BMW E30

**BMW E30** — кампактны аўтамабіль кампаніі BMW. Быў другой мадэллю «трэцяй серыі», змяніўшы на канвееры BMW E21 у 1982 годзе і быў заменены на BMW E36 у 1993 годзе. Кабрыялеты E30 працягвалі выпускаць да 1993 года, універсалы — да 1994 года.

## Гісторыя 
E30 3-й серыі быў выраблены ў кузавах шасці тыпаў: 4-х дзверны седан, 2-х дзверны седан (часта блытаюць з "купэ"), 5-ці дзверны ўніверсал (па класіфікацыі БМВ — «турынг») і кабрыялет. Быў таксама даступны кабрыялет «Баур».

Аўтамабілі былі абсталяваныя шэрагам радных 4-цыліндравых (BMW M10, M40 BMW і BMW M42) і радных 6-цыліндравых (BMW M20 і M21 BMW) рухавікоў, як з бензінавым, так і з дызельным палівам. Круцільны момант для рухавікоў складае ад 140 Н·м (100 фунтаў·футаў) для 1,8 л (1766 куб. см) 4-цыліндравага рухавіка, да 230 Н·м (170 фунтаў·футаў) для 2,7 л (2693 куб см.) 6-цыліндравага бензінавага рухавіка.

Усе рухавікі, акрамя механічных каробак перадач, абсталёўвалі таксама 4-дыяпазоными аўтаматычнымі гідрамеханічнымі трансмісіямі. Такія аўтамабілі ў большасці сваёй былі папулярныя ў ЗША і Вялікабрытаніі. Спартыўная накіраванасць BMW 3-й серыі, перш за ўсё — на маладых забяспечаных людзей, была відавочная. У аўтамабілі BMW 3-й серыі ўсталёўваліся і 6-цыліндравыя рухавікі, якія па сваёй магутнасці маглі спаборнічаць з мадэлямі больш старэйшага класа.

Аб'ём багажніка седана складае 425 літраў, у той час як у ўніверсала ён вар’іруецца ад 370 да 1125 літраў. Грузападымальнасць складае 500 кг.

У 1983 годзе ў Германіі цана на BMW 316 у 2-дзвярным кузаве складала 20 700 DM, а ў 1986 тая ж машына каштавала ўжо 22 550 DM.

## Мадэлі 
* Еўропа
** 1984—1987 **316** — 1.8&nbsp;л *M10B18* I4, 90&nbsp;к.с. (66&nbsp;кВТ)
** 1988—1993 **316i** — 1.6&nbsp;л *M40B16* I4, 102&nbsp;к.с. (73&nbsp;кВт)
** 1987—1988 **316i** — 1.8&nbsp;л *M10B18Kat* I4, 102&nbsp;к.с. (75&nbsp;кВт)
** 1985—1987 **318i** — 1.8&nbsp;л *M10B18Kat* I4, 102&nbsp;к.с. (75&nbsp;кВт)
** 1984—1987 **318i** — 1.8&nbsp;л *M10B18* I4, 105&nbsp;к.с. (77&nbsp;кВт)
** 1987—1991 **318i** — 1.8&nbsp;л *M40B18* I4, 115&nbsp;к.с. (85&nbsp;кВт)
** 1989—1991 **318is** — 1.8&nbsp;л *M42B18* I4, 136&nbsp;к.с. (100&nbsp;кВт)
** 1984—1985 **320i** — 2.0&nbsp;л *M20B20* I6, 125&nbsp;к.с. (92&nbsp;кВт)
** 1985—1991 **320i** — 2.0&nbsp;л *M20B20* I6, 129&nbsp;к.с. (95&nbsp;кВт)
** 1988—1990 **320is** — 2.0&nbsp;л *S14B20* I4, 192&nbsp;к.с. (141&nbsp;кВт)
** 1984—1986 **323i** — 2.3&nbsp;л *M20B23* I6, 150&nbsp;к.с. (110&nbsp;кВт)
** 1984—1991 **325i** — 2.5&nbsp;л *M20B25* I6, 170&nbsp;к.с. (125&nbsp;кВт)
** 1987—1991 **325iX** — 2.5&nbsp;л *M20B25* I6, 170&nbsp;к.с. (125&nbsp;кВт)
** 1986—1988 **M3** — 2.3&nbsp;л *S14B23* I4, 205&nbsp;к.с. (147&nbsp;кВт)
** 1989—1991 **M3 Evo** — 2.3&nbsp;л *S14B23* I4, 215&nbsp;к.с. (158&nbsp;кВт)
** 1991—1991 **M3 Evo II** — 2.5&nbsp;л *S14B25* I4, 238&nbsp;к.с. (175&nbsp;кВт)
** 1985—1991 **324d** — 2.4&nbsp;л *M21B24* I6, 86&nbsp;к.с. (63&nbsp;кВт)
** 1987—1991 **324td** — 2.4&nbsp;л *M21B24* I6, 115&nbsp;к.с. (85&nbsp;кВт)
* Іншыя рынкі
** 1984—1985 **318i** — 1.8&nbsp;л *M10B18* I4, 101&nbsp;к.с. (75&nbsp;кВт) — Паўночная Амерыка
** 1991 **318iS** — 1.8&nbsp;л *M42B18* I4, 136&nbsp;к.с. (100&nbsp;кВт) — Паўночная Амерыка
** 1984—1991 **325e** — 2.7&nbsp;л *M20B27* I6, 122&nbsp;к.с. (90&nbsp;кВт) — Паўночная Амерыка
** 1986 **325es** — 2.7&nbsp;л *M20B27* I6, 129&nbsp;к.с. (90&nbsp;кВт) — Паўночная Амерыка
** 1987—1991 **325i/is** — 2.5&nbsp;л *M20B25* I6, 170&nbsp;к.с. (125&nbsp;кВт) — Паўночная Амерыка
** 1988—1991 **325ix** — 2.5&nbsp;л *M20B25* I6, 170&nbsp;к.с. (125&nbsp;кВт) — Паўночная Амерыка
** 1988—1991 **M3** — 2.3&nbsp;л *S14B23* I4, 195&nbsp;к.с. (143&nbsp;кВт) — Паўночная Амерыка
** 1985—1987 **333i** — 3.2&nbsp;л *M30B32* I6, 197&nbsp;к.с. (145&nbsp;кВт) — Паўднёвая Афрыка

### 324d, 324td 
У 1985 годзе з’явілася **324d**, якая стала першай «тройкай» з дызельным рухавіком (першым BMW з дызелем была 524td).

М21 — радны шасціцыліндравы дызельны рухавік. Аб’ём — 2,4 літра, магутнасць — 86 к.с. Яго асновай стаў бензінавы шасціцыліндравы рухавік М20, але дызель, распрацаваны і выраблены кампаніяй Steyr (Аўстрыя), быў узмоцнены ў шматлікіх кампанентах.

Базавая цана *BMW 324d* пры выхадзе на рынак — 27 450 марак. У канцы жніўня 1987 года яна складала ўжо 30 600 марак. У мадэльным шэрагу *324d* была паміж *318i* і *320i*.

Было пабудавана 76 056 асобнікаў *324d* і каля 29 000 *324td*.

### 325iX 
thumb|200px|left|BMW 325iX Touring (1987–1991)
Паўнапрывадны **325iX** вырабляўся з 1987 па 1991 год.

Версія была даступная ў кузавах седан і ўніверсал *«Touring»*. Аўтамабілі абсталёўваліся радным шасціцыліндравым рухавіком *M20B25* аб'ёмам 2,5 л магутнасцю 125 кВт (171 к.с.).

Цягу паміж восямі размяркоўваў несіметрычны (37:63) планетарны дыферэнцыял. Ён і дыферэнцыял задняга моста маглі да 90% блакавацца вязкаснымі муфтамі.
Ад міжвосевага дыферэнцыяла на прывадны вал пярэдняга моста магутнасць перадаваў зубчасты ланцуг. Раздатачная скрынка мадэлі *A 95* пастаўлялася кампаніяй ZF.

#### 325iX Elektro-Antrieb 
На базе *325iX* быў пабудаваны электрамабіль, які замест бензінавага рухавіка меў электрарухавік пастаяннага току магутнасцю 17 кВт (пікавай — 22 кВт) і натрый-серныя (NaS) акумулятары фірмы *ABB (Asea Brown Boveri)*. Батарэі ёмістасцю 22 кВт·г пры вазе 265 кг забяспечвалі прабег 150 км ва ўмовах гарадскога руху, але іх кампаненты былі больш таксічнымі і вогненебяспечнымі. Таксама ў адрозненне ад серыйнага *325iX* меў толькі пярэдні прывад. Электрарухавік дазваляў дасягаць хуткасці 100 км/г і разганяцца да 50 км/г за дзевяць секунд.

У 1987–1990 гг. былі пабудаваныя восем тэставых машын.

### 333i 
На рынку Паўднёва-Афрыканскай Рэспублікі *BMW M3* не прапаноўвалася. Замест яе *BMW South Africa* прадставіла створаную ў супрацоўніцтве з *Alpina* мадэль **333i**. На яе ўсталёўвалі 3,2-літровы радны шасціцыліндравы рухавік ад BMW 733i і пяціступеньчатую каробку перадач. Максімальная магутнасць складала 145 кВт пры 5500 аб/хв, круцільны момант — 285 Н·м пры 4300 аб/хв.

З 1985 да 1987 года было зроблена каля 200 адзінак.

### M3 
thumb|BMW M3 E30
**М3** была ўпершыню прадстаўлена на платформе Е30. За аснову быў узяты 2-х дзверны седан. Дэбют адбыўся на Франкфурцкім аўтасалоне 1985 года, а ўвесну 1986 года прайшла журналісцкая прэзентацыя.

Аўтамабіль быў абсталяваны высока-абаротным 4-цыліндравым рухавіком *BMW S14*, зробленым на аснове расточанага чыгуннага блока ад мадэлі *318i* са скарочанай на траціну алюмініевай чатырохклапаннай галоўкай ад шасціцыліндравага рухавіка мадэлі М1. З аб'ёма 2,3 л у дарожным варыянце здымалася 195 к.с. пры 5500 аб/хв — з улікам каталітычнага нейтралізатара, у гоначнай канфігурацыі матор развіваў 300-360 к.с., раскручваючыся да 10000 аб/хв. Каробка перадач з «гоначнай» схемай ўключэння была ўзятая ад «старэйшых» спартыўных BMW. Таксама былі ўжытыя задні самаблакіраваны дыферэнцыял, змененая геаметрыя падвескі, новыя спружыны і амартызатары. У 1987 годзе на *МЗ* пачалі ставіць амартызатары з рэгуляваным супорам. Кузаў *М3 Е30* — больш шырокі і доўгі адносна базавай версіі: пашыраныя крылы і аэрадынамічнае абважванне, якое ўключала накладку на крышку багажніка і антыкрыло. Пад'ёмная сіла знізілася, а Cx складаў 0,35. Лёгкая (1200 кг) машына разганялася да 100 км/г за 6,9 с і набірала 230 км/г.

У красавіку 1988 года з'явілася першая спецверсія **МЗ Evolution** з рухавіком, фарсіраваным да 220 к.с. Усяго было выпушчана 500 адз. У тым жа годзе быў прадстаўлены кабрыялет *BMW МЗ*, выпушчаны ў колькасці 768 штук.

У 1989 году магутнасць базавага матора павялічылі да 215 к.с., а ў сакавіку 1990 года з'явілася найбольш магутная дарожная версія **МЗ Sport Evolution** — рухавік аб'ёмам 2,5 л развіваў 238 к.с. і разганяў лёгкае купэ да 250 км/г.

Выява:BMW M3 E30 rear 20090514.jpg|Выгляд ззаду M3
Выява:DT121479 (4725547924).jpg|BMW M3 *Evolution II* (1988–1990)
Выява:Black_BMW_M3_E30_fr.jpg|BMW M3 *Sport Evolution* (1990)
Выява:BMW M3 Cabrio 1991 purble vl TCE.jpg|M3 Кабрыялет

## Літаратура 
*  
*  

## Гл. таксама 
* Пашыраная версія пярэдняй падвескі і хадавая частка ад Е30 325i былі выкарыстаны ў **BMW Z1**.

E30
Катэгорыя:Аўтамабілі паводле алфавіта
Катэгорыя:Аўтамабілі 1980-х
Катэгорыя:Аўтамабілі 1990-х
Катэгорыя:Седаны