open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Вольга Іванаўна Бельская

**Вольга Іванаўна Бельская** (нар. , ) — беларуская мастачка.

## Біяграфія 
У 1997 годзе скончыла брэсцкую школу № 10 з мастацка-архітэктурным ухілам. У 2002 годзе скончыла Брэсцкі дзяржаўны ўніверсітэт імя А. С. Пушкіна, спецыялізація: народныя мастацкія промыслы. З 2006 года актыўна публікуе работы ў віртуальных галерэях. Работы знаходзяцца ў прыватных калекцыях Беларусі, Расіі, Чэхіі, Ізраіля.

## Персанальныя выстаўкі 
* **2008** — «Хранительница Часиков». Галерея «Librex», Опава, Чехия.
* **2007** — Вольга Бельская. «Galerie Hlucin», горад Глучын, Чэхія.
* **1997** — «Графіка». Брэст.

## Конкурсы, прызы, прэміі 
* 2007 — пераможца конкурса графікі «БУКВАрь». Электронны арт-часопіс «ARIFIS»;
* 2007 — пераможца мастацка-паэтычнага конкурса «Ілюстрацыя». Электронны арт-часопіс «ARIFIS»;
* 2007 — лаўрэат прэміі «GOLDEN ARIFIS». Электронны арт-часопіс «ARIFIS»;
* 2006 — галоўны прыз «Экспрэс-конкурс: Крыш». Арт-сайт «ІЕРОГЛІФ»;
* 2006 — віртуальная грамата «Экспрэс-конкурс: Дыяганаль». Арт-сайт «ІЕРОГЛІФ».

## Літаратура 
* *Urbaník D.* Umělci ze zahraničí vedle sebe // Opavsky denik. — 2008. — 9 září.
* «Ольга Бельская». Каталог. — Глучин: Galerie Hlucin, 2007. — 16 с.
* *Гордеева Г.* В Брестском парке // Брестский курьер. — 2000. — 5 июня.
* *Собств. корр.* Шерлок Холмс с дипломом // Брестский курьер. — 2000. — 23 окт.

## Спасылкі 
* Персанальны сайт Вольгі Бельскай
* Вольга Бельская на сайце «ІЕРОГЛІФ»
* Вольга Бельская на сайце «ArtLib.ru»
* Вольга Бельская на сайце «ArtRemains» 

Катэгорыя:Выпускнікі Брэсцкага дзяржаўнага ўніверсітэта імя А. С. Пушкіна
Катэгорыя:Мастакі Беларусі
Ілья (прарок)

, 1668]]
**Ілья** — прарок, прылічаны да святых.

Паводле біблейскага падання, нарадзіўся ў галілейскім горадзе Фесві і быў начальнікам таварыства сыноў прароцкіх. Ілья паказаны грозным выкрывальнікам бязбожнага ідалапаклонства ў часы валадарства ізраільскага цара Ахава і яго жонкі Іезавіліі. Паводле Бібліі, Ілья, надзелены ад Бога дарам празарліўства, прадказаў трохгадовую засуху і голад у Ізраільскім царстве, але самога Ілью Бог цудоўным чынам пазбавіў голаду, пасяліўшы яго каля ручая, куды вароны насілі хлеб і мяса, а пасля яго карміла набожная ўдава са сваіх мізэрных, але невычэрпных, па волі Бога, харчовых запасаў. Ва ўдзячнасць за гэта Ілья сваімі малітвамі ажывіў яе паміраючага сына. Пазней, калі Ілья вымушаны быў ратавацца ўцёкамі ад праследаванняў царыцы Іезавіліі, у пустыні яго не пакідалі анёлы і забяспечвалі ежай.

Тады ж за сваю непахісную вернасць Богу ён на гары Харыў быў удастоены гонару весці непасрэдна з самім Усявышнім гутарку і слухаць яго настаўленні. Нарэшце, пры пераходзе праз Іардан Бог у прысутнасці прарока Елісея за верную службу ўзяў Ілью яшчэ пры жыцці на неба на вогненнай калясніцы. У такім арэоле паўстае вобраз Ільі-прарока са старонак біблейскіх кніг.

Рымска-Каталіцкая Царква шануе яго памяць 20 ліпеня, Праваслаўная — 2 жніўня.

## У беларускай культуры 
У беларусаў лічыцца, што ў Дзень прарока Ільі забаронена купацца. Гэтая забарона тлумачыцца тым, што Ілья-прарок ездзіць на конях па небе. Ад хуткага бегу адзін з коней губляе падкову, якая падае ў ваду, і тая адразу становіцца халоднай. Ад прарока Ільі, па народных вераваннях, залежаць росы, дажджы, град і засуха.

## Літаратура 
* Васілевіч У. Ілля // Беларуская міфалогія: энцыклапедычны слоўнік. — Мн.: «Беларусь», 2004. — 592 с. ISBN 985-01-0473-2
* 
* Слоўнік асабовых уласных імён / НАН Беларусі, Ін-т мовазнаўства ім. Я. Коласа. Уклад. М. Р. Суднік; навук. рэд. А. А. Лукашанец. — 2-е выд., выпр. і дапр. — Мн.: Беларуская навука, 2005. — 174, [1] с. — ISBN 985-08-0648-6

## Спасылкі 
Катэгорыя:Святыя паводле алфавіта
Катэгорыя:Кніга Цароў
Катэгорыя:Кніга Царстваў

Катэгорыя:Іўдаістычная міфалогія
Катэгорыя:Асобы
Катэгорыя:Прарокі Старога Запавету
Нафан (прарок)

]]
**Нафан** ( *«дараваны [Богам]»*, ; прыбл. 1000 гадоў да Нараджэння Хрыстова) — прарок у часы валадарства Давіда і Саламона. Паводле біблейскіх летапісаў — кніг Параліпаменан, Нафан вёў гістарычныя запісы аб справах цароў Давіда і Саламона. Разам з іншымі запісамі яны паслужылі крыніцай і асновай для складання кніг Царстваў. Паводле Бібліі, Нафан прымаў непасрэдны ўдзел у справе наладжвання богаслужэння ў старажытных яўрэяў, якое было заснавана яшчэ Майсеем, але атрымала асаблівае ўпарадкаванне ў часы валадарства Давіда і Саламона.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Асобы
Секунда

.]]
**Секу́нда** ( — другая; ад выразу *pars minuta secunda* — другая малая частка (гадзіны) — у адрозненне ад хвіліны, якая з’яўляецца *pars minuta prima* — першай малой часткай; абазначэнне: **с**, **s**) — адзінка вымярэння часу, якая складае 1/60 частку хвіліны і 1/3600 частку гадзіны.

На пабытовым узроўні секунда ўспрымаецца як вытворная адзінка вымярэння і, як правіла, з’яўляецца найдрабнейшым адрэзкам часу, які можа вымерыць гадзіннік.

У сістэме СІ секунда, наадварот, з’яўляецца асноўнай адзінкай вымярэння часу, і вызначаецца як адрэзак часу, які складаецца з 9 192 631 770 перыядаў выпраменьвання, якое адпавядае пераходу між дзвюма звыштонкімі ўзроўнямі асноўнага стану атамаў цэзію-133 пры адсутнасці ўзбурэння з боку знешніх палёў.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Адзінкі вымярэння часу
Катэгорыя:Метралогія
Катэгорыя:СІ
Катэгорыя:СГС
Катэгорыя:Вікіпедыя:Істотныя артыкулы
Аўтамагістраль Усуры

**Федэральная аўтамабільная дарога М60 «Усуры»**, аўтамабільная дарога федэральнага значэння ў Расіі ад Хабараўска да Уладзівастока. Працягласць 760 км. З'яўляецца часткай азіяцкага маршрута AH6.

Катэгорыя:Дарогі федэральнага значэння Расіі
Катэгорыя:Дарогі Хабараўскага края
Катэгорыя:Дарогі Прыморскага края
Фіны

**Фіны** (саманазва «суомалайсэт», ) — народ у Паўночнай Еўропе, асноўнае насельніцтва Фінляндыі.

## Тэрыторыя пражывання і колькасць 
Агульная колькасць фінаў — каля 5,5 мільёнаў чалавек, у тым ліку ў Фінляндыі — 4,83 мільёна (93 % насельніцтва дзяржавы). Фіны жывуць таксама ў ЗША — каля 300 тыс. чалавек, у Швецыі — звыш 100 тыс. чалавек, Канадзе — звыш 50 тыс. чалавек, Нарвегіі — 20 тыс. чалавек, Эстоніі — 16,6 тыс. чалавек (блізу 3 % насельніцтва дзяржавы), у Расіі — 7,8 тыс., ва Украіне — каля 1 тыс. фінаў.

## Мова і рэлігія 
Фіны размаўляюць на фінскай мове, якая належыць да угра-фінскіх моў. Сярод фінаў таксама распаўсюджаная шведская мова. Пісьменнасць на аснове лацінкі.

Сярод фінаў-вернікаў збольшага лютэране.

## Гісторыя 
Паходжанне фінаў звязанае са старажытнымі прыбалтыйска-фінскімі плямёнамі, якія ў 2 тысячагоддзі да н.э. праніклі на тэрыторыю сучаснай Фінляндыі, а да VIII стагоддзя засялілі яе большую частку, адцясніўшы карэннае саамскае насельніцтва на поўнач.

Асноўнымі плямёнамі даўніх фінаў былі **сумь** (суомі) і **емь** (хяме), акрамя таго, на этнагенез фінаў значна паўплывалі карэлы, якіх асіміліравалі фіны. Шведы і рускія, насупраць, імкнуліся інкарпараваць фінаў у сваё грамадства: у прыватнасці, працяглы час Заходняя Фінляндыя належала Швецыі (з XII—XIII стагоддзяў пачаўся захоп фінскіх зямель), тады як Усходняя Фінляндыя была ўключаная ў склад расійскай дзяржавы (часткова застаецца і цяпер). У 1809 годзе Фінляндыя атрымала аўтаномію ў Расійскай імперыі (Фінляндскае аўтаномнае вялікае княства).

Незалежнасць Фінляндыя, як Беларусь (БНР) і Украіна (УНР), здабыла ў 1917 годзе, але больш яе так і не страціла.

## Эпас і фальклор фінаў 
Найбольш вядомы ў свеце фінскі народны эпас Калевала (укладзены з народных рун  у першай палове ХІХ ст.).

У фінаў вельмі багаты фальклор, асобным жанрам якога з’яўляюцца руны — від песеннай творчасці, вершаваныя сказанні з адмысловым рытмам. Пашыраная таксама неказачная проза — бывальшчыны, легенды і паданні пра нячыстых, розных ведзьмароў і чарцей.

## Выбітныя фіны 
* Франс Эміль Сіланпяя — Нобелеўскі лаўрэат па літаратуры

Катэгорыя:Народы Еўропы
Катэгорыя:Народы Фінляндыі
Катэгорыя:Фіна-ўгорскія народы
Себастыя

**Себастыя**, **Самарыя** — арабская вёска ў Палесцінскай аўтаноміі, на месцы старажытнага біблейскага горада Себастыя.

### Гісторыя 
Біблейскі горад цэнтральнай Палесціны заснаваны каля 880 да н.э. ізраільскім царом Амрыем, пазней быў сталіцай Ізраільскага царства. У перыяд персідскага панавання (VI—IV стст. да н.э.) Самарыя была адміністрацыйным цэнтрам персідскай правінцыі ў Палесціне. У 332 да н.э. заваявана Аляксандрам Македонскім, заселена македонцамі і сірыйцамі і стала развівацца як эліністычны горад. У 20—30-я да н.э. цар іўдзейскі Ірад I атрымаў Самарыю ад рымскага імператара Аўгуста, пабудаваў у ёй храмы, тэатр, стадыён і назваў яе Себастыяй. У I ст. горад з’яўляўся адным з відных цэнтраў актыўнай раннехрысціянскай прапаганды. На працягу II—III ст. Себастыя перажывала найбольшы свой росквіт. У перыяд панавання Усходняй Рымскай імперыі горад страціў сваё значэнне.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Вёскі Палесцінскай аўтаноміі
Катэгорыя:Палесцінская аўтаномія
Катэгорыя:Самарыя
Уран (бог)

**Ура́н** ( — неба) — у старажытнагрэчаскай міфалогіі бог нябёсаў, муж Геі (Зямлі), бацька тытанаў, цыклопаў і старукіх веліканаў.

Уран увасабляў нябёсы як касмаганічную з’яву, жыццядайны пачатак, крыніцу цяпла й вільгаці, ад якіх абуджаюцца стваральныя сілы зямлі.

Згодна з міфам, Уран не дазваляў сваім дзецям бачыць святло і хаваў іх пад зямлёю. Гея падбухторыла дзяцей супроць яго, і малодшы з тытанаў, Кронас, вылегчаў Урана сярпом. Кроплі крыві Урана ўпалі на зямлю, і ад іх пайшлі Эрыніі і Гіганты, адрэзаны чэляс упаў у мора, і з пены, што ўтварылася, паўстала Афрадыта.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Старажытнагрэчаскія багі
Лэйсі Дзювал

**Лэйсі Дзювал** (; нарадзілася  года ў Вашынгтоне, акруга Калумбія) — афраамерыканская порнаактрыса.

Лэйсі нарадзілася ў Вашынгтоне, але ў шэсць гадоў пераехала ў Лос-Анджэлес, штат Каліфорнія. У васямнаццаць гадоў яна пачаткі сваю кар'еру ў порна-бізнесе пад псеўданімам Піблз (*Pebbles*). Таксама яна вядомая пад сцэнічнымі імёнамі **Lacey Duval** і **Lacy Duvall**. Яе першым фільмам сталі «Брудныя дзебютанткі» (*Dirty Debutantes*), у якім яна  здымацца праз два дня пасля свайго восемнаццацігоддзя. Яна падпісала эксклюзіўны кантракт са студыяй "Video Team" і неўзабаве стала адной з самых вядомых чарнаскурых порнаактрыс.

Акрамя здымак у порнафільмах Лэйси прыняла ўдзел у двух тэлевізійных праграмах: «Шоў Тэры Патрык» (2002) і «Шоў Говарда Стэрна» (2004).

Яна здымаецца як у гетэрасексуальных, так і ў лесбійскіх сцэнах.

Паводле IMDb у Лэйси ёсць дачка па імі Хлоя.

## Спасылкі 
* 

* Афіцыйны сайт
* Інтэрв'ю Rogreviews.com 

Катэгорыя:Порнаактрысы ЗША
Ціана Кай

**Ціана Кай** (; н. 28 сакавіка 1978, па іншых дадзеных 15 студзеня 1971) — амерыканская порназорка філіпінскага паходжання. Здымалася ў сцэнах пераважна лесбійскага ўтрымання.

## Зноскі 
## Фільмаграфія 
* 2000 — Азіяцкія лялячкі — 1

## Спасылкі 
* Афіцыйны   сайт
* Афіцыйны   сайт
* Teanna Kai Pictures 
* 

Катэгорыя:Порнаактрысы ЗША
Катэгорыя:Penthouse Pets
Тэра Патрык

**Тэра Патрык** (; народжаная **Лінда Энн Хопкінс Шапіра**; нарадзілася 25 ліпеня 1976 года ў Грэйт-Фолс, Мантана) — амерыканская порнаактрыса. Вядомая пад псеўданімамі Тэра Патрык, Брук Томас, Сэдзі Джордан, Тэра Хопкінс, Тара Патрык і іншымі.

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт
* Афіцыйны сайт  *in french*
* Афіцыйны сайт фільмаў Тэры Патрык 

Катэгорыя:Порнаактрысы ЗША
Катэгорыя:Артыстычныя псеўданімы
Катэгорыя:Penthouse Pets
Лінда Лаўлэйс

**Лінда Сюзан Борымэн** (), больш вядомая як **Лінда Лаўлейс** (; (, Бронкс, Нью-Ёрк, ЗША) —  ) - амерыканская порнаактрыса. Самая вядомая роля ў фільме «Глыбокая глотка».

## Фільмаграфія 
* 2005 — *Inside Deep Throat* — archive footage
* 2000 — *Linda Lovelace: The E! True Hollywood Story*
* 1975 — *Sexual Ecstasy of the Macumba* — як Linda
* 1975 — *Linda Lovelace for President*
* 1974 — *Deep Throat Part II* — як Nurse Lovelace
* 1974 — *The 46th Annual Academy Awards* — у тытрах не паказаная
* 1974 — *The Confessions of Linda Lovelace*
* 1974 — *Exotic French Fantasies*
* 1972 — Глыбокая глотка / *Deep Throat*
* 1969 — *Dog Fucker* (aka *Dogarama*)

## Кнігі 
Біяграфія Борымэн была апісаная ў кнігах:
* *Inside Linda Lovelace* (1974) ISBN 0-902826-11-5
* *The Intimate Diary of Linda Lovelace* (1974) ISBN 0-523-00394-3
* *Ordeal* (1980) ISBN 0-517-42791-5
* *Out of Bondage* (1986) ISBN 0-425-10650-0
* *The Complete Linda Lovelace* (2001) ISBN 0-9705502-0-0

## Спасылкі 
* 
* Linda Lovelace - Video

Катэгорыя:Артыстычныя псеўданімы
Катэгорыя:Порнаактрысы ЗША
Катэгорыя:Загінулі ў аўтамабільных катастрофах
Одры Холандэр

**Одры Халандзер** (;  у Александрыі, Вірджынія, ЗША) — порнаактрыса.

## Узнагароды 
* 2006 — Venus Paris Fair / EuroEline Awards:
** Best International Actress (Audrey Hollander)
** Best International Actor (OttoBauer)
** Best International Gonzo Line (Almost Virgin)
* 2006 — AVN Award: Female Performer of the Year
* 2006 — AVN Award: Лепшая сцэна анальнага сексу — фільм «Sentenced» з Ота Баўэрам

## Спасылкі 
* інтэрв’ю
* fan site 
* 

Катэгорыя:Порнаактрысы ЗША
Нармальнае паскарэнне

**Нарма́льнае паскарэ́нне** — праекцыя паскарэння матэрыяльнага пункта на напрамак нармалі да траекторыі яе руху.

Нармальнае паскарэнне вызначае хуткасць змены напрамку руху матэрыяльнага пункта. Яго велічыня вызначаецца як

a_n = \omega v = {\omega}^2 r = \frac {v^2} r,

дзе r — радыус крывізны траекторыі ў дадзеным пункце.

У вектарнай форме

\mathbf a_n = {\omega}^2 r \hat n

дзе \hat n — орт нармалі да траекторыі; або

\mathbf a_n = \mathbf \omega \times \mathbf v = \mathbf \omega \times (\mathbf \omega \times \mathbf r)

Пры раўнамерным руху (калі велічыня хуткасці не змяняецца) поўнае паскарэнне матэрыяльнага пункта роўнае да нармальнага (бо тангенцыяльнае паскарэнне роўнае да нуля). У такім разе вектар паскарэння накіраваны перпендыкулярна хуткасці, да цэнтра крывізны траекторыі.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Паскарэнне
Растравая графіка

У камп’ютарнай графіцы **растравай** выявай (або лічбавай выявай) называюць файл даных ці структуру пікселаў ці каляровых кропак у выглядзе прамавугольнай сеткі на камп’ютарным маніторы, паперы ці іншым носьбіце. Растравыя выявы захоўваюцца ў файлах выяў розных фарматаў.

## Колеры 
У растравай выяве кожны піксель мае ўласны колер. Прыкладам, колер пікселяў у колеравай мадэлі RGB часта апісваецца трыма байтамі — па аднаму байту на значэнні чырвонага, зялёнага і сіняга кампанентаў колеру. Выявы з меншай колькасцю колераў патрабуюць менш інфармацыі для апісання пікселяў, так выява толькі з чорнымі і белымі пікселямі патрабуе толькі па аднаму біту на кожны піксель.

## Кадаванне 
Агульная колькасць пікселяў (разрозненне) і колькасць інфармацыі на піксель (часта называецца глыбінёй колеру) вызначаюць якасць растравай выявы. Прыкладам, выява з 24 бітамі інфармацыі на піксель (стандарт для манітораў з прыкладна 1995 г.) можа адлюстроўваць больш адценняў колераў, чым выява з 16 бітамі на піксель, і меней, чым выява з 48 бітамі. Паколькі выява высокай якасці займае шмат месца, камп’ютарныя праграмы выкарыстоўваюць тэхналогіі сціскання даных для змяншэння іх аб’ёму. Некаторыя тэхналогіі ахвяруюць інфармацыяй і, адпаведна, якасцю выявы для дасягнення меншага памеру файла.

## Разрозненне (Resolution) 
Варта адзначыць, што на пачатку 2008 г. у беларускай мове не існуе агульнапрынятага адпаведніка англійскаму тэрміну resolution. Выкарыстоўваюць таксама словы * вырашэнне, лічбоўнасць, лічнасць, разрахаванне, адрозненне, адрознівальная здольнасць, рэзалюцыя, разрозненне, распазнаванне, раздзельнасць, выяваздольнасць*. Кампанія Google у перакладах сваіх праграм на беларускую мову выкарыстоўвае слова *раздзяляльнасць*.

Растравыя выявы з’яўляюцца разрозненне-залежнымі. Іх немагчыма павялічыць да адвольнага разрознення без відавочнай страты якасці. Гэты недахоп кантрастуе са здольнасцямі вектарных выяў маштабавацца да любых памераў у залежнасці ад прылады, якая іх адлюстроўвае.

## Перавагі 
* Растравая графіка дазваляе адлюстроўваць відарысы любой складанасці.
* Распаўсюджанасць — растравая графіка зараз выкарыстоўваецца практычна ўсюды: ад маленькіх значкоў да плакатаў.

## Недахопы 
* Вялікі памер файла
* Страта якасці выявы (асабліва заўважна пры павелічэнні малюнка)

## Гл. таксама 
* Вектарная графіка

Катэгорыя:Камп’ютарная графіка
Алена Сяргееўна Беркава

**Алена Сяргееўна Беркава** (н. 1 красавіка 1985, Мурманск, СССР) — украінская былая порнаактрыса, спявачка, актрыса кіно, тэлевядучая.

## Біяграфія 
У мадэльным бізнесе з 1999 года. У 2001 годзе ў Мікалаеве выйшла замуж за маладога армяніна па імені Альберт, з якім развялася ў 2003 годзе. У 2004 годзе Лена Беркава прыехала да сястры ў Санкт-Пецярбург. Два месяцы была ўдзельніцай рэаліці-шоу «Дом-2». У 2005 годзе выйшла замуж за бізнесмена з Санкт-Пецярбурга Уладзіміра Хімчэнку, з якім скасавала шлюб у 2007 годзе.

Алена валодае чатырма шлюбнымі агенцтвамі. Адно ў Санкт-Пецярбургу, адно ў Крыму, і два ў Мікалаеве. Па некаторых дадзеных, з’яўляецца тварам параходнай кампаніі «Сільвія-Лайнс» на Балтыйскім моры.

У верасні 2020 года падпісала ліст у падтрымку акцый пратэсту ў Беларусі ў сувязі з фальсіфікацыяй прэзідэнцкіх выбараў у Беларусі 2020 года.

## Спасылкі 
* Старонка Алены Беркавай на Internet Movie Database
* «Дом-2»: інтэрв’ю з порназоркай
* Канал Алены Беркавай на YouTube.
* на egafd 
* на eurobabeindex

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Мурманску
Катэгорыя:Порнаактрысы Расіі
Здэнка Падкапава

**Здэнка Падкапава** (; нар. , ) — чэшская фотамадэль і актрыса, якая здымаецца ў адкрытых фотасесіях і фільмах.

## Біяграфія 
З дзяцінства Здэнка пачынае займацца мастацкай гіманстыкай. У плыні пяці гадоў Здэнка ўваходзіла ў склад чэшскай зборнай па мастацкай гімнастыцы. У пачатку 90-х Здэнка выйграла юнацкае першынство па мастацкай гімнастыцы і стала чэмпіёнкай краіны.

У 18 гадоў Здэнка сыходзіць з спорту. У 1996 годзе яна ўдзельнічае ў сваёй першай фотасесіі на Канарскіх астравах. У 1998 годзе яе фатаграфіі ўпершыню публікуюць у ЗША.

З гэтага моманту Здэнка пачынае шмат здымацца для мужчынскіх часопісаў. У 2001 годзе яна становіцца «Pet Of The Year» часопіса «Penthouse» («Улюбёнка года»). Яна здымаецца ў фільмах для часопіса.

Пасля гэтага яна з'яўляецца на вокладках часопісаў «Perfect 10», «Perfection», «Esquire», «QUO», «Ironman», «Front» і «Maxim».

Нягледзячы на тое, што Зденка ўдзельнічае ў адкрытых фотасесіях і фільмах для дарослых, яна з'яўляецца акторкай так званага «мяккага порна» (), гэта значыць на экране і фатаграфіях няма палавых актаў з яе ўдзелам.

## Фільмаграфія 
* The Hottest Women on Earth ("Самыя жаркія жанчыны Зямлі) — 2006 г.
* Zdenka & Friends («Зденка і сябры») — 2005 г.
* Truly Nice Tits 7: Super Sized («Па-сучаснасці чароўныя сіські. Супер-памер») — 2004 г.
* May Girls of IVOLT («Дзяўчыны траўня» — здымачны матэрыял). 2002 г.
* Hot Body Competition: Hotties of the Year («Конкурс смажанін тэл. Самыя гарачыя дзяўчыны года») 2001
* Penthouse: Pet of the Year («Пентахауз. Сяброўка года») — 2001 г.
* Decadence («Дэкаданс») 2000 г.
* Hot Body Competition: Ultimate Thong-a-thon («Конкурс смажанін тэл») — 2000 г.
* Secret Paris («Таемны Парыж») — 2000 г.
* Penthouse Pet of the Year Play-Off 2001 («Выбары сяброўкі 2001 год ў Пентхауз») — 2000

## Гл. таксама 
* [Здэнка Падкапава на IMDB(https://be.wikipedia.org/wiki/IMDB) ]
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Порнаактрысы Чэхіі
Катэгорыя:Фотамадэлі Чэхіі
Катэгорыя:Penthouse Pets
Раніца (газета, 1939)

**Раніца** — газета, якая выдавалася са снежня 1939 да красавіка 1945 года ў Берліне на беларускай мове пад кантролем нацысцкіх уладаў.

Газета выходзіла 1-4 разы на месяц. Друкавала прамовы кіраўнікоў нацысцкай Германіі, ваенныя зводкі, асвятляла становішча на франтах ІІ сусветнай вайны, міжнародныя адносіны. Змяшчала матэрыялы пра дзейнасць Беларускага прадстаўніцтва, беларускіх культурна-асветніцкіх суполак і арганізацый за мяжой, інфармавала пра падзеі на Беларусі.

Тут былі апублікаваны артыкулы гістарычнай тэматыкі М. Шкялёнка, А. Адамовіча, У. Глыбіннага, К. Езавітава, творы М. Багдановіча, Л. Геніюш, Н. Арсенневай, Я. Палоннага.

Выйшла не менш за 233 нумары.

Катэгорыя:Беларусы ў Германіі
Катэгорыя:Газеты Германіі на беларускай мове
Катэгорыя:1939 год у Германіі
Катэгорыя:Акупацыйны друк Беларусі ў Вялікую Айчынную вайну
Науціка Торн

**Науціка Торн** (; нарадзілася 13 чэрвеня 1984 года ў Ваіпаху, Гаваі) — амерыканская порнаактрыса. Торн — на палову японка, на чвэрць пуэртарыканка і на чвэрць гавайка.

Па яе словам яна страціла цноту ў чатырнаццаць гадоў. Да шаснаццаці гадоў жыла на Гаваях, затым пераехала ў Каліфорнію. Яе першай працай была пасада спецыяліста па маркетынгу ў гуказапісвальнай кампаніі. У васямнаццаць гадоў яна стала стрыптызёршай. Падчас аднаго з выступаў Науцікі яе заўважыў агент і прапанаваў здымацца аголенай для парнаграфічных сайтаў. З часам яна стала здымацца ў сцэнах мастурбацыі і жорсткай парнаграфіі.

Спачатку яна здымалася ў порна штодня, але затым знізіла сваю актыўнасць да пяці-шасці здымачных дзён у месяц. Торн прыняла ўдзел у рэаліці-шоу канала Fox Network пад назвай *My Bare Lady* («Мая аголеная лэдзі»), у якім чатыры порназоркі (адной з якіх была Науціка) спрабавалі сябе ў класічнай драме на тэатральнай сцэне. Таксама Науціка знялася ў ролі стрыптызёршы ў эпізодзе галівудскай камедыі «Крышку цяжарная» (Knocked Up).

## Спасылкі 
* myspace
* 
* Профіль
* інтэрв'ю raincoatreviews.com 

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Ваіпаху
Катэгорыя:Порнаактрысы ЗША
Сільвія Сэйнт

**Сільвія Сэйнт** (), сучаснае імя — Сільвіe Тамчалава (), , Кыёў, ЧССР) — чэшская порнаактрыса.

## Біяграфія 
Да ўзыходжання на порна сцэну Сільвія вывучала менеджмент, пасля чаго працавала менеджэрам гасцініцы ў горадзе Злін. У 1996 г. фатаграфіі Сільвіі былі апублікаваныя ў чэшскім выданні часопіса Penthouse «Pet of the Year» і пазней у амерыканскім.

## Порна кар’ера 
Першы фільм зняты ў Празе для Private Media. Адтуль яна перабралася праз Атлантыку, дзе правяла больш 3 год на амерыканскай сцэне. Асноўныя жанры: анальны, аральны секс, лесбі.

У актыве Сільвіі больш 200 розных фільмаў.

## Узнагароды 
* 1997: People’s Choice Adult Award «Best Newcomer»
* 1997: AVN Award «Best Tease Performance»
* 1998: Penthouse «Pet of Month»
* 2000: Hot d’Or «Best Teased Performance»
* 2005: FICEB05 (Festival de Cinema Erotic de Barcelona) «Ninfa from the public» to the best actress.

## Спасылкі 
*  
* Official Silvia Saint fanclub-site 
* Biography and Interview at LukeFord.com
* Старонка Сільвіі Сайнт на IMDB

Катэгорыя:Порнаактрысы Чэхіі
Катэгорыя:Артыстычныя псеўданімы
Катэгорыя:Фотамадэлі Чэхіі
Агапій II

**Агапій II** (), Папа Рымскі (946—955), рымлянін па паходжанні. Заклікаў германскага караля Атона I на дапамогу супраць Берэнгара II, які абвясціў сябе каралём Італіі. Клапаціўся аб распаўсюджванні хрысціянства, асабліва на поўначы Еўропы.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Папы Рымскія
Катэгорыя:Царкоўныя дзеячы X стагоддзя
Клара Морган

**Клара Морган** (сучаснае імя — ; 25 студзеня 1981, Марсель) — французская порназорка.

## Біяграфія 
Фотамадэль з 12 гадоў. З 19 гадоў здымаецца ў порна толькі з Greg Centauro.
Яна атрымала Hot d'Or for Best French Starlet in 2001. Hot d'Or — штогадовае еўрапейскае ўзнагароджанне артыстаў і рэжысёраў порна індустрыі, што прахадзіла ў Канах падчас канскага кінафестывалю.
Французскае выданне часопіса FHM назвала яе самай сексуальнай жанчынай Францыі і 8-й у свеце.
Яна стала першай французскай жанчынай, якая з'явілася на вокладцы амерыканскага выдання *Penthouse*. Дарэчы яе фатаграфіі ўпрыгожылі вокладкі больш за сорак часопісаў, уключаючы VSD, FHM, Penthouse, Playboy, Newlook і Maxim. У 2003 г. напісала аўтабіяграфію: Sex Star.
На дадзены момант яна перастала здымацца ў порна і пачала кар'еру спявачкі.

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт  

Катэгорыя:Порнаактрысы Францыі
Катэгорыя:Спевакі і спявачкі Францыі
Катэгорыя:Penthouse Pets
Катэгорыя:Асобы
Катэгорыя:Фотамадэлі Францыі
Адрыян I

[thumb|[Charlemagne comes to the aid of Pope Adrian I]]
**Адрыян I** (772—795) — Папа Рымскі.

## Біяграфія 
Паходзіў са шляхетнай рымскай сям’і. Скарыстаўся барацьбой франкаў і лангабардаў для ўзмацнення папскага прастолу. Церпячы ад лангабардскага караля Дэзідэрыя, Адрыян звярнуўся да Карла Вялікага, які прагнаў лангабардаў у 773, правёў свята Вялікадня ў Рыме ў 774 і павялічыў папскія ўладанні, падораныя Піпінам у 754. За паслугі другога паходу (781) супраць лангабардаў Адрыян зрабіў сыноў Карла Вялікага — Піпіна і Людвіга — каралямі Італіі і Аквітаніі. Падчас іконаборства на Нікейскім саборы (787) Адрыян адстойваў іконапаклоннікаў, але не мог супрацьстаяць рашэнням праціўнікаў іконапаклонства. Разам з франкскай царквой змагаўся з адапціянізмам ( Адапціянская спрэчка).

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Папы Рымскія
Себасцьян Блэйш

**Cебасцьян Блэйш** (сучаснае імя *Норберт*) (; , ) — нямецкі пісьменнік і рэжысёр гомасексуальнай парнаграфіі.

Дэбютаваў як празаік, апублікаваў раманы «Страта кантролю» (; Ростак, 1988, покетбук — Мюнхен, 1989, выдавецтва Бертэльсман), «Лорд Мюль» (; Ростак, 1990), «Чацвёртая Германія» (; Франкфурт-на-Майне, 1992, выдавецтва Зуркамп, заахвочвальная прэмія імя Альфрэда Дзебліна).

У 1990 г. пачаў валодаць школьным відэаклубам у Шверыне, здымаючы разам са школьнікамі аматарскае відэа эксперыментальнага, некамерцыйнага плану. Здымка хутка прыняла эратычны характар, і Блэйш паслаў нарэзку з найбольш адкрытых эпізодаў у дзюсельдорфскую студыю GERO, якая з'яўляецца самым вялікім дыстрыбутарам гей-порна ў Еўропе. Студыя прапанавала яму кантракт на ўмовах 7000 нямецкіх марак за кожны 60-хвілінны фільм пры ўмове з'яўлення пяці новых мадэляў у кожным фільме, і на працягу наступных пяці гадоў Блэйш зняў 60 порнафільмаў з удзелам больш 160 мадэляў ва ўзросце ад 14 да 18 гадоў.

16 верасня 1996 г. Блэйш быў арыштаваны падчас здымак чарговага фільма і 20 мая 1997 г. прысуджаны да двух з паловай гадоў пазбаўлення волі за ўдзел у яго фільмах падлеткаў ва ўзросце да 16 гадоў. Справе Блэйша была прысвечана кніга двух нямецкіх журналістаў, названая «Оскар Уайльд са Шверына» ().

## Няпоўная фільмаграфія 
* *Die Knabenburg* (Замак хлопчыкаў) — першы камерцыйны фільм Блэйша, выпушчаны ў 1991 г.
* *Pfadfinderschlacht* (Бітва байскаўтаў)
* *Blumenbengel* (Кветкавыя гарэзы)
* *Die Boys vom Bahnhof* (Хлопчыкі з вакзалу)
* *Boy-Kidnapping* (Выкраданне хлопчыка)
* *Steinzeitbengel* (Гарэзы з каменнага стагоддзя)
* *Sperma Service*
* *Rembrandt Jr.* (Рэмбрандт-малодшы)
* *New Golden Boys № 51, 52, 53, 55, 57, 59, 61, 62, 78* (Новыя Залатыя хлопчыкі)

## Літаратура 
* Frank Goyke, Andreas Schmidt. Der Oscar Wilde von Schwerin. Chronik der Pornoaffare Sebastian Bleisch. — Schwarzkopf und Schwarzkopf Verlag, Berlin 1998. ISBN 3-89602-145-1

## Спасылкі 
* Сайт прыхільніка фільмаў Себасцьяна Блэйша 

Катэгорыя:Рэжысёры гей-порна
Катэгорыя:Порнарэжысёры паводле алфавіта
Катэгорыя:Порнарэжысёры Германіі
Катэгорыя:Пісьменнікі Германіі
Катэгорыя:Нямецкамоўныя пісьменнікі
Гаўдэмунда

**Гаўдэмунда**, імаверна **Гаўдзіманта** (; 1260-я — 1288/1291), хроснае імя **Сафія** — дачка князя Трайдзеня, напэўна, сястра князёў Будзікіда і Будзівіда.

## Імя 
Імя з шэрагу старабалцкіх (старалітоўскіх) двухасноўных імёнаў, што дайшлі з індаеўрапейскай даўніны. Адпачатная форма мела выгляд тыпу «Гаўдзіманта».

Першая аснова звязаная з літоўскім *gauti* «здабываць, атрымліваць»*, gaudyti* «лавіць, здабываць» і ў іменніку несла значэнне здабыцця ваеннай здабычы.

Другая аснова *Mant-* звязаная з літоўскім *manta* «перасоўная маёмасць; (ваенная) здабыча». Тое, у сваю чаргу, звязана з *manyti*, адно са значэнняў якога (апроч асноўнага «думаць, меркаваць») — «займець, здабыць».

Імя Гаўдзіманта адносілася да слою «ваярскіх» імёнаў, якія запанавалі ў раннелітоўскім іменніку разам з абсалютызацыяй ролі ваяроў у структуры грамадства, іх пачалі надаваць асобам як мужчынскага, так і жаночага полу.

Такога ж тыпу «ваярскія» імёны мелі дочкі князя Гедзіміна Айгуста (адпаведнае мужчынскае імя значыла «звыклы да (ваенных) паходаў») і князя Кейстута Рымгайля (імя Рымгайла значыла «трывалы і моцны»).

## Жыццяпіс 
З 1279 года ў шлюбе з плоцкім князем Баляславам Земавітавічам.

Апошні раз Гаўдэмунда згадваецца пад 1288 годам, а ў 1291 годзе Баляслаў ажаніўся з Кунегундай, дачкой Пржэмысла Отакара II.

Гаўдзіманта мела двух сыноў — Земавіта і Тройдэна, імёны якіх паўтараюць імёны дзядоў — мазавецкага Земавіта І (з боку бацькі Баляслава) і літоўскага Трайдзеня (з боку маці Гаўдзіманты).

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Monumenta Poloniae Historica [MPH]. T. 3. — Lwów, 1877. — P. 474;
* *Powierski J.* Polityczne tło małżeństwa Bolesława II mazowieckiego z córką Trojdena litewskiego Gaudemundą Zofią // Europa środkowa i wschodnia w polityce Piastów. Toruń. —1997. — S. 63—82;
* ;
* *Rowell S. C.* Lithuania Ascending: A Pagan Empire Within East-Central Europe, 1295—1345, Cambridge Studies in Medieval Life and Thought: Fourth Series. Cambridge University Press, № 7-8. 1994. ISBN 9780521450119;

Катэгорыя:Князі літоўскія
Катэгорыя:Жанчыны Вялікага Княства Літоўскага
Падл

**Паддл** () — драўляныя пласціны (падобныя лінейкам) рознай велічыні (таўшчыні, вагі, пляцы), з закругленымі кутамі.

Вырабляюцца пераважна з дрэва і пластмасы. Выкарыстоўваюцца ў эратычных гульнях пры лупцоўцы.

## Гл. таксама 
* БДСМ

## Крыніцы 
Катэгорыя:Сексуальныя цацкі
Катэгорыя:БДСМ
Real doll

**Real Doll** (*Рыал Дол* — «сапраўдная лялька») — брэнд секс-лялек у натуральную велічыню, разнавіднасць секс-цацак. Вырабляецца з сярэдзіны 1990-х гадоў. Найтаннейшая мадэль каштуе $6500, дарагія — звыш за $10000.

Падобная да рэальнай жанчыны візуальна і навобмацак, бо паверхня зробленая з сілікону, а канечнасці рухомыя.

## Гісторыя вытворчасці 
Раннія прататыпы былі зроблены з цвёрдага латэксу з унутраным каркасам, але вонкавы матэрыял пазней быў заменены на сілікон. У чэрвені 2009 года Abyss Creations перавяла вытворчасць з алавяннага сілікону на плацінавы, у выніку новыя лялькі менш схільныя да разрываў і слядоў сціскання за старыя RealDolls.

Цяперашняе ўвасабленне жаночых лялек Real Doll было прадстаўлена ў 1996 годзе. Лінія пачалася з двух жаночых целаў і трох твараў, станам на 2013 год прапануе дзесяць жаночых твараў і тры целы. Яшчэ адно жаночае цела ў стадыі распрацоўкі.

Катэгорыя:Сексуальныя цацкі
Катэгорыя:З’явіліся ў 1996 годзе
Олізб

**Олізб** (ад ) — тэрмін, які сустракаецца ў старажытнагрэцкіх крыніцах і азначае фалаімітатар. Вырабляўся ў Старажытнай Грэцыі з скуры або тэракоты. Выраб адбываўся ў асноўным у горадзе Мілет, адкуль ішоў экспарт ў розныя краіны. Вырабам олізбаў з большага займаліся рамеснікі, якія спецыялізаваліся на абутку.

## Этымалогія 
Слова «*ὄλισβος*» верагодна паходзіць ад дзеяслова «слізгаць» (ад ). На думку даследчыка Макса Нэльсана, тэрмін першапачаткова не абазначаў дзілда і не з’яўляўлся асноўнай назвай для гэтага прадмета. Хутчэй за ўсё першаснае значэнне было звязана з музычным інструментам і ўжо пазней, у творчасці паэта , атрымала пераносны сэнс, звязаны з фалічным аб’ектам.

## Згадванне ў антычных крыніцах 
Найбольш раннія згадкі олізба сустракаюцца ў Арыстафана (), дзе ён апісваў выкарыстанне прыбора ў камічным сэнсе.

У візантыйскай  тэрміну Олізб даецца акрэсленне «скураныя геніталіі» (). Таксама ў ёй са спасылкай на Арыстафана адзначаецца, што імі карысталіся міляцянкі і аўдавелыя жанчыны.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Сексуальныя цацкі
Кушва

**Кушва** () — горад (з 1925) у Свярдлоўскай вобласці Расіі. Насельніцтва 34,3 тыс. чал. (2005).

Заснаваны ў 1735 годзе ў сувязі з адкрыццём радовішчаў жалезнай руды і будаўніцтвам металургічнага завода.

Горад размешчаны на рацэ Кушва, за 186 км ад Екацярынбурга. У склад гарадской акругі Кушва ўваходзіць таксама горад Верхняя Тура.

Асноўныя галіны прамысловасці:

* Здабыча і ўзбагачэнне жалезнай руды (Гораблагадацкае рудаўпраўленне)
* Чорная металургія (Кушвінскі завод пракатных валкоў)
* Машынабудаванне і дрэваапрацоўчая прамысловасць (заводы — пракатных валкоў, электрамеханічны, чыгуначнага абсталявання, дрэваапрацоўчых станкоў, керамзітавага жвіру, завод па рамонце транспартнага абсталявання).

## Вядомыя асобы 
* Васіль Пятровіч Стаўроў (1940—2012) — беларускі спецыяліст у галіне механікі і тэхналогіі кампазіцыйных матэрыялаў.

## Спасылкі 
* Кушва // Вялікая савецкая энцыклапедыя 

Катэгорыя:Гарады Свярдлоўскай вобласці
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1735 годзе
Секс-шоп

'']]
**Секс-шоп** (ад  — крама для секса) крама, якая ажыццяўляе гандаль таварамі інтымнага прызначэння, напрыклад, секс-цацкі. Падобныя тавары служаць для надання разнастайнасці палавога жыцця сексуальных партнёраў, альбо для занятку мастурбацыяй. У некаторых выпадках гэтыя тавары могуць служыць іншым мэтам (напрыклад, медыцынскім). Таксама ў ім можна купіць прэзерватыў, інтымныя змазкі, любрыканты, кнігі эратычнага ўтрымання, эратычнае кіно.

Часцей за ўсё падобныя крамы хаваюцца за шыльдай «**Інтым крама**», «**Крама для дарослых**», альбо жа проста «**секс-шоп**». Таксама вельмі распаўсюджаныя анлайнавыя секс-шопы, прадавалыя тавар у рэжыме анлайн, праз інтэрнэт.

У сапраўдны момант у Беларусі няма выразна сфармуляваных артыкулаў заканадаўства, якія бы рэгулявалі дзейнасць падобных крам.

Першы ў свеце секс-шоп быў адчынены ў горадзе Фленсбург, Германія ў 1962 годзе, адчынены ён быў жанчынай Беатэ Ротэрмунд (Beate Uhse-Rotermund) кампанія Beate Uhse AG.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Сексуальныя цацкі
Катэгорыя:Раздробны гандаль
Лясны (горад)

**Лясны** () — горад (з 1954 года) у Расіі, закрытае адміністрацыйна-тэрытарыяльнае ўтварэнне ў Свярдлоўскай вобласці. Насельніцтва 53,3 тыс. чал. (2005). Заснаваны ў 1947 годзе.

## Геаграфія 
Размешчаны на беразе ракі Тура (прыток Табола, басейн Обі), за 2 км ад чыгуначнай станцыі Ніжняя Тура.

## Эканоміка 
Горадаўтваральнае прадпрыемства — камбінат «Электрахімпрыбор», выпускае абаронную прадукцыю. Філіял Маскоўскага інжынерна-фізічнага інстытута.

Катэгорыя:Гарады Свярдлоўскай вобласці
Міхайлаўск

* Міхайлаўск, горад у Свярдлоўскай вобласці Расіі
* Міхайлаўск, горад у Стаўрапольскім краі Расіі
Няўянск

**Няўянск** () — горад (з 1919) у Расіі, адміністрацыйны цэнтр Няўянскага раёна Свярдлоўскай вобласці. Насельніцтва 25,9 тыс. чал. (2005). Заснаваны ў 1700 годзе.

Размешчаны на рацэ Нейва, за 75 км ад Екацярынбурга.

## Вядомыя асобы 
* Эдуард Сяргеевіч Піткевіч (нар. 1941) — беларускі ўрач-фармаколаг і патафізіёлаг. Доктар медыцынскіх навук, прафесар.

Катэгорыя:Гарады Свярдлоўскай вобласці
Ніжнія Сяргі

**Ніжнія Сяргі** () — горад (з 1943) у Расіі, адміністрацыйны цэнтр Ніжнесяргінскага раёна Свярдлоўскай вобласці. Насельніцтва 12,1 тыс. чал. (2005). Заснаваны ў 1743 годзе.

Горад размешчаны на заходнім схіле Сярэдняга Урала, на рацэ Сярга (прыток ракі Уфа), за 100 км на паўднёвы захад ад Екацярынбурга. Метызна-металургічны завод.

Катэгорыя:Гарады Свярдлоўскай вобласці
Ніжні Тагіл

**Ніжні Тагіл** () — горад (з 1919) у Расіі, адміністрацыйны цэнтр Прыгараднага раёна Свярдлоўскай вобласці. Насельніцтва 383,1 тыс. чал. (2005). Заснаваны ў 1722 годзе. 

Ніжні Тагіл размешчаны на ўсходнім схіле Уральскіх гор, за 20—25 км ад умоўнай мяжы Еўропы і Азіі на вышыні 200 м над узроўнем мора.

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Славутасці 
* Лісіная гара
* Музей баявой славы металургаў
* Ніжнетагільскі дзяржаўны цырк

## Вядомыя асобы 
* Андрэй Аляксандраў (нар. 1978) — беларускі журналіст і медыяменеджар, палітычны зняволены
* Міхаіл Уладзіміравіч Рыбнікаў (1954—2021) — беларускі архітэктар.
* Анатоль Пятровіч Селязнёў (1923—1993) — удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза, адвакат.

Катэгорыя:Гарады Свярдлоўскай вобласці
Ніжняя Салда

**Ніжняя Салда** () — горад (з 1938) у Свярдлоўскай вобласці Расіі. Насельніцтва 17,9 тыс. чал. (2005). Заснаваны ў 1760 годзе.

Ніжні Тагіл размешчаны на ўсходнім схіле Уральскіх гор, на рацэ Салда (прыток Тагіла), за 205 км ад Екацярынбурга і за 54 км ад Ніжнягя Тагіла.

Катэгорыя:Гарады Свярдлоўскай вобласці
Міхайлаўск (Свярдлоўская вобласць)

**Міхайлаўск** () — горад (з 1961) у Расіі, у Ніжнесяргінскім раёне Свярдлоўскай вобласці. Насельніцтва 10,2 тыс. чал. (2005). Заснаваны ў 1805 годзе.

Горад размешчаны за 163 км ад Екацярынбурга, за 28 км ад раённага цэнтра Ніжнія Сяргі.

Катэгорыя:Гарады Свярдлоўскай вобласці
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1805 годзе
Новая Ляля

**Новая Ляля** () — горад (з 1938) у Расіі, адміністрацыйны цэнтр Новалялінскага раёна Свярдлоўскай вобласці. Насельніцтва 13,5 тыс. чал. (2005). Заснаваны ў 1723 годзе.

Горад размешчаны на рацэ Ляля, за 306 км ад Екацярынбурга.

Цэлюлозна-папяровы камбінат, леспрамгас.
## Вядомыя асобы 
* Сяргей Пятровіч Папкоў (нар. 1940) — беларускі палітык, і грамадскі дзеяч, дэпутат Вярхоўнага Савета БССР 12-га склікання.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарады Свярдлоўскай вобласці
Новаўральск

**Новаўральск** () — горад (з 1954) у Расіі, закрытае адміністрацыйна-тэрытарыяльнае ўтварэнне ў Свярдлоўскай вобласці. Насельніцтва 76,9 тыс. чал. (2025). Заснаваны ў 1941 годзе.

Горад размешчаны за 67 км на поўнач ад абласнога цэнтра Екацярынбурга, 
на захад ад пасёлка Верх-Нейвінскага, на рацэ Бунарцы. Уральскі электрахімічны камбінат.

## Вядомыя асобы 
* Эльвіра Адольфаўна Васількова

Катэгорыя:Гарады Свярдлоўскай вобласці
Рэўда (горад)

**Рэўда** () — горад (з 1935) у Свярдлоўскай вобласці Расіі. Заснаваны ў 1734 годзе. Горад размешчаны на рацэ Рэўда ля ўпадзення яе ў раку Чусавую. Чыгуначная станцыя
## Насельніцтва 
Катэгорыя:Гарады Свярдлоўскай вобласці
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1734 годзе
Рэўда

Назву **Рэўда** маюць:

* Рэўда — горад у Свярдлоўскай вобласці Расіі
* Рэўда — рака у Свярдлоўскай вобласці Расіі, прыток ракі Чусавая
* Рэўда — пасёлак гарадскога тыпу ў Лавозерскім раёне Мурманскай вобласці Расіі
Перваўральск

**Перваўральск** () — горад (з 1933 года) у Свярдлоўскай вобласці Расіі. Насельніцтва 125,5 тыс. чал. (2015). Заснаваны ў 1732 годзе.

Горад размешчаны на рацэ Шайтанка (прыток Чусавой, якая ў сваю чаргу з’яўляецца прытокам Камы), за 46 км ад Екацярынбурга, побач з горадам Рэўда.

Вытворчасць труб, вогнеўпораў, злучэнняў хрому, будматэрыялаў, зварачнае абсталяванне. Чыгуначная станцыя.

## Насельніцтва 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Гарады Свярдлоўскай вобласці
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1732 годзе
Рэж

**Рэж** () — горад (з 1943) у Свярдлоўскай вобласці Расіі. Заснаваны ў 1773 годзе. Размешчаны на ўсходнім схіле Сярэдняга Урала, на рацэ Рэж (басейн Туры), за 83 км на паўночны ўсход ад Екацярынбурга. Чыгуначная станцыя. Механічны і нікелевы заводы, швейная фабрыка.

## Насельніцтва 
## Вядомыя ўраджэнцы 
* Уладзімір Мікалаевіч Скварцоў (нар. у 1954) — беларускі дыпламат.

Катэгорыя:Гарады Свярдлоўскай вобласці
Севераўральск

**Севераўральск** () — горад (з 1944) у Свярдлоўскай вобласці Расіі. Заснаваны ў 1758 годзе. Размешчаны на рацэ Вагран (басейн Обі), за 512 км ад Екацярынбурга. Севераўральск — цэнтр здабычы і перапрацоўкі баксітаў.
## Насельніцтва 
Катэгорыя:Гарады Свярдлоўскай вобласці
Сяроў (горад)

**Сяро́ў** () — горад (з 1926 года, да 1939 года — **Надзеждзінск**) у Расіі, адміністрацыйны цэнтр Сяроўскага раёна Свярдлоўскай вобласці. Насельніцтва 98,7 тыс. чал. (2005). Заснаваны ў 1894 годзе.

Размешчаны на левым беразе ракі Каква, за 338 км ад Екацярынбурга.

## Насельніцтва 
## Вядомыя асобы 
* Тамара Іванаўна Нятыкса (нар. 1949) — савецкая разведчыца-нелегалка, палкоўнік у адстаўцы Службы знешняй разведкі Расійскай Федэрацыі.

## Зноскі 
## Літаратура 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Гарады Свярдлоўскай вобласці
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1894 годзе
Сярэдняўральск

**Сярэдняўральск** () — горад (з 1966) у Свярдлоўскай вобласці Расіі. Насельніцтва 19,6 тыс. чал. (2005). Заснаваны ў 1931 годзе.

Горад размешчаны на беразе Ісецкага возера, за 25 км ад Екацярынбурга, за 8 км ад горада Верхняя Пышма.
## Насельніцтва 
## Эканоміка 
Сярэднеўральская ДРЭС, заводы: металаканструкцый, металургічны, жалезабетоннях вырабаў, шэраг прадпрыемстваў харчовай прамысловасці.

## Спасылкі 
*  Неафіцыйны сайт горада Сярэдняўральска
*  Форумы горада Сярэдняўральска

Катэгорыя:Гарады Свярдлоўскай вобласці
Сухі Лог

**Сухі Лог** () — горад (з 1943) у Расіі, адміністрацыйны цэнтр Сухаложскага раёна Свярдлоўскай вобласці. Заснаваны ў пачатку XVIII стагоддзя.

Горад размешчаны на беразе ракі Пышма, за 114 км ад Екацярынбурга.
## Насельніцтва 
## Эканоміка 
Цэментавы завод, вогнетрывалы завод, завод другасных каляровых металаў, механічны завод.

Катэгорыя:Гарады Свярдлоўскай вобласці
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1710 годзе
Таўда

**Таўда́** () — горад (з 1937года) у Расіі, адміністрацыйны цэнтр Таўдынскага раёна Свярдлоўскай вобласці. Насельніцтва 39,5 тыс. чал. (2005). Заснаваны ў 1910 годзе.

Горад размешчаны на беразе ракі Таўда (прыток Табола, басейн Обі), за 50 км ад Екацярынбурга. Горад з’яўляецца буйным цэнтрам дрэваапрацоўчай прамысловасці Урала.
## Насельніцтва 
Катэгорыя:Гарады Свярдлоўскай вобласці
Сысерць

**Сысерць** () — горад (з 1946 года) у Расіі, адміністрацыйны цэнтр Сысерцкага раёна Свярдлоўскай вобласці. Насельніцтва 21,0 тыс. чал. (2005). Заснаваны ў 1732 годзе.

Горад размешчаны на беразе ракі Сысерць (басейн Обі), за 50 км ад Екацярынбурга.

## Насельніцтва 
## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарады Свярдлоўскай вобласці
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1732 годзе
Таліца (горад)

**Таліца** () — горад (з 1943 года) у Расіі, адміністрацыйны цэнтр Таліцкага раёна Свярдлоўскай вобласці. Насельніцтва 18,7 тыс. чал. (2005). Заснаваны ў 1732 годзе.

Горад размешчаны на правым беразе ракі Пышма (басейн Обі), за 219 км ад Екацярынбурга.

Біяхімічны завод, харчовая прамысловасць.

## Насельніцтва 
## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Гарады Свярдлоўскай вобласці
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1732 годзе
Турынск

**Турынск** () — горад у Расіі, адміністрацыйны цэнтр Турынскага раёна Свярдлоўскай вобласці. Заснаваны ў 1600 годзе. Горад размешчаны на правым беразе ракі Тура (басейн Обі), за 253 км ад Екацярынбурга.
## Насельніцтва 
## Эканоміка 
Цэлюлозна-папяровы камбінат, запалкавая фабрыка.

## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Маргарыта Барысаўна Церахава, актрыса

Катэгорыя:Гарады Свярдлоўскай вобласці
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1600 годзе
Вуктыл

**Вуктыл** () — горад (з 1989) у Расіі, у Рэспубліцы Комі. Насельніцтва 14,0 тыс. чал. (2005). Заснаваны ў 1968 годзе. Размешчаны на правым беразе ракі Пячора, за 575 км ад Сыктыўкара.

Вуктыл сваім з'яўленнем і існаваннем абавязаны Вуктыльскаму нафтагазакандэнсатнаму радовішчу. У Вуктыле берэ пачатак газаправод «Ззянне Поўначы» (Вуктыл — Ухта — Таржок). Леспрамгас. Ля Вуктыла — нацыянальны парк «Югыдва».

Катэгорыя:Гарады Комі
Сыктыўкар

**Сыктыўка́р** () — горад (з 1780 года) у Расіі, адміністрацыйны цэнтр Рэспублікі Комі. Насельніцтва 247,5 тыс. чал. (2005). Заснаваны ў 1586 годзе.

Горад размешчаны на левым беразе ракі Сысала, за 1515 км на паўночны ўсход ад Масквы.

Сыктыўкар — вялікі прамысловы цэнтр на поўначы Расіі. Горад мае каля 40 буйных прамысловых прадпрыемстваў, адна траціна якіх мае ўсерасійскае значэнне. Асноўнымі вытворцамі з’яўляюцца Сыктыўкарскі ЛВК — першае прадпрыемства цэлюлозна-папяровай прамысловасці ў рэспубліцы і фабрыка нятканых матэрыялаў — першае прадпрыемства тэкстыльнай прамысловасці ў рэспубліцы, Сыктыўкарскі ЛДК — прадпрыемства дрэваапрацоўкі. Прамысловасць горада прадстаўленая больш, чым 10 галінамі. На долю лясной, дрэваапрацоўчай і цэлюлозна-папяровай прыходзіцца каля 62 % таварнай прадукцыі.

У горадзе шэраг вышэйшых навучальных устаноў і іх філіялаў, самымі буйнымі з якіх з’яўляюцца: Сыктыўкарскі дзяржаўны ўніверсітэт, Комі дзяржаўны педагагічны інстытут, Сыктыўкарскі лясны інстытут, Комі рэспубліканская акадэмія дзяржаўнай службы і кіравання. Ёсць Комі навуковы цэнтр Расійскай акадэміі навук.

## Насельніцтва 
* 1939 год — 24 тыс. жыхароў.
* 1959 год — 69 тыс. жыхароў.
* 1970 год — 125 тыс. жыхароў.
* 1975 год — 152 тыс. жыхароў.
* 1987 год — 224 тыс. жыхароў.
* 2000 год — 230 тыс. жыхароў.
* 2010 год — 235 845 жыхароў.
* 2018 год — 245 083 жыхароў.
* 2019 год — 244,8 тыс. жыхароў.

## Гарады-пабрацімы 
## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарады Комі
Варкута

**Варкута́** () — горад (з 1943) у Расіі, у Рэспубліцы Комі. Заснаваны ў 1931 годзе. Чыгуначная станцыя. Аэрапорт. Размешчаны на поўначы Рэспублікі Комі, на рацэ Варкута, за 904 км ад Сыктыўкара.

## Насельніцтва 
Сярод гарадоў Расіі насельніцтва ў ім памяншаецца хутчэй за ўсё .

## Эканоміка 
Металаапрацоўка (рамонт горна-шахтавага абсталявання), дрэваапрацоўка, харчовая прамысловасць; вытворчасць будаўнічых матэрыялаў.

## Навука і культура 
* Пячорскі навукова-даследчы вугальны інстытут
* Тэатр драмы і лялек
* Краязнаўчы музей

## Вядомыя асобы 
* Вольга Васілеўна Гарбачова (нар. 1961) — беларускі гісторык.
* Павел Аляксандравіч Куліжнікаў — расійскі канькабежац.
* Марына Іванаўна Рэмша (нар. 1965) — беларускі палітык.
* Леанід Альбінавіч Савіцкі (нар. 1965) — беларускі футбаліст і трэнер.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Гарады Комі
Емва

**Емва** () — горад (з 1985 г.) у Расіі, адміністрацыйны цэнтр Княжпагосцкага раёна Рэспублікі Комі. Насельніцтва 15,8 тыс. чал. (2005). Заснаваны ў 1941 годзе. Размешчаны на рацэ Вым, за 130 км ад Сыктыўкара.

Заводы: дрэўна-валакністых пліт, механічны. У раёне — лесанарыхтоўкі.

Катэгорыя:Гарады Комі
Інта

**Інта** () — горад (з 1954) у Расіі, абласнога падпарадкавання ў Рэспубліцы Комі. Насельніцтва — 38,3 тыс. чал. (2005). Заснаваны ў 1940 годзе.

Размешчаны на левым беразе ракі Вялікая Інта (прыток Пячоры), за 608 км ад Сыктыўкара.

Аснова эканомікі — вуглездабываючая і вуглеўзбагачальная прамысловасць з развітай рамонтна-механічнай базай. Мясцовыя харчовая прамысловасць, энергетыка і сельская гаспадарка.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарады Комі
Адрыян II

**Адрыян II**, Папа Рымскі (867—872). Паходзіў з шляхетнага рымскага роду. Заняў папскі сталец у 75-гадовым узросце. Падчас разладу ў франкскай царкве змагаўся з Лотарам II і Карлам Лысым за значэнне папскай улады. 8-ы Сусветны сабор прызнаў першынство папы, але перадаў Балгарыю патрыярху Канстанціну. На саборы ў Вормсе (868), Адрыян II выдаў пастанаўленне, каб дзеці, аддадзеныя ў манастыр, заставаліся там на ўсё жыццё, і забараніў шлюб духоўным асобам.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Папы Рымскія
Адрыян III

**Адрыян III** — Папа Рымскі (884—885), рымлянін па паходжанні, прылічаны да святых. Абраны на папай пасля доўгай барацьбы партый. Памёр па шляху ў Германію, куды быў закліканы Карлам Тоўстым для вырашэння пытання аб спадкаванні стальца.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Папы Рымскія
Катэгорыя:Памерлі ў Модэне
Мікунь

**Мікунь** () — горад (з 1959) у Расіі, у Усць-Вымскім раёне Рэспублікі Комі. Насельніцтва 11,4 тыс. чал. (2005). Заснаваны ў 1937 годзе. Размешчаны за 96 км (па чыгунцы) ад Сыктыўкара.

Катэгорыя:Гарады Комі
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1937 годзе
Адрыян IV

**Адрыян IV** (? — , Ананья), Папа Рымскі (1154—1159), сын англійскага святара Мікалая Брэкспіра. Выгнаны бацькам, паступіў у Авіньёнскі манастыр, дзе быў пасля абатам. Папа Яўген III зрабіў яго кардыналам і даручаў важныя місіі. Адрыян IV абяцаннем імператарскай кароны здолеў выпатрабаваць у караля Фрыдрыха I выдачы Арнольда Брэсцыя, але хутка разыйшоўся з Гогенштаўфенамі і хацеў накласці на іх царкоўнае адлучэнне, але быў забіты ў Ананьі.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Папы Рымскія
Паляўской

**Паляўской** () — горад (з 1942) у у Свярдлоўскай вобласці Расіі. Заснаваны ў 1718 годзе. Горад размешчаны за 8 км ад чыгуначнай станцыі Паляўской (на лініі Екацярынбург — Чалябінск), за 40 км на паўднёвы захад ад Екацярынбурга.

## Насельніцтва 
## Эканоміка 
Развітая металургічная і хімічная прамысловасць. Северскі трубны завод (належыць Трубнай металургічнай кампаніі) выпускае трубы, якасную сталь і луджаную бляху. Ёсць заводы: па вытворчасці керамаграніта, крыалітавы, машынабудаўнічы, мармуровых вырабаў, жалезабетонных вырабаў, дакладных сплаваў і інш.

## Вядомыя асобы 
* Кіра Астравумава (нар. 1983) — беларуская валейбалістка.

Катэгорыя:Гарады Свярдлоўскай вобласці
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1718 годзе
Вібратар

**Вібратар** (ад  — вагаю) — сістэма або прылада, у якой узбуджаюцца ваганні (асабліва механічныя) (гл. таксама асцылятар).

* Вібратар, фізіка — элемент антэнных прылад.
* Вібратар, тэхніка — прылада або вузел для ўзрушанасці механічных ваганняў.

* Вібратар — сексуальная цацка
* Мультывібратар — найпрасцейшая электронная схема для генерацыі прастакутных імпульсаў
Адрыян V

**Адрыян V**, **Атабонэ Фіескі**, Папа Рымскі ( — ).

Родам з Генуі. Граф Лавіньі (*Lavagni*), пляменнік Інакенція IV. Адрыян V памёр праз некалькі тыдняў пасля абрання.

## Літаратура 
* Jan Wierusz Kowalski. Poczet papierzy KAW, W-wa, 1988, ISBN 83-03-01435-8
* 

Катэгорыя:Папы Рымскія