25 сакавіка

__NOTOC__

**25 сакавіка** — 84-ы (85-ы ў высакосны год) дзень года па Грыгарыянскім календары.

## Падзеі 
* 708: Пачатак пантыфікату Папы Канстанціна I.
* 717: Леў III узурпаваў уладу ў Візантыйскай імперыі і даў пачатак Ісаўрыйскай дынастыі
* 1238: Пачатак 50-дзённай абароны Казельска ад мангола-татарскіх войскаў
* 1655: Хрысціянам Гюйгенсам адкрыты Тытан, найбольшы спадарожнік Сатурна
* 1807: Забарона гандлю рабамі ў Брытанскай імперыі
* 1821: Грэцыя дамаглася незалежнасці пасля амаль 400 гадоў турэцкай акупацыі
* 1917: У Мінску пачала работу канферэнцыя БСГ, якая аб’явіла сябе З’ездам нацыянальных партый і арганізацый. У выніку працы з’езду створаны Беларускі нацыянальны камітэт
* 1918: Беларуская Народная Рэспубліка: абвяшчэнне незалежнасці ў Трэцяй Устаўнай грамаце
* 1924: Грэцыя абвешчана рэспублікай
* 1957: Створана Еўрапейская эканамічная супольнасць у складзе 6 дзяржаў (Бельгія, Германія, Італія, Люксембург, Нідэрланды, Францыя)
* 1992: Беларусь устанавіла дыпламатычныя адносіны з Турцыяй

## Нарадзіліся 
* 850: Сейва, 56-ы імператар японскі
* 1133: Генрых II, кароль англійскі, першы з дынастыі Плантагенетаў
* 1157: Альфонса II Цнатлівы, кароль арагоскі
* 1252: Канрадзін, герцаг швабскі, кароль сіцылійскі, таксама з'яўляўся тытулярным каралём іерусалімскім
* 1297: Андранік III Палеалог, імператар усходнерымскі
* 1345: Бланш Ланкастэрская, жонка Яна Доўгага, першага герцага ланкастэрскага
* 1347: Кацярына Сіенская, каталіцкая святая
* 1479: Васіль III, вялікі князь маскоўскі (пам. 4.12.1533)
* 1528: Якаб Андрэ, нямецкі лютэранскі тэолаг
* 1539: Крыстафер Клавіус, нямецкі матэматык
* 1541: Франчэска I, вялікі герцаг тасканскі
* 1614: Хуан Карэньё дэ Міранда, іспанскі мастак
* 1643: Луіс Марэры, французскі энцыклапедыст
* 1661: Крысоф дэ Рапін, французскі гісторык
* 1699: Ёхан Адольф Хасэ, нямецкі кампазітар
* 1716: Аляксей Антропаў, рускі мастак-партрэтыст
* 1741: Даніель Шыбелер, нямецкі пісьменнік
* 1747: Аляксандр Безбародка, канцлер расійскі (1797-99)
* 1774: Франсуа Мары Дадэн, французскі заолаг
* 1767: Іаахім Мюрат, напалеонаўскі маршал
* 1782: Караліна Банапарт, сястра Напалеона Банапарта, каралева неапальская (пам. 18.5.1839)
* 1786: Джавані Батыста Амічы, італьянскі астраном
* 1793: Гаўрыіл Бацянькоў, рускі паэт, дзекабрыст
* 1795: Жак-Луі Рандон, французскі генерал, маршал Францыі
* 1798: Крыстоф Гудэрман, нямецкі матэматык
* 1800: Генрых фон Дэзен, нямецкі геолаг
* 1807: Джэймс Говард Харыс, брытанскі дзяржаўны дзеяч
* 1812: Аляксандр Герцэн, рускі пісьменнік, публіцыст, філосаф і рэвалюцыянер-дэмакрат
* 1815: Андрэй Дэльвіг, рускі архітэктар
* 1824: Карл Густаў Брэсцыюс, нямецкі інжынер-чыгуначнік
* 1825: Макс Шульц, нямецкі біолаг
* 1832: Мікалаюс Рюдынгер, нямецкі анатаміст
* 1835: Адольф Вагнер, нямецкі эканаміст
* 1836: Юліюс Вайнгартэн, нямецкі матэматык
* 1842: Антоніа Фагазара, італьянскі пісьменнік і паэт
* 1844: Адольф Энглер, нямецкі батанік
* 1847: Агенор Галухоўскі, міністр замежных спраў Аўстра-Венгрыі
* 1856: Макс Ухл, нямецкі пачынальнік археалогіі Анд
* 1860: Фрыдрых Науман, нямецкі палітык і тэолаг
* 1862: Габрыэль Корбут, польскі гісторык літаратуры, бібліёграф, мовазнавец (пам. 9.1.1936)
* 1863: Амічы Джаванні, італьянскі батанік і оптык
* 1865: П'ер Эрнест Вайс, французскі фізык
* 1862: Габрыэль Корбут, польскі гісторык літаратуры, бібліёграф, мовазнавец (пам. 9.1.1936)
* 1867: Венедыкт Мякоцін, рускі гісторык, публіцыст, рэвалюцыянер (пам. 24.9.1937)
* 1867: Артура Тасканіні, італьянскі дырыжор, кіраўнік тэатраў «Ла-Скала» і «Метраполітэн-апера» (пам. 16.1.1957)
* 1868: Уільям Локвуд, ангелійскі крыкетыст
* 1869: Улдрыкіс Капбергс, ліўскі паэт
* 1870: Фрыдрых Швасман, нямецкі астраном
* 1871: Герман Аберт, нямецкі музычны навукоўца
* 1873: Рудольф Рокер, нямецкі гісторык
* 1881: Бела Бартак, венгерскі кампазітар
* 1884: Жорж Імберт, хімік
* 1887: Чуічы Нагума, віцэ-адмірал японскага імператарскага марскога флоту
* 1887: Джэфры Кейнс, брытанскі медык, навуковец
* 1892: Фердынанд Андэргасен, аўстрыйскі кампазітар
* 1892: Эндзі Клайд, амерыканскі акцёр
* 1899: Жак Адыберці, французскі паэт
* 1901: Эд Беглей, амерыканскі акцёр
* 1901: Райманд Фірт, новазеландскі этнолаг
* 1926: Ласла Пап, трохразовы алімпійскі чэмпіён па боксе
* 1935: Уладзімір Папковіч, беларускі пісьменнік, перакладчык
* 1961: Дэвід Сперджэл, амерыканскі фізік
* 1965: Сара Джэсіка Паркер, амерыканская кінаактрыса
* 1965: Стэфка Кастадзінава, балгарская лёгкаатлетка
* 1971:  Стэйсі Драгіла, амерыканская лёгкаатлетка, алімпійская чэмпіёнка

## Памерлі 
* 1677: Вацлаў Холар, чэшскі гравёр і малявальшчык
* 1918: Клод Дэбюсі, французскі кампазітар (нар. 1862)
* 1937: Зыгмунт Нагродскі, беларускі паэт і культурны дзеяч (нар. 1866)
* 1967: Іаганес Ітэн, швейцарскі мастак
* 1975: Фейсал ібн Абдэль Азіз ас-Сауд, 3-і кароль Саудаўскай Аравіі
* 1976: Джозеф Альберс, мастак
* 1994: Бернард Кангра, эстонскі пісьменнік
* 2020: Іна Уладзіміраўна Макарава, расійская актрыса
* 2021: Бертран Тавернье, французскі кінарэжысёр і сцэнарыст

## Святкуюць 
*  Дзень паштоўкі
*  Беларусь: Дзень Волі (неафіцыйна)
*  Грэцыя: Дзень незалежнасці

325