open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Пеорыя (Ілінойс)

**Пеорыя** () — горад на поўначы ЗША, з’яўляецца шостым па велічыні горадам штата Ілінойс. Плошча горада — 120,8 км². Насельніцтва — 113 546 чалавек (па дадзеных 2007 года).

## Гісторыя 
Першае паселішча на месцы горада з’явілася ў 1680 годзе — пабудаваны французскімі каланістамі форт, які быў спалены ў канцы XVII стагоддзя. Пазней (у 1813 годзе) на яго месцы быў пабудаваны форт Кларк, які ў 1825 годзе атрымаў афіцыйную назву Пеорыя. У 1845 годзе паселішчу быў прысвоены статус горада.

Катэгорыя:Гарады Ілінойса
Рок-Айленд (Ілінойс)

**Рок-Айленд** () — горад у ЗША, штат Ілінойс, цэнтр аднайменнай акругі. Па дадзеных перапісу 2010 года колькасць насельніцтва горада склала 39018 чалавек. Знаходзіцца за 280 км на захад ад Чыкага на рацэ Місісіпі і з’яўляецца адным з чатырох гарадоў, што зліліся разам (Quad Cities), разам з Давенпартам, Молінам і Іст-Молінам. У горадзе размешчаны Рок-Айлендскі арсенал — найбуйнейшы дзяржаўны арсенал у ЗША, які вырабляе зброю.

Катэгорыя:Гарады Ілінойса
Джэксанвіл (значэнні)

**Джэксанвіл**:
* Джэксанвіл (Арканзас)
* Джэксанвіл (Ілінойс)
* Джэксанвіл
Куінсі

**Куінсі**, таксама **Квінсі**:

## Прозвішча 
* Кайл Куінсі — канадскі хакеіст
* Томас Дэ Куінсі — англійскі пісьменнік

## Тапонім 
* Куінсі (Ілінойс)
* Куінсі (Масачусетс)
Джэксанвіл (Ілінойс)

**Джэксанвіл** () — горад у акрузе Морган, штат Ілінойс, ЗША. Насельніцтва — 19 446 жыхароў паводле перапісу 2010 года.

## Насельніцтва 
## Адукацыя 
Каледж Ілінойса, Каледж Мак-Мюрэй.

## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Альфрэд Сцёртэвант

## Крыніцы 
Катэгорыя:Гарады Ілінойса
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1825 годзе
Куінсі (Ілінойс)

**Куінсі** () — горад на поўначы ЗША, у акрузе Адамс, штат Ілінойс, размешчаны на рацэ Місісіпі. Насельніцтва — 40 633 чалавек (2010). З’яўляецца 11-м сярод гарадоў штата па колькасці насельніцтва і служыць эканамічным і культурным цэнтрам заходняй часткі Ілінойса.

Катэгорыя:Гарады Ілінойса
Сентрэйлія (Ілінойс)

**Сентрэйлія** () — горад у акругах Клінтан, Джэферсан, Марыён, і Вашынгтон у штаце Ілінойс ЗША. Насельніцтва — 13032 чал. (2010). Упершыню як горад узгадваецца ў 1859 годзе.

Катэгорыя:Гарады Ілінойса
Сентрэйлія

**Сентрэйлія**:
* Сентрэйлія (Аява)
* Сентрэйлія (Ілінойс)
* Сентрэйлія (Канзас)
* Сентрэйлія (Місуры)
* Сентрэйлія (Пенсільванія)
Карлсбад (Нью-Мексіка)

**Карлсбад** () - горад на паўднёвым захадзе ЗША, адміністрацыйны цэнтр акругі Эдзі штата Нью-Мексіка. Насельніцтва 25,4 тыс. чалавек (2006). На р.Пекас. Горад атрымаў назву ў гонар знакамітага курорта Карлсбад ў Багеміі (цяпер Карлавы Вары ў Чэхіі). За 29 км ад горада размешчаны нацыянальны парк ЗША «Карлсбадскія пячоры».

Катэгорыя:Гарады Нью-Мексіка
Дыксан (Ілінойс)

**Дыксан** () — горад і цэнтр акругі Лі-Каўнці, штат Ілінойс, ЗША. Насельніцтва — 15,733 жыхароў паводле перапісу 2010 года.

## Гарады-пабрацімы 
Катэгорыя:Гарады Ілінойса
Дыксан

**Дыксан**:
## ЗША 
* Дыксан (Ілінойс)
## Расія 
* Дыксан (пасёлак гарадскога тыпу)
Форт-Уэйн

**Форт-Уэйн** () — другі па велічыні горад на паўночным усходзе штата Індыяна, адміністрацыйны цэнтр акругі Ален у ЗША. Насельніцтва 253 691 чалавека (2010). Узнік у 1794 годзе на месцы паселішча Кекіёнга, традыцыйнай сталіцы індзейцаў маямі. Форт пабудаваны арміяй ЗША і названы ў гонар генерала Энтані Уэйна.
## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Кэрал Ломбард

Катэгорыя:Гарады Індыяны
Курылавіцкі сельсавет

**Куры́лавіцкі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Мастоўскага раёна Гродзенскай вобласці. Цэнтр — аграгарадок (да 2009 г. вёска) Курылавічы.

Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Мастоўскага раёна Баранавіцкай вобласці БССР. З 20 верасня 1944 года ў складзе Гродзенскай вобласці. З 25 снежня 1962 года па 6 студзеня 1965 года ў складзе Ваўкавыскага раёна. 26 жніўня 1974 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Мілявіцкага сельсавета (вёскі Вайнілавічы, Дарагляны, Ланцавічы, Мілявічы, Монькавічы, Родзішкі), 28 мая 2001 года — частка скасаванага Малькавіцкага сельсавета, 26 лютага 2013 года — тэрыторыя скасаванага Галубоўскага сельсавета (населеныя пункты Воля-Крупіцы, Галубы, Маскалі, Руда Ліпічанская, Стукалы, Шасцілы, Шымкі, Ярчакі), 28 жніўня 2013 года — тэрыторыя скасаванага Азёркаўскага сельсавета (аграгарадок Вялікія Азёркі, вёскі Букштава, Дварок, Дубраўка, Котчына, Лабзова, Лупачы, Малыя Азёркі, Сліжы Падграбельныя, Сліжы Пескавыя, Тумашы).

Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года (21 населены пункт) — 1572 чалавекі, з іх 91,0 % — беларусы, 4,1 % — рускія, 3,8 % — палякі; паводле перапісу 2019 года (40 населеных пунктаў) — 1934 чалавекі.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.


Катэгорыя:Былыя сельсаветы Ваўкавыскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1940 годзе
Ірвайн (Каліфорнія)

**Ірвайн** () — горад у акрузе Орындж, штат Каліфорнія, ЗША. Насельніцтва 223 729 чалавек (2012). У горадзе знаходзіцца філіял Каліфарнійскага ўніверсітэта, а таксама офісы кампаніі Blizzard Entertainment. Каліфарнійскі ўніверсітэт у Ірвайне.
## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Ааран Пірсал, амерыканскі плывец, шматразовы алімпійскі чэмпіён

Катэгорыя:Гарады Каліфорніі
Блумінгтан (Індыяна)

**Блумінгтан** () — горад на поўначы ЗША, у акрузе Манро, штат Індыяна. Паводле перапісу насельніцтва 2010 года, колькасць жыхароў — 80 405 чалавек (6-е месца сярод гарадоў штата). У горадзе размешчаны вядучы кампус Індыянскага ўніверсітэта, заснаваны тут у 1820 годзе.
## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Джозеф Гінгальд (1909—1995) — амерыканскі скрыпач і педагог.

Катэгорыя:Гарады Індыяны
Ларэда (Тэхас)

**Ларэда** () — горад у штаце Тэхас (ЗША) на мяжы з Мексікай, адміністрацыйны цэнтр акругі Уэб. Насельніцтва 231 470 чалавек (2006, у межах адміністрацыйных межаў горада). Утварае адзіную гарадскую агламерацыю з размешчаным на другім беразе Рыа-Грандэ мексіканскім горадам Нуэва-Ларэда; насельніцтва агламерацыі з прыгарадамі па абодва бакі мяжы — 1,17 млн чалавек. У Ларэда размешчаны найбуйнейшы памежны пераход ЗША, праз які праходзіць 36 % мексіканскага экспарту ў ЗША і 47 % экспарту ЗША ў Мексіку. Тэхаскі аграрна-механічны міжнародны ўніверсітэт.

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
Катэгорыя:Гарады Тэхаса
Окснард

**Окснард** () — горад у акрузе Вентура, штат Каліфорнія, ЗША. Насельніцтва — 192 997 чал. (ацэнка 2007 года), паводле перапісу 2000 года — 170 358 чал. Горад размешчаны на беразе Ціхага акіяна.

Катэгорыя:Гарады Каліфорніі
Брэнан

**Брэнан** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Айлін Брэнан — амерыканская актрыса
* Джон Оўэн Брэнан — галоўны саветнік прэзідэнта ЗША Барака Абамы па барацьбе з тэрарызмам
* Кім Брэнан — аўстралійская вяслярка, алімпійская чэмпіёнка
* Уолтэр Брэнан — амерыканскі акцёр
Шампейн (Ілінойс)

**Шампейн** () — горад у акрузе Шампейн, штат Ілінойс. Размешчаны за 217 км (135 міль) на поўдзень ад Чыкага і за 200 км на захад ад Індыянапаліса, штат Індыяна. Паводле перапісу насельніцтва ЗША 2010 года ў горадзе пражываюць 81 055 чалавекі (11-е месца сярод гарадоў штата).

## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Роберт Рычардс — алімпійскі чэмпіён

Катэгорыя:Гарады Ілінойса
Лэбэдзіўка (Ягатынскі раён)

**Лебядзёўка** ці **Лэбэдзіўка** () — вёска ў Ягатынскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Ягатынскага раёна
Ірвінг (Тэхас)

**Ірвінг** () — горад у штаце Тэхас (ЗША), прыкладна за 19 км на захад ад Даласа. Ірвінг знаходзіцца ў акрузе Далас. Паводле перапісу 2010 года насельніцтва Ірвінга — 216 290 чалавек (па ацэнцы на 1 ліпеня 2013 года — 228 653 чалавек). Сярод гарадоў Тэхаса Ірвінг знаходзіцца на 13-м месцы па колькасці жыхароў. Ірвінг належыць да агламерацыі Далас-Форт-Уэрт-Арлінгтан.

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
Катэгорыя:Гарады Тэхаса
Стэрлінг (Ілінойс)

**Стэрлінг** () — горад у акрузе Уайтсайд, штат Ілінойс, ЗША. Насельніцтва — 15,370 жыхароў (перапіс 2010 года), 15,451 жыхароў (2000). Размешчаны ўздоўж паўночнага берага ракі Рок, насупраць горада Рок-Фолс.

## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Пол Джон Флоры

Катэгорыя:Гарады Ілінойса
Стэрлінг

**Стэрлінг** — прозвішча, тапонім.

## Прозвішча 
* Рахім Стэрлінг

## Тапонім 
=== Вялікабрытанія ====
* Стэрлінг (акруга, Шатландыя)
* Стэрлінг (горад, Шатландыя)
### ЗША 
* Стэрлінг (акруга, Тэхас)
* Стэрлінг (Ілінойс)
* Стэрлінг-Сіці
Флоры

**Флоры** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Пол Джон Флоры — амерыканскі фізіка-хімік. Нобелеўская прэмія па хіміі (1974)
* Хоўард Уолтэр Флоры — англійскі вучоны ў галіне паталогіі і мікрабіялогіі
Берлінскі кінафестываль 2019

**69-ы Берлінскі міжнародны кінафестываль** праходзіў з 7 па 17 лютага 2019 года ў Берліне. Старшынёй журы фестывалю была прызначана французская актрыса Жульет Бінош. Фільмам адкрыцця стала кінастужка «» дацкай рэжысёркі .

## Пераможцы 
Катэгорыя:Берлінскі кінафестываль
Катэгорыя:Кінафестывалі 2019 года
Катэгорыя:Люты 2019 года
Катэгорыя:2019 год у Берліне
Катэгорыя:Падзеі ў Берліне
Міхал Казіміравіч Міцкевіч

**Міха́л Казімі́равіч Міцке́віч** (1850, в. Мікалаеўшчына, Стаўбцоўскі павет — , леснічоўка , Стаўбцоўскі павет) — аб’ездчык Акінчыцкага лясніцтва Нясвіжскай ардынацыі князя Радзівіла, бацька Якуба Коласа, правобраз лясніка Міхала ў паэме «Новая зямля».

## Біяграфія 
### Паходжанне 
Міхал Міцкевіч нарадзіўся ў сям’і Казіміра Мікалаевіча Міцкевіча, нёманскага плытагона і яго жонкі Ганны Міцкевіч (Белай). Продкі Міхала Казіміравіча — прыгонныя сяляне мястэчка Мікалаеўшчына, паводле веравызнання — каталікі, ахрышчаныя ў парафіяльным касцёле.

Дакладнай даты нараджэння Міхала Міцкевіча не захавалася. У рэвізскім спісе сяла Мікалаеўшчына за 25 мая 1858 г. пазначана, што яму тры гады. Паводле «Службовага фармуляру лясной варты Акінчыцкага лясніцтва на 1884—85 год», вартаўнік Міцкевіч меў 34 гады. На надмагільным помніку, які ўсталяваны на могілках «Церабяжы» у Мікалаеўшчыне напісана: *«Жыў 52 гады, памёр 8 лютага 1902»*.

У Акінчыцкай лясной каморы, дзе сям’я жыла з 1 красавіка 1881 года да 1 красавіка 1883 года, 3 лістапада 1882 года нарадзіўся трэці сын — будучы класік беларускай літаратуры Якуб Колас. У 1885 годзе разам з сям’ёй Міхась быў пераведзены ў леснічоўку Ласток, дзе служыў да 1890 года, пасля чаго пераехаў у Альбуцкую лясную камору (узгадана ў «Новай зямлі» пад назвай *Парэчча*). Памёр у Альбуці ў 1902 годзе. Пахаваны на могілках Церабяжы ў Мікалаеўшчыне. Па ўспамінах сястры Якуба Коласа Алены, ніхто са знаёмых не быў на яго пахаванні: ні паны, ні ляснічыя, ні аб’езчыкі.

Язэп Міцкевіч, сын Міхаіла Казіміравіча, які працаваў наглядчыкам Коласавага музея ў Смольні, так успамінаў аб бацьку:

## У творчасці Якуба Коласа 
У паэме «Новая зямля» вобраз лесніка Міхала, прататыпам для якога стаў бацька Коласа — галоўны ў творы. Ён паказаны клапатлівым і спагадлівым чалавекам. Міхась з маленства працуе не шкадуючы сіл, здароўя. Ён ахоўвае лес, даглядае статак, «правіць» сенакосы, «ставіць» рабочых, выконвае шматлікія загады і даручэнні пана ляснічага. У працы ён знаходзіць задавальненне, верыць у яе як аснову жыцця і дабрабыту, спадзяецца сваімі рукамі здабыць сваё шчасце. Дзякуючы руплівай і стараннай працы, неабжытыя і занядбалыя куткі, у якіх апынаецца герой паэмы, становяцца ўтульнымі і квітнеючымі. Міхась — яскравы вобраз беларуса, які нясе ў сабе лепшыя рысы нацыянальнага характару — працавітасць, прагу свабоды і справядлівасці, высакародства, высокую духоўнасць, цярплівасць, дабрыню і пачуццё чалавечай годнасці, жаданне жыць у згодзе з суседзямі, дапамагаць бліжняму.

Знешні партрэт Міхала Міцкевіча паэт апісвае наступнымі радкамі:

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Якуб Колас
Галубоўскі сельсавет

**Галубо́ўскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Мастоўскага раёна Гродзенскай вобласці. Цэнтр — вёска Галубы.

Утвораны 12 кастрычніка 1940 года як **Зачэпіцкі сельсавет** у складзе Жалудоцкага раёна Баранавіцкай вобласці БССР. Цэнтр — вёска Зачэпічы. З 20 верасня 1944 года ў складзе Гродзенскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года перайменаваны ў Галубоўскі сельсавет, цэнтр перанесены ў вёску Галубы. З 17 красавіка 1962 года ў складзе Мастоўскага раёна, з 25 снежня 1962 года ў складзе Шчучынскага раёна, з 6 студзеня 1965 года ў складзе адноўленага Мастоўскага раёна. 26 лютага 2013 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Курылавіцкага сельсавета.

Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года складала 649 чалавек, з іх 95,2 % — беларусы, 3,5 % — палякі.

На момант скасавання ў склад сельсавета ўваходзілі 8 населеных пунктаў: Воля-Крупіцы, Галубы, Маскалі, Руда Ліпічанская, Стукалы, Шасцілы, Шымкі і Ярчакі.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Мастоўскага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Жалудоцкага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Шчучынскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1940 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 2013 годзе
Помнік Якубу Коласу (Мікалаеўшчына)

**Помнік Якубу Коласу** — помнік народнаму паэту Беларусі Якубу Коласу ў вёсцы Мікалаеўшчына Стаўбцоўскага раёна Мінскай вобласці, пастаўлены ў гонар яго 90-годдзя.

## Гісторыя 
Ушанаванне памяці Народнага паэта Беларусі, карані якога паходзяць з Мікалаеўшчыны, пачалося адразу пасля смерці літаратара ў 1956 годзе, што было зацверджана пастановай Савета Міністраў БССР. На той час ужо быў падрыхтаваны праект помніка аўтарства Міхаіла Бакланава ў выглядзе бюста, пастаўленага на абліцаваны пастамент з надпісам «Якуб Колас (1882—1956)».

Рэалізацыя праекта ажыццяўлялася на працягу 16 гадоў, у выніку чаго канчатковы варыянт атрымаўся адрозным ад першапачатковага (спрошчаны пастамент, зменены формы бюста). Адкрыццё помніка адбылося ў межах святкавання 90-годдзя з дня нараджэння паэта.

На сённяшні дзень гэта адзінае ўвасабленне памяці паэта ў скульптуры на яго малой радзіме. Неаднаразова выказваліся прапановы аб усталяванні падобнага манумента ў Стоўбцах. Працы па яго ўзвядзенні ўжо пачаліся.

## Апісанне 
Помнік размешчаны на невялікай пляцоўцы каля будынка адміністрацыі Мікалаеўшчынскага сельсавета, ад яго да вуліцы Школьнай пракладзена асфальтаваная сцежка, уладкаваны невялікі сквер. Прасторавая кампазіцыя помніка вельмі кампактная. Помнік складаецца з прамавугольнага пастамента, на які пастаўлены бюст паэта. Аснова выканана з бетона, абліцаванага лабрадарытам, бюст — бронзавы. Вышыня бюста — 1,1 метра, агульная вышыня разам з пастаментам — 3,6 метраў. У рысах твару Коласа падкрэсленыя такія рысы яго характару, як дабрыня, дасціпнасць і сардэчнасць.

На прымацаванай да манумента дошцы маецца цытата з верша паэта «Песняй вітаю я вас», напісанага ў 1936 годзе.

## Зноскі 
## Літаратура 
*  — С. 241

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Славутасці Стаўбцоўскага раёна
Катэгорыя:Мікалаеўшчына (Стаўбцоўскі раён)
Катэгорыя:Помнікі Мінскай вобласці
Катэгорыя:Помнікі Якубу Коласу
Катэгорыя:1972 год у Беларусі
Катэгорыя:Творы Аляксея Глебава
Oz.by

**OZ** або **oz.by** — адна з найбуйнейшых беларускіх інтэрнэт-крам, таксама сетка рознічных магазінаў «OZ». Прапаноўвае асартымент кніг, канцтавараў, настольных гульняў, сувенірнай прадукцыі, прылад для творчасці, касметыкі, тавараў для дзяцей, для дома, спорту і турызму.

## Гісторыя 
Заснавана ў 1999 годзе, стала адной з першых беларускіх інтэрнэт-крам і першай кніжнай інтэрнэт-крамай. З 2009 года пачала адкрываць рознічныя крамы «OZ Кнігі», якія функцыянуюць і як пункты выдачы заказаў. У 2018 годзе прынялі 7-мільённы заказ. Станам на 2019 год уключае 20 крам па ўсёй Беларусі.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Байнэт
Катэгорыя:Гандлёвыя сеткі Беларусі
Катэгорыя:Інтэрнэт-магазіны
Справа «сямнаццаці»

**Спра́ва «сямна́ццаці»** —  у Беларусі. Галоўнага фігуранта Канстанціна Вілюгу абвінавацілі ў стварэнні і кіраўніцтве міжнароднай злачыннай арганізацыяй, якая займалася абаротам псіхатропных рэчываў і незаконнай прадпрымальніцкай дзейнасцю са студзеня 2011 года па лістапад 2014 года. Высунута абвінавачванне ва ўцягванні ў незаконную дзейнасць іншых грамадзян (усяго 17 чалавек), сярод якіх — праваахоўнік Канстанцін Дзенісевіч з МУС, а таксама Дзмітрый Верэценскі і Ігар Карыцкі з КДБ.

## Суд 
Мінскі гарадскі суд вынес прысуд 13 снежня 2016 года. Галоўнаму фігуранту Канстанціну Вілюгу прызначана пакаранне ў выглядзе 20 гадоў пазбаўлення волі ва ўмовах узмоцненага рэжыму. Былым супрацоўнікам КДБ — Дзмітрыю Верэценскаму — 15 гадоў узмоцненага рэжыму, Ігару Карыцкаму — 14 гадоў. Канстанцін Дзенісевіч, у мінулым супрацоўнік МУС, атрымаў 14 гадоў узмоцненага рэжыму.

## Спасылкі 
* «Дело 17-ти» на сайце «Sputnik»
* «Дело 17-ти»  на сайце «naviny.by»

Катэгорыя:2016 год у Беларусі
Катэгорыя:крымінальныя справы ў Беларусі
Віктар Рауль Ая дэ ла Торэ

**Віктар Рауль Ая дэ Ла Торэ** (; 22 лютага 1895 — 2 жніўня 1979) — перуанскі палітычны дзеяч левага толку, сацыёлаг, гісторык, філосаф .

## Раннія гады 
Нарадзіўся у горадзе Трухілья (Перу) у арыстакратычнай сям’і. Бацька Ая де ла Торэ выдаваў газету, у якой у маладосці працаваў і яго сын. Паступіў ва ўніверсітэт Сан-Маркас у Ліме, дзе ў яго сфарміраваліся ліберальныя ідэі, якіх ён прытрымліваўся на працягу ўсяго жыцця. Прыняў актыўны ўдзел ва ўстанаўленні 8-гадзіннага працоўнага дня для працоўных Лімы, садзейнічаў стварэнню прафсаюза тэкстыльшчыкаў. У студэнцкія гады ўдзельнічаў у арганізацыі вячэрніх школ для працоўных . У 1919—1923 гадах Ая де ла Торэ ўзначальваў студэнцкі рух у Перу за ўніверсітэцкую рэформу, супраць дыктатарскага рэжыму А. Легіі. У выніку гэтых падзей ён быў высланы з краіны, абаснаваўся ў Мексіцы.

## Палітычная дзейнасць 
Падчас сваёй эміграцыі ў Мексіцы вывучаў вопыт мексіканскай рэвалюцыі і сацыяльных рэформ, потым здзейсніў падарожжа ў СССР, Германію, Францыю, Вялікабрытанію для далейшага засваення тэорыі і практыкі сацыялізму. Ая дэ ла Торэ прыйшоў да высновы, што руская сістэма не падыходзіць для Лацінскай Амерыкі, вызначыў ідэю сацыялізму, накіраваную на вызваленне ад эканамічных і палітычных аспектаў капіталізму, пры тым што захоўвалася прыватная ўласнасць і адзінства царквы. Яшчэ ў 1924 годзе Ая де ла Торэ заснаваў Амерыканскі народна-рэвалюцыйны альянс (АПРА). Пасля звяржэння Легіі ў 1930 годзе Ая дэ ла Торэ вярнуўся ў Перу і пераўтварыў Альянс у Нацыянал-рэфармісцкую партыю (Апрысцкая партыя). Падчас выбарчай кампаніі апрысты справакавалі беспарадкі, партыя была забаронена, а яе лідары эмігрыравалі. 1932—1940 гады — перыяд падпольнага існавання партыі, пакуль яна не была легалізавана прэзідэнтам Мануэлем Прада. На прэзідэнцкіх выбарах 1945 года актывісты забяспечылі перамогу Хасэ Луісу Бустамантэ. Ая дэ ла Торэ стаў міністрам у новым урадзе і атрымаў магчымасць уплываць на ход палітычных і сацыяльных рэформ. У кастрычніку 1948 года апрысты, падначаленыя камуністамі, паднялі мяцеж, краіна каля месяца была ў стане анархіі. Гэтым скарысталіся ваенныя, яны ўзялі ўладу ў свае рукі. Хунта на чале з генералам Мануэлем Одрыя адхіліла Бустамантэ ад пасады і пачала паляваць на лідараў апрыстаў. Ая дэ ла Торэ знайшоў прытулак у калумбійскай амбасадзе ў Ліме, дзе заставаўся да 1954 года, пакуль не пакінуў краіну. У ліпені 1956 года прэзідэнт Мануэль Прада-і-Угартэча адмяніў забарону на АПРА, і ў 1957 годзе Ая дэ ла Торэ вярнуўся на радзіму. Выступаў кандыдатам на прэзідэнцкіх выбарах у 1962 годзе, але ваенныя колы не далі яму прыйсці да ўлады. Пасля гэтага не змог набыць страчанага палітычнага ўплыву. Памёр у 1979 годзе ў горадзе Ліма.

Катэгорыя:Палітыкі Перу
Катэгорыя:Кандыдаты ў прэзідэнты Перу
Каркалецкі сельсавет

**Каркале́цкі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Дрысенскага раёна Віцебскай вобласці. Цэнтр — вёска Бажкі.

Утвораны 20 жніўня 1924 года як **Малінаўскі сельсавет** у складзе Дрысенскага раёна Полацкай акругі БССР. Цэнтр — вёска Малінаўка. 21 кастрычніка 1924 года перайменаваны ў Каркалецкі сельсавет, цэнтр перанесены ў вёску Каркалец. Пасля скасавання акруговай сістэмы з 26 ліпеня 1930 года ў Дрысенскім раёне БССР, з 21 чэрвеня 1935 года — Полацкай акругі, з 20 лютага 1938 года — Віцебскай вобласці, з 20 верасня 1944 года — Полацкай вобласці, з 8 студзеня 1954 года — Віцебскай вобласці. 25 снежня 1959 года цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Бажкі. 20 мая 1960 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Жоўнінскага (7 населеных пунктаў: Бароўка, станцыя Дрыса, Запруддзе, пасёлак Дрысенскай РТС, ДСР-4 і чыгуначныя будкі № 694 і 695) і Каханавіцкага (21 населены пункт: Азернікі, Бажкі, Барадуліна, Высоцкія, Гаі, Глазкі, Грыбоўцы, Казлоўшчына, Каркалец, Леснікова, Мурзы, Мядзведзі, Мядзведзі 2-я, Навінне, Палыкаўшчына, Піскуны, Плігаўкі, пасёлак торфазавода, Садкоўшчына, Чарняўшчына і Чыстаполле) сельсаветаў.

На момант скасавання ў склад сельсавета ўваходзілі 28 населеных пунктаў.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Верхнядзвінскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1960 годзе
Воран (значэнні)

* Воран — птушка атраду вераб'інападобных
* Воран (сузор’е)
## Прозвішча 
* Васіль Еўдакімавіч Воран (1907—1997) — беларускі дзеяч сельскай гаспадаркі.
Другая бітва за Брэгу

**Другая бітва за Брэгу** — бітва лівійскай грамадзянскай вайны.

## Бітва 
За 10 дзён да гэтай бітвы праціўнікі Кадафі адбілі спробу лаялістаў узяць горад падчас першай бітвы за Брэгу. Пасля гэтага бою паўстанцкія войскі рушылі па прыбярэжнай дарозе, заняўшы гарады Рас-Лануф і Бен-Джавад. Аднак пасля бітвы за Бен-Джавад і бітвы за Рас-Лануф, урадавыя войскі адбілі ўсе тэрыторыі, страчаныя раней і ў сярэдзіне сакавіка зноў падышлі да Брэгі.

13 сакавіка сілы ўрада, якія надыходзілі з Рас-Лануфа, уварваліся ў Брэгу. Баі працягваліся і ноччу. Паведамлялася, што паўстанцы перагрупаваліся і ізноў увайшлі ў горад, завязаўшы цяжкія баі, пасля чаго ўрадавыя войскі адступілі да аэрапорта Брэгі.

Да раніцы 14 сакавіка сілы паўстанцаў утрымлівалі жылы раён, а лаялістамі нафтавыя аб’екты. Праз некалькі дзён лаялісты ізноў вярнуліся пад горадам, завязаўшы новую бітву з сіламі апазіцыі.

Катэгорыя:Бітвы паводле алфавіта
Катэгорыя:Бітвы грамадзянскай вайны ў Лівіі
Катэгорыя:Сакавік 2011 года
Катэгорыя:Канфлікты 2011 года
Катэгорыя:2011 год у Лівіі
Бігосаўскі сельсавет

**Біго́саўскі сельсаве́т** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Верхнядзвінскага раёна Віцебскай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — аграгарадок Бігосава.

Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Дрысенскага раёна Полацкай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы з 26 ліпеня 1930 года ў Дрысенскім раёне БССР, з 21 чэрвеня 1935 года — Полацкай акругі, з 20 лютага 1938 года — Віцебскай вобласці, з 20 верасня 1944 года — Полацкай вобласці, з 8 студзеня 1954 года — Віцебскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Росіцкага сельсавета. 25 снежня 1962 года Дрысенскі раён перайменаваны ў Верхнядзвінскі. На 1 студзеня 1974 года ў складзе сельсавета 37 населеных пунктаў. 8 красавіка 2004 года ў склад Сар’янскага сельсавета перададзены вёскі Ворзава, Крывасельцы, Ліпаўкі і Росіца.

Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 2285 чалавек, з іх 85,9 % — беларусы, 11,4 % — рускія, 1,4 % — украінцы, 0,5 % — палякі, 0,4 % — латышы; паводле перапісу 2019 года — 1900 чалавек.

## Старшыні 
* Уладзімір Сяргеевіч Ходас

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.


Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Сляды апосталаў

**«Сляды апосталаў»** () — беларускі шматсерыйны мастацкі фільм, зняты рэжысёрам  на кінастудыі «Беларусьфільм» у 2013 годзе.
## Сюжэт 
Нашы дні. Студэнтка факультэта права Аляўціна адпраўляецца на летнюю практыку да бабулі ў Нясвіж. Па дарозе дзяўчына знаёміцца ​​з дзіўным мужчынам Рыгорам, які распавядае ёй легенду пра скарбы Радзівілаў — дванаццаці залатых статуях святых апосталаў, нібыта схаваных у схованках Нясвіжскага замка…

Берлін перыяду Трэцяга рэйха, Нясвіж 1942 года і сучаснасць служаць гістарычным фонам, на якім разгортваюцца захапляльныя падзеі па пошуку сямейнай рэліквіі роду Радзівілаў — залатых статуй Дванаццаці Святых Апосталаў.
## У ролях 
## Здымачная група 
* рэжысёр — 

## Спасылкі 
*  
* «Сляды апосталаў»  на сайце *КиноПоиск* 
* «Сляды апосталаў»  на сайце *Кино-Театр.РУ* 

Катэгорыя:Фільмы студыі «Беларусьфільм»
Зарудаўеўскі сельсавет

**Заруда́ўеўскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Мастоўскага раёна Гродзенскай вобласці. Цэнтр — аграгарадок (да 2010 г. вёска) Зарудаўе.

Утвораны 12 кастрычніка 1940 года як **Бялавіцкі сельсавет** у складзе Мастоўскага раёна Баранавіцкай вобласці БССР. Цэнтр — вёска Бялавічы. З 20 верасня 1944 года ў складзе Гродзенскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года ў склад сельсавета з Воўпаўскага сельсавета Ваўкавыскага раёна перададзены вёскі вёскі Дзенькаўцы, Кульшычы, Рыбакі і Старына, сельсавет перайменаваны ў Зарудаўеўскі (Заруддзеўскі), цэнтр перанесены ў вёску Зарудаўе. З 25 снежня 1962 года па 6 студзеня 1965 года ў складзе Ваўкавыскага раёна. У 1978 годзе ў склад Мастоўскага сельсавета перададзена вёска Ляда. 28 жніўня 2013 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Мастоўскага сельсавета (вёскі Дзенькаўцы, Кульшычы, Ляда, Рыбакі) і Пескаўскага сельсавета (аграгарадок Зарудаўе, вёскі Агароднікі, Бялавічы, Дамянішкі, Міжава, Старына).

Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года складала 1070 чалавек, з іх 84,9 % — беларусы, 9,5 % — палякі, 4,5 % — рускія.

На момант скасавання ў склад сельсавета ўваходзілі 10 населеных пунктаў.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Мастоўскага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Ваўкавыскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1940 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 2013 годзе
Кулябіўка

**Кулябіўка** () — вёска ў Ягатынскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Ягатынскага раёна
Сія (спявачка)

**Сі́я Ке́йт Ізабе́ль Фе́рлер** (, нар. 18 снежня 1975, Адэлаіда, Паўднёвая Аўстралія, Аўстралія), вядомая як **Сія** (, ) — аўстралійская спявачка і аўтарка песень у стылі эмацыйны джаз і поп, а таксама актрыса. Першы яе альбом выйшаў у 1997 годзе, але камерцыйны поспех быў звязаны з альбомам 2008 года *Some People Have Real Problems*. У 2010 годзе Сія атрымала шэсць намінацый на  і перамагла ў намінацыях «найлепшы незалежны альбом», «найлепшы поп-альбом» и «найлепшае відэа». У 2014 годзе песня «Chandelier» здабыла чатыры намінацыі на «Грэмі» ў катэгорыях «Запіс года», «Песня года», «Найлепшае сольнае поп-выкананне», «Найлепшае музыкальнае відэа».

## Дыскаграфія 
**Студыйныя альбомы**

* *OnlySee* (1997)
* *Healing Is Difficult* (2001)
* *Colour the Small One* (2004)
* *Some People Have Real Problems* (2008)
* *We Are Born* (2010)
* *1000 Forms of Fear* (2014)
* *This Is Acting* (2016)
* *Everyday Is Christmas* (2017)
* *Music* (2021)
* *Reasonable Woman* (2024)

Катэгорыя:Спевакі і спявачкі Аўстраліі
Катэгорыя:Спевакі і спявачкі XX стагоддзя
Катэгорыя:Спевакі і спявачкі XXI стагоддзя
Імя Георгія Кірпы

**Станцыя Імя Георгія Кірпы** () — прамежкавая станцыя 5 класа ў Дарныцкім раёне Кіева. Ранейшая назва станцыі — Бортнычы ().

## Гісторыя 
Станцыя была адкрыта ў 1901 годзе. Па ініцыятыве супрацоўнікаў Паўднёва-Заходняй чыгункі ў 2008 годзе станцыя Бортнычы была перайменавана ў гонар Георгія Кірпы.

Катэгорыя:Чыгуначныя станцыі і платформы Кіева
Рубэжыўскі

**Рубэжыўскі** () — пасажырскі прыпыначны пункт Кіеўскага чыгуначнага вузла Паўднёва-Заходняй чыгункі. Прыпыначны пункт гарадской электрычкі.

Катэгорыя:Чыгуначныя станцыі і платформы Кіева
Лэнды (Абухіўскі раён)

**Лэнды** () — вёска ў Кіеўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Абухіўскага гарадскога савета.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Абухіўскага раёна
Халэп’я

**Халэп’я** () — вёска ў Абухіўскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.

У ХІХ стагоддзі сяло Халэп’я было ў складзе Стайскай воласці Кіеўскага павета Кіеўскай губерні.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Абухіўскага раёна
Тарасіўка (Абухіўскі раён)

**Тара́саўка** ці **Тара́сіўка** () — вёска ў Абухіўскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.  
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Абухіўскага раёна
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1720 годзе
Капачыў

**Капачыў** — назва населеных пунктаў на Украіне:
* Капачыў - вёска ў Абухіўскім раёне Кіеўскай вобласці.
* Капачыў - вёска ў Казэлэцкім раёне Чарнігаўскай вобласці.
Канькабежны стадыён (Мінск-Арэна)

**Канькабежны стадыён** — спартыўнае збудаванне ў Мінску, частка шматпрофільнага культурна-спартыўнага комплекса «Мінск-Арэна»

Першая ў Беларусі крытая лядовая пляцоўка з 400-мятровай бегавой дарожкай (шырыня — 9,5 м), агульная плошча лёду 10 000 м². Маюцца дзве трэніровачныя хакейныя каробкі еўрапейскага (60×30 м) і канадскага стандартаў (60×28 м), дзве дарожкі для кёрлінга. На стадыёне ўстаноўлена абсталяванне, якое дазваляе рэгуляваць тэмпературу лёду на розных участках для розных відаў спорту — фігурнага катання, кёрлінга, хакея, скораснага бегу на каньках. На канькабежным стадыёне знаходзяцца пакоі горнага паветра, якія маюць унікальныя тэрапеўтычныя уласцівасці. Лядовы трэк «Мінск-Арэны» нярэдка становіцца месцам трэніровачных збораў для канькабежцаў з Нідэрландаў, Расіі, Казахстана, Эстоніі, Украіны. Трыбуны стадыёна могуць змясціць 3 000 чалаве.

Канькабежны стадыён злучаны з Арэнай падземным пераходам.

## Спартыўныя спаборніцтвы 
На лёду канькабежнага стадыёна праводзіліся буйныя міжнародныя старты:
* міжнародныя спаборніцтвы па шорт-трэку Evo Cup (кастрычнік 2012),
* Гран-пры па фігурным катанні на каньках сярод юніёраў (верасень 2013),
* этапы Кубка свету па канькабежным спорце сярод юніёраў (лістапад 2012, снежань 2014),
* Чэмпіянат Еўропы па канькабежным спорце (студзень 2016).

У 2013 г. Канькабежны стадыён упершыню стаў пляцоўкай Міжнароднага аўтасалона «Мотаршоў», а ўжо ў 2014 на спартыўным аб’екце адбылася MILEX 2017 — 8-я Міжнародная выстаўка ўзбраення і ваеннай тэхнікі.

## Спасылкі 
* Канькабежны стадыён 

Катэгорыя:Спартыўныя збудаванні Мінска
Катэгорыя:Канькабежны спорт у Беларусі
Катэгорыя:Фігурнае катанне ў Беларусі
Катэгорыя:Лядовыя арэны Беларусі
Мала Вільшанка (Абухіўскі раён)

**Мала Вільшанка** () — вёска ў Абухіўскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.  
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Абухіўскага раёна
Дом Вечарэвіна

**Дом Вечарэвіна** — комплекс будынкаў у гістарычным цэнтры Мінска, размешчаных рагу вуліц Рэвалюцыйнай (№ 7) і Камсамольскай (№ 11). Адзін з будынкаў таксама носіць назву «**дом з маскаронамі**». Помнік эклектычнай архітэктуры з рысамі ампіру і класіцызму.

Комплекс моцна пацярпеў падчас вялікага пажару 1881 года. Адразу пасля пажару большасць з іх была адноўлена, а на месцы страчаных будынкаў з боку двара з’явіліся новыя мураваныя пабудовы. Помнік эклектычнай архітэктуры з рысамі ампіру і класіцызму.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* ДОМ ВЕЧАВЕРЫНА 

Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Мінска
Катэгорыя:Камсамольская вуліца (Мінск)
Катэгорыя:Рэвалюцыйная вуліца (Мінск)
Катэгорыя:XIX стагоддзе ў Мінску
Катэгорыя:Збудаванні Мінска ў стылі класіцызм
Катэгорыя:Збудаванні Мінска ў стылі эклектыкі
Катэгорыя:Збудаванні Мінска ў стылі ампір
Яблунэвэ (Барышыўскі раён)

**Яблунэвэ** () — вёска ў Барышыўскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Барышыўскага раёна
Бакуміўка (Барышыўскі раён)

**Бакуміўка** () — вёска ў Барышыўскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Барышыўскай пасялковай абшчыны.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Барышыўскага раёна
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1700 годзе
Казын

**Казын** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Абухіўскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.  
## Крыніцы 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Кіеўскай вобласці
Катэгорыя:Населеныя пункты Абухіўскага раёна
Катэгорыя:Населеныя пункты на Дняпры
Лівабэрэжна (прыпыначны пункт)

**Лівабэрэжна** () — пасажырскі прыпыначны пункт Кіеўскага чыгуначнага вузла Паўднёва-Заходняй чыгункі. Прыпыначны пункт гарадской электрычкі.

Катэгорыя:Чыгуначныя станцыі і платформы Кіева
Леў Ніканавіч Бялевіч

**Леў Бялевіч** (1926 — снежань 2015) — сябра глыбоцкай групы моладзевай падпольнай арганізацыі Саюз беларускіх патрыётаў (СБП) з восені 1945 г. Вязень ГУЛАГу з 1947 па 1955 год.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў в. Багуцкія (цяпер Мёрскі раён, Віцебская вобласць) ў беларускай сялянскай сям'і, якая жыла з дзедам. Меў 3 сясцёр: Вера, Ніна, Надзея. Дзед навучаў Дабравесцю і беларускім вершам.

Падчас разгрому СБП органамі МДБ за ўдзел у гэтай моладзевай арганізацыі Леў Бялевіч быў арыштаваны 8 лютага 1947. Разам з ім арыштавалі Васіля Мядзельца і Антона Фурса.

30 кастрычніка 1992 г. рэабілітаваны Вярхоўным судом Беларусі. Пазней жыў у Полацку.. Памёр у снежні 2015 г. ў Санкт-Пецярбургу.

## Цытаты 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Мёрскім раёне
Катэгорыя:Рэпрэсаваныя савецкай уладай
Алена Барсук

**Алена Барсук** (1930 — ?) — дзяячка беларускага нацыянальнага супраціву, сябра глыбоцкай групы беларускай моладзевай падпольнай паваеннай арганізацыі Саюз беларускіх патрыётаў (СБП). Сястра Тамары Барсук і Ларысы Барсук. .

## Біяграфія 
Нарадзілася ў 1930 г. у в. Барсукі (Віленскае ваяводства, Польская Рэспубліка). Вучылася ў Шкунціцкай школе, потым у Глыбоцкім педагагічным вучылішчы. У 1946 г. далучылася да нелегальнай беларускай арганізацыі «За Беларусь», якая пазней улілася да Саюза беларускіх патрыётаў: студэнты вырашылі папулярызаваць беларускую мову і культуру, ідэю незалежнасці Беларусі. 25 сакавіка 1946 г. разам з іншымі сябрамі СБП прымала прысягу на вернасць беларускаму народу.

У лютым 1947 года савецкія спецслужбы пачалі арышты ўдзельнікаў арганізацыі: да пастаўскай групы ўвайшоў афіцэр МДБ Алег Стахоўскі, які падштурхоўваў да тэрарызму, выдаваўшы сябе за ўдзельніка антысавецкай арганізацыі. Праз тое з 9 лютага Алена пераходзіць на нелегальнае становішча. Вясной 1947 г. была арыштаваная падчас верагоднай спробы выезду ў Польшчу на станцыі Навадруцак каля Глыбокага.

Падчас судовага працэсу ў Полацку (11—12 лістапада 1947) асуджана да 10 гадоў папраўча-працоўных работ у савецкіх канцлагерах. Этапавана ў Азёрны канцлагер МДБ Іркуцкай вобласці (Тайшэт).

Вызвалена ў 1955 г. Дата і месца смерці невядомыя.

## Літаратура 
* Гарт. З успамінаў пра Саюз Беларускіх Патрыётаў. Мн., 1997. С. 38, 224, 227, 229, 236, 283, 317, 319, 340.
* Антысавецкія рухі ў Беларусі. 1944—1956. Даведнік, — Мінск, 1999. ISBN 985-6374-07-3.

## Спасылкі 
* [Біяграфія Алены Барсук на старонцы Леаніда Маракова(https://be.wikipedia.org/wiki/%D0%9B%D0%B5%D0%B0%D0%BD%D1%96%D0%B4_%D0%9C%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%BE%D1%9E)]

## Гл. таксама 
* Саюз беларускіх патрыётаў

Катэгорыя:Рэпрэсаваныя савецкай уладай
Катэгорыя:Члены Саюза беларускіх патрыётаў
Бялькоўшчынскі сельсавет

**Бялько́ўшчынскі сельсаве́т** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Верхнядзвінскага раёна Віцебскай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — аграгарадок (да 2010 года вёска) Бялькоўшчына.

Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Дрысенскага раёна Полацкай акругі БССР. Цэнтр — маёнтак Бялькоўшчына. 21 жніўня 1925 года перайменаваны ў **Жоўнінскі сельсавет**, цэнтр перанесены ў вёску Жоўніна. Пасля скасавання акруговай сістэмы з 26 ліпеня 1930 года ў Дрысенскім раёне БССР, з 21 чэрвеня 1935 года — Полацкай акругі, з 20 лютага 1938 года — Віцебскай вобласці, з 20 верасня 1944 года — Полацкай вобласці, з 8 студзеня 1954 года — Віцебскай вобласці. 20 мая 1960 года да сельсавета далучана частка скасаванага Каркалецкага сельсавета (7 населеных пунктаў: Бароўка, станцыя Дрыса, Запруддзе, пасёлак Дрысенскай РТС, ДСР-4 і чыгуначныя будкі № 694 і 695). 25 снежня 1962 года Дрысенскі раён перайменаваны ў Верхнядзвінскі. У 1971 годзе скасаваны вёскі Валькова і Журкі. На 1 студзеня 1974 года ў складзе сельсавета 26 населеных пунктаў. У 1987 годзе скасаваны вёскі Асёткі, Быстрыцы, Казачкі, Шыпілкі. 29 чэрвеня 1995 года цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Бялькоўшчына. 8 красавіка 2004 года Жоўнінскі сельсавет перайменаваны ў Бялькоўшчынскі, да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Галубаўскага сельсавета (вёскі Балоціна, Вераб’ёва, Галубава, Жоўтаўшчына, Забор’е, Зара, Крыськава, Лакісава, Лаўрукі, Матукі, Пользіна, Пушталёва, Сакалоўшчына, Свіраўшчына, Ульянова).

27 чэрвеня 2008 года скасаваны вёскі Барсукі, Матукі і Паташня, 27 студзеня 2023 года — вёскі Гараваткі, Забор’е, Крыськава і Роскашы.

Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 2971 чалавек, з іх 92,2 % — беларусы, 5,6 % — рускія, 1,1 % — украінцы; паводле перапісу 2019 года — 2298 чалавек.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.


Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Яблуніўка (Білацэркаўскі раён)

**Яблуніўка** () — вёска ў Білацэркаўскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Білацэркаўскага раёна
Васыліў (Білацэркаўскі раён)

**Васыліў** () — вёска ў Білацэркаўскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Узынскай гарадской абшчыны.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Білацэркаўскага раёна
Тамара Лагун

**Тамара Лагун (дзявочае Барсук)** (26 сакавіка 1929 — ?) — дзяячка беларускага нацыянальнага супраціву, сябра глыбоцкай групы беларускай моладзевай падпольнай паваеннай арганізацыі Саюз беларускіх патрыётаў (СБП). Сястра Ларысы Барсук і Алены Барсук.

## Біяграфія 
Нарадзілася 26 сакавіка 1929 г. у в. Барсукі (Віленскае ваяводства, Польская Рэспубліка). У 1939—1944 вучылася ў Шкунціцкай школе, а ўвосень 1944 г. пайшла ў 9 клас Глыбоцкай СШ № 1. У 1946 г. праз навучэнку школы Лідзію Несцяровіч далучылася да нелегальнай беларускай арганізацыі «За Беларусь», якая пазней улілася да Саюза беларускіх патрыётаў: студэнты вырашылі папулярызаваць беларускую мову і культуру, ідэю незалежнасці Беларусі. Пазней Тамара Барсук успамінала: «Як я зразумела, якіх-небудзь радыкальных, рэвалюцыйных мэтаў у СБП не ставілі. Хацелі адстойваць сваё права на родную мову, на сваю гісторыю, культуру, на сапраўды суверэнную дзяржаву».

У лютым 1947 года савецкія спецслужбы пачалі арышты ўдзельнікаў арганізацыі: да пастаўскай групы ўвайшоў афіцэр МДБ Алег Стахоўскі, які падштурхоўваў да тэрарызму, выдаваўшы сябе за ўдзельніка антысавецкай арганізацыі. Тамара Барсук была арыштаваная ў сакавіку 1947 г. падчас заняткаў у школе. Супрацоўнікі савецкіх спецслужб учынілі ператрус на кватэры, дзе яна жыла. Тамара была дастаўленая ў мінскую турму, дзе адсядзела тры месяцы і дзе да яе неаднаразова ўжываліся фізічныя меры ўздзеяння. Была асуджаная 20 чэрвеня 1947 паводле артыкула 163 КК БССР на тры гады пазбаўлення волі. Пра гэтае яна ўспамінала так: «...маё сэрца балела за Бацькаўшчыну, забраную, зняволеную, пакінутую без мовы, без гісторыі, без усяго, што даецца Богам, лёсам кожнаму народу». Пакаранне адбывала ў Архангельску, Дудзінцы, Нарыльску.

Пасля вызвалення ўвесну 1950 г. вярнулася ў Глыбокае, працягнула вучобу ў СШ № 1. У паступленні ў Горацкую БСГА (Горацкая сельскагаспадарчая акадэмія) было адмоўлена па прычыне нядобранадзейнасці. Скончыла завочнае аддзяленне Віцебскага педінстытугу, выкладала ў пачатковай школе ў вёсцы Шчумялі Шаркоўшчынскага раёна Віцебскай вобласці У 1953 г. пабралася шлюбам з Іванам Лагуном. Сям'я ў 1958 г. пераехала ў Глыбокае. Да выхаду на пенсію ў 1991 г. працавала настаўніцай у СШ № 2 Глыбокага.

## Спасылкі 
* [Біяграфія Тамары Барсук на старонцы Леаніда Маракова(https://be.wikipedia.org/wiki/%D0%9B%D0%B5%D0%B0%D0%BD%D1%96%D0%B4_%D0%9C%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%BE%D1%9E)]

## Літаратура 
* Гарт. З успамінаў пра Саюз Беларускіх Патрыётаў. Мн., 1997. С. 20, 89, 283, 317-327, 340.
* Антысавецкія рухі ў Беларусі. 1944—1956. Даведнік, — Мінск, 1999. ISBN 985-6374-07-3.

## Гл. таксама 
* Саюз беларускіх патрыётаў

Катэгорыя:Рэпрэсаваныя савецкай уладай
Катэгорыя:Члены Саюза беларускіх патрыётаў
Стыян Холе

**Стыян Холе** (; нар. 20 сакавіка 1969) — нарвежскі графічны дызайнер, ілюстратар і аўтар дзіцячых кніг.

## Біяграфія 
Стыян Холе нарадзіўся ў Хоксуне, на захадзе ад горада Драмен. Атрымаў адукацыю ў .

Як дызайнер Стыян Холе працуе з упакоўкай, лагатыпамі, тыпаграфікай, паштовымі маркамі, кніжнымі ілюстрацыямі і вокладкамі. Стварыў ілюстрацыі да кніг , , .

Дэбютаваў як пісьменнік у 2005 годзе кнігай *Den gamle mannen og hvalen*, за якую атрымаў . У 2006 годзе выдаў кнігу *Лета Гармана*, за якую атрымаў  ў катэгорыі дзіцячай літаратуры. Стыян Холе таксама атрымліваў узнагароды за дызайнерскія працы, у тым ліку некалькі разоў нарвежскую прэмію за . Ілюструе кнігі калажамі з дапамогай Photoshop.

Жыве і працуе ў Осла.

## Бібліяграфія 
* 2005: *Den gamle mannen og hvalen*, ілюстраваная кніга
* 2006: *Garmanns sommer*, ілюстраваная кніга (беларускае выданне: *Лета Гармана* (2018), пер. Юліі Цімафеевай)
* 2008: *Garmanns gate*, ілюстраваная кніга
* 2010: *Garmanns hemmelighet*, ілюстраваная кніга
* 2013: *Annas himmel*, ілюстраваная кніга
* 2015: *Morkels alfabet*, ілюстраваная кніга, Cappelen Damm

## Спасылкі 
* Стыян Холе: «Як шмат агульнага ў тэатра і кніжкі з карцінкамі!»

Катэгорыя:Пісьменнікі Нарвегіі
Катэгорыя:Нарвежскамоўныя пісьменнікі
Катэгорыя:Мастакі Нарвегіі
Дом масонаў (Мінск)

**Дом масо́наў** (**Дом Ключы́нскага**) — будынак пачатку XIX стагоддзя ў Мінску, размешчаны ў Верхнім Горадзе, па адрасе Музычны завулак, 5. Помнік архітэктуры класіцызму. Цяпер у доме месціцца Дзяржаўны музей гісторыі тэатральнай і музычнай культуры.

## Архітэктура 
Трохпавярховы прамавугольны ў плане сіметрычнай аб’ёмна-прасторавай кампазіцыі будынак пакрыты вальмавым дахам. Паўночна-ўсходні, паўднёва-ўсходні і паўднёва-заходні фасады вылучаны неглыбокімі рызалітамі, завершанымі трохвугольнымі франтонамі, у тымпане якіх паўкруглыя вокны. Першы паверх аддзелены цягамі складанага профілю, па перыметры сцен пад карнізам праходзіць пояс сухарыкаў. Аконныя праёмы 1-га і 3-га паверхаў прамавугольныя, 2-га дэкарыраваны ліштвамі з замковым каменем і трохвугольнымі сандрыкамі. У прасценках паміж вокнамі над галоўным уваходам невялікія калоны дарычнага ордара. На паўночна-ўсходняй сцяне асіметрычна размешчаны невялікія балкончыкі з ажурнай агароджай (чыгуннае ліццё). Планіроўка анфіладная асіметрычнай кампазіцыі. Помнік архітэктуры класіцызму.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:1810-я ў Мінску
Катэгорыя:Музычны завулак (Мінск)
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Мінска
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Міхаіла Чахоўскага
Катэгорыя:Збудаванні Мінска ў стылі класіцызм
Катэгорыя:Дзяржаўны музей гісторыі тэатральнай і музычнай культуры Рэспублікі Беларусь
Нэдра (Барышыўскі раён)

**Нэдра** () — вёска ў Барышыўскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Барышыўскага раёна
Узынская гарадская грамада

**Узынская гарадская грамада** () — тэрытарыяльная грамада ва Украіне, у Білацэркаўскім раёне Кіеўскай вобласці. Адміністрацыйны цэнтр — горад Узын.

Створана 4 кастрычніка 2017 года шляхам аб’яднання Узынскага гарадскога савета і некаторых сельскіх саветаў раёна.

У склад грамады ўваходзяць 1 горад (Узын) і 13 вёсак: Алійныкава Слабада, Васыліў, Вэрбова, Ёсыпіўка, Затыша, Іваніўка, Краснэ, Мала Антоніўка, Мыхайліўка, Паўліўка, Сухалісы, Тарасіўка, Чэпылііўка.

Катэгорыя:Грамады Кіеўскай вобласці
Катэгорыя:Білацэркаўскі раён
Саюз левых партый

**Саюз левых партый** — грамадска-палітычная кааліцыя партый камуністычнай і сацыял-дэмакратычнай ідэалогій. Створана 17 снежня 2006 г. «у мэтах кансалідацыі ўсіх прагрэсіўных сіл грамадства ў імя дэмакратычных пераменаў да лепшага». Спробы зарэгістраваць СЛП не ўвянчаліся поспехам.

На ўстаноўчай канферэнцыі ў Чарнігаве (Украіна) апроч падпісання дамовы аб стварэнні Саюза левых партый дэлегаты прынялі статут аб’яднання, праграмную заяву і заяву ў падтрымку экс-кандыдата ў прэзідэнты, лідара БСДП (Грамада) Аляксандра Казуліна.

У кастрычніку 2010 г. на аснове Саюза левыя партыі пачалі працэс стварэння «Платформы левых сіл на прэзідэнцкіх выбарах».

## Кіраўніцтва 
Сустаршынямі саюза сталі лідары трох партый: Сяргей Калякін (ПКБ), Анатоль Ляўковіч (БСДП (Грамада), Алена Яськова (партыя жанчын «Надзея»). Чацвёртым сустаршынёй стаў Аляксандр Бухвостаў — кіраўнік аргкамітэта па падрыхтоўцы 2-га Кангрэса дэмакратычных сіл. У склад Цэнтральнага савета на парытэтнай аснове ўвайшоў 31 чалавек, у склад кантрольна-рэвізійнай камісіі — 4.

## Члены кааліцыі 
* Беларуская сацыял-дэмакратычная партыя (Народная Грамада);
* Беларуская партыя жанчын Надзея;
* Партыя камуністаў Беларусі;
* аргкамітэт па стварэнні Беларускай партыі працоўных.

Катэгорыя:Палітычныя партыі Беларусі
Пішчана (Білацэркаўскі раён)

**Пішчана** () — вёска ў Білацэркаўскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
## Зноскі
Катэгорыя:Населеныя пункты Білацэркаўскага раёна
Попраўка

**Попраўка** () — вёска ў Білацэркаўскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Білацэркаўскага раёна
Саракацягы

**Саракацягы** () — вёска ў Білацэркаўскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Білацэркаўскага раёна
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1630 годзе
Тэрэзынэ

**Тэрэзынэ** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Білацэркаўскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Білацэркаўскага раёна
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Кіеўскай вобласці
Луначарскі сельсавет

**Лунача́рскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Дрысенскага раёна Віцебскай вобласці. Цэнтр — вёска Луначарскае.

Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Валынецкага раёна (з 9 сакавіка 1929 года — Боркавіцкі раён) Полацкай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы з 26 ліпеня 1930 года ў Боркавіцкім раёне БССР. З 8 ліпеня 1931 года ў складзе Дрысенскага раёна БССР, з 21 чэрвеня 1935 года — Полацкай акругі, з 20 лютага 1938 года — Віцебскай вобласці, з 20 верасня 1944 года — Полацкай вобласці, з 8 студзеня 1954 года — Віцебскай вобласці. 4 сакавіка 1960 года ў склад Боркавіцкага сельсавета перададзены 7 населеных пунктаў (Антушэва, Гвазды, Двор Зялькі, Зялькі, Мазурына, Маркоўшчына і Разуліна). 22 снежня 1960 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Боркавіцкага сельсавета.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Верхнядзвінскага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Боркавіцкага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1960 годзе
Валынецкі сельсавет

Назву **Валы́нецкі сельсавет** маюць:

* Валынецкі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Верхнядзвінскага раёна Віцебскай вобласці
* Валынецкі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Кармянскага раёна Гомельскай вобласці
Эскадраныя мінаносцы Францыі тыпу Arquebuse

**Эскадраныя мінаносцы тыпу Arquebuse** — серыя з 20 эсмінцаў, пабудаваных для французскага флоту ў першым дзесяцігоддзі 20-га стагоддзя. Два караблі былі патоплены падчас Першай сусветнай вайны, астатнія былі спісаны пасля вайны.

## Літаратура 
*
*
*
* 
* 

## Спасылкі 
*The *Arquebuse* class on navypedia.org 


Катэгорыя:Эскадраныя мінаносцы Францыі ў Першай сусветнай вайне