Клаус Хасельман

**Клаус Хасельман** (*Klaus Hasselmann*; нар. 25 кастрычніка 1931, Гамбург) — нямецкі фізік, акіянолаг, метэаролаг, кліматолаг, статыстык. Эмерыт-прафесар, доктар медыцынскіх навук (1957). Эмерыт дырэктар-заснавальнік Інстытута метэаралогіі Макса Планка (1974—1999), у 1988—1999 гады таксама першы навуковы дырэктар Нямецкага кліматычнага вылічальнага цэнтра. Замежны член Шведскай Каралеўскай акадэміі навук. Другі найбольш цытуемы вучоны ў галіне глабальнага пацяплення за перыяд з 1991 па 2001 гады. Лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіцы (2021).

## Біяграфія 
У 1934 годзе яго сям’я эмігравала ў Англію, а ў 1949 годзе вярнулася ў Гамбург. З 1950 па 1955 гады вывучаў фізіку і матэматыку ў тамтэйшым універсітэце, дыпламаваўся пад пачаткам прафесара Карла Вігарда. Яго аднакурснікамі там былі Вольфганг Кунд і Эвальд Рыхтэр, а адным з выкладчыкаў — Паскуаль Ёрдан. З 1955 па 1957 год вывучаў фізіку і гідрааэрадынаміку ў Гётынгенскім універсітэце і Інстытуце гідрааэрадынамікі імя Макса Планка, у тым жа 1957 годзе першым атрымаў доктарскую ступень па фізіцы пад кіраўніцтвам прафесара Вальтэра Толм’ена. У 1957—1961 гады быў памочнікам-даследчыкам прафесара Карла Вігарда. У 1961—1964 гадах працаваў асістэнтам і асацыяваным прафесарам Каліфарнійскага універсітэта ў Лос-Анджэлесе. Туды яго запрасіў Уолтэр Манк, з якім ён пазнаёміўся ў тым жа 1961 годзе. У 1963 годзе хабілітаваўся ў Гамбургу, у 1964—1966 гадах працаваў лектарам універсітэта ў Гамбургу, з 1966 па 1975 гады быў прафесарам. У 1974—1999 гадах займаў пасаду дырэктара-заснавальніка Інстытута метэаралогіі Макса Планка. У 1988—1999 гады быў першым навуковым дырэктарам Нямецкага кліматычнага вылічальнага цэнтра. Быў віцэ-старшынёй і членам праўлення Еўрапейскага кліматычнага форуму (сёння Глабальны кліматычны форум) на працягу многіх гадоў да 2018 года.

Член Еўрапейскай акадэміі (1988), Еўрапейскай акадэміі навук і мастацтваў, Нямецкага метэаралагічнага таварыства, Таварыства прыкладной матэматыкі і механікі, член Амерыканскага геафізічнага Саюза, ганаровы член Еўрапейскага Саюза навук аб Зямлі, ганаровы фела Каралеўскага метэаралагічнага таварыства (2014).

Ажаніўся ў 1957 годзе, мае трох дзяцей.

Аўтар кнігі *Seventy Years of Exploration in Oceanography: A Prolonged Weekend Discussion with Walter Munk* (2010).

## Узнагароды 
* Медаль Джэймса Мэйселуэйна (1964)
* Залаты медаль Свердрупа (1971)
* Прэмія па ахове навакольнага асяроддзя (Нямецкага фонда аховы навакольнага асяроддзя) (1998)
* Ганаровы доктар універсітэта Усходняй Англіі (2000)
* Медаль Вільгельма Б’еркнеса (2002)
* Залаты медаль іспанскага ўніверсітэта Алькала (2005)
* Прэмія IMSC (2007)
* BBVA Foundation Frontiers of Knowledge Award (2009)
* Нобелеўская прэмія па фізіцы (2021)

## Спасылкі 
* https://www.mpimet.mpg.de/en/staff/externalmembers/klaus-hasselmann/ 
* Еўрапейская акадэмія
* https://www.aip.org/history-programs/niels-bohr-library/oral-histories/33645
* https://globalclimateforum.org/portfolio-item/hasselmann/
* Scientific symposium to honour MPI-M’s founding director Klaus Hasselmann

Катэгорыя:Лаўрэаты Нобелеўскай прэміі з Германіі
Катэгорыя:Лаўрэаты Нобелеўскай прэміі па фізіцы
Катэгорыя:Ганаровыя дактары
Катэгорыя:Члены Еўрапейскай акадэміі
Катэгорыя:Члены Шведскай каралеўскай акадэміі навук
Катэгорыя:Матэматыкі Германіі
Катэгорыя:Лаўрэаты Нобелеўскай прэміі паводле алфавіта
Катэгорыя:Выпускнікі Гамбургскага ўніверсітэта
Катэгорыя:Выпускнікі Гётынгенскага ўніверсітэта
Катэгорыя:Выкладчыкі Гамбургскага ўніверсітэта
Катэгорыя:Фізікі Германіі
Катэгорыя:Акіянолагі
Катэгорыя:Метэаролагі
Катэгорыя:Кліматолагі