open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Кеміярві

**Кеміярві** (, ) — горад на поўначы Фінляндыі. Размешчаны ў паўднёва-ўсходняй частцы правінцыі Лапі. Насельніцтва горада складае 7989 чалавек, а яго плошча 3930,91 км², з якіх 425,94 км² унутраныя вады.

У цэнтральнай частцы муніцыпальнага ўтварэння Кеміярві пражывае каля 5700 чалавек, у тым ліку каля 4700 у горадзе, каля 1000 у раёне Калаанваара-Ісакюля.

Кеміярві — самы паўночны горад Фінляндыі.

## Гарады пабрацімы 
*  Вардзё, Нарвегія
*  Вадсё, Нарвегія
*  Кандалакша, Расія
*  Сабецу, Японія

## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Янэ Лахтэла, фінскі фрыстайліст

## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарады Фінляндыі
Такійскі працэс

**Такі́йскі працэ́с** — судовае пасяджэнне над японскімі ваеннымі злачынцамі, які праходзіў у Токіа з 3 мая 1946 года па 12 лістапада 1948 года.

У трыбунале былі прадстаўлены 11 дзяржаў: СССР, ЗША, Кітай, Вялікабрытанія, Аўстралія, Канада, Францыя, Нідэрланды, Новая Зеландыя, Індыя і Філіпіны. У ходзе працэсу было праведзена 818 адкрытых судовых пасяджэнняў і 131 пасяджэнне ў судзейскім пакоі; трыбунал прыняў 4356 дакументальных доказаў і 1194 сведкавыя паказанні (з якіх 419 былі заслуханыя непасрэдна трыбуналам).

Усяго было 29 абвінавачаных. Ёсукэ Мацуока (міністр замежных спраў) і адмірал Осамі Нагана памерлі падчас суда ад натуральных прычын. Сюмэй Акава (філосаф, ідэолаг японскага мілітарызму) быў прызнаны несвадомым і выключаны з ліку падсудных. Каноэ Фумімара (прэм’ер-міністр Японіі ў 1937—1939 і 1940—1941 гадах) пакончыў з сабой напярэдадні арышту, прыняўшы яд.

Сямёра абвінавачаных былі асуджаны да смяротнага пакарання праз павешанне і пакараны 23 снежня 1948 года ў двары турмы Сугама ў Токіа. Шаснаццаць абвінавачаных былі асуджаныя на пажыццёвае зняволенне; трое (Каіса, Сіраторы і Умэдзу) памерлі ў турме, астатнія трынаццаць былі памілаваныя ў 1955 годзе. Да дваццаці гадоў зняволення быў асуджаны Сігэноры Тога — міністр замежных спраў і міністр па справах Вялікай Усходняй Азіі; памёр у турме ў 1949 годзе. Да сямі гадоў зняволення быў прысуджаны Мамору Сігэміцу — пасол у СССР; у 1950 годзе ён быў памілаваны і пасля стаў міністрам замежных спраў.

## Зноскі 
## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* *Елена Катасонова* Токийский Нюрнберг  // Сайт Міністэрства абароны Расійскай Федэрацыі
* *Юрий Городненко * Победная схватка юристов в Токио // РЕН ТВ
* *Николай Невский* Хитросплетения Токийского процесса // Warspot 

Катэгорыя:Наступствы Другой сусветнай вайны
Катэгорыя:Такійскі працэс
Камнік

**Камнік** () — адзін з найстарэйшых гарадоў Славеніі. За 24 км на поўнач ад цэнтра Любляны. Упершыню ўзгадваецца ў 1061 годзе як уладанне Андэкскай дынастыі.

## Насельніцтва 
## Славутасці 
Малы град, раманская царква XI—XV стагоддзяў, , перароблены ў музей і Францысканскі манастыр з бібліятэкай. Ля гарадскіх могілак захавалася частка крапасной сцяны.

## Гарады-пабрацімы 
## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарады Славеніі
Бежа

**Бе́жа** () — горад у Партугаліі, цэнтр аднайменнай акругі і муніцыпалітэта, цэнтр гістарычнай правінцыі Байша-Алентэжу. Колькасць насельніцтва - 28,0 тыс. жыхароў (горад), 35 тыс. жыхароў (муніцыпалітэт). Горад і муніцыпалітэт уваходзяць у рэгіён Алентэжу і субрэгіён Байша-Алентэжу. Горад размешчаны за 135 км на паўднёвы ўсход ад Лісабона.

Катэгорыя:Гарады Партугаліі
Катэгорыя:Муніцыпалітэты акругі Бежа
Паладый (цэзар)

**Паладый** () — суправіцель імператара Петронія Максіма ў 455 годзе.

## Біяграфія 
Паводле паведамлення Ідацыя, Паладый быў сынам Петронія Максіма.

Пасля таго, як яго бацька забіў імператара Валентыніяна III і абвясціў сябе аўгустам, Паладый стаў яго цэзарам. За яго выдалі замуж дачку Валентыніяна (магчыма, Еўдакію), а Петроній Максім жаніўся з удавой Валентыніяна Ліцыніяй Еўдаксіяй.

Але неўзабаве, па просьбе Еўдаксіі, якая жадала адпомсціць Максіму за смерць мужа, правіцель вандалаў Гейзерых захапіў Рым. У выніку Паладый быў забіты разам са сваім бацькам.

## Літаратура 
* 
* Mathisen, Ralph. «Palladius». *De Imperatoribus Romanis*.

Катэгорыя:Забітыя манархі
Катэгорыя:Кіраўнікі Еўропы V стагоддзя
Бамбары

**Бамба́ры** (; ) — горад прэфектуры Уака ў Цэнтральнаафрыканскай Рэспубліцы. Горад размешчаны паблізу ракі Уака. Насельніцтва — 41 356 чал. (па дадзеных 2003 года). У наваколлях горада знаходзяцца буйныя радовішчы жалезных руд.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарады Цэнтральна-Афрыканскай Рэспублікі
Валентыніян III

**Флавій Плацыд Валентыніян** (Валентыніян III, ) — імператар Заходняй Рымскай імперыі (425—455).

Сын Канстанцыя III, суправіцеля Ганорыя, і Галы Плацыдыі, сёстры апошняга, нарадзіўся ў 419 г. У 425 г., пасля смерці дзядзькі і паразы ўзурпатара Іаана, абвешчаны сваім стрыечнікам, Феадосіем II, імператарам Захаду. За яго кіравалі імперыяй яго маці Гала Плацыдыя (да 450) і Флавій Аэцый. Больш 20 гадоў Флавій Аэцый з поспехам адбіваў нашэсці варвараў на паўночныя і ўсходнія часткі імперыі. Афрыкай, з 429 года, авалодалі вандалы, дзякуючы варожасці, што існавала паміж Аэцыем і намеснікам гэтай правінцыі Баніфацыем. Велізарныя заслугі Аэцыя, пераможца Атылы (451), бясталентны і слабахарактарны Валентыніян узнагародзіў тым, што, у прыпадку рэўнасці, забіў свайго геніяльнага палкаводца (454). Ужо ў наступным годзе 16 сакавіка Валентыніян быў заколаты Петроніем Максімам, славалюбства якога не было ў дастатковай ступені здаволена імператарам.

Валентыніян быў жанаты з 437 года са сваёй сваячцы Еўдаксіі, дачкой Феадосія II і Еўдакіі. Меў дзвюх дачок, Еўдакію і Плацыдыю, якіх вандалы пасля захопу Рыма (455) сем гадоў трымалі ў палоне ў Карфагене.

Пасля гібелі Валентыніяна III падзенне Заходняй Рымскай імперыі стала незваротным. У год яго смерці Рым быў разрабаваны вандаламі, а Петроній Максім ненадоўга перажыў папярэдніка. Яго ў сваю чаргу ўспадкоўвала чарада недаўгавечных імператараў, якія былі галоўным чынам марыянеткамі ў руках варвараў і фармальна кіравалі распалай дзяржавай. Сканчаецца гэты 20-летні перыяд зрыньваннем Ромула Аўгустула (476).

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Забітыя манархі
Катэгорыя:Дынастыя Валентыніяна-Феадосія
Катэгорыя:Каранаваныя дзеці
Катэгорыя:Рымскія консулы V стагоддзя
Катэгорыя:Кіраўнікі Еўропы V стагоддзя
Вялікі яловы караед

**Вялікі яловы караед**, **Друкар** (*Ips typographus*) — жук подсемейства караедаў. Шырока распаўсюджаны ў іглічных, пераважна яловых лясах Еўразіі. Адносіцца да асабліва небяспечных шкоднікаў лесу.

## Апісанне 
Мае цыліндрычнае чорна-карычневае, даўжынёй 4,2—5,5 мм цела, апушанае валасінкамі. Сілкуецца карой іглічных дрэў, прагрызаючы ў ёй хады.

## Арэал 
Уся тэрыторыя Еўропы за выключэннем стэпавай зоны, Сібір, Далёкі Усход (уключаючы Камчатку, Сахалін, Паўднёвыя Курылы), Закаўказзе, Казахстан, Паўночная Афрыка, Турцыя, Манголія, Паўночны Кітай, Карэя. Від завезены ў Паўночную Амерыку.

## Месцапражыванне 
У межах шырокага арэала жыве ў разнастайных умовах і стацыях, дзе растуць дрэвы кармавых парод. Сустракаецца ў раўнінных і горных лясах, каля рачных і нагорных насаджэнняў. У лясной зоне сярэдняй паласы від насяляе практычна паўсюдна на тэрыторыі ўсяго арэала асноўнай кармавой пароды — елкі, у меншай ступені кедраў, лістоўніцы, і іншых іглічных.

Аддае перавагу яловым насаджэнням, якія растуць на суглінкавых і супясчаных лясных глебах. Таксама селіцца ў больш вільготных тыпах ельнікаў. Засяляе свежы буралом, ветравал, бярвёны на складах лесаматэрыялаў, парубачныя рэшткі на прасеках, кінутыя бярвёны, а таксама хворыя і аслабленыя дрэвы.

Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1758 годзе
Катэгорыя:Насякомыя Еўразіі
Катэгорыя:Караеды
Рэсістэнсія

**Рэсістэ́нсія** () — горад у Аргенціне, сталіца правінцыі Чака. Размешчаны на паўднёвым усходзе правінцыі, у паўночна-ўсходняй частцы дэпартамента Сан-Фернанда. Насельніцтва 275 960 жыхароў (2007) і 359 590 чалавек з прыгарадамі.

Гарады Рэсістэнсія і Карыентэс звязаны мостам Генерала Мануэля Бельграна над ракой Парана, з’яўляюцца магутным палітыка-эканамічным цэнтрам у рэгіёне Паўночна-Усходняй Аргенціны.

Першае паселішча на месцы горада, якое існавала паміж 1750 і 1767 гадамі, называлася Сан-Фернанда-дэль-Рыа-Негра. Горад утвораны 27 студзеня 1878 года, але днём заснавання лічыцца 2 лютага 1878 года, калі на месца будучага горада прыбылі першыя пасяленцы — імігранты з Фрыулі (Італія).

## Славутасці 
left|thumb|Кафедральны сабор Сан-Фернанда
* Кафедральны сабор Сан-Фернанда

## Гарады-пабрацімы 
*  Удзінэ, Італія (1978)
*  Трэнта, Італія (2002)
*  Асунсьён, Парагвай (2006)
*  Сан-Вісенты, Бразілія (2006)
*  Сенігалія, Італія (2011)
*  Карыентэс, Аргенціна

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарады Аргенціны
Піетарсаары

**Піетарсаары** (), **Якабстад** () — горад і муніцыпалітэт на захадзе Фінляндыі, на беразе Батнічнага заліва Балтыйскага мора, правінцыя Астработнія. Насельніцтва — 19 673 чалавек (ліпень 2007).

Шведская з’яўляецца роднай мовай прыкладна для 56 % насельніцтва горада, фінская мова — для 40 % насельніцтва.

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарады Фінляндыі
Агуаскальентэс

**Агуаскалье́нтэс** () — горад у Мексіцы, сталіца штата Агуаскальентэс і адміністрацыйны цэнтр аднайменнага муніцыпалітэта. Колькасць насельніцтва —  (2010).

Назва паходзіць з іспанскіх слоў «aguas calientes», якія абазначаюць «гарачыя воды». Заснаваны 22 кастрычніка 1575 года Хуанам дэ Мантора Радрыгесам. Горад быў створаны як пост паміж гарадамі Сакатэс і Мехіка.

## Клімат 
## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка

Катэгорыя:Гарады Мексікі
Валентыніян II

**Валентыніян II** (**Флавій Валентыніян**, , 371—392) — рымскі імператар у 375—392 гадах.

Дзіцём стаў намінальным суправіцелем Захаду Рымскай імперыі ў 375—383 гадах пры старэйшым браце, імператары Грацыяне. Пасля гібелі брата ў 383 годзе змушана да 388 года дзяліў кіраванне над Захадам з узурпатарам Магнам Максімам. Пасля таго, як Максім быў зрынуты, фактычную ўладу замест Валентыніяна ажыццяўляў да 391 года імператар Феадосій Вялікі, а потым палкаводзец Арбагаст.

Валентыніян II у сілу ўзросту самастойна не кіраваў, яго спроба ажыццяўляць імператарскія паўнамоцтвы пасля дасягненні паўналецця прывялі да канфлікту з Арбагастам у 392 годзе, у выніку чаго імператар загінуў пры нявысветленых абставінах.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Valentinian II  : биография, написанная Walter E. Roberts по первоисточникам.

Катэгорыя:Забітыя манархі
Катэгорыя:Каранаваныя дзеці
Катэгорыя:Дынастыя Валентыніяна-Феадосія
Артура Франдзісі

**Артура Франдзісі** (,  — ) — аргенцінскі юрыст, журналіст і палітык, які быў абраны на пасаду прэзідэнта Аргенціны 1 мая 1958 і займаў гэтую пасаду да 29 сакавіка 1962 года, калі быў скінуты ваенным пераваротам.

Катэгорыя:Прэзідэнты Аргенціны
Сікаса

**Сіка́са** () — горад у паўднёвай частцы Малі. З'яўляецца адміністрацыйным цэнтрам аднайменнага рэгіёна і другім горадам у Малі па колькасці насельніцтва, якое па дадзеных на 2012 год складала 213 977 чалавек. Па дадзеных перапісу 1998 года насельніцтва Сікаса налічвала 113 803 чалавека. Размешчаны за 375 км на паўднёвы ўсход ад сталіцы краіны, горада Бамака, за 100 км на поўнач ад мяжы з Кот-д’Івуарам і за 45 км на захад ад мяжы з Буркіна-Фасо.

У Сікаса жывуць прадстаўнікі этнічных груп бамбара, сенуфа, боба, малінке.

## Клімат 
Клімат горада характарызуецца як тыповы субэкватарыяльны. Гадавыя ваганні тэмпературы ў горадзе невялікія, а вільготны сезон выяўлены рэзка, і доўжыцца прыкладна палову года. Гадавая норма ападкаў складае каля 1200 мм; амаль усе яны выпадаюць у перыяд з мая па верасень. Сухі сезон выяўлены ў зімовыя месяцы. Найбольш дажджлівы і найбольш халодны месяц — жнівень. Найбольш гарачыя месяцы — сакавік і красавік, калі сярэднія максімумы перавышаюць 37 °C.

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарады Малі
Туба (Сенегал)

**Туба́** (, ад  — шчасце) — горад у цэнтральнай частцы Сенегала. 

Заснаваны ў 1887 годзе заснавальнікам суфійскай ордэна Мюрыдыя шэйхам Амаду Бамба Мбаке, доўгі час заставаўся малазначным паселішчам, аднак пасля пахавання шэйха Амаду Бамба і будаўніцтва мячэці (завершана ў 1963 годзе), горад ператварыўся ў галоўны цэнтр брацтва Мюрыдыя і буйны культурны цэнтр. У 2007 годзе насельніцтва, паводле перапісу, складала 529 000 чалавек. Разам з горадам-спадарожнікам Мбаке Туба з'яўляецца другім па велічыні горадам Сенегала.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарады Сенегала
Катэгорыя:Суфізм
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1887 годзе
Хасэ Эварыста Урыбуру

**Хасэ Эварыста Урыбуру** (;  — ) — аргенцінскі адвакат і палітык. Займаў пасаду прэзідэнта Аргенціны з 23 студзеня 1895 па 12 кастрычніка 1898.

Катэгорыя:Пахаваныя на могілках Рэкалета
Катэгорыя:Прэзідэнты Аргенціны
Грацыян

**Флавій Грацыян** (, 359—383 гг.) — імператар заходняй часткі Рымскай імперыі ў 375—383 гадах.

## Біяграфія 
Грацыян быў абвешчаны бацькам, імператарам Валентыніянам I, суправіцелем Рымскай імперыі на захадзе з тытулам аўгуста ў 367 годзе. У 375 годзе пасля смерці бацькі ён стаў кіравальным імператарам ва ўзросце 16 гадоў. Адной з самых значных яго дзеяў у якасці правіцеля было прызначэнне ў 379 годзе палкаводца Феадосія (атрымаў мянушку Вялікі) імператарам усходняй часткі Рымскай імперыі. 24-гадовы Грацыян быў забіты змоўцамі ў Галіі ў выніку вайсковага мяцяжу Магна Максіма.

## Спасылкі 
* Gratian: биография, написанная Walter E. Roberts по первоисточникам.

Катэгорыя:Дынастыя Валентыніяна-Феадосія
Катэгорыя:Абагаўлёныя манархі
Катэгорыя:Забітыя манархі
Катэгорыя:Асобы на манетах
Валерыян I

святкуе трыумф над Валярыянам, рэльеф у Накшэ-Рустам]]

**Валярыян**, Публій Аўрэлій Ліцыній Валерый () — рымскі імператар (253—260), адзіны з імператараў Рыма, які патрапіў у палон на вайне і памёр там.

Катэгорыя:Салдацкія імператары
Васіль Рыгоравіч Шапялевіч

**Васіль Рыгоравіч Шапяле́віч** (нар. , в. Блужа, Пухавіцкі раён) — вучоны, доктар фізіка-матэматычных навук, прафесар.

## Біяграфія 
Вучыўся ў Блужскай школе. З 1965 па 1970 гады вучыўся ў Беларускім дзяржаўным універсітэце на фізічным факультэце, які скончыў з адзнакай, і размеркаваны на працу ў БДУ.

З 1972 па 1975 гады вучыўся ў аспірантуры БДУ. У 1976 годзе абараніў дысертацыю «Даследаванне структуры і працэсаў пераносу ў вісмуце і яго сплавах пры пластычнай дэфармацыі» на спашуканне навуковай ступені кандыдата фізіка-матэматычных навук па спецыяльнасці 01.04.07 — фізіка цвёрдага цела.

У 1992 годзе абараніў дысертацыю «Мадыфікаванне структуры і ўласцівасцяў паўметалаў і іх сплаваў звышхуткай загартоўкай з расплаву» на навуковую ступень доктара фізіка-матэматычных навук па спецыяльнасці 01.04.07 — фізіка цвёрдага цела.

У 1994 годзе прысвоена званне прафесара.

Падрыхтаваў 13 кандыдатаў навук.

## Літаратура 
* 
* Шепелевич Василий Григорьевич // Республика Беларусь : энциклопедия : [в 7 т.]. — Минск, 2008. — С. 584.
* Шепелевич Василий Григорьевич // Прафесары і дактары навук Беларускага дзяржаўнага універсітэта, 1921—2001 : 80 год. — Мінск, 2001. — С. 310—311.
* Шепелевич Василий Григорьевич // Физический факультет / Белорусский государственный университет. — Минск, 2008. — С. 200.

## Спасылкі 
* Шепелевич Василий Григорьевич // Сайт БДУ
* Шепелевич Василий Григорьевич // Сайт фізічнага факультэта БДУ
* Банк патентов РФ на изобретения и промышленные образцы ФИПС Роспатента
* База патентов Беларуси 

Катэгорыя:Фізікі Беларусі
Катэгорыя:Фізікі СССР
Катэгорыя:Матэрыялазнаўцы СССР
Катэгорыя:Матэрыялазнаўцы Беларусі
Катэгорыя:Вынаходнікі СССР
Катэгорыя:Вынаходнікі Беларусі
Куклі (археалагічны помнік)

**Куклі** (мясцовая назва — *Баярскія магілы*) — археалагічны помнік: каменны могільнік каля в. Куклі Воранаўскага раёна Гродзенскай вобласці. За 1,5 — 2 км на захад ад вёскі, на пагорку сярод поля. Паходжанне могільніка мясцовыя жыхары тлумачаць як вынік вайны баяр з крыжакамі. Выявіла ў 1982 г. і абследавала ў 1988 — 1989 гг. А. В. Квяткоўская (48 пахаванняў), абследаваў у 1984 г. Я. Г. Звяруга.

Магілы згрупаваны па 2 — 3, цягнуцца няроўнымі радамі з поўначы на поўдзень. Больш старажытныя чаргуюцца з пазнейшымі, ёсць падзахаванні. Пахавальны абрад — трупапалажэнне ў чатырохвугольных ямах глыбінёй 0,8 — 1,3 м галавой на поўдзень ці паўднёвы захад. Каменныя вымасткі авальнай і падоўжана-авальнай формы (2,1х1,5х0,25 м, 2,7х1,7х0,25 м) з камянёў сярэдніх і малых памераў, часткова ці поўнасцю разбураны. У галаве пахаванняў — большыя камяні. Пад вымасткамі выяўлены вуглі і фрагменты непаліванай ганчарнай керамікі чырвонага і брудна-жоўтага колераў. Чырвоныя гаршкі з невысокім, крыху адагнутым венчыкам, лінейным ці хвалістым арнаментам патулаве; выраблены з дрэнна перамяшанай гліны і слаба абпалены. Датуюцца XII — XIII стст. Брудна-жоўтыя гаршкі слоікападобныя, з ледзь прыкметным рабром, па плечуках арнаментаваны перакрыжаванымі лініямі; выраблены з добра перамяшанай гліны, раўнамерна абпалены. Датуюцца XI — XIII стст. Аналагі абодвух відаў гаршкоў у пахаваннях на паўднёвым усходзе Літвы, у курганным могільніку Пуцілкавічы (Ушацкі раён). У запаўненні магілы знойдзены фрагменты керамікі, у слаі гумусу — жалезныя нажы, бронзавыя і медныя пярсцёнкі, бронзавая бразготка, двухлязовае крэсіва, паясное кольца, кавалак жалезнай пласціны і медная бляшка ад рыштунку каня. Пад вымасткамі на глыбіні каля 0,3 м сляды вогнішчаў, якія не дасягалі касцей. У большасці пахаванняў выяўлены рэшткі дамавін. Іх інвентар: медныя бляшкі ад галаўнога ўбору, шматпацеркавыя скроневыя кольцы з медзі і серабра, рознакаляровыя шкляныя пацеркі, бронзавыя бразготкі, медны крыжык, ракавіны кауры, сімвалічныя ключы, завушніцы, пярсцёнкі, грошы і інш. У 6 магілах без інвентару на заходнем ускрайку могільніка пахавальны абрад вызначаецца наяўнасцю керамікі ў вогнішчах пад вымасткамі, дамавіны абмазаны глінай. Адноўлены з фрагментаў гаршчок мае тонкі прамы венчык, датуецца XVII — XVIII стст. Яго аналаг у каменным могільніку Коматава (Гродзенскі раён).

Могільнік датуецца XII — XIII стст. і канцом XIV — пачатку XVII стст.

## Літаратура 
* Квяткоўская, А. В. Куклі / А. В. Квяткоўская // Археалогія Беларусі: энцыклапедыя: у 2 т. / [склад. Ю. У. Каласоўскі; рэдкалегія: Т. У. Бялова (гал. рэд.) і інш.]. Т. 1: А ― К. — Мн.: Беларуская Энцыклапедыя імя П. Броўкі, 2009. — 492, [1] c. — С. 486 — 488. — ISBN 978-985-11-0353-5.
* Квяткоўская, А. В. Куклі / А. В. Квяткоўская // Археалогія і нумізматыка Беларусі: Энцыклапедыя / Беларуская Энцыклапедыя; Рэдкал.: В. В. Гетаў і інш. — Мн.: «Беларуская Энцыклапедыя» імя П. Броўкі, 1993. — 702 с. — С. 354 — 355. — ISBN 5-85700-077-7.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Курганныя могільнікі Воранаўскага раёна
Катэгорыя:Куклі
Фрыда Давыдаўна Тэйтэльбаўм-Левінсон

**Фрыда Давыдаўна Тэйтэльбаўм-Левінсон** — вядомая віцебская піяністка канца XIX — пачатку XX стагоддзя, .

## Біяграфія 
У 1898 годзе Ф. Тэйтэльбаўм з адзнакай скончыла Пецярбургскую кансерваторыю, дзе вучылася ў Антона Рубінштэйна. Фрыда адной з першых атрымала прэмію А. Р. Рубінштэйна і званне лаўрэата Пецярбургскай кансерваторыі.

Ф. Давыдаўна не займалася выкладчыцкай дзейнасцю прафесійна, яна вучыла музыцы толькі «для ўласнага задавальнення і толькі надзвычай таленавітых маладых людзей». З 1906 па 1912 гг. давала першыя ўрокі фартэпіяна будучай вялікай піяністцы  (1899—1970), стрыечнай сястры Г. Я. Юдзіна.

Катэгорыя:Піяністы Расійскай імперыі
Катэгорыя:Піяністы Беларусі
Катэгорыя:Постаці Віцебска
Шапялевіч

**Шапялевіч** - прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Васіль Васілевіч Шапялевіч — вучоны, доктар фізіка-матэматычных навук, прафесар
* Васіль Рыгоравіч Шапялевіч — беларускі фізік, доктар фізіка-матэматычных навук, прафесар
* Галіна Вячаславаўна Шапялевіч — беларускі мастак
* Гаўдэнцый Шапялевіч — беларускі польска- і рускамоўны паэт

## Падвойнае прозвішча 
* Леў Юльянавіч Лазарэвіч-Шапялевіч - расійскі гісторык літаратуры

## Гл. таксама 
* Шапялевічы
Чэмпіянат Азербайджана па футзале

**Азербайджанская футзальная Прэм’ер-ліга** — спаборніцтва сярод азербайджанскіх футзальных клубаў, якое праводзіцца пад эгідай Асацыяцыі футбольных федэрацый Азербайджана (АФФА). Гэты чэмпіянат з’яўляецца галоўным футзальным чэмпіянатам Азербайджана.

## Клубы сезону 2009/2010 
* Араз (Нахічэвань)
* Азметка
* Нефтчы (Баку)
* Экалага Баку
* Карабах (Агдам)
* Сумгаіт
* Апшэрон Сарай

## Чэмпіёны 
## Спасылкі 
* Чэмпіянат Азербайджана па футзале на Futsalplanet.com  

Азербайджан
Катэгорыя:Спорт у Азербайджане
Маўрысіа Макры

**Маўрысіа Макры** (, нар. , Тандыль) — аргенцінскі палітычны дзеяч, прэзідэнт Аргенціны з 10 снежня 2015 года.

У мінулым быў дэпутатам Ніжняй палаты аргенцінскага парламента, мэрам Буэнас-Айрэса (з 24 чэрвеня 2007 года па 10 снежня 2015 года). Прэзідэнт футбольнага клуба «Бока Хуніярс» (1995—2007). 22 лістапада 2015 года абраны прэзідэнтам Аргенціны.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў адной з найбагацейшых сем’яў у краіне, вывучаў грамадзянскае будаўніцтва ў аргенцінскім Каталіцкім універсітэце ў Буэнас-Айрэсе. Затым ён таксама вучыўся ў бізнес-школе Калумбійскага ўніверсітэта ў Нью-Ёрку і ў Вортанскай бізнес-школе Пенсільванскага ўніверсітэта.

Макры пачаў сваю кар’еру як аналітык у будаўнічай кампаніі SIDECO Americana s. a.

З 1984 ён працаваў у крэдытным аддзеле Citibank у Буэнас-Айрэсе, у тым жа годзе пачаў працаваць у будаўнічай кампаніі DADS, што адносіцца да яго сямейнай кампаніі Grupo Macri. У 1985 стаў яе генеральным сакратаром.

У 1986—1992 працаваў віцэ-прэзідэнтам, а затым прэзідэнтам кампаніі SIDECO.

У 1992 стаў намеснікам дырэктара кампаніі Sevel, якая вырабляе аўтамабілі, апраз два гады ўзначаліў яе.

У 1995 стаў прэзідэнтам футбольнага клуба «Бока Хуніярс», у 1999 і 2003 пераабраны на гэтую пасаду, якую займаў да 2007.

На палітычнай сцэне ён з’явіўся ў 2003, калі стаў заснавальнікам правацэнтрысцкай партыі «Compromiso para el Cambio» (Абавязацельствы да змены). У тым жа годзе ён прыняў удзел у выбарах на пасаду мэра Буэнас-Айрэса. Ён атрымаў перамогу ў першым туры галасавання, а ў другім ён атрымаў 47 & nbsp;% галасоў і прайграў кандыдату ад левых Анібалю Ібарры.

У 2005 яго партыя ўвайшла ў кааліцыйную «Propuesta Republicana» (Рэспубліканскую прапанову), ад якой ён стаў членам Палаты дэпутатаў на парламенцкіх выбарах у кастрычніку таго ж года.

У лютым 2007 абвясціў аб сваім намеры прыняць удзел у наступных мясцовых выбарах на пасаду мэра сталіцы. У першым туры галасавання 2 чэрвеня ён выйграў з лікам 45,6 % галасоў. У другім туры 24 чэрвеня ён перамог свайго суперніка Даніэля Фільмусу, атрымаўшы 60,96 % галасоў.

У 2015 вырашыў пазмагацца за пасаду прэзідэнта Аргенціны. У першым туры, які адбыўся 25 кастрычніка, ён атрымаў 34,15 % галасоў, выйшаўшы ў другі тур разам з былым віцэ-прэзідэнтам Даніэлем Сіолі, які атрымаў 37,08 % і быў падтрыманы дзеючым прэзідэнтам Крысцінай Фернандэс дэ Кіршнер.

Катэгорыя:Прэзідэнты Аргенціны
Катэгорыя:Кіраўнікі гарадоў
Віталь Віктаравіч Кажанеўскі

**Віталь Кажанеўскі** (нар. ) — беларускі гандбаліст, левы крайні. Былы ігрок нацыянальнай зборнай Беларусі.

## Біяграфія 
Выхаванец сталічнага «Аркатрона», у 2008 годзе далучыўся да новастворанага мінскага «Дынама». У 2012 годзе стаў іграком «Вікторыя-Рэгіі», дзе гуляў да 2014 года, калі клуб спыніў існаванне. Пазней некаторы час гуляў за магілёўскі клуб «Машэка», пасля пераехаў выступаць у Польшчу.

Выступаў за нацыянальную зборную Беларусі па гандболе з 2004 года. У складзе беларускай зборнай прымаў удзел у чэмпіянаце свету 2013.

## Статыстыка 
## Спасылкі 
* ЧМ-2013. Превью. Наблюдайте регламент! 

Катэгорыя:Гандбалісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі зборнай Беларусі па гандболе
Катэгорыя:Ігракі ГК Адлеўня Астровец Свентакшыскі
Катэгорыя:Ігракі ГК Машэка Магілёў
Катэгорыя:Ігракі ГК Вікторыя-Рэгія Мінск
Катэгорыя:Ігракі ГК Дынама Мінск
Катэгорыя:Ігракі ГК Аркатрон Мінск
Кірыл Андрэевіч Князеў

**Кірыл Князеў** (нар. ) — беларускі гандбаліст, левы паўсярэдні польскага клуба «Тарнаў» і былы ігрок нацыянальнай зборнай Беларусі.

## Біяграфія 
Выступаў за другую каманду БГК імя Мяшкова, сезон 2009/10 правёў у арэндзе у мінскім «Аркатроне». З 2010 па 2012 год быў іграком сталічнага СКА, пасля чаго вярнуўся ў Брэст, аднак, правёўшы ў БГК адзін сезон, па пагадненні бакоў пакінуў клуб і зноў далучыўся да СКА. У ліпені 2015 года перайшоў у польскі клуб «Погань» са Шчэціна. З сезона 2017/18 выступаў за «Каліш».

У ліпені 2020 года перайшоў у «Тарнаў».

Пачаў выступаць за нацыянальную зборную Беларусі па гандболе з 2010 года.

## Статыстыка 
## Спасылкі 
* ЧМ-2013. Превью. Наблюдайте регламент! 

Катэгорыя:Гандбалісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі зборнай Беларусі па гандболе
Катэгорыя:Ігракі ГК Тарнаў
Катэгорыя:Ігракі ГК Каліш
Катэгорыя:Ігракі ГК Погань Шчэцін
Катэгорыя:Ігракі ГК СКА Мінск
Катэгорыя:Ігракі БГК імя Мяшкова
Катэгорыя:Ігракі ГК Аркатрон Мінск
Барыс Валер’евіч Пухоўскі

**Барыс Пухоўскі** (нар. ) — беларускі гандбаліст, разыгрывальнік украінскага клуба «Матор» і нацыянальнай зборнай Беларусі.

## Біяграфія 
Пачынаў кар’еру ў мінскім СКА, у 2009 годзе перабраўся ў «Дынама», але ў пачатку 2012 года вярнуўся ў склад армейцаў і дапамог клубу ў 2013 годзе выйграць еўрапейскі Кубак выкліку. У 2013—2015 гадах выступаў за венгерскі клуб «Чурго», у першай палове 2015 года зноў гуляў за СКА, пасля чаго стаў іграком украінскага «Матора». Вясной 2016 года на правах арэнды выступаў у Катары, пазней вярнуўся ў Запарожжа.

Пачаў выступаць за нацыянальную зборную Беларусі па гандболе з 2005 года. Выступаў на чэмпіянатах свету 2013, 2015, 2017, чэмпіянатах Еўропы 2008, 2014, 2016, 2018.

## Статыстыка 
## Спасылкі 
* ЧМ-2013. Превью. Наблюдайте регламент! 
* ЧМ-2017. Руан. Состав на завтра 

Катэгорыя:Гандбалісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі зборнай Беларусі па гандболе
Катэгорыя:Ігракі ГК Матор Запарожжа
Катэгорыя:Ігракі ГК Аль-Кіяда
Катэгорыя:Ігракі ГК Чурго
Катэгорыя:Ігракі ГК СКА Мінск
Катэгорыя:Ігракі ГК Дынама Мінск
Катэгорыя:Ігракі ГК СКА-РВАР Мінск
Дзмітрый Васілевіч Чыстабаеў

**Дзмітрый Чыстабаеў** (нар. ) — беларускі гандбаліст, левы паўсярэдні расійскага клуба «Данскія Казакі — ПФУ» з Таганрога і былы ігрок нацыянальнай зборнай Беларусі.

## Біяграфія 
Выхаванец бабруйскай гандбольнай школы, пасля вучобы ў мінскім РВАР трапіў у склад СКА. У 2011 перайшоў у іспанскі клуб «Кангас», якому дапамог выйсці ў вышэйшы дывізіён. З 2012 года гуляў за расійскі клуб «Пермскія мядзведзі». У першай палове 2016 года выступаў за венгерскі «Вац» разам з іншым беларускім гандбалістам — Алегам Астрашапкіным, а ўлетку 2016 года далучыўся да турэцкага клуба «Гёзтэпэ». Пасля гуляў за іншы турэцкі клуб «Нілюфер», у 2018 годзе вярнуўся ў «Пермскія мядзведзі».

У 2020 годзе папоўніў склад «Данскіх Казакаў — ПФУ».

Пачаў выступаць за нацыянальную зборную Беларусі па гандболе з 2006 года. Удзельнік чэмпіянатаў свету 2013 і 2015, чэмпіянату Еўропы 2014.

## Статыстыка 
## Спасылкі 
* ЧМ-2013. Превью. Наблюдайте регламент! 

Катэгорыя:Гандбалісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі зборнай Беларусі па гандболе
Катэгорыя:Ігракі ГК Данскія Казакі — ПФУ
Катэгорыя:Ігракі ГК Пермскія мядзведзі
Катэгорыя:Ігракі ГК Нілюфер Беледыеспор
Катэгорыя:Ігракі ГК Гёзтэпэ
Катэгорыя:Ігракі ГК Вац
Катэгорыя:Ігракі ГК Кангас
Катэгорыя:Ігракі ГК СКА Мінск
Катэгорыя:Ігракі ГК СКА-РВАР Мінск
Аляксандр Цітоў

**Аляксандр Цітоў**:
* Аляксандр Дзмітрыевіч Цітоў — беларускі фізік.
* Аляксандр Уладзіміравіч Цітоў (нар. 1986) — беларускі гандбаліст.
Эдэльміра Хуліян Фарэль

**Эдэльміра Хуліян Фарэль** (;  — ) — аргенцінскі ваенны, які фактычна быў прэзідэнтам Аргенціны ў 1944—1946 гадах.

Катэгорыя:Прэзідэнты Аргенціны
Віцебскі аўтобус

**Віцебскі аўтобус** — асноўны від гарадскога транспарту г. Віцебска. Уведзены 15 кастрычніка 1925 г., першапачаткова па 1 маршруце «плошча Свабоды — Маркаўшчына» курсіравалі 2 машыны. У 1986 годзе ў Віцебску было 25 маршрутаў агульнай працягласцю 204,8 км, штодзённа курсіравалі 119 аўтобусаў вялікай і асабліва вялікай умяшчальнасці (Ікарус-260 і Ікарус-280). У 2017 годзе ў горадзе больш 40 маршрутаў.

## Літаратура 
Витебск: Энциклопедический справочник / Гл. редактор И. П. Шамякин. — Мн.: БелСЭ им. П. Бровки, 1988. — 408 с. — 60 000 экз. — ISBN 5-85700-004-1

Катэгорыя:Аўтобусныя сістэмы Беларусі
Катэгорыя:З’явіліся ў 1925 годзе
Катэгорыя:1925 год у Віцебску
Аўтобус
Dimargaritales

**Dimargaritales** — парадак грыбоў-зігаміцэтаў, які класіфікуецца ў складзе *Kickxellomycotina*. Гэтыя грыбкі з’яўляюцца паразітамі, звычайна на іншых відах зігаміцэтаў (на мукаральных).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Зігаміцэты
Тактычная група «Беларусь»

**Тактычная група «Беларусь»** () — група добраахвотнікаў з Беларусі, якая ўдзельнічала ва ўзброеным канфлікце на Данбасе. Прымала ўдзел у баявых дзеяннях на баку Украіны спачатку ў складзе Добраахвотніцкага Украінскага Корпуса «Правага сектара», а пасля ў складзе разнастайных фармаванняў Украінскай Добраахвотніцкай Арміі і Узброеных сілах Украіны.

## Гісторыя 
Тактычная група «Беларусь» была створана ў студзені 2015 года ў пасёлку Пескі Данецкай вобласці, яе фармаванне праводзілася ў прыфрантавой зоне. Афіцыйна ДУК «Правы сектар» аддаў загад пра стварэнне Тактычнай групы «Беларусь» толькі ў жніўні 2015 года, але да таго часу яна ўжо дэ-факта дзейнічала восем месяцаў. Матэрыяльным забеспячэннем групы ў значнай ступені займаўся дабрачынны фонд «Валошка».

Байцы Тактычнай групы «Беларусь» прымалі ўдзел у баях за Аўдзееўку, Пескі, Валнаваху, Мар’інку.

Першапачаткова група налічвала 26 чалавек, але да 2016 года іх было ўжо больш за 30. Паводле ўнутранай дамоўленасці, дакладная колькасць групы ніколі не агучвалася, каб гэтая інфармацыя не трапіла да спецслужбаў Рэспублікі Беларусь. Вядомыя імёны і пазыўныя некаторых байцоў: грамадскі актывіст Ян Мельнікаў, былыя палітвязні Эдуард Лобаў і Васіль Парфянкоў, а таксама асобы з пазыўнымі: «Рустам Док», «Шляхціч», «Зубр», «Ваяр», «Тур». Большую частку групы складалі добраахвотнікі, якія прытрымліваліся нацыяналістычных поглядаў.

У ліпені 2017 года інфармацыйныя рэсурсы групы былі ўнесены ў спіс экстрэмісцкіх матэрыялаў па рашэнні суда Цэнтральнага раёна Мінска.

9 сакавіка 2022 года падчас уварвання Расіі ва Украіну Тактычная група «Беларусь» у сваіх сацыяльных сетках заявіла пра аб’яднанне ў батальён імя Кастуся Каліноўскага, які пазней быў ператвораны ў полк. Камандзір палка Каліноўскага — Дзяніс Прохараў, у 2015 годзе ваяваў пад Мар’інкай Данецкай вобласці ў складзе тактычнай групы «Беларусь».

У верасні 2022 года МУС Беларусі прызнала інтэрнэт-рэсурсы тактычнай групы «Беларусь» і іншых беларускіх воінскіх фарміраванняў ва Украіне экстрэмісцкім фарміраваннем.

## Загінулыя байцы 
10 жніўня 2015 года ў баі пад Белай Каменкай быў цяжка паранены 33-гадовы беларус Алесь Чаркашын з пазыўным «Тарас», які быў адным са стваральнікаў групы. Знаходзіўся ў коме і памёр 28 жніўня. У тым жа баі быў забіты іншы стваральнік ды каардынатар групы Віталь Ціліжэнка.

13 сакавіка 2022 года пад Кіевам загінуў камандзір групы батальёна Кастуся Каліноўскага Аляксей Скобля (31 год) з пазыўным «Тур», які быў у складзе Тактычнай групы «Беларусь».

## Гл. таксама 
* Беларусь і канфлікт на ўсходзе Украіны
* Атрад Пагоня
* Помнік беларусам, якія загінулі за Украіну
* Алесь Мікалаевіч Чаркашын
* Віталь Віктаравіч Ціліжэнка
* Васіль Парфянкоў
* Эдуард Анатолевіч Лобаў

## Літаратура 
* *Андреева К., Ильяш И.* Белорусский Донбасс — Харьков: Фолио, 2020. — 79—83 с. — ISBN 978-966-03-9020-1.

## Спасылкі 
* Сайт Тактычнай групы «Беларусь» 
* Тактычная група «Беларусь» у Facebook

Катэгорыя:Арганізацыі беларусаў Украіны
Катэгорыя:Арганізацыі паводле алфавіта
Катэгорыя:Вайна на ўсходзе Украіны
Катэгорыя:Беларускія часці на баку Украіны
Аляксандр Уладзіміравіч Цітоў

**Аляксандр Цітоў** (нар. ) — беларускі гандбаліст, лінейны фінскага клуба «Рыйхімякі» і нацыянальнай зборнай Беларусі.

## Біяграфія 
Пачынаў кар’еру ў мінскім СКА, у 2010—2012 гадах выступаў за сталічнае Дынама, пазней вярнуўся ў СКА. У 2013—2015 гадах выступаў ва ўкраінскім «Маторы» і польскіх «Азотах». У 2015 годзе вярнуўся ў Беларусь, стаўшы іграком «Машэкі». Улетку 2016 года перайшоў у фінскі клуб «Рыйхімякі».

Пачаў выступаць за нацыянальную зборную Беларусі па гандболе з 2006 года. Выступаў на чэмпіянатах свету 2013, 2015, 2017, чэмпіянатах Еўропы 2008, 2014, 2016, 2018.

## Статыстыка 
## Спасылкі 
* ЧМ-2013. Превью. Наблюдайте регламент! 
* ЧМ-2017. Руан. Состав на завтра 

Катэгорыя:Гандбалісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі зборнай Беларусі па гандболе
Катэгорыя:Ігракі ГК Рыйхімякі
Катэгорыя:Ігракі ГК Машэка Магілёў
Катэгорыя:Ігракі ГК Азоты-Пулавы
Катэгорыя:Ігракі ГК Матор Запарожжа
Катэгорыя:Ігракі ГК СКА Мінск
Катэгорыя:Ігракі ГК Дынама Мінск
Катэгорыя:Ігракі ГК СКА-РВАР Мінск
Ілья Эдуардавіч Балтрушэвіч

**Ілья Балтрушэвіч** (нар. ) — беларускі футбаліст, абаронца магілёўскага «Дняпра».

## Клубная кар’ера 
У 2015 годзе пачаў прыцягвацца да складу магілёўскага «Дняпра», які на той час выступаў у Першай лізе. Дэбютаваў у асноўнай камандзе 1 жніўня 2015 года ў матчы Кубка Беларусі супраць наваполацкага «Нафтана» (2:3), выйшаўшы на замену ў другім тайме. У 2016 годзе правёў за магілёўскі клуб 4 матчы ў Першай лізе.

У 2017 годзе, пасля выхаду магілёўскай каманды ў Вышэйшую лігу, стаў выступаць за дубль. У ліпені 2017 года на правах арэнды далучыўся да салігорскага «Шахцёра», дзе таксама гуляў за дубль, прымаў удзел у Юніёрскай лізе УЕФА. У 2018 годзе вярнуўся ў «Дняпро», зноў стаў гуляць за дубль, часам прыцягваючыся да асноўнай каманды. Дэбютаваў у Вышэйшай лізе 6 кастрычніка 2018 года ў хатнім матчы супраць брэсцкага «Дынама» (1:4), адгуляўшы ўсе 90 хвілін.

У лютым 2019 года, пасля таго як стала вядома пра аб’яднанне «Дняпра» з мінскім «Промнем», адправіўся на прагляд у аб’яднаную каманду, але не падышоў і пазней далучыўся да «Ліды». У сакавіку 2019 года афіцыйна папоўніў склад аб’яднанай каманды (якая атрымала назву «Дняпро») і быў адпраўлены ў арэнду ў лідскі клуб. У складзе «Ліды» быў трывалым іграком стартавага складу.

У лютым 2020 года пасля прагляду падпісаў кантракт з бабруйскай «Белшынай». Гуляў за дубль бабруйчан, у асноўнай камандзе толькі заставаўся на лаўцы запасных. У ліпені 2020 года пакінуў каманду і неўзабаве далучыўся да «Смаргоні», дзе трывала гуляў у аснове.

Са студзеня 2021 года стаў трэніравацца з магілёўскім «Дняпром» і ў лютым афіцыйна стаў іграком каманды. У сезоне 2021 трывала з’яўляўся ў стартавым складзе магіляўчан. У студзені 2022 года прыбыў на прагляд у «Іслач», якая ў лютым узяла абаронцу ў арэнду. У пачатку сезона 2022 нярэдка гуляў у асноўнай камандзе, у тым ліку ў стартавым складзе, а ў чэрвені атрымаў цяжкую траўму і больш не з’яўляўся на полі. Па заканчэнні сезона 2022 вярнуўся з арэнды ў «Дняпро».

Сезоне 2023 пачаў у магілёўскім клубе ў Першай лізе. У жніўні 2023 года атрымаў траўму і выбыў да канца сезона. У снежні 2023 года падоўжыў кантракт з «Дняпром».

## Статыстыка выступленняў 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі ФК Дняпро Магілёў
Катэгорыя:Ігракі ФК Шахцёр Салігорск
Катэгорыя:Ігракі ФК Ліда
Катэгорыя:Ігракі ФК Белшына
Катэгорыя:Ігракі ФК Смаргонь
Катэгорыя:Ігракі ФК Іслач
Міхаіл Віктаравіч Няжура

**Міхаіл Няжура** (нар. ) — беларускі гандбаліст, лінейны. Выступаў за нацыянальную зборную Беларусі.

## Біяграфія 
Пачынаў кар'еру ў мінскім «Аркатроне», разам з якім стаў чэмпіёнам краіны, пасля чаго пераехаў у італьянскі клуб «Канверсана», гуляў таксама за славенскі «Трыма». У 2008 годзе вярнуўся ў Беларусь, далучыўшыся да складу новаўтворанага мінскага «Дынама». У 2012 гуляў за расійскую «Няву», пазней гуляў у Беларусі за «Вікторыю-Рэгію» і «Гомель». Улетку 2015 года перайшоў у румынскі клуб «Патайса», але неўзабаве разарваў кантракт і завяршыў прафесійную кар'еру.

Пачаў выступаць за нацыянальную зборную Беларусі па гандболе з 2001 года. Пасля 2004 года перастаў выклікацца ў зборную, вярнуўся ў склад у 2011 годзе. Выступаў у складзе зборнай на чэмпіянатах свету 2013 і 2015, чэмпіянаце Еўропы 2014. Пасля сусветнага першынства 2015 года абвясціў аб завяршэнні кар'еры ў зборнай.

## Статыстыка 
## Спасылкі 
* ЧМ-2013. Превью. Наблюдайте регламент! 

Катэгорыя:Гандбалісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі зборнай Беларусі па гандболе
Катэгорыя:Ігракі ГК Патайса Турда
Катэгорыя:Ігракі ГК Гомель
Катэгорыя:Ігракі ГК Вікторыя-Рэгія Мінск
Катэгорыя:Ігракі ГК Нява Санкт-Пецярбург
Катэгорыя:Ігракі ГК Дынама Мінск
Катэгорыя:Ігракі ГК Трыма Трэбне
Катэгорыя:Ігракі ГК Канверсана
Катэгорыя:Ігракі ГК Аркатрон Мінск
Казімір Казіміравіч Катлінскі

**Казімір Катлінскі** (нар. ) — беларускі гандбаліст, варатар. Выступаў за нацыянальную зборную Беларусі. Пасля завяршэння кар’еры стаў трэнерам, цяпер працуе галоўным трэнерам польскага клуба «Астровія».

## Біяграфія 
Пачынаў кар’еру ў мінскім СКА, з якім стаў чэмпіёнам краіны, гуляў таксама за СКІФ. Пазней пераехаў у Польшчу, дзе гуляў за клубы «Бяла Падляска», «Хробры», «Медзь», «Вівэ», «Ольштын», «Повен», а таксама французскі «Ганьі». У 2010 годзе атрымаў грамадзянства Польшчы.
У 2013 годзе вярнуўся ў Беларусь і адзін год выступаў за «Вікторыю-Рэгію», пасля чаго завяршыў кар’еру.

Пачаў выступаць за нацыянальную зборную Беларусі па гандболе з 1994 года, але у 2000-х гадах не выклікаўся ў зборную. У 2011 годзе вярнуўся ў каманду, гуляў за зборную на чэмпіянаце свету 2013 і чэмпіянаце Еўропы 2014.

З 2014 года працаваў галоўным трэнерам магілёўскага клуба «Машэка». У 2017 годзе адправіўся ў Польшчу і ўзначаліў клуб другога дывізіёна «Астровія».

## Статыстыка 
## Спасылкі 
* ЧМ-2013. Превью. Наблюдайте регламент! 

Катэгорыя:Гандбалісты Беларусі
Катэгорыя:Гандбалісты Польшчы
Катэгорыя:Ігракі зборнай Беларусі па гандболе
Катэгорыя:Ігракі ГК Вікторыя-Рэгія Мінск
Катэгорыя:Ігракі ГК Гурнік Забжэ
Катэгорыя:Ігракі ГК Вармія Ольштын
Катэгорыя:Ігракі ГК Вівэ Кельцы
Катэгорыя:Ігракі ГК Медзь Лягніца
Катэгорыя:Ігракі ГК Хробры Глогаў
Катэгорыя:Ігракі ГК Ганьі
Катэгорыя:Ігракі ГК Бяла Падляска
Катэгорыя:Ігракі ГК СКІФ Мінск
Катэгорыя:Ігракі ГК СКА Мінск
Катэгорыя:Гандбольныя трэнеры Беларусі
Катэгорыя:Трэнеры ГК Астровія Остраў Велькапольскі
Катэгорыя:Трэнеры ГК Машэка Магілёў
Павел Віктаравіч Бардукоў

**Павел Бардукоў** (нар. ) — беларускі футбаліст, паўабаронца магілёўскага «Дняпра».

## Клубная кар’ера 
У 2009 годзе пачаў выступаць за дубль магілёўскага «Дняпро». На наступны год замацаваўся ў дублі, а ў сезоне 2011 дэбютаваў у Вышэйшай лізе. Па выніках сезона 2011 «Дняпро» выбыў у Першую лігу і дубль быў расфарміраваны, Павел стаў выступаць за фарм-клуб «Дняпро-2» у Другой лізе. Пасля вяртання магілёўскага клуба ў элітны дывізіён у 2013 годзе зноў стаў выступаць за дубль, часам прыцягваўся да асноўнай каманды. У лютым 2014 на два гады падоўжыў кантракт з клубам. У другой палове 2014 года замацаваўся ў стартавым складзе магіляўчан, аднак па выніках сезона «Дняпро» зноў выбыў у Першую лігу.

У 2015—2016 гадах быў трывалым іграком асновы магілёўскай каманды ў Першай лізе, па выніках сезона 2016 дапамог клубу вярнуцца ў Вышэйшую лігу. У снежні 2016 года падоўжыў кантракт з магіляўчанамі на адзін год. У сезоне 2017 не меў трывалага месца ў аснове, часам заставаўся на лаўцы запасных. З лета 2018 года замацаваўся ў стартавым складзе, але не здолеў выратаваць каманду ад вылету ў Першую лігу.

У лютым 2019 года стала вядома пра аб’яднанне «Дняпра» з мінскім «Промнем». Паўлу не знайшлося месца ў аб’яднанай камандзе, і неўзабаве ён адправіўся на прагляд у бабруйскую «Белшыну». У сакавіку 2019 года афіцыйна пакінуў «Дняпро» і пазней папоўніў склад бабруйскага клуба. Спачатку чаргаваў выхады ў стартавым складзе і не замену, а з верасня трывала замацаваўся ў аснове і дапамог клубу вярнуцца ў Вышэйшую лігу.

У лютым 2020 года падоўжыў кантракт з «Белшынай». Пачынаў сезон 2020 у стартавым складзе, пазней стаў радзей з’яўляцца на полі. У снежні 2020 года пакінуў бабруйскі клуб.

У студзені 2021 года стаў трэніравацца з магілёўскім «Дняпром» і ў лютым падпісаў з ім кантракт. Спачатку звычайна выступаў у стартавым складзе, з ліпеня стаў пераважна заставацца на лаўцы запасных ці выхадзіць на замену. У студзені 2022 года падоўжыў пагадненне з магілёўскім клубам. У сезоне 2022 рэгулярна з’яўляўся ў складзе каманды ў Вышэйшай лізе. У снежні 2022 года падоўжыў кантракт з магілёўскім клубам. Па выніках сезона 2023 дапамог камандзе вярнуцца ў Вышэйшую лігу. У студзені 2024 года зноў падоўжыў пагадненне з «Дняпром».

## Дасягненні 
*  Пераможца Першай лігі чэмпіянату Беларусі: 2019

## Статыстыка выступленняў 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі ФК Дняпро Магілёў
Катэгорыя:Ігракі ФК Дняпро-2 Магілёў
Катэгорыя:Ігракі ФК Белшына
Пётр Уладзіміравіч Зыль

**Пётр Зыль** (нар. ) — беларускі футбаліст, абаронца мінскага «Энергетыка».

## Клубная кар’ера 
Пачынаў кар’еру ў мінскім «Дынама». У 2011—2012 гадах выступаў за фарм-клуб «Дынама-2» у Другой лізе, пасля на працягу трох з паловай гадоў на правах арэнды быў іграком першалігавай «Бярозы-2010».

Па заканчэнні сезона 2015 «Бяроза-2010» спыніла існаванне, і ў сакавіку 2016 года Зыль быў аддадзены ў арэнду клубу «Зорка-БДУ». У жніўні 2016 года перабраўся ў магілёўскі «Дняпро», якому дапамог выйсці ў Вышэйшую лігу.

У лютым 2017 года, канчаткова пакінуўшы мінскае «Дынама», падпісаў новае пагадненне з магіляўчанамі. 22 красавіка 2017 года дэбютаваў у Вышэйшай лізе, выйшаўшы на замену ў канцы матча супраць наваполацкага «Нафтана» (4:0).

У жніўні 2017 года быў аддадзены ў арэнду «Лідзе», дзе стаў іграком асновы. Па заканчэнні сезона ў лістападзе 2017 года вярнуўся ў Магілёў, аднак у студзені 2018 года перайшоў у «Ліду» на рэгулярнай аснове.

Па заканчэнні сезона 2018 пакінуў лідскі клуб. У пачатку 2019 года праходзіў прагляд у «Нафтане» і НФК, аднак у выніку ў сакавіку папоўніў склад клуба «Ашмяны-БДУФК». Пакінуў ашмянскую каманду ў жніўні 2019 года.

У жніўні 2020 года быў дыскваліфікаваны на 2 гады па справе аб дагаварных матчах.

У пачатку 2022 года далучыўся да мар’інагорскай «Вікторыі», а ў пачатку 2024 года стаў іграком мінскага «Энергетыка».

## Міжнародная кар’ера 
Выступаў за юнацкія зборныя Беларусі ў кваліфікацыі чэмпіянату Еўропы.

## Статыстыка выступленняў 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі ФК Дынама-2 Мінск
Катэгорыя:Ігракі ФК Бяроза-2010
Катэгорыя:Ігракі ФК Энергетык-БДУ
Катэгорыя:Ігракі ФК Дняпро Магілёў
Катэгорыя:Ігракі ФК Ліда
Катэгорыя:Ігракі ФК Ашмяны-БДУФК
Катэгорыя:Ігракі ФК Вікторыя Мар’іна Горка
Катэгорыя:Ігракі ФК Энергетык-БДАТУ
Дзмітрый Аляксандравіч Падстрэлаў

**Дзмітрый Падстрэлаў** (нар. ) — беларускі футбаліст, паўабаронца албанскага «Партызані Тырана» і нацыянальнай зборнай Беларусі.

## Клубная кар’ера 
З 2014 года пачаў выступаць за дубль магілёўскага «Дняпра». Па выніках сезона 2014 «Дняпро» вылецеў у Першую лігу, і Дзмітрый стаў прыцягвацца да асноўнага складу, у асноўным выхадзіў на замену.

У снежні 2016 года падоўжыў кантракт з магіляўчанамі да канца сезона 2018. У сезоне 2017 выступаў у асноўным за дубль магіляўчан. 3 лістапада 2017 года дэбютаваў у Вышэйшай лізе, выйшаўшы на замену ў другім тайме матча з мазырскай «Славіяй» (5:3) і паспеў адзначыцца галявой перадачай.

Сезон 2018 пачынаў у дублі, а з лета пачаў прыцягвацца да асноўнай каманды, у кастрычніку замацаваўся ў стартавым складзе.

У лютым 2019 года, пасля таго як стала вядома пра аб’яднанне «Дняпра» з мінскім «Промнем», накіраваўся на прагляд у аб’яднаную каманду. У сакавіку 2019 года афіцыйна стаў іграком аб’яднанай каманды, якая атрымала назву «Дняпро», хутка замацаваўся ў стартавым складзе ў якасці аднаго з асноўных нападнікаў.

У снежні 2019 года, пасля таго як «Дняпро» страціў месца ў Вышэйшай лізе, перайшоў у салігорскі «Шахцёр», падпісаўшы трохгадовы кантракт. Замацаваўся ў асноўным складзе гарнякоў, у сезоне 2020 правёў усе 30 матчаў у чэмпіянаце Беларусі, пераважна ў стартавым складзе, і дапамог камандзе стаць чэмпіёнам краіны. У 2021—2022 гадах заставаўся іграком асновы, заваяваў яшчэ два чэмпіёнскія тытулы.

У лютым 2023 года перайшоў у казахстанскі «Каспій». У ліпені 2023 года па пагадненні бакоў пакінуў клуб і хутка падпісаў кантракт з барысаўскім БАТЭ. У снежні 2023 года пакінуў барысаўскі клуб.

У студзені 2024 года далучыўся да мінскага «Дынама». Правёў за клуб 38 матчаў ва ўсіх турнірах, забіў 7 мячоў і аддаў 5 галявых перадач.

4 студзеня 2025 года паўабаронца стаў іграком албанскага «Партызані», падпісаўшы кантракт на 1,5 гады

## Міжнародная кар’ера 
У сакавіку 2017 года выступаў за юніёрскую зборную Беларусі (да 19 гадоў) у элітным раўндзе чэмпіянату Еўропы ў Англіі.

14 лістапада 2018 года дэбютаваў у моладзевай зборнай Беларусі, выйшаўшы на замену ў другім тайме таварыскага матча супраць Харватыі (1:3). У далейшым стаў адным з асноўных нападнікаў моладзевай зборнай.

23 лютага 2020 года дэбютаваў за нацыянальную зборную Беларусі ў таварыскім матчы супраць Узбекістана (1:0), выйшаўшы на замену ў канцы сустрэчы. У наступным матчы, 26 лютага 2020 года супраць Балгарыі (1:0), адзначыўся дэбютным голам за зборную.

## Дасягненні 
*   Чэмпіён Беларусі (2): 2020, 2021
*  Уладальнік Суперкубка Беларусі: 2021
*  У спісе 22 найлепшых футбалістаў чэмпіянату Беларусі: 2020

## Статыстыка выступленняў 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі зборнай Беларусі па футболе
Катэгорыя:Ігракі ФК Дняпро Магілёў
Катэгорыя:Ігракі ФК Шахцёр Салігорск
Катэгорыя:Ігракі ФК Каспій Актау
Катэгорыя:Ігракі ФК БАТЭ
Катэгорыя:Ігракі ФК Дынама Мінск
Катэгорыя:Ігракі ФК Партызані Тырана
Максім Андрэевіч Рыбакоў

**Максім Рыбакоў** (нар. , ) — беларускі футбаліст, паўабаронца шклоўскага «Спартака».

## Клубная кар’ера 
Вучыўся ў спецыяльным футбольным класе Мінскага сувораўскага вучылішча, з 2010 года гуляў за «Спартак» з роднага Шклова ў Другой лізе і чэмпіянаце вобласці. У 2011 годзе далучыўся да магілёўскага «Дняпра», дзе стаў выступаць за дубль. Па выніках сезона 2011 «Дняпро» выбыў у Першую лігу і дубль быў расфарміраваны, Максім стаў гуляць за фарм-клуб «Дняпро-2» у Другой лізе, дзе у 35 матчах адзначыўся 15 галамі. Пасля вяртання магілёўскага клуба ў элітны дывізіён у 2013 годзе зноў выступаў за дубль, часам прыцягваўся да асноўнай каманды. У канцы 2014 года з’яўляўся ў стартавым складзе магіляўчан, аднак па выніках сезона «Дняпро» зноў выбыў у Першую лігу.

У 2015—2016 гадах быў гуляў за магілёўскую каманду ў Першай лізе, звычайна выходзячы на замену. Па выніках сезона 2016 дапамог клубу вярнуцца ў Вышэйшую лігу. У снежні 2016 года падоўжыў кантракт з магіляўчанамі на адзін год. У сезоне 2017 не меў трывалага месца ў аснове, часам заставаўся на лаўцы запасных.

У студзені 2018 года пакінуў «Дняпро» і неўзабаве стаў іграком «Белшыны». Пачынаў сезон у стартавым складзе, але пазней траўму і з ліпеня да канца сезона не з’яўляўся на полі. У студзені 2019 падоўжыў кантракт з «Белшынай». Сезон 2019 амаль поўнасцю прапусціў з-за траўмы, толькі ў лістападзе зноў стаў з’яўляцца на полі.

У студзені 2020 года зноў далучыўся да «Дняпра». Стаў асноўным іграком каманды і дапамог ёй перамагчы ў Другой лізе. У студзені 2021 года падоўжыў кантракт з магілёўскім клубам. У сезоне 2021 заставаўся асноўным іграком магіляўчан. У студзені 2022 года пакінуў «Дняпро» і завяршыў прафесійную кар’еру, у якасці аматара стаў выступаць за шклоўскі «Спартак».

## Дасягненні 
*  Пераможца Першай лігі чэмпіянату Беларусі: 2019
*  Пераможца Другой лігі чэмпіянату Беларусі: 2020

## Статыстыка выступленняў 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі ФК Спартак Шклоў
Катэгорыя:Ігракі ФК Дняпро Магілёў
Катэгорыя:Ігракі ФК Дняпро-2 Магілёў
Катэгорыя:Ігракі ФК Белшына