open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Мікалай Кузьміч Казлоўскі

{{Ваенны дзеяч
|імя              = Мікалай Кузьміч Казлоўскі
|дата нараджэння  = 
|месца нараджэння = 
|дата смерці      = 
|месца смерці     = 
|выява            = 
|подпіс           = 
|мянушка          = 
|прыналежнасць    = 
|гады службы      = 1939—1940
|званне           = 
|род войскаў      = бранятанкавыя войскі
|пасада           = 
|часць            = 
|бітвы            = Вялікая Айчынная вайна
|узнагароды       = {
 
}
{
 
}
|сувязі           = 
|у адстаўцы       = 
}}
**Мікалай Кузьміч Казлоўскі** (1917—1943) — лейтэнант Рабоча-сялянскай Чырвонай Арміі, удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза (1944).

## Біяграфія 
. Мемарыял 8-ай танкавай дывізіі, памятная дошка]]

Мікалай Казлоўскі нарадзіўся 15 снежня 1917 года ў вёсцы Гапонавічы (цяпер Крупскі раён Мінскай вобласці Беларусі). Атрымаў няпоўную сярэднюю адукацыю, пасля чаго працаваў слесарам-наладчыкам. У 1939 годзе Казлоўскі быў прызваны на службу ў Рабоча-сялянскую Чырвоную Армію. У красавіку 1942 года ён паскораным курсам скончыў Сызранское танкавае вучылішча і быў накіраваны на фронт Вялікай Айчыннай вайны. Удзельнічаў у Курскай бітве. Да верасня 1943 года гвардыі лейтэнант Мікалай Казлоўскі камандаваў танкавай ротай 59-й гвардзейскай танкавай брыгады 8-га гвардзейскага танкавага корпуса, 40-й арміі Варонежскага фронту. Вызначыўся падчас бітвы за Днепр.

26 верасня 1943 года рота Казлоўскага адной з першых пераправілася праз Дняпро у раёне вёскі Зарубінцы Канеўскага раёна Чаркаскай вобласці Украінскай ССР і прыняла актыўны ўдзел у баях за ўтрыманне плацдарма, адбіўшы 6 варожых контратак. У выніку тых баёў было знішчана 5 нямецкіх танкаў, 2 батарэі мінамётаў, 5 кулямётаў, 2 аўтамашыны з пяхотай, больш за 200 салдат і афіцэраў праціўніка. 14 кастрычніка 1943 года Казлоўскі загінуў у раёне вёскі Вялікі Букрын Мироновского раёна Кіеўскай вобласці. Пахаваны ў Вялікім Букрыне.

Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 3 чэрвеня 1944 года за «ўзорнае выкананне баявых заданняў камандавання на фронце барацьбы з нямецкімі захопнікамі, за паспяховае фарсіраванне Дняпра, трывалае замацаванне плацдарма на яго заходнім беразе і праяўленыя пры гэтым адвагу і геройства» гвардыі лейтэнант Мікалай Казлоўскі пасмяротна быў удастоены высокага звання Героя Савецкага Саюза. Таксама быў узнагароджаны ордэнамі Леніна, Айчыннай вайны 1-й ступені і Чырвонай Зоркі. Навечна залічаны ў спісы асабовага складу вайсковай часткі.

У гонар Казлоўскага названая вуліца ў Крупках, усталяваны бюст у Гапонавічах, названая школа, у якой ён вучыўся.

## Літаратура 
*  — С. 432.
* 
* *Зайцев А. Д., Рощин И. И., Соловьёв В. Н.* Зачислены навечно. Кн. 1. М.: Политиз, 1990.

Катэгорыя:Загінулі ў баях Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Танкісты СССР
Катэгорыя:Танкісты Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Удзельнікі бітвы за Дняпро
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Крупскім раёне
Скідалька

**Скі́далька**, **Скі́даліца**, **Скідаля́нка**, **Скі́дзелька**, **Скідзяліца**, **Скідзялянка** — рака ў Беларусі, у Мастоўскім і Гродзенскім раёнах Гродзенскай вобласці Беларусі, левы прыток ракі Котра (басейн Нёмана).

## Назва 
Корань *Skid-* у літоўскім гідроніме *Skid-upys*. Звязана з літоўскім *skidyti*, *skisti* «разыходзіцца ў бакі; абтрэпвацца». Далей да індаеўрапейскага **(s)k(h)ed-* «расколваць, раскідаць». Водныя назвы, утвораныя ад каранёў з падобнай семантыкай, пазначалі або азёры з «ірванай» берагавой лініяй (з мноствам заток, што ўразаюцца ў сушу), або рэкі з цячэннем, якое на адносна абмежаваным участку свайго шляху рэзка мяняе кірунак.

Пашыральнік *-el-* у назве недалёкай адсюль нёманскай ракі Зецела (*Zietela* > Дзятлаўка). Назва Зецела другасная, ад яцвяжскай назвы возера **Zeitō*. Пашыральнік *-el-* таксама ў назве ракі Дрысела на Павоччы (каля Разані), у якой корань той жа, што і ў назве дзвінскай Дрысы.

## Гідраграфія 
Даўжыня 28 км, 20 км з іх у Мастоўскім раёне. Плошча вадазбору 450 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 1,4 ‰.

Пачынаецца за 5 км на паўночны ўсход ад вёскі Заполле Мастоўскага раёна, упадае ў Котру за 0,6 км на паўночны захад ад вёскі Некрашы Гродзенскага раёна.

Прытокі: рака Спушанка і меліярацыйныя каналы. Рэчышча на працягу 22,5 км (ад вытоку да вусця ракі Спушанка ў межах горада Скідзель) каналізаванае.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* Основные характеристики речных бассейнов (с площадью водосбора более 200 кв. км) Гродненской области 

Катэгорыя:Рэкі Мастоўскага раёна
Катэгорыя:Рэкі Гродзенскага раёна
Катэгорыя:Прытокі Котры
Каінава

**Ка́інава**, або **ка́інаі** (саманазва: *Káínawa*, літаральна "шмат правадыроў") — алганкінскі народ, адгалінаванне канфедэрацыі чарнаногіх. Жывуць пераважна ў рэзервацыі, плошчай 1 414, 03 км² на поўдзень ад Калгары (Канада). Агульная колькасць (2016 г.) — 12 202 чал.

Да канца XVIII ст. каінава насялялі пераважна поўнач Саскачэван. Займаліся паляваннем і футравым гандлем. Развіццё конегадоўлі і коннага палявання на бізонаў дазволіла ім прасунуцца на поўдзень аж да Мантаны. Кры называлі каінава народам крыві. Моцна пацярпелі падчас эпідэміі 1837 г. Лічыцца, што каінава ўдзельнічалі ў апошнім паляванні на бізонаў узімку 1880 - 1881 гг. 

Каінава імкнуліся праводзіць палітыку мірных узаемаадносін з белымі гандлярамі і перасяленцамі. У 1831 г. і ў 1855 г. падпісвалі мірныя пагадненні з ЗША. У 1877 г. падпісалі мірнае пагадненне з уладамі Канады. У нашы дні прызнаюцца першасным народам гэтай краіны, маюць тэрытарыяльную і палітычную аўтаномію. 

Асноўныя сучасныя заяткі — жывёлагадоўля, праца на прамысловых прадпрыемствах. 

## Спасылкі 
* Kainai (Blood) - The Canadian Encyclopedia
* Blood Tribe

Катэгорыя:Алганкіны
Катэгорыя:Народы Канады
Сіксікава

**Сіксіка́ва**, або **сіксіка́** (саманазва: *Siksikáwa*, літаральна "чарнаногія") — алганкінскі народ, паўночнае адгалінаванне канфедэрацыі чарнаногіх. Жывуць пераважна ў правінцыі Альберта (Канада). Агульная колькасць (2016 г.) — 7 320 чал.

Сіксікава — карэнныя насельнікі канадскіх прэрый. У XVIII ст. асвоілі конегадоўлю і коннае паляванне на бізонаў. Іх агульная колькасць магла складаць каля 18 000 чалавек. Назва сіксікава дала супольную назву канфедэрацыі чарнаногіх. Паводле паданняў, канфедэрацыя была складзена вялікім духам Н'апі на тэрыторыі Мантаны. Традыцыйныя ворагі — кры і сіў. У першай палове XIX ст. моцна пацярпелі ад эпідэмій, завезеных белымі гандлярамі і перасяленцамі. 

У 1877 г. падпісалі мірнае пагадненне з уладамі Канады. Ім былі вылучаны землі для рэзервацыі. У 1910 г. яны продалі частку адведзеных для іх тэрыторый, а грошы перадалі ў давернае кіраванне для атрымання часткі прыбыткаў. Падобная сістэма заробкаў цягнулася некалькі дзесяцігоддзяў, хаця з 1930 г. правадыры сіксікава выступалі за павелічэнне эканамічнай незалежнасці. У 2010 г. урад Канады выплаціў 5 3400 000 долараў у якасці кампенсацыі за ўгоду 1910 г.

У нашы дні сіксікава прызнаюцца першасным народам Канады, захоўваюць племянную аўтаномію. Асноўныя сучасныя заняткі — земляробства, жывёлагадоўля, праца на шахтах.  

## Спасылкі 
* Siksika (Blackfoot) - The Canadian Encyclopedia
* Siksika Nation Tribal Administration Website
* Native Americans: Siksika Indian History and Culture (Siksika Nation)

Катэгорыя:Алганкіны
Катэгорыя:Народы Канады
Кафуэ (горад)

**Кафу́э** — горад у паўднёвай частцы Замбіі, у правінцыі Лусака, за 40 км у напрамку на поўдзень ад горада Лусака.

Горад знаходзіцца каля ракі Кафу́э на вышыні 985 м. Ацэначная колькасць насельніцтва насельніцтва ў 1975 годзе складала 40 000 чалавек. Горад з'яўляецца транспартным вузлом на перакрыжаванні чыгункі Лівінгстан—Ндола і Вялікай паўночнай аўтадарогі.

## Эканоміка 
У горадзе дзейнічаюць прадпрыемствы тэкстыльнай і харчовай прамысловасці, вытворчасць азотных угнаенняў, банкі інш. 
За 8 км у напрамку на поўдзень ад горада знаходзіцца ГЭС Кафура.

## Літаратура 
* Африка: энциклопедический справочник. Т. 1. А—К / Гл. ред. А. Громыко. Ред. колл. В. М. Власов, Н. И. Гаврилов и др. — М.: Советская энциклопедия, 1986. — С. 637. — 672 с. с илл.

## Спасылкі 
* Kafue Town - Just 44 Kilometres From Lusaka! // Zambia Advisor.com 
* Kafue // Encyclopædia Britannica

Катэгорыя:Геаграфія Замбіі
Швабы (значэнні)

Назву **Швабы** маюць:
* Швабы — немцы, якія гавораць на швабскім дыялекце нямецкай мовы

## Населеныя пункты 
### Беларусь 
* Гродзенская вобласць:
** Швабы́ — вёска ў Ашмянскім раёне
* Мінская вобласць:
** Шва́бы — вёска ў Лагойскім раёне
Солы (значэнні)

Назву **Со́лы** маюць:

## Населеныя пункты 
### Беларусь 
* Гродзенская вобласць:
** Солы — аграгарадок у Смаргонскім раёне
** Солы — былая вёска ў Гродзенскім раёне, у 2008 годзе ўвайшла ў склад горада Гродна
Кафуэ

**Кафу́э** — тапонім:

* Кафуэ — рака ў Афрыцы, у Замбіі, левы прыток ракі Замбезі
* Кафуэ — горад у Замбіі, каля ракі Кафуэ
Лукас Аламан

**Лукас Ігнасіа Аламан-і-Эскалада** (, , Гуанахуата (Гуанахуата) — , Мехіка) — мексіканскі дзяржаўны дзеяч і гісторык. У 1823—1825, 1830, 1837 і 1852 — міністр замежных і ўнутраных спраў. Адзін з ініцыятараў стварэння Нацыянальнага музея.

## Літаратура 
* Латинская Америка: Энциклопедический справочник. Т. 1. А—К / Гл. ред. В. В. Вольский. — М.: Советская энциклопедия, 1980. — С. 229. — 576 с. с илл.

Катэгорыя:Палітыкі Мексікі
Катэгорыя:Міністры замежных спраў
Карачун

**Карачун** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Валерыя Карачун (нар. 1994) — беларуская футбалістка, абаронца. Выступала за зборную Беларусі.
* Уладзімір Рыгоравіч Карачун (1914—1988) — Герой Савецкага Саюза
* Юрый Аляксандравіч Карачун (1931—1997) — беларускі мастак-графік, мастацтвазнаўца, заслужаны дзеяч мастацтваў Беларусі (1992).
Алахуэла

**Алахуэла** () — трэці па велічыні горад Коста-Рыкі пасля Сан-Хасэ і Лімон. Сталіца правінцыі Алахуэла і адміністрацыйны цэнтр кантона Алахуэла. Заснаваны ў 1782 годзе. У горадзе нарадзіўся Хуан Сантамарыя — нацыянальны герой Коста-Рыкі. 36 тыс.жыхароў (1977). Чыгуначная станцыя. Панамерыканскай шашой злучана з г. Сан-Хасэ. Важны гандлёвы цэнтр сельскагаспадарчага раёна (кава, цукровы трыснёг, садавіна). Цэнтр мастацкіх рамёстваў (роспіс і разьба па дрэве).

## Літаратура 
* Латинская Америка: Энциклопедический справочник. Т. 1. А—К / Гл. ред. В. В. Вольский. — М.: Советская энциклопедия, 1980. — С. 229. — 576 с. с илл.

Катэгорыя:Гарады Коста-Рыкі
Валянціна Іванаўна Крыкава

**Валянціна Іванаўна Кры́кава** (,  — ?) — беларуская артыстка балета. Народная артыстка БССР (1964).

## Біяграфія 
Скончыла Ленінградскае харэаграфічнае вучылішча ў 1947 годзе. У 1947—1968 гадах салістка Дзяржаўнага тэатра оперы і балета БССР.

## Творчасць 
Выкананне В. Крыкавай адметна высокай культурай, мяккай пластычнасцю рухаў, выразным падкрэсліваннем індывідуальных рысаў характару персанажаў.

### Ролі 
Сярод партый: Ванда («Салавей» М. Крошнера), Жанчына ў чорным («Святло і цені» Г. Вагнера), Мадэрнісцкая танцоўшчыца («Мара» Я. Глебава), Зарэма («» Б. Асаф’ева), фея Бэзу і Котачка («» П. Чайкоўскага), Вулічная танцоўшчыца і Мерседэс («Дон Кіхот» Л. Мінкуса), Цыганка («» Ц. Пуні).

Выканала вялікую колькасць характарных танцаў у оперных і балетных спектаклях.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Балерыны
Катэгорыя:Танцоўшчыцы
Жак-Стэфен Алексіс

**Жак-Стэфен Алексіс** (, , Ганаіў — ) — гаіцянскі пісьменнік-празаік, палітык-камуніст.

У 1959 годзе ён заснаваў Партыю народнага яднання, якая прытрымлівалася левых ідэй, але быў вымушаны пакінуць краіну з-за пераследу з боку рэжыму Дзювалье. У жніўні 1960 года прыняў удзел у Маскоўскай нарадзе прадстаўнікоў камуністычных і працоўных партый краін свету, у красавіку 1961 года вярнуўся на Гаіці, але ўжо ў аэрапорце быў схоплены агентамі ўрада Франсуа Дзювалье, якія адвезлі яго на галоўную плошчу горада Мол-Сен-Нікалас, падвергнулі катаванням, а затым павезлі ў невядомым накірунку; пазней ўрад Гаіці афіцыйна пацвердзіў яго смерць.

## Літаратура 
* Латинская Америка: Энциклопедический справочник. Т. 1. А—К / Гл. ред. В. В. Вольский. — М.: Советская энциклопедия, 1980. — С. 230. — 576 с. с илл.
Хэці Мак-Дэніэл

**Хэці Мак-Дэніэл** (;  — ) — амерыканская актрыса, першая з афраамерыканскіх артыстаў, удастоеная прэміі «Оскар» (1940). Мак-Дэніэл таксама была прафесійнай спявачкай і камедыянткай, выступала на тэатральнай сцэне, здымалася на тэлебачанні. Акрамя гэтага яна першая афраамерыканская спявачка, якая выконвала свае песні на амерыканскім радыё. Мак-Дэніэл знялася больш чым у 300 фільмах, але ў большасці з іх яе імя нават не паказвалася ў тытрах.

## Зноскі 
Катэгорыя:Актрысы ЗША
Катэгорыя:Актрысы тэлебачання ЗША
Катэгорыя:Галівудская алея славы
Катэгорыя:Памерлі ад раку малочнай залозы
Катэгорыя:Выканаўцы Epic Records
Каціна

**Каці́на** — горад у Афрыцы, у паўночнай частцы Нігерыі, у штаце Каціна. Адміністрацыйны цэнтр штата.

Горад з'яўляецца вузлом шасэйных дарог і буйным гандлёвым цэнтрам. Насельніцтва ў 1971 годзе налічвала 109,4 тыс. чал. У горадзе развіты рамёствы, дзейнічае мусульманскі каледж.

Да пачатку XX стагоддзя горад з'яўляўся горадам-дзяржавай Каціна.

## Літаратура 
* Африка: энциклопедический справочник. Т. 1. А—К / Гл. ред. А. Громыко. Ред. колл. В. М. Власов, Н. И. Гаврилов и др. — М.: Советская энциклопедия, 1986. — С. 637. — 672 с. с илл.

Катэгорыя:Гарады Нігерыі
Lymnaea

**Lymnaea** — род невялікіх і буйных лёгачных прэснаводных бруханогіх малюскаў сямейства балацянікі. Некаторыя віды выкарыстоўваюцца ў аквакультуры.

Lymnaea з'яўляецца тыпавым родам сямейства балацянікі.

## Species 
Род уключае наступныя віды:
* *Lymnaea acuminata*
* *Lymnaea atkaensis* Dall, 1884
* *Lymnaea cailliaudi*
* *Lymnaea fusca* (C. Pfeiffer, 1821)
* *Lymnaea fragilis* (Linnaeus, 1758)
* *Lymnaea meridensis* Bargues, Artigas & Mas-Coma, 2011
* *Lymnaea stagnalis* (Linnaeus, 1758) — тыпавы від
** *Lymnaea taurica kazakensis* Mozley, 1934 сінонім *Galba cousini
* *Lymnaea cubensis* сінонім *Galba neotropica*
* *Lymnaea ovata*: сінонім *Radix ovata*
* *Lymnaea palustris* (O. F. Müller, 1774): сінонім *Stagnicola palustris* (O. F. Müller, 1774)
* *Lymnaea parva* I. Lea, 1841: сінонім *Fossaria parva* (I. Lea, 1841)
* *Lymnaea peculiaris* Hubendick, 1951: сінонім *Limnobulla peculiaris* (Hubendick, 1951)
* *Lymnaea peregra* (O. F. Müller, 1774): сінонім *Radix peregra* (O. F. Müller, 1774) — wandering snail
* *Lymnaea rubella* Lea, 1841: сінонім *Pseudisidora rubella* (Lea, 1841)
* *Lymnaea rubiginosa* Michelin, 1831: сінонім *Radix rubiginosa* (Michelin, 1831)
* *Lymnaea truncatula* (O. F. Müller, 1774): сінонім Galba truncatula (O. F. Müller, 1774)
* *Lymnaea vahlii* Möller, 1842: сінонім *Walhiana vahlii* (Möller, 1842)
* *Limnaea viatrix*: сінонім *Galba viatrix*
* † *Lymnaea (Galba) kreutzii* var. *subfusca* Łomnicki, 1886 : сінонім † *Stagnicola kreutzii* (Łomnicki, 1886)

## Літаратура 
* Vinarski V.M. (2013) *One, two, or several? How many lymnaeid genera are there?'' Ruthenica 23(1): 41-58.

Катэгорыя:Балацянікі
Хуан Баўтыста Альбердзі

**Хуан Баўтыста Альбердзі** (;  — ) — аргенцінскі палітык, дыпламат, юрыст, тэарэтык паліталогіі. Лічыцца адным з самых уплывовых ліберальных дзеячаў Аргенціны свайго часу, хоць вялікую частку жыцця правёў у выгнанні ва Уругваі і Чылі.

Удзельнічаў у руху «Пакаленне 37», гуртка маладых і ліберальных інтэлігентаў, якія знаходзіліся пад моцным уплывам Асветы і ліберальнай думкі, якія выступалі супраць рэжыму прэзідэнта Хуана Мануэля дэ Росаса, супраць якога Альбердзі напісаў некалькі памфлетаў. У 1838 годзе ён адправіўся ў добраахвотнае выгнанне і жыў спачатку ў Мантэвідэа, затым у Еўропе, а пазней у Чылі, дзе за кароткі тэрмін напісаў сваю знакамітую кнігу «Асновы і зыходныя палажэнні для палітычнай арганізацыі Аргенцінскай рэспублікі» (Bases para la organizacin politica de la confederacin Argentina, 1852), якая паслужыла асновай для аргенцінскай канстытуцыі 1852 года.

Ён вярнуўся ў Аргенціну толькі пасля таго, як рэжым Росаса быў скінуты Уркісай у 1852 годзе. Калі паўстала пытанне аб прыняцці новай канстытуцыі краіны, Альбердзі адправіў ўраду ўласны яе варыянт, і многія яго прапановы ў выніку былі рэалізаваны ў Канстытуцыі Аргенціны 1853 года.

Пры новым рэжыме Альбердзі стаў дыпламатам і служыў у шэрагу еўрапейскіх краін, але ў 1862 годзе зноў пакінуў радзіму з-за рэарганізацыі Аргенцінскай рэспублікі. Вярнуўся ў 1878 годзе, але з-за рознагалоссяў з Барталамэ Мітрэ амаль адразу ж эміграваў у Францыю, дзе і правёў апошнія гады жыцця.

## Літаратура 
* Латинская Америка: Энциклопедический справочник. Т. 1. А—К / Гл. ред. В. В. Вольский. — М.: Советская энциклопедия, 1980. — С. 232. — 576 с. с илл.

Катэгорыя:Юрысты Аргенціны
Кадома

**Кадо́ма** — горад у Афрыцы, у цэнтральнай частцы Зімбабвэ, прыкладна за 160 км ад сталіцы краіны — горада Харарэ.

Горад знаходзіцца на вышыні каля 1000 м над узроўнем мора, на чыгуначнай лініі Харарэ—Булавая. У 1907 годзе рабочы пасёлак. У 1917 годзе атрымаў статус горада. Насельніцтва ў 1982 годзе складала 44,6 тыс. чалавек.

Горад з’яўляецца цэнтрам горназдабываючай (золата, медзь, нікель) прамысловасці і сельскай гаспадаркі. Дзейнічаюць прадпрыемствы тэкстыльнай, папяровай і харчовай прамысловасці, банкаўскія ўстановы.

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Крыніцы 
## Літаратура 
* Африка: энциклопедический справочник. Т. 1. А—К / Гл. ред. А. Громыко. Ред. колл. В. М. Власов, Н. И. Гаврилов и др. — М.: Советская энциклопедия, 1986. — С. 607. — 672 с. с илл.

## Спасылкі 
* Kadoma // VeVesWorld/com
* Kadoma // Encyclopædia Britannica

Катэгорыя:Гарады Зімбабвэ
Алганкінскія мовы

thumb|180 px|left|Алганкінскія мовы ў Паўночнай Амерыцы
**Алганкінскія мовы** — група індзейскіх моў Паўночнай Амерыкі. Уключае 42 самастойныя мовы. Звычайна адносіцца да больш шырокай сям'і алгскіх моў. 

## Паходжанне 
Прыхільнікі існавання адзінай протаалганкінскай мовы высоўваюць гіпотэзу, што яна склалася на тэрыторыі на захад і поўдзень ад Вялікіх азёр каля 3000 - 2500 гадоў таму. Часткова гэта падцвярджаяцца генетычнымі даследаваннямі, якія выявілі сувязь усходніх алганкінаў з сіў, а чарнаногіх — са старажытнейшымі насельнікамі ўсходніх схілаў Скалістых гор. У выніку пазнейшых міграцый носьбіты алганкінскіх моў насялілі ўсходнюю частку сучасных ЗША і Канады, а таксама Вялікія раўніны.

## Класіфікацыя 
Вылучаюць 3 асноўныя галіны алганкінскіх моў:
* Усходняя (абенакі, аджыбвэ, алганкінская, мікмак і інш.) 
* Цэнтральная (кры, мантанье-наскапі, мічыф)
* Раўнінная (мова чарнаногіх, арапаха, шаенская)

## Фанетыка 
У алганкінскіх мовах назіраюцца значныя адрозненні ў фанетычным складзе. Большасць алганкінскіх моў налічвае ад 4 да 7 галосных гукаў з рознай даўжынёй гучання. У мове аджыбвэ назіраюцца істотныя адрозненні ў вымаўленні ротавых і носавых галосных. Зычныя гукі падзяляюцца на звонкія, глухія, свісцячыя і выбухныя. Яны могуць вымаўляцца проста або з прыдыханнем.

## Спасылкі 
* Algic Language Family 
* Algonquian Language Family (Algic, Algonkian Indians)
* [Sergei L. Nikolaev, Toward the reconstruction of Proto-Algonquian-Wakashan](http://www.jolr.ru/files/(158)jlr2015-13-1-2(23-61).pdf)


Катэгорыя:Алганкіны
Катэгорыя:Мовы Паўночнай Амерыкі
Cleome gordjaginii

**Cleome gordjaginii** — від травяністых расліне рода  сямейства .

## Ахова 
Від занесены ў Чырвоныя кнігі Туркменістана (1999) і Узбекістана (2009).

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Капустакветныя
Бельскі павет (Падляскае ваяводства)

**Бельскі павет** () — павет у Падляскім ваяводстве Польшчы. Створаны ў 1999 годзе ў выніку адміністрацыйнай рэформы.

Адміністрацыйны цэнтр — горад Бельск Падляскі. Акрамя яго, у складзе павета знаходзіцца яшчэ адзін горад — Браньск.

На поўдні Бельскі павет мяжуе з Семятыцкім паветам, на захадзе — з Высокамазавецкім, на поўначы — з Беластоцкім, а на ўсходзе — з Гайнаўскім паветам.

## Гісторыя 
Бельск з’яўляўся цэнтральным пунктам для станаўлення будучага Бельскага павета. Першыя згадкі пра бельскае гарадзішча адносяцца да XIII ст., калі гэтыя землі належалі Галіцка-валынскаму княству. Першапачаткова адміністрацыйным цэнтрам было Берасце, але ў XIII ст. больш значны ўплыў на будучыя землі Бельскага павета аказваў Дарагічын. Праўдападобна каля 1320 года Бельская земля ўпершыню трапляе ў склад ВКЛ, але на працягу XIV ст. неаднаразова апыналася ў руках мазавецкіх князёў. Канчаткова бельская земля адыйшла да князя Вітаўта каля 1405 г. і з 1413 г. у складзе Дарагічынскай зямлі ўваходзіла ў Троцкае ваяводства. Яшчэ з канца XIV ст. тэрыторыя сённяшняга Бельскага павета (асабліва ягоная заходняя частка) засялялася дробнай шляхтай мазавецкай, а абшар у наваколлі Бельска і на ўсход ад яго з канца XV ст. і асабліва ў XVI ст. засяляўся мужыкамі з раёна Дарагічына і Берасця, а таксама баярамі з Літвы. Прыватная ўласнасць земляў на захадзе сёняшняга павета і велікакняжацкая (а з 1569 г. каралеўская) ўтрымалася ажно да канца XIX стагоддзя. Бельская земля ўвайшла ў 1513 г. у склад Падляшскага ваяводства і з ім у выніку Люблінскай уніі была ўключаная ў 1569 г. у склад Кароны Каралеўства Польскага. Пасля падзелаў Рэчы Паспалітай тэрыторыя сённяшняга павета апынулася пад уладай Каралеўства Прусіі, а пасля Тыльзіцкага пагаднення 1807 г. адышла ў склад Беластоцкай вобласці Расійскай імперыі. З 1842 г. у складзе Гродзенскай губерні. Пасля Першай сусветнай вайны па рашэнні польскага Савета Міністраў быў створаны Бельскі павет у складзе Беластоцкага ваяводства. Ахопліваў ён сабою таксама тэрыторыі сённяшніх Гайнаўскага і Семятыцкага паветаў. Быў ліквідаваны 14 студзеня 1940 г. і падзелены на Бельскі, Бранскі, Цеханавецкі, Кляшчэльскі і Сямяціцкі раёны. Пасля Другой сусветнай вайны ў 1952 г. з даваеннага Бельскага павета быў адлучаны новаствораны Семятыцкі павет, а ў 1953 г. Гайнаўскі. Бельскі павет быў ліквідаваны на аснове адміністрацыйнай рэформы ў 1973 г. і адноўлены ў 1998 г..

## Адміністрацыйны падзел 
## Асобы 
* Міхаіл Рукевіч (1794—1841) — удзельнік дваранскага рэвалюцыйнага руху пачатку XIX стагоддзя, ініцыятар стварэння «Таварыства ваенных сяброў»

## Дэмаграфія 
Насельніцтва павета дадзена на 30 чэрвеня 2015 года.

* Узроставая піраміда жыхароў Бельскага павета ў 2014 годзе.
Барталамеа Калеоні

**Барталамеа Калеоні** (; 1400 — 3 лістапада 1475) — італьянскі кандацьер.

Быў на службе напераменку то ў Мілана супраць Венецыі, то ў Венецыі супраць Мілана. Апошнія гады пышна жыў у сваім замку Мальпага, дзе і памёр, пакінуўшы частку сваёй маёмасці (100000 дукатаў золатам) Венецыі на дабрачынныя мэты.

У 1470 годзе ён выдаткаваў 50 000 дукатаў золатам на будаўніцтва капэлы ў Бергамо. Венецыя пабудавала яму выдатную бронзавы статую працы Андрэа дэль Верок’я на плошчы Санці-Джавані-э-Паола. Калеоні быў першым італьянцам, які ўжыў у поле артылерыю.

Катэгорыя:Кандацьеры
Іавіян

**Фла́вій Кла́ўдзій Іавіян** (, 330 год (331 год) — 17 лютага 364 года) — рымскі імператар у 363—364 гадах, часта названы проста **Іавіян**.

Іавіян паходзіў з Сінгідунума. Калі ён займаў пасаду начальніка асабістай імператарскай аховы, пасля скону Юліяна Адрачэнца быў абвешчаны новым кіраўніком Рымскай імперыі. Іавіян склаў мірны дагавор тэрмінам з 30 гадоў з персідскім царом Шапурам II, паводле якога адмаўляўся ад пяці месапатамскіх правінцый і Арменіі. Вызнаючы хрысціянства, Іавіян аднавіў у Рымскай імперыі хрысціянства, падрэзанае ў правах яго папярэднікам і вярнуў царкве ўсе яе прывілеі. Аднак ён ставіўся памяркоўна і да паганства, і да ўсіх кірункаў хрысціянскай рэлігіі. Праз 7,5 месяцаў пасля пачатку кіравання Іавіян сканаў у Віфініі па дарозе ў Канстанцінопаль пры так і не высветленых да канца акалічнасцях.

## Крыніцы 
## Літаратура 
### Першасная літаратура 
* 
* Более качественный  перевод: 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*  
*  

### Даследаванні 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*  
*  
*  
*  
*  
*  
*  
*  
*  
*  
*  
* 
*  
*  
*  
*  
*  
*  
*  

## Спасылкі 
* Манеты імператара Іавіана
* Партрэты Іавіана ў выданнях Новага часу

Катэгорыя:Абагаўлёныя манархі
Браньск

**Браньск** або **Браньск-Падляшскі**, таксама **Бранск** (, падляшск: *Бранськ, Branśk*) — горад у Польшчы, уваходзіць у склад Бельскага павета Падляскага ваяводства. Утварае гарадскую гміну, таксама ёсць сядзібай вясковай гміны Браньск.

Размешчаны за 69 км на паўднёвы захад ад Беластока, на рацэ Нурэц. Побач з горадам праходзіць заходняя мяжа этнічнай тэрыторыі беларусаў.

## Гісторыя 
У XI стагоддзі горад разам з іншымі гарадамі Падляшша трапіў пад уладу Яраслава Мудрага. У XIII—XIV стагоддзях ён увайшоў у склад Вялікага Княства Літоўскага. У XV стагоддзі Браньск з’яўляўся другім цэнтрам Бельскай зямлі пасля Бельска. 18 студзеня ў 1493 годзе горад атрымаў Магдэбургскае права. У 1513 годзе ён апынуўся ў Падляшскім ваяводстве.

У XVI стагоддзі Браньск атрымаў герб *«у чырвоным полі выява рыцара на кані»*, стаў значным асяродкам гандлю, а ў мястэчку існавалі касцёл і царква. У XVI—XVIII стагоддзях горад быў цэнтрам староства. З сярэдзіны XVI стагоддзя да 1768 года ў Браньску адбываліся пасяджэнні земскага суда Браньскай зямлі, а таксама праводзіліся соймікі шляхты, апошні з якіх прайшоў 27 мая ў 1793 годзе. У 1569 годзе паводле ўмоваў Люблінскай уніі ён перайшоў да Каралеўства Польскага.

У XVIII стагоддзі пасля Паўночнай вайны горад пачаў прыходзіць у заняпад. У 1795 годзе ў выніку трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай Браньск апынуўся ў складзе Прусіі, а з 1807 года — у Расійскай імперыі. У 1921 годзе паводле ўмоваў Рыжскай мірнай дамовы горад увайшоў у склад міжваеннай Польскай Рэспублікі. У 1939 годзе ён апынуўся ў складзе БССР, дзе ў 1940 годзе стаў цэнтрам Браньскага раёна Беластоцкай вобласці. У 1941—1944 гадах Браньск знаходзіўся пад нямецкай акупацыяй. 16 жніўня ў 1945 годзе ўлады СССР перадалі горад Польшчы.

## Галерэя 

Brańsk.jpg|Праваслаўная царква
Brańsk (kancelaria ziemi bielskiej).jpg|Канцылярыя Бранскай зямлі
Bransk. Бранск (T. Pyč, 1907).jpg|Мяшчанскі дом, 1907 г.
Bransk, Rynak, Simiaonaŭskaja. Бранск, Рынак, Сімяонаўская (1915-18).jpg|Царква-мураўёўка, 1915—1918 гадоў.

## Насельніцтва 
* 1580-я гады — каля 1800 чал., у тым ліку шмат шляхты і каля 50 рамеснікаў.
* 1889 год — 2834 чал. (1373 мужчыны і 1461 жанчына), у тым ліку 1316 іудаістаў.
* 2007 год — 3822 чал.

## Транспарт 
Браньск — вузел аўтамабільных шляхоў:  (Замбраў — Браньск — Бельск Падляскі) і  (Лапы — Браньск — Цехановец).

## Турыстычная інфармацыя 
### Выдатныя мясціны 
* Гарадзішча (XI ст.)
* Забудова XIX — пач. XX ст.
* Капліца (XIX ст.)
* Касцёл Унебаўзяцця найсв. Панны Марыі (1859—1862)
* Могілкі яўрэйскія
* Могілкі старыя каталіцкія
* Могілкі старыя праваслаўныя
* Царква св. Сімеона

### Страчаная спадчына 
* Сінагога

## Вядомыя асобы 
Маёнтак Калінова каля Браньска на працягу амаль ста гадоў быў у валоданні продкаў Кастуся Каліноўскага.

## Гл. таксама 
* Масавае забойства беларусаў Падляшша (1946)
* Маляшы
* Помнік праваслаўным жыхарам Беластока, забітым і зніклым без вестак у 1939—1956 гады

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* 


Катэгорыя:Гарады Русі
Фламандскія Бегінажы

**Фламандскія бегінажы** () — пасяленні-суполкі бягінак у Бельгіі і Нідэрландах, аб'екты са спісу Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА.                                                                                                           

У Сярэднявеччы на паўночным захадзе Еўропы з'явіліся так званыя «бягінкі» — жанчыны, якія прысвяцілі сябе Богу, але не пайшлі ў манастыр, а аддалі перавагу жыццю ў замкнёнай суполцы ў горадзе. У выніку ў гарадах стварыліся «бегінажы» — цэлыя архітэктурныя комплексы, абнесеныя сцяной. Яны складаліся з дамоў і цэркваў, садоў і плошчаў, са сваёй планіроўкай і асобым рытмам жыцця.

Спачатку бягінкамі былі ўдовы крыжаносцаў, якіх апекавалі мясцовыя ўплывовыя асобы. Жанчыны займаліся грамадскай дзейнасцю — даглядалі сірот, хворых і людзей сталага веку, займаліся рукадзеллем.

Цяпер бягінак практычна не засталося, таму ў бегінажах жывуць студэнты, мастакі, людзі сталага веку. З 80 бегінажаў, якія былі калісьці, засталося каля 30, большасць з іх знаходзіцца ў Бельгіі. Некаторыя бегінажы захавалі сваю манастырскую функцыю, іншыя былі перароблены ў музейныя комплексы. Старэйшы бегінаж ва Фландрыі знаходзіцца ў горадзе Лір. Ён быў заснаваны ў XIII ст., падтрымліваўся герцагіняй Брабанцкай і дасягнуў вялікіх памераў — на плошчы ў 2 га размешчаны 62 дома з гародамі, у цэнтры царква Св. Маргарыты XVIII ст.

Бегінажы засталіся таксама ў Антверпене, Бруге, Тонгерэне і Лёвене.
е]]

]]

## Літаратура 
* Тысяча чудес света. — СПб: ООО «СЗКЭО», 2007. — 336 с.

Катэгорыя:Бельгія
Катэгорыя:Геаграфія Бельгіі
Катэгорыя:ЮНЕСКА
Сан-Хасэ Шаркс

**Сан-Хасэ Шаркс** () — амерыканскі прафесійны хакейны клуб, выступае ў Нацыянальнай хакейнай лізе ў Паўночна-заходнім дывізіёне Заходняй канферэнцыі. Каманднай сталіцай з’яўляецца горад Сан-Хасэ, штат Каліфорнія, ЗША.

Год заснавання клуба: 1991

У залежнасці ад месца гульні, каманда выкарыстоўвае наступныя колеры формы: Цёмна-сіні, чорны і белы.

Фіналісты Кубка Стэнлі ў 2016 годзе.

## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка

Катэгорыя:Клубы НХЛ
Фіялка Рывініуса

**Фіялка Рывініуса** (*Viola riviniana*) — шматгадовая травяністая расліна роду  сямейства .

## Марфалагічнае апісанне 
Мнагалетнік вышынёй 5—15 см з доўгім, паўзучым карэнішчам.

Сцябло прамое або узыходнае, разгалінаванае ля асновы.

Лісце прыкаранёвае — доўгачарашковае, яйкападобнае, тупое, гародчатае; верхняе — кароткачарашковае, меншага памеру. Прылісткі ланцэтныя, з доўгімі махрамі.

Кветкі абодваполыя, сіметрычныя, на доўгіх кветаножках, з 5 пялёсткамі. Чашалісцікі шырокаланцэтныя, з вялікімі, сэрцападобнай прыдаткамі. Пялёсткі венчыка светла-ліловыя, у сярэдзіне белыя, шыроказваротнаяйкападобныя, з тупым белым шпорцам.

Цвіце ў красавіку—чэрвені.

Плод — трохстворчатая каробачка.

## Геаграфічнае распаўсюджанне 
Распаўсюджаная ў Еўропе, Паўночнай Афрыцы і на захадзе Азіі ў галінах міжземнаморскага, умеранага і марскога клімату. Святлалюбівая. Расце на сухіх, багатых мінеральнымі рэчывамі глебах: на травяністых палянах, лугах, сярод кустоў, па ўзлесках светлых лясоў. Ценевынослівая расліна, мезафіт, мезатроф, эўтроф.

## Класіфікацыя 
### Таксанамія 
## Крыніцы 
## Літаратура 
* *Рандушка Д., Шомшак Л., Габерова И.* Цветовой атлас растений. — Братислава: Обзор, 1990. — 416 с. — ISBN 80-215-0068-9
* 

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Фіялка
Катэгорыя:Флора Еўразіі
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1823 годзе
Катэгорыя:Таксоны раслін, названыя ў гонар людзей
Катэгорыя:Дэкаратыўныя расліны
Катэгорыя:Флора Паўночнай Афрыкі
Катэгорыя:Травы
Ёзэф Зімлер

**Ёзэф Зімлер** (; ,  — , ) — польскі жывапісец.

## Біяграфія 
Вучань Мюнхенскай акадэміі майстэрстваў, карыстаўся вядомасцю асабліва як добры, прыемны па фарбах партрэтыст; пісаў таксама гістарычныя карціны, не пазбаўленыя добрых якасцяў, але некалькі тэатральныя па кампазіцыі і экспрэсіі, як, напрыклад, «Смерць княгіні Радзівіл», «Клятва каралевы Ядзвігі» і інш.

Пад канец свайго жыцця (з 1867) меў званне ганаровага вольнага супольніка Санкт-Пецярбургскай акадэміі мастацтваў.

## Галерэя 

Файл:Simmler Catherine Jagiellon.jpg|«Кацярына Ягелон з сынам Жыгімонтам у турме Грыпсхольм», 1859 г.
Файл:Simmler Death of Barbara Radziwiłł.jpg|«Смерць княгіні Радзівіл», 1860 г.
Файл:Simmler Martyrdom of Josaphat Kuntsevych.jpg|«Пакутніцкая смерць Іасафата Кунцэвіча», 1861 г.
Файл:Józef Simmler Przysięga królowej Jadwigi.jpg|«Клятва каралевы Ядзвігі», 1867 г.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Мастакі Польшчы
Перламутраўка Селена

**Перламутраўка Селена** (*Boloria selene*) — матылёк з сямейства німфалід (*Nymphalidae*). Адна з самых распаўсюджаных перламутравак у Паўночнай Амерыцы і Еўразіі.

## Апісанне 
Даўжыня пярэдняга крыла 18-20 мм. Верхні бок крылаў руда-буры з характэрным чорным малюнкам. Малюнак можа моцна вар'іраваць, часам могуць сустракацца цёмныя асобнікі з пашыраным узорам малюнка на верхнім боку крылаў, карычневая афарбоўка пры гэтым захоўваецца толькі па краях крылаў. Светла-жоўтая перавязь на ніжнім боку задніх крылаў звычайна з трыма сярэбранымі плямамі. Наперадзе сярэдзінай перавязкі знаходзіцца шэраг чорных кропак.

Boloria selene MHNT CUT 2013 3 21 Sornac Dos.jpg|
Boloria selene MHNT CUT 2013 3 21 Sornac Ventre.jpg|

## Распаўсюджанне 
Шырока распаўсюджаны ў Цэнтральнай і Паўночнай Еўропе і Азіі да Карэі. Таксама можна сустрэць і ў Паўночнай Амерыцы.

## Кармавыя расліны вусеняў 
Фіялка сабачая, фіялка балотная, фіялка трохкаляровая, буякі, суніцы.

## Спасылкі 
* Butterfly Conservation website description 
* Butterfly Conservation management Fact Sheet 

Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1758 годзе
Катэгорыя:Насякомыя Еўразіі
Катэгорыя:Насякомыя Паўночнай Амерыкі
Катэгорыя:Німфаліды
Чэмпіянат свету па плаванні на кароткай вадзе 2016

**Чэмпіянат свету па плаванні на кароткай вадзе 2016** () — трынаццаты чэмпіянат свету па плаванні ў 25-мятровым басейне. Прайшоў з 6 снежня па 13 снежня 2016 года ў Віндзары, Канада. Прадстаўнікі 172 краін свету разыгралі 46 камплектаў узнагарод.

## Медальны залік 
;Легенда
 Краіна-арганізатар

## Прызёры 
### Жанчыны 
## Мікст 
## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Міжнародныя спартыўныя спаборніцтвы ў Канадзе
Катэгорыя:Спаборніцтвы па плаванні
Катэгорыя:2016 год у спорце
Катэгорыя:2016 год у Канадзе
Катэгорыя:Снежань 2016 года
Цюлькі (род рыб)

**Цюлькі** (*Clupeonella*) — род дробных марскіх, саланаватаводных і прэснаводных рыб з сямейства селядцовых (Clupeidae).

## Апісанне 
Даўжыня цела да 15 см, маса да 22 г. Спіна і верхняя частка галавы шэра- або сіне-зялёная, бруха белае ці залаціста-жоўтае. Ад горла да анальнай адтуліны цягнецца "кіль" з шыпаватых лускавінак. Характэрны 2 падоўжаныя прамяні на канцы анальнага плаўніка

## Пашырэнне 
Пашыраны ў Азоўскім, Каспійскім, Чорным морах і іх басейнах. Найбольш вядома цюлька чарнаморска-каспійская (*Clupeonella cultriventris*)

## Асаблівасці біялогіі 
Чародныя. Кормяцца пераважна дробным зоапланктонам.

Палавой спеласці дасягаюць ва ўзросце 1-2 гадоў, жывуць да 5-6 гадоў.

## Віды 
Да роду адносяць 7 відаў:

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Промысел 
Аб'екты промыслу. 

## Літаратура 
* Цюлькі // 

Катэгорыя:Селядцовыя
Уладзімір Рыгоравіч Карачун

{{Ваенны дзеяч
|імя              = Уладзімір Рыгоравіч Карачун
|дата нараджэння  = 
|месца нараджэння = 
|дата смерці      = 
|месца смерці     = 
|выява            = 
|подпіс           = 
|мянушка          = 
|прыналежнасць    = 
|гады службы      = 1936—1957
|званне           = 
|род войскаў      = авіяцыя
|пасада           = 
|часць            = 
|бітвы            = польскі паход РСЧА,Вялікая Айчынная вайна
|узнагароды       = {
 
}
{
 
-
 
-
 
}
|сувязі           = 
|у адстаўцы       = 
}}
**Уладзімір Рыгоравіч Карачун** (1914, вёска Кухцічы, , Мінская вобласць — 1998) — падпалкоўнік Савецкай Арміі, удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза (1946).

## Біяграфія 
Уладзімір Карачун нарадзіўся 1 (па новым стылі — 14) сакавіка 1914 года ў вёсцы Кухцічы (цяпер — Уздзенскі раён Мінскай вобласці Беларусі). У 1933 годзе ён скончыў Менскі транспартна-эканамічны тэхнікум, пасля чаго працаваў інспектарам наргасуліка Чавускага райвыканкама Магілёўскай вобласці Беларускай ССР. У 1936 годзе Карачун быў прызваны на службу ў Рабоча-сялянскую Чырвоную Армію. У 1939 годзе ён скончыў Сталинградское ваеннае авіяцыйнае вучылішча лётчыкаў. Удзельнічаў у польскім паходзе РСЧА. З красавіка 1943 годзе — на франтах Вялікай Айчыннай вайны. Прымаў удзел у баях на Кубані, вызваленні Украінскай ССР і Крыма, Прыбалтыкі, ліквідацыі курляндскай групоўкі нямецкіх войскаў.

Да канца вайны капітан Уладзімір Карачун камандаваў эскадрылляй 947-га штурмавога авіяпалка 289-й штурмавой авіядывізіі 15-й паветранай арміі. За час свайго ўдзелу ў баях ён здзейсніў 133 баявыя вылеты на разведку, штурмоўку і бамбаванне вялікіх колькасцяў баявой тэхнікі і жывой сілы праціўніка, яго ваенных аб'ектаў. У выніку яго дзеянняў было знішчана 27 танкаў, 112 аўтамашын, 17 мінамётаў, 19 вагонаў, 3 самалёты на аэрадромах, 2 паравоз, 7 цыстэрнаў з палівам. Прыняў удзел у 17 паветраных баях, збіў 2 самалёты праціўніка.

## Літаратура 
* 
* *Голдобин А. И.* Запорожская аллея славы — народная святыня, Днепропетровск, 2002.

Катэгорыя:Ваенныя лётчыкі СССР
Катэгорыя:Лётчыкі Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Удзельнікі польскага паходу РСЧА
Перламутраўка малінавая

**Перламутраўка малінавая** (*Brenthis daphne*) — від дзённых матылькоў з сямейства німфалід.

## Этымалогія назвы 
Дафна (грэчаская міфалогія) — дачка фесалійскага рачнога бога Пенея і багіні Зямлі Геі. Гнаная закаханым у яе Апалонам, Дафна узмалілася аб дапамозе да багоў і была пераўтвораная ў лаўравае дрэва.

Беларускі эпітэт «малінавая» звязаны з малінай — адной з кармавых раслін вусеняў гэтага віду.

## Апісанне 
Даўжыня пярэдняга крыла 21-29,5 мм. Верхні бок крылаў вохрыста-аранжавы з малюнкам з цёмных плям. Ніжні бок задніх крылаў зелянява-жоўты ад аснавання да сярэдзіны, да знешняга краю фіялетава-чырвоны, з маленькай бурай плямкай са светлай сярэдзінай. На знешнім краі маюцца 2 лініі, з якіх ўнутраная звычайна матавая
Brenthis daphne 2.jpg|Пара ў час спарвання
Brenthis daphne MHNT CUT 2013 3 19 Paleyrac Buisson-de-Cadouin Dos.jpg|Перламутраўка малінавая
Brenthis daphne MHNT CUT 2013 3 19 Paleyrac Buisson-de-Cadouin Ventre.jpg|△ Перламутраўка малінавая

## Арэал 
Паўднёвая і Сярэдняя Еўропа, умераны пояс Азіі. На паўночным захадзе від насяляе ў паўднёва-заходняй Літве і паўночна-заходняй Польшчы, далей сустракаецца па перадгор'ях Усходніх Карпат (Славакія і на крайні паўднёвы ўсход Польшчы) і ў Венгрыі. На ўсход арэал ідзе паласой па поўдні Беларусі і Паўночнай Украіне, дзе від насяляе таксама на поўдні, паўднёвым усходзе. Сустракаецца ў Крыму. У Расіі шырока распаўсюджаны ў цэнтры і на поўдні аж да паўночнага схілу Галоўнага Каўказскага хрыбта. У Малдове не знойдзены.

Матылі засяляюць сухія рознатраўныя лугі і ўскрайкі шыракалістых і змешаных лясоў з падростам з маліны. У лесастэпавай і стэпавай зонах жыве па бэльках з хмызняковай расліннасцю і на ўзлесках пойменных лясоў. У перадгор'ях і гарах Карпат і Каўказа падымаецца на вышыні да 800—1000 м над узр. м.

## Біялогія 
На ўсім сваім арэале развіваецца ў адным пакаленні за год. Час лёту з чэрвеня па пачатак жніўня — з пікам ў чэрвені. Самкі адкладаюць па 1 яйку на ніжнюю паверхню лісця кармавых раслін. Зімуе яйка са сфармаваным вусеням, па іншых дадзеных — гусеніцы першага ўзросту. Вусень цёмна-бурага колеру, з аранжава-жоўтымі палоскамі на спіне і баках. Шыпы маюцца на ўсім целе, жоўтага колеру, галінастыя. Стадыя кукалкі каля 14 дзён.

Кармавыя расліны вусеняў: ажына, маліна, Sanguisorba officinalis, фіялкі. У Карпатах і Цэнтральнай Еўропе асноўная кармавая расліна — маліна, у стэпах паўднёвага ўсходу еўрапейскай часткі Расіі — ажына.

Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1775 годзе
Катэгорыя:Насякомыя Азіі
Катэгорыя:Насякомыя Еўропы
Катэгорыя:Німфаліды
Brevoortia

**Brevoortia** — род прамянёвапёрых рыб сямейства селядцовых.

## Апісанне 
Цела высокае, сціснутае з бакоў. Галава і рот вялікія. У сярэдзіне верхняй сківіцы размешчана выманне. Пры закрытым рте вяршыня ніжняй сківіцы заходзіць у гэта выманне. У дарослых асобін зубы на сківіцах адсутнічаюць. Шматлікія жаберные тычынкі доўгія і тонкія. Добра выяўленыя перайначаныя пераддарсальныя лускі, якія ўтвараюць грэбень. Уздоўж усяго бруха праходзіць кіль.

Маюць пелагічную афарбоўку. За верхнім вуглом жабернага вечка ў іх ёсць чорная пляма, за якой у некаторых відаў ёсць больш светлыя плямы ў адзін або некалькі шэрагаў. Максімальная даўжыня да 50 см, часцей 30-35 см.

## Распаўсюджанне і паводзіны 
Жывуць паблізу ад усходніх узбярэжжаў Паўночнай і Паўднёвай Амерыкі.
Вядуць пелагічны стайный лад жыцця. Дарослыя асобіны здзяйсняюць сезонныя міграцыі ўздоўж берагоў, не заходзячы ў воды з салёнасцю менш за 20 ‰. Лічынкі і маляўкі, наадварот, заплываюць ў саланаватую 2-3 ‰ ваду, а таксама ў рэкі.

## Харчаванне 
Сілкуюцца фітапланктонам і зоапланктонам, актыўна атцэжваючы яго, а таксама дэтрытам.

## Размнажэнне 
Працягласць жыцця 9-12 гадоў, дасягаюць палавой сталасці ва ўзросце 2-3 гады.

## Класіфікацыя 
Да роду адносяць 6 відаў:

* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Гаспадарчае значэнне 
З’яўляюцца аднымі з самых важных прамысловых рыб усходняга ўзбярэжжа Амерыкі. Самы значны — *Brevoortia tyrannus*.

Катэгорыя:Селядцовыя
Кагера

**Каге́ра** — рака на ўсходзе Афрыкі, у Руандзе, Танзаніі і Угандзе. Лічыцца вытокам Ніла.

Утвараецца зліццём рэк Ньяваронга і Рувуву. Даўжыня ад вытоку да месца ўпадзення ў возера Вікторыя каля 420 км. Разам з прытокам Лукарара даўжыня складае каля 800 км. Рака працякае ў шырокай забалочанай даліне. Сярэдні расход вады 1500 м³/с.

Раку адкрыў у 1876 годзе Г. Стэнлі, даследавалі ў 1892—1893 гг. О. Баўман і інш.

## Літаратура 
* Африка: энциклопедический справочник. Т. 1. А—К / Гл. ред. А. Громыко. Ред. колл. В. М. Власов, Н. И. Гаврилов и др. — М.: Советская энциклопедия, 1986. — С. 606. — 672 с. с илл.
*  — С. 403.
## Спасылкі 
* Kagera River // Encyclopædia Britannica

Катэгорыя:Рэкі Руанды
Катэгорыя:Рэкі Танзаніі
Катэгорыя:Рэкі Уганды
Катэгорыя:Басейн Ніла
Катэгорыя:Памежныя рэкі
Сардзінелы

**Сардзінелы** (*Sardinella*) — род марскіх прамянёвапёрых рыб сямейства селядцовых.

## Біялагічнае апісанне 
Рот канчатковы, невялікі, радыяльныя баразёнкі на крышкавай костцы адсутнічаюць. На целе не бывае цёмных плям. Уздоўж задняга краю жабернай адтуліны маюцца мясістыя вырасты, якія адрозніваюць сардзінел ад іншых селядцовападобных за выключэннем *Harengula, Opisthonema, Herklotsichthys* і *Amblygaster*. Сардзінелы падобныя на віды роду Amblygaster, ад якіх адрозніваюцца колькасцю ніжніх жаберных тычынак (40-100 супраць 26-43) і сярэдніх перадарсальных лусак. Вонкава яны падобныя з *Clupea* і *Strangomera*, з якімі ў іх перакрываецца арэал у паўночнай Атлантыцы і, верагодна, у паўночнай і паўднёвай часткі Ціхага акіяна. Каштоўная прамысловая рыба.

## Арэал і спосаб жыцця 
Распаўсюджаны ў багацці ў трапічных і субтрапічных водах усіх акіянаў. Сардзінелы — марскія пелагічныя рыбы, якія вядуць стайных лад жыцця. Маляўкі часта сустракаецца ў лагунах і ліманах, а дарослыя часцей сустракаюцца ля ўзбярэжжа.

## Віды 
У цяперашні час у род уключаюць 21 прызнаны від:

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Прамысловая рыба
Катэгорыя:Селядцовыя
Еўрапейскі шпрот

**Еўрапейскі шпрот** (*Sprattus sprattus*) — від марскіх рыб з сямейства селядцовых (*Clupeidae*). 

Насяляе моры Еўропы ад Гібралтара да Лафатэнскіх астравоў, у т.л. Паўночнае і Нарвежскае мора (паўночны шпрот). Жыве ў Балтыйскім моры (балтыйскі шпрот, або кілька). Насяляе паўночную частку Міжземнага і Чорнае мора (паўднёваеўрапейскі, аб чарнаморскі шпрот).

Характарызуецца моцна развітымі кілепадобнымі лускавінкамі. Кіль пачынаецца ад горла і даходзіць да анальнага плаўніка, жывот сціснуты з бакоў.

Ежу складаюць у асноўным планктонныя ракападобныя (зоапланктон) і маляўкі рыб.

Прамысловая чародная рыба. Выкарыстоўваецца ў тым ліку для вырабу рыбных кансерваў, а таксама замарожанай і салёнай рыбнай прадукцыі.

## Падвіды 
Большасць аўтараў вылучае тры слаба адрозных падвіда:
* *Sprattus sprattus balticus* — у Балтыйскім моры.
* *Sprattus sprattus phalericus* — у Міжземным, Адрыятычным і Чорным морах.
* *Sprattus sprattus sprattus* — у астатняй частцы арэалу.
Часам вылучалі таксама асобны падвід *Sprattus sprattus sulinus*, які жыве толькі ў Чорным моры.

Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1758 годзе
Катэгорыя:Прамысловая рыба
Катэгорыя:Селядцовыя
Сцяпан Андрэевіч Карнач

{{Ваенны дзеяч
|імя              = Сцяпан Андрэевіч Карнач
|дата нараджэння  = 
|месца нараджэння = 
|дата смерці      = 
|месца смерці     = 
|выява            = 
|подпіс           = 
|мянушка          =
|прыналежнасць    = 
|гады службы      = 1938—1973
|званне           = 
|род войскаў      =  ваенна-паветраныя сілы
|пасада           = 
|часць            = 
|бітвы            = Вялікая Айчынная вайна
|узнагароды       = {
 
}
{
 
-
 
-
 
} 
|сувязі           = 
|у адстаўцы       = 
}}

**Сцяпан Андрэевіч Карнач** (1918—1991) — генерал-маёр Савецкай Арміі, удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза (1944).

## Біяграфія 
Карнач Сцяпан нарадзіўся 10 лістапада 1918 года ў вёсцы Клінок (цяпер Чэрвеньскі раён Мінскай вобласці Беларусі). Пасля заканчэння сельскай школы працаваў на адным з мінскіх заводаў, адначасова займаўся ў аэраклубе. У 1938 годзе Карнач быў прызваны на службу ў Рабоча-сялянскую Чырвоную Армію. У 1940 годзе ён скончыў 8-ю Адэскую ваенную авіяцыйную школу лётчыкаў. З чэрвеня 1941 года — на франтах Вялікай Айчыннай вайны. Прымаў удзел у баях на Паўднёвым, Крымскім, Стэпавым, 1-м і 2-м Украінскіх франтах.

Да 1944 годзе капітан Сцяпан Карнач быў штурманам     Стэпавага фронту. Да таго часу ён здзейсніў 270 баявых вылетаў, прыняў удзел у 70 паветраных баях, збіўшы 12 варожых самалётаў асабіста і яшчэ 4 — у складзе групы.

Усяго ж за час свайго ўдзелу ў баях Карнач зрабіў 346 баявых вылетаў, прыняў удзел у 84 паветраных баях, збіў 16 варожых самалётаў асабіста і яшчэ 4 — у складзе групы. З 18 лютага 1945 года прызначаны на пасаду камандзіра , якім камандаваў да канца вайны.

Пасля заканчэння вайны Карнач працягнуў службу ў Савецкай Арміі. У 1949 годе ён скончыў Вышэйшыя афіцэрскія лётна-тактычныя курсы, у 1958 годзе — Ваенную акадэмію Генеральнага штаба. У 1973 годзе ў званні генерал-маёра ён быў звольнены ў запас. Жыў у Адэсе. Памёр 2 лютага 1991 года, пахаваны на Таіраўскіх могілках Адэсы.

Быў таксама узнагароджаны трыма ордэнамі Чырвонага Сцяга, ордэнам Суворава 3-й ступені, двума ордэнамі Айчыннай вайны 1-й ступені, двума ордэнамі Чырвонай Зоркі, шэрагам медалёў.

## Літаратура 
* 
* На грани возможного. — 2-е изд., испр. и доп. — М.: «Лимб», 1993.
* Навечно в сердце народном. 3-е изд., доп. и испр. минск, 1984.
* 

Катэгорыя:Ваенныя лётчыкі СССР
Мікалаеўшчына (значэнні)

Назву **Мікала́еўшчына** маюць:

## Населеныя пункты 
### Беларусь 
* Гродзенская вобласць:
** Мікалаеўшчына — вёска ў Слонімскім раёне
* Мінская вобласць:
** Мікалаеўшчына — вёска ў Стаўбцоўскім раёне, радзіма Я. Коласа
## Рэкі 
* Мікалаеўшчына, Каменка — правы прыток Чарніцы ў Лагойскім раёне Мінскай вобласці
Анес Рушавіч

**Анес Рушавіч** (; нар. , , Саюзная Рэспубліка Югаславія) — сербскі футбаліст, нападнік казахстанскага клуба «Жэтысу» з Талдыкаргана.

## Кар’ера 
Выхаванец футбольнага клуба «Нові-Пазар». У Моладзевай лізе Сербіі 2014/15 стаў найлепшым бамбардзірам. У студзені 2015 года падпісаў трохгадовы кантракт з «Нові-Пазарам», за які дэбютаваў 16 мая 2015 года ў матчы сербскай Суперлігі супраць «Партызана», выйшаўшы на замену ў канцы сустрэчы. За паўтары гады згуляў у 39 матчах чэмпіянату Сербіі і забіў 6 галоў.

У студзені 2017 года перайшоў у барысаўскі БАТЭ, падпісаўшы трохгадовы кантракт. У складзе БАТЭ стаў у асноўным выхадзіць на замену, а ў другой палове сезона 2017 выступаў за дубль. У студзені 2018 года вярнуўся ў Сербію, стаўшы іграком клуба «Напрэдак».

У жніўні 2019 года перайшоў у «Пролетар» з Нові-Сада, а ў ліпені 2020 года далучыўся да «Явара» з Іваніцы, дзе гуляў да канца сезона 2020/21. У студзені 2022 года стаў іграком паўночнамакедонскіх «Работнічкаў».

У ліпені 2023 года папоўніў склад казахстанскага «Жэтысу».

## Дасягненні 
*   Чэмпіён Беларусі: 2017
*  Уладальнік Суперкубка Беларусі: 2017

## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісты Сербіі
Катэгорыя:Ігракі ФК Нові-Пазар
Катэгорыя:Ігракі ФК БАТЭ
Катэгорыя:Ігракі ФК Напрэдак
Катэгорыя:Ігракі ФК Пролетар Нові-Сад
Катэгорыя:Ігракі ФК Явар Іваніца
Катэгорыя:Ігракі ФК Работнічкі Скоп’е
Катэгорыя:Ігракі ФК Жэтысу Талдыкарган
Euphonia

**Euphonia** — род птушак з сямейства ўюрковых, раней ставіўся да сямейства Thraupidae.

## Віды 
Род ўключае ў сябе 26 відаў.

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Уюрковыя
Катэгорыя:Роды птушак