open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Гарадскі музей Хельсінкі

**Гарадскі музей Хельсінкі** () — гістарычны музей, прысвечаны гораду Хельсінкі. На выстаўках прадстаўлены этапы развіцця Хельсінкі ад маленькага горада да сталіцы краіны.

Уваход у музей і філіялы бясплатны.

## Аддзелы 
Галоўны будынак. У галоўным будынку музея прадстаўлена выстаўка «Helsinki Horizons», якая прадстаўляе больш чым 450-гадовую гісторыю горада. Будынак знаходзіцца ў самым цэнтры горада, побач з Кафедральным саборам, на вуліцы, якая выходзіць на Сенацкую плошчу. Адрас: Sofiankatu 4 , 00170 Helsinki.

Дом бюргера (фін. Ruiskumestarin talo; адрас : Kristianinkatu 12) быў пабудаваны ў 1818 годзе. Ён з'яўляецца самым старым драўляным будынкам Хельсінкі. Унутры адноўлена абстаноўка побыту 1860-х гадоў.

Віла Хакасалмі (фін. Hakasalmen huvila ; адрас : Mannerheimintie 13)

Музей электрастанцыі (фін. Voimalamuseo) знаходзіцца ў раёне Ванхакаупункі (Hämeentie 163).

Школьны музей (фін. Koulumuseo ; адрас : Kalevankatu 39-41)

Дом Седэрхольма (фін. Sederholmin talo; адрас : Aleksanterinkatu 18) - найстарэйшы (1757) каменны будынак у гістарычным цэнтры Хельсінкі. Размешчаны на рагу Сенацкай плошчы.

Музей трамвая (фін. Ratikkamuseo; адрас: Töölönkatu 51 A). Размешчаны ў памяшканні найстарэйшага ў Хельсінкі трамвайнага дэпо. Экспазіцыя прысвечана гісторыі грамадскага транспарту ў Хельсінкі.

Музей сядзібы Туамарынкюля і Дзіцячы музей

## Спасылкі 
* Сайт музея   

Катэгорыя:Музеі Хельсінкі
Катэгорыя:Музеі паводле алфавіта
Катэгорыя:Гісторыка-краязнаўчыя музеі
Міка Койву

**Міка Койву** (; , , Фінляндыя) — прафесійны фінскі хакеіст, цэнтральны нападнік. Чэмпіён свету 2011 у рангу капітана зборнай Фінляндыі. Выступае ў НХЛ за каманду «Мінесота Уайлд», таксама з'яўляючыся яе капітанам.

Старэйшы брат Міка Саку Койву (старэйшы на 9 гадоў) — адзін з найвыдатных фінскіх хакеістаў усіх часоў, чатырохкратны прызёр Алімпійскіх гульняў, правёў больш за 1000 матчаў у НХЛ, набраўшы больш 700 ачкоў. Большую частку кар'еры Саку гуляў за «Манрэаль Канадыенс», прычым на працягу 9 сезонаў быў капітанам гэтай легендарнай каманды.

Аж да 2012 г. Міка вяртаўся з медалямі з усіх найбуйнейшых міжнародных спаборніцтваў (уключаючы юніёрскія і маладзёжныя чэмпіянаты свету), у якіх удзельнічаў — іх было адзінаццаць, уключаючы два алімпійскія турніры і адзін розыгрыш  Кубка свету. Гэта серыя перапынілася на хатнім для фінаў чэмпіянаце свету 2012 г., дзе гаспадары засталіся толькі чацвёртымі.

## Статыстыка 
: *Апошняе абнаўленне: 21 мая 2012 года*

### Клубная кар'ера 
### Міжнародныя спаборніцтвы 
## Спасылкі 
* Статыстыка на сайце www.eliteprospects.com

Катэгорыя:Хакеісты Фінляндыі
Катэгорыя:Хакеісты НХЛ
Катэгорыя:Ігракі ХК ТПС
Катэгорыя:Ігракі «Х’юстан Аэрас»
Катэгорыя:Ігракі «Мінесота Уайлд»
Катэгорыя:Ігракі зборнай Фінляндыі па хакеі
Катэгорыя:Бронзавыя прызёры зімовых Алімпійскіх гульняў 2010 года
Катэгорыя:Хакеісты на зімовых Алімпійскіх гульнях 2006 года
Катэгорыя:Хакеісты на зімовых Алімпійскіх гульнях 2010 года
Катэгорыя:Чэмпіёны свету па хакеі з шайбай
ХК ТПС

**Хакейны клуб ТПС** () — фінская хакейная каманда з горада Турку. Выступае ў СМ-лізе. Заснаваны ў 1922 годзе

## Гісторыя 
Клуб арганізаваны ў 1922 годзе як футбольный. TPS з'яўляецца абрэвіятурай фінскага «Turun Palloseura» — Футбольнае таварыства Турку. Хакейная секцыя з'явілася пасля 1929 года. Да нядаўняга часу галоўным трэнерам каманды з'яўляўся фінскі трэнер Кай Суйканен, былы галоўны трэнер клуба першай лігі Хокі з горада Каяні, які прывёў ТПС да залатых медаляў у сезоне 2009/2010 і напачатку сезону 2010/2011 узначальваў хакейны клуб «Лакаматыў» (Яраслаўль, Расія).

## Дасягненні 
ТПС станавіўся чэмпіёнам Фінляндыі ў 1956, 1976, 1989, 1990, 1991, 1993, 1995, 1999, 2000, 2001 і 2010 гадах.

Пераможца Кубка Еўрапейскіх Чэмпіёнаў 1994 і Еўралігі 1997 гадоў.

Уладальнік 11 сярэбраных і 4 бронзавых узнагарод у нацыянальных чэмпіянатах.

Саку Койву, Міка Койву, Міка Кіпрусаф і Антэра Ніітымякі прыйшлі ў НХЛ з ТПС.

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт хакейнага клуба TPS

Катэгорыя:Хакейныя клубы Фінляндыі
Катэгорыя:З’явіліся ў 1922 годзе
Катэгорыя:Турку
Беларусы Фінляндыі

**Беларусы Фінляндыі** — беларуская дыяспара ў Фінляндыі.

Беларуская прысутнасць у Фінляндыі вядома з часоў знаходжання яе ў складзе Расійскай імперыі. Выхадцы з Беларусі працавалі на адыходніцтве, служылі ў раскватараваных там гарнізонах царскай арміі, на караблях і базах Балтыйскага флоту, удзельнічалі ў Свеаборгскім паўстанні. У Першую сусветную вайну гарнізон Свеаборгскай крэпасці ўзначальваў з 1915 года беларус генерал-маёр Канстанцін Аляксееўскі.

Пасля Лютаўскай рэвалюцыі ў Хельсінкі і іншых мястэчках ствараліся беларускія нацыянальныя арганізацыі. У склад абласнога камітэта арміі, флоту і рабочых (існаваў да 1918 года) уваходзіў матрос В.Муха, які ў чэрвені 1917 года заснаваў арганізацыю «Маракоў-беларусаў Балтыйскага флоту» (больш за 800 матросаў беларускага паходжання). На 3-м З'ездзе Беларускай сацыялістычнай грамады (Мінск) яе гельсінгфорскую арганізацыю (200 чалавек) прадстаўляў Муха. Прадстаўнікі Гельсінгфорскага флоцкага гарнізона прысутнічалі на 2-й сесіі Цэнтральнай рады беларускіх арганізацый у Мінску ў кастрычніку 1917 года.

У XXI стагоддзі беларускі асяродак ў Фінляндыі прадстаўляе Якуб Лапатка.

## Гл. таксама 
* Беларуска-фінляндскія адносіны

Катэгорыя:Народы Фінляндыі
Фінляндыя
Лаўры Коскела

**Лаўры Коскела** (; , Лапуа, Заходняя Пох’янмаа, Фінляндыя -, Паакала) — фінскі барэц грэка-рымскага стылю, чэмпіён і прызёр Алімпійскіх гульняў, неаднаразовы чэмпіён Еўропы, чэмпіён Фінляндыі (1932, 1933, 1936, 1940—1943).

Катэгорыя:Барцы Фінляндыі
Катэгорыя:Чэмпіёны летніх Алімпійскіх гульняў 1936 года
Катэгорыя:Бронзавыя прызёры летніх Алімпійскіх гульняў 1932 года
Катэгорыя:Барцы на летніх Алімпійскіх гульнях 1932 года
Катэгорыя:Барцы на летніх Алімпійскіх гульнях 1936 года
Катэгорыя:Чэмпіёны Еўропы па барацьбе
Катэгорыя:Загінулі ў баі
Катэгорыя:Удзельнікі Другой сусветнай вайны
Катэгорыя:Удзельнікі савецка-фінскай вайны

Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны ад Фінляндыі
Дом Седэрхольма

**Дом Седэрхольма** () — найстарэйшы каменны будынак у гістарычным цэнтры Хельсінкі. Размешчаны на рагу Сенацкай плошчы па адрасе вул. Алексантэрынкату (), 16-18.

]]
Двухпавярховы будынак быў пабудаваны ў 1775 годзе па праекце нямецкага архітэктара  для заможнага купца , і лічыўся аднам з самых прыгожых дамоў горада. Першы паверх домf займалі крама і кантора Седэрхольма, на другім размяшчаліся жылыя пакоі, а ў сутарэннях — склады.

Спадчыннікі Седэрхольма валодалі домам да 1822 года. Затым асабняк змяніў некалькі ўладальнікаў, а ў 1865 годзе яго гаспадаром стаў купец і архітэктар Кісялёў. Ён перапланаваў дом, значна змяніўшы яго аблічча: пад вокнамі другога паверху з'явіліся балюстрады, а на фасадзе — тры дзверы. Сямейства Кісялёвых валодала домам да 1912 года. У 1949 годзе будынак набыў муніцыпалітэт Хельсінкі, і дом быў перабудаваны пад патрэбы гарадскога суда. Калі ў 1985 годзе суд пераехаў у іншы будынак, дом Седэрхольма быў перададзены музею горада Хельсінкі.

З 1995 года ў доме Седэрхольма размяшчаецца пастаянная экспазіцыя, якая знаёміць наведвальнікаў з купецкім побытам XVIII стагоддзя. У музеі таксама праводзяцца разнастайныя часовыя выстаўкі.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Музеі Хельсінкі
Катэгорыя:Сенацкая плошча (Хельсінкі)
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Хельсінкі
Катэгорыя:Славутасці Хельсінкі
Катэгорыя:1775 год у Еўропе
Катэгорыя:XVIII стагоддзе ў Фінляндыі
Помнік Аляксандру II (Хельсінкі)

**Помнік Аляксандру II** () — помнік расійскаму імператару Аляксандру II, усталяваны ў Хельсінкі перад Кафедральным саборам Хельсінкі на Сенацкай плошчы, і з'яўляецца яго галоўнай дамінантай.

Помнік быў створаны скульптарамі  і  і адкрыты ў 1894 годзе, у памаць пра аднаўленне імператарам Аляксандрам II фінскага парламентарызму.

Імператар адлюстраваны ў форме фінскага гвардзейскага афіцэра. Ля падножжа пастамента размясціліся фігуры, якія ўвасабляюць «Закон» (Lex), «Мір» (Рах), і «Асвета» (Lux), «Праца» (Labor).

Файл:Estatua de Alejandro II, Helsinki, Finlandia, 2012-08-14, DD 04.JPG|«Закон» (Lex)
Файл:Statue of Alexander II in Helsinki - DSC03939.JPG|«Мір» (Рах)
Файл:Statue of Alexander II in Helsinki - DSC03938.JPG|«Асвета» (Lux)
Файл:Alexander II statue detail work.jpg|«Праца» (Labor)

## Спасылкі 
Катэгорыя:Славутасці Хельсінкі
Хельсінкі
Катэгорыя:З’явіліся ў 1894 годзе
Катэгорыя:Помнікі Хельсінкі
Катэгорыя:Сенацкая плошча (Хельсінкі)
Алексантэрынкату

**Алексантэрынкату** (,  — Аляксандраўская вуліца) — гістарычная цэнтральная вуліца Хельсінкі. Назва вуліцы — адна з нешматлікіх захаваных з часу знаходжання Фінляндыі ў складзе Расіі. Большая частка такіх вуліц была пераназвана.

## Гісторыя 
Паводле плана забудовы фінскай сталіцы, распрацаванага архітэктарам Карлам Людвігам Энгелем, гэта вуліца павінна была стаць галоўнай шыротнай вуліцай горада, памеры якога былі значна меншыя сучасных. Вуліца пачынаецца непадалёк ад Прэзідэнцкага палаца (былой рэзідэнцыі рускіх генерал-губернатараў Фінляндыі), праходзіць праз Сенацкую плошчу і цягнецца да сучаснага праспекта Манергейма (. ) — сучаснай галоўнай і самай доўгай вуліцы фінскай сталіцы.

Першапачатковая назва вуліцы — Суўрыкату (, ), што азначае «Вялікая вуліца». Сучасную назву атрымала ў 1833 годзе. Шырока распаўсюджана і гутарковая назва вуліцы — Alexi (Алексі).

## Сучаснае значэнне 
thumb|Алексантэрынкату ў Ражство

На працягу ўсёй сваёй гісторыі вуліца была і застаецца адной з галоўных гандлёвых вуліц Хельсінкі. Тут размешчана мноства крам розных гандлёвых сетак, у тым ліку адна з першых буйных крам Фінляндыі «Алексі, 13», першая па часе адкрыцця ў Фінляндыі фірменная крама фірмы «Nokia», банкі, рэстараны, кафэ. У той жа час вуліца ўяўляе сабой адзін з галоўных турысцкіх аб'ектаў сталіцы Фінляндыі. З 1948 года ў перыяд Калядных свят яна заўсёды ўпрыгожваецца.

## Транспарт 
Адзіны від грамадскага транспарту, маршруты якога праходзяць праз Алексантэрынкату — трамвай, маршруты 3В і 3Т (турысцкі), 4 і 4А, 7А і 7В. 3В і 3Т, як і 7А і 7В, ходзяць па адным і тым жа кальцавым маршруце, але ў розныя бакі, 4 і 4А ходзяць на паўвостраў Катаянака, 4А — да тэрмінала Viking Line у адпаведнасці з раскладам прыбыцця і адпраўлення паромаў.

## Спасылкі 
Аляксандра I
Катэгорыя:Вуліцы паводле алфавіта
Прэзідэнцкі палац (Хельсінкі)

**Прэзідэнцкі палац** (, ) — рабочая рэзідэнцыя прэзідэнта Фінляндыі.

Будынак у стылі ампір быў закладзены ў 1816 годзе ў цэнтры Гельсінгфорса на Каўпатары па праекце архітэктара  і пабудаваны ў 1820 годзе для заможнага гельсінгфорскага купца — .

У 1837 годзе асабняк быў выкуплены ўрадам для выкарыстання ў якасці рэзідэнцыі Фінляндскага генерал-губернатара, але па жаданні імператара Мікалая I будынак быў ператвораны ў царскую рэзідэнцыю, што запатрабавала значнай перапланіроўкі будынка, выкананай па праекце вядомага фінскага архітэктара Карла Людвіга Энгеля.

Самі рэканструкцыйныя працы праводзіліся ўжо пасля смерці архітэктара — у 1843—1845 гадах.

Будынак служыў у якасці жылой рэзідэнцыі імператарскай сям'і да 1917 года, аднак манархі наведвалі палац нячаста (апошні раз у 1915 годзе). У 1907 годзе ў будынку па праекце архітэктара Юхана Якаба Арэнберга былі рэканструяваны зала прыёмаў і круглая зала.

Падчас першай сусветнай вайны з кастрычніка 1915 г. у будынку часова размяшчаўся ваенны шпіталь. З сакавіка 1917 па красавік 1918 г. у палацы знаходзіўся Выканкам Гарадскога Савета Рабочых і Салдат Хельсінкі.

У другой палове 1918 года асабняк афіцыйна пераназваны ў Прэзідэнцкі палац. Да 1993 года будынак служыў адначасова і жылой, і рабочай рэзідэнцыяй прэзідэнта Фінляндыі, пакуль не была пабудавана жылая рэзідэнцыя  ў раёне , на беразе .

У снежні 2012 года, пасля правядзення традыцыйнага прэзідэнцкага прыёму, які праводзіцца штогод у палацы з нагоды Дня незалежнасці Фінляндыі, будынак быў зачынены на двухгадовы рамонт, у сувязі з чым рабочы кабінет прэзідэнта Саўлі Нійнісцё размясціўся ў рэзідэнцыі мэра Хельсінкі на Алексантэрынкату, а кабінеты супрацоўнікаў сакратарыята прэзідэнта — у будынку Генеральнага штаба на вуліцы Марыянкату і ў  (*Goviniuksen talo*) на вуліцы .

## Спасылкі 
* 
* Presidentinlinna  

Катэгорыя:Славутасці Хельсінкі
Катэгорыя:Урадавыя рэзідэнцыі Фінляндыі
Катэгорыя:Рэзідэнцыі расійскіх манархаў
Катэгорыя:Палацы Фінляндыі
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Хельсінкі
Фантан Хавіс Аманда

**Хавіс Аманда** (Havis Amanda) — фантан на Гандлёвай плошчы Хельсінкі каля парку Эспланады.

Фантан, створаны скульптарам , быў адліты з бронзы ў Парыжы ў 1906 годзе, але з-за спрэчак наконт размяшчэння аголенай фігуры ў цэнтры сталіцы, ўсталяваны ён быў толькі ў 1908 годзе. 

Статуя атрымала назву «Хавіс Аманда», што па-шведску азначае «марская німфа». У адрозненне ад іншых помнікаў, размешчаных у цэнтры Хельсінкі, гэты фантан адрозніваецца асутнасцю якой-небудзь афіцыёзнасці. Паводле меркавання архітэктара, вобраз маладой жанчыны, якая выходзіць з мора, найлепш сімвалізуе Хельсінкі. Манта, як празвалі статую ў народзе, стала амаль сімвалам горада, абавязанага сваім нараджэннем мору.

У 1930-я гады з'явілася традыцыя напярэдадні першамайскага свята «Вапу» надзяваць на галаву статуі студэнцкую фуражку. Узімку 1995 года, калі зборная Фінляндыі па хакеі стала Чэмпіёнам свету, 100 000 жыхароў сталіцы адзначалі гэту падзею на Гандлёвай плошчы, а німфу прыбралі ў майку хакейнай зборнай.

## Літаратура 
* Kalha, Harri: Tapaus Havis Amanda : siveellisyys ja sukupuoli vuoden 1908 suihkulähdekiistassa. Sarja: Historiallisia tutkimuksia. [Helsinki]: [Suomalaisen Kirjallisuuden Seura], 2008. ISBN: 978-952-222-045-5.
## Спасылкі 
Катэгорыя:Помнікі Хельсінкі
Абеліск Імператрыцы

**Абеліск Імператрыцы** (, літ. — камень Імператрыцы) — помнік на Гандлёвай плошчы ў Хельсінкі.

Абеліск імператрыцы быў адкрыты ў 1835 годзе ў памяць пра наведванне горада Хельсінкі імператарам Мікалаем I і яго жонкай Аляксандрай Фёдараўнай. Помнік быў усталяваны там, куды, паводле легенды, ступіла нага імператрыцы, якую фіны вельмі любілі за тое, што яна апекавалася над Хельсінкі, ў момант сыходжання на бераг. Пасля набыцця Фінляндыяй незалежнасці знесены, але адноўлены ў 1971 годзе па просьбе гараджан.

Манумент уяўляе сабой абеліск з чырвонага мармуру ўвянчаны бронзавым пазалочаным глобусам, на якім сядзіць двухгаловы арол — сімвал імператарскай улады, які сведчыў пра ўваходжанне Фінляндыі ў склад Расійскай імперыі. На абеліску надпіс на лацінскай мове:

## Спасылкі 
Катэгорыя:Абеліскі
Катэгорыя:Помнікі Хельсінкі
Катэгорыя:З’явіліся ў 1835 годзе
Помнік Сібеліусу

**Помнік Сібеліусу** () — помнік выдатнаму фінскаму кампазітару Яну Сібеліусу. Усталяваны ў парку Сібеліуса ў Хельсінкі. З’яўляецца адной з самых папулярных у турыстаў славутасцяў горада.

Помнік быў створаны Эйлай Хілтунен і адкрыты ў 1967 годзе, праз 10 гадоў пасля смерці Яна Сібеліуса, у парку, названым у яго гонар. Манумент складаецца з дзвюх частак: сімвалічнай канструкцыі з некалькіх сотняў звараных стальных труб і размешчанай побач скульптурнай выявы галавы кампазітара. Памеры канструкцыі са звараных труб складаюць 8,5 м у вышыню, 10,5 м у даўжыню і 6,5 м у шырыню. Для стварэння помніка спатрэбілася больш за 600 металічных труб агульнай масай больш 24 тон.

Катэгорыя:Помнікі Хельсінкі
Парк Сібеліуса

**Парк Сібеліуса** (), раней **Хумалахты** () — парк у заходняй частцы Хельсінкі.

Парк Хумалахты быў разбіты на захадзе Хельсінкі ў раёне  (), на пагорыстай мясцовасці са шматгадовымі насаджэннямі. У 1945 годзе парк быў пераназваны ў гонар 80-летняга юбілею Яна Сібеліуса. На сённяшні дзень яго тэрыторыя цалкам добраўпарадкавана для камфортнага адпачынку наведвальнікаў.

Цэнтральным аб’ектам парку з’яўляецца помнік Яну Сібеліусу (), створаны скульптарам  (), урачыстае адкрыццё якога адбылося ў 1967 годзе. Каля помніка знаходзіцца жывапісная сажалка. Сярод іншых славутасцяў парку — гай з , некалькі першых дрэў якога былі пасаджаны прэзідэнтам Фінляндыі Маўна Койвіста. Для дзяцей абсталявана дзіцячая пляцоўка.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Паркі Хельсінкі
Катэгорыя:Цёёлё
Катэгорыя:Паркі паводле алфавіту
Катэгорыя:З’явіліся ў 1906 годзе
Святы Фінляндыі

**Святы Фінляндыі** ()- афіцыйныя святочныя дні ў Фінляндыі.
## Дзяржаўныя святы фінляндыі (выхадныя дні) 
## Нацыянальныя святы Фінляндым (працоўныя дні) 
* **5 лютага** - Дзень Рунеберга. Прысуджэнне літаратурнай узнагароды - Прэміі Рунеберга.
* **11 лютага** - Дзень "нумара службы спасення 112".
* **14 лютага** - замест звыклага Дня святога Валянціна, у Фінляндыі адзначаюць дзень сяброў.
* **21 лютага** - фіны адзначаюць "Тлусты аўторак" (Laskiainen).
* **28 лютага** - дзень народнага эпаса "Калевалы".
* **8 сакавіка** - традыцыйна ў Фінляндыі святкуюць Міжнародны жаночы дзень.
* **19 сакавіка** - адразу два свята: Дзень Раўнапраўя і дзень Міны Кант.
* **9 красавіка** - на гэты дзень прыпадае Дзень Мікаэля Агрыкалы ці Дзень фінскай мовы.
* **23 красавіка** - Дзень кнігі і ружы. У гэты дзень прысуджваюцца разнастайныя літаратурныя прэміі і ўзнагароды.
* **27 красавіка** - Нацыянальны дзень ветэранаў. Дзень заканчэння так званай Лапландскай вайны 1945 і ўшанаванне ветэранаў.
* **12 мая** - адзначаюць Дзень фінскай культуры.
* **13 мая** - Дзень маці.
* **16 мая** - дзень памяці загінуўшых.
* *4 чэрвеня* - Дзень фінскага сцяга і Дзень сцяга Абарончых сіл Фінляндыі (зацвержаны ў якасці дзяржаўнага ў 1942 годзе). У гэты дзень уручаюцца ўзнагароды і надаюцца вышэйшыя чыны афіцэрам і рэзервістам.
* **6 ліпеня** - фіны адзначаюць Дзень Эйна Лейна, пасля чаго некалькі месяцаў абыходзяцца без урачыстасцяў.
* **27 ліпеня** - Дзень соні, які ўзыходзіць да сярэднявечнага дня ўшанавання сямі юнакоў Эфескіх
* **10 кастрычніка** - Дзень Алексіса Ківі і фінскай літаратуры.
* **24 кастрычніка** - Міжнародны дзень Арганізацыі Аб'яднаных нацый.
* **6 лістапада** - Дзень шведскай культуры.
* **Другая нядзеля лістапада** - Дзень бацькі
* **8 студзеня** - Дзень Яна Сібеліуса і фінскай музыкі (зацвержаны ў якасці дзяржаўнага свята ў 2011 годзе).
* **13 снежня** - дзень Лючыі.

## Падыманне сцяга ў святы 
Сцяг Фінляндыі падымаюць у дзяржаўныя святы (напрыклад, у Дзень незалежнасці, Вапу (1 мая)) - усяго іх 6, а таксама ў дні выбараў і інаўгурацыі прэзідэнта. Такмама існуюць святы, падыманне сцяга ў якія было прызначана Міністэрставм унутраных спраў Фінляндыі (напрыклад, Дзень Еўропы, дзень фінскай літаратуры, Дзень раўнапраўя). У большасці муніцыпалітэтаў і камун таксама падымаюць сцяг і ў іншыя святочныя дні (напрыклад - Дзень народнага эпаса "Калевалы", Дзень фінскай мовы, Дзень фінскай літаратуры, Дзень ААН і г. д.). Увогуле, у Фінляндыі стала традыцыяй падымаць сцягі на ўсе святочныя дні. Пры гэтым сцягі падымаюцца, як прыватнымі домаўладальнікамі, так і па ўсяму гораду, уключаючы дзяржаўныя ўстановы.

## Гл. таксама 
* Дні сцяга ў Фінляндыі
* Выхадныя і святы ў Фінляндыі
## Спасылкі 
Катэгорыя:Фінляндыя
Іслам у Фінляндыі

.]]
**Ісла́м у Фінля́ндыі** (, ) — рэлігійны рух на тэрыторыі Фінляндыі, удзельнікі якога спавядаюць іслам як частку свайго светаўспрыняцця ці этнічнай ідэнтычнасці.

## Гісторыя 
У XIX стагоддзі іслам на тэрыторыі Фінляндыі быў прадстаўлены выключна фінскімі татарамі, які належалі да гістарычных нацыянальных меншасцей. Фінскія татары прыбылі ў краіну ў якасці купцоў і салдат, якія адслужылі вызначаны ў Расійскай імперыі тэрмін ваеннай службы. Пазней да іх далучыліся члены сем’яў.
З канца XX ст. колькасць мусульман у Фінляндыі вельмі ўзрасла з-за іміграцыі.
Фінская ісламская асацыяцыя () была заснавана ў 1925 годзе. На практыцы гэтае таварыства прымае ў свае рады толькі асоб татарскай меншасці (ці турэцкага паходжання).
У 1960 годзе скончылася будаўніцтва будынка Татарскай мусульманскай абшчыны ў Хельсінкі, дзе маецца памяшканне мячэці, бібліятэка, навучальныя класы і адміністратыўныя офісы.

## Этнічныя групы мусульман у Фінляндыі 
.]]
* Самалійцы (у 2009 — больш за 11 тысяч)
* Арабы (2600)
* Персы (1700)
* Туркі, у тым ліку татары (10000)
* Касавары (1000)
* Пакістанцы (400)
* Тайцы (40)
* Іншыя (500)

## Сучасны стан 
Згодна з ацэнкамі, на 1999 год у краіне налічвалася каля 20 тысяч мусульман. У 2010 годзе іх колькасць перавысіла 55 тысяч. У Хельсінкі дзейнічае 10 мячэцяў, сярод якіх: татарская мячэць, пакістанская мячэць, турэцкая мячэць.

Мячэці ў Хельсінкі — гэта дастаткова вялікія малельныя залы, у большасці выпадкаў арандаваныя. Выключэннем з’яўляецца асобна стаячая мячэць у горадзе Ярвенпяа ў 40 км ад Хельсінкі. Гэтая мячэць была пабудавана ў 1944 годзе і доўгі час была самай паўночнай мячэццю ў свеце.
У краіне дзейнічае Ісламская партыя Фінляндыі (), адным з кіраўнікоў якой быў Абдула Тамі — фін, які прыняў іслам.

Рост колькасці мусульман у краіне прыводзіць да развіцця розных форм грамадскіх адносін, адпавядаючых ісламскім рэлігійным патрабаванням: у басейнах для мусульманак адводзяцца асобныя гадзіны, і яны прыходзяць плаваць у спецыяльных купальніках, якія закрываюць цела; у радзільных дамах па патрабаванню мусульманак ім прадастаўляюць урачоў-жанчын; адчыняюцца крамы, дзе прадаюцца мяса і іншыя прадукты «стандарту халяль».

## Спасылкі 
* Татары ў Фінляндыі
* Фінскі артыкул аб ісламе ў Фінляндыі
* Асобныя мячэці Фінляндыі (карта)

Фінляндыя
Катэгорыя:Рэлігія ў Фінляндыі
Сяа Гадун

**Сяа Гадун** (, нар. , , Кітай) — кітайскі прафесійны гулец у снукер. Фіналіст рэйтынгавых Шанхай Мастэрс 2013 года і Shoot-Out 2017 года.

Стаў прафесіяналам ў 2007 годзе, выйграўшы чэмпіянат Азіі па снукеры сярод гульцоў ва ўзросце да 21 года, але не змог замацавацца ў мэйн-туры па выніках першага сезона, вярнуўшыся туды зноў у 2009 годзе. У сезоне 2013/2014 ён выйшаў у свой першы рэйтынгавы фінал на Шанхай Мастэрс, а таксама ўпершыню увайшоў у топ-32 сусветнага рэйтынгу. У 2017 годзе выйшаў у фінал аднафрэймавага спаборніцтва Shoot-Out, якое стала рэйтынгавым турнірам.

За сваю кар'еру зрабіў больш за 100 соценных серый і зарабіў больш за 350,000 фунтаў стэрлінгаў прызавых грошай.

## Фіналы турніраў 
### Рэйтынгавыя турніры: 2 (2 паразы) 

### Прафесійныя снукерныя турніры: 3 (3 паразы) 

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Профіль на World Snooker 
* Статыстыка Сяа Гадуна на CueTracker.net  

Катэгорыя:Снукерысты Кітая
Том Форд

**Том Форд** (; нар. , , графства Лестэршыр, Англія) — англійскі прафесійны гулец у снукер. Пераможца двух нізкарэйтынгавых турніраў серыі PTC і фіналіст рэйтынгавага Пол Хантэр Класік 2016 года. Аўтар трох максімальных брэйкаў.

Стаў прафесіяналам у 2001 годзе ва ўзросце 18 гадоў. У 2003 годзе дэбютаваў у асноўнай стадыі рэйтынгавага турніру на адкрытым чэмпіянаце Брытаніі, а ў 2005 годзе ўпершыню дайшоў да рэйтынгавага чвэрцьфіналу на кубку Мальты. У 2010 годзе дэбютаваў у асноўнай стадыі чэмпіянату свету, саступіўшы Марку Алену ў першым матчы (4:10), а таксама здабыў свой першы прафесійны тытул на турніры серыі PTC у Шэфілдзе. У сезоне 2011/2012 выйграў свой другі нізкарэйтынгавы тытул на этапе PTC у Шэфілдзе і ўвайшоў у топ-32 сусветнага рэйтынгу, дзе нязменна трымаўся да сакавіка 2014 года, а ў наступным сезоне ўпершыню дайшоў да рэйтынгавага паўфіналу на фінальным турніры серыі PTC. У сезоне 2013/2014 у трэці раз дайшоў да чвэрцьфінальнай стадыі рэйтынгавага турніру на адкрытым чэмпіянаце Аўстраліі і падняўся на найвышэйшае для сябе 21-е месца ў рэйтынгу, а таксама ў другі раз патрапіў у асноўную стадыю чэмпіянату свету, дзе ў першым раундзе саступіў Джаду Трампу (8:10). У канцы 2015 года ўпершыню дайшоў да 1/8 фіналу турніру Трайной кароны на чэмпіянаце Вялікабрытаніі, а ў 2016 годзе дайшоў да свайго першага рэйтынгавага фіналу на Пол Хантэр Класік, дзе саступіў Марку Сэлбі (2:4).

У агульнай колькасці займаў 21-ы радок у сусветным рэйтынгу каля аднаго месяца. За сваю прафесійную кар’еру зрабіў больш за 150 соценных брэйкаў і ўваходзіць у топ-40 гульцоў з найбольшай колькасцю соценных серый у гісторыі снукера, а таксама зарабіў больш за 400 тысяч фунтаў стэрлінгаў прызавых грошай.

## Фіналы турніраў 
### Рэйтынгавыя турніры: 1 (1 параза) 
### Нізкарэйтынгавыя турніры: 3 (2 перамогі, 1 параза) 
### Прафесійныя снукерныя турніры: 4 (2 перамогі, 2 паразы) 
## Спасылкі 
* Профіль на World Snooker 
* Статыстыка Тома Форда на CueTracker.net 

Катэгорыя:Снукерысты Англіі
Дамінік Дэйл

**Дамінік Дэйл** (; нар. , , Англія) — валійскі прафесійны гулец у снукер, а таксама, па сумяшчальніцтве, каментатар і вядучы на BBC.

Пераможца двух рэйтынгавых турніраў: Гран-пры 1997 і Шанхай Мастэрс 2007. З'яўляецца адзіным снукерыстам ў свеце, які выйграў больш аднаго рэйтынгавага першынства, але ніколі не з'яўляўся гульцом топ-16 афіцыйнага рэйтынгу. Яго вышэйшай месцам у табелі аб рангах было дзевятнаццатае, якое ён займаў у сезоне 1999/2000. Таксама ў 2000 годзе Дэйл адзіны раз выйшаў у чвэрцьфінал чэмпіянату свету. За сваю кар'еру, якая доўжыцца з 1992 года, аформіў больш за 150 сэнчуры і зарабіў больш за мільён фунтаў стэрлінгаў.

## Спасылкі 
* Профіль на World Snooker 
* Статыстыка Дамініка Дэйла на CueTracker.net  

Катэгорыя:Снукерысты Уэльса
Катэгорыя:Пераможцы World Open (снукер)
Катэгорыя:Пераможцы Шанхай Мастэрс (снукер)
Маркус Кэмпбел

**Маркус Кэмпбел** (; нар. , , Шатландыя) — шатландскі прафесійны гулец у снукер.

Упершыню гучна заявіў аб сабе на чэмпіянаце Вялікабрытаніі 1998, калі, знаходзячыся за межамі топ-64, усухую абыграў у першым крузе шасціразовага (на той момант) чэмпіёна свету Стывена Хендры з лікам 9:0 - вынік, які па гэты дзень лічыцца адным з самых нечаканых у гісторыі снукера. У сезоне 2010/2011 упершыню трапіў у топ-32. У 2012 годзе выйшаў у свой адзіны рэйтынгавы паўфінал у кар'еры на турніры Усі Класік. Чатыры разы ўдзельнічаў на чэмпіянатах свету, але не выйграў ні аднаго матчу ў асноўных стадыях. За сваю кар'еру, якая доўжылася з 1991 года, зрабіў больш за 50 сэнчуры-брэйкаў, адзін з якіх быў максімальным. Акрамя таго, Кэмпбел зарабіў больш за 600,000 фунтаў стэрлінгаў прызавых грошай. У 2015 годзе вылецеў з топ-64 і страціў сваё месца ў мэйн-туры.

## Спасылкі 
* Профіль на World Snooker 
* Статыстыка Маркуса Кэмбэла на CueTracker.net  

Катэгорыя:Снукерысты Шатландыі
Эндру Хігінсан

**Эндру Хігінсан** (; нар. , , Англія) — англійскі прафесійны гулец у снукер. Фіналіст адкрытага чэмпіянату Уэльса 2007 года, дзе таксама выканаў свой адзіны максімальны брэйк.

Увайшоў у лік прафесіяналаў у 1996 годзе ва ўзросце 19 гадоў, а ў 2000 годзе атрымаў перамогу на адным з этапаў тура Вялікабрытаніі. У 2004 годзе ў другі раз вылецеў з мэйн-тура, але вярнуўся туды ў 2006 годзе праз турніры серыі PIOS і ў першым жа сезоне ўпершыню дайшоў да 1/8 фіналу рэйтынгавага турніру на кубку Мальты, пасля чаго нечакана дайшоў да фіналу адкрытага чэмпіянату Уэльса, дзе толькі ў вырашальным фрэйме саступіў Нілу Робертсану. У 2009 годзе ўпершыню патрапіў у асноўную стадыю чэмпіянату свету, а ў наступным сезоне дэбютаваў у топ-32 сусветнага рэйтынгу. У сезоне 2011/2012 выйграў першае спаборніцтва з рэйтынгавымі ачкамі, перамогшы на адным з турніраў серыі PTC, а таксама падняўся на найвышэйшае для сябе васемнаццатае месца ў рэйтынгу, у другі раз у кар’еры дайшоў да рэйтынгавага паўфіналу на фінальным турніры PTC і дайшоў да 1/8 фіналу ў Крусібле.

У агульнай колькасці займаў васемнаццатае месца ў сусветным рэйтынгу каля чатырох месяцаў. За сваю прафесійную кар’еру аформіў больш за 100 сэнчуры-брэйкаў і ўваходзіць у топ-50 гульцоў з найбольшай колькасцю соценных серый у гісторыі снукера. Сума прызавых грошай, якія ён зарабіў за ўсю прафесійную кар’еру, перавышае 500 тысяч фунтаў стэрлінгаў.

## Спасылкі 
* Профіль на World Snooker 
* Статыстыка Эндру Хігінсана на CueTracker.net 

Катэгорыя:Снукерысты Англіі
Майкл Уайт

**Майкл Уайт** (; , , Уэльс) — валійскі прафесійны ігрок у снукер. У сакавіку 2015 года атрымаў першую перамогу на прафесійным турніры, Shoot-Out 2015, а ўсяго праз тыдзень выйграў свой першы рэйтынгавы тытул на адкрытым чэмпіянаце Індыі і пазней упершыню ўвайшоў у топ-16 сусветнага рэйтынгу.

## Спасылкі 
* Профіль на World Snooker 
* Статыстыка Майкла Уайта на CueTracker.net  

Катэгорыя:Снукерысты Уэльса
Бэн Вуластан

**Бэн Вуластан** (; нар. , , Англія) — англійскі прафесійны гулец у снукер. Пераможца аднаго з этапаў серыі PTC і фіналіст адкрытага чэмпіянату Уэльса 2015 года. У 2014 годзе выканаў сваю адзіную максімальную серыю.

Пачаў сваю кар’еру ў чэлендж-туры ў 2003 годзе і ўпершыню патрапіў у мэйн-тур у сезоне 2004/2005 ва ўзросце 17 гадоў, пасля чаго два разы пакідаў яго, канчаткова зацвердзіўшы свой прафесійны статус толькі ў сезоне 2009/2010. У 2006 годзе атрымаў перамогу на чэмпіянаце Еўропы па снукеры сярод гульцоў ва ўзросце да 19 гадоў і патрапіў у асноўную стадыю Гран-пры, здзейсніўшы дэбют на рэйтынгавым турніры. У сезоне 2011/2012 атрымаў свой першы прафесійны тытул, выйграўшы трэці этап нізкарэйтынгавай серыі PTC у Шэфілдзе. У 2013 годзе ўпершыню дайшоў да рэйтынгавага чвэрцьфіналу на фінальным турніры PTC, а таксама дэбютаваў на чэмпіянаце свету, аднак саступіў у першым матчы Алістэру Картэру. У сезоне 2013/2014 упершыню ўвайшоў у топ-32 сусветнага рэйтынгу, а ў першай палове 2015 года выйшаў у свой першы рэйтынгавы фінал на адкрытым чэмпіянаце Уэльса. У сезоне 2015/2016 два разы даходзіў да чвэрцьфінальнай стадыі рэйтынгавых турніраў і падняўся на 25-ю пазіцыю ў рэйтынгу, якая з’яўляецца найвышэйшай для яго.

У агульнай колькасці займаў 25-ы радок у сусветным рэйтынгу каля аднаго месяца. За сваю прафесійную кар’еру зрабіў больш за 80 соценных брэйкаў і ўваходзіць у топ-70 снукерыстаў з найбольшай колькасцю соценных серый у гісторыі снукера, а таксама зарабіў больш за 300 тысяч фунтаў стэрлінгаў прызавых грошай, уваходзячы ў топ-100 снукерыстаў у гісторыі па іх колькасці.

## Асабістае жыццё 
Жанаты з беларускай снукернай рэферы Таццянай Вуластан.

## Фіналы турніраў 
### Рэйтынгавыя турніры: 1 (1 параза) 
### Нізкарэйтынгавыя турніры: 1 (1 перамога) 
### Прафесійныя снукерныя турніры: 2 (1 перамога, 1 параза) 
### Кваліфікацыйныя туры: 1 (1 параза) 
## Спасылкі 
* Профіль на World Snooker 
* Статыстыка Бэна Вуластана на CueTracker.net 

Катэгорыя:Снукерысты Англіі
Джэймі Джонс

**Джэймі Джонс** (; , , Уэльс) — валійскі прафесійны ігрок у снукер. Чвэрцьфіналіст чэмпіянату свету 2012 года і паўфіналіст адкрытага чэмпіянату Аўстраліі 2015 года.

## Спасылкі 
* Профіль на World Snooker 
* Статыстыка Джэймі Джонса на CueTracker.net 

Катэгорыя:Снукерысты Уэльса
Пеніцыл

**Пеніцыл** (*Penicillium*) — род недасканалых грыбоў сямейства . 

Каля 250 відаў. Пашыраны ўсюды, большасць ва ўмеранай зоне. Сапратрофы і паразіты. Выклікаюць псаванне прадуктаў, разам з іншымі грыбамі ўтвараюць плесені на глебавых і іншых субстратах.

Міцэлій шматклетачны, галінасты, бясколерны, апушчаны ў субстрат ці ўтварае на яго паверхні калоніі шэра-эеленавата-блакітнага колеру. Канідыяносцы разгалінаваныя, у выглядзе простых або складаных гроначак. Канідыі аднаклетачныя, рознай формы і афарбоўкі.

Прадуцэнты антыбіётыкаў, ферментаў і арганічных кіслот. Для атрымання пеніцылінаў выкарыстоўваюць пеніцыл залацісты і адзначаны, у сыраварэнні —  і .

## Літаратура 
* Бельская С. Пеніцыл // БЭ ў 18 т. Т. 12. Мн., 2001.

Катэгорыя:Эўрацыяльныя
Катэгорыя:Роды грыбоў
Універсітэт Тамперэ

**Універсітэт Тамперэ** () — універсітэт Фінляндыі, знаходзіццв на поўдні краіны, у горадзе Тамперэ. Заснаваны ў 1925 годзе.
У 2013 годзе ў рэйтынгу аўтарытэтнай брытанскай кампаніі QS Quacquarelli Symonds універсітэт займаў 376 месца сярод лепшых універсітэтаў свету.

## Гісторыя 
Першапачаткова ўніверсітэт быў заснаваны ў горадзе Хельсінкі ў 1925 годзе і называўся тады Грамадзянскай Акадэміяй. У акадэміі вучыліся на той момант 27 студэнтаў. У 1930 годзе навучальная ўстанова перайменавана ў Інстытут Сацыяльных Навук. Да таго часу колькасць студэнтаў узрасла да 195. У 1960 навучальная ўстанова пераехала ў горад Тамперэ, і ў 1966 годзе атрымала назву: Універсітэт Тамперэ.

У 2011 годзе ва ўніверсітэце правялі рэструктуралізацыю факультэтаў, злучыўшы паміж сабой некаторыя факультэты і змяніўшы іх назвы.

## Факультэты 
* біялагічны
* інфармацыйны
* кіравання
* педагогікі
* сучасных моў, перакладазнаўства і літаратуры
* медыцынскі
* камунікацый і медыя
* сацыяльна-культурнай дзейнасці

## Спасылкі 
* 
* Універсітэт Тамперэ  


Катэгорыя:Універсітэты Фінляндыі
Катэгорыя:Тамперэ
Універсітэт Оўлу

**Універсітэт Оўлу** () — адзін з найбуйнейшых універсітэтаў Фінляндыі, мае шырокую акадэмічную базу. Універсітэт быў заснаваны ў 1958 годзе. Ва ўніверсітэце навучаецца каля 16 000 студэнтаў і працуе 2800 супрацоўнікаў, больш за 200 з якіх з'яўляюцца прафесарамі.

У 2012 годзе ўніверсітэт знаходзіўся на другім месцы на нацыянальным узроўні ў адпаведнасці з акадэмічнай рэйтынгам сусветных універсітэтаў. У 2013 годзе ў рэйтынгу аўтарытэтнай брытанскай кампаніі QS Quacquarelli Symonds універсітэт займаў 253 месца сярод лепшых універсітэтаў свету.

Універсітэт Оўлу — міжнародны навуковы цэнтраў. Факультэты універсітэта цесна супрацоўнічаюць з навукова-даследчымі падраздзяленнямі кампаній. Універсітэт налічвае больш за 1000 міжнародных студэнтаў.

## Факультэты 
* педагагічны факультэт
* факультэт бізнесу і эканомікі
* медыцынскі факультэт
* факультэт прыродазнаўчых навук
* тэхналагічны факультэт
* гуманітарны факультэт

## Спасылкі 
* 
* Афіцыйны сайт Універсітэта Оўлу  

Катэгорыя:З’явіліся ў 1958 годзе
Fazer

**Oy Karl Fazer Ab** (**Fazer**, па-беларуску правільна вымаўляецца *Фацэр*) — фінская харчовая група, заснаваная ў 1891 годзе Карлам Фацэрам як французска-руская кандытарская ў Хельсінкі. Штаб-кватэра — у Хельсінкі.
left|thumb|Цукеркі Fazer Pantteri Mix
*Fazer* — прыватная кампанія, уладальнікі яе — члены сям’і Фацэр. Прэзідэнт — Карстэн Слотэ.

## Дзейнасць 
Асноўная сфера дзейнасці кампаніі — вытворчасць кандытарскіх і хлебабулачных вырабаў. Таксама кампаніі належыць сетка кафэ Fazer Café. Прадпрыемствы Fazer размешчаны ў 8 краінах: Скандынавіі, краінах Балтыі, Вялікабрытаніі, Расіі.

З 1929 па 1995 гады кампанія вырабляла таксама печыва, а ў 2012 годзе ў сувязі з купляй фінскага падраздзялення Kraft Foods, плануе аднаўленне гэтага віду дзейнасці ў сувязі з чым пад маркай Fazer будуць выходзіць вядомыя віды печыва: *Jyväshyvä-, Carneval-* і *Hangon*.

Агульная колькасць персаналу на 31 снежня 2011 года — 13865 чалавек (годам раней — 14294 чал.). Сукупны абарот у 2011 годзе — 1575500000 еўра (у 2010 годзе — 1513600000 еўра), аперацыйная прыбытак — 54,2 млн еўра (58.500.000 еўра).

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт кампаніі

Катэгорыя:Кампаніі Фінляндыі
Катэгорыя:Вытворцы прадуктаў харчавання
Музей-аптэка

**Музей-аптэка**  () —  адзіны ў Фінляндыі музей-аптэка, размешчаны ў Турку на вуліцы Лянтынен Рантакату, 13.

## Гісторыя 
Музей адкрыты ў 1958 годзе ў адрэстаўрыраваным ў стылі XVIII стагоддзя доме гараджаніна Квенсела. У экспазіцыі прадстаўлена аптэчная лабараторыя 1920-х гадоў і гісторыя фармакалогіі.

## Спасылкі 
* 
* Афіцыйны сайт музея-аптэкі  
* Старонка музея-аптэкі на сайце горада  

Катэгорыя:Музеі Турку
Саку Койву

**Са́ку А́нтэра Ко́йву** (; 23 лістапада 1974, Турку, Фінляндыя) — вядомы фінскі хакеіст, цэнтральны нападнік, чэмпіён свету 1995 года і чатырохкратны прызёр Алімпійскіх гульняў. Мянушка — «Капітан К» (). З 2009 года выступае за амерыканскі клуб НХЛ «Анахайм Дакс».

На драфце НХЛ 1993 года быў абраны ў 1-м раўндзе пад агульным 21-м нумарам камандай «Манрэаль Канадыенс». Правёў у «Манрэалі» 13 сезонаў. Да 2009 года быў капітанам каманды.

Цікава, што малодшы брат Сака Міка Койву — капітан клуба НХЛ «Мінесота Уайлд».

Усяго за кар'еру правёў у рэгулярных чэмпіянатах НХЛ 1012 матчаў, у якіх набраў 776 ачкоў (236 шайбаў + 540 перадач). Па набраных ачках у рэгулярных чэмпіянатах займае трэцяе месца сярод фінскіх хакеістаў у гісторыі НХЛ (па стане на канчатак сезона 2011/12), саступаючы толькі Тэему Селянэ (1406) і Яры Куры (1398) .

На Алімпійскіх гульнях і чэмпіянатах свету ў 1993—2010 гадах згуляў за зборную Фінляндыі 79 матчаў, у якіх набраў 86 ачкоў (26+60).

З 2006 года ўваходзіць у камісію спартсменаў МАК.

## Узнагароды 
* Сярэбраны прызёр Алімпіяды 2006
* Бронзавы прызёр Алімпіяды 1994, 1998, 2010
* Чэмпіён свету 1995 (20-летні Койву быў прызнаны лепшым нападнікам турніру і ўключаны ў сімвалічную зборную)
* Сярэбраны прызёр чэмпіянату свету 1994 і 1999
* Бронзавы прызёр чэмпіянату свету 2008 года
* Біл Мастэртан Трофі, 2002 («Манрэаль Канадыенс»)
* Удзельнік матча «Усіх зорак» НХЛ (2 разы)(1998,2003)
* Кінг Клэнсі Трофі — 2007

## Дасягненні 
* Першы еўрапеец — капітан каманды Манрэаль Канадыенс 
* Самае доўгае знаходжанне на пасадзе капітана ў гісторыі Манрэаль Канадыенс (1999—2009)
* Лепшы ігрок чэмпіянатаў свету 1994, 1995, 1999
* Лепшы нападнік чэмпіянатаў свету 1995, 1999
* Лепшы бамбардзір чэмпіянатаў свету 1999
* Лепшы ігрок Алімпійскіх гульняў 2006 у Турыне
* Лепшы бамбардзір Алімпійскіх гульняў 2006 у Турыне
* Капітан зборнай Фінляндыі па хакеі 1998—2010

## Статыстыка 
### Клубная кар'ера 
### Міжнародныя спаборніцтвы 
## Гл. таксама 
* Спіс хакеістаў НХЛ, якія згулялі 1000 і больш матчаў

## Спасылкі 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Хакеісты Фінляндыі
Катэгорыя:Хакеісты НХЛ
Катэгорыя:Ігракі ХК ТПС
Катэгорыя:Ігракі «Манрэаль Канадыенс»
Катэгорыя:Ігракі «Анахайм Дакс»
Катэгорыя:Ігракі зборнай Фінляндыі па хакеі
Катэгорыя:Удзельнікі матчаў усіх зорак НХЛ
Катэгорыя:Сярэбраныя прызёры зімовых Алімпійскіх гульняў 2006 года
Катэгорыя:Бронзавыя прызёры зімовых Алімпійскіх гульняў 1994 года
Катэгорыя:Бронзавыя прызёры зімовых Алімпійскіх гульняў 1998 года
Катэгорыя:Бронзавыя прызёры зімовых Алімпійскіх гульняў 2010 года
Катэгорыя:Хакеісты на зімовых Алімпійскіх гульнях 1994 года
Катэгорыя:Хакеісты на зімовых Алімпійскіх гульнях 1998 года
Катэгорыя:Хакеісты на зімовых Алімпійскіх гульнях 2006 года
Катэгорыя:Хакеісты на зімовых Алімпійскіх гульнях 2010 года
Катэгорыя:Чэмпіёны свету па хакеі з шайбай
Катэгорыя:Члены МАК
Біялагічны музей (Турку)

**Біялагічны музей** () — музей натуральнай прыроды, размешчаны побач з узгоркам Сампаліна ў Турку.

## Гісторыя 
Музей быў заснаваны 15 ліпеня 1907 г. на ахвяраванні віцэ-консула Швецыі ў Турку Альфрэда Якабсана і яго жонкі Хелены. Драўляная віла, у якой размясціліся экспазіцыі музея, спраектаваная архітэктарам Аляксандрам Нюстромам і пабудавана ў стылі нацыянальнага рамантызму.

Першапачаткова ў музеі было дзесяць дыярам, якія адлюстроўвалі разнастайнасць прыроды Фінляндыі: марское ўзбярэжжа Балтыйскага архіпелага, лес у летні і зімовы час, заліўныя лугі, суровы ландшафт Лапландыі. Аўтар дыярам — вядомы шведскі натураліст і таксідэрміст Густаў Колтхаф.

У цяперашні час у экспазіцыі музея — 13 дыярам з відамі жывой прыроды Фінляндыі, у якіх размешчаны пудзіла 31 віда млекакормячых і амаль 150 відаў птушак.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Музеі Турку
Карл Фацэр

**Карл Ота Фацэр** (  — ) — фінскі бізнэсмэн і спартыўны стралок.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў Хельсінкі і памёр у Ёкіёнене. У яго было чацвёра дзяцей. Яго бацька, Эдуард Петэр Фацэр (першапачаткова *Fatzer*), быў кушнерам швейцарскага паходжання .

Фацэр вывучаў пекарскую справу ў Берліне, Парыжы і Санкт-Пецярбургу, перш чым стаць піянерам фінскай прамысловасці кандытарскіх вырабаў. Разам са сваёй жонкай Бертай адкрыў французскі-расійскую краму кандытарскіх вырабаў у *Глогатан* (Kluuvikatu) 3 у Хельсінкі 17 верасня 1891 года. Пазней адкрыў фабрыкі па вытворчасці шакаладу і цукерак у Родбергу (фін. Пунавуоры).

Заснаваная ім кампанія Fazer па-ранейшаму існуе. Шмат з яго прадуктаў сталі класічнымі, асабліва *«Fazer Blue»* («Fazerin Sininen» на фінскай мове, «Fazer Blå» на шведскай мове), брэнд шакаладу, які часта параўноўваюць з *салмякі*, цукеркамі, якія з'яўляецца часткай фінскай нацыянальнай ідэнтычнасці. Рэцэпт (швейчарскі) *«Fazer Blue»* з'явіўся ў сям'і ў якаясці падзякі сыну Карла Фацэра Свену Фацэру за догляд хворага хлопчыка. Гэты рэцэпт выкарыстоўваецца з 1922 года, калі шакалад быў прадстаўлены на рынку ў сваёй характэрнай сіняй ўпакоўцы.

Карл Фацэр быў аматар прыроды, знаўца птушак, паляўнічы і рыбак. Заснаваў мноства прыродных паркаў у Фінляндыі.

Карл Фацэр таксама быў выдатным стралком і ўдзельнічаў у Алімпійскіх гульнях у 1912 годзе. Заняў 12-е месца ў адзіночным заліку і пятае месца ў камандным.

## Спасылкі 
* Біяграфія Карла Фацэра:алімпійскія дасягненні 

Катэгорыя:Стралкі Фінляндыі
Катэгорыя:Прадпрымальнікі Фінляндыі
Майкл Холт

**Майкл Холт** (; нар. , , Англія) — англійскі прафесійны гулец у снукер. Пераможца двух этапаў серыі PTC і фіналіст Рыга Мастэрс 2016 года. Былы 20-ы нумар сусветнага рэйтынгу.

Стаў прафесіяналам у 1996 годзе ў 18-гадовым узросце і здзейсніў дэбют у асноўнай стадыі рэйтынгавага турніру на чэмпіянаце Вялікабрытаніі 1998 года, а праз год дайшоў да чвэрцьфіналу другога па значнасці снукернага турніру рэйтынгавага ўзроўню (адзіны раз у кар'еры). У 2003 годзе ў другі раз дайшоў да рэйтынгавага чвэрцьфіналу на кубку LG, а ў сезоне 2004/2005 упершыню ўвайшоў у топ-32 рэйтынгу і дэбютаваў на чэмпіянаце свету, дайшоўшы да 1/8 фіналу. Пасля гэтага тройчы даходзіў да рэйтынгавых чвэрцьфіналаў на Гран-пры 2005 года, Гранд-фінале PTC 2011 года і German Masters 2013 года, а таксама выйграў два нізкарэйтынгавыя тытулы на турнірах PTC у Празе ў 2010 годзе і ў Шэфілдзе ў 2011 годзе. У сезоне 2013/2014 упершыню дайшоў да паўфінальнай стадыі рэйтынгавага спаборніцтва на Шанхай Мастэрс, дзе саступіў Сяа Гадуну (3:6), а таксама падняўся на 20-ю пазіцыю ў рэйтынгу, якая стала найвышэйшай ў яго кар'еры. Пасля гэтага яшчэ двойчы даходзіў да чвэрцьфіналаў рэйтынгавых турніраў на German Masters 2014 года і Гранд-фінале PTC 2015 года. У 2016 годзе ў другі раз у кар'еры выйшаў у 1/8 фіналу чэмпіянату свету, а таксама ўпершыню ў кар'еры дайшоў да рэйтынгавага фіналу на турніры Рыга Мастэрс, дзе саступіў Нілу Робертсану (2:5).

У агульнай колькасці займаў 20-ы радок у сусветным рэйтынгу амаль паўгода. У 2008 годзе дайшоў да паўфіналу першага чэмпіянату свету па снукеры з шасцю чырвонымі шарамі. За сваю прафесійную кар'еру зрабіў больш за 150 соценных брэйкаў і ўваходзіць у топ-40 гульцоў з найбольшай колькасцю соценных серый у гісторыі снукера, а таксама зарабіў больш за 800 тысяч фунтаў стэрлінгаў прызавых грошай, уваходзячы у топ-50 снукерыстаў у гісторыі па іх колькасці.

## Спасылкі 
* Профіль на World Snooker 
* Статыстыка Майкла Холта на CueTracker.net 

Катэгорыя:Снукерысты Англіі
Маса Ніемі

**Маса Ніемі** (сапраўднае імя **Марці Ніемі**, ; , Выбарг — , Тамперэ, Фінляндыя) — фінскі акцёр, музыкант і гумарыст.

Нарадзіўся ў шматдзетнай сям'і ў Выбарзе ў 1914 годзе. Упершыню зняўся ў кіно ў 1945 годзе, згуляўшы малую ролю ў фільме «Таямніца летняй ночы». Аднак пазней, у 1950-я, яму прынес вялікую вядомасць ўдзел у цыкле фільмаў «Пека Пуўпя» (разам з Эсай Пакарыненам і Сііры Ангеркоскі), а таксама ў фільмах «Лятаючы калакука» (таксама з Эсай Пакарыненам) і "Мы яшчэ вернемся" (з Тапіа Раўтаваара, Анелі Саўлі, Сііры Ангеркоскі і Аку Корханенам). Дзякуючы ўдзелу ў гэтых і іншых фільмах, ён карыстаўся вельмі вялікай папулярнасцю сярод фінскай моладзі 1950-х гадоў, нягледзячы на непрезентабельны выгляд і невысокі рост (усяго 152 см).

Пачынаючы з канца 1950-х Маса Ніемі пачаў злоўжываць алкаголем, што неўзабаве зрабіла немагчымымі яго далейшыя здымкі ў кіно. У 1960 годзе ён скончыў жыццё самагубствам.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Выбаргу
Катэгорыя:Памерлі ў Тамперэ
Катэгорыя:Акцёры Фінляндыі
Катэгорыя:Акцёры XX стагоддзя
Катэгорыя:Акцёры-самазабойцы
Катэгорыя:Самазабойцы, якія прынялі яд
Марцока

, рэпліка арыгіналу скульптуры Данатэла]]
**Марцока** — гэта , які з’яўляецца сімвалам Фларэнцыі. Найбольш вядомы па скульптуры, створанай Данатэла ў 1418—20.

## Апісанне 
*Марцока* быў зроблены па замове Рэспублікі Фларэнцыі для апартаментаў Папы Рымскага Марціна V у базіліцы . Данатэла высек з каменя льва, які сядзіць у якасці сімвала Фларэнцыі, бо іменна такі леў намаляваны на гербе Фларэнцыі. Ён адлюстраваў магутную жывёлу з выразнай пысай, апраўленай густой грывай.

## Гісторыя 
Першапачаткова статуя льва са шчытом размяшчалася наверсе калоны ў дворыку Санта-Марыя-Навэла, адкуль лесвіца вяла ў пакоі пантыфіка. Статуя згадваецца ў дакументах, прысвечаных перыяду прыезду Папы Марціна V ў Фларэнцыю ў 1419 годзе.

У 1865 годзе перанесена ў Нацыянальны музей Барджэла ў Фларэнцыі. На плошчы Сіньёрыі, побач з палацам стаіць бронзавая статуя «» і копія статуі льва «Марцока».

## Літаратура 
* McHam, Sarah Blake, *Looking at Italian Renaissance Sculpture*, ch. «Public Sculpture in Renaissance Florence» (Cambridge University Press, 1998; paperback edition, 2000)

## Спасылкі 
* Статуя льва «Марцокко» (1418—1420) 

Катэгорыя:Скульптуры Данатэла
Катэгорыя:Скульптуры
Катэгорыя:Геральдычныя істоты
Катэгорыя:Гісторыя Фларэнцыі
Катэгорыя:Ільвы
Пенніцы

**Пенніцы**, слінявіцы (*Aphrophoridae*) — сямейства сысучых насякомых падатраду цыкадавых.

## Апісанне 
Даўжыня да  12 мм. Афарбоўка зеленаватая, бурая, радзей чорная або плямістая. Спіна апушаная, надкрылы шчыльныя, скурыстыя. Заднія ногі скакальныя. Кормяцца сохамі раслін. Лічынкі развіваюцца на раслінах у камяках пенападобнай слізі, т. зв. «зязюліны сліны» (адсюль другая назва), якую выдзяляюць спецыяльныя васковыя залозы. У тропіках некаторыя віды пенніц утвараюць капеж з выдзяленняў.

## Экалогія 
Налічваецца каля 3 тысяч відаў. Пашыраны ў тропіках і ўмераных зонах. Жывуць пераважна ва ўвільготненых мясцінах. На Беларусі найбольш пашыраны , , . Пенніца звычайная шкодзіць сцяблам і лісцю пладовых дрэў, пладовых і дэкаратыўных кустоў, суніц і інш.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Цыкадавыя
Маціяс Аляксандэр Кастрэн

**Маціяс Аляксандэр Кастрэ́н** (; , , — , ) — фінскі філолаг, даследчык фіна-ўгорскіх і самадыйскіх моў, фінскага і саамскага фальклору; заснавальнік параўнаўчай уралістыкі.

2—4 снежня 2013 года ў Лапландскім універсітэце (Раваніемі, Фінляндыя) адбылася навуковая канферэнцыя «Пазнанне Поўначы — глабальная спадчына М. А. Кастрэна», прысвечаная 200-годдзю з дня нараджэння навукоўца. У праграме канферэнцыі — даклады, прысвечаныя даследаванням Кастрэна і іншых піянераў філалогіі і этнаграфіі, а таксама агляд сучасных даследаванняў у галіне фіна-ўгразнаўства, культуры, рэлігіі і міфалогіі.

## Публікацыі 
* 

## Зноскі 
## Літаратура 
* *Богораз-тан В. Г.* Кастрен — человек и учёный // Памяти М. А. Кастрена: к 75-летию дня смерти /АН СССР — , 1927. — С. 3—35. — (Очерки по истории знаний. Вып. II).
* *Муравьёв В. Б.* Вехи забытых путей (Матиас Кастрен). — М.: Географгиз, 1961.
* . — Электронная версія кнігі на сайце Фінскага біяграфічнага таварыства. —   з першакрыніцы 18 снежня 2012. .

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Даследчыкі саамскіх моў
Катэгорыя:Кетолагі
Катэгорыя:Постаці мовазнаўства XIX стагоддзя
Катэгорыя:Перакладчыкі паэзіі на шведскую мову
Катэгорыя:Прафесары Хельсінкскага ўніверсітэта
Катэгорыя:Памерлі ад туберкулёзу
Катэгорыя:Постаці ўралістыкі
Катэгорыя:Філолагі Фінляндыі
Катэгорыя:Фалькларысты Фінляндыі
Армас Ліндгрэн

**Армас Ліндгрэн** (; , Хяменліна — , Капенгаген, Данія) — фінскі архітэктар, адзін з заснавальнікаў стылю нацыянальны рамантызм у фінскай архітэктуры.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 28 лістапада 1874 г. у горадзе Хяменліна. У 1897 годзе скончыў Політэхнічны інстытут у Хельсінкі. Падчас вучобы ў інстытуце пазнаёміўся з Іозефам Стэнбекам і Карлам Густавам Нюстромам. У 1905 годзе Ліндгрэн стаў кіраўніком архітэктурнай школы ў Хельсінкскім тэхналагічным універсітэце.

## Спасылкі 
* Армас Ліндгрэн. Музей фінскай архітэктуры 

Катэгорыя:Архітэктары Фінляндыі
Катэгорыя:Архітэктары Выбарга
Музей Вяйнё Аалтанена

**Музей Вяйнё Аалтанена** () — калекцыя твораў фінскага скульптара Вяйнё Аалтанена, а таксама калекцыя сучаснага мастацтва. Музей размешчаны ў Турку, на беразе Аўраёкі.

## Гісторыя 
У сакавіку 1964 года гарадскі савет Турку прыняў рашэнне аб заснаванні ў горадзе музея сучаснага мастацтва на што было атрымана згода Вяйнё Аалтанен, які падарыў гораду частку сваёй асабістай калекцыі.

У кастрычніку 1965 пачалося будаўніцтва сучаснага будынка, спраектаванага сынам Вяйнё Аалтанен — Маці Аалтаненам і яго жонкай Ірмай Аалтанен. Сам скульптар прымаў удзел у праектоўцы ўнутранай прасторы музея.

Музей быў афіцыйна адкрыты 17 верасня 1967 г. і увабраў у сябе калекцыю скульптур і карцін Вяйнё Аалтанен, а таксама калекцыі твораў жывапісу, графікі і скульптуры сучасных фінскіх і замежных майстроў.

## Спасылкі 
* 
* Старонка музея Вяйнё Аалтанена  

Катэгорыя:Музеі Турку
Катэгорыя:Музеі сучаснага мастацтва