Спаса-Праабражэнская царква (Магілёў)

**Спаская царква**, ці **Спаса-Праабражэнская царква** — колішні праваслаўны храм у Магілёве, помнік архітэктуры XVIII ст. Знаходзілася на высокім беразе Дняпра, на Спаскім завулку. Твор архітэктуры віленскага барока.

Храм пацярпеў у Другую сусветную вайну. Канчаткова помнік страчаны пасля вайны ў 1940-х гадах.

Царква ўваходзіла ў склад комплексу манастыра Святога Спаса.

## Гісторыя 
Спаская царква ў Магілёве ўпершыню ўпамінаецца ў 1447 годзе. Першая драўляная царква размяшчалася непадалёк ад Рынку, на высокай надабалонавай тэрасе Дняпра. Пры ёй існавалі мужчынскі і жаночы манастыры, пра што паведамляецца пад 1669 годам. У 1593 годзе на месцы згарэлай царквы збудавалі новую.

У час пажару 1708 году царква зноў згарэла. У 1740—1742 гадах магілёўскі епіскап  пачаў будаваць новую мураваную царкву. Яе будаўніцтва было амаль завершана да 1748 года пад кіраўніцтвам епіскапа . Але ў 1748 недабудаваная царква згарэла, засталіся муры і сцены.
Ераніма Ваўчанскага пахавалі ў 1754 годзе ў алтары яшчэ не завершанай царквы.

З 1756 г. будаўніцтвам Спаса-Праабражэнскай царквы кіраваў архіепіскап Георгій Каніскі, які вызваў з Вільні вядомага архітэктара І. К. Глаўбіца.
Новая царква была кафедральным саборам Магілёва да 1802 г.

У 1918 годзе савецкія ўлады закрылі царкву. У Вялікую Айчынную вайну помнік быў моцна пашкоджаны. Пасля вайны, у 1940-ых гадах тое, што засталося ад царквы, было знесена савецкімі ўладамі.

## Архітэктура 
Помнік архітэктуры віленскага барока.
Царква уяўляла сабой крыжова-купальную базіліку з двухвежавым галоўным фасадам. Над сяродкрыжжам на высокім светлавым 8-гранным барабане ўзвышаўся сферычны купал, завершаны галоўкай. Да глухіх граней барабана далучаліся чатыры двухярусныя вежачкі з невысокімі купаламі, якія разам стваралі 5-купальную кампазіцыю.

Над галоўным фасадам узвышаліся двухярусныя вежы, паміж якімі размяшчаўся высокі ступеньчаты франтон. Сцены фасадаў завяршаліся шырокім тонкапрафіляваным карнізам, рытмічна чляніліся лучковымі аконнымі праёмамі з дэкаратыўнымі ляпнымі дэталямі, паміж аконнымі праёмамі — спараныя пілястры з дарычнымі капітэлямі.

## Інтэр'ер 
thumb|270px|Унутры Спаскай царквы. Фотаздымак 1916 года.
У інтэр'еры чатыры цэнтрычныя слупы падтрымлівалі купал на ветразях. Інтэр'ер меў багатае аздабленне, выкананае магілёўскімі майстрамі Міронам Пігарэвічам і Пятром Сліжыкам.

## Галерэя 
### Гістарычная графіка 

Mahiloŭ, Spaskaja. Магілёў, Спаская (1844).jpg|1844
Mahiloŭ, Dniapro. Магілёў, Дняпро (1879).jpg|1879
Mahiloŭ, Dubravienka. Магілёў, Дубравенка (1882) .jpg|1882 
Mahiloŭ, Rynak. Магілёў, Рынак (XIX).jpg|да 1900
Mahiloŭ, Dniapro. Магілёў, Дняпро (M. Astankovič, 1890-99, 1901).jpg|1901
Mahiloŭ, Spaski. Магілёў, Спаскі (1916) .jpg|Сабор пры Стаўцы. , 2 жніўня 1916
Драпачэнка. Магілёў. Унутраны выгляд сабора.jpg|Унутраны выгляд сабора. , лістапад 1916

### Гістарычныя здымкі 

Mahiloŭ, Spaski. Магілёў, Спаскі (1900).jpg|1900
Mahiloŭ, Dniapro-Školišča. Магілёў, Дняпро-Школішча (1914).jpg|1914
Mahiloŭ, Spaski. Магілёў, Спаскі (1915).jpg|1915
Mahiloŭ, Archirejski Vał. Магілёў, Архірэйскі Вал (XX).jpg|да 1918
Mahiloŭ, Vietranaja-Spaski. Магілёў, Ветраная-Спаскі (1918).jpg|1918
Mahiloŭ, Spaski. Магілёў, Спаскі (1918) .jpg|1918 
Mahiloŭ, Spaski. Магілёў, Спаскі (1930).jpg|1930
Магілёўскі Спаскі манастыр у 1942 годзе.jpg|1942

## Зноскі 
## Літаратура 
*  С. 470—471.
* 

## Спасылкі 
* 
* Могилевский Спасо-Преображенский монастырь // Святые земли Белорусской. Древние монастыри Беларуси. (Тэматычны праваслаўны каляндар на 2004 год.) 
* 

Катэгорыя:Колішнія праваслаўныя храмы Магілёўскай вобласці
Катэгорыя:Знішчаныя збудаванні Магілёва
Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Магілёва