open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
500 беларускіх рублёў

**500 рублёў** (пяцьсот рублёў) — намінал банкноты афіцыйнай грашовай адзінкі Рэспублікі Беларусь, законны плацежны сродак, уведзены з 1992. Дызайн купюры апошні раз быў абноўлены ў 2009 і прысвечаны гораду Мінску. Купюра была надрукавана брытанскай фірмай «De La Rue».

Беларускія банкноты гэтага часу атрымалі народную назву «зайчыкі» за выявы жывёл на іх (на пярэднім баку купюры ў 1 рубель быў намаляваны заяц). Ідэя такога дызайну нарадзілася па матывах галандскіх гульдэнаў, а выявы жывёл былі ўзятыя мастаком Канстанцінам Хацяноўскім з энцыклапедыі «Звяры і птушкі нашай краіны» (1957). Аднак купюра ў 500 рублёў выбівалася з гэтага шэрагу.

Гэтыя плацежныя сродкі паступова замянілі сабой карткі спажыўца. Абменны курс савецкага рубля да «зайчыка» быў 1 да 10. Гэта значыць, што за 500 беларускіх рублёў трэба было аддаць 5000 савецкіх.

### 2000 
1 студзеня 2000 з’явілася 500-рублёвая купюра новага ўзору. На ейным пярэднім баку размяшчаўся малюнак Рэспубліканскага Палаца культуры прафсаюзаў у Мінску. На адваротным баку — скульптурная група франтона Рэспубліканскага палаца культуры прафсаюзаў. Банкнота была выведзена з абарачэння 1 студзеня 2017.

### 2011 
15 сакавіка 2011 дызайн купюры быў нязначна зменены. Гэта банкнота была выведзена з абарачэння 1 студзеня 2017.

## Сучасны выгляд 
У 2016 у Беларусі адбылася дэнамінацыя, і з 1 ліпеня была ўведзена купюра наміналам 500 рублёў новага ўзору. Банкноты былі надрукаваны ў 2009, але тады не былі ўведзены ў абарачэнне ў сувязі з эканамічным крызісам і захоўваліся ў Нацыянальным банку. 

Памер банкнот — 159 x 72 мм. На пярэднім баку размешчана выява Нацыянальнай бібліятэкі. На адваротным баку — калаж, прысвечаны тэме літаратуры: пяро, чарніліца, вокладкі кніг, ліст папаратніку. Купюра прысвечана гораду Мінску, і была надрукавана брытанскай фірмай «De La Rue».
## Гл. таксама 
* Беларускі рубель
* Эканоміка Беларусі
* Беларускі талер

## Крыніцы 
Катэгорыя:Банкноты Беларусі
Катэгорыя:1992 год у Беларусі
Ісраэль Кац

**Ісраэль Кац** (; ) — ізраільскі палітычны, ваенны і дзяржаўны дзеяч. Міністр абароны Ізраіля з 5 лістапада 2024 года.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 21 верасня 1955 года ў Ашкелоне (Ізраіль).

З 18 лістапада 1998 года — дэпутат Кнэсета.

З 28 лютага 2003 года па 14 студзеня 2006 года — Міністр сельскай гаспадаркі і харчовай бяспекі Ізраіля.

У сакавіку 2007 года ізраільская паліцыя рэкамендавала абвінаваціць Каца ў махлярстве і злоўжыванні даверам, звязаных з палітычнымі прызначэннем у Міністэрстве сельскай гаспадаркі Ізраіля падчас яго знаходжання на пасадзе міністра. У дакладзе было ўстаноўлена, што 24 сезонныя супрацоўнікі міністэрства былі членамі Цэнтральнага камітэта партыі «Лікуд» або былі дзецьмі членаў камітэта. Паліцыя перадала матэрыялы расследавання ў пракуратуру цэнтральнага раёна. Пазней генеральны пракурор адмовіўся ад крымінальнага пераследу.

З 31 сакавіка 2009 года па 18 сакавіка 2013 года — Міністр транспарта, нацыянальнай інфраструктуры і бяспекі дарожнага руху Ізраіля. З 18 сакавіка 2013 года па 23 чэрвеня 2019 года — Міністр транспарта і бяспекі дарожнага руху Ізраіля.

З 14 мая 2015 года па 17 мая 2020 года — Міністр разведкі Ізраіля.

З 17 лютага 2019 года па 17 мая 2020 года — Міністр замежных спраў Ізраіля.

З 17 мая 2020 года па 13 чэрвеня 2021 года — Міністр фінансаў Ізраіля.

З 29 снежня 2022 года па 1 студзеня 2024 года — Міністр нацыянальнай інфраструктуры, энергетыкі і водных рэсурсаў.

З 1 студзеня па 5 лістапада 2024 года — Міністр замежных спраў Ізраіля.

З 5 лістапада 2024 года — Міністр абароны Ізраіля.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Міністры абароны Ізраіля
Новапакроўск

**Новапакроўск** () — былая вёска ў Хойніцкім раёне Гомельскай вобласці. Ў складзе Судкоўскага сельсавета.

## Геаграфія 
За 27 км на захад ад раённага цэнтра Хойнікі і чыгуначнай станцыі ў гэтым горадзе, размешчанай на ветцы Васілевічы — Хойнікі, якая адыходзіць ад лініі Брэст — Гомель, за 130 км ад Гомеля. 

Знаходзіцца на тэрыторыі Палескага радыяцыйна-экалагічнага запаведніка. 

Бліжэйшыя населеныя пункты Кажушкі, Ламачы, Тульгавічы і інш.

## Транспартная сістэма 
Транспартная сувязь па прасёлкавай, а затым па аўтадарозе Ламачы — Хойнікі. 

У вёсцы няма жылых дамоў (2004). Планіроўка складаецца з кароткай вуліцы, з арыентацыяй з паўднёвага ўсходу на паўночны захад. На поўначы паўкальцавая забудова. Дамы стаяць рэдка, драўляныя, сядзібнага тыпу.

## Экалогія і прырода 
У сувязі з радыяцыйным забруджваннем пасля Чарнобыльскай катастрофы жыхары (29 сем'яў) пераселены ў месцы, не забруджаныя радыяцыяй.

## Гісторыя 
Вёска заснавана ў пачатку XX стагоддзя перасяленцамі з суседніх вёсак. Самая актыўная забудова вялася ў 1920-я гады. У 1930 годзе ў вёсцы працавала кузня, арганізаваны калгас імя Р. Л. Пятроўскага.

У складзе Кажушкаўскага сельсавета Юравіцкага раёна, з 1931 года Хойніцкага раёна Рэчыцкага, з 1927 года Мазырскага (да 26 ліпеня 1930 года і з 21 чэрвеня 1935 да 20 лютага 1938 года) акруга, з 20 лютага 1938 года Палескай, з 8 студзеня 1954 года Гомельскай абласцей. З 8 студзеня 1987 года ў складзе Тульгавіцкага сельсавета. 

Напярэдадні Вялікай Айчыннай вайны ў вёсцы было 35 дамоў, пражывала 122 чалавек.

Падчас Вялікай Айчыннай вайны на франтах загінулі 15 жыхароў вёскі. У маі 1943 года нямецка-фашысцкія захопнікі спалілі вёску, разбурана 35 дамоў.

У 1959 годзе вёска знаходзілася ў складзе калгаса імя «XXII з'езда КПСС» з цэнтрам у вёсцы Кажушкі. 

Да 31 снежня 2009 года ў Дворышчанскім сельсавеце, затым перайменаваны ў Судкоўскі.

## Насельніцтва 
* 1940 год — 35 дамоў, 122 жыхароў
* 1959 год — 176 жыхароў (паводле перапісу).
* 1980-е — жыхары вёскі (29 сем'яў) пераселены.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т.2, кн.2. Гомельская вобласць/С. В. Марцэлеў; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. — Мн.: БелЭн, 2005. 520с.: іл. Тыраж 4000 экз.  

## Спасылкі 
* Новопокровск на карте Беларуси
* Ново-Покровские на старой карте
* Ново-Покровский на старой карте

Катэгорыя:Судкоўскі сельсавет
*
Катэгорыя:Гісторыя Хойніцкага раёна
Катэгорыя:Былыя населеныя пункты Хойніцкага раёна
Ёаў Галант

**Ёаў Галант** (‎; нар. , , Ізраіль) — ізраільскі дзяржаўны і ваенны дзеяч, генерал-маёр запасу Арміі абароны Ізраіля. Камандуючы Паўднёвай ваеннай акругай Арміі абароны Ізраіля з кастрычніка 2005 па кастрычнік 2010 года.

Быў прызначаны ўзначаліць Генеральны штаб Арміі абароны Ізраілю ў лютым 2011 года, аднак рашэнне аб прызначэнні на пасаду было адменена 1 лютага 2011 года з прычыны высвятлення дэталяў паводзінаў Галанта ў канфлікце, звязаным з будаўніцтвам яго дома ў машаве Амікам.

З 2015 года дэпутат кнесета, які прадстаўляў фракцыі «Кулану» і «Лікуд». Міністр будаўніцтва (2015—2019), аліі і інтэграцыі (2019—2020) і адукацыі (2020—2021).

Катэгорыя:Міністры абароны Ізраіля
Бені Ганц

**Бені Ганц** (; поўнае імя — Біньямін Ганц, іўр. בנימין גנץ‎; нар. , Кфар-Ахім, Ізраіль) — ізраільскі ваенны палітычны дзеяч.

Генерал-лейтэнант запасу Арміі абароны Ізраіля, 20-ты Начальнік Генеральнага штаба Арміі абароны Ізраіля (з 14 лютага 2011 па 16 лютага 2015 года).

Старшыня і заснавальнік партыі «Кахоль Лаван Хасен ле-Ісраэль», прадстаўленай у кнэсеце 21-га, 22-га, 23-га і 24-га скліканняў парламенцкай фракцыяй «Кахоль-лаван» (сустаршыня фракцыі ў кнэсеце 21-га і 22-га склікання 24-га скліканняў), а ў кнэсеце 25-га склікання — фракцыяй «Ха-маханэ ха-мамлахці» (старшыня фракцыі). Дэпутат кнэсета 21-га, 22-га, 23-га, 24-га і 25-га скліканняў.

Катэгорыя:Міністры абароны Ізраіля
Ганц

**Ганц** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Бені Ганц — ізраільскі дзяржаўны дзеяч
* Бруна Ганц — швейцарскі акцёр
Асафетыда

**Асафетыда** — смалістае рэчыва з рэзкім часночным пахам, якое здабываюць з сярэднеазіяцкай расліны ферулы асафетыды, выкарыстоўваецца ў медыцыне.

## Уласцівасці 
У гатовым выглядзе вострыя прыправы асафетыда ўяўляе зярністую масу нявызначанай формы. Зярняткі («міндаліны») рознай велічыні звязаныя паміж сабой жоўта-карычневай ліпкай масай. Зярняткі ўнутры малочна-белыя з ружовымі пражылкамі. На месцы разрэзу ад дзеяння паветра робяцца пурпурна-чырвонымі, а затым чырвона-бурымі.

Пры пакаёвай тэмпературы асафетыда мяккая, як воск. Эластычнасць павялічваецца пры больш высокай тэмпературы. На холадзе, наадварот, лёгка здрабняецца ў парашок. Адной з самых характэрных характарыстык асафетыды з’яўляецца лятучасць яе паху і з’едлівасць густу. Смак адчуваецца ў роце на працягу некалькіх гадзін і не выдаляецца нават паласканнем рота.

Ужыванне асафетыды спрыяе прадухіленню метэарызму і палягчае страваванне ежы.

Катэгорыя:Смолы
Чыцінка

**Чыцінка** () (таксама **Чыта́**) — рака ў Забайкальскім краі Расіі, левы прыток Інгады. Даўжыня — 210 км. Плошча вадазбору — 4200 км². Ледастаў працягваецца 170—225 дзён, з канца кастрычніка — пачатку лістапада па канец красавіка.

Рака бярэ пачатак з Чынгіканскай горнай перамычкі, якая злучае Ябланавы хрыбет і хрыбет Чэрскага. Працякае па тэрыторыі Чыцінскага раёна і ўпадае ў Інгаду ў межах горада Чыта.

Катэгорыя:Рэкі Забайкальскага края
50 беларускіх капеек (банкнота)

**50 капеек** (пяцьдзясят капеек) — намінал банкноты афіцыйнай грашовай адзінкі Рэспублікі Беларусь, якая выкарыстоўвалася ў якасці законнага плацежнага сродку з 1992 па 2001 год.

## Гісторыя 
25 траўня 1992 у абарачэнне была ўведзена першая беларуская купюра наміналам 50 капеек. 1 студзеня 2001 года гэта банкнота была выведзена з абарачэння.

Беларускія банкноты гэтага часу атрымалі народную назву «зайчыкі» за выявы жывёл на іх (на пярэднім баку купюры ў 1 рубель быў памаляваны заяц). Ідэя такога дызайну нарадзілася па матывах галандскіх гульдэнаў, а выявы жывёл былі ўзятыя мастаком Канстанцінам Хацяноўскім з энцыклапедыі «Звяры і птушкі нашай краіны» (1957).

Гэтыя плацежныя сродкі паступова замянілі сабой карткі спажыўца. Абменны курс савецкага рубля да «зайчыка» быў 1 да 10. Гэта значыць, што за 50 беларускіх капеек трэба было аддаць 5 савецкіх рублёў.

## Апісанне 
На пярэднім баку банкноты наміналам 50 капеек размяшчаўся малюнак вавёркі, на адваротным баку — герб «Пагоня» і лічбавае абазначэнне наміналу. Адметнай рысай купюры было тое, што на ёй не былі пазначаны серыя і нумар.

## Гл. таксама 
* Беларускі рубель
* Эканоміка Беларусі
* Беларускі талер

## Крыніцы 
Катэгорыя:Банкноты Беларусі
Катэгорыя:1992 год у Беларусі
500000 беларускіх рублёў

**500 000 рублёў** (пяцьсот тысяч рублёў) — намінал банкноты афіцыйнай грашовай адзінкі Рэспублікі Беларусь, якая выкарыстоўвалася ў якасці законнага плацежнага сродку з 1998 па 2001 год.

## Гісторыя 
1 снежня 1998 Нацыянальны банк Беларусі ўвёў у абарачэнне банкноту наміналам 500 000 рублёў. 

На пярэднім баку купюры быў размешчаны малюнак будынка Рэспубліканскага палаца культуры прафсаюзаў. На адваротным баку — скульптурная група франтона Рэспубліканскага палаца культуры прафсаюзаў у Мінску. Пазначаны 1998 год выпуску.

Банкнота наміналам 500 000 рублёў была выведзена з абарачэння 1 студзеня 2001 года.

## Гл. таксама 
* 50 рублёў
* Беларускі рубель
* Беларускі талер

## Крыніцы 
Катэгорыя:Банкноты Беларусі
Катэгорыя:1998 год у Беларусі
1 беларускі рубель (банкнота)

**1 рубель** (адзін рубель) — намінал банкноты афіцыйнай грашовай адзінкі Рэспублікі Беларусь, якая выкарыстоўвалася ў якасці законнага плацежнага сродку з 1992 па 2003 год.

## Гісторыя 
### 1992 
25 траўня 1992 у абарачэнне была ўведзена першая беларуская купюра наміналам 1 рубель. На яе пярэднім баку размяшчаўся малюнак зайца, які бяжыць. Дзякуючы гэтаму першыя беларускія рублі атрымалі народную назву «зайчыкі». Ідэя такога дызайну нарадзілася па матывах галандскіх гульдэнаў, а выявы жывёл былі ўзятыя мастаком Канстанцінам Хацяноўскім з энцыклапедыі «Звяры і птушкі нашай краіны» (1957).

На адваротным баку купюры размяшчаўся герб «Пагоня» і лічбавае абазначэнне наміналу. 1 студзеня 2001 года гэта банкнота была выведзена з абарачэння.

Гэтыя плацежныя сродкі паступова замянілі сабой карткі спажыўца. Абменны курс савецкага рубля да «зайчыка» быў 1 да 10. Гэта значыць, што за 1 беларускі рубель трэба было аддаць 10 савецкіх.

### 2000 
1 студзеня 2000 у абарачэнне была ўведзена купюра наміналам у 1 рубель новага ўзору. На яе пярэднім баку размяшчаўся малюнак будынка Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі. На адваротным баку купюры на месцы, дзе да гэтага была «Пагоня» — лічбавае абазначэнне наміналу. Банкнота была выведзена з абарачэння 1 студзеня 2003.

## Гл. таксама 
* 1 рубель (манета)
* Беларускі рубель
* Беларускі талер

## Крыніцы 
Катэгорыя:Банкноты Беларусі
Катэгорыя:1992 год у Беларусі
1000000 беларускіх рублёў

**1 000 000 рублёў** (адзін мільён рублёў) — намінал банкноты афіцыйнай грашовай адзінкі Рэспублікі Беларусь, якая выкарыстоўвалася ў якасці законнага плацежнага сродку з 1999 па 2001 год.

## Гісторыя 
30 красавіка 1999 года Нацыянальны банк Беларусі ўвёў у абарачэнне банкноту наміналам 1 000 000 рублёў. 

На пярэднім баку купюры быў размешчаны малюнак будынка Нацыянальнага мастацкага музея Рэспублікі Беларусь у Мінску. На адваротным баку — фрагмент карціны мастака Івана Хруцкага «Партрэт жонкі з кветкамі і фруктамі». Пазначаны 1999 год выпуску.

Банкнота наміналам 1 000 000 рублёў была выведзена з абарачэння 1 студзеня 2001 года.

## Гл. таксама 
* 100 рублёў
* Беларускі рубель
* Беларускі талер

## Крыніцы 
Катэгорыя:Банкноты Беларусі
Катэгорыя:1999 год у Беларусі
200000 беларускіх рублёў

**200 000 рублёў** (дзвесце тысяч рублёў) — намінал банкноты афіцыйнай грашовай адзінкі Рэспублікі Беларусь, якая выкарыстоўвалася ў якасці законнага плацежнага сродку з 2012 па 2017 год.

## Гісторыя 
12 сакавіка 2012 Нацыянальны банк Беларусі ўвёў у абарачэнне банкноту наміналам 200 000 рублёў.

На пярэднім баку купюры быў размешчаны малюнак будынка Магілёўскага абласнога мастацкага музея імя Пятра Масленікава. На адваротным баку — дэкаратыўны калаж з архітэктурных элементаў будынка гэтага музея. Пазначаны 2000 год выпуску.

Выведзена з абарачэння 1 студзеня 2017 у сувязі з праведзенай у 2016 годзе дэнамінацыяй. Падчас яе абмен грошай адбываўся ў адносінах 1 да 10 000. Гэта значыць, што зараз замест гэтай банкноты ў абарачэнні знаходзіцца купюра наміналам 20 рублёў.

## Гл. таксама 
* 20 рублёў
* Беларускі рубель
* Беларускі талер

## Крыніцы 
Катэгорыя:Банкноты Беларусі
Катэгорыя:2012 год у Беларусі
10000 беларускіх рублёў

**10 000 рублёў** (дзесяць тысяч рублёў) — намінал банкноты афіцыйнай грашовай адзінкі Рэспублікі Беларусь, якая выкарыстоўвалася ў якасці законнага плацежнага сродку з 2001 па 2017 год.

## Гісторыя 
16 красавіка 2001 года Нацыянальны банк Беларусі ўвёў у абарачэнне банкноту наміналам 10 000 рублёў.

На пярэднім баку купюры быў размешчаны малюнак панарамы горада Віцебска. На адваротным баку — Летні амфітэатр у Віцебску.

На абедзвюх банкнотах быў пазначаны 2000 год выпуску. Абедзве банкноты наміналам 10 000 рублёў былі выведзены з абарачэння 1 студзеня 2017 года. Гэта адбылося ў сувязі з праведзенай у 2016 годзе дэнамінацыяй. Падчас яе абмен грошай адбываўся ў адносінах 1 да 10 000. Гэта значыць, што зараз замест гэтай банкноты ў абарачэнні знаходзіцца манета наміналам 1 рубель.

## Гл. таксама 
* 1 рубель
* Беларускі рубель
* Беларускі талер

## Крыніцы 
Катэгорыя:Банкноты Беларусі
Катэгорыя:2001 год у Беларусі
Авігдор Ліберман

**Авігдор Лі́берман** ; пры нараджэнні **Эвік Льво́віч Ліберман**; нар.  г., , Малдаўская ССР) — палітычны дзеяч Ізраіля.

Міністр абароны Ізраілю (30 мая 2016 — 14 лістапада 2018 г.). Міністр замежных спраў у двух складах урада Ізраіля, дэпутат кнэсета, міністр фінансаў (2021—2022), лідар палітычнай партыі «Наш дом Ізраіль».

Катэгорыя:Міністры абароны Ізраіля
20000 беларускіх рублёў

**20 000 рублёў** (дваццаць тысяч рублёў) — намінал банкноты афіцыйнай грашовай адзінкі Рэспублікі Беларусь, якая выкарыстоўвалася ў якасці законнага плацежнага сродку з 1994 па 2017 год.

## Гісторыя 
### 1994 
28 снежня 1994 года ў абарачэнне была ўведзена першая беларуская купюра наміналам 20 000 рублёў. На ейным пярэднім баку размяшчаўся малюнак будынка Нацыянальнага банка Рэспублікі Беларусь у Мінску, на адваротным баку — герб «Пагоня» і лічбавае абазначэнне наміналу. 1 студзеня 2001 гэта банкнота была выведзена з абарачэння.

### 2002 
21 студзеня 2002 года з’явілася 20 000-рублёвая купюра новага ўзору. На ейным пярэднім баку размяшчаўся малюнак Палаца Румянцавых і Паскевічаў у Гомелі. На адваротным баку — выява гомельскага палаца з карціны Адама Ідзкоўскага. У параўнанні з папярэдняй банкнотай у гэтай з'явіліся дадатковыя элементы абароны: ахоўная нітка, схаваная выява, люмінесцэнцыя ва ўльтрафіялетавых промнях і інш. На купюры таксама размясцілі паметку для людзей з аслабленым зрокам. Быў пазначаны 2000 год выпуску. 1 студзеня 2017 гэта банкнота была выведзена з абарачэння.

### 2011 
15 сакавіка 2011 Нацыянальны банк увёў банкноту наміналам 20 000 рублёў новага ўзору. Яна нязначна адрознівалася ад папярэдняй, у асноўным размяшчэннем ахоўных элементаў на ёй. Пазначаны 2000 год выпуску. 1 студзеня 2017 гэта банкнота была выведзена з абарачэння. Гэта адбылося ў сувязі з праведзенай у 2016 годзе дэнамінацыяй. Падчас яе абмен грошай адбываўся ў адносінах 1 да 10 000. Гэта значыць, што зараз замест гэтай банкноты ў абарачэнні знаходзіцца манета наміналам 2 рублі.

## Гл. таксама 
* 2 рублі
* Эканоміка Беларусі
* Беларускі талер

## Крыніцы 
Катэгорыя:Банкноты Беларусі
Катэгорыя:1994 год у Беларусі
Леві Эшколь

**Леві́ Эшко́ль** (; пры нараджэнні **Лейві-Іцха́к Школьнік**; , Араціў — , Іерусалім, Ізраіль) — ізраільскі дзяржаўны дзеяч, трэці прэм’ер-міністр Ізраіля (1963—1969).

У дзяцінстве наведваў хедэр. У 1911 годзе быў прыняты ў яўрэйскую гімназію ў Вільню.

Ва ўзросце 18 гадоў іміграваў у Палесціну. У 1920 годзе стаў адным з заснавальнікаў Гістадрута і заснавальнікам Хаганы, быў членам яе першага нацыянальнага вышэйшага камандавання (1920—1921).

У 1933—1934 гадах ад імя Сусветнай сіянісцкай арганізацыі і «Гехалуца» працаваў у Берліне.

З 1930 года лабіраваў стварэнне нацыянальнай воднай кампаніі, прадстаўляючы бюджэтныя планы перад Сусветнай сіянісцкай арганізацыяй у 1933 і 1935 гадах.

З 1940 па 1948 год зноў уваходзіў у склад вышэйшага камандавання Хаганы і адказваў за фінансы арганізацыі, займаўся набыццём зброі падчас араба-ізраільскай вайны 1948 года.

У Другую сусветную вайну выступаў за прыём яўрэяў на брытанскую ваенную службу.

Катэгорыя:Прэм’ер-міністры Ізраіля
Яір Лапід

**Яір Лапід** ( нар. , , Ізраіль) — ізраільскі палітычны і дзяржаўны дзеяч, журналіст, пісьменнік, драматург.

Прэм’ер-міністр Ізраіля (1 ліпеня — 29 снежня 2022). Першы старшыня і заснавальнік партыі Еш Атыд. Міністр замежных спраў Ізраіля (13 чэрвеня 2021 — 29 снежня 2022). Лідар апазіцыі ў кнэсеце.
 
Нарадзіўся ў Тэль-Авіве ў сям’і ўраджэнца Сербіі пісьменніка і журналіста венгерскага паходжання Ёсефа (Томі) Лапіда і ўраджэнкі падмандатнай Палестыны пісьменніцы-драматурга Шуламіт Лапід. Дзяцінства Лапіда прайшло ў Тэль-Авіве і Лондане.

Пачынаў як ваенны рэпарцёр у вайсковай газеце «Бамаханэ». З 1988 года працаваў рэпарцёрам і калумністам па чарзе ў дзвюх найбуйнейшых ізраільскіх газетах, «Едыёт ахранот» і «Маарыў».

У Лапіда няма школьнага атэстата сталасці. У 2011 годзе быў прыняты ў дактарантуру ва ўніверсітэце імя Бар-Ілана па кафедры культуралогіі. Яго прынялі за «дасягненні ў сферы літаратуры і журналістыкі». Пасля скандалу Лапід прыпыніў сваё прасоўванне да вучонай ступені.
Лапід

**Лапід** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Ёсеф Лапід — ізраільскі журналіст
* Ліхі Лапід — ізраільская пісьменніца
* Яір Лапід — ізраільскі дзяржаўны дзеяч
Ігаль Алон

**Ігаль Алон** (; пры нараджэнні **Пайковіч**; , Кфар-Тавор, Палесціна — , Гінасар, Ізраіль) — дзяржаўны і ваенны дзеяч Ізраіля. Займаў пасаду міністра працы, намесніка прэм’ер-міністра і міністра замежных спраў.

## Біяграфія 
Паходзіў з сям’і гродзенскага яўрэя. Пасля вайны завяршыў адукацыю ў Яўрэйскім універсітэце і заняўся палітыкай. У 1954 годзе ён стаў адным з лідараў партыі «Ахдут ха-Авода», у 1955 годзе быў абраны ў Кнэсет.

У 1960 годзе адправіўся вучыцца ў Оксфардскі ўніверсітэт, дзе правёў 2 гады.

Працаваў міністрам працы, на гэтай пасадзе здолеў правесці шэраг важных рэформ. У 1968 годзе Алон стаў намеснікам прэм’ер міністра, у 1969 годзе таксама міністрам адукацыі і культуры. У 1974—1977 гадах Ігаль Алон займаў пасаду міністра замежных спраў застаючыся адначасова намеснікам прэм’ер-міністра. З 26 лютага па 17 сакавіка 1969 гады Ігаль Алон выконваў абавязкі прэм’ер-міністра Ізраілю. Аўтар прац па гісторыі Вайны за Незалежнасць.

29 лютага 1980 года Ігаль Алон памёр ад інфаркту, пахаваны ў кібуцы Гінасар.

Катэгорыя:Міністры замежных спраў Ізраіля
Фавор

**Фавор** — гара вышынёй 588 м ва ўсходняй частцы Ізраэ́льскай даліны, у Ніжняй Галілеі, за 9 км на паўднёвы ўсход ад Назарэта ў Ізраілі.

У хрысціянстве традыцыйна лічыцца месцам Праабражэння Гасподняга.

Катэгорыя:Горы Ізраіля
Кфар-Тавор

**Кфар-Тавор** — мясцовая рада ў Ніжняй Галілеі ў Ізраілі. Сваю назву атрымала ад гары Фавор, каля падножжа якой размешчана. Згодна з Евангеллем Ісус Хрыстос змяніўся на гэтай гары. Кфар-Тавор быў заснаваны ў 1909 годзе, пры ўдзеле Яўрэйскага каланізацыйнага таварыства.

Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1901 годзе
Элі Коэн (палітык, 1972)

**Элі Коэн** (;  нар. ) — ізраільскі палітык, дэпутат Кнэсета ад партый «Лікуд» і «Кулану». Дзеючы міністр нацыянальнай інфраструктуры, энергетыкі і водазабеспячэння Ізраіля. 21-ы міністр замежных спраў Ізраіля, 29-ы Міністр эканомікі і прамысловасці Ізраіля, 4-ы Міністр разведкі і атамнай энергіі Ізраіля, член кабінета палітычнай бяспекі і старшыня камітэта па рэформах, дэпутат кнэсета з 20 па 24 скліканні.

Катэгорыя:Міністры замежных спраў Ізраіля
Халон

**Халон** (‎) — буйны горад у цэнтры Ізраіля, у Тэль-Авіўскай акрузе. Уваходзіць у агламерацыю Гуш-Дан. Горад знакаміты буйной прамысловай зонай, вялікай культурнай праграмай муніцыпалітэта і сельскагаспадарчай акадэміяй.
На захадзе Халон мяжуе з горадам Бат-Ям, мяжа паміж двума гарадамі праходзіць па хуткаснай трасе Аялон.
## Насельніцтва 
Катэгорыя:Гарады Ізраіля
Тэль-Авіўская акруга

**Тэль-Авіўская акруга** () — адна з сямі адміністрацыйных акруг Ізраіля. Плошча — 176 км². Адміністрацыйны цэнтр — Тэль-Авіў. Агламерацыя, якая ўтварылася вакол акругі і суседніх гарадоў, называецца Гуш-Дан.

Катэгорыя:Акругі Ізраіля
5000 беларускіх рублёў

**5 000 рублёў** (пяць тысяч рублёў) — намінал банкноты афіцыйнай грашовай адзінкі Рэспублікі Беларусь, якая выкарыстоўвалася ў якасці законнага плацежнага сродку з 1994 па 2017 год.

## Гісторыя 
### 1994 
7 красавіка 1994 у абарачэнне была ўведзена першая беларуская купюра наміналам 5 000 рублёў. На ейным пярэднім баку размяшчаўся малюнак віду на Траецкае прадмесце ў Мінску, на адваротным баку — герб «Пагоня» і лічбавае абазначэнне наміналу. 1 студзеня 2001 гэта банкнота была выведзена з абарачэння.

### 1998 
16 верасня 1998 у абарачэнне была ўведзена купюра наміналам 5 000 рублёў новага ўзору. На яе пярэднім баку размяшчаўся малюнак віду на Траецкае прадмесце ў Мінску. На адваротным баку купюры на месцы, дзе да гэтага была «Пагоня» — лічбавае абазначэнне наміналу. Банкнота была выведзена з абарачэння 1 студзеня 2001.

### 2000 
1 студзеня 2000 з’явілася 5000-рублёвая купюра новага ўзору. На ейным пярэднім баку размяшчаўся малюнак Палаца спорту ў Мінску, на адваротным баку — спартыўны комплекс «Раўбічы». У параўнанні з папярэдняй банкнотай у гэтай з'явіліся дадатковыя элементы абароны: ахоўная нітка, схаваная выява, люмінесцэнцыя ва ўльтрафіялетавых промнях і інш. На купюры таксама размясцілі паметку для людзей з аслабленым зрокам. Быў пазначаны 2000 год выпуску. 1 студзеня 2017 гэта банкнота была выведзена з абарачэння.

### 2011 
25 ліпеня 2011 Нацыянальны банк увёў банкноту наміналам 5000 рублёў новага ўзору. Яна нязначна адрознівалася ад папярэдняй, у асноўным размяшчэннем ахоўных элементаў на ёй. Пазначаны 2000 год выпуску. 1 студзеня 2017 гэта банкнота была выведзена з абарачэння. Гэта адбылося ў сувязі з праведзенай у 2016 годзе дэнамінацыяй. Падчас яе абмен грошай адбываўся ў адносінах 1 да 10 000. Гэта значыць, што зараз замест гэтай банкноты ў абарачэнні знаходзіцца манета наміналам 50 капеек.

## Гл. таксама 
* 50 капеек
* Эканоміка Беларусі
* Беларускі талер

## Крыніцы 
Катэгорыя:Банкноты Беларусі
Катэгорыя:1994 год у Беларусі
Сільван Шалом

**Сільван Шалом** (, нар. , Габес, Туніс) — ізраільскі палітычны і дзяржаўны дзеяч, у апошні час міністр унутраных спраў Ізраіля і віцэ-прэм'ер міністр у 2015 годзе.

## Біяграфія 
Цыён Сільван Мошэ Шалом нарадзіўся ў Тунісе ў сям'і сефардаў. У 1959 годзе яго сям'я разам з падгадаваным Сільванам рэпатрыявалася ў Ізраіль. Вырас у Беэр-Шэве, там жа скончыў эканамічны факультэт універсітэта. Таксама вучыўся ў Тэль-Авіўскім універсітэце на юрыдычным факультэце. Адвакат. Працаваў журналістам у газеце Едыёт Ахранот.

У 1992 годзе абраны ў Кнэсет у спісе партыі Лікуд. З тых часоў абіраецца ў кожнае скліканне кнэсета. У 1997 быў прызначаны намеснікам міністра абароны, а на наступны год - міністрам навукі і тэхналогій у першым урадзе Біньяміна Нетаньяху. У 2001—2003 з'яўляўся міністрам фінансаў і намеснікам прэм'ер-міністра Арыэля Шарона. У другім урадзе Шарона (2003) прызначаны міністрам замежных спраў. У 2006 годзе старшыня Лікуда Шарон выйшаў са сваёй партыі і сфарміраваў асобную партыю Кадзіма, а Сільван Шалом звольніўся з міністэрскай пасады з прычыны выхаду Лікуда з кааліцыі.

Пасля перамогі Лікуда на выбарах (2009), Сільван Шалом быў прызначаны міністрам рэгіянальнага супрацоўніцтва, развіцця Негева і Галілеі і віцэ-прэм'ерам у другім урадзе Біньяміна Нетаньяху. Ён захаваў сваю пасаду таксама і ў трэцім урадзе Нетаніяху (2013), але без звання віцэ-прэм'ера, паколькі ў гэтым урадзе намеснікі прэм'ер-міністра не прызначаліся з кааліцыйных меркаванняў.

Пасля зацвярджэння Кнэсетам новага складу ўрада ў 2015 годзе, прызначаны міністрам унутраных спраў.

Сільван Шалом жыве ў Рамат-Гане. Жанаты з дачкой уладальніка газеты Едыёт Ахранот і тэлевядучай Джудзі Шалом Нір Мазэс. У мужа і жонкі трое агульных дзяцей, а таксама двое сыноў Джудзі ад яе першага мужа Амірама Ніра, які загінуў у авіякатастрофе.
Гілад Эрдан

**Гілад Эрдан** (; ) — ізраільскі палітычны дзеяч. Займаў пасады Міністра па ахове навакольнага асяроддзя, Міністра сувязі і Міністра ўнутраных спраў Ізраіля. Дэпутат Кнэсета 16 — 23 скліканняў. З 25 мая 2015 года па 17 мая 2020 года — Міністр унутранай бяспекі Ізраіля.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Міністры ўнутраных спраў Ізраіля
Мерон

**Гара Мерон** () — самая высокая гара ў Галілеі (Ізраіль). Частка горнага масіву Мерон. Вышыня — 1208 м над узроўнем мора. З яе добра відаць горад Цфат. Большую частку гары займае прыродны запаведнік.

Катэгорыя:Горы Ізраіля
Аелет Шакед

**Аелет Шакед** (, дзявочае прозвішча — **Бэн Шауль**; нар., , Ізраіль) — ізраільскі палітык, дэпутат кнэсета ад партыі «Яміна». Міністр юстыцыі Ізраіля (2015—2019). Міністр унутраных спраў Ізраіля (2021—2022).

## Біяграфія 
Аелет Шакед нарадзілася 7 мая ў Тэль-Авіве. Яе маці — школьная настаўніца, бацька — бухгалтар.

Праходзіла службу ў Арміі абароны Ізраілю ў якасці інструктара па выхаваўчай рабоце ў пяхотнай брыгадзе «Галані». Скончыла Тэль-Авіўскі ўніверсітэт са ступенню бакалаўра па электроніцы і кампутарных навуках.

Працавала праграмістам, а затым мэнэджэрам па маркетынгу ў ізраільскім аддзяленні кампаніі Texas Instruments.

У 2006 годзе занялася палітычнай дзейнасцю, з 2006 па 2008 год кіравала канцылярыяй Біньяміна Нетаньяху, які займаў тады пасаду лідара апазіцыі. У студзені 2012 года была абрана ў цэнтральны камітэт Лікуда, але ўжо ў чэрвені перайшла ў партыю «Яўрэйскі дом». У студзені 2013 года абрана дэпутатам кнесета 19 склікання, а ў сакавіку 2015 — пераабрана ў кнэсет 20-га склікання. 14 мая 2015 года назначана міністрам юстыцыі Ізраіля. Уваходзіла ў склад выбарчага спісу Ха-Ямін ха-Хадаш («Новыя правыя») на выбарах 2019 года. Блок не прайшоў электаральны бар’ер. На выбарах 2021 года ў складзе партыі «Яміна» прайшла ў Кнэсет і ўвайшла ва ўрад. Пасля адстаўкі ўвайшла ў раду дырэктараў холдынгу Kardan NV.

Катэгорыя:Міністры ўнутраных спраў Ізраіля
Лілекюла (вёска)

**Лі́лекюла** ({{lang-et|Lilleküla}), да 2019 года — **Курэкюла** (эст. Kureküla) — вёска ў воласці Элва павета Тартумаа, Эстонія. Да адміністрацыйнай рэформы мясцовых самакіраванняў Эстоніі 2017 года ўваходзіла ў склад воласці Пух'я. Размешчана за 12 км на паўднёвы ўсход ад валаснога цэнтра - горада Элва, і за 30 км на захад ад павятовага цэнтра - горада Тарту. Вышыня над узроўнем мора - 37 метраў.

## Насельніцтва 
Клімат умераны.  Паштовы індэкс - 61306.

Катэгорыя:Населеныя пункты Эстоніі
Лілекюла

* Лілекюла (вёска)
* Лілекюла (мікрараён)
* Лілекюла (прыпыначны пункт)
Аарон Давід Гордан

**Аарон Давід Гордан** (, Траяніў — , Дганія, Палесціна) — яўрэйскі філосаф і публіцыст, дзеяч ранняга сіянізму, ідэолаг рабочага сіянісцкага руху «Ха-Паэль Ха-Цаір».

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў 1856 годзе (Энцыклапедыя Брытаніка паказвае ў якасці даты нараджэння 9 ці 10 чэрвеня, на сайце музея Гордана ў Дганіі-Алеф пазначана 9 чэрвеня) у заможнай яўрэйскай сям’і і атрымаў традыцыйнае выхаванне з-за слабасці здароўя з ім займаўся прыватны настаўнік. агульную адукацыю, у тым ліку год правучыўся ў Вільні.

Пасля таго, як па стане здароўя ён быў вызвалены ад службы ў войску, Гордан ажаніўся і 23 гады пражыў у сяле Магільна, працуючы ў якасці канторскага служачага на свайго сваяка, барона Г. А. Гінцбурга. ад кар’еры служачага і працаваў на сельскагаспадарчых працах (на вінаградніках і апельсінавых плантацыях Петах-Тыквы і вінным заводзе Рышон-ле-Цыёна). «Ха-Паэль ха-Цаір».

У 1912 годзе Гордан перабраўся ў Галілею, дзе правёў рэшту жыцця зноў у якасці сельскагаспадарчага працоўнага. У 1922 годзе памёр у кібуцы Дганія-Алеф ад раку.

Катэгорыя:Яўрэйскія філосафы
Пяэскюла

**Пяэскюла**:
* Пяэскюла (маторвагоннае дэпо)
* Пяэскюла (станцыя)
* Пяэскюла (Талін)
Мухамад Дэйф

**Мухамад Дэйф**, таксама вядомы як **Абу Халід** (, Хан-Юніс, сектар Газа — ) — палесцінскі ваенны злачынец, тэрарыст, палявы камандзір, з 2002 года — камандуючы ваенным крылом ісламісцкай арганізацыі ХАМАС. Адзін з самых небяспечных тэрарыстаў, які асабіста спланаваў дзясяткі тэрактаў супраць мірных грамадзян.

Забіты 13 ліпеня 2024 года ў выніку авіяўдару.
Chaos Constructions

**Chaos Constructions** — міжнародны фестываль камп’ютарнай культуры, што праходзіць у Санкт-Пецярбургу (Расія) з 1995 года. Першапачаткова быў вядомы як **ENLiGHT** (1995—1999). Мерапрыемства з’яўляецца адной з найстарэйшых і найбольш уплывовых *demoparty* на постсавецкай прасторы.

## Гісторыя 
Падзея ўзнікла ў сярэдзіне 1990-х гадоў у кантэксце актыўнага развіцця *дэмасцэны,* субкультуры, звязанай з праграмаваннем, камп’ютарнай графікай і музыкай. ENLiGHT быў адным з першых фестываляў такога кшталту ў краінах былога СССР. Першапачаткова фокус мерапрыемства быў накіраваны на платформу ZX Spectrum, пазней далучылася і IBM PC.

У 1999 годзе фестываль правеў рэбрэндынг і змяніў назву на **Chaos Constructions**. Змена назвы ў першую чаргу адлюстроўвала пашырэнне тэматыкі: цяпер акрамя традыцыйных *demo*-спаборніцтваў былі дададзеныя хакатоны, інжынерныя спаборніцтвы, майстар-класы, выставы і прэзентацыі тэхналагічных і навукова-папулярных тэматык. З цягам часу Chaos Constructions ператварыўся ў шырокамаштабную платформу для абмену ведамі паміж прадстаўнікамі ІТ-сферы, дызайнерамі, інжынерамі, хакерамі і навукоўцамі.

## Структура і тэматыка 
Фестываль аб’ядноўвае некалькі тэматычных кірункаў:

* **Demoscene**: конкурсныя працы (графіка, музыка, дэма) на класічных і сучасных платформах.
* **Тэхналагічныя спаборніцтвы**: уключаючы рэверс-інжынірынг, *hardware hacking*, робататэхніку.
* **Хакатоны**: інтэнсіўная распрацоўка праектаў у рэжыме рэальнага часу.
* **Выступленні і лекцыі**: эксперты з галіны ІТ, бяспекі, адукацыі і тэхнічнай творчасці.
* **Выставы**: прэзентацыі стартапаў, Maker-праектаў, рэтратэхнікі.

Асаблівую ўвагу Chaos Constructions надае рэтракамп’ютарнай спадчыне і захаванню гісторыі камп’ютарнай культуры.

## Удзельнікі і ўплыў 
Chaos Constructions штогод збірае сотні ўдзельнікаў з Расіі, Еўропы, а таксама іншых краін. Сярод гасцей — як вядомыя *demoscene*-групы, так і прадстаўнікі ІТ-кампаній і адукацыйных праектаў. Мерапрыемства служыць крыніцай натхнення для маладых распрацоўшчыкаў і тэхналагічных энтузіястаў. Chaos Constructions увасабляе перасячэнне творчасці, тэхналогій і супольнасці. Яго традыцыі працягваюць фармаваць культурны ландшафт тэхналагічнага андэграўнду і аказваюць уплыў на развіццё адукацыйных і даследчых ініцыятыў у галіне інфарматыкі, інжынерыі і медыямастацтва.

## Цікавыя факты 
* Некаторыя *demo*-працы з фестывалю Chaos Constructions лічацца класікай глабальнай *demoscene*.
* У розныя гады мерапрыемства праводзілася ў розных нестандартных лакацыях, уключаючы выставачныя цэнтры, клубы, нават анлайн-фармат на *livestream*-платформах (у 2020—2021 гадах у сувязі з пандэміяй COVID-19)

## Крыніцы 
Катэгорыя:Фестывалі паводле алфавіта
Аперацыя «Апалёны меч»

**Аперацыя «Апалёны меч»** (перс. عَمَلیاتِ شمشیرِ سوزان‎) — ваенная аперацыя, праведзеная Ваенна-паветранымі сіламі Ірана з мэтай знішчэння іракскага ядзернага рэактара «Асірак» у верасні 1980 года. Гэтая атака стала першым у гісторыі выпадкам нанясення авіяўдару па ядзерным рэактары і мела значныя наступствы для развіцця ядзерных праграм у рэгіёне

## Гістарычны кантэкст 
Пачатак 1980-х гадоў адзначыўся абвастрэннем ірана-іракскіх адносін і пачаткам Ірана-іракскай вайны. Іранскія ўлады асцерагаліся, што Ірак можа выкарыстаць магчымыя дасягненні ў ядзерных даследаваннях для стварэння зброі масавага паражэння і пагрозы іранскай тэрыторыі. У сувязі з гэтым кіраўніцтва Ірана прыняло рашэнне нанесці прэвентыўны ўдар па іракскім ядзерным аб’екце

## Падрыхтоўка і ход аперацыі 
На світанку 30 верасня 1980 года чатыры знішчальнікі F-4 «Фантом» з 33-й тактычнай эскадрыллі ВПС Ірана ўзляцелі з авіябазы ў Хамадане. Кожны самалёт быў узброены шасцю бомбамі Mark 82, двума ракетамі класа «паветра-паветра» AIM-7 Sparrow і поўным боезапасам 20-мм снарадаў для гарматы M-61. Першапачатковая частка маршруту праходзіла на вельмі малой вышыні, каб пазбегнуць выяўлення іракскімі радарамі. На мяжы з Іракам група сустрэлася з танкерам B-707, які суправаджвала пара F-14, для дазапраўкі ў паветры

Пасля перасячэння мяжы самалёты падняліся на большую вышыню, каб стварыць у іракскіх вайскоўцаў уражанне, што яны курсуюць да электрастанцыі на поўдзень ад Багдада. Затым група зноў апусцілася на вельмі малую вышыню і падзялілася: вядучая пара працягнула палёт у тым жа кірунку, а астатнія два «Фантомы» скіраваліся да будаўнічай пляцоўкі Таммуз (рэактар «Асірак»)

Калі самалёты наблізіліся да мэты на адлегласці 4 км, яны рэзка падняліся і скінулі 12 бомбаў Mk.82. Сістэмы супрацьпаветранай абароны не паспелі адкрыць агонь. Паводле сведчанняў, як мінімум дзве бомбы трапілі непасрэдна ў рэактар, а астатнія выклікалі пажар і пашкодзілі іншае абсталяванне комплексу

## Вынікі і наступствы 
Удар нанёс сур’ёзную шкоду будаўніцтву рэактара і прыпыніў іракскую ядзерную праграму на некалькі месяцаў. Гэты прэцэдэнт стаў першым у свеце прыкладам ужывання ваеннай сілы супраць ядзерных аб’ектаў з мэтай не дапусціць распаўсюджвання ядзернай зброі. Цікавым фактам можа быць тое, што 2 снежня 1980 г. іранскі самалет-разведчык RF-4E правёў фотаздымку адноўленага аб'екта і здымкі былі таемна перададзены Ізраілю праз дыпламатычны рэйс. Дзякуючы гэтай інфармацыі, менш чым праз год, у чэрвені 1981 года, ізраільскія ВПС правялі аперацыю «Опера», у выніку якой рэактар «Асірак» быў канчаткова знішчаны. Фактычна Іран (пасля ісламскай рэвалюцыі) і Ізраіль выступалі сітуатыўнымі саюзнікамі ў справе знішчэння іракскага рэактара.

## Значэнне аперацыі 
Аперацыя «Апалёны меч» стала важлівай кропкай у гісторыі міжнародных адносін і бяспекі. Яна прадэманстравала магчымасць прэвентыўных удараў па ядзерных аб’ектах у кантэксце рэгіянальных канфліктаў і ўзняла пытанні легітымнасці такіх дзеянняў і іх наступстваў для глабальнай бяспекі і нераспаўсюджвання ядзернай зброі

## Зноскі 
Катэгорыя:Канфлікты 1980 года
Катэгорыя:Ірана-іракская вайна
Катэгорыя:Паветраныя бітвы і аперацыі
Эскадрылля «Лафает»

**«Эскадрылля „Лафает“»** () — мастацкі фільм у жанры ваенная драма 2006 года пра падзеі Першай сусветнай вайны. Гісторыя была напісана Тоні Білам, лётчыкам і аматарам авіяцыі. У фільме ўзнімаецца тэма сяброўства, расавых забабонаў, помсты і кахання.

Фільм апавядае пра заклік, трэніроўкі і бітвы групы маладых амерыканцаў, якія вырашылі ўступіць у эскадрыллю «Лафает», сфармаваную на тэрыторыі Францыі ў 1916 годзе. Фільм заканчваецца эпілогам, у якім расказваецца пра лёсы салдат, якія перажылі вайну.

Катэгорыя:Фільмы 2006 года
Тайлер Лэбін

**Тайлер Шон Лэбін** (; нар. , Брамптан, Антарыа, Канада) — канадскі акцёр кіно і тэлебачання.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 29 красавіка 1978 года ў горадзе Брамптан, правінцыя Антарыа, Канада. У юнацтве Тайлер некаторы час працаваў разносчыкам піцы. У яго ёсць 2 браты - Кайл і Кэмеран, якія таксама працуюць акцёрамі.

У кіно Тайлер пачаў здымацца з 1991 года. У 2008 і 2009 гадах атрымліваў прэміі "Leo Awards" за найлепшую мужчынскую ролю ў драматычным серыяле "Жнец", а ў 2011 годзе - за найлепшую мужчынскую ролю ў фільме "Забойныя канікулы". З 2014 года здымаецца ў серыяле «Бяздзельнік».

За агучванне мультсерыяла “Вальтрон: Легендарны абаронца” атрымаў дзве прэміі “Behind the Voice Actors Awards” (2017, 2018).

Катэгорыя:Акцёры Канады
Адам Болдуін

**Адам Болдуін** (; нар.  года) — амерыканскі акцёр, найбольш вядомы па сваіх ролях у фільмах «Суцэльнаметалічная абалонка» у ролі радавога Звяругі, «Мой целаахоўнік» у ролі Рыкі Ліндэрмана, а таксама ў тэлевізійных серыялах «Сакрэтныя матэрыялы» Гамільтана, «Светлячок» у ролі Джэйна Коба і «Чак» у ролі Джона Кейсі.

Катэгорыя:Акцёры ЗША
Болдуін

**Болдуін** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Адам Болдуін — амерыканскі кінаакцёр
* Алек Болдуін — амерыканскі кінаакцёр
* Стэнлі Болдуін — прэм’ер-міністр Вялікабрытаніі
Старына (Уздзенскі раён)

**Старына**, часам **Старынкі** або **Старына-Сетнае** — былая вёска ў Уздзенскім раёне Мінскай вобласці, каля ракі Шаць.

## Гісторыя 
Засценак Старына вядомы прынамсі з сярэдзіны XVIII стагоддзя, калі ён адносіўся да дамена Шацк, уласнасць Аскеркаў. Уваходзіў у склад Менскага павета Менскага ваяводства Вялікага Княства Літоўскага.

У выніку другога падзелу Рэчы Паспалітай 1793 года тэрыторыя апынулася ў складзе Расійскай імперыі, у Ігуменскім павеце Мінскай губерні. Жыццё Юзафа Габрыеля Аскеркі не па сродках вычарпала яго рэсурсы і прывяло да эксдывізіі ў канцы 1812 года, якая працягвалася да 1816 года. У выніку эксдывізійнага суда Старыну атрымалі Матусевічы.

Пасля 1861 года ў складзе Шацкай воласці Ігуменскага павета. У 1876 годзе засценкам валодалі праваслаўныя дваране Іпаліт Іванавіч Матусевіч (110 дзесяцін зямлі) і Ануфрый Іванавіч Матусевіч (70 дзесяцін). У 1888 годзе засценкам валодалі праваслаўныя дваране Антон Феліцыянавіч Матусевіч (20 дзесяцін), Іпаліт Іванавіч Матусевіч (110 дзесяцін) і Ануфрый Іванавіч Матусевіч (100 дзесяцін), ва ўрочышчы Старына землеўладальнікам быў мешчанін рыма-каталіцкага веравызнання Карл Вікенцевіч Старушкевіч (50 дзесяцін).

У 1913 годзе буйным землеўладальнікам у Старыне быў Ануфрый Матусевіч (120 дзесяцін). У перапісе 1917 года згадваецца як Старына-Сетнае, праз блізкасць да засценка Сетнае.

З канца лютага 1918 года тэрыторыя акупаваная войскамі Германскай імперыі. 25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай абвешчана часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. У снежні 1918 года занята Чырвонай Арміяй, з 1 студзеня 1919 года ў адпаведнасці з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Савецкай Беларусі, з 27 лютага 1919 года — у ЛітБел ССР. У час польска-савецкай вайны ў жніўні 1919 — ліпені 1920 гадоў пад акупацыяй Польшчы (Мінская акруга ГУУЗ).

З 31 ліпеня 1920 года ў Беларускай ССР. У 1926 годзе былі хутары Старына (6 двароў) і пасёлак Старына (10 двароў).

У Другую сусветную вайну з канца чэрвеня 1941 года да пачатку ліпеня 1944 года пад акупацыяй Германіі.

У наш час не існуе.

## Насельніцтва 
* 1908 год — 5 двароў, 40 жыхароў
* 1917 год — 4 двары, 29 жыхароў, з іх 16 беларусаў і 13 палякаў

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
*  
* 
*  
* 
*
Аба Эвен

**Аба Эвен** (іўр. אבא אבן‎) (,  — ) — ізраільскі дзяржаўны і палітычны дзеяч, міністр замежных спраў Ізраіля, міністр адукацыі Ізраіля, пасол Ізраіля ў ААН і ў ЗША.

Обры Ібан (англ.: Aubrey Eban) нарадзіўся ў Кейптаўне, у Паўднёвай Афрыцы, у яўрэйскай сям’і літоўскага паходжання. Пераехаў у Англію ў раннім узросце. Ён успамінаў, што ў дзяцінстве яго кожныя выходныя адпраўлялі да дзядулі, каб ён вывучаў там іўрыт і біблейскую літаратуру. Вучыўся ў гімназіі Сент-Олаў у лонданскім раёне Сатэрк, потым паступіў у Куінз-каледж Кембрыджскага ўніверсітэта на вывучэнне класікі і ўсходніх моў, дзе ён дамогся вялікіх поспехаў.

Падчас навучання ва ўніверсітэце актыўна ўдзельнічаў у Федэрацыі сіянісцкай моладзі і быў рэдактарам яе ідэалагічнага часопіса «Малады сіяніст». Пасля заканчэння ўніверсітэта з адзнакай ён заняўся даследаваннямі арабскай мовы і іўрыта, быў супрацоўнікам Пембрак-каледжа ў 1938—1939 гадах.

Пасля пачатку Другой сусветнай вайны, у снежні 1939 года, перайшоў на працу да Хаіма Вейцмана ў Сусветную сіянісцкую арганізацыю ў Лондане.

Праз некалькі месяцаў ён уступіў у брытанскае войска ў Егіпце і падмандатнай Палесціне, стаўшы афіцэрам разведкі ў Іерусаліме, дзе даслужыўся да чыну маёра. Ён каардынаваў і рыхтаваў добраахвотнікаў супраціву на выпадак нямецкага ўварвання, служыў сувязным паміж саюзнікамі і яўрэйскім ішувам.

У 1947 годзе ён пераклаў з арабскага раман Таўфік аль-Хакім Хусейна.

Катэгорыя:Міністры замежных спраў Ізраіля
Рон Дэрмер

**Рон Дэрмер** (, нар. , Маямі-Біч, Фларыда, ЗША) — ізраільскі міністр стратэгічнага планавання. З 2009 па 2013 год займаў пасаду саветніка прэм’ер-міністра Ізраіля Біньяміна Нетаньяху па знешнепалітычных пытаннях, а з 2013 па 2021 год быў паслом Ізраіля ў ЗША.

## Біяграфія 
Рон Дэрмер нарадзіўся ў сям’і Джэя і Шарлоты Дэрмер у Маямі-Біч, штат Фларыда. Яго бацька, Джэй Дэрмер, быў мэрам горада і адыгрываў актыўную ролю ў мясцовай яўрэйскай абшчыне. З дзяцінства Рон быў цікавіўся палітыкай, што паўплывала на яго далейшую кар’еру. Атрымаўшы ступень бакалаўра ў галіне фінансаў і менеджменту ва Універсітэце Пенсільваніі, ён працягнуў навучанне ў Оксфардскім універсітэце, дзе атрымаў ступень магістра філасофіі, палітыкі і эканомікі.

У 1996 годзе Дэрмер рэпатрыяваўся ў Ізраіль, дзе пачаў сваю кар’еру як журналіст і палітычны кансультант. Дзякуючы яго амерыканскаму паходжанню і палітычным кантактам у ЗША, ён заняў важную ролю ў камандзе прэм’ер-міністра Ізраіля Біньяміна Нетаньяху.

Катэгорыя:Дыпламаты Ізраіля
Катэгорыя:Паслы Ізраіля ў ЗША
Маямі-Біч

**Маямі-Біч** () — курортны горад у штаце Фларыда (ЗША). Размешчаны на востраве паміж залівам Біскейн і Атлантычным акіянам.
## Насельніцтва 
## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Рон Дэрмер, ізраільскі дзяржаўны дзеяч

Катэгорыя:Гарады Фларыды
Дан Халуц

**Дан Халуц** (нар.  года, , Ізраіль) — генерал-лейтэнант, камандуючы ВПС Ізраіля ў 2000—2004 гадах, начальнік Генеральнага штаба ізраільскага войска ў 2005—2007 гадах. Кіраваў баявымі дзеяннямі ізраільскага войска падчас Другой ліванскай вайны ў ліпені — жніўні 2006 года. У студзені 2007 года аб’явіў пра сыход са сваёй пасады.

Нарадзіўся ў Тэль-Авіве ў 1948 годзе, яго бацькі прыехалі з Персіі. Удзельнічаў у Вайне Суднага дня як ваенны лётчык, збіў 3 варожыя знішчальнікі МіГ-21.

Катэгорыя:Ваенныя лётчыкі Ізраіля
Міхаэль Орэн

**Міхаэль Орэн** (іўр. מיכאל אורן‎; нар. , Джонсан-Сіці, Нью-Ёрк) — ізраільскі пісьменнік, гісторык, пасол Ізраіля ў ЗША (2009—2013).

У 2006 годзе Орэн працаваў запрошаным прафесарам у Гарвардзе і Ельскім універсітэце. У 2007 годзе працягвае чытанне лекцый у Еле. У 2008—2009 навучальным годзе працуе запрошаным прафесарам у Джорджтаўнскім універсітэце.

З 2009 года па 2013 год Міхаэль Орэн займаў пасаду пасла Ізраіля ў ЗША.

Катэгорыя:Паслы Ізраіля ў ЗША
Даніэль Аялон

**Даніэль (Дані) Аялон** (іўр. דניאל (דני) איילון‎, нар. , , Ізраіль) — ізраільскі палітык, дэпутат кнэсету 18-га склікання ад партыі «Наш дом — Ізраіль».

Дыпламатычную кар'еру Даніэль Аялон пачаў у 1991 годзе з пасады намесніка консула Ізраіля ў Панаме. У 1993 годзе прызначаны кіраўніком канцылярыі пасла Ізраіля ў ААН. З 2002 па 2007 год Даніэль Аялон - пасол Ізраіля ў ЗША. Гэта былі гады самага разгару інтыфады Аль-Аксы, уварвання сіл кааліцыі ў Ірак, і Другой ліванскай вайны. Аднак менавіта ў гэты перыяд адносіны паміж Ізраілем і ЗША былі самымі найлепшымі, а стратэгічныя, палітычныя і эканамічныя сувязі ўмацаваны і пашыраны.

Аялон адыгрываў важную ролю ў заключэнні пагаднення аб прадастаўленні ўрадам ЗША гарантый ізраільскіх пазык на суму ў 10 мільярдаў долараў, у падрыхтоўцы плана «Дарожная карта», у гістарычным абмене лістамі паміж прэзідэнтам Бушам і прэм'ер-міністрам Шаронам, а таксама ў заключэнні розных гандлёвых здзелак на суму 20 мільярдаў.

Катэгорыя:Паслы Ізраіля ў ЗША
Армія абароны Ізраіля

**Армія абароны Ізраіля** (‎ — Цва хагана ле-ісраэль) або скарочана **ЦАХАЛ**) — узброеныя сілы Дзяржавы Ізраіль і галоўны орган яе бяспекі. Цяперашні начальнік Генеральнага штаба ЦАХАЛ — генерал-лейтэнант Эяль Замір (з 5 сакавіка 2025 года).

## Гісторыя 
ЦАХАЛ быў створаны праз два тыдні пасля заснавання дзяржавы, падчас вайны за незалежнасць. Часовы ўрад на чале з Давідам Бен-Гурыёнам прыняў рашэнне аб стварэнні арміі, і 26 мая 1948 года прэм’ер-міністр падпісаў «Указ аб Арміі абароны Ізраіля».

Да пачатку чэрвеня 1948 года, паміж кіраўніцтвам «Хаганы» (Ісраэль Галілі і Леві Эшколь) і кіраўнікамі іншых падпольных ваенізаваных арганізацый «Эцэль» (Менахем Бегін) і «Лехі» (Натан Ялін-Мор, Ісраэль Эльдад) было падпісана пагадненне аб тым, што іх баявыя падраздзяленні будуць інтэграваныя ў ЦАХАЛ. Выключэнне складалі падраздзяленні гэтых арганізацый у Іерусаліме, на які тады не распаўсюджваўся ізраільскі суверэнітэт. Паколькі большую частку ЦАХАЛ склалі члены «Хаганы», ён у асноўным захаваў яе арганізацыйную будову.

Катэгорыя:Армія абароны Ізраіля
Катэгорыя:Лаўрэаты Дзяржаўнай прэміі Ізраіля
Дзяўчына ў тумане

**«Дзяўчына ў тумане»** () — італьянскі фільм-трылер 2017 года, зняты рэжысёрам і сцэнарыстам Даната Карызі на аснове ўласнага аднайменнага рамана. Поўнаметражны рэжысёрскі дэбют.

## Сюжэт 
Самотнае мястэчка Авешот пасярод Альпаў жыве сваім ціхім і мерным жыццём. Але знікненне 16-гадовай Ганны Лу пераварочвае размеранае існаванне яго жыхароў з ног на галаву. Інспектар Фогель, які прыбыў на месца здарэння, цвёрда мае намер знайсці вінаватага. Дзеля гэтага ён гатовы выкарыстоўваць не заўсёды законныя магчымасці. Адзін раз у кар'еры гэта яго падвяло. Але выратаванне дзяўчыны можа зараз змыць усе мінулыя плямы на рэпутацыі. Зрэшты, ужо хутка Фогель разумее, што Ганна Лу мёртвая, і яго адзінай мэтай становіцца паймаць забойцу.

Катэгорыя:Фільмы 2017 года
Уладзімір Іванавіч Асіповіч

**Уладзімір Іванавіч Асіповіч** (нар. , пас. Янова, Віцебская вобласць) — беларускі мастак.

## Біяграфія 
Нарадзіўся  года ў пасёлку Янова Віцебскай вобласці. Маляваць любіў з дзяцінства.

Скончыў у 1975 годзе мастацка-графічны факультэт Віцебскага педагагічнага інстытута. Вучыўся ў І. Сталярова і Ф. Гумена. З 1977 года працаваў мастаком у Баранавіцкім філіяле Брэсцкага камбіната «Мастацтва».

Удзельнік мастацкіх выставак з 1986 года. Член Беларускага саюза мастакоў з 1991 года. Жыве ў г. Баранавічы. Працуе ў ізастудыі «Палітра маладых» Навамышскага дзяржаўнага прафесійнага ліцэя сельскагаспадарчай вытворчасці.

## Творчасць 
Працуе ў акварэлі. Асноўныя творы: лісты «Насустрач невядомаму», «Праз нечаканую бяду», «Вясновы настрой», «Старадаўні матыў», «Барысаглебская царква ў Навагрудку», «Возера Свіцязь», «Напачатку новага дня», «Сонечны вясновы дзень», «Жнівеньскі дождж».

Работы знаходзяцца ў Баранавіцкім краязнаўчым музеі, фондах БСМ, музеях Брэста і ўласных калекцыях Беларусі, Расіі, Украіны, Ізраіля, Польшчы, Германіі, Аўстрыі, Фінляндыі, Канады.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* Уладзімір Асіповіч = Uladzimir Asipovitch : ["Скрозь нечаканую бяду"] // Мастакі Брэстчыны = Artists of Brest region : альбом-каталог / аўт.-склад. М. П. Кузьміч. Брэст, 2010. С. 18-19.
* Асіповіч Уладзімір Іванавіч / Памяць : гісторыка-дакументальная хроніка г. Баранавічы і Баранавіцкага раёна / рэдкал.: Г. К. Кісялёў [і інш.]. Мінск, 2000. С. 618.
* Владимир Осипович = Vladimir Osipovich : ["Старинный мотив Новогрудка"] // Художники Брестчины. 50 лет : альбом-каталог / авт.-сост.: Б. Крепак, А. Грищук, М. Коньков. Минск, 1997. С. 66-67

Катэгорыя:Мастакі Беларусі XX стагоддзя