open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Агранамічны факультэт БДСГА

**Агранамічны факультэт** — адзін з факультэтаў Беларускай дзяржаўнай сельскагаспадарчай акадэміі.

## Агульныя звесткі 
Факультэт з’яўляеца найстарэйшым, створаны ў 1919 годзе. У 2022 аб’яднаны з аграэкалагічным факультэтам у агратэхналагічны факультэт БДСГА.

Выпускнікі агранамічнага факультэта паспяхова працуюць у навукова-даследчых інстытутах, на вопытных станцыях, дзяржаўных сортавыпрабавальных станцыях, у інспекцыях па насенняводству, каранціну і ахове раслін, на прадпрыемствах, якія вырабляюць арыгінальнае, элітнае і рэпрадукцыйнае насенне раянаваных гатункаў вырошчвальных культур, у сельскагаспадарчых арганізацыях, а таксама арганізацыях, якія абслугоўваюць сельскую гаспадарку. Каля чвэрці выпускнікоў гэтых спецыяльнасцяў звязваюць сваю далейшую дзейнасць з навуковымі даследаваннямі — яны паспяхова працуюць у інстытутах Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі.

Сярод вядомых выпускнікоў дадзенага факультэта А. А. Папкоў і М. І. Русы; акадэмікі С. Г. Скарапанаў, П. І. Альсмік, С. І. Грыб, У. П. Самсонаў, В. М. Шлапуноў, Л. В. Кукраш.

На кафедрах факультэта працавалі 6 дактароў навук, прафесараў, 32 кандыдаты навук. Больш за 85 % выкладчыкаў мелі вучоныя ступені. Кафедры мелі лабараторыі, аснашчаныя сучасным абсталяваннем, камп’ютарныя класы.

## Спецыяльнасці 
На дадзеным факультэце вялася падрыхтоўка спецыялістаў па спецыяльнасці (вочна і завочна) «аграномія» (у тым ліку скарочаны тэрмін навучання), а таксама «селекцыя і насенняводства».

## Кафедры ў 2019 годзе 
* Батанікі і фізіялогіі раслін
* Земляробства
* Раслінаводства
* Селекцыі і генетыкі
* Кормавытворчасці і захавання прадукцыі раслінаводства

## Дэканы 
* А. У. Ключароў (1925—1928)
* Сяргей Сцяпанавіч Захараў (1950—1951)
* Аляксандр Арсенавіч Калікінскі (1951—1962)
* Анатолій Уладзіміравіч Каліноўскі (1962—1964)
* Віктар Сцяпанавіч Шавялуха (1964—1965)
* В. І. Гарбацікаў (1965—1971)
* Пётр Мяркур’евіч Шарснёў (1972—1984)
* Мікалай Рыгоравіч Ануфрэйчык (1984—1989)
* А. С. Курляндчык (1989—1991)
* Васіль Іванавіч Качурка (1993—2004)
* Аляксандр Аляксеевіч Шалюта (2004—2011)
* Міхаіл Міхайлавіч Волкаў (2011—2012)
* Наталля Аляксандраўна Дуктава (2013—2014)
* Максім Валянцінавіч Патапенка (2014—2015)
* Сяргей Іванавіч Трапкоў (2015—2019)
* Наталля Аляксандраўна Дуктава (2019—2022)

## Крыніцы 
Катэгорыя:З’явіліся ў 1919 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 2022 годзе

Катэгорыя:Факультэты БДСГА
Барыс Аляксандравіч Багатаў

**Барыс Аляксандравіч Багатаў** (нар. , г. Арэхава-Зуева, Маскоўская вобласць, Расія — ) — беларускі спецыяліст у галіне мадэлявання і аптымізацыі працэсаў горнай вытворчасці. Доктар тэхнічных навук (1974), прафесар (1979).

## Біяграфія 
Скончыў Маскоўскі тарфяны інстытут (1960).

Працаваў Усесаюзным навукова-даследчым інстытуце тарфяной прамысловасці (1960—1964, старшы навуковы супрацоўнік, загадчык лабараторыі брыкетавання), Усесаюзным навукова-даследчым інстытуце сінтэтычных валокнаў (1965—1967, старшы навуковы супрацоўнік лабараторыі працэсаў і апаратаў), Калінінскім політэхнічным інстытуце (1972—1977, дацэнт, загадчык кафедры вышэйшай матэматыкі), Беларускім нацыянальным тэхнічным універсітэце (1977—2005, факультэт горнай справы і інжынернай экалогіі, кафедра «Горныя работы», загадчык кафедры, адначасова з 2002 — дэкан факультэта).

Навуковыя інтарэсы: мадэляванне, матэматычнае апісанне і аптымізацыя тэхналагічных працэсаў распрацоўкі радовішчаў торфу; рэсурсазберажэнне; ахова навакольнага асяроддзя.

## Літаратура 
* Теоретические и экспериментальные исследования проблем моделирования в торфобрикетном производстве в связи с решением задач оптимизации : автореферат диссертации … доктора технических наук : 05.02.17 / Богатов Борис Александрович. — Калинин, 1973.
* Багатаў Барыс Аляксандравіч // Беларуская энцыклапедыя : у18 т. — Мінск, 1996. — Т. 2. — С. 201.
* Богатов Борис Александрович // Республика Беларусь : энциклопедия : [в 7 т.]. — Минск, 2006. — Т. 2. — С. 424.
* Богатов Борис Александрович // Кто есть кто : доктора наук, профессора, заслуженные деятели науки и лауреаты премий Белорусской государственной политехнической академии : справочник. — Минск, 2000. — С. 48—49.

Катэгорыя:Дэканы факультэта горнай справы і інжынернай экалогіі БНТУ
Наталля Рыгораўна Абрашына-Жадаева

**Наталля Рыгораўна Абрашына-Жадаева** (нар. , Мінск) — беларускі матэматык, спецыяліст у галіне вылічальнай матэматыкі. Доктар фізіка-матэматычных навук (2008), прафесар.

## Біяграфія 
Скончыла Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт (спецыяльнасць «Матэматыка», 1973), Інстытут матэматыкі АН БССР (аспірантура, 1976).
    
Працавала ў Інстытуце матэматыкі АН БССР (1972—1982), Беларускім дзяржаўным універсітэце (з 1977, на пастаяннай аснове — з 1982, фізічны факультэт, кафедра вышэйшай матэматыкі і матэматычнай фізікі, з 2002 — загадчык кафедры).

Навуковыя інтарэсы: матэматычнае мадэляванне на аснове дыскрэтных мадэлей цеплавых працэсаў, гідрадынамікі, нелакальных працэсаў і інш.

У студзені 2022 года, у час палітычных чыстак, запісала відэазварот у абарону свайго звольненага калегі Максіма Шундалава.

## Літаратура 
* Многокомпонентные векторные схемы расщепления в методах математической физики : автореферат диссертации … доктора физико-математических наук : 01.01.07 / Абрашина-Жадаева Наталья Григорьевна. — Казань, 2008.
* О разностных схемах для нелинейных систем уравнений парабролического типа / Н. Г. Жадаева // Доклады Академии наук Белорусской ССР. — 1975. — № 3. — С. 293—296.
* Метод сеток для решения нелинейных задач типа Стефана / Н. Г. Жадаева // Доклады Академии наук Белорусской ССР. — 1980. — Т. 24, № 12. — С. 1070—1072.
* A splitting type algorithm for numerical solution of PDEs of fractional order / N. Abrashina-Zhadaeva, N. Romanova // Mathematical Modeling and Analysis. — 2007. — Vol. 12, iss. 4. — P. 399—408.
* Абрашина-Жадаева Наталья Григорьевна // Физический факультет / Белорусский государственный университет. ― Минск, 2008. — С. 97.
Генадзь Якаўлевіч Бяляеў

**Генадзь Якаўлевіч Бяляеў** (нар. , в. Старое Сяло, Віцебскі раён, Віцебская вобласць) — беларускі спецыяліст у галіне тэхналогіі машынабудавання. Кандыдат тэхнічных навук (1975), дацэнт (1978), прафесар (1998). Член-карэспандэнт Міжнароднай акадэміі тэхнічнай адукацыі (1995), Беларускай інжынернай акадэміі (2000).

## Біяграфія 
Скончыў Беларускі політэхнічны інстытут (спецыяльнасць «Металарэзныя станкі і інструменты», 1968).
    
Працаваў у Беларускім нацыянальным тэхнічным універсітэце (з 1968, машынабудаўнічы факультэт, кафедра «Тэхналогія машынабудавання», прафесар, у 1976—2004 — дэкан факультэта).

Навуковыя інтарэсы: абразіўнае зношванне матэрыялаў; тэхналогія лазернай плазменнай і газаплазменнай апрацоўкі матэрыялаў.

## Узнагароды 
Медалі «За асваенне цалінных зямель», «Ветэран працы», значкі «Выдатнік вышэйшай школы СССР», «Вынаходнік СССР», «Выдатнік адукацыі Рэспублікі Беларусь», вышэйшы знак Міністэрства адукацыі ГДР «За супрацоўніцтва ў галіне адукацыі».

## Літаратура 
* Исследование абразивного изнашивания самофлюсующихся твердых сплавов : автореферат диссертации … кандидата технических наук : 05.02.08 / Беляев Геннадий Яковлевич. — Минск, 1975

Катэгорыя:Дэканы машынабудаўнічага факультэт БНТУ
Андрэй Сяргеевіч Ліхавіцкі

**Андрэй Сяргеевіч Ліхавіцкі** (нар. 23 чэрвеня 1986, Самара) — беларускі гімнаст, член нацыянальнай зборнай. Удзельнічаў у чэмпіянатах свету па спартыўнай гімнастыцы , 2014 і  гадоў і прайшоў кваліфікацыю на летніх Алімпійскіх гульнях 2016 года, дзе фінішаваў на 18-м месцы ў .

## Спасылкі 
* Andrey Likhovitskiy at the International Gymnastics Federation

Катэгорыя:Гімнасты на летніх Алімпійскіх гульнях 2016 года
Катэгорыя:Гімнасты Беларусі
Катэгорыя:Удзельнікі Еўрапейскіх гульняў 2015 года
Катэгорыя:Бронзавыя прызёры Еўрапейскіх гульняў 2019 года
Вышэйшая школа міжнародных адносін і амерыканістыкі ў Варшаве

**Вышэйшая школа міжнародных адносін і амерыканістыкі ў Варшаве** () — польская прыватная вышэйшая навучальная ўстанова, якая знаходзіцца ў Варшаве.

## Напрамкі навучання 
### Бакалаўрыят 
* Адміністраванне ў сферы дзяржаўнага і мясцовага кіравання
* Амерыканістыка
* Нацыянальная і міжнародная бяспека
* Бізнес і лідарства
* Кадравы кансалтынг і кіраванне персаналам
* Дыпламатыя і міжнародныя адносіны
* Эканоміка і менеджмент

### Магістратура 
* Адміністраванне ў сферы дзяржаўнага і мясцовага кіравання
* Амерыканістыка
* Нацыянальная і міжнародная бяспека
* Бізнес і лідарства
* Кадравы кансалтынг і кіраванне персаналам
* Палітыка ў сферы аховы здароўя у Польшчы і ЕС

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Навучальныя ўстановы з польскай мовай навучання
Катэгорыя:1997 год у Польшчы
Катэгорыя:Вышэйшыя навучальныя ўстановы Варшавы
Вышэйшая школа прыкладной інфарматыкі і кіравання ў Варшаве

**Вышэйшая школа прыкладной інфарматыкі і кіравання ў Варшаве** () — польская недзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова, якая знаходзіцца ў Варшаве і знаходзіцца пад патранатам Польскай акадэміі навук.

## Агульная характарыстыка 
Заснавальнікам установы з’яўляецца Фонд сістэмных навук, які быў створаны па ініцыятыве кіраўніцтва Польскай акадэміі навук. Ужо некалькі гадоў шырока выкарыстоўваецца таксама назва «WTI Вышэйшая школа пад эгідай ПАН». Заняткі ва ўстанове праводзіць кваліфікаваны персанал з акадэміі навук, і, перш за ўсё, з Інстытута сістэмных даследаванняў ПАН.

Установа мае два факультэты. Факультэт інфарматыкі існуе з 1997 года. У цяперашні час навучае студэнтаў па спецыяльнасцях: графіка (бакалаўр і магістр) і інфарматыка (інжынер і магістр). Навучанне праводзіцца ў стацыянарнай і нестацыянарнай (завочнай) формах. На факультэце таксама можна завочна атрымаць паслядыпломную адукацыю па праектаванні сетак перадачы даных і камп’ютарнай графіцы.

Факультэт інфармацыйных тэхналогій кіравання існуе з 1996 года. Мае права надання вышэйшай адукацыі першай ступені (інжынер) і другой ступені (магістр) па спецыяльнасцях: «Кіраванне» і «Інфармацыйныя метады кіравання». Факультэт таксама рэалізуе завочныя паслядыпломныя навучальныя праграмы па спецыяльнасцях «Сертыфікаваны аналітык ІТ-сістэм», «Інспектар па абароне персанальных дадзеных» і «Кіраванне праектамі».

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Навучальныя ўстановы з польскай мовай навучання
Катэгорыя:1996 год у Польшчы
Катэгорыя:Вышэйшыя навучальныя ўстановы Варшавы
Катэгорыя:Вышэйшыя тэхнічныя навучальныя ўстановы Польшчы
Іякінф

**«Іякінф»** () — аповесць сучаснага рускага пісьменніка Віктара Пялевіна, апублікаваная ў 2019 годзе ў зборніку «Мастацтва лёгкіх дотыкаў».

## Сюжэт 
Тэлевізіёншчык Цімафей, банкаўскі брокер Андрон, замершчык аконнай фірмы «Балконны мацярык» Іван і сацыёлаг-еўрамарксіст Валянцін, якія пазнаёміліся ў Непале, адпраўляюцца ў пешае падарожжа па гарах Кабардзіна-Балкарыі. Іх суправаджае пажылы правадыр па імі Іякінф, які перад сном апавядае ў палатцы гісторыю са свайго жыцця на працягу некалькіх вечароў. У гэтай гісторыі ён распавядае пра тое, як ён у 1990-я гады працаваў экстрасэнсам (хутчэй выдаваў сябе за такога) і яму не пашчасціла быць нанятым крымінальным аўтарытэтам для правядзення старажытнага рытуалу. Скончыўшы гісторыю, Іякінф прыводзіць кампанію ў памятнае для сябе месца, як аказалася, — з пэўнай мэтай.

## Крытыка 
З пункту гледжання Ягора Міхайлава з «Афішы Daily», «Іякінф» — гэта класічны Пялевін, якога мы ў апошні час рэдка бачым, калдунігнатаўскі, які не пакладаецца на каламбуры, а асцярожна змешвае банальнае з міфалагічным, імгненнае з вечным. Наўрад ці «Іякінфу» прыгатавана месца сярод лепшых тэкстаў аўтара, але добра, што ён ёсць».

Катэгорыя:Творы Віктара Пялевіна
Пятрас Вайвада

**Пятрас Вайвада** (; 29 чэрвеня 1906, Таўрогі — 3 сакавіка 1989, Вільнюс) — літоўскі .

## Біяграфія 
У 1928—1932 гадах вучыўся ў Каўнаскай мастацкай школе. Працаваў у майстэрнях скульптараў Вінцаса Грыбаса, Юозаса Зікараса.

З 1944 года ўдзельнічаў у выстаўках. У 1944—1956 гадах быў адказным сакратаром Саюза мастакоў Літоўскай ССР.

## Творчасць 
У 1945 годзе прыняў удзел у калектыўнай працы літоўскіх скульптараў над манументам Перамогі ў Калінінградзе. Аўтар скульптурных партрэтаў У. І. Леніна (1946, 1950, 1961), Пранаса Наркунаса (1965), уласнай унучкі, а таксама шэрагу дзеячаў літоўскай культуры. Стварыў статую Вінцаса Міцкявічуса-Капскукаса для помніка ў Вільнюсе (1962), дэмантаванага ў 1990 годзе..

Сумесна з Бярнардасам Бучасам стварыў скульптурную групу «Сельская гаспадарка», якая адлюстроўвала механізатара і дзяўчыну-земляроба са снапом, на Зялёным мосце ў Вільнюсе (1952; у 2015 годзе дэмантаваная).

Для творчасці Вайвады характэрная рэалістычнасць, працы 1970-х — 1980-х гадоў адзначаны рысамі схематызму, сінтэтызму, дэкаратыўнасці.

## Спасылкі 
* 
* 
* ОЗП

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Таўрагскім раёне
Вышэйшая школа інжынерыі і здароўя ў Варшаве

**Вышэйшая школа інжынерыі і здароўя ў Варшаве** () — польская прыватная вышэйшая навучальная ўстанова, якая знаходзіцца ў Варшаве.

## Агульная характарыстыка 
Установа была заснавана 4 лістапада 2003 года. Па атрыманні дазвола і ўнясенні ў рэестр ВНУ Польшчы яна навучае студэнтаў на ўзроўні вышэйшай адукацыі І ступені (бакалаўр) па спецыяльнасцях: прасторавая эканоміка і кіраванне. У 2007 годзе ВНУ таксама атрымала дазвол на навучанне па новым кірунку інжынерных даследаванняў — ахова навакольнага асяроддзя, а ў 2008 годзе рашэннем міністра адукацыі атрымала паўнамоцтвы весці навучанне на першай ступені вышэйшай адукацыі па спецыяльнасцях інфарматыка і адміністраванне. У кастрычніку 2015 года ВНУ змяніла сваю назву на сучасную. З 1 кастрычніка 2015 года змянілася і сядзіба ўстановы. Новы ўласны будынак размешчаны на вуліцы Варшаўскай бітвы 1920 года, дом 18.

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Навучальныя ўстановы з польскай мовай навучання
Катэгорыя:2003 год у Польшчы
Катэгорыя:Вышэйшыя навучальныя ўстановы Варшавы
Катэгорыя:Вышэйшыя тэхнічныя навучальныя ўстановы Польшчы
Akademія WSB у Варшаве

**Akademія WSB у Варшаве** — (раней «Wszechnica Polska» Акадэмія Прыкладных Навук, а да гэтага Вышэйшая школа «Wszechnica Polska» у Варшаве) — польская недзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова з сядзібай у Варшаве.

## Агульная характарыстыка 
Установа заснавана ў 2001 годзе пад назвай «Wszechnica Polska — Вышэйшая школа Таварыства ўсеагульных ведаў у Варшаве з сядзібай у Варшаве». Яна надае адукацыйныя паслугі ў галіне сацыяльных і гуманітарных навук на двух узроўнях вышэйшай адукацыі, прапануе ступень бакалаўра і інжынера ў стацыянарнай і нестацыянарнай форме навучання, а таксама ступень магістра ў нестацыянарнай (завочнай) форме навучання. З 2010 года ВНУ атрымала права на наданне вышэйшай адукацыі ўзроўню магістра па педагогіцы і філалогіі, з 2013 года таксама ў галіне бяспекі, фінансаў і бухгалтарскага ўліку. За час сваёй дзейнасці ВНУ выпусціла больш 7 тысяч чалавек з вышэйшай адукацыяй першай і другой ступені. Установа праводзіць заняткі ў рамках Інстытута кіравання і фінансаў і Інстытута філалогіі і педагогікі. Сядзіба ўстановы знаходзіцца ў Палацы культуры і навукі ў Варшаве. ВНУ мае ўласную навучальную інфраструктуру ў будынку на вул. Кармеліцкай, 10. Студэнтаў прымаюць без уступных экзаменаў. На працягу ўсяго перыяду навучання праводзіцца паглыбленае вывучэнне замежных моў (англійскай, іспанскай, нямецкай і рускай) і інфарматыкі. Для замежных студэнтаў праводзяцца курсы польскай мовы і культуры. 1 жніўня 2025 года ўніверсітэт аб’яднаўся з Акадэміяй WSB.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы 

Катэгорыя:Навучальныя ўстановы з польскай мовай навучання
Катэгорыя:Вышэйшыя навучальныя ўстановы Варшавы
Катэгорыя:Akademія WSB
Аляксандр Аляксеевіч Шалюта

**Аляксандр Аляксеевіч Шалюта** (, пас. Свяцілавічы — 3 жніўня 2012) — беларускі спецыяліст у галіне раслінаводства. Доктар сельскагаспадарчых навук (2000), прафесар (2003).

## Біяграфія 
Скончыў Беларускую дзяржаўную сельскагаспадарчую акадэмію (спецыяльнасць «Аграномія», спецыялізацыя «Лугаводства», 1975; аспірантура, 1981; дактарантура, 1997).
    
Працаваў у Краснабярэжскім сельскагаспадарчым тэхнікуме Жлобінскага раёна Гомельской вобласці (1975—1978), Беларускай дзяржаўнай сельскагаспадарчай акадэмім (з 1978, агранамічны факультэт, кафедра кормавытворчасці, у 1998—2004 і з 2011 — загадчык кафедры, 2004—2011 — дэкан факультэта).

Навуковыя інтарэсы: рэсурсазберагальныя экалагічна бяспечныя тэхналогіі стварэння культурных лугоў і вытворчасці кармоў.

Памёр 3 жніўня 2012 года. Пахаваны ў горадзе Горкі. 

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Агробиологическое обоснование технологии возделывания люцерны посевной в условиях Республики Беларусь : автореферат диссертации … доктора сельскохозяйственных наук : 06.01.09 / Шелюто Александр Алексеевич. — Москва, 2000.
* Влияние норм посева и покровных культур на продуктивность люцерны посевной в условиях северо-восточной части БССР : автореферат диссертации … кандидата сельскохозяйственных наук : 06.01.09 / Шелюто Александр Алексеевич. — поселок Скривери, Стучкинский район, 1982.
* Шелюто Александр Алексеевич // Научно-педагогические школы Белорусской государственной сельскохозяйственной академии: история восхождения (к 170-летию академии). ― Минск, 2009. — С. 191—194.

Катэгорыя:Дэканы агранамічнага факультэта БДСГА
Магілёўграмадзянпраект

«**Магілёўграмадзянпраект**» () — інстытут комплекснага праектавання аб’ектаў жыллёва-грамадзянскага прызначэння ў Магілёве. Размешчаны ў цэнтры горада, па адрасе вуліца Будзённага, 11. Створаны ў 1975 годзе на базе Магілёўскага філіяла інстытута «Белдзяржпраект» (з 1938).

Член Рэспубліканскага саюза будаўнікоў.

## Гісторыя 
25 ліпеня 1935 года Пастанова СНК БССР № 1356 п. 6 зацвердзіла арганізацыю да 1 кастрычніка 1935 г. у складзе Белдзяржпраекта філіялаў-майстэрняў у Віцебску, Гомелі і Магілёве. Аднак дакументаў, якія б пацвярджалі стварэнне ў Магілёве філіяла ў гэты перыяд, не выяўлена.

16 лютага 1938 г. Пастановай СНК БССР № 408 у сувязі з меркаваным пераносам сталіцы БССР з Мінска ў Магілёў было створана Магілёўскае абласное аддзяленне Беларускага дзяржаўнага ўпраўлення праектавання грамадзянскага будаўніцтва, здымкі і планавання гарадоў («Белдзяржпраект»).

## Дырэктары 
* 1937—1939 — Ф. Гуліда;
* 1939—1941 — Васіль Іванавіч Кандратовіч;
* 1944—1946 — Іван Іванавіч Блізняцоў;
* 1946—1968 — Ілья Цімафеевіч Гапеенка;
* 1969—1984 — Яўген Анатолевіч Калеснікаў;
* 1984—1988 — Георгій Паўлавіч Шаламіцкі;
* 1988—1998 — Віктар Іванавіч Кандзібор;
* 1998—2002 — Генадзь Уладзіміравіч Перагуд;
* 2002—2011 — Міхаіл Аляксеевіч Красноў;
* 2011—2016 — Аляксандр Анатолевіч Абушкевіч;
* 2016—2019 — Аляксандр Анатолевіч Балашэнка;
* з 2019 года — Сяргей Пятровіч Баранаў.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Праектныя арганізацыі Беларусі
Катэгорыя:Арганізацыі Магілёва
Катэгорыя:1938 год у Магілёве
Катэгорыя:Вуліца Будзённага (Магілёў)
Сезар (прэмія, 1978)

**3-я цырымонія прысуджэння прэміі «Сезар»** адбылася 4 лютага 1978 года ў Парыжы.

## Пераможцы 
## Зноскі 
## Спасылкі 
* 3-я прэмія «Сезар»  на сайце Акадэміі мастацтваў і тэхналогій кінематографа
* 3-я прэмія «Сезар»   на сайце «*AlloCiné*»
* 3-я прэмія «Сезар»  на сайце «*Internet Movie Database*»

Катэгорыя:Кінапрэмія «Сезар»
Катэгорыя:Кінапрэміі 1978 года
Катэгорыя:1978 год у Францыі
Катэгорыя:Люты 1978 года
Катэгорыя:Падзеі 4 лютага
Катэгорыя:Падзеі ў Парыжы
Факультэт біятэхналогіі і аквакультуры БДСГА

**Факультэт біятэхналогіі і аквакультуры** — адзін з факультэтаў Беларускай дзяржаўнай сельскагаспадарчай акадэміі.

## Агульныя звесткі 
У 1930 годзе быў створаны заатэхнічны факультэт, які ў 1975 годзе быў пераўтвораны ў зааінжынерны.

## Спецыяльнасці 
На факультэце вядзецца падрыхтоўка спецыялістаў па спецыяльнасцях (вочна і завочна) «заатэхнія» (у тым ліку скарочаны тэрмін навучання), «прамысловае рыбаводства». На дзённай форме вядзецца падрыхтоўка спецыялістаў па спецыялізацыі «птушкагадоўля».

Выпускнікі спецыяльнасці «прамысловае рыбаводства» могуць не толькі працаваць у рыбаводных гаспадарках рэспублікі, але і займацца навуковымі даследаваннямі, накіраванымі на пошукі новых аб’ектаў рыбаводства i павышэнне рыбапрадуктыўнасці сажалак. Яны таксама могуць вывучаць пытанні аховы рыбных рэсурсаў, працаваць у запаведніках, нацыянальных парках, камітэтах па экалогіі і ахове жывёльнага і расліннага свету і іншых установах.

Выпускнікі спецыяльнасці «заатэхнія» працуюць у якасці кіраўнікоў і спецыялістаў на буйных аграрных прадпрыемствах, у селекцыйна-гібрыдных цэнтрах і на свінагадоўчых комплексах, племянных заводах, дзяржплемпрадпрыемствах, райплемстанцыях, птушкагадоўчых прадпрыемствах, у заапарках, запаведніках, кіналагічных цэнтрах, раённых і абласных службах, навукова-даследчых і навучальных установах.

## Навукова-педагагічныя школы 
* Навукова-педагагічная школа Р. Ф. Мядзведзева — павышэнне ўзнаўленчай здольнасці буйной рагатай жывёлы
* Навукова-педагагічная школа М. У. Шалака — распрацаваны метады ўплыву на малочную прадуктыўнасць кароў, адкормачныя і мясныя якасці маладняку ​​буйной рагатай жывёлы і свіней на адкорме біялагічна актыўных рэчываў расліннага паходжання
* Навукова-педагагічная школа І. С. Серакова — выкарыстанне ў жывёлагадоўлі вітамінаў новага пакалення, распрацоўка спосабаў атрымання канкурэнтаздольных экалагічна бяспечных прэпаратаў і дабавак на аснове мясцовых крыніц сыравіны
* Мікалай Іванавіч Кудравец (з 2024)

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Старонка факультэта на сайце БДСГА
Катэгорыя:З’явіліся ў 1930 годзе
Акадэмія мастацтваў і тэхналогій кінематографа

**Акадэмія мастацтваў і тэхналогій кінематографа** () — прафесійнае аб’яднанне дзеячаў кінематографа Францыі, якое прысуджае кінапрэмію «Сезар». Акадэмія была ўтворана ў 1975 годзе па ініцыятыве прадзюсара  з мэтай папулярызацыі гэтай галіны культуры і ўзнагароджання ўдзельнікаў творчага працэсу, якія ўнеслі за мінулы год найбольш прыкметны ўклад у развіццё нацыянальнага кіно.

## Зноскі 
Катэгорыя:Кінематаграфічныя арганізацыі Францыі
Сезар (прэмія, 1976)

**1-я цырымонія прысуджэння прэміі «Сезар»** адбылася 3 красавіка 1976 года ў Парыжы.

## Пераможцы 
## Зноскі 
## Спасылкі 
* 1-я прэмія «Сезар»  на сайце Акадэміі мастацтваў і тэхналогій кінематографа
* 1-я прэмія «Сезар»  на сайце «*AlloCiné*»
* 1-я прэмія «Сезар»  на сайце «*Internet Movie Database*»

Катэгорыя:Кінапрэмія «Сезар»
Катэгорыя:Кінапрэміі 1976 года
Катэгорыя:1976 год у Францыі
Катэгорыя:Красавік 1976 года
Катэгорыя:Падзеі 3 красавіка
Катэгорыя:Падзеі ў Парыжы
Святаслаў Усеваладавіч Лазарэвіч

**Святаслаў Усеваладавіч Лазарэвіч** (нар. , в. Мацеевічы, Пухавіцкі раён, Мінская вобласць) — беларускі спецыяліст у галіне батанікі і генетыкі. Доктар біялагічных навук (2003), дацэнт (1991).

## Біяграфія 
Скончыў Беларускую сельскагаспадарчую акадэмію (спецыяльнасць «Аграномія», спецыялізацыя «Селекцыя і насенняводства», 1973; аспірантура, спецыяльнасць «Генетыка», 1978), Беларускую дзяржаўную сельскагаспадарчую акадэмію (дактарантура, спецыяльнасць «Батаніка», 1999).
    
Працаваў у Беларускім навукова-даследчым інстытуце земляробства (1973—1975, аддзел селекцыі пшаніцы, лабараторыя генетыкі і цыталогіі, малодшы навуковы супрацоўнік), Беларускай дзяржаўнай сельскагаспадарчай акадэміі (1975—1993 і з 1996 — агранамічны факультэт, кафедра батанікі і фізіялогіі раслін, прафесар), Ecole Nationale Superieure Agronomique de Toulouse (Францыя 1994—1995).

## Навуковая дзейнасць 
Навуковыя інтарэсы: генетыка і біялогія размнажэння трыцікале; эвалюцыя анатамічнага будовы сцябла злакаў; методыка выкладання батанікі ў сельскагаспадарчай ВНУ. Аўтар 6 вучэбных выданняў і манаграфій.

### Асноўныя публікацыі 
* Эволюция анатомического строения стебля пшеницы. — Минск, 1999.
* Ботаника : учебное пособие. — Минск, 2012.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Изменчивость признаков анатомического строения стебля в полиплоидном ряду рода Triticum L. : диссертация … доктора биологических наук : 03.00.05 : защищена 26.09.2000 : утверждена 12.03.2003 / Лазаревич Святослав Всеволодович. — Горки, 1999.
* Ботаника : учебник для студентов учреждений высшего образования по агрономическим специальностям / С. В. Лазаревич. — Минск, 2019.
* 
* Профессора и доктора наук академии (к 180-летию академии) : библиографический указатель / сост.: А. Н. Карташевич, С. В. Рудашко. — Горки, 2020.

Катэгорыя:Батанікі СССР
Катэгорыя:Батанікі Беларусі
Катэгорыя:Генетыкі СССР
Катэгорыя:Генетыкі Беларусі
Сезар (прэмія, 1981)

**6-я цырымонія прысуджэння прэміі «Сезар»** адбылася 31 студзеня 1981 года ў Парыжы.

## Пераможцы 
## Зноскі 
## Спасылкі 
* 6-я прэмія «Сезар»  на сайце Акадэміі мастацтваў і тэхналогій кінематографа
* 6-я прэмія «Сезар»  на сайце «*AlloCiné*»
* 6-я прэмія «Сезар»  на сайце «*Internet Movie Database*»

Катэгорыя:Кінапрэмія «Сезар»
Катэгорыя:Кінапрэміі 1981 года
Катэгорыя:1981 год у Францыі
Катэгорыя:Студзень 1981 года
Катэгорыя:Падзеі 31 студзеня
Катэгорыя:Падзеі ў Парыжы
Мікалай Аляксандравіч Садомаў

**Мікалай Аляксандравіч Садомаў** (нар. , в. Ананічы, Крычаўскі раён, Магілёўская вобласць) — беларускі спецыяліст у галіне ветэрынарнай санітарыі, экалогіі, зоагігіены і ветэрынарна-санітарнай экспертызы. Доктар сельскагаспадарчых навук (2005), прафесар (2013).

## Біяграфія 
Скончыў Беларускую дзяржаўнуў сельскагаспадарчую акадэмію (спецыяльнасць «Заатэхнія», 1987; аспірантура, 1993).
    
Выкладчык Беларускай дзяржаўнай сельскагаспадарчай акадэміі (з 1993, факультэт біятэхналогіі і аквакультуры, кафедра зоагігіены, экалогіі і мікрабіялогіі, у 2000—2009 і з 2011 — загадчык кафедры, у 2009—2011 — дэкан зоаінжынернага факультэта).

Навуковыя інтарэсы: прымяненне біялагічна актыўных рэчываў у свінагадоўлі, птушкагадоўлі, жывёлагадоўлі.

## Літаратура 
* Повышение продуктивности и естественной резистентности птицы при использовании биоантиоксидантов : диссертация … доктора сельскохозяйственных наук : 16.00.06 защищена 19.01.2005 : утверждена 23.11.2005 / Садомов Николай Александрович. — Горки, 2004.
* Гигиена животных : учебник для студентов высших учебных заведений по специальности «Ветеринарная медицина» / [В. А. Медведский и др.]. — Минск, 2009.
* Зоогигиена с основами проектирования животноводческих объектов : учебник / [В. А. Медведский и др.]. — Минск ; Москва, 2015.
* Применение биологически активных веществ для повышения продуктивности и естественной резистентности организма птицы и свиней : монография / Н. А. Садомов, Л. В. Шульга. — Горки, 2013.

Катэгорыя:Дэканы факультэта біятэхналогіі і аквакультуры БДСГА
Катэгорыя:Выпускнікі Клімавіцкага дзяржаўнага аграрнага каледжа
Канферэнцыя ў Палерма (2018)

**Канферэнцыя ў Палерма** — міжнародная канферэнцыя, прызначаная для мірнага ўрэгулявання лівійскага канфлікту. Была праведзена 12—13 лістапада 2018 года ў Палерма (Італія). Арганізатарам саміту стаў італьянскі прэм’ер-міністр Джузэпэ Контэ. У ім бралі ўдзел прадстаўнікі лівійскіх уладаў, у тым ліку кіраўнік Урада нацыянальнай згоды Фаіз Сарадж, старшыня Палаты прадстаўнікоў Агіла Салах Іса і фельдмаршал Халіфа Хафтар разам дэлегацыямі з такіх краін, як Алжыр, Аўстрыя, Канада, Чад, Чэхія, Егіпет, Эфіопія, Францыя, Германія, Грэцыя, Іарданія, Мальта, Марока, Нідэрланды, Нігер, Польшча, Катар, Рэспубліка Конга, Расія, Саудаўская Аравія, Іспанія, Судан, Швецыя, Швейцарыя, Туніс, Турцыя, ААЭ, Вялікабрытанія, ЗША. Еўрапейскі Саюз, Ліга арабскіх дзяржаў, ААН, Афрыканскі саюз, Сусветны банк і Міжнародны валютны фонд таксама накіравалі сваіх прадстаўнікоў. Заяўленая мэта — «наблізіць поўнае ўрэгуляванне ў паўночнаафрыканскай краіне праз дасягненне згоды паміж супрацьлеглымі палітычнымі сіламі ўнутры Лівіі».

На думку спецыяльнага прадстаўніка генеральнага сакратара ААН па Лівіі Гасана Саламэ, міжнародная канферэнцыя не прынесла ніводнага канкрэтнага рашэння, не пазначыла ніводнага абавязацельства бакоў і не вызначыла даты наступнага этапу лівійскага ўрэгулявання, аднак была прызнана паспяховай.

## Спасылкі 
* В ООН назвали конференцию по Ливии в Палермо успешной // РИА Новости, 13 ноября 2018
* Итальянская конференция по Ливии признана успешной, не принеся ни одного решения // ТАСС, 14 ноября 2018
Катэгорыя:Мірны працэс па Лівіі

Катэгорыя:Падзеі 12 лістапада
Катэгорыя:Падзеі 13 лістапада
Катэгорыя:Лістапад 2018 года
Катэгорыя:Міжнародныя канферэнцыі
Катэгорыя:2018 год у палітыцы
Катэгорыя:2018 год у Італіі
Сезар (прэмія, 1985)

**10-я цырымонія прысуджэння прэміі «Сезар»** адбылася 2 сакавіка 1985 года ў Парыжы.

## Пераможцы 
## Зноскі 
## Спасылкі 
* 10-я прэмія «Сезар»  на сайце Акадэміі мастацтваў і тэхналогій кінематографа
* 10-я прэмія «Сезар»  на сайце «*AlloCiné*»
* 10-я прэмія «Сезар»  на сайце «*Internet Movie Database*»

Катэгорыя:Кінапрэмія «Сезар»
Катэгорыя:Кінапрэміі 1985 года
Катэгорыя:1985 год у Францыі
Катэгорыя:Сакавік 1985 года
Катэгорыя:Падзеі 2 сакавіка
Катэгорыя:Падзеі ў Парыжы
Народны камісарыят харчовай прамысловасці СССР

**Наро́дны камісарыя́т харчо́вай прамысло́васці СССР** (руск.: *Нардный комиссариа́т пищево́й промы́шленности СССР,* *Наркомпищепром*) — цэнтральны орган кіравання, які рэгуляваў ў 1934—1946 гадах дзяржаўную харчовую прамысловасць у СССР.

Народны камісарыят у розны час узначальвалі: А. І. Мікаян (1934—1938), А. Л. Гілінскі (1938), І. Р. Кабанаў (1938—1939), В. П. Зотаў (1939—1946).

## Гісторыя 
Утвораны па прапанове І. В. Сталіна Пастановай ЦВК і СНК СССР ад 29 ліпеня 1934 г. № 1813 «Аб падзеле Народнага камісарыята забеспячэння Саюза ССР на два самастойных народных камісарыята: Народны камісарыят унутранага гандлю Саюза ССР і Народны камісарыят харчовай прамысловасці Саюза СCP».

Пастанова СНК СССР № 2125 «Аб структуры цэнтральнага апарата Народнага камісарыята харчовай прамысловасці» была зацверджана 11 верасня 1934 года.

У 1936 годзе ў наркамат была ўключана ўся дзяржаўная вінаробная прамысловасць СССР.

У 1938 годзе пры Наркамхарчпраме ствараецца Усесаюзная кантора «Союзпищепромреклама», якая ажыццяўляла рэкламную дзейнасць харчовай прамысловасці.

Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 19 студзеня 1939 года быў падзелены на тры народныя камісарыяты: Народны камісарыят рыбнай прамысловасці СССР, Народны камісарыят мясной і малочнай прамысловасці СССР і Народны камісарыят харчовай прамысловасці СССР.

У 1946 годзе наркамат ператвораны ў Міністэрства харчовай прамысловасці СССР.

## Узнагароды 
Для ўзнагароджання работнікаў харчовай прамысловасці сістэмы Наркамхарчпрама ў 1938 годзе быў заснаваны ганаровы знак «Выдатнік сацыялістычнага спаборніцтва Наркамхарчпрама СССР».

Харчовай прамысловасці
Сезар (прэмія, 1986)

**11-я цырымонія прысуджэння прэміі «Сезар»** адбылася 22 лютага 1986 года ў Парыжы.

## Пераможцы 
## Зноскі 
## Спасылкі 
* 11-я прэмія «Сезар»  на сайце Акадэміі мастацтваў і тэхналогій кінематографа
* 11-я прэмія «Сезар»  на сайце «*AlloCiné*»
* 11-я прэмія «Сезар»  на сайце «*Internet Movie Database*»

Катэгорыя:Кінапрэмія «Сезар»
Катэгорыя:Кінапрэміі 1986 года
Катэгорыя:1986 год у Францыі
Катэгорыя:Люты 1986 года
Катэгорыя:Падзеі 22 лютага
Катэгорыя:Падзеі ў Парыжы
Міхаіл Уладзіміравіч Шалак

**Міхаіл Уладзіміравіч Шалак** (нар. , в. Зорніца, Лепельскі раён, Віцебская вобласць) — беларускі спецыяліст у галіне кармлення сельскагаспадарчай жывёлы і тэхналогіі кармоў. Доктар сельскагаспадарчых навук (1997), прафесар (1997). Акадэмік Беларускай інжынернай акадэміі (2004).

## Біяграфія 
Скончыў Беларускую дзяржаўную сельскагаспадарчую акадэмію (спецыяльнасць «Заатэхнія», 1968; аспірантура, 1974).
    
Выкладаў у Беларускай дзяржаўнай сельскагаспадарчай акадэміі (з 1968, факультэт біятэхналогіі і аквакультуры, кафедра буйной жывёлагадоўлі і перапрацоўкі жывёлагадоўчай прадукцыі, прафесар, у 1993—2003 і 2008—2013 — загадчык кафедры, 1973—1978 — дырэктар доследнай станцыі, 1981—1988 — дэкан зоаінжынернага факультэта, 1988—1991 — сакратар парткама, 2003—2008 — прарэктар па навуковай рабоце).

Навуковыя інтарэсы: распрацоўка метадаў выкарыстання біялагічна актыўных рэчываў расліннага паходжання і нізкалазернага выпраменьвання ў жывёлагадоўлі і ўплыў гэтых фактараў на якасць прадукцыі.

## Узнагароды 
Медаль Францыска Скарыны (2017), граматы Міністэрства сельскай гаспадаркі БССР (1978), Міністэрства вышэйшай і сярэдняй спецыяльнай адукацыі БССР (1983), Дзяржаўнага аграпрамысловага камітэта БССР (1990), Галоўнага ўпраўлення вышэйшых навучальных устаноў пры Дзяржаўнай камісіі Савета Міністраў СССР па харчаванні і закупках (1990), Міністэрства народнай адукацыі БССР (1991), Вышэйшай атэстацыйнай камісіі Рэспублікі Беларусь (2010), Падзяка Міністра сельскай гаспадаркі і харчавання Рэспублікі Беларусь (1991, 2005, 2007, 2011, 2016) і інш.

## Літаратура 
* *Гончарова, Л.* «Университеты» профессора Шалака : [о профессоре БГСГА, докторе сельскохозяйственных наук Михаиле Владимировиче Шалаке] / Людмила Гончарова // Зямля і людзі. — 2016. — 22 чэрвеня. — С. 13.
* *Пугач, А.* Патриот родного факультета / А. Пугач // Белорусская нива. — 2001. — 13 июля.
* *Пугач, А.* «Продолжаю школу Солнцева…» / Андрей Пугач // Горацкі веснік (Горкі). — 2011. — 2 ліпеня. — С. 3.
* *Садомов, Н. А.* Михаил Владимирович Шалак : (к 70-летию со дня рождения) / Н. А. Садомов, Н. В. Барулин // Вестник БГСХА. — 2011. — № 3. — С. 179—181.
* *Саскевич, П. А.* Михаил Владимирович Шалак : (к 75-летию со дня рождения) / П. А. Саскевич, А. И. Портной // Вестник БГСХА. — 2016. — № 2. — С. 130—131.
* Шалак Михаил Владимирович // История в биографиях ученых, удостоенных почетных званий, лауреатов премий, профессоров, докторов наук / авторы-составители Цыганов А. Р., Лившиц В. М. ; БГСХА. — Могилев, 2005. — С. 135—136.
* Шалак Михаил Владимирович // Кто есть кто в Белорусской сельскохозяйственной академии : информационно-справочный указатель. — Горки, 1999. — С. 71.
* Шалак Михаил Владимирович, доктор сельскохозяйственных наук, профессор, профессор кафедры крупного животноводства и переработки животноводческой продукции, академик БИА : библиографический указатель научно-педагогической деятельности / БГСХА ; [ответственный за выпуск А. Н. Карташевич]. — Горки : [БГСХА], 2015. — 47 с.

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Дэканы факультэта біятэхналогіі і аквакультуры БДСГА
Катэгорыя:Акадэмікі Беларускай інжынернай акадэміі
Квадратура (мастацтва)

ў Рыме. Зала перспектывы. Роспіс Б. Перуцы. 1508—1511 ]]

**Квадратура** (, ад сяр.- — наданне квадратнай формы) — у позняй антычнасці, эліністычным і рымскім мастацтве, — прыём і стыль дэкаратыўнага роспісу сцен, якія ствараюць ілюзію працягу архітэктуры ва ўяўнай прасторы. Класічныя прыёмы квадратуры маюцца ў так званых архітэктурным і перспектыўным стылях роспісу дамощ старажытных Пампеяў (пачатак I ст. н. э.). Назва паходзіць ад характэрных выяў вертыкаляў і гарызанталяў архітэктурных канструкцый, прамавугольных і квадратных праёмаў накшталт вокнаў ці ўяўных парталаў, скрозь якія бачныя архітэктурныя і прыродныя ландшафты.

У мастацтве італьянскага Адраджэння, маньерызму і барока прыёмы квадратуры ( — карціны ў абрамленні) жывапісцы-дэкаратары выкарыстоўвалі для стварэння ўражання працягу прасторы інтэр’ера ў экстэр’еры, напрыклад «падманныя» роспісы салона першага паверху вілы Фарнезіна ў Рыме, створаныя Бальдасарэ Перуцы з выявай панарамы горада, нібыта размешчанага ў праёмах намаляваных на сцяне калон (1508—1511). Пазней гэты жанр атрымае назву «падман зроку», ці «трамплёй» ().

У іншым значэнні тэрмін «квадратура» выкарыстоўваюць у гісторыі архітэктуры і ў тэорыі архітэктурнай кампазіцыі для абазначэння аднаго са спосабаў прапарцыянавання будынкаў (знаходжання аптымальных суадносін цэлага і частак). Гэта самы просты спосаб разліку памераў, які ўзыходзіць да антычных «квадратных фігур» і «егіпецкай сістэмы дыяганаляў». Усю пабудову ўпісвалі ў квадрат (у плане і вышынных адносінах), а вытворныя велічыні вызначалі дыяганаллю квадрата, пабудаванага на шырыні галоўнага фасада будынка. Такі спосаб атрымаў найбольшае распаўсюджанне ў архітэктуры раманскага перыяду. Іншы спосаб — трыянгуляцыя — у архітэктуры гатычнага стылю.

Катэгорыя:Мастацкая кампазіцыя
Катэгорыя:Архітэктура
Kwartalnik historii kultury materialnej

**«Kwartalnik historii kultury materialnej»** () — штоквартальны часопіс Інстытута археалогіі і этналогіі Полькай акадэміі навук. Выходзіць з 1953 года ў Варшаве. Станам на 2021 год выйшла 68 тамоў.

Змяшчае артыкулы па гісторыі і метадалогіі, методыцы даследавання матэрыяльнай культуры Польшчы і іншых краін Еўропы са старажытных часоў да XX ст., гісторыі матэрыяльнай вытворчасці (прамысловасці, сельскай і лясной гаспадаркі, будаўніцтва, горнай справы), гандлю, шляхоў і сродкаў зносін, вайсковай справы, дэмаграфіі, побыту. Публікуе гістарычныя дакументы і матэрыялы.

Шмат артыкулаў датычаць гісторыі Беларусі. Часопіс змяшчае рэцэнзіі на працы беларускіх навукоўцаў.

## Рэдактары 
* Аляксандр Гейштар (1953—1968)
* Казімір Маеўскі (1969—1975)
* Войцех Шыманьскі (1976—1991)
* Анджэй Клондэр (1992—2017)
* Эльжбета Мазур (з 2017)

## Літаратура 
* Пазднякоў, В. «Квартальнік гісторыі культуры матэр'яльнэй» / Валерый Пазднякоў  — С. 159.

Катэгорыя:Гістарычныя часопісы
Катэгорыя:Этнаграфічныя часопісы
Катэгорыя:Часопісы на польскай мове
Катэгорыя:Друкаваныя выданні, якія ўзніклі ў 1953 годзе
Катэгорыя:Часопісы Польшчы
Беларуска-бенінскія адносіны

**Дыпламатычныя адносіны паміж Рэспублікай Беларусь і Рэспублікай Бенін** усталяваны 21 чэрвеня 2001 года.

Бенін
Беларусь
Мастацтва лёгкіх дотыкаў (аповесць)

**«Мастацтва лёгкіх дотыкаў»** () — аповесць сучаснага рускага пісьменніка Віктара Пялевіна, апублікаваная ў 2019 годзе ў аднайменным аўтарскім зборніку (самы аб’ёмны твор зборніка).

## Сюжэт 
Рускі пісьменнік і філосаф Дзмітрый Яўгенавіч Галкоўскі выведзены ў якасці аднаго з галоўных герояў аповесці пад імем Кастанціна Параклетавіча Галгофскага, аўтара выдуманага 2000-старонкавага філасофска-эратычнага трактата, філосафа і гісторыка, спецыяліста па масонам, які расследуе і выкрывае сусветную змову і раскрывае сутнасць новай інфармацыйнай вайны паміж Расіяй і Амерыкай. У аповесці ідзе кароткі пераказ гэтага рамана — «Сінопсіс для VIPаў». Таксама згадваецца «галоўны расійскі егіптолаг Солкінд» — відавочная карыкатура на Віктара Солкіна. У «Мастацтве лёгкіх дотыкаў», як і ў аповесці «Іякінф», згадваецца бог Кронас (ён жа Сатурн, або Баал), які на гэты раз называе сябе «Розум».

Сучасная Амерыка апісваецца Галгофскім у сваім рамане як «таталітарны савок 1979 года з ЛГБТ на месцы камсамола, карпаратыўным менеджментам на месцы КПСС, сексуальнай рэпрэсіяй на месцы сексуальнай рэпрэсіі і зарой сацыялізму на месцы зары сацыялізму». Аднак адрозненне ад СССР назіраецца ў тым, што «ў савок 1979 года можна было прывезці джынсы з Амерыкі, а сённяшняя Амерыка — гэта такі савок, у які джынсы ўжо ніхто не прывязе».

Аповесць пачынаецца з таямнічага атручвання суседа па дачы Галгофскага — генерала ГРУ Изюміна. У ходзе дэтэктыўнага расследавання ў духу Дэна Браўна Пялевін выказвае некалькі паранавуковых канцэптаў камунікацыі, рэзюмуе і рэфлексіруе ўмяшанне Расіі ў выбары ЗША і спаборніцтва ЦРУ і ГРУ.

Катэгорыя:Творы Віктара Пялевіна
Рускі Букер

**Рускі Букер** (У 1999—2001 — «**Букер — Smirnoff**», у 2002—2005 — «**Букер — Адкрытая Расія**») — літаратурная прэмія, якая прысуджалася ў 1992—2017 гадах за лепшы раман на рускай мове, апублікаваны ў часопісе або асобнай кнігай у прэміяльны год. З 2004 года разам з асноўнай прэміяй ўручаўся «Студэнцкі Букер». 19 верасня 2019 года прэмія афіцыйна спыніла існаванне.

На атрыманне прэміі мог быць вылучаны раман, напісаны на рускай мове, аўтарам, які цяпер жыве, апублікаваны з 16 чэрвеня папярэдняга года па 15 чэрвеня бягучага. Умовы конкурсу і склад журы вызначаў камітэт прэміі (Букераўскі камітэт), які складаўся з пяці членаў (чацвёра — пісьменнікі, крытыкі, філолагі, пяты член журы часцей за ўсё прадстаўляў які-небудзь іншы від мастацтва), спярша вызначаў шорт-ліст (ад трох да шасці раманаў), а затым аб’яўляў пераможцу.

## Лаўрэаты 
* 1992 — Марк Харытонаў — «Лінія Лёсу, або Куфэрак Мілашэвіча».
* 1993 — Уладзімір Маканін — «Стол, пакрыты сукном і з графінам у сярэдзіне».
* 1994 — Булат Акуджава — «Скасаваны тэатр».
* 1995 — Георгій Уладзімаў — «Генерал і яго армія».
* 1996 — Андрэй Сяргееў — «Альбом для марак».
* 1997 — Анатоль Азольскі — «Клетка».
* 1998 — Аляксандр Марозаў — «Чужыя лісты».
* 1999 — Міхаіл Бутаў — «Свабода».
* 2000 — Міхаіл Шышкін — «Узяцце Ізмаіла».
* 2001 — Людміла Уліцкая — «Казус Кукоцкага»
* 2002 — Алег Паўлаў — «Карагандзінскія дзевяціны, альбо Аповесць апошніх дзён».
* 2003 — Рубэн Гальега — «Белае на чорным».
* 2004 — Васіль Аксёнаў — «Вальтэр’янцы і вальтэр’янкі».
* 2005 — Дзяніс Гуцко — «Без шляху-следу».
* 2006 — Вольга Слаўнікава — «2017».
* 2007 — Аляксандр Ілічэўскі — «Маціс».
* 2008 — Міхаіл Елізараў — «Бібліятэкар».
* 2009 — Алена Чыжова — «Час жанчын».
* 2010 — Алена Калядзіна — «Кветкавы крыж».
* 2011 — Аляксандр Чудакоў — «Кладзецца імгла на старыя прыступкі…».
* 2012 — Андрэй Дзмітрыеў — «Селянін і тынэйджар».
* 2013 — Андрэй Волас — «Вяртанне ў Панджруд».
* 2014 — Уладзімір Шароў — «Вяртанне ў Егіпет».
* 2015 — Аляксандр Снегіроў — «Вера».
* 2016 — Пётр Аляшкоўскі — «Крэпасць».
* 2017 — Аляксандра Нікалаенка — «Забіць Бабрыкіна. Гісторыя аднаго забойства».

## Спасылкі 
* .

Катэгорыя:Літаратурныя прэміі Расіі
Катэгорыя:З’явіліся ў 1992 годзе
Студэнцкі Букер

**Студэнцкі Букер** («Студбукер») — літаратурная прэмія, якая прысуджаецца за найлепшы раман на рускай мове, упершыню апублікаваны ў мінулым годзе. Праводзіцца Цэнтрам найноўшай рускай літаратуры Інстытута філалогіі і гісторыі Расійскага дзяржаўнага гуманітарнага ўніверсітэта сумесна з Фондам «Рускі Букер» з 2004 года. Прэмію прысуджае студэнцкае журы, сфармаванае па выніках конкурсу эсэ аб сучасным рамане. Аўтар ідэі і куратар праекта — Дзмітрый Бак.

## Гісторыя 
Прэмія была заснавана ў 2004 годзе дабрачынным фондам «Рускі Букер» і Цэнтрам найноўшай рускай літаратуры Інстытута філалогіі і гісторыі Расійскага дзяржаўнага гуманітарнага ўніверсітэта (РДГУ). Першымі ўдзельнікамі праекта сталі студэнты і аспіранты РДГУ, якія выбралі «альтэрнатыўнага» лаўрэата прэміі «Рускі Букер-2004». У наступныя гады спіс ВНУ, якія ўдзельнічаюць, пашыраўся; у 2008 годзе прэмія «Студэнцкі Букер» стала ўсерасійскай. У 2011 годзе ўручалася прэмія «Студэнцкі Букер дзесяцігоддзя» на аснове спісу раманаў — пераможцаў і фіналістаў прэміі «Рускі Букер» за 2001—2011 гады. Спонсарам прэміі з 2004 года выступала ЗАТ «Атлантыс Камюнікэйшнз», з 2010 года — «Расійская карпарацыя сродкаў сувязі».

## Лаўрэаты 
* 2004 — Андрэй Геласімаў «Рахіль»
* 2005 — Дзмітрый Быкаў «Эвакуатар»
* 2006 — Вольга Слаўнікава «2017»
* 2007 — Мая Кучэрская «Бог дажджу»
* 2008 — Уладзімір Арлоў «Камергерскі завулак»
* 2009 — Мікалай Крышчук «Кругамі раю»
* 2010 — Марыям Петрасян «Дом, у якім…»
* 2011 — Таццяна Талстая «Кысь»
* 2012 — Юрый Буйдоў «Сіняя кроў»
* 2013 — Андрэй Волас «Вяртанне ў Панджруд»
* 2014 — Уладзімір Шароў «Вяртанне ў Егіпет»
* 2015 — Аляксей Варламаў «Думкавы воўк»
* 2016 — Ірына Багатырова «Кадын»
* 2017 — Уладзімір Мядзведзеў «Захок»

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Літаратурныя прэміі Расіі
Катэгорыя:З’явіліся ў 2004 годзе
Уладзімір Тадэвушавіч Кін-Камінскі

**Уладзімір Тадэвушавіч Кін-Камінскі** (, Мінск  — , Мінск) — беларускі акцёр тэатра і кіно.

## Біяграфія 
У 1972 годзе скончыў Беларускі тэатральна-мастацкі інстытут. З 1972 года — акцёр у Нацыянальным Акадэмічным Тэатры імя Янкі Купалы. Чытаў вершы і апавяданні на Беларускім Радыё, здымаўся на Беларусьфільме і Беларускім тэлебачанні. За пастаноўку ў Беларускім дзяржаўным акадэмічным тэатры імя Янкі Купалы спектакля «Тутэйшыя» паводле п’есы Янкі Купалы ўзнагароджаны Дзяржаўнай прэміяй Беларусі ў галіне тэатральнага мастацтва ў 1992 годзе.

Член Беларускага саюза тэатральных дзеячаў з 1977 года.

## Сям’я 
Бацька — Тадэвуш Карлавіч Кін-Камінскі. Жонка — Наталля Пятроўна Перавалава. Дачка — Марыя Уладзіміраўна Кін-Камінская.

## Ролі ў тэатры 
* «Гарольд і Мод»
* «Курыца»
* «Страсти по Авдею»
* «Памінальная малітва»
* «Тутэйшыя» ,
* «Тэрмінатар» П. Хандке — гастролі Беластоцкага драматычнага тэатра у 1992 г. на «Фестывлі сяброў»
* «Эмігранты» С. Мрожака — гастролі Беластоцкага драматычнага тэатра у 1992 г. на «Фестывлі сяброў»

## Фільмаграфія 
* 1976, 1978 — Час выбраў нас 
* 1978 — Таблетку пад язык 
* 1979 — Задача з трыма невядомымі — Паскевіч
* 1979 — Наваселле — Міша, вадзіцель Волгі
* 1981 — Апошні шанц — Бароўскі 
* 1982 — Iмяніны — Цімох
* 1983 — Як Васіль гаспадарыў — гаспадар (агучванне)
* 1983 — Канікулы — Аскольд
* 1985 — Нядзельныя прагулкі — бацька
* 1991 — Happy End — артыст
* 1991 — Ох, лепей удвох — вартаўнік
* 1991 — Тутэйшыя — немец; старшыня патруля; нямецкі афіцэр; польскі афіцэр
* 1992 — Інтэрпол

## Літаратура 
* 
* Белорусское кино : персоналии / Национальная киностудия «Беларусьфильм». — Минск, 2007.|c. 128|
* Культура Беларусі : энцыклапедыя : [у 6 т.]. — Мінск, 2013. |т. 4. с.457|
* Тэатральная Беларусь : энцыклапедыя : [у 2 т.]. — Мінск, 2002. — |т. 1. с. 518|

Катэгорыя:Акцёры тэатра Беларусі
Катэгорыя:Акцёры тэатра СССР
Сезар (прэмія, 1991)

**16-я цырымонія прысуджэння прэміі «Сезар»** адбылася 9 сакавіка 1991 года ў Парыжы.

## Пераможцы 
## Зноскі 
## Спасылкі 
* 16-я прэмія «Сезар»  на сайце Акадэміі мастацтваў і тэхналогій кінематографа
* 16-я прэмія «Сезар»  на сайце «*AlloCiné*»
* 16-я прэмія «Сезар»  на сайце «*Internet Movie Database*»

Катэгорыя:Кінапрэмія «Сезар»
Катэгорыя:Кінапрэміі 1991 года
Катэгорыя:1991 год у Францыі
Катэгорыя:Сакавік 1991 года
Катэгорыя:Падзеі 9 сакавіка
Катэгорыя:Падзеі ў Парыжы
Сезар (прэмія, 1992)

**17-я цырымонія прысуджэння прэміі «Сезар»** адбылася 22 лютага 1992 года ў Парыжы.

## Пераможцы 
## Зноскі 
## Спасылкі 
* 17-я прэмія «Сезар»  на сайце Акадэміі мастацтваў і тэхналогій кінематографа
* 17-я прэмія «Сезар»  на сайце «*AlloCiné*»
* 17-я прэмія «Сезар»  на сайце «*Internet Movie Database*»

Катэгорыя:Кінапрэмія «Сезар»
Катэгорыя:Кінапрэміі 1992 года
Катэгорыя:1992 год у Францыі
Катэгорыя:Люты 1992 года
Катэгорыя:Падзеі 22 лютага
Катэгорыя:Падзеі ў Парыжы
Расіенскі павет

**Расіенскі павет** (, ) — адміністрацыйная адзінка Ковенскай губерні, якая існавала ў 1795—1920 гадах. Павятовы горад — Расіены.

## Гісторыя 
Павет утвораны ў 1795 годзе ў складзе Віленскай губерні пасля трэці падзелу Рэчы Паспалітай. У 1842 годзе павет увайшоў у склад ізноў утворанай Ковенскай губерні.

## Насельніцтва 
Паводле перапісу 1897 года насельніцтва павета складала 235&nbsp;362 чалавек, у тым ліку ў горадзе Расіены — 7455 жых..

### Нацыянальны склад 
Нацыянальны склад паводле перапісу 1897 года:
* літоўцы — 179&nbsp;461 чал. (76,2 %), у тым ліку жамойты — 157&nbsp;371 чал. (66,9 %),
* яўрэі — 26&nbsp;381 чал. (11,2 %),
* палякі — 13&nbsp;022 чал. (5,5 %),
* немцы — 10&nbsp;395 чал. (4,4 %),
* рускія — 4641 чал. (2,0 %),

## Адміністрацыйны падзел 
У 1913 годзе ў павеце было 20 валасцей: 

## Ураднікі павета 
* Расіенскія павятовыя маршалкі

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Паветы Ковенскай губерні

Катэгорыя:Паветы Віленскай губерні
Варшаўская школа кіравання

**Варшаўская школа кіравання** — польская прыватная вышэйшая навучальная ўстанова з сядзібай у Варшаве.

## Агульная характарыстыка 
Поўная афіцыйная назва ўстановы — «Варшаўская школа кіравання — вышэйшая школа ў Варшаве». Фундатар — Галоўнае праўленне Навуковага таварыства арганізацыі і кіравання ў Варшаве. Мае права праводзіць адукацыйную дзейнаць у сферы вышэйшай адукацыі на ўзроўні бакалаўра і магістра, а таксама ў галіне паслядыпломнай адукацыі ў стацыянарнай (дзённай) і нестацыянарнай (завочнай) формах навучання. Ва ўстанове працуюць навукова-педагагічныя працаўнікі ў колькасці 65 выкладчыкаў.

У адпаведнасці з адным з самых аўтарытэтных у Польшчы рэйтынгам недзяржаўных ВНУ Варшаўская школа кіравання сістэматычна займае лідзіруючыя месцы сярод усіх недзяржаўных ВНУ ў Польшчы (усяго каля 330 ВНУ) у катэгорыі «Насычанасць кадраў людзьмі вышэйшай кваліфікацыі». У 2016 годзе гэта было 6 месца, у 2017 годзе — 7 месца, у 2019 годзе — 5 месца сярод прыватных навучальных устаноў Варшавы.

## Напрамкі навучання 
* Кіраванне бізнесам
* Кіраванне інавацыямі
* Кіраванне праектамі
* Кіраванне кластарамі
* Кіраванне якасцю
* Кіраванне персаналам
* Кіраванне гандлёвымі сеткамі
* Кіраванне ў адміністрацыі
* Кіраванне ў спорце
* Кіраванне бяспекай
* Кіраванне транспартным прадпрыемствам
* Кіраванне турыстычным бізнесам
* Кіраванне ў сферы гасціннасці і грамадскага харчавання
* Кіраванне офісам
* Кіраванне сямейным бізнесам
* Кіраванне кібербяспекай
* Кіраванне хімічнымі прадуктамі і іх утылізацыяй
* Фінансы і банкаўская справа
* Бухгалтарскі ўлік
* Маркетынг
* Коўчынг
* Лагістыка

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Навучальныя ўстановы з польскай мовай навучання
Катэгорыя:Вышэйшыя навучальныя ўстановы Варшавы
Катэгорыя:Эканамічныя навучальныя ўстановы
Катэгорыя:Бізнес-школы