open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Тыргу-Мурэшскі ўніверсітэт медыцыны, фармацыі, навукі і тэхналогій імя Джорджа Эміля Паладэ

**Тыргу-Мурэшскі ўніверсітэт медыцыны, фармацыі, навукі і тэхналогій імя Джорджа Эміля Паладэ** () — румынская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Тыргу-Мурэш. Названы ў гонар біёлага Джорджа Эміля Паладэ.

## Структура 
* Медыцынскі факультэт (румынская мова навучання)
* Медыцынскі факультэт (англійская мова навучання)
* Факультэт стаматалогіі
* Факультэт фармацыі
* Факультэт тэхнікі і інфармацыйных тэхналогій
* Факультэт навукі і літаратуры
* Факультэт эканомікі і права

## Спасылкі 
Катэгорыя:Універсітэты Румыніі
Катэгорыя:Тыргу-Мурэш
Наступальная граната wz.24

**Наступальная граната wz.24** — граната польскай вытворчасці.

## Апісанне 
Граната авальнай формы, якая нагадвала яйка, выраблялася з тонкага ліставага металу, што раздзіраецца пры дэтанацыі на вялікую колькасць дробных аскепкаў. Граната рыхтавалася пікрынавай кіслатой або трацілам.

Першапачаткова выкарыстоўваючы розныя тыпы запалаў, напачатку 1930-х гранату пачалі забяспечваць запалам Zapalnik wz. Gr. 31 з дыстанцыйным выбухоўнікам, першапачаткова створаным для абарончай гранаты wz.33. Гранаты, забяспечаныя запалам Gr. 31 часам называюць wz. 24/31, каб адрозніваць іх ад арыгінальнай гранаты wz.24, забяспечанай рознымі засцерагальнікамі.

## Варыянты 
Граната выпускалася ў некалькіх варыянтах:
* Разрыўная
* Дымавая
* Запальная: у запальных гранатах замест выбухоўкі выкарыстоўваліся хімічныя рэчывы, якія пры дэтанацыі запальваліся.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Grzegorz Franczyk, *Polskie granaty 1919—1939*. — Krakow, 2010. — ISBN 978-83-272-3200-7

Катэгорыя:Ручныя гранаты
Катэгорыя:Гранаты Другой сусветнай вайны
Катэгорыя:Гранаты Польшчы
Катастрофа Ан-26 пад Кіншасай

**Катастрофа Ан-26 пад Кіншасай** — буйная авіяцыйная катастрофа, якая адбылася ў чацвер 4 кастрычніка 2007 года ў прыгарадзе Кіншасы, сталіцы Дэмакратычнай Рэспублікі Конга, калі пры ўзлёце ўпаў самалёт Ан-26. Лайнер пілатаваў расійскі экіпаж.

## Ход падзей 
Самалёт, які ажыццяўляў змешаны груза-пасажырскі рэйс па маршруце Кіншаса — Чыкапа — Кананда, вылецеў з міжнароднага аэрапорта Н’джылі горада Кіншаса. Ён належаў авіякампаніі Africa One і арандаваны кампаніяй Malift Air. Падчас узлёту ў самалёта раптам аддзялілася паветраны вінт правага рухавіка, што прывяло да страты пад’ёмнай сілы і вышыні. Пілоты спрабавалі зманеврыраваць, аднак самалёт з-за парушэнні цэнтроўкі нахіліўся і зачапіў дрэвы. Ад удару лайнер страціў правае крыло, перайшоў у пікіраванне і ўпаў на жылы раён Кіншасы, разбурыўшы пры гэтым некалькі дамоў. Па іншых даных, на борце самалёта было 20 чалавек (14 пасажыраў і 6 членаў экіпажа). Колькасць грузу на борце невядома.

## Наступствы катастрофы 
Пасля катастрофы звольнены міністр транспарту ДРК, а ўлады краіны загаварылі аб забароне палётаў самалётаў АКБ імя Антонава. Аднак, акрамя размоў, ніякіх дзеянняў у дачыненні да забаронаў ажыццёўлена не было.

У катастрофе загінулі 52 чалавекі. Сярод іх трое расійскіх пілотаў: КПС Валерый Пятровіч Бараннік (г. Краснадар), другі пілот Сяргей Старавойтаў (г. Таганрог) і бортмеханік Іван Бондараў (г. Курск). Прадстаўнікі СМІ атрымалі інтэрв’ю сваякоў членаў расійскага экіпажа, які загінуў у катастрофе:
Ён павінен быў вярнуцца дадому праз два месяцы. За дзень да катастрофы Вольга Старавойтава прасіла мужа разарваць кантракт — не давала спакою цяжкае прадчуванне. Сяргей абяцаў, што гэта яго апошняя далёкая камандзіроўка. Так і выйшла. — *Rambler Mass Media: Бизнес на крови*
Як правіла, выконваюць (заўв. — расійскія лётчыкі ў Афрыцы) палёты з вялікім перагрузам, выконваюць перавозкі небяспечных грузаў — бензіну, газы, выбуховых рэчываў, зброі. Шмат раёнаў Афрыкі выслана косткамі рускіх пілотаў і парэшткамі расійскіх самалётаў. Напэўна, хтосьці павінен спыніць гэты бізнэс на крыві. — *Уладзімір Герасімаў, пілот 1-га класа*
Ён вырашыў яшчэ падоўжыць кантракт, каб у сям’і былі грошы. Ён вельмі любіў свайго сына і жыў для сваёй сям’і… — *Вольга Старавойтава, удава загінулага 2-га пілота*

## Гл. таксама 
* Катастрофа Ан-32 у Кіншасе
* Авіяспецыялісты былых савецкіх рэспублік у Афрыцы

## Спасылкі 
* Rambler Mass Media
* РИА Новости
* Трое россиян погибли в авиакатастрофе в Конго — Rambler Mass Media
* «Бизнес на крови»
* Число погибших в авиакатастрофе в ДРК достигло 52 человек — РИА Новости
* Власти ДРК заговорили о запрете на полёты самолётов «Ан»

Катэгорыя:Падзеі 4 кастрычніка
Катэгорыя:Кастрычнік 2007 года
Катэгорыя:Авіяцыйныя здарэнні ў Дэмакратычнай Рэспубліцы Конга
Анры Эдмон Крос

**Анры Эдмон Крос** (фр.: Henri Edmond Cross; , Дуэ — , Ле-Лаванду, Вар) — французскі мастак, адзін з найбуйнейшых прадстаўнікоў неаімпрэсіянізму. Сапраўднае імя Анры Эдмон Дэлакруа (фр. Henri Edmond Delacroix). У 1881 годзе пераклаў сваё прозвішча з французскай на англійскую, каб не апынуцца ў цені мастака Эжэна Дэлакруа. У 1886 годзе, яшчэ раз змяніў імя на «Анры Эдмон Крос», каб адмежавацца ад французскага скульптара Анры Кроса.
Ролстан Кроўфард

**Ролстан Кроўфард** (; , , правінцыя Антарыа, Канада — , Х’юстан, ЗША) — амерыканскі абстрактны мастак, графік, літограф і фатограф.

## Жыццё і творчасць 
Мастак нарадзіўся ў Канадзе, дзяцінства і юнацтва правёў у горадзе Бафала, штат Нью-Ёрк. Жывапіс пачаў вывучаць у 1927 годзе ў Каліфорніі, у інстытуце мастацтваў Отыс. Потым працаваў мастаком на кінастудыі Walt Disney Pictures. Вярнуўшыся на ўсходняе ўзбярэжжа ЗША, Р. Кроўфард паступае ў Пенсільванскую акадэмію прыгожых мастацтваў у Філадэльфіі, а затым вучыцца ў фондзе Барнса. У гэты перыяд Р. Кроўфард знаходзіўся пад уплывам творчасці П. Пікаса і А. Маціса. У 1934 годзе ў Мэрылендскім інстытуце мастацтваў праходзіць першая персанальная выстава мастака. Быў сябрам групы «Незалежных» (Independents).

Памёр ад раку 27 красавіка 1978 года ў Х’юстане (Тэхас).

Катэгорыя:Мастакі ЗША
Катэгорыя:Мастакі-абстракцыяністы
Катэгорыя:Фатографы ЗША
Катэгорыя:Памерлі ад раку
Бальдасарэ Крочэ

**Бальдасарэ Крочэ** (іт. Baldassare Croce, ,  — , ) — італьянскі жывапісец перыяду маньерызму па мянушцы «Il Baldassarino», які працаваў галоўным чынам у Рыме.

Упершыню яго імя згадваецца ў 1575 годзе ў Балонні, дзе ён навучаўся ў такіх мастакоў-маньерыстаў, як Ларэнца Сабаціні, Арацыа Самакіні, Пелегрына Цібальдзі і Дэніс Калверт. У 1581 годзе пераехаў у Рым.

Як мяркуецца, у Рыме быў вучнем Барталамеа Пасароці. Спецыялізаваўся па фрэскавым роспісам. На яго творчасць аказалі ўплыў вядомыя мастакі балонскай школы: Анібале Карачы і Гвіда Рэні. Некаторы час ён жыў у Рыме пры пантыфікаце Рыгора XIII, які прыцягваў мастака для прац у Ватыкане.
Крочэ

**Крочэ** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Бальдасарэ Крочэ — італьянскі мастак
* Бенедэта Крочэ — італьянскі інтэлектуал
Мары Клеманс Лесон

**Мары Клеманс Лесон** (2 сакавіка 1800 — 4 жніўня 1834) — ілюстратар і другая жонка французскага арнітолага Рэнэ Лесона, за якога выйшла замуж у 1827 годзе. Яна атрымала адукацыю ілюстратара прыродазнаўства ў Парыжы

Ілюстрацыі Мары Клеманс Лесон з’яўляюцца ў кнізе яе мужа «Histoire Naturelle des Oiseaux-Mouches». Яе бацькам быў французскі заолаг . Сястра Мары Клеманс, , таксама была мастачкай-ілюстратаркай і працавала разам з Мары над кнігай «Histoire Naturelle des Oiseaux-Mouches».

Памерла ад халеры ў 1834 годзе.

Катэгорыя:Памерлі ад халеры
Катэгорыя:Мастакі-ілюстратары Францыі
Джордж Крукшэнк

**Джордж Крукшэнк** (; , , Англія — , там жа) — англійскі ілюстратар і карыкатурыст, вядучы майстар кніжнай ілюстрацыі і сатырыка-палітычнай карыкатуры XIX стагоддзя. За сваё доўгае жыццё ён праілюстраваў больш за 850 кніг.

Нарадзіўся 27 верасня 1792 года ў Лондане ў сям’і ілюстратара Айзека Крукшэнка (1756—1811). У год смерці бацькі, калі Джорджу не было і 20 гадоў, ён уславіўся падборкай сатырычных карыкатур для штомесячніка «The Scourge, a Monthly Expositor of Imposture and Folly». У той жа час Крукшэнк стварыў ілюстрацыі да першага англійскага выдання рамана Готфрыда Бюргера «Прыгоды Мюнхгаўзена», заклаўшы медыйную выяву барона літаратурнага персанажа як хвацкага вусатага кавалерыста. За чатыры гады супрацоўніцтва з гэтым выданнем Крукшэнк наблізіўся па папулярнасці і памеры заробкаў да Джэймса Гілрэя, знакамітага карыкатурыста эпохі напалеонаўскіх войн. У 1820-я гады яго карыкатуры з роўнай з’едлівасцю высмейвалі партыі вігаў і торы.

Катэгорыя:Мастакі-ілюстратары Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Графікі Вялікабрытаніі
Лесон

**Лесон** — прозвішча.

## Выбітныя асобы 
* Мары Клеманс Лесон — французская мастачка-ілюстратар
* Рэнэ Прымевэр Лесон — французскі ўрач і натураліст
Карлас Крус-Дыес

**Карлас Эдуарда Крус-Дыес** (, , Венесуэла — , , Францыя) — венесуэльскі мастак кінетычнага мастацтва. Жыў і працаваў у Парыжы з 1960 года да сваёй смерці. Вучыўся ў Аадэміі мастацтваў Каракаса, потым шмат працаваў у галіне кніжнай ілюстрацыі і прамысловага дызайну. Выкладаў у Акадэміі мастацтваў Каракаса, у 1958-60 гадах быў яе дырэктарам.
Джавані Батыста Кразата

**Джамбатыста Кразата** (таксама: Giovanni Battista Crosato; 1686, Венецыя або 1697, Трэвіза — , ) — італьянскі мастак і сцэнограф у стылі ракако, найбольш вядомы як фрэскапісец. Працаваў пераважна ў Венецыі, Венета і Турыне.

Катэгорыя:Мастакі Італіі
Тыргу-Жыускі ўніверсітэт імя Канстанціна Бранкузі

**Тыргу-Жыускі ўніверсітэт імя Канстанціна Бранкузі** () — румынская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Тыргу-Жыу. Названы ў гонар скульптара Канстанціна Бранкузі.

## Структура 
* Факультэт інжынерыі і ўстойлівага развіцця
* Факультэт адукацыі і дзяржаўнага кіравання
* Факультэт прававых навук
* Эканамічны факультэт
* Факультэт медыцынскіх і паводніцкіх навук

## Спасылкі 
Катэгорыя:Універсітэты Румыніі
Катэгорыя:Тыргу-Жыу
Кантонская аперацыя

**Кантонская аперацыя** ― ваенная аперацыя Японіі па захопе Кантона (Гуанчжоў) падчас вайны з Кітаем.

## Мэты аперацыі 
Узяцце Кантона азначала нанясенне шкоды Вялікабрытаніі, якая валодала большасцю прадпрыемстваў горада. Да таго ж, Кантон быў блізка размешчаны да Шанхая ― важнаму фарпосту брытанцаў ва Усходняй Азіі. Усе гэтыя фактары білі па эканамічнаму становішчу Брытаніі і яе прэстыжу. Аперацыя была накіравана не столькі супраць Кітая, колькі супраць англічан.

## Ход аперацыі 
10 кастрычніка 1938 года з Такаа выйшла дэсантная група. Аперацыяй кіраваў японскі генерал Фурусё. Праз два дні, на досвітку, транспарты з войскамі ўвайшлі ў заліў Біяс і пад прыкрыццём авіяцыі і карабельнай артылерыі пачалі высадку дэсанту. Высадка стала для кітайскага камандавання поўнай нечаканасцю.

Уздоўж ўзбярэжжа былі дыслакаваны 8 дывізій, 2 брыгады і 4 асобных палка пяхоты, узмоцненыя 3 артылерыйскімі дывізіёнамі. Яны, аказаўшы нязначны супраціў, пачалі адыходзіць перад надыходзячымі двума калонамі 21-й японскай арміяй.

Паўночная калона пасля захопу Хучжоў, Пола і Шылуня 19 кастрычніка авалодала Дзюньчжэням, адкуль уздоўж чыгуначнай лініі рушыла на Кантон. Заходняя калона, пасля захопу Таймшуй і Тайну, дайшла да вусця ракі Чжуцзянь пад Тайпінам. 22 кастрычніка дэсант японцаў захапіў вусце Хумэнь.

Кантон быў узяты 22 кастрычніка. Войскі кітайскай 12-й арміі пакінулі напалову разбураны горад. Праціўніку дасталася, у якасці трафеяў, артылерыя, шматлікія склады зброі, харчавання і рыштунку.

## Страты 
Паводле афіцыйных дакументаў, японская армія страціла пад Кантонам 173 забітымі, 493 параненымі, 1264 хворымі. Таксама 1069 вайсковых коней загінулі, былі паранены або захварэлі. Сярод тэхнікі ў японцаў лічыцца страта 5 самалётаў.

Кітайцы, паводле сваіх звестак, страцілі 2954 забітымі, 5645 параненымі і 2643 зніклымі без вестак. Афіцыйныя японскія ваенныя запісы сцвярджаюць, што яшчэ 1340 чалавек ўзяты ў палон.

## Спасылкі 
* ГЛАВА 24. ДЕЙСТВИЯ ФЛОТОВ НА ПЕРВОМ ЭТАПЕ ВОЙНЫ (АВГУСТ 1937 — ОКТЯБРЬ 1938 гг.)
* Японо-китайская война 1937 – 1945 гг 

Катэгорыя:Кастрычнік 1938 года
Катэгорыя:Канфлікты 1938 года
Катэгорыя:Япона-кітайская вайна (1937—1945)
Бадроў

**Бадроў** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Дзяніс Аляксандравіч Бадроў — расійскі хакеіст
* Сяргей Сяргеевіч Бадроў — расійскі кінаакцёр
* Сяргей Уладзіміравіч Бадроў — расійскі рэжысёр, акцёр
* Яўген Аляксандравіч Бадроў — расійскі хакеіст
Франц Кругер

**Франц Кругер**, *Конскі Кругер* (ням.: Franz Krüger, Pferde-Krüger; , Гросбадэгаст — , ) — нямецкі жывапісец, малявальшчык і літограф, правадзейны член Берлінскай Акадэміі, ганаровы вольны супольнік Імператарскай Акадэміі майстэрстваў (з 1831). Адзін з найбольш папулярных партрэтыстаў стылю бідэрмаер, вядомы працамі для рускага імператарскага і прускага каралеўскага двароў, які таксама атрымаў прызнанне ў якасці мастака-анімаліста.

Катэгорыя:Мастакі Германіі
Сяргей Сяргеевіч Бадроў

**Сяргей Сяргеевіч Бадроў** (; , , РСФСР, СССР — , Кармадонская цясніна, Паўночная Асеція, Расія), таксама вядомы як Сяргей Бадроў-малодшы, — расійскі  кіно,  і ; лаўрэат Дзяржаўнай прэміі Расійскай Федэрацыі (1997).

## Творчасць 
Выканаўца галоўных роляў у фільмах «» (1996), «Брат» (1997), «Стрынгер» (1998), «Усход-Захад» (1999), «Брат 2» (2000) і «Мядзведжы пацалунак» (2002); вядучы тэлепраграм «Марафон-15», «Погляд» і першага сезона праекта «Апошні герой»; рэжысёр і аўтар сцэнарыяў фільмаў «Сёстры» (2001) і «Сувязны» (не завершаны, 2002); сцэнарыст фільма «Морфій» (выйшаў у 2008).

З 20 верасня 2002 года Бадроў афіцыйна лічыцца зніклым без вестак разам са здымачнай групай падчас сходу ледавіка Колка ў Кармадонскай цясніне Паўночнай Асеціі, дзе праводзіліся здымкі фільма «Сувязны».
Куапель

**Куапель** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Антуан Куапель — французскі жывапісец
* Шарль Антуан Куапель — французскі мастак
Антуан Куапель

**Антуан Куапель** (; ,  — ) — французскі жывапісец, малявальшчык-арнаменталіст і гравёр стылю Рэгенцтва, вядомы майстар французскай кніжнай ілюстрацыі, аўтар тэарэтычнага трактата «Эстэтыка жывапісу». Старэйшы сын жывапісца і гравёра Наэля Куапеля, адзінакроўны брат Наэля-Нікаля Куапеля і бацька Шарля Антуана Куапеля.

Катэгорыя:Мастакі Францыі
Катэгорыя:Мастакі XVIII стагоддзя
Катэгорыя:Мастакі XIX стагоддзя
Шарль Антуан Куапель

**Шарль Антуан Куапель** (фр. Charles Antoine Coypel;  — ) — французскі мастак і пісьменнік эпохі ракако, сын і вучань мастака Антуана Куапеля.

## Біяграфія і творчасць 
Быў вучнем і паслядоўнікам свайго бацькі. У 1746 годзе стаў першым жывапісцам караля і кіраўніком Каралеўскай Акадэміі жывапісу і скульптуры. Шарль Антуан Куапель з’яўляецца аўтарам шматлікіх жывапісных карцін, сярод якіх самымі вядомымі лічацца «Хрыстос перад Пілатам у філіпінцаў» і «Ахвяра Іфігеніі». Таксама ён стварыў накіды для насценных роспісаў, у тым ліку ў жанры бурлеска, некаторыя з іх прысвечаны іранічным выявам Дон Кіхота, персанажа рамана Сервантэса. Куапель Малодшы разам з бацькам быў аўтарам малюнкаў да ўнікальнага выдання рамана Лонга «Дафніс і Хлоя» (1718). Ініцыятарам выдання быў герцаг Філіп Арлеанскі. Малюнкі гравіраваў Бенуа Одран Першы.

Разам з бацькам Куапель Малодшы гравіраваў па малюнках Клода Жыла, маляўнічым арыгіналам Антуана Вато, Франсуа Бушэ і Нікала Ланкрэ. Выконваў кардоны для Каралеўскай мануфактуры габеленаў.

## Зноскі
Узброеныя сілы Кыргызстана

**Узброеныя сілы Кыргызскай Рэспублікі** () — сукупнасць органаў кіравання, злучэнняў, часцей і падраздзяленняў Міністэрства абароны, Нацыянальнай гвардыі, Дзяржаўнай пагранічнай службы ДКНБ, Унутраных войскаў МУС, прызначаныя для абароны нацыянальных інтарэсаў Кыргызскай Рэспублікі.

Кыргызстан — член Арганізацыі Дагавора аб калектыўнай бяспецы.

## Структура 
Узброеныя сілы Рэспублікі Кыргызстан складаюцца з наступных відаў узброеных сіл:
* Сухапутныя войскі
* Сілы Паветранай абароны
* Дзяржаўная памежная служба ДКНБ
* Нацыянальная гвардыя
* Унутраныя войскі МУС

## Спасылкі 
* Сайт Міністэрства абароны Кыргызстана
* Сайт Міністэрства ўнутраных справы Кыргызстана
Empire (гульня)

**«Empire»** ― шматкарыстальніцкая пакрокавая стратэгічная камп’ютарная гульня, створаная  у 1972 годзе для камп’ютара . Арыгінальная гульня была страчана, але існуе мноства незалежных рэалізацый «Empire», створаных як самім Лэнгстанам, так і іншымі энтузіястамі для розных платформ.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Пакрокавыя стратэгіі
Катэгорыя:Гульні для Linux
Катэгорыя:Гульні для Mac OS
Катэгорыя:Гульні для Windows
Катэгорыя:Гісторыя камп’ютарных гульняў
Катэгорыя:Камп’ютарныя гульні 1972 года
1972 год у гісторыі камп’ютарных гульняў

**1972** год быў адзначаны шэрагам падзей у галіне камп’ютарных гульняў.

## Мерапрыемствы і падзеі 
У верасні выйшла першая ў свеце камерцыйная хатняя гульнявая прыстаўка «Magnavox Odyssey».

## Узнагароды 
## Выпускі гульняў 
* «Empire» (платформа HP 2100)
* 29 лістапада ― «Pong» (платформа — аркадны аўтамат).

## Спасылкі
Катэгорыя:1972
Катэгорыя:Гады ў камп’ютарных гульнях
Star Trek (гульня)

**«Star Trek»** ― класічная камп’ютарная гульня, заснаваная на тэлесерыяле «» на мове BASIC з тэкставым інтэрфейсам карыстальніка. Лічыцца, што першапачатковая версія гульні была створана Майкам Мэйфілдам () у 1971 годзе, спачатку для  «Sigma 7», а затым была перанесена на дыялект HP BASIC для міні-камп’ютараў фірмы «Hewlett-Packard». Зыходная гульня «Star Trek» спарадзіла мноства партоў і варыянтаў.

Структура гульнявога свету стала асновай і прабацькай шматлікіх відэагульняў 1980-х, прысвечаных даследаванню космасу, сярод якіх найболей прыкметна вылучаецца і сама па сабе моцна кланаваная гульня «Star Raiders» фірмы «Atari».

## Спасылкі
Катэгорыя:Гульні для DOS
Катэгорыя:Камп’ютарныя гульні 1971 года
Петрашані

**Петрашані** — горад у цэнтральнай частцы Румыніі, жудзец Хунедаара. Насельніцтва — 43,9 тыс. жыхароў (2007). Горад быў заснаваны ў XVII стагоддзі. У 1840 годзе каля Петрашані пачалася здабыча вугалю. Петрашаньскі ўніверсітэт.

Катэгорыя:Гарады Румыніі
1947 год у гісторыі камп’ютарных гульняў

**1947** год быў адзначаны шэрагам падзей у галіне камп’ютарных гульняў.

## Мерапрыемствы і падзеі 
## Узнагароды 
## Выпускі гульняў 
*28 студзеня ― Забаўляльная прылада на аснове электронна-прамянёвай трубкі

## Спасылкі
Катэгорыя:1947
Катэгорыя:Гады ў камп’ютарных гульнях
Бамбардзіроўкі Неапаля падчас Другой сусветнай вайны

З усіх італьянскіх гарадоў, Неапаль найбольш часта падвяргаўся бамбардзіроўкам падчас Другой сусветнай вайны.

У перыяд паміж 1940 і 1944 гадамі саюзнікамі было здзейснена каля 200 авіяналётаў на Неапаль, з якіх 180 здзейснены ў 1943 годзе. Колькасць ахвяр сярод мірных жыхароў вар’іруецца ад 20 000 да 25 000 чалавек. Асноўнымі мэтамі для бамбардзіровак былі партовыя і чыгуначныя аб’екты, а таксама прамысловыя, у асноўным нафтаперапрацоўчыя, заводы ва ўсходняй частцы горада, і буйная прамысловая зона ў заходняй частцы.

Самая буйная бамбардзіроўка адбылася 4 жніўня 1943 года, калі 400 самалётаў B-17 з Паўночнай Афрыкі накіраваліся да Неапаля для знішчэння базы падводных лодак, але фактычна разбамбілі не базу, а сам горад. Былі разбураны адна каталіцкая царква і бальніца, а таксама нанесеныя пашкоджанні шматлікім караблям у гавані.

Катэгорыя:Стратэгічныя бамбардзіроўкі ў перыяд Другой сусветнай вайны
Катэгорыя:Італія ў Другой сусветнай вайне
Катэгорыя:Неапаль
Тамара Мікалаеўна Сыраед

**Тамара Мікалаеўна Сыраед** (, станіца Паўлаўская, Краснадарскі край, РСФСР) — вучоны-эканаміст, педагог. Кандыдат эканамічных навук (1972), прафесар (1993), рэктар Беларускага гандлёва-эканамічнага ўніверсітэта спажывецкай кааперацыі (1996—2002).

## Біяграфія 
У 1964 годзе паступіла ў Маскоўскі кааператыўны інстытут. Скончыла інстытут у 1968 годзе па спецыяльнасці «Эканоміка і арганізацыя гандлю і грамадскага харчавання».

У 1968 годзе паступіла ў аспірантуру Маскоўскага кааператыўнага інстытута на кафедры «Фінансы і крэдыт». Абараніла дысертацыю з прысваеннем навуковай ступені кандыдата эканамічных навук у 1972 годзе.

З 1972 года працуе ў Беларускім гандлёва-эканамічным універсітэце спажывецкай кааперацыі. Займала пасады: старшы выкладчык кафедры «Фінансы і крэдыт» (1972—1976), дацэнт кафедры «Эканоміка гандлю» (1976—1977), загадчыка кафедры «Эканомікі гандлю» (1977—1994), першы прарэктар Гомельскага кааператыўнага інстытута (1994—1996), рэктар Гомельскага кааператыўнага інстытута (Беларускі гандлёва-эканамічны ўніверсітэт) (1996—2002), саветнік рэктара (2002—2003), з 2003 года прафесар кафедры «Эканоміка гандлю».

## Навуковая дзейнасць 
Навуковыя працы па эканоміцы гандлю, праблемах цэнаўтварэння і стымулявання працы.

## Узнагароды 
* Выдатнік савецкай спажывецкай кааперацыі.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Сыроед Тамара Николаевна 

Катэгорыя:Рэктары БГЭУСК
Катэгорыя:Эканамісты СССР
Катэгорыя:Эканамісты Беларусі
Уладзімір Іванавіч Хаціненка

**Уладзімір Івановіч Хаціненка** (; нар.  года, Слаўгарад, Алтайскі край) — савецкі і расійскі кінарэжысёр, сцэнарыст, акцёр, педагог. Народны артыст Расійскай Федэрацыі (2010).

## Біяграфія 
Вучыўся ў школах Слаўгарада і Паўладара (Казахская ССР). Пасля заканчэння школы год працаваў мастаком-канструктарам Паўладарскага трактарнага завода. Вялікі ўплыў на жыццёвае станаўленне і загартоўку характару Уладзіміра ў школьныя гады аказаў яго ўдзел у маладзёжнай арганізацыі «Грынабель».

У 1976 годзе з адзнакай скончыў Свярдлоўскі архітэктурны інстытут, затым служыў у войску ва ўнутраных войсках МУС СССР. У 1978—1982 гадах — мастак-пастаноўшчык на Свярдлоўскай кінастудыі на фільмах «Гонка з пераследам», «Дым Айчыны», «Казацкая застава», «Вось такая музыка», «Люстэрка для героя».

У канцы 1970-ых гадоў па парадзе Мікіты Міхалкова паступаў ва УДІК, але на першым туры атрымаў адзнаку «адзінка» (1 бал). Як заяўляў сам Хаціненка, пасля гэтага яго запэўнівалі ў тым, што адзінку ніколі нікому не ставілі.

У 1982 годзе скончыў Вышэйшыя курсы сцэнарыстаў і рэжысёраў (майстэрня М. Міхалкова). Працаваў асістэнтам рэжысёра ў Мікіты Міхалкова на фільмах «Некалькі дзён з жыцця І. І. Абломава», «Пяць вечароў», «Радня». Рэжысёрскім дэбютам Хаціненка стаў фільм «Адзін і без зброі», які ён зняў у пары з Паўлам Фатахутдзінавым у 1984 годзе.

З’яўляецца загадчыкам кафедры рэжысуры ва Усерасійскім дзяржаўным інстытуце кінематаграфіі (УДІК).

Катэгорыя:Кінарэжысёры СССР
Катэгорыя:Кінарэжысёры Расіі
Катэгорыя:Кінарэжысёры XX стагоддзя
Катэгорыя:Кінарэжысёры XXI стагоддзя
Катэгорыя:Акцёры СССР
Катэгорыя:Акцёры Расіі
Катэгорыя:Акцёры XX стагоддзя
Катэгорыя:Акцёры XXI стагоддзя
Катэгорыя:Сцэнарысты СССР
Катэгорыя:Сцэнарысты Расіі
Катэгорыя:Сцэнарысты XX стагоддзя
Катэгорыя:Сцэнарысты XXI стагоддзя
Альфрэд Кубін

**Альфрэд Кубін** (Альфрэд Леапольд Ізідар Кубін, ; , Лейтмерыц, Багемія — , Вернштайн-на-Іне) — аўстрыйскі графік, пісьменнік і кніжны ілюстратар.

## Біяграфія 
Для творчасці Кубіна тыповымі з’яўляюцца карціны фантастычных сноў, якія выконваюцца з нервовым вядзеннем штрыха. У творчасці Кубіна натхнялі візіянерскія і сімвалічныя работы Франсіска Гоя, Джэймса Энсара, Адзілона Рэдона, Эдварда Мунка і Макса Клінгера. Альфрэд Кубін пераважна працаваў у графіцы.

З 1898 года Кубін жыў у Мюнхене, дзе наведваў прыватную мастацкую школу Людвіга Шміта-Ройтэ. 2 мая 1899 года Кубін быў залічаны ў каралеўскую акадэмію мастацтваў на курс жывапісу Нікалауса Гізіса. Аднак неўзабаве Кубін кінуў вучобу. Пасля некалькіх навучальных паездак у 1905 годзе Кубін размясціўся ў 1906 годзе ў Вернштайне-на-Іне ў старадаўняй сядзібе Цвіклет, дзе жыў да канца сваіх дзён разам са сваёй жонкай Хэдвіг Грюндлер, сястрой пісьменніка Оскара А. Г. Шміца. З 1928 года Кубін знаходзіўся ў перапісцы з Карлам Рэсінгам і Германам Гесэ.

У Цвіклеце з’явіўся на свет фантастычны раман Кубіна «Іншы бок», які быў выдадзены ў 1909 годзе са шматлікімі ілюстрацыямі аўтара. Кубін апісвае ў кнізе свет галюцынацый і бачанняў канца свету. У свой свет сноў галоўная дзеючая асоба рамана (графіка па прафесіі, як і Кубін) запрасіў яго школьны сябар. У гэтым свеце ён праводзіць тры гады. Першапачатковае захапленне навакольным становішчам змяняецца ў рэшце рэшт агідай.

У тым жа 1909 годзе Кубін разам з Васілём Кандзінскім, Аляксеем Яўленскім, Адольфам Эрбслё, Габрыеле Мюнтэр, Мар’янай Вяроўкінай і Карлам Хоферам стаў сузаснавальнікам «Новага мюнхенскага мастацкага аб’яднання», які стаў папярэднікам «Сіняга вершніка». Альфрэд Кубін выканаў ілюстрацыі да 60 кніг, сярод якіх творы Ф. М. Дастаеўскага і Эдгара По, апублікаваў альбомы друкаванай графікі («На краі жыцця», 1921; «Пляска смерці», 1918; «Прыгоды малявальнага пяра», 1941). У яго творчай спадчыне тысячы малюнкаў пяром.
Шубінскі замак

**Шубінскі замак** () — рэшткі рыцарскага замака XIV стагоддзя у гатычным стылі, размешчаны ў г. Шубін Куяўска-Паморскага ваяводства Польшчы.

## Гісторыя 
Замак быў пабудаваны ў гатычным стылі ў другой палове XIV стагоддзя. У пісьмовых крыніцах ён з’яўляецца толькі ў 1435 годзе. У XVI стагоддзі быў пашыраны.

У 2020 годзе пачалася рэвіталізацыя руін рыцарскага замка ў Шубіне.

## Галерэя 

Szubin Castle (84002661).jpg
Ruiny w Szubinie.jpg
Zamek w Szubinie wps.JPG
Шубінскі замак (2022-06-16) 20.jpg
Шубінскі замак (2022-06-16) 28.jpg  
Шубінскі замак (2022-06-16) 27.jpg
Шубінскі замак (2022-06-16) 14.jpg
Шубінскі замак (2022-06-16) 31.jpg

## Спасылкі 
Катэгорыя:Шубін (горад) 
Катэгорыя:Замкі Куяўска-Паморскага ваяводства
Катэгорыя:Збудаванні Польшчы ў гатычным стылі
Джон Кром

**Джон Кром** (;  — ), вядомы таксама як **Стары Кром**, каб адрозніць яго ад сына мастака Джона Берні Крома — англійскі пейзажыст эпохі рамантызму, адным з галоўных мастакоў і членаў-заснавальнікаў Норвіцкай школы. мастакоў. Усё жыццё пражыў у англійскім горадзе Норвіч. Большасць яго работ — пейзажы Норфалка.

Работы Крома знаходзяцца ў калекцыях публічных мастацкіх галерэй, у тым ліку галерэі Тэйт і Каралеўскай акадэміі ў Лондане, а таксама Музея замка ў Норвічы. Ствараў афорты і выкладаў мастацтва.
Крызіс у Панкіскай цясніне

**Крызіс у Панкіскай цясніне** — палітычны крызіс у пачатку 2000-х, які разгарэўся вакол Панкіскай цясніны, дзе нарошчвалі сваю прысутнасць «Аль-Каіда» і розныя экстрэмісцкія групоўкі Каўказа.

## Цясніна 
Панкіская цясніна размешчана ў Ахмецкім муніцыпалітэце Грузіі ў вярхоўях ракі Алазані. Цясніна праходзіць на адлегласці 60 км паралельна грузіна-расійскай мяжы, і аддзелена ад яе горным хрыбтом. Працягласць яе складае 60 кіламетраў, шырыня — каля пяці кіламетраў. У цясніне размешчаны населеныя пункты чачэнцаў-кісцінцаў.

## Ход падзей 
У 1990-х і пачатку 2000-х уплыў ісламісцкіх груповак на Каўказе дасягнуў свайго піку. У гэты час вядомы іарданскі тэрарыст Абу Мусаб аз-Заркаві вырашыў перабрацца ў Панкіскую цясніну, адкуль ён мог бы таксама трапіць у Чачню, дзе мелася моцная прысутнасць «Аль-Каіды». Пасля гэтага ўрады Расіі і ЗША ціснулі на Грузію, каб тая зачысціла рэгіён ад тэрарыстаў, але ніякіх актыўных дзеянняў грузінскае кіраўніцтва не здзяйсняла. Да кастрычніка 2002 года ў Грузіі ўжо налічвалася некалькі дзясяткаў арабскіх баевікоў.

Тым часам баевікі з «Аль-Каіды» сагналі машыну чачэнскіх баевікоў, забіўшы кіроўцу, захапіўшы невядомую колькасць камбатантаў. Толькі пасля гэтага Грузія прыступіла да больш рашучых дзеянняў. Ужо 3 верасня 2003 года прэзідэнт Эдуард Шэварнадзэ заявіў, што сілы бяспекі Грузіі ўсталявалі поўны кантроль над Панкіскай цяснінай. У канцы кастрычніка Грузія накіравала ў рэгіён 1000 паліцыянтаў і вайскоўцаў, стварыўшы кантрольна-прапускныя пункты і паабяцаўшы навесці парадак. Пазней Грузія заявіла, што плануе нарошчваць колькасць памежных войскаў каля Чачні і Інгушэціі. Расія абвінаваціла Грузію ў супрацоўніцтве з чачэнскімі баевікамі і садзейнічанні ім пры перасячэнні грузіна-расійскай мяжы.

Фактычна аперацыя ў цясніне была завершана яшчэ ў 2003 годзе, аднак Грузія пачала вывад унутраных войскаў з рэгіёну ў студзені 2005 года.

## Хімічная зброя
У 2003 годзе дзесяткі жыхароў Паўночнай Афрыкі (у асноўным алжырцы), якія падазраваліся ў стварэнні хімічнай зброі, былі злоўлены сумеснымі намаганнямі праваахоўных органаў Вялікабрытаніі, Францыі і Іспаніі. Паліцыям гэтых краін удалося высветліць, што ў стварэнні, а таксама ў транспарціроўцы, хімічнай зброі замяшаны Абу Мусаб аз-Заркаві і чачэнскія баевікі. Меркавалася, што з Панкіскай цясніны, наводненай радыкаламі, баявыя атрутныя рэчывы паступалі ў Ірак, аднак доказаў гэтаму не было знойдзена. Пасля правядзення аперацыі ў Панкіскай цясніне было выяўлена некалькі лабараторый «Аль-Каіды», дзе вырабляўся рыцын, адзін з відаў хімічнай зброі.

## Заўвагі 
Катэгорыя:Другая чачэнская вайна
Катэгорыя:Войны Грузіі
Мінская ваенная камендатура

**Мінская ваенная камендатура (МВК)** — фарміраванне Узброеных Сіл Беларусі, якое выконвае функцыі ваеннай паліцыі і размяшчаецца ў Мінску. З'яўляецца адной з 6 ваенных камендатур Узброеных сіл. 

Мінская ваенная камендатура была створана 30 лістапада 1917 года загадам камандуючага арміямі Заходняга фронту Аляксандра Фёдаравіча Мяснікова. Пасля здабыцця Беларуссю незалежнасці, у 1995 годзе была перфармаваная ў Галоўную ваенную камендатуру Узброеных сіл. У 2007 годзе зноў была перафарміравана ў Мінскую ваенную камендатуру.

## Структура 
Мінская ваенная камендатура ўключае ў сябе:
* 1-я рота ганаровай варты
* 2-я рота ганаровай варты
* Патрульная рота
* Рота вартаўнічай службы
* Ваенная аўтамабільная інспекцыя
* Аддзел дазнання і вышуку ваеннаслужачых
* Гаўптвахта
* Аркестр

Катэгорыя:Воінскія часці і фарміраванні Беларусі
Катэгорыя:З’явіліся ў 1917 годзе
Ігар Ніканавіч Кузняцоў

**Ігар Ніканавіч Кузняцоў** (нар. 1954) — беларускі ваенны, начальнік Інстытута нацыянальнай бяспекі Рэспублікі Беларусь (2010—2014). Былы фігурант Чорнага спісу ЕС.

## Біяграфія 
14 чэрвеня 2002 года прызначаны начальнікам упраўлення ваеннай контрразведкі Камітэта дзяржаўнай бяспекі Рэспублікі Беларусь.

З 20 студзеня 2005 года па 22 студзеня 2010 года працаваў начальнікам упраўлення КДБ Рэспублікі Беларусь па гораду Мінску і Мінскай вобласці.

22 студзеня 2010 года прызначаны начальнікам Інстытута нацыянальнай бяспекі Рэспублікі Беларусь.

23 мая 2014 года вызвалены ад пасады начальніка Інстытута нацыянальнай бяспекі Рэспублікі Беларусь і звольнены з вайсковай службы ў запас.

З 16 мая 2017 года па цяперашні час з’яўляецца намеснікам старшыні Беларускай федэрацыі біятлона.

У 2017 годзе ўладкаваўся на працу памочнікам дырэктара ААТ «Будтэхпрагрэс».
## Санкцыі ЕС 
31 студзеня 2011 года, пасля правядзення прэзідэнцкіх выбараў у Беларусі 2010 года, якія Еўрапейскім Саюзам былі прызнаныя недэмакратычнымі, а таксама сілавога разгону Плошчы 2010, уключаны ў Чорны спіс Еўрасаюза як кіраўнік навучальнага цэнтра КДБ — Інстытута нацыянальнай бяспекі Рэспублікі Беларусь. У сваім рашэнні ад 15 кастрычніка 2012 года Савет Еўрапейскага саюза прызнаў генерала Кузняцова як кіруючага падрыхтоўкай і навучаннем супрацоўнікаў КДБ адказным за рэпрэсіўную працу КДБ супраць грамадзянскай супольнасці і дэмакратычнай апазіцыі, а таксама адказным за тую ж рэпрэсіўную працу на Міншчыне падчас узначальвання ім упраўлення КДБ па Мінску і Мінскай вобласці.

Катэгорыя:Генерал-маёры (Беларусь)
Катэгорыя:Супрацоўнікі беларускіх спецслужбаў
Катэгорыя:Беларускія асобы ў Чорным спісе ЕС
Тымішаарскі заходні ўніверсітэт

**Тымішаарскі заходні ўніверсітэт** () — румынская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Тымішаара.

## Гісторыя 
* 1841 — створаны філасофскі факультэт
* 1845 — створаны юрыдычны факультэт
* 1944 — кароль Міхай I абнародаваў закон аб стварэнні ўніверсітэта, які павінен быў уключыць факультэты права, літаратуры і філасофіі, навук, медыцыны чалавека, ветэрынарнай медыцыны, фармацыі і тэалогіі
* 1945 — урад Петру Грозы пастанавіў, што ўніверсітэт спачатку стане медыцынскім факультэтам
* 1948 — створаны педагагічны інстытут з матэматыка-фізічным факультэтам
* 1956 — адкрыўся філалагічны факультэт
* 1962 — педагагічны інстытут становіцца ўніверсітэтам
* 1962 — пачынаюцца работы над новым універсітэцкім корпусам
* 1967 — створаны эканамічны факультэт
* 1974 — скасаваныя спецыяльнасці па фізіцы, хіміі, біялогіі, геаграфіі, гісторыі, музыцы і выяўленчым мастацтве
* 1989 — ва ўніверсітэце засталіся толькі тры профілі
* 1994 — універсітэт набывае сваю цяперашнюю назву

## Структура 
* Факультэт мастацтваў і дызайну
* Факультэт хіміі, біялогіі, геаграфіі
* Факультэт права
* Факультэт эканомікі і дзелавога адміністравання
* Факультэт фізічнага выхавання і спорту
* Факультэт фізікі
* Факультэт літаратуры, гісторыі і тэалогіі
* Факультэт матэматыкі і інфарматыкі
* Факультэт музыкі і тэатра
* Факультэт сацыялогіі і псіхалогіі
* Факультэт палітычных навук, філасофіі і камунікацый

## Спасылкі 
Катэгорыя:Універсітэты Румыніі
Катэгорыя:Тымішаара
Тымішаарскі політэхнічны ўніверсітэт

**Тымішаарскі політэхнічны ўніверсітэт** () — румынская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Тымішаара. 

## Структура 
* Факультэт архітэктуры і ўрбаністыкі
* Факультэт аўтаматыкі і вылічальнай тэхнікі
* Факультэт прамысловай хіміі і інжынерыі навакольнага асяроддзя
* Будаўнічы факультэт
* Факультэт электронікі, тэлекамунікацый і інфармацыйных тэхналогій
* Факультэт электраэнергетыкі
* Факультэт менеджменту ў вытворчасці і на транспарце
* Механічны факультэт
* Інжынерны факультэт
* Факультэт камунікацый

## Спасылкі 
Катэгорыя:Універсітэты Румыніі
Катэгорыя:Тымішаара
Тымішаарскі банацкі ўніверсітэт сельскагаспадарчых навук і ветэрынарнай медыцыны

**Тымішаарскі банацкі ўніверсітэт сельскагаспадарчых навук і ветэрынарнай медыцыны** () — румынская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Тымішаара.

## Структура 
* Сельскагаспадарчы факультэт
* Факультэт біяінжынерыі жывёл
* Факультэт харчовай тэхнікі
* Факультэт садаводства і лясной гаспадаркі
* Факультэт кіравання і сельскага турызму
* Факультэт ветэрынарнай медыцыны

## Спасылкі 
Катэгорыя:Універсітэты Румыніі
Катэгорыя:Тымішаара
Тымішаарскі ўніверсітэт медыцыны і фармацыі імя Віктара Бабеша

**Тымішаарскі ўніверсітэт медыцыны і фармацыі імя Віктара Бабеша** () — румынская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Тымішаара. Названы ў гонар навукоўца, мікрабіёлага Віктара Бабеша.

## Структура 
* Медыцынскі факультэт
* Стаматалагічны факультэт
* Фармацэўтычны факультэт

## Спасылкі 
Катэгорыя:Універсітэты Румыніі
Катэгорыя:Тымішаара
Аперацыя «Мотармэн»

**Аперацыя «Мотармэн»** (, ) — буйная ваенная аперацыя, праведзеная брытанскай арміяй у Паўночнай Ірландыі 31 ліпеня 1972 года, з мэтай ліквідацыі «забароненых зон» (тэрыторый, кантраляваных узброенымі атрадамі ірландскіх нацыяналістаў).

## Перадумовы і агульная абстаноўка 
Беспарадкі ў Ірландыі ў жніўні 1969 года адзначылі пачатак канфлікту ў паўночнай частцы острава. Пасля два галоўных горада Паўночнай Ірландыі, Белфаст і Дэры, практычна не кантраляваліся брытанскім урадам. Многія раёны часткова або цалкам знаходзіліся ў зоне ўплыву ірландскіх нацыяналістаў і іх саюзнікаў. Мела месца пабудова барыкад, якія ўзводзіла пранацыяналістычнае мясцовае насельніцтва, каб ізаляваць і абараніць свае раёны ад нападаў з боку брытанскіх сіл бяспекі. Раёны, якія кантраляваліся нацыяналістамі і спачуваючымі ім грамадзянамі, сталі называцца «забароненымі зонамі».

Да канца 1971 года ў Дэры было ўстаноўлена 29 барыкад; 16 з іх маглі нават вытрымаць націск бранятэхнікі. Многія з нацыяналістычных забароненых зон наўпрост кантраляваліся групоўкай «Часовая Ірландская рэспубліканская армія» (ІРА).

21 ліпеня 1972 года баевікі ўзарвалі 22 бомбы ў Белфасце. Дзевяць чалавек (у тым ліку два салдаты і адзін лаяліст) былі забітыя і 130 атрымалі раненні. Атака заахвоціла брытанскі ўрад знішчыць «забароненыя зоны». У аперацыі задзейнічана вялікая колькасць бронемашын і танкаў.

Хуткае нарошчванне ваеннага кантынгенту не прайшло не заўважаным ІРА. Большая частка баевікоў пакінула «забароненыя зоны» за дзень да аперацыі.

## Ход аперацыі
Аперацыя пачалася каля 4:00 раніцы 31 ліпеня. У «забароненых зонах», такіх як Вольны Дэры, жыхароў загадзя папярэдзілі аб магчымым прарыве барыкад. Брытанская армія пры падтрымцы бульдозераў змагла разламаць барыкады. Затым раёны «забароненых зон» пазапаўняла брытанская пяхота, падтрыманая бронеаўтамабілямі і танкамі. Баевікі ІРА і іх лаялісты практычна не мелі зброі, каб супрацьстаяць вайскоўцам, таму без супраціву здалі ўсе свае пазіцыі. Аднак некалькі нязначных сутыкненняў ўсё ж адбыліся.

Да канца дня Дэры і Белфаст былі ачышчаны ад «забароненых зонаў», але сітуацыя яшчэ была напружанай.

File:Centurion AVRE 3.jpg|Танкі «Цэнтурыён» A41 былі задзейнічаны ў аперацыі.
File:HMS Fearless L10 Portsmouth 1994.jpeg|Дэсантныя караблі HMS Fearless перакідалі войскі ў Паўночную Ірландыю напярэдадні аперацыі.

## Ахвяры 
Падчас аперацыі брытанская армія застрэліла двух чалавек у Дэры, аднаго мірнага жыхара і аднаго члена ІРА:
* Даніэль Хегарці, 15-гадовы жыхар Дэры, застрэлены разам са сваімі стрыечнымі братамі, калі яны выйшлі на вуліцу, каб паглядзець на ваенную тэхніку. Адзін з яго кузенаў, Крыстафер Хегарці, выжыў, нягледзячы на раненне ў галаву.
* Сімус Брэдлі, 19-гадовы член ІРА. У арганізацыі тэракту абвінавачвалася Часовая ІРА, якая адпрэчвала гэтыя абвінавачванні і заяўляла, што ніводнае яе падраздзяленне не ўладкоўвала выбух.

## Зноскі 
Катэгорыя:Канфлікты 1972 года
Катэгорыя:Канфлікт у Паўночнай Ірландыі
Катэгорыя:Падзеі 31 ліпеня
Катэгорыя:Ліпень 1972 года
Бітва пры Бенбёрне

**Бітва пры Бенбёрне** — бітва, якая адбылася 5 чэрвеня 1646 года падчас вайны з Ірландскай Канфедэрацыяй (1641—1648). У гэтай бітве ірландскія войскі пад камандаваннем Оўэна О’Ніла разграмілі шатландскую армію на чале з Робертам Манро. Бітва канчаткова развеяла планы шатландцаў па ўзмацненні ўплыву ў Ірландыі.

## Перадумова 
У 1642 годзе шатландцы, з мэтай абараніць шатландскае насельніцтва Ірландыі, захопліваюць Ольстэр, аднак сапраўдныя планы шатландскай арміі былі іншымі. Шатландыя спрабавала цалкам скарыць Ірландыю, маючы намер распаўсюдзіць там пратэстанцкую веру. Да 1643 года англа-шатландскія войскі заваявалі большую частку тэрыторый Паўночнага Ольстэра, але не змаглі заваяваць Паўднёвую Ірландыю.

Абодва бакі здзяйснялі жорсткія набегі адзін на аднаго, забіваючы вялікая колькасць мірных жыхароў.

У 1646 года англа-шатландскія сілы ў 6000 чалавек распачалі яшчэ адну спробу захапіць паўднёваірландскія зямлі.

Бітва пачалася з артылерыйскіх абстрэлаў з боку ірландцаў, якія не нанеслі шатландскай арміі сур’ёзнага ўрону. Затым рушылі ўслед сутыкненні шатландскай кавалерыі і ірландскай пяхоты. Бой скончыўся няўдала для шатландцаў. Пасля гэтага ірландцы перайшлі ў атаку. Шатландскае войска пачало бязладна адступаць. Падчас бою загінула ад 2000 да 3000 шатландцаў, некаторыя з іх патанулі, спрабуючы выратавацца ад праціўніка, пераправіўшыся праз раку. Ірландцы страцілі ўсяго 300 чалавек.

## Значэнне 
Пасля бітвы Шатландыя больш не ўяўляла для ірландцаў сур’ёзнай пагрозы.

## Літаратура 
* Hayes-McCoy, G. A. . Irish Battles: A Military History of Ireland. — Belfast: Appletree Press, 1990. — ISBN 0-86281-250-X.
* Padraig, Lenihan. Confederate Catholics at War. — Cork, 2001.
Катэгорыя:Падзеі 5 чэрвеня
Катэгорыя:Канфлікты 1646 года
Катэгорыя:Бітвы Ірландыі
Катэгорыя:Бітвы XVII стагоддзя
Катэгорыя:Бітвы Шатландыі
Бамбардзіроўка Фрайбурга (1940)

10 мая 1940 года нямецкі горад Фрайбург падвергнуўся памылковай паветранай бамбардзіроўцы з боку авіяцыі Люфтвафэ.

## Атака 
10 мая 1940 года тры нямецкіх самалёта ўзляцелі з авіябазы Ландсберг-Лех у кірунку французскага горада Дыжон. Аднак падчас палёту лётчыкі збіліся з курсу і дасягнулі Фрайбурга, які яны прынялі за Дыжон. Дазорцы службы СПА горада не паднялі трывогі, так як змаглі ідэнтыфікаваць самалёты як нямецкія. Толькі пасля таго як на горад пасыпаліся бомбы (у агульнай складанасці ўпала 69 бомбаў), загучала сірэна паветранай трывогі. У выніку бамбардзіроўкі загінула 57 чалавек (у тым ліку 20 дзяцей).

## Рэакцыя 
Пасля высвятлення памылкі, нямецкае камандаванне паспрабавала схаваць абставіны інцыдэнту. Для інфармацыі ў СМІ было паведамлена, што горад бамбіла французская авіяцыя, якая грунтавалася на тэрыторыі нейтральных Галандыі і Бельгіі. У афіцыйнай заяве Берліна паведамлялася, што тым самым Брусель і Амстэрдам парушылі дамовы аб нейтралітэце. У мясцовых газетах Фрайбурга бамбардзіроўкі ахарактарызавалі як *«подлы, баязлівы паветраны налёт, які парушае ўсе законы міжнароднага права»*.

Па прызнанні памочніка міністра авіяцыі Дж. М. Спейта (у 1940 годзе), бамбардзіроўка горада была ажыццёўлена па прамым загадзе Прэм’ер-міністра Вялікабрытаніі Уінстана Чэрчыля.

10 снежня таго ж года ў сваёй прамове Адольф Гітлер абвінаваціў брытанцаў, а менавіта прэм’ер-міністра Уінстана Чэрчыля, у правядзенні тэрактаў супраць мірнага насельніцтва Германіі і ў датычнасці да авіябамбардзіроўкі Фрайбурга.

## Наступствы 
Да кастрычніка 1943 года горад больш не падвяргаўся бамбардзіроўкам, самая масіраваная і разбуральная з якіх (ажыццёўленая з боку Каралеўскіх ваенна-паветраных сіл Вялікабрытаніі) адбылася 27 лістапада 1944 года, у выніку была разбурана вялікая частка цэнтра горада. Характэрна, што кафедральны сабор () бамбардзіроўкі амаль не закранулі.

Ужо пасля вайны з’явіліся звесткі, што памылковы налёт на Фрайбург 10 мая 1940 года здзейсніла 51-я бамбардзіровачная эскадрылля Люфтвафэ (KG 51), якой кіраваў Ёзэф Камхубер, у далейшым адзін з камандуючых ВПС Федэратыўнай Рэспублікі Германіі.

## Спасылкі 
* Anton Hoch: *Vierteljahrshefte für Zeitgeschichte 4* (*Quarterly Journal of Contemporary History 4*), 1956, pp. 115—144.
* Бомбардировка немцами немецкого города Фрайбург 10 мая 1940 года
* Артыкул Грязные прелюдии кошмарных концертов на сайте **svrpu.ru**

Катэгорыя:1940 год у Германіі
Катэгорыя:Май 1940 года
Катэгорыя:Фрайбург
Катэгорыя:Падзеі 10 мая
Эйнарс Рэпшэ

**Эйнарс Рэпшэ** (; нар.  года, ) — латвійскі палітычны і дзяржаўны дзеяч, прэм’ер-міністр Латвіі з 5 лістапада 2002 года па 9 сакавіка 2004 года.

Пасля заканчэння школы ў Рызе вывучаў матэматыку і фізіку ў Латвійскім універсітэце (1979–1986). Потым да 1990 года працаваў інжынерам. У канцы 1980-х гадоў далучыўся да Латвійскага народнага фронту і Руху за нацыянальную незалежнасць Латвіі, адным з заснавальнікаў якіх стаў (1988).

У 1990—1993 гадах быў дэпутатам Вярхоўнага Савета Латвійскай ССР, а затым Сейма Латвійскай Рэспублікі. У 1991 годзе быў абраны кіраўніком Банка Латвіі, якім заставаўся да 2001 года. За сваю працу быў узнагароджаны ордэнам Трох Зорак 3-й ступені. У 2002 годзе ён заснаваў новую палітычную структуру пад назвай "Новая эра", якая хутка стала лідарам апытанняў грамадскай думкі і перамагла на парламенцкіх выбарах восенню 2002 года. Ён быў старшынёй партыі да 2007 года, а затым быў старшынёй яе палітычнага савета да 2008 года. У 2002 і 2006 гадах ён абіраўся ў Сейм.

З 7 лістапада 2002 года быў прэм'ер-міністрам урада Латвіі, створанага чатырма партыямі. Ён удзельнічаў у саміце Еўрапейскага саюза ў Капенгагене ў снежні таго ж года. У студзені 2004 года яго кабінет страціў парламенцкую большасць, а праз месяц ён падаў у адстаўку, пакінуўшы пасаду 9 сакавіка 2004 года. З лістапада 2004 года па снежань 2005 года ён працаваў ва ўрадзе Айгарса Калвітыса ў якасці міністра абароны. У кабінеце Валдыса Домбраўскіса, створаным у сакавіку 2009 года, ён быў міністрам фінансаў. У красавіку 2010 года абвясціў аб сыходзе з палітыкі пасля парламенцкіх выбараў. У лістападзе таго ж года ён сышоў з пасады міністра.

Катэгорыя:Прэм’ер-міністры Латвіі
Катэгорыя:Міністры фінансаў Латвіі
Катэгорыя:Міністры абароны Латвіі
Атакар Кубін

**Атакар Кубін** (чэш. Otakar Kubín, фр. Othon Coubine; , Басковіцы, Маравія — , ) — чэшскі жывапісец, скульптар і графік.

Мастацкую адукацыю атрымаў у пражскай Акадэміі выяўленчага мастацтва (у 1900—1904 гадах, у прафесара Швайгера), дзе быў дружны з будучымі жывапісцамі Вацлавам Брожыкам, Войцехам Гінайсам. А. Кубін быў членам чэшскай групы мастакоў «Восем» (удзельнічаў у выставе групы ў 1907 годзе), а таксама таварыстваў Umelecká beseda і Саюза мастакоў Манеса, выконваў чарцёжныя працы для выбітнага чэшскага спелеолага і палеантолага Карла Абсалона, некаторы час выкладаў графіку.

У 1912 годзе Кубін з’ехаў у Францыю, дзе ўзяў сабе імя *Coubine* (каб яго не блыталі з іншым знакамітым чэшскім мастаком, Альфрэдам Кубіным). У 1913 годзе прадставіў дзве свае працы на выставах «Бубновага валета» ў Маскве і Санкт-Пецярбургу яшчэ пад старым імем «Otakar Kubín». У 1925 годзе мастак атрымаў французскае грамадзянства.

Палотны А. Кубіна выкананы пераважна ў імпрэсіянісцкім і кубісцкім стылях.
Джон Уілкінс

**Джон Уілкінс** (*Джон Вілкінс*; , —) — брытанскі святар і палімат, адзін з заснавальнікаў Лонданскага Каралеўскага таварыства. Біскуп Чэстэра з 1668 г. да сваёй смерці.

Джон Уілкінс — адзін з нямногіх людзей, якія займалі пасады кіраўнікоў каледжаў і Оксфардскага, і Кембрыджскага ўніверсітэтаў. У складаных умовах грамадзянскай вайны і рэлігійнай канфрантацыі ў Англіі Уілкінс здолеў стабілізаваць абстаноўку ў Оксфардзе і прыняў удзел у стварэнні Лонданскага Каралеўскага таварыства.

З’яўляецца адным з заснавальнікаў натуральнай тэалогіі, сумяшчальнай з тагачаснай еўрапейскай навукай. Сярод прац Уілкінса найбольш вядомы яго «Вопыт пра сапраўдную сімволіку і філасофскую мову» (1668), у якім, сярод іншага, Уілкінс прапанаваў універсальную мову і дзесятковую сістэму мер, якая пасля стала асновай метрычнай сістэмы.
Багуміл Кубішта

**Багуміл Кубішта** (чэшск.: Bohumil Kubišta; , Влчковіцэ — , Прага) — чэшскі мастак.

## Жыццё і творчасць 
Нарадзіўся 21 жніўня 1884 года. Вучыўся ў рэальным вучылішчы (1896—1903), затым — у школе прыкладнога мастацтва (1903—1905) у Празе. На яго першыя працы моцны ўплыў аказала творчасць Вінцэнта Ван Гога і Поля Сезана. У 1906—1907 гадах вывучае жывапіс у Фларэнцыі, потым вяртаецца ў Прагу. Кубішта, як і некалькі іншых чэшскіх мастакоў ягонага пакалення, быў моцна закрануты выставай Эдварда Мунка 1905 года. У Празе ўпершыню ўдзельнічае ў мастацкай выставе і разам з Эмілем Філа засноўвае мастацкую групу «Восем» («Osma»). Пасля паездкі ў Парыж у 1910 годзе мастак удзельнічае ў падрыхтоўцы выставы «незалежных» у Празе. Да 1910 года ён працаваў у стылі экспрэсіянізму.

У 1911 годзе Б.Кубішту ў Празе наведваюць члены мастацкай групы «Мост» Эрнст Людвіг Кірхнер і Ота Мюлер. У жніўні таго ж года Б.Кубішта далучаецца да членаў гэтай групы і ў 1912 годзе прымае ўдзел у выставах Зондэрбунда ў Кёльне і Берлінскай сецэсіён у Берліне. У гады Першай сусветнай вайны мастак быў прызваны ў аўстра-венгерскае войска; служыў у Пуле, Вене, Ярамержы, Любляне і Славакіі. За баявыя заслугі быў узнагароджаны ордэнам Леапольда.

Памёр у Празе 27 лістапада 1918 года ад іспанкі.
Бары Купер

**Бары Купер** (нар. , ) — брытанскі музыказнавец, буйны спецыяліст па творчасці Людвіга ван Бетховена.

Скончыў Оксфардскі ўніверсітэт. Аўтар шэрагу арганных і харавых твораў. Выкладаў у Абердзінскім універсітэце, з 1990 года прафесар Манчэстэрскага ўніверсітэта.

З пачатку 1980-х гадоў працаваў з чарнавікамі і рукапісамі Бетховена, абагульніўшы свае назіранні ў кнігах «Бетховен і творчы працэс» (англ. Beethoven and the Creative Process; 1990) і «Бетховенскі кампендыум» (англ. The Beethoven Compendium; 1991). Найбольшы рэзананс, аднак, выклікалі пошукі Купера, звязаныя з так званай Дзясятай сімфоніяй Бетховена: па сцвярджэнні Купера, яму ўдалося ідэнтыфікаваць сярод пазнейшых чарнавікоў Бетховена накіды да новай сімфоніі (аб намеры Бетховена прыступіць да новай сімфоніі было вядома з перапіскі). Вынікам пяцігадовай працы Купера стала завершаная партытура 15-хвіліннага сачынення, упершыню выкананага 17 кастрычніка 1988 года Ліверпульскім філарманічным аркестрам пад кіраваннем Вальтэра Велера; у далейшым Купер пашырыў і дапоўніў сачыненне.

## Зноскі