open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Віктар Сяргеевіч Жаўняк

**Віктар Сяргеевіч Жаўняк** (, в. Руднае, Хойніцкі раён, Гомельская вобласць) — беларускі архітэктар.

## Біяграфія 
Скончыў Беларускі політэхнічны інстытут у 1963 годзе. Працаваў у Белдзяржпраекце, з 1973 года — галоўны архітэктар праектаў у БелНДІПгорадабудаўніцтва.

Член Саюза архітэктараў СССР з 1968 г. Пражывае ў Мінску.

## Творчасць 
Асноўныя працы (у аўтарскім калектыве): генпланы Бабруйска (1964), Смалявічаў (1965), Быхава (1967), Жодзіна, Смаргоні (1968), Браслава (1972), Віцебска (1973), Стоўбцаў (1978), Оршы (1979), Салігорска (1988), ПДП жылых раёнаў у Бабруйску (1964), Жодзіне (1965), Мазыры (1968), Гомелі (1969), Мінску (1970), Магілёве (1971), Браславе (1974), Барысаве (1975), Віцебску (1980), Оршы (1982), ПРП Віцебскага раёна (1985).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Асобы
Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары Бабруйска
Катэгорыя:Архітэктары Смалявічаў
Катэгорыя:Архітэктары Быхава
Катэгорыя:Архітэктары Жодзіна
Катэгорыя:Архітэктары Смаргоні
Катэгорыя:Архітэктары Браслава
Катэгорыя:Архітэктары Віцебска
Катэгорыя:Архітэктары Стоўбцаў
Катэгорыя:Архітэктары Оршы
Катэгорыя:Архітэктары Салігорска
Катэгорыя:Архітэктары Мазыра
Катэгорыя:Архітэктары Гомеля
Катэгорыя:Архітэктары Мінска
Катэгорыя:Архітэктары Магілёва
Катэгорыя:Архітэктары Барысава
Катэгорыя:Горадабудаўнікі Беларусі
Ніці (мультфільм)

**«Ніці»** (, ) — расійскі мультыплікацыйны фільм 1996 года рэжысёра Івана Максімава.

## Сюжэт 
«*Ніці*» — прытча пра сустрэчы і расставанні. Падзеі адбываюцца ў незвычайным свеце: усе закаханыя тут звязаны ніцямі. Героі фільма ўсталёўваюць гэтую сувязь, губляюць і шукаюць магчымасць яе аднавіць.

## Стваральнікі 
## Зноскі 
## Спасылкі 
* 
*   (на 16.06.2020)
* Ніці  на сайце «*Аниматор.ру*»

Катэгорыя:Мультфільмы 1996 года
Катэгорыя:Кароткаметражныя мультфільмы
Катэгорыя:Маляваныя мультфільмы
Катэгорыя:Мультфільмы Расіі
Катэгорыя:Кароткаметражныя фільмы Расіі
Катэгорыя:Мультфільмы студыі «Союзмультфильм»
Катэгорыя:Мультфільмы Івана Максімава
Павел Рыгоравіч Жураў

**Павел Рыгоравіч Жураў** (, в. Гарадзішча, Брагінскі раён, Гомельская вобласць) — беларускі архітэктар.

## Біяграфія 
Скончыў Беларускі політэхнічны інстытут у 1958 годзе. Працаваў у ГалоўАПУ Мінгарвыканкама, Белдзяржпраекце, Белкамунпраекце, з 1974 года — галоўны архітэктар праектаў у Мінскпраекце.

Член Саюза архітэктараў СССР з 1964 года. Пражывае ў г. Мінск.

## Творчасць 
Асноўныя працы: забудова праспекта Пушкіна і бальніца ў Магілёве (1970), тыпавы праект гасцініцы на 115 месцаў, праекты забудовы саўгасаў «Калінаўка», «Гарадзяцічы», «Загальскі» Любанскага раёна Мінскай вобласці (1969—1974), камбінат бытавога абслугоўвання па вул. Л. Чайкінай (1970), завод па перапрацоўцы бытавых адыходаў у Шабанах (1973) у Мінску; у аўтарскім калектыве: серыя тыпавых 2-, 3-павярховых жылых дамоў (1964), 9-павярховы жылы дом з крамай па вул. В. Харужай (1970), буйнапанэльныя жылыя дамы серыі М-464-9 у забудове раёнаў Мінска, жылыя дамы па вул. Горкага—Варвашэня, Прытыцкага (1974—1982), рэканструкцыя інтэр’ераў Дома ўрада Беларускай ССР (1978— 82) у Мінску.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Уладзімір Мікалаевіч Заграбельны

**Уладзімір Мікалаевіч Заграбельны** (нар. , Свярдлоўск) — беларускі архітэктар.

## Біяграфія 
Скончыў Уральскі політэхнічны інстытут у 1962 годзе. Працаваў архітэктарам, галоўным архітэктарам праектаў у Магнітагорскам аддзяленні Чалябінскграмадзянпраекта (1962—1968). З 1968 г. — галоўны архітэктар праектаў Гомельскага філіяла Белдзяржпраекта, галоўны архітэктар майстэрняў Белкамунпраекта, з 1972 года — галоўны архітэктар аддзела Дзіпражыўмаша.

Член Саюза архітэктараў СССР з 1968 года. Пражываў у Гомелі.

## Творчасць 
Запраектаваў шэраг мікрараёнаў, ПДП цэнтра горада, вытворчы корпус тэатра ў Магнітагорску.

Асноўныя працы (самастойна ці ў аўтарскім калектыве): праекты забудовы г.п. Васілевічы, Азарычы, Парычы Гомельскай вобласці, мікрараёна № 5 (1968—1970), будынак філіяла Белжылпраекта (1972), рэканструкцыя заводаў «Гомсельмаш» і станкабудаўнічага ў Гомелі, «Сельгазагрэгат» у Бабруйску і Барысаве, заводы ў Прыбалтыцы, канструктарска-тэхналагічныя інстытуты Мінжыўмаша ў Гомелі, Бабруйску, Брэсце, Умані, Рызе, Чымкенце (1972—1987).

## Узнагароды 
2-я прэмія на рэспубліканскім конкурсе за праект забудовы цэнтра г. Віцебска (1969, у аўтарскім калектыве).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары Магнітагорска
Катэгорыя:Архітэктары Гомеля
Васіль Іларыёнавіч Зайцаў

**Васіль Іларыёнавіч Зайцаў** (, Белгарад — , Мінск) — беларускі архітэктар.

## Біяграфія 
Скончыў Маскоўскі архітэктурны інстытут у 1941 годзе. Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны. Член КПСС з 1945 года. Член Саюза архітэктараў СССР з 1947 года.

З 1946 года працаваў архітэктарам, галоўным архітэктарам праектаў у Белдзяржпраекце, з 1954 па 1976 гады — выкладчыкам Мінскага архітэктурна-будаўнічага тэхнікума.

## Творчасць 
Асноўныя працы: праекты помнікаў загінулым савецкім воінам у наваколлях г. Бытама (ПНР, 1945), гасцініц у Бабруйску, Полацку (1951), будынкі Галоўрыбпрама, ляснога тэхнікума на Ленінскім праспекце (1952), жылых дамоў па вул. Камсамольскай (1948) і Горкага (1950) у Мінску.

## Узнагароды 
Узнагароджаны ордэнам Чырвонай Зоркі (1944), медалямі, Граматай Прэзідыума Вярхоўнага Савета БССР (1949), сярэбранымі медалямі ВДНГ СССР (1965, 1967).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Удзельнікі Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Члены КПСС
Дзяніс Іосіфавіч Урбановіч

**Дзяні́с Іо́сіфавіч Урбано́віч** (нар. , в. Міхалкавічы, Лагойскі раён, Мінская вобласць) — беларускі грамадскі дзеяч. Старшыня грамадскага аб’яднання «Малады Фронт» з 15 снежня 2018 года.

## Біяграфія 
Дзяцінства правёў у доме, што раней належаў дзядзьку Язэпу Гладкаму, які быў аўтарам «Беларускага лемантара» і заснавальнікам першай беларускай школы ў Барысаўскім павеце. У сям’і было чацвёра дзяцей. Бацька гадаваў дзяцей адзін, працаваў вартаўніком, трымаў жывёлу. Дзяніс Урбановіч адвучыўся ў мінскім ПТВ на зваршчыка, працаваў на «Мотавела», а пазней у іншай прыватнай фірме.

Падчас прэзідэнцкіх выбараў у Беларусі 2015 года зняў чырвона-зялёны сцяг над будынкам ў вёсцы Корань у Лагойскім раёне, дзе праходзіла галасаванне, а на шыльдзе «выбары» напісаў «*За празрыстыя выбары*». Паўгода прабыў у СІЗА, а пазней суд прызначыў пакаранне ў 2 гады абмежавання волі за «абразу дзяржаўных сімвалаў». Паводле слоў Урбановіча, разам з ім пасадзілі і малодшага брата Максіма. Да 29 жніўня 2017 года адбываў пакаранне ў папраўчай установе ў Мінску. У чэрвені 2018 стаў штодня ўдзельнічаць у ахове Курапатаў з боку рэстарана, збудаванага ў ахоўнай зоне (яго дзядзьку Казіміра Гладкага расстралялі ў час палітычных рэпрэсій 1930-х гг.).

У чэрвені 2020 года быў затрыманы, прысуджаны да 15 сутак адміністрацыйнага арышту. У сакавіку-красавіку 2021 года адбыў 15-суткавае пакаранне ў ізалятарах Акрэсціна і ў Жодзіне.

У сакавіку 2022 года падчас Уварвання Расіі ва Украіну ў 2022 годзе Урбановіч запісаўся ў беларускую роту тэрытарыяльнай абароны Украіны. Потым далучыўся да беларускага палка (раней батальён) імя Каліноўскага. У маі 2022 года паведамлялася, што Урбановіч быў паранены падчас баёў, патрапіў у шпіталь з кантузіяй.

Катэгорыя:Члены Маладога Фронту
Катэгорыя:Грамадскія дзеячы Беларусі
Катэгорыя:Полк Каліноўскага
Катэгорыя:Узнагароджаныя Медалём БНР за баявыя заслугі
Раман Мікалаевіч Заікін

**Раман Мікалаевіч Заікін** (, Ташкент) — беларускі архітэктар.

## Біяграфія 
Скончыў Ташкенцкі політэхнічны інстытут у 1963 годзе. Працаваў у праектных арганізацыях Ашгабата, Ленінабада, Кіраваграда, з 1969 года — кіраўнік групы архітэктараў, галоўны архітэктар праекта ў Мінскпраекце, з 1972 года — галоўны архітэктар, галоўны спецыяліст майстэрні БелНДІПгорадабудаўніцтва.

Член Саюза архітэктараў СССР з 1966 года. Пражывае ў Мінску.

## Творчасць 
Асноўныя працы (у аўтарскім калектыве): гасцініца на 210 месцаў у Ленінабадзе (1965), тэхнічны праект вадаахоўнай зоны Вілейска-Мінскай воднай сістэмы (1975), праекты планіроўкі прыгараднай зоны Мінска (1971), ПРП груп адміністрацыйных раёнаў Калінінградскай (1978), Смаленскай (1984) абласцей, генеральная схема развіцця і размяшчэння зон адпачынку і курортаў БССР (1979), схема рацыянальнага размяшчэння ахоўных прыродных тэрыторый па БССР (1981), генеральная схема комплекснай тэрытарыяльнай арганізацыі БССР (1987).

Апублікаваў «Рэкамендацыі па праектаванні рэкрэацыйных сістэм ва ўмовах Беларускай ССР» (Мінск, 1981, у аўтарскім калектыве).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Асобы
Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Новы Гарадок

**Новы Гарадок** — тапонім.

## Беларусь 
* Новы Гарадок (Кіраўскі раён)

## Казахстан 
* Новы Гарадок (Акмолінская вобласць)
## Расія 
* Новы Гарадок (Кемераўская вобласць)
Лідзія Георгіеўна Зайцава

**Лідзія Георгіеўна Зайцава** (, Мінск — ?, Мінск) — беларускі архітэктар.

## Біяграфія 
Скончыла ў 1969 годзе Беларускі політэхнічны інстытут. З 1969 года — архітэктар, старшы архітэктар, кіраўнік групы архітэктараў у Белдзяржпраекце, БелНДІПгорадабудаўніцтва. Працавала ў «Мінскграда».

Член Саюза архітэктараў СССР з 1979 года. Пражывала ў Мінску.

## Творачасць 
Асноўныя працы: генпланы Негарэлага, Рудзенска, Шаркаўшчыны (1970—1973), Жодзіна (1980), Пінска (1986), генпланы гарадоў і ПДП цэнтральных частак Пружанаў, Глыбокага, ПДП раёна Маркаўшчына ў Віцебску (1973—1980); у аўтарскім калектыве: ПДП аўтазаводскога жылога раёна ў Магілёве (1970), генпланы жылых раёнаў Мінскай АЦЭЦ і аэрапорта «Мінск-2» (1983).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары Шаркаўшчыны
Катэгорыя:Архітэктары Жодзіна
Катэгорыя:Архітэктары Пінска
Катэгорыя:Архітэктары Пружанаў
Катэгорыя:Архітэктары Глыбокага
Катэгорыя:Архітэктары Віцебска
Катэгорыя:Архітэктары Магілёва
ФК Астравец

**«Астравец»** — беларускі футбольны клуб з горада Астравец. У цяперашні час выступае ў Першай лізе чэмпіянату Беларусі.

## Гісторыя 
Клуб быў заснаваны ў 2019 годзе і ў першы год выступаў у чэмпіянаце Гродзенскай вобласці. У 2020 годзе «Астравец» заявіўся ў Другую лігу, дзе заняў выніковае дзявятае месца. У 2021 годзе, значна ўзмацніўшы склад, клуб паставіў мэту выйсці ў Першую лігу. Упэўнена атрымаўшы перамогу ў Гродзенскім дывізіёне, астравецкая каманда выйшла ў плэй-оф і здолела дайсці да фіналу, дзе перамагла рагачоўскі «Макслайн» з лікам 3:1. Нападнік «Астраўца» Аляксей Хадневіч з 59 галамі ўсталяваў рэкорд выніковасці за сезон у Другой лізе.

У сезоне 2022 у Першай лізе «Астравец» доўгі час змагаўся за высокія месцы, аднак у выніку стаў пятым. У 2023 годзе каманда знаходзілася пераважна ў сярэдзіне табліцы і фінішавала 12-й з 17.

## Дасягненні 
* Пераможца Другой лігі чэмпіянату Беларусі: 2021

## Цяперашні склад 
*Станам на жнівень 2024 года, згодна з афіцыйным сайтам клуба*.

|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"

|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"

|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"

### Трэнерскі штаб 
*  Юрый Каратай (нар. 1982) — галоўны трэнер
*  Сяргей Крот (нар. 1980) — старшы трэнер
*  Алег Шкабара (нар. 1983) — трэнер
*  Дзмітрый Башкевіч (нар. 1968) — трэнер брамнікаў

## Статыстыка выступленняў 
## Галоўныя трэнеры 
* Уладас Матэка (сакавік — жнівень 2020)
* Сяргей Крот (жнівень 2020 — снежань 2023)
* Павел Раднёнак (студзень 2024)
* Юрый Каратай (з лютага 2024)

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт клуба

Астравец
Сяргей Сяргеевіч Жураўлёў

**Сяргей Сяргеевіч Жураўлёў** (, г. Чугуеў, Харкаўская вобласць) — беларускі архітэктар.

## Біяграфія 
Скончыў Беларускі політэхнічны інстытут у 1971 годзе. Працаваў у Мінскпраекце, з 1971 года — архітэктар, старшы архітэктар у Белдзяржпраекце, з 1986 года — архітэктар Першамайскага раёна Мінска.

Член Саюза архітэктараў СССР з 1976 года. Пражывае ў Мінску.

## Творчасць 
Асноўныя працы (у аўтарскім калектыве): забудова Акадэмгарадка АН БССР (1974), клінічная бальніца № 9 (1977), стаматалагічная паліклініка па вул. Пуліхава (1981) у Мінску, абласная клінічная бальніца ў Віцебску (1982).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Галоўныя архітэктары раёнаў Беларусі
Станіслаў Мацвеевіч Замараеў

**Станіслаў Мацвеевіч Замараеў** (, Салехард, Цюменская вобласць — 10 красавіка 2001, Мінск) — беларускі архітэктар.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў сям’і Мацвея Ягоравіча Замараева і Пелагеі Паўлаўны Мінінай. Скончыў Беларускі політэхнічны інстытут у 1963 годзе. З 1963 года — архітэктар, старшы архітэктар, галоўны архітэктар праектаў у «Мінскпраекце».

Член Саюза архітэктараў СССР з 1986 года. Пражывае ў Мінску.

## Творчасць 
]]
а па вуліцы Берсана]]
Асноўныя працы: 9-павярховы жылы дом з крамай і кафэ па праспекце Ракасоўскага, кінатэатр «Электрон» (1981), 7-павярховы жылы дом па вуліцы Рыбалкі (1982); у аўтарскім калектыве: Дом мадэляў па праспекце Машэрава (1970), будынак «Мінскпраекта» (1975), 9-, 12-павярховыя жылыя дамы па вул. Танкавай (1974—1979), Енісейскай (1984), дзіцячая музычная школа ў мікрараёне Ангарская (1985) у Мінску.

## Узнагароды 
Узнагароджаны дыпломам Усесаюзнага агляду дасягненняў савецкай архітэктуры (1980).

## Сям’я 
У шлюбе з архітэктарам Наталляй Рыгораўнай Якушкавай (нар. 1946) меў сыноў Ягора і Івана.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Цюменскай вобласці
Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Уладзімір Сцяпанавіч Залеўскі

**Уладзімір Сцяпанавіч Залеўскі** (, в. Стараволя, Пружанскі раён, Брэсцкая вобласць) — беларускі архітэктар.

## Біяграфія 
Скончыў Беларускі політэхнічны інстытут у 1967 годзе. Працаваў кіраўніком групы архітэктараў у Гроднаграмадзянпраекце, галоўным архітэктарам праектаў у Гродзенскім аддзеле Белкааппраекта, з 1978 года — галоўны спецыяліст па архітэктуры ў Гроднасельбудпраекце.

Член Саюза архітэктараў СССР з 1975 года. Пражываў у г. Гродна.

## Творчасць 
[thumb|[Ліда (гасцініца)|Гасцініца «Ліда»]]
Асноўныя працы: гасцініца «Ліда» ў Лідзе (1972), комплекс жылых 9-павярховых дамоў з блокам абслугоўвання ў Шчучыне (1980), універмаг у Карэлічах (1982), мікрараён па вул. Савецкай у Смаргоні (1971), Паўднёва-Усходні жылы раён (1973, у аўтарскім калектыве) і грамадскі цэнтр мікрараёна Дзевятоўка-1 (1986, у аўтарскім калектыве) у Гродне, клуб у в. Гарнастаевічы Свіслацкага раёна (1982), забудова пасёлка Тур’я Шчучынскага раёна (1985).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Асобы
Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Bactrospora

**Bactrospora** — род лішайнікаў сямейства . Упершыню быў апісаны Абрама Барталамеа Масалонга ў 1852 годзе.

Катэгорыя:Аскаміцэты
Замараеў

**Замара́еў** — рускае прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Анатоль Аляксандравіч Замараеў (*Аляксій*; 1855—1927) — епіскап Рускай праваслаўнай царквы (да 1922 года), абнаўленскі мітрапаліт крымскі.
* Валерый Валянцінавіч Замараеў (1959—2004) — расійскі выратавальнік, Герой Расіі.
* Гаўрыіл Ціханавіч Замараеў (1758—1823) — рускі скульптар.
* Кірыл Ільіч Замараеў (1939—1996) — савецкі і расійскі фізікахімік, акадэмік РАН.
* Станіслаў Мацвеевіч Замараеў (1939—2001) — беларускі архітэктар.
* Сямён Мацвеевіч Замараеў (1928—1984) — геолаг, спецыяліст у вобласці тэктонікі.
----
* Наталля Рыгораўна Замараева (нар. 1946) — беларускі архітэктар.
* Святлана Мікалаеўна Замараева (нар. 1965) — савецкая і расійская драматычная актрыса, Народная артыстка Расіі.

Катэгорыя:Рускія прозвішчы
Шчытна (Ніжнесілезскае ваяводства)

**Шчытна ** (, ) — горад на паўднёвым захадзе Польшчы каля мяжы з Чэхіяй. Размешчаны за 440 км на паўднёвы захад ад Варшавы і за 100 км на поўдзень ад Уроцлава. Уваходзіць у склад Клодзкага павета Ніжнесілезскага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Шчытна. Чыгуначная станцыя. Займае плошчу 80,38 км². Насельніцтва 5,3 тыс. чалавек.

## Спасылкі
Тры колеры: Белы (саўндтрэк)

«**Тры ко́леры: Бе́лы**» — саўндтрэк да фільма «*Тры колеры: Белы*», напісаны польскім кампазітарам Збігневам Прайснерам. Выдадзены 7 лютага 1994 года. Пазней неаднойчы перавыдаваўся.

## Спіс кампазіцый 
## Зноскі 
Катэгорыя:Саўндтрэкі Збігнева Прайснера
Катэгорыя:Саўндтрэкі 1994 года
Катэгорыя:Саўндтрэкі
Вадзім Іванавіч Осіпаў

**Вадзім Іванавіч Осіпаў** (, в Верамееўка, Гарадоцкі раён, Віцебская вобласць) — беларускі мастак. Член Таварыства вольных мастакоў г. Санкт-Пецярбург (1988). Член Беларускага саюза мастакоў (2007).

## Біяграфія 
Скончыў мастацка-графічны факультэт Віцебскага дзяржаўнага педагагічнага інстытута імя С. М. Кірава (1979), факультэт тэорыі і гісторыі мастацтва Санкт-Пецябургскай Акадэміі мастацтваў (1993). З 2001 года выкладае ў Віцебскім дзяржаўным універсітэце імя П. М. Машэрава на кафедры выяўленчага мастацтва.

Жыве ў Віцебску.

## Творчая дзейнасць 
З 1981 года ўдзельнічае ў мастацкіх выставах у Беларусі, Расіі, Швецыі, Германіі, Японіі, Францыі.

Працуе пераважна ў тэхніцы алейнага жывапісу, у жанры нацюрморта і тэматычнай кампазіцыі. У сваёй творчасці звяртаецца да сімволікі, міфалогіі, рэлігійнай тэматыкі.

Сярод работ: «П’еса для саксафона» (1989), «У лабірынце» (1990), «Лінія на далоні» (1990), «Разлом» (1996), «Сцяна» (1996), «Эманацыя лічбаў» (1996), «Нараджэнне бурштыну» (1996), «Рытуал» (1997), «Тры рыбіны» (1997), «Залатая рака» (1999), «Перад чашай» (1999), «Пацір» (2000), «Да веры» (2001), «Залатое руно» (2001), «Браціна» (2002), «Зіма» (2003), «Вугал» (2005), «Калодзеж шчасця» (2006), «Горад» (2006), «Асенняе ахвярапрынашэнне» (2006), «Фокуснік» (2009), «Стары дом» (2010) і інш.

## Літаратура 
* Осіпаў Вадзім Іванавіч // Памяць : Гарадоцкі р-н : гісторыка-дакументальныя хронікі гарадоў і раёнаў Беларусі / уклад. С. І. Садоўская; рэдкал. Н. А. Бурунова [і інш.]. — Мн., 2004. — С. 720.
* Цыбульский, М. Л. Осипов Вадим Иванович / М. Л. Цыбульский // Регионы Беларуси : энцикл. : в 7 т. / редкол.: Т. В. Белова (гл. ред.) [и др.]. — Мн. : Беларус. Энцыкл. імя П. Броўкі, 2011. — Т. 2 : Витебская область. Кн. 2. — С. 267.

Катэгорыя:Мастакі Беларусі
Diplotomma

**Diplotomma** &nbsp; — род грыбоў сямейства . Назва ўпершыню была апублікаваная ў 1849 годзе.

## Класіфікацыя 
Род *Diplotomma* налічвае 114 відаў:

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Літаратура 
* Flotow, J.V. 1849. Lichenes florae silesiae. Jahresbericht der Schlesischen Gesellschaft für Vaterländische Kultur. 27:98-143 — P.130

Катэгорыя:Роды грыбоў
Катэгорыя:Каліцыевыя
Енатаеўка

**Енатаеўка** () — сяло ў Астраханскай вобласці Расіі, адміністрацыйны цэнтр Енатаеўскага раёна і муніцыпальнага ўтварэння «Сяло Енатаеўка». Заснавана у 1742 годзе. Насельніцтва — 7616 (2010). Сяло размешчана ў межах Прыкаспійскай нізіны, на правым беразе пратокі Енатаеўскай (пратока Волгі), за 140 км ад Астрахані (па аўтадарозе). Свята-Троіцкі сабор (1832—1840).

## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Іван Іванавіч Хемніцар, рускі паэт-байкапісец

Катэгорыя:Населеныя пункты Астраханскай вобласці
Началава

**Началава** () — сяло ў Астраханскай вобласці Расіі, адміністрацыйны цэнтр Прыволжскага раёна і Началаўскага сельсавета. Сяло размешчана за 7 км на ўсход ад Астрахані на ерыку Чарапаха, за 11 км на ўсход ад чыгуначнай станцыі Астрахань-1.

Катэгорыя:Населеныя пункты Астраханскай вобласці
Акіноры Накаяма

**Акіноры Накаяма** (; ) — японскі гімнаст, шасціразовы алімпійскі чэмпіён і шматразовы чэмпіён свету. Па колькасці залатых алімпійскіх узнагарод ва ўсіх відах спорту сярод усіх азіяцкіх спартсменаў саступае толькі свайму партнёру па зборнай Японіі Саваа Ката.

За спартыўную кар’еру Акіноры заваяваў 6 залатых медалёў, 2 сярэбраныя і 2 бронзавыя медалі. Выступаў як у складзе каманды ў якасці лідара, так і індывідуальна. У 2005 годзе імя Акіноры Накаяма было ўключана ў Сусветную залу славы гімнастыкі (Аклахома-Сіці, ЗША). У цяперашні час з’яўляецца віцэ-прэзідэнтам Японскай Асацыяцыі гімнастыкі.

## Зноскі 
Катэгорыя:Гімнасты Японіі
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны ад Японіі
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны па спартыўнай гімнастыцы
Катэгорыя:Чэмпіёны летніх Алімпійскіх гульняў 1968 года
Катэгорыя:Чэмпіёны летніх Алімпійскіх гульняў 1972 года
Катэгорыя:Сярэбраныя прызёры летніх Алімпійскіх гульняў 1968 года
Катэгорыя:Сярэбраныя прызёры летніх Алімпійскіх гульняў 1972 года
Катэгорыя:Бронзавыя прызёры летніх Алімпійскіх гульняў 1968 года
Катэгорыя:Бронзавыя прызёры летніх Алімпійскіх гульняў 1972 года
Катэгорыя:Гімнасты на летніх Алімпійскіх гульнях 1968 года
Катэгорыя:Гімнасты на летніх Алімпійскіх гульнях 1972 года
Катэгорыя:Чэмпіёны свету па спартыўнай гімнастыцы
Райнер Клімке

**Райнер Клімке** (, , , Германія — , , Германія) — нямецкі коннік, які выступаў у выездцы, доктар права. Шасціразовы алімпійскі чэмпіён (дзеліць рэкорд у гісторыі коннага спорту з Ізабель Верт), шасціразовы чэмпіён свету, васьміразовы чэмпіён Еўропы. Уладальнік найбольшай колькасці залатых алімпійскіх медалёў сярод усіх нямецкіх спартсменаў-мужчын. Апошні на дадзены момант мужчына, які перамог у асабістай выездцы на Алімпійскіх гульнях (у 1988—2016 гадах перамагалі толькі жанчыны). Сцяганосец зборнай ФРГ на Алімпійскіх гульнях 1988 года ў Сеуле.

Катэгорыя:Коннікі Германіі
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны па конным спорце
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны ад Германіі
Катэгорыя:Чэмпіёны летніх Алімпійскіх гульняў 1964 года
Катэгорыя:Чэмпіёны летніх Алімпійскіх гульняў 1968 года
Катэгорыя:Чэмпіёны летніх Алімпійскіх гульняў 1976 года
Катэгорыя:Чэмпіёны летніх Алімпійскіх гульняў 1984 года
Катэгорыя:Чэмпіёны летніх Алімпійскіх гульняў 1988 года
Катэгорыя:Бронзавыя прызёры летніх Алімпійскіх гульняў 1968 года
Катэгорыя:Бронзавыя прызёры летніх Алімпійскіх гульняў 1976 года
Катэгорыя:Коннікі на летніх Алімпійскіх гульнях 1964 года
Катэгорыя:Коннікі на летніх Алімпійскіх гульнях 1968 года
Катэгорыя:Коннікі на летніх Алімпійскіх гульнях 1976 года
Катэгорыя:Коннікі на летніх Алімпійскіх гульнях 1984 года
Катэгорыя:Коннікі на летніх Алімпійскіх гульнях 1988 года
Катэгорыя:Асобы на марках
Біргіт Фішэр

**Біргіт Фішэр** (, нар. , Брандэнбург-на-Хафелі, ГДР) — нямецкая спартсменка (веславанне на байдарках), васьміразовая алімпійская чэмпіёнка, 28-разовая чэмпіёнка свету, адна з самых тытулаваных спартсменак у гісторыі спорту.

У 1984—1993 гадах Біргіт была замужам за нямецкім канаістам, срэбным прызёрам Алімпійскіх гульняў 1988 года Ёргам Шмітам і выступала пад прозвішчам Шміт.

Заваяваўшы свой першы алімпійскі залаты медаль у 1980 у Маскве ў заездзе адзіночак на 500 метраў, Біргіт затым прывозіла залатыя медалі з усіх 6 Алімпійскіх гульняў, у якіх удзельнічала (у 1984 годзе з-за байкоту камандай ГДР Гульняў у Лос-Анджэлесе Біргіт была пазбаўленая магчымасці выступіць на Алімпіядзе, хоць знаходзілася ў выдатнай форме — у 1982 і 1983 гадах яна выйграла 6 залатых медалёў на чэмпіянатах свету).

Пасля гульняў у Сеуле-1988 і Сіднеі-2000 Біргіт заяўляла пра выхад са спорту, але нязменна вярталася з трыумфам.

Катэгорыя:Весляры на байдарках і каноэ ГДР
Катэгорыя:Весляры на байдарках і каноэ Германіі
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны ад ГДР
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны ад Германіі
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны па веславанні на байдарках і каноэ
Катэгорыя:Чэмпіёны летніх Алімпійскіх гульняў 1980 года
Катэгорыя:Чэмпіёны летніх Алімпійскіх гульняў 1988 года
Катэгорыя:Чэмпіёны летніх Алімпійскіх гульняў 1992 года
Катэгорыя:Чэмпіёны летніх Алімпійскіх гульняў 1996 года
Катэгорыя:Чэмпіёны летніх Алімпійскіх гульняў 2000 года
Катэгорыя:Чэмпіёны летніх Алімпійскіх гульняў 2004 года
Катэгорыя:Сярэбраныя прызёры летніх Алімпійскіх гульняў 1988 года
Катэгорыя:Сярэбраныя прызёры летніх Алімпійскіх гульняў 1992 года
Катэгорыя:Сярэбраныя прызёры летніх Алімпійскіх гульняў 1996 года
Катэгорыя:Сярэбраныя прызёры летніх Алімпійскіх гульняў 2000 года
Катэгорыя:Весляры на байдарках і каноэ на летніх Алімпійскіх гульнях 1980 года
Катэгорыя:Весляры на байдарках і каноэ на летніх Алімпійскіх гульнях 1988 года
Катэгорыя:Весляры на байдарках і каноэ на летніх Алімпійскіх гульнях 1992 года
Катэгорыя:Весляры на байдарках і каноэ на летніх Алімпійскіх гульнях 1996 года
Катэгорыя:Весляры на байдарках і каноэ на летніх Алімпійскіх гульнях 2000 года
Катэгорыя:Весляры на байдарках і каноэ на летніх Алімпійскіх гульнях 2004 года
Катэгорыя:Чэмпіёны Еўропы па веславанні на байдарках і каноэ
Ксілаграфа

**Ксілаграфа** (*Xylographa*) &nbsp; — род грыбоў сямейства . Назва ўпершыню была апублікаваная ў 1836 годзе.

## Класіфікацыя 
У род *Xylographa* уваходзіць 56 відаў:

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Літаратура 
* Fries, E.M. 1836. Corpus Florarum provincialium suecicae I. Floram Scanicam. :1-349 — P.344

Катэгорыя:Аскаміцэты
Катэгорыя:Роды грыбоў
Agonimia

**Agonimia** — род грыбоў сямейства . Назва ўпершыню была апублікаваная ў 1909 годзе.

## Віды 
База дадзеных Species Fungorum па стане на 11 кастрычніка 2019 года ўключала 22 віды роду *Agonimia*:

*  P.M.McCarthy & Elix, 2018
*  (Stizenb.) P.James, 1992
*  S.Y.Kondr., L.Lőkös & Hur, 2018
*  S.Y.Kondr., 2015
*  Dymytrova, Breuss & S.Y.Kondr., 2011
*  (Vain.) Hafellner, 2018
*  S.Y.Kondr., Lőkös & Hur, 2015
*  H.Harada, 2013
*  J.P.Halda, Czarnota & Guzow-Krzem., 2011
*  (P.M.Jørg.) Lücking & Moncada, 2017
*  (Ach.) M.Brand & Diederich, 1999
*  M.Brand & Diederich, 1999
*  Kashiw. & K.H.Moon, 2008
*  S.Y.Kondr., J.P.Halda & Hur, 2016
*  Coppins & P.James, 1978
*  (Buschardt & Poelt) Vězda, 1997
*  Czarnota & Coppins, 2000
*  S.Y.Kondr. & Hur, 2018
*  Aptroot & M.Cáceres, 2013
*  (Nyl.) Zahlbr., 1909
*  (B.de Lesd.) M.Brand & Diederich, 1999
*  S.Y.Kondr. & Hur, 2018

## Спасылкі 
* Zahlbruckner, A. 1909. Vorarbeiten zu einer Flechtenflora Dalmatiens. Österreichische Botanische Zeitschrift. 59(9):349-354&nbsp;— P.350

Катэгорыя:Роды грыбоў
Катэгорыя:Аскаміцэты
Ганна Янтар

**Ганна Янтар** (, сапр. **Ганна Шмэтэрлінг-Кукульска**, ; 10 чэрвеня 1950, Познань — 14 сакавіка 1980, Варшава) — польская спявачка, зорка эстрады 1970-х гадоў.

Нарадзілася ў горадзе Познань у 1950 годзе. Ва ўзросце 17 гадоў адбыўся яе артыстычны дэбют: яна выступіла на фестывалі студэнцкай песні ў Кракаве, атрымала прыз журы (конкурс тады выйграла ).

Музычную кар’еру спявачка пачала як Ганна Шмэтэрлінг, але ў 1972 годзе ўзяла псеўданім — Ганна Янтар. У 1970 годзе выйшла замуж за Яраслава Кукульскага — вядомага музыканта і кампазітара, які напісаў шмат песень для сваёй жонкі, з іх многія сталі шлягерамі.

У 1975 годзе Ганна Янтар была прызнаная эстраднай артысткай года, а яе пласцінка «*Najtrudniejszy pierwszy krok*» (*Найцяжэйшы першы крок*) разышлася ў 150-тысячным тыражы. У 1979 годзе, яна зноў атрымала тытул найлепшай польскай спявачкі.

27 снежня 1979 года артыстка накіравалася ў трэці раз у турнэ па ЗША. У студзені і лютым яна выступала для амерыканскіх палякаў у розных гарадах краіны. Дадому Ганна Янтар вярталася самалётам Іл-62М польскай авіякампаніі LOT рэйсам з Нью-Ёрка. Машына ўпала 14 сакавіка 1980 года пры заходзе на пасадку за некалькі кіламетраў ад варшаўскага аэрапорта. Загінулі ўсе, хто знаходзіўся на борце.

Яе дачка  (нар. 1976) таксама стала вядомай спявачкай. Сімвалічна, што яна разам з маці выканала песню «*Tyle słońca w całym mieście*» — голас Ганны Янтар прагучаў з запісу і быў зведзены ў студыі.

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Познані
Катэгорыя:Спевакі і спявачкі Польшчы
Катэгорыя:Памерлі ў Варшаве
Катэгорыя:Артыстычныя псеўданімы
Катэгорыя:Загінулі ў авіякатастрофах
Рэй Юры

**Рэйманд Кларэнс (Рэй) Юры** (; , Лафеет, Індыяна, ЗША — , ) — амерыканскі лёгкаатлет, васьміразовы алімпійскі чэмпіён і адзін з самых тытулаваных спартсменаў Алімпійскіх гульняў.

## Біяграфія і дасягненні 
Юры нарадзіўся ў горадзе Лафеет, Індыяна. У дзяцінстве ён захварэў на поліяміэліт і некаторы час павінен быў ездзіць у інваліднай калясцы. Аднак дзякуючы практыкаванням ён змог вылечыцца і пачаў займацца скачкамі для ўмацавання сваіх ног.

У 1890 годзе Юры паступіў ва ўніверсітэт Пердзью, які скончыў ў 1896 годзе. Ва ўніверсітэце ён гуляў у амерыканскі футбол і займаўся лёгкай атлетыкай, узначальваючы каманду ўніверсітэта. Ён быў 15-разовым чэмпіёнам ЗША з 1898 года па 1910 год па скачках з месца, пакуль іх не адмянілі.

Юры ўдзельнічаў у чатырох летніх Алімпійскіх гульнях з 1900 года па 1908 год (уключаючы неафіцыйныя Гульні 1906 года). Ён выйграваў кожнае спаборніцтва, у якім удзельнічаў, усталяваўшы два сусветныя рэкорды і адзін алімпійскі, заваяваўшы ў выніку дзесяць залатых медалёў. Аднак дзве з іх былі атрыманы на неафіцыйных гульнях, і таму фармальна лічыцца, што ён васьміразовы чэмпіён. Юры таксама хацеў удзельнічаць на Гульнях 1912 года (калі яму ўжо было 39 гадоў), але не быў дапушчаны.

Катэгорыя:Скакуны ў даўжыню ЗША
Катэгорыя:Скакуны ў вышыню ЗША
Катэгорыя:Скакуны трайным ЗША
Катэгорыя:Чэмпіёны летніх Алімпійскіх гульняў 1900 года
Катэгорыя:Чэмпіёны летніх Алімпійскіх гульняў 1904 года
Катэгорыя:Чэмпіёны летніх Алімпійскіх гульняў 1908 года
Катэгорыя:Лёгкаатлеты на летніх Алімпійскіх гульнях 1900 года
Катэгорыя:Лёгкаатлеты на летніх Алімпійскіх гульнях 1904 года
Катэгорыя:Лёгкаатлеты на летніх Алімпійскіх гульнях 1908 года
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны па лёгкай атлетыцы
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны ад ЗША
Быстшыца Клодзка

**Быстшыца Клодзка** (,  — **Габельшверт**, ) — горад на паўднёвым захадзе Польшчы каля мяжы з Чэхіяй. Размешчаны за 440 км на паўднёвы захад ад Варшавы і за 110 км на поўдзень ад Вроцлава. Уваходзіць у склад Клодзкага павета Ніжнесілезскага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Быстшыца Клодзка. Чыгуначная станцыя. Займае плошчу 10,74 км². Насельніцтва 10,3 тыс. чалавек.

## Славутасці 
* Музей Філуменія

## Спасылкі
Віктар Ан

**Віктар Ан** (да снежня 2011 гады — **Ан Хён Су** (); нар. , ) — расійскі шорт-трэкіст, да снежня 2011 года прадстаўляў на міжнародных спаборніцтвах Рэспубліку Карэя. Заслужаны майстар спорту Расіі (2013). Шасціразовы алімпійскі чэмпіён, шасціразовы абсалютны чэмпіён свету (2003—2007, 2014), 20-разовы чэмпіён свету. Васьміразовы ўладальнік Кубка свету. Экс-рэкардсмен свету на дыстанцыях 1000, 1500 i 3000 метраў. Шматразовы чэмпіён Еўропы, Расіі і Рэспублікі Карэя. Рэкардсмен Алімпійскіх гульняў па колькасці залатых медалёў у шорт-трэку (6), а таксама адзіны спартсмен-мужчына, які выйграў тры залатыя медалі зімовых Гульняў у складзе зборнай Расіі. Самы тытулаваны шорт-трэкіст у гісторыі.
Віктар Яўсеевіч Ермакоў

**Віктар Яўсеевіч Ермако́ў** (;  — ) — вучоны ў галіне лясной таксацыі і лесаўпарадкавання, доктар сельскагаспадарчых навук (1983), прафесар (1986). Заслужаны лесавод Беларускай ССР (1991). Акадэмік Украінскай лясной акадэміі (1993).

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў вёсцы Пожар (зараз у  Смаленскай вобласці Расіі). Скончыў школу ў Шумячах і ў 1947 годзе паступіў Беларускі лесатэхнічны інстытут (сучасны Беларускі дзяржаўны тэхналагічны ўніверсітэт), лесагаспадарчы факультэт якога скончыў у 1952 годзе. Працаваў ва ўніверсітэце да восені 2014 года. З 1960 года займаў пасаду дацэнта кафедры лясной таксацыі, у 1977—1991 гадах — яе загадчыка.

## Навуковая дзейнасць 
Аўтар навуковых прац па прадукцыйнасці і гаспадарчай ацэнцы лясоў Беларусі з улікам умоў іх росту і ўзроставай дынамікі, у тым ліку 5 падручнікаў па лесаўпарадкаванню, манаграфіі «Особенности лесоустройства на почвенно-типологической основе», 180 артыкулаў.

Сярод апублікаванага:
* Справочник таксатора. 2-e изд., перераб. и доп. / В. С. Мирошников, О. А. Трулль, В. Е. Ермаков и др. — Мн.: Ураджай, 1980. — 359 с.; 17 см;
* Основы природопользования. — Мн., 1980. (у сааўтарстве);
* Справочник работника лесного хозяйства. — Мн., 1986. (у сааўтарстве)
* Лесная таксация и лесоустройство: учебник для средних специальных учебных заведений — Минск: Дизайн ПРО, 2004. — 295 с. — ISBN 985-452-082-X
* Целевые видовые составы лесов Республики Беларусь в проблеме «Леса будущего» // Труды БГТУ. — Минск: БГТУ, 2013. — № 1. — С. 20—22.

## Узнагароды і званні 
* Заслужаны лесавод БССР (1981)
* Акадэмік Лясной акадэміі Украіны (1993).
* Акадэмік Інжынернай акадэміі Рэспублікі Беларусь (2000)
* Нагрудны знак Міністэрства адукацыі СССР «За выдатныя поспехі ў працы» (1971)
* Нагрудны знак Усесаюзнага аб’яднання «Леспраект» «Заслужаны лесаўпарадкавальнік СССР» (1980)
* Нагрудны знак Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь «Выдатнік адукацыі Рэспублікі Беларусь» (2000)
* Шэраг ганаровых грамат

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* * Николай Демид, Владимир Машковский* Наследие известного учёного в области лесной таксации и лесоустройства Виктора Ермакова  // Белорусская лесная газета, № 14 (1088) 07 апреля 2016. 

Катэгорыя:Лесаводы СССР
Катэгорыя:Лесаводы Беларусі
Катэгорыя:Аўтары падручнікаў
Катэгорыя:Заслужаныя лесаводы Беларускай ССР
Дудкін

**Дудкін** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Аляксандр Арсенцьевіч Дудкін (1950—2022) — беларускі вучоны.
* Анатоль Канстанцінавіч Дудкін (1964—2019) — беларускі пракурор.
* Сяргей Веніямінавіч Дудкін (нар. 1962) — беларускі палітык, дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь V склікання.
* Яўген Дудкін (нар. 1989) — беларускі палітычны дзеяч.
Xanthomendoza

**Xanthomendoza** &nbsp; — род грыбоў сямейства . Назва была ўпершыню апублікаваная ў 1997 годзе.

## Класіфікацыя 
Род *Xanthomendoza* налічвае 28 відаў:

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Літаратура 
* Kondratyuk, S.; Kärnefelt, I. 1997. Josefpoeltia and Xanthomendosa, two new genera in the Teloschistaceae (lichenized Ascomycotina). Bibliotheca Lichenologica. 68:19-44 — P.26

Катэгорыя:Целасхіставыя
Катэгорыя:Роды грыбоў
Лідзія Паўлаўна Скоблікава

**Лідзія Паўлаўна Ско́блікава** (; нар. , Златавуст, Чалябінская вобласць) — савецкая канькабежка, адзіная 6-разовая алімпійская чэмпіёнка ў гісторыі канькабежнага спорту, абсалютная чэмпіёнка Алімпіяды-1964 у Інсбруку. Заслужаны майстар спорту СССР (1960), кандыдат гістарычных навук (1982), прафесар.

Лідзія Паўлаўна — кавалер двух ордэнаў Працоўнага Чырвонага Сцяга, ордэна «Знак Пашаны» і ордэна «За заслугі перад Айчынай» III ступені.

Двухразовая алімпійская чэмпіёнка 1960 года (1500 і 3000 м). 4-разовая чэмпіёнка Алімпіяды-1964 (500, 1000, 1500 і 3000 м). Заняла 4-е месца ў 1960 годзе на дыстанцыі 1000 м, а ў 1968 годзе — 6-е на 3000 м і 11-е на 1500 м. Двухразовая абсалютная чэмпіёнка свету (1963, 1964). Рэкардсменка свету на дыстанцыях 1000 м (1963—1968), 1500 м (1960—1962) і 3000 м (1967).

Выступала за чалябінскі «Буравеснік», а ў канцы кар’еры — за маскоўскі «Лакаматыў».

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Кавалеры Сярэбранага Алімпійскага ордэна
Катэгорыя:Канькабежцы СССР
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны па канькабежным спорце
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны ад СССР
Катэгорыя:Чэмпіёны зімовых Алімпійскіх гульняў 1960 года
Катэгорыя:Чэмпіёны зімовых Алімпійскіх гульняў 1964 года
Катэгорыя:Канькабежцы на зімовых Алімпійскіх гульнях 1960 года
Катэгорыя:Канькабежцы на зімовых Алімпійскіх гульнях 1964 года
Катэгорыя:Канькабежцы на зімовых Алімпійскіх гульнях 1968 года
Катэгорыя:Асобы на манетах
Катэгорыя:Абсалютныя чэмпіёны свету па канькабежным спорце
Катэгорыя:Члены КПСС
Катэгорыя:Кандыдаты гістарычных навук
Іван Паўлавіч Хіцько

**Іван Паўлавіч Хіцько** (нар. , Дубрава, Гарадоцкі раён, Віцебская вобласць) — беларускі мастак дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва, мастацтвазнавец, дызайнер . Дацэнт (1991), член Саюза дызайнераў Беларусі. Член журы па народных рамёствах Міжнароднага фестывалю «Славянскі базар», удзельнік многіх абласных, рэспубліканскіх, міжнародных выставак і конкурсаў.

## Біяграфія 
Скончыў мастацка-графічны факультэт Віцебскага педагагічнага інстытута (спецыяльнасць «Маляванне, чарчэнне і праца», 1966), Інстытут мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору АН БССР (аспірантура, спецыяльнасць «Мастацтвазнаўства», 1979). Працаваў на кафедры працы і дэкаратыўнага мастацтва Віцебскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя П. М. Машэрава. У 1991 годзе яму прысвоена навуковае званне дацэнта.

## Творчая 
Апублікаваў больш за 100 навуковых і вучэбна метадычных артыкулаў і дапаможнікаў: «Разьба па дрэве» (дапаможнік для 9-10 класаў), эксперыментальныя праграмы і падручнікі для сярэдняй школы «Тэхналогія народных рамёстваў», дапаможнік «Дэкаратыўныя наборы з саломкі».

## Узнагароды 
* Нагрудны значок Міністэрства адукацыі БССР «Выдатнік народнай асветы» (1978)
* Медаль «Ветеран працы» (1984)
* Ганаровая грамата Міністэрства асветы СССР (1986)
* Ганаровая грамата Міністэрства вышэйшай і сярэдняй спецыяльнай адукацыі БССР (1967, 1976, 1977, 1987, 1990).

## Літаратура 
* Хіцько Іван Паўлавіч // Памяць : Гарадоцкі р-н : гісторыка-дакументальныя хронікі гарадоў і раёнаў Беларусі / уклад. С. І. Садоўская; рэдкал. Н. А. Бурунова [і інш.]. — Мн., 2004. — С. 720.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Мастакі Беларусі
Катэгорыя:Мастакі дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва
Катэгорыя:Члены Беларускага саюза дызайнераў
Катэгорыя:Дызайнеры Беларусі
Крыс Хой

Сэр **Крыстафер Эндру «Крыс» Хой** (; нар. , , Шатландыя) — шатландскі прафесійны трэкавы велагоншчык, шасціразовы алімпійскі чэмпіён, 11-разовы чэмпіён свету, двухразовы чэмпіён Гульняў Садружнасці і аўтагоншчык, пераможца Еўрапейскай серыі Ле-Ман у класе LMP3 (2015). Член ордэна Брытанскай імперыі (2005), рыцар-бакалаўр (2009). Уладальнік найбольшай колькасці залатых алімпійскіх узнагарод (разам з Джэйсанам Кені, у кожнага — па шэсць медалёў найвышэйшай пробы) у гісторыі веласпорту і ў гісторыі Вялікабрытаніі.

У 2008 годзе на Алімпійскіх гульнях у Пекіне стаў другім у гісторыі брытанскім спартсменам пасля плыўца Генры Тэйлара, які выйграў тры залатыя медалі на адных Алімпійскіх гульнях.

Толькі на Алімпійскіх гульнях і чэмпіянатах свету Хой заваяваў 31 узнагароду, 17 з якіх — залатыя.

У 2003 і 2008 гадах прызнаваўся Бі-бі-сі найлепшым спартсменам Шатландыі, а ў 2008 годзе таксама і найлепшым спартсменам Вялікабрытаніі (Хой стаў усяго толькі другім у гісторыі велагоншчыкаў, удастоеным гэтай узнагароды, пасля Тома Сімпсана ў 1965 годзе).

З’яўляецца ганаровым доктарам Эдынбургскага ўніверсітэта (2005) і ўніверсітэта Сент-Эндрус (2009).

Катэгорыя:Велагоншчыкі Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны ад Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны па веласпорце
Катэгорыя:Чэмпіёны летніх Алімпійскіх гульняў 2004 года
Катэгорыя:Чэмпіёны летніх Алімпійскіх гульняў 2008 года
Катэгорыя:Чэмпіёны летніх Алімпійскіх гульняў 2012 года
Катэгорыя:Сярэбраныя прызёры летніх Алімпійскіх гульняў 2000 года
Катэгорыя:Велагоншчыкі на летніх Алімпійскіх гульнях 2000 года
Катэгорыя:Велагоншчыкі на летніх Алімпійскіх гульнях 2004 года
Катэгорыя:Велагоншчыкі на летніх Алімпійскіх гульнях 2008 года
Катэгорыя:Велагоншчыкі на летніх Алімпійскіх гульнях 2012 года
Катэгорыя:Аўтагоншчыкі Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Пілоты 24 гадзін Ле-Мана
Катэгорыя:Спартсмены некалькіх відаў спорту
Катэгорыя:Чэмпіёны свету па трэкавых велагонках
Катэгорыя:Члены ордэна Брытанскай імперыі
Катэгорыя:Рыцары-бакалаўры
Ваенна-паветраныя сілы СССР

**Ваенна-паветранныя сілы СССР** — адзін з відаў Узброенных сілаў СССР.

Савецкія ВПС ствараліся разам з Чырвонай Арміяй. 28 кастрычніка 1917 года па ініцыятыве Леніна было створана *Бюро камісараў авіяцыі і паветраплавання*. У снежні 1917 года была заснаваная *Усерасійская авіяцыйная калегія па кіраванні Паветраным флотам Рэспублікі*, на якую ўскладаліся задачы кіраўніцтва фарміраваннем авіяцыйных частак, цэнтральных і мясцовых упраўленняў Паветранага флоту РСФСР, падрыхтоўка авіяцыйных кадраў і матэрыяльна-тэхнічнае забеспячэнне. У студзені 1918 года былі сфармаваныя першыя 6 авіяцыйных атрадаў (па 12 самалётаў у кожным), накіраваныя пад Петраград, на Украіну і ў Беларусь. Адначасова са стварэннем першых авіяцыйных частак праводзілася рэарганізацыя органаў кіравання. 24 мая 1918 года было створана *Галоўнае ўпраўленне Рабоча-Сялянскага Чырвонага Ваенна-Паветранага флоту*, якое аб’ядноўвала ВПС краіны. Да лістапада 1918 года было сфарміравана 38 авіяатрады, да вясны 1919 года — 61. Усяго на франтах Грамадзянскай вайны ў 1918—1920 гадах адначасова дзейнічала да 350 савецкіх самалётаў.

У далейшым савецкія ВПС ўдзельнічалі ў Грамадзянскай вайне ў Іспаніі, Другой сусветнай вайне, савецка-фінскай вайне і ў Афганскай вайне.

Савецкія ВПС спынілі сваё існаванне з распадам СССР. У снежні 1991 года савецкія Ваенна-паветраныя сілы былі падзеленыя паміж 12 новаўтворанымі незалежнымі рэспублікамі: Расіяй, Украінай, Беларуссю, Малдовай, Казахстанам, Арменіяй, Азербайджанам, Грузіяй, Туркменістанам, Узбекістанам, Кыргызстанам і Таджыкістанам. У выніку падзелу савецкіх ВПС Рэспубліцы Беларусь адышла 26-я паветраная армія, на аснове якіх у далейшым і былі створаны ваенна-паветраныя сілы Беларусі.

## Літаратура 
*
Спіс чарнацелак Беларусі

У Беларусі адзначана больш за 53 віды **чарнацелак**.

## Род  
* 

## Род  
* 

## Род  
* 

## Род  
* 

## Род  
* 

## Род  
* 

## Род  
* 

## Род  
* 

## Род  
* 

## Род  
* 

## Род  
* 

## Род  
* 

## Род  
* 

## Род  
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Род  
* 

## Род  
* 
* 

## Род  
* 

## Род  
* 

## Род  
* 

## Род  
* 

## Род  
* 
* 
* 

## Род  
* 
* 

## Род  
* 

## Род  
* 

## Род  
* 

## Род  
* 

## Род  
* 
* 

## Род  
* 
* 
* 

## Род  
* 

## Род  
* 

## Род  
* 
* 

## Род  
* 

## Род  
* 

## Род  
* 

## Род  
* 

## Род  
* 
* 

## Род  
* 
* 
* 

## Род  
* 
* 

## Род  
* 

## Спасылкі 
* Семейство TENEBRIONIDAE (Чернотелки) 

*
Чарнацелкі
Спіс вяснянак Беларусі

У Беларусі адзначана больш за 30 відаў **вяснянак**.

## Сямейства  
### Род  
* 

### Род  
* 

## Сямейства  
### Род  
* 

### Род  
* 
* 

### Род  
* 

## Сямейства  
### Род  
* 
* 
* 
* 

## Сямейства  
### Род  
* 
* 
* 

### Род  
* 
* 
* 
* 
* 
* 

### Род  
* 

### Род  
* 

## Сямейства  
### Род  
* 

## Сямейства  
### Род  
* 

### Род  
* 

### Род  
* 
* 
* 

### Род  
* 

## Сямейства  
### Род  
* 

### Род  
* 

## Спасылкі 
* ВЕСНЯНКИ (Plecoptera) 

*
Вяснянкі
Ароміі

**Ароміі** (*Aromia*) — род жукоў з сямейства вусачоў.

## Літаратура 
*  Обзор видов жуков-усачей (Coleoptera: Cerambycidae) фауны Украины // Вісті Харківського ентомологічного товариства.&nbsp;— 2003 (2004).&nbsp;— 11, №&nbsp;1-2.&nbsp;— с. 24-43
*  До вивчення вусачів (Cerambycidae) Станіславської обл. // Проблеми ентомології на Україні.&nbsp;— К.: Вид-во АН УРСР, 1959.&nbsp;— с. 45-47;
* Загайкевич І. К. Таксономия и экология усачей.&nbsp;— К.: Наукова Думка, 1991.&nbsp;— 420 с.;
*  Жуки-вусачі Івано-Франківської області // мат. конф. «Проблеми вивчення та охорони біорізноманіття Карпат і прилеглих територій».&nbsp;— Івано-Франківськ, 2007.&nbsp;— с. 131—132;
*  Chrząszcze zebrane w górach Sołotwińskich // Sprawozdanie Komisyi Fizyjograficznej. — Kraków, 1880. — 14. — S. 3-12;
* Łomnicki M. Sprawozdanie z wycieczki entomologicznej w góry Stryjskie podjętej w r. 1880 // Sprawozdanie Komisyi Fizyjograficznej. — Kraków, 1882. — 16. — S. 240—254;
* Łomnicki M. Catalogus Coleopterorum Haliciae.&nbsp;— Leopoli, 1884.&nbsp;— S. 1-43;
*  Verzeichniss galizischer Käfer // Beitrage zur Insektenfauna Galiziens.&nbsp;— Krakow, 1873.&nbsp;— S. 7-52.

## Спасылкі 
* Aromia Audinet-Serville, 1833

Катэгорыя:Вусачы
Жыццё Пі (фільм)

**«Жыццё Пі»** () — прыгодніцкая драма рэжысёра Энга Лі ў фармаце 3D. Стужка знята па аднайменным рамане Яна Мартэла, апублікаваным у 2001 годзе. Галоўную ролю ў фільме выканаў індыйскі акцёр-пачатковец Сурадж Шарма.

## Зноскі 
Катэгорыя:Фільмы, музыку да якіх напісаў Майкл Дана
Катэгорыя:Прыгодніцкія фільмы ЗША
Катэгорыя:Фільмы-драмы ЗША
Катэгорыя:Фільмы ЗША ў 3D
Катэгорыя:Фільмы ЗША 2012 года
Катэгорыя:Фільмы 2012 года ў 3D
Катэгорыя:Фільмы IMAX
Катэгорыя:Экранізацыі раманаў
Катэгорыя:Фільмы 20th Century Fox
Катэгорыя:Фільмы пра рэлігію
Катэгорыя:Фільмы пра Індыю
Урацысціс

**Урацысціс** (*Urocystis*) — род грыбоў сямейства . Назва ўпершыню была апублікаваная ў 1870 годзе.

## Апісанне 
Пашыраны на ўсіх мацерыках акрамя Антарктыды. Паразітуюць на раслінах сямейства злакаў, асаковых, сітавых, лілейных, крыжакветных, казяльцовых, першакветных і інш. Выклікаюць на лісці, чаранках, суквеццях, рэдка на каранях уздуцці, палосы, разнастайныя дэфармацыі. На Беларусі найбольш пашыраны , узбуджальнік сцябловай галаўні жыта.

Хламідаспоры шарападобныя, эліпсоідныя або вуглаватыя, з гладкай, рэдка з бутрыстай абалонкай, цёмнаафарбаваныя, адзіночныя або ўтвараюць клубочкі (па 2—3 споры), пакрыты стэрыльнымі сфыферычнымі клеткамі. Перыферычныя клеткі шарападобныя, авальныя або з загнутымі канцамі, з гладкай абалонкай, светлаафарбаваныя, запоўненыя паветрам. Прарастае хламідаспора міцэліем або базідыяй, на верхавінцы якой размешчаны базідыяспоры. У цыкле развіцця адзначана канідыяльнае споранашэнне.	

## Класіфікацыя 
Род *Urocystis* налічвае 242 віды:

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Літаратура 
* 
* *Fuckel, L.* 1870. Symbolae mycologicae. Beiträge zur Kenntniss der Rheinischen Pilze. Jahrbücher des Nassauischen Vereins für Naturkunde. 23-24: 1-459&nbsp;— P. 41.

Катэгорыя:Галаўнёвыя грыбы
Катэгорыя:Роды грыбоў
Ева (карціна)

**«Е́ва»** () — карціна французскага мастака беларускага паходжання Хаіма Суціна, створаная ў 1928 годзе ў Парыжы. Напісана алеем на палатне, мае памер 65 см на 54 см. Калекцыя твораў жывапісу мастакоў Парыжскай школы, у якую ўваходзіць карціна, з’яўляецца гісторыка-культурнай каштоўнасцю рэспубліканскага значэння.

Была набытая «Белгазпрамбанкам» на аўкцыёне «Sotheby’s» у 2013 годзе за 1,8 мільёна долараў ЗША і прывезеная ў Беларусь для папаўнення карпаратыўнай калекцыі банка.

У час перадвыбарнай кампаніі прэзідэнцкіх выбараў ў Беларусі 2020 года, на якіх сваю кандыдатуру высунуў Віктар Бабарыка, былы старшыня праўлення «Белгазпрамбанка», пачаўся ціск на банк з боку дзяржавы, узбуджаны крымінальныя справы. 14 чэрвеня 2020 года старшыня Белтэлерадыёкампаніі Іван Эйсмант паведаміў, што паўтары сотні карцін «далучаны да справы». Карціны па-ранейшаму знаходзіліся ў галерэі «Арт-Беларусь» у Палацы мастацтва, аднак гледачы больш не маглі іх убачаць. Карціна «Ева» стала асновай для палітычных карыкатур супраць пераследу з боку дзеючай улады.
## Зноскі
## Спасылкі 
Катэгорыя:Карціны паводле алфавіта
Катэгорыя:Карціны 1928 года
Катэгорыя:Карціны Хаіма Суціна
Катэгорыя:Карпаратыўная калекцыя Белгазпрамбанка
Прышчэпаў

**Прышчэпаў** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Дзмітрый Філімонавіч Прышчэпаў (1896—1940) — беларускі савецкі дзяржаўны і грамадскі дзеяч.
* Міхаіл Аляксандравіч Прышчэпаў (нар. 1956) — беларускі вучоны, доктар тэхнічных навук.
Леанід Сяргеевіч Пузырэўскі

**Леанід Сяргеевіч Пузырэўскі** (нар. , ) — беларускі вучоны, доктар эканамічных навук (1978), прафесар (1981).

## Біяграфія 
Скончыў Ленінградскі інстытут інжынераў чыгуначнага транспарту (1960). Працаваў канструктарам, тэхнолагам, старшым майстрам цеплавозабудаўнічага завода, узначальваў лабараторыю Кіраўскага завода ў Ленінградзе, выкладчык, загадчык кафедры, дэкан факультэта Ленінградскага фінансава-эканамічнага інстытута. У 1987—1993 гадах — рэктар Далёкаўсходняга інстытута савецкага гандлю.

З 1994 года ў Санкт-Пецярбургу: працаваў у палітэхнічным, архітэктурна-будаўнічым інстытутах, гуманітарным універсітэце прафсаюзаў.

Аўтар шэрага навуковых прац.

## Літаратура 
* Пузырэўскі Леанід Сяргеевіч // Памяць : Гарадоцкі р-н : гісторыка-дакументальныя хронікі гарадоў і раёнаў Беларусі / уклад. С. І. Садоўская; рэдкал. Н. А. Бурунова [і інш.]. — Мн., 2004. — С. 714.

Катэгорыя:Выкладчыкі СПбДПУ
Катэгорыя:Рэктары ВНУ Расіі
Катэгорыя:Дэканы
Катэгорыя:Эканамісты СССР
Катэгорыя:Эканамісты Расіі