Бітва на рацэ Рапіда

**Бітва на рацэ Рапіда** прайшла з 20 па 22 студзеня 1944 года і была адной з шматлікіх спроб саюзнікаў прарваць Зімовую лінію падчас італьянскай кампаніі Другой сусветнай вайны. Нягледзячы на назву, бітва адбылася на рацэ Гары.

Падраздзяленні 36-й пяхотнай дывізіі ЗША пад камандаваннем генерал-маёра Фрэда Уокера пераправіліся праз раку Гары на лодках і захапілі заходні бераг ракі. Аднак амерыканцы былі адрэзаныя ад падмацаванняў і падвергліся моцнаму агню і контратакам з боку частак нямецкай 15-й панцэргрэнадзёрскай дывізіі . 36-я пяхотная дывізія панесла значныя страты, і пасля двух дзён баёў выжыўшыя адступілі за раку.

## Перадгісторыя 
Напрыканцы 1943 года італьянская кампанія дасягнула крытычнага моманту. Рух наперад саюзнікаў праз Італію зайшоў у тупік вакол Монтэ-Касіна, які быў ключавым пунктам абарончай пазіцыі Восі, вядомы як Зімовая лінія . У выніку камандаванне саюзнікаў планавала абысці немцаў з флангу з дапамогай аперацыі «Шынгл» — высадкі дэсанту ў Анцыё . Для дапамогі ў высадцы, войскі саюзнікаў на поўдні павінны былі пачаць атакі ў дні, якія папярэднічалі аперацыі «Шынгл», захапіўшы нямецкія пазіцыі за рэкамі Гарыльяна і Рапіда .

Кіраўніцтва аперацыі спадзявалася, што нямецкія войскі будуць адведзены ад Анцыа для супрацьстаяння гэтым атакам. Аднак адначасовая атака на Анцыа абмяжавала даступнасць авіа-падтрымкі для рачных пераправаў.

Генерал-лейтэнант Марк Кларк, камандуючы Пятай арміяй ЗША, загадаў пераправіцца праз раку Гары на поўдзень ад Монтэ-Касіна двума палкамі (141-м і 143-м пяхотнымі) 36-й пяхотнай дывізіі ЗША пад камандаваннем генерал-маёра Фрэда Уокера . Пасля таго, як будзе заваяваны плацдарм, бранятанкавае наступленне павінна было накіравацца праз даліну Ліры.

## Бітва 
У ноч на 20 студзеня 1944 года 36-я пяхотная дывізія ЗША пад камандаваннем II корпуса генерал-маёра Джэфры Кіза зладзіла артабстрэл нямецкіх пазіцый праз раку Гары, які складаўся з 31 000 снарадаў, які, аднак, нарабіў толькі нязначнай шкоды. На поўначы, каля Монтэ-Касіна, 34-я пяхотная дывізія правяла хлуслівыя атакі, каб адцягнуць увагу ад асноўнага наступу. Пасля абстрэлу 141-му і 143-му пяхотным палкам было загадана пераправіцца праз раку, што пачало выконвацца а 19:00. Першыя страты саюзнікам былі нанесены мінамі на ўсходнім беразе ракі, нягледзячы на тое, што інжынерам было даручана ачысціць падыходы да ракі. Нямецкая артылерыя ў адказ на амерыканскі абстрэл таксама параніла часткі 141-га палка, перш чым яны змаглі дасягнуць ракі. Дзве стралковыя роты 143-га палка паспяхова пераправіліся праз раку, але нямецкі агонь прывёў да страты занадта вялікай колькасці людзей і дэсантных лодак, і плацдарм быў пакінуты. 141-ы полк справіўся яшчэ горш, адступіўшы з вялікімі стратамі пасля высадкі проста насупраць нямецкага міннага поля.

На наступны дзень абодвум палкам быў загаданы правесці яшчэ адну атаку, пачынаючы з 16:00. Нягледзячы на большы поспех атакі, амерыканскі плацдарм усё яшчэ быў неўстойлівым, бо знішчальны агонь 15-й панцэргрэнадзёрскай дывізіі перашкодзіў інжынерам пабудаваць пантонныя масты і масты Бэйлі . З-за адсутнасці мастоў бранятэхніка не магла дапамагчы ў атацы, і пяхота была пакінута змагацца самастойна, што прывяло да катастрафічных страт для абодвух палкоў. Пасля больш чым 20 гадзін безвыніковага бою абодва палкі атрымалі загад адысці. 143-ці здолеў адысці адносна цэлым, але большая частка 141-га засталася ў нявыгоднм становішчы, бо іх масты і лодкі былі знішчаны агнём праціўніка. Нямецкія абаронцы правялі контратаку супраць амерыканцаў, якія апынуліся ў пастцы, і сотні салдат былі захоплены ў палон.

Генерал-маёр Фрэд Л. Уокер вырашыў не выкарыстоўваць апошні полк дывізіі, 142-гі пяхотны, і бітва завяршылася 22 студзеня а 21:40.

## Наступствы 
Ні адзін з наступаў не дасягнуў грунтоўных поспехаў,  і першапачатковая мэта адцягнення нямецкіх войскаў аказалася цалкам няўдалай.  што дазволіла высадцы ў Анцыа адбыцца амаль без супраціўлення ў самым пачатку .

Амерыканская параза прывяла да значных спрэчакі, у тым ліку Кларк раскрытыкаваў выкананне Уокерам плана бітвы. Уокер адказаў, што ўся бітва была неабдуманай і непатрэбнай, і што план Кларка, супраць якога Уокер пратэставаў, быў практычна гарантаваны правалам. Гэтая бітва стала адной з найбуйнейшых паражэнняў арміі ЗША падчас Другой сусветнай вайны і ў 1946 годзе стала прадметам расследавання Кангрэсам ЗША з мэтай усталявання адказнасці за катастрофу.

Ваенны міністр Роберт П. Патэрсан падрыхтаваў даклад у адказ на расследаванне Кангрэса, у якім ён прыйшоў да высновы, што «дзеянні, у якіх удзельнічала Трыццаць шостая дывізія, былі неабходнымі, і што генерал Кларк праявіў цвярозыя разважанні пры іх планаванні і аддачы загадаў». Палкоўнік Мілер Эйнсуорт, прэзідэнт Асацыяцыі 36-й пяхотнай дывізіі, даваў паказанні перад Кангрэсам супраць высноў Патэрсана і раскрытыкаваў тое, што ён успрыняў як спробу Кларка пазбегнуць расследавання сваіх дзеянняў.

## Спасылкі 
; Цытаты
1944: la battaglia di S.Angelo in Theodice e la confusione tra i fiumi Rapido e Gari , 1944: the Battle of St. Angelo in Theodice and the Confusion between Rapido and the Gari Rivers.

; Крыніцы

* 

## Дадатковыя спасылкі 
* Гісторыі зімовай лініі *Арыгінальныя гісторыі з перадавой італьянскай кампаніі ад афіцэра сувязі арміі ЗША маёра Ральфа Р. Хочкіса*

Катэгорыя:Канфлікты 1944 года