Панславянскія колеры

з надпісам «Здабытак Айцоў захавай нам, Божа!» на васьмі славянскіх мовах]]
**Панславянскія колеры** ( «славянскія колеры») — сіні, белы, чырвоны колеры, якія прысутнічаюць на нацыянальных і дзяржаўных сцягах шматлікіх славянскіх краін, славянскіх рэгіёнаў і арганізацый. Большасць даследчыкаў лічаць, што колеры паходзяць з гандлёвага сцяга Расіі.

## Гісторыя 
Спалучэнне белага, чырвонага і сіняга колераў, названых пасля славянскімі, вядома на сцягах славянскіх краін з пачатку XV стагоддзя: сіні з чырвона-белым арлом сцяг Маравіі зафіксаваны  1407 года, бела-сіне-чырвоныя сцягі прыведзены і на Стакгольмскім скрутку, які ілюстраваў урачыстую працэсію ў Кракаве ў 1605 годзе.

На Славянскім кангрэсе ў Празе ў 1848 г. удзельнікі прынялі рашэнне, што яны возьмуць за аснову для сцягоў сваіх вызваленчых рухаў рускі бела-сіне-чырвоны сцяг. Таксама гэтыя колеры, але ў трохі іншай паслядоўнасці (сіне-бела-чырвоны) выкарыстоўваў бан аўстрыйскай Харватыі Ё. Елачыч у 1848 годзе, які пазней быў пакладзены ў аснову сучаснага сцяга Харватыі. Славенскія патрыёты паўтарылі ў размяшчэнні колеры расійскі трыкалор, а славацкія рэвалюцыянеры ў 1848 годзе для свайго сцяга прынялі адваротны парадак колераў — чырвона-сіне-белы. З 1918 года сіне-бела-чырвоныя колеры сталі сімвалам адзінай паўднёва-славянскай дзяржавы.

Існуе таксама версія пра паходжанне панславянскіх колераў ад колераў Французскай рэвалюцыі 1789 года, якія сімвалізуюць рэвалюцыйныя ідэалы.

## Гістарычныя сцягі з панславянскімі колерамі 

Выява:Flag of Russia.svg|Гандлёвы (1709—1917) і нацыянальны (1896—1914) сцяг Рускага царства і Расійскай імперыі, фактычны сцяг Расійскай рэспублікі (1917) і розных расійскіх антыбальшавіцкіх урадаў (1917—1922)
Выява:Civil Flag of Serbia.svg|Нацыянальны сцяг Сербіі (1835—1941)
Выява:Slovene Nation Flag.svg|Нацыянальны сцяг Славеніі падчас рэвалюцыі ў 1848 г.
Выява:SlovenskaVlajka1848.png|Сцяг славацкай рэвалюцыі ў 1848 г.
Выява:Flag_of_Moravia_(tricolour_with_white).svg|Сцяг мараваў у 1848 г.
Выява:Flag of Croatia (Josip Jelačić).JPG|Інаўгурацыйны сцяг бана Харватыі Ё.&nbsp;Елачыча у 1848 г.
Выява:Powstanie Styczniowe flag.svg|Сцяг паўстання 1863 года
Выява:Naval Ensign of Montenegro (1881-1918).svg|Гандлёвы сцяг Чарнагорыі (1881—1918)
Выява:Flag of Czechoslovakia.svg|23px Сцяг Чэхаславакія
Выява:Flag of Montenegro (1905-1918 & 1941-1944).svg|Нацыянальны сцяг Чарнагорыі (1905—1918 і 1941—1944)
Выява:Flag of the Kingdom of Montenegro.svg|Дзяржаўны сцяг Чарнагорыі (1910—1918)
Выява:Flag of Russia (1914-1917).svg|«Нацыянальны сцяг» Расійскай імперыі (1914—1917)
Выява:Flag of the State of Slovenes, Croats and Serbs.svg|Сцяг Дзяржавы славенцаў, харватаў і сербаў (1918)
Выява:Flag of the Kingdom of Yugoslavia.svg|Сцяг Югаславіі (1918)
Выява:Flag of Bohmen und Mahren.svg|Сцяг Пратэктарата Багеміі і Маравіі (1939–1945)
Выява:Flag of First Slovak Republic 1939-1945.svg|Сцяг Славакіі (1939–1945, 1990–1992)
Выява:Flag of SFR Yugoslavia.svg|Сцяг СФР Югаславіі (1945)
Выява:Flag of SR Bosnia and Herzegovina.svg|Сцяг СР Босніі і Герцагавіны (1947–1992)
Выява:Flag of SR Serbia.svg|Сцяг СР Сербіі (1947–1992)
Выява:Flag of Slovenia (1945-1991).svg|Сцяг СР Славеніі (1947–1991)
Выява:Flag of SR Croatia.svg|Сцяг СР Харватыі (1947–1990)
Выява:Flag of the Socialist Republic of Montenegro.svg|Сцяг СР Чарнагорыі(1947–1992)

## Сучасныя сцягі 
Сцягі большасці славянскіх краін маюць бела-сіне-чырвоныя колеры ў розных варыянтах, размешчаных, як правіла, гарызантальна. Балгарскі даследчык Іван Стойчаў лічыць, што на выбар размяшчэння колераў балгарскага сцяга таксама паўплывала папулярнасць Расіі з яе трыкалорам. Сцягі непрызнаных Луганскай і Данецкай «народных рэспублік», што ўзніклі ў 2014 годзе ў выніку прарасійскіх пратэстаў на усходзе Украіны, першапачаткова былі створаны на ўзор і падабенства расійскага трыкалора з двухгаловым арлом па цэнтры, пры гэтым колер верхняй паласы быў зменены. Пазней на сцягу ЛНР арол быў прыбраны.

Сучасныя сцягі, колеры якіх супадаюць з панславянскімі або блізкія да іх:

Image:Flag of Russia.svg|Сцяг Расіі
Image:Flag of Sorbs.svg|Сцяг лужыцкіх сербаў (1848)
Image:Flag of Bulgaria.svg|Сцяг Балгарыі (1879)
Image:Flag of Slovakia.svg|Сцяг Славакіі (1992)
Image:Flag of Slovenia.svg|Сцяг Славеніі (1991)
Image:Flag of Serbia.svg| Сцяг Сербіі (2004)
Image:Flag of Croatia.svg|Сцяг Харватыі (1939)
Image:Flag of the Czech Republic.svg|Сцяг Чэхіі (1920) 
Image:Flag of Republika Srpska.svg|Сцяг Рэспублікі Сербскай (1992)
Image:State Flag of Serbian Krajina (1991).svg|Сцяг Рэспублікі Сербская Краіна (1992)
Image:Flag of Crimea.svg|Сцяг Крыма (1992)
Image:Flag of Rusyns 2007.svg| Сцяг русінскага руху і праект сцяга Закарпацкай вобласці (2007)
Файл:Flag of Interslavic.svg|Сцяг міжславянскай мовы
Файл:Flag of Slovio.svg|Сцяг словіа

Варта адзначыць, што выбар колераў сцяга Чэхаславакіі (сучасны сцяг Чэшскай Рэспублікі) не звязаны з панславянскім рухам. Сіні трохвугольнік як сімвал Славакіі быў дададзены на гістарычнае бела-чырвонае палотнішча толькі для таго, каб тое адрознівалася ад сцяга Польшчы.

## Сцягі славянскіх дзяржаў, каляровая гама якіх не мае дачынення да панславізму 

Выява:Flag of Ukraine.svg|Сцяг Украіны
Выява:Flag of Poland.svg|Сцяг Польшчы
Выява:Flag of Macedonia.svg|Сцяг Македоніі
Выява:Flag of Bosnia and Herzegovina.svg|Сцяг Босніі і Герцагавіны
Выява:Flag of Bohemia.svg|Гістарычны сцяг Чэхіі
Выява:Flag_of_Belarus_(1918,_1991-1995).svg|Гістарычны сцяг Беларусі
Выява:Flag of Belarus.svg|Сучасны сцяг Беларусі
Выява:Flag of Transnistria (state).svg|Сцяг Прыднястроўя (Непрызнаная ці часткова прызнаная дзяржава)

## Гл. таксама 
* Гэй, славяне — гімн панславянскага руху
* Трыкалор
* Панарабскія колеры
* Панафрыканскія колеры
* Скандынаўскі крыж
* Панславізм

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* 
* 
* Желиба А. В. Славянские цвета // Гербовед. — 2007. — № 2 (94). — С. 24-29.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Сцягі дзяржаў
Катэгорыя:Панславізм