Дзераўная (Стаўбцоўскі раён)

**Дзераўна́я** (, ) — аграгарадок у Стаўбцоўскім раёне Мінскай вобласці. Адміністрацыйны цэнтр (з 2011 года)Дзераўнянскага сельсавета.  Знаходзіцца ў 30 км ад райцэнтра, на аўтадарозе Івянец—Першаі—Нясвіж.

Насельніцтва 1723 чал. (1992).

## Гісторыя 
thumb|злева|Інтэр'ер касцёла, міжваенны здымак

Упершыню Дзераўная згадваецца ў другой палове XV ст. як уладанне кашталяна віленскага Сямёна Гедыголдавіча. З 1451 маёнтак перайшоў да яго жонкі Мілохны Кезгайлаўны, каля 1485 — уласнасць Кезгайлаў. У 1525 М. Кежгайла заснаваў каля маёнтку Дзераўная аднайменнае мястэчка. З 1554 паселішчам валодаў Я. Завіша, з 1590-х — Радзівілы. Згодна з адміністрацыйна-тэрытарыяльнай рэформай (1565—1566) мясцовасць увайшла ў склад Менскага павета Менскага ваяводства.

У 1590—1591 у Дзераўной збудавалі кальвінскі збор. У 1630-я Войцех Сялява фундаваў касцёл, пры якім цягам XVII—XVIII стст. дзейнічалі шпіталь і школа. Станам на 1591 у мястэчку існавалі рынак, 3 вуліцы, 41 двор, на 1646 — 71 двор, на 1662 — 85, на 1725 — 39, на 1786 — 49 двароў.

У выніку другога падзелу Рэчы Паспалітай (1793) Дзераўная апынулася ў складзе Расійскай імперыі, у Ашмянскім павеце Віленскай губерні. У 1870-я ў мястэчку існавалі касцёл, капліца, 2 сінагогі, школа, багадзельня, бровар, 5 крамаў. Станам на 1880 — 34 двары, заезны двор, вінзавод, саладоўня, капліца, царкоўны прыход, вятрак, карчма. Паводле вынікаў перапісу (1897) — 125 двароў, 11 крам, гарбарня, аптэка, карчма.

Згодна з Рыжскім мірным дагаворам (1921) Дзераўная апынулася ў складзе міжваеннай Польскай Рэспублікі, у Стаўбцоўскім павеце Навагрудскага ваяводства.

У 1939 Дзераўная ўвайшла ў БССР, дзе 12 кастрычніка 1940 зрабілася цэнтрам Дзераўноўскага сельсавета (з 27 сакавіка 1959 да 24 снежня 2011 года ў Хатаўскім сельсавеце). Статус паселішча панізілі да вёскі. Станам на 1971 тут было 255 двароў, на 1992 — 549 двароў.

## Насельніцтва 
* **XIX стагоддзе**: 1880 — 306 чал.; 1897 — 823 чал.
* **XX стагоддзе**: 1901 — 457 чал.; 1971 — 938 чал.; 1992 — 1723 чал.; 1997 — 1749 чал., 244 двары.

### Інфраструктура 
У Дзераўной працуюць сярэдняя школа, дашкольная ўстанова, бальніца, 2 дамы культуры, 2 бібліятэкі, пошта.

## Турыстычная інфармацыя 
### Славутасці 
* Капліца (XIX ст.)
* Касцёл Звеставання Найсвяцейшай Дзевы Марыі (1630-я)
* Могілкі: яўрэйскія; каталіцкія

## Галерэя 

Файл:Belarus-Dzerawnoe-Church of Annunciation of Virgin Mary-3.jpg|Касцёл
Файл:Dzieraŭnaja. Дзераўная (23.03.2009).jpg|Касцёл, брама
Файл:Belarus-Dzerawnoe-Church of Annunciation of Virgin Mary-1.jpg|Вуліца і касцёл
Файл:Dzieraŭnaja. Дзераўная (03.2009).jpg|Крыж
Файл:Derewno.jpg|Надмагілле (мацейва) на яўрэйскіх могілках

## Вядомыя асобы 
* Р. Л. Ваньковіч — Герой Сацыялістычнай Працы
* Марына Францаўна Даманцэвіч (нар. 1984) — беларуская лёгкаатлетка.

## Літаратура 
* Шаблюк, В. Дзераўная / Валерый Шаблюк // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: У 6 т. / Беларуская Энцыклапедыя; Рэдкал.: М. В. Біч і інш.; Прадм. М. Ткачова; Маст. Э. Э. Жакевіч. Т. 3: Гімназіі — Кадэнцыя / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелЭн, 1996. — 523 с. — С. 223. — ISBN 985-11-0041-2.
* Derewno //  S. 7.
* Леонид Смиловицкий, По следам еврейских кладбищ Беларуси. Деревное // Журнал-Газета "Мастерская".

## Спасылкі 
Катэгорыя:Дзераўнянскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Стаўбцоўскага раёна
Катэгорыя:Аграгарадкі Мінскай вобласці

Катэгорыя:Мястэчкі Менскага ваяводства