open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Курапаты — дарога смерці

**«Курапаты — дарога смерці»** — артыкул Зянона Пазняка і Яўгена Шмыгалёва, які быў надрукаваны ў газеце «Літаратура і мастацтва» № 23 за 3 чэрвеня 1988 года. З артыкула шырокім колам насельніцтва краіны ўпершыню стала вядома аб факце масавых растрэлаў грамадзян супрацоўнікамі НКУС ва ўрочышчы Курапаты.

## Гісторыя публікацыі 
Зянон Пазняк і Яўген Шмыгалёў прынеслі артыкул на двух аркушах друкаваным шрыфтам галоўнаму рэдактару «Літаратуры і мастацтва» Анатолю Вярцінскаму. Вярцінскі панёс матэрыял дадому і да позняга вечара вывучаў яго адзін. Назаўтра ён вырашыў пусціць артыкул у друк, не выкінуўшы ніводнага радка. Аб артыкуле ён расказаў толькі свайму намесніку, баючыся заўчаснай агалоскі і магчымых праблем, бо, нягледзячы на ​​перабудову, цэнзура і работнікі КДБ нікуды не дзеліся. Паралельна параіўшыся з аўтарамі, ён папрасіў Васіля Быкава напісаць уступ да артыкула, разлічваючы, што аўтарытэт пісьменніка паслужыць таранам на шляху разнастайных перашкод.

На рэдактарскай планёрцы пра артыкул Анатоль Вярцінскі нічога не сказаў. Гатовы нумар павезлі наўпрост у Дом Друку, дзе яго ўзяў на праверку цэнзурны орган, але цэнзар не наважыўся забараніць артыкул да публікацыі.

## Рэакцыя 
Тыраж газеты імгненна раскупіўся і перадаваўся з рук у рукі. Яго перапісвалі ад рукі, перадрукоўвалі на машынках, прымудраліся нават размножваць праз капіявальныя машыны на ваенных прадпрыемствах. Шакаваныя людзі апавядалі, як знікалі ў 1930-х гадах іх сваякі, пісалі лісты і прыходзілі у рэдакцыю асабіста са сваімі гісторыямі і сведчаннямі.

Вярцінскаму патэлефанаваў памочнік старшыні прэзідыума Вярхоўнага Савета БССР і папрасіў даць нумар газеты для вывучэння. Праз некалькі дзён з Масквы прыехаў спецкар найбуйнейшай японскай газеты «», каб зрабіць вялікі матэрыял пра Курапаты. Артыкулы, заснаваныя на тых жа фактах, выйшлі ў выданнях «», «», «», праходзіў сюжэт па . 14 чэрвеня галоўны пракурор БССР Георгій Тарнаўскі распачаў першую крымінальную справу ў СССР па фактах злачынстваў, учыненых НКУС. У 1990 годзе, Георгій Тарнаўскі разам з журналістамі напісаў кнігу «Курапаты: следства працягваецца», якая разышлася накладам  экзэмпляраў і ў якой куды больш падрабязна расказана аб сталінскім генацыдзе.

Пад ціскам грамадскасці была створаная ўрадавая камісія, у якую ўвайшлі пісьменнікі Васіль Быкаў і Іван Чыгрынаў, народны мастак СССР Міхаіл Савіцкі, былая падпольшчыца Герой Савецкага Саюза Марыя Осіпава, кіраўнікі Мінюста і МУС БССР, Вярхоўнага Суда, КДБ, навукоўцы, прадстаўнікі грамадскіх арганізацый. Следствам кіраваў Язэп Бролішс — следчы па асабліва важных справах Генпракуратуры БССР.

## Спасылкі 
* Курапаты — дарога сьмерці на kamunikat.org
* «Курапаты — дарога смерці» на euroradio.fm

Катэгорыя:Літаратура і мастацтва
Катэгорыя:1988 год у Беларусі
Катэгорыя:Творы 1988 года
Катэгорыя:Рэпрэсіі ў БССР
Катэгорыя:Курапаты
Адзіная кніга рэгістрацыі злачынстваў

**Адзіная кніга рэгістрацыі злачынстваў** (АКРЗ) — анлайн-платформа і адзіны архіў дадзеных аб злачынствах, якія былі здзейснены супрацоўнікамі беларускіх сілавых органаў. Праект распачаты ў 2020 годзе Народным антыкрызісным кіраваннем.

Мэтай праекта з’яўляецца стварэнне базы асоб, якія маюць дачыненне да парушэння правоў чалавека падчас пратэстаў 2020 года ў Беларусі, і збор доказаў учыненых злачынстваў.

## Гісторыя 
13 лістапада 2020 года Святлана Ціханоўская абвясціла аб стварэнні «народнага трыбунала», які зоймецца зборам доказаў злачынстваў беларускіх уладаў. Ціханоўская заявіла, што актывісты працуюць над стварэннем цэнтралізаванай сістэмы фіксацыі і пацверджання сведчанняў злачынстваў і заклікала супрацоўнікаў сілавых структур прадстаўляць відэа і іншыя сведчанні выканання злачынных загадаў, бо тыя, хто гэта зробіць, па яе словах, змогуць разлічваць на амністыю альбо змякчэнне крымінальнай адказнасці.

1 снежня Святлана Ціханоўская абвясціла аб запуску анлайн-платформы «Адзіная кніга рэгістрацыі злачынстваў», дзе будуць збірацца сведчанні аб затрыманнях і катаваннях, учыненых супрацоўнікамі беларускіх сілавых органаў, а таксама імёны вінаватых. Праект быў рэалізаваны Народным антыкрызісным кіраваннем, каманда распрацавала платформу на працягу двух месяцаў. На прэс-канферэнцыі Святлана Ціханоўская заявіла, што праект накіраваны на супрацоўнікаў сілавых органаў, якіх уцягнулі ў рэпрэсіўную машыну. Як адзначыў адзін з заснавальнікаў BYPOL Андрэй Астаповіч, змякчэнне пакарання будзе толькі ў тым выпадку, калі на момант заявы гэты чалавек не прызнаны падазраваным. Удзельнікамі праекта таксама могуць быць грамадзяне, якія сталі сведкамі або ахвярамі катаванняў і гвалту з боку сілавых органаў.

Па сведчанні Каардынацыйнай рады, у распрацоўцы ўдзельнічалі былыя супрацоўнікі Міністэрства ўнутраных спраў, эксперты ў галіне крымінальнага права, юрысты, адвакаты, суддзі. Сайт праекта знаходзіцца на серверах за межамі Беларусі. Звесткі аб парушэннях законнасці будуць правярацца юрыстамі, якія таксама будуць рыхтаваць матэрыялы для падачы ўзбуджэння крымінальных спраў у Беларусі і на міжнародным узроўні. Сабраныя доказы будуць перадавацца ў АБСЕ, Савет Еўропы і суд універсальнай юрысдыкцыі ў Літве. Каманда Святланы Ціханоўскай будзе рыхтаваць рэкамендацыі па ўключэнні асоб, у дачыненні да якіх сабраны рэальныя доказы, у санкцыйныя спісы.

Частка матэрыялаў была апублікаваная 20 снежня 2020 года, у тым ліку датычныя разгрому мінскай кавярні O’Petit, прымянення катаванняў, вынясення неправасудных рашэнняў судамі і іншых злачынстваў.

12 студзеня 2022 года суд Чыгуначнага раёна Гомеля прызнаў экстрэмісцкімі матэрыяламі Адзіную кнігу рэгістрацыі злачынстваў і іншыя інтэрнэт-рэсурсы ініцыятывы BYPOL.

## Спасылкі 
* ekrp.org  — сайт платформы.

Катэгорыя:Палітычны крызіс у Беларусі (2020)
Сямён Аляксандравіч Клінцэвіч

**Сямён Аляксандравіч Клінцэвіч** (красавік 1899, мястэчка Трабы, Ашмянскі павет, Віленская губерня, цяпер Іўеўскі раён Гродзенскай вобласці — , Менск, НКУС) — дзеяч рэвалюцыйнага руху ў Заходняй Беларусі, публіцыст.

## Біяграфія 
З сялянскай сям’і. Брат Пятра Клінцэвіча. Падчас Першай сусветнай вайны ў бежанстве ў Самары. Удзельнічаў у грамадзянскай вайне, з 1918 года ў Чырвонай гвардыі. Увосень 1919 года быў накіраваны на курсы ў Саратаўскую партшколу. Член РКП(б) з лістапада 1921 года. З чэрвеня 1921 года ў Беларусі; працаваў у Слуцку ў партыйных і савецкіх органах. У канцы 1921 года накіраваны на падпольную работу ў Заходнюю Беларусь. З 1923 года член КПЗБ. Неаднаразова арыштоўваўся польскімі ўладамі.

З мая 1924 года жыў у БССР. Вучыўся ў Камуністычным універсітэце Беларусі. З канца 1926 года працаваў у Заслаўскім райвыканкаме. У чэрвені 1927 года зноў накіраваны ў Заходнюю Беларусь. Па даручэнні ЦК КПЗБ 16 сакавіка 1928 года разам з А. Капуцкім забіў М. Гурына-Маразоўскага. Арыштаваны польскімі ўладамі ў 1929 годзе; прыгавораны да пажыццёвай катаргі.

З 15 верасня 1932 года ў БССР у выніку абмену палітвязнямі паміж Польшчай і СССР. Пісаў успаміны. Прыцягваўся да допытаў у снежні 1933 года па справе «Беларускага нацыянальнага цэнтра». Арыштаваны 21 жніўня 1937 года; 5 кастрычніка 1937 года прыгавораны да расстрэлу. Рэабілітаваны 11 мая 1957 года.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Публіцысты XX стагоддзя
Катэгорыя:Публіцысты Беларусі
Катэгорыя:Расстраляныя ў Беларусі
Катэгорыя:Рэпрэсаваныя ў Польскай Рэспубліцы (1918—1939)
Катэгорыя:Рэпрэсаваныя ў БССР
Катэгорыя:Рэабілітаваныя ў СССР
Катэгорыя:Справа Беларускага нацыянальнага цэнтра
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Іўеўскім раёне
Катэгорыя:Рэвалюцыянеры Беларусі
Алена Мікалаеўна Токар

**Алена Мікалаеўна Токар** (; ) — украінская оперная спявачка, сапрана.

## Біяграфія 
Нарадзілася ў пасёлку Наваташкаўскае ў Папаснянскім раёне Луганскай вобласці.

У 2002—2006 гадах вывучала вакал у Каледжы мастацтваў і культуры ў Луганску ў вядомай спявачкі Людмілы Мінасаян, затым у Нацыянальнай музычнай акадэміі Украіны імя Пятра Чайкоўскага ў класе С. П. Бузіны і Э. Х. Коласавай. З 2010 года працягвала вучобу ў Германіі ў Лейпцыгскім універсітэце музыкі і тэатра ў класе Рэгіны Вернер-Дзітрых.

Спявачка прымала ўдзел ў майстар-класах Крысты Людвіг, Ілеаны Котрубас, Міхаэля Шадэ, Маціяс Герне.

З 2010 года — салістка дзяржаўнай оперы ў Лейпцыгу, таксама з велізарным поспехам выступае на оперных сцэнах у Германіі, Нарвегіі, Індыі і прымае ўдзел у оперных фестывалях. Выканала каля 20 оперных партый лірыка-каларатурнага сапрана, у тым ліку ролі Віялеты, Мімі і Мюзеты, Сюзаны, Паміны і Папагены, Мікаэлы, Ліу, Маргарыты, Джульеты ў оперы Гуно, Русалкі ў аднайменнай оперы Дворжака і іншыя.

## Узнагароды 
* Гран-пры на міжнародным конкурсе вакалістаў імя Барыса Гмыры (2008)
* Фіналістка міжнароднага конкурсу оперных спевакоў імя Феруча Тальявіні ў Ландсбергу (2010)
* Фіналістка міжнароднага конкурсу вакалістаў імя Франсіска Віньяса ў Барселоне (2012)
* 1-я прэмія на конкурсе імя Лортцынга ў Лейпцыгу (2012)
* 1-я прэмія на міжнародным музычным конкурсе ARD (2012)
* Фіналістка конкурсу BBC Cardiff «Спявачка свету» (2013)
* Прыз Крысціны Кюне фестывалю ў Мекленбург-Пярэдняя Памеранія (2016)

## Крыніцы 
Катэгорыя:Сапрана
Катэгорыя:Оперныя спевакі і спявачкі Украіны
Цэнтральны камітэт Камуністычнай партыі Заходняй Беларусі

**Цэнтральны камітэт Камуністычнай партыі Заходняй Беларусі** (**ЦК КПЗБ**) — вышэйшы кіруючы орган Камуністычнай партыі Заходняй Беларусі (КПЗБ) паміж яе з’ездамі і канферэнцыямі. У практычнай дзейнасці кіраваўся Праграмай і Статутам Кампартыі Польшчы (КПП), падпарадкоўваўся ЦК КПП.

Ажыццяўляў кіраўніцтва арганізацыйнай, агітацыйна-прапагандысцкай дзейнасцю партыі, яе акруговых і раённых арганізацый. Друкаваныя органы — газеты і часопісы на беларускай, рускай, польскай, літоўскай і яўрэйскай мовах: «Чырвоны сцяг», «Бальшавік». «Партыйнік», «Бюлетэнь ЦК КПЗБ», «Весткі з СССР», «Do walki» («На барацьбу»), «Kujmy broń» («Куйце зброю»), «Голас салдата», «Ройтэ фон» («Чырвоны сцяг»), «Baricada» («Барыкада») і інш.

Зыходзячы з нелегальных умоў дзейнасці складаўся фактычна з 2 частак — Краявога сакратарыята ЦК КПЗБ і Бюро ЦК КПЗБ (з 1929), члены якога выбіраліся на пленумах ЦК КПЗБ. З 1923 года нелегальна размяшчаўся ў Беластоку ці Вільні. Пасля ўстанаўлення ў маі 1926 года ў Польшчы рэжыму санацыі Краявы сакратарыят ЦК КПЗБ размяшчаўся ў Варшаве, а Бюро ЦК КПЗБ — у Гданьску, Берліне, Капенгагене (з 1933).

Частка членаў ЦК КПЗБ знаходзілася ў Менску, ажыццяўляла кіраўніцтва Прадстаўніцтвам ЦК КПЗБ пры ЦК КП(б)Б, замежнай часткай Цэнтральнай рэдакцыі, Мінскай школай КПЗБ.

Сакратарамі ЦК КПЗБ з 1923 года з’яўляліся С. Т. Мілер (партыйная мянушка «Шлёмка»), Л. Н. Аранштам («Артур»), А. П. Данялюк («Одек»), са снежня 1925 года да лютага 1936 года — І. К. Лагіновіч (П.Корчык). У склад ЦК КПЗБ у розны час уваходзілі: А. А. Альшэўскі («Юрка»), М. С. Арэхва («Пётр»), Я. С. Бабровіч, М. А. Блінчыкаў («Леановіч»), Ю. Брун («Спіс»), С. Я. Будзінскі («Стах», «Традыцыя»), Р. Д. Вольф («Алёна»), С. К. Гарбуз («Паддубны»), Х. Р. Гелер, М. І. Гурын-Маразоўскі («Стах», «Ян»), Г. М. Дуа, С. А. Дубовік («Стары»), Э. А. Ідаль («Андрэй»), А. У. Канчэўскі («Улалак»), А. Р. Капуцкі («Лёкса»), С. М. Малько («Паўлік»), М. П. Маслоўскі («Алесь»), С. А. Мертэнс («Стафан»), М. Л. Перавалоцкі («Антон»), Ф. Б. Пірышка, А. Х. Раф («Янек»), Л. І. Родзевіч («Антось»), А. М. Розеншайн («Макс»), А. С. Славінскі («Адам»), М. М. Словік («Лявонцьеў»), І. Ф. Сяменікаў («Паўлаў»), В. З. Харужая («Верка»), А. Л. Цукерман («Зоркі»), Л. Р. Шайкоўскі, Е. І. Шоламаў («Глебаў»), Л. М. Янкоўская («Люба»).

Колькасны склад членаў ЦК КПЗБ выглядаў наступным чынам: на I канферэнцыі КПЗБ у кастрычніку 1923 года выбраны 4 члены ЦК, у снежні іх колькасць павялічана да 7 членаў, на II канферэнцыі ў лістападзе 1924 года — 8 членаў ЦК, на III канферэнцыі ў студзені 1926 года — 11 членаў і 5 кандыдатаў у члены ЦК, на II з’ездзе КПЗБ у маі 1935 года — 11 членаў і 5 кандыдатаў у члены ЦК.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Камуністычная партыя Заходняй Беларусі
Катэгорыя:Цэнтральны камітэт Камуністычнай партыі Заходняй Беларусі
Do walki

**«Do walki»** (*«На барацьбу»*) — газета, орган ЦК КПЗБ. Выдавалася нелегальна з лістапада 1928 года да жніўня 1932 года ў Вільні на польскай мове. Асвятляла палітычнае і эканамічнае становішча ў краіне. Выступала ў абарону інтарэсаў рабочых Заходняй Беларусі. Выкрывала антынародную палітыку ўрада Польшчы, адмяжоўвалася ад згодніцкіх і нацыяналістычных партый і іх лідараў. Выходзіла да 6 нумароў у год (вядомы 23 нумары).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Газеты Заходняй Беларусі
Катэгорыя:Газеты Вільні на польскай мове
Катэгорыя:Цэнтральны камітэт Камуністычнай партыі Заходняй Беларусі
Катэгорыя:1928 год у Вільні
Барталамееўскі сельсавет

**Барталаме́еўскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Веткаўскага раёна Гомельскай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — вёска Барталамееўка.

Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года сельсавет у складзе Веткаўскага раёна Гомельскай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Веткаўскім раёне БССР, з 20 лютага 1938 года — Гомельскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Новаграмыцкага сельсавета.

25 чэрвеня 1970 года Беседскі сельсавет у сувязі з пераносам цэнтра ў вёску Барталамееўка перайменаваны ў Барталамееўскі. На 1 студзеня 1974 года ў складзе Барталамееўскага сельсавета 9 населеных пунктаў. 28 студзеня 1991 года да сельсавета далучана частка скасаванага Новаграмыцкага сельсавета. 27 жніўня 1991 года Барталамееўскі сельсавет скасаваны, яго тэрыторыя далучана да Неглюбскага і Калінінскага сельсаветаў.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Веткаўскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1926 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1954 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1970 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1991 годзе
Універсітэт абароны (Чэхія)

**Універсітэт абароны** () — чэшская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта і з сядзібай у горадзе Брно.

## Характарыстыка 
Дзяржаўны ўніверсітэт, размешчаны ў горадзе Брно. Гэта адзіная ваенная ВНУ ў Чэхіі. Ён быў створаны 1 верасня 2004 года шляхам аб’яднання трох універсітэтаў — Ваеннай акадэміі ў Брно, Ваеннай школы сухапутных войскаў у Вышкаве і Ваенна-медыцынскай акадэміі Яна Евангеліста Пуркіне ў Градцы-Кралавым. Гэта вышэйшая навучальная ўстанова дзяржаўнага ўніверсітэцкага тыпу, якая, у адрозненне ад звычайных дзяржаўных ўніверсітэтаў, мае абмежаванае самакіраванне, не з’яўляецца юрыдычнай асобай, а арганізацыйным падраздзяленнем Міністэрства абароны Чэшскай Рэспублікі. Магчыма навучанне па праграмах бакалаўрыяту, магістратуры і дактарантуры, як у вочнай, так і ў камбінаванай форме.

## Факультэты 
* Факультэт ваеннага кіраўніцтва
* Факультэт ваенных тэхналогій
* Факультэт ваеннай медыцыны

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Універсітэты Чэхіі
Катэгорыя:Брно
Катэгорыя:Ваенныя вышэйшыя навучальныя ўстановы
Жаночы Кубак Беларусі па футболе 2013

**Жаночы Кубак Беларусі па футболе 2013** — 22-ы розыгрыш Жаночы Кубак Беларусі.

## Чвэрцьфіналы 
### Першыя матчы 
### Матчы ў адказ 
## Паўфіналы 
### Першыя матчы 
### Матчы ў адказ 
## Фінал 
## Спасылкі 
* ФИНАЛ Кубка Республики Беларусь 2013
* Жаночы Кубак Беларусі па футболе 2013
* WOMEN'S CUP 2013

Катэгорыя:2013 год у жаночым футболе
Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 2013 годзе
2013
Неглюбскі сельсавет

**Не́глюбскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Веткаўскага раёна Гомельскай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — аграгарадок (да 2009 года вёска) Неглюбка.

Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года сельсавет у складзе Свяцілавіцкага раёна Гомельскай акругі БССР. З 4 жніўня 1927 года ў складзе Веткаўскага раёна. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Веткаўскім раёне БССР. З 12 лютага 1935 года ў складзе адноўленага Свяцілавіцкага раёна, з 20 лютага 1938 года — Гомельскай вобласці. З 17 снежня 1956 года ў складзе Веткаўскага раёна, з 25 снежня 1962 года — Гомельскага раёна, з 6 студзеня 1965 года — адноўленага Веткаўскага раёна. 21 кастрычніка 1968 года ў склад Яноўскага сельсавета перададзены пасёлак Расуха. На 1 студзеня 1974 года ў складзе Неглюбскага сельсавета 10 населеных пунктаў. 28 студзеня 1991 года да сельсавета далучана частка скасаванага Новаграмыцкага сельсавета, 27 жніўня 1991 года — частка скасаванага Барталамееўскага сельсавета. У 2011 годзе скасаваны вёскі Новыя Грамыкі, Пацёсы, Старое Закружжа, пасёлкі Амяльное, Куты, Падкаменне.

Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года (16 населеных пунктаў) — 941 чалавек, з іх 81,5 % — беларусы, 9,2 % — рускія, 3,6 % — украінцы, 1,7 % — цыганы, 1,2 % — таджыкі, 1,0 % — малдаване; паводле перапісу 2019 года (10 населеных пунктаў) — 652 чалавекі.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.


Катэгорыя:Былыя сельсаветы Свяцілавіцкага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Гомельскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1926 годзе
Фелікс Піліпавіч Купцэвіч

**Фелікс Піліпавіч Купцэвіч** (псеўданім: *Алесь Валожка*, *Алесь Валошка*, *Ф. Гарадзенскі*; , Гродна — , Мінусінск, ГУЛАГ) — беларускі крытык, празаік, паэт, перакладчык.

## Біяграфія 
Падчас Першай сусветнай вайны знаходзіўся ў бежанстве ў Калузе і Петраградзе. У 1918 годзе вярнуўся ў Гродна. У 1920 годзе разам з Чырвонай Арміяй пакінуў Гродна. З 1924 года працаваў у статыстычным аддзеле ЦК КП(б)Б. У 1925 годзе сакратар Крычаўскага райкама КП(б)Б; загадчык аддзела прапаганды Калінінскага акругкама КП(б)Б (цэнтр — Клімавічы).

Друкавацца пачаў у 1920 годзе. У 1926 годзе публікаваў апавяданні ў часопісе «Маладняк Калініншчыны». Даследаваў творчасць Ц. Гартнага, А. Дудара, М. Зарэцкага, К. Чорнага. У 1926 годзе накіраваны на работу ў Латвію. Пасля вяртання ў 1927 годзе намеснік рэдактара газеты «Звязда».

З 1929 года вучыўся на літаратурным аддзяленні Інстытута чырвонай прафесуры ў Маскве. Па абвінавачанні ў беларускім нацыянал-дэмакратызме ў 1930 годзе выключаны з інстытута. Арыштаваны ДПУ БССР 29.8.1930 па справе «Саюза вызвалення Беларусі»; вызвалены 4.10.1930. Працаваў у Маскве на заводзе. Арыштаваны 9.4.1933 па справе «Беларускай народнай грамады». Асуджаны на 5 гадоў зняволення; накіраваны ў Мінусінскі лагер. Арыштаваны ў лагеры 23.11.1937; прыгавораны да расстрэлу. Рэабілітаваны ў 1956 годзе.

## Творы 
* Аб маністычным разуменні творчасці Цішкі Гартнага // Узвышша. 1928. № 6;
* Літаратурная хлестакоўшчына… // Узвышша. 1929. № 1;
* Супраць эклектызму // Узвышша. 1929. № 3;
* Пра «Вераснёвыя ночы» К. Чорнага // Узвышша. 1929. № 5;
* Белорусская художественная периодика // Печать и революция. 1929. № 11.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* *Мушынскі М. І.* Беларуская крытыка і літаратуразнаўства: 20—30-я гады. Мн., 1975;
* *Міхнюк У.* «Забраны ў астрог мы з забранага краю» // Полымя. 1999. № 5;

Катэгорыя:Рэпрэсаваныя ў БССР
Катэгорыя:Расстраляныя ў РСФСР
Катэгорыя:Рэабілітаваныя ў СССР
Катэгорыя:Справа «Саюза вызвалення Беларусі»
Катэгорыя:Справа «Беларускай народнай грамады»
Катэгорыя:Пісьменнікі Беларусі
Катэгорыя:Паэты Беларусі
Катэгорыя:Перакладчыкі Беларусі
Катэгорыя:Літаратурныя крытыкі Беларусі
Катэгорыя:Дзяржаўныя дзеячы БССР
Тэхнічны ўніверсітэт у Брно

**Тэхнічны ўніверсітэт у Брно** ці літаральна **Вышэйшая тэхнічная вучэльня ў Брно** () — чэшская дзяржаўная політэхнічная вышэйшая навучальная ўстанова з сядзібай у горадзе Брно.

## Характарыстыка 
Гісторыя ўніверсітэта ўзыходзіць да верасня 1899 года, калі імператар Франц Іосіф I падпісаў указ аб стварэнні Чэшскага тэхнічнага ўніверсітэта ў Брно. Гэта быў першы чэшскі ўніверсітэт у Маравіі. Універсітэт пачынаўся з чатырох прафесараў і 47 студэнтаў і паступова вырас да ўзроўню міжнародна прызнанай навучальнай установы, якая прапануе сучасныя навуковыя і прафесійныя веды на васьмі факультэтах і ў трох інстытутах. Студэнты могуць атрымаць якасную адукацыю па шырокаму спектру дысцыплін — ад тэхнічных, прыродазнаўчых навук да эканамічных і мастацкіх. Значную частку дзейнасці складаюць даследаванні і распрацоўкі, якія праводзяцца ў асноўным на базе даследчых цэнтраў.

## Факультэты 
* Факультэт грамадзянскага будаўніцтва
* Факультэт машынабудавання
* Факультэт электратэхнікі і камунікацыйных тэхналогій
* Архітэктурны факультэт
* Хімічны факультэт
* Факультэт бізнесу
* Факультэт выяўленчых мастацтваў
* Факультэт інфармацыйных тэхналогій

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Універсітэты Чэхіі
Катэгорыя:Вышэйшыя тэхнічныя навучальныя ўстановы Чэхіі
Катэгорыя:Брно
Рудня-Стаўбунскі сельсавет

**Ру́дня-Стаўбу́нскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Свяцілавіцкага раёна Гомельскай вобласці. Цэнтр — вёска Рудня Стаўбунская.

Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года сельсавет у складзе Свяцілавіцкага раёна Гомельскай акругі БССР. З 4 жніўня 1927 года ў складзе Веткаўскага раёна. 30 снежня 1927 года рэарганізаваны ў **Рудня-Стаўбунскі нацыянальны польскі сельсавет**. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Веткаўскім раёне БССР. У 1935 годзе сельсавет рэарганізаваны ў беларускі. З 12 лютага 1935 года ў складзе адноўленага Свяцілавіцкага раёна, з 20 лютага 1938 года — Гомельскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Стаўбунскага сельсавета.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Свяцілавіцкага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Веткаўскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1926 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1954 годзе
Катэгорыя:Нацыянальныя польскія сельсаветы БССР
Пётр Якаўлевіч Юргелевіч

**Пётр Якаўлевіч Юргелевіч** (, мястэчка Трабы, Ашмянскі павет, Віленская губерня, цяпер вёска Іўеўскага раёна Гродзенскай вобласці — , Магілёў) — беларускі мовазнавец, педагог.

## Біяграфія 
Да 1917 года ў pускай дзеючай аpміі, з 1917 года член УКП(б), pадавы 7-га сібіpскага дывізіёна. Удзельнік Першай сусветнай і грамадзянскай войнаў. З 1919 года на Заходнім фpонце ў скла­дзе Беларуска-літоўскай (?) дывізіі. У 1925 годзе скончыў факультэт грамадскіх навук БДУ. У 1926—1927 гадах працаваў адказным рэдактарам газеты «Наш працаўнік» у Клімавічах; у 1927—1928 гадах стыльрэдактарам у Белдзяржвыдавецтве ў Менску. У 1930—1935 гадах вучоны сакратар Інстытута мовазнаўства БелАН. Разам з П. Бузуком і Я. Мацюкевічам падрыхтаваў «Анкету для збірання матэрыялаў па беларускай мове» (1931); браў удзел у падрыхтоўцы «Вайсковага руска-беларускага слоўніка» (1933), падручніка «Беларуская граматыка: Марфалогія» (1936).

Арыштаваны 2 лістапада 1935 года ў Мінску. Падчас арышту меў незакончаную вышэйшую адукацыю. Выключаны з УКП(б). Асуджаны пазасудовым органам НКУС 31.3.1936 за «контррэвалюцыйную дзейнасць і незаконнае захоўванне зброі» да 5 гадоў ППК. Этапаваны (не раней за 1938 год) у Вяцкі канцлагер НКУС Кіраўскай вобласці. Вызвалены 2.11.1940. Рэабілітаваны пленумам Вярхоўнага суда БССР 25.11.1960. Асабовая справа Ю. № 16797-с з фотаздымкам захоўваецца ў архіве КДБ Беларусі.

У 1944—1969 гадах загадчык кафедры беларускай мовы, дацэнт Магілёўскага педагагічнага інстытута. Найбольш плённа працаваў у 1950—1970-я гады. Даследаваў пытанні сучаснай беларускай літаратурнай мовы, беларускія народныя гаворкі (Особенности говоров Могилевской области // Уч. зап. Могилевского гос. пед. ин-та. 1955. Вып.1). Выступаў у друку з рэцэнзіямі на школьныя падручнікі па беларускай мове. Напісаў «Праграму па гістарычнай граматыцы беларускай мовы: Для філалагічных і гісторыка-філалагічных факультэтаў» (1964). Шмат зрабіў у галіне стварэння вучэбных дапаможнікаў па беларускай мове.

Быў жанаты, гадаваў траіх дзяцей.

## Творы 
* Нарысы сучаснай беларускай мовы з гістарычнымі каментарыямі: Фанетыка, арфаэпія, графіка і правапіс, лексіка і фразеалогія. 2-е выд. Мн., 1961;
* Курс сучаснай беларускай мовы з гістарычнымі каментарыямі. Мн., 1974;
* Аб граматыцы беларускай мовы // Савецкая школа. 1949, № 3.

## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Іўеўскім раёне
Катэгорыя:Удзельнікі Першай сусветнай вайны
Катэгорыя:Удзельнікі Грамадзянскай вайны ў Расіі
Катэгорыя:Мовазнаўцы Беларусі
Катэгорыя:Рэпрэсаваныя ў БССР
Катэгорыя:Рэабілітаваныя ў СССР
Катэгорыя:Рэдактары Беларусі
Катэгорыя:Выпускнікі БДУ
Пасван

thumb|250px|Партрэт чалавека з Дусада з 1860 г., Бенгалія.
Пасваны - суполка "Гелот Раджпут" з усходняй Індыі.
**Paswan,** таксама вядомы як **Dusadh,** з'яўляюцца Dalit супольнасці з усходняй Індыі .  Яны сустракаюцца ў асноўным у штатах Біхар  Утар-Прадэш і Джаркханд . Урду слова *Пасван* азначае целаахоўніка альбо "таго, хто абараняе". Па паходжанні гэтага слова, паводле вераванняў грамадства, удзел у бітве супраць Сірадж-уд-даулаха, Наваба Бенгаліі па загадзе Брытанскай Ост-Індскай кампаніі, пасля чаго яны былі ўзнагароджаны пасадай *Чоўкідараў* і латы, якія валодаюць зборшчыкам падаткаў для *Заміндараў* . Яны прытрымліваюцца пэўных рытуалаў, такіх як хада ў агні, каб сцвердзіць сваю доблесць. 

## Этымалогія 
Пасваі заяўляюць пра сваё паходжанне ад шэрагу народных і эпічных персанажаў з мэтай павышэння іх сацыяльнага статусу. Некаторыя Пасван лічаць, што яны адбыліся ад Раху, звышчалавека і адной з планет індуісцкай міфалогіі, а іншыя сцвярджаюць, што яны паходзяць ад Душасаны, аднаго з князёў Кауравы. Прэтэнзіі адносна паходжання ад "Галота Кшатрыі" таксама ўстойлівыя сярод некаторых кашталянаў, але іншыя разглядаюць такія прэтэнзіі з пагардай, бо яны не любяць звязвацца з Раджпутамі .

Некаторыя буміхары таксама сцвярджалі, што яны з'яўляюцца нашчадкамі перакрыжаваных шлюбаў паміж мужчынамі і жанчынамі дзвюх розных каст. Аднак абшчына Пасвана адмаўляе гэтыя тэорыі і сцвярджае, што паходжанне назвы "Душад" ляжыць у Душадзе, што азначае "цяжка перамагчы".

## Гісторыя 
Яны лічацца недатыкальнай супольнасцю.  У Біхары яны ў першую чаргу беззямельныя, працаўнікі сельскай гаспадаркі, і ў гісторыі былі вясковымі вартаўнікамі і пасланцамі.  Да 1900 года яны таксама разводзілі свіней, асабліва ва Утар-Прадэш і Біхары. Пасваі абараняюць вырошчванне свіней, паказваючы гэта як стратэгію супрацьдзеяння мусульманам . Яны сцвярджаюць, што, каб абараніць сябе ад мусульман, дзяўчаты Пасвана насілі амулеты, вырабленыя з костак свіней, і трымалі свіней ля сваіх дзвярэй, улічваючы варожасць мусульман са свіннямі. Паколькі Раджпуты з Раджастана таксама вырошчвалі, а таксама палявалі на дзікіх свіней, гэты факт выкарыстоўваецца імі для абароны гэтай акупацыі, што пацвярджаецца тым, што пасля заканчэння сістэмы Заміндары традыцыйная занятасць службай аховы не магла забяспечыць існаванне іх.

Пасваі таксама былі гістарычна звязаны з баявымі дзеяннямі  і многія ваявалі ад імя Ост-Індскай кампаніі на працягу 18 стагоддзя ў Бенгальскай арміі.  У выніку перапісу насельніцтва Утар-Прадэша ў Індыі 2011 года было выяўлена 230 593 насельніцтва Пасуана, якое класіфікуецца як запланаваная каста .  Той самы перапіс насельніцтва паказаў у Біхары 4 945 165 чалавек. 

## Спіс літаратуры 
Катэгорыя:Індуізм
Жаночы Кубак Беларусі па футболе 2015

**Жаночы Кубак Беларусі па футболе 2015** — 24-ы розыгрыш Жаночы Кубак Беларусі.

## Сетка 
## Фінал 
## Спасылкі 
* Жаночы Кубак Беларусі па футболе 2015
* WOMEN'S CUP 2015

Катэгорыя:2015 год у жаночым футболе
Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 2015 годзе
2015
Жаночы Кубак Беларусі па футболе 2021

**Жаночы Кубак Беларусі па футболе 2021** — 30-ы розыгрыш жаночага Кубка Беларусі.

## Папярэдні раўнд 
## Чвэрцьфіналы 
## Паўфіналы 
### Першыя матчы 
## Фінал 
## Спасылкі 
* КУБАК БЕЛАРУСІ. ЖАНЧЫНЫ
* WOMEN’S CUP 2021

Катэгорыя:2021 год у жаночым футболе
Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 2021 годзе
2021
Фадзеева

**Фадзеева** — жаночая форма прозвішча Фадзееў.

## Вядомыя носьбіты 
* Вольга Яфімаўна Фадзеева — беларуская і расійская актрыса
* Галіна Іванаўна Фадзеева — беларускі архітэктар
* Кацярына Юр’еўна Фадзеева — беларуская актрыса балета
Універсітэт Яна Евангеліста Пуркіне ва Усці-над-Лабем

**Універсітэт Яна Евангеліста Пуркіне ва Усці-над-Лабем** () — чэшская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова з сядзібай у горадзе Усці-над-Лабем.

## Характарыстыка 
Установа носіць імя біёлага Яна Евангеліста Пуркіне, ураджэнца гэтых мясцін.

Установа займае 14-е месца сярод 26 дзяржаўных універсітэтаў Чэхіі. Універсітэт быў першай навучальнай установай Чэхіі, якая паспяхова прайшла ацэнку камісіяй па акрэдытацыі ўрада Чэшскай Рэспублікі і якая атрымала права на выкладанне ва ўсіх абласцях навучання на працягу наступных 6 гадоў.

## Факультэты 
* Факультэт педагогікі
* Факультэт сацыяльных і эканамічных навук
* Факультэт мастацтваў і дызайну
* Факультэт навакольнага асяроддзя
* Факультэт машынабудавання
* Факультэт філасофіі
* Факультэт прыродазнаўчых навук
* Факультэт медыцынскіх навук

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Універсітэты Чэхіі
Катэгорыя:Усці-над-Лабем
Жаночы Кубак Беларусі па футболе 2014

**Жаночы Кубак Беларусі па футболе 2014** — 23-ы розыгрыш Жаночы Кубак Беларусі.

## Сетка 
## Фінал 
## Спасылкі 
* Жаночы Кубак Беларусі па футболе 2014
* WOMEN’S CUP 2014

Катэгорыя:2014 год у жаночым футболе
Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 2014 годзе
2014
Змагары (палітычнае клішэ)

«**Змагары»** (, ) — палітычны цэтлік, спачатку ўжываны толькі сярод малазначных, маргінальных суполак антыбеларускай прарасійскай скіраванасці і некаторымі расійскімі СМІ, а з 2020 года ён загучаў на дзяржаўным тэлебачанні Беларусі.

«Змагар» з’яўляецца прыкладам беларусізма ў рускай мове. Нацыяналістам, якіх пазначаюць «змагарамі», прыпісваюцца русафобія, палонафілія ды «польскасць» беларускага нацыяналізму, празахаднасць ды падтрымка Захаду (паўстанне Каліноўскага і інш.) ды «польскіх дзеячаў» (Тадэвуш Касцюшка, Кастусь Каліноўскі і інш.).

Таксама за «змагара» могуць прызнаваць чалавека проста прабеларускай арыентацыі. Гэтая «прабеларускасць» для радыкальных прарасійскіх рэсурсаў можа значыць падтрымку герба Пагоні і бел-чырвона-белага сцяга як гістарычных беларускіх сімвалаў або штодзённае ўжыванне беларускай мовы (хоць і не абавязкова.

## У дзяржаўных СМІ Беларусі 
Беларускія дзяржаўныя тэлеканалы «змагарамі» пачалі называць любых пратэстоўцаў, нязгодных з палітыкай Лукашэнкі, якім таксама «*трэба процістаяць*».

### Дыскрэдытацыя 
Людзей, на якіх навешваюць дадзены цэтлік, звычайна дыскрэдытуюць наступным чынам:, «змагарьё».

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Ідэалагічныя клішэ
Катэгорыя:Беларускі нацыяналізм
Тэхнічны ўніверсітэт у Ліберцы

**Тэхнічны ўніверсітэт у Ліберцы** () — чэшская дзяржаўная політэхнічная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта і з сядзібай у горадзе Ліберац.

## Характарыстыка 
Установа была створана пастановай урада Чэхаславакіі ад 27 лютага 1953 года як Вышэйшая механічная школа. Для новай установы быў вызвалены будынак гімназіі. У кастрычніку 1953 года 259 студэнтаў паступілі на першы курс. У той час у школе было шэсць аддзяленняў, на якіх працавалі 19 педагогаў. Яны сканцэнтраваліся на галінах, тыповых для Паўночнай Чэхіі: машынабудаванне, тэкстыльная, швейная, шкляная і керамічная прамысловасць. У наступныя гады школа расла не толькі за кошт новых вучняў, але і за кошт новых памяшканняў: былі пабудаваныя новыя інтэрнаты, набыты будынкі вакол сённяшняй Студэнцкай плошчы і інш. У 1958 годзе першы 121 выпускнік скончыў школу. У 1960 годзе школа была падзелена на факультэты інжынерыі і тэкстылю і стала Вышэйшай школай інжынерыі і тэкстылю ў Ліберцы. Акрамя таго, былі набыты будынкі пасля скасаванага мясцовага педагагічнага інстытута. З павелічэннем колькасці студэнтаў, вядома, умяшчальнасць тагачасных інтэрнатаў перастала быць дастатковай. Таму ў 1977 годзе было пачата будаўніцтва комплексу з шасці секцый умяшчальнасцю 2300 ложка-месцаў. Комплекс быў завершаны ў яго цяперашнім выглядзе ў 1990 годзе. У 1990—1994 гадах у школе былі створаны яшчэ чатыры факультэты: педагагічны (1990), эканамічны (1992), архітэктурны (1994) і мехатронікі і міждысцыплінарных інжынерных навук (1995). Дзякуючы такому росту, уласнай даследчай дзейнасці і міжнародным сувязям школа з 1 студзеня 1995 года атрымала статус тэхнічнага ўніверсітэта.

## Структура 
* факультэт машынабудавання
* факультэт тэкстылю
* факультэт прыродазнаўча-гуманітарных навук і педагогікі
* факультэт эканомікі
* факультэт мастацтва і архітэктуры
* факультэт мехатронікі, інфарматыкі і міждысцыплінарных даследаванняў
* інстытут медыцынскіх навук

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Універсітэты Чэхіі
Катэгорыя:Вышэйшыя тэхнічныя навучальныя ўстановы Чэхіі
Катэгорыя:Ліберац
Ты мне вясною прыснілася

**«Ты мне вясною прыснiлася»** (гэта неафіцыйная назва альбома, па назве першай песні на ім) — дэбютны студыйны альбом беларускага вакальна-інструментальнага ансамбля «Песняры», які быў выдадзены на вінілавай кружэлцы фірмай «» ў 1971 годзе.
## Гісторыя стварэння
Альбом быў запісаны на студыі «Мелодия» ўсяго за 8 гадзін, гукарэжысёр запісу — Аляксандр Штыльман. Агульны тыраж вінілавых выданняў альбома — 4 мільёна экземпляраў.
## Спіс кампазіцый
## Удзельнікі запісу
*Уладзімір Мулявін
*Валерый Мулявін
*Уладзіслаў Місевіч
*Леанід Барткевіч
*
*Валянцін Бадзьяраў
*Леанід Тышко
*

## Крытыка
Паводле меркавання музычнага крытыка Зміцера Падбярэзскага, альбом вывеў беларускамоўную песню ў лідары савецкай эстрады:
Паводле меркавання музычнага журналіста Сяргея Будкіна:

## Спасылкі
*Альбом на афіцыйным сайце ВІА «Песняры»

Катэгорыя:Альбомы «Песняроў»
Катэгорыя:Альбомы 1971 года
Катэгорыя:Альбомы на беларускай мове
Катэгорыя:Дэбютныя альбомы
Куб 2: Гіперкуб

«**Куб 2: Гіперкуб**» () — канадскі навукова-фантастычны трылер 2002 года рэжысёра , сіквел фільма «Куб» (1997).

## Сюжэт 
Восем незнаёмцаў прачынаюцца ў пакоях, якія маюць кубічную форму. Усе гэтыя шматлікія пакоі размешчаны ўнутры вялізарнага чатырохмернага гіперкуба і пастаянна перамяшчаюцца з дапамогай «*квантавай тэлепартацыі*», гэта значыць, калі перабрацца ў суседні пакой, то вярнуцца ў ранейшы ўжо практычна не магчыма. Некаторыя пакоі з’яўляюцца смяротнымі пасткамі, а ў некаторых перасякаюцца паралельныя светы і час цячэ па-рознаму. Загнаныя ў пастку людзі, адчайна спрабуюць знайсці выйсце з гэтага лабірынта смерці, дзе любы неасцярожны крок раўнасільны самагубству. Неўзабаве да ўсіх прыходзіць разуменне, што яны выжывуць, калі здолеюць разгадаць усе загадкі гэтага куба да таго часу, пакуль ён не заб’е сваіх палонных.

## Узнагароды 
Паводле інфармацыі сайта «*Internet Movie Database*» фільм быў адзначаны 1 кінаўзнагародай і яшчэ 1 намінацыяй.

## Зноскі 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Фільмы Канады 2002 года
Катэгорыя:Навукова-фантастычныя фільмы 2002 года
Катэгорыя:Фільмы-трылеры 2002 года
Катэгорыя:Фільмы жахаў 2002 года
Катэгорыя:Фільмы-драмы 2002 года
Катэгорыя:Навукова-фантастычныя фільмы Канады
Катэгорыя:Фільмы-трылеры Канады
Катэгорыя:Фільмы жахаў Канады
Катэгорыя:Фільмы-драмы Канады
Катэгорыя:Фільмы на англійскай мове
Катэгорыя:Фільмы пра лабірынты
Катэгорыя:Фільмы пра матэматыку
Катэгорыя:Куб (кінасерыя)
Майсей Гітлін

**Майсе́й Гі́тлін** (; 1897, Аляксандрава, Кіеўская губерня, Расійская імперыя — 10 студзеня 1969, Кліўлэнд, Агая, ЗША) — пратэстанцкі місіянер, рэлігійны і грамадскі дзеяч беларускага замежжа ў ЗША.

## Біяграфічны нарыс 
Нарадзіўся 18 ліпеня 1896 года (паводле іншых звестак, у 1897 годзе). Паходзіў з беднай яўрэйскай сям’і, рана страціў бацьку. Пэўны час вучыўся ў хедары, пасля працаваў памочнікам майстра па пашыве галаўных убораў.

У 1912 пасля знаёмства з украінскім баптысцкім пастарам Кірычэнкам Майсей Гітлін прыняў хрысціянства. У 1913 эміграваў у ЗША да старэйшае сястры і пасяліўся ў Нью-Ёрку, дзе неўзабаве прыняў водны хрост. Працаваў па спецыяльнасці, у суботы займаўся місіянерскай працай сярод яўрэяў.

Пасля пераехаў у Філадэльфію, навучаўся ў агульнаадукацыйным універсітэце Тэмпл (1915—1920), потым у Біблейскім інстытуце Вільгельма Фэтлера (Філадэльфія), Біблейскім інстытуце Мудзі (Чыкага). Далучыўшыся да арганізаванага Фэтлерам Таварыства па евангелізацыі яўрэяў у ЗША і Канадзе, у 1921 заняўся місіянерскай дзейнасцю і пераехаў у Польшчу (Здалбунаў).

У 1922 узяў шлюб з Кларай, эмігранткай з СССР.

Да 1939 г. працаваў місіянерам у Польшчы, выкладаў на біблійных курсах, стварыў у мястэчку Радасць (цяпер раён Варшавы) біблійную школу.

Перад пачаткам вайны вярнуўся з сям’ёй у Амерыку, дзе прапаведаваў у славянскіх цэрквах ЕХБ у ЗША і Канадзе, выкладаў у Біблейскім інстытуце ў Таронта. У 1944—1945 арганізоўваў біблейскія школы ў Аргенціне і Канадзе. На працягу трох год у 1950-я быў пачэсным пастарам царквы Бэрвін у Чыкага і выкладаў Слова Божае.

З пачатку 1960-х супрацоўнічаў з беларускім эмігранцкім перыядычным друкам («Бацькаўшчына», «Беларус»), удзельнічаў у працы па перакладзе Бібліі на беларускую мову, быў сябрам Беларускага біблійнага камітэту.

Пахаваны на могілках у Кліўлэндзе.

## Сям’я 
Меў жонку Клару і прынамсі шэсць дзяцей.

## Бібліяграфія 
* Нацыянальная свядамасць Апостала Паўлы. — [Toronto―Warszawa], 1983. — 12 с.

## Спасылкі 
* Гітлін Майсей на slounik.org
* Рэлігійныя дзеячы рускага замежжа
Вясёлка над плёсам

**«Вясёлка над плёсам»** — студыйны альбом Змітра Вайцюшкевіча і гурта «WZ-Orkiestra», які выйшаў у 2021 годзе. Музычны альбом прадстаўляе сабой супольны праект для дзіцячай аўдыторыі, у якім прынялі ўдзел «Naviband», «Чароўны аркестр», Лявон Вольскі, Святлана Бень, Ганна Шаркунова, Пафнуці, Саша Захарык, Ірына Старавойтава, Платон Яцына. Разам з альбомам была прэзентавана і яго анімаваная версія, якую стварылі Андрусь Такінданг і Дзяніс Міжуй.

## Спіс кампазіцый 
## Удзельнікі запісу 
* Зміцер Вайцюшкевіч — вакал

## Спасылкі 
* Зміцер Вайцюшкевіч — Вяселка Над Плесам на BandLink

Катэгорыя:Альбомы 2021 года
Катэгорыя:Альбомы WZ-Orkiestra
Пераклад Бібліі Сёмухі

**Перакла́д Сё́мухі** — пераклад усёй Бібліі, здзейснены Васілём Сёмухам і выдадзены ў 2002 годзе ў Мінску тарашкевіцай.

Васіль Сёмуха, які спярша пачынаў працу над перакладам Біблійнай камісіі Беларускай праваслаўнай царквы, у 1995 годзе выдаў уласны пераклад Новага Запавету і Псалтыру з царкоўнаславянскай мовы.

У 2002 выйшаў пераклад усяе Бібліі, здзейснены пад рэдакцыяй місіянера Юркі Рапецкага (Канада) з дапамогай мітрапаліта Беларускай аўтакефальнай праваслаўнай царквы Мікалая. Асновай гэтага выдання стаў рускі Сінадальны пераклад 1876 года. 

Сёмухаў пераклад вельмі багаты моўна, аднак крытыкуецца за «непрыкрытую вольнасць у перакладзе цяжкіх месцаў, дыялектнае напісанне біблейскіх імёнаў, нарэдка да страты іх запаветнай этымалогіі»; акрамя таго, даследчыца Ірына Дубянецкая, доктар сакральнай філасофіі, заўважае, што крыніца перакладу — руская Сінадальная Біблія — мае сама па сабе шмат тэкстуальных памылак.

## Бібліяграфія 
* 
* 

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Біблія ў перакладзе Васіля Сёмухі на Беларускай Палічцы
* Беларускі пераклад (В. Сёмухі) на партале «Библия Онлайн» (люстэрка)
* БІБЛІЯ: КНІГІ СТАРОГА І НОВАГА ЗАПАВЕТУ ў перакладзе В.Сёмухі (2002) на сайце «Беларуская Біблія»
* Пераклад Бібліі Васіля Сёмухі  на партале БАПЦ
Зацьменны блюз

**«Зацьменны блюз»** — дзявяты студыйны альбом рок-гурта «Крама», які быў выдадзены ў 2021 годзе.
## Гісторыя стварэння
Альбом быў запісаны дзякуючы распачатай музыкантамі гурта ў канцы 2019 года краўдфандзінгавай кампаніі. Адразу пасля сканчэння збору сродкаў распачалася пандэмія COVID-19, потым жнівеньскія падзеі. Усе гэта вымушала адкладваць выхад альбома, але 12 мая 2021 года ён афіцыйна выйшаў на лічбавых пляцоўках.

У падтрымку альбома рэжысёрам Аляксеем Крысай быў зняты афіцыйны відэакліп на песню «Дапіў віно». Прэзентацыя адбылася пры падтрымцы грамадскай кампаніі «Годна» 5 мая 2021 года. У здымках кліпа паўдзельнічалі , Хауа Амуда, Уладзімір Пугач і Аляксандр Памідораў.

## Спіс кампазіцый
## Удзельнікі запіса
* Ігар Варашкевіч — вакал, гітара, шэйкер
*Андрэй Краўцэвіч — гітара, бэк-вакал
*Андрэй Лявончык — клавішнік, бэк-вакал
*Аляксандр Ванькевіч — бас-гітара
*Аляксандр Манецкі — барабаны

## Спасылкі
*Крама - Зацьменны Блюз на BandLink

Катэгорыя:Альбомы 2021 года
Катэгорыя:Альбомы «Крамы»
Пераклад Бібліі Станкевіча

**Перакла́д Бі́бліі Я́на Станке́віча** — пераклад Бібліі на беларускую мову аўтарства Яна Станкевіча ў супрацоўніцтве з гебраістам Майсеем Гітліным.

Пераклад быў ініцыяваны «Беларускім Біблійным камітэтам», створаным у 1965 у ЗША з мэтаю выдаць і распаўсюдзіць беларускую Біблію. У склад камітэту ўвайшлі Майсей Гітлін (дырэктар), Янка Станкевіч і Т. Сайка (сябры).

Іхні пераклад зроблены паводле пратэстанцкага канону і зроблены з арыгіналу (Стары Запавет — з яўрэйскай, Новы Запавет — з грэчаскай мовы), тэкстуальна не саступае ў даставернасці класічным перакладам.

Пераклад быў выдадзены паэтапна. У 1970 годзе быў выдадзены «Новы Закон» (у Нью-Ёрку), у 1973 годзе — уся «Сьвятая Бібля». Абедзве часткі — класічным правапісам.

Адной з адметных асаблівасцяў перакладу з’яўляецца яго насычанасць архаічнымі старабеларускімі формамі і неалагізмамі. Моўны пурызм Янкі Станкевіча зрабіў гэты пераклад цяжкім для чытання. Сучасная літаратурная мова значна адрозніваецца ад прапанаванага варыянту перакладу.

## Бібліяграфія 
* 
* 

## Спасылкі 
* Сьвятая Бібля у перакладзе Яна Станкевіча (за дапамогаю Майсея Гітліна)
* Пераклад Бі́бліі на беларускую мову аўтарства Яна Станкевіча ў супрацоўніцтве з гебраістам Майсеем Гітліным
Аркадзь Качан

**Аркадзь Качан** ( — ) — беларускі грамадскі і вайсковы дзеяч.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 13 мая 1921 г. у в. Барсуках Навагрудскага ваяводства ў Польскай Рэспубліцы у сям’і настаўнікаў Антона і Веры Качаноў.

Вучыўся ў Дзісенскай польскай гімназіі, у 1941 г. скончыў дзесяцігодку ў Маладзечне. Пазней працаваў сакратаром суда ў Глыбокім. Па сканчэнні курсаў каманднага складу Беларускай самааховы ў Лебедзеве каля Маладзечна кіраваў ротай 13-га Беларускага паліцыйнага батальёну СД у Вілейскай акрузе. Улетку 1944 г. выехаў у Германію і трапіў у дывізію «Беларусь», разам з якой пазней здаўся амерыканцам.

Па вайне некалькі гадоў правёў у лагеры для перамешчаных асобаў у Розенгайме. Ад 1950 г. жыў у Аўстраліі, у Сіднеі. Адзін з заснавальнікаў і доўгагадовы сакратар Беларускага аб’яднання ў Новай Паўднёвай Валіі. Сябра Рады БНР, Беларускага культурна-грамадскага клуба і Федэральнай рады беларускіх арганізацый у Аўстраліі. Пры канцы 1970-х гг. — беларускі прадстаўнік у Выканаўчым камітэце Этнічнай рады ў Новай Паўднёвай Валіі. Адзін са стваральнікаў і каардынатар беларускага радыё ў Сіднеі. Сталы фундатар беларускіх выданняў і ўстаноў на эміграцыі. Дасылаў беларускую літаратуру ў бібліятэкі аўстралійскіх універсітэтаў.

Памёр 4 снежня 1982 г. у Сіднеі. Пахаваны на беларуска-ўкраінскай частцы могілак Роквуд.

## Памяць 
* Кастусь Акула прысвяціў верш памяці Аркадзя Качана.

## Спасылкі 
* Сёння 100 гадоў ад нараджэння... - Наталля Гардзіенка
*
*

Катэгорыя:Члены Рады Беларускай Народнай Рэспублікі
Катэгорыя:Беларусы ў Польшчы
Катэгорыя:Беларусы ў Германіі
Катэгорыя:Беларусы ў Аўстраліі
Катэгорыя:Грамадскія дзеячы Беларусі
Катэгорыя:Ваенныя Беларусі
Катэгорыя:Члены 30-й грэнадзёрскай дывізіі войскаў пры СС
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Докшыцкім раёне
Асіповіцкі 1-ы сельсавет

**Асіпо́віцкі 1-ы сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Асіповіцкага раёна Бабруйскай акругі. Цэнтр — мястэчка Асіповічы.

Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Асіповіцкага раёна Бабруйскай акругі БССР. 1 студзеня 1925 года аб’яднаны з Асіповіцкім 2-гім сельсаветам у Асіповіцкі сельсавет.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / А.И. Карпачева и др. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Т. 1: (1917―1941 гг.). — Мн., «Беларусь», 1985. — 390 с.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Асіповіцкага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1925 годзе
Жаночы Кубак Беларусі па футболе 2012

**Жаночы Кубак Беларусі па футболе 2012** — 21-ы розыгрыш Жаночы Кубак Беларусі.

## Сетка 
## Фінал 
## Спасылкі 
* Жаночы Кубак Беларусі па футболе 2012
* WOMEN'S CUP 2012

Катэгорыя:2012 год у жаночым футболе
Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 2012 годзе
2012
Замошскі сельсавет

Назву **Замо́шскі сельсавет** маюць:

* Замошскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Браслаўскага раёна Маладзечанскай вобласці
* Замошскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Лепельскага раёна Віцебскай вобласці
* Замошскі сельсавет — назва Ударненскага сельсавета Лельчыцкага раёна Гомельскай вобласці ў 1924—1988 гадах
* Замошскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Асіповіцкага раёна Магілёўскай вобласці
Лучыцкі сельсавет (значэнні)

Назву **Лу́чыцкі сельсавет** маюць:

* Лучыцкі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Петрыкаўскага раёна Гомельскай вобласці
* Лучыцкі сельсавет — назва Замошскага сельсавета Асіповіцкага раёна Магілёўскай вобласці ў 1924—1925 гадах
Джуліяна Обі

**Джуліяна Обі** (нар. , Нігерыя) — нігерыйская футбалістка, нападаючы. Выступала за зборную Нігерыі.

## Біяграфія 
У студзені 2014 года падпісала кантракт з бабруйскім клубам «Бабруйчанку». Раней выступала за «Мінск», забіўшы больш за 114 галоў у лізе за два сезоны.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісткі Нігерыі
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Бабруйчанка
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Мінск
Катэгорыя:Ігракі жаночай зборнай Нігерыі па футболе
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Саншайн Куінс
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Дэльта Куінс
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Рыверз Энджэлз
Паўднёвачэшскі ўніверсітэт у Чэске-Будзеёвіцах

**Паўднёвачэшскі ўніверсітэт у Чэске-Будзеёвіцах** () — чэшская дзяржаўная політэхнічная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта і з сядзібай у горадзе Чэске-Будзеёвіцы.

## Характарыстыка 
Універсітэт быў заснаваны 28 верасня 1991 года. Аснову ўніверсітэта першапачаткова складалі два факультэты — педагагічны факультэт (з 1948 года — філіял педагагічнага факультэта Карлава ўніверсітэта, пазней ён стаў самастойным факультэтам) і факультэт эканомікі бізнесу (з 1960 года ўваходзіў у склад Пражскага сельскагаспадарчага ўніверсітэта). У 1994 годзе ў Йіндржыхуве-Градцы быў створаны факультэт менеджменту, але на мяжы 1997—1998 гадоў ён быў аддзелены ад структуры ўніверсітэта Паўднёвай Чэхіі і стаў шостым факультэтам Эканамічнага ўніверсітэта ў Празе. У 2006 годзе быў створаны філасофскі факультэт, а праз год быў дададзены эканамічны факультэт. Першапачатковы біялагічны факультэт быў заменены ў 2007 годзе факультэтам прыродазнаўчых навук. У 2009 годзе быў створаны факультэт рыбнай гаспадаркі і аховы водных рэсурсаў.

## Структура 
* Эканамічны факультэт
* Філасофскі факльтэт
* Педагагічны факультэт
* Факультэт прыродазнаўчых навук
* Факультэт рыбнай гаспадаркі і аховы водных рэсурсаў
* Факультэт тэалогіі
* Факультэт аховы здароўя і сацыяльных навук
* Факультэт сельскай гаспадаркі

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Універсітэты Чэхіі
Катэгорыя:Чэске-Будзеёвіцы
Сілезскі ўніверсітэт у Опаве

**Сілезскі ўніверсітэт у Опаве** () — чэшская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта і з сядзібай у горадзе Опава.

## Гісторыя 
У перыяд Пражскай вясны (1968—1969 гады) з’явіліся планы стварэння ў Опаве самастойнага ўніверсітэта, аднак вярнуліся да іх толькі праз 20 гадоў — 17 лістапада 1989 года, пасля падзення камунізму. 17 верасня 1990 года міністэрства адукацыі, моладзі і спорту Чэхаславакіі стварыла філасофска-прыродазнаўчы факультэт у Опаве і эканамічны факультэты ў Карвіне. Першыя студэнты пачалі там навучанне 8 кастрычніка 1990 года. І толькі 9 ліпеня 1991 года пасля настойлівых намаганняў горада Опавы ўрад Чэхаславакіі выдаў пастанову аб стварэнні Сілезскага ўніверсітэта з сядзібай у Опаве, якае ўступіла ў сілу 28 верасня 1991 года.

## Структура 
* філасофска-прыродазнаўчы факультэт
* факультэт бізнесу ў Карвіне
* факультэт дзяржаўных палітык
* інстытут матэматыкі
* інстытут фізікі

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Універсітэты Чэхіі
Катэгорыя:Опава