Андрэй Аляксандравіч Радаман

**Андрэй Аляксандравіч Радаман** (нар. 2 студзеня 1971, Мінск) — беларускі , доктар гуманітарных навук у дысцыпліне «Гісторыя» (Польшча), вывучае гісторыю права і дзяржаўнасці Вялікага Княства Літоўскага. Падпалкоўнік міліцыі ў запасе.

## Біяграфія 
### Сям’я 
Нарадзіўся 2 студзеня 1971 года ў Мінску. 

Бацька — Аляксандр Міхайлавіч Радаман, нарадзіўся на хутары каля Хвоева Нясвіжскага раёна Мінскай вобласці ў канцы чэрвеня 1943 года (у пашпарце памылкова — 01.06.1942), урач-стаматолаг-артапед (бацькі — Радаман Міхаіл Міхайлавіч і Гаркач Вера Антонаўна). 

Маці — Галіна Іванаўна Радаман (Кладкевіч), нарадзілася 23 ліпеня 1950 года (у пашпарце памылкова — 05.08.1950) у Бабчыне Хойніцкага раёна Гомельскай вобласці, настаўніца пачатковых класаў і гісторыі, метадыст Рэспубліканскага інстытута прафесійнай адукацыі (бацькі — Кладкевіч Іван Канстанцінавіч і Кірчанка Аляксандра Дзяменцьеўна). 

Жанаты з 17 ліпеня 1993 года. Мае двух сыноў.

### Адукацыя 
Скончыў сярэднюю школу № 78 Мінска (1978—1988) з срэбным медалём у чэрвені 1988 года.

Вучыўся на гістарычным факультэце Мінскага дзяржаўнага педагагічнага інстытута імя А. М. Горкага па спецыяльнасцях «гісторыя і правазнаўства», «гісторыя і сацыяльна-палітычныя дысцыпліны» (1988—1993). У перыяд студэнцтва летам 1990 года ў складзе будаўнічага студэнцкага атрада «Нашчадкі» прымаў удзел у археалагічных раскопках у Лоску Валожынскага раёна пад кіраўніцтвам Генадзя Сагановіча і Юрыя Бохана. З лістапада 1990 да мая 1991 года прыняў удзел у шэрагу арганізацыйна-дзейных гульняў і метадалагічных семінараў, арганізаваных Школай культурнай палітыкі пад кіраўніцтвам . У 1992 годзе ў складзе каманды МДПІ імя А. М. Горкага стаў пераможцам рэспубліканскай алімпіяды па педагогіцы і псіхалогіі сярод студэнтаў вышэйшых навучальных устаноў Рэспублікі Беларусь, якая праводзілася ў Віцебску. Пераддыпломную практыку праходзіў у СШ № 65 Мінска пад кіраўніцтвам Анатолія Васільевіча Ягорава. Абараніў дыпломную работу пра Статут ВКЛ 1588 года пад кіраўніцтвам к.&nbsp;юр.&nbsp;н. Леакадыі Мікалаеўны Малчадскай. Скончыў інстытут з адзнакай у 1993 годзе па спецыяльнасці «гісторыя і сацыяльна-палітычныя дысцыпліны».

Пасля сканчэння інстытута працягваў навучанне ў аспірантуры Беларускага дзяржаўнага педагагічнага ўніверсітэта па спецыяльнасці 07.00.02 — «Айчынная гісторыя» (1993—1995) пад кіраўніцтвам д.&nbsp;г.&nbsp;н. прафесара Віталя Фаміна.

З 1 кастрычніка 2021 да 2 кастрычніка 2025 года праходзіў навучанне ў Доктарскай школе Універсітэта ў Беластоку. 3 снежня 2025 года пасля паспяховай абароны з адзнакай доктарскай дысертацыі «Шляхецкія з'езды і соймікі Новагародскага (Навагрудскага) ваяводства (1565-1632)», напісанай пад кіраўніцтвам доктара габілітаванага Караля Лапатэцкага, прафесара Універсітэта ў Беластоку, атрымаў навуковую ступень доктара гуманітарных навук у дысцыпліне "Гісторыя". З 1 красавіка 2026 г. — асістэнт кафедры ўсходазнаўства і міжнародных палітычных адносін факультэта міжнародных адносін Універсітэта ў Беластоку.

### Працоўная дзейнасць 
Працоўную дзейнасць распачаў у час навучання ў сярэдняй школе. З 30 чэрвеня па 5 жніўня 1986 года працаваў аператарам вылічальных машын на заводзе «Транзістар» вытворчага аб’яднання «Інтэграл». З верасня 1986 г. па май 1988 г. навучаўся ў вучэбна-вытворчым камбінаце Савецкага раёна г. Мінска. Праходзіў вытворчую практыку як слесар-зборшчык радыёэлектроннай апаратуры і прыбораў на Мінскім вытворчым аб’яднанні імя У. І. Леніна. У 1988 годзе атрымаў I-ы разрад па спецыяльнасці слесара-зборшчыка радыёэлектроннай апаратуры і прыбораў. У перыяд студэнцтва, у маі-кастрычніку 1989, маі-чэрвені 1990 і маі-верасені 1991 гадоў, працаваў завадатарам у «Артэку» (Гурзуф, Крым). Пасля сканчэння педагагічнага інстытута два гады па сумяшчальніцтве працаваў настаўнікам гісторыі і грамадазнаўства ў сярэдніх школах № 147, № 173 і № 42 Мінска. З 15 верасня 1995 года да жніўня 1998 — выкладчык кафедры тэорыі права і гісторыі Акадэміі міліцыі Міністэрства ўнутраных спраў Рэспублікі Беларусь. З сакавіка 2000 да сакавіка 2002 года — навуковы супрацоўнік сектара гісторыі права і палітыка-прававой думкі Нацыянальнага навукова-асветнага цэнтра імя Францішка Скарыны (па сумяшчальніцтве). Выкладаў тэорыю і гісторыю дзяржавы і права ў шэрагу прыватных вышэйшых навучальных устаноў г. Мінска (па сумяшчальніцтве). З жніўня 2016 да студзеня 2017 года навуковы супрацоўнік кафедры гісторыі Беларусі старажытнага часу і сярэдніх вякоў гістарычнага факультэта БДУ (па сумяшчальніцтве). З 20 студзеня 2017 да 31 сакавіка 2018 — навуковы супрацоўнік кафедры гісторыі Беларусі старажытнага часу і сярэдніх вякоў гістарычнага факультэта БДУ. З 1 лістапада 2018 да 31 снежня 2020 — навуковы супрацоўнік аддзела генеалогіі, геральдыкі і нумізматыкі Інстытута гісторыі НАН Беларусі. Праз сваю грамадзянскую пазіцыю ў час пратэстаў супраць фальсіфікацыі выбараў і гвалту з боку рэжыму Лукашэнкі 24 лістапада 2020 года атрымаў паведамленне адміністрацыі Інстытута гісторыі НАН Беларусі пра непрацягненне кантракта. З лютага 2022 да верасня 2023 года працаваў у аддзеле крыніцазнаўчых даследаванняў і выдання гістарычных крыніц Інстытута гісторыі Польскай акадэміі навук.

### Служба ў органах унутраных спраў Беларусі 
У 1996—2016 гадах служыў у органах унутраных спраў Рэспублікі Беларусь. З 14 жніўня 1998 года — выкладчык, з 24 кастрычніка 2003 да 14 кастрычніка 2016 — старшы выкладчык кафедры тэорыі і гісторыі дзяржавы і права Акадэміі МУС Рэспублікі Беларусь. За час выкладання забяспечваў правядзенне ўсіх відаў навучальных заняткаў па тэорыі дзяржавы і права, беларусазнаўстве, гісторыі Беларусі, гісторыі дзяржавы і права славянскіх народаў, гісторыі палітычнай і прававой думкі Беларусі, гісторыі дзяржавы і права Беларусі, гісторыі дзяржавы і права замежных краін, гісторыі палітычных і прававых вучэнняў, гісторыі органаў унутраных спраў Беларусі. Суаўтар тыпавых вучэбных праграм і навучальных праграм па гісторыі дзяржавы і права Беларусі, гісторыі дзяржавы і права замежных краін. Як навуковы кіраўнік падрыхтаваў да ўдзелу ў рэспубліканскіх конкурсах студэнцкіх навуковых работ тры работы, дзве з якіх атрымалі дыпломы I катэгорыі (РК НДРС-2009, секцыя «Філасофія, сацыялогія, гісторыя. Гісторыя Беларусі і праблемы ўзаемадзеяння цывілізацый»; РК НДРС-2010, секцыя «Юрыспрудэнцыя. Паліталогія. Дзяржаўнае кіраванне»), адна — дыплом III катэгорыі (РК НДРС-2008 секцыя «Юрыспрудэнцыя. Паліталогія. Дзяржаўнае кіраванне»). З 2007 па 2016 гг. выкладаў тэму «Рэтраспектыўны аналіз праблемы гандлю людзьмі» ў Міжнародным вучэбным цэнтры падрыхтоўкі, павышэння кваліфікацыі, перападрыхтоўкі кадраў у сферы міграцыі і супрацьдзеяння гандлю людзьмі. Падпалкоўнік міліцыі запасу.

### Грамадзянская дзейнасць 
 = Euroradio FM. «Ідэя X». Эфір 22.10.2020, запіс 19.10.2020]]
Адзін з ініцыятараў грамадзянскай кампаніі ў абарону незалежнасці Беларусі «Свежы вецер» (2019—2020). У ноч з 12 на 13 жніўня 2020 года ў перыяд пратэстаў супраць вынікаў прэзідэнцкіх выбараў быў затрыманы супрацоўнікамі АМАП на прыпынку грамадскага транспарту на вуліцы Леаніда Бяды ў раёне ўніверсама «Рыга» і быў збіты ў Савецкім РУУС Мінска. Пратакол затрымання і пратакол адміністрацыйнага правапарушэння, якія былі складзеныя участковым інспектарам ГАМ Савецкага РУУС старшым лейтэнантам міліцыі Сяргеем Віктаравічам Нікіценкам, не падпісаў, бо лічыў іх сфальсіфікаванымі і не меў магчымасці прачытаць іх ноччу на пляцы РУУС без акуляраў. Утрымліваўся ў ІЧУ Мінгарвыканкама (1-ы завулак Акрэсціна 36), адкуль быў выпушчаны пад падпіску без суда а 01:50 14 жніўня 2020 года. Адміністрацыйны працэс па яго справе прыпыняўся 7 кастрычніка і толькі 20 кастрычніка 2020 года на падставе ч. 1 арт. 23.34 Кодэкса аб адміністрацыйных правапарушэннях (КоАП) Рэспублікі Беларусь суддзя Савецкага раёна Мінска Аляксандр Аляксандравіч Воўк пастанавіў падвергнуць Андрэя Радамана адміністрацыйнаму спагнанню ў выглядзе штрафа на карысць дзяржавы ў памеры 10 базавых велічынь за ўдзел у несанкцыянаваным мітынгу, які адбыўся ў 01:30 13 жніўня 2020 года па адрасе Лагойскі тракт, 37. На судзе А. Радаман адмаўляў сам факт здзяйснення ім супрацьпраўнага дзеяння. Старшы участковы інспектар аддзела аховы правапарадку і прафілактыкі міліцыі грамадскай бяспекі Савецкага РУУС Мінска маёр міліцыі Вадзім Уладзіміравіч Смолік, які фігураваў у матэрыялах адміністрацыйнай справы як сведка ўдзелу А. Радамана ў мітынгу на Лагойскім тракце, на пасяджэнне суда не з’явіўся ў сувязі з тым, што нёс сутачнае дзяжурства. 7 снежня 2020 года скаргу на пастанову суда Савецкага раёна ад 20.10.2020 года па яго справе разглядаў Мінскі гарадскі суд. Суддзя Анастасія Паўлаўна Папко пастанавіла пастанову суддзі суда Савецкага раёна Мінска ад 20.10.2020 года адносна А. А. Радамана пакінуць без змены, а скаргу — без задавальнення.

Неаднаразова выказваўся ў СМІ пра сваю грамадзянскую пазіцыю.

11 жніўня 2020 года падпісаў Зварот беларускіх навукоўцаў супраць гвалту.

Сябра Беларускага інстытута публічнай гісторыі.

Сябра грамадскага аб’яднання «Беларускі даследчы ўніверсітэт імя Астафея Валовіча».

### Навуковая дзейнасць 
У спіс яго навуковых зацікаўленасцей уваходзяць: палітычная гісторыя ранняга Новага часу; гісторыя дзяржавы і права Вялікага княства Літоўскага, Рускага і Жамойцкага і Рэчы Паспалітай абодвух народаў (Каралеўства Польскага і ВКЛ); гісторыя мясцовага самакіравання ВКЛ і Беларусі, парламенцкіх інстытутаў і парламенцкага права; прасапаграфія, генеалогія і сфрагістыка палітычнай эліты ВКЛ XV—XVIII ст.; гісторыя праваахоўных органаў Беларусі.

З 2000 года ўдзельнік распрацоўкі шэрагу навуковых праектаў, прафінансаваных Беларускім рэспубліканскім фондам фундаментальных даследаванняў і Міністэрствам адукацыі Рэспублікі Беларусь, у тым ліку: Г 99-325 «Гістарычныя асновы развіцця інстытутаў парламентарызму ў Беларусі ў XVI—XVIII стст.» (2000—2002, кіраўнік к.ю.н. Г. В. Дзербіна), Г 06М-212 «Пратэкцыянізм як форма сацыяльных і палітычных паводзін у Вялікім Княстве Літоўскім у XVI стагоддзі» (2006—2008, кіраўнік к.г.н. У. А. Падалінскі), № Г12 МС-018 «Паслы ад ВКЛ на соймы Рэчы Паспалітай (1569—1793 гг.)​» (2012—2014, конкурс «Навука МС [міжнароднае супрацоўніцтва]», кіраўнікі к.г.н. А. Мацук, праф. А. Рахуба, вядучыя арганізацыі — Інстытут гісторыі Нацыянальнай акадэміі навук Беларуси, Інстытут гісторыі ПАН). У 2009 годзе ў межах выканання Дзяржаўнай комплекснай праграмы навуковых даследаванняў на 2006—2010 гады «Гісторыя беларускай нацыі, дзяржаўнасці і культуры» (кіраўнік — д.г.н. акадэмік сакратар НАН Беларусі А. А. Каваленя), прыняў удзел у падрыхтоўцы і публікацыі выдання «Беларусь: Народ. Дзяржава. Час».

З 2009 года ўдзельнік некалькіх міжнародных навукова-даследчых праектаў, якія былі рэалізаваны і рэалізуюцца пад кіраўніцтвам праф.  (1950—2019), праф. Анджэя Рахубы i прафесара Універсітэта ў Беластоку Караля Лапатэцкага. Сярод іх праекты па выданні спісаў ураднікаў і саноўнікаў ВКЛ (Полацкае, Мсціслаўскае, Берасцейскае, Новагародскае (Навагрудскае) ваяводствы) (NPRH nr N N108 203536; NPRH nr 12H 11 0016 80; NPRH nr 11H 18 0370 86), парламентарыяў ВКЛ на соймах Рэчы Паспалітай (NPRH nr 11H 18 0130 87), а таксама навуковыя праекты па выданні актаў новагародскага (навагрудскага), слонімскага i полацкага соймікаў (NPRH nr 0057/NPRH2/H11/81/2012; NPRH/DN/SP/0141/2024/14; NPRH nr 11H 20 0318 88). У 2025-2027 гг. ва Універсітэце ў Беластоку разам з Каралем Лапатэцкім і Ігарам Бортнікам Андрэй Радаман будзе працаваць таксама над рэалізацыяй навуковага праекта "Вяршэнства права і кантроль заканадаўчай улады ў Вялікім княстве Літоўскім". Для рэалізацыі пастаўленых у рамках названых праектаў задач, працаваў у архівах і аддзелах рукапісаў бібліятэк Берліна, Дрэздэна, Варшавы, Вены, Вільні (Вільнюса), Вроцлава, Гданьска, Граца, Гродна, Кіева, Кракава, Курніка, Любліна, Масквы, Мінска, Парыжа, Познані, Санкт-Пецярбургу, Стакгольма, Торуні і інш.

Прыняў непасрэдны ўдзел больш чым у 60 міжнародных і рэспубліканскіх навуковых канферэнцыях, сімпозіумах і кангрэсах, а таксама неаднаразова выступаў на пасяджэннях міжнародных круглых сталоў па гістарычнай і гісторыка-прававой праблематыцы ў Беларусі, Літве, Польшчы, Расіі, Украіне і Швецыі.

Сябра рэдакцыйных рад навуковых выданняў «Герольд Litherland» (Гродна-Мінск) і «Rocznik Lituanistyczny» (Варшава). У 1995—1998 гадах — сябра рэдакцыі Беларускага гістарычнага агляду.

З 2023 года — сябра суполкі літуаністычных даследаванняў у Інстытуце гісторыі ПАН.

Сябра Літуаністычнай камісіі пры Камітэце гістарычных навук Польскай акадэміі навук (2024).

Сябра аргкамітэта па стварэнні Беларускага даследчага ўніверсітэта імя Астафея Валовіча (2023—2025).

Аўтар больш за 80 навуковых работ, а таксама шэрагу артыкулаў у Беларускай энцыклапедыі, Энцыклапедыі гісторыі Беларусі, энцыклапедыі «Вялікае княства Літоўскае».

* **h-індэкс 10** (Google Scholar Citations) ** 0000-0002-7211-124X Web of Science Researcher ID V-5923-2017**

### Стажыроўкі 
* 2002 год — Ягелонскі ўніверсітэт, стажыроўка на кафедрах гісторыі права Польшчы юрыдычнага факультэта і гісторыі Ранняга Новага часу гістарычнага факультэта па стыпендыі Фонду каралевы Ядвігі.
* 2010 год — Варшаўскі ўніверсітэт, стажыроўка на кафедры гісторыі права Польшчы Інстытута гісторыі права факультэта права і адміністрацыі па навуковай стыпендыі Польскага камітэта па справах ЮНЕСКА.
* 2018 год — Варшаўскі ўніверсітэт, стажыроўка на кафедры гісторыі Ранняга Новага часу Гістарычнага інстытута па навуковай стыпендыі Польскага камітэта па справах ЮНЕСКА.
* 2019 год — Акадэмія навук Літвы, навуковая стажыроўка ў рамках міжакадэмічнага абмену ў Інстытуце гісторыі Літвы.
* 2021 год —  Польскай акадэміі навук, Нямецкі гістарычны інстытут у Варшаве, даследніцкая навуковая стажыроўка на 11 месяцаў (люты-снежань).
* 2025 год — Інстытут гісторыі імя Тадэвуша Мантэйфеля[pl] Польскай акадэміі навук (стажыроўка 1 месяц (май-чэрвень).

## Бібліяграфія 
### Калектыўныя манаграфіі 
* Беларусь: Народ. Государство. Время  / Нац. акад. наук Беларуси, Ин-т истории; редкол.: А. А. Коваленя [и др.]. Минск: Беларуская навука, 2009.
* Гісторыя Навагрудка — з глыбінь вякоў да нашых дзён = История Новогрудка — из глубин веков до наших дней / [М. П. Касцюк і інш.], рэд. кал.: М. П. Касцюк (гал. рэд.). 1-е выд. Мінск: Белстан, 2014; 2-е выд. Мінск: Белстан, 2016.
* Unus pro omnibus: Валовічы ў гісторыі Вялікага княства Літоўскага XV—XVIII ст.  Склад. Андрэй Янушкевіч. Навук. рэд. Аляксей Шаланда. Мінск: Медысонт, 2014.
* История белорусской государственности: В 5 т. Т. 1 : Белорусская государственность: от истоков до конца XVIII в. / А. А. Коваленя [и др.]; отв. ред. тома О. Н. Левко, В. Ф. Голубев; Нац. акад. наук Беларуси, Ин-т истории. Минск: Беларуская навука, 2018.
* Belarus in the Twenty-First Century: Between Dictatorship and Democracy, edited by Elena Korosteleva, Irina Petrova, Anastasiia Kudlenko, 1st Edition, London: Routledge, 2023, 236 pp. DOI ; eBook .
* Беларусь у XXI стагоддзі. Паміж дыктатурай і дэмакратыяй, укладальнікі Алена Карасцялёва, Ірына Пятрова, Настасся Кудленка, пераклад з англійскай Уладзімір Паўловіч, Лондан: Skaryna Press, 2024.

### Навукова-даведачныя выданні (ў суаўтарстве) 
* Земскія ўраднікі Полацкага ваяводства (другая палова XVI — першая палова XVII стст.) / А. Радаман, , В. Галубовіч  // Commentarii polocenses historici = Полацкія гістарычныя запіскі. Том I. Полацак, 2004. С.73-80.
* Земскія ўраднікі Віцебскага ваяводства ў другой палове XVI — першай палове XVII стст. / А. Радаман, , В. Галубовіч  // Commentarii polocenses historici = Полацкія гістарычныя запіскі. Том II. Полацак, 2005. С. 51-61.
* Земскія ўраднікі Менскага павета ў другой палове XVI — першай палове XVII стст. / А. Радаман, , В. Галубовіч  // Commentarii polocenses historici = Полацкія гістарычныя запіскі. Том III. Полацак, 2006. С.65-69.
* Земскія ўраднікі Гарадзенскага павета ВКЛ (другая палова XVI — першая палова XVII ст.) . / А. Радаман, , В. Галубовіч  // Герольд Litherland. Год V. Горадня, 2006. № 1 (17). С. 98-109.
* Милиция Беларуси. Документы и материалы (1917—2007 гг.) / Сост. К. И. Барвинок [и др.:]: под ред. канд. ист. наук, доц. К. И. Барвинка, доктора ист. наук, проф. А. Ф. Вишневского; Министерство внутренних дел; Академия МВД. Минск: Академия МВД Республики Беларусь, 2007.
* Земскія ўраднікі Ваўкавыскага павета (другая палова XVI — першая палова XVII стст.)  / А. Радаман, , В. Галубовіч  // Герольд Litherland. 2011. № 18. С.143-155.
* Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego: Spisy: w X t. / PAN, Instytut Historii; red. Anrzej Rachuba, . Warszawa: Wydawnictwo «DiG», Wydawnictwo IH PAN, 2003-. T. V: Ziemia połocka i województwo połockie. XIV—XVIII wiek / IH PAN; pod red. , oprac. , Andrzej Rachuba, Andrzej Haratym, Andrej Macuk, Andrej Radaman przy współpracy Witala Hałubowicza  i Przemysława P. Romaniuka. Warszawa: Wydawnictwo IH PAN, 2018. 305, [1] s.
* Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego: Spisy: w X t. / PAN, Instytut Historii; red. A. Rachuba, H. Lulewicz. Warszawa: Wydawnictwo «DiG», 2003—2014, Wydawnicto IH PAN, 2018-. T. VI: Ziemia nowogródzka i województwo nowogródzkie XV—XVIII wiek / IH PAN; red. Andrzej Rachuba, oprac. Henryk Lulewicz, Tomasz Jaszczołt, Andrej Radaman, Andrzej Rachuba, Przemysław P. Romaniuk, Andrej Macuk, Adam Danilczyk, Andrzej Haratym. — Warszawa: IH PAN, 2024. 524 s.
* Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego: Spisy: w X t. / PAN, Instytut Historii; red. Andrzej Rachuba, . Warszawa: Wydawnictwo «DiG», Wydawnictwo IH PAN, 2003-. T. IX: Województwo mścisławskie. XVI—XVIII wiek / IH PAN; pod red. Andrzeja Rachuby, oprac. , Tomasz Jaszczołt, Andrej Radaman, Andrzej Rachuba, Przemysław P. Romaniuk, Andrej Macuk, Adam Danilczyk i Andrzej Haratym. Warszawa: Wydawnictwo IH PAN, 2019. 262 s.
* Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego: Spisy: w X t. / PAN, Instytut Historii; red. A. Rachuba, H. Lulewicz. Warszawa: Wydawnictwo «DiG», 2003—2014, Wydawnicto IH PAN, 2018-. T. VIII: Ziemia brzeska i województwo brzeskie XIV—XVIII wiek / IH PAN; red. Andrzej Rachuba, oprac. Henryk Lulewicz, Tomasz Jaszczołt, Andrej Radaman, Andrzej Rachuba, Przemysław P. Romaniuk, Andrej Macuk, Adam Danilczyk, Andrzej Haratym. — Warszawa: IH PAN, 2020. 405 s.

### Вучэбная літаратура (у суаўтарстве) 
* История органов внутренних дел Беларуси: хрестоматия] / Министерство внутренних дел Республики Беларусь, Академия МВД; сост. А. Ф. Вишневский [и ин.]. Минск: Академия МВД Республики Беларусь, 2009.
* История органов внутренних дел Беларуси: [курс лекций для вузов] / А. Ф. Вишневский [и др.] под ред. А. Ф. Вишневского; Министерство внутренних дел Республики Беларусь; Учреждение образования «Академия Министерства внутренних дел Республики Беларусь». Минск: Академия МВД Республики Беларусь, Минск: Академия МВД Республики Беларусь, 2010.
* История органов внутренних дел Беларуси: учеб. пособие для учреждений высшего образования] / А. В. Вениосов [и др.]; под общ. ред. В. А. Данилова, А. С. Жмуровского; учреждение образования «Акад. М-ва внутрен. дел Респ. Беларусь». Минск: Академия МВД Республики Беларусь, 2015.

### Выбраныя навуковыя артыкулы і публікацыі крыніц 
Паводле Google Scholar:

* Кіраванне соймікавамі пасяджэннямі ў Вялікім княстве Літоўскім, Рускім і Жамойцкім у другой палове XVI — пачатку XVII ст. / А. Радаман // Вес. Беларус. дзярж. пед. ун-та ім. М. Танка. — 2002. — № 2(32). — С. 120—132.
* Інструкцыя новагародскага сойміка паслам на элекцыйны сойм 1587 г. / падрыхтаваў да друку, камент. А. Радаман // Беларус. гіст. агляд. 2003. — Т.10, сш.1-2 (18-19). — С.163-174.
* Шляхецкія з’езды і соймікі Новагародскага павета і праблема ўзнікнення каптуровых судоў у Вялікім княстве Літоўскім, Рускім і Жамойцкім ў час бескаралеўяў другой паловы XVI ст. / А. Радаман // Вест. Акад. МВД Респ. Беларусь. — 2004. № 1 (7). — С. 132—136.
* Справа аб парушэнні ваўкавыскім старостай Крыштафам Монвідам Дарагастайскім парадку ўступлення на пасаду і прынцыпаў прызначэння ўраднікаў гродскага суда і яе адлюстраванне ў дакументах Нацыянальнага гістарычнага архіва Беларусі: дэкрэт Галоўнага Трыбунала Вялікага Княства Літоўскага, Рускага і Жамойцкагапа справе аб парушэнні ваўкавыскім старостам Крыштафам Монвідам Дарагастайскім парадку ўступлення на пасаду і прынцыпаў прызначэння ўраднікаў гродскага суда. 23 верасня 1589 г., Менск / А. Радаман // Архіварыус: зб. навук.паведамл. і арт. Вып.2 / рэдкал.: А. К. Галубовіч (старш.) і інш. Мінск: БелНДІДАС, 2004. — С.104-114 (Сер.: Гісторыя, архівазнаўства, крыніцазнаўства; Вып.2.).
* Rejestr senatorów i posłów na sejmie walnym warszawskim 9 lutego — 21 marca 1600 r. / A. Radaman, M. Ferenc // Zeszyty naukowe Uniwersytetu Jagiellońskiego. Prace Historyczne. — 2004. — T. MCCLXVII, zeszyt 131. — S. 89-107.
* Ухвалы соймікаў і шляхецкіх з’ездаў Вялікага княства Літоўскага, Рускага і Жамойцкага ў сістэме нарматыўнага рэгулявання фінансавання соймавых паслоў у другой палове XVI — пачатку XVII ст. / А. Радаман // Вес. БДПУ. Сер. 2, Гісторыя. Філасофія. Паліталогія. Сацыялогія. Эканоміка. Культуралогія. — 2005. — № 4 (46). — С.16-21.
* Віленскі земскі прывілей 1565 г. вялікага князя літоўскага Жыгімонта Аўгуста / А. Радаман // Беларус. гіст. агляд. — 2005. — Т.12, сш.1-2 (22-23). — С.132-161.
* Інструкцыя новагародскага сойміка паслам на варшаўскі вальны сойм 1598 г. / падрыхтаваў да друку, камент. А. Радаман // Сацыяльна-эканамічныя і прававыя даследаванні. — 2005. — № 2. — С. 97-109.
* Uchwała sejmikowa powiatu nowogródzkiego z 1568 r. a system finansowania posłów sejmowych Wielkiego Księstwa Litewskiego / A.Radaman // Litwa w epoce Wazów : prace ofiarowane H.Wisnerowi w siedemdziesiątą rocznicę urodzin / Instytut Historii PAN im.T.Manteuffla; podred. W.Kriegseisena i A. Rachuby. — Warszawa: Wydawnictwo Neriton, 2006. — S. 145—156.
* Да праблемы вызначэння мяжы паміж Новагародскім і Пінскім паветамі Вялікага княства Літоўскага, Рускага і Жамойцкага ў другой палове XVI ст. / А. Радаман // Памяць стагоддзяў на карце Айчыны: зб. навук. прац у гонар 70-годдзя М. Ф. Спірыдонава / Нац.акад.навук Беларусі, Ін-т гісторыі; уклад. Р. А. Аляхновіч [i інш.]; рэдкал.: А. А. Каваленя (адказ.рэд.), А. І. Груша (адказ. сакр.) [і інш.]. Мінск: Беларус. навука, 2007. — С. 73-89.
* Інструкцыя шляхты Гарадзенскага павета паслам на Варшаўскі сойм 1572 г. з агульнаваяводскага сойміка Трокскага ваяводства, які адбыўся ў Самілішках 9 снежня 1571 г. / падрыхтаваў да друку, камент. А. Радаман // Гарадзенскі палімпсест. 2009. Дзяржаўныя ўстановы і палітычнае жыццё. XV—XX ст. / рэд. А. Ф. Смаленчук, Н. У. Сліж. Гародня: [б.в.], 2009. — С. 246—251.
* Samorząd sejmikowy w powiatach województwa nowogródzkiego Wielkiego Księstwa Litewskiego w latach 1565—1632 / A. Radaman // Praktyka życia publicznego w Rzeczypospolitej Obojga Narodów w XVI—XVIII wieku / red. U. Augustyniak, A.B. Zakrzewski; Komisja Lituanistyczna przy Komitecie Nauk Historycznych Polskiej Akademii Nauk, Instytut Historii Polskiej Akademii Nauk, Instytut Historyczny Uiwersytetu Warszawskiego, Instytut Historii Prawa Uniwersytetu Warszawskiego. Warszawa: Neriton, 2010. — S. 55-103.
* Арганізацыя і склад полацкага земскага суда ў другой палове XVI — першай трэці XVII ст. / А. Радаман // Герольд Litherland. — 2011. — № 18. — С.21-36.
* Попісавы экспедыцыйны з’езд і перадсоймавы соймік Новагародскага павета ў Капылі ў лютым 1596 г. / А. Радаман // Капыль: гісторыя горада і рэгіёна (да 360-годдзя выдання прывілея на магдэбургскае права Капылю) : зб. навук. арт. / Нац. акад. навук Беларусі; Ін-т гісторыі; уклад. А. А. Скеп’ян, А. Б. Доўнар, І. В. Соркіна; рэдкал. А. А. Каваленя [іінш.]. — Мінск: Беларус. навука, 2012. — С.185-210.
* Род Харытановічаў Вобрынскіх (Абрынскіх) уласнага герба «Харытон» у Новагародскім павеце ВКЛ у другой палове XVI ст. / А. Радаман // Карэліччына: людзі, падзеі, час: зб. навук. арт. / Нац. акад. навук Беларусі; Ін-т гісторыі; уклад. А. А. Скеп’ян, В. А. Максімовіч, А. Б. Доўнар; рэдкал. А. А. Каваленя [і інш.]. — Мінск : Беларус. навука, 2012. — С.50-63.
* Особенности российского администрирования и уголовного судопроизводства на территории Новогородского воеводства Великого Княжества Литовского, Русского и Жемайтского в 1657—1658 гг. // Наследие российской государственности / Алтайская академия экономики и права; под ред. Ю. В. Анохина. Барнаул : Изд-во ААЭП, 2012. — С. 24-41.
* Іерархія ўраднікаў на сойміку Новагародскага павета Вялікага княства Літоўскага, Рускага і Жамойцкага ў другой палове XVI — першай трэці XVII ст. / А. Радаман // Людзі і ўлада Навагрудчыны: гісторыя ўзаемадзеяння (да 500-годдзя надання Навагрудку прывілея на магдэбургскае права) : зб. навук. арт. / Нац. акад. навук Беларусі, Ін-т гісторыі, уклад. А. А. Скеп’ян, В. В. Даніловіч, А. Б. Доўнар, рэдкал. А. А. Каваленя [іінш.]. — Мінск: Беларуская навука, 2013. — С.162-177.
* Новагародскі перадсоймавы соймік 19-21 студзеня 1598 г. / А.Радаман // Людзі і ўлада Навагрудчыны : гісторыя ўзаемадзеяння (да 500-годдзя надання Навагрудку прывілея на магдэбургскае права): зб.навук. арт./ Нац. акад. навук Беларусі, Ін-т гісторыі, уклад. А. Скеп’ян, В. Даніловіч, А. Доўнар, рэдкал. А. Каваленя [і інш.]. — Мінск : Беларус. навука, 2013. — С. 139—162.
* Ухваленне мясцовых падаткаў на сойміках і шляхецкіх з’ездах Новагародскага ваяводства ВКЛ у другой палове XVI — пачатку XVII ст. / А.Радаман // Беларус. гіст. часоп. — 2013. — № 9. — С. 22-33.
* Патранальна-кліентальныя адносіны ў Новагародскім павеце і іх уплыў на палітыку і дзейнасць органаў шляхецкага самакіравання ў другой палове XVI — пачатку XVII ст. / А. Радаман // Магнацкі двор і сацыяльнае ўзаемадзеянне (XV—XVIII стст.) : зб. навук. прац / Установа "Музей "Замкавы комплекс «Мір»; рэд. А. М. Янушкевіч. — Мінск : Медысонт, 2014. — С. 252—294.
* Шляхта Новагародскага павета ў паспалітым рушэнні ВКЛ 1567 года / А. Радаман, А. Янушкевіч // Studia z dziejów Wielkiego Księstwa Litewskiego (XVI—XVIII w.) / Instytut historii PAN, Polskie towarzystwo heraldyczne; red. S.Górzyński, M.Nagielski. — Warszawa: DiG, 2014. — S. 337—381.
* Павятовыя соймікі Новагародскага ваяводства Вялікага Княства Літоўскага, Рускага і Жамойцкага напярэдадні кракаўскага ардынарнага сойма Рэчы Паспалітай абодвух народаў 1603 г. / А.Радаман // Вялікае Княства Літоўскае: палітыка, эканоміка, культура : зб. навук. арт. У 2 ч. Ч. 1 / Нац. акад. навук Беларусі, Ін-т гісторыі; уклад.: А. А. Скеп’ян; рэдкал.: У. Р. Гусакоў [і інш.]. — Мінск : Беларуская навука, 2017. — С. 221—252
* Сістэматызацыя права ВКЛ і пытанне паправы Трэцяга статута ВКЛ на сойміках Новагародскага ваяводства ў 1587—1632 гг. / А.Радаман // Журн. Белорус. гос. ун-та. История. — 2018. — № 2. — С. 21—31.
* Miejsca obrad sejmików i zjazdów szlacheckich powiatu nowogródzkiego [Places of Debates of Dietines (Sejmiks) and Other Noble Assemblies of the Nowogródek Poviat] / A, Radaman // Miscellanea Historico-Iuridica, — 2022. — T, 21(1). — S. 75-115.
* Miejsca obrad zjazdów szlacheckich I sejmików powiatu słonimskiego / A, Radaman // Wobec sejmików. Magnateria Rzeczypospolitej w XVI—XVIII wieku, red. M. Kupczewska, K.Łopatecki, Białystok, 2024.— S. 193—213.
* The Political Symbols and Concepts of Statehood in the Modern History of Belarus / Andrej Kotljarchuk, Andrej Radaman, and Elena Sinitsyna // Belarus in the Twenty-First Century: Between Dictatorship and Democracy, edited by Elena Korosteleva, Irina Petrova, and Anastasiia Kudlenko, Routledge 2023, p.&nbsp;3-15.
* Палітычныя сімвалы і трактоўка дзяржаўнасці ў найноўшай гісторыі Беларусі / Андрэй Катлярчук, Андрэй Радаман, Алена Сініцына // Беларусь у XXI стагоддзі. Паміж дыктатурай і дэмакратыяй, укладальніцы Алена Карасцялёва, Ірына Пятрова, Настасся Кудленка, пераклаў з англійскай Уладзімір Паўловіч, Лондан: Skaryna Press, 2024, с. 25-38.

## Узнагароды і прэміі 
* Памятны медаль «80 год міліцыі Беларусі».
* Юбілейны медаль «90 год міліцыі Беларусі».
* Памятны знак «70 год міліцыі Мінскай вобласці».
* Нагрудны знак «За адзнаку».

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Историки Беларуси в начале XXI столетия: биобиблиографический справочник / Г. В. Корзенко. Минск : Белорусская наука, 2007, c. 312—313.
* , с. 200—201.

## Спасылкі 
* Профіль на сайце Інстытута гісторыі НАН Беларусі (2018—2020)
* Профіль на сайце Універсітэта ў Беластоку 
* ORCID
* Старонка на academia.edu

Катэгорыя:Гісторыкі Беларусі
Катэгорыя:Супрацоўнікі Інстытута гісторыі НАНБ
Катэгорыя:Выкладчыкі Акадэміі Міністэрства ўнутраных спраў Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Выкладчыкі гістарычнага факультэта БДУ
Катэгорыя:Рэпрэсаваныя рэжымам Лукашэнкі
Катэгорыя:Падпісанты звароту беларускіх навукоўцаў супраць гвалту
Катэгорыя:Даследчыкі гісторыі Вялікага Княства Літоўскага