open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Фэтбайк

**Фэтбайк** (анг. Fatbike ад fat — «тоўсты») гэта веласіпед, прызначаны для язды па-за дарогай. Па сваёй сутнасці гэта горнік, але з вялікімі і тоўстымі гумамі, якія дазваляюць яму ездзіць па перасечанай мясцовасці.

## Асаблівасці 
Фэтбайкі маюць павышаную праходнасць па розных відах мяккага пакрыцця, якія не падыходзяць на іншых тыпаў ровараў, такіх як: снег, пясок, высокая трава, гразь і інш. Падчас працы ціск у камерах знаходзіцца ў межах 0,2 атм. да 2 атм. Шырыня покрыўкі - ад 3,5 да 5 цаляў, шырыня вобада - ад 65 да 100 мм. Нізкі ціск у камеры і шырыня покрыўкі разам з'яўляюцца найважнейшымі параметрамі ў гэтым тыпе веласіпедыў.

## Гісторыя 
Адной з першых згадак фэтбайка з'ўляецца серыя рэкламных відарысаў "Дзіўна, але праўда" ад фірмы Currys, якія публікаваліся ў веласіпедный прэсе да 1932 года. У сёмым выпуску серыі ёсць відарыс чалавека, які едзе на ровары з вялікімі гумамі. Пад ім надпіс: "У. РЫТЧЭ, знакаміты гоншчык-трукач, зрабіў ровар, абсталяваны тоўстымі гумамі" (гумамі з нізкім ціскам, анг. Baloon tyres)

"Айцом" фэтбайка лічыцца Марк Гронэўальд, які прыдумаў тэрмін "fatbike". А выкарыстоўваліся фэтбайкі для язды па снезе ў Алясцы.

З 2013-2014 гадоў шырока распаўсюджанамі сталі фэтбайкі з найноўшымі тэхналогіямі: карбонавымі рамамі, дыскамі і іншымі. Такія ровары могуць важыць вельмі мала, і не саступаць па кіравальнасці стандартным горным роварам.

## Фэтбайкі сёння 
У свеце існуюць асобныя змаганні па яздзе на фэтбайках. Напрыклад «Pugsley World Championships» у горадзе Дэкора, Аява

Таксама фэтбайкі ў апошні час папулярны і ў звычайных людзей. З-за іх зручнасці для перавозкі габарытных грузаў і высокай праходнасці іх часта купляюць рыбакі ці падарожнікі, якім трэба перасоўвацца па нязручнай мясцовасці.

Ёсць і міжнарожны дзень фэтбайка, які адзначаецца ў першыя выходныя снежня.
Файл:15-07-19-Fahrradcorso-RalfR-DSCF6576_1.jpg|alt=Фетбайк у Мексиці|Мексіканскі фэтбайк
Файл:Carnegie_Science_Center_Sun_Spider_AT.JPG|alt=Sun Spider AT в Carnegie Science Center|Sun Spider AT у Навуковым цэнтры Карнегі
Файл:MonoLakeFatbike1-moser.jpg|alt=На піску|Фэтбайк на пяску

## Заўвагі 
Катэгорыя:Веласіпед
Катэгорыя:Тыпы веласіпедаў
Катэгорыя:Горны веласіпед
Катэгорыя:Веласіпедная рама
Danxiaorchis

**Danxiaorchis** — род кветкавых раслін сямейства .

Прадстаўнікі роду растуць у Паўднёва-Усходнім Кітаі.

## Віды 
*  
*  

Катэгорыя:Архідныя
Паводка ў Казахстане (2024)

**Паводка ў Казахстане (2024)** — вясновая паводка ў Казахстане ў 2024 годзе. Затопленыя 10 рэгіёнаў Казахстана, у 8 рэгіёнах уведзены рэжым надзвычайнай сітуацыі.

Службы дзяржаўнай сістэмы грамадзянскай абароны працягваюць ліквідацыю наступстваў паводкі, правядзенне супрацьпаводкавых мерапрыемстваў, аварыйна-выратавальных работ.

Прэзідэнт Казахстана Касым-Жамарт Такаеў назваў паводку 2024 года самым буйным стыхійным бедствам у краіне за апошнія 80 гадоў.

## Перадумовы 
«Казгідрамет» зрабіў папярэдні прагноз паводак. Чаканы аб’ём веснавой паводкі на рэках Казахстанскай нізіны складзены па дадзеных гідраметэаралагічных назіранняў і вымярэнняў на 1 лютага 2023 года.

## Наступствы 
Школьнікаў у паводканебяспечных рэгіёнах перавялі на дыстанцыйнае навучанне.

Прэзідэнт аб’явіў строгія вымовы першаму віцэ-прэм’еру Раману Скляру, міністру водных рэсурсаў і ірыгацыі Нуржану Нуржыгітаву за непрыняцце своечасовых мер супраць паводак. За невыкананне ў поўным аб’ёме службовых абавязкаў мэрам Акцюбінскай, Кустанайскай, Заходне-Казахстанскай, Атыраўскай, Акмолінскай, Паўладарскай і Абайскай абласцей аб’яўлены строгія вымовы і папярэджанні.

Намеснік міністра па надзвычайных сітуацыях Баўржан Сыздыкаў паведаміў, што новыя дамы пацярпелых ад паводкі жыхароў будуць будаваць у бяспечных месцах.

## Гл. таксама 
* Паводка на Урале (2024)

Катэгорыя:Паводкі
Катэгорыя:Падзеі ў Казахстане
Катэгорыя:Паводкі 2024 года
Катэгорыя:Сакавік 2024 года
Катэгорыя:Красавік 2024 года
Рэджайнаўскі ўніверсітэт

**Рэджайнаўскі ўніверсітэт** () — канадская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам даследчага ўніверсітэта, якая месціцца ў горадзе Рэджайна ў правінцыі Саскачэван, Канада.

## Агульная характарыстыка 
Заснаваная ў 1911 годзе як прыватная канфесійная сярэдняя школа метадысцкай царквой, вучэльня пачала асацыяцыю з Саскачэванскім універсітэтам у якасці малодшага каледжа ў 1925 годзе і была цалкам саступлена метадысцкай царквой універсітэту ў 1934 годзе. У 1961 годзе яна атрымала статус кампуса Саскачэванскага ўніверсітэта. У 1974 годзе кампус стаў аўтаномным універсітэтам.

## Структура 
* Факультэт мастацтваў
* Факультэт бізнес-адміністравання
* Цэнтр дадатковай адукацыі
* Факультэт адукацыі
* Факультэт інжынерыі і прыкладных навук
* Факультэт аспірантуры і даследаванняў
* Вышэйшая школа дзяржаўнай палітыкі
* Вышэйшая школа бізнесу
* Факультэт кінезіялогіі і здароўя
* Факультэт медыяў, мастацтва і перформансу
* Факультэт медсястрынства
* Школа бізнесу
* Факультэт прыродазнаўчых навук
* Факультэт сацыяльнай работы

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Навучальныя ўстановы з англійскай мовай навучання
Катэгорыя:Універсітэты паводле алфавіта
Катэгорыя:Універсітэты Канады
KMW F2

**KMW F2** (*Fennek 2*) — сямейства модульных браніраваных колавых транспартных сродкаў, якія вырабляюцца кампаніяй KMW. Папярэднікам распрацоўкі стаў бранявік Fennek.

F2 распрацаваны ў варыянтах патрульнага аўтамабіля з колавай формулай 4x4 і грузавога 6x6.

Машына знаходзіцца на ўзбраенні армій Германіі і Нідэрландаў.

Тэхнічныя характарыстыкі:
* Баявая маса: 7,5—24 т
* Грузападымальнасць: 4 т
* Максімальная хуткасць: 100 км/г
* Запас ходу: 1000 км
* Магутнасць рухавіка: 2 х 150 кВт

## Крыніцы 
## Спасылкі 
*KMW web page on the F2 vehicle
*https://www.army-technology.com/projects/fennek-2-wheeled-armoured-vehicle/
*https://www.army-technology.com/projects/fennek/
*https://tanknutdave.com/the-german-fennek-vehicle-family-4x4/

Катэгорыя:Бранятэхніка Германіі
Катэгорыя:Бронеаўтамабілі паводле алфавіта
Юканскі ўніверсітэт

**Юканскі ўніверсітэт** () — канадская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта, якая месціцца ў горадзе Уайтхорс, тэрыторыя Юкан, Канада.

## Агульная характарыстыка 
Установа бярэ свой пачатак ад Цэнтра прафесійна-тэхнічнай падрыхтоўкі ва Уайтхорсе, заснаванага ў 1963 годзе, перайменаванага ў Юканскі прафесійна-навучальны цэнтр у 1965 годзе. Установа працавала як адукацыйны цэнтр, забяспечваючы прафесійную падрыхтоўку. У 1980-я гады ўстанова была рэарганізавана ў каледж. Установа працавала як Юканскі каледж, пакуль не была рэарганізавана ва ўніверсітэт у 2020 годзе. У цяперашні час установа з’яўляецца адзіным універсітэтам, размешчаным на поўначы Канады.

## Структура 
* Школа акадэмічнага развіцця і развіцця навыкаў
* Школа прыродазнаўчых навук
* Школа гандлю, тэхналогій і горнай справы
* Школа здароўя, адукацыі і сацыяльных паслуг
* Школа вольных мастацтваў
* Школа бізнесу і лідарства

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Навучальныя ўстановы з англійскай мовай навучання
Катэгорыя:Універсітэты паводле алфавіта
Катэгорыя:Універсітэты Канады
Тайчжун

**Тайчжу́н** () — горад у цэнтры заходняй часткі вострава Тайвань, адзін з шасці гарадоў цэнтральнага падпарадкавання Тайваня.

Транспартны вузел і цэнтр сельскагаспадарчага раёна. Дзейнічаюць прадпрыемствы машынабудавання, лёгкай і авіяцыйнай прамысловасці, вытворчасці электронікі, буйная цеплавая электрастанцыя, міжнародны аэрапорт. Развіты турызм і гандаль.

## Адукацыя і навука 
* Тайчжунскі нацыянальны ўніверсітэт навукі і тэхналогіі
* Дунхайскі ўніверсітэт

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Зноскі 
## Літаратура 
* 
* 
* 
* Тайчжу́н // Словарь географических названий зарубежных стран / отв. ред. А. М. Комков. — 3-е изд., перераб. и доп. — М. : Недра, 1986. — С. 356. — 459 с. — 70 000 экз.

Катэгорыя:Гарады Тайваня
Буйвідзкае ўзвышша

**Буйвідзкае ўзвышша** () — невялікае ўзвышша, якое працягнулася з паўночнага захаду на паўднёвы ўсход прыкладна на 30 км пры шырыні ў 10 км на тэрыторыі Вільнюскага раёна Літвы і Астравецкага раёна Беларусі. Разглядаецца як паўночная частка Мядзінінскага ўзвышша.

Узнікла ў эпоху паазерскага зледзянення, як напорны лёдападзельны масіў, складзены з пясчана-жвіровага матэрыялу. Сучасная тэрыторыя ўяўляе сабой сярэдне- і буйнаўзгорыстае камава-марэннае ўзвышша, з лагчынным расчляненнем (асабліва на заходніх і паўднёва-заходніх схілах). Найвышэйшы пункт мае абсалютную вышыню 302 м (ці 301 м) і з’яўляецца самай высокай адзнакай Астравецкага раёна. З усіх бакоў тэрыторыя абмежавана нізінамі. На поўнач ад узвышша цячэ рака Вілія.

Глебы дзярнова-падзолістыя, месцамі эрадзіраваныя пясчана-супясчаныя. Пашыраны хваёвыя (хвоя, елка) і бярозавыя лясы.

## Зноскі 
## Спасылкі 
* vle.lt

Катэгорыя:Узвышшы Беларусі
Катэгорыя:Узвышшы Літвы
Катэгорыя:Геаграфія Астравецкага раёна
Фельчынг

**Фельчынг** () — сексуальная практыка, якая прадугледжвае аральнае высмоктванне спермы з похвы або ануса.

Такому акту, звычайна, папярэднічае крэмпай () — семявывяржэнне ў похву або анус партнёра па заканчэнні палавога акту, эякуляцыя непасрэдна ў похву або анус.

Фельчынг можа заканчвацца пацалункамі, падчас якіх рэцыпіент перадае сперму партнёру. Звычайна пасля такога акту сперма праглынаецца.

Катэгорыя:Формы сексуальнай актыўнасці
Дзевянішская раўніна

**Дзевянішская раўніна** () — геамарфалагічны падраён, марэнна-водналедавіковая раўніна ў Літве, на мяжы з Беларуссю.

Падзяляе Лідскую раўніну і Ашмянскае ўзвышша, у сістэме геамарфалагічнага раянавання разглядаецца як частка апошняга. Знаходзіцца ў межах паазерскага зледзянення. Тэрыторыю дрэніруе рака Гаўя (прыток Нёмана). Пашыраны дробнаўзгорысты марэнна-эразійны рэльеф з камамі, замкнёнымі катлавінамі, лагчынамі сцёку.

Пераважаюць дзярнова-падзолістыя глебы, месцамі эрадзіраваныя супясчаныя, сустракаюцца тарфяна-балотныя глебы. Значную плошчу займаюць ворныя землі; лясы шыракаліста-яловыя, хваёвыя.

Створаны .

## Зноскі 
Катэгорыя:Рэльеф Літвы
Анхацэрка шыйная

**Анхацэрка шыйная** (*Onchocerca cervicalis*) — від круглых чарвей з сямейства .

Канчатковымі гаспадарамі з’яўляюцца коні відаў  і .

Катэгорыя:Анхацэркі
Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1910 годзе
Катэгорыя:Паразіты коней
439-ы знішчальны авіяцыйны полк СПА

**439-ы знішчальны авіяцыйны полк СПА** (**439-ы зап СПА**) — воінская часць савецкай знішчальнай авіяцыі СПА, якая брала ўдзел у баявых дзеяннях Вялікай Айчыннай і Карэйскай войн.

## Вялікая Айчынная вайна 
Сфарміраваны ў перыяд з 1 кастрычніка па 5 лістапада 1941 года пры 6-м запасным знішчальным авіяпалку Арлоўскай ваеннай акругі на аэрадроме Расказава Тамбоўскай вобласці на самалётах МіГ-3.

З 7 лістапада 1941 года па 6 красавіка 1942 года полк уваходзіў у склад 144-й знішчальнай авіядывізіі СПА Саратаўска-Балашоўскага раёна СПА. З 7 красавіка 1942 года перададзены ў склад 102-й знішчальнай авіядывізіі СПА Сталінградскага раёна СПА.

22 верасня 1942 года перададзены ў склад 147-й знішчальнай авіядывізіі СПА на самалётах МіГ-3 і І-153.

29 чэрвеня 1943 года ўвайшоў у Заходні фронт СПА. 30 жніўня 1943 года папоўнены самалётамі Як-7б. У красавіку 1944 года ўключаны ў 80-ю дывізію СПА Паўночнага фронту СПА.

17 мая 1944 года перададзены ў склад 148-й знішчальнай авіядывізіі СПА 4-га корпуса СПА Паўночнага фронту СПА. Эксплуатаваў самалёты Як-7б і «Харыкейн». У ліпені ўвайшоў у 84-ю дывізію СПА Паўночнага фронту СПА. У верасні 1944 года вернуты ў 4-ы корпус СПА Паўночнага фронту СПА.

1 лістапада 1944 года перададзены ў склад 144-й знішчальнай авіядывізіі СПА 4-га корпуса СПА Паўночнага фронту СПА. У гэты час экплуатаваў Як-7б і Як-9. 24 снежня 1944 года ўключаны ў Заходні фронт СПА.

## Камандзіры палка 
* капітан Кудраўцаў Дзмітрый Мікалаевіч, 10.1941 — 07.01.1942
* маёр Сямёнаў Сцяпан Іванавіч, 26.03.1942 — 25.09.1942
* маёр, падпалкоўнік Марчанка Георгій Аляксандравіч, 31.10.1942 — 30.06.1944
* маёр, падпалкоўнік Ткачэнка Аляксей Міхайлавіч, 02.07.1944 — 26.07.1946

## Пасляваенная гісторыя 
Пасля вайны грунтаваўся на аэрадроме Баранавічы.

15 чэрвеня 1946 года атрымаў новыя самалёты Р-39 і пачаў перавучванне. 23 снежня 1949 года полк атрымаў 38 рэактыўных МіГ-9 і прыступіў да іх засваення.

24 кастрычніка 1950 года полк з’ехаў ва ўрадавую камандзіроўку ў Мукдэн (КНР), дзе выконваў задачы СПА і навучаў кітайскіх лётчыкаў. Пасля накіраваны на аэрадром Зяброўка (Гомельская вобласць, БССР).

Па прыбыцці на месца базавання атрымаў новую тэхніку — МіГ-15. З 1955 года полк пачаў асвойваць МіГ-17

У студзені 1958 года полк расфармаваны.

## Літаратура 
* Анохин В. А., Быков М. Ю. Все истребительные авиаполки Сталина. Первая полная энциклопедия. — Научно-популярное издание. — М.: Яуза-пресс, 2014. — С. 591. — 944 с. — 1500 экз. — ISBN 978-5-9955-0707-9.
* 

Катэгорыя:Знішчальныя авіяцыйныя палкі СССР падчас Вялікай Айчыннай вайны
Людміла Анатолеўна Волкава

**Людміла Анатолеўна Волкава**, па нараджэнні **Сцяпура** (нар. , г. Брэст, Брэсцкая вобласць, БССР) — беларуская музыказнаўца. Кандыдат мастацтвазнаўства (2001), дацэнт (2005).

## Біяграфія 
Нарадзілася  года ў Брэсце. Скончыла ў 1973 годзе Беларускую дзяржаўную кансерваторыю імя А. В. Луначарскага па спецыяльнасці «Музыказнаўца» па класе Г. С. Глушчанкі, у 1976 годзе — аспірантуру Дзяржаўнага музычна-педагагічнага інстытута імя Гнесіных у Маскве па спецыяльнасці «Музычнае мастацтва» па класе М. С. Брук.

З 1976 года працуе на кафедры гісторыі музыкі, затым кафедры гісторыі музыкі і музычнай беларусістыкі Беларускай дзяржаўнай акадэміі музыкі.

## Навуковая і педагагічная дзейнасць 
З’яўляецца вядучым спецыялістам па гісторыі заходнееўрапейскай музычнай культуры. Навукова-даследчыя інтарэсы Л. А. Волкавай сканцэнтраваны ў сферы беларускай музыкі ХХ-ХХI стагоддзяў. Шматлікія гісторыка-тэарэтычныя артыкулы па праблемам развіцця нацыянальнай музыкі і творчасці беларускіх кампазітараў, аб’ёмныя главы ў калектыўных даследаваннях. Аўтарка вучэбных дапаможнікаў.

## Узнагароды 
Узнагароджана граматамі Беларускай дзяржаўнай кансерваторыі, Беларускай дзяржаўнай акадэміі музыкі, ганаровай граматай Міністэрства культуры Рэспублікі Беларусь (2022).

## Публікацыі 
* История белорусской музыки XX века: Симфония / уч. пособ. для муз. вузов. — Минск, 2010.

; Вучэбныя дапаможнікі:
* Белорусская музыка 1960—1980 годов. — Минск, 1997 (в соавт.).
* Из истории музыкознания в Беларуси. — Минск, 2002 (в соавт.).
* Белорусская музыка второй половины ХХ века. — Минск, 2009 (в соавт.).
* История белорусской музыки XX века: Симфония / уч. пособ. для муз. вузов. — Минск, 2010.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Волкова (Сцепуро) Людмила Анатольевна // Белорусская государственная консерватория — Академия музыки: история в лицах: (1932—2017 гг.) / Сост.: Е. Н. Дулова [и др.]. — Минск: Мастацкая літаратура, 2017. — С. 77 — 78.
* Из истории музыкознания в Беларуси: Белорусская государственная академия музыки 1932—1992: учебное пособие/ Министерство культуры Республики Беларусь, Белорусская государственная академия музыки, Белорусский институт проблем культуры, Л. Волкова [и др.]; под ред. Г. С. Глущенко. — Минск: Белорусская наука, 2002.
* Сергиенко Р. И. Из истории музыкального образования в Беларуси: Белорусская государственная академия музыки: 1932—2002. Профессора и преподаватели: Биобиблиографическая энциклопедия **/** Р. И. Сергиенко, В. А. Антоневич; под общ. ред. И. М. Лученка. — Мн.: «Технопринт», 2005.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Музыказнаўцы Беларусі
Кевін Бэйкан

**Кевін Норвуд Бэйкан** (; ) — амерыканскі , музыкант, прадзюсар і рэжысёр. Лаўрэат прэміі «Залаты глобус», прэміі Гільдыі кінаакцёраў ЗША і намінант на прэмію «Эмі».

The Guardian назваў Бэйкана адным з найлепшых акцёраў, якія ніколі не атрымлівалі намінацыі на прэмію «Оскар». У 2003 годзе ён атрымаў зорку на Галівудскай алеі славы.

## Фільмаграфія 
## Зноскі 
## Спасылкі 
* 
*
Брус Кэмпбел

**Брус Лорн Кэмпбел** (; ) — амерыканскі , прадзюсар і рэжысёр. Лаўрэат прэміі «Сатурн».

Больш за ўсё вядомы як выканаўца ролі Эша Уільямса ў фільме Сэма Рэймі «Злавесныя мерцвякі», яго працягах і тэлесерыяле «Эш супраць злавесных мерцвякоў»

## Фільмаграфія 
## Зноскі 
## Спасылкі 
* 
*
Эндру Лінкальн

**Эндру Джэймс Клатэрбак** (), больш вядомы пад псеўданімам **Эндру Лінкальн** (); ) — англійскі  кіно і тэлебачання. Лаўрэат прэміі «Сатурн».

Шырокая папулярнасць прыйшла з выхадам на экраны тэлесерыяла «Хадзячыя мерцвякі», дзе ён выканаў галоўную ролю лідара групы тых, хто выжыў — Рыка Граймса.

## Фільмаграфія 
## Зноскі 
## Спасылкі 
*
Onchocerca flexuosa

**Onchocerca flexuosa** — від круглых чарвей з сямейства .

Канчатковымі гаспадарамі з’яўляюцца алені, у тым ліку такіх відаў, як , ,  і .

## Крыніцы 
Катэгорыя:Анхацэркі
Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1856 годзе
Катэгорыя:Паразіты млекакормячых
Катэгорыя:Паразіты насякомых
Катэгорыя:Паразіты коз
Махамад Рэза Захедзі

**Махамад Рэза Захедзі** (; 2 лістапада 1960 — 1 красавіка 2024) — іранскі военачальнік, брыгадны генерал. 

## Біяграфія 
У 1979 годзе ўступіў у Корпус вартавых ісламскай рэвалюцыі (КВІР). У час ірана-іракскай вайны служыў афіцэрам сярэдняга звяна. З 1983 па 1986 год узначальваў 44-ю дывізію «Камар Бені Хашым», з 1986 па 1991 год — 14-ю дывізію «Імам Хусейн». З 2005 па 2008 год быў камандуючым сухапутнымі войскамі КВІР. Адначасова ўзначаліў базу «Тар-Алах», якая адказвала за бяспеку іранскай сталіцы Тэгеран. З 2008 па 2017 год камандаваў атрадам «Кудс» у Сірыі і Ліване.

Быў забіты ў выніку ізраільскага авіяўдара па консульстве Ірана ў Дамаску. На момант сваёй смерці займаўся каардынацыяй дзеянняў падтрымоўваных Іранам ваенізаваных арганізацый, такіх як «Хезбала» і ХАМАС, супраць Ізраіля.

## Санкцыі 
Яго імя было ўключана ў так званы «чорны спіс» ААН з 15 высокапастаўленых ваенных і палітычных дзеячаў Ірана, якія падазраюцца ў датычнасці да распрацоўкі ядзернай і ракетнай праграм Тэгерана, і якім забаронены выезд за межы краіны.

## Заўвагі 
Катэгорыя:Вікіпедыя:Асобы, якія памерлі менш за год таму
Катэгорыя:Узброеныя сілы Ірана
Катэгорыя:Постаці Ірана
Буксбаўмія бязлістая

**Буксбаўмія бязлістая** (*Buxbaumia aphylla*) — від імхоў сямейства  парадку .

## Апісанне 
Каробачкавыя ножкі 4—11&nbsp;мм, прамыя. Каробачка ў спелым узросце шырокаяйцападобная, 3—7&nbsp;мм і амаль такая ж шырыня, глянцавая. Каштанава-карычневая, верхняя паверхня пляскатая і рэзка адрозніваецца ад ніжняга боку цёмна-карычневым рабром. Споры 6—8&nbsp;мкм. Каробачкі спеюць позняй вясной-восенню.

Асяроддзе пражывання: гнілая драўніна, перагной, часам неглыбокая кіслая глеба і глебавыя западзіны на агаленнях горных парод, у асноўным у добра асветленых або некалькі зацененых месцах, ад нізкіх да ўмераных вышынь.

## Зноскі 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Флора Новай Зеландыі
Катэгорыя:Флора Аўстраліі і Акіяніі
Катэгорыя:Флора Еўразіі
Катэгорыя:Флора Паўночнай Амерыкі
Катэгорыя:Лістасцябловыя імхі
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1801 годзе
Алена Васілеўна Лісава

**Алена Васілеўна Лісава** (у дзявоцтве **Казлоўская**; нар. , г. Мінск) — беларускі музыказнавец. Кандыдат мастацтвазнаўства (2003), дацэнт (2013).

## Біяграфія 
Нарадзілася  года ў горадзе Мінску. Скончыла Мінскае дзяржаўнае музычнае вучылішча імя М. Глінкі, у 2000 годзе Беларускую дзяржаўную акадэмію музыкі па класе Т. А. Цітовай па спецыяльнасці «Музыказнаўства», пасля там жа ў 2003 годзе пад яе кіраўніцтвам скончыла аспірантуру.

У 2003 годзе абараніла кандыдацкую дысертацыю на тэму: «Неарамантычныя аспекты індывідуальнага кампазітарскага стылю: Шастаковіч, Дзянісаў, Шчадрын, Сільвестраў».

У 1998—2008 гадах працавала загадчыцай літаратурнай часткі Нацыянальнага акадэмічнага Вялікага тэатра оперы і балета Рэспублікі Беларусь.

З 1 лютага 2008 года працавала загадчыцай Праблемнай навукова-даследчай лабараторыі музыкі, з 1 лютага 2013 ‑ загадчыцай навукова-даследчага аддзела Беларускай дзяржаўнай акадэміі музыкі. З 1 студзеня 2012 года таксама працуе на пасадзе дацэнта кафедры тэорыі музыкі (унутраны сумяшчальнік), з 1 верасня 2020 — загадчыца кафедры гісторыі музыкі і музычнай беларусістыкі фартэпіяннага і кампазітарска-музыказнаўчага факультэта Беларускай дзяржаўнай акадэміі музыкі.

## Навуковая дзейнасць 
Навуковыя інтарэсы: гісторыя і тэорыя беларускай музыкі 20 ст.

## Узнагароды 
Мае падзяку Міністра культуры Рэспублікі Беларусь Б. У. Святлова за шматгадовую плённую працу, значны ўклад у падрыхтоўку высокакваліфікаваных спецыялістаў для сферы культуры і ў сувязі з 80-годдзем з дня заснавання БДАМ (2012).

Узнагароджана трэцяй прэміяй Спецыяльнага фонду Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь па сацыяльнай падтрымцы адораных навучэнцаў і студэнтаў за асаблівы ўклад у развіццё здольнасцей адораных навучэнцаў і студэнтаў па выніках 2012/2013 навучальнага года (2013).

## Публікацыі 
**Манаграфія**:
* Лисова, Е. В. Инструментальные концерты Галины Гореловой / Е. В. Лисова. ‑ Мн.: БГАМ, 2007. — 190 с.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Музыказнаўцы Беларусі
Алесь Пятровіч Госцеў

**Алесь Пятровіч Госцеў** нар. (2 мая 1948, Калінінград) — беларускі краязнаўца і выкладчык. Аўтар кніг па гісторыі Гродна.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў Калінінградзе, але ўжо ў год свайго нараджэння апынуўся ў Гродне. Скончыў школу № 7 (1966), а пасля інстытут Янкі Купалы (1970; настаўнік фізікі сярэдняй школы) .

У 2012 годзе за сваю краязнаўчую дзейнасць атрымаў прэмію Ядкоўскага.

## Выбранныя творы 
* *Швед В. В., Госцеў А. П.* Горадня. Аповяды з гісторыі горада (сярэдзіна 16 — канец 18 ст.). — Гродна: Пергамент, 1997. — 140 с.
* «Кронон. Летопись города на Немане (1116—1990)» (1993)
* «Королевский город Гродно» (2006, 2008, 2009, 2010)
* «Гродназнаўства» (2009, 2010)
* «От Фортов до Коложи» (2012)
* Известные личности Гродно / А. П. Гостев. - Изд. 2-е, исправленное. - Херсон : Олді-Плюс : Гродно, ЮрСаПринт, печ. 2015. - 259 с. 

## Спасылкі 
* Старонка Алеся Госцева ў Фэйсбуку

Катэгорыя:Педагогі Беларусі
Катэгорыя:Краязнаўцы Беларусі
Фінч

**Фінч** — прозвішча.

## Вядомыя асобы 
* Тамара Фінч — аўстралійская балерына
* Пітэр Фінч — аўстралійскі акцёр
Сесіль Дзмітрыеўна Такаішвілі

**Сесіль Дзмітрыеўна Такаішві́лі** (;  — ) — грузінская савецкая актрыса тэатра і кіно. Народная артыстка СССР (1966).

## Біяграфія 
Нарадзілася ў горадзе Батумі. У 1926 годзе скончыла драматычную студыяю пад кіраўніцтвам А. Н. Пагавы ў Тбілісі і была прынята у трупу Грузінскага тэатра імя Шата Руставелі. У 1930—1967 гадах — актрыса Тэатра імя Катэ Марджанішвілі, які пераехаў у Тбілісі ў 1930 годзе.

Памерла Сесіль Дзмітрыеўна Такаішвілі 21 мая 1984 года. Пахавана на Сабурталінскіх могілках у пантэоне выдатных дзеячаў Грузіі.

## Творчасць 
Выканаўчае майстэрства С. Д. Такаішвілі адметнае вастрынёй формы, самабытнасцю, гумарам, яскравай характарнасцю. Сярод выкананых роляў у тэатры: Анка («Паэма пра сякеру» М. Пагодзіна), Катарына («Утаймаванне наравістай» У. Шэкспіра), Агудалава («Беспасажніца» А. Астроўскага), каралева Лізавета («Марыя Сцюарт» Ф. Шылера), Бабуля («Я, бабуля, Іліко і Іларыён» Н. Думбадзэ і Р. Лордкіпанідзэ), Параскева («З іскры» Ш. Дадыяні), Сюзанна («Вар’яцкі дзень, або Жаніцьба Фігаро» П. Бамаршэ) і іншыя.

У 1945 годзе Сесіль Дзмітрыеўна Такаішвілі дэбютавала ў кіно, у фільме «Свавольныя суседзі». Знялася больш чым у 40 кінафільмах. Сярод кінафільма з яе ўдзелам: «Наш двор», «Я, бабуля, Іліко і Іларыён», «Я бачу сонца», «Дрэва жадання», «Зорка майго народа», «Саджанцы», «Манана», «Калі заквітнеў міндаль», «Смерць філатэліста», «Заноза», «Я і маі суседзі», «Блакітныя горы, альбо непраўдападобная гісторыя» і іншыя.

## Узнагароды і званні 
* Народная артыстка Грузінскай ССР (1950)
* Народная артыстка СССР (1966)
* Дзяржаўная прэмія Грузінскай ССР імя Шата Руставелі (1983)
* Дзяржаўная прэмія СССР (1985, пасмяротна)
* Ордэн Працоўнага Чырвонага Сцяга (1958)
* Ордэн Леніна (1977)
* Медаль «За доблесную працу ў Вялікай Айчыннай вайне 1941—1945 гг.» і іншыя мендалі
* Ганаровы грамадзянін горада Тбілісі (1982)

## Зноскі 
## Літаратура 
* 
* 
* Такаишви́ли Сесиль Дмитриевна // Театральная энциклопедия. В 5 томах. / Под редакцией С. С. Мокульского (том 1), П. А. Маркова (тома 2—5). — М., Советская энциклопедия, 1961—1967. — Т. 5: Табакова — Яшугин. — М., 1967. — Стб. 29—30. — 1136 стб. с илл., 8 л. илл. — 38 000 экз.

## Спасылкі 
* Народная артистка СССР Сесиль Дмитриевна Такайшвили // РИА Новости Медиабанк
* Сесилия Такаишвили // Кино-Театр. Ру
* Такаишвили Сесиль Дмитриевна // Российский государственный архив кинофотодокументов
* Сесилия Такаишвили // Вокруг ТВ
* Сесилия Такаишвили — Самая мировая грузинская бабушка… // «geomigrant.com» — Грузия всегда с тобой. Информационно-справочный портал о Грузии
* Такаишвили Сесиль Дмитриевна // «Мегаэнциклопедия Кирилла и Мефодия» megabook.ru

Катэгорыя:Актрысы тэатра СССР
Катэгорыя:Кінаактрысы СССР
Катэгорыя:Актрысы Грузіі
Катэгорыя:Ганаровыя грамадзяне Тбілісі
Persicarieae

**Persicarieae** — трыба кветкавых раслін у падсямействе . Тыпавы род . Родавы склад трыбы рознымі навукоўцамі вызначаецца па-рознаму.

## Спіс родаў 
Паводле GRIN на 14 мая 2021 года ў трыбу ўключаліся наступныя роды:

*  (Meisn.) Rchb.
*  Rchb. (сінонім *Aconogonon (Meisn.) Rchb.)*
*  (Meisn.) Rchb. (сінонім *Persicaria (L.) Mill.)*
*  Raf. (сінонім *Persicaria (L.) Mill.)*
*  (L.) Scop.
*  Hassk. ex Miq. (сінонім *Persicaria (L.) Mill.)*
*  L.
*  (L.) Mill.
*  H. Gross (сінонім *Koenigia L.)*
*  M. Král (сінонім *Koenigia L.)*
*  Adans. (сінонім *Persicaria (L.) Mill.)*

Паводле The Taxonomicon на 14 мая 2021 года ў трыбу ўключаюцца роды:

*  Mill., 1754
*  C. L., 1767
*  (C. L.) P. Mill., 1754

Паводле INPN на 14 мая 2021 года (таксоны зарэгістраваны толькі ў Францыі) у трыбу ўключаны роды:

*  (L.) Scop., 1754
*  L., 1767
*  (L.) Mill., 1754

Паводле Канадскай базай даных сасудзістых раслін (таксоны зарэгістраваны толькі ў Канадзе) у трыбу ўключаны роды:

* 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Драсёнавыя
Такаішвілі

**Такаішвілі** () — грузінскае прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Аляксандр Аляксандравіч Такаішвілі (1895—1959) — грузінскі савецкі рэжысёр.
* Сесіль Дзмітрыеўна Такаішвілі (1906—1984) — грузінская савецкая актрыса тэатра і кіно.
Штурм пасольства Мексікі ў Кіта (2024)

5 красавіка 2024 года ў парушэнне Венскай канвенцыі аб дыпламатычных зносінах і Каракаскай канвенцыі аб дыпламатычным прытулку паліцэйскі спецназ узяў штурмам пасольства Мексікі ў Кіта (Эквадор).

Захоп дыпмісіі быў абумоўлены ўкрывальніцтвам былога віцэ-прэзідэнта Эквадора Хорхе Гласа, які асуджаны за карупцыю і жыў у пасольстве з 17 снежня 2023 года. За некалькі гадзін да інцыдэнту ён афіцыйна атрымаў палітычны прытулак. 

У адказ Мексіка разарвала дыпламатычныя адносіны з Эквадорам. 
## Хорхе Глас 
У снежні 2017 года Хорхе Глас, які займаў пасаду віцэ-прэзідэнта пры прэзідэнтах Рафаэлі Карэа і Леніне Марэна, асуджаны да васьмі гадоў пазбаўлення волі. У лістападзе 2022 года ён быў вызвалены, але не змог пакінуць краіну да канца тэрміну пакарання. Затым офіс генеральнага пракурора заявіў, што яму будзе прад’яўлена новае абвінавачанне. Чарговая крымінальная справа звязана з дзяржаўнымі сродкамі, сабранымі для дапамогі ў аднаўленні правінцыі Манабі пасля землетрасення 2016 года. 

У снежні 2023 года Глас увайшоў у пасольства Мексікі ў Кіта, каб папрасіць прытулку, заявіўшы пра палітычны пераслед. 

3 красавіка 2024 года прэзідэнт Мексікі Андрэс Мануэль Лопес Абрадор зрабіў заяву адносна ўсеагульных выбараў у Эквадоры. Ён адзначыў, што Луіза Гансалес, кандыдат у прэзідэнты ад Руху грамадзянскай рэвалюцыі былога прэзідэнта Карэа, мела перавагу ў галасаванні, але пасля забойства Фернанда Вільявісенсіа яе лічбы ўпалі. Гэта сведчыць аб тым, што забойства паўплывала на вынікі выбараў. 

Пасля дадзенай заявы 4 красавіка пасол Мексікі Ракель Серур Смеке была абвешчана персонай нон грата, а МЗС Эквадора абвінаваціла мексіканскі бок у парушэнні неўмяшання ва ўнутраныя справы іншай краіны. Прэзідэнт Эквадора Даніэль Набоа адхіліў запыт.

## Штурм 
Каля 22:00 5 красавіка 2024 года элітны атрад Нацыянальнай паліцыі ўвайшоў праз вонкавыя дзверы дыпмісіі і затрымаў Гласа. Затым яго даставілі ў офіс генеральнага пракурора, потым у аэрапорт, плануючы перавесці былога віцэ-прэзідэнта ў ізалятар строгага рэжыму ў Гуаякілі. 

У той жа дзень Лопес Абрадор абвясціў у Twitter аб разрыве ўсіх дыпламатычных адносін з Эквадорам (пазней аналагічны крок зрабілі ўлады Нікарагуа). Мексіка таксама абвясціла аб намеры падаць на краіну ў Міжнародны суд за парушэнне міжнароднага права.

## Рэакцыя 
Штурм дыпмісіі асудзілі Аргенціна, Балівія, Бразілія, Канада, Чылі, Калумбія, Коста-Рыка, Дамініканская Рэспубліка, Панама, Куба, Гватэмала, Гандурас, Уругвай, ЗША, Венесуэла.

Генеральны сакратар ААН Антоніу Гутэрыш быў ўстрывожаны гэтым інцыдэнтам і пацвердзіў асноватворны прынцып недатыкальнасці дыпламатычных і консульскіх памяшканняў і персаналу. Ён таксама заклікаў да стрыманасці, каб урады дзвюх краін урэгулявалі свае рознагалоссі мірным шляхам.

## Заўвагі 
Катэгорыя:Падзеі 5 красавіка
Катэгорыя:Красавік 2024 года
Катэгорыя:Міжнародныя інцыдэнты
Люсіль Гран

**Люсіль Алексія Гран-Янг** (, ,  — , ) — першая сусветна вядомая дацкая балерына, балетмайстар. Адна з найбольш вядомых танцоўшчыц эпохі рамантычнага балета.

## Біяграфія 
Скончыла школу пры Каралеўскім тэатры ў Капенгагене, Данія, пад кіраўніцтвам Аўгуста Бурнанвіля, з 1826 года ў яго трупе. У 1834 годзе афіцыйна дэбютавала ў тэатры (па-дэ-дэ ў оперы «Нямая з Портычы» Д. Абера), а ў 1835 годзе выканала галоўную ролю Астрыд у балеце *«Вальдэмар»* Бурнанвіля. Неўзабаве адносіны паміж Бурнанвілем і Гран пачалі псавацца, бо яна прагнула танцаваць са знакамітым балетам Парыжскай оперы. Паведамляецца, што Гран змяніла некаторыя па ў «Вальдэмары», каб прадэманстраваць сваю працу ног, на што Бурнанвіль напісаў афіцыйную скаргу дырэктарам тэатра.
, якая стаіць з рукамі *en couronne*, а Гран, Фані Чэрыта і Карлота Грызі аддаюць даніну павагі вакол яе.]]
У 1839 годзе Гран пакінула Дацкі каралеўскі балет. У 1839—1842 гадах выступала з балетам Парыжскай оперы, у 1843 годзе — у Санкт-Пецярбургу, у 1845—1846 гадах — у Лондане і іншых гарадах Еўропы.

У 1845 годзе Люсіль Гран запрасілі танцаваць «Па-дэ-катр» Ж. Перо разам з ужо вядомымі балерынамі Фані Чэрыта, Карлотай Грызі і Марыя Тальёні. Найменш вядомая з чацвёркі Гран пагадзілася танцаваць першай.

Пасля 1846 года Гран гастралявала па большай частцы Еўропы, не толькі танцуючы, але і паставіўшы некалькі балетаў, у тым ліку адноўленны балет «» Ж. Перо і нават свой уласны твор *«Вакх і Арыядна»*.

У 1848 годзе Гран пераехала ў Гамбург, Германія, і настолькі палюбіла краіну, што пабудавала дом у Мюнхене.

У 1856 годзе Гран пакінула сцэну, выйшла замуж за англійскага тэнара Фрыдрыха Янга.

З 1858 па 1861 год працавала балетмайстрам у Лейпцыгу, з 1869 па 1875 год — у Прыдворнай оперы ў Мюнхене. Сярод пастановак сцэна вакханаліі ў оперы «Тангейзер» Р. Вагнера.

У 1907 годзе памерла ў Мюнхене. Сваё багаццё і маёмасць Люсіль Гран адпісала гораду Мюнхен.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* Балет: энциклопедия. / Гл. ред. Ю. Н. Григорович. — М.: Советская энциклопедия, 1981. — 623 стр. с илл.
* Encyclopedia Britannica: Lucina Alexia Grahn
* Ernst Probst: Königinnen des Tanzes, 2002. ISBN 3-935718-99-3

Катэгорыя:Артысты балета паводле алфавіта
Катэгорыя:Артысты балета Даніі
Катэгорыя:Артысты балета Францыі
Катэгорыя:Артысты балета XIX стагоддзя
Катэгорыя:Артысты Дацкага каралеўскага балета
Летбрыджскі ўніверсітэт

**Летбрыджскі ўніверсітэт** () — канадская дзяржаўная даследчая вышэйшая навучальная ўстанова, якая месціцца ў горадзе Летбрыдж у правінцыі Альберта, Канада.

## Агульная характарыстыка 
Ён быў заснаваны ў традыцыі ліберальнай адукацыі. Станам на 2021 год універсітэт прапануе больш за 150 курсаў для бакалаўраў, а таксама 70 магістарскіх і аспіранцкіх праграм. 

## Структура 
* Факультэт мастацтваў і прыродазнаўчых навук
* Факультэт бізнесу
* Факультэт адукацыі
* Факультэт прыгожых мастацтваў
* Факультэт навук пра здароўе
* Факультэт вольнай адукацыі
* Школа аспірантуры

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Навучальныя ўстановы з англійскай мовай навучання
Катэгорыя:Універсітэты паводле алфавіта
Катэгорыя:Універсітэты Канады
Каралеўскі ўніверсітэт

**Каралеўскі ўніверсітэт** () — канадская хрысціянская вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта, якая месціцца ў горадзе Эдмантан у правінцыі Альберта, Канада.

## Агульная характарыстыка 
Першапачаткова заснаваны Хрысціянскай рэфармацкай царквой як Каралеўскі каледж у 1979 годзе, ён дзейнічаў як Каралеўскі ўніверсітэцкі каледж з 1993 года і, нарэшце, як Каралеўскі ўніверсітэт з 2009 года. 

Прапануе ступені бакалаўра ў галіне мастацтваў, гуманітарных навук, музыкі, сацыяльных навук, прыродазнаўчых навук, бізнесу і адукацыі.

Каралеўскі ўніверсітэт - адна з 26 устаноў вышэйшай адукацыі, якія фінансуюцца канадскай дзяржавай у правінцыі Альберта.

Універсітэт налічвае каля 1 тысячы студэнтаў.

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Навучальныя ўстановы з англійскай мовай навучання
Катэгорыя:Універсітэты паводле алфавіта
Катэгорыя:Універсітэты Канады
Colloderma oculatum

**Colloderma oculatum** — від міксаміцэтаў сямейства .

## Апісанне 
Спарафоры — спарангіі, рассеяныя або скучаныя, сядзячыя, часам на ножках, аліўкавыя або пурпурна-карычневыя, бліскучыя, 0.3-1 мм у дыяметры, часам плазмодыякарпы, у вільготным стане пагружаныя ў слізевы чахол, нагадваюць ікру жабы, пры высыханні з металічным бляскам. Гіпаталус пурпурна-карычневы. Перыдый двухслойны: унутраны пласт тонкі, плёнкавы, бясколерны, вонкавы — у вільготным стане жэлацінападобны, пры высыханні рагападобны, часам інкруставаны аліўкавымі грануламі.. Калонка адсутнічае ці маецца ў выглядзе патаўшчэнні асновы спарафора. Капіліцый складаецца з празрыстых, карычневых або пурпурных нітак, якія выходзяць з асновы спарангія, 2-4 мкм таўшчынёй у аснове, моцна вытанчаных да канца, часта акружаных шклопадобным чахлом, а таксама з уключэннямі цёмных гранул.

Споры ў масе чорныя ці цёмна-карычневыя. Споры (10.5) 11-12.5 (13) мкм дыяметрам, светла-шэрыя, буйнашыпаватыя..

Плазмодый вадзяніста-белы.

## Арэал 
Від шырока распаўсюджаны, звычайна рэдкі, у масавай колькасці знойдзены толькі ў раёнах з умераным і вільготным барэальным кліматам, часта ў горных раёнах у поясе іглічных і іглічна-шыракалістых лясоў; на раўніне ў зоне тайгі.

## Экалогія 
Сустракаецца сумесна з , , *Colloderma oculatum*, відамі роду ; звычайна асацыіраваны з пячоначнікамі, пладовыя целы фармуюцца позняй восенню, часта пасля замаразкаў.

Катэгорыя:Стэманітальныя
Звярынае малако

**Звярынае малако** — казачны сюжэт, шырока распаўсюджаны ва ўсходніх славян.

## Сюжэт 
У гісторыях пра звярынае малако звычайна распавядаецца пра няверную жонку, сястру ці маці, якія, каб пазбавіцца ад замінаючага ім героя, адпраўляюць яго за звярыным малаком у лес (часам прыкідваюцца хворымі і кажуць, што звярынае малако можа іх вылечыць). Герой пераадольвае перашкоды і дастае звярынае малако альбо сам, альбо пры дапамозе чароўных памочнікаў — выратаваных ім звяроў. У ролі палюбоўніка няслушнай сястры (жонкі, маці), дзеля якога падступная дзяўчына і пасылае брата на пагібель, выступае Агністы цар, разбойнік, змей, вядзьмак, жалезны воўк.

## Распаўсюджанасць 
Вядома 74 варыянты рускіх, 46 — украінскіх, 25 — беларускі казак. Сюжэт распаўсюджаны і сярод іншых народаў, найстарэйшыя варыянты якога зафіксаваныя ў сярэднявечнай літаратуры. Сляды гэтага сюжэту адзначаліся даследчыкамі ў «Старэйшай Эдзе». Інакш называецца «Няверная жонка» або «Няшчырая хвароба».

## Літаратура 
* Сюжет № 315=АA315А. «Звериное молоко» // Сравнительный указатель сюжетов. Восточнославянская сказка

Катэгорыя:Украінскія казкі
Катэгорыя:Рускія казкі
Катэгорыя:Беларускія казкі
Jackal (бронеаўтамабіль)

**Jackal** або **MWMIK** (, вымаў. *«Джэкал»*) — брытанская браняваная разведвальна-дазорная машына (БРДМ), распрацаваная кампаніяй Supacat для патрэб армейскай разведкі.

## Апісанне 
Па тэхзаданню, выдадзенаму Міністэрствам абароны Вялікабрытаніі, БРДМ павінна быць мабільным, добра ўзброеным патрульным сродкам разведкі.

Jackal валодае рэгуляванай пнеўматычнай падвескай для павышэння ўстойлівасці падчас стральбы. Яна дазваляе павялічваць дарожны прасвет да 380 мм. Пры распрацоўцы канструктары арыентаваліся на максімальную мабільнасць і праходнасць аўтамабіля.

### Coyote 
Заснаваны на шасі HMT 600 6×6 ад Supacat. Колавая формула 6x6. Выкарыстоўваецца як грузавік сярэдняй грузападымальнасці і артылерыйскі цягач.

## Заўвагі 
Катэгорыя:Бронеаўтамабілі паводле алфавіта
Катэгорыя:Бранятэхніка Вялікабрытаніі
Радобрыум разеткападобны

**Радобрыум разеткападобны** (*Rhodobrium roseum*) — від брыевых імхоў сямейства , які сустракаецца па большай частцы свету ў лясах або абароненых травяністых месцах. Рэдка ўтварае спарафіты і споры і ў асноўным размнажаецца вегетатыўна пры дапамозе сталонаў, гарызантальных сцеблаў, што ўкараняюцца ў вузлах, што прыводзіць да папуляцый раслін, якія з’яўляюцца стэрыльнымі або толькі жаночымі.

## Апісанне 
Гэты від утварае характэрныя разеткі лісця на канцах другасных сцеблаў, якія, у сваю чаргу, вырастаюць з жылістага паўзучага першаснага сцябла. Разетка з 18-22 лісткоў чымсьці нагадвае маленькую зялёную ружу. Краі лісця закручаныя і дробна зубчастыя да кончыка ліста, які заканчваецца кароткім мукранатным вастрыём. Сярэдняя жылка ліста выступае. Лісце, якое расце на першасным сцябле, дробнае і падобнае на луску, у той час як прыкаранёвае лісце на другасных сцеблах таксама вельмі дробнае. Сустракаецца на нізкарослых лугах у адкрытых лясах, зрэдку ў лясах, верасах, на пясчаных дзюнах і крэйдавых лугах, а таксама на травяністых выступах скал і ствалах дрэў.

## Выкарыстанне 
Карысны лекавы від. Такія экстракты, як урсолавая кіслата, флаваноіды і алкалоіды, выкарыстоўваліся ў кардыялагічных і іншых медыцынскіх даследаваннях. Імхі дэманструюць вялікую разнастайнасць марфалогіі і анатоміі гаметафітаў і спарафітаў. З-за іх невялікіх памераў цяжка адрозніць *Rhodobrium roseum* ад яго прымешкаў традыцыйнымі метадамі. У прыватнасці, *Rhodobrium roseum* часта блытаюць з такімі відамі, як  і ,  і  з блізкароднасных таксонаў.

Катэгорыя:Брыевыя (сямейства)
Васіль Міхайлавіч Дубейка

**Васіль Міхайлавіч Дубейка** (нар. ) — беларускі педагог і краязнавец.

## Біяграфія 
Васіль Міхайлавіч Дубейка нарадзіўся ў вёсцы Семігосцічы Столінскага раёна Брэсцкай вобласці. У 1987 годзе завочна скончыў Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт. З 1985 года жыве і працуе ў Баранавіцкім раёне. Настаўнічаў у Вялікасваротаўскай школе, Навамышскім ПТВ-156 (1986—1991), выкладаў гісторыю і геаграфію. Метадыст па краязнаўству Палонкаўскай турыстычнай дзіцячай базы аддзела адукацыі Баранавіцкага райвыканкама (1991—1992); дырэктар школы (Пастарынскай васьмігадовай у 1992—1995 гадах; Цешаўлянскай сярэдняй школы ў 1995—2019).

Даследуе гісторыю населеных пунктаў Баранавіцкага раёна. Ініцыятар стварэння Літаратурна-краязнаўчага музея імя Яна Чачота ў Цешаўлянскай сярэдняй школе.

Апублікаваў у перыядычным друку шэраг артыкулаў аб гісторыі вёсак Баранавіцкага раёна. Адзін з аўтараў кнігі Памяць. Баранавічы. Баранавіцкі раён : гіст.-дакум. хроніка. — Мінск, 2000. С. 39-44.

Аўтар краязнаўчых кніг :
* На беразе Мышанкі / В. М. Дубейка. — Мінск : Чатыры чвэрці, 2018. — 288 с. : іл.
* Багрымаў Крашын / Васіль Дубейка. — Мінск : Чатыры чвэрці, 2019. — 212 с. : іл.
* назваў населеных пунктаў Баранавіцкага раёна / В. М. Дубейка. — Мінск : Чатыры чвэрці, 2019. — 527 с. : іл. — ISBN 978-985-581-297-6.

За сваю педагагічную дзейнасць В. М. Дубейка ўзнагароджаны нагрудным знакам Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь «Выдатнік адукацыі» (2021).

## Зноскі 
## Літаратура 
* Музеи учреждений образования Брестской области: справочник-путеводитель о музеях и музейных уголках учреждений образования Брестской области / Ред. коллегия: А. П. Строкач и др.; Брестский областной центр туризма и краеведения детей и молодёжи. — Брест, 2016. — С. 43—44. — 146 с.

## Спасылкі 
* 
* Дубейка Васіль Міхайлавіч // ДУК «Цэнтралізаваная бібліятэчная сістэма г. Баранавічы»
* *Валерыя Сцяцко* Адчуць подых гісторыі, каб ствараць сучаснае  // «Звязда (газета)»

Катэгорыя:Краязнаўцы СССР
Катэгорыя:Краязнаўцы Беларусі
Катэгорыя:Педагогі СССР
Катэгорыя:Педагогі Беларусі
Onchocerca gutturosa

**Onchocerca gutturosa** — від круглых чарвей з сямейства .

## Арэал 
Від сустракаецца ў Афрыцы, Паўночнай Амерыцы і Еўропе. Таксама адзначана ў віда .

Катэгорыя:Анхацэркі
Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1910 годзе
Катэгорыя:Паразіты млекакормячых
Вуліца Валковіча (Гродна)

Вуліца Валковіча раней называлася Паўночная (Pylnocna — pol.). У гады Другой Сусветнай — Udet-Strasse. У доме № 5а жыў Вацлаў Пануцэвіч.

Але галоўныя гістарычныя забудовы знаходзяцца ў іншым месцы. Па яее цотным баку захаваўся адзіны будынак па вул. Валковча, 4, збудаваны ў 1917 годзе, з прыгожым балконам з майстэрні Вячоркі ў Беластоку. У ім у 1920-м працавала вайсковая тыпаграфія. Праз дарогу дом № 3. Напэўна, адзін з самых старых на вуліцы. Быў пабудаваны ў 1885 годзе. Звонку згубіў усе свае адметныя рысы. За доўгі час у ім былі казармы, гродзенскі шпіталь, школа, музэй, музвучылішча ды інш. Менавіта у гэтым будынку напрыканцы 20-х знайшла прытулак адзіная гродзенская беларуская школа.

Прыкладна ў той самы час у іншай палове будынка быў заснаваны Музэй прыроды, базай для якога стала надзвычай выбітная калекцыя Станіслава Жыўны, заснавацеля і першага кіраўніка будучага гродзенскага гісторыка-археалагічнага музэя. Пасля амаль пятнаццаці гадоў у эміграцыі, дзе яму давялося працаваць у тым ліку і прэпаратарам ў адным з універсітэтаў у штаце Канэктыкут, экспедыцый у Паўночную і Паўднёвую Амерыкі, С.Жыўна ў 1924 годзе зноў апынуўся ў Гродне. Адтуль, адкуль іншыя прывозілі грошы, ён вярнуўся з мінераламі, засушанымі экзатычнымі матылькамі і жукамі, пудзіламі заморскіх звяроў і птушак — усяго амаль тры тысячы экспанатаў. Яны і сталі асновай будучай музейнай экспазіцыі, якая папаўнялася з часам усё новымі рэдкасцямі. Музей прыроды вельмі хутка стаў сапраўднай славутасцю горада, сёння, праўда, ужо напаўзабытай. Хоць і цяпер частку калекцыі Жыўны магчыма ўбачыць у Гродзенскім гісторыка-археалагічным музэі

Валковіча
Магільнянская бітва

**Бітва каля Магільна** — баявое сутыкненне, апісанае ў легендарнай частцы беларуска-літоўскага летапісання, а таксама пад яго ўплывам ва ўкраінскім Густынскім летапісе. Паводле беларуска-літоўскіх летапісаў бітва адбылася каля Магільна (цяпер вёскі ва Уздзенскім раёне Мінскай вобласці) паміж войскамі літоўскага князя Рынгольда і князёў Святаслава Кіеўскага, Льва Уладзімірскага і Дзмітрыя Друцкага пры падтрымцы татараў. Большасць гісторыкаў лічыць князя Рынгольда асобай міфічнай, як і бітву пры Магільным.

Звесткі пра бітву трапілі ў розныя крыніцы. Хроніка літоўская і жамойцкая датуе падзеі 1284 годам, Густынскі летапіс — 1285, «Хроніка Еўрапейскай Сарматыі» Алесандра Гваньіні — 1200, «Ваенная энцыклапедыя» (1911—1914) са спасылкай на «Гісторыю Расіі» Сяргея Салаўёва дае 1235 год, «Малы энцыклапедычны слоўнік Бракгаўза і Эфрона» — 1236 год.

Традыцыйна падзею датуюць канцом 1230-х — пачаткам 1240-х гадоў і пэўна вядома, што тым часам вярхоўную ўладу трымаў Міндоўг.

Паводле Хронікі Быхаўца, у бітве перамог Рынгольд.

На думку Вячаслава Насевіча, бітва магла мець месца падчас сумеснага Галіцка-Валынскага і ардынскага паходу на Літву зімой 1274—1275 гадоў.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* *Улащик Н. Н.* Введение в изучение белорусско-литовского летописания / Отв. ред. В. И. Буганов. ― М.: Издательство Наука, 1985.

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Бітвы XIII стагоддзя
Катэгорыя:Бітвы ў Беларусі
Катэгорыя:Бітвы паводле алфавіта
Катэгорыя:Бітвы Вялікага Княства Літоўскага
Катэгорыя:Гісторыя Уздзенскага раёна
Кыргызскі тэатр оперы і балета імя А. Малдыбаева

**Кыргызскі нацыянальны акадэмічны тэатр оперы і балета ім. Абдыласа Малдыбаева** (у 1926—1992 гг. — Кіргізскі дзяржаўны ордэн Леніна акадэмічны тэатр оперы і балета імя Абдыласа Малдыбаева Міністэрства культуры Кіргізскай ССР) — тэатр оперы і балета ў Бішкеку, адзіны оперны тэатр Кыргызстана.

## Гісторыя стварэння 
Праектаванне і будаўніцтва будынка нацыянальнага акадэмічнага тэатра оперы і балета стартавала яшчэ да Вялікай Айчыннай вайны, аднак завяршылася толькі ў 1955 г. архітэктарам Л. Лабурэнкам пры ўдзеле галоўнага архітэктара г. Фрунзэ П. П. Іванова і інжынера П. П. Праворава. Размяшчэнне тэатра адпавядала горадабудаўнічым распрацоўкам, у якіх яму яшчэ ў даваеннай генеральнай схеме адводзілася цэнтральнае месца ў ансамблі плошчы Мастацтваў, а ў праекце дэталёвай планіроўкі цэнтральнага раёна 1952 г. — на Тэатральнай плошчы, якая завяршае перспектыву вул. М. Рыскулава.
## Актрысы і акцёры 
* Айсулу Такамбаева
## Літаратура 
* Брудный Д. Л. Киргизский балетный театр. Очерк истории. — Фрунзе: Кыргызстан, 1968.
* Киргизский государственный ордена Ленина академический театр оперы и балета. — Фрунзе, 1972.
* Алагушев Б., Каплан А. Киргизские оперы. — Фрунзе: Кыргызстан, 1973.
Айсулу Такамбаева

**Айсулу Асанбекаўна Такамба́ева** (; нар. ) — кыргызская артыстка балета, балетмайстар, харэограф і педагог. Народная артыстка Кіргізскай ССР (1976). Народная артыстка СССР (1981).

## Біяграфія 
Нарадзілася ў Бішкеку. У 1966 годзе скончыла Ленінградскае харэаграфічнае вучылішча (па класу Н. В. Белікавай.

У 2012 годзе ўзначальвала журы Міжнароднага конкурсу балетнага мастацтва «Ак-Куу», які праходзіў у Бішкеку на сцэне Кіргізскага тэатра оперы і балета імя А. Малдыбаева.

## Творчасць 
Выканаўчае майстэрства Айсулу Такамбаевай вылучаецца дасканалай тэхнікай класічнага танца, псіхалагізмам, тэмпераментам, абаяльнасцю. У складзе балетнай трупы савецкіх і кіргізскіх дзеячаў мастацтва гастралявала па гарадах СССР і за мяжой (Польшча, Балгарыя, Фінляндыя, Лівія, Туніс, Швецыя, Італія, Югаславія, Венгрыя, Данія, Швейцарыя).

Сярод выкананых балетных партый: Адэта—Адылія («Лебядзінае возера» П. І. Чайкоўскага), Чалон і Адай («Чалпон» М. Раўхвергера), Каханне і Жыццё («Несмяротнасць» Ч. Нурымава), Шырын і Мехменэ Бану («Легенда пра каханне» А. Мелікава), Талганай («Мацярынскае поле» К. Маладабасанава), Асель («Асель» У. Уласава), Жызэль («Жызэль» А. Адана), Марыя («Бахчысарайскі фантан» Б. Асаф’ева), Нікія («Баядэрка» Л. Мінкуса), Фрыгія («Спартак» А. Хачатурана), Аксаніда («Праметэй» Э. Арыстакесяна, Кармэн («Кармэн» Ж. Бізэ), Ганна («Дон Жуан» К. Глюка), Джульета («Рамэа і Джульета» С. Пракоф’ева) і іншыя.

## Узнагароды і званні 
* Дзяржаўная прэмія СССР у галіне літаратуры, мастацтва і архітэктуры 1976 года за выкананне партыі Талганай у балетным спектаклі «Мацярынскае поле» К. Малдабасанава
* Народная артыстка Кіргізскай ССР (1976)
* Народная артыстка СССР (1981)
* Прэмія Ленінскага камсамола Кіргізскай ССР (1970)
* Міжнародная прэмія імя Чынгіза Айтматава
* Ганаровы прафесар Кыргызскага дзяржаўнага ўніверсітэта культуры і мастацтваў імя Б. Бейшаналіевай (1998)

## Зноскі 
## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* Токомбаева, Айсулу Асанбековна // ТАСС
* Айсулуу Токомбаева // Кыргызсий национальный музей изобразительных искусств имени Гапара Атиева
* *Асель Асанканова* Айсулуу Токомбаева. Отданная балету жизнь и обида на страну // Радио Азаттык (Кыргызская служба РСЕ/РС)
* Токомба́ева Айсулу Асанбековна // Информационно-туристический интернет-портал, посвященный Кыргызстану и туристическим ресурсам OPEN.KG
* Айсулу Токомбаева // КИНО-ТЕАТР.Ру

Катэгорыя:Балерыны СССР
Катэгорыя:Балетмайстры СССР
Катэгорыя:Харэографы СССР
Катэгорыя:Мастацтва Кыргызстана
Катэгорыя:Педагогі Турцыі
Катэгорыя:Члены КПСС