open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Партызанская брыгада «Савецкая Беларусь» (П. П. Тамілаў, І. А. Сматроў)

**Партызанская брыгада «Савецкая Беларусь»** — партызанская брыгада, створаная ў жніўні 1943 года на базе атрадаў «Савецкая Беларусь» і імя Кутузава. У студзені 1943 года ў брыгадзе быў арганізаваны атрад імя Ракасоўскага. Дзейнічала ў Давыд-Гарадоцкім і Столінскім раёнаў. 16 лютага 1944 года брыгада ў складзе трох атрадаў агульнай колькасцю 903 партызаны злучылася з Чырвонай Арміяй. Пасля злучэння з часцямі Чырвонай Арміі на падставе загада аператыўнай група БШПР і рашэння Пінскага падпольнага абкома партыі з асабовага складу брыгады былі створаны знішчальныя атрады, якія былі павінны абараняць і кантраляваць партызанскую зону, весці дыверсійную дзейнасць і актыўную разведку для часцей Чырвонай Арміі на тэрыторыі Столінскага і Давыд-Гарадоцкага раёнаў. Паўторна злучылася з часцямі Чырвонай Арміі 8 чэрвеня 1944 года агульнай колькасцю 469 партызан.

## Склад 
* Партызанскі атрад «Савецкая Беларусь»;
* Партызанскі атрад імя Кутузава;
* Партызанскі атрад імя Ракасоўскага;
* Партызанскі атрад імя Чкалава;
* Столінскі партызанскі атрад;
* Давыд-Гарадоцкі партызанскі атрад.

## Камандаванне 
### Камандзіры 
* Павел Пятровіч Тамілаў (жнівень 1943 — люты 1944);
* Іван Андрэевіч Сматроў (люты — чэрвень 1944).

### Камісар 
* Іван Андрэевіч Сматроў

### Начальнікі штаба 
* Юрый Мікалаевіч Героеў (жнівень 1943 — люты 1944);
* Іван Самойлавіч Каяфюк (люты — чэрвень 1944).

## Гісторыя 
Пртызаны праводзілі дыверсіі на чыгуначных участках Лунінец — Калінкавічы, Лунінец — Сарны і на шашэйных дарогах. З верасня па лістапад 1942 года на чыгунцы Лунінец — Сарны падарвалі больш за 120 рэек, пашкодзілі 1,5 км чыгуначнага палатна, спынілі рух на 22 сутак. У ліпені і кастрычніку 1943 года разам з партызанамі злучэння А. М. Сабурава вялі баі ў Давыд-Гарадку, у студзені 1944 года разам з партызанамі С. А. Каўпака ў Століне. Знішчылі сельскагаспадарчыя ўправы ў вёсках Харомск, Альпень, Альшаны, Семігосцічы Давыд-Гарадоцкага раёна, 126 аўтамашын, у маёнтках Луткі, Рамель, Беражное спалілі 7,5 тысяч пудоў збожжа, падрыхтаванага для адпраўкі ў Германію, сельскагаспадарчыя машыны. У студзені 1944 года разам з часцямі Чырвонай Арміі вялі баі каля вёсак Колбікі, Старына Давыд-Гарадоцкага раёна, у лютым удзельнічалі ў разгроме нямецкай групоўкі каля вёскі Іванава Слабада Тураўскага раёна.

## Памяць 
У 1965 годзе ў горадзе Століне ў гонар брыгады ўстаноўлена мемарыыяльная дошка.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Бригада «Советская Белоруссия» 

Катэгорыя:Савецкія партызанскія злучэнні, брыгады і атрады на акупіраванай тэрыторыі Беларусі (1941—1944)
Катэгорыя:З’явіліся ў 1943 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 1944 годзе
Місія (фільм, 1986)

«**Місія**» () — мастацкі фільм 1986 года рэжысёра Ралана Жафэ. Галоўныя ролі ў фільме выканалі Роберт Дэ Ніра і Джэрэмі Айранс. Карціна заваявала «Залатую пальмавую галіну» Канскага кінафестывалю (1986), прэміі «Оскар» (1987) і «Залаты глобус» (1987), а таксама мноства іншых узнагарод.

## Сюжэт 
Рака, якая працякае скрозь густыя джунглі, нясе закатаванага езуіцкага святара, прывязанага да крыжа. Распяцце праносіцца праз скалістую быстрыню і ў адзін момант, поўны жаху і зачаравальнай прыгажосці, абвальваецца ўніз з 70-метровай вышыні і знікае ў ракочучым вадаспадзе. Гэтай сцэнай адкрываецца адзін з самых відовішчных фільмаў у гісторыі кіно, пра чалавека са шпагай і чалавека ў капюшоне, якія аб’ядналіся, каб абараніць індзейскае племя ад каланіяльных імперый XVIII стагоддзя…

## Акцёрскі склад 
## Узнагароды 
Паводле рэсурса «Internet Movie Database» фільм быў адзначаны 15 кінаўзнагародамі і яшчэ 27 намінацыямі.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Фільмы-драмы 1986 года
Катэгорыя:Фільмы Вялікабрытаніі 1986 года
Катэгорыя:Фільмы-драмы Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Гістарычныя фільмы Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Фільмы на англійскай мове
Катэгорыя:Фільмы пра хрысціянства
Катэгорыя:Фільмы Ралана Жафэ
Катэгорыя:Фільмы, музыку да якіх напісаў Эніа Марыконэ
Катэгорыя:Фільмы, знятыя лаўрэатамі прэміі «Оскар» за «Найлепшую работу аператара»
Катэгорыя:Фільмы — лаўрэаты прэміі «Залатая пальмавая галіна»
Катэгорыя:Ватыканскі спіс фільмаў
Гомельскі каледж

**Гомельскі дзяржаўны каледж чыгуначнага транспарту ** — сярэдняя спецыяльная навучальная ўстанова ў г. Гомель. Філіял Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта транспарту.
 
## Гісторыя 
З’яўляецца найстарэйшай сярэдняй спецыяльнай установай адукацыі ў Беларусі. Заснавана 30 кастрычніка 1878 года ў сувязі з будаўніцтвам Лібава-Роменскай чыгункі, для падрыхтоўкі кваліфікаваных інжынерных работнікаў. Наглядчыкам тэхнічнага вучылішча быў прызначаны І. К. Бульферт.

Першы выпуск кваліфікаваных інжынерных работнікаў (11 чалавек) адбыўся ў 1881 годзе. Да 1924 года ў каледжы навучаліся толькі юнакi. У 1924 годзе здала ўступныя іспыты і была залічана на механічнае аддзяленне першая дзяўчына Вера Чарнаног.

У перыяд з 1929 па 1936 гады тэхнікум размяшчаўся ў будынку, дзе зараз знаходзіцца Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт транспарту. У 1936 годзе будынак тэхнікума быў перададзены Упраўленню Беларускай чыгункі. Тэхнікум пераехаў у зноў пабудаваны будынак па вуліцы Савецкай.

У 1936 годзе дырэктарам тэхнікума быў прызначаны Мікалай Кунцэвіч, які загінуў у жніўні 1941 года пры абароне Гомеля. Памятная дошка Мікалаю Кунцэвічу ўстаноўлена пры ўваходзе ў галоўны навучальны корпус каледжа. 27 лістапада 1943 года, на наступны дзень пасля вызвалення Гомеля, тэхнікум аднавіў сваю работу.

У адпаведнасці з загадам Беларускай чыгункі № 106Н ад 9 верасня 1999 года тэхнікум увайшоў у склад Беларускай чыгункі. На падставе загада 128Н ад 1 лістапада 1999 года Беларускай чыгункі тэхнікум перайменаваны ў вучэбна-адукацыйную ўстанову «Гомельскі тэхнікум чыгуначнага транспарту Беларускай чыгункі».

У мэтах ажыццяўлення адзінага падыходу да наймення навучальных устаноў і з улікам рэкамендацый Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь загадам Беларускай чыгункі № 27Н ад 2 чэрвеня 2002 года тэхнікум перайменаваны ва ўстанову адукацыі «Гомельскі дзяржаўны тэхнікум чыгуначнага транспарту Беларускай чыгункі». З 1 студзеня 2007 года — Гомельскі дзяржаўны каледж чыгуначнага транспарту Беларускай чыгункі.

У адпаведнасці з пастановай Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь ад 2014/10/20 № 995, загадам Міністэрства транспарту і камунікацый Рэспублікі Беларусь ад 2015/05/23 № 55 — Беларускі дзяржаўны універсітэт транспарту рэарганізаваны шляхам далучэння да яго ўстаноў адукацыі Брэсцкі дзяржаўны каледж чыгуначнага транспарту Беларускай чыгункі, Гомельскі дзяржаўны каледж чыгуначнага транспарту Беларускай чыгункі, Аршанскі дзяржаўны каледж чыгуначнага транспарту Беларускай чыгункі і з’яўляецца іх правапераемнікам.

У цяперашні час ажыццяўляецца падрыхтоўка спецыялістаў па 8 спецыяльнасцях.

## Дырэктары 
* І. К. Бульферт (1878—?)
* Пётр Сцяпанавіч Харчанка (1906—1922)
* Якаў Саламонавіч Куніца (1924—?)
* Мікалай Мікалаевіч Кунцэвіч (1936—1941)
* Сяргей Іванавіч Парошын

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт каледжа

Катэгорыя:Каледжы Гомеля
Катэгорыя:1878 год у Беларусі
Катэгорыя:Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт транспарту
Катэгорыя:Чыгуначныя навучальныя ўстановы
Катэгорыя:Савецкая вуліца (Гомель)
Катэгорыя:XIX стагоддзе ў Гомелі
Касцёл Святога Мікалая і кляштар трынітарыяў (Львоў)

**Касцёл Святога Мікалая і кляштар трынітарыяў**, сёння - **Царква Пакрова Прасвятой Багародзіцы** — храм у Львове, былы каталіцкі касцёл, затым праваслаўны храм, знаходзіцца ў карыстанні Праваслаўнай царквы Украіны і з'яўляецца кафедральным саборам Львоўска-Сакальскай епархіі ПЦУ.

## Гісторыя 
Першыя трынітарыі прыбылі ў Львоў у 1685 годзе з Іспаніі. Паступова яны набылі некалькі дамоў у цэнтры, дзе зладзілі часовы кляштар. 22 жніўня 1693 года быў зацверджаны першы дакумент у дачыненні да фундушаў манахам. Мікалай Стшалкоўскі запісаў у 1694 годзе 40 тысяч злотых для кляштара. Таксама ён завяшчаў манахам зямельны ўчастак на Галіцкім прадмесце і сродкі на будаўніцтва храма.

Драўляны кляштар на каменным падмурку быў пабудаваны ў 1694 годзе. Праз 2 гады завершана будаўніцтва драўлянага касцёла Святога Мікалая. У 1739-1745 гадах за кошты Самуэля Мухавецкага і Яна Ябланоўскага пабудаваны сучасны храм. У 1769 годзе адбыўся пажар. Аднаўленне працягвалася да 1777 года. У 1782 годзе ордэн трынітарыяў быў скасаваны.

Інвентар 1783 года паказаў, што ў касцёле было 10 алтароў (уключаючы галаўны), амбон, 9-галасны арган на хорах. У 1790 годзе касцёл стаў парафіяльным, а ў кляштары размясцілася плябанія. У 1837 годзе храм быў аддадзены пад апеку езуітам. У 1853 годзе побач з касцёлам, у доме езуіцкага канвікту быў размешчаны Львоўскі ўніверсітэт. У 1903 годзе завершана рэстаўрацыя пад кіраўніцтвам Міхала Лужэцкага.  Аўтарства праекта прыпісваецца італьянцу Франчэска Плачыда. Будаўніком, верагодна, быў манах Казімір Гранацкі, ураджэнец Любліна. У 1991 годзе будынак касцёла передадзены ў карыстанне Украінскай праваслаўнай царкве Кіеўскага Патрыярхату, храм належыць да Праваслаўнай царквы Украіны.

Катэгорыя:Славутасці Львова
Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Львова
Катэгорыя:Храмы Львоўска-Сакальскай епархіі ПЦУ
Юрый Ігаравіч Андруховіч

**Юрый Андруховіч** (; нар. 13 сакавіка 1960, Станіслаў) — украінскі паэт, празаік, перакладчык, эсэіст.

У 1985 годзе разам з Віктарам Небаракам і Аляксандрам Ірванцом заснавалі паэтычную суполку Бу-Ба-Бу. З 1991 года Андруховіч быў сурэдактарам літаратурна-мастацкага журналу «Четвер», супрацоўнічаў таксама з журналам «Перевал», выступіўшы ўкладальнікам двух яго нумароў.

У часопісе «Сучасність» упершыню былі апублікаваныя ягоныя самыя вядомыя празаічныя творы: «Рекреації» (1992), «Московіада» (1993), «Перверзія» (1996) (пазней выдадзеныя ў 1997 годзе асобнымі кнігамі), эсэ «Центрально-Східна ревізія» («Сучасність», 2000, № 3).

Прысутнасць Андруховіча ў Івана-Франкоўску стала важным фактарам узнікнення т. зв. «станіслаўскага феномена» (кола мясцовых пісьменнікаў) і фарміравання мясцовай мастацкай эліты. Творчасць Андруховіча мае значны ўплыў на ход сённяшняга літаратурнага працэсу Украіны. Працы Андруховіча перекладзеныя на шмат моў, сярод якіх польская, англійская, нямецкая, французская, руская, венгерская, фінская, шведская, іспанская, чэшская, славацкая і эсперанта.

28 жніўня 2016 Андруховіч быў узнагароджаны медалём Гётэ.

Жанаты. Ягоная дачка Сафія таксама пісьменніца.

## Беларускія пераклады 
На беларускую мову вершы Андруховіча пераклаў Андрэй Хадановіч.

## Спасылкі 
* Сайт 
* Юрій Андрухович з проектом Samohon (з порталу www.azh.com.ua) 
* Працы Юрыя Андруховіча на «Українському Центрі» 

Катэгорыя:Пісьменнікі Украіны
Катэгорыя:Паэты Украіны
Катэгорыя:Перакладчыкі Украіны
Катэгорыя:Эсэісты Украіны
Катэгорыя:Украінамоўныя паэты
Катэгорыя:Украінамоўныя пісьменнікі
Forficulidae

**Forficulidae** — сямейства скурыстакрылых, якое ўключае каля 500 відаў.

## Распаўсюджанне 
Сусветнае, акрамя Антарктыды. Найбольшай разнастайнасці сямейства дасягае ва Усходняй Азіі.

## Апісанне 
Даўжыня, як правіла, 10-15 мм (да 3 см). Вусікі з 10-15 цыліндрычнымі членікамі. Жывуць звычайна ўтойліва ў расколінах, кветках, пад камянямі і карой.

## Класіфікацыя 
Раней да гэтага сямейства адносілі амаль усіх прадстаўнікоў атрада Скурыстакрылых. У сучасным аб’ёме таксонаў ўключае 65 родаў і 490 відаў (Steinmann, 1993). У Еўропе каля 62 відаў.

* 
** Род 
** Род 
*** 
*** 

* 
** Род 
** Род 
** Род 
*** 

* 
** Род 
*** 
*** 
*** 
*** )
*** 
** Род 
** Род 
** Род 

## Літаратура 
* *Семёнов Тян-Шанский А. П.* Общий очерк фауны кожистокрылых (Dermaptera) СССР // Изв. АН СССР. Отд-нию мат. и естеств. наук. 1935. № 5. С. 825—831.

## Спасылкі 
* http://bugguide.net/node/view/23279/bgimage
* https://web.archive.org/web/20110302143124/http://www.environment.gov.au/biodiversity/abrs/online-resources/fauna/afd/taxa/FORFICULIDAE

Катэгорыя:Сямействы насякомых
Катэгорыя:Скурыстакрылыя
Ранняе Адраджэнне

, .]]
**Ранняе Адраджэнне** альбо **Ранні Рэнесанс** — тэрміны, якія шырока выкарыстоўваюцца ў гістарыяграфіі мастацтва і іншых галінах гісторыі культуры.

Тэрмін мае шырокія межы прымянення і можа абазначаць як першы перыяд Рэнесансу альбо Кватрачэнта (XV стагоддзе), так і іншыя перыяды, якія можна ахарактарызаваць як папярэднія эпохі Рэнесансу ці Протарэнесанс, як у Італіі, так і ў у іншых месцах, прычым як у бліжэйшыя стагоддзі (XIII стагоддзе — Дучэнта і XIV стагоддзе — Трэчэнта), так і ў больш аддаленыя моманты, асабліва Каралінгскае Адраджэнне (VIII — IX стагоддзе) альбо так званае .

, браты Ван Эйк.]]

Катэгорыя:Эпоха Адраджэння
Chloroperlidae

**Chloroperlidae** — сямейства насякомых з атраду вяснянак. Апісана каля 110 відаў, 19 з іх распаўсюджаныя ў Еўропе.

## Апісанне 
Вяснянкі даўжынёй 7-11 мм. Цела далікатнае, звычайна зелянява-жоўтага колеру. Брушка зверху з цёмнай палоскай. Крылы празрыстыя. Заднія крылы са слабаразвітай, невялікfq анальнай часткай, якая мае не больш за трох негалінаваных жылак.

## Сістэматыка 
* падсямейства: 
** трыба: 
*** род: 
*** род: 
*** род: 
*** род: 
** трыба: 
*** род: 
*** род: 
*** род: 
*** род: 
*** род: 
*** род: 
*** род: 
*** род: 
*** род: 
*** род: 
** трыба: 
*** род: 
** *Incertae sedis*
*** род: 
* падсямейства: 
** род: 
** род: 
** род: 
* *Incertae sedis*
** род: †
** род: †

Катэгорыя:Сямействы насякомых
Катэгорыя:Вяснянкі
Siphlonuridae

**Siphlonuridae** — сямейства насякомых з атраду . Даўжыня цела імага ў розных прадстаўнікоў вар’іруе ад 7 да 25 мм. Лічынкі жывуць у зарасніках водных раслін. Прадстаўнікі гэтага сямейства засяляюць Галарктычны рэгіён.

## Роды 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Літаратура 
* Определитель пресноводных беспозвоночных России. Т. 3.

## Спасылкі 
* insects.ummz.lsa.umich.edu

Катэгорыя:Сямействы насякомых
Катэгорыя:Аўсянікі
Інга Вальтэр

**Інга Вальтэр** (; 25 лістапада 1940, Берлін — 21 красавіка 2007, Фюрстэнфельдбрук) — нямецкі гісторык мастацтва.

## Навуковая дзейнасць 
Вальтэр вывучаў літаратуру, медыявістыку і гісторыю мастацтва ў Франкфурце-на-Майне і Мюнхене. Ён напісаў шматлікія працы па мастацтве Сярэдневякоўя, а таксама XIX і XX стагоддзяў. У выдаўніцтве  выйшлі яго кнігі пра Вінцэнта ван Гога, Пабла Пікаса, мастацтва XX стагоддзя і іншае.

Катэгорыя:Гісторыкі мастацтва
Катэгорыя:Мастацтвазнаўцы Германіі
Пявозера

**Пяво́зера, Пяўвозера** (, ) — возера ў Расіі, на поўначы Карэліі. З 1966 года, разам з Тапвозерам, з’яўляецца часткай Кумскага вадасховішча, утворанага на рацэ Коўда.

Плошча паверхні складае 659 км². Даўжыня 69 км, найбольшая шырыня 31,4 км, даўжыня берагавой лініі 256 км. Найбольшая глыбіня дасягае 49 м, сярэдняя складае 14 м. Плошча вадазбору 1430 км². Аб’ём вады 10,1 млн м³. Празрыстасць вады вагаецца ад 4 да 6,5 м.

Катлавіна Пявозера ледавікова-тэктанічнага паходжання, няправільнай формы, выцягнутая ў напрамку з паўночнага захаду на паўднёвы ўсход, падзеленая на паўночную і паўднёвую часткі звужэннем і падводнай градой. Найбольшыя глыбіні назіраюцца ў заходняй частцы возера. Берагавая лінія звілістая, утварае залівы. Берагі ўзвышаныя, камяністыя або пясчаныя, укрытыя лесам. Паўднёвыя і месцамі ўсходнія берагі нізкія і забалочаныя. На возеры маецца вялікая колькасць астравоў (больш за 30). Большая частка дна возера пакрытая ілам.

Замярзае Пявозера часцей за ўсё ў сярэдзіне лістапада, ускрываецца ў другой палове мая.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* *Гречушникова М. Г.* Пяозеро // Научно-популярная энциклопедия «Вода России» 
* Озеро Пя-озеро (Пяо-озеро, Пувозеро) // Государственный водный реестр России 

Катэгорыя:Азёры Карэліі
Катэгорыя:Басейн Белага мора
Мапун

**Мапун** () — востраў у моры Сулу. Плошча — 77 км². Разам з суседнімі астравамі складае аднайменны муніцыпалітэт (181,3 км²) у складзе правінцыі Таві-Таві на поўдні Філіпінаў. Насельніцтва (2015 г.) — 26597 чал.

## Геаграфія 
Востраў Мапун месціцца на поўдні мора Сулу за 102 км ад узбярэжжа буйнога вострава Калімантан. Мае вулканічнае паходжанне. На востраве 26 узвышшаў. Найвышэйшы пункт — гара Ліран (336,8 м). Маюцца 2 кратэрных возеры з прэснай вадою: Данаа (24 га) і Сінгуанг (28 га). У цэнтральнай частцы сцёкі даджавых вод фарміруюць возера Сапах (69 га) з забалочанымі берагамі.

Клімат трапічны вільготны. Сярэднегадавая колькасць ападкаў — 994 мм. Сярэдняя тэмпература на працягу года трымаецца каля +27°C.

## Гісторыя 
У XVI ст. Мапун уваходзіў у склад султаната Бруней, пакуль у 1578 г. іспанцы не нанеслі паражэнне флоту султана і фармальна не далучылі востраў да сваіх каланіяльных валоданняў. У 1900 г. ЗША выкупілі Мапун у Іспаніі, у 1901 г. далучылі яго да Філіпінаў. 

## Асаблівасці культуры 
Большасць насельніцтва вострава складаюць *джама мапун* — асобная этнічная супольнасць, блізкая па мове і культуры да баджа. Іх галоўнымі заняткамі з'яўляюцца сельская гаспадарка і рыбалоўства. Вырошчваюць сухадольны рыс, какосы, гародніну. У нашы дні значная колькасць *джама мапун* жыве і працуе ў суседняй Малайзіі або на іншых Філіпінскіх астравах. Асноўная рэлігія — іслам.

## Спасылкі 
* MUNICIPALITY OF MAPUN, Province of Tawi-Tawi
* JAMA MAPUN 
* JAMA MAPUN ETHNOECOLOGY

Катэгорыя:Сулу
Катэгорыя:Астравы Ціхага акіяна
Катэгорыя:Астравы Філіпінаў
Міраслаў Валек

**Мі́раслаў Ва́лек** (; 17 ліпеня 1927 — 27 студзеня 1991) — славацкі паэт, публіцыст, перакладчык, дзяржаўны дзеяч.

## Біяграфія 
Міраслаў Валек нарадзіўся ў Трнаве. У 1947—1949 гадах навучаўся ў эканамічным коледжы ў Браціславе. У 1949—1963 працаваў рэдактарам часопісаў «Slovenský roľník», «Týždeň», «Družstevný obzor», галоўным рэдактарам «Mladá tvorba». У 1966—1967 гадах — галоўны рэдактар часопіса «Romboid», сакратар Саюза славацкіх пісьменнікаў (у 1967—1968 гадах — старшыня).

Член Камуністычнай партыі Чэхаславакіі з 1962 года. Актыўна ўдзельнічаў у палітычным жыцці. З 1969 года быў членам Цэнтральнага камітэта Камуністычнай партыі Славакіі, з 1979 года — ЦК Кампартыі Чэхаславакіі. У 1969—1988 гадах — міністр культуры Славакіі.

Памёр у Браціславе.

## Творчасць 
### Паэзія 
* «Dotyky» (*Дотыкі*, 1959)
* «Príťažlivosť» (*Прывабнасць*, 1961)
* «Nepokoj» (*Непакой*, 1963)
* «Milovanie v husej koži» (*Каханне ў гусінай скуры*, 1965)
* «Súvislosti» (*Умоўнасці*, 1973)
* «Slovo» (*Слова*, 1976)
* «Z vody» (*З вады*, 1977)
* «Zakázaná láska» (*Забароненае каханне*, 1977)
* «Básne» (*зборнік вершаў*, 1983)

### Дзіцячая літаратура 
* «Kúzla pod stolom» (1959)
* «Pozrime sa do prírody, kto osoží a kto škodí» (1960)
* «Kde žijú vtáčky» (1961)
* «Veľká cestovná horúčka pre malých cestovateľov» (1964)
* «Do Tramtárie» (1970)
* «Panpulóni» (выбранае, 1975)

### Эсэ 
* «O literatuře a kultuře» (1979)
* «Štyri knihy nepokoja» (1975)
* «Inšpirácie» (1999)

### Пераклады 
* Юліян Тувім: «Zázraky a divy» (1961)
* Віцезслаў Незвал: «Nový Figaro» (1962)
* Андрэй Вазнясенскі: «Trojúhelníková hruška» (1964, 1980)
* Генадзь Айгі: «Žena zprava» (1967)
* Поль Верлен: «2 výběry z poezie P. Verlaina» (1969, 1977)
* Райнер Марыя Рыльке: «Písně o láske» (1968, разам з П. Грыўнякам)
* Грэгары Корса: «Zmttvýchvstání smrti» (1968, разам з Й. Вілікоўскім)
* Поль Верлен: «Vôňa tvojho tela» (1977)
* Яніс Рыцас: выбраныя басні новагрэчаскага басняра (разам з Уладзімірам Рэйзелем)

#### Для дзяцей 
* Ян Чарэк: «Ráj domova» (1957)
* Юліян Тувім: «Zázraky a divy» (1961)
* Сяргей Баруздзін: «Prvé písmená» (1964)

## Беларускія пераклады 
Пятрусь Макаль быў перакладчыкам вершаў Валека на беларускую мову.

## Прэміі і ўзнагароды 
* Лаўрэат Дзяржаўнай прэміі імя Клемента Готвальда (1966)
* прэмія «За заслугі ў будаўніцтве» (1972)
* памятны медаль да 30-годдзя вызвалення Чэхаславакіі Савецкай арміяй (1974)
* Заслужаны артыст (1975)
* Народны артыст (1977)
* Ордэн працы (1977)

## Літаратура 
* Miroslav Válek: Básnické dielo. Bratislava: Kaligram, 2005.
* Portréty slovenských spisovateľov 3. Bratislava: Vydavateľstvo UK, 2003.
* Sedlák, I. a kol.: Dejiny slovenskej literatúry II. Martin: Vydavateľstvo Matice slovenskej, 2009.

Катэгорыя:Пісьменнікі Славакіі
Катэгорыя:Дзіцячыя пісьменнікі Славакіі
Катэгорыя:Паэты Славакіі
Катэгорыя:Перакладчыкі Славакіі
Катэгорыя:Памерлі ў Браціславе
Катэгорыя:Міністры Славакіі
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Трнаўскім краі
Катэгорыя:Міністры культуры
Катэгорыя:Славацкамоўныя паэты
Катэгорыя:Славацкамоўныя пісьменнікі
Евангелістарый Святога Медара Суасонскага

з Евангелістарыя Святога Медара Суасонскага]]
**Евангелістарый Святога Медара Суасонскага** (Парыж, Нацыянальная бібліятэка Францыі, MS lat. 8850)&nbsp;— ілюмінаваны манускрыпт IX стагоддзя, створаны ў часы Каралінгскага Адраджэння.

## Апісанне 
Кніга змяшчае вульгатныя тэксты чатырох Евангелляў,  і іншыя ўступныя тэксты. Захавалася 239 фоліа; іх памер складае 362 на 267&nbsp;мм. Дванаццаць старонак з кананічнымі табліцамі ўпрыгожаны малюнкамі, акрамя таго, ёсць шэсць старонак, цалкам запоўненых мініяцюрамі, і чатыры дэкаратыўныя старонкі. Мініяцюры на ўсю старонку ўключаюць выяву , заснаваную на аналагічным асвятленні з Евангелля Гадэскалка. Тэкст амаль цалкам напісаны залатым унцыялам.

Евангелістарый быў завершаны ў 827 годзе, калі ён быў падараваны  Людовікам I Набожным і яго жонкай . Мяркуецца, што рукапіс быў створаны  ў апошнія гады жыцця Карла Вялікага.

Кніга заставалася ў Суасоне да Французскай рэвалюцыі, калі ў 1790 годзе яна была перавезена ў Парыж.

## Літаратура 
* , Joachim E. Gaehde: *Karolingische Buchmalerei*. Prestel, München 1979, S. 38-45, ISBN 3-7913-0395-3
* : *Kunst des frühen Mittelalters* (Kunst-Epochen, Band 2). Reclam, Stuttgart 2002, S. 254—256, ISBN 3-15-018169-0
* Ingo F. Walther, Norbert Wolf: *Meisterwerke der Buchmalerei*. TASCHEN, Köln u. a. 2005, S. 94-95, ISBN 3-8228-4747-X
* : *Soissons-Evangeliar.* In: Peter van den Brink, Sarvenaz Ayooghi (Hrsg.): *Karl der Große&nbsp;— Charlemagne.* *Karls Kunst.* Каталог часовай выстаўкі «Мастацтва Карла» (20.06-21.09.2014) у «Цэнтры Карла Вялікігі», Ахен. Sandstein, Dresden 2014, ISBN 978-3-95498-093-2, S. 228—231 (m. Lit.).

Катэгорыя:Каралінгскае мастацтва
Катэгорыя:Ілюмінаваныя рукапісы
Катэгорыя:Кнігі IX стагоддзя
Катэгорыя:Біблейскія рукапісы
Катэгорыя:Ілюмінаваныя Евангеллі
Алена Мікалаеўна Барун

**Алена Мікалаеўна Барун** (нар.  года ў Навагрудку) — беларускі гісторык, педагог, кандыдат гістарычных навук, дацэнт.

## Біяграфічныя звесткі 
Скончыла ў 1999 годзе гісторыка-філалагічны факультэт Полацкага дзяржаўнага ўніверсітэта па спецыяльнасці «Гісторыя», атрымаўшы дыплом з адзнакай. У 2009 годзе там жа абараніла магістарскую дысертацыю па спецыяльнасці «Айчынная гісторыя». У 2001—2004 гадах навучалася ў аспірантуры Брэсцкага дзяржаўнага ўніверсітэта імя А. С. Пушкіна.

Дысертацыю на саісканне вучонай ступені кандыдата гістарычных навук па спецыяльнасці «Айчынная гісторыя» абараніла 13 мая 2015 года ў Інстытуце гісторыі Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі. Тэма дысертацыі: «Праваслаўныя манастыры на тэрыторыі Беларусі: прававы статус і сацыяльна-культурная дзейнасць (1838—1917 гг.)». Рашэннем ВАК Рэспублікі Беларусь ёй было прысвоена вучонае званне дацэнта па спецыяльнасці «Гісторыя».

З часу заканчэння ўніверсітэта і па сёняшні дзень працуе ў Полацкім дзяржаўным універсітэце: з’яўлялася асістэнтам, старшым выкладчыкам, дацэнтам кафедры філасофіі (1999—2007), кафедры сацыяльна-гуманітарных дысцыплін (2008—2016). У 2016-2023 гадах займала пасаду загадчыка кафедры фізічнай культуры і спорту. З кастрычніка 2024 года займае пасаду загадчыка кафедры гісторыі і сацыягуманітарных навук.

Праходзіла навукова-даследчыя стажыроўкі ў Інстытуце гісторыі Літвы (Літва), Даўгаўпілскім універсітэце (Латвія), Беларускім дзяржаўным педагагічным універсітэце імя Максіма Танка (Беларусь) і інш. Прымала ўдзел ва Усходняй летняй школы Варшаўскага ўніверсітэта ў 2012 годзе.

## Навуковая дзейнасць 
Займаецца вывучэннем царкоўнай гісторыі і гісторыі рэлігійна-канфесійных адносін на беларускіх землях у ХІХ — пачатку ХХ стагоддзяў. Вывучае гісторыю праваслаўя на Беларусі, гісторыю манаскіх супольнасцяў і іх сацыяльную і культурную дзейнасць на тэрыторыі Беларусі, сацыяльны склад, структуру, арганізацыю і матэрыяльны стан. Даследуе гісторыю храмаў і манастыроў Полацка, страчаныя архітэктурныя аб’екты сакральнай гісторыі Полацка і Паўночнай Беларусі і інш.

## Узнагароды 
* Ганаровая грамата Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь (2020)
* Стала пераможцам у намінацыі «Выкладчык года» спецыяльнай прэміі «Крыніца ведаў - 2024» Полацкага ўніверсітэта.

## Спасылкі 
* Біяграфія на сайце Полацкага дзяржаўнага ўніверсітэта 
* Профіль аўтара ў Google Scholar
* Профіль аўтара ў eLIBRARY.RU
* Профіль аўтара ў Semantic Scholar

Катэгорыя:Гісторыкі Беларусі
Катэгорыя:Гісторыкі царквы Беларусі
Катэгорыя:Выпускнікі гісторыка-філалагічнага факультэта ПДУ
1-я Буда-Кашалёўская партызанская брыгада

**1-я Буда-Кашалёўская партызанская брыгада** — партызанская брыгада, створаная ў жніўні 1943 года на базе атрадаў, вылучаных 10-й Журавіцкай партызанскай брыгадай. Дзейнічала на тэрыторыі Буда-Кашалёўскага і Жлобінскага раёнаў. 2 кастрычніка, 20 — 25 лістапада, 2 снежня 1943 года брыгада (1585 партызан, 4 атрады) паатрадна злучылася з Чырвонай Арміяй.

## Склад 
* 108-ы партызанскі атрад імя Р. І. Катоўскага;
* 262-і партызанскі атрад імя В. П. Чкалава;
* 263-і партызанскі атрад імя М. І. Кутузава.

Пазней у складзе брыгады былі створаны:
* партызанскі атрад імя К. К. Ракасоўскага;
* партызанскі атрад імя А. В. Суворава,
108-ы партызанскі атрад быў вылучаны ў самастойны.

15 кастрычніка 1943 года з асабовага складу 3-й роты 263-га атрада імя М. І. Кутузава арганізаваны атрад «Смерць фашызму» (расфарміраваны 4 лістапада таго ж года), а таксама згадваецца атрад імя Р. К. Арджанікідзэ, але яго баявая дзейнасць не праследжваецца.

## Камандаванне 
### Камандзір 
* Аляксей Мікалаевіч Дземчанка (жнівень — снежань 1943).

### Камісар 
* Станіслаў Паўлавіч Каспрук (жнівень — снежань 1943).

### Начальнікі штаба 
* Аркадзь Ягоравіч Фінадзееў (жнівень — кастрычнік 1943);
* Пётр Яфрэмвіч Мацюшкоў (кастрычнік — снежань 1943).

## Гісторыя 
Партызаны праводзілі дыверсіі на чыгунцы Гомель — Жлобін. У ліпені — жніўні 1943 года пусцілі пад адхон 27 эшалонаў, знішчылі 47 аўтамашын, 12 мастоў, захапілі 10 кулямётаў, 13 аўтаматаў і 180 вінтовак. У жніўні — верасні 1943 падарвалі больш за 1000 рэек.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 1-я Буда-Кошелёвская бригада 

Катэгорыя:Савецкія партызанскія злучэнні, брыгады і атрады на акупіраванай тэрыторыі Беларусі (1941—1944)
Катэгорыя:З’явіліся ў 1943 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 1943 годзе
Мадонна Альдабрандзіні

**Мадонна Альдабрандзіні** (*Madonna Aldobrandini*) — адна з мадоннаў Рафаэля, напісаная ім меркавана ў 1509—1510 гг., перад самым ад’ездам з Флорэнціі ў Рым або адразу пасля яго. Мяркуючы па размяшчэнні накідаў у рабочым сшытку мастака, створана ў адзін час з «Мадоннай Макінташа». Экспануецца ў Лонданскай Нацыянальнай галерэі.

У XVII—XVIII стст. (да канца 1780-х) карціна захоўвалася ў зборы знатнага сямейства Альдабрандзіні на віле Баргезэ, куды, верагодна, паступіла з дома Лукрэцыі д’Эстэ. У час Напалеонаўскіх войнаў яна была набыта ў Рыме англійскім мініяцюрыстам . У 1824 г. ён прадаў карціну  (*Garvagh*) з роду Канінгаў, стрыечнаму брату Джорджа і Чарльза Канінгаў. У 1865 г. «Мадонну лорда Гарвага» ў яго ўдавы выкупіла Нацыянальная галерэя.

«Мадонна Альдабрандзіні» ўяўляе сабой класічны прыклад пірамідальнай кампазіцыі. Адзенні Марыі вытрыманы ў традыцыйных яе колерах — чырвоным і блакітным. Пейзаж за двума вокнамі абапал Марыі выдае ўплыў Леанарда да Вінчы («Мадонна Літа»). Паводле меркавання Кавальказеле, вежа і ферма за акном — гэта пейзаж, больш уласцівы Лацыа, чым Таскане, што паказвае на напісанне карціны пасля пераезду ў Рым.

Мадонна сядзіць у крэсле і трымае на руках немаўля Хрыста. Левай рукой яна абдымае юнага Іаана Хрысціцеля. Позіркі ўсіх траіх накіраваны на кветку гваздзіка, якую Іаан перадае немаўлю. Паводле іконаграфічнай традыцыі гваздзік сімвалізуе пралітую на крыжы кроў, а таксама тайную сувязь маці з немаўлём і Хрыста з яго царквой.

## Спасылкі 
* Інфармацыя на сайце Нацыянальнай галерэі 

Катэгорыя:Карціны паводле алфавіта
Альдабрандзіні
Катэгорыя:Карціны 1510 года
Катэгорыя:Карціны са збораў Нацыянальнай галерэі ў Лондане
Катэгорыя:Іаан Хрысціцель у жывапісе
Катэгорыя:Ісус Хрыстос у жывапісе
Мадонны Рафаэля

Услед за сваім настаўнікам Перуджына мастак Рафаэль Санці (1483—1520) стварыў разгорнутую галерэю выяў Марыі з немаўлём, якія адрозніваюцца вялікай разнастайнасцю кампазіцыйных прыёмаў і псіхалагічных трактовак.

Раннія мадонны Рафаэля пераймаюць вядомыя ўзоры ўмбрыйскага жывапісу кватрачэнта. Ідылічныя вобразы не пазбаўлены скаванасці, сухаватасці, іератычнасці. Узаемадзеянне фігур на мадоннах фларэнційскага перыяду больш непасрэднае. Для іх уласцівыя складаныя пейзажныя фоны. На першы план выступаюць універсальныя перажыванні мацярынства — пачуццё трывогі і адначасова гонару Марыі за лёс сына. Гэта хараство мацярынства — асноўны эмацыйны акцэнт у мадоннах, выкананых пасля пераезду мастака ў Рым. Абсалютнай вяршыняй лічыцца «Сіксцінская мадонна» (1514), дзе гарманічна пераплецены разам радасць і ноткі надыходзячай трывогі.

У пазнейшых працах, выкананых у Рыме сумесна з Джуліа Рамана і іншымі вучнямі, мастак захапляецца ўскладненымі паставамі і жэстамі, яго фарбы мігочуць у прыцемку, прапорцыі фігур падаўжаюцца — гэта ўсё з'яўляецца прыкметамі маньерызму.

## Створаныя ва Урбіна і Перуджы 
## Створаныя ў Фларэнцыі 
## Створаныя ў Рыме 
### Познія «мадонны» з майстэрні Рафаэля 
## Літаратура 
* 


Рафаэль
Карціна-д’Ампеца

**Карціна-д’Ампеца** (, ) — горад у рэгіёне Венета, у правінцыі Белуна. У 1956 годзе тут праходзілі Зімовыя Алімпійскія гульні (у 1944 годзе адменены з-за Другой сусветнай вайны), у 2026 годзе Зімовыя Алімпійскія гульні горад прыняў разам з Міланам.

Катэгорыя:Сталіцы зімовых алімпіяд
Катэгорыя:Гарады Венета
Катэгорыя:Камуны правінцыі Белуна
Катэгорыя:Гарналыжныя курорты
Аляксей Аляксеевіч Петруковіч

**Аляксей Аляксеевіч Петруковіч** (нар. , г. Беласток — ) — беларускі спецыяліст у галіне чыгуначнага пуці, пошукаў і праектавання чыгунак. Кандыдат тэхнічных навук (1946), дацэнт (1942).

## Біяграфія 
Скончыў Ленінградскі інстытут інжынераў чыгуначнага транспарту (1936; аспірантура, 1941).
    
Працаваў на Акцябрскай чыгунцы (з 1936), у Ташкенцкім інстытуце інжынераў чыгуначнага транспарту (1941—1953, начальнік інстытута), Беларускім інстытуце інжынераў чыгуначнага транспарту (з 1953, у 1954—1959 — загадчык кафедры «Агульны курс чыгунак», з 1961 — кафедры «Пуць і пуцявая гаспадарка», у 1965—1979 — кіраўнік НДЛ Галоўнага ўпраўлення Міністэрства шляхоў зносін, 1953—1961 — рэктар інстытута).

Навуковыя інтарэсы: пуцявая гаспадарка; кампазіцыйныя палімерныя матэрыялы для верхняга будавання пуці.

## Узнагароды 
Ордэны Працоўнага Чырвонага Сцяга, «Знак Пашаны», званне «Заслужаны дзеяч навукі і тэхнікі Узбекскай ССР» (1953) і інш.

## Літаратура 
* Геодезия : учебное пособие / И. И. Купчинов [и др.]; под общей редакцией А. А. Петруковича. — Москва, 1959.
* Механизация сборки, укладки и смены стрелочных переводов / [П. И. Зайцев и др.]; под редакцией А. А. Петруковича. — Минск, 1964.
* Петрукович Алексей Алексеевич // Путь в науку : очерки о докторах и кандидатах наук Гомельщины. — Гомель, 2011. — Вып. 6. — С. 218.

Катэгорыя:Рэктары Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта транспарту
Пётр Аляксандравіч Сыцко

**Пётр Аляксандравіч Сыцко** (, с. Белы Яр, цяпер Завіцінскі раён, Амурская вобласць, Расія — ) — вучоны ў галіне транспартных сістэм, тэорыі і практыкі арганізацыі перавозачнага працэсу, эксплуатацыі чыгуначных сістэм. Кандыдат тэхнічных навук (1966), прафесар (1972). Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны.

## Біяграфія 
Скончыў Новасібірскі інстытут ваенных інжынераў чыгуначнага транспарту (1943), Акадэмія чыгуначнага транспарту Міністэрства шляхоў зносін СССР (1956), Беларускі інстытут інжынераў чыгуначнага транспарту (аспірантура).
    
Працаваў у Калінінскай чыгунцы (1943—1954), Беларускай чыгунцы (з 1956, начальнік Аршанскага аддзялення; з 1959, начальнік Гомельскага аддзялення), Беларускім інстытуце інжынераў чыгуначнага транспарту (у 1961—1986 — рэктар інстытута, з кастрычніка 1986 — кафедра «Кіраванне эксплуатацыйнай работай», прафесар).

Навуковыя інтарэсы: арганізацыя мясцовых вагонапатокаў, графіка руху цягнікоў; прапускная і правазная здольнасць чыгункі.

## Узнагароды 
Званне «Заслужаны работнік вышэйшай школы Беларускай ССР» (1978), ордэны Леніна, Працоўнага Чырвонага Сцяга, «Знак Пашаны» і інш.

Катэгорыя:Рэктары Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта транспарту
Каломенскі трамвай

**Каломенскі трамвай** () — трамвайная сістэма на электрычнай цязе ў падмаскоўным горадзе Каломна.

## Гісторыя 
Першы трамвай у Каломне быў пушчаны 5 лістапада 1948 года. Зараз дзейнічаюць 10 маршрутаў.

## Галерэя 

КТМ-8М 146 у здания Мособлэлектротранс, Коломна.jpg|
Kolomna_04-2014_img27_tram.jpg|
Kolomna_04-2014_img40_tram.jpg|
Kolomna-tram.png|

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт 

Катэгорыя:Трамвайныя сістэмы Расіі
Катэгорыя:Каломна
Катэгорыя:З’явіліся ў 1948 годзе
Катэгорыя:1948 год у Расіі
Пяроў

**Пяроў** — прозвішча.

Вядомыя носьбіты:

* Васіль Рыгоравіч Пяроў (1834—1882) — рускі жывапісец і графік.
* Віктар Міхайлавіч Пяроў (1917—2005) — савецкі палярны лётчык.
* Дзмітрый Міхайлавіч Пяроў (195—1986) — удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза.
Юрый Іванавіч Кулажанка

**Юрый Іванавіч Кулажанка** () — беларускі матэматык, спецыяліст у галіне матэматычнай логікі, алгебры і тэорыі лічбаў. Доктар фізіка-матэматычных навук (2015), дацэнт (2004). Рэктар Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта транспарту (2016—2024).

## Біяграфія 
Нарадзіўся 27 мая 1964 года ў в. Ручаёўка Лоеўскага раёна Гомельскай вобласці.

У 1986 годзе скончыў Гомельскі дзяржаўны ўніверсітэт па спецыяльнасці «Матэматыка». Пасля заканчэння ўніверсітэта ў 1986 годзе размеркаваны на пасаду настаўніка матэматыкі Даўгалескай сярэдняй школы Гомельскага раёна, а ў 1988 годзе прызначаны на пасаду намесніка дырэктара па вучэбна-выхаваўчай рабоце Верхне-Брылеўскай сярэдняй школы Гомельскага раёна.

У 1990 годзе паступіў і ў 1992 годзе скончыў аспірантуру Беларускага інстытута інжынераў чыгуначнага транспарту па спецыяльнасці «Матэматычная логіка, алгебра і тэорыя лікаў». У 1998 годзе абараніў кандыдацкую на тэму «Крытэрыі паўабелявасці n-арных груп», а ў 2015 годзе — доктарскую дысертацыю на тэму «Поліядычныя аперацыі і іх прыкладанні».

З 1992 па 2004 год працаваў у Беларускім дзяржаўным універсітэце транспарту.

З 2004 па 2014 год — першы прарэктар Гомельскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя Францыска Скарыны.

З 2014 года па 2016 год працаваў начальнікам упраўлення падрыхтоўкі навуковых кадраў вышэйшай кваліфікацыі Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта інфарматыкі і радыёэлектронікі.

## Узнагароды 
* Падзяка Старшыні Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь (2018),
* грамата Міністэрства абароны Рэспублікі Беларусь,
* ганаровая грамата Міністэрства транспарту і камунікацый Рэспублікі Беларусь,
* знак адрознення «Ганаравы транспартнiк»,
* нагрудны знак «Выдатнiк Беларускай чыгункі»,
* падзяка Адміністрацыі Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь.

Катэгорыя:Рэктары Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта транспарту
Катэгорыя:Дэпутаты Гомельскага абласнога Савета дэпутатаў 28-га склікання
Катэгорыя:Постаці БДУІР
Іванаўскі сельсавет (Гомельскі раён)

**Іва́наўскі сельсавет** (таксама **Аб’яднана-Пасялковы сельсавет**) — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Гомельскага раёна Гомельскай акругі. Цэнтр — пасёлак Іванаўка.

Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года сельсавет у складзе Дзятлавіцкага раёна Гомельскай акругі БССР. З 4 жніўня 1927 года ў складзе Гомельскага раёна. 30 снежня 1927 года сельсавет скасаваны, яго тэрыторыя далучана да Шарпілаўскага сельсавета.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / А.И. Карпачева и др. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Т. 1: (1917―1941 гг.). — Мн., «Беларусь», 1985. — 390 с.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Гомельскага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Дзятлавіцкага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1926 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1927 годзе
Крыжаўзвіжанская царква (Касцюковічы)

**Крыжаўзвіжанская царква** — мураваны праваслаўны храм у горадзе Касцюковічах Магілёўскай вобласці.

## Гісторыя 
У 1830 годзе ў Касцюковічах на месцы старой драўлянай царквы пачалі будаваць новы цагляны храм. Яго ўзвядзенне было завершана ў 1835 годзе. Гэта царква дзейнічала больш за 90 гадоў і ў 1929 годзе ў час антырэлігійнай палітыкі савецкай улады царква была закрыта, а святар быў рэпрэсіраваны і высланы ў Сібір. Праз чатыры гады, у 1933 годзе, храм быў узарваны.

Толькі ў самым канцы XX стагоддзя, у 1999 годзе, на гэтым месцы з’явілася новая каменная Крыжаўзвіжанская царква. Яна з’яўляецца адной з галоўных славутасцей Касцюковічаў.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Храмы Магілёўскай і Мсціслаўскай епархіі
Катэгорыя:Славутасці Касцюковічаў
Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Касцюковіцкага раёна
Катэгорыя:1999 год у Беларусі
Мікалай Міронавіч Івашэнка

**Мікалай Міронавіч Івашэнка** (нар. , г. Віцебск — ) — беларускі гісторык. Кандыдат гістарычных навук (1955), дацэнт (1962). Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны.

## Біяграфія 
Скончыў сямігодку (1932), Віцебскае фабрычна-завадское вучылішча чыгуначнікаў (1934), завочна Камуністычны інстытут журналістыкі ў Мінску (1938), Віцебскі педагагічны інстытут (1940), Вышэйшую партыйную школу пры ЦК КПСС (1952), Інстытут гісторыі АН БССР (аспірантура, 1955). Абараніў дысертацыю на тэму «Барацьба за завяршэнне калектывізацыі і арганізацыйна-гаспадарчае ўмацаванне калгасаў заходніх абласцей Беларускай ССР (1950−1953 гг.)».

У 1934—1937 гадах працаваў памочнікам паравознага машыніста, у 1938—1940 гадах настаўнікам пачатковых класаў СШ № 2 Віцебска.

З 1940 па 1946 год у Ваенна-марскім флоце: курсант вучэбнага атрада Балтыйскага флота ў Кранштаце (1940—1941), камандзір аддзялення радыстаў брыгады тарпедных катэраў Паўночнага флоту.

У 1946 годзе працаваў завучам, дырэктарам сямігадовай школы № 11 Віцебска, загадчыкам арганізацыйнага аддзела Віцебскага гаркама КПБ (1946—1947), памочнікам сакратара ЦК КПБ (1947—1953), намеснікам загадчыка аддзела адміністратыўных і гандлёва-фінансавых органаў ЦК КПБ (1953—1954), у час навучання ў аспірантуры працаваў старшым выкладчыкам кафедры гісторыі КПСС Рэспубліканскай партшколы і дацэнтам кафедры гісторыі КПСС Гомельскага педінстытута (1954—1955). Пасля заканчэння аспірантуры − загадчык аддзела школ і ВНУ Гомельскага абкама партыі (1954—1955). 16 жніўня 1958 года быў зацверджаны дырэктарам Брэсцкага педагагічнага інстытута. 22 лютага 1965 года вызвалены ад абавязкаў рэктара БрДПІ у сувязі з пераводам на пасаду рэктара Гомельскага педінстытута. У маі 1969 года стаў прарэктарам па навучальнай працы ГДУ. Загадам ад 15 снежня 1969 года быў пераведзены на пасаду старэйшага навуковага супрацоўніка ўніверсітэта для завяршэння доктарскай дысертацыі. З кастрычніка 1970 года па чэрвень 1982 года дацэнт кафедры гісторыі КПСС і навуковага камунізму Беларускага інстытута інжынераў чыгуначнага транспарту.

Навуковыя інтарэсы: гісторыя савецкай інтэлігенцыі; роля сельскіх партыйных арганізацый у падрыхтоўцы і правядзенні калектывізацыі.

## Узнагароды 
* Ордэны Чырвонага Сцяга
* Айчыннай вайны 1-й і 2-й ступеней
* Ордэн «Знак Пашаны»

## Літаратура 
* Борьба за завершение коллективизации и организационно-хозяйственное укрепление колхозов западных областей Белорусской ССР (1950—1953 гг.) : автореферат диссертации … кандидата исторических наук / Н. М. Ивашенко. — Минск, 1955.
* Івашэнка Мікалай Міронавіч // Выкладчыкі Брэсцкага дзяржаўнага ўніверсітэта: 1945—2014 : біябібліяграфічны даведнік. — Брэст, 2015. — С. 11—12.
* Ивашенко Николай Миронович // Путь в науку. — Гомель, 2011. — Вып. 6 : Очерки о докторах и кандидатах наук Гомельщины. — С. 186.
* Институт истории НАН Беларуси в лицах, 1929—2008 гг. : биобиблиографический справочник. — Минск, 2008. (Упамінанне на с. 368, 374, 398; форма імя «Иващенко Н. М.» — памылковая.)
* 

## Спасылкі 
* Івашэнка Мікалай Міронавіч

Катэгорыя:Рэктары Брэсцкага дзяржаўнага ўніверсітэта імя А. С. Пушкіна
Катэгорыя:Рэктары Гомельскага дзяржаўнага ўніверсітэта
Руднямарымонаўскі сельсавет

**Руднямарымо́наўскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Гомельскага раёна Гомельскай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — вёска Рудня Марымонава.

Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года сельсавет у складзе Дзятлавіцкага раёна Гомельскай акругі БССР. З 4 жніўня 1927 года ў складзе Гомельскага раёна. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Гомельскім раёне БССР. З 10 лютага 1931 года ў складзе Лоеўскага раёна БССР. З 20 лютага 1938 года ў складзе Гомельскай вобласці. З 25 снежня 1962 года ў складзе Рэчыцкага раёна. З 15 студзеня 1964 года ў складзе Гомельскага раёна. На 1 студзеня 1974 года ў складзе Рудня-Марымонаўскага сельсавета 5 населеных пунктаў.

Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 728 чалавек, з іх 91,8 % — беларусы, 6,2 % — рускія, 1,4 % — украінцы; паводле перапісу 2019 года — 715 чалавек.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.


Катэгорыя:Былыя сельсаветы Дзятлавіцкага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Лоеўскага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Рэчыцкага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1926 годзе
Валянцін Пятровіч Ярашэвіч

**Валянцін Пятровіч Ярашэвіч** (, в. Толкава, Драгічынскі раён, Брэсцкая вобласць — ) — беларускі інжынер шляхоў зносін, спецыяліст у галіне кіравання працэсамі перавозак. Кандыдат тэхнічных навук (1967), прафесар (1989).

## Біяграфія 
Скончыў Брэсцкі тэхнікум чыгуначнага транспарту (1957), Беларускі інстытут інжынераў чыгуначнага транспарту (эксплуатацыйны факультэт, 1964; аспірантура, 1967).

На працягу двух гадоў працаваў дзяжурным па станцыі і дыспетчарам на станцыі Брэст-Паўночны. Працаваў у Беларускім дзяржаўным універсітэце транспарту (з 1966, факультэт кіравання працэсамі перавозак, кафедра «Кіраванне эксплуатацыйнай работай», у 1980—1987 — дэкан факультэта, з 1987 — прарэктар па вучэбнай рабоце, у 1997—2000 — рэктар).

Абіраўся дэпутатам Гомельскага абласнога Савета дэпутатаў.

Навуковыя інтарэсы: эфектыўнасць работы чыгуначных участкаў, станцый і вузлоў і іх перспектыўнае развіццё; тэорыя графіка руху паяздоў і прапускной здольнасці чыгуначных напрамкаў.

## Узнагароды 
Званне «Заслужаны работнік народнай адукацыі Рэспублікі Беларусь» (1994), ордэн «Дружба народов», знакам «За отличные успехи в работе» ў галіне вышэйшай адукацыі СССР, Ганаровымі граматамі Савета Міністраў і Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь, знакам «Почётному железнодорожнику».

## Літаратура 
* Исследование технологии и размещение грузовых устройств на сортировочных станциях : автореферат диссертации … кандидата технических наук / В. П. Ярошевич. — Гомель, 1967.
* 
* Ярошевич Валентин Петрович // Республика Беларусь : энциклопедия : [в 7 т.]. — Минск, 2008. — Т. 7. — С 730.
* Жизнь, как струна / В. Чижонок // Профессора Белорусского государственного университета транспорта. — Гомель, 2003. — С. 308—313.
* Жизнь, как струна / В. Чижонок // Путь в науку. — Гомель, 2006. — Вып. 1 : Доктора и профессора — выпускники БелГУТа. — С. 150—154.
* Ученый и организатор подготовки специалистов для транспорта / Л. А. Редько // Вестник Белорусского государственного университета транспорта. Наука и транспорт. — 2015. — № 2. — С. 149—152.

Катэгорыя:Рэктары Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта транспарту
Катэгорыя:Дэпутаты Гомельскага абласнога Савета дэпутатаў
Катэгорыя:Дэканы факультэта кіравання працэсамі перавозак БелДУТ
Філарэт Родзька

**Філарэт Родзька** ( — ) — беларускі настаўнік, грамадскі і ваенны дзеяч. Бацька дзеяча Усевалада Родзькі і мастачкі Галіны Русак.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 27 студзеня 1890 г. у вёсцы Вераскава Навагрудскага павета Гродзенскай губерні ў Расійскай імперыі. Скончыў Нясвіжскую настаўніцкую семінарыю. Настаўнічаў у вёсцы Грычынавічы.

Падчас Першай сусветнай вайны у 1915 годзе быў мабілізаваны ў царскае войска, скончыў афіцэрскую школу, ваяваў на фронце, быў атручаны газамі і кантужаны. У 1918 г. вярнуўся на Палессе. Паводле адной версіі, далучыўся да арміі генерала Булак-Балаховіча, а паводле іншай — настаўнічаў. Ажаніўся з мясцовай дзяўчынай Верай з Гулевічаў. У 1921 годзе вярнуўся ў вёску Вераскава, дзе працаваў кіраўніком школы.

Падчас Другой сусветнай вайны у 1942—1943 гг. — настаўнік Наваградскай настаўніцкай семінарыі, з 1943 г.— дырэктар беларускай прагімназіі ў Наваградку.

Ад 1944 года — на эміграцыі, спачатку жыў у Германіі.

У 1949 г. выехаў у ЗША. Пасяліўся ў Саўт-Рыверы, потым перабраўся ў Сомерсэт, дзе гуртаваў прыхільнікаў Рады БНР. Браў удзел у нацыянальным руху ў ЗША. Быў сябрам Беларуска-Амерыканскага задзіночання, старшынём аддзелу арганізацыі ў Нью-Джэрсі, а таксама старшынём аддзелу Рады БНР у Нью-Джэрсі. Арганізаваў беларускую суботнюю школу, браў удзел у стварэнні парафіі Жыровіцкай Божай Маці ў Хайленд-Парку, доўгі час быў рэгентам царкоўнага хору.

Памёр 5 сакавіка 1977 года і пахаваны ў Іст-Брансуіку на могілках царквы Жыровіцкай Божай Маці БАПЦ.

## Спасылкі 
* 130 гадоў з дня нараджэння Філарэта Родзькі 

Катэгорыя:Удзельнікі Першай сусветнай вайны
Катэгорыя:Педагогі Беларусі
Катэгорыя:Члены Рады Беларускай Народнай Рэспублікі
Катэгорыя:Беларусы ў ЗША
Катэгорыя:Пахаваныя на Беларускіх могілках у Іст-Брансуіку
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Навагрудскім раёне
2022 год у гісторыі тэлебачання

**2022** год быў адзначаны шэрагам падзей у тэлебачанні.

## Падзеі 
*15 красавіка ― спыненне працы рускамоўнай рэдакцыі «»

## Узнагароды 
## З’явіліся 
### Тэлевізійныя праграмы 
### Тэлевізійныя каналы 
### Серыялы 
## Нарадзіліся 
### Беларусь 
## Памерлі 
### Беларусь 
## Спасылкі
Тэлебачанне
Катэгорыя:Гады ў тэлебачанні
2022 год у гісторыі навукі

**2022** год быў адзначаны шэрагам навуковых падзей.

## Падзеі 
## Узнагароды 
*3 кастрычніка — лаўрэатам Нобелеўскай прэміі па фізіялогіі і медыцыне стаў Свантэ Пяэба.
*4 кастрычніка — лаўрэатамі Нобелеўскай прэміі па фізіцы сталі Ален Аспэ, Джон Клаўзер і Антон Цайлінгер.
*5 кастрычніка — лаўрэатамі Нобелеўскай прэміі па хіміі сталі Каралін Бертоцы, Карл Бары Шарплес і Мортэн Мельдаль.

## Памерлі 
## Спасылкі
*
Катэгорыя:Гады ў навуцы
2022 год у гісторыі кіно

**2022** год быў адзначаны шэрагам кінематаграфічных падзей.

## Лідары праката 
## Падзеі 
## Фільмы 
## Узнагароды 
## Нарадзіліся 
## Памерлі 
* 6 студзеня — Сідні Пуацье, амерыканскі акцёр (нар. 1927).
* 19 студзеня — Гаспар Ульель, французскі акцёр (нар. 1984).
* 30 студзеня — Леанід Кураўлёў, савецкі і расійскі акцёр (нар. 1936).
* 2 лютага — Моніка Віці, італьянская актрыса (нар. 1931).
* 13 красавіка — Мішэль Буке, французскі акцёр тэатра і кіно (нар. 1925).
* 9 чэрвеня — Мэт Цымерман, канадскі акцёр (нар. 1934).
* 17 чэрвеня — Жан-Луі Трэнціньян, французскі акцёр (нар. 1930).
* 2 ліпеня — Леанід Шварцман, савецкі і расійскі рэжысёр-мультыплікатар і мастак мультыплікацыйнага кіно (нар. 1920).
* 13 верасня — Жан-Люк Гадар, франка-швейцарскі кінарэжысёр (нар. 1930).
* 20 верасня — Сяргей Пускепаліс, савецкі і расійскі акцёр і рэжысёр тэатра і кіно (нар. 1966).
* 22 верасня — Луіза Флетчэр, амерыканская актрыса (нар. 1934).

## Спасылкі 
Кіно
Катэгорыя:Гады ў кінематографе
Пясочнае (значэнні)

Назву **Пясочнае** маюць

## Беларусь 
* Пясочнае — возера ў Чэрвеньскім раёне Мінскай вобласці.
* Пясочнае — аграгарадок у  Капыльскім раёне Мінскай вобласці.

## Гл. таксама 
* Пісочнэ
Андрэй Раманавіч Гарбачоў

**Андрэй Раманавіч Гарбачоў** (нар. , в. Рыскоў, Рагачоўскі раён, Гомельская вобласць — ) — беларускі гісторык. Кандыдат гістарычных навук (1960), дацэнт (1963). Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны.

## Біяграфія 
Скончыў Мінскі дзяржаўны педагагічны інстытут імя А. М. Горкага (гістарычны факультэт, 1936).
    
Працаваў у Брэсцкім дзяржаўным педагагічным інстытуце імя А. С. Пушкіна (1946—1963, выкладчык, загадчык кафедры гісторыі, выкладчык кафедры асноў марксізму-ленінізму, у 1947—1963 — намеснік дырэктара па вучэбна-навуковай рабоце), Віцебскім дзяржаўным універсітэце (1963—1995, дацэнт кафедры філасофіі, у 1963—1978 — рэктар).

Навуковыя інтарэсы: гісторыя грамадска-палітычных вучэнняў; гісторыя Беларусі.

## Узнагароды 
Званне «Заслужаны работнік вышэйшай школы Беларускай ССР» (1972), ордэны Леніна, Чырвонай Зоркі, Кастрычніцкай рэваолюцыі, Айчыннай вайны II ступені і інш.
 

Катэгорыя:Рэктары Віцебскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя П. М. Машэрава