open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Звэныгародка

**Звэныгародка** () — горад раённага значэння ў Чаркаскай вобласці Украіны. Раённы цэнтр.

## Гісторыя 
Паселішча заснавана за часамі Вялікага княства Літоўскага, калі на правабярэжжы Дняпра яго ўлада ахоплівала стэпавыя абшары да самага Чорнага мора, але тэрыторыі заставалася амаль незаселенымі. У 1498 годзе кароль Аляксандр Ягелончык прызначыў князя Канстанціна Астрожскага намеснікам (старостам) звенігародскім.

З 1569 года ў Брацлаўскім ваяводстве Каралеўства Польскага. У 1792 годзе кароль Станіслаў Аўгуст надаў мястэчку магдэбургскае права. У часы Расійскай імперыі — павятовы цэнтр Кіеўскай губерні.

## Вядомыя асобы 
* Зіновій Ісакавіч Гарбавец (1881—1979) — расійскі і беларускі графік, член Саюза мастакоў СССР, адзін са стваральнікаў беларускай абразной гравюры — ксілаграфіі (дрэварыт).
* Міхаіл Веньямінавіч Могілеў (1898—1967) — вучоны ў галіне акушэрства і гінекалогіі.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Гарады Чаркаскай вобласці
Каніўскі раён

**Каніўскі раён** () — адміністрацыйная адзінка ў складзе Чаркаскай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр — Каніў ().

Утвораны ў 1923 годзе. Насельніцтва раёна на 1 лютага 2016 года складае 19109 чал., плошча — 1281 &nbsp;км².

## Адміністрацыйны падзел 
Тэрыторыя раёна адміністрацыйна складалася з 1 горада (горад абласнога падпарадкавання — у склад раёна не ўваходзіць) і 29 сельскіх саветаў.

## Населеныя пункты 
На тэрыторыі раёна размешчаны 1 горад, 4 пасёлкі і 56 сёлаў.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Раёны Чаркаскай вобласці
Бітва за Дэйр-эз-Зор (2012—2017)

**Бітва за горад Дэйр-эз-Зор** — узброеныя дзеянні ў ходзе грамадзянскай вайны ў Сірыі за кантроль над горадам Дэйр-эз-Зор — стратэгічным пунктам на ўсходзе краіны, цэнтрам аднайменнай правінцыі.

Масавыя праявы незадаволенасці ў Дэйр-эз-Зоры, як і на астатняй тэрыторыі Сірыі, успыхнулі ў сакавіку 2011 года. Шырокамаштабныя сутыкненні паміж урадавымі сіламі і іх праціўнікамі пачаліся пасля таго, як пад канец ліпеня 2011 года прэзідэнт Башар Асад загадаў увесці ваенныя падраздзяленні ў шэраг гарадоў, уключаючы Дэйр-эз-Зор, з мэтай аднаўлення кантролю над сітуацыяй. Увод арміі і рэпрэсіі супраць удзельнікаў пратэстаў прывялі да кровапраліцця і пачатку ўзброенага супраціву праціўнікаў сірыйскага ўрада — разрозненых атрадаў Свабоднай сірыйскай арміі і мясцовых племянных фармаванняў. Летам 2012 года паўстанцы ўзялі пад свой кантроль большую частку тэрыторыі правінцыі і вялі баі з урадавымі сіламі за авалоданне асноўнымі гарадамі. У гэты перыяд таксама прыкметна ўзмацніла сваю актыўнасць экстрэмісцкая джыхадзісцкая групоўка Джэбхат ан-Нусра, афіляваная з Аль-Каідай. Яна актыўна папаўнялася добраахвотнікамі з мусульманскіх дзяржаў. Авалодаўшы тэрыторыяй правінцыі, розныя паўстанцкія групоўкі, уключаючы «Фронт ан-Нусра», пачалі ваяваць адзін з адным за кантроль над нафтавымі радовішчамі гэтай правінцыі, якія прыносілі вялікія прыбыткі.

Міжусобіцай скарысталася кіраўніцтва іракскага аддзялення «Аль-Каіды» («Ісламская дзяржава Ірака»). Пранікненне фарміраванняў ІД на тэрыторыю правінцыі пачалося ў 2013 годзе. У пачатку 2014 года канфлікт паміж групоўкамі сірыйскіх паўстанцаў і фарміраваннямі ІДІЛ за кантроль над тэрыторыяй правінцыі абвастрыўся. У красавіку ўзброеныя атрады ІДІЛ разгарнулі наступленне. Да пачатку ліпеня яны, выкарыстоўваючы ваенную тэхніку, адбітую ў іракскай арміі, захапілі горад Абу-Кемаль на іракскіх-сірыйскай мяжы і ўзялі пад свой кантроль найбуйнейшыя нафтавыя і газавыя радовішчы правінцыі. У сярэдзіне ліпеня фарміраванні групоўкі выціснулі сваіх канкурэнтаў («Джэбхат ан-Нусра», «Ахрар аш-Шам» і іншыя арганізацыі) з тэрыторыі Дэйр-эз-Зора, які такім чынам стаў эканамічным і палітычным цэнтрам самаабвешчанай халіфата джыхадзістаў.

Улетку 2017 года Сірыйская арабская армія разгарнула шырокамаштабнае наступленне ў цэнтральнай частцы Сірыі. У верасні горад быў дэблакіраваны ў выніку аперацыі сірыйскіх войскаў пры падтрымцы расійскіх Паветрана-касмічных сіл, а ў пачатку лістапада — цалкам ачышчаны ад фарміраванняў ІД.

Катэгорыя:Бітвы грамадзянскай вайны ў Сірыі
Катэгорыя:Бітвы паводле алфавіта
Катэгорыя:Бітвы Расіі
Катэгорыя:Ваенная аперацыя Расіі ў Сірыі
Пратэсты ў Празе (2019)

**23 чэрвеня 2019 года ў Празе** прайшла масавая акцыя пратэсту з патрабаваннем адстаўкі прэм’ер-міністра Андрэя Бабіша. У ёй, па розных звестках, прынялі ўдзел ад 200 да 250 тысяч чалавек. У акцыі прынялі ўдзел людзі з усёй Чэхіі. Многія спецыяльна прыехалі ў Прагу з аддаленых раёнаў. Квіткі на цягнікі і аўтобусы да Прагі былі выкупленыя яшчэ ў пачатку тыдня.

## Акцыі пратэсту 
Галоўным патрабаваннем пратэстоўцаў была адстаўка прэм’ер-міністра Бабіша. Удзельнікі акцыі неслі ў руках плакаты з патрабаваннямі адстаўкі палітыка. Акцыі праходзілі пад лозунгамі «Ганьба Бабішу» і «Усё залежыць ад нас». Пратэстоўцы абвінавацілі прэм’ер-міністра краіны ў розных злачынствах і запатрабавалі яго адстаўкі. У парламенце Чэхіі планавалася галасаванне аб недаверы Бабішу.

Гэта не першы пратэст супраць прэм’ера Бабіша. Так, у красавіку 2018 года больш чым у 20 гарадах Чэхіі праходзілі мітынгі супраць прызначэння Андрэя Бабіша прэм’ер-міністрам Чэшскай Рэспублікі. У ходзе пратэстаў удзельнікі падпісвалі петыцыі за недапушчэнне Бабіша да ўдзелу ва ўрадзе, якія затым перададуць у Пражскі град.

Раней Бабіш неаднаразова крытыкаваўся СМІ і апазіцыйнымі партыямі як алігарх, чый высокі ўрадавы пост цягне за сабой канфлікт інтарэсаў з яго камерцыйнымі матывамі. Па гэтай прычыне яго параўноўвалі з Сільвіё Берлусконі: напрыклад, часопіс Foreign Policy назваў яго «Бабісконі», у адказ на што Бабіш пагражаў падаць у суд.

Гэта найбуйнейшая за 30 гадоў акцыя пратэсту ў Чэхіі з часоў Аксамітнай рэвалюцыі 1989 году. Сваю падтрымку пратэстаў выказалі розныя чэшскія знакамітасці, да прыкладу Здэнек Сверак і Томаш Клус. Крытычна да пратэстаў паставіўся былы прэзідэнт Чэхіі Вацлаў Клаўс. Замежныя аглядчыкі адзначалі спакойную і прыязную атмасферу дэманстрацый, называючы іх «вялікім пікніком».

## Спасылкі 
* Пророссийский Бабиш отбивается от «бархатной революции»

Катэгорыя:Чэрвень 2019 года
Катэгорыя:Гісторыя Чэхіі
Катэгорыя:2019 год у Празе
Катэгорыя:Пратэсты 2019 года
Капачыўка (Ражышчанскі раён)

**Капачыўка** () — вёска ў Ражышчанскім раёне Валынскай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр Капачыўскай вясковай грамады.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Ражышчанскага раёна
Мікалай Гаўрылавіч Дзівакоў

**Мікалай Гаўрылавіч Дзівакоў** (нар. , в. Арлы, Горацкі раён, Магілёўская вобласць — , Мінск) — беларускі інжынер-землеўпарадчык. Заслужаны будаўнік БССР (1968).

## Біяграфія 
Скончыў у 1950 годзе інжынерна-землеўпарадкавальны факультэт БДСГА па спецыяльнасці «Планіроўка і забудова сельскіх населеных месцаў». У 1950—1962 гадах працаваў у праектным інстытуце «Белдзіпрасельбуд», старэйшы інжынер, кіраўнік групы, галоўны інжынер праектаў, начальнік аддзела раённай планіроўкі; у 1962—1974 гадах намеснік старшыні Дзяржбуда БССР; у 1974—1993 гадах дырэктар інстытута «Белжылпраект».

Член Саюза архітэктараў СССР з 1973 года.

## Творчасць 
Аўтар шматлікіх праектаў забудовы сельскіх пасёлкаў у БССР і на цалінных землях. Пад яго кіраўніцтвам у 1958—1962 гадах упершыню ў рэспубліцы былі распрацаваны эксперыментальныя праекты раённай планіроўкі і прыгараднай зоны Мінска, на аснове гэтых праектаў ЦК КПБ і Саветам Міністраў БССР былі ўхвалены рэкамендацыі па стварэнні горадабудаўнічай асновы для перабудовы сёлаў, у т. л. у в. Верцялішкі. Удзельнічаў у распрацоўцы праектаў і будаўніцтве эксперыментальна-паказальных пасёлкаў у БССР, у праектаванні і рэканструкцыі Траецкага прадмесця ў Мінску.

Аўтар шэрагу публікацый па пытаннях будаўніцтва ва ўсесаюзных і рэспубліканскіх газетах і часопісах, у Бюлетэні будаўнічай тэхнікі, у зборніку «У дапамогу праектыроўшчыку» Дзяржбуда УССР.

## Узнагароды 
Узнагароджаны ордэнамі Працоўнага Чырвонага Сцяга (1986), Знак Пашаны (1971); Ганаровай граматай (1978) і Граматай (1958) Прэзідыума Вярхоўнага Савета БССР; залатым і трыма бронзавымі медалямі ВДНГ БССР; прэміяй Савета Міністраў СССР (1975) за распрацоўку і ўкараненне палегчаных індустрыяльных канструкцый удастоены прэміі Савета Міністраў БССР. Заслужаны будаўнік БССР (1968).

## Памяць 
У 2013 на доме па вул. Пашкевіч № 9, у якім жыл М. Г. Дзівакоў, устаноўлена памятная дошка.

## Бібліяграфія 
* Вертелишки. Белорусская ССР / под общей редакцией Б. П. Тобилевича. — М. : Стройиздат, 1974. — 43 с. — (Лучшие села нашей Родины).

## Літаратура 
* 
* 
* Лившиц, В. М. Диваков Николай Гаврилович // Лившиц, В. М. Гордость и слава Горецкой земли : в 3-х книгах / В. М. Лившиц. — Горки, 2015. — Книга 3: Герои Социалистического Труда, заслуженные работники народного хозяйства, культуры, художники и писатели. — С. 33.

## Спасылкі 
* ДЗІВАКОЎ МІКАЛАЙ ГАЎРЫЛАВІЧ (1928) 

Катэгорыя:Узнагароджаныя залатым медалём ВДНГ БССР
Катэгорыя:Узнагароджаныя бронзавым медалём ВДНГ БССР
Катэгорыя:Інжынеры Беларусі
Алэніўка (Ражышчанскі раён)

**Алэніўка** () — вёска ў Ражышчанскім раёне Валынскай вобласці Украіны.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Ражышчанскага раёна
Малыя Шчарбінічы

**Малыя Шчарбінічы** () — сяло ў Злынкаўскім раёне Бранскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Шчарбініцкага сельскага паселішча. Размешчана за 20 км на паўднёвы ўсход ад Злынкі, за 3 км на паўднёвы ўсход ад сяла Вялікія Шчарбінічы. Насельніцтва — 324 чалавека (2010).

Дзейнічаюць аддзяленне паштовай сувязі, сельская бібліятэка. Плаціна і вялікая сажалка на рацэ Вазе.

## Гісторыя 
Згадваецца з першай паловы XVII стагоддзя як *слабада Шчарбініцкая*, у складзе Чолхаўскай воласці; казацкага насельніцтва не мела. З 1712 года згадваецца як прыхадское сяло з храмам Свяціцеля Мікалая (не захаваўся).

З другой паловы XVII стагоддзя да 1781 года ўваходзіла ў Тапальскую сотню Старадубскага палка (таксама называлася *Новыя Шчарбінічы*); затым у Навамесцкім, Навазыбкаўскім (з 1809) павеце (з 1861 года — адміністрацыйны цэнтр Малашчарбініцкай воласці, з 1923 у Злынкаўскай воласці). У XIX стагоддзі дзейнічаў бурачнацукровы завод; у канцы XIX стагоддзя была адкрыта земская школа.

У 1929—1932 гг. у складзе Чуравіцкага раёна, у 1932—1939 гг. — у Навазыбкаўскім раёне, затым у Злынкаўскім, пры часовым скасаванні якога (1959—1988) — ізноў у Навазыбкаўскім. З 1919 года да 1930-х гг. і ў 1989—2005 гг. з’яўлялася цэнтрам Малашчарбініцкага сельсавета; паміж гэтымі перыядамі — у Вялікашчарбініцкім сельсавеце.

## Вядомыя асобы 
* Аляксандр Лявонцьевіч Гарэлаў (1868—1937) — украінскі ўрач, кампазітар, габаіст, дырыжор, педагог і музычны дзеяч.
* Генадзь Васілевіч Дзмітронак (нар. 1952) — беларускі архітэктар.

## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Населеныя пункты Злынкаўскага раёна
Вялікія Шчарбінічы

**Вялікія Шчарбінічы** () — сяло ў Злынкаўскім раёне Бранскай вобласці Расіі, адміністрацыйны цэнтр Шчарбініцкага сельскага паселішча. Размешчана за 16 км на паўднёвы ўсход ад Злынкі, на правым беразе ракі Вагі. Насельніцтва — 356 чалавек (2010).

Дзейнічаюць аддзяленне паштовай сувязі, сельская бібліятэка.

## Гісторыя 
Згадваецца з першай паловы XVII стагоддзя як «сяло» Шчарбінічы, у складзе Чолхаўскай воласці; казацкага насельніцтва не мела. Паводле адной з версій, на гэтым жа месцы да XVI стагоддзя знаходзілася летапіснае сяло *Супрунава*. У XVIII—XIX стагоддзях свайго храма не мела, аднак у 1920—30-х гг. тут меўся драўляны храм (не захаваўся).

З другой паловы XVII стагоддзя да 1781 года ўваходзіла ў Тапальскую сотню Старадубскага палка (таксама называлася *Старыя Шчарбінічы*); затым у Навамесцкім, Навазыбкаўскім (з 1809) павеце (з 1861 года — у складзе Малашчарбініцкай воласці, з 1923 у Злынкаўскай воласці).

У паведамляннях сярэдзіны 1920-х гадоў згадваецца, што *«ў хаце-чытальні [вёскі В. Шчарбінічы] была праведзена гутарка з сялянамі на беларускай мове, а таксама былі прачытаныя два апавяданні з жыцця сялян. …Сяляне былі зацікаўлены размовай і чытаннем і сцвердзілі, што ім усё зразумела і што гэта напісана панашаму»*.

У 1929—1932 гг. у складзе Чуравіцкага раёна, у 1932—1939 гг. — у Навазыбкаўскім раёне, затым у Злынкаўскім, пры часовым скасаванні якога (1959—1988) — ізноў у Навазыбкаўскім. Да 2005 года з’яўлялася цэнтрам Вялікашчарбініцкага сельсавета.

## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Населеныя пункты Злынкаўскага раёна
Самары (Ратнэўскі раён)

**Самары** () — вёска ў Ратнэўскім раёне Валынскай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр Самарыўскай вясковай абшчыны.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Ратнэўскага раёна
Злынкаўскі раён

**Злы́нкаўскі раён** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка (раён) і муніцыпальнае ўтварэнне (муніцыпальны раён) у Бранскай вобласці Расіі.

Адміністрацыйны цэнтр — горад Злынка.

## Геаграфія 
Размешчаны на паўднёвым захадзе вобласці. Плошча раёна — 735 км² (найменшы раён вобласці па плошчы). Асноўныя рэкі — Іпуць, Няцеша, Злынка.

## Гісторыя 
Амаль уся тэрыторыя цяперашняга Злынкаўскага раёна да 1919 года ўваходзіла ў Навазыбкаўскі павет Чарнігаўскай губерні, а ў 1919 годзе была перададзена ў склад Гомельскай губерні РСФСР. У 1926 годзе, у сувязі з расфарміраваннем Гомельскай губерні, увайшла ў склад Бранскай губерні.

У 1929 годзе, з увядзеннем новага адміністрацыйнага падзелу, губерні і паветы былі ліквідаваны. Быў утвораны Навазыбкаўскі раён, які першапачаткова ўвайшоў у Клінцоўскую акругу Заходняй вобласці з цэнтрам у г. Смаленску. У 1937—1944 гадах раён уваходзіў у Арлоўскую вобласць.

У 1939 годзе быў утвораны **Злынкаўскі раён** з часткi Навазыбкаўскага раёна.

5 ліпеня 1944 года Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР была ўтворана Бранская вобласць, у склад якой, нароўні з іншымі, быў уключаны і Злынкаўскі раён. У 1959 годзе раён быў скасаваны, у 1988 годзе — адноўлены.

У канцы 2004 года, у час Аранжавай рэвалюцыі, глава Злынкаўскай раённай адміністрацыі Бранскай вобласці РФ Мікалай Зявака на чарговым пасяджэнні абвясціў збор подпісаў за ўз’яднанне раёна з Украінай, бо адлегласць да Бранска складае больш за 250 км, а да Чарнігава — каля 140 км. Сыграла сваю ролю і разваленая эканоміка раёна. Але спробы апынуліся марнымі.

## Дэмаграфія 
Насельніцтва раёна складае 13,2 тыс. чалавек (2009), у тым ліку ў гарадскіх умовах пражываюць каля 8,3 тыс.: 5,5 тыс. у райцэнтры і 2,8 тыс. — у пасёлку Вышкаў. Усяго налічваецца 42 населеных пункта.

## Адміністрацыйны падзел 
У 2005 годзе пасля муніцыпальнай рэформы ў раёне маецца 2 гарадскіх і 4 сельскіх паселішчаў:
**Гарадскія паселішчы:**
# Вышкаўскае гарадское паселішча
# Злынкаўскае гарадское паселішча
**Сельскія паселішчы:**
# Дзяніскавіцкае сельскае паселішча
# Рогаўскае сельскае паселішча
# Спірыдонавабудскае сельскае паселішча
# Шчарбініцкае сельскае паселішча

## Транспарт 
Па тэрыторыі раёна праходзіць магістральная чыгуначная лінія Бранск—Гомель. У пасёлку Вышкаў размешчана чыгуначная станцыя Злынка Маскоўскай чыгункі.

У пасёлку Красны Камень Злынкаўскага раёна стыкуюцца расійская аўтадарога федэральнага значэння  і беларуская .

## Цікавыя факты 
Да Злынкаўскага раёна адміністрацыйна адносіцца анклаў Санькова-Мядзвежжа, размешчаны ўнутры тэрыторыі Добрушскага раёна Гомельскай вобласці Беларусі.

## Спасылкі 
* Неафіцыйны сайт Злынкі
* Гісторыя адміністрацыйных пераўтварэнняў Бранскай вобласці

Катэгорыя:Раёны Бранскай вобласці
Сяроўка (Бранская вобласць)

**Сяроўка** () — сяло ў Злынкаўскім раёне Бранскай вобласці, у складзе Спірыдонавабудскага сельскага паселішча. Размешчана за 9 км на поўдзень ад сяла Спірыдонава Буда. Насельніцтва — 24 чалавека (2010).

У сяле захаваўся мураваны храм Міхаіла Архангела (пабудаваны ў 1801 годзе, цяпер не дзейнічае).

## Гісторыя 
Згадваецца з XVIII стагоддзя; пасля першага падзелу Рэчы Паспалітай у 1772 годзе ў складзе Расійскай імперыі. Уваходзіла ў склад Магілёўскай (з 1919 — Гомельскай) губерні, у тым ліку з 1861 года — у складзе Стараюркавіцкай воласці Гомельскага павета. Да пачатку XX стагоддзя былі развіты кравецкае і шавецкае рамёствы; з 1871 дзейнічала прыватная алейня.

10 кастрычніка 1904 у сяле быў урачыста асвячоны новы будынак народнага вучылішча.

З 1923 года ў Чуравіцкай воласці Навазыбкаўскага павета.

У паведамлянні, якое датуецца вераснем 1926 года, згадваецца, што *«выслухаўшы даклад т. Лапіцкага і чытанне беларускай літаратуры, актыў вёскі Сяроўка [далей пералік асобаў] пацвярджае, што жыхары нашай вёскі размаўляюць на беларускай мове, падобнай да той, на якой напісаны прачытаны нам верш і артыкулы, і што навучанне нашых дзяцей на роднай мове павінна быць нашмат лягчэйшым. Таму актыў лічыць патрэбным ажыццявіць перавод школы, пачынаючы з першага класа, на беларускую мову»*. Акрамя таго, вяскоўцы прасілі адчыніць хату-чытальню, якая б дзейнічала на беларускай мове і была б забяспечана беларускімі літаратурай і газетамі, а таксама прыслаць ізбача (г. зн. супрацоўніка хаты-чытальні), які добра валодаў бы беларускай мовай.

У 1929—1932 у Чуравіцкім раёне, у 1932—1939 і 1959—1988 — у Навазыбкаўскім; у 1939—1959 і з 1988 года па цяперашні час — у Злынкаўскім раёне.

З 1919 да 1930-х гг. з’яўлялася цэнтрам Сяроўскага сельсавета, затым да 2005 года ўваходзіла ў Кажаноўскі сельсавет (у 1954—1959 часова ў Пятрацінскім сельсавеце).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Населеныя пункты Злынкаўскага раёна
Аляксандр Іосіфавіч Дубаневіч

**Аляксандр Іосіфавіч Дубаневіч** (нар. , в. Леснікі, Лагойскі раён, Мінская вобласць) — беларускі архітэктар.

## Біяграфія 
Скончыў у 1982 годзе архітэктурны факультэт БПІ. У 1976—1982 гадах працаваў у інстытуце «Белдзіпрасельгас», тэхнік, старэйшы тэхнік, архітэктар; у 1982—1984 гадах кіраўнік праектнага бюро; у 1984—1999 гадах архітэктар Лагойскага раёна; у 1999—2007 гадах галоўны архітэктар праектаў інстытута «Мінсксельбудпраект»; у 2007—2010 гадах галоўны архітэктар праектаў, дырэктар ТАА «СТЭЙР»; з 2010 года індывідуальны прадпрымальнік.

Жыве ў Лагойску.

Член Беларускага саюза архітэктараў з 2002 года.

## Творчасць 
Распрацаваў больш 100 індывідуальных праектаў адна-двухпавярховых дамоў. Запраектаваў і пабудаваў як каля 50 каркасных дамоў па канадскай тэхналогіі. Браў удзел у распрацоўцы архітэктурнага праекта ГСАК «Лагойск», праектаваў планіроўку шэрагу сельсаветаў, населеных пунктаў і кварталаў індывідуальнай жылой забудовы і іншыя аб’екты.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары XXI стагоддзя
Катэгорыя:Постаці Лагойскага раёна
Катэгорыя:Супрацоўнікі Мінсксельбудпраекта
Катэгорыя:Супрацоўнікі Белаграпраекта
Метэ Фрэдэрыксен

**Метэ Фрэдэрыксен** (; нар. , Ольбарг, Данія) — дацкі палітык, прэм’ер-міністр Даніі з 27 чэрвеня 2019 года. Дэпутат Фолькетынга ад акругі Капенгаген з 2001 года. Міністр занятасці з 2011 па 2014 год, міністр юстыцыі з 2014 па 2015 год ва ўрадзе Хеле Торнінг-Шміт. Лідар Сацыял-дэмакратычнай партыі з 28 чэрвеня 2015 года.

Катэгорыя:Прэм’ер-міністры Даніі
Катэгорыя:Жанчыны-кіраўнікі дзяржаў і ўрадаў
Чарнагорцы (значэнні)

**Чарнагорцы**:

* Чарнагорцы (этнонім) — паўднёваславянскі народ
* Чарнагорцы (дэмонім) — насельніцтва Чарнагорыі

## Гл. таксама 
* Чарнагорыя
* Чарнагорці (Мэнскі раён)
Валянціна Міхайлаўна Дутлава

**Валянціна Міхайлаўна Дутлава** (нар. , г. Менск) — беларускі архітэктар.

## Біяграфія 
Скончыла ў 1960 годзе Беларускі політэхнічны інстытут. Пасля заканчэння інстытута працавала ў Белдзяржпраекце архітэктарам, старэйшым архітэктарам. З 1970 — старэйшы архітэктар, кіраўнік групы, галоўны архітэктар праектаў БелНДІПгорадабудаўніцтва.

Член Саюза архітэктараў БССР з 1977 года.

## Творчасць 
За час працоўнай дзейнасці распрацавала цэлы шэраг праектаў горадабудаўнічага профіля ў гарадах Беларусі. Сярод іх: праекты забудовы мікрараёнаў у Мазыры, Лунінцы, Дзяржынску (1960—1970); генеральныя планы гарадоў Старыя Дарогі (1976), Ляхавічы, Столін, Расоны; у аўтарскім калектыве — генплан горада (1975), праект забудовы ўсходняга жылога раёна, цэнтральнай часткі (1979) Баранавічаў; праект забудовы жылога раёна «Задняпроўе» ў г. Орша (1977); генеральныя планы гарадоў Чашнікі (1980), Лёзна, г.п. Арэхаўск; праект забудовы жылога раёна «Задзвінне» ў г. Полацку (1980—1990); праект забудовы жылога раёна ў г. Барысаве (1982), праекты размяшчэння першачарговага будаўніцтва ў гарадах Баранавічы і Барысаў (1990—1993).

## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары Мазыра
Катэгорыя:Архітэктары Лунінца
Катэгорыя:Архітэктары Дзяржынска
Катэгорыя:Архітэктары Старых Дарог
Катэгорыя:Архітэктары Ляхавічаў
Катэгорыя:Архітэктары Століна
Катэгорыя:Архітэктары Расонаў
Катэгорыя:Архітэктары Баранавічаў
Катэгорыя:Архітэктары Оршы
Катэгорыя:Архітэктары Чашнікаў
Катэгорыя:Архітэктары Лёзна
Катэгорыя:Архітэктары Полацка
Катэгорыя:Архітэктары Барысава
Броды (Ратнэўскі раён)

**Броды** () — вёска ў Ратнэўскім раёне Валынскай вобласці Украіны.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Ратнэўскага раёна
Ніна Сяргееўна Емяльянава

**Ніна Сяргееўна Емялья́нава** (нар. , г. Гродна) — беларускі архітэктар.

## Біяграфія 
З сям’і службоўцаў. Скончыла ў Гродне СШ № 1. У 1968—1974 гадах вучылася на факультэце горадабудаўніцтва Маскоўскага архітэктурнага інстытута (выкладчыкі , Б. К. Яромін). Затым у 1974—1979 гадах працавала архітэктарам, ст. архітэктарам у тэрытарыяльнай майстэрні № 7 інстытута «Масграмадзянпраект» у г. Каломна Маскоўскай вобласці. З 1980 года працуе кіраўніком групы архітэктараў у «Гроднаграмадзянпраекце», праваслаўны храм у гонар Сабора Усіх Беларускіх Святых у Гродне (2001, будуецца з 2004), добраўпарадкаванне набярэжнай р. Нёман у Гродне (2003—2006, будуецца з 2004; у сааўтарстве з А. Валканоўскай, Н. М. Дашук),  рэканструкцыя школы з прыбудовай на 540 навучэнцаў у г.п. Воранава (2003—2004, будаўніцтва ў 2005—2007; у сааўтарстве з Т. Д. Чорнай, А. Валканоўскай), квартал жылой забудовы ў в. Луцкаўляны Гродзенскага раёна (2007, пачатак будаўніцтва ў 2009; пры ўдзеле архітэктараў І. Беленькай, Р. Ю. Касперчыка).

## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары XXI стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары Гродна
Катэгорыя:Архітэктары Мастоў
Катэгорыя:Архітэктары Навагрудка
Замшаны (Ратнэўскі раён)

**Замшаны** () — вёска ў Ратнэўскім раёне Валынскай вобласці Украіны.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Ратнэўскага раёна
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1500 годзе
Спіс зорак сузор’я Жырафы

У прыведзеным спісе пералічаны ўсе зоркі сузор'я Жырафы да бачнай зорнай велічыні +6,5m і іншыя зоркі, уяўляючыя пэўную цікавасць: пераменныя, з планетнымі сістэмамі, звышновыя і г. д.

## Гл. таксама
*Спісы зорак паводле сузор’яў

## Спасылкі
*
*
*
*
*
*

Жырафа
Дубэчнэ

**Дубэчнэ** () — вёска ў Старавыжыўскім раёне Валынскай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр Дубэчнскай вясковай абшчыны.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Старавыжыўскага раёна
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1565 годзе
Гута (Ратнэўскі раён)

**Гу́та** () — вёска ў Ратнэўскім раёне Валынскай вобласці Украіны.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Ратнэўскага раёна
Расмусен

**Расмусен** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Андэрс Фог Расмусен (нар. 1953) — дацкі палітык.
* Ёнас Поэр Расмусен — дацкі рэжысёр.
* Ларс Лёке Расмусен (нар. 1964) — дацкі палітык.
* Поўль Нюруп Расмусен (нар. 1943) — дацкі палітык.
Аляксандр Васілевіч Асяненка

**Аляксандр Васілевіч Асяне́нка** (нар. , г.п. Астравец, Астравецкі раён, Гродзенская вобласць) — беларускі архітэктар.

## Біяграфія 
Скончыў у 1975 годзе Беларускі палітэхнічны інстытут.

Сябра Саюза архітэктараў СССР з 1979 года. У 1992—1998 гадах старшыня Віцебскай абласной арганізацыі Саюза архітэктараў і член рэспубліканскага Савета БСА. Член КПСС з 1986 года. 

Пражывае ў Віцебску па пр. Фрунзэ, 17а.

## Творчасць 
Асноўныя работы ў Віцебску (у сааўтарстве): комплекс інтэрнатаў на праспекце Перамогі, 82-кватэрны дом па вуліцы Чкалава, 24-кватэрны дом па вул. Леніна, жылыя дамы № б, 7, 8 па праспекце Будаўнікоў (1981, 1986, 1987), 12-павярховы жылы дом для маласямейных (1987) .

## Узнагароды 
Узнагароджаны граматай Віцебскага аблвыканкама, дыпломамі рэспубліканскіх архітэктурных аглядаў-конкурсаў Беларусі і Расіі, Ганаровымі граматамі БСА.

## Літаратура 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары XXI стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары Віцебска
Поўль Нюруп Расмусен

**Поўль Нюруп Расмусен** (; нар. 15 чэрвеня 1943) — дацкі палітык, з 25 студзеня 1993 па 27 лістапада 2001 займаў пасаду прэм’ер-міністра Даніі.

Катэгорыя:Прэм’ер-міністры Даніі
Катэгорыя:Дэпутаты Еўрапарламента ад Даніі
Яўген Альфонсавіч Вільчко

**Яўген Альфонсавіч Вільчко** (, г. Гродна — 1993) — беларускі архітэктар.

## Біяграфія 
Скончыў у 1958 годзе Уральскі політэхнічны інстытут. У 1958—1960 гадах працаваў у Цюменьпраекце. У 1960—1983 гадах працаваў у Гродне — у Аблпраекце, мясцовай філіі Белкалгаспраекта, кіраўніком групы архітэктараў у Гроднаграмадзянпраекце. З 1983 года — у сістэме гандлёвай рэкламы ў Белгандальрэкламе ў Гродне.

Сябра Беларускага саюза архітэктараў з 1978 года. Пражываў у Гродне.

## Творчасць 
Сярод работ: жылы дом па вул. Горкага з убудаванымі памяшканнямі абслугоўвання (1963), інтэр’еры гасцініцы «Беларусь» (1966), крамы садавіны па вул. Кастрычніцкай (1983), дзіцячы сад-яслі на 320 месцаў, школа на 3280 месцаў, жылы комплекс на 6000 жыхароў з набліжаным абслугоўваннем у мікрараёне «Румлёва» ў Гродне (1977—1979, у аўтарскім калектыве), прафілакторый у мяст. Парэчча Гродзенскага раёна (1976).

## Сям’я 
У шлюбе з архітэктарам Людмілай Вільчко.

## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Архітэктары Расіі
Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары Гродна
Паліскэ (Старавыжыўскі раён)

**Паліскэ** () — вёска ў Старавыжыўскім раёне Валынскай вобласці Украіны.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Старавыжыўскага раёна
Людміла Аляксандраўна Вільчко

**Людміла Аляксандраўна Вільчко** (; нар. 21 студзеня 1935, г. Свярдлоўск) — беларускі архітэктар.

## Біяграфія 
Скончыла ў 1958 годзе архітэктурнае аддзяленне будфака Уральскага політэхнічнага інстытута імя С. М. Кірава. Удзельніца выстаўкі рысункаў да V кангрэсу Міжнароднага Саюза архітэктараў у 1958 годзе, абласная бальніца (1965) і рэканструкцыя 1-й гарадской бальніцы (1978), 9-павярховы жылы дом з будбанкам з канторай Будбанка (1972), гасцініца «Беларусь» (1965, перапрацоўка тыпавога праекта).

Конкурсныя працы: Дом грамадзянскіх абрадаў у Гродне (закрыты, 1970, II прэмія); рэканструкцыя млына на р. Ласасянка пад рэстаран (унутраны, 1977, I месца).

## Сям’я 
У шлюбе з архітэктарам Яўгенам Вільчко.

## Узнагароды 
Узнагароджана медалямі да 60-годдзя Кастрычніка, «3а доблесную працу. У адзначэнне 100-годдзя з дня нараджэння У. І. Леніна»; Грамата Вярхоўнага Савета БССР (1978).

## Літаратура 
* Архитекторы Екатеринбурга и Свердловской области. — Екатеринбург : Уральский рабочий , 2003. — 430 с.
* 

## Спасылкі 
* Вильчко Людмила Александровна

Катэгорыя:Архітэктары Расіі
Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары Гродна
Катэгорыя:Дэпутаты Гродзенскага гарадскога Савета дэпутатаў
Дольск (Турыйскі раён)

**Дольск** () — вёска ў Турыйскім раёне Валынскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Турыйскай пасялковай абшчыны.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Турыйскага раёна
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1432 годзе
Буцынь

**Буцынь** () — вёска ў Старавыжыўскім раёне Валынскай вобласці Украіны.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Старавыжыўскага раёна
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1797 годзе
Відуты

**Відуты** () — вёска ў Турыйскім раёне Валынскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Лукіўскай пасялковай абшчыны.

## Назва 
Паводле ўкраінскага мовазнаўца М. Вакуліча, назва балцка-літоўскага паходжання, у Літоўскай Метрыцы фіксуецца ад XVI ст. Аўтар палемізуе з украінскім даследчыкам В. Шульгачам, які з гэтай назвы намагаўся вывесці нідзе больш не зафіксаванае славянскае імя тыпу "Видутъ" (ад меркаванага **Vidǫta*). Вакуліч выводзіць ад даўнейшага літоўскага імені тыпу *Vidutà, Vidùtis (*сёння засведчаныя як прозвішчы).

Былі заходнелітоўскія, жамойцкія тапонімы XVI ст. Відуці, Відуцішкі. У тым жа стагоддзі на Жамойці фіксаваўся антрапонім "Відутавічы". Старое прозвішча Відута засведчанае з-паміж Ашмянаў і Вільні (Меднікі, Цудзенішкі). Было даўнейшае клецкае прозвішча XVI ст. Відуціч ("*Ulasz Wyduczycz*"). Літоўскі антрапаніміст А. Ванагас бачыць тут той жа корань *Vid*-, што і ў прозвішчы *Videikis* (ад літоўскага *iš-vysti* "у-бачыць). Тапонім Відутаўшчына быў на поўдні ад Друйска.

З іншага боку, у гэтым жа, заходнепалескім рэгіёне ў XVI ст., у Кобрынскай эканоміі (с. Залужжа), фіксаваўся антрапонім "Видута Жуковичъ" (там жа сама фіксавалася і імя "Жук"). З тым жа элементам -*ут*- у тым жа рэгіёне імёны Ярута, Івашута, Сергута (і Серга).

Катэгорыя:Населеныя пункты Турыйскага раёна
Чарнііў

**Чарнііў** () — вёска ў Турыйскім раёне Валынскай вобласці Украіны.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Турыйскага раёна
Спіс зорак сузор’я Кіта

У прыведзеным спісе пералічаны ўсе зоркі сузор'я Кіта да бачнай зорнай велічыні +6,5m і іншыя зоркі, уяўляючыя пэўную цікавасць: пераменныя, з планетнымі сістэмамі, звышновыя і г. д.

## Гл. таксама
*Спісы зорак паводле сузор’яў

## Спасылкі
*
*
*
*
*
*


Кіт
Навасілкы (Золачыўскі раён)

**Навасілкы** () — вёска ў Золачыўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Золачыўскага раёна (Львоўская вобласць)
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1397 годзе
Вільчко

**Вільчко** — прозвішча. Вядомыя носьбіты:

* Людміла Аляксандраўна Вільчко (нар. 1935) — беларускі архітэктар.
* Яўген Альфонсавіч Вільчко (1928—1993) — беларускі архітэктар.
Прэзідэнцкія выбары ў Маўрытаніі (2019)

**Прэзідэнцкія выбары ў Маўрытаніі** прайшлі 22 чэрвеня 2019 года.

## Кампанія 
Апазіцыя не пагадзілася з вынікамі прэзідэнцкіх выбараў, заявіўшы, што гэта «падобна на дзяржаўны пераварот».

## Вынікі 
Катэгорыя:Выбары 2019 года
Катэгорыя:Падзеі 22 чэрвеня
Катэгорыя:Чэрвень 2019 года
Катэгорыя:Гісторыя Маўрытаніі
Катэгорыя:2019 год у Афрыцы
Еркы

**Еркы** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Катэрынопільскім раёне Чаркаскай вобласці Украіны.

Рамонтны, кансервавы і шчабёначны заводы. Нафтабаза. Гранітны кар’ер. Элеватар. Камбінат хлебапрадуктаў.

## Нарадзіліся 
* Вячаслаў Чарнавол — публіцыст, дысідэнт, грамадскі і палітычны дзеяч Украіны.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Чаркаскай вобласці
Букы

**Букы** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Манькіўскім раёне Чаркаскай вобласці Украіны.

Вядомы сваім Буцкім каньёнам з украінскім "Стоўнхэнджам". У пасёлку размешчана гідралагічны помнік прыроды - вадаспад Выр, размешчаны ніжэй рэшткаў млына. Гэта самае глыбокае месца ў межах пасёлка. Таксама некаторыя камяні на рацэ маюць свае назвы: Бегемот, Раман і Раманіха, Разбітае сэрца, Залатая рыбка. Найбуйнейшы з іх Радзівон - гэта плоскі камень, які павольна апускаецца пад ваду, агульнай плошчай каля 25-30 квадратных метраў.

## Галерэя 

Выява:Buky Canyon 1.JPG|
Выява:Buky Canyon 71-231-5007 DSC 2169.jpg|
Выява:Tikych.JPG|
Выява:Буцький каньйон (млин).jpg|
Выява:Буцький каньйон (ракурс 26).JPG|
Выява:Буцький каньйон (ракурс 4).JPG|
Выява:Буцький каньйон 003.jpg|
Выява:Буцький каньйон і скеля.jpg|

## Крыніцы 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Чаркаскай вобласці
Лавышча

**Лавышча** () — вёска ў Турыйскім раёне Валынскай вобласці Украіны.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Турыйскага раёна
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1570 годзе
Маіна Іванаўна Арцішэўская-Ерусалімчык

**Маіна Іванаўна Арцішэўская-Ерусалімчык** (нар. , п. Арэхаўск, Віцебская вобласць; літаратурны псеўданім — *Іна Саніна*) — беларускі архітэктар і пісьменніца. Кандыдат архітэктуры.

## Біяграфія 
Беларуска. У 1937 годзе, калі ёй было ўсяго 4 гады, бацька-юрыст, які па маладосці захапіўся рэвалюцыйнымі ідэямі, быў рэпрэсаваны. У гады Вялікай Айчыннай вайны, не здолеўшы эвакуіравацца, разам з маці, фельчарам па прафесіі, бадзяліся па вёсках, каб пракарміцца. Пасля заканчэння вясковай сямігодкі, прыехала ў Мінск. Скончыла ў 1953 годзе архітэктурнае аддзяленне Мінскага архітэктурна-будаўнічага тэхнікума, у 1959 годзе БПІ (выкладчыкі А. П. Воінаў, Н. М. Макляцова, У. А. Чантурыя). Накіравана на працу ў праектны інстытут «Мінскпраект», дзе працавала на пасадзе архітэктара і старэйшага архітэктара да 1966 года. Член Саюза архітэктараў СССР з 1962 года. З 1966 года аспірант кафедры архітэктуры БПІ; пасля абароны кандыдацкай дысертацыі, з 1969 года старэйшы выкладчык, затым дацэнт кафедры тэорыі і гісторыі архітэктуры ў БПІ . Чытала курсы лекцый «Гісторыя мастацтваў» і «Гісторыя архітэктуры».

У 1979 годзе з мужам эмігравалі ў Злучаных Штатах Амерыкі, ратуючы сына ад адпраўкі на вайну ў Афганістане. У ЗША працавала ў архітэктурных бюро Нью-Ёрка і Лос-Анджэлеса на пасадзе архітэктара-выканаўцы (рабочыя чарцяжы інтэр’ераў і абсталяванні для прамтаварных крам).

З 1995 года на пенсіі. Прынята ў міжнародны ПЭН-клуб у 1995 годзе. Член Саюза пісьменнікаў Беларусі з 2007 года. Член Саюза архітэктараў Беларусі.

Пражывае ў горадзе Лос-Анджэлесе (Каліфорнія, ЗША). Штогод наведвае Мінск, прыезды суправаджаюцца літаратурнымі публічнымі выступленнямі.

## Творчасць 
Асноўныя працы: серыя тыпавых праектаў жылых дамоў па вул. Валгаградскай (у аўтарскім калектыве); праект забудовы (мікрараён № 1-6) Чыжоўка (у групе А. Шалякіна); рэканструкцыя шэрагу адміністрацыйных будынкаў у Мінску і Дзіцячы парк імя Горкага (у групе Л. Усавай).

Аўтар артыкулаў у часопісе «Архітэктура СССР», БелСЭ, у грамадска-палітычных часопісах БССР; брашуры «Сацыяльная значнасць помнікаў архітэктуры». Актыўна супрацоўнічала з Беларускім таварыствам аховы помнікаў гісторыі і культуры, выступала з лекцыямі пра архітэктуру і выяўленчае мастацтве, пра значэнне захавання культурнай спадчыны Беларусі ў арганізацыях і на прадпрыемствах Беларусі.

Публікуецца ў літаратурных выданнях (паэзія, проза, публіцыстыка) рускага замежжа з 1980 года, у Расіі і Беларусі пасля 1991 года. Аўтар 4-х зборнікаў паэзіі: «Кветкі часу», «Сэнс», «Крыніцы», «Лістапад». Член рускіх Літаратурных клубаў Нью-Ёрка і Лос-Анджэлеса. Публікуецца ў літаратурных часопісах і іншых перыядычных выданнях ЗША і Беларусі.

Перакладае на рускую мову вершы Міхася Пазнякова.

## Сям’я 
Муж Іосіф Абрамавіч Ерусалімчык (1931—2010), сын — Аляксандр.

## Заўвагі 
## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Імігравалі ў ЗША з Беларусі
Катэгорыя:Перакладчыкі з беларускай мовы
Катэгорыя:Перакладчыкі на рускую мову
Паляна (Турыйскі раён)

**Паляна** () — вёска ў Турыйскім раёне Валынскай вобласці Украіны.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Турыйскага раёна
Вэрхнячка

**Вэрхнячка** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Уманскім раёне Чаркаскай вобласці Украіны.

Дзіцячы сад, школа, дзіцячая школа мастацтваў, стадыён, бібліятэка, два дамы культуры, краязнаўчы музей, бальніца з паліклінічным аддзяленнем, храм Святога Іаана Багаслова (УПЦ МП), храм Святых Пятра і Паўла (ПЦУ), аддзяленне паштовай сувязі, філіял Ашчадбанка, тры аптэкі, шэраг крам і кафэ, рынак.

Верхнячка мае дастаткова добрую транспартную камунікацыю з райцэнтрам і Уманню. Да Хрыстыныўкі аўтобусы адпраўляюцца кожныя паўгадзіны, акрамя таго ёсць яшчэ немалая колькасць транзітных рэйсаў. Да Умані аўтобусы ходзяць восем разоў на суткі. У Кіеў — двойчы ў суткі. У пасёлку працуе свой аўтаперавозчык.

У пасёлку дзейнічаюць чатыры аграфірмы, даследча-селекцыйная станцыя, бітумны (асфальтавы) завод і інш.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Чаркаскай вобласці
Манькіўка

**Манькіўка** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Манькіўскім раёне Чаркаскай вобласці Украіны. Раённы цэнтр.

З 1648 г. Манькіўка — соценнае мястэчка Манькіўскай сотні Уманскага палка Гетманшчыны. У 1797 г. Манькіўка становіцца мястэчкам Уманскага павета Кіеўскай губерні.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Чаркаскай вобласці
Лысянка

**Лысянка** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Лысянскім раёне Чаркаскай вобласці Украіны. Раённы цэнтр.

Упершыню Лысянка згадваецца ў дакументах за 1593 г. Менавіта ў тым годзе мястэчка з навакольнымі сёламі і землямі кароль Жыгімонт III падарыў шляхцічу Валенцію Чармінскаму. Па адной з версій менавіта тут нарадзіўся бацька Багдана Хмяльніцкага Міхаіл Хмяльніцкі.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Чаркаскай вобласці
Цвітковэ

**Цвітковэ** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Гарадышчынскім раёне Чаркаскай вобласці Украіны. Вузлавая чыгуначная станцыя Адэскай чыгункі.

Станцыя і паселішча названы па прозвішчы памешчыка, які валодаў навакольнымі землямі — Мітрафана Цвіткова. Вядома, што чыгунка Знаменка — Фастаў праз Цвітковэ была здадзена ў эксплуатацыю ў 1876 г. У тым жа годзе пабудаваныя памяшканні станцыі, невялікая дэпо і чатыры жылыя дамы.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Чаркаскай вобласці
Плоскэ (Шацкі раён)

**Плоскэ** () — вёска ў Шацкім раёне Валынскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Шацкай пасялковай грамады.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Шацкага раёна (Украіна)
Тэкля

**Тэкля** () — вёска ў Старавыжыўскім раёне Валынскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Дубэчнскай вясковай абшчыны.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Старавыжыўскага раёна
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1543 годзе
Адамчукы

**Адамчукы** () — вёска ў Шацкім раёне Валынскай вобласці Украіны.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Шацкага раёна (Украіна)
Аса (Валынская вобласць)

**Аса** () — вёска ў Турыйскім раёне Валынскай вобласці Украіны.

## Славутасці 
* драўляная Царква Святога Міхала Арханёла (1772 г.)

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Турыйскага раёна
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1577 годзе
Галядын

**Галядзін, Галядын** () — вёска ў Ковельскім раёне Валынскай вобласці Украіны.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Шацкага раёна (Украіна)
Катэрынопіль

**Катэрынопіль** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Катэрынопільскім раёне Чаркаскай вобласці Украіны. Раённы цэнтр. Чыгуначная станцыя на лініі Чаркасы — Умань.

## Гісторыя 
На тэрыторыі пасёлка выяўленыя рэшткі паселішчаў 2-4 ст. да н.э. Хутар Калныбалота заснаваны ў 1545 г. У той час паселішча уваходзіла ў Брацлаўскае ваяводства і атрымаў ад караля Жыгімонта II Аўгуста прывілей, паводле якога жыхарам паселішча дазвалялася займацца рамёствамі, гандлем, мець самакіраванне. А ніжэй па рацэ яшчэ адзін хутар стаў называцца Нэбэрыбісы, заснаваны казаком з такім прозвішчам, ад якога і пайшла назва хутара. Уцекачы ад прыгону павялічвалі колькасць паселішчаў, нягледзячы на пагрозу падвергнуцца нападам татараў з Дзікага поля, якое ужо пачыналася за ракой. Ёсць меркаванне, што прадастаўленне прывілея пра магдэбургскае права адначасова з замкам Звянігарада звязаныя з асобай казака Калныбалотка, які быў не толькі адважным ваяром, але і арганізатарам і гаспадаром, і, верагодна, палітыкам, каб заслужыць прадастаўленне паселішчу такога права і назвы.

У 1793 г. правабярэжныя землі Украіны ў выніку другога падзелу Рэчы Паспалітай адышлі пад уладу Расійскай імперыі. Мястэчка Калныбалота ўвайшло ў Брацлаўскае намесніцтва. 3 1795 г. яно стала павятовым горадам Вазнясенскага намесніцтва, а з 1797 г. — Кіеўскай губерні. У 1795 г. Калныбалота перайменавана ў Катэрынопіль.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Чаркаскай вобласці
Цыбуліў

**Цыбуліў** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Манастырышчэнскім раёне Чаркаскай вобласці Украіны.

Першапачатковая назва мястэчка - Сарочын. Існавалі рэшткі ўмацаванага замка і валы. У 1608 г. быў прададзены княгіні Ганне, роднай сястры Яна Караля Хадкевіча. Моцна разбураны падчас паўстання Хмяльніцкага, пасёлак быў адноўлены толькі ў 1703 г.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Чаркаскай вобласці
Стэбліў

**Стэбліў** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Корсунь-Шэўчэнкіўскім раёне Чаркаскай вобласці Украіны.

Харчовая прамсловасць, тэкстыльная фабрыка, малая гідраэлектрастанцыя на рацэ Рось.

## Нарадзіліся 
* Іван Нячуй-Лявіцкі — украінскі пісьменнік, паэт, фалькларыст, педагог.

## Галерэя 

Выява:Скеля "Сфінкс".jpg|
Выява:Stebliv bud Nechuya Levitskogo DSC 6189 71-225-0035.JPG|
Выява:Берег Стеблівського водосховища.jpg|
Выява:Музей І. Нечуя-Левицького.jpg|
Выява:Гребля Стеблівської ГЕС.jpg|
Выява:Старе русло Росі.jpg|
Выява:Стеблівський заказник на Росі.jpg|
Выява:Рось з високого берега в Стеблеві.jpg|

## Крыніцы 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Чаркаскай вобласці
Гарышні Плаўні

**Гарышні Плаўні** () — горад абласнога значэння у Палтаўскай вобласці Украіны на рацэ Дняпро каля Кам'янскага вадасховішча. З'яўляецца самым маладым горадам вобласці і адным з яе найбуйнейшых прамысловых і культурных цэнтраў.

## Агульная характарыстыка 
Афіцыйная дата заснавання - 29 лістапада 1960 г., 24 красавіка 1972 г. пасёлак атрымаў статус горада, а 6 красавіка 1977 г. стаў горадам абласнога падпарадкавання, 16 красавіка 2019 г. - цэнтрам новастворанай аб'яднанай тэрытарыяльнай грамады. Адлегласць ад горада да абласнога цэнтра (Палтавы) па чыгунцы складае 110 км, аўтадарогамі - 105 км; да Кіева - 311 км.

У горадзе ёсць лакальная чыгуначная станцыя, адкуль ажыццяўляецца прыгарадная пасажырская камунікацыя з Крэменчугом і Палтавай, а таксама абслугоўваецца ПрАТ «Палтаўскі ГОК». У горадзе ёсць грузавы рачны порт.

У горадзе пражываюць пераважна ўкраінцы, пражываюць таксама рускія (каля 28 %) і беларусы (1 %).

Гарышні Плаўні - гэта прамысловы горад. Менавіта прамысловасць вызначае спецыфіку горада. Структурна прамысловасці складаецца з 7 галін: горназдабываючай, хімічнай, машынабудавання, дрэваапрацоўкі, вытворчасці будматэрыялаў, лёгкай і харчовай прамысловасці. Сярод найбуйнейшых прадпрыемстваў горада ёсць такія як ПрАТ "Палтаўскі горна-абагачальны камбінат", на базе магутнага горназдабыўчага комплексу жалезнай руды. Асноўная прадукцыя - 7-8 млн тон жалезарудных акатышаў у год; ТАА "Ерыстаўскі горна-абагачальны камбінат". У горадзе таксама размешчаны Рыжаўскі гранкар'ер, Рэдуцкі шчэбзавод, хлебазавод, трыкатажныя фабрыкі, завод па перапрацоўцы зношаных шын, недабудаваны электрометаллургический завод "Ворскла Сталь" і ін.

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Гарады Палтаўскай вобласці
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1960 годзе
Глухіўскі гарадскі савет

**Глухіўскі гарадскі савет** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка і орган мясцовага самакіравання ў Сумскай вобласці. Адміністрацыйны цэнтр — горад абласнога значэння Глухіў.
## Агульныя звесткі 
* Тэрыторыя савета 24,06 км²
* Насельніцтва савета: 35 244 чалавек (па стане на 2001 года) 
## Населеныя пункты 
Гарадскому савету падпарадкаваныя населеныя пункты:
* г. Глухіў
* в. Сліпарод

Катэгорыя:Гарадскія саветы Украіны
Катэгорыя:Сумская вобласць
Спіс зорак сузор’я Касіяпеі

У прыведзеным спісе пералічаны ўсе зоркі сузор'я Касіяпеі да бачнай зорнай велічыні +6,5m і іншыя зоркі, уяўляючыя пэўную цікавасць: пераменныя, з планетнымі сістэмамі, звышновыя і г. д.

## Гл. таксама
*Спісы зорак паводле сузор’яў

## Спасылкі
*
*
*
*
*
*


Касіяпея
Завадскэ

**Завадское** ці **Завадскэ** () — горад у Лохвыцкім раёне Палтаўскай вобласці Украіны.

Горад заснаваны ў 1928 годзе як пасёлак Сталінка ў сувязі з будаўніцтвам цукровага завода на рацэ Сула. 7 лістапада 1928 года адбылася ўрачыстая закладка завода, а ўжо 3 кастрычніка 1929 года пачаўся першы вытворчы сезон. У 1931 годзе ў горадзе засноўваецца механічны тэхнікум, пры цукровым заводзе ствараецца МТС, пабудаваны гарадская бальніца са стацыянарам, паліклініка і рэабілітацыйнае аддзяленне.

Пасёлак Сталінка ў 1961 годзе перайменаваны ў пасёлак Чэрвоназавадскэ. У 1977 годзе Чэрвоназавадскэ атрымлівае статус горада. У 2015 годзе ў мэтах выканання закона аб дэкамунізацыі назва горада падлягала змене. Гарадская ўлада за тэрмін, прадугледжаны для самастойнай змены назвы, не выпрацавала свайго рашэння, таму 4 лютага 2016 года пастановай Вярхоўнай Рады Украіны Чэрвоназавадскэ было перайменавана на Завадскэ.

## Насельніцтва 
## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Гарады Палтаўскай вобласці
Пулэмэць

**Пулэмэць** () — вёска ў Шацкім раёне Валынскай вобласці Украіны.

Побач знаходзіцца Пулемецкае возера.

## Вядомыя асобы 
* Валянціна Мікалаеўна Пух (нар. 1969) — беларускі службовец, дэпутатка.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Населеныя пункты Шацкага раёна (Украіна)
Муданьцзян (значэнні)

Назву **Муданьцзян** Маюць:

* Муданьцзян — рака ў Кітаі, правы прыток ракі Сунгары
* Муданьцзян — горад у Кітаі, у правінцыі Хэйлунцзян
Вэрхнёдніпроўск

**Верхнедняпроўск** ці **Вэрхнёдніпроўск** () — горад у Днепрапятроўскай вобласці Украіны на рацэ Дняпро на правым беразе Кам'янскага вадасховішча. Раённы цэнтр.

Берагі Дняпра ў гэтым месцы даволі высокія і перакапаныя ярамі і бэлькамі, з-за гэтага ў горадзе існуюць значныя перапады вышынь - ад 60 да 158 метраў над узроўнем мора. Праз горад праходзіць аўтамагістраль Кіеў (Барыспіль) - Дніпро - Запарожжа - Марыупаль.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Гарады Днепрапятроўскай вобласці
Катэгорыя:Населеныя пункты Вэрхнёдніпроўскага раёна
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1780 годзе
Кабэлякы

**Кабэлякы** () — горад у Палтаўскай вобласці Украіны на рацэ Ворскла за 13 км ад аднайменнай чыгуначнай станцыі на лініі Палтава - Крэменчуг. Раённы цэнтр.

Працуюць завод харчовых тавараў «Мара», швейная фабрыка, хлебакамбінат, камбікормавы завод і інш. Горад газіфікаваны з 1966 г. Ёсць крыты рынак, аўтавакзал. Тры школы, музычная школа, школа-інтэрнат, прафтэхвучылішча, 2 дзіцячых садка. Ёсць дом культуры на 550 месцаў, бібліятэка, гістарычны музей, музей літаратуры і мастацтва, 3 паркі адпачынку.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Гарады Палтаўскай вобласці
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1620 годзе
Грунь (Ахтырскі раён)

**Грунь** () — вёска ў Ахтырскім раёне Сумскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Груньскай вясковай абшчыны.

## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Астап Вішня, украінскі пісьменнік
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Ахтырскага раёна
Люботын

**Люботын** () — горад у Харкаўскай вобласці Украіны за 24 км ад Харкава паблізу аўтатрасы Кіеў — Харкаў. Вузлавая чыгуначная станцыя, ад якой чыгунка разыходзіцца ў чатырох напрамках.

У горадзе працуе 200 прадпрыемстваў, арганізацый і ўстаноў, больш за 150 гандлёвых аб’ектаў, аддзел паліцыі, гарадскі суд, 7 школ, 4 дзіцячых дашкольных установы, дом дзіцячай і юнацкай творчасці, чыгуначны ліцэй, тэхнічная школа, музычная школа і стадыён «Алімпіец».

У сярэдзіне 50-х гг. XVII ст. казакамі-ўцекачамі з Правабярэжнай Украіны на рацэ Люботынцы была заснавана слабада Люботын, якая пасля ператварылася ў соценнае мястэчка Харкаўскага казацкага палка.

## Вядомыя асобы 
* Уладзімір Васілевіч Бачкоў (нар. 1944) — беларускі архітэктар.
* Кацярына Аляксандраўна Рэзнік — украінская спартсменка і палітык.
* Алег Мікалаевіч Галтвянскі (нар. 1980) — украінскі палітык, пісьменнік, грамадскі і ваенны дзеяч.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Гарады Харкаўскай вобласці
Піўдэннэ

**Піўдэннэ** () — горад у Харкаўскай вобласці Украіны за 9 км на паўднёвы ўсход ад Харкава.

Горад узнік у 1963 годзе ў выніку аб’яднання былых пасёлкаў гарадскога тыпу Камарыўка (паўстаў у XVII стагоддзі) і Піўдэннэ (заснаваны ў 1906 годзе работнікамі чыгункі).

## Насельніцтва 
* 1990 год — 9900 жыхароў.

## Зноскі 
## Літаратура 
* ; ISBN 5-88500-020-4 (т. 3).

Катэгорыя:Гарады Харкаўскай вобласці
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1906 годзе
Сонечнае зацьменне 2 ліпеня 2019 года

**Сонечнае зацьменне 2 ліпеня 2019 года** — поўнае сонечнае зацьменне 127 сараса. Поўную фазу зацьмення можна было назіраць у паўднёвай частцы Ціхага акіяна, а таксама ў Чылі і Аргенціне. Частковая фаза зацьмення назіралася амаль ува ўсіх краінах Паўночнай Амерыкі.

Зацьменне мела велічыню 1,0459 і дасягнула свайго максімуму ў 19:24:07 UTC у пункце з каардынатамі 17° пд. ш. 109° з. д. Працягласць максімальнай фазы зацьмення склала 4 хв. 33 с., а месяцавы цень на зямной паверхні дасягнуў шырыні 201 км.

Зацьменне 2 ліпеня 2019 года стала 2-ім сонечным зацьменнем у 2019 годзе і 41-ым у XXI стагоддзі. Папярэдняе сонечнае зацьменне адбылося 6 студзеня 2019 года, наступнае — 26 снежня 2019 года.

## Звязаныя зацьменні 
## Галерэя 

Файл:20190702 Totality LaSerena Chile.jpg|Ла-Серэна, Чылі.
Файл:Eclipse parcial de sol julio 2 de 2019 - Temuco, Chile. (48182824772).jpg|Тэмука, Чылі.
Файл:Solar Eclipse (48185068557).jpg|Нуньёа, правінцыя Сант’яга, Чылі.
Файл:Eclipse Solar Total del 02.07.2019 - RN N°2 - Km. 140 - Prov. Buenos Aires (Argentina).jpg|Правінцыя Буэнас-Айрэс, Аргенціна.

## Гл. таксама 
* Сонечныя зацьменні XXI стагоддзя

## Зноскі 
## Спасылкі 
* Каталог сонечных зацьменняў 2001 — 2100
* Каталог сонечных зацьменняў 127 сараса
* Малая глабальная карта, на якой паказана геаграфія бачнасці зацьмення
* Вялікая глабальная карта, на якой паказана геаграфія бачнасці зацьмення

Катэгорыя:2019 год у астраноміі
2019-07-02
2019-07-02
2019-07-02
Катэгорыя:Падзеі 2 ліпеня
Катэгорыя:Ліпень 2019 года