Пашпарт Нансена

**Пашпарты́ На́нсена**, афіцыйнай найменне **пашпарты асо́б без грамадзя́нства** — міжнародна прызнаныя замежныя пашпарты ўцекачоў, якія дзейнічалі ў 1922—1938. Выдавала гэтыя пасведчанні Бюро Вярхоўнага камісара па справах уцекачоў Лігі Нацый асобам без грамадзянства. Распаўсюджаная назва «пашпарты Нансена» паходзіць ад імя нарвежскага дзяржаўнага дзеяча і палярнага даследчыка Фрыцьёфа Нансена, які прапанаваў ідэю выдачы гэткіх пашпартоў на пасадзе Вярхоўнага камісара.

## Гісторыя 
Пасля сканчэння Першай сусветнай вайны пачалося агульнае бязладдзе, звязанае з развалам адных дзяржаў і стварэннем іншых, перакраеннем межаў паводле нацыянальных прыкмет, выбухам грамадзянскіх войнаў. З гэтых прычын мноства людзей былі вымушаны пакінуць сваю радзіму, хтосьці без дакументаў, а хтосьці з дакументамі ўжо няісных дзяржаў, з-за чаго страцілі магчымасць перасякаць дзяржаўныя граніцы.

Непасрэднай нагодай для ўвядзення пашпартоў Нансена стаў прыняты ў 1921 годзе дэкрэт бальшавіцкага ўраду пра пазбаўленне права на атрыманне савецкага грамадзянства асоб, якія эмігравалі за мяжу. У гэту катэгорыю трапілі і каля 800 000 уцекачоў ад грамадзянскай вайны. З 3 да 5 ліпеня 1922 года ў Жэневе адбылася скліканая Вярхоўным камісарам па справах уцекачоў Лігі Нацый Фрыцьёфам Нансенам міжурадавая канферэнцыя ў пытаннях пасведчанняў асобы для расійскіх уцекачоў, якая ўхваліла выдачу такім асобам пашпартоў асоб без грамадзянства. Да 1942 года яны былі прызнаны ўрадамі 52 дзяржаў.

У 1924 годзе пагадненне Нансена было распаўсюджаная на армян, а ў 1928 — на асірыйскіх, асіра-халдзейскіх, балгарскіх і турэцкіх уцекачоў. Было выдадзена каля 450 000 пашпартоў Нансена асобам без грамадзянства і ўцекачам, якія не маглі атрымаць пашпартоў у краіне грамадзянства.

Па смерці Нансена ў 1930 годзе выдачай пашпартоў займаўся Міжнародны офіс Нансена для ўцекачоў Лігі Нацый. З гэтай пары пашпарт спасылаўся не на канферэнцыю 1922 года, а выдаваўся ад імя Лігі. У 1938 годзе офіс быў закрыты; выдачу пашпартоў працягнула новая ўстанова, Офіс Вярхоўнага камісара па справах уцекачоў пад эгідай Лігі нацый у Лондане.

## Галерэя 

File:Nansen cs cover.jpg|Вокладка пашпарта Нансена;паліцэйскі пастарунак, Прага, Чэхаславакія, 1930
File:Nansen cs stamp.jpg|Марка абнаўлення пашпарта Нансена;Міжнародны офіс Нансена для ўцекачоў, 1930
File:Oslo Nansen.JPG|Частка памятнай таблічкі;Ратуша, Осла, Нарвегія, 2007

## Вынікі 
У 1938 годзе Міжнародны офіс Нансена для ўцекачоў за свае намаганні па ўвядзенні пашпартоў Нансена атрымаў Нобелеўскую прэмію міру.

## Вядомыя ўладальнікі 
* Роберт Капа
* Серджу Чэлібідаке
* прынцэса Вера Канстанцінаўна Раманава
* Марк Шагал
* Аляксандр Галіч
* Зузана Гінчанка
* Аляксандр Гротэндык
* Георгій Гурджыеў
* Зэеў Жабацінскі
* Юрый Месэн-Яшын
* Арыстоцель Анасіс
* Том Паркер
* Ганна Паўлава
* вялікая княгіня Марыя Паўлаўна
* святы Рыгор Перадзэ
* Ядвіга Пілсудская
* Сяргей Рахманінаў
* Рабін Менахэм Мендэль Шнеерсон
* Ота Скарцэні
* Ігар Стравінскі
* кароль Альфонса XIII

## Гл. таксама 
* Сусветны пашпарт

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Фрыцьёф Нансен адказвае расійскім бальшавікам // Радыё „Свабода“
* Пашпарт Нансена   Dead Media Archive

Катэгорыя:Фрыцьёф Нансен
Катэгорыя:Неграмадзяне
Катэгорыя:Міжнароднае права
Катэгорыя:Руская эміграцыя першай хвалі
Катэгорыя:Бежанцы
Катэгорыя:Пашпарты гістарычных дзяржаў
Катэгорыя:Пасведчанне асобы