open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Модэнскае герцагства

**Герцагства Мо́дэнскае** (), поўная назва: **Герцагства Мо́дэны і Рэджа** () — маленькая італьянская дзяржава, якая існавала з 1452 па 1859 гады, з перапынкам у 1796 і 1814 гадах, у перыяд рэвалюцыйных і напалеонаўскіх войн.

Герцагства было першапачаткова створана для дому Эстэ, які таксама кіраваў Ферарай да 1597 года.

У 1796 годзе герцагства было занята французскай арміяй Напалеона Банапарта, які стварыў з яе тэрыторыі Цыспаданскую рэспубліку. Апошні герцаг з дому Эстэ, Эрколе III стаў кіраўніком былых аўстрыйскіх тэрыторый на паўднёвым захадзе Германіі (Брэйсгау) і памёр у 1803 годзе. Пасля яго смерці Модэна была перанята яго зяцем, эрцгерцагам Фердынандам Аўстрыйскім-Эсце, дзядзькам імператара Франца II, які быў жанаты з дачкой Эрколе III герцагіні Марыі Беатрычэ Эстэ.

thumb|left|220px|Палац герцагаў Модэнскіх.

З падзеннем напалеонаўскай сістэмы ў Італіі ў 1814 годзе сын Фердынанда Франчэска IV стаў герцагам Модэнскім. Неўзабаве пасля гэтага ён атрымаў у спадчыну тэрыторыі Масы і Карары ад сваёй маці.

Двойчы, у 1831 і 1848 гадах, пад ціскам рэвалюцый герцаг быў вымушаны пакінуць Модэну, але кожны раз манархія была адноўлена зноў. Пасля франка-п'емонцкай вайны супраць Аўстрыі ў 1859 годзе, герцаг быў ізноў вымушаны бегчы — ужо назаўжды. У снежні 1859 года Модэна, аб'яднаўшыся з Тасканай і Пармай, сфармавала Аб’яднаныя правінцыі Цэнтральнай Італіі, якія былі далучаны да Сардзінскага каралеўства ў сакавіку 1860 года.

## Правінцыі герцагства перад скасаваннем 
* Модэна (герцагства Модэнскае);
* Рэджа (герцагства Рэджа);
* Гвастала;
* Фрыньяна;
* Гарфаньяна;
* Луніджана;
* Маса і Карара (герцагства Маса і Карара).

## Гл. таксама 
* Гістарычныя дзяржавы Італіі;
* Кіраўнікі Ферары і Модэны.

Катэгорыя:Італьянскія дзяржавы
Катэгорыя:Гістарычныя дзяржавы Еўропы
Катэгорыя:Модэна
Італьянская рэспубліка (1802—1805)

**Італьянская рэспубліка** () — кароткачасовае (1802—1805 гады) дзяржаўнае ўтварэнне ў Паўночнай Італіі. Было васальнай дзяржавай Францыі ў часы Напалеона.

Была правапераемнікам Цызальпійскай рэспублікі, якая змяніла канстытуцыю для таго, каб Напалеон стаў яе прэзідэнтам.

У 1805 годзе, пасля таго як Банапарт стаў імператарам Францыі, Італьянская рэспубліка пераўтворана ў Каралеўства Італію, з Напалеонам на чале ў ролі караля і Яўгеніем Багарнэ ў ролі віцэ-караля.

Катэгорыя:Дзяржавы часоў Рэвалюцыйных і Напалеонаўскіх войн
Катэгорыя:Італьянскія дзяржавы
Катэгорыя:Гістарычныя дзяржавы Еўропы
Катэгорыя:1802 год у Італіі
Цыспаданская рэспубліка

**Цыспаданская рэспубліка**, (, г.зн. «Рэспубліка па гэты бок ракі По»), васальная рэспубліка Францыі — утворана ў 1796 годзе генералам Банапартам пасля перамогі пры Лодзі; складалася з Модэны, Реджыа,
Ферары і Балонні; была арганізавана на ўзор Французскай рэспублікі. У 1797 годзе злучана з рэспублікай Транспаданскай, ад якой яе аддзяляла рака По, у адну Цызальпінскую рэспубліку.

Катэгорыя:Дзяржавы часоў Рэвалюцыйных і Напалеонаўскіх войн
Катэгорыя:Італьянскія дзяржавы
Катэгорыя:Гістарычныя дзяржавы Еўропы
Катэгорыя:З’явіліся ў 1796 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 1797 годзе
Катэгорыя:1796 год у Еўропе
Катэгорыя:XVIII стагоддзе ў Італіі
Цызальпінская рэспубліка

[thumb|right|Манета Цызальпінскай рэспублікі ў 30 [сольда. 1801]]

**Цызальпінская (Цызальпійская) рэспубліка** () — «даччыная» дзяржава-сатэліт Першай Французскай рэспублікі, створаная ў 1797 годзе падчас Напалеонаўскіх войн у паўночнай Італіі шляхам злучэння Транспаданскай і Цыспаданскай рэспублік. Пасля абвяшчэння імперыі Напалеона I у Францыі гэта рэспубліка (пераназваная ў 1802 годзе ў Італьянскую) таксама пераўтварылася ў 1805 годзе ў манархію, каралём якой стаў Напалеон.

## Першая рэспубліка (1797—1799) 
Першая Цызальпінская рэспубліка ўтворана ўлетку 1797 года генералам Напалеонам Банапартам з рэспублік Цыспаданскай і Транспаданскай. Яна была прызнана Аўстрыяй паводле міру ў Кампаформіа; у яе склад уваходзілі Ламбардыя, Модэна, Маса і Карара і аднятыя ад Папскай вобласці Балоння, Ферара і Раманья, а таксама частка герцагства Парма і (з восені 1797 года) частка швейцарскага кантона Граўбюндэн. Тэрыторыя рэспублікі — 43 000 кв. км, колькасць жыхароў — 3,5 млн чал. Канстытуцыя была выпрацавана на кангрэсе ў Рэджыа ў снежні 1796 года, пад моцным ціскам Банапарта. Сталіцай быў Мілан; там засядала дырэкторыя з 5 членаў, савет старэйшын з 80 і вялікі савет з 160 членаў, арганізаваныя па французскім узоры. Першых дырэктараў прызначыў генерал Банапарт. Цызальпінская рэспубліка была звязана з Францыяй саюзным і гандлёвым дагаворамі і амаль увесь час існавання была акупавана французскімі войскамі.

## Другая рэспубліка (1801—1802) 
Перамогі рускіх і аўстрыйцаў у 1799 годзе знішчылі Цызальпінскую рэспубліку, але пасля перамогі Банапарта пры Марэнга яна ўзнікла зноў і атрымала новую канстытуцыю, выпрацаваную на кангрэсе ў Ліёне ў 1801 годзе (заканадаўчы савет з 50 членаў, выканаўчы савет з 9 членаў, з прэзідэнтам на чале савета і рэспублікі). Аўстрыя зноў прызнала Цызальпінскую рэспубліку паводле Люневільскага міру (1801), прычым яна была павялічана невялікай тэрыторыяй на правым беразе Эча, якая паводле Кампафармійскага міру заставалася за Аўстрыяй. У студзені 1802 года Цызальпінская рэспубліка была пераназвана ў Італьянскую рэспубліку; Банапарт выбраны яе прэзідэнтам, а віцэ-прэзідэнтам прызначаны Франчэска Мельцы.

## Усталяванне манархіі Напалеона 
У 1805 годзе дэпутацыя ад рэспублікі паднесла Напалеону карону, якую Напалеон і прыняў (каранаваўся ў красавіку 1805 года ў Мілане як кароль Італіі). Цызальпінская рэспубліка ператварылася такім чынам у Каралеўства Італія (напалеонаўскае), якае праіснавала да 1814 года.

Катэгорыя:Дзяржавы часоў Рэвалюцыйных і Напалеонаўскіх войн
Катэгорыя:Італьянскія дзяржавы
Катэгорыя:Гістарычныя дзяржавы Еўропы
Катэгорыя:1797 год у Еўропе
Катэгорыя:XVIII стагоддзе ў Італіі
Беларуская сацыял-дэмакратычная партыя

* Беларуская сацыял-дэмакратычная партыя (Грамада)
* Беларуская сацыял-дэмакратычная партыя (1918—1924)
Лонданскі мост

**Лонданскі мост** () — бетонны мост, які злучае Сіці і Саўтварк, падзеленыя Тэмзай.

Мост размешчаны паміж Таўэрскім мостам і чыгуначным мостам вуліцы Кенан-стрыт.

Мост быў адкрыты 17 сакавіка 1973 года, аднак задаўга да гэтага на гэтым месцы таксама існавалі масты. Нейкі час мост, які існаваў на гэтым месцы, быў адзіным праз Тэмзу, адсюль і назва.

Канструкцыя Лонданскага моста нагадвае мост Ватэрлоа, але мае дзве апоры (у Ватэрлоа — чатыры).

Катэгорыя:Масты Лондана
Катэгорыя:Масты праз Тэмзу
Casus belli

**Casus belli** (**Ка́зус бэ́лі**, літ.: *выпадак вайны*) — юрыдычны тэрмін рымскага права, які пазначае фармальны повад для аб’явы вайны. Шырока выкарыстоўваецца ў гістарыяграфіі, дзе таксама вызначаецца casus foederis, які прадугледжвае ўступ у вайну, зыходзячы з умоў саюзнага дагавора з адным з ваюючых бакоў.

Тэрмін быў вернуты ў шырокае выкарыстанне ў XVII – XVIII стагоддзях дзякуючы працам Гуга Гроцыя (1653) і Карнэліуса ван Бенкешука (1707) ў часы станаўлення дактрыны jus ad bellum ().

## Гістарычныя прыклады 
### Першая сусветная вайна 
Класічным прыкладам casus belli з’яўляецца забойства аўстрыйскага эрцгерцага Франца Фердынанда ў Сараева 28 чэрвеня 1914 сербскім студэнтам Гаўрылам Прынцыпам, які з’яўляўся членам рэвалюцыйнай арганізацыі «Млада Босна», што дала Аўстра-Венгрыі права выставіць ўльтыматум Сербіі. Няпоўнае выкананне ўмоў ультыматума стала повадам для аб’явы Аўстра-Венгрыяй вайны Сербіі.

### Другая сусветная вайна 
У сваёй асноўнай працы «Мая барацьба» (1925) Адольф Гітлер дае абгрунтаванні будучай вайне як барацьбе за «жыццёвую прастору» для немцаў шляхам экспансіі ва Усходнюю Еўропу.

31 жніўня 1939 перапранутыя ў польскую форму нямецкія салдаты атакавалі радыёстанцыю ў Гляйвіцэ. Гітлер скарыстаў гэта як повад для пачатку ўварвання ў Польшчу. Вялікабрытанія і Францыя выконваюць умовы саюзнага дагавора і аб’яўляюць вайну Германіі.

26 лістапада 1939 савецкія войскі каля вёскі Майніла на савецка-фінляндскай мяжы былі абстраляныя артылерыяй, у выніку чаго 4 вайскоўцаў загінула і 9 былі параненыя. Савецкі ўрад накіраваў ноту пратэста Фінляндыі. У адказ фінляндскі пасол прапанаваў стварыць камісію для расследавання інцыдэнта, бо, згодна фінляндскім памежнікам, стрэлы былі зробленыя з савецкай тэрыторыі. СССР выступіў супраць расследавання і абвясціў вайну Фінляндыі.

22 чэрвеня 1941 Германія ўрываецца ў СССР, выкарыстоўвая casus belli прэвентыўнай вайны супраць савецкай агрэсіі.

Катэгорыя:Рымскае права
Катэгорыя:Лацінскія выслоўі
Сцяг Джорджыі

**Сцяг Джорджыі** () — адзін з сімвалаў амерыканскага штата Джорджыя.

Сцяг штата Джорджыя, прыняты 25 красавіка 2003 года, уяўляе сабой прамавугольнае палотнішча чырвонага колеру, перасечанае паласой белага колеру. Усе поласы роўнавялікія. У крыжы сцяга сіні квадрат, які займае па вышыні дзве паласы. У цэнтры квадрата намаляваны золатам герб са зваротнага боку пячаткі штата.

На гербе намаляваная арка, якую падтрымліваюць тры слупа. Арка з надпісам *Constitution* сімвалізуе Канстытуцыю, яе падпіраюць тры слупа, якія сімвалізуюць тры галіны ўлады: заканадаўчую, выканаўчую і судовую. Стужкі са словамі з дэвізу штата *Wisdom, Justice, Moderation* (з ) абгорнутыя вакол слупоў. Гвардзеец, апрануты ў каланіяльную форму салдата часоў амерыканскай рэвалюцыі, з паднятай шабляй стаіць на абароне Канстытуцыі. Унізе размешчаны дэвіз *In God We Trust* (з ), хоць гэтага дэвізу няма ні на пячатцы, ні на гербе. Вакол герба і дэвізу, па акружнасці, намаляваныя трынаццаць белых зорак, якія сімвалізуюць Джорджыю і 12 іншых штатаў, якія сфармавалі Злучаныя Штаты Амерыкі.

Сцяг часта называюць «Зоркі і поласы Джорджыі», як адрозненне ад першага сцяга Канфедэратыўныя Штатаў Амерыкі, на аснове якога ён быў створаны.

## Гісторыя сцяга 
Сцяг штата Джорджыя 1956 года ўтрымлівае ваенны сцяг Канфедэрацыі. З цягам часу гэта стала расцэньвацца немалай колькасцю жыхароў, як настальгія па канфедэратыўным Штатам Амерыкі і сімвалу панавання «белых», абгрунтоўваючы гэта тым, што дадзены сцяг быў прыняты не падчас Грамадзянскай вайны ў ЗША, а ў 1956 годзе — падчас барацьбы за дэсегрэгацыю. Яшчэ ў 1956 годзе падтрымка сцяга не была аднадушнай, многія згаджаліся з заявай «Саюзу Дачок Канфедэрацыі», што дадзеная замена сцяга абвострыць расавыя супярэчнасці.

Палітычны ціск, накіраваны на замену сцяга, узмацніўся ў 1990-я гады, асабліва падчас падрыхтоўчага перыяду да Алімпійскіх Гульняў 1996, якія былі праведзены ў сталіцы Джорджыі Атланце. *National Association for the Advancement of Colored People* (NAACP) засяродзілася на сцягу Джорджыі, як на галоўнай праблеме і некаторыя дзелавыя лідары ў Джорджыі адчувалі, што негатыўнае ўспрыманне сцяга прычыняе эканамічную шкоду штату. Многія жыхары і некаторыя палітычныя дзеячы Джорджыі адмаўляліся падымаць сцяг 1956 года. Замест іх яны паднімалі папярэднія сцягі штата.

У 2001 годзе губернатар Рой Барнес (*Roy Barnes*) паспешліва правёў замену сцяга праз Генеральную Асамблею Джорджыі. Было прынята кампраміснае рашэнне, на новым сцягу, унізе, на залатой стужцы, пад словамі «Гісторыя Джорджыі», былі змешчаныя паменшаныя версіі папярэдніх сцягоў штата — першы сцяг Джорджыі (да 1879), сцяг 1916 года, спрэчны сцяг 1956 года. Таксама былі намаляваныя першы (13 зорак) і бягучы (50 зорак) сцягі ЗША.

У тым жа 2001 годзе Паўночнаамерыканская вексілалагічная асацыяцыя, у праведзеным аглядзе сярод сцягоў Паўночнай Амерыкі, большасцю галасоў прызнала сцяг Джорджыі (узору 2001 года) горшым, заявіўшы, што сцяг «парушае ўсе правілы пабудовы сцяга».

Катэгорыя:Сцягі ЗША
Транспаданская рэспубліка

**Транспаданская рэспубліка** () — «даччыная» рэспубліка рэвалюцыйнай Францыі ў паўночнай Італіі на левым беразе рэкі По, якая існавала ў 1796—1797 гадах. Сталіца — горад Мілан.

## Гісторыя 
Утворана ў 1796 годзе генералам Банапартам пасля перамогі пры Лодзі з тэрыторый Міланскага герцагства, герцагствы Мантуя, Біскупства Трэнт і часці Венецыянскай рэспублікі. Была арганізавана на ўзор Французскай рэспублікі.

## Скасаванне 
29 чэрвеня 1797 года Транспаданская рэспубліка была злучана з Цыспаданскай рэспублікай, ад якой яе аддзяляла рака По, у адзіную Цызальпінскую рэспубліку.

Катэгорыя:Італьянскія дзяржавы
Катэгорыя:Гістарычныя дзяржавы Еўропы
Катэгорыя:Дзяржавы часоў Рэвалюцыйных і Напалеонаўскіх войн
Катэгорыя:1796 год у Еўропе
Катэгорыя:XVIII стагоддзе ў Італіі
Сцяг Дэлавэра

**Сцяг Дэлавэра** () — адзін з сімвалаў амерыканскага штата Дэлавэр.

Сцяг штата Дэлавэр уяўляе сабой прамавугольнае палотнішча сіняга колеру. У цэнтры сцяга намаляваны дыямент (ромб) цёмна-жоўтага колеру (колеры буйваловай скуры), у цэнтры якога — герб штата Дэлавэр. Ніжэй дыямента дата *DECEMBER 7, 1787* (7 снежня 1787 года). У гэты дзень Дэлавэр стаў першым штатам, які ратыфікаваў Канстытуцыю Злучаных Штатаў. Колеры сцяга адлюстроўваюць колеры ўніформы генерала Джорджа Вашынгтона.

Герб, змешчаны ў цэнтры сцяга, быў прыняты 17 студзеня 1777 года. Ён уяўляе сабой шчыт з трыма гарызантальнымі палосамі — сіняга, белага і зялёнага колераў. На шчыце намаляваныя — сноп пшаніцы, кукурузны катах і бык, які стаяіць на траве (зялёнай паласе), — усё гэта сімвалізуе сельскую гаспадарку Дэлавэра. Вышэй шчыта — паруснае судна. Шчытатрымальнікі — фермер злева і салдат справа. Ніжэй шчыта дзяржаўны дэвіз — *LIBERTY AND INDEPENDENCE* (з ). Гэтыя сімвалы таксама ўключаны ў пячатку Дэлавэра.

Сцяг быў прыняты 24 ліпеня 1913 года. Падобны сцяг быў у ваенных фарміраванняў з штата Дэлавэр падчас Грамадзянскай вайны. Ён уяўляў сабой сіняе палотнішча з гербам штата.

Катэгорыя:Сцягі ЗША
Сцяг Заходняй Віргініі

**Сцяг Заходняй Віргініі** () - адзін з сімвалаў амерыканскага штата Заходняя Віргінія.

Сцяг штата Заходняя Віргінія ўяўляе сабой прамавугольнае палотнішча белага колеру з цёмна-сіняй паласой па перыметры сцяга. У цэнтры сцяга намаляваны герб з пячаткай штата. Герб сімвалізуе асноўныя заняткі і прыродныя рэсурсы штата. Пад гербам намаляваная стужка з дэвізам штата *Montani Semper Liberi* (з ). Злева ад вялікай каменнай глыбы, абвітай плюшчом, стаіць фермер, справа - шахцёр. На камені дата ў тры радкі *June 20 1863* - дата ўваходжання штата ў ЗША. Перад каменем ляжаць дзве вінтоўкі, на якіх ляжыць чырвоны фрыгійскі каўпак. Герб абвівае рададэндрон - адзін з сімвалаў штата.

Белы колер палотнішча сімвалізуе чысціню намераў, сіняя аблямоўка сцяга сімвалізуе ЗША.

Заходняй Віргініі
Антанас Саліс

**Антанас Саліс** (, , Рэкетэ, Літва — , Філадэльфія, ЗША) — літоўскі мовазнаўца, заснальнік эксперыментальнай фанетыкі ў Літве. Стварыў падрабязную класіфікацыю і падрыхтаваў першую карту распаўсюджвання гаворак літоўскай мовы. Адзін з заснавальнікаў і рэдактараў каўнаскага часопіса «*Gimtoji kalba*». У 1944 г. пакінуў Літву, з’ехаўшы спачатку ў Германію, а потым у ЗША.

Катэгорыя:Літуаністы
Катэгорыя:Балтысты
Катэгорыя:Мовазнаўцы Літвы
Буэнас-Айрэс (значэнні)

**Буэ́нас-А́йрэс:**

* Буэнас-Айрэс — сталіца Аргенціны.
* Буэнас-Айрэс — правінцыя ў Аргенціне.
* Буэнас-Айрэс — возера ў Патагоніі.
* Буэнас-Айрэс — аўтадром імя Хуана і Оскара Альфрэда Гальвэсаў.
* Буэнас-Айрэс — кантон у Коста-Рыцы, у правінцыі Пунтарэнас.
Бетон

thumb|250px|Кладка бетоннай сумесі
**Бето́н** (ад ) — будаўнічы матэрыял, штучны каменны матэрыял, які атрымліваецца ў выніку фармавання і зацвярдзення рацыянальна падабранай і ўшчыльненай сумесі, якая складаецца са вяжучага рэчыва (цэмент ці інш.), буйных і дробных запаўняльнікаў, вады. У шэрагу выпадкаў можа ўтрымліваць адмысловыя дабаўкі, а таксама адсутнічаць вада (напрыклад у асфальтабетоне).

## Гл. таксама 
* Газабетон
* Барытабетон

Катэгорыя:Скульптурныя матэрыялы
Сцяг Ілінойса

**Сцяг Ілінойса** () — адзін з сімвалаў амерыканскага штата Ілінойс.

У 1912 годзе мясцовым аддзяленнем арганізацыі «Дачкі Амерыканскай рэвалюцыі», якую ўзначальвала Элай Парк Лорэнс, быў аб’яўлены конкурс на сцяг штата Ілінойс. Перамогу атрымаў сцяг, аўтарам якога з’яўлялася Люсі Дэрвент. 6 ліпеня 1915 года пасля адабрэння сцяга ва ўрадзе і сенаце штата ён быў афіцыйна зацверджаны сцягам штата Ілінойс.

У 1960-х гадах галоўны старшына Брус Макданіэл падаў прашэнне, каб на сцяг штата была дададзена яго назва. Ён матываваў гэта тым, што многія з тых, з якімі ён служыў у час В’етнамскай вайны, не маглі ідэнтыфікаваць дадзены сцяг, як сцяг штата Ілінойс. 17 верасня 1969 г. губернатар штата Рычард Б. падпісаў дадатак да закона аб сцягу і 1 ліпеня 1970 года гэты закон уступіў у сілу. Новы дызайн пячаткі штата на сцягу і надпіс на ім, былі распрацаваны місіс Санфорд Хучынсан.

## Апісанне сцяга 
Сцяг штата Ілінойс уяўляе сабой прамавугольнае палотнішча белага колеру ў цэнтры якога размешчана вялікая пячатка штата Ілінойс.

На пячатцы намаляваны белагаловы арлан, які сядзіць на камені з датамі *1818* (год стварэння штата) і *1868* (год прыняцця новай версіі пячаткі штата). У дзюбе арол трымае стужку з дэвізам *State Sovereignty, National Union* (з ). Надпіс «Суверэнны штат» размяшчаецца ў пачатку дэвізу, хоць сам штат быў сярод пераможцаў Саюза, якія змагаліся супраць гэтага суверэнітэту, у часы грамадзянскай вайны. Таму надпіс *Sovereignty* размешчаны дагары нагамі.

Катэгорыя:Сцягі ЗША
Сцяг Індыяны

**Сцяг Індыяны** () — адзін з сімвалаў амерыканскага штата Індыяна.

Напярэдадні святкавання стагадовай гадавіны штата Індыяна, Генеральная Асамблея штата прыняла рашэнне аб правядзенні конкурсу на сцяг штата. Гэты конкурс быў арганізаваны і прафінансаваны мясцовым аддзяленнем таварыства «Дачкі Амерыканскай рэвалюцыі». На конкурс было прадстаўлена больш за дзвесце праектаў сцяга. Пераможцам быў прызнаны Паўль Хадла з горада Мурсвіль і ў якасці прыза яму былі выплачаныя абяцаныя па ўмове конкурсу 100 $.

Генеральная Асамблея штата ўнесла адзіную папраўку ў дадзены сцяг — над зоркай, якая сімвалізуе штат Індыяна, быў дададзены надпіс *Indiana* (), выкананы ў форме паўмесяца.

## Апісанне сцяга 
Сцяг уяўляе сабой прамавугольнае палотнішча сіняга колеру, у цэнтры якога намаляваныя залатым колерам факел, 19 зорак і надпіс *Indiana*.

Сімволіка сцяга.
* Факел — свабода і асвета, прамяні вакол яго — іх далёка ідучы ўплыў.
* Трынаццаць зорак па знешняй акружнасці — першапачатковая колькасць штатаў.
* Пяць ўнутраных зорак — наступныя штаты ЗША.
* Вялікая зорка — штат Індыяна. Такім чынам, агульная колькасць зорак паказвае на тое, што штат Індыяна стаў девятнадцатым штатам ЗША.

Катэгорыя:Сцягі ЗША
Праектар

[thumb|Праекцыйны экран у [Хатні кінатэатр|хатнім кінатэатры.]]
**Праектар** — светлавы прыбор, які пераразмяркоўвае святло лямпы з канцэнтрацыяй светлавога струменя на паверхні малога памеру ці ў малым аб'ёме. Праектары з'яўляюцца галоўным чынам оптыка-механічнымі ці аптычна-лічбавымі прыборамі, якія дазваляюць пры дапамозе крыніцы святла праецыяваць выявы аб'ектаў на паверхню, размешчаную па-за прыборам — экран. З'яўленне праекцыйных апаратаў абумовіла ўзнікненне кінематографа, які адносіцца да праекцыйнага мастацтва.

## Гл. таксама 
* Праекцыйная адлегласць
* Праекцыйны каэфіцыент
* Праекцыйнае сумяшчэнне
* Праекцыйны аб'ектыў
* Фотапавелічальнік
* Іонны праектар
* Вымяральны праектар
* Камера-абскура
* Чароўны ліхтар

## Спасылкі 
* 07.05.2001 Агляд відэапраекцыйных тэхналогій

Катэгорыя:Аптычныя прыборы
Катэгорыя:Тэхналогіі кіно і відэа
Сундуклі

**Сундуклі** — пясчаны масіў у Сярэдняй Азіі на ўсходзе Туркменіі. Знаходзіцца ў Каршынскім стэпе на левабярэжжы Амудар’і. Па ўсходняму ўскрайку пяскоў праходзіць туркмена-ўзбекістанская мяжа.

Катэгорыя:Пустыні Узбекістана
Катэгорыя:Пустыні Туркменістана
Лідзія Аляксандраўна Заблоцкая

**Лідзія Аляксандраўна Заблоцкая** (нар. Магілёў, Беларусь) — беларуская спявачка. Прадстаўнік Беларусі на дзіцячым конкурсе песні Еўрабачанне 2011 у Арменіі з песняй Анёлы дабра.

Лідзія прыняла ўдзел у нацыянальным адборы дзіцячага конкурса песні Еўрабачанне 2010, але фінішавала 4-ай. У дзіцячым конкурсе песні Еўрабачанне 2011 яна заняла 3-е месца ў фінале з 99 баламі.

## Гл. таксама 
* Беларусь на дзіцячым конкурсе песні Еўрабачанне
* Дзіцячы конкурс песні Еўрабачанне 2011

Катэгорыя:Удзельнікі дзіцячага конкурсу песні Еўрабачанне
Рэгіянальныя лініі

**Рэгіянальныя лініі БЧ** — від рэгіянальнага хуткаснага транспарту ў Беларусі. Першы састаў рэгіянальных ліній адправіўся ў 12:43 па беларускім часе 19 лістапада 2011 года з Брэста. У наш час працуюць 2 лініі: Брэст-Баранавічы-Брэст (818/817) і Баранавічы-Мінск-Баранавічы (820/815).

З 24 снежня 2011 года пачаты рух цягнікоў па маршруту Мінск — Орша. Працягласць руху з Мінска да Оршы складае 2 гадзіны 18 хвілін. Прыпынкі прадугледжаны ў Смалявічах, Жодзіна, Барысаве, Крупках, Талачыне. Час адпраўлення з Мінска — 7:38 і 15:24, прыбыцця ў Оршу — 9:56 і 17:42 адпаведна. З Оршы электрацягнік рэгіянальных ліній адпраўляецца ў 10:10 і 18:46, прыбывае ў Мінск — у 12:28 і 21:04. Станам на 2012 год кошт квітка з Мінска да Оршы складаў 11 760 беларускіх рублёў.

## Рухомы састаў 
Беларускай чыгункай было закуплена 4 чатырохвагонныя саставы для рэгіянальных ліній.

## Гл. таксама 
* Беларуская чыгунка
* Мінская гарадская электрычка

## Спасылкі 
* Рэгіянальныя лініі бізнес-класа 

Катэгорыя:Чыгуначная транспартная сістэма Мінска
Святы і памятныя дні Азербайджана

'''Свята та пам'ятні дні Азербайджану''' — офіційно встановлені в Азербайджане святкові дні, професійні свята та пам'ятні дні. 

## Азербайджанські свята 
### Національні свята 

### Другoe 
### Іншыя святы і памятныя дні 

## Спасылкі 
* www.calend.ru 
	

*
Фрыдрых Герман Лёў

**Фрыдрых Герман Лёў** (, 19 ліпеня 1807, Вайсенфельс, Саксонія — 21 красавіка 1879, Гале, Саксонія) — энтамолаг, вывучаў у Гале матэматыку, прыродазнаўства і філалогію, быў настаўнікам у Берліне, потым у Познані, у 1841 і 1842 гг. здзейсніў, разам з Кіпертам і Шэнбарнам, вандраванне на Усход. Лёў вядомы як выбітны аўтарытэт па мухам; напісаў шэраг прац па розных атрадах насякомых і асобным групам мух, у тым ліку важную працу па Cecidomyiidae: «Gallmücken» (Познань, 1850); далей «Beschreibung der europäischer Dipteren» (3 тома, Галле, 1869—73); «Ueber die Dipternfauna des Bernsteins» («Berichte d. Vereins deutsch. Naturforscher», Кёнігсберг,1861); у «Horae anatomicae» (Познань, 1841) Лёў выказаў каштоўныя даныя па анатоміі насякомых.

Катэгорыя:Энтамолагі Германіі
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Саксоніі-Ангальт
Вайсэнфельс

**Ва́йсэнфельс** ( ) — горад у Германіі, у зямлі Саксонія-Ангальт.

Уваходзіць у склад раёна Вайсэнфельс. Падпарадкоўваецца кіраванню Вайсэнфельзер Ланд. Насельніцтва складае 29&nbsp;669 чалавек (на 31 снежня 2006 года). Займае плошчу 24,74 км². Афіцыйны код — *15 2 68 035*.

## Гісторыя 
Вайсэнфельс раней належаў цюрынгенскім графам; з 1657 быў рэзідэнцыяй герцагаў Саксен-Вейсэнфельсскіх, бакавой лініі дому саксонскіх курфюрстаў; гэта лінія загасла са смерцю Іагана-Адольфа II у 1746 годзе горад з’яўляецца сталіцай чаравіковай справы ў Германіі, у гэтым горадзе маецца музей, прысвечаны чаравіковай справе.

## Гарады-пабрацімы 
*  Нітра, Славакія

## Галерэя 

Выява:Novalis-haus_small.jpg|Дом Новаліс 
Выява:Weissenfels_Fuerstenhaus.jpg|Дом прынца 
Выява:Weissenfels_Bismarckturm.jpg|Вежа Бісмарка 
Выява:Weissenfels_Luftbild.jpg|  

## Вядомыя асобы 
* Фрыдрых Герман Лёў

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт 

Катэгорыя:Гарады Саксоніі-Ангальт
Адкрыццё Амерыкі Хрыстафорам Калумбам

**«Адкрыццё Амерыкі высілкам сну Хрыстафора Калумба»** — карціна іспанскага мастака Сальвадора Далі, напісаная ў 1958—1959 гадах. Знаходзіцца ў Музеі Сальвадора Далі ў Сент-Пітэрсбергу.

## Інфармацыя пра карціну 
Гэтыя дзве працы, разам з карцінай «Святы апостал Якаў Старэйшы», (Сант’яга ды Кампастэла, святы заступнік Іспаніі) утвараюць цыкл, які складаецца з трох велізарных кампазіцый. Іх адрознівае бляск эпічнага апавядання, які разгортваецца ў гіганцкім уяўнай бязмежнай прасторы, поўным сімвалаў, гераічных фігур і бліскучых узораў маляўнічай тэхнікі. Пры ўсёй гэтай разнастайнасці карціну адрознівае такое адзінства стылю, якое дапушчае нават імітацыю друкарскага «зерня».

## Спасылкі 
* Адкрыццё Амерыкі Хрыстафорам Калумбам  у галерэі прац Сальвадора Далі
* Гісторыя стварэння карціны Адкрыццё Амерыкі высілкам сну Хрыстафора Калумба на сайце Кропля святла

Катэгорыя:Карціны Сальвадора Далі
Постпазітывізм

**Постпазітыві́зм** — агульная назва для некалькіх школ філасофіі навукі, аб'яднаных крытычным стаўленнем да эпістэмалагічных вучэнняў, якія былі развіты ў рамках неапазітывізму і абгрунтоўвалі атрыманне аб'ектыўных ведаў з вопыту.

Асноўныя прадстаўнікі: Карл Попер, Томас Кун, Імрэ Лакатас, Пол Феерабенд, Майкл Полані, Стывен Тулмін.

Да постпазітывізму блізкія працы школы неарацыяналізму, асабліва Г. Башляра і М. Фуко.

## Гл. таксама 
* Пазітывізм

## Літаратура 
* Имре Лакатос История науки и ее рациональные реконструкции
* Никифоров А. Л. Философия науки: история и методология. М., 1998;
* Структура и развитие науки. М., 1978;
* Современная философия науки: знание, рациональность ценности в трудах мыслителей Запада. Хрестоматия, М., 1996;
* Сокулер З. А. Знание и власть: наука в общесте модерна, СПб, 2001.

Катэгорыя:Філасофскія кірункі і школы
Катэгорыя:Пазітывізм
Катэгорыя:Філасофія навукі
Паверхня

thumb|300px|right|Прыклад простай паверхні
**Паверхня** — традыцыйная назва для двухмернай мнагастайнасці ў прасторы.

## Спосабы задання 
Паверхні вызначаецца як мноства пунктаў, каардынаты якіх задавальняюць вызначанаму віду ўраўненняў:
: F(x, y, z)=0 \qquad (1)

Калі функцыя F(x, y, z) непарыўная ў некаторым пункце і мае ў ёй непарыўныя частковыя вытворныя, з якіх хоць адна не абарачаецца ў нуль, то ў наваколлі гэтага пункта паверхня, зададзеная ўраўненнем (1), будзе *правільнай паверхняй*.

Апроч азначанага вышэй *няяўнага спосабу задання* паверхня можа быць вызначана *яўна*, калі адну з пераменных, напрыклад z, можна выразіць праз астатнія:
: z=f(x,y)\qquad (1')

Таксама існуе *параметрычны* спосаб задання. У гэтым выпадку паверхня вызначаецца сістэмай ураўненняў:
: \left\{ \begin{array}{ccc} 
x &=& x(u,v) \\
y &=& y(u,v) \\
z &=& z(u,v)
\end{array}\right.\qquad (1*)

## Паняцце простай паверхні 
Інтуітыўна простую паверхню можна прадставіць як кавалак плоскасці, падвергнуты непарыўным дэфармацыям (расцяжэнням, сцісканням і выгінанням).

Стражэй, ***простай паверхняй**'' называецца вобраз гамеаморфнага адлюстравання (гэта значыць узаемна адназначнага і ўзаемна непарыўнага адлюстравання) унутранасці адзінкавага квадрата. Гэтае азначэнне можна запісаць у аналітычным выглядзе.

Хай на плоскасці з прамавугольнай сістэмай каардынат u і v зададзены квадрат, каардынаты ўнутраных пунктаў якога задавальняюць няроўнасцям 0 < u < 1, 0 < v < 1. Гамеаморфная выява квадрата ў прасторы з прамавугольнай сістэмай каардынат х, у, z задаецца пры дапамозе формул х = x(u, v), у = y(u, v), z = z(u, v) (параметрычнае заданне паверхні). Пры гэтым ад функцый x(u, v), y(u, v) і z(u, v) патрабуецца, каб яны былі непарыўнымі і каб для розных пунктаў (u, v) і (u', v') былі рознымі адпаведныя пункты (x, у, z) і (x', у', z').

Прыкладам *простай паверхні* з'яўляецца паўсфера. Уся ж сфера не з'яўляецца *простай паверхняй*. Гэта выклікае неабходнасць далейшага абагульнення паняцця паверхні.

Падмноства прасторы, у кожнага пункта якога ёсць наваколле, якое з'яўляецца *простай паверхняй*, называецца ***правільнай паверхняй***.

## Абагульненне 
Пра мнагамерныя аналагі тэорыі гл.:
* Гіперпаверхня
* Мнагастайнасць
* Падмнагастайнасць
* Тэнзарны аналіз

Катэгорыя:Дыферэнцыяльная геаметрыя паверхняў
Катэгорыя:Аналітычная геаметрыя
Катэгорыя:Тапалогія
*
Катэгорыя:Маламерная тапалогія
Цэнтральнаеўрапейскі летні час

**Цэнтральнаеўрапейскі летні час** (*CEST*, ) — адна з назваў 2-га часавога пояса. Цэнтральнаеўрапейскі летні час на два гадзіны апярэджвае сусветны адзіны час. Яно выкарыстоўваецца пры пераходзе на летні час (пераклад стрэлак на гадзіну наперад) у большасці еўрапейскіх краін.

## Геаграфія 
Наступныя краіны і тэрыторыі выкарыстоўваюць цэнтральнаеўрапейскі летні час паміж 1:00 UTC апошняй нядзелі сакавіка і 1:00 UTC апошняй нядзелі кастрычніка:

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*  (метраполія)
*  (акрамя Канарскіх астравоў)
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*  (метраполія)
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*  (метраполія)
* 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Часавыя паясы
Ростбіф

**Ро́стбіф** (ад  — даслоўна *«смажаная ялавічына»*) — страва англійскай кухні, якая ўяўляе сабой запечаны ў духавай шафе вялікі кавалак ялавічнага мяса. Часам ростбіф гатуюць на рашотцы-грыль ці тушаць.

## Спасылкі 
* www.gastronom.ru 
* www.koolinar.ru 
* Ростбіф па-англійску

Катэгорыя:Еўрапейская кухня
Катэгорыя:Англійская кухня
Катэгорыя:Стравы з ялавічыны
Біфштэкс

]]
**Біфштэкс** (ад ), *стэйк-філе* — страва са смажанай ялавічыны, першапачаткова адзін з відаў стэйка, стэйк з галаўной часткі выразкі. Часта сустракаецца такі падвід біфштэксу як сечаны (часцяком прапушчаны праз мясарубку) біфштэкс, які з’яўляецца прататыпам катлеты. Біфштэксы таксама класіфікуюць на прапечаныя і «з крывёй». У Брытаніі традыцыйна часта падаецца з ёркшырскім пудынгам, а ў ЗША як частка гамбургера, ці іншага бутэрброда.

У ЗША біфштэкс часта падрыхтоўваецца на грылі і нярэдка з суцэльнага кавалка ялавічыны (гл. барбекю), а біфштэкс з сечанага мяса, якое было прыгатавана на грылі, завецца салісбурскім ці гамбургскім, а смажанае ў кляры — стэйк, смажаны «па-курынаму» ці стэйк, смажаны вяскова.

Катэгорыя:Амерыканская кухня
Катэгорыя:Еўрапейская кухня
Катэгорыя:Стравы з ялавічыны
Катэгорыя:Стравы з сечанага мяса
Сцяг Каларада

**Сцяг Каларада** () - адзін з сімвалаў амерыканскага штата Каларада.

Сцяг штата Каларада ўяўляе сабой прамавугольнае палотнішча, падзеленае на тры роўнавялікія гарызантальныя паласы. Верхняя і ніжняя палосы сіняга колеру, сярэдняя - белага колеру. На сярэдзіне сцяга, бліжэй да дрэўка, намаляваная круглая літара «С» чырвонага колеру, запоўненая залатым дыскам.

Сіні колер сімвалізуе нябёсы, золата - сонечнае святло, белы - снежныя горы, чырвоны - зямлю.

Сцяг быў прапанаваны Эндру Карлайлам Карсанам ў 1911 годзе і афіцыйна зацверджаны ў якасці сцяга штата 5 чэрвеня гэтага ж года.

Аднак, закон не вызначаў памер літары «С» і адценні сіняга і чырвонага колераў. Такім чынам, некаторыя сцягі адрозніваліся колерамі і памерам літары «С». 28 лютага 1929 года, Генеральная Асамблея штата дадала да апісання сцяга, што сіні і чырвоны колеры будуць такога ж адцення як на сцягу Злучаных Штатаў. 31 сакавіка 1964 года, было ўказана, што дыяметр залатога дыска павінен быць роўным 1/3 шырыні сцяга.

Катэгорыя:Сцягі ЗША
Сцяг Канектыкута

**Сцяг Канэктыкута** () — адзін іх дзяржаўных сімвалаў амерыканскага штата Канектыкут.

Сцяг уяўляе сабой прамавугольнае палотнішча блакітнага колеру, у цэнтры якога размешчаны белы барочны шчыт. На шчыце намаляваныя тры вінаградныя лазы, з кожнай з якіх звісае па тры гронкі вінаграду. Пад шчытом знаходзіцца бела-залатая стужка з надпісам: *Qui transtulit sustinet*(з  — дэвіз штата).

У аснову сцяга пакладзена пячатка калоніі Сейбрук, распрацаваная у 1639 годзе. На пячатцы былі намаляваныя 15 вінаградных лоз і, у верхнім левым куце, рука, якая трымае скрутак з надпісам *Sustinet qui transtulit*. У 1644 годзе калонія Сейбрук улілася ў склад калоніі Канэктыкут, таксама да апошняй перайшла пячатка Сейбрука. 25 кастрычніка 1711 года губернатар і заканадаўчы орган калоніі мадыфікавалі пячатку. Колькасць вінаградных лоз паменшылі да трох, якія сталі сімвалізаваць тры самыя старыя селішча — Віндзар, Вэзэрсфайлд і Хартфард (па іншай версіі тры калоніі — Канэктыкут, Сейбрук і Нью-Хейвен, зліўшыся ў адну калонію Канэктыкут) і памянялі фармулёўку і размяшчэнне дэвізу.

Катэгорыя:Сцягі ЗША
Луга

**Луга**:

## Тапонім 
### Іспанія 
* Луга (Іспанія)
* Луга (правінцыя)

### Расія 
* Рака Луга
* Луга (Расія)

### Сенегал 
* Луга (Сенегал)

## Спорт 
* ФК Луга
Венскі медыцынскі ўніверсітэт

**Венскі медыцынскі ўніверсітэт** (, MUW) — медыцынскі ўніверсітэт у Вене, Аўстрыя. На бягучы момант з’яўляецца найбуйнейшым медыцынскім навукова-даследчым інстытутам Аўстрыі і найбуйнейшым медыцынскім універсітэтам у нямецкамоўных краінах (больш 8000 студэнтаў і каля 1200 выкладчыкаў).

Быў заснаваны ў 1365 годзе як медыцынскі факультэт Венскага ўніверсітэта, з 2004 года — самастойны ўніверсітэт.

З 1902 да 1938 года на гэтым факультэце працаваў Зігмунд Фрэйд.

Катэгорыя:Навуковыя арганізацыі Аўстрыі
Катэгорыя:Універсітэты Аўстрыі
Катэгорыя:Вена
Катэгорыя:З’явіліся ў 1365 годзе
Катэгорыя:З’явіліся ў 2004 годзе
Катэгорыя:Венскі ўніверсітэт
Ларгс

thumb|280 px
**Ларгс** () — горад на заходнім узбярэжжы Шатландыі ў вобласці Паўночны Эйршыр, прыкладна ў 53 км ад Глазга. Папулярны марскі курорт.

Арыгінальная назва горада —  — азначае «схілы» ().

Напачатку верасня праводзяцца штогадовыя фестывалі, якія падаюцца горадам як традыцыя з часоў вікінгаў.
Гэта нацыянальнае свята мае гістарычныя карані, пацверджанне чаму прысутнічае ў шатландскай (гэльскай) мове.

У 1263 годзе пры Ларгсе адбылося адно з найважнейшых бітваў у гісторыі ранне-сярэднявечнай Шатландыі паміж каралём Нарвегіі Хоканам IV і шатландскімі войскамі.

У 1907 годзе ў Ларгсе памёр англійскі фізік Уільям Томсан.

Адзін з вядомых персанажаў Конан-Дойля, прафесар Чэленджэр, паводле дадзенага аўтарам жыццяпісу, таксама нарадзіўся ў Ларгсе.

## Гл. таксама 
* Бітва пры Ларгсе


Катэгорыя:Парты Шатландыі
Катэгорыя:Паўночны Эйршыр
Катэгорыя:Гарады Шатландыі
Стывенстан

**Сты́венстан** () — горад у Шатландыі ў вобласці Паўночны Эйршыр. Разам з Ардросанам і  уваходзіць у склад «*трох гарадоў*».

Насельніцтва — 9129 чал. (2001).

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Гарады Шатландыі
Катэгорыя:Паўночны Эйршыр
Паўночны Эйршыр

**Паўночны Эйршыр** (, ) — адна з 32 абласцей Шатландыі. Мяжуе з абласцямі Усходні Эйршыр, Паўднёвы Эйршыр і Рэнфрушыр. Апроч мацерыковай тэрыторыі складаецца з вострава Аран і некалькіх астравоў у заліве Ферт-оф-Клайд. Вобласць была ўтворана ў 1996 г. на тэрыторыі раёна Канінгем.

## Населеныя пункты 
## Славутасці 
* Сярэднявечныя замкі Бродык і Лохранза

## Гл. таксама 
* Востраў Аран

## Спасылкі 
* Visitarran.net  Даведнік па востраве Аран (англ., 14 мая 2006)
Ардросан

**Ардро́сан** (, ) — горад на заходнім узбярэжжы Шатландыі ў вобласці Паўночны Эйршыр.
thumb|200px|left|Гарадская царква

## Гісторыя 
Ардросан — горад з амаль тысячагадовай гісторыяй. Замак, з паселішчаў вакол якога пасля і разросся горад, датуецца 1140 г. і першапачаткова належаў Сімону дэ Марвілю, сыну Гуга дэ Марвіля, аднаго з рыцараў Вільгельма Заваёўніка. Затым замак перайшоў ва ўласнасць сям'і Барклай, а ў XIV ст., калі памёр, не пакінуўшы спадчынніка мужчынскага полу, Годфры Барклай дэ Ардросан, перайшоў праз шлюб яго дачкі сям'і Эглінтан.

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Гарады Шатландыі
Катэгорыя:Парты Шатландыі
Катэгорыя:Паўночны Эйршыр
Сцяг Канзаса

**Сцяг Канзаса** () — адзін з сімвалаў амерыканскага штата Канзас. Першы сцяг Канзаса быў распрацаваны ў 1925 годзе і афіцыйна зацверджаны ў 1927 годзе. Ён выглядаў так жа, як сучасны, за выключэннем таго, што на ім адсутнічала назва штата, дададзеная ў 1963 годзе.

## Апісанне сцяга 
Сцяг Канзаса ўяўляе сабой прамавугольнае палотнішча цёмна-сіняга колеру, у цэнтры якога намалявана пячатка штата, над ёй — кветка сланечніка на сіне-залатым бруску, пад ёй — друкаванымі літарамі слова «KANSAS» (з ) .

## Сімволіка сцяга 
На сцягу мовай сімвалаў і алегорый адлюстравана гісторыя штата Канзас:
* Краявід з узыходзячым сонцам — усход
* Рака і параход — гандаль
* Домік пасяленца і чалавек, які арэ поле — сельская гаспадарка
* Караван фургонаў, якія рухаюцца на захад — амерыканская экспансія
* Індзейцы, якія выйшлі на паляванне на амерыканскіх бізонаў — карэнных насельнікаў гэтых месцаў
* Група з 34 зорак — 34-ы штат ЗША
* Дзяржаўны дэвіз *Ad Astra per Aspera* — з 
* Сіне-залаты брусок — купля Луізіяны, з часткі зямель якой утварыўся штат Канзас
* Сланечнік — кветка штата

Катэгорыя:Сцягі ЗША
Сцяг Кентукі

**Сцяг Кентукі** () - адзін з сімвалаў амерыканскага штата Кентукі.

Сцяг штата Кентукі ўяўляе сабой прамавугольнае палотнішча цёмна-сіняга колеру з малюнкам пячаткі штата. Вакол пячаткі па акружнасці: уверсе - надпіс *Commonwealth of Kentucky* (з ), унізе - дзве галінкі  залатарніка (афіцыйная кветка штата). Сцяг быў створаны Джэсі Коксам Бёрджэсам, настаўнікам з Франкфорта (Кентукі).

На пячатцы намаляваныя два па-сяброўску абдымаючыхся чалавека. Папулярная легенда сцвярджае, што чалавек апрануты ў аленевую скуру (злева) - Даніэль Бун, які ўнёс вялікі ўклад у даследаванне штата Кентукі, а чалавек у гарнітуры (справа) - Генры Клей, самы вядомы дзяржаўны дзеяч штата Кентукі. Паводле афіцыйнай версіі мужчыны сімвалізуюць не канкрэтных людзей, а ўсіх першапраходцаў і дзяржаўных дзеячаў. Вакол іх надпіс, які ўяўляе сабой дэвіз штата *United We Stand, Divided We Fall* (з ). Дэвіз узяты з лірычнай «Песні Свабоды» - патрыятычнай песні Амерыканскай рэвалюцыі.

Катэгорыя:Сцягі ЗША
Сцяг Мантаны

**Сцяг Мантаны** () - адзін з дзяржаўных сімвалаў амерыканскага штата Мантана.

Сцяг уяўляе сабой прамавугольнае палотнішча сіняга колеру, у цэнтры якога размешчана пячатка Мантаны.

На пячатцы намаляваны плуг, рыдлёўка і кірка, якія ляжаць на беразе перад каскадам вадаспадаў ракі Місуры. Стужка змяшчае дэвіз штата: *Oro y plata* (з ).

Сцяг быў прыняты ў 1905 годзе, у 1981 годзе вышэй пячаткі штата было дададзена слова *MONTANA* (з ). У 1985 годзе быў зменены шрыфт гэтага надпісу.

Першапачаткова дадзены сцяг выкарыстоўваўся ўзброенымі сіламі штата Мантана ў іспана-амерыканскай вайне.

Катэгорыя:Сцягі ЗША
Парад кахання

thumb|250px|Парад кахання-2008 у Дортмундзе
thumb|250px|Колькасць наведвальнікаў паводле даных арганізатараў
**Парад кахання** () — адзін з найбуйнейшых тэхнапарадаў у свеце, які праходзіць у ліпені ў Германіі. З 1989 па 2006 гады праводзіўся ў Берліне, з 2007 — у розных гарадах Рурскага рэгіёна. Парады 2004 і 2005 у Берліне і 2009 у Бохуме былі адменены.

Першы парад быў арганізаваны ўлетку 1989 года Маціясам Роінгам (alias Dr. Motte). Да 1999 года колькасць удзельнікаў вырасла са 150 чалавек да 1,6 мільёнаў. Пасля паўзы ў 2004—2005 гадах, у 2006 годзе фестываль адбыўся зноў і прыцягнуў больш мільёна наведвальнікаў. Наступны фестываль быў запланаваны на 7 ліпеня 2007 года, аднак мерапрыемства не атрымала дазволу на правядзенне. У выніку актыўных пошукаў новага месца правядзення 15 чэрвеня 2007 года было абвешчана, што парад кахання ў найбліжэйшыя 5 гадоў будзе праходзіць у Рурскім рэгіёне. 25 жніўня 2007 фестываль з 1,2 мільёнамі ўдзельнікаў прайшоў у Эсэне, 19 ліпеня 2008 з 1,6 млн наведвальнікаў — у Дортмундзе. На фестывалі ў Дуйсбургу 24 ліпеня 2010 з 0,4 мільёнамі ўдзельнікаў падчас масавай цісканіны на ўваходзе загінуў 21 чалавек, 511 пацярпелі. У 2011 годзе правядзенне параду кахання было запланавана ў Гельзенкірхене, аднак з-за трагічнага інцыдэнту на парадзе 2010 года парад больш не будзе праводзіцца на тэрыторыі Германіі.

У памяць пра ахвяр масавай цісканіны, тры вядомых музыканта і дыджэя — Armin van Buuren, Paul van Dyk і Paul Oakenfold — аб'ядналіся ў праект DJ’s United і выпусцілі кампазіцыю Remember Love, прыбыткі ад якой пайшлі на кампенсаванне сем'ям загінулых і параненым.

## Іншыя парады кахання 
Парады кахання праводзіліся таксама ў Акапулька, Вене, Кейптаўне, Мехіка, Сан-Францыска, Сант’яга і Тэль-Авіве, прычым парады ў гарадах Акапулька, Сан-Францыска, Сант’яга і Тэль-Авіве праводзяцца і дагэтуль.

## Гл. таксама 
* Гей-парад

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт 

Катэгорыя:Фестывалі Германіі
Катэгорыя:Парады
Катэгорыя:З’явіліся ў 1989 годзе
Сцяг Масачусетса

**Сцяг Масачусетса** () - адзін з дзяржаўных сіімвалаў штата Масачусетс.

Сцяг уяўляе сабой белае прамавугольнае палотнішча з гербам штата ў цэнтры, дзе на сінім шчыце намаляваны алгонкін з лукам і стрэламі.

Хоць Масачусэтс і ўваходзіць у склад ЗША з 1776 года, аж да 1908 года штат не меў афіцыйна зацверджанага сцяга. У 1915-1971 гадах адваротны бок сцяга ўяўляў сабой белае палотнішча з сінім шчытом у цэнтры, на якім была намаляваная хвоя. Сцяг губернатара Масачусеца - белае трохкутнае палотнішча з гербам у цэнтры.

Выява:Naval Ensign of Massachusetts.svg|Ваенна-марскі і марскі сцяг штата
Выява:Flag of the Governor of Massachusetts.svg|Сцяг губернатара штата

## Спасылкі 
*  Massachusetts Facts

Катэгорыя:Сцягі ЗША
Сцяг Мінесоты

**Сцяг Мінесоты** () — адзін з дзяржаўных сімвалаў амерыканскага штата Мінесота.

На левым баку сцяга размешчана белая 8-канцовая зорка на цёмна-сінім фоне. Астатняя частка сцяга суцэльная, ярка-блакітная.

Катэгорыя:Сцягі ЗША
Сцяг Луізіяны

**Сцяг Луізіяны** () - адзін іх дзяржаўных сімвалаў амерыканскага штата Луізіяна.

Сцяг уяўляе сабой прамавугольнае палотнішча сіняга колеру, у цэнтры якога намалявана птушынае гняздо, усярэдзіне якога пелікан корміць крывёю сваіх птушанят. Ніжэй намаляваная стужка з надпісам *Union, Justice, and Confidence* (з  - дэвіз штата).

На працягу XIX стагоддзя пелікан на пячатцы штата традыцыйна адлюстроўваўся з трыма кроплямі крыві на грудзях. Аднак у больш познія гады гэтая традыцыя парушылася, як на прынятым у 1912 годзе сцягу, так і на пячатцы штата. Пасля таго, як васьмікласнік з сярэдняй каталіцкай школы ў Хуме звярнуў на гэта ўвагу заканадаўцаў штата, яны ў 2006 годзе адпаведна змянілі апісанне сцяга і пячаткі штата.

## Гістарычныя сцягі 
Да 1861 года, штат Луізіяна не меў ніякага афіцыйнага сцяга, аднак часта выкарыстоўваўся сцяг, падобны цяперашняму.

У студзені 1861, пасля выхаду з складу Саюза і перад уступленнем у Канфедэрацыю, штат Луізіяна выкарыстаў неафіцыйны сцяг, заснаваны на сцягу Францыі.

У лютым 1861 года, штат Луізіяна афіцыйна прыняў сцяг з трынаццаццю чырвонымі, белымі і сінімі гарызантальнымі палосамі і з адной жоўтай зоркай у чырвоным крыжы. Сцяг выкарыстоўваўся падчас Грамадзянскай вайны ў ЗША. Нароўні з ім неафіцыйна выкарыстоўваліся папярэднія сцягі.

Выява:Flag of Louisiana (January 1861).svg| link=Неафіцыйны сцяг   — 
Выява:Louisiana Feb 11 1861.svg|  — 
Выява:Flag of Louisiana (1912-2006).svg|  — 

Катэгорыя:Сцягі ЗША
Сцяг Місуры

**Сцяг Місуры** () - адзін з дзяржаўных знакаў амерыканскага штата Місуры. Сцяг быў распрацаваны і выраблены ў Джэксане Мэры Элізабэт Уоткінс Олівер, жонкай былога сенатара штата Р. Б. Олівера. Сцяг быў прыняты ў 1913 годзе і застаецца нязменным па гэты дзень.

Сцяг уяўляе сабой прамавугольнае палотнішча, падзеленае на тры роўнавялікія гарызантальныя паласы чырвонага, белага і сіняга колераў. У цэнтры белай паласы - пячатка Місуры абрамленая сінім колам, у які ўпісана 24 белых зоркі.

Сіняя паласа сімвалізуе доблесць, белая - чысціню, чырвоная - пільнасць і правасуддзе. Таксама гэтыя колеры паказваюць на сцяг Францыі, так як раней штат Місуры быў часткай французскай тэрыторыі Луізіяна. 24 зоркі сімвалізуюць штат Місуры, як 24-ы штат, які ўвайшоў у склад ЗША.

У 1861-1865 гадах, падчас Грамадзянскай вайны, сцягам штата было сіняе палотнішча з пячаткай штата, выкананай залатым колерам, у цэнтры палотнішча.

Катэгорыя:Сцягі ЗША
Сцяг Мічыгана

**Сцяг Мічыгана** () — адзін з дзяржаўных знакаў амерыканскага штата Мічыган.

Сцяг уяўляе сабой прамавугольнае палотнішча сіняга колеру, у цэнтры якога размешчаны герб Мічыгана.

У цэнтры герба светла-сіні шчыт, на якім намалявана ўзыходзячае сонца з-за возера і чалавек, які стаіць на паўвостраве, з паднятай правай рукой і трымае ў левай руцэ даўгаствольную стрэльбу. Усё гэта сімвалізуе мір і здольнасць абараніць яго. Шчытатрымальнікі — лось і вапіці — сімвалізуюць вялікі жывёльны свет Мічыгана, а белагаловы арлан — Злучаныя Штаты Амерыкі.

Тры лацінскіх дэвізу, намаляваных на гербе, азначаюць:
* На чырвонай стужцы: *E Pluribus Unum* — «З многіх адзін»
* На светла-сінім шчыце: ''Tuebor' '- «Я абараню (свае правы)»
* На белай стужцы: *Si Quaeris Peninsulam Amoenam Circumspice* — «Калі Вы шукаеце прыемны паўвостраў, паглядзіце вакол» (афіцыйны дэвіз штата).

Катэгорыя:Сцягі ЗША
Кілбірні

**Кілбі́рні** () — горад на заходнім узбярэжжы Шатландыі ў вобласці Паўночны Эйршыр.

Катэгорыя:Гарады Шатландыі
Катэгорыя:Паўночны Эйршыр
Сцяг Мэна

**Сцяг Мэна** () - адзін іх дзяржаўных сімвалаў штата Мэн.

Сцяг уяўляе сабой сіняе (блакітнае) прамавугольнае палотнішча з размешчаным у цэнтры гербам штата. Афіцыйнай расфарбоўкі ў герба няма, таму можна сустрэць розныя варыянты сцяга. Акрамя таго, на афіцыйных мерапрыемствах сцяг павінен быць у жоўтай (залатой) аблямоўцы, але гэта правіла выконваецца не заўсёды. Памеры бакоў звычайна 3:5.

Цяперашні варыянт быў прыняты 23 лютага 1909 года.

Выява:Naval_Ensign_of_Maine.svg| Гандлёвы і марскі сцяг штата
Выява:Flag of the 20th Maine Volunteer Infantry Regiment.svg| Сцяг 20-го пяхотнага палка добраахвотнікаў штата Мэн часоў грамадзянскай вайны

## Спасылкі 
* Maine (U.S.)

Катэгорыя:Сцягі ЗША
Сцяг
Сцяг Місісіпі

**Сцяг Місісіпі** () — адзін з дзяржаўных знакаў амерыканскага штата Місісіпі.

## Гістарычныя сцягі 
9 студзеня 1861 года, пасля пачатку Грамадзянскай вайны, Місісіпі выйшаў з складу Саюза і прыняў сцяг Боні Блу (*Bonnie Blue Flag *) — белая зорка на сінім полі, які быў узняты над Капітоліем у Джэксане як сімвал незалежнасці.

25 студзеня 1861 года штат Місісіпі афіцыйна прыняў новы сцяг — вядомы як *сцяг Магнолія*. Ён уяўляў сабой белае палотнішча, у крыжы — *Bonnie Blue Flag*, у цэнтры сцяга — дрэва магнолія.

Да 2020 года сцяг уяўляў сабой прамавугольнае палотнішча, падзеленае на тры роўнавялікія гарызантальныя паласы сіняга, белага і чырвонага колераў. У кантоне — ваенны сцяг арміі канфедэратаў — чырвоны квадрат з сінім Андрэеўскім крыжам, у крыж упісана 13 белых зорак.

## Рэферэндум пра сцяг 
thumb | left | 200px | Праект сцяга
У 2000 годзе Вярхоўны суд штата Місісіпі пастанавіў, што сцяг, прыняты ў 1894 годзе, лічыцца неафіцыйным, бо закон пра яго прыняцце быў ануляваны заканадаўчым сходам штата яшчэ ў 1906 і яго далейшае выкарыстанне было данінай традыцыі.

Па прапанове губернатара штата *Ronnie Musgrove* была ўтворана камісія па выпрацоўцы новага сцяга. 17 красавіка 2001 года быў праведзены рэферэндум, на якім было прапанавана два варыянты сцяга — стары (узору 1894) і новы (распрацаваны камісіяй).

У прапанаваным сцягу ваенны сцяг канфедэратаў у кантоне быў заменены на сіні квадрат з дваццаццю зоркамі. Знешняе кальцо з 13 зорак сімвалізавала трынаццаць калоній, якія ўтварылі ЗША, кольца з шасці зорак — шэсць нацый, якія мелі суверэнітэт на тэрыторыі Місісіпі (індзейскія плямёны, Францыя, Іспанія, Вялікабрытанія, ЗША і канфедэратыўны Штаты), унутраная (большага памеру) — штат Місісіпі. Таксама гэтыя дваццаць зорак сімвалізавалі тое, што штат Місісіпі стаў дваццатым штатам, які ўвайшоў у склад ЗША.

Па выніках рэферэндуму за новы сцяг было аддадзена 35 % галасоў, за стары — 65 % (большасць афраамерыканцаў былі за новы сцяг, большасць белых — за стары).

Пасля гэтага была паспрацавана новая прапанова сцяга, так званая "Нова Магнолія". 3 лістапада 2020 года на агульных выбарах прайшоў рэферэндум пра новы сцяг у Місісіпі. Выбаршчыкаў спыталі, ці варта прыняць дызайн, прапанаваны Камісіяй, для перапрацоўкі дзяржаўнага сцяга Місісіпі, які не змяшчае баявога сцяга Канфедэрацыі і змяшчае словы «In God We Trust», як новага афіцыйнага сцяга Місісіпі. За новы сцяг прагаласавала за 73 % супраць 27 %.

Катэгорыя:Сцягі ЗША
Аран (значэнні)

**Аран**:
* **А́ран** — архіпелаг у Ірландыі
* **Аран** — востраў у Шатландыі
* **Аран** — гістарычная вобласць на Паўднёвым Каўказе на месцы старажытнай дзяржавы Албанія
* **Аран** — адміністрацыйная адзінка ў Францыі
* **Аран** — горад у Алжыры
* **Правінцыя Аран** — правінцыя ў Алжыры

## Гл. таксама 
***Аранская мова** — дыялект аксітанскай мовы
***Араны** — гістарычны раён Мінска, размешчаны ў паўднёвай частцы горада
Эйлса-Крэйг

**Эйлса-Крейг** (, ) — востраў вулканічнага паходжання ў Шатландыі. Ляжыць у заліве Фёрт-оф-Клайд у трох з паловай кіламетрах ад берага. Уваходзіць у склад вобласці Паўднёвы Эйршыр.

На востраве здабываецца лепшы граніт, які ідзе на выраб гульнявых камянёў для кёрлінга.

## Спасылкі 
* Entry on the Maybole Home Page
* Ailsa Craig  Index — computer-generated virtual panoramas
* Pictures of Ailsa Craig 

Катэгорыя:Астравы Шатландыі
Катэгорыя:Паўднёвы Эйршыр
Дал Рыяда

**Дал Рыяда** () — раннесярэдневяковае гэльскае каралеўства, якое ахоплівала заходняе ўзбярэжжа Шатландыі (сучасная тэрыторыя вобласці Аргайл і Б’ют) і поўнач Ірландыі (сучасная тэрыторыя графства Антрым).

У канцы V стагоддзя частка ірландцаў з перанаселенай тэрыторыі ірландскай Дал Рыяды перабралася на поўнач Брытаніі, дзе яны заснавалі каралеўства, якое стала вядомым як шатландская Дал Рыяда. У 843 годзе, аб’яднаўшыся з каралеўствам піктаў, утварыла Шатландскае каралеўства.

Катэгорыя:Дал Рыяда
Катэгорыя:Гісторыя Шатландыі