open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Nestlé

**Nestlé S.A.** (вымаўляецца *Нэстле С. А.*) — транснацыянальная карпарацыя, якая займаецца вырабам прадуктаў харчавання і напояў.

Штаб-кватэра арганізацыі размяшчаецца ў швейцарскім горадзе Вевэ ў кантоне Во. Арганізацыя мае 447 заводаў у 189 краінах свету, на якіх працуюць каля 339 тысяч чалавек.

## Прадукцыя кампаніі 
Кампанія ёсць найбуйнейшым у свеце вытворцам харчовых прадуктаў з 2014 года як паводле прыбытку, так і паводле іншых паказчыкаў. Яна заняла 64 радок у спісе Fortune Global 500 у 2017 годзе і 33 радок у спісе Forbes Global 2000 найбуйнейшых публічных кампаній 2016 года.

Прадукцыя Nestlé ўключае дзіцячае харчаванне, медыцынскае харчаванне, ваду ў бутэльках, сухія сняданкі, каву і гарбату, кандытарскія вырабы, малочныя прадукты, марожанае, замарожаныя харчы, корм для хатніх жывёл і перакускі. Акрамя таго, карпарацыя з'яўляецца адным з асноўных акцыянераў кампаніі L’Oreal, найбуйнейшай у свеце касметычнай кампаніі.

Дваццаць дзевяць брэндаў кампаніі маюць гадавы аб’ём продажаў больш за 1 мільярд швейцарскіх франкаў. Да іх ліку ўваходзяць Nespresso, Nescafé, Kit Kat, Smarties, Nesquik, Stouffer’s, Vittel і Maggi. 

## Гісторыя 
Nestlé была ўтворана ў 1905 годзе шляхам аб’яднання «Англійска-швейцарскай малочнай кампаніі», створанай у 1866 годзе братамі Джорджам і Чарльзам Пейджам, і кампаніяй «Малочная мука Анры Нэстле», фундацыя якой адбылася ў 1867 годзе швейцарскім прыдпрыёмнікам нямецкага паходжання Анры Нэстле.

Nestlé значна павялічыла сваю вытворчасць падчас Першай сусветнай вайны і зноў пасля Другой сусветнай вайны, пашырыўшы свае прапановы па-за межы ранняга згушчанага малака і дзіцячых сумесяў. Кампанія зрабіла шэраг карпаратыўных набыткаў, выкупіўшы долі ў шэрагу кампаніях пачынаючы з 1950-х гадоў.

Кампанія час ад часу сутыкаецца з крытыкай і байкотам, як праз ейную маркетынгавую кампанію дзіцячай сумесі як альтэрнатывы груднога гадавання ў развіваных краінах, дзе ёсць цяжкасці з забеспячэннем чыстай пітной вады, а таксама праз сувязі з прыцягненнем дзіцячай працы ў вытворчасці какавы.

## Цікавыя факты 
* Першапачаткова на лагатыпе кампаніі Nestlé была птушка і тры птушаняці ў гняздзе. У 1988 падчас чарговага рэбрэндынгу лагатып пазбавіўся аднаго птушаняці.

## Гл. таксама 
* Maggi

## Крыніцы 
## Спасылкі 
*

Катэгорыя:Кампаніі Швейцарыі
Катэгорыя:Вытворцы прадуктаў харчавання
Катэгорыя:Вытворцы кормаў для хатніх жывёл
Катэгорыя:Вытворцы касметыкі і парфумерыі
Катэгорыя:Кампаніі, якія раней мелі лістынг акцый на Лонданскай біржы
Мастакі Брэстчыны

Паводле
* Дот Саматавіч Абдусаматаў
* Леў Барысавіч Алімаў
* Аляксандр Аляксандравіч Алонцаў
* Уладзімір Іванавіч Асіповіч
* Сяргей Васільевіч Асоскаў
* Надзея Гаўрылаўна Бранавец
* Леанід Фёдаравіч Валасюк
* Нікадзім Мікалаевіч Вашчук
* Дзіяна Мікалаеўна Вымаркава
* Аксана Міхайлаўна Гайдуковіч
* Ніла Мікалаеўна Гарчанюк
* Павел Юр'евіч Герасіменка
* Аляксандр Аляксандравіч Грыгор'еў
* Алеся Мікалаеўна Гуршчанкова
* Антаніна Фёдараўна Гуршчанкова
* Мікалай Ігнатавіч Гуршчанкоў
* Пётр Аляксеевіч Данелія
* Тамара Уладзіміраўна Дзянісава
* Анатоль Іванавіч Жалудка
* Пётр Васільевіч Зарэцкі
* Валерый Яўгенавіч Кавальчук
* Канстанцін Канстанцінавіч Калодзіч
* Міхаіл Карнілавіч Канькоў
* Рыгор Іванавіч Кірдзей
* Марат Рыгоравіч Клімаў
* Марыя Браніславаўна Князева
* Аляксандр Адамавіч Краўчук
* Мікалай Пятровіч Кузьміч
* Уладзіслаў Эдуардавіч Куфко
* Канстанцін Іванавіч Максімцаў
* Барыс Мікалаевіч Малахаў
* Аляксей Аляксеевіч Паўлючук
* Таццяна Дзмітрыеўна Пясецкая
* Галіна Мікалаеўна Рабава
* Павел Анатольевіч Рабаў
* Іван Мікалаевіч Рамановіч
* Ігар Аляксеевіч Раманчук
* Уладзімір Паўлавіч Рамейка
* Леанід Міхайлавіч Рацько
* Анатоль Пятровіч Сакалоў
* Леанід Мікалаевіч Салаўёў
* Юрый Пятровіч Сергіенка
* Ігар Мікалаевіч Скавародка
* Уладзіслава Уладзіміраўна Скавародка
* Ігар Віктаравіч Сміціенка
* Валянціна Аляксандраўна Татарнікава-Панок
* Уладзімір Дзмітрыевіча Тулупаў
* Аляксандр Сяргеевіч Улыбін
* Аляксандр Аляксандравіч Фалей
* Анастасія Іванаўна Фяцісава
* Сяргей Гаўрылавіч Харашаўцаў
* Анатоль Міхайлавіч Хвісевіч
* Валянціна Іванаўна Цехановіч
* Сяргей Вячаслававіч Чарановіч
* Наталля Арсенцьеўна Чорнагалова
* Яўген Сяргеевіч Шатохін
* Ігар Уладзіміравіч Шкіра
* Васіль Кірылавіч Шыкін

## Гл. таксама 
* Спіс мастакоў Беларусі

## Спасылкі 
* Художники Брестчины 

Катэгорыя:Мастакі Беларусі
Курдыстан

**Курдыстан** () — этнагеаграфічная вобласць на паўднёвым-захадзе Еўразіі, у межах якой курды складаюць абсалютную або адносную большасць насельніцтва.

## Назва 
Сельджукскія султаны сталі першымі кіраўнікамі, якія на афіцыйным узроўні выкарыстоўвалі тапонім Курдыстан у значэнні тэрыторыі населенай курдамі. Далей асманскія султаны, у прыватнасці, Явуз Селім, часта выкарыстоўвалі тапонім Курдыстан у значэнні ўрада, правінцый Курдыстана. У тэрытарыяльных кодэксах 1848 і 1867 гг. правінцыя Курдыстан была зацверджана афіцыйна. У перыяд канстытуцыйнай манархіі курдыстанскія рэгіёны былі надзелены паўнамоцтвамі дэпутацкага прадстаўніцтва.

У 20-я гады XX стагоддзя заснавальнік Турэцкай Рэспублікі Мустафа Кемаль Атацюрк ў першыя гады кіравання часта выдаваў указы, інструкцыі, якія змяшчаюць словы «курды» і «Курдыстан».

## Геаграфія 
У цяперашні час Курдыстанам называюць вобласць прыкладна паміж 34 і 38 градусамі паўночнай шыраты і 40 і 48 градусамі ўсходняй даўгаты, з захаду на ўсход прасціраецца прыблізна на 1 тыс. км., А з поўначы на поўдзень — ад 250 да 400 км. Агульная плошча складае прыкладна 450 тысяч кв.км. Насельніцтва: у Турцыі — звыш 25 млн, у Іране — звыш 14 млн, у Іраку — да 9 млн, у Сірыі — да 5 млн чалавек.

Курдыстан размяшчаецца на высакагорнай мясцовасці Сярэдняга Усходу з багатым лясным масівам, мноствам рэк і ўрадлівымі далінамі. Раслінны свет рэгіёну спрыяе развіццю жывёлагадоўлі. На ўрадлівых глебах Курдыстана растуць садавіна, гародніна і збожжавыя культуры. Курдыстан быў найважнейшым цэнтрам найвялікшай у гісторыі чалавецтва рэвалюцыі — земляробчай рэвалюцыі (11—4 тысячагоддзі да н.э.).

## Гл. таксама 
* Курдыстанскія горы

## Зноскі 
## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* Курдскі праваабарончы партал
* Карты Курдыстана
Сцяг Курдыстана

**Сцяг Курдыстана** (або *Курдскі сцяг*, з курдскай мовы: Alaya Kurdistanê, таксама названы Alay Rengîn («маляўнічы сцяг») спачатку з'явіўся падчас курдскага руху за незалежнасць ад Асманскай імперыі.

Галоўная асаблівасць курдскага сцяга — зіхоткая залатая эмблема сонца ў цэнтры - старажытнага рэлігійнага і культурнага сімвала курдаў. Сонечны дыск мае 21 прамень, усе прамяні роўныя па памеры і форме. Важнасць ліку 21 закладзена ў старажытных язданісцкіх рэлігійных традыцыях ў курдаў.

Чырвоны колер сімвалізуе кроў курдскіх пакутнікаў ў працяглай барацьбе за свабоду і годнасць свайго народа, зялёны - прыгажосць краявідаў Курдыстана, белы - мір і роўнасць, жоўты - пачатак жыцця і святло для людзей.

Курдыстан
Катэгорыя:Курды
Купалка

**Купалка** (*Erigeron*) — род кветкавых сямейства .

## Віды 
Род уключае ў сябе каля 400 відаў (476 відаў). 70—180 відаў растуць на тэрыторыі Паўночнай Амерыкі.

На тэрыторыі Беларусі трапляюцца 4 дзікарослыя віды:
* 
* 
* 
* 

Некаторыя іншыя віды:
* 
* 
* 
* 
* 
* 

Шэраг відаў вырошчваюцца як дэкаратыўныя расліны.

## Гл. таксама 
* Танкалучнік аднагадовы

## Літаратура 
*  — С. 106—107.

## Спасылкі 
* 
* Erigeron // The Plant List
Курдыстанскія горы

**Курдыстанскія горы** (часам — Курдскія горы) — горы ва Усходняй Турцыі недалёка ад возера Ван, працягваюцца ў Іраку і Іране. Вышыня да 4&nbsp;000 метраў. Апошнія паўстагоддзя — арэна супрацьстаяння курдскіх баевікоў і афіцыйнай Анкары з нагоды незалежнасці Курдыстана.

## Прырода 
Складаная сістэма хрыбтоў і масіваў вышынёю да 4168 м (г. Джыло). Грабяні хрыбтоў вышэй за 3500 м альпійскага тыпу, менш высокія пераважна плоскавяршынныя. Схілы моцна расчлянёныя вузкімі цяснінамі. Складзеныя з сланцаў, кварцытаў, мармуру, мергелю.

Горы знаходзяцца ў сейсманебяспечнай зоне, побач з некалькімі вулканамі і нясуць на сабе сляды вулканічнай актыўнасці, таму цікавыя з геалагічнага пункта гледжання.

Рэкі ў асноўным утвараюць левыя прытокі р. Тыгр. Ёсць горныя ледавікі. Клімат субтрапічны. Ападкаў на паўднёва-заходніх схілах 1000—3000 мм, на паўночна-ўсходніх — 400—700 мм за год.

На паўднёвых схілах міжземнаморскія лясы, хмызняк (маквіс), фісташкавыя і арчовыя рэдкалессі, на паўночных — горныя стэпы і фрыганападобная расліннасць; на плоскіх вяршынях — альпійскія лугі.

## Гаспадарчая дзейнасць 
Месца прамысловай здабычы карысных выкапняў. Качавая жывёлагадоўля. Па далінах рэк — сады, пасевы пшаніцы, кукурузы, ячменю.

## Літаратура 
* Курдыстанскія горы (Курдскія горы) 

Катэгорыя:Горы Турцыі
Катэгорыя:Горы Ірана
Віцебскі губернскі статыстычны камітэт

**Віцебскі губернскі статыстычны камітэт** — афіцыйная ўстанова, якая займалася зборам статыстычных звестак пра губерню, яе паветы, гарады, насельніцтва, прамысловасць, колькасць зямель і інш. На падставе правераных і апрацаваных звестак складаліся статыстычныя ведамасці і табліцы, якія прадстаўлялі ў Цэнтральны статыстычны камітэт, а таксама прыкладаліся да гадавых справаздач віцебскіх губернатараў пра становішча ў губерні. Створаны 4 мая 1835 г., працаваў да жніўня 1836 г., пасля чаго з-за адсутнасці матэрыяльных сродкаў закрыты.

Аднавіў дзейнасць 15 красавіка 1853 г., але да 1863 г. існаваў намінальна, вынікі дзейнасці былі вельмі нязначныя. Зноў дзейнічаў з 22 верасня 1863 да 1917 гг. Старшынёй камітэта з'яўляўся губернатар. У склад камітэта ўваходзілі памочнік старшыні, сакратар, неадменныя, правадзейныя і ганаровыя члены. У розны час сакратарамі і справаводамі камітэта працавалі К. А. Гаворскі, А. М. Семянтоўскі, А. П. Сапуноў, А. М. Сазонаў. Сабраныя матэрыялы друкаваліся ў «Витебских губернских ведомостях», «Памятных кніжках Віцебскай губерні» і асобных манаграфіях. Камітэт па меры неабходнасці збіраўся на чарговыя сходы. Пратаколы сходаў друкаваліся ў «Витебских губернских ведомостях».

Справаздачы пра дзейнасць за год дасылаліся ў Цэнтральны статыстычны камітэт. 29 кастрычніка 1868 г. пры камітэце створаны музей старажытнасцей.

Рэчавыя ахвяраванні ў яго ўносілі М. Ф. Кусцінскі, В. П. Федаровіч, М. Я. Нікіфароўскі і інш. У 1890 г. Е. Р. Раманаў перадаў музею 200 прадметаў з раскопак Люцынскага могільніка. Камітэтам распаўсюджваліся апытальныя лісты і збіраліся звесткі пра гарадзішчы, курганы і могільнікі для складання археалагічнай карты Віцебскай губерні.

Падтрымліваў цесныя сувязі з Маскоўскім археалагічным таварыствам і археалагічнай камісіяй ў Пецярбургу. Члены камітэта ўдзельнічалі ў рабоце археалагічных з'ездаў.

## Літаратура 
* * Сапунов, А.* Исторический очерк 50-летия Витебского губернского статистического комитета. — Витебск, 1913.

Катэгорыя:Віцебская губерня
Катэгорыя:З’явіліся ў 1835 годзе
Катэгорыя:1835 год у Віцебску
Катэгорыя:Статыстычныя камітэты Расійскай імперыі
Гашэрбрум

, 12-я па вышыні вяршыня свету]]
, 13-я па вышыні вяршыня свету]]
**Гашэрбрум** — шматвяршынны горны масіў хрыбта Балтара Музтаг у Каракаруме.
Складаецца з 7&nbsp;вяршыняў, галоўная з якіх вышынёй 8080&nbsp;м над узроўнем мора — 11-ы па вышыні васьмітысячнік свету.
Усяго ў склад масіва ўваходзяць 3&nbsp;васьмітысячнікі.

## Этымалогія 
Назва «*Гашэрбрум*» у перакладзе з балці азначае «Прыгожая (*rgasha*) гара (*brum*)».

## Геаграфія 
Горны масіў Гашэрбрум знаходзіцца ў Кашміры, у кантралюемых Пакістанам Паўночных тэрыторыях на мяжы з Кітаем (Тыбецкі аўтаномны раён).

Шматвяршынны горны масіў Гашэрбрум размешчаны ў Каракаруме.
Адносіцца да горнага хрыбта Балтара Музтаг.
Складаецца з 7&nbsp;вяршыняў, 3 з якіх перавышаюць 8&nbsp;км:

У склад горнага масіва Гашэрбрум уваходзяць 3&nbsp;васьмітысячнікі:
* Гашэрбрум I (Хідэн-пік) (8080&nbsp;м) — найвышэйшая вяршыня масіва Гашэрбрум, другая па вышыні вяршыня Каракарума і 11-ы васьмітысячнік свету.
* Броўд-Пік (8051&nbsp;м) — трэцяя па вышыні вяршыня Каракарума і 12-ы васьмітысячнік свету.
* Гашэрбрум II (8034&nbsp;м) — чацвёртая па вышыні вяршыня Каракарума і 13-ы васьмітысячнік свету.

## Гісторыя 
У 1856 годзе Томас Джордж Мантгомеры ўбачыў групу горных пікаў Каракарума, знаходзячыся ад іх за 200&nbsp;км. Ён назваў іх K1, K2, K3, K4 і K5, дзе «K» азначае Каракарум. Цяпер K1 вядомы як Машэрбрум, K3 — Броўд-Пік, K4 — Гашэрбрум II і K5 — Гашэрбрум I. Цяпер толькі гара Чагары, другая вяршыня ў свеце, носіць імя, гэта Мантгомеры — K2.

## Гл. таксама 
* Спіс найвышэйшых вяршыняў свету

## Літаратура 
* H. Adams Carter, «Balti Place Names in the Karakoram», *American Alpine Journal* 49 (1975), p.&nbsp;53.
* Mount Qogori (K2) {scale 1:100,000}; edited and mapped by Mi Desheng (Lanzhou Institute of Glaciology and Geocryology), the Xi´an Cartographic Publishing House.

## Спасылкі 
* Dreams of Tibet: the pundits
* Фільм Cold пра ўзыходжанне на Гашэрбрум II-2011 

Катэгорыя:Горы Пакістана
Катэгорыя:Каракарум
Гашэрбрум VI

**Гашэрбрум VI** — горная вяршыня, якая знаходзіцца ў шматвяршынным масіве Гашэрбрум хрыбта Балтара Музтаг горнай сістэмы Каракарум, размешчаная на спрэчнай тэрыторыі Гілгіт-Балтыстан. Экспедыцыя Марыі Луізы Эрканалі скончылася правалам у 1986 годзе. 

Ніводная з экспедыцый не ўвянчалася поспехам, вяршыня так і не заваявана.

Катэгорыя:Каракарум
Катэгорыя:Горы Пакістана
Пасаускі ўніверсітэт

**Пасаускі ўніверсітэт** () - самы малады ўніверсітэт Баварыі і адзіны ўніверсітэт адміністрацыйнай акругі Ніжняя Баварыя, знаходзіцца ў горадзе Пасау. Універсітэт адкрыты 9 кастрычніка 1978 года.

Больш 10 гадоў універсітэт займае лідарскія пазіцыі нямецкіх і еўрапейскіх рэйтынгах у галіне права, менеджменту і міжнародных адносін. Універсітэт Пасау карыстаецца славай элітарнай навучальнай установы, у якой багатыя нямецкія бацькі адпраўляюць сваіх дзяцей, каб абараніць іх ад спакус вялікага горада.

## Гісторыя 
Гісторыю ўніверсітэта можна прасачыць да 1622 года, з моманту зліцця каталіцкага інстытута і гімназіі заснаванай у 1612 годзе фюрстам Баварыі Леапольдам V. У 1773 годзе ўніверсітэт быў пераназваў у архібіскупскую акадэмію, назва павінна была падкрэсліць сувязь універсітэта з біскупам. У 1803 годзе акадэмія страціла свой статус і была пераназвана ў ліцэй, які 1923 годзе быў ператвораны ў філасофска-багаслоўскі інстытут. Філасофска-багаслоўскі інстытут спыніў сваё існаванне першага жніўня 1978 года з прыняццем закона пра ўключэнне інстытута ў склад універсітэта Пасау ў якасці філасофскага факультэта.

## Структура ўніверсітэта 
### Факультэты 
* Філасофскі факультэт
* Юрыдычны факультэт
* Эканамічны факультэт
* Факультэт інфарматыкі і матэматыкі

### Асноўныя ўстановы 
* Цэнтр апрацоўкі даных
* Спартыўны цэнтр
* Цэнтр моўнай падрыхтоўкі, тут студэнты могуць выбіраць паміж 14 рознымі мовамі.
* Універсітэцкая бібліятэка
* Цэнтр падрыхтоўкі выкладчыкаў

## Студэнцкія арганізацыі 
* AEGEE Пасау
* лакальны камітэт AIESEC
* The European Law Students' Association
* Студэнцкае аддзяленне інстытута інжынераў электратэхнікі і электронікі
* Універсітэцкая група дзіцячага фонду ААН
* Russia Research Group (RRG)

## Міжнародныя сувязі 
Універсітэт удзельнічае ў праграмах абмену з больш за 170 замежнымі вышэйшымі навучальнымі ўстановамі. Сярод найбольш вядомых: Універсітэт Мечнікава, Сібірскі федэральны ўніверсітэт, Кінгс Каледж, Лейдэнскі ўніверсітэт, Венскі ўніверсітэт, Універсітэт Корвіна, Стакгольмскі ўніверсітэт, Лундскі ўніверсітэт, Універсітэт Лаваля і Дзяржаўны ўніверсітэт кіравання

## Спасылкі 
* афіцыйны сайт універсітэта Пасау 
* цэнтр моўнай падрыхтоўкі ўніверсітэта Пасау 

Катэгорыя:Універсітэты Германіі
Кантры

**Кантры** ( ад country music — сельская музыка) — найбольш распаўсюджаная разнавіднасць паўночнаамерыканскай народнай музыкі, па папулярнасці ў ЗША не саступае поп-музыцы.

## Вытокі і станаўленне жанру 
Кантры аб’ядноўвае дзве разнавіднасці амерыканскага фальклору — гэта музыка белых пасяленцаў, якія пасяліліся ў Новым Свеце ў XVII—XVIII стагоддзя і каўбойскія балады Дзікага Захаду. У гэтай музыцы моцна адчуваецца спадчына Лізавецінскіх мадрыгалаў, ірландскай і шатландскай народнай музыкі. Асноўныя музычныя інструменты гэтага стылю — гітара, банджа і скрыпка.

## Выбітныя выканаўцы 
* Гарт Брукс


Катэгорыя:Вестэрн
Банджа

**Банджа** — струнна-шчыпковы музычны інструмент, род гітары з рэзанатарам (пашыраная частка інструмента крытая скурай, як барабан); 4—9 струн. Томас Джэферсан згадвае аб банджа ў 1784 годзе — імаверна, інструмент быў завезены ў Амерыку з Заходняй Афрыкі, дзе яго папярэднікамі былі нейкія арабскія прылады. У XIX стагоддзі банджа стаў выкарыстоўвацца менестрэлямі і такім чынам пракраўся ў раннія джазавыя калектывы ў якасці рытмічнай прылады. Гульня на банджа ажыццяўляецца з дапамогай плектра.

Банджа — сваяк агульнавядомай еўрапейскай мандаліны, падобны да яе формай. Але паміж імі ёсць рэзкае адрозненне ў гуку — банджа мае гук больш звонкі і рэзкі. У некаторых краінах Афрыкі банджа лічыцца святой прыладай, датыкацца да якой  могуць толькі вышэйшыя жрацы або кіраўнікі.

## Літаратура 
* Энциклопедия юного музыканта / Состав. И. Ю. Куберский, Е. В. Минина. — СПб.:ООО «Динамит», 2001. — 576 с.

## Спасылкі 
* Банджа — струнны музычны інструмент. Гісторыя, прылада, фота, відэа 
* Chords to banjo 5 strings (spanish) 

Катэгорыя:Шчыпковыя музычныя інструменты
Катэгорыя:Хардафоны
Каўбой

[thumb|250px|Каўбой у [1887]]
**Каўбой** (, ад cow - карова і boy - хлопец) — назва, якая ўжывалася на Дзікім Захадзе ЗША ў адносінах да пастухоў жывёлы. Эпоха каўбояў пачалася з 1865 года, калі трэба было сагнаць у згоны гіганцкія здзічэлыя статкі быкоў, пераважна на тэрыторыі Тэхаса. Скончылася гэтая эпоха каля дваццаці гадоў пазней. Прыкладна трэць каўбояў была неграмі, якія атрымалі свабоду пасля грамадзянскай вайны, але не мелі ні працы, ні маёмасці. Яшчэ трэць каўбояў была мексіканцамі і траціна - нашчадкамі выхадцаў з Еўропы.

## Спасылкі 
* Свет сучасных каўбояў @ National Geographic — Расія
* сапраўдных каўбояў" , фотарэпартаж
* Сайт пра каўбояў і яздзе ў стылі вестэрн

Катэгорыя:Прафесіі
Катэгорыя:Дзікі Захад
Катэгорыя:Вестэрн
Катэгорыя:Вестэрн, конны спорт
Катэгорыя:Радэа
Раменная перадача

thumb|right|Сістэма з некалькіх шківоў
**Раме́нная перада́ча** — механізм для перадачы вярчальнага руху ад аднаго вала другому з дапамогай прываднога рэменя.

Ахоплівае вядучы шкіў (звычайна на вале рухавіка) і вядзёны (на вале рабочага органа). Вызначаецца здольнасцю да перагрузак, плаўнасцю ходу, бясшумнасцю, дазваляе перадаваць вярчэнне на адлегласць да некалькіх дзесяткаў метраў, магутнасць да 30—50&nbsp;кВт, аднак мае невялікі ККДз, нераўнамернасць вярчэння (з-за праслізгвання), грувасткасць.

Віды перадач паводле формы папярочнага сячэння: плоска-, кліна-, круглараменная, паліклінавая, зубчастая. Тыпы паводле канструкцыі: перакрыжаваная, паўперакрыжаваная, з некалькімі вядзёнымі шківамі, з нацяжным ролікам.

Выкарыстоўваецца ў прыводах сельскагаспадарчых машын, станкоў, тэкстыльных машын і інш.

## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Механічныя перадачы
Вілі Нельсан

**Вілі Нельсан** (Willie Nelson, поўнае імя William Hugh Nelson, нар. ) — амерыканскі музыкант, акцёр, кінарэжысёр, адзін са «слупоў» музыкі кантры XX стагоддзя, уладальнік мноства ўзнагарод, у тым ліку прэмій «Грэмі» ў катэгорыях «Музычная легенда» (1990) і «за жыццёвыя дасягненні» (1999).

## Дыскаграфія 
**Сольныя студыйныя альбомы**

## Спасылкі 
* Біяграфія на All Music Guide
* 

Катэгорыя:Музыканты ў жанры кантры
Катэгорыя:Спевакі і спявачкі ЗША
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі American Music Awards
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Грэмі»
Асамская мова

**Асамская мова** (саманазва *Асам*) — мова інда-арыйскай групы індаеўрапейскай сям'і. З'яўляецца роднай для асамцаў, прыкладна для 15 мільёнаў чалавек, якія жывуць пераважна ў паўночна-ўсходнім індыйскім штаце Асам і суседніх штатах. Невялікія меншасці, якія гавораць на асамскай мове, жывуць таксама ў Бангладэш і ў Бутане. Пісьменнасць на аснове старажытнай пісьмовасці дзяржавы Камарупа.

Асамская мова блізкая да бенгальскай мовы і орыя. Усе тры мовы паходзяць з магадхі, усходняга дыялекту пракрыта. Самыя старажытныя захаваныя скруткі на асамскай мове датуюцца XIV стагоддзем, часам праўлення караля Дурлабхнараяна.

## Спасылкі 
* Assamese alphabet, pronunciation and alphabet

Катэгорыя:Мовы Індыі
Катэгорыя:Мовы Бутана
Катэгорыя:Індаарыйскія мовы
Ланцуговая перадача

**Ланцуговая перадача** — механізм для перадачы вярчэння паміж паралельнымі валамі пры дапамозе двух жорстка замацаваных на іх зубчастых колаў, праз якія перакінуты бясконцы ланцуг.

Гарантавана ад праслізгання, мае даволі высокі (да 0,96—0,97) ККДз.

Выкарыстоўваецца ў транспартных, сельскагаспадарчых і іншых машынах.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Механічныя перадачы
Кашмірская мова

**Кашмірская мова** або **кашміры** (санскр. कॉशुर; кашм. کٲشُر) — мова дардскай групы індаеўрапейскай моўнай сям'і.

Распаўсюджаная галоўным чынам у штаце Джаму і Кашмір (Індыя), у так званай кашмірскай даліне — шырокай міжгорнай катлавіне, размешчанай паміж хрыбтамі Малых і Вялікіх Гімалаяў. Асобныя групы выхадцаў з Кашміра сустракаюцца ў акрузе Джаму штата Джаму і Кашмір, у іншых штатах Індыі, а таксама ў Пакістане (у асноўным у так званым Азад Кашміры — падкантрольнай Пакістану частцы былога княства Джаму і Кашмір). Колькасць носьбітаў — каля 7,1 млн.

Катэгорыя:Дардскія мовы
Катэгорыя:Мовы Індыі
Катэгорыя:Мовы Пакістана
Лос-Рыяс (правінцыя)

**Лос-Рыяс** () — правінцыя Эквадора з насельніцтвам 716 тысяч жыхароў і плошчай 6254 км². Адміністрацыйны цэнтр — горад Бабаоя.

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт правінцыі  

Катэгорыя:Правінцыі Эквадора
Лоха (правінцыя)

**Лоха** () — правінцыя Эквадора з насельніцтвам 450 тысяч жыхароў і плошчай 10&nbsp;800 км². Названа ў гонар яе адміністрацыйнага цэнтра — горада Лоха.

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт правінцыі  

Катэгорыя:Правінцыі Эквадора
Сяргей Алегавіч Шыдлоўскі

**Сяргей Алегавіч Шыдло́ўскі** (нар. , в. Экімань, , Віцебская вобласць) — беларускі гісторык, этнолаг, эсэіст. Доктар гістарычных навук (2023), дацэнт (2012).

## Біяграфія 
Скончыў гістарычны факультэт Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта (1996). У 1996—1999 гадах выкладаў гісторыю культуры ў Полацкім дзяржаўным універсітэце на кафедры філасофіі і культуралогіі.

Вучыўся ў аспірантуры Інстытута мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору НАН Беларусі. З 2000-га да верасня 2006 года працаваў на камерцыйным прамысловым прадпрыемстве Наваполацка.

У 2009 годзе абараніў кандыдацкую дысертацыю («Культура прывілеяванага саслоўя Беларусі першай паловы ХІХ стагоддзя», Інстытут мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору імя Кандрата Крапівы НАН Беларусі, спецыяльнасць 07.00.07, навуковы кіраўнік — доктар гістарычных навук, дацэнт І. У. Чаквін). У 2012 годзе атрымаў вучонае званне дацэнта па спецыяльнасці «Гісторыя».

У 2006—2008 гадах — выкладчык кафедры сацыяльна-гуманітарных дысцыплін ПДУ. У 2008—2011 гадах — выкладчык, старэйшы выкладчык, дацэнт, у лютым 2013 — жніўні 2014 года — загадчык кафедры айчыннай і ўсеагульнай гісторыі ПДУ. У верасні—кастрычніку 2014 года — дацэнт кафедры турызму і гасціннасці, з лістапада 2014 года — дацэнт кафедры гісторыі і турызму ПДУ імя Е. Полацкай. Улетку 2021 года прызначаны на пасаду загадчыка кафедры сацыяльных камунікацый Полацкага дзяржаўнага ўніверсітэта імя Е. Полацкай.

Абараніў доктарскую дысертацыю на тэму «Памеснае дваранства Беларусі (канец XVIII – пачатак ХХ ст.): этналагічнае даследаванне» (2023 г.)

Жыве ў Полацку. Жонка — доктар псіхалагічных навук, прафесар ПДУ імя Е. Полацкай Ірына Андрэева.

## Літаратурная дзейнасць 
Сябра Таварыства Вольных Літаратараў. Друкаваўся з 1993 года ў штотыднёвіку «Наша Ніва», альманаху «Ксеракс Беларускі», часопісах «Калосьсе», «Arche», «Маладосць». У 2016 годзе выйшла кніга эсэ «Музэюм» (ISBN 978-83-62069-76-7).

Фіналіст (сумесна з Ірынай Андрэевай) конкурсу на стварэнне твораў драматычнага тэатра «Францыск Скарына і сучаснасць» з п’есай «Віры своя» (Дыпломы першай ступені, 2016).

Пераклаў з польскай на беларускую мову мемуары Эдварда Масальскага (друкавалася ў часопісе «Маладосць», № 6—9 за 2014 год).

## Навуковая дзейнасць 
Даследуе этнічную гісторыю беларусаў, культуру прывілеяванага саслоўя Беларусі.

Аўтар больш 30 навуковых і навукова-метадычных работ, сярод якіх манаграфія «Культура прывілеяванага саслоўя Беларусі: 1795—1864 гг.» (2011; ISBN 978-985-08-1241-4). Адзін з аўтараў калектыўнай манаграфіі «Нарысы гісторыі культуры Беларусі», Т. 1 (2013; ISBN 978-985-08-1567-5).

## Навуковая бібліяграфія 
## Літаратура 
* Полацкі дзяржаўны універсітэт : вытокі, гісторыя станаўлення і дзейнасць (да 40-годдзя заснавання). — Наваполацк : ПДУ, 2008. — С. 135.

## Спасылкі 
* Старонка на academia.edu
* Беларусь в XIX веке Сайт историка Сергея Шидловского

Катэгорыя:Гісторыкі Беларусі
Катэгорыя:Эсэісты Беларусі
Катэгорыя:Эсэісты паводле алфавіта
Катэгорыя:Літаратурныя крытыкі Беларусі
Катэгорыя:Літаратурныя крытыкі паводле алфавіта
Катэгорыя:Літаратуразнаўцы Беларусі
Катэгорыя:Этнолагі Беларусі
Ланцуг

**Ланцу́г** — прыстасаванне для злучэння асобных дэталяў ці прадметаў у адзіную канструкцыю. Складаецца з металічных звёнаў, злучаных паміж сабой. Паводле канструкцыі звёнаў ланцугі падзяляюцца на некалькі падтыпаў:
# з лінейнымі звёнамі;
# з лінейна-падзеленымі звёнамі;
# з перавітымі звёнамі;
# з дэкаратыўна трансфармаванымі звёнамі.

У IX—XIII стст. ланцугі ўжываліся ў гаспадарча-побытавай сферы, у ювелірных упрыгажэннях. Сфера гаспадарчага выкарыстання ланцуга была больш шырокай, чым іх дэкаратыўная функцыя. Ланцужкі з каляровых металаў (медзь), напрыклад, выступалі ў якасці канструктыўнага элемента складных шаляў; вялікія ланцугі з чорнага металу ўжываліся разам са скабянымі вырабамі або для падвешвання да бэлькі рэчаў. Пры археалагічных раскопках найчасцей знаходзяць толькі асобныя элементы ланцугоў — звёны. Поўнасцю захаваны ланцуг для падвешвання катла быў выяўлены пры раскопках у Полацку.

етны і веласіпедны ланцугі]]
Бываюць ланцугі грузавыя (для падвешвання і пад’ёму грузаў), цягавыя (для перамяшчэння грузаў) і прыводныя (для перадачы руху; гл. ланцуговая перадача). Выкарыстоўваюцца таксама проціслізготныя ланцугі, якія надзяваюць на вядучыя колы аўтамабіля для павышэння яго праходнасці па зледзянелых дарогах ці бездарожжы.

Паводле канструкцыі ланцуг можа быць круглазвённы, пласціністы, карданны, ролікавы і інш.

## Гл. таксама 
* Магнітны ланцуг
* Электрычны ланцуг

## Літаратура 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Дэталі машын і механізмаў
Манабі (правінцыя)

**Манабі́** () — правінцыя ў Эквадоры. Сталіца — горад Партаўеха.

Правінцыя названа ў гонар народа Манабі . Размешчана ў цэнтральнай частцы Ціхаакіянскага ўзбярэжжа Эквадора, Манабі вядомая сваім прыгожым узбярэжжам, дзіўнымі рыбацкімі вёскамі, дзелавымі цэнтрамі, такімі, як Манта, другі па велічыні порт краіны і эканамічны цэнтр Манабі, і нацыянальны парк Мачалілья з яго багатай расліннасцю і рознымі разнавіднасцямі фаўны.


Катэгорыя:Правінцыі Эквадора
Сіндхі (мова)

**Сіндхі** (дэванагары: सिन्धी, арабскім алфавітам: سنڌي) — мова інда-арыйскай групы індаеўрапейскай сям'і. З'яўляецца роднай прыкладна для 20 млн. сіндхаў, якія жывуць пераважна ў Пакістане. Значная колькасць носьбітаў жыве таксама ў Індыі. Пісьменнасць на аснове дэванагары (у Індыі) і араба-персідскага шрыфта (у Пакістане).

## Литература 
* E. Trumpp. Grammar of the Sindhi language. *Trübner and Co., London, F. A. Brockhaus, Leipzig, 1872.* 
* G. A. Grierson. Linguistic survey of India. Vol. VIII, Indo-Aryan family, North-Western group. Part I. Sindhī & Lahndā. *Low Price Publications, Delhi, 2005*
* http://en.wikipedia.org/wiki/Sindhi_language

Катэгорыя:Індаарыйскія мовы
Катэгорыя:Мовы Індыі
Катэгорыя:Мовы Пакістана
Санталі

**Санталі** — адна з афіцыйных моў Індыі, некаторая колькасць носьбітаў ёсць таксама ў Бангладэшы, Непале і Бутане. На ёй размаўляюць санталы.

## Класіфікацыя 
Адносіцца да галіны мунда аўстраазіяцкіх моў, разам з вельмі блізкімі мовамі мундары і хо, і шэрагам іншых малых моў ўтварае падгрупу кхервары, а яна, у сваю чаргу, разам з мовай корку аб’ядноўваецца ў адну з дзвюх галоўных галін мунда — паўночныя мунда мовы.

## Літаратура 
* Зограф Г. А. 1960/1990. Языки Южной Азии. М.: Наука (1-е изд., 1960).
* Лекомцев, Ю. K. 1968. Некоторые характерные черты сантальского предложения // Языки Индии, Пакистана, Непала и Цейлона: материалы научной конференции. М: Наука, 311—321.
* Bodding, Paul O. 1929/1952. A Santal Grammar for the Beginners, Benagaria: Santal Mission of the Northern Churches (1st edition, 1929).
* Grierson, Sir George A. (ed.) 1906 (reprinted 1967). The Linguistic Survey of India. Vol.IV. Delhi-Varanasi-Patna.
* Macphail, R. M. 1964. An Introduction to Santali, Parts I & II. Benagaria: The Santali Literature Board, Santali Christian Council.
* Maspero, Henri. 1952. Les langues mounda. Meillet A., Cohen M. (dir.), Les langues du monde, P.: CNRS.
* Neukom, Lukas. 2001. Santali. München: LINCOM Europa.
* Pinnow, Heinz-Jürgen. 1966. A comparative study of the verb in the Munda languages. Zide, Norman H. (ed.) Studies in comparative Austroasiatic linguistics. London—The Hague—Paris: Mouton, 96-193.
* Santali Folk Tales: Ed. by Rev. P.O. Bodding. Oslo: Institutet for sammenlingenden kulturforskning, Publikationen. Vol. I—III. 1923—1929
* Skrefsrud, L.O. 1873. The Grammar of Santali Language. Benares: Medical Hall Press.
* Vermeer, Hans J. 1969. Untersuchungen zum Bau zentral-süd-asiatischer Sprachen (ein Beitrag zur Sprachbundfrage). Heidelberg: J. Groos.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Мовы мунда
Катэгорыя:Мовы Індыі
Катэгорыя:Мовы Бангладэш
Катэгорыя:Мовы Непала
Катэгорыя:Мовы Бутана
Каньяр (правінцыя)

**Каньня́р** () — правінцыя Эквадора з насельніцтвам 221 тысяча жыхароў і плошчай 3.908 км². Адміністрацыйны цэнтр — горад Асогес.

Назва правінцыі паходзіць ад старажытнага народа каньяры.

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт правінцыі  

Катэгорыя:Правінцыі Эквадора
Раджастхані

**Раджастхані** — інда-арыйская мова, распаўсюджаная ў індыйскім штаце Раджастхан. Раней звычайна разглядалася як адзін з заходніх дыялектаў хіндзі; сёння ўсё часцей прызнаецца асобнай мовай. Урад Раджастхана абвясціў раджастхані афіцыйнай мовай штата. Акрамя Раджастхана мова ўжываецца ў прыгранічных раёнах штатаў Гуджарат, Хар’яна і Пенджаб, а таксама ў пакістанскіх правінцыях Пенджаб і Сінд. Колькасць носьбітаў мовы ацэньваецца ў 50—80 млн чалавек; ацэнкі моцна вагаюцца ў залежнасці ад уключэння або неўключэння тых ці іншых дыялектаў.

## Спасылкі 
* Centre for Rajasthani Studies 
* Раджастхані-англійскі слоўнік анлайн

Катэгорыя:Індаарыйскія мовы
Катэгорыя:Мовы Індыі
Катэгорыя:Мовы Пакістана
Гуаранда

**Гуаранда** — горад у Эквадоры, цэнтр правінцыі Балівар. Размешчаны ў цэнтральнай частцы краіны, на вышыні 2668 м над узроўнем мора. Большую частку дзён з горада добра бачны вулкан Чымбараса. Быў названы па імю правадыра старажытных індзейцаў. Насельніцтва - больш за 25 тыс. чал, большай часткай - метысы і насельніцтва індзейскага паходжання.

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
Катэгорыя:Гарады Эквадора
Галапагос (правінцыя)

**Галапагос** () — адна з 22-х правінцый Эквадора. Адміністрацыйны цэнтр — горад Пуэрта-Бакерыса-Марэна.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Правінцыі Эквадора
Чымбараса (правінцыя)

**Чымбара́са** () — адна з 22-х правінцый Эквадора, назва якой паходзіць ад аднайменнага вулкана. Сталіца — Рыабамба. Падзяляецца на 10 кантонаў.

Катэгорыя:Правінцыі Эквадора
Одыя (мова)

**О́дыя** — індаеўрапейская мова, на якой гавораць каля 35 мільёнаў жыхароў індыйскага штата Адыша. Родная мова народа одыя. Яна з’яўляецца адной з 23 афіцыйна прызнаных моў Індыі.

Належыць да групы новаіндыйскіх моў.

Тэрыторыя распаўсюджвання індыйскі штат Адыса і прылеглыя акругі штатаў Заходняя Бенгалія, Андхра-Прадэш і Біхар.

Аглютынатыўная мова. Вельмі блізкая да моў бенгальскай і асамскай.

Пісьмовасць мовы орыя ўзыходзіць да пісьменнасці брахмі.

Старажытныя літаратурныя помнікі ўзыходзяць да XIII ст. н. э. Адзін з іх — выклад «Махабхарата», зроблены Саралдасам. Сучасная літаратурная мова пачынаецца з перыяду творчасці Факірмахана Сенапатаку.

## Спасылкі 
* Learn Odia Online
* Odia Language Literature & Culture Department 

Катэгорыя:Мовы Індыі
Катэгорыя:Індаарыйскія мовы
Эсмеральдас (правінцыя)

**Эсмеральдас** (ісп.: *Esmeraldas*) — адна з 22-х правінцый Эквадора. Адміністрацыйны цэнтр — Эсмеральдас. Месціцца ў паўночна-заходняй частцы краіны, на ўзбярэжжы Ціхага акіяна, на поўначы мяжуе з Калумбіяй на ўсходзе з правінцыямі Карчы і Імбабура, на поўдні з правінцыямі Пічынча і Манабі. Плошча 15.573 км². Насельніцтва — 385.223.

## У Сеціве 
Катэгорыя:Правінцыі Эквадора
Эль-Ора (правінцыя)

**Эль-О́ра** (ісп.: *El Oro*) — адна з 22-х правінцый Эквадора. Адміністрацыйны цэнтр — горад Мачала.

## У Сеціве 
Катэгорыя:Правінцыі Эквадора
Эсмеральдас (горад)

**Эсмеральдас** — прыбярэжны горад на паўночным захадзе Эквадора. Знаходзіцца ў аднайменным кантоне і з'яўляецца сталіцай правінцыі Эсмеральдас. У горадзе ёсць міжнародны марскі порт, які выходзіць да Ціхага акіяну, і невялікі аэрапорт, прычым порт — галоўны ў гэтай частцы краіны. Эсмеральдас — галоўны гандлёвы цэнтр у рэгіёне, праз яго вывозяцца сельскагаспадарчыя прадукты і піламатэрыялы. Але прамысловае развіццё горада адстае. Эсмеральдас з'яўляецца домам для большасці афраэквадорцаў.

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
Катэгорыя:Гарады Эквадора
Манта

**Ма́нта**, поўная назва — **Сан-Пабла-дэ-Манта** () — найбуйнейшы горад правінцыі Манабі, і пяты па насельніцтве горад Эквадора. У эканамічным плане, Манта з’яўляецца трэцім па значнасці горадам Эквадора.

Манта існавала з дакалумбаўскіх часоў. Гэта быў гандлёвы пост Мантэньяс і Інкаў. Менавіта з раёна Манты ў горы падняліся плямёны, якія заваявалі і пасля ўзначалілі даінкскую эквадорскую дзяржаву Кітусаў.

За апошнія 50 гадоў насельніцтва горада Манта павялічылася да 250 000 жыхароў. Яго галоўная эканамічная дзейнасць — лоўля тунца. Таксама эканоміка падтрымліваецца турызмам і перавальваннем грузаў у порце. Гэтак жа праз порт Манта вывозяць 2/3 усёй выраблянай у Эквадоры кавы.

Менавіта ў порт Манта прыбыў Шарль Мары дэ ла Кандамін, які ўзначальваў французскую місію па вымярэнню месцазнаходжання экватара ў 1735 годзе. З Манты Кандамін пачаў сваю паездку ўнутры краіны да Кіта.

Да ліпеня 2009 у Манце размяшчалася Ваенная База Перадавых Аперацый (FOL) Злучаных Штатаў Амерыкі . Яе афіцыйным прызначэннем была барацьба з наркатрафікам праз тэрыторыю Эквадора з суседніх Перу і Калумбіі.

Манта з’яўляецца пабрацімам Уладзівастока.

## Гарады-пабрацімы 
## Спасылкі 
* Сайт горада 

Катэгорыя:Гарады Эквадора
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1534 годзе
Тунгурауа (правінцыя)

**Тунгурагуа** (ісп.: *Tungurahua*) — адна з 22-х правінцый Эквадора. Адміністрацыйны цэнтр — горад Амбата.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Правінцыі Эквадора
Мачала

**Мачала** () — горад у Эквадоры. Гэты горад з’яўляецца адміністрацыйным цэнтрам правінцыі Эль-Ора.

## Геаграфія і эканоміка 
Горад Мачала знаходзіцца на паўднёвым захадзе Эквадора, на яго ціхаакіянскім узбярэжжы. Горад і яго порт Пуэрта-Балівар з’яўляюцца найбуйнейшым гандлёва-транспартным, а таксама банкаўскім цэнтрам паўднёвага Эквадора. Праз порт ажыццяўляецца экспарт з краіны бананаў, кавы, какава і крэветак; Пуэрта-Балівар з’яўляецца найбуйнейшым портам па вывазу эквадорскіх бананаў, а Мачала называецца «бананавай сталіцай». У горадзе і яго наваколлях размяшчаюцца таксама шматлікія прадпрыемствы па перапрацоўцы сельскагаспадарчай прадукцыі. Мачала мае невялікі аэрапорт (Aeropuerto General Manuel Serrano).

## Насельніцтва 
Колькасць насельніцтва Мачалы складае 228.351 чалавек (на 2005 год).

## Гарады-пабрацімы 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Гарады Эквадора
Аб’яднанне сялянскай лявіцы «Самапомац»

**Аб’яднанне сялянскай лявіцы «Самапомац»** () — рэвалюцыйна-дэмакратычная сялянская арганізацыя ў міжваеннай Польшчы ў 1928 — 1931 гг.

## Гісторыя 
Створана ў студзені 1928 г. у выніку расколу дробнабуржуазнай сялянскай партыі «Строніцтво хлопске» і вылучэння з яе левага радыкальнага крыла, якое выступіла разам з былымі дзеячамі Незалежнай сялянскай партыі (НСП). «Самапомац» пашырала свой уплыў на палякаў і каталіцкую частку беларускага насельніцтва пераважна ва ўсходніх паветах Беластоцкага і заходніх паветах (Ашмянскі) Віленскага ваяводстваў. У маі 1931 г. аб’ядноўвала 12,5 тысяч членаў, пераважную большасць якіх складалі беззямельныя і малазямельныя сяляне-беднякі і сраднякі. Кіраўнікі А.Бомба, С.Вуйтовіч, М.Гвяздовіч, В.Кавальскі, Ф.Ткачоў, В.Ямроз. Друкваны орган — газета «Samopomoc chłopska» («Сялянская ўзаемадапамога»). Праграма аб’яднання змяшчала асноўныя рэвалюцыйна-дэмакратычныя і асобныя сацыялістычныя патрабаванні: зямля без выкупу, нацыяналізацыя прамысловасці, дэмакратычныя правы, ліквідацыя буржуазнай дыктатуры, стварэнне рабоча-сялянскага ўрада, самавызначэнне прыгнечаным народам і інш. Выступала ў саюзе з Польскай сацыялістычнай партыяй-лявіцай, Беларускім сялянска-рабочым пасольскім клубам «Змаганне», украінскай рэвалюцыйна-дэмакратычнай арганізацыяй Сельраб пад агульным кіраўніцтвам Камуністычнай партыі Польшчы. Праводзіла палітычную работу ў вёмцы, накіраваную на рэвалюцыйнае выхаванне і арганізацыю працоўных сялян, працягваючы палітыку ліквідаванай уладамі НСП. Забаронена польскім урадам 27 мая 1931 г.

## Літаратура 
* Cimek, H. Sojusz robotniczo-chłopski w Polsce, 1918 – 1939. – Warszawa, 1989.
* Полуян, В.А. Революционно-демократическое движение в Западной Белоруссии (1927 – 1939 гг.). – Мн., 1978.

Катэгорыя:Палітычныя партыі Польшчы
Хракавіцкі сельсавет

**Хракаві́цкі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Брагінскага раёна Гомельскай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — вёска Старыя Хракавічы. Знаходзіўся на паўднёвым усходзе раёна. Большасць вёсак, якія ўваходзілі ў яго склад, былі выселеныя пасля Чарнобыльскай аварыі.

## Гісторыя 
Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года **Хракавіцкі (Старахракавіцкі) сельсавет** у складзе Брагінскага раёна Рэчыцкай акругі БССР. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Гомельскай акругі. 30 снежня 1927 года сельсавет узбуйнены, у яго склад увайшла тэрыторыя скасаваных Просмыцкага і Чамярыскага сельсаветаў. Пасля скасавання акруговага падзелу 26 ліпеня 1930 года ў складзе Брагінскага раёна БССР. З 20 лютага 1938 года ў складзе Палескай вобласці, з 8 студзеня 1954 года — Гомельскай вобласці. На 1 студзеня 1974 года ў складзе Хракавіцкага сельсавета 8 населеных пунктаў. 15 жніўня 1974 года цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Чамярысы, сельсавет перайменаваны ў Чамярыскі.

26 сакавіка 1987 года цэнтр Савіцкага сельсавета перанесены ў вёску Старыя Хракавічы, сельсавет перайменаваны ў Хракавіцкі. 20 студзеня 2005 года з даных па ўліку населеных пунктаў як фактычна неіснуючая выключана вёска Чэрнеў. 17 лістапада 2005 года скасавана вёска Цалуйкі. 20 жніўня 2008 года рашэннем Брагінскага райсавета дэпутатаў былі ліквідаваныя населеныя пункты Выграбная Слабада, Вярховая Слабада, Жэрднае, Ляды, Нежыхаў, Новы Сцепаноў, Перасяцінец, Піркі, Пучын, Стары Сцепаноў, Сувіды. 1 снежня 2009 года сельсавет скасаваны, яго тэрыторыя далучана да Чамярыскага сельсавета.

## Склад 
На момант скасавання ў склад сельсавета ўваходзілі 9 населеных пунктаў: вёскі Грушнае, Двор-Савічы, Новая Грэбля, Новыя Хракавічы, Просмычы, Савічы, Старыя Хракавічы, пасёлкі Калінінскі і Ленінскі.

## Насельніцтва 
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года (7 населеных пунктаў) — 858 чалавек, з іх 96,5 % — беларусы, 2,2 % — рускія, 0,9 % — украінцы.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Брагінскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1926 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1974 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1987 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 2009 годзе
Барысаўшчына

**Барысаўшчына** — тапонім:

## Беларусь 
* Барысаўшчына — традыцыйная назва Барысаўскага раёна
* Барысаўшчына — вёска ў Вілейскім раёне
* Барысаўшчына — вёска, Барысаўшчынскі сельсавет, Хойніцкі раён, Гомельская вобласць
* Барысаўшчына — вёска, Калаціцкі сельсавет, Глускі раён, Магілёўская вобласць
* Барысаўшчына — былая вёска ў Глыбоцкім раёне Віцебскай вобласці

## Расія 
* Барысаўшчына — вёска ў Смаленскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Навасельскага сельскага паселішча
Амбата

**Амбата** — горад у Эквадоры, сталіца правінцыі Тунгурауа. Размешчаны ў цэнтральнай частцы краіны, на берагах ракі Амбата, на вышыні 2577 м над узроўнем мора. Насельніцтва - 354 тыс. чал, што робіць горад дзевятым па колькасці насельніцтва ў Эквадоры. За гісторыю свайго існавання горад некалькі разоў разбураўся землятрусамі, апошні раз - 5 жніўня 1949 года. З'яўляецца важным транспартным цэнтрам на Панамерыканскай шашы.

Гэты горад з’яўляецца адміністрацыйным цэнтрам правінцыі Эль-Ора.

## Насельніцтва 
Колькасць насельніцтва Мачалы складае 228.351 чалавек (на 2005 год).

## Гарады-пабрацімы 
Катэгорыя:Гарады Эквадора
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1698 годзе
Вечавы звон

**«Вечавы звон»** — рэвалюцыйна-прапагандысцкі гурток эсэраўскага кірунку ў 1902—1903 гадах у горадзе Горы-Горкі Магілёўскай губерні (цяпер Магілёўская вобласць). У яго ўваходзілі 5 навучэнцаў мясцовай земляробчай школы І. П. Папоў (у 1901 годзе выключаны са школы за атрыманне з-за мяжы забароненай брашуры Л. Талстога), В. К. Пятроў, А. Я. Іпатаў, Ф. К. Кірсанаў і В. Н. Тамараў (вучыліся ў школе пасля выключэння за ўдзел у палітычных хваляваннях з Казанскага земляробчага вучылішча, жылі на адной кватэры). Гурткоўцы склалі і надрукавалі літаграфічным спосабам пракламацыю «Да ўсяго сялянскага люду», якую разам з іншымі друкаванымі матэрыяламі эсэраў («Аб барацьбе», «Аб праўдзе», «Гутаркі аб зямлі» і інш.) распаўсюджвалі ў лютым і красавіку 1903 года па вёсках Горацкага і Чавускага паветаў. Неўзабаве гурток разграміла паліцыя. Папоў быў высланы на 5 гадоў ва Усходняюю Сібір, Пятроў і Іпатаў — на 3 гады ў Архангельскую губерню, Тамараў і Кірсанаў на 3 гады аддадзены пад публічны нагляд паліцыі па месцы жыхарства бацькоў.

## Літаратура 
* Шыбека, З. В. «Вечавы звон» / З. В. Шыбека // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: У 6 т. Т. 2. Беліцк — Гімн / БелЭн; Рэдкал.: Б. І. Сачанка (гал. рэд.) і інш.; Маст. Э. Э. Жакевіч. — Мн.: БелЭн, 1994. — 537 с.: іл. — С. 259. — ISBN 5-85700-142-0.

Катэгорыя:Горкі
Катэгорыя:Палітычныя арганізацыі беларускай гісторыі
Катэгорыя:Арганізацыі Расійскай імперыі
Катэгорыя:З’явіліся ў 1902 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 1903 годзе
Катэгорыя:1902 год у Беларусі
Аленскае выступленне сялян

**Аленскае выступленне сялян 1880—1882** — адбылося ў в. Алень Быхаўскага павета Магілёўскай губерні (цяпер Магілёўскі раён) з мэтай пашырыць сваё землекарыстанне шляхам вяртання ўчасткаў, адрэзаных ад надзелаў у ходзе сялянскай рэформы 1861 г. Выклікана ростам малазямелля з прычыны натуральнага прыросту насельніцтва. На працягу 1870-х гадоў сяляне в. Алень неаднаразова звярталіся ва ўстановы па сялянскіх справах, да міністра ўнутраных спраў А. Я. Цімашава і імператара Аляксандра II з просьбай вярнуць ім усе землі, якімі яны карысталіся да адмены прыгоннага права. Аднак просьбы іх не былі задаволены.

## Падзеі 
Не дачакаўшыся дапамогі ад улад, сяляне ў 1880 г. знішчылі межавыя знакі і пачалі пасвіць жывёлу на спрэчных землях, якія ўваходзілі ў склад маёнтка, што належаў купцу Прасольнаму. У лютым 1881 г. сяляне перашкодзілі перавозцы сена з гэтых зямель у фальварак, учынілі парубку лесу, а ў красавіку і маі сілай не дапусцілі правядзення на спрэчных дзялянках сельскагаспадарчых работ і ўступілі ў сутычку з паліцыяй. У 1882 г., нягледзячы на процідзеянне паліцыі, яны скасілі луг Прасольнага і выказалі намер зжаць яго збожжа. Для ўціхамірвання сялян 15 чэрвеня 1882 г. у вёску прыбыў магілёўскі губернатар А. С. Дамбавецкі, які запатрабаваў спыніць самавольныя дзеянні. Нягледзячы на пагрозу губернатара прымяніць сілу, сяляне, узначаленыя сваім аднавяскоўцам І. Філіпавым, які незадоўга да гэтага вярнуўся з войска, катэгарычна адмовіліся падпарадкавацца. На наступны дзень загадам губернатара ў вёску для задушэння выступлення былі ўведзены 2 роты салдат 62-га пяхотнага Суздальскага палка. Пад націскам узброенай сілы 14 жніўня на сходзе сяляне адмовіліся ад сваіх намераў і прасілі вывесці з вёскі вайсковую каманду. Але праз некалькі дзён радавы гэтай каманды Зічык, ураджэнец суседняй в. Цвёрдава, заклікаў сялян не ўступаць патрабаванням улад да яго вяртання з Пецярбурга, куды ён, самавольна пакінуўшы часць, накіраваўся, каб хадайнічаць за землякоў. У выніку многія жыхары в. Алень сышлі ў суседнія лясы і там хаваліся, чакаючы вяртання Зічыка. Толькі ў кастрычніку 1882 г. частка сялян спыніла супраціўленне і падпарадкавалася распараджэнням улад. Губернатар загадаў вывесці з вёскі адну роту салдат, а другую пакінуць на поўным утрыманні сялян, што працягвалі праяўляць непакорнасць. У хуткім часе выступленне было канчаткова задушана.

## Літаратура 
* Крестьянское движение в России в 1881—1889 гг.: Сборник документов. — М., 1960. — С. 67 — 68, 103—107, 736—737.

Катэгорыя:Паўстанні ў Расійскай імперыі
Катэгорыя:Гісторыя Магілёўскага раёна
Катэгорыя:Акцыі пратэсту ў Беларусі
Катэгорыя:Алень (Магілёўскі раён)
Катэгорыя:1880-я ў Беларусі
Катэгорыя:Канфлікты 1880 года
Катэгорыя:Канфлікты 1881 года
Катэгорыя:Канфлікты 1882 года
Сукумбіас (правінцыя)

**Сукумбі́ас** (ісп.: *Sucumbíos*) — адна з 22-х правінцый Эквадора. Адміністрацыйны цэнтр —  горад Нуэва-Лоха.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Правінцыі Эквадора
Віцебскі манетны скарб

**Віцебскі манетны скарб** — манетны скарб, знойдзены ў Віцебску ў 1926 г. на тэрыторыі саду імя У. І. Леніна (сучасны Парк Партызанскай славы імя Міная Шмырова) ў час правядзення будаўнічых работ па ўмацаванні берага Заходняй Дзвіны. З’яўляецца адным з буйнейшых скарбаў XV стагоддзя, знойдзеных на тэрыторыі Беларусі.

У гліняным гаршку змяшчаліся 792 грошы пражскія сярэдзіны XIV — XV стст. Сярод манет Вацлава IV (1378—1419 гг.) 2 экз. з кантрамаркай г. Аўсбурга, 1 — Рэгенсбурга. Грош часоў кіравання Іржы з Подзебрадаў (1458—1471 гг.) — адзіная знаходка на тэрыторыі Беларусі. Большая частка скарбу (767 манет, 2000 г.) захоўвалася ў Віцебскім аддзяленні Беларускага дзяржаўнага музея, астатняя — у Беларускім дзяржаўным музеі (Мінск). Пасля 1941 г. лёс скарбу невядомы.

## Літаратура 
* *Харламповіч, П. В.* Манетныя скарбы, знойдзеныя ў Беларусі, у зборах Беларускага дзяржаўнага музея // Гісторычна-архэолёгічны зборнік. — 1927. — № 1. — С.
* 

Катэгорыя:Гісторыя Віцебска
Катэгорыя:Скарбы Беларусі
Катэгорыя:Віцебскі абласны краязнаўчы музей
Катэгорыя:Экспанаты Нацыянальнага гістарычнага музея Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:1926 год у Віцебску
Марона-Сант’яга (правінцыя)

**Марона-Сант’яґа** () — адна з 22-х правінцый Эквадора. Адміністрацыйны цэнтр — горад Макас.

Катэгорыя:Правінцыі Эквадора
Санта-Дамінга-дэ-лос-Тсачылас (правінцыя)

**Санта-Дамінга-дэ-лос-Тсачылас** (ісп.: Santo Domingo de los Tsáchilas) — адна з правінцый Эквадора, размешчаная на поўначы цэнтральнай частцы краіны. Плошча складае 3805 км ². Насельніцтва - 365.965 чалавек; шчыльнасць насельніцтва - 96,2 чал/км ². Сталіца - горад Санта-Дамінга.

## Гісторыя 
Правінцыя была створана 6 лістапада 2007 года шляхам аддзялення тэрыторыі ад правінцыі Пічынча.

## Адміністрацыйны падзел 
Складаецца з аднаго адзінага кантона - Санта-Дамінга-дэ-лос-Каларадос.

Катэгорыя:Правінцыі Эквадора
Арэльяна (правінцыя)

**Арэльля́на** (ісп.: *Orellana*) — адна з 22-х правінцый Эквадора. Адміністрацыйны цэнтр — горад Пуэрта-Франсіска-дэ-Арэльяна.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Правінцыі Эквадора
Самора-Чынчыпэ (правінцыя)

**Само́ра-Чынчы́пэ** (ісп.: *Zamora Chinchipe*) — адна з 22-х правінцый Эквадора. Адміністрацыйны цэнтр — Самора.

Катэгорыя:Правінцыі Эквадора
Санта-Элена (правінцыя)

**Санта-Элена** (ісп. Santa Elena) — адна з правінцый Эквадора, размешчаная ў заходняй, прыбярэжнай частцы краіны. Плошча складае 3 762,8 км ² (1,46 % ад агульнай плошчы Эквадора). Насельніцтва — 301.168 чалавек, шчыльнасць насельніцтва — 80 чал/км ². Сталіца — аднайменны горад.

Катэгорыя:Правінцыі Эквадора
Гуаяс (правінцыя)

**Гуаяс** (ісп.: Guayas) — правінцыя на захадзе Эквадора, размешчаная на ўзбярэжжы Ціхага акіяна (заліў Гуаякіль). Займае першае месца ў Эквадоры па насельніцтву - больш за 3,3 мільёна чалавек. Найбуйнейшы горад краіны, Гуаякіль, таксама размешчаны тут. У адміністрацыйным дачыненні дзеліцца на 25 кантонаў.

Катэгорыя:Правінцыі Эквадора