Мацвей Генрыхавіч Манізер

**Мацве́й Ге́нрыхавіч Ма́нізер** (; ,  — ) — расійскі скульптар. Заслужаны дзеяч мастацтваў Беларускай ССР (1933). Народны мастак СССР (1958). Акадэмік АМ СССР (1947). Віцэ-прэзідэнт АМ СССР (1947—1966). Лаўрэат трох Сталінскіх прэмій (1941, 1943, 1950).

Мацвей Манізер стварыў шэраг твораў, якія сталі класікай сацыялістычнага рэалізму.

## Біяграфія 
Мацвей Манізер нарадзіўся 5 (17 сакавіка) 1891 года ў Санкт-Пецярбургу ў сям’і вядомага мастака Генрыха Манізера. Брат Генрыха Манізера.

У 1908—1909 гадах вучыўся ў Цэнтральным вучылішчы тэхнічнага малявання Штыгліца, у 1909—1911 гадах у Рысавальнай школе Таварыства заахвочвання мастацтваў, у 1911—1916 гадах — у Вышэйшым мастацкім вучылішчы пры Імператарскай Акадэміі мастацтваў. Выхаванец В. А. Бяклемішава, пад наглядам якога ствараў скульптуры на біблейскія і міфалагічныя тэмы.

3 1926 года член Асацыяцыі мастакоў рэвалюцыйнай Расіі. Выкладаў у Ленінградскай Акадэміі мастацтваў (1921—1929, 1935—1941, 1945—1947), маскоўскіх інстытуце прыкладнога і дэкаратыўнага мастацтва (з 1946) і мастацкім інстытуце (з 1952).

У 1937—1941 гадах старшыня праўлення ЛА СМ РСФСР. З 1941 года жыў у Маскве. Член УКП(б) з 1941 года. 3 1947 года правадзейны член і віцэ-прэзідэнт АМ СССР.

Мацвей Генрыхавіч Манізер памёр 20 снежня 1966 года. Пахаваны на Новадзявочых могілках (участак № 6).

## Творчасць 
Працаваў пераважна ў галіне манументальнай бронзавай скульптуры. Зазнаў уплыў позняга акадэмізму.
Стварыў шэраг помнікаў манументальнай скульптуры, у тым ліку:
* Т. Р. Шаўчэнку ў Харкаве (1935) і Кіеве (1938), а таксама ў Каніве (1939) на магіле паэта,
* В. Валадарскаму на праспекце Абухаўскай Абароны ў Санкт-Пецярбургу,
* «Ахвярам 9 студзеня 1905 года» на могілках Памяці ахвяр 9-га студзеня (былых Праабражэнскіх праваслаўных),
* Д. І. Мендзялееву ў двары Тэхналагічнага інстытута на Маскоўскім праспекце,
* У. І. Леніну ў Петразаводску (арх. Ільін Л. А.),
* У. І. Леніну (1925);
* В. І. Чапаеву ў Самары (1932), аўтарская копія якога (1933) пастаўлена ў Санкт-Пецярбургу;
* У. І. Леніну перад Домам урада ў Мінску (1933),
* У. І. Леніну і В. У. Куйбышаву (1938) у Самары,
* С. М. Кіраву ў г. Кіраўску, Мурманская вобласць (1938),
* У. І. Леніну ва Ульянаўску (1940),
* статуя «Зоя Касмадзям’янская» ў Траццякоўскай галерэі (1942),
* І. П. Паўлаву ў Разані (1949);
* І. У. Мічурыну ў Мічурынску (1950).

Да ліку найбольш вядомых прац Манізера адносіцца скульптура «Дыскабол», гісторыя якой узыходзіць, па ўспамінах аўтара, да серыі прац «на фізкультурныя тэмы», выкананай у 1926 годзе сумесна з А. А. Янсан-Манізер і Т. С. Кірпічнікавай:

«Гэтыя параўнальна невялікія рэчы пасля атрымалі распаўсюджанне ў бронзавых і цынкавых адліўках завода „Чырвоны Выбаржац“, прызначаных для прызаў. Адна з гэтых фігурак, патрапіўшы ў Харкаў, паслужыла нагодай для заказу вялікай фігуры „Дыскабол“, якую я выканаў у 1927 годзе. Бронзавыя адліўкі яе знаходзяцца ў Харкаве і ў Парках Культуры і Адпачынку ў Ленінградзе і ў Маскве»

У 1940-я гады скульптарам была выканана статуя А. С. Пушкіна для новага будынка вакзала ў горадзе Пушкін (станцыя Дзіцячае сяло).

Выканаў статуі і скульптурнай групы для станцый маскоўскага метрапалітэна «Плошча Рэвалюцыі» (1936—1939) і «Ізмайлаўскі парк» (1944) Маскоўскага метрапалітэна. Найбольш вядомая станцыя «Плошча Рэвалюцыі», дзе ў нізкіх вуглах арачных праходаў размешчаны вялікія фігуры з атрыбутамі розных родаў дзейнасці — пагранічнік з сабакам, птушніца з курыцай, малады рабочы з шасцярэнькай і г.д. У 1943 годзе перадаў прысуджаную яму Сталінскую прэмію сумай 100 000 рублёў у Фонд абароны.

Сярод твораў таксама партрэтаў і інш. Аўтар кнігі «Скульптар пра сваю работу» (т. 1—2, 1940—1952).

## Сям’я 
У шлюбе са скульптурам  (1890—1971) меў сына  (1927—2016), які стаў мастаком.

## Літаратура 
* 
* Ермонская В. В. М. Г. Манізер. М., 1961.

## Спасылкі 
* Манізер Мацвей Генрыхавіч. Біяграфія і творчасць мастака на Artonline.ru 
* Энцыклапедыя «Кругосвет»

Катэгорыя:Дактары мастацтвазнаўства
Катэгорыя:Правадзейныя члены Акадэміі мастацтваў СССР
Катэгорыя:Члены КПСС
Катэгорыя:Члены Саюза мастакоў СССР
Катэгорыя:Мастакі-сацрэалісты СССР
Катэгорыя:Мастакі-сацрэалісты Расіі
Катэгорыя:Мастакі Санкт-Пецярбурга
Катэгорыя:Выкладчыкі Інстытута імя Рэпіна
Катэгорыя:Скульптары-манументалісты СССР
Катэгорыя:Пахаваныя на Новадзявочых могілках