Веніямін (Тупека)

**Мітрапаліт Веніямін** (свецкае імя — **Віталь Іванавіч Тупека**;  , г. Лунінец, Брэсцкая вобласць, БССР) — беларускі праваслаўны дзеяч. Мітрапаліт Мінскі і Заслаўскі, Патрыяршы Экзарх усяе Беларусі з 25 жніўня 2020 года. Епіскап Барысаўскі і Мар’інагорскі (з 2010). Кандыдат багаслоўя (1999).

## Біяграфія 
### Адукацыя. Пачатак служэння 
Нарадзіўся 16 верасня 1968 года ў Лунінцы. Бацька, Іван Тупека, працаваў у праваахоўных органах. Пасля заканчэння сярэдняй школы № 1 горада Лунінца ў 1985 годзе паступіў у Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт на факультэт радыёфізікі і электронікі. У 1987—1989 гадах праходзіў вайсковую службу ва Узброеных Сілах. Потым працягнуў вучобу ў ВНУ, i ў чэрвені 1992 года атрымаў дыплом па спецыяльнасці «інжынер-радыёфізік». 20 сакавіка 2010 года ў крыжовым храме  ў маскоўскім Данілавым манастыры Патрыярх Маскоўскі і ўсяе Русі Кірыл здзейсніў чын нарачэння архімандрыта Веніяміна ў епіскапа Барысаўскага, вікарыя Мінскай епархіі. На наступны дзень Патрыярх Кірыл узначаліў у кафедральным саборным Храме Хрыста Спасіцеля хіратонію архімандрыта Веніяміна ў епіскапа Барысаўскага, вікарыя Мінскай епархіі. На пасвячэнні прысутнічалі 4 мітрапаліты і 8 архірэяў.

Рашэннем Сінода Беларускай праваслаўнай царквы ад 4 чэрвеня 2010 года прызначаны старшынёй Выдавецкага савета Беларускай праваслаўнай царквы.

У чэрвені 2011 года скончыў двухгадовы курс павышэння кваліфікацыі ў .

26 чэрвеня 2014 года рашэннем Сінода БПЦ прызначаны старшынёй новаўтворанага Сінадальнага аддзела рэлігійнай адукацыі і катэхізацыі і намеснікам старшыні Царкоўнага суда Беларускай праваслаўнай царквы. 23 кастрычніка 2014 года ў сувязі з утварэннем самастойнай Барысаўскай епархіі атрымаў тытул «епіскап Барысаўскі і Мар’інагорскі». 19 лістапада 2014 года ўвайшоў у склад Сінода Беларускай праваслаўнай царквы з правам голаса.

Згодна з рашэннем Сінода Беларускай праваслаўнай царквы ад 3 чэрвеня 2015 года, быў вызвалены ад пасады намесніка Лядзенскага мужчынскага манастыра і старшыні Выдавецкага савета Беларускай праваслаўнай царквы, а таксама выведзены са складу Царкоўнага суда ў сувязі з занятасцю на агульнацаркоўных паслушаннях.

30 студзеня 2017 года епіскап Веніямін увайшоў у склад камісіі па багаслоўю і багаслоўскай адукацыі .

### Патрыяршы Экзарх усяе Беларусі 
25 жніўня 2020 года на пасяджэнні Свяшчэннага сінода Рускай праваслаўнай царквы было прынята прашэнне мітрапаліта Мінскага і Заслаўскага Паўла аб вызваленні ад пасады Патрыяршага экзарха ўсяе Беларусі. На гэтую пасаду быў прызначаны епіскап Барысаўскі і Мар’інагорскі Веніямін з захаваннем за ім часовага кіравання Барысаўскай епархіяй. Ён стаў першым беларусам, які ўзначаліў Беларускі экзархат. 6 верасня 2020 года быў узведзены ў сан мітрапаліта.

У верасні 2020 года выказаўся супраць магчымасці прадастаўлення аўтакефаліі Беларускай праваслаўнай царкве і падтрымаў выкарыстанне беларускай мовы ў богаслужэннях пры ўмове, што *«гэта не павінна стварацца штучна і па нейкіх іншых меркаваннях»*. Па словах мітрапаліта, *«на царкоўнаславянскай мове лягчэй маліцца, больш ўзнёслыя думкі, перажыванні»*.

29 верасня 2020 года ўзначаліў сваё першае на пасадзе Патрыяршага Экзарха ўсяе Беларусі пасяджэнне Сінода Беларускай праваслаўнай царквы.

## Ацэнкі 
Патрыярх Маскоўскі і ўсяе Русі Кірыл патлумачыў, чаму прызначыў мітрапаліта Веніяміна кіраўніком Беларускай праваслаўнай царквы::

Беларускі праваслаўны святар Аляксандр Шрамко ахарактарызаваў мітрапаліта Веніяміна як вельмі кансерватыўнага і вельмі малітоўнага чалавека. На яго думку, *«такі чалавек будзе хутчэй выконваць чыесьці загады, чым той жа мітрапаліт Павел, які не заўсёды слухаўся таго, што яму сказалі»*.

## Узнагароды 
### Дзяржаўныя 
* Прэмія Мінскага аблвыканкама «Чалавек года Міншчыны» (2014).
* Прэмія Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь «За духоўнае адраджэнне» (2015).
* Знак Міністэрства ўнутраных спраў Рэспублікі Беларусь «За садзейнічанне».
* Медаль праведнай Сафіі, княгіні Слуцкай II ступені (Слуцкая епархія БПЦ; 2018).
* Медаль у гонар Мар’інагорскага абраза Прасвятой Багародзіцы I ступені (Барысаўская епархія БПЦ; 2019).

## Бібліяграфія 
Аўтар шэрагу публікацый, дакладаў на навуковых канферэнцыях. 20 мая 2010 года выступіў з прамовай перад Патрыярхам Маскоўскім і ўсяе Русі Кірылам і архірэямі з нагоды нарачэння ў епіскапа Барысаўскага, вікарыя Мінскай епархіі.

### Кнігі 
* Борисовская епархия: прошлое и настоящее // [протоиерей Дионисий Снытко и др.]; под общ. ред. епископа Борисовского и Марьиногорского Вениамина. — Минск: Четыре четверти, 2019. — 413 с.: ил. — 300 ас. ISBN 978-985-581-277-8.
* Православная жизнь на Борисовщине: история и современность // [сост. А. Ф. Медельцов]; под общ. ред. епископа Борисовского и Марьиногорского Вениамина. — Минск: Четыре четверти, 2015. — 385 с.: ил. — 1200 ас. ISBN 978-985-7103-29-4.
* Я готов… Жизнь и подвиг священномученика протоиерея Иоанна Восторгова // епископ Вениамин (Тупеко). — Минск: «Четыре четверти», 2018. — 182, [3] с.: ил. — 800 ас. ISBN 978-985-581-230-3.

## Зноскі 
## Спасылкі 
* Епіскап Барысаўскі і Мар’інагорскі Веніямін на афіцыйным партале Беларускай праваслаўнай царквы .
* Патрыяршы Экзарх усяе Беларусі Веніямін на афіцыйным сайце Маскоўскага патрыярхата .
* Мітрапаліт Мінскі і Заслаўскі Веніямін, Патрыяршы Экзарх усяе Беларусі на сайце Барысаўскай епархіі .
* Мітрапаліт Мінскі і Заслаўскі Веніямін, Патрыяршы Экзарх усяе Беларусі  на сайце Мінскай епархіі .
* Водгук епіскапа Барысаўскага Веніяміна аб праекце «Палажэнні пра манастыры і манаства». // Pravoslavie.ru, 2012. 
* Даклад епіскапа Барысаўскага Веніяміна «Якім павінен быць манастыр, каб стаць крыніцай прыцягнення і ціхай прыстанню для сучаснага чалавека» на канферэнцыі «Манаства Святой Русі: ад вытокаў да сучаснасці», 2015. 
* Даклад епіскапа Барысаўскага Веніяміна «Царква і дзяржава. Урокі мінулага і погляд у будучыню»  на адкрыцці Другіх калядных чытанняў, 2016. 
* Епiскaп Мінскі Веніямін: Зараз здзяйсняецца духоўная барацьба за нашу Айчыну. // Афіцыйны сайт Маскоўскага патрыярхата, 2020. .

Катэгорыя:Епіскапы барысаўскія і мар’інагорскія
Катэгорыя:Епіскапы мінскія
Катэгорыя:Патрыяршыя Экзархі ўсяе Беларусі
Катэгорыя:Епіскапы Беларускай праваслаўнай царквы