Астравы Святой Алены, Узнясення і Трыстан-да-Кунья

**Астравы Святой Алены, Узнясення і Трыстан-да-Кунья** () — заморская тэрыторыя Вялікабрытаніі ў паўднёвай частцы Атлантычнага акіяна. Агульная плошча сушы — 420 км². Плошча разам з тэрытарыяльнымі водамі — 1641294 км². Насельніцтва — 5661 чал. Адміністрацыйны цэнтр — Джэймстаўн на востраве Святой Алены.

## Геаграфія 
Заморская тэрыторыя складаецца з трох астраўных частак — востраў Святой Алены, востраў Узнясення і астравы Трыстан-да-Кунья. У яе склад таксама ўваходзіць востраў Гоф. Усе астравы маюць вулканічнае паходжанне. Аднак яны вельмі аддалены адзін ад іншага, таму прырода і клімат на іх значна адрозніваюцца.

## Гісторыя 
Астравы былі адкрыты партугальскімі мараплаўцамі ў 1502—1506 гг., аднак спробы каланізацыі імі прадпрымаліся толькі ў дачыненні да вострава Святой Алены. Ужо ў XVI — першай трэці XVII ст. астравы наведваліся англійскімі і галандскімі піратамі.

У 1633 г. Нідэрланды фармальна абвясцілі аб далучэнні вострава Св. Алены да сваіх уладанняў, але да 1651 г. фактычна закінулі яго на карысць Капскай калоніі. У 1657 г. Олівер Кромвель падпісаў прывілей на кіраванне Святой Аленай Англійскай Ост-Індскай кампаніі. У 1660 г. гэтае права было пацверджана каралеўскімі ўладамі. Англійскае паселішча на востраве ўзнікла ў 1659 г. У 1834 г. у сувязі з рэарганізацыяй Ост-Індскай кампаніі востраў перайшоў пад уладу дзяржавы.

22 кастрычніка 1815 г., калі на Святую Алену быў высланы Напалеон I Банапарт, брытанцы таксама стварылі ваеннае ўмацаванне на востраве Узнясення. 14 жніўня 1816 г. Вялікабрытанія анексіравала астравы Трыстан-да-Кунья.

Востраў Узнясення быў фармальна далучаны да Святой Алены ў 1922 г., Трыстан-да-Кунья — толькі ў 1938 г. Да 1 верасня 2009 г. краіна мела афіцыйную назву «Востраў Святой Алены і залежныя тэрыторыі» (). Аднак новая Канстытуцыя замацавала роўны статус усіх астраўных частак.

## Кіраванне 
Згодна з канстытуцыяй, прынятай 1 верасня 2009 г., на чале заморскай тэрыторыі стаіць кароль Вялікабрытаніі (зараз Карл III). Краіна падзелена на тры роўныя ў правах астраўныя часткі — востраў Святой Алены, востраў Узнясення і астравы Трыстан-да-Кунья. Да апошніх таксама належыць бязлюдны востраў Гоф. Канстытуцыя складаецца з трох раздзелаў. Кожны з іх прысвечаны асобнай частцы тэрыторыі.

Губернатар Святой Алены з’яўляецца прадстаўніком манархіі ва ўсіх трох частках, а таксама ўзначальвае тэрытарыяльную выканаўчую ўладу. З 2011 г. яго пасаду займае Марк Эндру Кейпс. Губернатар прызначае сваіх прадстаўнікоў — адміністратараў на астравы Узнясення і Трыстан-да-Кунья.

Судовая ўлада падпарадкоўваецца генеральнаму пракурору, рэзідэнцыя якога таксама знаходзіцца на востраве Святой Алены.

Заканадаўчая ўлада належыць Заканадаўчаму Савету Святой Алены, Савету Узнясення і Савету Трыстан-да-Кунья.

Палітычных партый і арганізацый няма.

## Эканоміка 
Галоўныя галіны эканомікі — абслугоўванне трансатлантычных камунікацый, марскіх суднаў, ваеннай базы на востраве Узнясення. Камерцыйная сельская гаспадарка і саматужная прамысловасць маюцца толькі на востраве Святой Алены, адкуль экспартуецца лён. На Трыстан-да-Кунья важнае значэнне мае лоў рыбы і лангустаў. Каля 70 % дзяржаўнага бюджэту складаюць датацыі з Вялікабрытаніі. Улады імкнуцца развіваць турызм. Грамадзяне Беларусі, якія накіроўваюцца на Астравы Святой Алены, Узнясення і Трыстан-да-Кунья з турыстычнымі мэтамі, маюць права безвізавага знаходжання да 90 дзён.

З 1976 г. на астравах карыстаюцца ўласнай валютай — фунтам Святой Алены. Адзіны банк — Банк Святой Алены. Ён мае аддзяленні на астравах Святой Алены і Узнясення. Жыхары Трыстан-да-Кунья таксама могуць карыстацца яго паслугамі.

Галоўныя эканамічныя партнёры — Вялікабрытанія і ПАР.

## Спасылкі 
* Навіны на TUT.BY 
* Інструкцыя па прыёме міжнародных паштовых адпраўленняў на сайце Белпошты 
* Агульны афіцыйны рэсурс
* Урад Святой Алены
* Сярэдняя адукацыя на Святой Алене
* Турыстычны рэсурс
* Пошта і філатэлія 
* Урад вострава Узнясення
* Трыстан-да-Кунья

Катэгорыя:Заморскія тэрыторыі Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Англамоўныя краіны і тэрыторыі
Катэгорыя:Канстытуцыйныя манархіі