Віленскае ваеннае вучылішча

**Ві́ленскае вае́ннае вучы́лішча** (да 1910 года&nbsp;— **Ві́ленскае пяхо́тнае ю́нкерскае вучы́лішча**)&nbsp;— адна з першых юнкерскіх ваенна-навучальных устаноў Расійскай імператарскай арміі, якая рыхтавала афіцэраў пяхоты. Заснавана ў 1864 годзе адначасова з Маскоўскім пяхотным юнкерскім вучылішчам падчас ваенных рэформ Дзмітрыя Мілюціна.

Свята вучылішча адзначалася 1 (14) лістапада, у дзень святых Касмы і Даміяна. Марш-сустрэча вучылішча&nbsp;— «Наш полк» (словы&nbsp;— К.Р., музыка&nbsp;— К. М. Галкоўскі). Адметнай рысай віленцаў заўсёды лічылася роўнасць, а ў вучэбна-выхаваўчым працэсе асаблівая ўвага надавалася прынцыпам калектывізму і вайсковага таварыства.

На 1910 год за 46 гадоў свайго існавання з вучылішча было выпушчана 47 выпускаў, якія далі 4371 падпрапаршчыкаў (да 1880 г. называліся партупей-юнкерамі) і афіцэраў.

## Гісторыя 
Вучылішча было адкрыта 29 кастрычніка 1864 года як *Віленскае пяхотнае юнкерскае вучылішча* (ВПЮВ) са штатам у 200 юнкераў і двухгадовым тэрмінам навучання. У 1868 годзе была распачата падрыхтоўка казачых ураднікаў. Штат быў павялічаны да 300 юнкераў у 1874 годзе, а ў 1876-м быў створаны асобны конны ўзвод («казачы аддзел»). У сувязі са слабай агульнаадукацыйнай падрыхтоўкай паступаючых, у 1877 годзе быў адкрыты падрыхтоўчы клас. У 1885 годзе казачы аддзел і падрыхтоўчыя класы былі зачынены. У 1886 годзе ў ВПЮВ быў пераведзены састаў з расфарміраванага Рыжскага пяхотнага юнкерскага вучылішча.

1 верасня 1901 года ў выніку пашырэння курсаў асноўных дысцыплін вучылішча стала трохкласным. 9 жніўня 1904 года адбыўся першы выпуск юнкераў у чыне падпаручніка, а не падпрапаршчыка, як раней. Штат быў павялічаны да 400 юнкераў (4 роты). 1 верасня 1910 года ўстанова была перайменавана ў *Віленскае ваеннае вучылішча* (ВВВ).

З пачаткам Першай сусветнай вайны, восенню 1914 года, быў уведзены паскораны чатырохмесячны курс навучання, а штат павялічаны да 900 юнкераў. 15 ліпеня 1915 года вучылішча было эвакуіравана ў Палтаву. Афіцыйна ўстанова спыніла сваё існаванне 2 студзеня 1918 года.

За 53 гады існавання (1864—1918) вучылішча зрабіла 68 выпускаў і падрыхтавала больш за 10 500 афіцэраў. Сярод яго выпускнікоў было больш за 340 Георгіеўскіх кавалераў і 230 будучых генералаў. Пасля рэвалюцыі выпускнікі вучылішча служылі як у РСЧА (у тым ліку першы галоўнакамандуючы савецкай Расіі Іаакім Іаакімавіч Вацэціс), так і ў арміях новаўтвораных дзяржаў. Эмігранты стварылі «Усезамежнае аб'яднанне Віленцаў», якое доўгі час узначальваў генерал-лейтэнант Б.&nbsp;В.&nbsp;Адамовіч. У 1953 годзе ў ЗША было створана Аб'яднанне Віленцаў.

У будынках, дзе размяшчалася вучылішча ў Вільні, у міжваенны перыяд дзейнічаў Універсітэт Стэфана Баторыя, а ў савецкі час і цяпер&nbsp;— падраздзяленні Віленскага ўніверсітэта.

## Сімволіка і традыцыі 
### Сцяг і царква 
27 студзеня 1903 года вучылішчу быў нададзены сцяг узору 1900 года са светла-сіняй аблямоўкай і выявай Спаса Нерукатворнага.

У 1881 годзе ў будынку вучылішча была асвечана дамавая царква ў імя святых Касмы і Даміяна. На сценах царквы былі размешчаны мармуровыя дошкі з імёнамі выхаванцаў вучылішча, якія загінулі ў руска-турэцкай вайне 1877—1878 гадоў.

### Форма і знакі адрознення 
Юнкеры насілі агульную форму пяхотных юнкерскіх вучылішчаў. З 1910 года пагоны былі светла-сінія, без выпушкі і шыфроўкі.

Нагрудны знак быў зацверджаны 27 лютага 1915 года. Ён уяўляў сабой залаты крыж, палі якога падзелены на белую (сімвал ордэна Святога Георгія) і чорную (сімвал гатоўнасці да самаахвяравання) эмаль. У цэнтры знаходзілася выява герба «Пагоня». На бакавых зрэзах крыжа былі размешчаны дэвізы вучылішча.

## Начальнікі вучылішча 
* Мікалай Мікалаевіч Малахаў (1864—1871)
* Пётр Дзмітрыевіч Навумаў (1871—1877)
* Пётр Вікенцьевіч Канановіч-Гарбацкі (1877—1886)
* Вячаслаў Іванавіч Пнеўскі (1886—1890)
* Павел Фёдаравіч Клаўз (1890—1894)
* Аляксандр Прохаравіч Шаўцоў (1894—1897)
* Аляксандр Мікалаевіч Лебедзеў (1897—1898)
* Васіль Іванавіч Пакаціла (1898—1900)
* Леанід Паўлінавіч Войшын-Мурдас-Жылінскі (1900—1904)
* Уладзімір Паўлавіч Радзівонаў (1904—1906)
* Мікалай Аляксандравіч Хамін (1906—1909)
* Барыс Віктаравіч Адамовіч (1909—1914)
* Мікалай Уладзіміравіч Анісімаў (з 1917)
 
## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Віленскае ваеннае вучылішча
Катэгорыя:1864 год у Вільні
Катэгорыя:Навучальныя ўстановы, расфарміраваныя ў 1918 годзе