open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Пярэзвы

**Пярэ́звы**, або **перазо́вы** — у беларусаў звычай у канцы вяселля, паводле якога сваты, інш. вясельныя чыны або суседзі маладога ці маладой запрашалі маладых і найбольш паважаных удзельнікаў вяселля да сябе ў госці. Наладжваліся з мэтай аказання матэрыяльнай дапамогі бацькам маладых у правядзенні вяселля. У час пярэзваў выконвалі песні, у якіх усхвалялі сватоў, іх хату, гаспадарку, а таксама жартоўныя песні. Пярэзвамі называлі таксама наведванне маладых родзічамі маладой ці наведванне маладымі і родзічамі маладога бацькоў маладой праз тыдзень пасля вяселля. Характэрны для паўднёвых, цэнтральных і ўсходніх раёнаў Беларусі.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Вяселле
Катэгорыя:Беларускія абрады і звычаі
Пярэварацень

]]
**Пярэ́варацень** — фантастычны персанаж народных павер’яў і казак; чалавек, ператвораны ці здольны сам дзівосным чынам ператварыцца ў звера, расліну, камень. У славянскай, у тым ліку ў беларускай міфалогіі найчасцей набываў аблічча воўка. Уяўленне пра пярэваратняў узнікла на аснове татэмізму, звязана з вераю ў чараўнікоў, адлюстравалася ў фальклоры — былічках, баладах, напрыклад, у беларускай купальскай песні — баладзе «Пойдзем, сястра, у лясок а скінемся травіцай».

## Літаратура 
* 

## Спасылкі
Пясчаныя глебы

**Пясча́ныя гле́бы** — глебы, якія развіваюцца на пясках і маюць не больш за 10 % часцінак фіз. гліны. Развіваюцца на марэнных, азёрна-ледавіковых, водна-ледавіковых, старажытнаалювіяльных, поймавых і эолавых пясках. Маюць значную водапранікальнасць, аэрацыю, цёплаёмістасць. Прыродная ўрадлівасць нізкая — колькасць арганічных і мінеральных рэчываў невялікая. Падзяляюць на рыхла- і звязнапясчаныя глебы. 

На Беларусі займаюць больш 25 % тэрыторыі (большасць пад хваёвымі лясамі). Складаюць каля 19 % сельскагаспадарчых угоддзяў. Акультурваюцца пясчаныя глебы ўнясеннем арганічных і мінеральных угнаенняў, пасевамі бабовых, вапнаваннем, глінаваннем, арашэннем і ІНШ.

## Літаратура 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Глебы
Пятроўшчынскі паказ

**Пятроўшчынскі паказ**, або **Пятроўшчынскае прадстаўленне** — адна з першых пастановак на беларускай мове, якая адбылася 20 красавіка 1906 года у былым маёнтку Пятроўшчына (цяпер у межах Мінска). Арганізатары А. Бурбіс, А. Уласаў, С. Кукель і інш. Была пастаўлена камедыя М. Крапіўніцкага «Па рэвізіі». Да спектакля выпушчана рукапісная праграма, у якой пад псеўданімамі названы перакладчык Апанас К. (дакладна не устаноўлена, гэта Н. Чарноцкі ці С. Кукель) і выканаўцы — К. Лявончык, Тодар Гус, Л. Квач, А. Каліна, Б. Дзяргач (Бурбіс). Сцэну абсталявалі на падворку. Прысутнічала больш за 300 гледачоў. Прадстаўленне ішло ў музычным суправаджэнні цымбалаў, скрыпак і бубнаў. Прагучалі таксама вершы Я. Купалы «Што ты спіш?..», «Не рвіся к багатым», «Пашкадуй мужыка!» у выкананні Бурбіса.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:1906
Катэгорыя:Падзеі 20 красавіка
Катэгорыя:Гісторыя тэатра Беларусі
Катэгорыя:Гісторыя Мінска
Acrobasis consociella

**Acrobasis consociella** — від моляў з сямейства Агнёўкі. Распаўсюджаны ў Еўропе.

## Біялагічнае апісанне 
Размах крылаў складае 19-22 мм. За год адно пакаленне з канца мая да жніўня. Вусені харчуюцца на дубе.

## Спасылкі 
* Microlepidoptera.nl 
* waarneming.nl .
* Lepidoptera of Belgium
* Acrobasis consociella on UKmoths

Катэгорыя:Агнёўкі
Электронная канфігурацыя

**Электронная канфігурацыя** — формула размяшчэння электронаў па розных электронных абалонках атама хімічнага элементу або малекулы. 
Электронная канфігурацыя звычайна запісваецца для атамаў ў іх асноўным стане. Для вызначэння электроннай канфігурацыі элемента існуюць наступныя правілы: 
# **Прынцып запаўнення.** Згодна з прынцыпам запаўнення, электроны ў асноўным стане атама запаўняюць арбіталь у паслядоўнасці павышэння арбітальных энергетычных узроўняў. Ніжэйшыя па энергіі арбіталі заўсёды запаўняюцца першымі.
# **Прынцып забароны Паўлі.** Паводле гэтага прынцыпу, на кожную арбіталь можа прыходзіцца не больш за два электроны і толькі ў тым выпадку, калі яны маюць супрацьлеглыя спіны.
# **Правіла Хунда.** Паводле гэтага правіла, запаўненне арбіталей адной падабалонкі пачынаецца адзінкавымі электронамі з паралельнымі (аднолькавымі па знаку) спінамі, і толькі пасля таго, як адзінкавыя электроны зоймуць ўсе арбіталі, можа адбывацца канчатковае запаўненне арбіталей парамі электронаў з супрацьлеглымі спінамі.
З пункту гледжання квантавай механікі электронная канфігурацыя - гэта поўны пералік аднаэлектронных хвалевых функцый, з якіх з дастатковай ступенню дакладнасці можна скласці поўную хвалевую функцыю атама (у набліжэнні самаўзгодненая поля).

## Расшыфроўка электроннай канфігурацыі 
Па гістарычных прычынах у формуле электроннай канфігурацыі квантавы лік l запісваецца лацінскай літарай. Стан атама пры l=0 пазначаецца літарай s, p: l=1, d: l=2, f: l=3, g: l=4 і далей па алфавіту. Злева ад ліку l пішуць лік n, а зверху ад ліку l - лік электронаў у стане з дадзенымі n і l. Напрыклад 2s^2 

адпавядае двум электронам ў стане з n=2, l=0. З-за практычнай выгады (гл. Правіла Клячкоўскага) у поўнай формуле электроннай канфігурацыі тэрмы пішуць у парадку ўзрастання квантавага ліку n, а затым квантавага ліку l, напрыклад  1s^22s^22p^63s^23p^4. Часам запіс формулы скарачаюць да 1s^22s^2p^63s^2p^4, т. з. апускаюць лік n там, дзе яго можна адгадаць з правіла упарадкавання тэрмаў.

## Зноскі 
## Літаратура 
* С. А. Щукарев. О строении вещества. Природа, 1922, № 6-7, 20-39
* С. А. Щукарев. О периодичности свойств электронных оболочек свободных атомов и об отражении этой периодичности в свойствах простых тел, химических соединений и растворов электролитов. Вести. ЛГУ, 1954, № 11, 127—151
* Блохинцев Д. И. Основы квантовой механики. 5-ое изд. Наука, 1976. — 664с.
* Боум А. Квантовая механика: основы и приложения. М.: Мир, 1990. — 720с.

Катэгорыя:Атамная фізіка
Acrobasis obtusella

**Acrobasis obtusella** — від агнёвак  роду *Acrobasis*. Быў апісаны Хюбнерам у 1796 годзе. Сустракаецца ў большай частцы Еўропы.

Размах крылаў складае 15-17 мм.

Лічынкі харчуюцца відамі роду груша. Яны выядаюць тканкі лісця, якія пасля гэтага растуць няроўна.

Катэгорыя:Агнёўкі
Aglossa pinguinalis

**Aglossa pinguinalis** — від моляў сямейства Pyralinae>.

## Біялагічнае апісанне 
Матылёк шаравата-карычневы, з дымкай больш цёмнага адцення. Лічынкі харчуюцца экскрыментамі жывёл і мёртвай расліннасцю.

Катэгорыя:Агнёўкі
Броўка

**Бро́ўка** — шматзначны тэрмін.

## Прозвішча 
**Бро́ўка** — беларускае прозвішча.

* Іван Валянцінавіч Броўка (нар. 1980) — беларускі гандбаліст
* Наталля Уладзіміраўна Броўка  (нар. 1959) — беларуская матэматык
* Пятрусь Броўка (Пётр Усцінавіч; 1905—1980) — беларускі паэт і грамадскі дзеяч, Народны паэт Беларусі, акадэмік АН БССР.
* Юрый Пятровіч Броўка (1936—2019) — беларускі юрыст, доктар юрыдычных навук, прафесар.

## Геаграфія 
*  — рака ў Маскоўскай і Разанскай абласцях Расіі.
*  — рака ў Томскай вобласці Расіі.
*  — былы пасёлак у Саратаўскай вобласці Расіі.

## Іншыя значэнні 
* Броўка — дэкаратыўны элемент у архітэктуры.
* Броўка — элемент аўтамабільнай дарогі, край абочыны.
Ancylosis oblitella

**Ancylosis oblitella** — від агнёвак роду *Ancylosis*. Ён быў апісаны Цэлерам у 1848 годзе. Распаўсюджаны на большай частцы Еўропы.

Размах крылаў складае 18—22 мм. Лёт імага ў маі і паўторна з ліпеня па жнівень у двух пакаленнях за год.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Ancylosis oblitella // ИАС «Природа БУРЯТИИ»
* lepiforum.de

Катэгорыя:Агнёўкі
Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1848 годзе
9-я армія

Назву *Дзявя́тая а́рмія* мелі:

* воінскае аб’яднанне Германскай імперскай арміі падчас Першай сусветнай вайны
* воінскае аб’яднанне Трэцяга рэйху падчас Другой сусветнай вайны
* воінскае аб’яднанне Рускай імператарскай арміі падчас Першай сусветнай вайны
* воінскае аб’яднанне Рабоча-сялянскай Чырвонай арміі падчас Другой сусветнай вайны
* воінскае аб’яднанне ў складзе ўзброеных сіл Францыі
Aphomia zelleri

**Aphomia zelleri** — від агнёвак роду *Aphomia*. Ён быў апісаны у 1932 годзе і вядомы з Цэнтральнай Азіі і большай частцы Еўропы.

## Біялагічнае апісанне 
Размах крылаў складае 19-27 мм. Лёт імага з чэрвеня па жнівень.

## Экалогія 
Вусені харчуюцца на *Brachythecium albicans* і відах роду *Ammophila*. Яны жывуць у вертыкальных шаўковых трубках, якія прасціраюцца прыкладна на 100 мм у пясок. Від зімуе ў лічынкавай стадыі. Акукліванне адбываецца ў шаўковых трубках, крыху ніжэй паверхні.

## Спасылкі 
* lepiforum.de

Катэгорыя:Насякомыя Еўропы
Катэгорыя:Агнёўкі
Apomyelois bistriatella

**Apomyelois bistriatella** від агнёвак роду *Apomyelois*. Ён быў апісаны Хульстам у 1887 годзе і вядомы з Каліфорніі, усходу ЗША,  Паўночнай Еўропы і Расіі.

## Біялагічнае апісанне 
Размах крылаў складае 15-25 мм. Лёт імага з чэрвеня па ліпень.

Лічынкі харчуюцца на грыбах *Daldinia vernicosa*, якія растуць на Ulex europaeus і мёртвай бярозе. акрамя таго, было зафіксавана харчаванне на *Hypoxylon occidentale* у Каліфорніі.

## Падвіды 
* *Apomyelois bistriatella bistriatella*
* *Apomyelois bistriatella subcognata* (Ragonot, 1887)

Катэгорыя:Агнёўкі
Elegia similella

**Elegia similella** — матылёк з сямейства Агнёўкі. Вядома амаль па ўсёй Еўропе. Асяроддзе пражывання — старыя, развітыя лясы і паркі.

## Біялагічнае апісанне 
Размах крылаў складае 19-22 мм. У дарослых цёмныя пярэднія крылы і шырокая белая папярочная лінія. Лёт імага з чэрвеня па ліпень і звычайна яны знаходзяцца высока на дрэвах.

Вусені харчуюцца на дубах.

Катэгорыя:Насякомыя Еўропы
Катэгорыя:Агнёўкі
Assara terebrella

**Ассара terebrella** — матылёк сямейства Агнёўкі. Сустракаецца ў Еўропе, Карэі, Японіі (Хакайда) і Усходняй Сібіры.

## Біялагічнае апісанне 
Размах крылаў складае 21-24 мм. Лёт імага з мая да верасня ў залежнасці ад месцазнаходжання.

Лічынкі харчуюцца на елцы еўрапейскай.

## Спасылкі 
* Lepidoptera of Belgium
* Assara terebrella at UKmoths

Катэгорыя:Насякомыя Еўропы
Катэгорыя:Агнёўкі
Макс фон Боэн

{{Дзяржаўны дзеяч
 | беларускае імя            = 
 | арыгінальнае імя          = 
 | партрэт                   = 
 | шырыня партрэта           =  
 | подпіс                    = 
 | герб                      = 
 | подпіс герба              =

 | дата нараджэння           = 
 | месца нараджэння          = 
 | дата смерці               = 
 | месца смерці              = 
 | пахаваны                  = 
 | дынастыя                  = 
 | бацька                    = 
 | маці                      = 
 | муж                       = 
 | жонка                     = 
 | у шлюбе                   = 
 | дзеці                     =

 | гады службы               = 1867 — 1919
 | прыналежнасць             =  
 | род войскаў               = 
 | званне                    =  
 | камандаваў                = 18-я пяхотная дывізіяIX рэзервовы корпусArmee-Abteilung C7-я арміяГрупа армій Боэна
 | бітвы                     = Франка-пруская вайнаПершая сусветная вайна

 | навуковая сфера           = 
 | месца працы               = 
 | вядомы як                 =

 | партыя                    = 
 | дзейнасць                 = 
 | прафесія                  = 
 | адукацыя                  = 
 | вучоная ступень           = 
 | манаграма                 = 
 | рэлігія                   = 
 | узнагароды                = { style="background: transparent"
     
-
}
 | аўтограф                  = 
 | Commons                   = 
}}
**Макс Фердына́нд Карл фон Бо́эн** (; ,  — , ) — германскі ваенны дзеяч, генерал-палкоўнік.

## Біяграфія 
Незадоўга да вайны выйшаў у адстаўку. Падчас мабілізацыі 2 жніўня 1914 года прызваны з адстаўкі і прызначаны камандзірам IX рэзервовага корпуса.

За паспяховыя дзеянні ў ліпені і жніўні 1916 года падчас наступу брытанскіх войскаў на Соме 24 жніўня 1916 года ўзнагароджаны ордэнам Pour le Mérite. 2 лютага 1917 года пастаўлены на чале армейскай групы «С», якая аб’ядноўвала германскія часці ў раёне Сен-Міхеля (Францыя). 11 сакавіка 1917 года прызначаны камандуючым 7-й арміяй. 20 мая 1917 года за адрозненні ў ходзе баёў пры Асне і ў бітве пры Шэмі-дэ-Дам атрымаў дубовыя галіны да ордэна Pour le Mérite. 3 мая 1918 года атрымаў званне шэфа 163-га пяхотнага палка. 6 жніўня 1918 года пад яго камандаваннем сфарміравана група армій «Боэн», якая дзейнічала на Заходнім фронце. 31 кастрычніка 1918 года група была расфармаваная, а Боэн зноў заняў пасаду камандуючага 7-й арміяй і кіраваў яе аперацыямі да канца вайны.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Удзельнікі Першай сусветнай вайны (Германія)
Lycaena phlaeas

**Lycaena phlaeas** — дзённы матылёк з сямейства блакітніц.

## Апісанне 
Даўжыня пярэдняга крыла 12-16 мм. Пярэднія крылы вогненна-чырвоныя, з чорнымі буйнымі амаль квадратнымі плямамі, вонкавы край з шырокай цёмнай аблямоўкай. Заднія крылы карычнева-бурыя, на знешнім полі аранжавая зубчастая перавязь і нярэдка на ёй ёсць блакітнаватыя плямы. Знізу пярэднія крылы памяранцава-чырвоныя, чорныя плямы на белых каемках, вонкавы край карычнева-шэры. Заднія крылы знізу карычнева-бурыя са слабым фіялетавым адценнем і цёмнымі стракацінкамі. Часам выяўлены кароткі хвосцік. Самка адрозніваецца толькі большай велічынёй, а таксама больш круглявай вяршыняй пярэдніх крылаў.

## Арэал 
Паўночна-заходняя Афрыка, Еўропа, пазатрапічная Азія да Японіі, паўночна-захад Паўночнай Амерыкі. Звычайны на ўсёй тэрыторыі Усходняй Еўропы. На поўначы мабыць прытрымліваецца горных раёнаў.

## Месцапражыванні 
На поўначы засяляе рознатраўна лугавінныя тундры, антрапагенныя ланшафты, вяршыні сопак. У пустыннай зоне месцамі пасялення з'яўляюцца антрапагенныя ландшафты, абрашаныя зямлі. На астатняй тэрыторыі засяляе розныя натуральныя і другасныя біятопы: лясныя ўзлескі, паляны, высечкі, абочыны дарог, рознатраўныя і мурожныя лугі, берагі рэк, пашы, пусткі, сады, тэрыторыі гарадоў і пасёлкаў, радзей — стэпы розных тыпаў і сельгасугоддзі.

Таксама сустракаецца на лугах розных тыпаў, па берагах вадацёкаў, у гарах — па катлавінах, лугоў-стэпавых схілах, лясных лугавінах і да камяністых тундраў уключна. На Паўднёва-Чуйскім хрыбце побач са снежнікам на вышыні 2500 м над узроўнем мора.

## Біялогія 
Развіваецца ў 1-3 пакаленнях, у залежнасці ад шыраты. На поўначы і ў сярэдняй паласе звычайна развіваецца ў двух пакаленнях. Лёт матылькоў першага пакалення назіраецца з пачатку мая да сярэдзіны чэрвеня, другога-з пачатку ліпеня да сярэдзіны жніўня. У цёплыя гады (а на поўдні Усходняй Еўропы штогод) з сярэдзіны жніўня адзначаны матылі трэцяга пакалення. Самцы абараняюць уласную тэрыторыю. Звычайны, але не масавы від.

## Размнажэнне 
Самка адкладае па 1-2 яйкі на лісце, сцёблы або кветкі кармавых раслін. Яйкі ад бледна-шэрага да зялёнага колеру, паўшарападобныя, з даволі буйнымі паглыбленнямі.

Эмбрыянальнае развіццё — каля 8 дзён.

Вусень зялёны, у кароткіх валасінках. Над нагамі падоўжная чырвоная лінія. Уздоўж спіны падобная палоска, з абодвух бакоў абмежаваная жоўтым. Галава чырванавата-карычневая. Вусень зімуе. Наведваецца мурашкамі. Кармавыя расліны вусеняў — , , адзначаліся таксама , ,
, , , , , , .

Катэгорыя:Блакітніцы
Катэгорыя:Насякомыя Афрыкі
Катэгорыя:Насякомыя Еўразіі
Катэгорыя:Насякомыя Паўночнай Амерыкі
1934 год у гісторыі тэлебачання

**1934** год быў адзначаны шэрагам падзей у тэлебачанні.

## Падзеі 
## Узнагароды 
## З’явіліся 
### Тэлевізійныя праграмы 
### Тэлевізійныя каналы 
### Серыялы 
## Нарадзіліся 
* 1 красавіка — Уладзімір Познер, расійскі і амерыканскі тэлежурналіст

### БССР 
## Памерлі 
### БССР 
## Спасылкі
Тэлебачанне
Катэгорыя:Гады ў тэлебачанні
Ігар Дадон

**Ігар Мікалаевіч Дадон** (, , Садова, Каларашскі раён, Малдаўская ССР) — малдаўскі палітык, Прэзідэнт Малдовы з 23 снежня 2016 г.

## Палітычная кар’ера 
Дэпутат парламента Рэспублікі Малдова. Скончыў эканамічны факультэт Дзяржаўнага аграрнага ўніверсітэта, факультэт менеджменту Акадэміі эканамічнай адукацыі, факультэт эканамічнага права Міжнароднага інстытута менеджменту.

У ходзе  у Кішынёве ў студзені 2016 г. Ігар Дадон разам з Андрэем Нэстасэ і Рэната Усатым каардынаваў дзеянні пратэстнага руху і выступаў у якасці аднаго з лідараў апазіцыі на перамовах з прадстаўнікамі кіруючай большасці.

13 лістапада 2016 г. Ігар Дадон перамог у 2-м туры . 18 лістапада пакінуў партыю, саступіўшы пасаду старшыні Зінаідзе Грачанай. 23 снежня ў Нацыянальным Палацы прайшла працэдура інаўгурацыі прэзідэнта.

Адмаўляючы на словах сваю прарасійскую арыентаванасць, ён здзейсніў першы свой афіцыйны візіт у Маскву, дзе паабяцаў Уладзіміру Пуціну, што краіна разарве дагавор аб асацыяцыі з ЕС, спыніць збліжэнне з НАТА і ўступіць у Еўразійскі эканамічны саюз. Але прэзідэнт, паўнамоцтвы якога ў Малдове моцна абмежаваныя, не ў стане выканаць большасць з сваіх абяцанняў і не можа самастойна праводзіць не толькі знешнюю, але і ўнутраную палітыку. Не маючы большасці ў парламенце і канфліктуючы з урадам, Ігар Дадон сутыкнуўся з тым, што раз за разам яго часова адхілялі ад выканання прэзідэнцкіх паўнамоцтваў, каб правесці ў жыццё рашэнне, з якім ён быў не згодны. Так, 2 студзеня 2018 г. Канстытуцыйны суд часава прыпыніў паўнамоцтвы Ігара Дадона ў сувязі з тым, што ён паўторна адхіліў кандыдатуры 4 міністраў і 2 віцэ-прэм’ераў, прапанаваныя прэм’ер-міністрам П. Філіпам.

Пры гэтым ён рабіў частыя візіты ў Маскву. І хай значных прарываў у расійска-малдаўскіх адносінах за чатыры гады яго прэзідэнцтва не адбылося, але падтрымкай Расіі перад паходам на другі тэрмін ён заручыўся.

На прэзідэнцкіх выбарах 2020 года ў Малдове на 15 лістапада быў прызначаны другі тур. Дзеючы прэзідэнт Ігар Дадон саступіў прадстаўніцы праеўрапейскіх сіл, экс-прэм’еру краіны Маі Санду.

## Крымінальныя справы 
24 мая 2022 года Ігар Дадон быў затрыманы і адпраўлены пад хатні арышт. Яму прад'явілі абвінавачанне па чатырох артыкулах Крымінальнага кодэкса Малдовы: «Пасіўная карупцыя», «Атрыманне фінансавання палітычнай партыяй ад злачыннай арганізацыі», «Незаконнае ўзбагачэнне» і «Дзяржаўная здрада».

18 лістапада 2022 года экс-прэзідэнт быў вызвалены з-пад хатняга арышту пад падпіску аб нявыездзе.

Антыкарупцыйная пракуратура Малдовы 3 лютага 2023 года паведаміла аб узбуджэнні яшчэ адной крымінальнай справы ў дачыненні да Ігара Дадона. Ён, яго жонка і лекар падазраюцца ў здзяйсненні падробкі з афіцыйнымі медыцынскімі дакументамі.

Катэгорыя:Прэзідэнты Малдовы
Адольф фон Карлавіц

{{Дзяржаўны дзеяч
 | беларускае імя            = 
 | арыгінальнае імя          = 
 | партрэт                   = 
 | шырыня партрэта           =  
 | подпіс                    = 
 | герб                      = 
 | подпіс герба              =

 | дата нараджэння           = 
 | месца нараджэння          = 
 | дата смерці               = 
 | месца смерці              = 
 | пахаваны                  = 
 | дынастыя                  = 
 | бацька                    = 
 | маці                      = 
 | муж                       = 
 | жонка                     = 
 | у шлюбе                   = 
 | дзеці                     =

 | гады службы               = 1879 — 1919
 | прыналежнасць             =  
 | род войскаў               = 
 | званне                    =  
 | камандаваў                = Рэзервовы XXVIІ корпус12-я рэзервовая дывізіяРэзервовы ІІІ корпусXІX корпус9-я армія2-я армія
 | бітвы                     = Першая сусветная вайна

 | навуковая сфера           = 
 | месца працы               = 
 | вядомы як                 =

 | партыя                    = 
 | дзейнасць                 = 
 | прафесія                  = 
 | адукацыя                  = 
 | вучоная ступень           = 
 | манаграма                 = 
 | рэлігія                   = 
 | узнагароды                = { style="background: transparent"
   
-
}
 | аўтограф                  = 
 | Commons                   = 
}}
**Ганс Карл Адо́льф фон Ка́рлавіц** (; , г. , Каралеўства Саксонія — , г. ) — германскі ваенны дзеяч, генерал ад інфантэрыі.

## Біяграфія 
Перад вайной займаў пасаду саксонскага ваеннага міністра. Неўзабаве пасля пачатка Вайны, 24 жніўня 1914 года пакінуў міністэрства і быў прызначаны камандзірам ХХVII рэзервовага корпуса. Аднак ужо 28 кастрычніка быў адкліканы ў Дрэздэн і яму даручана зноў узначаліць міністэрства. 30 лістапада 1914 года ён зноў вярнуўся ў дзеючую армію, на гэты раз на пасаду камандзіра 12-й рэзервовай дывізіі. 20 красавіка 1915 года ён у трэці раз быў пастаўлены на чале Ваеннага міністэрства Саксоніі. З 21 жніўня 1916 года камандзір III рэзервовага, з 8 жніўня 1917 года — XIX АК (2-га Каралеўскага Саксонскага корпуса). 29 ліпеня 1917 года ўзнагароджаны ордэнам Pour le Merite, а 25 мая 1918 года атрымаў да яго дубовыя галіны. 

7 жніўня 1918 года ён ўзначаліў 9-ю, а 22 верасня 1918 года — 2-ю армію. 13 лістапада 1918 года армія была расфармаваная.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Камандуючыя арміямі ў Першай сусветнай вайне (Германія)
Катэгорыя:Военачальнікі Першай сусветнай вайны (Германія)
Euzophera fuliginosella

**Euzophera fuliginosella** — від агнёвак роду *Euzophera*. Ён быў апісаны Хайнеманам у 1865 годзе.

## Біялагічнае апісанне 
Размах крылаў складае 15-20 мм.

## Арэал 
Сустракаецца ў большай частцы Еўропы, за выключэннем Вялікабрытаніі, Ірландыі, Нарвегіі і заходняй частцы Балканскага паўвострава.

Лічынкі харчуюцца на бярозах..

Катэгорыя:Насякомыя Еўропы
Катэгорыя:Агнёўкі
Glyptoteles leucacrinella

**Glyptoteles** — манатыпны род дробных молей, які належаць да сямейства Агнёўкі.

Адзіны від **Glyptoteles leucacrinella** сустракаецца ў большай частцы Еўропы, за выключэннем Вялікабрытаніі, Ірландыі, Фенаскандыі, Партугаліі і вялікай часткі Балканскага паўвострава.

У вусеняў адзначана харчаванне нязвыклай ежай, яны могуць есці раслінныя рэшткі і сухое лісце. Таксама харчуюцца на альховых дрэвах.

## Літаратура 
* Grabe, Albert (1942): Eigenartige Geschmacksrichtungen bei Kleinschmetterlingsraupen ["Strange tastes among micromoth caterpillars"]. *Zeitschrift des Wiener Entomologen-Vereins* **27**: 105—109 [in German]. PDF fulltext

Катэгорыя:Насякомыя Еўропы
Катэгорыя:Агнёўкі
Eurhodope cirrigerella

**Eurhodope cirrigerella** — від агнёвак роду *Eurhodope*. Ён быў апісаны Цынкенам у 1818 годзе і вядомы з Еўропы.

## Біялагічнае апісанне 
Размах крылаў складае 19-22 мм.

## Экалогія 
Лічынкі харчуюцца на кветках відаў Knautia'' і Скабіёза.

Катэгорыя:Насякомыя Еўропы
Катэгорыя:Агнёўкі
Homoeosoma nimbella

**Homoeosoma nimbella** — гэта матылёк з сямейства Агнёўкі. Распаўсюджаны ў Еўропе.

## Біялагічнае апісанне 
Размах крылаў складае 16-21 мм. Лёт імага з мая па жнівень у залежнасці ад месцазнаходжання.

Вусені, верагодна, кормяцца на кветках або пладах астравых.

## Спасылкі 
* Moths of Suffolk 
* Microlepidoptera.nl 
* Swedish Museum of Natural History

Катэгорыя:Насякомыя Еўропы
Катэгорыя:Агнёўкі
Homoeosoma nebulella

**Homoeosoma nebulella** — матылёк сямейства агнёвак.

## Апісанне 
Размах крылаў 20-27 мм. Вусень шэры, з жоўта-бурай галавой, трыма падоўжнымі палосамі на спінным баку і чорнымі дыхальцамі. Даўжыня цела складае 15-16 мм. Кармавыя расліны вусеняў: Cirsium vulgare, Jacobaea vulgaris, Tanacetum vulgare і Leucanthemum vulgare.

## Распаўсюджанне 
Від распаўсюджаны ў Еўропе і заходняй частцы Азіі.

## Размнажэнне 
Вылет пачынаецца раннім летам (моцна расцягнуты), актыўныя ў прыцемках. Яйцы адкладаюць па адным на суквецці астравых, у тым ліку . Вусені зімуюць у апошнім узросце, акукліванне вясной. На сланечніку вусені першых двух узростаў сілкуюцца пылком, кветкамі, а пачынаючы з 3-га ўзросту — ядрамі сямянак, бакамі абгорткі і мякаццю донца кошыкаў, якія пры дажджавым надвор’і загніваюць.

Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1775 годзе
Катэгорыя:Насякомыя Еўразіі
Катэгорыя:Агнёўкі
Паўлюк Прануза

**Паўлюк Прану́за**, поўнае імя **Павел Кузьміч Прануза** (, в. Вылева, цяпер Добрушскі раён, Гомельская вобласць, Беларусь — ) — беларускі паэт.

## Біяграфія 
Скончыў у 1941 годзе Гомельскі педагагічны інстытут. У 1945—1978 гадах настаўнічаў у Нясвіжы Мінскай вобласці.

## Творчасць 
Друкаваўся з 1936 года.

У зборніку «Разгневаная зямля» (1946) біяграфія франтавога пакалення пазначана асабістай спраўджанасцю, суаднесена з уласным лёсам. Стваральная праца народа, вернасць грамадзянскага абавязку, трываласць маральна-этычных ідэалаў, гісторыя і сучаснасць адлюстраваны ў зборніках «Добрай раніцы» (1951), «У дальнім раёне» (1954), «Мае землякі» (1957), «Калі верыш» (1963), «Непаўторнасць» (1974), «Трываласць» (1978), «Сустрэчы» (1983), «Рукі салдата» (1990), «Памяць, памяць…» (1994).

Пісаў таксама для дзяцей (зборнікі «Добры дожджык», 1960; «Дзе вясны пачатак» 1965; «Вясновыя тэлеграмы», 1976; «Фарбы восені», 1982; «Звініць ручаёк», 1988).

Перакладаў з польскай, рускай, украінскай і іншых моў.

## Творы 
* Родныя мясціны. Мн., 1968;
* Мой аўтограф. Мн., 1988.

## Памяць 
* 1 ліпеня 2025 года на будынку рэдакцыі газеты «Гомельская праўда» (Гомель, вул. Палеская, 17а) урачыста адкрылі памятную дошку пісьменнікам, паэтам і журналістам, творчасць якіх звязана з гэтым выданнем — Івану Шамякіну, Раману Сабаленку, Паўлюку Трусу, Анатолю Грачанікаву, Паўлу Пранузе, Міхасю Даніленку, Аляксандру Капусціну, Міколе Мятліцкаму.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Паэты Беларусі
Катэгорыя:Беларускамоўныя паэты
Катэгорыя:Выпускнікі Гомельскага дзяржаўнага ўніверсітэта
Катэгорыя:Перакладчыкі на беларускую мову
Катэгорыя:Перакладчыкі з рускай мовы
Катэгорыя:Перакладчыкі з украінскай мовы
Катэгорыя:Перакладчыкі з польскай мовы
Катэгорыя:Дзіцячыя пісьменнікі Беларусі
Катэгорыя:Ганаровыя грамадзяне Нясвіжа
Жабрыца аднагадовая

**Жабры́ца аднагадовая** (*Sēseli ānnuum*) — від двухдольных раслін роду  сямейства .

## Батанічнае апісанне 
Аднагадовая і двухгадовая травяністая расліна. Вышыня ад 10 да 60 см. Карэнішча кароткае, паўзучае, валодае моцным пахам. Сцябло рабрыстае, мягкаапушанае, часам чырванаватага або злёгку жаўтаватага колеру. Лісце тройчы перыстарассечанае, шэра-зялёнае, з похвавымі хвосцікамі. Кветкі сабраны ў складаныя парасонавыя суквецці, белыя або ружаватыя, з пяццю пялёсткамі. Плады — сямянкі з вострымі рабрынкамі.

## Распаўсюджанне і асяроддзе пражывання 
Еўрапейскі від. Святлалюбная расліна, патрабавальная да ўрадлівасці глебы. Часцей за ўсё сустракаецца ў травяністых супольнасцях другасных стэпаў разам з аўсяніцай і каласоўнікам, па ўзлесках цеплалюбівых дуброў, на пустках, каля дарог.
Ксерафіт, мезафіт, мезатроф. Святлолюбівая расліна, але добра пераносіць цень.

Цвіце з сярэдзіны ліпеня да сярэдзіны верасня.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Жабрыца
Катэгорыя:Флора Еўропы
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1753 годзе
Эстасіу Каімбра

**Эстасіу дэ Албукеркі Каімбра** (, , Барэйрус, Пернамбуку, Бразільская імперыя — , , Бразілія) — бразільскі адвакат і палітык, віцэ-прэзідэнт Бразіліі ў 1922—1926 гадах.

## Біяграфія 
Эстасіу Каімбра вучыўся на юрыдычным факультэце ў Рэсіфі, скончыў у 1892 годзе. Вярнуўшыся ў Барэйрус, пачаў юрыдычную практыку і атрымаў вядомасць як адвакат не толькі ў родным горадзе, але і ў Рыу-Фармоза і Агуа-Прэ.

Неўзабаве Каібмра таксама пачаў і палітычную кар'еру, заснаваўшы Рэспубліканскую партыю Барэйруса. У 1894 годзе быў абраны мэрам горада. Праз год Каімбра быў абраны ў заканадаўчы сход штата, а ў 1899 годзе стаў федэральным дэпутатам.

У 1907 годзе Каібмра быў абраны старшынёй заканадаўчага сходу Пернамбуку. З 6 верасня па 13 снежня 1911 года часова выконваў абавязкі губернатара штата ў сувязі з адстаўкай апошняга. У 1912 годзе часова адышоў ад палітыкі, вярнуўся ў 1915 годзе і тройчы абіраўся федэральным дэпутатам.

У 1922 годзе Каімбра быў абраны віцэ-прэзідэнтам Бразіліі і разам з гэтым атрымаў пасаду старшыні Сената краіны.

Пасля заканчэння тэрміну паўнамоцтваў віцэ-прэзідэнта ў 1926 годзе Каімбра зноў узначаліў Пернамбуку і знаходзіўся на пасадзе губернатара да 1930 года, калі яму давялося пакінуць краіну ў сувязі з рэвалюцыяй. Каімбра іміграваў у Еўропу і змог вярнуцца ў Бразілію толькі ў 1934 годзе, але заставаўся ў баку ад палітыкі.

## Спасылкі 
* Біяграфія  

Катэгорыя:Віцэ-прэзідэнты Бразіліі
Hypochalcia ahenella

**Hypochalcia ahenella** — від агнёвак роду *Hypochalcia*. Ён быў апісаны ў 1775 годзе, і вядомы з Еўропы, Турцыі і Тэхаса, ЗША.

## Біялагічнае апісанне 
Размах крылаў складае 23-32 мм. Лёт з мая да канца жніўня.

Вусені, верагодна, харчуюцца відамі сонцацвета і/або Artemisia campestris.

Катэгорыя:Насякомыя Еўропы
Катэгорыя:Агнёўкі
Hypochalcia lignella

**Hypochalcia lignella** — матылёк сямейства Агнёўкі. Распаўсюджаны ў Цэнтральнай Еўропе і ва ўсходняй частцыРасіі.

## Спасылкі 
* Lepforum
Катэгорыя:Насякомыя Еўропы
1943 год у гісторыі музыкі

**1943** год быў адзначаны шэрагам музычных падзей.

## Падзеі 
## Альбомы 
## Узнагароды 
## Гурты 
### Створаны 
### Распаліся 
## Нарадзіліся 
* 18 снежня — Кіт Рычардс, брытанкскі гітарыст і ўдзельнік гурта «The Rolling Stones»

## Памерлі 
*
Катэгорыя:Гады ў музыцы
Ізабалёва

**Ізабалёва** — былая вёска ў Чырвонакастрычніцкім сельсавеце Пухавіцкага раёна Мінскай вобласці.

## Гісторыя 
У XIX стагоддзі вёска Ізабалёва, або Забелава (Забелева) у Ігуменскім павеце Мінскай губерні, побач быў аднайменны маёнтак. Пасля 1861 года ў Пухавіцкай воласці Ігуменскага павета. У 1888 годзе ўладальнікам маёнтка Ізабалёва быў дваранін рыма-каталіцкага веравызнання Альберт Іванавіч Багушэўскі, было 200 дзесяцін зямлі.

З канца лютага 1918 года тэрыторыя акупаваная войскамі Германскай імперыі. 25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай абвешчана часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. У снежні 1918 года занята Чырвонай Арміяй, з 1 студзеня 1919 года ў адпаведнасці з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Савецкай Беларусі, з 27 лютага 1919 года — у ЛітБел ССР. У час польска-савецкай вайны ў жніўні 1919 — ліпені 1920 гадоў пад акупацыяй Польшчы (Мінская акруга ГУУЗ).

З 31 ліпеня 1920 года ў Беларускай ССР.

У Другую сусветную вайну з канца чэрвеня 1941 года да пачатку ліпеня 1944 года пад акупацыяй Германіі.

У 1976 годзе далучана да вёскі Чырвоны Кастрычнік (колішняга маёнтка Ізабалёва).

## Насельніцтва 
* 1908 год — 19 двароў, 126 жыхароў
* 1917 год — 21 двор, 126 жыхароў, усе беларусы

## Вядомыя асобы 
* Мікалай Каспяровіч (1900—1937) — беларускі этнограф, краязнавец, лексікограф, мастацтвазнавец і літаратуразнавец.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
*
1958 год у гісторыі музыкі

**1958** год быў адзначаны шэрагам музычных падзей.

## Падзеі 
## Альбомы 
## Узнагароды 
## Гурты 
### Створаны 
### Распаліся 
## Нарадзіліся 
* 9 чэрвеня — Алесь Камоцкі, беларускі бард
* 16 жніўня — Мадонна, амерыканская спявачка

## Памерлі 
*
Катэгорыя:Гады ў музыцы
Гіпатэнуза

ы *a* і *b*]]
**Гіпатэнуза** () — старана прамавугольнага трохвугольніка, якая ляжыць насупраць прамога вугла; найбольшая з старон прамавугольнага трохвугольніка.

## Літаратура 
* 
Катэгорыя:Трыганаметрыя
Гламерыды

**Гламерыды** (*Glomeridae*) — сямейства двухпарнаногіх мнаганожак.

## Біялагічнае апісанне 
Даўжыня да 25 мм, цела кароткае і шырокае, укрытае 12 шчыткамі з 17-19 парамі ног. Здольны пры небяспецы скручваецца ў шар. Раздзельнаполыя. Яйцы (па 1-2) адкладваюць ў трэшчыны кары дрэў і глебы. Развіццё працягваецца больш за 3 гады, за гэты час адбываецца 9 лінек, якія бываюць і ў дарослым стане. Жывуць 6-7 гадоў. Кормяцца апалым лісцем, гнілой драўнінай, аленевым памётам. Карысныя, абагачаюць глебу гумусам.

## Арэал і экалогія 
Больш за 100 відаў. Пашыраны пераважна ў зонах умеранага клімату. Трапляюцца ў вільготных лісцевых і мяшаных лясах у глебе, лясным подсціле, трухлявых дрэвах, пад імхом. Найбольш вядомыя: , , . На Беларусі 1 від — , трапляецца ў паўднёвай і заходняй частках, занесены ў Чырвоную кнігу.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Мнаганожкі
Гламерыс звязаны

**Гламерыс звязаны**, таксама **Гламеры конекса** (*Glomeris connexa*) — від сямейства гламерыды.

## Біялагічнае апісанне 
Гламерыс звязаны можа дасягаць у даўжыню 7-15 мм у самак і 8-20 мм у самцоў. Колер — бліскуча-чорны/шэры або карычняваты.

## Арэал 
Від прысутнічае ў Сілезіі, Баварыі, Савойі і ад паўднёвых Альпаў да Апенін. Адзіны від сямейства, які сустракаецца ў Беларусі.

Катэгорыя:Двухпарнаногія
Іван Пятровіч Катлярэўскі

**Іван Пятровіч Катлярэўскі** (; 29 жніўня (9 верасня) 1769, Палтава — 29 кастрычніка (10 лістапада) 1838, Палтава) — вялікі ўкраінскі пісьменнік, паэт і драматург, заснавальнік сучаснай украінскай літаратуры, грамадскі дзеяч. Падтрымліваў сувязі з дзекабрыстамі. Яго паэма «Энеіда» (1798) стала першым ва ўкраінскай літаратуры творам, напісаным народнай мовай.

## Жыццё і творчасць 
Нарадзіўся 9 верасня 1769 года у Палтаве ў сям’і канцылярыста гарадскога магістрата. У 1789 Катлярэўскі ўнесены ў спіс дваран. Іван вучыўся ў Екацярынаслаўскай духоўнай семінарыі Палтавы, служыў у Наварасійскай канцылярыі, настаўнічаў у памешчыцкіх сем’ях Залатоношскага павета; вывучаў фальклор і звычаі народа.

На працягу 1796—1808 гадах знаходзіўся на ваеннай службе, у 1806—1812 гадах удзельнічаў у руска-турэцкай вайне. Катлярэўскі таксама пэўны час служыў у Лідзе, дзе ў гонар яго была названая вуліца. У 1808 годзе выйшаў у адстаўку з ордэнам Святой Ганны 4-й ступені. У Пецярбургу намаганнямі калежскага асесара М. Парпуры ў 1798 г. выходзіць у першых трох частках «Енеида на Маларасійскай языкъ перелициованная І. Котляревскимъ».

У 1812 годзе, падчас паходу Напалеона I Банапарта на Расію Катлярэўскі з дазволу Маларасійскага генерал-губернатара Якава Лабанава-Растоўскага сфармаваў ў мястэчку Гарошыны Харольскага павета 5-ы ўкраінскі казацкі полк, за што атрымаў ваенны чын маёра.

Памёр і пахаваны ў Палтаве.

На беларускую мову «Энеіда» Катлярэўскага была перакладзена А. Куляшовым.

Катэгорыя:Пісьменнікі Украіны
Катэгорыя:Украінамоўныя паэты
Катэгорыя:Кавалеры ордэна Святой Ганны 3 ступені
Катэгорыя:Ваенныя Расійскай імперыі
Acrobasis marmorea

**Acrobasis marmorea** — від моляў з сямейства . Распаўсюджаны ў Еўропе.

## Біялагічнае апісанне 
Размах крылаў складае 18—23 мм. За год адно пакаленне з чэрвеня па жнівень. Вусені харчуюцца на глогу і цярноўніку.

## Спасылкі 
* Lepidoptera of Belgium
* Trachycera marmorea on UKmoths

Катэгорыя:Агнёўкі
Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1811 годзе
Homoeosoma inustella

**Homoeosoma inustella** — від агнёвак роду *Homoeosoma*. Ён быў апісаны Раганотам у 1884 годзе.

## Біялагічнае апісанне 
Размах крылаў каля 2 мм.

## Арэал 
Сустракаецца ў Іспаніі, Францыі, Італіі, Швейцарыі, Аўстрыі, Чэхіі, Славакіі, Венгрыі, Румыніі, Балгарыі, у Паўночнай Македоніі, Украіне, Беларусі і Расіі.

Катэгорыя:Насякомыя Еўропы
Катэгорыя:Агнёўкі
Зефір дубовы

**Зефір дубовы** (*Favonius quercus*) — дзённы матылёк сямейства блакітніц.

## Назва 
Этымалогія навуковай назвы з  — дуб, адна з кармавых раслін вусеняў.

## Апісанне 
Даўжыня пярэдняга крыла: 13-17 мм. Верхні бок крылаў самцоў аксаміціста-карычневы, з ярка-сінім адлівам, бачным пад пэўным вуглом, з чорна-бурай аблямоўкай. Асноўны фон афарбоўкі крылаў самкі — чорны, буйное сіняе поле пераважна ля аснавання пярэдніх крылаў. Ніжні бок крылаў у абодвух палоў шэрага колеру з прыкметнай белай лініяй на абодвух крылах і аранжавай плямай ля «хвосцікаў» на задніх крылах.

## Арэал 
Еўропа (акрамя крайняй поўначы) Каўказ і Закаўказзе, Пярэдняя Азія, Заходні Казахстан, Паўночная Афрыка. Сустракаецца на большай частцы тэрыторыі Усходняй Еўропы, за выключэннем крайняй поўначы і шэрагу засушлівых раёнаў паўднёва-усходу еўрапейскай часткі Расіі і Украіны. На поўначы Беларусі сустракаецца адзінкавымі экзэмплярамі. Рэдкі ў Прыбалтыцы. У гарах Вялікага Каўказа сустракаецца на вышынях да 1500 м над узр. м.

## Біялогія 
Развіваецца ў адным пакаленні за год. Час лёту з канца чэрвеня да пачатку жніўня.

Матылі любяць цень і пераважна трымаюцца пад полагам лесу або ў кронах дрэў і хмызнякоў (асабліва самкі), пераважна дуба. Самцы ахоўваюць сваю індывідуальную тэрыторыю, праганяючы з яе іншых матылькоў.

Самка пасля спарвання адкладае яйкі па адным (альбо часам па 2-3 штукі) на маладыя галінкі ля аснавання пупышак. Зімуе на стадыі яйка. Вусені сілкуюцца пупышкамсі і лісцем шматлікіх парод дрэў і хмызнякоў:
дуб, дуб звычайны, чаромха, яблыня, маліна, Malus pumila, ясень, ляшчына звычайная.

Стадыя вусеня з канца красавіка па чэрвень. Спачатку гусеніцы харчуюцца пупышкамі, а затым маладымі парасткамі і маладымі лісцем; спарадычна драпежнічаюць. Акукліванне на зямлі ў падсцілцы з сухіх лісця каля ствалоў дрэў альбо на галінах у павуцінным кокане. Стадыя кукалкі каля 14 дзён.

## Літаратура 
* Львовский А. Л., Моргун Д. В. — Булавоусые чешуекрылые Восточной Европы (Определители по флоре и фауне России), М.: КМК, 2007
* Определитель бабочек России. Дневные бабочки / А. В. Сочивко, Л. В. Каабак — М. : Мир энциклопедий Аванта+, Астрель, 2012
* Tolman T., Lewington R. Collins Field Guide Butterflies of Britain & Europe — London : Harper Collins Publishers, 1997.— 320 p., 106 col. pl

## Спасылкі 
* Бабочки Кавказа — Favonius quercus (Linnaeus, 1758) — Зефир дубовый 

Катэгорыя:Блакітніцы
Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1758 годзе
Катэгорыя:Насякомыя Еўразіі
Міжнародныя фінансы

**Міжнародныя фінансы** — эканамічная катэгорыя, якая ўключае сукупнасць такіх паняццяў, як замежная валюта і абменныя курсы, спотавыя і форвардныя здзелкі з замежнай валютай, валютныя ф'ючэрсы і апцыёны гандлю, кіраванне валютнымі рызыкамі, міжнародныя плацяжы, міжнародныя фінансавыя рынкі і замежныя інвестыцыі, грашовы перавод, міжнародны крэдыт, фінансаванне міжнароднага гандлю.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Фінансы
Заслонава (значэнні)

Назву **Засло́нава** маюць:

* Заслонава — вёска ў Лепельскім раёне Віцебскай вобласці
* Заслонава — чыгуначная станцыя на лініі Орша-Цэнтральная — Лепель
Федэральны бюджэт

**Федэральны бюджэт** — бюджэт дзяржавы, якая мае федэратыўную форму ўладкавання. Гэта бюджэт верхняга ўзроўню, у адрозненне ад ніжэйшых бюджэтаў (рэгіянальных бюджэтаў). Мае даходную частку, якая фарміруецца за кошт падаткаабкладання, а таксама расходную частку, у якой ідзе размеркаванне бюджэтных асігнаванняў з улікам дзяржаўных прыярытэтаў.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Фінансы
Marmota himalayana

**Marmota himalayana** — суркі, знойдзеныя ў гімалайскім рэгіёне, якія насяляюць ад верхняй мяжы лесу да снегавой лініі. Яны водзяцца на раўнінах Дэасай у Пакістане і Ладакх у індыйскім Кашміры. Прадстаўнікі віду памерам з буйную котку і жывуць калоніямі. *Marmota himalayana* цесна звязаны з Marmota monax, Marmota caligata і Marmota flaviventris. Мае цёмную шакаладна-карычневую афарбоўку з кантраснымі жоўтымі плямамі на пысачцы і грудзях. Галоўнае адрозненне гэтага сурка ад астатніх відаў суркоў у вельмі высокай ніжняй мяжы яго распаўсюджвання (да 3000 метраў), што жыў у пятым стагоддзі да нашай эры, была заснавана на залатых гімалайскіх сурках плато Дэасай і звычцы мясцовых плямёнаў, такіх як Мінара, збіраць залаты пыл, здабыты з іх нор.

## Галерэя 
 
Himalayan_marmots.jpg|
Himalayan Marmot at Tshophu Lake Bhutan 091007 a.jpg|

Катэгорыя:Сысуны Азіі
Катэгорыя:Вавёркавыя
Дзіванна звычайная

**Дзіва́нна звыча́йная** (*Verbascum thapsus*) — двухгадовая травяністая расліна, від рода  сямейства .

## Назва 
Дзіванна звычайная, дзяванна, каўтунічнік, панна-дзяванна, дзевана, дзівана, дзівана белая, дзівана касматая, касмак, лісяк, трава касматая, шальнік, дзівена, мядзве́джае ву́ха.

Добры пылканос. Пылок з дзіванны пчолы збіраюць у вялікай колькасці і часам цалкам забіваюць ім соты.

## Літаратура 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
*  
*  
* Коровяк // Праект «Архив природы России» 

Катэгорыя:Дзіванна
Катэгорыя:Флора Еўразіі
Катэгорыя:Флора Паўночнай Амерыкі
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1753 годзе
Катэгорыя:Пустазелле
Катэгорыя:Інвазіўныя віды раслін
Мядзведжае вуха

**Мядзведжае вуха** — шматзначны тэрмін.

* народная назва віду грыбоў 
* народная назва віду грыбоў
Валянціна Антонаўна Ляховіч

**Валянціна Антонаўна Напрэенка-Ляховіч** (нар. , ст. Дзівенская, Гатчынскі раён, Ленінградская вобласць) — беларускі мастак.

## Біяграфія 
Скончыла мастацка-графічны факультэт Віцебскага дзяржаўнага педагагічнага інстытута імя С. М. Кірава (1969). Удзельніца мастацкіх выстаў з 1967 года. Працавала на Віцебскім камбінаце мастацтваў. Выкладала на мастацка-графічным факультэце ВДУ імя П. М. Машэрава. Член Саюза мастакоў СССР (1973), Беларускага саюза мастакоў. Жыве ў Віцебску.

Працуе пераважна ў акварэлі, змяшанай тэхніцы, стварае аб'екты.

## Творчасць 
Сярод работ: акварэлі «Восень» (1966), «Куток старога Віцебска» (1972), «Свята на Дзвіне» (1982), «Лучоса ўвечар» (1984), трыпціх «Ранняя вясна» (1976); абстрактныя «Калаж» (1989), «Разбураны свет» (1991), «Мастак і час» (1994), «Стварэнне свету» (1997), «Вялікая хваля» (2002), «Малітва» (2008), «Два сусветы ёсць у чалавека…» (2008); серыя «Жанчына і папугай» (1993). Аўтар аб'ектаў «Рыба» (2005), «Чалавек-дрэва» (2006), «Энергія» (прысвячэнне Фернану Лежэ) (2010), «Руды мастак» (2010) і інш.

Творы мастачкі знаходзяцца ў Віцебскім мастацкім музеі, музеі Марка Шагала (Віцебск), Музеі сучаснага выяўленчага мастацтва (Мінск, Беларусь), Полацкай карціннай галерэі (Беларусь), музеі Verenzhain (Германія), галерэі «Урбан» Сарагоса (Іспанія).

## Літаратура 
* Цыбульскі, М. Л. Ляховіч Валянціна Антонаўна / М. Л. Цыбульскі // Беларуская энцыклапедыя : у 18 т. / рэдкал.: Г П. Пашкоў (гал. рэд.) [і інш.]. — Мн. : БелЭН, 1999. — Т. 9. — С. 437.
* Ляховіч Валянціна Антонаўна // Энцыклапедыя літаратуры і мастацтва Беларусі : у 5 т. / рэдкал.: І. П. Шамякін (гал. рэд.) [і інш.]. — Мн. : Беларус. Сав. Энцыкл., 1986. — Т. 3. — С. 332—333.
* Цыбульский, М. Л. Ляхович Валентина Антоновна / М. Л. Цыбульский // Регионы Беларуси : энцикл. : в 7 т. / редкол.: Т. В. Белова (гл. ред.) [и др.]. — Мн. : Беларус. Энцыкл. імя П. Броўкі, 2011. — Т. 2 : Витебская область. Кн. 2. — С. 95.
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Мастакі Беларусі
Катэгорыя:Члены Саюза мастакоў СССР
Катэгорыя:Члены Беларускага саюза мастакоў
Nyctegretis lineana

**Nyctegretis lineana** — матылёк з сямейства Агнёўкі. Ён сустракаецца ад Еўропы да Кітая і Манголіі.

## Біялагічнае апісанне 
Размах крылаў складае 17-19 мм. Лёт з ліпеня па жнівень у залежнасці ад месцазнаходжання.

Вусені харчуюцца на Ononis repens repens, Ononis repens spinosa і часам на канюшыне.

## Спасылкі 
* Microplepidoptera.nl  
* UK Moths

Катэгорыя:Насякомыя Еўропы
Катэгорыя:Агнёўкі
Тымь

**Тымь** () — рака ў Сахалінскай вобласці Расіі, другая (пасля Параная) па даўжыні рака вострава Сахалін. 

Даўжыня ракі 330 км, плошча вадазбору — 7850 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,36 м/км. Сярэдні расход за 80 км ад вусця 89 м³/с. Аб’ём гадавога сцёку  2,809 км³/год. Бярэ пачатак на паўднёвым схіле гары Лапаціна на Набільскім хрыбце ў сістэме Усходне-Сахалінскіх гор, у сярэднім цячэнні працякае па забалочанай Тымь-Паранайскай нізіне, упадае ў Ныйскі заліў Ахоцкага мора. Шырыня рэчышча 40—60 м, у ніжнім цячэнні да 200 м. Жыўленне ракі мяшанае, з перавагай снегавога. Замярзае ў лістападзе — пачатку снежня. Суднаходная ў ніжнім цячэнні.

Асноўныя прытокі: Піленга, Парката, Імчын, Ныш, Чачма, Малая Тымь, Аляксандраўка, Красная. У басейне ракі каля 400 азёра

Каля вусця ракі размешчаны пасёлак Ноглікі.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Государственный водный реестр РФ
* Тымь // Научно-популярная энциклопедия «Вода России»

Катэгорыя:Рэкі Сахалінскай вобласці
Катэгорыя:Рэкі, якія ўпадаюць у Ахоцкае мора
Laodamia faecella

**Laodamia faecella** — від агнёвак.

## Біялагічнае апісанне 
Размах крылаў складае 24-28 мм..

## Арэал 
Ён сустракаецца ў большасці краін Еўропы (за выключэннем Ірландыі, Вялікабрытаніі, краін Бенілюкса, Пірэнейскага паўвострава і вялікай часткі Балканскага паўвострава) да Японіі.

Катэгорыя:Агнёўкі
Varanus doreanus

**Varanus doreanus** — від яшчарак сямейства Вараны (Varanidae).

## Распаўсюджанне 
Від сустракаецца на востраве Новая Брытанія, на астравах Бісмарка і ў Аўстраліі на паўвостраве Кейп-Ёрк.

## Апісанне 
Цела можа дасягаць у даўжыню 135 см. Луска на шыі гладкая і авальная. Цела шэра-сіняй расфарбоўкі.

## Літаратура 
* Harvey, Michael B. and David G. Barker A New Species of Blue-Tailed Monitor Lizard (Род Varanus) from Halmahera Island, Indonesia Herpetologica, Vol. 54, № 1 (Mar., 1998), pp. 34-44.
* Bennett, D. (1995). A Little Book of Monitor Lizards. Viper Press, UK.
* Böhme,W., H. G. Horn & Ziegler T. (1994). Zur Taxonomie der Pazifikwarane (Varanus-indicus-Komplex): Revalidierung von Varanus doreanus (A. B. MEYER, 1874) mit Beschreibung einer neuen Unterart. Salamandra 30 (2): 119—142.
* Boulenger, G. A. 1885. Catalogue of the lizards in the British Museum (Natural History). Vol. 2, Second edition. London, xiii+497 pp.
* De Lisle, H. F. (1996). Natural History of Monitor Lizards. Krieger, Malabar (Florida)
* De Rooij, N. de (1915). The Reptiles of the Indo-Australian Archipelago. I. Lacertilia, Chelonia, Emydosauria. Leiden (E. J. Brill), xiv + 384 pp.
* Good, David A.;Bauer, Aaron M.;G_nther, Rainer (1993). An Annotated Type Catalogue of the Anguimorph Lizards (Squamata: Anguidae, Helodermatidae, Varanidae, Xenosauridae) in the Zoological Museum, Berlin Mitt. Zool. Mus. Berl. 69 (1): 45-56
* Koch A, Arida E, Schmitz A, Böhme W, Ziegler T. (2009). Refining the polytypic species concept of mangrove monitors (Squamata: Varanus indicus group): a new cryptic species from the Talaud Islands, Інданезія, reveals the underestimated diversity of Indo-Australian monitor lizards. Australian Journal of Zoology 57(1): 29-40
* Lesson, R. P. (1830). Description de quelques reptiles nouveaux ou peu connus. In: M. L. I. Duperrey, Voyage Autour du Monde Execute par Ordre du Roi, sur la Corvette de La Majeste La Coquille, exécuté Pendant les Annees 1822, 1823, 1824 і 1825. 2. Zoologie 2 (1). Bertrand Arthur, Paris: 1-65
* Mertens, R. (1942). Die Familie der Warane (Varanidae), 3. Teil: Taxonomie. Abh. Senckenb. naturf. Ges., 466: 235—391
* Meyer, A. B. (1874). [Eine Mittheilung von Hrn. Д Adolf Meyer] über die von ihm auf Neu-Guinea und den Inseln Jobi, Mysore und Mafoor im Jahre 1873 gesammelten Amphibien. Monatsber. K. Preuss. Akad. Wiss. Berlin 1874: 128—140
* Peters, Wilhem Carl Hartwig and G. Doria. (1878). Catalogo dei retilli e dei batraci raccolti da O. Beccari, L. M. D Alberts e A. A. Bruijn. nella sotto-regione Austro-Malese. Annali del Museo Civico de Storia Naturale di Genova. ser. 1, 13: 323—450
* Philipp,K. M.; Ziegler, T. & Böhme, W. (2007). Preliminary Investigations of the Natural Diet of Six Monitor Lizard Species of the Varanus (Euprepiosaurus) indicus Group. Mertensiella 16: 336—345

## Спасылкі 
* Photo of *Varanus doreanus* 
* Photos of *Varanus doreanus* 
* Mampam.com 
* Monitor-lizards.net

Катэгорыя:Паўзуны Аўстраліі
Катэгорыя:Вараны
Віталь Зінчанка

**Віталь Зінчанка** (нар. ) — беларускі гандбаліст. Кандыдат у майстры спорту Беларусі. 

Правы вуглавы клуба «Гомель». У 2020 годзе заключыў новае пагадненне з клубам.

## Спасылкі 
* Спіскавы склад склад мужчынскай гандбольнай каманды "Гомель" на перыяд 2016/2017 гг. 

Катэгорыя:Гандбалісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі ГК Гомель
Катэгорыя:Кандыдаты ў майстры спорту Беларусі