, Красавіцкае паўстанне пахіснула турэцкае феадальнае панаванне ў Балгарыі. Матэрыялы журналістаў пра зверствы Асманскай імперыі выклікалі грамадскі рэзананс у Еўропе, нават у Брытанскай імперыі, якая была найбліжэйшым саюзнікам асманаў. У Расійскай імперыі паўстанне таксама атрымала шырокае асвятленне ў друку, у краіне прайшлі кампаніі па зборы ахвяраванняў і дапамогі балгарам.

Паўстанне стала адной з прычын правядзення Канстанцінопальскай канферэнцыі, дзе пасля Вялікіх дзяржаў узгаднілі праект палітычных рэформаў на асманскіх тэрыторыях з балгарскім насельніцтвам. Асманская імперыя адмовілася ад прапанаваных рэформаў і страціла палітычную і ваенную падтрымку Захаду. Усё гэта прывяло да пачатку руска-турэцкай вайны праз некалькі месяцаў.

## Сан-Стэфанскi папярэдні дагавор 
Вайна скончылася перамогай Расіі і 3 мая 1878 выў падпісаны Сан-Стэфанскі мір. Дагавор прадугледжвае стварэнне аўтаномнага княства-данніка Балгарыі з хрысціянскім урадам і правам мець войска. Канчатковыя межы Княства павінны быць вызначаны змешанай руска-турэцкай камісіяй, аднак была вызначана прыкладная тэрыторыя. На чале дзяржавы павінен стаяць князь, які свабодна выбіраецца народам. Асманскія войскі павінны пакінуць краіну, а расійская ваенная акупацыя будзе доўжыцца два гады.

Сан-Стэфанскі дагавор значна абвастрыў адносіны паміж Расіяй і іншымі вялікімі дзяржавамі, паколькі ён быў заключаны ў парушэнне раней заключаных Расіяй сакрэтных пагадненняў з Аўстра-Венгрыяй — у прыватнасці Рэйхстагскага дагавора 1876 года і Будапешцкай канвенцыі 1877 года.

Канчаткова пытанне пра стварэнне Княства Балгарыі вырашыў Берлінскі дагавор.

## Свята 
3 мая, дзень падпісання Сан-Стэфанскай мірнай дамовы — нацыянальная свята ў Балгарыі, Дзень вызвалення ад асманскага іга.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Българското опълчение въ Освободителната война 1877—1878 (Военноисторическа библиотека — кн.1, 1935) http://forum.boinaslava.net/showpost.php?p=164385&postcount=7
* Вус О. В. Освобождение Болгарии: Нарвские гусары на Балканах в 1877—1878 гг. // Всеобщее просветительское общество. URL: http://vsepros.ru/node/531 
* Димитриев, Р. Боевете и операциите около Шипка във войната 1877 — 78 години. Военно-исторически етюд. София, 1902 https://archive.org/details/boevetieioperat00dimigoog

Катэгорыя:Гісторыя Балгарыі
Мар’іна Горка (вадасховішча)

**Ма́р’іна Горка** — вадасховішча ў Пухавіцкім раёне Мінскай вобласці Беларусі, у басейне ракі Цітаўка.

Вадасховішча створана ў 1962 годзе. Знаходзіцца за 1,5 км у напрамку на захад ад горада Мар’іна Горка. Наліўное. Плошча паверхні 0,69 км². Даўжыня 1,6 (1,55) км, найбольшая шырыня 0,5 км. Найбольшая глыбіня 2,2 м, сярэдняя 1,48 м. Аб'ём вады ў вадасховішчы 1,02 млн м³. Найбольшая вышыня плаціны 3,8 м. Ваганні ўзроўню вады на працягу года 0,95 м.

Вадасховішча выкарыстоўваецца ў мэтах рэкрэацыі і рыбагадоўлі.

## Літаратура 
*  — С. 113.
* Ліст карты N-35-93. Выданне 1984 г. Стан мясцовасці на 1982 г.

## Спасылкі 
* Водохранилища — Минская область — Морфометрические показатели и характерные уровни // Справочник «Водные объекты Республики Беларусь» 
* Водохранилища — Минская область — Описание гидротехнических сооружений // Справочник «Водные объекты Республики Беларусь» 

Катэгорыя:Вадасховішчы Пухавіцкага раёна
Катэгорыя:Вадасховішчы Мінскай вобласці
Катэгорыя:Геаграфія Мар’інай Горкі‎
Куна

**Ку́на** — рака ў Беларусі, у Смаргонскім і Астравецкім раёнах Гродзенскай вобласці, правы прыток ракі Ашмянка (басейн Віліі).

Даўжыня ракі 7,5 км. Пачынаецца за 2,5 км на паўднёвы ўсход ад вёскі Віктасіна, упадае ў Ашмянку на поўдзень ад вёскі Керплашына. На ўсім працягу каналізаваная, прымае сцёк з сеткі меліярацыйных каналаў.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Рэкі Смаргонскага раёна
Катэгорыя:Рэкі Астравецкага раёна
Катэгорыя:Прытокі Ашмянкі
Суперкубак Беларусі па футболе 2018

**Суперкубак Беларусі па футболе 2018** — дзявяты розыгрыш Суперкубка Беларусі, штогадовага футбольнага матча, у якім сустракаюцца чэмпіёны Вышэйшай лігі Чэмпіянату Беларусі і пераможцы Кубка Беларусі мінулага сезону.

Матч адбыўся 10 сакавіка 2018 года. У ім прынялі ўдзел БАТЭ з Барысава, чэмпіён Беларусі 2017, і «Дынама» з Брэста, уладальнік Кубка Беларусі 2016/2017. Атрымаўшы перамогу з лікам 2:1, «Дынама» ўпершыню ў гісторыі стала ўладальнікам трафея.

## Справаздача аб матчы 
## Склады 
|valign="top" width="50%"|

|valign="top" width="20%"|
|}

## Гл. таксама 
* Чэмпіянат Беларусі 2017
* Кубак Беларусі 2016/2017

## Спасылкі 
* Пратакол матчу на сайце football.by

2018
Катэгорыя:2018 год у Мінску
Катэгорыя:Падзеі 10 сакавіка
Катэгорыя:Сакавік 2018 года
Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 2018 годзе
Катэгорыя:2018 год у футболе
Гайголка

**Гайго́лка** — рака ў Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці, левы прыток ракі Ашмянка (басейн Віліі). Даўжыня 4,7 км. Пачынаецца за 1,7 км на паўночны ўсход ад вёскі Міцюны, упадае ў Ашмянку на поўдзень ад вёскі Малыя Яцыны. На ўсім працягу каналізаваная. У вытоку магчымы пераліў у ручай Упель.

## Назва 
Ад літоўскага *gaigalas* «вуцяк» літоўскія водныя назвы *Gaigalis*, *Gaigal-upė*.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Прытокі Ашмянкі
Катэгорыя:Рэкі Астравецкага раёна
Паўпе

**Паўпе́**, **Паўпа** — рака ў Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці Беларусі, левы прыток ракі Вілія.

Даўжыня ракі 12,8 км. Пачынаецца за 0,5 км на паўночны захад ад вёскі Побалі, упадае ў Вілію на ўсход ад вёскі Маркуны. Рэчышча на працягу 4,6 км ад вытоку да вёскі Чэхі каналізаванае.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Прытокі Віліі
Катэгорыя:Рэкі Астравецкага раёна
Упель

**У́пель** — ручай у Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці Беларусі, левы прыток ракі Лоша (басейн Віліі).

Даўжыня 3,8 км. Пачынаецца за 1,5 км на паўночны ўсход ад вёскі Міцюны, упадае ў Лошу за 1,2 км на паўднёвы ўсход ад вёскі Гудзянікі. Рэчышча каналізаванае.

## Назва 
Назва літоўскага паходжання, звязаная з літоўскім *upelis* «рэчка; ручаіна», *upė* «рака».

Такога ж паходжання літоўскія рачныя назвы *Upė, Upis, Upius* (назвы без пашыральнікаў), *Upelis, Upalė, Upalis, Upėsė, Upyna, Upėžis, Upita* (назвы з разнастайнымі пашыральнікамі), буйная рака на Павоччы Упа (прыток Акі).

Пашыральнік *-el-* у літоўскай мове цяпер найперш выкарыстоўваецца для ўтварэння памяншальна-ласкальных формаў, але ў ранейшы час яго функцыі былі шырэйшыя. З ім утвораныя водныя назвы *Metelys* (возера), *Tyrelis* (рака).

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Рэкі Астравецкага раёна
Катэгорыя:Басейн Ашмянкі
Забалаць (рака)

**За́балаць** — рака ў Ашмянскім раёне Гродзенскай вобласці, правы прыток ракі Ашмянка (басейн Віліі). Даўжыня 13 км. Пачынаецца за 0,7 км на паўднёвы захад ад вёскі Васеўцы, упадае ў Ашмянку за 0,5 км на поўнач ад вёскі Валодзькаўшчына. Прыток — рака Высокая. На працягу 9,6 км каналізаваная: ад вытоку да вусця ракі Высокая (8,7 км) і каля вусця (0,9 км).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Прытокі Ашмянкі
Катэгорыя:Рэкі Ашмянскага раёна
Граздоўнік

**Граздо́ўнік** (*Botrychium*) — род папарацей сямейства . Налічвае каля 40 відаў, пашыраных ва ўмераных паясах Паўночнага паўшар’я.

## Батанічнае апісанне 
Шматгадовыя травяністыя расліны з кароткім неразгалінаваным карэнішчам, ад якога адходзяць адходзяць прыдаткавыя карані і адзін, радзей 2—3 лісты. Вегетатыўны сегмент ліста перыста-рассечаны, голы або злёгку апушаны. Спараносны сегмент мяцёльчата-галінасты. Спарангіі размешчаны па восі мяцёлкі ў 2 рады. Зарасткі (гаметафіты) маюць даўжыню 1—20 мм.

## Віды 
Уключае 36 відаў, распаўсюджаных ва ўмеранай зоне Паўночнага паўшар’я.
*  Wagner (1990)
*  (Masam.) Masam. (1936)
*  Wagner (1986)
*  R. Br. (1810)
*  Col. (1886)
*  (Sav.) Underw. (1896)
*  (Fr.) Milde (1857)
*  Wagner & Farrar (1986)
*  Bitter & Hier. (1900)
*  Wagner (1981)
*  (Wall.) Hook. & Grev. (1830)
*  Mart. & Gal. (1842)
*  Ching (1959)
*  Spreng. (1804)
*  (Christ) Alston (1960)
*  Wagner (1983)
*  Tagawa (1940)
*  Farrar & Johnson-Groh (1991)
*  (Maxon & Clausen) Wagner & Lellinger (1981)
*  (Prantl) Underw. (1898)
*  (Sahashi) comb. ined.
*  Underw. (1900)
*  (S. G. Gmelin) Angström (1854)
*  (Wall.) Hook. & Grev. (1828)
*  W.H.Wagner (1994)
*  Ching (1959)
*  (L.) Swartz (1802)
*  (Michx.) Swartz (1806)
*  Ching (1959)
*  (Döll) A. Braun ex Koch (1847)
*  (Sahashi) M.Kato (1995)
*  Vict. (1927)
*  Ching (1959)
*  Wagner (1981)
*  Wagner (1981)
*  (S. G. Gmelin) Rupr. (1859)
*  Mak. (1916)
*  Ching (1959)
*  (Gilb.) House (1905)
*  Wagner (1990)
*  Wagner (1981)
*  Ching (1959)
*  Wagner (1986)
*  H. St. John (1929)
*  Wagner (1990)
*  Coville (1900)
*  Wagner (1982)
*  Underw. (1903)
*  E. Hitchc. (1823)
*  W.H.Wagner (1989)
*  Wagner (1990)
*  Underw. (1902)
*  Brackenr. (1854)
*  Ching (1959)
*  (Thunb.) Sw. (1801)
*  (Ching) comb. ined.
*  (Sahashi) M.Kato (1995)
*  Maxon (1905)
*  (L.) Sw. (1801)
*  Ching (1959)

## Выкарыстанне 
Лекавыя і дэкаратыўныя расліны.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 
* Botrychium // The Plant List
* Botrychium // Encyclopædia Britannica

Катэгорыя:Вужоўнікавыя
Катэгорыя:Флора Еўразіі
Катэгорыя:Флора Паўночнай Амерыкі
Сідаравіцкі сельсавет (Магілёўскі раён)

**Сі́даравіцкі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Магілёўскага раёна Магілёўскай вобласці Беларусі. Цэнтр — аграгарадок (да 2009 года вёска) Сідаравічы.

## Гісторыя 
Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Лупалаўскага раёна Магілёўскай акругі БССР. 21 жніўня 1925 года скасаваны, тэрыторыя далучана да 
далучана да Грудзінаўскага 1-га сельсавета Быхаўскага раёна і Слабодкаўскага сельсавета Лупалаўскага раёна.

6 красавіка 1973 года цэнтр Слабодкаўскага сельсавета Магілёўскага раёна Магілёўскай вобласці БССР перанесены з вёскі Слабодка ў вёску Сідаравічы, сельсавет перайменаваны ў Сідаравіцкі.

## Насельніцтва 
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 1633 чалавекі, з іх 93,1 % — беларусы, 5,1 % — рускія, 1,0 % — украінцы; паводле перапісу 2019 года — 1348 чалавек.

## Склад 
У склад сельсавета ўваходзяць 8 населеных пунктаў (2009 г.):

## Славутасці 
* Былая царква ў вёсцы Сідаравічы (не пазней 1880).
* Былая паштовая станцыя на Беларускім паштовым тракце ў вёсцы Сідаравічы (1859).

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.
* Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т.6. Кн.2. Магілёўская вобласць / рэдкал.: Т. У. Бялова (дырэктар) і інш. – Мінск: Беларуская Энцыклапедыя імя П. Броўкі, 2009. – 592 с.: іл. ISBN 978-985-11-0440-2.


Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1925 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1973 годзе
Румынскі Мастэрс 2018 (снукер)

**Румынскі Мастэрс 2018** () — прафесійны нярэйтынгавы турнір па снукеры, які праходзіў з 14 да 18 сакавіка 2018 года ў «Bucharest Metropolitan Circus», у Бухарэсце, Румынія. Прызавы фонд турніру склаў €200,000, з якіх €50,000 атрымаў пераможца.

## Сетка турніру 
## Спасылкі 
* [ Румынскі Мастэрс 2018 на Snooker.org] 
* [ Статыстыка Румынскага Мастэрса 2018 на CueTracker.net] 

Катэгорыя:Румынскі Мастэрс (снукер)
Катэгорыя:Снукерны сезон 2017/2018
Катэгорыя:2018 год у снукеры
Катэгорыя:Спорт у Румыніі ў 2018 годзе
Катэгорыя:Снукерныя турніры ў Румыніі
Пётр Янавіч Рудкоўскі

**Пётр Янавіч Рудкоўскі** (нар. , Канвелішкі, Воранаўскі раён, Гродзенская вобласць) — беларускі палітолаг, тэолаг, філосаф. Акадэмічны дырэктар Беларускага інстытута стратэгічных даследаванняў (Вільнюс).

## Біяграфія 
У 2000 годзе ўступіў у дамініканскі ордэн. Абараніў магістэрскую дысертацыю па багаслоўі ў дамініканскім калегіуме ў Кракаве і па філасофіі ў Ягелонскім універсітэце. У Варшаўскім універсітэце абараніў кандыдацкую (PhD) дысертацыю ў абшары аналітычнай філасофіі. У 2012 годзе пакінуў Дамініканскі ордэн і звярнуўся да Папы Рымскага аб вызваленні ад святарскіх абавязкаў і цэлібату. У 2015 годзе Папа задаволіў просьбу.

Займаўся сацыяльнай этыкай і метадалогіяй навук, выкладаў логіку і метадалогію ў Еўрапейскім гуманітарным універсітэце (Вільнюс, 2007—2012), пазней выкладаў ва Універсітэце Лазарскага (Варшава, 2012—2016). Таксама быў госцем-выкладчыкам у Ягелонскім універсітэце, Варшаўскім універсітэце, Вроцлаўскім універсітэце, Універсітэце Адама Міцкевіча ў Познані, Беластоцкім універсітэце, Каледжы Св. Фамы Аквінскага ў Кіеве і ў Беларусім калегіюме (Мінск).

У 2008 годзе быў стыпендыятам Паўднёва-заходняга коледжа ва Уінфілдзе (ЗША). Двойчы быў стыпендыятам Інстытуту грамадзянскай прасторы і публічнай палітыкі (Варшава), у рамках якога кіраваў Беларускім цэнтрам. З’яўляецца аўтарам шэрагу кніг і артыкулаў, якія галоўным чынам засяроджаны вакол праблем беларускай ідэнтычнасці, палітычнага патэнцыялу беларускіх цэркваў, беларускай дзяржаўнай ідэалогіі і метадалогіі сацыяльных навук. У красавіку 2013 года атрымаў у Польшчы прэмію Льва Сапегі за «выбітныя заслугі ў фармаванні і развіцці грамадзянскай супольнасці ў Беларусі і набліжэнні Беларусі да Еўропы».

У 2024 годзе завочна асуджаны ў Беларусі да 11 гадоў пазбаўлення волі са штрафам па справе «аналітыкаў Святланы Ціханоўскай».

## Выбраная бібліяграфія 
* Białoruska idea narodowa w XXI wieku / Rudkouski Piotr / Pod redakcją J. Kłoczowskiego, A. Gila. — Lublin: Instytut Europy Środkowo-Wschodniej, 2008. ISBN 978-83-60695-09-8 (Analizy Instytutu Europy Środkowo-Wschodniej, Tom 22)
* Powstawanie Białorusi / Rudkouski Piotr. — Wrocław: Kolegium Europy Wschodniej im. Jana Nowaka-Jeziorańskiego, 2009. ISBN 978-83-61617-24-2 (Biblioteka Białoruska)
* Białoruskie pytania w kontekście europejskich odpowiedzi / Piotr Rudkouski. — Wojnowice: Kolegium Europy Wschodniej, 2017. ISBN 978-83-78931-11-9

## Спасылкі 
* belinstitute.eu

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Воранаўскім раёне
Катэгорыя:Філосафы Беларусі
Катэгорыя:Багасловы Беларусі
Катэгорыя:Палітолагі Беларусі
Прэмія еўрапейскай кінаакадэміі за прыжыццёвыя дасягненні

**Прэмія еўрапейскай кінаакадэміі за прыжыццёвыя дасягненні** () — ганаровая ўзнагарода Еўрапейскай кінапрэміі, што прысуджаецца Еўрапейскай кінаакадэміяй за прыжыццёвыя дасягненні ў еўрапейскім кінематографе. Прысуджаецца штогод, пачынаючы ад заснавання кінапрэміі ў 1988 годзе.

## Спіс лаўрэатаў 
## Зноскі 
## Спасылкі 
* Архіў на сайце Еўрапейскай кінаакадэміі
* Архіў  на сайце Еўрапейскай кінапрэміі

Катэгорыя:Еўрапейская кінапрэмія
Катэгорыя:Кінапрэміі за прыжыццёвыя дасягненні
Ашмянка (прыток Кроманкі)

**Лебяжода, Ашмя́нка** — рака ў Стаўбцоўскім раёне Мінскай вобласці і Навагрудскім раёне Гродзенскай вобласці Беларусі, правы прыток ракі Кроманка (басейн Нёмана).

Даўжыня ракі 20 км, з іх 12 км у Стаўбцоўскім раёне. Плошча вадазбору 37 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 2,4 м/км. Выток ракі знаходзіцца каля аграгарадка Налібакі (Стаўбцоўскі раён), вусце прыкладна за 2,5 км на ўсход ад хутара Галяндэрня, за 4 км на паўночны ўсход ад вёскі Купіск (Навагрудскі раён). Вадазбор нізінны.

## Літаратура 
*  — С. 166.
*  — С. 194.
* 
* 

## Спасылкі 
* Общая характеристика речной сети Минской области (в разрезе районов) // Справочник «Водные объекты Республики Беларусь» 
* Общая характеристика речной сети Гродненской области (в разрезе районов) // Справочник «Водные объекты Республики Беларусь» 

Катэгорыя:Рэкі Стаўбцоўскага раёна
Катэгорыя:Рэкі Навагрудскага раёна
Катэгорыя:Басейн Бойнай
Гаэль Манфіс

**Гаэль Манфіс** (; ) — прафесійны французскі тэнісіст. Паўфіналіст адкрытага чэмпіянату Францыі 2008 года і адкрытага чэмпіянату ЗША 2016 года, двухразовы фіналіст Парыжскага Мастэрса (2009 і 2010) і паўфіналіст Мантэ-Карла Мастэрс 2016 года. Былы шосты нумар сусветнага рэйтынгу (2016).

## Фіналы турніраў 
### Адзіночны разрад: 27 (7:20) 
|

|}

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Профіль на сайте ATP

Катэгорыя:Тэнісісты Францыі
Катэгорыя:Тэнісісты на летніх Алімпійскіх гульнях 2008 года
Катэгорыя:Тэнісісты на летніх Алімпійскіх гульнях 2016 года
Катэгорыя:Тэнісісты на летніх Алімпійскіх гульнях 2024 года
Сідаравіцкі сельсавет

Назву **Сі́даравіцкі сельсавет** маюць:

* Сідаравіцкі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Чачэрскага раёна Гомельскай вобласці.
* Сідаравіцкі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Магілёўскага раёна Магілёўскай вобласці.
Міхаіл Пятровіч Старыцкі

**Міхаіл Пятровіч Старыцкі** (; , с. Клешчынцы Чарнабаеўскага р-на Чаркаскай вобл., Украіна — ) — украінскі пісьменнік, перакладчык, тэатральны дзеяч.

## Біяграфічныя звесткі 
Вучыўся ў Харкаўскім (1858—60) і Кіеўскім (1860—66) універсітэтах. 3 1864 выступаў у аматарскіх тэатральных гуртках. 3 1883 узначальваў першую ўкраінскую прафесійную тэатральную трупу М. Крапіўніцкага, якая ў т.л. гастралявала і на Беларусі.

## Творчасць 
Аўтар зборніка вершаў «Са старога сшытка. Песні і думы» (ч. 1—2, 1881—83), сацыяльна-бытавых п’ес «Не суджана» (1883), «У цемры» (1893), «Лёс» (1894), гістарычных драм «Багдан Хмяльніцкі» (1897), «Маруся Багуслаўка» (1899), вадэвіляў. Трылогія «Багдан Хмяльніцкі» («Перад бурай», «Бура», «Каля прыстані», 1895—97), аповесць «Абарона Бушы» (1894) пра падзеі антыфеадальнай вайны 1648—54 гадоў. Інсцэніраваў творы М. Гогаля, Э. Ажэшкі, Ю. Крашэўскага і інш. На ўкраінскую мову пераклаў некаторыя творы А. Пушкіна, М. Лермантава, М. Някрасава, Ю. Славацкага, А. Міцкевіча, У. Сыракомлі, І. В. Гётэ, Дж. Байрана.

Міхайла Старыцкі — майстар рэжысёрскага вырашэння масавых сцэн, асаблівую ўвагу аддаваў музычнаму і мастацкаму афармленню спектакля. Майстэрствам трупы захапляліся Янка Лучына, які прысвяціў трупе вершы «Усёй трупе дабрадзея Старыцкага беларускае слова» і «Дабрадзею артысту Манько» (нап. 1887, апубл. 1932), і Францішак Багушэвіч.

На беларускую мову асобныя творы М. Старыцкага пераклаў Э. Валасевіч.

## Літаратура 
* 
* Словарь литературных типов / Под редакцией Н. Д. Носкова. — Пг.: Издание редакции журнала «Всходы», 1908—1914.

Катэгорыя:Драматургі Расійскай імперыі
Катэгорыя:Драматургі Украіны
Катэгорыя:Перакладчыкі Украіны
Катэгорыя:Перакладчыкі на ўкраінскую мову
Катэгорыя:Пісьменнікі Расійскай імперыі
Катэгорыя:Пісьменнікі Украіны
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Чаркаскай вобласці
Катэгорыя:Асобы на марках
Катэгорыя:Людзі на паштовых канвертах
Чарнічанка

Назву **Чарніча́нка** маюць:

* Чарнічанка — рака ў Аршанскім раёне Віцебскай вобласці, левы прыток ракі Адроў
* Чарнічанка — рака ў Бешанковіцкім і Віцебскім раёнах Віцебскай вобласці, левы прыток ракі Лучоса
Чарнічанка (прыток Адрова)

**Чарніча́нка** — рака ў Аршанскім раёне Віцебскай вобласці, левы прыток ракі Адроў (басейн Дняпра). Даўжыня 15,6 км. Пачынаецца каля вёскі Гразіна, вусце за 0,5 км на паўднёвы захад ад вёскі Панізоўе Задроўескага сельсавета. Цячэ па Аршанскім узвышшы. Рэчышча на працягу 11,2 км ад вытоку каналізаванае.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Прытокі Адрова
Катэгорыя:Рэкі Аршанскага раёна
Эканоміка-лінгвістычны ўніверсітэт

**Эканоміка-лінгвістычны ўніверсітэт** (ЭЛУ, поўная назва "Эканоміка-лінгвістычны недзяржаўны ўніверсітэт") - недзяржаўная ўстанова вышэйшай эканамічнай і лінгвістычнай адукацыі, якая дзейнічала ў Мінску ў 1990-я гг. Зарэгістраваны ў адзіным дзяржаўным рэестры 20.07.1995 адміністрацыяй Першамайскага раёна Мінска (№100201032http://egr.gov.by/egrn/index.jsp?content=Find ). Юрыдычны адрас вул. Батанічная 15. У складзе ЭЛУ дзейнічаў Перакладчы факультэт з дзённай і вячэрняй формамі навучання. У 1998 г. у гэтай вну адазвалі ліцэнзію. Пры гэтым, згодна ўспамінаў, апублікаваных СМІ, студэнты ЭЛУ мусілі самастойна ўладкоўвацца ў іншыя вну пасля зачынення арганізацыі. Будынак перайшоў Дзяржаўнаму інстытуту кіравання і сацыяльных тэхналогій БДУ.

## Спасылкі 
* старонка на Facebook
* Зніклыя навучальныя ўстановы // Блог Андрэя Берастоўскага

Катэгорыя: Колішнія навучальныя ўстановы Беларусі
Велута (вадасховішча)

**Велута́** — вадасховішча ў Лунінецкім раёне Брэсцкай вобласці Беларусі, за 26 км у напрамку на поўнач ад горада Лунінец, за 3 км на паўночны захад ад аграгарадка Велута, каля вёскі Навасёлкі км. Берагі вадасховішча пясчаныя, спадзістыя. Вадасховішча наліўное. Напаўняецца вадой з Стрыжэўскага канала і ракі Цна.

Выкарыстоўваецца ў мэтах арашэння і рыбагадоўлі.

## Літаратура 
* 
* Ліст карты N-35-126. Выданне 1991 года. Стан мясцовасці на 1986 год.

## Спасылкі 
* Водохранилища — Брестская область — Морфометрические показатели и характерные уровни // «Справочник Водные объекты Республики Беларусь» 
* Водохранилища — Брестская область — Описание гидротехнических сооружений // «Справочник Водные объекты Республики Беларусь»  

Катэгорыя:Вадасховішчы Лунінецкага раёна
Катэгорыя:Басейн Цны (прыток Прыпяці)
Катэгорыя:З’явіліся ў 1976 годзе
Чжыжэнь

**Чжыжэнь** () — карставая пячора ў гарах Мулан ў акрузе Чунцзо, Гуансі-Чжуанскі аўтаномны раён КНР.

## Выкапнёвыя знаходкі 
Выкапнёвыя знаходкі былі выяўлены кітайскімі палеантолагамі ў 2007 годзе. Парэшткі былі пакрытыя суцэльным  і знаходзіліся ў пласце, які першапачаткова быў датаваны часам паміж 113 і 100 тысяч гадоў таму.

Сярод знаходак былі выяўленыя парэшткі буйных млекакормячых, у тым ліку, арангутанаў, сланоў, тапіры, насарогаў, казліных, аленяў, мядзведзяў, барсукоў і леапардаў.

*Чжыжэнь-3* валодае камбінацыяй архаічных і прасунутых рысаў. Найбольш істотнай асаблівасцю дадзенай знаходкі з'яўляецца наяўнасць падбародачнага выступу. З улікам датыроўкі амерыканскі палеантолаг, спецыяліст па эвалюцыі чалавека, , разглядае дадзеныя знаходкі як парэшткі «найстаражытнейшых сучасных людзей за межамі Афрыкі». Аднак іншыя даследчыкі скептычна ставяцца да гэтага меркавання, паколькі яно істотна разыходзіцца c агульнапрынятай раней датыроўкай выхаду чалавека з Афрыкі, згодна з якой *Homo sapiens* з'явіліся ў Паўднёвай Азіі не раней 60 тыс. гадоў таму.

## Гл. таксама 
* Дзянісава пячора

Катэгорыя:Знаходкі гамінідаў
Катэгорыя:Пячоры Кітая
Катэгорыя:Плейстацэн
Серада (значэнні)

**Серада** — дзень тыдня.

## Прозвішча 
* Валерый Сцяпанавіч Серада (1936—1997) — вучоны-эканаміст.
* 
* Сяргей Міхайлавіч Дарожны (Серада) (1909—1943) — беларускі паэт, перакладчык, грамадскі дзеяч.
* Сяргей Серада (нар. 1973) — украінскі валейбаліст.

## Тапонім 
* Серада (Сычоўскі раён)
Д’ябал

д’ябла ў Бельгіі]]
**Д’ябал** (   дїаволъ ←     «паклёпнік» ) — рэлігійна-міфалагічны персанаж, вярхоўны дэман , валадар пекла, падбухторшчык людзей да здзяйснення граху. З’яўляецца прыналежнасцю вераванняў ўсіх народаў, як выраз пачатку, што змагаецца з добрым пачаткам. Тыповай формай пэўнага прадстаўлення з’яўляецца  або цмок, яшчарка і іншыя . Іншыя формы ўвасаблення — кажан, пёс, свіння, казёл, малпа; прычым ім надаюцца некаторыя чалавечыя рысы.

Таксама вядомы як Сатана, Люцыфер і яму падпарадкоўваюцца , у ісламе малодшыя д’яблы называюцца .

Катэгорыя:Хрысціянская міфалогія
Рудкоўскі

**Рудкоўскі** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Аляксандр Рыгоравіч Рудкоўскі (1943—1999) — спявак, Заслужаны артыст БССР.
* Іосіф Максімавіч Рудкоўскі (1931—1996) — работнік сельскай гаспадаркі, Герой Сацыялістычнай Працы (1966).
* Мікалай Віктаравіч Рудкоўскі (нар. 1971) — беларускі драматург, сцэнарыст, рэжысёр.
* Міхаіл Міхайлавіч Рудкоўскі (1936—1991) — беларускі паэт і перакладчык.
* Пётр Рудкоўскі (нар. 1978) — беларускі тэолаг, палітолаг, філосаф.
* Эдвард Іосіфавіч Рудкоўскі (нар. 1947) — беларускі вучоны, дацэнт, кандыдат філасофскіх навук.

## Гл. таксама 
* Алена Рыгораўна Рудкоўская (нар. 1973) — савецкая і беларуская плыўчыха. Заслужаны майстар спорту СССР.
Махаўскі сельсавет

**Ма́хаўскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Магілёўскага раёна Магілёўскай вобласці Беларусі. Цэнтр — аграгарадок (да 2010 года вёска)  Махава.

## Гісторыя 
Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Лупалаўскага раёна Магілёўскай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Лупалаўскім раёне БССР. З 2 сакавіка 1931 года ў складзе Магілёўскага раёна БССР, з 20 лютага 1938 года — Магілёўскай вобласці. 22 ліпеня 1960 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Нядашаўскага сельсавета.

4 чэрвеня 1965 года Махаўскі сельсавет утвораны зноў у складзе 13 населеных пунктаў: Баброва, Вялікая Дубраўка, Запруддзе, Косцінка, Латанаўка, Ліпец, Малая Дубраўка, Малы Асавец, Махава, Пусты Асавец, Растаполле, Старая Мілееўка і Халмы, якія ўваходзілі ў склад Нядашаўскага сельсавета.

## Насельніцтва 
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 1138 чалавек, з іх 94,4 % — беларусы, 3,4 % — рускія, 1,1 % — украінцы, 0,7 % — грузіны; паводле перапісу 2019 года — 825 чалавек.

## Склад 
У склад сельсавета ўваходзяць 13 населеных пунктаў (2019 г.):

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.
* Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т.6. Кн.2. Магілёўская вобласць / рэдкал.: Т. У. Бялова (дырэктар) і інш. – Мінск: Беларуская Энцыклапедыя імя П. Броўкі, 2009. – 592 с.: іл. ISBN 978-985-11-0440-2.


Катэгорыя:Былыя сельсаветы Лупалаўскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1960 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1965 годзе
Funtumia

**Funtumia** - гэта род кветкавых раслін сямейства Apocynaceae, упершыню апісаны як род у 1900 годзе. З'яўляецца родным для Афрыкі.

## Віды 
* *Funtumia africana* (Benth.) Stapf - сустракаецца ад Сенегала да Танзаніі, на поўдзень да Зімбабвэ
* *Funtumia elastica* (Preuss) Stapf - распаўсюджана ад Сенегала да Судана і Танзаніі, на поўдні Заіра

Катэгорыя:Флора Афрыкі
Катэгорыя:Ядавітыя расліны
Катэгорыя:Кутровыя
Acokanthera

**Acokanthera** — род раслін сямейства , распаўсюджаных у Афрыцы і Аравіі, адзін від сустракаецца ў Кітаі.

## Батанічнае апісанне 
Невялікія дрэвы або кусты. Лісце супраціўнае звычайна сядзячае або на кароткіх хвосціках. Кветкі выдаюць салодкі пах. Вяночак белага або ружовага колеру, злёгку пашыраны паблізу вусця.

Расліны гэтага роду ўтрымліваюць сардэчныя гліказіды, чым вызначаюцца іх ядавітыя ўласцівасці. Вядома аб выкарыстанні соку раслін некаторымі плямёнамі для апрацоўкі наканечнікаў стрэл.

## Віды 
Па інфармацыі базы дадзеных *The Plant List*, род уключае 5 відаў:

* 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Кутровыя
Катэгорыя:Флора Афрыкі
Катэгорыя:Флора Еўразіі
Boettgeria obesiuscula

**Boettgeria obesiuscula** — від малюскаў роду  сямейства . Гэты від з'яўляецца эндэмікам Мадэйры, Партугалія. Від знаходзіцца пад пагрозай вымірання з-за разбурэння асяроддзя пражывання.

## Апісанне 
Памер слімакоў — 9.0-10.7 x 2.4-2.7 мм. Жыве толькі да вышыні 200 метраў над узроўнем мора ў вельмі абмежаванай вобласці.

## Літаратура 
* Lowe, R. T. 1863. Description of two new Madeiran land-shells lately discovered by the Barão do Castello de Paiva and Sr. J. M. Moniz. — Annals and Magazine of Natural History (3) 12: 338—340. London.

## Спасылкі 
* Mollusc Specialist Group 1996. Boettgeria obesiuscula. 2006 IUCN Red List of Threatened Species
*  (англ.)  «Энцыклапедыя жыцця» (EOL).

Катэгорыя:Малюскі Еўропы
Катэгорыя:Лёгачныя малюскі
Лоша (прыток Ашмянкі)

**Ло́ша** — рака ў Ашмянскім і Астравецкім раёнах Гродзенскай вобласці Беларусі, левы прыток ракі Ашмянка (басейн Віліі).

## Назва 
Назва ракі Лоша балцка-літоўскага паходжання. Рэчкі з такімі назвамі і на ўсходзе старабалцкай тэрыторыі (у басейнах Сажа, Прыпяці, Дзясны, Бярэзіны).

Як і назвы літоўскіх рэк тыпу *Laš-upis*, рачная назва Лоша могжа быць звязаная або з літоўскім *lašas* «кропля», *lašėti* «капаць», *lašmuo* «месца ў возеры, дзе ўцякае ці выцякае рэчка», або з літоўскім *lašis* «ласось», *lašėti* «блішчэць». Дакладна з першым значэннем звязаная назва літоўскай ракі *Lašmuo*.

Пры гэтым сама балцкая назва ласося вытворная ад значэння «капаць», бо матываваная блішчэннем, стракатасцю — «заплямленасцю» лускі, што мае на сабе чырванавата-карычневыя плямы.

Назва Лоша магла значыць як «Ціхаплынная (рака)», так і «Ласасіная (рака)» або нават «Блішчастая (рака)».

## Гідраграфія 
Даўжыня 55 км. Плошча вадазбору 455 км². Сярэднегадавы расход вады ў вусці 3,9 м³/с. Сярэдні нахіл воднай паверхні 1,34 ‰. Пачынаецца за 1,5 км на паўднёвы ўсход ад вёскі Ваўкоўшчына Ашмянскага раёна, у вярхоўі цячэ па паўночных схілах Ашмянскага ўзвышша, далей праз невялікія лясныя масівы. Упадае ў Ашмянку на паўднёвы захад ад вёскі Зарэчча Астравецкага раёна. Прытокі — Кавалёўка, Камар, ручай Упель (злева). Даліна да вёскі Лоша невыразная, ніжэй трапецападобная; яе шырыня 200—300 м, паміж аграгарадком Палушы і горадам Астравец — да 1 км. Пойма двухбаковая, пераважная шырыня 100—150 м. Рэчышча на працягу 12 км ад вытоку каналізаванае, на астатнім працягу звілістае. Берагі стромкія, у вярхоўі абрывістыя. У горадзе Астравец сажалка (плошча 0,16 км²), на ўсход ад яго ў маляўнічай мясціне — Янаўскае вадасховішча.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Прытокі Ашмянкі
Катэгорыя:Рэкі Ашмянскага раёна
Катэгорыя:Рэкі Астравецкага раёна
Argyrosomus regius

**Argyrosomus regius** — від рыб сямейства *Sciaenidae*.

## Апісанне 
Даўжыня рыбы можа дасягаць ад 40-50 см да 2 м даўжынёй, маса — да 55 кілаграмаў. Драпежнікі, якія жывуць у пелагічнай зоне прыбярэжных раёнаў на глыбіні 15-300. м. Месцы пражывання ўключаюць Атлантычны акіян (ад Францыі да Сенегала) і Міжземнае мора.

## Спасылкі 
* Argyrosomus regius 
* Argyrosomus regius

Катэгорыя:Акунепадобныя
Mascarenhasia

**Mascarenhasia** — род раслін сямейства Apocynaceae, упершыню апісаны як род у 1844 годзе. Ён з’яўляецца родным для Афрыкі і некалькіх астравоў у Індыйскім акіяне. Некалькі відаў эндэмічныя для Мадагаскара.

## Віды 
# *Mascarenhasia arborescens* A.DC. — Кенія, Танзанія, Заір, Малаві, Мазамбік, Зімбабвэ, Каморскія Астравы, Мадагаскар; натуралізавана на Сейшэльскіх Астравах
# *Mascarenhasia havetii* A.DC. — Мадагаскар
# *Mascarenhasia lanceolata* A.DC. — Мадагаскар
# *Mascarenhasia lisianthiflora* A.DC. — Мадагаскар
# *Mascarenhasia macrosiphon* Baker — Мадагаскар
# *Mascarenhasia rubra* Jum. & H.Perrier — Мадагаскар
# *Mascarenhasia speciosa* Scott-Elliot — Мадагаскар
# *Mascarenhasia tampinensis* Pichon — Мадагаскар

Катэгорыя:Флора Афрыкі
Катэгорыя:Кутровыя
Расціслаў Выграненка

**Расціслаў Выграненка** (; нар. , ) — беларускі і польскі арганіст украінскага паходжання.

У 1985—1996 гадах навучаўся у музычным ліцэі пры Беларускай акадэміі музыкі (па класах фартэпіяна (праф. Леанід Юшкевіч), аргана (Наталія Выграненка, Канстанцін Шараў), музыказнаўства), атрымаў дыплом з адзнакай. У 1996—1998 гг. быў студэнтам Беларускай дзяржаўнай акадэміі музыкі па класу фартэпіяна (праф. Леанід Юшкевіч).

З 1998 г. пражывае ў Польшчы, дзе ў 1998—2003 гадах навучаўся ў Акадэміі музыкі імя Ф. Шапэна ў Варшаве па класу аргана праф. Іаахіма Грубіха (дыплом з адзнакай, тэма магістэрскай дысертацыі — «Арган на Беларусі ў XX стагоддзі»). У той час тройчы быў стыпендыстам Фонду Сораса.

Арганіст канцэртуе ў многіх краінах Еўропы (Польшча, Германія, Італія, Харватыя, Чэхія, Славакія, Швейцарыя, Швецыя, Данія, Бельгія, Венгрыя, Украіна, Расія), а таксама рэгулярна на Беларусі (Мінск — Беларуская дзяржаўная філармонія, Гродна — Кафедральны касцёл, Кірха, Магілёў — Кафедральны касцёл, Віцебск — Віцебская абласная філармонія, Брэст, Пінск і г.д.). У яго рэпертуары — больш за 1000 арганных твораў XVI—XXI вякоў.

Расціслаў Выграненка — лаўрэат і пераможца многіх міжнародных арганных конкурсаў — першыя прэміі ў Сан-Морыс (Швейцарыя), Руміі і Познані (Польшча). Гэтаксама з’яўляецца членам журы ў арганных конкурсах (Сан-Морыс, Легніца). У артыста — багатая дыскаграфія.

З 2010 года Расціслаў Выграненка з’яўляецца музычным дырэктарам і арганістам Англіканскай царквы ў Варшаве.

## Дыскаграфія 
* *«Arcydzieła szczecińskiej muzyki organowej»*, 2015
* *«Organy Szczecina»* (2CD), 2017
* *«Adam z Wągrowca, Piotr Żelechowski, Petrus de Drusina — organ works»* — Acte Préalable, 2008
* *«The Complete Warsaw Organ Tablature»* — Acte Préalable, 2008
* *«Feliks Nowowiejski znany i nieznany / known and unknown»* — Таварыства імя Фелікса Нававейскага, 2006
* *Stanisław Moryto — Msza Legnicka (na głosy solowe, chór mieszany i organy)* — DUX, 2006
* *20 lat Conversatorium Organowego w Legnicy: 1986—2005* — Dux, 2005

## Спасылкі 
* Organist.by — Сайт артыста
* Запісы арганнай музыкі ў выкананні Расціслава Выграненкі
* http://www.vminsk.by/news/30/9880/
* https://news.tut.by/culture/493549.html 
* https://philharmonic.by/ru/concert/shedevry-mirovogo-organnogo-iskusstva-ferenc-list-organnyy-portret-rostislav-vygranenko 
* https://philharmonic.by/by/artists/vygranenko-rostislav-organ 

Катэгорыя:Асобы на марках
Катэгорыя:Арганісты Беларусі
Катэгорыя:Акадэмічныя музыканты Польшчы
Катэгорыя:Выпускнікі Музычнага ўніверсітэта імя Фрыдэрыка Шапэна
Палавойка

**Палаво́йка** — рака ў Беларусі, у Смаргонскім раёне Гродзенскай вобласці, правы прыток ракі Вілія (басейн Нёмана).

Даўжыня ракі 14 км. Плошча вадазбору 48 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 3,4 ‰. Пачынаецца каля вёскі Пастарыні 1, упадае ў Вілію каля аграгарадка Жодзішкі. У вярхоўі пойма забалочаная. Рэчышча каналізаванае. Каля вёскі Малінавая на рацэ створана сажалка (плошча 0,23 км²).

## Літаратура 
* 
*  — С. 76.

Катэгорыя:Рэкі Смаргонскага раёна
Катэгорыя:Прытокі Віліі
Іракская аперацыя

**Іракская аперацыя** (у Вялікабрытаніі — **Англа-іракская вайна**) — ваенная аперацыя ўзброеных сіл Вялікабрытаніі ў Іраку супраць прафашысцкага ўрада Рашыда Алі аль-Гайлані падчас Другой сусветнай вайны.

## Папярэднія падзеі 
Прэм’ер-міністр Ірака Рашыд Алі аль-Гайлані, начальнік іракскага генеральнага штаба Амін Закі Сулейман і пранямецкая нацыяналістычная групоўка «Залаты квадрат» на чале з палкоўнікамі Салах ад-Дзінам ас-Сабахам, Махмудам Сальманам, Фахмі Саідам і Камілем Шабібам 1 красавіка 1941 года ажыццявілі ваенны пераварот, накіраваны супраць Вялікабрытаніі.

Новы ўрад узначаліў Аль-Гайлані. 17 красавіка Рашыд Алі звярнуўся да Германіі па ваенную дапамогу ў выпадку вайны з Брытаніяй. Берлін пагадзіўся, бо Гітлера зацікавілі іракскія нафтавыя рэсурсы. На Блізкі Усход адправіліся самалёты Люфтвафэ.

## Ход аперацыі 
2 мая ў пяць часоў раніцы брытанскія ВПС сіламі 33 самалётаў і 8 бамбардзіроўшчыкаў «Велінгтан» нанеслі ўдар па іракскім войскам, якія размяшчаліся паблізу Хабаніі.

Увечары 6 мая іракцы пачалі адступаць ад Хабаніі, кінуўшы масу ўзбраення, боепрыпасаў і транспартных сродкаў (уключаючы адзін італьянскі танк, 10 браневікоў «Крослі» і 79 грузавікоў). За адзін толькі дзень было захоплена 408 палонных. Колькасць забітых іракскіх вайскоўцаў ацэньвалася ад 500 да 1000 чалавек.

7—8 мая брытанцы ўзялі штурмам моцна ўмацаваны горад Ашар побач з Басрай, нясучы цяжкія страты.

10 мая іракцы адышлі з Рутбы ў заходнім Іраку.

17 мая англічане ўзялі Басру.

22 мая іракцы пры падтрымцы італьянскіх лёгкіх танкаў «FIAT» паспрабавалі вярнуць Фалуджу, але былі адбіты.

23 мая самалёты Люфтвафэ нанеслі паветраны ўдар па брытанскіх пазіцыях у Фалуджы.

27 мая брытанцы пачалі наступленне на Багдад.

29 мая Рашыд Алі бяжыць у Германію.

31 мая 1941 года мэр Багдада падпісаў перамір’е паміж Вялікабрытаніяй і Іракам у прысутнасці брытанскага пасла.

## Спысылкі 
* Ірак у 40-ыя годы XX стагоддзя 
* Другая сусветная вайна 
* Іракская аперацыя 

Катэгорыя:Бітвы Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Бітвы і аперацыі Другой сусветнай вайны
Катэгорыя:Войны Ірака
Катэгорыя:Канфлікты 1941 года
Катэгорыя:Май 1941 года
Бон-Жэзус-ду-Кангоньяс

**Бон-Жэзус-ду-Кангоньяс** — царкоўны комплекс у Бразіліі, аб'ект са спіса Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА.

Горад Кангоньяс, заснаваны ў каланіяльны перыяд, у 18 ст. быў адным з цэнтраў горназдабываючай прамысловасці.

Царкоўны комплекс Бон-Жэзус-ду-Кангоньяс — прыклад таго, як стыль барока дасягнуў сваёй найвышэйшай кропкі развіцця ў мастацтве дэкора, у экспрэсіі і вычварнасці форм. Акрамя ўнутраных інтэр’ераў, якія ўражваюць сваёй раскошай, цікавай з’яўляецца вонкавая лесвіца, упрыгожаная рознакаляровымі статуямі прарокаў, і ансамбль з сямі капліц, кожная з якіх прысвечана прыпынкам на шляху да месца распяцця Хрыста.

## Літаратура 
* Тысяча чудес света. — СПб: ООО «СЗКЭО», 2007. — 336 с.

Катэгорыя:Сусветная спадчына ў Бразіліі
Polypedates cruciger

**Polypedates cruciger** — від бясхвостых земнаводных сямейства , які з’яўляецца эндэмікам вострава Шры-Ланка.

## Арэал 
Яго натуральныя месцы пражывання — субтрапічныя і трапічныя сухія лясы, субтрапічныя і трапічныя вільготныя лясы, прэснаводныя балоты, перарывістыя маршы прэснай вады, пашы, плантацыі, сады ў сельскіх і гарадскіх раёнах і сажалкі.

## Спасылкі 
* 
* Выява на AmphibiaWeb
* Manamendra-Arachchi, K., de Silva, A. & Bambaradeniya, C. 2004. Polypedates cruciger. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.

Катэгорыя:Бясхвостыя земнаводныя
Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1852 годзе
Boettgeria crispa

**Boettgeria crispa** — від малюскаў роду  сямейства .

## Апісанне 
Гэты від з’яўляецца эндэмікам Мадэйры, Партугалія. Яго прыроднае асяроддзе пражывання — туманныя лясы Мадэйры, на вышынях ад 700 да 1000 метраў, як правіла, прымацоўваецца да дрэў. Від знаходзіцца пад пагрозай вымірання з-за разбурэння асяроддзя пражывання.

Памер слімакоў — 10,8—16,6 x 3,7—4,6 мм.

## Літаратура 
* Lowe, R. T. 1831. Primitiæ faunæ et floræ Maderæ et Portus Sancti; sive species quædam novæ vel hactenus minus rite cognitæ animalium et plantarum in his insulis degentium breviter descriptæ. — Transactions of the Cambridge Philosophical Society 4 (1): 1-70, Pl. 1-6.

## Спасылкі 
* Mollusc Specialist Group 1996. Boettgeria crispa. 2006 IUCN Red List of Threatened Species
* 

Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1831 годзе
Катэгорыя:Мадэйра
Катэгорыя:Малюскі Еўропы
Катэгорыя:Лёгачныя малюскі
Гуманітарны недзяржаўны інстытут у Брэсце

**Гуманітарны недзяржаўны інстытут у Брэсце** — недзяржаўная ВНУ, якая дзейнічала ў Брэсце ў 1990-х гадах.

У 1996 годзе юрыдычны адрас Інстытута быў па вуліцы Я. Купалы, д. 109, а ў 1998 годзе па вуліцы Паўночны Гарадок, 3/16, дзе з 2001 года знаходзіцца другі навучальны корпус Брэсцкага філіяла прыватнай установы сярэдняй спецыяльнай адукацыі «Каледж бізнесу і права».

Рыхтаваў па спецыяльнасцях правазнаўства, псіхалогія і эканоміка і кіраванне вытворчасцю. Паводле праваабарончай справаздачы па Беларусі за 1999 года, на той час Інстытут пазбавілі ліцэнзіі. Станам на 2025 год, паводле даных МПЗ, ліквідаваны 22.11.2005 года, але яшчэ існуе як юрыдычная асобы ў АДР.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Колішнія навучальныя ўстановы Беларусі
Зубнік сібірскі

**Зубнік сібірскі** (*Crepis sibirica*) — азіяцкі і ўсходнееўрапейскі від раслін з трыбы Cichorieae сямейства Астравыя.

## Батанічнае апісанне 
Шматгадовая травяністая расліна вышынёй да 150 см у вышыню, мае вялікія падземныя карэнішчы. Яна выпускае пляската-верхавінныя кветкі. Расце на горных схілах і ў лясах і лугах.

## Арэал 
Расце ў КНР (Хэйлунцзян, Ляанін, Унутраная Манголія, Сіньцзян), Манголіі, Расіі, Цэнтральнай Азіі і Усходняй Еўропе.

## Спасылкі 
* 
* Czech Botany, *Crepis sibirica* L. — škarda sibiřská / škarda sibírska
* Скерда  // Праект «Архив природы России» — Nature-Archive.RU

Катэгорыя:Флора Еўразіі
Катэгорыя:Зубнік
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1753 годзе
Шклянніца малая таполевая

**Шклянніца малая таполевая**, **Шклянніца цемнакрылая** (*Paranthrene tabaniformis*) — від молей сямейства . Сустракаецца ў Палеарктычнай і Неарктычнай эказонах.

## Апісанне 
Размах крылаў — каля 30 мм. Даўжыня надкрылаў каля 14 мм. Лёт імага з мая па жнівень у залежнасці ад месцапражывання.

Лічынкі харчуюцца на таполі, і часам на абляпісе і вярбе.

## Падвіды 
* *Paranthrene tabaniformis tabaniformis*
* *Paranthrene tabaniformis kungessana* (Alpheraky, 1882)
* *Paranthrene tabaniformis synagriformis* (Rambur, [1866])

## Спасылкі 
* Vlindernet (гал.)&nbsp;
* waarneming.nl (гал.)&nbsp;
* Lepidoptera of Belgium
* Dusky clearwing at UK Moths

Катэгорыя:Шклянніцы
Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1775 годзе
Эль-Газаль

**Эль-Газа́ль, Бахр-эль-Газаль** () — рака ў Афрыцы, у Паўднёвым Судане, левы прыток Белага Ніла.

Утвараецца ад зліцця рэк Эль-Араб і Джур. Даўжыня ракі 716 км (ад месца зліцця вытокаў — 240 км). Працякае па забалочанай мясцовасці. Плошча вадазбору 851 459 км². Рака суднаходная ад месца зліцця вытокаў, у перыяд летніх дажджоў — ад горада Вау на рацэ Джур.

## Літаратура 
* Африка: энциклопедический справочник. Т. 2. Л—Я / Гл. ред. А. Громыко. Ред. колл. В. М. Власов, Н. И. Гаврилов и др. — М.: Советская энциклопедия, 1987. — С. 575. — 671 с. с илл.

## Спасылкі 
* Baḥr al-Ghazāl // Encyclopaedia Britannica

Катэгорыя:Рэкі Паўднёвага Судана
Катэгорыя:Басейн Ніла
Чарлз Райт Мілс

**Чарлз Райт Мілс** (; , Уэйка, штат Тэхас, ЗША — ) — амерыканскі сацыёлаг і публіцыст.

## Біяграфічныя звесткі 
Скончыў Тэхаскі ўніверсітэт (1939). 3 1956 прафесар Калумбійскага ўніверсітэта.

## Светапогляд 
Паслядоўнік М. Вебера і К. Мангейма, зведаў уплыў ідэй К. Маркса, аднак лічыў яго тэорыю «ўстарэлай». Распрацаваў тэорыю сацыяльнага канфлікту, у якой вызначыў асноўныя праблемы, вырашэнне якіх будзе садзейнічаць стабілізацыі грамадства. У процівагу марксізму вылучыў канцэпцыю «пануючай эліты», да якой адносіў палітычныя, эканамічныя і ваенныя колы, якія ўдзельнічаюць у прыняцці важнейшых рашэнняў і ўтвараюць адзіную «карпарацыю багацця» ў амерыканскім грамадстве. Пастаянная цэнтралізацыя ўлады і мэтанакіраванае павелічэнне ваенных расходаў даюць магчымасць, паводле Мілса, гаварыць аб «ваенным дэтэрмінізме», што, на яго думку, больш правільна, чым «эканамічны дэтэрмінізм» Маркса. Надзею на гуманізацыю грамадства звязваў з інтэлігенцыяй, якая здольна валодаць «сацыялагічным уяўленнем» (здольнасцю разумець працэсы, што адбываюцца ў грамадстве). Крытыкаваў эмпірызм амерыканскай сацыялогіі і т.зв. «высокую тэорыю» Т. Парсанса, заклікаў да стварэння новай сацыялогіі. Зрабіў значны ўплыў на фарміраванне ідэалогіі «новых левых» у ЗША.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Сацыёлагі ЗША
Катэгорыя:Выкладчыкі Калумбійскага ўніверсітэта