Беатрыкс Фаранд

**Беатрыкс Кэдволадэр Фаранд** (нар. **Джонс**;  — ) — амерыканская ландшафтная садоўніца і . За сваю кар’еру яна распрацавала каля 110 садоў для прыватных дамоў, пасёлкаў, загарадных сядзібаў, грамадскіх паркаў, батанічных садоў, універсітэцкіх гарадкоў і Белага дома. Толькі нешматлікія з яе асноўных работ захаваліся: Думбартан-Окс у Вашынгтоне, акруга Калумбія, сад  у , адноўлены Сад Фермерскага дома ў , і элементы кампусаў Прыстанскага і Ельскага ўніверсітэтаў і .

Фаранд была адным з адзінаццаці членаў-заснавальнікаў і адзінай жанчынай у :31-35. Яна з’яўляецца адной з самых вопытных людзей, прызнаных у першыя дзесяцігоддзі прафесійнай ландшафтнай архітэктуры і ў шматвяковым мастацтве  дызайну садоў наогул.

## Раннія гады 
Беатрыкс Кэдволадэр Джонс нарадзілася ў Нью-Ёрку 19 чэрвеня 1872, у сям’і, у якой, як яна любіла казаць, было «пяць пакаленняў садоўнікаў.» і Фрэдэрык Райнлендэр Джонс (1846—1918).

Беатрыкс праводзіла доўгія сезоны ў сямейным летнім доме  у , Мэн і пажыццёвым сябрам Генры Джэймса, які называў яе *Трыкс*. Ва ўзросце дваццаці гадоў Фаранд пазнаёмілася з адным са сваіх першых настаўнікаў, батанікам , які ў Гарвардскім універсітэце адначасова быў прафесарам раслінаводства ў  і дырэктарам-заснавальнікам  ў Бостане, штат Масачусетс.

Беатрыс Фаранд жыла ў доме Сарджэнта, сядзібе Холм-Лі ў , Масачусетс у 1893 годзе і вывучала ландшафтнае садоўніцтва, якое ў той час не мела спецыялізаваных навучальных устаноў, батаніку і . Яна хацела навучыцца маштабаванню, складанню , геадэзіі і праектаванню і таму вучылася ў  пад кіраўніцтвам прафесара . Яе натхнялі на выкарыстанне  самыя розныя шляхі: яе шматлікія паспяховыя вопыты ў , вывучэнне сучасных амерыканскіх і замежных кніг, што прапагандавалі выкарыстанне мясцовых палет, і ад наведвання ўплывовых брытанскіх аўтараў садоў, такіх як  з  у Сусексе і Гертруда Джэкіл з  у Сурэі.

## Кар’ера ў ландшафтным дызайне 
 у Вашынгтане, месца самага вядомага саду з дызайнам Б. Фаранд]]

Б. Фаранд пачала займацца ландшафтнай архітэктурай у 1895 годзе, працуючы на верхнім паверсе матулінага  на Іст-Ілэвэн-стрыт у Нью-Ёрку. Акрамя таго, што гэта самы ранні захаваны прыклад яе прыватных дызайнаў, гэты вытанчаны агароджаны сад, у цяперашні час адноўлены, гэты вытанчаны сад з’яўляецца адной з нешматлікіх вядомых сумесных прац выбітных дызайнераў той эпохі — Б. Фаранд і архітэктараў «», якія займаліся перабудовай дома Ньюбалдаў XVIII стагоддзя. Яна супрацоўнічала з фірмай «» у пабудове абслугоўваючых будынкаў Думбартан-Окса.

Для Белага дома першая жонка прэзідэнта Вудра Вільсана і Першая лэдзі ЗША Элен Вільсан, замовіла Беатрыкс Фаранд дызайн Усходні каланіяльны сад (цяпер спраектаваны нанова як ) і Заходні сад (цяпер перапраектаваны ў ) у 1913. Пасля смерці місіс Вільсан у жніўні 1914 праект быў у заняпадзе, пакуль другая жонка Вудра Вільсана, Эдзіт Вільсан не аднавіла працу, скончаную ў 1916 годзе.

Б. Фаранд атрымала даручэнне ад Джона Моргана на распрацоўку дызайна двара  ў Нью-Ёрку і працягвала быць іх кансультантам на працягу трыццаці гадоў (1913-43) запрасіў і фінансаваў Фаранд для распрацоўкі планаў пасадкі вакол безаўтамабільных дарог у  на востраве , Мэн, каля яе дома на Рыф-Пойнт (каля 1930); і маёнтак Ракфелераў «The Eyrie» у , Мэн. Генры Джэймс прадставіў яе , «адной з яе самых цікавых кліентак», якая валодала ўласным маёнткам «Hill-Stead» (1913), які цяпер носіць назву , у , Канектыкут.

 для мясцовых раслін Каліфорніі паказвае яе талент у Санта-Барбары, Каліфорнія. У Англіі адзін з яе галоўных праектаў «Dartington Hall», створаны для спадчынніцы  ў Дэваншыры (1932-37) ў , была адзначана прызавым месцам «Built by Women New York City», конкурса, арганізаванага  восенню 2014 года для выяўлення выбітных і разнастайных аб’ектаў і прастор, распрацаваных, спраектаваных і пабудаваных жанчынамі.

## Кампусы каледжаў 
Праекты кампусаў ад Фаранд былі заснаваныя на трох канцэптах: расліны, якія цвітуць на працягу ўсяго навучальнага года, падкрэсліванне архітэктуры, а таксама прыхаванне недахопаў з дапамогай вертыкальных і павойных раслін, каб невялікія прасторы паміж будынкамі не выглядалі паменшанымі ў маштабе. Яе праекты адзначаны за іх практычнасць, прастату і зручнасць абслугоўвання.

Паколькі новыя будынкі ўзводзяцца ў Прынстане і зараз, архітэктары часта спасылаюцца да папер Фаранд у Каліфарнійскім універсітэце. Яна была кансультуючым ландшафтным архітэктарам у Ельскім універсітэце ў Нью-Хэйвенt на працягу дваццаці трох гадоў (1923-45), сярод яе праектаў там . Пазней яна працягнула такую дзейнасць, палепшыў з тузін кампусаў, у тым ліку кампус Чыкагскага ўніверсітэта (1929-43), нароўні з кампусамі паўднёвакаліфарнійскага  і Каліфарнійскага тэхналагічнага інстытута. Беатрыкс Фарранд завяршыла праектныя работы для  (1931-32). Пазней яна таксама была ландшафтным кансультантам для  Гарвардскага ўніверсітэта (1946-50). Яна выдавала «Reef Point Gardens Bulletin» (1946-55), у якім паведамляла пра прагрэс сада і цэнтра.

Пасля пажару на востраве і адсутнасці сродкаў для завяршэння і забеспячэння бесперапыннай працы цэнтра яна ў 1955 годзе прыняла важнае рашэнне спыніць падрыхтоўку, дэмантаваць сад, прадаць маёмасць і выкарыстоўваць даходы за апошнія гады.  набыў самыя буйныя расліны з Рыф-Поінта для свайго  ў , якія працягваюць квітнець. Каля 2000 гербарных асобнікаў былі адпраўлены ва  у Каліфарнійскім універсітэце, дзе яны служаць у якасці пастаяннага азначэння па яе выбары раслін і мясцовасцяў.

Фаранд правяла апошнія тры гады свайго жыцця ў , доме яе сяброў Льюіса і Эмі Магдаліны Гарландаў на . Менавіта тут яна стварыла свой апошні сад, інтымную прастору ў адпаведнасці з памерам маёмасці.

Ферма Гарландаў была набыта Таварыствам Беатрыкс Фаранд 9 лютага 2004 года. Задачай таварыства з’яўляецца «садзейнічанне навуцы і мастацтву садоўніцтва і ландшафтнага дызайну, з акцэнтам на жыццё і творчасць Беатрыкс Фаранд». Яно плануе адрадзіць першапачатковую адукацыйную місію «Рыф-Поінт», стварыўшы даведачную бібліятэку і калекцыі, рэгіянальныя выпрабавальныя сады і адукацыйныя праграмы, а таксама захаваць яе апошні сад.

## Літаратура 
* Patrick Chassé (Maine Olmsted Alliance), *The Last Garden of Beatrix Farrand*
* 
* 

## Спасылкі 
* Dumbarton Oaks Official Dumbarton Oaks website
* www.beatrixfarrandgardenhydepark.org Official Garden at Bellefield website
* Beatrix Farrand: Landscape Architect, Princeton University]
* American Studies @ University of Virginia  «Beatrix Farrand 'Landscape Gardener'»
* *WOMAN LANDSCAPE GARDENER.; Miss Beatrix Jones Has Attained Her Eminence in the Profession by Hard Study and by Travel.* New York Times, 1899
* Finding aid to the Beatrix Farrand Collection at the Environmental Design Archives, University of California, Berkeley
* The Mount, Edith Wharton’s Home

Катэгорыя:Ландшафтныя архітэктары
Катэгорыя:Садоўнікі ЗША
Катэгорыя:Архітэктары Нью-Ёрка
Катэгорыя:Дызайнеры ЗША
Катэгорыя:Дзеячы мастацтва ЗША