open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Паўночная Ютландыя (гісторыка-культурная вобласць)

Паўночная Ютландыя () — гісторыка-культурны рэгіён, які сёння ўваходзіць у тэрыторыю Дацкага каралеўства і ФРГ. Гістарычна гэта была тэрыторыя герцагства Шлезвіг, які вялікі час быў падуладны Даніі.
.
Паўночная Ютландыя:  &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;  і:
 &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; 
Астравы Фанё, Морс, Лэсё, Самсё (зялёны) адносяцца таксама да Паўночнай Ютландыі.
Паўднёвая Ютландыя: &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; ]]

У Сярэднявеччы Паўночная Ютландыя мела ўласную зямлю ў Вібарзе. Ланстынгі існавалі таксама для Паўднёвай Ютландыі, на дацкіх астравах паміж Малым Бельтам і Эрэсунам, а таксама ў Сконэ (цяпер які належыць Швецыі). Тут таксама быў амаж караля.

Як адміністрацыйны тэрмін, назва сустракаецца толькі ў якасці агульнай назвы рэгіёны як «Лансархів Паўночнай Ютландыі» (), размешчанай у Вібарзе.

Як гістарычны ландшафт, Паўночную Ютландыю як гісторыка-культурны рэгіён не варта блытаць з геаграфічным пазначэннем Паўночная Ютландыя. Паўночная Ютландыя ўключае тэрыторыю на поўнач ад Лім-фіёрда да Хімерлан. Гэта адрозніваецца ад Паўночна-Заходняй Ютландыі (выдзеленай зялёным колерам на карце) у залежнасці ад кантэксту. Абедзве гэтыя вобласці разам ахопліваюць адміністрацыйны рэгіён Паўночнай Ютландыі.

## Літаратура 
* Steen Bo Frandsen: *Opdagelsen af Jylland. Den regionale dimension i Danmarkshistorien 1814—1864*, Universitetsforlag, Aarhus 1995. ISBN 87-7288-685-4
* Hans Lyngby Jepsen: *Nordjylland*, hrsg. von Svend Cedergreen Bech. Gyldendal, Kopenhagen 1986
* Edvard Erslev: *Jylland. Studier og Skildringer til Danmarks Geografi*, Kopenhagen 1886

Катэгорыя:Геаграфія Даніі
Аляксандр Эдмундавіч Адамковіч

**Алесь Адамковіч**, поўнае імя **Аляксандр Эдмундавіч Адамковіч** (нар. , в. Зорка, Шаркаўшчынскі раён, Віцебская вобласць) — беларускі журналіст, філолаг, краязнавец, доктар гуманітарных навук.

## Біяграфія 
Скончыў у 1994 годзе СШ у в. Зорка, у 1999 годзе Полацкі дзяржаўны ўніверсітэт, у 2006 годзе факультэт славістыкі Віленскага педагагічнага ўніверсітэта, у 2008 годзе магістратуру. Тэма магістарскай працы: «Стараверы Шаркаўшчыны: сацыялінгвістычны аспект». Са снежня 2008 года дактарант Інстытута літоўскай мовы (аддзел анамастыкі), у 2013 годзе абараніў доктарскую дысертацыю: «Балта-славянскія анамастычныя кантакты ў Віцебскай вобласці».

Працаваў галоўным захавальнікам фондаў, пасля ў 1999—2002 гадах навуковым супрацоўнікам у культурна-асветніцкім цэнтры імя Язэпа Драздовіча і ў музеі мастацтва і этнаграфіі імя Язэпа Драздовіча ў Германовічах, у 2008—2009 гадах намеснікам галоўнага рэдактара літоўскай гістарычнай газеты «Voruta», у 2009 годзе рэдактарам газеты «Trakų žemė». Непрацяглы час у 2004 годзе супрацоўнічаў з польскай газетай (4 нумары) «Nasz czas», дзе быў адказным за беларускую старонку. З 2009 годзе выкладае беларускую літаратуру на філалагічным факультэце Літоўскага ўніверсітэта эдукалогіі. З 2023 года — рэдактар газеты «Trakų žemė».

Старшыня Таварыства беларускай культуры ў Літве з красавіка 2015 года.

11 снежня 2024 г. Дэпартаментам нацыянальных меншасцей пры Урадзе Літоўскай Рэспублікі ўзнагароджаны Залатым медалём Годнасці «За заслугі»

## Навуковая дзейнасць 
Даследуе гісторыю і культуру Шаркаўшчынскага краю. Публікуецца ў мясцовым перыядычным друку. Распрацоўвае пытанні для віктарыны «Ці ведаеш ты свой край?»

У вольны час працуе ў архівах Вільні, Маладзечна, Віцебска, Мінска, збірае матэрыялы па гісторыі Дзісеншчыны. Падрыхтаваў да друку кнігі: «Стараверы Шаркаўшчыны», «Германавіцкая і Сцяпанпольская гміны (гісторыя, падзеі, дакументы)».

## Спасылкі 
* Адамковіч Аляксандр Эдмундавіч

Катэгорыя:Беларусы ў Літве
Катэгорыя:Філолагі Беларусі
Катэгорыя:Краязнаўцы Беларусі
Катэгорыя:Журналісты Беларусі
Катэгорыя:Журналісты Літвы
Катэгорыя:Філолагі Літвы
Навасельскі сельсавет

Назву **Навасе́льскі сельсавет** маюць:

* Навасельскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Багушэўскага (1924—1931, 1935—1960) і Сенненскага (1931—1935, 1960) раёнаў Віцебскай вобласці
* Навасельскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Сенненскага раёна (1924—1960) Віцебскай вобласці
* Навасельскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Талачынскага раёна Віцебскай вобласці
* Навасельскі сельсавет — варыянт назвы Навасёлкаўскага сельсавета Барысаўскага раёна Мінскай вобласці
Застадольскі сельсавет

**Застадо́льскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Сенненскага раёна Віцебскай вобласці. Цэнтр — вёска Застадолле.

Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Сенненскага раёна Віцебскай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Сенненскім раёне БССР. З 12 лютага 1935 года ў складзе Багушэўскага раёна БССР, з 20 лютага 1938 года — Віцебскай вобласці. З 20 студзеня 1960 года ў складзе Сенненскага раёна. 20 мая 1960 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Забараўскага (4 населеныя пункты: вёскі Кругляны, Марцінаўка, Ходараўка і Цеплякі) і Машканскага (4 населеныя пункты: вёскі Бікава, Госмірава, Застадолле і Парнева) сельсаветаў.

На момант скасавання ў склад сельсавета ўваходзілі 8 населеных пунктаў.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Сенненскага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Багушэўскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1960 годзе
Марудлівыя пешаходы, амнібусы з адкрытым верхам і кэбы з конямі, якія скачуць рыссю

**«Марудлівыя пешаходы, амнібусы з адкрытым верхам і кэбы з конямі, якія скачуць рыссю»** () ― нямы кароткаметражны дакументальны фільм рэжысёра і вынаходніка Уільяма Фрыз-Грына. Зняты ў студзені 1889 года.

Фільм ніколі не быў публічна паказаны на экране, хоць некалькі фатаграфічных журналістаў бачылі яго пры жыцці ― у тым ліку Томас Бэдынг, Джэй Хей Тэйлар і Тэадор Браўн. У цяперашні час ён лічыцца згубленым фільмам без вядомых захаваных кадраў (акрамя адной захаванай нерухомай выявы).

## Спасылкі 
Катэгорыя:Дакументальныя фільмы Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Транспарт у культуры і мастацтве
Катэгорыя:Страчаныя фільмы
Катэгорыя:Фільмы Уільяма Фрыз-Грына
Катэгорыя:Нямыя фільмы Вялікабрытаніі
Малпы (фільм)

**«Малпы»** () ― нямы кароткаметражны фільм рэжысёраў  і , а таксама першы фільм, зняты ў ЗША (1890).

## Спасылкі 
Катэгорыя:Кароткаметражныя фільмы ЗША
Катэгорыя:Чорна-белыя фільмы ЗША
Катэгорыя:Фільмы Уільяма Дыксана
Всё сбудется

**«Всё сбудется»** () ― дэбютны студыйны альбом Яраслава Еўдакімава, выдадзены фірмай «» ў 1988 годзе.

## Спіс песень 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Альбомы 1988 года
Катэгорыя:Альбомы Яраслава Еўдакімава
Рыгор Фёдаравіч Базарэвіч

**Рыгор Фёдаравіч Базарэвіч** (7 красавіка 1875, Мазыр — пасля 1920) — часовы генеральны консул Беларускай Народнай Рэспублікі ў Кіеве (1918).

## Біяграфія 
З мяшчан. Скончыў юрыдычны факультэт Кіеўскага ўніверсітэта (1899)

Народны Сакратарыят БНР 30 кастрычніка 1918 (або 17 верасня 1918

Пераехаў у Адэсу, у 1919 годзе ўваходзіў у склад абвешчанага Аляксандрам Бахановічам Часовага краявога ўрада Беларусі.

У 1920 годзе звяртаўся ў Канстанцінопальскую місію БНР.

## Сям’я 
Вядомы два браты Рыгора Базарэвіча. 

Міхаіл (1864 — пасля 1918) — у службе і класным чыне па сканчэнні фізіка-матэматычнага факультэта Кіеўскага ўніверсітэта (1888). Працаваў настаўнікам фізікі і матэматыкі, у т.л. у Крэмянчугскай жаночай гімназіі (з студзеня 1888 прынамсі да 1890), 2-й Кіеўскай мужчынскай гімназіі (з студзеня 1896). З 1909 года дзейсны стацкі саветнік. Інспектар Кіеўскай вучэбнай акругі (прынамсі ў 1896—1910), у 1917 годзе памочнік папячыцеля Віленскай вучэбнай акругі, лаяльна ставіўся да ідэі ўвядзення ў пачатковых і сярэдніх навучальных установах прадметаў беларуская мова, беларуская літаратура і беларусазнаўства. У 1918 годзе дырэктар дэпартамента агульных спраў Міністэрства народнай асветы. 

Канстанцін — службовец упраўлення Палескіх чыгунак.

## Літаратура 
* Українська консульська служба 1917—1923 рр. як державний інститут: становлення, функціонування, персоналії [Текст] / Ірина Борисівна Матяш. — Київ: Інститут історії України НАН України, 2016. — 482 c.

Катэгорыя:Дыпламаты Беларусі
Катэгорыя:Выпускнікі СПбДУ
Катэгорыя:Вікіпедыя:Артыкулы з ручной вікіфікацыяй дат у картцы
Нгуен Ван Люк

**Нгуен Ван Люк** — генерал-лейтэнант В’етнамскай народнай арміі, лідар В’етнамскай нацыяналістычнай партыі, якая выступала супраць паўднёвав’етнамскага рэжыму Нго Дзінь З’ема.

Катэгорыя:Генерал-лейтэнанты
Катэгорыя:Генералы В’етнамскай народнай арміі
Катэгорыя:Удзельнікі вайны ў В’етнаме
Катэгорыя:Палітыкі В’етнама
Беларусы замежжа

**Беларусы замежжа** — асобы, якія пастаянна пражываюць за межамі Беларусі і ідэнтыфікуюць сябе як беларусы або з’яўляюцца выхадцамі з тэрыторыі сучаснай Рэспублікі Беларусь.

Тэрмін быў уведзены Законам № 162-З «Аб беларусах замежжа» ад 16 чэрвеня 2014 года, прынятым Палатай прадстаўнiкоў 14 мая 2014 года і адобраным Саветам Рэспублікі 30 мая 2014 года. У яго ўвайшлі 32 прадстаўнікі дыяспары з 18 краін. Савет ўзгадняе сумесныя захады па ўмацаванні партнёрства дзяржавы і дыяспары.

## Вызначэнне 
Да беларусаў замежжа адносяцца наступныя асобы:

* Грамадзяне Рэспублікі Беларусь, якія пастаянна пражываюць за межамі Рэспублікі Беларусь;
* Замежныя грамадзяне і асобы без грамадзянства, якія пастаянна пражываюць за межамі Рэспублікі Беларусь і самі або іх продкі па прамой узыходзячай лініі нарадзіліся або пражывалі на тэрыторыі сучаснай Рэспублікі Беларусь;
* Замежныя грамадзяне і асобы без грамадзянства, якія пастаянна пражываюць за межамі Рэспублікі Беларусь і ідэнтыфікуюць сябе як беларусы з пункту гледжання этнічнай прыналежнасці да беларускага народа або беларускай мовы, культуры, гістарычных сувязей, ведання і захавання беларускіх традыцый і звычаяў.

## Гл. таксама 
* Закардонны ўкраінец

## Спасылкі 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Беларуская дыяспара
Андрэй Віктаравіч Конах

**Андрэй Конах** (нар. ) — беларускі бадмінтаніст. Сын заслужанага трэнера Беларусі Віктара Конаха.

## Дасягненні 
**Чэмпіянат Беларусі па бадмінтоне**

**Парны разрад**
*  **Чэмпіён (3)**: 2004, 2008, 2009

**Мікс**
*  **Чэмпіён (4)**: 2000, 2004,  2006, 2008

Катэгорыя:Бадмінтаністы Беларусі
Катэгорыя:Чэмпіёны Беларусі па бадмінтоне
Конах

**Конах** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Аляксей Конах (нар. 1987) — беларускі бадмінтаніст.
* Андрэй Конах (нар. 1980) — беларускі бадмінтаніст.
Жаўрыд

**Жаўрыд** — беларускае прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Міхаіл Фядотавіч Жаўрыд (1906 — да 1991) — беларускі вучоны, выкладчык, дзяржаўны дзеяч.
* Павел Якаўлевіч Жаўрыд (1889—1939) — беларускі грамадска-палітычны дзеяч, журналіст.
* Ян Раймундавіч Жаўрыд (1885/1884—1937) — беларускі каталіцкі святар.
Вольга Анатольеўна Конан

**Вольга Анатольеўна Конан** (нар. , г. Брэст, Беларусь) — беларуская, польская і нямецкая бадмінтаністка.

## Біяграфія 
Пачала гуляць у бадмінтон з 6-ці гадоў, у Брэсце. У 18 гадоў выступала на Алімпіядзе ў Пекіне, прэзентавала Беларусь.

У складзе зборнай Германіі, як жаночай, гэтак і змяшанай, стала чэмпіёнкай Еўропы.

## Дасягненні 
**Чэмпіянат Беларусі па бадмінтоне**

**Адзіночны разрад**
*  **Чэмпіён (1)**: 2008

**Парны разрад**
*  **Чэмпіён (1)**: 2008

**Мікс**
*  **Чэмпіён (2)**: 2004, 2006

## Спасылкі 
* БОЛЬШОЕ ИНТЕРВЬЮ С ОЛЬГОЙ КОНОН

Катэгорыя:Бадмінтаністкі Беларусі
Катэгорыя:Бадмінтаністкі Польшчы
Катэгорыя:Бадмінтаністкі Германіі
Катэгорыя:Чэмпіёны Беларусі па бадмінтоне
Катэгорыя:Удзельнікі летніх Алімпійскіх гульняў 2008 года
Універсітэт Вест-Індыі

**Універсітэт Вест-Індыі** (UWI; ) — вышэйшая навучальная ўстанова, якая абслугоўвае шэраг дзяржаў і залежных тэрыторый (былых брытанскіх калоній) рэгіёну Антыліі (астраўной зоны Цэнтральнай Амерыкі) — Вест-Індыі, а таксама Беліза і Гаяны. Ва ўсіх гэтых краінах афіцыйнай мовай традыцыйна служыць англійская.

## Гісторыя 
Універсітэт быў заснаваны ў 1948 годзе па рэкамендацыі Камісіі Асквіта, першапачаткова ў якасці каледжа Лонданскага ўніверсітэта, і атрымаў афіцыйную назву: University College of the West Indies (UCWI). Першы кампус UCWI быў заснаваны на Ямайцы, у горадзе Мона (за пяць міляў ад Кінгстана), у карпусах былога лагера эвакуяваных сюды ў гады Другой сусветнай вайны гібралтарцаў.

У 1960 годзе Імперскі Каледж Трапічнай Агрыкультуры (англ. Imperial College of Tropical Agriculture) быў пераўтвораны ў другі кампус UCWI на Трынідадзе. У 1962 годзе каледж UCWI атрымаў статус незалежнага Універсітэта Вест-Індыі (UWI). У 1963 годзе быў створаны трэці кампус УВІ (UWI) на Барбадасе.
Брыджтаўн (аэрапорт)

**Міжнародны аэрапорт імя Грэнтлі Адамса** (, ІАТА: BGI, ІКАО: TBPB) — адзіны міжнародны аэрапорт Барбадаса, размешчаны паблізу Брыджтаўна. Аэрапорт мае прамыя зносіны з пунктамі прызначэння ў ЗША, Канадзе, Цэнтральнай Амерыцы і Еўропе. У 2016 годзе аэрапорт быў восьмым па загружанасці аэрапортам у Карыбскім басейне і трэцім па загружанасці аэрапортам на Малых Антыльскіх астравах пасля міжнароднага аэрапорта каралевы Беатрыкс на Арубе і міжнароднага аэрапорта Пуэнт-а-Пітр на Гвадэлупе. Ён таксама застаецца важным паветраным пунктам для пасажыраў круізных суднаў, якія адпраўляюцца і прыбываюць у порт Брыджтаўна.

## Гісторыя 
Першы зарэгістраваны палёт на Барбадас адбыўся ў 1929 годзе. Самалёт прызямліўся на месцы сённяшняга поля для гольфа Роклі. З 1938 года самалёты пачалі прызямляцца на травяністую паласу ў раёне сучаснага аэрапорта. У 1949 годзе на гэтым месцы быў пабудаваны першы тэрмінал, і аэрапорт атрымаў назву Seawell.

У 1977 аэрапорт упершыню прыняў Канкорд. У 1976 годзе аэрапорт быў перайменаваны ў гонар першага прэм’ер-міністра Барбадаса сэра Грэнтлі Герберта Адамса. У 2000 годзе пачалася мадэрнізацыя аэрапорта.
Сандра Мейсан

Дама **Сандра Прунела Мейсан** (; нар. , Сент-Філіп) — барбадаскі грамадскі і палітычны дзеяч, Генерал-губернатар Барбадаса (2018—2021). Прэзідэнт Барбадаса з 30 лістапада 2021 года.

Сандра Мейсан з’яўлялася практыкуючым адвакатам, выконвала функцыі суддзі высокага суда ў Сент-Люсіі і суддзі апеляцыйнага суда ў Барбадасе. Яна стала першай жанчынай, дапушчанай да гэтай пасады на Барбадасе. Таксама займала пасаду старшыні камісіі Карыкам па ацэнцы рэгіянальнай інтэграцыі, была першым магістратам, прызначаным паслом Барбадаса, і першай жанчынай, якая працавала ў апеляцыйным судзе краіны. Была прызначаная ў склад Арбітражнага Суда Сакратарыята Садружнасці і некаторы час выконвала абавязкі генерал-губернатара Барбадаса.

Катэгорыя:Прэзідэнты Барбадаса
Патака

**Патака** — цукрысты прадукт, вязкі, празрысты водны раствор глюкозы, алігацукрыдаў і дэкстрынаў. Колькасць сухіх рэчываў каля 80 %. Павышае растваральнасць цукрозы ў вадзе (затрымлівае крышталізацыю). Атрымліваюць ацукроўваннем крухмалу разведзенымі кіслотамі, потым сіроп фільтруюць і ўварваюць. Выкарыстоўваюць у кандытарскай, кансервавай, тэкстыльнай прамысловасцях, у хлебапячэнні.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Харчовыя дабаўкі
Катэгорыя:Цукар
Чарлз Райс

**Чарлз Моэн Райс** (; ) — амерыканскі вірусолаг і лаўрэат Нобелеўскай прэміі, яго галоўнай сферай даследаванняў з’яўляецца вірус гепатыту С. З’яўляецца прафесарам вірусалогіі ва Універсітэце Ракфелера ў Нью-Ёрку і ад’юнкт-прафесарам Карнельскага ўніверсітэта і Медыцынскай школы Вашынгтонскага ўніверсітэта.

Райс з’яўляецца членам Амерыканскай асацыяцыі развіцця навукі, членам Нацыянальнай акадэміі навук ЗША і быў прэзідэнтам Амерыканскага таварыства вірусалогіі з 2002 па 2003 год. У 2016 годзе разам з Ральфам Бартэншлагерам і Майклам Сафія ён атрымаў прэмію Ласкера-ДэБейкі за клінічныя медыцынскія даследаванні. Разам з Майклам Хаўтанам і Харві Алтэрам ён быў узнагароджаны Нобелеўскай прэміяй па фізіялогіі і медыцыне 2020 года «за адкрыццё віруса гепатыту С».

## Ранняе жыццё і адукацыя 
Нарадзіўся 25 жніўня 1952 года ў Сакрамента, штат Каліфорнія.

Райс атрымаў ступень бакалаўра па заалогіі ў Каліфарнійскім універсітэце ў Дэвісе ў 1974 годзе. У 1981 годзе атрымаў ступень доктара філасофіі біяхіміі ў Каліфарнійскім тэхналагічным інстытуце, дзе вывучаў РНК-вірусы ў лабараторыі Джэймса Штрауса. Затым заставаўся ў Каліфарнійскім тэхналагічным інстытуце на працягу чатырох гадоў, каб зрабіць доктарскае даследаванне.

## Кар’ера 
Пасля аспірантуры Райс разам са сваёй даследчай групай у 1986 годзе пераехаў у Школу медыцыны Вашынгтонскага ўніверсітэта, дзе заставаўся да 2001 года
* 2004 — Абраны членам Амерыканскай асацыяцыі садзейнічання развіццю навукі
* 2005 — Абраны членам Нацыянальнай акадэміі навук ЗША
* 2005 — Абраны членам Амерыканскай акадэміі мікрабіялогіі
* 2007 — Вірусалагічная прэмія М. В. Беерынка
* 2015 — Прэмія Роберта Коха
* 2016 — Прэмія здароўя Артуа-Бае Латура
* 2016 — Прэмія Ласкера
* 2020 — Нобелеўская прэмія па фізіялогіі і медыцыне

Катэгорыя:Лаўрэаты Нобелеўскай прэміі па медыцыне
Катэгорыя:Лаўрэаты Нобелеўскай прэміі з ЗША
Катэгорыя:Вірусолагі ЗША
Катэгорыя:Выпускнікі Каліфарнійскага тэхналагічнага інстытута
Сідорніцкі сельсавет

**Сідо́рніцкі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Сенненскага раёна Віцебскай вобласці. Цэнтр — вёска Тур’ева.

Утвораны 20 жніўня 1924 года як **Сідорніцкі (Тур’еўскі) сельсавет** у складзе Багушэўскага раёна Аршанскай акругі БССР. Цэнтр — маёнтак Сідорнічы. У 1926 годзе цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Тур’ева. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Багушэўскім раёне БССР. З 8 ліпеня 1931 года ў складзе Сенненскага раёна БССР, з 20 лютага 1938 года — Віцебскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Алексініцкага сельсавета.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Сенненскага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Багушэўскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1954 годзе
1889 год у гісторыі кіно

**1889** год быў адзначаны шэрагам кінематаграфічных падзей.

## Падзеі 
## Фільмы 
## Нарадзіліся 
## Памерлі 
## Гл. таксама 
## Крыніцы 
## Літаратура 
## Спасылкі 

Катэгорыя:Гады ў кінематографе
Джон Лорд

**Джон Лорд** (, поўнае імя  — Джонатан Дуглас Лорд; ) — брытанскі кампазітар і клавішнік, найбольш вядомы сваім удзелам у гурце «Deep Purple».

Удзельнік гуртоў «Artwoods», «Flower Pot Men», «Deep Purple», «Whitesnake» і «Paice, Ashton & Lord». З 2002 года засяродзіўся на сольнай кар’еры.

Стыль гульні Джона Лорда лёгка пазнавальны, як з-за характэрнага гуку аргана Хаманда, часта выкарыстанага музыкам для выканання, а таксама з-за прыкметнага ўплыву класічных кампазітараў на творы музыкі.

## Зноскі
Катэгорыя:Deep Purple
Катэгорыя:Кампазітары Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Акадэмічныя музыканты Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Рок-музыканты Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Музыканты прагрэсіўнага рока
Катэгорыя:Хард-рок
Катэгорыя:Памерлі ад раку падстраўнікавай залозы
Трафальгарская плошча ў Лондане

**«Трафальгарская плошча ў Лондане»** () — нямы кароткаметражны чорна-белы фільм, зняты брытанскімі піянерамі кінематографа  і  у 1890 годзе.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Дакументальныя фільмы Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Кароткаметражныя фільмы
Катэгорыя:Чорна-белыя фільмы Вялікабрытаніі
Фінансавы крызіс эпохі Сёва

**Фінансавы крызіс эпохі Сёва** () — фінансавая паніка, якая здарылася ў 1927 ў Японіі ў першы год праўлення імператара Хірахіта (Сёва). Крызіс прывёў да адстаўкі ўрада Вакацукі Рэйдзіра і пашырэння ролі канцэрнаў-дзайбацу ў эканоміцы краіны.

Прычынамі крызісу лічацца запавольванне японскай эканомікі пасля паспяховых пасляваенных гадоў і ўрон, які нанёс землятрус у раўніне Канто ў 1923. Урад зрабіў спробу падтрымаць бізнес ў рэгіёне праз ільготнае крэдытаванне, што прывяло да працяглых дэбатаў у Парламенце вясной 1927 наконт неабходнасці і памераў падтрымкі, калі парламенцкая апазіцыя патрабавала раскрыць рэальнае фінансавае становішча праблемных банкаў. Навіны пра банкруцтва аднаго з даўжнікоў, банка Токіа Ватанабэ, выклікалі паніку сярод насельніцтва Токіа і вынас сродкаў, што прывяло да закрыцця 37 банкаў. Запыт прэм’ер-міністра Вакацукі дадатковай падтрымкі з боку Банка Японіі для буйнога Банка Тайваня быў нечакана адхілены Тайным Саветам, і ўраду прыйшлося сысці ў адстаўку.

Увядзенне новым урадам Танака Гііці трохтыднёвых банкаўскіх канікул прывяло да завяршэння крызісу, і наступныя ўрады перайшлі да практыкі ўзбуйнення банкаў і ліквідацыі маленькіх і фінансава няслушных. У 1932 у краіне налічвалася 625 банкаў замест амаль двух тысяч, якія існавалі да крызісу, а большая частка сродкаў сканцэнтравалася ў Вялікай пятёрцы: банках Міцуі, Міцубісі, Сумімота, Ясуда і Даіці.

## У культуры 
* У фільме Хаяо Міядзакі «Падымаецца вецер» (2013) дарогу аўтамабілю галоўнага героя і яго сябра Кіра Хондзё перагароджвае натоўп укладчыкаў, якія спрабуюць забраць свае грошы з збанкручанага банка ў красавіку 1927.

Катэгорыя:Эканамічныя крызісы
Катэгорыя:Фінансы ў Японіі
Катэгорыя:1927 год у Японіі
Чэмпіянат Беларусі па міні-футболе

**Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па міні-футболе** — галоўнае штогадовае клубнае спаборніцтва Беларусі па міні-футболе. Чэмпіянат праводзіцца з 1990 года.

## Пераможцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт Беларускай асацыяцыі міні-футбола
* ЗАЛ СЛАВЫ БАМФ
* МАКСЛАЙН- ЧЕМПИОНАТ БЕЛАРУСИ ПО МИНИ-ФУТБОЛУ ВЫСШАЯ ЛИГА АРХИВ 1-5 ЧЕМПИОНАТЫ
Какоўчынскі сельсавет

**Како́ўчынскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Сенненскага раёна Віцебскай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — аграгарадок (да 2010 года вёска) Какоўчына.

## Гісторыя 
Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Багушэўскага раёна Аршанскай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Багушэўскім раёне БССР. З 8 ліпеня 1931 года сельсавет у складзе Аршанскага раёна, з 12 лютага 1935 года — у складзе адноўленага Багушэўскага раёна БССР, з 20 лютага 1938 года — Віцебскай вобласці. З 20 студзеня 1960 года сельсавет у складзе Сенненскага раёна. 20 мая 1960 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Ледневіцкага сельсавета. На 1 студзеня 1974 года ў складзе Какоўчынскага сельсавета 34 населеныя пункты. 21 жніўня 1989 года ў склад сельсавета з Обальскага сельсавета перададзены 9 населеных пунктаў (вёскі Буда, Грузды, Забараўе, Калантаёва, Мішчукова, Нярэйша, Ходасы, Янова і пасёлак Лясная Паляна). 8 красавіка 2004 года да сельсавета далучана частка скасаванага Алексініцкага сельсавета (3 населеныя пункты ў межах сельскагаспадарчага вытворчага кааператыва «Бяленева»: вёскі Аўсеева, Мацкова і Папіна).

## Насельніцтва 
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 2216 чалавек, з іх 96,2 % — беларусы, 2,3 % — рускія, 1,0 % — украінцы; паводле перапісу 2019 года — 1764 чалавекі.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.


Катэгорыя:Былыя сельсаветы Багушэўскага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Аршанскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Габрыэль Борыч

**Габрыэль Борыч Фонт** (, нар. 11 лютага 1986) — левацэнтрысцкі чылійскі палітык, абраны Прэзідэнт Чылі, які ўступіў на пасаду 11 сакавіка 2022 года.

Ён стаў наймаладзейшым кіраўніком сваёй краіны (і другім на планеце).

Катэгорыя:Прэзідэнты Чылі
МФК ВРЗ

**МФК «ВРЗ»** — міні-футбольны клуб з Гомеля.

## Гісторыя 
Футзальная каманда «ВРЗ» створана ў верасні 2005 года на базе зборнай каманды Гомельскага ВРЗ па міні-футболе. З верасня 2010 года каманда функцыянуе на прафесійным аснове.

З 2014 года выступае ў вышэйшай лізе чэмпіянату Беларусі па міні-футболе.

## Дасягненні клуба 
**Чэмпіянат Беларусі па міні-футболе**
*  **Серебряный призёр (5):** 2016/2017, 2017/2018, 2018/2019, 2019/2020, 2020/2021

**Кубак Беларусі па міні-футболе**
*  **Уладальнік (1)**: 2020/2021

**Суперкубак Беларусі па міні-футболе**
*  **Уладальнік (1)**: 2021

## Статыстыка выступленняў 
## Трэнеры 
* Анатоль Яноўскі

## Спасылкі 
* ВРЗ (ГОМЕЛЬ)
МФК Лідсельмаш

**МФК «Лідсельмаш»** — былы міні-футбольны клуб з Ліды.

## Гісторыя 
Міні-футбольны клуб створаны ў 2007 годзе па ініцыятыве генеральнага дырэктара завода «Лідсельмаш» Юр’я Вашкевіча.

У 2019 годзе клуб спыніў існаванне.

## Дасягненні клуба 
**Чэмпіянат Беларусі па міні-футболе**
*  **Чэмпіён (4)**: 2011/2012, 2014/2015, 2015/2016, 2015/2016
*  **Бронзавы прызёр (2)**: 2012/2013, 2016/2017

**Кубак Беларусі па міні-футболе**
*  **Уладальнік (1)**: 2018/2019
*  **Фіналіст (3)**: 2011/2012, 2015/2016, 2016/2017

**Суперкубак Беларусі па міні-футболе**
*  **Уладальнік (2)**: 2015, 2016
*  **Фіналіст (1)**: 2018

## Трэнер 
* Віктар Тарчыла (2010—2019)
Кубак Беларусі па міні-футболе

**Кубак Беларусі па міні-футболе** — беларускае штогадовае спаборніцтва па міні-футболе. Праводзіцца з 1991 года.

## Пераможцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт Беларускай асацыяцыі міні-футбола
* ЗАЛ СЛАВЫ БАМФ
* Результаты финальных матчей розыгрышей Кубка Беларуси с 1991 по 2005 год.
Раі (тайфун)

**Раі**, **Рай** () — тайфун, які сфарміраваўся ў заходняй частцы Ціхага акіяна ў снежні 2021 года, выклікаў катастрафічныя разбурэнні і чалавечыя ахвяры на Філіпінах.

Сфарміраваўся 12 снежня, аб чым паведаміла метэаралагічная абсерваторыя Ганконга. 16 снежня тайфун абрынуўся на востраў Сіаргаа на ўсход ад Мінданаа на поўдні Філіпін. Ён бушаваў у краіне на працягу трох дзён, выклікаючы паводкі і апоўзні, прывёў да разбурэнняў у цэнтральных і паўднёвых рэгіёнах Філіпін, уключаючы асобныя раёны самага буйнога філіпінскага вострава Лусон. Затым, паводле звестак Нацыянальнага цэнтра гідраметэаралагічнага прагназавання В’етнама, эпіцэнтр тайфуну рухаецца ў бок в’етнамскай правінцыі Біньдзінь.

Згодна абнародаванай 21 снежня справаздачы нацыянальнай паліцыі Філіпін амаль мільён жыхароў краіны пацярпелі ў выніку тайфуну, 442424 чалавекі былі эвакуіраваны, колькасць загінулых у выніку тайфуну павялічылася да 375 чалавек, яшчэ 56 лічацца прапаўшымі без вестак.

Катэгорыя:Тайфуны
Катэгорыя:Снежань 2021 года
Катэгорыя:2021 год на Філіпінах
Аддзел навуковай інфармацыі па грамадскіх навуках НАН Беларусі

**Аддзел навуковай інфармацыі па грамадскіх навуках НАН Беларусі** — былая навуковая арганізацыя ў складзе Аддзялення гуманітарных навук і мастацтваў НАН Беларусі. Заснаваны ў 1974 годзе, расфарміраваны ў 1999.

## Напрамкі навуковай дзейнасці 
* публікацыя аператыўных тэматычных прац па арыгінальнай навуковай інфармацыі, тэматычнай інфармацыі і аналітычных дакладаў па айчынных і замежных грамадскіх і гуманітаных навуках
* бягучая навуковая, ідэолага-палітычная, сацыяльна эканамічная і прагнозная інфармацыя
* праблемы аўтаматызацыі інфармацыйных працэсаў у полі гуманітарных і сацыяльных навук
 

## Структура на 1999 год 
* сектар інфармацыі па айчынных гуманітарных і грамадскіх навуках
* сектар інфармацыі па замежных гуманітарных і грамадскіх навуках
* сектар камп’ютарызацыі інфармацыйных актыўнасцяў

## Кіраўніцтва 
* Леанід Фёдаравіч Яўменаў — загадчык у 1982—1999 гг.

## Спасылкі 
* Профіль Аддзела навуковай інфармацыі па грамадскіх навуках на старонцы Аддзялення гуманітарных навук і мастацтваў НАН Беларусі (1999)
* Публікацыі Аддзела ў электронным каталогу Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі

Катэгорыя:Нацыянальная акадэмія навук Беларусі
Катэгорыя:Зніклі ў 1999 годзе
Катэгорыя:Інстытуты Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі
Бокс для мужчын

«**Бокс для мужчын**» () — амерыканскі кароткаметражны нямы фільм 1891 года, прадзюсараваны і рэжысіраваны  і  для кампаніі «Edison Manufacturing Company», у якім двое супрацоўнікаў Эдысана ў баксёрскіх пальчатках робяць выгляд, што спарынгуюць на баксёрскім рынгу. Плёнка даўжынёй 12 футаў была знята ў перыяд з траўня па чэрвень 1891 года ў фатаграфічным будынку лабараторыі Эдысана ў Вест-Арынджы, штат Нью-Джэрсі, на эксперыментальную кінетографную камеру «Edison-Dickson-Heise» з гарызантальнай падачай і праглядам праз круглую адтуліну на плёнку 3/4 цалі (19 мм) з адным краёвым шэрагам перфарацыі зорачак, у якасці эксперыментальнай дэманстрацыі і ніколі не дэманстравалася публічна. Адбітак захаваўся ў кінаархіве Бібліятэкі Кангрэса ЗША ў складзе калекцыі Гордана Хендрыкса.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Фільмы Уільяма Дыксана
Катэгорыя:Кароткаметражныя фільмы ЗША
Катэгорыя:Чорна-белыя фільмы ЗША
Катэгорыя:Фільмы пра бокс
Ньюаркскі атлет

«**Ньюаркскі атлет»** () — нямы кароткаметражны дакументальны фільм Томаса Эдысана. У фільме быў упершыню зняты прафесійны атлет. Прэм’ера адбылася ў ЗША у чэрвені 1891 года. У 2010 годзе ўключаны ў Нацыянальны рэестр фільмаў.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Дакументальныя фільмы ЗША
Катэгорыя:Нацыянальны рэестр фільмаў
Катэгорыя:Нямыя фільмы ЗША
Катэгорыя:Кароткаметражныя фільмы ЗША
Катэгорыя:Чорна-белыя фільмы ЗША
Катэгорыя:Фільмы Уільяма Дыксана
Катэгорыя:Фільмы пра спорт
Рэферэндум у Беларусі (2022)

**Рэферэндум у Беларусі 2022 года** — рэферэндум, які прайшоў у Беларусі 27 лютага 2022 года.

## Умовы правядзення 
Згодна з Канстытуцыяй Рэспублікі Беларусь змяненні і дапаўненні ў Асноўны Закон краіны могуць быць праведзены праз рэферэндум. Рашэнне аб змяненні і дапаўненні Канстытуцыі шляхам рэферэндуму лічыцца прынятым, калі за яго прагаласавала большасць грамадзян, унесеных у спісы для галасавання.

Рэферэндум адбываўся на фоне рэпрэсій пасля падаўлення масавых палітычных пратэстаў. Улады не адкрылі ўчасткаў за мяжой, не публікаваліся спісы членаў выбарчых камісій.

Падчас правядзення рэферэндума адбылося Расійскае уварванне ва Украіну. 27 лютага а 14:00 у многіх гарадах адбыліся лакальныя дэманстрацыі супраць вайны і ў знак салідарнасці з Украінай, яны адбываліся каля выбарчых участкаў канстытуцыйнага рэферэндума, у асноўны дзень галасавання. Святлана Ціханоўская напярэдадні заклікала псаваць бюлетэні і выказаць сваё стаўленне да расійскага ўварвання каля ўчасткаў, дзень абраны для агульнага пратэсту як адзіная магчымасць масавага мерапрыемства без папярэдніх затрыманняў удзельнікаў пры цяперашнім становішчы ў краіне. Пасля першых воклічаў «Не — вайне!» і «Слава Украіне!» каля ўчасткаў па ўсёй краіне пачаліся затрыманні. Аднак, тым жа 27 лютым а 17:00 у цэнтрах многіх беларускіх гарадоў, у Мінску каля будынка Генеральнага штаба, адбыліся антываенныя мітынгі, ім ужо папярэднічалі затрыманні ўдзельнікаў на падыходах да вызначаных месцаў, хапалі пратэстоўцаў падчас мітынга і на сыходзе на прылеглых вуліцах. Агулам 27 сакавіка за ўдзел у антываенным пратэсце па папярэдніх звестках было затрымана каля 800 чалавек. Таксама 27 лютага адбываліся затрыманні на ўчастках за псаванне бюлетэняў, толькі ў Наваполацку схоплена 80 чалавек за спробу сфатаграфаваць свой бюлетэнь у кабінцы для таемнага галасавання, агульная колькасць затрыманых за гэта па краіне невядома.

## Падрыхтоўка 
15 сакавіка 2021 года ў рамках рэалізацыі палажэнняў рэзалюцыі VI Усебеларускага народнага сходу была створана Канстытуцыйная камісія. Да 1 жніўня 2021 года Канстытуцыйная камісія павінна была прадставіць Прэзідэнту Беларусі прапановы па змяненні Канстытуцыі для далейшага іх вынясення на рэспубліканскі рэферэндум.

27 снежня 2021 года праект змяненняў і дапаўненняў Канстытуцыі Рэспублікі Беларусь быў абнародаваны для ўсенароднага абмеркавання.

Першапачаткова агучвалася прапанова пра правядзенні рэферэндума для прыняцця новай Канстытуцыі Рэспублікі Беларусь, аднак пасля абнародвання прапаноў, было заяўлена пра правядзенне рэферэндума па ўнясенні змяненняў і дапаўненняў у дзеючую Канстытуцыю Рэспублікі Беларусь.

## Вынік 
Цэнтрвыбаркам абвясціў, што змены ў Канстытуцыю Беларусі былі ўхвалены.

Магчымасць сабрацца ў асноўны дзень галасавання 27 лютага людзі выкарысталі для антываенных пратэстаў у сувязі з уварваннем Расіі ва Украіну. Сотні людзей былі затрыманыя.

Катэгорыя:Прэзідэнцтва Аляксандра Лукашэнкі
Катэгорыя:Рэферэндумы ў Беларусі
Катэгорыя:2022 год у Беларусі
Катэгорыя:Люты 2022 года
Катэгорыя:Выбары 2022 года
Катэгорыя:Падзеі 27 лютага
Інстытут радыяцыйных фізіка-хімічных праблем НАН Беларусі

**Інстытут радыяцыйных фізіка-хімічных праблем НАН Беларусі** — былая навуковая арганізацыя ў складзе Аддзялення фізіка-тэхнічных навук НАН Беларусі. Утвораны ў 1991 годзе у складзе Акадэмічнага навукова-тэхнічнага комплексу «Сосны», расфарміраваны ў 2002.

## Напрамкі навуковай дзейнасці 
* фізіка і хімія ўзаемадзеяння радыяцыі з рэчывам
* тэхналогіі і тэхніка радыяцыйных прылад для народнай гаспадаркі
 
## Структура ў 2000 годзе 
### Лабараторыі
* электронна-прамянёвых тэхналогій
* нейтроннай фізікі
* ядзерна-фізічных канстант
* радыяцыйнай мадыфікацыі кампазітных матэрыялаў
* радыяцыйнай хіміі
* радыяцыйнай фізікі
* тэрмічнай механікі гетэрагенных сістэм
### Аддзелы
* інжынерна-аперацыйны
* радыяцыйнай тэхнікі і тэхналогіі

## Кіраўніцтва 
* Сальнікаў Л.І. — дырэктар

## Спасылкі 
* Профіль Інстытута радыяцыйных фізіка-хімічных праблем на старонцы Аддзялення фізіка-тэхнічных навук НАН Беларусі (2000)
* Публікацыі Інстытута радыяцыйных фізіка-хімічных праблем ў электронным каталогу Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі

Катэгорыя:Нацыянальная акадэмія навук Беларусі
Катэгорыя:Зніклі ў 2002 годзе
Катэгорыя:Інстытуты Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі
Інстытут радыеэкалагічных праблем НАН Беларусі

*Не варта блытаць з Інстытутам радыебіялогіі НАН Беларусі*

**Інстытут радыеэкалагічных праблем НАН Беларусі** — былая навуковая арганізацыя ў складзе Аддзялення фізіка-тэхнічных навук НАН Беларусі. Утвораны ў 1991 годзе у складзе Акадэмічнага навукова-тэхнічнага комплексу «Сосны», расфарміраваны ў 2002.

## Напрамкі навуковай дзейнасці 
* радыяцыйныя праблемы навакольнага асяроддзя
* распрацоўка метадаў, абсталявання і прылад па вырашэнні праблемы мінімізацыі наступстваў аварыі на Чарнобыльскай АЭС для Беларусі
 
## Лабараторыі ў 2000 годзе 
* дыягностыкі навакольнага асяроддзя ядзерна-фізічнымі метадамі
* даследаванняў паводзін радыенуклідаў у навакольным асяроддзі
* матэматычнага мадэлявання і прагназавання радыеэкалагічных сітуацый
* радыяцыйнай бяспекі
* радыяцыйна-таксікалагічнай экалогіі
* экалогіі радыеактыўных і нерадыеактыўных выкідаў АЭС
* радыяхімічных даследаванняў навакольнага асяроддзя
* радыяхімічнай дыягностыкі навакольнага асяроддзя
* радыяхімічных праблем
* радыеэкалагічных праблем і бяспекі ядзерных тэхналогій

## Кіраўніцтва 
* Г.А. Шаравараў — дырэктар

## Спасылкі 
* Профіль Інстытута радыеэкалагічных праблем на старонцы Аддзялення фізіка-тэхнічных навук НАН Беларусі (2000)
* Публікацыі Інстытута радыеэкалагічных праблем ў электронным каталогу Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі

Катэгорыя:Нацыянальная акадэмія навук Беларусі
Катэгорыя:Зніклі ў 2002 годзе
Катэгорыя:Інстытуты Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі
Катэгорыя:Радыеэкалогія ў Беларусі
Катэгорыя:Радыебіялогія ў Беларусі
Катэгорыя:Радыяхімія ў Беларусі
Інстытут праблем энергетыкі НАН Беларусі

*Не варта блытаць з Інстытутам энергетыкі НАН Беларусі*

**Інстытут праблем энергетыкі НАН Беларусі** — былая навуковая арганізацыя ў складзе Аддзялення фізіка-тэхнічных навук НАН Беларусі. Утвораны ў 1991 годзе у складзе Акадэмічнага навукова-тэхнічнага комплексу «Сосны», расфарміраваны ў 2002.

## Напрамкі навуковай дзейнасці 
* энергетыка, энергетычнае абсталяванне
* энергетычныя машыны і тэхналогіі
* энергагенерацыйныя і энергазберагальныя сістэмы
* праблемы бяспекі ядзернай энергетыкі 
 
## Лабараторыі ў 2000 годзе 
* біяэнергетычных рэсурсаў і тэхналогій
* эколага-эканамічных даследаванняў
* энергазберажэння
* цеплаабмену у апаратах электрычных станцый
* матэрыялазнаўства
* ядзерна-фізічных метадаў даследаванняў
* фізікі ядзерных рэактараў
* сімуляцыі ядзерна-фізічных працэсаў
* тэхнагеннага забруджвання навакольнага асяроддзя
* надзейнасці канструкцыйных кампанентаў атамных электрычных станцый

## Кіраўніцтва 
* Аляксандр Аляксандравіч Міхалевіч — дырэктар у 1991-2001 гг.

## Спасылкі 
* Профіль Інстытута праблем энергетыкі на старонцы Аддзялення фізіка-тэхнічных навук НАН Беларусі (2000)
* Публікацыі Інстытута праблем энергетыкі ў электронным каталогу Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі

Катэгорыя:Нацыянальная акадэмія навук Беларусі
Катэгорыя:Зніклі ў 2002 годзе
Катэгорыя:Інстытуты Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі
Катэгорыя:Энергетыка Беларусі
Суперкубак Беларусі па міні-футболе

**Суперкубак Беларусі па міні-футболе** — беларускае спаборніцтва па міні-футболе. Першы раз быў праведзены ў 2003 годзе і пачынаючы з 2014 года стаў штогадовым.

## Пераможцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт Беларускай асацыяцыі міні-футбола 

Катэгорыя:Футзал у Беларусі
Катэгорыя:Спартыўныя спаборніцтвы ў Беларусі
Скафандр і матылёк (фільм)

«**Скафандр і матылёк**» () — мастацкі фільм 2007 года рэжысёра .

## Сюжэт 
, рэдактар часопіса «'**», 8 снежня 1995 года ва ўзросце 43 гадоў перанёс інсульт. Праз дваццаць дзён Бабі выйшаў з комы і выявіў, што ў яго паралізавана ўсё цела акрамя левага вока. Урачы ў клініцы прыдумалі спецыяльны алфавіт для Бабі. Падморгваючы непаралізаваным левым вокам, калі чалавек называў патрэбную літару, Жан-Дамінік распавёў усё пра свой унутраны свет, пачынаючы ад псіхалагічнага катавання з-за таго, што ты замкнёны ўсярэдзіне ўласнага цела, і сканчаючы ўяўнымі гісторыямі аб светах, якія ён наведваў толькі ў сваіх марах. Жан-Дамінік такім чынам стаў надыктоўваць кнігу. 9 сакавіка 1997 года, праз два дні пасля яе публікацыі, ён памёр ад пнеўманіі. 

## Акцёрскі склад 
* Мацьё Амальрык — **'
* Эманюэль Сенье — *Селіна Дземулен*
* Ан Касіньі — *Клод Мандзібіль*
* Мары-Жазэ Кроз — *Анрыета Дзюран*
* Макс фон Сюдаў — *бацька Жан-Дамініка*

## Узнагароды 
Паводле інфармацыі сайта «*Internet Movie Database*» фільм быў адзначаны 68 кінаўзнагародамі і яшчэ 107 намінацыямі.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Фільмы-драмы 2007 года
Катэгорыя:Фільмы Францыі 2007 года
Катэгорыя:Фільмы ЗША 2007 года
Катэгорыя:Фільмы-драмы Францыі
Катэгорыя:Фільмы-драмы ЗША
Катэгорыя:Фільмы-біяграфіі Францыі
Катэгорыя:Фільмы-біяграфіі ЗША
Катэгорыя:Фільмы на французскай мове
Катэгорыя:Фільмы Джуліяна Шнабеля
Кубак Беларусі па баскетболе 2021

**Кубак Беларусі па баскетболе 2021** — спаборніцтвы па баскетболе, якія прайшлі 22-23 снежня 2021 года ў Мінску ў спартыўным комплексе РДВАР. Кубак Беларусі па баскетболе разыгрываўся ў 25-ы раз. 13-ы раз запар трафей выйгралі «Цмокі-Мінск».

## Сетка плэй-оф 
## Паўфіналы 
## Матч за 3-е месца 
## Фінал 
## Узнагароды 
* MVP:  Джэйсан Кларк (Цмокі-Мінск)
* Найлепшы абаронца:  Уладзіслаў Мікульскі (Барысфен)
* Найлепшы нападаючы:  Кірыл Чумакоў (Гродна-93)
* Найлепшы цэнтравы:  Вадзім Стубеда (Цмокі-Мінск)
* Найлепшы малады баскетбаліст:  Уладзіслаў Швакель (Гродна-93)
* Найлепшы баскетбаліст па выніках галасавання сярод аматараў:  Арцём Секушэнка (Барысфен)

## Гл. таксама 
* Чэмпіянат Беларусі па баскетболе 2021/2022

## Спасылкі 
* МУЖСКОЙ КУБОК БЕЛАРУСИ-2021. ПРЕВЬЮ
* МУЖСКОЙ КУБОК БЕЛАРУСИ — 2021. ЦМОКІ-МІНСК И ГРОДНО-93 ВСТРЕТЯТСЯ В ФИНАЛЕ
* МУЖСКОЙ КУБОК БЕЛАРУСИ — 2021. «ЦМОКІ-МІНСК» — ТРИНАДЦАТИКРАТНЫЕ ОБЛАДАТЕЛИ ТРОФЕЯ

2021
Катэгорыя:2021 год у баскетболе
Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 2021 годзе
Катэгорыя:2021 год у Мінску
Катэгорыя:Снежань 2021 года
МФК БЧ

**МФК «БЧ»** — міні-футбольны клуб з Гомеля.

## Гісторыя 
У 2007 годзе на базе будаўніча-мантажнага цягніка № 354 была створана каманда па міні-футболе «БМЦ-354».

## Назвы 
* БМЦ-354 (2007—2010)
* БЧ (з 2010)

## Дасягненні клуба 
**Чэмпіянат Беларусі па міні-футболе**
*  **Серебряный призёр (1):** 2010/2011
*  **Бронзавы прызёр (2)**: 2011/2012, 2020/2021

**Кубак Беларусі па міні-футболе**
*  **Уладальнік (2)**: 2013/2014, 2019/2020
*  **Фіналіст (1)**: 2012/2013

**Суперкубак Беларусі па міні-футболе**
*  **Фіналіст (2)**: 2014, 2020

## Статыстыка выступленняў 
## Трэнеры 
* Эдуард Дземенкавец
* Аляксандр Сяргеевіч Даніленка
* Аляксей Папоў (2017—2018)
* Дзмітрый Камеко (2018—2020)

## Спасылкі 
* ПРОФЕССИОНАЛЬНАЯ КОМАНДА ПО МИНИ-ФУТБОЛУ «БЧ»
* БЧ (ГОМЕЛЬ)
Бедны П’еро

**«Бедны П’еро»** () – нямы кароткаметражны мультфільм . Мультфільм быў паказаны разам з мультфільмамі «Добры бок» і «Клоўн і яго сабакі» ў , Францыя. Прэм’ера прайшла там жа 28 кастрычніка 1892 года. З пятнаццаці хвілін захавалася толькі чатыры.

Фармальна не з’яўляецца мультфільмам, бо зроблены не ў выглядзе кінастужкі, а ў выглядзе набору пласцінак для .

## Спасылкі
Катэгорыя:Мультфільмы Францыі
Катэгорыя:Кароткаметражныя мультфільмы
Катэгорыя:Мультфільмы паводле алфавіта
Катэгорыя:Страчаныя фільмы
Катэгорыя:Нямыя фільмы Францыі
Катэгорыя:Фільмы Эміля Рэйно
МФК МАПІД

**МФК «МАПІД»** — былы міні-футбольны клуб з Мінска.

## Гісторыя 
Клуб быў заснаваны ў 1994 годзе. У 2017 годзе клуб апавясціў Беларускую асацыяцыю міні-футбола аб зняцце з чэмпіянату Беларусі.

## Дасягненні клуба 
**Чэмпіянат Беларусі па міні-футболе**
*  **Чэмпіён (3)**: 2006/2007, 2009/2010, 2010/2011,
*  **Серебряный призёр (6):** 2004/2005, 2007/2008, 2008/2009, 2011/2012, 2012/2013, 2015/2016
*  **Бронзавы прызёр (2)**: 2005/2006, 2013/2014

**Кубак Беларусі па міні-футболе**
*  **Уладальнік (4)**: 2010/2011, 2011/2012, 2012/2013, 2015/2016

**Суперкубак Беларусі па міні-футболе**
*  **Уладальнік (1)**: 2003
*  **Фіналіст (1)**: 2016

## Статыстыка выступленняў 
## Трэнеры 
* Уладзімір Багданаў
* Ігар Зартайскі
* Уладзімір Ігнацік
* Аляксей Папоў (-2017)
1892 год у гісторыі кіно

**1892** год быў адзначаны шэрагам кінематаграфічных падзей.

## Лідары праката 
## Падзеі 
## Фільмы 
## Узнагароды 
## Нарадзіліся 
## Памерлі 

Катэгорыя:Гады ў кінематографе
Зялёныя боты

**Зялёныя боты** — труп альпініста ў ярка-зелёных бацінках, які з’яўляецца шырока вядомай адзнакай вышыні  метраў на паўночна-заходнім схіле Эверэста.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Загінулі ў гарах
Катэгорыя:Неідэнтыфікаваныя людзі
Катэгорыя:Альпіністы
МФК Вітэн

**«Вітэн»** — міні-футбольны клуб з Оршы.

## Гісторыя 
Каманда была створана ў 1997 годзе на базе Аршанскай ЦЭЦ.

У сезонах 2007/08—2008/09 яна прадстаўляла Новалукомль, у сезонах 2009/10—2010/11 — Оршу, з сезона-2011/12 — Віцебск, з сезона-2016/17 — Оршу.

## Назвы 
* Энергетык (1997—2004)
* Віцебскэнерга (2004—2007)
* Вітэн (з 2007)

## Дасягненні клуба 
**Чэмпіянат Беларусі па міні-футболе**
*  **Чэмпіён (5)**: 2007/2008, 2008/2009, 2012/2013, 2019/2020, 2020/2021
*  **Серебряный призёр (4):** 2005/2006, 2006/2007, 2013/2014, 2014/2015
*  **Бронзавы прызёр (3)**: 2009/2010, 2010/2011, 2018/2019

**Кубак Беларусі па міні-футболе**
*  **Уладальнік (3)**: 2008/2009, 2009/2010, 2017/2018
*  **Фіналіст (4)**: 2006/2007, 2013/2014, 2014/2015, 2018/2019

**Суперкубак Беларусі па міні-футболе**
*  **Уладальнік (3)**: 2018, 2019, 2020
*  **Фіналіст (1)**: 2021

## Статыстыка выступленняў 
## Трэнеры 
* Віктар Тарчыла (2009—2010)
* Юрый Поклад (2008—2010)
* Аляксандар Савінцаў (?-2018)
* Аляксей Папоў (з 2018)

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт клуба


Катэгорыя:Спорт у Оршы
Катэгорыя:Спорт у Віцебску
Катэгорыя:Спорт у Новалукомлі
МФК Дарожнік

**МФК «Дарожнік»** — міні-футбольны клуб з Мінска. Да 2004 года прадстаўляў горад Фаніпаль.

## Назвы 
* Маналіт (1994—1998)
* Дарожнік (з 1998)

## Дасягненні клуба 
**Чэмпіянат Беларусі па міні-футболе**
*  **Чэмпіён (6)**: 1998/1999, 2001/2002, 2002/2003, 2003/2004, 2004/2005, 2005/2006
*  **Серебряный призёр (2):** 1999/2000, 2009/2010
*  **Бронзавы прызёр (3)**: 2006/2007, 2007/2008, 2008/2009

**Кубак Беларусі па міні-футболе**
*  **Уладальнік (4)**: 2003/2004, 2006/2007, 2007/2008, 2016/2017

**Суперкубак Беларусі па міні-футболе**
*  **Уладальнік (1)**: 2017
*  **Фіналіст (1)**: 2003

## Статыстыка выступленняў 
## Трэнеры 
* Валер  Дасько

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт клуба
МФК Барысаў-900

**«Барысаў-900»** — беларускі міні-футбольны клуб з Барысава. Клуб быў заснаваны ў 2001 годзе.

## Дасягненні клуба 
**Кубак Беларусі па міні-футболе**
*  **Фіналіст (1)**: 2010/2011

## Статыстыка выступленняў 
## Трэнеры 
* Ігар Зартайскі
* Міхал Шклянкоў
* Сяргей Паўлавец (з 2017)

## Спасылкі 
* БОРИСОВ-900 (БОРИСОВ)
* Афіцыйны сайт клуба
SMAR-100BPM

**SMAR-100BPM** — мадэрнізаваны варыянт беларускага аўтамата серыі VSK-100 пад патрон 7,62-мм з кампаноўкай «Бул-пап». Распрацаваны вытворча-тэхнічным кластарам «Вусце».

Прыцэльная далёкасць SMAR-100BPM складае 500 метраў, эфектыўная далёкасць стральбы — да 400 метраў. Можа выкарыстоўваць магазіны на 30 або 40 патронаў. Аўтамат абсталяваны прыборам беспламеннай і малашумнай стральбы новага тыпу, у зброі палепшана кучнасць і дакладнасць бою. Вага SMAR-100BPM складае 4,3 кілаграма.

Мадэрнізацыя VSK-100 дазволіла павысіць яго тактыка-тэхнічныя характарыстыкі. Змены, унесеныя ў лінейныя параметры цаўя і верхняй накладкі, нязначна павялічылі яго даўжыню. Таксама палепшылі цэнтроўку аўтамата. Пры гэтым вага зброі не павялічылася і ў стралка захавалася магчымасць весці прыцэльную стральбу, трымаючы аўтамат адной рукой. У той жа час з’явілася магчымасць усталёўваць на зброю рознага тыпу сошкі. Стала зручней ажыццяўляць замену магазіна дзякуючы вынасу вонкі цягі спускавога механізму і пакарочвання рычага змены магазіна. За кошт гэтага ўдвая скарочаны час яго замены. Паднятая лінія прыцэльвання дазволіла скараціць час дакладнага навядзення зброі на мэту. Павялічаная вышыня верхняй накладкі абважвання дазваляе ўсталяваць новыя механічныя прыцэльныя прыстасаванні, здольныя працаваць асобна або сумесна з аптычнымі або каліматарнымі прыцэламі. У сваю чаргу адсутнасць прыклада забяспечыла эфектыўнае прымяненне аўтамата ў памяшканнях, у тэхніцы або выкананні задач ва ўмовах шчыльнай забудовы населенага пункта.

## Гл. таксама 
* VSK-100BP

Катэгорыя:Стралковая зброя Беларусі
Катэгорыя:З’явіліся ў 2021 годзе
Катэгорыя:Аўтаматы
Нгуен Хыу Хан

**Нгуен Хыу Хан** (; 10 ліпеня 1926/26 жніўня 1924 — 29 верасня 2019) — брыгадны генерал Узброеных сіл Рэспублікі В’етнам, удзельнік Індакітайскай і В’етнамскай войнаў.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 26 жніўня 1924 года альбо 10 ліпеня 1926 года ў Фуфонге, Чаутхань, правінцыя Мітхо (цяпер правінцыя Цяньцзян). У 1945 годзе скончыў французскую сярэднюю школу.

У 1946 годзе далучыўся да арміі Французскага Саюза. Пасля праходжання курсаў у школе баявых мастацтваў Нам В’ет Вунгтау, у званні прапаршчыка Нгуена адправілі служыць у пяхотнае падраздзяленне на пасаду камандзіра ўзвода. Ужо ў 1951-м даслужыўся да звання капітана. У 52-м прызначаны начальнікам штаба дывізіі Сайгон—Чалон пры Нацыянальнай арміі В’етнама. У 1954 годзе стаў намеснікам камандзіра 11-га палка. У 55-м вярнуўся на пасаду начальніка штаба Сайгон—Чалона.

У кастрычніку 1955 года Нгуен працягнуў сваю службу ў шэрагах паўднёвав’етнамскай арміі.

У 1957 годзе ён быў прызначаны начальнікам штаба сталічнай ваеннай акругі (пазней ператворанай у асаблівую сталічную зону). У канцы ліпеня 1959 года, скончыўшы курсы ў ЗША, Нгуен пачаў работу ў Генеральным штабе пры аператыўным камандаванні (дарожнае камандаванне палявой арміі). У 1963 годзе атрымаў пасаду начальніка штаба 4-га корпуса. У ліпені 1964 года стаў намеснікам дырэктара Далатскага ваеннага вучылішча. У ліпені 1967 Нгуен быў прызначаны намеснікам камандзіра 21-й пяхотнай дывізіі. У сярэдзіне 1968 года ўзначаліў 44-ю тактычную зону. У 69-м Нгуен вернуты ў 4-ы корпус, дзе прызначаны намеснікам камандзіра.

У верасні 1972 Нгуен пераведзены ў камандаванне 2-га армейскага корпуса. У сярэдзіне 1973 года стаў галоўным інспектарам 1-га корпуса.

15 мая 1974 года адпраўлены ў адстаўку, у сувязі з барацьбой прэзідэнта Нгуен Ван Цхьеу супраць прыхільнікаў генерала Зыонг Ван Міня, з якім у кіраўніцтва краіны здарыўся канфлікт. 29 красавіка 1975 года, на фоне цяжкага ваенна-палітычнага становішча, вернуты ў войска на пасаду памочніка начальніка Генеральнага штаба.

У наступныя гады Нгуен прызначаны на пасаду генеральнага сакратара Народнай асацыяцыі, быў абраны членам ЦК В’етнамскага айчыннага фронту, займаючы гэтую пасаду да выхаду на пенсію.

## Сям’я 
Дзядуля — Нгуен Куанг Фат, бабуля — Фам Тхі Тра, бацька — Нгуен Хыу Дыет, маці — Нгуен Тхі Ко (Ту Хіен). Меў 11 дзяцей.

## Узнагароды 
* Ордэн ваенных заслуг (В’етнам)

## Літаратура 
* Trần Ngọc Thống, Hồ Đắc Huân, Lê Đình Thụy (2011). Lược sử Quân lực Việt Nam Cộng hòa.

## Спасылкі 
* http://www.vnn.vn/chinhtri/doinoi/2005/04/414031/http://www.vnn.vn/chinhtri/doinoi/2005/04/414222/ Tướng Nguyễn Hữu Hạnh
* Phỏng vấn Nguyễn Hữu Hạnh, 1981 

Катэгорыя:Удзельнікі вайны ў В’етнаме
Катэгорыя:Генералы Узброеных сіл Рэспублікі В’етнам