Кутб-Мінар

**Кутб-Мінар** (таксама **Кутуб-Мінар** ці **Кутаб-Мінар**,  — самы высокі ў свеце цагляны мінарэт. Пабудаваны ў Дэлі (раён Мехраулі) некалькімі пакаленнямі ўладароў Дэлійскага султаната. Мінарэт з’яўляецца цэнтрам комплекса гістарычных помнікаў розных эпох.

## Мінарэт Ала-і-Мінар 
Мінарэт Ала-і-Мінар пачаў будаваць Алаудзін Хільджы, які збіраўся зрабіць яго ў два разы вышэй, чым Кутб-Мінар. Але будаўніцтва было спынена, калі канструкцыя дасягнула 24,5 метраў і быў пабудаваны толькі адзін ярус пасля смерці Алаудзіна. Першы ярус будынка захаваўся да нашых дзён.

## Мячэць Куват-уль-Іслам 
Мячэць Куват-уль-Іслам (што значыць *Моц Іслама*) вядомая таксама як мячэць Кутб, ці вялікая мячэць Дэлі, была пабудавана , заснавальнікам  ці Дынастыі Рабоў. Будаўніцтва мяэці пачалось у 1190 годзе. У якасці будаўнічых матэрыялаў выкарысталі дваццаць сем разбураных індуісцкіх і джайнісцкіх храмаў. Гэта была першая мячэць, пабудаваная ў Дэлі пасля заваявання.

Потым мячэць пашыралася и дабудоўвалася.

Цяпер мячэць разбурана, але маштабныя руіны дазваляюць судзіць аб ісламскай архітэктуры.

На захад ад мячэці знаходзіцца магіла , пабудаваная ў 1235 годзе. Будаўніцтва маўзалея паказвае адыход ад індыйскіх звычаяў крэмацыі.

## Вароты Ала-і-Дарваза 
Пышныя вароты Ала-і-Дарваза былі пабудаваны першым султанам Дэлі з дынастыі Хільджы Алаудзінам.

## Калона з унікальнага жалеза 
Вялікай загадкай з'яўляецца жалезная калона вышынёй 7 метрай і весам у 6 тон. Калона была ўведзена царом Кумарагуптай I з дынастыі Гупта, якая правіла ў Паўночнай Індыі ў перыяд 320—540 гадоў. Першапачаткова калона знаходзілася у храме Вішну горада , а на калоне быў размешчаны . Калона была перанесена на гэта месца і увайшла ў склад індуісцкага храма. Усе астатнія пабудовы храма былі разбураны і выкарыстаны як будаўнічыя матэрыялы для мінарэта Кутб-мінар і мячэці Куваі-ул-Іслам.

На калоне застаўся надпіс, прысвечаны Вішну і цару  (375—413 гады). За 1600 гадоў калона амаль не падверглася карозіі, аб прычыне гэтага вядуцца спрэчкі. Існавала тэорыя, што калона зроблена з метэарытнага жалеза (супраць якой сведчыла адсутнаць нікеля). Згодна з іншымі меркаваннямі, у калоне выкарыстоўваўся асаблівы сплаў, вынайдзены індыйскімі металургамі. У выніку аналіза старажытнай тэхналогіі вытворчасці жалеза, было вызначана, што імавернай прычынай было невывядзенне фосфару ў шлакі пры адсутнасці вапны ў тэхналагічным працэсе, у выніку чаго ўтварылася асаблівая ахоўная корка з высокім утрыманнем фосфару, якая перашкаджае карозіі.

Вакол калоны пабудавана агароджа. Лічыцца, што калі стаць да калоны спіной і абхапіць яе ззаду рукамі, гэта прынясе шчасце.

## Грабніца Імама Заміна 
У паўночна-заходнім баку ад Варот Ала-і-Дарваза знаходзіцца невялікая грабніца суфійскага святога XV ст. імама Мухамаада Алі, больш вядомага як Імам Замін. Ураджэнец Туркестана Імам Замін прыйшоў у Індыю ў час праўлення  (1488—1517) Ён быў членам суфійскага ордэна чыштыя. Грабніца была ўзведзена пры яго жыцці ў 1537-38 гадах, а праз год ён памёр.

Плошча грабніцы — 7,3 м²

## Галерэя 

Файл:India-Qutb-Close.jpg|Узоры розных эпох
Файл:India-Qutb-Yard.jpg|Двор комплекса
Файл:India-Qutb-Ruins.jpg|Руіны
Файл:Qutub Minar in Delhi 03-2016.jpg|Агульны выгляд мінарэта

## Гл. таксама 
* Славутасці Дэлі
* Спіс аб'ектаў Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА ў Індыі

## Спасылкі 
* entry in the UNESCO World Heritage Site List
* Corrosion resistance of Delhi iron pillar
* Nondestructive evaluation of the Delhi iron pillar *Current Sciene*, Indian Academy of Sciences, Vol. 88, No 12, 25 June 2005 (PDF)
* Падборка фота Кутуб-Мінара
* Photo gallery of the Qutb complex
* http://www.haim.ru: Кутаб-Мінар (Кутб-Мінар).

Катэгорыя:Мінарэты Індыі
Катэгорыя:Храмы Індыі
Катэгорыя:Дэлі