open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Кірыякас Міцатакіс

**Кірыякас Міцатакіс** (; нар. 4 сакавіка 1968, Афіны) — грэчаскі палітык, прэзідэнт Партыі «Новая дэмакратыя» са студзеня 2016 года і лідар апазіцыі з 2016 па 2019 год. Міністр адміністрацыйных рэформаў і электроннага кіравання з 2013 па 2015 год. Член парламента Грэцыі з 2004 года.

Прэм’ер-міністр Грэцыі з 8 ліпеня 2019 да 25 мая 2023 года.

Катэгорыя:Прэм’ер-міністры Грэцыі
Катэгорыя:Міністры Грэцыі
Пад’ельнік звычайны

**Пад’ельнік звычайны**, **Сліўшаня** (*Monótropa hypopitys*) — від травяністых  (безхларафільных) шматгадовых раслін роду  сямейства .

## Батанічнае апісанне 
Дасягае вышыні 15-30 см. Суквецце густое, да цвіцення выгнутае дадолу, пасля цвіцення выпростваецца. Кветкі правільныя (актынаморфныя), пры чым канчатковыя кветкі ў суквецці маюць па 5 чашалісцікаў і пялёсткаў, іншыя кветкі — па 4, рэдка па 6. Пялёсткі падоўжаныя, зверху пашыраныя, белыя або светла-жоўтыя. Сцябло сакавітае. Лісце сядзячае, яйкападобна-падоўжанае, бурае. На карані можна ўбачыць ярка выяўленую мікарызу.

## Экалогія 
Сустракаецца ў змешаных і іглічных лясах.

Катэгорыя:Верасовыя
Бальзамін бальзамінавы

**Бальзамін бальзамінавы** (*Impatiens balsamina*) — расліна роду  сямейства .

## Батанічнае апісанне 
Аднагадовая травяністая расліна вышынёй ад 25 да 45 см. Сцябло прамое, негалінаванае.

Лісце расліны ланцэтнае, вузкае, завостранае, каля асновы вузкаклінападобнае, па краі пілаватае.

Кветкі белага, ружовага, чырвонага колеру або пярэстыя. Шпорац пялёсткападобнага чашалісціка ад 1 да 1,5 см даўжынёй, сагнуты. Плод — яйкападобная апушанаякаробачка.

## Распаўсюджанне 
Радзімай расліны з’яўляецца Кітай. Бальзамін бальзамінавы культывуецца ў паўднёвых абласцях Далёкага Усходу, у Сярэдняй і Малой Азіі, у Паўднёвай Еўропе, а таксама ў Індыі і Японіі.

## Хімічны склад расліны 
Змяшчае крухмал, тлусты алей, сапаніны. У лісці расліны змяшчаецца рэчыва імпаціінід.

## Літаратура 
*  — С. 226.
* Huxley, A., ed. (1992). *New RHS Dictionary of Gardening*. Macmillan ISBN 0-333-47494-5.

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Бальзамінавыя
Катэгорыя:Флора Еўразіі
Катэгорыя:Пакаёвыя расліны
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1753 годзе
Біжыўка

**Біжыўка** () — вёска ў Канатопскім раёне Сумскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Бурынскай гарадской грамады.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Бурыньскага раёна
Катэгорыя:Населеныя пункты Канатопскага раёна
Бальзамін звычайны

**Бальзамі́н звычайны** (*Impatiens noli-tangere*)&nbsp;— від травяністых раслін роду  сямейства . Тыпавы від роду.

## Назва 
Бальзамін звычайны, бальзамін, бельсаміна, бельсаміна лесавая.

## Апісанне 
Аднагадовая расліна, 50-120&nbsp;см вышынёй. Сцябло ў верхняй частцы злёгку галінастае, сакавітае, далікатнае. Лісце чаргаванае, чарашковае. Ліставыя пласціны ад эліптычных да яйкападобных, тонкія, з рэдка зубчастымі палямі (7—16 зубцоў з кожнага боку). Кветкі жоўтыя, з чырвонымі кропкамі, 2-3&nbsp;см даўжынёй, павіслыя, з кручкападобным выгнутым шпорцам. Плод&nbsp;— 5-часткавая каробачка, якая разрываецца, калі гатовая, рассейваючы насенне ў паветры. 2n = 20.

## Распаўсюджанне 
Насяляе умераныя рэгіёны Еўразіі і паўночна-захад Паўночнай Амерыкі.

Ва Украіне від расце ў вільготных месцах у лясах і на балотах — у Карпатах, на Палессі, у лесастэпе, звычайна; у горным Крыме (на р. Бурульча), вельмі рэдка.

## Галерэя 

Impatiens nt kz2.JPG|Лісток
1024 Fliege-4310.jpg|Кветка
Impatiens noli-tangere20090914 407.jpg|Плод
Illustration Impatiens noli-tangere0.jpg|

## Літаратура 
*  — С. 226—227.
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1753 годзе
Катэгорыя:Флора Паўночнай Амерыкі
Катэгорыя:Флора Еўразіі
Катэгорыя:Бальзамінавыя
Іваніўка (Адэская вобласць)

**Іваніўка** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Іваніўскім раёне Адэскай вобласці Украіны за 70 км на поўнач ад Адэсы. Раённы цэнтр. У 1793 годзе гэтыя землі ад урада Расійскай імперыі атрымаў маёр Баранаў. У 1826 годзе сяло атрымала статус мястэчка, у 1962 годзе — статус пасёлка гарадскога тыпу.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Адэскай вобласці
Катэгорыя:Населеныя пункты Іваніўскага раёна (Адэская вобласць)
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1793 годзе
Ужачкі

**Ужачкі** — шматзначны тэрмін

* народная назва віду грыбоў 
* народная назва віду кветак 
* народная назва віду грыбоў
Дзівасіл вербалісты

**Дзівасіл вербалісты** (*Pentanema salicinum*)&nbsp;— від кветкавых раслін сямейства .

## Апісанне 
Шматгадовая травяністая расліна, 30—80&nbsp;см вышынёй. Расліна па ўсёй даўжыні сцябла густа аблісцвенная. Сцябловае лісце параўнальна буйное, да 12&nbsp;см даўжынёй, адлеглае ад сцябла. Кошыкі адзінкавыя або ў негустым шчыткападобным суквецці; квітнеючыя — да 35&nbsp;мм у дыяметры.

## Распаўсюджанне 
Распаўсюджаны ва ўмеранай Еўразіі; інтрадукаваны ў штатах Масачусетс, Нью-Ёрк.

Ва Украіне від расце ў светлых лясах, на схілах, сярод хмызняковых зараснікаў — звычайны, лекавы.

## Галерэя 

Inula salicina coteau-charteves 02 23062007 30.jpg|Расліна ў асяроддзі пражывання
Bombus lapidarius - Inula salicina - Valingu.jpg|Апыленне з дапамогай 
Inula salicina sl22.jpg|Кветкавы кошык у разрэзе
Inula salicina001.jpg|

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1753 годзе
Катэгорыя:Флора Еўразіі
Катэгорыя:Астравыя (падсямейства)
Раўнаплоднік

**Раўнапло́днік** (*Isopyrum*) — род кветкавых раслін сямейства , віды якога растуць у Еўразіі. Паўночнаамерыканскі род  часам разглядаецца як яго частка.

## Віды 
Многія з відаў, раней змешчаных у род *Isopyrum*, зараз уключаны ў іншыя роды сямейства , асабліва ў роды  і . Дапушчальныя віды ўключаюць у сябе:

*  Kar. & Кір
*  Tamura & Lauener
*  (Komarov) Komarov ex W. T. Wang& Hsiao
*  L.

Сінонімы ўключаюць у сябе:

* *Isopyrum arisanense* (Hayata) Ohwi =  (Hayata) W.T.Wang & P.K.Hsiao
* *Isopyrum auriculatum* Franch. =  (Franch.) W.T.Wang & P.K.Hsiao
* *Isopyrum dicarpon* Miq. =  (Miq.) W. T. Wang & Hsiao
* *Isopyrum hakonense* Maekawa & Tuyama ex Ohwi =  (Maekawa & Tuyama ex Ohwi) W.T. Wang & Hsiao
* *Isopyrum hallii* A. Gray= (A. Gray) J. R. Drumm. & Hutchinson
* *Isopyrum leveilleanum* Nakai =  (DC.) Makino
* *Isopyrum nipponicum* Franch. =  (Franch.) W. T. Wang & Hsiao
* *Isopyrum numajirianum* Makino =  (Makino) W. T. Wang & Hsiao
* *Isopyrum pterigionocaudatum* Koidz. =  (Franch.) W. T. Wang & Hsiao
* *Isopyrum stoloniferum* Maxim. =  (Maxim.) W. T. Wang & Hsiao
* *Isopyrum trachyspermum* Maxim. =  (Maxim.) W. T. Wang & Hsiao
* *Isopyrum uniflorum* Aitch. & Hemsl. =  (Aitch. & Hemsl.) J. Drumm. & Hutch.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 
* Isopyrum // ИАС «ООПТ России» 
* Isopyrum  // The Plant List

Катэгорыя:Казяльцовыя
Іваніўка

**Іваніўка** () — тапонім ва Украіне.

## Пасёлкі гарадскога тыпу 
* Іваніўка — Адэская вобласць, Іваніўскі раён
* Іваніўка — Луганская вобласць, Антрацыціўскі раён
* Іваніўка — Херсонская вобласць, Іваніўскі раён

## Вёскі 
* Іваніўка — Адэская вобласць, Бэрэзіўскі раён
* Іваніўка — Валынская вобласць, Гарохіўскі раён
* Іваніўка — Валынская вобласць, Іванычаўскі раён
* Іваніўка — Валынская вобласць, Ковэльскі раён
* Іваніўка — Валынская вобласць, Ражышчанскі раён
* Іваніўка — Жытомірская вобласць, Хорашыўскі раён
* Іваніўка — Жытомірская вобласць, Бараніўскі раён
* Іваніўка — Кіеўская вобласць, Білацэркаўскі раён
* Іваніўка — Ровенская вобласць, Бэрэзніўскі раён
* Іваніўка — Ровенская вобласць, Млыніўскі раён
* Іваніўка — Чарнігаўская вобласць, Чарнігаўскі раён

## Гл. таксама 
* Іванаўка
Дзівасіл шурпаты

**Дзівасіл шурпаты** (*Inula hirta*)&nbsp;— від травяністых раслін роду Дзівасіл сямейства , распаўсюджаны ў паўднёвай і сярэдняй Еўропе і заходняй Сібіры. Уся расліна (лісце і сцёблы) моцна валасатая; характарызуецца жорсткімі валасінкамі; лісце знізу выразна сеткаватае. Этымалогія: &nbsp;— «валасаты».

## Апісанне 
Шматгадовая расліна 30-65&nbsp;см вышынёй. Уся расліна пакрыта доўгімі адсталымі рудаватымі жорсткімі валасінкамі. Кошыкі параўнальна буйныя (у квітнеючым стане да 5-5.5&nbsp;см у дыяметры), адзінкавыя або, радзей, яшчэ 2-3 кошыкі на бакавых галінах. Кветкі залаціста-жоўтыя. Крайнія язычковыя кветкі шматлікія, 20-30&nbsp;мм даўжынёй.

Ва Украіне расце на стэпавых участках, травяністых схілах, лугах і ўзлесках лясоў&nbsp;на ўсёй тэрыторыі, рассеяна. Уваходзіць у пералікі відаў, якія знаходзяцца пад пагрозай знікнення на тэрыторыі Днепрапятроўскай і Запарожскай абласцей.

## Галерэя 

Inula hirta sl16.jpg|Валасінкі на сцябле
Inula hirta sl20.jpg|Ніз лісця
Inula hirta sl24.jpg|Кветкавая галава з прыкветкамі
Inula hirta Sturm15.jpg|

Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1753 годзе
Катэгорыя:Флора Еўразіі
Катэгорыя:Астравыя (падсямейства)
Эльза Зубковіч

**Эльза Зубковіч** (дзявочае **Пілеман**, 1895, Мінск — 1983) — піяністка, педагог.

## Біяграфія 
Нарадзілася ў Мінску ў сям’і медыка . Бацька цікавіўся музыкай, з 1880 года ўзначальваў Мінскі гарадскі аркестр. У 1914 годзе скончыла Мінскую музычную школу, навучанню ў кансерваторыі перашкодзіў пачатак Першай сусветнай вайны. Засталася працаваць у мінскім шпіталі, дзе бацька займаў пасаду галоўнага лекара. Пазнаёміўшыся з прафесарам Варшаўскай кансерваторыі Георгіем Жураўлёвым, прыватна за чатыры гады прайшла з ім поўны курс кансерваторыі для фартэпіяна, адначасна беручы ўдзел у канцэртах. Працягвала канцэртную дзейнасць і ў 1920 годзе, пад польскай акупацыяй.

## Творчасць 
У 1972 г. выйшаў зборнік рамансаў «Осенние падают листья», напісаны на вершы эміграцыйнай рускамоўнай паэтэсы . У 1972 годзе выйшаў новы зборнік рамансаў «Край мой васільковы» — на вершы Я. Коласа, А. Гаруна, М. Кавыля, Н. Арсенневай. Ёй Арсеннева
прысвяціла верш «Толькі гэткім, як Ты…».

## Літаратура 
* К. Заслужаны юбілей [Эльза Зубковіч] // Беларус. № 103. Кастрычнік 1965. С. 3;
* Зь юбілейнага вечару Э. Зубковіч // Беларус. № 104—105. Лістапад-сьнежань 1965. С. 5;
* Я. З. Канцэрт музычнае школы праф. Э. Зубковіч [Нью-Ёрк] // Беларус. № 122. Чырвень 1967. С. 8;
* Кампазытар Эльза Зубковіч. (Да 50-годзьдзя музычнае творчасьці) // Беларус. № 167. Сакавік 1971. С. 3;
* Карповіч, Алесь. Кампазытар Эльза Зубковіч. З нагоды 80-годзьдзя жыцьця // Беларус. № 223—224. Лістапад-сьнежань 1975. С. 4;
* Віншаваньне кампазытаркі Эльзы Зубковіч з нагоды 80-годзьдзя жыцьця // Беларус. № 223—224. Лістапад-сьнежань 1975. С. 4;
* [Артыкул Міхаіла Гольдштэйна пра музыку кампазытара ЭльзыЗубковіч]. (Што чуваць?) // Беларус. № 226—227. Люты-сакавік 1976. С. 8;
* «Край мой васільковы». Зборнік песьняў Э. Зубковіч // Беларус. № 185. Верасень 1972. С. 2;
* Сьв. Памяці Э. Зубковіч (памерла ў Нью-Ёрку 4 чырвеня 1983 г. на 88 годзе жыцьця) // Беларус. № 311. Чырвень-ліпень 1983. С. 8;
* Жыцьцё, аддадзенае музыцы. (Эльзе Зубковіч — замест нэкралёгу) // Беларус. № 312. Жнівень-верасень 1983. С. 4; № 313. Кастрычнік 1983. С. 4

Катэгорыя:Піяністы Беларусі
Катэгорыя:Музычныя педагогі Беларусі
Барадзіно (Тарутынскі раён)

**Барадзіно** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Тарутынскім раёне Адэскай вобласці Украіны. Заснаваны ў пачатку ХІХ ст. нямецкімі каланістамі. Названа ў гонар Барадзінскай бітвы.

## Вядомыя жыхары 
* Юрый Стаянаў - расійскі актор тэатра і кіно балгара-ўкраінскага паходжання.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Адэскай вобласці
Катэгорыя:Населеныя пункты Тарутынскага раёна
Сітнік галоўчаты

**Сітнік галоўчаты** (*Juncus capitatus*)&nbsp;— від травяністых раслін сямейства , распаўсюджаны ў Еўропе (акрамя поўначы), у Паўночнай Афрыцы, умеранай і субтрапічнай Азіі.

## Апісанне 
Аднагадовая расліна 5-15&nbsp;см вышынёй. Каробачка карацей калякветніка. Лісточкі калякветніка жоўта-зялёныя, завостраныя, унутраныя карацей чым знешнія. Сцёблы ад аснавання купкападобна разгалінаваныя. Лісце прыкаранёвае.

Ва Украіне расце па вільготных пясчаных месцах, галоўным чынам у далінах рэк — на ўсёй тэрыторыі, спарадычна, часцей у басейнах Дняпра і Северскага Данца. Уваходзіць у пералік відаў, якія знаходзяцца пад пагрозай знікнення на тэрыторыі Кіеўскай вобласці.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* \
* Род 1. *Júncus* L. — Си́тник // *Маевский П. Ф.* Флора средней полосы европейской части России. 11-е изд. — М.: Товарищество научных изданий КМК, 2014. — С. 21, 24, 483—486. — 635 с., ил. — ISBN 978-5-87317-958-9.

Катэгорыя:Сітнік
Катэгорыя:Флора Паўночнай Амерыкі
Катэгорыя:Флора Паўночнай Афрыкі
Катэгорыя:Флора Азіі
Катэгорыя:Флора Еўропы
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1772 годзе
Алена Алегаўна Сярова

**Алена Алегаўна Сярова** (; нар. ) — расійскі палітык і касманаўтка. Дэпутат Дзяржаўнай думы Федэральнага сходу Расійскай Федэрацыі VII склікання.

Больш вядомая як бадай адзіны чалавек у свеце, які з космасу, міжнароднай касмічнай станцыі (337—430 км ад Зямлі), здолела ўбачыць няўзброеным вокам, як «рваліся бомбы і снарады на тэрыторыі Данбаса і Луганска. І яны ляцелі з боку размяшчэння Узброеных сіл Украіны. А ў гэты час там гінулі бяззбройныя людзі.» , аб чым яна асабіста заявіла на пленарным пасяджэнні Парламенцкай асамблеі АБСЕ 8 ліпеня.

Катэгорыя:Дэпутаты Дзяржаўнай думы Расійскай Федэрацыі VII склікання
Катэгорыя:Жанчыны-касманаўты
Катэгорыя:Касманаўты Расіі
Зэлэнагірскэ

**Зэлэнагірскэ** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Любашыўскім раёне Адэскай вобласці Украіны. За 3 км ад пасёлка размешчана чыгуначная станцыя «Заплазы» на лініі Балта — Авідзіяпаль. У пасёлку функцыянуе сярэдняя агульнаадукацыйная школа І-ІІІ ступеняў.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Адэскай вобласці
Катэгорыя:Населеныя пункты Любашыўскага раёна
Карпэнкавэ (Канатопскі раён)

**Карпэнкавэ** () — вёска ў Канатопскім раёне Сумскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Бурынскай гарадской грамады.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Бурыньскага раёна
Катэгорыя:Населеныя пункты Канатопскага раёна
Аляксей Сянкевіч

**Аляксей Сянкевіч** (, в. Новы Свержань Мінскага павета, цяпер Стаўбцоўскі раён — , Саўт-Рывер, ЗША) — дзеяч беларускай эміграцыі.

## Біяграфія 
Па некаторых звестках навучаўся ў Віленскай беларускай гімназіі. У 1930-х гадах адзін са стваральнікаў Беларускай нацыянал-сацыялістычнай партыі ў Заходняй Беларусі. Напярэдадні 2-й сусветнай вайны пад ціскам польскіх уладаў вымушаны выехаць у Германію, потым кіраваў аддзелам Беларускага камітэта самапомачы ў Бяле-Падляскай.

У ліпені 1941 года вяртаецца ў Беларусь, працуе рэдактарам «Менскай газеты». У 1942—1943 гадах рэдагаваў мінскую газету «Голас вёскі». У 1942 годзе далучаецца да Цэнтральнага Камітэту падпольнай Беларускай незалежніцкай партыі. У 1943—1944 гадах кіруе Мінскім акруговым камітэтам БНП. У 1943 годзе, як упаўнаважаны прадстаўнік, быў пасланы ЦК БНП да Старшыні Рады БНР Міколы Абрамчыка ў Берлін. Ад вясны 1944 года — афіцэр прапаганды БКА, супрацоўнік мясцовай газеты «Пагоня».

У ліпені 1944 года выехаў у Чэхію, потым пераехаў у Берлін, дзе жыў да 1950 года. У 1950 годзе выехаў у ЗША. Жыў у Саўт-Рыверы, браў удзел у грамадскім жыцці, быў сябрам Беларускай цэнтральнай рады, актывістам парафіі Св. Ефрасінні Полацкай у Саўт-Рыверы.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Члены Беларускай краёвай абароны
Катэгорыя:Члены Беларускай нацыянал-сацыялістычнай партыі
Катэгорыя:Члены Беларускай незалежніцкай партыі
Катэгорыя:Постаці беларускай эміграцыі
Катэгорыя:Беларусы ў ЗША
Сітнік нявызначаны

**Сітнік нявызначаны** (*Juncus hybridus*) — від кветкавых травяністых раслін роду  сямейства .

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Сітнік
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1804 годзе
Арэх Зібальда

**Арэх сэрцападобны**, **або Арэх Зібальда** (*Juglans ailantifolia*)&nbsp;— дрэва сямейства . Мае ядомыя арэхі. Натуральны арэал&nbsp;— Японскія астравы і Сахалін

## Сінонімы 
*Juglans sieboldiana* (арэх Зібальда), *J. mandshurica* var. *sachalinensis* і таму падобнае.

Распаўсюджаная англійская назва&nbsp;— *Japanese walnut* і *J. ailantifolia* var. *cordiformis* (арэх сэрцападобны).

## Ахова 
Некаторыя асобнікі на тэрыторыі Украіны з’яўляюцца (ці з’яўляліся) батанічнымі помнікамі прыроды, напрыклад:

* 
* 
*  (Вінніца)

Катэгорыя:Дрэвы
Катэгорыя:Ядомыя арэхі і семечкі
Катэгорыя:Арэхавыя
Братэныця (Вэлыкапысарыўскі раён)

**Братэныця** () — вёска ў Вэлыкапысарыўскім раёне Сумскай вобласці Украіны.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Вэлыкапысарыўскага раёна
Іваніўка (Вэлыкапысарыўскі раён)

**Іваніўка** () — вёска ў Вэлыкапысарыўскім раёне Сумскай вобласці Украіны.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Вэлыкапысарыўскага раёна
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1698 годзе
Аляксандр Багдановіч (урач)

**Аляксандр Багдановіч** (, Капыль — , Сент-Пітэрсберг, Фларыда, ЗША) — беларускі грамадскі дзеяч, урач. Доктар медыцынскіх навук.

## Біяграфія 
У 1928 годзе скончыў медыцынскі факультэт Маскоўскага ўніверсітэта, пасля чаго да 1931 года меў медыцынскую практыку ў Сібіры. У 1931—1941 гг. працаваў у
Мінску ў клініцы ўнутраных хвароб і выкладаў у медыцынскім інстытуце. Таксама ў 1937—1941 гг. быў кансультантам у туберкулёзнай і псіхіятрычнай клініках. Абараніў дысертацыю «Уздзеянне камфары на сардэчна-сасудзістую сістэму чалавека», і атрымаў ступень доктара медыцынскіх навук.

У 1941—1943 гг. працаваў у Магілёве, потым накіраваўся ў Польшчу, а адтуль у Германію, дзе ў паваенны час працаваў пры UNRRA.

У 1950 г. пераехаў у ЗША, дзе працаваў у розных шпіталях у Нью-Джэрсі да выхаду на пенсію у 1966 г. У 1959 г. атрымаў ліцэнзію на прыватную практыку і працаваў кіраўніком аддзялення ўнутраных хвароб у шпіталі (Overbrook Hospital) ў . Пасля выхаду на пенсію перабраўся ў Фларыду. Браў удзел у беларускім грамадскім жыцці, прыхільнік БЦР.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Медыкі Беларусі
Іцхак Навон

**Іцхак Навон** (; 9 красавіка 1921, Іерусалім — 6 лістапада 2015) — ізраільскі дзяржаўны дзеяч, пяты прэзідэнт Ізраіля (1978—1983).

Катэгорыя:Дэпутаты кнэсета 6-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты кнэсета 7-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты кнэсета 8-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты кнэсета 9-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты кнэсета 11-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты кнэсета 12-га склікання
Катэгорыя:Прэзідэнты Ізраіля
Катэгорыя:Міністры адукацыі Ізраіля
Сітнік сплюшчаны

**Сітнік сплюшчаны** (*Juncus compressus*)&nbsp;— від кветкавых раслін роду  сямейства .

## Апісанне 
Шматгадовая травяністая расліна, 10—30&nbsp;см вышынёй. Сцёблы пляскатыя, ля аснавання акружаны светла-бурымі лістаноснымі похвамі. Суквецце парасонападобнае, вельмі няшчыльнае. Лісточкі калякветніка па краі шырока перапончатыя, чырванаватыя або бурыя, на спінцы зялёныя. Каробачка прыкметна перавышае калякветнік, круглява-3-гранная, амаль шарападобная.

Ва Украіне від расце на лугах, балотах, берагах вадаёмаў&nbsp;— на ўсёй тэрыторыі.

## Галерэя 

JuncusCompressus.jpg|Расліна
Juncus compressus sl37.jpg|Плады
Juncus compressus Sturm16.jpg|

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* Род 1. *Júncus* L. — Си́тник // *Маевский П. Ф.* Флора средней полосы европейской части России. 11-е изд. — М.: Товарищество научных изданий КМК, 2014. — С. 21, 24, 483—486. — 635 с., ил. — ISBN 978-5-87317-958-9.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Сітнік
Катэгорыя:Флора Еўразіі
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1762 годзе
Сітнік скучаны

**Сітнік скучаны** (*Juncus conglomeratus*) — від кветкавых раслін роду  сямейства .

## Назва 
Сітнік скучаны, сіт, асака, хвашчэўнік.

## Апісанне 
Шматгадовая травяністая расліна 30—100 см вышынёй. Сцябло як у сухім, так і ў свежым стане глыбока збарозненае, асабліва каля суквецця. Суквецці звычайна галоўчатыя. Прыкветкавы лісток у суквецці значна разадзьмуты. Каробачка без паглыблення на верхавіне, рэшта слупка — на маленькім узвышшы.

Ва Украіне від расце на вільготных месцах, у канавах, балотах — амаль на ўсёй тэрыторыі, на поўдзень прасоўваецца па Дняпры і Северскім Данцы, у Крыме — у гарах.

## Галерэя 

Juncus conglomeratus - keraluga Keilas.jpg|
Juncus conglomeratus Sturm4.jpg|

## Крыніцы 
## Літаратура 
* \
* Род 1. *Júncus* L. — Си́тник // *Маевский П. Ф.* Флора средней полосы европейской части России. 11-е изд. — М.: Товарищество научных изданий КМК, 2014. — С. 21, 24, 483—486. — 635 с., ил. — ISBN 978-5-87317-958-9.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Флора Еўразіі
Катэгорыя:Флора Паўночнай Афрыкі
Катэгорыя:Сітнік
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1753 годзе
Ксаверы Барысавец

**Ксаверы Барысавец** (, Уладзівасток — , Саўт-Рывер, ЗША) — беларускі грамадскі дзеяч, кампазітар.

## Біяграфія 
Скончыў фізіка-матэматычны факультэт Кіеўскага ўніверсітэта. У 1950-х прыехаў у ЗША. Пасяліўся ў Саўт-Рыверы, дзе арганізаваў беларускі жаночы хор «Каліна», які шмат гадоў выступаў на розных нацыянальных мерапрыемствах. Для хору апрацоўваў беларускія народныя песні і пісаў музыку на словы беларускіх паэтаў. Прыхаджанін парафіі Св. Ефрасінні Полацкай.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Кампазітары ЗША
Катэгорыя:Беларусы ў ЗША
Катэгорыя:Грамадскія дзеячы ЗША
Дабраслаў

**Дабраслаў** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Лыманскім раёне Адэскай вобласці Украіны за 50 км на паўночны ўсход ад Адэсы, раённы цэнтр.

Паселішча ўзнікла каля 1802 года, калі памешчык Палтаўскай губерні Антон Кадынцаў купіў у гэтым раёне зямлю і перасяліў на новае месца частку сваіх прыгонных. Па імені ўладальніка населены пункт спачатку атрымаў назву Антонава-Кадынцава, у 1935 годзе камуністычнымі ўладамі пасёлак быў перайменаваны на Камінтэрніўскэ (Камінтэрнаўскае). У 2016 годзе ў адпаведнасці з законам Украіны аб дэкамунізацыі пасёлак быў перайменаваны на Дабраслаў.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Адэскай вобласці
Катэгорыя:Населеныя пункты Лыманскага раёна (Адэская вобласць)
Затышша (Адэская вобласць)

**Затышша** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Захарыўскім раёне Адэскай вобласці Украіны. Чыгуначная станцыя на лініі Адэса — Балта.

## Персаналіі 
* Міхаіл Туган-Бараноўскі — украінскі навуковец-эканаміст, міністр фінансаў УНР, памёр 21 студзеня 1919 г. каля станцыі Затышша па дарозе на Парыжскую мірную канферэнцыю.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Адэскай вобласці
Катэгорыя:Населеныя пункты Захарыўскага раёна
Сэрпнэвэ

**Сэрпнэвэ** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Тарутынскім раёне Адэскай вобласці Украіны. У пасёлку знаходзіцца міжнародны пункт пропуску на мяжы Украіны з Малдовай. Заснаваны ў 1800 г. нямецкімі каланістамі.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Адэскай вобласці
Катэгорыя:Населеныя пункты Тарутынскага раёна
Ядловец віргінскі

**Ядловец віргінскі** (*Juniperus virginiana*)&nbsp;— від дрэў сямейства .

## Батанічнае апісанне 
Дасягае вышыні да 30&nbsp;м, дыяметр ствала&nbsp;да 150&nbsp;см. Хутка расце. Ігліца цёмна-зялёная, дробная (0,1-0,2&nbsp;см). Шышкаягады дробныя (да 0,6&nbsp;см) спеюць у кастрычніку і доўга застаюцца на дрэвах. У натуральных умовах расце ў Паўночнай Амерыцы (ад Канады да Фларыды).

## Распаўсюджанне 
У натуральных умовах расце на ўсходзе Паўночнай Амерыкі, ад Канады да Фларыды. Ва Украіне самая старая пасадка ядлоўца віргінскага знаходзіцца на Запарожжы.

## Выкарыстанне 
Дэкаратыўная расліна. Культывуюць у садах і парках. Мае каштоўную драўніну, якая выкарыстоўваецца, у прыватнасці, для вырабу алоўкаў. Таму ядловец віргінскі яшчэ называюць «алоўкавым дрэвам».

## Захворванні 
Паражаецца грыбам , што ўтварае галы на галінах.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Фоторозповідь про заповідник «Асканія-Нова», дендрологічний парк

Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1753 годзе
Катэгорыя:Дэкаратыўныя расліны
Катэгорыя:Ядловец
Катлабуг (Адэская вобласць)

**Катлабуг** (), у 1941—2024 гадах **Суворавэ** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Ізмаільскім раёне Адэскай вобласці Украіны. На возеры Катлабуг.

Заснаваны ў 1819 годзе балгарскімі перасяленцамі. Да 1941 года называўся **Шыкырлі-Кытай** (). Жыхары пасёлка занятыя пераважна ў сельскай гаспадарцы (вырошчванне збожжа, вінаградарства і вырошчванне буйной рагатай жывёлы). Існуе таксама завод па вытворчасці асфальту і малочная ферма. Большасць жыхароў па нацыянальнасці з’яўляюцца балгарамі.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Адэскай вобласці
Катэгорыя:Населеныя пункты Ізмаільскага раёна
Сітнік худы

**Сітнік худы** (*Juncus tenuis*)&nbsp;— від кветкавых раслін роду  сямейства .

## Апісанне 
Шматгадовая травяністая расліна, 10—40&nbsp;см вышынёй. Расліна ўтварае густыя дзярніны. Сцёблы тонкія, ля аснавання пакрытыя бурымі похвамі; ніжняе лісце з маленькай шылападобнай пласцінкай. Суквецце шчыткападобна-мяцёлкавае, шматкветкавае. Лісточкі зяленага калякветніка тонка завостраныя. Каробачка карацей калякветніка.

Ва Украіне від расце на лугах і балотах&nbsp;— у Закарпацці, Аполлі, Правабярэжным Палессі і Правабярэжным лесастэпе, вельмі рэдка.

## Галерэя 

Juncus tenuis - Oslo botanical garden - IMG 8914.jpg|расліна
Jute 002 lvp.jpg|Квітнеючае расліна
Juncus tenuis jute 003 php.jpg|Кветкі
Juncus tenuis sl27.jpg|Суплодзі з насеннем
Juncus tenuis seeds jute 005 pvp.jpg|Насенне
Juncus tenuis Sturm15.jpg|

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* Род 1. *Júncus* L. — Си́тник // *Маевский П. Ф.* Флора средней полосы европейской части России. 11-е изд. — М.: Товарищество научных изданий КМК, 2014. — С. 21, 24, 483—486. — 635 с., ил. — ISBN 978-5-87317-958-9.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Флора Паўночнай Амерыкі
Катэгорыя:Сітнік
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1799 годзе
Сітнік Жэрара

**Сітнік Жэрара** (*Juncus gerardii*)&nbsp;— від кветкавых раслін роду  сямейства .

## Апісанне 
Шматгадовая травяністая 2—9 дм даўжынёй. Карэнішчы доўгія, паўзучыя. Лісце прыземнае, ліставыя пласціны плоскія або злёгку жалабковыя, 10—40 см х 0,4—0,7 мм, цэлыя палі. Суквецці 10—30(—80)-кветкавыя, 2—16 см. Лісточкі калякветніка звычайна цёмна-карычневага колеру. Капсулы каштанавыя або карычневыя, шырока эліпсоідныя, (2,2—) 2,5—,2(—3.5) х 1,3—1,9 мм. Насенне цёмна-карычневае, ад эліпсоіднага да паўмесяцавага, 0,485—0,6(0,67) мм, без хвастоў.

## Распаўсюджанне 
Від расце ў Паўночнай Афрыцы (Алжыр, Марока), Еўразіі, Паўночнай Амерыцы (Грэнландыя, Канада, ЗША). Натуралізаваны: Новая Зеландыя, Аўстралія — Вікторыя. Засяляе саланчакі, як прыбярэжныя, так і ўнутраныя.

Ва Украіне расце на сухіх лугах, у стэпавых паніжэннях і подах. Расце па саланчаках, саланчаковых лугах — у лесастэпе, стэпе і Крыму.

## Галерэя 

JuncusGerardii.jpg|
Britishentomologyvolume8Plate525.jpg|
Juncus gerardi — Flora Batava — Volume v13.jpg|

## Крыніцы 
## Літаратура 
* \
* Род 1. *Júncus* L. — Си́тник // *Маевский П. Ф.* Флора средней полосы европейской части России. 11-е изд. — М.: Товарищество научных изданий КМК, 2014. — С. 21, 24, 483—486. — 635 с., ил. — ISBN 978-5-87317-958-9.

### Спасылкі 
* 
* Flora of NW Europe 
* Flora of North America 
* Euro+Med Plantbase 
* Germplasm Resources Information Network (GRIN) 
* *Juncus gerardii* Loisel. // ИАС «ООПТ России» 

Катэгорыя:Сітнік
Катэгорыя:Флора Паўночнай Амерыкі
Катэгорыя:Флора Еўразіі
Катэгорыя:Флора Паўночнай Афрыкі
Катэгорыя:Таксоны раслін, названыя ў гонар людзей
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1809 годзе
Сітнік скрыўлены

**Сітнік скрыўлены** (*Juncus inflexus*)&nbsp;— від кветкавых раслін роду  сямейства .

## Апісанне 
Шматгадовая травяністая расліна, 30—90&nbsp;см вышынёй. Расліна ўтварае дзёран. Сцёблы лёгка сціскаюцца (з перарывістай губчатай тканкай), бароздавыя, ля аснавання акружаныя цёмна-пурпурнымі похвамі. Лісце прыкаранёвае. Лісточкі калякветніка доўга завостраныя, зялёныя, па краях карычневыя, няроўныя. Каробачка з кароткім носікам, бурая, амаль адной даўжыні з калякветнікам.

## Распаўсюджанне 
Распаўсюджаны ў Афрыцы, Еўропе, Азіі; натуралізаваны ў Аўстраліі, Новай Зеландыі, ЗША, Канадзе, Уругваі, Фінляндыі, Шры-Ланцы, В’етнаме, Інданезіі.

Ва Украіне від расце на вільготных месцах, лугах, берагах рэк&nbsp;— на большай частцы тэрыторыі (акрамя паўднёвай часткі стэпу і Крыму).

## Галерэя 

Juncus inflexus02.jpg|
Juncus glaucus Sturm6.jpg|

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Сітнік
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1753 годзе
Катэгорыя:Флора Еўразіі
Катэгорыя:Флора Афрыкі
Аляксей Васіленя

**Аляксей Васіле́ня** (, в. Малая Бераставіца, цяпер Бераставіцкі раён, Гродзенская вобласць — , Сідней, Аўстралія) — беларускі грамадскі і вайсковы дзеяч.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў сям’і чыноўніка. Вучыўся ў Гродзенскім рэальным вучылішчы. Падчас Першай сусветнай вайны — у эвакуацыі. Скончыў рэжысёрскія курсы ў Новарасійску. Пасля Кастрычніцкага перавароту ваяваў у кавалерыйскім корпусе генерала Дзянікіна. На пачатку 1920-х гадоў — польскі вайсковец, служыў у Вільні ў сапёрных частках. У 1921 годзе вярнуўся на радзіму, працаваў у Беларускім аб’ездным тэатры да моманту яго ліквідацыі польскімі ўладамі. У 1927—1928 гг. сакратар Палескага аддзела Беларускай сялянска-работніцкай грамады. Пазней выконваў абавязкі сакратара беларускага пасольскага клуба «Змаганне».

У часе нямецкай акупацыі — кіраўнік Беларускай народнай самапомачы ў Слоніме, маёр БКА, кіраўнік канцылярыі Галоўнага камандавання БКА, удзельнік Другога Усебеларускага кангрэсу. Сябра Беларускай незалежніцкай партыі, Таварыства беларускай школы, Беларускай каапэрацыі. Улетку 1944 г. выехаў у Германію, жыў у Берліне, займаў пасаду сакратара Прэзідыума Беларускай Цэнтральнай Рады. У лагерах для перамешчаных асобаў рэдагаваў сатырычны часопіс «Смехам па галаве», у Гамбургу разам з Сяргеем Хмарам і Міколам Паньковым выдаваў сатырычны часопіс «Маланка».

З 1949 года жыў у Аўстраліі. Актыўны ўдзельнік жыцця беларускай грамады ў Сіднеі. Адзін з арганізатараў Беларускага аб’яднання ў Новым Паўднёвым Уэльсе, у якім займаў розныя пасады. Шматгадовы распаўсюднік беларускага друку і сталы прадстаўнік газеты «Беларус» у Сіднеі.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Беларусы ў Аўстраліі
Катэгорыя:Выпускнікі Гродзенскага рэальнага вучылішча
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Бераставіцкім раёне
Катэгорыя:Члены Беларускай незалежніцкай партыі‎
Катэгорыя:Члены Беларускай цэнтральнай рады‎
Катэгорыя:Члены Беларускай краёвай абароны
Катэгорыя:Члены Беларускай народнай самапомачы‎
Нагалаватка

**Нагалаватка** (*Jurinēa*) — род раслін сямейства .

Таксанамічную назву род атрымаў у гонар швейцарскага прафесара медыцыны і прыродазнаўца .

## Батанічнае апісанне 
Шматгадовыя травяністыя расліны ці паўкусты. Лісце простае, суцэльнае, перыстарассечанае або перыстараздзельнае.

Кошыкі шматкветкавыя, рэдка малакветкавыя, гамагамныя, адзінкавыя або сабраны ў агульныя шчыткападобныя або шчыткападобна-мяцёлкавыя суквецці. Абгортка чашападобная, яйкападобная, зваротна-паўшарападобная, шарападобная, кубкавая або цыліндрычная, 3,5—40 мм у дыяметры; лісточкі травяністыя або скурыста-травяністыя, павуціністыя або голыя, чарапіцавыя або радзей роўнадоўгія. Кветаложа плоскае.

Кветкі трубчастыя, абодваполыя, гермафрадытныя, пладучыя. Вяночак бледна-ружовы, крэмавы, ружовы, пурпуровы або цёмна-пурпуровы, правільна ці ледзь коса пяцінадрэзаны, да аснавання звужаны, звычайна залозісты, не апушаны. Ніткі тычынак свабодныя, голыя; пылавікі голыя, злітаваныя, ля аснавання дзідападобныя, са шчацінкападобнымі прыдаткамі ля аснавання; надсувязнікі вузкадзідападобныя. Лычык двухрассечаны, ля аснавання з пучком кароткіх шчацінак, галіны лычыка дугападобна разбежныя; слупок голы.

Плод — зваротнапірамідальная або прадаўгаватая сямянка, чатырохгранная або сціснутая; чубок шматрадны, са шчацінкамі рознай даўжыні.

## Распаўсюджанне 
Віды роду сустракаюцца ў Паўднёвай, Цэнтральнай і Усходняй Еўропе, ва Усходняй Сібіры, у Пярэдняй, Сярэдняй і Цэнтральнай Азіі.

## Таксанамія 
### Сінонімы 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

### Віды 
Род змяшчае больш за 200 відаў, некаторыя з іх:

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Літаратура 
*  — С. 114.
* *Ильин М. М.* Род 1584. Наголоватка — Jurinea Cass. // Флора СССР : в 30 т. / начато при рук. и под гл. ред. В. Л. Комарова. — М. ; Л. : Изд-во АН СССР, 1962. — Т. 27 / ред. тома Б. К. Шишкин, Е. Г. Бобров. — С. 538—704. — 653 с.
* *Чернева О. В.* Род Наголоватка — Jurinea Cass. // Флора европейской части СССР / Отв. ред. и ред. тома Н. Н. Цвелёв. — Л.: Наука, 1994. — Т. VII. — С. 221—229. — 317 с. — 920 экз.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Таксоны раслін, названыя ў гонар людзей
Катэгорыя:Флора Еўразіі
Катэгорыя:Астравыя
Сэргііўка (Адэская вобласць)

**Сэргііўка** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Адэскай вобласці Украіны, падпарадкаваны Білгарад-Дністроўскаму гарадскому савету. Размешчаны на беразе Будацкага (Шабалатскага) ліману ў Паўднёвай Бесарабіі. Курорт, у пасёлку знаходзіцца некалькі дзясяткаў санаторыяў, пансіянатаў, баз адпачынку і інш.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Адэскай вобласці
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1889 годзе
Нагалаватка васількападобная

**Нагалаватка васількападобная** (*Jurinea centauroides*, або *Jurinea cyanoides*)&nbsp;— від раслін сямейства , распаўсюджаны ў Цэнтральнай і Усходняй Еўропе, Заходняй Сібіры і на Каўказе.

## Апісанне 
Шматгадовая травяністая расліна, 20-60&nbsp;см вышынёй. Сцёблы прамыя. Лісце размешчаны ў прыкаранёвай разетцы. Верхні бок ліста спачатку шарсцісты, а потым лысее і становіцца цёмна-зялёным, ніжні бок лісця застаецца бела-валасістым. Ніжняе лісце яйкападобнае, 15-18&nbsp;см даўжынёй, глыбока пёрыстае, з сегментамі шырынёй 1-3&nbsp;мм, доўгаланцэтнымі. Верхнія лісты неразрэзаныя, даўгавата-лінейныя. Кветкавыя голавы звычайна растуць індывідуальна на доўгіх сцеблах. Яны маюць дыяметр ≈3&nbsp;см. Часцей за ўсё вяночак фіялетавы. Сямянкі становяцца гладкімі і слаба смуглявымі.

## Распаўсюджанне 
Распаўсюджаны ў Цэнтральнай і Усходняй Еўропе, Заходняй Сібіры і на Каўказе.

## Галерэя 

Jurinea cyanoides Eberstadt 3 flowers and fruits.JPG|Плады і кветкі
Jurinea cyanoides Sturm20.jpg|Батанічная ілюстрацыя

Катэгорыя:Флора Азіі
Катэгорыя:Флора Еўропы
Катэгорыя:Астравыя
Слабідка (Адэская вобласць)

**Слабідка** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Кодымскім раёне Адэскай вобласці Украіны. Чыгуначная станцыя на лініі Адэса - Жмэрынка, на якой дзейнічае чыгуначны грузапасажырскі пункт пропуску на мяжы Украіны з Малдовай. Узнікненне пасёлка звязана з будаўніцтвам чыгункі ў ХІХ ст.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Адэскай вобласці
Катэгорыя:Населеныя пункты Кодымскага раёна
Нові Біляры

**Нові Біляры** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Лыманскім раёне Адэскай вобласці Украіны на беразе Малога Аджалыцкага (Грыгорыўскага) лімана за 45 км ад Адэсы. Станам на 1989 год у пасёлку было 2780 жыхароў, з якіх да 2017 года засталося толькі 190 чалавек. У пасёлку знаходзіцца ветраная электрастанцыя.

## Зноскі 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Адэскай вобласці
Катэгорыя:Населеныя пункты Лыманскага раёна (Адэская вобласць)
Слабідка

**Слабідка** () — тапонім ва Украіне.

## Пасёлкі гарадскога тыпу 
* Слабідка — Адэская вобласць, Кодымскі раён

## Вёскі 
* Слабідка - Жытомірская вобласць, Малынскі раён
* Слабідка - Жытомірская вобласць, Карастышыўскі раён
* Слабідка - Жытомірская вобласць, Пулынскі раён
* Слабідка - Ровенская вобласць, Астрожскі раён
* Слабідка - Чарнігаўская вобласць, Бахмацкі раён
* Слабідка - Чарнігаўская вобласць, Мэнскі раён
* Слабідка - Чарнігаўская вобласць, Ноўгарад-Сівэрскі раён
* Слабідка - Чарнігаўская вобласць, Талалаіўскі раён

## Гл. таксама 
* Слабодка
Сарата

**Сарата** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Сарацкім раёне Адэскай вобласці Украіны, раённы цэнтр. Чыгуначная станцыя на лініі Ізмаіл — Білгарад-Дністроўскі. Заснаваны ў 1822 г. каталіцкім святаром з Прусіі Ігнацам Ліндлам.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Адэскай вобласці
Катэгорыя:Населеныя пункты Сарацкага раёна
Абраз Маці Божай Браслаўскай

, галоўны алтар і абраз Маці Божай Браслаўскай]]
**Абраз Маці Божай Браслаўскай**, **абраз Маці Божай Валадаркі азёраў** — адна з хрысціянскіх святынь у Беларусі. Знаходзіцца ў галоўным алтары касцёла Нараджэння Найсвяцейшай Панны Марыі (г. Браслаў, Віцебская вобласць).

## Гісторыя 
На тэрыторыі браслаўскай парафіі быў праваслаўны манастыр, які ўзнік у XV ст. па фундацыі віленскага ваяводы Войцеха Манівіда на востраве возера Неспіш. У першай пал. XVII ст. манастыр стаў уласнасцю ўніяцкай царквы, і ў ім пасяліліся базыльяне. Тут, за тры кіламетры ад Браслава, знаходзілася асабліва шанаваная вернікамі цудадзейная ікона Маці Божай, якой вернікі аддавалі пашану падчас свята, якую пачалі называць Маці Божай Манастырскай.

З актаў віленскага архіву вядомы трагічны лёс манастыра базыльянаў. У 1832 г. ад удару маланкі ўспыхнуў пажар, які знішчыў усе пабудовы. Ацалеў толькі абраз Маці Божай. Мясцовае паданне гаворыць, што манахі самі падпалілі свой манастыр падчас буры, баючыся, што пасля касацыі закону базыльянаў і Уніі ён будзе аддадзены праваслаўным. Ацалелы цудатворны абраз з базыльянскага манастыра пазьней быў змешчаны ў браслаўскім касцёле. У 1999 г. дыяцэзіяльны біскуп новаўтворанай Віцебскай дыяцэзіі Уладзіслаў Блін прызначыў браслаўскі касцёл пад тытулам Нараджэння Маці Божай марыйным санктуарыем Маці Божай Валадаркі азёраў.

У сакавіку 2009 года Папа Рымскі Бенядыкт XVI блаславіў кароны для цудатворнага браслаўскага абраза. 22 жніўня ў Браславе архібіскуп Кёльнскі кардынал  здзейсніў каранацыю папскімі каронамі цудатворнага абраза Маці Божай Валадаркі азёраў. Гэта сёмы выпадак ускладання Папскіх карон на цудатворныя абразы ў рымска-каталіцкіх храмах Беларусі і першы — на Віцебшчыне. Апякуюць Санктуарыум Маці Божай Валадаркі азёраў ксяндзы-сальватарыяне.

Катэгорыя:Абразы Беларусі
Катэгорыя:Славутасці Браслава
Катэгорыя:Цудатворныя абразы Багародзіцы
Ганна Іванаўна Сурмач

**Ганна Іванаўна Сурмач** (нар. 4 ліпеня 1947, Пацавічы, Мастоўскі раён) — беларускі грамадскі і культурны дзеяч, гісторык, архівіст.

## Біяграфія 
З сялянскай сям’і. Скончыла Самуйлавіцкую СШ (Мастоўскі раён) у 1965 годзе. У 1965—1970 гадах вучылася на гістарычным факультэце Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. У 1970—1973 гадах працавала захавальнікам фондаў, старэйшым навуковым супрацоўнікам у Дзяржаўным архіве Мінскай вобласці. У 1973—1977 гадах інспектарам архіўнага аддзела Мінскага аблвыканкама, у 1977—1981 гадах загадчыкам аддзела Дзяржаўнага архіва Мінскай вобласці, у 1982—1993 гадах дырэктарам Цэнтральнага дзяржаўнага архіва-музея літаратуры і мастацтва. У 1993—1999 — старшыня Рады Згуртавання беларусаў свету «Бацькаўшчына» (працавала ў Радзе з 1990 года).

З 1999 года ў Чэхіі, затым у ЗША. Працавала на Радыё «Свабода», кіравала суполкай «Скарына» ў Чэхіі, а ў 2007 годзе была абрана старшынёй Галоўнай управы Беларуска-Амерыканскага задзіночання (БАЗА) і рэдактарам газеты «Беларус». Уваходзіць у склад прэзідыума Рады БНР.

## Навуковая дзейнасць 
Вывучае гісторыю Беларусі (БНР, «Наша ніва», Слуцкае паўстанне, беларуская дыяспара), архіваў Беларусі. Друкуецца з 1984 года. Суаўтарка кнігі «Жыватворны сімвал Бацькаўшчыны» (1998).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Гісторыкі Беларусі
Катэгорыя:Архівісты Беларусі
Катэгорыя:Члены Рады Беларускай Народнай Рэспублікі
Катэгорыя:Беларусы ў ЗША
Галіна Ганчарэнка

**Галіна Мацвееўна Ганчарэнка** (матчына) або **Грыбава** (бацькава), таксама **Руднік** (, Бабруйск — 13 верасня 2017, Мюнхен) — беларуская грамадская і культурная дзяячка, журналістка, перакладчыца.

## Біяграфія 
Бацька Мацвей Яфімавіч Грыбаў, начальнік штабу 78-й стралковай дывізіі, арыштаваны ў 1937 годзе, у 1939 годзе прыгавораны да вышэйшай меры пакаранне, замененай на 15 ППЛ, памёр у лагеры ў 1946 годзе. Маці ў 1938 годзе выслана ў Сібір.

У 1944 годзе Галіна выехала на эміграцыю разам са сваёй апякункай, вядомай спявачкай Барбарай Вержбаловіч. Вучылася ў Беларускай гімназіі імя Я. Купалы. У 1950 годзе пераехала ў ЗША.

У 1954 годзе скончыла факультэт раманскіх моў Нью-Ёркскага ўніверсітэта. Кіравала свецкім і царкоўным хорамі, працавала ў Арганізацыі беларускай моладзі. Была перакладчыцай у ААН. Пераехала на нейкі час у Мюнхен, працавала на радыё «Вызваленне» (Свабода).

У 2011 годзе выйшла кніга ўспамінаў «Птушкі пералётныя».

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Беларусы ў ЗША
Катэгорыя:Грамадскія дзеячы ЗША
Катэгорыя:Постаці беларускай эміграцыі
Катэгорыя:Журналісты Германіі
Катэгорыя:Перакладчыкі
Пэтрыўка (Іваніўскі раён)

**Пэтрыўка** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Іваніўскім раёне Адэскай вобласці Украіны. У пасёлку знаходзіцца чыгуначная станцыя Буялык на лініі Адэса — Памічна.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Адэскай вобласці
Катэгорыя:Населеныя пункты Іваніўскага раёна (Адэская вобласць)
Венедыкт (Бабкоўскі)

**Венедыкт** (свецкае імя **Васіль Бабкоўскі**, , г. Завалач, Пскоўская губерня — , Мюнхен, Германія) — епіскап Рускай праваслаўнай царквы.

## Біяграфія 
Скончыў Духоўнае вучылішча ў горадзе Вялікія Лукі. У 1902—1905 гады вучыўся ў Пскоўскай духоўнай семінарыі, праслухаў два курсы ў Юр’еўскім універсітэце. У 1905 пасвечаны ў святары царквы сяла Старасельна ў Мінскай губерні.

У часы Першай сусветнай вайны быў вайсковым святаром. З 1918 года настаяцель кафедральнага сабору ў Навагрудку. У 1937 годзе прыняў манаства і быў прызначаны настаяцелем Жыровіцкага манастыра. 
: Мітрапаліт Панцеляймон (Ражноўскі), архіепіскап Філафей (Нарко), епіскап Афанасій (Мартас), архіепіскап Венедыкт (Бабкоўскі)]]

З 1941 года епіскап Брэсцкі, вікарый Мінскай епархіі. З красавіка 1942 года — архіепіскап Гродзенскі і Беластоцкі Беларускай праваслаўнай царквы, экзарх Усходняй Прусіі. 21-26 кастрычніка 1943 года сумесна з Грыгорыем (Барышкевічам) удзельнічаў у нарадзе епіскапаў РПЦЗ у Вене, якая не прызнала абранне мітрапаліта Сергія патрыярхам.

З 1944 года ў эміграцыі ў Германіі, дзе далучыўся да РЗПЦ. З 1950 года архіепіскап Берлінскі і Германскі. Увесь жнівень 1951 года цяжка хворы на рак печані архіепіскап Венедыкт правёў у мюнхенскай клініцы Чырвонага Крыжа (Rotkreuzkrankenhaus).

Памёр 3 верасня 1951 года. Пахаваны на  пад Мюнхенам каля магілы свайго сябра мітрапаліта Панцеляймона.

## Літаратура 
* *Артёмов Н., прот.* К 50-летию со дня кончины архиепископа Венедикта (Бобковского) // Вестник Германской епархии РПЦЗ. — 2001. — № 5. — C. 11-19.
* 
* 
* *Антоний (Доронин), архиеп.* Архиепископ Венедикт (Бобковский) (1876–1951): жизнь и служение церковному единству // Церковь и время. — 2024. — № 1 (105). — С. 89—116.

Катэгорыя:Епіскапы Рускай праваслаўнай царквы
Катэгорыя:Епіскапы Рускай замежнай царквы
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Пскоўскай вобласці
Катэгорыя:Епіскапы брэсцкія і кобрынскія
Катэгорыя:Епіскапы гродзенскія і ваўкавыскія
Гойнік (значэнні)

**Гойнік**

* Гойнік — малодшы сын сербскага князя Уласціміра

## Расліны 
* народная назва віду 
* народная назва віду
Радзіснэ

**Радзіснэ** () — тапонім ва Украіне.

## Пасёлак гарадскога тыпу 
* Радзіснэ — Адэская вобласць, Іваніўскі раён

## Вёскі 
* Радзіснэ — Жытомірская вобласць, Чудніўскі раён
* Радзіснэ — Аўтаномная Рэспубліка Крым, Білагірскі раён
* Радзіснэ — Днепрапятроўская вобласць, Пакроўскі раён
* Радзіснэ — Запарожская вобласць, Мыхайліўскі раён
* Радзіснэ — Кіраваградская вобласць, Новаўкраінскі раён
* Радзіснэ — Луганская вобласць, Краснадонскі раён
* Радзіснэ — Хмяльніцкая вобласць, Красыліўскі раён
* Радзіснэ — Хмяльніцкая вобласць, Палонскі раён
* Радзіснэ — Херсонская вобласць, Скадоўскі раён
Раўхіўка

**Раўхіўка** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Бэрэзіўскім раёне Адэскай вобласці Украіны за 100 км на поўнач ад Адэсы. Чыгуначная станцыя на лініі Адэса - Бахмач.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Адэскай вобласці
Катэгорыя:Населеныя пункты Бэрэзіўскага раёна
Пэтрыўка

**Пэтрыўка** () — тапонім ва Украіне.

## Пасёлкі гарадскога тыпу 
* Пэтрыўка — Адэская вобласць, Іваніўскі раён
* Пэтрыўка — Данецкая вобласць, Тарэцкі гарадскі савет 

## Вёскі 
* Пэтрыўка — Вінніцкая вобласць, Жмэрынскі раён
* Пэтрыўка — Вінніцкая вобласць, Лыпавэцкі раён
* Пэтрыўка — Данецкая вобласць, Дабрапільскі раён
* Пэтрыўка — Кіеўская вобласць, Васылькіўскі раён
* Пэтрыўка — Чарнігаўская вобласць, Сноўскі раён
* Пэтрыўка — Чарнігаўская вобласць, Бабровыцкі раён
* Пэтрыўка — Чарнігаўская вобласць, Прылуцкі раён
* Пэтрыўка — Чарнігаўская вобласць, Карукіўскі раён

## Іншыя аб'екты 
* Пэтрыўка - мясцовасць у Кіеве
* Пэтрыўка - былая назва станцыі метро "Пачайна" ў Кіеве

## Гл. таксама 
* Пятроўка
Нітэла

**Нітэ́ла** (*Nitella*) — род харавых водарасцей сямейства Нітэлавыя.

## Батанічнае апісанне 
Талом кусціста-разгалінаваны, ніткападобны, даўжынёй да 1 м. Да грунту водарасці мацуюцца рызоідамі. Асноўныя парасткі і галінкі з доўгімі (да 25 см) аднаклетачнымі міжвузеллямі і шматклетачнымі вузламі. Размнажэнне вегетатыўнае і палавое.

## Распаўсюджанне 
Род налічвае больш за 100.

## Літаратура 
*  — С. 353.

## Спасылкі 
* Taxonomy Browser (AlgaeBase)

Катэгорыя:Харавыя
OF-40

**OF-40** — італьянскі асноўны баявы танк, варыянт нямецкага танка «Leopard 1». Распрацаваны ў канцы 1970-х для экспарту ў краіны Блізкага Усходу. Выраблена 36 адзінак у 1981—1985 гадах, усё выпушчаныя машыны былі прададзеныя Аб’яднаным Арабскім Эміратам.

## Гісторыя стварэння і вытворчасці 
У 1981—1982 гг. Аб’яднаныя Арабскія Эміраты закупілі 18 танкаў OF-40 Mk.1, у 1984—85 гг. яшчэ 18 танкаў OF-40 мадыфікацыі Mk.2, а таксама тры БРЭМ OF-40 ARV на базе танка.

## Мадыфікацыі 
* **OF-40 Mk.1** — базавая версія, выпушчана 18 танкаў. У 1985 годзе ўсе машыны былі мадэрнізаваны да стандарту Mk.2.
* **OF-40 Mk.2A** — палепшаная версія з новай сістэмай кіравання агнём, двухплоскастнай стабілізацыяй гарматы і заменай зенітнага кулямёта на больш магутны калібра 12,7 мм.
* **OF-40 Mk.2A1** — палепшаная версія з 120-мм гарматай, з дызельным рухавіком у 1 000 к.с. і вежай па тыпу «Арыетэ». Прататып не быў завершаны.

### Машыны на базе OF-40 
* **OF-40 ARV** — БРЭМ на базе шасі танка OF-40.
* **Палмарыя** — экспартная 155-мм САУ на базе шасі танка OF-40.
* **OF-40 SPAAG** — ЗСУ, узброеная спаранымі 35-мм гарматамі.
* **OTO-76/62** — ЗСУ з 76-мм аўтаматычнай гарматай.

## На ўзбраенні 
* : 36 OF-40 Mk.2, 3 OF-40 ARV, станам на 2016 год.

## Гл. таксама 
* Leopard 1

## Літаратура 
* М.Барятинский *Средние и основные танки зарубежных стран 1945—2000 (Часть 1)*. — М.: Бронеколлекция, выпуск № 3, 2001.

## Спасылкі 
* OF-40 на Броне-Сайте Чобитка Василия

Катэгорыя:Зброя паводле алфавіта
Катэгорыя:Асноўныя баявыя танкі
Катэгорыя:Узброеныя сілы Італіі
Сімарон (фільм, 1931)

**Сімарон** () — вестэрн 1931 года па матывах аднайменнага рамана Эдны Фарбэр. Тры прэміі «Оскар». Карціна стала першым вестэрнам, удастоеным прэміі «Оскар». Нягледзячы на бліскучую крытыку, карціна правалілася ў пракаце.

## Зноскі 
Катэгорыя:Фільмы 1931 года
Катэгорыя:Фільмы на англійскай мове
Катэгорыя:Экранізацыі раманаў
Катэгорыя:Фільмы-драмы ЗША
Катэгорыя:Чорна-белыя фільмы ЗША
Катэгорыя:Вестэрны
Катэгорыя:Фільмы — лаўрэаты прэміі «Оскар» за «Найлепшы фільм»
Леанід Галяк

**Леанід Галяк** (, Вільня — , Стэмфард, штат Канектыкут, ЗША) — беларускі грамадскі дзеяч, юрыст.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў Вільні 31 кастрычніка 1910 года (паводле грыгарыянскага стылю).

Вучыўся ў Віленскай беларускай гімназіі, пасля перайшоў у прыватную польскую гімназію імя Тадэвуша Чацкага, што мясцілася на Пагулянцы на вуліцы Вівульскага, пасля ў дзяржаўнай гімназіі імя Жыгімонта Аўгуста на рагу Малой Пагулянкі і Буфаловай Гары. Вясною 1929 года  вярнуўся зноў у Віленскую беларускую гімназію, якую скончыў у 1930 годзе.

У 1930—1935 гг. вучыўся на хімічным, а пазней юрыдычным факультэце Віленскага ўніверсітэта. У часе нямецкай акупацыі працаваў юрыстам у Мінскай акрузе. Быў удзельнікам Другога Усебеларускага кангрэсу. Падчас вайны захаваў і пазней перадаў асобнік Статуту ВКЛ у беларускую бібліятэку імя Францішка Скарыны ў Лондане: паводле апісальнага ліста, разам з якім у бібліятэку перадалі асобнік, статут быў украдзены ў немца, які сам раней яго ўкраў з мінскай дзяржаўнай бібліятэкі.

З лета 1944 года ў эміграцыі. У 1944—1945 гг. — супрацоўнік Галоўнага кіраўніцтва вайсковых спраў БЦР. Заснаваў Беларускае бюро ў Брытанскай зоне акупацыі Германіі. Адзін з заснавальнікаў Саюза беларускіх журналістаў на чужыне і выдання «Летапіс беларускай эміграцыі».

З 1949 года жыў у ЗША. Адзін з заснавальнікаў і першы рэдактар газеты «Беларус» (1950—1951). Сябра БАЗА, у 1953—1956 гг. уваходзіў ва ўправу Стэмфардскага аддзела арганізацыі. У 1955 г. выйшаў з Рады БНР, а ў наступным годзе і з БАЗА. Спрычыніўся да заснавання Камітэта вызвалення Беларусі.

Аўтар «Успамінаў» (надрукаваныя ў 2-х тамах у 1982—1983 гг.), якія пазбаўленыя палітычнай ангажаванасці і поўныя тонкага гумару ў апісанні побыту ды й характараў беларускіх грамадскіх дзеячоў як у Беларусі, так і на эміграцыі.

Памёр 3 красавіка 1980 г. у Стамфард (Канектыкут). Пахаваны ў Іст-Брансвіку на могілках парафіі Жыровіцкай Божай Маці БАПЦ.

## Літаратура 
* 
* Лявон Юрэвіч. Літаратурны рух на эміграцыі. Менск, БГА, 2002.

## Спасылкі 
* 
* Біблійныя пераклады Леаніда Галяка 
* Галяк Леанід. Успаміны. Кніга 1. ЗША, Летапіс, 1982.
* Гaляк Леанід. Успаміны. Кнiга 2. ЗША. Летапіс, 1983.

Катэгорыя:Выпускнікі юрыдычнага факультэта Віленскага ўніверсітэта
Катэгорыя:Перакладчыкі Бібліі
Катэгорыя:Перакладчыкі на беларускую мову
Катэгорыя:Перакладчыкі XX стагоддзя
Катэгорыя:Пахаваныя на Беларускіх могілках у Іст-Брансуіку