Дзісна

**Дзісна́**. Тады Дзісна мусіла б значыць «Блішчастая (рака)», як і назвы Лучоса, Свіцязь.

## Гісторыя 
### Перыяд Полацкага княства 
Старажытнае паселішча, папярэднік сучаснага горада, існавала на мысе правага берага рэчкі Дзісна яшчэ ў X—XI стст. як горад Полацкай зямлі. З XIII ст. пачалося паступовае засяленне левага берага. У 1301 г. мясцовасць далучылася да Вялікага Княства Літоўскага

З 3 кастрычніка 1959 г. Дзісна ўваходзіць у склад Мёрскага раёна.

Файл:Dzisna (XX).jpg|Панарама
Файл:Dzisna. Дзісна (1918-39).jpg|Панарама
Файл:Catholic Church in Dzisna (XX).jpg|Касцёл
Файл:Dzisna-franciškany.jpg|Касцёл і званіца

## Насельніцтва 

ImageSize = width:auto height:150 barincrement:27
PlotArea = left:50 bottom:20 top:10 right:20
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = late
Colors =
  id:linegrey2 value:gray(0.9)
  id:linegrey value:gray(0.7)
  id:cobar value:rgb(0.0,0.7,0.8)
  id:cobar2 value:rgb(0.6,0.9,0.6)
DateFormat = yyyy
Period = from:0 till:8000
ScaleMajor = unit:year increment:2000 start:0 gridcolor:linegrey
ScaleMinor = unit:year increment:500 start:0 gridcolor:linegrey2
PlotData =
  color:cobar width:15
  bar:1811 from:0 till:1405
  bar:1825 from:0 till:2801
  bar:1897 from:0 till:6756
  bar:1909 from:0 till:7138
  bar:1921 from:0 till:4413
  bar:1939 from:0 till:6073
  bar:1959 from:0 till:2500
  bar:1993 from:0 till:2500
  bar:1995 from:0 till:2700
  bar:2007 from:0 till:2747
  bar:2017 from:0 till:1500
TextData=
  fontsize:10px pos:(20,195)
  text:

* **XIX стагоддзе**: 1811 — 1&nbsp;405 чал.; 1825 — 2&nbsp;801 чал.; 1897 — 6&nbsp;756 чал.
* **XX стагоддзе**: 1904 — 9&nbsp;113 чал.; 1909 — 7&nbsp;138 чал.; 1921 — 4&nbsp;413 чал.; 1939 — 6&nbsp;073 чал.; 1944 — 1,2 тыс. чал.; 1959 — 2,5 тыс. чал.; 1993 — 2,5 тыс. чал.; 1995 — 2,7 тыс. чал.
* **XXI стагоддзе**: 2006 — 2,8 тыс. чал.; 2007 — 2&nbsp;747 чал.; 2016 — 1&nbsp;537 чал.; 2017 — 1&nbsp;500 чал.

## Эканоміка 
Прадпрыемствы лёгкай, будаўнічых матэрыялаў, харчовай прамысловасці.

## Інфраструктура 
У Дзісне працуюць сярэдняя і музычная школы, школа-інтэрнат.

Медыцынскія паслугі аказвае бальніца.

Дзейнічаюць дом культуры, 2 бібліятэкі, дом рамёстваў.

Спыніцца можна ў гарадской гасцініцы.

## Славутасці 
* Гістарычная забудова (канец XIX — пачатак XX стст.)
* Замчышча (XVI ст.), каля ўпадзення р. Дзісны ў Заходнюю Дзвіну
* Касцёл Беззаганнага Зачацця Найсвяцейшай Дзевы Марыі (1773)
* Царква ў гонар Смаленскай іконы Маці Божай «Адзігітрыя» (1904)
* Царква Уваскрэшання Хрыстова (канец XIX ст.) 
* Руіны бальніцы (пачатак XX ст.)
* Гасцініца «Рыга»
* Будынак Павятовага аддзялення апякунства цвярозасці (пачатак XX ст.)
* Сінагога (XIX ст.)
* Сядзіба Кастравіцкіх
* Каталіцкая царква на могілках
* Мост цераз раку Дзісну

### Страчаная спадчына 
* Званіца
* Кляштар францысканцаў (1816)
* Фарны касцёл

## Памятныя мясціны 
* Могілкі яўрэйскія
* Брацкая магіла (1941—1944) на вуліцы Леніна, пахаванне воінаў і партызан, якія загінулі ў барацьбе супраць нямецка-фашысцкіх захопнікаў. У 1959 годзе на магіле пастаўлены помнік — скульптуры 2 воінаў — .

## Вядомыя асобы 
* Святлана Уладзіміраўна Андрыеўская (нар. 1977) — беларускі гісторык, этнограф, педагог, кандыдат гістарычных навук.
* Валянцін Вікенцьевіч Арлоўскі (1900—1961) — савецкі военачальнік, генерал-лейтэнант.
* 
* Антон Грыневіч (1877—1937) — беларускі грамадска-культурны дзеяч, збіральнік музычнага фальклору.
* Антон Ігнатавіч Зянкевіч (1888—1949) — беларускі каталіцкі святар, грамадскі і культурны дзеяч.
* Якаў Сямёнавіч Іцхокі (1906—1984) — савецкі інжынер, спецыяліст у галіне радыёлакацыі і імпульснай тэхнікі.
*  (1909—2000) — ізраільскі міколаг.
* Навум Сямёнавіч Леках (1908—1996) — беларускі ўрач.
* Майсей Мендзелевіч Смірын (1895—1975) — навуковец-гісторык.
* Аляксандр Мікалаевіч Стома (нар. 1965) — беларускі ўрач, дэпутат.
* Фёкла Фёдараўна Струй (1916—?) — беларускі дзяржаўны дзеяч.
* Ісаак Майсеевіч Разет (1927—1992) — псіхолаг і педагог.

## Гл. таксама 
* Спіс вуліц Дзісны

## Заўвагі 
## Літаратура 
* 
* 
* 
* *Русецкі А. У.* Мастацкая культура Віцебскага Паазер’я: ад старажытнасці да пачатку XX стагоддзя. — Мн., 2005.
* 

## Спасылкі 
* 
* м. Дзісна на Radzima.org
* Дзісна на Прыдзвінскі край: Гісторыя і сучаснасць 
* Мёрскі раённы выканаўчы камітэт пра Дзісну  
* Dzisna  на Rzeczpospolita wirtualna
* Дзісна — самы маленькі горад Беларусі 


Катэгорыя:Гарады на Дзвіне