open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Алеся Вячаславаўна Гаўрыленка

**Алеся Вячаславаўна Гаўрыленка** () — беларуская мадэль. Займаецца мадэльнай дзейнасцю з 14 гадоў. Супрацоўнічала з Dior, Louis Vuitton, Versace, Comme des Garçons і Tiffany.

## Біяграфія 
Нарадзілася і вырасла ў вёсцы Стрэшын у Жлобінскім раёне. У 13 год вучылася ў стрэшынскай школе, дзе ў класе было ўсяго 11 вучняў. У гэты час выпадкова ўбачыла ў Instagram аб’яву «Хто хоча стаць мадэллю — пішыце» і адгукнулася, даслаўшы фатаграфіі. Пасля водгуку яе запрасілі на прагляд у Мінск, а потым прапанавалі кантракт з міжнародным мадэльным агенцтвам. Спачатку бацькі не хацелі адпускаць дачку на здымкі, баючыся, што гэта можа быць небяспечным. Бацька асабіста наведаў офіс агенцтва ў Мінску, пасля чаго Алеся падпісала трохгадовы кантракт. Мае сястру і двух братоў.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Фотамадэлі Беларусі
Аўрам Якаў Паперна

**Аўрам Якаў Паперна**, у расійскай традыцыі **Абрам Ізраілевіч Паперна** () — яўрэйскі крытык і паэт.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў 1840 годзе ў Капылі Мінскай губерні ў сям’і рабіна. Атрымаў добрую адукацыю, у тым ліку вывучаў Біблію з перакладам Майсея Мендэльсона, граматыку іўрыта, Талмуд і свецкую літаратуру. У 1859 сям’я пераехала ў Бабруйск, а праз год ён жаніўся. У 1863 годзе паступіў у рабінскую школу ў Жытоміры, дзе вучыўся да 1865 года; затым яго перавялі ў рабінскую школу ў Вільні, якую ён скончыў у 1867 годзе. У 1868 годзе быў прызначаны настаўнікам у дзяржаўную яўрэйскую школу ў Закрочыме, Варшаўская губерня, а ў 1870 годзе стаў дырэктарам дзяржаўнай яўрэйскай школы ў Плоцку, Сувальская губерня. Ён таксама выкладаў іўдаізм у гімназіі ў гэтым горадзе. З пачаткам Першай сусветнай вайны уцёк у Бабруйск, адтуль — у Адэсу, дзе заставаўся да канца свайго жыцця.

## Бібліяграфія 
* 

## Крыніцы 
Катэгорыя:Яўрэйскія пісьменнікі
Катэгорыя:Яўрэі ў Беларусі
Катэгорыя:Постаці Капыля
Людвігсхафен

**Людвігсхафен** ( — «порт Людвіга на Рэйне») — горад у Германіі, размешчаны ў зямлі Рэйнланд-Пфальц. Другі па велічыні ў Рэйнланд-Пфальц, важны індустрыяльны і эканамічны цэнтр. Разам са сваім бадэн-вюртэмбергскім суседам Мангеймам і іншымі бліжэйшымі гарадамі, Людвігсхафен утварае метрапольны рэгіён Рэйн-Некар. Іншыя буйныя суседнія гарады: Гейдэльберг (прыкладна 25 км на паўднёвы ўсход), Карлсруэ (50 км на поўдзень) і Майнц (60 км на поўнач). У горадзе знаходзіцца хімічны канцэрн BASF (Badische Anilin Soda Fabrik).

Уваходзіць у склад раёна (горад зямельнага падпарадкавання). Плошча — 77,68 км². Афіцыйны код — 07 3 14 000.
## Насельніцтва 
Катэгорыя:Гарады Рэйнланд-Пфальца
Kappa

**Kappa** — італьянскі вытворца і пастаўшчык спартыўнага адзення, заснаваны ў 1916 годзе. З’яўляецца пастаўшчыком футбольнай экіпіроўкі ва ўсім свеце. Штаб-кватэра кампаніі размяшчаецца ў Турыне.

## Гісторыя 
Заснавана ў 1916 годзе пад назвай *Società Anonima Calzificio Torinese*, пасля вядомая як *M.C.T*. Першапачатковай прадукцыяй кампаніі былі шкарпэткі і ніжняя бялізна. У 1960-х гадах брэнд Aquilla, пад якім выступала кампанія, быў зменены на Kappa. У канцы 1960-х гадоў кампанія пачала выпускаць адзенне, афіцыйна вызначанае як унісекс (выпускаюцца такія брэнды, як Robe di Kappa і Jesus Jeans), а з канца 1970-х гадоў кампанія прымае рашэнне выпускаць спартыўнае адзенне.

## Лагатып 
Лагатып кампаніі — абрыс юнака і дзяўчыны, якія сядзяць адзін да аднога спінай. Ідэя выкарыстоўваць такую ​​эмблему прыйшла выпадкова. У 1969 годзе фатографы рабілі фотасесію экіпіроўкі для плавання. Фатограф выпадкова зняў прысутных спіна да спіны хлопца і дзяўчыну — за імі размяшчалася крыніца святла і на фатаграфіі былі бачныя толькі відарысы. Фатаграфія так усім спадабалася, што паслужыла асновай для вядомай па ўсім свеце эмблемы кампаніі.
Катэгорыя:Кампаніі Італіі
Генадзь Аляксандравіч Маслыка

**Генадзь Аляксандравіч Маслыка** () — беларускі юрыст, гісторык права.

Скончыў Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт (1955). Працаваў у органах пракуратуры БССР (1955—1986), экспертам ААН у праваахоўных органах Егіпта (1974), у выдавецтве «Беларуская Энцыклапедыя імя Петруся Броўкі» (з 1986).

Аўтар прац па маральна-прававых праблемах, гісторыі права.

Удзельнічаў у стварэнні кнігі «Памяць. Афганістан» (1991). Аўтар энцыклапедычных артыкулаў па гісторыі права для даведніка «Мысліцелі і асветнікі Беларусі. X—XIX стагоддзі» (1995), Беларускай энцыклапедыі ў 18 тамах і іншых выданняў.

## Літаратура 
* Маслыка Генадзь Аляксандравіч // Памяць : Мінскі раён. — Мінск, 1998. — С. 512—513.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Юрысты Беларусі
Катэгорыя:Гісторыкі права Беларусі
Мядзведкава

**Мядзведкава**:
* Мядзведкава (станцыя метро)
* Мядзведкава (Холм-Жыркоўскі раён)
Шэлехава

**Шэлехава**:
## Беларусь 
* Шэлехава (Пухавіцкі раён)
## Казахстан 
* Шэлехава (Усходне-Казахстанская вобласць)
Карагайлы

**Карагайлы**:
* Карагайлы (Акмолінская вобласць)
* Карагайлы (Асакараўскі раён)
* Карагайлы (Барадуліхінскі раён)
* Карагайлы (Бескарагайскі раён)
* Карагайлы (Каркаралінскі раён)
Tiffany & Co.

**Tiffany & Co.** — амерыканская фірма па вытворчасці і гандлі прэстыжнымі ювелірнымі вырабамі са штаб-кватэрай на Пятай авеню ў Манхэтэне, ЗША. Назва паходзіць ад імя заснавальніка, амерыканскага ювеліра і камерсанта Чарльза Льюіса Тыфані, бацькі мастака-ювеліра Луіса Камфорта Тыфані. Гандлёвы дом «Тыфані» вядомы прадметамі раскошы, асабліва ювелірнымі вырабамі са срэбра і брыльянтаў. Крамы кампаніі прадстаўлены ў многіх краінах свету. Фірмовы бірузовы колер (шаснаццатковае значэнне колеру — #0ABAB5), які прысутнічае ў карпаратыўным стылі кампаніі, з’яўляецца зарэгістраванай гандлёвай маркай.

Кампанія Tiffany & Co. прадае ювелірныя вырабы, срэбра, фарфор, хруталь, канцылярскія прыналежнасці, парфумерыю, упрыгожванні, аксэсуары, а таксама вырабы са скуры. Многія з гэтых тавараў прадаюцца ў фірмовых буціках, а таксама пры дапамозе паштовых пераводаў і карпаратыўнага мерчандайзінгу. Кампанія славіцца сваімі прадметамі раскошы, асабліва вядомыя яе ювелірныя вырабы з дыяментамі. Tiffany & Co. пазіцыянуе сябе ў якасці арбітра густу і стылю. У 2018 годзе кампаніі належала 93 крамы ў ЗША і 321 па ўсім свеце.

У цяперашні час належыць кампаніі LVMH, цэнтральны офіс размяшчаецца ў Нью-Ёрку. Цэнтральная і найстарэйшая крама знаходзіцца на Манхэтэне, на рагу Пятай авеню і 57-й вуліцы. Тут праходзілі здымкі фільмаў «Сняданне ў Тыфані» (1961) і «Стыльная штучка / Алабама — родны дом» (2001).

Катэгорыя:Кампаніі ЗША
Жанаауыл

**Жанаауыл**:
* Жанаауыл (Атыраўская вобласць)
* Жанаауыл (Барадуліхінскі раён)
* Жанаауыл (Тарбагатайскі раён)
Сарыарка

**Сарыарка**:
## Тапонім 
* Сарыарка (Аягозскі раён)
* Сарыарка (Жармінскі раён)
## Іншае 
* Сарыарка (станцыя метро)
Байканур (значэнні)

* Байканур — касмадром
* Байканур (горад)
* Байканур (Карагандзінская вобласць)
* Байканур (станцыя метро)
Мадэніет

**Мадэніет**:
* Мадэніет (Акмолінская вобласць)
* Мадэніет (Атыраўская вобласць)
* Мадэніет (Жалагашскі раён)
* Мадэніет (Казалінскі раён)
* Мадэніет (Сандыктаўскі раён)
* Мадэніет (Усходне-Казахстанская вобласць)
Касагаш

**Касагаш**:
* Касагаш (Паўладарская вобласць)
* Касагаш (Усходне-Казахстанская вобласць)
I’ll Follow the Sun

«**I’ll Follow the Sun**» () — песня гурта «The Beatles», якая афіцыйна выйшла ў 1964 годзе на альбомах *Beatles For Sale* і *Beatles ’65* (у далейшым была ўключана таксама ў міні-альбом *Beatles For Sale (No. 2)*). Песня напісана і выконваецца Полам Мак-Картні (прыпісана Ленану і Мак-Картні); уяўляе сабой мажорную, але злёгку меланхалічную баладу.

## Гісторыя песні 
Песня з'яўляецца адной з самых ранніх кампазіцый, прыпісаных Ленану і Мак-Картні, — яна была напісана Мак-Картні ў 1959 годзе. Захаваўся даволі грубы запіс песні, зроблены дома ў Мак-Картні ў красавіку 1960 года (Мак-Картні, Ленан і Харысан гралі на акустычных гітарах, тады як партыю басу выконваў Сцюарт Саткліф).

Песня даволі рэдка выконвалася гуртом ужывую, аднак у канцы 1964 года, калі музыканты старанна шукалі матэрыял, каб запоўніць альбом *Beatles For Sale*, было вырашана «ажывіць» гэтую кампазіцыю. Даволі незвычайныя гукі ўдарных — гэта насамрэч воплескі Рынга Стара па каленках; падобны эфект быў прапанаваны Полам Мак-Картні:'''
* Пол Мак-Картні — асноўны вакал, бас-гітара, акустычная гітара
* Джон Ленан — падгалоскі, рытм-гітара
* Джордж Харысан — сола-гітара
* Рынга Стар — перкусія

## Кавер-версіі 
* Пол Мак-Картні неаднаразова выконваў гэтую песню ўжывую на сваіх канцэртах.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 
* 
* 
* 
* 
* Відэа з гучаннем студыйнай версіі песні 

Катэгорыя:The Beatles
Халук Більгінер

**Ніхат Халук Більгінер** (; нар. 5 чэрвеня 1954, Ізмір, Турцыя) — турэцкі акцёр, які здымаўся таксама ў ЗША і Вялікабрытаніі.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 5 чэрвеня 1954 г. у Ізміры. У 1977 г. скончыў дзяржаўную кансерваторыю Анкары і пераехаў у Англію. З 1985 па 1989 здымаўся ў ролі турка-кіпрыёта Мехмета Асмана, харызматычнага жаночага ўгодніка, у серыяле «Жыхары Іст-Энду». Па словах пісьменніцы Хілары Кінгслі, якая напісала кнігу пра серыял, Більгінер меў знешнасць і харызму Амара Шарыфа.

У 2001 згуляў крымінальнага аўтарытэту па мянушцы «Турак» у чорнай камедыі «Салдаты Бафала» аўстралійскага рэжысёра Грэгара Джордана. У 2014 выканаў галоўную ролю ў турэцкай драме "Зімняя спячка" рэжысёра Нуры Більге Джэйлана. Праз два гады з'явіўся ў шматбюджэтным галівудскім поплуме «Бэн-Гур». У 2018 адыграў прыкметную ролю псіхіятра Ранбіра Сартана ў фільме жахаў «Хэлаўін». У 2024 ён адыграў прыкметную ролю грэчаскага суднаходнага магната Арыстоцеля Анасіса ў біяграфічным фільме «Марыя».

## Фильмография 
## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Асобы
Катэгорыя:Нарадзіліся 5 чэрвеня
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1954 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Ізміры
Катэгорыя:Акцёры Турцыі
Катэгорыя:Кінаакцёры
Катэгорыя:Акцёры тэлебачання
Катэгорыя:Акцёры тэатра
Катэгорыя:Акцёры XX стагоддзя
Катэгорыя:Акцёры XXI стагоддзя
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Эмі»
Max Mara

**Max Mara** — італьянскі модны дом па дызайне і вытворчасці адзення, заснаваны ў 1951 годзе ў Рэджа-Эмілія Ахілам Марамоці. Станам на сакавік 2008 года кампанія мела 2254 магазіны ў 90 краінах свету. Дом спансіруе прэмію Max Mara Art Prize for Women.

## Гісторыя 
У 1947 годзе Ахіл Марамоці пачаў распрацоўваць адзенне ад куцюр, а ў 1951 годзе афіцыйна заснаваў модны дом Max Mara. Назва Max Mara паходзіць ад яго прозвішча і імя гарадскога персанажа, графа Макса, які рэдка бываў цвярозым, але заўсёды стыльным. Марамоці стаў адным з першых, хто здолеў убачыць будучыню моды ў масавай вытворчасці дызайнерскага адзення. У наш час дом па-ранейшаму належыць сям’і Марамоці.
Катэгорыя:Кампаніі Італіі
Джон Марцініс

**Джон Мэцью Марцініс** (; ) — амерыканскі , прафесар фізікі ў Каліфарнійскім універсітэце ў Санта-Барбары. Лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіцы (2025).

## Кар’ера 
Атрымаў ступень бакалаўра і ступень кандыдата навук у Каліфарнійскім універсітэце ў Берклі. Падчас сваёй кандыдацкай працы даследаваў квантавыя паводзіны макраскапічнай зменнай, рознасць фаз джозэфсанаўскага пераходу.

У 2004 годзе атрымаў кафедру эксперыментальнай фізікі ў Каліфарнійскім універсітэце ў Санта-Барбары. У 2014 годзе Google наняла Марцініса і яго групу, каб яны стварылі першы працоўны квантавы кампутар.

Лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіцы 2025 года «за адкрыццё макраскапічнага квантавамеханічнага тунэлявання і квантавання энергіі ў электрычным ланцугу».

## Навуковая дзейнасць 
Займаецца працамі па стварэнні квантавага камп’ютара.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Фізікі ЗША
Катэгорыя:Лаўрэаты Нобелеўскай прэміі па фізіцы
Mr. Moonlight

«**Mr. Moonlight**» () — песня, напісаная амерыканскім аўтарам Роем Лі Джонсанам (Roy Lee Johnson), найбольш вядомая дзякуючы кавер-версіі, якая была запісана гуртом «The Beatles» і выйшла ў 1964 годзе на альбомах *Beatles For Sale* і *Beatles ’65*, а таксама на міні-альбоме *4-by The Beatles*.

## Раннія версіі 
Першы вядомы запіс гэтай кампазіцыі быў выкананы амерыканскім піяністам Піяна Рэдам (Piano Red, псеўданім Уільяма Лі Перымена), які запісаў яе са сваім гуртом Dr. Feelgood and the Interns; песня выйшла на баку «Б» даволі прыкметнага рытм-н-блюзавага сінгла *Dr. Feelgood* у 1962 годзе. Кампазіцыя атрымала прызнанне ў асяроддзі маладых брытанскіх аматараў рытм-н-блюзу.

У 1963 годзе кавер-версія песні была запісана брытанскім гуртом The Merseybeats.

Малады брытанскі біт-гурт The Hollies запісаў і выпусціў сваю версію песні амаль адначасова з версіяй «The Beatles».

## Версія «The Beatles» 
Песня знаходзілася ў жывым рэпертуары гурта ўжо задоўга да яе запісу. Версія «The Beatles» характарызуецца арыгінальнай перкусіяй у лацінаамерыканскім стылі, багатымі гарманічнымі падгалоскамі і незвычайным арганным сола.

Запіс песні адбыўся ў два этапы. Першая спроба была зроблена 14 жніўня 1964 года, калі былі запісаны 4 дублі (першы і чацвёрты з гэтых дубляў пазней увайшлі ў альбом-зборнік *Anthology 1*). Другая сесія адбылася 18 кастрычніка, калі былі запісаны яшчэ 4 дублі, два з якіх уключалі ў сябе арганнае сола ў выкананні Мак-Картні)

Нягледзячы на тое, што кавер-версія «The Beatles» стала найбольш вядомай версіяй песні, дадзеная кампазіцыя сярод паклоннікаў гурта часта згадваецца як «найгоршая з усіх, калі-небудзь запісаных гуртом».

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:The Beatles
Давыд-Гарадоцкія куфры

**Давы́д-Гарадóцкія ку́фры** —  вырабы народных майстроў з горада Давыд-Гарадок і навакольных вёсак Столінскага раёна. Промысел быў пашыраны ў XIX — першай палове XX стагоддзя.

## Апісанне 
Паводле канструкцыі куфар меў выгляд звужанай унізе дашчанай скрыні на чатырох металічных або драўляных колцах, з плоскім векам, якое выступала за бакавыя сценкі. Ён абсталёўваўся ўразным або накладным замком з акоўкай і двума ручкамі па баках.

Куфры фарбавалі ў чырвона-вохрысты колер. Гладкія палосы бляхі, звычайна прафіляваныя, аздаблялі вуглы куфра і край века. Шырокія жалезныя палосы, што падзялялі пярэднюю сценку на чатыры часткі, заканчваліся дэкаратыўнымі стылізаванымі выявамі галоў птушак, змей або мелі простае закругленне.

Часам пярэднюю сценку размалёўвалі расліннымі кампазіцыямі ў выглядзе галінак з кветкамі.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Народныя промыслы Беларусі
Катэгорыя:Дэкаратыўна-прыкладное мастацтва Беларусі
Катэгорыя:Культура Столінскага раёна
Катэгорыя:Давыд-Гарадок
Катэгорыя:Куфры
Давыд-Гарадоцкі электрамеханічны завод

**Давы́д-Гарадо́цкі электрамехані́чны заво́д** — прамысловае прадпрыемства ў горадзе Давыд-Гарадок Столінскага раёна Брэсцкай вобласці.

## Гісторыя 
Завод заснаваны ў 1976 годзе як цэх № 11 Брэсцкага электрамеханічнага завода. У 1980 годзе прадпрыемства перайменавана ў філіял Брэсцкага электрамеханічнага завода «Давыд-Гарадок». На яго базе ў 1986 годзе створана самастойнае прадпрыемства з сучаснай назвай.

Прадпрыемства аказвае паслугі па ліцці пластмас на прэс-формах заказчыка, выкарыстоўваючы сучаснае абсталяванне і тэрмапластаўтаматы з высілкам сціскання ад 50 да 1250 тон. Для вытворчасці прымяняюцца тэрмапласты: ПВХ, ПП, ПА, ПК, ПЭТФ, ПС і іншыя.

На заводзе выконваюцца работы па зборцы і мантажы электратэхнічных вузлоў — у тым ліку пускавых блокаў для халадзільнікаў. Прадукцыя праходзіць поўны кантроль электрабяспекі і якасці з выкарыстаннем вымяральных прыбораў.

Завод прапануе паслугі штампоўкі халодным метадам, фрэзернай, такарнай і шліфавальнай апрацоўкі металаў (алюміній, латунь, медзь, бронза, сталь). Выконваецца рубка і гібка ліставога металу таўшчынёй да 6 мм і даўжынёй дэталяў да 2000 мм.

Акрамя таго, завод здае ў арэнду вытворчыя і офісныя памяшканні.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Прадпрыемствы Брэсцкай вобласці
Катэгорыя:Электратэхнічная прамысловасць
Катэгорыя:Давыд-Гарадок
Kansas City

**«Kansas City»** () — песня, напісаная Джэры Ліберам і Майкам Столерам у 1952 годзе. Упершыню была запісана Літлам Вілі Літлфілдам у тым жа годзе. Найпапулярнейшай стала версія Уілберта Харысана, якая была выпушчана ў 1959 годзе і заняла 1-е месца ў амерыканскім хіт-парадзе. Песню таксама запісвалі Біл Хейлі (1960), Брэнда Лі (1961), Пегі Лі (1962), The Everly Brothers (1965), Джэймс Браўн (1967), Мадзі Уотэрс (1979) і інш. The Beatles у 1964 годзе запісалі «Kansas City», абапіраючыся на версію Літла Рычарда (1958).

## Версія The Beatles 
The Beatles выконвалі «Kansas City» яшчэ на сваіх ранніх канцэртах у гамбургскіх клубах. Захаваўся запіс выступу канца снежня 1962 года ў клубе «Стар», на якім прадстаўлена «Kansas City». Выкананне песні на радыёперадачы BBC пазней увайшло ў зборнік «Live at the BBC» (1994). Упершыню ж «Kansas City» была фармальна запісана The Beatles 18 кастрычніка 1964 года і ўключана ў альбом «Beatles For Sale», які выйшаў у снежні 1964 года. За аснову сваёй версіі ўдзельнікі гурта ўзялі папуры Літла Рычарда, які спалучыў «Kansas City» са сваёй ранняй песняй «Hey-Hey-Hey-Hey!» (гэтае папуры выйшла ў 1958 годзе на баку «Б» сінгла «Good Golly Miss Molly»). Песня была запісана з адной спробы. Песню таксама можна пачуць у фільме «Хай будзе так». Пол Мак-Картні пазней запісаў песню для свайго альбома «Зноў у СССР» (1988).

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:The Beatles
Катэгорыя:Песні ў жанры рок-н-рол
Эля Каган

**Эля Каган** або **Эля Шоламавіч Каган** () — яўрэйскі пісьменнік. Пісаў на ідышы.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 10 лютага 1909 года ў Мінску ў сям’і настаўніка (паводле іншай крыніцы — у сям’і каваля). Вучыўся ў шавецкай прафтэхшколе, але пакінуў яе дзеля літаратуры. У 1936—1939 гадах працаваў у рэдакцыі часопіса «Штэрн».

Паводле некаторых звестак.
У 1940 годзе Каган быў арыштаваны разам з пісьменнікамі Зэлікам Аксельродам і Рыгорам Бярозкіным па абвінавачанні ў «антысавецкай нацыяналістычнай дзейнасці». У час нападу Германіі на Савецкі Саюз быў у мінскай турме. Перад уваходам немцаў у Мінск калону вязняў пад канвоем пагналі на ўсход. У пэўны момант ахоўнікі загадалі зняволеным раздзяліцца на дзве групы — крымінальнікаў і палітычных. Каган адышоў да першых, і гэта ўратавала яму жыццё: палітычных расстралялі, а крымінальнікаў адпусцілі. У ліку расстраляных быў і Аксельрод, Бярозкін уратаваўся.

Перайшоўшы лінію фронту, уступіў у Чырвоную армію. Быў карэспандэнтам франтавой газеты «Красный артиллерист».

## Творчасць 
Пісаў на ідышы. У друку з першым апавяданнем выступіў у 1926 годзе.

Напісаў п’есу «Роднае поле» (1932). Разам з Зэлікам Аксельродам зрабіў інсцэніроўку «Маленькі чалавечак» па матывах твораў Мендэле Мойхер-Сфорыма (пастаўлена ў 1938).

Перакладаў з беларускай (Змітрок Бядуля, «У дрымучых лясах»; Эдуард Самуйлёнак, «Дружба») і рускай моў (Мікалай Гогаль, «Каляска», «Аповесці»; Аляксандр Пушкін, «Гісторыя сяла Гарухіна»; Аляксандр Герцэн, «Хто вінаваты»; Міхаіл Салтыкоў-Шчадрын, «Шалёны памешчык»).

У 1979 годзе выйшаў зборнік апавяданняў Элі Кагана «Маем зялёным» (пераклад на беларускую мову Яна Скрыгана).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Члены Саюза беларускіх пісьменнікаў
Катэгорыя:Рэпрэсаваныя ў БССР
Boots (серыял)

***«Boots» («Салагі»)*** — амерыканскі ваенна-камедыйны тэлесерыял, створаны Энды Паркерам паводле мемуараў Грэга Коўпа Уайта *«Ружовы марскі пехацінец»* . У ім распавядаецца пра Кэмерана Коўпа, падлетка-гея з Луізіяны, які скрывае сваю ідэнтычнасць і ідзе за сваім лепшым сябрам у Корпус марской пяхоты ЗША . Нягледзячы на тое, што дзеянне кнігі адбываецца ў 1979 годзе,   дзеянне серыяла адбываецца ў 1990-х гадах і ў асноўным распавядае пра Коўпа, Макафі і іх таварышаў па марской пяхоце падчас базавай падрыхтоўкі, а таксама пра маці Коўпа, якая спраўляецца з рашэннем сына запісацца на службу.

Прэм'ера серыяла адбылася на Netflix 9 кастрычніка 2025 года. Серыял атрымаў станоўчыя водгукі.

Вэб-сайт Rotten Tomatoes, які з'яўляецца агрэгатарам рэцэнзій, дэманструе  рэйтынг адабрэння ў 93%, заснаваны на 30 водгуках крытыкаў. Крытычная ацэнка вэб-сайта сцвярджае: «Выдатная гульня Майлза Хейзера мае патрэбныя якасці ў *«Салагах* » — сімпатычнай драмедыі, якая даследуе мужнасць і квір-ідэнтычнасць з магутным эфектам».  Metacritic, які выкарыстоўвае сярэднеўзважаны паказчык, даў фільму 73 балы са 100 на аснове 18 крытыкаў, што сведчыць аб «у цэлым станоўчых» водгуках. 

## Знешнія спасылкі 
* 
* Boots on Netflix

Катэгорыя:Арыгінальныя праграмы Netflix
Катэгорыя:ЛГБТ
Hey-Hey-Hey-Hey!

**«Hey-Hey-Hey-Hey!»** — песня, напісаная амерыканскім спеваком Літлам Рычардам і выпушчаная ўпершыню ў 1958 годзе на баку «Б» сінгла «Good Golly Miss Molly». Літл Рычард таксама запісаў папуры, спалучыўшы «Hey-Hey-Hey-Hey!» з песняй «Kansas City» (аўтары — Джэры Лібер і Майк Столер), версію якой ён таксама раней запісаў. Менавіта на папуры Літла Рычарда абапіраліся The Beatles, запісаўшы сваю версію для альбома *Beatles For Sale* у 1964 годзе.

## Версія «The Beatles» 
Удзельнікі гурта ўпершыню пачулі дадзенае папуры ў 1962 годзе на канцэрце Літла Рычарда; тады ж песня ўвайшла ў «жывы» рэпертуар гурта.

У 1963 годзе кампазіцыя выпала з рэпертуара гурта, аднак 16 ліпеня гурт запісаў версію песні для радыё BBC (гэтае выкананне пазней увайшло ў падборку *Live at the BBC*). Яшчэ тры запісы для ВВС былі зроблены 1 мая 1964 года і 17 ліпеня і 25 лістапада таго ж года.

17 верасня 1964 года гурт з вялікім поспехам выканаў кампазіцыю ў Канзасе падчас свайго першага амерыканскага тура. Гарачы прыём публікай прымусіў гурт падумаць пра запіс дадзенай кампазіцыі, тым больш, што пры запісе чарговага альбома адчуваўся недахоп музычнага матэрыялу.

Запіс адбыўся 18 кастрычніка 1964 года на студыі «Эбі-Роўд»; паспяховай аказалася ўжо самая першая спроба. Другі дубль быў уключаны ў зборнік *Anthology 1*.

: **У запісе ўдзельнічалі:**
* Пол Мак-Картні — асноўны вакал, бас-гітара, воплескі
* Джон Ленан — падгалоскі, рытм-гітара, воплескі
* Джордж Харысан — падгалоскі, сола-гітара, воплескі
* Рынга Стар — ударныя, воплескі
* Джордж Марцін — фартэпіяна

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 
* 
* 
* 
* Відэа з гучаннем студыйнай версіі песні ў выкананні «The Beatles» 
* Відэа жывога выканання песні «The Beatles», 1964 год 

Катэгорыя:The Beatles
Парламенцкія выбары ў Малдове (2021)

**Датэрміновыя парла́менцкія вы́бары ў Малдове 11 ліпеня 2021 года** — адзінаццатыя выбары парламента ў Рэспубліцы Малдова.

28 красавіка 2021 года прэзідэнт Рэспублікі Малдова Мая Санду распусціла заканадаўчы орган і прызначыла датэрміновыя выбары.

На такі крок Санду пайшла пасля таго, як Канстытуцыйны суд Рэспублікі Малдова ануляваў уведзены парламентам з 1 красавіка 2021 года рэжым надзвычайнага становішча ў сувязі з пандэміяй каранавіруснай інфекцыі. У час яго дзеяння прэзідэнт не мела права распускаць парламент.

Раней судовая інстанцыя канстатавала наяўнасць умоў для роспуску цяперашняга склікання парламента, матывуючы сваё рашэнне тым, што дэпутаты са снежня 2020 года двойчы не змаглі зацвердзіць новы склад урада.

14 мая стартаваў прыём заяў і дакументаў на ўдзел у датэрміновых парламенцкіх выбарах. Пра гэта паведамляе прэс-служба Цэнтральнай выбарчай камісіі Рэспублікі Малдова (ЦВК).

Заявы прымаліся да 11 чэрвеня. Выбарчая кампанія для кожнага кандыдата ў дэпутаты пачалася пасля яго рэгістрацыі ў ЦВК. Раней Цэнтрвыбарчкам зацвердзіў спіс з 53 партый, якія могуць браць удзел у выбарах.

У ЦВК Рэспублікі Малдова падкрэслілі, што ў спісах кандыдатаў у дэпутаты павінна быць не менш за 40 % прадстаўнікоў кожнага полу.

## Выбарчая сістэма 
101 дэпутат Парламента Рэспублікі Малдова абіраецца ў адпаведнасці з прапарцыйнай сістэмай, гэта значыць усе 101 дэпутат абіраюцца па партыйных спісах. Гэта стала магчымым пасля таго, як уведзеная ў 2017 годзе змешаная сістэма была адменена летам 2019 года. У выбарчым спісе можа быць ад 51 да 103 кандыдатаў.

## Парадак правядзення 
Выбаршчыкі выбіраюць 101 дэпутата парламента Рэспублікі Малдова на 4 гады. Большасць у парламенце павінна сфарміраваць урад.

Выбарчы парог для праходжання ў парламент складае:

* для палітычных партый — 5 %
* для палітычных блокаў, якія складаюцца з дзвюх і больш партый — 7 %
* для незалежных кандыдатаў — 2 %.

Цэнтральная выбарчая камісія Рэспублікі Малдова адкрыла 2150 выбарчых участкаў для галасавання: 2000 участкаў на тэрыторыі Рэспублікі Малдова, непрызнанага Прыднястроўя і 150 участкаў за мяжой.

## Удзельнікі 
### Палітычныя партыі і блокі 
### Незалежныя кандыдаты 
## Апытанні грамадскай думкі 
## Вынікі 
### Агульныя вынікі 
### Вынікі паводле адміністрацыйна-тэрытарыяльных адзінак 
## Сітуацыя пасля выбараў 
26 ліпеня 2021 года польскі часопіс «New Eastern Europe» пасля датэрміновых выбараў у Арменіі і Малдове апублікаваў артыкул аб становішчы ў гэтых краінах. Палітычная сістэма Малдовы схільная да частай нестабільнасці. У краіне назіраецца недавер да дзяржаўных інстытутаў, якія часам успрымаюцца як карумпаваныя органы. Уплывовыя дзелавыя колы і алігархі маніпулявалі працэсамі прыняцця рашэнняў на сваю карысць. Пасля выбараў улада алігархаў і іх прадстаўнікоў сур’ёзна пацярпела.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Падзеі 11 ліпеня
Катэгорыя:2021 год у Малдове
Собеседник (газета)

**«Собеседник»** () — агульнарасійская штотыднёвая грамадска-палітычная газета. Выпускаецца аднайменным выдавецкім домам у Маскве, а таксама за межамі Расіі (у Рызе, Мінску, Ерэване, Тэль-Авіве). Перыядычнасць — адзін раз на тыдзень (па аўторках).

## Гісторыя 
Выдаецца з 23 лютага 1984 года. Папярэднікам была аднайменная стужка ў газеце «Комсомольская правда» забаўляльны, карыстаючыся вялікім попытам. Першы нумар штотыднёвіка выйшаў у чорна-белым варыянце і быў прысвечаны прызначэнню генсекам Канстанціна Чарненка па прычыне смерці Юрыя Андропава.

З кастрычніка 1990 года (№ 43) газета стала самастойным выданнем.

Газета «Собеседник» была першай, якая апублікавала ў 1996 годзе інтэрв’ю з Эдуардам Лімонавым. «Собеседник» стаў першым выданнем, які апублікаваў фрагменты «Запісак кепскай дзяўчынкі» Дашы Асламавай і першай газетай, якая апублікавала разгорнутае інтэрв’ю Уладзіміра Букоўскага, узятым Вольгай Белан 22 жніўня 1991 года. Газета першай атрымала інтэрв’ю шпіёна Алега Гардзіеўскага і аповед ягонай жонкі. Раней за ўсіх «Собеседник» знайшоў сукамерніка Міхаіла Хадаркоўскага і апублікаваў гутарку з ім. У 1999 годзе пачаў працу сайт газеты.

Газета «Собеседник» заклала асновы аднайменнага выдавецкага дома. У 2004 годзе падчас фарміравання гільдыяй выдаўцоў перыядычнага друку спісу вядучых выдавецкіх дамоў «Собеседник» увайшоў у дзясятку вядучых выдаўцоў газетнай перыядычнай друкаванай прадукцыі. Разавы сукупны тыраж перыядычных выданняў на той момант складаў 1773.3 тыс. экз.

У ліпені 2011 года галоўны рэдактар Юрый Піліпенка ўдастоены звання лаўрэата Нацыянальнай прэміі «Медыя-менеджэр Расіі — 2011» у намінацыі «друкаваныя СМІ. Газеты» за рост эканамічных паказчыкаў газеты «Собеседник».

Рускамоўная версія газеты выходзіць у Арменіі з 2011 года. У Беларусі матэрыялы з газеты публікуюцца ў суботнім выпуску газеты «Беларусь сегодня».

У лютым 2014 года ў Маскве прайшла выстава лепшых вокладак газеты «Собеседник». 17 красавіка ў прэс-цэнтры «Россия сегодня» адбылася цырымонія ўручэння Нацыянальнай прэміі ў галіне прэсы «Іскра». У намінацыі «Лепшы нарыс» перамагла карэспандэнт аддзела палітыкі, навін, рэпартажаў газеты «Собеседник» Ліяна Налбандзян з матэрыялам «„Божья“ неволя».

6 сакавіка 2022 года сайт выдання быў заблакаваны на тэрыторыі Расійскай Федэрацыі. У красавіку выдавецкі дом перазапусціў лічбавыя праекты. У сеціве з’явіліся сайты sobesednik.com і prozvezd.info. У пачатку снежня сайт sobesednik.com таксама быў заблакаваны.

13 верасня 2024 года выдавецкі дом быў унесены Мінюстам РФ у спіс «замежных агентаў». 17 верасня, у сувязі з прызнаннем «замежным агентам», выдавецкі дом абвясціў аб спыненні выпуску газеты як мінімум «на два-тры месяцы».

## Галоўныя рэдактары 
* Цімафей Кузняцоў (1984—1985)
* Уладзімір Снегіроў (1985-1988)
* Юрый Піліпенка (студзень 1989—2022)
* Алег Ралдугін (2022—2024)

## Крыніцы
## Спасылкі
* Официальный сайт 
* Олег Ролдугин: «Пока команды сверху закрывать „Собеседник“ нет — мы работаем», Лениздат.ру, 15.12.2023
* 

Катэгорыя:Газеты Расіі
Катэгорыя:Газеты СССР
Катэгорыя:Штотыднёвыя газеты
Беларуская капэла

**Беларуская капэла** — нацыянальнае тэатральна-канцэртнае аб’яднанне, створанае ў 1992 годзе, якое ўваходзіць у Нацыянальны акадэмічны Вялікі тэатр оперы і балета.

У аснове арганізацыі аб’яднання — прынцыпы еўрапейскай капэлы 17-18 стагоддзяў. Кірункі дзейнасці: аднаўленне ў тэатральна-канцэртнай практыцы беларускай музычнай спадчыны, збіранне, даследаванне і публікацыя беларускіх музычных твораў 17-19 стагоддзяў, прапаганда сучаснай, у тым ліку авангарднай, музыкі.

## Дзейнасць 
Па ініцыятыве капэлы зроблены сучасныя аўтарскія версіі зборніка лірычных кантаў «Куранты» (В. Капыцько), школьнай оперы «Апалон-заканадаўца, або Рэфармаваны Парнас» Р. Вардоцкага (Дз. Смольскі). Праводзіць штогод (з 1991) міжнародныя фестывалі «Адраджэнне беларускай капэлы», на якіх паказаны (у канцэртным выкананні) оперы «Уяўная каханка» Дж. Паізіела і «Апалон-заканадаўца…», «Балетны дывертысмент»; выконваліся творы Я. Д. Голанда, М. Радзівіла, Э. Ванжуры, В. Казлоўскага, Міхала Клеафаса і Міхала Казіміра Агінскіх, братоў А. і М. Ельскіх, Ф. Міладоўскага, Ю. І. Крашэўскага, С. Манюшкі і інш.

В 2001 и 2011 гадах сумесна з Інстытутам ім. Гётэ падрыхтавала ў Мінске канцэртныя праграмы «Вокальные циклы немецких композиторов» ў перакладзе на беларускую мову В. Сёмухі. У межах цыкла «Музыка Литвы и Короны» ў 2010 годзе на сцэне Беларускай філармоніі пастаўлена опера «Латарэя» С. Манюшкі ў рэдакцыі У. Байдава.:

* Музыка старажытных сядзібаў
* Беларускі гістарычны нотазбор
* Мікола Равенскі. Збор твораў
* Ян Тарасевіч. Збор твораў
* Міхал Клеафас Агінскі. Збор твораў
* Беларуская вакальная музыка XVII—XX стагоддзяў
* Станіслаў Манюшка. Арыі з опер. Камерныя творы (5 выданняў: для сапрана, мецца-сапрана, тэнара, барытона, баса),
* Станіслаў Манюшка. Песні нашага касцёла (5 выданняў: для аргана; салістаў-вакалістаў у суправаджэнні ф-на (аргана); хора).

## Зноскі 
Катэгорыя:Нацыянальны акадэмічны Вялікі тэатр оперы і балета Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:З’явіліся ў 1992 годзе
Катэгорыя:Музычныя калектывы паводле алфавіта
Words of Love

«**Words of Love**» () — песня, напісаная амерыканскім аўтарам Бадзі Холі і выпушчаная ім жа ў 1957 годзе ў выглядзе сінгла. Песня неаднаразова перапявалася многімі выканаўцамі. Найвядомейшымі з'яўляюцца версіі канадскага квартэта The Diamonds (іх версія дасягнула 13-й пазіцыі ў чарце Billboard Hot 100) і гурта «The Beatles».

## Версія «The Beatles» 
Удзельнікі гурта былі вялікімі паклоннікамі творчасці Бадзі Холі. Акрамя дадзенай кампазіцыі, у іх жывым рэпертуары знаходзілася яшчэ мноства іншых песень дадзенага аўтара. Адчуваючы недахоп у музычным матэрыяле пры працы над альбомам *Beatles For Sale*, гурт вырашыў запісаць кавер-версію дадзенай кампазіцыі.

Запіс кампазіцыі адбыўся 18 кастрычніка 1964 года на студыі «Эбі-Роўд» (у тую ж сесію музыканты запісалі яшчэ і шэсць іншых песень для альбома). Усяго былі запісаны два поўныя дублі, дадаткова былі дазапісаны галасавыя партыі. Адметна, што Рынга Стар, акрамя ігры на ўдарнай устаноўцы, пры запісе дадзенай кампазіцыві адбіваў удары яшчэ і па валізцы (так было задумана, каб дасягнуць гуку, падобнага да таго, што гучаў у кампазіцыі Холі «Everyday»).

: **У запісе ўдзельнічалі:**
* Джон Ленан — асноўны вакал, рытм-гітара
* Пол Мак-Картні — вакал, бас-гітара
* Джордж Харысан — вакал, сола-гітара
* Рынга Стар — ударныя, валізка

Акрамя альбома *Beatles For Sale*, песня выйшла таксама на амерыканскім альбоме гурта *Beatles VI* і на міні-альбоме *Beatles for Sale (No. 2)*.

## Іншыя кавер-версіі 
* Паці Сміт запісала кавер-версію песні для трыб'ют-альбома *Rave on Buddy Holly* (2011).
* Джэф Лін запісаў кавер-версію песні для трыб'ют-альбома *Listen to Me: Buddy Holly* (2011).

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Відэа з гучаннем арыгінальнай версіі песні ў выкананні Бадзі Холі 
* 
* 
* 
* 
* Відэа з гучаннем студыйнай версіі песні ў выкананні «The Beatles» 

Катэгорыя:The Beatles
Джэф Лін

**Джэфры Лін** (; , Бірмінгем, Вялікабрытанія) — брытанскі спявак, мультыінструменталіст, аўтар песень, аранжыроўшчык, прадзюсар, лаўрэат «Грэмі». Набыў сусветную вядомасць у якасці лідар-вакаліста гурта Electric Light Orchestra і члена гурта The Traveling Wilburys. У 2008 годзе *The Washington Times* назвала Джэфа Ліна чацвёртым найвялікшым прадзюсарам у гісторыі музыкі.

= Крыніцы ==

Катэгорыя:Спевакі і спявачкі Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Аўтары-выканаўцы Вялікабрытаніі
Эрнст Дыдрынг

**Эрнст Дыдрынг** (; ) — шведскі пісьменнік, аўтар раманаў, апавяданняў, навелаў і п’ес. Старшыня Саюза пісьменнікаў Швецыі ў 1915—1920 і 1923—1929 гадах.

Для яго твораў характэрныя падрабязныя і натуралістычныя апісанні, тэмы гуманнасці і супольнай працы. Яго кнігі, у якіх апісваецца грамадства пачатку ХХ стагоддзя, лічацца актуальнымі і сёння. Найбольш вядомы Дыдрынг сваёй трылогіяй «Руда» (*Malm*), раманы з якой выйшлі ў 1914—1919 гадах. Часта пераклады яго твораў з’яўляліся ў Еўропе, перш за ўсё ў Германіі, ужо праз некалькі месяцаў пасля выхаду арыгіналаў.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Пісьменнікі Швецыі
Мікола Шыманка

**Мікола Шыманка** (1901, Пружанскі павет — 1986) — дзеяч беларускай дыяспары ў Чэхаславакіі, літаратурны крытык.

Студэнт Пражскай політэхнікі. Сябра Саюза студэнтаў — грамадзян БССР, член яго прэдзідыуму ў 1926—1929 гадах. Атрымаў інжынерную адукацыю.
, Цішка Гартны, Янка Купала, Міхась Зарэцкі, Мікола Шыманка. Стаяць: Алесь Карповіч, Антон Жук, Лявон Шавейка, Міхась Каўцэвіч, Наталля Сазановіч-Орса, Пётр Орса, Юрка Муха]]

У 1927-1930-х гадах публікаваў матэрыялы пра беларускую літаратуру ў чэхаславацкіх выданнях «Rude pravo», «Tvorba», «Kmen», падпісваўся крыптанімамі *«Ш-а», «Ś», «Ś-ko», «M. Ś.»*, псеўданімамі *М. Дабужынскі, М. Замежнік, М. Пружанскі*..

За актыўнае супрацоўніцтва з газетай «Rude pravo» быў арыштаваны.

У 1935 годзе арыштаваны, асуджаны за «антысавецкую агітацыю» на пяць гадоў лагераў, вызвалены ў сакавіку 1940 года.

Пасля 2-й сусветнай вайны жыў у Гродне. У 1960-я гады наведаў Чэхаславакію. Пазней перадаў у Беларускі дзяржаўны архіў-музей літаратуры і мастацтва шэраг дакументаў, якія расказваюць пра жыццё беларускіх студэнтаў у Празе.

У 1963 годзе Шыманка пісаў у адным з лістоў да вучонага сакратара Дзяржаўнага літаратурнага музея Янкі Купалы ў Мінску Есакова:

Мы ўсе настолькі слепа верылі ўсяму савецкаму — савецкай справядлівасці, савецкім законам, што паведамленне аб самагубстве Янкі Купалы лічылі за правакацыйны выпад ворагаў сав. улады. Аднак не на нашым баку аказалася праўда, а на баку клерыкалаў. У мяне, напрыклад, ружовыя акуляры ў справе Купалы разбіліся ўшчэнт у 1931 годзе, калі я прыехаў з Прагі ў Менск.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* *Аляксандр Горны*, *Андрэй Буча* Мікола Шыманка — ураджэнец Пружаншчыны і забыты дзеяч беларускай культуры // Шарашова і Пружанскі край: этнаграфічная, фальклорная, архітэктурная і мастацкая спадчына рэгіёну : навукова-практычная канферэнцыя. Шарашова-Пружаны, 22-23 мая 2025 г.
* *Мікола Трус*. Захаванасць традыцый, пераемнасць клопатаў : Слова і пасляслоўе пра візіт Янкі Купалы ў Чэхаславакію ў 1927 г. // Роднае слова. 2012, № 6. - С. 4-6.
* *Трус М. В.* Літаратурная рэпрэзентацыя Беларусі ў Чэхаславакіі і адметнасці крос-культурных камунікацый 1920-х гг. // Труды БГТУ, 2021, серия 4, № 1. -- С. 69–73.

Катэгорыя:Беларусы ў Чэхіі
Робататэхніка

**Робататэхніка** — прыкладная навука, якая аб'ядноўвае вывучэнне і практыку праектавання, будаўніцтва, эксплуатацыі і выкарыстання робатаў. Робататэхніка аб'ядноўвае такія дысцыпліны як электратэхніка, механіка, распрацоўка праграмнага забеспячэння, электроніка, тэлекамунікацыя і матэрыялазнаўства. Распрацоўка робатаў вядзецца для дапамогі людзям у выкананні небяспечных задач, а таксама для аўтаматызацыі паўтаральных руцінных дзеянняў.

## Аспекты робататэхнікі 
Стварэнне робата звычайна патрабуе спалучэння трох кампанентаў:

# Механічная канструкцыя. Механіка робата распрацоўваецца для выканання пэўнай задачы з улікам фізікі навакольнага асяроддзя. Напрыклад, для робата, які будзе перамяшчацца па гразі, мэтазгодна абмежаваць вагу і выкарыстаць гусеніцы.
# Электроніка. Для кіравання робатам, сувязі з ім, працы датчыкаў і забеспячэння сілкавання патрэбныя электронныя кампаненты. Робату з гусеніцамі патрэбна нейкая энергія для перамяшчэння гусеніц, напрыклад электрычны акумулятар. Нават калі робат выкарыстоўвае рухавік унутранага згарання, электронныя кампаненты патрэбныя для пачатку працэсу згарання і кіравання аперацыямі робата.
# Праграмнае забеспячэнне. Праграма вызначае, як робат будзе выконваць неабходныя дзеянні. У прыкладзе з гусенічным робатам, акрамя правільнай механічнай канструкцыі і энергіі ад акумулятара, патрэбная праграма, якая загадае яму як рухацца. Існуюць тры тыпы робататэхнічных праграм: праграма дыстанцыйнага кіравання, штучны інтэлект і гібрыд. Робат з дыстанцыйным кіраваннем мае загадзя падрыхтаваны набор каманд, якія ён будзе выконваць толькі тады, калі атрымае сігнал ад крыніцы кіравання, звычайна ад чалавека. Робаты, якія выкарыстоўваюць штучны інтэлект, узаемадзейнічаюць са сваім навакольным асяроддзем самастойна і могуць рэагаваць на аб'екты і праблемы, з якімі яны сутыкаюцца, па загадзя падрыхтаванай праграме. Гібрыдная праграма аб'ядноўвае гэтыя падыходы.

## Сферы прымянення 
Па сферы прымянення можна вылучыць некалькі катэгорый робатаў:
* Прамысловыя робаты: напрыклад, PUMA.
* Будаўнічыя робаты.
* Аўтаномны транспарт: напрыклад, аўтапілоты самалётаў і беспілотныя аўтамабілі.
* Хатнія робаты, у тым ліку робаты-пыласосы і робаты-газонакасілкі.
* Аўтаматызаваныя сістэмы здабычы выкапняў.
* Касмічныя робаты, у тым ліку марсаходы.
* Медыцынскія робаты і рабатызаваная хірургія, у тым ліку рэанімацыйная робататэхніка.
* Сельскагаспадарчыя робаты.
* Ваенныя робаты: напрыклад, амерыканскія SWORDS, *Dragon Runner*, беларускія РАК «Берсерк», РСК «Багамол».
* Робаты для спорту і забавы, у тым ліку для баёў робатаў, аўтаномных гонак і гонак на беспілотніках.

## Гл. таксама 
* Тры законы робататэхнікі
* Рабатызаваная рука
* Жудасная даліна

## Крыніцы 
Катэгорыя:Робататэхніка
Катэгорыя:Робаты
Заклёпачнае злучэнне

**Заклёпачнае злучэнне** — нераздымнае злучэнне дэталей з дапамогай заклёпак (металічных стрыжняў з закладнымі галоўкамі).

Робіцца ўнахлёстку або ўстык з адной ці двума накладкамі. Выкарыстоўваецца ў канструкцыях, якія працуюць ва ўмовах ударных і вібрацыйных нагрузак, для змацавання дэталей, якія не зварваюцца або не дапускаюць награвання, і інш. Заклёпачныя злучэнні выцясняюцца больш эканамічнымі зварнымі і клеявымі злучэннямі.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Тэхналогіі машынабудавання
Subwoolfer

**Subwoolfer** — брытанска-нарвежскае поп-трыа, створанае ў 2021 годзе. Двое ўдзельнікаў выступаюць у ролі ваўкоў, трэці ўдзельнік, DJ Astronaut, далучаецца да іх на сцэне ў залатым касцюме касманаўта. Імены ваўкоў былі публічна раскрыты 4 лютага 2023 года як Бэн Адамс і Гаўтэ Ормасэн падчас фіналу ''*. Пасля перамогі  яны прадстаўлялі Нарвегію на конкурсе песні Еўрабачанне 2022 са сваёй дэбютнай песняй *Give That Wolf a Banana*. Назва гурта — гэта спалучэнне слоў *subwoofer* і *wolf''.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Удзельнікі конкурсу песні Еўрабачанне
Катэгорыя:Выканаўцы Universal Music Group
Катэгорыя:Музычныя калектывы, якія з’явіліся ў 2021 годзе
Катэгорыя:Поп-гурты
Honey Don’t

«**Honey Don’t**» () — песня, напісаная Карлам Перкінсам і выпушчаная на баку «Б» сінгла «Blue Suede Shoes» 1 студзеня 1956 года. Абедзве песні сталі класікай рокабілі. Песня шматразова перапявалася рознымі выканаўцамі; даволі вядомая кавер-версія гурта «The Beatles», якая выйшла ў чацвёртым студыйным альбоме гурта.

## Гісторыя песні 
Паводле Дэвіда Макгі, аўтара кнігі «Go, Cat, Go! The Life and Times of Carl Perkins, the King of Rockabilly», арыгінальны запіс песні адбыўся ў наступным складзе:
* Карл Перкінс — сола-гітара, асноўны вакал
* Джэй Перкінс — рытм-гітара, падгалоскі
* Клейтан Перкінс — бас
* В. С. Холанд — ударныя

Калі Карл Перкінс упершыню паказаў гэтую песню свайму брату Джэю, таму вельмі не спадабаўся незвычайны выбар акорда — пасля мі-мажорнага трохгучча замест звычайнага для блюзавай паслядоўнасці ля мажора ў песні гучаў до-мажорны сэптакорд. Нягледзячы на пратэсты Джэя, Карлу ўдалося пераканаць брата ў тым, што гэта робіць песню незвычайнай. Сёння гэтая паслядоўнасць акордаў лічыцца адным з найцікавейшых аспектаў песні.

Перкінс са сваім гуртом выканаў гэтую песню на сваім першым тэлевізійным выступе 17 сакавіка 1956 года.

## Версія «The Beatles» 
«The Beatles» запісалі гэтую кампазіцыю 26 кастрычніка 1964 года; усяго было зроблена пяць дубляў. У Вялікабрытаніі песня выйшла 4 снежня 1964 года ў альбоме *Beatles For Sale*; у ЗША песня выйшла 15 снежня ў альбоме ''Beatles '65*, а пазней выйшла таксама ў амерыканскім міні-альбоме *4-by The Beatles*.

Нягледзячы на тое, што Джон Ленан дагэтуль неаднаразова выконваў гэтую песню (з 1962 года), яе выкананне для альбома даверылі Рынга Стару. Версія ў выкананні Ленана даступная ў альбоме *Live at the BBC'' (куды было ўключана жывое выкананне песні, запісанае гуртом 1 жніўня 1963 года).

: **У запісе ўдзельнічалі:**
* Рынга Стар — ударныя, вакал
* Джон Ленан — рытм-гітара
* Пол Мак-Картні — бас-гітара
* Джордж Харысан — сола-гітара

## Іншыя кавер-версіі 
Усяго на песню запісана больш за 20 кавер-версій; з найвядомейшых можна згадаць наступныя:

* Гурт T. Rex запісаў песню ў 1971 годзе.
* Песня выконвалася таксама Рынга Старам, Джонам Ленанам, Элвісам Кастэла і іншымі выканаўцамі.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:The Beatles
Катэгорыя:Рок-н-рол
Ізат Назаравіч Клычаў

**Ізат Назаравіч Клычаў** () — туркменскі жывапісец. Правадзейны член АМ СССР (1988). Герой Сацыялістычнай Працы (1983). Народны мастак Туркменістана (1964). Народны мастак СССР (1973).

## Біяграфія 
Скончыў Інстытут жывапісу, скульптуры і архітэктуры ў Ленінградзе (1953). Працаваў у жанравай карціне, партрэце, нацюрморце. Творы вызначаюцца дэкаратыўнасцю, яркім каларытам, імкненнем да манументальнасці: «Газэль» (1959), серыя «Мая Туркменія» (1963—75), «Новае нараджэнне», «Заўтра свята» (абодва 1972), «Новая эра» (1975), «Сцяг рэспублікі» (1977) і інш.

## Прэміі і ўзнагароды 
* Дзяржаўная прэмія СССР (1967).

## Літаратура 
* 

## Крыніцы 
Катэгорыя:Мастакі Туркменістана
Катэгорыя:Народныя мастакі СССР
Мікалай Пракопавіч Клыкаў

**Мікалай Пракопавіч Клыкаў** (; ) — расійскі мастак, адзін з заснавальнікаў мсцёрскай мініяцюры.

## Біяграфія 
Вучыўся ў бацькі-іканапісца. Выкладаў у Троіца-Сергіевай лаўры, у Строганаўкім мастацка-прамысловым вучылішчы. Да 1917 года працаваў як іканапісец, пазней рабіў мініяцюры на паверхні лакавых вырабаў з пап’е-машэ. Творы адметныя займальнасцю сялянскіх сцэн, арганічна звязных з пейзажам, зеленавата-бірузовай (пазней цёпла-вохрыстай) каларыстычнай гамай, жывапіснай мяккасцю і плаўнай размеранасцю рытмаў, некаторай лубачнасцю ў выяўленні фігур людзей: «Навальніца», «Паляванне» (абодва 1934), «Дуброўскі» (1937), «Малацьба» (1944) і інш.

## Літаратура 
Катэгорыя:Іканапісцы Расіі
Катэгорыя:Мастакі Расіі
Зварное злучэнне

**Зварное злучэнне** — нераздымнае злучэнне двух ці болей дэталей, частак канструкцыі, выкананае зваркай.

Паводле ўзаемнага размяшчэння элементаў, якія злучаюцца, адрозніваюць стыкавыя, накладачныя, вуглавыя, таўровыя і іншыя злучэнні. Кожнае з іх у залежнасці ад спосабу зваркі (дугавой, кантактавай, электрашлакавай і інш.) мае спецыфічныя адзнакі. Участак злучэння, які непасрэдна звязвае элементы, што зварваюцца, называецца зварным швом.

Файл:Стыковое.png|Стыкавое злучэнне.
Файл:Нахлесточное.png|Накладное злучэнне.
Файл:Угловое.png|Вуглавое злучэнне.
Файл:Тавровое.png|Таўровае злучэнне.

## Гл. таксама 
* Заклёпачнае злучэнне

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Зварка
Аляксей Канстанцінавіч Клумаў

**Аляксей Канстанцінавіч Клумаў** () — беларускі кампазітар, піяніст, педагог. Заслужаны артыст БССР (1940).

## Біяграфія 
Скончыў Маскоўскую кансерваторыю (1934, клас Г. Нейгаўза), кампазіцыі вучыўся ў М. Гнесіна. У 1937—41 гадах выкладаў у Беларускай кансерваторыі. Дыпламант Усесаюзнага конкурсу піяністаў (1938). Вёў канцэртна-выканальніцкую дзейнасць, аддаваў перавагу творчасці кампазітараў-рамантыкаў.

Аўтар аднаго з першых беларускіх фартэпіянных канцэртаў (1940), які значна паўплываў на развіццё гэтага жанру ў беларускай музыцы. З іншых твораў: музычная камедыя «Прыгоды Фрыца» (лібр. А. Астрэйкі і У. Няфёда, 1944), «Беларуская танцавальная сюіта» і Варыяцыі для фартэпіяна, капрычыо на тэму беларускай народнай песні «Чаму ж мне не пець» для фартэпіяна, апрацоўкі беларускіх народных песень для хору.

Катэгорыя:Кампазітары Беларусі
Катэгорыя:Піяністы Беларусі
Катэгорыя:Заслужаныя артысты Беларускай ССР
Мікалай Аляксеевіч Клюеў

**Мікалай Аляксеевіч Клюеў** (; ) — рускі паэт.

## Біяграфія 
Друкаваўся з 1904 года.

Першыя зборнікі «Сосен перазвон» і «Брацкія песні» (абодва 1912) вытрыманы ў стылі раскольніцкіх песнапенняў, духоўных вершаў, апокрыфаў. Быў блізкі да сімвалістаў, узначальваў т.зв. «новасялянскую» плынь у рускай літаратуры (Сяргей Ясенін, Аляксандр Шыраевец, Сяргей Клычкоў і інш.), паўплываў на раннюю творчасць Ясеніна.

Архаічная па форме паэзія Клюева (зборнікі «Лясныя былі», 1913; «Мірскія думы», 1916; «Песнаслоў», кн. 1—2, 1919; «Ільвіны хлеб», 1922; «Хата і поле», 1928; паэмы «Пагарэлынчына», выд. 1987; «Песня пра Вялікую Маці», выд. 1991; і інш.) прасякнута сялянскімі патрыярхальна-рэлігійнымі настроямі, непрыхільным стаўленнем да горада і культуры індустрыяльнага Захаду. Ёй уласцівы народна-міфалагічная сімволіка, містыка-рамантычная інтэрпрэтацыя рускага нацыянальнага характару.

У 1934 арыштаваны і сасланы ў Нарымскі край. Расстраляны.

Рэабілітаваны пасмяротна.

На беларускую мову асобныя творы М. Клюева пераклаў У. Свяжынскі.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Паэты Расіі
Катэгорыя:Рускамоўныя паэты
Боравадароды

**Боравадароды** (таксама **гідрыды бора, бараны**) — бінарныя хімічныя злучэнні бора з вадародам, атрутныя і неўстойлівыя малекулярныя злучэнні з непрыемным водарам, добра раствараюцца ў арганічных растваральніках. Найпрайсцейшы прадстаўнік — монабаран BH3 — неўстойлівае і вельмі рэакцыйназдольнае рэчыва, быў вылучаны кандэнсацыяй пароў боравадародаў пры тэмпературы вадкага азоту.
З павелічэннем малекулярнай масы павялічваецца і тэмпература плаўлення боравадародаў. Напрыклад, дыбаран B2H6 — пры нармальных умовах газ, пентабаран B5H9 — ужо вадкасць, дэкабаран B10H14 — цвёрдае рэчыва.

## Будова 
Для боравадародаў характэрна наяўнасць двухэлектронных трохцэнтравых сувязей B-H-B, а таксама ў структуры малекул могуць існаваць кластэрныя групіроўкі атамаў бору. Малекулам боравадародаў уласцівыя дэфіцыт электронаў і высокія каардынацыйныя лікі.

## Таксічнасць і вогненебяспечнасць 
Баравадароды — надзвычай атрутныя рэчывы, якія маюць акрамя агульнатаксічнага складніку таксама асаблівае, але даволі моцна выяўленае нервовапаралітычнае ўздзеянне на чалавека і жывёл. Дыбаран валодае задушлівым дзеяннем, падобна фасгену. Пентабараны і дэкабараны дзейнічаюць на цэнтральную нервовую сістэму, ныркі і печань. Лімітава дапушчальная канцэнтрацыя ў паветры (ЗША): дыбаран — ; пентабаран (9) і пентабаран (11) — ; дэкабаран (16) — .

Як вогненебяспечныя рэчывы, боравадароды ўяўляюць сабой у асноўным рэчывы з найвышэйшай катэгорыяй вогненебяспечнасці: яны здольныя да самаўзгарання не толькі на паветры, але і пры кантактах з вадой і шэрагам галагенавытворных вуглевадародаў. Пры гарэнні іх на паветры развіваюцца высокія тэмпературы.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Бор
Гульнявая кампанія

**Гульнявая кампанія** — набор заданняў, аб’яднаных агульным сюжэтам,  у настольных ролевых гульнях і відэагульнях.

## У настольных ролевых гульнях 
У настольных ролевых гульнях кампаніі могуць быць створаны выдавецтвам гульні або майстрам гульні і аб’ядноўваюцца наступнымі характарыстыкамі:

* Правілы
: У ролевых гульнях можна выкарыстоўваць розныя гульнявыя сістэмы — наборы правіл, па якіх вызначаюцца здольнасці персанажаў і механікі дзеянняў. Майстар гульні можа стварыць уласную інтэрпрэтацыю гульнявой сістэмы, напрыклад, каб спрасціць гульню для пачаткоўцаў.
* Месца дзеяння
: Майстар гульні можа выкарыстаць існуючы сусвет або стварыць унікальны.
* Рэалізм
: Гульня можа імітаваць рэальны свет або мець магічныя ці фантастычныя падзеі.
* Гумар
: Майстар гульні можа зрабіць гульню сур’ёзнай ці камічнай.
* Сюжэт
: Кожная гульня можа мець уласны сюжэт ці быць часткай больш маштабных падзей, у якіх удзельнічаюць тыя ж персанажы.

## У відэагульнях 
Кампаніі з глыбока прапрацаванымі сюжэтамі найчасцей сустракаюцца ў аднакарыстальніцкіх відэагульнях. Яны ўключаюць устаўкі, у якіх гулец увогуле не ўплывае або слаба ўплывае на падзеі — кат-сцэны (). Такім чынам у гульні перадаецца масштабная гісторыя і паслядоўнасць заданняў атрымоўвае дадатковы сэнс.

## Гл. таксама 
* Геймдызайн

Катэгорыя:Настольныя гульні
Катэгорыя:Відэагульні
Катэгорыя:Механізмы камп’ютарных гульняў