open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Пантонны

**Пантонны** — пасёлак у Расіі, унутрыгарадское муніцыпальнае ўтварэнне ў складзе Колпінскага раёна горада федэральнага значэння Санкт-Пецярбурга. Пасёлак размешчаны на ўсходзе Колпінскага раёна, на левым беразе ракі Нявы. Пасёлак падзелены чыгункай на дзве часткі. Паралельна чыгунцы праходзіць вуліца Паўднёвая, частка аўтадарогі Н135 («Петразаводская шаша»). Пасажырская чыгуначная платформа пантонныя на лініі Санкт-Пецярбург — Мга. Электрацягнікі ходзяць па маршрутах Санкт-Пецярбург — Мга — Волхаўстрой — Ціхвін і Санкт-Пецярбург — Мга — Кірышы — Будагашч. Праз пасёлак праходзяць трасы аўтобусных маршрутаў.

## Літаратура 
* Санкт-Петербург. Петроград. Ленинград: Энциклопедический справочник / Ред. коллегия: Белова Л. Н., Булдаков Г. Н., Дегтярев А. Я. и др. — М.: научное издательство «Большая Российская Энциклопедия». 1992. — 687 с.; ил. ISBN 5-85270-037-1

Катэгорыя:Населеныя пункты Санкт-Пецярбурга
Пётр Сяргеевіч Папкоў

**Пётр Сяргеевіч Папкоў** (23 студзеня (10 студзеня) 1903, сяло Каліцеева, Уладзімірскі павет, Уладзімірская губерня, Расійская імперыя — , , РСФСР) — савецкі партыйны дзеяч. Першы сакратар Ленінградскага абкама і гаркама ВКП (б) (1946—1949).
У 1946—1949 гадах — першы сакратар Ленінградскага абкама і гаркама ВКП (б).

Кандыдат у члены ЦК ВКП (б) (1939—1946). З 1946 года — дэпутат Вярхоўнага Савета СССР 2-га склікання, член Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР (1946—1949). Абіраўся дэпутатам Вярхоўны Савет РСФСР 1-га і 2-га скліканняў.

15 лютага 1949 года зняты з пасады з аб’явай яму строгай вымовы. У сакавіку 1949 года камандзіраваны ў аспірантуру Акадэміі грамадскіх навук пры ЦК ВКП (б).

13 жніўня 1949 года быў арыштаваны ў кабінеце Г. М. Малянкова; з’яўляўся адным з галоўных фігурантаў «Ленінградскай справы» — пасляваенных чыстак у партаппараце.

1 кастрычніка 1950 года быў расстраляны.
## Літаратура 
* Санкт-Петербург. Петроград. Ленинград: Энциклопедический справочник / Ред. коллегия: Белова Л. Н., Булдаков Г. Н., Дегтярев А. Я. и др. — М.: научное издательство «Большая Российская Энциклопедия». 1992. — 687 с.; ил. ISBN 5-85270-037-1

Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета СССР 2-га склікання
Катэгорыя:Члены Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета РСФСР 1-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета РСФСР 2-га склікання
Катэгорыя:Расстраляныя ў РСФСР
Катэгорыя:Першыя сакратары Ленінградскага абкама КПСС
Пакроўскі востраў

**Пакроўскі востраў** — востраў у дэльце Нявы на тэрыторыі Санкт-Пецярбурга, абмежаваны ракой Фантанкай, каналам Грыбаедава і Крукавым каналам. Разам з Казанскім, Каломенскім і Спаскім астравамі складаў Пярвушын востраў. Назва з’явілася ў XIX стагоддзі і паходзіць ад царквы Пакрова Прасвятой Багародзіцы (разбурана), якая знаходзілася на востраве.
## Літаратура 
* Санкт-Петербург. Петроград. Ленинград: Энциклопедический справочник / Ред. коллегия: Белова Л. Н., Булдаков Г. Н., Дегтярев А. Я. и др. — М.: научное издательство «Большая Российская Энциклопедия». 1992. — 687 с.; ил. ISBN 5-85270-037-1

Катэгорыя:Астравы дэльты Нявы
Колпінскі раён

**Колпінскі раён** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка на паўднёвым усходзе Санкт-Пецярбурга. Мяжуе з раёнамі: Неўскім, Фрунзенскім, Пушкінскім раёнамі Санкт-Пецярбурга, Усевалажскім раёнам Ленінградскай вобласці, Кіраўскім раёнам Ленінградскай вобласці, Тосненскім раёнам Ленінградскай вобласці

Назва раёна звязана з тым, што яго адміністрацыя размяшчаецца ў горадзе Колпіна. Раён першапачаткова ствараўся як індустрыяльна-прамысловы цэнтр і афіцыйна стаў часткай Ленінграда ў 1936 годзе пасля ліквідацыі Прыгараднага раёна Ленінградскай вобласці. У 1952 годзе адбылося пашырэнне Колпінскага раёна. Раён канчаткова сфармаваўся як адміністрацыйная адзінка ў 1954 годзе пасля ўваходжання ў раён некалькіх пасялковых саветаў.
Пушкінскі раён (Санкт-Пецярбург)

**Пушкінскі раён** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка на паўднёвым усходзе Санкт-Пецярбурга, размешчаная ў паўднёвай частцы горада.
Сваю назву раён атрымаў па месцазнаходжанні адміністрацыйнага цэнтра, горада Пушкіна, які таксама з’яўляецца і найбуйнейшым яго населеным пунктам. Сам раён займае тэрыторыю ў 239,95 км², саступаючы па плошчы толькі Курортнаму раёну.

Пушкінскі раён утвораны 5 чэрвеня 1938 года ў выніку рэарганізацыі гарадскога савета ў горадзе Пушкіне ў раённы савет з непасрэдным падпарадкаваннем Ленгарсавету. 25 ліпеня 1953 года пасля скасавання Паўлаўскага раёна Ленінградскай вобласці Кузьмінскі, Маскоўска-Славянскі, Цярлеўскі сельсаветы былі перададзеныя ў падпарадкаванне Пушкінскаму райсавету. 21 чэрвеня 1958 года быў утвораны рабочы пасёлак Шушары з падначаленнем Пушкінскаму райсавету, Маскоўска-Славянскі сельсавет ліквідаваны. 26 сакавіка 1959 года горад Паўлаўск перададзены ў падпарадкаванне Пушкінскаму райсавету. 2 красавіка 1959 года былі ўтвораны рабочыя пасёлкі Аляксандраўская і Цярлева з падначаленнем Пушкінскаму райсавету.

У 1995 годзе на тэрыторыі горада Паўлаўск утвораны самастойны Паўлаўскі раён Санкт-Пецярбурга. У 2005 годзе тэрыторыя Паўлаўскага раёна была зноў уключана ў склад Пушкінскага раёна.
Паўночна-Дзвінскі канал

**Паўночна-Дзвінскі канал** — канал у Валагодскай вобласці Расіі, з’яўляецца часткай Паўночна-Дзвінскай воднай сістэмы. Большая частка праходзіць па тэрыторыі нацыянальнага парку «Руская Поўнач».

Злучае раку Шэксна, як частка Волга-Балтыйскага воднага шляху і раку Сухана, прыток Паўночнай Дзвіны. Пачынаецца ад населенага пункта Тапорня на Шэксне (664—665 км Волга-Балтыйскага воднага шляху), праходзіць праз раку Паразовіца, Кубенскае возера і раку Сухана да шлюза № 7 «Знакаміты» (вёска Шэра) у яе вытоку.

Да 30-х гадоў XX стагоддзя быў адзіным водным шляхам, які злучаў Волгу і Белае мора.

Агульная працягласць канала складае 127 кіламетраў. Шырыня канала — ад 26 да 30 метраў, глыбіня — 1,8 метраў (у цяперашні час, далей Сіверскага возера — 1,4-1,5 метраў).

Катэгорыя:Каналы Расіі
Катэгорыя:Геаграфія Валагодскай вобласці
Рускі мост

**Рускі мост** () — вантавы мост з самым доўгім у свеце пралётам, пабудаваны ва Уладзівастоку праз праліў Басфор Усходні, злучае паўвостраў Назімава з мысам Навасільскага на востраве Рускім.

Будаўніцтва моста пачалося 3 верасня 2008 года ў рамках праграмы падрыхтоўкі горада да правядзення саміту АТЭС у 2012 годзе. Другі па вышыні мост у свеце, вышыня складае 324 метра. Мае самы вялікі ў свеце пралёт сярод вантавых мастоў, даўжынёй 1104 метра.

Міністр транспарту Расіі Ігар Лявіцін ахарактарызаваў мост на востраў Рускі як самы ўнікальны і складаны аб’ект не толькі ў рамках падрыхтоўкі да саміту АТЭС, але і ва ўсёй практыцы мостабудавання ў Расіі і ў свеце.

Генеральны праекціроўшчык — «НВА Маставік». Генеральны падрадчык будаўніцтва — «УСК МОСТ», субпадрадчыкі будаўніцтва — «СК Мост», «НВА Маставік». Ванты для моста выраблены французскай кампаніяй Freyssinet. Праект архітэктурнай падсветкі, функцыянальнае асвятленне і электразабеспячэнне маставога пераходу рэалізаваны святлотэхнічнай кампаніяй «МТ Электра». Будаўнічы кантроль ажыццяўляў Інстытут «Стройпроект».

Мост намаляваны на новай расійскай купюры наміналам 2000 расійскіх рублёў, выпушчанай Банкам Расіі 12 кастрычніка 2017 года.

Катэгорыя:Уладзівасток
Катэгорыя:Масты Расіі
Катэгорыя:Вантавыя масты
Катэгорыя:2012 год у Расіі
Фрол Раманавіч Казлоў

**Фрол Раманавіч Казлоў** (; 5 (18) жніўня 1908, вёска Лашчыніна, Касімаўскі павет, Разанская губерня — , ) — савецкі партыйны і дзяржаўны дзеяч. Член Прэзідыума ЦК КПСС (1957—1964) (кандыдат у члены Прэзідыума ЦК КПСС (1957), першы намеснік старшыні Савета Міністраў СССР (1958—1960), сакратар ЦК КПСС (1960—1964).

Член ЦК КПСС (1952—1965). Дэпутат Вярхоўнага Савета СССР 3—6-га скліканняў. Член Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР (1954—1958, 1962—1965).

Катэгорыя:Першыя сакратары Ленінградскага абкама КПСС
Катэгорыя:Члены ЦК КПСС
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета СССР 3-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета СССР 4-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета СССР 5-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета СССР 6-га склікання
Катэгорыя:Члены Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР
Робсан

**Робсан** — прозвішча, тапонім.

## Прозвішча 
* Бобі Робсан — шатландскі футбаліст, трэнер
* Лора Робсан — брытанская тэнісістка
* Марк Робсан — канадскі рэжысёр, прадзюсар
* Рычард Робсан — брытанскі і аўстралійскі хімік лаўрэат Нобелеўскай прэміі па хіміі
* Флора Робсан — брытанская актрыса,

## Тапонім 
* Робсан (гара)
Ян Эрнеставіч Рудзутак

**Ян Эрнеставіч Рудзутак** (; ) — рэвалюцыянер, савецкі дзяржаўны, партыйны і прафсаюзны дзеяч.

Член Цэнтральнага выканаўчага камітэта СССР 1-7 скліканняў, член ЦК УКП(б) (1920—1937), член Палітбюро ЦК УКП(б) (23.07.1926-04.02.1932), кандыдат у члены Палітбюро ЦК УКП(б) (26.04.1923−23.07.1926 і 10.02.1934-26.05.1937), член Аргбюро ЦК УКП(б) (08.08.1921-03.04.1922 і 26.04.1923-02.06.1924), кандыдат у члены Аргбюро (06.03-08.08.1921 і 03.04.1922-26.04.1923), сакратар ЦК УКП(б) (26.04.1923-02.02.1924).

## Спасылкі 
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Курляндскай губерні
Мікалай Іванавіч Багалюбаў

**Мікалай Іванавіч Багалюбаў** (;  — ) — савецкі акцёр тэатра, кіно і дубляжу, народны артыст РСФСР (1945). Лаўрэат шасці Сталінскіх прэмій (1941, 1942, 1946, 1947, 1949, 1950). Член ВКП (б) з 1950 года.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 10 (22) кастрычніка 1899 года ў вёсцы Іванаўскае (цяпер Ліпецкая вобласць). Вучыўся ў студыі пры Разанскім драматычным тэатры. У 1920 годзе быў прызваны ў армію; выступаў у самадзейным Чырвонаармейскім калектыве. Пасля дэмабілізацыі зноў працаваў у Разані. На тэатральнай сцэне выканаў ролі: *Бессяменаў* (Мяшчане), *Клешч і Сацін* (На дне), *Дорн* (Чайка).

У 1922 годзе пераехаў у Маскву. У 1926 годзе скончыў студыю ГЭКТЕМАС — студыю пры Тэатры РСФСР (пасля Тэатр імя Ус. Меерхольда). Быў акцёрам гэтага тэатра з 1923 года. У 1929 годзе выканаў ролю гераічнага важака партызанскіх атрадаў Чуба (п’еса Камандарм-2). У 1938—1958 гадах — акцёр МХАТ імя М. Горкага. Аўтар п’есы «Нябачны фронт» («Будзьце пільныя»).

У 1931 года здымаўся ў кіно. На працягу больш чым 30 гадоў неаднаразова гуляў у кіно К. Я. Варашылава. Сын — артыст Ю. М. Багалюбаў.

Пахаваны ў Маскве на Кунцаўскіх могілках.

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Ліпецкай вобласці
Мягкоў

**Мягкоў** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Андрэй Васілевіч Мягкоў — расійскі акцёр
* Павел Сяргеевіч Мягкоў — украінскі футбаліст
Каробка

**Каробка** — прозвішча, тапонім.

## Прозвішча 
* Уладзімір Генадзевіч Каробка — украінскі футбаліст

## Тапонім 
* Каробка (Чачэрскі раён)
Гелавані

**Гелавані** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Мірза Гелавані — грузінскі паэт, Герой Савецкага Саюза
* Міхаіл Георгіевіч Гелавані — грузінскі акцёр
Альфа Кандэ

**Альфа Кандэ** (; нар. , Баке, Французская Заходняя Афрыка) — гвінейскі палітык. Прэзідэнт Гвінеі (21 снежня 2010 года — 5 верасня 2021). Адхілены ад улады ў выніку ўзброенага дзяржаўнага перавароту. Старшыня Афрыканскага Саюза (30 студзеня 2017 — 28 января 2018). Заснавальнік і лідар партыі «Аб’яднанне гвінейскага народа».

Катэгорыя:Прэзідэнты Гвінеі
Катэгорыя:Зрынутыя прэзідэнты
Павел Іванавіч Каршуновіч

**Павел Іванавіч Каршуновіч** (, Мінск) — беларускі юрыст і дзяржаўны дзеяч. Суддзя Вярхоўнага Суда Рэспублікі Беларусь (з 2021). Прысвоены першы кваліфікацыйны клас суддзі.

## Біяграфія 
Нарадзіўся у 1967 годзе ў Мінску.

У 1994 годзе скончыў Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт. З 1994 года працаваў стажорам, выконваў абавязкі суддзі суда суда Цэнтральнага раёна Мінска.

З 1995 года — суддзя суда Цэнтральнага раёна Мінска. З 1998 года — намеснік старшыні суда Цэнтральнага раёна Мінска працаваў суддзёй і старшынёй суда Партызанскага раёна Мінска.

З 10 чэрвеня 2013 года працаваў суддзёй і старшынёй Мінскага гарадскога суда.

7 верасня 2021 года прызначаны суддзёй Вярхоўнага Суда Рэспублікі Беларусь.

Катэгорыя:Суддзі Вярхоўнага Суда Рэспублікі Беларусь
Міхаіл Георгіевіч Гелавані

**Міхаіл Георгіевіч Гелавані** (1892/1893 — ) — савецкі акцёр тэатра і кіно, рэжысёр тэатра, кінарэжысёр. Народны артыст СССР (1950). Лаўрэат чатырох Сталінскіх прэмій (1941, 1942, 1947, 1950).

## Біяграфія 
Нарадзіўся 6 студзеня 1893 (25 снежня 1892) у вёсцы Ласурыя (па іншых крыніцах — у паселішчы Спатагоры) Кутаіскай губерні (цяпер — Цагерскі муніцыпалітэт, Грузія). Бацькі яго, якія паходзілі з лечхумскіх князёў Гелавані, займаліся сельскай гаспадаркай.

У юнацкім узросце валодаў выдатным барытонам і спяваў у царкоўным хоры. Сцэнічную дзейнасць пачаў у грузінскім тэатры Баку ў 1912 годзе. Затым граў у тэатрах Батумі (1913—1914 і з 1916), Кутаісі (1914—1915). У 1919—1920 гадах вучыўся ў драматычнай студыі пад кіраўніцтвам Г. Джабадары ў Тыфлісе (цяпер Тбілісі). У 1921—1922 і ў 1936—1939 гадах — акцёр Тбіліскага тэатра імя Шата Руставелі. У тэатры займаўся рэжысурай, ставіў спектаклі. Упершыню сыграў ролю І. В. Сталіна ў тэатры ў 1937 г. («З іскры …» Ш. Дадыяні).

З 1924 года — акцёр, з другой палове 1920-х гадоў — таксама і рэжысёр трэста АТ «Дзяржкінпрам Грузіі» (цяпер «Грузія-фільм»), у 1927 годзе — рэжысёр-пастаноўшчык кінастудыі «Арменкино» (цяпер «Арменфільм»).

У 1942—1948 гадах — акцёр МХАТа, у 1954—1956 — Тэатра-студыі кінаакцёра (абодва ў Маскве).

Рэжысёр Георгій Данелія сцвярджаў, што Міхаіл Георгіевіч граў Сталіна шмат разоў, але ні разу асабіста яго не бачыў. Ведаючы, што Міхаіл Чыяўрэлі часта сустракаецца са Сталіным, ён прасіў яго аб сустрэчы з генералісімусам. Але, у выніку розыгрышу Чыяўрэлі, Гелавані трапіў у далікатную сітуацыю і пасля гэтага яму не давяралі ролі Сталіна.

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Рача-Лечхумі і Квема Сванеці
Наследники

**«Наследники»** () ― беларускі музычны ансамбль з Вольгай Аліпавай у якасці вакалісткі.

## Гісторыя 
Вольга Аліпава вучылася разам з будучымі удзельнікамі гурта ў 82 школе Мінска. Яе сусед па парце заснаваў школьны ансамбль і паклікаў Вольгу туды спяваць. Пасля першага курса навучання Вольга Аліпава даведалася пра знакаміты гурт братоў Казлоўскіх. Яна прыйшла да іх і заявіла, што будзе працаваць з імі, скарыўшы хлопцаў сваім голасам. Вольга Аліпава — адна з першых у Беларусі «*рок-вумэн*». У школе Вольга слухала «The Beatles» і «The Rolling Stones», а потым спявала іх песні ў створаным у 1968 годзе гурце «Наследники».

Ансамбль выступаў на вечарах ў радыётэхнічным інстытуце. Гурт «Наследники» трапіў у гісторыю, як першая забароненая ў Беларусі каманда. Паводле слоў Аліпавай абкам камсамола бачыў яе выключна як «*алкагалічку*» і «*наркаманку*».

Гурт супрацоўнічаў з ансамблем «Сузор’е» і выступаў у аднаіменнай кавярні. Нядоўга працаваў па запрашэнню ў філармоніі, але потым вярнуўся да рэстаранных выступленняў. Пасля распада гурта Аліпава паехала ў Маскву і некаторы час выступала па гастролях з «».

Гурт прымаў удзел у канцэрце ў гонар 42-й гадавіны I-га мінскага біт-фестывалю.

## Крытыка
Сучаснікі адзначалі, што Вольга Аліпава «*спявае, як Плант*».

## Спасылкі 
*«Даўным-даўно тое было» (музыка і словы – народныя, апрацоўка і выкананне – В.Аліпава)

Катэгорыя:Музычныя калектывы, якія з’явіліся ў 1968 годзе
Катэгорыя:Рок-гурты Беларусі
Мінск (гурт)

**«Мінск»** ― беларускі музычны ансамбль, у якасці бас-гітарыста сваю музычную кар’еру ў якім пачынаў Аляксандр Ціхановіч.

## Гісторыя 
Гурт з зорным складам, магутнай духавой секцыяй, але кароткай гісторыяй. Яго стварыў Валянцін Бадзьяраў пасля свайго сыходу з «Песняроў» у 1972 годзе. Спяваў у гурце Валерый Дайнэка, а на бас-гітары граў Аляксандр Ціхановіч, ужо вядомы па ўдзеле ў гурце «Факіры». Назваліся яны па аналогіі з гуртом «» і гралі падобную музыку — , свае інтэрпрэтацыі «» і нават Хендрыкса. Рок-гурт «Мінск» дзейнічаў пры філармоніі, але затым гэтую групу прыкрылі, як неадпаведную савецкай ідэалогіі.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Музычныя калектывы Беларусі
Катэгорыя:З’явіліся ў 1972 годзе
Мадорскі сельсавет

**Мадо́рскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Рагачоўскага раёна Гомельскай вобласці. Цэнтр — вёска Мадора.

Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Рагачоўскага раёна Бабруйскай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Рагачоўскім раёне БССР. З 20 лютага 1938 года ў складзе Гомельскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Кісцянёўскага сельсавета.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Рагачоўскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1954 годзе
Васіль Уласаў

**Васіль Уласаў**:
* Васіль Рыгоравіч Уласаў (1896—1959) — вучоны ў галіне суднабудаўніцтва, інжынер-контр-адмірал, доктар тэхнічных навук.
* Васіль Якаўлевіч Уласаў (1896—1957) — беларускі савецкі партыйны дзеяч.
Міхаіл Міхайлавіч Паморцаў

**Міхаіл Міхайлавіч Паморцаў** (; 12 [24] ліпеня 1851, маёнтак Васільеўшчына, Наўгародская губерня — 19 чэрвеня [2 ліпеня] 1916, ) — рускі вынаходнік у галіне ракетнай тэхнікі, аэралогіі, Інжынер-генерал-маёр. Член Рускага фізіка-хімічнага грамадства (з 1884), Рускага геаграфічнага таварыства (з 1888), Рускага тэхнічнага таварыства (з 1892; у 1894—1897 член Савета таварыства; з 1895 — старшыня паветраплавальнага аддзела); член-заснавальнік Рускага астранамічнага таварыства (з 1891).

## Літаратура 
* Санкт-Петербург. Петроград. Ленинград: Энциклопедический справочник / Ред. коллегия: Белова Л. Н., Булдаков Г. Н., Дегтярев А. Я. и др. — М.: Научное издательство «Большая Российская Энциклопедия». 1992. — 687 с.; ил. — ISBN 5-85270-037-1 

Катэгорыя:Выпускнікі Мікалаеўскай ваеннай акадэміі
Катэгорыя:Генерал-маёры (Расійская імперыя)
Катэгорыя:Вынаходнікі Расійскай імперыі
Катэгорыя:Члены Рускага геаграфічнага таварыства да 1917 года
Дзядок (значэнні)

* Дзядкі аптэчныя – від раслін
* Мікалай Аляксандравіч Дзядок (нар. 1988) – беларускі актывіст, журналіст і палітвязень
Анатоль Іванавіч Спрынчак

**Анатоль Іванавіч Спрынчак** (нар.  года, в. Міхайлаўшчына Талачынскага раёна Віцебскай вобласці) — беларускі навуковец, педагог, кандыдат сельскагаспадарчых навук (1992), дацэнт (2004).

## Біяграфічныя звесткі 
Скончыў Беларускую дзяржаўную сельскагаспадарчую акадэмію ў 1979 годзе па спецыяльнасці «Аграхімія». У 1989 годзе скончыў аспірантуру Навукова-даследчага інстытуту механізацыі і электрыфікацыі сельскай гаспадаркі ў Мінску. Таксама прайшоў перападрыхтоўку па спецыяльнасці «Педагогіка» ў Беларускім дзяржаўным эканамічным універсітэце ў 2001 годзе і перападрыхтоўку па спецыяльнасці «Інавацыйны менеджмент» у Акадэміі кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь ў 2006 годзе.

З 1979 па 1986 гады працаваў аграномам-насенневодам, галоўным аграномам сельскагаспадарчых прадпрыемстваў. З 1986 па 1990 гады з’яўляўся інструктарам Любанскага райкама КПБ у Мінскай вобласці. У 1990—1999 гадах займаў пасаду намесніка старшыні сельскагаспадарчага кааператыва ў Круглянскім раёне Магілёўскай вобласці, з’яўляўся кіраўніком сельскагаспадарчага кааператыва. З’яўляўся фермерам, прадпрымальнікам у сферы аграбізнеса.

З 1999 года выкладае ў вышэйшых навучальных установах Мінска: у Беларускім дзяржаўным аграрным тэхнічным універсітэце, Акадэміі кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь. З 2012 па 2024 год працаваў ў Інстытуце прадпрымальніцкай дзейнасці: займаў пасады загадчыка кафедры эканомікі і турызму, дацэнта кафедры эканомікі і кіравання і інш.

Дысертацыю на саісканне навуковай ступені кандыдата сельскагаспадарчых навук па спецыяльнасці «Аграхімія» абараніў у 1992 годзе ў Інстытуце глебазнаўства і аграхіміі Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі. Тэма дысертацыі: «Уплыў угнаенняў і арашэння на прадуктыўнасць аднагадовых бабовых культур на дзярнова-падзолістых супяшчаных глебах».

У 2004 годзе Прэзідыум Вышэйшай атэстацыйнай камісіі Рэспублікі Беларусь прысвоіў яму навуковае званне дацэнта.

## Навуковая дзейнасць 
Займаецца даследаваннем пытанняў аптымізацыі аграэкалагічных рызыкаў у прамысловай эксплуатацыі зямель сельскагаспадарчага прызначэння, зніжэння аграэкалагічных рызыкаў у сістэме харчовай бяспекі, пытанняў сацыяльнага капіталу і ягонага месца ў развіцці аграрнай галіны, кіравання рызыкамі ў аграбізнесе, развіцця інавацыйных навыкаў кіраўнікоў у стратэгічным кіраванні аграпрамысловым комплексам, холдынгаў у сістэме аграпрамысловага комплексу, умоў і фактараў развіцця прадпрымальніцкай ініцыятывы ў аграбізнесе і інш.

## Узнагароды 
* Ганаровая грамата Акадэміі кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь
* Ганаровая грамата Інстытута прадпрымальніцкай дзейнасці

## Спасылкі 
* База дадзеных «Навукоўцы Беларусі»
* Біяграфія на сайце ІПД
* Google Scholar
* 

Катэгорыя:Выпускнікі Беларускай дзяржаўнай сельскагаспадарчай акадэміі
Катэгорыя:Выкладчыкі Інстытута прадпрымальніцкай дзейнасці
Катэгорыя:Аграномы Беларусі
Катэгорыя:Эканамісты Беларусі
1839 год у гісторыі астраноміі

**1839** год быў адзначаны шэрагам падзей у астраноміі.

## Падзеі 
* 2 студзеня — Луі Дагер зрабіў першы фотаздымак Месяца.
* Студзень —  апублікаваў першае паралаксавае вымярэнне адлегласці да Альфы Цэнтаўра.
* 7 жніўня (с.с.) — Адкрыта Пулкаўская абсерваторыя.

## Астранамічныя з’явы 
## Адкрытыя астранамічныя аб’екты 
## Нарадзіліся 
## Памерлі 
## Зноскі 

Катэгорыя:Гады ў астраноміі
Аэралогія

**Аэралогія** — раздзел метэаралогіі, які вывучае фізічныя працэсы і з’явы ў свабоднай атмасферы (вышэй за прыземны слой) і распрацоўвае метады іх даследавання. Даследуе склад і будову атмасферы Зямлі, утварэнне воблакаў і ападкаў, паветранныя плыні, узаемадзеянне паветраных мас і інш. Выкарыстоўвае метады зандзіравання атмасферы, электронную апаратуру, радыёлакацыю, спадарожнікавую тэхніку. Назіранні праводзяцца на аэралагічных станцыях і ў абсерваторыях.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Метэаралогія
Катэгорыя:Атмасфера Зямлі
Сілін мост

**Сілін мост** — аўтадарожны арачны мост цераз Карпаўку ў Петраградскім раёне Санкт-Пецярбурга, злучае Петраградскі і Аптэкарскі востраў. Размешчаны па восі Каменнаастроўскага праспекта. Вышэй па цячэнні знаходзіцца Петрапаўлаўскі мост, ніжэй — Геслероўскі мост. Бліжэйшая станцыя метрапалітэна — «Петраградская».

У «Санкт-Пецярбургскіх ведамасцях» за 1795 год мост названы Каменнаастроўскім. Існая назвв вядомая з 1798 года і дадзена па прозвішчы ўладальніка зямельнага ўчастка, купца Фёдара Сілыча Сіліна. У XIX стагоддзі існавалі яшчэ два найменні — Карпаўскі і Гарбаты. 9 ліпеня 1934 года мост быў перайменаваны ў Піянерскі. Назва праіснавала да 4 кастрычніка 1991 года, пасля чаго мост зноў пачаў называцца Сілін.

## Літаратура 
* Санкт-Петербург. Петроград. Ленинград: Энциклопедический справочник / Ред. коллегия: Белова Л. Н., Булдаков Г. Н., Дегтярев А. Я. и др. — М.: научное издательство «Большая Российская Энциклопедия». 1992. — 687 с.; ил. ISBN 5-85270-037-1 

Катэгорыя:Масты цераз Карпаўку
Петра-Славянка

**Петра-Славянка** () — пасёлак у Расіі, унутрыгарадское муніцыпальнае ўтварэнне ў складзе Колпінскага раёна горада федэральнага значэння Санкт-Пецярбурга. Насельніцтва — 1390 чал. (2021). Пасёлак названы ў гонар ракі Славянка, прытока Нявы. У пасёлку размешчана станцыя Славянка маскоўскага кірунку Акцябрскай чыгункі.

## Літаратура 
* Санкт-Петербург. Петроград. Ленинград: Энциклопедический справочник / Ред. коллегия: Белова Л. Н., Булдаков Г. Н., Дегтярев А. Я. и др. — М.: научное издательство «Большая Российская Энциклопедия». 1992. — 687 с.; ил. ISBN 5-85270-037-1 

Катэгорыя:Населеныя пункты Санкт-Пецярбурга
Піянерскі парк (Санкт-Пецярбург)

**Піянерскі парк** — парк у Калінінскім раёне Санкт-Пецярбурга (муніцыпальная акруга Піскароўка), абмежаваны Піскароўскім праспектам, Бястужаўскай вуліцай, забудовай Замшынай вуліцы, праспектам Мечнікава. Адкрыты ў 1968 годзе. Плошча 12 га. Назва атрымаў таму, што побач з ім (пр. Мечнікава, 2) з 1973 года размяшчаўся Дом піянераў (цяпер Дом дзіцячай творчасці Калінінскага раёна). У парку быў абсталяваны дзіцячы гульнявы гарадок і пляцоўка для піянерскіх лінеек.

## Літаратура 
* Санкт-Петербург. Петроград. Ленинград: Энциклопедический справочник / Ред. коллегия: Белова Л. Н., Булдаков Г. Н., Дегтярев А. Я. и др. — М.: научное издательство «Большая Российская Энциклопедия». 1992. — 687 с.; ил. ISBN 5-85270-037-1 

Катэгорыя:Сады і паркі Санкт-Пецярбурга
Піянерская плошча (Санкт-Пецярбург)

**Піянерская плошча** — плошча паміж Загарадным праспектам, вуліцамі Марата, Звенігародскай і Пад’язным завулкам у Санкт-Пецярбургу. Названая ў 1962 годзе ў гонар 40-годдзя Усесаюзнай піянерскай арганізацыі. Сфарміравалася ў 1950—1960-х гадах на месцы іпадрома на частцы былога Сямёнаўскага пляца. У 1957—1962 гадах пабудаваны тэатр юнага гледача.

## Літаратура 
* Санкт-Петербург. Петроград. Ленинград: Энциклопедический справочник / Ред. коллегия: Белова Л. Н., Булдаков Г. Н., Дегтярев А. Я. и др. — М.: научное издательство «Большая Российская Энциклопедия». 1992. — 687 с.; ил. ISBN 5-85270-037-1 

Катэгорыя:Плошчы Санкт-Пецярбурга паводле алфавіта
Катэгорыя:Плошчы Адміралцейскага раёна
Дзмітрый Іванавіч Пісараў

**Дзмітрый Іванавіч Пісараў** (; ) — рускі  і літаратурны , , рэвалюцыянер-дэмакрат. Лічыцца трэцім, пасля Чарнышэўскага і Дабралюбава, вялікім рускім крытыкам-шасцідзясятнікам.

Філосаф Г. В. Пляханаў называў яго «адным з самых выбітных прадстаўнікоў шасцідзесятых гадоў».

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Санкт-Петербург. Петроград. Ленинград: Энциклопедический справочник / Ред. коллегия: Белова Л. Н., Булдаков Г. Н., Дегтярев А. Я. и др. — М.: научное издательство «Большая Российская Энциклопедия». 1992. — 687 с.; ил. ISBN 5-85270-037-1
Вуліца Пісарава (Санкт-Пецярбург)

**Вуліца Пісарава** — вуліца ў Адміралцейскім раёне Санкт-Пецярбурга. Праходзіць ад набярэжнай ракі Мойкі да вуліцы Дзекабрыстаў.

16 красавіка 1887 года дадзена назва Шафіраўская вуліца, ад Шафірава двара (названы ад імя ўладальніка стацкага саветніка барона І. Шафірава). 8 лютага 1890 года прысвоена імя Аляксееўская вуліца, ад палаца вялікага князя Аляксея Аляксандравіча.

6 кастрычніка 1923 года перайменавана ў вуліцу Пісьменніка Пісарава, у гонар рускага крытыка і публіцыста Дз. І. Пісарава. З 1925 года з’яўляецца сучасны варыянт напісання *вуліца Пісарава*.
## Літаратура 
* Санкт-Петербург. Петроград. Ленинград: Энциклопедический справочник / Ред. коллегия: Белова Л. Н., Булдаков Г. Н., Дегтярев А. Я. и др. — М.: научное издательство «Большая Российская Энциклопедия». 1992. — 687 с.; ил. ISBN 5-85270-037-1 

Катэгорыя:Вуліцы Санкт-Пецярбурга
Піскароўскі праспект

**Піскароўскі праспект** — адна з найбуйнейшых магістралей Санкт-Пецярбурга, працягласцю каля 8 км. Праходзіць ад Свярдлоўскай набярэжнай на поўнач амаль да мяжы горада (у раёне вёскі Новая), дзе знаходзіцца развязка з Кальцавой аўтадарогай і дзе ўпіраецца ў Мурынскую дарогу. На большай частцы з’яўляецца мяжой паміж Калінінскім (цотны бок) і Чырвонагвардзейскім (няцотны бок) раёнамі, а за Руч’ёўскім пуцеправодам усе нумары дамоў адносяцца да Чырвонагвардзейскага раёна. У прастамоўі часта называецца Піскароўкай, бо большая частка праспекта праходзіць праз аднайменны гістарычны раён.

## Літаратура 
* Санкт-Петербург. Петроград. Ленинград: Энциклопедический справочник / Ред. коллегия: Белова Л. Н., Булдаков Г. Н., Дегтярев А. Я. и др. — М.: научное издательство «Большая Российская Энциклопедия». 1992. — 687 с.; ил. ISBN 5-85270-037-1 

Катэгорыя:Праспекты Санкт-Пецярбурга
Вера Валер’еўна Лапко

**Ве́ра Вале́р’еўна Лапко́** (нар. 29 верасня 1998, Мінск, Беларусь) — беларуская тэнісістка. Пераможца юніёрскага адкрытага чэмпіянату Аўстраліі (2016).

## Кар’ера 
У 2014 годзе Лапко выйшла ў фінал Адкрытага чэмпіянату ЗША сярод дзяўчат, гуляючы ў пары са славачкай Тэрэзай Мігалікавай. 30 студзеня 2016 года ў фінале юніёрскага адкрытага чэмпіянату Аўстраліі перамагла Тэрэзу Мігалікаву.

У Кубку Федэрацыі Вера Лапко мае паказчык перамог/паражэнняў 3-0.

На Адкрытым чэмпіянаце Францыі 2018 года Лапко ўпершыню згуляла ў асноўнай сетцы Вялікага шлема ў парным разрадзе. Праз месяц на Уімблдане адбыўся яе дэбют у адзіночным разрадзе, дзе беларуска выйшла ў другі раўнд дзякуючы перамозе над амерыканкай Крысцінай Макхейл, але потым прайграла Юліі Гёргес з Германіі. На US Open-2018 яна таксама выйшла ў другі раўнд пасля перамогі над Кацярынай Бандарэнка, але не здолела перамагчы бельгійку Эліз Мертэнс у наступным раўндзе.

13 студзеня 2024 года Лапко аб'явіла пра завяршэнне кар'еры з прычыны праблем са здароўем.

## Выніковае месца ў рэйтынгу WTA паводле гадоў 
## Выступленні на турнірах 
### Фіналы турніраў ITF у адзіночным разрадзе (12) 
#### Перамогі (7) 
** прызавы фонд да 2017 года

* колькасць перамог у адзіночным разрадзе + колькасць перамог у парным разрадзе.

#### Паражэнні (5) 
### Фіналы турніраў WTA ў парным разрадзе (4) 
#### Паражэнні (4) 
### Фіналы турніраў ITF у парным разрадзе (14) 
#### Перамогі (7) 
#### Паражэнні (7) 
## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Тэнісісткі Беларусі
Піскароўскі парк

**Піскароўскі парк** — лесапаркавая зона ў Калінінскім раёне Санкт-Пецярбурга, абмежаваная праспектам Непакораных, вуліцай Бутлерава, вуліцай Вернасці і Амурскай вуліцай. На ўсходзе да парку непасрэдна прымыкаюць Піскароўскія мемарыяльныя могілкі.

У гады Вялікай Айчыннай вайны на месцы цяперашняга парку знаходзіўся лес. З поўначы па ўзлеску праходзіў супрацьтанкавы роў і знаходзілася ўзлётна-пасадачная паласа аэрадрома Гражданка. У лесе праводзілася рыццё акопаў і будаўніцтва бліндажоў. З усходу да лесу прымыкаць Піскароўскія могілкі, у гады блакады — месца масавых пахаванняў ленінградцаў і абаронцаў горада. З поўдня ў 1914 годзе была пракладзеная чыгуначная Злучальная лінія (станцыі Кушалеўка і Піскароўка).

На аснове натуральнага лесу ў 1962 годзе быў створаны парк. Лясная расліннасць спрыяе рассяленню птушак.

## Літаратура 
* Санкт-Петербург. Петроград. Ленинград: Энциклопедический справочник / Ред. коллегия: Белова Л. Н., Булдаков Г. Н., Дегтярев А. Я. и др. — М.: научное издательство «Большая Российская Энциклопедия». 1992. — 687 с.; ил. ISBN 5-85270-037-1 

Катэгорыя:Лесапаркі Санкт-Пецярбурга
Аляксей Феафілактавіч Пісемскі

**Аляксей Феафілактавіч Пісемскі** (11 (23) сакавіка 1821, Кастрамская губерня — 21 студзеня (2 лютага) 1881, ) — рускі пісьменнік і драматург. Вяршыні творчасці — раман «Тысяча душ» (1858) і п’еса з народнага жыцця «Горкі лёс» (1859).

## Літаратура 
* Санкт-Петербург. Петроград. Ленинград: Энциклопедический справочник / Ред. коллегия: Белова Л. Н., Булдаков Г. Н., Дегтярев А. Я. и др. — М.: научное издательство «Большая Российская Энциклопедия». 1992. — 687 с.; ил. — ISBN 5-85270-037-1 

Катэгорыя:Пісьменнікі Расійскай імперыі
Катэгорыя:Пісьменнікі Расіі XIX стагоддзя
Катэгорыя:Драматургі Расійскай імперыі
Катэгорыя:Драматургі XIX стагоддзя
Катэгорыя:Члены Маскоўскага Англійскага клуба да 1917 года
Васіль Аляксеевіч Плавільшчыкаў

**Васіль Аляксеевіч Плавільшчыкаў** (; ,  — 26 (14) жніўня 1823, ) — рускі выдавец, бібліятэкар і кнігагандляр.

## Біяграфія 
Паходзіў з маскоўскага купецкага роду. Брат акцёра і пісьменніка П. А. Плавільшчыкава, а таксама дзяржаўнага служачага і выдаўца А. А. Плавільшчыкава. У канцы 90-х гадоў XVIII стагоддзя ў Пецярбургу, арандаваўшы друкарню, арганізаваў буйное выдавецкае і кнігагандлёвае прадпрыемства. У 1815 годзе пры кнігарні Плавільшчыкава была створана першая ў Пецярбургу публічная «бібліятэка для чытання».

Бібліятэка і кнігарня Плавільшчыкава карысталіся ў першай чвэрці XIX стагоддзя вялікай папулярнасцю сярод навукоўцаў і літаратараў. У 1820 году бібліёграф В. Р. Анастасевіч зрабіў вопіс усіх кніг з бібліятэкі (у свой час адзінай у Санкт-Пецярбургу), склаўшы «Роспіс расійскім кнігам для чытання … з бібліятэкі В. А. Плавільшчыкава», якая налічвала каля 7 тысяч найменняў рускіх кніг . Да «Роспісу» штогод выдаваліся «Прыбыткі», так з 1820 па 1825 год выйшла 6 «Прыбыткаў», і яшчэ 3 пасля яго смерці.

Пахаваны на Літаратарскіх мастках. Кніжнае прадпрыемства (крама, бібліятэка і друкарня) Плавільшчыкава пасля яго смерці па завяшчанні перайшло да А. П. Смірдзіна, які служыў у яго прыказчыкам.

## Літаратура 
* Санкт-Петербург. Петроград. Ленинград: Энциклопедический справочник / Ред. коллегия: Белова Л. Н., Булдаков Г. Н., Дегтярев А. Я. и др. — М.: научное издательство «Большая Российская Энциклопедия». 1992. — 687 с.; ил. — ISBN 5-85270-037-1 

Катэгорыя:Выдаўцы Расійскай імперыі
Катэгорыя:Выдаўцы Расіі
Піскароўскія мемарыяльныя могілкі

**Піскароўскія мемарыяльныя могілкі** размешчаны на паўночным усходзе Санкт-Пецярбурга, адно з месцаў масавых пахаванняў ахвяр блакады Ленінграда і воінаў Ленінградскага фронту. На могілках узведзены мемарыял загінулым.

Піскароўскія могілкі заснаваны ў 1939 годзе на паўночнай украіне Ленінграда і былі названы па назве вёскі Піскароўка.

У 1941—1944 гады стала месцам масавых пахаванняў. У брацкіх магілах пахаваны ахвяры блакады Ленінграда і воіны Ленінградскага фронту (усяго каля 470 тысяч чалавек; па іншых дадзеных, 520 тысяч чалавек — 470 тысяч блакаднікаў і 50 тысяч вайскоўцаў). Найбольшая колькасць памерлых прыйшлося на зіму 1941—1942 гг. (15 лютага 1942 года дастаўлена для пахавання на могілках 8452 памерлых, 19 лютага — 5569, 20 лютага — 10043). На Піскароўскіх мемарыяльных могілках таксама пахавана больш за 10 вайскоўцаў, у тым ліку і былых, 28-й асобнай штрафной роты, 28-га асобнага штрафнога батальёна Ленінградскага фронту, 42 арміі і 14-га асобнага штрафнога батальёна, якія памерлі ад ран і хвароб у шпіталях у 1942—1945 гадах.

У лютым 1945 года быў праведзены конкурс на праект мемарыяла ленінградцаў, якія загінулі ў час блакады. У 1956 годзе на плошчы звыш 26 гектараў пачалося будаўніцтва мемарыяльнага комплексу па праекце архітэктараў А. В. Васільева і Я. А. Левінсона. Мемарыял быў адкрыты 9 мая 1960 года, у пятнаццатую гадавіну Перамогі савецкага народа ў Вялікай Айчыннай вайне. Вечны агонь быў запалены ад агню на Марсавым полі.

## Літаратура 
* Санкт-Петербург. Петроград. Ленинград: Энциклопедический справочник / Ред. коллегия: Белова Л. Н., Булдаков Г. Н., Дегтярев А. Я. и др. — М.: научное издательство «Большая Российская Энциклопедия». 1992. — 687 с.; ил. ISBN 5-85270-037-1 

Катэгорыя:Аб’екты культурнай спадчыны Расіі
Катэгорыя:Помнікі Вялікай Айчыннай вайны ў Расіі
Катэгорыя:Могілкі Санкт-Пецярбурга
Катэгорыя:Блакада Ленінграда
Санкт-Пецярбургскі планетарый

**Санкт-Пецярбургскі планетарый** — планетарый у Санкт-Пецярбургу. Знаходзіцца ў гістарычным цэнтры Санкт-Пецярбурга, у Петраградскім раёне, побач з Кронверкскім каналам у Аляксандраўскім парку.

Пецярбургскі планетарый займае частку будынка былога Народнага дома — той корпус, дзе да рэвалюцыі размяшчалася зала для забаваў і чытанняў (т.зв. «Жалезная зала»). Будынак быў пабудаваны ў 1898—1900 гадах па ініцыятыве прынца А. П. Ольдэнбургскага архітэктарам Рыгорам Іпалітавічам Люцэдарскім. У 1910—1912 гадах па праекце Люцэдарскага будынак быў пашыраны — пабудавалі Народную аўдыторыю з опернай залай. У цяперашні час гэты корпус займае Мюзік-Хол.

Планетарый быў адкрыты ў будынку 4 лістапада 1959 года і стаў трэцім планетарыем у СССР пасля Маскоўскага і Валгаградскага.

У планетарыі працуюць 6 стацыянарных залаў («Зорная» зала, невялікая астранамічная Абсерваторыя, зала «Касмічнае падарожжа», зала «Планета», Лабараторыя займальныя опыты (ЛЗО), галерэя «РацыёАрт») і 1 перасоўная зала (Мабільны Пецярбургскі Планетарый).

Купал дыяметрам 25 метраў і вышынёй 15 метраў, спраектаваны так, што яго не відаць з вонкавага боку будынка. Дыяметр залы: 23,5 метра, вышыня: 14,5 метра.

## Літаратура 
* Санкт-Петербург. Петроград. Ленинград: Энциклопедический справочник / Ред. коллегия: Белова Л. Н., Булдаков Г. Н., Дегтярев А. Я. и др. — М.: научное издательство «Большая Российская Энциклопедия». 1992. — 687 с.; ил. ISBN 5-85270-037-1 

Катэгорыя:Музеі Санкт-Пецярбурга
Катэгорыя:Планетарыі Расіі
Катэгорыя:Аб’екты культурнай спадчыны Расіі
Падзорны востраў

**Падзорны (Лоцманскі) востраў** — згублены востраў у вусці ракі Фантанкі на тэрыторыі Санкт-Пецярбурга. Адасабляўся ад мацерыка Падзорным каналам (засыпалі і забудавалі). Назву атрымаў ад Падзорнага палаца, адкуль на узмор’і праглядаўся Карабельны фарватар у Вялікую Няву.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Колішнія астравы
Катэгорыя:Астравы дэльты Нявы
Паварскі завулак (Санкт-Пецярбург)

**Паварскі завулак** — вуліца ў Цэнтральным раёне Санкт-Пецярбурга. Праходзіць ад Калакольнай да Страмянной вуліцы.

З 20 жніўня 1739 года да 1753 года вуліца насіла назву Басманнай. Між тым, у 1730-я гады землі ля Уладзімірскай плошчы былі вызначаны для служачых прыдворнага ведамства. Цяперашняя назва паходзіць ад слабады, у якой сяліліся кухары () палацавай кухні. З 1776 гэта была Паварская вуліца. З 1802 года — Паварскі завулак.

## Літаратура 
* Санкт-Петербург. Петроград. Ленинград: Энциклопедический справочник / Ред. коллегия: Белова Л. Н., Булдаков Г. Н., Дегтярев А. Я. и др. — М.: научное издательство «Большая Российская Энциклопедия». 1992. — 687 с.; ил. ISBN 5-85270-037-1 

Катэгорыя:Завулкі Санкт-Пецярбурга
Пажар Зімняга палаца

**Пажар Зімняга палаца 17 (29) снежня 1837 года** — адзін з самых грандыёзных пажараў у гісторыі Расійскай імперыі. У выніку пажару цалкам выгарэлі другі і трэці паверхі Зімняга палаца, у тым ліку інтэр’еры Б. Растрэлі, Кварэнгі, Манферана, Росі і іншых знакамітых мастакоў-афарміцеляў; загінулі многія рукапісы і хронікі падзей расійскай гісторыі (паўстанне дзекабрыстаў, руска-турэцкія вайны і г. д.), назаўжды страчаны шматлікія творы мастацтва і побыту. Пажар доўжыўся каля 30 гадзін, а сам будынак тлеў амаль тры дні. На рэстаўрацыю пашкоджанага палаца спатрэбілася больш за два гады.

Яшчэ за два дні да актыўнага ўзгарання, у фельдмаршальскай зале ля выхаду ў Міністэрскі калідор пачаў адчувацца «дымны пах». Асабліва выразным пах гару быў днём 17 (29) снежня, за некалькі гадзін да пажару. Знікнуўшы на некаторы час, ён прытупіў пільнасць насельнікаў, але зноў з’явіўся пасля 8 гадзін вечара. Па сведчанні качагараў і дровыносаў, узгаранне пачалося ў адной з дымавых труб, запоўненых сажай. У палац прыбылі пажарныя. Але спробы знайсці крыніцу ўзгарання доўгі час не прыводзілі да поспеху, нягледзячы на тое што вадой былі залітыя ўсе падазроныя шчыліны, адкуль да гэтага былі заўважаныя струменьчыкі дыму. Пачалася актыўная пошукавая дзейнасць па выяўленні ачага. Пасля першага ж удару ломам па сцяне, адна з фальшывых люстраных дзвярэй палаца павалілася, і з-за яе вырваліся языкі полымя ва ўвесь чалавечы рост, хутка перакінуўшыся ўверх па драўляных бэльках.

## Літаратура 
* Санкт-Петербург. Петроград. Ленинград: Энциклопедический справочник / Ред. коллегия: Белова Л. Н., Булдаков Г. Н., Дегтярев А. Я. и др. — М.: научное издательство «Большая Российская Энциклопедия». 1992. — 687 с.; ил. ISBN 5-85270-037-1 

Катэгорыя:Гарадскія пажары
Катэгорыя:Снежань 1837 года
Катэгорыя:Падзеі 17 снежня
Катэгорыя:Гісторыя Санкт-Пецярбурга
Смалячкова

**Смалячкова** ( — «Плытавы бераг») — пасёлак у Расіі, унутрыгарадское муніцыпальнае ўтварэнне ў складзе Курортнага раёна горада федэральнага значэння Санкт-Пецярбурга.

Названы ў 1948 годзе ў гонар Героя Савецкага Саюза снайпера Феадосія Смалячкова, які загінуў пад Пулкавым у 1942 годзе. Да гэтага — вёска Лаўтаранта (частка вёскі Іна), Інанкуля — назва перакладаецца як «Дошкавы бераг», магчыма тут, калісьці быў склад з дошкамі. Смалячкова з’яўляецца самай аддаленай ад цэнтра Санкт-Пецярбурга адміністрацыйна падпарадкаванай гораду тэрыторыяй, размяшчаючыся на 70-74 кіламетрах Прыморскай шашы.

У пасёлку знаходзіцца помнік культурна-гістарычнай спадчыны рэгіянальнага ўзроўню аховы Ціхі бераг.

Катэгорыя:Населеныя пункты Санкт-Пецярбурга
Городняне

**«Городняне»** () ― беларускі музычны ансамбль, які быў створаны ў Гродна ў 1964 годзе.

## Гісторыя 
Стваральнікам гітарнага ансамбля ў Гродна ў 1964 годзе быў Аляксандар Саўчыц. Першымі прыладамі музыкаў былі: акустычная гітара, акардэон, бас-балалайка і піянерскі барабан. Пазней яны сталі рабіць самаробныя элетрагітары, вывучаючы фотаздымкі, што былі ўпотай перавезеныя праз заходнюю мяжу. З складанасцямі быў здабыты трохватны узмацняльнік і вялізныя «*кінапаўскія*» дынамікі.

Створаны ансамбль лічыцца першым у горадзе -гуртом. Першапачаткова гурт выступаў пад назвай «Дзеці Элізы». Склад і назва гурта неаднаразова мяняліся, перш чым спыніўся на «Городняне». Месца для рэпетыцый знайсці было не магчыма, таму музыкі рэпетавалі на гарышчах, у падвалах і бомбасховішчы.

«Городняне» былі ўладальнікамі адзінай у Беларусі сапраўднай бас-гітары «», якую атрымалася перавезці праз мяжу з дапамогай знаёмага музыкаў з Акадэміі навук СССР. У адрозненне ад большасці гуртоў таго часу, акрамя кавераў на «The Beatles» стваралі і ўласныя кампазіцыі. Яўген Ваўчковіч і Ўладзімір Волкаў рабілі тэкставыя пераклады і рыфмоўку. Канцэрты гурта праходзілі ў школах і часта сканчаліся скандалам — музыкі паспявалі сыграць адну-дзве песні, пасля чаго адміністрацыя выганяла іх са сцэны. Тым не менш, у 1966 годзе гурт выйграў першы гарадскі конкурс моладзевых ансамбляў, пасля якога з гуртом пачаў супрацоўнічаць Уладзімір Кандрусевіч.

## Спасылкі 
*Sex, drugs & rock-n-roll. Юрий Григер о музыкальной жизни Гродно в СССР  

Катэгорыя:Рок-гурты Беларусі
Катэгорыя:Музычныя калектывы, якія з’явіліся ў 1964 годзе
Расмус Андрэсен

**Расмус Андрэсен** (, нар. , Эсэн, Паўночны Рэйн-Вестфалія, ФРГ) – нямецкі палітык партыі Саюз 90/Зялёныя, дэпутат Еўрапейскага парламента IX склікання.

## Біяграфія 
Андрэсен правёў дзяцінства з большага ў Фленсбургу і належыць да дацкай меншасці Паўднёвага Шлезвіга. Скончыў школу ў Фленсбургу, у 2009 годзе атрымаў ступень бакалаўра ў галіне адміністрацыі і камунікатыўных навук ва  ў Даніі. Падчас вучобы з 2008 года працаваў у Фолькетынгу. Вучыцца на магістра па спецыяльнасці «Кіраванне» ў Гагенскім завочным універсітэце.

## Палітычная кар’ера 
Пачаў займацца палітычнай дзейнасцю ў падлеткавым узросце, уступіўшы ў Саюз 90/Зялёныя (Германія) і  (Данія). Да 2014 года займаў розныя пасады ў моладзевых групах абедзвюх партый, быў, між іншым, старшынёю «» на зямельным узроўні. У 2012 годзе стаў членам зямельнай рады партыі Саюз 90/Зялёныя, у 2013 годзе ўпершыню ўвайшоў у гарадскую раду Фленсбурга.

Па выніках  стаў дэпутатам Еўрапейскага парламента. З таго часу працуе ў Камітэце па бюджэце. Таксама з’яўляецца каардынатарам парламенцкай групы партыі Саюз 90/Зялёныя ў камітэце.

У дадатак да даручэнняў камітэта Андрэсен уваходзіць у дэлегацыю парламента па сувязях з Канадай. Таксама з’яўляецца членам Еўрапейскага інтэрнэт-форуму,  і міжгрупы Еўрапейскага парламента па морах, рэках, астравах і прыбярэжных зонах.

## Іншыя віды дзейнасці 
* Чалец-заснавальнік  з 2010 года

## Палітычныя пазіцыі 
16 сакавіка 2021 года ўзяў шэфства над Ігарам Банцарам, франтменам гурта «» і беларускім палітычным зняволеным.

У маі 2021 года Андрэсен далучыўся да групы з 39 заканадаўцаў, пераважна з партыі Саюз 90/Зялёныя з Еўрапарламента, якая ў лісце заклікалі лідараў Германіі, Францыі і Італіі не падтрымліваць расійскі арктычны праект здабычы звадкаванага прыроднага газу «» коштам 21 мільярда даляраў ЗША ў сувязі з праблемамі для клімату.

## Зноскі 
## Спасылкі 
* Профіль еўрадэпутата

Катэгорыя:Вікіпедыя:Біяграфіі сучаснікаў
Катэгорыя:Дэпутаты Еўрапарламента ад Германіі
Катэгорыя:Палітыкі XXI стагоддзя
Станіслаў Мірскі

**Станіслаў Войцех Мірскі** (;  в. Завер’е, Браслаўскі павет — 1805 ці 1815) — дзяржаўны дзеяч Вялікага Княства Літоўскага.

## Біяграфія 
Паходзіў са шляхецкага роду Святаполк-Мірскіх герба «Бялыня». Нарадзіўся ў сям’і Цыпрыяна.

Пісар земскі браслаўскі ў 1788 годзе, вялікі пісар літоўскі з 10 студзеня 1791 года. Пасол на соймы 1784, 1788. Маёнтак Манковічы ў Дзісненскім павеце (92 душы) канфіскаваны.

Вярнуўся ў час амністыі паўстанцам Паўла I.

Член масонскай ложы «Шчаслівага Вызвалення» ў Нясвіжы, пасведчаны каля 1810, суддзя ў 1818, масон 3-й ст. у 1820.

Разам з жонкай Станіславай фундаваў касцёл у Слабодцы, пабудаваны ў 1806 г.

## Узнагароды 
У 1791 годзе адзначаны ордэнамі Белага Арла і Святога Станіслава.

## Сям’я 
, каля 1808. Нацыянальны музей у Варшаве]]
У шлюбе са Станіславай з Кошчыцаў (каля 1780—1835), дачкой Антонія Тадэвуша Кошчыца. Дзеці:
* Эвеліна, у шлюбе з Антоніем Храпавіцкім;
* Марыя (каля 1790—1821), у шлюбе са Станіславам Шумскім (1790—1871) мела толькі толькі адну дачку Марыю, якая ў 1846 годзе выйшла замуж за Ігната Лапацінскага;
* Напалеон Адам (каля 1801—1861), у шлюбе з Людвікай з Гадлеўскіх (каля 1830—1859);
* Анэля, у шлюбе з Генрыкам Саўндэрсам.
* Станіслава, у шлюбе з Аляксандрам Вольскім.

У Нацыянальным музеі у Варшаве захоўваецца твор Яна Рустэма «Партрэт Станіславы Мірскай» (каля 1815), які знаходзіўся спачатку ў валоданні сям’і Мірскіх, потым Шумскіх і Лапацінскіх у Сар’і. У віленскай сядзібе ўдавы і таксаму ў маёнтку ў Завер’і часта гасціў мастак.

У Каралеўскі замак у Вавелі захоўваецца групавы партрэт «Марыя Мірская, Адам Напалеон Мірскі і Барбара Шумская» (каля 1808) Яна Рустэма, які таксама знаходзіўся ў валоданні Мірскіх, Шумскіх і Лапацінскіх. Партрэтаваныя, у антычных строях, сімвалізуюць музы і Купідона.

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Масоны Беларусі
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Браслаўскім раёне
Катэгорыя:Памерлі ў Браслаўскім раёне
Катэгорыя:Удзельнікі паўстання 1794 года
Катэгорыя:Члены Найвышэйшай Літоўскай Рады
Педрыла

**Педрыла** () — блазан, неапалітанец, у пачатку праўлення Ганны Іванаўны прыехаў у Санкт-Пецярбург, каб спяваць ролі буфа і граць на скрыпцы ў італьянскай прыдворнай оперы. Музычная кар’ера не склалася. Трапіў у канцылярыю герцага Бірона. Педрыла стаў прыдворным блазнем і неўзабаве стаў улюбёнцам імператрыцы і яе нязменным партнёрам па картах. Нажыўшы багацце, пасля смерці імператрыцы ён вярнуўся на радзіму ў 1740 годзе.

Пры двары ён атрымаў мянушку «Адам», «Адамка», «Антоніа», «Антоній» і «Пятрушка». Ён стаў героем многіх гістарычных анекдотаў. Служыў прататыпам для папулярнага персанажа лялечных тэатраў. Гэтая мянушка адлюстравана ў фальклоры.

## Літаратура 
* Мира П. Письмо придворного шута Петра Мира к флорентийскому герцогу Иоанну Гастону от 13 января 1736 г. // Русский архив, 1864. — Изд. 3.-е. — М., 1865. — Стб. 262—265
* С. Шубинский «Исторические очерки и рассказы» (СПб, 1893, 3-е изд.: «Придворный и домашний быт императрицы Анны Ивановны»).

Катэгорыя:Скрыпачы XVIII стагоддзя
Ушкова (Санкт-Пецярбург)

**Ушкова** (да 1948 года **Цюрысевя**, фін. Tyrisevä) — пасёлак, унутрыгарадское муніцыпальнае ўтварэнне ў складзе Курортнага раёна горада федэральнага значэння Санкт-Пецярбурга. Размешчаны на паўночным беразе Фінскага заліва. У першыя выходныя жніўня пасёлак адзначае свой дзень нараджэння. Дзіцячы курорт. У пасёлку знаходзіцца аднайменны прыпыначны пункт (да 2008 года — станцыя) Акцябрскай чыгункі лініі Санкт-Пецярбург — Выбарг, тут жа ад яе адыходзіць чыгунка на Прыморск (пасля ліквідацыі станцыі лінія на Прыморск пачынаецца ад станцыі Зеленагорск і на ўчастку Зеленогорск — Ушково праходзіць паралельна асноўнай лініі).

Катэгорыя:Населеныя пункты Санкт-Пецярбурга
Шушары

**Шушары** () — пасёлак, унутрыгарадское муніцыпальнае ўтварэнне ў складзе Пушкінскага раёна горада федэральнага значэння Санкт-Пецярбурга. Назва «Шушары» паходзіць ад фін. Suosaari — «востраў пасярод балота». Муніцыпальнае ўтварэнне размешчана ў паўночнай частцы Пушкінскага раёна Санкт-Пецярбурга, з захаду і з поўначы мяжуе з Маскоўскім раёнам Санкт-Пецярбурга, з усходу — з пасёлкам Петра-Славянка і горадам Колпіна, з поўдня — з Тосненскім раёнам Ленінградскай вобласці, з паўднёвага захаду — з гарадамі Паўлаўск і Пушкін.

Катэгорыя:Населеныя пункты Санкт-Пецярбурга
Ігар Іванавіч Шклярэўскі

**Ігар Іванавіч Шклярэўскі** (, , Магілёўская вобласць — , ) — савецкі і расійскі паэт, перакладчык.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 25 чэрвеня 1938 гады ў сям’і настаўнікаў. Навучаўся ў Магілёўскім педагагічным інстытуце, працаваў у рэспубліканскай дзіцячай газеце «Зорка», затым скончыў (1965) Літаратурны інстытут імя А. М. Горкага. Член Саюза пісьменнікаў СССР з 1964 года.

Яшчэ ў час вучобы (1962) выпусціў у Мінску свой першы зборнік вершаў «Я іду!». Раней выданне падрыхтаванага да друку зборніка было спынена, набор рассыпаны, бо кніга была аб’яўлена «ідэйна заганнай». У выніку зборнік выйшаў з купюрамі.

Ужо ў 1964 годзе ў Мінску выйшаў другі зборнік Шклярэўскага «Лодка», і, як папярэдняя кніга, атрымала добрыя водгукі. Талент паэта адзначыў Барыс Слуцкі, які прысвяціў выхаду зборніка артыкул «Лодка, якая плыве далёка».

Пачынаючы з 1960-х гадоў Шклярэўскі блізка сябраваў сo Станіславам Куняевым, з якім пазней разышоўся з-за ультранацыянальных пазіцый, на якія Куняеў ўстаў у канцы 1970-х.

Перакладаў са славянскіх моў. У 1979 апублікаваў пераклад «Слова пра паход Ігараў», высока ацэнены найбуйнейшым спецыялістам па старажытнарускай літаратуры Дзмітрыем Ліхачовым.

Памёр 8 верасня 2021 года ў Маскве ад наступстваў каранавіруснай інфекцыі. Па тэстаменту ад Ігара Шклярэўскага яго прах будзе развеяны над прылеглымі да Дняпра пагоркамі роднага Магілёва.

Катэгорыя:Памерлі ад каранавіруснай інфекцыі COVID-19