open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Луіс Антоніа Эрэра Кампінс

**Луіс Антоніа Эрэра Кампінс** (; ,  — , ) — венесуэльскі палітычны дзеяч, прэзідэнт краіны ў 1979—1984 гадах.

У пачатку яго прэзідэнцкага тэрміна даходы ад продажу нафты выраслі трохразова. У Луіса Кампінса быў дырыжысцкі погляд на эканамічную ролю ўрада, ён выступаў прыхільнікам моцнага ўплыву дзяржавы на эканоміку, павялічыў за 1979—1981 дзяржаўныя выдаткі ў два разы, ініцыяваў праграму культурнага развіцця і рэфармавання сістэмы адукацыі.

Яго ўрад працягнуў палітыку прэзідэнта Перэса па запазычанні на сусветным рынку, перапоўненым нафтадоларамі, і да пачатку 1980-х гадоў дзяржаўны доўг замежным фінансавым інстытутам вырас да 25 млрд долараў ЗША (без уліку даўгоў дзяржаўных прадпрыемстваў, якія склалі 10 млрд долараў). У 1982 годзе сусветныя кошты на нафту пачалі зніжацца, што пагоршыла эканамічныя праблемы. Спрабуючы прадухіліць спад у эканоміцы, урад пусціў на бягучыя выдаткі сродкі Інвестыцыйнага фонду і інвестыцыйныя рэзервы PETROVEN. У выніку пачаўся масавы адток капіталу з краіны. Венесуэльскі балівар быў прывязаны ў суадносінах 4,30 да долара, аднак у выніку падзення даходаў ад нафты і ўцёкаў капіталу суадносіны выраслі да 15 балівараў за долар (Чорная пятніца, 28 лютага 1983). У канцы свайго праўлення Кампінс быў вымушаны праводзіць непапулярныя меры для пераадолення эканамічнага крызісу.

У сферы знешняй палітыкі ў 1980 годзе падпісаў эканамічнае пагадненне з Мексікай аб сумеснай транспарціроўцы нафты ў краіны Цэнтральнай Амерыкі і Карыбскага басейна. У 1982 годзе Эрэра заняў бок Аргенціны ў вайне супраць Вялікабрытаніі за Фальклендскія астравы, спрытна выкарыстаўшы антыамерыканскія і антыбрытанскія настроі ў грамадстве. На гэтай хвалі высунуў тэрытарыяльныя прэтэнзіі да былой брытанскай калоніі — суседняй Гаяны. Яго ўрад таксама прызнаў Сахарскую Арабскую Дэмакратычную Рэспубліку як суверэнную дзяржаву ў Заходняй Сахары.

Катэгорыя:Прэзідэнты Венесуэлы
Сезон 2023/2024 ЖГК Віцебчанка

У сезоне 2023/2024 жаночы гандбольны клуб «Віцебчанка» з горада Віцебск прымаў удзел:
* Чэмпіянат Беларусі 2023/2024 (**6 месца**),
* Кубак Беларусі 2024 (**першы этап**).

## Склад каманды 
* Куштын
* Гурыновіч
* Абухоўская
* Хамуськова
* Пякарская
* Грахоўская
* Раманова
* Кунцэвіч
* Чарнушэвіч
* Еўтушэўская
* Касіла
* Ралінская
* Крывадубская
* Свірыдава
* Самакар

## Гл. таксама 
* Сезон 2022/2023 ЖГК Віцебчанка
* Сезон 2024/2025 ЖГК Віцебчанка

## Спасылкі 
* Не оставляем шансов «Витебчанке» — 38:21 (18:10)
2023/2024
Віцебчанка
Катэгорыя:2023 год у Віцебску
Катэгорыя:2024 год у Віцебску
Марш палкоўніка Боўгі

**«Марш палкоўніка Боўгі»** () — музычны твор у жанры вайсковага марша, створаны ў 1914 годзе, які стаў найбольш папулярны дзякуючы ягонай жартаўлівай версіі падчас Другой сусветнай вайны «У Гітлера ўсяго адно яечка». Лічыцца адным з сімвалаў брытанскага гумару і весялосці, неафіцыйным нацыянальным гімнам грубіянства, а таксама найбольш вядомым маршам з калі-небудзь напісаных.

## Гісторыя 
Аўтарам музыкі з’яўляецца кампазітар Фрэдрык Рыкетс, лейтэнант Брытанскай арміі і дырыжор ансамбля Каралеўскай марской пяхоты ў Плімуце. Паводле папулярнай версіі, пры напісанні марша аўтар натхніўся мелодыяй, якую насвістваў адзін з гульцоў у гольф.

Таксама марш з’яўляецца ў адным з эпізодаў «Сімпсанаў», у серыяле «Чалавек у высокім замку», «Чужаземка», «Доктар Хто».

## Крыніцы 
Катэгорыя:Ваенныя маршы
Катэгорыя:Другая сусветная вайна
Катэгорыя:Творы для аркестра
Суперкубак Беларусі па гандболе 2023

**Суперкубак Беларусі па гандболе 2023 года** прайшоў 9 верасня 2023 года ў горадзе Брэст, на пляцоўцы УСК «Вікторыя». У матчы сустрэліся чэмпіён 2022/2023 клуб «БГК імя Мяшкова» і уладальнік кубка 2023 года клуб «СКА».

## Справаздача аб матчы 
* БГК імя Мяшкова 34:25 (16:12) СКА

Найлепшыя гульцы — Сцяпанавіч, Баранчык.

## Склад каманды СКА 
Колас, Кавалёў, Стасюк; Хмялькоў (2/1), Баранчык (2), Нікановіч (3), Камышык (1), Шабельнікаў (2), Крывенка (7/5), Сельвясюк (1), Бяляўскі (4), Лукашонак (3), Ладуцька (2), Удавеня, Красочка, Ермакоў (3).

## Склад каманды БГК імя Мяшкова 
Забалоцін, Усік; Будзейка, Гарбуз, Шкурынскі (8), Падшывалаў (3), Сцяпанавіч (7), Юрынок (1), Жыла(1), Маціяшавіч (2), Шумак (5), Баранаў (2/2), Вяргейчык (2), Шынкель (1), Яраш, Тарасевіч.

## Гл. таксама 
* Суперкубак Беларусі па гандболе 2022
* Суперкубак Беларусі па гандболе 2024

## Спасылкі 
* Беларусь. Невероятный камбэк мешковцев. БГК продолжает коллекционировать титулы

Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 2023 годзе
2023
Катэгорыя:2023 год у гандболе
Катэгорыя:2023 год у Брэсце
Мінатаўр (фільм, 2026)

**«Мінатаўр»** — мастацкі фільм рэжысёра Андрэя Звягінцава, прэм’ера якога мусіць адбыцца ў 2026 годзе.

## Сюжэт 
Галоўны герой фільма — кіраўнік расійскай кампаніі, які даведваецца аб здрадзе жонкі ў той момант, калі рыхтуецца звальняць сваіх супрацоўнікаў. Карціну апісваюць як «*інтымную драму, уплеценую ў кантэкст сучаснай Расіі*».

## Стварэнне і рэліз 
Пра пачатак прац над фільмам стала вядома ў студзені 2025 года. На той момант Андрэй Звягінцаў ужо напісаў сцэнарый. Вытворчасцю заняліся кампаніі MK Productions (Францыя), CG Cinéma (Францыя), Forma Pro Films (Латвія), Razor Film Produktion (Германія).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Фільмы-драмы 2026 года
Катэгорыя:Фільмы Францыі 2026 года
Катэгорыя:Фільмы Германіі 2026 года
Катэгорыя:Фільмы Латвіі 2026 года
Катэгорыя:Фільмы-драмы Францыі
Катэгорыя:Фільмы-драмы Германіі
Катэгорыя:Фільмы-драмы Латвіі
Катэгорыя:Фільмы на рускай мове
Катэгорыя:Фільмы Андрэя Звягінцава
Катэгорыя:Фільмы па сцэнарыях Андрэя Звягінцава
Себасцьян Лекарню

**Себасцьян Лекарню** (; нар. , Абон, Валь-д’Уаз, Францыя) — французскі палітычны і дзяржаўны дзеяч. Прэм’ер-міністр Францыі з 9 верасня 2025 года.

Пачынаў сваю кар’еру ў партыі Саюз за народны рух (UMP), затым у Рэспубліканцах (LR), займаў пасады мэра горада Вернон (2014–2015) і старшыні рады дэпартамента Эр (2015–2017, 2021–2022). Пасля прэзідэнцкіх выбараў 2017 года ён увайшоў у другі ўрад Філіпа, быў выключаны з Рэспубліканцаў і далучыўся да «Рэспублікі на маршы», пасля чаго займаў пасады дзяржаўнага сакратара пры міністры экалогіі (2017–2018), міністра, адказнага за тэрытарыяльныя грамады (2018–2020), міністра заморскіх тэрыторый (2020–2022) і міністра ўзброеных сіл (2022–2025) ва ўсіх наступных урадах Эманюэля Макрона, пакуль не быў прызначаны прэм’ер-міністрам 9 верасня 2025 года пасля адстаўкі Франсуа Байру, у кантэксце палітычнага крызісу пасля роспуску Нацыянальнага сходу ў чэрвені 2024 года, аднак, пасля спробы фармавання першага кабінета, сышоў у адстаўку 6 кастрычніка 2025 года, але ўжо 10 кастрычніка быў зноў прызначаны на пасаду прэм’ер-міністра, сфарміраваўшы свой другі ўрад 12 кастрычніка.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Прэм’ер-міністры Францыі
Качынскае вышэйшае ваеннае авіяцыйнае вучылішча лётчыкаў

**Ка́чынскае вышэ́йшае вае́ннае авіяцы́йнае вучы́лішча лё́тчыкаў імя́ А. Ф. Мяснікова** (; скарочана **КВВАВЛ**)&nbsp;— вышэйшая ваенная навучальная ўстанова ў Расійскай імперыі, СССР і Расіі, якая існавала з 1910 па 1998 год.

## Гісторыя 
### Заснаванне і першыя гады 
 лётчыкаў 1-га выпуску Афіцэрскай школы авіяцыі. Крым, Лівадзія. 26 кастрычніка 1911 года]]
Вучылішча было заснавана  1910 года як Афіцэрская школа авіяцыі Аддзела паветранага флоту пад Севастопалем. Гэта была адна з першых авіяцыйных школ у Расіі. У 1912 годзе школа перабазавалася ў раён ракі Качы, дзе быў заснаваны пасёлак Кача.

Першым выпускнікам школы стаў 26 кастрычніка 1911 года. Да 1917 года школа падрыхтавала 609 ваенных лётчыкаў.

### Савецкі перыяд 
Пасля Кастрычніцкай рэвалюцыі на базе школы працягнулася падрыхтоўка лётчыкаў для Чырвонай Арміі. У 1922 годзе яна аб'ядналася з 1-й Маскоўскай школай ваенных лётчыкаў. У 1938 годзе школе было прысвоена імя А.&nbsp;Ф.&nbsp;Мяснікова.

З пачаткам Вялікай Айчыннай вайны вучылішча было эвакуіравана ў горад Красны Кут Саратаўскай вобласці. У пасляваенны перыяд яно размяшчалася ў Мічурынску, а з 1954 года — у Сталінградзе (Валгаградзе).

У 1959 годзе вучылішча атрымала статус вышэйшага.

### Расфарміраванне 
У 1990-х гадах у сувязі са скарачэннем Узброеных Сіл РФ было прынята рашэнне аб ліквідацыі вучылішча. Яно было расфарміравана 1 лістапада 1998 года.

За савецкі перыяд вучылішча падрыхтавала 16 574 лётчыкаў. Сярод выпускнікоў — 352 Героя Савецкага Саюза, 17 Герояў Расійскай Федэрацыі, 12 маршалаў авіяцыі.

## Начальнікі вучылішча 
* Вячаслаў Ніканоравіч Кедрын (1910—1911)
* Сяргей Іванавіч Адзінцоў (1911—1912)
* Аляксандр Аляксандравіч Мурузі (1912—1914)
* Герберт Отавіч Буксгеўдэн (1914—1915)
* Харлампій Фёдаравіч Стамацьеў (1915—1917)
* Аляксандр Сцяпанавіч Варатнікоў (1921—1923)
* Васіль Іванавіч Іваноў (1933—1940)
* Аляксандр Аляксандравіч Туржанскі (1940—1941)
* Сяргей Пракопавіч Дзянісаў (1941—1942)
* Сямён Якаўлевіч Сіманенка (1943—1959)
* Барыс Мікалаевіч Яромін (1952—1957)
* Аляксандр Іванавіч Халуцін (1957—1959)
* Барыс Дзмітрыевіч Мялёхін (1960—1961)
* Віктар Іванавіч Новікаў (1964—1968)
* Віктар Аляксандравіч Малееў (1969—1974)
* Іван Іванавіч Жалязняк (1976—1985)
* Юрый Піліпавіч Шамелін (1985—1990)
* Віталь Мікалаевіч Набокаў (1990—1998)

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Качынскае вышэйшае ваеннае авіяцыйнае вучылішча лётчыкаў
Катэгорыя:Ваенныя вышэйшыя навучальныя ўстановы СССР
Катэгорыя:Навучальныя ўстановы, заснаваныя ў 1910 годзе
Катэгорыя:Навучальныя ўстановы, расфарміраваныя ў 1998 годзе
Дружба народов

**«Дружба народов»** ()&nbsp;— савецкі, а пазней расійскі літаратурна-мастацкі часопіс, заснаваны ў сакавіку 1939 года. У савецкі час з’яўляўся органам Саюза пісьменнікаў СССР, з 1991 года&nbsp;— прыватнае выданне.

## Гісторыя 
Часопіс быў заснаваны ў 1939 годзе як альманах для папулярызацыі твораў пісьменнікаў саюзных рэспублік у перакладзе на рускую мову. Спачатку выдаваўся нерэгулярна (з перапынкам з чэрвеня 1941 па кастрычнік 1943 года). З 1949 года выходзіў кожныя два месяцы, а з 1955 года стаў штомесячнікам і атрымаў статус часопіса.

У паслясавецкі перыяд захаваўся ўхіл на публікацыю твораў прадстаўнікоў народаў былога СССР.

У 2000-я гады фінансавае становішча часопіса пагоршылася. У 2012 годзе рэдакцыя страціла сваё памяшканне з-за заканчэння арэнды і была вымушана пераехаць у будынак фонду «Рускі свет».

З 2013 года часопіс мае ўласны сайт і ўдзельнічае ў праекце «Журнальная зала».

## Галоўныя рэдактары 
* Георгій Аляксандравіч Ржанаў (з сакавіка 1939, адк. рэдактар)
* Пётр Андрэевіч Паўленка (з 1939)
* Віктар Віктаравіч Гольцаў (1949—1955)
* Барыс Андрэевіч Лаўранёў (з студзеня 1956)
* Аляксей Аляксандравіч Суркоў (1958—1960)
* Васіль Аляксандравіч Смірноў (1960—1965)
* Сяргей Аляксеевіч Баруздзін (1966—1991)
* Аляксандр Аляксеевіч Рудэнка-Дзясняк (1991—1992)
* Вячаслаў Аляксеевіч П'ецух (1993—1995)
* Аляксандр Луарсабавіч Эбанаідзэ (1995—2016)
* Сяргей Аляксандравіч Надзееў (з 2017)

## Кніжны дадатак 
У савецкі час выпускаліся кніжныя дадаткі да часопіса, у тым ліку серыі «Бібліятэка класікаў літаратур народаў СССР», «Бібліятэка гістарычных раманаў народаў СССР», «Пяцьдзясят гадоў савецкага рамана» і «Бібліятэка савецкай прозы».

## Аўтары 
У розныя гады ў часопісе друкаваліся такія аўтары, як Віктар Астаф’еў, Васіль Быкаў, Расул Гамзатаў, Леў Гумілёў, Мікалай Забалоцкі, Сяргей Залыгін, Фазіль Іскандэр, Віліс Лацыс, Булат Акуджава, Анатоль Рыбакоў, Юльян Сямёнаў, Аляксандр Твардоўскі, Карней Чукоўскі, Васіль Шукшын і іншыя.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Літаратурныя часопісы Расіі
Катэгорыя:Літаратурныя часопісы СССР
Катэгорыя:Рускамоўныя часопісы
Катэгорыя:Выданні, заснаваныя ў 1939 годзе
Пішучая машынка

[thumb|right|Пішучая машына «[Ундэрвуд (пішучая машынка)|Ундэрвуд» (), якая выраблялася з 1896 года, стала першай папулярнай машынкай з франтальным размяшчэннем рычажна-літарнага кошыка]]
**Пішу́чая машы́нка**, таксама **друкава́льная машы́нка**&nbsp;— механічная або электрамеханічная прылада для друкавання тэкставых, таблічных і лічбавых матэрыялаў шляхам паслядоўнага нанясення на паперу адбіткаў літар, лічбаў і іншых знакаў.

## Гісторыя 
Лічыцца, што першая камерцыйна паспяховая пішучая машынка была сканструявана К. Шолсам у ЗША ў 1867 годзе. У Расіі арыгінальную мадэль прапанаваў М. І. Алісаў у 1870 годзе.

## Віды і прынцып дзеяння 
Паводле прызначэння падзяляюцца на:
* *канцылярскія* (стандартныя);
* *спецыяльныя*&nbsp;— для друкавання нот, рэльефных знакаў азбукі Брайля для сляпых, стэнаграфічныя і іншыя.

Паводле прывада бываюць з ручным і электрычным прывадам. Друкаванне адбываецца пры дапамозе клавіятуры з 42—46 клавішаў, кожная з якіх звычайна мае па два друкарскія знакі (вялікая і малая літары) на адным рычагу. Электрычныя пішучыя машынкі выкарыстоўваліся таксама для ўводу і вываду алфавітна-лічбавай інфармацыі ў ЭВМ (гл. Друкавальная прылада).

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Офісная тэхніка
Катэгорыя:Пісьмовыя прылады
Катэгорыя:Прылады ўводу
Друкарская форма

і верстатка для высокага друку.]]

 друкарская форма з рэльефам.]]
**Друка́рская фо́рма**&nbsp;— плоская або цыліндрычная паверхня, якая ў сістэме друкавальных (пераносяць адбіткі фарбы на матэрыял) і прабельных элементаў мае тэкставую і ілюстрацыйную інфармацыю і служыць для шматразовага атрымання адбіткаў. Выкарыстоўваецца ў друкарскіх машынах.

## Характарыстыка 
З адной друкарскай формы можна атрымаць мільён і болей адбіткаў. Для вырабу выкарыстоўваюцца розныя матэрыялы:
* *металічныя*&nbsp;— друкарскія сплавы, цынк, алюміній, медзь, магній, біметал і іншыя;
* *неметалічныя*&nbsp;— пластмаса, гума, шкло і іншыя;
* *камбінаваныя*.

Вырабляюць друкарскія формы фотанаборнымі, наборна-друкавальнымі і наборна-адліўнымі спосабамі. Стэрэатыпныя формы ствараюцца метадамі гальванапластыкі, прасаваннем і ліццём.

## Віды 
У залежнасці ад спосабу друку адрозніваюць наступныя віды друкарскіх форм:
* для *высокага друку*&nbsp;— набор, клішэ, фотапалімерная форма, стэрэатып;
* для *плоскага друку*&nbsp;— афсетныя, літаграфскія і фотатыпныя пласціны;
* для *глыбокага друку*&nbsp;— пакрытыя меддзю і храміраваныя цыліндры;
* для спецыяльных відаў друку&nbsp;— металаграфскага, трафарэтнага, электраграфічнага і іншых.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Друкарства
Катэгорыя:Паліграфія
Лопух лямцавы

**Лопух лямцавы** (*Arctium tomentosum*) — від двухгадовых травяністых раслін сямейства астравых. Народныя назвы: лопуцень, лапушнік, рапей, брылёўнік, задзёрка, сабачкі.

## Апісанне 
Расліна вышынёй 60-150 см. Сцябло прамастойнае, зялёнае або чырванаватае. Лісце яйцасэрцападобнае, верхняе — яйцападобна падоўжанае, з залацістымі залозкамі. Кветкавыя кошыкі ў шчыткападобным суквецці. Лісцікі абгорткі павуціністыя, унутраныя на верхавінцы ўсечаныя  або выемчатыя, з вострым канцом.

## Пашырэнне 
Пашыраны ў Еўропе, Сібіры, Сярэдняй Азіі, Кітаі; як заносны сустракаецца ў Паўночнай Амерыцы. На Беларусі расце ў асноўным на пустках, засмечаных мясцінах, уздоўж дарог, каля жылля, па абрывістых берагах рэк і азёр, радзей у садах і агародах. Цвіце ў чэрвені-жніўні.

## Крыніцы 
## Дітаратура 
* 

Катэгорыя:Астравыя
Катэгорыя:Травы
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1768 годзе
Лопух малы

**Лопух малы** (*Arctium minus*) — від двухгадовых травяністых раслін сямейства астравых.

## Апісанне 
Расліна вышынёй 50-100 см. Лісце шырокаяйцападобнае, з сэрцападобнай асновай, прыкаранёвае і ніжняе сцябловае на больш доўгіх рабрыстых чаранках. Кветкавыя кошыкі ў гронкападобным суквецці: верхнія скучаны па некалькі, астатнія па адным у пазухах лісця. Лісцікі абгорткі шылападобныя, дробнапілаватыя, на версе кручкападобна загнутыя ўнутр. Кошыкі адносна дробныя. Сямянкі даўжынёй 4-5 мм.

## Пашырэнне 
Радзіма — Еўропа і ўмераныя рэгіёны Заходняй Азіі. Завезены ў Амерыку, Аўстралію, Новую Зеландыю, на Азорскія астравы. На Беларусі трапляецца зрэдку, расце на пустках, засмечаных мясцінах, каля жылля; цвіце ў чэрвені-жніўні.

## Крыніцы 
## Дітаратура 
* 

Катэгорыя:Астравыя
Катэгорыя:Травы
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1800 годзе
Леа Друкер

**Ле́а Друкер** (; ) — французская актрыса.

## Біяграфія 
Нарадзілася 23 студзеня 1972 года ў французскім Кане (Ніжняя Нармандыя) у сям’і прафесара медыцыны Жака Друкера і выкладчыцы англійскай мовы Марціны Друкер. Яе родныя дзядзькі — вядомы тэлевядучы і прадзюсер Мішэль Друкер і былы прэзідэнт тэлеканала M6 Жан Друкер; стрыечная сястра — Мары Друкер.

Дзіцячыя гады правяла разам з роднымі ў ЗША, паміж Вашынгтонам і Бостанам, і на астравах Шазе (Ла-Манш). Яшчэ вучачыся ў ліцэі, Леа пачала цікавіцца акцёрскай прафесіяй. Тады, у 1987 годзе, яна пачала ўдзельнічаць у пастаноўках драматычнага гуртка Мальера ў Парыжы.

У 1999 годзе, пасля заканчэння акцёрскіх курсаў у Школе на вуліцы Бланш (якая пасля стала Нацыянальнай школай тэатральнага мастацтва і тэхнікі) у Парыжы, Леа Друкер пачала сваю тэатральную кар’еру. Маладая актрыса атрымала ролю ў класічнай мальераўскай п’есе «Мізантроп» рэжысёра Ражэ Анена і некалькіх сучасных пастаноўках («Блан» Эмануэля Мары і інш.). За тэатральныя працы Друкер тройчы (у 2001, 2004 і 2016 гадах) была намінаваная на атрыманне галоўнай французскай тэатральнай прэміі — Прэміі Мальера.

У кінематографе дэбютавала ў пачатку 1990-х, з’явіўшыся ў камедыйнай стужцы «Грошы» з Самі Буажыла. Затым былі ролі ў драме «Спіца» з зоркай цыклу фільмаў «Таксі» Самі Насеры, фільмах «Забойца» з Мацьё Касавітцам, «Крута ты трапіў!» з Эдуардам Мантутам, «Магчыма» з Жанам-Полем Бельмандо, «Хаос» з Венсанам Лінданам, «У маёй скуры» з Марынай дэ Ван, «Глюк» з Гіёмам Канэ, «Тыгравыя атрады» з Кловісам Карнійякам, «Бацька, такая дачка» з Элодзі Бушэ Клеманс Паэзі, «Сіні пакой» з Мацьё Амальрыкам і іншых.

У 2015 і 2016 гадах Леа Друкер сыграла адну з галоўных роляў у рэйтынгавым тэлесерыяле «Бюро» («Бюро легенд»). У 2017 годзе адыграла галоўную ролю Мірыям Бесон у дэбютным фільме рэжысёра Ксаўе Леграна «Апека», за якую ў 2019 годзе была намінаваная як найлепшая актрыса на прэміі «Люм’ер», «Сезар» і «Хрустальны глобус».

За час сваёй кінакар’еры знялася ў больш як 80 кіна- і тэлефільмах, а таксама серыялах.

## Зноскі
Сезон 2024/2025 ГК СКА Мінск

У сезоне 2024/2025 гандбольны клуб «СКА» з горада Мінск прымаў удзел:
* Чэмпіянат Беларусі 2024/2025 (**Чэмпіён**),
* Кубак Беларусі 2025 (**Фіналст**),
* Суперкубак Беларусі 2024 (**Фіналст**).

## Склад каманды 
* Кірыл Колас
* Канстанцін Кавалёў
* Ягор Пігалёў
* Цімафей Баранчык
* Мікіта Чыжык
* Кірыл Рабчынскі
* Аляксандр Пятровіч
* Дзмітрый  Карпіловіч
* Мацвей Барбашынскі
* Дзмітрый Мацвеенка
* Андрэй Пушкін
* Арцём Красочка
* Дзмітрый Камышык (капітан каманды)
* Аляксей Ермакоў
* Рыгор Качко
* Яўген Ладуцька
* Мацвей Удавеня
* Іван Зінейкін
* Антон Лукашонак
* Павел Нямкоў
* Станіслаў Садоўскі
* Аляксей Шапяленка
* Максім Цароў

## Трэнеры каманды 
*  Дзмітрый Нікуленкаў (галоўны трэнер)

## Гл. таксама 
* Сезон 2023/2024 ГК СКА Мінск
* Сезон 2025/2026 ГК СКА Мінск

## Спасылкі 
* Мужчины. SEHA-Gazprom лига. «Дивизион Восток». Сезон 2024—2025. Минский СКА в ответом матче уступил ЦСКА
* Презентация команды «СКА-Минск» на сезон 2024/25!
2024/2025
ГК СКА Мінск
Катэгорыя:2024 год у Мінску
Катэгорыя:2025 год у Мінску
Дуалізм

**Дуалі́зм** (ад &nbsp;— «дваісты»)&nbsp;— філасофскае вучэнне, якое прызнае існаванне двух раўнапраўных пачаткаў&nbsp;— матэрыі і духу, матэрыяльнага і ідэальнага. Выступае як антыпод розных форм манізму, прадстаўнікі якога тлумачаць свет на падставе сцвярджэння першаснасці матэрыі або духу.

## Гісторыя і сутнасць 
У гісторыі філасофіі дуалізм быў накіраваны на прымірэнне маністычных поглядаў і іх сінтэз у межах дуалістычнай сістэмы. Тэрмін «дуалізм» увёў нямецкі філосаф К. Вольф і выкарыстаў яго для азначэння матэрыяльнай і духоўнай субстанцый.

Адным з найбуйнейшых прадстаўнікоў дуалізму з'яўляецца Р. Дэкарт, які лічыў, што быццё падзяляецца на мыслячую (дух) і працяглую (матэрыя) субстанцыі. Суадносіны гэтых субстанцый у чалавека ён вырашаў з пазіцыі псіхафізічнага паралелізму, дзе матэрыяльны і духоўны пачаткі выступаюць незалежна адзін ад аднаго.

І. Кант развіваў вучэнне аб антынамічнасці розуму, якое было падставай дуалістычнага размежавання «рэчаў у сабе» і «з'яў». Для філасофіі Новага часу характэрны формы *гнасеалагічнага дуалізму* (Дж. Лок, Д. Юм і іншыя). Ён зыходзіць не з проціпастаўлення матэрыяльнай і духоўнай субстанцый, а з проціпастаўлення пазнаючага суб'екта пазнавальнаму аб'екту, што вядзе да абсалютызацыі свядомасці і яе адрыву ад сваёй матэрыяльнай асновы.

Паняцце «дуалізм» сустракаецца таксама ў разнастайных маральных, эстэтычных, палітычных і іншых канцэпцыях, дзе аб'ядноўваюцца несумяшчальныя пачаткі (напрыклад, дабро і зло, прыгожае і агіднае).

## Крыніцы 
## Літаратура 
*
Чэмпіянат Беларусі па гандболе 2024/2025

**Чэмпіянат Беларусі па гандболе 2024/2025** — 33-і чэмпіянат Рэспублікі Беларусь па гандболе.

## Выніковае размеркаванне месцаў 
## Спасылкі 
* История чемпионатов Беларуси

Катэгорыя:2025 год у гандболе
2025
Катэгорыя:2024 год у гандболе
Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 2024 годзе
Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 2025 годзе
Анака

**Анака** () — горад венесуэльскага штата Ансаатэгі. Горад знаходзіцца паблізу радовішча прыроднага газу і жыве найперш за кошт дзяржаўнай нафтагазавай кампаніі PDVSA. Даходы ў гэтым рэгіёне самыя вялікія ў Лацінскай Амерыцы. Яны аказваюць вызначальны ўплыў на эканамічную накіраванасць рэгіёна.

## Насельніцтва 
Катэгорыя:Гарады Венесуэлы
Барынас

**Барынас** () — адміністрацыйны цэнтр венесуэльскага штата Барынас.

## Гісторыя 
Заснаваны іспанскімі каланістамі ў 1577 годзе, пазней — цэнтр сельскагаспадарчага раёна. З 1786 года горад з’яўляецца адміністрацыйным цэнтрам штата Барынас. У 1975 годзе створаны ўніверсітэт.
## Насельніцтва 
Катэгорыя:Гарады Венесуэлы
Эхіда (Венесуэла)

**Сан-Буэнавентура-дэ-Эхіда** () — трэці па значэнні горад штата Мерыда, Венесуэла.

Разам з гарадамі Табай, Лагунгільяс і Мерыда ўтварае агламерацыю Вялікая Мерыда, у якой пражывае больш за 350 000 чалавек. Эхіда — адміністрацыйны цэнтр муніцыпалітэта Кампа-Эліяс.
## Насельніцтва 
Катэгорыя:Гарады Венесуэлы
Тукупіта

**Тукупіта** () — горад у Венесуэле, сталіца штата Дэльта-Амакура, адміністрацыйны цэнтр муніцыпалітэта Тукупіта. Горад размешчаны ў дэльце Арынока. Мясцовасць у ваколіцах горада пакрыты манграмі, багатая флорай і фаунай. Заснаваны прыкладна ў 1885 годзе, служыў цэнтрам гандлю кукурузай, бананамі, какава, цукровым трыснёгам і тытунем, вырашчаным ва ўнутраных раёнах правінцыі. Тукупіта пачала імкліва развівацца ў сярэдзіне 1960-х гадоў пасля пабудовы плаціны на рацэ Каньё-Манама і развіцця нафтавай прамысловасці на захад ад дэльты ракі Арынока.

Катэгорыя:Гарады Венесуэлы
Трухілья (Венесуэла)

**Трухілья** () — горад у Венесуэле. Адміністрацыйны цэнтр штата Трухілья і аднайменнага муніцыпалітэта. Знаходзіцца ў даліне Лос-Мукас.

Катэгорыя:Гарады Венесуэлы
Віктар Іванавіч Боўш

**Ві́ктар Іва́навіч Бо́ўш** (, Брэст&nbsp;— )&nbsp;— беларускі філосаф, палітолаг і правазнавец. Доктар філасофскіх навук (1982), прафесар (1987).

## Біяграфія 
Нарадзіўся  у Брэсце-над-Бугам у сям’і Івана Аляксандавіча Боўша (нар. 1907).

У 1950 годзе скончыў СШ №&nbsp;3 г.&nbsp;Брэста з сярэбраным медалём.

Пасля заканчэння ўніверсітэта працаваў кантралёрам, інспектарам, старшым інспектарам Брэсцкай мытні Міністэрства знешняга гандлю СССР (1955—1962). У 1963—1967 гадах&nbsp;— аспірант, малодшы і старшы навуковы супрацоўнік Інстытута філасофіі і права АН БССР. У 1967—1968 гадах&nbsp;— старшы выкладчык кафедры навуковага камунізму Брэсцкага педагагічнага інстытута. У 1989—1996 гадах займаў пасаду намесніка дырэктара інстытута па навуковай рабоце. Лічыцца адным з ідэолагаў сучаснай беларускай дзяржаўнасці.

Памёр .

## Грамадска-палітычная дзейнасць 
Актыўна выступаў з крытыкай дзеячаў беларускай культуры.

Сумесна са старшым навуковым супрацоўнікам таго ж інстытута Уладзімірам Бегуном апублікаваў у часопісе «Политический собеседник» (1987, № 2) артыкул *«З пазіцый абстрактнага гуманізму»*, у якім абвінаваціў пісьменніка Алеся Адамовіча ў пацыфізме. У артыкуле папярэджанне Адамовіча аб небяспецы ядзернай вайны інтэрпрэтавалася наступным чынам:
Вось пачынаецца гэтая вайна, прыходзіць агрэсар, і ён, як некалі фашысцкія каты, катуе і ставіць да сценкі вашых бацькоў... зразумелыя паводзіны кожнага ў гэтым выпадку — трэба абараняць бацьку і маці... Аказваецца, ёсць пісьменнік, які пераконвае нас, што цяпер так нельга. Неабходна, кажа ён, пашкадаваць ката, бо адплата можа прывесці да страшных наступстваў.

На VIII пленуме Мінскага гаркама КПБ у 1987 годзе выступіў супраць «крыклівай кампаніі ў сувязі са 100-годдзем мастака-мадэрніста Шагала» і «навязвання савецкім людзям фальшывых аўтарытэтаў».

## Навуковая дзейнасць 
Даследаваў тэарэтыка-метадалагічныя праблемы сучаснага грамадскага развіцця, фарміравання прававой дзяржавы і грамадзянскай супольнасці, нацыянальных і міжнародных адносін, гісторыі замежнай філасофіі, а таксама футуралогіі, палітыкі і права.

## Бібліяграфія 
* *«Сацыяльная тэхналогія пра будучае: ілюзіі і міфы»* (1976)
* *«Футуралогія і антыкамунізм»* (1977)
* *«Рэальны сацыялізм і сучасныя „крыжаносцы“»* (1985)

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Нарадзіліся 24 жніўня
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1930 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Брэсце
Катэгорыя:Памерлі 4 мая
Катэгорыя:Памерлі ў 2005 годзе
Катэгорыя:Філосафы Беларусі XX стагоддзя
Катэгорыя:Палітолагі Беларусі
Катэгорыя:Правазнаўцы Беларусі
Катэгорыя:Дактары філасофскіх навук
Катэгорыя:Выпускнікі Кіеўскага ўніверсітэта
Сан-Хуан-дэ-лос-Морас

**Сан-Хуан-дэ-лос-Морас** () — горад у цэнтральнай частцы Венесуэлы, сталіца штата Гуарыка.

4-ы па плошчы горадам Венесуэлы. Заснаваны ў 1594 годзе іспанскімі каланізатарамі. У час вайны за незалежнасць Венесуэлы горад адправіў тысячы добраахвотнікаў. Сталіцай штата Гуарыка горад стаў у 1934 годзе.
## Насельніцтва 
Катэгорыя:Гарады Венесуэлы
Сезон 2023/2024 ГК СКА Мінск

У сезоне 2023/2024 гандбольны клуб «СКА» з горада Мінск прымаў удзел:
* Чэмпіянат Беларусі 2023/2024 (**Срэбраны прызёр**),
* Кубак Беларусі 2024 (**Фіналст**),
* Суперкубак Беларусі 2023 (**Фіналст**).

## Склад каманды 
1. Кірыл Колас 
2. Дзмітрый Хмялькоў
10. Цімафей Баранчык
14. Яўген Нікановіч
18. Максім Цароў
19. Аляксей Гайдук
22. Дзмітрый Камышык
23. Канстанцін Кавалёў
24. Станіслаў Шабельнікаў
27. Уладзіслаў Крывенка
33. Ягор Стасюк
35. Даніл Белы
42. Арцём Сельвясюк
47. Ігар Бяляўскі
52. Антон Лукашонак
69. Аляксандр Пятровіч
72. Андрэй Пушкін
77. Станіслаў Садоўскі 
78. Яўген Ладуцька
87. Мацвей Удавеня
92. Арцём Красочка
98. Аляксей Ермакоў

## Трэнеры каманды 
*  Дзмітрый Нікуленкаў (галоўны трэнер)

## Гл. таксама 
* Сезон 2022/2023 ГК СКА Мінск
* Сезон 2024/2025 ГК СКА Мінск

## Спасылкі 
* Беларусь. Минский СКА с помощью искусственного интеллекта представил команду на сезон-2023/24 (ВИДЕО)
* Беларусь. Невероятный камбэк мешковцев. БГК продолжает коллекционировать титулы
2023/2024
ГК СКА Мінск
Катэгорыя:2023 год у Мінску
Катэгорыя:2024 год у Мінску
Сан-Феліпэ (Венесуэла)

**Сан-Феліпэ** () — сталіца венесуэльскага штата Яракуй. Рэзідэнцыя каталіцкай епархіі Сан-Феліпэ. У 1720 годзе манахі-капуцыны заснавалі місію, у 1729 годзе заснавана паселішча Сан-Феліпэ. Землетрасенне 1812 года разбурыла большую частку горада.
## Насельніцтва 
Катэгорыя:Гарады Венесуэлы
Сан-Карлас

* Сан-Карлас (Венесуэла)
* Сан-Карлас (муніцыпалітэт)
* Сан-Карлас (рака)
Уладзімір Якаўлевіч Бягун

**Уладзі́мір Я́каўлевіч Бягу́н** (.

## Некаторыя публікацыі 
* Сионизм и иудаизм: (материал в помощь лектору). — Веды, 1972. — 1000 экз.
* Ползучая контрреволюция. — Мінск: Беларусь, 1974. — 25 000 экз.
* Вторжение без оружия. — М., 1977. — 150 000 экз.; за 1978—1979 гады агульны тыраж у 250 000 экз.
* Рассказы о «детях вдовы»: [критический анализ франкомасонства] / Пад рэдакцыяй Г. П. Давідзюка. — Другое, дапоўненае выдадзена. — Мінск: Навука і тэхніка, 1986. — 30 000 экз.
* Ярмарка предателей. — Мінск: Беларусь, 1983.
* Свое и чужое: Очерки. — 45 000 экз.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Постаці антысіянізму ў СССР
Катэгорыя:Постаці антысемітызму ў СССР
Катэгорыя:Аўтары антысеміцкай літаратуры
Катэгорыя:Савецкі антыіўдаізм
Сезон 2025/2026 ГК СКА Мінск

У сезоне 2025/2026 гандбольны клуб «СКА» з горада Мінск прымаў удзел:
* Суперкубак Беларусі 2025 (**Уладальнік**).

## Склад каманды 
1. Кірыл Колас (06.12.2003)
4. Мацвей Барбашынскі (19.10.2004)
5. Іван Зінейкін (10.02.2004)
10. Цімафей Баранчык (09.05.2004) 
15. Рыгор Качко (12.07.2004) 
17. Аляксандр Падшывалаў (08.03.1996)
18. Максім Цароў (24.11.2004)
22. Дзмітрый Камышык (01.05.1990)
23.	Канстанцін Кавалёў (23.11.2002)
24. Захар Пакрышка (19.09.2007)
25.	Дзмітрый Мацвеенка (10.09.2004)
29. Хані Эльметнаві (01.04.2007)
34.	Мікіта Шульга (25.02.2006)
44. Кірыл Рабчынскі (08.08.2005)
52.	Антон Лукашонак	(14.05.2004)
55.	Павел Нямкоў (06.09.2001)
69.	Аляксандр Пятровіч	(15.03.2002)
75.	Яўген Лабар	(05.08.2007)
78.	Яўген Ладуцька (03.05.2002)
89.	Дзмітрый  Карпіловіч (14.02.2004)
98.	Аляксей Ермакоў	(08.07.2004)

## Трэнеры каманды 
*  Дзмітрый Нікуленкаў (галоўны трэнер)
*  Мікалай Зянько (трэнер)

## Гл. таксама 
* Сезон 2024/2025 ГК СКА Мінск
* Сезон 2026/2027 ГК СКА Мінск

## Спасылкі 
* Списочный состав команды «СКА-Минск» сезон 2025—2026
2025/2026
ГК СКА Мінск
Катэгорыя:2025 год у Мінску
Катэгорыя:2026 год у Мінску
Канхоіда Нікамеда

**Канхоіда Нікамеда** — плоская алгебраічная крывая 4-га парадку, разнавіднасць канхоіды прамой. Яна ўтвараецца шляхам падаўжэння (або скарачэння для другой галіны) радыус-вектара кожнага пункта прамой на пэўную пастаянную велічыню \ell. Крывая складаецца з дзвюх галін, для якіх зыходная прамая («базісная прамая») з’яўляецца агульнай асімптотай.

Назва паходзіць ад  — «падобны да ракавіны».

## Пабудова 
Няхай на плоскасці зададзены прамая  і пункт  (называецца *полюсам*), які знаходзіцца на адлегласці  ад гэтай прамой.
# Правядзём праз пункт  прамень, які перасякае прамую  у некаторым пункце .
# На гэтым прамені па абодва бакі ад пункта  адкладзём адрэзкі даўжынёй . Атрыманыя пункты 1 і 2 будуць належаць канхоідзе.
# Змяняючы накірунак праменя  (круцячы яго вакол *полюса*), мы атрымаем поўнае геаметрычнае месца пунктаў, якое ўтварае канхоіду.

## Ураўненні 
### Дэкартавы каардынаты 
Калі змясціць полюс у пачатак каардынат, а прамую задаць ураўненнем y+a=0 (дзе  — адлегласць ад полюса да прамой), то ўраўненне канхоіды ў дэкартавых прамавугольных каардынатах будзе мець выгляд:
: \ell^2y^2=(x^2+y^2)(y+a)^2

Пачатак каардынат з’яўляецца асаблівым двайным пунктам, характар якога залежыць ад суадносін велічынь a і \ell:
* пры \ell — ізаляваны пункт;
* пры \ell>a — вузлавы пункт (пятля);
* пры \ell=a — пункт звароту (завастрэнне).

### Палярныя каардынаты 
У палярных каардынатах, калі полюс знаходзіцца ў пачатку каардынат, а палярная вось праходзіць праз пачатак каардынат перпендыкулярна да зададзенай прамой, ураўненне канхоіды запісваецца так:
: r = \frac {a} {\cos \varphi}\pm \ell.

Часта выкарыстоўваецца запіс праз секанс: r = a \sec \varphi \pm l.

## Гісторыя 
Крывая названа ў гонар старажытнагрэчаскага матэматыка Нікамеда (III стагоддзе да н.э.), які выкарыстоўваў яе для рашэння знакамітых задач антычнасці: трысекцыі вугла і падваення куба.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Алгебраічныя крывыя
Макранская выдма

**Макранская выдма** — выдма ў Беларусі, геалагічны помнік прыроды рэспубліканскага значэння. Знаходзіцца за 1,5 км на поўдзень ад аграгарадка Макраны Маларыцкага раёна Брэсцкай вобласці. Плошча 160 га. 

Макранская выдма — адна з найбуйнейшых на паўднёвым захадзе Беларусі, упершыню была апісаная П.А. Туткоўскім у 1902 годзе. Выдма размешчана ў межах плоскай азёрна-алювіяльнай раўніны, у наш час меліяраванай. Абсалютныя адзнакі грэбня — 158-165 м, падэшвы — 154-155 м над узроўнем мора. Выдма парабалічнага тыпу даўжынёй каля 4 км. У рэльефе прадстаўлена ў выглядзе пясчанай грады з адноснай вышынёй 10-12 м, мае больш стромкі паўночны падветраны схіл (нахіл 25-35°) і пакаты паўднёвы наветраны схіл (нахіл да 15°). Вузкая грэбневая частка складаецца з пагоркаў і катлавін, якія іх падзяляюць. Пяскі, што ўтвараюць выдму, тонкія светла-жоўтыя розназярністыя, нанесеныя ветрам, які дзьмуў з паўночнага захаду. Выдма ўтварылася пад уздзеяннем ветравой акумуляцыі ў канцы паазерскага зледзянення і ў пасляледавіковы час прыкладна 14-10 тысяч гадоў таму. У наш час паверхня выдмы большай часткай пакрыта хвойным лесам.

Макранская выдма з’яўляецца эталоннай формай эолавага паходжання, адлюстроўвае этапы ледавікой і пасляледавіковай гісторыі, а таксама ўмовы ветравога рэжыму.

## Літаратура 
* Справаздача навукова-даследчай працы Распрацоўка навукова-абгрунтаванных комплексных схем ахоўных прыродных тэрыторый Беларусi (геалагiчныя i геамарфалагiчныя аб’екты). Маларыцкi раён Брэсцкай вобласцi. — Мiнск: Iнстытут геалагiчных навук Акадэмii навук Беларусi, 1996. — 55 с.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Геалагічныя помнікі прыроды рэспубліканскага значэння Брэсцкай вобласці
Катэгорыя:Макраны (Маларыцкі раён)
Катэгорыя:Геалогія Маларыцкага раёна
Катэгорыя:Славутасці Маларыцкага раёна
Хаціслаўская выдма

**Хаціслаўская выдма** — выдма ў Беларусі, геалагічны помнік прыроды мясцовага значэння. Знаходзіцца за 2,9 км на паўднёвы ўсход ад аграгарадка Хаціслаў Маларыцкага раёна Брэсцкай вобласці. Плошча 229,9 га.

Града вылучаецца сваёй формай, якая набліжаецца да правільнай дугі, крыху выпуклай на поўдзень. У рэльефе яна ўяўляе сабой вузкі (50-150 м) пясчаны насып са стромкімі схіламі, падобнымі чыгуначным, даўжынёй 6,2 км. Абсалютныя адзнакі грэбеня пясчанай грады — 162-168 м над узроўнем мора. Над наваколлем яна ўзнімаецца на 5-8 м, месцамі да 11 м. Спецыфічнай рысай грады з’яўляецца яе выцягнутасць упоперак напрамку ружы вятроў, наяўнасць бесперапыннага выгнутага і вузкага грэбеня, а таксама асіметрычны папярочны профіль са стромкімі і больш пакатымі схіламі.

Выдма цалкам складзена з перавеянага азёрна-алювіяльнага пяску светла-жоўтага дробна- і розназярністага. У гэтым пяску захаваліся тэкстуры эолавага паходжання: касая слаістасць з падзеннем на поўдзень. Геалагічная структура і марфалогія Хаціслаўскай выдмы сведчаць пра тое, што яна ўтварылася прыблізна 10-14 тысяч гадоў таму.

У наш час выдма пакрыта хвойным лесам.

## Літаратура 
* Справаздача навукова-даследчай працы Распрацоўка навукова-абгрунтаванных комплексных схем ахоўных прыродных тэрыторый Беларусi (геалагiчныя i геамарфалагiчныя аб’екты). Маларыцкi раён Брэсцкай вобласцi. — Мiнск: Iнстытут геалагiчных навук Акадэмii навук Беларусi, 1996. — 55 с.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Геалагічныя помнікі прыроды мясцовага значэння Брэсцкай вобласці
Катэгорыя:Хаціслаў
Катэгорыя:Геалогія Маларыцкага раёна
Катэгорыя:Славутасці Маларыцкага раёна
Веткаўскі (біялагічны заказнік)

**Веткаўскі** — біялагічны заказнік мясцовага значэння ў Веткаўскім раёне Гомельскай вобласці Беларусі. Плошча 4839,29 га. Створаны 29 лістапада 2012 года. Заказнік размешчаны ў ніжнім цячэнні ракі Беседзь, ля месца яе ўпадзення ў раку Сож. У заказніку ахоўваецца больш 30 відаў раслін (у тым ліку лекавых) і грыбоў, ён з’яўляецца месцам пражывання рэдкіх жывёл і птушак, занесеных у Чырвоную кнігу Рэспублікі Беларусь.

У склад заказніка ўвайшлі многія тэрыторыі Веткаўскага біялагічнага заказніка рэспубліканскага значэння, скасаванага ў 2007 годзе.

Катэгорыя:Біялагічныя заказнікі мясцовага значэння Беларусі
Катэгорыя:Веткаўскі раён
Катэгорыя:З’явіліся ў 2012 годзе
Вінцэнт Барткевіч

**Вінцэнт Барткевіч** (пол. *Wincenty Bortkiewicz***,** 1776, Палессе, Свянцянскі павет (зараз - Пастаўскі раён - 1838, Нікольскае Смаленскай губерні) — удзельнік паўстанняў 1794 і 1830—31 гадоў.

## Біяграфія 
Удзельнічаў у кампаніі 1792 года. У паўстанні Касцюшкі 1794 года служыў артылерыйскім паручнікам і ўдзельнічаў у баях у Празе. Паранены ў гэтай кампаніі, трапіў у палон расійцаў. Пасля вызвалення вярнуўся на радзіму, кіраваў маёнткамі Пеліканы і Палессе ў Завілейскім павеце і займаў пасаду віцэ-маршалка дваранства.

Падчас Лістападаўскага паўстання Часовы камітэт паўстання даручыў яму камандаванне ўзброенымі сіламі ў акрузе. Удзельнічаў ва ўзяцці Вільні з 17 па 20 красавіка 1831 года. З-за значнай перавагі праціўніка, 4-5 мая 1831 года павёў войскі ў бок Дзісенскага павету, дзе перагрупаваў апалчэнне ў Лужках. 15 мая паспяшаўся пад Глыбокае на дапамогу Радзішэўскаму, але агульнай сітуацыі гэта не выратавала, таму разам з іншымі лідарамі адступіў у бок Жамойці 16 мая 1831 года. Вілейцамі працягваў камандаваць Радзішэўскі, у свянцянцаў і дзісненцаў Брахоцкі камандаваў пяхотай, а Барткевіч - кавалерыяй. Камандаваў аб'яднанай кавалерыяй трох акруг падчас сутычкі пад Качэргішкамі (21.05.1831), а таксама ў бітве пад Віжунамі (24.05.1831). Надалей паўстанцы падзяліліся: 25 мая Брахоцкі і Барткевіч рушылі насустрач польскаму генералу Гелгуду, і злучыліся з ім 12 чэрвеня. 

У Жамойці далучыўся да корпуса Дэмбінскага, з якім дайшоў да Варшавы, дзе 9 жніўня 1831 года выконваў абавязкі маршалка на Віленскім сейміку па абранню дэпутатаў на сейм.

Пасля паразы паўстання вярнуўся ў Завілейскі павет. Быў арыштаваны і 9 студзеня 1832 года накіраваны ў вязніцу пры кляштары Святога Ігната ў Вільні. Следчая камісія залічыла яго 20 жніўня 1832 года да злачынцаў 1-й катэгорыі. За 16 месяцаў праведзеных у вязніцы Барткевіч расхварэўся, урэшце 1 кастрычніка 1833 года загадам імператара Мікалая І быў сасланы ў Волагду з захаваннем шляхецкіх правоў. 2 ліпеня 1832 накладзены секвестр на маёнткі Палессе і Пеліканы, які пазней зняты. У 1837 атрымаў дазвол перасяліцца ў Смаленскую губерню пад нагляд паліцыі, хутка пасля гэтага памёр.

## Бібліяграфія 
Катэгорыя:Памерлі ў 1838 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1776 годзе
Катэгорыя:Удзельнікі вайны Расіі з Рэччу Паспалітай 1792 года
Катэгорыя:Паўстанне 1830—1831 гадоў
Бітва за Алітус

**Бітва за Алітус** — адна з найбуйнейшых танкавых бітваў пачатковага этапу Вялікай Айчыннай вайны, якая адбылася 22—23 чэрвеня 1941 года. Баі разгарнуліся ў раёне літоўскага горада Алітус за стратэгічна важныя пераправы праз раку Нёман.

## Сілы бакоў 
Абарону горада і перапраў трымала савецкая 5-я танкавая дывізія пад камандаваннем палкоўніка Фёдара Фёдарава. На ўзбраенні дывізіі знаходзілася каля 250 танкаў, у тым ліку новыя машыны Т-34. З нямецкага боку наступалі 7-я і 20-я танкавыя дывізіі вермахта, якія мелі значную перавагу ў авіяцыйнай падтрымцы і баявым вопыце.

## Ход бітвы 
У першы дзень вайны, 22 чэрвеня, нямецкія войскі імкліва выйшлі да Алітуса. Асноўныя баі разгарнуліся на подступах да мастоў праз Нёман. Савецкія танкісты зрабілі магутны контрудар. Менавіта тут нямецкія войскі ўпершыню сутыкнуліся з масавым прымяненнем танкаў Т-34, якія аказаліся амаль непаражальнымі для нямецкіх процітанкавых гармат таго часу.

Генерал Герман Гот пазней пісаў у сваіх мемуарах, што бітва за Алітус стала «самай цяжкай танкавай бітвай за ўвесь час наступлення». Аднак з-за адсутнасці сувязі з камандаваннем і пастаянных налётаў люфтвафэ, савецкія войскі пачалі несці вялікія страты. 

## Вынікі 
Нямецкім дывізіям удалося захапіць масты ў Алітусе ў спраўным стане. Гэта адкрыла ім прамы шлях на Вільню і Мінск. Савецкая 5-я танкавая дывізія, выдаткаваўшы амаль усе боепрыпасы і паліва, адступіла. Тэрміновая затрымка нямецкіх войскаў пад Алітусам дазволіла некаторым суседнім часткам пазбегнуць хуткага акружэння, але агульная сітуацыя на фронце засталася крытычнай.

Катэгорыя:Алітус
Катэгорыя:Бітвы ў Вялікай Айчыннай вайне
Катэгорыя:1941 год у Літве
Катэгорыя:1941 год у СССР
Катэгорыя:Чэрвень 1941 года
Катэгорыя:Падзеі 22 чэрвеня
Атэістычная дзяржава

**Атэістычная дзяржава** — гэта дзяржава, у якой атэізм з'яўляецца афіцыйнай ідэалогіяй, а рэлігія цалкам выключана з грамадскага і дзяржаўнага жыцця. У адрозненне ад свецкай дзяржавы, дзе царква проста аддзелена ад органаў улады і захоўваецца нейтралітэт, атэістычная дзяржава можа актыўна змагацца з рэлігійнымі перакананнямі грамадзян.

= Асноўныя прыкметы =
У такой дзяржаве атэізм прапагандуецца праз сістэму адукацыі, дзяржаўныя сродкі масавай інфармацыі і культуру. Рэлігійныя арганізацыі альбо забараняюцца, альбо знаходзяцца пад строгім кантролем спецслужбаў. Маёмасць цэркваў часта нацыяналізуецца, а храмы зачыняюцца або выкарыстоўваюцца для іншых мэтаў, напрыклад, як склады, музеі атэізму або клубы.

= Гістарычныя прыклады =
Найбольш вядомым прыкладам атэістычнай дзяржавы ў мінулым стагоддзі быў Савецкі Саюз. У СССР на дзяржаўным узроўні праводзілася палітыка ваяўнічага атэізму. Улады зачынялі цэрквы, касцёлы і мячэці, а духавенства падвяргалася рэпрэсіям. Выкладанне рэлігійных дысцыплін было забаронена, а замест іх у навучальных установах вывучалі навуковы атэізм.

Яшчэ адным радыкальным прыкладам была Албанія ў часы праўлення Энвера Ходжы. У 1967 годзе яна была афіцыйна абвешчана першай у свеце цалкам атэістычнай краінай. Любая рэлігійная практыка там была па-за законам і жорстка каралася.

Сёння элементы атэістычнай дзяржавы захоўваюцца ў краінах з камуністычным ладам, такіх як КНДР, Кітай і В’етнам, дзе дзяржаўная ідэалогія не дапускае існавання незалежных рэлігійных суполак.

Катэгорыя:Атэізм
Катэгорыя:Формы дзяржавы
Абарона Запаляр’я

**Абарона Запаляр’я** - баявыя дзеянні савецкіх войскаў, флоту і авіяцыі супраць нямецкіх і фінскіх сіл на Кольскім паўвостраве і ў Паўночнай Карэліі падчас Вялікай Айчыннай вайны. Гэты фронт быў унікальным, паколькі баявыя дзеянні вяліся ў суровых умовах Арктыкі, а лінія фронту на некаторых участках заставалася непарушнай на працягу некалькіх гадоў.

= Стратэгічныя мэты бакоў =
Нямецкае камандаванне распрацавала аперацыю «Блакітны пясец» (ням.: Silberfuchs), мэтай якой было:

# Захапіць Мурманск — адзіны незамярзаючы порт на поўначы СССР.
# Перарэзаць Кіраўскую чыгунку, якая звязвала порт з цэнтрам краіны.
# Усталяваць кантроль над радовішчамі нікеля ў раёне Петсама.

Савецкае камандаванне ставіла задачу ўтрымаць Кольскі паўвостраў як стратэгічную базу для прыёму саюзных канвояў па лэнд-лізе.

= Асноўныя этапы баявых дзеянняў =
**1941 год: Наступленне горнастралковых частак**29 ліпеня 1941 года элітныя нямецкія горнастралковыя дывізіі пачалі наступленне на Мурманск. Сутыкненні адбываліся ў экстрэмальных умовах: скалісты грунт не дазваляў закопвацца ў зямлю, а адсутнасць дарог рабіла немагчымым выкарыстанне танкаў. Да восені 1941 года нямецкі наступ захлынуўся. Савецкія войскі спынілі ворага на рубяжы ракі Заходняя Ліца (так званая «Даліна славы»).

**1942—1943 гады: Пазіцыйная вайна і марскія бітвы**
На сушы актыўных дзеянняў амаль не вялося, вайна набыла характар артылерыйскіх дуэляў і рэйдаў разведгрупаў. Аднак асноўны цэнтр барацьбы перамясціўся на мора. Паўночны флот пад камандаваннем адмірала Арсенія Галаўко абараняў арктычныя канвоі (самы вядомы — трагічны канвой PQ-17). Савецкія падводныя лодкі і авіяцыя палявалі на нямецкія караблі, якія везлі руду і рэзервы для вермахта.

**1944 год: Вызваленне (Петсама-Кіркенеская аперацыя)**
7 кастрычніка 1944 года пачалося маштабнае наступленне савецкіх войскаў. Выкарыстоўваючы магутную артпадрыхтоўку і тактычныя дэсанты на ўзбярэжжа, Чырвоная Армія прарвала шматгадовую абарону праціўніка. Былі вызвалены Петсама (Печанга) і нікелевыя руднікі. Войскі ўвайшлі ў Паўночную Нарвегію і вызвалілі горад Кіркенес.

= Ушанаванне памяці =

* 5 снежня 1944 года заснаваны медаль «За абарону Савецкага Запаляр’я».
* У 1985 годзе Мурманску прысвоена званне Горад-герой.
* Помнік «Абаронцам Савецкага Запаляр’я ў гады Вялікай Айчыннай вайны» (вядомы як «Алёша») у Мурманску з’яўляецца адным з самых высокіх манументаў у свеце.

Катэгорыя:Бітвы ў Вялікай Айчыннай вайне
Аляксандр Васілевіч Клеванец

**Аляксандр Васілевіч Клеванец** (нар. , г. Бердск Новасібірскай вобл., Расія) — беларускі кампазітар.

## Біяграфія 
Скончыў Новасібірскую (1972, клас фартэпіяна) і Беларускую (1980, клас Я. Глебава) кансерваторыі. З 1980 года выкладае ў Беларускім універсітэце культуры.

Працуе пераважна ў галіне аркестравай, камерна-інструментальнай і вакальнай музыкі. Сярод твораў: араторыя «Беларускі народ» на словы М. Багдановіча (1978), 6 сімфоній (1981—98, у т.л. 6-я «Чарнобыль»), 6 інструментальных канцэртаў 1979—92, (у т.л. 4 для народных інструментаў); аркестравая сюіта «Летнія падарожжы»; уверцюра «Юнацтва»; п’есы для камерна-інструментальнага ансамбля; санаты, прэлюдыі, ронда, варыяцыі для фартэпіяна; вакальныя цыклы «Я мужык-беларус» на словы Я. Купалы (1979), «Кацярына» на словы М. Някрасава (1981), апрацоўкі беларускіх народных песень.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Беларусь у асобах і падзеях

Катэгорыя:Кампазітары Беларусі
Святлана Лаўрэнцьеўна Лясун

**Святлана Лаўрэнцьеўна Лясу́н** (нар. , в. Рыжкаўка, Быхаўскі раён) — беларуская баяністка, педагог. Заслужаная артыстка Беларусі (1987).

## Біяграфія 
Скончыла Беларускую кансерваторыю (1974, клас М. Селенава). Лаўрэат І Рэспубліканскага (Мінск) і V Усесаюзнага (Масква) конкурсаў артыстаў эстрады (абодва 1974). З 1976 года выкладае ў Беларускай акадэміі музыкі. З 1980 года салістка і канцэртмайстар групы баянаў Дзяржаўнага акадэмічнага народнага аркестра Беларусі імя І. Жыновіча.

Яе творчасці характэрны віртуознасць, эмацыянальнасць, своеасаблівая інтэрпрэтацыя твораў розных эпох, стыляў і жанраў. Аўтар рэдакцый для баяна з аркестрам і першы выканаўца канцэртаў Р. Шчадрына (фінал 1-га фартэпіяннага канцэрта), А. Мдывані, А. Клеванца, Э. Наско, С. Хвашчынскага, твораў малой формы Я. Глебава, В. Малых, А. Рашчынскага, М. Сіраты, у т.л. напісаных спецыяльна для яе. Выступае ў складзе дуэта і трыа баяністаў. Запісала на Беларускім радыё праграмы апрацовак для баяна беларускай і рускай народнай музыкі, творы музычнай класікі.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Беларусь у асобах i падзеях

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Быхаўскім раёне
Катэгорыя:Заслужаныя артысты Беларускай ССР
Эміль Вікенцьевіч Наско

**Эміль Вікенцьевіч Наско** (; в. Ваўкалата, Докшыцкі раён) — беларускі кампазітар. 

## Біяграфія 
Скончыў Беларускую кансерваторыю (1984, клас Я. Глебава). Працуе ў розных музычных жанрах. Яго стыль вызначаецца эмацыйнай напоўненасцю, дэмакратычнасцю, дасканаласцю формаўтварэння, блізкасцю да народных вытокаў. Сярод твораў: араторыя «Зорка паэта» на словы М. Багдановіча (1991), кантата «Надзя-Надзейка» на словы П. Броўкі (1984), «Урачысты кант з нагоды 500-годдзя Ф. Скарыны» для мяшанага хору і сімфанічнага аркестра (1989), харавы канцэрт «Чатыры санеты пра каханне» (1988), вакальна-сімфанічныя паэмы «Вечны агонь» (1985); «Асветнікі» на словы Н. Загорскай і кананічны тэкст (2000); сімфонія № 1 (1984), канцэрт для баяна і народнага аркестра (1988), «Сімфанічныя танцы» (1987);. камерна-інструментальныя, у т.л. «Полацкая сюіта» для баяна, «Рамантычная паэма» для фартэпіяна, саната для віяланчэлі і фартэпіяна; вакальныя цыклы на вершы А. Міцкевіча, Р. Барадуліна, У. Някляева, А. Куляшова, рамансы, хары, апрацоўкі беларускіх народных песень і інш. 

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Беларусь у асобах i падзеях

Катэгорыя:Кампазітары Беларусі
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Докшыцкім раёне
Насір Хасроў

**Насір Хасроў** (; ) — таджыкскі і персідскі паэт, філосаф, рэлігийны дзеяч.

## Біяграфія 
У 1046—52 гадах знаходзіўся ў Егіпце, свае ўражанні апісаў у «Кнізе падарожжа» («Сафар-наме»). Прыхільнік ідэалогіі ісмаілітаў. Пасля вяртання на радзіму праследаваўся як ератык і апошнія гады жыцця правёў у выгнанні ў гарах Паміра.

Пісаў касыды панегірычнага, элегічнага, сатырычнага, рэлігійнага характару, любоўныя вершы, дыдактычныя паэмы. Захаваліся рэлігийна-філасофския трактаты, дыван (12 тыс. бейтаў — двухрадкоўяў), дыдактычная паэма «Раўшанайі-наме» (1053), у якіх асуджае прыдворную паэзію, выказвае спачуванне беднякам, абвінавачвае артадаксальнае духавенства, якое, на яго погляд, перашкаджала развіццю навуковай і філасофскай думкі.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Паэты Афганістана
Катэгорыя:Паэты Таджыкістана
Ісао Такахата

**Ісао Такахата** — (; ) — японскі рэжысёр-аніматар, сцэнарыст, кінапрадзюсар.

Яго ваенная драма «Магіла светлякоў» увайшла у лік 250 найлепшых фільмаў IMDb. Доўгі час працаваў з Хаяо Міядзакі, быў спачатку яго кіраўніком, затым партнёрам.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Рэжысёры Японіі
Чэмпіянат Беларусі па гандболе 2023/2024

**Чэмпіянат Беларусі па гандболе 2023/2024** — 32-і чэмпіянат Рэспублікі Беларусь па гандболе.

## Выніковае размеркаванне месцаў 
## Спасылкі 
* История чемпионатов Беларуси

Катэгорыя:2024 год у гандболе
2024
Катэгорыя:2023 год у гандболе
Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 2023 годзе
Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 2024 годзе