Пераісненне

**Пераісненне**, таксама '''транссубстанцыя́цыя.

Згодна з дагматам, падчас кансэкрацыі (асвячэння) уся субстанцыя хлеба і ўся субстанцыя віна дзякуючы Божай моцы цалкам змяняюцца ў субстанцыю Цела і Крыві Хрыста. Хлеб і віно як такія перастаюць існаваць. Аднак іх акцыдэнцыі застаюцца некранутымі і працягваюць існаваць без субстанцыі, да якой яны першапачаткова належалі. Захаванне фізічнага выгляду звычайнай ежы і напою дазваляе вернікам прымаць духоўны спажытак адпаведным для чалавека чынам. Акрамя таго, згодна з прынцыпам «суправаджэння» (), разам з Целам пад выглядам хлеба непадзельна прысутнічаюць Кроў, душа і боскасць Хрыста (тое ж самае датычыцца і віна).

У перыяд Рэфармацыі Трыдэнцкі сабор падчас XII сесіі (1551 год) урачыста пацвердзіў вучэнне Касцёла. У другім каноне дэкрэта пра Еўхарыстыю сабор абвясціў анафему тым, хто сцвярджаў, што ў таямніцы захоўваецца субстанцыя хлеба і віна разам з Целам і Крывёю (вучэнне аб кансубстанцыяцыі), і пацвердзіў паняцце пераіснення як найбольш дакладнае. Пазней спроба Пістойскага сінода (1786) назваць транссубстанцыяцыю «чыста схаластычным пытаннем» была асуджана папам Піем VI.

Напрыканцы XVI і ў XVII&nbsp;стагоддзях, дзякуючы ўплыву выпускнікоў заходніх навучальных устаноў, паняцце пачало шырока ўжывацца ў грэчаскім багаслоўі. Тэрмін быў афіцыйна прыняты на Ерусалімскім і Канстанцінопальскім саборах 1672 года. У 1691 годзе сабор у Канстанцінопалі нават падвергнуў анафеме тых, хто адмаўляў «пераісненне». Гэтыя рашэнні былі рэцэпіраваны Рускай праваслаўнай царквой у дагматычным пасланні патрыярха Адрыяна. З таго часу тэрмін стаў стандартным у афіцыйных дакументах.

Тым не менш, шэраг праваслаўных багаслоўяў (сярод якіх А. С. Хамякоў, М. Д. Успенскі) пазбягалі або адхілялі тэрмін з-за яго схаластычнага паходжання. У праваслаўі акцэнт робіцца на тым, што пералажэнне Дароў адбываецца не толькі праз устаноўчыя словы Хрыста, але падчас эпіклезы (заключнага прызывання Святога Духа), а сам механізм захавання акцыдэнцый пры змене субстанцыі не дэталізуецца і застаецца невытлумачальнай таямніцай.

## У пратэстантызме і іншых канфесіях 
Большасць пратэстанцкіх дэнамінацый адхіляе дагмат аб пераісненні. Марцін Лютэр у сваім трактаце «Пра вавілонскі палон царквы» раскрытыкаваў гэтую тэорыю як пазбаўленую біблейскіх падстаў, сцвярджаючы, што хлеб не перастае быць натуральным хлебам. Замест гэтага лютэранства вучыць аб кансубстанцыяцыі — рэальнай прысутнасці Цела і Крыві Хрыста «ў, з і пад» субстанцыяй хлеба і віна падчас здзяйснення сакраменту.

Англіканства таксама афіцыйна не прымае гэты тэрмін. Гістарычна ў Англіі з 1673 года ўсе дзяржаўныя служачыя былі абавязаны прыносіць клятву, у якой прама адмаўлялі пераісненне. Гэтая пазіцыя замацавана і ў «39 артыкулах англіканскага веравызнання». Аднак напрамак «Высокая царква» ўнутры англіканства верыць у рэальную прысутнасць і часам выкарыстоўвае тэрміналогію, блізкую да пераіснення. Прадстаўнікі кальвінізму (напрыклад, прэсвітэрыянства) вучаць выключна пра духоўную прысутнасць Хрыста для тых, хто прымае прычасце з верай. Іншыя плыні, такія як цвінгліянства, баптызм, евангельскія і пяцідзясятніцкія цэрквы, разглядаюць прыняцце хлеба і віна як выключна сімвалічнае дзеянне і памяць пра Апошнюю вячэру.

Старакаталіцкія цэрквы вызнаюць рэальную прысутнасць Хрыста ў Еўхарыстыі, але пазбягаюць яе жорсткага вызначэння праз тэрмін «пераісненне», разглядаючы яе як абнаўленне ахвяры Хрыста пад знакамі хлеба і віна.

Прадстаўнікі арганізацыі «Сведкі Іеговы» катэгарычна адмаўляюць пераісненне. Падчас свайго штогадовага святкавання Вячэры Гасподняй яны выкарыстоўваюць прэсны хлеб і звычайнае чырвонае віно толькі ў якасці сімвалаў безграхоўнага цела і крыві Хрыста.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Хрысціянскае багаслоўе
Катэгорыя:Хрысціянскае богаслужэнне
Катэгорыя:Цуды ў хрысціянстве
Катэгорыя:Тамізм
Катэгорыя:Еўхарыстыя
Катэгорыя:Схаластыка