open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ларыса Васільеўна Лагодзіч

**Ларыса Васільеўна Лагодзіч** (нар. , в. Доўск, Рагачоўскі раён, Гомельская вобласць) — беларуская эканамістка, маркетолаг, выкладчык вышэйшай школы. Доктар эканамічных навук (2022), дацэнт (2008).

## Біяграфія 
Скончыла Беларускі дзяржаўны інстытут народнай гаспадаркі імя В. У. Куйбышава (спецыяльнасць «Бухгалтарскі ўлік і аналіз гаспадарчай дзейнасці», 1988), Беларускі навукова-даследчы інстытут эканамічных праблем аграпрамысловага комплексу (аспірантура, 1993), Беларускі дзяржаўны эканамічны ўніверсітэт (дактарантура, 2015).
    
Працавала ў Беларускім НДІ аграрнай эканомікі (1993—2000, сектар мэтавых праграм, збыту прадукцыі і рынку харчавання); Беларускім дзяржаўным эканамічным універсітэце (з 2015; факультэт эканомікі і менеджменту, кафедра эканомікі і кіравання прадпрыемствамі АПК, дацэнт).

Навуковыя інтарэсы: эканоміка аграпрамысловага комплексу; маркетынг; таварная палітыка прадпрыемства; стратэгічны маркетынг; цэнавая палітыка.

## Бібліяграфія 
* Устойчивость развития продовольственного рынка Республики Беларусь: теория, методология, механизмы : диссертация … доктора экономических наук : 08.00.05 : защищена 27.10.2021 : утверждена 11.05.2022 / Лагодич Лариса Васильевна. — Минск, 2021.
* Стратегический маркетинг : учебное пособие / С. И. Барановский, Л. В. Лагодич. — Минск, 2005.
* Товарная политика предприятий лесного комплекса : учебное пособие / Л. В. Лагодич. — Минск, 2005.
 

## Літаратура 
* Лагодич Лариса Васильевна // Аграрно-экономическая мысль Беларуси начала 21 века: персональный состав, направления исследований и научные результаты. — Минск, 2006. — С. 123.

Катэгорыя:Выкладчыкі факультэта эканомікі і менеджменту БДЭУ
Холад (значэнні)

**Холад** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Валянцін Васілевіч Холад (нар. 1936) — Герой Савецкага Саюза (1982), контр-адмірал (1988).
* Валерый Міхайлавіч Холад (нар. 1937) — беларускі вучоны ў галіне ветэрынарыі. Доктар біялагічных навук (1974). Прафесар (1977).
* Мікалай Ігнатавіч Холад (нар. 1937) — беларускі эканаміст.
* Павел Ігнатавіч Холад (нар. 1935) — беларускі палітык, у 1990—1995 гадах адзін з членаў Апазіцыі БНФ у складзе Вярхоўнага Савета БССР 12-га склікання.
Конка

. 1900 год]]
**Конка** — гістарычны від грамадскага транспарту, які шырока прымяняўся да пераводу чыгункі на паравую, цеплавую, электрычную або канатную цягу. Найбольш распаўсюджанай вобласцю прымянення конкі быў гарадскі транспарт; такім чынам, конка была папярэднікам электрычнага трамвая.

Конка ўяўляла сабой адкрыты або часцей закрыты экіпаж, часам двухпавярховы з адкрытым верхам (імперыял). Вагон па рэйкавых шляхах цягнула пара коней, кіраваная фурманам. У месцах, дзе лініі конкі перасякалі стромкія ўздымы, экіпажы чакалі фарэйтары (звычайна хлопчыкі-падлеткі), якія падпрагалі яшчэ 1-2 пары коней і дапамагалі пераадолець цяжкае месца, затым на роўным участку выпрагалі дадатковых коней.

## Гісторыя 
Першыя ў свеце гарадскія конкі з’явіліся ў ЗША: у Балтымары (1828), Нью-Ёрку (1832) і Новым Арлеане (1835).

У Расійскай імперыі конка была пабудавана ў большасці буйных гарадоў і губернскіх цэнтраў — Санкт-Пецярбургу (таварная ў 1860, пасажырская ў 1863), Варшаве (1866), Маскве (1872), Казані (1875), Рызе (1882), Саратаве (1887), Баку (1889), Мінску (1892), Самары, Варонежы і інш.

Мінская конка дзейнічала з 1892 па 1928 гады (з перапынкам з 1918 па 1921 год у сувязі з грамадзянскай вайной). Ліквідавана ў 1928 годзе з мэтай даць магчымасць развіцця ў горадзе электрычнага транспарту, трамвая.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Рэйкавы транспарт
Катэгорыя:Трамвай
Мікалай Ігнатавіч Холад

**Мікалай Ігнатавіч Холад** (нар. , в. Садавічы, Капыльскі раён, Мінская вобласць) — беларускі эканаміст. Доктар эканамічных навук (1983), прафесар (1986).

## Біяграфія 
Скончыў Беларускім дзяржаўным універсітэце (1961), Беларускі дзяржаўны інстытут народнай гаспадаркі імя В. У. Куйбышава (аспірантура, 1971; дактарантура, 1982).
    
Працаваў у СШ № 45 г. Мінска (1958—1961, настаўнік матэматыкі), Мінскім політэхнічным тэхнікуме (1961—1964, выкладчык), Беларускім дзяржаўным эканамічным універсітэце (з 1964, прафесар кафедры прыкладной матэматыкі і эканамічнай кібернетыкі, у 1995—2002 — загадчык кафедры).

Навуковыя інтарэсы: эканамічная кібернетыка; эканоміка сельскай гаспадаркі; планаванне і прагназаванне сацыяльна-эканамічнага развіцця Беларусі.

## Бібліяграфія 
* Системный анализ и планирование показателей роста экономической эффективности сельскохозяйственного производства : автореферат диссертации … доктора экономических наук : 08.00.05 / Холод Николай Игнатьевич. ― Москва, 1982.
* Совершенствование структуры производства сельскохозяйственных предприятий с помощью математических методов и электронно-вычислительных машин (на примере хозяйств пригородной зоны г. Минска) : автореферат диссертации … кандидата экономических наук : 08.594 / Н. И. Холод. ― Минск, 1972.

## Літаратура 
* Холад Мікалай Ігнатавіч // Беларуская энцыклапедыя : у 18 т. — Мінск, 2003. — Т. 17. — С. 44.
* Холод Николай Игнатьевич // Республика Беларусь : энциклопедия : [в 7 т.]. — Минск, 2008. — Т. 7. — С. 435—436.
* Холод Николай Игнатьевич // Минская область : энциклопедия : [в 2 т.]. — Минск, 2007. — Т. 2. — С. 711.
* Холод Николай Игнатьевич // Кто есть кто в Республике Беларусь, 2001. — Минск, 2001. — Т. 1. — С. 165.
Чыгуначнае дэпо

**Чыгуначнае дэпо** (ад  «склад, сховішча») — дэпо (месца і прадпрыемства), у якім праводзіцца тэхнічнае абслугоўванне або рамонт чыгуначнага рухомага саставу.

Чыгуначныя дэпо падзяляюцца па выглядзе рухомага саставу, які абслугоўваецца, на:
* лакаматыўнае дэпо,
* маторвагоннае дэпо,
* вагоннае дэпо.

Таксама існуюць дэпо змешанага тыпу, якія адначасова абслугоўваюць розныя віды рухомага саставу, напрыклад электравозы і электрацягнікі.

## Лакаматыўнае дэпо 
Лакаматыўнае дэпо — дэпо, у якім праводзіцца тэхнічнае абслугоўванне або рамонт лакаматываў. Лакаматыўныя дэпо падпадзяляюцца на асноўныя дэпо, служачыя месцам прыпіскі лакаматываў, і абаротныя, у якіх праводзіцца падрыхтоўка лакаматываў да накіравання з цягнікамі ў напрамку асноўнага дэпо. У асноўных дэпо праводзіцца рамонт і тэхнічнае абслугоўванне лакаматываў, у абаротных дэпо ёсць пункты экіпіроўкі і правядзення лакаматывам тэхнічнага абслугоўвання. Таксама ў асобную катэгорыю вылучаюць рамонтныя дэпо — якія не маюць прыпіснога парку лакаматываў, але выконваюць буйныя віды рамонту.

## Маторвагоннае дэпо 
Маторвагоннае дэпо — дэпо, якое спецыялізуецца на эксплуатацыі, рамонце і абслугоўванні маторвагоннага рухомага складу (электрацягнікоў).

### Метрадэпо 
 ў Мінску]]
Метрадэпо (або электродепо) — маторвагоннае дэпо, якое забяспечвае абарот, эксплуатацыю, тэхнічнага абслугоўвання і рамонт маторвагоннага рухомага складу метрапалітэна.

## Вагоннае дэпо 
Вагоннае дэпо — дэпо, прызначанае для эксплуатацыі, тэхнічнага абслугоўвання і рамонту вагонаў.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Грамадскі транспарт
Катэгорыя:Чыгуначная архітэктура
Вольга Сяргееўна Шымава

**Вольга Сяргееўна Шымава** (нар. , п. Сокал, Далінскі раён, Сахалінская вобласць, Расія) — беларуская эканаміст. Доктар эканамічных навук (1998), кандыдат геаграфічных навук (1982), прафесар (2001).

## Біяграфія 
Скончыла Маскоўскі дзяржаўны ўніверсітэт імя М. В. Ламаносава (спецыяльнасць «Геаграфія», 1973), Гомельскі дзяржаўны ўніверсітэт (аспірантура, 1981), Беларускі дзяржаўны эканамічны ўніверсітэт (дактарантура, 1997).

Працавала ў Акадэміі кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь (2001—2004, загадчык кафедры эканомікі прадпрыемстваў і прыродакарыстання), Беларускім дзяржаўным эканамічным універсітэце (1990—2001 і з 2004, прафесар кафедры эканомікі прыродакарыстання, у 2004—2011 — загадчык кафедры).

Навуковыя інтарэсы: эканамічная і сацыяльная геаграфія; рэгіянальная эканоміка; эканоміка прыродакарыстання; экалагічная бяспека; экалагічны менеджмент; эканоміка ўстойлівага развіцця; «зялёная» эканоміка.

## Узнагароды 
Медаль Францыска Скарыны (2008), званне «Заслужаны дзеяч навукі Рэспублікі Беларусь» (2013).

## Бібліяграфія 
* Эколого-экономическое регулирование: вопросы методологии и практика переходного периода : диссертация … доктора экономических наук : 08.00.19 : защищена 18.06.1998 : утверждена 25.11.1998 / Шимова Ольга Сергеевна. — Минск, 1998.
* Экономическая оценка природных ресурсов и проблемы совершенствования природопользования (на примере водных ресурсов) : автореферат диссертации … кандидата географических наук : 11.00.02 / Шимова Ольга Сергеевна. — Минск, 1982.

## Літаратура 
* Шымава Вольга Сяргееўна // Беларуская энцыклапедыя : у 18 т. — Мінск, 2004. — Т. 18, кн. 1. — С. 12.
* Шимова Ольга Сергеевна // Республика Беларусь : энциклопедия : [ 7 т.]. — Минск, 2008. — Т. 7. — С. 591.
* Члену редакционной коллегии «Белорусского экономического журнала» профессору О. С. Шимовой — 70 лет // Белорусский экономический журнал. — 2021. — № 2. — С. 160.
Уладзімір Міхайлавіч Рудзянкоў

**Уладзімір Міхайлавіч Рудзянкоў** (нар. , г. п. Васілевічы, Рэчыцкі раён, Гомельская вобласць) — беларускі эканаміст, дыпламат. Доктар тэхнічных навук (1989), кандыдат эканамічных навук (1972), прафесар (1991).

## Біяграфія 
Скончыў Беларускі політэхнічны інстытут (спецыяльнасць «Аўтамабільны транспарт», 1962).
    
Працаваў на аўтакалоне № 2411-С (г. Мінск, з 1962), у Беларускай дзяржаўнай політэхнічнай акадэміі (1966—1995, прафесар кафедры «Эканоміка і кіраванне навуковымі даследаваннямі, праектаваннем і вытворчасцю»), Міністэрстве знешніх эканамічных сувязей Рэспублікі Беларусь (1995—1998, начальнік упраўлення эканомікі знешняга гандлю), Пасольстве Рэспублікі Беларусь у Расійскай Федэрацыі (аддзяленне у г. Санкт-Пецярбургу, 1998—2001, кіраўнік), Беларускім дзяржаўным універсітэце (2001—2005, загадчык кафедры міжнародных эканамічных зносін), Беларускім дзяржаўным эканамічным універсітэце (з 2005, прафесар кафедры арганізацыі і кіравання).

Навуковыя інтарэсы: эксплуатацыя і аднаўленне ўзбраення і ваеннай тэхнікі; эканоміка прамысловасці і транспарту; знешнеэканамічная дзейнасць; эканамічная і інтэлектуальная бяспека; інавацыйнае прадпрымальніцтва.

## Бібліяграфія 
* Исследование путей повышения эффективности авторемонтного производства (на примере Белорусской ССР) : автореферат диссертации … кандидата экономических наук : 08.594 / В. М. Руденков. ― Минск, 1971.
    

## Літаратура 
* [Руденков Владимир Михайлович] // Автотракторный факультет, 1951―2011 / БПИ — БГПА — БНТУ. — Минск, 2011. — С. 53.
* Руденков Владимир Михайлович // Белорусский государственный экономический университет в биографиях преподавателей и выпускников : 75 лет, 1933―2008. ― Минск, 2008. — С. 113—114.
* Руденков Владимир Михайлович // Вклад ученых БГУ в развитие экономического образования и экономической мысли Беларуси. — Минск, 2002. — С. 206. — Информация: диссертация … доктора технических наук защищена в Высшем военно-морском инженерном училище им. Ф. Э. Дзержинского (г. Ленинград).

Катэгорыя:Эканамісты СССР
Катэгорыя:Эканамісты Беларусі
Катэгорыя:Дыпламаты Беларусі
Якаў (Панчук)

**Мітрапаліт Якаў ** (свецкае імя *Іван Дзмітрыевіч Панчук*; , в. Ласятын, Крэмэнэцкі раён, Украіна — , Луцк) — украінскі архірэй Украінскай праваслаўнай царквы Кіеўскага патрыярхата, мітрапаліт Валынскі.

## Біяграфія 
У 1957 годзе паступіў вучыцца ў Ленінградскую духоўную семінарыю. З 1962 па 1966 год вучыўся ў Ленінградскай Духоўнай Акадэміі.

З 23 студзеня па 17 лютага 1992 года часова кіраваў Цярнопальскай епархіяй. З 30 снежня 1993 года часова прызначаны кіраўніком Вінніцкай епархіяй УПЦ КП.

З 12 красавіка 1995 года і да смерці кіраваў Валынскай епархіяй УПЦ КП.

## Спасылкі 
* Митрополит Яків (Панчук)

Катэгорыя:Епіскапы Украінскай праваслаўнай царквы Кіеўскага патрыярхата
Катэгорыя:Епіскапы Валынскай епархіі
Катэгорыя:Пачаіўская лаўра
Катэгорыя:Епіскапы Рускай праваслаўнай царквы
Міхаіл Сідаравіч Пруднікаў

**Міхаіл Сідаравіч Пруднікаў** (15 красавіка 1913, вёска Новапакроўка, Іжморскі раён, Кемераўская вобласць — 24 чэрвеня 1995) — удзельнік партызанскага руху на Беларусі. Герой Савецкага Саюза (1943), генерал-маёр (1970).

## Біяграфія 
З 1931 у пагранічных войсках і ў войсках АДПУ, НКУС СССР. Член КПСС з 1937 года. З 1941 камандзір батальёна асобага прызначэння. З сакавіка 1942 камандзір спецыяльнага атрада, потым да мая 1943 — партызанскай брыгады «Няўлоўныя». З 1943 у войсках НКУС, КДБ. Скончыў Ваенна-юрыдычную акадэмію (1953). Член Саюза пісьменнікаў СССР. Аўтар шэрагу кніг, п'ес, мемуараў, кінасцэнарыяў.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Члены КПСС
Катэгорыя:Партызаны Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Камандзіры партызанскіх злучэнняў, брыгад і атрадаў у гады Вялікай Айчыннай вайны
Рабочае самакіраванне

**Рабочае самакіраванне** — форма арганізацыі працоўнага працэсу, пры якім калектыў самастойна прымае ключавыя рашэнні па рабоце прадпрыемства.

Ідэя аб тым, што ўсе працоўныя на рабочым месцы павінны адказваць за кіраванне рабочым працэссам, з’яўлялася ў розных формах на працягу ўсёй гісторыі сацыялізму. Сярод сінонімаў, якія ўжываюцца да тэрміна «рабочае самакіраванне» можна вылучыць такія паняцці як «рабочы кантроль», «вытворчая дэмакратыя» і «вытворчая кааперацыя».

## Прыклады 
Прыкладам рабочага самакіравання з’яўляецца рэжым Ціта ў сацыялістычнай Югаславіі. Рабочае самакіраванне на прадпрыемствах сацыялістычнай Югаславіі было ўведзена законам 1950 года «Аб кіраванні дзяржаўнымі гаспадарчымі прадпрыемствамі з боку працоўных калектываў». Аднак, нягледзячы на рэалізацыю ідэй рабочага самакіравання ў СФРЮ, на югаслаўскіх прадпрыемствах нярэдка здараліся забастоўкі.

У 1956 годзе ў Польскай Народнай Рэспубліцы быў прыняты закон аб рабочых саветах на прадпрыемствах.

Катэгорыя:Рабочы рух
Катэгорыя:Сацыялізм
Катэгорыя:Праца
Катэгорыя:Левая ідэя
Сератыцын

**Сератыцын** — антыбіётык, упершыню адкрыты навукоўцамі з Суонскага універсітэта, які здольны інгібіраваць 12 розных штамаў метыцылін-рэзістэнтнага залацістага стафілакока (MRSA), а таксама бактэрыі E. coli і кластрыдыі C. difficile. Сератыцын быў вылучаны ў выглядзе злучэння з малекулярнай масай менш за 500 Да з выдзяленняў лічынак зялёнай мясной мухі . Нягледзячы на тое, што рэчыва было запатэнтавана ў 2010 годзе і нават вядома яго эмпірычная формула C10H16N6O9, дакладная хімічная структура да гэтага часу не ўстаноўлена.

Катэгорыя:Антымікробныя пептыды
Катэгорыя:Пептыды
Катэгорыя:Антыбіётыкі
Карл Шміт-Ротлуф

**Карл Шміт-Ротлуф** (, сапраўднае імя Карл Шміт (ням.: Karl Schmidt); , Ротлуф, Каралеўства Саксонія — , Заходні Берлін) — нямецкі мастак-экспрэсіяніст, адзін з тэарэтыкаў мадэрнізму ў жывапісе.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў мястэчку Ротлуф каля Хемніцы (цяпер у складзе Хемніца). У 1901 годзе пачаломся сяброўства з Эрыхам Хекелем. У 1905 годзе паступіў у Вышэйшую тэхнічную школу ў Дрэздэне, 7 чэрвеня заснаваў разам з Фрыцам Блейлем, Эрнстам Людвігам Кірхнерам і Хекелем мастацкую групу «Мост» (ням.: Die Brücke). У 1906 годзе запрашае ў «Мост» Эміля Нольдэ, у Гамбургу знаёміцца з Шыфлерам і Шапірэ. У 1907—1912 гадах рабіў летнія паездкі ў Дангаст, дзе шмат маляваў. У 1911 годзе падарожнічаў па Нарвегіі. У 1912 годзе пераехаў у Берлін, знаёміцца і сябруе з Ліянелем Фейнінгерам, удзельнічаў у выставе «Зондэрбунд» у Кёльне, паездкі ў Італію, Парыж і Далмацыю. У 1913 годзе адбыўся распад групы «Мост». У 1915—1918 гадах удзельнічаў у Першай сусветнай вайне, ваяваў салдатам на тэрыторыі Расійскай імперыі. У 1918 годзе пабраўся шлюбам з Эмі Фрыш. У 1918—1921 гадах — член «Рабочага савета па мастацтве», супрацоўнік часопіса «Акцыя». У 1918—1943 гадах жыў у Берліне, штогадовыя паездкі на Балтыйскае мора, дзе мастак шмат працаваў. У 1931—1933 гадах — член Прускай Акадэміі мастацтваў. У 1933 годзе быў вымушаны падаць у адстаўку. Яго працы заставаліся ў музеях да Алімпійскіх гульняў 1936 года, падчас якіх у галерэі ім. Фердынанда Мёлера (Ferdinand Möller Galerie) былі прадэманстраваны 70 яго акварэляў. У тым жа годзе ён выстаўляўся ў Галерэі Вестэрман (Westermann Gallery) у Нью-Ёрку. У лютым-сакавіку 1937 г. яшчэ 40 акварэляў былі выстаўлены ў Берліне, у галерэі ім. Карла Буххольца.

У ліпені 1937 года 25 карцін, 24 малюнкі і 2 яго акварэлі аказваюцца ў Мюнхене, на выставе «Дэгенератыўнае мастацтва».
Саркатаксін

**Саркатаксіны** ўяўляюць сабой групу антыбактэрыяльных пептыдаў, якія прысутнічаюць у гемалімфе мух роду . Першы бялок, названы саркатаксінам 1A, быў знойдзены ў 1983 годзе ў гемалімфе мухі  даследчыкамі Масаюкі Окада і Шунджы Наторы з Такійскага ўніверсітэта. Многія саркатаксіны з’яўляюцца гамолагамі цэкрапінаў або атацынаў.

Катэгорыя:Антыбіётыкі
Катэгорыя:Антымікробныя пептыды
Катэгорыя:Пептыды
Атацын

**Атацын** — гэта багаты гліцынам бялок масай каля 20 кДа, які належыць да групы антымікробных пептыдаў. Ён актыўны ў дачыненні да грамоадмоўных бактэрый. Атацын быў упершыню знойдзены ў матылька , але таксама ўтрымліваецца ў гемалімфе мноства розных насякомых (матылькоў, пладовых мушак і інш.)

## Гл. таксама 
* Дыптэрыцын

Катэгорыя:Антымікробныя пептыды
Катэгорыя:Пептыды
Катэгорыя:Антыбіётыкі
Васіль Сямёнавіч Пыжыкаў

**Васіль Сямёнавіч Пыжыкаў** (партызанскія мянушкі *Уладзіміраў*, *Стары*, 15 снежня 1893, вёска Ерашоўка, Крупскі раён — 28 лютага 1969) — адзін з кіраўнікоў партызанскага руху ў Мінскай вобласці.

## Біяграфія 
З 1917 года ў Чырвонай гвардыі, камандзір атрада. Удзельнік грамадзянскай вайны, камандзір партызанскага атрада на Беларусі. Член РСДРП(б) з 1917. З 1919 у Чырвонай Арміі, камісар палка, памочнік камісара, камісар брыгады. З 1921 намеснік камандзір асобнага батальёна партызанскага злучэння на Далёкім Усходзе. З 1942 на партыйнай і гаспадарчай рабоце. У партызанах з чэрвеня 1942: камандзір атрада, у жніўні 1942 — маі 1943 партызанскай брыгады «Стары», у кастрычніку — снежні 1942 член падпольнага міжрайпартцэнтра Барысаўскай зоны. У 1943 арыштаваны і да 1948 знаходзіўся ў турме, рэабілітаваны ў 1955. У 1948—57 на гаспадарчай рабоце ў Мінскай вобласці. Член ЦК КП(б)Б у 1932—37. Яго імем названа вуліца ў Барысаве.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Члены КПСС
Катэгорыя:Партызаны Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Камандзіры партызанскіх злучэнняў, брыгад і атрадаў у гады Вялікай Айчыннай вайны
Дыптэрыцын

**Дыптэрыцын** — антымікробны пептыд масай 9 кДа, актыўны супраць грамадмоўных бактэрый, пашкоджвае клеткі бактэрыяльнай мембраны. Упершыню быў вылучаны з гемалімфы сіняй мясной мухі  (). У сваёй структуры дыптэрыцын змяшчае дамен, багаты на амінакіслату пралін, як антымікробныя пептыды дразацын, піракарыцын і абаецын, і дамен, багаты на амінакіслату гліцын, падобны да атацыну. Д. з’яўляецца маркерам актыўнасці імуннай сістэмы насякомага і паўсюдна выкарыстоўваецца ў даследаванні імунітэту дразафіл.

Катэгорыя:Антыбіётыкі
Катэгорыя:Антымікробныя пептыды
Катэгорыя:Пептыды
Дразацын

**Дразацын** — гэта антымікробны пептыд, які складаецца з 19 амінакіслот. Упершыню быў вылучаны з гемалімфы пладовай мушкі , пазней было паказана, што яго маюць усе мушкі роду . Дразацын у першую чаргу актыўны супраць грамадмоўных бактэрый. Падобна антымікробным пептыдам піракарыцыну і абаэцыну, дразацын звязваецца з ДНК бактэрый, інгібіруючы клетачны механізм і рэплікацыю. У Drosophila melanogaster наяўнасць Д. важліва для абароны ад інфекцыі Enterobacter cloacae.

Катэгорыя:Антыбіётыкі
Катэгорыя:Антымікробныя пептыды
Катэгорыя:Пептыды
Дэрмасептын

**Дэрмасептыны** — сямейства пептыдаў, вылучаных са скуры жаб роду Phyllomedusa. Дэрмасептыны звычайна маюць даўжыню 27-34 амінакіслотныя астаткі і лічацца першымі пептыдамі пазваночных, якія аказваюць біяцыдны эфект на ніткападобныя грыбы, звязаныя з цяжкімі ўмоўна-патагеннымі інфекцыямі (суправаджаюць сіндром імунадэфіцыту і імунасупрэсіўную медыкаментозную тэрапію). 

## Зноскі 
Катэгорыя:Пептыды
Катэгорыя:Антымікробныя пептыды
Напад на пасольства Азербайджана ў Тэгеране

**Напад на пасольства Азербайджана ў Тэгеране** быў здзейснены раніцай 27 студзеня 2023 года. У выніку здарэння адзін чалавек загінуў, двое атрымалі раненні. Нападнік быў раззброены супрацоўнікамі дыпмісіі і затрыманы паліцыяй. Афіцыйны Баку расцаніў напад як тэракт.

## Інцыдэнт 
27 студзеня 2023 года каля 08:30, узброены AK-47, здзейсніў напад на пасольства Азербайджана ў Іране. Ён пад’ехаў да дыпмісіі на аўтамабілі SAIPA Pride разам з двума непаўналетнімі дзецьмі: 14-гадовай дзяўчынкай і 7-гадовым хлопчыкам.

Начальнік паліцыі Тэгерана брыгадны генерал Сардар Хусейн Рахімі заявіў, што паліцыя пачала аперацыю і затрымала нападніка. Рахімі паведаміў дзяржаўнаму тэлеканалу Press TV, што яго жонка, як паведамляецца, з’яўляецца грамадзянкай Азербайджана. Па словах Гусейнзадэ, яе «трымаюць у пасольстве ўжо дзевяць месяцаў».

У сацыяльных сетках распаўсюджалі відэа нападу. На запісы з камеры відэаназірання відаць, што неўзабаве пасля таго, як двое мужчын уваходзяць у будынак, да дыпмісіі набліжаецца машына Гусейнзадэ і ўразаецца ў іншую. Ён тут жа выходзіць з аўто і хутка накіроўваецца да пасольства з аўтаматычнай зброяй у руцэ. Перад будынкам стаіць паліцэйскі пост, але нападнік праходзіць міма.

## Рэакцыя 
Прэзідэнт і міністр замежных спраў Азербайджана назвалі інцыдэнт тэрактам.

 (СДБ) была заведзена крымінальная справа па артыкулах 12.2, 120.2.1, 12.2, 120.2.4, 12.2, 120.2.11, 12.2, 29, 120.2.7, 12.3, 214.2.1, 12.3, 214.2.3 і 12.2, 228.2.1 Крымінальнага кодэкса Азербайджана. Пачаліся следча-аператыўныя мерапрыемствы. СДБ Азербайджана накіравала звароты ў адпаведныя структуры Ірана для вырашэння неабходных пытанняў, звязаных з расследаваннем.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Студзень 2023 года
Катэгорыя:Падзеі 27 студзеня
Катэгорыя:Забойствы, здзейсненыя ў 2023 годзе
Катэгорыя:Тэрарыстычныя акты, здзейсненыя ў Іране
Катэгорыя:2023 год у Іране
Піракарыцын

**Піракарыцын** — гэта антымікробны пептыд, вылучаны з гемалімфы насякомага . Пептыд складаецца з 20 амінакіслот і ў асноўным актыўны супраць грамадмоўных бактэрый.

Катэгорыя:Антыбіётыкі
Катэгорыя:Антымікробныя пептыды
Катэгорыя:Пептыды
Даўгамохаўскі сельсавет

**Даўгамо́хаўскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Чавускага раёна Магілёўскай вобласці. Цэнтр — вёска Доўгі Мох.

Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Чавускага раёна Магілёўскай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Чавускім раёне БССР, з 20 лютага 1938 года — Магілёўскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Усушкаўскага сельсавета.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Чавускага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1954 годзе
Цэкрапін

**Цэкропін** — антымікробны пептыд. Упершыню злучэнні гэтага тыпу былі вылучаны з гемалімфы матылька  (так званая моль Цэкропія), у гонар якога і названы пептыды. Злучэнні ўяўляюць сабой невялікія пептыды памерам ад 31 да 37 амінакіслот, якія актыўныя супраць грамстаноўчых і грамадмоўных бактэрый. Цекропіны здольны лізіраваць клеткавыя мембраны бактэрый праз інгібіраванне паглынання амінакіслаты праліну. Цекропіны складаюць біяхімічную аснову імуннай сістэмы насякомых. Усе Ц. структурна звязаныя паміж сабой і маюць назвы ў залежнасці ад насякомага з якого яны былі ўпершыню выдезелены, гл. бактэрыцыдын, лепідаптэрын, саркатаксін і інш.

Катэгорыя:Антымікробныя пептыды
Катэгорыя:Пептыды
Катэгорыя:Антыбіётыкі
Булавабрух кольчаты

**Булавабрух кольчаты**, **вялікая кольчатая страказа**, **кардулегастр кольчаты** (*Cordulegaster boltonii*) — від стракоз сямейства булавабрухаў.

## Апісанне 
Даўжыня брушка 54—64 мм, задніх крылаў 41—47 мм. Буйныя чорныя стракозы з ярка-жоўтымі палосамі на грудзях і кольцамі на брушку, пры яго аснове — шыпападобныя вырасты. Крылы празрыстыя. Пярэднія і заднія крылы розныя па форме, трохвугольнікі на іх выцягнуты ўздоўж. Вочы сутыкаюцца на цемі.

## Пашырэнне 
Пашыраны ў Еўропе (акрамя поўначы). На Беларусі трапляюцца нешматлікія папуляцыі.

Імага жывуць у зацененых месцах, каля берагоў рэк і ручаёў. Лічынкі вялікія, развіваюцца ў праточных водах з павольным цячэннем.

## Асаблівасці біялогіі 
Стракозы хутка лётаюць па берагах вадаёмаў, аддаляючыся часам на вялікія адлегласці ад месцаў выпладу. Лёт у чэрвені-ліпені. Яйцы адкладваюць у час лёту ў вільготны грунт на невялікую глыбіню.

Дарослыя кормяцца насякомымі, рэгулятары колькасці крывасосных двухкрылых. Лічынкі сілкуюцца воднымі беспазваночнымі, маляўкамі рыб.

Цыкл развіцця 3-4 гады.

## Літаратура 
* 
* 
* Чырвоная кніга Рэспублікі Беларусь: Рэдкія і тыя, што знаходзяцца пад пагрозай знікнення віды жывёл і раслін. — Мн.: Беларуская Энцыклапедыя, 1993. — ISBN 5-85700-095-5

## Спасылкі 
Катэгорыя:Булавабрухі
Уладзіслаў Дзмітрыевіч Жураўлёў

**Уладзіслаў Жураўлёў** (нар. , Кастанайская вобласць, Казахстан) — беларускі футбаліст, паўабаронца клуба «Іслач» і моладзевай зборнай Беларусі.

## Клубная кар’ера 
Выхаванец клуба «Іслач», з 2019 года выступаў за клуб у юнацкім першынстве Беларусі, а з 2022 года стаў гуляць за дубль, тады ж пачаў прыцягвацца да асноўнай каманды. Дэбютаваў у Вышэйшай лізе 6 лістапада 2022 года, выйшаўшы на замену ў канцы сустрэчы з «Віцебскам» (3:1).

У снежні 2022 года падпісаў першы прафесійны кантракт з «Іслаччу». У чэрвені 2024 года падоўжыў пагадненне з клубам да канца 2026 года.

## Міжнародная кар’ера 
22 сакавіка 2024 года дэбютаваў у моладзевай зборнай Беларусі, калі выйшаў на замену ў другім тайме адборачнага матча чэмпіянату Еўропы 2025 супраць Грэцыі (1:0).

## Статыстыка выступленняў 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі ФК Іслач
Факультэт міжнародных эканамічных адносін БДЭУ

**Факультэт міжнародных эканамічных адносін** — адзін з факультэтаў Беларускага дзяржаўнага эканамічнага ўніверсітэта. Створаны ў 1992 годзе, у 1998 годзе факультэт атрымаў сучасную назву.

## Спецыяльнасці 
* «Сусветная эканоміка»,
* «Бізнес-адміністраванне»,
* «Эканамічная тэорыя»,
* «Эканоміка».

## Дэканы 
* Іван Міхайлавіч Лемяшэўскі (1992—1994)
* Сяргей Юр'евіч Крычэўскі (1994—1995)
* Міхаіл Вацлававіч Мішкевіч (1995—2008)
* Галіна Аляксандраўна Шмарлоўская (2008—2016)
* Вячаслаў Юр’евіч Шуцілін (2016—2017)
* Ала Аляксандраўна Праневіч (2017—2019)
* Аксана Мікалаеўна Шкуцько (з 2021)

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт факультэта 


Катэгорыя:1992 год у Мінску
Катэгорыя:З’явіліся ў 1992 годзе
Катэгорыя:Партызанскі праспект (Мінск)
Арцём Аляксеевіч Давідовіч

**Арцём Давідовіч** (нар. , Мінск) — беларускі футбаліст, нападнік клуба «Іслач».

## Клубная кар’ера 
Выхаванец клуба «Іслач», з 2020 года выступаў за клуб у юнацкім першынстве Беларусі. У 2022 годзе пачаў гуляць за дубль, а ў канцы сезона стаў прыцягвацца і да асноўнай каманды. Дэбютаваў у Вышэйшай лізе 12 лістапада 2022 года ў матчы апошняга тура супрауць жодзінскага «Тарпеда-БелАЗ» (3:0), калі выйшаў на замену ў канцы сустрэчы.

## Статыстыка выступленняў 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі ФК Іслач
Кірыл Аляксандравіч Гоманаў

**Кірыл Гоманаў** (нар. , Віцебск) — беларускі футбаліст, паўабаронца клуба «Іслач».

## Клубная кар’ера 
Пачынаў займацца футболам у Віцебску, ва ўзросце 13 гадоў перабраўся ў акадэмію брэсцкага «Дынама». У студзені 2021 года далучыўся да брэсцкага «Руха», у складзе якога выступаў у юнацкім першынстве Беларусі.

У жніўні 2022 года падпісаў двухгадовы кантракт з «Іслаччу». Дэбютаваў у Вышэйшай лізе 13 жніўня 2022 года, калі выйшаў на замену ў канцы сустрэчы з брэсцкім «Дынама» (1:2). У красавіку 2023 года падоўжыў кантракт з клубам да канца 2025 года.

## Міжнародная кар’ера 
У лістападзе 2023 года гуляў за юніёрскую зборную Беларусі (да 19 гадоў) у кваліфікацыйным раўндзе чэмпіянату Еўропы.

## Статыстыка выступленняў 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі ФК Іслач
Сурма

**Сурма**:
* Сурма — хімічны элемент у перыядычнай сістэме.
* Сурма — музычны інструмент.
* Сурма — чорная фарба для валасоў, броваў і інш.
Беларускі прафсаюз работнікаў лесу і прыродакарыстання

**Беларускі прафсаюз работнікаў лесу і прыродакарыстання** — беларускі прафесійны саюз, член Федэрацыі прафсаюзаў Беларусі.

Першы беларускі прафсаюз работнікаў сферы дрэваапрацоўкі быў створаны ў 1898 годзе ў Віцебску і называўся «Саюзам дрэваапрацоўшчыкаў». Актыўнае развіццё прафсаюзнага руху пачалося ж з лютаўскай рэвалюцыі 1917 года.

Гісторыя сучаснага Беларускага прафсаюза работнікаў лесу і прыродакарыстання звязана з савецкім прафсаюзам рабочых лясной, папяровай і дрэваапрацоўчай прамысловасці (які быў створаны ў 1954 годзе). Пасля набыцця Беларуссю незалежнасці прафсаюз рабочых лясной, папяровай і дрэваапрацоўчай прамысловасці быў перайменаваны ў Беларускі прафсаюз работнікаў лесу. У 2016 годзе да Беларускага прафсаюза работнікаў лесу быў далучаны Беларускі прафсаюза работнікаў галін прыродакарыстання і геатэхналогій, у выніку чаго арганізацыя атрымала сваю сучасную назву - Беларускі прафсаюз работнікаў лесу і прыродакарыстання.

## Спасылкі 
* Гістарычная даведка Беларускага прафсаюза работнікаў лесу і прыродакарыстання 

Катэгорыя:Федэрацыя прафсаюзаў Беларусі
Катэгорыя:2016 год у Беларусі
Аляксандр Сяргеевіч Корзун

**Аляксандр Корзун** (нар. , Мінск) — беларускі футбаліст, нападнік.

## Клубная кар’ера 
Выхаванец клуба «Іслач», з 2017 года пачаў гуляць за дубль. У лютым 2020 года перайшоў у «Слонім-2017», дзе замацаваўся ў асноўным складзе, з 6 галамі стаў найлепшым бамбардзірам каманды.

У лютым 2021 года вярнуўся ў «Іслач», падпісаўшы двухгадовы кантракт. Выступаў за дубль, а 30 мая 2021 года дэбютаваў у Вышэйшай лізе, выйшаўшы на замену ў другім тайме матча са «Слуцкам» (1:2). У ліпені 2021 года быў аддадзены ў арэнду ў «Оршу», дзе стаў гуляць у стартавым складзе. У лістападзе 2021 года вярнуўся з арэнды ў «Іслач» і адправіўся на службу ў арміі, з-за чаго прапусціў сезон 2022.

У лістападзе 2022 года падпісаў новы аднагадовы кантракт з «Іслаччу», аднак у лютым 2023 года пакінуў клуб і хутка стаў іграком «Маладзечна». Пакінуў маладзечанскі клуб у снежні 2023 года.

## Статыстыка выступленняў 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі ФК Іслач
Катэгорыя:Ігракі ФК Слонім-2017
Катэгорыя:Ігракі ФК Орша
Катэгорыя:Ігракі ФК Маладзечна
Балеро

thumb|Тыповая рытмаформула балеро.
**Балерó** () — іспанскі народны танец. Характэрныя музычна-стылевыя рысы: памер 3/4, асаблівыя рытмаформулы (адна з такіх паказана на ілюстрацыі), стрыманы тэмп.

## Гісторыя ўзнікнення 
thumb|, «Танцорка балеро», 1842.
Першыя гістарычныя сведчанні пра балеро адносяцца да другой паловы XVIII стагоддзя. Іспанскі фалькларыст , які пісаў пад псеўданімам дон Прэсіза (), меркаваў, што гэты танец прыдумаў каля 1780 года  танцор  (). Згодна з сучаснымі даследаваннямі, тэрмін «*балеро*» ўпершыню сустракаецца ў 1773 годзе як сцэнічная рэмарка ў камедыйнай інтэрмедыі () Рамона дэ ла Круса «Прыстойная гасцініца» (). Гісторыкі мяркуюць, што музычны матэрыял для ранніх балеро танцоры пазычалі з .

## Выкананне 
Для розных абласцей Іспаніі характэрны розныя віды гэтага танца. Трохдольны памер такта можа па-рознаму драбніцца: за роўнымі долямі першага такта на моцную долю наступнага такта трапляе паўза з наступнымі трыма нотамі меншай працягласці. У іншым рытмічным варыянце балеро на кароткія ноты драбніцца першы такт, пры гэтым замест першай ноты ідзе паўза.

Балеро танцуецца пад акампанемент гітары і барабана, пры гэтым танцоры дапаўняюць рытмічны малюнак музыкі ігрой на кастаньетах.

## У мастацтве 
У класічным балеце балеро ў выглядзе парнага танца прысутнічае ў IV акце балета «Дон Кіхот». У класічнай музыцы найбольш вядомым творам з’яўляецца «» Марыса Равеля, створанае кампазітарам па замове Іды Рубінштэйн і ўпершыню выкананае яе трупай у харэаграфіі Браніславы Ніжынскай 22 лістапада 1928 года на сцэне парыжскай Гранд-Апера.

## Кубінскае балеро 
Як музычны жанр  ўзнікла каля 1840 года і паступова набыло папулярнасць у многіх лацінаамерыканскіх краінах. Лічыцца, што адным з першых ярка выяўленых твораў гэтага жанру было балеро «Tristezas», напісанае  у 1883 годзе. Памер кубінскага балеро — 4/4. У гэтым жа жанры напісаны песні «Bésame mucho» (1940) і «» (1955).

## Зноскі 
## Літаратура 
* *Suárez-Pajares J.* Historical overview of the bolero from its beginnings to the genesis of the Bolero School // Studies in Dance History, ed. J. Suárez-Pajares and X.M. Carreira, IV/1. Pennington (NJ), 1993, p. 1-19.
* The Bolero School: an illustrated history of the bolero, the seguidillas and the Escuela Bolera. Ed. Marina Grut. Alton (Hampshire, UK) : Dance Books, 2002. XVI, 416 p.

Катэгорыя:Іспанскія народныя танцы
Катэгорыя:Музычныя жанры
Сурма (музычны інструмент)

**Сурма́** — старадаўні народны музычны інструмент. Драўляная труба, духавы муштуковы інструмент.

Згадваецца ў старажытнарускіх летапісах. Першыя выявы на Беларусі вядомы з XIII стагоддзя. Былі прамыя сурмы і выгнутыя, часам іх абгортвалі бяростай. Сурма ўжывалася пераважна як ваенны сігнальны інструмент. «Слова пра паход Ігараў» XII ст. кажа пра жыццё прафесійных ваяроў, што нарадзіліся пад трубы: «пад трубамі павітыя, пад шаломамі выпешчаныя, з дзіды выкармленыя». У «Слове пра паход Ігараў» згадваюцца «трубы гарадзенскія», маючы на ўвазе невядомы горад Полацкай зямлі. Як культавы інструмент сурма неаднаразова згадвалася ў рэлігійнай літаратуры з XI стагоддзяя.

## Літаратура 
* Сурма́ // 
* *Лысенко-Днестровский М. В.* Сурма́ // Музыкальная энциклопедия : [в 6 т.] / Гл. ред. Ю. В. Келдыш. — М.: Советская энциклопедия: Советский композитор, 1973—1982. — (Энциклопедии. Словари. Справочники. Изд-во «Советская Энциклопедия», Изд-во «Советский композитор»). — Т. 5: Симон — Хейлер. — 1981. — Стб. 352—353. — 1056 стб., илл. — 102 200 экз.

## Спасылкі 
* Старыя інструменты Беларусі, дакументальны фільм Змітра Сасноўскага («Стары Ольса»).

Катэгорыя:Гістарычныя музычныя інструменты
Катэгорыя:Драўляныя духавыя музычныя інструменты
Каромысла трысняговае

**Каромысла трысняговае** (*Aeshna juncea*) — від буйных стракоз.

Даўжыня цела да 74 мм. Адзін з самых буйных відаў у родзе. Пашыраны ў Еўразіі і Паўночнай Амерыцы.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Каромыслы
Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1758 годзе
Каромысла белавалосае

**Каромысла белавалосае**, **брахітрон белавалосы** (*Brachytron pratense*) — страказа сямейства каромыслаў, адзіны від у родзе.

Даўжыня 54—63 мм, задняе крыло 34—37 мм. Цела ў густых белых валасках.

Пашыраны ў Еўропе, на Каўказе.

## Спасылкі 
* Стрекозы Беларуси 

Катэгорыя:Каромыслы
Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1767 годзе
Каромысла сіняе

**Каромысла сіняе** (*Aeshna cyanea*) — від буйных стракоз.

Даўжыня цела 65—80 мм, размах крылаў да 110 мм.

Самкі адкладваюць яйцы на сухую зямлю або мох ля вады.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Каромыслы
Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1764 годзе
Казахскі нацыянальны акадэмічны тэатр драмы імя М. А. Аўэзава

**Казахскі нацыянальны акадэмічны тэатр драмы імя М. А. Аўэзава** — драматычны тэатр у горадзе Алматы, Казахстан.

Змяшчае вялікую глядзельную залу на 1000 месцаў і эксперыментальны тэатр на 250 месцаў. Экстэр’ер і інтэр’ер будынка аформлены правільнымі лініямі ў традыцыйным стылі. Шэраг аднатыпных калон падкрэслівае галоўны фасад і робіць яго ўрачыстым і грандыёзным, што выдзяляе яго сярод іншых будынкаў вакол.

Помнік Мухтару Аўэзаву, усталяваны ў 1980 годзе, размешчаны перад тэатрам, паказвае фігуру пісьменніка, які сядзіць у крэсле, пагружаны ў свае думкі. Мухтар Аўэзаў быў празаікам і найбольш вядомы дзякуючы «Шляху Абая» — кнізе, якая прасочвае рост славы і папулярнасці Абая.

Рэпертуар тэатра прадстаўлен класічнымі і сучаснымі пастаноўкамі. Спектаклі ідуць на казахскай мове з сінхронным перакладам на рускую мову.

Катэгорыя:Тэатры Казахстана
Катэгорыя:Алматы
Ілья Генадзевіч Багдановіч

**Ілья Багдановіч** (нар. , Баранавічы) — беларускі футбаліст, абаронца  бабруйскай «Белшыны» (у арэндзе з брэсцкага «Дынама») і моладзевай зборнай Беларусі.

## Клубная кар’ера 
У 2017 годзе далучыўся да акадэміі брэсцкага «Дынама», гуляў за юнацкія каманды клуба. У пачатку 2021 года разам з акадэміяй дынамаўцаў перайшоў у брэсцкі «Рух», дзе стаў выступаць за дубль. У пачатку 2022 года «Рух» зняўся з чэмпіянату Беларусі, але абаронца працягваў выступаць за каманду клуба ў юнацкім першынстве.

У ліпені 2022 года падпісаў двухгадовы кантракт з брэсцкім «Дынама», дзе таксама стаў гуляць за дубль. 2 верасня 2022 года дэбютаваў у Вышэйшай лізе, выйшаўшы на замену ў канцы сустрэчы з «Мінскам» (3:1). У далейшым у асноўнай камандзе толькі заставаўся на лаўцы запасных.

У студзені 2023 года падпісаў новае двухгадовае пагадненне з «Дынама». У ліпені 2024 года быў аддадзены ў арэнду ў бабруйскую «Белшыну».

## Міжнародная кар’ера 
15 лістапада 2023 года дэбютаваў у моладзевай зборнай Беларусі, адгуляўшы другі тайм таварыскага матча супраць Расіі (1:3).

## Статыстыка выступленняў 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі ФК Рух Брэст
Катэгорыя:Ігракі ФК Дынама Брэст
Катэгорыя:Ігракі ФК Белшына
Каромыслы

**Каромыслы** (*Aeshnidae*) — сямейства стракоз падатрада разнакрылых.

## Апісанне 
Буйныя стракатыя насякомыя, даўжыня брушка 38-61 мм, крылаў 34-100 мм. У спакоі крылы расстаўлены ў розныя бакі. Пярэднія і заднія крылы рознай формы, жылкі на іх у выглядзе падоўжаных трохвугольнікаў. Малюнак брушка складаецца з шэрагу плямак. Вочы сутыкаюцца на патыліцы.

Маюць яйцаклад.

Даўжыня лічынак да 45-60 мм.

## Пашырэнне 
Пашыраны ў Еўропе, Сярэдняй Азіі, Казахстане, на Каўказе і інш. Лічынкі жывуць у стаячых неглыбокіх прэсных вадаёмах.

## Асаблівасці біялогіі 
На Беларусі лёт у чэрвені-жніўні. Драпежнікі, здабычу (камароў, мошак) ловяць у час лёту, лічынкі кормяцца воднымі беспазваночнымі, апалонікамі, маляўкамі рыб.

Яйцы адкладваюць на водныя расліны, зрэдку на вільготную глебу каля вады. Лічынкі жывуць у вадзе, поўзаюць у зарасніку ракі або падпільноўваюць здабычу.

Дарослыя жывуць каля 4 месяцаў, лічынкі 1-4 гады.

## Літаратура 
* 


Катэгорыя:Сямействы насякомых
Лемяшэўскі

**Лемяшэўскі** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Бруна Лемяшэўскі  (нар. 1994) — іспанска-уругвайскі футбаліст беларускага паходжання, нападнік.
* Іван Міхайлавіч Лемяшэўскі (нар. 1949 ) — беларускі вучоны-эканаміст. Доктар эканамічных навук, прафесар.
Іван Міхайлавіч Лемяшэўскі

**Іван Міхайлавіч Лемяшэўскі** (нар. , в. Рухча 2, Столінскі раён, Брэсцкая вобласць) — беларускі вучоны-эканаміст. Доктар эканамічных навук (1993), прафесар (1995).

## Навуковая дзейнасць 
У 1970 годзе з скончыў навучанне на фінансава-эканамічным факультэце БДЭУ. У 1986 годзе скончыў спецфакультэт Мінскага інстытута замежных моў.

1992—1994 — дэкан факультэта міжнародных эканамічных адносін БДЭУ. З 2001 года — прафесар Мінскага інстытута кіравання

Вобласць навуковых інтарэсаў: трансфармацыя сучасных эканамічных сістэм, эвалюцыя крэдытна-фінансавай сістэмы Беларусі. Апублікавана звыш 120 навуковых прац

Аўтар навучальных дапаможнікаў па курсе «Эканамічная тэорыя», «Мікраэканоміка», «Макраэканоміка», «Нацыйная эканоміка Беларусі», «Грошы, крэдыт, банкі», «Гісторыя эканамічных навук» укаранёных у навучальны працэс найвысокай школы Беларусі.

## Літаратура 
* Беларуская энцыклапедыя : у 18 т. — Мінск, 2004. — Т. 18, кн. 1. — С. 419.
 

Катэгорыя:Дэканы факультэта міжнародных эканамічных адносін БДЭУ
Катэгорыя:Эканамісты Беларусі
Бактэрыцыдын

**Бактэрыцыдын** — антымікробны пептыд. Упершыню злучэнні гэтага тыпу былі вылучаны з гемалімфы матыля . Адносіцца да групы цэкрапінаў.

Катэгорыя:Антыбіётыкі
Катэгорыя:Пептыды
Катэгорыя:Антымікробныя пептыды
Кірыл Сяргеевіч Кавалюк

**Кірыл Сяргеевіч Кавалюк** () — беларускі футбаліст, паўабаронца клуба «Ліда».

Бацька Кірыла, Сяргей Кавалюк, таксама футбаліст.

## Клубная кар’ера 
Выхаванец брэсцкага «Дынама», у 2020 годзе прыцягваўся да дубля. У 2021 годзе перайшоў у «Маларыту», за якую ў Другой лізе забіў 13 галоў.

У сакавіку 2022 года стаў іграком «Слуцка». Гуляў за дубль, у асноўнай камандзе толькі заставаўся на лаўцы запасных. У чэрвені 2022 года пакінуў слуцкі клуб.

У ліпені 2022 года вярнуўся ў брэсцкае «Дынама», падпісаўшы кантракт да канца сезона. 22 жніўня 2022 года дэбютаваў у Вышэйшай лізе, выйшаўшы на замену ў канцы сустрэчы з гродзенскім «Нёманам» (0:0). У далейшым працягваў часам з’яўляцца ў асноўнай камандзе, гуляў за дубль.

У студзені 2023 года падпісаў новае двухгадовае пагадненне з «Дынама». У сезоне 2023 гуляў толькі за дубль дынамаўцаў. У ліпені 2023 года пакінуў брэсцкі клуб і далучыўся да наваполацкага «Нафтана».

У лютым 2024 года стаў іграком «Ліды».

## Статыстыка выступленняў 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі ФК Дынама Брэст
Катэгорыя:Ігракі ФК Маларыта
Катэгорыя:Ігракі ФК Слуцк
Катэгорыя:Ігракі ФК Нафтан
Катэгорыя:Ігракі ФК Ліда
Галіна Аляксандраўна Шмарлоўская

**Галіна Аляксандраўна Шмарлоўская**, па нараджэнні **Сантаровіч** (нар. , Мінск) — беларуская эканамістка. Доктар эканамічных навук (1997), прафесар (2000).

## Біяграфія 
Скончыла Беларускі дзяржаўны інстытут народнай гаспадаркі імя В. У. Куйбышава (спецыяльнасць «Эканоміка працы», 1973; аспірантура, 1980), Беларускі дзяржаўны эканамічны ўніверсітэт (дактарантура, 1995).

Працавала ў Беларускім дзяржаўным эканамічным універсітэце (з 1980, у 1980—2000 — прафесар кафедры эканамічнай тэорыі і гісторыі эканамічных вучэнняў, 2000—2002 — загадчык кафедры эканомікі прадпрымальніцтва, 2002—2008 — загадчык кафедры сусветнай эканомікі, 2008—2016 — дэкан факультэта міжнародных эканамічных адносін, з 2017 — прафесар кафедры міжнароднага бізнесу).

Навуковыя інтарэсы: дзяржаўнае рэгуляванне эканомікі; міжнародная эканоміка; сусветны гандаль; дзейнасць транснацыянальных карпарацый; гісторыя эканамічных вучэнняў.

## Узнагароды 
Ганаровая грамата Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь (2003), Падзяка Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь (2008).

## Бібліяграфія 
* Концепция налогообложения в условиях перехода к рыночной экономике : диссертация … доктора экономических наук : 08.00.01 : защищена 27.06.1996 : утверждена 00.00.1997 / Шмарловская Галина Александровна. — Минск, 1996.
* Свободное время и качество его использования : диссертация … кандидата экономических наук: 08.00.01 : защищена 16.11.1984 : утверждена 27.02.1985 / Сантарович Галина Александровна. — Минск, 1984.
* Теория налогов: закономерности формирования и государственного регулирования / Г. А. Шмарловская. — Минск, 1996.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Шмарловская Галина Александровна // Белорусский государственный университет в биографиях преподавателей и выпускников : 75 лет, 1933—2008. — Минск, 2008. — С. 80—81.
* Шмарлоўская Галіна Аляксандраўна // Беларуская энцыклапедыя : у 18 т. — Мінск, 2003. — Т. 17. — С. 443.

Катэгорыя:Дэканы факультэта міжнародных эканамічных адносін БДЭУ
Катэгорыя:Эканамісты СССР
Катэгорыя:Эканамісты Беларусі
Дзмітрый Валер’евіч Лясняк

**Дзмітрый Лясняк** (нар. , Брэст) — беларускі футбаліст, паўабаронца клуба «Ніва» з Доўбізны (у арэндзе з брэсцкага «Дынама»).

## Клубная кар’ера 
Выхаванец брэсцкай СДЮШАР-8, з 2018 года гуляў за юнацкія каманды мясцовага «Дынама», у 2020 годзе пачаў выступаць за дубль. У пачатку 2021 года разам з акадэміяй дынамаўцаў перайшоў у брэсцкі «Рух», дзе таксама стаў выступаць за дубль. У пачатку 2022 года «Рух» зняўся з чэмпіянату Беларусі, але паўабаронца працягваў выступаць за каманду клуба ў юнацкім першынстве.

У чэрвені 2022 года вярнуўся ў брэсцкае «Дынама», падпісаўшы двухгадовы кантракт. 10 ліпеня 2022 года дэбютаваў у Вышэйшай лізе, выйшаўшы на замену ў канцы сустрэчы з жодзінскім «Тарпеда-БелАЗ» (0:1). У далейшым працягваў рэгулярна з’яўляцца ў асноўнай камандзе, нярэдка ў стартавым складзе.

У студзені 2023 года падпісаў новае двухгадовае пагадненне з «Дынама». У сакавіку 2024 года быў аддадзены ў арэнду ў «Ніву» з Доўбізны.

## Статыстыка выступленняў 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі ФК Дынама Брэст
Катэгорыя:Ігракі ФК Рух Брэст
Катэгорыя:Ігракі ФК Ніва Доўбізна
Яўген Рыгоравіч Брусілоўскі

**Яўген Рыгоравіч Брусіло́ўскі** (, Растоў-на-Доне — , ) — казахскі кампазітар, адзін з заснавальнікаў прафесійных жанраў у казахскім музычным мастацтве. Народны артыст Казахскай ССР (1936). Старшыня праўлення Саюза кампазітараў Казахстана (1939—1953). Дзяржаўная прэмія СССР (1948), Дзяржаўная прэмія Казахстана (1967).

Аўтар першых казахскіх опер. З’яўляецца аўтарам музыкі Дзяржаўнага гімна Казахстана 1945—1992 і 1992—2006 гадоў (1945, сумесна з Муканам Тулебаевым і Латыфам Хамідзі).

## Біяграфія 
Нарадзіўся 30 кастрычніка (12 лістапада па новым стылі) 1905 года ў горадзе Растоў-на-Доне у яўрэйскай сям’і.

У 1922—1924 гадах вучыўся па класах фартэпіяна і кампазіцыі ў Маскоўскай кансеваторыі імя П. І. Чайкоўскага. Затым паступіў у Ленінградскую кансерваторыю імя М. А. Рымскага-Корсакава на клас кампазіцыі  і скончыў яе ў 1931 годзе.

З 1944 года выкладаў у Алма-Ацінскай кансерваторыі (з 1955 года — прафесар).

## Творчасць 
Аўтар першых казахскіх опер («Кыз Жыбек» (1934), «Жалбыр» (1935), «Ер-Таргын» (1937), «Гвардыя, уперад» (1942), «Дударай» (1953)), сімфоній (у т.л. 6-й «Курмангазы», 1965), кантаты, вакальна-сімфанічных, камерных, інструментальных твораў.

Кампазітару належаць дзевяць опер, чатыры балета, дзевяць сімфоній і каля 500 песень і рамансаў.

У ліку яго вучняў К. Кужам’яраў, Е. Рахмадыеў, М. Тулебаеў.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Асобы на марках
Бэдзікава

**Бэдзікава** — жылы комплекс па вуліцы Мазурава ў мікрараёне Мельнікаў Луг Цэнтральнага раёна Гомеля. Збудаваны ў 2013 г. Вырашаны як таўнхаўс. Першая такога кшталту пабудова ў Гомелі.

Складаецца з 12 зблакаваных між сабой дамоў на тры ўзроўні з паддашкамі. Агульная плошча — 2600 м2. Дамы месцяцца на закрытай тэрыторыі і маюць агульны падмурак. Плошча замкнёнага перыметра — 0,7 га. Кожны дом мае асобны ўваход, гараж і дзялянку зямлі.

Знаходзіцца сярод высотнай забудовы мікрараёна.

Аўтар праекта і забудоўшчык — А. В. Бондараў. У назве жылога комплекса адлюстравалася мянушка яго бацькі — Бэдзік.

## Літаратура 
* Рудь, А. Остров красивой жизни: среди панельных многоэтажек построили первый в области таунхаус // Сетевое издание «Onliner.by». — 2.12.2013.
* Таунхаус — необычная для Гомеля концепция застройки // ILOOK.by. Городская информационная сеть. — 07.05.2012.
* Бондарев, А. «Для начала хочу задать самый главный вопрос: название…» // Таунхаусы в Гомеле. — 18.03.2012.

Катэгорыя:Цэнтральны раён (Гомель)
Уладзіслаў Аляксандравіч Сычоў

**Уладзіслаў Сычоў** (нар. , Слуцк) — беларускі футбаліст, паўабаронца клуба «Слуцк».

## Клубная кар’ера 
З 2017 года займаўся ў сталічнай Акадэміі АБФФ на базе РДВАР, а летам 2019 года перайшоў у «Слуцк», дзе стаў гуляць за дубль, а неўзабаве пачаў прыцягвацца да асноўнай каманды. 21 жніўня 2020 года дэбютаваў у Вышэйшай лізе ў матчы супраць мінскага «Дынама» (1:2), калі выйшаў у стартавым складзе і быў заменены ў другім тайме. У далейшым працягваў часам прыцягвацца да асноўнай каманды случан.

Сезон 2021 пачаў у арэндзе ў гомельскім «Лакаматыве», дзе замацаваўся ў аснове, гуляў пераважна ў стартавым складзе. Па заканчэнні сезона 2021 вярнуўся ў «Слуцк», у пачатку 2022 года трэніраваўся з клубам, а ў сакавіку 2022 года зноў быў арандаваны «Лакаматывам». У сезоне 2022 заставаўся іграком асновы гомельскай каманды, з лета стаў часцей выхадзіць на замену. У снежні 2022 года па заканчэнні арэнды пакінуў «Лакаматыў».

У пачатку 2023 года пачаў рыхтавацца да новага сезона са «Слуцкам». У красавіку 2023 года падоўжыў кантракт са слуцкім клубам да канца 2024 года. У пачатку сезона 2023 часцей заставаўся на лаўцы запасных, з верасня замацаваўся ў стартавым складзе каманды. У студзені 2024 года падоўжыў пагадненне са «Слуцкам».

## Міжнародная кар’ера 
У кастрычніку 2018 года гуляў за юнацкую зборную Беларусі (да 17 гадоў) у кваліфікацыйным, а ў сакавіку 2019 года ў элітным раўндах чэмпіянату Еўропы.

## Статыстыка выступленняў 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі ФК Слуцк
Катэгорыя:Ігракі ФК Лакаматыў Гомель
Сяргей Марозаў

== Вядомыя асобы ==

* Сяргей Мікалаевіч Марозаў — Заслужаны пілот Рэспублікі Беларусь (5.11.2003)
* Сяргей Паўлавіч Марозаў (нар. 1985) — беларускі гісторык
Абаэцын

**Абаецын** - гэта багаты пралінам антымікробны пептыд, які быў вылучаны з гемалімфы пчол (Apis mellifera). Пептыд складаецца з 34 амінакіслот.

## Зноскі 
Катэгорыя:Антыбіётыкі
Катэгорыя:Антымікробныя пептыды

Катэгорыя:Пептыды