Якаў Рыгоравіч Рыер

**Якаў Рыгоравіч Рыер** (нар. , Мінск) — беларускі археолаг, гісторык. Спецыяліст па аграрнай археалогіі сярэднявечнай Еўропы і гісторыі цывілізацый Сярэднявечча. Доктар гістарычных навук (1993), прафесар (1995). Выдатнік адукацыі (2003).

## Біяграфія 
Нарадзіўся 21 сакавіка 1947 года ў Мінску.

У 1969 годзе скончыў гістарычны факультэт Магілёўскага педагагічнага інстытута. У 1969—1975 гадах навуковы супрацоўнік Магілёўскага абласнога краязнаўчага музея. Працуе ў Магілёўскім дзяржаўным педагагічным інстытуце: старшы выкладчык, дацэнт, прафесар, загадчык кафедры ўсеагульнай гісторыі, прафесар кафедры ўсеагульнай гісторыі, прафесар кафедры гісторыі і філасофіі.

У 1980 годзе абараніў у Інстытуце гісторыі АН Літоўскай ССР кандыдацкую дысертацыю па тэме «Феадальная вёска Магілёўскага Падняпроўя ў X—XIV стст. па археалагічных звестках».

У 1993 годзе абараніў у Інстытуце археалогіі АН СССР у Маскве доктарскую дысертацыю па тэме «Сярэдневяковая вёска Усходняй і Цэнтральнай Еўропы (па археалагічных звестках)».

Стажыраваўся ў сектары гісторыі сярэдніх вякоў Інстытута ўсеагульнай гісторыі АН СССР (1984), у сектары гісторыі сярэдніх вякоў Інстытута славяназнаўства і балканістыкі АН СССР (1989), ва Універсітэце Векшэ (Швецыя, 1996) і інш.

## Навуковая дзейнасць 
Напрамкі даследаванняў: сярэднявечная аграрная гісторыя і археалогія, аграрныя парадкі ў Еўропе, фарміраванне цывілізацый у Старажытнасці і Сярэднявеччы ў свеце і роля прыроднага асяроддзя і дэмаграфічных працэсаў.

Распрацаваў праблемы сярэдневяковай вёскі Усходняй і Цэнтральнай Еўропы. Абследаваў археалагічныя помнікі Магілёўскай вобласці, кіраваў раскопкамі паселішча і могільнікка X—XVI ст. каля Чавусаў.

## Узнагароды 
Узнагароджаны Ганаровымі граматамі ЦК КПСС, Саўміна СССР і УЦСПС (1987), Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь (1993, 1998, 2013, 2020), НАН Беларусі (2008), Беларускага рэспубліканскага фонда фундаментальных даследаванняў (2009), Савета міністраў Рэспублікі Беларусь (2013), нагрудным знакам «За ўклад у развіццё Магілёўскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя А. А. Куляшова» (2018), медалём Францыска Скарыны (2020). «Чалавек года» ў намінацыі «Лепшы па прафесіі» Цэнтральнага раёна г. Магілёва (2002). Выдатнік адукацыі Рэспублікі Беларусь (2003).

## Асноўныя працы 
* Изучение курганов в Могилевском Поднепровье / Я. Г. Риер // Советская археология. — 1976. — № 2. — С. 179—191: ил.

;Манаграфіі:
* Средневековая деревня Восточной и Центральной Европы в археологической литературе. Могилев, 2021.
* Локальные цивилизации средневековья: генезис и особенности. Могилев, 2016.
* Сельское общество Могилевского Поднепровья X—XIII вв. По археологическим данным. Могилев, 2010.
* Цивилизации средневековья и начала нового времени: опыт структурного анализа. Могилев, 2003.
* Аграрный мир Восточной и Центральной Европы в средние века (по археологическим данным). Могилев, 2000.

;Удзел у калектыўных працах:
* Гарадзішча Змяёўка (Пелагееўскае гарадзішча) у Магілёве.
* Археалагічнае даследаванне. Магілёў, 2010.
* 

; Навучальныя дапаможнікі і курсы лекцый:
* Новое в исторической демографии : методические материалы. Могилев, 2018.
* Очерки становления средневековых европей ских государств в контексте общеисторических процессов: природная среда и социальное развитие. Могилев, 2016.
* Археология средневековой европейской деревни: общие черты и региональные особенности: курс лекций. Могилев, 2008.
* Народы Центральной и Юго-Восточной Европы: учебное пособие: в 2 ч. Ч. 1: Славяне и их соседи в средние века. Могилев, 2005.
* История средневековых цивилизаций : учебное пособие: в 5 ч. Могилев, 2001—2003.
* Историческая демография. Могилев, 1999; 2006.
* Развіццё сярэднявяковай вёскі на тэрыторыі Беларусі і ў суседніх землях. Магілёў, 1990.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Гісторыкі СССР
Катэгорыя:Гісторыкі Беларусі
Катэгорыя:Археолагі СССР
Катэгорыя:Археолагі Беларусі
Катэгорыя:Даследчыкі гісторыі Вялікага Княства Літоўскага