open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Расійская акупацыя Жытомірскай вобласці

**Расійская акупацыя Жытомірскай вобласці** — ваенная акупацыя, якая пачалася 26 лютага 2022 года, праз 2 дні пасля пачатку расійскага ўварвання ва Украіну. Горад Жытомір не быў захоплены, але падвергся бамбардзіроўцы. Аднак былі захоплены невялікія гарады і пасёлкі на паўночным захадзе і поўначы цэнтральнай часткі Корасценскага раёна, паблізу мяжы Кіеўскай вобласці.

## Акупацыя 
Расійскія войскі ўвайшлі з Гомельскай вобласці Беларусі ў Жытомірскую вобласць, спачатку захапілі некалькі населеных пунктаў, такіх як Пэршатраўнэвэ, Выступовычы і Радча. Пазней на поўнач цэнтральнай часткі Жытомірскай вобласці ўвайшлі дадатковыя расійскія войскі, якія захапілі Чырвонасілку, Селезаўку і Сырнісце. У час найбольшага пашырэння зона акупацыі складала 1421,16 км² (548,71 міль²).

31 сакавіка 2022 годзе ўкраінскія войскі вызвалілі Селезаўку і Сырнісце, расійскія войскі працягвалі трымаць толькі Чырвонасілку, Пэршатраўнэвэ, Радчу і некалькі невялікіх вёсак.

Да 2 красавіка 2022 года ўкраінскія афіцыйныя асобы заявілі, што рэгіён вызвалены ад расійскіх войск. Губернатар Жытомірскай вобласці Віталь Бучэнка заявіў, што расійскія вайскоўцы пакінулі ў гарадах і дамах баявую тэхніку і міны.

8 красавіка 2022 годзе расійскія войскі выйшлі з усіх акупаваных імі тэрыторый на поўначы Украіны.

## Гл. таксама 
* 
** Расійская акупацыя Аўтаномнай Рэспублікі Крым і Севастопаля
** Расійская акупацыя Данецкай вобласці
** Расійская акупацыя Запарожскай вобласці
** Расійская акупацыя Кіеўскай вобласці
** 
** Расійская акупацыя Мікалаеўскай вобласці
** 
** Расійская акупацыя Харкаўскай вобласці
** Расійская акупацыя Херсонскай вобласці
** 
** 
* Анексія Крыма Расіяй
* Анексія Паўднёвай і Усходняй Украіны Расіяй

Катэгорыя:Гісторыя Жытомірскай вобласці
Жытомірская вобласць
Вольга Сільвестраўна Шыкунец

**Вольга Сільвестраўна Шыкунец** (, в. Беражное, гміна Столін, Столінскі павет, Палескае ваяводства, Польская Рэспубліка — , Столінскі раён) — Герой Сацыялістычнай Працы (1966).

## Біяграфія 
Пасля вайны атрымала няпоўную сярэднюю адукацыю ў мясцовай школе і пачала працаваць ільнаводам у калгасе «Новае жыццё». За высокі ўраджай ільну была ўзнагароджана медалём Усесаюзнай сельскагаспадарчай выстаўкі (УСГВ). Пасля замужжа пераехала ў вёску Лядзец Давыд-Гарадоцкага раёна. Там жа ў 1957 годзе пачала працаваць паляводам у мясцовым калгасе імя Леніна, а праз год перайшла даяркай на малочнатаварную ферму.

У 1963 годзе была пераведзена цялятніцай на ферму па адкорме маладняку буйной рагатай жывёлы. Да канца сёмай пяцігодкі (1959—1965) увайшла ў лік перадавых жывёлаводаў раёна і вобласці.

Некалькі разоў прымала ўдзел ва Усесаюзнай сельскагаспадарчай выстаўцы, была ўзнагароджана медалямі і дыпломамі галоўнага выставачнага камітэта.

Працавала ў калгасе імя Леніна да выхаду на заслужаны адпачынак. Была дэпутатам Брэсцкага абласнога, Столінскага раённага і Лядзецкага сельскага Саветаў дэпутатаў працоўных.

## Узнагароды 
У 1966 годзе за дасягнутыя поспехі ў развіцці жывёлагадоўлі, павелічэнні вытворчасці і нарыхтовак мяса, малака, яек, воўны і іншай прадукцыі было прысвоена званне Героя Сацыялістычнай Працы з уручэннем ордэна Леніна і залатога медаля «Серп і Молат». Узнагароджана ордэнамі Леніна (1966), «Знак Пашаны» (1973), Ганаровай граматай Вярхоўнага Савета БССР (1987), медалямі.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Беларуская ССР : кароткая энцыклапедыя : у 5 т. — Мінск, 1981. — Т. 5. — С. 677.
* Белорусская ССР : краткая энциклопедия : в 5 т. — Минск, 1982. — Т. 5. — С. 692.
* Земные звезды : очерки о Героях Социалистического Труда Брестской области / сост.: П. П. Сутько и др. — Минск, 1978. — С. 351—355.
* Памяць : Столінскі раён : гісторыка-дакументальная хроніка гарадоў і раёнаў Беларусі / укладальнік Ю. С. Юркевіч. — Мінск, 2003. — С. 466.
* Сцяганосцы новага, перадавога / склад. У. В. Мацвееў. — Мінск, [1967?]. — С. 286—294.
* Твои герои, Беларусь! Герои Социалистического Труда : биографический справочник. — Минск, 2014. — С. 241.

Катэгорыя:Дэпутаты Брэсцкага абласнога Савета дэпутатаў
Катэгорыя:Дэлегаты XXV з’езда КПСС
Катэгорыя:Дэпутаты Столінскага раённага Савета дэпутатаў
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Столінскім раёне
Катэгорыя:Постаці савецкай жывёлагадоўлі
Катэгорыя:Постаці беларускай жывёлагадоўлі
Джавані Батыста Мароні

**Джавані Батыста Мароні**, таксама *Джамбатыста Мароні* (; каля 1522, Альбіна, правінцыя Бергама — , Бергама) — італьянскі мастак, адзін з найбуйнейшых партрэтыстаў XVI стагоддзя.

## Біяграфія 
Сын архітэктара, вучыўся ў Алесандра Банвічына (Марэта) у Брэшыі. Працаваў у Трэнта, Бергама (у канцы 1540-х гг.), Альбіна, Вероне, Мілане. Два кароткія тэрміны знаходжання Мароні ў Трэнта супалі з двума пасяджэннямі Трыдэнцкага сабора (1546—1548 і 1551—1553), да гэтага перыяду адносяцца работы мастака ў алтары сабора Санта-Марыя Маджорэ ў Бергама. Тады ж ён пазнаёміўся з Тыцыянам (легенда XIX ст. аб вучнёўстве ў Тыцыяна ў цяперашні час не пацвярджаецца). Адчуў уплыў Ларэнца Лота і Джыралама Савальда. Быў у Бергама вельмі запатрабаваным партрэтыстам.

Катэгорыя:Мастакі Італіі XVI стагоддзя
Катэгорыя:Мастакі маньерызму
Катэгорыя:Мастакі-партрэтысты Італіі
Мортэнсен

**Мортэнсен** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Віга Мортэнсен — амерыканскі акцёр дацкага паходжання
* Дэйл Мортэнсен — амерыканскі эканаміст, лаўрэат Нобелеўскай прэміі
* Рыхард Мортэнсен — дацкі мастак
Хісікава Маранобу

**Хісікава Маранобу** ( — ) — японскі мастак і гравёр, адзін з найбуйнейшых прадстаўнікоў стылю укіё-э, пачынаючы з 1670-х гадоў.

## Жыццё і творчасць 
Нарадзіўся ў заможнай сям’і майстра па афарбоўцы тканін і вышыўцы залатымі і сярэбранымі ніткамі, у мястэчку Кёнан правінцыі Ава, каля Такійскага заліва. Маранобу займаўся сямейным рамяством, пакуль у 1657 годзе не згарэла майстэрня бацькі. Доўгая практыка па дэкаратыўным упрыгожванні тканін, якой ён займаўся ў майстэрні бацькі, адбілася ў далейшым на стылі яго гравюр: жанчыны ў гэтых творах апрануты ў прыгожа дэкараваныя адзенні, што надавала гравюрам дадатковы мастацкі эфект.

У 1660-х гадах ён перабраўся ў Эда, дзе самастойна вывучаў традыцыйныя стылі малявання ў манеры школ Тоса і Кано. Галоўным настаўнікам Маранобу, які даў яму ўменне валодаць дэкаратыўным і акадэмічным стылем традыцыйнага японскага жывапісу, быў Майстар Камбун, які працаваў у перыяд з 1660 па 1673 год. Спачатку Маранобу займаецца выключна ілюстраваннем кніг, пасля яго ілюстрацыі-гравюры разглядаюцца ўжо як самастойныя творы мастацтва. Маранобу не з’яўляецца заснавальнікам жанру укіё-э, але гэта быў першы майстар укіё-э, пра якога захаваліся біяграфічныя звесткі.

Першыя вядомыя працы Маранобу, падпісаныя яго імем, адносяцца да 1672 года; больш раннія яго творы не захаваліся. У 1670-я гады ён становіцца найбуйнейшым майстрам укіё-э і застаецца ім да сваёй смерці. Яго лічаць заснавальнікам школы Хісікава або Эда, мастаком, уплыў якога на жывапіс працягваўся да канца XIX стагоддзя.

Захавалася каля 150 альбомаў, створаных рукой Маранобу, у якіх ён выкарыстоўвае традыцыйную манахромную тэхніку гравюры.

 
Катэгорыя:Мастакі Японіі
Катэгорыя:Мастакі XVII стагоддзя
Катэгорыя:Гравёры Японіі
Рыхард Мортэнсен

**Рыхард Стангэ Мортэнсен** (; ,  — , Эйбі) — дацкі мастак, адзін з найбуйнейшых мастакоў Даніі XX стагоддзя.

## Жыццё і творчасць 
У 1931—1932 гадах вывучаў жывапіс у дацкай Каралеўскай мастацкай акадэміі. У 1937 годзе прыехаў у Парыж, дзе працягваў сваю адукацыю і пазнаёміўся з такой плынню ў жывапісе, як сюррэалізм. У пачатковы перыяд сваёй творчасці, у пачатку 1930-х гадоў, знаходзіўся пад моцным уплывам твораў В. Кандзінскага, якія прываблівалі яго і абстрактнай формай, і іх сюррэалістычным бокам. У 1934 годзе стаў адным з сузаснавальнікаў мастацкай групы «Лініі». Пазней у яго працах з’яўляецца схільнасць да экспрэсіянізму.

Удзельнічаў у шэрагу прэстыжных міжнародных мастацкіх выставак сучаснага мастацтва — documenta I (1955), documenta II (1959), documenta III (1964) — усе ў Каселі. Працы яго выстаўляліся на біенале ў Венецыі (1960). У 1964—1980 гадах — прафесар дацкай Каралеўскай мастацкай акадэміі ў Капенгагене.

Катэгорыя:Мастакі Даніі
Катэгорыя:Мастакі XX стагоддзя
Катэгорыя:Мастакі-абстракцыяністы
Ян Мостарт

**Ян Мостарт** (; каля 1475,  — 1555, там жа) — нідэрландскі жывапісец эпохі Адраджэння. Вядомасць атрымаў у асноўным пераважна дзякуючы сваім рэлігійнымі сюжэтам і партрэтам. 

Упершыню згадваецца ў 1498 у сувязі з жаніцьбай і пакупкай дома ў родным горадзе. Адным з самых вядомых яго твораў стаў «Пейзаж з эпізодам заваявання Амерыкі». Ян Мостарт быў прызначаны «painctre aux honneurs» (жывапісцам з адзнакай) Маргарытай Аўстрыйскай, губернатарам Габсбургскіх Нідэрландаў, але ў выніку, Ян Мостарт не стаў прыдворным мастаком Маргарыты. 

Катэгорыя:Мастакі Нідэрландаў XV стагоддзя
Катэгорыя:Мастакі Нідэрландаў XVI стагоддзя
Катэгорыя:Мастакі Адраджэння
Франц Адам фон Вальдштайн

Граф **Франц дэ Паула Адам фон Вальдштэйн** (, 1759, Вена — 1823, Багемія) — аўстрыйскі батанік з графскага роду Вальдштайнаў.

У маладосці быў рыцарам Мальтыйскага ордэна і неаднаразова ўдзельнічаў у ваенных дзеяннях, галоўным чынам супраць турак.

У 1789 годзе захапіўся батанікай. На працягу сямі гадоў працаваў разам з  падарожнічаў разам з ім па Венгрыі, збіраючы ўзоры раслін, часам адцягваючыся для ўдзелу ў бітвах. Стаў сааўтарам Кітайбеля па трохтомніку «Апісанні і малюнкі рэдкіх раслін Венгрыі» (, Вена, 1803—1812).

Атрымаўшы ў спадчыну маёнтак у Багеміі, ён заснаваў там школы для юнацтва і склаў багатую батанічную калекцыю, завешчаную ім потым Чэшскаму музею ў Празе.

## Імем Вальдштайна названыя 
 — род растений из семейства 

Віды:

* 
* 

## Літаратура 
* https://web.archive.org/web/20070801224235/http://www.alpengarten-villach.at/deutsch.pdf
* http://hbc.bas-net.by/plantae/rus/plantaeinfo.php?gen=Waldsteinia&spec=ternata 

Катэгорыя:Члены Гётынгенскай акадэміі навук
Катэгорыя:Батанікі Аўстрыі
Фарнц Адам
Катэгорыя:Памерлі ва Усцецкім краі
Луіза Муаён

**Луіза Муаён** (; ,  — , там жа) — французская мастачка эпохі барока.

## Біяграфія 
Нарадзілася ў строгай кальвінісцкай сям’і ў Парыжы ў 1609 ці 1610 годзе. Яна была адной з семярых дзяцей; яе брат Ісак таксама стаў мастаком. Бацька, Нікаля Маён, быў пейзажыстам і партрэтыстам, а таксама гандляром творамі мастацтва; маці, Мары Жыльбер, — дачкой ювеліра. Першыя ўрокі малявання Луіза атрымала ў свайго бацькі, аднак ён памёр, калі ёй было 10 гадоў. У наступным годзе маці Луізы выйшла замуж за іншага мастака і гандляра творамі мастацтва, Франсуа Гарнье. Гарнье даваў урокі па мастацтве Луізе. Сям’я Муаён жыла ў парыжскім раёне Сен-Жэрмен-дэ-Прэ, дзе было шмат пратэстанцкіх бежанцаў з Нідэрландаў, уключаючы мастакоў. Гэтыя мастакі пазнаёмілі Луізу з іх традыцыйным мастацтвам нацюрморта, які паўплываў на станаўленне яе ўласнага стылю.

Луіза Муаён пражыла ўсё жыццё ў Парыжы. Памерла ад хваробы сэрца ў 1696 годзе.

Большасць яе работ — нацюрморты, выкананыя вытанчанай тэхнікай, — былі створаны ў 1630-х гадах, да ўступлення ў 1640 годзе ў шлюб з багатым купцом Эцьенам Жырардам дэ Шанкурам. Апошнія працы напісаны мастачкай у 1645 годзе.

Катэгорыя:Мастакі Францыі XVII стагоддзя
Катэгорыя:Мастакі барока
Катэгорыя:Майстры нацюрморта Францыі
Allium albovianum

**Allium albovianum**&nbsp;— від травяністых раслін роду  сямейства , эндэмік Грузіі.

## Таксанамія 
Класіфікацыя Кронквіста (1988) адносіла гэты род да , пазней паводле вынікаў філагенетычных даследаванняў род  быў выдзелены ў асобнае сямейства  (), аднак у больш позняй Сістэме класіфікацыі APG III (2009) роды, якія ўваходзілі ў гэта сямейства, былі ўключаны ў сямейства .

Насяляе вапняк; альпійскі пояс.

Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1935 годзе
Катэгорыя:Цыбуля
Катэгорыя:Флора Азіі
Ганс Мульчэр

**Ганс (Ханс) Мульчэр** (; пам. каля 1467) — нямецкі скульптар і жывапісец, прадстаўнік ульмскай школы ў мастацтве готыкі, папярэднік Паўночнага Адраджэння.

## Жыццё і творчасць 
Дакладная дата нараджэння невядомая. Пачатковую адукацыю як мастак і скульптар атрымаў у роднай яму вобласці Альгай, на поўдні сучаснай Баварыі. Затым падвышаў сваё майстэрства, вандруючы па Германіі і Еўропе навучаючыся ў розных майстроў, у тым ліку ў Клауса Слютэра, знаёмячыся з новымі плынямі ў мастацтве, у першую чаргу ў паўночнай Францыі і Нідэрландах. У 1427 годзе становіцца грамадзянінам горада Ульм. У тым жа годзе бярэ шлюб з Адэльгейд Кіцын. Ва Ульме стаў вядомым майстрам скульптуры і жывапісу, мастацкае атэлье Мульчэра было ў ліку найбуйнейшых у горадзе. У гэтай майстэрні таксама працаваў брат Ганса, скульптар Генрых Мульчэр.

У 1429 годзе Г. Мульчэр заканчвае свайго «Вялікапакутніка» на заходнім партале Ульмскага сабора.

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Бадэн-Вюртэмбергу
Катэгорыя:Мастакі Германіі XV стагоддзя
Катэгорыя:Скульптары Германіі
Катэгорыя:Скульптары готыкі
Катэгорыя:Мастакі готыкі
Герхард Мунтэ

**Герхард Петэр Франц Мунтэ** (; 1849—1929) — нарвежскі мастак і ілюстратар.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў сям’і ўрача Крыстафера Мунтэ, сярод яго дзяцей былі таксама гісторык — Хартвіг Андрэас Мунтэ, пісьменніца Маргрэтэ Мунтэ і афіцэр Карл Оскар Мунтэ. Сярод сваякоў былі таксама гісторыкі і мастакі. У 1863 годзе Герхарда адправілі ў Хрысціянію для вывучэння медыцыны, але паколькі ён выявіў мастацкія здольнасці, бацька рэкамендаваў яму заняцца мастацтвам прафесійна. З 1870 года ён навучаўся ў Юхана Экерсберга, і да 1874 года працаваў у М. Мюлера і К. Бергсліна. У 1874—1876 гады Мунтэ навучаўся ў А. Ахенбаха ў Дзюсельдорфе. У 1877 годзе Г. Мунтэ размясціўся ў Мюнхене, дзе працаваў да 1882 года. Яго працы выстаўляліся на Сусветных выстаўках у Парыжы 1900 і 1904 гадоў.

Катэгорыя:Кавалеры ордэна Палярнай зоркі
Катэгорыя:Мастакі Нарвегіі
Катэгорыя:Мастакі XIX стагоддзя
Катэгорыя:Мастакі XX стагоддзя
Катэгорыя:Мастакі-ілюстратары
Эда Мурціч

**Эда Мурціч** (; , Веліка-Пісаніца — , ) — харвацкі мастак, які працаваў у стылях лірычнай абстракцыі і абстрактнага экспрэсіянізму. Працаваў з рознымі формамі выяўленчага мастацтва, уключаючы алейны жывапіс, гуаш, графічны дызайн, кераміку, мазаіку, фрэскі і дызайн тэатральных дэкарацый. Мурціч шмат падарожнічаў, а таксама выстаўляўся ў Еўропе і Паўночнай Амерыцы, атрымаўшы міжнароднае прызнанне за свае працы, якія можна знайсці ў музеях, галерэях і прыватных калекцыях па ўсім свеце. Ён быў адным з заснавальнікаў арт-групы «Сакавік» у 1956 годзе. Цікавасць да мастацтва Эда Мурціча працягвае расці, у тым ліку за кошт рэтраспектыўных выставак яго творчасці ў буйных музеях.

Катэгорыя:Мастакі Югаславіі
Катэгорыя:Мастакі Харватыі
Катэгорыя:Мастакі XX стагоддзя
Катэгорыя:Мастакі-абстракцыяністы
Кверфурт

**Кверфурт** () — горад у Германіі, у зямлі Саксонія-Ангальт. Уваходзіць у склад раёна Зале. Размяшчаецца на захад ад горада Гале.
Упершыню згадваецца паміж 881 і 899 гадамі. Насельніцтва складае  чалавек (на 31 снежня 2014 года). Плошча — 155,23 км². Афіцыйны код — 15 2 61045.

## Насельніцтва 
## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Георг Мухэ (1895—1987) — нямецкі мастак, графік, архітэктар.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Гарады Саксоніі-Ангальт
Фёдар Рыгоравіч Фадзееў

**Фёдар Рыгоравіч Фадзееў** (нар. , в. Новая Мікалаеўка, Палтаўскі раён, Уральская вобласць) — ганаровы чыгуначнік, Герой Сацыялістычнай Працы (1959).

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў сялянскай сям’і ўральскіх казакоў. Яшчэ падлеткам вырашыў стаць чыгуначнікам, паехаў вучыцца ў чыгуначнае вучылішча. 12 чэрвеня 1943 года ён стаў памочнікам машыніста паравоза Ташкенцкай чыгункі.

У жніўні 1944 года ў складзе паравозных брыгад прыбыў у вызвалены ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў Брэст, удзельнічаў у аднаўленні чыгункі, разбуранай вайной, перавозках ваенных грузаў для фронту.

З 1945 года працаваў брыгадзірам лакаматыўнага дэпо станцыі Брэст, машыністам цеплавоза, з 1974 года — машыністам-інструктарам лакаматыўных брыгад. З’яўляўся адным з першых ініцыятараў ваджэння цяжкавагавых цягнікоў на Беларускай чыгунцы.
 
Быў дэлегатам ХХV з’зда КПБ, ХХІ з’езда КПСС.

У 1962—1965 гадах вучыўся завочна ў Брэсцкім чыгуначным тэхнікуме па спецыяльнасці «Цеплавозная гаспадарка». З 1965 года перавялі ў пасажырскі рух, вадзіў цягнікі на Кіеў, Бранск, Лунінец, Гомель. Працоўны стаж у Брэсцкім дэпо — 52 гады, з якіх 14 гадоў ён быў машыністам манеўранага цеплавоза на станцыі Брэст-Усходні.

У Брэсцкім музеі чыгуначнай тэхнікі сярод экспанатаў знаходзіцца паравоз серыі Эр-17-750-01, выпушчаны ў 1943 годзе на Каломенскім машынабудаўнічым заводзе. На гэтым паравозе старшым машыністам працаваў Ф. Р. Фадзееў.

## Узнагароды 
Узнагароджаны ордэнамі Леніна, Айчыннай вайны ІІ ступені, Ганаровай граматай ЦК ЛКСМБ. 1 жніўня 1959 года было прысвоена званне Героя Сацыялістычнай Працы.

## Літаратура 
* Фадеев Фёдор Григорьевич // Твои герои, Беларусь! Герои Социалистического Труда : биогр. справочник / сост. И. Н. Кулан [и др.]. Минск, 2014. С. 223.
* 
* Фадзееў Фёдар Рыгоравіч // Памяць. Брэст : гіст.-дакум. хроніка : у 2 кн. Мінск, 2001. Кн. 2. С. 619.

Катэгорыя:Выпускнікі Брэсцкага дзяржаўнага каледжа чыгуначнага транспарту
Катэгорыя:Ганаровыя чыгуначнікі
Катэгорыя:Чыгуначнікі Беларусі
Катэгорыя:Дэлегаты XXI з’езда КПСС
Катэгорыя:Чыгуначнікі СССР
Мангёндэ

**Мангёндэ** () — малы населены пункт (вёска) за 12 км на паўднёвы захад ад Пхеньяна. Адміністрацыйна ўваходзіць у правінцыю Пхеньян. Назва вёскі складаецца з элементаў «дзесяць тысяч» (*ман*), «пейзаж» (*ген*), «зялёны пагорак» (*дэ*) і звязана з выглядам з мясцовых пагоркаў на раку Тэданган.

## Гісторыя 
Мангёндэ вядома як родная вёска Кім Ір Сена. Тут ён правёў першыя восем гадоў свайго жыцця. У сучаснай КНДР Мангёндэ з’яўляецца усепачытальным месцам палітычнага паломніцтва. Дом, у якім нарадзіўся Кім Ір Сен, ператвораны ў музей.

У экспазіцыі музея прадстаўлены чарнільніца і пісьмовы стол Кім Ір Сена. Недалёка ад дома знаходзіцца калодзеж, ваду з якога ў дзяцінстве піў Кім Ір Сен.

На самым высокім месцы ў наваколлі Мангёндэ размешчана назіральная пляцоўка з павільёнам, адкуль адкрываецца панарама Пхеньяна. У 1982 годзе тут быў адкрыты парк культуры і адпачынку працоўных. Побач размешчана Мангёндэскае рэвалюцыйнае вучылішча.

## У культуры 
У патрыятычнай моладзевай песні «Круглы месяц Мірона» згадваецца Мангёндэ. Аб Мангёндэскім рэвалюцыйным вучылішчы спяваецца ў песні «Два дрэвы». Мангёндэ адлюстроўвалася на шэрагу банкнот КНДР, пачынаючы з 1978 года. Малюнак вёскі быў змешчаны на банкноту наміналам 100 вон. Мангёндэ разам з партрэтам Кім Ір Сена былі намаляваныя на купюрах наміналам 100, 1000, 5000 вон аж да 2009 года.

У красавіку 2016 года ў Пхеньяне прайшла выстаўка карцін 1970-х і 1980-х гадоў, прысвечаных Кім Ір Сену. У іх ліку былі карціны «Мангёндэ — месца нараджэння прэзідэнта Кім Ір Сена» і «Мангёндэ вясной».

## Літаратура 
* Журналы: «Корея», «Корея сегодня»
* А. К. Северяйнен (Кулешов). «Мангендэ ты моя, Мангендэ». Изд-во «Экзотика», Петрозаводск, 1990

## Спасылкі 
* Родны дом прэзідэнта Кім Ір Сена ў Мангёндэ. — Naenara (КНДР)
* на сайце тур. кампаніі Аінатур (КНДР)
* Мангёндэ на сайце North Korea Online Travel Guide
* Інфармацыя агенцтва ’Koryo Tours’

Катэгорыя:Населеныя пункты Паўночнай Карэі
Allium austrokyushuense

**Allium austrokyushuense**&nbsp;— від травяністых раслін сямейства ; эндэмік Японіі.

## Батанічнае апісанне 
Шматгадовая расліна вышынёй ад 20 да 60&nbsp;см. Лісце лінейнае, даўжынёй 20-50&nbsp;см і дыяметрам 2-3&nbsp;мм. Суквецці шарападобныя шматкветкавыя, на кончыку кветкавага сцябла. Лісточкі калякветніка маюць пурпурны колер, даўжынёй 9&nbsp;мм.

Сезон цвіцення: лістапад-снежань.

Расце на горных лугах.

Катэгорыя:Цыбуля
Катэгорыя:Флора Усходняй Азіі
Му Цы

**Му Цы** (1181/1210, правінцыя Сычуань, Кітай — 1250/1281, правінцыя Чжэцзян, Кітай) — адзін з вядучых прадстаўнікоў чаньскага жывапісу і найбуйнейшы мастак эпохі Паўднёвая Сун.

## Біяграфія 
Му Цы — псеўданім будыйскага манаха Фачаня (у свеце насіў прозвішча Лі). Атрымаўшы традыцыйную адукацыю, ён пераехаў на паўднёвы ўсход і прыняў будызм. Спачатку Му Цы стаў паслушнікам у манастыры Чанцынсы (правінцыя Чжэцзян), а праз некаторы час — настаяцелем ім жа заснаванага манастыра Людунсы ў прыгарадзе сталіцы Ліньань, куды ў свой час прыязджаў жыць жывапісец Лян Кай.

Прайшоў навучанне ў вядомага ў той час чаньскага мастака Учжунь Шыфаня і падтрымліваў цесныя кантакты з японскімі манахамі, якія жылі ў сталіцы Паўднёвай Сун, таму пераважная большасць работ Му Цы ў хуткім часе апынулася ў будыйскіх манастырах Японіі.

У манастыры Людунсы, які ўзначальвае Му Цы, узнік галоўны цэнтр чаньскага жывапісу. Манах ствараў свае творы, не выходзячы за межы асноўных кітайскіх жанраў.

Катэгорыя:Мастакі Кітая
Катэгорыя:Мастакі XIII стагоддзя
Allium azaurenum

**Allium azaurenum**&nbsp;— від травяністых раслін роду  сямейства ; эндэмік Сірыі.

## Батанічнае апісанне 
Цыбуліна авальна-канічная, ≈ 3—4 см папярок; абалонкі жаўтлявыя.

## Таксанамія 
Класіфікацыя Кронквіста (1988) адносіла гэты род да , пазней паводле вынікаў філагенетычных даследаванняў род  быў выдзелены ў асобнае сямейства  (), аднак у больш позняй Сістэме класіфікацыі APG III (2009) роды, якія ўваходзілі ў гэта сямейства, былі ўключаны ў сямейства .

Катэгорыя:Цыбуля
Катэгорыя:Флора Азіі
Георг Мухэ

**Георг Мухэ** (; , Кверфурт — , Ліндау) — нямецкі мастак, архітэктар і графік.

## Жыццё і творчасць 
Яшчэ ў юнацтве, падчас школьнага навучання Георг Мухэ сур’ёзна займаўся жывапісам і графікай, капіраваў творы вядомых майстроў. Ва ўзросце 17 гадоў Мухэ пакідае школу і бярэ ў Мюнхене прыватныя ўрокі жывапісу. У 1914 годзе ён прыязджае ў Берлін, дзе ўваходзіць у групу мастакоў, якія прадстаўлялі галерэю Герварта Вальдэна «Der Sturm». У 1916 годзе Вальдэн сумесна з Максам Эрнстам арганізуе для юнага Мухэ выстаўку з 22 яго прац. Нягледзячы на адсутнасць сістэмнай мастацкай адукацыі, школа мастацтваў пры групе «Sturm» высока ацэньвае талент Мухэ і прымае яго ў верасні 1916 г. выкладчыкам. У 1917 годзе ён прымае ўдзел у далейшых выстаўках галерэі «Sturm», нараўне з Паўлем Клее і Аляксандрам Архіпенкам.

У 1918 годзе мастак прызываецца ў германскае войска і ўдзельнічае ў апошніх бітвах Першай сусветнай вайны, што робіць яго перакананым пацыфістам. Пасля 1919 года Мухэ жыве ў Берліне; ён становіцца членам левай лістападаўскай групы мастакоў і ўдзельнічае ў яе выстаўках у 1927—1929 гадах. У 1920 годзе Мухэ запрашаецца Вальтэрам Гропіусам у школу Баўхаўс у Веймар, дзе выкладае ксілаграфію, а затым, у 1921—1927 гадах, кіруе класам ткацтва. У 1923 годзе ён узначальваў камісію па арганізацыі першай выстаўкі «Баўхаўса». У 1925—1926 гадах ён, сумесна з архітэктарам Рыхардам Паўлікам, праектуе «Сталёвы дом» (Stahlhaus) у Дэсау.

У 1927 годзе мастак вярнуўся ў Берлін і да 1930 года выкладаў там у прыватнай школе Іаганеса Ітэна, з якім Мухэ звязвала даўняя сяброўская і творчая сувязь. Акрамя гэтага, Ітэн і Мухэ абодва прытрымліваліся вучэння «маздазнан» — заснаванага на зараастрызме ўсходняга культу. У 1931—1933 гадах Георг Мухэ — прафесар жывапісу ў Акадэміі мастацтваў Брэслаў. Пасля прыходу ў Германіі да ўлады нацыянал-сацыялістаў працы мастака былі аднесены да твораў дэгенератыўнага мастацтва. Згодна з дэкрэтам Гебельса ад 30 ліпеня 1937 года 13 палотнаў Мухэ былі канфіскаваны, і два з іх выстаўлены ў тым жа годзе на выстаўцы «дэгенератыўнага мастацтва» ў Мюнхене.

Да 1938 года Мухэ працуе выкладчыкам у школе «Мастацтва і праца» ў Берліне, займаецца насценным роспісам. З 1939 года ён у Крэфельдзе, куды быў запрошаны Ітэнам — у Вышэйшую спецыяльную школу тэкстыльнага майстэрства. Тут Мухэ засноўвае і кіруе класам па роспісе тканін (да 1958 года). У 1960 годзе мастак пераязджае ў Ліндау (на Бодэнскім возеры), дзе вядзе жыццё вольнага мастака і пісьменніка.

У 1955 годзе Георг Мухэ ўдзельнічае ў выстаўцы сучаснага мастацтва «documenta I» у Каселі. У 1979 годзе ён быў узнагароджаны прэміяй Ловіса Корынта.

Катэгорыя:Памерлі ў Баварыі
Катэгорыя:Мастакі Германіі XX стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары Германіі
Катэгорыя:Архітэктары-мадэрністы
Катэгорыя:Мастакі-абстракцыяністы
Катэгорыя:Графікі Германіі
Катэгорыя:Гравёры Германіі
Катэгорыя:Удзельнікі Першай сусветнай вайны
Зарбек

**Зарбек** () — камуна ў Германіі, у зямлі Паўночны Рэйн-Вестфалія. Падпарадкоўваецца адміністрацыйнай акрузе Мюнстэр. Уваходзіць у склад раёна Штайнфурт. Насельніцтва — 7302 чалавекі (на 31 снежня 2010 года). Плошча — 58,98 км². Афіцыйны код — 05 5 66 080.

Катэгорыя:Камуны Паўночнага Рэйна-Вестфаліі
Джон Мэрын

**Джон Мэрын** (; , Рутэрфард, Нью-Джэрсі — , Кейп-Спліт, Мэн) — амерыканскі мастак, вядомы прадстаўнік першага пакалення амерыканскіх мадэрністаў.

Маці Мэрына памерла праз дзевяць дзён пасля яго нараджэння, і яго выхоўвалі дзве цёткі ў Віхокене. Наведваў Тэхналагічны інстытут Стывенса на працягу года і беспаспяхова спрабаваў стаць архітэктарам. Да 1903 г. вывучаў жывапіс у Філадэльфіі ў Пенсільванскай акадэміі прыгожых мастацтваў у Томаса Аншуца і ў Лізе студэнтаў-мастакоў Нью-Ёрка. У перыяд з 1905 па 1911 год жыў у Парыжы, аднак не паддаваўся ўплывам фавізму і кубізму, арыентуючыся на імпрэсіянісцкую прадметнасць Джэймса Уістлера.

У 1912 годзе, пасля сваёй тэматычнай выстаўкі акварэляў Нью-Ёрка, становіцца вядомым мастаком. Адметнай асаблівасцю гэтых акварэляў з’явілася адмова ад выразнасці контураў малюнка ў карысць напружаных паверхняў, «якія ліюцца». З 1914 года галоўнай тэмай яго творчасці становіцца прырода штата Мэн. Па сваёй выразнасці і спантаннасці карціны Джона Мэрына адносяць да абстрактна-экспрэсіянісцкай манеры жывапісу.

Катэгорыя:Мастакі ЗША XIX стагоддзя
Катэгорыя:Мастакі ЗША XX стагоддзя
Катэгорыя:Графікі ЗША
Катэгорыя:Мастакі-пейзажысты ЗША
Ганна Іванаўна Карповіч

**Ганна Іванаўна Карповіч** (, в. Быткоўшчына, Баранавіцкі раён — ) — Герой Сацыялістычнай Працы.

## Біяграфія 
З 1955 года палявод калгаса «Бальшавік», з 1961 года птушніца Гарадзішчанскай птушкафабрыкі, з 1975 года птушніца-аператар Баранавіцкага вытворчага аб’яднання па птушкагадоўлі.

Званне Героя Сацыялістычнай Працы прысвоена 22 сакавіка 1966 года за поспехі ў павелічэнні вытворчасці і загатовак прадуктаў птушкагадоўлі.

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Баранавіцкім раёне
Катэгорыя:Постаці беларускай жывёлагадоўлі
Антаніна Сцяпанаўна Керко

**Антаніна Сцяпанаўна Керко** (, в. Кіёвец, Бяльскі павет, Люблінскае ваяводства — ) — Герой Сацыялістычнай Працы.

## Біяграфія 
З 1949 года жыла ў Баранавічах. У 1949—1982 гадах швачка-матарыстка пашывачнага цэха, майстар, брыгадзір арцелі «Камунарка» (з 1956 года — трыкатажная фабрыка).

За працоўныя поспехі ўзнагароджана ордэнам Працоўнага Чырвонага Сцяга і медалём «За доблесную працу». 5 красавіка 1971 года прысвоена званне Героя Сацыялістычнай Працы з уручэннем ордэна Леніна і залатога медаля «Серп і Молат»..
Лілія Сямёнаўна Кучур

**Лілія Сямёнаўна Кучур** (, в. Уласы, Баранавіцкі раён — ) — беларускі палявод, Герой Сацыялістычнай Працы, дэпутат Вярхоўнага Савета БССР (1975—1980).

## Біяграфія 
З 1951 года — палявод, з 1965 года — звеннявая льнаводчага звяна калгаса «Перамога» Баранавіцкага раёна. За поспехі ў павелічэнні вытворчасці і продажы дзяржаве льну 12 снежня 1973 года прысвоена званне Героя Сацыялістычнай Працы.

Дэпутат Вярхоўнага Савета БССР у 1975—1980 гадах.

## Узнагароды 
Узнагароджана залатым медалём «Серп і Молат» і ордэнам Леніна.

Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета БССР 9-га склікання
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Баранавіцкім раёне
Катэгорыя:Раслінаводы Беларусі
Хорстмар

**Хорстмар** () — горад у Германіі, у зямлі Паўночны Рэйн-Вестфалія. Падпарадкаваны адміністрацыйнай акрузе Мюнстэр. Уваходзіць у склад раёна Штайнфурт. Насельніцтва — 6515 чалавек (на 31 снежня 2010 года). Плошча — 45 км². Афіцыйны код — 05 5 66 024.

Горад падзяляецца на 2 гарадскія раёны.

Катэгорыя:Гарады Паўночнага Рэйна-Вестфаліі
Аляксандр Мікалаевіч Дудук

**Аляксандр Мікалаевіч Дудук** (, в. Нарэшавічы, Клецкі раён, Мінская вобласць — ) — заслужаны работнік сельскай гаспадаркі БССР, Герой Сацыялістычнай Працы.

## Біяграфія 
Удзельнік партызанскага руху ў Беларусі ў гады Вялікай Айчыннай вайны (сувязны спецатрада «Авангард», які дыслацыраваўся на тэрыторыі Баранавіцкай вобласці з верасня 1943 года па ліпень 1944 года). У 1944—1945 гадах сакратар Чырванаслабодскага сельсавета Клецкага раёна Баранавіцкай вобласці. У 1967—1972 гадах дырэктар саўгаса «Чырвоны сцяг». З мая 1973 года дырэктар саўгаса-камбіната «Мір».

## Узнагароды 
Удастоенны звання «Заслужаны работнік сельскай гаспадаркі БССР». Званне Героя Сацыялістычнай Працы прысвоена 7 ліпеня 1986 года. Узнагароджаны залатым медалём «Серп і Молат», ордэнамі Леніна (двойчы), Працоўнага Чырвонага Сцяга, Айчыннай вайны II ступені, «Знак Пашаны».

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Клецкім раёне
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета БССР 9-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета БССР 10-га склікання
Катэгорыя:Дэлегаты XXVI з’езда КПСС
Катэгорыя:Дырэктары саўгасаў
Катэгорыя:Партызаны Вялікай Айчыннай вайны
Ганс Мюліх

**Ганс (Ханс) Мюліх (Міліх)** (, таксама ; 1516,  — , ) — нямецкі мастак эпохі позняга Адраджэння.

## Жыццё і творчасць 
Сын мюнхенскага мастака Вольфганга Мюліха, і першыя свае ўрокі малявання атрымаў у майстэрні бацькі. У 1528 годзе пазнаёміўся з мастакамі Людвігам Рэфінгерам і Бартэлем Бехамам. У 1536 годзе прыехаў у Рэгенсбург, дзе апынуўся пад уплывам творчасці Альбрэхта Альтдорфера і мастакоў дунайскай школы. У 1540 годзе вярнуўся ў Мюнхен, і ў 1541 годзе, па ўказанні баварскага герцага Вільгельма IV, адправіўся ў Рым. Пасля вяртання больш не пакідаў родны горад. У ліпені 1543 года стаў членам мюнхенскай гільдыі мастакоў.

Будучы блізкім знаёмым, а затым і сябрам герцага Альбрэхта V, які, пачынаючы з 1545 года, неаднаразова звяртаўся да майстра з замовамі, Г. Мюліх з часам стаў паспяховым прыдворным мастаком. У 1555 годзе ўзначаліў гільдыю мастакоў Мюнхена.

Ганс Мюліх з’яўляецца адным з найзначнейшых мюнхенскіх мастакоў эпохі Рэнесансу. Ён напісаў мноства рэлігійных карцін (як правіла, на дошках), партрэты, карціны на гістарычную тэматыку, афармляў алтары ў цэрквах, займаўся ілюстрацыяй кніг. Пасля наведвання Рыма ствараў свае працы ў стылі, блізкім да італьянскага маньерызму. Найбольш вядомай яго працай з’яўляецца алтар сабора Маці Божай у Інгальштаце.

Катэгорыя:Мастакі Германіі XVI стагоддзя
Катэгорыя:Паўночнае Адраджэнне
Катэгорыя:Мастакі-партрэтысты Германіі
Катэгорыя:Мастакі-партрэтысты Рэнесансу
Катэгорыя:Прыдворныя мастакі
Штольберг

**Штольберг**:
* Штольберг (Гарц)
* Штольберг (Рудныя горы)
* Штольберг (Рэйнланд)
Штольберг (Рэйнланд)

**Штольберг** () — горад у Германіі, у зямлі Паўночны Рэйн-Вестфалія. Падпарадкоўваецца адміністрацыйнай акрузе Кёльн. Уваходзіць у склад раёна Ахен. Насельніцтва —  чалавекі (на 31 снежня 2010 года). Плошча — 98,51 км². Афіцыйны код — 05 3 54 032.

Горад падзяляецца на 17 гарадскіх раёнаў, у прыватнасці, Брайнігерберг і іншыя.

Катэгорыя:Гарады Паўночнага Рэйна-Вестфаліі
Кіджандон

**Кіджандон** () — вёска ў Паўночнай Карэі, размешчаная ў Дэмілітарызаванай зоне. У заходніх СМІ часта называецца «прапагандысцкай вёскай» (the Propaganda Village).

У цалкам закрытай Паўночнай Карэі гэта адзіны населены пункт, які можна назіраць з тэрыторыі Паўднёвай Карэі.

Паводле афіцыйнай пазіцыі Паўночнай Карэі, у вёсцы пражываюць 200 сем’яў калгаснікаў, там размешчаны дзіцячы сад, дзве школы (пачатковая і сярэдняя), бальніца.

## Гісторыя збудавання 
Вёска была пабудавана ў 1950-х гадах і ўяўляла сабой мноства ярка афарбаваных дамоў з відавочнымі прыкметамі электрыфікацыі (на той момант — раскоша для сельскай мясцовасці як Паўночнай, так і Паўднёвай Карэі).

Сцвярджэнне аб тым, што Кіджандон з’яўляецца пацёмкінскай вёскай, грунтуецца на наступных назіраннях:

# Святло ў вокнах загараецца, але строга ў адных і тых жа частках будынкаў і ў адзін і той жа час.
# У асобных частках вёскі зрэдку з’яўляюцца толькі будаўнікі, а ў астатні час на вуліцах не відаць нікога, акрамя салдат і жанчын, якія мыюць вокны.
# Жанчыны — адны і тыя ж на працягу 15 гадоў.

Пасля з’яўлення магутнай аптычнай тэхнікі паўднёвакарэйцы даказалі, што будынкі ўяўляюць сабой толькі «скрынкі», без унутраных памяшканняў.

Да 2004 года наймагутныя дынамікі, устаноўленыя на будынках Кіджандона, транслявалі перадачы, якія ўсхваляюць годнасць жыцця ў Паўночнай Карэі, і якія сцвярджаюць, што паўднёвакарэйцы, якія перайшлі мяжу, будуць сустрэтыя як браты. У 2004 годзе, мабыць, зразумеўшы, што эфектыўнасць такіх перадач — мінімальная, іх змест памянялі на простую антызаходнюю прапаганду і патрыятычныя маршы. Аб’ём вяшчання складаў 20 гадзін у дзень.

У тым жа годзе ўрад Паўднёвай Карэі вырашыў, нарэшце, прыняць своеасаблівыя меры ў адказ. У паўднёвакарэйскай вёсцы Пханмунджом, якая знаходзіцца за 1,8 км ад Кіджандона, былі ўсталяваныя ўласныя равучыя дынамікі, якія сталі трансляваць паўднёвакарэйскую рок-музыку.

У выніку шум у раёне дэмілітарызаванай зоны стаў абсалютна невыносным, і па сакрэтным пагадненні абодва бакі адключылі дынамікі.

Падобнае спаборніцтва разгарнулася і ў сферы вышыні флагштокаў, устаноўленых, адпаведна, у вёсцы Кіджандон і на паўднёвакарэйскай тэрыторыі. Абодва бакі напераменку нарошчвалі вышыню флагштокаў.

Вынікам гэтага спаборніцтва, празванага Заходнімі СМІ «вайной флагштокаў» (), стаў на той момант высокі ў свеце флагшток Кіджандона: яго вышыня складае 160 метраў. Вага сцяга — 270 кілаграмаў, а для яго ўздыму патрабуецца 50 чалавек.

Аднак Кніга рэкордаў Гінеса адмаўляецца называць збудаваную канструкцыю *флагштокам*, называючы так толькі структуру, якая не падтрымваецца (), вертыкальны слуп.

## Гл. таксама 
* Акаба — курортны горад у Іарданіі, дзе знаходзіцца флагшток, бачны з суседніх краін
* Пацёмкінскія вёскі

## Спасылкі 
* http://www.tourdmz.com/02dmz/p3-2.php
* http://www.the-latest.com/a-dictatorships-delights A dictatorship’s delights
* http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/middle_east/2979812.stm Jordan flagpole hits new heights
* http://www.nkeconwatch.com/2008/08/18/the-dprks-tallest-flagpole-in-the-world/ The DPRK’s «tallest flagpole in the world»

Катэгорыя:Населеныя пункты Паўночнай Карэі
ХК Салават Юлаеў Уфа

**«Салават Юлаеў»** — расійская каманда па хакеі з шайбай з горада Уфа.

## Дасягненні 
### КХЛ 
* Кубак Гагарына
**  **Уладальнік (1)**: 2010/2011.

### Міжнародныя 
* Кубак Федэрацыі
**  **Уладальнік (1)**: 1994/1995.
* Кубак Шпенглера
**  **Фіналіст (2)**: 2007, 2014.

## Спасылкі 
* Старонка ХК Салават Юлаеў на сайце КХЛ 

Салават Юлаеў Уфа
Салават Юлаеў Уфа
Катэгорыя:Уфа
Таццяна Ціханаўна Ліцкевіч

**Таццяна Ціханаўна Ліцкевіч** (, в. Залессе, цяпер Баранавіцкі раён — 28 лютага 2010) — беларускі жывёлавод, Герой Сацыялістычнай Працы (1966). Дэпутатка Вярхоўнага Савета БССР.

## Біяграфія 
Нарадзілася ў 1931 годзе ў вёсцы Залессе Баранавіцкага павета Навагрудскага ваяводства Польшчы.

З 1952 года — цялятніца, у 1963—1985 гадах — даярка Залескай фермы-саўгаса «Вольна-Чэрніхава» (з 1960 года эксперыментальная база «Вольна-Чэрніхава»). Званне Героя Сацыялістычнай Працы прысвоена 22 сакавіка 1966 года за поспехі ў развіцці жывёлагадоўлі, павелічэнні вытворчасці і нарыхтовак сельскагаспадарчай прадукцыі. Узнагароджана залатым медалём «Серп і Молат» і двума ордэнамі Леніна. Была дэлегатам ХХІV з’езда КПСС.

Катэгорыя:Дэлегаты XXIV з’езда КПСС
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета БССР 8-га склікання
Харкаўскі трактарны завод

**Харкаўскі трактарны завод (ХТЗ)** — трактарабудаўнічае прадпрыемства ва Украіне.

## Гісторыя 
Будаўніцтва завода пачалося ў красавіку 1930 года, галоўным інжынерам па будаўніцтве ХТЗ быў прызначаны грамадзянін ЗША Леон Сваджан. 1 кастрычніка 1931 года адбыўся афіцыйны пуск завода. З моманту запуску завода па пачатак Вялікай Айчыннай вайны завод серыйна выпускаў трактары СХТЗ 15/30 і СХТЗ-НАТІ. З пачаткам Вялікай Айчыннай вайны на ХТЗ быў павялічаны выпуск ваеннай прадукцыі, у прыватнасці лёгкіх танкаў Т-16. З набліжэннем да горада лініі фронту, завод быў эвакуіраваны — спачатку ў Сталінград, а затым у Рубцоўск Алтайскага края, дзе на базе ХТЗ быў пабудаваны Алтайскі трактарны завод. Пасля вызвалення Харкава ў жніўні 1943 года пачалося аднаўленне разбураных у перыяд акупацыі будынкаў завода, у канцы 1944 года завод выпусціў першую прадукцыю.

Пасля распаду СССР ХТЗ быў пераўтвораны ў адкрытае акцыянернае таварыства. У 2003—2005 гадах тры разы адбылася змена ўласніка завода. У 2005 годзе ўласнікам ХТЗ становіцца Аляксандр Яраслаўскі. Аднак ужо ў канцы 2007 года Аляксандр Яраслаўскі прадае кантрольны пакет акцый ХТЗ Алегу Дзерыпаску. 27 красавіка 2016 года Аляксандр Яраслаўскі зноў выкупіў кантрольны пакет акцый Харкаўскага трактарнага завода.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт 

Катэгорыя:Трактарабудаўнічыя прадпрыемствы
Катэгорыя:Прадпрыемствы Украіны
Катэгорыя:1930 год ва Украіне
Катэгорыя:Харкаў
ХК Крэмэнчук

**«Крэмэнчук»** — украінская каманда па хакеі з шайбай з аднайменнага горада. У сезоне 2012/13 клуб браў удзел у маладзёжнай хакейнай лізе Беларусі. У сезоне 2013/14 каманда выступала ў вышэйшай лізе чэмпіянату Беларусі па хакеі з шайбай.

## Дасягненні 
* Украінская хакейная ліга
**  **Чэмпіён (1)**: 2020.
**  **Віцэ-чэмпіён (3)**: 2015, 2017, 2018.
**  **Бронзавы прызёр (3)**: 2016, 2019, 2021.

## Спасылкі 
* Гісторыя хакейнага клуба «Крэмэнчук»  

Крэмэнчук
Катэгорыя:Крэмэнчук
Ляснічая

**Ляснічая** — жаночая форма прозвішча Ляснічы.

## Вядомыя носьбіты 
* Ефрасіння Паўлаўна Ляснічая (1903—1976) — работнік сельскай гаспадаркі, Герой Сацыялістычнай Працы.
* Кацярына Парфір’еўна Ляснічая (1933—2022) — Герой Сацыялістычнай Працы
Кацярына Парфір’еўна Ляснічая

**Кацярына Парфір’еўна Ляснічая** (, в. Аснежыцы, Пінскі павет, Палескае ваяводства — ) — беларускі жывёлавод, Герой Сацыялістычнай Працы (1966). 

## Біяграфія 
Нарадзілася ў Заходняй Беларусі. Пачатковую школу закончыла на выдатна.

З 1949 года працавала ў калгасе. У 1965 годзе атрымала ад групы ў 10 кароў сярэдні надой 7 555 кілаграмаў малака — самы высокі ў раёне. У 1966 годзе ёй прысвоена званне Героя Сацыялістычнай Працы.

Ганаровы грамадзянін Пінскага раёна (2006).

Муж — Афет Васільевіч Ляснічы (1936—2021) — Заслужаны работнік сельскай гаспадаркі.

## Літаратура 
* Белорусская ССР, краткая энциклопедия — Том 5 — Страница 369. 1982

## Спасылкі 
* Святло нязгасных зорак

Катэгорыя:Ганаровыя грамадзяне Пінскага раёна
Гісторыя вечнасці

«**Гісторыя вечнасці**» () — бразільскі драматычны фільм 2014 года рэжысёра Камілу Кавалькантэ. Галоўныя ролі выканалі , ,  і іншыя.

## Сюжэт 
Кінаэсэ пра каханне, мары і жаданні. Некалькі любоўных гісторый, якія зрабілі фурор у невялікай вёсцы на паўночным усходзе Бразіліі.

## Акцёрскі склад 
## Саўндтрэк 
Музычнае суправаджэнне да фільма «*Гісторыя вечнасці*» напісаў польскі кампазітар Збігнеў Прайснер.

## Узнагароды 
Паводле рэсурса «*Internet Movie Database*» фільм быў адзначаны 22 кінаўзнагародамі і яшчэ 17 намінацыямі.

## Зноскі 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Фільмы Бразіліі 2014 года
Катэгорыя:Фільмы-драмы 2014 года
Катэгорыя:Фільмы-драмы Бразіліі
Катэгорыя:Фільмы-меладрамы Бразіліі
Катэгорыя:Музычныя фільмы Бразіліі
Катэгорыя:Фільмы на партугальскай мове
Катэгорыя:Фільмы Камілу Кавалькантэ
Катэгорыя:Фільмы, музыку да якіх напісаў Збігнеў Прайснер
Выключны закон супраць сацыялістаў

**Выключны закон супраць сацыялістаў** (поўная назва — ***Закон супраць грамадска-небяспечных імкненняў сацыял-дэмакратыі***) — закон, які дзейнічаў у Германскай імперыі з 22 кастрычніка 1878 года па 30 верасня 1890 года.

Закон забараняў дзейнасць усіх сацыялістычных і сацыял-дэмакратычных арганізацый на тэрыторыі Германскай імперыі, а значыць гэтая забарона распаўсюджвалася і на палітычныя партыі адпаведнай скіраванасці. Прыняцце закона прывяло да прыпынення дзейнасці Сацыялістычнай рабочай партыі Германіі і прафсаюзаў, якія супрацоўнічалі з партыяй. Парушэнне закону каралася штрафамі ці пазбаўленнем волі. Пад ціскам закона многія сацыялісты беглі за мяжу, перш за ўсё, у Францыю, Швейцарыю і Англію. Аднак у перыяд дзеяння закона сацыял-дэмакраты маглі вылучаць сваю кандыдатуру на выбарах і быць абранымі ў прадстаўнічыя органы ўлады ў якасці прыватных асоб, што заставалася для іх адзінай законнай магчымасцю для ўдзелу ў палітычным і прававым жыцці краіны.

Да 1890 года, калі ўплыў Сацыялістычнай рабочай партыі Германіі ўжо быў досыць вялікім, закон пачаў губляць сваю папулярнасць і актуальнасць. За два гады да гэтага, у 1888 годзе, канцлер Ота фон Бісмарк пацярпеў няўдачу, спрабуючы прасунуць у рэйхстагу дадатак да закона, паводле якога станавілася магчымым прымусова высылаць сацыял-дэмакратаў з краіны. На галасаванні ў рэйхстагу 25 студзеня 1890 года большасць дэпутатаў прагаласавала за спыненне падаўжэння выканання выключнага закона супраць сацыялістаў, у выніку чаго ён быў адменены.

Правал законапраекта, які, па задуме Бісмарка, павінен быў дзейнічаць пастаянна, а таксама ўмацаванне пазіцыі сацыял-дэмакратыі на выбарах у рэйхстаг 20 лютага 1890 года адыгралі вырашальную ролю ў адстаўцы Бісмарка.

Катэгорыя:Гісторыя сацыялізму
Катэгорыя:Права Германіі
Катэгорыя:З’явіліся ў 1878 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 1890 годзе
Катэгорыя:Германская імперыя
Любоў Іванаўна Канановіч

**Любоў Іванаўна Канановіч** (, в. Галева, Пінскі павет, Палескае ваяводства — ) — Герой Сацыялістычнай Працы.

## Біяграфія 
З 1952 года працавала паляводам, даяркай у калгасе «Аснежыцкі» Пінскага раёна. У 1971 годзе дасягнула рэкорднага надою малака ад каровы — 7634 кг.

## Узнагароды 
Герой Сацыялістычнай Працы (1971). Узнагароджана двума ордэнамі Леніна (1966, 1971). Званне «Ганаровы грамадзянін Пінскага раёна» прысвоена ў 2006 годзе за адменныя заслугі ў развіцці сельскагаспадарчай вытворчасці Пінскага раёна.

## Спасылкі 
* Почетные граждане Пинского района
* Кононович Любовь Ивановна 

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Пінскім раёне
Катэгорыя:Постаці беларускай жывёлагадоўлі
Катэгорыя:Ганаровыя грамадзяне Пінскага раёна
Прававая сям’я

**Прававая сям’я** — адно з цэнтральных паняццяў параўнальнага правазнаўства; уяўляе сабой больш ці менш шырокую сукупнасць нацыянальных прававых сістэм, якія аб’ядноўвае агульнасць крыніц права, асноўных паняццяў, структуры права і гістарычнага шляху яго фармавання.

Кожная **прававая сістэма** унікальная, аднак параўнальнае правазнаўства дазваляе вырабіць тыпалогію прававых сістэм. Такім чынам фармуюцца тыпы прававых сістэм, званыя прававымі сем’ямі. Крытэрамі якіх з’яўляюцца:

* суадносіны і выкарыстанне крыніц права,
* ролю суда ў стварэнні прэцэдэнт,
* паходжанне і развіццё сістэмы права.

Найбольш вядомай з’яўляецца класіфікацыя французскага вучонага Рэнэ Давіда, у адпаведнасці з якой вылучаюцца:

* рамана-германская прававая сям’я,
* англасаксонская прававая сям’я,
* рэлігійная прававая сям’я (мусульманская, іудзейская і інш.),
* сацыялістычная прававая сям’я,
* традыцыйная прававая сям’я,
* некаторыя іншыя прававыя сям’і.

Катэгорыя:Тэорыя дзяржавы і права
Малышка

**Малышка** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Віктар Антонавіч Малышка (нар. 1936) — Герой Сацыялістычнай Працы.
* Дзмітрый Уладзіміравіч Малышка (нар. 1987) — біятланіст.
Віктар Антонавіч Малышка

**Віктар Антонавіч Малышка** (нар. , в. Галавачы, Ляхавіцкі раён, Брэсцкая вобласць) — беларускі трактарыст, Герой Сацыялістычнай Працы.

## Біяграфія 
3 1952 года трактарыст-машыніст Ляхавіцкай машынна-трактарнай станцыі. 3 І957 года трактарыст калгаса «Кастрычнік» Ляхавіцкага раёна. У 1971 годзе яму прысвоена звание Героя Сацыялістычнай Працы.

Член КПСС з 1972 года.

## Літаратура 
* Галавачы // Гарады і вёскі Беларусі: энцыкл. Т. 4, кн. 2: Брэсцкая вобласць. — Мінск: БелЭН, 2007. — С. 263.
* Белорусская ССР : краткая энциклопедия. [В 5 т.]. Т. 5. — Минск, 1982.
* Вернасць абавязку і справе : [Віктар Антонавіч Малышка] / Фёдар Лапанік // Памяць : гісторыка-дакументальная хроніка Ляхавіцкага раёна. — Мінск, 1989. — С. 380—382.
Хасэ Энрыке Варэла

**Хасэ Энрыке Варэла Іглесіяс** (; 17 красавіка 1891 — 24 сакавіка 1951) — іспанскі ваенны дзеяч, генерал. Удзельнік грамадзянскай вайны 1936—1939 гадоў.

## Біяграфія
Нарадзіўся ў сям’і сяржанта Хуана Варэлы Перэса, які служыў у пяхотным палку Марыны. У 1909 годзе паступіў у гэты ж полк, затым быў выраблены ў сяржанты. У 1912—1915 гадах вучыўся ў пяхотным вучылішчы, пасля заканчэння якога быў выраблены ў малодшыя лейтэнанты і прызначаны на службу ў мараканскія стралковыя часці.

У 1920-я гады ўдзельнічаў у баявых дзеяннях у Марока.

Пасля звяржэння манархіі ў 1931 годзе Варэла, вядомы як прыхільнік манархіі (прычым сімпатызаваў найбольш кансерватыўнай часткі іспанскіх манархістаў — «карлістам») быў звольнены ў рэзерв. У наступным годзе ўдзельнічаў у змове правага генерала Хасэ Санхурха, якая аднак правалілася.

Улетку 1936 прыняў удзел ва ўзброеным паўстанні супраць урада Народнага Фронту. Бунт прывёў да пачатку грамадзянскай вайны ў Іспаніі. Варэла ўдзельнічаў у ёй на баку Франсіска Франка. Падчас канфлікту ён даслужыўся да дывізіённага генерала. У 1939 годзе з перамогай нацыяналістаў быў прызначаны міністрам абароны ў першым урадзе Франкісцкай Іспаніі.

У пачатку 1940-х, калі абвастрыліся супярэчнасці паміж фалангістамі і карлістамі, быў адпраўлены ў адстаўку.

У 1945 годзе быў прызначаны Вярхоўным камісарам Іспаніі ў Марока. Варэла займаў гэты пост да свайго скону. Пасмяротна яму прысвоены тытул маркіза Сан-Фернанда.

## Літаратура 
* Томас Х. Гражданская война в Испании. 1931—1939 гг. — М.: Центрполиграф, 2003. — 573 с. — ISBN 5-9524-0341-7.
* Данилов С. Ю. Гражданская война в Испании (1936—1939). — М.: Вече, 2004. — 352 с. — ISBN 5-9533-0225-8.

Катэгорыя:Міністры абароны
Катэгорыя:Міністры Іспаніі
Катэгорыя:Манархісты
Катэгорыя:Генералы Іспаніі
Катэгорыя:Удзельнікі грамадзянскай вайны ў Іспаніі (франкісты)
Ота Мюлер (мастак)

**Ота Мюлер** (; , Лібау, Сілезія — , Брэслау) — нямецкі мастак, прадстаўнік нямецкага экспрэсіянізму, член групы «Мост» з 1910 года.

## Жыццё і творчасць 
У 1890—1894 гадах вывучаў літаграфію ў Гёрліцы. У 1894—1896 гадах вучыўся ў Акадэміі мастацтваў у Дрэздэне, пасля заканчэння паехаў з пісьменнікам Гаўптманам у Швейцарыю і Італію. У 1898—1899 гадах працягваў вывучэнне жывапісу ў Мюнхене ў фон Штука, затым вярнуўся ў Дрэздэн.

У 1908 годзе пераехаў у Берлін, пазнаёміўся з Лембрукам і Рыльке. У 1910 годзе член мастацкай групы «Мост», адзін з заснавальнікаў «Новага Сецэсіёна». У 1912 годзе прыняў удзел у кёльнскай выстаўцы «Зондэрбунд», ездзіў з Кірхнерам у Чэхію. У 1916—1918 гадах падчас Першай сусветнай вайны прызваны на ваенную службу, пасля заканчэння вайны вярнуўся ў Берлін.

У 1919 годзе — член «Рабочага савета для мастацтва»; прафесар Мастацкай акадэміі ў Брэслау (цяпер Уроцлаў). У 1924—1930 гадах здзейсніў шматлікія паездкі ў Далмацыю, Венгрыю, Румынію і Балгарыю. У 1937 годзе творы мастака нацысты аб’явілі прыналежнымі да «дэгенератыўнага мастацтва». З нямецкіх музеяў выдалены 357 яго карцін.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Мастакі Германіі XIX стагоддзя
Катэгорыя:Мастакі Германіі XX стагоддзя
Катэгорыя:Графікі Германіі
Катэгорыя:Гравёры Германіі
Катэгорыя:Графікі XX стагоддзя
Катэгорыя:Мастацкая група «Мост»
Катэгорыя:Мастакі-экспрэсіяністы Германіі
Катэгорыя:Мастакі-пейзажысты Германіі
Катэгорыя:Удзельнікі Першай сусветнай вайны
Рыхард Мюлер (мастак)

**Рыхард Мюлер** (, Чырніц, Чэхія — , ) — нямецкі жывапісец. У 1888—1889 гадах вучыўся мастацтву роспісу па фарфору ў Майсене, у 1890—1891 гадах — у Дрэздэнскай Акадэміі мастацтваў, дзе выкладаў да 1930 года. Прыкладам яго ранняй творчасці з’яўляецца карціна «Сёстры міласэрнасці» (1898—1899, Галерэя новых майстроў, Дрэздэн). Больш познія творы маюць сюррэалістычны характар. Сярод вучняў — Ота Дзікс і Георг Грос.

Катэгорыя:Мастакі Германіі XIX стагоддзя
Катэгорыя:Мастакі Германіі XX стагоддзя
Катэгорыя:Сюррэалісты
Вольга Канстанцінаўна Мацюшка

**Вольга Канстанцінаўна Мацюшка** (, в. Бажкі, Ляхавіцкі раён, Брэсцкая вобласць — ) — беларускі палявод, Герой Сацыялістычнай Працы. Дэпутат Вярхоўнага Савета БССР у 1959—1967 гадах.

## Біяграфія 
У 1952—1972 гадах працавала звеннявой па вырошчванню лёну і цукровых буракоў у калгасе імя Ламаносава. У 1966 годзе ёй прысвоена званне Героя Сацыялістычнай Працы.

Член КПСС з 1960, дэлегат XXII з’езда КПСС.

## Узнагароды 
Узнагароджана ордэнамі Леніна (30.04.1966), «Знак Пашаны» (18.01.1958), Ганаровай граматай Вярхоўнага Савета БССР (12.01.1960).

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Бажкі // Гарады і вёскі Беларусі: энцыкл. Т. 4, кн. 2: Брэсцкая вобласць. — Мінск: БелЭН, 2007. — С. 258.
* Беларуская Савецкая Энцыклапедыя. Т. 7. Мінск, 1973.
* Белорусская ССР: Краткая энциклопедия. Т. 5. Минск, 1982.
* Земные звёзды / Сост. П. П. Сутько и др.- Мн.: Беларусь, 1978.
* Памяць: Ляхавіцкі раён: гіст.-дакум. хроніка / Беларус. Сав. Энцыкл.. — Мн.: БелСЭ, 1989.

Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета БССР 5-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета БССР 6-га склікання
Катэгорыя:Дэлегаты XXII з’езда КПСС