open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Рачкішкі

**Рачкішкі**, таксама **Рачкішке** () — колішняя вёска ў Швянчоніскім раёне Вільнюскага павета Літвы. Вёска ліквідавана ў 1978 годзе. Вясковая васьмігранная капліца перанесена ў Музей народнага побыту Літвы. У 2006 годзе Рачкішская сядзіба ўнесена ў Рэестр культурных каштоўнасцей Літоўскай Рэспублікі, дзе выяўлены фрагменты падмуркаў сядзібы, рэшткі печаў і іншыя археалагічныя знаходкі.

## Насельніцтва 

ImageSize = width:auto height:130 barincrement:50
PlotArea = left:50 bottom:20 top:15 right:15
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = late
Colors =
  id:linegrey2 value:gray(0.9)
  id:linegrey value:gray(0.7)
  id:cobar value:rgb(0.0,0.7,0.8)
  id:cobar2 value:rgb(0.6,0.9,0.6)
DateFormat = yyyy
Period = from:0 till:15
ScaleMajor = unit:year increment:5 start:0 gridcolor:linegrey
ScaleMinor = unit:year increment:5 start:0 gridcolor:linegrey2
PlotData =
  color:cobar width:10
  bar:1959 from:0 till:11
  bar:1970 from:0 till:4
  bar:1978 from:0 till:0
TextData=
  fontsize:10px pos:(10,195)
  text:

* 1959 — 11 чал.
* 1970 — 4 чал.
* 1978 — 0 чал.

## Славутасці 
* Рачкішская сядзіба (XV ст.)
* Рачкішская капліца 1776 г. (зараз знаходзіцца ў Музеі народнага побыту Літвы ў Румшышкесе)

## Спасылкі
Наталля Мунцяну

**Наталля Мунцяну** (нар. , Унгень, Малдова) — малдаўская футбалістка, брамнік. Выступала за зборную Малдовы.

## Клубная кар’ера 
Выхаванка ДЮСШ (Унгены), першым трэнерам быў Анатоль Пятровіч Бакалец. Выступала за «Нёман», «Надзея-Днепр», « Данчанка» (Азоў), «Універсітаця Галаць».

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Наталля Мунцяну 

Катэгорыя:Футбалісткі Малдовы
Катэгорыя:Ігракі жаночай зборнай Малдовы па футболе
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Дынама-БДУФК
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Дняпро Магілёў
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Нёман Гродна
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Мінск
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Данчанка Азоў
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Універсітаця Галац
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Галіядор Кішынёў
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Агарыста Аненій-Ной
Сезон 2020 ЖФК Дынама-БДУФК

У 2020 годзе жаночы футбольны клуб «Дынама-БДУФК» з Мінска прымаў удзел у трох афіцыйных двух на рэспубліканскім узроўні:
* Чэмпіянат Беларусі 2020 (1 месца),
* Кубак Беларусі 2020 (уладальнік).

## Склад каманды 
## Спасылкі 
* Гульцы 2020 
* DINAMO-BGU FK

2020
Дынама-БДУФК
Катэгорыя:2020 год у Мінску
Катэгорыя:Чэмпіёнскія сезоны паводле жаночых футбольных клубаў Беларусі
Глыбач (значэнні)

**Глыбач** — тапонім.

* Глыбач — возера ва Ушацкім раёне Віцебскай вобласці Беларусі.
* Глыбач — вёска ў Самбірскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Марыя Андрэеўна Свідуновіч

**Марыя Свідуновіч** (нар. , в. Дзівін, Брэсцкая вобласць, Беларусь) — беларуская футбалістка, брамнік. Выступала ў нацыянальнай зборнай Беларусі.

## Клубная кар’ера 
Пачала займацца футболам у ДЮСШ роднага аграгарадка Дзівін, першым трэнерам быў Рыгор Антонавіч Ачыпоўскі. Потым працягнула сваё навучанне ў сталічнай РДВАР (2013—2018).

Выступала за «Іслач-РДВАР» (2019), «Дынама-БДУФК» (2020), «Дняпро-Магілёў» (2021). Другую палову 2021 года правяла ва ўкраінскай камандзе з Харкава — «Жилстрой-1». У складзе харкаўчанак дэбютавала ў групавым этапе Лігі чэмпіёнаў сярод жаночых камандаў.

У чэмпіянаце Беларусі са сталічным «Дынама-БДУФК» заваявала чэмпіёнскі тытул і Кубак краіны.

У нацыянальнай зборнай Беларусі дэбютавала ў 2019 годзе.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Футбалісткі Беларусі
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Дынама-БДУФК
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Жытлабуд-1 Харкаў
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Іслач-РДВАР
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Мінск
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Дняпро Магілёў
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Крылы Саветаў Самара
Катэгорыя:Ігракі жаночай зборнай Беларусі па футболе
Тэмара (турма)

**Цэнтр допытаў Тэмара**, таксама вядомы як **сакрэтны цэнтр утрымання пад вартай Тэмара** () — таемная турма ў Марока для пазасудовага затрымання вязняў , мараканскага агенцтва ўнутранай разведкі. Установа размешчана ў лясістай мясцовасці ля Рабата.

## Парушэнні 
У турме, паводле некаторых паведамленняў, адміністрацыяй ужываліся розныя метады катаванняў: збіццё, падвешванне цела ў скручаным становішчы, пагрозы згвалтавання або іншых сексуальных дамаганняў у дачыненні да затрыманых, згвалтаванне шляхам гвалтоўнага ўвядзення бутэлькі ў задні праход, пазбаўленне сну, прыпяканне цыгарэтамі і прыкладанне да цела электродаў пад напругай. Некалькі няўрадавых арганізацый, такіх як Amnesty International і Human Rights Watch, абверглі паведамленні аб катаваннях ва ўстанове.

## Зноскі 
Катэгорыя:Сакрэтныя турмы ЦРУ
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Марока
Ван Цзінвэй

**Ван Чжаамін** (, Wang Ching-wei; пры нараджэнне **Ван Чжаамін** (), больш вядомы пад сваім псеўданімам **Ван Цзінвэй** (4 мая 1883 — 10 лістапада 1944) — кітайскі палітычны дзеяч. Першапачаткова належаў да левага крыла Гаміньдана. Быў блізкім паплечнікам Чан Кайшы, хоць і меў з ім шмат рознагалоссяў. З 1940 узначальваў калабарацыянісцкі ўрад Кітайскай Рэспублікі на акупаванай японцамі тэрыторыі.

Катэгорыя:Палітыкі Кітая
Вера Рыгораўна Міхайлава

**Вера Рыгораўна Міхайлава** (, Нерчынск, Іркуцкае генерал-губернатарства, Расійская Імперыя — , Сімферопаль, УССР) — савецкая дзіцячая пісьменніца і журналістка.

## Біяграфія 
Нарадзілася 4 верасня 1907 года ў Нерчынскай турме (Забайкалле), дзе знаходзіліся ў зняволенні яе бацькі, удзельнікі Томскай падпольнай арганізацыі. Па іншых звестках, нарадзілася  года ў Марыінску (цяпер Кемераўская вобласць).

З 12 гадоў працавала на заводзе. У 14 гадоў уступіла ў камсамол у Чыце і была накіравана на працу ў новаствораную камсамольскую газету «Юная раць». У 1941 годзе завочна скончыла Ленінградскі дзяржаўны інстытут журналістыкі імя В. В. Вароўскага, затым тры курсы правучылася ў Крымскім педагагічным інстытуце імя М. В. Фрунзэ ў Сімферопалі. Узначальвала секцыю прозы Крымскага аддзялення Саюза пісьменнікаў СССР. Пасяджэнні секцыі праходзілі ў Сімферопалі ў доме № 5 па вуліцы Горкага.

Пісала на рускай мове. Большасць работ напісана для дзяцей. Міхайлава з’яўляецца аўтарам зборніка апавяданняў «Воробеич» (1956), «Сигнал» (1958) і «Как Димка стал Бимкой» (1963), аповесцяў «Алая лента» (1960), «Жил в Узине мальчишка» (1967, пра дзяцінства касманаўта Паўла Паповіча), «Гошка — партизанский сын» (1971). Усе яе кнігі былі выдадзеныя ў Сімферопалі. Аповесць «Гошка — партизанский сын» была перакладзеная на таджыкскую мову.

Памерла 30 мая 1985 года ў Сімферопалі.

Унук — Рыгор Адольфавіч Іофе (1953—2020), крымскі палітык, першы намеснік старшыні Вярхоўнага Савета Крыма і старшыня Грамадскай палаты Рэспублікі Крым.

## Узнагароды 
* Медаль «За доблесную працу ў Вялікай Айчыннай вайне 1941—1945 гг.»

## Творы 
* Алая лента // Симферополь: Крымиздат, 1960. — 158 с.
* Жил в Узине мальчишка // Симферополь, 1967. — 132 с.
* Гошка — партизанский сын // Симферополь: Таврия. 1977. — 304 с.

## Літаратура 
* Трахтенберг Б. Алая лента // Крым. 1960. № 25; Будьмо знайомі // Літературна Україна. 1963
* Українська літературна енциклопедія 

## Спасылкі 
* Пісьменнікі-юбіляры 2018 года: Пра дзяцей і для дзяцей: Каляндар літаратурных дат. — Сімферопаль, 2017. — 26 с.  

Катэгорыя:Члены КПСС
Катэгорыя:Пісьменнікі XX стагоддзя
Катэгорыя:Дзіцячыя пісьменнікі СССР
Чартарыйскае перамір’е

**Чартарыйскае перамір’е** — умова паміж Вялікім Княствам Літоўскім і Каралеўствам Польскім, ратыфікаваная 1 верасня 1431 года вялікім князем літоўскім Свідрыгайлам у Чартарыйску і 2 верасня 1431 года каралём польскім Ягайлам у Луцку.

Захаваўся арыгінал літоўскага акту Чартарыйскага перамір’я, апублікаваны ў 1907 годзе (у публікацыі 1848 года выкарыстоўвалася яго няпоўная копія).

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Міжнародныя дагаворы Вялікага Княства Літоўскага
Катэгорыя:Міжнародныя дагаворы Польшчы
Катэгорыя:1431 год у Еўропе
Развітанне і прывітанне паўстанца

**Развітанне і прывітанне паўстанца** () — дыптых польскага мастака Артура Гротгера, прысвечаны Паўстанню 1863—1864 гадоў, напісаны ў 1865—1866 гг. Карціны знаходзяцца ў калекцыі Нацыянальнага музея ў Кракаве.

Карціны «Развітанне з паўстанцам» і «Прывітанне паўстанца» з'яўляюцца часткай польскай школы гістарычнага жывапісу, выдатнымі прадстаўнікамі якой былі таксама Ян Матэйка і Юзаф Хэлмоньскі. Тут відавочны метад, прыняты Гротгерам для прадстаўлення гістарычных падзей праз прызму сцэн з рэальнага жыцця[3]. Як і ў серыі малюнкаў «Польшча» або «Літва», Гротгер бярэцца за тэму Паўстання 1863-64 гг.

## Апісанне 
Гротгер зрабіў дыптых у 1866 годзе падчас свайго знаходжання ў сучасным украінскім мястэчку Снятынка, якое тады належала Станіславу Тарноўскаму.

### «Развітанне з паўстанцам» 
На першай карціне «Развітанне з паўстанцам» мы бачым сцэну, дзе жонка з пяшчотай развітваецца з паўстанцам, які выпраўляецца змагацца за свабоду Польшчы, прышпіліўшы да яго шапкі нацыянальны бант. З чалавекам шляхецкага паходжання развітваецца жанчына, апранутая ў жалобнае чорнае, гатовая адмовіцца ад асабістага шчасця дзеля радзімы. Абедзве постаці глядзяць адзін на аднаго. На заднім плане бачны атрад Кракусаў. Дзеянне разгортваецца на парозе шляхецкай сядзібы, сімвалізуючай малую радзіму — міфічнае месца.

### «Прывітанне паўстанца» 
Другая карціна «Прывітанне паўстанца» паказвае цёмную постаць паўстанца, які крадком вяртаецца дадому, вітаючы сваю жонку. Жанчына апранута ў белую сукенку, якая кантрастуе з адзеннем мужчыны. На гэты раз героі не глядзяць адзін аднаму ў вочы. Галава жанчыны павернутая на другі бок. Тут радасць вяртання азмрочваецца горыччу прайгранага паўстання. Маёнтак зноў з'яўляецца на заднім плане. Аднак на гэты раз на даляглядзе відаць чорныя злавесныя хмары, якія ўзмацняюць драматызм сцэны.

## Дыптых 
16 студзеня 2013 года Нацыянальны банк Польшчы выпусціў 800 000 асобнікаў памятнай манеты наміналам 2 злотых да 150-годдзя паўстання. Узор, распрацаваны Эвай Тыц-Карпіньскай і Русанкай Навакоўскай, утрымлівае фрагмент карціны Артура Гротгера з дыптыха пад назвай «Развітанне».

Катэгорыя:З’явіліся ў 1866 годзе
Катэгорыя:Нацыянальны музей у Кракаве
Катэгорыя:Паўстанне 1863—1864 гадоў
Катэгорыя:Дыптыхі
Катэгорыя:Карціны Артура Гротгера
Катэгорыя:Карціны на гістарычныя сюжэты
Новая левіца

**Новая левіца** () — сацыяльна-дэмакратычная палітычная партыя ў Польшчы. Мае левацэнтрысцкі ўхіл на палітычным спектры. Лідарамі партыі ёсць Уладзімеж Чажасты і Роберт Бедрань. Партыя была створана ў 2021 годзе ў выніку аб’ядання Саюза дэмакратычнай левіцы і Вясны, але планы на аб’яднанне меліся яшчэ ў 2020 годзе. Гэта частка левай кааліцыі, да шэрагу якой таксама ўваходзіць Левіца Разам. Партыя палягае на праеўрапейскіх пазіцыях. Як следства, у 2020 годзе Саюз змяніў сваю назву на Новую левіцу, бо новая партыя павінна была абапірацца на структуры альянсу. Аднак далейшыя планы, якія тычыліся зліцця, былі адкладзены праз пандэмію каранавірусу. 11 чэрвеня 2021 года генеральная асамблея Вясны прагаласавала канчатковае зліццё партыі з Саюзам.

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Палітычныя партыі Польшчы
Катэгорыя:2021 год у Польшчы
Польшча 2050

**Польшча 2050** () — цэнтрысцкая палітычная партыя ў Польшчы. Была заснавана палітыкам Шымонам Галоўней.

Была заснаваныя як грамадскі рух у 2020 годзе, неўзабаве пасля прэзідэнцкіх выбараў. Афіцыйна партыя была зарэгістраваныя ў якасці палітычнай партыі ў красавіку 2021 года. Не зважаючы на тое, што партыя не брала ўдзел у парламенцкіх выбарах 2019 года, але тым не менш Польшча 2050 атрымала праўдстаўніцтва ў Сейме. Ідэалагічна партыя палягае на прынцыпах зялёнай палітыкі і хрысціянскай дэмакратыі. Таксама яна спалучае ў сабе некаторыя элементы лібералізму, сацыял-дэмакратыі і кансерватызму. Партыя падтрымлівае знаходжанне Польшчы ў складзе Еўрапейскага Саюза.

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Палітычныя партыі Польшчы
Польская ініцыятыва

**По́льская ініцыяты́ва** () — прагрэсіўная палітычная партыя ў Польшчы, частка Грамадзянскай кааліцыі. Была створана як асацыяцыя ў 2016 годзе і была зарэгістравана як палітычная партыя ў 2019 годзе. Яе лідарам з'яўляецца Барбара Навацкая. Партыя падтрымлівае прынцыпы сацыяльнага лібералізму, сацыяльнай дэмакратыі і свецкасці. Мае левацэнтрысцкі і левы ўхіл.

## Гісторыя 
Партыя апісваецца як прагрэсіўная, сацыяльна-ліберальная і сацыяльна-дэмакратычная партыя. Партыя падтрымлівае дэцэнтралізацыю ўлады і павелічэнне магутнасці мясцовых органаў улады, а таксама еўрапейскую інтэграцыю. У сацыяльных пытаннях выступае супраць любых формаў дыскрымінацыі з акцэнтам на гендарную дыскрымінацыю. Партыя таксама выступае за раздзяленне царквы і дзяржавы. Партыя таксама падтрымлівае павелічэнне фінансаванне польскай сістэмы аховы здароўя.

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Палітычныя партыі Польшчы
Катэгорыя:2016 год у Польшчы
Новае адзінства

**Новае адзінства** () — правацэнтрычны палітычны саюз у Латвіі. Альянс фармуюць найперш партыя Адзінства, Латгальская партыя і яшчэ чатыры іншыя рэгіянальныя партыі. Саюз арыентаваны на ліберальны кансерватызм і лібералізм.

## Гісторыя 
Яшчэ да выбараў у парламент 2018 года партыя Адзінства ўтварыла альянс Новае адзінства ў красавіку 2018 года з мэтай аб’яднання высілкаў з рэгіянальнымі рухамі на вылучэнне. Латгальская партыя, якая да гэтага была партнёрам Адзінства, вырашыла ісці на выбары асобна.

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Палітычныя партыі Латвіі
Катэгорыя:2018 год у Латвіі
Суверэнная Польшча

**Салідарная Польшча** () — каталіцка-нацыяналістычная палітычная партыя ў Польшчы, якой кіруе Збігнеў Зёбра. Была закладзена ў 2012 годзе па каталіцка-нацыяналістычным расколе ў партыі Права і справядлівасць, з якой пазней Салідарная Польшча сфарміравала Аб’яднаны правы альянс у 2014 годзе.

## Ідэалогія 
Партыя характаразуецца як нацыянальна-кансерватыўная, нацыяналістычная і каталіцка-нацыяналістычная. Яна ставіцца за перашкоду абортам і эўтаназіі, а таксама падтрымлівае пашырэнне дэкрэтнага адпачынку да дзевяці месяцаў. Прытрымліваецца еўраскептыцызму і непахісна супрацьдзее аднаполым шлюбам, з-за чаго партыя сышла ў 2012 годзе з групы Еўрапейскіх кансерватараў і рэфармістаў у Еўрапейскім парламенце ў 2012 годзе. Часам апісваецца як правапапулісцкая партыя праз іх супраціўленне да іміграцыі. Лічыцца як правай, гэтак і крайне правай партыяй.

У сваёй праграме 2013 года Салідарная Польшча заклікала да ўмяшалініцтва ўраду ў эканоміку, асабліва ў падатковую палітыку. Партыя заклікала да павелічэння падаткаў на буйныя кампаніі і падтрымлівала за больш высокія падаткі на тых, хто зарабляе больш грошаў. У 2022 годзе партыя заклікала да больш жорсткіх законаў аб блюзнерстве ў Польшчы, прапануючы выносіць трохгадовыя тэрміны пазбаўлення волі за абразу царквы альбо перапыненне імшы.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт 

Катэгорыя:Палітычныя партыі Польшчы
Aras Corp

**Aras Corporation** — амерыканскі распрацоўшчык і выдавец Aras Innovator — праграмнага забеспячэння для распрацоўкі прадуктаў. Прадукт выкарыстоўваецца для кіравання жыццёвым цыклам прадукту (PLM) і іншых мэтаў. Aras Corp была заснавана ў 2000 годзе ў Андоверы, штат Масачусэтс, Пітэрам Шроэрам.

Aras Innovator — гэта карпаратыўны пакет праграмнага забеспячэння для кіравання бізнес-працэсамі кіравання жыццёвым цыклам прадукту. Прадукт заснаваны на Microsoft.NET Core і SQL Server. Прадукт выкарыстоўваецца для кіравання жыццёвым цыклам прадукту (PLM), пашыранага планавання якасці прадукту (APQP), беражлівай распрацоўкі прадукту, кантролю якасці прадукту, сумеснай распрацоўкі прадукту і распрацоўкі новага прадукту (NPI).

Да 2007 года Aras прадаваў свой прадукт як прапрыетарнае праграмнае забеспячэнне для прадпрыемстваў. Aras Cloud PLM забяспечвае бяспечнае, эканамічна эфектыўнае і маштабаванае рашэнне для кліентаў, якім неабходна кіраваць прадуктовымі дадзенымі ў воблаку.

## Крынціы 
## Літаратура 
* *Бостанскі глобус*
* *Кампутарны свет*
* *Бостанскі дзелавы часопіс*
* *Навіны дызайну*
* Engineering.com 
* *Кіраванне жыццёвым цыклам прадукту ў эпоху Інтэрнэту рэчаў* : https://books.google.com/books?id=0_rfBQAAQBAJ&dq=%22Aras+Innovator%22&pg=PA114, https://books.google.com/books?id=RaQFDAAAQBAJ&dq=%22Aras+Innovator%22&pg=PA40, https://books.google.com/books?id=KJm5BQAAQBAJ&dq=%22Aras+Innovator%22&pg=PA338

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Вытворцы праграмнага забеспячэння ЗША
Астраном Капернік, або размова з Богам

**Астраном Капернік, або размова з Богам** () — алейная карціна польскага мастака Яна Матэйкі, на якой намаляваны Мікалай Капернік, які назірае за небам са сваёй прыватнай вежы на кафедральным пагорку ў Фромбарку. Карціна знаходзіцца ў калекцыі Ягелонскага ўніверсітэта.

## Гісторыя 
Нагодай для напісання карціны стала 400-годдзе з дня нараджэння астранома ў 1873 годзе. Падрыхтоўчую працу Матэйка вёў з 1871 года, спачатку навучаўся ў Ягелонскай бібліятэцы і Археалагічным кабінеце Ягелонскага ўніверсітэта. На гэтым этапе былі створаны два алейныя эцюды: адзін знаходзіцца ў калекцыі Нацыянальнага музея ў Кракаве, а другі — у калекцыі Барбары Пясецкай-Джонсан у Прынстане, ЗША. Эскіз са збору Нацыянальнага музея быў намаляваны на кардоне памерам 415 × 520 мм, змоўшчыка, які трагічна загінуў у 1841 годзе.

Прэзентацыя карціны адбылася 19 лютага 1873 года ў зале гарадской рады. У першы дзень прагляд быў бясплатным, на наступны дзень толькі школьнікі мелі права на бясплатны квіток. З 21 па 25 лютага ўваход быў платным, а атрыманыя грошы Матэйка выкарыстоўваў для арганізацыі мастацкіх выстаў.

21 сакавіка штодзённая газета «Czas», якая выдавалася ў Кракаве, паведаміла пра намер набыць карціну і перадаць яе ў дар Акадэміі мастацтваў і навук. Купляй павінен быў займацца Пётр Машынскі, а Матэйка ацаніў карціну ў 12 000 гульдэнаў. Праз дзень ён абвясціў, што карціна будзе перададзена Ягелонскаму ўніверсітэту «ў гонар самага вядомага студэнта».

У сакавіку 1873 года карціна была вывезена за граніцу, у Варшаву, дзе дэманстравалася ў галерэі Таварыства заахвочвання прыгожых мастацтваў. Сродкі ад продажу квіткоў у суме 1313 рублёў былі накіраваны на мастацкія стыпендыі. Прэзентацыя карціны завяршылася 8 красавіка пасля тэлеграмы Матэйкі аб адпраўцы карціны на выставу ў Вену. Там карціна дэманстравалася на агульнай выставе, якая доўжылася з 1 чэрвеня па 31 кастрычніка.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Janina Mazurkiewicz: *Jan Matejko — astronom Kopernik czyli Rozmowa z Bogiem: wystawa z okazji 522 rocznicy urodzin Mikołaja Kopernika*, Ratusz Staromiejski, 17 II-17 III 1995, Торунь (Kujawsko-Pomorska Biblioteka Cyfrowa)

## Спасылкі 
* Astronom Kopernik, czyli rozmowa z Bogiem фільм Музея Ягелонскага ўніверсітэта, 2021

Катэгорыя:Карціны Яна Матэйкі
Катэгорыя:З’явіліся ў 1873 годзе
Катэгорыя:Карціны на гістарычныя сюжэты
Катэгорыя:Мікалай Капернік
Катэгорыя:Карціны 1873 года
Катэгорыя:Ягелонскі ўніверсітэт
Польшча — 1863 год

**«Польшча — 1863 год»** () альбо **«Закутая Польшча»** () — адзін з ранніх твораў польскага мастака Яна Матэйкі, створаны ў 1864 годзе.

## Апісанне 
Карціну Ян Матэйка напісаў пад уплывам свежых перажыванняў і ўспамінаў мастака часоў паўстання 1863—1864 гадоў, але яна не была завершана. Мацейка не бачыў шанцаў на выстаўленне карціны і яе публічную прэзентацыю. Баючыся за сваю бяспеку і бяспеку сваёй сям’і, а таксама за магчымыя расправы, ён вырашыў схаваць палатно за печчу ў хаце, дзе яно праляжала некалькі гадоў. Пазней карціна трапіла ў рукі сям’і Чартарыйскіх. Зараз экспануецца ў Музеі князёў Чартарыйскіх у Кракаве.

*Polonia* — палатно, вытрыманае ў карычнева-чорных колерах, з эскізнымі рысамі. Польшча — маладая жанчына ў кайданах, апранутая ў чорную сукенку, растрапаную на плячах, а жанчына ў белым, адрываная ад яе гвалтам, — гэта Русь. У лужыне крыві ля ног царскіх афіцэраў ляжыць труп напаўаголенай жанчыны — Літвы. Афіцэр, які стаяў над імі, Міхаіл Мураўёў, вядомы як Шыбіннік, душыў паўстанне ў Літве, а генерал Фёдар Берг, які знаходзіцца разам з ім, зрабіў тое ж самае ў Каралеўстве Польскім.

На сцяне насупраць — маніфест, які абвяшчае пачатак паўстання ў студзені 1863 года, а над ім — герб Расійскай імперыі, на грудзях якога змешчаны — герб Царства Польскага. Сцэна разгортваецца ў касцёле, апаганеным расійскім войскам, якое апранута ў літургічныя шаты і п’е віно з келіхаў для Імшы. Закуццё ў кайданы Польшчы адбываецца над магільнай плітою ў падлозе, што азначае магілы продкаў.

Справа відаць група людзей пад наглядам узброеных салдат, якія, верагодна, чакаюць высылкі ў Сібір. У гэтай групе вылучаецца паранены паўстанец з рукой на перавязі, чый злосна сціснуты кулак лагодным жэстам трымае манах-капуцын. Іншыя дэталі, бачныя на карціне Матэйкі: шабля Мураўёва датыкаецца з трупу жанчыны; салдат б’е прыкладам вінтоўкі некага ў грудзі, а штык ад яе ўтыкаецца ў распятага Хрыста; малады чалавек са скрыжаванымі рукамі ў роспачы адварочваецца ад распяцця.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Карціны Яна Матэйкі
Катэгорыя:Карціны 1864 года
Катэгорыя:Музей Чартарыйскіх
Катэгорыя:Паўстанне 1863—1864 гадоў
Катэгорыя:Карціны на гістарычныя сюжэты
Сезон 2022 ЖФК Мінск

У 2022 годзе жаночы футбольны клуб «Мінск» прымаў удзел у трох афіцыйных турнірах на рэспубліканскім узроўні:
* Чэмпіянат Беларусі 2022 (2 месца),
* Кубак Беларусі 2022 (фіналіст),
* Суперкубак Беларусі 2022 (фіналіст).

## Склад каманды 
## Спасылкі 
* FK MINSK
* Дынама-БДУФК — Мінск
2022
Мінск
Катэгорыя:2022 год у Мінску
Віта Нікалаенка

**Віта Нікалаенка** (нар. , Мінск, Беларусь) — беларуская футбалістка, паўабаронца. Выступала ў нацыянальнай зборнай Беларусі.

## Клубная кар’ера 
Выхаванка РЦАП-БДУ, першым трэнерам была Марына Аляксандраўна Ліс.

Выступала ў чэмпіянаце Беларусі па міні-футболе сярод жаночых камандаў у складзе каманды «РЦАП-БДУ».
## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Нікалаенка Вiта 

Катэгорыя:Футбалісткі Беларусі
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Зорка-БДУ
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Дынама-БДУФК
Катэгорыя:Ігракі жаночай зборнай Беларусі па футболе
Беларуская друкарня імя Францішка Скарыны

**Беларуская друкарня імя Францішка Скарыны** — беларуская кніжная друкарня, заснаваная ў Вільні ў маі 1926 года.
## Гісторыя 
Важнай ініцыятывай у выдавецкай галіне было заснаванне прыватнай друкарні імя Францішка Скарыны ў Вільні. 
У сярэдзіне 20-х гг. 20 стагоддзя ў асяроддзі дзеячаў Беларускай хрысціянскай злучнасці нарадзілася ідэя арганізаваць 
беларускую друкарню ў Вільні і назваць яе імем Францішка Скарыны — адзінай беларускай друкарні ў Вільні. 
Адбылося гэта ў 400-тыя ўгодкі друкарства ў Вільні, якія святкаваліся ўрачыста ў 1925 г. 
Ксёндз Адам Станкевіч напісаў з гэтай нагоды кніжку «Доктар Францішак Скарына, першы друкар беларускі 
1525-1925», а Людвік Абрамовіч, рэдактар і выдавец часопісу «Przegląd Wileński» — кніжку 
«Cztery wieki drukarstwa w Wilnie (1525-1925)». Ксёндз Адам Станкевіч, Фабіян Ярэміч, 
ксёндз Вінцэнт Гадлеўскі і ксёндз Андрэй Цікота сталі ініцыятарамі беларускай друкарні ў Вільні. 
Было нанятае памяшканне на вуліцы Людвісарскай дом № 1 
()  (), 
закупленыя плоскадрукавальны варштат, шрыфт і стэляж у друкарні «Люкс».
У маі 1926 г. друкарня пачала дзейнічаць. Кіраўнік — Альбін Стаповіч, а ў чэрвені 1927 г. — кіраўніком друкарні стаў Язэп Найдзюк, які быў ад пачатку яе арганізацыі памочнікам кіраўніка.
Друкарня дзейнічала ў камерцыйных умовах. Выдаваліся там амаль усе беларускія часопісы міжваеннага часу. 
Друкаваліся і газеты «Беларуская Крыніца» і «Сялянская Ніва», розныя друкі для Беларускай 
Сялянска-Работніцкай Грамады, часопіс «Хрысціянская Думка» (з 1928 г.), кніжкі і брашуры. Беларускі інстытут гаспадаркі і культуры карыстаўся друкарняй імя Францішка Скарыны.

З 1936 г. на Завальнай вул. дом № 1. Працаўнікі друкарні імя Францішка Скарыны Язэп Найдзюк і Альфонс Шутовіч арыштаваны польскімі ўладамі ў пачатку вайны ў верасні 1939 года і зняволены ў лагеры Бярозе Картузскай. Пасля вяртання ў Вільню ў кастрычніку 1939 года, у варунках Літвы, Язэп Найдзюк аднавіў з сябрамі дзейнасць Беларускай друкарні імя Францішка Скарыны. На працягу 1939 (ад 17 лістапада) — 1941 гг. выдавалася там лацінскім і кірылічным шрыфтамі таксама адноўленая «Krynica».

## Кіраўнікі 
* 1926 — 1927 гг. Альбін Стаповіч.
* 1927 — 1939 гг. Язэп Найдзюк.
* 1939 — 1940 гг. Янка Багдановіч.
* 1940 — 1941 гг. Язэп Найдзюк.
 
## Бібліяграфія 
Больш за 160 кніжак на беларускай мове — амаль палавіна беларускай кніжнай прадукцыі міжваеннага часу 
ў Другой Рэчы Паспалітай — была выдадзена ў друкарні імя Ф. Скарыны 
.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* Георгій Галенчанка, Валерый Герасімаў.  Кнігадрукаванне. //  — С. 211. 
*  
* 
* 
*  
* 
* 
*  
*  
*  
* 

Катэгорыя:Друкарні
Катэгорыя:Заходняя Беларусь
Катэгорыя:1926 год у Вільні
Таварыства беларускай культуры ў Літве

**Таварыства беларускай культуры ў Літве** (*ТБК*) — беларуская арганізацыя, створаная ў Літоўскай Рэспубліцы ў 1989 годзе.

Кіруе таварыствам Рада з 9 свабодна выбраных на 2 гады сяброў.

## Старшыні 
* 4 лютага 1989 — 29 верасня 2014 — Хведар Нюнька;
* з верасня 2014 —  Васіль Акуневіч;
* Аляксандр Адамковіч

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка
* 

Катэгорыя:Арганізацыі беларусаў Літвы
Катэгорыя:1989 год у Літве
Рунь (газета)

**Рунь** — беларускамоўная газета, якая выдаецца ў Вільнюсе (Літва).

Заснавана ў 1997 годзе па ініцыятыве першага рэдактара выдання Таццяны Шміт, фармальным выдаўцом выступіла Таварыствам беларускай культуры ў Літве. У 1997—2004 гадах выходзіла тыражом на 1 000 асобнікаў. Пасля перапыніла свой выхад на два гады. У 2006 годзе выйшаў адзін нумар з дапамогай навучэнцаў Еўрапейскага гуманітарнага ўніверсітэта. З 2008 года пачала выходзіць невялікім тыражом на 100—500 асобнікаў.

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт газеты «Рунь»
* Рунь у Віленскім беларускім музеі імя Івана Луцкевіча (нумары, якіх няма на Камунікаце)
* Рунь на Камунікаце

Катэгорыя:Газеты Вільні на беларускай мове
Катэгорыя:1997 год у Літве
Музей малой Бацькаўшчыны (Бельск Падляскі)

**Музей малой Бацькаўшчыны ў Студзіводах** () — прыватны гістарычна-этнаграфічны музей-скансен у Студзіводах, заснаваны ў 1993 годзе Дарафеем Фіёнікам.

Сталая экспазіцыя размяшчаецца ў драўлянай хаце беларускай сям’і Кандрацюкоў, збудаванай у 1925 годзе, і ў мяшчанскай хаце 1823 года, перанесенай у 2003 з вуліцы Панятоўскага ў цэнтр Бельску Падляскага. Таксама ў склад скансену ўваходзіць клець 1935 года.

У музеі ладзяцца часовыя выстаўкі, майстроўні народнай творчасці, традыцыйнага падляскага спеву і танцу, выдаюцца кнігі і краязнаўчы штоквартальнік «Бельскі гостінець». Штогод на тэрыторыі музея ладзіцца фестываль «Там по маёвуй росі».

## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка 
* 

Катэгорыя:Этнаграфічныя музеі Польшчы
Катэгорыя:Бельск Падляскі
Катэгорыя:Культура Падляскага ваяводства
Катэгорыя:Музеі пад адкрытым небам
Катэгорыя:Арганізацыі беларусаў Польшчы
Кэмп-Эгерс

**Кэмп-Эгерс** () — былая ваенная база ЗША ў Кабуле (Афганістан). Размяшчалася ля  і . Лагер быў названы ў гонар капітана *Дэніэла У. Эгерса* (), байца 1-га батальёна , які загінуў ад выбухоўкі разам з трыма іншымі салдатамі 29 мая 2004 года недалёка ад Кандагара. 

Падчас Афганскай вайны 2001—2021 гг. Кэмп-Эгерс эскплутаваўся ўсімі радамі войск Узброеных Сіл ЗША і кааліцыяй ISAF. Па непацверджаных даных, ЦРУ выкарыстоўвала лагер у якасці турмы, дзе ўтрымліваліся падазраваныя ў тэрарыстычнай дзейнасці.

База дзейнічала з 2004-га і зачынілася ў 2015 годзе ў рамках .

## Спасылкі 
*Camp Eggers from Globalsecurity.org

Катэгорыя:Сакрэтныя турмы ЦРУ
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Афганістана
Катэгорыя:Ваенныя базы ЗША
Катэгорыя:Вайна ў Афганістане (2001—2021)
Цэнтр Карта

**Цэнтр Карта** (, стылізаванае абазначэнне: *Ośrodek KARTA*, поўная назва: ) — незалежная грамадская арганізацыя са статусам грамадска-карыснай арганізацыі, найбуйнейшы сацыяльны архіў у Польшчы, які мае на мэце дакументаванне найноўшай гісторыі Польшчы і Цэнтральнай і Усходняй Еўропы і распаўсюджанне ведаў пра яе. Цэнтр з'яўляецца выдаўцом штоквартальніку «Karta», які выходзіць з 1982 года, вядзе выдавецкую, выставачную і асветніцкую дзейнасць.

Місія Цэнтра Карта — адкрываць, абараняць і распаўсюджваць гісторыю, якая разглядаецца з пункту гледжання многіх людзей, такім чынам, каб гісторыя стала крыніцай разумення, будавала супольнасць, падтрымлівала прымірэнне.

## Супрацоўніцтва 
Цэнтр «Карта» дапамагае грамадскім архівістам не толькі ў Польшчы: у 2014 годзе польскія даследчыкі распачалі працу стварэнні Міжнароднага беларускага архіва. Там сабраныя архіўныя матэрыялы як з прыватных фондаў, так і з фондаў разнастайных арганізацый і інстытуцый.

Цэнтр КАРТА супрацоўнічае з расійскім аб’яднаннем «Мемарыял». У 2005 годзе ён стаў ініцыятарам стварэння Дома сустрэч гісторыі.

## Спасылкі 
* Fundacja Ośrodka Karta(pol.)
* Партал грамадскіх архіваў

Катэгорыя:Грамадскія арганізацыі Польшчы
Катэгорыя:Навука ў Польшчы
Катэгорыя:Гісторыя Польшчы
Катэгорыя:1982 год у Польшчы
Цянь-цуй

**Цянь-цуй** () — стыль кітайскага мастацтва з пёрамі зімародка. На працягу 2000 гадоў кітайцы выкарыстоўваюць вясёлкавыя блакітныя пёры птушак зімародка ў якасці інкрустацыі для прадметаў выяўленчага мастацтва і ўпрыгажэнняў, ад шпілек, галаўных убораў і веераў да пано і шырмаў. У той час як заходнія калекцыянеры мастацтва сканцэнтраваліся на іншых галінах кітайскага мастацтва, уключаючы фарфор,  вырабы, скульптуру, , шоўк і карціны, мастацтва зімародка адносна невядомае за межамі Кітая.

Пёры зімародка старанна выразаліся і наклейваліся на пазалочанае срэбра. Ствараўся эфект, падобны на , але ніякая эмаль не змагла параўнацца з электрычным сінім колерам. Сіні — традыцыйны любімы колер у Кітаі.

Як і ў большасці вясёлкавых, электрызуючых колераў у жывёл, такіх як крылы матылькоў з роду , інтэнсіўны колер у пёрах птушак паходзіць не ад пігментаў у самім пяры, а ад таго, як святло выгінаецца і адлюстроўваецца назад, падобна таму, як прызма разбівае белае святло на яго спектр вясёлкавых колераў. Гэтыя мікраскапічныя структуры ў пёрах называюцца .

У самых дарагіх вырабах на заказ выкарыстоўваўся від зімародка з Камбоджы. Настолькі вялікі быў экспарт, каб задаволіць кітайскі попыт, што гандаль пёрамі, магчыма, быў адным з асноўных фактараў багацця Кхмерскай імперыі і выкарыстоўваўся для фінансавання будаўніцтва цудоўных храмаў каля Сіемрэапа ў Камбоджы, уключаючы Ангкор-Ват. Лепшыя творы мастацтва зімародка былі зарэзерваваны для каралеўскіх асоб або высокапастаўленых кітайскіх дзяржаўных чыноўнікаў (так званых «»). Выкарыстанне пёраў зімародка прывяло да масавай гібелі шэрагу відаў.

Мастацтву зімародка як высокаму віду мастацтва прыйшоў канец падчас кітайскай рэвалюцыі ў 1940-х гадах. Цяпер у Кітаі яно знаходзіцца пад забаронай у сувязі са строгімі мерамі па абароне зімародкаў.

## Спасылкі 
* *Kingfisher Blue: Treasures of an Ancient Chinese Art* by , Ten Speed Press, 2001.

Катэгорыя:Выяўленчае мастацтва Кітая
Катэгорыя:Зімародкавыя
Мелана Аляксандраўна Сураўцава

**Мелана Аляксандраўна Сураўцава** (нар. ) — беларуская футбалістка, нападаючая. Выступала за юніёрскую і маладзёжную зборныя Беларусі.

## Клубная кар’ера 
Выхаванка футбольнага клуба «Мінск», з 2021 года ў асноўным складзе каманды.

Па выніках чэмпіянату краіны 2021 года стала пераможцам у намінацыі «Лепшы бамбардзір чэмпіянату Рэспублікі Беларусь па футболе сярод жаночых камандаў».

## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісткі Беларусі
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Мінск
Катэгорыя:Ігракі жаночай зборнай Беларусі па футболе
Аляксандр Валянцінавіч Старцаў

**Аляксандр Валянцінавіч Ста́рцаў** (; ) — вучоны ў галіне тэхнічнай кібернетыкі і інфарматыкі, лаўрэат Дзяржаўнай прэміі СССР (1985).

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў сяле Кіраўскае (Хабараўскі край Расіі). У 1964 годзе скончыў сярэднюю школу ў гарадскім пасёлку Мачулішчы Мінскага раёна, у 1969 годзе — факультэт аўтаматыкі і вылічальнай тэхнікі Мінскага радыётэхнічнага інстытута. З 1969 года працаваў інжынерам ў Навукова-даследчым інстытуце сродкаў аўтаматызацыі. У 1976 года А. В. Старцаў у Інстытуце тэхнічнай кібернетыкі Акадэміі навук БССР: загадчык сектара, з 1979 года — загадчык аддзела, з 1988 — інжынер, з 1989 — старшы навуковы супрацоўнік лабараторыі апрацоўкі і распазнавання відарысаў. У 1983 годзе скончыў завочную аспірантуру пры Інстытуце тэхнічнай кібернетыкі. З 1993 года займаў пасаду начальніка аддзела ў ЗАТ «БелКамДата», з 1997 года начальніка галоўнага ўпраўлення канцэрна «Белрэсурсы». З 2003 года — галоўны спецыяліст інфармацыйна-аналітычнага аддзела ААТ Ашчадны банк «Беларусбанк».

## Навуковая дзейнасць 
Аўтар прац па інфармацыйна-праграмным забеспячэнні аўтаматызаваных сістэм, спецыялізаваных графічных комплексаў, сістэм аўтаматызаванага ўвода і апрацоўкі картаграфічнай інфармацыі. Распрацаваў структуру і тэхналогію апрацоўкі малюнкаў на шматкарыстальніцкім аўтаматызаваным рабочым месцы картографа, метады класіфікацыі элементаў картаграфічнага малюнка пры яго ўводзе і фарміраванні лічбавых тапаграфічных карт.

Сярод апублікаванага:
* Подход к моделированию и классификации банка картографических данных // Геодезия и картография. 1992. № 8. — С. 48—52. (разам з В. В. Старовойтавым);
* Использование Objectivity/DB для создания объектно-ориентированной базы данных по субмодулям TILE-калориметра проекта Atlas / М. А. Назаренко, Э. Г. Никонов, А. В. Старцев. — Дубна, 2000;
* Контроль параметров маркированного объекта на основе принципов адаптивной аутентификации / В. И. Дравица, А. В. Решетняк, А. В. Старцев // Новости науки и технологий. — 2022. — № 1. — С. 37.

## Узнагароды 
* Дзяржаўная прэмія СССР (1985).
* Медаль «За працоўную доблесць» (1981)
* Сярэбраны медаль ВДНГ СССР (1986)

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Старцев Александр Валентинович  // Музей АІПІ НАН Беларусі
* Старцев, Александр Валентинович (техническая кибернетика; род. 1946)  // Зводны электронны каталог бібліятэк Беларусі
* Сегодня исполняется 70 лет сотруднику Центра систем идентификации Старцеву Александру Валентиновичу  // Міжгаліновы навукова-практычны цэнтр сістэм ідэнтыфікацыі і электронных дзелавых аперацый
* 

Катэгорыя:Кібернетыкі СССР
Катэгорыя:Кібернетыкі Беларусі
Катэгорыя:Постаці савецкай інфарматыкі
Катэгорыя:Постаці беларускай інфарматыкі
Trosia nigropunctigera

**Trosia nigropunctigera** — від молей сямейства , які сустракаецца ў неатропіцы. Гэтыя молі распаўсюджаны ў Коста-Рыцы, Панаме, Калумбіі, Венесуэле, Гаяне, Эквадоры і Перу. Від быў упершыню апісаны Дэвідам Стывенам Флетчарам у 1982 годзе.

## Апісанне 
Грудзі *Trosia nigropunctigera* густа пакрыты кароткімі валасінкамі, белыя або саламянага колеру з шасцю выразнымі чырвонымі плямамі. Пярэднія крылы белага або бледна-саламянага колеру з адным радам чорных плям, якія ідуць паралельна задняму краю. Галава, брушка, ногі і пярэднія крылы ружовыя або чырвоныя.

## Распаўсюджанне і асяроддзе пражывання 
*Trosia nigropunctigera* родам з трапічных і хмарных лясоў Коста-Рыкі, Панамы, Калумбіі, Венесуэлы, Гаяны, Эквадора і Перу. Ён сустракаецца на вышынях ад 400 да 1200 метраў.

Катэгорыя:Матылі
Glaucus atlanticus

**Glaucus atlanticus**&nbsp;— від бруханогіх малюскаў з атраду . Пелагічныя арганізмы, якія жывуць пад плёнкай . Пашыраны ў морах усіх акіянаў трапічнага пояса.

## Апісанне 
Прадстаўнікі гэтага віду характарызуюцца стройным целам, моцна выцягнутым з задняга канца. Галава кароткая і злёгку аддзеленая ад цела. Шырокая, добра развітая нага спераду закругленая і працягваецца да задняга канца цела.

Яшчэ адно прыстасаванне *Glaucus atlanticus* да ўтрымання на паверхні вады&nbsp;— перыядычнае заглынанне паветранай бурбалкі, якая пасля захоўваецца ў страўніку малюска. У сувязі з такім размяшчэннем бурбалкі газу ўраўнаважваецца становішча цела, пры якім спіна павернутая ўніз, а нага прылягае да паверхні вады. Такім чынам, малюск як бы поўзае па плёнцы паверхневага нацяжэння. У гэтым сэнсе прадстаўнікі гэтага віду — антыподы вадамерак, якія рухаюцца па плёнцы паверхневага нацяжэння з супрацьлеглага боку.

## Колер 
Асноўны тон цела&nbsp;— срэбраны. Ротавыя шчупальцы, рынафоры і ніжняя паверхня цэратаў афарбаваны ў інтэнсіўна-сіні колер.

## Размнажэнне 
*Glaucus atlanticus* характарызуецца сінхронным гермафрадытызмам : кожная асобіна мае мужчынскія і жаночыя палавыя залозы і пасля .

## Філатэлія 
* Адлюстраваны на марках Новай Каледоніі (разам з паліхетай ) у 1959 годзе. (намінал: 10 F).
* Адлюстраваны на марках Фіджы (разам з ) у 1993 годзе (наміналам: 83 FJ$). 

## Спасылкі 
* *Glaucus atlanticus* 
* 

Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1777 годзе
Катэгорыя:Сапраўдныя смаўжы
Nudaurelia dione

**Nudaurelia dione** — від молей сямейства , падсямейства .

Ранейшая навуковая назва віду, *Bombyx dione*, была ўпершыню апублікаваная Фабрыцыем у 1793 годзе.

## Сінаніміка 
* *Bombyx Dione* Fabricius, 1793 год
* *Imbrasia dione* (Fabricius, 1793)

Катэгорыя:Паўлінавочкі
Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1793 годзе
Вікторыя Казакевіч

**Вікторыя Казакевіч** (нар. , Мінск, Беларусь) — беларуская футбалістка, абаронца. Выступала за зборную Беларусі.

## Клубная кар’ера 
Выхаванка РЦАП-БДУ па футболе, першым трэнерам была Святлана Васільеўна Мікуліч.

Выступала за мінскую «Зорка-БДУ» (2013—2018), «Іслач-РДВАР» (2019).

У 2013—2014 гг. выклікалася ў зборную Беларусі (WU-17), у 2015—2017 гг. выклікалася ў зборную Беларусі (WU-19), у 2017 годзе дэбютавала за нацыянальную зборную краіны.

## Іншае 
Са снежня 2024 года афіцыйная прадстаўніца кампаніі Фонбет.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісткі Беларусі
Катэгорыя:Ігракі жаночай зборнай Беларусі па футболе
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Мінск
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Зорка-БДУ
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Іслач-РДВАР
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Дынама-БДУФК
Вінчэнца Наталі

**Вінчэнца Наталі** (; нар. , , Мічыган, ЗША) — канадскі кінарэжысёр і сцэнарыст. Шырокую вядомасць набыў дзякуючы фільму «Куб» (1997). Часта супрацоўнічае з акцёрам Дэвідам Х’юлетам, які зняўся ў пяці ігравых фільмах рэжысёра.

## Фільмаграфія 
* 1996 — «» / *Elevated* (кароткаметражны фільм)
* 1997 — «Куб» / *Cube*
* 2002 — «Шыфр» / *Cypher*
* 2003 — «Нішто» / *Nothing*
* 2005 — «» (дакументальны фільм)
* 2006 — «», эпізод «Квартал Мадлен» / *Quartier de la Madeleine*
* 2009 — «Хімера» / *Splice*
* 2013 — «» / *Haunter*
* 2014-2015 — «» / *Hannibal* (дзве серыі ў другім сезоне, дзве — у трэцім)
* 2014 — «» / *Hemlock Grove* (другая серыя другога сезона)
* 2016-2018 — «Свет Дзікага Захаду» / *Westworld* (чацвёртая серыя першага сезона, другая серыя другога сезона)
* 2019 — «» / *In the Tall Grass*
* 2022 — «» / *The Peripheral* (чатыры серыі ў першым сезоне)

## Спасылкі 
* Northern Stars: Vincenzo Natali

Катэгорыя:Кінарэжысёры Канады
Катэгорыя:Сцэнарысты Канады
Кацярына Леанідаўна Міклашэвіч

**Кацярына Міклашэвіч** (нар. , Маладзечна, Беларусь) — беларуская футбалістка, брамнік. Выступала за юніёрскую і маладзёжную зборныя Беларусі.

## Клубная кар’ера 
Выхаванка ДЮСШ-1 г. Маладзечна, першым трэнерам была Алена Фёдараўна Адамчук. Прафесійную кар’еру пачала ў ЖФК «Універсітэт» (Віцебск), а ў 2010 годзе перайшла ў ЖФК «Мінск».

У 2018 годзе выступала за «Бабруйчанку», а потым адправілася ў падарожжы: «Макабі» Кір’ят-Ган (Ізраіль), «Нікэ» Тбілісі (Грузія), «Арыстана» (Італія).

У 2020 годзе далучылася да маскоўскага «Лакаматыва». У студзені 2022 года ў яе завяршыўся кантракт, за каманду яна згуляла 16 матчаў

## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісткі Беларусі
Катэгорыя:Ігракі жаночай зборнай Беларусі па футболе
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Бабруйчанка
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Мінск
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Універсітэт Віцебск
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Лакаматыў Масква
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Чартанава Масква
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Нікэ Тбілісі
Trosia

**Trosia nigropunctigera** — род молей сямейства , апісаны Якабам Хюбнерам у 1820 годзе.

## Віды 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Матылі
Вольга Аніскоўцава

**Вольга Аніскоўцава** (нар. , Жлобін, Беларусь) — беларуская футбалістка, паўабаронца. Выступала ў нацыянальнай зборнай Беларусі.

## Клубная кар’ера 
Рана пачала легіянерскую кар’еру, напачатку «нулёвых» пакінуўшы «Бабруйчанку» і перайшла ў казахстанскі «Алма» (цяперашні «БІІК Шымкент»). Потым быў віцебскі «Універсітэт» і казахстанскі «СШВСМ-Кайрат», а ў 2015-м паўабаронца вярнулася ў Бабруйск.

Паралельна з’яўляецца капітанам у камандзе «Сталіца» па міні-футболе, з якой у 2022 годзе стала чэмпіёнам Беларусі.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісткі Беларусі
Катэгорыя:Ігракі жаночай зборнай Беларусі па футболе
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Бабруйчанка
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Універсітэт Віцебск
Катэгорыя:Ігракі ЖФК БІІК Шымкент
Катэгорыя:Ігракі ЖФК СШВСМ-Кайрат
Морыс Дзін Уінт

**Морыс Дзін Уінт** (; нар. , , Вялікабрытанія) — англа-канадскі акцёр. Вядомы па ролях у серыялах «», «», «», «», «», а таксама па фільмах «Куб» і «».

## Зноскі 
## Спасылкі 
* Морыс Дзін Уінт на сайце «*Internet Movie Database*»

Катэгорыя:Акцёры Канады
Катэгорыя:Акцёры Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Акцёры тэлебачання Канады
Катэгорыя:Акцёры XX стагоддзя
Катэгорыя:Акцёры XXI стагоддзя
Уладзімір Мікалаевіч Глазырын

**Уладзімір Мікалаевіч Глазырын** (, Гарадзішчанскі раён, Чаркаская вобласць — , Масква) — беларускі пісьменнік.

## Біяграфія 
Нарадзіўся  года ў сям’і рабочага. Пасля вучобы ў рэальным вучылішчы працаваў рабочым на чыгунцы. У 1918 годзе пайшоў добраахвотнікам у Чырвоную Армію, удзельнічаў у баях з войскамі Калчака і польскімі легіёнамі. Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны. Жыў і працаваў у Менску і Маскве, у Польшчы. 

Член Саюза пісьменнікаў СССР з 1934 года.

Памёр  года ў Маскве. Пахаваны там жа.

## Творчасць 
Літаратурнай працай пачаў займацца ў 1934 годзе. Пісаў на рускай мове. Апублікаваў урыўкі з п’ес «Фронт» (1934—1935), «Огонь» (1935), «Юрий Резлер» (1936) і інш. Аўтар кнігі апавяданняў для дзяцей «В детстве» (1939). У перакладзе на беларускую мову выйшлі драма «Фронт» (1935), «Апавяданні» (1938), аповесць для дзяцей «Коля Гузоўскі» (1936) і апавяданне «Маленькі разведчык» (1938). На рускую мову пераклаў апавяданні М. Лынькова.

## Літаратура 
* Беларускія пісьменнікі: 1917—1990. Мінск: Мастацкая літаратура, 1994. ISBN 5-340-00709-X

Катэгорыя:Асобы
Катэгорыя:Удзельнікі Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Чаркаскай вобласці
Катэгорыя:Члены Саюза пісьменнікаў СССР
Катэгорыя:Пісьменнікі Беларусі
Катэгорыя:Перакладчыкі з беларускай мовы
Катэгорыя:Перакладчыкі на рускую мову
Эльвіра Уразаева

**Эльвіра Уразаева** (нар. , Чырчык, Узбекская ССР) — беларуская футбалістка, абаронца. Выступала за зборную Беларусі.

## Клубная кар’ера 
Выступала ў чэмпіянаце Беларусі па міні-футболе сярод жаночых камандаў у складзе каманды «РЦАП-БДУ».

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Эльвира Уразаева 

Катэгорыя:Футбалісткі Беларусі
Катэгорыя:Ігракі жаночай зборнай Беларусі па футболе
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Зорка-БДУ
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Мінск
Валерыя Богдан

**Валерыя Богдан** (нар. , Баранавічы, Беларусь) — беларуская футбалістка, паўабаронца. Выступала ў нацыянальнай зборнай Беларусі.

## Клубная кар’ера 
У 12 гадоў запісалася на факультатыў па футболе. Выхаванка баранавіцкай ДЮСШ-5. Гуляла за РДВАР (2015—2018), «Іслач»-РДВАР з Мінскага раёна (2019) і сталічную «Зорку»-БДУ (2020). У 2021 годзе яе выкупіў футбольны клуб «Мінск».

Выступала за нацыянальную зборную Беларусі, за якую дэбютавала ў 2018 годзе.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Валерия Богдан: жизнь как матч 
* Валерия Богдан — футболистка «Минска» 
* Валерия Богдан 
* #2 Валерия Богдан

Катэгорыя:Футбалісткі Беларусі
Катэгорыя:Ігракі жаночай зборнай Беларусі па футболе
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Мінск
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Іслач-РДВАР
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Зорка-БДУ
Хлапушка (фільм)

**«Хлапушка»** () — кароткаметражны дакументальны фільм 1976 года, зняты польскім кінарэжысёрам Кшыштафам Кеслёўскім.

## Апісанне фільма 
Фільм уяўляе сабой нарэзку адзнятых матэрыялаў для фільма «Шнар», якія не ўвайшлі ў канчатковы мантаж карціны.

## Зноскі 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
*  
* «Хлапушка» на сайце «*FilmPolski.pl*»

Катэгорыя:Фільмы Польшчы 1976 года
Катэгорыя:Дакументальныя фільмы Польшчы
Катэгорыя:Кароткаметражныя фільмы Польшчы
Катэгорыя:Фільмы, знятыя ў Польшчы
Катэгорыя:Фільмы на польскай мове
Катэгорыя:Фільмы Кшыштафа Кеслёўскага
Катэгорыя:Фільмы па сцэнарыях Кшыштафа Кеслёўскага
Сезон 2021 ЖФК Мінск

У 2021 годзе жаночы футбольны клуб «Мінск» прымаў удзел у трох афіцыйных турнірах на рэспубліканскім узроўні:
* Чэмпіянат Беларусі 2021 (2 месца),
* Кубак Беларусі 2021 (фіналіст),
* Суперкубак Беларусі 2021 (фіналіст).

## Склад каманды 
## Спасылкі 
* FK MINSK
* Мінск — Дынама-БДУФК

2021
Мінск
Катэгорыя:2021 год у Мінску
Megalopygidae

**Megalopygidae** — сямейства насякомых з атраду лускакрылых.

## Апісанне 
У імага размах крылаў вар’іруецца ад 15 да 57 мм, пры гэтым самкі буйней самцоў. Вусені адрозніваюцца наяўнасцю сямі пар брушных ног (з II па VII і на X сегменце), а таксама наяўнасцю мноства валасінак, сярод якіх хаваюцца атрутныя шыпы, пакрытыя таксічнай атрутай, якая прадстаўляе асаблівую небяспеку для чалавека і здольна выклікаць анафілактычны шок. Афарбоўка шарсцінак вельмі разнастайная і вар’іруецца ад серабрыста-белага да ярка-аранжавага і чырвона-карычневага з узорам чорнага колеру.

## Размнажэнне 
У раёнах з больш халодным кліматам дарослыя асобіны з’яўляюцца на свет адзін раз у год, у гарачых рэгіёнах — два і больш разы. Пасля спарвання молі адкладаюць жаўтлявыя яйцы даўгаватай формы на дрэвах і кустах, іх памер вар’іруецца ад 0,6 да 1,2 мм. Лічынкі з’яўляюцца на свет праз тыдзень і вельмі хутка развіваюцца. Працягласць жыцця дарослага насякомага складае не больш за тыдзень.

## Арэал 
Паўночная Амерыка, Паўднёвая Амерыка.

## Роды 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Літаратура 
* Niels P. Kristensen: *Lepidoptera, moths and butterflies*. In: Maximilian Fischer (Hrsg.): *Handbook of Zoology*. 1. Auflage. Band 4 — Arthropoda: Insecta, Teilband 35, de Gruyter, Berlin, New York 1998, ISBN 3-11-015704-7.

Катэгорыя:Сямействы насякомых
Катэгорыя:Матылі
Анастасія Сяргееўна Новікава

**Анастасія Новікава** (нар. , Гомельская вобласць, Беларусь) — беларуская футбалістка, абаронца. Выступала за зборную Беларусі. Лепшы абаронца чэмпіянату Беларусі 2020 і 2021 гадоў.

## Клубная кар’ера 
Нарадзілася ў Гомельскай вобласці, там жыла да 17 гадоў і потым пераехала ў Мінск. Любоў да футбола ад таты, ён любіў у яго гуляць і часта браў яе на матчы.

Выхаванка ГСДЮШАР — 8 (Гомель), першым трэнерам быў Яўгенія Сяргееўна Легчанкава.

У снежні 2021 года падписала кантракт з «Мінска».

## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісткі Беларусі
Катэгорыя:Ігракі жаночай зборнай Беларусі па футболе
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Мінск
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Іслач-РДВАР
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Зорка-БДУ
Ганна Дзмітрыеўна Сас

**Ганна Сас** (нар. ) — беларуская футбалістка, паўабаронца. Выступала ў нацыянальнай зборнай Беларусі.

## Клубная кар’ера 
Выхаванка «Мінска», дзе з 2020 года выступае. За два сезоны, яна ў складзе «чырвона-сініх» у чэмпіянаце Беларусі правяла 45 матчаў, забіла 26 галоў. З «Мінскам» двойчы станавілася сярэбраным прызёрам чэмпіянату і фіналістам Кубка краіны, таксама выйграла Суперкубак Беларусі ў 2020 годзе.

У лютым 2022 года перайшла ў каманду нямецкай Бундэслігі — «Карл Цэйс» з Ены. У жніўні 2022 года пераехала ў польскі клуб вышэйшага дывізіёна «Чарні» з Саснаўца.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісткі Беларусі
Катэгорыя:Ігракі жаночай зборнай Беларусі па футболе
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Мінск
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Чарні Сасновец
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Карл Цэйс Ена
Валасны старшына

**Валасны́ старшына́** — службовая асоба сялянскага грамадскага кіравання ў Расійскай імперыі з часу сялянскай рэформы 1861 года да лютаўскай рэвалюцыі 1917 года.

Валасны старшына выбіраўся валасным сходам на 3 гады. Зацвярджаўся міравым пасрэднікам, з 1889 года — земскім участковым начальнікам. Валодаў адмістратыўна-паліцэйскай уладай. Абвяшчаў распараджэнні ўрада і кантраляваў іх выкананне. Меў права штрафаваць сялян, накладаць на іх арышт на тэрмін да двух сутак, прызначаць на грамадскія работы, назіраў за грамадскім парадкам і спакоем.

## Літаратура 
* 
* Большой юридический словарь. / А. Я. Сухарев, В. Е. Крутских, А. Я. Сухарева. — М.: Инфра-М, 2003.

Катэгорыя:Пасады Расійскай імперыі
Сезон 2017 ЖФК Нёман Гродна

У 2017 годзе жаночы футбольны клуб «Нёман» з горада Гродна прымаў удзел у двух афіцыйных турнірах на рэспубліканскім узроўні:
* Чэмпіянат Беларусі 2017 (5 месца),
* Кубак Беларусі 2017 (паўфінал).

## Склад каманды 
Даныя на 22 красавіка 2017 года (перад стартам чэмпіянату).

 

## Спасылкі 
* ЖФК «НЕМАН». ЧЕМПИОНАТ 2017 
* NEMAN VS. SLAVYANKA 1 — 0
* ISLOCH-RGUOR VS. NEMAN 4 — 0
2017
Нёман Гродна
Катэгорыя:2017 год у Гродне
Фільмаграфія Гільерма дэль Тора

thumb|right|Гільерма дэль Тора, 2017 год.
**Гільерма дэль Тора** (нар. 1964) — мексіканскі кінарэжысёр, сцэнарыст, прадзюсар і пісьменнік.

## Фільмаграфія 
### Рэжысёрскія і сцэнарныя працы 
### Прадзюсарскія праекты 
## Заўвагі 
## Крыніцы 
Дэль Тора Гільерма
Фільмаграфія