open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Калінкавіцкі строй

]]
**Калінкавіцкі строй** – традыцыйны комплекс беларускага народнага адзення на Усходнім Палессі. Бытаваў у XIX – 1-й паловы XX ст. пераважна ў Калінкавіцкім, Светлагорскім і Жлобінскім раёнах. Адметны дасканала распрацаванай і выверанай арнаментыкай натыкання і вышывак, своеасаблівымі, з мноствам пышных фальбонак, каўнярамі жаночых кашуляў, прыгожымі багата аздобленымі гарсэтамі.

## Жаночае адзенне 
. Жанчыны ў традыцыйным адзенні ў в. Аўцюкі, цяпер Калінкавіцкі раён. 1912 год.]]

Аснову жаночага летняга гарнітура складалі кашуля, спадніца-андарак, фартух, гарсэт, галаўны ўбор.

Кашулю шылі з трох полак саматканага белага палатна, з прамымі плечавымі ўстаўкамі, адкладным прышытым ці здымным каўняром з мноствам пышных фальбонак, падобным да каўняра заходнееўрапейскага свецкага касцюма XVI ст. Аздаблялі кашулю натыканнем (пераборы), вышыўкай на каўняры (процягам, пляцёнкай, крыжыкам, сакаленнем), рукавах (шырокая паласа арнаменту ў верхняй частцы рукава ў адных выпадках рэзка абрывалася, у другіх — паступова пераходзіла ў больш лёгкі, празрысты малюнак), плечавых устаўках, падоле, а таксама карункамі, мохрыкамі, нашыўкамі тканін.

Спадніцу-андарак кроілі з чатырох полак саматканага сукна ў вертыкальныя пункцірныя рознаколерныя паскі на сакавіта-малінавым фоне і ў рознаколерныя паскі на цёмна-чырвоным фоне, якія ўтваралі буйную клетку. Да верху спадніцы, сабранага ў дробныя складкі, прышывалі спецыяльна вытканы пояс.

Фартух шылі з дзвюх полак палатна, злучалі іх дэкаратыўным швом-расшыўкай. Белае поле фартуха натыкалася строгім арнаментам з прамавугольнікаў і квадратаў і тонка распрацаваным арнаментам гарызантальных палос.

Гарсэт шылі з тонкага саматканага, злёгку прываленага сукна або фабрычных тканін — шарсцянкі, аксаміту, атласу, саціну чорнага (радзей цёмна-фіялетавага, цёмна-вішнёвага ці сіняга). Кроіўся прыталеным з баскай у форме чатырох кліноў або пышнай фальбоны, зашпіляўся спераду на гаплікі. Крыссё яго абапал засцёжкі аздаблялі нашыўкай тасьмы розных колераў, упрыгожвалі металічнымі і касцянымі гузікамі, машыннай ці ручной строчкай.

Традыцыйнымі галаўнымі ўборамі дзяўчат былі вянкі, розныя паводле крою і аздаблення павязкі накшталт маленькіх ручнікоў — скіндачкі. Замужнія жанчыны насілі наміткі, хусткі, чапцы са скіндачкай, донца якіх вышывалася густым чырвоным арнаментам.

## Мужчынскае адзенне 
Аснову мужчынскага адзення складалі кашуля з поясам і нагавіцы. Тунікападобную кашулю шылі з белага кружэльнага палатна, аздаблялі паскамі геаметрычнага арнаменту на каўняры, пазусе, плячах, рукавах і падоле. Адзенне дапаўнялася галаўным уборам (магерка, аблавуха), скураной кайстрачкай-калітой, а таксама скураным чэхлікам для ножыка, грабеньчыка.

## Гл. таксама 
* Калінкавіцкія ручнікі

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Усходняе Палессе
Катэгорыя:Беларускі касцюм
Катэгорыя:Адзенне
Катэгорыя:Культура Калінкавіцкага раёна
Катэгорыя:Культура Светлагорскага раёна
Катэгорыя:Культура Жлобінскага раёна
Катэгорыя:Гісторыя Калінкавіцкага раёна
Катэгорыя:Гісторыя Светлагорскага раёна
Катэгорыя:Гісторыя Жлобінскага раёна
Катэгорыя:Этнаграфія Беларусі
Дубровенскі строй

**Дубровенскі строй** — традыцыйны комплекс беларускага народнага адзення ў Падзвінні. Бытаваў у 19 — пачатку 20 ст. пераважна ў Віцебскай вобласці, часткова на Смаленшчыне. У Дубровенскім строі пераважалі блакітныя фарбы (паўплывала набіванка) і дробнаклятчастыя ўзоры ў паясных адзежынах.

## Жаночае адзенне 
Старадаўні жаночы касцюм складаўся з кашулі, спадніцы (андарак, саматканка), ільнянога фартуха, спадніцы з прышыўным ліфам і поясам (саян — накшталт сукенкі без рукавоў). Святочную кашулю кроілі з прамымі плечавымі ўстаўкамі (лалікі), гесткай, будзённую і споднюю — тунікападобнай. Разрэз размяшчаўся на цэнтры грудзей, стаячы каўнер (1,5 — 3 см) зашпіляўся шпонкай ці гузікам або сцягваўся чырвонай стужкай. Аздабленне вызначалася паліхромнасцю: узорыстае ткацтва, вышыўка спалучаліся з рознаколернай аплікацыяй, аблямоўкамі, устаўкамі чырвонай або сіняй крашаніны ці кумачу. Чырвоны арнамент (строгія геаметрычныя формы, шматпялёсткавыя зоркі, раслінныя ўзоры) дапаўняўся блакітным, чорным, жоўтым, зрэдку паскамі медна — чырвоных бліскавак. Спадніцу кроілі ў 4 — 6 полак з пярэстатканага сіне — белага, чырвона — бурачковага палатна. Спадніцу з ліфам шылі з 2, часам розных па якасці і колеру тканін, дапаўнялі белым ці набіваным фартухом і поясам, на канцы якога нашывалі бісер, а разнаколерныя ніткі чаргавалі з саламянымі прожылкамі (крыглікамі). Суконную світу ў выглядзе безрукаўкі пацягвалі белым каленкорам, аздаблялі нашыўкамі чырвонага сукна, лапікамі чорна — белай аўчыны ўздоўж зрэзаў. Галаўныя ўборы жанчыны — хусткі, чапцы.

## Мужчынскае адзенне 
У мужчынскі гарнітур уваходзілі кашуля, нагавіцы, пояс. Жаночай і мужчынскай вопраткай былі армяк, світа, бурка, насоў, кажух.

## Літаратура 
* Дубровенскі строй // Беларуская энцыклапедыя : у 18 т. / рэдкал.: Г. П. Пашкоў [і інш.]. — Мн., 1998. — Т. 6. — С. 247.
* Дубровенскі строй // Традыцыйная мастацкая культура беларусаў : у 6 т. / Т. Б. Варфаламеева [і інш.]. — Мн., 2004. — Т. 2 : Віцебскае Падзвінне. — С. 828.

## Спасылкі 
* Дубровенскі строй (Дубровенскі раён)
* Дубровенскі строй 

Катэгорыя:Культура Віцебскай вобласці
Катэгорыя:Гісторыя Віцебскай вобласці
Катэгорыя:Беларускі касцюм
Катэгорыя:Культура Смаленскай вобласці
Катэгорыя:Гісторыя Смаленскай вобласці
Катэгорыя:Паазер’е
Катэгорыя:Адзенне
Катэгорыя:Этнаграфія Беларусі
Буда-Кашалёўскі строй

**Буда-Кашалёўскі строй** — традыцыйны комплекс беларускага народнага адзення на Падняпроўі, пераважна ў Буда-Кашалёўскім, Гомельскім, Рэчыцкім раёнах. Для яго характэрны разнастайнасць прыёмаў вышыўкі і стрыманасць каларыту.

Асноўныя часткі жаночага гарнітура: кашуля з прамымі плечавымі ўстаўкамі, адкладным каўняром і шырокімі рукавамі, спадніца (цёмна-чырвоны з чорнай клеткай андарак ці палатнянік), белы льняны фартух з фальбонай унізе, доўгі са складкамі на спіне чорны ці цёмна-сіні гарсэт (шнуроўка), пояс з кутасамі, завязаны ззаду. Галаўныя ўборы жанчын: намітка, чапец з кужалю ці паркалю, даматканая ці крамная хустка, завязаная «на ўрожкі».

Шыйныя і нагрудныя ўпрыгожанні — каралі, стужкі, крыжыкі і інш. У мужчынскі гарнітур уваходзілі: тунікападобная кашуля з адкладным ці стаячым каўняром, прамымі (калошкай) ці сабранымі ў каўнерац рукавамі, ільняныя ці суконныя нагавіцы, узорыстатканы з вялікай гронкай кутасоў пояс.

Галаўныя ўборы мужчын, жаночая і мужчынская вопратка істотных мясцовых адрозненняў ад агульна-нацыянальных відаў і форм не маюць. Адзенне аздаблялі вышыўкай, якой уласцівы ахраматычнасць і геаметрычная дакладнасць старадаўніх матываў. Аднаколерная вышыўка чорнымі ці белымі баваўнянымі ніткамі вызначаецца ювелірнай распрацоўкай рамбічнага арнаменту. Двухбаковая падліковая гладзь спалучаецца з гафтам (сакаленнем), мярэжкай, карункамі і аблямоўкай, а таксама арыгінальным і характэрным для гэтага строю прыёмам аздаблення — маршчэннем (збіранне палатна чорнай ці белай ніткай у дробныя гафрыраваныя складачкі), якім утвараюцца рэльефныя ўзорыстыя паскі на версе і нізе рукавоў кашулі.
## Літаратура 
* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т.3: Беларусы — Варанец / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш — Мн.: БелЭн, 1996. — Т. 3. — 511 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0068-4 (т. 3).
## Спасылкі 
* Буда-Кашалёўскі строй 

Катэгорыя:Беларускі касцюм
Катэгорыя:Падняпроўе
Катэгорыя:Адзенне
Катэгорыя:Культура Буда-Кашалёўскага раёна
Катэгорыя:Гісторыя Буда-Кашалёўскага раёна
Катэгорыя:Культура Гомельскага раёна
Катэгорыя:Гісторыя Гомельскага раёна
Катэгорыя:Культура Рэчыцкага раёна
Катэгорыя:Гісторыя Рэчыцкага раёна
Катэгорыя:Этнаграфія Беларусі
Давыд-Гарадоцка-Тураўскі строй

, 1855 г.]]
**Давыд-Гарадоцка-Тураўскі строй** — традыцыйны комплекс беларускага народнага адзення Усходняга Палесся. Бытаваў у асяроддзі мяшчан невялікіх гарадоў (Тураў, Давыд-Гарадок, Столін), мястэчак і буйных вёсак у 19 — пачатку 20 ст. Рэзка вылучаўся сярод іншых строяў ускладненымі сілуэтамі жаночага касцюма з арыгінальнымі галаўнымі ўборамі замужніх жанчын. У вырабе і аздабленні, як і ў адзенні гараджан, шырока выкарыстоўвалі мануфактурныя тканіны, каштоўныя ўпрыгожанні, па-мастацку апрацаваную скуру і інш.

## Жаночае адзенне 
Аснову жаночага летняга гарнітура складалі кашуля, спадніца, гарсэт (або куртка), фартух, пояс. Кашулю шылі з кужалю або белага «сарвету» (баваўнянай фабрычнай тканіны), з шырокім адкладным каўняром. У гараджанак яна сціпла або зусім не аздаблялася, у тураўлянак аздаблялася на рукавах і каўняры раслінным або раслінна-зааморфным арнаментам, вышытым крыжыкам у чырвона-чорнай гаме. Спадніцу-андарак шылі з даматканага гладкафарбаванага цёмна-сіняга або чырвона-бурачковага сукна, спадніцу-сукню — з фабрычнай зялёнай, чорнай ці цёмна-сіняй шарсцянкі («бостынь», «саят»), па нізу нашывалі стужкі або тасёмкі галуну. Гарсэт (кабат, шнуроўка) з чырвонага, фіялетава-сіняга ўзорыстага або гладка-фарбаванага атласу, саціну ці ўзорыстай парчы; часта прышываўся да спадніцы (у выглядзе ліфа). У халоднае надвор'е паверх гарсэта або замест яго апраналі кароткую з валенага сукна куртку з рукавамі. Фартух 1-полкавы з фабрычных тканін цёмных тонаў, аднаколерны або са стракатым набіваным раслінным узорам. Гарсэт, спадніцу і фартух падпяразвалі шырокім поясам, выплеценым з чырвона-бардовых або вытканым з разнаколерных нітак (канцы пояса завязвалі ззаду). Тураўлянкі завязвалі шырокі, цвёрды пояс з залацістай парчы-галуну («галёніна»), які зашпільваўся на гаплікі. Экзатычны і падкрэслена самавіты вобраз жаночага касцюма стваралі арыгінальныя галаўныя ўборы галовачка, падушачка. Жанчыны насілі масіўныя нагрудныя ўпрыгожанні — чаканеныя з латуні вялікія крыжы мясцовай работы, пацеркі з натуральных камянёў і металу, абразкі, а таксама пярсцёнкі.

## Мужчынскае адзенне 
Мужчынскае адзенне, блізкае да адзення гараджан, вызначалася высокім кравецкім майстэрствам, стрыманым аздабленнем (вышыўка шнуром, аплікацыя, нашыўка з футра і інш.). Летні гарнітур складаўся з кашулі (часцей запраўленай у нагавіцы), нагавіц, камізэлькі, галаўны ўбор — капялюш, зімой разнастайныя варыянты магеркі. Верхнім мужчынскім і жаночым адзеннем былі кажухі, курткі, шэрыя, цёмна-карычневыя світы, кроеныя з адразной спінкай, адкладным каўняром і выкладамі. Вопратку аздаблялі нашыўкамі чырвонага ці сіняга сукна, шнуром.

## Спасылкі 
* ДАВЫД-ГАРАДОЦКА-ТУРАЎСКІ СТРОЙ 

Катэгорыя:Беларускі касцюм
Катэгорыя:Усходняе Палессе
Катэгорыя:Культура Турава
Катэгорыя:Гісторыя Турава
Катэгорыя:Культура Давыд-Гарадка
Катэгорыя:Культура Століна
Катэгорыя:Гісторыя Давыд-Гарадка
Катэгорыя:Гісторыя Століна
Катэгорыя:Адзенне
Катэгорыя:Этнаграфія Беларусі
Мастоўскі строй

**Мастоўскі строй** — традыцыйны комплекс беларускага народнага адзення на Панямонні. Бытаваў ў 19 — пачатку 20 ст. пераважна ў Мастоўскім, Шчучынскім і Зэльвенскім раёнах.

## Жаночае адзенне 
Жаночы гарнітур складалі кашуля, спадніца з цёмна-сіняй даматканкі, кроеная з 6 кліноў, або андарак з 4 прамавугольных полак (чырвона-малінавага колеру ў вузкія гарызантальныя разнаколерныя паскі), белы або цёмны фартух, аздоблены фальбонамі і карункамі, катанка (накшталт кофты) з белага ці шэрага валенага сукна, аблямаваная чорным аксамітам. Галаўныя ўборы жанчын — каптур, даматканая ці крамная хустка, упрыгожанні — каралі, стужкі, крыжыкі.

## Мужчынскае адзенне 
Мужчынскае адзенне істотных мясцовых адрозненняў ад іншых строяў Панямоння не мела. Вопраткі былі белая або шэрая світа, кажух.

## Літаратура 
* Этнаграфія Беларусі: энцыклапедыя / Беларуская Савецкая Энцыклапедыя; рэдкалегія: І. П. Шамякін (галоўны рэдактар) [і інш.]. — Мінск: БелСЭ, 1989. — 375 с.

## Спасылкі 
* Мастоўскі строй 

Катэгорыя:Культура Гродзенскай вобласці
Катэгорыя:Беларускі касцюм
Катэгорыя:Славутасці Мастоўскага раёна
Катэгорыя:Славутасці Шчучынскага раёна
Катэгорыя:Славутасці Зэльвенскага раёна
Катэгорыя:Панямонне
Ляхавіцкі строй

**Ляхавіцкі строй** — традыцыйны комплекс беларускага народнага адзення Цэнтральнай Беларусі. Бытаваў у ХІХ — пачатку ХХ ст. на тэрыторыі Ляхавіцкага, Нясвіжскага і Клецкага раёнаў.

## Жаночае адзенне 
 Ляхавіцкага раёна. 1920-я гг.]]
Аснову летняга жаночага касцюма складалі кашуля, спадніца, фартух, пояс, гарсэт. Кашулю кроілі з прамымі плечавымі ўстаўкамі, аздаблялі вузкімі паскамі чырвонага натыкання, якія кампанаваліся ў гарызантальныя шлякі, размешчаныя на грудзях, рукавах, плечавых устаўках, адкладным каўняры. У строгім арнаменце амаль адсутнічаў рамбічны і раслінны ўзор. Шырокая, кроеная з 4—5 полак шарсцянкі спадніца (выбіванка, андарак, плацянковая спадніца) вызначалася суладдзем сакавітых разнаколерных (у вясёлкавай гаме) гарызантальных шлякоў, якія чаргаваліся з цёмна-сінім, цёмна-зялёным, бурачковым ці чорным колерам фону. Прасавалася ў дробныя складкі. Фартух шылі з 2 полак кужалю, аздаблялі, як і кашулю. Аднаполкавы фартух шылі са стракатых тканін. Вузкі пояс, тканы геаметрычнымі ўзорамі ў чырвона-зялёным каларыце, завязваўся спераду. Гарсэты цёмна-сінія, зялёныя, чорныя ў выглядзе безрукаўкі з баскай-клінкамі ці накшталт кароткага ліфа з адразной баскай на спіне.
. 1905]]
Галаўныя ўборы — падвічка, намітка ці хустка, аздобленыя букетамі кветак, зеляніны, гірляндачкай (гафрыраванай разнаколернай паперай, сабранай у веер). Нагрудныя і шыйныя ўпрыгожанні — пацеркі, тасёмкі, стужкі, абразкі.

## Мужчынскае адзенне 
Мужчынскае адзенне складалі кашуля навыпуск, пояс і шарачковыя нагавіцы. Галаўнымі ўборамі былі саламяныя капелюшы, упрыгожаныя чырвонымі стужкамі, кветкамі, каласкамі жыта. Верхняе мужчынскае і жаночае адзенне — сярмяга са складкамі на спіне, кароткая копта з нашыўкамі чорнага аксаміту, блакітны каптан з чырвонымі выкладамі на грудзях і рукавах.

## Літаратура 
*  С. 436.

Катэгорыя:Беларускі касцюм
Катэгорыя:Цэнтральная Беларусь
Катэгорыя:Адзенне
Катэгорыя:Культура Ляхавіцкага раёна
Катэгорыя:Культура Нясвіжскага раёна
Катэгорыя:Культура Клецкага раёна
Катэгорыя:Гісторыя Ляхавіцкага раёна
Катэгорыя:Гісторыя Нясвіжскага раёна
Катэгорыя:Гісторыя Клецкага раёна
Катэгорыя:Этнаграфія Беларусі
Маларыцкі строй

**Маларыцкі строй** — традыцыйны комплекс беларускага народнага адзення ў Заходнім Палессі. Бытаваў у 19 — сярэдзіне 20 ст. пераважна ў Маларыцкім і на поўдні Кобрынскага раёнаў.

## Жаночае адзенне 
 (Маларыцкі раён, кан. XIX — пач. XX ст.). Музей старажытнабеларускай культуры]]
Адметны архаічнасцю, класічнай завершанасцю форм адзення, арыгінальнымі галаўнымі ўборамі замужніх жанчын, выкарыстаннем багата аздобленых дэкаратыўных тканін. Летні жаночы гарнітур складалі кашуля, спадніца, фартух.

Кашулю шылі з прамымі плечавымі ўстаўкамі і адкладным каўняром. Аздаблялі чырвона-карычневым геаметрычным арнаментам, скампанаваным у папярочныя палосы ў верхняй частцы рукава, на плячах, манішцы і па краі каўняра.

Гарманічным спалучэннем натуральнага колеру бела-шэрай і карычнева-чырвонай воўны, белага лёну і пянькі вылучаюцца пругкія накшталт лямцу святочныя спадніцы — буркі, характэрныя толькі для Маларыцкага строю. Фартух (1- і 2-полкавы) часта меў дэкаратыўныя вышытыя завязкі. Падпяразвалі спадніцу тканым на кроснах чырвоным поясам.

Асаблівую выразнасць касцюму надавала намітка, якую, у адрозненне ад намітак іншых строяў, багата аздаблялі вышыўкай: разеткамі-зоркамі на адным рагу і ўзорыстым шлякам на двух краях. У касцюме свацці своеасаблівай маляўнічасцю вызначаўся галаўны ўбор (каробачка-лямец, аздобленая разнаколернымі паскамі саціну, шоўку, тасёмкамі, пацеркамі і двума пукамі-рожкамі пярэстафарбаванага пер'я).

Шыйныя і нагрудныя ўпрыгожанні — пацеркі, крыжыкі, лычманы (3, 5, 7 круглых медальёнаў-абразкоў, прымацаваных да тасёмкі).

## Мужчынскае адзенне 
У мужчынскі гарнітур уваходзілі кашуля навыпуск, пояс і нагавіцы; галаўны ўбор — саламяны капялюш. Верхнім адзеннем былі світы-латушкі з белага, шэрага або цёмна-карычневага валенага сукна, кажухі.

## Літаратура 
* Этнаграфія Беларусі: энцыклапедыя / Беларуская Савецкая Энцыклапедыя; рэдкалегія: І.П. Шамякін (галоўны рэдактар) [і інш.]. — Мінск: БелСЭ, 1989. — 375 с.
* *Романюк, М.Ф.* Белорусская народная одежда / М.Ф. Романюк. — Мінск : Беларусь, 1981. — 473 с.

Катэгорыя:Беларускі касцюм
Катэгорыя:Заходняе Палессе
Катэгорыя:Культура Маларыцкага раёна
Катэгорыя:Культура Кобрынскага раёна
Катэгорыя:Гісторыя Маларыцкага раёна
Катэгорыя:Гісторыя Кобрынскага раёна
Катэгорыя:Адзенне
Катэгорыя:Этнаграфія Беларусі
Помнікі Мінска

Артыкул **Помнікі Мінска** прысвечаны гарадской скульптуры сталіцы Беларусі горада Мінска.

У сучасным Мінску ўсталяваная вялікая колькасць помнікаў, мемарыялаў, стэл і абеліскаў, а таксама памятных знакаў — як у часы СССР, так і ў незалежнай дзяржаве.

Статус Мінска, як не толькі сталіцы беларускай дзяржавы, але і сучаснага галоўнага цэнтра беларускай нацыі, вызначыў той факт, што ў горадзе засяроджана шмат помнікаў, бюстаў, мемарыяльных дошак, месцаў ушанавання дзеячаў нацыянальнай беларускай гісторыі і культуры — ад княжацкай эпохі да сучаснасці.

## Помнікі Мінска 

Катэгорыя:Спісы:Мінск
Катэгорыя:Спісы:Архітэктура
Навагрудскі строй

**Навагрудскі строй** — традыцыйны комплекс беларускага народнага адзення на Панямонні. Бытаваў у 19 — пачатку 20 ст. ў Навагрудскім, Карэліцкім, Слонімскім, Лідскім і Баранавіцкім раёнах.

## Жаночае адзенне 
Аснову летняга жаночага гарнітура складалі кашуля-гарсоўка, андарак, фартух, гарсэт або бурносік. Кашулю-гарсоўку кроілі з гесткай, з прамым або сабраным на каўнерац рукавом, вузкім стаячым, утвораным брыжыкамі каўняром або без каўняра. Дробнаўзорысты геаметрычны арнамент вышыўкі чырвонымі, чорнымі баваўнянымі ніткамі кампанаваўся ў вузкія паскі і размяшчаўся ўздоўж швоў злучэння гесткі са станам, па лініі разрэзу пазухі, на каўняры, нізе рукавоў. Андарак у клетку буйнога рапорту (найчасцей зялёна-блакітнага, зялёна-сіняга ці фіялетавага колераў) прасавалі ў буйныя складкі, падпяразвалі вузкім дэкаратыўным поясам. Аднаполкавы фартух кроілі са скругленым нізам, аздобленым фальбонай. Гарсэт з чорнай шарсцянкі меў баску ў выглядзе 6—8 клінкоў. Кароткі бурносік з белага валенага сукна шылі з маляўнічымі складкамі на спіне. Галаўныя ўборы — намітка або чорны ці чырвоны з круглымі вушкамі і ўзорыстымі шаўковымі стужкамі-завязкамі каптур, аздоблены па краях вушак каляровай аблямоўкай, парчовай тасёмкай, вышыўкай. Дзявочы галаўны ўбор — хустка з прышпіленай кветкай ці пяром. Шыю ўпрыгожвалі пацеркамі, стужкамі.

## Мужчынскае адзенне 
Мужчынскае адзенне складалі кашуля, нагавіцы, камізэлька (з сіняй ці чорнай шарсцянкі з меднымі гузікамі, стаячым каўняром), касынка-каляшыйка. Галаўныя ўборы — саламяныя капелюшы, фуражкі. Верхнім адзеннем былі: бурнос, сярмяга, капота, спанцэрка, кажух.

## Літаратура 
* Этнаграфія Беларусі: энцыклапедыя / Беларуская Савецкая Энцыклапедыя; рэдкалегія: І. П. Шамякін (галоўны рэдактар) [і інш.]. — Мінск: БелСЭ, 1989. — 375 с.

## Спасылкі 
* Навагрудскі строй

Катэгорыя:Беларускі касцюм
Катэгорыя:Культура Навагрудскага раёна
Катэгорыя:Культура Карэліцкага раёна
Катэгорыя:Культура Слонімскага раёна
Катэгорыя:Культура Лідскага раёна
Катэгорыя:Гісторыя Навагрудскага раёна
Катэгорыя:Гісторыя Карэліцкага раёна
Катэгорыя:Гісторыя Слонімскага раёна
Катэгорыя:Гісторыя Лідскага раёна
Катэгорыя:Панямонне
Катэгорыя:Адзенне
Катэгорыя:Этнаграфія Беларусі
Дзятлаўка (рака)

**Дзятлаўка**, **Дзянцелка**, **Зецела**, **Зітала**, **Памарайка** — рака ў Дзятлаўскім раёне, левы прыток Моўчадзі (басейн Нёмана).

## Гідраграфія 
Даўжыня 26 км. Плошча вадазбору 151 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 2,1 %. Пачынаецца каля в. Юравічы, у межах Навагрудскага ўзвышша цячэ праз горад Дзятлава, упадае ў Гезгальскае вадасховішча (на р. Моўчадзь) на паўднёва-ўсходняй ускраіне в. Гезгалы. Рэчышча каналізавана ў 1975 г. на ўсім працягу. Каля в. Нагародавічы створана сажалка (пл. 0,06 км²). Прытокі — рэкі Памарайка, Рума, ручай Карачоўка (правыя), рэкі Патыльты, Дзікая (левыя).

У вытоку рэчкі і ў рэчышчы на поўнач ад Дзятлава ніжэй па цячэнні ў бок вёскі Засецце знаходзяцца наслаенні торфу. Ніжэй Дзятлаўка рэзка паварочвае ўправа, сустракаючы пясчаную граду, што імаверна прывяло да існавання ў мінулым возера ў гэтай мясцовасці.

## Назва 
Назва зрусіфікаваная разам з назвай мястэчка Дзятлава.

Адпачатная балцкая форма гэтай рачной назвы засведчаная ва ўжыванні носьбітамі мясцовай аўтахтоннай літоўскай гаворкі: *Zietela*.

Сярод мясцовых літоўскамоўных жыхароў так называлі само мястэчка, рэчку і зніклае на сёння возера, праз якое рэчка цякла і якое старыя жыхары яшчэ памяталі. На сёння, са знікненнем літоўскамоўнага астраўка пад Дзятлавам, пра старую назву сведчыць толькі мікратапонім (назва выгану каля ракі ля вёскі Засецце) «Пазытэлі».

Рачная назва *Zietela* ўтварылася з дапамогай пашыральніка *-el-* (як і назвы ракі *Скідзела або ракі Дрысела на Павоччы) ад карацейшай назвы возера, якая засведчаная ў старарускім Іпацьеўскім летапісе. У 1253 г. дасланае князем Таўцівілам літоўскае войска выйшла насустрач войску галіцка-валынскага князя Данілы, што ішло ад Пінска, і ад возера «Зъято» гнала іх «праз балоты да ракі Шчары».

Назва «Зъято» гэта яцвяжскі гідронім, які аднаўляецца як **Zeitō*. Па-літоўску назва гучала б як *Žieta*, але ў заходнябалцкіх мовах (да якіх належала і яцвяжская) *ž* пераходзіла ў *z*. Пачатковы зычны *Z-* у назве *Zietela* гэта яцвяжскі моўны след. Але ў гэтай літуанізаванай яцвяжскай назве адбыўся пераход яцвяжскага дыфтонга *-еі-* ў літоўскае *-іе-*.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Рэкі Дзятлаўскага раёна
Катэгорыя:Прытокі Моўчадзі
Сколія чатырохкропкавая

**Сколія чатырохкропкавая** (*Scolia quadripunctata*) — палеарктычны і неатрапічны від перапончатакрылых насякомых з сямейства .

## Апісанне 
Цела (даўжынёй 9—10 мм) чорнае, пакрыта валаскамі. Маюцца чатыры, радзей дзве (у ), жаўтаватыя кропкі. Лічынкі з’яўляюцца паразітамі лічынак .

## Літаратура 
* Rolf Witt: Wespen. Beobachten, Bestimmen. Naturbuch-Verlag, Augsburg 1998, ISBN 3-89440-243-1.

Катэгорыя:Восы
Катэгорыя:Паразіты насякомых
Катэгорыя:Насякомыя Еўропы
Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1766 годзе
Сокал-шулёнак

**Сокал-шулёнак**, **Кобчык**, **Сакол-жулёнак** (*Falco vespertinus*) — від драпежных птушак роду сокалаў.

## Апісанне 
Дробны сокал, прапорцыямі і паводзінамі падобны да пустальгі, але шырыня крылаў у яго меншая. Даўжыня птушкі 28-33 см, даўжыня крыла 23-35 см, размах крылаў 65-77 см, маса 130—197 г. Дзюба кароткая, адносна слабая. Самец цёмна-шызы (амаль чорны) з цагляна-чырвоным нізам жывата, і падвастоўем і «штанамі». Самка вохрыстая з шэрымі з папярочнай палоскай спінай, крыламі і хвастом, падоўжнымі стракацінамі на бруху, чорнымі вусамі. Маладыя птушкі бураватыя з бялявым нізам у падоўжных стракацінамі. Лапы, васковіца і кола вакол вачэй у птушак чырвоныя або аранжавыя, у маладых — жоўтыя. Кіпцюры бялёса-бурыя.

## Экалогія 
Харчуецца амаль выключна буйнымі насякомымі — стракозамі, жукамі, конікамі і інш. Зрэдку ловіць дробных грызуноў, яшчарак. З птушак палюе, у асноўным, на вераб’ёў, але можа загнаць і больш вялікую птушку, як голуб. Палююць днём, насуперак лацінскай відавой назве «vespertinus» — «вячэрні». Гняздуюць у пакінутых гнёздах крумкачовых, часам у дуплах, нішах або норах. Можа ўтвараць калоніі да 100 пар. Прылятаюць з зімоўкі ў траўні, адлёт ранні (у жніўні). Размнажэнне позняе, што звязана з перыядам размнажэння саранчы і іншых буйных насякомых. Мігруюць, у адрозненне ад большасці сокалаў, зграямі.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Сакаліныя
Канюк-курганнік

**Канюк-курганнік** (*Buteo rufinus*) — драпежная птушка з роду сапраўдных канюкоў сямейства ястрабіных (Accipitridae).

## Апісанне 
Памеры — ад 57 да 65 см, размах крылаў — ад 135 да 160 см, што робіць яго самым буйным канюком заходняй Палеарктыкі. Даўжыня і форма крылаў канюка-курганніка робіць яго падобным да арла. Курганніка таксама можна лёгка зблытаць з звычайным канюком падвіда *Buteo buteo vulpinus*, аднак ён буйнейшы і мае больш шырокія крылы. Таксама канюк-курганнік падобны да касматаногага канюка, але ў апошняга ніколі не сустракаюцца чырванаватыя колеры ў апярэнні.

У канюкоў-курганнікаў існуе палімарфізм вонкавага выгляду. Лацінскае імя rufinus, што ў перакладзе азначае чырванаваты або рыжаваты, паходзіць ад фенатыпу са светлым або чырванаватым апярэннем. Іх галава і грудзі маюць светлую афарбоўку без якіх-небудзь ўкрапванняў і кантрастуюць з чырванаватым жыватом і лапамі. У маладых курганнікаў галава і грудзі таксама светлая, а ніжняя частка брудна-белая з хвастом у палоску. Светлыя пёры крылаў таксама без украпванняў, аднак на канцах цёмныя. Акрамя чырванаватага фенатыпу, існуюць светлы і цёмны фенатып, а таксама шматлікія пераходныя формы. Розныя фенатыпы могуць сустракацца ўнутры аднаго і таго ж падвіда.

## Зноскі 
Катэгорыя:Ястрабіныя
Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1827 годзе
Луток

**Луток**, ці **Савук-луток** (*Mergellus albellus*) — вадаплаўная птушка сямейства  з бела-стракатым апярэннем.

## Апісанне 
Дробная, добра пазнавальная качка шчыльнага целаскладу, якая мае шмат агульнага з крахалямі і часта аб’ядноўваюцца з імі ў адзін род. Сярод агульных прыкмет — чубок падоўжаных пёраў на галаве і вузкая кароткая дзюба, бакі якой пакрытыя зубцамі. Памерам крыху буйнейшая за чырка-свістунка: даўжыня цела 38-44 см, вага самца 510—935 г, вага самкі 500—680 г. Самец у шлюбным уборы белы з чорнай спінай і кантрасным чорным малюнкам на галаве, шыі і крылах. Чорныя дэталі апярэння: авальнай формы пляма паміж вокам і дзюбай, шырокія падоўжныя палосы або плямы па баках патыліцы, якія сыходзіліся на патыліцы, і вузкія папярочныя палосы на баках грудзей.

Самка ў любы час года больш стракатая: адрозніваецца рудавата-бурым верхам галавы і задняй часткі шыі, белым горлам і валлём, попельна-шэрай спінай і белым брухам. Улетку ў самкі паміж асновай дзюбы і вокам — чорная пляма.

## Пашырэнне 
 Беларусі.]]
Жыве на прэснаводных вадаёмах на поўначы Еўропы, у Сібіры і на Далёкім Усходзе, у Беларусі вядома толькі адзінае месца гнездавання рыбгас «Белае». Зімуе на поўдзень ад гнездавога арэала. Філагенетычна займае прамежкавае становішча паміж тыповымі крахалямі і гогалямі, і мае знешнія прыкметы абедзвюх груп птушак. Плавае з апушчаным у ваду хвастом, добра нырае.

## Зноскі 
## Спасылкі 
* Сайт ГА «Ахова птушак Бацькаўшчыны» 

Катэгорыя:Качыныя
Катэгорыя:Манатыпныя роды жывёл
Катэгорыя:Птушкі Еўразіі
Катэгорыя:Птушкі на марках
Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1758 годзе
Арцём Яфімавіч Баханькоў

**Арцём Яфімавіч Баханькоў**  (, в. Саламір’е,  — ) — беларускі мовазнавец. Доктар філалагічных навук (1986), прафесар (1995).

## Біяграфія 
Скончыў у 1955 годзе Мінскі педінстытут. З 1960 года ў Інстытуце мовазнаўства АН Беларусі, у 1992 – загадчык кафедры беларускай мовы пры Прэзідыуме АН Беларусі. 

## Навуковая дзейнасць 
Даследаваў лексіку, дыялекталогію, гісторыю беларускай мовы. Аўтар манаграфіі «Развіццё лексікі беларускай літаратурнай мовы ў савецкі перыяд: Сацыялінгвістычны нарыс» (1982), суаўтар даследаванняў «Гістарычная лексікалогія беларускай мовы» (1970), «Лексікалогія сучаснай беларускай літаратурнай мовы» (1994), «Тлумачальны слоўнік беларускай мовы» (т. 1–5, 1977–84), «Беларуска-рускі слоўнік» (т. 1–2, 1988–89), тлумачальных слоўнікаў беларускай і рускай моў для сярэдняй школы.

## Літаратура 
* Баханькоў Арцём Яфімавіч // Беларуская энцыклапедыя : у 18 т. / рэдкал.: Г. П. Пашкоў [і інш.]. — Мн., 1996. — Т. 2. — С. 357.
* Баханькоў Арцём Яфімавіч // Беларуская мова : энцыклапедыя: А–Я / пад рэд. А. Я. Міхневіча. - Мн. : БелЭн, 1994. — С. 78.

Катэгорыя:Выпускнікі БДПУ імя Максіма Танка
Антаніна Фёдараўна Лысенка

**Антаніна Фёдараўна Лысенка** (нар. , вёска Зарачаны, Полацкі раён) — беларускі літаратуразнавец і , кандыдат філалагічных навук (1965).

## Біяграфія 
Скончыла Гомельскі педагагічны інстытут (1955). Настаўнічала. З 1964 у Інстытуце літаратуры Нацыянальнай АН Беларусі. Друкуецца з 1962 г. Даследуе пераважна публіцыстыку, творчую індывідуальнасць пісьменнікаў (З. Бядуля, Я. Сіпакоў, І. Шамякін, Х. Шынклер і інш.). Сааўтар кніг «Беларуская савецкая проза: апавяданне, нарыс» (1971), «Стыль пісьменніка» (1974), «Беларуская літаратура: Дзень сённяшні» (1980), «Гісторыя беларускай савецкай літаратуры» (ч. 1-2, 1981-82) і інш.

## Літаратура 
* Лысенка Антаніна Фёдараўна // Беларуская энцыклапедыя : у 18 т. / рэдкал.: Г. П. Пашкоў [і інш.]. — Мн., 1999. — Т. 9. — С. 384.

Катэгорыя:Літаратуразнаўцы Беларусі
Катэгорыя:Выпускнікі Гомельскага дзяржаўнага педагагічнага каледжа імя Л. С. Выгоцкага
Беларусь на летніх Алімпійскіх гульнях 2008

на паштовай марцы Беларусі.]]
**Беларусь на летніх Алімпійскіх гульнях 2008 года** прадстаўлялі 181 спартсмен у 28 дысцыплінах.

## Медалісты 
Катэгорыя:Краіны на летніх Алімпійскіх гульнях 2008 года
Катэгорыя:Беларусь на Алімпійскіх гульнях
Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 2008 годзе
Назарэт

thumb|Выгляд горада
[thumb|[Каталіцтва|Каталіцкая Базіліка Дабравешчання ў Назарэце]]
**Назарэт** () — горад у Ізраілі, які знаходзіцца ў паўночнай частцы краіны. Назарэт шануецца як горад, дзе вырас Ісус Хрыстос У горадзе шмат цэркваў, у тым ліку Храм Добраславення, які ўзвышаецца ў цэнтры горада і лічыцца самым вялікім храмам на Блізкім Усходзе. Храм стаіць у тым месцы, дзе, як лічаць хрысціяне, анёл Гаўрыіл паўстаў перад Марыяй і распавёў аб нараджэнні Хрыста. Невялікі час горад ляжаў на ажыўленай гандлёвай дарозе з Дамаска ў Егіпет.

Зараз Назарэт з'яўляецца па большай частцы мусульманскім горадам і лічыцца мусульманскай сталіцай Ізраіля. Арабскія грамадзяне Ізраіля складаюць каля 69% жыхароў горада, хрысціяне - каля 30%.

## Геаграфія 
thumb|Выгляд Назарэта
Сучасны Назарэт размешчаны ў натуральнай чары, якая дасягае ад 320 м над узроўнем мора на грэбні пагоркаў каля 490 м. Назарэт размешчаны каля 25 кіламетраў ад Галілейскага мора і каля 9 кіламетраў на захад ад гары Фавор. Буйныя горады Іерусалім і Тэль-Авіў размешчаны прыкладна ў 146 км і 108 км ад Назарэта.

У Назарэце знаходзіцца грот Добраславення, над якім пабудаваны найбуйнейшы на Блізкім Усходзе каталіцкі Храм Добраславення, маляўнічая праваслаўная царква Арханёла Гаўрыіла і Святой крыніцы над крыніцай Панны Марыі, а таксама многія іншыя хрысціянскія цэрквы.

У навакольлях Назарэта размешчаны нацыянальны парк Сэпфорыс, старажытны яўрэйскі горад Цыпоры, бацькоўскі дом Панны Марыі, рэшткі крэпасці крыжакоў і іншыя археалагічныя славутасці, на захад ад горада, гара Фавор, дзе было Праабражэнне Ісуса Хрыста. На ўсход ад Назарэту месціцца вёска Кана, дзе Хрыстос стварыў Свой першы цуд, ператварыўшы ваду ў віно на вяселлі.

## Насельніцтва 
Гістарычны Назарэт населены ізраільскімі арабамі, прыкладна 31% з якіх складаюць арабы-хрысціяне розных веравызнанняў, і каля 69% — мусульмане па стане на 2010 год. Такім чынам Назарэт з'яўляецца самым хрысціянскім горадам Ізраіля, а таксама адзіным горадам у краіне, дзе нядзеля з'яўляецца выходным днём. Цяперашні мэр горада з'яўляецца хрысціянінам. Вялікі мегаполіс Назарэта мае насельніцтва 210 000, у тым ліку 125.000 (59%) ізраільскіх арабаў і 85 тысяч яўрэяў (41%). Гэта адзіны гарадскі раён з больш чым 50 000 жыхароў у Ізраілі, дзе большасць насельніцтва складаюць арабы.

## Гарады-пабрацімы 
* Фларэнцыя, Італія
* Ларэта, Італія
* Наблус, Палесцінская аўтаномія
* Нойбрандэнбург, Германія 
* Сен-Дэні, Францыя
* Гаага, Нідэрланды
* Чанстахова, Польшча

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт горада 

Катэгорыя:Гарады Ізраіля
Дамачаўскі строй

. Брэсцкага раёна. 1910-я гады]]
**Дамачаўскі строй** — традыцыйны комплекс беларускага народнага адзення ў Заходнім Палессі. Бытаваў уздоўж р. Буг на поўдні Брэсцкага раёна ў ваколіцах г. п. Дамачава, на тэрыторыі Польшчы ў ваколіцах г. Уладава, былых мястэчак Славатычы і Кодань і ў паўночна-заходнім раёне Валынскай вобласці.

## Жаночае адзенне 
Жаночы касцюм складаўся з кашулі (сарочкі), спадніцы (вылучаюцца чатыры тыпы:рабак, хвартух, лявіцкая, кратунка), фартуха (фартушка), гарсэта (горсата). Кашуля мела шырокі (12-15 см) адкладны каўнер, вышыты па краях. Аздаблялася малінавым з украпаннямі чорнага арнаментам гладкіх пункцірных палос на плечавой устаўцы, верхняй і ніжняй частках рукава. Ніжні ўзорысты шляк рукава дамінаваў пад верхнімі палосамі арнаментам зорак, крыжыкаў, зігзагаў і інш. Спадніцу і фартух (1-полкавы) шылі з аднолькавай па якасці і каларыстычна-арнаментальным вырашэнні даматканай паўшарсцяной ці льняной тканіны, прасавалі ў буйныя складкі. Усё поле спадніцы запаўнялі чырвоныя, зялёныя, белыя, блакітныя, чорныя падоўжныя ці папярочныя палосы. Неад'емнай часткай касцюма дзяцей, дзяўчат і падлеткаў быў гарсэт (гарсэт-безрукаўка і гарсэт з рукавамі — кабат). Жаночыя гарсэты шылі з блакітнай тонкай шэрсці фабрычнага вырабу, спераду багата аздаблялі разнаколернымі тасёмкамі, стужкамі, гузікамі, дэкаратыўнай строчкай. Прасцей былі гарсэты з валенага (лямцаванага) даматканага цёмна-карычневага сукна. Галаўны ўбор замужніх жанчын — чырвоны каптур (з бакавымі вушкамі і зубцом над ілбом), бачны край якога аздаблялі карункамі, залацістай тасьмой. Паверх каптура накладалі згорнутую ў валік накрухмаленую пярэстую крамную хустку.

## Мужчынскае адзенне 
Мужчыны насілі белую кашулю з стаяча-адкладным накрухмаленым каўняром, падперазаную вузкім тканым поясам, карычнева-шэрыя нагавіцы і гарсэт з рукавамі ці без рукавоў (аздаблялі вітым ці плеценым коскай разнаколерным шнуром і тасьмой). На галаву надзявалі саламяныя капелюшы з чорнай стужкай.

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* Дамачаўскі строй 
* Дамачаўскі раён 
* Дамачаўскі строй — відэаролік з праекта «Традыцыйны строй».

Катэгорыя:Беларускі касцюм
Катэгорыя:Дамачава
Катэгорыя:Заходняе Палессе
Катэгорыя:Адзенне
Катэгорыя:Этнаграфія Беларусі
Катэгорыя:Культура Маларыцкага раёна
Катэгорыя:Культура Брэсцкага раёна
Катэгорыя:Гісторыя Маларыцкага раёна
Катэгорыя:Гісторыя Брэсцкага раёна
Свет паводле Гарпа (фільм)

**«Свет паводле Гарпа»** () — амерыканская камедыйная драма 1982 года, заснаваная на аднайменным рамане Джона Ірвінга, які працаваў над сцэнарам сумесна з Стывам Тэсічам. Рэжысёрам фільма стаў Джордж Рой Хіл, Робін Уільямс выканаў галоўную ролю — Т. С. Гарпа, а Джон Літгау і Глен Клоўз сыгралі другасныя ролі, за што былі намінаваныя на прэмію Оскар за найлепшую мужчынскую ролю другога плану і найлепшую жаночую ролю другога плану адпаведна.

Катэгорыя:Фільмы ЗША 1982 года
Катэгорыя:Фільмы на англійскай мове
Катэгорыя:Фільмы, заснаваныя на творах Джона Ірвінга
Катэгорыя:Адаптацыі літаратурных твораў
Катэгорыя:Рамантычныя камедыі 1980-х гадоў
Катэгорыя:Трагікамедыйныя фільмы ЗША
Катэгорыя:Трансгендэры ў кіно
Катэгорыя:Фільмы кампаніі Warner Bros.
Катэгорыя:Фільмы Джорджа Роя Хіла
Катэгорыя:Фільмы, у якіх закранута тэма ЛГБТ
Выбухі на Бостанскім марафоне

**Выбухі на Бостанскім марафоне** і наступная стральба — серыя тэрарыстычных актаў, якія пачаліся 15 красавіка 2013 года, калі дзве бомбы, вырабленыя з хуткаварак, падарваліся падчас Бостанскага марафону ў 2 гадзіны 39 хвілін пасля поўдня, у выніку чаго былі забіты 3 чалавекі і яшчэ прыкладна 264 былі паранены. Бомбы выбухнулі з інтэрвалам у 12 секунд і з адлегласцю ў 190 метраў адна ад адной побач з фінішнай лініяй на Бойлстан-Стрыт.

Федэральнае бюро расследаванняў (ФБР) узяло на сябе расследаванне, і 18 красавіка былі апублікаваны фотаздымкі і відэа двух падазраваных. Пазней у той жа дзень былі вызначаны асобы падазраваных — чачэнскія браты Джахар і Тамерлан Царнаевы. Неўзабаве пасля таго, як ФБР апублікавала фотаздымкі, падазраваныя забілі паліцэйскага, сагналі пазадарожнік і ініцыявалі перастрэлку з паліцыяй у Уотэртаўне, штат Масачусетс. У ходзе перастрэлкі адзін з паліцэйскіх быў паранены, але выжыў з вялікай стратай крыві. У перастрэлцы Тамерлана Царнаева некалькі разоў падстрэлілі, пасля чаго яго брат пакінуў яго ў пазадарожніку і ўцёк. Ён быў абвешчаны мёртвым на месцы здарэння.

19 красавіка адбыўся беспрэцэдэнтны вышук Джахара Царнаева з тысячамі супрацоўнікаў праваахоўных органаў, якія праводзілі вышук на 20-квартальнай плошчы Уотэртаўна. Падчас аблавы ўлады папрасілі жыхароў Уотэртаўна і прылеглых раёнаў, уключаючы Бостан, не пакідаць сваіх дамоў. Сістэма грамадскага транспарту і большасць прадпрыемстваў і дзяржаўных устаноў былі зачынены для стварэння пустыннага гарадскога асяроддзя. Каля 19:00 жыхар Уотэртаўна выявіў Джахара, які хаваўся ў лодцы на заднім дварэ. Джахар быў арыштаваны і дастаўлены ў бальніцу неўзабаве пасля гэтага.

Падчас першага допыту ў бальніцы Джахар сцвярджаў, што Тамерлан з’яўляўся натхняльнікам. Ён сказаў, што іх матывам былі экстрэмісцкія ісламісцкія перакананні, а таксама войны ў Іраку і Афганістане, і што яны — самастойныя экстрэмісты, не звязаныя з іншымі тэрарыстычнымі групамі. Паводле яго слоў, яны навучыліся будаваць выбуховыя прылады па матэрыялах інтэрнэт-часопіса філіяла Аль-Каіды ў Емене. Апроч таго, ён заявіў, што яны з братам вырашылі пасля выбухаў у Бостане паехаць у Нью-Ёрк, каб арганізаваць аналагічныя выбухі на Таймс-сквер. Джахар быў абвінавачаны 22 красавіка яшчэ ў бальніцы ва ўжыванні зброі масавага знішчэння і знішчэнні маёмасці, якое прывяло да смерці. Ён не прызнаў сябе вінаватым па 30 пунктах абвінавачвання.

Катэгорыя:2013 год у ЗША
Катэгорыя:Красавік 2013 года
Катэгорыя:Падзеі 15 красавіка
Катэгорыя:Масавыя забойствы ў ЗША
Катэгорыя:Тэрарыстычныя акты, здзейсненыя ў ЗША
Катэгорыя:Масачусецкі тэхналагічны інстытут
Катэгорыя:Тэрарыстычныя акты ісламістаў
Катэгорыя:Тэрарыстычныя акты 2013 года
Ахмед II

**Ахме́д II** (, ) (25 лютага 1643 — 6 лютага 1695) — султан Асманскай імперыі (22 чэрвеня 1691—1695).

## Біяграфія 
Сын султана Ібрагіма I і Хаціджэ Муазез Султан, малодшы брат султанаў Мехмеда IV і Сулеймана II. Да ўзыходжання на прастол больш за 40 гадоў правёў у ізаляцыі ў палацы Тапкапы (у т.зв. «Клетцы»).

У кіраванне Ахмеда II няўдала для асманцаў працягвалася вайна са Свяшчэннай лігай. 19 жніўня 1691 г. асманская армія была разгромлена ў бітве пры Сланкамене імперскімі войскамі пад камандаваннем Людвіга Бадэнскага. У гэтай бітве загінуў Вялікі візір Фазыл Мустафа Кепрулю.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Султаны Асманскай імперыі
Пракруст

**Пракруст**, **Дамаст**, **Паліпемон** — у старажытнагрэчаскай міфалогіі волат-разбойнік, які падсцерагаў падарожнікаў на дарозе паміж Афінамі і Мегарай. Пракруст зрабіў 2 ложкі; на вялікі ложак клаў малых ростам падарожнікаў і біў іх молатам, каб расцягнуць да памераў ложка, на малы — высокіх ростам і адпільваў ім тыя часткі цела, якія там не змяшчаліся. Пракруст быў забіты Тэсеем, калі той вызваляў Атыку ад пачвар і злачынцаў. У пераносным сэнсе «пракрустаў ложак» — штучная мерка, якая не адпавядае сутнасці з’явы; гвалтоўныя. недарэчныя абмежаванні.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Героі старажытнагрэчаскіх міфаў
Будынак Беларускага дзяржаўнага музея гісторыі Вялікай Айчыннай вайны

**Будынак Беларускага дзяржаўнага музея гісторыі Вялікай Айчыннай вайны** — будынак у Мінску на скрыжаванні праспектаў Пераможцаў і Машэрава ў парку Перамогі, каля абеліска «Мінск — горад-герой». Музей кампазіцыйна і ідэйна складае са стэлай адзіны функцыянальны і архітэктурны ансамбль. Будынак пабудаваны ў 2010—2013 па праекце архітэктараў Віктара Крамарэнкі, Віктара Нікіціна, Андрэя Грышана. Адкрыты 2 ліпеня 2014 года.

## Архітэктура 
Галоўны фасад, які фарміруе плошчу каля абеліска, па вышыні мінімальны — адзін паверх. Другі ідзе па рэльефе ўніз, ствараючы яшчэ адзін экспазіцыйны ўзровень. Кампазіцыйна будынак складаецца з 4 асноўных блокаў, якія сімвалізуюць чатыры гады вайны, 4 франты, якія вызвалялі Беларусь. Усе яны размяшчаюцца па восі, якая вядзе да абеліска «Мінск — горад-герой» — лейтматыву ўсёй кампазіцыі. Паміж блокамі ёсць прастора са шкляным дахам. Шкляны масток вядзе з блока ў блок, а праз расколіну, якая падкрэслівае драматызм падзей, бачны абеліск. Такія цясніны-расколіны ёсць паміж усімі блокамі. Яны ствараюць адчуванне скаванасці, сціснутасці: сышліся дзве магутныя груды — дзве сілы, якія супрацьстаяць адна адной; праз шкляны прастрэл праглядаецца толькі кавалачак неба, фрагмент ландшафту — напамінак пра страчанае мірнае жыццё. А на ўсім працягу экспазіцыі на розных узроўнях і блоках дамінуе абеліск як сімвал Перамогі.

Пабудова і начынне інтэр'ера падкрэсліваюць ваенны характар музея, што адлюстравана ў спецыфіцы формаў, якія ад фасада арганічна пераходзяць у інтэр'ер і пабудаваны па прынцыпе паслядоўнага руху. Аб'ём памяшканняў, іх вышыня досыць вялікія, з прычыны таго, што тут экспануюцца самыя розныя трафеі, аж да самалётаў, якія параць у прасторы залы.

## Гл. таксама 
* Стары будынак Беларускага дзяржаўнага музея гісторыі Вялікай Айчыннай вайны

## Спасылкі 
Катэгорыя:Праспект Пераможцаў (Мінск)
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Мінска
Катэгорыя:Парк Перамогі (Мінск)
Катэгорыя:Праспект Машэрава (Мінск)
Катэгорыя:З’явіліся ў 2014 годзе
Катэгорыя:2014 год у Мінску
Катэгорыя:Беларускі дзяржаўны музей гісторыі Вялікай Айчыннай вайны
Гары Потэр і Таемная зала

**«Гары Потэр і Таемная зала»** () — другі раман з серыі пра Гары Потэра, напісанай Джаан Роўлінг. Раман апавядае пра другі год Гары Потэра, маладога чараўніка, у школе вядзьмарства і чараўніцтва «Хогвартс». Неўзабаве па прыездзе ў школу на сценах яе калідораў пачынаюць з’яўляцца дзіўныя надпісы, што «*таемная зала*» адчынена, а «*спадчыннік Слізэрына*» мае намер забіць усіх навучэнцаў, якія не з’яўляюцца выхадцамі з сямей чыстакроўных чараўнікоў. За гэтымі пагрозамі пачынаюцца напады, пасля якіх вучні «*камянеюць*». На працягу ўсяго года, Гары і яго сябры Рон Уізлі і Герміёна Грэйнджэр расследуюць гэтыя напады.

Кніга была выдадзена ў Вялікабрытаніі 2 ліпеня 1998 года выдавецтвам «Bloomsbury», а ў Злучаных Штатах 2 чэрвеня 1999 года выдавецтвам «Scholastic Inc». Нягледзячы на тое, што для Роўлінг было цяжка скончыць апавяданне, яна атрымала высокую ацэнку і ўзнагароды ад крытыкаў, юных чытачоў і кніжнай індустрыі, хоць некаторыя крытыкі палічылі, што гісторыя занадта страшная для дзяцей малодшага ўзросту. Як і іншыя кнігі серыі, «Гары Потэр і Таемная зала» прычыніўся да рэлігійных дэбатаў: некаторыя рэлігійныя аўтарытэты асудзілі выкарыстанне магічных тэм у рамане.

Некаторыя крытыкі адзначылі, што ў рамане асабліва раскрываецца тэма асобы, і што ў ім адлюстраваны пытанні расізму праз адрозненне сярод чараўнікоў з чыстакроўных сямей і чараўнікоў, бацькі якіх з’яўляюцца нечараўнікамі (магламі). Некаторыя крытыкі лічаць, што дзённік у кнізе з’яўляецца папярэджаннем супраць некрытычнага прыняцця інфармацыі з крыніц, праўдзівасць якіх нельга праверыць. Улада паказваецца карыслівай і некампетэнтнай. Апроч таго, кніга мае шмат агульнага з шостым раманам серыі — «Гары Потэр і Прынц-паўкроўка».

Экранізацыя рамана, якая выйшла ў 2002 годзе, стала трэцім фільмам, які перавысіў суму 600 мільёнаў фунтаў стэрлінгаў у міжнародным пракаце, а таксама атрымала спрыяльныя водгукі. Відэагульні па матывах рамана «Гары Потэр і Таемная зала» былі выпушчаныя для некалькіх платформаў і атрымалі ў асноўным станоўчыя водгукі.

## Беларускія пераклады 
Кнігу «Гары Потэр і Таемная зала» на беларускую мову пераклала Алена Пятровіч. Пераклад выйшаў 10 кастрычніка 2020 года ў выдавецтве «Янушкевіч».

## Спасылкі 
Катэгорыя:Кнігі 1998 года
Катэгорыя:Кнігі пра Гары Потэра
Сцяпан Мікалаевіч Канашэнка

{{Ваенны дзеяч
 |поўнае імя       = Сцяпан Мікалаевіч Канашэнка
 |арыгінал імя     = 
 |дата нараджэння  = 1909
 |месца нараджэння = 
 |дата смерці      =  25.09.1943
 |месца смерці     = 
 |партрэт          = 
 |подпіс           = 
 |мянушка          = 
 |псеўданім        = 
 |прыналежнасць    = 
 |гады службы      = 1942—1943
 |званне           = старшына
 |род войскаў      = пяхота
 |камандаваў       = 
 |частка           = 
 |бітвы            = Вялікая Айчынная вайна
 |узнагароды       = { style="background:transparent"
  
}
{ style="background:transparent"
 
}
 |Commons        = 
 |Rodovid        =
 |сувязі         = 
 |у адстаўцы     = 
 |роспіс         = 
}}
**Сцяпан Мікалаевіч Канашэ́нка** (, вёска Узніцы,  — ) — удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза (1943).

## Біяграфія 
С. М. Канашэнка нарадзіўся ў вёсцы Узніцы (у сучасным Полацкім раёне Віцебскай вобласці Беларусі). Скончыў пачатковую школу.  Працаваў рахункаводам. У Чырвонай Арміі з 1942 г. Старшына роты 737-га стралковага палка 206-й стралковай дывізіі (47-я армія, Варонежскі фронт) С. М. Канашэнка вызначыўся ў баях за Днепр. 24.09.1943 г. у складзе групы разведчыкаў пераправіўся на правы бераг каля сяла Пекары Канеўскага раёна Чаркаскай вобласці і больш за суткі вёў баі з праціўнікам на захопленым плацдарме. Загінуў пры спробе перабрацца на левы бераг Дняпра з данясеннем. Пахаваны ў брацкай магіле каля сяла Пекары Канеўскага раёна Чаркаскай вобласці (Украіна). Званне Героя Савецкага Саюза прысвоена 03.06.1944 г. пасмяротна.

## Узнагароды 
* Медаль «Залатая Зорка»
* Ордэн Леніна

## Літаратура 
* Канашэнка Сцяпан Мікалаевіч //  — С. 573.
* Конашенко Степан Николаевич // 

## Спасылкі 
* 
* 
* Конашенко Степан Николаевич // Дакументы аб узнагароджанні на сайце праекта «Память народа»

Катэгорыя:Удзельнікі бітвы за Дняпро
Катэгорыя:Загінулі ў баях Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Пехацінцы Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Сяржанты і старшыны СССР
Павел Емяльянавіч Купрыянаў

{{Ваенны дзеяч
|імя     = Павел Емяльянавіч Купрыянаў
|дата нараджэння  = 29.06.1908
|дата смерці    = 9.11.1936
|месца нараджэння = вёска Старынцы, Дзярновіцкая воласць, , Віцебская губерня, Расійская імперыя
|месца смерці = 
|выява =
|шырыня =
|апісанне выявы =
|мянушка =
|прыналежнасць = 
|гады службы = 1929—1936
|званне = малодшы камузвода
|род войскаў =
|камандаваў =
|частка =
|бітвы = Грамадзянская вайна ў Іспаніі 1936—1939 гадоў
|узнагароды =
{ style="background: transparent"
 
}
{ style="background: transparent"
  
}
|сувязі =
|у адстаўцы =
}}
**Павел Емяльянавіч Купрыя́наў** (— ) — удзельнік Грамадзянскай вайны ў Іспаніі, Герой Савецкага Саюза (1936).

## Біяграфія 
П. Я. Купрыянаў нарадзіўся ў вёсцы Старынцы Дрысенскага павета Віцебскай губерні (зараз у  Віцебскай вобласці Беларусі). Працаваў на чыгуначнай станцыі Адашава. У Чырвонай Арміі з 1929 г. Скончыў школу малодшых камандзіраў. Служыў камандзірам танка ў 4-й асобнай механізаванай брыгадзе Беларускай ваеннай акругі. З кастрычніка 1936 г. удзельнік грамадзянскай вайны ў Іспаніі на баку рэспубліканцаў. Працаваў інструктарам па падрыхтоўцы механікаў-вадзіцеляў танка. У якасці камандзіра танка 29 кастрычніка 1936 г. прымаў удзел у першым у свеце танкавым баі ў 30 км ад Мадрыда. Вызначыўся пад Мадрыдам. Танк Купрыянава знішчыў 2 варожыя танкі, 8 гармат і некалькі ўзводаў пяхоты. Загінуў у баі на ўскрайку Мадрыда 08.11.1936 г.

## Літаратура 
* 
*  

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Савецкія ваенныя спецыялісты ў Іспаніі
Катэгорыя:Танкісты СССР
Катэгорыя:Героі Савецкага Саюза
Катэгорыя:Загінулі ў баі