open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Саміт (анатомія)

**Самі́т** (*першасны сегмент*, *спінны сегмент*; ад  — «цела») — парнае метамернае ўтварэнне ў зародкаў, некаторых беспазваночных (кольчатыя чэрві, насякомыя) і ўсіх хордавых жывёл (у тым ліку чалавека).

## Саміты хордавых 
Падчас зародкавага развіцця на саміты падзяляецца сярэдні зародкавы лісток — мезадэрма. Саміты размешчаны па падоўжнай восі цела і прылягаюць з бакоў да нервовай трубцы і хордзе. У беспазваночных жывёл сегментуецца ўся мезадэрма, у хордавых — толькі яе спінны (дарсальны) аддзел, астатняя мезадэрма ўтварае бакавыя пласцінкі — спланхнатамы.

Сегментацыя пачынаецца з пярэдняга аддзела цела і паступова распаўсюджваецца да задняга аддзела. Падчас развіцця кожны саміт дыферэнцыюецца на міятом, склератом і дэрматом, з якіх утвараюцца адпаведна: папярочнапаласатая шкілетная мускулатура, косці і храсткі шкілета (у рыб таксама плаўнікі) і злучальнатканкавая частка скуры з яе вытворнымі.

## Літаратура 
* .
* .

Катэгорыя:Эмбрыялогія
Катэгорыя:Касцявая сістэма
Руска-беларускі фізіка-геаграфічны слоўнік

**«Руска-беларускі фізіка-геаграфічны слоўнік»** — беларуская кніга, выдадзеная тыражом  экзэмпляраў.

## Змест 
Вывучэнне геаграфіі на беларускай мове ў першай палове 1990-х гадоў ускладнялася з-за адсутнасці літаратуры, якая дапамагла б засвоіць геаграфічныя тэрміны. Дадзены слоўнік запоўніў гэты прабел. Кніга адрасуецца школьнікам, а таксама ўсім, хто вывучае геаграфію на беларускай мове.

Слоўнік утрымлівае паняцці і тэрміны па фізічнай геаграфіі, картаграфіі, ахове прыроды і сумежных з фізічнай геаграфіяй навуковых дысцыплінах (геалогіі, астраноміі). Ён з’яўляецца адначасова перакладным і тлумачальным. Тэрміны і паняцці даюцца ў алфавітным парадку спачатку на рускай мове, затым указаны іх пераклад на беларускай мове і потым друкуецца тлумачэнне тэрміна ці паняцця.

## Літаратура
* 

## Спасылкі 
* Руска-беларускі фізіка-геаграфічны слоўнік на Google Books

Катэгорыя:Літаратурныя творы паводле алфавіта
Катэгорыя:Слоўнікі беларускай мовы
Музыка беларускіх храмаў

**«Музыка беларускіх храмаў»** — беларускі музычны альбом, укладзены Кірылам Насаевым і выдадзены на кампакт-дыску.

## Гісторыя 
Паводле музыказнаўцы Тамары Ліхач:

## Змест 
## Выканаўцы 
*Мужчынскі хор «Унія»
* Ансамбль «Fama Bona», кіраўнік Кірыл Насаеў
* Ансамбль «Арнамент»
* Хор «Harmonia» пад кіраўніцтвам Кірылы Насаева
* Хор царквы Пятра і Паўла, кіраўнк Ірына Дзянісава
* Хор сясцёр Свята-Елізавецінскага манастыра пад кіраўніцтвам Ірыны Дзянісавай
* Народны камерны хор «Покліч», кіраўнік Нона Пякун
* Хор «Hosanna», кіраўнік Святлана Шыдлоўская
* Дзяржаўны Камерны хор пад кіраўніцтвам Ігара Мацюхова
* Хор Мінскіх Духоўных Акадэміі і Семінарыі
* Ансамбль Рускі Партес пад кіраўніцтвам Ігара Жураўленка
* Камерны хор пад кіраўніцтвам Наталлі Міхайлавай

## Удзельнікі 
* Укладальнік: Кірыл Насаеў
* Гук: Валеры Беляеў
* Пераклад на англійскую мову: Вольга Іванова
* Аўтар праекту: Арына Вележ

## Спасылкі 
Катэгорыя:Альбомы 2009 года
Катэгорыя:Музычныя альбомы Беларусі
Афінская дэмакратыя

**Афінская дэмакратыя** — этап у гісторыі Старажытных Афін, які ахоплівае перыяд з 500 па 321 да н.э., калі ў горадзе-дзяржаве Афіны існавала дэмакратычная форма праўлення.

У час Афінскай дэмакратыі любы грамадзянін меў права (лічылася нават, што ўсе грамадзяне, якія клапоцяцца пра інтарэсы грамадства, абавязаны) прымаць удзел у працы суверэнных сходаў. Распрацоўка парадку дня сходу і паўсядзённае кіраўніцтва горадам ажыццяўляліся саветам. Судовыя і аўдытарскія функцыі — вялікім журы. Сяброўства як у савеце, так і ў журы давалася паводле лёсавання. Любы грамадзянін меў роўныя шанцы быць сёння кіраўніком Афін, а заўтра — вярхоўным суддзёй.

Катэгорыя:Грамадства Старажытнай Грэцыі
Катэгорыя:Афінская дэмакратыя
Катэгорыя:Палітычныя сістэмы
Катэгорыя:Права Старажытнай Грэцыі
Катэгорыя:Старажытныя Афіны
Рымская Грэцыя

**Рымская Грэцыя** — перыяд у гісторыі Грэцыі, які быў распачаты пасля паразы грэкаў у 146 да н.э. у бітве пры Карынфе і скончыўся ў 330 годзе перайменаваннем горада Візантыя ў Новы Рым, пазней Канстанцінопаль, рымскім імператарам Канстанцінам Вялікім і пераносам у яго сталіцы Рымскай імперыі.

Рым, як і Македонія, не даў Грэцыі ні дабрабыту, ні нават трывалага міру. Пасля рымскага заваявання для Грэцыі пачаўся доўгі шэраг бедстваў, які скончыўся страшным спусташэннем варварамі ў 4 стагоддзі н.э. і спыненнем антычнага жыцця.
Еўрапейскія супольнасці

**Еўрапейскія супольнасці** — міжнародная арганізацыя, якую можна лічыць папярэдніцай сучаснага Еўрапейскага Саюза.

У 1965 годзе Еўрапейская супольнасць па атамнай энергіі (ЕСАЭ або Еўраатам), Еўрапейскае аб’яднанне вугалю і сталі (ЕАВС) і Еўрапейская эканамічная супольнасць (ЕЭС) падпісалі Дагавор аб зліцці (Брусельскі дагавор), які пачаў дзейнічаць 1 ліпеня 1967 года. Менавіта з гэтага часу можна весці адлік існавання Еўрапейскага Саюза. Паводле дамовы, згаданыя арганізацыі стварылі адзіную арганізацыйную структуру. Камісія ЕЭС і Савет ЕЭС замянілі Камісію і Савет Еўраатама, а таксама Вярхоўны орган і Савет ЕАВС. Арганізацыі заставаліся юрыдычна незалежнымі, але кіраваліся сумеснымі інстытутамі (да падпісання пагаднення ўжо дзейнічалі сумесныя Еўрапейская Парламенцкая Асамблея і Суд Еўрапейскіх супольнасцяў).

Катэгорыя:Гісторыя Еўрапейскага саюза
Іанічныя астравы (перыферыя)

**Іанічныя астравы** () — перыферыя сучаснай Грэцыі, размешчаная на аднайменных астравах у Іанічным моры. Плошча — 2307 км², насельніцтва — 220,10 тысяч чалавек (2005). Галоўны горад — Керкіра.

Катэгорыя:Іанічныя астравы
Катэгорыя:Перыферыі Грэцыі
Сакалы

Назву **Сакалы́** маюць:

## Населеныя пункты 
### Беларусь 
* Віцебская вобласць
** Сакалы — вёска ў Пастаўскім раёне
* Гродзенская вобласць
** Сакалы — вёска ў Воранаўскім раёне
* Мінская вобласць
** Сакалы — вёска ў Вілейскім раёне
** Сакалы — вёска ў Лагойскім раёне
Лаўровы ліст

200px|thumb|Лаўровы ліст у пакеце
**Лаўровы ліст** — зборная назва лісця лаўра высакароднага (*Laurus nobilis*), якое ўжываюць у кулінарыі як духмяную прыправу. З гатовых страў лісце вымаюць, бо яно цвёрдае. У кулінарыі таксама ўжываюць лаўровы ліст, змелены ў парашок.

Лаўровы ліст таксама лекавы сродак, які мае заспакаяльныя, мачагонныя і супрацьгіпертанічныя ўласцівасці.

Лаўровы ліст нельга захоўваць больш за год, бо ён страчвае водар і набывае гаркату.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Спецыі
Стэфан V (VI)

**Стэфан V (VI)** (; ? — ) — Папа Рымскі з верасня 885 па 14 верасня 891 года.

## Біяграфія 
Бацька Стэфана, Адрыян, які належаў да рымскай арыстакратыі, даручыў адукацыю сына свайму сваяку, біскупу Захарыю, бібліятэкару Святога Прастола. Пры Папе Марыне I Стэфан стаў кардыналам царквы Санці-Куатра-Каранаці.

Ён быў пасвечаны ў верасні 885 года, не чакаючы імператарскага пацверджання. Аднак калі Карл III Тоўсты даведаўся пра аднагалоснае абранне Стэфана, ён не стаў пярэчыць.

Падчас народных бедстваў і засухі ён патраціў бацькаўскую спадчыну на дапамогу бедным, выкуп палонных і рамонт цэркваў.

У сваіх адносінах з Канстанцінопалем Стэфан прытрымліваўся палітыкі Папы Мікалая I і супрацьстаяў візантыйскаму ўплыву. Яго крытыка патрыярха Фоція ў выніку падзейнічала, і імператар Леў VI адправіў таго ў выгнанне. Адначасова Папа прасіў імператара накіраваць ваенныя караблі і салдат, каб дапамагчы Рыму адбіць нападкі сарацынаў.

Пасля смерці Святога Мяфодзія, вучань Мяфодзія, Гаразд, стаў яго пераемнікам. Аднак у сувязі з уплывам нямецкага духавенства Стэфан забараніў выкарыстанне славянскай літургіі, што стала адной з прычын далучэння славян да Праваслаўнай царквы.

Стэфан у 891 годзе каранаваў свайго прыёмнага сына Гвіда III Спалецкага імператарам Захаду. Ён таксама прызнаў Людовіка III Сляпога каралём Праванса. Паколькі Аўрэліян, архібіскуп Ліёнскі, не пасвяціў Тэўтбальда, законна абранага біскупам Лангра, гэта зрабіў сам Папа.

Стэфан быў пахаваны ў порціку базілікі Святога Пятра.

## Спасылкі 
* 
* Richard P. McBrien, Lives of the Popes, (HarperCollins, 2000), 144.

Катэгорыя:Папы Рымскія
Катэгорыя:Царкоўныя дзеячы IX стагоддзя
Бітва пад Лоевам (1651)

**Бітва пад Лоевам**, вядомая таксама, як **Другая бітва пад Лоевам**, адбылася 6 ліпеня 1651 каля Лоева, каля 50 км ад Чарнігава, падчас паўстання Хмяльніцкага і як першая, скончылася перамогаю вялікалітоўскага войска пад камандаваннем Януша Радзівіла.

Праз некалькі тыдняў па бітве пад Берастэчкам, Багдан Хмяльніцкі здолеў абраць рассеяных казакоў і з падтрымкаю татараў зноў сур'ёзна пагражаў Рэчы Паспалітай. У гэты час польскае паспалітае рушэнне, як і сам кароль Ян Казімір, адмовілася ад далейшых баявых дзеянняў і раз'ехалася па дамах. У глыб Украіны рушылі войскі гетманаў каронных (Патоцкага і Каліноўскага), 3 верасня 1651 года яны занялі Любар.

Тым часам, на сустрэчу з кароннымі войскамі рушыў і Януш Радзівіл, маючы 11 харугваў літоўскай кавалерыі (у т.л. 2 татарскія харугвы Сянкевіча і Мурзы), агулам 4000 салдат. 6 ліпеня 1651 года ён сустрэў і разбіў казацкія аддзелы палкоўніка Марціна Нябабы (15000 пяхоты), якія накіроўваліся пад Гомель.

Пасля гэтай перамогі, Радзівіл вызваліў з аблогі трохтысячны аддзел у Крычаве і 4 жніўня 1651 года заняў Кіеў.

## Літаратура 
* Marcin Domagała: Biała Cerkiew 23-25 IX 1651. Zabrze: «Inforteditions», 2007. ISBN 978-83-8994-315-8.
* Władysław Andrzej Serczyk: Na płonącej Ukrainie. Dzieje Kozaczyzny 1648—1651. Warszawa: Książka i Wiedza, 1998, s. 347. ISBN 83-05-12969-1.
* Natalia Jakowlenko: Historia Ukrainy. Od czasów najdawniejszych do końca XVIII wieku. Lublin: Instytut Europy Środkowo-Wschodniej, 2000, s. 228. ISBN 83-85854-54-1.
* Tadeusz Korzon: Dzieje wojen i wojskowości w Polsce. Lwów: Ossolineum, 1923, s. 339.

## Гл. таксама 
* Бітва пад Лоевам, 1649

Лоўеў 2
Лоўеў 2
Катэгорыя:Канфлікты 1651 года
Катэгорыя:Падзеі 6 ліпеня
Катэгорыя:Гісторыя Лоеўскага раёна
Катэгорыя:Бітвы ў Беларусі
Катэгорыя:Паўстанне Хмяльніцкага
Катэгорыя:1651 год у Еўропе
Дыпладацыды

**Дыплацыды** (*Diplodocidae*) — сямейства яшчаратазавых дыназаўраў інфраатраду заўраподаў. Сямейства ўключае некаторых, адных з самых буйных прадстаўнікоў дыназаўраў, якія калі-небудзь хадзілі па зямлі, у тым ліку дыпладока, суперзаўра і гіганцкіх * амфіцэлій * (вядомых па адным пазванку), якія маглі дасягаць 40 ці нават 50 метраў.

## Класіфікацыя 
### Таксанамія 
* **Сямейства: Diplodocidae**
** *Amphicoelias*
** *Australodocus*
** *Cetiosauriscus*
** *Dinheirosaurus*
** **Падсямейства: Apatosaurinae**
*** *Apatosaurus*
*** *Supersaurus*
** **Падсямейства: Diplodocinae**
*** *Barosaurus*
*** *Diplodocus*

Катэгорыя:Сямействы паўзуноў
Ёхан Рэйнхальд Траутветэр

**Ёхан Рэйнхальд Траутветэр** () - шведскі ваенны дзеяч і дыпламат, які жыў на мяжы семнаццатага і васемнаццатага стагоддзяў.

Сям'я Траутветэра паходзіла з Саксоніі ці Цюрынгіі. Яе самым вядомым прадстаўніком з'яўляецца філосаф шаснаццатага стагоддзя Ёган Валянцін Траутветэр, які быў настаўнікам Лютэра. Першым дваранінам з дому быў Герман Георг Траутветэр, які атрымаў тытул 31 мая 1684 года.

Траутветэр камандаваў палком на службе ў Швецыі. Удзельнічаў ў кампаніях Карла ІІ ў Вялікім княстве Літоўскім падчас Паўночнай вайны. У 1705 годзе падчас ваенных дзеянняў каля Нясвіжа прыняў капітуляцыю Нясвіжскага замка, у выніку чаго замак і ўмацаванні былі моцна пашкоджаныя. У студзені 1715 года пад яго камандаваннем знаходзілася 573 салдат. У шведскай арміі ён дасягнуў звання генерал-маёра. 2 сакавіка 1720 года Ёхан Рэйнхальд Траутветэр атрымаў тытул шведскага барона ().

Быў шведскім паслом у Польшчы 1719-1721 гадах.

Катэгорыя:Паўночная вайна (1700—1721)
Катэгорыя:Удзельнікі Паўночнай вайны
Пясчаная (Гомельскі раён)

**Пясча́ная** (, ) — былая вёска ў Гомельскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіла ў склад Бальшавіцкага сельсавета.

Скасавана 15 верасня 2006 года.

## Крыніцы 
## Спасылкі
Рассветная (Гомельскі раён)

**Рассве́тная** (, ) (да 30 ліпеня 1964 года **Кабыля́нка**) — вёска ў Гомельскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Бальшавіцкага сельсавета.

Да 1988 года вёска ўваходзіла ў склад Калінінскага сельсавета Буда-Кашалёўскага раёна.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Бальшавіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Гомельскага раёна
Катэгорыя:Перайменаваныя населеныя пункты Беларусі
Аздзеліна

**Аздзе́ліна** (, ) — аграгарадок у Гомельскім раёне Гомельскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Аздзелінскага сельсавета.

## Назва 
Паводле В. А. Жучкевіча, назва ўтворана ад прозвішча *Аздзелін*

## Геаграфія 
Аграгарадок знаходзіцца за 40 км у напрамку на паўночны захад ад Гомеля, за 10 км ад чыгуначнай станцыі Лазурная.

## Насельніцтва 
* 1994 год — 519 жыхароў, 196 двароў.

## Крыніцы 
## Літаратура 
*  — С. 154.
*
* 
* Ліст карты N-39-122. Выданне 1976 г.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Аздзелінскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Гомельскага раёна
Бук (Гомельскі раён)

**Бук** (, ) — пасёлак у Гомельскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Аздзелінскага сельсавета.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Аздзелінскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Гомельскага раёна
Бальшавік (Гомельскі раён)

**Бальшаві́к**.

13 лістапада 1987 года да Бальшавіка далучаны пасёлак Андрыянаўскі.

## Насельніцтва 
## Славутасці 
* Помнік землякам, загінулым у Вялікую Айчынную вайну.

## Вядомыя ўраджэнцы 
* Валянціна Сцяпанаўна Лявоненка (нар. 1953) — беларускі палітык, дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь V склікання.

## Гл. таксама 
* Пасёлкі гарадскога тыпу Гомельскай вобласці
* Пасёлкі гарадскога тыпу Беларусі

## Зноскі 
## Літаратура 
* *Найшулер М. А.* Бальшавік // 
* 
* Ліст карты N-36-122. Выданне 1976 г.

## Спасылкі 

Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Гомельскай вобласці
Цыкуны

**Цыкуны́** (, ) — вёска ў Гомельскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Бабовіцкага сельсавета.

У 1926—1927 гадах цэнтр Случмільчанскага сельсавета.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Бабовіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Гомельскага раёна
Бабовічы

**Бабо́вічы** (, ) — аграгарадок (да 2009 года — вёска) у Гомельскім раёне Гомельскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Бабовіцкага сельсавета.

## Геаграфія 
Аграгарадок знаходзіцца у напрамку на паўднёвы захад ад Гомеля, за 15 км ад чыгуначнай станцыі Прыбар, каля правага берага ракі Уза.

## Насельніцтва 
* 1995 год — 1510 жыхароў, 582 двары.

## Крыніцы 
## Літаратура 
*  — С. 183.
* 
* Ліст карты N-36-122. Выданне 1976 г.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Бабовіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Гомельскага раёна
Глыбоцкае

**Глыбо́цкае** (, ) — вёска ў Гомельскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Маркавіцкага сельсавета.

Да 19 чэрвеня 2008 года вёска ўваходзіла ў склад Глыбоцкага сельсавета.

## Славутасці 
]]
* Свята-Раства-Багародзіцкая царква 1881 г. 

## Вядомыя асобы 
* Пётр Паўлавіч Цімашэнка (нар. 1913) — Герой Сацыялістычнай Працы, заслужаны будаўнік БССР.
* Сямён Сямёнавіч Абрамаў (1938—2017) — беларускі ўрач ветэрынарнай медыцыны. Доктар ветэрынарных навук (1986), прафесар (1995).
* Міхаіл Іванавіч Барысенка (1917—1984) — беларускі спецыяліст у галіне распрацоўкі сістэм кіравання для ракетна-касмічнай прамысловасці. Доктар тэхнічных навук (1978), прафесар (1965). Член-карэспандэнт АН СССР (1981).

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 
* Вёска Глыбоцкае на сайце Radzima.org

Катэгорыя:Маркавіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Гомельскага раёна
Баштан

**Башта́н** (, ) — пасёлак у Гомельскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Грабаўскага сельсавета. Каля пасёлка знаходзіцца чыгуначная станцыя Церуха. Галоўная вуліца — вуліца Маякоўскага.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Грабаўскі сельсавет (Гомельскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Гомельскага раёна
Грабаўка (Гомельскі раён)

**Гра́баўка** (, ) — вёска ў Гомельскім раёне Гомельскай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр Грабаўскага сельсавета.

Знаходзіцца за 35 км у напрамку на паўднёвы ўсход ад Гомеля, на аўтамабільнай дарозе  (Рудня-Прыбыткоўская — Глыбоцкае).

## Славутасць 
* Парк, курган (ХIХ стагоддзе) — .

## Насельніцтва 
* 1996 год — 970 жыхароў, 666 двароў.

## Вядомыя асобы 
* Канстанцін Юльянавіч Канановіч (1872—1954) — беларускі вучоны ў галіне санітарыі і эпідэміялогіі.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Грабаўскі сельсавет (Гомельскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Гомельскага раёна
Пясочная Буда

**Пясо́чная Бу́да** (, ) — вёска ў Гомельскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Грабаўскага сельсавета.

У 1926—1954 гадах цэнтр Пясочна-Будскага сельсавета.

## Транспартная сетка 
Праз вёску праходзіць аўтамабільная дарога  (Рудня-Прыбыткоўская — Глыбоцкае).

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Грабаўскі сельсавет (Гомельскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Гомельскага раёна
Васілева (Гомельскі раён)

**Васі́лева** (, ) — вёска ў Гомельскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Даўгалескага сельсавета.

У 1939—1954 гадах цэнтр Карналінскага сельсавета, у 1954—1957 гадах цэнтр Васілеўскага сельсавета.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Даўгалескі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Гомельскага раёна
Даўгалессе (Гомельскі раён)

**Даўгале́ссе** (, ) — вёска ў Гомельскім раёне Гомельскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Даўгалескага сельсавета.

## Геаграфія 
Вёска знаходзіцца за 40 км у напрамку на паўднёвы захад ад горада Гомель, за 18 км ад чыгуначнай станцыі Якімаўка.

## Насельніцтва 
* 1997 год — 925 жыхароў, 344 двары.

## Інфраструктура 
* Сярэдняя школа
* Дом культуры і бібліятэка
* Амбулаторыя
* Аддзяленне сувязі

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* Ліст карты N-36-134. Выданне 1989 г. Стан мясцовасці на 1985 г.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Даўгалескі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Гомельскага раёна
Нагорная (Гомельскі раён)

**Наго́рная** (, ) — пасёлак у Гомельскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Даўгалескага сельсавета.

Да 27 красавіка 1989 года пасёлак уваходзіў у склад Заспенскага сельсавета Рэчыцкага раёна.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Даўгалескі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Гомельскага раёна
Новыя Дзятлавічы

**Но́выя Дзя́тлавічы** (, ) — вёска ў Гомельскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Шарпілаўскага сельсавета.

У 1926—1927 гадах цэнтр Навадзятлавіцкага сельсавета. Да 26 верасня 2006 года вёска ўваходзіла ў склад Дзятлавіцкага сельсавета.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Шарпілаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Гомельскага раёна
Краснае (Гомельскі раён)

**Кра́снае** (, ) — аграгарадок у Беларусі, у Гомельскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Красненскага сельсавета.

## Геаграфія 
Знаходзіцца за 2 км у напрамку на паўночны захад ад горада Гомель. У напрамку на поўнач ад аграгарадка працякае рака Рандоўка.

## Транспартная сетка 
Праз вёску праходзіць гарадскі аўтобусны маршрут № 8е.

## Насельніцтва 
* 1910 год — 184 двароў, 1228 жыхароў. 
* 1998 год — 2480 жыхароў, 450 двароў.

## Памятныя мясціны 
* Брацкая магіла — .

## Крыніцы 
## Літаратура 
*  — С. 458.
* 
* Ліст карты N-36-122. Выданне 1976 г.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Красненскі сельсавет (Гомельскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Гомельскага раёна
Красны Багатыр

**Кра́сны Багаты́р** (, ) — пасёлак у Гомельскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Красненскага сельсавета.

## Транспартная сетка 
Праз вёску праходзіць гарадскі аўтобусны маршрут № 8е.

## Насельніцтва 
Дынаміка колькасці насельніцтва.
* 1926 год — 14 двароў, 69 жыхароў.
* 1959 год — 116 жыхароў (паводле перапісу).
* 2004 год — 57 гаспадарак, 158 жыхароў.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Красненскі сельсавет (Гомельскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Гомельскага раёна
Новая Мільча

**Но́вая Мі́льча** (, ) — вёска ў Гомельскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Красненскага сельсавета.

## Вядомыя асобы 
* Віктар Дзмітрыевіч Вятошкін (1925—2015) — поўны кавалер ордэна Славы.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Красненскі сельсавет (Гомельскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Гомельскага раёна
Паддабранка

**Паддабра́нка** (, ) — пасёлак у Гомельскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Маркавіцкага сельсавета.

У 1926—1927 і 1938—1954 гадах цэнтр Паддабранскага сельсавета.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Маркавіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Гомельскага раёна
Гадзічава

**Гадзі́чава** (, ) — вёска ў Гомельскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Маркавіцкага сельсавета.

У 1926—1927 гадах цэнтр Гадзічаўскага сельсавета.

## Славутасці 
* Свята-Кацярынінская царква (1822) — 

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Маркавіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Гомельскага раёна
Пакалюбічы

**Пакалю́бічы** (, ) — аграгарадок у Гомельскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Пакалюбіцкага сельсавета.

Знаходзіцца за 10 км у напрамку на паўночны ўсход ад Гомеля, каля возера Сецен. Праз аграгарадок пралягае аўтамабільная дарога 
* Іван Кірэевіч Сяркоў (1929—1998) — беларускі дзіцячы пісьменнік.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Пакалюбіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Гомельскага раёна
Рандоўка (вёска)

**Рандо́ўка** (, ) — вёска ў Гомельскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Прыбарскага сельсавета.

## Назва 
На думку В. Жучкевіча, у аснове назвы вёскі Рандоўка ляжыць дыялектнае састарэлае слова *ранда* — карчма.

Ёсць літоўскія прозвішчы *Randis, Randys**.*

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Прыбарскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Гомельскага раёна
Прыбар (Гомельскі раён)

**Пры́бар** (, ) — вёска ў Беларусі, у Гомельскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Прыбарскага сельсавета.

## Геаграфія 
Знаходзіцца за 25 км на паўднёвы захад ад Гомеля, на паўднёвай ускраіне вёскі знаходзіцца чыгуначная станцыя Прыбар (ветка  Гомель–Лунінец), непадалёк ад паўднёва-усходняй - станцыя Сады. Па ўсходняй мяжы вёскі цячэ рака Уза, там сама ва Узу ўпадае рака Рандоўка.

## Транспартная сетка 
Праз вёску праходзіць аўтадарога да Урыцкага.

У вёсцы курсіруе маршрут гарадскога аўтобуса (Гомель) № 40.

## Насельніцтва 
* 2000 год — 940 жыхароў, 269 двароў.

## Помнікі гісторыі і культуры 
Каля вёскі гарадзішча мілаградскай і зарубінецкай культур і курганны могільнік канца X — пачатку XII стагоддзя .

## Вядомыя асобы 
* Пётр Аляксандравіч Русаў (нар. 1947) — беларускі археолаг.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* Ліст карты N-36-122. Выданне 1976 г.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Прыбарскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Гомельскага раёна
Каравышань

**Каравы́шань** (, ) — пасёлак у Гомельскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Прыбыткаўскага сельсавета.

## Транспартная сетка 
Праз пасёлак праходзіць аўтамабільная дарога **Н4093** Калініна — Церухоўка. За 200 метраў ад пасёлка — чыгуначная станцыя Каравышань.

## Гісторыя 
Пасёлак заснаваны ў пачатку XX стагоддзя перасяленцамі з суседніх вёсак. У 1931 годзе жыхары ўступілі ў калгас. У 1959 годзе пасёлак у складзе элітнасенгаса «Гомельскі» (цэнтр — вёска Клімаўка).

## Насельніцтва 
Дынаміка змены насельніцтва:
* 1959 год — 154 жыхары (паводле перапісу).
* 2004 год — 35 гаспадарак, 88 жыхароў.
* 2009 год — 80 жыхароў

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Прыбыткаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Гомельскага раёна
Аляксандраўка (Гомельскі раён)

**Алякса́ндраўка** (, ) — пасёлак у Гомельскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Урыцкага сельсавета.

Да 26 верасня 2006 года пасёлак уваходзіў у склад Старабеліцкага сельсавета.

## Вядомыя асобы 
* Ядвіга Антонаўна Чарняўская (1914—2005) — беларускі педагог, літаратуразнавец.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Урыцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Гомельскага раёна
Рудня Марымонава

**Ру́дня Марымо́нава** (, ) — вёска ў Беларусі, у Гомельскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Руднямарымонаўскага сельсавета.

## Геаграфія 
Знаходзіцца за 60 км у напрамку на паўднёвы захад ад горада Гомель. На захад ад вёскі працякае рака Дняпро.

## Насельніцтва 
* 2001 год — 763 жыхары, 221 двор.

## Помнікі гісторыі і культуры 
* Брацкая магіла савецкіх воінаў — 
* Каля вёскі гарадзішча мілаградскай і ранняга этапу зарубінецкай культур — 

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* Ліст карты N-35-134. Выданне 1989 года. Стан мясцовасці на 1985 год.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Руднямарымонаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Гомельскага раёна
Зябраўка (Прыбыткаўскі сельсавет)

**Зя́браўка** (, ) — пасёлак у Гомельскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Прыбыткаўскага сельсавета.

## Культура 
* Краязнаўчы музей у Зябраўскай сярэдняй школе

## Помнікі 
* Помнік лётчыкам 290-га асобнага далёка-разведвальнага авіяцыйнага палка, загінулым у час Вялікай Айчыннай вайны 1941-1945 гадоў і ў мірны час. Усталяваны ў траўні 2004 года.
## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Прыбыткаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Гомельскага раёна
Галееўка (Гомельскі раён)

**Гале́еўка** (, ) — вёска ў Гомельскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Урыцкага сельсавета.

У 1926—1927 гадах цэнтр Галееўскага сельсавета. Да 26 верасня 2006 года вёска ўваходзіла ў склад Старабеліцкага сельсавета.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Урыцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Гомельскага раёна
Будацін

**Бу́дацін** (, ) — пасёлак у Гомельскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Улукаўскага сельсавета.

Размешчаны ў 0,5 км на паўночны-ўсход ад мікрараёна "Раманавічы" г. Гомеля, і ў 0,5 км ад аднаіменнай чыгуначнай станцыі.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Улукаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Гомельскага раёна
Галавінцы

**Галаві́нцы** (, ) — вёска ў Гомельскім раёне Гомельскай вобласці. У 5 км на усход ад г. Гомеля, і ў 13 км ад г. Добруш. Уваходзіць у склад Улукаўскага сельсавета.

## Геаграфія 
На рацэ Іпуць (прыток Сожа). Планіроўка складаецца з дугападобнай вуліцы, паўднёвая частка якой мае амаль мерыдыянальную, а паўночная — шыротную арыентацыю. На поўдні і поўначы яе перасякаюць кароткія вуліцы. Забудова двухбаковая, драўляная, пераважна сядзібнага тыпу.

## Гісторыя 
У 1926—1927 гадах цэнтр Галавінскага сельсавета.

У 1962 годзе да вёскі далучана вёска *Новы Двор*.

## Транспартная сетка 
На аўтадарозе Добруш-Гомель. Праз вёску праходзяць маршруты гарадскіх аўтобусаў (Гомель) № 4, 30, 31.

На поўдні вёскаі - чыгунка з Гомеля ў Добруш. За 2,5 км ад вёскі знаходзіцца чыгуначная станцыя Ларышчава, у 1,3 км ад усходняй мяжы - станцыя Бярозкі.

## Гідраграфія 
На паўночным усходзе вёскі працякае рака Іпуць (прыток Сожа). На ўсходзе меліярацыйныя каналы.
## Славутасці 
* Царква Пакрова Прасвятой Багародзіцы

## Галерэя 

Файл:Halavincy 2.jpg
Файл:Головинцы (Гомельский район).jpg

## Вядомыя асобы 
* Андрэй Фёдаравіч Гуцаў (нар. 1967) — беларускі пісьменнік, перакладчык.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Улукаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Гомельскага раёна
Катэгорыя:Населеныя пункты на Іпуці
Цагельня (Гомельскі раён)

**Цаге́льня** (, ) — пасёлак у Гомельскім раёне Гомельскай вобласці, у 4 км на поўдзень ад Гомеля.

Уваходзіць у склад Прыбыткаўскага сельсавета.

## Транспартная сетка 
У 1,5 км на ўсход ад пасёлку знаходзіцца чыгуначная станцыя Уць (ветка Гомель-Чарнігаў).

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Прыбыткаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Гомельскага раёна
Іпуць (пасёлак)

**І́пуць** (, ) — пасёлак у Гомельскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Улукаўскага сельсавета.

## Транспартная сетка 
Праз вёску праходзяць гомельскі гарадскі аўтобусны маршрут № 4б.

У вёсцы знаходзіцца чыгуначная станцыя Іпуць.

## Насельніцтва 
Дынаміка насельніцтва:

* 2004 год — 165 гаспадарак, 468 жыхароў.
* 2009 год — 413 жыхароў.
## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Улукаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Гомельскага раёна
Перамога (Гомельскі раён)

**Перамо́га** (, ) — пасёлак у Гомельскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Улукаўскага сельсавета.

## Транспартная сістэма 
Побач аўтамабільная дарога Добруш-Гомель.

Праз вёску праходзяць маршруты гарадскіх аўтобусаў (Гомель) № 4, 31.

## Памятныя мясціны 
* Брацкая магіла — .

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Улукаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Гомельскага раёна
Чырвоны Маяк (Улукаўскі сельсавет)

**Чырво́ны Мая́к** (, ) — былы пасёлак у Гомельскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіў у склад Улукаўскага сельсавета.

1 сакавіка 2010 года пасёлак увайшоў у гарадскую рысу Гомеля.

## Насельніцтва 
* 2009 — 131 чал. (перапіс)

## Зноскі 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Гістарычныя раёны Гомеля
Катэгорыя:Населеныя пункты, якія ўвайшлі ў склад Гомеля
Улукаўе

**Улу́каўе** (, ) — аграгарадок у Гомельскім раёне Гомельскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Улукаўскага сельсавета. 

На ўсходзе мяжуе з вёскай Галавінцы.

## Транспартная сетка 
На аўтадарозе Добруш-Гомель. Праз вёску праходзяць гарадскія аўтобусныя маршруты № 4, 4а, 30 і 31.

## Гідраграфія 
На паўночным усходзе вёскі працякае рака Іпуць (прыток Сожа). На ўсходзе меліярацыйныя каналы.
## Вядомыя асобы 
* Тамара Цімафееўна Сарокіна (нар. 1927) — вучоны ў галіне псіхіятрыі, доктар медыцынскіх навук.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Улукаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Гомельскага раёна
Катэгорыя:Населеныя пункты на Іпуці
Грыва (Целяшоўскі сельсавет)

**Гры́ва** (, ) — былы пасёлак у Гомельскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіў у склад Целяшоўскага сельсавета.

Скасаваны 15 верасня 2006 года.

## Крыніцы 
## Спасылкі
Жытоўля

**Жыто́ўля** (, ) — пасёлак у Гомельскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Цярэніцкага сельсавета.

Да 19 чэрвеня 2008 года пасёлак уваходзіў у склад Целяшоўскага сельсавета.

## Насельніцтва 
## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Цярэніцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Гомельскага раёна
Дзікалаўка

**Дзі́калаўка** (, ) — вёска ў Гомельскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Цярухскага сельсавета.

За 4,4 км ад вёскі знаходзіцца прыпыначны пункт Дзікалаўка.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Цярухскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Гомельскага раёна
Студзёная Гута

**Студзёная Гу́та** (, ) — вёска ў Беларусі, у Гомельскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Цярухскага сельсавета.

У 1926—1927 і 1954—1973 гадах цэнтр Студзёнагуцкага сельсавета.

## Геаграфія 
Прыкладна за 2,8 км у напрамку на паўночны захад ад вёскі знаходзіцца возера Катча.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Цярухскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Гомельскага раёна
Цярэнічы

**Цярэ́нічы** (, ) — аграгарадок у Гомельскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Цярэніцкага сельсавета.

Знаходзіцца за 31 км у напрамку на паўночны захад ад Гомеля, на рацэ Уза.

## Насельніцтва 
* 2003 год — 567 жыхароў у 216 дварах.

## Памятныя мясціны 
* Помнік землякам, загінуўшым у Вялікую Айчынную вайну.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Цярэніцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Гомельскага раёна
Заліп’е (Гомельскі раён)

'''Залі́п'е''' (, ) — вёска ў Гомельскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Урыцкага сельсавета.

У 1926—1927 гадах цэнтр Заліпскага сельсавета.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Урыцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Гомельскага раёна
Куты (Гомельскі раён)

**Куты́** () — пасёлак у Гомельскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Цярэшкавіцкага сельсавета.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Цярэшкавіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Гомельскага раёна
Пракопаўка

**Прако́паўка** (, ) — вёска ў Гомельскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Чарацянскага сельсавета.

У 1926—1983 гадах цэнтр Пракопаўскага сельсавета.

## Памятныя мясціны 
* Брацкая магіла — .

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Чарацянскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Гомельскага раёна
Сеўрукі (Гомельскі раён)

**Сеўрукі́** (, ) — вёска ў Гомельскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Чонкаўскага сельсавета.

У 1927—1988 гадах цэнтр Сеўрукоўскага сельсавета.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Чонкаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Гомельскага раёна
Чарацянка (Гомельскі раён)

**Чараця́нка** (, ) — аграгарадок у Гомельскім раёне Гомельскай вобласці. Цэнтр Чарацянскага сельсавета.

## Геалогія 
За 1,4 км на поўнач і захад—паўночны захад ад вёскі знаходзіцца Чарацянскае радовішча пяскоў. Два пластападобныя паклады прымеркаваны да адкладаў неагену. Ва ўскрышы пяскі, супескі і суглінкі са жвірам і галькай.

## Славутасці 
* Свята-Успенская царква (1865—1868 г.) — .

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Чарацянка на сайце «Радзіма.орг»
* Чарацянка на сайце «Глобус Беларусі»

Катэгорыя:Чарацянскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Гомельскага раёна
Хутар (Гомельскі раён)

**Ху́тар** (, ) — былы пасёлак у Гомельскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіў у склад Чонкаўскага сельсавета.

У 1926—1927 гадах — цэнтр Хутарскага сельсавета. 25 чэрвеня 1963 года пасёлак уключаны ў гарадскую мяжу Гомеля. 17 мая 2007 года паўднёвая частка пасёлка, якая заставалася па-за межамі Гомеля, далучана да горада Гомеля.

## Вядомыя асобы 
* Уладзімір Тарасавіч Чуракоў (1927—2011) — Герой Сацыялістычнай Працы (1971), заслужаны рацыяналізатар Беларусі.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Гістарычныя раёны Гомеля
Катэгорыя:Населеныя пункты, якія ўвайшлі ў склад Гомеля
Малыя Таболы

**Малыя Таболы** — возера ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці, за 40 км на паўночны захад ад горада Гарадок, за 3,8 км на паўночны захад ад вёскі Маісеева, у басейне ракі Свіна.

Плошча паверхні 0,06 км². Даўжыня 0,5 км, найбольшая шырыня 0,16 км. Даўжыня берагавой лініі 1,1 км.

Схілы катлавіны вышынёй 5 м, пад лесам, на захадзе і паўночным захадзе забалочаныя. На ўсходзе ўпадае ручай з возера Вялікія Таболы, выцякае ручай у раку Чарнец.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Агульная характарыстыка азёр Віцебскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь» 
* Морфаметрычныя параметры азёр Віцебскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь» 

Катэгорыя:Азёры Гарадоцкага раёна
Вялікія Таболы

**Вялікія Таболы** — возера ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці, за 40 км на паўночны захад ад горада Гарадок, за 3,5 км на паўночны захад ад вёскі Маісеева, у басейне ракі Свіна.

Плошча паверхні 0,08 км². Даўжыня 0,55 км, найбольшая шырыня 0,2 км. Даўжыня берагавой лініі 1,35 км.

Схілы катлавіны нізкія, на поўначы пад забалочаным лесам. На поўдні да возера прымыкае балотны масіў. Упадае ручай, на захадзе выцякае ручай у возера Малыя Таболы.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Агульная характарыстыка азёр Віцебскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь» 
* Морфаметрычныя параметры азёр Віцебскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь» 

Катэгорыя:Азёры Гарадоцкага раёна
Катэгорыя:Басейн Обалі
Сушкі

Назву **Сушкі** маюць:

## Населеныя пункты 
### Беларусь 
* Брэсцкая вобласць:
** Сушкі — вёска ў Камянецкім раёне

* Віцебская вобласць:
** Сушкі — вёска ў Верхнядзвінскім раёне
** Сушкі — вёска ў Мёрскім раёне
Маісеева

Назву **Маісе́ева** маюць:

## Населеныя пункты 
### Беларусь 
* Маісеева — вёска ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці
* Маісеева — вёска ў Горацкім раёне Магілёўскай вобласці
ФК Копер

**«Копер»** () — славенскі футбольны клуб з аднайменнага горада. Утвораны ў 1955 годзе.

## Дасягненні 
* **Чэмпіянат Славеніі:**
** **Пераможца (1):** 2009/10
** **2-е месца (3):** 2007/08, 2013/14, 2021/22

* **Кубак Славеніі:** 
** **Уладальнік (4):** 2005/06, 2006/07, 2014/15, 2021/22
** **Фіналіст (1):** 2008/09

* **Суперкубак Славеніі:**
** **Уладальнік (2):** 2010, 2015
** **Фіналіст (1):** 2007

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт 

Копер
Макеенскае

**Макеенскае** — возера ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці, за 37 км на паўночны захад ад горада Гарадок, за 1,8 км на паўночны захад ад вёскі Халамер’е, у басейне ракі Свіна.

Плошча паверхні 0,04 км². Даўжыня 0,22 км, найбольшая шырыня 0,22 км. Даўжыня берагавой лініі 0,73 км.

Схілы катлавіны вышынёй да 5 м, разараныя. Вакол возера забалочаная пойма шырынёй да 100 м. Выцякае ручай у возера Малое Свіно.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Агульная характарыстыка азёр Віцебскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь» 
* Морфаметрычныя параметры азёр Віцебскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь» 
* Ліст карты N-35-12. Выданне 1987 г. Стан мясцовасці на 1984 г. 

 Катэгорыя:Азёры Гарадоцкага раёна
ФК Дамжале

**«Дамжале»** () — славенскі футбольны клуб з аднайменнага горада. Утвораны ў 1921 годзе.

## Дасягненні 
* **Чэмпіянат Славеніі:**
** **Пераможца (2):** 2006/07, 2007/08
** **2-е месца (3):** 2004/05, 2005/06, 2010/11

* **Кубак Славеніі:** 
** **Уладальнік (2):** 2009/10, 2016/17
** **Фіналіст (1):** 2010/11

* **Суперкубак Славеніі:**
** **Уладальнік (2):** 2007, 2011
** **Фіналіст (1):** 2008

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт 

Дамжале
Meconopsis grandis

**Meconopsis grandis** — від шматгадовых травяністых раслін сямейства .

## Батанічнае апісанне 
*Meconopsis grandis* расце ў горных раёнах на вільготных і цяністых альпійскіх лугах, у лясах і на скалістых схілах на вышыні ад 3000 да 5200 метраў. Кветкі сіняга або блакітнага колеру, падобныя на кветкі маку, з’яўляюцца ў пачатку лета. Вышыня раслін складае каля 1 метра.

## Арэал 
Сустракаецца ў Гімалаях (Непал і Бутан), на паўднёвым усходзе Тыбета і на захадзе Кітая.

## Культурнае значэнне і прымяненне 
Дадзеная расліна з’яўляецца нацыянальным сімвалам Бутана .

На аснове дадзенага віду быў створаны гібрыд .

Катэгорыя:Макавыя (трыба)
Катэгорыя:Флора Азіі
Катэгорыя:Нацыянальныя сімвалы Бутана
Чарлз Сандэрс Пірс

**Чарлз Сандэрс Пірс** (; , Кембрыдж, Масачусетс — , Мілфард, Пенсільванія) — амерыканскі філосаф, логік, матэматык, заснавальнік прагматызму і семіётыкі. Увёў у філасофію тэрмін *фанерон*, прапанаваў канцэпцыю тыхізму. У логіку — абдукцыю, стрэлку Пірса, у картаграфію — праекцыю Пірса. Нямецкі філосаф Апель назваў Пірса «Кантам амерыканскай філасофіі».

Катэгорыя:Філосафы ЗША
Катэгорыя:Логікі ЗША
Катэгорыя:Матэматыкі ЗША
Пірс

**Пірс** — двухбаковы прычал для стаянкі і швартоўкі суднаў, таксама прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Гай Пірс, брытанскі і аўстралійскі акцёр, музыкант
* Джэйн Пірс, першая лэдзі ЗША
* Ен Пірс, брытанскі мастацтвазнаўца, пісьменнік
* Патрык Пірс, ірландскі палітычны дзеяч
* Уільям Рэй Пірс, генерал арміі ЗША
* Франклін Пірс, 14-ы прэзідэнт ЗША
* Чарлз Сандэрс Пірс, амерыканскі філосаф, семіёлаг
Абалонне

Назву **Абало́нне** маюць:
* Абалонне — частка рачной даліны, якая затапляецца ракой пры разводдзі ці ў час паводак

## Населеныя пункты 
### Беларусь 
* Віцебская вобласць:
** Абалонне — вёска ў Полацкім раёне
** Абалонне — вёска ў Лаўжанскім сельсавеце Шумілінскага раёна
** Абалонне — вёска ў Мікалаеўскім сельсавеце Шумілінскага раёна
### Расія 
* Абалонне (Духаўшчынскі раён)
* Абалонне (Смаленскі раён)
Карнакскі спіс цароў

thumb|302px|right|Зарысоўка спіса, 1843
**Карнакскі спіс цароў** — спіс ранніх егіпецкіх цароў, выбіты на камні, размяшчаўся на паўднёва-заходнім вугле святочнай залы Тутмаса III, у сярэдзіне Пакояў Амона-Ра, у Карнакскім храме ў сучасных Луксоры ў Егіпце. Спіс быў састаўлены ў час праўлення Тутмаса III, у ім пералічан 61 цар, пачынаючы са Снофру, цара часоў Старога царства. Толькі ў 39-ці цароў імёны можна прачытаць, адно з іх не ўключана ў картуш (рамка, якою звычайна акружалі імя цара).

Гэта не поўны спіс егіпецкіх фараонаў, бо з іншых старажытных спісаў вядомыя іншыя цары. Аднак гэты спіс каштоўны, таму што ўтрымлівае імёны цароў Першага і Другога пераходных перыядаў, якія прапушчаны ў большасці іншых царскіх спісаў.

Помнік упершыню быў апісаны Джэймсам Бартанам (James Burton) у 1825 годзе. У 1843 годзе нямецкая экспедыцыя пад кіраўніцтвам егіптолага Карла Рыхарда Лепсіуса падарожнічала ўверх па Нілу к Карнаку, дзе Лепсіус зрабіў зарысоўкі спіса. Французскі шукальнік прыгод, Эміль Прыс д'Авен (Émile Prisse d'Avennes), за адну ноч разабраў і ўкраў блокі, на якіх быў спіс, каб завалодаць імі для Францыі, і адправіў іх дадому. Зараз спіс, вельмі пашкоджаны, выстаўлены ў Луўры ў Парыжы.

## Прарысоўка спіса 
На царскай пліце паказаны Тутмас III, які стоячы прыносіць ахвяры перад 61 сядзячымі царамі. Каля кожнага адлюстраванага цара выбіта яго імя ў картушы. Тэкст гаворыць:

Гэту выяву трэба разглядаць не як храналагічны пералік цароў у вузкім сэнсе, а як адлюстраванне царскіх статуй, якія Тутмас III знайшоў пры перабудове храма і перанёс у іншыя месцы. Спіс храналагічна не ўпарадкаваны, але цікавы тым, што ў ім пералічваюцца некаторыя правіцелі Першага і Другога пераходнага перыядаў, якіх няма ні ў якіх іншых царскіх спісах.

thumb|800px|centre|Прарысоўка Карнакскага спіса цароў. Жаўтаватым колерам пазначаныя захаваныя часткі, белыя часткі ў той ці іншай ступені страчаныя.

## Апісанне спіса 
У табліцы ніжэй для кожнага фараона прыведзена яго імя разам з тым іменем, пад якім фараон уключаны ў Карнакскі спіс. Сам спіс складаецца з трох частак і раздзелен пасярэдзіне вертыкальнаю рысай. Нумарацыя, паводле Лепсіуса, ідзе ад краёў к цэнтру.

## Галерэя 
## Гл. таксама 
* Абідаскі спіс цароў
* Палермскі камень
* Сакарскі спіс цароў
* Турынскі спіс цароў (Турынскі папірус)

## Зноскі 
## Спасылкі 
* Зарысоўка Лепсіуса з APAW 1852  з Берлінска-Брандэнбургскай акадэміі навук 
* Карнакскі царскі спіс  з поўнай іерагліфічнай транскрыпцыяй, крыніцамі і зарысоўкамі 

Катэгорыя:Карнакскі храмавы комплекс
Катэгорыя:Спісы егіпецкіх цароў
Катэгорыя:Тутмас III
Крупеніна

**Крупеніна** — тапонім.
## Беларусь 
### Віцебская вобласць 
* Вёска Крупеніна, Бешанковіцкі раён
* Вёска Крупеніна, Шумілінскі раён
## Расія 
* Крупеніна (Смаленская вобласць)
Абсурд (значэнні)

**Абсу́рд** (, «нестройны, недарэчны») — у шырокім сэнсе — нешта нелагічнае, недарэчнае, бессэнсоўнае. 
* **reductio ad absurdum** — прывядзенне да абсурду, доказ ад адваротнага.
* Абсурд
* Абсурд (Абсурдызм) — развіццё філасофіі экзістэнцыялізму.
* Літаратура абсурду;
* Тэатр абсурду;

## Глядзіце таксама 
* Нонсэнс
* Абсурдыстан
Абрамаўка

Назву **Абрамаўка** маюць:

* Абрамаўка — вёска ў Лоеўскім раёне Гомельскай вобласці
* Абрамаўка — вёска ў Рэчыцкім раёне Гомельскай вобласці
Абруб

Назву **Абру́б** маюць:

## Населеныя пункты 
### Беларусь 
* Брэсцкая вобласць:
** Абруб — вёска ў Пружанскім раёне

* Віцебская вобласць:
** Абруб — вёска ў Абрубскім сельсавеце Глыбоцкага раёна 
** Абруб — вёска ў Псуеўскім сельсавеце Глыбоцкага раёна 

* Гродзенская вобласць:
** Абруб — вёска ў Шчучынскім раёне
### Расія 
* Абруб (Краснагорскі раён)

## Глядзіце таксама 
* Обруб
* Абруб Беразвецкі
Аляхновічы

**Аляхно́вічы** (, ) — аграгарадок у Маладзечанскім раёне Мінскай вобласці. З’яўляецца цэнтрам Аляхновіцкага сельсавета.

## Гісторыя 
Першая пісьмовая згадка — 1781 год.

Уваходзіла ў склад Вілейскага павета Расійскай імперыі. У 1921—1945 гадах вёска ў складзе Польскай Рэспублікі, Віленскага ваяводства, Вілейскага павета, гміны Краснае.

## Славутасці 
* Царква ў гонар Раства Іаана Прадцечы

## Насельніцтва 
* 1921 год — 242 жыхары, 43 двары.
* 1931 год — 504 жыхары, 81 двор.
* 2010 год — 1797 жыхароў.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Аляхновіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Маладзечанскага раёна
Краснагорка

Назву **Краснагорка** маюць:

* Краснагорка — хутар у Друеўскім сельсавеце Браслаўскага раёна Віцебскай вобласці
* Краснагорка — вёска ў Плюскім сельсавеце Браслаўскага раёна Віцебскай вобласці
* Краснагорка — вёска ў Рагачоўскім раёне Гомельскай вобласці
Мікалаёва

Назву **Мікалаёва** маюць:

## Населеныя пункты 
### Беларусь 
* Віцебская вобласць:
** Мікалаёва — аграгарадок у Мёрскім раёне 
** Мікалаёва — вёска ў Шаркаўшчынскім раёне

## Гл. таксама 
* Мікалаева
Балаі

Назву **Балаі** маюць:

* Балаі — вёска ў Мёрскім раёне Віцебскай вобласці
* Балаі — вёска ў Пастаўскім раёне Віцебскай вобласці
Шавялі

Назву **Шавялі** маюць:

## Населеныя пункты 
### Беларусь 
* Брэсцкая вобласць:
** Шавялі — вёска ў Ляхавіцкім раёне 

* Віцебская вобласць:
** Шавялі — вёска ў Лёзненскім раёне 

### Польшча 
* Падляскае ваяводства:
** Шавялі — вёска ў Бельскім павеце
Тыбурон

**Тыбурон** () — востраў у Каліфанійскім заліве. Адміністрацыйна належыць да мексіканскага штата Санора. Плошча - 1201 км². Незаселены.

## Геаграфія і прырода 
Востраў Тыбурон месціцца на ўсходзе Каліфарнійскага заліва ў 1668 км на паўночны захад ад Мехіка, аддзелены вузкім пралівам (2,6 км) ад мацерыковай часткі Мексікі. Даўжыня з поўначы на поўдзень — 52,7 км. Найбольшая шырыня — 33,4 км. Для вострава характэрныя пустынныя пагорыстыя пейзажы. У цэнтры ўзвышаецца горны хрыбет да 1450 м.

Паверхня вострава Тыбурон пакрыта рэдкімі зараснікамі хмызнякоў, травы і кактусаў. Наземная фаўна прадстаўлена аленямі, баранамі, лісамі і каётамі. На Тыбуроне гняздуюцца птушкі.

## Гісторыя 
У мінулым востраў Тыбурон быў населены індзейцамі, якія займаліся рыбалоўствам і паляваннем. У 1749 г. яны былі гвалтоўна пераселены іспанцамі на мацярык. Востраў часцяком наведвалі рыбакі і кантрабандысты, але сталых паселішчаў не стваралі. У другой палове XX ст. мексіканскія прадпрымальнікі арганізавалі на Тыбуроне буйную авечкагадоўчую гаспадарку. Аднак у 1963 г. востраў быў абвешчаны запаведным. У наш час мае статус біясфернага запаведніка.

## Спасылкі 
* Isla del Tiburón 
* Instituto Nacional de Ecología 

Катэгорыя:Астравы Ціхага акіяна
Катэгорыя:Астравы Мексікі
Катэгорыя:Незаселеныя астравы
Тыбурон
Мураўшчына

Назву **Мура́ўшчына** маюць:

## Населеныя пункты 
### Беларусь 
* Віцебская вобласць:
** Мураўшчына — вёска ў Бешанковіцкім раёне
** Мураўшчына — вёска ў Докшыцкім раёне
** Мураўшчына — вёска ў Полацкім раёне

* Гродзенская вобласць:
** Мураўшчына — хутар у Іўеўскім раёне

## Гл. таксама 
* Мураўёўка
* Мураўёўкі  
* Мураўі 
* Мураўнічы 
* Мураўчы 
* Мураўчыцы
Лісуны

Назву **Лісуны́** маюць:

## Населеныя пункты 
### Беларусь 
* Віцебская вобласць:
** Лісуны — вёска ў Аршанскім раёне
** Лісуны — вёска ў Полацкім раёне 

## Гл. таксама 
* Ліс
* Лісава
* Лісава Буда
* Лісавічы
* Лісаўка
* Лісаўшчына
* Лісіна
* Лісінская Рудня
* Лісітнік
* Лісічнік
* Лісічына
* Лісічыцы
* Лісіцы
* Ліскава
* Ліскаўская Слабада
* Ліскі
* Лісовічы
* Лісоўчыцы
Лісаўшчына

Назву **Лісаўшчына** маюць:

* Лісаўшчына — вёска ў Дзяржынскім раёне Мінскай вобласці
* Лісаўшчына — вёска ў Мінскім раёне Мінскай вобласці
* Лісаўшчына — вёска ва Уздзенскім раёне Мінскай вобласці
Белагаловае

**Белагаловае**, **Белагалоўе** — возера ў Мядзельскім раёне Мінскай вобласці Беларусі ў басейне ракі Страча, за 25 у напрамку на паўночны захад ад горада Мядзел, за 6,5 км на паўночны ўсход ад вёскі Канстанцінава, за 0,2 км на захад ад аўтамабільнай дарогі .

## Гідраграфія 
Плошча паверхні возера 0,24 км². Даўжыня 0,7 км, найбольшая шырыня 0,5 км. Даўжыня берагавой лініі 1,82 км. Найбольшая глыбіня 2 м. Аб’ём вады ў возеры каля 0,2 млн м³.
Катлавіна возера рэшткавага тыпу. Схілы катлавіны забалочаныя. Вышыня схілаў складае 1—2 м. Берагавая лінія слабазвілістая. Берагі сплавінныя, забалочаныя. На захадзе ў Белагаловае ўпадае ручай. У паўночна-ўсходняй частцы выцякае ручай у возера Вялікія Швакшты.

У возеры водзяцца шчупак звычайны, акунь, лешч, плотка, укляя і іншыя віды рыб.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* *Иванов-Смоленский В. Г.* Все озёра Беларуси. Популярная иллюстрированная энциклопедия. Том 1.
* Общая характеристика озёр Минской области // Справочник «Водные объекты Республики Беларусь» 
* Морфометрические параметры озёр Минской области // Справочник «Водные объекты Республики Беларусь» 

Катэгорыя:Азёры Мядзельскага раёна
Катэгорыя:Басейн Страчы
Ватуцін

**Ватуцін** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Мікалай Фёдаравіч Ватуцін, савецкі ваенны дзеяч
* Яўген Іванавіч Ватуцін, беларускі спартсмен (міжнародныя шашкі)
Ватметр

**Ватметр** — прылада для вымярэння актыўнай магутнасці электрычнага току. Бывае электрадынамічны, ферадынамічны, індукцыйны. электрастатычны, тэрмаэлектрычны і тэрмарэзістыўны. Мае 2 электрычныя ланцугі: току (уключаецца паслядоўна з нагрузкай) і напружання (паралельна нагрузцы). Пашырэнне межаў вымярэння дасягаецца з дапамогай дадатковых рэзістараў, шунтоў і вымяральных трансфарматараў току і напружання.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Электравымяральныя прыборы
Яўген Іванавіч Ватуцін

**Яўген Іванавіч Ватуцін** (, ) — беларускі спартсмен (шашкі) чэмпіён свету ў складзе зборнай Беларусі 1992 года на Каманднай Алімпіядзе, якая праходзіла ў Італіі, чэмпіён Еўропы ў складзе зборнай Беларусі 2010 года. Міжнародны гросмайстар. Скончыў Беларускі інстытут фізічнай культуры ў 1988 годзе. Жыве ў Мінску.

## Грамадская дзейнасць 
18 жніўня падпісаў адкрыты ліст прадстаўнікоў спартыўнай галіны Рэспублікі Беларусь з патрабаваннем прызнаць несапраўднымі выбары прэзідэнта Рэспублікі Беларусь, якія прайшлі 9 жніўня 2020 года.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Шашысты Беларусі