Ваенная палітыка

**Вае́нная палі́тыка** (*замеж.* Нацыянальная абаронная палітыка) —  састаўная частка агульнай палітыкі краіны ў галіне ваеннага будаўніцтва і забеспячэння ваеннай бяспекі, якая непасрэдна звязана са стварэннем ваеннай арганізацыі дзяржавы.

## Дзяржавы 
*Ваенная палітыка* — састаўная частка агульнай палітыкі дзяржавы і іншых суб'ектаў улады, непасрэдна звязаная са стварэннем і развіццем ваеннай арганізацыі, яе падрыхтоўкай, здольнасцю і гатоўнасцю да ўжывання сродкаў узброенай барацьбы для абароны дзяржавы і дасягнення іншых яго палітычных мэтаў. *Ваенную палітыку* ў той ці іншай краіне могуць праводзіць як дзяржава, кіруючыя партыі і арганізацыі, так і апазіцыйныя сілы і арганізацыі.

Выпрацаваная *ваенная палітыка* канкрэтызуецца ў афіцыйных ваенных дактрынах, ваеннай стратэгіі і практыцы ваеннага будаўніцтва. Нярэдка ў яе межах вылучаюць абаронную палітыку, звязаную з абаронай гэтай дзяржавы. Абаронная палітыка часам трактуецца як сінонім ваеннай, каб не рабіць акцэнт на ваенным баку справы ва ўмовах пераменаў у знешняй палітыцы дзяржавы (Англасаксонская сістэма).

Таму можна сказаць, што абаронная палітыка (палітыка ў галіне абароны) і есць палітыка дзяржавы і яго органаў, накіраваная на надзейную абарону дзяржавы ад знешняй пагрозы (вонкавага нападу). Яна выпрацоўваецца і праводзіцца ў рамках афіцыйнай дзейнасці ўладаў канкрэтнай дзяржавы. Абаронная палітыка паслядоўна ахоплівае падрыхтоўку народа і ўзброеных сіл да адпору агрэсіі, а таксама падрыхтоўку да гэтага цяжкага выпрабавання эканомікі, сістэм аховы здароўя, адукацыі і выхавання, магчымасцяў культуры і мастацтва.

На сенняшні дзень вядома 20 палітычных і ідэалагічных сістэм, у якіх *ваенная палітыка* мае свае асаблівасці:

* Аўтарытарызм
* Анархізм
* Дэмакратыя
* Дыктатура
* Камунізм

* Кансерватызм
* Касмапалітызм
* Лібералізм
* Марксізм
* Мілітарызм

* Нацызм
* Нацыяналізм
* Пацыфізм
* Плутакратыя
* Самадзяржаўе

* Сацыялізм
* Тэакратыя
* Таталітарызм
* Цімакратыя
* Фашызм

### Мэты 
* прадухіленне войнаў і ваенных канфліктаў;
* забеспячэнне надзейнай абароны суверэнітэту і тэрытарыяльнай цэласнасці дзяржавы;
* падрыхтоўка дзяржавы, народа і ўзброеных сіл да адпору любому агрэсару;
* умацаванне ваеннай моцы дзяржавы;
* развіцце абароннай прамысловасці;
* усебаковае ўдасканаленне ваеннага будаўніцтва;

## Гл. таксама 
* «Халодная вайна» — глабальная геапалітыка ЗША і іх саюзнікаў супраць Савецкага Саюза і яго саюзнікаў, якая доўжылася з сярэдзіны 1940-х да пачатку 1990-х гадоў.
* «Псіхалагічная вайна» (Інфармацыйная вайна) — мэтанакіраваныя дзеянні дзяржавы, прынятыя для дасягнення інфармацыйнай перавагі шляхам нанясення шкоды інфармацыі, інфармацыйных працэсаў і інфармацыйных сістэм іншай дзяржавы пры адначасовай абароне ўласнай інфармацыі, інфармацыйных працэсаў і інфармацыйных сістэм накіраваныя на стварэнне пазітыўнага аблічча дзяржавы-агрэсара.
* «Гонка ўзбраенняў» — палітычнае супрацьстаянне двух або некалькіх дзяржаў (а часцей — цэлых ваенных блокаў) за перавагу ў вобласці ўзброеных сіл. У ходзе такога супрацьстаяння кожны з бакоў вырабляе велізарныя запасы зброі, спрабуючы ўсталяваць парытэт з праціўнікам ці абагнаць яго.

## Літаратура 
### Энцыклапедыі 
* 
* Большая советская энциклопедия (БСЭ), Третье издание, выпущенной издательством «Советская энциклопедия» в 1969—1978 годах в 30-ти томах;
* Политика военная&nbsp;//&#x20;Объекты военные&nbsp;— Радиокомпас&nbsp;/ [под общ. ред. Н. В. Огаркова].&nbsp;— М.&nbsp;: Военное изд-во М-ва обороны СССР, 1978.&nbsp;— (Советская военная энциклопедия&nbsp;: [в 8 т.]&nbsp;; 1976—1980, т.&nbsp;6).;
* Военный энциклопедический словарь (ВЭС), М., ВИ, 1984 г., 863 стр. с иллюстрациями (ил.), 30 листов (ил.);
* Пограничный словарь. — М.: Академия Федеральной ПС России. 2002 год;
* *В. Н. Коновалов* Политология, Словарь. — М: РГУ. 2010 год.

### Навучальныя дапаможнікі і навуковыя працы 
* *Карл Клаузевиц* О войне. 
* *Конышев В.Н.* Военная стратегия США после окончания холодной войны. - СПб.: Наука, 2009. ISBN 978-5-02-025555-5
* *Конышев В.Н., Сергунин А.А.* Современная военная стратегия: Учебное пособие для студентов ВУЗов. - М.: Аспект-Пресс, 2014.  ISBN 978-5-7567-0745-8

## Спасылкі 
* Асновы ваеннай палітыкі на афіц.сайце Міністэрства абароны Беларусі 


Катэгорыя:Ваенная справа