open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Справаздача аб змене капіталу

**Справаздача аб** **змене капіталу** — гэта дакумент, які адлюстроўвае інфармацыю аб змене ўласнага капіталу за справаздачны, а таксама за год, што папярэднічае справаздачнаму.

## Змест 
У справаздачы аб змяненні капіталу прыводзяцца звесткі аб змене ўласнага капіталу як у цэлым, так і ў разрэзе кожнага ягонага складніка, адлюстроўваюцца прычыны змен уласнага капіталу, згрупаваныя па радках справаздачы:

* статутны фонд,
* рэзервовы фонд,
* неразмеркаваны прыбытак,
* рэзервы будучых выдаткаў,
* мэтавае фінансаванне.

## У Беларусі 
Форма і парадак складання справаздачы аб змене ўласнага капіталу ў Рэспубліцы Беларусі зацверджана Пастановай міністэрства фінансаў 12 снежня 2016 г. № 104 "Аб складанні індывідуальнай бухгалтарскай справаздачнасці".

## Крыніцы 
Катэгорыя:Бухгалтарскі ўлік
Катэгорыя:Фінансы
Азарыцкая нізіна

**Азарыцкая нізіна** — геамарфалагічны раён у Гомельскай вобласці Беларусі, частка Палескай нізіны.

Марэнна-водна-ледавіковая раўніна выцягнута з паўночнага захаду на паўднёвы ўсход на 100 км у міжрэччы Неначы — Іпы — Трэмлі — Пцічы — Арэсы, шырыня раёна дасягае 30 км. Мяжуе са Светлагорскай нізінай на поўначы, Васілевіцкай нізінай на ўсходзе і поўдні, Лунінецкай нізінай на захадзе.

У морфаструктурным плане раён прымеркаваны да цэнтральнай часткі Прыпяцкага прагіну. Паверхня крышталічных парод апушчана да 3000-3500 м. Сярэдняя магутнасць антрапагенавага чахла складае 60-80 м. Пад ім залягаюць пясчана-гліністыя адклады палеагену і неагену.

Характэрнай рысай рэльефу з’яўляюцца прамалінейныя паралельныя лагчыны, унаследаваныя далінамі рэк, якія дзеляць паверхню на шэраг увалападобных павышаных участкаў і сістэму балотных і азёрных паніжэнняў. Абсалютныя вышыні вагаюцца ад 135 да 150 м з адноснымі перавышэннямі 2-3 м. Асноўныя прасторы заняты водна-ледавіковымі адкладамі, на міжрэччах сустракаецца маламагутная марэна дняпроўскага ўзросту.

## Літаратура 
* *Якушко О. Ф., Марьина Л. В., Емельянов Ю. Н.* Геоморфология Беларуси: Учебное пособие для студентов географических и геологических специальностей — Мн.: БГУ, 1999. 
* *Нечипоренко Л. А.* Озаричская низина // Природа Беларуси. Энциклопедия. В 3 томах. Том 1. Земля и недра. — Мн.: БелЭн, 2010. — 464 с. — ISBN 978-985-11-0472-3 

Катэгорыя:Нізіны Беларусі
Катэгорыя:Рэльеф Гомельскай вобласці
Катэгорыя:Геаграфія Светлагорскага раёна
Падатковы ўлік

**Падатковы ўлік**  — гэта вядзенне рэгулярнага і бесперапыннага ўліку ўсіх аб’ектаў падаткаабкладання, а таксама вылічэнне падатковай базы шляхам складання разліковых карэкціровак на аснове даных бухгалтарскага ўліку.

## Сутнасць 
Для мэт падатковага ўліку даходы плацельшчыкаў падзяляюцца на даходы ад рэалізацыі тавараў (работ, паслуг), іншых каштоўнасцей, аб’ектаў маёмасных правоў на аб’екты інтэлектуальнай уласнасці і даходы ад пазарэалізацыйных аперацый.

Выдаткі плацельшчыкаў падзяляюцца на выдаткі на вытворчасць і рэалізацыю прадукцыі, тавараў (работ, паслуг), іншых каштоўнасцей і маёмасных правоў на аб’екты інтэлектуальнай уласнасці і на пазарэалізацыйныя выдаткі.

Рэгістры падатковага ўліку вядуцца плацельшчыкамі ў выглядзе спецыяльных форм на папяровых або электронных носьбітах. Памер падатковай базы вызначаецца па кожным падатковым плацяжы ў адпаведнасці з падатковым заканадаўствам.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Бухгалтарскі ўлік
Катэгорыя:Фінансы
Партызанскі атрад «Гром»

**Партызанскі атрад «Гром»** (*спецатрад НКДБ СССР*) — савецкае партызанскае падраздзяленне, якое ў 1943—44 гадах дзейнічала на акупіраванай тэрыторыі Мінскай вобласці.

## Гісторыя 
Атрад (23 чалавекі) быў перапраўлены ў нямецкі тыл 20 мая 1943 года. Камандаваў атрадам Ф. Ф. Азміцель. Быў праведзены шэраг баявых аперацый: байцы пусцілі пад адхон 27 эшалонаў, знішчылі 45 аўтамашын, 6 танкаў, 14 трактараў, узарвалі 3 масты на аўтамагістралі Мінск — Масква, 8 складоў, 9 прадпрыемстваў, 15 разоў падрываўся падземны кабель сувязі «фронт — Берлін». У баях і засадах было знішчала каля 2,5 тысяч салдат і афіцэраў праціўніка. Атрадам дабываліся і перадаваліся камандаванню Чырвонай Арміі разведвальныя звесткі аб дыслакацыі ваенных аб’ектаў, перамяшчэнні войск праціўніка.

2 ліпеня 1944 года атрад злучыўся з часцямі Чырвонай Арміі. Камандзіру атрада Ф. Ф. Азміцелю было прысвоена званне Героя Савецкага Саюза (пасмяротна).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Савецкія партызанскія злучэнні, брыгады і атрады на акупіраванай тэрыторыі Беларусі (1941—1944)
Катэгорыя:З’явіліся ў 1943 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 1944 годзе
Брэсцкі абласны выканаўчы камітэт

**Брэсцкі** **абласны выканаўчы камітэт** — выканаўчы і распарадчы орган мясцовага кіравання абласнога тэрытарыяльнага ўзроўню на тэрыторыі Брэсцкай вобласці Беларусі. Падсправаздачны і падкантрольны Прэзідэнту Рэспублікі Беларусь, а таксама Савету Міністраў Рэспублікі Беларусь у пытаннях, якія ўваходзяць у кампетэнцыю Урада Рэспублікі Беларусь, падсправаздачны таксама Брэсцкаму абласному Савету дэпутатаў па пытаннях, аднесеных да ягонай кампетэнцыі. Агульнае кіраўніцтва дзейнасцю аблвыканкама ажыццяўляе Старшыня выканкама. Выканаўчы камітэт размешчаны ў цэнтры горада Брэста па вул. Леніна, 11 у былым ваяводскім упраўленні 1938 г.

## Структура 
* Галоўнае ўпраўленне арганізацыйна-кадравай работы
* Аддзел па абароне дзяржаўных сакрэтаў, мабілізацыйнай працы і пытаннях абароны
* Упраўленне адміністрацыйна-гаспадарчай дзейнасці
* Упраўленне кантролю выканання дакументаў і справаводства
* Аддзел інфарматызацыі
* Аддзел пратакольнай работы
* Упраўленне па рабоце са зваротамі грамадзян і юрыдычных асоб
* Аддзел бухгалтарскага ўліку і справаздачнасці
* Камітэт эканомікі
* Камітэт па сельскай гаспадарцы і харчаванні
* Камітэт па архітэктуры і будаўніцтве
* Камітэт па працы, занятасці і сацыяльнай абароне
* Камітэт дзяржаўнай маёмасці
* Галоўнае ўпраўленне гандлю і паслуг
* Упраўленне ўнутраных спраў
* Галоўнае ўпраўленне па ахове здароўя
* Галоўнае ўпраўленне ідэалагічнай работы і па справах моладзі
* Упраўленне культуры
* Галоўнае ўпраўленне па адукацыі
* Упраўленне спорту і турызму
* Галоўнае фінансавае ўпраўленне
* Галоўнае ўпраўленне юстыцыі
* Галоўнае ўпраўленне землеўпарадкавання
* Галоўнае кантрольна-аналітычнае ўпраўленне
* Упраўленне жыллёва-камунальнай гаспадаркі

## Старшыні 
Асноўны артыкул: **Старшыня** **Брэсцкага абласнога выканаўчага камітэта**

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* brest-region.gov.by/by/  — афіцыйны сайт Брэсцкага абласнога выканаўчага камітэта

Катэгорыя:Арганізацыі Брэста
Катэгорыя:Мясцовыя выканаўчыя камітэты Беларусі
Катэгорыя:Вуліца Леніна (Брэст)
Бахчысарайскі фантан

**«Бахчысарайскі фантан»** — другая паўднёвая байранічная паэма Аляксандра Сяргеевіча Пушкіна, напісаная ім у 1821—1823 гадах (час паўднёвай ссылкі) пад уплывам ад наведвання Бахчысарайскага палаца крымскіх ханаў.

## Гісторыя стварэння 
Пушкін з сям'ёй генерала Раеўскага наведаў Ханскі палац у Бахчысараі 7 верасня 1820 года. У яго лісце да Дэльвіга ёсць наступнае апісанне:

Паэма была пачата ўвесну 1821 года. У лісце брату Пушкін пісаў пра непажаданасць публікацыі паэмы з той прычыны, што «многія месцы адносяцца да адной жанчыны, у якую я быў вельмі доўга і вельмі па-дурному закаханы». Асоба гэтай дамы цягам доўгага часу застаецца адным з нявырашаных пытанняў пушкіністыкі (т. зв. утоенае каханне Пушкіна).

## Беларускі пераклад 
Паэма перакладзена на беларускую мову Міколам Хведаровічам (1937).

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Беларускі пераклад Міколы Хведаровіча

Катэгорыя:Літаратурныя творы на рускай мове
Катэгорыя:Паэмы Аляксандра Пушкіна
Катэгорыя:Творы 1823 года
Дамок у Каломне

**«Дамо́к у Кало́мне»** — жартоўная паэма Аляксандра Сяргеевіча Пушкіна, напісаная ім у 1830 годзе ў Болдзінскую восень (скончана 10 кастрычніка). Напісана актавамі, прычым першыя строфы прысвечаны металітаратурнаму абмеркаванню вартасцей гэтай страфы.

## Стварэнне і публікацыя 
Паэма створана ў адказ на папрокі «Северной пчелы» пра тое, што Пушкін не піша «сур'ёзныя» творы ў славу поспехаў рускай зброі. Ён намерваўся друкаваць паэму ананімна, але пазней адмовіўся ад гэтай задумы і выключыў з друкаванага варыянта звязаныя з гэтай тэмай строфы.

Чарнавых варыянтаў паэмы не захавалася, адзіная рукапісная крыніца — так званы «Белавы аўтограф з папраўкамі», які захоўваецца ў рукапісным аддзеле Пушкінскага Дома (ПД, ф. 244, оп. 1, № 905). Упершыню надрукавана ў 1833 годзе ў альманаху «Новоселье» з не зусім патлумачанай датыроўкай 1829 годам.

У першай рэдакцыі 54 актавы: 22 актавы прадмовы, 30 актаў асноўнага тэксту і 2 актавы заканчэння. Канчатковы варыянт складаецца з 40 актаў. Пры публікацыі таксама быў прапушчаны эпіграф: «Modo vir, modo femina», Ovidius.

## Беларускі пераклад 
Паэма перакладзена на беларускую мову Аркадзем Куляшовым.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Беларускі пераклад Аркадзя Куляшова

Катэгорыя:Літаратурныя творы на рускай мове
Катэгорыя:Паэмы Аляксандра Пушкіна
Катэгорыя:Творы 1830 года
Кіраўнічы ўлік

**Кіраўнічы ўлік** — гэта інфармацыйная сістэма, мэтай якой з'яўляецца забеспячэнне менеджменту арганізацыі неабходнай інфармацыяй для мэт кіравання. Інфармацыйная падтрымка кіраўнічага ўліку ажыццяўляецца ў трох ключавых сферах: планаванне, кантроль, прыняцце кіраўнічых рашэнняў. 

Калі бухгалтарскі ўлік у першую чаргу арыентаваны на знешнюю справаздачнасць (дзяржаўныя органы, падатковая служба, інвестары, крэдыторы), то кіраўнічы ўлік ствараецца выключна для кіраўніцтва арганізацыі. 

## Сутнасць 
Асноўным аб’ектам бухгалтарскага кіраўнічага ўліку з’яўляюцца:

* гаспадарчыя аперацыі;

* рэсурсы для вытворчасці;
* даходы, выдаткі, страты;
* усе філіялы, для якіх праводзіцца персанальны аналіз.

Кіраўнічы ўлік дазваляе:

* планаваць дзейнасць арганізацыі з дапамогай бюджэтавання;
* кантраляваць і скарачаць выдаткі і страты;
* высветліць, дзе фактычныя паказчыкі дзейнасці не адпавядаюць планавым;
* аналізаваць дзейнасць арганізацыі ў цэлым і ў асобных падраздзяленнях.

Таксама кіраўнічы ўлік дазваляе даведацца:

* пра колькасць запасаў на складзе;
* пра рэальны прыбытак за мінусам усіх выдаткаў;
* пра сабекошт прадукту або паслугі;
* пра абгрунтаванасць адпускной цаны;
* пра рэсурсы арганізацыі, якія можна інвеставаць у развіццё.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Бухгалтарскі ўлік
Катэгорыя:Фінансы
Länsväg 311

**Länsväg 311** — асноўная рэгіянальная дарога ў шведскіх ленах Даларна і Емтланд. Яна праходзіць праз гарыстую і лясістую мясцовасць паміж Сэленам (Riksväg (дзяржаўная дарога) 66) на поўдні і Тэнэсам (Riksväg 84, побач з Фунэсдаленам) на поўначы, праз Сэрну (Riksväg 70). Агульная даўжыня дарогі складае 184 кіламетры. Яна праходзіць праз камуны Малунг-Сэлен, Эльвдален і Хер'едален.

Дарога адносна вузкая і звілістая. У раёне Хёгволен, што на поўдзень ад Тэнэса, яна дасягае вышыні 850 метраў над узроўнем мора — гэта найвышэйшы пункт сярод усіх нумараваных дарог у Швецыі. Уздоўж маршруту мясцовасць з вельмі нізкай шчыльнасцю насельніцтва, таму рух на дарозе невялікі. Аднак яна мае важнае значэнне для турыстаў, асабліва ў летні перыяд, калі колькасць транспарту павялічваецца.

## Гісторыя 
Паўднёвы ўчастак маршруту, паміж Сэленам і Сэрнай, раней уваходзіў у склад Länsväg 297 (Малунг-Сэлен — Сэрна). Аднак у пачатку 2000-х гадоў паўднёвую частку дарогі 297 уключылі ў склад Riksväg 71 (цяперашняя Riksväg 66), а астатнюю частку далучылі як паўднёвы працяг да Länsväg 311. Яшчэ ў 1940-х гадах, калі ў Швецыі ўводзілася сістэма нумарацыі дарог, нумар 311 быў прысвоены ўчастку Сэрна – Тэнэс.

*
Арцём Ігаравіч Брухан

**Арцём Ігаравіч Брухан** () — беларускі палітычны дзеяч. З 2017 па 2020 год працаваў у Брэсцкім аблвыканкаме. З 15 мая 2025 года з’яўляецца спікерам Каардынацыйнай рады Беларусі.

## Біяграфія 
Скончыў Брэсцкі дзяржаўны ўніверсітэт імя Пушкіна. На размеркаванні патрапіў у Музей абароны Брэсцкай крэпасці, дзе і застаўся працаваць пазней. За 5 гадоў дарос да старшага навуковага супрацоўніка.

У 2017 годзе пачаў працаваць у Брэсцкім аблвыканкаме. Курыраваў пытанні захавання гісторыка-культурнай спадчыны ў галоўным упраўленні ідэалагічнай працы. Таксама адказваў за музеі. Звольніўся з працы на наступны дзень пасля забойства Рамана Бандарэнкі ў 2020 годзе.

14 мая 2025 года быў абраны спікерам Каардынацыйнай рады Беларусі. З 69 галасоў дэлегатаў Брухан атрымаў 50. 15 мая пакінуў пасаду намесніка прадстаўніка Аб’яднанага пераходнага кабінета па транзіце ўлады.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Спікеры Каардынацыйнай рады
Катэгорыя:Народнае антыкрызіснае ўпраўленне
Катэгорыя:Асобы Аб’яднанага пераходнага кабінета Беларусі
Партызанскі атрад «Артур»

**Партызанскі атрад «Артур»** (*спецатрад НКДБ СССР*) — савецкае партызанскае падраздзяленне, якое дзейнічала на акупіраванай тэрыторыі Аршанскага, Талачынскага, Лепельскага, Мінскага раёнаў і ў Мінску.

## Гісторыя 
Атрад быў створаны летам 1943 года ў выніку аб’яднання трох атрадаў: «Артур» (камандзір І. Ф. Залатар), «Гром» (камандзір Ф. Ф. Азміцель), «Дапамога» (камандзір Б. Л. Галушкін).

Падрыўнікі атрада пусцілі пад адхон 24 варожыя эшалоны, знішчылі і пашкодзілі 23 паравозы, 56 аўтамашын, 21 танк, вывелі са строю папяровую фабрыку, паравозарамонтны цэх, склад запчастак да авіяматораў ў Барысаве, электрастанцыю і іншае. 3 ліпеня 1944 года атрад (больш за 300 чалавек) злучыўся з Чырвонай Арміяй. Азміцелю і Галушкіну прысвоена званне Героя Савецкага Саюза.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Савецкія партызанскія злучэнні, брыгады і атрады на акупіраванай тэрыторыі Беларусі (1941—1944)
Катэгорыя:З’явіліся ў 1943 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 1944 годзе
Касцюковіцкі раённы выканаўчы камітэт

**Касцюковіцкі раённы выканаўчы камітэт** — выканаўчы і распарадчы орган мясцовага кіравання базавага тэрытарыяльнага ўзроўню на тэрыторыі Касцюковіцкага раёна Магілёўскай вобласці Беларусі. Падсправаздачны і падкантрольны Прэзідэнту Рэспублікі Беларусь і Магілёўскаму аблвыканкаму, падсправаздачны таксама Касцюковіцкаму раённаму Савету дэпутатаў па пытаннях, аднесеных да яго кампетэнцыі. Агульнае кіраўніцтва дзейнасцю райвыканкама ажыццяўляе Старшыня выканкама. Выканаўчы камітэт размешчаны ў цэнтры горада Касцюковічы ў будынку па Ленінскай вул., 93.

## Структура 
* Фінансавы аддзел;
* Аддзел унутраных спраў;
* Аддзел арганізацыйна-кадравай працы;
* Упраўленне па сельскай гаспадарцы і харчаванні;
* Аддзел землеўпарадкавання;
* Аддзел эканомікі;
* Упраўленне па працы, занятасці і сацыяльнай абароне;
* Аддзел па адукацыі;
* Аддзел ідэалагічнай працы і па справах моладзі;
* Сектар спорту і турызму;
* Юрыдычна сектар;
* Служба матэрыяльна-тэхнічнага і транспартнага забеспячэння;
* Аддзел па працы са зваротамі грамадзян і юрыдычных асоб;
* Аддзел архітэктуры і будаўніцтва;
* Аддзел жыллёва-камунальнай гаспадаркі.

## Старшыні 
* З красавіка 2024 года — Вячаслаў Мікалаевіч Максачоў.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Арганізацыі Касцюковічаў
Катэгорыя:Раённыя выканаўчыя камітэты Магілёўскай вобласці
Катэгорыя:Касцюковіцкі раён
Каўказскі палоннік (паэма Пушкіна)

**«Каўка́зскі пало́ннік»** — першая з цыкла паўднёвых байранічных паэм Аляксандра Сяргеевіча Пушкіна. Пачата ў Гурзуфе (Крым), скончана 20 лютага 1821 года ў Каменцы (маёнтак В. Л. Давыдава).

Паўднёвая ссылка Пушкіна доўжылася 4 гады, для Пушкіна — гэта першая літаратурная ссылка, ён наведвае Крым, Тамань, Каўказ, у 1823—1824 гадах жыве ў Адэсе. Тут піша поручы з «Каўказскім палоннікам» паэмы «Руслан і Людміла», «Цыганы», «Бахчысарайскі фантан», 2 вершы — «Да мора» і «Вязень», з восені 1824 года — першыя 4 главы «Яўгена Анегіна». Неўзабаве пасля вяртання з ссылкі і прадоўжыцца гэтая паэма — уключаючы Міхайлаўскую (1824—1826 гады) і Болдзінскую восень (верасень — лістапад 1830 года).

Пра грандыёзны поспех паэмы сведчыць той факт, што яшчэ ў час знаходжання паэта ў паўднёвай ссылцы Ш.-Л. Дзідло паставіў на яе сюжэт у Пецярбургу балет, дзе ў галоўнай партыі была занята знакамітая А. Істоміна. Сярод шматлікіх перайманняў адметная аднайменная паэма 14-гадовага Лермантава, якая запазычвае ў першакрыніцы цэлыя фрагменты тэкста.

Як і наступная паэма Пушкіна, «Бахчысарайскі фантан», «Каўказскі палоннік» заставаўся пры жыцці паэта найпапулярнейшым яго творам. У. У. Набокаў характарызуе абедзве ўсходнія паэмы Пушкіна як «імклівую плынь не разбітага на строфы чатырохстопнага ямба». У далейшым Пушкін іранічна аддаляўся як ад атаясамлівання сябе з героем «Палонніка», так і ад рамантычных «апантанасцей» стыля паэмы:

Што за героі Катлярэўскі, Ярмолаў? Што тут добрага, што ён, як чорная зараза, "губіў, нішчыў плямёны"? Ад такой славы кроў стыне ў жылах і валасы дубка становяцца. Калі б мы адукоўвалі плямёны, то было б што апець. Паэзія — не хаўрусніца катаў... гімны паэта ніколі не павінны быць услаўленнем разаніны.

## Беларускія пераклады 
Пераклад паэмы на беларускую мову зроблены Міколам Хведаровічам (1936).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Літаратурныя творы на рускай мове
Катэгорыя:Паэмы Аляксандра Пушкіна
Катэгорыя:Творы 1821 года
Залман Зільберцвайг

**Залман Зільберцвайг** () — яўрэйскі літаратуразнаўца, тэатральны дзеяч, драматург, перакладчык, радыёвядучы. Пісаў на ідышы. Аўтар і рэдактар каля 30 кніг аб гісторыі яўрэйскага тэатру, найбольш вядомая праца — слоўнік тэатру, які налічвае 7 тамоў.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў Азоркаве каля Лодзі, бацька Цві-Гірш быў купцом і пісьменнікам. Нашчадак украінскага рабіна Малбіма. У 1897 годзе разам з сям’ёй жыве ў Лодзі, дзе вучыўся ў хедары, потым жыў на Беларусі, вучыўся ў Лідзе ў Рэйнэса. Непрацяглы час працаваў на зямлі ў Чанстахове, потым займаўся гандлёвай дзейнасцю.

У маладосці пісаў на ідышы гумарыстычныя творы і перакладаў з розных моў. У 1909—1910 друкаваўся ў часопісе «Эйропеішэ літэратур» А. Рэйзена, у 1910 годзе змясціў пераклад з Януша Корчака ў газеце «Лодзер тогблат», дзе з 1912 года працуе, часам выконвае ролю рэдактара. У 1912 заснаваў аматарскае тэатральнае аб’яднанне «LIDA» — Лодзер ідышэ драмацішэ арцістн. У 1913 годзе перакладаў для тэатру Скала ў Лодзі. У 1915—1918 працуе ў вандроўным тэатры. У 1915—1924 рэдактар газеты «Лодзер тогблат», пісаў фельетоны, палітычныя артыкулы, рэпартажы, агляды яўрэйскіх кніг, музыкі, тэатральных паказаў, таксама перакладаў з еўрапейскіх літаратур. У 1922 рэдагаваў сумесна з Л. Каганам першыя яўрэйскія выданні, спецыяльна прысвечаныя тэатру: «Тэатр ун кіно», «Тэатр ун кунст». Рэдагаваў іншыя часопісы: «Літэратура», «Югенд», «Дзі еціге цайт», выступаў у друку.

У 1924 пакінуў радзіму, спыніўся ў Ізраілі. З 1927 жыве ў ЗША, аб’ездзіў розныя краіны, збіраючы матэрыял для слоўніка. У 1937 у Нью-Ёрку. З 1948 жыў у Лос-Анджэлесе. Рэдагаваў часопіс «Амэрыканэр» (1937—1948) і кнігу "Лодзер зіхройнэс-бух (1941), зборнік да юбілею Тэненгольца (1955). Грамадскі дзеяч.

Быў двойчы жанаты. Першая жонка Мір’ям (Шапіра), у яе нарадзіўся сын Авесалом, другая — Сілія Цукерман.

Асобныя кнігі прысвяціў Галдфадэну, Магулеска, Гордзіну, Камінскай. Пісаў аднаактавыя п’есы.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Zalmen Zylbercweig
* Хаім Лейб Фукс і інш. Залман Зільберцвайг

Катэгорыя:Вучоныя ПольшчыКатэгорыя:Вучоныя ЗШАКатэгорыя:Пісьменнікі ПольшчыКатэгорыя:Акцёры ПольшчыКатэгорыя:Вучоныя паводле алфавітаКатэгорыя:Пісьменнікі паводле алфавітаКатэгорыя:Акцёры паводле алфавітаКатэгорыя:ЛітаратуразнаўцыКатэгорыя:Пісьменнікі на ідышКатэгорыя:Постаці Ліды
Сільвія Раудвээ

**Сільвія Раудвээ** 21 жніўня 1927 года, Лехтцэ – 1 кастрычніка 2021 года.
, 1972.]]
, 1972.]]
Вядомая эстонская мастачка шкла. 
## Біяграфія 
Сільвія Раудвээ нарадзілася 21 жніўня 1927 года ў Лехтсе, Ярвамаа. У 1929 годзе сям'я пераехала ў Янеду. 

Ва ўзросце васьмі гадоў Сільвія пайшла ў шасцігадовую школу ў Раудле, дзе правучылася чатыры гады. Потым, у 1939 годзе яна  адзін год вучылася ў Талінскім прыватным каледжы-прагімназіі, пакуль усе прыватныя школы ў Эстоніі не былі ліквідаваныя. 

Яна вярнулася ў вёску і скончыла школу ў Раўдле. Падчас нямецкай акупацыі яна вучылася ў прыватнай сярэдняй школе Эльфрыдэ Лендэр у Таліне, якую і скончыла ў 1946 годзе. 

Пасля школы яна вырашыла вывучаць дызайн адзення. Цікавасць Сільвіі Раудвээ да шклянога мастацтва ўзнікла дзякуючы Хельге Кырге, з якой яна пазнаёмілася ў Эстонскай народнай школе-інтэрнаце і якая вучылася там у 1943 годзе па спецыяльнасці «Канструктар шкла».

У Талінскай школе выяўленчых і прыкладных мастацтваў  працу Сільвіі высока ацаніў загадчык кафедры дэкаратыўнага шкла Макс Роосмат. 

У 1946 годзе Сільвія Раўдвее здала ўступныя экзамены на аддзяленне дызайну адзення Талінскага дзяржаўнага інстытута прыкладнога мастацтва і абрала мастацкае шкло ў якасці дадатковай спецыяльнасці.

У сакавіку 1949 года разам з бацькамі Сільвія  была выслана ў Навасёлаўскі раён Краснаярскага краю, адкуль была вызвалена ў кастрычніку 1957 года.

У 1961 годзе скончыла Эстонскі дзяржаўны інстытут мастацтваў па спецыяльнасці «мастацтва шкла». 

З 1961 па 1974 год была мастаком на шклозаводзе «Нёман» у Беларускай ССР. 

З 1975 года працавала як вольны мастак. 

Была членам Эстонскай асацыяцыі мастакоў-шкляроў . 

## Прызнанне 
* 1987 год — Заслужаны мастак Эстонскай ССР

## Спасылкі 
* Вэб-партал музеяў Эстоніі. Эстонскі музей прыкладнога мастацтва і дызайну. Сільвія Раудвээ. Ваза Талін (1963)
* Вэб-партал музеяў Эстоніі. Эстонскі музей прыкладнога мастацтва і дызайну. Сільвія Раудвээ. Ваза з набору, сіняя і чырвоная (1968)
* Фотабаза дадзеных Нацыянальнага архіва. «Кантрасты» (1972) мастачкі па шклу Сільвіі Раўдвээ, выкананая бліскучай агранкай
Катэгорыя:Памерлі ў 2021 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1927 годзе
Катэгорыя:Выпускнікі Эстонскай акадэміі мастацтваў
Катэгорыя:Заслужаныя дзеячы мастацтваў Эстонскай ССР
Віцебскі раённы выканаўчы камітэт

**Віцебскі раённы выканаўчы камітэт** — выканаўчы і распарадчы орган мясцовага кіравання базавага тэрытарыяльнага ўзроўню на тэрыторыі Віцебскага раёна Віцебскай вобласці Беларусі. Падсправаздачны і падкантрольны Прэзідэнту Рэспублікі Беларусь і Віцебскаму аблвыканкаму, падсправаздачны таксама Віцебскаму раённаму Савету дэпутатаў па пытаннях, аднесеных да яго кампетэнцыі. Агульнае кіраўніцтва дзейнасцю райвыканкама ажыццяўляе Старшыня выканкама. Выканаўчы камітэт размешчаны ў Віцебску ў будынку на вуліцы Савецкай Арміі, 3.

## Старшыні 
* З 8 студзеня 2024 года — Сяргей Валер’евіч Ягораў.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Арганізацыі Віцебска
Катэгорыя:Раённыя выканаўчыя камітэты Віцебскай вобласці
Катэгорыя:Віцебскі раён
Гжэгаж Браўн

**Гжэ́гаж Мі́хал Бра́ўн** (; ) — польскі палітык, рэжысёр, сцэнарыст, выкладчык, публіцыст. Кандыдат у прэзідэнты Польшчы ў 2015 і 2025 гадах, дэпутат Сейму IX і X скліканняў, старшыня «Канфедэрацыі польскай кароны» (2019—2025), дэпутат Еўрапарламента X склікання.

## Біяграфія 
У 1990 годзе скончыў польскую філалогію ва Уроцлаўскім універсітэце. Да 2007 года там жа чытаў курс журналістыкі. У 1993 годзе прайшоў паслядыпломныя студыі на факультэце радыё і тэлебачання Сілезскага ўніверсітэта ў Катавіцах.

У 1990—1994 гг. працаваў у рэдакцыі часопіса «Fronda», потым — на «Радыё Уроцлаў». Аўтар больш за 20 дакументальных фільмаў. Публіцыст часопісаў «Opcja na Prawo» і «Magna Polonia».

## Палітычная дзейнасць 
На выбарах польскага Сейма 2023 года паспяхова пераабраўся ў дэпутаты, набраўшы 26 895 галасоў. У Сейме 10-га склікання з лістапада па снежань 2023 года ўваходзіў у склад Камітэта па справах Еўрапейскага Саюза і Камітэта па нацыянальнай абароне.

Перамог на выбарах у Еўрапейскі парламент у 2024 годзе і атрымаў месца дэпутата 10-га склікання. Балатаваўся з другога месца ў спісе Канфедэрацыі ў акрузе № 10 пры падтрымцы 113 746 выбаршчыкаў (7,64 %). У Еўрапейскім парламенце ўваходзіў у камітэт па замежных справах.

17 студзеня 2025 года партыйным судом быў выключыў з шэрагаў Канфедэрацыі. Выключэнне было звязана з тым, што двума днямі раней ён аб’явіў аб пачатку сваёй прэзідэнцкай кампаніі 2025 года насуперак рэкамендацыі партыі аб вылучэнні кандыдатуры Славаміра Менцэна. На выбарах Браўн заняў чацвёртае месца з 13 кандыдатаў. Яго падтрымалі 1 242 917 выбаршчыкаў (6,34 %). Гэты вынік быў значна вышэйшы, чым падчас апытанняў. Практычна ніводная арганізацыя ў сваіх апытаннях не давала яму больш за 3,5 % на працягу ўсёй прэзідэнцкай кампаніі. Выключэннем стала апытанне Агульнапольскай даследчыцкай групы (Ogólnopolska Grupa Badawcza — OGB), праведзенае за тры дні да выбараў, у якім ён атрымаў падтрымку ў 5,87 %.

## Вынікі выбараў 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Палітыкі Польшчы
Неабарока

ў Парыжы (1860—1875).]]

**Неабаро́ка** — адзін з гістарычных стыляў у архітэктуры, выяўленчым і дэкаратыўна-прыкладным мастацтве другой трэці XIX — пачатку XX стагоддзя.

## Асаблівасці 
Неабарока ўзнікла ў выніку распаду цэласнай сістэмы еўрапейскага класіцызму і фарміравання «архітэктуры выбару». Крыніцай форм і матываў стылю стала еўрапейскае барока XVII стагоддзя. Архітэктура неабарока характарызуецца больш свабодным трактаваннем архітэктурнага ордара, багатым убранствам фасадаў, разнастайнасцю і складанасцю дэкаратыўных элементаў: скульптурным аздабленнем, гратэскнымі формамі і інш.

## Гісторыя 
 у Вене]]
Аформілася неабарока ў 1850-х гадах. Стыль стаў часткай стылю Другой імперыі ў Францыі, «стылю Рынгштрасэ» ў Аўстра-Венгрыі і віктарыянскай архітэктурнай традыцыі ў Вялікабрытаніі. У гэты перыяд быў збудаваны Бургтэатр у Вене (1874—1888, архітэктары Готфрыд Земпер і Карл фон Газенаўэр).

Неабарока выкарыстоўвалася галоўным чынам пры праектаванні буйных грамадскіх будынкаў, прыбытковых дамоў, культавых збудаванняў, радзей — у прыватным будаўніцтве. Да найбольш значных помнікаў належаць Парыжская опера (1861—1875, архітэктар Шарль Гарнье) і комплекс Кайзерфорума ў Вене (у складзе палаца Гофбург; праект — 1869, будаўніцтва — 1872—1913, архітэктары Г. Земпер і К. фон Газенаўэр).

У 1880-х гадах у Англіі сфарміраваўся нацыянальны варыянт стылю, натхнёны «англійскім барока» — творчасцю К. Рэна, Дж. Ванбру, Н. Хоксмура. Сярод прадстаўнікоў — Джон Бэлчэр, А. Б. Томас і інш.
 ў Рыме]]
Нацыянальны стыль аб’яднанай Італіі («стыль Умберта I») спалучыў элементы неабарока і неарэнесансу. Да прыкладаў гэтага напрамку належаць помнік Віктару Эмануілу II (1885—1911, архітэктар Джузэпэ Саконі), Палац юстыцыі (1888—1910, архітэктар Гульельма Кальдэрыні).

## Неабарока ў Расійскай імперыі 
 у Санкт-Пецярбургу]]
У Расійскай імперыі неабарока развівалася на аснове форм пятроўскага і елізавецінскага барока. Стыль вылучаўся паліхроміяй фасадаў, разнастайнасцю скульптурнага і ляпнога дэкору. Да выбітных прыкладаў адносяцца палац Беласельскіх-Белазёрскіх у Санкт-Пецярбургу (1846—1848, архітэктар А. І. Штакеншнейдэр) і Сандуноўскія лазні ў Маскве (1894—1896, архітэктар Б. В. Фрэйдэнберг).

## Неабарока ў Беларусі 
 ў Ашмянах]]
На Беларусі неабарока не мела значнага пашырэння. У кампазіцыі жылых і грамадскіх будынкаў выкарыстоўваліся пластычныя мансардавыя дахі, франтоны складанага абрысу, вежачкі з фігурнымі завяршэннямі, багатая арнаментыка і ляпны дэкор. Барочным дэкорам вылучаліся інтэр’еры шматлікіх жылых і сядзібных дамоў. Адраджэнне традыцый барока выявілася і ў культавай архітэктуры, напрыклад, у касцёле Маці Божай Ружанцовай у Солах Смаргонскага раёна.

## У іншых відах мастацтва 
У выяўленчым мастацтве неабарока характарызуецца манументальнасцю і ўрачыстасцю кампазіцый, выкарыстаннем алегарычных фігур і дадатковага дэкору.

У музыцы тэрмін неабарока іншым разам ужываецца для абазначэння звароту да барочнай стылістыкі ў творчасці кампазітараў XX стагоддзя.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Архітэктурныя стылі
Катэгорыя:Мастацкія стылі
Катэгорыя:XIX стагоддзе
Катэгорыя:XX стагоддзе
Катэгорыя:Неабарока
Катэгорыя:Эклектыка
Сіняя хустачка

**«Сіняя хустачка»** (, ) — песня на музыку Ежы Пецярбурскага, тэкст Станіслава Лаўдана, напісаная ў 1940 годзе ў Беластоку. Як і танга «Стомленае сонца», стала хітом у СССР.

## Гісторыя стварэння 
Вальс «Сіняя хустачка» быў напісаны падчас гульні ў покер. Арыгінальны тэкст быў польскамоўным і апісваў развітанне з жанчынай з блакітнымі вачыма і сіняй шаўковай хусцінкай на плячах. Той жа ноччу тэкст быў перакладзены на рускую мову Генрыкам Гольдам, Ежы Пецярбурскім, Станіславам Лаўданам і Квартам. Гэтая рускамоўная версія ўпершыню прагучала ў выкананні Лаўдана ў Вільні падчас другога канцэрта Джазавага ансамбля Генрыка Гольда і Ежы Пецярбурскага, пазней вядомага як Дзяржаўны Беластоцкі джазавы аркестр.

Пасля вайны Станіслаў Лаўдан выдаў ноты і запісаў англамоўную версію песні. 

Каля 1968 года з’явіўся новы польскі тэкст, напісаны Артурам Турам.

Існуе некалькі варыянтаў песні, у тым ліку:
* рускамоўны тэкст Якуба Галіцкага — «*Синий платочек»*;
* рускамоўны варыянт Барыса Ковынева — *«Двадцать второго июня, ровно в четыре часа»;*
* французская версія «*Le châle bleu»*;
* іспанская версія «*El pañuelo azul»*.

## Выканаўцы 
Песню ў розны час выконвалі Ежы Паломскі, Клаўдзія Шульжэнка, Лідзія Русланава, Ізабела Юр'ева, Вадзім Козін, Кацярына Юроўская.

## Тэкст песні 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Песні
Катэгорыя:Песні 1940-х
Катэгорыя:Польская музыка
Катэгорыя:Песні на рускай мове
Катэгорыя:Песні СССР
Катэгорыя:Вальс
Жабінкаўскі раённы гісторыка-краязнаўчы музей

**Дзяржаўная ўстанова культуры «Жабінкаўскі раённы гісторыка-краязнаўчы музей»** — музей у вёске Малыя Сяхновічы (Жабінкаўскі раён, Брэсцкая вобласць), размешчаны па вуліцы Тадэуша Касцюшкі, 21.

## Гісторыя 
У 1994 годзе ў Сяхновіцкай базавай школе быў створаны пакой, прысвечаны генералу Касцюшку і роду Касцюшак-Сяхновіцкіх. Пастаянна папаўняючыся, ён стаў асновай адкрытага 19 мая 2011 года Жабінкаўскага раённага гісторыка-краязнаўчага музея.

## Экспазіцыя 
Перад музеям з вясны 1988 па 2025 гады стаяў першы помнік Касцюшку на землях сучаснай Беларусі — бюст Касцюшку, які быў створаны прыкладна ў 1932 годзе вядомым польскім скульптарам Бальбінай Світыч-Відацкай.

Асноўны фонд музея (2024) налічвае 1885 адзінкі захоўвання, навукова-дапаможны — 398 адзінак.

Экспанаты размешчаны у 3 залах. 

10 лютага 2022 года ў музеі адкрылася новая экспазіцыя «Злачынствы фашызму. Генацыд беларускага народа ў гады Вялікай Айчыннай вайны».

У перыяд з восені 2024 па вясну 2025 года прыбралі бюст Касцюшкі, а замест экспазіцыі пра героя — зала генацыду беларускага народа.

## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка

## Крыніцы 
Катэгорыя:Музеі Брэсцкай вобласці
Катэгорыя:Сцяпанкаўскі сельсавет
Ігар Аляксандравіч Мароз

**Ігар Аляксандравіч Мароз** (, , Віцебская вобласць, Беларуская ССР, СССР (цяпер — Беларусь) — беларускі дзяржаўны дзеяч. Старшыня Аршанскага раённага выканаўчага камітэта з 31 мая 2023 года.

## Біяграфія 
Скончыў Віцебскую дзяржаўную акадэмію ветэрынарнай медыцыны па спецыяльнасці «ветэрынарная медыцына». Працоўную дзейнасць пачаў на пасадзе намесніка старшыні СВК «Кругавец» Добрушскага раёна Гомельскай вобласці. З 2010 па 2015 год працаваў вядучым ветэрынарным урачом Полацкай раённай ветэрынарнай станцыі, затым намеснікам начальніка ўпраўлення сельскай гаспадаркі і харчавання Чашніцкага райвыканкама. У 2016 годзе ўзначаліў ААТ «Іванскі-Агра» Чашніцкага раёна. У гэтым жа годзе скончыў Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь па спецыяльнасці «дзяржаўнае кіраванне і эканоміка».

У 2018 годзе быў прызначаны на пасаду першага намесніка старшыні — начальніка ўпраўлення па сельскай гаспадарцы і харчаванні Лепельскага райвыканкама. У сакавіку 2020 года — старшынёй Сенненскага райвыканкама.

31 мая 2023 года быў зацверджаны на 74-й пазачарговай сесіі Аршанскага раённага Савета дэпутатаў на пасадзе старшыні Аршанскага райвыканкама.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Старшыні Сенненскага раённага выканаўчага камітэта
Катэгорыя:Старшыні Аршанскага раённага выканаўчага камітэта
Гросмайстар

**Гросмайстар** (з  Großmeister, міжнародны скарот: GM) — ганаровае званне, якое прысвойваецца шахматыстам Міжнароднай шахматнай федэрацыяй (FIDE). Гэта найвышэйшы тытул, якога можа дасягнуць шахматыст, акрамя тытулу чэмпіёна свету. Тытул прысвойваецца пажыццёва, хоць у выключных выпадках можа быць адабраны, напрыклад, за махлярства.

Хоць большасць гросмайстраў — мужчыны, па стане на 2024 год гэты тытул атрымалі 42 жанчыны з каля 2000 гросмайстраў.

## Іншыя тытулы 
Існуе асобны тытул жаночага гросмайстра (WGM), патрабаванні да якога ніжэйшыя, і ён прысвойваецца толькі жанчынам.

Таксама існуюць гросмайстарскія тытулы для састаўляльнікаў і рашальнікаў шахматных задач, якія прысвойваюцца Сусветнай федэрацыяй шахматнай кампазіцыі.

Тытул гросмайстра па перапісцы прысвойваецца Міжнароднай федэрацыяй шахматнай перапіскі (ICCF).

Тытулы FIDE прысвойваюцца падчас штоквартальных пасяджэнняў Рады FIDE.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Шахматы
Катэгорыя:Спартыўныя званні
3-я асобная штурмавая брыгада

**3-я асобная штурмавая брыгада** (**3 ОШБр**) () — вайсковая часць Сухапутных войск Украіны. Уваходзіць у склад 3-га армейскага корпуса.

## Гісторыя 
3-я асобная штурмавая брыгада была сфарміравана на базе падраздзялення Узброеных сіл Украіны, якое, у сваю чаргу, было сфарміравана на базе добраахвотніцкага падраздзялення тэрытарыяльнай абароны «Азоў», якое было створана ў Кіеве 24 лютага 2022 года, у першыя гадзіны ўварвання Расіі ва Украіну.

9 сакавіка 2022 года падраздзяленні былі рэарганізаваны ў полк «ССО Азоў». Полк змагаўся на Запарожскім напрамку, падмацаванне з палка дабралася да акружанага Марыупаля на верталётах. Летам і восенню полк удзельнічаў у Херсонскім контрнаступленні. У 2023 годзе полк быў пераўтвораны ў асобную штурмавую брыгаду; летам брыгада змагалася пад Бахмутам. Узімку 2024 года брыгада вяла баявыя дзеянні ў Аўдзееўцы і Краснагораўцы. У сакавіку 2025 года на базе брыгады пачаў фарміравацца 3-ці армейскі корпус.

## Спасылкі 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Брыгады Украіны
Катэгорыя:З’явіліся ў 2023 годзе
Нікушар Дан

**Нікушар Дан** (; ) — румынскі палітык. Прэзідэнт Румыніі з 2025 года.

Быў членам Палаты дэпутатаў Румыніі, заснавальнік і лідар правацэнтысцкай палітычнай партыі Союз вызвалення Румыніі. У 2020 годзе стаў мэрам Бухарэста. На прэзідэнцкіх выбарах у Румыніі 2025 года балатаваўся як незалежны праеўрапейскі кандыдат, 18 мая атрымаў перамогу ў другім туры.

## Крыніцы 
## Спасылкі
Гаўрыіліяда

**«Гаўрыілія́да»** (, у некаторых ранніх выданнях, у тым ліку першых поўных расійскіх, 1918—1922, памылкова: *«Гаврилиа́да»*) — паэма Аляксандра Сяргеевіча Пушкіна, якая парадыйна-рамантычна абыгрывае сюжэт Евангелля пра Дабравешчанне; галоўны персанаж — архангел Гаўрыіл. Прысвечана кішынёўскаму прыяцелю аўтара М. С. Аляксееву.

## Гісторыя стварэння 
Пушкін у маладосці скептычна ставіўся да рэлігійных каштоўнасцей і напісаў некалькі «кашчунных» вершаў. Напрыклад, «Ты богоматерь, нет сомненья» ён напісаў ва ўзросце 27 гадоў. Рэпутацыя «афея» (атэіста) неаднаразова дастаўляла паэту непрыемнасці.

«Гаўрыіліяда» напісана 22-гадовым Пушкіным у красавіку 1821 года ў Кішынёве (частка гісторыкаў адносіць завяршэнне паэмы да лета 1822 года). Даследчыкі звязвалі сюжэт «Гаўрыіліяды» з паэмай «Вайна старых і новых багоў» Эварыста Парні, паэта, высока цанімага Пушкіным; магчыма таксама сувязь з адным эпізодам «Казкі пра Залатога пеўня» М. Клінгера.

Аўтограф паэмы да нас не дайшоў. Захаваўся толькі план некаторых эпізодаў, напісаны Пушкіным у Бесарабіі 6 красавіка 1821 года: «Святы дух, прызваўшы Гаўрыіла, апісвае яму сваю любоў і робіць зводнікам. Гаўрыіл закаханы. Сатана і Марыя». Маюцца таксама накіды ўводзін ці прысвячэння, якія звычайна адносяцца да задумы «Гаўрыіліяды».

Стыль паэмы — тыповы ранні пушкінскі, і многія вершы «Гаўрыіліяды» блізкія да іншых яго вершаў. Напрыклад, як адзначыў Брусаў, радкі 329—355 надзвычай падобныя да верша «Платоническая любовь» (1819), а радкі 113—116 — да верша «Любовь одна — веселье жизни хладной» (1816).

Як твор зусім не дазволены згодна з цэнзурнымі ўмовамі таго часу, некаторы час ён быў вядомы толькі ў вузкім коле сяброў Пушкіна, але ўжо пачынаючы з лета 1822 года стаў разыходзіцца ў спісах. Першае згадванне паэмы гісторыкі знайшлі ў лісце С. С. Пятроўскага да С. А. Сабалеўскага ад 12 чэрвеня 1822 года: «Напісана Пушкіным паэма „Гаўрыліяда“ ці каханне архангела Гаўрыіла з дзевай Марыяй». П. А. Вяземскі, дасылаючы 10 снежня 1822 года А. І. Тургеневу значны ўрывак з «Гаўрыіліяды», напісаў: «Пушкін даслаў мне адно сваё цудоўнае свавольства».

## Крыніцы 
Катэгорыя:Літаратурныя творы на рускай мове
Катэгорыя:Паэмы Аляксандра Пушкіна
Катэгорыя:Творы 1821 года
Гарадоцкі раённы выканаўчы камітэт

**Гарадоцкі раённы выканаўчы камітэт** — выканаўчы і распарадчы орган мясцовага кіравання базавага тэрытарыяльнага ўзроўню на тэрыторыі Гарадоцкага раёна Віцебскай вобласці Беларусі. Падсправаздачны і падкантрольны Прэзідэнту Рэспублікі Беларусь і Віцебскаму аблвыканкаму, падсправаздачны таксама Гарадоцкаму раённаму Савету дэпутатаў па пытаннях, аднесеных да яго кампетэнцыі. Агульнае кіраўніцтва дзейнасцю райвыканкама ажыццяўляе Старшыня выканкама. Выканаўчы камітэт размешчаны ў цэнтры Гарадка ў будынку на вуліцы Пралетарская, 2.

## Структура (па стане на 2025 год) 
### Упраўленнi 
Упраўленне справамі:
* кіраванне справамі;
* аддзел унутраных спраў;
* фінансавы аддзел;
* юрыдычны сектар;
* сектар па працы са зваротамі грамадзян і юрыдычных асоб.
* аддзел запісу актаў грамадзянскага стану;
* група бухгалтарскага ўліку і справаздачнасці.

Упраўленне па сельскай гаспадарцы і харчаванню:
* кіраванне па сельскай гаспадарцы і харчаванню;
* аддзел землеўпарадкавання райвыканкама.

Упраўленне па працы, занятасцi i сацыяльнай абароне (у рамках пытанняў працы, занятасці і заработнай платы).

Упраўленне па працы, занятасцi i сацыяльнай абароне (акрамя пытанняў працы, занятасці і заработнай платы):
* аддзел арганізацыйна-кадравай работы.

### Аддзелы 
* аддзел архітэктуры і будаўніцтва;
* аддзел жыллёва-камунальнай гаспадаркі;
* аддзел эканомікі;
* аддзел арганізацыйна-кадравай работы;
* аддзел па адукацыi;
** сектар спорту і турызму;
* аддзел ідэалагічнай работы, культуры і па справах моладзі;
* аддзел па адукацыi;
** сектар спорту і турызму;
* аддзел ідэалагічнай работы, культуры і па справах моладзі.

## Старшыні 
* З 18 студзеня 2023 года — Ірына Міхайлаўна Палякова.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Арганізацыі Гарадка
Катэгорыя:Раённыя выканаўчыя камітэты Віцебскай вобласці
Катэгорыя:Гарадоцкі раён
Цыганы (паэма)

**«Цыганы́»** — апошняя паўднёвая рамантычная паэма Аляксандра Сяргеевіча Пушкіна. Правёўшы некалькі дзён у табары бесарабскіх цыганоў, Пушкін працаваў над паэмай са студзеня па кастрычнік 1824 года — спачатку пражыўшы больш за год у Адэсе (верасень 1823 года — студзень 1825 года), потым вярнуўшыся ў лютым 1825 года ў Міхайлаўскае. Канчатковая рэдакцыя датавана апошнімі месяцамі таго ж года. 

## Месца ў творчасці Пушкіна 
«Цыганы» паўтараюць базавую калізію «Каўказскага палонніка» (1821), якая ўзыходзіць да аповесці Шатабрыяна «Атала» (1801): расчараваны байранічны герой не ў стане растварыцца сярод «высакародных дзікуноў», хаця і палка прагне гэтага. У гэтай паэме Пушкін паступова вызваляецца ад свайго былога байранізму; відавочная «эвалюцыя ад свабоднага, мілагучнага і ласкальнага стылю яго юнацтва да суровай прыгажосці апошніх рэчаў» (Д. С. Мірскі).

## Публікацыя і поспех 
Ва ўрыўках паэма была апублікавана ў перадавым альманаху «Полярная звезда» ў адным з нумароў за 1825 год, а следам за першай фрагментарнай публікацыяй следавала другая, у альманаху Дэльвіга «Северные цветы» за 1826 год. У гэтых літаратурных перыядычных выданнях асобныя ўрыўкі паэмы «Цыганы» былі надрукаваны самім Пушкіным, а першы поўны варыянт гэтага паэтычнага тэкста выйшаў у свет асобным выданнем у 1827 годзе.

Апошняя з паўднёвых паэм Пушкіна не мела такога поспеху ў рускай публікі, як дзве папярэднія. Аднак пушкінская трактоўка цыганскай тэмы, наогул запатрабаванай рамантыкамі (да Пушкіна да яе звярталіся Гётэ і Вальтэр Скот), выклікала жывую цікавасць за мяжой. Ужо ў 1835 годзе Джордж Бораў пераклаў песню Земфіры на англійскую. Г. Брандэс меркаваў, што менавіта пушкінская паэма навяла Праспера Мерымэ на думку напісаць аповесць пра цыганоў («Кармэн»), тым больш што Мерымэ ў 1852 годзе выдаў празаічнае перакладанне «Цыганоў» на французскую.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Літаратурныя творы на рускай мове
Катэгорыя:Паэмы Аляксандра Пушкіна
Катэгорыя:Творы 1824 года
Ганс Гюнтэр фон Дынклаге

**Ганс Гюнтэр фон Дынклаге** (; 15 снежня 1896, Гановер, Германская імперыя — 1974, Мальёрка, Іспанія) — нямецкі юрыст, дзяржаўны службовец і разведчык. У перыяд Трэцяга рэйха працаваў у структурах міністэрства прапаганды і вёў дзейнасць за мяжой як агент выведкі. Атрымаў вядомасць праз сувязь з французскай мадэльеркай Како Шанэль.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў 1896 годзе ў Гановеры ў знатнай сям’і. Тытул барона быў прысвоены ягонаму дзеду ў 1871 годзе. Атрымаў юрыдычную адукацыю. У 1918 годзе пачаў службу ў гвардзейскай кавалерыйскай стралковай дывізіі. У 1922–1923 гадах працаваў дзяржаўным пракурорам у зямельным судзе.

У 1933 годзе знаходзіўся ў Парыжы, дзе выступаў як «давераная асоба канцлера Гітлера» пры пасольстве Германіі. Кіраваў аддзелам прапаганды, фінансава падтрымліваў нацыянал-сацыялістычную і антысеміцкую прэсу ў Францыі, у тым ліку штодзённую газету *Le Jour*. Арганізоўваў матэрыяльную дапамогу для прадстаўнікоў НСДАП і клубаў, якія падтрымлівалі гэтую партыю, а таксама ўдзельнічаў у прапагандысцкай дзейнасці сярод студэнтаў і выкладчыкаў Сарбоны. Да 1944 года яны жылі разам у Парыжы. У канцы Другой сусветнай вайны фон Дынклаге выехаў у Швейцарыю, дзе ў Лазане некалькі гадоў жыў з Шанэль.

Памёр у 1974 годзе на востраве Мальёрка (Іспанія).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1896 годзе
Катэгорыя:Памерлі ў 1974 годзе
Катэгорыя:Нацысцкія злачынцы
Катэгорыя:Члены НСДАП
Аршанскі раённы выканаўчы камітэт

**Аршанскі раённы выканаўчы камітэт** — выканаўчы і распарадчы орган мясцовага кіравання базавага тэрытарыяльнага ўзроўню на тэрыторыі Аршанскага раёна Віцебскай вобласці Беларусі. Падсправаздачны і падкантрольны Прэзідэнту Рэспублікі Беларусь і Віцебскаму аблвыканкаму, падсправаздачны таксама Аршанскаму раённаму Савету дэпутатаў па пытаннях, аднесеных да яго кампетэнцыі. Агульнае кіраўніцтва дзейнасцю райвыканкама ажыццяўляе Старшыня выканкама. Выканаўчы камітэт размешчаны ў цэнтры Оршы ў будынку на вуліцы Астроўскага 2.

## Структура 
### Упраўленнi 
Упраўленне справамі:
* аддзяленне справаводства і дакументазвароту
*  аддзел эканамічнага аналізу
** сектар камунальнай уласнасці і прыватызацыі
** сектар рэгістрацыі і ліквідацыі суб’ектаў гаспадарання 
* аддзел прызначэння пенсій
* аддзел сацыяльнай падтрымкі насельніцтва
* аддзел выплаты пенсій і дапамог
* аддзел занятасці насельніцтва
* аддзел сацыяльна-працоўных адносін і аховы працы
** група бухгалтарскага ўліку і справаздачнасці
* аддзел жывёлагадоўлі
* аддзел эканамічнага рэгулявання сельскагаспадарчай вытворчасці
** сектар Раслінаводства і механізацыі
** сектар па наглядзе за тэхнічным станам машын і абсталявання
* сектар сацыяльна-выхаваўчай работы
* сектар прававой і кадравай працы
* сектар агульнаадукацыйнай падрыхтоўкі

### Аддзелы 
* арганізацыйна-кадравай работы
* гандлю і паслуг
* архітэктуры і будаўніцтва
* жыллёва-камунальнай гаспадаркі
* запісы актаў грамадзянскага стану
* па працы з зваротамі грамадзян і юрыдычных асоб
* ідэалагічнай работы і па справах моладзі
* культура
* спорту і турызму
* унутраных спраў
### Сектары 
* юрыдычны

### Аддзяленні 
* бухгалтарскага ўліку і справаздачнасці

## Старшыні 
* З 31 мая 2023 года — Ігар Аляксандравіч Мароз.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Арганізацыі Оршы
Катэгорыя:Раённыя выканаўчыя камітэты Віцебскай вобласці
Катэгорыя:Аршанскі раён
Аповесць пра Акіра Прамудрага

**«Аповесць пра Акіра Прамудрага»** — старажытны перакладны твор асіра-вавілонскага паходжання, адаптаваны ва ўсходнеславянскім культурным асяроддзі ў XI–XII стст.

Тэкст апісвае працэс абвінавачвання і далейшага апраўдання царскага саветніка Акіра, утрымлівае яго павучанні, эпізоды супрацьстаяння з фараонам і канфлікт з Анаданам. У старажытнарускім перакладзе твор насычаны элементамі хрысціянскай маралі, афарыстычнай стылістыкі і побытавымі рэаліямі ўсходнеславянскага жыцця (лазня, веча і інш.). З часам аповесць была аднесена да апокрыфаў і забаронена.

## Сюжэт 
.]]
У творы распавядаецца пра Акіра, саветніка цара Сінагрыпы (правіцеля Асірыі і Ніневіі ў VII ст. да н.э.), які ўсынаўляе свайго пляменніка Анадана. Акір імкнецца выхаваць яго на аснове прынцыпаў лаяльнасці да сям’і, улады і Бога. Павучанні перадаюцца праз афарызмы і адлюстроўваюць рысы царкоўна-кніжнай стылістыкі.

Анадан фабрыкуе фальшывыя абвінавачванні супраць Акіра, і цар выносіць яму прысуд. Аднак Акір дамаўляецца, каб выкананне прысуду даручылі яго сябру, якога Акіру ўдаецца пераканаць у сваёй невінаватасці. Замест Акіра забіваюць іншага чалавека, а сам ён хаваецца. Тым часам фараон патрабуе ад цара Сінагрыпы збудаваць вежу да неба. Анадан, да якога звяртаюцца па дапамогу, адмаўляецца, сцвярджаючы, што такую справу здольны выканаць толькі Бог.

Тымчасам становіцца вядома, што Акір жывы, і яго накіроўваюць да фараона. Там ён удала разгадвае фараонавы загадкі, дэманструючы кемлівасць і мудрасць. Пасля вяртання Акір загадвае арыштаваць Анадана і выказвае яму папрокі, зноў праз афарыстычныя выслоўі. У фінале Анадан памірае, лопнуўшы ад злосці.

## Зноскі 
## Літаратура 
* 

## Гл. таксама 
* Апокрыфы
* Сінахерыб
* Фараон

Катэгорыя:Старажытнаруская літаратура
Катэгорыя:Апокрыфы
Катэгорыя:Перакладная літаратура
Катэгорыя:Творы невядомых аўтараў
Катэгорыя:Старажытнаруская літаратура XI стагоддзя
Катэгорыя:Старажытнаруская літаратура XII стагоддзя
Гімн Мінска

**Гімн горада Мінска** — гэта «Песня пра Мінск», якая разам гербам і сцягам з’яўляецца сімваламі сталіцы Рэспублікі Беларусь.

«Песня пра Мінск» на словы Ігната Панкевіча і музыку Уладзіміра Алоўнiкава зацверджана ў якасці гімна Мінска рашэннем Мінскага гарадскога Савета дэпутатаў ад 24.10.2001 № 207 «Аб гімне горада Мінска — Сталіцы Рэспублікі Беларусь».

## Тэкст гімна 
## Выкананне 
Згодна з «Палажэннем аб гімне горада Мінска» ён выконваецца:

* Пры адкрыцці і закрыцці сесій Мінскага гарадскога Савета дэпутатаў, сходаў і пасяджэнняў Мінскага гарадскога выканаўчага камітэта, прысвечаных дзяржаўным святам Рэспублікі Беларусь;
* Штодня перад пачаткам і заканчэннем перадач гарадскіх тэлевізійных і радыёстанцый;
* Пры адкрыцці помнікаў, манументаў, абеліскаў і іншых збудаванняў у адзначэнне важнейшых гістарычных і грамадска-палітычных падзей горада Мінска.
* Пры ўручэнні гораду Мінску дзяржаўных узнагарод Рэспублікі Беларусь. Пры ўручэнні раёну, арганізацыям дзяржаўных узнагарод Рэспублікі Беларусь і ўзнагарод Мінскага гарадскога Савета дэпутатаў і Мінскага гарадскога выканаўчага камітэта;
* Пры ўзняцці сцяга горада Мінска падчас цырымоній і іншых урачыстых мерапрыемстваў, якія праводзяцца гарадскімі дзяржаўнымі і грамадскімі органамі і арганізацыямі.
* Пры сустрэчы і праводзінах наведваючых горад Мінск з афіцыйным візітам кіраўнікоў заканадаўчай і выканаўчай улад сталіц замежных краін — пасля выканання гімна сталіцы адпаведнай замежнай дзяржавы.

Гімн горада Мінска можа выконвацца ў аркестравым, харавым, аркестрава-харавым альбо іншым вакальным і інструментальным варыянце.

Пры публічным выкананні гімна горада Мінска прысутныя выслухоўваюць яго стоячы, мужчыны здымаюць галаўны ўбор, вайскоўцы прыкладаюць да яго руку.

## Цікавыя факты 
«Песня пра Мінск» была напісана ў 50-х гадах ХХ стагоддзя на рускай мове. Да гэтага часу невядома дакладна, хто яе пераклаў на беларускую. Мяркуецца, што сам аўтар.

Тэкст «Песні пра Мінск» у 1960-х быў надрукаваны на паштоўцы.

За першую публікацыю «Песні пра Мінск» у газеце «Советская Белоруссия» яе аўтар Ігнат Панкевіч атрымаў ганарар у 150 рублёў.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Мінск
Галіна Уладзіміраўна Унуковіч

**Галіна Уладзіміраўна Унуковіч** (, в. Шыбекі, Аршанскі раён, Віцебская вобласць, Беларуская ССР, СССР) — беларускі дзяржаўны службовец. Старшыня Бешанковіцкага раённага выканаўчага камітэта з 2020 года.

## Біяграфія 
Выпускніца Віцебскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя П. М. Машэрава (педагогіка і методыка пачатковага навучання; гісторыя), Акадэміі кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь (дзяржаўнае і мясцовае ўпраўленне). Працоўную дзейнасць пачала ў Чашніцкім раёне, працавала там на розных пасадах у сістэме адукацыі: з 1994 па 1998 год - настаўнік матэматыкі Гілянскай СШ, з 1998 па 2005 год — настаўнік сярэдняй школы № 4 горада Чашнікі, з 2005 па 2007 — дырэктар раённага сацыяльна-педагагічнага цэнтра, з 2007 па 2009 год — намеснік старшыні камісіі па справах непаўналетніх райвыканкама, з 2009 па 2010 год — дырэктар СШ № 4 горада Чашнікі. З 2010 года працавала на пасадзе намесніка старшыні Глыбоцкага райвыканкама па сацыяльных пытаннях. З 2014 года старшыня Глыбоцкага раённага Савета дэпутатаў..

## Крыніцы 
Катэгорыя:Старшыні Бешанковіцкага раённага выканаўчага камітэта
Катэгорыя:Дэпутаты Глыбоцкага раённага Савета дэпутатаў