open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Мухамаджон Лоікаў

**Мухамаджон Лоікаў** (нар. , Душанбэ, Таджыкістан) — таджыкскі футбаліст, нападнік.

## Клубная кар’ера 
Пачынаў займацца футболам у родным Душанбэ, аднак у маладым узросце трапіў у структуру мінскага «Дынама». З 2015 года пачаў выступаць за дубль сталічнай каманды. У асноўнай камандзе дэбютаваў 9 ліпеня 2017 года ў матчы Кубка Беларусі супраць «Чысці» (4:0), выйшаўшы на замену ў другім тайме (у тым матчы «Дынама» было прадстаўлена рэзервовым складам).

У ліпені 2018 года на правах арэнды далучыўся да жыткавіцкага ЮАС, дзе стаў іграком стартавага складу. Па заканчэнні сезона ў лістападзе 2018 года вярнуўся ў «Дынама».

З лютага 2019 года праходзіў прагляд у бабруйскай «Белшыне» і ў выніку пачаў у яе складзе сезон 2019. Спачатку звычайна гуляў у стартавым складзе, пазней стаў радзей з’яўляцца на полі, выходзячы на замену. Па заканчэнні сезона пакінуў бабруйскі клуб.

У пачатку 2020 года трэніраваўся з «Энергетык-БДУ» і ў сакавіку падпісаў з клубам кантракт. Выступаў толькі за дубль і ўжо летам пакінуў каманду

У жніўні 2020 года стаў іграком «Ліды», дзе замацаваўся ў стартавым складзе. У красавіку 2022 года перайшоў у «Маладзечна». Пакінуў клуб у снежні 2022 года.

## Міжнародная кар’ера 
Выклікаўся ў юнацкія і моладзевыя зборныя Таджыкістана.

У лістападзе 2018 года быў упершыню выкліканы ў нацыянальную зборную Таджыкістана. 16 снежня 2018 года дэбютаваў у зборнай, выйшаўшы на замену ў таварыскім матчы супраць Амана (0:1).

## Дасягненні 
*  Пераможца Першай лігі чэмпіянату Беларусі: 2019

## Статыстыка выступленняў 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісты Беларусі
Катэгорыя:Футбалісты Таджыкістана
Катэгорыя:Ігракі зборнай Таджыкістана па футболе
Катэгорыя:Ігракі ФК Дынама Мінск
Катэгорыя:Ігракі ФК ЮАС Жыткавічы
Катэгорыя:Ігракі ФК Белшына
Катэгорыя:Ігракі ФК Энергетык-БДУ
Катэгорыя:Ігракі ФК Ліда
Катэгорыя:Ігракі ФК Маладзечна
Сярэбраны журавель

**«Сярэбраны журавель»** () — прыз літоўскай кінаіндустрыі ў розных намінацыях, сярод якіх — «найлепшы акцёр», «найлепшы рэжысёр» і «найлепшы фільм». Прыз прадастаўляецца асацыяцыяй AVAKA ().

Аўтар статуэткі — Аудрыус Лиаундаскас ().

## Спасылкі 
Катэгорыя:Кінематограф Літвы
Гарычкавачка

**Гары́чкавачка** (*Gentianella*) — род кветкавых раслін сямейства .

## Батанічнае апісанне 
Аднагадовыя і двухгадовыя травяністыя расліны з голымі, прамымі, пустацелымі сцёбламі. Лісце суцэльнае, лінейнае або шырокаэліптычнае, супраціўнае, сядзячае. Ніжняе лісце ў разетцы. Кветкі ў гронкападобных ці мяцёлкападобных суквеццях, зрэдку — адзіночныя. Колер кветак блакітны або сіняваты, зрэдку жаўтавата-белы, светла-жоўты. Плод — сухі арэшак.

## Распаўсюджанне 
Расліны роду распаўсюджаны ў нетрапічных раёнах Зямнога шара. На тэрыторыі Беларусі сустракаюцца:
* 
* 

Расліны святлолюбівыя. Растуць на лугах, лясных палянах, у поймах і па берагах вадаёмаў.

## Віды 
Род налічвае больш за 120) відаў.

## Гаспадарчае значэнне 
Лекавыя (выкарыстоўваюцца ў медыцыне і ветэрынарыі), фарбавальныя, меданосныя і дэкаратыўныя расліны.

## Літаратура 
*  — С. 77.

## Спасылкі 
* 
* Gentianella // The Plant List
* Род гентианелла – Gentianella Moench. // «Мегаэнциклопедия Кирилла и Мефодия» megabook.ru 

Катэгорыя:Гарычкавыя
Чэрдынскія багіні

**Чэрдынскія багіні** — тып археалагічных артэфактаў, які належыць да Пермскага звярынага стылю.

## Апісанне 
Складаныя кампазіцыі касмаганічнага характару. Дэманструюць веру стваральнікаў пермскага звярынага стылю ў існаванне трох светаў і культ багінь. Большасць пласцін знойдзена ў раёне Чэрдыні.

Кампазіцыя заўсёды складаецца з трох частак: элемент Верхняга нябеснага свету — аблічча сонечнай багіні або арол, або душы-птушкі, або ласіныя галовы, далей сярэдні ўзровень — сама зямная багіня з людзьмі, чалавекаласямі і жывёламі, затым мяжа нябачнага падземнага свету — конь, медзведзяняты, ласі або гібрыд-яшчар.

## Спасылкі 
* Чердынские богини 
* Чердынь и пермско-звериный стиль 

Катэгорыя:Археалогія ў Расіі
Катэгорыя:Дробная пластыка
Катэгорыя:Фіна-ўгорскі свет
Катэгорыя:Багіні
Катэгорыя:Багіня-Маці
Нурынскі раён

**Нурынскі раён** () — раён Карагандзінскай вобласці Казахстана.

Адміністрацыйны цэнтр — пасёлак Нура.

У раёне налічваецца 2 пасялковыя, 25 сельскіх акіматаў.

У Нурынскім раёне пад аховай дзяржавы знаходзяцца 92 гістарычныя помнікі археалогіі, архітэктуры, культуры.
Кайнар (Карагандзінская вобласць)

**Кайнар** () — сяло ў Нурынскім раёне Карагандзінскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Тасуацкай сельскай акругі.

## Насельніцтва 
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 1381 чалавек (711 мужчыны і 670 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у ауле пражывалі 1252 чалавекі (618 мужчын і 634 жанчын).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Нурынскага раёна
Улытаўскі раён

**Улытаўскі раён** — раён на захадзе Улытаўскай вобласці Казахстана.

Адміністрацыйны цэнтр — сяло Улытау. Раён названы ад аднайменных гор.

Тэрыторыя раёна складае 121 694 кв. км — найвялікшы раён Казахстана паводле плошчы.

## Крыніцы
1874 год у гісторыі астраноміі

**1874** год быў адзначаны шэрагам падзей у астраноміі.

## Падзеі 
* 9 снежня — праходжанне Венеры па дыску Сонца, першае з двух у XIX стагоддзі. Французскі астраном П’ер Жансэн пры дапамозе вынайдзенага ім «*фатаграфічнага рэвальвера*» зняў у Японіі  серыю з 48 здымкаў. Атрыманая серыя фотаздымкаў лічыцца самым першым фільмам у гісторыі кінематографа — «*Транзіт Венеры*».

## Астранамічныя з’явы 
## Адкрытыя астранамічныя аб’екты 
## Нарадзіліся 
## Памерлі 
## Заўвагі 
## Крыніцы 
## Літаратура 
* 


Катэгорыя:Гады ў астраноміі
Казыбекбійскі раён (Караганда)

**Казыбекбійскі раён**, афіцыйна — **раён імя Казыбек бі** горада Караганды (*до 2001 — Савецкі раён*) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў паўднёвай часткі горада Караганда. Культурны і дзелавы раён горада. Утвораны ў 1932 годзе.

Катэгорыя:Раёны Караганды
Акцябрскі раён (Караганда)

**Акцябрскі раён** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў паўночнай частцы горада Караганда. Прамысловы і стары раён горада. Утвораны ў 1938 годзе.

Катэгорыя:Раёны Караганды
Хмяльніцкі сельсавет

**Хмяльні́цкі сельсаве́т** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Гарадоцкага раёна Віцебскай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — вёска Хмяльнік.

Утвораны 20 жніўня 1924 года як **Палоўскі сельсавет** у складзе Мяжанскага раёна Віцебскай акругі БССР. Цэнтр — вёска Палова. Пасля скасавання акруговай сістэмы з 26 ліпеня 1930 года ў Мяжанскім раёне БССР. З 8 ліпеня 1931 года ў складзе Суражскага раёна, з 20 лютага 1938 года — Віцебскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года сельсавет перайменаваны ў Хмяльніцкі, цэнтр перанесены ў вёску Хмяльнік. 12 мая 1959 года ў склад Шабраўскага сельсавета перададзены 4 населеныя пункты (Аляксеева, Баркі, Новае Масцішча і Палавейскае). З 20 студзеня 1960 года ў Езярышчанскім раёне, з 25 снежня 1962 года ў Гарадоцкім раёне. 3 ліпеня 1970 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Шабраўскага сельсавета. На 1 студзеня 1974 года ў складзе Хмяльніцкага сельсавета 33 населеныя пункты. 7 жніўня 1979 года скасаваны вёскі Варылкі (злілася з вёскай Свабода), Гарэліца, Сачнёва (зліліся з вёскай Лыськава), Марозаўцы (злілася з вёскай Селязні), Панізоўе, Плоскаш (зліліся з вёскай Вірок), Пуды (злілася з вёскай Бярозаўка), Трасцё (злілася з вёскай Забарочча), у 1987 годзе  вёскі Бярозаўка і Шапеча. 8 красавіка 2004 года сельсавет скасаваны, тэрыторыя далучана да Мяжанскага сельсавета.

На момант скасавання ў склад сельсавета ўваходзілі 19 вёсак: Азёркі, Альхавец, Аляксеева, Баркі, Бярозаўка, Вірок, Двухполле, Забарочча, Зімнік, Карабы, Лыськава, Палавейскае, Савецкая, Свабода, Селязні, Ствалкова, Украішча, Хацейка, Хмяльнік.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Гарадоцкага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Мяжанскага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Суражскага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Езярышчанскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 2004 годзе
Самуіл Іосіфавіч Гельберг

**Самуіл Іосіфавіч Гельберг** ( — ) — вучоны, мікрабіёлаг, доктар медыцынскіх навук (1956), прафесар (1959).

## Біяграфія 
С. І. Гельберг нарадзіўся ў горадзе Дубна  (зараз у  Украіны). У 1918 годзе скончыў гімназію і паступіў на медыцынскі факультэт Кіеўскага медыцынскага інстытута, які скончыў у 1923 годзе. Прайшоў стажыроўку па хірургіі, тэрапіі і акушэрству і паступіў на шасцімесячныя курсы спецыялізацыі па мікрабіялогіі пры Кіеўскім інстытуце ўдасканалення ўрачоў.

У 1960 годзе стварыў студэнцкае навуковае таварыства Гродзенскага дзяржаўнага медыцынскага інстытута, якім кіраваў да 1972 года. У 1961—1968 гг. быў старшынёй праўлення Гродзенскага абласнога таварыства гігіеністаў, эпідэміёлагаў, мікрабіёлагаў і інфекцыяністаў.

Пад кіраўніцтвам С. І. Гельберга абаронены 24 кандыдацкія і 4 доктарскія дысертацыі.

Сярод апублікаваных прац:
* БЦЖ в профилактике туберкулёза. — Фрунзе, 1970. (разам з Я. А. Фінкелем).

## Узнагароды 
* Медаль «За доблесную працу ў Вялікай Айчыннай вайне 1941—1945 гг.»
* Медаль «У азнаменаванне 100-годдзя з дня нараджэння Уладзіміра Ільіча Леніна»
* Значок «Выдатніку аховы здароўя» (тройчы)
* Ганаровыя граматы Прэзідыума Вярхоўнага Савета Кіргізскай ССР і Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР

## Літаратура 
*  — С. 143.
*  — С. 29.
* Самуил Иосифович Гельберг (к 90-летию со дня рождения) // Здравоохранение Белоруссии. — 1989. — № 4. — С. 74—75.

## Спасылкі 
* История Кафедры микробиологии, вирусологии и иммунологии имени С. И. Гельберга // Сайт ДУА «Гродзенскі дзяржаўны медыцынскі ўніверсітэт»
* Профессор С. И. Гельберг — основатель кафедры микробиологии (к 120-летию со дня рождения)  // Газета Гродзенскага дзяржаўнага медыцынскага ўніверсітэта «Эскулап», № 8 (225) 30 лістапада 2018 г.

Катэгорыя:Выпускнікі Нацыянальнага медыцынскага ўніверсітэта імя Аляксандра Багамольца
Катэгорыя:Выкладчыкі БДМУ
Катэгорыя:Выкладчыкі Гродзенскага дзяржаўнага медыцынскага ўніверсітэта
Катэгорыя:Мікрабіёлагі СССР
Катэгорыя:Мікрабіёлагі Беларусі
Катэгорыя:Фтызіятры Беларусі
Катэгорыя:Фтызіятры СССР
Віраўлянскі сельсавет

**Віраўля́нскі сельсаве́т** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Гарадоцкага раёна Віцебскай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — аграгарадок (да 2009 года вёска) Віраўля.

Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Гарадоцкага раёна Віцебскай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы з 26 ліпеня 1930 года ў Гарадоцкім раёне БССР. З 12 лютага 1935 года ў складзе новаўтворанага Мехаўскага раёна, з 20 лютага 1938 года — Віцебскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Обальскага сельсавета. 8 красавіка 1957 года ў склад Халамерскага сельсавета Мехаўскага раёна перададзены 14 населеных пунктаў (Андрушкі, Валуі, Вусце, Вялікае Цешалава, Дударава, Дурнева, Малое Цешалава, Маркава, Мікалаенкі, Обаль, Паварніха, Плігаўкі, Пустэльнікі і Шашына). З 18 сакавіка 1958 года ў Езярышчанскім раёне. 16 верасня 1960 года да сельсавета далучана частка скасаванага Мехаўскага сельсавета (5 населеных пунктаў: Масліцы, Пугачы, Пурышкі, Сілівонаўка і Храпкі), таксама ў склад сельсавета з Халамерскага сельсавета перададзены 6 населеных пунктаў (Асіпова, Варонкі (Вароніна), Воўкава, Кажамякі, Крыцкія і Пожанькі). З 25 снежня 1962 года ў Гарадоцкім раёне. 7 чэрвеня 1966 года ў склад Халамерскага сельсавета вернуты 4 населеныя пункты (Асіпова, Варонкі (Вароніна), Воўкава і Кажамякі). У 1971 годзе скасаваны вёскі Баюры, Жмуры, Кірайкі, Снохі, Шчалакі, 26 сакавіка 1973 года — вёска Дворня, 12 жніўня 1974 года — вёска Балдышы. Станам на 1 студзеня 1974 года у складзе сельсавета налічвалася 26 населеных пунктаў. 8 красавіка 2004 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Халамерскага сельсавета (28 вёсак: Антоненкі, Восмата, Воўкава, Вусце, Вязаўкі, Вялікае Цешалава, Дзеравушка, Дударава, Ерахі, Жалудова, Канавалава, Ключ, Ключагорская, Ламаносава, Лапцёўка, Маісеева, Малое Цешалава, Мішуціна, Обаль, Плігаўкі, Пляханава, Пруд, Прусаўкі, Пустэльнікі, Халамер’е, Чухіліна, Шарына, Ярыгіна). 29 верасня 2017 года скасаваны вёскі Вязаўкі, Жалудова, Прусаўкі і Слабада, 24 верасня 2021 года — вёска Пугачы.

Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 1026 чалавек, з іх 90,7 % — беларусы, 8,2 % — рускія; паводле перапісу 2019 года — 672 чалавекі.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.

## Спасылкі 
* Вировлянский сельский Совет 


Катэгорыя:Былыя сельсаветы Езярышчанскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Шэцкі раён

**Шэцкі раён** () — адміністрацыйнае ўтварэнне ў складзе Карагандзінскай вобласці, Казахстан. Раённы цэнтр — сяло Аксу-Аюлы.

## Спасылкі 
* Официальный сайт 
* Население районов СССР 1939 
* http://old-site.karlib.kz/kzd2008rus.htm
Батык (Казахстан)

**Батык** () — сяло ў Шэцкім раёне Карагандзінскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр і адзіны населены пункт Батыкскай сельскай акругі. Код КАТА — 356441100.

## Насельніцтва 
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 738 чалавек (360 мужчын і 378 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 799 чалавек (396 мужчын і 403 жанчыны).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Шэцкага раёна
Агадыр (Казахстан)

**Агадыр** () — пасёлак у Шэцкім раёне Карагандзінскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Агадырскай пасялковай адміністрацыі. Код КАТА — 356431100.

## Насельніцтва 
У 1999 годзе насельніцтва пасёлка складала 10564 чалавекі (5090 мужчын і 5474 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у пасёлку пражывалі 9612 чалавек (4681 мужчына і 4931 жанчына).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Шэцкага раёна
Жэзказган

**Жэзказган** (старая транскрыпцыя да 8 верасня 1992 года — **Джэзказган**) — горад у Рэспубліцы Казахстан. Адміністрацыйны цэнтр Улытаўскай вобласці (да мая 1997 года быў цэнтрам скасаванай Жезказганскай вобласці).
## Насельніцтва 
## Спасылкі 
* Сайт города Жезказгана 
* Информационно-развлекательный портал города Жезказгана 
* Справочник организаций города 
* Жезказган. Паспорт региона.
* Месторождение медистых кварцитов и Джезказганский Рудник
* Фото Жезказгана
Балабай

**Балабай** () — сяло ў Карагандзінскай вобласці Казахстана. Знаходзіцца ў падпарадкаванні гарадской адміністрацыі Жэзказгана. Уваходзіць у склад Сарыкенгірскай сельскай акругі. Код КАТА — 351845118.

## Насельніцтва 
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 48 чалавек (24 мужчыны і 24 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 35 чалавек (22 мужчыны і 13 жанчын).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты гарадской адміністрацыі Жэзказгана
Ордэн Пашаны (Расія)

[міні|320x320пкс|Прэзідэнт Расіі [Уладзімір Уладзіміравіч Пуцін|У. Пуцін і ўзнагароджаная ордэнам — 2-кратная алімпійская чэмпіёнка Святлана Хоркіна. 8 чэрвеня 2001 года]]
**Ордэн Пашаны** () — дзяржаўная ўзнагарода Расійскай Федэрацыі. Заснавана Указам Прэзідэнта Расійскай Федэрацыі ад 2 сакавіка 1994 г. № 442. Статут і апісанне ордэна Пашаны зацверджаны Указам Прэзідэнта Расійскай Федэрацыі ад 2 сакавіка 1994 г. № 442. Указам Прэзідэнта Расійскай Федэрацыі ад 6 студзеня 1999 г. № 19 у статут і апісанне ўнесены змены.

## Статут ордэна 
Ордэнам Пашаны ўзнагароджваюцца грамадзяне за высокія дасягненні ў дзяржаўнай, вытворчай, навукова-даследчай, сацыяльна-культурнай, грамадскай і дабрачыннай дзейнасці, якая дазволіла істотным чынам палепшыць умовы жыцця людзей, за заслугі ў падрыхтоўцы высокакваліфікаваных кадраў, выхаванні падрастаючага пакалення, падтрыманні законнасці і правапарадку.

Ордэн Пашаны носіцца на левым боку грудзей і пры наяўнасці іншых ордэнаў Расійскай Федэрацыі размяшчаецца пасля ордэна «За марскія заслугі».

З 12 красавіка 2012 года ў статут унесена дадатак:

Узнагароджанне ордэнам Пашаны, як правіла, ажыцяўляецца пры ўмове наяўнасці ў грамадзяніна Расійскай Федэрацыі, які прадстаўляецца да ордэна, іншай дзяржаўнай узнагароды Расійскай Федэрацыі.

### Парадак нашэння 
* Знак ордэна Пашаны носіцца на левым боку грудзей і пры наяўнасці іншых ордэнаў Расійскай Федэрацыі размяшчаецца пасля знака ордэна «За марскія заслугі».
* Для асаблівых выпадкаў і магчымага паўсядзённага нашэння прадугледжваецца нашэнне мініяцюрнай копіі знака ордэна Пашаны, якая размяшчаецца пасля мініяцюрнай копіі знака ордэна «За марскія заслугі».
* Пры нашэнні на форменным адзенні стужкі ордэна Пашаны на планцы яна размяшчаецца пасля стужкі ордэна «За марскія заслугі».
* На цывільным адзенні носіцца стужка ордэна Пашаны ў выглядзе разеткі, якая размяшчаецца на левым боку грудзей

## Літаратура 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* Указ Прэзідэнта Расійскай Федэрацыі ад 12 красавіка 2012 года № 433 «Пытанні дзяржаўнай узнагароднай сістэмы Расійскай Федэрацыі»
* Статут і апісанне ордэна

Катэгорыя:Ордэны Расійскай Федэрацыі
Смаленскі павет

Назву **Смаленскі павет** мелі наступныя адміністрацыйна-тэрытарыяльныя адзінкі:
* Смаленскі павет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Вялікага Княства Літоўскага (1625—1667).
* Смаленскі павет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Расійскай імперыі і РСФСР (1708—1929).
Вярэцкі сельсавет

**Вярэ́цкі сельсаве́т** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Гарадоцкага раёна Віцебскай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — вёска Вярэчча.

Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Мяжанскага раёна Віцебскай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы з 26 ліпеня 1930 года ў Мяжанскім раёне БССР. З 8 ліпеня 1931 года ў складзе Гарадоцкага раёна, з 20 лютага 1938 года — Віцебскай вобласці. 22 снежня 1960 года ў склад Бяскатаўскага сельсавета перададзены 5 населеных пунктаў (вёскі Карнілы, Масееўка, Прывальні, Прывальні 2-я і Шандры). На 1 студзеня 1974 года ў складзе Вярэцкага сельсавета 9 населеных пунктаў. 7 жніўня 1979 года скасаваны пасёлкі Вярэчча і Смалакур (зліліся з вёскай Вярэчча). 10 снежня 1986 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Канашынскага сельсавета (7 населеных пунктаў: Загуззе, Казловічы, Канашы, Кручкі, Нізкія, Ноўка і Стырыкі). 8 красавіка 2004 года сельсавет скасаваны, тэрыторыя далучана да Стадолішчанскага сельсавета.

На момант скасавання ў склад сельсавета ўваходзілі 14 вёсак: Вярэчча, Дубрава, Забарок, Загуззе, Заналючык, Зарэчча, Казловічы, Канашы, Кручкі, Нізкія, Ноўка, Стаі, Стырыкі, Сяло.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Гарадоцкага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Мяжанскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 2004 годзе
Каркаралінскі раён

**Каркаралінскі раён** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка другога ўзроўню ў складзе Карагандзінскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр — горад Каркаралінск.
Сатпаеў (горад)

**Сатпаеў** () — горад абласнога падначалення ва Улытаўскай вобласці Рэспублікі Казахстан. Названы ў гонар акадэміка К. І. Сатпаева.
## Насельніцтва
Сарань

**Сарань** — горад абласнога значэння ў Карагандзінскай вобласці Рэспублікі Казахстан, адміністрацыйна падначалены абласному цэнтру. Знаходзіцца за 25 км на паўднёвы захад ад Караганды.
## Насельніцтва 
## Вядомыя асобы 
* Валерый Мікалаевіч Наўныка (нар. 1981) — беларускі фізік-оптык. Кандыдат фізіка-матэматычных навук (2008), дацэнт (2011).

## Спасылкі 
* информационный портал Аппарата Акима Сарани 
* информационный портал Маслихата Сарани 
* Сарань. Паспорт региона.
* Общественный сайт города.
Стадолішчанскі сельсавет

**Стадо́лішчанскі сельсаве́т** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Гарадоцкага раёна Віцебскай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — вёска Дубрава.

## Гісторыя 
Утвораны 20 жніўня 1924 года як **Бяскатаўскі сельсавет** у складзе Гарадоцкага раёна Віцебскай акругі БССР. Цэнтр — вёска Бяскатава. Пасля скасавання акруговай сістэмы з 26 ліпеня 1930 года ў Гарадоцкім раёне БССР, з 20 лютага 1938 года — Віцебскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Вышадскага сельсавета. 4 сакавіка 1960 года да сельсавета далучана частка скасаванага Болецкага сельсавета (19 населеных пунктаў: Багамазава, Буракова, Ваўненкі, Вокшава, Грыбалі, Заазер’е, Зайцы, Казырова, Кашчыха, Круглікі, Лапушніца, Міроненкі, Нова-Болецк, Новая Вёска, Перадзелка, Працінцы, Ушакова, Шэцікі і Яроненкі). 15 кастрычніка 1960 года ў склад сельсавета з Бычыхінскага сельсавета перададзена вёска Загаране. 22 снежня 1960 года ў склад сельсавета з Вярэцкага сельсавета перададзены вёскі Карнілы, Масееўка, Прывальні, Прывальні 2-я і Шандры. 3 ліпеня 1970 года ў склад Бычыхінскага сельсавета перададзены вёскі Забароўцы і Загаране. У 1971 годзе скасаваны вёскі Загуззе і Маркаўцы.

26 сакавіка 1973 года цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Стадолішча, сельсавет перайменаваны ў Стадолішчанскі сельсавет. На 1 студзеня 1974 года ў складзе сельсавета 56 населеных пунктаў. 7 жніўня 1979 года скасаваны пасёлак Прывальні (зліўся з вёскай Прывальні), у 1987 годзе — вёскі Новая Зара і Перацінцы. 8 красавіка 2004 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Вярэцкага сельсавета (14 вёсак: Вярэчча, Дубрава, Забарок, Загуззе, Заналючык, Зарэчча, Казловічы, Канашы, Кручкі, Нізкія, Ноўка, Стаі, Стырыкі, Сяло). У чэрвені 2009 года цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Дубрава. 30 сакавіка 2012 года скасаваны вёскі Загуззе і Стаі, 29 верасня 2017 года — вёскі Бабахіна і Кручкі, 31 жніўня 2018 года — вёска Нізкія, 24 верасня 2021 года — вёскі Карнілы, Масееўка і Пазнякова, 29 снежня 2022 года — вёска Шандры.

## Насельніцтва 
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 1418 чалавек, з іх 89,1 % — беларусы, 8,7 % — рускія, 0,7 % — украінцы; паводле перапісу 2019 года — 872 чалавекі.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.

## Спасылкі 
* Стодолищенский сельский Совет 


Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Прыазёрск

**Прыазёрск** — горад у Карагандзінскай вобласці Казахстана, адміністрацыйны цэнтр палігона Сары-Шаган. Знаходзіцца ў пустыні Бетпак-Дала (у Галодным Стэпе) на паўвостраве Каржынтубек возера Балхаш, за 10 км паўднёвы ўсход ад чыгуначнай станцыі Сары-Шаган чыгункі Маінты — Шу, пабудаванай у 1956 годзе. За 15 км на захад ад горада знаходзіцца вайсковы аэрадром «Камбала».

Адлегласць ад горада Прыазёрск да абласнога цэнтра Караганда — 546 кіламетраў, до сталіцы Казахстана Астаны — 736 кіламетраў.

Побач з Прыазёрскам ёсць яшчэ адзін закрыты горад — Балхаш-9.
## Насельніцтва 
## Вядомыя асобы 
* Віталь Міхайлавіч Сідаровіч (нар. 1973) — беларускі археолаг.

## Спасылкі 
* Акимат города Приозерска 
* Паспорт региона
* Договор об обеспечении жизнедеятельности Приозёрска 
* Фотоальбом Приозерска

Катэгорыя:Гарады Карагандзінскай вобласці
Валянціна Савічна Бурлака

**Валянціна Савічна Бурлака** (, с. , Багадухіўскі раён, Харкаўская вобласць, УССР — 2013) — беларускі архітэктар.

## Біяграфія 
Нарадзілася  года ў сяле Палкавая Мікітаўка Харкаўскай губерні. Скончыла ў 1950 годзе Кіеўскі інжынерна-будаўнічы інстытут (выкладчыкі Каракіс, Тарубараў). У тым жа годзе па накіраванні прыбыла ў Гомель, дзе з 1950 па 1980 працавала спачатку архітэктарам, а потым старэйшым архітэктарам і кіраўніком групы ў інстытуце «Гомельграмадзянпраект».

Член Саюза архітэктараў БССР з 1957 года. Член КПСС з 1962 года.

Пражывала ў Гомелі.

## Творчасць 
]]
 на плошчы Перамогі]]
]]
Асноўныя працы ў Гомелі: гасцініца «Сож» на 200 месцаў на рагу вул. Савецкай і Сялянскай (1956—1957); планіроўка і забудова вул. Перамогі (1954, у сааўтарстве з І. Ф. Бурлакам), квартал забудовы каля стадыёна «Спартак»; 1970—1979) карпусы Беларускага інстытута інжынераў чыгуначнага транспарту ў Гомелі.

## Узнагароды 
Узнагароджана медалямі «За доблесную працу» (1970), «Ветэран працы» (1979); Ганаровымі граматамі і Падзякамі.

## Літаратура 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары Гомеля
Катэгорыя:Члены КПСС
Тамара Уладзіміраўна Бутрымовіч

**Тамара Уладзіміраўна Бутрымовіч** (нар. ) — беларускі архітэктар.

## Біяграфія 
Скончыла ў 1971 годзе БПІ. Усю сваю прафесійную дзейнасць прысвяціла рэгіянальнаму планіраванню, працуючы ў «БелНДІПгорадабудаўніцтва».

## Дзейнасць 
У аўтарскіх калектывах, а таксама пад яе кіраўніцтвам як галоўнага архітэктара праектаў (з 1983) выканана больш 30 праектаў рэгіянальнага ўзроўню схем комплекснай тэрытарыяльнай арганізацыі раёнаў і абласцей Беларусі і Расіі, праектаў спецыяльнага планіравання.

Асноўныя працы (усе ў суаўтарстве): комплекс работ па тэрытарыяльнай арганізацыі транспамежнага рэгіёна Беларусі, Польшчы, Украіны; аптымізацыя тэрытарыяльнага развіцця ў зоне транс’еўрапейскага калідора Берлін — Варшава — Мінск — Масква; Дзяржаўная схема комплекснай тэрытарыяльнай арганізацыі Рэспублікі Беларусь; схема размяшчэння зон адмысловага дзяржаўнага рэгулявання ў Рэспубліцы Беларусь; схемы комплекснай тэрытарыяльнай арганізацыі абласцей Рэспублікі Беларусь (Мінская і Гомельская); тэрытарыяльная комплексная схема горадабудаўнічага планіравання развіцця тэрыторый Калінінградскай вобласці; аналіз энергетычнай сістэмы Рэспублікі Беларусь і вывучэнне гідратэхнічных, транспартных, горадабудаўнічых, эканамічных паказчыкаў канкурэнтных пляцовак магчымага размяшчэння АЭС. Горадабудаўнічыя ўмовы; рэгіянальнае развіццё і ахова прыроды ў еўрарэгіёне «Нёман»; схема комплекснай тэрытарыяльнай арганізацыі Мінскага раёна; схема планіроўкі Прыгараднай зоны г. Мінска.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Горадабудаўнікі Беларусі
Коўра малая

**Коўра малая** або **пага́нка малая** (*Tachybaptus ruficollis*) — вадаплаўная птушка атрада паганкападобных. Самая малая з коўраў Палеаарктыкі. Народная назва *нырчык*.

## Апісанне 
Даўжыня цела 23-29 см, размах крылаў 36-45 см, маса 125-214 г. Самцы крыху буйнейшыя за самак. Адрозніваецца выразна кароткай шыяй. У гнездавым апярэнні цёмна-бурая з рудой шыяй і светла-жоўтай плямкай каля асновы дзюбы. У зімовым апярэнні святлейшыя, без рудой шыі. Махавыя пёры, спод крыла белыя; другасныя махавыя — белыя з бурым на канцах. Дзюба чорная, з белым або жоўтым канцом. Ногі цёмна-аліўкавыя. Ад іншых паганак адрозніваецца адсутнасцю на галаве ўпрыгожвальных пёраў. Голас: высокае, падобнае на трэль «бры-бры-бры-бры» або «бі-бі-бі-бі», а таксама нядоўгія адзіночныя выгукі «уіт», «уіт-уіт».

## Пашырэнне 
Арэал разарваны: Еўропа акрамя поўначы, Паўднёвая, Цэнтральная і Усходняя Азія, астравы Малайскага архіпелага, а таксама Цэнтральная і Паўднёвая Афрыка. Насяляе невялікія па плошчы вадаёмы са стаячай вадой (часта сажалкі), парослыя над- і падводнай расліннасцю. Паўночныя папуляцыі пералётныя, на поўдні арэала — аселыя. На Беларусі нешматлікі гняздуючы пералётны і ў невялікай колькасці зімуючы від. Прылятае да крыгалому.

## Асаблівасці біялогіі 
Корміцца пераважна воднымі насякомымі, апалонікамі, дробнымі ракападобнымі, малюскамі.

Гняздуецца парамі або невялікімі калоніямі. Гняздо плаваючае, сярод рэдкай расліннасці. Гэта вільготная куча з гніючых водных раслін (рагоз, асокі), часта з прымессю хвашчоў, па краях гнязда лісточкі раскі, дыяметр надводнай часткі каля 15 см.

Яйкі (5-7) з аднолькава вострымі канцамі, белыя, часта з жоўта-карычневым адценнем. Памеры: 37 х 25 мм. Наседжванне з першага адкладзенага яйца 18—20 сутак.

## Падвіды 
Падвіды:
* *P. r. ruficollis* — Еўропа да Урала, паўночны захад Афрыкі;
* *P. r. capensis* — Каўказ і ад Кубані да дэльты Волгі, праз Індыю і Шры-Ланку да Бірмы, Афрыка на поўдзень ад Сахары, Мадагаскар;
* *P. r. ireqnensis* — Ірак, паўднёва-заходні Іран. 

Акрамя гэтага, вылучаецца яшчэ 6 падвідаў.

## Літаратура 
* Коўра малая // Птушкі Еўропы: Палявы вызначальнік / пад рэд. М. Нікіфарава. — Варшава: Навуковае выдавецтва ПНВ, 2000.
* 

Катэгорыя:Паганкападобныя
Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1764 годзе
Валерый Васільевіч Быкаў

**Валерый Васільевіч Быкаў** (нар. , г. Барнаул, РСФСР) — беларускі і расійскі архітэктар. Член-карэспандэнт Беларускай акадэміі архітэктуры (1999).

## Біяграфія 
Скончыў у 1967 годзе архітэктурны факультэт Новасібірскага інжынерна-будаўнічага інстытута імя В. У. Куйбышава. У 1967—1971 гадах старэйшы архітэктар, кіраўнік групы праектнага інстытута «Кемераваграмадзянпраект» у г. Новакузнецку, у 1971—1989 гадах галоўны архітэктар Мазырскага архітэктурна-будаўнічага аддзела інстытута «Гомельграмадзянпраект», у 1989—1995 гадах начальнік архітэктурна-планіровачнай майстэрні інстытута «Гомельграмадзянпраект», у 1995—2000 гадах галоўны архітэктар г. Гомеля.

Член Саюза архітэктраў СССР з 1971 года. Абіраўся членам праўлення Саюза архітэктараў БССР.

Пражывае ў Мазыры.

## Творчасць 
]]
 у Мазыры]]
Асноўныя працы: кафэ «Вугольчык» у г. Новакузнецку (1968), спальны корпус са сталовай дому адпачынку ў Зянкове (1969, з С. Артамонавым),  (1971), спорткомплекс у г. Бялова (1970, з С. Артамонавым). У Мазыры: аэравакзал (1972), аўтавакзал (1972, з Г. В. Вараб’ёвым), кафэ «Хваля» (1974), медвучылішча (1981, з Д. Баглаевай), дзяржбанк (1982, з Д. Баглаевай), рачны вакзал (1982), Палац культуры МНПЗ (1984).
 

## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары Мазыра
Катэгорыя:Архітэктары Расіі
Катэгорыя:Члены Беларускага саюза архітэктараў
Катэгорыя:Члены Саюза архітэктараў СССР
Катэгорыя:Члены-карэспандэнты Беларускай акадэміі архітэктуры
Мехаўскі сельсавет

**Ме́хаўскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Езярышчанскага раёна Віцебскай вобласці. Цэнтр — вёска Мехавое.

Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Езярышчанскага раёна Віцебскай акругі БССР. З 12 кастрычніка 1929 года ў Гарадоцкім раёне Віцебскай акругі. Пасля скасавання акруговай сістэмы з 26 ліпеня 1930 года ў Гарадоцкім раёне БССР. З 12 лютага 1935 года ў складзе новаўтворанага Мехаўскага раёна, з 20 лютага 1938 года — Віцебскай вобласці. З 18 сакавіка 1958 года ў Езярышчанскім раёне. 16 верасня 1960 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Віраўлянскага (5 населеных пунктаў: Масліцы, Пугачы, Пурышкі, Сілівонаўка і Храпкі), Кузьмінскага (25 населеных пунктаў: Андрэенкі, Аскерына, Арэхава, Асеча, Асёткі, Бадзякіна, Бурдыкі, Бязносенкі, Гарнова, Гарэлашы, Дражакі, Казлова, Клюшова, Кузюронкі, Куландзіна, Курыленкі, Ліпаўка, Мехавое, Мікалаенкі, Рослыя, Скобіна, Слабодка, Смароднік, Янчанкі і чыгуначная казарма 502—503 км) і Гуркінскага (9 населеных пунктаў: Будніца, Бялькі, Каралі, Пуляхі, Трубіна, Цары, Церахі, пасёлак цагельнага завода і чыгуначная казарма 499 км) сельсаветаў.

На момант скасавання ў склад сельсавета ўваходзілі 39 населеных пунктаў.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Езярышчанскага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Гарадоцкага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1960 годзе
Пралетарскі сельсавет

Назву **Пралета́рскі сельсавет** маюць:

* Пралетарскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Касцюковіцкага раёна Магілёўскай вобласці
* Пралетарскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Гарадоцкага раёна Віцебскай вобласці
Бычыхінскі сельсавет

**Бычы́хінскі сельсаве́т** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Гарадоцкага раёна Віцебскай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — аграгарадок Бычыха.

Утвораны 20 жніўня 1924 года як **Кузьмінскі сельсавет** у складзе Гарадоцкага раёна Віцебскай акругі БССР. Цэнтр — вёска Кузьміно. Пасля скасавання акруговай сістэмы з 26 ліпеня 1930 года ў Гарадоцкім раёне БССР. З 12 лютага 1935 года ў складзе новаўтворанага Мехаўскага раёна, з 20 лютага 1938 года — Віцебскай вобласці. З 18 сакавіка 1958 года ў Езярышчанскім раёне. 16 верасня 1960 года да сельсавета далучана частка скасаванага Мехаўскага сельсавета (25 населеных пунктаў: Андрэенкі, Аскерына, Арэхава, Асеча, Асёткі, Бадзякіна, Бурдыкі, Бязносенкі, Гарнова, Гарэлашы, Дражакі, Казлова, Клюшова, Кузюронкі, Куландзіна, Курыленкі, Ліпаўка, Мехавое, Мікалаенкі, Рослыя, Скобіна, Слабодка, Смароднік, Янчанкі і чыгуначная казарма 502—503 км), сельсавет перайменаваны ў Бычыхінскі, цэнтр перанесены ў вёску Бычыха. 15 кастрычніка 1960 года ў склад Бяскатаўскага сельсавета перададзена вёска Загаране. З 25 снежня 1962 года ў Гарадоцкім раёне. 3 ліпеня 1970 года ў склад сельсавета з Бяскатаўскага сельсавета перададзены вёскі Забароўцы і Загаране. У 1971 годзе скасавана вёска Замасточча, 26 сакавіка 1973 года — вёска Гарэлашы, 7 жніўня 1979 года — вёскі Мікалаенкі і Падгалкі. На 1 студзеня 1974 года ў складзе Бычыхінскага сельсавета 43 населеныя пункты.

10 кастрычніка 2013 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Гуркінскага сельсавета (22 населеныя пункты: аграгарадок Лесагорская, пасёлак Зарніца, вёскі Аўдзейкава, Грыбачы, Гуркі, Жукава, Кавалёва, Каверзіна, Кайкі, Кошкіна, Лахі, Мартыненкі, Мясцечка, Немцава, Панкры, Сіціна, Студзёнка, Сурміно, Ткачы, Хвошна, Церахі, Шаўрова). 4 верасня 2014 года 8 населеных пунктаў (аграгарадок Лесагорская, вёскі Аўдзейкава, Кайкі, Мясцечка, Панкры, Студзёнка, Сурміно, Ткачы) перададзены ў склад новаўтворанага Езярышчанскага сельсавета. 13 верасня 2018 года ў склад Езярышчанскага сельсавета перададзены вёскі Жукава і Мартыненкі, да сельсавета далучаны землі сельскагаспадарчага прызначэння са скасаванага Руднянскага сельсавета.

29 верасня 2017 года скасаваны вёскі Гаране і Гарнова, 31 жніўня 2018 года — вёскі Акуні і Немцава, 24 верасня 2021 года — вёска Бурдыкі.

Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года (31 населены пункт) — 1186 чалавек, з іх 91,7 % — беларусы, 6,7 % — рускія, 1,0 % — украінцы; паводле перапісу 2019 года (39 населеных пунктаў) — 1187 чалавек.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.

## Спасылкі 
* Бычихинский сельский Совет 


Катэгорыя:Былыя сельсаветы Езярышчанскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Мікалай Уладзіміравіч Вараксін

**Мікалай Уладзіміравіч Вараксін** (нар. , г. Ленінград, РСФСР) — беларускі педагог, гісторык, грамадазнавец. Кандыдат гістарычных навук (1967). Дацэнт (1969).

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў сям'і архітэктара Уладзіміра Вараксіна (1901—1980). Скончыў у 1956 годзе гістфак БДУ. У 1956—1957 гадах старэйшы навуковы супрацоўнік Гродзенскага дзяржаўнага гісторыка-археалагічнага музея; у 1957—1967 гадах малодшы навуковы супрацоўнік аддзела будаўніцтва і архітэктуры пры Прэзідыуме АН БССР, пазней Інстытута будаўніцтва і архітэктуры АН БССР; у 1958—1963 гадах сакратар камсамольскай арганізацыі інстытута, член камітэта камсамола АН БССР; у 1961—1965 гадах аспірант Інстытута будаўніцтва і архітэктуры АН БССР. У 1967 годзе абараніў кандыдацкую дысертацыю па тэме «Фарміраванне беларускіх гарадоў ва 2-й палове XIX — пачатку XX стст.».

У 1967—1974 гадах старэйшы выкладчык, з 1969 года дацэнт кафедры марксізму-ленінізму, загадчык кафедры філасофіі, дэкан архітэктурнага факультэта Брэсцкага інжынерна-будаўнічага інстытута. У 1974—2004 гадах дацэнт спецыяльнай кафедры, старэйшы інспектар НІА, старэйшы навуковы супрацоўнік Інстытута нацыянальнай бяспекі. Адначасова распрацаваў курс міжнароднага гуманітарнага права, выдадзены для ІНБ. Рыхтаваў матэрыялы да стварэння Навуковага савета па абароне дысертацый. Быў членам разавых Саветаў па абаронах дысертацый.

З 1997 па сумяшчальніцтве працаваў у Беларускім недзяржаўным інстытуце кіравання, фінансаў і эканомікі ў якасці дацэнта, прафесара кафедры міжнароднага права; у 1998—1999 гадах дацэнт кафедры міжнароднага права Мінскага інстытута кіравання; дацэнт кафедры міжнароднага права факультэта кіравання і сацыяльных тэхналогій БДУ (ФКСТ); З 2000 года прафесар кафедры міжнароднага права Беларускага інстытута правазнаўства.

## Грамадская дзейнасць 
Член таварыства «Веды», Саюза архітэктараў, Філасофскага таварыства.

## Навуковыя працы 
Ааўтар шэрагу навуковых і метадычных прац, у т.л. «Міжнароднае гуманітарнае права і правы чалавека», навучальны дапаможнік (Мінск, УП «Тэхнапрынт», 2004); «Словы іншыя, ісціны ранейшыя» (часопіс «Беларуская думка», 2007, № 5); «Да пытання аб драўляным замкавым будаўніцтве ў Беларусі XVI—XVIII стст.», (зборнік навуковых прац ІБіА АН БССР, вып. 3, Мінск, 1960); «Год нараджэння — 862», пра значэнне Полацкай архітэктурнай школы (часопіс «Нёман», № 4, 1961); «З гісторыі Нясвіжа» (матэрыялы канферэнцыі маладых навуковых АН БССР, Мінск, 1962).

Дакументы навуковай дзейнасці (артыкулы, дысертацыя), ліставанне, фотаздымкі захоўваюцца ў БДАНТД.

## Узнагароды 
Узнагароджваўся граматамі ЦК ЛКСМБ, райкама КПБ, Саюза архітэктараў, ЦД прафсаюза працаўнікоў культуры, Начальніка ІНБ, Старшыні ДК пагранвойскаў Рэспублікі Беларусь. Ударнік камуністычнай працы, узнагароджаны медалём «Ветэран працы».

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Гісторыкі Беларусі
Катэгорыя:Постаці беларускага грамадазнаўства
Катэгорыя:Выкладчыкі архітэктурнага факультэта Брэсцкага інжынерна-будаўнічага інстытута
Сатпаеў (сяло, Карагандзінская вобласць)

**Сатпаеў** () — сяло ў Карагандзінскай вобласці Казахстана. Знаходзіцца ў падпарадкаванні гарадской адміністрацыі Сатпаева. Код КАТА — 352337200.

## Насельніцтва 
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 407 чалавек (182 мужчыны і 225 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 248 чалавек (138 мужчын і 110 жанчын).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты гарадской адміністрацыі Сатпаева
Цунамі ў Зондскім праліве (2018)

**Цунамі ў Зондскім праліве** — стыхійнае бедства, якое адбылося 22 снежня 2018 года на поўдні Інданезіі. Цунамі абрынулася на абодва бакі Зондскага праліва, як мяркуюць, яно было выклікана вывяржэннем вулкана Анак Кракатау. Загінула, па меншай меры, 429 чалавек, больш за 1400 былі паранены.

На думку навукоўцаў, абвалілася падводная частка вулканічнага конусу, гэта і выклікала магутную хвалю. Цунамі стала адным з самых разбуральных за ўсю гісторыю Інданезіі.

Сярод ахвяр апынуліся ўдзельнікі папулярнай у Інданезіі мясцовай групы *Seventeen*. Хвалі накрылі музыкаў і іх гледачоў проста падчас выступу ў курортным горадзе Танджунг-Лесунг.

Да пошукаў пацярпелых былі прыцягнутыя сотні вайскоўцаў і добраахвотнікаў — яны прачэсвалі пляжы правінцыяў, якія трапілі пад удар стыхіі.

Катэгорыя:Цунамі
Катэгорыя:Катастрофы 2018 года
Катэгорыя:Падзеі 22 снежня
Катэгорыя:Снежань 2018 года
Селішчанскі сельсавет

Назву **Селішчанскі сельсавет** маюць:

* Селішчанскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Гарадоцкага раёна Віцебскай вобласці
* Селішчанскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Ушацкага раёна Віцебскай вобласці
* Селішчанскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Рэчыцкага раёна Гомельскай акругі
* Селішчанскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Церахоўскага раёна Гомельскай акругі
Перасмешка зялёная

**Перасмешка зялёная** або **пеначка-перасмешка** (*Hippolais icterina*) — пеўчая птушка надсямейства валасянкавых (лескавых).

## Апісанне 
Даўжыня цела 14 см, размах крылаў 20,5-24 см. Зверху аліўкавая, знізу жоўта-крэмавая, жоўтае брыво, шэра-блакітныя ногі. Складзеныя крылы даходзяць да палавіны рулявых. На крылах ёсць жаўтаватыя ўчасткі, больш светлыя за асноўны фон. У маладых ніз цела больш матавы, верх карычневы, на крыле белая пляма. Галасісты, хуткі і багаты на імітацыі спеў, кожны склад выразна аддзелены і звычайна паўтараецца па некалькі разоў.

## Пашырэнне 
Арэал: у Еўропе (акрамя поўначы і поўдня) ад усходняй часткі Францыі, поўначы Італіі і поўдня Скандынавіі да Заходняй Сібіры (вытокі Обі). Ізаляваная тэрыторыя на Каўказе і на поўдзень ад Каспійскага мора. На Беларусі звычайны на гнездаванні пералётны і транзітна мігрыруючы від.

Насяляе ўскрайкі лясоў і насаджэнняў з густымі кустамі, зацененымі вышэйшымі дрэвамі, а таксама сады, паркі, густыя зараснікі ўздоўж дарог, лесапалосы сярод палёў, высокія агароджы з дрэў. На поўначы арэала часцей у бярозавых гаях, на поўдні — у дубовых. У Швейцарыі даходзіць да 1500 м над у.м.

Пералётны від. Месца зімовак: Трапічная і Паўднёвая Афрыка.

## Асаблівасці біялогіі 
Гняздо часцей за ўсё на галіне зацененага куста, якая плаўна адыходзіць ад ствала, моцна прыплеценае да галін, краі яго моцна загнуты ўнутр. Знешняя частка са шчыльна сплеценых, выгнутых лістоў травы, карэньчыкаў, кавалачкаў бярозавай кары і моху, расліннага пуху, а таксама коканаў насякомых, пёраў і воўны. Унутры даволі тоўстае ў аснове з тонкіх траў і карэньчыкаў, шэрсці, воўны з прымессю пёраў і расліннага пуху. Высцілка з пёраў і валосся. Гняздо можа быць умацаванае бярозавай карой, паперай, воўнай, галінкамі. Дыяметр 6-11 см.

Яйкі (4-5, часам 3-6) звычайна падоўжаныя, ружовыя, з фіялетавым адценнем; плямкі і крапінкі фіялетава-карычневыя або чорныя. Памеры 18 х 13 мм

## Падвіды 
* *H. i. icterina* — Еўропа і Азія на ўсход да р. Об;
* *H. i. alaris* — Каўказ да поўначы Ірана.

## Літаратура 
* Птушкі Еўропы: Палявы вызначальнік / пад рэд. М. Нікіфарава. — Варшава: Навуковае выдавецтва ПНВ, 2000.

Катэгорыя:Валасянкавыя
Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1817 годзе
Катэгорыя:Птушкі Еўразіі
Вайханскі сельсавет

**Вайха́нскі сельсаве́т** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Гарадоцкага раёна Віцебскай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — вёска Пруднікі.

Утвораны 20 жніўня 1924 года як Вайханскі (Новавайханскі) сельсавет у складзе Гарадоцкага раёна Віцебскай акругі БССР. Цэнтр — вёска Новыя Вайханы. Пасля скасавання акруговай сістэмы з 26 ліпеня 1930 года ў Гарадоцкім раёне БССР, з 20 лютага 1938 года — Віцебскай вобласці. 10 мая 1958 года ў склад Прудніцкага сельсавета перададзены 4 населеныя пункты (Азёркі, Казінова, Муравіцкія і Цемнікі). 22 снежня 1960 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Канчанскага сельсавета. 3 ліпеня 1970 года ў склад сельсавета з Прудніцкага сельсавета перададзена вёска Казінова. У 1971 годзе скасаваны вёскі Рамашкіна і Траццякі. 26 сакавіка 1973 года скасавана вёска Карашкі. На 1 студзеня 1974 года ў складзе сельсавета 28 населеных пунктаў.

8 красавіка 2004 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Прудніцкага сельсавета (13 вёсак: Азёркі, Белахвостава, Вялікае Лосвіда, Вялікія Стайкі, Залучча, Малое Лосвіда, Малыя Стайкі, Марыямпаль, Мялюзіна, Пруднікі, Сілкі, Слабада, Цыганы). 25 сакавіка 2008 года цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Пруднікі.

Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 1068 чалавек, з іх 89,5 % — беларусы, 8,1 % — рускія, 1,2 % — украінцы; паводле перапісу 2019 года — 701 чалавек.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.

## Спасылкі 
* Вайханский сельский Совет 


Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Замак Габсбург

**Замак Габсбург** () — сярэднявечны замак у кантоне Ааргаў у Швейцарыі, збудаваны графам Радбатам каля 1020—1030. Ад назвы гэтай рэзідэнцыі паходзіць прозвішча нашчадкаў Радбата, знакамітага роду Габсбургаў.

Катэгорыя:Замкі Швейцарыі
Катэгорыя:Ааргау
Радбат (граф Габсбург)

**Ра́дбат, граф Габсбург** (; каля 985–1045) — заснавальнік роду Габсбургаў.

Радбат, імаверна, быў другім сынам Ланцэліна з Клетгаў. У 1020–1030 ён збудаваў замак Габсбург, ад якога і атрымаў прозвішча. У 1027 заснаваў бенедыктынскае абацтва Муры. Сынам  Радбата быў Вернер, наступны граф Габсбург.

Катэгорыя:Габсбургі
Замак Шыён

**Замак Шыён** () — замак у кантоне Во ў Швейцарыі, на Жэнеўскім возеры.

Катэгорыя:Замкі Швейцарыі
Катэгорыя:Во (кантон)
Зінаіда Сяргееўна Гараінава

**Зінаіда Сяргееўна Гараі́нава** (;  — ) — вучоны ў галіне ветэрынарыі, доктар ветэрынарных навук (1966), прафесар (1967).

## Біяграфія 
Нарадзілася ў сяле Двурэчкі Ліпецкага павета Тамбоўскай губерні (зараз у Гразінскім раёне  Расіі). У 1938 годзе Новачаркаскі зоаветэрынарны інстытут. У 1945 годзе абараніла кандыдацкую дысертацыю. З верасня 1956 г. дацэнт кафедры Віцебскім ветэрынарным інстытуце, у 1961—1964 гг. на пасадзе загадчыка кафедрай унутраных незаразных хвароб. У 1966 годзе абараніла доктарскую дысертацыю на тэму «Руминография в функциональной диагностике заболеваний преджелудков крупного рогатого скота». З 1967 г. — прафесар кафедры.

## Навуковая дзейнасць 
З. С. Гараінавай належаць навуковыя працы па страўнікава-кішачных захворваннях буйной рагатай жывёлы. З’яўляецца аўтарам 27 навуковых прац і аднаго вынаходніцтва — румінограф Гараінавай.

## Літаратура 
*  — С. 49.
*  — С. 562.

## Спасылкі 
* Кафедра внутренних незаразных болезней животных  // Сайт УА «Віцебская дзяржаўная акадэмія ветэрынарнай медыцыны»
* Горяинова, Зинаида Сергеевна (доктор ветеринарных наук; 1914—1969) // Сайт ДУ «Нацыянальная бібліятэка Беларусі»

Катэгорыя:Ветэрынары СССР
Катэгорыя:Выпускнікі Данскога дзяржаўнага аграрнага ўніверсітэта
Катэгорыя:Выкладчыкі Віцебскай дзяржаўнай акадэміі ветэрынарнай медыцыны
Катэгорыя:Члены КПСС