open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Антарыйскі ўніверсітэт мастацтваў і дызайну

**Антарыйскі ўніверсітэт мастацтваў і дызайну**, таксама літаральна **Антарыйскі каледж мастацтваў і ўніверсітэт дызайну** (), або скарочана **Універсітэт АКМД** () — канадская дзяржаўная спецыялізаваная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта, якая месціцца ў горадзе Таронта ў правінцыі Антарыа, Канада.

## Агульная характарыстыка 
Заснаваная Антарыйскім таварыствам мастакоў у 1876 годзе як Антарыйская школа мастацтваў, гэта старэйшая дзеючая вучэльня ў Канадзе, прысвечаная мастацкай адукацыі. Галоўны кампус размешчаны ў некалькіх будынках і памяшканнях у цэнтры Таронта. Установа была вядомая як Антарыйскі каледж мастацтваў да 1996 года, калі яна была перайменавана і атрымала сучасную назву. Установа атрымала статус універсітэта ў 2002 годзе і была ўпаўнаважана надаваць пэўныя акадэмічныя ступені.

## Структура 
* Факультэт мастацтва
* Факультэт дызайну
* Факультэт мастацтваў і навук

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Навучальныя ўстановы з англійскай мовай навучання
Катэгорыя:Універсітэты паводле алфавіта
Катэгорыя:Універсітэты Канады
Ліпшыц

**Ліпшыц** — прозвішча.

## Вядомыя асобы 
* Жак Ліпшыц — французскі скульптар
* Сяргей Юльевіч Ліпшыц — савецкі батанік-сістэматык
Сяргей Юльевіч Ліпшыц

**Сяргей Юльевіч Ліпшыц** (першапачаткова *Сяргей Юдзелевіч*; , , Віленская губерня — , ) — савецкі батанік-сістэматык, гісторык навукі, бібліёграф. Складальнік біёграфа-бібліяграфічнага слоўніка *«Рускія батанікі»* (выйшла 5 тамоў з 10-ці запланаваных).

## Біяграфія 
Нарадзіліся ў яўрэйскай сям’і з Росі. Яго бацька Юдэль Шаевіч (Юльян Ісаевіч) Ліпшыц займаўся камерцыяй, маці Хана Кадзішаўна Корман была хатняй гаспадыняй, а дзед — Шая-Давыд Пейсахавіч Ліпшыц жыў з жонкай Хаей-Фейгл у Гродне і быў прамыслоўцам. У яго былі старэйшыя сёстры Яўгенія (1896) і Надзея (1902). Яшчэ да Кастрычніцкай рэвалюцыі сям’я пераехала на жыхарства ў горад Маскву. Стрыечны брат С. Л. Ліпшыца — Жак Ліпшыц (1891—1973), які ў 1905 годзе выехаў у Францыю, стаў вядомым скульптарам.

У 1926 годзе скончыў біялагічнае аддзяленне 1-га Маскоўскага ўніверсітэта.

1928—1929 гады — старшы батанік Наркамзема Казахстана;

1930—1935 гады — старшы вучоны спецыяліст, загадчык аддзела, намеснік дырэктара Усесаюзнага навукова-даследчага інстытута каучуку і гутаперчы.

1935—1936 гады — начальнік глебава-батанічнага атрада Камчацкай комплекснай экспедыцыі АН СССР.

1937—1952 гады — вучоны сакратар Маскоўскага таварыства выпрабавальнікаў прыроды.

1942—1945 гады — намеснік галоўнага рэдактара «Батанічнага часопіса СССР».

1953—1983 гады — старшы навуковы супрацоўнік аддзела сістэматыкі і батанічнай геаграфіі Батанічнага інстытута АН СССР.

1958—1983 гады — куратар сектара гербарыя Батанічнага інстытута АН СССР.

## Навуковая дзейнасць 
Член Усесаюзнага Батанічнага таварыства з 1943 года.

За працоўныя дасягненні ў 1945 годзе ўзнагароджаны ордэнам «Знак Пашаны».

## Літаратура 
* *Федотова, А. А.* От автора «Flora Rossica» — авторам «Флоры СССР» // Истор.-биол. иссл. — 2012. — Т. 4. — № 1. — С. 92—95.

Катэгорыя:Члены Рускага батанічнага таварыства
Катэгорыя:Батанікі СССР
Катэгорыя:Кандыдаты біялагічных навук
Станіслаў Аляксандравіч Прыбытак

**Станіслаў Аляксандравіч Прыбытак** (**Пржыбытак**; ) — медык, хімік, педагог.

## Біяграфія 
Скончыў у 1869 годзе Мінскую класічную гімназію, у 1874 годзе Пецярбургскі ўніверсітэт, у 1877 годзе Ваенна-медыцынскую акадэмію. Прымаў удзел у вайне супраць Турцыі як палкавы ўрач. За дысертацыю «Некаторыя прадукты акіслення шмататамных спіртоў» атрымаў ступень доктара медыцыны. У 1881—1889 лабарант аддзялення анатамічнай хіміі Пецярбургскага ўніверсітэта. У 1889 годзе атрымаў ступень магістра хіміі і выбраны на пасаду ад’юнкт-лабаранта ў Імператарскай ваенна-медыцынскай акадэміі. 3 1891 года выкладчык акадэміі, загадчык гарадской санітарнай лабараторыі ў Пецярбургу.

## Навуковая дзейнасць 
Аўтар шматлікіх артыкулаў па хіміі ў перыядычным друку: «Аб арганічных двухвокісах» (1887, магістарская дысертацыя), «Даследаванне хімічнага саставу лістоў каўказскіх чарніц» (1889), «Аб дыоксіадыпінавай кіслаце» i інш.

## Літаратура 
*
Хітры Пётр

, Паўночная Македонія)]]
**Хітры Пётр** ці **Хітры Пэё** (; ) — персанаж балгарскага і македонскага фальклору, галоўны герой бытавых казак, смешных гісторый і анекдотаў, распаўсюджаных ва ўсіх рэгіёнах Балгарыі і Паўночнай Македоніі на працягу апошніх 400 гадоў.

Ён бедны вясковы парабак, гарэза і ашуканец, народны філосаф і змагар з несправядлівасцю. Ён таргуецца то з папом, то з вясковым мясніком, але ў яго востры розум і зайздроснае пачуццё гумару. Хітры Пётр аднаго за адным падманвае і перахітрывае высокапастаўленых асоб — цароў, міністраў, вышэйшае духавенства, зборшчыкаў падаткаў і г.д., якія заслугоўваюць такога ж падыходу, як і яны адносіліся да людзей, хлусячы ім пустымі абяцаннямі паслуг або крадучы ў іх неабдумана. Асаблівай папулярнасцю карыстаюцца анекдоты, у якіх аб’ектам сатыры з’яўляюцца прадстаўнікі духавенства — з-за іх неадпаведнасці слоў і спраў, з-за пропаведзі добрага жыцця, але на тым свеце, калі ты на гэтым свеце праведны. Калі бедняк, як, напрыклад, Хітры Пётр, хітрасцю і розумам бярэ верх над высокапастаўленым багацеем, ён прыніжае яго і, высмеяўшы, выкрывае і помсціць яму.

У 1967 годзе пра персанажа Хітры Пётр напісана опера.

Зняты камедыйныя фільмы: у 1939 годзе, і ў 1960 годзе балгарскім рэжысёрам С. Сырчаджыевам.

У 1981 годзе, перад Домам гумару і сатыры ў Габрава (Балгарыя) была ўсталявана скульптурная кампазіцыя «Хітры Пётр» прафесара Георгія Чапкенава.

У 2008 годзе, на тэрыторыі Старога базару ў Прылепе (Паўночная Македонія), быў усталяваны помнік і названы сквер, ужо македонскай версіі Хітрага Петра — Хітраму Пэё.

Катэгорыя:Фальклор Балгарыі
Катэгорыя:Фальклор Паўночнай Македоніі
Катэгорыя:Фальклорныя персанажы
Батальён Аль-Бара ібн Малік

**Батальён Аль-Бара ібн Малік** () — суданскае ісламісцкае апалчэнне, частка Народнага супраціўлення Судана. Фарміраванне звязана з Народнымі сіламі абароны.

Батальён названы ў гонар Аль-Бара ібн Маліка, знакамітага ваяра часоў ранніх мусульманскіх заваяванняў. 

У ходзе суданскага канфлікту батальён заняў бок арміі генерала Бурхана, выступіўшы супраць войск генерала Дагала. У прыватнасці, падчас бітвы за Хартум падраздзяленне ўдзельнічала ў баях за штаб бранятанкавага корпуса.

Групоўку ўзначальвае Альмусбах Абузаід, які прапагандуе ваяўнічыя ісламісцкія погляды. Лідар апалчэнцаў быў паранены ў баях за Хартум і пасля ляжаў у Атбарскім шпіталі.

11 ліпеня 2024 года стала вядома, што Худейфа Адам, камандуючы паўднёвым сектарам батальёна, быў забіты ў баі ў Майруно, на поўдзень ад горада Сенар, разам з Гусаем Бушрой, камандзірам групоўкі ў штаце Сенар.

## Заўвагі 
Катэгорыя:Трэцяя грамадзянскай вайна ў Судане
Катэгорыя:Узброеныя сілы Судана
Катэгорыя:Узброеныя групоўкі ў Судане
Mahindra Axe

**Mahindra Axe** — лёгкая ваенная ўніверсальная тактычная машына, распрацаваная Mahindra & Mahindra. Аўтамабіль прызначаўся для індыйскай арміі і спецназа. 

Axe пабудаваны на платформе, узятай з існуючых мадэляў Mahindra. У распрацоўцы машыны ўдзельнічаў неназваны замежны дызайнер. 

Аўтамабіль выкарыстоўвае альбо дызельны 2,7-літровы рухавік Ssangyong ад Mercedesна, альбо 4-літровы бензінавы рухавік GM Vortec.

## Заўвагі 
Катэгорыя:Бронеаўтамабілі паводле алфавіта
Дарожны знак

**Дарожны знак** — элемент абсталявання дарог вызначанай формы, памеру, афарбоўкі з умоўнымі абазначэннямі і надпісамі. Адзін са сродкаў рэгулявання дарожнага руху.

Дарожныя знакі ўстанаўліваюцца на аўтамабільных дарогах і вуліцах населеных пунктаў і паведамляюць аб рэжыме, умовах, напрамках і маршрутах руху, месцах адпачынку, аб’ектах сэрвісу і іншую інфармацыю. Знакі ўстанаўліваюць відарысам насустрач руху, пераважна ўздоўж дарогі на спецыяльных калонках, слупах, на кранштэйнах, тросах-расцяжках і рамах над праезджай часткай. 

Дзеючая сістэма дарожных знакаў распрацавана на аснове Канвенцыі аб дарожных знаках і сігналах (Вена, 1968 год), дапоўненай Еўрапейскім пагадненнем (Жэнева, 1971 год).

## У Беларусі 
Дарожныя знакі вырабляюцца і ўстанаўліваюцца ў адпаведнасці з дадаткам 2 Правілаў дарожнага руху і патрабаваннямі тэхнічных рэгламентаў Мытнага саюза і Еўразійскага эканамічнага саюза.

Знакі падзяляюцца на:
* пастаянныя і часовыя;
* папераджальныя, знакі прыярытэту, забараняльныя, прадпісальныя, інфармацыйна-ўказальныя, знакі сэрвісу і знакі дадатковай інфармацыі (таблічкі).

Знакі на жоўтым фоне, за выключэннем дарожных знакаў «Кантроль усталяванай хуткасці руху транспартных сродкаў», «Пачатак участку кантролю сярэдняй хуткасці руху транспартных сродкаў», «Канец участку кантролю сярэдняй хуткасці руху транспартных сродкаў», «Кантроль выканання патрабаванняў Правілаў дарожнага руху» , належаць да часовых і прымяняюцца як асобна, так і ў спалучэнні з іншымі часовымі тэхнічнымі сродкамі арганізацыі дарожнага руху ў месцах правядзення рамонтных і іншых работ на дарозе, а таксама ў выпадках аператыўнай змены ў арганізацыі дарожнага руху, звязанага з забеспячэннем яго бяспекі або правядзеннем спецыяльных мерапрыемстваў.

У выпадках, калі значэнні часовых і пастаянных знакаў супярэчаць адзін аднаму, удзельнікі дарожнага руху павінны кіравацца часовымі знакамі.

## Гл. таксама 
* Дарожныя знакі Беларусі
* Правілы дарожнага руху

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* ПДР Беларусі 

Катэгорыя:Правілы дарожнага руху
Катэгорыя:Дарожны рух
Катэгорыя:Дарожны рух Беларусі
Катэгорыя:Бяспека руху
Літаратурны музей Пецёфі

**Літаратурны музей Пецёфі** () — ўстанова, якая займаецца зборам, аховай, вывучэннем і навуковым выкарыстаннем венгерскай літаратуры, якая размяшчаецца па вул. Кароі, № 16 ў Будапешце. Створаны ў чэрвені 1954 года, на базе Дома Пецёфі (Дом Ёкаі).

## Філіялы 
У склад музея ўваходзіць некалькі філіялаў:
* Мемарыяльны музей Эндрэ Адзі
* Мемарыяльны зал Мор Ёкаі
* Мемарыяльны музей Лаяша Кашака
* Музей Ферэнца Казінцы
* Музей венгерскай мовы

Катэгорыя:Музеі Будапешта
Катэгорыя:З’явіліся ў 1954 годзе
Катэгорыя:1954 год у Будапешце
Багі (фільм)

**Багі** () — польскі мастацкі біяграфічны фільм 2014 года Лукаша Палкоўскага. Фільм атрымаў узнагароду «Залатыя львы» за лепшы фільм на 39-м Фестывалі польскага мастацкага кіно (2014 год) і «Арлоў» на 17-х Польскіх кінаўзнагародах.

## Сюжэт 
Заснаваны на жыцці і працы польскага кардыяхірурга Збігнева Ралігі, які правёў першую паспяховую трансплантацыю сэрца ў Польшчы ў 1987 годзе.

Катэгорыя:Фільмы-біяграфіі Польшчы
Катэгорыя:Фільмы, заснаваныя на рэальных падзеях
Катэгорыя:Фільмы на польскай мове
Даляньскі трамвай

**Даляньскі трамвай** — трамвайная сістэма, якая бесперапынна працуе ў Даляні з 1909 года. У 2024 годзе дзейнічалі два маршруты (маршрут 201 і 202). У перыяд з 15 кастрычніка 1999 г. па 1 снежня 2002 г. маршрут № 202 быў рэфармаваны. Некаторыя вагоны тыпу DL8000 сышлі з эксплуатацыі, а іншыя былі прададзеныя ў горад Чанчунь (цяпер дзейнічае як маршрут № 54 трамвайнай сістэмы Чанчунь).

Катэгорыя:Далянь
Народная партыя (Польшча)

**Народная партыя** () — палітычная партыя Другой Рэчы Паспалітай. Заснавана ў 1931 годзе ў Варшаве ў выніку аб’яднання трох сялянскіх партый («Пяст», «Вызваленне» і Сялянская партыя). Лідары — Маліноўскі, Вітас, Мікалайчык. Друкаваны орган – газета «Zielony Sztandar». 

Пры рыжэме санацыі знаходзілася ў апазіцыі. З 1932 года арганізавала шэраг маніфестацый і сялянскіх забастовак. У 1935 годзе выступіла супраць прыняцця новай канстытуцыі, якая перадавала ўсю паўнату ўлады прэзідэнту. Унутры Народнай партыі існавала левае крыло, якое адстойвала патрабаванні радыкальнай аграрнай рэформы, і больш умеранае правае крыло. У праграме 1935 года прадугледжана драбненне буйных маёнткаў без выкупу, нацыяналізацыя цяжкай прамысловасці і крэдытных устаноў, ліквідацыя пасярэдніцтва ў гандлі.

Пасля немецка-польскай вайны 1939 года на базе партыі ўзнікла арганізацыя – «Рох» (1940, лідары — Ратай, Багінскі), прадстаўнікі якой уваходзілі ў склад польскага урады ў выгнанні і яго органаў на акупаванай тэрыторыі. Члены «Рох» сфарміравалі ўзброеныя атрады — «Сялянскія батальёны». Іншыя члены Народнай партыі ўтварылі рух «Воля люду» (1944, лідары — Кавальскі, Кожыцкі), якая ўвайшла ў Краёвую Раду Народаву і Польскі камітэт нацыянальнага вызвалення. У 1945 годзе «Рох» ператворана ў партыю Польскую народную партыю (лідар – Мікалайчык). У 1949 годзе Польская народная партыя і «Воля люду» аб’яднаны ў Аб’яднаную народную партыю, якая стала сатэлітам Польскай аб’яднанай рабочай партыі.

У 1990 годзе Польская народная партыя адноўлена. Стала цэнтрысцкай аграрнай партыяй. У 2007—2015 была ў складзе кіруючай кааліцыі на чале з «Грамадзянскай платформай».

## Літаратура 
* «СТРОННИ́ЦТВО ЛЮДО́ВЕ» // Большая российская энциклопедия

Катэгорыя:Палітычныя партыі Польшчы
Катэгорыя:Зніклі ў 1940 годзе
Shimao International Plaza

**Shimao International Plaza** — супервысокі небаскроб, размешчаны ў кітайскім горадзе Шанхай, у гістарычным раёне Хуанпу, на гандлёвай пешаходнай Нанкінскай вуліцы. Пабудаваны ў 2006 годзе, на пачатак 2020 года з’яўляўся чацвёртым па вышыні будынкам горада, 41-м па вышыні будынкам Кітая, 49-м — Азіі і 82-м — свету.

Архітэктарамі вежы выступілі фірма Ingenhoven Architects з Дзюсельдорфа і Усходне-Кітайскі архітэктурны праектна-даследчы інстытут, асноўным забудоўшчыкам — Shanghai Construction Group. Уладальнікам «Shimao International Plaza» з’яўляецца Shimao Group кітайскага мільярдэра Сюй Жунмаа. Два шпілі на даху дасягаюць у вышыню 333 метраў, небаскроб мае 60 наземных і 3 падземныя паверхі, 17 ліфтаў, 300 парковачных месцаў, плошча будынка — 91 600 м².

Верхнюю частку хмарачоса займае 48-павярховы пяцізоркавы гатэль Le Royal Meridien Shanghai на 760 нумароў, ніжнюю частку — офісы і некалькі клубаў, у подыуме размешчаны 9-павярховы гандлёвы цэнтр Brilliance, рэстараны і кафэ, у тым ліку Starbucks.

Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Шанхая
Pseudocreobotra ocellata

**Pseudocreobotra ocellata** — від буйных драпежных насякомых з сямейства .

Дарослае насякомае дасягае ў даўжыню 5-7, 5 см жыве ў трапічных лясах Афрыкі.

## Сінонімы 
У сінаніміку віду ўваходзяць наступныя біномены:

* 
* 

Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1805 годзе
Катэгорыя:Насякомыя Афрыкі
Катэгорыя:Багамолы
Sinar Mas Center

**Sinar Mas Center** — звышвысокі небаскроб у кітайскім горадзе Шанхай, у гістарычным раёне Хункоу, у паўночнай частцы набярэжнай Бунд, побач з Міжнародным круізным тэрміналам. Пабудаваны ў 2017 годзе ў стылі мадэрнізму, на пачатак 2020 года з’яўляўся пятым па вышыні будынкам горада, 57-м па вышыні будынкам Кітая, 67-м — Азіі і 110-м — свету.

Будаўніцтва комплексу пачалося ў 2009 годзе як частка маштабнай рэканструкцыі раёна ўздоўж ракі Хуанпу, але потым спынілася. Праект галоўнай вежы быў зменены, будаўнічыя работы аднавіліся ў 2013 годзе і завяршыліся на пачатку 2017 года. Архітэктарамі Sinar Mas Center выступілі амерыканская фірма Skidmore, Owings \u0026 Merrill і Усходне-Кітайскі архітэктурны праектна-даследчы інстытут, уладальнікам з’яўляецца інданезійскі шматпрофільны холдынг Sinar Mas Group. 65-павярховая офісная вежа дасягае ў вышыню 320 метраў.

Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Шанхая
Hymenopus coronatus

**Hymenopus coronatus** — від багамолаў, тыпавы від сямейства .

## Апісанне 
Здольныя змяняць сваю афарбоўку з белай на ружовую. Дарослая асобіна звычайна светла-ружовага колеру, лічынкі, якія вылупляюцца з яец чырвона-чорнага колеру і вонкава падобныя на мурашак. Жывуць у трапічных лясах Індыі і Інданезіі. Памер самак — да 8 см, самцоў — 4 см. Асноўная ежа&nbsp;— насякомыя.

Файл:Hymenopodidae_-_Hymenopus_coronatus.JPG
Файл:Mantis_Hymenopus_coronatus_1_Luc_Viatour.jpg
Файл:Hymenopus_coronatus_MHNT_Exuvie.jpg

## Літаратура 
* *Reinhard Ehrmann*. Mantodea: Gottesbeterinnen der Welt. Natur und Tier&nbsp;— Verlag GmbH, 2002&nbsp;— c190

## Спасылкі 
* Mantodea Species File species*Hymenopus coronatus* 
* * Hymenopus coronatus* (Багамолаў архідэй)[недаступная спасылка з красавіка 2019]
* Архідэйны Багамолаў (*Hymenopus coronatus*) 

Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1792 годзе
Катэгорыя:Насякомыя Азіі
Катэгорыя:Багамолы
Будынак Дзяржбанка (Новасібірск)

**Будынак Дзяржаўнага банка** — чатырохпавярховы будынак у Цэнтральным раёне Новасібірска ў стылі канструктывізму, пабудаваны ў 1930 годзе. Галоўным фасадам выходзіць на плошчу Леніна, бакавымі фасадамі глядзіць на вуліцу Арджанікідзэ і вуліцу Леніна. Будынак Дзяржбанка — частка архітэктурнага ансамбля плошчы Леніна і помнік архітэктуры федэральнага значэння.

## Гісторыя будаўніцтва 
У 1928 годзе Сібірская краявая кантора Дзяржбанка СССР аб’явіла Усесаюзны конкурс на будаўніцтва будынка Дзяржаўнага банка ў Новасібірску. Быў абраны праект планіроўкі М. Я. Гінзбурга, які меркаваў будаўніцтва будынка плошчай 1000 м². Але ў гэтым жа годзе ў сувязі са скарачэннем Дзяржбанкам СССР фінансавання праект быў зменены.

Складанне новага праекта было даручана А. Д. Крачкову. Пры новым праектаванні Крачкоў аб’яднаў некаторыя архітэктурныя ідэі М. Я. Гінзбурга з ідэямі Л. У. Руднева, В. Р. Мунца і Я. А. Свірскага, праекты якіх таксама прадстаўляліся на Усесаюзным конкурсе. Першапачаткова запраектаваную плошчу будынка вырашана было скараціць.

У 1929 годзе пачалося ўзвядзенне аб’екта, яго пабудовай кіраваў інжынер А. Ф. Патапаў. Будаўніцтва Дзяржбанка было завершана ў 1930 годзе.
Майсей Якаўлевіч Гінзбург

**Майсей Якаўлевіч Гінзбург** (23.5(4.6).1892,  — , ) — савецкі архітэктар.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 23 мая (4 чэрвеня) 1892 года ў Мінску.

Скончыў АМ у Мілане (1914) і архітэктурны факультэт Рыжскага політэхнічнага інстытута (1917). Адзін з арганізатараў АСА (1925), адказны рэдактар часопіса «Сучасная архітэктура» (з 1926). Унёс важны ўклад у тэорыю і практыку АСА (праект Дома Саветаў у Махачкале, 1926; Дом урада, цяпер — будынак універсітэта, у Алма-Аце, 1930, і інш.). У 1928—1932 гадах распрацаваў праекты эканамічных жылых ячэек з рацыянальнай планіроўкай, а таксама жылых дамоў з абагульненым камунальна-бытавым абслугоўваннем (дамы на М. Броннай, 1926, і вул. Чайкоўскага, 1928—1930, у Маскве). Стварыў шэраг буйных праектаў планіроўкі (Чарнікоўскі прамысловы раён каля Уфы, 1931, раённая планіроўка Паўднёвага берага Крыму, 1930-я гг., — не ажыццёўлены), комплекс санаторыя імя Г. К. Арджанікідзэ ў Кіславодску (з суаўтарамі, 1935—1937). З 1921 года выкладаў у маскоўскім ВХУТЕМАС (з 1923 года — прафесар) і Маскоўскім вышэйшым тэхнічным вучылішчы імя Н. Э. Баўмана.

Памёр 7 студзеня 1946 года ў Маскве.

## Крыніцы 
## Спасылкі
Creobroter gemmatus

**Creobroter gemmatus** — від багамолаў з сямейства  родам з Азіі.

## Апісанне 
Самцы вырастаюць прыкладна да 3,8 см, а самкі крыху буйнейшыя. Яны аддаюць перавагу вільготнаму асяроддзю і жывуць у няволі каля дзевяці месяцаў. Самкі могуць быць канібаламі, але самцы даволі сацыяльныя. Канібалізм сярод *C. germmatus*, хоць і нячасты, тым не менш больш распаўсюджаны, чым сярод іншых прадстаўнікоў .

Яны ліняюць 8 разоў, каб стаць дарослымі, і можа спатрэбіцца ад 2 да 5 месяцаў, каб дасягнуць сталасці у залежнасці ад харчавання і тэмпературы. Яны з’яўляюцца самым маленькім, але найбольш распаўсюджаным відам роду .

У кожнай аатэцы можа быць да 50 яец, і пры аптымальных умовах лічынкі з’яўляюцца прыкладна праз 5 тыдняў.

Катэгорыя:Багамолы
Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1869 годзе
Наталля Мацейчык

**Наталля Мацейчык** (нар. , Гродна, Беларусь) — беларуская валейбалістка. 

## Біяграфія 
У 2009 годзе, дзякуючы трэнеру Уладзіміру Карчэўскаму, вярнулась з «Мінчанкі» у гродзенскі «Нёман».

## Спасылкі 
* Наталья МАТЕЙЧИК: Вряд ли Карполь будет давать мне советы
* Наталья Матейчик (спортсмен, волейбол, Беларусь)

Катэгорыя:Валейбалісткі Беларусі
Катэгорыя:Ігракі жаночай зборнай Беларусі па валейболе U-19
Марына Лаўрэнцьеўна Паповіч

**Марына Лаўрэнцьеўна Паповіч** (*Васільева*; , хутар Леаненкі, Веліжскі раён, Заходняя вобласць — , ) — савецкі ваенны лётчык-выпрабавальнік 1-га класа, заслужаны майстар спорту СССР. Палкоўнік-інжынер, доктар тэхнічных навук, прафесар, уфолаг. Член Саюза пісьменнікаў Расіі.
Theopropus elegans

**Theopropus elegans** — від багамолаў, з сямейства  родам з Паўднёва-Усходняй Азіі.

## Апісанне 
Да моманту першай лінькі німфы маюць чырвона-чорныя экзашкілеты, якія дапамагаюць ім у . Яны зялёна-белыя, пачынаючы з другога ўзросту, і дарослыя асобіны падобныя па памеры і вонкавым выглядзе да відаў роду . Дарослыя самкі маюць да 5 см у даўжыню, самцы вырастаюць толькі да 3 см даўжынёй, што звязана з палавым дымарфізмам, распаўсюджаным у багамолаў. У абодвух палоў зялёна-белыя плямы з ярка-аранжавымі заднімі крыламі і вялікай белай папярочнай паласой на пярэдніх крылах.

Асобныя *T. elegans*, якія вылупіліся з адной аатэкі і выраслі ў аднолькавых умовах, могуць адрознівацца колерам паміж чырвоным, зялёным і жоўтым тонамі. Асобіны таксама могуць змяніць свой колер усяго за тыдзень.

Катэгорыя:Багамолы
Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1832 годзе
Нікаліна Брняц

**Нікаліна Брняц** (;  11 ліпеня 1978, Карлавац, Югаславія) — харвацкі дзяржаўны дзеяч. Член Харвацкай дэмакратычнай садружнасці. Дзеючы міністр турызму і спорту Харватыі з 2020 года.

## Біяграфія 
Нарадзілася 11 ліпеня 1978 года.

Валодае англійскай і нямецкай мовамі.

## Асабістае жыццё 
Замужам, маці дваіх дзяцей.

Катэгорыя:Міністры Харватыі
Дом артыстаў (Новасібірск)

**Дом артыстаў** (Вуліца Раманава, 35) — жылы шматкватэрны дом, размешчаны ў Цэнтральным раёне Новасібірска. Пабудаваны ў 1930-х гадах. Архітэктурны стыль будынка ўяўляе сабой прамежкавую стадыю паміж канструктывізмам 1920-х гадоў і неакласіцызмам 1940—1950. Архітэктары — Б. А. Гардзееў, С. П. Тургенеў. Помнік архітэктуры рэгіянальнага значэння.

## Апісанне 
Дом не звязаны ў архітэктурным плане з шэрагам размешчаных будынкамі і не з’яўляецца элементам якога-небудзь комплексу. Ён займае адасобленае становішча ўнутры квартала, утворанага вуліцамі Раманава, Фрунзэ, Мічурына і Красным праспектам.

Форма плана пяцісекцыйнага будынка блізкая да Г-падобнай. Паўднёвы фасад звернуты да вуліцы Раманава, усходні — да 16-павярховага будынка (вул. Раманава, 39), заходні фасад размешчаны насупраць будынка па вуліцы Раманава, 33 і Дома побыту (Красны праспект, 50), паўночная кантавая частка глядзіць на будынак Упраўлення Сібірскага. Акруга Войск Нацыянальнай Гвардыі (вул. Фрунзэ, 10).

Кесаніраванне фасадаў — галоўная архітэктурная асаблівасць будынка. На сценах размешчаны прамавугольныя нішы, яны апраўляюць вокны і ўтвараюць шырокія гарызантальныя паясы, якія кантрастуюць з вертыкальнымі стужкамі вокнаў-вітражоў лесвічных клетак, якія выступаюць у выглядзе эркераў з плоскасці сцен і якія надаюць фасадам пластычную выразнасць і насычанасць, што асабліва у сонечнае надвор’е, калі на паверхні сцен з’яўляюцца глыбокія цені.

Першы паверх з-за рустоўкі і колеры кантрастуе з іншымі паверхамі, акрамя таго, ён аддзелены ад астатніх паверхаў поясам-карнізам.

Які мае вялікі вынас карніз даху падтрымліваюць здвоеныя кранштэйны.

Даўжыня будынка — 56 м, шырыня — 11 м.
Ігар Васілевіч Таланкін

**Ігар (Індустрый) Васілевіч Тала́нкін** (;  — ) — савецкі і расійскі кінарэжысёр, сцэнарыст, педагог. Народны артыст РСФСР (1974), Народны артыст СССР (1988).

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў горадзе Багародск Маскоўскай губерні (сучасны Нагінск у Маскоўскай вобласці Расіі). У 1950-годзе скончыў у Маскве Тэатральна-музычнае вучылішча імя А. Глазунова (майстэрня І. М. Туманава. У час вучобы Ігар Таланкін ў 1947—1950 гадах працаваў у тэатральнай студыі пры Палацы культуры ЗІЛа. У 1955 годзе скончыў Дзяржаўны інстытут тэатральнага мастацтва. У 1955—1956 гадах рэжысёр Драматычнага тэатра Прыкарпацкай ваеннай акругі (цяпер Львоўскі драматычны тэатр імя Лесі Украінкі). У 1959 годзе скончыў Вышэйшыя курсы сцэнарыстаў і рэжысёраў пры «Масфільме» (майстэрня Ю. Райзмана). У 1964—1989 гадах І. В. Таланкін кіраваў майстэрняй ва Усесаюзным дзяржаўным інстытуце кінематаграфіі (з 1976 года прафесар). З 1971 года сакратар праўлення Саюза кінематаграфістаў СССР. Старшыня праўлення студыі «Час» канцэрна «Масфільм» з 1994 года.

Памёр Ігар Васілевіч Таланкін 24 ліпеня 2010 года ў Маскве. Пахаваны на Данілаўскіх могілках.

## Творчасць 
У кіно дэбютаваў лірыка-псіхолагічнай стужкай «Сярожа» (1960, разам з Г. М. Данелія; Гран-пры Міжнароднага кінафестываля ў горадзе Карлавы Вары, прыз Канскага кінафестываля). Паставіў фільмы «Уступ» (1963, прыз Міжнароднага кінафестываля ў Венецыі, прыз Канскага кінафестываля), «Дзённыя зоркі» (1968), «Чайкоўскі» (1970), «Выбар мэты» (1976), «Айцец Сергій» (1978), «Час адпачынку ад суботы да панядзелка» (1984), «Восень, Чартанава»(1988, разам з Д. І. Таланкіным), «Д’яблы» (1992, разам з Д. І. Таланкіным), «Нябачны вандроўнік» (1998, разам з Д. І. Таланкіным) і інш.

Сааўтар сцэнарыяў да фільмаў «Матчына поле» (1968), «На зыходзе ночы» (1987).

## Зноскі 
## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* *Сергей Ильченко* Режиссёр, который искал и находил // Невское время
* Таланкин Игорь Васильевич // ФГУП "Киноконцерн «Мосфильм»
* *Валентин Пепеляев* Белорусские ученики через всю жизнь пронесли благодарность к режиссеру Игорю Таланкину // СБ. Беларусь сегодня
* * Михаил Косырев-Нестеров* 95 лет Игорю Васильевичу Таланкину! // Киностудия «М»-Фильм)

Катэгорыя:Члены КПСС
Катэгорыя:Кінарэжысёры СССР
Катэгорыя:Постаці Масфільма
Катэгорыя:Сцэнарысты СССР
Катэгорыя:Члены Саюза кінематаграфістаў СССР
Пераклад Бібліі Хаменкі

**Пераклад Бібліі Хаменкі** — украінскі пераклад Бібліі, новы пераклад з іўрыту, арамейскай і старажытнагрэчаскай моваў. Яе ажыццявіў украінскі грэка-каталіцкі святар Іван Хаменка і ўпершыню апублікаваў у 1963 у выдавецтве Ордэна Базыльян у Рыме, Італія. Характарызуецца лёгкасцю мовы, адсутнасцю спасылак на паралельныя месцы і прадмовай да кожнай кнігі Бібліі. Змяшчае таксама другакананічныя кнігі. Распаўсюджана Рыма-каталіцкай і грэка-каталіцкай цэрквамі. Сёння яна таксама выдаецца ў выдавецтве Украінскага Біблійнага Таварыства і знаходзіцца ў вольным доступе.

Арыгінальны тэкст перакладу, належным чынам перапісаны і правераны, быў перададзены для праверкі ў адмысловую камісію з манахаў базыльян. Камісія прысвяціла шмат часу і намаганняў дапрацоўцы тэксту, каментаванню, вуснаму і тэхнічнаму афармленню і друкарскаму друку. Загалоўкі, падзагалоўкі, уступныя артыкулы да кніг, заўвагі, розныя паказчыкі паўнаты ўваходзілі ў кампетэнцыю Камісіі. Усё гэта павінна палегчыць арыентацыю ў кнізе і зрабіць яе чытанне даступным і карысным.

Новы пераклад заснаваны на навукова абгрунтаваных масарэцкіх тэкстах шостага выдання Р. Кітэля. Кнігі грэчаскага арыгіналу былі перакладзеныя паводле александрыйскага тэксту сямідзесяці ў рэдакцыі А.Ральфса. Пераклад Новага Запавету заснаваны на крытычным тэксце А. Мерка, TI, у шостым выданні Папскага біблейскага інстытута. Тэкст супастаўляецца з навейшымі дасягненнямі філалогіі і тэкстазнаўства.

## Спасылкі 
* Біблія в перекладі Івана Хоменка

Катэгорыя:Кнігі XX стагоддзя
Катэгорыя:Пераклады Бібліі
Катэгорыя:Пераклады Бібліі на ўкраінскую мову
Калектыўная адказнасць

**Калектыўная адказнасць** — форма адказнасці, калі за дзеянні, якія здзяйсняюцца адным ці некалькімі членамі групы (сям’і, роду, гаспадарчай арганізацыі, працоўнага калектыву, воінскага падраздзялення, класа або групы ў навучальнай установе, жыхароў аднаго населенага пункта і гэтак далей) нясе якую-небудзь адказнасць уся гэтая група цалкам.

Не варта блытаць з калектыўнай віной, якая выяўляецца ва ўскладанні абавязкаў і пакаранняў на групу ў цэлым, без уліку яе структуры, ролі асобных членаў у групе і іх ўкладу ў дзейнасць групы.

Ханна Арэнт выразна падзяляе віну і адказнасць. Віну немагчыма распаўсюдзіць на калектыў; больш за тое, такі падыход часта становіцца спосабам самааддачы ад рэальнай размовы пра віну: «*Дзе вінаватыя ўсе, невінаваты ніхто*».

## Заўвагі 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Прававая адказнасць
Калабарацыянізм у Другой сусветнай вайне

**Калабарацыянізм у Другой сусветнай вайне** — супрацоўніцтва грамадзян Антыгітлераўскай кааліцыі з краінамі Восі.

Менавіта ў час Другой сусветнай вайны стаў шырока ўжывацца тэрмін «калабарацыянізм». Першапачаткова пад ім разумелася супрацоўніцтва французскіх грамадзян з германскімі акупацыйнымі ўладамі (рэжым Вішы). Затым гэты тэрмін стаў прымяняцца і да іншых еўрапейскіх і азіяцкіх дзяржаў (Бельгія, Нідэрланды, Нарвегія, Кітай і інш.), якія знаходзіліся пад германскай або японскай акупацыяй, а таксама да ваенных фарміраванняў грамадзян акупаваных дзяржаў, якія дзейнічалі пад кантролем германскіх або японскіх узброеных сіл або ў іх складзе (напрыклад, галандска-фламандскі полк «Вестланд» і дацка-нарвежскі полк «Нордланд» са складу германскай танкавай дывізіі СС «Вікінг», Індыйская нацыянальная армія, інданезійская «Добраахвотніцкая армія абаронцаў Айчыны» і інш.).

У СССР у гады Вялікай Айчыннай вайны з’ява калабарацыянізму характарызавалася тэрмінамі супрацоўніцтва з акупантамі або дапамаганне ім і кваліфікавалася як здрада Радзіме. Калабарацыяністамі станавіліся ідэйныя праціўнікі савецкай улады; нацыяналістычна настроеныя асобы ў савецкіх рэспубліках; дэзерціры; частка ваеннапалонных і грамадзянскага насельніцтва, якія бачылі ў супрацоўніцтве з ворагам адзіную магчымасць выжыць ва ўмовах акупацыі або палону.

Пасля заканчэння Другой сусветнай вайны ў большасці дзяржаў калабарацыяністы падвергліся розным рэпрэсіям, а найбольш вядомыя прадстаўнікі былі пакараныя смерцю.

## Літаратура 
* Коллаборационизм // Большая российская энциклопедия

Катэгорыя:Калабарацыянізм у Другой сусветнай вайне
Андыжанскае землетрасенне (1902)

**Андыжанскае землетрасенне**&nbsp;— разбуральнае землетрасенне, што адбылося 16 снежня 1902 года на тэрыторыі Ферганскай даліны ў Сярэдняй Азіі, у прыватнасці накрыла вялікі горад Андыжан (цяпер ва Узбекістане).

Землетрасенне, паводле сведчанняў відавочцаў, складалася з 3 моцных штуршкоў адзін за адным, — першы сілай 8-9 балаў, за адну-паўтары хвіліны другі — магутнасцю больш за 9 балаў, і яшчэ праз паўгадзіны адбыўся трэці штуршок, сіла якога склала 8-9 балаў.

Сведчанні аб гэтым землятрусе апублікаваныя ў артыкуле пад загалоўкам «Гібель Андыжана», змешчаныя ў часопісе «Штогоднік Ферганскай вобласці», Фергана, 1903):Агульная колькасць загінуўшых ад землетрасення склала больш за 4,7 тысячы чалавек.

## Спасылкі 
* *Нурмагамбетов Алкуат* (сейсмолог, доктор геолого-мінералогічних наук) Руйнівливі землетруси ХХ століття [недоступне посилання з лютого 2019] (PDF) на ТОВ ЕКО-ГЕО (м. Алмати)  

Катэгорыя:Андыжан
Катэгорыя:Землетрасенні
Катэгорыя:Гісторыя Узбекістана
Катэгорыя:1902
Мераль Мендэрэс

**Мераль Мендэрэс** (;  1933, Стамбул, Турцыя — 27 снежня 2011, Стамбул, Турцыя) — турэцкая оперная спявачка ў партыі сапрана.

## Біяграфія 
Мераль Мендэрэс нарадзілася ў горадзе Кушадасы, глей Айдын, у 1933 годзе. Першыя ўрокі спеваў яна брала ў Мунір Джейхана ў Стамбульскай муніцыпальнай кансерваторыі. Далей яна атрымала адукацыю ў нядаўна створанай опернай студыі. Яе настаўнікамі былі розныя замежныя і турэцкія трэнеры па вакале.

Памерла ва ўзросце 78 гадоў у сваім доме ў раёне Іла Стамбул Малтэпе 27 снежня 2011 года. Пахавана на могілках Кючук’ялы пасля памінальнай цырымоніі, праведзенай у Оперным тэатры Сюрэя, і рэлігійнай паніхіды ў Мячэці Мальтэпе.

Катэгорыя:Оперныя спевакі і спявачкі XX стагоддзя
Катэгорыя:Сапрана
Кызыл-Кія

**Кызыл-Кія**  () — горад абласнога падпарадкавання ў Баткенскай вобласці Кыргызстана. Размешчаная ў Ферганскай даліне ля падножжа гор Паміра-Алай. Назва горада ў перакладзе з кыргызскай мовы азначае "Чырвоная сцежка". Заснаваны ў 1898 годзе пры распрацоўцы вугальнага пласта. У 1938 годзе яму прысвоены статус горада. Адзін з найстарэйшых цэнтраў вуглездабыўнай прамысловасці Кыргызстана. У савецкі час Кызыл-Кія быў буйным прамысловым цэнтрам рэгіёна.

Да 1994 года - горад абласнога падпарадкавання ў Ошскай вобласці.
## Насельніцтва 
Катэгорыя:Гарады Кыргызстана
Пушкоў

**Пушкоў** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Аляксей Канстанцінавіч Пушкоў (нар. 1954) — расійскі дзяржаўны і грамадскі дзеяч.
* Іван Васілевіч Пушкоў (1918—1986) — беларускі мастак.
Сезон 2006/2007 «Мінска-2006-2»

У сезоне 2006/2007 баскетбольны клуб «Мінск-2006-2» (у пачатку сезона — «Мінск-2006-2-БДУ») прымаў удзел:
* Чэмпіянат Беларусі 2006/2007 (Першая ліга,  **3 месца**).

## Склад каманды 
*  Марсэль Аўсепян
*  Яўген Брагін
*  Сяргей Вабішчэвіч
*  Дзяніс Васілевіч
*  Дзмітрый Данілік
*  Павел Дзямко
*  Павел Капанскі
*  Арцём Карасік
*  Антон Карнеенкаў
*  Аляксей Лазараў
*  Андрэй Лазарыдзі
*  Вадзім Супрун
*  Павел Тоўкач
*  Дзмітрый Тумашык
*  Сяргей Хвасько
*  Юрый Чарапанаў
*  Раман Чарванёў
*  Аляксей Шчарбакоў
*  Аляксей Шымко

## Трэнеры каманды 
*  Дзмітрый Навіцкі (галоўны трэнер)
*  Анатоль Парфіяновіч
*  Руслан Кнацько

## Гл. таксама 
* Сезон 2007/2008 «Мінска-2006-2»

## Спасылкі 
* БК Минск. История

2006/2007
Мінск-2006-2
Катэгорыя:2006 год у Мінску
Катэгорыя:2007 год у Мінску
Сезон 2007/2008 «Мінска-2006-2»

У сезоне 2007/2008 баскетбольны клуб «Мінск-2006-2» прымаў удзел:
* Чэмпіянат Беларусі 2007/2008 (Першая ліга,  **1 месца**),
* Еўрапейская юнацкая баскетбольная ліга (U-20) (**11 месца**).

## Склад каманды 
*  Сяргей Вабішчэвіч
*  Аляксандр Галаўскі (пакінуў каманду падчас сезону)
*  Дзмітрый Данілік
*  Павел Дзямко
*  Яўген Капылоў
*  Андрэй Лазарыдзі
*  Аляксей Пацэвіч
*  Ільяс Салсанаў
*  Пётр Сарасек
*  Яўген Скрыпко
*  Раман Чарванёў
*  Аляксей Шчарбакоў
*  Дзмітрый Шыловіч

## Гл. таксама 
* Сезон 2006/2007 «Мінска-2006-2»
* Сезон 2008/2009 «Мінска-2006-2»

## Спасылкі 
* БК Минск. История

2007/2008
Мінск-2006-2
Катэгорыя:2007 год у Мінску
Катэгорыя:2008 год у Мінску
Таласатэрапія

**Таласатэрапі́я** ( — мора +  — лячэнне) — выкарыстанне з лячэбнай мэтай марскога клімату і марскіх купанняў у спалучэнні з сонечнымі ваннам, кліматычных фактараў ўзбярэжжаў іншых вадаёмаў. Метад клімататэрапіі.

Таласатэрапія загартоўвае арганізм, трэніруе механізмы тэрмарэгуляцыі, станоўча ўздзейнічае на нервовую, дыхальную і сардэчна-сасудзістую сістэмы і скуру, паляпшае абмен рэчываў, павялічвае спажыванне кіслароду тканкамі арганізма і інш.

## Зноскі 
## Літаратура 
* 
* 
* *Бокша В. Г.* Талассотерапия  // Большая медицинская энциклопедия : в 30 т. / гл. ред. Б. В. Петровский. — 3-е изд. — М. : Советская энциклопедия, 1985. — Т. 24 : Сосудистый шов — Тениоз. — 544 с. : ил.

## Спасылкі 
* Физические природные факторы в системе медицинской реабилитации. Основы реабилитации. Основы курортологии // Кафедра шпітальнай хірургіі Іванаўскай дзяржаўнай медыцынскай акадэміі
* *Тлиш М. М.* Талассотерапия как инновационный ингредиент комплексного восстановительного лечения больных зудящими дерматозами // Гуманизация образования. № 6/2012.
* Талассотерапия: лечение морем // Информационный журнал «Евромаг» Euromag.ru

Катэгорыя:Лячэнне
Катэгорыя:Бальнеалогія
Катэгорыя:Альтэрнатыўная медыцына
Баткен

**Баткен** () — горад у Кыргызстане, адміністрацыйны цэнтр Баткенскай вобласці і раёна. Размешчаны на паўднёвым захадзе Кыргызстана, прыблізна за 240 км на захад ад Оша.
Сяло Баткен было ўтворана ў красавіку 1934 года, як раённы цэнтр аднайменнага Баткенскага раёна. У 1999 годзе для павышэння эфектыўнасці кіравання гэтых земляў пасля шэрагу нападаў баевікоў з трох заходніх раёнаў Ошскай вобласці была ўтворана Баткенская вобласць з адміністрацыйным цэнтрам Баткен.

З сувязі з гэтым сялу Баткен у 2000 годзе быў нададзены статус горада, першым мэрам горада прызначаны Султанаў Мамасыдык Мамадзіевіч. Насельніцтва сяла ў 2000 годзе складала 10987 чалавек. У 2001 годзе гораду былі падпарадкаваны 3 прыгарадныя вёскі.

У верасні 2022 года ў наваколлях горада адбыліся памежныя сутыкненні.
## Насельніцтва 
Катэгорыя:Гарады Кыргызстана
Дзімітар Талеў

**Дзімітар Талеў Пятроў Палісламаў** () — балгарскі пісьменнік і журналіст. Нарадзіўся ў 1898 годзе ў горадзе Прылепе ў Македоніі. Закончыў Сафійскі ўніверсітэт і з сярэдзіны 1920-х займаўся літаратурнай дзейнасцю, доўгі час быў журналістам у папулярных газетах «» і «» (). Пасля  1944 года і ўстанаўлення таталітарнага камуністычнага рэжыму ў краіне, быў абвешчаны «вялікабалгарскім шавіністам» і правёў некалькі гадоў у турмах і канцлагерах. Пасля вызвалення быў пакрысе рэабілітаваны рэжымам і да сваёй смерці ў 1966 годзе выдаў шэраг гістарычных раманаў, сярод якіх «Прэспанская тэтралогія» — «Жалезная свяцільня» (), «Прэспанскія званы» (), «Дзень Іллі» () і «Я чую вашыя галасы» () — што набылі яму вялікую славу і зацвердзілі яго як аднаго з класікаў балгарскай літаратуры.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Пісьменнікі Балгарыі
Айдаркен

**Айдаркен** — горад у Кадамжайскім раёне Баткенскай вобласці Кыргызстана. Узнік на месцы кыргызскага паселішча ў 1942 годзе як пасёлак пры ртутным рудніку. Горад размешчаны на паўночных схілах Алайскага хрыбта (хрыбет Эшмэ), на вышыні 2000 метраў над узроўнем мора за 45 км на паўднёвы захад ад горада Кадамжай і за 83 кіламетры на паўднёвы захад ад горада Фергана.

## Насельніцтва 
Катэгорыя:Гарады Кыргызстана
Сезон 2009/2010 «Мінска-2006-2»

У сезоне 2009/2010 баскетбольны клуб «Мінск-2006-2» прымаў удзел:
* Чэмпіянат Беларусі 2009/2010 (Першая ліга,  **1 месца**),
* Кубак Беларусі 2009 (**групавы этап**).

## Склад каманды 
*  Аляксей Амарын
*  Дзяніс Васілевіч
*  Яўген Капылоў (пакінуў каманду падчас сезону)
*  Антон Карнеенкаў
*  Мікіта Кульба
*  Арцём Маляўка (пакінуў каманду падчас сезону)
*  Павел Пронін
*  Павел Пятрусевіч
*  Ільяс Салсанаў
*  Яўген Скрыпко (пакінуў каманду падчас сезону)
*  Сяргей Хвасько
*  Дзмітрый Шыловіч

## Трэнеры каманды 
*  Аляксей Пынцікаў (галоўны трэнер)

## Гл. таксама 
* Сезон 2008/2009 «Мінска-2006-2»
* Сезон 2010/2011 «Мінска-2006-2»

## Спасылкі 
* БК Минск. История

2009/2010
Мінск-2006-2
Катэгорыя:2009 год у Мінску
Катэгорыя:2010 год у Мінску
Таласоід

на Месяцы — прыклад таласоіда]]
**Таласо́ід** (ад  — «мора» и  — «выгляд») — буйное кратарнае ўтварэнне на Месяцы, па памерах падобнае да круглых месяцовых мораў.

Дно таласоіда больш светлае, не залітае або часткова залітае цёмнай лавай. Паводле альбеда і структуры парод на паверхні таласоід падобны на месяцовы мацярык. Найбольшая частка таласоідаў знаходзіцца на зваротным баку Месяца.

## Зноскі 
## Літаратура 
* 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* *Чекунов А. В.* Внутриконтинентальные талассоиды // Геологический журнал 

Катэгорыя:Кратары
Катэгорыя:Паверхня Месяца
Алгомаўскі ўніверсітэт

**Алгомаўскі ўніверсітэт** () — канадская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта, якая месціцца ў горадзе Су-Сент-Мары ў правінцыі Антарыа, Канада.

## Агульная характарыстыка 
Універсітэт спецыялізуецца на гуманітарных навуках, кіраванні і прафесійных праграмах навучання. Ён прапануе 30 розных напрамкаў навучання і актыўна супрацоўнічае з Лаўрэнцьеўскім універсітэтам, каледжам якога ён быў да 2008 года. Дадатковыя кампусы знаходзяцца ў гарадах Брамптан і Цімінс.

## Структура 
* Факультэт бізнесу і эканомікі
* Факультэт крос-культурных студый
* Факультэт сацыяльна-гуманітарных навук
* Факультэт прыродазнаўчых навук

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Навучальныя ўстановы з англійскай мовай навучання
Катэгорыя:Універсітэты паводле алфавіта
Катэгорыя:Універсітэты Канады
Заходне-Антарыйскі ўніверсітэт

**Заходне-Антарыйскі ўніверсітэт** () — канадская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам даследчага ўніверсітэта, якая месціцца ў горадзе Лондан у правінцыі Антарыа, Канада.

## Агульная характарыстыка 
Галоўны кампус размешчаны на 455 гектарах, акружаны жылымі кварталамі і ракой. Ва ўніверсітэце працуюць 12 акадэмічных факультэтаў і школ. Універсітэт быў заснаваны 7 сакавіка 1878 года англіканскім біскупам Ісаакам Хельмутам і стаў пазаканфесійнай установай у 1908 годзе.

## Структура 
* Факультэт мастацтваў і гуманітарных навук
* Факультэт музыкі
* Факультэт адукацыі
* Факультэт інжынерыі
* Факультэт навук пра здароўе
* Факультэт інфармацыі і медыязнаўства
* Факультэт права
* Факультэт прыродазнаўчых навук
* Факультэт сацыяльных навук
* Школа бізнесу
* Школа медыцыны і стаматалогіі

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Навучальныя ўстановы з англійскай мовай навучання
Катэгорыя:Універсітэты паводле алфавіта
Катэгорыя:Універсітэты Канады
Сезон 2010/2011 «Мінска-2006-2»

У сезоне 2010/2011 баскетбольны клуб «Мінск-2006-2» прымаў удзел:
* Чэмпіянат Беларусі 2010/2011 (Першая ліга, **5 месца**),
* Кубак Беларусі 2010 (**групавы этап**).

## Склад каманды 
*Склад каманды ў чэмпіянаце Беларусі*:
*  Дзмітрый Асташаў
*  Антон Вашкевіч
*  Яраслаў Габрынец
*  Кірыл Даўгарукаў
*  Васіль Лагвіновіч
*  Лука Малахаў
*  Арцём Маляўка
*  Аляксандр Мінаеў
*  Аляксей Пагірэйчык
*  Павел Пронін
*  Раман Пруднікаў
*  Павел Пятрусевіч
*  Ягор Саленік
*  Мікіта Сафанюк
*  Яўген Стральчонак
*  Кірыл Сцяпанаў
*  Ілля Фешчанка
*  Сяргей Хвасько
*  Арцём Шарамет
*  Дзмітрый Шыловіч (пакінуў каманду падчас сезону)
*  Павел Якавіцкі

На групавым этапе Кубка Беларусі ў кастрычніку 2010 года за каманду згуляў Расціслаў Вяргун (у далейшым выступаў за асноўную каманду).

## Трэнеры каманды 
*  Аляксандр Вярэніч (галоўны трэнер)
*  Сяргей Шайкоўскі (старшы трэнер)
*  Тадас Сточкус
*  Мікалай Факееў

## Гл. таксама 
* Сезон 2009/2010 «Мінска-2006-2»
* Сезон 2011/2012 «Мінска-2006-2»

## Спасылкі 
* БК Минск. История
* КУБОК БЕЛАРУСИ. ПРОГУЛКА ДЛЯ ЧЕМПИОНА

2010/2011
Мінск-2006-2
Катэгорыя:2010 год у Мінску
Катэгорыя:2011 год у Мінску
Балыкчы

**Балыкчы** ( — «рыбак») — горад у Ісык-Кульскай вобласці Кыргызстана. У 1989—1992 гадах горад быў абласным цэнтрам Ісык-Кульскай вобласці (якая ўключала цяперашнюю Ісык-Кульскую і Нарынскую вобласці) і насіў назву Рыбачае, затым Ісык-Куль, а з 1993 года носіць цяперашнюю назву.

Насельніцтва — 51,3 тыс. чалавек (2021).

## Геаграфія 
Размешчаны на паўночным беразе заходняга ўскрайка возера Ісык-Куль, за 175 км на паўднёвы ўсход ад Бішкека. Важны транспартны вузел. З горада аўтамабільныя трасы вядуць у Бішкек, у абласны цэнтр Каракол (па паўночным і паўднёвым берагах возера), у горад Нарын і далей да памежнага пункта кыргызска-кітайскай мяжы «Таругарт». Будуецца аўтадарога «Балыкчы — Джалал-Абад», чыгуначная станцыя «Рыбачае» — канцавы пункт чыгункі Бішкек — Балыкчы. У горадзе размешчаны базавы порт Ісык-Кульскага параходства. За 40 км ад горада знходзіцца міжнародны аэрапорт «Ісык-Куль» у сяле Тамчы.

## Насельніцтва 
## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Гарады Кыргызстана
Ільхан (значэнні)

**Ільхан** — мнагазначнае паняцце:

* Ільхан — тытул вышэйшых кіраўнікоў у цюркскіх і мангольскіх народаў.

## Прозвішча 
* Мюфідэ Ільхан (1911—1996) турэцкі педагог і дзяржаўны дзеяч. Першая жанчына-мэр Турцыі.
* Чылер Ільхан (нар. 1972) — турэцкая пісьменніца, перакладчыца, журналістка і праваабаронца.
Джон Грэйвс Сімка

**Джон Грэйвс Сімка** (; , Катэрстак, Англія — , Эксетэр, Англія) — афіцэр брытанскага войска і першы лейтэнант-губернатар Верхняй Канады (1791—1796). Заснавальнік горада Ёрк (цяпер — Таронта) у Канадзе.

Сімка спрыяў укараненню ў Канадзе такіх традыцыйных брытанскіх інстытутаў, як: суд прысяжных, агульнае права і права на нерухомасць. Вядомы таксама тым, што з яго дапамогай было адменена рабства ў Верхняй Канадзе (1810) — раней чым ва ўсёй Брытанскай імперыі (1834).
Стрэтфард

**Стрэтфард** — горад у муніцыпальным раёне Трафард, графства Вялікі Манчэстэр, Англія.

Размешчаны на раўніннай мясцовасці паміж ракой Мерсі і суднаходным каналам Манчэстэра за 6,1 км на паўднёвы захад ад гарадскога цэнтра Манчэстэра і за 4,8 км на паўднёвы-паўднёвы ўсход ад Солфарда. Насельніцтва, паводле звестак перапісу 2001 года, складае 37 455 чалавек.

З 1910 года ў Стрэтфардзе базуецца футбольны клуб «Манчэстэр Юнайтэд», а з 1864 года — крыкетны клуб графства Ланкашыр.

## Насельніцтва 
## Славутасці 
* Публічная зала Стрэтфарда, пабудаваная ў 1878 годзе Джонам Райландсам.

## Вядомыя ўраджэнцы 
* Тоні Лойд (1950—2024) — брытанскі палітычны дзеяч.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Вялікі Манчэстэр
Чылер Ільхан

**Чылер Ільхан** (;  1972, Дэнізлі, Турцыя) — турэцкая пісьменніца, перакладчыца, журналістка і праваабаронца. Лаўрэат Прэміі Еўрапейскага Саюза па літаратуры 2011 года. Аўтар трох кніг. Яе кнігі выдадзеныя больш чым у 20 краінах свету.

## Біяграфія 
Чылер Ільхан нарадзілася ў 1972 годзе ў Дэнізлі, вырасла ў Ізміры.

У 1979—1983 гадах вучылася ў пачатковай школе Дэнізлі Меркезефендзі. Затым з 1983 па 1990 год была студэнткай ізмірскага прыватнага каледжа. З’яўляецца галоўным рэдактарам часопіса *Condé Nast Traveller Türkiye*.

## Творчасць 
Пачала пісаць свае першыя вершы ва ўзросце 10 гадоў. Падчас навучання ў каледжы напісала свае першыя дзённікі і тэатральныя п’есы.

У 2011 годзе яна стала лаўрэатам прэміі Еўрапейскага Саюза ў галіне літаратуры за зборнік апавяданняў «Выгнанне». Кніга была выдадзена больш чым у 20 краінах, уключаючы Вялікабрытанію, Італію, Францыю, Нідэрланды і Мексіку**.**

Унесла свой уклад у больш чым 15 нацыянальных і міжнародных анталогій.

У 2005 годзе ў зборніку «1002 начныя казкі» было апублікавана апавяданне «Вульгата» («Vulgata»).

### Кнігі 
* 2006 ─ «Пакой гандляроў марамі»/ *Rüya Tacirleri Odası (зборнік апавяданняў)*
* 2010 ─ «Выгнаньне» / *Exile* (*Sürgün) (зборнік апавяданняў)*
* 2021 ─ «Дом заручын» /*Nişan Evi* (раман)

Катэгорыя:Пісьменніцы XX стагоддзя
Катэгорыя:Пісьменніцы XXI стагоддзя
Катэгорыя:Старонкі з недагледжанымі перакладамі
Катэгорыя:Пісьменнікі Турцыі
Катэгорыя:Журналісты
Катэгорыя:Перакладчыкі
Жоўты пігмент 10

**Жоўты пігмент 10** — гэта арганічнае злучэнне, якое класіфікуецца як пігмент монаазапіразалону. Ён выкарыстоўваецца ў якасці жоўтага фарбавальніку, асабліва папулярны для выкарыстання для дарожнай маркіроўкі ў ЗША.

Злучэнне сінтэзуюць шляхам спалучэння солі дыязонія, атрыманай з дыхлараніліну, з піразалонам. Структура фарбавальніку, вызначаная метадам рэнтгенаўскай крышталяграфіі, складаецца з плоскай малекулы са сувяззю C=O і дзвюх гідразонавых груп.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Адценні жоўтага колеру
Катэгорыя:Пігменты
Катэгорыя:Дарожная маркіроўка
Уэйн (акруга, Мічыган)

**Акруга Уэйн** () — акруга ў штаце Мічыган, ЗША. Ідэнтыфікатар — 26163.

## Гісторыя 
Акруга была ўтвораная 16 жніўня 1796 года.

## Дэмаграфія 
Паводле перапісу 2000 года агульная колькасць насельніцтва акругі склала 2 061 162 чалавекі, у тым ліку гарадское — 2 046 762, сельскае — 14 400 чалавек. Сярод жыхароў акругі налічвалася 988 933 мужчыны і 1 072 229 жанчын. У раёне налічвалася 768 440 двароў, пражывала 511 717 сем’яў у 826 145 дамах. Сярэдні памер сям’і складаў 3,26 чалавекі.

## Памежныя акругі 
*  — паўночны ўсход
* , Антарыа, Канада — усход/паўднёвы ўсход
*  — поўдзень/паўднёвы захад
*  — захад
*  — паўночны захад

## Гл. таксама 
* Акругі ЗША

## Зноскі 
Катэгорыя:Акругі ЗША
Катэгорыя:ЗША
Катэгорыя:Акруга Уэйн
Катэгорыя:Дэтройт
Талбачык (значэнні)

**Талбачык** — тапонім.

* Талбачык — вулканічны масіў н паўвостраве Камчатка.
* Талбачык — рака на паўвостраве Камчатка.
Талбачык (рака)

**Талба́чык**, **Левы Талбачык** (), (. Плошча вадазбору 2110 км². Бярэ пачатак на схіле гары Зорка Талбачыка. Упадае ў Камчатку за 322 км ад яе вусця.

Сярод прытокаў: Азёрная, Правы Талбачык, Талуд, ручаі Ледавіковы, Шумны.

## Зноскі 
## Літаратура 
* 
* *Леонтьев В. В., Новикова К. А.* Топонимический словарь Северо-Востока СССР / науч. ред. Г. А. Меновщиков; ДВО АН СССР. Сев.-Вост. комплекс. НИИ. Лаб. археологии, истории и этнографии. — Магадан: Магад. кн. изд-во, 1989. — С. 363. — 456 с. — 15 000 экз. — ISBN 5-7581-0044-7.

Катэгорыя:Басейн Ціхага акіяна ў Азіі
Катэгорыя:Рэкі Камчацкага края
Ёркскі ўніверсітэт (Канада)

**Ёркскі ўніверсітэт** () — канадская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам даследчага ўніверсітэта, якая месціцца ў горадзе Таронта ў правінцыі Антарыа, Канада.

## Агульная характарыстыка 
Універсітэт быў заснаваны ў 1959 годзе. Гэта адзін з трох універсітэтаў у Таронта, буйнейшы ўніверсітэт Канады па памеры і трэці па колькасці студэнтаў. Яго велізарны кампус, адкрыты ў 1965 годзе, размешчаны ў паўночнай частцы горада. Назва ўніверсітэта паходзіць ад былога горада Ёрк, які сёння з'яўляецца часткай (раёнам) Таронта. Тут навучаюцца больш за 50 тысяч студэнтаў і працуе каля 7 тысяч супрацоўнікаў.

## Структура 
* Школа мастацтваў, медыяў, перформансу і дызайну
* Факультэт адукацыі
* Факультэт экалагічных і гарадскіх змен
* Факультэт магістратуры і аспірантуры
* Факультэт здароўя
* Школа інжынерыі
* Факультэт вольных мастацтваў і прафесійных студый
* Школа права
* Школа бізнесу
* Факультэт прыродазнаўчых навук

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Навучальныя ўстановы з англійскай мовай навучання
Катэгорыя:Універсітэты паводле алфавіта
Катэгорыя:Універсітэты Канады
Ёркскі ўніверсітэт (значэнні)

Назву **Ёркскі ўніверсітэт** маюць установы:

## Вялікабрытанія 
* Ёркскі ўніверсітэт — універсітэт у Ёрку

## Канада 
* Ёркскі ўніверсітэт — універсітэт у Таронта

## Гл. таксама 
* Ёркскі ўніверсітэт Святога Яна