Група армій «D»

**Група армій «D»** () — адна з груп армій вермахта падчас Другой сусветнай вайны.

## Стварэнне групы. Акупацыйная дзейнасць 1940—1944 
Група армій «D» сфарміравана 26 кастрычніка 1940 г. у Францыі пры падзеле камандавання групы армій «С» і групы армій «А». З 15 красавіка 1941 група армій «D» пачала называцца Галоўнакамандаваннем «Захаду» (). У выніку гэтага некаторыя даследчыкі няправільна называюць яе групай армій «Захад». Галоўнай задачай групы армій было ажыццяўленне акупацыйных функцый у Францыі, Бельгіі, Нідэрландах.

У жніўні 1942 падраздзяленні групы армій адбілі спробу саюзнікаў захапіць порт Д'еп. На працягу 1942—1944 гг. войскі групы сумесна з арганізацыяй «Тота» прымалі ўдзел у стварэнні «Атлантычнага вала». У лістападзе 1942 г. войскі групы армій «D» правялі аперацыю па захопу тэрыторыі вішысцкай Францыі. Пачынаючы з канца 1943 г., падраздзяленні групы армій прымаюць актыўны ўдзел у барацьбе з рухам Супраціву.

## Заходні фронт 1944—1945 
На працягу першай паловы 1944 г. камандаванню групы армій «D» былі падпарадкаваны войскі групы армій «B» і групы армій «G», а ў канцы года яшчэ і групы армій «H». З 10 верасня 1944 г. групу пачалі называць выключна *Галоўнае камандаванне «Захаду»*. З моманту высадкі саюзнікаў у Нармандыі, а ў далейшым і на паўднёвым узбярэжжы Францыі, вяла абарончыя баі з паступовым адыходам да меж Трэцяга Рэйха. Фактычна камандаванне ажыццяўляла кіраўніцтва ўсімі нямецкімі войскамі на Заходнім фронце. 25 сакавіка 1945 г. яна была перайменавана ў *Галоўнакамандаванне «Поўдзень»*. 22 красавіка 1945 г., пасля капітуляцыі нямецкіх войск у Паўночнай Італіі, узяла на сябе лінію абароны па ўсёй тэрыторыі Паўднёвай Германіі. Капітулявала 6 мая 1945.

## Баявы склад групы армій «D» 
**Лістапад 1940**
* штаб групы армій «D»
* 603-і батальён сувязі групы армій «D»
* 1-я армія — камандуючы генерал-палкоўнік Яганес Бласкавіц
* 7-я армія — камандуючы генерал-палкоўнік Фрыдрых Дольман
* 6-я армія — камандуючы генерал-фельдмаршал Вальтэр фон Рэйхенау
**Май 1941 — жнівень 1943**
* штаб групы армій «D»
* 603-і батальён сувязі групы армій «D»
* 1-я армія — камандуючы генерал-палкоўнік Яганес Бласкавіц
* 7-я армія — камандуючы генерал-палкоўнік Фрыдрых Дольман
* 15-я армія — камандуючы генерал-палкоўнік Генрых фон Фіцінгхоф
**Май 1944**
* штаб групы армій «D»
* 603-і батальён сувязі групы армій «D»
* група армій «B» — камандуючы генерал-фельдмаршал Эрвін Ромель
* група армій «G» — камандуючы генерал-палкоўнік Яганес Бласкавіц
* танкавая група «Захад» — камандуючы генерал танкавых войск Геер фон Швэпенбург
**Снежань 1944**
* штаб Галоўнага камандавання «Захад»
* 603-і батальён сувязі Галоўнага камандавання «Захад»
* група армій «B» — камандуючы генерал-фельдмаршал Вальтэр Модэль
* група армій «G» — камандуючы генерал-палкоўнік Яганес Бласкавіц
* група армій «H» — камандуючы генерал-палкоўнік Курт Штудэнт
* 6-я танкавая армія СС — камандуючы генерал-палкоўнік войск СС Оберстгрупенфюрар Ёзэф Дзітрых
**Май 1945**
* штаб Галоўнага камандавання «Поўдзень»
* 603-і батальён сувязі Галоўнага камандавання «Поўдзень»
* група армій «G» — камандуючы генерал ад інфантэрыі Фрыдрых Шульц
* 11-я армія — камандуючы генерал ад артылерыі Вальтэр Лухт
* 19-я армія — камандуючы генерал ад інфантэрыі Эрых Брандэнбургер
* 24-я армія — камандуючы генерал ад інфантэрыі Рудольф Шміт

## Камандуючыя 
* генерал-фельдмаршал Эрвін фон Віцлебен (26.10.1940 — 15.03.1942)
* генерал-фельдмаршал Герд фон Рундштэт (15.03.1942 — 02.07.1944)
* генерал-фельдмаршал Ганс фон Клюгэ (02.07.1944 — 15.08.1944)
* генерал-фельдмаршал Герд фон Рундштэт (15.08.1944 — 11.03.1945)
* генерал-фельдмаршал Альберт Кесельрынг (11.03.1945 — 06.05.1945)

## Гл. таксама 
* Спіс камандуючых германскімі групамі армій падчас Другой сусветнай вайны

## Літаратура 
* Мюллер-Гиллебранд, Б. Сухопутная армия Германии, 1939—1945 гг. — М.: Изографус, Эксмо, 2002. — 800 с. — 5000 экз. — ISBN 5-94661-041-4.
* Залесский, К. А. Вооружённые силы III Рейха. Полная энциклопедия. Вермахт, люфтваффе, кригсмарине. — М.: Эксмо, 2008. — 944 с. — 4000 экз. — ISBN 978-5-903339-73-0.

## Спасылкі 
* Великая война
* Der angriff
* Генштаб.ру 
* Восточный фронт 

Катэгорыя:Нямецкія групы армій у Другой сусветнай вайне