open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Факультэт камерцыі і турыстычнай індустрыі БДЭУ

**Факультэт камерцыі і турыстычнай індустрыі** — адзін з факультэтаў Беларускага дзяржаўнага эканамічнага ўніверсітэта.

## Гісторыя 
Факультэт створаны 16 чэрвеня 1933 года. У 1951 годзе былі ўтвораны 2 факультэты — планава-эканамічны і гандлёва-фінансавы. У 1953—1954 гадах гандлёва-фінансавы факультэт быў падзелены на ўлікова-фінансавы і гандлёва-эканамічны. У 1968 годзе быў створаны завочны гандлёва-эканамічны факультэт. У 1983 годзе на базе гандлёва-эканамічнага факультэта з’явіліся гандлёва-таваразнаўчы і гандлёва-эканамічны факультэты. У 1992 годзе іх аб’ядналі пад назвай «Камерцыйны факультэт». У склад камерцыйнага факультэта цалкам увайшоў завочны ТЭФ.

У 2000 годзе факультэт пераназваны ў факультэт эканомікі і кіравання гандлем.

30 чэрвеня 2016 года ў рамках аб’яднання факультэтаў эканомікі і кіравання гандлем і Вышэйшай школы турызму быў утвораны факультэт камерцыі і турыстычнай індустрыі.

## Кафедры 
* камерцыйнай дзейнасці і рынку нерухомасці
* таваразнаўства і экспертыза тавараў
* фізікахіміі матэрыялаў і вытворчых тэхналогій
* эканомікі і кіравання турыстычнай індустрыяй
* эканомікі гандлю і паслуг

## Спецыяльнасці 
* Таваразнаўства і экспертыза тавараў
* Камерцыйная дзейнасць
* Эканоміка і кіраванне турысцкай індустрыяй
* Таваразнаўства і гандлёвае прадпрымальніцтва
* Эканоміка і кіраванне на рынку нерухомасці

## Дэканы 
* А. П. Ахрэмчык (1933—1944),
* Іван Фёдаравіч Крук (1944—1967),
* Аляксей Дзмітрыевіч Міцюкоў (1967—1970),
* Раман Міхайлавіч Карсека (1970—1977),
* Мікалай Міхайлавіч Ільін (1979—1991),
* У. М. Платонаў (1991—2007),
* А. І. Ярцава (2007—2014),
* Сяргей Іванавіч Скрыба (2007—2014),
* Аляксандр Іванавіч Ярчак (з 2014).

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт факультэта 


Катэгорыя:1933 год у Мінску
Катэгорыя:З’явіліся ў 1933 годзе
Катэгорыя:Вуліца Свярдлова (Мінск)
Келімуту

**Келімуту** () — вулкан на інданезійскім востраве Флорэс вышынёй у 1639 м., вядомы сваімі кратэрнымі азёрамі, якія час ад часу змяняюць колер.

Прычына такой геалагічнай анамаліі кратэра Келимуту — мінералы, якія ляжаць на дне кожнага з азёр, паступова раствараюцца ў вадзе і афарбоўваюць яе. Пры гэтым каляровыя пераходы адбываюцца незалежна адзін ад аднаго.

Вулкан і азёры — гэта толькі малая частка нацыянальнага парку Келімуту, які ўваходзіць у спіс Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА. Штогод палюбавацца на унікальныя прыродныя аб’екты прыязджаюць некалькі тысяч турыстаў.

Назва кожнага возера адлюстроўвае звязаную з ім легенду:
* Самае заходняе з азёр, размешчана прыкладна ў 1,5 км ад двух астатніх, называецца *Ціву-Ата-Мбупу* (, «возера даўніны»), у якім, паводле легенды, знайшлі прытулак душы тых, хто годна пражыў сваё жыццё і загінуў ад старасці. Возера сімвалізуе мудрасць і веды пажылых людзей, якія прыходзяць толькі з узростам.
* Назва цэнтральнага возера — *Ціву-Нуа-Муры-Кух-Тай* (, «возера юнакоў і дзяўчат»), у яго, паводле легенды, сыходзяць нявінныя душы тых, хто загінуў маладымі. Гэта возера часцей за ўсе змяняе колер, за апошнія дваццаць шэсць гадоў гэта здаралася дванаццаць разоў.
* Нарэшце, трэцяе возера *Ціву-Ата-Пола* (, «зачараванае возера» або «возера злых душ») паводле легенды, служыць вечнай вязніцай для душ зладзеяў.

Паводле апошніх звестак, возера Tivu-Ata-Mbupu цяпер афарбавана ў чорны колер, хоць яшчэ нядаўна было зялёным, возера Tivu-Nua-Muri-Kooh-Tai мае насычаны зялёны колер, а возера Tivu-Ata-Polo — карычневае. Яшчэ некалькі гадоў таму яны былі белымі, бірузовымі і чырвонымі. У лістападзе 2009 года вады азёр афарбаваліся ў чорны, бірузовы і карычневы колеры, а ўжо ў ліпені 2010 года Tivu-Ata-Mbupu мела бутэлькава-зялёны колер, Tivu-Nua-Muri-Kooh-Tai афарбавалася ў бірузовы колер, а Tivu-Ata-Polo мела колер зялёнага моху. 

Катэгорыя:Горы Інданезіі
Катэгорыя:Вулканы Інданезіі
Катэгорыя:Кратэрныя азёры
Катэгорыя:Актыўныя вулканы
Клім Савур

**Клім Савур (Саўр)**:

* легендарны казак, у гонар якога названая Савур-Магіла ў Данецкай вобласці
* псеўданім дзеяча УПА Дзмітрыя Клячкіўскага.
Мікалай Васілевіч Дземянёў

**Мікалай Васілевіч Дземянёў** (, Чормазскі завод, Пермская губерня, Расійская імперыя — , Мінск) — фізікахімік. Доктар тэхнічных навук (1948), прафесар (1949). Акадэмік АН Кіргізскай ССР (1961).

## Біяграфія 
Скончыў Уральскі індустрыяльны інстытут (1930), Уральскі фізіка-хімічны навукова-даследчы інстытут (аспірантура, 1939).
    
Працаваў у Уральскім фізіка-хімічным інстытуце Уральскага філіяла АН СССР (1932—1936, дырэктар), Уральскім філіяле АН СССР (прэзідыум, у 1938—1957 — намеснік старшыні, 1957—1961 — старшыня), Інстытуце хіміі і металургіі Уральскага філіяла АН СССР (1945—1950, дырэктар), Інстытуце горнай справы і металургіі АН Кіргізскай ССР (з 1960, загадчык аддзела абагачэння, хіміі і металургіі), Інстытуце неарганічнай і фізічнай хіміі АН Кіргізскай ССР (1962—1965, дырэктар), Беларускім дзяржаўным інстытуце народнай гаспадаркі імя В. У. Куйбышава (з 1965, факультэт эканомікі і кіравання гандлем, загадчык кафедры хіміі).

## Навуковая дзейнасць 
Навуковыя інтарэсы: праблемы комплекснага выкарыстання руд, якія змяшчаюць тугаплаўкія, рэдказямельныя і радыеактыўныя элементы; фізічная хімія дысперсных сістэм; хімія і тэхналогія рэдкіх элементаў.

## Узнагароды 
Ордэны Працоўнага Чырвонага Сцяга, «Знак Пашаны» і інш.

## Літаратура 
* Дземянёў Мікалай Васілевіч // Беларуская савецкая энцыклапедыя : [у 12 т.]. — Мінск, 1971. — Т. 4. — С. 192.
* Деменев Николай Васильевич // Ученые Уральского научного центра Академии наук СССР : биобиблиографический указатель. — Свердловск, 1987. — С. 73—74.
* Институту химии и фитотехнологий Национальной академии Кыргызской Республики — 75 лет / Мурзубраимов Бектемир Мурзубраимович // Известия НАН Кыргызской Республики. — 2018. — № 5. — С. 8—18. — Информация на с. 11.
Мікалай Міхайлавіч Ільін

**Мікалай Міхайлавіч Ільін** (нар. , Менск) — беларускі эканаміст. Кандыдат эканамічных навук (1973), прафесар (2001).

## Біяграфія 
Скончыў Беларускі дзяржаўны інстытут народнай гаспадаркі імя В. У. Куйбышава (спецыяльнасць «Таваразнаўства прамысловых тавараў», 1958).
    
Працаваў у Мінскім кааператыўным тэхнікум Беларускага рэспубліканскага саюза спажывецкіх таварыстваў (з 1959, выкладчык), Беларускім дзяржаўным эканамічным універсітэце (з 1962, прафесар кафедры таваразнаўства непрадуктовых тавараў, у 1979—1991 — дэкан гандлёва-эканамічнага факультэта).

Навуковыя інтарэсы: эаканоміка, арганізацыя кіравання і планаванне гандлю; таваразнаўства непрадуктовых тавараў; эстэтыка тавараў.

## Узнагароды 
Ордэн Дружбы народаў і інш.

## Бібліяграфія 
* Роль торговли в совершенствовании ассортимента товаров народного потребления (на примере товаров хозяйственного назначения) : автореферат диссертации … кандидата экономических наук : 08.00.05 / Ильин Николай Михайлович. ― Минск, 1973.
 

## Літаратура 
* Ильин Николай Михайлович // Белорусский государственный экономический университет в биографиях преподавателей и выпускников : 75 лет, 1933—2008. ― Минск, 2008. — С. 96—97.
* Торгово-экономический факультет // Белорусский государственный институт народного хозяйства им. В. В. Куйбышева. ― Минск, 1983. —С. 154—173. — В содержании об Ильине Н. М.
 

Катэгорыя:Эканамісты Беларусі
Катэгорыя:Дэканы факультэта камерцыі і турыстычнай індустрыі БДЭУ
Кніжны воз

**«Кніжны воз»** — аўдыёпраект, папулярная мабільная праграма, чыталка дзіцячых аўдыёкніг (прафесійна агучаныя кнігі на беларускай мове для дзяцей і падлеткаў). Памер — 28,9 мб. Стваральнік — Міхась Бутылін, сузаснавальнік праекта агучкі — Крысціна Дробыш. Працуе з 18 кастрычніка 2020 года. Даступна ў App Store і Google Play.

## Змест 
Мабільная праграма «Кніжны воз» з’яўляецца платформай, на якой размяшчаюцца прафесійна агучаныя кнігі для дзяцей і падлеткаў на беларускай мове. Праграма дазваляе бясплатна слухаць аўдыякнігі як на смартфоне, так і праз камп’ютар.

Змест з’яўляецца разнастайным, ад класічных «Прыгоды Рабінзона Круза», «Прыгоды Тома Соера» і «Маўглі» да твораў сучасных замежных і беларускіх дзіцячых пісьменнікаў, як Алег Грушэцкі, Алена Масла, Ганна Янкута, Надзея Ясмінска, вершы Андрэя Скурко і іншае. Таксама на платформе можна знайсці народныя казкі, легенды і паданні, аповесць «Ладдзя роспачы» Уладзіміра Караткевіча, «Хронікі Нарніі» Клайва Льюіса, «Слёзы Тубі» Янкі Маўра, «Сабака Баскервіляў» Артура Конан Дойла, «Пітэр Пэн» і іншае.

«Кніжны воз» агучвае не толькі кнігі, якія былі выдадзеныя ў друкаваным выглядзе, але і тыя, якія існуюць у электронным варыянце. Улічваючы, што праект не з’яўляецца камерцыйным, фонд «Кніжнага возу» складаюць творы, на якія ўжо скончыліся аўтарскія правы, альбо самі аўтары ці выдавецтвы далі згоду на іх агучку.

## Праца праекта 
Удзельнікі праекта з’яўляюцца прафесіяналамі ў сваёй справе, многія маюць акадэмічную адукацыю і адпаведны досвед. У агучцы прымаюць удзел акторы вольнага Купалаўскага тэатра. Запісам, мантажом, музыкай і мастацкім афармленнем таксама займаюцца прафесіаналы ў адпаведнай галіне. Музыка для кніжак адмыслова пішацца камандай праекта пад адпаведны твор. З перакладамі замежных твораў праекту дапамагаюць як выдаўцы (напрыклад Валянціна Андрэева, уладальніца выдавецтва «Гутэнберг»), так і прафесійныя перакладчыкі (Ганна Янкута).

Праект супрацоўнічае з праектам «Кніжны рысь», які дае свае кнігі на публікацыю, з праектам «Бэйбус», які робіць анімаваныя вершы Андрэя Скурко, працаваў з праектам «Народныя казкі для дзетак», які зрабіў Алег Хаменка.

## Гісторыя праекта 
«Кніжны воз» — гэта, найперш, дзіцячая літаратура, і сам праект ствараўся менавіта пад дзяцей. Праца над праектам пачалася ў верасні 2020 года. Першай кнігай, якая была агучана, стала «Прыгоды мышкі Пік-пік» Людмілы Рублеўскай. Доўгі час яна з’яўлялася найбольш папулярнай кнігай сярод карыстальнаў праекта.

На пачатак 2021 года ў прыкладанні былі тры кніжкі. Да першай гадавіны праекта, у верасні 2021 года, было ўжо 10 кніжак. На канец ліпеня 2022 года была агучана 31 кніжка. На канец ліпеня 2023 года фонд налічваў больш за 60 кніжак для праслухоўвання, што склала амаль 200 гадзін запісаў.

Напачатку стварэння слухачоў у праекта было 20—25 чалавек на дзень. У сярэдзіне 2022 года гэтая лічба складала каля 500—600 чалавек на дзень.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Беларуская дзіцячая літаратура
Катэгорыя:Беларускія інтэрнэт-СМІ
Катэгорыя:Беларуская мова ў інтэрнэце
Катэгорыя:Мабільныя прылады
Катэгорыя:Беларускія выдавецтвы ў замежжы
Águas de Março

**Сакавіцкія воды** () — адна з самых вядомых песень , які напісаў для яе ў 1972 годзе музыку і тэкст. Па выніках штогадовага апытання чытачоў і крытыкаў, праведзенага газетай «» у 2001 годзе, была прызнана лепшай бразільскай песняй усіх часоў.

## Кароткая характарыстыка 
На музыку песні Жабін напісаў два блізкіх па сэнсе тэксты — на партугальскай і на англійскай мовах (пад назвай *Waters of March*). Абедзве моўныя версіі абгульваюць вобраз воднага патоку, які сімвалізуе хуткабягучае жыццё чалавека з усімі яго дробнымі і вялікімі падзеямі. Аднак сэнс песні змяняецца ў залежнасці ад таго, у якім паўшар’і вырас слухач. У арыгінальнай версіі, напісанай для бразільцаў, сакавік азначае канец лета; у прыватнасці, у Рыа-дэ-Жанейра менавіта ў сакавіку пачынаюцца ліўні, якія прыводзяць часам да затаплення. Паток, які нясе з сабой рознае смецце, сімвалізуе непазбежны рух жыцця да зімы, да смерці. З пункту гледжання жыхароў Паўночнага паўшар’я, для якіх была створана англамоўная версія, сакавік, наадварот — пачатак вясны, і вобраз сакавіцкіх вод успрымаецца як раставанне снягоў: патокі выносяць прэч усё смецце, абяцаючы абуджэнне жыцця і абнаўленне.

Песня пабудавана на найпростым меладычным . У аснове мелодыі ляжыць вялікая тэрцыя (у сольным выкананні Жабіна — *dis-h*), якая шматкроць паўтараецца з немудрагелістымі рытмічнымі і вышыннымі (скокам або з паступаным запаўненнем) варыянтамі. У  мелодыі найважнейшы элемент — сыходны ход ад тонікі да дамінанты з  *h-a-gis-g-fis/h*, які даручаецца басу, альбо праводзіцца кантрапунктам да мелодыі ў сярэднім . Існуе меркаванне, што апісаны асцінантны ход мае  значэнне, сімвалізуючы водныя бруі, якія манатонна сцякаюць.

Упершыню песня «Águas de Março» была выпушчана на гнуткай пласцінцы «O Tom de Antonio Carlos Jobim e o Tal de João Bosco», апублікаванай у маі 1972 як дадатак да бразільскага часопіса «». Першы студыйны запіс — на LP «Elis» (1972) бразільскай спявачкі . Годам пазней Жабін таксама выпусціў студыйны запіс песні на сваім сольным альбоме «Jobim» (у Бразіліі альбом выпушчаны пад назвай «Matita Perê»). Пасля песню неаднаразова запісвалі бразільскія і замежныя музыкі (напрыклад,  у 1975,  у 2010,  і «» у 2016), асабліва папулярна выкананне песні дуэтам Эліс Режыны і Жабіна (1974).

Рускі пераклад тэксту быў выкананы  і , якія неаднаразова выконвалі гэту песню на канцэртах.

## Спасылкі 
* *Nascimento E.L.* Calling the tune (Brazil, 09.2001)
* Песня «Мартовские воды» (португальская версия) в исполнении Элис Режины и Антониу Карлоса Жобина (1974)
* Песня «Мартовские воды» (английская версия) в исполнении Стейси Кент (2010)
* Португальская и английская версии текста

Катэгорыя:Песні паводле алфавіта
Катэгорыя:Музыка Бразіліі
Triarthria setipennis

**Triarthria setipennis** — від тахінідных мух, які паразітуе на іншых насякомых, у тым ліку скурыстакрылых.

## Распаўсюджанне 
Албанія, Андора, Беларусь, Аўстрыя, Бельгія, Балгарыя, Чэхія, Данія, Фінляндыя, Францыя, Германія, Грэцыя, Венгрыя, Італія, Літва, Нарвегія, Польшча, Румынія, Расія, Славакія, Іспанія, Швецыя, Швейцарыя, Нідэрланды, Украіна, Вялікабрытанія.

Катэгорыя:Тахіны
Тэракт у Пешавары (2023)

**Тэрарыстычны акт у Пешавары** — тэрарыстычны акт, здзейснены смяротнікам у шыіцкай мячэці Пешавара (Хайбер-Пахтунхва, Пакістан) 30 студзеня 2023 года падчас паўдзённай малітвы .

Тэрарыст, які самападарваўся, сядзеў у першым шэрагу. Пры выбуху частка сцяны мячэці была разбурана, заваліўшы людзей, якія маліліся. Загінулі па меншай меры 92 асобы, больш за 170 атрымалі раненні. Па стане на дзень выбуху ніводная групоўка не ўзяла на сябе адказнасць за тэракт, але меркавалася, што гэта магло быць здзейснена пакістанскімі талібамі.

## Гл. таксама 
* Тэракт у Пешавары (2022)
* Напад на паліцэйскае ўпраўленне Карачы (2023)

Катэгорыя:Студзень 2023 года
Катэгорыя:Падзеі 30 студзеня
Катэгорыя:Забойствы, здзейсненыя ў 2023 годзе
Катэгорыя:Тэрарыстычныя акты ісламістаў
Катэгорыя:Тэрарыстычныя акты 2023 года
Акварыум (гурт)

«**Акварыум**» () — адзін з найстарэйшых савецкіх і расійскіх рок-гуртоў.

## Гісторыя 
Склад удзельнікаў за амаль паўстагоддзя існавання гурта неаднаразова мяняўся, і толькі спявак і ідэйны натхняльнік гурта Барыс Грабеншчыкоў (таксама вядомы як БГ) з'яўляецца ўдзельнікам калектыву з самага моманту яго заснавання ў 1972 годзе разам з Анатолем Гуніцкім. Аж да роспуску гурта ў сакавіку 1991 года яе асновай быў квартэт музыкаў: Барыс Грабеншчыкоў, Міхаіл Файнштэйн, Дзюша Раманаў, Усевалад Гакель. У розны час з Грабеншчыковым таксама супрацоўнічалі: Майк Навуменка, Сяргей Курохін, Алег Сакмараў, Барыс Рубекін, Эдмунд Шклярскі, Яўген Губерман, Аляксандр Кандрашкін, Аляксандр Ляпін, Пётр Трашчанкоў, Іван Варапаеў, Андрэй Рэшацін, Сяргей Шчуракоў і многія іншыя.

## Дыскаграфія 
**Альбомы**

* 1981 — *Синий альбом*
* 1981 — *Треугольник*
* 1982 — *Табу*
* 1983 — *Радио Африка*
* 1984 — *День серебра*
* 1986 — *Дети Декабря*
* 1988 — *Равноденствие* (записан в 1987)
* 1993 — *Любимые песни Рамзеса IV*
* 1994 — *Пески Петербурга*
* 1994 — *Кострома mon amour*
* 1995 — *Навигатор*
* 1996 — *Снежный лев*
* 1997 — *Гиперборея*
* 1999 — *Ψ*
* 2002 — *Сестра Хаос*
* 2003 — *Песни рыбака*
* 2005 — *ZOOM ZOOM ZOOM*
* 2006 — *Беспечный русский бродяга*
* 2008 — *Лошадь белая*
* 2009 — *Пушкинская, 10*
* 2010 — *Наша жизнь с точки зрения деревьев* (записан в 1988)
* 2011 — *Архангельск*
* 2013 — *Аквариум плюс*
* 2020 — *Тор*
* 2022 — *Дом Всех Святых*
* 2026 — *Странные Новости с Далёкой Звезды*

Катэгорыя:Рок-гурты Расіі
Катэгорыя:Музычныя калектывы, якія з’явіліся ў 1972 годзе
Катэгорыя:Рок-гурты СССР
Кушыты

thumb|Пастух афар
**Кушы́ты**, або **кушы́цкія народы** — група афрыканскіх народаў, якія размаўляюць на кушыцкіх мовах. 

Агульная колькасць — каля 24 млн чалавек. 

## Паходжанне 
Назва «**кушыты**» паходзіць ад наймення біблейскай краіны Куш, якое ў сваю чаргу значыла намесніцтва і дзяржаву на поўдзень ад Егіпту. На старажытным Блізкім Усходзе кушытамі называлі чарнаскурых людзей. Старажытныя грэкі ўжывалі ў дачыненні да іх іншую назву «эфіопы».

Лічыцца, што протакушыты — агульныя продкі сучасных кушыцкіх народаў — сфарміраваліся ў сярэдняй даліне Ніла або на землях паміж Нілам і Чырвоным морам не пазней за неаліт. Мяркуюць, што протакушыты маглі быць першымі неалітчнымі перасяленцамі з навыкамі земляробства і жывёлагадоўлі на землях Усходняй Афрыкі. Лінгвісты адзначаюць імаверныя кантакты паміж кушыцкімі і кайсанскімі мовамі, што было магчыма толькі да пашырэння арэалу пасялення банту. На захадзе раннія міграцыі носьбітаў кушыцкіх моў дасягалі возера Чад.

Сучасныя кушыцкія народы, што насяляюць землі на поўдзень ад памежжа сучасных Егіпта і Судана, неабавязкова з'яўляюцца прамымі шашчадкамі неалітычных мігрантаў. Перасяленне іх продкаў адбывалася і ў пазнейшы час, што часткова зафіксавана фальклорам і археалогіяй.

## Спіс кушыцкіх народаў 
thumb|Распаўсюджанне кушыцкіх моў
* Агаў
* Арома
* Афар
* Беджа
* Іраку
* Самалійцы
* Сідама
* Фалаша

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* A Summary of the Cushite Peoples of Eastern Africa
* Kevin Burrell The Cushites: Race and Representation in the Hebrew Bible 
* Roger Blench The westward wanderings of Cushitic pastoralists. Explorations in the Prehistory of Central Africa
* Roger Blench Was there an interchange between Cushitic pastoralists and Khoisan speakers in the prehistory of Southern Africa and how can this be detected?
* Saioa López et al. The genetic landscape of Ethiopia: diversity, intermixing and the association with culture

Катэгорыя:Народы паводле моўных груп
Арджэш (жудзец)

**Арджэш** () — румынскі жудзец у рэгіёне Валахія. Размешчаны ў цэнтры краіны, у Паўднёвых Карпатах. На тэрыторыі жудзеца размешчана гара Малдавяну (2544 м) — найвышэйшы пункт Румыніі.

Мяжуе з жудзецамі Дымбавіца — на ўсходзе, Вылча і Олт — на захадзе, Сібіу і Брашоў — на поўначы і Тэлеарман — на поўдні. У жудзецы знаходзяцца 3 муніцыпіі, 4 гарады і 95 камун.

## Насельніцтва 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Жудзецы Румыніі
Крышул-Алб

**Крышул-Алб** або **Фехер-Кёрош** — рака ў заходняй Румыніі, у гістарычным рэгіёне Трансільванія, і ў паўднёва-ўсходняй Венгрыі (медзье Бекеш). Выток ракі размешчана ў Заходніх Румынскіх гарах. Яна працякае праз гарады Брад, Інеу, Кішынеу-Крыш у Румыніі і Дзьюла ў Венгрыі. Пасля перасячэння мяжы з Венгрыяй рака, таксама званая Фехер-Кёрош, злучаецца з Фекетэ-Кёрош за некалькі кіламетраў на поўнач ад Дзьюлы, ствараючы раку Кёрош.

Катэгорыя:Рэкі Румыніі
Катэгорыя:Рэкі Венгрыі
Катэгорыя:Басейн Цісы
Бакэў (жудзец)

**Бакэў** () — румынскі жудзец у рэгіёне Заходняя Малдова. Плошча — 6621 км². Мяжуе з жудзецамі Васлуй — на ўсходзе, Харгіта і Кавасна — на захадзе, Нямц на поўначы і Вранча — на поўдні. У 2007 годзе насельніцтва жудзеца было  (у тым ліку мужчынскае насельніцтва —  і жаночае — ), шчыльнасць насельніцтва — 108,72 чал./км².

## Насельніцтва 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Жудзецы Румыніі
Канстанца (жудзец)

**Канста́нца** () — румынскі жудзец у рэгіёне Дабруджа. Плошча — 7071 км². Насельніцтва —  (2011). Адміністрацыйны цэнтр — горад-порт Канстанца. Сухое стэпавае плато Дабруджа займае асноўную частку жудзеца. На ўсходзе абмываецца водамі Чорнага мора (уключаючы ліманнае возера Сіное), на захадзе — водамі Дуная. Сярэдняя тэмпература студзеня на ўзбярэжжы — каля 0 °C, ліпеня +23 °C.

Мяжуе з жудзецамі Кэлэрашы і Яламіца на захадзе, Тулча і Брэіла на поўначы, з Дабрыцкай і Сілістранскай абласцямі Балгарыі на поўдні.

## Насельніцтва 
Насельніцтва жудзеца ў 1970 годзе — 513,3 тыс. чалавек, у 2002 годзе — , у 2011 годзе — .

## Крыніцы 
Катэгорыя:Жудзецы Румыніі
Яламіца (жудзец)

**Яламіца** () — румынскі жудзец у рэгіёне Валахія. Плошча — 4 453 км².

Мяжуе з жудзецамі Канстанца — на ўсходзе, Ілфаў — на захадзе, Брэіла, Бузэу і Прахава — на поўначы і Кэлэрашы — на поўдні.

У жудзецы знаходзяцца 3 муніцыпіі (Slobozia, Urziceni, Feteşti), 4 гарады і 59 камун.

## Насельніцтва 
Насельніцтва — , шчыльнасць насельніцтва — 56,33 чал./км² (аценка 2021 года).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Жудзецы Румыніі
Tiny Toon Adventures: Buster’s Hidden Treasure

***«Tiny Toon Adventures: Buster’s Hidden Treasure»*** — відэагульня па матывах мультсерыяла *Tiny Toon Adventures*, выпушчаная для кансолі Sega Mega Drive/Genesis у 1993 годзе кампаніяй Konami. Гэта трэцяя кампутарная гульня па матывах мультсерыяла *Tiny Toon*, першы — *Tiny Toon Adventures*, была выдадзена для прыстаўкі Nintendo Entertainment System у 1991 годзе.

## Гульнявы працэс 
Гулец кіруе персанажам-трусам па імі *Бастэр Бані*, які адпраўляецца ратаваць сваю сяброўку *Бэбс Бані*, выкрадзеную *Мантанай Максам*, а таксама знайсці скарбы, якія выкраў і схаваў *Доктар Джым Сплайсер*. У адрозненне ад папярэдняй гульні, *«Tiny Toon Adventures»*, уся гульня вядзецца толькі трусам.

Усяго ў гульні 27 (але ёсць і бонусны ўзровень) паўнавартасных узроўняў, якія размяшчаюцца ў розных геаграфічных рэгіёнах гульнявога свету: лясы, снег, горы, выспы і іншыя. Немудрагелістая карта прыкладаецца. Некаторыя з узроўняў можна прайсці рознымі шляхамі. 5 міні-узроўняў з’яўляюцца месцам бітвы з босам, *Доктарам Джымам Сплайсерам*, які выкарыстоўвае сяброў Бастера супраць яго, загіпнатызаваўшы іх з дапамогай спецыяльных прылад. Пры паразе боса прылада ламаецца, а сябры пераходзяць на бок *Бастэра*. У канцы узроўняў «Карабель» і «Краіна робатаў» гульцу трэба будзе пазмагацца не з доктарам Джымам, а ўжо з самім *Мантанай Максам*.

## Ацэнкі і меркаванні 
*Tiny Toon Adventures: Buster’s Hidden Treasure* атрымала пазітыўныя водгукі ад журналістаў. На сайце MobyGames сярэдняя ацэнка гульні складае 86 балаў з 100 магчымых.

На сайце AllGame гульні была выстаўлена ацэнка 4 зоркі з 5.

## Спасылкі 
* «Tiny Toon Adventures: Buster’s Hidden Treasure» на GameFAQs
* Афіцыйны сайт Konami.
* Інфармацыя аб гульнявым свеце «Tiny Toon Adventures»

Катэгорыя:Камп’ютарныя гульні, распрацаваныя ў Японіі
Катэгорыя:Камп’ютарныя гульні 1993 года
Арад (жудзец)

**Арад** () — румынскі жудзец у рэгіёне Трансільванія (гістарычная вобласць Крышана).

## Геаграфія 
Плошча — 7754 км² (3,6 % ад тэрыторыі Румыніі). Арад мяжуе з жудзецам Біхор на поўначы і паўночным усходзе, з жудзецом Алба на ўсходзе, з жудзецам Хунедаара на паўднёвым усходзе, з жудзецам Тыміш на поўдні і з Венгрыяй на захадзе. Тэрыторыю жудзеца Арад можна падзяліць на 2 геаграфічныя рэгіёны: горы — на ўсходзе і раўніна — на захадзе. Кожны з іх займае прыкладна палову ад плошчы Арада. Вышыня рэгіёна над узроўнем мора мяняецца ад 1489 м (на ўсходзе) да 100 м (на захадзе).

Арад мае тыповы ўмераны кантынентальны клімат. Сярэднегадавая тэмпература мяняецца ад 10 °C (на раўнінах) да 6-8 °C (ва ўзгорыстых і гарыстых раёнах). Сярэднегадавы ўзровень ападкаў змяняецца ад 565—600 мм (на раўнінах) і 700—800 мм (ва ўзгорыстай мясцовасці) да 800—1200 мм (у гарах).

Асноўныя рэкі — Мурэш і Крышул-Алб, рачная сетка прадстаўлена іх прытокамі.

## Насельніцтва 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Жудзецы Румыніі
Хунедаара

**Хунедаара** () — горад на тэрыторыі жудзеца (павета) Хунедаара (Румынія), у даліне ракі Чэрна (прыток Мурэша). Плошча — 97 км². Насельніцтва — . Горад быў заснаваны ў 1265 годзе. Прадпрыемствы коксавай, хімічнай, харчовай прамысловасцей і будаўнічых матэрыялаў.

## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Богдан Лобанц, румынскі футбаліст

## Гарады-пабрацімы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарады Румыніі
Катэгорыя:Хунедаара (жудзец)
Eurithia intermedia

**Eurithia intermedia** — еўрапейскі від двухкрылых сямейства .

Катэгорыя:Тахіны
Бабадаг (Румынія)

**Бабадаг** () — горад у Румыніі, у гістарычнай вобласці Дабруджа, уваходзіць у склад жудзеца Тулча.

Бабадаг ляжыць паміж гор, ва ўрадлівай, але балоцістай мясцовасці недалёка ад дэльты Дуная. Размешчаны над возерам той жа назвы, у паўночнай частцы Дабруджы на адлегласці 213 км на ўсход ад Бухарэста, 32 км на поўдзень ад адміністрацыйнага цэнтра жудзеца г. Тулчы, 80 км на поўнач ад Канстанцы і 80 км на паўднёвы ўсход ад Галаца.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарады Румыніі
Катэгорыя:Тулча (жудзец)
Тулча (жудзец)

**Ту́лча** () — румынскі павет (жудзец) у рэгіёне Дабруджа ў дэльце Дуная. На поўначы мяжуе з Адэскай вобласцю Украіны (цяпер таксама мяжа ЕС і Украіны), на ўсходзе абмываецца Чорным морам, на поўдні — мяжуе з жудзецам Канстанца, на захадзе — з жудзецам Брэіла, на паўночным захадзе — з жудецам Галац. Плошча жудзеца — 8499 км². Размешчаны ў зоне стэпаў умеранага пояса.

На тэрыторыі павета знаходзіцца найбуйнейшая ў Румыніі група азёр Разелм.

Адміністрацыйны цэнтр — горад Тулча.

## Насельніцтва 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Жудзецы Румыніі
Галац (жудзец)

**Галац** () — румынскі жудзец у рэгіёне Заходняя Малдова. Плошча — 4466 км². Мяжуе з Кагульскім раёнам Малдовы — на ўсходзе, з жудзецамі Вранча — на захадзе, Васлуй — на поўначы, Брэіла і Тулча — на поўдні. У 2007 годзе насельніцтва жудзеца складала  (у тым ліку мужчынскае насельніцтва —  і жаночае — ), шчыльнасць насельніцтва — 137,58 чал./км². У жудзецы знаходзяцца 2 муніцыпіі, 2 гарады і 61 камуна.

## Насельніцтва 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Жудзецы Румыніі
Васлуй (жудзец)

**Васлуй** () — румынскі жудзец у рэгіёне Заходняя Малдова. Мяжуе з Малдовай — на ўсходзе, з жудзецамі Нямц, Бакэў і Вранча — на захадзе, Ясы — на поўначы і Галац — на поўдні.

## Насельніцтва 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Жудзецы Румыніі
Нямц

**Нямц** () — румынскі жудзец у рэгіёне Заходняя Малдова. Плошча — 5896 км². Мяжуе з жудзецамі Ясы і Васлуй — на ўсходзе, Харгіта — на захадзе, Бакэў — на поўдні і Сучава — на поўначы.

На тэрыторыі жудзеца размяшчаюцца 2 нацыянальныя паркі Чахлэу і Вынэтар Нямц. У 2011 годзе насельніцтва жудзеца складала  чалавек, шчыльнасць насельніцтва — 76,81 чал./км².

## Насельніцтва 
Па выніках перапісу 2016 года, насельніцтва жудзеца Нямц склала .

## Крыніцы 
Катэгорыя:Жудзецы Румыніі
Сату-Марэ (жудзец)

**Сату-Марэ** — румынскі жудзец у рэгіёне Трансільванія. Плошча жудзеца — 4418 км². Поўнач рэгіёну займаюць Усходнія Карпаты (каля 17 % ад плошчы), астатняя частка занята ўзгоркамі (20 %) і раўнінамі. Жудзец перасякаюць рэкі Самеш, Красна і Тур. У жудзецы знаходзяцца 2 муніцыпіі, 4 гарады і 59 камун.

## Насельніцтва 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Жудзецы Румыніі
Вранча (жудзец)

**Вранча** () — румынскі жудзец у рэгіёне Заходняя Малдова. Плошча — 4857 км². Жудзец размешчаны ў выгібе Сярэднекарпацкага хрыбта і з’яўляецца самым сейсманебяспечным у Румыніі. Вранчанскі землятрус 1977 года меў магутнасць 8 балаў у эпіцэнтры і каля 7.5 у Бухарэсце, дзе загінула каля 1,5 тыс. чал. Мяжуе з жудзецамі Васлуй і Галац — на ўсходзе, Кавасна — на захадзе, Бакэў — на поўначы, Бузэў — на поўдні і Брэіла — на паўднёвым усходзе.

## Насельніцтва 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Жудзецы Румыніі
Тыміш (жудзец)

**Тыміш** () — румынскі жудзец у рэгіёне Трансільванія, на тэрыторыі гістарычнай вобласці Банат. Плошча — 8697 км², займае 3,6 % плошчы Румыніі — найбуйнейшы ў краіне.

Мяжуе з жудзецамі: Хунедаара — на ўсходзе; Арад — на поўначы; Караш-Северын — на поўдні; з медзье Чанград (Венгрыя) — на паўночным захадзе; з акругамі Ваяводзіна, Паўночна-Банацкай і Сярэдне-Банацкай акругамі Сербіі — на паўднёвым захадзе.

## Насельніцтва 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Жудзецы Румыніі
Жылевіч

**Жылевіч** — прозвішча.

## Вядомыя асобы 
* Наталля Іванаўна Жылевіч — беларускі дыпламат
* Сяргей Фёдаравіч Жылевіч — беларускі мастак і скульптар
Мікалай Пятровіч Матвейка

**Мікалай Пятровіч Матвейка** (, в. Азёрнае, Бабруйскі раён, Магілёўская вобласць — ) — беларускі фізікахімік. Доктар хімічных навук (2005), прафесар (2007).

## Біяграфія 
Скончыў Маскоўскі дзяржаўны ўніверсітэт імя М. В. Ламаносава (хімічны факультэт, 1971; аспірантура, 1974).

Працаваў у Беларускай дзяржаўнай політэхнічнай акадэміі (1980–1995), Беларускім дзяржаўным тэхналагічным універсітэце (1975–1979 і з 1995, у 1995–2005 – загадчык кафедры фізіка-хімічных метадаў сертыфікацыі), Беларускім дзяржаўным эканамічным універсітэце (з 2005 – намеснік дэкана факультэта даінстытуцкай падрыхтоўкі, у 2007–2020 – загадчык кафедры фізікахіміі матэрыялаў і вытворчых тэхналогій).

Навуковыя інтарэсы: тэхналогія і распрацоўка электродных матэрыялаў; электрахімічныя метады кантролю якасці прадукцыі.

## Бібліяграфія 
* Синтез высокоактивных коррозионностойких электродных материалов на основе бисилицидов переходных металлов : диссертация ... доктора химических наук : 02.00.01 : защищена 16.02.2005 : утверждена 29.06.2005 / Матвейко Николай Петрович. ― Минск, 2004.
* Исследование адсорбционных и каталитических свойств родия и родиево-осмиевых сплавов : автореферат диссертации ... кандидата химических наук : 02.00.04 / Матвейко Николай Петрович. ― Москва, 1974.

## Літаратура 
* Матвейко Николай Петрович // Республика Беларусь : энциклопедия : [в 7 т.]. — Минск, 2007. — Т. 4. — С. 669.
* Матвейко Николай Петрович // Белорусский государственный экономический университет в биографиях преподавателей и выпускников : 75 лет, 1933—2008. — Минск, 2008. — С. 59.
* Матвейка Мікалай Пятровіч // Хто ёсць хто ў БДТУ / [Беларускі дзяржаўны тэхналагічны універсітэт]. ― Мінск, 2004. — С. 60.
* [Матвейко Николай Петрович : некролог] // Эканаміст : орган УА "Беларускі дзяржаўны эканамічны ўніверсітэт". — 2020. — 12 чэрвеня (№ 11). — С. 4.

Катэгорыя:Дэканы БДЭУ
Сяргейчык

**Сяргейчык** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Лізавета Вітальеўна Сяргейчык (нар. 1997) — беларуская футбалістка, нападаючы. Выступала за зборную Беларусі.
* Святлана Аляксандраўна Сяргейчык (1949—2022) — беларускі біёлаг, спецыяліст у галіне фізіялогіі раслін.
* Цімафей Мікалаевіч Сяргейчык (1899—1977) — беларускі тэатральны акцёр і рэжысёр. Народны артыст БССР (1944).
Тэлеарман (жудзец)

**Тэлеарман** () — румынскі жудзец у рэгіёне Валахія. Плошча — 5790 км².

Мяжуе з жудзецамі: Джурджу — на ўсходзе; Олт — на захадзе; Арджэш і Дымбавіца — на поўначы; з Велікатырнаўскай, Плевенскай і Русенскай абласцямі Балгарыі — на поўдні. У 2007 годзе насельніцтва жудзеца складала  (у тым ліку мужчынскае насельніцтва —  і жаночае — ), шчыльнасць насельніцтва — 71,34 чал./км².

## Насельніцтва 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Жудзецы Румыніі
Олт (жудзец)

**Олт** () — румынскі жудзец у рэгіёне Валахія. Плошча — 5498 км². Мяжуе з жудзецамі Тэлеарман — на ўсходзе, Долж — на захадзе, Арджэш і Вылча — на поўначы і з Урацкай і Плевенскай абласцямі Балгарыі — на поўдні. У 2011 годзе насельніцтва жудзеца складала , шчыльнасць насельніцтва — 75,58 чал./км². У жудзецы знаходзяцца 2 муніцыпіі, 6 гарадоў і 104 камуны.

## Насельніцтва 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Жудзецы Румыніі
Каракал (Румынія)

**Каракал** () — горад у Румыніі. Размешчаны ў гістарычнай вобласці Алтэнія, уваходзіць у склад жудзеца Олт, з’яўляецца чыгуначным вузлом. Насельніцтва —  (2002 год). Горад заснаваны на рацэ Олт. Прамысловасць — харчовая, у асноўным плодакансервавая.

## Гарады-пабрацімы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарады Румыніі
Катэгорыя:Олт (жудзец)
Каракал (значэнні)

**Каракал**:
* Каракал — жывёла сямейства каціных
* Каракал (пісталет)
* Каракал (ПТРК)
* Каракал (Румынія)
Мурэш (жудзец)

**Мурэш** () — румынскі жудзец у рэгіёне Трансільванія. Плошча — 6714 км².

Мяжуе з жудзецамі Харгіта на ўсходзе, Алба і Клуж на захадзе, Бістрыца-Нэсэуд і Сучава на поўначы, Сібіу і Брашоў на поўдні. У 2007 годзе насельніцтва жудзеца складала  (у тым ліку мужчынскае насельніцтва —  і жаночае — ), шчыльнасць насельніцтва — 86,64 чал./км². У жудзецы знаходзяцца 4 муніцыпіі, 7 гарадоў і 91 камуна.

## Насельніцтва 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Жудзецы Румыніі
Тасуат

**Тасуат**:
* Тасуат (Акмолінская вобласць)
* Тасуат (Карагандзінская вобласць)
Падаляны

**Падаляны** — тапонім.

## Беларусь 
* Падаляны (Пастаўскі раён)

## Украіна 
* Падаляны (Гошчанскі раён)
Хунедаара (жудзец)

**Хунедаара** () — румынскі жудзец у рэгіёне Трансільванія. На тэрыторыі жудзеца знаходзяцца Крэпасці дакаў у гарах Арэшціе, уключаныя ў спіс Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА.

У 2011 годзе насельніцтва жудзеца складала , шчыльнасць насельніцтва — 56,10 чал./км². Колькасць гарадскога насельніцтва ў 2010 годзе складала  (46,08 %), сельскага —  (53,92 %). Мужчынскае насельніцтва ў тым жа годзе складала , жаночае — .

## Насельніцтва 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Жудзецы Румыніі
Стэмбарк

**Стэмбарк** (польск. Stębark, ням.: Tannenberg) — вёска ў гміне Грунвальд, Аструдскім павеце Вармінска-Мазурскага ваяводства Польшчы.

15 ліпеня 1410 г. паблізу Стэмбарка адбылася Грунвальдская бітва, у нямецкай літаратуры званая Танэнбергскай бітвай або Першай бітвай пры Танэнбергу (другая — у 1914 годзе).

Паміж Стэмбаркам, Ладвігава і Ульнава знаходзіцца гістарычнае поле бітвы, у якой аб'яднанае войска Вялікага княства літоўскага і Каралеўства польскага пад кіраўніцтвам караля Уладзіслава ll Ягайлы і Вялікага князя Вітаўта разбіла крыжакоў Тэўтонскага ордэна, якое ўзначальваў Вялікі магістра Ульрых фон Юнгінген.

В час  першай сусветнай вайны,14 жніўня — 2 верасня 1914 года адбылася бітва пад Таненбергам, якая была часткай усходне-прускай аперацыі 1914 года. У гэтай бітве войскі Германскай імперыі разбілі часткі Расійскай імперыі.

Нямецкімі войскамі камандаваў будучы прэзідэнт Германіі Паўль фон Гіндэнбург, пасля смерці якога яго цела было змешчана ў збудаваны раней у Таненбергу Таненбергскі мемарыял. У 1945 годзе перад уступленнем Чырвонай Арміі на тэрыторыю Усходняй Прусіі падчас новай Усходне-Прускай аперацыі мемарыял быў знішчаны немцамі, а целы Гіндэнбурга і яго жонкі перавезены ў Марбург. Аперацыя «Танэнберг» таксама была названая па гэтым месцы. Пасля Другой сусветнай вайны вёска была перададзена Польшчы.

Катэгорыя:Населеныя пункты Вармінска-Мазурскага ваяводства
Леанід Мікалаевіч Шчагроў

**Леанід Мікалаевіч Шчагроў** (нар. , Уштобэ, Каратальскі раён, Алмацінская вобласць, КазАССР) — беларускі спецыяліст у галіне тэхналогіі неарганічных рэчываў. Доктар тэхнічных навук (1972), прафесар (1973).

## Біяграфія 
Скончыў Ленінградскі тэхналагічны інстытут (1955).

Працаваў у Беларускім тэхналагічным інстытуце імя С. М. Кірава (1965—1972, дацэнт кафедры тэхналогіі неарганічных рэчываў), Беларускім дзяржаўным інстытуце народнай гаспадаркі імя В. У. Куйбышава (з 1972, загадчык кафедры хіміі), Нацыянальным аграрным універсітэце Украіны (у 1978—1999 — загадчык кафедры неарганічнай і аналітычнай хіміі).

Навуковыя інтарэсы: хімія і тэхналогія фасфатаў і поліфасфатаў двухвалентных металаў.

## Бібліяграфія 
* Исследование физико-химических превращений в технологии дегидратированных фосфатов двухвалентных металлов : автореферат диссертации … доктора технических наук : 340 / Щегров Л. Н. — Ленинград, 1972.
* Исследования в области основных хлоридов четырехвалентного титана : автореферат диссертации … кандидата технических наук / Щегров Л. Н. — Свердловск, 1962.

## Літаратура 
* Шчагроў Леанід Мікалаевіч // Беларуская савецкая энцыклапедыя : [у 12 т.]. — Мінск, 1974. — Т. 11. — С. 373.
* Кафедра технологии неорганических веществ и общей химической технологии // Белорусский государственный технологический университет, 1930—1995. — Минск, 1996. — С. 203—209.

Катэгорыя:Выкладчыкі Нацыянальнага ўніверсітэта біярэсурсаў і прыродакарыстання Украіны
C/2022 E3 (ZTF)

**C/2022 E3 (ZTF)** — доўгаперыядычная камета з воблака Оарта, набліжаецца да Сонца раз у 50 тыс. гадоў.

Была адкрыта з дапамогай агляду неба  2 сакавіка 2022 года. Яна знаходзілася паміж арбітамі Юпітэра і Марса на адлегласці каля 640 млн км ад Зямлі. Гэтая вобласць вядомая як пояс астэроідаў, і спачатку даследнікі прынялі яе за астэроід. Але наступныя назіранні адкрылі шчыльную кому, характэрную для камет. Мае ярка-зялёнае свячэнне вакол яе ядра, якое звязана з уздзеяннем сонечнага святла на яе малекулы.

Перыгелія яна дасягнула 12 студзеня 2023 года, а перыгея (найбліжэйшага пункта ад Зямлі) — 2 лютага. У гэты момант C/2022 E3 (ZTF) знаходзіцца ад Зямлі за 40 млн км (больш як у тры разы бліжэй, чым Сонца), бачная няўзброеным вокам.

Катэгорыя:Каметы
Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 2022 годзе
Катэгорыя:Студзень 2023 года
Фелбрыджскі псалтыр

**Фелбрыджскі псалтыр** — ілюмінаваны рукапісны псалтыр сярэдзіны XIII стагоддзя ў Англіі, які мае вышыты , які, верагодна, датуецца пачаткам XIV стагоддзя. Гэта самая старая захаваная кніга з Англіі, якая мае . Вышыўка выканана тонкім лёнам з ілюстрацыяй Дабравешчання на пярэдняй вокладцы і ілюстрацыяй Укрыжавання на адвароце.

## Вышыўка 
Вокладка ўпрыгожана вышыўкай памерам 19,5*14,5 см, выявы  зігзагападобным узорам тонкай . Астатняя частка апрацавана льняной ніткай з дапамогай , які накіраваны незалежна ад сеткі палатна. На думку , вышыўка на гэтай кнізе вельмі якасная: «Я не ведаю ніводнага іншага асобніка, адпаведнасць якога выканання або шарм дызайну маглі б параўнацца з гэтым, самым раннім з усіх». Дэвенпорт высока ацэньвае як тэхнічную якасць пашыву, так і ўвогуле адлюстраванне фігур і драпіровак.

Дэвенпорт апісвае заднюю вокладку наступным чынам:

На ніжнім баку на залатой аснове, падобнай да той, што на верхняй вокладцы, намаляваны малюнак Укрыжавання. Наш Збаўца апрануты ў чырвонае адзенне вакол паясніцы, а вакол яго галавы чырвона-жоўты німб, яго ступні скрыжаваныя так, як гэта часта можна ўбачыць на ілюстрацыях у старажытных рукапісах. Крыж жоўты з зялёным кантам, падножжа пашыраецца ў патройную арку, усярэдзіне якой знаходзіцца маленькі анёл, які кленчыць у малітоўным палажэнні. Справа ад крыжа — фігура Панны Марыі ў бледна-блакітным і жоўтым адзенні, з белым галаўным уборам і зялёна-жоўтым вянком. Злева іншая фігура, якая, верагодна, прадстаўляе святога Яна, апранутага ў чырвонае і сіняе адзенне з німбам вакол галавы з канцэнтрычных кольцаў чырвонага і жоўтага. Гэтая фігура, на жаль, знаходзіцца ў вельмі дрэнным стане. Краі аркушаў кнігі намаляваны геральдычнымі знакамі ў ромбападобных прасторах сям’і Фельбрыдж: «Гюлес, леў, які разгульвае», або напераменку з іншым «лазур, 32 флёр-дэ-ліс».

Да канца XIX стагоддзя, калі Дэвенпорт пісаў, кніга была пераплецена ў скуру. Вышыўка на заднім баку была *цалкам знішчана,* а вышытыя бакі былі пашкоджаныя як часам, так і намаганнямі пры рамонце. Дзве панэлі былі ўкладзены ў пераплёт з цялячай скуры XVIII стагоддзя. Ніякая іншая вышытая англійская кніга не захавалася з гэтага ранняга перыяду; наступны самы асобнік датуецца прыкладна 1536 годам.

 пісала ў 1928 годзе: «Фелбрыджскі псалтыр — адзіны прыклад існуючага Opus Anglicanum, які працаваў да 1350 года з „паверхневым“ ».

## Права ўласнасці 
Кніга атрымала сваю назву ад Ганны дэ Фелбрыдж, манашкі з манастыра мінарэсак у , графства Суфалк, якая, як вядома, была адной з першых уладальніц кнігі і, верагодна, вышывала яе. Ганна дэ Фелбрыдж мела арыстакратычнае паходжанне: яна была дачкой сэра Саймана дэ Фелбрыджа з , які быў сцяганосцам Рычарда II.

У XVIII стагоддзі Псалтыр знаходзіўся ў валоданні Ганса Слоана, калекцыя якога стала асновай для Брытанскай бібліятэкі, якая адкрылася ў 1753 годзе. Ён занесены ў каталог як *MS Sloane 2400*.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Рукапісы XIII стагоддзя
Катэгорыя:Пераплётная справа
Катэгорыя:Брытанская бібліятэка
Катэгорыя:Псалтыры
Катэгорыя:Ілюмінаваныя рукапісы
Місія ААН у Эфіопіі і Эрытрэі

**Місія ААН у Эфіопіі і Эрытрэі** () — міротворчыя сілы ААН, разгорнутыя ў канцы 2000 года ў эфіопа-эрытрэйскім памежжы ў адпаведнасці з рэзалюцыяй Савета Бяспекі 1312 ад 31 ліпеня 2000 года. Разгортванне місіі пачалося ў верасні 2000 года і было завершана ў студзені 2001-га. Міратворцы дзейнічалі да 2008 года. 

Кантынгент прызначаўся для пераадолення наступстваў эфіопа-эрытрэйскага ўзброенага канфлікту 1998—2000 гадоў і нармалізацыі ўзаемаадносін Эфіопіі і Эрытрэі. У круг задач місіі ўваходзілі: кантроль за адводам войск бакамі за межы часовай зоны бяспекі (шырынёй 25 км) і захаванне імі рэжыму спынення агню, арганізацыя працэсу рэпатрыяцыі былых ваеннапалонных і часова перамешчаных асоб, забеспячэнне бяспечнага размініравання мясцовасці, запуск механізмаў дэмаркацыі эфіопа-эрытрэйскай граніцы. 

У складзе міратворчых сіл меліся:
* штаб-кватэра (галоўны офіс) місіі (г. Асмэра);
* штаб камандуючага вайсковым кантынгентам (там жа);
* група ваенных назіральнікаў;
* тры батальёны, камандзіры якіх з’яўляліся камандуючымі Заходняга, Цэнтральнага і Усходняга сектараў, у складзе кожнага з якіх мелася інжынерная рота;
* каардынацыйны цэнтр па размініраванні;
* верталётнае звяно (шэсць машын);
* авіяцыйная група (два самалёты); 
* база МТА (г. Асмэра) для забеспячэння місіі неабходнымі сродкамі МТА, планавання іх падвозу і далейшага размеркавання.

Колькасны склад воінскага кантынгенту — 4 200 чалавек, у тым ліку 3 900 вайскоўцаў у складзе падраздзяленняў, 90 штабных афіцэраў і 210 ваенных назіральнікаў.

## Гл. таксама 
* Украінская міратворчая місія ў Эфіопіі і Эрытрэі

## Літаратура 
* *Полковник О. Елгазин.* Основные итоги миссии ООН в Эфиопии и Эритрее (2010) // Зарубежное военное обозрение : журнал. — 2010. — №10. — С.22-30.

## Спасылкі 
* Канфлікт паміж Эфіопіяй і Эрытрэяй на сайце ўкраінскіх міратворцаў МААНЭЭ

Катэгорыя:Міратворчыя місіі і аперацыі ААН
Катэгорыя:Эфіопа-эрытрэйскі пагранічны канфлікт
Башмакова

**Башмако́ва** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Пензенскай вобласці Расіі, адміністрацыйны цэнтр Башмакоўскага раёна, утварае гарадское паселішча «Пасёлак Башмакова». Чыгуначная станцыя Башмакова на лініі Пенза — Ражск.

## Геаграфія 
Пасёлак размешчаны за 169 км на захад ад абласнога цэнтра горада Пензы і за 541 км ад Масквы. Праз пасёлак працякае рака Шырка, правы прыток ракі Поім.

## Гісторыя 
Пасёлак заснаваны ў красавіку 1875 года як станцыйны пасёлак на Маршанска-Сызранскай чыгунцы паміж двума сёламі — Калясоўка (з поўначы) і Міхайлаўка (з поўдня). Названы ў гонар братоў Аляксандра і Сяргея Башмаковых, сузаснавальнікаў будаўніцтва Маршанскай чыгункі. Сяргею Башмакову належала сяло Міхайлаўка, каля якога былі пабудаваны станцыя, вакзал і вытворчыя памяшканні.
## Насельніцтва 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Пензенскай вобласці
Сэлаж

**Сэлаж** () — румынскі жудзец у рэгіёне Трансільванія. Плошча — 3864 км². Мяжуе з жудзецамі Біхор — на захадзе, Марамурэш і Сату-Марэ — на поўначы, Клуж — на поўдні і ўсходзе.

## Насельніцтва 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Жудзецы Румыніі
Іспанскі рэспубліканскі флот

**Ваенна-марскі флот Другой Іспанскай Рэспублікі** () — ваенна-марскі складнік Узброеных сіл Іспанскай Рэспублікі 1931—1939 гадоў.

## Гісторыя 
Ад зрынутага ў 1931 годзе манархічнага ўрада новы рэжым атрымаў буйны флот, які галоўным чынам прызначаўся для абароны заморскіх тэрыторый. У Іспаніі ваенна-марская служба, у параўнанні з арміяй і ВПС, валодала вялікім прэстыжам, чым ахвотна карысталіся старшыя афіцэры ВМФ. Распачатыя рэформы рэспубліканскіх уладаў камандаванне флоту сустрэла з падазрэннем, бо на пост ваеннага міністра прызначылі Мануэля Асанья. Ён не быў вайскоўцам і не ведаў усіх тонкасцяў работы с прадстаўнікамі ВМС.

Да ўладаў лаяльнасць праяўлялі малодшыя афіцэры і радавыя матросы. У адрозненне ад кансерватыўнага кіраўніцтва флоту, яны падзялялі левыя погляды.

Падчас падзей ліпеня 1936 года, калі паўстанцамі-нацыяналістамі арганізавана ўзброенае паўстанне, прыхільнікамі апазіцыі важная роля адводзілася іспанскім ваенна-марскім сілам. Яны маглі альбо перакінуць мяцежную Афрыканскую армію з Марока ў Іспанію, альбо пакінуць яе ў Афрыцы. Так, 18 ліпеня эсмінец «Чурука», не дасведчаны аб мяцяжы, перакінуў у Андалусію батальён «Бандэру» Замежнага легіёну, які падтрымаў бунт. Але хутка экіпаж даведаўся пра путч і адмовіўся выконваць загады афіцэраў і ўзяў камандаванне на сябе. Аналагічныя падзеі адбыліся на крэйсерах «Лібертад» і «Сервантэс». Няўдачай скончыліся спробы змоўшчыкаў займець хаця б адну падводную лодку.

У выніку большая частка флоту засталася ў Рэспублікі.

## Склад 
Напярэдадні грамадзянскай вайны ў Іспаніі на рахунку ВМФ знаходзіліся 2 лінкоры, 7 крэйсераў, 17 эсмінцаў, 8 мінаносцаў, 5 кананерскіх і 12 падводных лодак, дзе з улікам берагавых часцей служыла каля 35 тысяч чалавек.

## Бітвы 
* Сутыкненні ў Гібралтарскім праліве (гл. Паветраны мост праз Гібралтар (1936))
* Бой ля мыса Спартэль (1936)
* Бой ля мыса Шэршэль
* Бой ля мыса Палас (1938)

## Літаратура 
* Томас Х. Гражданская война в Испании. 1931—1939 гг. — М.: Центрполиграф, 2003. — 573 с. — ISBN 5-9524-0341-7.
* Данилов С. Ю. Гражданская война в Испании (1936—1939). — М.: Вече, 2004. — 352 с. — ISBN 5-9533-0225-8.
* Платошкин Н. Н. Гражданская война в Испании (1936—1939). — М.: ОЛМА-ПРЕСС, 2005. — 478 с. — ISBN 5-2240-4456-1.
* Шубин А. В. Великая испанская революция. — М.: URSS, Книжный дом «Либроком», 2011. — 605 с. — ISBN ISBN 978-5-397-02355-9.

Катэгорыя:Ваенна-марскія сілы паводле краін
Катэгорыя:Узброеныя сілы Другой Іспанскай Рэспублікі
Сучава (жудзец)

**Суча́ва** () — румынскі жудзец у рэгіёне пад назвай Паўднёвая Букавіна. Паводле перапісу 2002 года, насельніцтва склала , сярэдняя шчыльнасць — 80,5 чал./км². У жудзецы знаходзяцца 5 муніцыпіяў, 11 гарадоў і 96 камун.

## Насельніцтва 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Жудзецы Румыніі
Біхор (жудзец)

**Біхор** () — румынскі жудзец у рэгіёне Трансільванія (гістарычная вобласць Крышана), мяжуе з Венгрыяй. У 2007 годзе насельніцтва жудзеца складала  (у тым ліку мужчынскае насельніцтва —  і жаночае — ), шчыльнасць насельніцтва — 78,75 чал./км². У жудзецы знаходзяцца 4 муніцыпіі, 6 гарадоў і 90 камун.

## Насельніцтва 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Жудзецы Румыніі
Фэлтычэні

**Фэлтычэні** () — горад у Румыніі, у жудзецы Сучава. Плошча — 28,76 км². Горад знаходзіцца за 25 км ад адміністрацыйнага цэнтра жудзеца, горада Сучава.

Горад уключае ў сябе вёскі Шолдэнешці і Царна-Марэ. Фэлтычэні атрымаў статус муніцыпія ў 1995 годзе. Першыя згадкі пра Фэлтычэні датуюцца сакавіком 1490 года.

Катэгорыя:Гарады Румыніі
Катэгорыя:Сучава (жудзец)
Улікова-эканамічны факультэт БДЭУ

**Улікова-эканамічны факультэт** — адзін з факультэтаў Беларускага дзяржаўнага эканамічнага ўніверсітэта. УЭФ заснаваны ў 1933 годзе і з’яўляецца адным з найстарэйшых факультэтаў універсітэта.

## Спецыяльнасці 
* «Бухгалтарскі ўлік, аналіз і аўдыт» (кірунак «бухгалтарскі ўлік, аналіз і аўдыт у бюджэтных арганізацыях»)
* «Бухгалтарскі ўлік, аналіз і аўдыт» (кірунак «бухгалтарскі ўлік, аналіз і аўдыт (у камерцыйных і некамерцыйных арганізацыях)»)
* «Бухгалтарскі ўлік, статыстыка» (магістратура і аспірантура)

## Дэканы 
* Сцяпан Рыгоравіч Аўсянікаў
* Фёдар Мікалаевіч Гардовіч (1988—1992)
* Уладзімір Антонавіч Беразоўскі (з 2004)

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт факультэта


Катэгорыя:1933 год у Мінску
Катэгорыя:З’явіліся ў 1933 годзе
Катэгорыя:Партызанскі праспект (Мінск)
Ватра-Дорней

**Ватра-Дорней** (, ) — горад на паўночным усходзе Румыніі, у жудзецы Сучава. Размешчаны ў гістарычнай вобласці Букавіна. Ватра-Дорней — пяты па колькасці насельніцтва горад жудзеца. Ватра-Дорней размешчаны ў паўднёва-заходняй частцы жудзеца Сучава, за 110 км ад адміністрацыйнага цэнтра жудзеца, горада Сучава, за 40 км ад горада Кымпулунг-Малдавенеск, за 85 км ад горада Бістрыца, за 74 км ад Гура-Хумарулуй і 52 км ад горада Браштэні.

Катэгорыя:Гарады Румыніі
Катэгорыя:Сучава (жудзец)
Кажвана

**Кажвана** () — горад у Румыніі, жудзец Сучава. Знаходзіцца на паўночным усходзе Румыніі ў раёне Усходніх Карпат, у рэгіёне Паўднёвая Букавіна за 362 км на поўнач ад сталіцы дзяржавы — Бухарэста, за 136 км на паўночны захад ад г. Ясы і за 22 км на захад ад адміністрацыйнага цэнтра жудзеца — г. Сучава.

Насельніцтва —  чалавек (2011).

Катэгорыя:Гарады Румыніі
Катэгорыя:Сучава (жудзец)
Сірэт (горад)

**Сірэт** () — горад у Паўднёвай Букавіне (Румынія), на правым беразе ракі Сірэт у жудзецы Сучава, размешчаны недалёка ад памежнага пераходу на ўкраінска-румынскай мяжы. Насельніцтва — 7721 жыхар (2011). Першая сталіца Малдаўскага княства. Як горад Сірэт упершыню згадваецца ў 1334 годзе. У 1365—1388 гадах быў сталіцай Малдовы.

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Памятныя мясціны 
* Царква Святой Тройцы

## Крыніцы 
Катэгорыя:Гарады Румыніі
Катэгорыя:Сучава (жудзец)