42-і асобны марскі разведвальны пункт спецыяльнага прызначэння

**42-і асобны марскі разведвальны пункт спецыяльнага прызначэння** (; скарочана *42 АМРПСпП*, в/ч 59190) — разведвальна-дыверсійнае падраздзяленне Ціхаакіянскага флоту ВМФ СССР і ВМФ Расіі, якое існуе з 1955 года. Адносіцца да падводных дыверсійных сіл і сродкаў — падраздзяленняў вадалазаў-разведчыкаў савецкага і расійскага флоту. Штаб знаходзіцца ў бухце Халуай вострава Рускі, таму гэты разведпункт часам згадваецца ў СМІ як **Падраздзяленне спецназа «Халуай»**.

## Утварэнне 
Адным з заснавальнікаў 42-га марскога разведвальнага пункта стаў капітан 1-га рангу, двойчы Герой Савецкага Саюза Віктар Мікалаевіч Лявонаў, які камандаваў 140-м гвардзейскім марскім разведвальным атрадам Ціхаакіянскага флоту ВМФ СССР падчас савецка-японскай вайны. Папярэднікам 140-га гвардзейскага марскога разведвальнага атрада, у сваю чаргу, быў 181-ы разведвальны атрад Паўночнага флоту ВМФ СССР, камандзірам якога быў той жа Лявонаў, які вызначыўся пры дэсантаванні ў порт Ліінахамары і Петсама-Кіркенескай дэсантнай аперацыі падчас Вялікай Айчыннай вайны ў Запаляр’і. Нягледзячы на пасляваеннае расфармаванне многіх часцей марскога спецназа за непатрэбнасцю, неўзабаве яны былі адноўлены.

24 чэрвеня 1953 года дырэктывай галоўнага ваенна-марскога штаба на ўсіх флатах былі створаны фарміраванні спецыяльнай разведкі. На іх утварэнні настойвалі начальнік разведкі ВМФ контр-адмірал Леанід Бекрэнеў, які паказваў на важную ролю разведвальна-дыверсійных падраздзяленняў у сістэме разведкі флатоў, і капітан 1-га рангу Барыс Марголін, які тэарэтычна абгрунтаваў такое рашэнне і настойваў на стварэнні падраздзяленняў для забеспячэння своечасовай падрыхтоўкі разведчыкаў-вадалазаў. Першапачаткова было сфарміравана пяць разведвальных пунктаў спецыяльнага прызначэння (на ўсіх флатах і Каспійскай флатыліі). Менавіта на аснове 140-га гвардзейскага марскога разведвальнага атрада Лявонава быў сфармаваны 42-і марскі разведвальны пункт. Яго першым камандзірам стаў капітан 2-га рангу Пётр Каваленка. Уладзівасток у тыя гады быў закрытым горадам, дзе размяшчаліся база і штаб Ціхаакіянскага флоту, а таксама 55-я дывізія марской пяхоты. Востраў Рускі таксама насіў статус закрытага аб’екта: там размяшчаліся мноства вайсковых часцей, а для сем’яў вайскоўцаў былі выбудаваныя рэдкія хрушчоўкі. На востраве ўтворана «База адпачынку Іртэк», афіцыйна прызначаная для вайскоўцаў Ціхаакіянскага флоту, што было прыкрыццём для забеспячэння неабходнай падрыхтоўкі спецназаўцаў. На востраве таксама знаходзіліся шматлікія аб’екты супрацьдэсантнай абароны горада, пабудаваныя ў 1930-я гады. У XXI стагоддзі касцяк афіцэраў склалі афіцэры Ціхаакіянскага ваенна-марскога, Разанскага паветрана-дэсантнага і Далёкаўсходняга агульнавайсковага ваенных вучылішчаў, хоць выпускнікі іншых ваенных вучылішчаў таксама могуць прайсці адбор. Ад кандыдатаў патрабуецца ў цяжкай бронекамізэльцы прабегчы 10 км, выканаўшы нарматыў бегу для прабежкі ў красоўках і спартыўнай вопратцы: тыя, хто не выканае гэты нарматыў, не дапускаюцца да далейшых выпрабаванняў. Наступнымі выпрабаваннямі з’яўляюцца 70 адцісканняў з упору лежачы і 15 падцягванняў на турніку. На заключным этапе баец праводзіць тры навучальных паядынку з інструктарамі па рукапашным баі, а пасля гэтага праводзіць гутарку з камандзірам або намеснікам камандзіра, па выніках якой і пачынаецца сапраўдная служба. У нашы дні выкарыстоўваюцца больш сучасныя падводныя носьбіты класаў «Сірэна» (да двух чалавек) і «Пратэй» (адзін чалавек), якія дазваляюць вырабляць ўтойлівую высадку разведгрупы праз тарпедны апарат падводнай лодкі. Мела месца ўмоўнае дзяленне байцоў па трох напрамках.

Часам пры правядзенні тактыка-спецыяльных вучэнняў групы разведчыкаў марскога разведвальнага пункта могуць быць закінутыя ў іншыя рэгіёны краіны, дзе ім трэба будзе не толькі выканаць розныя навучальныя заданні, але і абавязкова вярнуцца ў частку (пажадана незаўважанымі). Іх могуць у гэты час узмоцнена шукаць паліцыя, сілы Расгвардыі і спецслужбы, у той час як грамадзянам звычайна паведамляецца аб правядзенні адпаведных вучэнняў сілавых структур па пошуку тэрарыстаў. 

Разведчыкі ўдзельнічалі ў Першай чачэнскай вайне: рота гэтага разведпункта несла службу ў складзе 165-га палка марской пяхоты. Па сведчаннях старэйшага начальніка групоўкі марской пяхоты Ціхаакіянскага флоту ў Чачні Сяргея Кандраценкі, рота 42-га АМРПСпП дзейнічала на высокім узроўні. З вайскоўцаў пяцёра чалавек загінулі падчас вайны ў Чачні. 

Сцвярджаецца, што, паводле некаторых звестак, у 2015 годзе частка байцоў спецназа «Халуай» несла службу на базе ВМФ Расіі ў сірыйскім Тартус. 

Байцы трэніруюць апускання (як у моры, так і баракамеры), адпрацоўваюць прыёмы рукапашнага бою і спосабы ўтойлівага перамяшчэння, авалодваюць сучаснай стралковай зброяй і вывучаюць новую тэхніку. Таксама яны ўдзельнічаюць у флоцкіх спаборніцтвах па сілавых відах спорту, адзінаборствах, плаванні і стральбе, займаючы прызавыя месцы
*  старшы лейтэнант Сяргей Фірсаў

## Крыніцы 
Катэгорыя:Воінскія часці і фарміраванні Расіі
Катэгорыя:Старонкі з недагледжанымі перакладамі