open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Калегіум

]]
**Кале́гіум** (ад  — таварыства, садружнасць) — закрытая сярэдняя, радзей вышэйшая навучальная ўстанова ў XVI—XIX стст. Адкрывалі калегіумы пераважна езуіты. Лічыліся свецкімі, аднак сістэма навучання была падпарадкавана інтарэсам ордэна. Вывучаліся: тэалогія, лацінская і грэчаская мовы, літаратура, геаграфія, гісторыя, сем вольных мастацтваў і інш. Адукацыя была бясплатнай і даступнай для прадстаўнікоў іншых канфесій. Поўны калегіум уключаў 5—6-гадовы курс сярэдняй школы (ніжэйшае і вышэйшае аддзяленні), 3-гадовы курс філасофіі, 4-гадовы — тэалогіі.

Калегіум уяўляў сабой комплекс разнастайных рознапавярховых будынкаў, у т.л. мог уключаць школу, інтэрнат, касцёл, капліцы, кляштар, службовыя памяшканні і інш. Займаў значную тэрыторыю ў цэнтры населенага месца, меў унутраныя двары.

## Беларусь 
На Беларусі першы калегіумы адкрыты ў 1570 г. у Вільні (з 1579 г. — Віленская акадэмія). Да сярэдзіны XVIII ст. іх было 16: у Полацку (з 1812 г. — Полацкая езуіцкая акадэмія) і Пінску поўныя, у Нясвіжы, Гродне, Мсціславе, Навагрудку, Оршы, Віцебску, Брэсце з курсам філасофіі, у Мінску, Магілёве, Слоніме, Слуцку, Бабруйску і інш. мелі статус сярэдніх навучальных устаноў.

Акрамя езуіцкіх на Беларусі найбольшае распаўсюджанне ў XVIII ст. атрымалі калегіумы ордэна піяраў. Існавалі ў Шчучыне, Зэльве, Расонах, Драгічыне, Віцебску і інш.

У 1773 г. са скасаваннем ордэна езуіцкія калегіумы перададзены Адукацыйнай камісіі. На беларускіх землях, якія ўвайшлі ў склад Расійскай імперыі, праіснавалі да 1820 года. У пачатку 1830-х гг. усе калегіумы рэарганізаваны ў прыходскія, павятовыя вучылішчы і гімназіі або зачынены.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Калегіумы
Катэгорыя:Навучальныя ўстановы
Касцёл Адшукання Святога Крыжа і кляштар кармелітаў (Анталіепце)

**Касцёл Адшукання Святога Крыжа і кляштар кармелітаў босых** () — рымска-каталіцкі сакральны комплекс ў мястэчку Анталіепце (Анталепты) Зарасайскага раёна, Літва.

## Гісторыя 
Кляштар у Анталептах Вількамірскага павета заснаваны ўладальнікам мястэчка кашталянам інфлянцкім Янам Міхаілам Струцінскім з сынам Юзафам у 1734—1738 гг. Касцёл быў асвечаны ў гонах Святога Крыжа ў 1763 годзе.

Кляштарны корпус пабудаваны ў першай пал. 19 ст. Пасля паўстання 1830—1831 гг. кляштар зачынены, касцёл у 1846—1850 перароблены пад царкву, з 1918 зноў касцёл.

## Архітэктура 
Касцёл уяўляе сабой храм зальнага тыпу ў стылі позняга барока. Асноўны аб'ём прамавугольны ў плане, да яго прымыкае больш нізкі прэсбітэрый з трохграннай алтарнай апсідай, да якой, у сваю чаргу, па галоўвай восі далучаецца прамавугольная яшчэ ніжэйшая сакрысція, так што храм моцна выцягнуты ў даўжыню. На галоўным фасадзе дзве чатырохярусныя вежы, паміж якімі фігурны франтон. Над прэсбітэрыем на другім паверсе ўладкавана капліца, у якую вядуць сходы. Пад касцёлам прасторная крыпта, якая масіўнымі слупамі падзяляецца на тры нефы.

Каля касцёла размешчаны мураваны двухпавяховы жылы корпус.

## Літаратура 
* Lietuvos architektūros istorija. Vilnius, 1994. T. 2. P. 139—140.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Касцёлы Літвы
Катэгорыя:Збудаванні Літвы ў стылі барока
Катэгорыя:З’явіліся ў XVIII стагоддзі
Катэгорыя:Мястэчка Анталіепце
Катэгорыя:Кармеліцкія кляштары Літвы
Дэматычнае пісьмо

**Дэматы́чнае пісьмо́** — позні від егіпецкага пісьма для хуткага запісу на папірусе вялікіх тэкстаў.

Дэматычнае пісьмо прыйшло на змену іератычнаму пісьму каля 6—7 ст. да н.э. і заставалася пісьмом егіпцян да З ст. н.э., калі змянілася копцкім пісьмом і значэнне іерогліфаў было забыта.
.]]
У 1799 г. каля горада Разета (дэльта Ніла) знойдзены т.зв. Разецкі камень, на якім былі высечаны два іерагліфічныя надпісы і адзін на старажытнагрэчаскай мове; адзін з іерагліфічных надпісаў выкананы манументальнымі іерогліфамі, другі — дэматычным пісьмом. У 1822 г. французскі вучоны Ж. Ф. Шампальён расшыфраваў іх і прыйшоў да высновы, што дэматычнае пісьмо максімальна набліжана да фанетычнага пісьма і складаецца з 3 відаў знакаў: ідэаграфічных, фанетычных і дэтэрмінатываў.

## Літаратура 
* Дэматычнае пісьмо //  С. 348.
* Павленко Н.А История письма. 2 изд. Мн., 1987.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Гісторыя пісьма
Катэгорыя:Старажытныя пісьменнасці Блізкага Усходу і Міжземнамор’я
Катэгорыя:Кансанантныя пісьменнасці
Катэгорыя:Фонаідэаграфічныя пісьменнасці
Катэгорыя:Егіпецкае пісьмо
Катэгорыя:Дэшыфроўка забытых пісьменнасцей
Бюлетэнь пасольскага клуба Беларускай сялянска-работніцкай грамады

**«Бюлетэнь пасольскага клуба Беларускай сялянска-работніцкай грамады»** — орган левага крыла беларускай парламенцкай фракцыі ў сейме Польшчы. Выдаваўся з 11 лістапада 1925 да 4 снежня 1926 у Вільні на беларускай мове.

Друкаваў прамовы грамадскіх дэпутатаў у сейме, іх інтэрпеляцыі, звароты да польскага ўрада і кіраўнікоў міністэрстваў. У інтэрпеляцыях (у 1927 выйшлі ў Мінску асобным выданнем на беларускай і рускай мовах) і інш. дакументах выкрываліся факты грубага парушэння мясцовай польскай адміністрацыяй канстытуцыі дзяржавы і падпісаных Польшчай міжнародных трактатаў, беспадстаўныя арышты і збіванне палітзняволеных, марадзёрства дыслацыраваных у Заходняй Беларусі польскіх войск, абкладанне сялян непамернымі падаткамі, рэпрэсіі супраць беларускага перыядычнага друку, самачыннае закрыццё старастамі беларускіх школ, пераследаванне настаўнікаў і г.д. На старонках «Бюлеьэня...» надрукаваны «Палітычная платформа Беларускай сялянска-работніцкай грамады» (№ 9), «Арганізацыйны статут БСРГ» (№ 12), выступленні ў сейме П. Мятлы, С. Рак-Міхайлоўскага, Б. Тарашкевіча, П. Валошына, Ю. Сабалеўскага і інш.

Вядома 16 нумароў, з іх 3 канфіскаваны. Выданню папярэднічаў «Бюлетэнь Беларускага пасольскага клуба» (1925, выйшла 3 нумары).

## Літаратура 
* Ліс, А. С. «Бюлетэнь пасольскага клуба Беларускай сялянска-работніцкай грамады» / А. С. Ліс // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: У 6 т. / Беларуская Энцыклапедыя; Рэдкал.: М. В. Біч і інш.; Прадм. М. Ткачова; Маст. Э. Э. Жакевіч. Т. 2: Беліцк—Гімн / Рэдкал.: Б. І. Сачанка (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелЭн, 1994. — 536 с. — С. 154. — ISBN 5-85700-142-0.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Газеты Вільні на беларускай мове
Катэгорыя:Газеты Заходняй Беларусі
Катэгорыя:Беларуская сялянска-работніцкая грамада
Катэгорыя:1925 год у Вільні
Катэгорыя:1926 год у Вільні
Вярхоўны галоўнакамандуючы

**Вярхоўны галоўнакамандуючы** — найвышэйшая службовая асоба Узброеных сіл дзяржавы (кааліцыі дзяржаў або аб’яднаных узброеных сіл), якая сцвярджае ваенную дактрыну краіны і прызначае Вярхоўнае камандаванне.

Ва ўсіх краінах, якія маюць Узброеныя Сілы гэтую пасаду займае, як правіла, кіраўнік краіны (прэзідэнт, прэм'ер-міністр і да т.п.). Гэта палажэнне звычайна замацоўваецца ў канстытуцыях адпаведных дзяржаў або статутных дакументах ваенных блокаў.

Катэгорыя:Вярхоўныя галоўнакамандуючыя
Катэгорыя:Воінскія фарміраванні
Катэгорыя:Ваенная сацыялогія
Катэгорыя:Воінскія званні
Бюлетэнь ЦК КПЗБ

**«Бюлетэнь ЦК КПЗБ»** — нелегальная камуністычная газета, орган ЦК Камуністычнай партыі Заходняй Беларусі для ўнутрыпартыйнай інфармацыі. Выдавалася з 20 студзеня 1927 да 1936 у Вільні на беларускай, рускай, яўрэйскай і польскай мовах звычайна 1 раз у месяц. Тыраж да 5 тыс. экз.

Друкавала найбольш важныя пастановы і рашэнні ЦК КПЗБ, інструктыўныя матэрыялы па пытаннях агітацыі, прапаганды і партыйнага будаўніцтва, тэзісы для дакладаў на сходах партыйных ячэек, асвятляла дзейнасць ЦК, яго аддзелаў і мясцовых партыйных арганізацый. Рэдагавалі газету члены Бюро ЦК КПЗБ А. А. Альшэўскі, Л. І. Родзевіч і інш.

## Літаратура 
* Хаўратовіч, І. П. «Бюлетэнь ЦК КПЗБ» / І. П. Хаўратовіч // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: У 6 т. / Беларуская Энцыклапедыя; Рэдкал.: М. В. Біч і інш.; Прадм. М. Ткачова; Маст. Э. Э. Жакевіч. Т. 2: Беліцк—Гімн / Рэдкал.: Б. І. Сачанка (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелЭн, 1994. — 536 с. — С. 154. — ISBN 5-85700-142-0.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Газеты Заходняй Беларусі
Катэгорыя:Камуністычная партыя Заходняй Беларусі
Катэгорыя:Газеты Вільні на беларускай мове
Катэгорыя:Газеты Вільні польскай мове
Катэгорыя:Газеты на ідыш
Катэгорыя:1927 год у Вільні
Катэгорыя:1936 год у Вільні
Непрамыя выбары

**Непрамыя выбары** — працэс, у якім выбаршчыкі падчас выбараў галасуюць не за кандыдатаў на пасаду, а за людзей, якія пазней будуць рабіць выбар. Адна з найстарэйшых выбарчых форм, якая па сённяшні дзень выкарыстоўваецца для шматлікіх верхніх палат і прэзідэнцкіх пасад. Самым вядомым прыкладам непрамых выбараў з’яўляюцца прэзідэнцкія выбары ў ЗША, дзе народ абірае калегію выбаршчыкаў, якая абірае прэзідэнта краіны. Прэзідэнт Германіі аналагічна абіраецца Федэральнай канвенцыяй, якая склікаецца для гэтай мэты. У Індыі і шэрагу іншых краін прэзідэнтаў ці цырыманіяльных кіраўнікоў іншых ступеняў абіраюць парламенты.

Катэгорыя:Выбары паводле тыпу
Звінячы (значэнні)

* Звінячы — вёска ў Мінскім раёне Мінскай вобласці.
* Звінячы — пасёлак у Мінскім раёне Мінскай вобласці.
Электаральная калегія (ЗША)

. Дзеючы прэзідэнт Барак Абама (дэмакрат-Ілінойс) выйграў народнае галасаванне ў 26 штатах і  акрузе Калумбія (пазначана сінім колерам) і атрымаў 332 галасы электараў. Былы губернатар Міт Ромні (рэспубліканец-Масачусетс) выйграў народнае галасаванне ў 24 штатах (пазначана чырвоным колерам) і атрымаў 206 галасоў электараў.]]
**Электаральная калегія**, або **Выбарчая калегія** () — інстытут, які абірае прэзідэнтаў і віцэ-прэзідэнтаў Злучаных Штатаў Амерыкі кожныя чатыры гады. Грамадзяне ЗША не галасуюць за кандыдатаў у прэзідэнты або віцэ-прэзідэнты, абіраюць пасрэднікаў, т.зв. электараў (), якія амаль заўсёды абавязваюцца галасаваць за канкрэтных кандыдатаў і якія абіраюцца ў адпаведнасці з законамі кожнага штата. Колькасць электараў ад кожнага штата залежыць ад колькасці яго прадстаўнікоў у Кангрэсе, а Дваццаць трэцяя папраўка да Канстытуцыі ЗША даруе акрузе Калумбія, на тэрыторыі якой знаходзіцца сталіца краіны — Вашынгтон, столькі электараў, колькі б яна мела, калі б была штатам, але не больш, чым найменш населены штат (зараз 3 электары). Такім чынам, у цяперашні час Электаральная калегія  складаецца з 538 членаў: 435 членаў Палаты прадстаўнікоў, 100 сенатараў і 3 дадатковыя электары з акругі Калумбія.

## Спасылкі 

Катэгорыя:Выбарчыя калегіі
Катэгорыя:Гісторыя выбарчага права ў ЗША
Катэгорыя:Прэзідэнцкія выбары ў ЗША
Катэгорыя:Калегія выбаршчыкаў (ЗША)
Аднагалосыя

**Аднагалосыя** (*Tyranni*) — падатрад вераб'інападобных птушак, які ўключае каля 1080 відаў. Распаўсюджаныя пераважна ў Амерыцы, асабліва ў Паўднёвай. Агульнай характарыстыкай групы з'яўляецца спрошчаная будова галасавога апарата і, як следства гэтага, адсутнасць песні, а таксама падзеленасць сухажылляў згінальнікаў пальцаў.

## Таксанамічная структура 
* Інфраатрад 
** 
* Інфраатрад 
** 
** 
** 
** 
* Інфраатрад 
** : 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** : 
** 

Катэгорыя:Вераб’інападобныя
Бюллетень Военно-революционного комитета Западного фронта

**«Бюллетень Военно-революционного комитета Западного фронта»** — штодзённая газета бальшавіцкага кірунку. Выдавалася з 27 кастрычніка (9 лістапада) да канца лістапада 1917 у Мінску на рускай мове Ваенна-рэвалюцыйным камітэтам Заходняна фронту.

Выхад газеты быў абумоўлены спробай мясцовых бальшавіцкіх кіраўнікоў увасобіць у ВРК вышэйшую ўладу на Заходнем фронце пасля перамогі ўзброеннага паўстання ў Петраградзе. У гэтых умовах ёй надаваліся функцыі афіцыйнага органа друку. У газеце падкрэслівалася, што «ўсе распараджэнні Ваенна-рэвалюцыйнага камітэта публікуюцца ў «Бюллетене...» і падлягаюць неадкладнаму і беспярэчнаму выкананню». Акрамя загадаў ВРК, у першых нумарах (27 і 28 кастрычніка) надрукаваны дэкрэты II Усерасійскага з'езда Саветаў рабочых і салдацкіх дэпутатаў, Дэкларацыя правоў народаў Расіі (6 лістапада), Дэкрэт аб увядзенні дзяржаўнай манаполіі на аб'явы (11 лістапада) і інш. дакументы. Пісала пра ход барацьбы за ўладу з камітэтамі выратавання рэвалюцыі (7 лістапада), антыбальшавіцкай прэсай (9 лістапада), супраць чутак, якія дыскрэдытавалі кастрычніцкія падзеі (8 лістапада). Шырока асвятляла падрыхтоўчую работу па скліканні Устаноўчага сходу ў Расіі, друкавала наказы вайсковых часцей сваімі дэлегатамі. Шмат увагі аддавала канфлікту паміж СНК РСФСР і Вярхоўным галоўнакамандуючым генерал-лейтэнантам М. М. Духоніным. У артыкуле «Генерал ухонін і Савет Народных Камісараў» (11 лістапада) галоўнакамандуючы паказаны прыхільнікам вайны і контррэвалюцыянерам, якога трэба адхіліць ад займаемай пасады. Засяроджвала ўвагу салдат на неабходнасці барацьбы з рэакцыйным генералітэтам у Стаўцы Вярхоўнага галоўнакамандуючага (12, 15 лістапада і інш.), змясціла звароты «Да ўсіх таварышаў Заходняга фронту» і «Да ўсіх афіцэраў армій Заходняга фронту» (15 лістапада) з мэтай атрымаць маральную і практычную падтрымку ў барацьбе супраць Стаўкі. Апублікавала звесткі пра вынікі гэтай барацьбы, загады новага галоўнакамандуючага, адозвы Магілёўскага ВРК (22 лістапада)

## Літаратура 
* Сяменчык, М. Я. «Бюллетень Военно-революционного комитета Западного фронта» / М. Я. Сяменчык  // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: У 6 т. / Беларуская Энцыклапедыя; Рэдкал.: М. В. Біч і інш.; Прадм. М. Ткачова; Маст. Э. Э. Жакевіч. Т. 2: Беліцк—Гімн / Рэдкал.: Б. І. Сачанка (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелЭн, 1994. — 536 с. — С. 154. — ISBN 5-85700-142-0.

Катэгорыя:Газеты Беларусі
Катэгорыя:Газеты на рускай мове
Уйгурскае пісьмо

**Уйгу́рскае пісьмо́**, ці **старо́е уйгу́рскае пісьмо́** — літарна-гукавое пісьмо, якім карыстаюцца цюркамоўныя народнасці Усходняга Туркестана.

Склалася на аснове сагдыйскага пісьма, якое ў сваю чаргу развілося з арамейскага пісьма.

Літары уйгурскага пісьма ішлі зверху ўніз, радкі — злева направа. Адрозніваліся розныя формы літар у залежнасці ад іх месца ў слове, а таксама кніжны почырк (у тэкстах рэлігійнай літаратуры) і скарапісны курсіў (дзелавыя паперы і інш.).

Першыя датаваныя помнікі вядомы з пачатку 8 ст. Пашырэнне атрымала ў 9—13 ст. у цюркскіх плямён, якія вызнавалі будыйскую рэлігію. Пасля прыняцця гэтымі народамі ісламу яно было выцеснена арабскім пісьмом, але ў будыйскіх манастырах уйгурскае пісьмо выкарыстоўвалі і ў 18 ст.

У 13 ст. уйгурскае пісьмо было запазычана манголамі, у якіх яно было пераўтворана ў мангольскае пісьмо. На аснове уйгурскага пісьма створана і маньчжурскае пісьмо.

## Літаратура 
* 
* *Закиров Р. У.* Уйгурское письмо // Лингвистический энциклопедический словарь. — М.: «Советская энциклопедия», 1990.
* *Малов С. Е.* Памятники древнетюркской письменности. — М.; Л., 1951.
* *Павленко Н. А.* История письма. 2 изд. — Мн., 1987.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Алфавіты
Катэгорыя:Уйгурская культура
Катэгорыя:Уйгурская мова
Катэгорыя:Уйгуры
Бюллетень Минского Совета рабочих и солдатских депутатов

**«Бюллетень Минского Совета рабочих и солдатских депутатов»** — штодзённая бальшавіцкая газета. Выдавалася 27—31 кастрычніка (9—13 лістапада) 1917 у Мінску на рускай мове.

Выданне «Бюллетень...» было распачата бальшавіцкай фракцыяй Мінскага Савета рабочых і салдацкіх дэпутатаў з мэтай падтрымаць падзеі Кастрычніцкай рэвалюцыі ў Петраградзе з боку салдат Заходняга фронту і працоўных Беларусі, што выявілася ў 1-м нумары газеты. 27 кастрычніка (9 лістапада) ў ёй быў змешчаны «Загад № 1. Да насельніцтва гор. Мінска і ваколіц», у якім бальшавіцкая фракцыя ад імя выканкома Мінскага Савета абвясціла пераход улады ў рукі Савета рабочых і салдацкіх дэпутатаў. Выкарыстоўваючы «Бюллетеня...» як надпартыйны орган, бальшавікі праводзілі праз яго сваю палітыку. Тут друкаваліся загады і тэлеграмы Петраградскага ВРК, паведамленні пра II Усерасійскі з'езд Саветаў, дэкрэты аб міры, зямлі, друку, прывітальныя тэлеграмы вайскоўцаў на адрас Савета народных камісараў і інш. На час пераходу ўлады да Камітэта выратавання рэвалюцыі газета не падпарадкавалася загадам апошняга і распачала супраць яго ідэйна-палітычную барацьбу. Спыніла існаванне ў сувязі з канчатковай перамогай бальшавікоў у Мінску.

## Літаратура 
* Сяменчык, М. Я. «Бюллетень Минского Совета рабочих и солдатских депутатов» / М. Я. Сяменчык // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: У 6 т. / Беларуская Энцыклапедыя; Рэдкал.: М. В. Біч і інш.; Прадм. М. Ткачова; Маст. Э. Э. Жакевіч. Т. 2: Беліцк—Гімн / Рэдкал.: Б. І. Сачанка (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелЭн, 1994. — 536 с. — С. 154. — ISBN 5-85700-142-0.

Катэгорыя:Газеты Беларусі
Катэгорыя:Газеты на рускай мове
Касцёл Найсвяцейшай Дзевы Марыі і кляштар бернардзінцаў (Цітавяны)

**Касцёл Найсвяцейшай Дзевы Марыі і кляштар бернардзінцаў** — рымска-каталіцкі сакральны комплекс у г. Цітавяны Кяльмскага раёна, Літва. Размешчаны на беразе возера Брыдвайшыс, складаецца з касцёла, жылых корпусаў, унутранага двара з аркаднымі галерэямі, капліцы Св. Духа. Комплекс мае рысы готыкі, рэнесансу, барока, ракако. 

## Гісторыя 
Заснаваны у пачатку XVII ст.  ў мястэчку Цітавяны ў Жамойці вялікім харужым літоўскім Андрэем Валовічам. 

Касцёл узведзены ў 1614—1639 гг. Т. Касперам(?), вежы і франтон — у 1759—1771 гг. У 1783 годзе інтэр'еры рэканструяваны ў стылі барока. У кляштары была школа для шляхты. У 1771—1773 гг. насупраць касцёла пабудаваны аркадныя галерэі. У 1775 годзе па фундацыі Ю. Гружэўскага узведзена капліца. 

У 1864 годзе кляштар зачынены. Рэстаўраваны ў 1961—1965 гг.

## Архітэктура 
Касцёл уяўляе сабой трохнефную базіліку з доўгім прэсбітэрыем і высокім дахам і спічастымі вокнамі. Галоўны фасад упрыгожаны двума чатырохяруснымі вежамі і высокім двухярусным франтонам. Унутры алтары ў стылі ракако. 

Насупраць касцёла аркадныя галерэі, якія ўтвараюць двор, ўпрыгожаныя 27 фрэскамі 1824 года, гарэльефнымі кампазіцыямі. У цэнтры двара двухярусная капліца, на франтоне якой картуш з гербам фундатара Ю. Гружэўскага.

Да касцёла з усходняга боку прыбудаваны тры жылыя двухпавярховыя карпусы, упрыгожаныя парталамі, карнізамі, фрызамі ў стылі рэнесанс, якія ўтвараюць невялікі ўнутраны двор. Франтон рызаліта галоўнага корпуса трохступенчаты. Планіроўка памяшканняў анфіладная, некаторыя з іх распісаны ў XVIII ст. фрэскамі. 

## Літаратура 
* Абрамаускас С., Зволинскас Г. Архитектурный ансамбль в Титувенай // Архитектурное наследство. М., 1957. Вып. 8.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Цітувенай
Катэгорыя:Збудаванні Літвы ў гатычным стылі
Катэгорыя:Збудаванні Літвы ў стылі барока
Катэгорыя:Збудаванні Літвы ў стылі рэнесанс
Катэгорыя:Збудаванні Літвы ў стылі ракако
Катэгорыя:З’явіліся ў XVII стагоддзі
Катэгорыя:Касцёлы Літвы
Катэгорыя:Бернардзінскія кляштары Літвы
Катэгорыя:XVII стагоддзе ў Літве
Свята-Раства-Багародзіцкая царква (Востраў)

**Свята-Раства-Багародзіцкая царква** — праваслаўны храм у в. Востраў Пінскага раёна Брэсцкай вобласці.

## Гісторыя 
Храм пабудаваны ў 1720 г. з дрэва ў цэнтры вёскі, перабудаваны ў 1891 г. Перад царквой пастаўлена трох’ярусная зрубна-каркасная званіца, накрытая чатырохгранным гонтавым шатром.

## Архітэктура 
Помнік народнага драўлянога дойлідства. Вырашана прамавугольным зрубам пад двухсхільным дахам, які над апсідным трохсценкам пераходзіць у вальмавы. Над галоўным фасадам у дах урэзана чацверыковая званічка з цыбулепадобнай галоўкай, што надае форме фасаднага франтона трапецападобны выгляд. Над апсідай макаўка на гранёным барабане. Уваход арганізаваны праз нізкі прамавугольны прытвор пад двухсхільным дахам. Вертыкальна ашаляваныя фасады рытмічна расчлянёны прамавугольнымі аконнымі праёмамі і бусамі-сцяжкамі ў прасценках.

## Інтэр’ер 
Абраз 18 — 19 ст. «Маці Божая Замілаванне».

## Літаратура 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Востраў (Пінскі раён)
Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Пінскага раёна
Катэгорыя:Помнікі беларускага народнага дойлідства
Катэгорыя:Драўляныя цэрквы Беларусі
Катэгорыя:Храмы Найсвяцейшай Дзевы Марыі
Катэгорыя:1720 год у Беларусі
Катэгорыя:Храмы Пінскай і Лунінецкай епархіі
Свята-Петра-Паўлаўская царква (Востраў)

**Свята-Петра-Паўлаўская царква** — праваслаўны храм у в. Востраў Ляхавіцкага раёна Брэсцкай вобласці. Помнік архітэктуры неарускага стылю.

## Гісторыя 
Пабудавана ў 1910 г. з дрэва на месцы храма 18 ст., фундаванага ўладальнікамі маёнтка Баканоўскімі. У 1773 г. адзначалася ў трухлявым стане.

## Архітэктура 
Вырашаны прасторава-развітой і сілуэтна-стракатай аб'ёмна-прасторавай кампазіцыяй, якую фарміруюць вертыкальна вытанчаная двух'ярусная (васьмярык на чацверыку) званіца, працяглая трапезная, кубападобная малітоўная зала з бакавымі прыдзеламі і прамавугольная ў плане апсіда з бакавымі рызніцамі. Шацёр званіцы, самкнуты купал васьміграннага светлавога барабана малітоўнай залы, вальмавы дах апсіды, паўвальмавыя дахі трох уваходных рундукоў завершаны цыбулепадобнымі галоўкамі і макаўкамі. На фоне чырвоных фасадаў вылучаюцца пабеленыя разныя ліштвы прамавугольных аконны праёмаў, вуглавыя лапаткі.

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі / А. М. Кулагін, З. Э. Герасімовіч, У. П. Свентахоўскі. — Мн., БелЭн, 2007.

## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Ляхавіцкага раёна
Катэгорыя:Збудаванні Беларусі ў псеўдарускім стылі
Катэгорыя:Востраў (Ляхавіцкі раён)
Катэгорыя:Храмы Пінскай і Лунінецкай епархіі
Катэгорыя:1910 год у Беларусі
Чэмпіянат Еўропы па футболе 2020

**16-ы Чэмпіянат Еўропы па футболе 2020** (скарочана **«Еўра-2020»**) — Чэмпіянат Еўропы па футболе, футбольны турнір для зборных еўрапейскіх краін пад эгідай УЕФА. Пераможца яго стане ўдзельнікам Кубка канфедэрацый 2022. З нагоды 60-годдзя з моманту першага чэмпіянату Еўропы турнір упершыню праводзіўся адразу ў шэрагу краін. У сувязі з пандэміяй COVID-19 спаборніцтвы былі перанесены на 2021 год.

## Групавы этап 
Лёсаванне групавога этапу адбылося 30 лістапада 2019 году ў Бухарэсце. У выніку жараб’ёўкі былі сфарміраваны наступныя групы:

### Група A 
### Група B 
### Група C 
### Група D 
### Група E 
### Група F 
## Плэй-оф 
У плэй-оф выйшлі 12 каманд, якія занялі ў групах першае і другое месцы, а таксама 4 каманды, якія паказалі найлепшыя вынікі сярод тых, што занялі трэція месцы ў сваіх групах.

### 1/8 фіналу 
### 1/4 фіналу 
### 1/2 фіналу 
## Фінал 
У фінале 11 ліпеня 2021 года на стадыёне «Уэмблі» ў Лондане зборная Італіі перамагла ў серыі пенальці каманду Англіі, здабыўшы гэты тытул другі раз у сваёй гісторыі.

**Італія** - Англія 1-1 (3-2 па пен.)

0-1 - Шоў (2 хвіл.), 1-1 - Банучы (67 хвіл.).

Серыя пенальці: 

Англія: **Кейн**, **Магуаер**, Рэшфорд, Санчо, Сака.

Італія: **Берардзі**, Белоці, **Банучы**, **Бернадэскі**, Жаржыньо.

## Спасылкі 
2020
Катэгорыя:2021 год у футболе
Катэгорыя:Чэрвень 2021 года
Катэгорыя:Ліпень 2021 года
Катэгорыя:2021 год у Еўропе
Белякі (род)

**Белякі** () — шляхецкі род Вялікага княства Літоўскага аднайменнага герба «Бяляк» — у чырвоным полі дзве сярэбраныя калоны, у навершы шляхецкая карона без шлема.

Род татарскага паходжання. Самуіл Бяляк быў ротмістрам каралеўскіх войск і ў 1761 годзе валодаў маёнткам Лоўчыцы ў Наваградскім ваяводстве. Прадстаўнікі роду валодалі таксама маёнткам Панары ў Ашмянскім павеце.

Прызнаны ў дваранстве Расійскай імперыі пастановай Гродзенскага ДДС (дваранскага дэпутацкага сходу) 09.01.1837 года, звестак пра зацвярджэнне ўказам Сената не знойдзена.

## Вядомыя асобы 
* Есьман або Асман, паручнік войск Рэчы Паспалітай, жонка Рэгіна з Рудніцкіх.
** Самуэль, маёр войск Рэчы Паспалітай, валодаў маёнткам Лоўчыцы, які ў 1761 годзе прадаў Тупальскім.
*** Аляксандр, *1758, жонка Асея з Асановічаў.
**** Юзаф, *1798.
**** Мустафа або Стэфан, *1806.
**** Давід, *1812.
** Міхаіл
** Юзаф

## Літаратура 
* НГАБ(?) ф. 319, воп. 2, спр. 375.
* Гербоўнік беларускай шляхты. Т. 2. «Б». / С. Рыбчонак [і інш.]. — Мінск: НАРБ, 2007.
* Herbarz rodzin tatarskich w polsce/Stanislaw Dziadulewicz. -- Wilno. 1929. -- S. 62-64.
* Гербовник дворянских родов Царства Польского, часть 1. — Варшава, 1853. — С. 65.
* Список дворянам Царства Польского, с приобщением кратких сведений о доказательствах дворянства — Варшава, 1851.
* *Мухлинский А.* Исследование о происхождении и состоянии литовских татар. — СПб., 1857.

Катэгорыя:Вялікалітоўскія шляхецкія роды татарскага паходжання

Катэгорыя:Вялікалітоўская арыстакратыя
Свята-Петра-Паўлаўская царква (Воўпа)

**Свята-Петра-Паўлаўская царква** — праваслаўны храм у аг. Воўпа, Ваўкавыскага раёна Гродзенскай вобласці.

## Гісторыя 
Пабудавана ў 1859 годзе з дрэва будаўніком Вайчынскім, капітальна рэканструявана ў 1945 годзе.

## Архітэктура 
Твор народнага дойлідства. Вырашана працяглым зрубам пад двухсхільным дахам, да якога з франтальнага фасада далучана трох'ярусная чацверыковая званіца пад пакрытым шатровым пакрыццём, завершаным макаўкай. Такая ж макаўка пастаўлена па цэнтры даху.

У інтэр’еры — абраз 1768 года «Маці Божая з дзіцем».

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі / А. М. Кулагін, З. Э. Герасімовіч, У. П. Свентахоўскі. — Мн., БелЭн, 2007.

## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Ваўкавыскага раёна
Катэгорыя:Воўпа
Катэгорыя:Храмы Гродзенскай і Ваўкавыскай епархіі
Катэгорыя:1859 год у Беларусі
Катэгорыя:Драўляныя цэрквы Беларусі
Катэгорыя:Помнікі беларускага народнага дойлідства
Свята-Мікалаеўская царква (Воўчын)

**Свята-Мікалаеўская царква** — праваслаўны храм у в. Воўчын Камянецкага раёна Брэсцкай вобласці. У цэнтры вёскі, абкружана бутавай агароджай.

## Гісторыя 
Пабудавана ў 18 ст., перабудавана ў 1841 годзе. У 1903 годзе ўзведзена драўляная царкоўнапрыходская школа. Прыпісная могілкавая Уладзімірская капліца.

## Архітэктура 
Помнік архітэктуры з рысамі барока і рэтраспектыўна-рускага стылю. Вырашана прамавугольным зрубам пад двухсхільным дахам, па цэнтры якога ўзведзена цыбулепадобная галоўка. Над нізкім прытворам надбудавана трох'ярусная (2 васьмерыкі на чацверыку) шатровая званіца, завершаная макаўкай. З усходу прыбудавана прамавугольная ў плане апсіда пад вальмавым дахам і нізкая рызніца. Фасады члянёны арачнымі аконнымі праёмамі і лапаткамі ў прасценках і на скругленых вуглах. Барочная аснова храма праглядаецца ў пластычнай трактоўцы аб'ёмаў, вытанчаных архітэктурных абломах, магутным канструкцыйным рашэнні. «Рускі стыль» прыўнёс элементы драўлянай царкоўнай архітэктуры.

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі : энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4

## Спасылкі 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Воўчын
Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Камянецкага раёна
Катэгорыя:З’явіліся ў XVIII стагоддзі
Катэгорыя:Збудаванні Беларусі ў стылі барока
Катэгорыя:Збудаванні Беларусі ў псеўдарускім стылі
Катэгорыя:Храмы Брэсцкай і Кобрынскай епархіі
Катэгорыя:Храмы Святога Мікалая
Бюро па нелегальнай рабоце

**Бюро па нелегальнай рабоце пры ЦК КП(б)ЛіБ** — орган аператыўнага кіраўніцтва камуністычным падполлем на акупіраванай войскамі Польшчы тэрыторыі ЛітБел ССР. Дзейнічала з 3 верасня 1919 да верасня 1920. Старшыня В. С. Міцкявічус-Капсукас; члены В. Г. Кнорын, В. А. Багуцкі, З. І. Ангарэціс.

Кіравалася дырэктывамі ЦК РКП(б), ЦК КП(б)ЛіБ, у пытаннях, якія датычыліся Польшчы, — дырэктывамі Цэнтральнага выканаўчага бюро Камуністычнай рабочай партыі Польшчы. Пад кіраўніцтвам Бюро дзейнічалі падпольныя партыйныя арганізацыі і партызанскія атрады. Бюро накіроўвала на акупіраваную тэрыторыю арганізатараў камуністычнага падполля і партызанскага руху, палітычную літаратуру: творы У. І. Леніна, лістоўкі, адозвы, партыйныя газеты на беларускай, рускай, польскай і літоўскай мовах («Правда», «Звязда», «Савецкая Беларусь», «Młot», «Komunista», «Komunistas»). У Крупках, Мазыры, Полацку, Рагачове, Рэжыцы створаны транспарціровачныя пункты, у Бабруйску і Дзвінску — нелегальныя склады. З Дзвінска і Рэжыцы літаратура ішла ў Літву, з Полацка — у Вільню, з Рагачова — у Бабруйск і Мінск, з Крупак — у Барысаў, Вільню, Ігумен, Мінск, з Мазыра — у Брэст, Гродна, Мінск, Слуцк.

## Літаратура 
* Шкляр, Я. Н. Бюро па нелегальнай рабоце / Я. Н. Шкляр // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: У 6 т. / Беларуская Энцыклапедыя; Рэдкал.: М. В. Біч і інш.; Прадм. М. Ткачова; Маст. Э. Э. Жакевіч. Т. 2: Беліцк—Гімн / Рэдкал.: Б. І. Сачанка (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелЭн, 1994. — 536 с. — С. 154—155. — ISBN 5-85700-142-0.

Катэгорыя:Камуністычная партыя Беларусі
Бюро дапамогі Камуністычнай партыі Заходняй Беларусі

**Бюро дапамогі Камуністычнай партыі Заходняй Беларусі** *пры ЦК КП(б)Б* (мела таксама назву *«закардоннае бюро»*. Дзейнічала з ліпеня 1924 да 21 лютага 1925 у Мінску. Створана пры садзейнічанні прадстаўніцтва ЦК Камуністычнай  рабочай партыі Польшчы пры Выканкаме Камінтэрна з мэтай арганізацыі дапамогі Камуністычнай партыі Заходняй Беларусі.

У розны час у Бюро ўваходзілі Я. А. Адамовіч, А. А. Асаткін-Уладзімірскі, У. М. Ігнатоўскі (да кастрычніка 1924 кіраваў тэхнічнай работай і арганізоўваў выкананне задач), А. І. Крыніцкі, І. К. Лагіновіч (П. Корчык), А. С. Славінскі (агульнае кіраўніцтва), А. Р. Чарвякоў.

Бюро вяло перапіску па пытаннях палітычнага і арганізацыйнага характару з ЦК КПЗБ, які знаходзіўся ў падполлі, аказвала яму дапамогу ў выданні падпольнай літаратуры, рабоце друкарняў, фінансавала яго культурна-асветніцкую дзейнасць, рыхтавала кадры для падпольнай партыйнай работы ў Заходняй Беларусі і інш.

Да лістапада 1924 правяло 8 пасяджэнняў, на якіх было разгледжана каля 40 арганізацыйных, кадравых, палітычных і тэхнічных пытанняў. У сувязі з утварэннем у ЦК КПЗБ у лістападзе 1924 фракцыйнай групы інтэнсіўнасць работы Бюро значна павялічылася. Дзейнасць Бюро была спынена як вычарпаўшага свае функцыі рашэннем Бюро ЦК КП(б)Б.

## Літаратура 
* Ладысеў, У. Ф. Бюро дапамогі Кампартыі Заходняй Беларусі / У. Ф. Ладысеў // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: У 6 т. / Беларуская Энцыклапедыя; Рэдкал.: М. В. Біч і інш.; Прадм. М. Ткачова; Маст. Э. Э. Жакевіч. Т. 2: Беліцк—Гімн / Рэдкал.: Б. І. Сачанка (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелЭн, 1994. — 536 с. — С. 154. — ISBN 5-85700-142-0. 

Катэгорыя:Камуністычная партыя Заходняй Беларусі
Катэгорыя:Камуністычная партыя Беларусі
Катэгорыя:Гісторыя Мінска
Катэгорыя:З’явіліся ў 1924 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 1925 годзе
Катэгорыя:1924 год у Мінску
Катэгорыя:1925 год у Мінску
Копцкае пісьмо

**Ко́пцкае пісьмо́** — літарнае пісьмо, створанае ў 2 ст. егіпцянамі—перакладчыкамі Бібліі на егіпецкую мову для прапаганды хрысціянства сярод егіпецкага насельніцтва.

Складанае і спецыфічнае егіпецкае пісьмо, якім да таго часу карысталіся егіпцяне, было непрыдатным для перакладу іншамоўнага тэксту.

У аснову копцкага пісьма быў пакладзены грэчаскі алфавіт: 24 крыху відазмененыя грэчаскія літары і дадатковыя 8 знакаў дэматычнага пісьма (спрошчанага егіпецкага), што перадавалі гукі, для пазначэння якіх не было грэчаскіх літар.

З выцясненнем копцкай мовы копцкае пісьмо выйшла з ужытку і захавалася толькі ў рэлігійных тэкстах коптаў.

## Літаратура 
* 
* *Еланская А. И.* Коптское письмо // Лингвистический энциклопедический словарь. — : «Советская энциклопедия», 1990.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Копты
Катэгорыя:Старажытныя пісьменнасці Блізкага Усходу і Міжземнамор’я
Катэгорыя:Егіпецкае пісьмо
Белая Лужа

Назву **Бе́лая Лу́жа** маюць:

## Населеныя пункты 
### Беларусь 
* Мінская вобласць
** Белая Лужа — вёска ў Слуцкім раёне
** Белая Лужа — вёска ў Смалявіцкім раёне
Чатыры паліцыянты

, Франклін Рузвельт і Уінстан Чэрчыль на Каірскай канферэнцыі 1943 года падчас Другой сусветнай вайны.]]
Тэрмін «**Чатыры паліцыянты**» адносіцца да пост-ваеннага савета, які складаўся з Вялікай чацвёркі і які прэзідэнт ЗША Франклін Рузвельт прапанаваў у якасці гаранта міру ва ўсім свеце. Членамі **Вялікай чацвёркі** былі чатыры асноўныя ўдзельнікі антыгітлераўскай кааліцыі: ЗША, Вялікабрытанія, СССР і Кітай. Арганізацыя Аб’яднаных Нацый, прадугледжаная Рузвельтам, складалася з трох галінаў: выканаўчай галіны, за якую адказваюць члены Вялікай чацвёркі, галіны па забеспячэнню бяспекі, у якую ўваходзілі тыя ж чатыры дзяржавы, якія павінны былі дзейнічаць як чатыры паліцыянты або чатыры шэрыфы, і міжнароднай асамблеі, у якую ўваходзілі ўсе члены ААН.

Чатыры паліцыянты павінны былі адказваць за падтрыманне парадку ў рамках сваіх сфер уплыву: Вялікабрытанія — на тэрыторыях сваёй імперыі і ў Заходняй Еўропе, СССР — ва Усходняй Еўропе і Цэнтральнай Еўразіі, Кітай — ва Усходняй Азіі і заходняй частцы Ціхага акіяна, і Злучаныя Штаты — у заходнім паўшар'і. У якасці прэвентыўнай меры супраць новых войнаў усе краіны, акрамя чатырох паліцыянтаў, павінны былі быць раззброеныя. Толькі чатыром краінам павінна было быць дазволена мець зброю больш моцную, чым ружжо. Пазней Францыя была дададзена ў якасці пятага члена па патрабаванню Уінстана Чэрчыля.

## Зноскі 
## Літаратура 
*
*

Катэгорыя:Палітыка ў Другой сусветнай вайне
Катэгорыя:Гісторыя ААН
Катэгорыя:ЗША і ААН
Катэгорыя:Кітай і ААН
Катэгорыя:Савецка-амерыканскія адносіны
Свята-Мікалаеўская царква (Высацк)

**Свята-Мікалаеўская царква** — праваслаўны храм у в. Высацк Слонімскага раёна Гродзенскай вобласці

## Гісторыя 
Пабудавана ў пачатку XIX стагоддзя з цэглы. У 1875 годзе адрамантавана архітэктарам Сяргеем Гур’евым, абмерныя чарцяжы выканаў Мікалай Ціхвінскі.

## Архітэктура 
Помнік архітэктуры класіцызму. Вырашана прамавугольным у плане аб'ёмам з трохграннай алтарнай часткай, да якой далучалася невялікая рызніца (не захавалася). Фасад завершаны трохвугольным франтонам з чатырохграннай вежачкай-званіцай (не захавалася), крапаваны 2-слойнымі пілястрамі і апяразаны буйным трыгліфным фрызам. Бакавыя фасады рытмічна расчлянёны лучковымі аконнымі праёмамі і пілястрамі ў прасценках. Зала была перакрыта плоскай столлю, сцены крапаваны пілястрамі. Пад алтарнай часткай крыпта.

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі : энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4

## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Слонімскага раёна
Катэгорыя:Высацк
Катэгорыя:Храмы Навагрудскай епархіі
Свята-Мікалаеўская царква (Вяжное)

**Свята-Мікалаеўская царква** — праваслаўны храм у в. Вяжное Пружанскага раёна Брэсцкай вобласці. Помнік народнага дойлідства.

## Гісторыя 
Пабудавана ў 1799 г. з дрэва, рэканструявана ў 1864 г.

## Архітэктура 
Царква вырашана працяглым прамавугольным зрубам, які пераходзіць у вышэйшую трохгранную апсіду. Двухсхільны гонтавы дах над апсідай пры дапамозе застрэшкаў пераходзіць у вальмавы, пасярэдзіне завершаны цыбулепадобнай галоўкай на гранёным барабане. Над галоўным фасадам у 1868 г. у дах урэзаны чацвярык званіцы, верхні васьмерыковы ярус якой накрыты шатром з макаўкай. Гарызантальна ашаляваныя бакавыя фасады рытмічна расчлянёны прамавугольнымі аконнымі праёмамі і брусамі-сцяжкамі ў прасценках. Уваход аформлены двухсхільнай навіссю.

## Інтэр'ер 
Унутры ў малітоўную залу, перакрытую плоскай бэлечнай столлю, выступаюць хоры на 2 слупах; апсіда вылучана нізкім драўляным іканастасам. Абраз 19 ст. «Маці Божая Замілаванне».

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі : энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4

## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Хутар Вяжное
Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Пружанскага раёна
Катэгорыя:Помнікі беларускага народнага дойлідства
Катэгорыя:Драўляныя цэрквы Беларусі
Катэгорыя:Храмы Святога Мікалая
Катэгорыя:Храмы Брэсцкай і Кобрынскай епархіі
Катэгорыя:1799 год у Беларусі
Свята-Троіцкая царква (Вялікае Міжлессе)

**Свята-Троіцкая царква** — праваслаўны храм у в. Вялікае Міжлессе Бярозаўскага раёна Брэсцкай вобласці.

## Гісторыя 
Пабудавана ў 1903 г. з дрэва.

## Архітэктура 
Вырашана прамавугольным зрубам пад двухсхільным дахам, завершаным двума гранёнымі паўсферычнымі купаламі на васьмігранных барабанах. Гарызантальна ашаляваныя сцены прарэзаны прамавугольнымі аконнымі праёмамі, умацаваны брусамі-сцяжкамі. Да фасада прыбудаваны нізкі прытвор пад двухсхільным дахам.

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі : энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. - Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. - 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4

## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Міжлессе (Бярозаўскі раён)
Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Бярозаўскага раёна
Катэгорыя:Драўляныя цэрквы Беларусі
Катэгорыя:Храмы Святой Тройцы
Катэгорыя:Храмы Брэсцкай і Кобрынскай епархіі
Катэгорыя:1903 год у Беларусі
Свята-Успенская царква (Вязынь)

**Свята-Успенская царква**, **Царква Покрыва Прасвятой Багародзіцы** - праваслаўны храм у в. Вязынь Вілейскага раёна Мінскай вобласці.

## Гісторыя 
На ўсходняй ускраіне вёскі. Пабудавана ў сярэдзіне 19 ст. (да 1864) з дрэва. Да 1990-х гг. выкарыстоўвалася пад клуб. Першапачатковы выгляд вядомы па фотаздымку Я. Балзункевіча пачатку 20 ст.

## Архітэктура 
Помнік архітэктуры рэтраспектыўна-рускага стылю Трохзрубны храм на падмурку. Прытвор выцягнуты па папярочнай восі, па тарцах завершаны трохвугольнымі франтонамі з разным дэкорам. Франтон выкарастаны ў аздабленні двухсхільнага казырка над ганкам галоўнага ўвахода і пяціграннай апсідай. Асноўны кубападобны аб'ём быў трактаваны ў 2 ярусы, завершаныя шматгранным шатровым светлавым барабанам з макаўкай у завяршэнні. Шатровае завяршэнне з макаўкай мела надбудаваная над прытворам званіца. Сцены прарэзаны прамавугольнымі аконнымі праёмамі, дэкарыраванымі фігурнымі ліштвамі з трохвугольнымі сандрыкамі.

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі : энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. - Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. - 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4

## Спасылкі 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Храмы Маладзечанскай епархіі
Катэгорыя:Вязынь
Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Вілейскага раёна
Катэгорыя:Драўляныя цэрквы Беларусі
Царква ў імя святога праведнага Іаана Кранштацкага (Вулька Аброўская)

**Царква ў імя святога праведнага Іаана Кранштацкага** — праваслаўны храм у в. Вулька Аброўская Івацэвіцкага раёна Брэсцкай воблаці.

## Гісторыя 
У цэнтры вёскі. Пабудавана ў XIX ст. з сасновага брусу ў традыцыях народнага драўлянага дойлідства. У 1990-я гады абкладзена цэглай.

## Архітэктура 
Адназрубнае з трохграннай апсідай збудаванне, накрытае двухсхільным дахам з вальмамі над апсідай, з паўдневага боку да якой далучаецца прыруб рызніцы пад 1-схільным пакрыццём. Над галоўным фасадам узвышаецца ўрэзаны ў дах чатырохгранны барабан з цыбулепадобнай галоўкай (раней васьмігранны барабан з цыбулепадобным купалам). Франтон фасада зашыты «ў елку» і акаймаваны каля аснавання шырокім гонтавым адлівам. Фасады вертыкальна ашаляваны, прарэзаны прамавугольнымі аконнымі праёмамі ў простых ліштвах. Аналагічныя праёмы на гранях апсіды чаргуюцца з ромбападобнымі. Уваход арганізаваны праз нізкі прытвор, трохвугольны франтон якога рытмічна паўтарае форму франтона асноўнага аб’ёму.

Перад царквой пастаўлена двух’ярусная чацверыковая званіца, завершаная чатырохсхільным гонтавым дахам з макаўкай. Верхні ярус-звон з арачнымі прасветамі. Грані званіцы вертыкальна ашаляваны.

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі : энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4

Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Івацэвіцкага раёна
Катэгорыя:Вулька Аброўская
Катэгорыя:Храмы Пінскай і Лунінецкай епархіі
Катэгорыя:XIX стагоддзе ў Беларусі
Свята-Мікалаеўская царква (Вялікая Бераставіца)

**Свята-Мікалаеўская царква** — мураваны праваслаўны храм у г.п. Вялікая Бераставіца Гродзенскай вобласці. Знаходзіцца на вул. Камсамольскай.

## Гісторыя 
Пабудавана ў 1867(8) годзе з цэглы на месцы струхлелай драўлянай, званіцы — у 1882 годзе. Праект складзены ў 1858 годзе архітэктарам Я. М. Фардонам. Адкрыта ў 1988—1990 гадах.

## Архітэктура 
Помнік архітэктуры рэтраспектыўна-рускага стылю. Цэнтрычны крыжовы ў плане аб’ём, сяродкрыжжа якога завершана двух’ярусным чатырохгранным светлавым барабанам з цыбулепадобным купалам. Фасады расчлянёны арачнымі аконнымі праёмамі ў кілепадобных ліштвах, апяразаны прафіляванымі карнізамі і вуглавымі лапаткамі.

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі : энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4

## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Вялікая Бераставіца
Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Бераставіцкага раёна
Катэгорыя:Храмы Гродзенскай і Ваўкавыскай епархіі
Катэгорыя:1867 год у Беларусі
Катэгорыя:Збудаванні Беларусі ў псеўдарускім стылі
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Якава Фардона
Свята-Раства-Багародзіцкая царква (Вялікая Кракотка)

**Свята-Раства-Багародзіцкая царква** — праваслаўны храм у в. Вялікая Кракотка Слонімскага раёна Гродзенскай вобласці.

## Гісторыя 
Знаходзіцца на паўночна-ўсходняй ускраіне вёскі. Пабудавана ў 1883 годзе з бутавага каменю. У 1959—1961 гадах храм закрылі і размясцілі ў ім клуб. У 1990—1991 гадах царква была адноўлена. 29 чэрвеня 2009 года сінод Беларускай Праваслаўнай Царквы заснаваў на тэрыторыі храма мужчынскі манастыр.

## Архітэктура 
Помнік архітэктуры з рысамі рэтраспектыўна-рускага стылю. Вырашана прамавугольным аб’ёмам пад двухсхільным дахам, які над трохграннай апсідай пераходзіць у трохграннае вальмавае пакрыццё. Над прытворам узведзена 1-ярусная шатровая званіца. Плоскасныя бакавыя фасады расчлянёны арачнымі аконнымі праёмамі, атынкаваныя і пабеленыя ліштвы якіх разам з вуглавымі лапаткамі і карнізам вылучаюцца на паліхромным фоне бутавай муроўкі.
Уваход вырашаны кілепадобным парталам з руставанымі лапаткамі. Здвоеныя аконныя праёмы бакавых фасадаў маюць стральчатую форму.

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі : энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4

## Спасылкі 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Вялікая Кракотка
Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Слонімскага раёна
Катэгорыя:Збудаванні Беларусі ў псеўдарускім стылі
Катэгорыя:Храмы Найсвяцейшай Дзевы Марыі
Катэгорыя:Храмы Навагрудскай епархіі
Катэгорыя:1883 год у Беларусі
Свята-Пакроўская царква (Вялікая Ліпа)

**Свята-Пакроўская царква** — праваслаўны храм у в. Вялікая Ліпа Нясвіжскага раёна Мінскай вобласці. Размешчана на заходняй ускраіне вёскі, на могілках. Помнік архітэктуры барока. Размяшчана па вул. Садовая, 1а (інв. № 621/С-18257).

## Гісторыя 
Пабудавана ў 1773 годзе з цэглы. У 1896 годзе пры царкве пабудавана драўляная царкоўнапрыходская школа. Царква адкрыта ў 1990-я гады.

## Архітэктура 
Храм атрымаў характэрны манументальна-пластычны выгляд, чаму садзейнічаюць буйныя архітэктуныя формы і асабліва — маляўнічае завяршэнне галоўнага фасада ўвагнута-выпуклым фратонам, чляненне плоскасных бакавых фасадаў лучковымі праёмамі і арачнымі нішамі. Кампактны прамавугольны ў плане аб'ём пераходзіць у паўкруглую апсіду з бакавымі нізкімі рызніцамі. Вось сіметрыі галоўнага фасада, расчлянёнага лапаткамі на 3 праслы, адзначана лучковымі ўваходным і 2 аконнымі праёмамі. Бляшаны дах над алтарнай часткай завершаны галоўкай. Пры ўваходзе ў малітоўную залу на 2 калонках размешчаны хоры.

### Спадарожныя збудаванні 
Перад царквой пастаўлена прамавугольная ў плане двух'ярусная мураваная званіца з шатровым пакрыццём.

Побач з царквой — капліца. Пабудавана ў XIX ст. з цэглы. Помнік архітэктуры класіцызму. Вырашана чатырохграннай цэнтрычнай двух'яруснай вежай, накрытай сплюшчаным купалам на нізкім цыліндрычным барабане. Першы глухі ярус крапаваны філёнгамі, другі вырашаны 4 аркамі, дэкарыраванымі па вуглах калонамі.

Побач размешчана капліца-пахавальня. Пабудавана ў XIX ст. з цэглы. Невялікі прамавугольны аб'ём пад двухсхільным дахам. Глухія плоскасныя фасады крапаваны па вуглах канеліраванымі пілястрамі, прамавугольны ўваходны праём дэкарыраваны прафіляваным сандрыкам на фігурных кранштэйнах і нішай-эпітафіяй над ім.

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі : энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4

## Спасылкі 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Нясвіжскага раёна
Катэгорыя:Вялікая Ліпа
Катэгорыя:Храмы Слуцкай епархіі
Жораўка

Назву **Жо́раўка** маюць:

## Населеныя пункты 
### Беларусь 
* Мінская вобласць
** Жораўка — вёска ў Любанскім раёне
** Жораўка — вёска ў Пухавіцкім раёне
Янавіцкі сельсавет

Назву **Янавіцкі** маюць сельсаветы:

* Віцебская вобласць
** Янавіцкі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў Віцебскім раёне
* Мінская вобласць
** Янавіцкі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў Клецкім раёне
Антанішкі

Назву **Антані́шкі** маюць:

## Населеныя пункты 
### Беларусь 
* Віцебская вобласць
** Антанішкі — вёска ў Полацкім раёне
* Мінская вобласць
** Антанішкі — вёска ў Мінскім раёне
Велікаполле

Назву **Велікапо́лле** маюць:

## Населеныя пункты 
### Беларусь 
* Гродзенская вобласць
** Велікаполле — вёска ў Смаргонскім раёне
* Мінская вобласць
** Велікаполле — вёска ў Чэрвеньскім раёне
Бярэзніца

Назву **Бярэ́зніца** маюць:

## Населеныя пункты 
### Беларусь 
* Брэсцкая вобласць
** Бярэзніца — вёска ў Пружанскім раёне
* Мінская вобласць
** Бярэзніца — вёска ў Бярэзінскім раёне

## Рэкі 
* Бярэзніца — рака ў Слонімскім раёне Гродзенскай вобласці, правы прыток ракі Шчара
Курганаўка

Назву **Курга́наўка** маюць:

## Населеныя пункты 
### Беларусь 
* Магілёўская вобласць
** Курганаўка — вёска ў Слаўгарадскім раёне
* Мінская вобласць
** Курганаўка — вёска ў Барысаўскім раёне
### Расія 
* Курганаўка (Бранская вобласць)
Бені Ёлінк

**Бернар (Бені) Ёлінк** (, нар. , Хюмела) — нідэрландскі рок-спявак, гітарыст і аўтар песень. Вакаліст і гітарыст поп-гурта «Normaal».

## Біяграфія 
Бені Ёлінк нарадзіўся ў вёсцы Хюмела 6 верасня 1946 года. Пасля заканчэння сярэдняй школы вучыўся ў акадэміі мастацтваў у горадзе Хенгела. Вывучыўся на вакаліста, спяваў у клубах і на розных невялікіх канцэртах. Акрамя таго, ён атрымаў таксама адукацыю мастака. У 1973 годзе, ва ўзросце 27 гадоў Бені Ёлінк разам са сваім сябрам барабаншчыкам Янам Мансхотам заснавалі гурт Normaal. Ёлінк з’яўляецца адзіным нязменным удзельнікам калектыву з дня яго заснавання. Ян Мансхот памёр у 2014 годзе.
У 1975 Бені Ёлінк упершыню выканаў песню на ахтэрхукскім дыялекце. Да гэтага моманту гурт выконваў песні на англійскай мове. Выступ на ахтэрхукскім дыялекце быў паспяховым, з таго часу гурт усе свае песні выконваў на гэтай гаворцы.

У 1977 годзе гурт Normaal становіцца вядомым дзякуючы песні «Oerend hard», да якой Ёлінк напісаў словы. На дадзены момант Бені жыве ў роднай вёсцы Хюмела на ферме разам са сваёй жонкай.

Бені Ёлінк захапляецца мотаспортам. З-за свайго захаплення Ёлінк неаднаразова трапляў у аварыі — у 1992 годзе трапіў у бальніцу пасля аўтамабільнай аварыі. Як паведамляецца, ён быў у нецвярозым стане. Бені разам са сваім сынам Гейсам арганізавалі гурт Motorband, які прапагандуе мотаспорт і аказвае дапамогу маладым гоншчыкам.
У 2006 годзе Бені Ёлінк наведаў галандскіх салдат у Афганістане.

У 2001 годзе быў зняты дакументальны фільм «Ik kom altied weer terug» пра жыццё Ёлінка рэжысёрам Франкам ван Энгелем. У фільме гаварылася пра асабістае і публічнае жыццё музыканта. У 2005 годзе была напісаная яго біяграфія.

У жніўні 2012 года Ёлінк быў уцягнуты ў скандал. Ён напісаў карціну, на якой палітык Герт Вілдэрс быў намаляваны разам з Адольфам Гітлерам і тэрарыстам Андэрсам Брэйвікам і свастыкай. Вілдэрс назваў карціну «агіднай». З-за сваіх карцін Ёлінк трапляў у няспраўныя сітуацыі і атрымліваў пагрозы.

## Дыскаграфія 
* Oerend hard (1977)
* Ojadasawa (1978)
* D'n Achterhoek tsjoek (1979)
* Høken is normaal (1980)
* Deurdonderen (1982)
* De boer is troef (1983)
* De klok op rock (1984)
* Steen stoal en sentiment (1985)
* Zo kommen wi-j de winter deur (1985)
* Kiek uut (1986)
* Noar 't café (1987)
* Da's normaal (1988)
* Rechttoe rechtan (1989)
* H.A.L.V.U. (1991)
* Buugen of barsten (1992)
* Gas d'r bi-j (1994)
* Top of the bult (1996)
* Krachttoer (1997)
* Høken, kreng (1998)
* Effe zitten (2000)
* Van tied tut tied (2000)
* Ik kom altied weer terug (2001)
* Høk & swing (2003)
* Fonkel (2004)
* Hier is Normaal (2006)
* Ni-je NRS (2008)
* De Blues eLPee (2009)
* Halve Soul, Helemoal Høken (2012)

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт гурта Normaal 
* Бені Ёлінк на Facebook

Катэгорыя:Музыканты Нідэрландаў
Катэгорыя:Рок-музыканты