open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Інстытут археалогіі НАН Украіны

**Інстытут археалогіі НАН Украіны** — навукова-даследчая ўстанова ў складзе Аддзялення гісторыі, філасофіі і права Нацыянальнай акадэміі навук Украіны, займаецца навуковымі даследаваннямі ў галіне вывучэння археалагічных помнікаў Украіны і асвятлення старажытнай і сярэднявечнай гісторыі і культуры Украіны, арганізацыяй і правядзеннем ахоўных археалагічных даследаванняў на новазабудаваных тэрыторыях.

## Гісторыя 
У лістападзе 1918 г. пры толькі што заснаванай Украінскай акадэміі навук (УАН) быў арганізавана *кафедра археалогіі Украіны і дапаможных навук*, пры якой было прапанавана стварыць Археалагічную камісію для вырашэння пытання раскопак на тэрыторыі Украіны. Восенню 1919 г. пры УАН была створана *Камісія для складання археалагічнай карты Украіны*, якая ў 1921 г. была ператворана ў *Археалагічную камісію УАН*.

6 лютага 1922 г. установа была перайменавана ў *Археалагічны камітэт* пры Гісторыка-філалагічным аддзеле Украінскай акадэміі навук, на базе якога ў 1924 г. быў створаны *Усеўкраінскі археалагічны камітэт* (УАК). У 1934 г. на базе АН УССР быў створаны *Інстытут гісторыі матэрыяльнай культуры АН УССР*, які ў 1938 г. быў перайменаваны ў Інстытут археалогіі *АН УССР*.

## Структура 
* Аддзел археалогіі каменнага веку
* Аддзел археалогіі энеаліту — бронзавага веку
* Аддзел археалогіі ранняга жалезнага веку
* Аддзел старажытнай археалогіі
* Аддзел археалогіі ранніх славян
* Аддзел старажытнарускай і сярэднявечнай археалогіі
* Аддзел археалогіі Кіева
* Аддзел археалогіі Крыма і Паўночна-Заходняга Прычарнамор’я
* Аддзел біяархеалогіі
* Аддзел Археалагічны музей
** Экспазіцыйны сектар
** Сектар навуковых фондаў
** Сектар Музей Археалогіі Кіева
* Аддзел Палявы камітэт

## Спасылкі 
* Сайт інстытута

Катэгорыя:Нацыянальная акадэмія навук Украіны
Раян Мёрфі

**Раян Мёрфі** (; нар. , Джэксанвіл, Фларыда) — амерыканскі плывец на спіне, 5-кратны алімпійскі чэмпіён, шматкратны чэмпіён свету, рэкардсмен свету на дыстанцыі 100 метраў на спіне на доўгай вадзе.
## Крыніцы
Сезон 2010/2011 «Будаўніка» Мінск

У сезоне 2010—2011 валейбольны клуб «Будаўніка» з Мінска прымаў удзел у наступных турнірах:
* Чэмпіянат Беларусі 2010/2011 (**Чэмпіён**),
* Кубак Беларусі 2010 (**Уладальнік**).

## Склад каманды 
1. Андрэй Радзюк (1990) 
2. Павел Аўдочанка (1990) 
4. Сяргей Бусел (1989) 
6. Сяргей Акуліч (1986, к) 
8. Максім Хілько (1987) 
10. Алег Міхнюк (1983) 
12. Арцём Гарамыкін (1985) 
13. Дзмітрый Ліхарад (1977) 
14. Уладзімір Вярцелка (1988) 
15. Алег Мікановіч (1975) 
16. Артур Удрыс (1990) 
18. Анатоль Клышэўскі (1987) 
18. Вадзім Пранько (1991) 
99. Аляксандр Дзядкоў (1990) 
99. Яўгеній Вішнеўскі (1990)

## Трэнеры каманды 
*  Аляксандр Сінгаеўскі (галоўны трэнер)
*  Віктар Фандо (трэнер)

## Гл. таксама 
* Сезон 2009/2010 «Будаўніка» Мінск
* Сезон 2011/2012 «Будаўніка» Мінск

## Спасылкі 
* Stroitel Mińsk 
* СТРОИТЕЛЬ (МИНСК) 
* Беларусь. Юбилейный колорит
2010/2011
Будаўніка Мінск
Катэгорыя:2010 год у Мінску
Катэгорыя:2011 год у Мінску
Тора (значэнні)

**Тора** — шматзначны тэрмін.

* Тора — першая частка Танаха.

## Тапонім 
* Тора — рака на поўначы Коста-Рыкі, прыток Сарапікі.
* Тора — камуна ў Італіі.

## Прозвішча 
* Генры Дэйвід Тора (1817—1862) — амерыканскі пісьменнік.

## Гл. таксама 
* Тора Роса — італьянская аўтагоначная каманда.
* дэль Тора
Віктар Ліндгрэн

**Віктар Клаес Рыкард Ліндгрэн** (; нар.  года) — шведскі спартовы стралок. Выйграў залаты медаль у стральбе з пнеўматычнай вінтоўкі на 10 метраў на чэмпіянаце свету па стральбе 2023 года ISSF. Выйграў сярэбраны медаль у стральбе з пнеўматычнай вінтоўкі на 10 метраў на летніх Алімпійскіх гульнях 2024 года.

## Біяграфія 
Нарадзіўся і вырас у Шоба, Швецыя. Ён пераехаў у Шэш’ё, каб прыняць удзел у праграме спартыўнай стральбы ў Riksidrottsgymnasiet, спартыўнай спецыяльнай сярэдняй школе.
## Крыніцы
Сезон 1996/1997 БК «Гермес-Спартак» Бабруйск

**Сезон 1996/1997 жаночага баскетбольнага клуба «Гермес-Спартак»** быў чацвёртым сезонам у гісторыі існавання клуба.

## Склад 
## Спаборніцтвы 
### Чэмпіянат Беларусі 
#### Рэгулярны сезон 
#### Зводка вынікаў 
#### Вынікі па раўндах 
#### Матчы 
Крыніцы:

#### Плэй-оф 
Крыніцы:

## Статыстыка 
### Чэмпіянат Беларусі 
#### Рэгулярны сезон 
##### Ачкі 
##### Трохачковыя 
## Крыніцы 
1996/1997
Гермес Бабруйск
Катэгорыя:1996 год у Бабруйску
Катэгорыя:1997 год у Бабруйску
Інстытут украінскай археаграфіі і крыніцазнаўства імя М. С. Грушэўскага НАН Украіны

**Інстытут украінскай археаграфіі і крыніцазнаўства імя М. С. Грушэўскага НАН Украіны** — навукова-даследчая ўстанова ў складзе Аддзялення гісторыі, філасофіі і права Нацыянальнай акадэміі навук Украіны, займаецца навуковымі даследаваннямі ў галіне археаграфіі, крыніцазнаўства і спецыяльных гістарычных дысцыплін.

## Гісторыя 
Створаны пад назвай *Інстытут украінскай археаграфіі АН УССР* згодна з пастановай Прэзідыума АН УССР ад 10 ліпеня 1990 г. на базе Археаграфічнай камісіі УССР, якая была адноўлена ў канцы 1987 года. Пастановай Прэзідыума Нацыянальнай акадэміі навук Украіны ад 1 лютага 1995 года атрымаў сучасную назву з імем М. С. Грушэўскага.

## Структура 
* Аддзел тэорыі і методыкі археаграфіі і крыніцазнаўства
* Аддзел актавай археаграфіі
* Аддзел крыніцазнаўства новай гісторыі Украіны
* Аддзел крыніцазнаўства найноўшай гісторыі Украіны
* Аддзел помнікаў украінскай культуры
* Аддзел замежных крыніц па гісторыі Украіны
* Львоўскае аддзяленне
* Запарожскае аддзяленне

## Спасылкі 
* Сайт інстытута

Катэгорыя:Нацыянальная акадэмія навук Украіны
Інстытут усходазнаўства імя А. Ю. Крымскага НАН Украіны

**Інстытут усходазнаўства імя А. Ю. Крымскага НАН Украіны** — навукова-даследчая ўстанова ў складзе Аддзялення гісторыі, філасофіі і права Нацыянальнай акадэміі навук Украіны, займаецца навуковымі даследаваннямі ў галіне вывучэння моў, гісторыі, філасофіі, рэлігіі і культуры народаў Азіі, Блізкага, Сярэдняга і Далёкага Усходу, Паўночнай Афрыкі, а таксама этнасаў усходняга паходжання, якія існавалі або пражываюць на тэрыторыі Украіны. Заснаваны ў 1991 годзе.

## Структура 
* Аддзел Азіяцка-Ціхаакіянскага рэгіёну
* Аддзел Блізкага і Сярэдняга Усходу
* Аддзел еўразійскага стэпу
* Аддзел сучаснага Усходу
* Аддзел выданняў і інфармацыі
* Бібліятэчны аддзел

## Спасылкі 
* Сайт інстытута

Катэгорыя:Нацыянальная акадэмія навук Украіны
Осцін Крайчэк

**Осцін Крайчэк** (; нар. , Тампа, ЗША) — амерыканскі прафесійны тэнісіст, былая першая ракетка свету ў парным разрадзе; пераможца аднаго турніру Вялікага шлема ў парным разрадзе (Адкрыты чэмпіянат Францыі-2023); фіналіст аднаго турніру Вялікага шлема ў парным разрадзе (Адкрыты чэмпіянат Францыі-2022) і аднаго ў міксце (Адкрыты чэмпіянат ЗША-2023); сярэбраны прызёр Алімпійскіх гульняў 2024 года ў парным разрадзе; пераможца 12 турніраў ATP у парным разрадзе.
## Крыніцы
Генры Дэйвід Тора

**Генры Дэйвід То́ра** (; ) — амерыканскі пісьменнік, публіцыст, філосаф, натураліст, грамадскі дзеяч.

## Біяграфія 
Сын рамесніка. У 1837 годзе скончыў Гарвардскі ўніверсітэт. Зблізіўся з Р. У. Эмерсанам, прымкнуў да трансцэндэнталістаў. У час вучобы колькі часу выкладаў у школе. Займаўся рамеснай справай. На працягу двух гадоў Г. Тора жыў на беразе Уолдэнскага возера, забяспечваючы сваё існаванне за кошт працы, рыбнай лоўлі і збіральніцтва. Напярэдадні Грамадзянскай вайны 1861—1865 гадоў адкрыта заклікаў да барацьбы з рабаўладальніцтвам.

## Творчасць 
Друкавацца Генры Тора пачаў у 1840 годзе. У 1854 годзе выйшаў рамантычны філасофскі празаічны твор «Уолдэн, або Жыццё ў лесе» пра жыццё чалавека ў свеце прыроды як магчымасць выратавання асобы ад «цывілізацыі спажывання». Аўтар памфлетаў «Грамадзянская непакорнасць» (1849), «Рабства ў Масачусетсе» (1854), прамоў у абарону неграў, дарожных нататак-дзённікаў, кніг «Тыдзень на Конкардзе і Марымаку» (1849), «Мэнскія лясы» (апублікавана ў 1864 годзе), «Янкі ў Канадзе» (апублікавана ў 1866 годзе). Таксама Генры Тор пісаў вершы, рабіў пераклады.

Сацыяльна-маральныя матывы творчасці Генры Дэйвіда Тора высока ацэньваў Л. М. Талстой.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* *Егорова Н.* Торо [Thoreau Henry David, 1817—1862] // Литературная энциклопедия: В 11 т. — М., 1929—1939. — Т. 11. / Ред. коллегия: Лебедев-Полянский П. И., Нусинов И. М.; Гл. ред. Луначарский А. В.; ученый секретарь Михайлова Е. Н. — М.: Худож. лит., 1939. — Стб. 351—352. — 824 стб.: ил.
* *Осипова Э. Ф.* Генри Торо : очерк творчества / Э. Ф. Осипова ; ЛГУ им. А. А. Жданова. — Ленинград : Изд-во ЛГУ, 1985. — 129 с. : ил.; 21 см.
* *Воробёв С., Луканов Д.* То́ро Генри Дейвид // Философская энциклопедия: [в 5 т.] — Т. 5. Специальные системы — Яшты / гл. ред. Ф. В. Константинов. — М. : Советская энциклопедия, 1970. — С. 250. — 740 с. с ил., 1 л. порт. — 60 500 экз.
* То́ро Генри Дейвид // Философский энциклопедический словарь / Гл. редакция: Л. Ф. Ильичёв, П. Н. Федосеев, С. М. Ковалёв, В. Г. Панов. — М.: Советская энциклопедия, 1983. — С. 690. — 840 с. — 150 000 экз.

## Спасылкі 
* *Андрей Цунский* Строптивый Торо // Интернет-портал «ГодЛитературы. РФ»
* *Соломатина С. Ю.* Рецепция творчества Генри Дэвида Торо в русском литературном сознании // Вестник Нижегородского университета им. Н. и. Лобачевского, 2012, № 5 (3), с. 107—112.

Катэгорыя:Пісьменнікі ЗША
Катэгорыя:Пісьменнікі-натуралісты
Катэгорыя:Публіцысты ЗША
Катэгорыя:Філосафы ЗША
Катэгорыя:Пацыфісты
Катэгорыя:Прыродазнаўцы
Катэгорыя:Перакладчыкі XIX стагоддзя
Катэгорыя:Перакладчыкі ЗША
Катэгорыя:Абаліцыяністы ЗША
Катэгорыя:Памерлі ад туберкулёзу
Інстытут энцыклапедычных даследаванняў НАН Украіны

**Інстытут энцыклапедычных даследаванняў НАН Украіны** — навукова-даследчая ўстанова ў складзе Аддзялення гісторыі, філасофіі і права Нацыянальнай акадэміі навук Украіны, займаецца навуковымі даследаваннямі ў галіне энцыклапедычнай справы з мэтай атрымання новых навуковых ведаў, садзейнічання навукова-тэхнічнаму прагрэсу, сацыяльна-эканамічнага і духоўнага развіцця грамадства, станаўлення ўкраінскай дзяржаўнасці.

Інстытут створаны пастановай Прэзідыума Нацыянальнай акадэміі навук Украіны ад 14 красавіка 2004 года № 121 у выніку рэарганізацыі Каардынацыйнага бюро Энцыклапедыі сучаснай Украіны НАН Украіны шляхам аб’яднання з Украінскім міжнародным камітэтам па навуцы і культуры пры Нацыянальнай акадэміі навук Украіны.

## Спасылкі 
* Сайт інстытута

Катэгорыя:Нацыянальная акадэмія навук Украіны
Наэмі Фокс

**Ноэмі Фокс** (; нар.  года) — аўстралійская канаістка-слаламістка французскага паходжання, якая выступае на міжнародным узроўні з 2013 года, выйграла два чэмпіянаты свету. Заваявала залаты медаль на Алімпіядзе ў Парыжы ў 2024 годзе ў жаночым слаламе на байдарках-кросе, стаўшы першай у гісторыі алімпійскай чэмпіёнкай у гэтым відзе.
## Крыніцы
Арыса Тру

**Арыса Тру** (; нар. , Кэрнс, Квінсленд) — аўстралійская скейтбардыстка, чэмпіёнка летніх Алімпійскіх гульняў 2024 года.

У красавіку 2024 года атрымала прэмію Laureus World Sports Award у намінацыі «Спартсмен года». 29 мая 2024 года стала першай жанчынай-скейтбардысткай, якая паказала Трук «900» у хафпайпе.

6 жніўня 2024 года выйграла залаты медаль на Алімпійскіх гульнях у Парыжы ў дысцыпліне парк, стаўшы самай маладой аўстралійкай, якая калі-небудзь атрымоўвала алімпійскае золата. Арыса Тру зрабіла гэта ва ўзросце 14 гадоў.

## Зноскі 
Катэгорыя:Чэмпіёны летніх Алімпійскіх гульняў 2024 года
Інстытут літаратуры імя Т. Р. Шаўчэнкі НАН Украіны

**Інстытут літаратуры імя Т. Р. Шаўчэнкі НАН Украіны** — навукова-даследчая ўстанова ў складзе Аддзялення літаратуры, мовы і мастацтвазнаўства Нацыянальнай акадэміі навук Украіны, займаецца навуковымі даследаваннямі ў галіне ўсебаковага вывучэння ўкраінскай і сусветнай літаратуры, распрацоўкі тэарэтычных і метадалагічных праблем, захавання і вывучэння рукапіснай спадчыны ўкраінскіх пісьменнікаў, а таксама падрыхтоўкі фундаментальных даследаванняў тэарэтычнага і гісторыка-літаратурнага плана, падручнікаў, дапаможнікаў, энцыклапедый, паказальнікаў, бібліяграфічнай і іншай даведачнай літаратуры, падрыхтоўкі навуковых кадраў, каардынацыі даследаванняў у галіне літаратуразнаўства, збору і належнага захоўвання рукапіснай спадчыны ўкраінскіх пісьменнікаў.

## Гісторыя 
Створаны ў 1926 годзе ў Харкаве як *Інстытут Тараса Шаўчэнкі* ў сістэме Народнага камісарыята асветы Украінскай ССР. З 1936 г. у сістэме АН УССР (цяпер Нацыянальная акадэмія навук Украіны). З 1952 г. *Інстытут літаратуры імя Т. Р. Шаўчэнкі*.

## Структура 
* Аддзел шаўчэнказнаўства
* Аддзел рукапісных фондаў і тэксталогіі
* Аддзел старажытнай украінскай літаратуры
* Аддзел класічнай украінскай літаратуры
* Аддзел украінскай літаратуры ХХ стагоддзя і сучаснага літаратурнага працэсу
* Аддзел тэорыі літаратуры і літаратурнай крытыкі
* Аддзел кампаратывістыкі
* Аддзел замежных і славянскіх літаратур
* Аддзел замежнай украіністыкі
* Навукова-інфармацыйны аддзел
* Цэнтр амерыканістыкі
* Цэнтр даследавання літаратуры фэнтэзі
* Цэнтр даследавання праблематыкі ўкраінскага шасцідзясятніцтва
* Цэнтр даследавання жыцця і творчасці Панцеляймона Куліша

## Спасылкі 
* Сайт інстытута

Катэгорыя:Нацыянальная акадэмія навук Украіны
Інстытут Івана Франко НАН Украіны

**Інстытут Івана Франко НАН Украіны** — навукова-даследчая ўстанова ў складзе Аддзялення літаратуры, мовы і мастацтвазнаўства Нацыянальнай акадэміі навук Украіны, займаецца навуковымі даследаваннямі ў галіне франказнаўства, шаўчэнказнаўства, кулішазнаўства, славістыкі, германістыкі, тэарэтыка-літаратурнай і кампаратывістыкі, вывучэння літаратурнага працэсу ў Галіцыі ад «Рускай тройцы» да «Маладой музы», украінскай эміграцыйнай літаратуры, іншых творчых асоб, праблем вершазнаўства, літаратуразнаўства.

## Гісторыя 
Створаны на базе Львоўскага аддзялення Інстытута літаратуры імя Т. Р. Шаўчэнкі НАН Украіны ў адпаведнасці з пастановай Прэзідыума НАН Украіны No 114 ад 13 красавіка 2011 г.

## Структура 
* Аддзел франказнаўства
* Аддзел літаратурнага працэсу і кампаратывістыкі

## Спасылкі 
* Сайт інстытута

Катэгорыя:Нацыянальная акадэмія навук Украіны
Еўрыопісы

**Еўрыопісы** (*Euryopis*) — род аранеаморфных павукоў сямейства павукоў-цянётнікаў, прадстаўнікі якога трапляюцца ў фаўне Беларусі. Упершыню апісаны нямецкім энтамолагам Антонам Менгэ.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Павукі-цянётнікі
Інстытут дзяржавы і права імя У. М. Карэцкага НАН Украіны

**Інстытут дзяржавы і права імя У. М. Карэцкага НАН Украіны** — навукова-даследчая ўстанова ў складзе Аддзялення гісторыі, філасофіі і права Нацыянальнай акадэміі навук Украіны, займаецца навуковымі даследаваннямі ў галіне правазнаўства.

## Гісторыя 
Быў створаны пастановай Савета Міністраў УССР 6 мая 1949 года нумар 1091, у адпаведнасці з якой у складзе АН УССР быў утвораны 13 мая *Сектар дзяржавы і права*. Асноўнымі напрамкамі дзейнасці сектара былі: гісторыя дзяржавы і правы УССР; міжнароднае права, перш за ўсё праблемы, звязаныя з дзейнасцю УССР як краіны-члена ААН і суб’екта міжнароднага права; пытанні дзяржаўнага права краін народнай дэмакратыі.

Праз дваццаць гадоў, 2 чэрвеня 1969 г. Савет Міністраў УССР прыняў пастанову № 360 «Аб стварэнні Інстытута дзяржавы і права Акадэміі навук УССР» на базе Сектара. Згодна з пастановай галоўнымі задачамі інстытута былі вызначаны: распрацоўка метадалагічных праблем прававой навукі, правядзенне навуковых даследаванняў у галіне дзяржаўна-прававога будаўніцтва, укараненне вынікаў гэтых даследаванняў у практыку.

15 лютага 1990 года Савет міністраў УССР сваёй Пастановай № 36 прысвоіў Інстытуту дзяржавы і права АН Украіны імя У. М. Карэцкага.

## Структура 
* Аддзел тэорыі дзяржавы і права
* Аддзел праблем дзяржаўнага кіравання і адміністрацыйнага права
* Аддзел канстытуцыйнага права і мясцовага самакіравання
* Аддзел праблем аграрнага, зямельнага, экалагічнага і касмічнага права
* аддзел праблем крымінальнага права, крыміналогіі і судаводства
* Аддзел міжнароднага права і параўнальнага правазнаўства
* Аддзел прававых праблем паліталогіі
* Аддзел праблем грамадзянскага, працоўнага і гаспадарчага права
* Аддзел гісторыка-прававых даследаванняў
* Цэнтр энцыклапедычнага правазнаўства
* Цэнтр тэарэтычных праблем праватворчасці
* Цэнтр энергетычнага і ядзернага права
* Цэнтр банкаўскага права
* Цэнтр мясцовага самакіравання
* Міжнародны цэнтр прававых праблем інтэлектуальнай уласнасці
* Міжнародны цэнтр касмічнага права
* Цэнтр прававых праблем гендарнай палітыкі

## Спасылкі 
* Сайт інстытута

Катэгорыя:Нацыянальная акадэмія навук Украіны
Антон Менгэ

**Франц Антон Менгэ** (, , Арнсберг — , Данцыг) — нямецкі энтамолаг.

Менгэ вывучаў фізіку, хімію і натуральную гісторыю ў Бонскім універсітэце. Працаваў прафесарам Петрыскай школы ў Данцыгу. Менгэ апублікаваў даследаванне «Preussische Spinnen» («Павукі Прусіі»).

Яго калекцыя насякомых і павукоў знаходзіцца ў Дзяржаўным прыродазнаўчым музеі ў Гданьску. У ёй шмат выкапнёвых насякомых, якія захаваліся ў балтыйскім бурштыне.

## Крыніцы
Газавік-Гомель

**Газавік-Гомель** — беларускі валейбольны клуб з горада Гомель.

## Гісторыя 
## Дасягненні 
**Першая ліга чэмпіяната Беларусі па валейболе**
*  **Чэмпіён (2)** 2020/2021, 2023/2024
*  **Сярэбраны прызёр (1)** 2021/2022

## Статыстыка выступленняў 
## Трэнеры 
* Дзмітрый Ліхарад (2020)
* Артура Знахарэнка (2024)

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* «Газовик-Гомель» пополнил Первую лигу Беларуси по волейболу
* Дмитрий Лихорад о задачах и целях команды «Газовик-Гомель»
* «Газовик-Гомель» — двукратный чемпион Первой лиги по волейболу!
* ВК «ГАЗОВИК-ГОМЕЛЬ»
* Gazovik Gomel 

Катэгорыя:Газавік-Гомель
Сезон 2009/2010 «Будаўніка» Мінск

У сезоне 2009—2010 валейбольны клуб «Будаўніка» з Мінска прымаў удзел у наступных турнірах:
* Чэмпіянат Беларусі 2009/2010 (**Чэмпіён**),
* Кубак Беларусі 2009 (**Уладальнік**).

## Склад каманды 
2. Павел Аўдочанка (1990) 
4. Сяргей Бусел (1989) 
6. Сяргей Акуліч (1986) 
8. Максім Хілько (1987) 
10. Алег Міхнюк (1983) 
12. Сяргей Кітун (1982) 
12. Арцём Гарамыкін (1985) 
13. Дзмітрый Ліхарад (1977) 
14. Уладзімір Вярцелка (1988) 
15. Алег Мікановіч (1975) 
16. Артур Удрыс (1990) 
18. Анатоль Клышэўскі (1987) 
99. Цімафей Варыбрус (1981) 
99. Андрэй Мурашка (1983) 
99. Сяргей Рускевіч (1978) 
99. Ігар Казлоўскі (1993) 

## Трэнеры каманды 
*  Аляксандр Сінгаеўскі (галоўны трэнер)
*  Віктар Фандо (трэнер)

## Гл. таксама 
* Сезон 2008/2009 «Будаўніка» Мінск
* Сезон 2010/2011 «Будаўніка» Мінск

## Спасылкі 
* Stroitel Mińsk 
* СТРОИТЕЛЬ (МИНСК) 
* БЕЛАРУСЬ. АНОНС. КТО НА НОВЕНЬКОГО?
2009/2010
Будаўніка Мінск
Катэгорыя:2009 год у Мінску
Катэгорыя:2010 год у Мінску
Сезон 1997/1998 БК «Гермес» Бабруйск

**Сезон 1997/1998 жаночага баскетбольнага клуба «Гермес»** быў пятым сезонам у гісторыі існавання клуба.

## Склад 
## Спаборніцтвы 
### Чэмпіянат Беларусі 
#### Рэгулярны сезон 
#### Зводка вынікаў 
#### Матчы 
Крыніцы:

#### Плэй-оф 
Крыніцы:

## Статыстыка 
### Чэмпіянат Беларусі 
#### Рэгулярны сезон 
##### Трохачковыя 
## Крыніцы 
1997/1998
Гермес Бабруйск
Катэгорыя:1997 год у Бабруйску
Катэгорыя:1998 год у Бабруйску
Zeman

**Zeman**, сапраўднае імя **Ягор Гаўрылаў** (нар. 30 ліпеня 1988, Мінск)&nbsp;— беларускі рэп-выканаўца.

## Біяграфія 
Скончыў Мінскі дзяржаўны лінгвістычны ўніверсітэт, спецыяльнасць&nbsp;— перакладчык-рэферэнт англійскай, італьянскай і польскай мовы. У 2002 годзе са сваім школьным сябрам Андрэем Realize стварыў гурт «Император». Пасля выхаду беларускамоўнай песні «Уздымайце запальніцы» на іх звярнуў ўвагу Krou з гурта «Чырвоным па Белым» і запрасіў паўдзельнічаць у запісе альбома «Крывавы Сакавік» у якасці удзельнікаў гурта.

У 2016 годзе стварыў гурт Belaroots. У 2017 годзе гурт выпусціў дэбютны альбом «Аднакарэнныя».

У 2021 разам з украінскім рэперам Масло (Епіцентр Унії) стварыў гурт «ЄЎ». 

## Дыскаграфія 
### Альбомы 
* Чужеродное (Mixtape) (2007).
* Апельсин (2010).
* Бырло (2012).
* Третья звезда (2012).
* Квадрат (2013).
* Коска (2014).
* Радио Фьямметта (2015).
* Праздник великого поражения (2016).
* Омерзительный и восьмёрка (2018).
* Манэки-нэко (2019).
* Vandro​ŭ​ny cyrk majho hramadskaha žy​ć​cia (2023).

### Сінглы 
* Фрунзенская (2021).
* Пушкінская (2022).
* Płanieta (2024).

### Кліпы 
* Я люблю тебя, Хип-Хоп! (2013).
* Zeman, Слава Insane, Виля Климкин (Ребус Нелишних)&nbsp;— Бродяги (2015).
* Belaroots - Гравітацыя (2020)

### Удзел у іншых рэлізах 
* Император&nbsp;— Это Рэп (2010).
* PANaNieba&nbsp;— На балоце (2010).
* Чырвоным па Белым&nbsp;— Крывавы Сакавік (2007).
* Вожык&nbsp;— У віры падзей (2011).
* Складанка беларускамоўнай рэп-музыкі «Жалуды» (2013).
* каБэ БИТый саб&nbsp;— Ронин (2013).
* Maxie Flow&nbsp;— Божественная комедия (2017).
* Belaroots — Аднакарэнныя (2017)

## Зноскі 
Катэгорыя:Асобы
Катэгорыя:Рэперы Беларусі
Катэгорыя:Музыканты паводле алфавіта
Катэгорыя:Нарадзіліся 30 ліпеня
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1988 годзе
Аляксей Кураш

**Аляксей Кураш** (нар. ) — беларускі валейбаліст. Майстар спорту Беларусі.

## Біяграфія 
Калі прыйшоў у школу, запрасілі ў секцыю па валейболе, першым трэнерам быў Мікалай Грынь.

З 2018 года выступаў ў «Шахцёру» і ў сезонах 2022/23, 2023/24 прызнаваўся лепшым сувязным чэмпіянату Беларусі.

У ліпені 2024 года падпісаў кантракт з маскоўскім «Дынама».

## Дасягненні 
*   Чэмпіён Беларусі (8): 2023/24, 2022/23, 2021/22, 2020/21, 2019/20, 2018/19, 2015/16, 2014/15
*   Срэбраны прызёр чэмпіянату Беларусі (4): 2017/18, 2016/17, 2011/12, 2010/11
*   Бронзавы прызёр чэмпіянату Беларусі (4): 2013/14, 2012/13, 2009/10, 2007/08
*   Уладальнік Кубка Беларусі (11): 2023/24, 2022/23, 2021/22, 2020/21, 2019/20, 2018/19, 2017/18, 2016/17, 2015/16, 2014/15, 2011/12
*   Сярэбраны прызёр Кубка Беларусі (2): 2013/14, 2010/11
## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Кураш Алексей/ Kurash Aliaksei
* Aliaksei Kurash 
* АЛЕКСЕЙ КУРАШ СТАЛ ИГРОКОМ «ДИНАМО»!
* Главные болельщики капитана «Шахтера» Алексея Кураша

Катэгорыя:Валейбалісты Беларусі
Катэгорыя:Майстры спорту Беларусі
Катэгорыя:Ігракі зборнай Беларусі па валейболе
Торкі (значэнні)

**Торкі** — шматзначны тэрмін.

* Торкі — горад і курорт у Англіі ў графстве Дэваншыр.
* Торкі — качавыя цюркскія плямёны.

## Гл. таксама 
* Торкы — вёска ў Радэхіўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Бардачоў

**Бардачоў** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Аляксандр Аляксандравіч Бардачоў (нар. 1993) — беларускі валейбаліст.
* Максім Аляксандравіч Бардачоў (нар. 1986) — беларускі футбаліст, абаронца.
Інстытут палітычных і этнанацыянальных даследаванняў імя І. Ф. Кураса НАН Украіны

**Інстытут палітычных і этнанацыянальных даследаванняў імя І. Ф. Кураса НАН Украіны** — навукова-даследчая ўстанова ў складзе Аддзялення гісторыі, філасофіі і права Нацыянальнай акадэміі навук Украіны, займаецца навуковымі даследаваннямі ў галіне гісторыі і сучаснай дынамікі палітычных інстытутаў і працэсаў, узаемаўплыву палітыкі, палітычнай культуры, этнанацыянальных, міжрэлігійных і міжканфесійных, рэгіянальных адносінаў і фактараў сацыяльнага жыцця, выпрацоўкі новых парадыгм этнанацыянальнага развіцця, прадухілення канфлікту у этнанацыянальнай сферы, мадэлявання аптымальных варыянтаў этнапалітыкі, распрацоўкі тэхналогій кіравання ў сістэме палітычных і міжэтнічных адносін, экспертызы законапраектаў, дзяржаўных і недзяржаўных праграм у розных сферах грамадскага жыцця, тэарэтычных і метадалагічных аспектаў палітычных і этнанацыянальных даследаванняў.

## Гісторыя 
Установа створана пастановай Прэзідыума Акадэміі навук Украіны ад 11 снежня 1991 года на матэрыяльна-тэхнічнай базе былога Інстытута палітычных даследаванняў пры ЦК Кампартыі Украіны як *Інстытут нацыянальных адносін і паліталогіі НАН Украіны*. З 1997 — *Інстытут палітычных і этнанацыянальных даследаванняў НАН Украіны*, з 2005 — імя І. Ф. Кураса.

## Структура 
* Аддзел тэорыі і гісторыі палітычнай навукі
** Цэнтр гістарычнай паліталогіі
* Аддзел палітычных інстытутаў і працэсаў
* Аддзел палітычнай культуры і ідэалогіі
* Аддзел праблем сусветнага палітычнага развіцця
* Аддзел этнапаліталогіі
** Цэнтр яўрэйскай гісторыі і культуры

## Спасылкі 
* Сайт інстытута

Катэгорыя:Нацыянальная акадэмія навук Украіны
Торкі (племя)

**То́ркі**, **гузы**, **узы** — качавыя цюркскія плямёны, якія вылучыліся (верагодна.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* То́рки, гузи, узи // Українська радянська енциклопедія : у 12 т. / гол. ред. М. П. Бажан; редкол.: О. К. Антонов та ін. — 2-ге вид. — К. : Головна редакція УРЕ, 1984. — Т. 11, кн. 1 : Стодола — Фітогеографія. — С. 309. — 606, [2] с., [22] арк. іл. : іл., портр., карти с.
* *Моргунов Ю. Ю.* Ещё раз о «переяславских торках» // Российская археология. — 2000. — № 1. — С. 23—36.

## Спасылкі 
* *Сухарев Ю. В.* Торки (узы) и Русь // Межрегиональная общественная организация «Союз гагаузов»

Катэгорыя:Цюркскія народы
Катэгорыя:Гісторыя Русі
Сезон 2013/2014 «Камунальніка» Гродна

У сезоне 2013—2014 валейбольны клуб «Камунальнік» з Гродна прымаў удзел у наступных турнірах:
* Чэмпіянат Беларусі 2013/2014 (**Бронзавы прызёр**),
* Кубак Беларусі 2013 (**Фіналіст**).

## Склад каманды 
1. Уладзіслаў Драпчынскі (1997)
3. Арцём Караткевіч (1993) 
4. Уладзіслаў Хатулёў (1980; Латвія) 
8. Эдуард Абуховіч (1987) 
9. Лаўрыс Іецялніекс (1982; Латвія)
11. Сяргей Кітун (1982)
12. Аляксей Кураш (1988, к)
13. Андрэй Бародзіч (1986)
14. Сяргей Тарас (1988)
15. Сяргей Шаблыка (1988)
17. Станіслаў Забароўскі (1988)
18. Раман Аплевіч (1986)
99. Аляксандр Бардачоў (1993)
99. Аляксандр Елістратаў (1977)

## Трэнеры каманды 
*  Віктар Бекша (галоўны трэнер)
* Анатоль Паняшыг (трэнер)

## Гл. таксама 
* Сезон 2012/2013 «Камунальніка» Гродна
* Сезон 2014/2015 «Камунальніка» Гродна

## Спасылкі 
* ВХОД СВОБОДНЫЙ! ПРИГЛАШАЕМ БОЛЕЛЬЩИКОВ НА ФИНАЛЬНЫЙ ЭТАП ЧЕМПИОНАТА БЕЛАРУСИ ПО ВОЛЕЙБОЛУ! 
* «Коммунальник» представил заявку на сезон
* Kommunalnik Grodno 
2013/2014
Камунальнік Гродна
Катэгорыя:2013 год у Гродне
Катэгорыя:2014 год у Гродне
PepsiCo

**PepsiCo, Inc.** () — амерыканская транснацыянальная карпарацыя па вытворчасці прадуктаў харчавання, снэкаў і напояў са штаб-кватэрай у Харысане, штат Нью-Ёрк. Дзейнасць PepsiCo ахоплівае ўсе аспекты рынку прадуктаў харчавання і напояў. Яна курыруе вытворчасць, дыстрыбуцыю і маркетынг сваёй прадукцыі. Кампанія PepsiCo была заснавана ў 1965 годзе ў выніку зліцця кампаній Pepsi-Cola Company і Frito-Lay, Inc. З тых часоў Кампанія PepsiCo пашырыла свой асартымент ад аднайменнага прадукту Pepsi Cola да надзвычай разнастайнага асартыменту прадуктаў харчавання і напояў. Самым буйным і апошнім набыццём стала Кампанія Pioneer Foods ў 2020 годзе за 1,7 мільярда даляраў ЗША, а да гэтага была набытая кампанія Quaker Oats ў 2001 годзе, якая дадала брэнд Gatorade ў партфель прадуктаў Pepsi і Tropicana ў 1998 годзе.

## Крыніцы
Уладзіслаў Хатулёў

**Уладзіслаў Хатулёў** (нар. ) — латвійскі валейбаліст.

## Біяграфія 
Сезон 2010/11 правёў у Італіі.

Сезон 2013/2014 правёў у гродзенскім «Камунальніке».

## Дасягненні 
*   Бронзавы прызёр чэмпіянату Беларусі (1): 2013/14
*   Сярэбраны прызёр Кубка Беларусі (1): 2013
## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Vladislavs Hotuļevs 
* «Коммунальник» представил заявку на сезон

Катэгорыя:Валейбалісты Латвіі
Катэгорыя:Ігракі зборнай Латвіі па валейболе
Катэгорыя:Ігракі «Ніцы» (валейбол)
Катэгорыя:Ігракі «РТУ-Рабежсардзе» Рыга
Катэгорыя:Ігракі «Альмерыі‎» (валейбол)
Аляксандр Аляксандравіч Бардачоў

**Аляксандр Аляксандравіч Бардачоў** (нар. ) — беларускі валейбаліст. Брат беларускага футбаліста Максіма Бардачова.

## Біяграфія 
У трэцім класе ў школу прыйшоў трэнер па валейболе і запрасіў у секцыю. Вучыўся ў спартовым класе. Потым скончыў універсітэт імя Янкі Купалы — факультэт фізічнай культуры.

З 2016 года гуляе ў «Легіёне», з 2020 года з’яўляецца капітанам.

## Дасягненні 
*   Срэбраны прызёр чэмпіянату Беларусі (2): 2010/2011, 2011/2012
*   Бронзавы прызёр чэмпіянату Беларусі (2): 2013/14, 2009/10
*   Уладальнік Кубка Беларусі (1): 2011
*   Сярэбраны прызёр Кубка Беларусі (1): 2013
## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Aliaksandr Bardachou 
* Бордачёв Александр/ Bardachov Aliaksandr
* КАПИТАН ОБУХОВСКОГО «ЛЕГИОНА» АЛЕКСАНДР БОРДАЧЁВ РАССКАЗАЛ, ЗА ЧТО ЛЮБИТ ВОЛЕЙБОЛ

Катэгорыя:Валейбалісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі «Легіёна» Абухава
Катэгорыя:Выпускнікі фізічнага факультэта ГрДУ імя Янкі Купалы
Інстытут эксперыментальнай паталогіі, анкалогіі і радыебіялогіі імя Р. Я. Кавецкага НАН Украіны

**Інстытут эксперыментальнай паталогіі, анкалогіі і радыебіялогіі імя Р. Я. Кавецкага НАН Украіны** — навукова-даследчая ўстанова ў складзе Аддзялення біяхіміі, фізіялогіі і малекулярнай біялогіі Нацыянальнай акадэміі навук Украіны, займаецца навуковымі даследаваннямі ў галіне анкалогіі, эксперыментальнай паталогіі і радыебіялогіі.

## Гісторыя 
*Інстытут эксперыментальнай і клінічнай анкалогіі Міністэрства аховы здароўя УССР* быў заснаваны 7 ліпеня 1960 года з мэтай «…умацавання навуковых даследаванняў у галіне анкалогіі, аказання практычнай дапамогі аховы здароўя і падрыхтоўкі кваліфікаваных урачоў-анколагаў» 
Установа была перайменавана ў *Інстытут праблем анкалогіі* і падпарадкавана Акадэміі навук УССР 14 мая 1971. У адпаведнасці з пастановай Прэзідыума АН УССР № 571 ад 29 снежня 1978 інстытуту прысвоена імя Р. Я. Кавецкага.

У 1990 годзе ў сувязі з пашырэннем даследаванняў у галіне радыебіялогіі, якія набылі асаблівае значэнне ў перыяд ліквідацыі наступстваў аварыі на Чарнобыльскай АЭС, установа была перайменавана ў *«Інстытут праблем анкалогіі і радыебіялогіі АН УССР»*..

Цяперашняя назва — «Інстытут эксперыментальнай паталогіі, анкалогіі і радыебіялогіі імя Р. Я. Кавецкага НАН Украіны» — ад 11 снежня 1991 г.

## Структура 
* Аддзел анкагематалогіі
** Група клеткавых сігнальных каскадаў
* Аддзел біяхіміі пухлін і анкафармакалогіі
** Лабараторыя малекулярна-клетачных механізмаў метастазавання
* Аддзел маніторынгу пухлінавага працэсу і распрацоўкі тэрапіі
** Лабараторыя механізмаў медыкаментознай рэзістэнтнасці
** Лабараторыя генетыкі раку
** Лабараторыя анкаімуналогіі і канструявання супрацьпухлінных вакцын
** Лабараторыя праблем метастатычнага мікраасяроддзя
** Лабараторыя малекулярных механізмаў трансфармацыі клетак
* Аддзел біялагічных дзеянняў іанізавальнага і неіанізавальнага выпраменьванняў
* Аддзел сродкаў і метадаў сарбцыйнай тэрапіі
* Аддзел навукова-даследчага і інавацыйнага менеджменту
* Навукова-арганізацыйны аддзел

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Сайт інстытута 

Катэгорыя:Нацыянальная акадэмія навук Украіны
Самапашкоджанне

**Самапашкоджанне** — наўмыснае пашкоджанне свайго цела па унутраным прычынам без суiцыдальных намераў.

= Агульнае апiсанне =
Самапашкоджанне сустракаеца, як сімптом многiх псіхічных хвароб. Найбольш распаўсюджаная форма самапашкоджання — парэзы і расколіны скуры з дапамогай вострых прадметаў. Іншыя формы самапашкоджання ўключаюць у сябе ўціск і ўдар па частках цела, запаленне скуры, перашкода аздараўлення ран, вырыванне валасоў, ужыванне таксічных рэчываў.

Паводзіны, звязаныя з злоўжываннем псіхаактыўнымі рэчывамі і расстройствамі прыёму ежы не адносяць да самапашкоджання, паколькі пабочныя эфекты, звязаныя з пашкоджаннем тканін выходзяць ненаўмысна. Нягледзячы на тое, што суіцыд не з’яўляецца мэтай прычынення шкоды, сувязь паміж самапашкоджаннем і самагубствам складаная, бо цялесныя пашкоджанні могуць быць небяспечнымі для жыцця. Рызыка самагубства сярод людзей, якія наносят сабе шкоду з'яўляцца вялікім. 40-60 % ўсііч самагубств суправаджаюцца самапашкоджаннем. Але гаварыць, што людзі, склонныя да самапашкоджання з'яўляюцца патанцыйнымі самагубцамі - недакладна.

Самапашкоджанне адзначана ў DSM-IV і DSM-5, як сімптом памежнага разлада асобы. Да 70% пацыентаў з памежным разладам асобы займаюцца самапашкоджаннем без суіцыдальных думак.

Катэгорыя:Сімптомы псіхічных расстройстваў
Малая Скіфія

* Малая Скіфія (Крым) — дзяржава скіфаў у антычным Крыме
* Малая Скіфія (Дабруджа) — дзяржава скіфаў на ніжнім Дунаі
* Малая Скіфія (рымская правінцыя) — правінцыя позняй Рымскай і ранняй Усходняй Рымскай імперыі
Бумеранг (колавая платформа)

**Уніфікаваная баявая платформа «Бумеранг»** — сярэдняя колавая ўніфікаваная баявая платформа, распрацаваная ТАА «*Военно-промышленная компания*».

## Гісторыя 
Упершыню баявая машына была прадстаўлена на закрытым паказе на выставе Russia Arms EXPO ў 2013 годзе. Была адкрыта прадстаўлена шырокай публіцы на рэпетыцыі парада Перамогі ў 2015 годзе.

Першыя пастаўкі доследных узораў павінны былі пачацца ў 2019 годзе. Аднак пазней тэрміны завяршэння выпрабаванняў былі ссунутыя на канец 2021 года.

Дзяржаўныя выпрабаванні колавых БМП і БТР на платформе «Бумеранг» фактычна пачаліся толькі ў красавіку 2023 года.

## Апісанне 
Платформа «Бумеранг» дазваляе стварыць на сваёй базе бронетранспарцёр, колавую баявую машыну пяхоты, баявую машыну з цяжкім узбраеннем і іншыя. 

Бронетранспарцёр на аснове УБП «Бумеранг» прызначаны для транспарціроўкі і падтрымкі агнём мотастралковага аддзялення, можа самастойна пераадольваць водныя перашкоды.

Пры стварэнні платформы распрацоўшчыкі выкарыстоўвалі шматслаёвае браніраванне з утрыманнем керамікі. Гэты від абароны ў шмат разоў больш эфектыўны, чым гамагенная абарона.

Рухавік размешчаны ў пярэдняй частцы машыны. Платформа можа быць абсталявана рознымі дыстанцыйна-кіраванымі баявымі модулямі.

Для павышэння праходнасці на бронемашыне ўстаноўлена лябёдка з цягавым высілкам 10 тон.

У выпадку пашкоджанняў платформа здольная самастойна пакінуць небяспечнае месца пры поўным адрыве двух колаў або працягнуць рух пры прастрэле шын.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Броня нового поколения для бригад нового типа
* БТР «Бумеранг» — прорыв российского производства с сайта warbook.club

Катэгорыя:Бронетранспарцёры
Катэгорыя:Баявыя машыны пяхоты
Катэгорыя:Бранятэхніка Расіі
Кубак Беларусі па валейболе 2013

**Кубак Беларусі па валейболе 2013** — 23-ы розыгрыш Кубак Беларусі.

## Вынікі 
### Кваліфікацыя 
* 14 лістапада **Шахцёр Салігорск** — ГВК Гомель — 3:0 (25:14, 25:19, 25:23)

## Чвэрцьфіналы/Паўфіналы/Фінал 
### Матч за 3-е месца 
* Барысаў-БДУ — **Шахцёр Салігорск** 1:3 (21:25, 17:25, 26:24, 23:25)

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Вход свободный! Приглашаем болельщиков на финальный этап чемпионата Беларуси по волейболу! 
* КУБОК БЕЛАРУСИ — 2013 РАЗЫГРАЮТ «СТРОИТЕЛЬ» И «КОММУНАЛЬНИК». 

Катэгорыя:2013 год у валейболе
Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 2013 годзе
Катэгорыя:Кубак Беларусі па валейболе
Шашаль дамавы

**Шашаль дамавы** (Hadrobregmus pertinax) — від даволі буйных жукоў з сямейства  . Марфалагічна падобны з больш шкодным тачыльшчыкам — . Лічынкі жука пашкоджваюць пераважна мёртвую драўніну, у тым ліку пабудовы.

## Распаўсюджанне 
Жук шырока распаўсюджаны ў Еўропе, на Паўночным Каўказе і Паўднёвым Каўказе, у Малой Азіі, у еўрапейскай частцы Расіі, у Сібіры да Іркуцка, у Японіі, Кітаі, Карэі.

## Апісанне 
Цела чорна-бурае або чырвона-бурае, у даўжыню дасягае ад 4,8 да 7 мм. З абодвух бакоў кутоў пярэднеспінкі маюцца дзве плямы з залацістых валасінак. Сярэднягрудь з глыбокім жалабком па ўсёй даўжыні. На заднягрудзі гэты жалабок працягваецца толькі ў пярэдняй яе часткі.

## Біялогія 
Лічынкі развіваюцца ў мёртвай драўніне іглічных і лісцяных дрэў. Да засялення тачыльшчыкаў гэтая драўніна часта бывае заражаная драўнінаразбуральнымі грыбамі. Часам выяўляецца ў драўляных пабудовах і складах лесаматэрыялаў, зрэдку — у мэблі. Працягласць развіцця на іглічных складае ад двух да чатырох гадоў. Зімуюць на стадыі лічынкі і імага.

## Галерэя 

Файл:Hadrobregmus_pertinax_front.jpg|лоб
Файл:Hadrobregmus_pertinax_side.jpg|бакавы бок
Файл:Hadrobregmus_pertinax_under.jpg|ніжні бок
Файл:Hadrobregmus_pertinax_Thanatose.jpg|згорнуты

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* *Hadrobregmus pertinax* L. (Anobiidae) — атлас жуков России

Катэгорыя:Насякомыя Еўразіі
Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1758 годзе
Катэгорыя:Тачыльшчыкі
БТР-94

**БТР-94** — украінскі бронетранспарцёр, распрацаваны ў 1990-я гады на базе савецкага БТР-80. Машына ўяўляе сабой канверсію БТР-80, якая праводзіцца шляхам усталявання новага баявога модуля БАУ-23-2 і замены рухальнай ўстаноўкі на УТД-20. Работы па распрацоўцы і вытворчасці вяліся на заводзе імя Малышава.

Корпус зварны, вырабляецца з катанай сталі і забяспечвае абарону ад куль калібра 12,7-мм і аскепкаў. У пярэдняй частцы размешчана аддзяленне кіравання з месцамі механіка-кіроўцы і камандзіра (у экіпаж уваходзіць таксама аператар), у сярэдняй частцы — дэсантнае аддзяленне для 10 чалавек, у карме корпуса знаходзіцца маторна-трансмісійнае аддзяленне.

У ходзе вырабу БТР-94 корпус БТР-80 узмацнялі за кошт устаноўкі дадатковых элементаў.

Над месцамі камандзіра і кіроўцы размешчаны верхнія люкі, праз якія можна трапіць у БТР. Дэсантнікі высаджваюцца праз аналагічныя люкі або двухстворкавыя бакавыя дзверы (верхняя створка адкрываецца ў бок, а ніжняя апускаецца ўніз). Знутры дэсантнае аддзяленне абабіта кеўларам, які прадухіляе раненне салдат ад сколаў броні.

Бронетранспарцёр пастаўляўся ў Ірак і Іарданію.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* BTR-94 // интернет-сайт «Global Security.ORG»
* БТР-94 // интернет-сайт «Army Guide»
* Альтернативная боевая машина сопровождения колонн — БМСК 2012
* https://tank-afv.com/modern/Ukraine/BTR-94.php

Катэгорыя:Бронетранспарцёры
Катэгорыя:Бранятэхніка Украіны
Дзік Схоф

**Хендрыкюс Вілхе́лмюс Марыя (Дзік) Схоф** (; нар. , , Нідэрланды) — нідэрландскі дзяржаўны дзеяч, прэм’ер-міністр Нідэрландаў (2024-2026).

## Біяграфія 
### Пачатак кар’еры 
Схоф пачаў сваю кар’еру ў якасці дарадцы па пытаннях адукацыі ў Асацыяцыі муніцыпалітэтаў Нідэрландаў. У 1988 годзе стаў дзяржаўным служачым у Міністэрстве адукацыі і навукі. З 1996 года палітык займаў розныя кіруемыя пасады ў сферы бяспекі. Працаваў намеснікам генеральнага сакратара ў Міністэрстве юстыцыі і бяспекі. Нідэрланды адчувалі адносна вялікі прыток асоб, якія шукалі прытулку ў выніку вайны ў Косаве, і ў арганізацыі была значная колькасць запытаў. З 2010 па 2013 палітык займаў пасаду генеральнага дырэктара Міністэрства юстыцыі і бяспекі.

.]]
У 2013 Схоф быў прызначаны нацыянальным каардынатарам па бяспецы і барацьбе з тэрарызмам. Ён дазволіў сваім супрацоўнікам сачыць за патэнцыйнымі тэрарыстамі ў сацыяльных сетках праз падробленыя профілі, не зважаючы на папярэджанні з боку адвакатаў. Схоф узначальваў Службу агульнай разведкі і бяспекі ў якасці генеральнага дырэктара з 2018 па 2020 гады.

### Пасада прэм’ер-міністра 
Партыя свабоды Герта Вілдэрса перамагла на ўсеагульных выбарах у лістападзе 2023 года. 16 мая 2024 года гэтая партыя склала пагадненне аб стварэнні правай кааліцыі з Народнай партыяй за свабоду і дэмакратыю, Новым грамадскім дагаворам і Фермерска-грамадзянскім рухам. У рамках перамоў лідары чатырох партый дамовіліся, што аніхто з іх не будзе займаць пасаду прэм’ер-міністра. Схоф быў вылучаны на пасаду прэм’ер-міністра 28 мая 2024 года партыямі кааліцыі. Ён быў прыведзены да прысягі 2 ліпеня каралём Вілемам-Аляксандрам. Схоф, такім чынам, стаў першым незалежным палітыкам, які заняў пасаду прэм’ер-міністра пасля Корта ван дэр Ліндэна, які займаў гэту пасаду ў час з 1913 па 1918 гады.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Дык Схоф на Government.nl.

Катэгорыя:Асобы
Катэгорыя:Прэм’ер-міністры Нідэрландаў
Катэгорыя:Палітыкі Нідэрландаў
Калінін (Гомельскі раён)

**Калі́нін** (, ) — былы пасёлак у Гомельскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіў у склад Старабеліцкага сельсавета.

Скасаваны 13 лістапада 1987 года.

## Крыніцы 
## Спасылкі
Шыя (Ельскі раён)

**Шы́я** (, ) — былая вёска ў Ельскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіла ў склад Валаўскага сельсавета.

Скасавана 17 лістапада 2005 года.

## Крыніцы 
## Спасылкі
Шыя (значэнні)

* Шыя — частка цела хрыбетных, якая злучае галаву з тулавам

## Населеныя пункты 
### Беларусь 
* Гомельская вобласць:
** Шыя — былая вёска ў Ельскім раёне
** Шыя — назва вёскі Новакузнечная Лоеўскага раёна да 1938 года
Глазкі

Назву **Глазкі́** маюць:
## Населеныя пункты 
### Беларусь 
* Віцебская вобласць:
** Глазкі — былая вёска ў Верхнядзвінскім раёне
* Гомельская вобласць:
** Глазкі — былая вёска ў Ельскім раёне
Кавалёўка (Жлобінскі раён)

**Кавалё́ўка** (, ) — былая вёска ў Жлобінскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіла ў склад Навамаркавіцкага сельсавета.

Скасавана 13 лістапада 1987 года.

## Крыніцы 
## Спасылкі
Сяменькавічы (значэнні)

Назву **Сяме́нькавічы** маюць:
## Беларусь 
* Гомельская вобласць:
** Сяменькавічы — былая вёска ў Рагачоўскім раёне
* Мінская вобласць:
** Сяменькавічы — вёска ў Барысаўскім раёне
Інстытут мовазнаўства імя А. А. Патабні НАН Украіны

**Інстытут мовазнаўства імя А. А. Патабні НАН Украіны** — навукова-даследчая ўстанова ў складзе Аддзялення літаратуры, мовы і мастацтвазнаўства Нацыянальнай акадэміі навук Украіны, займаецца навуковымі даследаваннямі ў галіне агульнага, славянскага, балцкага, германскага, а таксама структурна-матэматычнага і прыкладнога мовазнаўства.

## Гісторыя 
Створаны ў 1930 годзе на аснове мовазнаўчых камісій Інстытута ўкраінскай навуковай мовы Украінскай акадэміі навук. У 1945 годзе прысвоена імя А. А. Патабні — выбітнага рускага і ўкраінскага філолага XIX ст.

## Структура 
* Аддзел агульнага мовазнаўства
* Аддзел славянскіх моў
* Аддзел раманскіх, германскіх і балтыйскіх моў
* Аддзел моў Украіны

## Спасылкі 
* Сайт інстытута

Катэгорыя:Нацыянальная акадэмія навук Украіны
Катэгорыя:Славістыка
Катэгорыя:Інстытуты нацыянальных моў
Інстытут украінскай мовы НАН Украіны

**Інстытут украінскай мовы НАН Украіны** — навукова-даследчая ўстанова ў складзе Аддзялення літаратуры, мовы і мастацтвазнаўства Нацыянальнай акадэміі навук Украіны, займаецца навуковымі даследаваннямі ў галіне праблем даследавання ўкраінскай мовы.

## Гісторыя 
Інстытут украінскай мовы створаны 16 кастрычніка 1991 г. на базе ўкраіністычных аддзелаў Інстытута мовазнаўства імя А. А. Патэбні НАН Украіны. Працягваў навуковыя традыцыі Інстытута ўкраінскай навуковай мовы Усеўкраінскай акадэміі навук (УАН), які быў утвораны 30 мая 1921 г. на базе тэрміналагічных камісій Украінскага навуковага таварыства ў Кіеве і Правапісна-тэрміналагічнай камісіі УАН.

## Структура 
* Аддзел граматыкі і навуковай тэрміналогіі
** Група граматыкі
** Група навуковай тэрміналогіі
* Аддзел гісторыі ўкраінскай мовы і анамастыкі
** Група гісторыі ўкраінскай мовы
** Група анамастыкі
* Аддзел лексікалогіі, лексікаграфіі і структурна-матэматычнай лінгвістыкі
* Аддзел стылістыкі, культуры мовы і сацыялінгвістыкі
** Група сацыялінгвістыкі
** Група стылістыкі і культуры мовы
* Аддзел дыялекталогіі

## Спасылкі 
* Сайт інстытута

Катэгорыя:Нацыянальная акадэмія навук Украіны
Катэгорыя:Інстытуты нацыянальных моў
Пятая французская рэспубліка

**Пятая французская рэспубліка** () — рэспубліканскі рэжым у Францыі, які дзейнічае з 4 кастрычніка 1958 года і створаны Шарлем дэ Голем у адпаведнасці з Канстытуцыяй 1958 года. 

Пятая французская рэспубліка паўстала ў выніку распаду Чацвёртай рэспублікі, замяніўшы былую парламенцкую рэспубліку паўпрэзідэнцкай (змяшанай) сістэмай, якая падзяліла паўнамоцтвы паміж прэзідэнтам як кіраўніком дзяржавы і прэм'ер-міністрам як кіраўніком урада. Шарль дэ Голь, які быў першым прэзідэнтам Францыі, абраным падчас Пятай рэспублікі ў снежні 1958 года, верыў у моцнага кіраўніка дзяржавы, якога ён ахарактарызаваў як увасабленне «духа нацыі». 

Пры Пятай рэспубліцы прэзідэнт мае права распусціць парламент і правесці новыя выбары. Калі прэзідэнт мае большасць у парламенце, то ён цалкам вызначае ўнутраную і знешнюю палітыку, а прэм'ер-міністр толькі ажыццяўляе яе на практыцы. Падчас прэзідэнцкіх паўнамоцтваў прэзідэнт таксама можа мяняць прэм'ер-міністраў і перастаўляць урад. Калі ў парламенце ёсць іншая большасць, прэзідэнт вымушаны прызначыць прэм'ер-міністра ад такой партыі, што ў ЗМІ нярэдка называецца «сужыцельствам» (прэзідэнта ад адной партыі і прэм'ера ад другой). 

У пачатку Пятай рэспублікі прэзідэнцкія выбары ў Францыі праводзіліся кожныя 7 год, а парламенцкія — кожныя 5 год, што азначала, што прэзідэнт і большасць, абраная ў нацыянальны сход, маглі быць прадстаўнікамі розных партый. Пачынаючы з 2000 года прэзідэнцкія і парламенцкія выбары сталі сінхроннымі і праводзяцца звычайна кожныя 5 гадоў, што азначае, што прэзідэнт заўсёды мае магчымасць мець парламенцкую большасць. «Сужыцельства» ўсё яшчэ магчыма, калі прэзідэнт датэрмінова распусціць парламент у сярэдзіне тэрміну сваіх паўнамоцтваў.

Пятая рэспубліка - гэта трэці па працягласці існавання палітычны рэжым у Францыі пасля феадальнай манархіі (так званага «Старога рэжыму») і Трэцяй рэспублікі. 8 жніўня 2028 года, як чакаецца, Пятая рэспубліка абгоніць Трэцюю рэспубліку і стане другім па працягласці палітычным рэжымам у Францыі і самай працяглай французскай рэспублікай.

## Спасылкі 

Катэгорыя:XX стагоддзе ў Францыі
Eitan

**Eitan** (; даслоўна «ўстойлівы», «цвёрды» або «моцны») — баявая браніраваная машына (ББМ), распрацаваная для замены састарэлага бронетранспарцёра M113 у Арміі абароны Ізраіля.

Бранявік 8-колавы, вагой менш за 35 тон. Абсталяваны комплексам актыўнай абароны Iron Fist. ББМ развівае максімальную хуткасць 90 км/г і здольны перавозіць да 12 чалавек, уключаючы 3 членаў экіпажа. Можа быць абсталяваны 30-мм альбо 40-мм гарматай і СТРК «Спайк». Браня адпавядае стандарту STANAG 4569 4 узроўню.

БТР мае магчымасць выкарыстоўваць сістэму бяспечных шын і абсталяваны кампазітнай бранёй NERA і высокім дном для абароны ад наземных мін і самаробных выбуховак. Першая ББМ Eitan была прадстаўлена 1 жніўня 2016 года.

Серыйная вытворчасць пачалася ў 2022 годзе. Баявое хрышчэнне машына атрымала ў ходзе баёў у Зікіме 7 кастрычніка 2023 года падчас вайны Ізраіля з ХАМАС.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Вікіпедыя:Артыкулы з вікі-разметкай у малюнку карткі
Катэгорыя:Бронетранспарцёры
Калонія (дэпартамент)

**Калонія** () — дэпартамент на паўднёвым захадзе Уругвая. Адміністрацыйны цэнтр — горад Калонія-дэль-Сакрамента, другі найстарэйшы горад краіны.

## Крыніцы 
## Спасылкі
Артыгас (дэпартамент)

**Арты́гас** () — дэпартамент на поўначы Уругвая. Адміністрацыйны цэнтр — горад Артыгас. Дэпартамент мяжуе з Аргенцінай і Бразіліяй. І дэпартамент, і яго сталіца названыя ў гонар героя Уругвая ў вайне за незалежнасць генерала Хасэ Хервасіа Артыгаса.

## Крыніцы 
## Спасылкі
Дурасна (дэпартамент)

**Дура́сна** () — дэпартамент у цэнтральнай частцы Уругвая. Адміністрацыйны цэнтр — горад Дурасна. Назва горада і дэпартамента з іспанскай мовы перакладаецца як *персік*, што паказвае на сельскагаспадарчую накіраванасць рэгіёна. Раней знаходзіўся пад партугальскім уплывам, але ўвайшоў у склад Уругвая па абвяшчэнні незалежнасці гэтай краіны.

## Крыніцы 
## Спасылкі
Крысціян Фукс

**Крысціян Фукс** (; нар. , Нойнкірхен, Аўстрыя) — колішні аўстрыйскі футбаліст, левы абаронца. Былы ігрок нацыянальнай зборнай Аўстрыі. Асістэнт трэнера клуба МЛС «Шарлот».

## Кар’ера 
### Клубная 
Выхаванец футбольных школ клубаў «Пітэн Гамбургер» з горада Пітэн і «Вінер-Нойштэтэр» з горада Вінер-Нойштат. Прафесійную кар’еру пачаў у 2003 годзе ў клубе «Матэрсбург», за які згуляў 140 матчаў, забіў 12 мячоў і двойчы стаў фіналістам Кубка Аўстрыі. У чэрвені 2008 года пасля Еўра-2008 перайшоў у нямецкі «Бохум». 6 чэрвеня 2011 года Фухс перайшоў у «Шальке-04», падпісаўшы кантракт на 4 гады.

### Міжнародная 
Выступаў за юнацкія і моладзевыя зборныя сваёй краіны. У складзе галоўнай нацыянальнай зборнай Аўстрыі дэбютаваў 23 мая 2006 года ў таварыскім матчы супраць зборнай Харватыі. Удзельнік чэмпіянату Еўропы 2008 года, на якім згуляў 1 матч: 16 чэрвеня супраць зборнай Германіі.

## Дасягненні 
**«Шальке-04»**:
* Уладальнік Суперкубка Германіі: 2011

**«Лэстэр Сіці»**:
* Чэмпіён Англіі: 2016
* Уладальнік Кубка Англіі: 2021

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Профіль на сайце Аўстрыйскага футбольнага саюза
* Профіль на сайце «Бохуму»
* Профіль на сайце Transfermarkt.de

Катэгорыя:Асобы
Катэгорыя:Футбалісты Аўстрыі
Катэгорыя:Ігракі зборнай Аўстрыі па футболе
Катэгорыя:Ігракі ФК Матэрсбург
Катэгорыя:Ігракі ФК Бохум
Катэгорыя:Ігракі ФК Шарлот Індэпенданс
Катэгорыя:Ігракі ФК Шарлот
Лавальеха (дэпартамент)

**Лавалье́ха** () — дэпартамент на поўдні Уругвая. Адміністрацыйны цэнтр — горад Мінас. Дэпартамент паўстаў 16 чэрвеня 1837 года і быў названы ў гонар брыгадзіра Хуана Антоніа Лавальехі, які змагаўся за незалежнасць Уругваю.

## Крыніцы 
## Спасылкі