open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Алена Станіславаўна Патапава

**Алена Станіславаўна Патапава** (, Скідзель, Гродзенская вобласць) —  дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 7 склікання і 8 склікання.

## Біяграфія 
Нарадзілася 27 сакавіка 1978 года ў г. Скідзелі Гродзенскай вобласці.

Скончыла Гродзенскі дзяржаўны ўніверсітэт імя Янкі Купалы па спецыяльнасцях «Філалогія» і «Правазнаўства».

У 2024 годзе выбрана дэпутаткай Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь VIII склікання ад Гродненскай-Кастрычніцкай акругі № 50. Намеснік старшыні Пастаяннай камісіі па дзяржаўным будаўніцтве, мясцовым самакіраванні і рэгламенце.

## Узнагароды 
Узнагароджана юбілейнымі медалямі «100 гадоў прафсаюзнаму руху», «75 год Перамогі ў Вялікай Айчыннай вайне 1941—1945 гадоў», граматай Федэрацыі прафсаюзаў Беларусі, ганаровымі граматамі Гродзенскага гарвыканкама.

## Крыніцы 

## Спасылкі 
* Біяграфія на сайце Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь

Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 7-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты мясцовых саветаў Беларусі 27-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты мясцовых саветаў Беларусі 28-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Гродзенскага гарадскога Савета дэпутатаў
Катэгорыя:Прафсаюзныя дзеячы Беларусі
Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 8-га склікання
Гурко

**Гурко** —  прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Аляксандр Віктаравіч Гурко (нар. 1964) — беларускі гісторык, рэлігіязнавец, этнолаг. Доктар гістарычных навук (2005).
* Аляксандра Уладзіміраўна Гурко (нар. 1961) — беларускі этнолаг.
* Аляксей Гурко (нар. 1987) — беларускі футбаліст.

## Гл. таксама 
* Гурка
Аміята

**Аміята** () — гара вулканічнага паходжання ў Італіі. Знаходзіцца ў паўднёвай частцы Тасканы, за 50 км на паўднёвы ўсход ад Сіены, на шляху паміж Фларэнцыяй і Рымам. Вышыня складае 1738 м над узроўнем мора. Побач з Аміятай знаходзяцца даліна Валь д’Орча, занесеная ў спіс ЮНЕСКА сусветнай культурнай спадчыны, і верхняя Марэма.

Вулкан Аміята застаецца спакойным больш за 2000 гадоў, аднак вулканічная дзейнасць цалкам не спынілася — на гэта паказваюць геатэрмальныя крыніцы і гейзеры на схілах гары (выкарыстоўваюцца ў цяперашні час для атрымання электраэнергіі). Схілы пакрываюць самшытавыя, каштанавыя, хваёвыя лясы, у якіх да гэтага часу знаходзяцца рэдкія віды драпежных птушак і ваўкі.

Катэгорыя:Апенінскія горы
Катэгорыя:Геаграфія Тасканы
Катэгорыя:Вулканы Італіі
Катэгорыя:Горныя вяршыні Еўропы
Міжнародная марская арганізацыя

**Міжнародная марская арганізацыя** () — міжнародная міжурадавая арганізацыя, з’яўляецца спецыялізаванай установай ААН, служыць апаратам для супрацоўніцтва і абмену інфармацыяй па тэхнічных пытаннях, звязаных з міжнародным гандлёвым суднаходствам.

## Гісторыя 
Утворана 6 сакавіка 1948 года ў Жэневе з прыняццем Канвенцыі аб Міжурадавай марской кансультатыўнай арганізацыі (англ. Inter-Governmental Maritime Consultative Organization, IMCO). Канвенцыя ўступіла ў сілу 17 сакавіка 1958 года, і зноў створаная арганізацыя прыступіла да сваёй практычнай дзейнасці. На 9-й сесіі Асамблеі гэтай арганізацыі (Рэзалюцыя A.358 (IX)) яе назва была зменена, і з 22 мая 1982 года дзейнічае яе цяперашняя назва. Штаб-кватэра знаходзіцца ў Лондане.

Катэгорыя:Марское права
Катэгорыя:З’явіліся ў 1948 годзе
Катэгорыя:Спецыялізаваныя ўстановы ААН
Катэгорыя:Міжнародныя эканамічныя арганізацыі
Амулёўка (Іркуцкая вобласць)

**Амулёўка** () — вёска ў Аларскім раёне Іркуцкай вобласці Расіі.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Аларскага раёна
Алзобей

**Алзобей** (, ) — вёска ў Аларскім раёне Іркуцкай вобласці Расіі.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Аларскага раёна
Лынтупскі біялагічны заказнік

**Лынтупскі біялагічны заказнік** — заказнік мясцовага значэння ў Пастаўскім раёне Віцебскай вобласці Беларусі. Утвораны паводле рашэння Пастаўскага райвыканкама 14 верасня 1994 года. Плошча 1122 га.

## Апісанне 
Заказнік размешчаны на ўсход ад вёсак Рынкяны і Янанішкі і на захад ад в. Вейсішкі. На поўначы мяжа праходзіць па дзяржаўнай граніцы з Літвой.

Лясны масіў прадстаўлены шыракаліста-хваёвымі лясамі з лесаўтвараючым пародным складам сасны, яліны, дуба, ясеня, вяза, клёна, бярозы, асіны, алешыны. Асноўныя насаджэнні вяза гладкага і шурпатага размешчаны ў пойме ракі. Глебавае покрыва прадстаўлена сніткай, кісліцай, чарніцамі, папараццю, імхамі, крапівай.

## Літаратура 
* Ахова лясоў // Фізічная геаграфія Пастаўскага раёна : геаграфічнае даследаванне / І. Пракаповіч. — Мінск : Кнігазбор, 2007. — С. 110—112.
* Заказнікі // Памяць: Пастаўскі раён : гісторыка-дакументальныя хронікі гарадоў і раёнаў Беларусі / рэдкал.: Г. К. Кісялёў [і інш.]; уклад.: К. І. Козак, А. І. Кузняцоў; рэд.-склад. Г. К. Кісялёў; мастак Э. Э. Жакевіч. — Мінск : Белта, 2001. — С. 27-28.
* Магільніцкі, У. Заказнікі Пастаўшчыны / У. Магільніцкі // Пастаўскі край. — 1997. — 24 мая. — С. 2 ; 7 чэрв. — С. 2 ; 18 чэрв. — С. 2.
* Поставский район // Особо охраняемые природные территории Витебской области = Асабліва ахоўныя прыродныя тэрыторыі Віцебскай вобласці = Specially protected natural territories of the Vitebsk region : [информационный сборник] / [сост. Г. Горланов]. — [Б. м.] : [Б. и.], [Б. г.]. — С. 22.

Катэгорыя:Біялагічныя заказнікі мясцовага значэння Беларусі
Катэгорыя:Геаграфія Пастаўскага раёна
Катэгорыя:1994 год у Беларусі
Катэгорыя:З’явіліся ў 1994 годзе
Аляксей Сяргеевіч Гурко

**Аляксей Гурко** (нар. , Мінск) — беларускі футбаліст, паўабаронца.

## Клубная кар’ера 
Выхаванец СДЮШАР-5 горада Мінска, пачынаў кар’еру ў дублі мінскага «Тарпеда-СКА» і «Дарыды», у складзе апошняй дайшоў да асновы. У 2009 годзе перайшоў у мікашэвіцкі «Граніт», аднак гуляў толькі за дубль, і неўзабаве апынуўся ў складзе «Рудзенска», разам з якім перамог у Другой лізе. Сезон 2010 пачынаў у гродзенскім «Нёмане», а пасля далучыўся да «Гарадзеі», з якой паўторна перамог у Другой лізе.

У 2011—2013 гадах выступаў у розных клубах Першай лігі, у 2014 годзе гуляў у Другой лізе за ўздзенскую «Беліту-Вітэкс». З 2015 года ў складзе футбольнага клуба «Клецк» (акрамя другой паловы 2018 года, калі гуляў за «Узду»), а 29 мая 2019 года стаў таксама яе трэнерам. У 2020 годзе «Клецк» адмовіўся ад удзелу ў Другой лізе.

У сезоне 2022 выступаў за мінскі «Трактар».

## Дасягненні 
* Пераможца Другой лігі чэмпіянату Беларусі (2): 2009, 2010

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Футбалісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі ФК Тарпеда Мінск
Катэгорыя:Ігракі ФК Дарыда
Катэгорыя:Ігракі ФК Граніт Мікашэвічы
Катэгорыя:Ігракі ФК Рудзенск
Катэгорыя:Ігракі ФК Нёман Гродна
Катэгорыя:Ігракі ФК Гарадзея
Катэгорыя:Ігракі ФК Клечаск
Катэгорыя:Ігракі ФК Смаргонь
Катэгорыя:Ігракі ФК СКВІЧ
Катэгорыя:Ігракі ФК Узда
Катэгорыя:Ігракі ФК Клецк
Катэгорыя:Ігракі ФК Трактар Мінск
Катэгорыя:Футбольныя трэнеры Беларусі
Катэгорыя:Трэнеры ФК Клецк
Міжнародны банк рэканструкцыі і развіцця

**Міжнародны банк рэканструкцыі і развіцця** (скар. МБРР, ) — асноўная крэдытная ўстанова Сусветнага банка. Міжнародны банк рэканструкцыі і развіцця — спецыялізаваная ўстанова ААН, міждзяржаўны інвестыцыйны інстытут, заснаваны адначасова з МВФ у адпаведнасці з рашэннямі Міжнароднай валютна-фінансавай канферэнцыі ў Брэтан-Вудс у 1944 годзе. Пагадненне аб МБРР, якое з’яўляецца адначасова і яго статутам, афіцыйна ўступіла ў сілу ў 1945 годзе, але банк пачаў функцыянаваць з 1946 года. Месцазнаходжанне МБРР — Вашынгтон.

Катэгорыя:З’явіліся ў 1946 годзе
Катэгорыя:Спецыялізаваныя ўстановы ААН
Катэгорыя:Міжнародныя фінансавыя арганізацыі
Катэгорыя:Банкі
Ангарскі (Іркуцкая вобласць)

**Ангарскі** () — пасёлак у Аларскім раёне Іркуцкай вобласці Расіі.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Аларскага раёна
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1960 годзе
Бурацкая (Іркуцкая вобласць)

**Бурацкая** () — вёска ў Аларскім раёне Іркуцкай вобласці Расіі.

## Паходжанне назвы 
Першапачаткова населены пункт насіў назву Валынск, Нова-Валынск, так як заснаваны ён быў перасяленцамі з Валынскай губерні (цяпер Украіна). Побач з ім размяшчаліся зямлі бурат-жывёлаводаў. Ад этноніма бурат і паходзіць цяперашняя назва вёскі.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Аларскага раёна
Аляксееўск (Іркуцкая вобласць)

**Аляксееўск** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Кіранскім раёне Іркуцкай вобласці Расіі. Размешчаны на правым беразе ракі Лена, за 25 км на паўночны ўсход ад райцэнтра, горада Кіранска.

Плошча пасёлка — 3 км². Статус пасёлка гарадскога тыпу з 1939 года.
## Насельніцтва 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Іркуцкай вобласці
Быкава

**Быкава** — жаночая форма прозвішча Быкаў, таксама тапонім.

## Прозвішча 
* Гражына Быкава — беларуская актрыса
* Надзея Паўлаўна Быкава — Герой Сацыялістычнай Працы

## Тапонім 
### Казахстан 
* Быкава (Усходне-Казахстанская вобласць)

### Расія 
* Быкава (Валгаградская вобласць)
* Быкава (Іркуцкая вобласць)
* Быкава (Кайдакаўскае сельскае паселішча)
* Быкава (Навасельскае сельскае паселішча)
* Быкава (Пачынкаўскі раён)
* Быкава (Сафонаўскі раён)
* Быкава (Холм-Жыркоўскі раён)
Мардай

**Мардай** () — вёска ў Аларскім раёне Іркуцкай вобласці Расіі.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Аларскага раёна
Магаёнак

**Магаёнак** () — сяло ў Аларскім раёне Іркуцкай вобласці Расіі.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Аларскага раёна
Брацкая магіла савецкіх воінаў і партызан (Паставы)

**Брацкая магіла савецкіх воінаў і партызан** — помнік у горадзе Паставах, знаходзіцца па вуліцы Чырвонаармейскай.

## Апісанне 
Помнік з’яўляецца брацкая магілай, у якой пахаваны 356 воінаў і партызан, якія загінулі ў баях супраць нямецка-фашысцкіх захопнікаў ці памерлі ад ран у 1941—1944 гадах. Сярод пахаваных — воіны 145-й стралковай дывізіі, якія аддалі сваё жыццё пры вызваленні Паставаў і Пастаўскага раёна ў ліпені 1944 года, а таксама Герой Савецкага Саюза Васіль Паўлавіч Кірычук.

Помнік на брацкай магіле быў пастаўлены ў 1964 годзе. На ім змешчана выява ордэна «Перамога», на пастаменце — скульптура воіна з прыспушчаным сцягам, на мемарыяльных плітах увекавечаны прозвішчы загінуўшых воінаў.

У 2007 годзе помнік быў занесены ў Дзяржаўны спіс гісторыка-культурных каштоўнасцей Рэспублікі Беларусь як аб’ект гісторыка-культурнай спадчыны рэгіянальнага значэння.

## Літаратура 
* 
* *Лаптинская, М.* Никто не забыт, ничто не забыто / М. Лаптинская // Пастаўскі край. — 2018. — 21 лют. — С. 6.

Катэгорыя:Славутасці Паставаў
Катэгорыя:1964 год у Беларусі
Катэгорыя:Помнікі Вялікай Айчыннай вайны ў Беларусі
Катэгорыя:Гісторыка-культурныя каштоўнасці Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Брацкія магілы Беларусі
Малалучынск

**Малалучынск** () — вёска ў Аларскім раёне Іркуцкай вобласці Расіі.

## Гісторыя 
Па дадзеных мясцовых жыхароў, населены пункт заснаваны ў 1906 годзе.

## Унутранае дзяленне 
Складаецца з 1 вуліцы (Лясная).

## Паходжанне назвы 
Назва паходзіць ад прозвішча Лучынскі.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Аларскага раёна
Алькушскі павет

**Алькушскі павет** () — павет у Польшчы, уваходзіць у склад Малапольскага ваяводства. Утвораны ў 1999 годзе.  Цэнтр павета — горад Олькуш. Займае плошчу 622,19 км². Насельніцтва павета складае 113 тыс. чалавек.

## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка павета
Дамброва Тарноўска

**Дамброва Тарноўска** () — горад на поўдні Польшчы, размешчаны за 90 км на ўсход ад Кракава і за 280 км на поўдзень ад Варшавы. Адміністрацыйны цэнтр Дамброўскага павета Малапольскага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Дамброва Тарноўска. Займае плошчу 23,07 км². Насельніцтва 12 тыс. чалавек.
Брацкая магіла савецкіх воінаў і партызан

**Брацкая магіла савецкіх воінаў і партызан** — назва шэрага брацкіх магілаў.

## Беларусь 
* Брацкая магіла савецкіх воінаў і партызан (Белаазёрск)
* Брацкія магілы савецкіх воінаў і партызан (Відзы)
* Брацкая магіла савецкіх воінаў і партызан (Глыбокае)
* Брацкая магіла савецкіх воінаў і партызан (Паставы)
* Брацкая магіла савецкіх воінаў і партызан (Славені)
* Брацкая магіла савецкіх воінаў і партызан (Стоўбцы)
* Брацкая магіла савецкіх воінаў і партызан (Хвайніца)
Вольбрам

**Вольбрам** () — горад на поўдні Польшчы, размешчаны за 40 км на поўнач ад Кракава і за 260 км на поўдзень ад Варшавы. Уваходзіць у склад Алькушскага павета Малапольскага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Вольбрам. Чыгуначная станцыя. Плошча 10,12 км². Насельніцтва 8,8 тыс. чалавек.
Кірычук

**Кірычук** —  прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Васіль Паўлавіч Кірычук (1924—1944) — Герой Совецкага Саюза.
* Сцяпан Міхайлавіч Кірычук (нар. 1949) — кандыдат тэхнічных навук (1999), доктар сацыялагічных навук, дацэнт, ганаровы прафесар Цюменскай дзяржаўнай архітэктурна-будаўнічай акадэміі, сапраўдны член Муніцыпальнай акадэміі Расійскай Федэрацыі.
* Юрый Кірычук (1956—2002) — украінскі гісторык.
Помнік ахвярам грамадзянскай вайны (Паставы)

**Помнік ахвярам грамадзянскай вайны** — помнік у горадзе Паставах.

## Гісторыя 
Помнік-стэла салдатам і афіцэрам, якія загінулі падчас ваенных дзеянняў 1920 года. Быў усталяваны ў 1934 годзе. Аўтар — Пінскі. Старажылы сцвярджаюць, што гэта інтэрнацыянальнае пахаванне польскіх, нямецкіх і рускіх салдат.

У першыя пасляваенныя гады паступіў загад знішчыць помнік на магіле, але мясцовыя жыхары выступілі супраць гэтага. У выніку было прынята рашэнне так арганізаваць забудову тэрыторыі вакол помніка, каб закрыць яго ад вачэй. З помніка былі збіты арол і мемарыяльная таблічка з надпісам на польскай мове: *«Загінуўшым салдатам, абараняўшым Айчыну»*, магілы разрыты, значную частку астанкаў воінаў вывезлі, астатнія былі зацэментаваны — на гэтым месцы быў пабудаваны двухпавярховы будынак.

Неаднойчы рабіліся спробы канчаткова разбурыць помнік. Да нашых дзён захаваўся толькі пастамент.

## Літаратура 
* *Бынькоў, А.* Памяць пра польскіх жаўнераў / А. Бынькоў // Народнае слова. — 2011. — 14 чэрв. — С. 7.
* *Ластоўская, Р.* Памяць загінуўшых воінаў варта ўвекавечыць па-людску / Р. Ластоўская // Пастаўскі край. — 2004. — 24 снеж. — С. 3.

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Брацкія магілы Беларусі
Катэгорыя:Славутасці Паставаў
Катэгорыя:З’явіліся ў 1934 годзе
Катэгорыя:1934 год у Заходняй Беларусі
Букоўна

**Букоўна** () — горад на поўдні Польшчы, размешчаны за 50 км на паўночны захад ад Кракава і за 300 км на паўднёвы захад ад Варшавы. Уваходзіць у склад Алькушскага павета Малапольскага ваяводства, утварае гарадскую гміну. Чыгуначная станцыя. Плошча 64,59 км². Насельніцтва 10 тыс. чалавек.
Харытановіч

**Харытановіч** — прозвішча.

Вядомыя носьбіты:
* Аляксей Аляксандравіч Харытановіч (нар. 1995) — беларускі футбаліст.
* Фёдар Мікалаевіч Харытановіч (1905—1985) — вучоны ў галіне лесаводства.
Васіль Паўлавіч Кірычук

**Васіль Паўлавіч Кірычук** (, в. Славатычы, Валынская вобласць, Украіна — ) — удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза.

## Біяграфія 
Закончыў сельскую школу, працаваў у калгасе. У Вялікую Айчынную вайну на фронце з сакавіка 1944 года. Вызначыўся 25 чэрвеня 1944 года на тэрыторыі Бешанковіцкага раёна Віцебскай Вобласці. Наводчык процітанкавага ружжа радавы В.П. Кірычук адзін з першых пераправіўся цераз Заходнюю Дзвіну, агнём прыкрываў пераправу роты. Байцы фарсіравал і раку і замацаваліся на левым беразе. Фашысты накіравалі на іх танкі. У гэтым баі В.П. Кірычук быў цяжка паранены.

Пасля лячэння зноў стаў у строй. Пры вызваленні Паставаў зноў быў цяжка паранены. Памёр ад ран 13 ліпеня 1944 года. Пахаваны ў горадзе Паставы, дзе яго імем названа адна з вуліц. 

Катэгорыя:Пехацінцы Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Памерлі ад ран
Катэгорыя:Загінулі ў баях Вялікай Айчыннай вайны
Затар

**Затар** () — горад на поўдні Польшчы, размешчаны за 50 км на захад ад Кракава і за 340 км на поўдзень ад Варшавы. Уваходзіць у склад Асвянцімскага павета Малапольскага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Затар. Займае плошчу 11,52 км². Насельніцтва 3,7 тыс. чалавек.

## Назва 
Назва населенага пункта паходзіць ад агульнаславянскага слова «затор», якое азначае ускладненне, блакаванне або значнае звужэнне дарогі або плыні ракі. Такім чынам, паселішча ўзнікла ў тым месцы, дзе прамая плынь ракі была немагчымая, і рака была вымушана абыходзіць перашкоду. Такі натуральны затор бачны на поўнач ад аднайменнага горада і на поўдзень ад вёскі Пальчовіцы, дзе рака Скава рэзка паварочвае на захад. Акрамя прыродных перашкод, на рацэ не было недахопу і ў рознага роду штучных, зробленых чалавекам, бо гэта мясцовасць здаўна славілася развядзеннем рыбы, у прыватнасці карпа.

## Гісторыя 
Князь Баляслаў V Сарамлівы ў дакуменце, выдадзеным у Сандаміры 23 лютага 1254 года, некалькі разоў згадвае паселішча Затар. Гістарычна выкарыстоўвалася таксама старапольская назва «Затур», якую ў 1867 годзе згадвае Ян Непамуцэн Гаткоўскі ў кнізе «Нарыс гісторыі княства Асвянцімскага і Заторскага».

Пасля паздзелаў Рэчы Паспалітай горад апынуўся ў складзе манархіі Габзбургаў і знаходзіўся ў межах Аўстрыі, уваходзячы ў склад Каралеўства Галіцыі і Ладамерыі. У 1772—1918 гадах аўстрыйскія імператары тытулавалі сябе сярод іншага і герцагамі Затара ().
Тураўка (значэнні)

**Тураўка** — шматзначны тэрмін.

* Тураўка — рака ў Шчучынскім раёне
* народная назва віду
Тур’я (прыток Сянны)

**Тур’я́, Турэя** — рака ў Беларусі, у Краснапольскім раёне Магілёўскай вобласці, левы прыток ракі Сянна (басейн Сажа).

Даўжыня ракі 28 км. Плошча вадазбору 188 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 1 м/км. Выток ракі знаходзіцца ў напрамку на паўночны ўсход ад вёскі Клясіна. Упадае ў Сянну прыкладна за 2 км на паўднёвы ўсход ад вёскі Пільня. Вадазбор у межах Аршанска-Магілёўскай раўніны. Рэчышча каналізаванае ў верхнім і сярэднім цячэнні.

На рацэ размешчаны гарадскі пасёлак Краснаполле.

## Літаратура 
* 
* 
* Ліст карты N-36-99. Выданне 1979 года.
* Ліст карты N-36-87. Выданне 1982 года.

## Спасылкі 
* Общая характеристика речной сети Могилёвской области (в разрезе районов) // Справочник «Водные объекты Республики Беларусь» 

Катэгорыя:Рэкі Краснапольскага раёна
Катэгорыя:Басейн Сажа
Васіль Фёдаравіч Токараў

**Васіль Фёдаравіч Токараў** (, Дніпроўскэ, Днепрапятроўская вобласць — , Пухавіцкі раён) — удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза.

## Біяграфія 
На франтах Вялікай Айчыннай вайны з чэрвеня 1942 года — наводчык гарматы знішчальнага процітанкавага артылерыйскага палка, гвардыі малодшы сяржант.

Удзельнік вызвалення Пухавіччыны. 4 ліпеня 1944 года ўдзельнічаў у адбіцці 6 контратак праціўніка каля вёскі Вузляны
Рудзенскага раёна. Замяніўшы камандзіра гарматы, адбіў 5 контратак, знішчыў каля 150 гітлераўцаў. Паранены, не пакінуў поля бою. Памёр ад ран 4 ліпеня 1944 года.
Пахаваны ў г. Мар’іна Горка. Яго імем названа вуліца ў гарадскім пасёлку Каз Кемераўскай вобласці і ў горада Мар’іна Горка.

У 1950 годзе на магіле ў Мар’інай Горцы пастаўлены помнік — скульптура воіна.

## Літаратура 
* Токарев Василий Федорович // Герои Советского Союза: краткий биографический словарь в двух томах. — М., 1988. Т. 2. — С. 588.
* Токараў Васіль Фёдаравіч // Памяць: Чэрвеньскі раён: Гіст.-дакум. хронікі гарадоў і р-наў Беларусі. — Мн., 2003. — С. 345.
* Токарев Василий Федорович // Навечно в сердце народном: справочник. — Мн., 1984. — С. 518.
* Магіла Токарава Васіля Фёдаравіча // Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі. Мінская вобласць. У 2 кн. — Мінск, 1987. Кн. 2.- С. 121.
* Арлоў, В. Шлях да подзвігу / В.Арлоў // Сцяг працы. — 1988. — 2 ліп.
* Арлоў, В. Памяць народная / В.Арлоў // Сцяг працы. — 1978. — 25 мая.

Катэгорыя:Артылерысты Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Загінулі ў баях Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Савецкая гвардыя
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Днепрапятроўскай вобласці
Барыкін

**Барыкін** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Георгій Піліпавіч Барыкін (1916—1944) — Герой Савецкага Саюза (1944).
* Емяльян Ігнатавіч Барыкін (1902—1951) — начальнік штаба Гомельскага партызанскага злучэння, палкоўнік. Герой Савецкага Саюза (1944).
Аляксей Канстанцінавіч Галубкоў

**Аляксей Канстанцінавіч Галубкоў** (, в. Міхайлаўская, Кастрамская вобласць — ) — удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза.

## Біяграфія 
Закончыў школу ФЗН у горадзе Кастрама, працаваў на заводзе «Рабочы металіст».

У Вялікую Айчынную вайну на фронце са жніўня 1942 года. Камандзір аддзялення сувязі сяржант А. К. Галубкоў вызначыўся ў ліпені 1944 года пры вызваленні Лынтуп і Свянцян (Літва). У час бою за Лынтупы паранены, пад агнём праціўніка аднавіў пашкоджаную сувязь, што садзейнічала паспяховаму наступленню савецкіх войскаў. У Свянцянах гранатамі знішчыў варожую кулямётную кропку. Загінуў у баі 6 ліпеня 1944 года.

Пахаваны ў Лынтупах, дзе яго імем названа адна з вуліц.

Катэгорыя:Загінулі ў баях Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Удзельнікі Вялікай Айчыннай вайны
Мікалай Пятровіч Красільнікаў

**Мікалай Пятровіч Красільнікаў** (, г. Бійск, Алтайскі край — , Пастаўскі раён) — удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза.

## Біяграфія 
У Вялікую Айчынную вайну на фронце з мая 1942 года. Камандзір стралковага ўзвода 938-га стралковага палка 306-й стралковай дывізіі лейтэнант М. П. Красільнікаў вызначыўся 25 чэрвеня 1944 года каля в. Шарыпіна Бешанковіцкага раёна Віцебскай вобласці. Група воінаў пад яго камандаваннем пераплыла Заходнюю Дзвіну, захапіла плацдарм і знішчыла 2 агнявыя кропкі ворага, што садзейнічала пераправе падраздзяленняў палка.

У пачатку ліпеня 1944 года ў жорсткім баі з фашыстамі быў цяжка паранены каля Лынтупаў. Памёр 8 ліпеня 1944 года ў ваенным шпіталі. Пахаваны ў Лынтупах, дзе яго імем названа адна з вуліц.

Катэгорыя:Загінулі ў баях Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Памерлі ад ран
Катэгорыя:Камандзіры ўзводаў у Вялікай Айчыннай вайне
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Алтайскім краі
Катэгорыя:Пехацінцы Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Лейтэнанты СССР
Георгій Піліпавіч Барыкін

**Георгій Піліпавіч Барыкін** (, в. Ячменева, Шадрынскі раён, Курганская вобласць — ) — удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза.

## Біяграфія 
З 1937 годзе у Чырвонай Арміі. У Полацку скончыў артылерыйскую школу.

На фронце з чэрвеня 1942 года. Удзельнічаў у баях за вызваленне Смаленшчыны. У пачатку ліпеня 1944 годзе, калі Чэрвень і Мінск былі вызвалены нямецкіх войск, перад батарэяй Г. П. Барыкіна была пастаўлена задача не дапусціць прарыву войскаў з акружэння на поўнач Чэрвеньскага раёна, дзе 4 ліпеня ў баях памёр. Воіны батарэі капітана Г. П. Барыкіна і камбат былі пахаваны ў гарадскім скверы Чэрвеня. У 1974 годзе у цэнтры горада Барыкіну быў пастаўлены бюст.

## Літаратура 
* Барыкин Георгий Филиппович // Герои Советского Союза: краткий биографический словарь в двух томах. — М., 1987. Т.1. — С. 123—124.
* Барыкин Георгий Филиппович // Навечно в сердце народном: справочник. — Мн., 1984. — С. 43.
* Мысліцкі, В. Б. Батарэя Г. П. Барыкіна / В. Б. Мысліцкі // Памяць: Гіст.-дакум. хроніка Чэрвеньскага раёна. — Мн., 2000. — С. 292—293.
* Помнік Барыкіну Георгію Піліпавічу // Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі. Мінская вобласць. У 2 кн. — Мн., 1987. Кн. 2. — С. 267.
* Якубовіч, У. І. Абеліск / У. І. Якубовіч // Народная асвета. — 1986. — № 7. — С. 17.
* Фурык, А. С. Слаўнае імя камбата / А. С. Фурык // Помнікі гісторыі і культуры Беларусі. — 1980. — № 2. — С. 13-14.

Катэгорыя:Артылерысты Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Загінулі ў баях Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Курганскай вобласці
Майкл Блумберг

**Майкл Рубенс Блумберг** (; нар.  года, Бостан, Масачусетс, ЗША) — амерыканскі прадпрымальнік, 108-ы мэр Нью-Ёрка (2002—2013). Уваходзіць у лік самых багатых людзей свету па версіі *Forbes*, на 5 мая 2018 гады ён займаў 11-е месца з 50,4 млрд долараў.

З’яўляецца заснавальнікам і ўладальнікам інфармацыйнага агенцтва «Bloomberg», аднак заявіў пра гатоўнасць прадаць сваю медыйную кампанію, заснаваную ім каля 40 гадоў таму, у выпадку абрання прэзідэнтам ЗША. У 2020 годзе актыўна вёў выбарчую кампанію, спрабуючы стаць кандыдатам у прэзідэнты ЗША ад Дэмакратычнай партыі, але 4 сакавіка 2020 года прыняў рашэнне выйсці з гонкі, зняць сваю кандыдатуру і падтрымаць Джо Байдэна.

Катэгорыя:Прадпрымальнікі ЗША
Катэгорыя:Мільярдэры
Катэгорыя:Кіраўнікі гарадоў
Катэгорыя:Палітыкі ЗША
Балахнінскі

**Балахнінскі** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Бадайбінскім раёне Іркуцкай вобласці Расіі.

Размешчаны пасярод тайгі, на рацэ Бадайбо пры ўпадзенні ў яе ракі Балахна за 18 км на поўнач ад горада Бадайбо і за 900 км на паўночны ўсход ад Іркуцка.

Праз пасёлак праходзіць аўтадарога ад горада Бадайбо на поўнач — да пасёлкаў Арцёмаўскі, Крапоткін, Перавоз. Паблізу горада Бадайбо маецца аэрапорт. Чыгунак няма.
## Насельніцтва 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Іркуцкай вобласці
Красільнікаў

**Красільнікаў** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Аляксей Пятровіч Красільнікаў (1918—1998) — беларускі мікрабіёлаг.
* Дзмітрый Мікалаевіч Красільнікаў (1903—1951) — беларускі і татарскі мастак.
* Мікалай Пятровіч Красільнікаў (1901—1944) — Герой Савецкага Саюза.
Васіль Аляксеевіч Сідарэнка

**Васіль Аляксеевіч Сідарэнка** (, Касторнае, Варонежская губерня — , Курск) — удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза.

## Біяграфія 
Скончыў 4 курсы Днепрапятроўскага горнага інстытута. Працаваў на шахце, потым у горадзе Варонеж на заводзе «Электрасігнал».

У Чырвонай Арміі з мая 1942 года. У 1943 годзе пайшоў на фронт. Вызначыўся ў ліпені 1944 года каля Паставаў.
Са снежня 1944 года ў запасе. Жыў у горадзе Курску. Працаваў старшынёй абласнога камітэта прафсаюза работнікаў харчовай прамысловасці.

Быў ганаровым грамадзянінам горада Паставы, дзе яго імем названа адна з вуліц.

Катэгорыя:Артылерысты Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Ганаровыя грамадзяне Паставаў
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Курскай вобласці
Вайда фарбавальная

**Фарбо́ўнік фарбавальны**, **Вайда фарбавальная**, **Фарбоўнік** (*Isatis tinctoria*) — від кветкавых раслін роду  сямейства .

## Батанічнае апісанне 
Двухгадовая травяністая расліна вышынёй 70—100. Натуралізвалася ў Паўночнай Амерыцы і Чылі. Святлолюбівая расліна, ксерафіт, мезафіт і мезатроф. Расце ў стэпах, сухіх лугах, на адкрытых пясчаных месцах, камяністых россыпах, па берагах вадаёмах, на палях і агародах, каля дарог. Цвіце ў маі—чэрвені.

Ахоўваецца на тэрыторыі шэрагу рэгіёнаў Расіі.

## Гаспадарчае значэнне 
Фарбавальная, меданосная, лекавая расліна.

## Падвіды 
Паводле сайта The Plant List:
* 
* 
* 

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* 
* *Isatis tinctoria* L. — Вайда красильная // Агроэкологический атлас России и сопредельных стран: экономически значимые растения, их болезни, вредители и сорные растения
* 

Катэгорыя:Капуставыя
Катэгорыя:Флора Еўразіі
Катэгорыя:Флора Паўночнай Афрыкі
Катэгорыя:Флора Паўночнай Амерыкі
Катэгорыя:Дэкаратыўныя садовыя расліны
Катэгорыя:Фарбавальныя расліны
Катэгорыя:Алейныя культуры
Катэгорыя:Меданосныя расліны
Катэгорыя:Пустазелле
Катэгорыя:Інвазіўныя віды раслін
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1753 годзе
Жыгалаўскі раён

**Жыгалаўскі раён** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка (раён) і муніцыпальнае ўтварэнне (муніцыпальны раён) у Іркуцкай вобласці Расіі.

Адміністрацыйны цэнтр — пасёлак гарадскога тыпу Жыгалава.

Катэгорыя:Раёны Іркуцкай вобласці
Вялікая Рэчка (Іркуцкая вобласць)

**Вялікая Рэчка** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Іркуцкім раёне Іркуцкай вобласці Расіі.

Знаходзіцца на Байкальскім тракце, на правым беразе Ангары (у вусце ракі Вялікай), за 52 км на паўднёвы ўсход ад Іркуцка.
## Насельніцтва 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Іркуцкай вобласці
Кунерма

**Кунерма** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Казачынска-Ленскім раёне Іркуцкай вобласці Расіі. У пасёлку размешчана аднайменная станцыя Байкала-Амурскай чыгуначнай магістралі. Заснаваны у 1974 годзе.
## Насельніцтва 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Іркуцкай вобласці
Бохан (пасёлак)

**Бохан** () — сяло, адміністрацыйны цэнтр Боханскага раёна Іркуцкай вобласці.
## Насельніцтва 
Катэгорыя:Населеныя пункты Іркуцкай вобласці
Северамуйск

**Северамуйск** () — рабочы пасёлак у Муйскім раёне Рэспублікі Бураціі, Расія.

Размешчаны на Байкала-Амурскай магістралі (БАМ) і аўтадарозе Северабайкальск — Новы Уаян — Таксіма, за 90 км на захад ад раённага цэнтра, пасёлка Таксіма, на левым беразе ракі Муякан, пры ўпадзенні ў яе ракі Ангаракан-Муяканскай.
## Насельніцтва 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Бураціі
Акінскі раён

**Акінскі раён** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка (раён) і муніцыпальнае ўтварэнне (муніцыпальны раён) у Рэспубліцы Бурація, Расія.

Адміністрацыйны цэнтр — сяло Орлік.

## Геаграфія 
Мяжуе на поўдні і паўднёвым усходзе па Тункінскім Гольцам з Тункінскім раёнам рэспублікі. На поўначы і ўсходзе прымыкае да Іркуцкай вобласці, на захадзе — да Тывы. На паўднёвым захадзе праходзіць дзяржаўная мяжа з Манголіяй. Акінскі раён займае плошчу 26 594,03 км².

Катэгорыя:Раёны Бураціі
Гуляеў

**Гуляеў** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Аляксандр Гуляеў — музыкант, удзельнік беларуска музычнага гурта «Без Билета».
* Дзмітрый Цімафеевіч Гуляеў (1915—1943) — Герой Савецкага Саюза.
* Уладзімір Леанідавіч Гуляеў (1924—1997) — акцёр кіно.

## Гл. таксама 
* Гуляева
Рэйтаршчына

**Рэйтаршчына** — падатак у прыватнаўласніцкіх маёнтках Вялікага Княства Літоўскага ў XVII—XVIII стст., які ішоў на ўтрыманне войска феадалаў. У сярэдзіне XVIII ст. ў радзівілаўскіх маёнтках рэйтаршчына складала 6 злотых у год з цяглай сялянскай валокі і 3 злотвх з прыёмнай валокі.

## Літаратура 
Рэйтаршчына //  — С. 169.

Катэгорыя:Падаткаабкладанне ў Вялікім Княстве Літоўскім
Салянка (адзінка аб’ёму)

**Салянка** — адзінка аб’ёму сыпкіх рэчываў (солі, збожжа, попелу) і вадкасцей у Вялікім Княстве Літоўскім у XVI—XVIII стст. 

У інвентарах феадальных уладанняў салянка мелі розныя мясцовыя значэнні, прыраўноўваліся да 18, 36, 40 гарцаў, асьміны, паловы віленскай бочкі. Звычайна салянка прыраўноўвалася да 1/6 віленскай бочкі, якая змяшчала 144 малыя (шынковыя) гарцы па 2,823 л, адсюль салянка адпавядае 67,75 л. Пры першапачатковым значэнні віленскай бочкі, роўнай 4 кракаўскім карцам (482,42 л), салянка апавядае 80,40 л.

## Літаратура 
* Baraniecki, M. A. O miarach prawnych i zwyczajowych w Polsce / M. A. Baraniecki // Wszechświat. — 1883. — T. 2. — № 44. — S. 694—697; № 45. — S. 717—719.
* Falniowska-Gradowska, A. Miary zbożowe w województwie krakowskim w XVIII wieku / Alicja Falniowska-Gradowska // Kwartalnik Historii Kultury Materialnej. — 1965. T. 13. — № 4. — S. 663—688.
* Анішчанка, Я. Салянка / Яўген Анішчанка //  — С. 215.
* Горбачевский, Н. И. Словарь древнего актового языка Северо-Западного Края и Царства Польского. — Вильна: Типография А. И. Зака, 1874.

Катэгорыя:Адзінкі вымярэння аб’ёму
Катэгорыя:Беларуская сістэма мер
Шапшалтуй

**Шапшалтуй** () — вёска ў Аларскім раёне Іркуцкай вобласці Расіі.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Аларскага раёна
Вірус аўкуба-мазаікі бульбы

**Вірус аўкуба-мазаікі бульбы** () — хваробатворны вірус мазаікі  сямейства .

## Апісанне 
Вірус перадаецца механічна і тлямі. На хворым лісці ніжняга і сярэдняга ярусаў з’яўляюцца ярка-жоўтыя круглыя кантрасныя плямы. У некаторых сартоў бульбы на клубнях некратычныя плямы няправільнай формы, якія ператвараюцца ў сухія бурыя паглыбленні.

## Значэнне 
Вірус пашкоджвае лісце і клубні бульбы.

## Спасылкі 
* ICTVdB — Універсальная база даных аб вірусах: Вірус аўкуба-мазаікі бульбы
* Сямейныя групы — Балтымарскі метад 

Катэгорыя:Вірусы
Катэгорыя:Вірусныя раслінныя патагены і захворванні
Дзмітрый Цімафеевіч Гуляеў

**Дзмітрый Цімафеевіч Гуляеў** (, Яранск, Кіраўская вобласць —  Панічы, Слуцкі раён) — удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза (1944).

## Біяграфія 
Закончыў Чаркаскі дарожна-будаўнічы тэхнікум (1934), вучыўся ў Маскоўскім ваенна-палітычным вучылішчы.

У партызанах з ліпеня 1941 года. Са жніўня 1941 года да красавіка 1942 года камісар атрада імя Я. Дз. Гарбачова, з мая 1942 года камандзір атрада. З чэрвеня 1943 года камандзір партызанскай брыгады 101-й імя Аляксандра Неўскага.

Загінуў у баі 5 верасня 1943 года каля в. Панічы Слуцкага раёна.

Узнагароджаны ордэнамі Леніна, Чырвонай Зоркі.

## Памяць 
Яго імем названы населеныя пункты ў Любанскім і Слуцкім раёнах, а таксама вуліцы ў Салігорску, гарадскім пасёлку Старобіне і інш. На месцы, дзе ён пахаваны ў Старобіне, у 1961 годзе пастаўлены помнік.

## Літаратура 
* Гуляеў Дзмітрый Цімафеевіч // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: У 6 т. — Мн., 1996. Т. 3. — С. 173.
* Гуляев Дмитрий Тимофеевич // Навечно в сердце народном: справочник. — Мн., 1984. — С. 136.
* Гуляеў Дзмітрый Цімафеевіч // Памяць: Гіст.-дакум. хроніка Салігорскага раёна. — Мн., 2004. — С. 143.
* Бялькевіч, М. М. Камбрыг Гуляеў / М. М. Бялькевіч // Памяць: Гіст.-дакум. хроніка Любанскага раёна. — Мн., 1996. — С. 186—188.
* Магіла Гуляева Дзмітрыя Цімафеевіча // Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі. Мінская вобласць. У 2 кн. — Мн., 1987. Кн. 2. — С. 154.
* Сакевіч, А. Д. Камбрыг Дзмітрый Гуляеў / А.

Катэгорыя:Загінулі ў баях Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Партызаны Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Кіраўскай вобласці
Катэгорыя:Камандзіры партызанскіх злучэнняў, брыгад і атрадаў у гады Вялікай Айчыннай вайны
Хархатай

**Хархатай** () — участак у Альхонскім раёне Іркуцкай вобласці Расіі. Уваходзіць у Еланцынскае муніцыпальнае ўтварэнне.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Альхонскага раёна
Віцімскі

**Віцімскі** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Мамска-Чуйскім раёне Іркуцкай вобласці Расіі. Размешчаны на правым беразе ракі Віцім, за 24 км на паўднёвы ўсход ад працоўнага пасёлка Мама.
## Насельніцтва 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Іркуцкай вобласці
Міхаіл Сяргеевіч Саломенцаў

**Міхаіл Сяргеевіч Саломенцаў** (, с. Ярылаўка, Ялецкі павет, Арлоўская губерня — 15 лютага 2008, Масква) — савецкі партыйны і дзяржаўны дзеяч. Член Палітбюро ЦК КПСС (27 снежня 1983 — 30 верасня 1988), кандыдат у члены Палітбюро ЦК КПСС (23 лістапада 1971 — 27 снежня 1983). Старшыня КПК пры ЦК КПСС (1983—1988).

Двойчы Герой Сацыялістычнай Працы (1973 і 1983).

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Ліпецкай вобласці
Катэгорыя:Старшыні Савета Міністраў РСФСР
Катэгорыя:Члены Палітбюро ЦК КПСС
Катэгорыя:Двойчы Героі Сацыялістычнай Працы
Катэгорыя:Члены ЦК КПСС
Катэгорыя:Сакратары ЦК КПСС
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета СССР 5-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета СССР 6-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета СССР 7-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета СССР 8-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета СССР 9-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета СССР 10-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета СССР 11-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета РСФСР 7-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета РСФСР 8-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета РСФСР 9-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета РСФСР 10-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета РСФСР 11-га склікання
Колесава

**Колесава** — жаночая форма прозвішча Колесаў.

## Вядомыя носьбіты 
* Анастасія Колесава — беларуская веласіпедыстка.
* Алена Фёдараўна Колесава (1920—1942) — Герой Савецкага Саюза.
Токараў

**Токараў** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Васіль Фёдаравіч Токараў (1913—1944) — Герой Савецкага Саюза (1944).
* Генадзь Барысавіч Токараў (нар. 1931) — акцёр, заслужаны артыст БССР (1967).
* Мікалай Уладзіміравіч Токараў (нар. 1974) — вучоны-гісторык.
* Уладзімір Мікалаевіч Токараў (1869—1875) — губернатар Мінскі.
* Фёдар Васільевіч Токараў (1871—1968) — канструктар стралковай зброі, Герой Сацыялістычнай Працы (1940), доктар тэхнічных навук.

## Гл. таксама 
* Токарава
Помнік Алене Фёдараўне Колесавай

**Помнік Алене Фёдараўне Колесавай** — помнік у Крупках.

## Гісторыя 
У Крупках у 1967 годзе устаноўлены помнік А. Ф. Колесавай. Скульптар В. Палійчук, архітэктары В. Занковіч і Л. Левін.

## Апісанне помніка 
Помнік зроблены з бетона, вышыня скульптуры 2,5 м, стэла 2×8 м. Скульптура пастаўлена на нізкай пліце — стылабаце на фоне хвалепадобнай стэлы, якая нібы зрушана ўлева адносна цэнтральнай восі, што стварае ўражанне дынамікі. Мадэліроўка форм абагульненая. Дэталі адзення — ватоўка, падпяразаная салдацкай папругай, шапка-вушанка, а таксама аўтамат, закінуты за спіну, дапаўняюць вобраз гераіні. У верхнім куце стэлы — інфармацыйны тэкст.

## Літаратура 
* Помнік Колесавай Алене Фёдараўне // Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі. Мінская вобласць. У 2 кн. — Мн., 1987. Кн. 1. — С. 227.
* Скульптурный памятник Колесовой Е. Ф. // В памяти народной. — Минск, 1970. — С. 54-55.

Катэгорыя:Помнікі Мінскай вобласці
Катэгорыя:З’явіліся ў 1967 годзе
Катэгорыя:1967 год у Беларусі
Катэгорыя:Славутасці Крупак
Катэгорыя:Творы Васіля Палійчука
Катэгорыя:Творы Валянціна Занковіча
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Леаніда Левіна
Помнік Аляксею Фёдаравічу Брагіну

**Помнік Аляксею Фёдаравічу Брагіну** — помнік у Любані Мінскай вобласці.

## Гісторыя 
У Любані ў 1964 годзе на ўшанаванне памяці партызана і падпольшчыка Аляксея Фёдаравіча Брагіна быў ўстаноўлены помнік. Скульптар Б. Івонцьеў, архітэктар Я. Печкін.

## Апісанне помніка 
Помнік з бетона і мармуровай крошкі, вышыня 5 м. Паясны бюст А. Ф. Брагіна пастаўлены на высокім прамавугольным пастаменце. Кампазіцыя партрэта строгая і выразная. Сабранасць, воля, энергічнасць і перакананасць у развароце шырокіх плячэй, паставе галавы, валявым жэсце рукі, у сканцэнтраваным, мэтанакіраваным позірку. Энергічная, насычаная мадэліроўка партрэтных рысаў кантрастуе з лаканічнай графічнасцю касцюма..

## Літаратура 
* Помнік Брагіну Аляксею Фёдаравічу // Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі. Мінская вобласць. У 2 кн. — Мн., 1987. Кн. 1. — С. 269.
* Памятник Брагину А. Ф. // В памяти народной. — Минск, 1970. — С. 61-62

Катэгорыя:Помнікі Мінскай вобласці
Катэгорыя:З’явіліся ў 1964 годзе
Катэгорыя:1964 год у Беларусі
Катэгорыя:Славутасці Любані
Катэгорыя:Творы Барыса Івонцьева
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Яраміра Печкіна
Бугала

**Бугала** () — адзін з астравоў архіпелага Сэсэ на возеры Вікторыя. Уваходзіць у склад Уганды. Плошча — 275 км². З’яўляецца дзесятым па плошчы сярод астравоў возера Вікторыя.

Берагі нізкія, парэзаныя шматлікімі залівамі. Частка паверхні пакрыта лесам і саваннай. Насельніцтва займаецца пераважна сельскай гаспадаркай. У камерцыйных мэтах вырошчваюць садавіну і алейную пальму. Развіццё вытворчасці стрымлівае недахоп зямельных надзелаў.

Бугала — важнае месца для развіцця турызму Уганды. Асабліва вядомы пясчаны пляж Калангала на ўсходзе вострава.

## Спасылкі 
* Даведнік для вандроўнікаў 

Катэгорыя:Вікторыя (возера)
Катэгорыя:Астравы Уганды
Катэгорыя:Азёрныя астравы
Помнік Дзмітрыю Цімафеевічу Гуляеву

**Помнік Дзмітрыю Цімафеевічу Гуляеву** — помнік у Старобіне Мінскай вобласці.

## Гісторыя 
На месцы, дзе быў пахаваны Герой Савецкага Саюза Дзмітрый Цімафеевіч Гуляеў у гарадскім пасёлке Старобін, у 1961 годзе пастаўлены помнік — скульптурны партрэт на прамавугольным пастаменце. Скульптар А. Бембель.

## Апісанне помніка 
Помнік зроблены з бетона, вышыня пастамента 2,2 м, бюста 1,2 м. Валявы адкрыты твар партызанскага камандзіра дадзены энергічнай
лепкай з мяккімі святлаценямі. Паварот галавы, шырокі разварот плячэй, выразнасць і дакладнасць пластычнай характарыстыкі падкрэсліваюць
духоўную сілу героя.

## Літаратура 
* *Сакевіч, А. Д.* Камбрыг Дзмітрый Гуляеў / А. Д. Сакевіч // Помнікі гісторыі і культуры Беларусі. — 1983. — № 4. — С. 7—8.
* Магіла Гуляева Дзмітрыя Цімафеевіча // Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі. Мінская вобласць. У 2 кн. — Мн., 1987. Кн. 2. — С. 154.

Катэгорыя:Помнікі Мінскай вобласці
Катэгорыя:З’явіліся ў 1961 годзе
Катэгорыя:1961 год у Беларусі
Катэгорыя:Славутасці Салігорскага раёна
Катэгорыя:Старобін
Катэгорыя:Творы Андрэя Бембеля
Помнік савецкім лётчыкам (Мінск)

**Помнік савецкім лётчыкам** — помнік у Мінску, размешчаны каля будынка гімназіі № 30 (раней школа № 65). Устаноўлены ў 1965 годзе на ўшанаванне памяці Героя Савецкага Саюза Б. С. Акрэсціна і 9 лётчыкаў, якія загінулі ў 1941—1944 гг. у паветраных баях супраць нямецка-фашысцкіх захопнікаў. Помнік выкананы ў выглядзе самалёта па пастаменце і абеліска (архітэктар Ігар Есьман, скульптар Васіль Палійчук).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Помнікі Мінска
Катэгорыя:Помнікі Вялікай Айчыннай вайны ў Беларусі
Катэгорыя:1965 год у Мінску
Катэгорыя:З’явіліся ў 1965 годзе
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Ігара Есьмана
Катэгорыя:Творы Васіля Палійчука
Мемарыяльны знак падпольшчыкам (Мінск, вуліца Кульман)

**Мемарыяльны знак падпольшчыкам** — мемарыяльны знак у Мінску, размешчаны на рагу вуліц Кульман і Цнянскай, насупраць Дома быту.

На гэтым месцы знаходзіўся дом (былая вул. Выдавецкая, 10) Т. Якавенка. Тут, у пакоі, дзе жыў падпольшчык А. С. Грышын, размяшчалася падпольная друкарня Мінскага гаркама КП(б)Б, у якой надрукаваны другі і трэці нумары падпольнай газеты «Звязда». Другі нумар выйшаў у жніўні, трэці — у верасні 1942 г. На гэтай кватэры набіралі і чацвёрты нумар газеты, але ў сувязі з пагрозай правалу друкарні гранкі былі перанесены ў дом члена падполля П. К. Хадасевіча (вул. 3-я лінія, 26), дзе і быў надрукаваны чацвёрты нумар падпольнай «Звязды».

У 1983 г. на месцы былога дома, у якім надрукаваны 2-і і 3-і нумары газеты, устаноўлены мемарыяльны знак (архітэктар А. Лабачэўскі).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Помнікі Мінска
Катэгорыя:Помнікі Вялікай Айчыннай вайны ў Беларусі
Катэгорыя:1983 год у Мінску
Катэгорыя:Вуліца Кульман (Мінск)
Абсервацыя (медыцына)

**Абсервацыя** ( — «назіранне») — комплекс абмежавальных і супрацьэпідэмічных мерапрыемстваў, накіраваных на лакалізацыю і ліквідацыю ачага інфекцыйных захворванняў.

Абсервацыя прымяняецца да асоб, якія прыехалі або выязджаюць з тэрыторыі, на якую накладзены каранцін. Асобы, якія кантактавалі з хворымі, і асобы з падазрэннем на захворванне назіраюцца пры абсервацыі на працягу аднаго максімальнага інкубацыйнага перыяду пры дадзеным захворванні з моманту апошняга магчымага заражэння пад пастаянным медыцынскім наглядам каб вызначыць іх патрэбу ў стацыянарнай шпіталізацыі.

## Спасылкі 
* Observation Medicine

Катэгорыя:Эпідэміялогія
Помнік Пятру Іванавічу Купрыянаву

**Помнік Пятру Іванавічу Купрыянаву** — помнік у горадзе Жодзіна Мінскай вобласці Беларуси.

## Гісторыя 
Помнік Герою Савецкага Саюза Пятру Іванавічу Купрыянаву ўстаноўлены ў горадзе Жодзіна ў 1965 годзе. Скульптар Б. Івонцьеў, архітэктар В. Занковіч, Л. Левін.

## Апісанне помніка 
Помнік зроблены з бетону, вышыня стэлы 2,5 м, блокаў 1 м. Уяўляе сабой стэлу з рэльефнай выявай. Фігура трактавана ўмоўна. Парывісты рух наперад сімвалізуе перакананасць, самаахвярнасць. Архітэктурнае абрамленне помніка нагадвае сцяг. Побач са стэлай пастаўлены 2 блокі з надпісамі-прысвячэннямі.

## Літаратура 
* Памятник Герою Советского Союза Петру Куприянову // В памяти народной. — Минск, 1970. — С. 77—79.
* Помнік Купрыянаву Пятру Іванавічу // Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі. Мінская вобласць. У 2 кн. — Мінск, 1987. Кн. 2. — С. 203.
 
Катэгорыя:Помнікі Мінскай вобласці
Катэгорыя:1965 год у Беларусі
Катэгорыя:Славутасці Жодзіна
Катэгорыя:Творы Валянціна Занковіча
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Леаніда Левіна
Катэгорыя:Творы Барыса Івонцьева
Помнік Рыгору Арджанікідзэ (Мінск)

**Помнік Рыгору Канстанцінавічу Арджанікідзэ** — былы помнік у Мінску, які быў размешчаны на тэрыторыі завода электронных вылічальных машын імя Р. К. Арджанікідзэ па вуліцы Кульман (дом № 1). Скульптура партыйнага і дзяржаўнага дзеяча Рыгора Арджанікідзэ ўстаноўлена ў 1966 годзе.

Знесены 22 красавіка 2021 года ў гадавіну з дня нараджэння Уладзіміра Леніна.

## Апісанне 
За аснову стварэння помніка была ўзята скульптура, зробленая у 1937 годзе для выстаўкі «Індустрыя сацыялізму», на якой спыніў свой выбар заводскі мастак Дзегцяроў. У помніка Арджанікідзэ правая рука не прапарцыйная целу і занадта вялікая. Вялікі палец моцна адтапыраны адносна іншых пальцаў рукі і ўтварае нешта накшталт клюшні. Паводле заводскай байкі, хтосьці аднойчы залез на скульптуру і ўставіў у руку шклянку.

Помнік быў пастаўлены бокам да алеі, развернуты да галоўнага ўезду з боку вуліцы Якуба Коласа.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Помнікі Мінска
Катэгорыя:1966 год у Мінску
Катэгорыя:Серго Арджанікідзэ
Катэгорыя:Вуліца Якуба Коласа (Мінск)
Катэгорыя:Зніклі ў 2021 годзе
Катэгорыя:Знішчаныя збудаванні Мінска
Катэгорыя:Знішчаныя помнікі
Жодзінская ЦЭЦ

**Жодзінская ЦЭЦ** — цеплаэлектрацэнтраль, размешчаная ў г. Жодзіна Мінскай вобласці. Філіял «Мінскэнерга».

## Гісторыя 
Гісторыя цеплаэлектрацэнтралі пачалася ў 1938—1940 гадах з выбару аддзелам пошукавых работ Ленінградскага аддзялення інстытута «Теплоэлектропроект» пляцоўкі пад будаўніцтва ГРЭС з выкарыстаннем фрэзернага торфу мясцовых крыніц Чысць, Смалявічы, Ганцэвічы. Да працягу работ па выбары пляцоўкі для будаўніцтва ГРЭС прыступілі пасля заканчэння Вялікай Айчыннай вайны, у 1947 г.

Пастановай Савета Міністраў Беларускай ССР № 18 ад 11 студзеня 1947 года быў адведзены пад будаўніцтва Смалявіцкай ДРЭС участак зямлі агульнай плошчай 136,88 гектара ў Жодзінскім сельсавеце .

Праект электрастанцыі распрацаваны Ленінградскім аддзяленнем інстытута «Теплоэлектропроект». У якасці паліва абраны фрэзерны торф.

У сувязі з развіццём горада Жодзіна, паблізу электрастанцыі з’явіліся спажыўцы, якім патрабаваліся гарачая вада і тэхналагічны пар. У 1961 годзе праведзена першая рэканструкцыя шляхам мантажу цеплафікацыйнай турбіны, устаноўкі бойлернай і парапераўтваральніка. Гэтым быў пакладзены пачатак цеплафікацыі горада.

Да 1979 года функцыянаванне электрастанцыі цалкам вызначалася рэжымам водпуску цеплавой энергіі, і Смалявіцкая ГРЭС Загадам Мінэнерга СССР ад 11 чэрвеня 1979 года, № 44 перайменавана ў Жодзінскую ЦЭЦ. Да цяперашняга часу станцыя з’яўляецца адзінай крыніцай цеплазабеспячэння горада.

Распараджэннем Дзяржплана СССР № АЛ-5 / 93-8 ад 6 студзеня 1983 года ў якасці асноўнага паліва на Жодзінскай ЦЭЦ прыняты газ, рэзервовага — мазут.

На балансе філіяла «Жодзінская ЦЭЦ» знаходзіцца 173,9858 км цеплавых сетак і 30 CTP.

## Спасылкі 
* РУП «Мінскэнерга». Жодзінская ЦЭЦ

 
Катэгорыя:Цеплавыя электрастанцыі Беларусі
Катэгорыя:Эканоміка Жодзіна
Катэгорыя:З’явіліся ў 1951 годзе
Катэгорыя:1951 год у Беларусі
Катэгорыя:Мінскэнерга
Помнік Фядоры Гаўрылаўне Конанавай

**Помнік Фядоры Гаўрылаўне Конанавай** — помнік у Любані Мінскай вобласці.

## Гісторыя 
У 1967 годзе ў Любані Ф. Г. Конанавай пастаўлены помнік. Скульптар У.Ананька, архітэктар В.Занковіч і Л.Левін.

## Апісанне помніка 
Помнік з бетона і мармуровай крошкі, вышыня пастамента 1,6 м, бюста 2,2 м, абеліска 13 м. Кампазіцыя помніка складаецца са скульптурнага партрэта Ф. Г. Конанавай і размешчанага за ім абеліска, аб’яднаных агульным пастаментам. У партрэце патрыёткі раскрыты грамадзянскасць, смеласць, стойкасць і адначасова жаноцкасць, мяккасць, душэўнасць.

## Літаратура 
* Помнік Конанавай Фядоры Гаўрылаўне // Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі. Мінская вобласць. У 2 кн. — Мінск, 1987. Кн. 1. — С. 269.

Катэгорыя:Помнікі Мінскай вобласці
Катэгорыя:З’явіліся ў 1967 годзе
Катэгорыя:1967 год у Беларусі
Катэгорыя:Славутасці Любані
Катэгорыя:Творы Валянціна Занковіча
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Леаніда Левіна
Катэгорыя:Творы Уладзіміра Ананькі
Ігар Мікалаевіч Кузняцоў

**Ігар Мікалаевіч Кузняцоў** (нар. 3 ліпеня 1956, Маладзечна, Маладзечанская вобласць, БССР) — беларускі грамадска-палітычны дзеяч, гісторык, выкладчык. Кандыдат гістарычных навук, дацэнт. Прадстаўнік міжнароднага праваабрончага таварыства «Мемарыял» у Беларусі. На 1988 г. меў воінскае званне падпалкоўніка.

## Біяграфія 
Скончыў 42-ю сярэднюю школу ў Мінску. У 1977 годзе скончыў Данецкае ваенна-палітычнае вучылішча (Украінская ССР, СССР). Затым служыў ва Уруччы ў Мінску. У 1985 годзе паступіў у Маскоўскую ваенна-гуманітарную акадэмію на ваенна-педагагічны факультэт. Пасля сканчэння 5 гадоў выкладаў у Томскім вышэйшым камандным вучылішчы сувязі (РСФСР, СССР). Завочна паступіў у аспірантуру Томскага ўніверсітэта, дзе ў 1992 годзе абараніў дысертацыю «Масавыя рэпрэсіі ў 1930-я гады і рэабілітацыя ахвяр тэрору».

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Гісторыкі Беларусі
Катэгорыя:Грамадскія дзеячы Беларусі
Катэгорыя:Падпалкоўнікі СССР