Кашары (гістарычная мясцовасць)

[250px|thumb|Забудова на рагу [Чырвонаармейская вуліца (Мінск)|Кашарскай і Вясёлай. Адсюль пачынаецца прадмесце Кашары]]
**Каша́ры** — гістарычная мясцовасць Мінска, размешчаная ў паўднёва-ўсходняй частцы горада, з трох бакоў атачоная ракой Свіслаччу.

На паўднёвым захадзе ад Кашараў месціцца Ляхаўка, на поўначы — цэнтральнае Новае Места, на ўсходзе — Архірэйская Слабодка, на паўднёвым ўсходзе — Стромкі Бераг, на поўдні — прадмесце Тры Карчмы.

## Гісторыя 
Актыўнае засяленне гэтай мясцовасці пачалося ў канцы XVIII — пачатку XIX стст. адразу пасля заснавання Новага Места. Першымі пабудовамі былі старыя кашары (казармы) мінскага гарнізона — адсюль пайшла і назва прадмесця.

У пачатку XX ст. прадмесце ўваходзіла ў першую паліцэйскую частку горада і ўключала Кашарскую плошчу, Вакольную вуліцу, а таксама часткова Кашарскую (цяпер Чырвонаармейская), Паліцэйскую Набярэжную (Янкі Купалы) і Ніжняляхаўскую (Ульянаўская) вуліцы.

На Кашарскай плошчы (цяпер у межах завода імя Кірава) праводзілася муштраванне войскаў, спартыўныя гульні, скачкі на конях, цыркавыя мерапрыествы. Плошча вылучалася антысанітарыяй і адсутнасцю добраўпарадкавання. Улетку 1913 года на ёй прайшоў першы ў Мінску футбольны матч, у якім гімназісты горада выйгралі ў службоўцаў з лікам 3:0.

30 мая 1925 года ў Кашарскім прадмесці адкрыўся іпадром імя Будзённага. 15 мая 1934 года на Менскім іпадроме прайшлі вялікія спаборніцтвы, на якіх прысутнічаў сам Сямён Будзённы. 16 ліпеня 1944 года ў вызваленым горадзе на тэрыторыі іпадрома адбыўся мітынг. У ім удзельнічалі месцічы, партызаны, дэлегацыі ваяроў Чырвонай арміі на чале з камандуючым 3–м Беларускім фронтам Іванам Чарняхоўскім. На мітынгу выступіў 1-ы сакратар ЦК КП(б)Б Панцеляймон Панамарэнка. Затым адбыўся гістарычны партызанскі парад з колькасцю ўдзельнікаў звыш 30 тысяч. Падзея транслявалася па радыё, здымалася на кінастужку. У 1945—1946 гадах на тэрыторыі іпадрома прайшлі адкрытыя судовыя працэсы над нацысцкімі ваеннымі злачынцамі і пакаранні смерцю асуджаных. Паступова пасля вайны іпадром прыходзіў у заняпад, у 1957 годзе на яго месцы быў створаны парк імя 40-годдзя Кастрычніка. У 2012 годзе на тэрыторыі парка пачалося будаўніцтва гасцініцы «Пекін». Нягледзячы на пратэсты супраць вырубкі парка, будаўніцтва працягвалася і было завершана ў 2014 годзе.

На беразе Свіслачы, на мяжы з Ляхаўскай Слабадой (у раёне цяперашняга рэстарана «Старое рэчышча») некалі размяшчалася старажытнае паганскае капішча, якое, паводле звестак этнографаў, дзейнічала ажно да пачатку XX ст. Культавы камень «Дзед», альбо «Старац», цяпер захоўваецца ў мінскім Музеі валуноў, а тэрыторыя самога капішча ў 1994 годзе была ўнесена ў Дзяржаўны спіс гісторыка-культурных каштоўнасцей Рэспублікі Беларусь.

### Сучаснасць 
У наш час тапонім Кашары ніяк не пазначаны на карце Мінска. Пра існаванне колішняга прадмесця ўскосна напамінае цяперашні Казарменны завулак (гістарычны Кашарскі).

## Старыя адрасы 
* *Вакольная, 8.* Машынабудаўнічы кацельны завод Г. Я. Янішэўскага. Вырас з кавальска-слясарнай і чыгуналіцейнай майстэрні, заснаванай у 1901 годзе прадпрымальнікам Шышлам. У 1908 годзе быў усталяваны рухавік магутнасцю 12 конскіх сіл. Выпускалася абсталяванне для вінакурных, рэктыфікацыйных, крухмальных заводаў, для млыноў і лесапілак. У 1913 годзе на заводзе ўжо стаялі 2 рухавікі агульнай магутнасцю 36 конскіх сіл, працавала 120 чалавек. Была наладжана вытворчасць паравых машын, турбін, нафтавых і газагенератарных рухавікоў, помпаў, трансмісій. У 1921 годзе завод быў рэарганізаваны ў сельскагаспадарчыя майстэрні. Знаходзіўся ў раёне сучаснага станкабудаўнічага завода імя Кірава.
* *Вакольная, 9.* Машынабудаўнічы і чыгуна-меднаметалургічны завод (Кашарскі). Найвялікшы ў дарэвалюцыйнай Беларусі. Заснаваны на базе невялікай кузні прадпрымальнікам Н. Я. Якабсонам у 1881 годзе на Кашарскай плошчы (адсюль і назва). Выраблялася абсталяванне для млыноў, вінакурных прадпрыемстваў, чыгуначныя буксы, тармазныя калодкі і кастылі. Да 1891 года асвоены выпуск земляробчых прылад, абсталявання для гутаў, лесапілак, гарбарных заводаў, пажарных помпаў, да 1900 года — паравых машынаў, чыгуначных і медных адліваў. У канцы 1900 года суполка «Якабсон і К» аб’ядналася з гандлёвым домам Г. Л. Ліфшыца, які валодаў машынабудаўнічым (Вакзальным) заводам. Завод меў цэхі: ліцейны (1890), слясарна-такарны, кавальскі, зборны (1893), сталярны (1901) і майстэрню па вырабу пячнога абсталявання (1908). Да 1910 года распачата вытворчасць айчыннага абсталявання для цагельняў, фанеравых і дрожджавых заводаў, што раней куплялася за мяжой. Геаграфія збыту прадукцыі ахоплівала не толькі абшары Беларусі, але таксама і Сібір. Да 1913 года два заводы суполкі стварылі адзіны вытворчы комплекс з колькасцю рабочых 350 чалавек і магутнасцю рухавікоў 100 конскіх сіл. У 1934 годзе на базе прадпрыемства ўзнік станкабудаўнічы завод імя Кірава (Чырвонаармейская, 21).

## Галерэя 

Miensk, Śvisłač-Kašary. Менск, Сьвіслач-Кашары (1941-44).jpg|Свіслач і Кашарскі пляц
Miensk, Śvisłač-Kašary. Менск, Сьвіслач-Кашары (1941-44) (3).jpg|Мост цераз Свіслач
Miensk, Śvisłač-Kašary. Менск, Сьвіслач-Кашары (1941-44) (2).jpg|Налева — іпадром

## Зноскі 
## Літаратура 
* Шыбека З. В., Шыбека С. Ф. Мінск: Старонкі жыцця дарэв. горада/ Пер. з рускай мовы М.Віжа; Прадмова С. М. Станюты. — Мн.: Полымя, 1994. — 341 с. [1] асобн. арк. карт.: іл. ISBN 5-345-00613-X.
* Памяць: Гіст.-дакум. хроніка Мінска. У 4 кн. Кн. 1-я. — Мн.: БЕЛТА, 2001. — 576 с.: іл. ISBN 985-6302-33-1.
* Іван Сацукевіч. Тапанімія вуліцы і плошчаў Мінска ў ХІХ — пачатку XX стст.  // «Беларускі калегіум», 4 чэрвеня 2008.
* Гісторыя Мінска. 1-е выданне. Мінск. БелЭн. 2006. — 696 с. ISBN 985-11-0344-6.

Катэгорыя:Гістарычныя раёны Мінска