Бярэзінская сядзіба

**Сядзіба Патоцкіх у Беразіно** — помнік архітэктуры класіцызму ў г. Беразіно. Пабудаваны ў першай палове XIX ст. на ўмацаваным бутавай падпорнай сценкай правым крутым беразе ракі Бярэзіна (сучасная вул. Набярэжная, 1). Належаў Патоцкім. Помнік рэспубліканскага значэння.

## Гісторыя 
Маёнтак у Бярэзіне ў якасці пасагу ад бацькоў атрымала Ганна з Тышкевічаў, калі выйшла за графа Аляксандра Патоцкага. У 1821 годзе пара разышлася і яна другі раз выйшла замуж за Станіслава Дуніна-Вансовіча.

Ганна пабудавала сядзібны дом над Бярэзінай у стылі позняга класіцызму недзе каля 1858 года, праз некалькі дзесяцігоддзяў пасля разводу з графам Патоцкім. Праз тое, што сядзіба будавалася як летняя, на думку польскага даследчыка Рамана Афтаназы, яна не вызначалася вытанчанымі архітэктурнымі формамі, якая размяшчалася там да 1970-х гадоў. Затым у будынку размяшчаўся склад. Пазней будынак ніяк не выкарыстоўваўся і прыйшоў да занядбанага стану. Каменныя прыступкі, якія калісьці вялі да ракі, зніклі некалькі ў 1980-я гады. Да пачатку 1980-х яшчэ былі рэшткі сцен графскіх стайняў, складзеных з чырвонай цэглы.

У 1993 годзе ў Беразіне зарэгістравалі каталіцкую суполку. Выбіраючы месца для касцёла, вернікі ўспомнілі пра сядзібу Патоцкіх. Але праз пару тыдняў пасля таго, як у райвыканкама папрасілі аддаць сядзібу пад касцёл, яна згарэла.

Паводле слоў мясцовых жыхароў, адзін з нашчадкаў уласнікаў Анджэй Патоцкі, які на той час жыў у Аўстраліі, у 2002 годзе хацеў набыць сядзібу. Але ў выніку мясцовыя ўлады адмовіліся яе прадаць. Работы на аб’екце распачатыя не былі.

Мясцовыя ўлады спрабавалі прадаць помнік у 2020, 2022, 2023 гадах, але безвынікова.

У 2024 годзе Мінаблвыканкам прыняў рашэнне аднаўляць сядзібу коштам бюджэтных сродкаў. Заданнем на праектаванне прадугледжана прыстасаванне будынка пад краязнаўчы музей. Праектныя работы фінансуюцца са сродкаў мясцовага бюджэту. Пачатак работ па рэстаўрацыі і рэканструкцыі будынка запланаваны на 2025 год.

## Архітэктура 
Мураваны, прамавугольны ў плане двухпавярховы будынак накрыты вальмавым дахам. У цэнтры галоўнага фасада на чатырох пілонах мезанін завершаны трохвугольным франтонам. Дом апаясаны прафіляваным карнізам з кансолямі. Цэнтральным акцэнтам дваровага фасада з’яўляецца паўкруглы эркер накрыты сферычным купалам і члянёны паўцыркульнымі аконнымі праёмамі. Міжпаверхавы плоскі пояс дзеліць фасады на два ярусы. Прамавугольныя аконныя праёмы аздобленыя руставанымі лучковымі броўкамі. Сіметрыя будынку парушаная двухпавярховай прыбудовай да паўднёвай тарцовай часткі. У калідорнай планіроўцы дому вылучаныя цэнтральны вестыбюль і круглая парадная зала. Міжпаверхавая лесвіца размешчана асіметрычна ў паўночным канцы калідору.

Файл:Patocki manor house in Bierazino in the mid-19th century (reconstruction by arch. R.A. Zabiela).jpg|Палац у сярэдзіне ХІХ ст.

Файл:Bierazino. Patocki manor. Беразіно. Сядзіба патоцкіх. 2024 (4).jpg|2024 г.
Файл:Bierazino. Patocki manor. Беразіно. Сядзіба патоцкіх. 2024 (6).jpg|2024 г.
Файл:Bierazino. Patocki manor. Беразіно. Сядзіба патоцкіх. 2024 (3).jpg|2024 г.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Архітэктура Беларусі. — Мн., 1993.

## Спасылкі 
* 
* 
* Фотагалерэя — Беразіно, сядзіба: сядзібны дом

Катэгорыя:Славутасці Беразіна
Катэгорыя:Сядзібы Беларусі
Катэгорыя:Збудаванні Беларусі ў стылі класіцызм
Катэгорыя:Патоцкія