open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ян Карлавіч Берзін

**Ян Карлавіч Берзін**, сапраўднае імя **Петэрсіс Янавіч Кюзіс** (; ) — адзін са стваральнікаў і кіраўнікоў савецкай ваеннай разведкі, армейскі камісар 2-га рангу (1937). 

## Біяграфія 
З 1905 года быў членам латышскай сацыял-дэмакратычнай партыі. Падчас першай расійскай рэвалюцыі знаходзіўся ў атрадах рабочай міліцыі ў Ліфляндскай губерні. У маі 1906 года паранены і арыштаваны. У 1907 годзе прысуджаны да 8 гадоў пазбаўлення волі, але з прычыны непаўналецця тэрмін скарочаны да 2 гадоў.

Пасля вёў рэвалюцыйную сацыялістычную прапаганду ў Рызе. У 1911 годзе зноў арыштаваны і асуджаны да высылкі на пасяленне ў Іркуцкую губерню, адкуль збег у 1914, здабыўшы фальшывыя дакументы на імя Берзіна. 

У часы Першай сусветнай вайны ўхіліўся ад прызыву, вёў падрыўную агітацыю сярод салдат Паўночна-Заходняга фронту. У 1916 годзе прыбыў у Петраград, стаў члам Выбаргскага і Петраградскага раённых камітэтаў бальшавікоў. У снежні 1917—сакавіку 1919 працаваў у НКУС РСФСР, займаў пасаду намесніка загадчыка аддзелам мясцовага кіравання, удзельнічаў у падаўленні Яраслаўскага паўстання 1918 года. У сакавіку—маі 1919 быў намеснікам наркама ўнутраных спраў Савецкай Латвіі. З мая 1919 года служыў у РСЧА. Кіраваў Асобым аддзелам 15-й арміі да лістапада 1920 года. Са снежня 1920 года быў у рэгістрацыйным упраўленні (папярэднік ГРУ СССР) Палявога штаба РВСР, з 1921 года намеснік яго начальніка. 

У 1922 годзе з разведвальнай мэтай наведаў Чэхаславакію, Германію і Францыю. З сакавіка 1924 па красавік 1935 займаў пасаду начальніка Разведупраўлення Штаба РСЧА. Актыўна супрацоўнічаў з Камінтэрнам. Стварыў шырокую агентурную сетку за мяжой, займаўся падрыхтоўкай да разгортвання партызанскай барацьбы на выпадак вайны.

У 1935—1936 гадах быў намеснікам камандуючага Асаблівай Чырванасцяжнай Далёкаўсходняй арміяй па палітчастцы. Далей, з верасня 1936 па май 1937, з’яўляўся галоўным ваенным саветнікам у Іспаніі. Пасля вяртання ў СССР займаў пасаду кіраўніка разведвальнага ўпраўлення Генштаба РСЧА (чэрвень—лістапад 1937). 

Арыштаваны ў 1937 годзе. Прысуджаны Ваеннай калегіяй Вярхоўнага суда да вышэйшай меры пакарання па абвінавачванні ва ўдзеле ў тэрарыстычнай дзейнасці. Рэабілітаваны ў 1956 годзе.

## Літаратура 
* М. Ю. Моруков. Берзин Ян Карлович // Большая российская энциклопедия.

Катэгорыя:Рэпрэсаваныя военачальнікіКатэгорыя:Савецкія ваенныя спецыялісты ў ІспанііКатэгорыя:БальшавікіКатэгорыя:Разведчыкі СССРКатэгорыя:Удзельнікі Грамадзянскай вайны ў РасііКатэгорыя:Рэвалюцыянеры Латвіі
Дыпластаматозы

**Дыпластаматозы** — група заразных глісных хвароб рыб, якія выклікаюцца лічынкамі смактуноў з сямейства .

## Апісанне 
Хвароба праяўляецца паразітычнай катарактай з запаленнем і памутненнем крышталіка, слепатой.

## Заражэнне 
Цэркарыі дыпластаматыд актыўна пранікаюць праз скуру, кішэчнік, рагавую абалонку вачэй і па крыві трапляюць у крышталік вачэй рыб (2-і прамежкавы гаспадар), дзе развіваюцца ў метацэркарыі.

## Распаўсюджанне 
Пашыраны ўсюды.

## Меры барацьбы 
Для прафілактыкі прымяняюць летаванне (асушэнне і прамарожванне) сажалак, каранцін рыбы, якую завозяць у гаспадаркі, падсадка ў сажалкі 2-гадовых карпаў, што знішчаюць малюскаў — першых прамежкавых гаспадароў дыпластаматыдаў.

## Гл. таксама 
* Постадыпластаматоз

## Крыніцы 
Катэгорыя:Паразітарныя захворванні
Катэгорыя:Дыпластаматыды
Катэгорыя:Трэматадозы
ФК Тэнэрыфэ

**«Тэнэры́фэ»** () — іспанскі футбольны клуб з горада Санта-Крус-дэ-Тэнэрыфэ, які выступае ў Сегундзе. Заснаваны ў 1912 годзе. Неаднаразовы чэмпіён і ўладальнік розных рэгіянальных трафеяў Канарскіх астравоў і адна з самых папулярных каманд архіпелага. Лепшымі перыядамі гісторыі клуба можна назваць сезон 1992/93, калі «Тэнэрыфэ» заняў 5-е месца ў Прымеры, дайшоў да паўфіналу Кубка Караля, што дазволіла яму ў сезоне 1993/94 дэбютаваць у Кубку УЕФА, і сезон 1996/97, калі. Тэнэрыфэ" ўдалося дайсці да паўфіналу Кубка УЕФА. Хатнія матчы праводзіць на стадыёне «Эліядора Радрыгес Лопес», які ўмяшчае каля 22 824 гледачоў.

## Зноскі 
Катэгорыя:Санта-Крус-дэ-Тэнэрыфэ
Катэгорыя:Футбольныя клубы Іспаніі
Тарпеданосец

**Тарпедано́сец** — баявы самалёт і малы быстраходны баявы карабель, узброены тарпедамі для паражэння ваенных караблёў і транспартных суднаў праціўніка.
 праекта 123К «Камсамолец»]]
)]]
Тарпеданосцы былі пашыраны ў марской авіяцыі многіх дзяржаў у 1930—1950-х гадах. Найбольш выкарыстоўваліся ў ходзе Другой сусветнай вайны. Самалёты-тарпеданосцы выкарыстоўваліся выкарыстоўваліся для скідвання не толькі тарпед, але і авіяцыйных бомбаў і марскіх мін. У СССР першы атрад мінна-тарпеднай авіяцыі быў сфарміраваны з бамбардзіроўшчыкаў ТБ-1 на Чарнаморскім флоце ў 1931 годзе. У пасляваенны перыяд у СССР на ўзбраенні Ваенна-марскіх флатоў стаялі самалёты Іл-28, Ту-14, Ту-16. З сярэдзіны 1950-х гадоў з развіццём авіяцыйных ракет тарпеданосцы паступова замяніліся ракетаносцамі. Авіяцыйныя тарпеды засталіся на ўзбраенні процілодачных лятальных апаратаў.

Караблі-тарпеданосцы ў ваенна-марскіх флатах і сілах многіх дзяржаў былі пашыраны з Першай сусветнай вайны да 1970-х гадоў. У СССР будаваліся да 1990-х гадоў, у тым ліку тарпедныя катары на падводных крылах і паветранай падушцы.

## Зноскі 
## Літаратура 
* 
* Тарпедано́сец // 
* 
* 

Катэгорыя:Ваенныя самалёты
Катэгорыя:Ваенныя караблі
ФК Альбасетэ

**«Альбасетэ»** () — іспанскі футбольны клуб з аднайменнага горада, у аднайменнай правінцыі, у аўтаномнай супольнасці Кастылія — Ла-Манча. Клуб заснаваны ў 1940 годзе, хатнія матчы праводзіць на стадыёне «Карлас Бельмонтэ», які ўмяшчае 17 300 гледачоў. Лепшыя гады клуба — 1990-я гады, калі ён быў сталым удзельнікам Прымеры. Лепшым дасягненнем «Альбасетэ» ў чэмпіянаце Іспаніі стала 7-е месца ў сезоне 1991/92. Апошні раз у вышэйшай іспанскай лізе клуб удзельнічаў у сезоне 2004/05.

У 2014 годзе клуб вярнуўся ў Сегунду, але праз два сезоны зноў панізіўся ў класе, бо скончыў сезон на 21-м месцы. Каманда зноў вярнулася ў Сегунду ў сезоне 2016/17, выйграўшы ў фінале плей-оф за павышэнне. Клуб скончыў сезон 2018/19 на чацвёртым месцы, але прайграў «Мальёрцы» ў плэй-оф за выхад у Ла Лігу і застаўся ў другім дывізіёне на сезон 2019/20.
Дварчаны (Латвія)

**Дварчаны** () — вёска ў Піедруйскай воласці Краслаўскага краю Латвіі. Знаходзіцца ў паўднёва-ўсходняй частцы воласці, за 10 км ад валаснога цэнтра Піедруя, за 34 км ад краявога цэнтра Краслава і за 300 км ад Рыгі.

Вёска размешчана на трасе V656, на беразе ракі Даўгава, на самай мяжы Беларусі.

Катэгорыя:Краслаўскі край
Бургдорф (Берн)

**Бургдорф** (, ) — горад і камуна ў Швейцарыі, знаходзіцца ў кантоне Берн, пры выхадзе з Эменскай даліны.

Да 2009 года быў цэнтрам акругі Бургдорф, з 2010 года ўваходзіць у акругу Эменталь. Насельніцтва - 16587 чалавек (на 31 снежня 2019 года). Афіцыйны код - 0404.

Катэгорыя:Камуны кантона Берн
Уолі Фанк

**Мэры Уолес «Уолі» Фанк** (; нар. ) — амерыканскі астранаўт, лётчыца і пасол добрай волі. Яна была першай жанчынай-следчым па бяспецы палётаў у Нацыянальным савеце па бяспецы на транспарце, першай жанчынай-інструктарам па палётах у Форт-Сіл, штат Аклахома, і першай жанчынай — інспектарам Федэральнага авіяцыйнага агенцтва, а таксама адным з удзельнікаў Mercury 13. На дадзены момант з’яўляецца найстарэйшай у гісторыі касманаўтыкі жанчынай-удзельніцай касмічнага палёту (адправілася ў космас ва ўзросце 82 гадоў).
## Крыніцы
Віёла Амерд

**Віёла Патрысія Амерд** (; нар. , Брыг, Вале, Швейцарыя) — швейцарскі палітык, з 2019 года член Федэральнай рады Швейцарыі, якая прадстаўляе да 31 снежня 2020 года Хрысціянска-дэмакратычную народную партыю Швейцарыі, яна была адной з арганізатараў новай швайцарскай партыі Цэнтр. Абраная віцэ-прэзідэнтам Швейцарыі на 2023 год. З 1 студзеня 2024 г. прэзідэнт краіны.

## Біяграфія 
У 1982 годзе скончыла ў родным горадзе Лацінскую гімназію. Пасля гэтага яна паступіла на аддзяленне юрыспрудэнцыі ў Фрыбурскі ўніверсітэт, які скончыла ў 1987 годзе. З 1991 года працавала ў Брызе юрыстам і натарыусам.

У 1992 годзе яна стала членам гарадской рады роднага горада. У 1996 годзе яна стала віцэ-прэзідэнтам, а ў 2000 годзе прэзідэнтам муніцыпалітэта Брыга. З 31 мая 2005 па 31 снежня 2018 года яна ўваходзіла ў ніжнюю палату парламента краіны Нацыянальны савет Швейцарыі. У пачатку снежня 2018 года Віёла была абраная ў Федэральны савет Швейцарыі ў сярэдзіне снежня яна атрымала прызначэнне на пасаду міністра абароны, грамадзянскай абароны і спорту. І стала першай жанчынай у краіне, якая ўзначаліла гэтае міністэрства. З’яўляецца першай жанчынай ад кантона Вале ў Федэральнай радзе. З 1 студзеня 2019 года прыступіла да выканання сваіх абавязкаў.

У канцы 2020 года ў Швейцарыі кіраўніцтва дзвюх партый Кансерватыўна-дэмакратычнай і Хрысціянска-дэмакратычнай народнай партыі прыняло рашэнне пра аб’яднанне. Так узнікла партыя Цэнтр. У гэтую партыю ўвайшла і Віёла Амерд і яна стала першым прадстаўніком гэтай партыі ў Федэральным савеце Швейцарыі. 1 студзеня 2023 г. яна змяніла Алена Берсэ (стаў прэзідэнтам Швейцарыі) на пасадзе віцэ-прэзідэнта краіны.

Была адной з сусветных лідараў, хто запатрабаваў у пачатку красавіка 2022 года, ад кіраўніка МАК адхіліць афіцыйных асоб Беларусі і РФ ад спаборніцтваў. Гэта адбылося пасля пачатку ўварвання Расіі ва Украіну. У сярэдзіне снежня 2023 г. парламент Швейцарыі абраў Віёлу Амерд прэзідэнтам краіны на наступны год. Прадстаўнік партыі Цэнтр упершыню ў гісторыі краіны стаў прэзідэнтам Швейцарыі з 1 студзеня 2024 года.

У пачатку сваёй кадэнцыі Амерд заявіла, што верагоднасць нападзення на Швейцарыю значна ўзрасла. Яна таксама пачала надаваць больш увагі праблемам войска і абароны краіны. На пасадзе прэзідэнта, у канцы лютага 2024 г. яна прапанавала ў Швейцарыі правесці мірны саміт па Украіне.
Уральскія пельмені

**Уральскія пельмені** () — забаўляльная гумарыстычная тэлевізійная праграма, транслюецца на СТС з 2009 года. Вытворчасцю шоу займаецца творчае аб’яднанне «Уральскія пяльмені». Шоў мае высокі рэйтынг тэлеглядзення.

## Гісторыя 
Творчае аб’яднанне «Уральскія пельмені» з’явілася ў 1993 годзе як каманда КВЗ. Гэта была адна з самых папулярных каманд КВЗ. У 2000 годзе яна стала чэмпіёнкай вышэйшай лігі КВЗ.

З кастрычніка 2009 года «Уральскія пяльмені» выпускаюць ўласнае аднайменнае гумарыстычнае шоў на канале СТС.

Творчае аб’яднанне ўдзельнічае і ў стварэнні іншых тэлепраектаў. У прыватнасці, у 2012 годзе калектыў выпусціў на канале СТС гумарыстычнае талент-шоу «Мясарупка». У 2017—2018 гадах некаторыя ўдзельнікі калектыву ўдзельнічалі ў гумарыстычным шоу «вясёлы вечар» на канале Расія-1. У 2023 годзе выйшаў сітком «Мама будзе супраць».

## Фармат 
Шоў «Уральскія пяльмені» складаецца ў асноўным з камічных сцэн (гумар на бытавыя і сацыяльныя тэмы, рэдка на палітыку). Гумарысты таксама выконваюць вясёлыя песні, паказваюць пародыі на вядомых асоб і тэлеперадачы, ладзяць інтэрактывы з гасцямі ў зале і імправізацыі.

Да 2016 года вядучым шоў быў Сяргей Нетиевский. З 2016 года праграму вядуць Максім Ярыца і Арцём Пушкін.

Сцэнары гумарыстычных нумароў пішуць як самі акцёры, так і сцэнарысты.

## Акцёры 
### Дзеючы 
* Дзмітрый Сакалоў — заснавальнік каманды
* Андрэй Ражкоў
* Дзмітрый Бракоткін
* Вячаслаў Мяснікоў
* Сяргей Ісаеў
* Максім Ярыца
* Сяргей Яршоў
* Аляксандр Папоў
* Сяргей Калугін
* Ілана Юр’ева
* Ксенія Корнева
* Арцём Пушкін
* Даніла Пяткоў
* Раман Постовалов

### Будучы 
* Сяргей Неціеўскі
* Сяргей Светлакоў
* Юлія Міхалкова
* Стэфанія-Мар’яна Гурская

## Прэмія 
* У 2013 годзе калектыў атрымаў прэстыжную міжнародную тэлевізійную прэмію «ТЭФІ-Садружнасць».
* ТЭФІ 2018 — у намінацыі «гумарыстычная праграма/шоу».
* ТЭФІ 2023 — у намінацыі «гумарыстычная праграма/шоу».

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт каманды
* Старонка шоў на афіцыйным сайце СТС
* На сайце Форбс
* IMDb

Катэгорыя:Тэлеперадачы Расіі
Катэгорыя:Тэлевізійныя гумарыстычныя праграмы
Галіна Пятроўна Жаровіна

**Галіна Пятроўна Жаровіна** (6 красавіка 1946, Усць-Зула, Пермская вобласць — 17 чэрвеня 2024) — беларускі архітэктар-рэстаўратар.

## Біяграфія 
Нарадзілася 6 красавіка 1946 года ў сяле Усць-Зула Пермскай вобласці. У 1974 годзе скончыла Беларускі політэхнічны інстытут. Працавала да 1988 года ў сістэме «Белрэстаўрацыя», дзе выканала шматлікія праекты па рэстаўрацыі помнікаў архітэктуры Мінска, Гродна, Чачэрска, Нясвіжа і інш. 

Пасля выкладала ў Мірскім дзяржаўным мастацкім ПТВ № 234 будаўніча-рэстаўрацыйных работ. У 1989 годзе арганізавала пры вучылішчы музей і тэатр-студыю «Мірская батлейка». У канцы года ўдзельнікі «Батлейкі» вырабілі першую скрынку з лялькамі - копію Магілёўскай батлейкі, арыгінал якой знаходзіцца ў адным з музеяў Санкт-Пецярбурга.  Разам са сваімі вучнямі паставіла спектаклі «Цар Ірад», «Ганна Радзівіл» і іншыя. Займалася гістарычная даследчай часткай па рэканструкцыі Мірскага замка.

Член Саюза архітэктараў Беларусі з 1981 года.

Памерла ўначы 17 чэрвеня 2024 года.

## Сям’я 
У шлюбе з беларускім мастацтвазнаўцам Валянцінам Калніным.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Рэстаўратары Беларусі
Фернанда Барон Арціс

**Ферна́нда Баро́н Арці́с** (; ) — іспанскі ваенны і дзяржаўны дзеяч, генерал-лейтэнант, удзельнік Рыфскай вайны і грамадзянскай вайны ў Іспаніі .

## Біяграфія 
Скончыў Кавалерыйскую акадэмію Вальядаліда. Служыў у Іспанскім Марока, дзе прымаў удзел у Рыфскай вайне. Даслужыўся да звання падпалкоўніка.

На пачатак грамадзянскай вайны камандаваў часцямі рэгуларэс у Мелільі. У ходзе путчу 1936 года падтрымаў паўстанцаў і захапіў аэрадрома Таўіма.

У Іспаніі на чале калоны вёў баі ў правінцыі Таледа, удзельнічаў у зняцці аблогі з Алькасара, потым ваяваў пад Мадрыдам каля ўніверсітэцкага гарадка і на Карунскай шашы. Заняў пасаду камандуючага 13-й дывізіяй, якая лічылася найбольш баяздольным фарміраваннем франкістаў.

У 1937 годзе адзначыўся ў бітве пры Хараме і Брунецкай аперацыі. У пачатку 1938 года, пасля зняцця аблогі Тэруэля, згуляў прыкметную ролю ў Арагонскім наступленні і баях за Лерыду. У наступным прымае ўдзел у бітве на Эбра і Каталонскай аперацыі.

Пасля вайны, у жніўні 1939 года, быў прызначаны намеснікам міністра авіяцыі. У маі 1940 года знаходзіўся ў нацысцкай Германіі, дзе вёў перамовы з Германам Герынгам адносна адмовы Іспаніі ўдзельнічаць у Другой сусветнай вайне. Пазней стаў адным з генералаў, якія імкнуліся дамагчыся аднаўлення манархіі. Складаўся ў прабрытанскай фракцыі, дамогшыся адстаўкі германафіла Серана Суньера.

Прызначаны ваенным губернатарам Кампа-дэ-Гібралтар. У 1945 годзе заняў пасаду намесніка генеральнага сакратара Міністэрства арміі. У перыяд з 24 сакавіка 1950 года па 31 кастрычніка 1952 года кіраваў Цэнтральным генеральным штабам арміі. З 1945 года быў павераным у картэсах па прамым прызначэнні кіраўніка дзяржавы. Апошнім прызначэннем стала пасада старшыні Вышэйшага савета ваеннай юстыцыі ў 1952 годзе.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Удзельнікі грамадзянскай вайны ў Іспаніі (франкісты)
Катэгорыя:Генерал-лейтэнанты
Катэгорыя:Генералы Іспаніі
Усць-Зула

**Усць-Зула** () — сяло ў Юрлінскім раёне Пермскага краю Расіі на правым беразе р. Зула, правым прытоку р. Лопва, за 16 км ад с. Юрла. Адміністрацыйны цэнтр Усць-Зулінскага сельскага паселішча. З поўначы да сяла прымыкаюць вёскі Дзямідава і Пясцерава, з поўдня вёска Букрэева. Агульнае насельніцтва, уключаючы суседнія вёскі, — 339 чалавек (2021).

## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Галіна Пятроўна Жаровіна, беларускі архітэктар-рэстаўратар

Катэгорыя:Населеныя пункты Пермскага края
Гомельскі радыёзавод

**Гомельскі радыёзавод** (да 1975 г. завод металаканструкцый «Прамень») — буйное прамысловае прадпрыемства з шырокімі тэхналагічнымі мажлівасцямі вырабу з мэталу, пластмасы і дрэва. У савецкі час прадпрыемства выпускала прылады касмічнай сувязі і мела больш за 7 тыс. супрацоўнікаў. На 2010 год большасць вырабаў паставіла за мяжу.

12 мая 2023 года Украіна ўвяла санкцыі супраць завода. У жніўні таго ж года да санкцый супраць Гомельскага радыёзаводу далучылася Вялікабрытанія.

## Вырабы 
* Рамонт радыёлакацыйнай тэхнікі, выраб зборна-разборных мачтаў тыпу «Унжа»
* Сельгастэхніка: перасоўныя дажджавальныя машыны і вадаводы для іх, дажджавальныя машыны кругавога тыпу, выдаляльнік бацьвіння (з гародніны: цыбуля, морква), транспарцёр для ўборкі гародніны (прыстасаваны для капусты), прычэп трактарны ПТС-4,5, у тым ліку з падвойнымі бартамі
* Абсталяванне для ўстановаў грамадскага харчавання: пліта электрычная прамысловая, шафа для смажання, мясарубка электрычная
* Электрапліткі 1- і 2-х канфоркавыя
* Камплект пячной фурнітуры: каласнік, веснічка топачная, веснічка паддувала, пліта 2-х канфоркавая
* Устаноўкі водаачышчальныя прадукцыйнасцю ад 100 да 800 м³ у суткі (ачыстка вады ад жалеза для мястэчак).
* Мэбля драўляная, шкляная, і фурнітура для яе.
* Вырабы з пластмасы (змацоўкі, посуд, заціскі для фіранак).
* Шампуры.
* Паслугі па вытворчасці металавырабаў, у тым ліку буйнагабарытных металаканструкцый, гальванапакрыццю, радыёмантажнай, штамповачнай, зборачнай вытворчасці па замове.
* Асфальтабетонныя заводы.
* Вытворчасць пластмасавых вырабаў па замове.

## Крыніцы 
Катэгорыя:З’явіліся ў 1969 годзе
Катэгорыя:Кампаніі Беларусі
Катэгорыя:Прадпрыемствы Гомеля
Другі дывізіён Іспаніі па футболе

**Сегу́нда Дэвісьён** (), афіцыйна вядомы як **Ла Ліга 2** (ісп.: La Liga 2) і стылізаваны пад Ла Ліга Hypermotion па прычынах спонсарства — другая па значнасці футбольная ліга Іспаніі, найнізкая з двух іспанскіх прафесійных футбольных ліг. Розыгрыш турніру праводзіцца з 1929 года.

## Гісторыя 
Ліга створана ў 1929 годзе Каралеўскай іспанскай футбольнай федэрацыяй (ісп.: Real Federación Española de Futbol, ​​RFEF), з 1984 года турнір праходзіць пад эгідай Прафесійнай футбольнай лігі (ісп.: Liga de Fútbol Profesional, LFP). Зараз у турніры бяруць удзел 22 клубы.

Са жніўня 2006 года па чэрвень 2008 года ліга называлася Liga BBVA па спонсарскай назве банкаўскай кампаніі BBVA. З чэрвеня 2008 года назва зменена на Liga Adelante, пасля таго як BBVA перайшла на спансаванне Прыклады, якая атрымала назву Liga BBVA. У 2016 годзе іншая банкаўская група, Banco Santander, узяла на сябе спонсарства абедзвюх вышэйшых ліг краіны, пасля чаго Сегунда Дывізіён быў перайменаваны ў La Liga.

Катэгорыя:Футбол у Іспаніі
Альмерыя (значэнні)

* Альмерыя — горад у Іспаніі
* Альмерыя (аэрапорт)
* Альмерыя (правінцыя)

## Астраномія 
* (5879) Альмерыя — астэроід

## Спорт 
* ФК Альмерыя
Люй Люлян

**Люй Люлян** ( ; 1629 &#x2013; 3 кастрычніка 1683) — ханьскі кітайскі паэт і пісьменнік з павета  правінцыі Чжэцзян. Нарадзіўся пры дынастыі Мін, але памёр пры маньчжурскай дынастыі Цын.

## Кар’ера 
У 1647 годзе адзін з яго пляменнікаў быў пакараны за антыцынскую дзейнасць. Люй Люлян прымаў актыўны ўдзел у антыманьчжурскім ваенным руху, які падняўся пасля падзення Мін у 1644 годзе. Пасля правалу лаялістычнага руху Мін ён стаў пустэльнікам і лекарам. Люй Люлян адмовіўся служыць новай дынастыі, нягледзячы на частыя просьбы, таму што сцвярджаў, што захаванне розніцы паміж  і варварамі важней, чым павага да праведнай сувязі паміж міністрам і суверэнам.

Люй Люлян напісаў знакаміты верш . «Лёгкі ветрык, якім бы далікатным ён ні быў, не дзьме на мяне; яркі месяц не перастае асвятляць нас». (清風雖細難吹我，明月何嘗不照人?) У гэтым вершы «лёгкі ветрык» (*qing feng* 清風) змяшчае іерогліф «Цын» (як у дынастыі), а «яркі месяц» (*ming yue* 明月) сімвал для «Мін». Ён таксама напісаў шмат .

Люй Люлян таксама з’яўляецца адным з найбольш вядомых прыкладаў  ў кітайскай гісторыі. Пасля смерці Люляна чыноўнік па імені  быў натхнёны яго антыцынскімі творамі на спробу зрынуць імператара Юнчжэна. У выніку ў 1733 годзе труп Люляна і аднаго з яго сыноў былі эксгумаваны і знявечаны, іншы сын быў пакараны смерцю, яго ўнукі былі сасланы, а сваячкі адпраўлены ў рабства, а ўсе яго творы былі забароненыя. Падобным чынам паступілі і з двума яго паслядоўнікамі.

Люй Люлян з’яўляецца персанажам уся-рамана  «».

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Працы Люй Люляна ў Chinese Text Project

Катэгорыя:Паэты Кітая
Катэгорыя:Пісьменнікі Кітая
ФК Альмерыя

**«Альмерыя»** () — іспанскі футбольны клуб з аднайменнага горада, у аднайменнай правінцыі ў аўтаномнай супольнасці Андалусія.

## Гісторыя 
Папярэднікам клуба з’яўляецца футбольны клуб «Агрупасьён Дэпартыва Альмерыя» (ісп.: Agrupación Deportiva Almería), які быў заснаваны ў 1971 годзе. Шэраг спартовых няўдач і фінансавыя праблемы прывялі да таго, што ў 1982 году клуб быў расфармаваны. Праз сем гадоў (у 1989 годзе) быў заснаваны Футбольны клуб Альмерыя (ісп.: Almeria Club de Fútbol). У 2001 годзе адбылося аб’яднанне з клубам «Полідэпартыва Альмерыя» (ісп.: Polideportivo Almeria) і назва набыла сучаснае гучанне — Альмерыя (ісп.: Unión Deportiva Almería).

Асноўны стадыён клуба — «Хуэгас Медытэранеас» (ісп.: Estadio del Mediterráneo), умяшчальнасцю 25 000 гледачоў. Стадыён быў пабудаваны ў 2005 годзе спецыяльна да 15-ці Міжземнаморскіх гульняў, у рамках гэтага мерапрыемства на стадыёне прайшлі розныя спартыўныя спаборніцтвы, а таксама цырымоніі адкрыцця і закрыцця.
ФК Кадыс

**«Кадыс»** () — іспанскі прафесійны футбольны клуб з аднайменнага горада, у правінцыі Кадыс, у аўтаномнай супольнасці Андалусія. Клуб заснаваны ў 1910 годзе, гасцей прымае на стадыёне «Нуэва Мірандылья». Лепшым перыядам у гісторыі клуба былі 1980-я - 1990-я гады, калі ён быў пастаянным удзельнікам Прымеры. Лепшым вынікам з'яўляецца 12-е месца ў сезонах 1987/88 і 2020/21.
Кадыс (значэнні)

**Кадыс**:

## Тапонім 
### ЗША 
* Кадыс (Індыяна)
* Кадыс (Кентукі)

### Іспанія 
* Кадыс
* Кадыс (правінцыя)

## Спорт 
* ФК Кадыс
Кадыс (Індыяна)

**Кадыс** — горад на ўсходзе штата Індыяна, ЗША. Знаходзіцца ў акрузе Генры, таўншып Харысан. Насельніцтва горада — 150 чалавек (перапіс 2010). Заснаваны ў 1836 годзе, першым землеўладальнікам быў Дэвід Пікерынг.

Катэгорыя:Гарады Індыяны
ФК Лас-Пальмас

**«Лас-Пальмас»** () — іспанскі прафесійны футбольны клуб з горада Лас-Пальмас-дэ-Гран-Канарыя.

## Гісторыя 
Заснаваны 22 жніўня 1949 года шляхам аб’яднання пяці мясцовых каманд (эмблемы якіх намаляваны на цяперашняй эмблеме «Лас-Пальмаса»). У 1951 годзе ўпершыню прабіўся ў лігу Прымера, але ўжо праз год выбыў назад у Сегунду. У 1954 вярнуўся ў вышэйшую лігу, але ўжо праз шэсць гадоў зноў выбыў у Сегунду, заняўшы апошняе месца ў Ла Лізе і двойчы разгромна прайграўшы лідару чэмпіянату, «Барселоне», па 0:8. У сезоне 1968/69 клуб стаў сярэбраным прызёрам чэмпіянату краіны, у сезоне 1967/68 — бронзавым прызёрам іспанскага чэмпіянату. Таксама 4 разы «Лас-Пальмас» станавіўся чэмпіёнам Сегунды: у 1953/54, 1963/64, 1984/85 і 1999/00. У сезоне 1977/78 клуб выйшаў у фінал Кубка Іспаніі. У Кубку Кірмашоў 1969/70 прайграў у першым раундзе. Дайшоў да трэцяга раунда Кубка УЕФА 1972/73 і да другога раунда Кубка УЕФА 1977/78. У 2004—2006 гадах выступаў у Сегундзе Б. Па выніках сезона 2014/2015 вярнуўся ў Прыкладу. Увогуле правёў 31 сезон у Прымеры. У сезоне 2017/2018 заняў 19 месца і зноў вярнуўся ў Сегунду.
Лас-Пальмас (значэнні)

* Лас-Пальмас-дэ-Гран-Канарыя
* Лас-Пальмас (правінцыя)
* ФК Лас-Пальмас
Трагедыя на хаджы 2024 года

У чэрвені 2024 года ў святы для мусульман горад Мека (Саудаўская Аравія) накіравалася прыкладна 1,8 млн пілігрымаў, у тым ліку 1,6 млн замежнікаў, якія прымалі ўдзел у хаджы — штогадовым паломніцтве да Каабы.

У момант паломніцтва тэмепатура ў горадзе перавышала . Пачынаючы з 16 чэрвеня фіксаваліся шматлікія смерці з-за моцнай спякоты і спадарожных фактараў. На 23 чэрвеня колькасць загінулых — 1301 чалавек.

У МЗС Егіпта заявілі, што вялікая колькасць паломнікаў прыбылі ў Саудаўскую Аравію без рэгістрацыі, бо не маглі дазволіць сабе аплаціць афіцыйныя працэдуры. Гэта магло стаць прычынай вялікай колькасці загінулых, бо нелегальныя пілігрымы не мелі доступу да памяшканняў з кандыцыянерам або афіцыйных харчовых або водных станцый. Тым самым яны пакутавалі ад абязводжвання і ўздзеяння моцнай спякоты. Акрамя таго, паводле егіпецкіх дыпламатаў, масавы наплыў незарэгістраваных паломнікаў, верагодна, перапоўніў існуючыя аб’екты на пілігрымскіх маршрутах, што прывяло да праблем у размеркаванні ежы, вады і медыцынскіх паслуг.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Катастрофы 2024 года
Катэгорыя:Чэрвень 2024 года
Катэгорыя:Гісторыя Саудаўскай Аравіі
Катэгорыя:Хадж
ФК Луга

**«Луга»** () — іспанскі футбольны клуб з аднайменнага горада, які выступае ў Сегундзе. Заснаваны ў 1953 годзе. Хатнія матчы праводзіць на стадыёне «Анксо Каро», які ўмяшчае 8168 гледачоў. У Прымеры «Луга» ніколі не выступаў.

## Дасягненні 
* Пераможца Сегунды Б: 2010/11
* Пераможца Тэрсеры (4): 1961/62, 1977/78, 1980/81, 1985/86

## Сезоны па дывізіёнах 
* Сегунда — 8 сезонаў.
* Сегунда Б — 23 сезона.
* Тэрсера — 34 сезоны.
* Рэгіянальная ліга — 1 сезон.

Катэгорыя:Футбольныя клубы Іспаніі
Фрэнсіс

**Фрэнсіс** — імя, прозвішча, псеўданім.

## Прозвішча і псеўданім 
* Дэвід Роўленд Фрэнсіс — амерыканскі дыпламат
* Коні Фрэнсіс — амерыканская спявачка
* Філіс Фрэнсіс — амерыканская лёгкаатлетка
Дыскакатэліды

**Дыскакатэліды** (*Discocotylidae*) — сямейства плоскіх чарвей атраду .

## Апісанне 
Цела даўжынёй 6 — 9 мм ланцэтападобнае, сплюшчанае. На пярэднім канцы мае 2 прысоскі, на заднім прымацавальны дыск з 4 парамі клапанаў і парай кручкоў пасярэдзіне. Жывуць паасобку або зрастаюцца парамі. Гермафрадыты.

## Жыццёвы цыкл 
З яец развіваюцца ўкрытыя раснічастым эпітэліем лічынкі, якія свабодна плаваюць у вадзе, затым прымацоўваюцца да шчэлепаў і ў скуры рыб, дзе ператвараюцца ў палаваспелых паразітаў.

## Распаўсюджанне 
Маюць касмапалітычнае распаўсюджанне.

## Роды 
У сямейства ўключаюць наступныя роды:

*  Dillon & Hargis, 1965
*  Van Beneden & Hesse, 1863
*  Price, 1936
*  Diesing, 1850
*  Amato, 1994
*  Yamaguti, 1965

## Значэнне 
Некаторыя віды з’яўляюцца паразітамі рыб, выклікаюць дыскакатэлёз. Шкодзяць рыбагадоўлі.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Сямействы плоскіх чарвей
Катэгорыя:Смактуны-мнагавуснікі
Коні Фрэнсіс

**Коні Фрэнсіс** (; сапраўднае імя — *Канчэта Роза Марыя Франканера*, ) — амерыканская спявачка італьянскага паходжання, паводле Allmusic — «прататып поп-спявачкі сучаснага ўзору, дагэтуль якая сапернічае з Мадоннай за званне самай паспяховай поп-выканаўцы ўсіх часоў».

## Кар’ера 
Сусветнымі хітамі станавіліся песні Коні Фрэнсіс «Who’s Sorry Now?», «Lipstick on Your Collar», «Where the Boys Are», «Stupid Cupid». Тры яе сінглы — «Everybody’s Somebody’s Fool», «My Heart Has a Mind of Its Own» і «Don’t Break the Heart That Loves You» — узнімаліся на вяршыню Billboard Hot 100. У яе дыскаграфіі — больш за семдзесят альбомаў.

## Дыскрафія 
* 1961 / 1959 — «Songs to a Swinging Band»
* 1959 — «Among my Souvenirs»
* 1959 — «Christmas in My Heart»
* 1961 — «Sings Jewish Favorites»
* 1968—1969 — «Connie & Clyde (1968) — The Wedding Cake (1969)»
* 1977 — «20 All Time Greats»
* 1986 — «Sentimental Favorites»
* 1987 — «The Very Best Of (Vol.2)»
* 1988 — «Christmas In My Heart»
* 1990 — «24 Greatest Hits»
* 1990 — «Country & Western Hits»
* 1991 — «The Very Best Of»
* 1992 — «Party Power»
* 1993 — «Christmas with…»
* 1996 — «Kissin, Twistin, Goin Where The Boys Are (5CD)»
* 1996 — «Rockin' & Boppin Favorites»
* 1998 — «The Italian Collection (2 CD)»
* 1998 — «The Christmas Album»
* 2005 — «Gold»
* 2006 — «Connie Francis»
* 2008 — «Rock And Roll Legends»

## Зноскі
Enneacanthus

**Enneacanthus** — род прэснаводных рыб сямейства  атраду акунепадобных. Тыпавым відам з’яўляецца .

Віды роду, усе з якіх вырастаюць да максімальнай агульнай даўжыні каля 10 см, з’яўляюцца карэннымі жыхарамі прэснаводных азёр, сажалак і эстуарыяў уздоўж узбярэжжа Атлантыкі і Мексіканскага заліва ЗША.

Усе тры віды ўтрымліваюцца аматарамі ў якасці акварыўмных рыбак.

## Этымалогія 
Радавая назва *Enneacanthus* паходзіць ад грэчаскіх слоў εννέα (дзевяць) і άκανθα (шып).

## Віды 
У цяперашні час прызнаныя віды гэтага роду:

## Крыніцы 
Катэгорыя:Акунепадобныя
Дыскападобны акунь

**Дыскападобны акунь** (*Enneacanthus chaetodon*) — від прэснаводных рыб сямейства . Жывуць у Злучаных Штатах ад Нью-Джэрсі да цэнтральнай Фларыды. Адметная відавая рыса — чорныя вертыкальныя палоскі па абодвух баках цела.

## Назва 
Родавая назва паходзіць ад грэчаскіх слоў *ennea*, што азначае «дзевяць разоў», і *acanthi*, што азначае «шып».

## Апісанне 
Невялікая рыба: максімальная даўжыня цела — 10 см, сярэдняя — каля 6 сантыметраў. Сярэдняя працягласць жыцця 3-4 гады. Вельмі сціснутае цела з невялікім ротам, з вялікай ніжняй сківіцай, высунутай уверх. Шчылепнае вечка мае чорную пляму, а спінны (верхні), анальны (задні/ніжні) і хваставы плаўнікі чорна-пярэстыя. Спінны плаўнік стаіць вертыкальна з 10 шыпамі, а хваставы плаўнік крыху закруглены. Афарбоўка цела ў асноўным бліскуча-серабрыстая з жоўтымі плямамі. Таксама маюцца шэсць чорных вертыкальных ліній з кожнага боку, пачынаючы з першай лініі, якая праходзіць праз вока, і яшчэ пяць вертыкальных ліній да хваставога плаўніка.

Палавы дымарфізм. Як правіла, самцы больш цяжкія і маляўнічыя, чым самкі.

Гадуецца як акварыумная рыба ў акварыумах з грунтам з дробнага пяску, укрыццямі з раслін і камення.

Від знаходзіцца ў крытычнай небяспецы і ўразлівы на большай частцы свайго арэалу ўздоўж Атлантыкі. Некаторыя з прычын яго заняпаду — высыханне сажалак і балот, а таксама забруджванне вады пестыцыдамі. Акрамя таго, выманне прадстаўнікоў віду ў акварыумы ўяўляе пагрозу для іх папуляцыі ў Вірджыніі.

## Асаблівасці біялогіі 
Прадстаўнікі віду мясаедныя жывёлы. Пераважная крыніца ежы — лічынкі мошак. Таксама дыскападобныя акуні спажываюць шырокі спектр зоапланктону, водных насякомых і ракападобных.

Мірная, прыязная рыба, якая любіць гуртавацца з іншымі прадстаўнікамі свайго віду. Агрэсіўныя і тэрытарыяльныя падчас нерасту.

Самец віду будуе гняздо, звычайна сярод раслін. Самкі адкладаюць ікру ў гняздо, а потым самцы іх адганяюць. Як і іншыя прадстаўнікі роду, самцы ахоўваюць ікру да вылуплення, а часам, магчыма, на працягу тыдня пасля, пакуль маляўкі не пачнуць свабодна плаваць.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Акунепадобныя
Катэгорыя:Акварыумныя рыбы
Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1855 годзе
Франсуаза Ардзі

**Франсуаза Мадлен Ардзі** (; ,  — , ) — французская спявачка, актрыса. Ардзі — знакавая фігура ў галіне моды і музыкі, асабліва ў франкамоўных краінах.

## Біяграфія 
У 1963 годзе яна прадстаўляла Манака на конкурсе песні Еўрабачанне з песняй «L’amour s’en va» і заняла пятае месца. У тым жа годзе ўдастоілася ўзнагарод Акадэміі Шарля-Кро і французскага тэлебачання. Апроч роднай мовы, выконвала песні на англійскай, іспанскай, італьянскай і нямецкай мовах.

Доўгі час была «тварам» дамоў моды «Пако Рабан», «Іў Сен-Ларан», «Курэж» і адным з галоўных эталонаў прыгажосці 1960-х гадоў. Пасля паспяховай ролі ў фільме «Вялікі прыз» падпісала кантракт з гуказапісвальнай кампаніяй Warner Bros.

У 1974 годзе вядомы астролаг Жан-П’ер Нікаля прапанаваў ёй працаваць сумесна з ім, і яна стала экспертам-астролагам, вяла на ​​"Радыё Монтэ-Карла" на працягу васьмі гадоў перадачы на ​​астралагічныя тэмы.

У 1981 годзе выйшла замуж за свайго даўняга партнёра Жака Дзютрона. Іх сын, Тама Дзютрон (нар. у 1973 годзе), пайшоў па слядах бацькоў і стаў музыкантам.

У 1988 годзе аб’явіла пра спыненне кар’еры спявачкі, аднак праз пяць гадоў зноў пачала працаваць, запісаўшы альбом «Le Danger», выдадзены ў 1996 годзе.

З 2000 па 2012 год запісала пяць сольных альбомаў, сярод іх — альбом дуэтаў з вядомымі французскімі выканаўцамі ў 2006 годзе.

У 2006 годзе ўзнагароджана Вялікім медалём французскага шансона, заснаванага Французскай акадэміяй.

Катэгорыя:Спевакі і спявачкі Францыі
Захоп закладнікаў у СІЗА Растова-на-Доне

**Захоп закладнікаў у СІЗА ў Растове-на-Доне** ісламскімі тэрарыстамі, якія дзейнічалі ад імя «Ісламскай дзяржавы», адбыўся раніцай 16 чэрвеня 2024 года. Для вызвалення закладнікаў спецназ правёў штурм СІЗА, падчас якога тэрарысты былі ліквідаваныя.

## Ход падзей 
Па даных Telegram-канала «SHOT», у тры гадзіны ночы шасцёра зняволеных здзейснілі ўцёкі са сваіх камер. Яны выбілі аконныя рашоткі, спусціліся па канаце з 3-га і 4-га паверхаў, адзін з іх упаў і зламаў руку. Пасля выхаду з камер яны адседзеліся на тэрыторыі СІЗА, а затым згрупаваліся і, узброіўшыся заточкамі, нажамі і гумовымі дубінкамі, захапілі малодшага інспектара Віктара Канчакова.

Першыя паведамленні аб захопе закладнікаў былі апублікаваныя ў Telegram-канале «Baza». Пазней гэтая інфармацыя пацвердзілася. Увесь асабісты склад МУС, Расгвардыі і АМАПа быў узняты па трывозе. Са зняволенымі пачаты перамовы, падчас якіх быў узяты ў закладнікі начальнік аператыўнага ўпраўлення ФСВП Растоўскай вобласці Аляксандр Богма. Захопнікі запатрабавалі даць ім аўтамабіль, зброю і свабодны выезд з СІЗА. Яны запісалі некалькі відэа, на якіх сцвярджалі, што ўваходзяць у групоўку «Ісламская дзяржава». У 10 гадзін раніцы ў СМІ з’явілася інфармацыя, што зняволеныя спрабуюць пранікнуць да сховішча, дзе знаходзіцца баявая зброя супрацоўнікаў. Неўзабаве ўваходы і выхады на ўчастак, захоплены тэрарыстамі, блакаваныя. У 11 гадзін раніцы спецназ ФСВП пачаў штурм СІЗА. Закладнікі былі вызваленыя, а злачынцы ліквідаваныя.

## Расследаванне 
Была ўзбуджаная крымінальная справа па артыкуле 206 КК РФ «Захоп закладніка». Паводле інфармацыі «SHOT», ФСВП правядзе праверку пасля захопу.

Кіраўнік камітэта Дзярждумы РФ па інфармацыйнай палітыцы Аляксандр Хінштэйн заявіў, што за гэты інцыдэнт «многім давядзецца адказаць пагонамі».

## Гл. таксама 
* Напады ў Дзербенце і Махачкале (2024)
* Захоп закладнікаў у ПК-19 у Суравікіна

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Заложники в СИЗО Ростова: вопросы, на которые пока нет ответов
* Силовики пришли с обысками в ростовское СИЗО, где захватили заложников

Катэгорыя:Падзеі 16 чэрвеня
Катэгорыя:Захопы закладнікаў
Катэгорыя:Тэрарыстычныя акты, здзейсненыя ў Расіі
Катэгорыя:Тэрарыстычныя акты Ісламскай дзяржавы
Катэгорыя:Чэрвень 2024 года
Катэгорыя:2024 год у Расіі
Катэгорыя:Тэрарыстычныя акты 2024 года
Centrarchinae

**Centralchinae** — падсямейства прэснаводных прамянёпёрых рыб, адно з трох падсямействаў сямейства .

## Роды 
Наступныя тры роды ўключаюцца ў падсямейства Centralarchinae:

*  Rafinesque, 1820
*  Gill, 1861
*  Cuvier, 1829
*  Gill, 1864
*  Rafinesque, 1818

## Крыніцы 
Катэгорыя:Акунепадобныя
Centrarchidae

**Centrarchidae** — сямейства прамянёвапёрых рыб з атраду . Налічваюць каля 45 відаў, якія аб’ядноўваюцца ў 9 родаў. Распаўсюджаныя ў прэсных водах Паўночнай Амерыкі.

## Апісанне 
Прадстаўнікі сямейства маюць высокае, пляскатае з бакоў цела даўжынёй ў дарослым стане 10-30 см. Спінны плаўнік мае 3-13 калючыя прамяні ў пярэдняй частцы, анальны ад 3 да 9. Рот з паўавальным выманнем. Дарослыя рыбы вядуць драпежны спосаб жыцця, спажываючы любую суразмерную жывёльную ежу, у першую чаргу малявак, насякомых і апалонікаў. Палавой сталасці дасягаюць у 10-25 месяцаў.

## Класіфікацыя 
* Род 
** 
* Род 
** 
** 
** 
** 
* Род 
** 
* Род 
** 
* Род 
** 
** 
** 
* Род 
** 
** 
** 
** , раней (*Chaenobryttus gulosus*)
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
* Род 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
* Род 
** 
** 

## Крыніцы 
Катэгорыя:Рыбы Паўночнай Амерыкі
Катэгорыя:Акунепадобныя
Дыфілабатрыёз

**Дыфілабатрыёз** () — паразітарнае захворванне жывёл, радзей чалавека, якое выклікаецца  і блізкімі да яго відамі роду .

## Этыялогія 
Захворванне выклікаюць стужачныя чэрві роду .

## Эпідэміялогія 
Пашыраны ўсюды. Ачагі дыфілабатрыёзу адзначаны па берагах азёр і рэк, паколькі ў цыкле развіцця ўзбуджальнікаў ролю прамежкавых гаспадароў выконваюць рачкі, рыбы, амфібіі і рэптыліі. Захворванне зарэгістравана ў асноўным у Фінляндыі, Францыі, Сібіры і вакол Вялікіх азёр Паўночнай Амерыкі. У цяперашні час пра яго спарадычна паведамляюць у Польшчы. У Японіі адбываецца заражэнне роднасным відам .

## Заражэнне 
Жывёлы і чалавек заражаюцца пры ўжыванні недастаткова праваранай і прасоленай рыбы. У жывёл на дыфілабатрыёз хварэюць сабакі, лісы, пясцы, свінні і іншыя. Дыягнастычнае значэнне маюць і выяўленыя ў фекаліях праглатыды паразіта.

## Лячэнне 
Для лячэння праводзіцца дэгельмінтызацыя. Прэпаратам выбару з’яўляецца празіквантэл у разавай дозе 5-10 мг&nbsp;мг/кг масы цела пераральна, таксама магчымы ніклазамід (2 г пераральна *за* раз у два прыёмы з інтэрвалам у гадзіну).

## Прафілактыка 
Для прафілактыкі забараняецца скормліваць сырую рыбу жывёле. Таксама прымяняецца санітарна-ветэрынарная ахова вадаёмаў, санітарна-гельмінталагічная экспертыза рыбы і рыбных прадуктаў.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Цэстадозы
Катэгорыя:Стужачныя чэрві
Шарль Трэнэ

**Шарль Трэнэ** (; ,  — , Крэтэй) — французскі спявак і аўтар песень. Яго візітнай карткай была песня La Mer (1943).

## Біяграфія 
Шарль Трэнэ нарадзіўся 18 мая 1913 года ў правансальскім горадзе Нарбона, на поўдні Францыі. З дзяцінства захапляўся музыкай.

З 1933 па 1936 гады выступаў на эстрадзе ў дуэце са швейцарскім піяністам Джоні Хесам. Дуэт запісаў 18 дыскаў на студыі «Pathé». У 1936 годзе Шарля прызвалі на ваенную службу. Вярнуўшыся з яе ў 1937 годзе, пачаў выступаць сола.

Пасля вайны Трэнэ на некалькі гадоў з’ехаў працаваць у ЗША. Увосень 1951 года Трэнэ вярнуўся ў Парыж.

Спявак памёр 19 лютага 2001 года ў парыжскім прыгарадзе Крэтэй, паспеўшы за год да смерці заспець адкрыццё ўласнага дома-музея ў роднай Нарбоне, на авеню Шарля Трэнэ.
Дыфілабатрыіды

**Дыфілабатрыіды** (*Diphyllobothriidae*) — сямейства стужачных чарвякоў атраду .

## Апісанне 
Цела даўжынёй 14 мм — 10 м, шырынёй 1,5 см, стужкападобнае, складаецца з некалькіх тысяч членікаў. Пярэдні канец звужаны, на галоўцы 2 прысмоктвальныя ботрыі. У кожным членіку размешчаны матка, семяннікі і яечнік. Развіццё з удзелам прамежкавых (ракападобныя) і дадатковых (рыбы, амфібіі і паўзуны) гаспадароў. Працягласць жыцця да 1,5 года.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Стужачныя чэрві
Катэгорыя:Сямействы плоскіх чарвей
Альфрэд Тарскі

**Альфрэд Та́рскі** (;  — ) — польска-амерыканскі матэматык, логік, адзін з заснавальнікаў лагічнай семантыкі. Прафесар, член-карэспандэнт Брытанскай акадэміі (1966).

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў Варшаве. У 1924 годзе скончыў Варшаўскі ўніверсітэт. З 1926 года займаў у ім пасаду дацэнта. З 1939 года ў эміграцыі ў ЗША. З 1942 года працаваў у Гарвардскім універсітэце. Працаваў у Інстытуце вышэйшых даследаванняў у Прынстане. З 1946 года Альфрэд Тарскі прафесар Каліфарнійскага ўніверсітэта ў Берклі.

Займаў пасаду прэзідэнта Міжнароднага саюза гісторыі і філасофіі навукі, прэзідэнтам Асацыяцыі сімвалічнай логікі, членам Нідэрландскай каралеўскай акадэміі навук і мастацтваў.

## Навуковая дзейнасць 
Альфрэд Тарскі лічыў логіку асновай ўсіх навук, галоўная задача якой — вызначэнне дакладнага сэнсу тэрмінаў і выяўленне агульных заканамернасцей. Зрабіў значны ўклад у распрацоўку алгарытмічных метадаў вылічэння прэдыкатаў, тэорый мностваў, мадэлей, матэматычную логіку і логіку выказванняў. Аўтар прац па метадалогіі дэдуктыўных навук. Працы Альфрэда Тарскага па семантыцы і металогіцы аказалі ўплыў на развіццё семіётыкі і паслужылі ўзорам выкарыстання фармальных метадаў пры аналізе змястоўных тэорый і праблем.

## Зноскі 
## Літаратура 
* 
* 
* 
* , ISBN 978-2-244-01119-7 (т. 4)
 

Катэгорыя:Матэматыкі Польшчы
Катэгорыя:Матэматыкі ЗША
Катэгорыя:Матэматыкі XX стагоддзя
Катэгорыя:Логікі
Катэгорыя:Філосафы-аналітыкі
Катэгорыя:Філосафы Польшчы
Катэгорыя:Філосафы ЗША
Катэгорыя:Філосафы XX стагоддзя
Катэгорыя:Эмігранты з Польшчы
Катэгорыя:Імігранты ЗША
ФК Эстрэмадура

**«Эстрэмадура»** (ісп. CF Extremadura) — былы іспанскі футбольны клуб з горада Альмендралеха, у правінцыі Бадахос у аўтаномнай супольнасці Эстрэмадура. Хатнія матчы праводзіў на стадыёне «Франсіска дэ ла Эра», які ўмяшчае 12 580 гледачоў. Лепшым вынікам з'яўляецца 17-е месца ў Прымера ў сезоне 1998/99. «Эстрэмадура» была расфармаваная ў міжсезонне 2010/2011, калі прэзідэнт клуба і яго галоўны акцыянер Педра Ньета адмовіўся далей утрымліваць каманду з-за доўгу ў 6 мільёнаў еўра, а другі саўладальнік клуба — мэрыя Альмендралеха таксама адмовілася аплачваць яго рахункі, надаўшы ўвагу новаму клубу, створанаму ў 2007 годзе.
Амендралеха

**Альмендралеха** (, ) — горад і муніцыпалітэт у Іспаніі, уваходзіць у правінцыю Бадахос у складзе аўтаномнай супольнасці Эстрэмадура. Муніцыпалітэт знаходзіцца ў складзе раёна (камаркі) Цьера-дэ-Барас. Плошча — 164 км². Насельніцтва — 33975 чалавек (на 2010 год).

## Вядомыя асобы 
* Хасэ дэ Эспранседа — паэт

## Зноскі 
Катэгорыя:Муніцыпалітэты правінцыі Бадахос
Дон-Беніта

**Дон-Беніта** (, ) — горад і муніцыпалітэт у Іспаніі, уваходзіць у правінцыю Бадахос у складзе аўтаномнай супольнасці Эстрэмадура. Муніцыпалітэт знаходзіцца ў складзе раёна (камаркі) Лас-Вегас-Альтас. Плошча — 644 км². Насельніцтва — 36227 чалавек (на 2010 год). Адлегласць да адміністрацыйнага цэнтра правінцыі — 108 км.

## Зноскі 
Катэгорыя:Муніцыпалітэты правінцыі Бадахос
Міхал Францішак Карповіч

**Міхал Францішак Карповіч** (4.10.1744, Камянец — 5.11.1803) — палітычны і царкоўны дзеяч, багаслоў-асветнік, удзельнік паўстання 1794 года.

## Біяграфія 
У 1757—61 гады вучыўся ў Брэсцкім езуіцкiм калегiуме. У 1761 годзе ўступіў у манаскі ордэн місіянераў. Да 1766 года служыў клірыкам у касцёле Святога Крыжа ў Варшаве. З 1767 выкладаў фiласофiю ў Варшаўскай семiнарыi, з 1771 — тэалогію ў Кракаве, у 1772—74 гады — тэалогію i царкоўную гiсторыю ў Віленскай семiнарыi. У 1774 пакінуў ордэн, а ў 1775 дзякуючы падтрымцы віленскага біскупа Ігнацы Масальскага стаў пробашчам у  на Сувальшчыне. Набыў шырокую вядомасць сваімі казаннямі, асабліва перад адкрыццём Трыбунала ВКЛ у Гродне (1775—84), на імяніны ўплывовых асоб, з нагоды юбілейнага года. Адзiн з першых на Беларусi ў духу Асветніцтва і з пазіцый фізіякратызму пачаў крытыку прыгону i жорсткага абыходжання паноў з сялянамi, прапаноўваў іх перавод на чынш, увядзенне парафіяльных школ. Яго погляды сустрэлі падтрымку рэфарматараў і караля Станіслава Аўгуста Панятоўскага. Неўзабаве Міхал Францішак Карповіч атрымаў пасады архідыякана смаленскага (1776), пробашча прэнскага (1778), каноніка пазнанскага (1783), медаль «Заслужаным» (1778). З 1783 прафесар дагматычнай тэалогii ў Галоўнай школе ВКЛ у Вiльнi. Быў прыхiльнiкам Канстытуцыi 3 мая 1791 года. У час паўстання 1794 года увайшоў у паўстанцкi ўрад — Найвышэйшую літоўскую раду, пасля — у Найвышэйшую нацыянальную раду (намеснік радцы ў аддзеле інструкцыі). Пасля падаўлення паўстання жыў у Варшаве, быў звольнены з прафесарскай пасады. У 1797 прускімі ўладамі прызначаны біскупам віграўскім. У  заснаваў духоўную семінарыю. У Гражышках сабраў багатую бiблiятэку.

## Выбраная творы 
* *Kazania… w różnych okolicznościach miane* t. 1-3, Kraków 1806; zobacz Ważniejsze kazania i mowy poz. 12
* *Kazania i inne dzieła. T. 1-3. Edycja nowa i zupełna*, Warszawa 1807—1808 *Zbiór Biblioteki Kaznodziejskiej*; t. 1 miał 2 wydania; zawartość t. 1: Kazania postne; t. 2-3: Kazania niedzielne
* *Kazania*, t. 1-8, Warszawa 1808—1814; z portretem autora i biografią; zawartość t. 1: Kazania postne troiste; t. 2: Kazania niedzielne w r. 1770 i 1771 miane w kościele Św. Krzyża w Warszawie; t. 3: Kazania niedzielne; t. 4-5: Kazania świątalne; t. 6: Kazania jubileuszowe; t. 7: Kazania trybunalskie; t. 8: Kazania przygodne; wydanie planowane na 11 tomów (w 3 ostatnich miały się znajdować *Uwagi nad historią kościelną*)
* *Kazania postne we czwartki Wielkiego Postu miane*, Przemyśl 1830; zobacz Ważniejsze kazania i mowy poz. 11; przekł. czeski (1869—1875)

## Беларускія пераклады 
* Казанне на пяты чацвер посту ў калегіуме Святога Яна ў Варшаве 1775 года 30 сакавіка: Пра шкоду страціць збавенне / Міхал Карповіч; пер. У. Сухапара // Песні Белавежы: Камянеччына літаратурная: проза, паэзія, публіцыстыка / уклад. З. Дудзюк. — Мінск: Мастацкая літаратура, 2005. — С. 23-25.

## Зноскі 
## Літаратура 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
*
Warspear Online

***Warspear Online*** — гэта мабільная кросплатформавая шматкарыстальніцкая ролевая 2D-відэагульня 2008 года, распрацаваная і выпушчаная расійскай студыяй AIGRIND LLC для Microsoft Windows, Android,  iOS, Windows Mobile, Symbian.  Упершыню гульня была запушчана ў 2008 годзе і была заснавана на мадэлі P2P і была перароблена ў 2010 годзе. У сакавіку 2011 года было запушчана абнаўленне пад назвай «Спадчына Берэнгара». Гульня пачала распаўсюджвацца па мадэлі F2P.

## Гульнявы працэс 
Геймплэй *Warspear Online* заснаваны на класічных элементах MMORPG. Гульцы выбіраюць персанажа з рознымі расамі і класамі, потым выходзяць у віртуальны свет, дзе яны могуць узаемадзейнічаць з іншымі гульцамі, выконваючы квэсты, здабываць досвед, захоўваць новыя прадметы і ўдасканальваць свае навыкі.

У гульні *Warspear Online* ёсць і PvE складнік, дзе гульцы змагаюцца з пачварамі і босамі ў некалькіх рэжымах, такіх як падзямеллі і рэйды. Акрамя таго, гульня мае PvP-бітвы, дзе гульцы могуць змагацца паміж сабой на арэнах, палях бою, у бітвах за замкі і іншых PvP-рэжымах. Адбываюцца таксама глабальныя вайны, у якіх гульцы могуць прыняць удзел, прадстаўляючы сваю расу і гільдыю.

Таксама існуюць элементы сацыяльнага ўзаемадзеяння, такія як гільдыі, дзе гульцы могуць аб’ядноўвацца для сумеснага выканання квэстаў і пабудовы ўласнай супольнасці. Гульня таксама мае сістэму гандлю, дзе гульцы могуць купляць і прадаваць прадметы і іншыя рэсурсы іншым гульцам.

### Класы 
У *Warspear Online* даступна 16 класаў:

* Лоўчы
* Паладзін
* Чараўнік
* Жрэц
* Шукальнік
* Храмоўнік
* Следапыт
* Друід
* Вартавы
* Варвар
* Разбойнік
* Шаман
* Рыцар смерці
* Чарнакніжнік
* Некрамант
* Жнец

### Альянсы 
#### Ахоўнікі 
* Абраныя
* Першародныя

#### Легіён 
* Горныя Кланы
* Адрынутыя

## Узнагароды 
## Сюжэт 
Перадгісторыя *Warspear Online* распавядае нам пра чароўную Дзіду, якая падтрымлівала раўнавагу ў свеце Арынар. Але аднойчы магутны змей Гараган вырашыў захапіць Дзіду, каб атрымаць больш моцы і кіраваць усім светам. Так пачалася Вайна за Дзіду.

## Агляды 
У Steam *Warspear Online* атрымала ў асноўным станоўчыя водгукі ад карыстальнікаў на аснове 2279 водгукаў.

Гары Слэйтэр з PocketGamer ацаніў гульню ў 3 з паловай зоркі, патлумачыўшы сваю ацэнку так: «Прыемны візуальны стыль — гэта ўсё, што адрознівае гэтую MMO ад шматлікіх іншых цяжкіх марафонаў». 

## Крыніцы
Кацярына Мазавецкая

**Кацярына** (каля 1410 — паміж 1468 і 1475) — княгіня літоўская і мазавецкая, жонка літоўскага князя Міхала Жыгімонтавіча. 

## Біяграфія 
Малодшая дачка мазавецкага князя Земавіта IV і Аляксандры Альгердаўны. Шлюб Кацярыны заключаны паміж 1436 і 1439, ён быў бяздзетным. Мяркуецца, што жыла ў асноўным у Мазовіі. Аўдавела ў 1451 або 1452 годзе. Пасля смерці без прамых нашчадкаў сваіх пляменнікаў (апошняга ў 1462) прыняла іх тытулы, была княгіняй плоцкай, візнаўскай, заўкшэнскай, раўскай, сахачаўскай, гастынскай, белзкай. Хутка адмовілася ад стану пануючага манарха на карысць .

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Мазавецкія Пясты
Андрэй Кавячынскі

**Андрэй Кавячынскі** (1619, Навагрудскае ваяводства  — 29 студзеня 1667) — дзеяч каталіцкай царквы ў ВКЛ.

## Біяграфія 
Належаў да шляхецкага роду герба «Астоя», з якога паходзіў пратэстант Мацей Кавячынскі. У 1634 у Вільні ўступіў у ордэн езуітаў, з 1647 ксёндз. У 1636—38 вывучаў рыторыку ў Нясвіжы, філасофію ў Вільні (1638—41). Выкладаў у Пултуску, Ломжы, Оршы, Полацку (1641—46). Вывучаў маральную тэалогію ў Крожах (1646—48). Прапаведнік у Экімані пад Полацкам (1652—54), віцэ-рэктар калегіума ў Новагародку (1655). 

У час вайны Расіі з Рэччу Паспалітай (1654—1667) узяты расійскімі войскамі ў няволю. Правёў 3 гады ў Маскве, дзе вёў душпастырскую дзейнасць сярод палонных з ВКЛ, праводзіў дыспуты з праваслаўнымі. На мяжы 1569—60 гадоў сасланы ў Сібір, працаваў у каменяломнях. Дзякуючы дыпламатычным намаганням у 1664 годзе вярнуўся на радзіму. У 1665—67 загадчык маёнткаў калегіума ў Нясвіжы, дзе і памёр. Пакінуў успаміны — адно з першых апісаннях Сібіры (не захаваліся).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Езуіты Польшчы
Катэгорыя:Сасланыя ў Сібір
Катэгорыя:Езуіты Беларусі
Катэгорыя:Езуіты Вялікага Княства Літоўскага