open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Васілёк шурпаты

**Васілёк шурпаты** (*Centaurea scabiosa*) — расліна роду Васілёк сямейства Астравыя.

## Назва 
Васілёк шурпаты, галавач, дзядзяк, валошка-ласкутніца, ласкутніца, лістоўнік.

## Распаўсюджанне 
Натуральны арэал — Еўразія.

У Расіі сустракаецца ў Еўрапейскай часткі, Сібіры. Як заносная, на поўдні Далёкага Усходу.

Сустракаецца па ўзлесках лясоў, на палянах, па абочынах дарог, у якасці пустазельнай расліны на агародах і палях злакавых культур.

## Батанічнае апісанне 
Шматгадовая травяністая лугавая расліна з прамым або ўзыходным рабрыстым сцяблом, уверсе галінастым, дасягае ў вышыню 40-120 см .

Лісце вынята-надрэзанае на лінейна-ланцэтныя долі, цёмна-зялёнага колеру. Ніжняе лісце на доўгіх хвосціках, верхняе — сядзячае.

Кветкавыя кошыкі адзінкавыя, буйныя, абгорткі кошыкаў яйкападобныя з бураватым плёнкавым махровым краем. Вонкавыя і сярэднія лісточкі абгорткі з шырокай аблямоўкай і чорна-бурымі прыдаткамі даўжынёй 2-6 мм.

Кветкі ружовыя ці лілова-пурпурнага колеру. Краявыя кветкі некалькі буйней сярэдніх. Цвіце ў чэрвені — верасні.

Плод — сямянка 3-5 мм даўжынёй. Папус бялёсы з шэрым адценнем. Насенне ў Сярэдняй Расіі спее ў ліпені — кастрычніку.

## Прымяненне 
У народнай медыцыне выкарыстоўваюць як лекавы сродак — у асноўным кветкі, сцёблы і лісце. Настой ужываюць пры жаўтусе, сыпах, вадзянцы і як абязбольвальны сродак.

Меданос.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* *В. П. Махлаюк. Лекарственные растения в народной медицине. Василёк шероховатый. Описание и применение.*

Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1753 годзе
Катэгорыя:Флора Еўразіі
Азола

**Азола** (*Azolla*) — род папарацей сямейства , па іншай класіфікацыі адзіны род сямейства азолавых.

## Апісанне 
Выкапнёвыя рэшткі гэтых раслін знаходзяць у трацічных і чацвярцічных адкладаннях Еўразіі, Паўночнай Амерыкі. Усе віды азолавых, акрамя , шырока распаўсюджаны ў трапічных, субтрапічных абласцях зямнога шара, а таксама ва ўмераных абласцях Паўночнай Амерыкі. Па вонкавым выглядзе гэтыя расліны больш падобны на лістасцябловыя юнгерманіевыя імхі, чым на папараці.

Спарафіт азолы ўяўляе сабой дробнае разгалінаванае плаваючае сцябло. На яго верхнім баку ў два рады сядзяць маленькія (да 1 мм) лісты, якія шчыльна прыкрываюць галіны. Ад некаторых вузлоў звісаюць у ваду даволі доўгія прыдаткавыя карані. Праводзячая сістэма сцябла — рэдукаваная сіфонастэла, якая часта прымае форму пратастэлы.

Прыкметнай асаблівасцю азолы з’яўляецца сімбіёз гэтай расліны з сіне-зялёнай  з сямейства . Выказваецца меркаванне аб трэцім члене складанага сімбіёзу з удзелам бактэрый  і , якія пастаянна сустракаюцца на лістах азолы.

Размнажэнне азолы часта адбываецца вегетатыўным шляхам. Бакавыя галінкі лёгка адломваюцца ад галоўнага сцябла і цячэннем разносяцца ў іншыя вадаёмы. Часта распаўсюджвальнікамі азолы з’яўляюцца людзі, жывёлы і водаплаўныя птушкі.

## Значэнне і выкарыстанне 
Практычнае выкарыстанне азолы мае месца ў сельскай гаспадарцы ў якасці зялёнага ўгнаення, багатага азотам. У трaпічных краінах Азіі і ў некаторых іншых з гэтай мэтай азолу разводзяць на рысавых палях. Па здольнасці назапашваць азот азола не ўступае бабовым. Выкарыстоўваюць азолу і як расліну, якая ў выніку масавага размнажэння на рысавых палях заглушае іншыя пустазельныя расліны.  часта вырошчваюць і ў акварыумах. Побач з карысцю гэта расліна прыносіць і некаторую шкоду інтэнсіўнасцю свайго вегетатыўнага размнажэння, пакрываючы паверхню вады ў вадаёмах і перашкаджаючы руху лодак.

## Літаратура 
* *Сапегін Л.* Батаніка. Сістэматыка вышэйшых раслін: вучэбны дапаможнік для студэнтаў устаноў вышэйшай адукацыі па біялагічных спецыяльнасцях. — Гомель: ГДУ, 2012. — 337 с. ISBN 978-985-439-644-6

Катэгорыя:Сальвініевыя
Regnellidium diphyllum

***Regnellidium diphyllum*** — від папарацей  сямейства марсілеевых, адзіны сучасны прадстаўнік рода *Regnellidium*.

Ліставая пласцінка ўтрымлівае толькі два лісткі. У астатнім гэтая папараць нагадвае марселію. Вядзе  земнаводны спосаб жыцця. Сустракаецца на поўдні Бразіліі.

## Літаратура 
* *Сапегін Л.* Батаніка. Сістэматыка вышэйшых раслін: вучэбны дапаможнік для студэнтаў устаноў вышэйшай адукацыі па біялагічных спецыяльнасцях. — Гомель: ГДУ, 2012. — 337 с. ISBN 978-985-439-644-6

Катэгорыя:Марсілеевыя
Тураўскія дубровы

**Тураўскія дубровы** — адзін з найбольш каштоўных на Беларусі масіваў дубовых лясоў у Жыткавіцкім і Петрыкаўскім раёнах, у межах нацыянальнага парка «Прыпяцкі». Утвараюць вузкую (да 8 км) паласу на правабярэжжы Прыпяці на ўсход ад г. Тураў (даўжыня каля 50 км) паміж р. Сцвіга і Убарць. Фактычная плошчы дуброў 7,3 тыс. га, патэнцыяльная 11 тыс. га. Дубровы займаюць пойму і нізкую надпоймавую тэрасу Прыпяці, чаргуюцца з алешнікамі ў паніжэннях і лагчынах і поймавымі лугамі каля ракі.

Асноўныя тыпы Тураўскіх дуброў — поймавыя (26 % плошчы, найбольш пашыраны альховыя, шыракатраўныя, ландышава-злакавыя) і грабовыя (74 %, сніткавыя, крапіўныя, папарацевыя і чарнічныя). Асабліва каштоўныя поймавыя дубровы — самы вялікі ў Беларусі і кампактны масіў дубовых лясоў са складанымі фітацэнозамі, якія не маюць аналагаў ва ўсёй Усходняй Еўропе. Найбольшы масіў знаходзіцца каля в. Хлупін — урочышчы Галава, Луг, Раціўля, возера Карасіна. Вылучаецца разнастайным складам лесу, пышнай дрэвавай, кустовай і травяністай расліннасцю, сярод якой вяз гладкі, бераст, ясень, свідзіна, брызгліна еўрапейская, ажына, ландыш, блюшчык плюшчападобны, канарэечнік трысняговы, пасконнік канапляны, крапіва двухдомная і інш. У залежнасці ад рэльефу поймы дубровы затапляюцца вясною ад некалькіх да 30-40 дзён, у гады вялікіх разводдзяў — на 2 месяцы і больш. Надпоймавую тэрасу займаюць грабовыя дубровы (з дамешкам грабу, ясеню, ліпы, ільмы, клёну, развітым падлескам з ляшчыны, рабіны, брызгліны бародаўчатай і еўрапейскай).

У мінулым Тураўскія дубровы інтэнсіўна высякаліся, найбольш каштоўныя экземпляры зберагліся пераважна ў ахоўнай трохкіламетровай зоне ўздоўж Прыпяці. Частка тэрыторыі Тураўскіх дуброў — высечкі і вытворныя лясы. Тураўскія дубровы маюць важнае водаахоўнае і навуковае значэнне.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Лясныя масівы Беларусі
Катэгорыя:Жыткавіцкі раён
Катэгорыя:Петрыкаўскі раён
Чэмпіянат Еўропы па веславанні на байдарках і каноэ 2016

**28-ы чэмпіянат Еўропы па веславанні на байдарках і каноэ** прайшоў з 24 па 26 чэрвеня 2016 года ў Маскве, Расія. Спаборніцтвы арганізаваны пад эгідай Еўрапейскай асацыяцыі каноэ. Былі разгуляныя дваццаць сем камплектаў узнагарод: сямнаццаць у мужчынскіх дысцыплінах і дзесяць у жаночых.

## Вынікі 
### Мужчыны 
#### Каноэ 
#### Байдаркі 
### Жанчыны 
#### Каноэ 
#### Байдаркі 
## Медальны залік 
|-
|1||align=left|||5||5||4||14
|-
|2||align=left|||5||4||3||12
|-
|3||align=left|||4||4||3||11
|-
|4||align=left|||3||2||5||10
|-
|5||align=left|||3||0||1||4
|-
|6||align=left|||2||1||1||4
|-
|7||align=left|||2||0||0||2
|-
|8||align=left|||1||1||0||2
|-
|9||align=left|||1||0||1||2
|-
|10||align=left|||1||0||0||1
|-
|11||align=left|||0||3||1||4
|-
|12||align=left|||0||1||3||4
|-
|13||align=left|||0||1||2||3
|-
|rowspan=3|14||align=left|||0||1||1||2
|-
|align=left|||0||1||1||2
|-
|align=left|||0||1||1||2
|-
|rowspan=2|17||align=left|||0||1||0||1
|-
|align=left|||0||1||0||1
|-
|19||align=left|||0||0||2||2
|-
|20||align=left|||0||0||1||1
|-
!colspan=2| Разам || 27 || 27 || 29 || 77
|}

## Спасылкі 
* Вынікі чэмпіянату Еўропы па веславанні на байдарках і каноэ 2016 года 

Катэгорыя:Чэмпіянаты Еўропы па веславанні на байдарках і каноэ
Катэгорыя:Міжнародныя спартыўныя спаборніцтвы ў Маскве
Катэгорыя:Спорт у Расіі ў 2016 годзе
Нікарцмінда

**Нікарцмінда** () — сабор Грузінскай Праваслаўнай Царквы, размешчаны ў грузінскай гістарычнай вобласці . Знаходзіцца за 14 км на паўднёвы захад ад горада Амбралауры. Унутры сабора роспісы датаваныя XVI—XVII стагоддзямі. На фасадах храма найбагацейшая разьба па камені.

## Гісторыя 
Збудаваны ў 1010—1014 гадах, падчас валадарання Баграта III і быў адрамантаваны ў 1534 годзе царом  з Імерэці. Трохпавярховая званіца побач з саборам была пабудавана ў другой палове XIX стагоддзя.

## Архітэктура 
Сабор у Нікарцмінда ўяўляе сабой у плане крыжова-купальны храм. Купал ляжыць на барабане, які мае 12 вокнаў з аркатурным поясам і дэкаратыўным архітравам. Барабан ляжыць на шасці парусах. Да падкупальна прасторы прымыкаюць пяць апсід, а масіўны купал ляжыць на паўкалонах. Алтарная апсіда і прымыкаючы да падкупальнаму аб'ёму заходні рукаў ствараюць вялікую ўнутранае прастору. Бабінцы з поўдня і захаду прыбудаваны пазней, але таксама ў XI ст. Інтэр’ер упрыгожаны фрэскамі XVII стагоддзя і багатым арнаментам. 

Вонкавы абрыс плана — крыжападобны. Камяні з якіх выкладзеныя фасады гладка абцясаны.

## Дэкор 
Вонкавыя ўпрыгажэнні сцен ўяўляюць сабой аркатурны пояс, разнастайныя разьбяныя арнаменты і шматфігурныя барэльефныя кампазіцыі — Перамянення Гасподняга, Суднага дня, Узвіжання Крыжа Гасподняга, фігур святых, фантастычных жывёл — утвараючы прадуманую выяўленчую праграму.
Дэкор сабора ў Нікарцмінда — адзін з самых прыгожых сярод грузінскіх цэркваў. Тут можна ўбачыць злучэнне некалькіх розных мастацкіх стыляў, што сведчыць аб свабодзе выбару матыву і манеры выканання. 

Сабор Нікарцмінда прадстаўлены на ўключэнне ў спіс Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА.

## Літаратура 
* The Spiritual Treasure of Georgia. Khelovneba Publishers, Tbilisi, 2005
* Чубинашвили Г. Н., Северов Н. П. Кумурдо и Никорцминда. М., 1947 
* Аладашвілі Н. Рэльефы Нікарцмінда. Тбілісі, 1957 (на грузінскай мове)

## Спасылкі 
* БСЭ: Никорцминда

Катэгорыя:Нерухомыя культурныя помнікі нацыянальнага значэння Грузіі
Катэгорыя:Саборы Грузіі
Леанід Леанідавіч Барткевіч

**Леані́д Леані́давіч Бартке́віч** () — беларускі спявак і музыкант, саліст ансамбля «Песняры». Заслужаны артыст Беларусі (1979).

## Біяграфія 
У дзяцінстве быў салістам у хоры хлапцоў Мінскага палаца піянераў. Пасля сканчэння музычнай школы па класе трубы быў салістам харавога ансамбля «Юнацтва» пры Мінскай кансерваторыі.

Адукацыю атрымаў у Мінскім архітэктурным тэхнікуме па спецыяльнасці «Праектаванне». Пад час навучання ў тэхнікуме быў салістам мясцовага аркестру, у далейшым стаў вакалістам створанага ім вакальна-інструментальнага ансамбля «Залатыя яблыкі».

Некаторы час працаваў архітэктарам у «Белдзіпрасельбудзе». З 1970 года ўвайшоў у склад вакальна-інструментальнага ансамбля «Песняры».

У 1977 годзе Леанід Барткевіч развёўся з першай жонкай і ажаніўся з Вольгай Корбут, вядомай савецкай гімнасткай.

У 1980 годзе паступіў у Расійскі інстытут тэатральнага мастацтва (ГІТІС). У тым жа годзе з-за немагчымасці сумяшчаць гастролі і вучобу пакінуў ансамбль «Песняры». З 1983 года быў салістам Беларускага тэлебачання і радыё. Некаторы час быў удзельнікам ансамбля «Мальвы», а таксама працаваў салістам ва «Укрканцэрце». Потым быў вакалістам Дзяржаўнага радыё і тэлебачання СССР.

У 1989 годзе з жонкай, Вольгай Корбут і сынам Рычардам пераехаў у ЗША, але ў 2000 годзе вярнуўся ў Беларусь і зноў некаторы час працаваў у «Песнярах». Пасля смерці Уладзіміра Мулявіна Леанід Барткевіч арганізаваў у Расіі музычны калектыў з назвай «ансамбль „Песняры“», зарэгістраваўшы аднаіменную гандлёвую марку.

Аўтар біяграфічнай кнігі «„Песняры“ и Ольга» (2003).

Каталік па веравызнанню.

Памёр 13 красавіка 2021 года.

## Творчасць 
Саліст-вакаліст ансамбля «Песняры» вядомы выкананнем песень «Александрына», «Белоруссия», «Бярозавы сок», «Вераніка» і інш. Найбольш адказныя сола ў работах «Гусляр» І. Лучанка і «Песня пра долю» У. Мулявіна. Запісаў з ансамблем і сола шмат беларускіх народных песень на магнітную стужку і грампласцінкі (некаторыя ў дуэце з Данчыкам). 

## Прэміі і ўзнагароды 
* Лаўрэат I прэміі Усесаюзнага конкурсу савецкай песні (1973).

## Спасылкі
Катэгорыя:Спевакі і спявачкі Беларусі
Катэгорыя:Песняры
Катэгорыя:Спевакі і спявачкі Расіі
Уладзімір Антонавіч Данько

{{ДД
| імя                = Уладзімір Антонавіч Данько
| жанчына            = 
| выява              = 
| подпіс             = 
| тытул              = Міністр унутраных спраў Беларусі
| сцяг               = Flag_of_Belarus_(1918,_1991-1995).svg
| сцяг2              = MUS Belarus crest.PNG
| перыядпачатак      = 22 лютага 1994
| перыядканец        = 8 жніўня 1994
| віцэ-прэзідэнт     = 
| прэзідэнт          = 
| прэм'ер            = Вячаслаў Кебіч
| папярэднік         = Уладзімір Ягораў
| пераемнік          = Юрый Захаранка
| дата нараджэння    = 
| месца нараджэння   = 
| дата смерці        = 
| месца смерці       = 
| адукацыя           = 
| выбарчая_акруга    = 
| нацыянальнасць     = беларус
| партыя             = 
| муж                = 
| жонка              = 
| прафесія           = 
| рэлігія            = 
| званне             = генерал-лейтэнант унутранай службы
| аўтограф           = 
| узнагароды         = 
{ style="background:transparent"
       
-
       
}
| каментар           = 
}}

**Уладзі́мір Анто́навіч Данько́** (, в. Сэрвач, Карэліцкі раён, Гродзенская вобласць, БССР — ) — міністр унутраных спраў Рэспублікі Беларусь у 1994 годзе. Генерал-лейтэнант унутранай службы.

## Біяграфія 
У 1970 годзе скончыў юрыдычны факультэт Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта па спецыяльнасці «правазнаўства».

З 1965 года — участковы ўпаўнаважаны аддзела міліцыі Фрунзенскага райвыканкама г. Мінска; з 1967 года — старшы інспектар службы Фрунзенскага аддзела міліцыі; інспектар, начальнік аддзялення службы, намеснік начальніка аддзела ўнутраных спраў Цэнтральнага райвыканкама г. Мінска, начальнік аддзела ўнутраных спраў Маскоўскага райвыканкама г. Мінска.

У 1981—1985 гадах — намеснік начальніка, начальнік кіравання аховы грамадскага парадку МУС БССР; у 1985—1991 гадах — начальнік УУС Гродзенскага аблвыканкама.

З 1991 года — намеснік міністра ўнутраных спраў Рэспублікі Беларусь.

У 1994 годзе ўзначальваў Міністэрства ўнутраных спраў Рэспублікі Беларусь; у 1995—1999 гадах кіраваў Акадэміяй МУС Рэспублікі Беларусь.

28 лютага 1994 года Пастановай Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь прысвоена спецыяльнае званне генерал-лейтэнант унутранай службы.

Пахаваны на Усходніх могілках у Мінску.

## Узнагароды 
За шматгадовую плённую працу на органах унутраных спраў, вялікі асабісты ўнёсак ва ўмацаванне законнасці і правапарадку на рэспубліцы, заслугі на падрыхтоўцы высокакваліфікаваных спецыялістаў і навуковых кадраў узнагароджаны ордэнам «За службу Радзіме» III ступені, за актыўны ўдзел у забеспячэнні грамадскага парадку на перыяд рыхтоўлі і правядзенні XII Сусветнага фестывалю моладзі і студэнтаў у г. Маскве — медалём «За выдатную службу па ахове грамадскага парадку».

## Спасылкі 
* Біяграфія  

Катэгорыя:Міліцыянеры Беларусі
Катэгорыя:Намеснікі міністра ўнутраных спраў Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Міністры ўнутраных спраў Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Рэктары Акадэміі Міністэрства ўнутраных спраў Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Генерал-лейтэнанты (Беларусь)
Медаль «У памяць 800-годдзя Масквы»

**Меда́ль «У па́мяць 800-го́́ддзя Масквы́»** заснаваны Указам Прэзідыума ВС СССР ад 20 верасня 1947 года ў адзначэнне 800-годдзя горада Масквы. Аўтары малюнка медаля — мастакі І. І. Дубасаў і  С. Л. Тульчынскі.

## Статут медаля 
Медалём «У памяць 800-годдзя Масквы» ўзнагароджваліся:
* рабочыя, інжынерна-тэхнічны персанал і служачыя прамысловых прадпрыемстваў, транспарту і гарадской гаспадаркі Масквы;
* работнікі навукі, тэхнікі, мастацтва, літаратуры, асветы і аховы здароўя;
* работнікі дзяржаўных устаноў, партыйных, прафсаюзных, камсамольскіх і іншых грамадскіх арганізацый — адзначыўшыяся ў правядзенні работ па рэканструкцыі сталіцы і забяспечыўшыя сваёй працай развіццё яе прамысловасці, транспарту, гарадской гаспадаркі, навуковых і культурна-асветных устаноў;
* ваеннаслужачыя, інваліды вайны і працы;
* хатнія гаспадыні, якія прымаюць актыўны ўдзел у добраўпарадкаванні горада, працы школ і дзіцячых устаноў.
Працоўныя ўзнагароджваюцца медалём пры ўмове пражывання ў Маскве ці яе прыгарадах не менш за 5 гадоў.

Узнагароджанне медалём выраблялася па прадстаўленні выканаўчых камітэтаў раённых Саветаў дэпутатаў працоўных на падставе дакументаў, якія выдаюцца кіраўнікамі прадпрыемстваў, устаноў, партыйных і савецкіх арганізацый.

Медаль «У памяць 800-годдзя Масквы» носіцца на левым боку грудзей і пры наяўнасці іншых медалёў СССР размяшчаецца пасля юбілейнага медаля «50 гадоў савецкай міліцыі».

Па стану на 1 студзеня 1995 медалём «У памяць 800-годдзя Масквы» ўзнагароджана прыблізна **1 733 400** чалавек.

## Апісанне медаля 
Медаль «У памяць 800-годдзя Масквы» вырабляўся з медзі і мае форму правільнага круга дыяметрам 37 мм.

На адным боку медаля рэльефны профільны малюнак галавы Юрыя Далгарукага ў шлеме, звернуты налева. Унізе медаля па акружнасці надпіс: «Основатель Москвы Юрий Долгорукий».

На адваротным боку медаля малюнак Крамля. Унізе выява шчыта з сярпом і молатам, сцяга, зброі, лаўровых галін і даты «1147» і «1947». Уверсе медаля па акружнасці надпіс: «В память 800-летия Москвы».

Па акружнасці медаля маецца выпуклы борцік. Усе надпісы і выявы на медалю выпуклыя.

Медаль пры дапамозе вушка і кольца злучаецца з пяцівугольнай калодкай, абцягнутай шаўковай муаравай стужкай зялёнага колеру з падоўжнымі белымі палосамі — адной з левага боку, чатырма белымі і трыма чырвонымі з правага боку стужкі.

## Ілюстрацыі 

File:800th anniversary of Moscow OBVERSE.jpg|Аверс медаля
File:800th anniversary of Moscow REVERSE.jpg|Рэверс медаля
File:800 лет Москвы удостоверение.jpg|Пасведчанне да медаля

## Літаратура 
* *Володин А. Н., Мерлай Н. М.* Медали СССР. — СПб.: Печатный двор, 1997. — С. 142—143. — ISBN 5-7062-0111-0.
* *Колесников Г. А., Рожков А. М.* Ордена и медали СССР. — Мн.: Народная асвета, 1986. — С. 96—97.
## Спасылкі 
* Медаль «У памяць 800-годдзя Масквы»

## Гл. таксама 
* Медаль «У памяць 850-годдзя Масквы»

Катэгорыя:Узнагароды паводле алфавіта
Катэгорыя:З’явіліся ў 1947 годзе
Катэгорыя:1947 год у Маскве
1949 год у гісторыі музыкі

**1949** год быў адзначаны шэрагам музычных падзей.

## Падзеі 
## Альбомы 
## Узнагароды 
## Гурты 
### Створаны 
### Распаліся 
## Нарадзіліся 
* 25 мая — Леанід Барткевіч, беларускі спявак
## Памерлі 
*
Катэгорыя:Гады ў музыцы
Centropyge

**Centropyge** — род рыб сямейства Pomacanthidae, які жыве ў Атлантычным, Індыйскім і Ціхім акіяне.

## Апісанне 
Прадстаўнікі роду не перавышаюць 15 см у даўжыню і жывуць у гарэмнай сям’і з адным дамінантным самцом і некалькімі самкамі. Пол цяжка вызначыць, але самкі часта карацейшыя і больш круглявыя. Як і многія іншыя рыфавыя рыбы і ўсе марскія рыбы-анёлы, гэты род — пратагінічныя гермафрадыты, што азначае, што яны пачынаюць сваё дарослае жыццё як самкі, таму і дамінуючая асобіна ў групе можа змяняцца на працягу некалькіх дзён. Зваротная змена полу магчымая, калі змяняецца сацыяльны статус асобіны, аднак гэта працэс, які патрабуе значна больш часу.

## Віды 
У цяперашні час налічваецца 35 вядомых відаў гэтага роду:

* *Centropyge abei*
* *Centropyge acanthops*
* *Centropyge argi*
* *Centropyge aurantia*
* *Centropyge aurantonotus*
* *Centropyge bicolor*
* *Centropyge bispinosa*
* *Centropyge boylei*
* *Centropyge cocosensis*
* *Centropyge colini*
* *Centropyge debelius*
* *Centropyge deborae*
* *Centropyge eibli*
* *Centropyge ferrugata*
* *Centropyge fisheri*
* *Centropyge flavipectoralis*
* *Centropyge flavissima*
* *Centropyge heraldi*
* *Centropyge hotumatua*
* *Centropyge interrupta*
* *Centropyge joculator*
* *Centropyge loriculus*
* *Centropyge multicolor*
* *Centropyge multispinis*
* *Centropyge nahackyi*
* *Centropyge narcosis*
* *Centropyge nigriocellus*
* *Centropyge nox*
* *Centropyge potteri*
* *Centropyge resplendens*
* *Centropyge shepardi*
* *Centropyge tibicen*
* *Centropyge venusta*
* *Centropyge vrolikii*
* *Centropyge woodheadi*

Катэгорыя:Акунепадобныя
Медаль «За выдатную службу па ахове грамадскага парадку»

**Меда́ль «За выда́тную слу́жбу па ахо́ве грама́дскага пара́дку»** — дзяржаўная ўзнагарода СССР. Заснаваны Указам Прэзідыума ВС СССР ад 1 лістапада 1950 года.

## Статут медаля 
Медалём «За выдатную службу па ахове грамадскага парадку» ўзнагароджваюцца:
* радавы і начальніцкі састаў работнікаў органаў унутраных спраў і ваеннаслужачыя ўнутраных войскаў за подзвігі і заслугі, праяўленыя ў ахове грамадскага парадку і барацьбе з крымінальнай злачыннасцю;
* члены добраахвотных народных дружын і іншыя грамадзяне за актыўны ўдзел у ахове грамадскага парадку і праяўленыя пры гэтым адвагу і самаадданасць.
Узнагароджанне медалём «За выдатную службу па ахове грамадскага парадку» ажыццяўляецца ад імя Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР Прэзідыумамі Вярхоўных Саветаў саюзных рэспублік.

Медалём «За выдатную службу па ахове грамадскага парадку» ўзнагароджваюцца:
* за адвагу і самаадданасць, праяўленыя пры ліквідацыі злачынных груп або затрыманні крымінальных злачынцаў;
* за смелыя, умела праведзеныя дзеянні па папярэджанні рыхтуючыхся або раскрыцці ўчыненых крымінальных злачынстваў;
* за актыўную працу па ліквідацыі прычын і ўмоў, якія спрыяюць злачынным праявам;
* за ўмелую арганізацыю работы органаў унутраных спраў, часцей і падраздзяленняў унутраных войскаў па ахове грамадскага парадку і барацьбе з крымінальнай злачыннасцю;
* за бездакорнае нясенне службы ў органах унутраных спраў, у часцях і падраздзяленнях унутраных войскаў;
* за актыўны ўдзел у ахове грамадскага парадку і праяўленыя пры гэтым адвагу і самаадданасць, актыўную барацьбу з хуліганствам, п'янствам, крадзяжом сацыялістычнай і асабістай уласнасці грамадзян, з парушэннямі правілаў савецкага гандлю, спекуляцыяй, самагонаварэннем і іншымі правапарушэннямі, якія прыносяць шкоду грамадству.
Медаль «За выдатную службу па ахове грамадскага парадку» носіцца на левым боку грудзей, а пры нашэнні ордэнаў і іншых медалёў СССР размяшчаецца пасля медаля «За адзнаку ў вайсковай службе» II ступені.

## Апісанне медаля 
Медаль «За выдатную службу па ахове грамадскага парадку» вырабляецца з пасярэбранага нейзільбера (да 1960 года з серабра) і мае форму правільнага круга дыяметрам 32 мм.

На аверсе медаля, у цэнтры, надпіс рэльефнымі літарамі ў пяць радкоў «За отличную службу по охране общественного порядка». У верхняй частцы медаля намаляваная выпуклая пяціканцовая зорачка.

На адваротным боку медаля ў цэнтры, выпуклай формы герб СССР. У ніжняй частцы медаля, пад гербам, рэльефныя літары «СССР».

Абодва бакі медаля па акружнасці маюць выпуклы борцік.

Медаль пры дапамозе вушка і кольца злучаецца з пяцівугольнай калодачкай, абцягнутай сіняга колеру шаўковай муаравай стужкай шырынёй 24 мм з двума чырвонымі палоскамі пасярэдзіне стужкі шырынёй 1 мм кожная і чырвонымі палоскамі па краях стужкі шырынёй 5 мм кожная.

Калодка з медалём пры дапамозе шпількі мацуецца да адзення.

## Літаратура 
* *Володин А. Н., Мерлай Н. М.* Медали СССР. — СПб.: Печатный двор, 1997. — С. 158—159. — ISBN 5-7062-0111-0.
* *Колесников Г. А., Рожков А. М.* Ордена и медали СССР. — Мн.: Народная асвета, 1986. — С. 70—71.
## Спасылкі 
Катэгорыя:Узнагароды паводле алфавіта
Pomacanthidae

**Pomacanthidae** — сямейства марскіх прамянёвапёрых рыб з атраду акунепадобных (*Perciformes*). Валодаюць яркай, стракатай афарбоўкай. Раней лічыліся падсямействам Chaetodontidae, аднак на працягу часу было выяўлена столькі марфалагічных адрозненняў, што іх вылучылі ў асобнае сямейства. Налічваюць звыш 85 відаў.

## Выгляд 
Акрамя яркай афарбоўкі, адрозніваюцца плоскім целаскладам і высокай спіной. Характэрным для гэтага сямейства з'яўляецца магутны, накіраваны назад шып, які знаходзіцца на ніжнім баку жабраў і адрозніваецца па афарбоўцы ад астатняга цела. Гэты шып з'яўляецца самай надзейнай адметнай прыкметай ад Chaetodontidae, выгляд якіх вельмі падобны, але ў якіх ён цалкам адсутнічае. Даўжыня складае ад 6 да 60 см. Маладыя рыбіны часта афарбаваныя кардынальна іншым чынам, чым дарослыя асобіны. Яны могуць жыць у арэале дарослых рыб, якія іх не гоняць. У цэлым, аднак, прадстаўнікі сямейства праяўляюць агрэсіўныя паводзіны ў адносінах да суродзічаў. Адрозненне ў афарбоўцы настолькі вялікае, што маладых асобін раней лічылі асобнымі відамі.

## Распаўсюджанне 
Жывуць у трапічных шыротах усіх сусветных мораў. Дзевяць відаў сустракаюцца ў Атлантычным акіяне, астатнія ў Індыйскім і Ціхім акіяне. Гэтыя рыбы аддаюць перавагу жыццю паблізу каралавых рыфаў.

## Харчаванне 
Вельмі разнастайныя стратэгіі па харчаванні. Некаторыя з іх ўсяедныя і іх ежа ўяўляе сабой шырокую палітру ад водарасцяў да дробных жывёл. Іншыя харчуюцца толькі губкамі і водарасцямі. Прадстаўнікі роду Apolemichthys харчуюцца выключна губкамі, Genicanthus — зоапланктонам, Centropyge — водарасцямі. Маладыя асобіны, а таксама і дарослыя ў некаторых рэгіёнах, да прыкладу каля Галапагоскіх астравоў, чысцяць больш буйных рыб, ядучы паразітаў з іх лускі.

## Паводзіны 
Жывуць, як правіла, парамі або ў невялікіх гарэмных групах, якія складаюцца з аднаго самца і некалькіх самак. На рыфах у іх выразныя арэалы, якія яны абараняюць ад супернікаў. У буйных прадстаўнікоў сямейства памер арэалаў можа складаць звыш 1000 м², у карлікавых яны могуць складаць толькі адну каралавую калонію. У дачыненні да суродзічаў-супернікаў дзейнічаюць энергічна і агрэсіўна. Прадстаўнікі роду Pomacanthus выдаюць пры гэтым гучныя гукі-шчолканні.

## Класіфікацыя 
У сямействе 8 родаў з 90 відамі:

* Род 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
* Род 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
* Род 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
* Род 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
* Род 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
* Род 
** 
* Род 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
* Род 
** 

Катэгорыя:Акунепадобныя
Медаль «У памяць 1500-годдзя Кіева»

**Меда́ль «У па́мяць 1500-го́ддзя Кі́ева»** — дзяржаўная ўзнагарода СССР.

Заснаваны Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 10 мая 1982 года ў адзначэнне 1500-годдзя горада Кіева. Аўтар малюнка медаля — мастак Е. Г. Кудзь.

## Гісторыя 
Першае ўручэнне медаля «У памяць 1500-годдзя Кіева» было зроблена 26 мая 1982 года. Член Палітбюро ЦК КПСС, першы сакратар ЦК Кампартыі Украіны У. В. Шчарбіцкі ўручыў медаль Генеральнаму сакратару ЦК КПСС, Старшыні Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР Л. І. Брэжневу «за вялікі ўклад у сацыяльна-культурнае і эканамічнае развіццё сталіцы Украіны горада-героя Кіева».

## Статут медаля 
Медалём «У памяць 1500-годдзя Кіева» ўзнагароджваюцца:
* рабочыя, спецыялісты народнай гаспадаркі, работнікі навукі і культуры, дзяржаўных устаноў і грамадскіх арганізацый, ваеннаслужачыя, пенсіянеры і іншыя асобы, якія ўнеслі сваёй працай уклад у эканамічнае і сацыяльна-культурнае развіццё горада, пражываючыя, як правіла, у Кіеве ці яго прыгарадах не менш за 10 гадоў;
* удзельнікі абароны Кіева ў перыяд Вялікай Айчыннай вайны, узнагароджаныя медалём «За абарону Кіева», партызаны і падпольшчыкі, якія змагаліся з ворагам у Кіеве і яго наваколлях, асобы, якія прымалі ўдзел у вызваленні горада ў складзе Узброеных Сіл СССР, незалежна ад месца іх пражывання ў цяперашні час.
Узнагароджанне медалём «У памяць 1500-годдзя Кіева» ажыццяўляецца ад імя Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР выканаўчым камітэтам Кіеўскага гарадскога Савета народных дэпутатаў.

Медаль «У памяць 1500-годдзя Кіева» носіцца на левым баку грудзей і пры наяўнасці іншых медалёў СССР размяшчаецца пасля медаля «У памяць 250-годдзя Ленінграда».

## Апісанне медаля 
Медаль «У памяць 1500-годдзя Кіева» вырабляецца з латуні і мае форму правільнага круга дыяметрам 32 мм.

На аверсе медаля на фоне разгорнутых сцягоў і разбежных прамянёў размешчана выява манумента ў гонар Вялікай Кастрычніцкай сацыялістычнай рэвалюцыі, узведзенага ў горадзе Кіеве. У верхняй частцы медаля па акружнасці надпіс: «В память 1500-летия Киева».

На рэверсе медаля ў верхняй яго частцы змешчана выява медаля «Залатая Зорка», пад ёй — надпіс у два радкі: «ГОРОДУ-ГЕРОЮ СЛАВА!». У ніжняй частцы медаля змешчана выява будынка Вярхоўнага Савета Украінскай ССР, за ім справа — выява помніка культуры ХІ стагоддзя — Сафійскага музея.

Усе надпісы і выявы на медалю выпуклыя. Края медаля абрамлены борцікам.

Медаль пры дапамозе вушка і кольца злучаецца з пяцівугольнай калодачкай, абцягнутай шаўковай муаравай стужкай зялёнага колеру шырынёй 24 мм з чырвонай і блакітнай палоскамі па краях шырынёй 2 мм кожная. Пасярэдзіне стужкі чырвоная паласа шырынёй 8 мм, абрамленая па краях двума залатымі палоскамі па 0,5 мм з адлегласцю паміж імі 1 мм.

## Ілюстрацыі 

File:1500 years of Kiev REVERSE.jpg|Рэверс медаля
File:Посвідчення медалі 1500.jpg|Пасведчанне да медаля

## Літаратура 
* *Володин А. Н., Мерлай Н. М.* Медали СССР. — СПб.: Печатный двор, 1997. — С. 238—239. — ISBN 5-7062-0111-0.
* *Колесников Г. А., Рожков А. М.* Ордена и медали СССР. — Мн.: Народная асвета, 1986. — С. 98.
## Спасылкі 
Катэгорыя:Узнагароды паводле алфавіта
Ірына Уладзіміраўна Халіп

**Ірына Халіп** (нар. , Мінск, Беларуская ССР) — беларуская журналістка (асноўныя тэмы публікацый: палітыка, правы чалавека, карупцыя). Палітзняволеная, вязень сумлення.

## Біяграфія 
Нарадзілася і пражывае ў Мінску. Бацька, беларус па нацыянальнасці, Уладзімір Трафімавіч Халіп — вядомы кінасцэнарыст, драматург, літаратар і публіцыст. Маці, Люцына Юр’еўна Бяльзацкая, яўрэйка па нацыянальнасці, нарадзілася ў Варшаве. Дзед па маці — вядомы польскі і беларускі кампазітар Юрый Бяльзацкі.

## Пераслед 
Неаднаразова падвяргалася крымінальнаму пераследу за сваю прафесійную дзейнасць.

2 красавіка 1997 года падчас мітынгу супраць аб’яднання Беларусі і Расіі яна і яе бацька, вядомы кінасцэнарыст, драматург, літаратар Уладзімір Халіп, былі збітыя міліцыянтамі. У знак пратэсту супраць закрыцця крымінальнай справы, узбуджанай у сувязі з гэтымі падзеямі, дала па твары следчаму пракуратуры (за што яе пакаралі штрафам у памеры 400.000 беларускіх рублёў).

За публікацыю цыкла артыкулаў пра карупцыю ва ўладных структурах зведвала пераслед, двойчы прыцягвалася да крымінальнай адказнасці, але не была асуджаная.

19 снежня 2010 года, у дзень прэзідэнцкіх выбараў, падверглася сілавому затрыманню па дарозе з плошчы Незалежнасці і была змешчаная ў СІЗА КДБ. Падчас знаходжання І. Халіп у СІЗА КДБ улады спрабавалі забраць з сям’і ў дзіцячы дом трохгадовага сына журналісткі — Данііла Саннікава.

У канцы снежня 2010 г. І. Халіп было прад’яўлена абвінавачанне па крымінальнай справе, узбуджанай следчым упраўленнем папярэдняга расследавання ГУУС Мінгарвыканкама па чч. 1 і 2 арт. 293 КК (масавыя беспарадкі).

11 студзеня 2011 года міжнародная арганізацыя Amnesty International прызнала яе вязнем сумлення.

29 студзеня 2011 г. мера стрымання была змененая на падпіску аб нявыездзе з хатнім арыштам.

4 красавіка 2011 г. абвінавачанне было перакваліфікаванае на арт. 342 (дзеянні, якія груба парушаюць грамадскі парадак).

16 мая 2011 г. у судзе Заводскага раёна Мінска І. Халіп была асуджана на 2 гады зняволення з 2-гадовай адтэрміноўкай.

19 ліпеня 2013 г. судом Партызанскага раёна Мінска пакаранне з І. Халіп было знятае.
* Журналісцкая прэмія «Золотое перо России» (2011).

## Літаратура 
* Хто ёсць хто ў Беларусі / укл. Л. А. Андросік, В. Ф. Голубеў і інш. — Вільня, 2007. — 256 с.
* Адзін дзень палітвязьня 2009—2011. — Радыё Свабодная Еўропа / Радыё Свабода : Бібліятэка Свабоды. ХХІ стагодзьдзе, 2011. — 328 с. С. 222. ISBN 978-0-929849-42-3
* Голас волі з-за кратаў. Анталогія твораў беларускіх палітзняволеных / Складальнік, рэдактар А. І. Фядута. — Вільня: ЕГУ, 2013. — 992 с. С. 759-788. ISBN 978-9955-773-69-6.

Катэгорыя:Палітвязні Беларусі
Катэгорыя:Вязні сумлення
Катэгорыя:Асобы, прызнаныя вязнямі сумлення арганізацыяй Amnesty International у Беларусі
Катэгорыя:Журналісты Беларусі
Гідрасіла

**ААТ «Гідрасіла ГРУП»** — найбуйнейшы вытворца гідраўлічных сілавых машын і кампанентаў гідрамашын на тэрыторыі краін СНД. У склад «Гідрасіла ГРУП» уваходзіць 6 вытворчых прадпрыемстваў, размешчаных на тэрыторыі СНД:
* ААТ «Гідрасіла» — распрацоўка і вытворчасць помпаў шасцерневых;
* ААТ «Гідрасіла АПМ» — распрацоўка і вытворчасць аксіяльна-поршневых машын і запасных частак да АПМ;
* ЗАТ «Гідрасіла Леда» — распрацоўка і вытворчасць рукавоў высокага ціску;
* ААТ «Гідрасіла МЗТГ» — распрацоўка і вытворчасць гідраразмеркавальнікаў;
* ТАА «Гідрасіла ТЕТИС» — распрацоўка і вытворчасць гідрацыліндраў;
* ТАА «Гідрасіла Беларусь» — распрацоўка і вытворчасць гідрацыліндраў.
На дадзены момант на прадпрыемствах «Гідрасіла ГРУП» працуе каля 4000 чалавек.

## Гісторыя развіцця «Гідрасіла ГРУП» 
* 2013 г. — стварэнне завода па вытворчасці адлівак з шэрага і высокатрывалага чыгуну — завод «металу».
* 2011 г. — вытворчасць шасцерневыя помпаў пад гандлёвай маркай «Гідрасіла» перавышае 1 млн штук у год.
* 2009 г. — вылучэнне вытворчасці АПМ ў асобнае прадпрыемства — «Гідрасіла АПМ», Крапыўныцкы. Адкрыццё рэгіянальнага прадстаўніцтва ў Шанхаі — Power Hydraulics Trading (Shanghai) Co.Ltd
* 2007 г. — стварэнне прадпрыемства па вытворчасці гідрацыліндраў — «Гідрасіла ТЕТИС».
* 2006 г. — набыццё завода па вытворчасці гидрораспределителей і гідрацыліндраў — «Гідрасіла МЗТГ».
* 2004 г. — стварэнне Дыстрыбутарскай кампаніі ў г. Астана, Казахстан.
* 2003 г. — стварэнне завода па вытворчасці рукавоў высокага ціску — «Гідрасіла Леда».
* 2001 г. — адукацыя кіруючай кампаніі «Гідрасіла ГРУП».
* 2000 г. — стварэнне Дыстрыбутарскай кампаніі ў г . Масква, Расійская Федэрацыя.
* 1980 г. — засваенне вытворчасці АПМ — гідрастатычнай трансмісіі (ГСТ) па закупленай ліцэнзіі Германскай фірмы «Sauer-Sundstrand».
* 1958 г. — асваенне вытворчасці помпаў шестеренного і выпуск першага НШ.
* 1955 г. — асваенне вытворчасці вадзяных і алейныя помпаў да дызельным рухавікоў.
* 1930 г. — падстава слясарна-механічных майстэрняў у Крапыўныцкы
Медаль «За выратаванне тапельцаў»

**Меда́ль «За выратава́нне тапе́льцаў»** — дзяржаўная ўзнагарода СССР і Расійскай Федэрацыі.

Заснаваны Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 16 лютага 1957 года. Аўтар малюнка — мастак А. Ф. Шабалкоў.

## Статут медаля 
Медалём узнагароджваліся работнікі выратавальнай службы і іншыя грамадзяне СССР, а таксама асобы, якія не з'яўляюцца грамадзянамі СССР, за:
* смеласць і самаадданасць, праяўленыя пры выратаванні людзей на вадзе;
* за высокую пільнасць і знаходлівасць, у выніку чаго былі папярэджаны няшчасныя выпадкі з людзьмі на вадзе;
* за ўзорную арганізацыю выратавальнай службы на вадзе.
Медаль «За выратаванне тапельцаў» носіцца на левым баку грудзей і пры наяўнасці іншых медалёў СССР размяшчаецца пасля медаля «За адвагу на пажары».

Узнагароджанне адбывалася на падставе Указа Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР і ад імя Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР.

Палажэнне аб медалю змянялася ў 1967 і 1980 гадах.

## Апісанне медаля 
Медаль «За выратаванне тапельцаў» круглая, дыяметрам 32 мм, вырабляецца з латуні з ужываннем аксідзіравання.

На аверсе медаля змешчана выява выратавальніка падчас буксіроўкі тапельца ў вадзе. Уздоўж верхняга краю медаля — надпіс «За спасение», у ніжняй частцы медаля — «утопающих».

На рэверсе медаля намаляваны серп і молат, ніжэй якіх — лаўровая галінка і надпіс «СССР». Медаль з абодвух бакоў акантаваны выпуклым борцікам.

У верхняй частцы медаля маецца вушка, якім медаль пры дапамозе кольца злучана з металічнай пяцівугольнай калодкай. З адваротнага боку калодкі — прыстасаванне для мацавання медаля да адзежы. Калодка пакрыта шаўковай муаравай стужкай сіняга колеру з трыма па краях і адной пасярэдзіне падоўжнымі белымі палоскамі. Агульная шырыня стужкі 24 мм.

## Постсавецкая гісторыя медалі 
Апошняе ўзнагароджанне медалём у СССР адбылося 20 мая 1991 года.

У адпаведнасці з Указам Прэзідыума Вярхоўнага савета Расійскай Федэрацыі ад 2 сакавіка 1992 года № 2424-1 медаль былога СССР, з аналагічнай назвай, застаўся ва ўзнагароднай сістэме Расіі. Надпіс на рэверсе «СССР» была заменена на надпіс «РОССИЯ».

Узнагароджанні дадзеным медалём у Расійскай Федэрацыі ажыццяўлялася з 1992 па 1994 год. Было зроблена некалькі ўзнагароджанняў.

У адпаведнасці з Указам Прэзідэнта Расійскай Федэрацыі ад 2 сакавіка 1994 года № 442 медаль адсутнічае ў сістэме дзяржаўных узнагарод Расіі, замест савецкага медаля быў уведзены расійскі медаль «За выратаванне гінучых».

## Літаратура 
* *Володин А. Н., Мерлай Н. М.* Медали СССР. — СПб.: Печатный двор, 1997. — С. 166—167. — ISBN 5-7062-0111-0.
* *Колесников Г. А., Рожков А. М.* Ордена и медали СССР. — Мн.: Народная асвета, 1986. — С. 72—73.

Катэгорыя:Зніклі ў 1994 годзе
Катэгорыя:Узнагароды паводле алфавіта
Катэгорыя:З’явіліся ў 1957 годзе
Медалі СССР

## Медалі СССР 
Спіс медалёў СССР:

## Гл. таксама 
* Ордэны СССР

## Спасылкі 
* Медали СССР на портале Онаградах.ру
* Ордена и медали СССР
* Ордена и медали СССР 

*
Кедравы сланік

**Кедравы сланік** (*Pinus pumila*) — сцелісты від хвоі.

## Апісанне 
Сцелісты, моцнагалінасты ад асновы куст вышынёю да 3 м, з цёмна-шэрай карой. Ігліца па 5 у пучках, прыціснутая да парасткаў, шыза-зялёная. Шышкі яйцападобныя, бліскучыя. Насенне ядомае. 

## Пашырэнне 
е]]
Пашыраны ў гарах Усходняй Сібіры і Далёкага Усходу. 

Можа выкарыстоўвацца для пасадкі невялікімі групамі на газонах, як падлесак у негустых насаджэннях лісцевых і хвойных парод, на ўзлесках у камяністых гадах, для замацавання камяністых схілаў і адхонаў.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Хвоя
Катэгорыя:Кусты
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1859 годзе
Тбіліскае вадасховішча

**Тбіліскае вадасховішча** (; неафіцыйна — *Тбіліскае мора*) — вадасховішча, размешчанае ў паўночна-ўсходняй частцы Тбілісі. Створана ў 1952 годзе шляхам затаплення водамі ракі Іоры трох горка-салёных азёр. Даўжыня дасягае 9 км, а шырыня — 3 км. Максімальная глыбіня 45 м, сярэдняя глыбіня 26,6 м. Напаўненне вадасховішча адбываецца вясной, летам і восенню вада з вадасховішча інтэнсіўна выкарыстоўваецца, за-за чаго сезоннае ваганне глыбіні складае 7—10 м.

Вадасховішча ўваходзіць у Самгорскую арашальную сістэму. Берагі вадаёма шырока выкарыстоўваюцца ў рэкрэацыйных мэтах. Да паўночна-заходняй часткі вадасховішча прылягае раён Тэвз, побач размяшчаецца нацыянальны парк Тбілісі.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Тбілісі
Іоры

**Іоры** (, ) — рака на ўсходзе Грузіі і ў Азербайджане. Цяпер упадае ў Мінгечавірскае вадасховішча, раней з’яўлялася адным з прытокаў ракі Алазані.

Частка вод Іоры па Самгорскім канале падаецца ў Тбіліскае вадасховішча. На Іоры і Самгорскім канале пабудаваны Самгорскі каскад з чатырох малых ГЭС.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Рэкі Азербайджана
Катэгорыя:Рэкі Грузіі
Лазерныя матэрыялы

**Лазерныя матэрыялы**

**Лазерныя матэрыялы** - рэчывы, якія выкарыстоўваюцца ў лазерах як актыўныя асяроддзя. Лазерныя матэрыялы шмат у чым вызначаюць характарыстыкі лазера: у першую чаргу, даўжыню хвалі яго выпраменьвання і магутнасць, а таксама працягласць імпульсу (для імпульсных лазераў).

### Віды лазерных матэрыялаў 
Лазерныя матэрыялы адрозніваюцца вялікай разнастайнасцю:
* цвёрдыя: крышталі, шкла (аморфныя), паўправадніковыя матэрыялы;
* вадкія: растворы арганічных фарбавальнікаў;
* газападобныя: газы і іх сумесі, пары металаў;
* плазменныя – узрушаная плазма ў парах металаў, напрыклад у цэзій.

### Гісторыя 
У першым лазеры, створаным у 1960 годзе, актыўнай асяроддзем быў крышталь рубіну – цвёрдага раствору Cr2O3 у Al2O3.

У першых лазерах выкарыстоўвалі таксама сумесь неону і гелія (1960), сілікатнае шкло з прымешкай іонаў неадыму (1961), арсенід Галія (1962). Ужо да 1973 году было вядома каля 200 розных лазерных матэрыялаў.

### Крытэрыі 
Каб матэрыял можна было выкарыстоўваць для генерацыі і кіравання выпраменьваннем лазера, ён павінен валодаць наступнымі ўласцівасцямі:
* набор энергетычных узроўняў (або зон), якія дазваляюць успрымаць якая падводзіцца звонку энергію для переброса электронаў і з максімальным выхадам пераўтвараць яе ў электрамагнітнае выпраменьванне;
* высокая аптычная аднастайнасць;
* высокая цеплаправоднасць;
* нізкі каэфіцыент тэрмічнага пашырэння;
* сталасць складу і ўласцівасцяў ва ўмовах працы;
* для цвёрдых матэрыялаў – высокая трываласць, прыдатнасць да механічнай апрацоўцы.

### Гл. Таксама 
* лазер
* віды лазераў
* прылада лазера

### Зноскі 
Катэгорыя:Аптычныя прыборы
Катэгорыя:Даведнік лазераў
Прахі

**Прахі** - у беларускай міфалогіі малодшыя нячысцікі - гультаяватыя і малаздольныя, або тыя, што служаць іншым чарцям. Самі па сабе яны не прадстаўляюць небяспекі - шкоду прыносяць толькі па чужым загадзе, але часта перакручваюць свае заданні, выконваюць іх кепска, за што церпяць пакаранні ад старэйшых чарцей. 

Але, якімі б няўклюдамі ні былі прахі, яны па-свойму раззлаваныя на людзей і жадаюць шкодзіць ім. 

## Гл. таксама 
* Шэшачкі
* Пякельнікі
* Хіхітун

## Літаратура 
* Беларуская міфалогія: Энцыклапедычны слоўнік / С. Санько [і інш.]; склад. І. Клімковіч. – 2-ое выданне, дапоўненае. – Мінск: Беларусь, 2006. – 500 с.: іл.

## Спасылкі 
* Касны. Шатаны. Прахі. Ератнікі. Чорная баба 

Катэгорыя:Міфалогія
Катэгорыя:Беларуская міфалогія
Катэгорыя:Беларуская народная дэманалогія
Чажашы

**Чажашы** () ― вёска ў Мясційскім муніцыпалітэце краю Самэгрэла-Зема Сванеці, Грузія. Яна размешчана ў паўднёвых перадгор'ях Вялікага Каўказа, у вярхоўях даліны ракі Інгуры, на вышыні 2160 м над узроўнем мора. Вёска з'яўляецца часткай гістарычнай вобласці Сванеціі і цэнтрам супольнасці Ушгулі. Сярэднявечныя абарончыя збудаванні унесены ў рэестр Нацыянальнай спадчыны Грузіі, а таксама ўваходзяць у спіс Сусветнай спадчыны ЮНЭСКА.

## Геаграфія 
Чажашы з'яўляецца галоўным паселішчам супольнасці Ушгулі, якая ўяўляе сабой кангламерат з чатырох вёсак. Таксама Чажашы ― адно з самых высока размяшчаюцца населеных месцаў у Еўропе. Сяло ўваходзіць у склад Мясційскага муніцыпалітэта, размешчана прыкладна ў 45 км да захаду ад горада Месціа (адміністрацыйнага цэнтру муніцыпалітэта). Знаходзіцца на месцы зліцця рэк Інгуры і Шаўтскала.

## Культурная спадчына 
У Чажашы размяшчаюцца дзясяткі пабудоў, збудаваных пачынаючы з часоў Сярэднявечча і Ранняга Новага Часу. У іх лік уваходзяць 13 добра захаваўшыхся Сванскіх вежаў: у асноўным гэта трох-ці пяціпавярховыя будынкі, прылеглыя да сямейных дамоў. Захаваліся таксама і чатыры сярэднявечныя замкі, прычым адзін з іх, паводле мясцовых легенд выкарыстоўваўся ў якасці летняй рэзідэнцыяй царыцай Тамарай (правіла ў 1184-1213 гг.). Тут ёсць дзве каменныя царквы і некалькі падсобных будынкаў пры іх. Час пабудовы цэркваў, асвячоныя ў імя святога Георгія і Хрыста Збавіцеля, датуюцца X―XI і XII стагоддзямі, адпаведна. Царква святога Георгія з'яўляецца часткай замка Тамары. Другая царква багата распісана фрэскамі. Пачынаючы з 2000 года, урад Грузіі і Нацыянальны Камітэт Міжнародны савет па захаванні помнікаў і славутых месцаў (ІКАМОС Грузія), заключылі пагадненне аб міждысцыплінарных даследаваннях культурнай спадчыны вёскі і ажыццяўлення праектаў па рэстаўрацыі і кансервацыі помнікаў архітэктуры.

## Насельніцтва 
Чажашы ― гэта невялікая вёсачка. Па дадзеных перапісу 2014 года, пастаянна тут пражывае ўсяго 28 чалавек, усе яны адносяць сябе да сванаў, этнічнай падгрупы грузінаў.

Катэгорыя:Сусветная спадчына ў Грузіі
Катэгорыя:Населеныя пункты паводле алфавіта
Катэгорыя:Населеныя пункты Грузіі
Лойма

**Лойма** (*чарці́ха*) — у беларускай міфалогіі дух у прыгожым дзявочым абліччы. Лоймы жывуць у лясах і балотах і прадстаўляюць пагрозу для людзей.

## Апісанне 
У кнізе «Люд беларускі на Русі Літоўскай» М. Федароўскі піша, што лоймы — злыя духі ў жаночым абліччы. Жывуць найчасцей у балотах і страшаць вясковых жанчын, хаця часам пужаюць і мужыкоў. У лоймаў доўгія раскудлачаныя валасы, а самі яны страшныя. У адной вёсцы людзі казалі М. Федароўскаму, быццам у іх рацэ жыве вялізная жаба, «фунтаў пяць». І, калі сялянка скірае палатно, жаба выходзіць на кладку і б’е палатно лапамі. Людзі баяцца яе біць. Адна старая баба казала, што гэта лойма ператварылася ў жабу. Таксама людзі верылі, быццам лоймы вельмі любяць чалавечых дзяцей, бо тыя прыгожыя, а іх уласныя «чарцяняты» — выродлівыя. Таму яны часта выкрадаюць чалавечых дзяцей, а на іх месца падкідваюць сваіх ”няўклюдаў”. Каб лойма вярнула скрадзенае дзіця, трэба ўзяць асовыя дубцы і пачаць лупцаваць чарцяня. Калі яно пачне крычаць, лойма прынясе чалавечае дзіця, але паскардзіцца: я твайго лашчыла і даглядала, а ты майго б’еш.  

Паводле запісаў Міколы Гайдука, лоймы, насупраць, вельмі прыгожыя дзяўчыны. Яны спаткаюць у лесе смяротных мужчын, лашчаць іх, спавівалі сваімі доўгімі шаўкавістымі валасамі, абсыпалі гарачымі пацалункамі, песцілі пругкімі, нібы лясныя яблыкі, грудзямі, а потым нечакана знікаюць у лясной цемры. Сустракаліся яны толькі тым, хто выпальваў вугаль у лясных нетрах. 

## Паходжанне 
Вобраз лоймы, роўна як міфічныя персанажы мары, зазоўкі, стрыгі, русалкі можа быць рэштай вобраза Вялікай Багіні — старажытнага жаночага боства ўрадлівасці, культ якой мог практыкавацца яшчэ ў палеаліце.

## Гл. таксама 
* Зазоўка
* Стрыга

## Літаратура 
* Лойма // Беларуская міфалогія: Энцыклапедычны слоўнік / С. Санько [і інш.]; склад. І. Клімковіч. – 2-ое выданне, дапоўненае. – Мінск: Беларусь, 2006. – 500 с.: іл.

## Спасылкі 
* Лойма

Катэгорыя:Міфалогія
Катэгорыя:Беларуская міфалогія
Катэгорыя:Беларуская народная дэманалогія
Чорная Баба

**Чорная Баба** - у беларускай міфалогіі злы дух, увасабленне смерці.

## Апісанне 
”Мятла” (магчыма, маецца на ўвазе віхор) якая з’яўляецца ў небе над зямлёй і ператвараецца ў Чорную Бабу. Ноччу яны ходзіць па вёсках і малюе вуглём крыжы на дзвярах хат. Дзе накрэсліць крыж, у той хаце памруць усе жыхары. Калі чалавек пабачыць у небе мятлу, ён павінны сам намаляваць крыж на сваіх дзвярах. Калі прыйдзе Чорныя Баба, то, пабачыўшы крыж, яны пойдзе далей, падумаўшы, быццам накрэсліла сама, ды не памятае.

## Гл. таксама 
* Белая Баба

## Спасылкі 
* Касны. Шатаны. Прахі. Ератнікі. Чорная баба 

Катэгорыя:Міфалогія
Катэгорыя:Беларуская міфалогія
Катэгорыя:Беларуская народная дэманалогія
Чэмпіянат Еўропы па веславанні на байдарках і каноэ 2015

**27-ы Чэмпіянат Еўропы па веславанні на байдарках і каноэ** прайшоў з 1 па 3 мая 2015 года ў чэшскім горадзе Рачыцы.

## Вынікі 
### Мужчыны 
#### Каноэ 
#### Байдаркі 
### Жанчыны 
#### Каноэ 
#### Байдарка 
## Медальны залік 
|-
|1||align=left|||7||3||1||11
|-
|2||align=left|||4||4||3||11
|-
|3||align=left|||4||3||4||11
|-
|4||align=left|||2||3||0||5
|-
|5||align=left|||2||1||0||3
|-
|6||align=left|||2||0||1||3
|-
|7||align=left|||1||3||0||4
|-
|8||align=left|||1||2||3||6
|-
|9||align=left|||1||1||5||7
|-
|10||align=left|||1||0||1||2
|-
|11||align=left|||1||0||0||1
|-
|12||align=left|||0||2||0||2
|-
|13||align=left|||0||1||2||3
|-
|14||align=left|||0||1||1||2
|-
|rowspan=2|15||align=left|||0||1||0||1
|-
|align=left|||0||1||0||1
|-
|rowspan=2|16||align=left|||0||0||2||2
|-
|align=left|||0||0||2||2
|-
|17||align=left|||0||0||1||1
|-
!colspan=2| Разам || 26 || 26 || 26 || 78
|}

## Спасылкі 
* Вынікі чэмпіянату Еўропы па веславанні на байдарках і каноэ 2015 года 

Катэгорыя:Чэмпіянаты Еўропы па веславанні на байдарках і каноэ
Катэгорыя:Міжнародныя спартыўныя спаборніцтвы ў Чэхіі
Герман Цітоў (спявак)

**Ге́рман Ціто́ў**, сапраўднае імя **Дзмі́трый Сярге́евіч Карпі́нчык** (нар. , г. , Брэсцкая вобласць, БССР, СССР) — беларускі эстрадны спявак, кампазітар, тэле- і радыёвядучы.

## Біяграфія 
Нарадзіўся  год ў Кобрыне ў сям’і Сяргея і Таццяны Карпінчыкаў (у дзявоцтве Цітова). Вучыўся ў СШ № 2 і Дзіцячай школе мастацтваў г. Кобрына. Скончыў Гродзенскі дзяржаўны каледж мастацтваў. Дыпламант II Усебеларускага фестывалю «Беларусь — мая песня», пераможца тэлепраекта «Зорны дыліжанс» (2005), фіналіст расійскага тэлепраекта «Сакрэт поспеху» (2007).

Псеўданім Герман узяў пасля сыходу з прадзюсарскага цэнтра «Спамаш», пазней дадалося Цітоў па дзявоцкім прозвішчы маці. Прадзюсаваўся ў Уладзіміра Кубышкіна.

З чэрвеня 2009 года вядучы праграмы «Наша раніца» тэлеканала АНТ. У 2012 годзе скончыў Факультэт інфармацыйна-дакументных камунікацый Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта культуры і мастацтваў.

## Творчасць 
Аўтар песень Ганны Шаркуновай, Іскуі Абалян, Ларысы Грыбалёвай, Уладзіміра Ухцінскага.

## Сям’я 
Не жанаты. Мае сястру Анастасію. Маці Таццяна доўгі час працавала таваразнаўцам у краме прамтавараў.

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт
* 
* 

Катэгорыя:Выпускнікі Гродзенскага дзяржаўнага каледжа мастацтваў
Катэгорыя:Спевакі і спявачкі XXI стагоддзя
Катэгорыя:Спевакі і спявачкі Беларусі
Катэгорыя:Кампазітары Беларусі
Катэгорыя:Кампазітары XXI стагоддзя
Катэгорыя:Тэлевядучыя XXI стагоддзя
Катэгорыя:Тэлевядучыя Беларусі
Катэгорыя:Радыёвядучыя Беларусі
Катэгорыя:Артыстычныя псеўданімы