open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Вір

Назву **Вір** маюць:
* Вір — кругавы, лейкападобны рух вады, які ўзнікае ад сутыкнення сустрэчных плыней. 
* Вір (альбом) — альбом гурту «Стары Ольса»
* Vir (альбом) — альбом выканаўца Vinsent
* Вір — фільм Ота Прэмінгера 1949 года

## Рэкі 
### Беларусь 
* Вір — рака ў Бабруйскім раёне

## Азёры 
### Беларусь 
* Вір — возера ў Лунінецкім раёне Брэсцкай вобласці, у басейне ракі Прыпяць
* Вір — возера ў Чачэрскім раёне Гомельскай вобласці, у басейне ракі Сож
* Вір — возера ў Рэчыцкім раёне Гомельскай вобласці, у басейне ракі Дняпро
* Чорны Вір — возера ў Жыткавіцкім раёне Гомельскай вобласці

## Гл. таксама 
* Васіль Вір — беларускі педагог, журналіст, палітычны дзеяч
Віцьба (значэнні)

Назву **Віцьба** маюць:

* Віцьба — рака ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласці Беларусі, левы прыток ракі Дзвіна
* Віцьба — пасёлак у Віцебскім раёне Віцебскай вобласці Беларусі
* Віцьба — чыгуначная станцыя
Вішанька

Назву **Ві́шанька** маюць:
## Населеныя пункты 
### Беларусь 
* Гомельская вобласць:
** Вішанька — вёска ў Рагачоўскім раёне
* Магілёўская вобласць:
** Вішанька — вёска ў Быхаўскім раёне
** Вішанька — вёска ў Кіраўскім раёне
** Вішанька — былая вёска ў Шклоўскім раёне
* Мінская вобласць:
** Вішанька — вёска ў Валевачскім сельсавеце Чэрвеньскага раёна
** Вішанька — вёска ў Руднянскім сельсавеце Чэрвеньскага раёна
Вішанькі

Назву **Вішанькі** маюць:

* Вішанькі — вёска ў Чашніцкім раёне Віцебскай вобласці
* Вішанькі — вёска ў Ельскім раёне Гомельскай вобласці
* Вішанькі — вёска ў Касцюковіцкім раёне Магілёўскай вобласці
* Вішанькі — пасёлак у Любанскім раёне Мінскай вобласці
Вішнеўскі сельсавет

Назву **Ві́шнеўскі сельсавет** маюць:

* Вішнеўскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Смаргонскага раёна Гродзенскай вобласці.
* Вішнеўскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Валожынскага раёна Мінскай вобласці.

## Гл. таксама 
* Вішнёўскі сельсавет
Вішня (значэнні)

Назву **Ві́шня** маюць:

* Вішня () — расліна падроду Вішня роду Сліва
* Вішня — рака ў Брэсцкай вобласці Беларусі

## Населеныя пункты 
### Беларусь 
* Брэсцкая вобласць:
** Вішня — вёска ў Пружанскім раёне

* Віцебская вобласць:
** Вішня — вёска ў Шумілінскім раёне

* Магілёўская вобласць:
** Вішня — вёска ў Горацкім раёне

* Мінская вобласць:
** Вішня — вёска ў Смалявіцкім раёне
## Псеўданім 
* Астап Вішня — украінскі пісьменнік
## Гл. таксама 
* Вішнева
* Вішневічы
* Вішнева
* Вішнёва
* Вішнёвае
* Вішнёвая
* Вішнеўка
* Вішнеўцы
* Вішнёўка
* Вішні
* Вішнявец
* Вішняк
Гагалінскі

Прозвішча **Гагалінскі** маюць:

* Ігнат Гагалінскі — заходнебеларускі палітычны дзеяч, старшыня БСС
* Іосіф (Юзаф) Гагалінскі (1894—1944?) — ксёндз, расстраляны фашыстамі разам з 82 жыхарамі Нясвіжа
Гадуцішкі (значэнні)

Назву **Гадуцішкі** маюць:

* Гадуцішкі — мястэчка ў Свянцянскім раёне Віленскага павета Літвы.
* Гадуцішкі — вёска ў Пастаўскім раёне Віцебскай вобласці Беларусі.
* Гадуцішкі — прыпыначны пункт Віцебскага аддзялення Беларускай чыгункі каля вёскі Гадуцішкі.
Вісяты

Назву **Вісяты** маюць:

* Вісяты — вёска ў Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці
* Вісяты — вёска ў Мёрскім раёне Віцебскай вобласці
* Вісяты — возера на мяжы Мёрскага і Браслаўскага раёнаў
Нястанавіцкі сельсавет

**Няста́навіцкі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Лагойскага раёна Мінскай вобласці. Адміністрацыйны цэнтр — аграгарадок (да 2011 г. вёска) Малыя Нястанавічы. Знаходзіўся ў паўночна-заходняй частцы раёна.

Утвораны 16 ліпеня 1954 года ў складзе Плешчаніцкага раёна Мінскай вобласці БССР шляхам аб’яднання тэрыторыі скасаваных Завішынскага і Запольскага сельсаветаў, цэнтр — вёска Вялікія Нястанавічы. З 25 снежня 1962 года ў складзе Лагойскага раёна. У 1989 годзе цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Малыя Нястанавічы. 28 мая 2013 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Крайскага сельсавета.

На момант скасавання ў склад сельсавета ўваходзілі 19 населеных пунктаў: аграгарадок Малыя Нястанавічы, вёскі Асінцы, Баброва 1, Баброва 2, Белае, Будзенічы, Булахаўка, Вялікія Нястанавічы, Гарбоўшчына, Завішына, Завішынская Рудня, Заполле, Ляўданшчына, Прагон, Пятроліна, Стрый, Студзянец, Траянец, Ціхонавічы.

Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года складала 946 чалавек, з іх 94,3 % — беларусы, 3,6 % — рускія, 0,7 % — палякі, 0,6 % — украінцы.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / С.Д. Гриневич и др. — Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Т. 2: (1944―1980 гг.). — Минск: «Беларусь», 1987. — 283 с.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Лагойскага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Плешчаніцкага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1954 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 2013 годзе
Гайна

* Гайна — рака ў Беларусі, правы прыток ракі Бярэзіны (басейн Дняпра).
* Гайна — колішняе мястэчка, цяпер вёска ў Лагойскім раёне Мінскай вобласці Беларусі
Галавічы

Назву **Галаві́чы** маюць:

* Галавічы — былая вёска ў Гродзенскім раёне Гродзенскай вобласці, цяпер у межах Гродна
* Галавічы — вёска ў Дрыбінскім раёне Магілёўскай вобласці
Галошаўка

Назву **Галошаўка** маюць:

* Галошаўка — вёска ў Талачынскім раёне Віцебскай вобласці
* Галошаўка — пасёлак у Талачынскім раёне Віцебскай вобласці
Галавачы

Назву **Галавачы** маюць:

## Населеныя пункты 
### Беларусь 
* Брэсцкая вобласць:
** Галавачы — вёска ў Ляхавіцкім раёне

* Віцебская вобласць:
** Галавачы — хутар у Браслаўскім раёне
** Галавачы — вёска ў Сенненскім раёне

* Гродзенская вобласць: 
** Галавачы — вёска ў Гродзенскім раёне

* Гомельская вобласць: 
** Галавачы — вёска ў Буда-Кашалёўскім раёне

* Мінская вобласць:
** Галавачы — вёска ў Клецкім раёне
** Галавачы — вёска ў Мінскім раёне
** Галавачы — вёска ва Уздзенскім раёне
Галубіцкі сельсавет

Назву **Галу́бі́цкі сельсавет** маюць:

* Галубіцкі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Глыбоцкага раёна Віцебскай вобласці
* Галубіцкі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Петрыкаўскага раёна Гомельскай вобласці
Галубы

* Галубы — род птушак

Назву **Галубы** маюць:

## Населеныя пункты 
### Беларусь 
* Гродзенская вобласць:
** Галубы — вёска ў Мастоўскім раёне

* Мінская вобласць:
** Галубы — вёска ў Барысаўскім раёне
** Галубы — вёска ў Валожынскім раёне
### Украіна 
* Галубы (Дубенскі раён)

## Гл. таксама 
* Галуба
* Галубава
* Галубічы
* Галубіца
* Галубоўка
* Галубоўшчына
* Галубнае
Вялікі Бор

Назву **Вялі́кі Бор** маюць:

## Населеныя пункты 
### Беларусь 
* Гомельская вобласць: 
** Вялікі Бор — вёска ў Светлагорскім раёне
** Вялікі Бор — вёска ў Хойніцкім раёне

* Магілёўская вобласць:
** Вялікі Бор — аграгарадок у Асіповіцкім раёне
** Вялікі Бор (нежыл.) — вёска ў Касцюковіцкім раёне

* Мінская вобласць:
** Вялікі Бор — вёска ў Чэрвеньскім раёне
** Вялікі Бор — вёска ў Маладзечанскім раёне

### Расія 
* Вялікі Бор — вёска ў Архангельскай вобласці
* Вялікі Бор — вёска ў Суражскім раёне Бранскай вобласці
* Вялікі Бор — вёска ў Ленінградскай вобласці
* Вялікі Бор — вёска ў Пскоўскай вобласці
* Вялікі Бор — вёска ў Хакасіі

## Гл. таксама 
* Бор
* Вялікі Быкоў
* Вялікі Двор
* Вялікі Камень
* Вялікі Лес
* Вялікі Мох
* Вялікі Рожан
* Вялікі Ясень
Ткачонак

**Ткачонак** — беларускае прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Аляксандр Леанідавіч Ткачонак — беларускі акцёр. Народны артыст Беларусі (1998)
* Анатоль Аляксеевіч Ткачонак — беларускі графік і мастак-пейзажыст
Фінкельштэйн

**Фінкельштэйн** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Анатоль (Тэвель) Маісеевіч Фінкельштэйн (1917—1980), беларускі гаспадарчы дзеяч, заслужаны аграном БССР
* Ларыса Давыдаўна Фінкельштэйн (1950—2023), беларускі і расійскі мастацтвазнаўца, арт-крытык, галерыст
* Самуіл Фінкельштэйн (1895—1942) — польскі мастак яўрэйскага паходжання, забіты ў лагеры смерці Трэблінка.
Eria bhutanica

**Eria bhutanica** — від аднадольных раслін роду *Eria* сямейства . Упершыню апісаны непальскімі батанікамі ў 2003 годзе.

## Распаўсюджванне і апісанне 
Эндэмік Бутана. Тыпавы экзэмпляр сабраны ў мясцовасці Рэтанг-Тангчху.

Эпіфітная расліна.

Катэгорыя:Эпідэндравыя
Катэгорыя:Флора Азіі
Катэгорыя:Эндэмікі Бутана
Pinus bhutanica

**Pinus bhutanica** — від раслін роду  сямейства .

## Арэал 
Арэал віду абмежаваны Бутанам і прылеглымі да яго раёнамі на паўночным усходзе Індыі і паўднёвым захадзе Кітая. Разам з роднасным яму відам  ён складае блакітныя хваёвыя лясы, якія растуць на невялікіх вышынях.

## Апісанне 
Гэта хвоя дасягае вышыні 25 метраў. Іголкі сабраны ў пучкі па пяць, якія дасягаюць 25 см даўжынёй. Шышкі 12-20 см у даўжыню, з тонкімі лускавінкамі, насенне 5-6 мм даўжынёй, з крыламі памерам 20-25 мм.

Катэгорыя:Хвоя
Катэгорыя:Флора Азіі
Festuca bhutanica

**Festuca bhutanica** — від шматгадовых раслін сямейства .

Дадзены від жыве на вышыні ад 4150 да 4570 метраў над узроўнем мора/

Сцябло дасягае ў вышыню 15-25 см. Бакавыя галіны адсутнічаюць.

Расліна з’яўляецца трапічным відам, які сустракаецца ў Індыі і на тыбецка-бутанскай мяжы.

## Спасылкі 
* Апісанне віду

Катэгорыя:Метлюжковыя
Катэгорыя:Флора Азіі
Раманюк

**Раманюк** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Дзяніс Міхайлавіч Раманюк — беларускі графік і выдавец, сын Міхаіла Фёдаравіча Раманюка.
* Мікалай Леанідавіч Раманюк (нар. 1984) — беларускі футбаліст.
* Мікалай Мікалаевіч Раманюк — беларускі вучоны, кандыдат тэхнічных навук, дацэнт.
* Міхаіл Фёдаравіч Раманюк (1944—1997) — беларускі мастацтвазнавец, мастак, этнограф.
* Фёдар Аляксеевіч Раманюк (нар. 1952) — беларускі вучоны ў галіне электраэнергетыкі.
Т-64БВ

**Т-64БВ** (Індэкс ГАБТУ — '''Аб'ект 447АВ''') — савецкі асноўны баявы танк сямейства Т-64.

## Апісанне 
Уяўляе сабою варыянт танка Т-64Б з навясной дынамічнай абаронай «Кантакт-1». Танк абсталяваны аўтаматычнай СКА 1А33-1, улучальны ў сябе лазерны далямер, балістычны вылічальнік з датчыкам уваходнай інфармацыі, стабілізатар узбраення 2Э42 і комплекс кіраванага ўзбраення (ПТУР) 9К112-1 «Кобра». Асноўнай зброяй танка Т-64БВ з'яўляецца 125-мм гладкаствольная гарматна-пускавая ўсталёўка 2А46М-1, стабілізаванае ў дзвюх плоскасцях, спалучанае з механізмам зараджання і здольная страляць кіраванымі ракетамі комплексу 9К112-1 «Кобра». Замест састарэлых лямпавых радыёстанцый Р-123М і ТПУ Р-124, якія ўсталёўваліся на папярэднія мадыфікацыі Т-64, танкі Т-64БВ і Т-64БВ1 абсталёўваліся паўправадніковымі радыёстанцыямі Р-173 «Абзац-Р», прымачамі Р-173П «Абзац-П» і ТПУ Р-174.

## Удзел ва ўзброеных канфліктах 
У 1992 годзе Т-64БВ браў удзел у Узброеным канфлікце ў Прыднястроўе.
Таксама ўдзельнічаў ва ўзброеным канфлікце на ўсходзе Ўкраіны.

## Аператары 
* : зняты з узбраення;
* : 20 Т-64БВ зведзены ў асобны танкавы батальён двухротнага складу;
* : 1750 усіх мадыфікацый Т-64 на 2013 год.

## Гл. таксама 
* «Булат» — украінскі танк, створаны на аснове Т-64БВ.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Танкі паводле алфавіта
Катэгорыя:Танкі СССР
Катэгорыя:Асноўныя баявыя танкі
Primula whitei

**Primula whitei** — від шматгадовых травяністых раслін роду , дасягае ў вышыню ад 10 да 15 см.

Расліна сустракаецца ў Тыбеце, Непале і індыйскім штаце Асам.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Фатаграфіі 

Катэгорыя:Першакветныя
Катэгорыя:Флора Азіі
Phoenix rupicola

**Phoenix rupicola** — від дрэў роду  сямейства .

## Назва 
Відавы эпітэт паходзіць ад  — жыхар горных парод.

## Апісанне 
Пальма мае адзіночны ствол да 8 метраў даўжынёй і 20 см таўшчынёй, лісце звычайна растуць толькі на самой верхавіне. Лісце даўжынёй 2,5-3 метра, маюць 35-сантыметровыя лісточкі, пёрыста размешчаныя на хвосціках з шыпамі. Шыпы значна менш і меншы лікам, чым у іншых відаў гэтага роду. Плады — даўгаватая касцянка жоўта-аранжавага колеру даўжынёй да 2 см, якая змяшчае адно вялікае семя.

## Арэал 
Расце ў горных лясах Індыі і Бутана на вышыні ад 300 да 1200 метраў, як правіла, на скалах і горных схілах. Знаходзіцца пад пагрозай страты месцаў пражывання.

Катэгорыя:Пальмавыя
Катэгорыя:Флора Азіі
Hoya bhutanica

**Hoya bhutanica** — від вечназялёных трапічных раслін сямейства  родам з Бутану.

Гэты від культывуецца з 1800-х гадоў, але яшчэ недастаткова распаўсюджаны.

Расліна мае доўгае авальнае зялёнае лісце сярэдняй даўжыні, якія служаць фонам для бледна-ружовых кветак, сабраных у суквецці.

## Спасылкі 
* Фатаграфіі 

Катэгорыя:Кутровыя
Катэгорыя:Флора Азіі
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1979 годзе
Codonopsis bhutanica

**Codonopsis bhutanica** — від травяністых шматгадовых раслін сямейства .

## Біялагічнае апісанне 
Кветкі ў выглядзе званочкаў, бледна-сінія з цёмна-фіялетавымі пражылкамі звонку і пурпурна-ружовыя ўнутры. Сцёблы паўзучыя, могуць вырастаць да 2,5 метраў вышынёй.

## Распаўсюджанне 
Расліна сустракаецца ў Непале і Бутане на вышыні больш за тысячу метраў над узроўнем мора.

## Спасылкі 
* Codonopsis у Энцыклапедыі дэкаратыўных садовых раслін

Катэгорыя:Званочкавыя
Катэгорыя:Флора Азіі
Salvia nubicola

**Salvia nubicola** — від роду  сямейства .

## Батанічнае апісанне 
*Salvia nubicola* дасягае 3 метраў у вышыню і шырыню, расце прама, мае ярка-зялёнае лісце трохкутнай формы. Хвосцік, як правіла, прыкладна такой жа даўжыні, як і ліставая пласцінка. Расліна пакрыта шматлікімі суквеццямі бледна-жоўтага колеру даўжынёй 10 см.

## Арэал 
*Salvia nubicola* — шматгадовая травяністая расліна, паўсюдна распаўсюджаная ў шырокай вобласці, якая ўключае Афганістан, Бутан, Індыю, Пакістан, Паўднёва-Заходнюю Азію і Еўропу. Расце на вышыні ад 2000 да 4300 метраў у сухіх лясах, асабліва ўтвораных . Часта расце вялікімі калоніямі на лясных палянах. Яна асабліва распаўсюджана ў даліне Мукцінатх.

## Класіфікацыя 
### Таксанамія 
Від **Salvia nubicola** уваходзіць у род  падсямейства  сямейства  парадку .

## Выкарыстанне 
Расліна выкарыстоўваецца ў традыцыйнай тыбецкай медыцыне.

Катэгорыя:Шалфей
Катэгорыя:Флора Еўразіі
Аляксандр Хацкевіч

**Аляксандр Хацкевіч**:
* Аляксандр Хацкевіч (нар. 1994) — сучасны беларускі літаратар.
* Аляксандр Ісакавіч Хацкевіч (1895—1937) — дзяржаўны дзеяч БССР.
* Аляксандр Мікалаевіч Хацкевіч (нар. 1973) — беларускі футбаліст, трэнер.
* Аляксандр Фёдаравіч Хацкевіч (1923—1995) — беларускі гісторык.
Савет Міністраў Андрэя Кабякова

**Савет Міністраў Андрэя Кабякова** — 8-ы ўрад Беларусі на чале з А. Кабяковым. Яго склад быў аб’яўлены 27 снежня 2014 года. У склад Савета міністраў уваходзіць 41 чалавекі: сам Прэм’ер-міністр, першы намеснік ПМ, 4 намеснікі ПМ, 24 міністры, 8 старшыняў дзяржаўных камітэтаў, Старшыня Адміністрацыі Прэзідэнта, Старшыня Нацыянальнага банка, і кіраўнік апарата Савета Міністраў.

## Склад Савета Міністраў 
Катэгорыя:Прэзідэнцтва Аляксандра Лукашэнкі
Катэгорыя:Урады Беларусі
Roscoea bhutanica

**Roscoea bhutanica** — расліна роду  сямейства . Раней разглядалася, як частка віду , але была вылучана ў асобны від у 2000 годзе.

## Арэал 
У адрозненне ад большасці прадстаўнікоў сямейства, якія звычайна растуць у трапічных рэгіёнах, *Roscoea bhutanica* разам з іншымі відамі роду насяляе ў больш халодных горных рэгіёнах.

Распаўсюджаная ў Бутане і Тыбецкім аўтаномным раёне.

Катэгорыя:Імбірныя
Катэгорыя:Флора Азіі
Salvia castanea

**Salvia castanea** — від роду  сямейства .

## Батанічнае апісанне 
Гэта шматгадовая травяністая расліна была выяўлена ў даліне Юньнань у Кітаі ў 1904 годзе калекцыянерам раслін Джорджам Форэстам. Акрамя таго, яна расце ў Непале, Бутане і Тыбеце на вышыні 1800-4100 метраў. *Salvia castanea* дасягае 1 метра ў вышыню ў дзікай прыродзе і 35-70 см пры вырошчванні ў Еўропе і ЗША.

## Класіфікацыя 
### Таксанамія 
Від **Salvia castanea** уваходзіць у род  падсямейства  сямейства  парадку .

## Значэнне і выкарыстанне 
Выкарыстоўваецца як дэкаратыўная расліна.

Катэгорыя:Шалфей
Катэгорыя:Дэкаратыўныя садовыя расліны
Катэгорыя:Флора Азіі
Cordulegaster heros

***Cordulegaster heros*** — від стракоз сямейства .

## Апісанне 
Даўжыня цела самца дасягае 8-9 см, крылы даўжынёй да 5 см. Самкі буйней: даўжыня цела 9-11 см, а крыла — 6 см. Гэта самая буйная страказа, якая жыве ў Еўропе, і адна з найбуйнейшых з тых, што жывуць за межамі зоны трапічнага клімату.

## Пашырэнне 
Гэты від з’яўляецца эндэмікам паўднёва-ўсходняй Еўропы, распаўсюджаны на поўдзень ад Браціславы. Найбольшая папуляцыя ў Венгрыі. Паўночна-ўсходняя мяжа арэала яшчэ дрэнна вывучана. Імага сустракаюцца з чэрвеня па жнівень.

## Таксанамія 
Вылучаюць два падвіды:

* 
* 

## Літаратура 
* Dijkstra K.-D.B. (red.) 2006. Field Guide to the Dragonflies of Britain and Europe. British Wildlife Publishing, Gillingham

Катэгорыя:Булавабрухі
Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1979 годзе
Чарняўка (прыток Рудзеі)

**Чарня́ўка** — рака ў Магілёўскім раёне і на мяжы Магілёўскага з Чавускім раёнам Магілёўскай вобласці Беларусі, правы прыток ракі Рудзея.

Даўжыня ракі 15 км. Плошча вадазбору 64 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,8 м/км. Вадазбор у межах Аршанска-Магілёўскай раўніны. Каля 17 % вадазбору ўкрыта лесам. Рака пачынаецца каля вёскі Шэжэр, упадае ў Рудзею (вадасховішча Рудзея) каля вёскі Гародня. Рэчышча каналізаванае. На рацэ каля вёскі Галяні сажалка.

## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Басейн Расты
Катэгорыя:Рэкі Чавускага раёна
Катэгорыя:Рэкі Магілёўскага раёна
Ібера-раманскія мовы

**Ібера-раманская моўная падгрупа** — адна з падгруп, якая вылучаюцца ў складзе групы раманскіх моў. Уключае наступныя мовы:
* Аксітанскія мовы
** Авернская мова ()
** Гасконская мова ()
*** Аранская мова ()
** Лімузенская мова ()
** Лангедокская мова ()
** Правансальская мова ()
** Віваральпійская мова ()
** Шуадзіт ()

* Каталанскія мовы
** Каталанская мова ()
** Валенсійская мова ()
** Балеарская мова ()

Аксітанскія і каталанскія мовы часта вылучаюць у асобную групу аксітана-раманскіх моў, нароўні з ібера-раманскімі і гала-раманскімі. Некаторыя лінгвісты таксама адносяць іх не да іберыйскай падгрупы, а да гальскай.
* Заходне-іберыйскія мовы
** Астурлеонская мова
*** Астурыйская мова ()
*** Леонская мова ()
*** Мірандэс ()
*** Эстрэмадурская мова ()
*** Кантабрыйская мова ()
** Іспанскія мовы
*** Кала ()
*** Кастуа ()
*** Сефардская мова ()
*** Іспанская мова ()
** Галісійска-партугальскія мовы
*** Партугальская мова ()
*** Галісійская мова ()
*** Галісійска-астурыйская мова ()
*** Фала ці Галісійска-эстрэмадурская мова ()
* Пірэнейска-масарабскія мовы
** Масарабскія мовы
*** Масарабская мова (, )
** Пірэнейскія мовы
*** Арагонская мова ()

Катэгорыя:Раманскія мовы
Павіласцкі край

**Павіласцкі край** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка на захадзе Латвіі ў вобласці Курзэмэ. Край складаецца з дзвюх воласцяў і горада Павіласта, які з'яўляецца цэнтрам края.

Мяжуе з Гробінскім, Дурбскім, Айзпуцкім, Кулдыгскім, Алсунгскім, Вэнтспілскім краямі.

Насельніцтва на 1 студзеня 2010 года склала 3233 чалавекі. Плошча края складае 515 км².

Край быў утвораны 1 ліпеня 2009 года па заканчэнні латвійскай адміністрацыйна-тэрытарыяльнай рэформы з часткі Ліепайскага раёна.

## Нацыянальны склад 
Нацыянальны склад насельніцтва края па выніках перапісу насельніцтва Латвіі 2011 года размеркаваны такім чынам:

## Тэрытарыяльны падзел 
* горад Павіласта ()
* Вэргальская воласць ()
* Сакская воласць ()

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт Павіласцкага края 

Катэгорыя:Краі Латвіі
Дурбскі край

**Дурбскі край** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка на паўднёвым захадзе Латвіі, у гістарычным рэгіёне Курзэмэ. Край складаецца з чатырох воласцяў і гарады Дурбэ. Цэнтрам края з'яўляецца пасёлак Ліегі Тайдакскай воласці.

Мяжуе з Гробінскім, Павіласцкім, Айзпуцкім, Прыекульскім краямі.

Насельніцтва на 1 студзеня 2013 года склала 3264 чалавек. Плошча края займае 320,7 км².

Край быў утвораны ў 1999 годзе шляхам аб'яднання горада Дурбэ з прылеглай сельскай тэрыторыяй і Тайдакскай воласці. 1 ліпеня 2009 года па заканчэнні латвійскай адміністрацыйна-тэрытарыяльнай рэформы да яго былі далучаны Вэцпілская і Дуналкская воласці.

## Нацыянальны склад 
Нацыянальны склад насельніцтва края па выніках перапісу насельніцтва Латвіі 2011 года размеркаваны такім чынам:

## Тэрытарыяльны падзел 
* горад Дурбэ ()
* Вэцпілская воласць ()
* Дуналкская воласць ()
* Дурбская воласць ()
* Тайдакская воласць ()

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт Дурбскага края 

Катэгорыя:Краі Латвіі
Тэданган

**Тэданга́н** () — рака на поўначы Карэйскага паўвострава, у КНДР.

Даўжыня ракі 439 км. Плошча вадазбору 20 344 млрд м³.

Рака суднаходная.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Рэкі КНДР
Грабаў

Назву **Грабаў** маюць:

## Населеныя пункты 
* Гомельская вобласць: 
** Грабаў — вёска ў Петрыкаўскім раёне 
** Грабаў — пасёлак у Рагачоўскім раёне

## Гл. таксама 
* Грабава
* Грабаўка
Грабава

Назву **Грабава** маюць:

## Населеныя пункты 
### Беларусь 
* Гомельская вобласць: 
** Грабава — вёска ў Жыткавіцкім раёне Гомельскай вобласці
** Грабава — пасёлак у Рагачоўскім раёне Гомельскай вобласці

* Гродзенская вобласць:
** Грабава — вёска ў Зэльвенскім раёне Гродзенскай вобласці
** Грабава — вёска ў Іўеўскім раёне Гродзенскай вобласці

* Магілёўская вобласць:
** Грабава — вёска ў Бабруйскім раёне Магілёўскай вобласці

## Гл. таксама 
* Грабаў
Фермі (значэнні)

**Фермі**:

* Энрыка Фермі (1901—1954) — італьянскі фізік.
* Фермі — адзінка даўжыні, якая выкарыстоўваецца ў ядзернай фізіцы.
* Фермі — старажытны горад на востраве Лесбас эпохі энеаліта і ранняй бронзы.
* Тэлескоп Фермі — касмічны тэлескоп для вывучэння вялікіх абласцей космаса з дапамогай гама-выпраменьвання з нізкай зямной арбіты.
* Фермілаб — паскаральная лабараторыя, якая належыць Міністэрству энергетыкі ЗША .
* Парадокс Фермі — парадокс, які паставіў пад сумнеў магчымасць выяўлення пазаземных цывілізацый.
* Фермі, станцыя метро - станцыя Турынскага метрапалітэна.
* Залатое правіла Фермі — паняцце квантавай фізікі.
* Энергія Фермі — адно з цэнтральных паняццяў фізікі цвёрдага цела.
* Квазіузровень Фермі — паняцце квантавай механікі (у прыватнасці фізікі паўправаднікоў).
* Статыстыка Фермі — Дзірака — квантавая статыстыка ў статыстычнай фізіцы.
* Ферміёны — па сучасных навуковым уяўленням - элементарныя часціцы, з якіх складваецца рэчыва.
* Фермі, газ — газ, які складаецца з часціц, якія задавальняюць **статыстыцы Фермі - Дзірака**.
* Фермі, вадкасць — квантавамеханічная вадкасць, якая складаецца з ферміёнаў, падвержаных пэўным фізічным умовам.
Вэнтспілскі край

**Вэнтспілскі край** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка на паўночным захадзе Латвіі ў вобласці Курзэмэ. Край складаецца з дванаццаці воласцяў і горада Пілтэнэ. Адміністрацыя самакіравання знаходзіцца ў горадзе рэспубліканскага падпарадкавання — Вэнтспілс, якія не ўваходзяць у склад края.

Мяжуе з Дундажскім, Талсінскім, Кулдыжскім, Алсунгскім, Павіласцкім краямі і горадам Вэнтспілс.

Насельніцтва на 1 студзеня 2010 года склала 13 510 чалавек. Плошча края складае 2472 км².

Край быў утвораны 1 ліпеня 2009 года па заканчэнні латвійскай адміністрацыйна-тэрытарыяльнай рэформы з часткі Вэнтспілскага раёна.

## Нацыянальны склад 
Нацыянальны склад насельніцтва края паводле вынікаў перапісу насельніцтва Латвіі 2011 года размеркаваны такім чынам:

## Тэрытарыяльны падзел 
* горад Пілтэнэ ()
* Анцская воласць ()
* Варвская воласць ()
* Зіраская воласць ()
* Злэкаская воласць ()
* Пілтэнская воласць ()
* Попская воласць ()
* Пузская воласць ()
* Таргальская воласць ()
* Угальская воласць ()
* Усмская воласць ()
* Ужаваская воласць ()
* Юркалнская воласць ()

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт Вэнтспілскага края
Пагной

**Пагно́й** — возера ў Жыткавіцкім раёне Гомельскай вобласці, за 22 км на паўднёвы ўсход ад горада Жыткавічы, каля вёскі Перароўскі Млынок, на пойме ракі Прыпяць.

Плошча 0,11 км², даўжыня 1,8 км, найбольшая шырыня 0,1 км. Даўжыня берагавой лініі 3,95 км. Старычнае. Берагі вышынёй да 1 м, пад хмызняком, на поўначы забалочаныя. Злучана ручаём з Прыпяццю.

Уваходзіць у склад нацыянальнага парку «Прыпяцкі».

## Літаратура 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Азёры Жыткавіцкага раёна
Катэгорыя:Басейн Прыпяці
Выгошча

**Выго́шча** — рака ў Беларусі, у Лельчыцкім раёне Гомельскай вобласці, левы прыток ракі Убарць (басейн Прыпяці).

Даўжыня ракі 12 км. Плошча вадазбору 79 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 1,1 ‰. Пачынаецца за 3 км на ўсход ад вёскі Данілевічы, упадае ў Убарць каля аграгарадка Баравое. Вадазбор нізінны.

## Літаратура 
* 
*  — С. 502.
* 

Катэгорыя:Рэкі Лельчыцкага раёна
Катэгорыя:Прытокі Убарці
Класы камп’ютараў

Усе вылічальныя машыны (камп’ютары) можна падзяліць на шэраг груп і відаў, аб’ядноўваючы іх паводле агульных прызнакаў.

## Паводле тыпу выкананых задач 
* Універсальныя
* Спецыялізаваныя
* Мікракантролеры

## Паводле тыпу вылічальнага працэсу 
* Аналагавыя вылічальныя машыны (АВМ)
* Гібрыдныя вылічальныя сістэмы (ГВМ, ГВС)
* Лічбавыя вылічальныя машыны
** двайковыя
** трайковыя
** дзесятковыя

## Паводле тыпу рабочага асяроддзя 
* Квантавы камп’ютар
* Механічны камп’ютар
** Пнеўматычны камп’ютар
** Гідраўлічны камп’ютар
* Аптычны камп’ютар
* Электронны камп’ютар
* Біялагічны камп’ютар

## Паводле прызначэння 
* Сервер
* Рабочая станцыя

## У залежнасці ад памеру 
* Мэйнфрэйм
* Мінікамп’ютар (тэрмін састарэў і болей не ўжываецца з-за сваёй неадназначнасці)
* кішэнны персанальны камп’ютар (КПК)
* Ноўтбук, нэтбук
* Нанакамп’ютар

## Паводле іншых прызнакаў 
* Убудавальная сістэма
* Паралельныя вылічальныя сістэмы
* Камп’ютар для аперацый з функцыямі
* Суперкамп’ютар
* Нэйракамп’ютар
* Біякамп’ютар
* Малекулярны камп’ютар
* ДНК-камп’ютар

## Гл. таксама 
* Спіc савецкіх хатніх і вучэбных камп’ютараў
Гурыстая

**Гу́рыстая**, **Бронніца**, **Бронка** — рака ў Мазырскім і Лельчыцкім раёнах Гомельскай вобласці Беларусі, правы прыток ракі Убарць (басейн Дняпра).

Даўжыня ракі 15 км. Плошча вадазбору 87 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 1,7 м/км. Пачынаецца за 5,5 км на ўсход ад вёскі Зарубанае, цячэ па раўніне Мазырскае Палессе і нізіне Прыпяцкае Палессе па лясістай мясцовасці. Асноўныя прытокі — ручай Вінчугараў (справа) і рака Запалічная (злева). Упадае ў Убарць за 2 км вышэй ад вёскі Убарцкая Рудня.

## Літаратура 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Рэкі Мазырскага раёна
Катэгорыя:Рэкі Лельчыцкага раёна
Катэгорыя:Прытокі Убарці
Аксум

**Аксум** ( ,  ) — горад на поўначы Эфіопіі. Яго насельніцтва складае 56500 жыхароў (2010) і ён вызначаецца як гарадская варэда (акруга).

## Гарады-пабрацімы 
Катэгорыя:Гарады Эфіопіі
Катэгорыя:Свяшчэнныя гарады
Катэгорыя:Былыя сталіцы
Катэгорыя:Сусветная спадчына ў Эфіопіі
Шэўня

**Шэ́ўня** — рака ў Кобрынскім раёне Брэсцкай вобласці, правы прыток ракі Мухавец. Даўжыня 19,2 км. Плошча вадазбору 66 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,6 ‰. Пачынаецца за 0,5 км на захад ад вёскі Рынкі (раней, да меліярацыі, пачыналася з балота Шэўня, за 1 км на захад ад вёскі Рынкі). Цячэ па Прыбугскай раўніне. Вусце на заходняй ускраіне горада Кобрын. Рэчышча каналізаванае.

## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Прытокі Мухаўца
Катэгорыя:Рэкі Кобрынскага раёна
Найда

Назву **Найда́** маюць:

* Найда — вёска ў Жыткавіцкім раёне Гомельскай вобласці
* Найда — возера ў Жыткавіцкім раёне Гомельскай вобласці
Чарноцкае

Назву **Чарноцкае** маюць:

* Чарноцкае — вёска ў Петрыкаўскім раёне Гомельскай вобласці
* Чарноцкае — старычнае возера ў Петрыкаўскім раёне Гомельскай вобласці
Шырокае

Назву **Шыро́кае** маюць:

## Населеныя пункты 
### Беларусь 
* Гомельская вобласць
** Шырокае — аграгарадок у Буда-Кашалёўскім раёне
** Шырокае — вёска ў Чачэрскім раёне
** Шырокае — пасёлак у Забалацкім сельсавеце Рагачоўскага раёна
** Шырокае — пасёлак у Стаўпнянскім сельсавеце Рагачоўскага раёна
* Гродзенская вобласць
** Шырокае — вёска ў Лідскім раёне
* Магілёўская вобласць
** Шырокае — вёска ў Кіраўскім раёне

## Азёры 
* Шырокае — возера ў Жыткавіцкім раёне Гомельскай вобласці, на пойме Прыпяці
Старая

Назву **Стара́я** маюць:

## Населеныя пункты 
* Старая — вёска ў Мядзельскім раёне Мінскай вобласці

## Рэкі 
* Старая — рака ў Верхнядзвінскім раёне Віцебскай вобласці
* Старая — рака ў Лідскім раёне Гродзенскай вобласці
* Старая — ручай у Свіслацкім раёне Гродзенскай вобласці
Думбля

Назву **Ду́мбля** маюць:

## Азёры 
### Беларусь 
* Віцебская вобласць
** Думбля — возера ў Браслаўскім раёне, у басейне ракі Дрысвята
** Думбля — возера ў Пастаўскім раёне, у басейне ракі Мядзелка
Навуць

Назву **На́вуць** маюць:

* Навуць — вёска ў Жыткавіцкім раёне Гомельскай вобласці
* Навуць — рака ў Жыткавіцкім раёне Гомельскай вобласці
Сіняе

**Сіняе**:

* Сіняе — возера ў Пухавіцкім раёне Мінскай вобласці Беларусі
* Сіняе — возера ў Чэрыкаўскім раёне Магілёўскай вобласці Беларусі

## Гл. таксама 
* Сіняе зрушэнне
Плеса

Назву **Плеса** маюць:

* Плеса — возера ў Жыткавіцкім раёне Гомельскай вобласці, на пойме ракі Прыпяць
* Плеса — возера ў Расонскім раёне Віцебскай вобласці, у басейне ракі Дрыса
* Плеса — рака ў Камянецкім раёне Брэсцкай вобласці, правы прыток ракі Лясная
Сіпурка

Назву **Сіпу́рка** маюць:

* Сіпурка — вёска ў Камянецкім раёне Брэсцкай вобласці
* Сіпурка — рака ў Камянецкім раёне Брэсцкай вобласці
Бяздоннае

**Бяздоннае** — тапонім

## Беларусь 
* Бяздоннае — возера ў Брэсцкім раёне Брэсцкай вобласці ў басейне ракі Заходні Буг
* Бяздоннае — возера ў Віцебскім раёне ў басейне ракі Заходняя Дзвіна
* Бяздоннае — возера ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці ў басейне ракі Усыса
* Бяздоннае — возера ў Полацкім раёне Віцебскай вобласці ў басейне ракі Дахнарка
* Бяздоннае — возера ў Слонімскім раёне Гродзенскай вобласці ў басейне ракі Іванаўка (Акоўка)

## Расія 
* Бяздоннае — возера ў Сонечнагорскім раёне Маскоўскай вобласці
П’яўка

* П’яўкі — падклас кольчатых чарвей.
* П’яўка — рака ў Камянецкім раёне Брэсцкай вобласці, правы прыток ракі Тачыя.
Альхоўка

Назву **Альхоўка** маюць:

### Азёры 
* Альхоўка — возера ў Мёрскім раёне Віцебскай вобласці

### Населеныя пункты 
#### Беларусь 
* Брэсцкая вобласць
** Альхоўка — вёска ў Кобрынскім раёне
* Віцебская вобласць
** Альхоўка — хутар у Новапагосцкім сельсавеце Мёрскага раёна
** Альхоўка — хутар у Язненскім сельсавеце Мёрскага раёна
* Гомельская вобласць
** Альхоўка — вёска ў Гомельскім раёне
* Гродзенская вобласць
** Альхоўка — вёска ў Астравецкім раёне
** Альхоўка — вёска ў Лідскім раёне
** Альхоўка — вёска ў Навагрудскім раёне
* Магілёўская вобласць
** Альхоўка — вёска ў Горацкім раёне
** Альхоўка — вёска ў Клічаўскім раёне
** Альхоўка — вёска ў Магілёўскім раёне
** Альхоўка — вёска ў Чавускім раёне
* Мінская вобласць
** Альхоўка — вёска ў Бярэзінскім раёне
** Альхоўка — вёска ў Вілейскім раёне
** Альхоўка — вёска ў Лагойскім раёне
** Альхоўка — вёска ў Любанскім раёне
** Альхоўка — вёска ў Мядзельскім раёне
** Альхоўка — вёска ў Нясвіжскім раёне
** Альхоўка (Пяскі) — вёска ў Пухавіцкім раёне
#### Расія 
* Альхоўка (Валгаградская вобласць)
* Альхоўка (пасёлак, Клімаўскі раён)
* Альхоўка (Смаленская вобласць)

### Рэкі 
* Альхоўка — рака ў Петрыкаўскім раёне Гомельскай вобласці, правы прыток ракі Пціч
* Альхоўка — рака ў Магілёўскім раёне Магілёўскай вобласці, левы прыток ракі Жыварэзка
* Альхоўка — рака ў Мсціслаўскім раёне Магілёўскай вобласці, правы прыток ракі Белая Натапа
* Альхоўка — рака ў Стаўбцоўскім раёне Мінскай вобласці, правы прыток Нёмана
* Альхоўка — адна з назваў ракі Чарнаводка ў Шклоўскім раёне Магілёўскай вобласці

## Грыбы 
* народная назва віду 
* народная назва віду 

### Гл. таксама 
* Падальхоўка
Спіс гісторыка-культурных каштоўнасцей Акцябрскага раёна

|}
## Спасылкі 
Акцябрскі
Катэгорыя:Гісторыя Акцябрскага раёна
Катэгорыя:Славутасці Акцябрскага раёна
Катэгорыя:Культура Акцябрскага раёна
Спіс гісторыка-культурных каштоўнасцей Буда-Кашалёўскага раёна

|}

## Спасылкі 
Брагін
Катэгорыя:Гісторыя Буда-Кашалёўскага раёна
Катэгорыя:Славутасці Буда-Кашалёўскага раёна
Катэгорыя:Культура Буда-Кашалёўскага раёна
Спіс гісторыка-культурных каштоўнасцей Гомельскага раёна

|}

### Пазбаўленыя статусу 
|}

## Спасылкі 
Гомель
Катэгорыя:Гісторыя Гомельскага раёна
Катэгорыя:Славутасці Гомельскага раёна
Катэгорыя:Культура Гомельскага раёна
Лібярполь

Назву **Лібярполь** маюць:

* Лібярполь — хутар у Пружанскім раёне Брэсцкай вобласці
* Лібярполь — вадасховішча на рацэ Цемра ў Пружанскім раёне Брэсцкай вобласці
Хвойня

Назву **Хвойня** маюць:

* Хвойня — вёска ў Петрыкаўскім раёне Гомельскай вобласці
* Хвойня — возера ў Салігорскім раёне Мінскай вобласці
Спіс гісторыка-культурных каштоўнасцей Ельскага раёна

|}

## Спасылкі 
Ельск
Катэгорыя:Гісторыя Ельскага раёна
Катэгорыя:Славутасці Ельскага раёна
Катэгорыя:Культура Ельскага раёна
Спіс гісторыка-культурных каштоўнасцей Гомеля

* Частка 1 (вул. Артылерысцкая — вул. Пушкіна)
* Частка 2 (вул. Савецкая — пас. Будзёнаўскі)

## Гл. таксама 
* Спіс гісторыка-культурных каштоўнасцей Гомельскага раёна

Катэгорыя:Спісы гісторыка-культурных каштоўнасцей Гомеля
Спіс гісторыка-культурных каштоўнасцей Жыткавіцкага раёна

|}

## Спасылкі 
Жыткавічы
Катэгорыя:Гісторыя Жыткавіцкага раёна

Катэгорыя:Культура Жыткавіцкага раёна
Спіс гісторыка-культурных каштоўнасцей Веткаўскага раёна

|}

## Спасылкі 
Ветка
Катэгорыя:Гісторыя Веткаўскага раёна

Катэгорыя:Культура Веткаўскага раёна
Спіс гісторыка-культурных каштоўнасцей Кармянскага раёна

|}

## Спасылкі 
Карма
Катэгорыя:Гісторыя Кармянскага раёна
Катэгорыя:Славутасці Кармянскага раёна
Катэгорыя:Культура Кармянскага раёна
Спіс гісторыка-культурных каштоўнасцей Нараўлянскага раёна

|}

## Спасылкі 
Нароўля
Катэгорыя:Гісторыя Нараўлянскага раёна

Катэгорыя:Культура Нараўлянскага раёна
Спіс гісторыка-культурных каштоўнасцей Лоеўскага раёна

|}

## Спасылкі 
Лоеў
Катэгорыя:Гісторыя Лоеўскага раёна
Катэгорыя:Славутасці Лоеўскага раёна
Катэгорыя:Культура Лоеўскага раёна
Спіс гісторыка-культурных каштоўнасцей Мазырскага раёна

|}

## Спасылкі 
Мазыр
Катэгорыя:Гісторыя Мазырскага раёна

Катэгорыя:Культура Мазырскага раёна
Спіс гісторыка-культурных каштоўнасцей Хойніцкага раёна

### Хойніцкі раён 
|}

## Спасылкі 
Хойнікі
Катэгорыя:Гісторыя Хойніцкага раёна
Катэгорыя:Славутасці Хойніцкага раёна
Катэгорыя:Культура Хойніцкага раёна
Спіс гісторыка-культурных каштоўнасцей Рагачоўскага раёна

### Рагачоўскі раён 
|}

## Спасылкі 
Рагачоў
Катэгорыя:Гісторыя Рагачоўскага раёна

Катэгорыя:Культура Рагачоўскага раёна
Спіс гісторыка-культурных каштоўнасцей Чачэрскага раёна

|}

## Спасылкі 
Чачэрск
Катэгорыя:Гісторыя Чачэрскага раёна
Катэгорыя:Славутасці Чачэрскага раёна
Катэгорыя:Культура Чачэрскага раёна
Нератоўка

**Нерато́ўка** — рака ў Акцябрскім раёне Гомельскай вобласці Беларусі, левы прыток ракі Пціч (басейн Прыпяці).

Даўжыня ракі 33,5 км. Плошча вадазбору 183 км². Сярэднегадавы расход вады ў вусці 0,8 м³/с. Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,5 ‰. Пачынаецца за 1,8 км на захад ад аграгарадка Рассвет, вусце за 4 км на паўднёвы захад ад пасёлка Рабкор. Цячэ па паўночна-ўсходняй частцы нізіны Прыпяцкае Палессе. Даліна невыразная, шырынёй 1,5—3 км. Вышыня схілаў даліны 3—6 м. У нізоўі пойма двухбаковая, шырынёй 1—2 км. Рэчышча каналізаванае, яго шырыня ў верхнім цячэнні 10—12 м, у ніжнім 6—7 м. Берагі стромкія, абрывістыя, вышынёй 1—1,2 м.

На рацэ гарадскі пасёлак Акцябрскі.

## Літаратура 
* 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Рэкі Акцябрскага раёна
Катэгорыя:Прытокі Пцічы
Шамятоўка (рака)

**Шамятоўка**, **Шамятоўскі Роў** — рака ў Драгічынскім і Кобрынскім раёнах Брэсцкай вобласці, правы прыток ракі Мухавец. Даўжыня 27 км. Пачынаецца каля вёскі Меневеж Драгічынскага раёна. Раней выцякала з Мазурскага балота і знікала ў балоце Ель каля вёскі Кустовічы Кобрынскага раёна. Пасля асушэння балота Ель сцёк з Шамятоўкі накіраваны па Скідному каналу ў канал Мухавец (Каралеўскі канал). Вусце на ўсход ад вёскі Акцябр Кобрынскага раёна. Рэчышча каналізаванае.

## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Прытокі Мухаўца
Катэгорыя:Рэкі Драгічынскага раёна
Катэгорыя:Рэкі Кобрынскага раёна
Шамятоўка

Назву **Шамято́ўка** маюць:

* Шамятоўка — вёска ў Кобрынскім раёне Брэсцкай вобласці
* Шамятоўка — рака ў Драгічынскім і Кобрынскім раёнах Брэсцкай вобласці, правы прыток ракі Мухавец
Тэджэн

**Тэджэ́н** — рака ў Афганістане і Туркменістане, часткова на мяжы паміж Афганістанам і Іранам і паміж Афганістанам і Туркменістанам. Па-за межамі Туркменістана мае назву **Герыруд**.

Даўжыня ракі 1125 км. Плошча вадазбору 70 600 км². Рака бярэ пачатак на паўднёвых адгор’ях хрыбта Хісар у Цэнтральным Афганістане ў сутоках рэк Сіахнашма и Шыркуль. У верхнім цячэнні да горада Герат даліна ракі вузкая. Рака перасякае Каракумскі канал і жывіцца вадой з яго. У жніўні—кастрычніку Тэджэн перасыхае.

На рацэ вадасховішчы.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Harīrūd // Encyclopædia Britannica 
* Река Теджен 
* Теджен — река, которая никуда не впадает 

Катэгорыя:Рэкі Афганістана
Катэгорыя:Рэкі Туркменістана
Катэгорыя:Рэкі Ірана
Катэгорыя:Памежныя рэкі
Свята-Георгіеўская царква (Вялікія Лукі)

**Свята-Георгіеўская царква** — храм, які знаходзіцца ў цэнтры вёскі Вялікія Лукі Баранавіцкага раёна.

## Гісторыя 
Першае апісанне драўлянай царквы ў вёсцы Лукі сустракаецца ў дакументах Візітаў уніяцкіх цэркваў Мінскага і Навагрудскага сабораў 1680—1682 гг., што захоўваюцца ў Нацыянальным гістарычным архіве Беларусі. Святаром прыходу быў Якаў Радзевіч. Прыход аб'ядноўваў 540 прыхаджан.

Згодна з апісаннем 1864 года ў сяле Лукі мелася Свята-Георгіеўская, чацвёртага класа драўляная царква, пабудаваная ў 1779 годзе рымска-каталіцкім біскупам Касакоўскім. Пры царкве было 2366 прыхаджан.

У апісанні цэркваў і прыходаў Мінскай епархіі 1879 года згадваецца драўляная Свята-Георгіеўская царква, пабудаваная ў 1770 годзе на сродкі рымска-каталіцкага біскупа Касакоўскага. Царква была вырашана падоўжаным прамавугольнікам з адным глухім цыбулепадобным купалам у франтоннай частцы. Дах гонтавы, вокны размешчаны ў адзін рад, дзвярэй двое. Унутры царква мела драўляную падлогу, столь падшыта дошкамі. Новы іканастас з калонамі быў пафарбаваны ў белы колер, з пазалочанымі карнізамі, рамамі і разбою, складаўся з 14 абразоў размешчаных у два рады. На звоніцы, пабудаванай асобна ад царквы, было пяць званоў вагою ў 20, 5, 2, 1 і 1/2 пуда.

Настаяцелем храма быў Сілуян Кахановіч, рукапаложаны ў 1865 годзе. Пры царкве было заснавана царкоўна-прыходскае папячыцельства і штатнае народнае вучылішча.

У склад прыходу ўваходзілі вёскі Вялікія Лукі, Малыя Лукі, Волька, Малое Гарадзішча, Рагізніца, Багушы, Млынок, Валахва, Русіны, Грабавец.

Памятныя кніжкі Мінскай губерніі згадваюць прозвішча святара Свята-Георгіеўскай царквы вёскі Вялікія Лукі Сілуяна Кахановіча да 1914 года ўключна.

## Архітэктура 
Пабудавана ў 1923—1926 гг. з дрэва на месцы драўлянага храма другой палавіны 19 стагоддзя, у пачатку 21 стагоддзя абкладзена сілікатнай цэглай.

Вырашана прамавугольным у плане аб'ёмам пад вальмавым крыжовым дахам, завершаным па цэнтры 4-гранным шатровым светлавым барабанам. Да фасада далучаны прамавугольны прытвор, да алтарнай сцяны — прамавугольная апсіда з бакавой рызніцай. Сцены расчлянёны вялікімі прамавугольнымі аконнымі праёмамі, умацаваны вуглавымі і прасценачнымі лапаткамі.

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі / А. М. Кулагін, З. Э. Герасімовіч, У. П. Свентахоўскі. — Мн., БелЭн, 2007. — 103 с.
* «Візіты ўніяцкіх цэркваў Мінскага і Навагрудскага сабораў 1680—1682 гг.» / Укладальнік Д. В. Лісейчыкаў. — Мінск: І. П. Логвінаў, 2009. — 270 с., стар. 128.
* Историко-статистическое описание Минской епархии, составленное ректором Минской духовной семинарии Архимандритом Николаем, Санкт-Петербург, 1864, Новогрудский уезд, стар. 202—213.
* Описание церквей и приходов Минской епархии, Минск, 1879.
* Памятныя кніжкі Мінскай губерніі на 1883, 1889, 1891, 1893, 1895, 1898, 1900, 1902, 1905, 1907, 1908, 1910, 1912, 1913, 1915 гады.

## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Баранавіцкага раёна
Катэгорыя:Храмы Святога Георгія
Катэгорыя:Вялікія Лукі (Баранавіцкі раён)
Катэгорыя:Храмы Пінскай і Лунінецкай епархіі
Катэгорыя:1926 год у Беларусі
Шчорсаўскі абраз Святога Дзмітрыя Салунскага

**Абраз Святога Дзмітрыя Салунскага** — славуты абраз XIV ст., што знаходзіўся ў Дзмітрыеўскай царкве мястэчка Шчорсы, на абкладзе якога быў надпіс «Узяты ў Літву 1386 г.». У «Працах Маскоўскага археалагічнага таварыства» змешчаны здымак абраза, які класіфікуюць як «старажытнарускі» твор. Мяркуючы па здымку, абраз сапраўды блізкі да ўзораў XIV ст. Пра гэта сведчыць тып даспехаў у выглядзе тонкіх пласцінак, а таксама жорсткія абрысы форм. На думку М. М. Памяранцава, шчорсаўкі абраз імкнуўся да помнікаў ноўгарадскага жывапісу XII ст.

Катэгорыя:Абразы Беларусі
Катэгорыя:Шчорсы
Катэгорыя:Абразы XIV стагоддзя
Лютая

Назву **Лютая** маюць:

* Лютая — рака ў Камянецкім раёне Брэсцкай вобласці, правы прыток ракі Лясная
* Лютая — рака ў Полацкім раёне Віцебскай вобласці, правы прыток ракі Палата
Свята-Мікалаеўская царква (Ястрамбель)

**Свята-Мікалаеўская царква** — праваслаўны храм, які знаходзіўся ў в. Ястрамбель Баранавіцкага раёна і не захаваўся.

Была размешчана ў баку ад вёскі. Пабудавана ў 1840 г. з дрэва, рэканструявана ў 1925 г.

## Гісторыя 
Першае апісанне драўлянай капліцы ў імя свяціцеля Мікалая Цудатворца ў маёнтку Ястрамбель змешчана ў дакументах Візітаў уніяцкіх цэркваў Мінскага і Навагрудскага сабораў 1680—1682 гг., што захоўваюцца ў Нацыянальным гістарычным архіве Беларусі. Капліца была пабудавана па фундацыі пана Моклака.

Згодна з апісаннем 1864 года ў вёсцы Ястрамбель размяшчалася драўляная 5 класа Свята-Мікалаеўская царква, пабудаваная ў 1840 годзе прыхаджанамі. Пры царкве было 50 дзесяцін зямлі. Прыхаджан 865.

У апісанні цэркваў і прыходаў Мінскай епархіі 1879 года згадваецца драўляная Свята-Мікалаеўская царква, пабудаваная ў 1840 годзе.

У склад прыходу ўваходзілі вёскі Ястрамбель, Малахоўцы, Скварчыцы, Гінцавічы, Кунцэвічы, Валахва, Гайкаўцы, Замошша. Прыхаджан 1533 душ.

Настаяцелем храма быў Аляксандр Савіч, рукапаложаны ў 1849 годзе, узнагароджаны скуф'ею. Пры царкве было заснавана царкоўна-прыходскае папячыцельства і школа.

Святары Свята-Мікалаеўскай царквы вёскі Ястрамбель: Іаан Лаўроўскі (1889), Іаан Лукашэвіч (1893), Іосіф Кезевіч (1895—1908), Канстанцін Радзівіновіч (1910), Стэфан Сінякоў (1912—1915) (даты пададзены па гадах выхаду Памятных кніжак Мінскай губерніі).

## Архітэктура 
Царква была вырашана кубападобным зрубам з глухім купалам над гонтавым дахам і прырубам апсіды. Вокны размешчаны ў адзін рад, мелася двое дзвярэй. Драўляны іканастас быў пафарбаваны ў карычневы колер, з пацямнеўшаю пазалотаю ў некаторых месцах, складаўся з 7 абразоў мясцовага пісьма.

На званіцы, размешчанай асобна, было тры званы вагою ў 5, 2 і 1 пуд.

## Літаратура 
*  — С. 613.
* «Візіты уніяцкіх цэркваў Мінскага і Навагрудскага сабораў 1680—1682 гг.» / Укладальнік Д. В. Лісейчыкаў. — Мінск: І. П. Логвінаў, 2009. — 270 с., стар. 126—127.
* Историко-статистическое описание Минской епархии, составленное ректором Минской духовной семинарии Архимандритом Николаем, Санкт-Петербург, 1864, Новогрудский уезд, стар. 202—213.
* Описание церквей и приходов Минской епархии, Минск, 1879.
*  — С. 647.
* Памятныя кніжкі Мінскай губерніі на 1883, 1889, 1891, 1893, 1895, 1898, 1900, 1902, 1905, 1907, 1908, 1910, 1912, 1913, 1915 гады.

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Баранавіцкага раёна
Катэгорыя:Ястрамбель
Катэгорыя:Колішнія праваслаўныя храмы Брэсцкай вобласці
Катэгорыя:Храмы Святога Мікалая
Катэгорыя:1840 год у Беларусі
Культура (тэлеканал)

**«Расія-Культура» (Культура ці Расія К)** — расійскі дзяржаўны тэлеканал на рускай мове, які ўваходзіць у склад УДТРК.

Тэлеканал пра культуру ва ўсіх яе праявах і аспектах — у эфіры гледачам уяўляецца найшырокі спектр праграм, прысвечаных розным галінам культурнага і грамадскага жыцця — музыцы, жывапісу, тэатру, літаратуры, кіно, навуцы, адукацыі і іншым. Канал вырабляе вялікую колькасць уласных праграм і цыклаў, над якімі працуюць лепшыя спецыялісты ў тых ці іншых галінах культуры і навукі. Тэлеканал спецыялізуецца на перадачах пра рускую і сусветную гісторыю, навуку, літаратуру, музыку, выяўленчае і дэкаратыўна-прыкладное мастацтва, архітэктуру і г. д.

## Праграмы тэлеканала 
* Паліглот

## Спасылкі 
Катэгорыя:Тэлеканалы на рускай мове
Катэгорыя:Тэлеканалы, запушчаныя ў 1997 годзе
Катэгорыя:Тэлеканалы Расіі
Галынкаўскі сельсавет

Назву **Галы́нкаўскі сельсавет** маюць:

* Галынкаўскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Зэльвенскага раёна Гродзенскай вобласці
* Галынкаўскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Клецкага раёна Мінскай вобласці
* Галынкаўскі сельсавет — былая назва Раціцкага сельсавета Гродзенскага раёна Гродзенскай вобласці ў 1940—1959 гадах
* Галынкаўскі сельсавет — былая назва Савіцкага сельсавета Гарадзішчанскага раёна Баранавіцкай вобласці (да 1962 года)
Галі

Назву **Га́лі** маюць:

## Населеныя пункты 
### Беларусь 
* Віцебская вобласць:
** Галі — вёска ў Бешанковіцкім раёне
** Галі — вёска ў Шумілінскім раёне

### Грузія 
* Галі, Гал — горад у Абхазіі, адміністрацыйны цэнтр Галскага раёна

## Прозвішча 
* Брагім Галі (нар. 1949) — кіраўнік Дзяржавы Сахарскай Арабскай Дэмакратычнай Рэспублікі і старшыня Фронту Палісарыё

## Гл. таксама 
* Галік
Гамарня

**Гама́рня** (**гамэ́рня**) — састарэлая назва металаапрацоўчай майстэрні; як размоўнае слова, можа абазначаць шматгалосы крык, бязладную гаворку ці вялікае няўтульнае памяшканне.

## Населеныя пункты 
Назву **Гамарня** маюць:

* Гамарня — былая вёска ў Нараўлянскім раёне Гомельскай вобласці
* Гамарня — вёска ў Быхаўскім раёне Магілёўскай вобласці
* Гамарня — былая вёска ў Хоцімскім раёне Магілёўскай вобласці

## Зноскі
Грыцкевіцкі сельсавет

**Грыцке́віцкі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Нясвіжскага раёна Мінскай вобласці. Цэнтр — аграгарадок (да 2008 г. вёска) Грыцкевічы.

Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Нясвіжскага раёна Баранавіцкай вобласці БССР. З 8 студзеня 1954 года ў складзе Мінскай вобласці. 28 мая 2013 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Сноўскага сельсавета.

Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 848 чалавек, з іх 92,5 % — беларусы, 5,0 % — рускія, 2,9 % — палякі.

На момант скасавання ў склад сельсавета ўваходзілі 5 населеных пунктаў: аграгарадок Грыцкевічы, вёскі Грыцы, Мацылёўшчына, Нялепава і Супрунавічы.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Нясвіжскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1940 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 2013 годзе
Ганчары

Назву **Ганчары** маюць:

## Населеныя пункты 
### Беларусь 
* У Брэсцкай вобласці:
** Ганчары — вёска ў Ляхавіцкім раёне 
** Ганчары — вёска ў Пінскім раёне 
** Ганчары — вёска ў Пружанскім раёне

* У Віцебскай вобласці:
** Ганчары — былая вёска ў Глыбоцкім раёне

* У Гродзенскай вобласці:
** Ганчары — вёска ў Дзятлаўскім раёне 
** Ганчары — вёска ў Іўеўскім сельсавеце Іўеўскага раёна 
** Ганчары — вёска ў Трабскім сельсавеце Іўеўскага раёна 
** Ганчары — вёска ў Лідскім раёне 
** Ганчары — вёска ў Мастоўскім раёне 
** Ганчары — вёска ў Свіслацкім раёне 

* У Мінскай вобласці:
** Ганчары — вёска ў Валожынскім сельсавеце Валожынскага раёна 
** Ганчары — вёска ў Вішнеўскім сельсавеце Валожынскага раёна

## Гл. таксама 
* Новыя Ганчары
* Старыя Ганчары
Гара (значэнні)

**Гара́**:

* Гара — выпуклая форма рэльефу вышынёй больш за 300 м і вялікім нахіленнем схілаў.

## Населеныя пункты 
### Беларусь 
* Віцебская вобласць:
** Гара — вёска ў Віцебскім раёне 
** Гара — вёска ў Полацкім раёне 
** Гара — вёска ва Ушацкім раёне
** Гара — вёска ў Чашніцкім раёне 

* Гомельская вобласць:
** Гара — пасёлак у Буда-Кашалёўскім раёне
** Гара — вёска ў Калінкавіцкім раёне

* Магілёўская вобласць:
** Гара — пасёлак у Краснапольскім раёне

* Мінская вобласць:
** Гара — вёска ў Барысаўскім раёне

## Падвойныя назвы 
* Альвіда Гара
* Бабруйкава Гара
* Баб'я Гара
* Барань Гара (Барань-Гара)
* Батыева Гара
* Белая Гара
* Братняя Гара
* Бронная Гара
* Бярозавая Гара
* Вараб'ёва Гара
* Высокая Гара
* Вялікая Гара
* Дзяржынская гара
* Замкавая гара
* Зялёная Гара
* Княжая Гара
* Красная Гара
* Кузьмова Гара
* Лысая Гара
* Маскоўская Гара
* Папова Гара
* Сіняя Гара
* Снежная Гара
* Сыпаная Гара
* Траецкая Гара
* Сухая Гара
* Халодная Гара
* Чорная Гара

## Гл. таксама 
* Горка
* Горкі
* Горы
Ганцавіцкі сельсавет

Назву **Га́нцавіцкі сельсавет** маюць:

* Ганцавіцкі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Ганцавіцкага раёна Брэсцкай вобласці.
* Ганцавіцкі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Плешчаніцкага раёна Мінскай вобласці.

## Гл. таксама 
* Ганцавіцкі раён