Эндру Маўнтбэтэн-Віндзар

**Эндру Альберт Крысціян Эдвард Маўнтбэтэн-Віндзар** (; нар. , ) — трэцяе дзіця (і другі сын) каралевы Вялікабрытаніі Лізаветы II і яе мужа Філіпа.

30 кастрычніка 2025 года пазбаўлены тытулаў прынца Вялікабрытаніі і герцага Ёркскага і афіцыйна выкарыстоўвае прозвішча Маўнтбэтэн-Віндзар.

## Біяграфія 
Вучыўся ў пачатковай школе Heatherdown Prep, затым у школе хлопчыкаў Gordonstoun, у якой у свой час вучыліся яго бацька і старэйшы брат. І, нарэшце, скончыў канадскі каледж Lakefield.

У 1979 годзе Эндру паступіў у Каралеўскі вайскова-марскі каледж, дзе вывучыўся на пілота верталёта. У 1982 годзе ён стаў афіцэрам 820-й ваенна-марской авіяцыйнай эскадрыллі, прыпісанай да авіяносца Invincible.

Калі ў красавіку 1982 пачалася Фалклендская вайна, Invincible прыняў у ёй удзел. Эндру быў другім пілотам верталёта Sea King і ўдзельнічаў у баявых вылетах.

У 1984 годзе Эндру быў прызначаны асабістым ад’ютантам каралевы. Гэтую пасаду ён займаў да 1987 года, калі стаў інструктарам у верталётнай эскадрыллі. У 1988—89 гадах ён быў афіцэрам на эсмінцы «Эдынбург», затым быў верталётчыкам на фрэгаце «Кэмпбелтаўн», а з 1993 па 1994 год камандаваў мінным тральшчыкам «Катэсмор». Затым ён зноў быў пілотам, штабным афіцэрам, завяршыў ваенную кар’еру ў 2001 годзе, даслужыўшыся да афіцэра ваенна-марскога штаба, які адказвае за міжнароднае супрацоўніцтва, у званні камандэра. У 2005 годзе ён атрымаў званне капітана, у 2010 годзе — контр-адмірала, у 2015 годзе-віцэ-адмірала.

### Дзейнасць 
З 2001 года Эндру працаваў спецыяльным прадстаўніком Вялікабрытаніі па міжнародным гандлі і інвестыцыях, у яго абавязкі ўваходзіла прадстаўленне краіны на гандлёвых кірмашах і канферэнцыях па ўсім свеце.

3 верасня 2012 года Эндру быў адным з 40 людзей, якія спусціліся па вяроўцы з хмарачоса The Shard, каб прыцягнуць інвестараў у фонды Outward Bound і Royal Marines Charitable.

З 2014 года ў рамках праекта Pitch@Palace прынц Эндру падтрымаў прадпрымальнікаў, дзеліцца з імі кантактамі патэнцыйных інвестараў.

### Скандалы і абвінавачванні 
У 2005 годзе прынц Эндру апынуўся ўцягнуты ў скандал вакол амерыканскага фінансіста Джэфры Эпштэйна, з якім ён пазнаёміўся ў 1990-я гады: Эпштэйна абвінавацілі ў сексуальнай сувязі з непаўналетняй, і на судзе па справе Эпштэйна сведка Вірджынія Робертс заявіла, што ў 2001 годзе, калі ёй было 17 гадоў, фінансіст прымушаў яе займацца сексам з ім і іншымі мужчынамі, уключаючы прынца Эндру. У 2008 годзе Эпштэйн, пайшоўшы на здзелку са следствам быў прысуджаны да 18 месяцаў пазбаўлення волі. Прынц Эндру не перапыніў адносін з Эпштэйнам і, пасля яго вызвалення, некалькі разоў гасцяваў у яго дома ў Нью-Ёрку. 6 ліпеня 2019 года Эпштэйн быў зноў затрыманы і падчас папярэдняга следства пакончыў з сабой у турэмнай камеры.

У лютым 2011 года, падчас грамадзянскай вайны ў Лівіі, член парламента Крыс Браянт абвінаваціў Эндру ў тым, што ён быў «не толькі блізкім сябрам Саіфа аль-Іслама Кадафі, але і прыяцелем асуджанага лівійскага зброевага кантрабандыста Тарэка Кайтуні». Пасля гэтага Эндру пазбавіўся пасады спецыяльнага прадстаўніка па міжнародным гандлі і інвестыцыях.

Брытанская каралеўская сям’я неаднаразова заяўляла, што агучаныя ў адрас прынца абвінавачванні, звязаныя з Эпштэйнам, не маюць ніякага дачынення да рэальнасці. Сам прынц на працягу доўгіх гадоў асабіста не каментаваў гэтую гісторыю. У сярэдзіне лістапада 2019 года, аднак, ён даў інтэрв’ю Бі-бі-сі, у якім распавёў аб сваім сяброўстве з Эпштэйнам і паспрабаваў абвергнуць сцверджанні аб сексуальнай сувязі з 17-гадовай дзяўчынай. Пасля выхаду праграмы ў эфір, прынц падвергнуўся рэзкай крытыцы з боку грамадскасці: яго абвінавацілі ў няшчырасці і ў тым, што ён не выказаў спагады пацярпелым дзяўчатам. 20 лістапада прэс-служба Букінгемскага палаца ад імя прынца Эндру паведаміла, што ён часова адмовіўся ад выканання афіцыйных абавязкаў у якасці члена каралеўскай сям’і з-за скандалу.

13 студзеня 2022 года прынц быў пазбаўлены ўсіх воінскіх званняў (апроч вайскова-марскіх) і каралеўскіх патранажаў.

## Сям’я 
Быў жанаты на Сары Фергюсан з 23 ліпеня 1986 года да 30 мая 1996 года. У іх дзве дачкі: Беатрыс (нар. 8 жніўня 1988 года) і Яўгенія (нар. 23 сакавіка 1990 года).

## Тытулы 
Тытул герцага Ёркскага быў падараваны Эндру 23 ліпеня 1986 года — у дзень жаніцьбы на Сары Фергюсан.

17 кастрычніка 2025 года Эндру адмовіўся ад тытула герцага Ёркскага. Таксама ён адмовіўся ад званняў Рыцара Вялікага крыжа Каралеўскага Вікторыянскага ордэна і Каралеўскага рыцара-кампаньёна Высакароднага ордэна Падвязкі.

30 кастрычніка 2025 года кароль Карл III пазбавіў яго «геральдычнага стылю, тытулаў і ушанаванняў прынца».

Да пазбаўлення тытула прынца Эндру, як член каралеўскай сям’і, меў асабісты герб, заснаваны на гербе манарха Злучанага Каралеўства.

## Узнагароды 
## У культуры 
Герцаг Ёркскі стаў адным з персанажаў мастацкага фільма «Спенсер: таямніца прынцэсы Дыяны» (2021), дзе яго сыграў Ніклас Корт.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Каралеўскія члены Лонданскага каралеўскага таварыства
Катэгорыя:Адміралы Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Прэзідэнты Футбольнай асацыяцыі Англіі
Катэгорыя:Кавалеры Вялікага крыжа ордэна Ацтэкскага арла
Катэгорыя:Кавалер Вялікага крыжа ордэна Святога Олафа
Катэгорыя:Узнагароджаныя медалём Дыяментавага юбілею каралевы Лізаветы II
Катэгорыя:Узнагароджаныя медалём Залатога юбілею каралевы Лізаветы II
Катэгорыя:Кавалеры ордэна Падвязкі
Катэгорыя:Старонкі з недагледжанымі перакладамі