Анатоль Аляксеевіч Крыварот

**Анатоль Аляксеевіч Крыварот** — беларускі гісторык. Кандыдат гістарычных навук, дацэнт, падпалкоўнік у адстаўцы.

## Біяграфія 
Бацька, Аляксей Цітавіч Крыварот, малодшы з сямі братоў, удзельнічаў у партызанскім руху падчас Вялікай Айчыннай вайны. У другой палове лістапада 1942 года, ва ўзросце 14 гадоў, уступіў разам з братамі Іванам і Гаўрылам у 130-ы партызанскі атрад «Помста», затым ваяваў у 340-м партызанскім атрадзе. У пасляваенны час вучыўся на камбайнера, працаваў у сельскай гаспадарцы, затым — на Мінскім аўтамабільным заводзе. У пачатку 1950-х гадоў праходзіў службу на Паўночным флоце.

Анатоль Аляксеевіч Крыварот нарадзіўся ў вёсцы Дзмітравічы Бярэзінскага раёна Мінскай вобласці. Скончыў сярэднюю школу № 15 у Мінску.

У 1975 годзе з адзнакай скончыў Даўгаўпілскае ваенна-тэхнічнае вучылішча. Да 1991 года служыў у Узброеных сілах СССР, а з 1991 па жнівень 1994 года — ва Узброеных сілах Рэспублікі Беларусь. Мае званне падпалкоўніка ў адстаўцы.

У 1983 годзе скончыў Запарожскі педагагічны інстытут, а ў 1988 — ваенна-палітычную акадэмію ў Маскве.

З 2001 па 2014 год выкладаў у вышэйшых навучальных установах Мінска, дзе чытаў курсы па гісторыі Беларусі, беларусазнаўстве, рэлігіязнаўстве, паліталогіі, а таксама асновах ідэалогіі беларускай дзяржавы.

У лютым 2011 года абараніў кандыдацкую дысертацыю на тэму: «Узаемадзеянне беларускіх і расійскіх партызанскіх фарміраванняў у гады Вялікай Айчыннай вайны (1941—1944 гг.)» (навуковы кіраўнік доктар гістарычных навук, прафесар А. М. Літвін).

З ліпеня 2014 года працуе ў Інстытуце гісторыі НАН Беларусі: спачатку на пасадзе старшага, а з 1 ліпеня 2017 года — вядучага навуковага супрацоўніка аддзела (цэнтра) ваеннай гісторыі Беларусі.

## Навуковая дзейнасць 
Сфера навуковых інтарэсаў уключае ваенную гісторыю Беларусі, гісторыю партызанскага руху ў Беларусі і суседніх краінах (1941—1944), гісторыю Узброеных Сіл Рэспублікі Беларусь, ваеннае будаўніцтва ў краінах СНД.

## Узнагароды 
Узнагароджаны шасцю медалямі, у тым ліку медалём «За баявыя заслугі» (1986), а таксама ганаровымі граматамі і памятнымі знакамі.

## Навуковая дзейнасць 
Аўтар больш за 60 публікацый, у тым ліку дзвюх манаграфій (адна ў сааўтарстве), пяці вучэбных і вучэбна-метадычных дапаможнікаў (чатыры ў сааўтарстве) у тым ліку:

### Манаграфія 
* «Узаемадзеянне партызанскіх фарміраванняў Беларусі і Расіі ў гады Вялікай Айчыннай вайны». – Мінск: Беларуская навука, 2015. – 239 с.
* Криворот А.А. Взаимодействие партизанских формирований Беларуси и Росии в тылу немецкой группы армий «Центр»/А.А. Криворот. – М., Историческая память, 2017 г. – 334 с.

### **Раздзелы ў калектыўных манаграфіях** 
* Криворот А.А., Литвин А.М. Взаимодействие партизан Беларуси с Красной Армией, российскими и белорускими партизанами //Страна в огне : в 3 т. Т. 2. Коренной перелом. 1942–1943: В 2 кн. Кн. 1. Очерки /отв. ред. Литвин А.М., Никифоров Ю.А. – М.: “Абрис”, 2017. – 734 с. С. 583–642.
* Криворот А.А. Белорусы и уроженцы Беларуси в крупнейших сражениях завершающего периода Великой Отечественной войны. //Страна в огне : в 3 т. Т. 3. Освобождение. 1943–1944: В 2 нк. Кн. 1. Очерки /отв. ред. Литвин А.М., Мягков М.Ю.; ред. сост. Суржик Д.В. — М.: “Абрис”, 2017. – 717 с. С. 389–450.
* Криворот А.А. Освобождение Правобережной Украины и стран Юго-Восточной Европы //Страна в огне : в 3 т. Т. 3. Освобождение. 1943–1944: В 2 кн. Кн. 1. Очерки /отв. ред. Литвин А.М., Мягков М.Ю.; ред. сост. Суржик Д.В. — М.: “Абрис”, 2017. – 717 с. С. 535–502.
* Криворот А.А. Белорусы и уроженцы Беларуси в крупнейших фронтовых сражениях завершающего периода Великой Отечественной войны Страна в огне : в 3 т. Т. 3. Освобождение. 1943–1944: В 2 кн. Документы и материалы /отв. ред. Литвин А.М., Мягков М.Ю.; ред. сост. Суржик Д.В. — М.: “Абрис”, 2017. – 510 с. С. 292–308.
* Криворот А.А. Литвин А.М. Белорусы и уроженцы Беларуси в крупнейших фронтовых сражениях завершающего периода Великой Отечественной войны Страна в огне : в 3 т. Т. 3. Освобождение. 1943–1944: В 2 кн. Документы и материалы /отв. ред. Литвин А.М., Мягков М.Ю.; ред. сост. Суржик Д.В. — М.: “Абрис”, 2017. – 510 с. С. 309–345.

### **Зборнікі навуковых артыкулаў** 
* Крыварот А.А. Праблемы даследавання ўзаемадзеяння партызанскіх фарміраванняў Беларусі і суседніх краін у гады Вялікай Айчыннай вайны: тэрміналагічны аспект //Метадалогія даследавання гісторыі Беларусі: праблемы, дасягненні, перспектывы: зборнік навуковых артыкулаў/Нац. акад. навук Беларусі, Ін-т гісторыі; уклад.: В.В. Яноўская; рэдкал.: В.В. Даніловіч (гал. рэд.) [і інш.]. – Мінск : беларуская навука, 2018. – 262. С. 238–247

## Крыніцы 
Катэгорыя:Ваенныя гісторыкі
Катэгорыя:Гісторыкі Беларусі