open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Спартыўная (станцыя метро, Масква)

«**Спартыўная**» — станцыя Маскоўскага метрапалітэна на Сакольніцкай лініі. Злучана перасадкай са станцыяй «Лужнікі» на Маскоўскім цэнтральным кольцы. Размешчана ў раёне Хамоўнікі (ЦАА); названа па *спартыўнаму* комплексу «Лужнікі». Адкрыта 1 мая 1957 года ў складзе пляцоўкі «Парк культуры» — «Спартыўная». Пілонная трохсводчатая станцыя глыбокага залажэння з адной астраўной платформай.

## Гісторыя 
Станцыя адкрыта 1 мая 1957 года ў складзе пляцоўкі «Парк культуры» — «Спартыўная», пасля ўводу ў эксплуатацыю якога ў Маскоўскім метрапалітэне стала 43 станцыі. Сваю назву станцыя атрымала па размешчаным побач *спартыўнаму* комплексу «Лужнікі» (былы Цэнтральны стадыён імя У. І. Леніна). Стадыён быў збудаваны ў 1955—1956 гадах і адкрыты 31 ліпеня 1956 года ў гістарычнай мясцовасці Лужнікі насупраць Вараб’ёвых гор, на месцы былога ўрочышча Лужнікі — нізіннай лугавой мясцовасці, якая затапляецца ў паводка (дыялектнае слова *«лужнікі»* азначала *«сенажаці з азерцамі паміж іх, якія заліваюцца па вясне»*). На тэрыторыі Лужнікоў размяшчаліся і «гаспадаравы сенажаці», і сяло Лужнікова (названа ў грамаце 1472 года), і Лужнецкая застава ля брамы Камер-Калежскага вала. У XVII стагоддзі мясцовасць была вядомая як Лужнікі Малыя Новадзявочыя. У Маскве існавалі і іншыя Лужнікі: Лужнікі Малыя Крымскія паміж Крымскім мостам і Якіманкай, Вялікія Лужнікі ў раёне цяперашніх вуліцы Бахрушына і Вішнякоўскага завулка.

У 1991 годзе станцыю прапанавалі пераназваць у «Лужнікі».

## Вестыбюлі і перасадкі 
Станцыя мае два наземныя вестыбюлі. Паўночны вестыбюль знаходзіцца на вуліцы 10-годдзя Кастрычніка. Паўднёвы вестыбюль знаходзіцца на Хамоўніцкім Вале. На другім і трэцім паверхах паўднёвага вестыбюля знаходзіўся дармовы Народны музей Маскоўскага метрапалітэна, закрыты 25 ліпеня 2016 года.

10 верасня 2016 года насупраць паўднёвага выйсця станцыі «Спартыўная» адкрыта пешаходная перасадка на станцыю МЦК  Лужнікі.

З 25 сакавіка 2017 года па 20 сакавіка 2018 года паўднёвы вестыбюль станцыі быў закрыты на рэканструкцыю для замены эскалатараў і састарэлых інжынерных сетак. На станцыі былі ўсталяваны чатыры новыя эскалатары і павялічана колькасць турнікетаў, пасля чаго прапускная здольнасць станцыі павялічылася на 33% — з 21 да 28 тысяч чалавек у гадзіну. Адкрыццё вестыбюля было прымеркавана да Чэмпіянату свету 2018 у Расіі.

Катэгорыя:Станцыі Маскоўскага метрапалітэна
Катэгорыя:Пілонныя станцыі
Катэгорыя:Хамоўнікі
MACS J1149 Lensed Star 1

**MACS J1149 Lensed Star 1**, **Ікар** (**Icarus**), **MACS J1149+2223 Lensed Star-1** — блакітны звышгігант і найбольш далёкая назіраная зорка, размешчаная на адлегласці 9 млрд светлавых гадоў ад Сонца (z=1,49), станам на красавік 2018 года. Выпраменьванне зоркі, якое дайшло да нас, было выпушчана праз 4,4 млрд гадоў пасля Вялікага выбуху. Звычайна ў падобных даследаваннях адкрываюць галактыкі ці звышновыя зоркі. Тэмпература аб’екта не змянялася з часам, што супярэчыць здагадцы пра звышновую; таксама па велічыні тэмпературы аб’ект быў аднесены да блакітных звышгігантаў.

## Гл. таксама 
* Спіс найбольш аддаленых астранамічных аб'ектаў

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Hubble Discovers Supernova Split by Cosmic Lens — NASA (2017)
* View of SN Rafsdal — National Geographic Society (2015)
* Images of SN Refsdal — HubbleSite (2015)

Катэгорыя:Метад гравітацыйнага мікралінзавання
Катэгорыя:Бела-блакітныя звышгіганты
Недзяржаўны інстытут дзелавога адміністравання

**Недзяржаўны інстытут дзелавога адміністравання** — прыватная вышэйшая навучальная ўстанова, якая дзейнічала ў Мінску ў 1990-х гг. Юрыдычны адрас: вул. Прытыцкага, 62. З 1997 г. фактычны адрас: вул. Рафіева, 30. 11.11.2000 вну прадстаўлена падатковымі органамі да ліквідацыі па прычыне "неажыццяўлення прадпрымальніцкай дзейнасці на працягу 12 месяцаў запар і ненаправленага камерцыйнай арганізацыяй падатковаму органу паведамлення аб прычынах неажыццяўлення такой дзейнасці".

## Спасылкі 
* Зніклыя навучальныя ўстановы // Блог Андрэя Берастоўскага

Катэгорыя: Колішнія навучальныя ўстановы Беларусі
Беларускі інстытут міжнародных адносін

**Беларускі інстытут міжнародных адносін** — прыватная вышэйшая навучальная ўстанова, якая дзейнічала ў Мінску ў 1990-х гг. У 1996 г. размяшчалася на вул. Свярдлова, 7, каб. 312. Юрыдычны адрас знаходзіўся на вул. Чайкоўскага, 7. Унесена ў адзіны дзяржаўны рэестр 27.06.1995 і выключана з яго 15.11.1996 па прычыне "рашэння ўласніка маёмасці (заснавальнiкаў, удзельнiкаў) або органа юрыдычнай асобы, упаўнаважанага статутам (устаноўчым дагаворам)" аб ліквідацыі гэтай вну.

## Спасылкі 
* Зніклыя навучальныя ўстановы // Блог Андрэя Берастоўскага

Катэгорыя: Колішнія навучальныя ўстановы Беларусі
Катэгорыя:Вышэйшыя навучальныя ўстановы Мінска
Недзяржаўны сацыяльна-эканамічны інстытут

**Недзяржаўны сацыяльна-эканамічны інстытут** — прыватная вышэйшая навучальная ўстанова, якая дзейнічала ў Мінску на вул. Пляханава, 18 у 1990-х гадах. Час і прычыны знікнення не высветлены.

У 1996 годзе складалася з трох факультэтаў:
* фінансава-эканамічны
* камерцыйны
* сацыяльных навук

Катэгорыя:Універсітэты паводле алфавіта
Катэгорыя:Колішнія навучальныя ўстановы Беларусі
Катэгорыя:Вуліца Пляханава (Мінск)
Катэгорыя:Вышэйшыя навучальныя ўстановы Мінска
Дарэмскае Евангелле

ў Дарэмскім Евангеллі]]
**Дарэмскае Евангелле** — вельмі няпоўнае  Евангелле VII стагоддзя, цяпер захоўваецца ў Кафедральнай бібліятэцы Дарэмскага сабора (MS A.II.17). Адно фоліа гэтага рукапіса цяпер у  (Pepysian MS 2981). Толькі два цалкам аформленыя фоліа захаваліся: *Распяцце* (самае старажытнае ў англійскім мастацтве) і Інцыпіт Евангелля ад Іаана, але абодва яны знаходзяцца ў дрэнным стане. Верагодна, першапачаткова Евангелле ўтрымлівала  і дывановыя старонкі, як і ў іншых падобных астраўных Евангеллях. Манускрыпт быў створаны ў  і патрапіў у Дарэм, калі манахі Ліндзісфарна рушылі ў туды з-за набегаў вікінгаў. Дарэмскае Евангелле было напісана тым жа пісцом, які напісаў .

У Дарэмскай кафедральнай бібліятэцы захоўваецца яшчэ , які часам называюць «Дарэмскім Евангеллем», але часцей сустракаецца назва «Дарэмскім Фрагментам Евангелля».

## Літаратура 
* . *A History of Illuminated Manuscripts*. Boston: David R. Godine, 1986.
* Henderson, George. *From Durrow to Kells. The Insular Gospel-books 650—800*. London: Thames and Hudson Ltd., 1987.

Катэгорыя:Ілюмінаваныя Евангеллі
Катэгорыя:Творы VII стагоддзя
Катэгорыя:Кнігі VII стагоддзя
Катэгорыя:Англасаксонскае мастацтва
Катэгорыя:Дарэм (Англія)
Мальтаза

**Мальтаза,** або **кіслая α-глюказідаза,** (КФ 3.2.1.20) — гідралітычны фермент з сямейства , каталізуе працэс расшчаплення малекулы мальтозы, з дапамогай гідролізу, які ідзе па наступнай рэакцыі:
            
\mathsf{C_{12}H_{22}O_{11} + H_2O \rightarrow 2C_6H_{12}O_6},

субстратамі з’яўляюцца мальтоза і малекула вады, а прадуктамі рэакцыі адпаведна — дзве малекулы α-глюкозы. У чалавека мальтаза ўваходзіць у склад сліны, кішачнага соку, прысутнічае ў крыві і печані. Вельмі багатыя мальтазай дрожджы.

На падставе сваёй будовы каталітычныя  ўсіх α-глюказідаз класіфікуюць на пяць сямействаў: , , ,  і .

Катэгорыя:Вугляводы
Катэгорыя:Гідралазы
Жоўты палац

**Жоўты палац** (дац. *Det Gule Palæ*) ці асабняк *Bergum* — невялікі палац каля каралеўскага палаца Амаліенбарг у раёне *Фрэдэрыкстад* у Капенгагене. Палац лічыцца адным з першых капенгагенскіх будынкаў у стылі класіцызму.

Першапачаткова палац будаваўся як дом бюргера, але быў набыты дацкай каралеўскай сям'ёй. У палацы пасяліўся прынц Крысціян Глюксбургскі, калі ўпершыню прыехаў у Капенгаген. У 1863 годзе ён стаў дацкім каралём пад імем *Крысціяна IX*. У палацы нарадзіліся дзеці будучага караля: Аляксандра, каралева Вялікабрытаніі, Дагмар, імператрыца Расіі, Георг, кароль Грэцыі, Фрэдэрык, кароль Даніі, Вальдэмар і Тыра. Так, Жоўты палац стаў месцам нараджэння продкаў усіх каралеўскіх сем'яў Еўропы.

У наш час палац належыць Дацкай дзяржаўнай кампаніі, якая займаецца кіраваннем дзяржаўнай уласнасцю Даніі, у тым ліку палацамі і сядзібамі.
thumb|left|150px|Кароль Крысціян IX з малодшым сынам Вальдэмарам.

## Гісторыя 
Фрэдэрыкстад быў закладзены ў 1748 годзе і прадугледжваўся як адзіны раён, вытрыманы ў стылі ракако. Усе будынкі мусілі былі быць пабудаваны па адзіным прынцыпе, прадугледжаным найбуйнейшым дацкім архітэктарам Мікалаем Эйтведам. Пасля яго смерці ў 1754 годзе стыль ракако выйшаў з моды. Жоўты палац быў пабудаваны ў 1759—1764 гадах па праекце архітэктара Мікалая Генрыха Жардзіна ў стылі класіцызму, стаўшы першым будынкам у Капенгагене ў гэтым стылі.

Кароль Фрэдэрык VI набыў палац у 1810 годзе ў якасці месца для пражывання сваякоў дацкай каралеўскай сям'і. У 1837 годзе кароль Фрэдэрык VII перадаў палац прынцу Крысціяну Глюксбургскаму, які ўпершыню наведаў Капенгаген. Прынц пражываў там да 1865 года, калі ён ужо стаў каралём Даніі пад імем *Крысціяна IX*. Пасля гэтага ён пераехаў у каралеўскі палац Амаліенбарг. 

Пасля Жоўты палац стаў рэзідэнцыяй прынца Вальдэмара Дацкага, малодшага сына караля Крысціяна XI і яго жонкі Марыі Арлеанскай. Прынц пражыў у ім да самай смерці ў 1839 годзе. Ён быў апошнім членам каралеўскай сям'і, які пражываў у палацы.
## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт Жоўтага палаца

Катэгорыя:Палацы Даніі
Катэгорыя:Славутасці Капенгагена
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Капенгагена
Катэгорыя:Збудаванні Даніі ў стылі класіцызм
Катэгорыя:З’явіліся ў 1764 годзе
Катэгорыя:1764 год у Еўропе
Катэгорыя:XVIII стагоддзе ў Даніі
Фрунзенская (станцыя метро, Масква)

**«Фрунзенская»** — станцыя Маскоўскага метрапалітэна. Размешчана на Сакольніцкай лініі паміж станцыямі «Парк культуры» і «Спартыўная». Знаходзіцца на тэрыторыі раёна Хамоўнікі Цэнтральнай адміністрацыйнай акругі горада Масквы.

## Гісторыя і паходжанне назвы 
Станцыя адкрыта 1 мая 1957 года ў складзе пляцоўкі «Парк культуры» — «Спартыўная», пасля ўводу ў эксплуатацыю якога ў Маскоўскім метрапалітэне стала 43 станцыі. Станцыя атрымала назву па размешчаных паблізу Фрунзенскай набярэжнай і 1—3 Фрунзенскім вуліцам (а яны, у сваю чаргу, у гонар М. В. Фрунзэ (1885—1925), вайскоўца і партыйнага дзеяча СССР). До 1956 года вуліцы, а да 1926 года і набярэжная зваліся Хамоўніцкімі — ад гістарычнага раёна Масквы Хамоўнікі. Яго назва ўтварылася ад Хамоўнай слабады XVII стагоддзя, якая знаходзілася за сцяной Землянога горада і суседнічала з Дзявочым полем. У ёй побач жылі ткачы, якія выраблялі белае (хамоўнае) палатно, г.зн. *хамоўнікі* — «ткачы палатняншчыкі, абруснікі». У 1925—1986 гадах імя Фрунзэ насіла таксама вуліца Фрунзенскі (Хамоўніцкі) Вал. Праектная назва станцыі — «Хамоўніцкая». У 1991 годзе станцыю прапанавалі пераназваць у «Хамоўнікі».

## Рэканструкцыя 
З 2 студзеня 2016 года станцыя была зачынена на рэканструкцыю, якая падоўжылася амаль год. На гэты час быў арганізаваны бысплатны аўтобусны маршрут «М» «Вуліца Хамоўніцкі Вал — Метро „Парк культуры“» з прамежкавым прыпынкам ля метро «Фрунзенская».

Падчас рэканструкцыі на станцыі заміж трох эскалатараў ЭМ усталяваны чатыры новыя эскалатары ЭС, якія спажываюць на 40 % менш электраэнергіі. Вестыбюлю станцыі было вернута гістарычнае аблічча.

Існуе план з'яднання Рублёва-Архангельскай лініі і Бірулёўскай лініі. Станцыя «Фрунзенская» можа стаць перасадкавай на перспектыўную станцыю Рублёва-Бірулёўскай лініі.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Станцыі Маскоўскага метрапалітэна
Катэгорыя:Пілонныя станцыі
Катэгорыя:Хамоўнікі
Прадавец

**Прадавец** — гэта чалавек ці арганізацыя, якая прадае тавар або аказвае паслугі.

## Тэрмін 
Прадавец за адпаведнае ўзнагароджанне перадае пакупніку тавар або паслугу. Гэты працэс называецца, як правіла, здзелка. Пры здзяйсненні продажу часам кажуць — заключана здзелка куплі-продажу. Другім удзельнікам здзелкі з’яўляецца пакупнік (кліент, спажывец). Прадавец мае ў пагадненні пэўную мэту — выманне прыбытку.
Варта адрозніваць паняцці «прадавец» у разуменні «актыўны прадавец» (прыклад: тэлефонныя, прамыя продажы) і «прадавец» у разуменні «прадаючы тавар» (прыклад: крама прадуктаў, бытавой хіміі).Адрозненне складаецца ў тым, што калі актыўны прадавец знаходзіцца ў пошуку кліента, схіляе кліента да куплі менавіта гэтага тавару і менавіта ў дадзенай фірме, і афармляе здзелку, то прадавец, прадаючы тавар, усяго толькі афармляе здзелку. Класікі, сучаснікі і ідэолагі актыўных продажаў: Ніл Рекхем (Кніга «Вялікія продажы»), Рудольф Шнаппауф (Кніга «Практыка продажаў»), Пазухін Валянцін (.|.) вялікі полисмэн (Кніга «Прафесійныя продажы», Ружа Спірыт (Кніга «Упраўленне продажамі»), Тэймур Касумов (Кніга «Чаму падаюць продажы? Як павялічыць збыт?»), Тоні Крэм (Кніга «Кліенты, якія маюць для Вас значэнне»), Цімур Асланаў (Кніга «Альфа-прадаўцы: спецназ у аддзеле продажаў»).

## Прафесія 
**Прадавец** (у жаночым родзе —**прадаўшчыца**) у вузкім сэнсе — асоба, што непасрэдна кантактуе з пакупнікамі і якая ажыццяўляе продаж тавару (асоба, якая аказвае паслугі, прадаўцом не называецца).

Катэгорыя:Гандаль
Феадор II Ласкарыс

**Феадор II Ла́скарыс** (; 1221 — 16 жніўня 1258) — нікейскі імператар у 1254—1258 гадах.

Феадор быў сынам імператара Іаана III. Прыняўшы ўладу, Феадор адразу пачаў вайну супраць балгараў. Вайна была зацятай, і, паводле ўмоў міру, граніцы абедзвюх дзяржаў засталіся па большай частцы без змен, хоць рамеі атрымалі назад Фракію. Па характары імператар быў гарачым ва ўсіх адносінах і для сваіх саноўнікаў быў валадаром цяжкім і строгім. Ён не меў цвёрдасці свайго бацькі, але адрозніваўся ва ўсім шпаркасцю і вялікадушнасцю. Феадор быў чалавекам вучоным, умеў добра і красамоўна выкладаць свае думкі.

Неўзабаве пасля ўзыходжання на прастол Візантыі ён захварэў на цяжкую хваробу, так што ён часта ў час прыступу падаў на пол. Хадзілі чуткі, што імператар быў нібы зачараваны чарадзеямі. Таму рамейскія чыноўнікі Феадора многіз людзей, нават знатных, пры ім хапалі і кідалі ў вязніцу, ледзь толькі з'яўлялася падазрэнне, што яны займаюцца вядзьмарствам (Пахімер: 1; 8; 12-13). Незадоўга да смерці Феадор, якога знясільвала хвароба, ператварыўся паводле слоў Акрапаліта, у суцэльны шкілет (Акрапаліт: 74).

Ад дачкі Феадора II паходзіць сямейства Ласкары, якое кіравала гарадамі Вентымілья і Тэнд на італа-французскім памежжы.

## Сям'я 
Феадор II быў у шлюбе з Аленай Асенінай, дачкой цара Балгарыі Івана Асеня II.

Дзеці:

* Ірына Дукена Ласкарына, у шлюбе царом Балгарыі Канстанцінам Ціхам
* Марыя Дукена Ласкарына, у шлюбе дэспатам Нікіфарам Дукам
* Феадора Дукена Ласкарына, у шлюбе 1) Мацье дэ Монсам, баронам Велігосты; 2) паракімоменам Іаанам Макрынам
* Еўдакія Дукена Ласкарына, у шлюбе 1) графам Гульельма П'ера дэ Вентымільям; 2) графам Арно Ражэрам дэ Палар
* N, у шлюбе балгарскім дэспатам Якавам Святаславам
* Іаан IV Дука Ласкарыс

## Літаратура 
* *Акрополит Георгий*. Летопись Великого логофета Георгия Акрополита. — ВИПДА. — , 1863.
* *Пахимер Георгий*. История о Михаиле и Андронике Палеологах. — , 1868.
* *Дашков С. Б.* Императоры Византии. — , 1997.
* *Рыжов К. В.* Все монархи мира. Древняя Греция. Древний Рим. Византия. — , 2001.

Катэгорыя:Нікейскія імператары
Катэгорыя:Ласкарысы
Прадавец (значэнні)

**Прадаве́ц:**
* **Прадавец** — чалавек ці арганізацыя, якае прадае тавар ці послугу.
* **Прадавец** — камедыйны фільм амерыканскага рэжысэра Ніла Брэнана 2009 года.

## Гл. таксама 
* Прадаўшчыца (фільм)
Алізарын

**Алізары́н** (**1,2-дыгіраксіантрахінон**, **1,2-дыгідраксі-9,10-антрахінон**) — араматычнае злучэнне, фарбавальнік, CHO.

Крышталічнае рэчыва аранжава-чырвонага колеру. Малекулярная маса 240,23 а.а.м. Тэмпература плаўлення 289 °C. Тэмпература кіпення 430 °C. Добра раствараецца ў гарачым метаноле. Раствараецца ў бензоле, воцатнай кіслаце, растворах шчолачаў. Умерана раствараецца ў этаноле і дрэнна ў вадзе.

## Паходжанне і выкарыстанне 
Алізарын у выглядзе гліказіду маецца ў каранях марэны фарбавальнай (*Rubia tinctorium*), з якой здабываўся са старажытнасці і выкарыстоўваўся ў якасці фарбавальніка. У 1869 годзе атрыманы штучна з антрацэну.

Нерастваральныя ў вадзе солі алізарыну выкарыстоўвюцца ў якасці фарбавальнікаў тканіны(солі алюмінію — чырвоны колер, хрому — карычневы колер, жалеза — фіялетавы колер). Выкарыстоўваецца ў якасці прамежкавай сыравіны ў вытворчасці іншых фарбаў і лакаў, у тым ліку, мастацкіх і паліграфічных фарбаў. Алізарын з’яўляецца аналітычным рэагентам у хімічным аналізе (вызначэнне алюмінію і іншых металаў).

## Літаратура 
*  — С. 256.

## Спасылкі 
* Ализарин // ХиМиК.ру

Катэгорыя:Хіноны
Катэгорыя:Пігменты
Катэгорыя:Аналітычная хімія
Шчолкінэ

**Шчолкіна** (, , ) — горад у Ленінскім раёне Крыма. Цэнтр аднайменнага муніцыпалітэта. Насельніцтва 10 328 чал. (2018 год). З’яўляецца самым маладым горадам рэспублікі (з 18 снежня 1992 г.). З 1978 па 1989 гг. развіваўся як важны цэнтр перспектыўнай атамнай прамысловасці, але пасля прызнання ўчастка будоўлі геалагічна нестабільным, эканоміка горада перайшла на постіндустрыяльныя рэйкі, якія задалі пляжны і фестывальны тыпы турызму, а таксама звязаныя з імі сектар паслуг і прыватнае прадпрымальніцтва. Шчолкіна з’яўляецца адзіным горадам Крыма, дзе вуліцы не маюць назваў, а маюцца толькі нумары дамоў. Таксама Шчолкіна з’яўляецца адзіным горадам Азоўскага мора, чые пляжы адносна глыбаководныя.

## Заўвагі 
## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Итоги переписи населения в Крымском федеральном округе 2014 года на сайте Крымстата 

Катэгорыя:Гарады Крыма
Катэгорыя:Населеныя пункты Лэнінскага раёна (Крым)
МПЛА

**Народны рух за вызваленне Анголы — Партыя працы** () — палітычная партыя Анголы, кіруючая краінай з часу набыцця ёю незалежнасці ў 1975 годзе.

## Гісторыя 
МПЛА была створана ў 1956 годзе пры ўдзеле ангольскіх камуністаў.

З 1961 года МПЛА вяла барацьбу за незалежнасць ад Партугаліі.

У 1958—1974 гг. СССР пастаўляў узброеным фарміраванням МПЛА ўзбраенне і тэхніку. Пастаўкамі ўзбраення і тэхнікі падтрымлівала таксама і КНР.

11 лістапада 1975 года незалежнасць Анголы была абвешчана пад кіраваннем МПЛА. Супраць улады МПЛА пачалося ўзброенае паўстанне, якое неўзабаве перарасло ў грамадзянскую вайну. Урад звярнуўся па ваенную дапамогу да СССР і Кубы. Братазабойства скончылася ў 2002 годзе падпісаннем дагавора на ўмовах МПЛА.

У 1990 годзе, пад уплывам перабудовы ў СССР, МПЛА адмовілася ад камуністычнай ідэалогіі і абвясціла праграму пераходу да дэмакратыі і рынку.

2 снежня 2016 ЦК МПЛА зацвердзіў спіс кандыдатаў партыі на парламенцкіх выбарах жніўня 2017, дзе першым нумарам стаяў Лорэнс. Такім чынам, Лорэнс абвешчаны пераемнікам прэзідэнта душ Сантуша. Па ангольскай канстытуцыі 2010 года лідар партыі, якая перамагла на парламенцкіх выбарах, становіцца прэзідэнтам краіны.

На выбарах 23 жніўня 2017, паводле афіцыйных даных, за кандыдатаў МПЛА прагаласавалі больш за 60 % выбаршчыкаў. Гэта забяспечыла кіруючай партыі 150 мандатаў з 220. 26 верасня 2017 Жуан Лорэнс афіцыйна заняў пасаду прэзідэнта.

## Сцяг 
Сцягам МПЛА з 1964 года стала чырвона-чорнае палотнішча з вялікай жоўтай зоркай у цэнтры, заснаванае на чырвона-чорным сцягу кубінскага Руху 26 ліпеня па вобразу і падабенству сцяга Нацыянальнага Фронту вызвалення Паўднёвага В’етнама.

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт 
* МПЛА i яго барцьба за незалежнасць

Катэгорыя:Левацэнтрысцкія партыі
Катэгорыя:Сацыялістычны інтэрнацыянал
Катэгорыя:Палітычныя партыі Анголы
Катэгорыя:Грамадзянская вайна ў Анголе
ФК Горкі

**«Горкі»** — беларускі футбольны клуб з горада Горкі. Заснаваны ў 2003 годзе. З 2018 года выступае ў Другой лізе чэмпіянату Беларусі.

## Гісторыя 
Каманда была заснавана ў 2003 годзе. У 2004—2006 гадах выступала ў Другой лізе чэмпіянату Беларусі, аднак поспехаў не мела, у 2006 годзе заняла апошняе 17-е месца, прапусціўшы больш за 100 галоў. Пасля гэтага «Горкі» перайшлі ў чэмпіянат Магілёўскай вобласці, дзе неўзабаве сталі адным з фаварытаў, неаднаразова станавіліся чэмпіёнам і ўладальнікамі Кубка вобласці, некалькі разоў заваёўвалі срэбраныя ўзнагароды.

У пачатку 2018 года «Горкі» зноў далучыліся да Другой лігі.

### Эмблемы 

Выява:ФК Горкі.jpg|да 2018 года
Выява:ФК Горкі (2019).png|з 2019 года

## Дасягненні 
* Чэмпіён Магілёўскай вобласці: 2012, 2013, 2015, 2017, 2022, 2023

## Цяперашні склад 
*Станам на май 2023 года*.

|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"

|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"

|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"

## Статыстыка выступленняў 
### Чэмпіянат і Кубак Беларусі 
## Галоўныя трэнеры 
* Васіль Яфіменка (2015)

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* ФК «Горки» — чемпион области 
* Статыстыка сезона 2018 на football.by 

Горкі
Старобінскае радовішча

. «Капры Салігорска», пачатак 1960-х]]
**Старобінскае радовішча** — адно з найбуйнейшых у свеце радовішчаў калійных і каменнай солей, знаходзіцца ў Салігорскім раёне Мінскай вобласці. Адкрыта ў 1949, распрацоўваецца з 1963 года.

Прымеркавана да паўночна-заходняй краявой часткі Прыпяцкага саляноснага басейна. Паклады звязаны з верхнедэвонскай саляноснай фармацыяй. Сістэмай разломаў плошча радовішча падзелена на 3 тэктанічныя блокі: Заходні, Цэнтральны (1-, 2-, 3-е шахтавыя палі) і Усходні (4-е шахтавае поле). Па ўнутрысалявых гарызонтах радовішча ўяўляе сабой асіметрычную прыразломную сінкліналь субшыротнага распасцірання.

Саляносная тоўшча (магутнасць 50—800 м і больш) складзена з пачкаў карбанатна-гліністых парод (4—40 м) і каменнай солі (3—45 м). Развіты 4 калійныя гарызонты (I. II, III, IV), распрацоўваюцца I, II і III. II гарызонт (глыбіня залягання 368—700 м, магутнасць 1,4—2,9 м) уключае 2 сільвінітавыя слаі і прамежкавы слой каменнай солі. III гарызонт (глыбіня залягання 350—1100 м, магугнасць 2—28 м) складзены з 2 сільвінітавых (ніжні распрацоўваецца) і сярэдняга глініста-карналітавага пластоў.

Калійныя солі бессульфатнага тыпу прадстаўлены мікра-, дробна- і сярэднезярністымі сільвінітамі. Маюць 23—29% хлорыстага калію, 0,1—0,2% хлорыстага магнію, 3,9—5,6% нерастваральных рэшткаў. Агульныя балансавыя запасы калійных солей па катэгорыях А+В+С1 — 2,65 млрд. т, па катэгорыі С1 — 0,57 млрд. т. Балансавыя запасы каменнай солі па катэгорыях А+В+С1 — 0,77 млрд. т. Штогод здабываецца каля 25 млн. т калійных і 0,5 млн. т каменнай солей. Вытворчасць калійных угнаенняў у 2000 годзе склала 3,4 млн. т (у пераліку на 100% аксіду калію). Радовішча з'яўляецца сыравіннай базай ААТ «Беларуськалій».

Распрацоўка радовішча выклікала шэраг экалагічных праблем, звязаных з негатыўным уздзеяннем калійнай вытворчасці на навакольнае асяроддзе: асяданне зямной паверхні над горнымі вырабаткамі, падтапленне, забалочванне і затапленне зямель, засаленне глебы і падземных вод, намнажэнне цвёрдых галітавых і вадкіх глініста-салявых адкладаў калійнай вытворчасці.

## Гл. таксама 
* Петрыкаўскае радовішча калійных і каменнай солей

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* *В. Э. Кутырло*. Газодинамические явления в промышленных горизонтах Старобинского месторождения калийных солей. Журнал "Лiтасфера", № 26, 2007. 

Катэгорыя:Геалогія Салігорскага раёна
Катэгорыя:Прыпяцкі прагін
Катэгорыя:Радовішчы Беларусі
Арагуая

**Арагуа́я** () — рака ў Паўднёвай Амерыцы, у Бразіліі, левы прыток ракі Такантынс (басейн Амазонкі).

Даўжыня ракі 2630) км. Плошча вадазбору 370 000 км². Сярэдні расход вады каля 8500 м³/с.
]]
Выток ракі знаходзіцца на паўднёва-заходнім ускрайку Бразільскага нагор’я і дакладна не вызначаны (у горным масіве Арара ў штаце Мату-Гросу або ў горным хрыбце Кайапу на мяжы штатаў Гаяс і Мату-Гросу). Працякае ў напрамку з поўдня на поўнач. У сярэднім цячэнні рака разгаліноўваецца на 2 рукавы, утвараючы самы вялікі рачны востраў Бананал (даўжыня каля 320 км, найбольшая шырыня 60 км, плошча 19 162 км²). Упадае ў раку Такантынс у аднайменным штаце. У ніжнім цячэнні на рацэ парогі. Суднаходная на 1300 км ад вусця.

Прытокі: Рыу-да-Морт, Баніту, Гаркаш, Тапірарэ, Клару, Вермільу, Тукупа, Чаванту і інш. Каля ракі гарады Барра-ду-Гарсас, Арагарсаш, Аруанан, Луіс-Алвіс, Сан-Феліс-ду-Арагуая, Санта-Тэрэзіна, Арагуасема, Кансейсан-ду-Арагуая, Сао-Джэралду-ду-Арагуая і інш.

## Літаратура 
* 
* География. Современная иллюстрированная энциклопедия. / Под редакцией проф. А. П. Горкина. — М.: Росмэн, 2006.
* 

## Спасылкі 
* Арагуая // Сайт «Планета Земля» Geosfera.Org
* Энциклопедический справочник «Латинская Америка» / Главный редактор В. В. Вольский. — М.: Советская Энциклопедия. 1979—1982.
* Araguaia River // Encyclopaedia Britannica

Катэгорыя:Рэкі Бразіліі
Катэгорыя:Басейн Амазонкі
Лук’янаўка (рака)

**Лук’я́наўка**, **Леніндарскі канал** — рака ў Добрушскім раёне Гомельскай вобласці Беларусі, правы прыток ракі Уць (басейн Дняпра). Даўжыня 9 км. Пачынаецца за 2 км на поўдзень ад аграгарадка Леніна, упадае ў Уць за 1,5 км на паўночны ўсход ад вёскі Лук’янаўка. Рэчышча каналізаванае.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Басейн Сажа
Катэгорыя:Рэкі Добрушскага раёна
Арбаліт

**Арбалі́т** — будаўнічы матэрыял, лёгкі бетон з арганічнымі напаўняльнікамі.

Арбаліт вырабляецца на аснове цэментнага вяжучага (звычайна — раствор высакаякаснага партландцэменту ў вадзе) у з сумесі арганічнымі напаўняльнікамі і хімічнымі дабаўкамі. У якасці напаўняльнікаў выкарыстоўваюцца адыходы дрэваапрацоўкі, кастра і інш.

## Уласцівасці 
* Сярэдняя шчыльнасць — 400—850 кг/м³
* Трываласць пры сцісканні — 0,5—1,0 МПа
* Трываласць на згіб — 0,7—1 МПа
* Цеплаправоднасць — 0,008—0,17 Вт/(м*с)
* Марозаўстойлівасць — 25—50 цыклаў
* Водапаглынанне — 40—85 %
* Вогнетрываласць — 0,75—1,5 гадзін
* Біялагічная ўстойлівасць — V група
* Гукапаглынанне — 0,17—0,8 у паласе частот 126—2000 Гц

## Выкарыстанне 
З арбаліту вырабляюць сценавыя блокі, пліты, панэлі і інш. Выкарыстоўваецца ў будаўніцтве малапавярховых пабудоў рознага прызначэння.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* Арболит — за этим материалом будущее в малоэтажном строительстве // Сайт Greenologia.ru
* ГОСТ 19222-84 Арболит и изделия из него. Общие технические условия

Катэгорыя:Бетон
ФК Івацэвічы

**«Івацэвічы»** — беларускі футбольны клуб з горада Івацэвічы. У цяперашні час выступае ў Другой лізе чэмпіянату Беларусі.

## Статыстыка выступленняў 
### Чэмпіянат і Кубак Беларусі 
### Кубак Рэгіёнаў 
29 кастрычніка 2022 года «Івацэвічы-ДЮСШ» выйгралі Кубак Рэгіёнаў-2022, перамогшы ў фінальным матчы салігорскі «Партызан» — 2:0.

## Галоўныя трэнеры 
* Вадзім Бяленка (2018)
* Дзмітрый Абакумаў (2019 — ліпень 2020)
* Дзмітрый Мілеўскі (з ліпеня 2020)

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* ФК «Івацэвічы» сталі ўладальнікамі Кубка Брэсцкай вобласці па футболе.
* Ивацевичи 

Івацэвічы
Вараб’ёвы горы (станцыя метро)

«**Вараб’ёвы горы**» (да 12 мая 1999 года «**Ленінскія горы**») — станцыя Маскоўскага метрапалітэна на Сакольніцкай лініі. Размешчана на мяжы Гагарынскага раёна (ПЗАА), Хамоўнікаў (ЦАА) і Раменак (ЗАА); названа ад аднайменнага гістарычнага раёна. Адкрыта 12 студзеня 1959 года ў складзе ўчастка «Спартыўная» — «Універсітэт». Збудавана па ўнікальным спецпраекце ў ніжнім ярусе Лужнецкага метрамоста над ракой Масква, з’яўляецца першай у Расіі станцыяй метро, размешчанай на мосце над ракой.

## Гісторыя 
Станцыя метро «Ленінскія горы» была адкрыта 12 студзеня 1959 года ў складзе ўчастка Сакольніцкай лініі «Спартыўная» — «Універсітэт», пасля ўводу ў эксплуатацыю якога ў Маскоўскім метрапалітэне стала 55 станцый. Для патаннення будаўніцтва выкарыстоўваўся ўнікальны праект проложения лініі метрапалітэна па метрамосце, замест прапанаванага раней плана тунэля пад Масквой-ракой. Станцыя размяшчалася на ніжнім ярусе Лужнецкага метрамоста (збудаванага ў 1958 годзе), тым часам як па яго верхнім ярусе ажыццяўляўся аўтамабільны рух. На момант адкрыцця станцыя даўжынёй 282 метры і шырынёй 17,6 метраў была самай шырокай і працяглай у Маскоўскім метрапалітэне. Афармленне станцыі было простым: асфальтаваная падлога, слупы замест калон, простыя столевыя свяцільні замест люстраў, а асноўным акцэнтам служыла хвалявістае перакрыцце сярэдняга нефа. Будаўніцтва вялося з апярэджаннем, што прывяло да шэрагу памылак пры праектаванні. Для эканоміі металу і змяншэння шуму металічныя апоры былі заменены жалезабетоннымі, а для прадухілення застыгання бетону пры вядзенні прац у зімовыя месяцы ў сумесь быў дададзены нітрат натрыю, які справакаваў карозію металу. Іржавеючы, арматура павялічвалася ў аб'ёме, ствараючы ў плітах унутраны ціск, што бурыла іх і парушала гідраізаляцыю. 8 ліпеня 1959 года з-за моцнай залевы змяшаная з брудам вада працякала ў вестыбюль і цягнікі. У чэрвені 1960 года з 4-метровай вышыні пачалі абвальвацца дзюралевыя лісты карніза. З часам мост страціў 60% апорнай здольнасці, пасля пачаліся разбурэнні бетонных перакрыццяў 20 (паводле іншых дадзеных 25) кастрычніка 1983 года станцыя была зачынена для пасажыраў, з 1986 года цягнікі былі скіраваны па асобных мастах на ўласных апорах, збудаваных па абодва бакі ад асноўнага, а аўтамабільны рух па верхнім ярусе быў спынены з-за адсутнасці раўнацэннай аб'язной магістралі.

## Спасылкі 
* «Воробьёвы горы» на сайте metro.molot.ru 

Катэгорыя:Станцыі Маскоўскага метрапалітэна
Катэгорыя:Наземныя крытыя станцыі
Катэгорыя:Хамоўнікі
Царква Ам-Штайнгоф

**Царква Ам-Штайнгоф** ( — літар. «Ля Штайнгофа», таксама **царква Святога Леапольда** ()) — царква, пабудаваная па праекце Ота Вагнера на ўзгорку Штайнгоф некалі ў прыгарадзе Вены, а цяпер у венскім раёне Пенцынг на тэрыторыі венскай псіхіятрычнай бальніцы. Помнік мадэрну. Мастацкае афармленне выканана Каламанам Мозэрам (вітражы і мазаікі), Рыхардам Лукшам і Отмарам Шымкавіцам (скульптура). Прысвечана заступніку Аўстрыі — св. Леапольду (вежы пры ўваходзе ўпрыгожваюць статуі св. Леапольда і св. Севярына).

Царква пабудавана на вяршыні пагорка, на вышыні 310 метраў над узроўнем мора, пры гэтым у парушэнне канону арыентавана па восі поўнач-поўдзень. Яна разлічана на 800 чалавек. Інтэр'еры зроблены з улікам таго, што прыхаджане — псіхічна хворыя: усе куты ўнутры царквы закруглены, алтар фізічна аддзелены ад галоўнай залы. Доступ у храм — асобна для мужчын і жанчын, пры гэтым прадугледжаны асаблівыя службовыя выхады для эвакуацыі хворых; спавядальні, у адрозненне ад звычайных цэркваў, адносна адкрытыя. Нават лавы для вернікаў былі першапачаткова спраектаваны асобна для розных катэгорый хворых.
Столь пад галоўным купалам упрыгожаны знакамі чатырох евангелістаў, вітражы — вобразамі святых, над алтаром намалявана ўзыходжанне душы на неба.

Царква зноў адкрыта пасля рэстаўрацыі ў кастрычніку 2006 года. Платны доступ (экскурсіі) наведвальнікаў дазволены па суботах; службы, закрытыя для пабочных асобаў, праводзяцца па нядзелях.

 Penzing (Wien) - Kirche am Steinhof (8).JPG
 Wien_Kirche_am_Steinhof.jpg|
 Vienna_Steinhof_church_W.jpg|
 Vienna - Otto Wagner's St Leopold Church - 6842.jpg|
 Vienna - Otto Wagner's St Leopold Church - 6859.jpg|

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт бальнічнага аб'яднання Вены

Катэгорыя:Храмы паводле алфавіта
Катэгорыя:З’явіліся ў 1907 годзе
Катэгорыя:Храмы Вены
Катэгорыя:1907 год у Аўстрыі
Катэгорыя:Архітэктура мадэрну ў Аўстрыі
Залозніца (значэнні)

*Залозніца*:

* Залозніца — род раслін сямейства 
* Залозніца — род кляшчоў атрада *Trombidiformes*
* Залозніца (дэмадэкоз)— інвазійная хвароба жывёл
Рэформы і парадак

«**Рэформы і парадак**» () — былая палытічная партыя Украіны. Лідарам партыі ў 1997—2010 гадах быў Віктар Пінзенік, міністр фінансаў Украіны ва ўрадах Юшчанкі, Цімашэнкі, Еханурава. Партыя пазіцыянавала сябе як правацэнтрысцкая. Уваходзіла ў склад Блока Юліі Цімашэнкі, раней — блока «Наша Украіна».

У 2013 годзе далучылася да партыі «Бацькаўшчына».

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт партыі  

Катэгорыя:Палітычныя партыі Украіны
Катэгорыя:З’явіліся ў 1997 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 2013 годзе
PP-клетка

**PP-клеткі** (вымаўляецца: *ПП-клеткі*) — клеткі  , якія прадуцыруюць панкрэатычны поліпептыд. Лакалізуюцца па перыферыі астраўкоў, аднак нярэдка сустракаюцца і па-за астраўкамі — пераважна ў галіне галоўкі залозы.

Клеткі маюць паліганальную форму і ўтрымліваюць дробныя (не больш за 140 нм) гранулы.

Катэгорыя:Гісталогія
Катэгорыя:Клеткі цела чалавека
Катэгорыя:Стрававальная сістэма
Панкрэатычная ліпаза

**Панкрэатычная ліпаза** (*ліпаза падстраўнікавай залозы*, )) (КФ 3.1.1.3) — стрававальны фермент, які адносіцца да класу гідралаз, падкласу эстэраз. Па дзеянні на ліпіды панкрэатычная ліпаза падобная на  крыві.

## Сінтэз і роля 
Панкрэатычная ліпаза сінтэзуецца ў падстраўнікавай залозе і выдзяляецца ў прасвет дванаццаціперснай кішкі і ў тонкі кішачнік, дзе расшчапляе тлушчы ежы — трыгліцерыды — на гліцэрыну і вышэйшыя тлустыя кіслоты. Такім чынам, гэтая ліпаза з’яўляецца важным ферментам у працэсе пераварвання тлушчаў. Панкрэатычная ліпаза гідралізуе малекулы тлушчаў, якія паступаюць з ежай. Пры захворваннях падстраўнікавай залозы актыўнасць ліпазы значна павышаецца, і ліпаза ў вялікай колькасці пачынае вылучацца ў кроў. Паніжэнне ўзроўню ліпазы можа адбывацца пры анкалагічных захворваннях, акрамя  падстраўнікавай залозы, і пры няправільным харчаванні (лішку трыгліцерыдаў ў ежы).

## Спасылкі 
* Панкреатическая липаза
* Панкреатическая недостаточность 

Катэгорыя:Гідралазы
Сапега

**Сапе́га** — беларускае прошвішча.

* **Сапе́гі**  — вялікалітоўскі магнацкі род гербу «Ліс ».

## Вядомыя Сапегі гербу "Ліс" 
### А 
* Адам Стафан Сапега (1867—1951) — польскі рэлігіёны дзеяч, біскуп кракаўскі.
* 

### Б 
* Бенедыкт Павел Сапега (1643—1707) — вялікалітоўскі дзяржаўны і ваенны дзеяч, падскарбі вялікі літоўскі.
* 

### І 
* 

### К 
* Каэтан Міхаіл Сапега (1749—1771) — вялікалітоўскі ваенны дзеяч, полацкі маршалак Барскай канфедэрацыі.
* 
* Караль Юзаф Сапега (да 1718—1768) — вялікалітоўскі дзяржаўны дзеяч, ваявода берасцейскі.
* 

### Л 
* Леан Людвік Сапега (1803—1878) — польскі, галіцкі палітык і грамадскі дзеяч
* Леў Васіль Сапега (1652—1686) — вялікалітоўскі дзяржаўны і ваенны дзеяч, падскарбі надворны літоўскі.
* **Леў Іванавіч Сапега** (1557—1633) — вялікалітоўскі дзяржаўны і ваенны дзеяч, вялікі канцлер літоўскі.

### М 
* 

### П 
* 

### Ф 
* 
* Фрыдэрык Сапега (да 1599 — 1650) — дзяржаўны і ваенны дзеяч Вялікага Ксняства Літоўскага, падкаморы, ваявода, староста.

### Ю 
* Юзаф Станіслаў Сапега (1708—1754) — дзяржаўны і рэлігійны дзеяч Вялікага Княства Літоўскага, біскуп.

### Я 
* 
* Яўстах Севярын Сапега (1916—2004) — прафесійны паляўнічы, паручнік кавалерыі Польскага Войска, гісторык роду Сапегаў.
Анастасія Сяргееўна Грушэцкая

**Анастасі́я Сярге́еўна Грушэ́цкая** (нар. , Томск) — расійская і беларуская біятланістка, удзельніца Кубка свету ў складзе зборнай Беларусі, неаднаразовая чэмпіёнка і прызёр чэмпіянату Расіі. Майстар спорту Расіі.

## Біяграфія 
Займалася біятлонам з 2002 года ў Томску і ў Северску Томскай вобласці пад кіраўніцтвам трэнераў С. В. Грушэцкага, В. Шыцікава, С. Н. Басава, В. В. Іванова. У канцы 2000-х гадоў таксама прадстаўляла паралельным залікам Свярдлоўскую вобласць, а ў 2010-я гады — Новасібірск.

У буйных юніёрскіх спаборніцтвах міжнароднага ўзроўню ўдзелу не прымала.

У сезоне 2007/08 выступала за зборную Беларусі. На Кубку IBU дэбютавала на этапе ў нарвежскім Гейла, у сваёй першай гонцы — спрынце — заняла 24-е месца. Лепшы вынік у асабістых відах на Кубку IBU паказала на этапе ў Аўстрыі, заняўшы восьмае месца ў спрынце. Таксама ў сезоне 2007/08 удзельнічала ў Кубку свету, стартавала ў трох гонках. Лепшым вынікам стала 74-е (апошняе) месца ў спрынце на этапе ў Ханты-Мансійску. На этапе ў Паклюцы спартсменка фінішавала 78-й і 82-й, але там ёй удавалася апярэдзіць некалькіх саперніц.

Прымала ўдзел у чэмпіянаце Еўропы 2008 года ў Нове-Места. У складзе беларускай каманды стала сёмай у эстафеце, а ў асабістых відах лепшым вынікам было 33-е месца ў гонцы пераследвання.

Па заканчэнні сезону 2007/08 вярнулася ў Расію, выступала на ўнутраных спаборніцтвах.

Станавілася чэмпіёнкай Расіі ў 2013 годзе ў гонцы патрулёў і ў 2014 годзе ў каманднай гонцы. Некалькі разоў станавілася прызёрам чэмпіянату Расіі ў камандных дысцыплінах. У 2011 годзе стала чэмпіёнкай Расіі па летнім біятлоне ў эстафеце, а ў 2012 годзе — бронзавым прызёрам.

## Асабістае жыццё 
Скончыла Томскі дзяржаўны педагагічны універсітэт (2008).

## Спасылкі 
* Профіль на сайце IBU
* Профіль на сайце Саюза біятланістаў Расіі 
* Профіль biathlon.com.ua
* Профіль infosport.ru

Катэгорыя:Біятланісткі Беларусі
Катэгорыя:Біятланісткі Расіі
Катэгорыя:Біятланісты паводле алфавіта
Катэгорыя:Выпускнікі Томскага дзяржаўнага педагагічнага ўніверсітэта
Яўгенія Уладзіміраўна Куцэпалава

**Яўге́нія Уладзі́міраўна Куцэпа́лава** (нар. , Дзіўнагорск, Краснаярскі край) — расійская і беларуская біятланістка, удзельніца зімовых Алімпійскіх гульняў 2002 года, Кубка і чэмпіянату свету ў складзе зборнай Беларусі, прызёр чэмпіянату Расіі па біятлоне, сярэбраны прызёр чэмпіянату свету па летнім біятлоне. Майстар спорту Рэспублікі Беларусь міжнароднага класа (2002).

## Біяграфія 
На чэмпіянаце свету сярод юніёраў 1998 года ў Джэрыке выступала ў складзе расійскай каманды, была 15-й у спрынце і 27-й у індывідуальнай гонцы. На юніёрскім чэмпіянаце Еўропы 1998 года ў Раўбічах была шостай у спрынце і чацвёртай у гонцы пераследвання.

На сусветнай зімовай Універсіядзе 1999 года заваявала сярэбраныя медалі ў эстафеце.

У 2000 годзе заваявала сярэбраныя медалі чэмпіянату свету па летнім біятлоне ў Ханты-Мансійску ў эстафеце (крос) у складзе зборнай Расіі разам са Святланай Дзяменцьевай, Наталляй Сакаловай і Яўгеніяй Міхайлавай, а таксама займала чацвёртыя месцы ў спрынце і гонцы пераследвання.

На ўзроўні чэмпіянату Расіі ў 2001 годзе станавілася сярэбраным прызёрам у каманднай гонцы і бронзавым прызёрам у эстафеце ў складзе каманды Краснаярскага краю.

У 2001 годзе перайшла ў зборную Беларусі. Прадстаўляла спартыўнае таварыства «Дынама» і горад Мінск.

Дэбютавала на Кубку свету ў сезоне 2001/02 на этапе ў Гохфільцэне, заняўшы 70-е месца ў спрынце. Удзельнічала ў зімовай Алімпіядзе 2002 года ў Солт-Лэйк-Сіці, дзе заняла сёмае месца ў эстафеце, 44-е — у спрынце і 28-е — у гонцы пераследвання. На этапах Кубка свету (па-за буйных турніраў) лепшым вынікам сталі 34-е месца ў індывідуальнай гонцы ў Паклюцы і гонцы пераследвання ў Антэрсельве. У агульным заліку Кубка свету сезона 2001/02 заняла 79-е месца (3 ачкі).

На чэмпіянаце Еўропы 2002 года ў Контыялахты была дзевятай у спрынце, 22-й — у пасьюце і 15-й — у індывідуальнай гонцы.

Па заканчэнні сезона 2001/02 спартсменка завяршыла кар’еру.

## Асабістае жыццё 
Муж — Вадзім Сашурын, былы біятланіст зборнай Беларусі, дачкі Аляксандра (нар. 2003) і Марыя.

## Спасылкі 
* Профіль на сайце IBU
* Профіль biathlon.life 
* Профіль infosport.ru

Катэгорыя:Біятланісткі Беларусі
Катэгорыя:Біятланісткі Расіі
Катэгорыя:Біятланісты на зімовых Алімпійскіх гульнях 2002 года
Катэгорыя:Майстры спорту Беларусі міжнароднага класа
Сучасная архітэктура

**Сучасная архітэктура** — архітэктура сучаснасці.

Тэрмін сучаснай архітэктуры прымяняецца да дыяпазону новых стыляў нядаўна створаных збудаванняў і прасторы. Ахоплівае розныя архітэктурныя стылі, сярод якіх: мадэрнізм, , эклектыка — аднак гэтыя стылі не выключаюцца толькі сучаснай архітэктурай.

Выключна да сучаснай архітэктуры ставяцца стылі: , , , .

Да сучаснай архітэктуры можна аднесці плыні ў архітэктуры: новы урбанізм, камп’ютарнае мадэляванне і камп’ютарны дызайн, інтэрактыўныя архітэктурныя элементы.

## Літаратура 
* Архітектура сучасності: остання третина ХХ — початок ХХІ століть : навч. посіб. [для студентів баз. напряму 8.120101 «Архітектура будівель і споруд», 8.120102 «Містобудування», 8.120103 «Дизайн архітектур. середовища»] / Б. С. Черкес, С. М. Лінда ; М-во освіти і науки України, Нац. ун-т «Львів. політехніка». — 2-ге вид. — Львів : Вид-во Львів. політехніки, 2014. — 380, [4] с. : іл. — Бібліогр.: с. 349—351 (47 назв). — ISBN 978-617-607-616-2
* Історія архітектури : в 3 ч. : навч. посіб. для студ. архітектур. спец. вищ. навч. закл. Ч. 3 : Сучасна світова архітектура (творчість майстрів) / М. С. Авдєєва, Н. Ю. Авдєєва, В. І. Васильченко, І. О. Солярська. — К. : Освіта України, 2012. — 300 с. : іл. — Бібліогр.: с. 297—299 (940 назв). — ISBN 978-966-188-302-3

Катэгорыя:Архітэктурныя стылі
Мячэць Гахаршад

**Мячэць Гахаршад** () — мячэць у іранскім горадзе Мешхед, з’яўляецца часткай комплексу .

## Гісторыя 
Мячэць была пабудавана ў 1418 годзе прыдворным архітэктарам Гавамедзінам Шыразі, па загадзе , жонкі харасанскага кіраўніка .

Забеспячэнне для будаўніцтва мячэці ішло з Шыраза і Ісфахана.

У часы Сефевідаў і Каджараў мячэць падвергнулася некаторым рэканструкцыям. Збудаванне ўключае ў сябе 4 айвана, унутраны двор памерам 50×55 метраў і некалькі  (падземных галерэй).

Двухпластовы купал мячэці быў моцна пашкоджаны ў 1911 годзе падчас абстрэлу .

## Спасылкі 
* Archnet’s entry on Goharshad Mosque  (англ.)
* Мячэць Гохар Шад irib.ir

Катэгорыя:1405
Катэгорыя:Мячэці Ірана
Катэгорыя:З'явіліся ў 1418 годзе
Катэгорыя:Мешхед
Другая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2018

**Другая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2018** (28-ы чэмпіянат Рэспублікі Беларусь па футболе ў Другой лізе) — трэці па рангу дывізіён (пасля Вышэйшай і Першай ліг) па футболе сярод беларускіх каманд 2018 года.

У турніры разыгрывалася дзве пуцёўкі ў Першую лігу 2019. Лідарства хутка пасля пачатку турніру захапіў брэсцкі «Рух», пазней канкурэнцыю яму сталі складаць сталічныя «Крумкачы». Мінскі клуб на некаторы час захапіў першы радок, аднак пасля перамогі ў вочнай сустрэчы 1:0 «Рух» вярнуў лідарства. За два туры да фінішу абодва клубы забяспечылі выхад у Першую лігу, пераможцам турніру толькі па выніках апошняга тура стаў «Рух».

## Склад удзельнікаў 
###  Змены ў параўнанні з папярэднім сезонам 
#### Клубы, якія папоўнілі Другую лігу 
*  «Крумкачы» (Мінск) (13-е месца ў Вышэйшай лізе 2017, неатрыманне ліцэнзіі на сезон 2018 і заяўка фармальна новага клуба ў Другую лігу)
*  «Асіповічы» (15-е месца ў Першай лізе 2017 і вылет у Другую лігу)
*  «Нёман-Агра» (Стоўбцы) (16-е месца ў Першай лізе 2017 і вылет у Другую лігу)
*  «Паперпрам» (Гомель) (дэбютант лігі)
*  «Рух» (Брэст) (дэбютант лігі)
*  «Горкі» (каманда вярнулася ў чэмпіянат Беларусі пасля доўгага перапынку)
*  «Івацэвічы» (дэбютант лігі)

#### Клубы, якія пакінулі Другую лігу 
*  ЮАС (Жыткавічы) (1-е месца ў Другой лізе 2017, выхад у Першую лігу)
*  «Чысць» (2-е месца ў Другой лізе 2017, выхад у Першую лігу)
*  «Любань» (11-е месца ў Другой лізе 2017, адмова ад удзелу)
*  «Зборная ТФ» (Гомель) (12-е месца ў Другой лізе 2017, адмова ад удзелу)
*  СДЮШАР-8 (Гомель) (13-е месца ў Другой лізе 2017, адмова ад удзелу)
*  СДЮШАР-3 (Пінск) (14-е месца ў Другой лізе 2017, адмова ад удзелу)

## Клубы-ўдзельнікі 
## Турнірная табліца 
### Вынікі матчаў 
## Статыстыка ігракоў 
### Бамбардзіры 
Крыніца: Football.By

## Спасылкі 
* 
* 

2018
Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 2018 годзе
Катэгорыя:2018 год у футболе
Агаласоўка

**Агаласоўка** ў  — даданне ў тэкст дадатковых знакаў, якія паказваюць галосныя гукі і іншыя нюансы вымаўлення (напрыклад, падваенне зычных). Самі гэтыя знакі таксама называюць агаласоўкамі. У арабскім пісьме агаласоўкі называюцца  або **ташкіль**, а ў яўрэйскім — . Знакі агаласоўкі былі вынайдзеныя пазней, чым знакі , і ў тэксце выкарыстоўваюцца для абазначэння галосных сумесна з імі.

У ідэаграфічным пісьме падобную функцыю выконвае фанетычная транскрыпцыя (фурыгана і  ў японскім пісьме,  і піньінь ў кітайскім), якая размяшчаецца над іерогліфамі. Гэтую транскрыпцыю называюць  або *рубі*, па назве выкарыстанага шрыфта.

Катэгорыя:Алфавіты
Хат макі

**Шрыфт макі**, *мекканскі шрыфт* (خط مكي&#x200E;&#x200E;) — адзін з самых архаічных каліграфічных шрыфтоў арабскага пісьма, які сфармаваўся сярод перапісчыкаў Меккі. У бібліяграфічнай энцыклапедыі  кнігагандляра  згадваюцца чатыры «перша-пісьменства»: макі, мадані, басры і куфі. Для мекканскага почырку характэрны нахіл направа. У далейшым *макі* развіўся ў почырк хіджазі.

## Спасылкі 
* Мусульманская каліграфія 

Катэгорыя:Хадж
Катэгорыя:Арабская каліграфія
Ірына Аляксандраўна Нафрановіч

**Іры́на Алякса́ндраўна Нафрано́віч** (нар. , Мядзел, Мінская вобласць) — беларуская лыжніца і біятланістка, чэмпіёнка і бронзавы прызёр Сусветнай Універсіяды, майстар спорту Рэспублікі Беларусь міжнароднага класа.

## Кар’ера 
Пачала спартыўную кар’еру, займаючыся лыжным спортам. У 2002 годзе ўдзельнічала ў чэмпіянаце свету сярод юніёраў у Шонахе, дзе двойчы займала 38-е месца (5 км каньком і 15 км класікай), а таксама была 48-й у гонцы на 15 км каньковым стылем. У 2003 годзе на Зімовай Універсіядзе ў Тарвізіа была 27-й у пяцікіламетровай гонцы класікай.

У далейшым удзельнічала ў гонках кантынентальнага кубка і марафонах. У снежні 2004 года дэбютавала на Кубку свету, заняла 50-е месца ў класічным спрынце. У лютым 2005 года ўпершыню паднялася на подыум у марафоне, заняўшы трэцяе месца на 55-кіламетровай гонцы ў Оберамергау. Па выніках сезона 2004/05 заняла чацвёртае месца ў агульным заліку Марафонскага лыжнага кубка.

На Зімовай Універсіядзе 2007 у Праджэлата выйграла бронзавы медаль у гонцы на 5 км, саступіўшы Юстыне Кавальчык і Алене Прохазковой, а ў гонцы пераследвання была 15-й. У эстафеце, у камандзе з Алёнай Саннікавай і Вольгай Васілёнак заваявала залаты медаль. У тым жа 2007 годзе ўдзельнічала ў чэмпіянаце свету па лыжных відах спорту, была 64-й у спрынце класічным і 37-ы ў мас-старце. У сезоне 2007/08 правяла свае апошнія гонкі ў рамках лыжнага Кубка свету.

У 2009 годзе ў чарговы раз прыняла ўдзел у Універсіядзе, заняла 35-е месца ў гонцы на 5 км вольным стылем і была дзевятай у эстафеце. У сезоне 2009/10 двойчы займала прызавыя месцы на другарадных лыжных турнірах — каньковым спрынце ў Харкаве ў рамках Кубка Усходняй Еўропы, і 30-кіламетровым марафоне ў Токсаве.

У сезоне 2010/11 перайшла ў біятлон. У сваёй дэбютнай гонцы на Кубку IBU, у лістападзе 2010 года ў Бейтастолене, заняла восьмае месца, гэты вынік застаўся для яе лепшым у кар’еры. У далейшым прыняла ўдзел яшчэ ў васьмі этапах Кубка IBU. У агульным заліку спаборніцтваў заняла 47-е месца, набраўшы 96 ачкоў. На Універсіядзе 2011 года ў Эрзуруме была 14-й у індывідуальнай гонцы, 21-й у спрынце, 19-й у пасьюце і пятай у мас-старце.

У снежні 2010 года ў адзіны раз прыняла ўдзел у гонцы Кубка свету па біятлоне, заняла 96-е месца ў спрынце на этапе ў Гохфільцэне. Па заканчэнні сезона 2010/11 завяршыла спартыўную кар’еру.

Працуе інструктарам па фізпадрыхтоўцы ў Маскоўскім аддзяленні Дэпартамента аховы МУС Беларусі (г. Мінск). Уваходзіла ў склад беларускай дэлегацыі на Паралімпіядзе-2014 у якасці спартсмена-«лідара», пры яе ўдзеле лыжніца Ядвіга Скарабагатая заваявала бронзавы медаль у спаборніцтвах са слабым зрокам. Таксама ўваходзіла ў трэнерскі штаб лыжнай зборнай на II Зімовых юнацкіх Алімпійскіх гульнях у Нарвегіі (2016).

## Асабістае жыццё 
Скончыла сярэднюю школу № 3 горада Мядзел і Беларускі дзяржаўны універсітэт фізічнай культуры (2008).

## Спасылкі 
* Профіль FIS

Катэгорыя:Біятланісткі Беларусі
Катэгорыя:Біятланісты паводле алфавіта
Катэгорыя:Лыжніцы Беларусі
Катэгорыя:Майстры спорту Беларусі міжнароднага класа
Катэгорыя:Выпускнікі БДУФК
Галовец

**Гало́вец** — возера ў Полацкім раёне Віцебскай вобласці Беларусі, у басейне ракі Палата. Знаходзіцца за 26 км у напрамку на паўночны ўсход ад горада Полацк, за 2,5 км на паўночны ўсход ад вёскі Кулькі.

Плошча паверхні возера 0,3 (0,28) км². Даўжыня 0,8 км, найбольшая шырыня 0,4 км. Даўжыня берагавой лініі 4,88 (4,9) км. Берагі возера нізкія, месцамі забалочаныя. У паўночнай частцы возера злучаецца пратокай з возерам Чарвятка. На поўдні выцякае ручай у раку Сосніца (прыток Палаты).

У возеры водзяцца шчупак, акунь, лешч, плотка, лінь і іншыя віды рыб.

## Літаратура 
* 
* 
* 
* Ліст карты N-35-23. Выданне 1987 г. Стан мясцовасці на 1986 г.

## Спасылкі 
* *Иванов-Смоленский В. Г.* Все озёра Беларуси. Популярная иллюстрированная энциклопедия. Т. 2.

Катэгорыя:Азёры Віцебскай вобласці
Катэгорыя:Азёры Полацкага раёна
Пабяржуане

**Па́бяржуане** () — хутар у Ігналінскім раёне Уцянскага павета Літвы. Уваходзіць у склад Дукштаскай сянюніі. Размешчаны ў паўночнай частцы раёна, на аўтамабільнай дарозе Дукштас–Зарасай. На паўночным усходзе  знаходзіцца возера Бяржыніс, на паўночным усходзе — Дукштас

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Дукштаская сянюнія
Катэгорыя:Населеныя пункты Ігналінскага раёна
Лукошышке

**Луко́шышке** () — вёска ў Ігналінскім раёне Уцянскага павета Літвы. Уваходзіць у склад Цвярачускай сянюніі. Размешчана за 10 км ад Цвярачуса. Насельніцтва 46 чал. (2001 г.).

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Цвярачуская сянюнія
Катэгорыя:Населеныя пункты Ігналінскага раёна
Трайнішкіс

**Трайні́шкіс** () — вёска ў Ігналінскім раёне Уцянскага павета Літвы. Уваходзіць у склад Ігналінскай сянюніі. Размешчана  ў Аўкштайцкім нацыянальным парку, каля аўтамабільнай дарогі , на паўднёва-ўсходнім беразе возера Балуошас. Насельніцтва 5 чал. (2001 г.). Ранейшая назва — **Палункішкіс** ().

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Ігналінская сянюнія
Катэгорыя:Населеныя пункты Ігналінскага раёна