open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Першая сусветная вайна ў мастацтве

Першая сусветная вайна наклала свой адбітак на жыццё пакаленняў, таму не магла пакінуць абыякавымі мастакоў усіх напрамкаў. Пра падзеі 1914—1918 гг. было напісана шмат кніг, зняты фільмы.

## Першая сусветная вайна ў кіно 
»]]

## Першы сусветная ў літаратуры 
* Эрых Марыя Рэмарк, «На Заходнім фронце без перамен»
* Эрнст Юнгер, «У стальных навальніцах» («In Stahlge-wittern»)
* Эрнэст Хемінгуэй, «Бывай, зброя!»
* Рычард Олдынгтан, «Смерць героя»
* Анры Барбюс, «Агонь»
* В. Пікуль, «Маанзунд»
* С. Фолкс, «Птушкі, якія спяваюць»
* Я. Гашэк, «Прыгоды ўдалага ваякі Швейка»
* Барыс Акунін, «Смерць на брудэршафт»&nbsp;— цыкл з дзесяці гісторый. Час падзей&nbsp;— Першая сусветная вайна, галоўныя героі&nbsp;— германскі шпіён Ёзаф фон Тэафельс і расійскі афіцэр контрразведкі Аляксей Раманаў.
* М. Марпурго, «Ваенны конь»
* Р. Ралан, «П’ер і Люс»
* Л.-Ф. Селін, «Падарожжа на край ночы»
* Я. Ульсан, «Трое з Хапаранды: рамантычная гісторыя Першай сусветнай вайны»
* У. Фолкнер, «Прытча»
* С. Фолкс, «Птушкі, якія спяваюць»
* П. Элюар, «Абавязак і трывога». Паэтычны зборнік уражанняў удзельніка вайны.
* Б. Шоў, цыкл «Пяскі вайны» (1919)
* К. Фолет, «Падзенне гігантаў»
* Матэ Залка, «Даберда»

## Першая сусветная ў жывапісу 
, 1919 год]]
У якасці рэакцыі на жорсткую крывавую разню падчас Першай сусветнай вайны ўзнік мадэрнісцкі кірунак у мастацтве&nbsp;— дадаізм (1916&nbsp;год, Швейцарыя). Характэрнымі рысамі яго былі наўмысны прымітывізм, антыэстэтызм. Дадаісты сцвярджалі, што жыццё бессэнсоўнае, мастацтва і мастакі варожыя чалавеку, не лічыліся з прызнанымі аўтарытэтамі, у тым ліку ў мастацтве.

Карціны, прысвечаныя Першай сусветнай вайне:
* «Атручаны іпрытам", Джон Сінгер Сарджэнт, 1919 год .
* «Кароль Бельгіі Альберт у баі», І. Рэпін, 1914—1915
* «У атаку з маёй сястрой», І. Рэпін, 1915—1917

## Спасылкі 
* Світ побачить найдокладніша, найправдивіша, найважливіша книга про Першу світову війну&nbsp;— «В сталевих грозах»
* Найкращі книги про Першу світову війну
* КиноТренд: 5 лучших фильмов о Первой мировой войне
* Лучшие фильмы о Первой мировой войне

Катэгорыя:Гісторыя мастацтва
Катэгорыя:Першая сусветная вайна
Уладзімір Аляксеевіч Дудараў

**Уладзімір Аляксеевіч Дудараў** (нар. , Магілёў) — беларускі палітык, дзеяч мясцовага кіравання, палітычны зняволены рэжыму Лукашэнкі.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў 1977 годзе ў Магілёве. У 2001 годзе скончыў Магілёўскі дзяржаўны тэхнічны ўніверсітэт.

Працаваў тэхнікам у Магілёўскім машынабудаўнічым інстытуце; прайшоў службу ва Узброеных Сілах Рэспублікі Беларусь; працаваў ахоўнікам крамы «Пасад»; вадзіцелем Беларускага ўпраўлення дзяржаўнага ветэрынарнага нагляду на дзяржаўнай граніцы і транспарце Мінсельгасхарча; служыў у органах Магілёўскага абласнога ўпраўлення Міністэрства па надзвычайных сітуацыях Рэспублікі Беларусь; з'яўляўся дырэктарам таварыства з дадатковай адказнасцю «Эксперт-строй»; інжынерам вытворчага тэхнічнага аддзела будаўнічага рэспубліканскага ўнітарнага прадпрыемства «Магілёўскі домабудаўнічы камбінат»; вядучым рэферэнтам агульнага аддзела Магілёўскага аблвыканкама; вядучым спецыялістам агульнага аддзела ўпраўлення справамі Магілёўскага аблвыканкама; галоўным спецыялістам Магілёўскага абласнога Савета дэпутатаў.

Са жніўня 2010 года — начальнік аддзела будаўніцтва Магілёўскага гарадскога выканаўчага камітэта. У 2018 годзе быў прызначаны намеснікам старшыні Магілёўскага гарвыканкама, курыраваў пытанні будаўніцтва і жыллёва-камунальнай гаспадаркі. У кастрычніку 2019 года пакінуў гэтую пасаду.
## Палітычны пераслед 
Як каардынатар ініцыятыўнай групы Віктара Бабарыкі па Магілёўскай вобласці на прэзідэнцкіх выбарах 2020 года затрыманы і зняволены 11 чэрвеня 2020 года. 19 чэрвеня 2020 году супольнай заявай 12 беларускіх праваабарончых арганізацый, сярод якіх Праваабарончы цэнтр «Вясна», Беларускі Хельсінскі камітэт, Беларуская асацыяцыя журналістаў, Прававая ініцыятыва, Дудараў разам з Віктарам і Эдуардам Бабарыкамі, а таксама сяброўкай ініцыятыўнай групы Віктара Бабарыкі Святланай Купрэевай прызнаны палітычным зняволеным. У заяве было адзначана, што «*улічваючы акалічнасці, мы прыходзім да высновы, што рэальнымі падставамі крымінальнага пераследу Віктара Бабарыкі і членаў ягонай ініцыятыўнай групы з’яўляюцца палітычныя матывы, скіраваныя на спыненне яго публічнай дзейнасці па вылучэнні яго ў якасці кандыдата ў Прэзідэнты Рэспублікі Беларусь і далейшым удзеле ў выбарах. …Прадэманстраваныя падыходы следчых органаў да расследавання крымінальнай справы ў дачыненні патэнцыйнага кандыдата ў Прэзідэнты В. Бабарыкі і сябраў яго ініцыятыўнай групы — парушэнне прэзумпцыі невінаватасці, грубае парушэнне права на абарону ды іншыя — падкрэсліваюць неправавы характар дадзеных дзеянняў*».

20 верасня 2021 года Дударава асудзілі да 7,5 гадоў калоніі ўзмоцненага рэжыму.

## Спасылкі 
* Старонка Уладзіміра Дударава на сайце Праваабарончага цэнтра «Вясна»

Катэгорыя:Асобы, прызнаныя палітычнымі зняволенымі праваабарончым цэнтрам «Вясна»
Катэгорыя:Намеснікі старшыні Магілёўскага гарадскога выканаўчага камітэта
Катэгорыя:Будаўнікі Беларусі
Карняплоды любві

**«Карняплоды любві»** — пяты студыйны альбом беларускага гурта «Разбітае сэрца пацана», выдадзены ў 2018 годзе.

## Спіс кампазіцый 
## Удзельнікі запісу 
* Дзеніс Тарасенка — вакал, гітара
* Павел Гарадніцкі — вакал, флейта, клавішы
* Эндру Осіпчык — бас
* Аляксандр Кавалёў — барабаны

## Спасылкі 
* Карняплоды любві 

Катэгорыя:Альбомы 2018 года
Катэгорыя:Альбомы гурта «Разбітае сэрца пацана»
Аляксей Ягораў

**Аляксей Ягораў**:
* Аляксей Уладзіміравіч Ягораў, беларускі юрыст, рэктар ВДУ
* Аляксей Ягоравіч Ягораў, рускі жывапісец
Лілія Уладзіміраўна Уласава

**Лілія Уладзіміраўна Уласава** (нар. ) — беларуская правазнаўца, палітычная зняволеная.

Вядомая юрыстка і міжнародная медыятарка, партнёрка і дырэктарка юрыдычнай кампаніі «Уласава, Міхель і партнёры». У 2020 годзе ўвайшла ў Прэзідыум Каардынацыйнай рады, створанай з мэтай прыняцця захадаў па стабілізацыі сітуацыі ў Беларусі, забеспячэння трансферу ўлады і абароны суверэнітэту і незалежнасці. Была затрыманая 31 жніўня 2020 года супрацоўнікамі Дэпартамента фінансавых расследаванняў Камітэта дзяржаўнага кантролю. Супраць яе ўзбуджаная крымінальная справа па ч. 2 арт. 243 КК (ухіленне ад падаткаабкладання). Уласава ўтрымлівалася пад вартай у СІЗА №1 г. Мінска. 7 верасня 2020 года сумеснай заявай адзінаццаці арганізацый, сярод якіх Праваабарончы цэнтр «Вясна», Беларускі Хельсінскі камітэт, Беларускі ПЕН-цэнтр, была прызнана палітычнай зняволенай. 23 верасня 2020 года шэфства над палітычнай зняволенай узяла , намесніца старшыні Еўрапейскага парламента. 19 кастрычніка мера стрымання была змененая на хатні арышт. 23 кастрычніка хатні арышт быў скасаваны.

У ліку чатырох беларускіх юрыстаў уганаравана прэміяй «За абарону правоў чалавека-2021» Рады адвакатаў і юрыдычных супольнасцей Еўропы.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Юрысты Беларусі
Катэгорыя:Асобы, прызнаныя палітычнымі зняволенымі праваабарончым цэнтрам «Вясна»
Хрыбет Пятра Першага

**Хрыбет Пятра́ Пе́ршага** — горны хрыбет у Таджыкістане, на Заходнім Паміры, паміж рэкамі Сурхоб і Абіхінгоў (басейн Аму­да­р’і).

Даўжыня хрыбта складае каля 200 км. Адыходзіць на за­ха­д ад хрыбта Акадэміі Навук у раёне піка Ісмаіла Самані, дзе знаходзіцца Па­мір­скае фір­навае пла­то. 

Сярэд­няя вы­шыня на за­ха­дзе 4300 м, на ўсходзе да 6000 м. Найвышэйшы пункт — 6785 м (пік Масква). 

Хрыбет Пятра Першага складзены (за выключэннем усходняга адрэзка) мезакайназойскімі пародамі, пераважна з пясчанікаў і кангламератаў. Яго паўночны схіл мае чатыры ступені паверхней выраўноўвання, на якіх у многіх участках выражаны карставыя працэсы (у мезазойскіх вапняках і гіпсах).

Рэльеф высакагорны, з глыбо­кімі цяснінамі і ска­лісты­мі зуб­ча­стымі вяршынямі. Праяўляецца сейс­мічная ак­тыўнасць. Ва ўсходняй частцы хрыбта — магутны цэнтр зледзянення, шмат ледавікоў (Сагран, Гандо і інш.). 

На схілах — уча­ст­кі гор­ных арэхавых і кляно­вых лясоў, якія змяняюцца ар­чо­вым рэдкалессем, вы­шэй — аль­пійскія лу­гі.

## Зноскі 
## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Горныя хрыбты Таджыкістана
Катэгорыя:Горныя хрыбты Паміра
Перасвятоўскі сельсавет

**Перасвято́ўскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Рэчыцкага раёна Гомельскай вобласці. Цэнтр — аграгарадок (да 2011 г. вёска) Перасвятое.

Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года **Перасвяцкі (Перасвятоўскі) сельсавет** у складзе Рэчыцкага раёна Рэчыцкай акругі БССР. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Гомельскай акругі. 30 снежня 1927 года сельсавет узбуйнены, у яго склад увайшла тэрыторыя скасаваных Гарывадскага і Рабусоўскага сельсаветаў. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Рэчыцкім раёне БССР. З 20 лютага 1938 года ў складзе Гомельскай вобласці. 26 сакавіка 1987 года ў склад сельсавета з Капараўскага сельсавета перададзены 3 населеныя пункты (вёскі Корасцень, Маўчаны і пасёлак Падмосце). 28 снежня 2005 года сельсавет перайменаваны ў Перасвятоўскі.

Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 1047 чалавек, з іх 95,0 % — беларусы, 3,0 % — рускія, 1,2 % — украінцы; паводле перапісу 2019 года — 876 чалавек.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.


Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1926 годзе
Канстанцін Георгіевіч Паустоўскі

**Канстанцін Георгіевіч Паустоўскі** (; ,  — , ) — рускі пісьменнік.

## Біяграфія 
Вучыўся ў Імператарскім універсітэце Святога Уладзіміра ў Кіеве (1911—1913) і Маскоўскім (1914) універсітэтах. Пасля 1917 года супрацоўнічаў у газетах, «Окнах РОСТА», ТАСС. Падарожнічаў па краіне, быў на Беларусі. Друкаваўся з 1912 года. Першы раман «Рамантыкі» (1916—1923, апублікаваны ў 1935). У ранніх творах (зборнікі апавяданняў і нарысаў «Марскія эскізы», 1925; «Сустрэчныя караблі», 1928; раман «Зіхатлівыя воблакі», 1929) востры дынамічны сюжэт, героі — летуценнікі, якія прагнуць рамантычных прыгод. Аповесці «Кара-Бугаз» (1932), «Калхіда» (1934) пра этычныя праблемы пераўтварэння навакольнага асяроддзя. Карціны расійскай прыроды ў аповесці «Мяшчорская старана» (1939), апавяданнях (зборнік «Летнія дні», 1937). У аўтабіяграфічнай эпапеі «Аповесць пра жыццё» (частка 1-6, 1945—1963) шмат раздзелаў прысвечана Беларусі («Карчма на Брагінцы», «Мястэчка Кобрын», «У балотных лясах», «Гнілая зіма» і інш.). аўтар нататак пра пісьменніцкую працу «Залатая ружа» (1955), гістарычных аповесцей «Лёс Шарля Лансевіля» (1933), «Паўночная аповесць» (1938), біяграфічных аповесцей пра людзей мастацтва «Ісак Левітан» (1937), «Тарас Шаўчэнка» (1939), п’ес «Паручнік Лермантаў» (1941), «Наш сучаснік (Пушкін)» (1949), кніг гісторыка-біяграфічных нарысаў «Блізкія і далёкія» (1967), успамінаў, казак, кінасцэнарыяў.

Прозе Паустоўскага ўласцівы лірызм, эмацыянальнасць, рамантычнае ўспрыняцце жыцця, паэтычнасць мовы. П’еса «Пярсцёнак» пастаўлена Брэсцкім тэатрам драмы ў 1976 годзе. Асобныя творы на беларускую мову пераклалі Янка Брыль, Алесь Кучар, Алесь Марціновіч, Леў Салавей і іншыя.

## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Рускамоўныя пісьменнікі XX стагоддзя
Катэгорыя:Эсэісты Расіі
Катэгорыя:Эсэісты СССР
Катэгорыя:Дзіцячыя пісьменнікі Расіі
Катэгорыя:Дзіцячыя пісьменнікі СССР
Катэгорыя:Ганаровыя грамадзяне Тарусы
Катэгорыя:Пісьменнікі-натуралісты
Павел Мікалаевіч Філонаў

**Павел Мікалаевіч Філонаў** (; ,  — , ) — рускі і савецкі мастак, ілюстратар, паэт, выкладчык, адзін з лідараў рускага авангарду; заснавальнік, тэарэтык, практык і настаўнік аналітычнага мастацтва — напрамку жывапісу і графікі першай паловы XX стагоддзя.

Катэгорыя:Мастакі СССР
Катэгорыя:Мастакі Расіі XX стагоддзя
Катэгорыя:Паэты Расіі XX стагоддзя
Катэгорыя:Сцэнографы Расійскай імперыі
Катэгорыя:Сцэнографы СССР
Катэгорыя:Мастакі рускага авангарда
Катэгорыя:Ахвяры блакады Ленінграда
Макс Райнгарт

**Макс Ра́йнгарт** (, сапр. Гольдман; , г. Бадэн, Аўстрыя — ) — нямецкі рэжысёр, акцёр, тэатральны дзеяч.

## Біяграфія 
Скончыў тэатральную школу пры Венскай кансерваторыі (1894). З 1894 акцёр, у 1905—1933 кіраўнік Нямецкага тэатра ў Берліне (цяпер яго імя). Выканаўца характарных роляў: Акім («Улада цемры» Л. Талстога), Энгстранд («Здані» Г. Ібсена) і інш. У 1901 дэбютаваў як рэжысёр. У створаных ім тэатрах і студыях (Берлін, Вена) эксперыментаваў у галіне формы, новых выразных сродкаў, імкнуўся да ансамблевасці выканання. Ставіў пераважна нямецкую і антычную класіку, У. Шэкспіра, М. Горкага і інш. Сярод лепшых пастановак: «На дне» М. Горкага (пастаўлена пад назвай «Начлежка»), «Сон у летнюю ноч», «Венецыянскі купец», «Гамлет» Шэкспіра, «Цар Эдыл» Сафокла — Г. Гофмансталя. З 1933 у эміграцыі ў Аўстрыі, з 1938 — у ЗША. Заснаваў у Галівудзе тэатр, школу, здымаў фільмы.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Акцёры Аўстрыі
Катэгорыя:Акцёры Германіі
Катэгорыя:Тэатральныя рэжысёры Аўстрыі
Катэгорыя:Тэатральныя рэжысёры Германіі
Катэгорыя:Артыстычныя псеўданімы
Рам Мохан Рой

**Рай Рам Мохан Рой** (бенг.: রাজা রামমোহন রায়); 22.5.1772 або 1774, Раджнагар, Індыя — 27.9.1833) — індыйскі (бенгальскі) асветнік, філосаф, рэфарматар індуізму, грамадскі і літаратурны дзеяч. 

## Біяграфічныя звесткі 
Скончыў вышэйшую мусульманскую школу ў г. Патна. Імкнуўся стварыць універсальную рэлігійную сістэму на аснове індуізму, выступаў за скасаванне яго найбольш адыёзных звычаяў (самаспаленне ўдоў, дыскрымінацыя «недатыкальных», дзіцячыя шлюбы і інш.). Стварыў рэлігійна-рэфарматарскае таварыствы Ар’я самадж (1815) і Брахма самадж (1828). Па ініцыятыве Рам Мохан Роя ў Калькуце адкрыта першая індыйская свецкая школа — Індускі каледж (1817). Выдаваў газеты «Шомбад каўмудзі» («Месяц навін», на бенгальскай мове) і «Мірат уль-ахбар», («Люстэрка навін», на персідскай мове). Аўтар перакладаў на бенгальскую мову філасофскіх твораў Старажытнай Індыі, юрыдычных даследаванняў, памфлетаў, падручнікаў.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Перакладчыкі Індыі
Катэгорыя:Перакладчыкі на бенгальскую мову
Катэгорыя:Філосафы Індыі
Катэгорыя:Памерлі ад менінгіту
У вайны не жаночы твар

**«У вайны не жаночы твар»** () — дакументальна-нарысавая кніга беларускай пісьменніцы, лаўрэата Нобелеўскай прэміі па літаратуры (2015) Святланы Алексіевіч. У гэтай кнізе сабраны аповяды жанчын, якія бралі ўдзел у Вялікай Айчыннай вайне. Назва кнігі — першыя радкі з раману беларускага пісьменніка Алеся Адамовіча «Вайна пад дахамі» (1960). З’яўляецца першай часткай мастацка-дакументальнага цыклу «Галасы ўтопіі».

## Спасылкі 
Катэгорыя:Кнігі 1983 года
Катэгорыя:Творы Святланы Алексіевіч

Катэгорыя:Цэнзура ў СССР
Катэгорыя:Немастацкія кнігі
Катэгорыя:Кнігі пра Вялікую Айчынную вайну
Веніямін Аляксандравіч Каверын

**Веніямін Аляксандравіч Каверын** (; сапраўднае прозвішча *Зільбер*; 6 (19) красавіка 1902,  — , ) — савецкі пісьменнік, драматург і сцэнарыст. Найбольш вядомы твор — прыгодніцкі раман «Два капітаны». Лаўрэат Сталінскай прэміі другой ступені.

## Біяграфія 
Скончыў Інстытут усходніх моў (1923) і Ленінградскі ўніверсітэт (1924).

Друкаваўся з 1922 года. У пач. 1920-х гадоў уваходзіў у літаратурную групу «Серапіёнавы браты».

Пісаў фантастычныя апавяданні, дэтэктыўныя аповесці, аповесці аб рабоце вучоных. Складаныя і напружаныя сюжэты, маральна-псіхалагічныя праблемы адлюстраваў у раманах «Спаўненне жаданняў» (кн. 1—2, 1934—36), «Два капітаны» (кн. 1—2, 1938—44), трылогіі «Адкрытая кніга» (ч. 1—З, 1949—56). Аповесць «Сем пар нячыстых» (1962) пра вязняў аднаго з паўночных лагераў ГУЛАГа, пазбаўленых у першыя дні Вялікай Айчыннай вайны права абараняць Радзіму.

Аўтар кніг артыкулаў і мемуараў «Дзень добры, брат. Пісаць вельмі цяжка» (1965), кнігі пра В. І. Сянкоўскага «Барон Брамбеус» (1929, 2-я рэд. 1966), аповесцей «Падвойны партрэт» (1966), «Школьны спектакль» (1968), «Малюнак» (1980), «Верлівока» (1982), «Загадка» (1984), раманаў «Перад люстэркам» (1971), «Двухгадзінная прагулка» (1978), «Навука расставання» (1983), кнігі ўспамінаў «У старым доме» (1971), трылогіі «Асветленыя вокны» (1974—76).

## Беларускія пераклады 
* Аблога палацу. — Мн., 1930;
* Наперадзе ўсіх. — Мн., 1930;
* У кн.: Клятва юных. — Мн., 1947;
* Школа мужнасці: Апавяданні. — Мн., 1952;
* У кн.: Апавяданні ленінградскіх пісьменнікаў. — Мн., 1951;
* У кн.: Рускае савецкае апавяданне. — Мн., 1988. Т. І.

## Зноскі 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Пісьменнікі СССР
Катэгорыя:Пісьменнікі Расіі XX стагоддзя
Катэгорыя:Рускамоўныя пісьменнікі XX стагоддзя
Катэгорыя:Драматургі СССР
Катэгорыя:Сцэнарысты СССР
Катэгорыя:Мемуарысты СССР
Катэгорыя:Асобы, вядомыя пад літаратурнымі псеўданімамі
Катэгорыя:Казачнікі
Філонаў

**Філонаў** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Валерый Пятровіч Філонаў — беларускі вучоны ў галіне гігіены і эпідэміялогіі
* Ігар Паўлавіч Філонаў (1939—2018) — беларускі спецыяліст у галіне тэхналогіі машынабудавання.
* Міхаіл Мацвеевіч Філонаў — каморнік гомельскага маёнтка Ф. І. Паскевіча, археолаг-аматар
* Павел Мікалаевіч Філонаў — расійскі мастак
* Юрый Іванавіч Філонаў — беларускі і расійскі архітэктар
Мікалай Сямёнавіч Ціханаў

**Мікалай Сямёнавіч Ціханаў** (;  — ) — савецкі паэт, празаік і публіцыст, грамадскі дзеяч. Герой Сацыялістычнай Працы (1966). Лаўрэат Міжнароднай Ленінскай прэміі «За ўмацаванне міру паміж народамі» (1957), Ленінскай прэміі (1970) і трох Сталінскіх прэмій першай ступені (1942, 1949, 1952). Народны паэт Узбекскай ССР і Азербайджанскай ССР (1974).

Сярод перакладчыкаў вершаў на беларускую мову — Васіль Вітка, Міхась Лынькоў.

Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета СССР 2-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета СССР 3-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета СССР 4-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета СССР 5-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета СССР 6-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета СССР 7-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета СССР 8-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета СССР 9-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета РСФСР 3-га склікання
Катэгорыя:Народныя паэты Узбекскай ССР
Катэгорыя:Удзельнікі Першай сусветнай вайны
Катэгорыя:Удзельнікі савецка-фінскай вайны
Катэгорыя:Паэты Расіі XX стагоддзя
Катэгорыя:Паэты СССР
Катэгорыя:Рускамоўныя паэты
Цімафеева

**Цімафеева** — жаночая форма прозвішча Цімафееў.

## Вядомыя носьбіты 
* Людміла Яфімаўна Цімафеева — беларуская актрыса
* Ніна Уладзіміраўна Цімафеева — артыстка баслета
* Юлія Пятроўна Цімафеева — беларуская паэтэса, перакладчыца
Новабарсуцкі сельсавет

**Новабарсу́цкі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Рэчыцкага раёна Гомельскай вобласці. Цэнтр — вёска Новы Барсук.

Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года **Новабарсукоўскі сельсавет** у складзе Рэчыцкага раёна Рэчыцкай акругі БССР. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Гомельскай акругі. 30 снежня 1927 года сельсавет узбуйнены, у яго склад увайшла тэрыторыя скасаванага Смагарынскага сельсавета. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Рэчыцкім раёне БССР. З 20 лютага 1938 года ў складзе Гомельскай вобласці. 29 жніўня 1974 года скасаваны пасёлак Калініна. 26 сакавіка 1987 года да сельсавета далучана частка скасаванага Маладушскага сельсавета (вёскі Лясное, Маладуша, Сяргееўка). 12 лістапада 2013 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Вышамірскага сельсавета.

Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года складала 706 чалавек, з іх 95,5 % — беларусы, 2,4 % — рускія, 1,0 % — украінцы.

На момант скасавання ў склад сельсавета ўваходзілі 6 населеных пунктаў: вёскі Лясное, Маладуша, Новы Барсук, Стары Барсук, Сяргееўка і пасёлак Зара Свабоды.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Рэчыцкага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1926 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 2013 годзе
Людміла Уладзіміраўна Тараканава

**Людміла Уладзіміраўна Тараканава** (нар. ) — беларускі дызайнер, мадэльер, дацэнт кафедры дызайну ВДТУ. Уладальніца брэнда «TARAKANOVA»

## Творчыя дасягненні 
* 2017 — прызнана найлепшым аўтарам мужчынскай моды на Belarus National Award
* 2018 — пераможца Belarus National Fashion Awards па выніках года ў намінацыі «Дызайнер года. Мужчынскае адзенне»
Удзел у паказах у Маскве, Калінінградзе, Львове, Дзюсельдорфе, Кёльне, Лодзі і Парыжы.
Стварыла больш за 50 калецый мужчынскага і жаночага адзення

## Спасылкі 
* Людмила Тараканова: «Моя дизайнерская система мышления идет не по проторенному пути»
* TARAKANOVA
* Дизайнер Людмила Тараканова предлагает мужчинам одеваться этой осенью исключительно экстравагантно
* Витебский модельер Людмила Тараканова стала лучшим дизайнером мужской одежды в Беларуси 
* TARAKANOVA: известный бренд мужской одежды творения рук и мысли витебского дизайнера
* Показ белорусского дизайнера мужской одежды — TARAKANOVA

Катэгорыя:Мастакі Беларусі
Катэгорыя:Дызайнеры Беларусі
Юлій Якаўлевіч Райзман

**Юлій Якаўлевіч Райзман** (; ) — расійскі кінарэжысёр. Народны артыст Латвійскай ССР (1949). Народны артыст СССР (1964). Прафесар (1960).

## Біяграфія 
Вучыўся ў Маскоўскім універсітэце. З 1924 літаратурны кансультант на кінастудыі «Міжрабпом-Русь». Быў асістэнтам рэжысёра Якава Пратазанава. Першыя рэжысёрскія работы: «Круг» (1927), «Катарга» (1928), «Зямля чакае» (1930), «Апавяданне пра Умара Хапцока» (1932). Грамадзянскі пафас, уменне ствараць характары герояў у іх непарыўнай сувязі з духам часу, рэальным асяроддзем у фільмах: «Лётчыкі» (1935), «Апошняя ноч» (1937), «Узнятая цаліна» паводле М.Шолахава (1940), «Машачка» (1942), «Кавалер Залатой Зоркі» (1951), «Урок жыцця» (1955), «Камуніст» (1958), «А калі гэта каханне?» (1962), «Твой сучаснік» (1968), «Візіт ветлівасці» (1973), «Дзіўная жанчына» (1978), «Прыватнае жыццё» (1982), «Час жаданняў» (1984) і інш. Аўтар дакументальных фільмаў: «Да пытання пра перамір’е з Фінляндыяй» (1944), «Берлін» (1945), «Райніс» (1949).

## Прэміі і ўзнагароды 
* Галоўная прэмія Міжнароднай выстаўкі ў Парыжы (1937)
* Галоўная прэмія Міжнароднага кінафестывалю ў г. Карлавы Вары (1951)
* Дзяржаўныя прэміі СССР (1941, 1943, 1946 (двойчы), 1950, 1952, 1983)
* Герой Сацыялістычнай Працы (1973)

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Героі Сацыялістычнай Працы
Катэгорыя:Народныя артысты Латвійскай ССР
Катэгорыя:Народныя артысты СССР
Катэгорыя:Выпускнікі МДУ
Катэгорыя:Кінарэжысёры Расіі
Катэгорыя:Кінарэжысёры СССР
Катэгорыя:Сцэнарысты Расіі
Катэгорыя:Сцэнарысты СССР
Катэгорыя:Педагогі Расіі
Катэгорыя:Педагогі СССР
Катэгорыя:Сацыялістычны рэалізм
Ласла Райк

**Ласла Райк** (; 8.3.1909, Трансільванія, цяпер у Румыніі — 15.10.1949) — венгерскі палітычны і дзяржаўны дзеяч.

## Біяграфічныя звесткі 
Нарадзіўся ў Трансільваніі. Настаўнічаў, з 1930 член нелегальнай Камуністычнай партыі Венгрыі. У 1937—1939 у час грамадзянскай вайны ў Іспаніі ваяваў на баку рэспубліканцаў (палітычны камісар венгерскага батальёна інтэрнацыянальных брыгад). У Другую сусветную вайну ўдзельнічаў у падпольнай барацьбе супраць рэжыму М. Хорці. З 1945 член ЦК і палітбюро Венгерскай камуністычнай партыі. У 1946—1948 міністр унутраных спраў (на гэтай пасадзе забяспечыў камуністам кантроль над паліцыяй і адміністрацыяй), потым міністр замежных спраў. У маі 1949 арыштаваны і на паказальным судовым працэсе (працэс Райка) разам з іншымі кіруючымі камуністамі прыгавораны да пакарання смерцю як «агент імперыялізму» і «цітаіст» («шпіён» югаслаўскага маршала І. Броз Ціта). У 1956 рэабілітаваны.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Камуністы Венгрыі
Катэгорыя:Міністры замежных спраў Венгрыі
Катэгорыя:Міністры ўнутраных спраў Венгрыі
Катэгорыя:Пакараныя смерцю палітыкі
Катэгорыя:Павешаныя
Катэгорыя:Пасмяротна рэабілітаваныя
Катэгорыя:Перапахаваныя
Стэван Раічкавіч

**Стэван Ра́ічкавіч** (; , Перасніце, Сербія — ) — сербскі пісьменнік, перакладчык. Правадзейны член Сербскай акадэміі навук і мастацтваў (з 1981).

## Біяграфічныя звесткі 
Скончыў Бялградскі ўніверсітэт (1952). Працаваў на радыё, у 1959—1981 гадах у выдавецтве «Асвета».

## Творчасць 
Друкуецца з 1945 года. Найбольш вядомы як паэт-лірык (зборнікі «Дзяцінства!», 1950, «Песня цішыні», 1952, «Балада пра адвячорак», 1955, «Каменная калыханка», 1963, «Запісы пра чорнага Уладзіміра», 1971, «Кола для катавання», 1981 і інш.). Аўтар паэмы «Выпадковыя мемуары» (1978), кніг эсэ «Нататкі пра паэзію» (1978), «Інтымныя карты» (1985). Піша для дзяцей, перакладае на сербскахарвацкую мову беларускіх, англійскіх, італьянскіх, рускіх, украінскіх паэтаў. Укладальнік анталогіі «Славянскія рыфмы» (1976), у якой змешчаны ў яго перакладзе 5 вершаў Янкі Купалы.

На беларускую мову асобныя вершы Стэвана Раічкавіча пераклаў Ніл Гілевіч.

## Беларускія пераклады 
* У кн.: Па камянях, як па зорах: Выбр. старонкі сучаснай югасл. паэзіі. Мн., 1981.
* У кн.: Гілевіч Н. Роднасць: Выбр. пер. са слав. паэтаў. Мн., 1983.
* У кн.: Сербская паэзія. Мн., 1989.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Выпускнікі Бялградскага ўніверсітэта
Катэгорыя:Акадэмікі Сербскай акадэміі навук і мастацтваў
Катэгорыя:Паэты Сербіі
Катэгорыя:Перакладчыкі Сербіі
Катэгорыя:Сербскамоўныя паэты
Катэгорыя:Сербскамоўныя пісьменнікі
Катэгорыя:Пісьменнікі Югаславіі
Катэгорыя:Дзіцячыя пісьменнікі
Катэгорыя:Перакладчыкі на сербскую мову
Харкаўскі нацыянальны эканамічны ўніверсітэт імя Сямёна Кузняца

**Харкаўскі нацыянальны эканамічны ўніверсітэт імя Сямёна Кузняца** (ХНЭУ імя Сямёна Кузняца; ) — дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова, размешчаная ў Харкаве, адзін з вядучых універсітэтаў Украіны ў галіне эканомікі.

Універсітэт быў заснаваны 1 кастрычніка 1930 года як Харкаўскі інжынерна-эканамічны інстытут на базе прамысловага факультэта Харкаўскага інстытута народнай гаспадаркі і вядзе сваю гісторыю ад Харкаўскай камерцыйнай вучэльні (заснавана ў 1893 годзе) і Харкаўскага камерцыйнага інстытута (заснаваны ў 1912 годзе) і з’яўляецца найстарэйшым эканамічным універсітэтам на ўсходзе Украіны. У 1994 годзе інстытут быў рэарганізаваны ў Харкаўскі дзяржаўны эканамічны ўніверсітэт, а ў 2004 годзе яму быў прысвоены статус нацыянальнага. У 2013 годзе ўніверсітэту было прысвоена імя Сямёна Кузнеца, які вучыўся ў Харкаўскім камерцыйным інстытуце (папярэднік універсітэта). У Харкаўскім інжынерна-эканамічным інстытуце працаваў вядомы ўкраінскі і савецкі эканаміст Яўсей Ліберман.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Універсітэты Украіны
Борух Залманавіч Янпольскі

**Борух Залманавіч Янпольскі** (, Глухаў, Украіна — ) — беларускі акцёр. Заслужаны артыст Беларускай ССР (1946).

## Біяграфія 
Скончыў студыю пры Дзяржаўным яўрэйскім тэатры Беларусі (1931) і працаваў у гэтым тэатры. У 1936—1958 у Беларускім тэатры імя Я. Купалы. У 1960—1967 рэжысёр Белдзяржфілармоніі.

Выканаўца камедыйных і характарных роляў. Майстар эпізоду. Створаныя ім вобразы вылучаліся выразнай формай, яркімі сцэнічнымі дэталямі ў раскрыцці характару: Батура («Партызаны» К. Крапівы), Нічыпар («Пагібель воўка» Э. Самуйлёнка), Маёр («Канстанцін Заслонаў» А. Маўзона), Ігнат Буйніцкі («Шчасце паэта» В. Віткі), Аптэкар («Рамэа і Джульета» У. Шэкспіра), маркіз Рыкарда («Сабака на сене» Лопэ дэ Вэгі), Лефлеш («» Мальера), Харытонаў («Рускія людзі» К. Сіманава), Ракала («За тых, хто ў моры!» Б. Лаўранёва) і інш.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Асобы
Катэгорыя:Тэатральныя рэжысёры Беларусі
Катэгорыя:Акцёры паводле алфавіта
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Глухаве
Катэгорыя:Акцёры тэатра Беларусі
Катэгорыя:Постаці Нацыянальнага акадэмічнага тэатра імя Янкі Купалы
Анры Барысавіч Янпольскі

**Анры Барысавіч Янпольскі** (нар. , Мінск) — беларускі скрыпач, музычны педагог. Прафесар Беларускай дзяржаўнай акадэміі музыкі.

## Біяграфічныя звесткі 
Нарадзіўся ў Мінску ў творчай сям’і. Бацька, Борух Залманавіч Янпольскі, быў тэатральным акцёрам, заслужаны артыст БССР. Маці, Любоў Ісаеўна Пякеліс, была піяністкай.

Вучыўся у Сярэдняй спецыяльнай музычнай школе пры Беларускай дзяржаўнай кансерваторыі, Маскоўскай кансерваторыі (у Л. Б. Когана). Яшчэ ў гады вучобы з поспехам выступае ў 3найлепшых канцэртных залах Мінска і Масквы. Яго выканальніцкай манеры ўласцівы артыстызм, глыбіня пачуццяў, эмацыйнасць, тэхнічная бездакорнасць, высокі густ. Скончыўшы з адзнакай Маскоўскую кансерваторыю, малады музыкант з’язджае ў Новасібірск, дзе спалучае канцэртную працу з педагагічнай (у кансерваторыі). Ён выступае з сольнымі праграмамі, іграе ў камерных ансамблях. У 1974 годзе Анры Янпольскі вяртаецца ў Беларусь, дзе ў поўнай меры раскрываецца яго выканальніцкая і педагагічная здольнасць. Маэстра дапамагае маладым музыкам авалодаць скрыпічным майстэрствам. Прафесар А. Янпольскі выхаваў больш за 100 скрыпачоў, многія з якіх сталі лаўрэатамі міжнародных конкурсаў. У яго класе вучыліся, стажыраваліся і займаліся скрыпачы з Расіі, Украіны, Польшчы, Славеніі, Італіі, Аргенціны, Кітая.

## Літаратура 
* *Зыкова М. Л.* Рыцарь скрипки: К 75-летию со дня рождения и 50-летию педагогической деятельности профессора кафедры скрипки А. Б. Янпольского // Весцi беларускай дзяржаўнай акадэмii музыкi. 2010. № 17.

Катэгорыя:Выкладчыкі Беларускай дзяржаўнай акадэміі музыкі
Катэгорыя:Скрыпачы XX стагоддзя
Катэгорыя:Скрыпачы Беларусі
Катэгорыя:Музычныя педагогі XX стагоддзя
Катэгорыя:Музычныя педагогі Беларусі
Катэгорыя:Скрыпачы СССР
Катэгорыя:Музычныя педагогі СССР
Юрый Рыгоравіч Ягораў

**Юрый Рыгоравіч Ягораў** (, г. Махачкала, Дагестан, Расія — ) — беларускі ўрач ветэрынарнай медыцыны. Кандыдат ветэрынарных навук, дацэнт. Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны (аўтаматчык, камандзір мінамётнага ўзводу, роты 322-й стралковай дывізіі 1-га Украінскага фронту).

## Біяграфія 
Скончыў Дагестанскі сельскагаспадарчы інстытут, Ленінградскі інстытут удасканалення ветэрынарных урачоў (аспірантура).
    
Працаваў Беларускім навукова-даследчым ветэрынарным інстытуце (старшы навуковы супрацоўнік, загадчык аддзела), Міністэрстве сельскай гаспадаркі Беларускай ССР (з 1963, начальнік аддзела вышэйшых і сярэдніх сельскагаспадарчых вучэбных устаноў, начальнік упраўлення падрыхтоўкі кадраў), Гродзенскім дзяржаўным сельскагаспадарчым інстытуце (загадчык кафедры заалогіі і мікрабіялогіі, у 1965—1990 — рэктар).

Навуковыя інтарэсы: паразіталогія; эпізааталогія.

## Узнагароды 
Ордэны Аляксандра Неўскага, Чырвонай Зоркі, Айчыннай вайны I і II ступені, Працоўнага Чырвонага Сцягу, Дружбы народаў, Знак Пашаны, званне «Заслужаны работнік вышэйшай школы Беларускай ССР» (1982).

## Літаратура 
* Материалы по эпизоотологии мюллериоза и меры борьбы с ним в Ленинградской области : автореферат диссертации … кандидата ветеринарных наук / Егоров Ю. Г. — Ленинград, 1955.
* Важнейшыя гельмінтозы цялят і ягнят / Ю. Г. Ягораў, А. Ф. Бабкова. — Мінск, 1960.
* Стужачна-глістная хвароба ягнят і меры барацьбы з ёю / М. Н. Акрамоўскі, Ю. Г. Ягораў. — Мінск, 1956.
* Юрий Григорьевич Егоров / Гродненский сельскохозяйственный институт, Библиотека. — Гродно, 1993.

Катэгорыя:Рэктары Гродзенскага дзяржаўнага аграрнага ўніверсітэта
Катэгорыя:Выпускнікі Дагестанскага дзяржаўнага аграрнага ўніверсітэта
Пётр Андрэевіч Арацкаў

**Пётр Андрэевіч Арацкаў** (, в. Баброўка, Кінельскі раён, Самарская вобласць, Расія — ?) — эканаміст. Кандыдат эканамічных навук (1952), дацэнт (1954). Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны.

## Біяграфія 
Скончыў Ленінградскі сельскагаспадарчы інстытут (1929).
    
Працаваў у Гродзенскім дзяржаўным сельскагаспадарчым інстытуце (1954—1967, загадчык кафедры марксізму-ленінізму, у 1956—1959 — дырэктар інстытута).

Навуковыя інтарэсы: эканоміка сельскай гаспадаркі.

## Узнагароды 
Ордэны Чырвонай Зоркі, Айчыннай вайны II ступені, медаль «За перамогу над Германіяй у Вялікай Айчыннай вайне 1941—1945 гг.» і інш.

## Літаратура 
* Интенсификация социалистического сельского хозяйства в послевоенный период (на примере колхозов Баштанского района Николаевской области Украинской ССР) : автореферат диссертации … кандидата экономических наук / Арацков П. А. — Киев, 1952.

Катэгорыя:Рэктары Гродзенскага дзяржаўнага аграрнага ўніверсітэта
Валянцін Дзмітрыевіч Цімашынін

**Валянцін Дзмітрыевіч Цімашынін** (, г. Дзямідаў, Смаленская вобласць, Расія — ) — беларускі спецыяліст у галіне раслінаводства. Кандыдат сельскагаспадарчых навук (1952), дацэнт (1954). Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны.

## Біяграфія 
Скончыў Ленінградскі сельскагаспадарчы інстытут (1949).
    
Працаваў у Гродзенскім дзяржаўным сельскагаспадарчым інстытуце (1952—1992, у 1956—1959 — намеснік дырэктара па вучэбнай і навуковай рабоце, 1959—1965 — рэктар, 1970—1984 — загадчык кафедры раслінаводства, 1971—1976 — дэкан агранамічнага факультэта, 1984—1986 — дэкан завочнага факультэта).

Навуковыя інтарэсы: бульбаводства; тэхналогія вырошчвання цукровых буракоў у Беларусі.

## Узнагароды 
Ордэны Айчыннай вайны, «Знак Почета», медалі «За ўзяцце Кёнігсберга», «За перамогу над Германіяй у Вялікай Айчыннай вайне 1941—1945 гг.» і інш.

## Літаратура 
* Влияние разных условий выращивания сортов картофеля на изменение продуктивности их потомства : автореферат диссертации … кандидата сельскохозяйственных наук / Тимошинин В. Д. — Ленинград, 1952.
* Валентин Дмитриевич Тимошинин / Гродненский сельскохозяйственный институт. — Гродно, 1993. — 13, [2] с. : портр.
* Умелый организатор : [Тимошинин Валентин Дмитриевич] / Чернышева М., Кондратов Г., Мартинчик Н. // Гродненская правда. — 1982. — 31 декабря.

Катэгорыя:Рэктары Гродзенскага дзяржаўнага аграрнага ўніверсітэта
Катэгорыя:Дэканы агранамічнага факультэта ГДАУ
Катэгорыя:Дэканы ГДАУ
Пётр Васілевіч Гарэлік

**Пётр Васілевіч Гарэлік** (, в. Кавальцы, Маладзечанскі раён, Мінская вобласць) — беларускі ўрач-хірург. Доктар медыцынскіх навук (1992), прафесар (1994).

## Біяграфія 
Скончыў Юрацішкаўскае медыцынскае вучылішча, г. п. Юрацішкі, Гродзенская вобласць (1968), Гродзенскі дзяржаўны медыцынскі інстытут (1974).
    
Працаваў у Маладзечанскай гарадской бальніцы (1974—1978, урач-хірург), Гродзенскім дзяржаўным медыцынскім універсітэце (з 1978, лячэбны факультэт, кафедра гаспітальнай хірургіі, у 1978—1980 — клінічны ардынатар, у 1980—1987 — асістэнт, у 1987—1992 — дацэнт, у 1992—1994 — прафесар, кафедра агульнай хірургіі, у 1994—2005 і з 2010 — загадчык кафедры, у 1998—2010 — рэктар).

Навуковыя інтарэсы: хірургічная гастраэнтэралогія; хірургічная панкрэаталогія; хірургічная гепаталогія.

## Узнагароды 
Медалі Францыска Скарыны (2002), Свяціцеля Кірылы Тураўскага (2006), ордэн Свяціцеля Кірылы Тураўскага, залаты медаль імя Альберта Швейцэра (1999, 2001), званне «Заслужаны дзеяч навукі Рэспублікі Беларусь» (2007), знак «Выдатнік аховы здароўя Рэспублікі Беларусь» (2007).

## Літаратура 
* Беларуская энцыклапедыя : у 18 т. — Мінск, 1997. — Т. 5. — С. 79.
* Здравоохранение. — 2019. — № 2. — С. 79-80.

Катэгорыя:Рэктары Гродзенскага дзяржаўнага медыцынскага ўніверсітэта
Клімавіцкі лясгас

**Клімавіцкі лясгас** — дзяржаўная лесагаспадарчая ўстанова ў Магілёўскай вобласці.

## Гісторыя 
Арганізаваны ў 2001 годзе шляхам выдзялення са складу Касцюковіцкага лясгаса ў межах Клімавіцкага адміністрацыйнага раёна.

## Лясныя масівы 
Лясы Клімавіцкага лясгаса знаходзяцца ў падзоне шырокалісцевых-яловых (дубова-цёмнахваёвых) лясоў Аршанска-Магілёўскага раёна дубова-яловых лясоў Беседскага комплексу лясных масіваў.

Агульная плошча лясгаса складае 93,9 тыс. га., пакрытых лесам 81,3 тыс. га. з іх хвойных 35312 га. у тым ліку саспелых 2302 га, цвердалістых 6078 га. у тым ліку саспелых 300 га., мяккаліставых 39768 га. у тым ліку саспелых 5316 га. Агульны запас насаджэнняў 17253,1 тыс. м³, у тым ліку саспелых 2237,1 тыс. м³.

## Лясніцтвы 
* Гусарскае лясніцтва
* Кісялёвабудскае лясніцтва
* Клімавіцкае лясніцтва
* Краснабудскае лясніцтва
* Крычаўскае лясніцтва
* Малышкавіцкае лясніцтва
* Мілаславіцкае лясніцтва
* Савініцкае лясніцтва

## Вядомыя кіраўнікі 
* Уладзімір Мікалаевіч Азаранка
* Максім Мікалаевіч Ярмоленка

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт 

Катэгорыя:Лясгасы Беларусі
Катэгорыя:Клімавіцкі раён
Аляксандр Акімавіч Пятраеў

**Аляксандр Акімавіч Пятра́еў** (;  — ) — удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза (1945).

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў вёсцы Галакціёнава (у сучасным Краснатуранскім раёне Краснаярскага края Расіі). Жыў у сяле Курагіна, вучыўся ў сямігадовай школе, працаваў у калгасе. У 1944 годзе быў прызваны ў Чырвоную Армію. Скончыў школу танкістаў і атрымаў спецыяльнасць механіка-вадзіцеля. На фронце з 1944 года.

У ноч на 30 чэрвеня 1944 года экіпаж танка Т-34 у складзе камандзіра танка гвардыі лейтэнанта Паўла Рака, механіка-вадзіцеля Аляксандра Пятраева і стралка-радыста танка Аляксея Данілава прарваўся праз раку Бярэзіну ў горад Барысаў (Мінская вобласць, Беларусь) па замініраваным мосце. На працягу 16 гадзін экіпаж змагаўся на вуліцах горада. Было знішчана шмат жывой сілы і тэхнікі ворага, што спрыяла вызваленню горада савецкімі войскамі. Фашысты кінулі супраць экіпажа некалькі танкаў і самаходныя артылерыйскія ўстаноўкі. Экіпаж танка загінуў у няроўным баі.

Пахаваны ў брацкай магіле ў горадзе Барысаў.

## Ушанаванне памяці 
 ў Барысаве]]
У горадзе Барысаў пастаўлены помнік экіпажу танка. Імем А. А. Пятраева названы адна з вуліц Барысава, пасёлка Курагіна. У пасёлку Курагіна, у парку імя 40-годдзя Перамогі пастаўлены помнік Герою.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Танкісты Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Загінулі ў баях Вялікай Айчыннай вайны
Леанід Барысавіч Коган

**Леанід Барысавіч Ко́ган** (; , г. Екацярынаслаў, Украінская ССР — ) — расійскі скрыпач, педагог. Народны артыст СССР (1966).

## Біяграфічныя звесткі 
Скончыў Маскоўскую кансерваторыю (1948, клас А. Ямпольскага), з 1952 выкладаў у ёй (з 1963 прафесар). З 1944 саліст Маскоўскай філармоніі.

## Творчасць 
Выступаў як саліст і ансамбліст. Рэпертуар уключаў скрыпічную музыку розных стыляў, эпох і народаў, ад манументальных твораў, што вымагаюць глыбіні інтэрпрэтатарскай канцэпцыі і шырыні музычнага мыслення, да мініяцюр, заснаваных на філіграннай апрацоўцы дэталей. Яго выкананне вылучалася рамантычнай узнёсласцю, эмацыянальнай насычанасцю, моцным тэмпераментам.

## Прэміі і ўзнагароды 
* Народны артыст СССР (1966)
* Першая прэмія на Міжнародным конкурсе скрыпачоў імя каралевы Лізаветы (Брусель, 1951)
* Ленінская прэмія (1965)
* Ганаровы акадэмік Нацыянальнай акадэміі «Санта-Чэчылія» (1982)

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* *Ямпольский И. М.* Ко́ган Леонид Борисович // Музыкальная энциклопедия : [в 6 т.] / Гл. ред. Ю. В. Келдыш. — М.: Советская энциклопедия: Советский композитор, 1973—1982. — (Энциклопедии. Словари. Справочники. Изд-во «Советская Энциклопедия», Изд-во «Советский композитор»). — Т. 2: Гондольера — Корсов. — 1974. — Стб. 852. — 960 стб., илл. — 102 000 экз.
* 
* 

Катэгорыя:Народныя артысты СССР
Катэгорыя:Скрыпачы СССР
Катэгорыя:Скрыпачы Расіі
Катэгорыя:Музычныя педагогі СССР
Катэгорыя:Музычныя педагогі Расіі
Катэгорыя:Акадэмічныя музыканты СССР
Катэгорыя:Акадэмічныя музыканты Расіі
Катэгорыя:Памерлі ад інфаркту міякарда
Сельская гаспадарка Індыі

на ўсхозе Індыі]]
Індыя — адна з найбуйнейшых сусветных сельскагаспадарчых дзяржаў. Сельскагаспадарчы сектар складае амаль 15 % эканомікі Індыі, якую ацэньвалі ў $2,9 трыльёна, але ў ім занята каля паловы жыхароў краіны. Звыш 50 % працоўнай сілы залежыць ад сельскай гаспадаркі, пры тым па меншай меры 70 % вясковых хатніх гаспадарак атрымліваюць сродкі для існавання толькі ад сельскагаспадарчага сектара. 

Паводле прагнозаў ААН, у сярэднетэрміновай перспектыве яна выйдзе на першае месца ў свеце па колькасці насельніцтва, апярэдзіўшы Кітай. Па плошчы ворных земляў Індыя з'яўляецца безумоўным сусветным лідарам: каля 160 мільёнаў гектараў. Па водных рэсурсах — 7-е месца. Галоўная крыніца вады для ірыгацыі ў Індыі — грунтавыя рэсурсы. У многіх рэгіёнах краіны сітуацыя з імі становіцца крытычнай: спажыванне значна апярэджвае аднаўленне з натуральных крыніц, узровень вод паніжаецца, адбываецца іх засаленне.

Асноўныя спажывецкія культуры — рыс і пшаніца. Індыя забяспечвае свае патрэбнасці ў харчаванні, хаця і на даволі нізкім узроўні — каля 250 кг на душу насельніцтва ў год. Індыя займае першае месца ў свеце па вырошчванні чаю (820 тыс. т у год) і бананаў (16,8 млн т у год), другое месца ў свеце па вырабе цукру (14 млн т у год). Індыя — другі ў свеце вытворца (77 млн т у год) і буйнейшы спажывец шоўку. Таксама Індыя займае першае месца ў свеце па колькасці буйной рагатай жывёлы (звыш 200 млн галоў, каля 25 % сусветнага пагалоўя), першае месца па вытворчасці малака, але адно з апошніх па спажыванні мяса, што тлумачыцца рэлігійнымі поглядамі насельніцтва краіны.

У Індыі найбольш паспяхова і стабільна развіваецца вытворчасць агародніны і садавіны. Па вагавых паказчыках гэтая галіна апярэджвае вытворчасць зернебабовых. Індыя займае другое месца ў свеце пасля Кітая па вытворчасці агародніны і садавіны і лідзіруе па аб'ёме сабранага ўраджаю такіх культур, як бананы, манга, зялёны гарошак. Галоўнымі збожжавымі культурамі ў краіне з'яўляюцца рыс (гадавы ўраджай — больш за 100 мільёнаў тон) і пшаніца (80—90 мільёнаў тон).

Індыя найбуйнейшы ў свеце вытворца малака. Галоўная культура індыйскага харчовага экспарту — рыс, які складае каля траціны ад усяго харчовага экспарту Індыі. Улічваючы крытычны стан запасаў грунтавых вод і хуткі рост насельніцтва, можна спрагназаваць, што вытворчасць і экспарт гэтай культуры з Індыі будзе скарачацца. Акрамя рысу, краіна экспартуе значную колькасць мяса, рыбнай прадукцыі і вострых спецый.

## Спасылкі 
* Што ўзрушыла індыйскіх фермераў? — zviazda.by  

Індыя
Катэгорыя:Эканоміка Індыі
Дзмітрый Андрэевіч Маслакоў

**Дзмітрый Андрэевіч Маслакоў** (, в. Леснікі, Мсціслаўскі раён, Магілёўская вобласць — ) — беларускі патафізіёлаг, доктар медыцынскіх навук (1974), прафесар (1975). Ганаровы грамадзянін г. Гродна (1997). Заслужаны дзеяч навукі БССР (1979).

## Біяграфія 
Скончыў Віцебскі дзяржаўны медыцынскі інстытут (1951), Першы Маскоўскі медыцынскі інстытут (аспірантура, 1954).

Працаваў у Віцебскім медінстытуце асістэнтам, дацэнтам кафедры паталагічнай фізіялогіі (1954—1962), дэканам факультэта (1959—1962), у Гродзенскім дзяржаўным медыцынскім універсітэце рэктарам (1962—2011) і адначасова загадчыкам кафедры паталагічнай фізіялогіі (1962—2003).

Навуковыя інтарэсы: паталагічная фізіялогія.

## Узнагароды 
Званне «Заслужаны дзеяч навукі БССР» (1979), ордэны СССР «Знак Почета» (1966), Працоўнага Чырвонага Сцяга (1971), Дружбы народаў (1981), медаль Францыска Скарыны (1997), ганаровыя граматы Прэзідыума Вярхоўнага Савета БССР (1961), Вярхоўнага Савета БССР (1977), Вярхоўнага Савета Рэспублікі Беларусь (1993), Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь (2008), нагрудны знак «Выдатнік аховы здароўя» (1970) і інш.

## Літаратура 
* Дмитрий Андреевич Маслаков // Здравоохранение. — 2007. — № 2. — С. 76 : фото.
* Маслакоў Дзмітрый Андрэевіч // Гродзенскі гарадскі выканаўчы факультэт [Электронный ресурс] : сайт. — Режим доступа:
* Памяць : гісторыка-дакументальная хроніка Мсціслаўскага раёна / галоўны рэдактар У. І. Лемяшонак. — Мінск, 1999. — С. 536.

Катэгорыя:Рэктары Гродзенскага дзяржаўнага медыцынскага ўніверсітэта
Катэгорыя:Ганаровыя грамадзяне Гродна
Катэгорыя:Дэканы лячэбнага факультэта ВДМУ
Аляксей Лявонавіч Ластоўскі

**Аляксей Лявонавіч Ластоўскі** (,) — беларускі сацыёлаг, кандыдат сацыялагічных навук.

## Біяграфія 
Скончыў гістарычны факультэт Беларускага дзяржаўнага педагагічнага ўніверсітэта імя Максіма Танка (2000) па спецыяльнасці «Гісторыя» з адзнакай. У 2002—2005 годзе навучаўся ў аспірантуры Інстытута сацыялогіі НАН Беларусі. Дысертацыю на саісканне вучонай ступені кандыдата сацыялагічных навук па спецыяльнасці «Сацыялогія культуры, духоўнага жыцця» абараніў 25 студзеня 2007 года ў той жа навуковай установе. Тэма дысертацыі: «Спецыфіка фарміравання калектыўнай ідэнтычнасці ў моладзевай контркультуры», навуковы кіраўнік — Ванда Іванаўна Русецкая.

У 2000—2002 гадах працаваў настаўнікам у Пастаўскім раёне. У 2005—2011 — навуковы супрацоўнік у Інстытуце сацыялогіі НАН Беларусі. З 2009 года старшы навуковы супрацоўнік Інстытута палітычных даследаванняў «Палітычная сфера». У 2013—2017 — кіраўнік аддзялення найноўшай гісторыі Беларускага Калегіюма. З 2014 па 1 сакавіка 2022 года працаваў у Полацкім дзяржаўным універсітэце — дацэнт кафедры сацыяльна-гуманітарных дысцыплін (з 2019 — кафедры сацыяльных камунікацый). З 2002 — запрошаны даследчык Цэнтра расійскіх і еўразійскіх даследаванняў (IRES) Упсальскага ўніверсітэта (Швецыя). З 2022 года — выкладчык Еўрапейскага гуманітарнага ўніверсітэта (Літва). З 2024 года акадэмічны дырэктар Беларускага інстытута публічнай гісторыі.

Праходзіў стажыроўкі, браў удзел у розных акадэмічных мерапрыемствах у ЗША, Вялікабрытаніі, Польшчы, Славакіі, Венгрыі, Літве, Расіі, Украіне, Чэхіі, Латвіі, Германіі і іншых. У 2024/25 — стыпендыянт Фулбрайта ў Інстытуце Харымана, Калумбійскі ўніверсітэт (ЗША).

## Навуковая дзейнасць 
Займаецца даследаваннем шырокага кола пытанняў гістарычнай памяці, палітыкі памяці, нацыянальнай і этнічнай ідэнтычнасці, вывучае розныя аспекты гісторыі нацыяналізму.

Адзін з арганізатараў Міжнароднага Кангрэса даследчыкаў Беларусі, каардынатар Прэміі Кангрэса за лепшую навуковую публікацыю па сацыяльна-гуманітарных навуках.

Сябра арганізацыйнага камітэта Кангрэса Міжнароднай асацыяцыі гуманітарыяў, сябра Асацыяцыі славянскіх, усходнееўрапейскіх і еўразійскіх даследаванняў (ASEEES) і Міжнароднай рады музеяў (ICOM). Каардынатар і ўдзельнік шматлікіх навукова-даследчых і аналітычных праектаў. Намеснік рэдактара часопіса «Belarusian Political Science Review».

## Спасылкі 
* Асабістая старонка на рэсурсе Academia.edu
* Біяграфія і спіс публікацый на сайце Інстытута палітычных даследаванняў «Палітычная сфера» 
* 

Катэгорыя:Выкладчыкі Полацкага дзяржаўнага ўніверсітэта
Катэгорыя:Выпускнікі БДПУ імя Максіма Танка
Катэгорыя:Сацыёлагі Беларусі
Катэгорыя:Кандыдаты сацыялагічных навук
VOC-202012/01

**VOC-202012/01** — штам SARS-CoV-2, віруса, які выклікае COVID-19. Упершыню штам быў выяўлены ў Вялікабрытаніі ў кастрычніку 2020 года на выбарцы, адабранай у папярэднім месяцы і хутка пачаў распаўсюджвацца да сярэдзіны снежня 2020 года. Гэта карэлюе са значным павелічэннем узроўню заражэння COVID-19 у Вялікабрытаніі; мяркуецца, што гэта павелічэнне па меншай меры часткова звязана з мутацыяй N501Y у рэцэптарна-звязваючым домене адгезійнага глікапратэіна, які неабходны для звязвання з ангіатэнзінператвараючым ферментам 2 у клетках чалавека.

## Характэрыстыка 
### Заразлівасць 
На пасяджэнні падчас тэлеканферэнцыі 18 снежня 2020 года NERVTAG прыйшоў да высновы, што яны больш-менш перакананыя, што VUI-202012/01 значна больш заразны, чым іншыя штамы, але што датычыцца дадзеных, якія дазваляюць зрабіць выснову пра асноўны механізм павелічэння заразлівасці (напрыклад, павелічэнне віруснай нагрузкі), то іх недастаткова пра распаўсюджванне віруса ў тканках, серыйны інтэрвал, а таксама пра ўзроставае размеркаванне выпадкаў і цяжар захворвання.

Прэм’ер-міністр Вялікабрытаніі Барыс Джонсан заявіў 19 снежня 2020 года, што новая версія можа быць на 70 % больш заразнай, чым папярэднія версіі, хаця існуе «значная нявызначанасць». Урад Францыі аспрэчыў меркаванне Джонсана, заяўляючы, што «яно не пацверджана на дадзеным этапе».

Катэгорыя:Пандэмія COVID-19