open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
FREEДОМ

**FREEДОМ** (да 2022 года **UATV**)&nbsp;— украінскі тэлеканал для замежнага вяшчання, заснаваны 1 кастрычніка 2015 года. Трансляцыя вядзецца пяццю мовамі: украінскай, рускай, англійскай, арабскай і крымскататарскай. Мэта канала — забеспячэнне доступу замежнай аўдыторыі да аб’ектыўнай, актуальнай і поўнай інфармацыі пра падзеі ва Украіне, а таксама фарміраванне і падтрыманне пазітыўнага іміджу Украіны ў свеце.

Замяніў сабой спадарожнікавы тэлеканал «УТР».

## Перадумовы стварэння 
Лейтматывам стварэння новага тэлеканала першапачаткова была патрэба ў процістаянні расійскай прапагандзе на тле вайны на Данбасе.

Праект закона «Пра сістэму іншамаўлення Украіны» быў прадстаўлены ўрадам парламенту 13 ліпеня 2015 года. Планавалася, што новы канал атрымае назву «Ukraine Tomorrow», аднак пасля рэгістрацыі гандлёвай маркі з такой самай назвай украінскім алігархам Дзмітрыям Фірташам законапраект быў зменены.

## Гісторыя 
Першы выхад «Мультымедыйнай платформы іншамаўлення Украіны» ў эфір адбыўся 1 кастрычніка 2015 года а 12:00. 8 снежня таго ж года законапраект «Пра сістэму іншамаўлення Украіны» быў ухвалены дэпутатамі 282 галасамі за (з 450-ці).

Спачатку планаваўся запуск адразу некалькіх моўных версій UATV, аднак з фінансавых прычын на момант запуску ў кастрычніку было вырашана здзяйсняць трансляцыі пачаргова ўкраінскай і рускай мовамі. З лютага 2017 года канал пачаў трансляцыі крымскататарскай, арабскай і англійскай мовамі.

З 13 студзеня 2020 года UATV спыніў вяшчанне ў прамым эфіры. На канале праграмы выходзяць толькі ў запісе. З 1 сакавіка 2020 года на базе UATV быў створаны інфармацыйна-забаўляльны тэлеканал «Дом», арыентаваны на аўдыторыю ў Данецкай і Луганскай абласцях, а таксама на тэрыторыі Украіны, якія мяжуюць з Расіяй, Беларуссю і Малдовай.

## Спасылкі 
* Канал на YouTube
* Канал UA|TV на сайце Укрінфарму

Катэгорыя:Тэлеканалы Украіны
Катэгорыя:Кругласутачныя тэлеканалы
Катэгорыя:З’явіліся ў 2015 годзе
Чэмпіянат Беларусі па гандболе 1992/1993

**Чэмпіянат Беларусі па гандболе 1992/1993** — 1-ы чэмпіянат Рэспублікі Беларусь па гандболе.

## Першы этап 
Заўвагі: 
Крыніца: 

## Другі этап 
Каманды СКА-1 і СКА-2 бралі ўдзел у чэмпіянаце, пачынаючы з другога этапу.

Крыніца: 

## Трэці этап 
Крыніца: 

## Суперфінал 
Крыніца: 

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Беларуская федэрацыя гандбола
* Спіс прызёраў чэмпіянату Беларусі па гандболе
* ИСТОРИЯ ЧЕМПИОНАТОВ РЕСПУБЛИКИ БЕЛАРУСЬ ПО ГАНДБОЛУ

1993
Катэгорыя:1992 год у гандболе
Катэгорыя:1993 год у гандболе
Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 1992 годзе
Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 1993 годзе
Пражка

**Пражка** (, да 1753 года — Чухонская рэчка) — рака, левы рукаў ракі Мойка, адгаліноўваецца ад яе за 0,4 км вышэй вусця; упадае ў Сальнабуянскі канал, па руслу якога скідвае сцёк у прывусцевую частку Вялікай Нявы. Участак русла на поўдзень ад Сальнабуянскага канала засыпалі ў сярэдзіне XIX стагоддзя. Даўжыня — 1,32 км, шырыня ў нізкую ваду каля 20 метраў, глыбіня 1—1,2 м, у высокую ваду адпаведна 30—33 м і 2,5—2,8 м. Сярэдні расход вады — каля 4 м³/с. Масты — Банны, Мацісаў, Бердаў. Назва Пражкі звязана з прадзільнымі майстэрнямі, пераведзенвымі (пасля 1738 года) у Каломну з раёна Адміралцейства. Забудова берагоў Пражкі карпусамі завода Берда і жылымі дамамі адбывалася з канца XVIII стагоддзя. У канцы XIX — пачатку XX стагоддзяў пабудаваны шэраг шматпавярховых даходных дамоў.

У доме на рагу былой Афіцэрскай вуліцы (цяпер Дзекабрыстаў, 57) і набярэжнай ракі Пражкі з 1912 года жыў і памёр у 1921 годзе А. А. Блок (мемарыяльная дошка); з 1980 года тут знаходзіцца Музей-кватэра А. А. Блока.

## Літаратура 
* Санкт-Петербург. Петроград. Ленинград: Энциклопедический справочник / Ред. коллегия: Белова Л. Н., Булдаков Г. Н., Дегтярев А. Я. и др. — М.: научное издательство «Большая Российская Энциклопедия». 1992. — 687 с.; ил. ISBN 5-85270-037-1

Катэгорыя:Рэкі і каналы Санкт-Пецярбурга
Катэгорыя:Рукавы і пратокі Нявы
Музей-кватэра А. А. Блока

**Музей-кватэра А. Блока** (Санкт-Пецярбург, вул. Дзекабрыстаў, д. 57) — музей у Санкт-Пецярбургу. Філіял Музея гісторыі Санкт-Пецярбурга.

Музей складаецца з дзвюх частак: мемарыяльнай кватэры на 4-м паверсе (кватэра № 21), створанай на ўнікальных сапраўдных прадметах, якія належалі паэту, і літаратурнай экспазіцыі на 2-м паверсе (кватэра № 23), якая распавядае пра яго жыццё і творчасць.

Музей адкрыты 28 лістапада 1980 года, да стагоддзя з дня нараджэння паэта, у доме, дзе Аляксандр Аляксандравіч Блок пражыў, займаючы паслядоўна, з ліпеня 1912 года да сваёй смерці ў жніўні 1921 года, дзве кватэры.

Пасля смерці паэта яго архіў, бібліятэка і збор асабістых рэчаў захоўваліся яго жонкай — Л. Д. Блок. Пасля яе скону ў 1939 годзе яны былі перададзеныя ў Інстытут рускай літаратуры Акадэміі Навук СССР (Пушкінскі дом), дзе часткова экспанаваліся ў 1960—1970-х гадах.

У 2008 годзе ў кватэры № 21 адбылося адкрыццё экспазіцыі «Блок і яго атачэнне».

Катэгорыя:Музеі Санкт-Пецярбурга
Катэгорыя:Персанальныя музеі Расіі
Вазнясенскі мост (Санкт-Пецярбург)

**Вазнясенскі мост** () — аўтадарожны рамны мост цераз канал Грыбаедава ў Адміралцейскім раёне Санкт-Пецярбурга, злучае Казанскі і Спаскі астравы. Мост перасякае канал Грыбаедава па восі Вазнясенскага праспекта. Вышэй па цячэнні знаходзіцца Какушкін мост, ніжэй — Падзьячаскі мост. Бліжэйшыя станцыі метрапалітэна (600 м) — «Садовая», «Сянная плошча», «Спаская».

Мост атрымаў сваю назву 20 жніўня 1739 года ад Вазнясенскай царквы, збудаванай побач з мостам у 1760-х гадах па праекце А. Рынальдзі і разбуранай у 1936 годзе.

Катэгорыя:Масты цераз канал Грыбаедава
Катэгорыя:Стальныя масты
Анатоль Мікалаевіч Сарокін

**Анатоль Мікалаевіч Саро́кін** (нар. ) — гісторык, доктар гістарычных навук (1980), прафесар.

## Біяграфія 
А. М. Сарокін нарадзіўся ў Мінску. У 1962 годзе скончыў бібліятэчны факультэт Мінскага педагагічнага інстытута. З 1965 года працаваў у Інстытуце гісторыі Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі (займаў пасаду загадчыка аддзела). У 1997—2000 гадах начальнік аддзела Вышэйшай атэстацыйнай камісіі Рэспублікі Беларусь. З 2000 года — прафесар кафедры тэорыі і гісторыі права Беларускага інстытута правазнаўства.

## Навуковая дзейнасць 
Аўтар навуковых прац па праблемах агульнай і эканамічнай гісторыі Беларусі, прававога рэгулявання грамадскіх адносін, сацыяльных выбухаў, палітычных рэпрэсій, па гістарыяграфіі. Адзін з аўтараў сумесных выданняў «Гісторыя Беларускай ССР», «Развіццё эканомікі Беларусі ў 1928—1941 гг.», «Гісторыя рабочага класа Беларускай ССР».

Сярод апублікаваных прац:
* Совхозы БССР в период построения фундамента социализма (1926―1932 гг.) — Мн.: Наука и техника, 1971;
* Совхозы Белорусской ССР (1917—1941 гг.) — Мн.: Наука и техника, 1979;
* Победа колхозного строя в Белорусской ССР / М. П. Костюк, В. А. Полуян, А. Н. Сорокин и др. — Мн. : Наука и техника, 1981;
* Эксперимент: Человек и земля. — Мн., 1994;
* Старонкі з гісторыі дзяржавы і права Беларусі: Вучэб.-метад. дапамож. для кантралюемай самастойнай работы / А. М. Сарокін. — Мн.: НА ТАА «БІП-С», 2004. — 94 с. — ISBN 955-6537-87-8;
* Метамарфозы… гісторыі: зараджэнне і развіццё беларускай нацыянальнай дзяржаўнасці. — Мн.: Права і эканоміка, 2013;
* Дороги Отчизны: княжества ― Республика Беларусь. — 2-е изд., дополненное. — Мн.: Право и экономика, 2016.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 
* *Іофе Э. Р.* Імі ганарыцца БДПУ // Настаўніцкая газета, 22, 25, 27 лістапада 2014 г.

Катэгорыя:Гісторыкі СССР
Катэгорыя:Гісторыкі Беларусі
Катэгорыя:БІП — Універсітэт права і сацыяльна-інфармацыйных тэхналогій
Абводны канал

**Абводны канал** () — самы буйны канал у Санкт-Пецярбургу. Бярэ пачатак ад ракі Нявы ў раёне Аляксандра-Неўскай лаўры і даходзіць да ракі Екацерынгофкі. Даўжыня — 8,08 км, шырыня — 21,3 м (ва ўсходняй частцы да 42,6 м), глыбіня да 3 метраў, срэдні расход вады — 15 м³/с (у вытоку). Перасякае праспект Абухаўскай абароны, Днепрапятроўскую вуліцу, Лігаўскі праспект, Баравую вуліцу, Акцябрскую чыгунку Маскоўскага і Віцебскага напрамкаў. У Абводны канал упадаюць рэкі Манастырка (справа) і Волкаўка (злева). У навігацыю 1835 года адкрылася суднаходства па ўсёй трасе (спынілася ў пачатку XX стагоддзя з-за павелічэння асадкі суднаў). У 2-й палове XIX стагоддзя Абводны канал быў адкрытым калектарам. На Абводным канале 17 гарадскіх, 2 чыгуначныя масты. У забудове набярэжных Абводнага канала дамінуюць прамысловыя прдапрыемствы, вакзалы і дэпо.

## Літаратура 
* Санкт-Петербург. Петроград. Ленинград: Энциклопедический справочник / Ред. коллегия: Белова Л. Н., Булдаков Г. Н., Дегтярев А. Я. и др. — М.: научное издательство «Большая Российская Энциклопедия». 1992. — 687 с.; ил. ISBN 5-85270-037-1

Катэгорыя:Рэкі і каналы Санкт-Пецярбурга
Какушкін мост

**Какушкін мост** () — аўтадарожны бэлечны мост цераз канал Грыбаедава ў Адміралцейскім раёне Санкт-Пецярбурга, злучае Казанскі і Спаскі астравы. Злучае Сталярны і Какушкін завулкі. Вышэй па цячэнні знаходзіцца Сянны мост, ніжэй — Вазнясенскі мост. Бліжэйшыя станцыі метрапалітэна (300 м) — «Садовая», «Сянная плошча», «Спаская». Назву атрымаў ад прозвішча купца Васіля Какушкіна, дом якога размяшчаўся на рагу Какушкіна завулка і Садовай вуліцы.

Катэгорыя:Масты цераз канал Грыбаедава
Катэгорыя:Стальныя масты
Вазнясенскі праспект

**Вазнясенскі праспект** () — адзін з двух праспектаў, якія ўваходзяць у «перспектыву» Санкт-Пецярбурга, нароўні з Неўскім праспектам. Разам з Гарохавай вуліцай яны ўтвараюць тры прамяні, якія планаваліся П. М. Яропкіным як асноўны ансамбль для забудовы горада на левым беразе Нявы пасля пажараў 1736—1737 гадоў. Усе тры вуліцы праектаваліся «Камісіяй аб Санкт-Пецярбургскім будаўніцтве», створанай у 1737 годзе. Праз год у 1738 годзе праспект атрымаў сваю назву ў гонар царквы Ушэсця Гасподняга, якая да нашага часу не захавалася. Свой пачатак Вазнясенскі праспект бярэ ад Адміралцейскага праспекта, праходзячы праз Ісакіеўскую плошчу, перасякаючы раку Мойку, канал Грыбаедава і сканчаючыся каля ракі Фантанкі. Працяг Вазнясенскага праспекта за Фантанкай — Ізмайлаўскі праспект.

Катэгорыя:Праспекты Санкт-Пецярбурга
Ізмайлаўскі праспект (Санкт-Пецярбург)

**Ізмайлаўскі праспект** () — праспект у гістарычным раёне Роты Адміралцейскага адміністрацыйнага раёна Санкт-Пецярбурга. Мерыдыянальная радыяльная магістраль на Безыменным востраве. Праходзіць ад набярэжнай ракі Фантанкі да набярэжнай Абводнага канала. Працягвае на поўдзень Вазнясенскі праспект. Паралельны Лермантаўскаму і Маскоўскаму праспектам. З канца XVIII стагоддзя вядомая назва Ізмайлаўскі праспект. Паралельна існавала назва Вялікі Ізмайлаўскі праспект.

З 6 кастрычніка 1923 года па 13 студзеня 1944 года насіў назву праспект Чырвоных Камандзіраў.

Катэгорыя:Праспекты Санкт-Пецярбурга
Нарым

**Нарым** (, , ад селькуп. «няр» — балота) — сяло ў Парабельскім раёне Томскай вобласці Расіі, у мінулым горад, астрог. Адміністрацыйны цэнтр Нарымскага сельскага паселішча.

Насельніцтва — 852 чалавек (2015).

Сяло ўключана ў спіс гістарычных населеных месцаў Расійскай Федэрацыі. Сяло размешчана на беразе ракі Об, побач з месцам упадзення ў яе ракі Кець, за 30 км на поўнач ад сяла Парабель і за 425 км ад Томска.

Нарым з усіх бакоў акружаны балотамі.

Катэгорыя:Населеныя пункты Томскай вобласці
Егіпецкі мост

**Егіпецкі мост** () — аўтадарожны рамны мост цераз Фантанку ў Адміралцейскім раёне Санкт-Пецярбурга, злучае паміж сабой Пакроўскі і Безыменны астравы. Мост з’яўляецца помнікам гісторыі і культуры федэральнага значэння. Перасякае Фантанку па восі Лермантаўска праспекта. Вышэй па цячэнні ракі знаходзіцца Чырвонаармейскі мост, ніжэй — Англійскі мост. Бліжэйшая станцыя метрапалітэна (1,1 км) — «Балтыйская».

Мост атрымаў сваю назву з-за своеасаблівага афармлення: у архітэктуры ланцужнога моста адлюставалася ўласцівая для пачатку XIX стагоддзя павышаная цікавасць да мастацтва Старажытнага Егіпта. У перыяд праектавання і будаўніцтва ў афіцыйных дакументах мост называўся Вялікі ланцуговы мост або Праезджы ланцуговы мост паміж Ізмайлаўскім і Калінкінскім мастамі. З 1828 да 1836 года — Новы ланцуговы мост, з 1836 да 1867 — Егіпецкі ланцуговы мост, з 1867 года — Егіпецкі мост.

Катэгорыя:Масты цераз Фантанку
Катэгорыя:Аб’екты культурнай спадчыны Расіі
Катэгорыя:Стальныя масты
Міхаіл Канстанцінавіч Анікушын

**Міхаіл Канстанцінавіч Анікушын** (; 19 верасня [2 кастрычніка] 1917,  — ,  — савецкі, расійскі скульптар-манументаліст, педагог, грамадскі дзеяч. Народны мастак СССР (1963). Герой Сацыялістычнай Працы (1977).

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў сям’і рабочага. Бацька Канстанцін Анікушын, паркетчык, працаваў над паркетамі гасцініцы Масква. У 1931 годзе пачаў займацца ў Маскоўскай студыі лепкі і малявання пад кіраўніцтвам Г. А. Казлова.

У 1935—1936 гадах вучыўся ў падрыхтоўчых класах пры Ленінградскім інстытуце жывапісу, скульптуры і архітэктуры ў В. С. Багатырова, у 1936—1937 — у Ленінградскай сярэдняй мастацкай школе ў Г. А. Шульца, у 1937—1941 і 1945—1947 — у Ленінградскім інстытуце жывапісу, скульптуры і архітэктуры імя І. Я. Рэпіна.

З самага пачатку Вялікай Айчыннай вайны пайшоў у апалчэнне. З лістапада 1941 года ваяваў у шэрагах РСЧА.

У 1948—1951 гадах і з 1958 года да самай смерці выкладаў у Інстытуце жывапісу, скульптуры і архітэктуры імя І. Я. Рэпіна, узначальваў персанальную творчую майстэрню. Прафесар (1960).

Адна з найбольш вядомых работ скульптара — помнік Пушкіну, усталяваны ў 1957 годзе ў Ленінградзе, Ленінскай прэмія (1958).

## Узнагароды 
* Ленінская прэмія (1958).
* Народны мастак СССР (1963).
* Герой Сацыялістычнай Працы (1977). 
* Дзяржаўная прэмія РСФСР імя І. Я. Рэпіна (1986).

Катэгорыя:Скульптары СССР
Італьянскі мост

**Італьянскі мост** () — пешаходны мост-цеплаправод цераз канал Грыбаедава ў Цэнтральным раёне Санкт-Пецярбурга, злучае Казанскі і Спаскі астравы. Аб’ект культурнай спадчыны Расіі рэгіянальнага значэння.

З’яўляецца працягам Італьянскай вуліцы побач з храмам Уваскрэсення Хрыстова (Спас на Крыві). Вышэй па цячэнні знаходзіцца Нова-Канюшанны мост, ніжэй — Казанскі мост. Найбліжэйшая станцыя метрапалітэна (300 м) — «Неўскі праспект», выхад на канал Грыбаедава.

Мост атрымаў сваю назву ў 1910-х гадах ад размешчанай побач Італьянскай вуліцы.

Катэгорыя:Масты цераз канал Грыбаедава
Катэгорыя:Аб’екты культурнай спадчыны Расіі
Катэгорыя:Стальныя масты
Катэгорыя:Пешаходныя масты Санкт-Пецярбурга
Заалагічны музей Заалагічнага інстытута РАН

**Заалагічны музей Заалагічнага інстытута РАН** — найстарэйшы заалагічны музей на тэрыторыі Расіі. Музей быў утвораны ў 1832 годзе шляхам аддзялення ад экспазіцыі Кунсткамеры. У цяперашні час з’яўляецца структурай у складзе Заалагічнага інстытута. Адкрыты для публікі ў 1838 годзе. З 1896 года музей займае будынак на Універсітэцкай набярэжнай, дом 1, у горадзе Санкт-Пецярбургу (Стрэлка Васільеўскага вострава). У 1931 годзе на базе музея створаны Заалагічны інстытут АН СССР. Музей мае ў экспазіцыі звыш 40 тысяч відаў жывёл; у навуковых фондах каля 15 млн экземпляраў (у тым ліку каля 500 тысяч пазваночных жывёл). Гістарычную цікавасць маюць зборы І. Гмеліна, П. С. Паласа, Пржавальскага. Экспануецца значная колькасць рэдкіх (акапі, вялікая панда), а таксама вымерлых (мамант, паўднёвы слон, марская карова) жывёл.

## Літаратура 
* Санкт-Петербург. Петроград. Ленинград: Энциклопедический справочник / Ред. коллегия: Белова Л. Н., Булдаков Г. Н., Дегтярев А. Я. и др. — М.: научное издательство «Большая Российская Энциклопедия». 1992. — 687 с.; ил. — ISBN 5-85270-037-1

Катэгорыя:Музеі Санкт-Пецярбурга
Катэгорыя:Расійская акадэмія навук
Катэгорыя:Універсітэцкая набярэжная
Катэгорыя:Прыродазнаўчыя музеі
Мучны мост

**Мучны мост** () — пешаходны бэлечны мост-цеплаправод цераз канал Грыбаедава ў Цэнтральным раёне Санкт-Пецярбурга, злучае Казанскі і Спаскі астравы.

Перакінуты цераз канал Грыбаедава побач з Мучным завулкам. Вышэй па цячэнні знаходзіцца Банкаўскі мост, ніжэй — Каменны мост. Бліжэйшыя станцыі Санкт-Пецярбурга метрапалітэна (600 м) — «Садовая», «Сянная плошча» і «Спаская».

Сваю назву мост атрымаў у 1952 годзе ад наймення Мучнога завулка.

Першы мост на гэтым месцы быў пабудаваны ў 1931 годзе для пракладкі цеплафікацыйных труб Ленэнерга, а таксама для руху пешаходаў. Гэта быў драўляны мост бэлечна-падкаснай сістэмы на драўляных палевых апорах. Агульная даўжыня моста была 18,86 м, шырыня паміж парэнчамі — 2,28 м. Драўляная пралётная будова складалася з трох складовых бэлек з брусаў 23×20 см, размешчаных на адлегласці 110 см адна ад адной па восях. Паміж бэлькамі былі пракладзены дзве цеплафікацыйныя трубы дыяметрам 216 мм.

З прычыны поўнага загнівання і, як следства, аварыйнага стану, у 1952 годзе мост быў заменены новым металічным.

Катэгорыя:Масты цераз канал Грыбаедава
Катэгорыя:Пешаходныя масты Санкт-Пецярбурга
Катэгорыя:Стальныя масты
Чэмпіянат Беларусі па гандболе 1993/1994

**Чэмпіянат Беларусі па гандболе 1993/1994** — 2-і чэмпіянат Рэспублікі Беларусь па гандболе.

## Першы этап 
Заўвагі: 
Крыніца: 

## Другі этап 
Заўвагі: 
Крыніца: 

## Трэці этап 
Каманда СКА брала ўдзел у чэмпіянаце, пачынаючы з трэцяга этапу.

## Суперфіналы 
### За 1-е месца 
### За 3-е месца 
Крыніца: 

## Бамбардзіры 
## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Беларуская федэрацыя гандбола
* Спіс прызёраў чэмпіяната Беларусі па гандболе
* ИСТОРИЯ ЧЕМПИОНАТОВ РЕСПУБЛИКИ БЕЛАРУСЬ ПО ГАНДБОЛУ

1994
Катэгорыя:1993 год у гандболе
Катэгорыя:1994 год у гандболе
Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 1993 годзе
Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 1994 годзе
ГК імя Лёвіна Наваполацк

**«ГК імя Левіна»** — былы беларускі гандбольны клуб з горада Наваполацк. Заснаваны ў 1975 годзе на базе Полацкага політэхнічнага інстытута (цяпер — Полацкі дзяржаўны універсітэт). У 2016 годзе клуб спыніў існаванне з-за фінансавых праблем.

## Назвы 
* Палітэхнік (да 1993)
* Універсітэт (1993—1999)
* Белаўтасэрвіс (2000—2002)
* Наваполацк (2003—2006)
* Гандбольны клуб імя Левіна (2007—2016)

## Статыстыка выступленняў 
## Трэнеры 
* Сяргей Лёвін (1994—2007)
* Уладзімір Міхута

## Спасылкі 
* Беларуская федэрацыя гандбола*
* Спіс прызёраў чэмпіяната Беларусі па гандболе
* ИСТОРИЯ ЧЕМПИОНАТОВ РЕСПУБЛИКИ БЕЛАРУСЬ ПО ГАНДБОЛУ
Банкаўскі мост

**Банкаўскі мост** () — пешаходны вісячы мост цераз канал Грыбаедава ў Цэнтральным раёне Санкт-Пецярбурга, злучае Казанскі і Спаскі востраў. Пабудаваны ў 1825—1826 гадах па праекце інжынера В. Трэтэра. З’яўляецца адным з шасці мастоў «ланцужнога» тыпу канструкцыі, пабудаваных у Санкт-Пецярбургу ў 1820-я гады і адным з трох мастоў, якія захаваліся да нашага часу (разам з Львіным і Паштамцкім мастамі). Мост упрыгожваюць статуі крылатых львоў работы скульптара П. П. Сакалова: выбітныя ўзоры ампірнай манументальнай скульптуры. Малюнак крылатага льва Банкаўскага моста з’яўляецца часткай лагатыпа фабрыкі імя Крупскай. Аб’ект культурнай спадчыны Расіі федэральнага значэння.

Мост знаходзіцца паміж дамамі № 27 і 30 па набярэжнай канала Грыбаедава. Вось моста арыентавана супраць цэнтра брамы Дзяржаўнага асігнацыйнага банка — ля месца, дзе канал, змяняючы свой кірунак, робіць паварот. Каля моста размешчаны Казанскі сабор. Вышэй па цячэнні знаходзіцца Казанскі мост, ніжэй — Мучны мост. Бліжэйшая станцыя метрапалітэна (410 м) — «Неўскі праспект-2», выхад на Канал Грыбаедава.

Першапачаткова збудаванне называлася «ланцужным пешаходным мостам аб чатырох грыфах на Екацярынінскім канале». Цяперашняя назва вядомая з 1836 года. Мост атрымаў назву ад размешчанага побач Асігнацыйнага банка (цяпер у будынку размяшчаецца Санкт-Пецярбургскі дзяржаўны эканамічны ўніверсітэт).

Катэгорыя:Масты цераз канал Грыбаедава
Катэгорыя:Аб’екты культурнай спадчыны Расіі
Катэгорыя:Пешаходныя масты Санкт-Пецярбурга
Катэгорыя:Вісячыя масты
Леў Іванавіч Іванаў

**Леў Іванавіч Іва́наў** (,  — ) — рускі артыст балета, балетмайстар, педагог.

## Біяграфія 
У 1844 годзе паступіў у Пецярбургскае тэатральнае вучылішча, займаўся класічным танцам у А. І. Піменава, П. Фрэдэрыка (Малаверня), Э. Гредлю, Ж.-А. Петыпа-бацькі.

У 1852 годзе скончыў вучылішча. З 1852 года — артыст пецярбургскай балетнай трупы Вялікага Каменнага, з 1860 года — Марыінскага тэатра. Выступаў партнёрам А. І. Андрэянавай і Т. П. Смірновай. У 1869 годзе пасля ад’езду з Пецярбурга А. Сен-Леона і прызначэння М. І. Петыпа балетмайстрам пецярбургскай балетнай трупы, Леў Іванаў заняў становішча першага танцоўшчыка, але неўзабаве саступіў першынство П. А. Герту. Апошні раз выступіў на сцэне ў 1893 годзе. У яго пачыналі вучыцца К. О. Вазем, М. М. Гаршэнкова, Я. П. Сакалова, К. М. Кулічэўская, М. Ф. Кшасінская, В. І. Праабражэнская, А. Я. Ваганава і іншыя. Так, Кацярына Вазем, адна з першых вучаніц Іванава, адзначала:Ён ніколі не быў добрым педагогам — галоўным чынам з прычыны прыроднай мяккасці і апатычнасці свайго характару. Ён не быў здольны прымусіць вучыцца і не ўмеў падтрымліваць дысцыпліну.

Сам Леў Іванаў менш каго б там ні было ставіў сабе ў заслугу поспехі сваіх вучаніц: ён проста шчыра радаваўся гэтым поспехам.

## Заўвагі 
## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* Красовская В. М. Русский балетный театр второй половины XIX века, Л. — М., 1963, с. 337—401.

Катэгорыя:Асобы
Катэгорыя:Артысты балета паводле алфавіта
Катэгорыя:Артысты балета Расійскай імперыі
Катэгорыя:Артысты балета XIX стагоддзя
Катэгорыя:Балетмайстры паводле алфавіта
Катэгорыя:Балетмайстры Расійскай імперыі
Катэгорыя:Балетмайстры XIX стагоддзя
Катэгорыя:Балетныя педагогі паводле алфавіта
Катэгорыя:Балетныя педагогі Расійскай імперыі
Катэгорыя:Балетныя педагогі XIX стагоддзя
Катэгорыя:Артысты балета Марыінскага тэатра
Тамара Цімафееўна Сарокіна

**Тамара Цімафееўна Саро́кіна** (нар. ) — беларускі вучоны, псіхіятр, доктар медыцынскіх навук (1978), прафесар (1979).

## Біяграфія 
Нарадзілася ў вёсцы Улукаўе (цяпер — Гомельскі раён Гомельскай вобласці). У 1945 годзе скончыла сярэднюю школу, у 1950 годзе — Мінскі медыцынскі інстытут. У 1950—1953 гадах клінічны ардынатар кафедры псіхіятрыі інстытута. У 1954—1957 гадах праходзіла навучанне ў аспірантуры і ў 1957 годзе абараніла кандыдацкую дысертацыю. У 1957—1971 гадах асістэнт, у 1971—1973 — дацэнт, 1973—1989 — загадчык, з 1989 — прафесар кафедры псіхіятрыі. Адначасова ў 1973—1989 гадах займала пасаду галоўнага судовага псіхіятра Міністэрства аховы здароўя БССР.

## Навуковая дзейнасць 
Т. Ц. Сарокінай належаць больш за 160 навуковых прац, у тым лік 3 навучальных дапаможнікаў для студэнтаў па клініка-эксперыментальных даследаваннях шызафрэніі, спадчыннай схільнасці да яе, расстройстве псіхікі ў жанчын у перыяд цяжарнасці. Сааўтар шэрагу манаграфій, аўтар навукова-папулярных брашур па праблемах псіхіятрыі.

Кіравала падрыхтоўкай 3 доктарскіх і 7 кандыдацкіх дысертацый. Член праўленняў навуковых таварыстваў неўрапатолагаў і псіхіятраў СССР, БССР і Беларусі, генетыкаў БССР, атэстацыйнай камісіі па псіхіятрыі, псіхіятрычнага савета Міністэрства аховы здароўя БССР. Абіралася дэпутатам Фрунзенскага раённага Савета Мінска (1950—1953).

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 
* Сорокина Тамара Тимофеевна   // Сайт БДМУ

Катэгорыя:Псіхіятры СССР
Катэгорыя:Псіхіятры Беларусі
Негінскі сельсавет

**Не́гінскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Касцюковіцкага раёна Магілёўскай вобласці. Цэнтр — вёска Негін.

Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Касцюковіцкага раёна Калінінскай акругі БССР. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Магілёўскай акругі. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Касцюковіцкім раёне БССР, з 20 лютага 1938 года — Магілёўскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Забычанскага сельсавета. 8 снежня 1959 года сельсавет скасаваны, яго тэрыторыя ўвайшла ў склад зноў утворанага Забычанскага сельсавета.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Касцюковіцкага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1959 годзе
Красніцкі сельсавет

Назву **Кра́сніцкі сельсавет** маюць:

* Красніцкі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Быхаўскага раёна Магілёўскай вобласці
* Красніцкі сельсавет — назва Дзяражненскага сельсавета Касцюковіцкага раёна Магілёўскай вобласці ў 1924—1931 гадах
Лігаўскі праспект

**Лігаўскі праспект** (; да 1956 года — *Лігаўская вуліца*) — магістраль паміж вуліцай Някрасава і Маскоўскі праспектам. Пракладзены па трасе засыпанага ўчастка Лігаўскага канала (адсюль назва). У XVIII—XIX стагоддзях у раёне сучаснага Лігаўскага праспекта стаялі рамізніцкія двары, чайныя і г.д. У 1848—1851 гадах пабудавана Крыжаўздвіжанская царква, у 1869 годзе — Дзіцячая бальніца прынца Ольдэнбургскага (арх. Ц. А. Кавос), цяпер Дзіцячая бальніца № 19 імя Раўхфуса (д. 8), у 1870—1871 гадах — Евангелісцкая бальніца (цяпер Фтыязіпульманалагічны інстытут, д. 2—4). У 1910—1911 гадах пабудаваны дом 44 (арх. С. П. Галензоўскі, І. А. Прэтра), у 1913—1914 гадах — дом 91 (арх. А. Л. Лішнеўскі). У доме 215 знаходзілася бібліятэка імя М. Горкага. На Лігаўскім праспекце жылі Ф. М. Дастаеўскі (д. 25), В. Г. Караленка (д. 29). У 1967 годзе была пабудаваная Канцэртная зала «Кастрычніцкая». У 1988 годзе ў д. 73 адкрыты музей хлебапякарскай справы.

## Літаратура 
* Санкт-Петербург. Петроград. Ленинград: Энциклопедический справочник / Ред. коллегия: Белова Л. Н., Булдаков Г. Н., Дегтярев А. Я. и др. — М.: научное издательство «Большая Российская Энциклопедия». 1992. — 687 с.; ил. ISBN 5-85270-037-1

Катэгорыя:Праспекты Санкт-Пецярбурга
Садовая вуліца (Санкт-Пецярбург)

**Садовая вуліца** (у 1923—1944 гадах — вуліца 3 ліпеня) — адна з цэнтральных вуліц Санкт-Пецярбурга. Праходзіць праз гістарычны цэнтр горада ад 1-га Садовага моста цераз Мойку паблізу Марсавага поля да месца злучэння канала Грыбаедава і Фантанкі па тэрыторыі двух астравоў дэльты Нявы: Спаскага (ад Мойкі да Крукава канала) і Пакроўскага (ад Крукава канала да месца злучэння канала Грыбаедава і Фантанкі). У створы вуліцы праз Крукаў канал перакінуты Стара-Мікольскі мост. Участак ад Мойкі да Гарохавай вуліцы адносіцца да Цэнтральнага раёна горада, а астатняя частка — да Адміралцейскага. Працягласць вуліцы — 4376 м, шырыня праезжай часткі — каля 8 м, а адлегласць паміж дамамі дасягае 18 м.

Вуліца мае вялікае культурна-гістарычнае значэнне — тут размешчана мноства помнікаў гісторыі і архітэктуры XVIII—XX стагоддзяў, у тым ліку Міхайлаўскі замак, Варанцоўскі палац, Гасціны двор, палац Юсупавых, Дом з чатырма каланадамі; акрамя таго, магістраль нясе важныя транспартныя функцыі, звязваючы адной лініяй цэнтральныя раёны горада. Тут па розных адрасах у свой час пражывалі Дзмітрый Мілюцін, Аляксей Курапаткін, Міхаіл Лермантаў, Дзям’ян Бедны, Іван Крылоў, Міхаіл Петрашэўскі, Юрый Лісянскі, Апалон Мікалаевіч Майкаў, Яўген Тарле, Сяргей Пракоф’еў.

## Літаратура 
* Санкт-Петербург. Петроград. Ленинград: Энциклопедический справочник / Ред. коллегия: Белова Л. Н., Булдаков Г. Н., Дегтярев А. Я. и др. — М.: научное издательство «Большая Российская Энциклопедия». 1992. — 687 с.; ил. ISBN 5-85270-037-1

Катэгорыя:Вуліцы Санкт-Пецярбурга
Дзмітрый Аляксеевіч Мілюцін

**Дзмітрый Аляксеевіч Мілюцін** (; 28.6(10.7).1816,  — 25.1(7.2).1912, ) — рускі дзяржаўны і ваенны дзеяч, генерал-фельдмаршал (1898), граф (з 1878). Нарадзіўся ў небагатай дваранскай сям’і. Па заканчэнні Высакароднага пансіёну пры Маскоўскім універсітэце (1833) паступіў на ваенную службу. У 1836 годзе скончыў Ваенную акадэмію. Служыў ў Генеральным штабе, у 1839—1845 — у войсках Каўказскай лініі і Чарнамор’я (з 1843 обер-кватэрмайстар). У 1845-56 гадах прафесар Ваеннай акадэміі па кафедры ваеннай геаграфіі, а затым ваеннай статыстыкі. У 1856 годзе быў прызначаны членам камісіі «для паляпшэнняў па вайсковай частцы», у якую прадставіў запіску аб карэннай рэарганізацыі арміі. У 1856-59 гадах начальнік Галоўнага штаба Каўказскай арміі. У 1860 годзе таварыш (намеснік) ваеннага міністра, а з канца 1861 года ваенны міністр.

Правёў шэраг ваенных рэформаў 1860-70-х гг.
Юрый Фёдаравіч Лісянскі

**Юрый Фёдаравіч Лісянскі** (; 1 (12).4.1773, Нежын — 22.2(6.3).1837, ) — расійскі мараплавец украінскага паходжання, капітан 1-га рангу (1809).

## Біяграфія 
У 1788 годзе скончыў Марскі кадэцкі корпус. Удзельнічаў у руска-шведскай вайне 1788-1790 гадоў, у 1790-1793 гадах служыў на Балтыйскім флоце. У 1793-1799 гадах плаваў на караблях і ўдзельнічаў у баявых дзеяннях брытанскага флота (у Паўночнай Амерыцы, Вест-Індыі, Індыі, Паўднёвай Афрыцы). Пасля вяртання ў Расію ўдзельнічаў у падрыхтоўцы і ажыццяўленні першай расійскай кругасветнай экспедыцыі (1803-1806) на караблях «Надзея» і «Нява», як камандзір «Нявы» (начальнікам экспедыцыі і камандзірам «Надзеі» быў І. Ф. Крузенштэрн). У жніўні 1803 года караблі выйшлі з Кранштата і да Гавайскіх астравоў ішлі агульным курсам. Далей «Надзея» накіравалася на Камчатку, а «Нява» — да Аляскі, дзе Лісянскі прабыў больш за год. На зваротным шляху караблі сустрэліся ў Кантоне і разам дасягнулі Паўднёвай Афрыкі, затым зноў разышліся. Пераход ад Кантона да Портсмута Лісянскі ўпершыню за гісторыю мараплаўства здзейсніў безперапынна. У жніўні 1806 года экспедыцыя вярнулася ў Кранштат. Экспедыцыя абследавала малавядомыя раёны Ціхага акіяна, зрабіла назіранні над марскімі цячэннямі, тэмпературай, удзельнай вагой вады, склала гідраграфічныя апісанні берагоў, сабрала шырокі этнаграфічны матэрыял. Пасля заканчэння экспедыцыі Лісянскі працягваў службу ў Балтыйскім флоце; у 1809 годзе выйшаў у адстаўку.

У гонар Лісянскага названы востраў, адкрыты ім у паўночна-заходняй частцы Гавайскіх астравоў, а таксама паўвостраў на паўночным узбярэжжы Ахоцкага мора і гара на Сахаліне.

Катэгорыя:Мараплаўцы Расійскай імперыі
Апалон Мікалаевіч Майкаў

**Апалон Мікалаевіч Майкаў** (; 23.5 (4.6).1821,  — 8 (20).3.1897, ) — рускі паэт. Сын акадэміка жывапісу М. А. Майкава, брат В. М. Майкава і Л. М. Майкава. Скончыў юрыдычны факультэт Пецярбургскага ўніверсітэта (1841). Служыў у бібліятэцы пры Румянцаўскім музеі, а з 1852 года — у Камітэце замежнай цэнзуры. Пачаў друкавацца ў 1835 годзе. Першы зборнік «Вершы» (1842). Ліберальныя настроі Майкава 1840-х гадоў (паэмы «Два лёсы», 1845, «Машанька», 1846) змяніліся кансерватыўнымі поглядамі (верш «Калыска», 1854), славянафільскіх і панславісцкай ідэямі (паэма «Клермонцкі сабор», 1853); у 60-я гады творчасць Майкава падвергнулася рэзкай крытыцы з боку рэвалюцыйных дэмакратаў. Зведала змены і эстэтычная пазіцыя Майкава: кароткачасовае збліжэнне з натуральнай школай саступіла месца актыўнай абароне «чыстага мастацтва».

Катэгорыя:Паэты Расійскай імперыі
Катэгорыя:Паэты Расіі XIX стагоддзя
Катэгорыя:Перакладчыкі Расійскай імперыі
Катэгорыя:Перакладчыкі паэзіі на рускую мову
Катэгорыя:Перакладчыкі XIX стагоддзя
Катэгорыя:Грамадскія дзеячы Расійскай імперыі
Катэгорыя:Тайныя саветнікі
Катэгорыя:Правазнаўцы
Катэгорыя:Цэнзары Расійскай імперыі
Міхаіл Васілевіч Петрашэўскі

**Міхаіл Васілевіч Петрашэўскі** (*Буташэвіч-Петрашэўскі*; ) — дзеяч расійскага рэвалючыцнага руху, цэнтральная асоба гуртка «петрашэўцаў».

## Біяграфія 
Сын урача, дваранін. Скончыў Царскасельскі ліцэй (1839) і юрыдычны факультэт Пецярбургскага ўніверсітэта (1841). Служыў перакладчыкам у міністэрстве замежных спраў. Рэдактар і аўтар большасці тэарэтычных артыкулаў кішэнных слоўніка замежных слоў (вып. 2, 1846), у якім прапагандаваліся дэмакратычныя і матэрыялістычныя ідэі, прынцыпы ўтапічнага сацыялізму. З 1844 года ў доме Петрашэўскага праходзілі сходы; з 1845 года яны зрабіліся штотыднёвымі («пятніцы») і атрымалі вядомасць сярод прагрэсіўнай грамадскасці. Удзельнікі «пятніц» карысталіся бібліятэкай Петрашэўскага, у якой былі сабраныя забароненыя кнігі па матэрыялістычнай філасофіі, утапічнага сацыялізму і гісторыі рэвалюцыйных рухаў. Петрашэўскі прызнаваў сябе прыхільнікам Ш. Фур’е, выступаў за дэмакратызацыю палітычнага ладу Расіі і вызваленне сялян з зямлёй. У канцы 1848 года ўдзельнічаў у нарадах, прысвечаных арганізацыі тайнага таварыства, быў прыхільнікам працяглай падрыхтоўкі народных мас да рэвалюцыйнай барацьбы.

У 1849 годзе арыштаваны, асуджаны да расстрэлу, заменены бестэрміновай катаргай, якую адбываў ва Усходняй Сібіры. З 1856 года ссыльны пасяленец, жыў у Іркуцку, арганізаваў газету «Амур» (1860). За выступы супраць самавольства мясцовых уладаў у лютым 1860 года высланы ў Мінусінскую акругу.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Памерлі ў Краснаярскім краі
Катэгорыя:Петрашэўцы
Гарохавая вуліца

**Гарохавая вуліца** () — сярэдняя з трох цэнтральных магістралей Санкт-Пецярбурга, што разыходзяцца веерам ад Адміралцейства. Праходзіць ад Адміралцейскага праспекта да Піянерскай плошчы (былога Сямёнаўскага пляца). У савецкі час называлася вуліца Дзяржынскага.

Канцэпцыя трох прамянёў, што разыходзяцца веерам ад цэнтральнай вежы Адміралцейства (так званы «адміралцейскі трызубец»), як асновы планіровачнай схемы, была распрацавана архітэктарам П. М. Яропкіным для плана новай забудовы Пецярбурга пасля пажараў 1736—1737 гадоў. У гэтай планіметрыі Гарохавая вуліца ўяўляе сярэдні прамень, размешчаны на бісектрысе паміж Вазнясенскім і Неўскім праспектамі.

Катэгорыя:Вуліцы Санкт-Пецярбурга
Благавешчанскі мост

**Благавешчанскі мост** (; з 1855 па 1918 гады — Мікалаеўскі мост, з 1918 па 2007 гады — мост Лейтэнанта Шміта) — развадны мост цераз Няву ў Санкт-Пецярбургу. Злучае паміж сабой Васільеўскі і 2-і Адміралцейскі востраў. Першы сталы мост цераз Няву. На сённяшні дзень гэта адзіны мост на Няве, падмурак якога выкананы з драўляных паляў. У 1990 годзе агароджа, ліхтары і павільёны моста ўключаны ў спіс аб’ектаў культурнай спадчыны Расіі рэгіянальнага значэння, знаходзяцца пад аховай дзяржавы.

Першы арачны мост пабудаваны ў 1843—1850 гадах па праекце С. В. Кербедза. У 1936—1939 гадах па праекце інжынера Р. П. Перэдэрыя мост перабудаваны ў бэлечны, развадны пралёт быў размешчаны над сярэдзінай рэчышча ракі. У 2005—2007 гадах праведзена рэканструкцыя, у ходзе якой масту вярнулі гістарычнае аблічча.

Катэгорыя:Развадныя масты Санкт-Пецярбурга
Катэгорыя:Масты цераз Няву
Катэгорыя:Аб’екты культурнай спадчыны Расіі
Катэгорыя:Стальныя масты
Мост Аляксандра Неўскага (Санкт-Пецярбург)

**Мост Аляксандра Неўскага** () — развадны мост цераз Няву ў Санкт-Пецярбургу. Злучае цэнтральную частку горада і правы бераг Нявы. На момант адкрыцця гэта быў не толькі самы буйны мост з папярэдне напружанага жалезабетону ў горадзе, але і адзін з найбуйнейшых мастоў такога тыпу ў краіне. Да 2004 года (адкрыццё Вялікага Абухаўскага моста) з’яўляўся самым доўгім мостам Санкт-Пецярбурга. Даўжыня моста без берагавых збудаванняў 629 м, разам з пандусамі — 905,7 м, шырыня — 35 м. Мост злучае плошчу Аляксандра Неўскага (заканчэнне Неўскага праспекта) і Занеўскі праспект.

Побач з мостам размешчана Аляксандра-Неўская лаўра, гасцініца «Масква».

Вышэй па плыні знаходзіцца Фінляндскі чыгуначны мост, ніжэй — Вялікаохцінскі мост.

Катэгорыя:Развадныя масты Санкт-Пецярбурга
Катэгорыя:Масты цераз Няву
Катэгорыя:Жалезабетонныя масты
Мікольскі марскі сабор

**Мікольскі марскі сабор** () — першы марскі сабор, традыцыйна акармляе маракоў рускага флота. Будаваўся ў 1753—1762 гадах. Сабор — адзін з самых яскравых помнікаў лізавецінскага барока ў царкоўнай архітэктуры. Знаходзіцца ў Санкт-Пецярбургу на Мікольскай плошчы. Сабор паўплываў на тапаніміку горада: даў сваё імя плошчы, завулку, рынку і Стара- і Нова-Мікольскім мастам, а таксама ранейшай назве вуліцы Глінкі. Прыход храма адносіцца да Санкт-Пецярбургскай епархіі Рускай праваслаўнай царквы, уваходзіць у склад Адміралцейскай дабрачыннай акругі.

Катэгорыя:Храмы Санкт-Пецярбурга
Катэгорыя:Рускае барока
Катэгорыя:Храмы Святога Мікалая
Катэгорыя:Руская архітэктура XVIII стагоддзя
Катэгорыя:Саборы Расіі
Фінляндскі чыгуначны мост

**Фінляндскі чыгуначны мост** () — двухпуцявы развадны мост цераз Няву на Фінляндскай злучальнай чыгуначнай лініі, адкрыты ў 1913 годзе. У 1983—1985 гадах амаль ушчыльную да яго быў пабудаваны другі мост, які ў дакладнасці паўтарае канструкцыю першага, і ў цяперашні час гэта фактычна два масты пад адной назвай. Верхавы мост прызначаны для руху цягнікоў ва ўсходнім кірунку (у бок Ладажскага вакзала), нізавы — для руху ў заходнім кірунку з выхадам на маскоўскі кірунак. Мост з’яўляецца помнікам гісторыі і культуры рэгіянальнага значэння. Па канструктыўным і кампазіцыйным рашэнні блізкі да Вялікаоцхінскага моста. Вышэй па цячэнні знаходзіцца Валадарскі мост, ніжэй — мост Аляксандра Неўскага.

Найбліжэйшыя станцыі метрапалітэна — «Навачаркаская», «Плошча Аляксандра Неўскага». 28 кастрычніка (10 лістапада) 1913 года мост атрымаў назву Імператара Аляксандра I. Ужывалася таксама назва Новы. Пасля рэвалюцыі за мостам замацавалася назва Фінляндскі.

Катэгорыя:Развадныя масты Санкт-Пецярбурга
Катэгорыя:Масты цераз Няву
Катэгорыя:Стальныя масты
Катэгорыя:Аб’екты культурнай спадчыны Расіі
Катэгорыя:Чыгуначныя масты Расіі
Аляксей Мікалаевіч Курапаткін

**Аляксей Мікалаевіч Курапаткін** (; 17 [29] сакавіка 1848,  — , Шашурына, Пскоўская губерня) — рускі ваенны і дзяржаўны дзеяч, генерал ад інфантэрыі (6 снежня 1900), генерал-ад’ютант (1902), ваенны міністр, член Дзяржаўнага савета. У Руска-японскую вайну паслядоўна займаў пасады камандуючага Маньчжурскай арміяй (7 лютага — 13 кастрычніка 1904), галоўнакамандуючага ўсімі сухапутнымі і марскімі ўзброенымі сіламі, якія дзейнічалі супраць Японіі (13 кастрычніка 1904 — 3 сакавіка 1905 г.), камандуючага 1-й Маньчжурскай арміяй (8 сакавіка 1905 — 3 лютага 1906).

## Біяграфія 
У перыяд Першай сусветнай вайны атрымаў прызначэнне на пасаду камандуючага 5-й арміяй Паўночнага фронту, а затым і галоўнакамандуючага Паўночным фронтам, што займалі фронт уздоўж Заходняй Дзвіны і абаранялі шлях да Петраградзе.

У 1916 годзе на пасадзе Туркестанскага генерал-губернатара жорстка здушыў Сярэднеазіяцкае паўстанне 1916 года

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Цвярской вобласці
Катэгорыя:Удзельнікі руска-японскай вайны
Катэгорыя:Удзельнікі руска-турэцкай вайны 1877—1878
Катэгорыя:Удзельнікі Сярэднеазіяцкіх паходаў
Катэгорыя:Галоўнакамандуючыя франтамі Першай сусветнай вайны (Расійская імперыя)
Катэгорыя:Генералы ад інфантэрыі (Расійская імперыя)
Катэгорыя:Генерал-ад’ютанты (Расійская імперыя)
Катэгорыя:Ваенныя міністры Расійскай імперыі
Катэгорыя:Генерал-губернатары Расійскай імперыі
Катэгорыя:Члены Дзяржаўнага савета Расійскай імперыі
Катэгорыя:Члены Ваеннага савета Расійскай імперыі
Катэгорыя:Ганаровыя грамадзяне Ловеча
Катэгорыя:Ваенныя гісторыкі
Катэгорыя:Пчаляры
Чэмпіянат Беларусі па гандболе 1995/1996

**Чэмпіянат Беларусі па гандболе 1995/1996** — 4-ы чэмпіянат Рэспублікі Беларусь па гандболе.

## Выніковае размеркаванне месцаў 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Беларуская федэрацыя гандбола
* Спіс прызёраў чэмпіяната Беларусі па гандболе
* ИСТОРИЯ ЧЕМПИОНАТОВ РЕСПУБЛИКИ БЕЛАРУСЬ ПО ГАНДБОЛУ

1996
Катэгорыя:1995 год у гандболе
Катэгорыя:1996 год у гандболе
Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 1995 годзе
Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 1996 годзе
Троіцкі мост (Санкт-Пецярбург)

**Троіцкі мост** (з 1918 па 1934 гады — мост Роўнасці, з 1934 па 1991 гады — Кіраўскі мост) — развадны мост цераз Няву ў Санкт-Пецярбургу. Злучае паміж сабой Петраградскі і 1-ы Адміралцейскі востраў. Трэці сталы мост цераз Няву (пасля Благавешчанскага і Ліцейнага), адзін з найпрыгажэйшых пецярбургскіх мастоў. У 1990 годзе ўключаны ў спіс аб’ектаў культурнай спадчыны Расіі рэгіянальнага значэння, знаходзіцца пад аховай дзяржавы. З 2005 года раскрыты развадны пралёт моста — адзін з сімвалаў свята выпускнікоў «Пунсовыя Ветразі».

Першы наплаўны мост пабудаваны ў 1803 годзе. У 1897—1903 гадах па праекце французскай фірмы «Баціньёль» і пры ўдзеле рускіх інжынераў збудаваны пастаянны металічны мост. Да ўзвядзення ў 1965 годзе моста Аляксандра Неўскага ён заставаўся самым доўгім у горадзе (582 м). У 1965—1967 гадах быў перабудаваны развадны пралёт, у 2001—2003 гадах праведзена рэканструкцыя моста.

Катэгорыя:Развадныя масты Санкт-Пецярбурга
Катэгорыя:Масты цераз Няву
Катэгорыя:Аб’екты культурнай спадчыны Расіі
Катэгорыя:Стальныя масты
S&P 500

**S&P 500** (ад *Standard and Poor’s 500*) — амерыканскі індэкс фондавага рынку, які падлічваецца на аснове паказчыкаў 500 мясцовых кампаній. Многія інвестары лічаць яго лепшым паказчыкам амерыканскага фондавага рынку. Індэкс уключае 500 вядучых кампаній ЗША і пакрывае каля 80 % даступнай рынкавай капіталізацыі. На практыцы многія з 500 кампаній індэкса маюць абмежаваны ўплыў на дынаміку індэкса. Дзесяць найбуйнейшых кампаній у S&P 500 мелі агульную вагу каля 26,6 % у індэксе на канец чэрвеня 2021 года.
 
Індэкс S&P 500 быў створаны ў 1957 годзе рэйтынгавым агенцтвам *Standard and Poor’s* і разлічваецца з выкарыстаннем сярэднеўзважанага кошту базавых акцый, таму акцыі з больш высокім рынкавым рэйтынгам маюць большы ўплыў на агульны кошт індэкса. З 2005 года індэкс улічвае колькасць акцый у свабодным абароце.
 
Асноўным крытэрыем адбору кампаній з’яўляецца рынкавая капіталізацыя, але ўлічваюцца ліквіднасць акцый, тэмпы росту, від дзейнасці кампаніі. Акцыі фінансавага сектара, сектараў інфармацыйных тэхналогій і энергетыкі складаюць амаль палову кошту індэкса. Калі кампанія больш не адпавядае вышэйпералічаным патрабаванням, гэта не прыводзіць да неадкладнага выдалення. Асноўнай прычынай выдалення з індэкса з’яўляецца продаж або зліццё.
 
З пачатку 2003 года існуе індэкс *S&P 500 EWI*, у якім усе 500 удзельнікаў маюць аднолькавую вагу 0,2 %. Індэкс карэктуецца штоквартальна.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Фондавыя індэксы ЗША
Санкт-Пецярбургскі манетны двор

**Санкт-Пецярбургскі манетны двор Дзяржзнака** (), у 1914—1924 — **Петраградскі манетны двор**, у 1924—1996 — **Ленінградскі манетны двор** — адзін з буйнейшых манетных двароў свету па чаканцы манет, у тым ліку памятных і юбілейных з каштоўных металаў, а таксама па вырабе ордэнаў, медалёў, знакаў адрознення і іншых вырабаў з каляровых металаў і іх сплаваў. Заснаваны Пятром I у 1724 годзе на тэрыторыі Петрапаўлаўскай крэпасці. Адно са старэйшых прамысловых прадпрыемстваў Санкт-Пецярбурга.

## Гісторыя 
Датай заснавання Санкт-Пецярбургскага манетнага двара прынята лічыць 12 снежня 1724 года.

Чаканіў агульнадзяржаўныя залатыя, плацінавыя, сярэбраныя і медныя манеты ўсіх вартасцяў, частку манет 1833—1841 гадоў з падвойным (рускім і польскім) пазначэннем наміналу, а таксама замежныя манеты: нідэрландскія дукаты (1768—1869) і турэцкія піястры (1808—1809). Чаканіў шэраг пробных манетных серый як узораў для перыферыйных манетных двароў (Таўрычнага, Сузунскага, Тыфліскага), а таксама пробныя нікелевыя манеты 1911 года.

У 1921 годзе на манетным двары пачалі чаканіць савецкія манеты.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Санкт-Петербург. Петроград. Ленинград: Энциклопедический справочник / Ред. коллегия: Белова Л. Н., Булдаков Г. Н., Дегтярев А. Я. и др. — М.: научное издательство «Большая Российская Энциклопедия». 1992. — 687 с.; ил. ISBN 5-85270-037-1

Катэгорыя:Манетныя двары
Катэгорыя:З’явіліся ў 1724 годзе
Катэгорыя:Петрапаўлаўская крэпасць
Катэгорыя:Дзяржаўныя арганізацыі Расіі
Катэгорыя:Аб’екты культурнай спадчыны Расіі
Катэгорыя:Эканоміка Санкт-Пецярбурга
Катэгорыя:Арганізацыі Санкт-Пецярбурга
Вера Фёдараўна Камісаржэўская

**Вера Фёдараўна Камісаржэўская** (; 27.10 (8.11).1864,  — 10(23).2.1910, ) — руская актрыса.

## Біяграфія 
Дачка Фёдара Пятровіча Камісаржэўскага. Брала ўрокі сцэнічнага мастацтва ва Уладзіміра Мікалаевіча Давыдава. У сезоне 1888-89 года дэбютавала на аматарскай сцэне ў Пецярбургу; у 1890—1891 гадах выступала ў Маскве ў спектаклях Таварыства мастацтва і літаратуры (Бетсі — «Плады асветы» Л. М. Талстога, і інш.). Працавала ў трупе Мікалая Мікалаевіча Сінельнікава ў Новачаркаску, К. М. Нязлобіна ў Вільні. З поспехам гуляла ў камедыях і вадэвілях са спевамі. Драматычны талент актрысы выявіўся ў п’есах Г. Зудэрмана (Розі — «Бой матылькоў»), А. М. Астроўскага (Ларыса — «Беспасажніца») і інш.

У 1896 годзе яе запрасілі ў Александрынскі тэатр. Этапнай для артыстычнага развіцця Камісаржэўскай і ўсяго рускага тэатра стала роля Ніны Зарэчнай у п’есе «Чайка» А. П. Чэхава (1896). У Камісаржэўскай, гульня якой адрознівалася асаблівай драматычнай глыбінёй, беражлівасцю, тонкасцю, Чэхаў ўбачыў роднаснага сабе мастака, які валодаў новымі сродкамі сцэнічнай выразнасці. Імкнучыся зацвердзіць сваю акцёрскую тэму — тэму пратэсту і актыўнага ўмяшання ў жыццё, Камісаржэўская марыла пра стварэнне тэатра перадавога сучаснага рэпертуару. У 1902 годзе яна пакінула Александрынскі тэатр і пасля двухгадовых гастроляў у правінцыі адкрыла ў 1904 годзе ў Пецярбургу свой тэатр (Камісаржэўскай тэатр). Тут яна з велізарным уздымам выступае ў п’есах М. Горкага (Варвара Міхайлаўна — «Дачнікі», Ліза — «Дзеці сонца»), драмах Г. Ібсена (Нара — «Лялечны дом»), сцвярджаючы сваім мастацтвам каштоўнасць чалавечай асобы. Камісаржэўская арганізоўвала канцэрты (выступала з чытаннем «Песні пра Сокале» і «Песні пра Буравесніка» Горкага, і інш.), зборы з якіх аддавала на патрэбы рэвалюцыйных гурткоў, на дапамогу студэнцкаму руху. Пошукі ў галіне ўмоўнага сімвалісцкай тэатра, якія ажыццяўляліся Камісаржэўскай разам з У. Э. Меерхольдам у 1906-07, прывялі да вострай супярэчнасці паміж рэжысёрам і актрысай (новай значнай працай Камісаржэўскай стала толькі роля Беатрысы — «Сястра Беатрыса» М. Метэрлінка). Пасля разрыву з Меерхольдам Камісаржэўская гастралявала ў Паўночнай Амерыцы (1908), затым па гарадах Расіі (1908-10). Нягледзячы на поспех гэтых гастроляў, для яе надыходзіць перыяд сумневаў, роспачы. Стан сучаснага тэатра яе не задавальняў. У 1909 годзе Камісаржэўская прыняла рашэнне пакінуць сцэну і аддаць сябе справе выхавання новага акцёра, стварэнню новага тэатра праз школу-студыю. Не паспеўшы прыступіць да ажыццяўлення сваіх задум, Камісаржэўская памерла падчас гастрольнай паездкі ад чорнай воспы.

Катэгорыя:Актрысы Расіі
Катэгорыя:Актрысы Расійскай імперыі
За волю (раман)

**«За во́лю»** — эмігранцкі раман Кастуся Акулы, прысвечаны тэме беларускай эміграцыі і пераследу яе савецкімі спецслужбамі. Раман быў выдадзены ў Таронта з фінансавай дапамогай Беларускага Харытатыўнага Таварыства ў Лондане. Кастусь Акула перасылаў гэты твор у Беларусь разам з іншымі сваімі кнігамі.

Раман напісаны тарашкевіцай. У творы сустракаецца асіміляцыя -н- паводле мяккасці («*на эканамічным фроньце*», «*для экспаньсіі*»), нехарактэрная літаратурнай беларускай мове.

## Спасылкі 
* 
* Акула Кастусь, За волю — Беларуская Інтэрнэт-Бібліятэка Kamunikat.org

Катэгорыя:Творы Кастуся Акулы
Катэгорыя:Кнігі 1991 года
Катэгорыя:Кнігі пра беларускую эміграцыю
Катэгорыя:Раманы 1991 года
Катэгорыя:Раманы на беларускай мове
Катэгорыя:Беларусы ў Канадзе
Дзяражненскі сельсавет

**Дзяра́жненскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Касцюковіцкага раёна Магілёўскай вобласці Беларусі. Цэнтр — вёска Дзяражня.

Утвораны 20 жніўня 1924 года як **Красніцкі сельсавет** у складзе Касцюковіцкага раёна Калінінскай акругі БССР. Цэнтр — вёска Красніца. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Магілёўскай акругі. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Касцюковіцкім раёне БССР. 5 снежня 1931 года цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Дзяражня, сельсавет перайменаваны ў Дзяражненскі. З 20 лютага 1938 года ў складзе Магілёўскай вобласці. 8 снежня 1959 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Ветухноўскага сельсавета. На 1 студзеня 1974 года ў складзе сельсавета было 17 населеных пунктаў. 26 лютага 1992 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Беладубраўскага сельсавета.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Касцюковіцкага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1992 годзе
Іванаў

**Іва́наў** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Леў Іванавіч Іванаў (1834—1901) — рускі артыст балета, балетмайстар, педагог.
* Георгэ Іванаў (нар. 1960) — македонскі дзяржаўны і палітычны дзеяч, прэзідэнт Македоніі ў 2009—2019 гадах.
* Пётр Іванаў (? — 1665) — беларускі майстар-цаніннік, чаканшчык і ювелір.
* Усевалад Міканоравіч Іванаў (1888—1971) — пісьменнік, філосаф, гісторык, аўтар аповесцяў і раманаў, прадстаўнік Еўразійскага руху 1920 гадоў.