Жыгманд Батары

**Жы́гманд Ба́тары**, або **Сігізмунд Баторый** (, , ;  — ) — князь Трансільваніі, сын Крыштафа Батары і Эржэбет Бочкаі, пляменнік караля польскага і вялікага князя літоўскага Стафана Баторыя.

## Біяграфія 
Жыгманд нарадзіўся ў 1572 годзе ў сям'і Крыштафа Батары, князя Трансільваніі, які належаў да ўплывовага трансільванскага роду Батары, і Эржэбеты Бочкаі, дачкі Дзьёрдзя Бочкаі і Кісмаржы. Усяго ў сям'і Крыштафа і Эржэбеты было чацвёра. Крыштаф падтрымліваў езуітаў і даручыў ім выхаванне свайго сына, які ўжо пры жыцці бацькі быў прызначаны спадчыннікам княжацкага трона. Калі 27 мая 1581 года Крыштаф Батары памёр (Эржэбет памерла ў лютым таго ж года), князем Трансільваніі стаў Жыгманд, але з-за яго непаўналецця быў прызначаны рэгент.

У 1588 годзе Жыгманд дасягнуў паўналецця і амаль адразу ж выявіў жаданне ўступіць у саюз з хрысціянскімі ўладарамі супраць туркаў, нягледзячы на тое, што Трансільванія з'яўлялася васалам Асманскай імперыі. Рэзкая змена палітыкі выклікала абурэнне, і трансільванскі сейм у Турдзе нават запатрабаваў, каб Жыгманд паўторна прысягнуўся на княжацкі трон. Батары адмовіўся і, нягледзячы на пагрозы і сутычкі, задушыў паўстанне, пакараўшы смерцю ўсіх, каго здолеў.

У 1594 годзе Жыгманд заключыў саюз з Міхаем Храбрым, гаспадаром і кіраўніком Валахіі, і Аранам Тыранам, гаспадаром і кіраўніком Малдаўскага княства, супраць Асманскай імперыі. Тады ўсе тры княствы з'яўляліся васаламі турак. 3 чэрвеня гэтая дамова была падпісана пасламі новага князя Малдавіі Стэфана VIII Развана.

### Палітыка Габсбургаў 
[300px|thumb|Сярэбраны [талер Жыгманда Батары, 1594 год]]
У 1595 годзе, у рамках саюзных адносін паміж Трансільваніяй і імперыяй Габсбургаў, Рудольф II, імператар Свяшчэннай Рымскай імперыі і кароль Венгрыі, падпісаў дамову, паводле якой дамінія Мукачаўскага замка (Паланак), а таксама камітаты Берэг, Угача і Марамараш былі перададзены пад уладу Трансільваніі. Каб замацаваць гэты саюз, Жыгманд ажаніўся з *Марыяй Крысцінай Аўстрыйскай* (1574 — 1621), дачкой эрцгерцага Аўстрыі Карла II і Марыі Ганны Баварскай. Аднак ужо праз чатыры гады Жыгманд публічна запатрабаваў скасавання шлюбу.

Тым часам валашскі гаспадар Міхай Храбры імкнуўся вызваліць ад турэцкага панавання Малдавію і Трансільванію, каб затым аб'яднаць іх пад сваёй уладай, і ў перыяд паміж 1598 і 1599 гадамі падпарадкаваў сваёй уладзе Малдавію і Трансільванію (гэта дазволіла Міхаю некаторы час з 1600 года называць сябе *«гаспадаром Валахіі, Трансільваніі і ўсёй Малдаўскай зямлі»*.

Апынуўшыся паміж туркамі і Габсбургамі, якія імкнуліся падпарадкаваць Трансільванію, Жыгманд Батары 23 снежня 1597 года заключыў з Рудольфам II новую дамову, паводле якой Жыгманд адмаўляўся ад княства Трансільванскага на карысць Рудольфа, атрымліваючы ў якасці кампенсацыі Апольскае княства (герцагства) у Сілезіі. Пры гэтым Батары, як герцаг Аполе, станавіўся прынцам Свяшчэннай Рымскай імперыі). 10 красавіка 1598 года Жыгманд перадаў уладу прадстаўнікам імператара, але Рудольф не выканаў сваю частку дагавора. 20 жніўня 1598 года Жыгманд патаемна вярнуўся і прагнаў прадстаўнікоў Габсбургаў, пазней паспяхова вытрымаўшы шэраг турэцкіх аблог.

У 1600 годзе Жыгманд Батары на чале арміі палякаў і казакоў паспрабаваў вярнуць сабе трон, але пацярпеў паражэнне пад Сучавай. Адначасова адкрытую незадаволенасць Міхаем пачалі ваказываць трансільванскія феадалы. Яны лічылі, што аб'яднанне пад вярхоўнай уладай Валахіі прывядзе да ўзмацнення валашскага баярства і памяншэння іх уласнага ўплыву. Пры падтрымцы малдаўскіх баяраў быў арганізаваны пераварот, падчас якога трансільванская знаць прагнала прадстаўнікоў Міхая. Развод Жыгманд атрымаў толькі ў 1599 годзе, а канкрэтна сынам Жыгманда Батары і нейкай знатнай ліцвінкі (магчыма, дачкі Крыштафа Касінскага). Перад вяселлем з Марыяй Аўстрыйскай, Жыгманд выправіў сына да казакоў на Украіну. Але гэта легенда фактычна нічым не абгрунтавана.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Асобы
Жыгманд
Катэгорыя:Кіраўнікі Трансільваніі
Катэгорыя:Кіраўнікі XVI стагоддзя