1925 год у гісторыі беларускага выяўленчага мастацтва

. Вокладка каталога першай Усебеларускай мастацкай выстаўкі]]
**1925** год быў адзначаны шэрагам падзей, якія пакінулі прыкметны след у гісторыі беларускага выяўленчага мастацтва.

## Падзеі 
* Віцебскім акруговым таварыствам краязнаўства, куды таксама ўваходзілі мастакі  Іван Гаўрыс, Яфім Мінін, Міхаіл Эндэ, былі выдадзены брашуры «Крашаніна» Івана Фурмана і «Беларуская архітэктура» Міколы Каспяровіча.
* З лютага па чэрвень у Віцебску выходзіў беларускі тэатральна-мастацкі ілюстраваны часопіс «Трыбуна мастацтва». Усяго выйшла 14 нумароў. Матэрыялы друкаваліся на беларускай і рускай мовах. У праграму выдання ўваходзіла грамадскае абмеркаванне праблем мастацкай творчасці, пошуку жывой сувязі мастацтва і літаратурна-мастацкай крытыкі з народнымі масамі, распрацоўка эстэтычных прынцыпаў беларускага мастацтва, выяўленне ў ім нацыянальнага стылю, развіццё мастацкай самадзейнасці.
* У Інбелкульце створана мастацкая секцыя. 12 лютага быў зацверджаны яе прэзідыум: старшыня Язэп Дыла, намеснік Мікола Красінскі, сакратар Мікола Шчакаціхін.Секцыя складалася з трох падсекцый: тэатральная (старшыня Мікола Красінскі, намеснік старшыні І. А. Міровіч, сакратар М.К. Ільінскі), музычная (старшыня - оперны спявак В. Селях, намеснік Я. В. Прохараў, сакратар Ю. М. Дрэйзін), вобразных мастацтваў (старшыня Мікола Шчакаціхін, намеснік І. І. Цвікевіч , сакратар М. Філіповіч). 27 лютага адбыўся першы сход мастацкай секцыі, у склад якой увайшлі 7 членаў Інбелкульта і 28 пазаштатных супрацацоўнікаў з іншых мастацкіх устаноў. Мастацкай секцыяй была падгатавана Першая Усебеларуская выстаўка, членамі яе аргкамітэта былі Язэп Дыла і Мікола Шчакаціхін.
* 6 снежня — Першая Усебеларуская выстаўка, прысвечаная юбілею рэвалюцыі 1905 года і 400-годдзю беларускага кнігадрукавання. У выстаўцы ўзялі ўдзел мастакі Мінска, Віцебска, Гомеля, Магілёва. З 1115 твораў, што экспанаваліся, амаль палова была выканана ў розных графічных тэхніках. Сярод графічных твораў экспанавалася 8 экслібрысаў. У складзе выстаўкі быў невялікі раздзел прыкладнога мастацтва і раздзел старажытнага мастацтва.  Экспазіцыя была размешчана ў Мінску, у будынку Камуністычнага універсітэта па вул. Універсітэцкай, 27 (цяпер — вул. Кірава, 21). У памяшканні БДМ (будынак царкоўна-археалагічнага музея, потым — Дом мастацтваў) экспанаваліся ўзоры старажытнага мастацтва: крыж Еўфрасінні Полацкай, копіі фрэсак полацкіх цэркваў, кніжныя выданні і інш. Таксама дэманстраваўся абраз XVII стагоддзя «Ушэсце Гасподне», які належыць беларускай школе іканапісу, вывезены этнаграфічнай экспедыцыяй 1921 года са Стэфанаўскай царквы XVII стагоддзя ў Слуцку (зараз знаходзіцца ў зборах Нацыянальнага мастацкага музея Беларусі). Сярод удзельнікаў выстаўкі — Леў Зевін, Аркадзь Астаповіч, Павел Гуткоўскі, Анатоль Тычына, Меер Аксельрод, Алексантэры Ахола-Вало, Генадзь Змудзінскі, Міхаіл Эндэ, Саламон Юдовін і інш.

File:Міхась Філіповіч. Веснавое свята.jpg|Міхась Філіповіч. «Веснавое свята». Палатно, алей.
Выява:1921. На Купалле.jpg|Міхась Філіповіч. «На Купалле». Паміж 1921—1922. Кардон, алей. 71 х 84 см.
Выява:Портрет Ю.М. Пэна.jpg|Абрам Бразер Партрэт Іегуды Пэна, 1921. Палатно, алей. 55 х 41,5 см.
Выява:Ranitsa vyasny. Kudrevich.jpg|Уладзімір Кудрэвіч «Раніца вясны», 1924. Палатно, алей. 101 х 79,5 см. 
Выява:Gabriel Vier 1923 Young Artist.jpg|Гаўрыла Віер «Юны мастак», 1923. Фанера, алей. 49,9 х 48,3 см.
Выява:Lev_Alperovich._Woman_near_sea.JPG|Леў Альпяровіч «Жанчына каля мора», 1905. Палатно, алей. 
Выява:Клебанскі млын.jpg|Майсей Сляпян «Плябанскі млын у Мінску». Фанера, палатно, алей. 46,5 × 34,5 см. 
Выява:Lev Alperovich. Portrait of babygirl.JPG|Леў Альпяровіч «Партрэт дзяўчынкі», 1910-е. Папера, вугаль.
Выява:Arkady Astapovich. Street in village.JPG|Аркадзь Астаповіч «Вуліца ў вёсцы», 1920-я. Папера, аловак, акварэль, туш, пяро, 26,5 х 20,5 см.
Выява:Abram Brazer. Head of boy.JPG|Абрам Бразер «Галава яўрэйскага хлопчыка». 1920-я. Папера, туш, пяро. 19 х 17 см.
Выява:Valentin Volkov 1923 Velizh.JPG|Валянцін Волкаў «Веліж». 1923. Папера, аловак, гуаш. 22 х 32,5 см. 
Выява:Г. Змудзінскі Нямецкая кавалерыя, якую праследуе агонь нашых кулямётаў.JPG|Генадзь Змудзінскі «Нямецкая кавалерыя, якую праследуе агонь нашых кулямётаў». 1916. Папера, акварэль, тушь. 27,5 х 55 см.
Выява:Сучаснае беларускае мастацтва (1929). А. Бразер. Бюст Францішка Скарыны.jpg|Абрам Бразер, скульптурны партрэт Францыска Скарыны, гіпс. 1925
Выява:The Ascension Mid 17 th c.jpg|«Ушэсце Гасподне». XVII ст., дошка, яечная тэмпера, 140 х 106 см.

## З’явіліся 
* Свята-Узвіжанская царква, Амелянец — помнік драўлянай архітэктуры

## Нарадзіліся 
* 26 мая — Герман Пранішнікаў (пам. 1993), беларускі мастак
* 14 жніўня — Віктар Пратасеня (пам. 2001), беларускі савецкі жывапісец. Заслужаны дзеяч мастацтваў Беларусі (1981)
* 18 жніўня — Леанід Дубар (пам. 1978), беларускі жывапісец і графік
* 25 кастрычніка — Абрам Рабкін (пам. 2013), савецкі мастак родам з Бабруйску
* 21 лістапада — Сямён Герус (пам. 1998), беларускі мастак-графік
* 25 лістапада — Анатоль Дзям'янаў (пам. 1972), беларускі скульптар і педагог
* Мікалай Кандрацьеў (пам. 2001) — беларускі скульптар

## Галерэя жывапісу 

Файл:Міхаіл Станюта. Партрэт мастака М. Філіповіча. 1925.jpg|Міхаіл Станюта. Партрэт мастака Міхася Філіповіча. НММ РБ
Выява:1925. Сапожник-комсомолец читающий газету.jpg|Іегуда Пэн. «Сапожнік-камсамолец, які чытае газету». НММ РБ
Выява:Чашник Космос.jpg|Ілля Чашнік «Чырвоны круг на чорной паверхні». Палатно, алей
Выява:Чашник Композиция 3.jpg|Ілля Чашнік «Кампазіцыя». Палатно, алей. Прыватны збор, Нарвегія

## Галерэя графікі 

Выява:Arkady Astapovich. Winter.JPG|Аркадзь Астаповіч. «Зіма». Папера, лінагравюра.  Нацыянальны гістарычны музей Беларусі
Выява:М. Лебедзева Экслібрыс А.М. Макаравай.jpg|Марыя Лебедзева. Экслібрыс А. М. Макаравай. 1925. Папера, клішэ. 6,9 х 5,5 см. НММ РБ
Выява:Жанчына з граблямі ў беларускім нацыянальным строі. Праект да роспісу Беларускага музея.jpg|Жанчына з граблямі ў беларускім нацыянальным строі. Праект да роспісу Беларускага музея. Невядомы мастак (Беларускі мастацкі тэхнікум). Кардон, акварэль, гуаш. НММ РБ
Выява:Мужчына з ражком у беларускім нацыянальным строі. Праект да роспісу Беларускага музея.jpg|Мужчына з ражком у беларускім нацыянальным строі. Праект да роспісу Беларускага музея. Невядомы мастак (Беларускі мастацкі тэхнікум). Кардон, акварэль, гуаш. НММ РБ

Выява:Г. Змудзінскі. Араты.jpg|Генадзь Змудзінскі «Араты»
Выява:Міхаіл Філіповіч. Сінагога на школьным двары.JPG|Міхась Філіповіч. «Сінагога на школьным двары». Папера, туш, акварэль. Нацыянальны гістарычны музей Беларусі
Выява:Узоры дываноў па матывах слуцкіх паясоў.jpg|Узоры дываноў па матывах слуцкіх паясоў. Невядомы мастак. Папера, акварэль, гуаш. 67×46 см. НММ РБ

Катэгорыя:1925 год у Беларусі
Катэгорыя:Гісторыя беларускага выяўленчага мастацтва паводле гадоў
Беларусь