Чэске-Будзеёвіцы

**Чэске-Будзеёвіцы** (, ; у літаратуры сустракаецца таксама **Чэшскія Будзеёвіцы**) — горад на поўдні Чэхіі, адміністрацыйны цэнтр Паўднёвачэшскага края ).

Размешчаны ў зліцця рэк Влтава і Малшэ. Насельніцтва —  (2004).

## Гісторыя горада 
Горад Будзеёвіцы заснаваны ў 1265 годзе чэшскім каралём Пржэмысл Отакара II (). Горад хутка будаваўся і эканамічна развіваўся дзякуючы свайму статусу каралеўскага горада і размяшчэнню на скрыжаванні гандлёвых шляхоў. Каб умацаваць вернасць жыхароў горада Каралеўскай улады, Будзеёвіцы надзяляліся каралём рознымі прывілеямі.

У канцы XIII — пачатку XIV стагоддзя ў горадзе Былі ўзведзены 2 каталіцкіх храма, а сам горад акружаны прыгоннай сцяной. На працягу наступнага XV стагоддзя Будзеёвіцы, у якіх былі моцныя пазіцыі каталіцкай царквы, з'яўляўся апорай барацьбы супраць гусітаў. У горадзе налічвалася 4000 жыхароў, і ён быў адным з найбольш буйных і значных гарадоў чэшскага каралеўства.

У XVI стагоддзі горад перажывае моцны эканамічны пад'ём, звязаны, перш за ўсё, з здабычай срэбра, а таксама з развіццём рыбалоўства і гандлю соллю. Будаўніцтва будынкаў у Будзеёвіцах у гэты перыяд падпарадкавана канонах архітэктуры Рэнесансу. У 1569 ў Будзеёвіцах заснаваны манетны двор, дзе чаканіліся манеты з срэбра, які здабываецца ў ваколіцах горада.

Трыццацігадовая вайна не прыкрыла вялікай шкоды горадзе, аднак у ліпені 1641 адбыўся буйны пажар, які знішчыў больш за палову дамоў. Аднаўленне горада працягвалася некалькі дзесяцігоддзяў. Эпоха барока значна змяніў выгляд горада, у цей перыяд быў пабудаваны шэраг рэлігійных аб'ектаў, а таксама фантан Самсона на цэнтральнай плошчы, які з'яўляецца адным з сімвалаў горада.

У XVIII стагоддзі росту культурнага значэння горада спрыяла падставу тут лацінскай гімназіі, гарадскога тэатра і філасофскага інстытута. Пры імператары Іосіфe II у 1785 годзе было заснавана Будвайзерское біскупства.

У XIX стагоддзі тэхнічны прагрэс закрануў многія бакі жыцця горада. Чыгунка, якая была пабудавана ў перыяд паміж 1825 і 1832 гадамі і звязала Чэске-Будзеёвіцы з Лінцам, і была першым такім будынкам у Еўропе. У цей ж перыяд на рацэ Влтава развівалася гандлёвае суднаходства. Развіццё транспарту цесна было звязана з ростам прамысловасці і гандлю. У 1847 годзе кампанія «Хардтмут» (вытворца канцылярскіх тавараў маркі «Кох-і-Hoop») з Вены перанесла ў Будзеёвіцы вытворчасць алоўкаў і керамічных вырабаў, у сувязі з чым у горадзе з'явілася першая вялікая фабрыка. У 1895 была заснавана Чэшская акцыянерная бровар, вядомая цяпер бровар «Budweiser Budvar» («Будвайзер Будвар»).

Да канца XIX стагоддзя насельніцтва горада і навакольных сёлаў у асноўным, складалі немцы, аднак паступова чэшскае насельніцтва стала преоблада. Тым не менш, у 1918 бургамістрамі горада былі немцы. У 1945 годзе, пасля заканчэння Другой сусветнай вайны, будвайзерские немцы былі дэпартаваныя ў Заходнюю Германію і Аўстрыю.

У ХХ стагоддзі Чэске-Будзеёвіцы сталі эканамічнай і культурнай сталіцай Паўднёвай Чэхіі.
З 1991 года ў Чэске-Будзеёвіцах дзейнічае Паўднёвачэшскі ўніверсітэт, а з 2000 ў горадзе размяшчаецца Адміністрацыя Паўднёвачэшскага края Чэхіі.

## Транспарт 
Горад Чэске-Будзеёвіцы размешчаны на скрыжаванні транспартных восяў Прага — Лінц і Вена — Чэске-Будзеёвіцы — Плзень. З поўначы на поўдзень праз горад праходзіць хуткасная траса R 3/E 55, злучае сталіцу Чэхіі Прагу з горадам Лінц у паўднёвай Аўстрыі. Іншая значная транспартная магістраль праходзіць з захаду на ўсход і злучае Вену з горадам Пльзень (хуткасная траса R 20/E 49). Акрамя аўтамабільных дарог абодва гэтых напрамкі звязваюць таксама чыгуначныя магістралі.
У пачатку 2006 года гораду перададзены для грамадзянскага выкарыстання былы ваенны аэрадром Плана (Planá) на паўднёва-заходняй ускраіне Чэске-Будзеёвіцаў. Паводле існуючага праекта развіцця да 2011 года на базе гэтага аэрадрома будзе створаны міжнародны аэрапорт Чэске-Будзеёвіцаў, здольны прымаць самалёты тыпу «Боінг 737» і «аэробуса 318» і штогод абслугоўваць прыкладна 600 000 пасажыраў.

## Спорт 
У горадзе існуе прафесійны Хакейны клуб «Маўнтфілд Чэске Будзеёвіцы». Стадыён клуба — Budvar Arena.

Таксама маецца футбольны клуб «Дынама Чэске-Будзеёвіцы». Стадыён клуба — Střelecký ostrov.

## Інфармацыя для турыстаў 
* Квадратная гарадская плошча са статуяй Самсона (фантан Самсона) у стылі барока
* Ратуша на гарадской плошчы пабудовы ў 1727—1730 гг. з трыма вежкамі і статуямі, якія ўвасабляюць чатыры грамадзянскія цноты: Справядлівасць, Мужнасць, Мудрасць і Абачлівасць 
* Чорная Вежа () — 72 метровая вежа ў цэнтры горада
* Сабор Святога Мікулаша () у гістарычным цэнтры горада
* Дамініканскі манастыр (
* Вежа Жалезная Дзева () з часткай захаваліся гарадскім умацаванняў (прыгоннай сцяны)

У Чэске-Будзеёвіцах размешчаны Паўднёвачэшскі тэатр оперы і балета, сучасная канцэртная зала, музей Паўднёвай Чэхіі, музей матацыклаў, музей энергетыкі.
Недалёка ад горада размешчаны папулярны сярод турыстаў замак у неагатычным стылі Глубока-над-Влтавай.

Горад згадваецца ў рамане Яраслава Гашака прыгоды бравага салдата Швейка падчас сусветнай вайны, як месца лакалізацыі маршавага батальёна, у які герой рамана ішоў не самай кароткай дарогай.

Сярод ганаровых грамадзян горада — Іосіф Сталін .

## Галерэя 
 
Выява: České Budějovice - centrum letecky.jpg|Цэнтр горада 
Выява: České Budějovice Square.jpg|Плошча Пржэмысл Отакара II з Чорнай Вежы 
Выява: Budweis 059.JPG|Чорная Вежа, фантан Самсона і Сабор Святога Мікулаш 
Выява :2006-04-02 Budweis 013.JPG|фантан Самсона і ратуша 
Выява: Budějovice square1.JPG|Ратуша 
Выява: České Budějovice - Calle - Torre.jpg|Рабенштэйнская Вежа 
Выява: Železná panna (České Budějovice).jpg|Вежа «Жалезная Дзева» 
Выява: České Budějovice, Mánesova, Muzeum koněspřežky.JPG|Музей конна-чыгункі Чэске-Будзеёвіцы - Лінц 
Выява: České Budějovice, nádraží.jpg | Вакзал 
Выява: České Budějovice, Lidická třída, Krajský soud.JPG|Будынак Крайскага суда 
Выява: České Budějovice, Zátkovo nábřeží, dům kultury.JPG|Паўднёвачэшскі тэатр 
Выява: České Budějovice, Lannova třída, pěší zóna III.JPG|Пешаходная зона - Вуліца Ланы 
Выява: České Budějovice, Pražská třída, hotel Gomel.JPG|Гасцініца «Гомель» 
Выява: České Budějovice, sídliště Vltava.JPG|мікрараён «Влтава» 
Выява: Budvar UK.JPG|Піва «Будзеёвіцкі Будвар» 
Выява: Koh-i-noor 1.1.jpg|Алоўкі «Кахінур Хардмут» 

## Вядомыя асобы 
* Уладзімір Рэмек

## Гарады-пабрацімы 
*  Алмерэ, Нідэрланды
*  Гомель, Беларусь
*  Зуль, Цюрынгія, Германія
*  Лінц, Аўстрыя
*  Лар’ян, Францыя
*  Нітра, Славакія
*  Пасау, Баварыя, Германія
*  Варонеж, Расія

## Спасылкі 
* Virtual show

Катэгорыя:Гарады Паўднёвачэшскага края