open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Галоўная плошча (Грац)

**Галоўная плошча** () — плошча ў Грацы, Аўстрыя, размешчаная ва . Плошча была закладзена каля 1160 года маркграфам Штырыі Отакарам III.

## Архітэктура 
Галоўная плошча з'яўляецца не толькі рыначнай плошчай, але і асноўным горадаўтваральным звяном — усе галоўныя вуліцы цэнтра бяруць свой пачатак менавіта ад яе. Галоўная плошча мае трапецападобную форму: сваім вузкім бокам яна звернута на поўнач, а ўвесь паўднёвы шырокі бок займае будынак гарадской ратушы. У цэнтры плошчы размешчаны вялікі фантан () з помнікам эрцгерцагу . Яго фігура ўзвышаецца на пастаменце з персаніфікацыямі чатырох рэк Цэнтральнай Еўропы каля падножжа — Драва, Энс, Сава і Мура; апошняя працякае праз Грац.

Доўгія гады Галоўная плошча захоўвала статус гандлёвага цэнтра горада, таму і сяліліся тут пераважна гандляры. Цяпер фасады дамоў на плошчы складаюць самы пярэсты архітэктурны ансамбль: тут ёсць і позняя готыка, і барока, і бідэрмаер, і гістарызм. Сярод іх вылучаецца Люг-гаўз (), размешчаны на рагу плошчы і вуліцы  (). Фасады дома багата ўпрыгожвае барочная ляпніна XVI стагоддзя, якая літаральна цалкам «аплятае» сцены, а замест класічных карнізаў над вокнамі размешчаны ракавіны. Увесь ніжні паверх будынка вырашаны як арачная галерэя, дзе ў ранейшыя часы гандляры выстаўлялі свае тавары. Зараз у доме знаходзіцца магазін Swarovski.

З процілеглага заходняга боку плошчы на рагу з Францысканерграсэ () стаіць дом XVII стагоддзя, які прыцягвае да сябе ўвагу манументальнай фрэскай, якая займае па вышыні два паверхі, з выявай Святога Хрыстафора, які нясе на сваіх плячах немаўля Хрыста.

Падобныя вотыўныя выявы і скульптуры, пераважна фігуры Мадонны ў нішы, можна ўбачыць на фасадах амаль усіх будынкаў Галоўнай плошчы. Розныя па часе стварэння — з XVI па XX стагоддзе — яны надаюць абліччу плошчы дадатковы гістарычны шарм. Ніша з Мадоннай ёсць і на фасадзе гістарычнага  (), пабудаванага ў XVI стагоддзі. Нажаль, ад першапачатковага будынка засталося няшмат, напрыклад, партал з гербамі. Цяпер у доме размяшчаецца піўная са склепам.

Праз плошчу праходзіць трамвайная лінія.

## Літаратура 
* Karl A. Kubinzky, Astrid M. Wentner: Grazer Straßennamen. Herkunft und Bedeutung. Leykam, Graz 1996, ISBN 3-7011-7336-2, S. 166–167.
* Horst Schweigert: DEHIO Graz. Schroll, Wien 1979, ISBN 3-7031-0475-9, S. 73–75.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Славутасці Граца
Катэгорыя:Плошчы Аўстрыі
Катэгорыя:Унутраны горад (Грац)
Бундэсрат Аўстрыі

**Бундэсрат Аўстрыі** альбо **Федэральны савет** () — другая палата Парламента Аўстрыі, якая прадстаўляе дзевяць зямель Аўстрыі (Bundesländer) на федэральным узроўні. У рамках двухпалатнага заканадаўчага органа Аўстрыі разам з Нацыянальратам (Нацыянальны савет) яе можна параўнаць з верхняй палатай альбо сенатам. Фактычна Бундэсрат значна менш магутны, чым Нацыянальрат. Нягледзячы на тое, што Федэральны савет павінен адобрыць кожны новы закон, які прымае ніжняя палата, Нацыянальны савет у большасці выпадкаў можа адхіліць адмовы Бундэсрата.

Бундэсрат Аўстрыі займае месца ў будынку аўстрыйскага парламента ў Вене, у канклаве былога пакоя Палаты лордаў (*Herrenhaus*) Імператарскага савета (*Reichsrat*).

Катэгорыя:Верхнія палаты парламентаў паводле краін
Катэгорыя:Палітыка Аўстрыі
Катэгорыя:Парламент Аўстрыі
Огнен Кузміч

**Огнен Кузміч** (; нар. 16 мая 1990) — сербскі прафесійны баскетбаліст, выступае на пазіцыі цэнтравага.

## Спасылкі 
* Ognjen Kuzmić  at acb.com
* Ognjen Kuzmić  at draftexpress.com
* Ognjen Kuzmić at espn.com
* Ognjen Kuzmić at eurobasket.com
* Ognjen Kuzmić at euroleague.net
* Ognjen Kuzmić at feb.es

Катэгорыя:Баскетбалісты Сербіі
Катэгорыя:Ігракі «Голдэн Стэйт Уорыярз»
Катэгорыя:Ігракі «Рэала» Мадрыд (баскетбол)
Катэгорыя:Ігракі «Бораца» Баня-Лука (баскетбол)
Катэгорыя:Ігракі «Чэліка» Зеніца
Катэгорыя:Ігракі «Хавентута» Бадалона
Катэгорыя:Ігракі «Санта-Круз Уорыярз»
Катэгорыя:Ігракі «Црвены Звезды» Бялград (баскетбол)
Катэгорыя:Ігракі ФМП Бялград
NEOS — Новая Аўстрыя і Ліберальны форум

**NEOS — Новая Аўстрыя** (), з 2014 года — NEOS — Новая Аўстрыя і Ліберальны форум () — ліберальная палітычная партыя Аўстрыі, заснаваная ў 2012 годзе. Лідарам партыі з'яўляецца Маціас Штрольц. Партыя падтрымлівае ідэі прамой дэмакратыі, выступае за больш частае правядзенне рэферэндумаў і адмену вайсковай павіннасці, а таксама супраць павелічэння падаткаў на нерухомасць і дзяржаўнага фінансавання палітычных партый.

Катэгорыя:Ліберальныя партыі Аўстрыі
Катэгорыя:Партыі Еўрапарламента
Мільштэтэр-Зэ

**Мільштэ́тэр-Зэ** () — возера ў Аўстрыі.

Знаходзіцца ў Карынтыі. Займае плошчу каля 19 км². Максімальная глыбіня складае 142 метры. З’яўляецца адным з найбуйнейшых азёр гэтай федэральнай зямлі. Возера з’яўляецца папулярным турыстычным аб’ектам. Тэмпература вады на паверхні можа дасягаць 25 °C летам.

Катэгорыя:Азёры Аўстрыі
Еўрапейскі тэатр ваенных дзеянняў Першай сусветнай вайны

**Еўрапе́йскі тэа́тр Пе́ршай сусве́тнай вайны́** (1914 — 1918)&nbsp;— асноўны геапалітычны тэатр вайны, што на працягу 4 гадоў быў асноўным цэнтрам ваенных дзеянняў, якія вяліся ў часы Першай сусветнай вайны на тэрыторыі кантынента Еўропы і прылеглай акваторыі мораў і Атлантычнага акіяна.

Тэрытарыяльна *Еўрапейскі тэатр Першай сусветнай вайны* ахопліваў велізарную тэрыторыю еўрапейскага кантынента і ўмоўна дзяліўся на 4 асноўных тэатры ваенных дзеянняў:

* Балканскі тэатр ваенных дзеянняў
* Італьянскі тэатр ваенных дзеянняў
* Заходнееўрапейскі тэатр ваенных дзеянняў
* Усходнееўрапейскі тэатр ваенных дзеянняў

## Гл.таксама 
* Афрыканскі тэатр Першай сусветнай вайны
* Блізкаўсходні тэатр ваенных дзеянняў Першай сусветнай вайны
* Азіяцка-Ціхаакіянскі тэатр ваенных дзеянняў Першай сусветнай вайны

## Літаратура 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Кампаніі і тэатры ваенных дзеянняў Першай сусветнай вайны
Катэгорыя:Бітвы Румыніі
Катэгорыя:Бітвы Балгарыі
Катэгорыя:Бітвы Асманскай імперыі
Катэгорыя:Асманская імперыя ў Першай сусветнай вайне
Катэгорыя:Бітвы Аўстра-Венгрыі
Катэгорыя:Бітвы Германіі
Катэгорыя:Бітвы Партугаліі
Катэгорыя:Бітвы Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Бітвы ЗША
Катэгорыя:Бітвы Францыі
Катэгорыя:Бітвы Бельгіі
Катэгорыя:Бітвы Сербіі
Катэгорыя:Бітвы Расійскай імперыі
Катэгорыя:Аўстра-Венгрыя ў Першай сусветнай вайне
Катэгорыя:Германія ў Першай сусветнай вайне
Катэгорыя:Расійская імперыя ў Першай сусветнай вайне
Катэгорыя:Вялікабрытанія ў Першай сусветнай вайне
Катэгорыя:Францыя ў Першай сусветнай вайне
Катэгорыя:ЗША ў Першай сусветнай вайне
Катэгорыя:Бельгія ў Першай сусветнай вайне
Катэгорыя:Партугалія ў Першай сусветнай вайне
Катэгорыя:Канфлікты 1914 года
Катэгорыя:Канфлікты 1915 года
Катэгорыя:Канфлікты 1916 года
Катэгорыя:Канфлікты 1917 года
Катэгорыя:Канфлікты 1918 года
Ландгаўз (Грац)

**Ландгаўз** () — будынак у Грацы, размешчаны ва  за гарадской ратушай. Помнік архітэктуры рэнесансу. Пабудаваны ў сярэдзіне XVI стагоддзя па праекце італьянскага архітэктара .

## Архітэктура 
Фасад Ландгаўза, які нагадвае па сваім стылі афармлення фларэнційскія палацца, выходзіць на вуліцу  (), якая пачынаецца ад паўднёва-ўсходняга боку Галоўнай плошчы.

Ландгаўз уяўляе сабой архітэктурны комплекс з некалькіх пабудоў рознага часу, Даменіка дэль Аліа спраектаваў толькі яго самы знакаміты Галоўны корпус (), да якога з захаду з боку вуліцы Шмідгасэ () прылягае больш ранні корпус пачатку XVI стагоддзя з двума малымі ўнутранымі дварамі. Малы корпус носіць назву Корпус Рыцарскай залы (). Тут у Рыцарскай зале на другім паверсе дагэтуль праходзяць пасяджэнні . Першапачаткова сцены залы ўпрыгожвалі роспісы з гербамі, на змену якім у XVIII стагоддзі прыйшла дэкарацыя стука з выявамі знакаў задыяку. З паўночнага боку праз пераходнае крыло сярэдзіны XVII стагоддзя да Галоўнага корпуса Ландгаўза прылягае Арсенал.

Вялікі ўнутраны двор Ландгаўза аформлены з поўначы, усходу і поўдні трохпавярховымі аркадамі. Прычым аркада, якая замыкае двор з паўднёвага боку мае скразныя аркі. Аркі ва ўсіх трох паверхах упрыгожаны аднолькава — простымі пілястрамі тасканскага ордара, таму двор успрымаецца як адзінае цэлае і пры гэтым выглядае стрымана і ўрачыста.

Каля заходняй сцяны, адзінай не ўпрыгожанай аркадамі, размешчана каменная студня 1590 года, пад ажурным бронзавым купала, сплеценага з мудрагелістых перапляценняў лісця, у якім жывуць маленькія пуці і русалкі. У паўночна-заходнім вугле двара размешчана капэла, якая нагадвае па сваім знешнім выглядам невялікую вежку пад купалам. Яе стварылі ў 1630 годзе з пераробленай лесвічнай вежы і асвяцілі ў гонар Унебаўзяцця Дзевы Марыі. У Вялікім унутраным двары часта праходзяць розныя прыёмы, канцэрты і нават паказы фільмаў пад голым небам.

## Спасылкі 
* Ландгаўз (Landhaus)

Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Граца
Катэгорыя:Славутасці Граца
Катэгорыя:Унутраны горад (Грац)
Катэгорыя:Збудаванні Аўстрыі ў стылі рэнесанс
Катэгорыя:З’явіліся ў XVI стагоддзі
Паўночныя Вапняковыя Альпы

**Паўно́чныя Вапняко́выя А́льпы** — сістэма горных масіваў, частка Альпаў на тэрыторыі Аўстрыі і на паўднёвай мяжы Германіі.

Выцягнутыя з захаду на ўсход практычна на ўсю працягласць Аўстрыі: ад Бодэнскага возера да Вены. З поўдня ад іх знаходзяцца Цэнтральныя Усходнія Альпы, з поўначы — перадальпійская зона флішу.

Катэгорыя:Альпы
Катэгорыя:Горы Аўстрыі
Катэгорыя:Горы Германіі
Цэнтральныя Усходнія Альпы

**Цэнтра́льныя Усхо́днія А́льпы** — сістэма горных масіваў, частка Альпаў на тэрыторыі Аўстрыі, на ўсходзе Швейцарыі, на паўночнай мяжы Італіі і паўночна-ўсходняй мяжы Славеніі.

Выцягнутыя з захаду на ўсход ад швейцарскага кантона Граўбюндэн практычна да ўсходняй мяжы Аўстрыі. З’яўляюцца найбольш высокай часткай Усходніх Альпаў. Пралягаюць паміж Паўночнымі і Паўднёвымі Вапняковымі Альпамі.

Катэгорыя:Альпы
Катэгорыя:Горы Аўстрыі
Катэгорыя:Горы Швейцарыі
Катэгорыя:Горы Італіі
Катэгорыя:Горы Славеніі
Эцтальскія Альпы

**Эцта́льскія А́льпы** — горны ланцуг у Цэнтральных Усходніх Альпах. Найвышэйшы пункт — гара Вільдшпітцэ (3768 м), другая па вышыні ў Аўстрыі.

Па масіве праходзіць мяжа паміж Аўстрыяй і Італіяй: паўночная і цэнтральная часткі знаходзяцца на тэрыторыі Аўстрыі, паўднёвая жа належыць Італіі. На захадзе града абмежаваная далінамі рэк Ін і Адыджэ і перавалам Рэзія, які злучае гэтыя даліны. На ўсходзе Эцтальскія Альпы аддзеленыя ад Штубайскіх Альпаў далінамі рэк Эцталер-Ахэ (правы прыток ракі Адыджэ), якія злучаныя перавалам Тымельс'ёх (Ромба).

Катэгорыя:Альпы
Катэгорыя:Горы Аўстрыі
Катэгорыя:Горы Італіі
Свята-Георгіеўская царква (Заполле)

**Свята-Георгіеўская царква** — праваслаўны храм у в. Заполле Карэліцкага раёна Гродзенскай вобласці. Помнік народнага дойлідства.

## Гісторыя 
Знаходзіцца на могілках. Пабудавана ў 1837 (ці 1863) г. з дрэва, прыпісная да Петра-Паўлаўскай царквы ў Карэлічах. У 1903 г. пабудавана драўляная царкоўнапрыходская школа.

## Архітэктура 
Да квадратнага ў плане зруба далучана пяцігранная апсіда і невялікі прытвор з двухслуповым стылізаваным порцікам на франтальнай сцяне. Агульны двухсхільны дах пры дапамозе трохвугольных застрэшкаў пераходзіць у вальмавы над апсідай. Вільчык даху па цэнтры завершаны невялікім чатырохгранным барабанам з шатровым пакрыццём. Ашаляваныя бакавыя фасады і грані апсіды прарэзаны лучковымі аконнымі праёмамі і расчлянёны брусамі-сцяжкамі ў прасценках. Прытвор адкрыты ў малітоўную залу шырокай лучковай аркай.

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі: энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4.

## Спасылкі 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Заполле (Карэліцкі раён)
Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Карэліцкага раёна
Катэгорыя:Храмы Навагрудскай епархіі
Катэгорыя:1837 год у Беларусі
Свята-Петра-Паўлаўская царква (Зарэчча)

**Свята-Петра-Паўлаўская царква** — праваслаўны храм у в. Зарэчча Карэліцкага раёна Гродзенскай вобласці. Помнік народнага дойлідства.

## Гісторыя 
Пабудавана ў 1858 г. з драўлянага бруса, была прыпісана да Ярэміцкай Узнясенскай царквы. У 1889 г. пабудавана драўляная царкоўнапрыходская школа.

## Архітэктура 
Кампактная прамавугольная ў плане пабудова з трохграннай апсідай, над якой двухсхільны дах (у пачатку 20 ст. быў саламяным) пераходзіць у вальмавае пакрыццё з цыбулепадобнай галоўкай на барабане. Плоскасны галоўны фасад завершаны трохвугольным франтонам і вылучаны ў цэнтры прамавугольным уваходным праёмам. Вертыкальна ашаляваныя фасады прарэзаны высока ўзнятымі малымі лучковымі аконнымі праёмамі.

## Званіца 
Перад царквой асіметрычна пастаўлена цэнтрычная двух'ярусная званіца, ашаляваная і завершаная шатром. Верхні ярус-звон — адкрытая чатырохслуповая тэраса са званамі.

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі: энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4.

## Спасылкі 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Зарэчча (Ярэміцкі сельсавет)
Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Карэліцкага раёна
Катэгорыя:Храмы Навагрудскай епархіі
Катэгорыя:1858 год у Беларусі
Свята-Елісавецінская царква (Зацемень)

**Свята-Елісавецінская царква** — праваслаўны храм у вёсцы Зацемень Вілейскага раёна Мінскай вобласці. З’яўляецца прыпісным да прыходу Святога Прарока Ільі ў аг. Ілья. Адзін з двух храмаў у Беларускай Праваслаўнай царкве асвячоны ў гонар Святой Лізаветы.

## Гісторыя 
Па звестках капліца ў Зацемені існавала на мяжы XVIII—XIX стагоддзеў і з'яўлялася прыпісной да Старынкаўскай царквы, што згарэла падчас вайны з Напалеонам.

Пабудавана з дрэва, на могілках. У 1930-х гадах была прыпісной да царквы ў імя Святых Сарака Пакутнікаў Севасційскіх у в. Кастыкі.

У 1989 годзе адрэстаўравана.

## Архітэктура 
Твор народнага дойлідства. Вырашана прамавугольным у плане аб’ёмам з трохграннай апсідай, двухсхільны дах на якой пераходзіць у вальмавы, завершаны чатырохграннай шатровай званіцай. Фасады прарэзаны прамавугольнымі аконнымі праёмамі, крапаваны вуглавымі лапаткамі.

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі: энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4.

## Спасылкі 
* Свята-Елісавецінская царква (Зацемень) на сайце Маладзечанскай епархіі
* 
* 

Катэгорыя:Храмы Маладзечанскай епархіі
Катэгорыя:Зацемень
Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Вілейскага раёна
Катэгорыя:З’явіліся ў XIX стагоддзі
Катэгорыя:XIX стагоддзе ў Беларусі
ГК Борац Баня-Лука

**«Борац»** () — мужчынскі гандбольны клуб, што базуецца ў горадзе Баня-Лука, Рэспубліка Сербская, Боснія і Герцагавіна. Уладальнік Кубка еўрапейскіх чэмпіёнаў і Кубка Еўрапейскай гандбольнай федэрацыі, шматразовы чэмпіён нацыянальных першынстваў.

## Гісторыя і дасягненні 
Клуб заснаваны ў 1950 годзе як частка аднайменнага спартыўнага таварыства «Борац», якое на той момант ужо мела футбольны, баскетбольны і некаторыя іншыя спартыўныя клубы. Калі ў 1957 годзе сфармаваўся федэральны чэмпіянат Югаславіі па гандболе, «Борац» адразу ж прыняў у ім удзел — у выніку ён не прапусціў ніводнай югаслаўскага нацыянальнага першынства і штораз змагаўся за самыя высокія пазіцыі. Так, у перыяд 1959—1981 гадоў ён сем разоў станавіўся чэмпіёнам Югаславіі, саступаючы па сукупнай колькасці перамог толькі харвацкаму «Партызану» з горада Б’елавар, які быў чэмпіёнам дзевяць разоў. Апроч таго, баня-луцкі «Борац» з'яўляецца дзесяціразовым уладальнікам Кубка Югаславіі, самым тытулаваным удзельнікам гэтага спаборніцтва за ўсю яго гісторыю.

Калі ў 1992 годзе краіна распалася і югаслаўскае нацыянальнае першынства спыніла сваё існаванне, «Борац» пачаў выступаць у навастворным першынстве Рэспублікі Сербскай, дзе быў безумоўным лідарам: у перыяд 1993—2001 гадоў выйграў усе восем розыгрышаў чэмпіянату, у агульнай складанасці дванаццаць разоў станавіўся ўладальнікам Кубка Рэспублікі Сербскай (у 1995 годзе турнір не праводзіўся па прычыне баявых дзеянняў у рэспубліцы). Пазней далучыўся да адзінай лігі Босніі і Герцагавіны, дзе таксама выступаў паспяхова: у перыяд 2012—2015 тройчы запар заваёўваў тытул чэмпіёна краіны, пяць разоў перамагаў у Кубку Босніі і Герцагавіны.

«Борац» мае дасягненні і на міжнароднай арэне. Так, у сезоне 1974/75 Кубка еўрапейскіх чэмпіёнаў клуб здолеў дайсці да фінальнай стадыі, дзе з лікам 17:19 пацярпеў паражэнне ад нямецкага клуба «Форвертс». Праз года ізноў дайшоў да фіналу і на гэты раз здабыў перамогу, з лікам 17:15 узяў верх над дацкай «Фрэдэрысіяй». У сезоне 1990/91 стаў уладальнікам Кубка ЕГФ, перамогшы ў фінале маскоўскі ЦСКА. Чатыры разы перамагаў у Міжнародным гандбольным турніры чэмпіёнаў Добая (1967, 1970, 1971, 1973). У 2012—2016 гадах «Борац» выступаў у міжнароднай SEHA Лізе (дзе гуляюць найлепшыя клубы краін Усходняй Еўропы). 

У розны час за клуб гулялі такія вядомыя гульцы як Ізток Пуц, Патрык Чавар, Іран Смайлагіч, Бажыдар Ёвіч, Даніел Шарыч, Младан Баінавіч і інш..

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт   
* Сайт спартыўнага таварыства «Борац»  


Катэгорыя:З’явіліся ў 1950 годзе
Бора Баня-Лука
Арсенал (Грац)

**Арсенал** () — будынак у Грацы, размешчаны ва .

## Гісторыя 
Размяшчэнне Граца каля ва ўсходняй мяжы Аўстрыйскай імперыі, рабіла яго важным стратэгічным пунктам. Найбольшую небяспеку ў канцы 16 стагоддзя ўяўляла Асманская імперыя, якой у выпадку ўварвання неабходна было супрацьпаставіць моцную армію. У канцы XVI стагоддзя з'явілася неабходнасць пабудаваць у горадзе памяшканне для захоўвання зброі — Арсенал, які і быў узведзены ў 1642 годзе па праекце італьянскага архітэктара Антоніа Салары.

### Музей 
Пасля таго, як у 1699 годзе былі ўсталяваны стабільныя межы Асманскай імперыі, Арсенал у Грацы страціў сваё ключавое стратэгічнае значэнне. З гэтага часу тут захоўвалася ўзбраенне для салдатаў, якія патрулявалі венгерскую граніцу. У XVIII стагоддзі, паводле новай ваеннай рэформы па цэнтралізацыі ўсіх ваенных рэсурсаў, якая праводзіцца імператрыцай Марыяй Тэрэзіяй, Арсенал павінен быў быць ліквідаваны, але прадстаўнікам земскага сейма Штырыі ўдалося пераканаць імператрыцу захаваць і ператварыць яго ў музей ваеннага мастацтва.

У пачатку XIX стагоддзя з набліжэннем Напалеона прынамсі 50 аб'ектаў з музея былі пераплаўлены на званы, каб пазбегнуць іх магчымага выкарыстання праціўнікам. У час Другой сусветнай вайны ўсе фонды музея ўдалося эвакуіраваць і размеркаваць па замках Штырыі. Пасля яе заканчэння ўсе экспанаты ў поўнай захаванасці вярнуліся на свае месцы.

## Архітэктура 
Будынак быў разлічаны на захоўванне поўнага ўзбраення для 16 тысяч салдатаў і размясціўся ў самым цэнтры горада, адразу ж за Ландгаўзам. Сваім вузкім парадным фасадам Арсенал выходзіць на вуліцу  (). Яго асноўны будынак, даўжыня якога складае 50 метраў, выцягнуўты паралельна Вялікаму ўнутранаму двару . Парадны фасад Арсенала багата ўпрыгожаны. Галоўны ўваход уяўляе сабой вялікую арку паміж руставанымі пілястрамі, у яе адхонах намаляваны ваенныя трафеі. Арку вянчае разарваны франтон і герб Штырыі, c сярэбранай пантэрай, якая выставіла свае лапы з кіпцюрамі. Абапал партала ў нішах размешчаны фігуры рымскіх багоў вайны — Марса і Мінервы.

LANDESZEUGHAUS IN GRAZ, AUSTRIA.jpg|Партал
Graz Zeughaus Figur Mars.jpg|Фігура Марса
Coat of Arms Armory Graz.jpg|Франтон партала
Graz Zeughaus Figur Minerva.jpg|Фігура Мінерва
Graz Zeughaus Portal Wappen Panther.jpg|Герб Штырыі

## Экспазіцыя 
У наш час музей прапануе ўвазе наведвальнікаў больш за 32 тысячы экспанатаў, пачынаючы ад канца XV і заканчваючы пачаткам XIX стагоддзя. У Арсенале захоўваецца звыш трох тысяч шлемаў і даспехаў, амаль восем тысяч адзінак ручной агнястрэльнай зброі, а таксама разнастайныя віды колюча-рэжучай зброі — мячы, шаблі, шашкі, нажы. У музеі таксама можна ўбачыць воінскае абмундзіраванне ва ўсёй яго разнастайнасці — ад простага салдата да рыштунку знатнага арыстакрата, уключаючы камплект даспехаў для яго баявога каня. Найбольш поўна ў калекцыі Арсенала прадстаўлена зброя XVI—XVII стагоддзяў з майстэрняў Інсбрука, Аўгсбурга і Нюрнберга.

## Спасылкі 
* Арсенал (Landeszeughaus)

Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Граца
Катэгорыя:Славутасці Граца
Катэгорыя:Музеі Граца
Катэгорыя:Унутраны горад (Грац)
Катэгорыя:1642 год у Еўропе
Ферэнц Надашы

**Фе́рэнц На́дашы** (; ,  — ) — венгерскі балетнік, балетмайстар, педагог. Заслужаны артыст Венгрыі (1955). Лаўрэат Прэміі імя Л. Кошута (1958).

## Біяграфія 
Вучыўся ў Будапешце, удасканальваўся ў Э. Чэкеці. У 1913—1921 гадах саліст, у 1936—1962 гадах балетмайстар і педагог Венгерскага опернага тэатра ў Будапешце, выконваў галоўныя партыі ў яго спектаклях. У 1950—1961 гадах дырэктар тэатра. У 1950—1953 гадах педагог Інстытута балета.

## Творчасць 
Сярод лепшых пастановак: «Сільвія» на музыку Л. Дэліба (1942), «Прывід ружы» на музыку К. М. Вебера і «Дзень нараджэння інфанты» Дж. Карпентэра (абедзве 1948) і інш. Стварыў балетную школу (1937), у педагагічнай працы спалучаў стыль італьянскай школы класічнага танца з нацыянальнымі асаблівасцямі венгерскага танцавальнага мастацтва.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Памерлі ў Будапешце
Катэгорыя:Артысты балета Венгрыі
Катэгорыя:Артысты балета XX стагоддзя
Катэгорыя:Балетмайстры Венгрыі
Катэгорыя:Балетмайстры XX стагоддзя
Катэгорыя:Балетныя педагогі Венгрыі
Катэгорыя:Балетныя педагогі XX стагоддзя
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі Кошута
Катэгорыя:Постаці Венгерскага дзяржаўнага опернага тэатра
Свята-Успенская царква (Зорычы)

**Свята-Успенская царква** — праваслаўны храм у в. Зорычы Барысаўскага раёна Мінскай вобласці.

## Гісторыя 
Знаходзіцца ў цэнтры вёскі. Пабудавана ў 1842 г. з дрэва на ўрадавыя сродкі.

## Архітэктура 
Помнік народнага дойлідства з рысамі неарускага стылю. Трохзрубная пабудова з паслядоўным размяшчэннем па падоўжнай планіровачнай восі бабінца, малітоўнай залы. Квадратны ў плане асноўны аб'ём завершаны васьмігранным светлавым барабанам з шатровым дахам і макаўкай. Дахі зрубаў аб'яднаны карнізам простага профілю. Галоўны і бакавыя фасады завершаны крапаванымі франтонамі з трохлопасцевымі кілепадобнымі шчытамі ў цэнтры. Гарызантальна ашаляваныя сцены расчлянёны лапаткамі і прарэзаны высокімі прамавугольнымі аконнымі праёмамі ў ліштвах з прафіляванымі сандрыкамі. Тры ўваходы ў царкву вылучаны шырокімі мураванымі ганкамі.

## Інтэр'ер 
Унутры прастора залы значна пашырана за кошт светлавога барабана, які пры дапамозе ветразяў апіраецца на 4 слупы. Апсіда вылучана драўляным 1-ярусным іканастасам на 5 абразоў.

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі: энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4.

## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Зорычы (Барысаўскі раён)
Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Барысаўскага раёна
Катэгорыя:Храмы Барысаўскай епархіі
Катэгорыя:Драўляныя цэрквы Беларусі
Катэгорыя:1842 год у Беларусі
Артур Нікіш

**А́ртур Ні́кіш** (; 12 кастрычніка 1855, Лебеньісентміклаш, Венгрыя — 23 студзеня 1922, Лейпцыг) — венгерскі дырыжор, кампазітар, педагог.

## Біяграфія 
Вучыўся ў 1866—1873 гадах у Венскай кансерваторыі. З 1874 года скрыпач венскага прыдворнага аркестра. З 1878 года другі дырыжор і хормайстар, у 1882—1889 гадах галоўны дырыжор опернага тэатра, у 1902—1907 гадах выкладчык кансерваторыі ў Лейпцыгу. У 1889—1893 гадах кіраваў Бостанскім сімфанічным аркестрам, з 1895 года аркестрам Гевандхаўза, адначасова Берлінскім і Гамбургскім філарманічнымі аркестрамі, у 1893—1895 гадах Оперным тэатрам у Будапешце і інш.

## Творчасць 
Дырыжыраваў напамяць. Яго творчасць вызначалася моцным тэмпераментам, вялікай свабодай і адначасова строгасцю і дакладнасцю ў апрацоўцы дэталей. Адыграў, вялікую ролю ў прапагандзе творчасці П. Чайкоўскага ў Еўропе і Амерыцы. У рэпертуары таксама творы Л. Бетховена, А. Брукнера, Г. Малера, М. Рэгера, Р. Штрауса, Р. Шумана, Ф. Ліста, Р. Вагнера, І. Брамса. Аўтар кантаты, аркестровых твораў, струннага квартэта і інш.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Дырыжоры Венгрыі
Катэгорыя:Дырыжоры Германіі
Катэгорыя:Постаці Венгерскага дзяржаўнага опернага тэатра
Катэгорыя:Выпускнікі Венскага ўніверсітэта музыкі і выканальніцкага мастацтва
Свята-Раства-Багародзіцкая царква (Здзітава)

**Свята-Раства-Багародзіцкая царква** — праваслаўны храм у в. Здзітава Бярозаўскага раёна Брэсцкай вобласці.

## Гісторыя 
Пабудавана пасля 1990 года з цэглы.

## Архітэктура 
Вырашана прамавугольным у плане аб'ёмам пад двухсхільным дахам, завершаным над алтарнай часткай цыбулепадобнай галоўкай на двух'ярусным васьмігранным барабане. Над усечаным трохвугольным франтонам фасада ўзведзены чатырохгранны драўляны барабан, над якім пастаўлена пірамідальная васьмігранная вежачка з цыбулепадобнай галоўкай. Фасады расчлянёны прамавугольнымі аконнымі праёмамі ў праслах цагляной муроўкі.

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі: энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4.

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Здзітава (Бярозаўскі раён)
Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Бярозаўскага раёна
Катэгорыя:Храмы Найсвяцейшай Дзевы Марыі
Катэгорыя:Храмы Брэсцкай і Кобрынскай епархіі
Свята-Крыжаўзвіжанская царква (Збочна)

**Свята-Крыжаўзвіжанская царква** — праваслаўны храм у в. Збочна Слонімскага раёна Гродзенскай вобласці. Знаходзіца на ўскраіне вёскі.

## Гісторыя 
Пабудавана ў XIX стагоддзі з дрэва.

## Архітэктура 
Помнік народнага дойлідства. Вырашана прамавугольным зрубам з трохграннай апсідай, двухсхільны дах над якой пераходзіць у вальмавы. Да фасада дабудавана трох’ярусная (васьмярык на 2 чацверыках) званіца, завершаная двух’яруснай цыбулепадобнай галоўкай. Вертыкальна ашаляваныя фасады расчлянёны прамавугольнымі аконнымі праёмамі ў лучковых ліштвах.

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі: энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4.

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Слонімскага раёна
Катэгорыя:Збочна
Катэгорыя:Храмы Навагрудскай епархіі
Катэгорыя:XIX стагоддзе ў Беларусі
Лорэнц фон Штайн

**Лорэнц фон Штайн** (, , Шлезвіг, Данія — , , Аўстра-Венгрыя) — нямецка-аўстрыйскі прававед, эканаміст і сацыёлаг, аўтар паняцця «сацыяльная дзяржава».

У 1835—1839 гадах вывучаў філасофію і права ў Іенскім і Кільскім універсітэтах. Пасля абароны доктарскай дысертацыі ў Кілі, да 1846 года быў выкладчыкам, дацэнтам кафедры палітычных навук. З 1855 года быў прафесарам палітычнай эканоміі ў Венскім універсітэце, дзе прапрацаваў 30 гадоў.

Катэгорыя:Нямецкія эканамісты
Катэгорыя:Сацыёлагі Германіі
Катэгорыя:Нямецкія антыкамуністы
Канстанцін Аляксандравіч Мулер

**Канстанцін Аляксандравіч Му́лер** (; ,  — , , Расія) — савецкі , , . Заслужаны дзеяч мастацтваў БССР (1956).

## Біяграфія 
Скончыў у 1926 годзе Ленінградскае харэаграфічнае вучылішча. У 1926—1946 (з перапынкам) і 1960—1973 гадах працаваў у розных тэатрах, у тым ліку ў 1931—1937 гадах у Вялікім тэатры ў Маскве. У 1937—1941 гадах саліст і балетмайстар, у 1946—1960 гадах галоўны балетмайстар Дзяржаўнага тэатра оперы і балета Беларусі.

У 1960—1963 гадах балетмайстар тэатраў Казані, Данецка, Львова, Кішынёва. У 1963—1971 гадах балетмайстар Варонежскага тэатра оперы і балета. Займаўся педагагічнай дзейнасцю. Памёр 15 красавіка 1993 года ў Маскве.

## Творчасць 
На беларускай сцэне з вялікай эмацыянальнасцю выканаў партыі Зігфрыда («Лебядзінае возера» П. Чайкоўскага), Вацлава («Бахчысарайскі фантан» Б. Асаф’ева), Базіля («Дон Кіхот» Л. Мінкуса), Раба («» А. Адана).

Як балетмайстра яго вылучалі музыкальнасць, імкненне да драматычнай апраўданасці харэаграфічнага вырашэння, што найбольш рэалізавана ў беларускіх балетах «Князь-возера» В. Залатарова (1949, Дзяржаўная прэмія Беларусі 1950), «Салавей» М. Крошнера (1950), «Падстаўная нявеста» Г. Вагнера (1958); у класічным і сучасным рэпертуары: «» П. Л. Гертэля (1938 і 1959), «Дон Кіхот» (1941, 1946), «Лебядзінае возера» (1938), «» (1954), «Шчаўкунок» (1956) Чайкоўскага, «» Ц. Пуні і «Бахчысарайскі фантан» (абодва 1949), «Доктар Айбаліт»  (1951).

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Лаўрэаты Сталінскай прэміі
Катэгорыя:Члены КПСС
Катэгорыя:Постаці Варонежскага тэатра оперы і балета
Катэгорыя:Артысты балета Вялікага тэатра
Саша Старавіч

**Саша Ста́равіч** (, 19 кастрычніка 1988 года, Гака) — сербскі валейбаліст, дыяганальны зборнай Сербіі і італьянскай «Мачараты». 

## Спартовая кар'ера 
Гульнявую кар'еру пачаткаў у камандзе баснійскага клуба «Гака», з 2005 па 2009 год выступаў за «Будучнаст» з Падгорыцы.

У зборнай Сербіі Саша Старович дэбютаваў у 2007 годзе ў розыгрышы Сусветнай лігі, у тым жа годзе стаў уладальнікам бронзавага медаля чэмпіянату Еўропы. Двойчы (у 2008 і 2009 гадах) ставаў срэбным прызёрам Сусветнай лігі, выступаў на Алімпійскіх гульнях 2008 і Алімпійскіх гульнях 2012 гадоў.

У 2009 годзе падпісаў кантракт з італьянскай «Мачаратай», але на правах арэнды гуляў у расійскім клубе «Урал», а па сканчэнні чэмпіянату Расіі-2009/10 перайшоў у італьянскую «Латыну». Паводле вынікаў сезона 2010/11 гадоў стаў самым рэзультатыўным гульцом італьянскай серыі A1 і ўзнагароджаны прызам памяці Андрэя Кузняцова.

У складзе зборнай Сербіі ў 2010 годзе стаў бронзавым прызёрам Сусветнай лігі і заняў 3-е месца ў спісе самых рэзультатыўных гульцоў «Фіналу шасці», выйграў бронзу на чэмпіянаце свету ў Італіі. У 2011 годзе выйграў залаты медаль на чэмпіянаце Еўропы, які праходзіў у Аўстрыі і Чэхіі.

У 2012 годзе ў складзе «Мачараты» стаў уладальнікам Суперкубка Італіі і фіналістам нацыянальнага Кубка.

## Спасылкі 
* Профиль на сайте Международной федерации волейбола
* кры

Катэгорыя:Валейбалісты Сербіі
Катэгорыя:Валейбалісты Сербіі і Чарнагорыі
Катэгорыя:Ігракі «Будучнасці» Падгорыца (валейбол)
Катэгорыя:Ігракі «Урала» Уфа
Катэгорыя:Ігракі «Яраславіча» Яраслаўль
Катэгорыя:Ігракі «Панатынаікоса» Афіны (валейбол) 
Катэгорыя:Ігракі ТОП Лаціна 
Катэгорыя:Ігракі ПАОК Салонікі
Катэгорыя:Ігракі «Туркуэна» (валейбол)
Катэгорыя:Чэмпіёны Еўропы па валейболе
Катэгорыя:Валейбалісты на летніх Алімпійскіх гульнях 2012 года
Катэгорыя:Валейбалісты на летніх Алімпійскіх гульнях 2008 года
Катэгорыя:Ігракі «Паўэрволей» Мілан
Катэгорыя:Ігракі «Вероны» (валейбол)
Катэгорыя:Ігракі «Лубэ» Трэя
Катэгорыя:Ігракі «Умбрыі» Сан-Джусціна
Формула-1 у сезоне 2016

**Сезон 2016 года** — 67-ы сезон Формулы-1.

## Каманды 
Пастаўшчык шын — Pirelli.

## Каляндар на сезон 
11 ліпеня 2015 года Сусветны савет ФІА зацвердзіў папярэдні каляндар Формулы-1 на 2016 год. Абноўленая версія календара была прадстаўлена 2 снежня 2015 года.

2016
Катэгорыя:2016 год у спорце
Таміслаў Кнез

**Таміслаў Кнез** (; нар. , Баня-Лука) — югаслаўскі футбаліст, атакуючы паўабаронца і трэнер.

## Кар’ера 
### Клубная 
Прафесійную кар’еру пачаў у 1956 годзе выступамі за каманду «Борац» з роднага горада Баня-Лука (цяпер — Боснія і Герцагавіна), у якой правёў пяць сезонаў.
Сваёй гульнёй за гэту каманду прыцягнуў увагу прадстаўнікоў трэнерскага штаба клуба «Дынама» (Заграб), да якога далучыўся ў 1961 годзе. З «Дынама» двойчы выйграў Кубак Югаславіі у 1963 і 1965 гадах.
У 1965 годзе пераехаў у Аўстрыю, дзе стаў выступаць за клуб «Швехат», правядучы там адзін сезон. Пасля гэтага Таміслаў перайшоў у сталічны «Рапід», з якім у першым жа сезоне выйграў аўстрыйскі чэмпіянат. Аднак сам Кнез у стартавым складзе выходзіў нячаста, з-за чаго па завяршэнні сезона пакінуў клуб і пайшоў у другі дывізіён, дзе цягам сямі сезонаў выступаў за «Капфенберг».
Завяршыў прафесійную гульнявую кар’еру ў аўстрыйскім клубе «Гюсінг», у якім правёў сезон 1974/75.

### Міжнародная 
Дэбют за нацыянальную зборную Югаславіі адбыўся 1 студзеня 1960 года, у таварыскім матчы супраць зборнай Марока (5:0). У тым жа годзе трапіў у заяву на першы чэмпіянат Еўропы ў Францыі, дзе ў першым матчы забіў адзін з галоў у вароты гаспадароў спаборніцтваў (5:4) і дапамог сваёй камандзе выйсці ў фінал. У вырашальным матчы, дзе югаславы саступілі зборнай СССР (1:2), не браў удзел, але разам з камандай заваяваў «срэбра» чэмпіянату. У складзе зборнай таксама быў удзельнікам Алімпійскіх гульняў 1960 у Рыме. Цягам кар’еры ў нацыянальнай камандзе, якая доўжылася паўтара года, правёў у форме галоўнай каманды краіны 14 матч і забіў 8 галоў.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 
* 
* Профіль футбаліста на сайце *reprezentacija.rs*  

Катэгорыя:Футбалісты Югаславіі
Катэгорыя:Ігракі зборнай Югаславіі па футболе
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны па футболе
Катэгорыя:Чэмпіёны летніх Алімпійскіх гульняў 1960 года
Катэгорыя:Футбалісты на летніх Алімпійскіх гульнях 1960 года
Катэгорыя:Ігракі ФК Гюсінг
Катэгорыя:Ігракі ФК Капфенберг
Катэгорыя:Ігракі ФК Швехат
Катэгорыя:Ігракі ФК Рапід Вена
Катэгорыя:Ігракі ФК Дынама Заграб
Катэгорыя:Ігракі ФК Борац Баня-Лука
Георг Елінек

**Георг Елінек** (,  — , ) — нямецкі адвакат. Разам з Гансам Кельзенам і Феліксам Сомлам належаў да групы аўстрыйскіх прававых пазітывістаў і лічыўся «паказчыкам публічнага права ў Аўстрыі».

З 1867 года да 1872 года вывучаў права, гісторыю мастацтва і філасофію ў Венскім універсітэце, а таксама ў Гайдэльбергу і Лейпцыгу. У 1879 годзе стаў прафесарам філасофіі права ў Вене, а ў 1881 быў прызначаны членам камісіі па дзяржаўных экзаменах. У 1882 годзе апублікаваў вядомую працу «Тэорыя уніфікацыі дзяржаў», а ў 1883 годзе атрымаў прэстыжнае месца ў Венскім універсітэце ў якасці прафесара публічнага права. У 1889 годзе атрымаў прафесуру ў Базелі і пакінуў акадэмічную службу ў Аўстра-Венгрыі, а ў 1900 годзе выдаў сваю асноўную працу «Агульная тэорыя дзяржавы».

Елінек найбольш вядомы сваёй працай «Дэкларацыя правоў чалавека і грамадзяніна», якая была апублікавана ў 1895 годзе і ў якой прыводзяцца довады на карысць універсальнай тэорыі права ў адрозненне ад культурных і нацыянальна-спецыфічных аргументаў. Ён лічыў, што Французскую рэвалюцыю, якая была фокусам палітычнай тэорыі 19 стагоддзя, не варта разглядаць з пазіцыі французскіх традыцый, а ў якасці аналагу рэвалюцыйных ідэй і рухаў Англіі і Злучаных Штатаў.

Катэгорыя:Філосафы Германіі
Катэгорыя:Палітычныя філосафы
Насельніцтва Аўстрыі

Гэты артыкул пра дэмаграфічныя асаблівасці насельніцтва Аўстрыі, у тым ліку шчыльнасць насельніцтва, этнічную прыналежнасць, узровень адукацыі, здароўя насельніцтва, эканамічны статус, рэлігійную прыналежнасць і іншыя аспекты.

Аўстрыйцы з’яўляюцца гамагенным народам, аднак чатыры дзесяцігоддзя моцнай іміграцыі істотна змянілі склад насельніцтва краіны.

Паводле перапісу 2001 года, 88,6 % з’яўляюцца нямецкамоўнымі (96 % — баварскі дыялект, 4 % — алеманскі дыялект), асатнія 11,4 % насельніцтва размаўляюць на мовах меншасцей. У краіне прысутнічаюць традыцыйныя меншасці, якія маюць дачыненне да тэрыторый былой Габсбургскай манархіі, і новыя меншасці, якія з’явіліся ў выніку нядаўняй іміграцыі.

## Статыстыка насельніцтва з 1900 
Даныя згодна з Statistik Austria.

## Зноскі
Гросвенедыгер

**Гро́свенеды́гер** () — найбольшая з вяршынь Венедыгерскай групы ў Высокім Таўэрне, горнай градзе на аўстрыйскай мяжы ва ўсходняй частцы федэральных зямель Ціроль і Зальцбург. Гэта чацвёртая па вышыні гара ў Аўстрыі. Вяршыня пакрытая ледавікамі, яна з’яўляецца часткай нацыянальнага парку Высокага Таўэрна.

## Зноскі 
).]]

Катэгорыя:Альпы
Катэгорыя:Горы Аўстрыі
Горны хрыбет Арльберг

**А́рльберг** — горны хрыбет на стыку федэральных зямель Форарльберг і Ціроль у Аўстрыі. Найвышэйшы пункт — гара Валуга (2809 м).

Хрыбет вядомы сваімі гарналыжнымі курортамі: Лех, Цюрс, Санкт-Крыстоф, Санкт-Антон.

Катэгорыя:Горы Аўстрыі
Катэгорыя:Альпы
Мімінгскае плато

**Мі́мінгскае плато́** () — каскад гор вышынёй ад 850 м да 1000 м, які знаходзіцца на паўднёвым падножжы Мімінгскага горнага ланцуга над далінай ракі Ін у федэральнай зямлі Ціроль у Аўстрыі.

Катэгорыя:Альпы
Катэгорыя:Горы Аўстрыі
Манеты еўра Аўстрыі

**Аўстрыйскія еўра** — сучасныя грашовыя знакі Аўстрыі. Кожны рэверс манеты мае адметны дызайн: на манетах дробнага наміналу змешчаны кветкі, на буйнейшых — архітэктура сталіцы Аўстрыі, выявы знакамітых аўстрыйцаў, а таксама 12&nbsp;зорак ЕС і год біцця. Дызайн грошай — Юзафа Кайзера.

## Дызайн рэверсу 
## Наклад 
## Памятныя манеты 
## Калекцыйныя Манеты 

 25 Euro Österreich 2012 Bionik a.jpg
 25 Euro Österreich 2007 Österreichische Luftfahrt 98.jpg
 25 Euro Österreich 2009 Astronomie 85.jpg
 25 Euro Österreich 2013 Tunnelbau 1034.jpg
 25 Euro Österreich 2013 Tunnelbau 1034.jpg
 25 Euro Österreich 2013 Tunnelbau 1038.jpg
 Österreich - 100 Euro Goldmünze (Bildhauerei), 2002, Avers.JPG
 2004 Austria 100 Euro Secession back.jpg
 Wiener Philharmoniker coin Obverse.jpg

На працягу 2002—2009 гг. Аўстрыйскай Рэспублікай было выбіта 70 відаў калекцыйных манет еўра са срэбра і золата. Акрамя таго штогод выпускаюцца інвестыцыйныя манеты пад назвай «Венская філармонія», якая складаецца з пяці наміналаў. У 2004 і 2009&nbsp;гг. былі выбіты дадатковыя манеты серыі вартасцю 100000 і 2000 еўра.

Катэгорыя:Манеты еўра
Катэгорыя:Манеты Аўстрыі
Свята-Мікалаеўская царква (Іказнь)

**Свята-Мікалаеўская царква** — праваслаўны храм у в. Іказнь Браслаўскага раёна Віцебскай вобласці.

## Гісторыя 
Знаходзіцца ў цэнтры вёскі. Пабудавана ў 1905 г. з цэглы на месцы папярэдняга храма, які згадваецца ў 1881 г.

## Архітэктура 
Помнік архітэктуры рэтраспектыўна-рускага стылю. Трохчасткавая аб'ёмна-прасторавая кампазіцыя храма складаецца з прытвора-званіцы, малітоўнай залы і пяціграннай апсіды. Асноўны кубападобны аб'ём мае 2-і нізкі квадратны ў плане ярус, чатырохсхільны пакаты дах якога завершаны цыбулепадобнай галоўкай на васьмігранным барабане. Надбудаваная над прытворам двух'ярусная (васьмярык на чацверыку) званіца завершана шатром з макаўкай. Арачны ўваходны праём аформлены 2-гранным парталам на калонках. Архітэктурны дэкор уключае аркатурныя паясы, пластычныя ліштвы арачных аконных праёмаў, вуглавыя калонкі, прафіляваныя карнізы на сухарыках.

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі: энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4.

## Спасылкі 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Іказнь (аграгарадок)
Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Браслаўскага раёна
Катэгорыя:Збудаванні Беларусі ў псеўдарускім стылі
Катэгорыя:Храмы Святога Мікалая
Катэгорыя:Храмы Полацкай і Глыбоцкай епархіі
Катэгорыя:1905 год у Беларусі
Фраўнгоферавы лініі

**Фраўнгоферавы лініі** — лініі паглынання ў спектры Сонца. Абумоўлены паглынаннем святла сонечнай або зямной (тэлурычныя лініі) атмасферай. Налічваецца больш за 20 тысяч ліній у розных абласцях аптычнага спектра Сонца, многія з іх астаясамлены са спектральнымі лініямі вядомых хімічных элементаў. Выявіў англійскі фізік У. Воластан у 1802 годзе, апісаў Іозеф Фраўнгофер у 1814 годзе; адсюль назва. Фізічнае тлумачэнне даў Г. Р. Кірхгоф.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Спектраскапія
Берлінскі філарманічны аркестр

**Берлінскі філарманічны аркестр** () — найбуйнейшы сімфанічны аркестр Германіі, які базіруецца ў Берліне.

## Гісторыя 
Заснаваны ў 1882 годзе групай з 54 музыкантаў з аркестра Беньяміна Більзэ, якія адмовіліся адправіцца на традыцыйныя для гэтага аркестра летнія гастролі ў Варшаву ў чыгуначным вагоне 4-га класа. Першапачаткова аркестр выступаў пад назвай «Былая Більзенская капэла» (). З 1882 па ініцыятыве канцэртнага агенцтва Вольф праводзіліся т.зв. Вялікія філарманічныя канцэрты, якія набылі прызнанне і папулярнасць. Пазней называўся *Капэлай фон Брэнера* (па імі першага кіраўніка), цяперашнюю назву носіць з 1887 года.

Ужо пры Гансе фон Бюлаве Берлінскі філарманічны стаў адным з лепшых нямецкіх аркестраў, а пры Артуры Нікішы і Вільгельме Фуртвенглере выйшаў на сусветны ўзровень.

Дзейнасць аркестра фінансуецца горадам Берлін разам з Deutsche Bank. Шматразовы лаўрэат прэмій *Грэмі*, *Грамафон*, *ЭХО* і іншых музычных узнагарод.

Будынак, у якім першапачаткова размяшчаўся аркестр, быў разбураны ў выніку бамбардзіроўкі ў 1944 годзе. У паваенныя гады аркестр нярэдка даваў канцэрты пад голым небам на фоне руін, збіраючы сродкі на аднаўленне канцэртнай залы. Сучасны будынак Берлінскай філармоніі пабудаваны ў 1963 годзе на тэрыторыі берлінскага «Культурфорума» (Патсдамская плошча) па праекце нямецкага архітэктара Ганса Шаруна.

У 1945 годзе аркестр апынуўся ў амерыканскай зоне акупацыі і ў перыяд падзелу Германіі, з 1949 па 1990 гады, знаходзіўся ў Заходнім Берліне.

## Музычныя кіраўнікі 
[thumb|right|250px|[Сайман Рэтл і Берлінскі філарманічны аркестр]]
* Людвіг фон Брэнер (1882—1887).
* Ганс фон Бюлаў (1887—1893).
* Артур Нікіш (1895—1922).
* Вільгельм Фуртвенглер (1922—1945).
* Леа Борхард (1945).
* Серджыу Чэлібідаке (1945—1952).
* Вільгельм Фуртвенглер (1952—1954).
* Герберт фон Караян (1954—1989).
* Клаўдзіа Абада (1989—2002).
* сэр Сайман Рэтл (c 2002).
* Кірыл Пятрэнка (будзе са жніўня 2018)

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Digital Concert Hall 
* 

Катэгорыя:Паслы добрай волі ЮНІСЕФ
Катэгорыя:З’явіліся ў 1882 годзе
Катэгорыя:1882 год у Берліне
Катэгорыя:Сімфанічныя аркестры Германіі
Катэгорыя:Аркестры Германіі
Катэгорыя:Культура Берліна
Горны хрыбет Каральпэ

**Кара́льпэ** — горны хрыбет у паўднёвай Аўстрыі, які аддзяляе ўсходнюю Карынтыю ад паўднёвай Штырыі. Паўднёвая частка хрыбта часткова знаходзіцца на тэрыторыі Славеніі. Працягваючыся з поўначы на поўдзень, ён абмяжоўваецца ракой Лавант на захадзе і ракой Сульм на ўсходзе. Найвышэйшы пункт хрыбта — гара Гросэ-Шпікогель (2140 м), папулярны пункт прызначэння для пешага турызму, а таксама ваенны авіяцыйны радарны вузел. На поўдні, на тэрыторыі Славеніі, хрыбет сумежны са славенскім хрыбтом Коз'як.

Катэгорыя:Альпы
Катэгорыя:Горы Аўстрыі
Катэгорыя:Горы Славеніі
Янкоўская

**Янкоўская** — жаночая форма прозвішча Янкоўскі.

## Вядомыя носьбіты 
* Лівія Паўлаўна Янкоўская, латвійскі палітык
* Любоў Міхайлаўна Янкоўская, дзеяч рэвалюцыйнага руху ў Заходняй Беларусі
* Ніна Георгіеўна Хукман-Янкоўская, украінская і нідэрландская шашыстка
* Ядвіга Янкоўская-Цесляк, польская актрыса

## Гл. таксама 
* Янкоўская археалагічная культура
Фузея

**Фузея** (, ад  — ружжо, крэсіва) — тып гладкаствольнай дульна-зараднай крамянёвай зброі. У 17-19 стагоддзях на ўзбраенні ў арміях шэрагу краін, у тым ліку ВКЛ. Існавалі фузея салдацкая і драгунская (калібр адпаведна 19,8 і 17,3 мм, маса 5,7 і 4,6 кг). У сярэдзіне 19 стагоддзя фузеі замяніла вінтоўка. 

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Стрэльбы
Рымска-Каталіцкая Царква ў Аўстрыі

**Ры́мска-Каталі́цкая Царква́ ў А́ўстрыі** — каталіцкая Царква лацінскага абраду на тэрыторыі Аўстрыі, з'яўляецца часткай Сусветнай Каталіцкай Царквы пад кіраўніцтвам Папы Рымскага, Рымскай Курыі і Канферэнцыі Аўстрыйскіх Біскупаў. Рымска-Каталіцкая Царква — найбуйнейшая па колькасці вернікаў хрысціянская Канфесія у Аўстрыі, з (паводле перапісу 2011 г.) 5,4 млн вернікаў, што складае каля 64,3 % ад насельніцтва краіны. З 2011 г. колькасць каталікоў лацінскага абраду ў Аўстрыі змяншаецца, асноўнай прычынай гэтага з'яўляецца секулярызацыя. Апошнія дадзеныя (на канец 2015 г.), якія былі пададзеныя непасрэдна Рымска-Каталіцкай Царквой у Аўстрыі, сцвярджаюць, што колькасць лацінскіх каталікоў у краіне — 5,21 млн вернікаў, што складае прыкладна 59,9 % насельніцтва Аўстрыі. Колькасць вернікаў, якія штонядзелю наведваюць набажэнствы — 623 195 чалавек, што з'яўляецца адносна высокім паказчыкам: фактычна 12 % каталікоў лацінскага абраду не прапускаюць нядзельныя службы.
## Спасылкі
* Гісторыя Каталіцкай Царквы ў Аўстрыі
* Афіцыйная старонка: Каталіцкія царквы ў Аўстрыі *Katholische Kirche in Österreich (katholisch.at)* 
* Каталіцкая Царква ў Аўстрыі 

Катэгорыя:Рэлігія ў Аўстрыі
Катэгорыя:Каталіцтва ў Аўстрыі
Manner (кандытарская)

е, Вена]]
**Manner** — сетка кандытарскіх устаноў у Аўстрыі кампаніі **Josef Manner & Comp AG**. Карпарацыя, заснаваная ў 1890 годзе, вырабляе шырокі асартымент кандытарскіх вырабаў: вафлі, кандытарскія вырабы працяглага захоўвання, кандытарскія вырабы з шакаладу, прысмакі, какава і розныя сезонныя прадукты.

Найбольш вядомым прадуктам кампаніі з'яўляюцца «Неапалітанскія вафлі», вырабленыя ўпершыню ў 1898 годзе. Іх прадаюць блокамі па дзесяць вафляў памерамі 47*17*17 мм з арэхава-крэмавым напаўненнем. Лясныя арэхі першапачаткова імпартавалі з італьянскага Неапаля, адсюль пайшла і назва. Асноўны рэцэпт вафляў застаецца нязменным да сённяшняга дня.

Лагатып кампаніі ўяўляе сабой малюнак сабора Святога Стэфана ў Вене. Гэта пайшло з 1890-х гадоў, калі Юзаф Манер адкрыў сваю першую краму побач з саборам. Арцыбіскупства Вены і кампанія Манера вырашылі, што фірма можа выкарыстоўваць сабор у якасці лагатыпу ў замен на фінансаванне заробку аднаго муляра, які выконваў рамонтна-аднаўленчыя работы будынку храма.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Харчовыя кампаніі Аўстрыі
Катэгорыя:Гандлёвыя маркі Аўстрыі
Катэгорыя:Гандлёвыя маркі кандытарскіх вырабаў
Неапалітанскія вафлі

**Неапалітанскія вафлі** — венская выпечка, вафлі з начынкай з лясных арэхаў і крэмам какавы. Рэцэпт вынайшаў Іозеф Манер у 1898 годзе. Альтэрнатыўнымі інгрэдыентамі для начынкамі могуць выступаць малочны крэм або нуга.

Назва паходзіць ад італьянскага горада Неапаль, з якога першапачаткова прывозілі лясныя арэхі.

Катэгорыя:Аўстрыйская кухня
Катэгорыя:Кандытарскія вырабы
Катэгорыя:Выпечка
Фарфоравая мануфактура Аўгартэн

**Фарфоравая мануфактура Аўгартэн** () — першая ў імперыі Габсбургаў фарфоравая мануфактура, якая знаходзілася ў прадмесці Вены.

## Гісторыя 
Фарфоравая мануфактура ў Вене стала другой у Еўропе пасля Мейсенскай.

25 мая 1718 года аўстрыйскі імператар Карл VI сваім загадам перадаў асаблівыя прывілеі Клаўдзіўсу Інацэнціўсу дзю Пак'е (Claudius Innocentius du Paquier) на права манапольнай вытворчасці фарфора ў імперыі на працягу 25 гадоў. Гэты перыяд вытворчасці аўстрыйскага фарфора стаў вядомым, як «перыяд дзю Пак'е».

Але мануфактура не здолела вытрымаць канкурэнцыі з іншымі еўрапейскімі фабрыкамі і ў 1863 годзе стратнае прадпрыемства было зачынена пастановай парламента.

Мануфактура зноў распачала працу ў 1923 годзе.

## Галерэя 

Файл:MKGPorzellanOrientale02.jpg|«Супніца з псеўдаарабскім дэкорам», Венская мануфактура Аўгартэн.
Файл:Porzellan Augarten Vienna 2007 009.jpg|
Файл:Grassi Familie des Erzherzog Leopold KGM HF351.jpg|«Сям'я эрцгерцага Леапольда», работа Антоніа Грасі.
Файл:Porzellan Augarten Vienna 2007 011.jpg|
Файл:Museo delle porcellane di Firenze, porcellane viennesi a cineserie, 1799, 01.JPG|Венскі фарфор у стылі шынуазры, 1799 год
Файл:Museo delle porcellane di Firenze, porcellane viennesi con finto legno e vedute.JPG|Фарфор з краявідам, Вена.
Файл:Museo delle porcellane di Firenze, porcellane viennesi a cineserie, 1799, 02.JPG|Фарфор у стылі шынуазры, Вена, 1799 год.

## Літаратура 
* Reinhard Engel, Marta Halpert: *Luxus aus Wien II.* Czernin Verlag, Wien 2002. ISBN 3-7076-0142-0
* Waltraud Neuwirth: *Die Wiener Porzellan- Manufaktur Augarten*. Jugend u. Volk, Wien (1996). ISBN 3-224-18867-7
* Waltraud Neuwirth: *Wiener Porzellan. Original, Kopie, Verfälschung, Fälschung*. Jugend u. Volk, Wien. (1996) ISBN 3-224-18867-7
* Waltraud Neuwirth: *Porzellan aus Wien. Von du Paquier zur Manufaktur im Augarten*. Jugend u. Volk, Wien (1992) ISBN 3-8113-6084-1
* Waltraud Neuwirth: *Wiener Porzellan. 1744—1864*. Neuwirth, Wien (1983). ISBN 3-900282-11-0
* Wilfried Seipel (Hg.): *Weißes Gold aus Europa*. Ausstellungskatalog, Kunsthistorisches Museum. Wien (1997). ISBN 3-900325-79-0
* Wilhelm Siemens: *Impulse&nbsp;— Europäische Porzellanmanufakturen als Wegbereiter internationaler Lebenskultur*. Zweckverband Dt. Porzellanmuseum, (1995). ISBN 3-927793-43-4

Катэгорыя:Ганчарства Аўстрыі
Катэгорыя:Кампаніі Аўстрыі
Катэгорыя:Фарфор
Катэгорыя:Культура Вены