open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
1146-ы гвардзейскі зенітна-ракетны полк

**1146-ы гвардзейскі зенітны ракетны полк** — гвардзейскае фарміраванне (воінская часць) зенітна-ракетных войскаў супрацьпаветранай абароны і ваенна-паветраных сіл УС Беларусі.

1 снежня 2017 года на аэрадроме ў Баранавічах адбылася ўрачыстая цырымонія адраджэння падраздзялення 1146-га гвардзейскага зенітнага ракетнага палка. Полк абсталяваны зенітнымі ракетнымі комплексамі малой далёкасці 9К332МК або «Тор-М2К». Полк першым у Беларусі ўзброены зенітным ракетным комплексам СПА «Тор-М2», асабісты склад якога за гады Вялікай Айчыннай вайны знішчыў 116 самалётаў, 13 танкаў, 87 аўтамашын, 5 артылерыйскіх і тры мінамётныя батарэі, прыблізна 1 800 салдат і афіцэраў нацысцкай Германіі. У дзеючай арміі з 23 жніўня 1943 года па 31 снежня 1944 года.

У 1956 годзе на тэрыторыі Беларускай ССР на базе *36-га гвардзейскага зенітна-артылерыйскага дывізіёна* сфарміраваны **1146-ы гвардзейскі зенітны артылерыйскі полк** войскаў СПА краіны. У 1961 годзе полк быў перафармаваны ў зенітны ракетны з абсталяваннем зенітна-ракетным комплексам (ЗРК) серыі С-75. У познесавецкія гады 1146-ы полк з ЗРК серыі С-75 і С-125 уваходзіў у склад 11-га корпуса СПА (упраўленне ў Баранавічах) 2-й асобнай арміі СПА, і традыцыйна з’яўляўся адной з «узорна-паказальных» часцей войскаў СПА ў БССР. З 1992 года полк пад беларускай юрысдыкцыяй, расфармаваны ў 2001 годзе.
«Упершыню ў гісторыі Беларусі мы сфармавалі гвардзейскі зенітны ракетны полк. Ён будзе мабільным. Яго прызначэнне, — выканаць пастаўленыя задачы па супрацьпаветранай абароне ў зададзеным раёне. Упэўнены, што цяперашнія воіны-гвардзейцы стануць годнымі пераемнікамі традыцый, якія закладзены іх папярэднікамі.»
1 снежня 2017 года *1146-ы гвардзейскі зенітны ракетны полк* зноў сфарміраваны і ўзброены 4 дывізіёнамі Тор-М2К. У 2018 годзе паспяхова прайшлі стральбы беларускіх «Тораў» на палігоне Ашулук пад Астраханню. 1 снежня 2018 года полк заступіў на баявое дзяжурства. Пазней у строй часці ўстала пятая зенітная ракетная батарэя ЗРК «Тор-М2К».

## Знакі адрознення 
* Ганаровае званне СССР — «Гвардзейскі»
* Пераходзячы Чырвоны сцяг Беларускай ваеннай акругі
## Асноўнае ўзбраенне 
Асноўнае ўзбраенне палка:
* чатыры батарэі ЗРК 9К332МК або «Тор-М2К» (у кожную ўваходзяць чатыры баявыя машыны 9А331К на колавым шасі МЗКЦ-6922).
## Камандзір 
* Дзяніс Зык, гвардыі падпалкоўнік (2017 — лістапад 2018);
* Андрэй Долбік, гвардыі падпалкоўнік (1 снежня 2018 — па цяперашні час)

## Гл. таксама 
* Вайсковая часць 7434

## Спасылкі 
* Белтелерадиокомпания, «В Барановичах восстановили 1146-й гвардейский зенитно-ракетный полк». 
* Сайт белта.бу, Гвардейский 1146-й зенитный ракетный полк возрождён в Беларуси.
* Сайт рг.ру, «Белорусский полк вооружили российскими ракетами.»
* Новости ВПК. На церемонии «возрождения» 1146-го гвардейского зенитного ракетного полка ВВС и войск ПВО Белоруссии. Барановичи (Белоруссия), 01.12.2017.

Катэгорыя:Гвардзейскія воінскія часці Беларусі
Катэгорыя:Савецкая гвардыя
Катэгорыя:Палкі Беларусі
Бульвар дзю Тампль (фатаграфія)

**«Бульвар дзю Тампль»** () — першая ў гісторыі фатаграфія, якая адлюстроўвае іншага чалавека. Створана французскім вынаходнікам Луі Дагерам у 1838 годзе. Фатаграфія паказвае ажыўленую , якая выглядае пустыннай, за выключэннем аднаго чалавека ў левай ніжняй частцы фатаграфіі, якому чысцяць абутак. Вытрымка пры стварэнні доўжылася 10 хвілін, таму рух транспарту і іншых людзей незаўважны, а адлюстраваны чалавек стаяў на месцы ўвесь гэты час.

## Спасылкі
Катэгорыя:Гісторыя тэхнікі
Катэгорыя:Гісторыя XIX стагоддзя
Катэгорыя:Фатаграфіі 1838 года
Стужачка з шатландкі

**«Стужачка з шатландкі»** () — першая ў свеце каляровая фатаграфія, якую 17 траўня 1861 года паказаў у лонданскім  англійскі фізік Джэймс Максвел падчас лекцыі на тэму асаблівасцяў каляровага зроку. Фатаграфічныя пласціны, выкарыстаныя ў працэсе, цяпер захоўваюцца ў доме-музеі Максвела, на Індыя-стрыт, 14 у Эдынбургу.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Гісторыя тэхнікі
Катэгорыя:Гісторыя XIX стагоддзя
Катэгорыя:Фатаграфіі 1861 года
Бусел (БПЛА)

**«Бусел»** — беларускі беспілотны лятальны апарат, распрацаваны фізіка-тэхнічным інстытутам НАН Беларусі.
## Гісторыя 
Распрацоўка і праектаванне пачаліся ў канцы 2000-х гадоў. У снежні 2011 года беларускія спецыялісты правялі першы палёт для шматмэтавага беспілотнага лятальнага апарата «Бусел». Выпрабаванні прайшлі паспяхова, таму неўзабаве праект атрымаў адабрэнне і паступіў у серыйную вытворчасць: 
* кантролю і вызначэння месцаў цеплавых страт на цеплатрасах, прамысловых обьектах і ў гарадской інфраструктуры;
* маніторынгу тэрыторый вакол асабліва важных аб’ектаў, кантролю правапарадку ў месцах масавых мерапрыемстваў і на дарогах, вышыку аўтамабіляў;
* выяўлення ўзгаранняў, радыяцыйнага кантролю, кантролю магістральных трубаправодаў, ацэнкі развіцця надзвычайных сітуацый, пошуку заблудных людзей у цяжкадаступных месцах;
* маніторынгу тэрыторый нацыянальных паркаў, запаведнікаў, водных акваторый, барацьбы з браканьерствам;
* кантролю мяжы і прылеглых тэрыторый;
* вырабу праектнай і пошукавай прадукцыі землеўпарадкавання, зямельнага кадастру і маніторынгу зямель.

## Эксплуатанты 
* 
**  Міністэрства па надзвычайных сітуацыях
**  Міністэрства ўнутраных спраў
**  Дзяржаўны памежны камітэт
* Шэраг краін постсавецкай прасторы, Афрыкі, Азіі, Лацінскай Амерыкі

## Спасылкі 
* 
* БЕСПИЛОТНЫЙ ЛЕТАТЕЛЬНЫЙ АППАРАТ «БУСЕЛ-М»

Катэгорыя:Паветраныя судны, якія здзейснілі першы палёт у 2011 годзе
Катэгорыя:Беспілотныя лятальныя апараты Беларусі
Fading Away

**«Fading Away»** () — першы ў гісторыі фотамантаж, выкананы ў 1858 годзе . Ён звёў пяць негатываў у адну выяву і атрымаў першую і самую вядомую ў свеце скамбінаваную фатаграфію. На фатаграфіі адлюстравана смерць дзяўчынкі ад туберкулёзу. У свой час праца выклікала масу спрэчак.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Гісторыя тэхнікі
Катэгорыя:Гісторыя XIX стагоддзя
Катэгорыя:Фатаграфіі 1858 года
Сезон 1992/1993 МФК Алімп Мар’іна Горка

У сезоне 1992/1993 міні-футбольны клуб «Алімп» з Мар’інай Горкі прымаў удзел у двух афіцыйных турнірах на рэспубліканскім узроўні:
* Чэмпіянат Беларусі па міні-футболе 1992/1993 (18 месца)
* Кубак Беларусі па міні-футболе 1993 (5 месца, гр. В)

## Статыстыка выступленняў ігракоў 
## Спасылкі 
* МАКСЛАЙН- ЧЕМПИОНАТ БЕЛАРУСИ ПО МИНИ-ФУТБОЛУ ВЫСШАЯ ЛИГА

1992/1993
Алімп Мар’іна Горка
Інстытут малекулярнай і атамнай фізікі НАН Беларусі

{{Картка інстытута 
|назва          = Інстытут малекулярнай і атамнай фізікі {
|скарачэнне = ІМАФ НАНБ
|эмблема = 
|міжназва = Institute of Molecular and Atomic Physics, NASB
|заснаваны = 1992
|рэарганізаваны = 2007
|колькасць супрацоўнікаў = 
|аспірантура = 
|размяшчэнне =  Мінск
|адрас =г. Мінск, пр-т Ф. Скарыны, 70
|сайт = **imaph.bas-net.by**
}}
**Інстытут малекулярнай і атамнай фізікі Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі** (**ІМАФ НАНБ**) быў утвораны ў 1992 годзе на аснове дзесяці лабараторый Інстытута фізікі імя Б. І. Сцяпанава НАН Беларусі, якія спецыялізаваліся галоўным чынам у вобласці спектраскапіі і фізікі плазмы. У 2007 годзе ІМАФ быў расфарміраваны, а ягоныя лабараторыі і аддзелы ўвайшлі ў склад Інстытута фізікі.

## Навуковыя кірункі 
Асноўнымі кірункамі навуковай дзейнасці інстытута з’яўляліся:
* вывучэнне будовы і ўласцівасцей рэчыва аптычнымі метадамі
* спектраскапія рэчываў у газавай і кандэнсаванай фазах
* даследаванне хуткацечных малекулярных і міжмалекулярных працэсаў
* фізіка нанапамерных структур
* распрацоўзка медатаў кіравання параметрамі генеруемага выпраменьвання
* фізіка і дыягностыка плазмы
* вывучэнне ўзаемадзеяння канцэнтраваных патокаў энергіі з рэчывам
* аналітычнае і навуковае прыборабудаванне

## Структура на 2005 год 
### Лабараторыі 
* аналітычнай спектраскапіі
* фізікі інфрачырвоных прамянёў
** сектар электроннай спектраскапіі і оптыкі
* лазернай дыягностыкі плазмы
* лазернай спектраскапіі
* люмінесцэнцыі
* фізікі газавага разраду
* фатонікі малекул
* фізікі плазмавых працэсаў
* фізікі плазмавых паскаральнікаў
* радыяцыйнай плазмадынамікі
* спектраскапіі свабодных малекул
** сектар малекулярнай кінетыкі
* аддзел аўтаматызаваных спектраскапічных вымярэнняў

## Дырэктары інстытута ў розныя гады 
* Віктар Сямёнавіч Буракоў — дырэктар-арганізатар, 1992—1993
* Аляксандр Паўлавіч Вайтовіч — 1993—1997
* Валерый Іванавіч Архіпенка — в.а. дырэктара, 1998—1999
* Сяргей Васільевіч Гапоненка — в.а. дырэктара з 1999 па 2000, дырэктар у 2000—2007

## Літаратура 
* Национальная академия наук Беларуси: 1929—1999 / Под научн. ред. Н. А. Борисевича, А. П. Войтовича. — Минск: Беларуская навука, 1998. — 252 с. ISBN 985-08-0278-2

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт (2005)
* Профіль ІМАФ на партале MathNet

Катэгорыя:Фізічныя інстытуты
Катэгорыя:Арганізацыі Мінска
Катэгорыя:Фізіка ў Беларусі
Катэгорыя:З’явіліся ў 1992 годзе
Катэгорыя:1992 год у Мінску
Катэгорыя:Зніклі ў 2007 годзе
Чэмпіянат Беларусі па міні-футболе 1992/1993

**Чэмпіянат Беларусі па міні-футболе 1992/1993** (4-ы чэмпіянат Беларусі па міні-футболе) — чэмпіянат Беларусі па міні-футболе сярод беларускіх мужчынскіх каманд.

## Турнірная табліца 
## Спасылкі 
* МАКСЛАЙН- ЧЕМПИОНАТ БЕЛАРУСИ ПО МИНИ-ФУТБОЛУ ВЫСШАЯ ЛИГА

Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 1992 годзе
Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 1993 годзе
Катэгорыя:Чэмпіянат Беларусі па міні-футболе
Аляксандр Кісцень

**Аляксандр Кісцень** (, г. Мінск — , г. Мінск, Беларусь) — беларускі футболіст, паўабаронца, трэнер.

## Кар’ера 
Прафесійную кар’еру ў футболе пачаў у 1979 годзе, калі з рэзерву мінскага «Дынама» прыйшоў у «Дынама» (Брэст).

У 2000 годзе ў статусе галоўнага трэнера каманды «Сімург» (Мінск) стаў чэмпіёнам Беларусі і ўладальнікам Кубка Беларусі па міні-футболе.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Футбалісты Беларусі
Катэгорыя:Футбольныя трэнеры Беларусі
Катэгорыя:Ігракі ФК Маладзечна
Катэгорыя:Ігракі ФК Зара Луганск
Катэгорыя:Ігракі ФК Дынама Мінск
Катэгорыя:Ігракі ФК Дняпро Магілёў
Катэгорыя:Ігракі ФК Дынама Брэст
Катэгорыя:Трэнеры МФК Сімург
Катэгорыя:Трэнеры ФК Маладзечна
Марыненка

**Марыненка** — шматзначны тэрмін.

## Прозвішча 
* Таццяна Савельеўна Марыненка (1920—1942) — партызанка і разведчыца.

## Тапонім 
* Марыненка — мясцовасць у Полацку.

## Аб’ект інфраструктуры 
* Марыненка — чыгуначны прыпыначны пункт на лініі Полацк — Маладзечна (у межах Полацка).

## Гл. таксама 
* Вуліца Марыненкі — вуліца ў Полацку.
Марыненка (Полацк)

**Марыненка** — мясцовасць у паўднёвай частцы Полацка. 

## Агульная характарыстыка 
Асноўнай транспартнай артэрыяй мясцовасці з’яўляецца вуліца Марыненкі, якая і дала назву гэтай частцы Полацка. Вуліца Броўкі аддзяляе з поўначы гэтую мясцовасць ад Задзвіння, Мінская шаша з захаду — ад мясцовасці Ксты, чыгунка Полацк—Маладзечна аддзяляе на поўдні мясцовасць ад вёскі Бельчыца, на ўсходзе мяжой мясцовасці з’яўляецца рака Бяльчанка.

Забудова мясцовасці ў асноўным панэльная, радзей — з сілікатнай цэглы, у пяць і дзевяць паверхаў. Ва ўсходняй частцы мясцовасці яшчэ захоўваецца малапавярховая забудова сядзібнага тыпу. Большасць шматкватэрных дамоў тут была пабудавана ў 1960-1980-х гадах па тыповых праектах таго часу (так званыя "хрушчоўкі" і "брэжнеўкі").

## Транспарт 
* Прыпыначны пункт "Марыненка" на лініі чыгункі Полацк-Маладзечна

## Помнікі 
* Таццяна Савельеўна Марыненка
* Іван Хрыстафоравіч Баграмян

## Сацыяльныя аб'екты 
* Рынак
* Бібліятэка імя Янкі Купалы
* Царква адвентыстаў
* Школа № 6
* Школа № 8
* Дзіцячы сад № 1
* Дзіцячы сад № 3
* Яслі-сад № 25
* Яслі-сад № 26

Катэгорыя:Полацк
Дыфузнае пазагалактычнае фонавае выпраменьванне

і даўжыні хвалі, гэта значыць *λL*e*λ*.]]

**Дыфузнае пазагалактычнае фонавае выпраменьванне** (, **DEBRA**) — дыфузнае поле фатонаў пазагалактычнага паходжання, якое запаўняе Сусвет. Фатоны могуць адрознівацца па энергіі на 20 парадкаў: ад ~10−7 эВ да ~100 ГэВ. Паходжанне фатонаў і звязаныя з ім фізічныя працэсы своеасаблівыя для кожнага дыяпазону даўжынь хваль. Існуе шэраг доказаў існавання фонавага выпраменьвання. На малюнку намалявана схема залежнасці энергетычнай яркасці, памножанай на даўжыню хвалі, ад даўжыні хвалі ва ўсіх дыяпазонах электрамагнітнага выпраменьвання. Мяркуецца, што ўсе касмалагічныя мадэлі павінны прайграваць назіраную залежнасць. Разуменне прыроды і ўласцівасцей фонавага выпраменьвання з'яўляецца важнай задачай сучаснай касмалогіі, якая закранае многія вобласці астрафізікі. Напрыклад, аптычнае выпраменьванне пазагалактычных крыніц у сукупнасці можна разглядаць як летапіс нуклеасінтэзу і хімічнай эвалюцыі Сусвету.

## Дыяпазоны дыфузнага пазагалактычнага фонавага выпраменьвання 
У цэлым дыфузнае пазагалактычнае фонавае выпраменьванне можна падзяліць на некалькі дыяпазонаў у адпаведнасці з прыродай і звязанымі фізічнымі працэсамі. Стандартная класіфікацыя такая:

* дыфузнае пазагалактычнае фонавае гама-выпраменьванне
* касмічнае фонавае рэнтгенаўскае выпраменьванне
* пазагалактычнае фонавае выпраменьванне (ўключальнае рэліктавае выпраменьванне)
* рэліктавае выпраменьванне
* касмічнае фонавае радыёвыпраменьванне

## Крыніцы 
## Спасылкі 
*  Артыкулы на сайце Каліфарнійскага тэхналагічнага інстытута

Катэгорыя:Пазагалактычная астраномія
Катэгорыя:Выпраменьванне
Навукова-практычны цэнтр НАН Беларусі па харчаванні

**Навукова-практычны цэнтр НАН Беларусі па харчаванні** — установа ў структуры Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі.

## Дзейнасць 
Навукова-практычны цэнтр Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі па харчаванні створаны на базе Беларускага навукова-доследнага інстытута харчовых прадуктаў, навукова-вытворчага рэспубліканскага унітарнага прадпрыемства "БЕЛНІКЦІММП", рэспубліканскага унітарнага прадпрыемства "Інжынерна-тэхнічны цэнтр "Семплодагароднінапраект", даччынага ўнітарнага прадпрыемства "Марыз" і даччынага унітарнага вытворчага прадпрыемства "Тэхнапрод" у адпаведнасці з Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 18 красавіка 2006 года. 

Асноўная мэта дзейнасці цэнтра - канцэнтрацыя навуковых даследаванняў на вырашэнні актуальных задач па стварэнню новых канкурэнтаздольных прадуктаў харчавання для розных груп насельніцтва, распрацоўка новых тэхналогій і праектаў. 

Штат Цэнтра складаецца з 153 супрацоўнікаў, у тым ліку 1 доктара навук, які з'яўляецца член-карэспандэнтам НАН Беларусі, і 28 кандыдатаў навук.

## Структура 
### Навукова-даследчыя падраздзяленні 
* Аддзел кандытарскай і маслатлушчавай прадукцыі
* Аддзел тэхналогій алкагольнай і безалкагольнай прадукцыі
* Аддзел тэхналогіі прадукцыі з корнеклубняплодаў і новай тэхнікі
* Аддзел сертыфікацыі, метралогіі і сістэм якасці
* Аддзел тэхналогій кансервавання харчовых прадуктаў
* Аддзел навукова-тэхнічнай інфармацыі
* Аддзел харчавання
* Рэспубліканскі кантрольна-выпрабавальны комплекс па якасці і бяспецы прадуктаў харчавання
* Доследная вытворчасць (Мар’іна Горка)

### Дачынныя прадпрыемствы 
* Інстытут мяса-малочнай прамысловасці
* Дзяржаўнае прадпрыемства "Белтэхнахлеб"

## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка ўстановы

Катэгорыя:З’явіліся ў 1932 годзе
Катэгорыя:Нацыянальная акадэмія навук Беларусі
Катэгорыя:Арганізацыі Мінска
Катэгорыя:Вуліца Казлова (Мінск)
РСК «Багамол»

**РСК «Багамол»** — беларускі рабатызаваны супрацьтанкавы комплекс, распрацаваны кампаніяй «Белспецзнештэхніка — Новыя тэхналогіі».
## Гісторыя 
У 2010-х гадах для Беларусі, у сувязі з актывізацыяй падазронай дзейнасці НАТА на польскай тэрыторыі і стварэннем новай механізаванай дывізіі УС Польшчы непасрэдна ля межаў краіны, узрасла неабходнасць процітанкавых сродкаў. Следствам гэтага стала з’яўленне праекта «Багамол».

Распрацоўка РСК вялася групай канструктараў пад кіраўніцтвам Андрэя Анісімава ў кампаніі «Белспецзнештэхніка (БСЗТ) — Новыя тэхналогіі», даччыным прадпрыемстве «Белспецзнештэхнікі». Машына зроблена з нуля без якіх-небудзь запазычанняў. 20 мая 2017 года на выставе MILEX-2017 адбыўся першы публічны паказ апарата.

## Характарыстыкі 
Маса комплексу з поўнай баявой загрузкай і поўнымі бакамі складае 1850 кг. Кут агляду апарата — 360 градусаў.

У «Багамоле» ўтрымліваюцца элементы штучнага інтэлекту (нейрасеткавыя інтэрфейсы). Абсталяванне робата можа разглядзець нават добра замаскіраваную цэль, а затым, сабраўшы неабходную інфармацыю, тут жа перадаць яе аператару, які будзе прымаць рашэнне. Само кіраванне вядзецца з дапамогай квадракоптара. Максімальная дыстанцыя паміж аператарам і РСК — 10 кіламетраў.

РСК, у залежнасці ад пажаданняў заказчыка, абсталёўваецца розным узбраеннем. У прыватнасці, могуць прымяняцца ракеты класа «Шэршань» з лазернай сістэмай навядзення, а таксама «Фагот», «Конкурс» і «Метыс» альбо з радыёкаманднай сістэмай кіравання, альбо з правадной.

Катэгорыя:Беспілотныя апараты Беларусі
Катэгорыя:З’явіліся ў 2017 годзе
Катэгорыя:Беспілотныя наземныя апараты
Катэгорыя:Баявыя робаты Беларусі
Сізко

**Сізко** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Вера Аляксандраўна Сізко (1916—1999) — беларускі музыказнавец, музычны крытык, педагог.
* Сцяпан Уладзіміравіч Сізко (1924—1989) — музыкант (флейта) і педагог.
Мікіта Уладзіміравіч Былінкін

**Мікіта Былінкін** (нар. , ) — беларускі футбаліст, абаронца клуба «Слуцк».

## Клубная кар’ера 
Выхаванец «Слуцка», дзе з 2015 года пачаў выступаць за дубль, хутка замацаваўшыся ў складзе. На наступны год ужо стаў прыцягвацца да асноўнай каманды, дзе дэбютаваў 9 ліпеня 2016 года ў матчы Кубка Беларусі супраць светлагорскага «Хіміка» (4:0), выйшаўшы на замену ў другім тайме. У 2017—2018 гадах працягваў гуляць за дубль і прыцягваўся да асноўнай каманды, але ў Вышэйшай лізе так і не згуляў.

У лютым 2019 года быў аддадзены ў арэнду ў «Смалявічы», аднак не здолеў замацавацца ў складзе, выкарыстоўваўся як ігрок ратацыі. У ліпені 2019 года пакінуў «Смалявічы», да канца сезона выступаў у Другой лізе за мар’інагорскую «Вікторыю», якую ў гэты час узначальваў колішні галоўны трэнер «Слуцка» Юрый Крот.

У сакавіку 2020 года падпісаў кантракт з дзяржынскім «Арсеналам», дзе не меў трывалага месца ў складзе, пераважна выхадзіў на замену. Да сезона 2021 пачынаў рыхтавацца з «Арсеналам», аднак у сакавіку пакінуў каманду і неўзабаве вярнуўся ў «Слуцк». Спачатку заставаўся на лаўцы запасных, а 30 мая 2021 года дэбютаваў у Вышэйшай лізе, выйшаўшы на замену ў канцы сустрэчы з «Іслаччу» (2:1). Пасля стаў часцей з’яўляцца на полі, у тым ліку ў стартавым складзе. У 2022 годзе замацаваўся ў якасці асноўнага абаронцы случан.

У лютым 2023 года падоўжыў кантракт са слуцкім клубам. У сезоне 2023 стаў капітанам каманды. У студзені 2024 года зноў падоўжыў пагадненне са «Слуцкам».

## Статыстыка выступленняў 
## Палітычныя погляды 
Падпісаў адкрыты ліст спартыўных дзеячаў краіны, якія выступаюць за дзеючую ўладу Беларусі пасля здушэння народных пратэстаў у 2020 годзе.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі ФК Слуцк
Катэгорыя:Ігракі ФК Смалявічы
Катэгорыя:Ігракі ФК Вікторыя Мар’іна Горка
Катэгорыя:Ігракі ФК Арсенал Дзяржынск
Грамы (станцыя)

**Грамы** (, ) — станцыя Віцебскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Полацкім раёне Віцебскай вобласці. Размешчана ў межах горада Полацка на лініі Полацк — Алёшча (граніца з Расіяй), паміж станцыяй Полацк і прыпыначным пунктам Сякераўшчына.

Станцыя адкрыта ў 1905 годзе падчас будаўніцтва чыгункі (Санкт-Пецярбург) — Балагое — Полацк — Седльцы — (Варшава). Першапачаткова мела назву **Полацк-2**, а вакзал станцыі называўся Мікалаеўскім. Таксама часам сустракаецца назва «Полацк парк Грамы», «Полацк парк» ці «Полацк-Грамы».

## Спасылкі 
Катэгорыя:Станцыі Віцебскага аддзялення Беларускай чыгункі
Катэгорыя:Чыгуначныя станцыі і платформы Полацкага раёна
Катэгорыя:Транспарт Полацка
Аляксей Мікалаевіч Папоў

**Аляксей Мікалаевіч Папоў** (нар. ) — беларускі міні-футбольны ігрок і трэнер.

## Кар’ера 
Быў членам зборнай Беларусі па міні-футболе.

У чэрвені 2017 года ўзначаліў гомельскі міні-футбольны клуб «БЧ».

## Спасылкі 
* ПОПОВ АЛЕКСЕЙ НИКОЛАЕВИЧ
* ЛИЧНОСТЬ АЛЕКСЕЙ ПОПОВ НИКОЛАЕВИЧ 
* Мини-футбол. Алексей Попов: играть без поражений — глупая цель 
* МАКСЛАЙН- ЧЕМПИОНАТ БЕЛАРУСИ ПО МИНИ-ФУТБОЛУ ВЫСШАЯ ЛИГА

Катэгорыя:Ігракі ў міні-футбол Беларусі
Катэгорыя:Ігракі МФК Дарожнік
Катэгорыя:Ігракі МФК МАПІД
Катэгорыя:Трэнеры МФК МАПІД
Катэгорыя:Трэнеры МФК БЧ
Катэгорыя:Трэнеры МФК Вітэн
Катэгорыя:Ігракі зборнай Беларусі па міні-футболе
Буравеснік МБ

**«Буравеснік МБ»** — беларускі ваенны беспілотны лятальны апарат, распрацаваны навукова-вытворчым цэнтрам «Беспілотныя авіяцыйныя комплексы і тэхналогіі» пры Фізіка-тэхнічным інстытуце НАН РБ.

## Стварэнне 
Работа пачалася ў 2011 годзе.

## Апісанне 
### Асноўныя характарыстыкі 
БПЛА выкананы па двухбальнай схеме з толкай паветраным вінтом. Яго маса — да 300 кілаграмаў, максімальная хуткасць — да 200 кіламетраў у гадзіну, крэйсерская — 80—120, дыяпазон рабочых вышынь — ад 200 да 3500 метраў. Узлятае з узлётна-пасадачнай паласы або добра ўтрамбаваных грунтавых пляцовак. Важнай характарыстыкай з’яўляецца гарантаваная далёкасць перадачы інфармацыі і сувязі на адлегласці да 290 кіламетраў. Пры гэтым затрымка сігналу практычна не адчуваецца. У аўтаномным рэжыме палёту па загадзя складзенай праграме яго далёкасць можа дасягаць больш за 1000 кіламетраў пры працягласці палёту да 10 гадзін.

Дрон можа несці гірастабілізуючую платформу з фота-, відэа- і інфрачырвонымі камерамі. Яны могуць здымаць якаснае відэа і фота з адлегласці да 3000 метраў. Зум дазваляе павялічваць аб’ект здымкі ў дваццаць разоў. На апарат можна ўсталёўваць модуль радыяцыйнага маніторынгу. Ён вымярае радыяцыйны фон на вышыні да 300 метраў. Уся сабраная інфармацыя ў рэжыме рэальнага часу перадаецца аператару на экран наземнага пункта кіравання. Таксама БПЛА можа ўзяць на борт да 60 кілаграмаў іншай карыснай нагрузкі, характар якой вызначае заказчык.

На борце БПЛА могуць быць размешчаны два баражыруючых боепрыпасы выкананых у выглядзе малых дронаў аднаразовага дзеяння («дроны-камікадзэ») масай 26 кг кожны, здольных падчас аўтаномнага палёту весці разведку і назіранне для выяўлення цэлі. Кожны такі мініятурны апарат мае баявую частку масай 10 кг выбуховага рэчыва. Для навядзення на мэту БПЛА выкарыстоўвае оптыка-электронны і вылічальны комплексы, якія дазваляюць яму паражаць зададзены аб’ект з дакладнасцю да 1-2 м. Пры старце з носьбіта на вышыні 3,5 км далёкасць удару складзе не менш за 36 км. Прычым пасля запуску баражуючага боепрыпасу ў цэль каманду на паражэнне можна адмяніць і апарат вернецца на зададзеную вышыню для працягу разведкі і перанацэльвання.

### Кіраванне 
Аптымальны склад каманды для запуску «Буравесніка» — 3-5 чалавек. У гэтую групу ўваходзяць аператар, спецыяліст па бартавым абсталяванні, тэхнік самалёта, кіроўца і начальнік разліку. Распрацавана некалькі варыянтаў пункта кіравання: пераносны, перасоўны на базе МАЗа і стацыянарны. У кожным па тры месцы для аператара дрона, аператара мэтавай нагрузкі і начальніка разліку.

Катэгорыя:З’явіліся ў 2016 годзе
Катэгорыя:Беспілотныя лятальныя апараты Беларусі
Катэгорыя:Баявыя робаты Беларусі
Маскіт (БПЛА)

**«Маскіт»** — беларускі беспілотны лятальны апарат, распрацаваны Навукова-вытворчым цэнтрам шматфункцыянальных беспілотных комплексаў НАН РБ, кампаніяй «Hydromania» і Ваеннай акадэміяй.

## Гісторыя 
У 2008 годзе Юрый Яцына, будучы дырэктар Навукова-вытворчага цэнтра шматфункцыянальных беспілотных комплексаў, разам з трыма аднадумцамі прапанаваў кіраўніцтву Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі пачаць распрацоўку праекта беспілотніка. Праз усяго год сумеснай работы са спецыялістамі Ваеннай акадэміі з’явіўся першы лятаючы ўзор — «Стрыж». Спецыялісты паказалі напрацоўкі прэзідэнту Беларусі Аляксандру Лукашэнка. Пасля сустрэчы кіраўнік дзяржавы пастанавіў акадэміі навук вылучыць сродкі на рэалізацыю першага праекта.

Летам 2009 года ў неба пад Мінскам прайшоў першы палёт «Стрыжа». Пры выпрабаваннях былі выяўлены сур’ёзныя недахопы, якія запатрабавалі перапрацоўкі дрона. Пасля паўстаў праект «Маскіт».

## Характарыстыкі 
Маса корпуса планёра — 0,5 кг, усяго апарата — 2,47 кг, маса карыснай нагрузкі — 0,35 кг, час палёту — 45 хвілін, тактычны радыус — 12,5 км, максімальная хуткасць — 120 км/г, максімальная вышыня — 3 км

## Гл. таксама 
* ТГМ 3Т «Маскіт»

Катэгорыя:Беспілотныя лятальныя апараты Беларусі
Марыненка (прыпыначны пункт)

**Марыненка** (, ) — прыпыначны пункт Віцебскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Полацкім раёне Віцебскай вобласці на лініі Полацк — Маладзечна паміж станцыямі Полацк і Ксты ў межах горада Полацка.

Адкрыты 12 верасня 2019 года.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Станцыі Віцебскага аддзялення Беларускай чыгункі
Катэгорыя:Чыгуначныя станцыі і платформы Полацкага раёна
Катэгорыя:Транспарт Полацка
Аўтапартрэт Роберта Карнэліуса

**«Аўтапартрэт Роберта Карнэліуса»** — адна з самых старых партрэтных фатаграфій у гісторыі. У 1839 годзе амерыканец  сфатаграфаваў самога сябе і падпісаў выяву: «Першы ў свеце фотаздымак» (). Выкарыстоўваны метад быў названы дагератыпам, у гонар першага фатографа Луі Дагера. У XXI стагоддзі гэты аўтапартрэт стаў лічыцца першым сэлфі ў свеце.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Фатаграфіі 1839 года
Дом Фэйрбэнксаў

**Дом Фэйрбэнксаў** () ― самы стары фахверкавы дом у ЗША . Быў пабудаваны ў горадзе  для англійскіх пасяленцаў Джонатана і Грэйс Фэйрбэнксаў і іх шасці дзяцей у 1637―1641 гадах. У гэтай хаце аж да пачатку XX стагоддзя пражылі восем пакаленняў гэтай сям’і.

За гады існавання дома арыгінальная канструкцыя зведала мноства змен: сям’я стала перабудоўвала яго пад свае патрэбы з улікам моды і зносу. Два крылы ― усходняе і заходняе ― з’явіліся толькі ў пачатку XIX стагоддзя. Сёння тут адкрыты музей, але дом па-ранейшаму належыць сям’і Фэйрбэнксаў.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Масачусетса
Катэгорыя:З’явіліся ў 1641 годзе
Сяргей Васілевіч Паўлавец

**Сяргей Васілевіч Паўлавец** (нар. , г. Барысаў, Беларусь) — беларускі міні-футбольны ігрок і трэнер.

## Кар’ера 
Выхаванец барысаўскай ДЮСШ-2 (першы трэнер — Рыгор Гурскі). Выступаў за «Барысаў-900» (2001/02 — 2014/15). Фіналіст Кубка Беларусі (2010/11).

Быў галоўным трэнер клуба першай лігі «Новая» (Барысаў, 2015/16, 2016/17). З 2017 годзе ўвайшоў у трэнерскі склад МФК «Барысаў-900», а пазнея і галоўны трэнер.

## Спасылкі 
* ПАВЛОВЕЦ Сергей Васильевич
 

Катэгорыя:Ігракі ў міні-футбол Беларусі
Катэгорыя:Ігракі МФК Барысаў-900
Катэгорыя:Трэнеры МФК Барысаў-900
Belarus А3523і

**Belarus А3523і** — беларускі беспілотны трактар. Апарат распрацоўваўся сумеснымі намаганнямі інжынераў Упраўлення канструктарска-эксперыментальных работ №1 Мінскага трактарнага завода і спецыялістаў Аб’яднанага інстытута машынабудавання Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі. Прэзентацыя дрона прайшла 20 мая 2021 года на 75-годдзе МТЗ.

Створаны на базе трактара сямейства 3522/3525. Абсталяваны дызельна-электрычнай (гібрыднай) сілавой устаноўкай магутнасцю 350 к. с. і электрамеханічнай трансмісіяй. У канструкцыі ўжыта электрамеханічная бясступеньчатая трансмісія, якая выключыла прамую кінематычную сувязь дызельнага рухавіка з вядучымі коламі, што дазволіла рэалізаваць частату кручэння і момант у рэжыме максімальнай паліўнай эфектыўнасці. Машына абсталявана GPS-навігацыяй і сістэмай дакладнага земляробства кампаніі Topcon. Прыменена інфраструктура высакахуткаснай перадачы дадзеных з дапамогай 5G-тэхналогіі кампаніі ТАА «Облочные технологии».

Трактар прызначаны для выканання сфармаваных аператарам заданняў, якія могуць перадавацца аддалена праз сотавую сувязь ці ж на здымным носьбіце.

Трактар праходзіў тэставыя выпрабаванні ва ўмовах рэальнай палявой эксплуатацыі, аднак у серыйную вытворчасць не пайшоў. У красавіку 2024 года МТЗ перадаў трактар Брэсцкаму дзяржаўнаму тэхнічнаму ўніверсітэту для вывучэння і мадэрнізацыі праграмнага забеспячэння.

## Зноскі 
Катэгорыя:Беспілотныя апараты Беларусі
А3523і
Катэгорыя:Транспартныя сродкі, прадстаўленыя ў 2021 годзе
Катэгорыя:Беспілотныя наземныя апараты
Навукова-даследчы цэнтр праблем рэсурсазберажэння НАН Беларусі

**Навукова-даследчы цэнтр праблем рэсурсазберажэння НАН Беларусі** — былая навуковая арганізацыя ў складзе Аддзялення фізіка-тэхнічных навук НАН Беларусі.

## Гісторыя 
Утвораны ў 1990 годзе ў Гродне як *Аддзел праблем рэсурсазберажэння АН БССР*. Пастановай Прэзідыума Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі ад 21.06.2001 г. № 77 Аддзел праблем рэсурсазберажэння перайменаваны ў Дзяржаўную навуковую ўстанову «Навукова-даследчы цэнтр праблем рэсурсазберажэння Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі».

Ад 2002 да 2006 — у складзе Гродзенскага філіяла НАН Беларусі.

Пастановамі Прэзідыума Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі ад 31.01.2012 г. № 12 і ад 31.08.2012 г. № 339 Дзяржаўная навуковая ўстанова «Навукова-даследчы цэнтр праблем рэсурсазберажэння Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі» пераўтворана ў Гродзенскі філіял Дзяржаўнай навуковай установы «Інстытут цепла- і масаабмену імя А. В. Лыкава Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі». Расфарміраваны ў 2020.

## Напрамкі навуковай дзейнасці 
Навукова-даследчы цэнтр праблем рэсурсазберажэння Інстытута цепла- і масаабмену імя А. В. Лыкава НАН Беларусі выконваў навукова-даследчыя, доследна-канструктарскія работы і ажыццяўляў інавацыйную дзейнасць згодна з прыярытэтнымі напрамкамі, устаноўленымі для яго Пастановай Бюро Прэзідыума НАН Беларусі ад 21.08.2006 № 418:
* Фундаментальныя і прыкладныя навуковыя даследаванні:
** «Механіка машын, забеспячэнне надзейнасці і бяспекі тэхнічных сістэм, павышэнне канкурэнтаздольнасці прадукцыі машынабудавання» — міжфазныя ўзаемадзеянні ў гетэрагенных асяроддзях на мікра- і нанаўзроўнях, новыя функцыянальныя матэрыялы
** «Фізічныя, хімічныя, біялагічныя і генетычныя метады і тэхналогіі атрымання новых рэчываў, матэрыялаў, мадыфікаваных біялагічных форм, нанаматэрыялы і нанатэхналогіі» — біямеханіка і дыягностыка біямеханічных сістэм
** «Распрацоўка новых лячэбных, дыягнастычных, прафілактычных і рэабілітацыйных тэхналогій, прыбораў і вырабаў медыцынскага прызначэння, лекавых і імунабіялагічных прэпаратаў, клеткавых і малекулярнабіялагічных тэхналогій» — рэсурсазберагальныя тэхналогіі ў працэсах вытворчасці матэрыялаў і вырабаў
* Навукова-тэхнічная дзейнасць:
** «Рэсурсазберагальныя і энергаэфектыўныя тэхналогіі вытворчасці канкурэнтаздольнай прадукцыі» — навукова-тэхнічнае суправаджэнне стварэння і рэалізацыі новых навукаёмістых рэсурсазберагальных вытворчасцей у прамысловасці Гродзенскай вобласці.

## Структура ў 2020 годзе 
* Лабараторыя «Фізіка и механіка гетэрагенных асяроддзяў і паверхняў»
* Лабараторыя «Аўтаматызаваныя прылады і сістэмы экалагічнага кантролюякасці навакольнага і тэхналагічнага асяроддзя».
* Эксперыментальная доследная база

## Кіраўніцтва 
* Анатоль Іванавіч Свірыдзёнак — заснавальнік і дырэктар у 1990—2006.

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт (2020)
* Публікацыі НДЦ праблем рэсурсазберажэння ў электронным каталогу Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі

Катэгорыя:Нацыянальная акадэмія навук Беларусі
Катэгорыя:З’явіліся ў 1990 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 2020 годзе
Катэгорыя:Інстытуты Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі
Катэгорыя:Арганізацыі Гродна
Інукцітут

**Інукцітут** (усходне-канадскі інуктытут; саманазва — ᐃᓄᒃᑎᑐᑦ — ад *inuk* «чалавек» + *-titut* «падобна да кагосьці», гэта значыць «падобны да чалавека») ― назва альбо ўсіх інуіцкіх дыялектаў Канады, альбо за выключэннем інувіалуктуна. Слова «інукцітут» з’яўляецца афіцыйным і найбольш распаўсюджаным абазначэннем інуіцкіх моў Канады ў цэлым. Інуктытут блізкі да грэнландскай мовы, якая таксама належыць да інуіцкай моўнай групы эскімоска-алеуцкай моўнай сям’і.

На інукцітуце размаўляюць па ўсёй тэрыторыі поўначы Канады, у рэгіёнах Ньюфаўндленда і Лабрадора, Квебека, Манітобы, Нунавута, Паўночна-Заходніх тэрыторый, а раней гаварылі і на арктычным узбярэжжы Юкана. Згодна са звесткамі статыстычнай службы Канады, налічваецца каля 35 тысяч носьбітаў мовы.
## Зноскі
## Спасылкі
Катэгорыя:Мовы Канады
Катэгорыя:Эскімоска-алеуцкія мовы
Кэралайн Какрэйн

**Кэралайн Какрэйн** (; ) ―  палітык, 13-ы і цяперашні . Яна з’яўляецца адной з двух  і другой жанчынай-прэм’ерам Паўночна-Заходніх тэрыторый пасля , якая займала пасаду з 1991 па 1995 год.
## Зноскі
## Спасылкі 
Катэгорыя:Палітыкі Канады
МФК Верас Высокая Ліпа

**«Верас»** — беларускі міні-футбольны клуб з Высокіх Ліп.

## Гісторыя 
## Дасягненні клуба 
**Чэмпіянат Беларусі па міні-футболе**
*  **Чэмпіён (1)**: 1997/1998
*  **Бронзавы прызёр (1)**: 1996/1997

**Кубак Беларусі па міні-футболе**
*  **Уладальнік (2)**: 1996/1997, 1997/1998
*  **Фіналіст (1)**: 2001/2002

## Трэнеры 
* Сяргей Пышнік (1996—2009)
* Дзмітрый Дрожжа (2009—2010)
* Юрый Поклад (2010)

## Спасылкі 
* АРХИВ 6-8 ЧЕМПИОНАТЫ
* «Туалет на стадионе закрыт на ключ, но к вашим услугам — бескрайние заросли крапивы»
Ксты (Полацк)

**Ксты**, таксама **Прамысловы вузел «Ксты»** — мясцовасць у Полацку.

## Агульная характарыстыка 
Мясцовасць размешана ў паўднёва-заходняй частцы Полацка. Асоўныя транспартныя магістралі — Віленская шаша і вуліца Будаўнічая. На ўсходзе мясцовасць ад жылога масіва Марыненка аддзяляе Мінская шаша, ад Задзвіння на паўночным усходзе — вуліца Броўкі. На поўначы і паўночным захадзе да мясцовасці прымыкаюць вёскі Экімань 2 і Ксты, на захадзе — землі садовых таварыстваў «Аўтамабіліст» і «Клубнічка». Жылая забудова ў мясцовасці адсутнічае.

## Транспарт 
* Ксты — чыгуначная станцыя на лініі Полацк — Маладзечна

## Сацыяльныя аб’екты 
* Полацкая цэнтральная гарадская бальніца
* Полацкі міжраённы анкалагічны дыспансер
* Полацкі дзяржаўны хіміка-тэхналагічны каледж
* Гандлёвы цэнтр «Манеж» (у тым ліку гіпермаркет «Еўраопт»)
* Міжраённае рэгістрацыйна-экзаменацыйнае аддзяленне ДАІ Міністэрства ўнутраных спраў Рэспублікі Беларусь
* Рынак «Паўночны»

## Прамысловасць 
* ААТ «Полацк-Шкловалакно»
* Полацкі філіял № 2 ААТ «Віцебскаблаўтатранс»
* ПУ «Полацкгаз»

Катэгорыя:Полацк
EToro

**eToro** — брокерская кампанія, якая спецыялізуецца на сацыяльным трэйдзінге і брокерскіх паслугах. Кампанія прапануе гандаль на шматлікіх рынках, уключаючы валюты, фондавыя індэксы, акцыі і крыптавалюты праз сваю гандлёвую платформу і мабільную праграму. Офісы кампаніі знаходзяцца ў Ізраілі, Вялікабрытаніі, на Кіпры, у ЗША і Аўстраліі.

eToro была заснавана як RetailFX у 2007 годзе ў Тэль-Авіве братамі Йоні Асіа і Роненам Асіа разам з Дэвідам Рынгам.

У 2020 годзе кошт кампаніі склаў 2,5 мільярда долараў. У тым жа годзе на гандлёвай платформе было 13 мільёнаў зарэгістраваных акаўнтаў.

## Аперацыі 
eToro прапануе CFD на каштоўныя металы, сыравінныя тавары і энерганосьбіты, у тым ліку сырую нафту маркі WTI, Brent і прыродны газ. На фондавых індэксах, якія ахоплівае eToro CFD, уключае ў сябе S&P 500, NSDQ 100, аўстралійскі S&P 200.

eToro пачала прапаноўваць крыптавалюты, такія як Біткойн, у 2013 годзе, а іншыя, уключаючы Ethereum і Ripple, з 2017 года.

Дзейнасць eToro рэгулюецца органам CySEC у ЕС, FCA у Вялікабрытаніі, FinCEN у ЗША і ASIC у Аўстраліі.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Фінансавыя кампаніі
МФК БДУФК-Манаракурс

**«БДУФК-Манаракурс»** — міні-футбольны клуб з Мінска.

## Назвы 
* БДУФК (?-2004)
* БДУФК-Манаракурс (2004—2010)
* Ітранзішэн-БДУФК (з 2010)

## Дасягненні клуба 
**Кубак Беларусі па міні-футболе**
*  **Фіналіст (3)**: 2007/2008, 2008/2009, 2009/2010

## Статыстыка выступленняў 
## Трэнеры 
* Юрый Поклад (2003—2010)
* Руслан Шарамет

## Спасылкі 
* «Итранзишэн»-БГУФК — «Борисов-900»: история соперничества
Альтэрнатыўная служба ў Беларусі

**Альтэрнатыўная служба ў Беларусі** — аплачваная грамадска карысная дзейнасць для грамадзян Рэспублікі Беларусь, якія прыдатныя да тэрміновай службы ва Узброеных сілах, але не могуць яе праходзіць па рэлігійных меркаваннях.

## Увядзенне альтэрнатыўнай грамадзянскай службы 
Права на альтэрнатыўную грамадзянскую службу замацавана арт. 57 Канстытуцыі, якая замацоўвае, што «парадак праходжання вайсковай службы, падставы і ўмовы вызвалення ад вайсковай службы альбо замена яе альтэрнатыўнай вызначаюцца законам». Аднак доўгі час гэтая норма заставалася нерэалізаванай з-за адсутнасці нарматыўных актаў, а ўлады рэспублікі іх не прымалі. Напрыклад, у 2004 годзе законапраект «Аб альтэрнатыўнай службе» быў распрацаваны моладзевай арганізацыяй «Грамадзянскі форум» і ўнесены ў Палату прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь дэпутатам Уладзімірам Навасядам, але быў адхілены парламентам з-за пазіцыі Пастаяннай камісіі па нацыянальнай бяспецы Палаты прадстаўнікоў і пярэчанняў Міністэрства абароны, у якіх утрымлівалася асцярога, што калі для альтэрнатыўнай службы будуць створаны больш спрыяльныя ўмовы, чым для тэрміновай ваеннай службы (службы ў рэзерве), «то для асоб, якія не жадаюць яе праходзіць, з’яўляецца нагода ўхіліцца шляхам уступлення ў рэлігійныя канфесіі пацыфісцкага характару. Тым самым магчыма штучнае стварэнне пагрозы для разбурэння ментальнай асновы грамадства, а такім чынам, для нацыянальнай бяспекі дзяржавы». Толькі ў 2015 годзе быў прыняты закон «Аб альтэрнатыўнай службе», які прадугледжваў яе ўвядзенне з 1 ліпеня 2016 года.

## Падставы і парадак праходжання альтэрнатыўнай службы ў Беларусі 
Правам на альтэрнатыўную службу валодаюць грамадзяне, якія заявілі аб тым, што рэлігійныя перакананні перашкаджаюць ім насіць зброю або абслугоўваць узбраенне і ваенную тэхніку. Звярнуцца можна пісьмова ў прызыўную камісію па месцы жыхарства не пазней чым за 10 каляндарных дзён да завяршэння прызыўной кампаніі, але права на службу трэба абгрунтаваць. Тэрмін альтэрнатыўнай службы вызначаны ў 24 месяцы для асоб з вышэйшай адукацыяй і ў 36 месяцаў для астатніх грамадзян. У перыяд праходжання службы альтэрнатыўшчык атрымлівае грашовае забеспячэнне ў памеры 150% найбольшай велічыні пражытачнага мінімуму, якое паступова павышаецца з 13 месяца службы на 20% пражытачнага мінімуму, а з 25-га месяца на 40% пражытачнага мінімуму. Грамадзянін датэрмінова звальняецца з альтэрнатыўнай службы ў выпадку прызнання яго непрыдатным па стане здароўя, пры асуджэнні да пазбаўлення волі або да абмежавання волі з накіраваннем у калонію адкрытага тыпу, а таксама па іншых падставах.

## Гл. таксама 
* Альтэрнатыўная грамадзянская служба
* Воінскі абавязак у Беларусі
* Воінскі абавязак
* Ухіленне ад прызыву

Катэгорыя:Ваенная палітыка Беларусі
Катэгорыя:Свядомая адмова ад воінскай службы
Катэгорыя:Воінскі абавязак
Катэгорыя:Пацыфізм
Катэгорыя:Права Беларусі
Антоні Філіповіч-Дубовік

**Антоні Адамавіч Філіповіч-Дубовік** (Антон Філіповіч-Дубовік, таксама Антон Філіповіч-Дубоўнік; 15 снежня 1865, маёнт. Пятроўшчына, Вілейскі павет — 18 снежня 1930, Вільня) — віленскі будаўнічы тэхнік і архітэктар, аўтар праектаў мноства прыватных дамоў і некалькіх дзясяткаў касцёлаў у сучасных Літве і Беларусі.

## Біяграфія 
Паходзіў з беларускага шляхецкага роду Філіповічаў-Дубовікаў герба «Побаг». Сын Адама (нар. каля 1822) і Ізабэлы Смольскай. Нарадзіўся 15 снежня 1865 года ў маёнтку Пятроўшчына Вілейскага павета. Ахрышчаны 4 студзеня 1866 года ў Будслаўскім касцёле. Меў братоў Яна (нар. 1864) і Міхала (нар. 1871).

, 32]]
Скончыў інжынерныя курсы ў Віленскім юнкерскім вучылішчы. Скончыў Інстытут грамадзянскіх інжынераў у Пецярбургу.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Baužienė Morta. Filipovič-Dubovik Anton // Visuotinė lietuvių enciklopedija. — Vilnius: Mokslo ir enciklopedijų leidybos institutas, 2004. — Т. VI: Fau-1—Goris. — С. 84. — 831 с. — 16 000 экз. — ISBN 5-420-01545-4.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Архітэктары Літвы
Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Беларускі харытатыўна-адукацыйны фонд

**Беларускі харытатыўна-адукацыйны фонд** () — грамадская навукова-культурная арганізацыя беларускай эміграцыі ў ЗША.

## Гісторыя 
Заснаваны ў 1976 годзе Янам і Аліцыяй Пятроўскімі ў Гейнсвіле (штат Фларыда) для дапамогі беларусаведным даследаванням і публікацыі матэрыялаў на беларускія тэмы. Друкаваў пераклады з старажытнагрэчаскай і латыні, падрыхтаваныя Пятроўскім. Таксама апублікаваў яго аўтабіяграфічныя творы: «На васьмідзясятыя ўгодкі» (1985), «Увага! Увага! Гаворыць…» (1993) і трохтомныя мемуары «Стагоддзе ў рэтраспекце» (1983—1997).

У 1977—1979 гадах выпускаў бюлетэнь «Анаграфы» (нумары 1—3).

## Спіс кніг, выдадзеных Фондам 
* Горгіяс (Серыя «Выбраныя дыялёгі Плятона», 1973)
* Пратагорас; Гіппіяс вялікшы (Серыя «Выбраныя дыялёгі Плятона», 1975)
* Універсальная дэкларацыя правоў чалавека (1975)
* Пармэнідэс; Мэнон (Серыя «Выбраныя дыялёгі Плятона», 1976)
* Лепшыя думкі чалавека (Т. 1, 1977; Т. 2, 1980)
* Роздумы (пераклад з Марка Аўрэлія, 1978)
* Тэалёгія грэцькіх думаньнікаў (пераклад з манаграфіі В. Егера, 1980)
* Політэя (Серыя «Выбраныя дыялёгі Плятона», 1981)
* Старажытная грэцкая класіка: (у межах нашай супольнасці) (1979; 2-е выд. 1987)
* Лепшыя думкі чалавека. Т. 2 (1980)
* Класічны грэцка-беларускі слоўнік (Ч. 1, 1983; Ч. 2, 1985)
* Словы да ўсіх, каму справа беларускае культуры ляжыць на сэрцы (1986)
* Абарона Сакратаса; Файдон (1987)
* Унутраная хворма мовы (пераклад працы В. фон Гумабльта, 1989)
* Тарас Сайка — ініцыятар і галоўны фінансавы ахвярадаўца на рэч перакладу і друку Бібліі на літоўскай мове (1995)

Катэгорыя:Арганізацыі беларусаў ЗША
Фундацыя імя Пётры Крэчэўскага

**Фундацыя імя Пётры Крэчэўскага ў Нью-Ёрку** — грамадская дабрачынная навукова-культурная арганізацыя беларускай эміграцыі ў ЗША. Мае ўласнае памяшканне ў Нью-Ёрку (Куінс), дзе сярод іншага размешчаны архіў і бібліятэка.

## Гісторыя 
Заснавана ў 1958 годзе. Першымі падпісчыкамі рэгістрацыйнага дакумента былі В. Тумаш, А. Адамовіч, К. Мерляк, В. Кажан і Наталля Арсеннева. У 1963 годзе фундацыя набыла жылыя дамы ў Нью-Ёрку, якія ў выніку іх здачы ў арэнду прыносяць фінансавы прыбытак, што выкарыстоўваецца на падтрымку дзейнасці Беларускага інстытута навукі і мастацтва, устаноў культуры, асобных даследчыкаў.

Фундацыя падтрымлівае вывучэнне беларускай спадчыны. Тут захоўваюцца архівы Я. Пятроўскага і Ю. Віцьбіча. Пры дапамозе фундацыі быў выдадзены шэраг навуковых кніг і ўспамінаў.

26 кастрычніка 2019 года ўрачыста адзначана 60-годдзе дзейнасці.

## Мэта 
Ставіць сабе за мэту «ўтрымліваць у Злучаных Штатах Амерыкі беларускі культурны цэнтр, у якім будуць сабраны і захаваны гісторыя і традыцыі Беларусі».

## Старшыні 
Старшынямі Рады дырэктараў былі:
* Мікола Гарошка (1964—1979)
* Вітаўт Тумаш (1979—1982)
* Францішак Бартуль (1982—2005)
* Вячаслаў Станкевіч (2009—2018)

## Працы, выдадзеныя пры падтрымцы Фундацыі 
* А. Багровіч. Жыхарства Беларускае ССР у сьвятле перапісу 1959 г. Нью-Ёрк, 1962.
* Прыказкі Лагойшчыны / уклад. А. Варлыга. Нью-Ёрк; Мюнхэн, 1966.
* П. Урбан. У сьвятле гістарычных фактаў. Нью-Ёрк; Мюнхэн, 1972.
* Ю. Стукалич. Мы дойдём! Очерки, статьи, фельетоны. Нью-Йорк, 1975.
* Паўстаньне на Беларусі 1863 году: «Мужыцкая Праўда» й лісты «з-пад шыбеніцы» = The 1863 Uprising in Byelorussia: «Peasants Truth» and «Letters from beneath the Gallows»: тэксты й камэнтары Я. Запруднік і Т. Э. Бэрд. Нью-Ёрк, 1980.
* Янка Купала й Якуб Колас на Захадзе: бібліяграфія / уклад. В. і З. Кіпель. Нью-Ёрк, 1985.
* А. Бембель. Рэха малітвы: вершы зь Беларусі. Нью-Ёрк, 1988.
* Пяць стагоддзяў Скарыніяны, XVI―XX / апрацаваў В. Тумаш. Нью-Ёрк, 1989.
* Я. Запруднік. «Дванаццатка». Нью-Ёрк, 2002.
* З. Пазьняк. Развагі. Канцэпцыя новага беларускага Адраджэньня. Вільня, 2007.

## Архіўныя фонды 
У 2008 годзе Янка Запруднік перадаў у архіў фундацыі тэксты дакументаў «архіва Захаркі», якія ў пачатку 1960-х гадоў былі перададзены Міколам Абрамчыкам Янку Запрудніку для меркаванай доктарскай дысертацыі.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Архівіст Фундацыі Крачэўскага Валянціна Трыгубовіч: Мяне натхняе старая мудрасьць: помнім мы — не забудуць і нас
* Відэарэпартаж пра Беларускую фундацыю Крачэўскага
* У Нью-Ёрку адсвяткавалі 60-я ўгодкі Фундацыі Крачэўскага

Катэгорыя:Арганізацыі беларусаў ЗША
Запольскі сельсавет (Клічаўскі раён)

**Запо́льскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Клічаўскага раёна Магілёўскай вобласці. Цэнтр — вёска Заполле.

Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Клічаўскага раёна Бабруйскай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Клічаўскім раёне БССР, з 20 лютага 1938 года — Магілёўскай вобласці, з 20 верасня 1944 года — Бабруйскай вобласці, з 8 студзеня 1954 года — Магілёўскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Бацэвіцкага сельсавета.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Клічаўскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1954 годзе
Беркут (АГАТ)

**«Беркут»** — беларускі беспілотны лятальны апарат, распрацаваны ААТ «АГАТ — сістэмы кіравання».

## Распрацоўка
Стварэнне «Беркута» праводзілася на істотна мадэрнізаваных апаратах «Іркут-3» і «Іркут-10» расійскага ТАА «Іркут інжынірынг», аснашчаных падчас сумеснай ініцыятыўнай канструктарскай дзейнасці намаганнямі ААТ «АГАТ» новымі наземнымі і бартавымі сістэмамі кіравання. Заказчыкам выступала Міністэрства абароны Рэспублікі Беларусь. Праект прызначаўся для імпартазамяшчэння і забеспячэння сілавых ведамстваў тактычнымі беспілотнымі комплексамі малой далёкасці і блізкага дзеяння ўласнай распрацоўкі.

## Характарыстыкі 
У залежнасці ад мадыфікацыі характарыстыкі апарата могуць вар’іравацца. Класічны варыянт мае даўжыню 1,5 м і размах крылаў 2 м, а вышыню — 0,4 м. Максімальная ўзлётная маса «Беркута» складае 15 кг. Ён здольны набіраць крэйсерскую хуткасць палёту да 100 км/г. Максімальная хуткасць складае 165 км/г, пры далёкасці палёту ў 35 км і вышыні ў 3000 м.

## Функцыянал 
«Беркут» можа прыцягвацца да выканання разведкі мясцовасці, ажыццяўлення патрульна-наглядальных палётаў, правядзення спецыяльных маніторынгавых аперацый (ацэнка шкоды, кантроль пажаранебяспечнай абстаноўкі і інш.), выканання пошукавых аперацый і інш.. Важыць 3,7 кг. Выкананы па звычайнай аэрадынамічнай схеме і абсталяваны электрарухавіком. Канструкцыя выканана з кампазітаў, а для транспарціроўкі прадугледжана зборка і разборка без прымянення спецыяльных тэхнічных сродкаў. Можа знаходзіцца ў паветры да 1,5 гадзін і перадаваць інфармацыю ад датчыкаў на наземную станцыю кіравання (НСК) на выдаленні да 15 км. Час падрыхтоўкі да старту — не больш за 15 хвілін. Пуск ажыццяўляецца з рукі, пасадка выконваецца пры дапамозе парашута на неабсталяваныя грунтавыя пляцоўкі. Вышыні прымянення — да 1000 м, крэйсерская хуткасць палёту складае 50—80 км/г. У склад комплексу можа ўваходзіць да двух дронаў.

## Літаратура
* 

Катэгорыя:З’явіліся ў 2013 годзе
Катэгорыя:Беспілотныя лятальныя апараты Беларусі
Анатоль Іванавіч Яноўскі

**Анатоль Іванавіч Яноўскі** (нар. , г. Гомель, Беларусь) — беларускі футбаліст і трэнер па міні-футболу.

## Кар’ера 
Выхаванец мазырскай ДЮСШАР. Гуляў цэнтральным паўабаронцам за каманды «Мазыр» (1989-1991, 1992-1998), «Гомсельмаш» (1991-1992), ЗЛІН (1998-2000).

Мае трэнерскую ліцэнзію катэгорыі «В». Працаваў у структуры ФК «Гомель», узначальваў дублявальны склад клуба.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Яновский Анатолий Иванович 

Катэгорыя:Футбалісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі ФК ЗЛіН Гомель
Катэгорыя:Ігракі ФК Славія Мазыр
Катэгорыя:Ігракі ФК Гомель
Катэгорыя:Ігракі ФК Асіповічы
Катэгорыя:Трэнеры МФК ВРЗ
Заходні Шпіцберген

**Заходні Шпіцберген** () ― найбуйнейшы востраў у складзе архіпелага Шпіцберген, які належыць Нарвегіі, размешчанага паміж паўночнай часткай Атлантычнага акіяна і Паўночным Ледавітым акіянам. Плошча вострава —  (або ). Па памеры пераўзыходзіць усе астатнія астравы, займаючы прыкладна 62 % агульнай плошчы архіпелага. У канцы XIX стагоддзя Расійская імперыя, Каралеўства Нарвегія і Каралеўства Швецыя падпісалі першы дагавор па востраве.

## Зноскі 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Астравы архіпелага Шпіцберген
Шпіцберген (значэнні)

Назву **Шпіцберген** маюць:
* Шпіцберген — нарвежская правінцыя ў Арктыцы
* Шпіцберген — шырокі палярны архіпелаг, размешчаны ў Паўночным Ледавітым акіяне
* Шпіцберген — адзіночны ланцужок пікаў ва ўсходняй частцы Мора Дажджоў
* «Шпіцберген» — двухмачтавая шхуна Беламорскай флатыліі Расійскай імперыі
Дзмітрый Мікалаевіч Камеко

**Дзмітрый Мікалаевіч Камеко** (, нар. , г. Днепрапятроўск, Беларусь) — украінскі міні-футбаліст і трэнер па міні-футболу.

## Кар’ера 
Кар’еру гульца пачаў у камандзе роднага горада — «Будывел». Выступаў у родным чэмпіянаце і за мяжой.

У Беларусі ў якасці гульца выступаў у «Лідсельмашы», з якім выйграў бронзу чэмпіянату і Суперкубак.

Выступаў за моладзевую і Нацыянальную зборныя Украіны (з 2004 па 2013 гады). У 2012 стаў чэмпіёнам свету сярод студэнтаў.

Узначальваў украінскі «Тытан», беларускі «БЧ».

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Дмитрий Камеко — главный тренер «Столицы»
* Дмитрий Камеко Николаевич

Катэгорыя:Ігракі ў міні-футбол Украіны
Катэгорыя:Ігракі зборнай Украіны па міні-футболе
Катэгорыя:Ігракі МФК Лідсельмаш
Катэгорыя:Трэнеры МФК БЧ
Катэгорыя:Трэнеры МФК Сталіца