open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Мія Дзімшыч

**Мія Дзімшыч** (;  7 лістапада 1992, Осіек, Харватыя) — харвацкая спявачка і аўтар песень. Прадстаўніца Харватыі на конкурсе «Еўрабачанне-2022» з песняй «Guilty Pleasure».

## Біяграфія 
Мія Дзімшыч нарадзілася 7 лістапада 1992 года ў горадзе Осіек. Атрымала ступень магістра перакладазнаўства на факультэце мастацтваў Універсітэта імя Ёсіпа Юрая Штросмаера.

Дзімшыч пачала сваю кар’еру ў 2014 годзе, калі гурт «Džentlmeni» запрасіў яе суправаджаць іх падчас тура па ЗША і Канадзе для харвацкай дыяспары. «Život nije siv» быў выпушчаны 7 ліпеня 2016 года ў якасці вядучага сінгла яе дэбютнага альбома. Дэбютны альбом Дзімшыч «Život nije siv» быў выпушчаны 20 сакавіка 2017 года. «Život nije siv» заняў першае месца ў харвацкім чарце альбомаў. Альбом быў у канчатковым выніку Сертыфікаваны плацінай у краіне. Другі студыйны альбом Дзімшыч і першы калядны запіс «Božićno jutro» быў выпушчаны 29 лістапада 2017 года.

26 ліпеня 2019 года Дзімшыч выпусціла песню «Sva blaga ovog svijeta» з харвацкім спеваком Марка Толяй, а таксама музычнае відэа. Песня дэбютавала на дванаццатым радку харвацкага чарта HR Top 40 і стала першай сумеснай працай Дзімшыч і Толі. У жніўні «Sva blaga ovog svijeta» падняўся на першы радок, стаўшы шостым сінглам Дзімшыч, які ўзначаліў хіт-парад HR Top 40 у якасці вядучага выканаўцы.

17 снежня 2021 года Дзімшыч была абвешчана адной з чатырнаццаці ўдзельніц нацыянальнага адбору «Dora-2022» у Харватыі з песняй «Guilty Pleasure». 19 лютага 2022 года выйграла гэты адбор, атрымаўшы такім чынам права ўдзельнічаць у конкурсе «Еўрабачанне-2022» у Турыне, Італія.

## Дыскаграфія 
* *Život nije siv* (2017)
* *Božićno jutro* (2017)
* *Sretan put* (2019)
* *Monologue* (2023)
* *DRUŠTVENA PRAVILA* (2024)

## Спасылка 
* 

Катэгорыя:Удзельнікі конкурсу песні Еўрабачанне 2022
Франка Батэліч

**Франка Батэліч** (; (таксама вядомая як Франка)  7 чэрвеня 1992, Рыека, Харватыя) — харвацкая спявачка і аўтар песень. Пераможца 1 сезона харвацкага шоу Showtime, прадстаўніца Харватыі на песенным конкурсе Еўрабачанне 2018.

## Біяграфія 
Франка Батэліч нарадзілася 7 чэрвеня 1992 года ў горадзе Рыека, Харватыя, у сям’і Інгрыд і Даміра Батэліч. Пачала спяваць ва ўзросце 3-х гадоў. У 2007 годзе паспрабавала свае сілы ў першым сезоне шоу Showtime, дзе дайшла да фіналу і перамагла. Пасля перамогі ў шоу Батэліч падпісала кантракт з лэйблам Hit Records, дзе яе пераможны сінгл «Ovaj Daj» быў афіцыйна выпушчаны.

У лютым 2018 стала вядома, што Франка прадставіць Харватыю на Еўрабачанні 2018 з песняй «Crazy». Франка выступіла ў першым паўфінале конкурса 8 мая, але ў фінал прайсці ў яе не атрымалася.

## Асабістае жыццё 
21 ліпеня 2018 года спявачка выйшла замуж за футбаліста Ведрана Чорлуку. 5 студзеня 2020 года ў пары нарадзіўся сын Віктар.

Катэгорыя:Удзельнікі конкурсу песні Еўрабачанне 2018
Катэгорыя:Мецца-сапрана
Альбіна Грчыч

**Альбіна Грчыч** (;  6 лютага 1999, Спліт, Харватыя), больш вядомая як **Альбіна** () — харвацкая спявачка. Яна пачала сваю кар’еру з удзелу ў трэцім сезоне харвацкай версіі тэлешоў «Голас» *The Voice Hrvatska*, дзе заняла трэцяе месца. Прадстаўляла Харватыю на конкурсе песні Еўрабачанне 2021 ў Ратэрдаме з песняй «Tick-Tock» (), але не здолела выйсці ў фінал.

## Кар’ера 
Грчыч удзельнічала ў другім сезоне *X Factor Adria* у Бялградзе з песняй «Ako izgubim te ja» (з харв. — «Калі я страчу цябе») Олівера Драгаевіча . Патрапіўшы ў наступны раўнд, яна па рашэнні кіраўніцтва шоў стала ўдзельнікам гурта. Тым не менш Альбіна адхіліла прапанову і спыніла свой удзел у шоу .

З 7 снежня 2019 года Альбіна Грчыч удзельнічала ў якасці канкурсанткі ў трэцім сезоне рэаліці-шоу талентаў *The Voice Hrvatska*. У першым шоу Грчыч выканала песню Лауры Паўзіні «En cambio no». Двое суддзяў, Vanna і Давор Гобац, падтрымалі Альбіну і пажадалі стаць яе настаўнікам, але спявачка абрала першую.

11 студзеня 2020 года падчас раўндаў на выбыванне Грчыч выканала песню Пінк «A Million Dreams» і прайшла ў наступны раўнд, дзе 1 лютага 2020 года па рашэнні настаўніцы трапіла ў пару супраць Філіпа Рудана. Абодва выконвалі песню Білі Айліш і Халіда «Lovely». Vanna абрала ў выніку Рудана, і ён працягнуў удзел у шоу.

Настаўнік Масіма Савіч пры гэтым узяў Грчыч у сваю каманду, дзякуючы чаму яна прайшла ў наступны раўнд. 8 лютага 2020 года Грчыч выканала песню Златана Стыпішыча «Nisi više moja bol» (з харв. — «Ты больш не мой боль»). У паўфінале 15 лютага 2020 года Grcic выканаў песню гурта *Coldplay* «Fix You» і прайшла ў фінал, дзе выканала песні «Suze nam stale na put» (з харв. — «Слёзы перашкаджаюць нам») разам з настаўнікам Савічам, «Korake ti znam» (з харв. — «Я пазнаю яго крокі») спявачкі MayaSar і песню «En cambio no», якую спявала на першым праслухоўванні. Яна заняла трэцяе месца ў агульным заліку, саступіўшы Вінка Кемерашу і Філіпу Рудану.

Адразу пасля таго, як Грчыч заняла трэцяе месца ў *The Voice*, яна падпісала кантракт з гуказапісвальнай кампаніяй Universal Music Croatia. 16 лютага 2020 года быў выпушчаны яе дэбютны сінгл «Imuna na strah» (з харв. — «Неўспрымальны да страху»). У снежні 2020 года было абвешчана, што Грчыч возьме ўдзел на нацыянальным адборы Харватыі на конкурс песні Еўрабачанне-2021. Яна выступіла з песняй «Tick-Tock», якую напісалі Бранімір Міхалевіч, Макс Цыннамон і Таццяна Букліяш-Бакіч. Усяго яна атрымала 198 балаў (па выніках галасавання журы і тэлегаласавання) і заняла першае месца, што дазволіла ёй прадставіць Харватыю на Еўрабачанні-2021.

18 мая 2021 года яна выступіла на сцэне ў Ратэрдаме, але не змагла прабіцца ў фінал.

## Дыскаграфія 
### Сінглы 
Катэгорыя:Удзельнікі конкурсу песні Еўрабачанне 2021
Поль Тальёні

**Поль (Паала) Тальёні** ();  — ) — італьянскі  і . Сын Філіпа Тальёні, брат Марыі Тальёні.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў Вене. Вучыўся ў свайго бацькі Філіпа Тальёні і ў Парыжы ў Ж.-Ф. Кулона. Дэбютаваў у 1825 годзе ў Штудгарце, дзе выканаў па-дэ-дэ разам з сястрой Марыяй Тальёні. У 1826—1729 гадах гастраляваў у Вене, Мюнхене, Берліне, разам з сястрой выступаў у Францыі і Германіі. У 1847—1851 і 1856—1857 гадах саліст тэатра «Her Majesty’s Theatre» у Лондане. У 1856—1883 гадах балетмайстар Прыдворнай оперы ў Берліне. Адначасова ставіў спектаклі ў Мілане, Маскве, Санкт-Пецярбургу, Вене і іншых гарадах. У 1839 годзе працаваў у ЗША.

Памёр Поль Тальёні 6 студзеня 1884 года ў Берліне.

## Творчасць 
Спачатку пастаноўкі Поля Тальёні былі адзначаны уплывам бацькі, затым балетмайстар пачаў набываць свой стыль, уводзіў пастановачныя і тэхнічныя навіны (эфекты электрычнага асвятлення і іншыя).

Сярод пастановак балеты: «Каралія, або Непастаянны рыцар» (1847), «Tэa, або Фея кветак» (1847), «Прыма-балерына, або Пастка», «Зімовыя забавы, або Канькабежцы» (абодва ў 1849 годзе), «Метамарфозы» (1850), «Сатаніла» (1855), «Прыгоды Фліка і Флока» (1858), «Карсар» (1864), «Капелія» (1882) і іншыя.

## Зноскі 
## Літаратура 
* 
* 
* *Рославлева Н. П.* Тальо́ни // Театральная энциклопедия. В 5 томах. / Под редакцией С. С. Мокульского (том 1), П. А. Маркова (тома 2—5). — М., Советская энциклопедия, 1961—1967. — Т. 5: Табакова — Яшугин. — М., 1967. — Стб. 38—41. — 1136 стб. с илл., 8 л. илл. — 38 000 экз.

## Спасылкі 
* ADB:Taglioni, Paul
* Romanticism: The Taglioni Family // 500 Years of Italian Dance, im Archiv der New York Public Library (NYPL)

Катэгорыя:Артысты балета Італіі
Катэгорыя:Артысты балета Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Артысты балета XIX стагоддзя
Катэгорыя:Харэографы Італіі
Катэгорыя:Харэографы XIX стагоддзя
Брэнданскі ўніверсітэт

**Брэнданскі ўніверсітэт** () — канадская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта, якая месціцца ў горадзе Брэндан у правінцыі Манітоба, Канада.

## Агульная характарыстыка 
Універсітэт выводзіць свае вытокі ад вучэльні, заснаванай у 1890 годзе баптыстамі Заходняй Канады. Сучасны ўніверсітэцкі кампус быў заснаваны 13 ліпеня 1899 года як Брэнданскі каледж у якасці баптысцкай навучальнай установы. Універсітэт з’яўляецца сябрам Асацыяцыі ўніверсітэтаў і каледжаў Канады і Асацыяцыі ўніверсітэтаў Садружнасці.

## Структура 
* Факультэт мастацтваў
* Факультэт адукацыі
* Факультэт прыродазнаўчых навук
* Факультэт вывучэння здароўя
* Факультэт магістратуры і аспірантуры
* Школа музыкі

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Навучальныя ўстановы з англійскай мовай навучання
Катэгорыя:Універсітэты паводле алфавіта
Катэгорыя:Універсітэты Канады
Сезон 2014/2015 «Жамчужыны Палесся» Мазыр

У сезоне 2014—2015 жаночы валейбольны клуб «Жамчужына» з Мазыра прымаў удзел у наступных турнірах:
* Чэмпіянат Беларусі 2014/2015 ( **1 месца**),
* Кубак Беларусі 2014 ( **3 месца**).

## Склад каманды 
# Крысціна Бустамантэ-Лапко (1993)
# Наталля Дзядзіцкая (1993)
# Кацярына Яфіменка (1996)
# Ганна Каліноўская-Гюнгер (1985)
# Людміла Капітан (Кот) (1989)
# Вольга Канопліч (Якута) (1988)
# Ганна Копка (1988)
# Галіна Карнеева (1993)
# Вольга Лазіцкая (1994)
# Яна Мацак (1995)
# Святлана Парукова (Шапялевіч) (1990)
# Вікторыя Пашкевіч (1994)
# Таццяна Серык (1992, к)
# Аксана Чэховіч (1994)

## Трэнерскі штаб 
* Алена Іванаўна Міхаленка (начальнік каманды)
* Міхал Міхайлавіч Каваленка (галоўны трэнер)
* Сяргей Аляксеевіч Рута (старэйшы трэнер)
* Наталля Сяргееўна Багірава (трэнер-масажыст)
* Лізавета Рыгораўна Глушак (трэнер-аператар відэазапісу)
* Віталь Мікалаевіч Чарнякоў (урач)
* Іна Уладзіміраўна Падкавырава (адміністратар)
* Міхаіл Аляксандравіч Дыгун (псіхолаг)

## Гл. таксама 
* Сезон 2013/2014 «Жамчужыны Палесся» Мазыр
* Сезон 2015/2016 «Жамчужыны Палесся» Мазыр

## Спасылкі 
* ВК «Жемчужина Полесья» — история

2014/2015
Жамчужына Палесся
Катэгорыя:2014 год у Мазыры
Катэгорыя:2015 год у Мазыры
Вольга Лазіцкая

**Вольга Лазіцкая** (нар. ) — беларуская валейбалістка. Майстар спорту Беларусь.

## Біяграфія 
Вучылася ў СШ № 8 г. Пінск.

Займалась валейболам з 10 гадоў у ДЮСШ г. Пінска, першы трэнер быў Ю. А. Ламанаў. З 2009 года па 2011 год гуляла за «Дываншчык» г. Брэст, а ў 2011—2014 гадах выступала за «Атлант-БарДУ» г. Баранавічы. З 2014 года і па 2022 год у «Жамчужына Палесся» г. Мазыр, а з верасня па люты 2022—2023 гадоў гуляла за «Атлант» . У сакавіку 2023 года вярнулася ў «Жамчужыну Палесся».

## Зноскі 
## Спасылкі 
* Лозицкая Ольга
* Volha Lazitskaya 
* ВК «Жемчужина Полесья» — история

Катэгорыя:Валейбалісткі Беларусі
Катэгорыя:Майстры спорту Беларусі
Жальет

**Жальет** — горад на паўднёвым захадзе правінцыі Квебек, Канада. Горад размешчаны прыкладна за 50 км на паўночны ўсход ад Манрэаля, на рацэ Л'Асампсьён. У горадзе знаходзіцца мастацкі музей. У горадзе таксама размешчаны тры франкамоўныя ВНУ, адна англамоўная школа, тры каледжы. Паселішча было заснавана бізнесменам і прамыслоўцам Бартэлемі Жальетам у 1823 годзе, статус горада Жальет атрымаў у 1863 годзе.

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Гарады Квебека
Святлана Парукова

**Святлана Парукова** (нар. ) — беларуская валейбалістка.

## Біяграфія 
Займалась валейболам з 12 гадоў у ДЮСШ г. Пінска, першы трэнер быў Ю. А. Ламанаў. Праз год патрапіла ў вучэльню алімпійскага рэзерву.

У 16 гадоў забралі ў Брэст у вучылішча пры камандзе «Дываншчык», якая выступала ў вышэйшым дывізіёне чэмпіянату Беларусі. У 17 гадоў яе паставілі ў асноўны склад, у «Дываншчыку» адыграла пяць гадоў. Будучы гульцом гомельскай «Надзеі», на тры гады расталася з валейболам, пайшоўшы ў дэкрэтны водпуск.

## Зноскі 
## Спасылкі 
* Светлана Парукова: «Нам нужно добавить уверенности и хамства»
* Svetlana Nikolayeva
* ВК «Жемчужина Полесья» — история

Катэгорыя:Валейбалісткі Беларусі
Кшыштаф Краўзэ

**Кшыштаф Краўзэ** (; ,  — , ) — польскі кінарэжысёр, сцэнарыст, аператар, акцёр. Двухразовы лаўрэат «Залатых львоў» на нацыянальным Фестывалі польскага мастацкага кіно ў Гдыні за фільмы «» (1999) і «» (2006).

## Біяграфія 
Кшыштаф Краўзэ нарадзіўся ў 1953 годзе. Яго маці — актрыса Крысціна Каркоўска. Скончыў аператарскі факультэт  ў 1976 годзе. У 1978—1983 гадах супрацоўнічаў са студыяй кароткаметражных фільмаў «», пазней — з кінастудыяй імя . У пачатку 1980-х гадоў выехаў з краіны — спачатку ў Аўстрыю, пазней у Францыю, але досыць хутка вярнуўся на радзіму. У 1988 годзе зняў свой першы поўнаметражны фільм «Нью-Ёрк, чатыры раніцы», вытрыманы ў жанры чэшскай камедыі. Крытыкі палічылі фільм правальным, але журы кінафестывалю ў Гдыні прысудзіла Краўзэ прыз за найлепшы дэбют.

Магчымасці выпусціць наступную поўнаметражную карціну Краўзэ чакаў восем гадоў, здымаючы ў гэты час рэкламныя і дакументальныя фільмы. Поўнаметражная стужка «Вулічныя гульні» (1996) прынесла адразу некалькі нацыянальных кінаўзнагарод. У 1997 годзе па версіі польскага часопіса «Życie» Кшыштаф Краўзэ быў прызнаны «Чалавекам года». Верагодна, найбольшага творчага поспеху Краўзэ дамогся ў 1999 годзе, выпусціўшы трылер «Доўг».

У 2001 годзе Кшыштаф Краўзэ стаў сябрам Еўрапейскай кінаакадэміі, у 2007 годзе — сябрам Савета Асацыяцыі польскіх кінематаграфістаў. У 2008 годзе абраны старшынёй Польскага інстытута кінематаграфіі.

## Выбраная фільмаграфія 
* 1999 — «»
* 2006 — «»

## Крыніцы 
Катэгорыя:Кінарэжысёры XX стагоддзя
Катэгорыя:Кінарэжысёры XXI стагоддзя
Катэгорыя:Сцэнарысты XX стагоддзя
Катэгорыя:Сцэнарысты XXI стагоддзя
Катэгорыя:Кінарэжысёры Польшчы
Катэгорыя:Сцэнарысты Польшчы
Катэгорыя:Кінааператары Польшчы
Катэгорыя:Выпускнікі Кінашколы ў Лодзі
Ніна Краліч

**Ніна Краліч** (;  4 красавіка 1992, Ліпаўляні, Харватыя) — харвацкая спявачка, пераможца першага сезона шоу «The Voice — Najljepši glas Hrvatske» (Харвацкая Версія шоу «Голас краіны»). У 2016 годзе прадстаўляла Харватыю на «Еўрабачанні-2016» ў Стакгольме з песняй «Lighthouse».

## Біяграфія 
### Першыя гады і пачатак кар’еры 
Ніна Краліч нарадзілася 4 красавіка 1992 года ў харвацкім горадзе Ліпаўляні. Калі ёй было 14 гадоў, яна пераехала ў Вараждзін, дзе скончыла музычную школу па класе сольнага вакалу. Пасля гэтага яна пераязджае ў сталіцу Харватыі — Заграб — і два гады займаецца ў музычнай акадэміі горада, але не заканчвае яе і пачынае вучыць харвацкую лінгвістыку на філасофскім факультэце Рыекі.

Ніна ўпершыню з’явілася на харвацкім тэлебачанні ў 2009 годзе, калі яна ўдзельнічала ў конкурсе «Supertalent», дзе заняла 10 месца ў фінале.

### «Лепшы голас Харватыі» і песенны конкурс «Еўрабачанне-2016» 
У 2016 годзе Краліч прымае ўдзел у першым сезоне харвацкай версіі шоў «Голас» — «The Voice — Najljepši glas Hrvatske» (*Лепшы голас Харватыі*). Падчас конкурсу Ніна выконвае песню «Wicked Game» Крыса Айзека, папулярную балканскую песню «Što te nema», «She Wolf» Дэвід Гета, «Nothing Else Matters» групы Metallica, «Beneath Your Beautiful» спевакоў Labrinth і Эмелі Сандэ, «Euphoria» спявачкі Ларын і македонскі народную песню «Зајди, зајди, јасно сонце». У фінале яна перамагае, атрымаўшы каля 200 тысяч галасоў тэлегледачоў. Адразу пасля перамогі спявачка выпускае свой першы сінгл «Zaljuljali smo svijet».

У маі 2015-га, як толькі адбыўся фінал «Еўрабачання-2015», папаўзлі чуткі, што Харватыя вернецца на конкурс у 2016 годзе пасля двухгадовага перапынку і адправіць у якасці свайго прадстаўніка пераможцу шоу «The Voice — Najljepši glas Hrvatske» Ніну Краліч. Увосень 2015 года Еўрапейскі Вяшчальны Саюз пацвердзіў, што Харватыя вяртаецца на «Еўрабачанне», аднак афіцыйная інфармацыя адносна харвацкага канкурсанта з’явілася толькі 24 лютага 2016 года — ім, як і меркавалі шматлікія сродкі масавай інфармацыі Харватыі, стала Ніна Краліч.

Яе конкурсная песня «Lighthouse», была прэзентаваная 9 сакавіка 2016 года. Апісваючы сваю конкурсную песню яшчэ да яе прэзентацыі, Ніна распавядала, што мова, на якой песня будзе выкананая на «Еўрабачанні», яшчэ не вызначаная: на карысць англійскай што яго разумее большасць жыхароў Еўропы, а на карысць харвацкай — той факт, што на ёй спявачцы было б лягчэй перадаць пачуццёвасць песні. Аднак, у рэшце рэшт, было вырашана, што на конкурсе песня будзе выконвацца на англійскай мове, хоць таксама будзе выпушчаная яе харвацкая версія.

Песня «Lighthouse» на харвацкай таксама ўвайшла ў дэбютны альбом Ніны, выпушчаны 30 верасня 2016 года.

### Тэлебачанне і кіно 
Ніна з’яўляецца таксама актрысай агучвання на харвацкай мове: яе голасам размаўляюць гераіні мультфільмаў «Сафія Выдатная», «Лотта і таямніца месяцовага каменя» і «Снежная каралева».

## Дыскаграфія 
### Сінглы 
Катэгорыя:Удзельнікі конкурсу песні Еўрабачанне 2016
Катэгорыя:Сапрана
Катэгорыя:Спевакі і спявачкі Харватыі
Катэгорыя:Спевакі і спявачкі паводле алфавіта
Сальваторэ Тальёні

**Сальваторэ Тальёні** (; 1789 ці  — ) — італьянскі артыст балета,  і . Брат Філіпа Тальёні, бацька Луізы Тальёні, якая выступала ў Парыжскай Оперы.

Нарадзіўся ў Італіі, у горадзе Палерма. Вучыўся ў Парыжы ў Ж.-Ф. Кулона. Танцаваў у тэатрах Ліёна і
Бардо. У 1812 годзе разам з французскім балетмайстрам Луі Анры заснаваў у Неапалі балетную школу. Быў першым танцоўшчыкам і балетмайстрам у неапальскім тэатры «Сан-Карла», дзе ў 1830-я гады паставіў уласную версію балета «Сільфіда». Рабіў пастаноўкі ў тэатрах Мілана і Турына.

Памёр Сальваторэ Тальёні ў 1868 годзе ў Неапалі.

## Зноскі 
## Літаратура 
* 
* *Рославлева Н. П.* Тальо́ни // Театральная энциклопедия. В 5 томах. / Под редакцией С. С. Мокульского (том 1), П. А. Маркова (тома 2—5). — М., Советская энциклопедия, 1961—1967. — Т. 5: Табакова — Яшугин. — М., 1967. — Стб. 39—40. — 1136 стб. с илл., 8 л. илл. — 38 000 экз.

## Спасылкі 
* Romanticism: The Taglioni Family // 500 Years of Italian Dance, im Archiv der New York Public Library (NYPL)
* «Боги и сильфиды обязаны носить белые чулки» // Екацярынбургскі дзяржаўны акадэмічны тэатр оперы і балета

Катэгорыя:Артысты балета Італіі
Катэгорыя:Артысты балета XIX стагоддзя
Катэгорыя:Харэографы Італіі
Катэгорыя:Харэографы XIX стагоддзя
Катэгорыя:Балетныя педагогі XIX стагоддзя
Краўзэ

**Краўзэ** () — прозвішча нямецкага паходжання, азначае «*кучаравы*».

## Вядомыя носьбіты 
* Антоні Краўзэ (1940—2018) — польскі сцэнарыст і рэжысёр.
* Барбара Краўзэ (нар. 1959) — германская плыўчыха.
* Кшыштаф Краўзэ (1953—2014) — польскі кінарэжысёр, сцэнарыст, аператар, акцёр.
* Себасцьян Краўзэ (нар. 1989) — нямецкі валейбаліст.
Вініпегскі ўніверсітэт

**Вініпегскі ўніверсітэт** () — канадская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам даследчага ўніверсітэта, якая месціцца ў горадзе Вініпег у правінцыі Манітоба, Канада.

## Агульная характарыстыка 
Яго ўстановамі-заснавальніцамі былі Манітобскі каледж і Уэсліянскі каледж, якія аб’ядналіся ў адзін каледж у 1938 годзе. Уласна ўніверсітэт быў фармальна заснаваны ў 1967 годзе, калі каледж атрымаў універсітэцкі статут. Сёння ўніверсітэт з’яўляецца сябрам Асацыяцыі ўніверсітэтаў і каледжаў Канады, а таксама Асацыяцыі ўніверсітэтаў Садружнасці.

## Структура 
* Факультэт мастацтваў
* Факультэт бізнесу і эканомікі
* Факультэт адукацыі
* Факультэт прыродазнаўчых навук
* Факультэт кінезіялогіі і прыкладных навук пра здароўе
* Факультэт магістратуры і аспірантуры

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Навучальныя ўстановы з англійскай мовай навучання
Катэгорыя:Універсітэты паводле алфавіта
Катэгорыя:Універсітэты Канады
Сент-Эсташ (Квебек)

**Сент-Эсташ** () — горад у канадскай правінцыі Квебек, за 30 км на захад ад Манрэаля, каля месца зліцця ракі Шэн і Міль-Іль. Належыць адміністрацыйнай вобласці Лаўрэнтыды.

Шведская кампанія Volvo збірае тут аўтобусы. Заснаваны ў 1770 годзе.

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Гарады Квебека
The Kinks

**The Kinks** () — брытанскі рок-гурт, створаны ў Масвел-Хіл, паўночным Лондане, у 1963 годзе братамі Рэем і Дэйвам Дэвісамі. Іх лічаць адным з найуплывовейшых рок-гуртоў 1960-х гадоў. Гурт створаны ў разгар брытанскага рытм-энд-блюзу і мерсібіту і нядоўга ўдзельнічаў у брытанскім уварванні ў Злучаныя Штаты, пакуль іх гастролі не забаранілі ў 1965 годзе. Іх трэці сінгл «You Really Got Me», напісаны Рэем Дэвісам.

## Дыскаграфія 
**Студыйныя альбомы**
* *Kinks* (1964)
* *Kinda Kinks* (1965)
* *The Kink Kontroversy* (1965)
* *Face to Face* (1966)
* *Something Else by the Kinks* (1967)
* *The Kinks Are the Village Green Preservation Society* (1968)
* *Arthur (Or the Decline and Fall of the British Empire)* (1969)
* *Lola Versus Powerman and the Moneygoround, Part One* (1970)
* *Percy* (1971)
* *Muswell Hillbillies* (1971)
* ''Everybody's in Show-Biz* (1972)
* *Preservation Act 1* (1973)
* *Preservation Act 2* (1974)
* *Soap Opera* (1975)
* *Schoolboys in Disgrace* (1975)
* *Sleepwalker* (1977)
* *Misfits* (1978)
* *Low Budget* (1979)
* *Give the People What They Want* (1981)
* *State of Confusion* (1983)
* *Word of Mouth* (1984)
* *Think Visual* (1986)
* *UK Jive* (1989)
* *Phobia* (1993)

**Канцэртныя альбомы**

* *Live at Kelvin Hall* (1967)
* *One for the Road* (1980)
* *Live: The Road* (1988)
* *To the Bone* (1994)
* *BBC Sessions: 1964–1977'' (2001)

Катэгорыя:Выканаўцы RCA Records
Катэгорыя:Поп-гурты Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Рок-гурты Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Музычныя калектывы, якія з’явіліся ў 1962 годзе
Андрыс Вілкс

**Андрыс Вілкс** (латыш. Andris Vilks, нар.  года, Яунпіебалга) — латвійскі эканаміст і палітык, міністр фінансаў Латвійскай Рэспублікі (2010—2014).

## Біяграфія 
Скончыў Латвійскі ўніверсітэт па спецыяльнасці «выкладчык геаграфіі». Пасля заканчэння ўніверсітэта ён некалькі гадоў працаваў у галіне геалогіі, сельскай гаспадаркі і картаграфіі на дзяржаўных прадпрыемствах.

У 1991 годзе ён наведваў курсы менеджменту і маркетынгу ў Даніі горад Одэнсэ. З 1995 па 2005 год ён наведваў розныя курсы па банкаўскім бізнесе, інвестыцыях, фінансавым аналізе, менеджменце і маркетынгу.

Эканаміст SEB банка і кіраўнік аддзела аналізу фондавага рынку і аналітыкі банка. Кіраўнік камітэтам асацыяцыі камерцыйных банкаў Латвіі па эканамічных і манетарных пытаннях. Сябра партыі «Адзінства».

Узнагароджаны афіцэрскім крыжом ордэна Вялікага князя Літоўскага Гедыміна (2001).
Сен-Баніфаскі ўніверсітэт

**Сен-Баніфаскі ўніверсітэт** () — канадская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта, якая месціцца ў горадзе Вініпег у правінцыі Манітоба, Канада.

## Агульная характарыстыка 
Навучанне ва ўніверсітэце ажыццяўляецца на французскай мове. Ён быў заснаваны ў 1818 годзе, што робіць яго старэйшай вышэйшай навучальнай установай на захадзе Канады. Таксама гэта адзіная франкамоўная ВНУ ў заходняй Канадзе. Назва ўніверсітэта паходзіць ад мясцовасці ў Вініпезе, дзе пражывае самая шматлікая франкамоўная грамада на захадзе Канады.

## Структура 
* Факультэт мастацтваў
* Факультэт прыродазнаўчых навук
* Факультэт адукацыі
* Школа перакладу
* Школа бізнес-адміністравання
* Школа медсястрынства і аховы здароўя
* Школа сацыяльнай працы
* Школа тэхніка-прафесійных студый

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Навучальныя ўстановы з англійскай мовай навучання
Катэгорыя:Універсітэты паводле алфавіта
Катэгорыя:Універсітэты Канады
Прэмія Асацыяцыі кінакрытыкаў Лос-Анджэлеса 2023

**49-я прэмія Асацыяцыі кінакрытыкаў Лос-Анджэлеса** была абвешчана 10 снежня 2023 года. Найлепшым фільмам абрана карціна «Зона інтарэсаў» рэжысёра Джонатана Глейзера.

## Пераможцы 
## Зноскі 
## Спасылкі 
* 49-я прэмія Асацыяцыі кінакрытыкаў Лос-Анджэлеса  на сайце Асацыяцыі кінакрытыкаў Лос-Анджэлеса
* 49-я прэмія Асацыяцыі кінакрытыкаў Лос-Анджэлеса  на сайце «Internet Movie Database»

Катэгорыя:Прэмія Асацыяцыі кінакрытыкаў Лос-Анджэлеса
Катэгорыя:Кінапрэміі 2023 года
Катэгорыя:2023 год у ЗША
Infantry Squad Vehicles

**Infantry Squad Vehicles** — лёгкі армейскі пазадарожнік фірмы «GM Defense LLC». Спраектаваны на платформе машыны *Chevrolet Colorado ZR2*.

Абсталёўваецца 2,8-літровым 4-цыліндравым турбадызельным рухавіком Duramax магутнасцю больш за 186 к.с. і 500 Нм. На машыну ўсталяваная 6-ступеністай аўтаматычная каробка перадач і 2-ступеністая раздатачная каробка. Джып мае даўгаходную падвеску Chevy Performance. Усе важныя вузлы і агрэгаты абаронены дадатковай абаронай. Пазадарожнік месціць 9 чалавек.

У сакавіку 2020 года GM Defense выйграла тэндар на пастаўку лёгкіх пазадарожнікаў для арміі ЗША. Вайскоўцы заключылі кантракт на суму ў 214,3 млн долараў, паводле якога прадугледжвалася пастаўка 649 аўтамабіляў.

У сакавіку 2021 года GM Defense LLC пачала ўсебаковыя выпрабаванні Infantry Squad Vehicles.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Пазадарожнікі
Катэгорыя:Аўтамабілі ЗША
Хасэ Марыя Варэла Рэндуэлес

**Хасэ Марыя Варэла Рэндуэлес** (; 1904 — 20 снежня 1986) — іспанскі дзяржаўны дзеяч. Да дзяржаўнага перавароту ў ліпені 1936 года быў губернатарам правінцыі Севілья.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў Мадрыдзе.

У 1930-я гады займаў пасаду грамадзянскага губернатара ў некалькіх правінцыях, такіх як Мурса, Біская і Севілья .

Калі ў ліпені 1936 года адбыўся ваенны путч, Варэла ўзначальваў грамадзянскі ўрад Севільі (на пасадзе з 24 мая). Супрацьстаяў прыхільнікам генерала Кейпа дэ Льяны, якія ўдзень 18 ліпеня паднялі паўстанне ў Севільі. Бок губернатара падтрымаў кіраўнік гвардыі Асальта Хасэ Лурэйра. 

Паўстанцы загналі сілы ўрада ў адміністрацыйны будынак, які абстралялі з гарматы. Варэла патэлефанаваў дэ Льяна і пагадзіўся здацца ў абмен на павагу да яго жыцця. Пасля ўзяцця ў палон губернатар быў адпраўлены ў правінцыйную турму.

Ваенна-палявы суд мяцежнікаў прыгаварыў яго да смяротнага пакарання. Аднак потым прысуд заменены на 30 гадоў зняволення. 

Сканаў у Ла-Каруньі.

## Мемуары 
* *Rebelión en Sevilla: memorias de su gobernador rebelde*. Sevilla: Servicio de Publicaciones del Ayuntamiento, 1982.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Удзельнікі грамадзянскай вайны ў Іспаніі (рэспубліканцы)
Талькаўская аперацыя

**Та́лькаўская апера́цыя** — аперацыя партызан па падрыве чыгуначнага моста цераз раку Талька каля станцыі Талька ў Пухавіцкім раёне Мінскай вобласці Беларусі ў Вялікую Айчынную вайну.

Аперацыю праводзілі 9 кастрычніка 1942 года 140 партызан атрада «Полымя» (камандзір Я. Ф. Філіпскіх) і атрада імя І. В. Сталіна (камандзір У. А. Ціхаміраў) з дапамогай падпольшчыкаў станцыі Талька.

Гарнізон аховы моста налічваў каля 40 чалавек, меў 4 дзоты, гармату, 2 станковыя і 4 ручныя кулямёты. Гарнізон на станцыі Талька налічваў каля 300 чалавек. Увечары 8 кастрычніка партызаны перакрылі шляхі падыходу падмацаванняў праціўніка да моста, замініравалі чыгуначныя пуці і адначасова напалі на ахову моста і чыгуначнай станцыі. Мост быў падарваны і былі пушчаны пад адхон 2 чыгуначныя саставы на ўчастках чыгункі на Блужу і Вярэйцы. Пасля аперацыі партызаны забралі трафеі і арганізавана адышлі.

У выніку здзейсненай аперацыі рух паяздоў па чыгунцы быў спынены на 12 сутак.

## Літаратура 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Бітвы Другой сусветнай вайны з удзелам савецкіх партызан у Беларусі
Катэгорыя:1942 год у Беларусі
Катэгорыя:Падзеі 9 кастрычніка
Катэгорыя:Канфлікты 1942 года
Катэгорыя:Гісторыя Пухавіцкага раёна
Катэгорыя:Талька (вёска)
Катэгорыя:Кастрычнік 1942 года
Канадскі менаніцкі ўніверсітэт

**Канадскі менаніцкі ўніверсітэт** () — канадская прыватная хрысціянская вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта, якая месціцца ў горадзе Вініпег у правінцыі Манітоба, Канада.

## Агульная характарыстыка 
Універсітэт звязаны з Менаніцкай царквой Канады. Ён быў заснаваны ў 1999 годзе ў выніку зліцця Канадскага менаніцкага біблійнага каледжа, заснаванага ў 1947 годзе, Каледжа «Канкорд», заснаванага ў 1944 годзе як Біблійны каледж менаніцкіх братоў, і каледжа імя Мены Сайманса, заснаванага ў 1988 годзе. Кампус вучэльні размешчаны на паўднёвым захадзе Вініпега, таксама маецца каледж імя Мены Сайманса і кампус пры Вініпегскім універсітэце.

## Напрамкі навучання
### Праграмы бакалаўрыяту 
* Акадэмічнае пісьмо
* Мастацтва і навука
* Біблейскія і тэалагічныя студыі
* Камунікацыі і медыя
* Кансалтынг
* Экалогія
* Эканоміка
* Англійская мова
* Экалагічныя студыі
* Геаграфія
* Гісторыя
* Міжкультурныя студыі
* Міждысцыплінарныя студыі
* Міжнароднае развіццё
* Замежныя мовы
* Матэматыка
* Музыка
* Музычная тэрапія
* Трансфармацыя міру і канфліктаў
* Філасофія
* Паліталогія
* Псіхалогія
* Бізнес
* Прыродазнаўчыя навукі
* Сацыяльная служба
* Сацыялогія

### Магістарскія праграмы 
* Тэалогія і служэнне
* Мірабудаўніцтва і сумеснае развіццё
* Бізнес-адміністраванне

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Навучальныя ўстановы з англійскай мовай навучання
Катэгорыя:Універсітэты паводле алфавіта
Катэгорыя:Універсітэты Канады
Універсітэт Святога Францыска Ксаверыя

**Універсітэт Святога Францыска Ксаверыя** () — канадская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта, якая месціцца ў горадзе Антыгоніш у правінцыі Новая Шатландыя, Канада.

## Агульная характарыстыка 
Універсітэт быў заснаваны ў 1853 годзе Колінам Фрэнсісам Мак-Кінанам, біскупам дыяцэзіі Антыгоніш, першапачаткова як семінарыя. Ён названы ў гонар Святога Францыска Ксаверыя. У 1866 годзе вучэльня была афіцыйна прызнана ўніверсітэтам правінцыяй Новая Шатландыя. Да канца XIX стагоддзя ўніверсітэт быў адзінай вышэйшай навучальнай установай універсітэцкага тыпу ў правінцыі Новая Шатландыя.

## Структура 
* Факультэт мастацтваў
* Факультэт прыродазнаўчых навук
* Школа бізнесу і інфармацыйных сістэм
* Школа адукацыі

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Навучальныя ўстановы з англійскай мовай навучання
Катэгорыя:Універсітэты паводле алфавіта
Катэгорыя:Універсітэты Канады
Тамаграфія

»]]
**Тамагра́фія** (ад  — частка, слой і  — пішу) — метад паслойнага даследавання ўнутранай структуры аб’екта з атрыманнем адлюстравання яго паслядоўных «зрэзаў» (тамаграм).

Вылучаюць лазерную, рэнтгенаўскую, пазітронна-эмісійную, акустычную, магнітна-рэзанансную, квантавую тамаграфію і іншыя.

Тамаграфія выкарыстоўваецца ў медыцынскай дыягностыцы, дэфектаскапіі, даследаванні ўнутранай будовы розных аб’ектаў.

## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Тамаграфія
Future Tactical Truck System

**Future Tactical Truck System, FTTS** — праграма ўзброеных сіл ЗША 2003 года па стварэнні для войск новых грузавікоў. Было прапанавана модульнае сямейства з двух транспартных сродкаў, якое павінна было замяніць шматмэтавы колавы аўтамабіль высокай мабільнасці AM (HMMWV (Humvee)), сямейства сярэдніх тактычных транспартных сродкаў FMTV, тактычны грузавік Oshkosh M977 HEMTT, а таксама M35, M809 і M939 .

Да 2006 года праца над FTTS была спыненая. Распрацаваныя машыны не былі прыняты на ўзбраенне, але яны сталі выкарыстоўвацца для вызначэння патрабаванняў для будучых грузавікоў арміі ЗША.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
*The Association of the United States Army (July 2006) "Army Tactical Wheeled Vehicle Strategy: Meeting Current and Future Needs" pdf (not available online at present)
*http://proceedings.ndia.org/3570/workshops/FTTS/Halle.pdf
*Article title

Катэгорыя:Ваенныя тэхналогіі
Катэгорыя:Грузавыя аўтамабілі паводле алфавіта
Марыя Тальёні (малодшая)

**Марыя Тальёні** (;  — ) — нямецкая артыстка балета італьянскага паходжання, дачка Поля Тальёні.

Марыя Тальёні нарадзілася ў Берліне. У 1847—1849 гадах выступала ў тэатры «Her Majesty’s Theatre» у Лондане, дзе разам з Полем Тальёні паставіла балеты «Тэа, або Фея кветак» Шміта «Электра, або Закінутае сузор’е» () П. Гертэля і іншыя. У 1848—1865 вядучая салістка Прыдворнай оперы ў Берліне. У 1853—1856 гастралявала ў Вене і іншых еўрапейскіх гарадах.

У 1866 годзе Марыя Тальёні спыніла сцэнічную дзейнасць. Памерла 27 жніўня 1891 года ў Нойайгене (Аўстрыя).

## Зноскі 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Marie Taglioni, the younger // Oxford Reference
* Romanticism: The Taglioni Family // 500 Years of Italian Dance, im Archiv der New York Public Library (NYPL)

Катэгорыя:Артысты балета паводле алфавіта
Катэгорыя:Артысты балета Германіі
Катэгорыя:Артысты балета XIX стагоддзя
Нова-Шатландскі ўніверсітэт мастацтва і дызайну

**Нова-Шатландскі ўніверсітэт мастацтва і дызайну** () — канадская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта, якая месціцца ў горадзе Галіфакс у правінцыі Новая Шатландыя, Канада.

## Агульная характарыстыка 
Вучэльня была заснавана Ганнай Леановенс у 1887 годзе як школа мастацтваў і дызайну. Пазней школа была перайменавана ў Нова-Шатландскі каледж мастацтваў у 1925 годзе. У 1969 годзе ўстанова была перайменавана ў Нова-Шатландскі каледж мастацтваў і дызайну і пачала прапаноўваць ступені бакалаўра, стаўшы першай мастацкай ВНУ ў Канадзе, якая выдае дыпломы аб вышэйшай адукацыі. Сучасную назву ўстанова атрымала ў 2003 годзе.

## Структура 
* Факультэт дызайну
* Факультэт выяўленчага мастацтва
* Факультэт гісторыі мастацтва і сучаснай культуры
* Факультэт медыямастацтваў
* Факультэт рамёстваў
* Школа пашыранага навучання
* Фундацыя
* Бібліятэка
* Мастацкая галерэя

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Навучальныя ўстановы з англійскай мовай навучання
Катэгорыя:Універсітэты паводле алфавіта
Катэгорыя:Універсітэты Канады
Рэй Дэвіс

**Рэй Дэвіс**, пры нараджэнні **Рэйманд Дуглас Дэвіс** (; , Лондан, Вялікабрытанія) — брытанскі рок-музыкант, найбольш вядомы як вакаліст, рытм-гітарыст, асноўны аўтар песень гурта «The Kinks».

## Спасылкі 
* Рэй Дэвіс на сайте AllMusic

Катэгорыя:Рок-музыканты Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Англамоўныя паэты
Катэгорыя:Музыканты XX стагоддзя
Катэгорыя:Члены ордэна Брытанскай імперыі
Катэгорыя:Аўтары-выканаўцы Вялікабрытаніі
Паўстанцкі рух у Заходняй Украіне

**Паўстанцкі рух у Заходняй Украіне**, у СССР і Расіі таксама вядомы як **Бандэраўскі рух** — барацьба Украінскай паўстанцкай арміі і іншых украінскіх нацыяналістычных арганізацый за стварэнне незалежнай украінскай дзяржавы. Абмяжоўвалася тэрыторыямі заходніх абласцей УССР, а таксама часткова Польшчы і Чэхаславакіі падчас Другой сусветнай вайны і ў першыя гады пасля яе заканчэння. УПА была створана першапачаткова для процідзеяння тэрору з боку германскай акупацыйнай адміністрацыі, а таксама супраць савецкіх і польскіх партызан, якія рэйдавалі у Заходнюю Украіну. З аднаўленнем савецкай улады у Заходняй Украіне, яна вяла буйнамаштабныя баявыя дзеянні супраць савецкіх войск і НКУС, а затым, з прычыны цяжкіх страт, паступова перавяла дзеянні ў партызанскую фазу.

Пасля далучэння рэгіёну да СССР у 1939 годзе, у 1941 годзе НКУС забіў на гэтай тэрыторыі каля 10 тыс. палітычных зняволеных, пераважна ўкраінцаў, перад адступленнем ад нямецкіх сіл. З 1944 года ў ходзе падаўлення паўстання сілы ўлады забілі больш за 75 тыс. няўзброеных паўстанцаў і дэпартавалі больш за 200 тыс. членаў іх сем’яў, якіх лічылі калектыўна адказнымі за паўстанне.

З 1944 па 1956 гады савецкімі органамі дзяржбяспекі былі забітыя ключавыя кіраўнікі АУН—УПА: Раман Шухевіч, Дзмітрый Клячкіўскі, Аляксандр Луцкі, Пётр Алейнік і іншыя.

Барацьба УПА супраць Чырвонай Арміі і падпольна-дыверсійная дзейнасць у пасляваенны час апісваюцца ўкраінскімі і расійскімі гісторыкамі па-рознаму. Украінскі наратыў апісвае паўстанцкія падзеі як барацьбу за незалежнасць Украіны. У расійскай інтэрпрэтацыі падзей удзельнікі паўстанцкага руху абвінавачваюцца ў фашызме, паняцці «упаўцы» і «бандэраўцы» сталі сімвалізаваць агрэсіўны нацыяналізм.

Часткамі гэтых падзей сталі:
* Барацьба УПА супраць савецкіх партызан
* Польска-ўкраінскія партызанскія баі
* Барацьба УПА супраць нямецкіх акупантаў

## Крыніцы 
Катэгорыя:Украіна ў гады Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Антысавецкі супраціў
Катэгорыя:Паўстанні ў Другой сусветнай вайне
Катэгорыя:Войны XX стагоддзя
Катэгорыя:1940-я ва Украіне
Катэгорыя:Паўстанні ў СССР
Паладый (значэнні)

**Паладый** — шматзначны тэрмін.

* Паладый — хімічны элемент.
* Паладый — сын і суправіцель імператара Петронія Максіма.
* Паладый — першы біскуп Ірландыі, папярэднік Святога Патрыка.
Хасэ Куэста Манерэа

**Хасэ Куэста Манерэа** (; 1895 — 7 кастрычніка 1981 ) — іспанскі ваенны дзеяч, адзін з кіраўнікоў паўстання ў Севільі.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў г. Хаэн. 

У 1913 годзе скончыў Пяхотную акадэмію Таледа, у 1920 годзе — Мадрыдскі ваенны каледж. Удзельнічаў у Рыфскай вайне. Служыў ад’ютантам генерала Мігеля Кабанельяса.

З лютага 1936 года быў начштаба II ваеннай акругі ў Севільі. Далучыўся да змовы супраць урада Народнага фронту. Адказваў за падрыхтоўку паўстання ў Севільі. Выступіў супраць уладаў раніцай 18 ліпеня 1936 года разам з генералам Кейпа дэ Льянай 

Са снежня 1936 года знаходзіўся на пасадзе начальніка штаба Паўднёвай арміі нацыяналістаў, якую займаў да канца грамадзянскай вайны ў Іспаніі. 

Пры ўрадзе Франка быў ваенным губернатарам Кампа-дэ-Гібралтара, генерал-капітанам Балеарскіх астравоў і начальнікам Цэнтральнага генеральнага штаба, даслужыўшыся да звання генерал-лейтэнанта.

Памёр у Мадрыдзе, пахаваны ў Севільі.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Удзельнікі грамадзянскай вайны ў Іспаніі (франкісты)
Катэгорыя:Генерал-лейтэнанты
Катэгорыя:Правадыры паўстанняў
Катэгорыя:Генералы Іспаніі
Кугесі

**Куге́сі** (, ) — пасёлак гарадскога тыпу (з сельскім насельніцтвам як сельскі населены пункт са снежня 2005 года) у Чувашскай Рэспубліцы Расійскай Федэрацыі. Адміністрацыйны цэнтр Чэбаксарскай муніцыпальнай акругі. Пасёлак размешчаны за 14 км на поўдзень ад цэнтра Чэбаксар на аўтамагістралі М-7. Насельніцтва — 13 451 чалавек (2021).

Катэгорыя:Населеныя пункты Чувашыі
Маргаушы

**Маргаушы** (, ) — сяло ў Чувашыі Расійскай Федэрацыі. Адміністрацыйны цэнтр Маргаушскага раёна і Маргаушскага сельскага паселішча. Размешчаны ў цэнтральнай частцы Маргаушскага раёна на рацэ Маргаушка, за 47 км г. Чэбаксары. Колькасць двароў — 1109. Насельніцтва — 3562 чалавека (2021).

Катэгорыя:Населеныя пункты Чувашыі
Парэцкае (Чувашыя)

**Парэцкае** (, ) — сяло ў паўднёва-заходняй частцы Чувашскай Рэспублікі Расіі. Адміністрацыйны цэнтр Парэцкай муніцыпальнай акругі. Размешчана ў даліне ракі Суры, за 150 км ад сталіцы рэспублікі горада Чэбаксары па аўтамабільнай дарозе. Насельніцтва — 5081 чалавек (2021).

Катэгорыя:Населеныя пункты Чувашыі
Шамурша

**Шамурша** (, , ) — сяло ў Чувашскай Рэспубліцы Расіі. Адміністрацыйны цэнтр Шамуршынскай муніцыпальнай акругі. Размешчана на беразе ракі Малой Карлы. Побач з сялом праходзіць федэральная аўтадарога А-151 Цывільск — Ульянаўск.

З поўначы падступаюць змешаныя лясы, у якіх месцамі сустракаюцца хваёвыя бары. На поўдзень ад вёскі размешчаны стэп з лесапасадкамі. Насельніцтва — 3375 чалавек (2021).

Катэгорыя:Населеныя пункты Чувашыі
Таманерхор

**Тама́нерхор** (), таксама вядомы як **Хор Святога Фамы** — хор хлопчыкаў з горада Лейпцыг (Германія). Адзін са старэйшых музычных калектываў свету.

Заснаваны ў XIII стагоддзі пры царкве Сявтога Томаса (Томаскірхе, ) разам са школай (Томасшуле, ), дзе навучалі спевам і гульні на аргане. Хор спачатку ўдзельнічаў у набажэнствах, а ў канцы XVII — пачатку XVIII стагоддзя і ў грамадскіх мерапрыемствах. У 1753—1850 гадах Таманерхорам кіраваў Іаган Себасцьян Бах, які напісаў для яго шэраг твораў. Склад хору перыядычна мяняецца. У 1960-я гады хор складаўся з 80 хлопчыкаў ва ўзросце ад 10 да 18 гадоў (падзелены на групы дыскантаў, альтаў, тэнараў і басоў). Усе ўдзельнікі хору з’яўляюцца адначасова выхаванцамі Томасшуле, дзе атрымліваюць музычную і агульную сярэднюю адукацыю, а таксама вучацца гульні на розных музычных інструментах.

Сучасны Таманерхор з’яўляецца адным з цэнтраў захавання бахаўскіх традыцый у харавой музыцы. Гастралюе ў Германіі і за мяжой, спявае ў царкве Святога Фамы ў Лейпцыгу.

## Зноскі 
## Літаратура 
* 
* Тома́нерхор // Музыкальная энциклопедия : [в 6 т.] / Гл. ред. Ю. В. Келдыш. — М.: Советская энциклопедия: Советский композитор, 1973—1982. — (Энциклопедии. Словари. Справочники. Изд-во «Советская Энциклопедия», Изд-во «Советский композитор»). — Т. 5: Симон — Хейлер. — 1981. — Стб. 334—336. — 1056 стб., илл. — 102 200 экз.
* 
* *Маркина Л. Г., Муравлёва Е. Н., Муравлёва Н. В.* THOMANERCHOR ТОМАНЕРХОР // Культура Германии: лингвострановедческий словарь: свыше 5000 единиц / под общ. ред. проф. Н. В. Муравлёвой. — М.: АСТ, 2006. — С. 987. — 1181 с. — 3000 экз. — ISBN 5-17-038383-5.

## Спасылкі 
* Лейпцигский хор мальчиков «Томанерхор»  // Санкт-Пецярбургская філармонія

Катэгорыя:Хоры
Катэгорыя:Акадэмічныя калектывы Германіі
Катэгорыя:Культура Саксоніі
Катэгорыя:Лейпцыг
Яльчыкі

**Яльчыкі** (, ) — сяло ў Чувашскай Рэспубліцы Расіі. Адміністрацыйны цэнтр Яльчыцкай муніцыпальнай акругі. Размешчана на беразе ракі Малой Булы, звязана шашэйнымі аўтадарогамі з Чэбаксарамі (140 км), Канашам (67 км) і іншымі раённымі цэнтрамі Чувашскай Рэспублікі. У сяле размешчаны адміністрацыйныя і грамадскія ўстановы раённага значэння, а таксама прамысловыя прадпрыемствы, якія абслугоўваюць сельскагаспадарчую вытворчасць раёна.

Катэгорыя:Населеныя пункты Чувашыі
Шопакаў

**Шопакаў** () — горад у Сакулукскім раёне Чуйскай вобласці Кыргызстана. Насельніцтва — 8700 чалавек (2009). Да 1930 года — сяло Наватроіцкае, у 1930—1985 гадах — пасёлак гарадскога тыпу Чырвонакастрычніцкі.

Чырвонакастрычніцкі атрымаў статус горада з прысваеннем назвы Шопакаў 25 лютага 1985 года. Названы горад у гонар героя Савецкага Саюза, воіна-панфілаўца, Дуйшэнкула Шопакава, які загінуў 16 лістапада 1941 года, абараняючы Маскву ў Вялікай Айчыннай вайне.
## Насельніцтва 
Катэгорыя:Гарады Кыргызстана
Разакаў (горад)

**Разакаў** (; да 2022 года — **Ісфана**) — горад на ўскраіне заходняй часткі Баткенскай вобласці ў паўднёвым Кыргызстане. Размешчаны ў паўднёвай частцы Ферганскай даліны, у рэгіёне, акружаным з трох бакоў Таджыкістанам. 18 сакавіка 2022 года горад Ісфана быў перайменаваны ў Разакаў у гонар палітычнага дзеяча Ісхака Разакава. Насельніцтва — 34 219 чалавек (2021).

## Гісторыя 
Засяляцца Разакаў пачаў прыкладна з IX стагоддзя. Значным зменам горад падвергся ў савецкі перыяд. Сельсавет быў заснаваны ў 1937 годзе. У 1996 годзе ён быў пераўтвораны ў сельскае ўпраўленне. У 2001 годзе Прэзідэнт Кыргызстана Аскар Акаеў падпісаў указ, паводле якога сяло было афіцыйна пераўтворана ў горад.
## Насельніцтва 
Катэгорыя:Гарады Кыргызстана
Порт-Колбарн

**Порт-Колбарн** () — горад у складзе рэгіянальнага муніцыпалітэта Ніягара ў правінцыі Антарыа (Канада). Грузавы порт ля паўднёвага ўскрайка Уэлендскага канала. Заснаваны ў 1832 годзе, статус горада з 1917 года, насельніцтва — 20 тысяч чалавек (2021).

Катэгорыя:Гарады Антарыа
Эль-Хасаб

**Эль-Ха́саб** (араб. خصب) — горад, адміністрацыйны цэнтр мухафазы Мусандам Султаната Аман, а таксама аднайменнага вілаета. Размешчаны за 500 км на паўночны захад ад Маската, у эксклаве, акружаным з сушы тэрыторыяй ААЭ. Насельніцтва - 17 730 чалавек (2003).

Катэгорыя:Гарады Амана
Сухар (Аман)

**Сухар** — адміністрацыйны цэнтр правінцыі Паўночная Эль-Баціна Султаната Аман, а таксама аднайменнага вілаета. Размешчаны за 240 км на паўночны захад ад сталіцы Маската. Непадалёк ад Сухара размешчаны старажытныя медныя рудні, Гара Ахдар (Зялёная гара), самая высокая гара ў Амане. Клімат у Сухары зімой цёплы, летам — гарачы. Ападкі рэдкія. Вільготнасць зблізку моры высокая, асабліва з траўня па верасен. Найбольш прыдатны час для турызму — з кастрычніка па канец сакавіка.

Катэгорыя:Гарады Амана
Шэперд

**Шэперд** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Сібіл Шэперд — амерыканская актрыса
* Уільям Шэперд — астранаўт
Сібіл Шэперд

**Сібіл Лін Шэперд** (; нар. , Мемфіс, Тэнесі) — амерыканская актрыса, спявачка і мадэль. Уладальніца трох прэмій «Залаты глобус», а таксама чатырохразовая намінантка на прэмію «Эмі».

Найбольшую вядомасць ёй прынеслі ролі ў фільмах «Апошні кінасеанс» (1971), «Разбіваючы сэрцы» (1972) і «Таксіст» (1976), а таксама серыялах «Дэтэктыўнае агенцтва „Месяцовае святло“» (1985—1989), «Сібіл» (1995—1998), «Секс у іншым горадзе» (2007—2009) і «Яснавідзец» (2008—2013).

## Зноскі
Оўк-Рыдж

**Оўк-Рыдж** () — горад у штаце Тэнесі, ЗША. Насельніцтва — 29 156 чалавек (2019, 27-ы па колькасці жыхароў горад штата). Заснаваны ў 1942 годзе падчас «Манхэтэнскага праекта» — праграмы ўрада ЗША па распрацоўцы ядзернай зброі ў гады Другой сусветнай вайны. У Оўк-Рыджы размяшчаліся прадпрыемствы па ўзбагачэнні ўрана.

## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Меган Фокс — амерыканская актрыса
* Уільям Шэперд — астранаўт

Катэгорыя:Гарады Тэнесі
Poecilotheria metallica

**Poecilotheria metallica** — від дрэвавых павукоў з сямейства . Адзін з самых ярка афарбаваных павукоў гэтага сямейства.

## Паходжанне 
Эндэмік індыйскага штата Андхра-Прадэш. Сустракаецца ў лясным запаведніку паміж гарадамі Гідалур (акруга Пракасам) і Нандыял (акруга Карнул), недалёка ад узбярэжжа паўднёвага ўсходу краіны. Плошча арэалу — 100 км². Арэал моцна фрагментаваны з-за знішчэння асяроддзя пражывання ў выніку гаспадарчай дзейнасці.

## Апісанне 
Від быў адкрыты і апісаны брытанскім арахнолагам Рэджыналдам Інэсам Поўкакам у 1899 годзе.. Выяўлены зноў у 2001 годзе канадскім навукоўцам-арахнолагам Рыкам Уэстам праз 102 гады пасля адкрыцця. Паводле будовы цела гэты від паўтарае асноўныя тыповыя рысы прадстаўнікоў роду . Памеры палаваспелых асобін па целе дасягаюць 6-7 см, у размаху лап — 16-17 см (у максімуме да 21 см). Палаваспелыя самкі масіўнейшыя за самцоў. Растуць самкі марудней за самцоў: палавая сталасць у іх надыходзіць у 2-2,5 года, у самцоў ж у 1,5 года. Жывуць самкі ў няволі 10-15 гадоў, працягласць жыцця самцоў да 2 гадоў. Афарбоўка дарослай асобіны металічнага-сіняга колеру са складанымі светла-шэрымі ўзорамі на верхнім баку абдамена і карапасе. Яго ўкус можа выклікаць моцны боль, цягліцавыя спазмы; сімптомы працягваюцца на працягу двух-трох тыдняў, хоць могуць раптам паўтарацца яшчэ на працягу, па меншай меры, некалькіх месяцаў. Часта ўкус можа не суправаджацца увядзеннем яду, гэта так званы «сухі ўкус».

## Утрыманне ў няволі 
Від з’яўляецца дрэвавым, павукоў трымаюць у высокіх вертыкальных тэрарыумах, для дарослых асобін дастаткова памеру 45×30×30 см. У якасці субстрату выкарыстоўваць какосавую габлюшку, вышыня субстрата каля 3 см. Неабходна на дно тэрарыума паверх грунту пакласці кавалак праваранай ў солевым растворы і высушанай карчакі (ці кары), з дапамогай якой павук спляце сабе прытулак. Аптымальная тэмпература ў тэрарыуме ў межах 24-28 ºС, вільготнасць на ўзроўні 75-85 % : для іх кантролю зручна выкарыстоўваць гігрометр і тэрмометр. Для маладых асобін пажадана, каб тэмпература не апускалася ніжэй 26 ºС. У харчаванні непатрабавальны і з задавальненнем з’ядае падыходных памераў мармуровых, туркменскіх, мадагаскарскіх прусакоў, цвыркуноў, а таксама лічынак . Галодныя асобіны, незалежна ад узросту, могуць справіцца са здабычай памерам, які перавышае іх уласны. Маладых асобін можна карміць 2-3 разы на тыдзень, дарослых асобін 1-2 разы на месяц.

## Развядзенне 
Размнажэнне *Poecilotheria metallica* у няволі не выклікае асаблівых праблем. Падобна іншым прадстаўнікам роду, пры развядзенні не абавязкова ўлічваць сезонную рытміку. Для гадоўлі самца падсаджваюць да палаваспелай самкі. Самец можа заставацца ў тэрарыуме з самкай некалькі дзён ці нават тыдняў, спарванне можа адбыцца не адразу. У выпадку паспяховага спарвання, праз прыкладна 2 месяцы самка пляце кокан, і праз яшчэ 2 месяцы з кокана з’явяцца маленькія павучкі: звычайна іх колькасць у кокане складае ад 70 да 160 штук.

## Спасылкі 
* Poecilotheria metallica (Ультрамариновый птицеед) 

Катэгорыя:Павукападобныя Азіі
Катэгорыя:Павукі-птушкаеды
Ochodaeus chrysomeloides

**Ochodaeus chrysomeloides** — від жукоў з падсямейства  сямейства . Час лёту: з мая па ліпень.

## Апісанне 
Жук даўжынёй 6-7 мм, мае чырвона-бурую афарбоўку. Натварнік спераду з трохкутным выманнем. Надкрыллі з маленькімі баразёнкамі і міжраддзямі ў бязладна рассеяных валасінках.

## Экалогія 
Сустракаецца ў лясной, лесастэпавай і стэпавай зонах.

Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1781 годзе
Катэгорыя:Жукі
Пясчанік звычайны

**Пясчанік звычайны** (*Ochodaeus chrysomeloides*) — від жукоў з сямейства .

## Апісанне 
Жук чорнай афарбоўкі даўжынёй 8-11 мм. Вусікі іржава-рудыя. Цотныя міжраддзі баразёнак надкрылляў менш выпуклыя, чым няцотныя. Кропкі на падвойных баразёнках надкрылляў шырэйшыя за міжраддзі.

## Пашырэнне 
Шырока распаўсюджаны ў стэпавай і тайговай зонах ў Еўразіі.

## Падвіды 
Адрозніваюць два-тры падвіды. Падвід *Trox sabulosus ussuriensis* разглядаецца часам у рангу самастойнага віду.

* 
* 
* 

## Крыніцы 
Катэгорыя:Пясчанікі
Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1758 годзе
Катэгорыя:Насякомыя Еўразіі
Пілюльшчык звычайны

**Пілюльшчык звычайны** (*Byrrhus pilula*) — від насякомых з сямейства .

## Апісанне 
Цела авальнае або яйкападобнае, накшталт пілюлі, прычым канечнасці могуць быць схаваныя ў спецыяльныя паглыбленні на ніжнім баку цела. Пярэднія ляшкі рассунутыя, вусікі булавападобныя, лапкі 5-членікавыя. Жук чорнага матавага колеру, даўжынёй 8-10 мм.

Жыве на лугах і іншых адкрытых месцах. Мяккацелыя лічынкі жывуць пад мохам у зямлі лугоў і газонаў. Яны акукляюцца восенню, перад зімой вылупляюцца жукі.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1758 годзе
Катэгорыя:Жукі
Byrrhus pustulatus

**Byrrhus pustulatus** — від жукоў сямейства . Навуковая назва віду была ўпершыню апублікаваная ў 1771 годзе Форстэрам.

## Апісанне 
Памер да 7,5 мм.

Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1771 годзе
Катэгорыя:Жукі