open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ка’ Ларэдан

'''Ка' Ларэдан (Палацца Ларэдан)'* () — палац у Венецыі ў раёне Сан-Марка. Пабудаваны ў XIII стагоддзі, знаходзіцца на Гранд-канале, паміж палацца Дандала і палацца Фарсеці. З 1868 года ў палацы размяшчаецца муніцыпалітэт.

Аднайменны палацца Ларэдан () размяшчаецца ў паўднёвай частцы плошчы Сан-Стэфана.

## Гл. таксама 
* Спіс палацаў Венецыі

## Літаратура 
* Marcello Brusegan. *La grande guida dei monumenti di Venezia*. Roma, Newton & Compton, 2005. ISBN 88-541-0475-2. 
* *Guida d'Italia – Venezia''. 3a ed. Milano, Touring Editore, 2007. ISBN 978-88-365-4347-2.

Ларэдан
Катэгорыя:Ратушы Італіі
Палацца Публіка (Сан-Марына)

**Палацца Публіка** (, *Народны палац*) — рэзідэнцыя ўрадавых органаў Сан-Марына і мэрыі горада Сан-Марына.
thumb|Палацца Публіка — рэзідэнцыя парламента Сан-Марына
Будынак служыць для правядзення афіцыйных цырымоній і з’яўляецца месцазнаходжаннем Генеральнага савета, капітанаў-рэгентаў, Савета Дванаццаці і Дзяржаўнага кангрэса.

Быў пабудавана ў стылі сярэднявечных італьянскіх палацца ў 1884—1894 архітэктарам Франчэска Адзуры на месцы старой урадавай рэзідэнцыі  (Дом вялікіх камун). Паступова будынак перастаў адпавядаць стандартам бяспекі і запатрабавалася комплексная рэканструкцыя, якая была завершана 30 верасня 1996 года пад кіраўніцтвам Гае Аўленці.

Катэгорыя:Славутасці Сан-Марына
Катэгорыя:Ратушы
Дэлфцкая ратуша

**Дэлфцкая ратуша** — будынак гарадскога савета ў горадзе Дэлфт, правінцыя Паўднёвая Галандыя, Нідэрланды. Помнік архітэктуры стылю Адраджэння. Размешчана ў паўднёва-заходняй частцы Рыначнай плошчы Дэлфта, насупраць Новай царквы.

Першы будынак ратушы на Рыначнай плошчы Дэлфта быў пабудаваны яшчэ напачатку XIII стагоддзя. Гэта быў масіўны каменны будынак з вежай, якая служыла турмой. У 1536 годзе вежа ўпрыгожылася гадзіннікам з чатырма цыферблатамі. Менавіта тут у 1584 годзе чакаў прысуду Бальтазар Жэрар, забойца прынца Вільгельма Аранскага. Старая ратуша перажыла некалькі буйных гарадскіх пажараў, але ў пажары 1618 года будынак згарэў цалкам, захавалася толькі турэмная вежа.

Будаўніцтва новага будынка ратушы на старым падмураку было даручана архітэктару Хендрыку дэ Кейзеру, які кіраваў будаўніцтвам Новай царквы на процілеглым баку Рыначнай плошчы.
Хендрык дэ Кейзер прыбудаваў да сярэднявечнай вежы новы двухпавярховы будынак у стылі Адраджэння з высокімі франтонамі, які спалучае манументальнасць з лёгкасцю. Будынак ратушы быў скончаны да 1620 годзе, якая ўвайшла ў яго сярэднявечная вежа застаецца сёння самай старой захаванай пабудовай Дэлфта.

Будынак дэлфцкай ратушы зведаў мноства змен і рэканструкцый, аднак у сярэдзіне XX стагоддзя яму было вернута першапачатковае рэнесанснае аблічча. Ратуша і цяпер выкарыстоўваецца па прызначэнні, тут праходзяць пасяджэнні гарадскога савета, цырымоніі шлюбу. У будынку ратушы захаваліся партрэты прынцаў Аранскіх-Насау пэндзля галандскага мастака Міхіля ван Мірэвельта. Тут размяшчаецца таксама невялікі музей, які экспануе сярэднявечныя прылады катаванняў.

## Спасылкі 
* 
* Ратуша (Stadhuis van Delft),
* Гарадская ратуша. Дэлфт ,
* Ратуша, Дэлфт 

Катэгорыя:Дэлфт
Катэгорыя:Ратушы Нідэрландаў
Катэгорыя:Збудаванні Нідэрландаў у стылі рэнесанс
Выгнанне бесаў з мужчыны ў сінагозе Капернаума

thumb|300px|Выгнанне бесаў з мужчыны ў сінагозе Капернаума, фрэска 11 ст.
**Выгнанне бесаў з мужчыны ў сінагозе Капернаума** — падзея новазапаветняга апавядання, адзін з цудаў Ісуса Хрыста.

## Біблейскае апавяданне 
Падзея апісана ў Евангеллі ад Марка 1:21-28 і Лукі 4:31-37.

Паводле Евангелляў у суботу Ісус і Яго вучні пайшлі ў Капернаум, і Ісус пачаў вучыць. Людзі былі ўражаны з Ягонага вучэння, бо Ён вучыў іх, як «маючы ўладу, а не як кніжнікі і фарысэі». Там у сінагозе быў чалавек, апантаны злым духам, ён закрычаў: «*кінь, што Табе да нас, Ісусе Назаранін? Ты прыйшоў пагубіць нас! ведаю Цябе, хто Ты, Святы Божы*». Ісус забараніў яму і загадаў выйсці з мужчыны. Злы дух скалануў чалавека жорстка і выйшаў з яго з крыкам. Людзі былі ўсе так уражаны, што яны пыталіся адзін аднаго: «*што гэта? што гэта за вучэнне новае, што Ён і духам нячыстым загадвае і яны слухаюцца Яго*».

Навіны аб гэтым цудзе хутка распаўсюдзіліся па ўсёй Галілеі.

Катэгорыя:Жыццё Ісуса Хрыста
Катэгорыя:Цуды Ісуса Хрыста
Катэгорыя:Евангелле паводле Марка
Катэгорыя:Евангелле паводле Лукі
Спартыўны клуб студэнтаў ва Умеа

**IKSU** (, ) — спартыўны клуб і некамерцыйная арганізацыя ва Умеа. Яна складаецца з двух мерапрыемстваў, IKSU спорт на тэрыторыі кампуса ўніверсітэта Умеа і IKSU spa ва Умедалене. Яна налічвае каля 18 тысяч членаў.

## Гісторыя 
Арганізацыя была створана 5 мая 1959 г. пад назвай Umeå Studenters Idrottsförening (USIF). У 1960 годзе яна атрымала сваю цяперашнюю назву Idrottsklubben Studenterna i Umeå (IKSU). У той час IKSU мела свае памяшканні ў Олідхеме. Яе першая крытая арэна была адкрыта ў 1983 годзе ў універсітэцкім гарадку ўніверсітэта Умеа, дзе IKSU спорт знаходзіцца сёння. З тых часоў яна быў пашыраны ў некалькі разоў. IKSU spa быў адкрыты ва Умедалене ў 2003 годзе.

Brännbollscupen — штогадовы конкурс у Брэнбале, арганізаваны IKSU. Першая гульня адбылася ў 1974 годзе, а з 1997 года конкурс мае статус Кубка свету.

У 2009 годзе выручка склала каля 87 мільёнаў шведскіх крон. У IKSU было каля 70 супрацоўнікаў, 130 лідараў і 18300 актыўных членаў.

## Мерапрыемствы 
### IKSU спорт 
IKSU спорт, раней вядомы як IKSU Sportcenter, знаходзіцца на тэрыторыі кампуса ўніверсітэта Умеа. Гэта самы вялікі спартыўны аб'ект у Скандынавіі. Яго адрас Petrus Laestadiusväg 15. Аб'ект ў цяперашні час больш за 15000 квадратных метраў.

### IKSU спа 
IKSU Спа размешчаны ва Умедалене. Яго адрас J.A Lindersväg 53.

## Заўвагі 
## Спасылкі 
*Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Умеа
Брылёўскі скарб

**Брылёўскі скарб** — адзін з найбольш адметных манетна-рэчавых комплексаў эпохі вікінгаў на тэрыторыі Беларусі. Скарб адлюстроўвае падзеі, якія адбываліся на беларускіх землях у канцы IX стагоддзі: фарміраванне гандлёвых шляхоў, якія злучылі паміж сабой першыя гарады, — цэнтры дзяржаваўтваральных працэсаў, месцы сувязяў паміж прадстаўнікамі розных народаў. Прысутнасць у складзе скарбу арабскіх манет і франкскага мяча паказвае, наколькі шырокімі былі гандлёвыя зносіны нашых продкаў ужо ў тыя далёкія часы.

## Гісторыя 
Быў знойдзены на Брылёўскім поле каля вёскі Брылі Барысаўскага раёна, вядомым як месца пераправы праз раку Бярэзіну войскаў Напалеона падчас вайны 1812 года. Вясной 2000 г. у пошуках дэталей вайсковага рыштунку і ўзбраення мастак-рэстаўратар Беларускага дзяржаўнага музея гісторыі Вялікай Айчыннай вайны Сяргей Захараў у пойме ракі выявіў фрагменты мяча, моцна пашкоджанага карозіяй. Мяркуючы, што да яго ў рукі трапілі дрэнна захаваныя матэрыялы 1812 года, мячу не было нададзена першапачаткова асаблівай увагі, але, калі высветлілася, што знаходка мае значна большы ўзрост, прадоўжыў раскопкі. У 2002 годзе ўзровень вады ў Бярэзіне моцна ўпаў, і з'явілася магчымасць абледваць затопленыя ўчасткі. Знойдзены скарб быў рассыпаны авальнай плямай каля 2-3 м на глыбіні 30-35 см. Асобныя прадметы ў гэтай жа мясцовасці былі пазней выяўлены Валянцінам Рабцэвічам і Алегам Іовым. Паступіў у фонды Нацыянальнага гістарычнага музея Беларусі ў 2003 годзе.

## Апісанне 
Брылёўскі скарб складаецца з 290 сярэбраных арабскіх манет дырхамаў і іх фрагментаў, фрагментаў шыйнай грыўні, франкскага мяча IX ст. і набору з дзесяці гірак для ўзважвання срэбра. На падставе аналізу манетнай часткі Валянцін Рабцэвіч прыйшоў да высновы, што найстарэйшая манета адчаканена ў 125 г. мусульманскага летазлічэння, што адпавядае 742 ці 743 году нашай эры, а найноўшая, адпаведна, - 890 ці 891 году. Такім чынам, гэта дазваляе датаваць скарб 890 - 892 гг.

Лічыцца, што Брылёўскі скарб быў г.зв. вотыўным дарам — тыповай скандынаўская старажытнагерманская традыцыяй ахвярапрынашэння багам у абмен на дапамогу. Меч пры гэтым звычайна ламаўся ў некалькіх месцах, што рабіла яго непрыдатным для будучага выкарыстання.

## Спасылкі 
* Выйшаў альбом, прысвечаны Брылёўскаму скарбу 
* Каталог «Брылёўскі скарб»

Катэгорыя:Скарбы Беларусі
Катэгорыя:Экспанаты Нацыянальнага гістарычнага музея Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Гісторыя Барысаўскага раёна
Гарадок (Клімавіцкі раён)

]]
**Гарадо́к** — былая вёска ў Клімавіцкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіла ў склад Лабжанскага сельсавета.

Скасавана 29 сакавіка 2006 года.
Умеа Энергі

**Умеа Энергі** — энергетычная кампанія, якая базуецца ў горадзе Умеа ў Швецыі. Яна адказвае за пастаўку электраэнергіі, разам з прадастаўленнем раённага астуджэння, цэнтралізаванага цеплазабеспячэння, а таксама шырокапалосныя паслугі праз дачынную кампанію UmeNet.

## Гісторыя 
Кампанія была заснавана ў 1887 годзе, як паведамляецца, з-за размовы паміж інжынерам з Лондана і шведскім мэра на вяселлі. Ён заявіў, што ў яго ёсць планы, каб вырабляць «дыяксід вугляроду» да 2018 года, прыняўшы новыя метады атрымання энергіі, уключаючы выкарыстоўваючы яшчэ больш аднаўляльных крыніц.

## Аперацыі 
Умеа Энергі мае электрастанцыі ў Олідхэме, якія генеруюць энергію ў выглядзе цяпла ад розных крыніц, уключаючы хатнія гаспадаркі, прамысловыя адходы і біямасы. Цяпло, якое вырабляецца, выкарыстоўваецца для прывада турбін. Ёсць дзве станцыі ў Дава. Асноўнай крыніцай харчавання першага завода з'яўляюцца адходы (20 тон у гадзіну), якія ствараюць 65 МВт электраэнергіі. Большая частка гэтай энергіі выкарыстоўваецца для цэнтралізаванага цеплазабеспячэння з толькі 10 МВт выкарыстоўваюцца для стварэння электраэнергіі. Завод таксама спальвае адходы ад лесанарыхтоўчай прамысловасці. Забруджванне паветра зведзены да мінімуму за кошт сістэм фільтрацыі на выхлапных газах. Другі завод Dava стварае 105 МВт электраэнергіі ад аналагічнай паліўнай сумесі ў якасці іншага старэйшага завода, але з даданнем торфу. У гэтым выпадку толькі 30 МВт выкарыстоўваецца для вытворчасці электраэнергіі. Акрамя гэтых двух электрастанцый, кампанія таксама мае гідраэлектрастанцыю, ветравую, а таксама станцыю, якая генеруе энергію з дапамогай каналізацыйных адходаў.

## Гл. таксама 
* Гамля банкхусет

Катэгорыя:Умеа
Народная газета Вестэрботэна

**Västerbottens Folkblad** () — шведская газета, заснаваная ў 1917 годзе. Публікуецца ва Умеа. Газета асвятляе рэгіянальныя навіны Вестэрботэна. Тыраж газеты — 12300 экземпляраў.

## Заўвагі 
## Спасылкі 
*Västerbottens Folkblad

Катэгорыя:Умеа
Катэгорыя:Газеты
Ян Санціні

thumb|250px|Пераборлівае спалучэнне готыкі і барока — абацтва ў Кладрубах
**Ян (Джавані) Блазнот Санціні-Айхль** (1677—1723) — чэшскі архітэктар італьянскага паходжання, адзін з самых своеасаблівых прадстаўнікоў цэнтральнаеўрапейскага барока.

## Біяграфія 
Санціні нарадзіўся ў Празе, куды яго дзед перабраўся з Італіі. Напачатку кар'еры ён займаўся аднаўленнем правінцыйных гатычных храмаў, разбураных за гады Трыццацігадовай вайны. Дэталёвае веданне прыёмаў сярэднявечнай готыкі спалучалася ў яго з цікавасцю да найбольш радыкальных эксперыментаў майстроў італьянскага барока, а менавіта Бараміні і Гварыні.

Сучаснікі лічылі Санціні «белай варонай», з прычыны таго, што кожную замову ён вырашаў па-свойму і цураўся пракладзеных сцежак барочнай традыцыі. Яго прыхільнасць да ўскладненых геаметрычных рашэнняў і своеасаблівага сімвалізму зрабіла яго улюбёным архітэктарам манаскіх ордэнаў.

Шэдэўрам яго лічыцца паломніцкі касцёл Святога Яна Непамуцкага, які нагадвае ў плане зорку. Касцёл прызнаны помнікам Сусветнай спадчыны чалавецтва. Са свецкіх пабудоў Санціні найбольш вядомы палац-замак Кінскіх у Хлумцы. Санціні памёр у 46 гадоў, не пакінуўшы пасля сабе вучняў.

## Спасылкі 
* Сайт аматараў творчасці Санціні

Катэгорыя:Архітэктары Чэхіі
Катэгорыя:Архітэктары барока
Сазаўскі кляштар

**Сазаўскі кляштар** () — адзін з першых кляштараў у Чэхіі, знаходзіцца ў горадзе Сазава акруга Бенешаў Сярэднечэшскага края. Кляштар адносіўся да ордэна бенедыкцінцаў. У 1962 годзе абвешчаны нацыянальным помнікам культуры Чэхіі.

## Гісторыя кляштара 
Самае ранняе згадванне пра кляштар адносіцца да 1032 года. Заснавальнікамі Сазаўскага кляштара лічацца князь Чэхіі Ольдржых і Св. Пракоп Сазаўскі, які прапаведаваў з 1009 года. Па легендзе, князь заснаваў кляштар пасля таго як вада, прапанаваная яму Святым Пракопам, ператварылася ў віно. Ольдржых дараваў кляштару пашы і лясы ўздоўж ракі Сазавы.

Сазаўскі кляштар стаў цэнтрам славянскай асветы: Пракоп Сазаўскі імкнуўся развіваць і падтрымліваць традыцыі Кірыла і Мяфодзія, былі наладжаны адносіны з Кіеўскай Руссю. Літургія ў кляштары вялася на стараславянскай мове аж да 1096 года, калі сазаўскія манахі былі выгнаны, а кляштар быў перададзены ордэну бенедыкцінцаў.

З 1097 года манастырская літургія вялася на латыні, гэтак жа як і літаратурныя помнікі, якія ствараліся ў кляштары (Летапіс Манаха Сазаўскага і інш.).

Каля 1315 года пры абаце Мацеі пачалася перабудова кляштара ў гатычным стылі. Гусіцкія войны перапынілі рэканструкцыю і паступальнае развіццё кляштара. Была скончана рэканструкцыя толькі паўднёвай сцяны з аркадамі і трохпавярховая паўднёвая вежа, хор з бакавымі капэламі і падмуркі прытвора. З таго часу захаваўся недабудаваны гатычны Касцёл Святога Пракопа.
У 1421 годзе кляштар быў захоплены гусітамі, якія выгналі з яго ўсіх манахаў. Праз 6 гадоў тэрыторыя кляштара і ўсіх яго памесцяў апынулася ва ўласнасці Валадароў з Кунштата і Падэбрадаў, якія валодалі ёю да пачатку XVI стагоддзя. Да сярэдзіны XVI стагоддзя ў кляштары заставалася ўсяго некалькі манахаў.

У 1785 годзе ў выніку рэформаў імператара Іосіфа II, распачатых у 1781 годзе, кляштар быў секулярызаваны і перабудаваны ў замак. У 1809 годзе Сазаўскі замак і маёнтак былі прададзены Вільгельму Тыгелю з Ліндэнкрона. Апошнім уладальнікам Сазаўскага маёнтка быў Фрыдрых Шварц, сям'і якога замак належаў да 1951 года. У наш час Сазаўскі кляштар-замак з'яўляецца нацыянальным помнікам культуры Чэшскай рэспублікі, у ім размяшчаецца экспазіцыя «Сярэднявечная Сазава» і выстаўка сазаўскага шкла.

## Спасылкі 
* Жыццяпісы першых чэшскіх князёў у старажытнарускім пісьме і культуры
* Замак Сазава
* Апісанне Сазаўскага кляштара
* Сайт кляштара
* Сазаўскі кляштар — Цэнтр славянскага пісьма і культуры ў Чэхіі 

Катэгорыя:Бенедыкцінскія кляштары Чэхіі
Катэгорыя:Нацыянальныя помнікі культуры Чэхіі
Арменія на конкурсе песні Еўрабачанне 2013

**Арменія** прыняла ўдзел у конкурсе песні Еўрабачанне 2013 у Мальмё, Швецыя. Армянская песня была абрана на аснове ўнутранага адбору па выбары выканаўцы і нацыянальнага фіналу, каб абраць песню, арганізаваных армянскай тэлекампаніяй Грамадскага тэлебачання Арменіі (ARMTV). Рок-гурт Dorians прадстаўляў Арменію з песняй «Lonely Planet» *(Адзінокая планета)*, які кваліфікаваўся з другога паўфіналу конкурсу і заняў 18-е месца ў фінале, атрымаўшы 41 бал.

## На Еўрабачанні 
[thumb|[Dorians падчас рэпетыцыі другога паўфінала ў Мальмё]]
16 мая 2013 года Арменія выступала у другім паўфінале за месца ў фінале 18 мая. У другім паўфінале прадзюсары шоў вырашылі, што Арменія будзе выступаць пад 11-м нумарам, пасля Ізраіля і перад Венгрыяй.

Арменія кваліфікавалася з другога паўфіналу, заняўшы 7-е месца з 69 ачкамі. На прэс-канферэнцыі пераможцаў другога паўфінала Арменія трапіла ў першую частку фінала. У фінале прадзюсары шоў вырашылі, што Арменія будзе выступаць пад нумарам 12, пасля Германіі і перад Нідэрландамі. Арменія заняла 18-е месца ў фінале, атрымаўшы 41 бал.

### Атрыманыя галасы
### Галасы ад Арменіі 
#### Другі паўфінал 
#### Фінал 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Краіны на конкурсе песні Еўрабачанне 2013
Катэгорыя:Арменія на конкурсе песні Еўрабачанне
Фізічны ўзровень

**Фізічны слой** () ці **фізічны узровень** — гэта першы (найніжэйшы) узровень сеціўнай мадэлі OSI — яе фізічнае і электрычнае асяроддзе, у якім ідзе перадача інфармацыі. 

Звычайна, фізічны узровень:
* Апісвае: 
** Перадачу на прыкладах сеціўных тапалогій;
** Сінхранізацыю біт;
** Шматканальныя сістэмы сувязі;
** Паслядоўную (лагічна 5-вольтавую) перадачу інфармацыі.
* Параўноўвае: 
** Аналагавае і лічбавае кадаванне; 
** Вузкапалосную і шырокапалосную перадачу.
Калі глядзець з пункту, што сеціва складаецца з абсталявання і праграмных сродкаў яго кантроля — фізічны слой адлюстроўвае менавіта першую частку: сеціўнае абсталяванне.

Гэты узровень (таксама як і канальны і сеціўны узроўні) з'яўляецца сеціўна-незалежным.

## Адзінка вымярэння 
Адзінка вымярэння, якую ўжываюць у гэтым слоі — біт; то бок, на фізічным узроўні — сець перадае струменні бітаў праз адпаведныя фізічныя асяроддзі і інтэрфейсы.

## Тэхнічныя сродкі 
* Кабелі (кааксіальны, вітая пара, оптавалаконны) — альбо бяздротавае асяроддзе;
* Раз'ёмы (напрыклад «RJ-45»);
* Камутацыйныя панэлі;
* Плінты;
* Паўтаральнікі сігналаў;
* Шматструменевыя паўтаральнікі ці канцантратары; 
* Пераўтваральнікі асяроддзя ці медыяканвертары (transceiver);
* MAU (Media Access Unit);
* Сеткавыя адаптары (NIC) — яны таксама задзейнічаны і на канальным ўзроўні.

## Стандарты 
Такія сеціўныя стандарты як «100BASE-T» і «1000BASE-X» базуюцца на фізічным слоі:
* Лік «100» ў *«100BASE-T»* значыць 100 Мегабіт (100 000 000 біт), а «1000» ў *«1000BASE-X»* — адпаведна значыць 1 Гігабіт;
* Слова «BASE» — скарачэнне ад *«basement»;*
* Абрэвіятура «T» — пазначэнне кабеля тыпа «вітая пара» *(«Twisted pair», англійская мова).*

Набор стандартаў IEEE 802.3 (якія вызначаюць канальны і фізічны узровень у дротавых Ethernet-сетках) рэалізуецца ў лакальных вылічальных сетках (LAN), а ў некаторых выпадках — і ў глабальных (WAN).

## Літаратура
Прадузятасць

**Прадузя́тасць** — нахіл тэмпераменту або светапогляду, пры якім суб’ект прытрымліваецца скажонага, неаб’ектыўнага погляду на рэчы, часта нават не разглядаючы магчымыя альтэрнатыўныя пункты гледжання. Людзі могуць быць *прадузятымі да* асобы, расы, рэлігіі, сацыяльнага класа або палітычнай партыі. У адрозненне ад англійскай мовы, «прадузяты» заўсёды мае нейтральны характар, паказваючае адсутнасць аб’ектыўнасці без вызначэння кірунку неаб’ектыўнасці (*прадузя́тасці*): нельга быць «прадузятым супраць» або (: «biased towards» vs. «biased against») «Прадузятасць» азначае аднабаковыя погляды, якія не маюць нейтральнасці, без уліку магчымых альтэрнатыў. *Прадузятасць* можа прыйсці ў шматлікіх формах і часта лічыцца сінонімам фанатызму.

## У сродках масавай інфармацыі 
Прадузятасць у сродках масавай інфармацыі — прадузятасць журналістаў і рэдактараў навін у сродках масавай інфармацыі, якая выяўляецца ў аднабокасці адбору падзей і апавяданняў для паведамлення і дыскусій. Крайнімі ступенямі прадузятасці з’яўляюцца прапаганда і цэнзура.

Катэгорыя:Псіхалогія
Вуячыч

**Вуячыч** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Віктар Лук’янавіч Вуячыч, беларускі эстрадны спявак
* Святлана Сямёнаўна Вуячыч, беларуская танцоўшчыца
Стрынатка садовая

**Садовая аўсянка**, **садовая стрынатка** (*Emberiza hortulana*) — пеўчая птушка сямейства аўсянкавых.

## Апісанне 
Даўжыня 16-17 см, маса 20-23 г (трохі меншая за аўсянку звычайную). У самцоў галава, шыя і грудзі зеленавата-шэрыя. Пляма на горле і «вусы» сярніста-жоўтыя. Крылы, хвост і спіна карычневыя з цёмнымі падоўжнымі стракацінамі, ніз рыжавата-карычневы. Вакол вока светлае колца. Афарбоўка самак і маладых птушак бледнаватая.

## Пашырэнне 
Пашырэнне: Еўразія і Паўночна-Заходняя Афрыка. Тэрыторыя Беларусі поўнасцю ўваходзіць у вобласць пашырэння віду. 

Аддае перавагу адкрытым, часта засушлівым тэрыторыям з асобнымі дрэвамі, рэдка размешчанымі пералескамі або хмызнякамі і не вельмі густым травяным покрывам. Даволі часта птушкі трапляюцца на вялікіх пустэчах і пустках, высечках, па ўскрайках палеткаў і пашы. 

## Асаблівасці біялогіі 
Гняздуецца асобнымі парамі звычайна далёка адна ад другой і толькі ў некаторых найбольш спрыяльных месцах зрэдку ўтварае даволі шчыльныя пасяленні. Гняздо будуе на ўчастках з разрэджаным травастоем, часта сярод рудэральнай расліннасці, на схілах узгоркаў, старых траншэй і кар'ераў. Кладка з 4-6 яек памерамі 19,6 x 15,5 мм у канцы красавіка — першай палове траўня. У чэрвені-ліпені бывае другі цыкл гнездавання. Самка наседжвае кладку 11-12 сутак. 

Корміцца садовая аўсянка насеннем розных раслін, але ўлетку і пры выкармліванні птушанят ужывае шмат дробных насякомых і іх лічынак. 

## Літаратура 
* Чырвоная кніга Рэспублікі Беларусь: Рэдкія і тыя, што знаходзяцца пад пагрозай знікнення віды жывёл і раслін. Мн.: БелЭн, 1993. ISBN 5-85700-095-5

## Спасылкі 
Катэгорыя:Аўсянкавыя
Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1758 годзе
Воты

, Кафедральны касцёл Святога Францішка Ксаверыя, Гродна]]
**Воты** (ад  — *ахвяра, прынашэнне па абяцанні*) — ахвяраваныя рэчы рэлігійнага ўжытку, сасуды, статуэткі, зброя, таксама выявы частак чалавечага цела (сэрца, рука, нага, галава і г.д.) з каштоўнага металу, якія, як ахвяраванне, прымацоўваюцца да жывапіснай або скульптурнай выявы святога, за дапамогай да якога звяртаецца чалавек.

Традыцыя вядомая пачынаючы з часоў пячорнага чалавека да нашых дзён.

У археалогіі прынята адрозніваць закапаныя вотыўныя прадметы ад скарба: хоць яны маглі ўтрымліваць аднолькавыя рэчы, скарбы прызначаліся для адкопвання гаспадарамі ў будучыні, а дары багам — не.

## Воты на вылячэнне 
[thumb|180пкс|[Пінака, дар Асклепію з просьбай вылечыць нагу. I-II стст. н.э., Луўр]]
*Воты на вылячэнне* — дары з выявай хворага органа, якія прыносілі хворыя з просьбай аб вылячэнні ці ў падзяку за яго. Знешні выгляд вызначаўся прынцыпам падабенства.
[thumb|злева|180пкс| |[Вотыўная карона вестгоцкага караля Рэкесвінта з гваразарскага скарбу, VII ст.]]

Шмат падобных матэрыяльных сведчанняў дайшло з часоў антычнасці. Вялікая калекцыя вотаў на вылячэнне, выкананых з гліны, дэманструецца ў музеі свяцілішча Асклепія ў Эпідаўры. Цікавыя воты на вылячэнне ібераў, знойдзеныя ў гарачых крыніц.

## Воты ў хрысціянстве 
У каталіцтве воты () прыносяць у дар храму або па зароку, або ў падзяку. У нашы дні, як правіла, гэта спецыяльныя таблічкі са словамі малітвы і падзякі, свечкі, кветкі, творы мастацтва (статуі і іх адзенне).

Прыклады вядомых ахвяраванняў: статуя жонкі Генрыха III, зробленая з золата і падораная Вэстмінстэру; васковы сокал, усталяваны Эдуардам I на грабніцу Св. Вульстана; рубін з дыяментам, якія ўпрыгожваюць грабніцу Томаса Бекета; шматлікія мыліцы, пакінутыя ў Лурдскім гроце. У касцёлах невялікімі металічнымі вотамі могуць быць завешанымі цэлыя сцены.

Звычай падвешваць дары на іконы сустракаецца і ў праваслаўі. У прыватнасці, ім была ўспрынята ў язычніцтва традыцыя падвешвання вотаў на вылячэнне на цудатворныя іконы на ланцужках. Многія шанаваныя цудатворныя іконы маюць вотыўныя прывескі (часам ланцужкі і нацельныя крыжы, часам — выявы з каштоўных металаў вылечаных органаў).

## Літаратура 
* Архітэктура, выяўленчае і дэкаратыўна-прыкладное мастацтва: Дапаможнік для вучняў. Менск: Беларусь, 2001. ISBN 985-01-0124-5

## Спасылкі 
Катэгорыя:Археалагічныя артэфакты
Катэгорыя:Археалагічныя артэфакты паводле тыпу
Катэгорыя:Рэлігійны культ
Юлія Андрэеўна Яфімава

{{Спартсмен
| імя                  = Юлія Яфімава
| поўнае імя           = Юлія Андрэеўна Яфімава
| грамадзянства          = 
| спецыялізацыя        = брас50, 100, 200 м 
| клуб                 = ФСА «Расія»2
| месца нараджэння       = , Расія
| года кар'еры         = 2006 — н. ч.
| трэнеры              = Дэвід Сала
| рост                 = 178 см
| вага                  = 64 кг, трохкратная чэмпіёнка Еўропы, заслужаны майстар спорту Расіі. Перамога Яфімавай на дыстанцыі 50 метраў брасам у Рыме ў 2009 годзе стала першай перамогай у басейне для расійскага жаночага плавання на чэмпіянатах свету.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Плыўцы Расіі
Катэгорыя:Плыўцы на летніх Алімпійскіх гульнях 2008 года
Катэгорыя:Плыўцы на летніх Алімпійскіх гульнях 2012 года
Катэгорыя:Плыўцы на летніх Алімпійскіх гульнях 2016 года
Катэгорыя:Бронзавыя прызёры летніх Алімпійскіх гульняў 2012 года
Катэгорыя:Сярэбраныя прызёры летніх Алімпійскіх гульняў 2016 года
Катэгорыя:Чэмпіёны свету па плаванні
Катэгорыя:Чэмпіёны Еўропы па плаванні
Катэгорыя:Ганаровыя грамадзяне гарадоў Расіі
Катэгорыя:Плыўцы, дыскваліфікаваныя за парушэнне антыдопінгавых правіл
Армія (воінскае аб’яднанне)

[thumb|175px|Абазначэнне арміі [NATO]]
**А́рмія** (, ), аператыўнае аб’яднанне пэўных відаў узброеных сіл некаторых дзяржаў. Складаецца з некалькіх злучэнняў і часцей розных родаў войскаў. Выконвае аператыўныя задачы ў ходзе баявых дзеянняў. У залежнасці ад прыналежнасці да віду ўзброеных сіл, баявога складу і характару вырашаемых задач у гісторыі будаўніцтва ўзброеных сіл вядомыя арміі: агульнавайсковыя (ва ўзброеных сілах замежных дзяржаў — палявыя), танкавыя, паветраныя, СПА і іншыя. Армія мае прысвоены ёй нумар (напрыклад, 7-я палявая, 5-я танкавая, 16-я паветраная, 3-я армія СПА) або найменне (Рэйнская, Далёкаўсходняя, Прыморская і г. д.).

## Камандаванне 
Камандаванне арміяй звычайна ажыццяўляе камандуючы ў званні генерал-палкоўніка. У якасці першага памочніка выступае начальнік штаба.

## Літаратура 
* 
* .
Азімая соўка

**Азімая соўка** (*Agrotis segetum*) — насякомае атрада матылёў. Пашыраны ў Еўразіі, Афрыцы, Аўстраліі.

Размах крылаў 4-5 см. Пярэднія крылы шэрыя або амаль чорныя з плямамі, заднія — белыя. Актыўныя ўначы. Самка вельмі пладавітая, адкладвае больш за 2000 яец. Матылькі жывяцца нектарам кветак, сокам раслін, вусені — травяністымі раслінамі. Шкоднікі сельскагаспадарчых культур: псуе высеянае зерне азімых злакаў, шкодзіць руні, кукурузе, сланечніку, бавоўніку, іншым раслінам.

## Літаратура 
* Азімая соўка // 

Катэгорыя:Земляныя соўкі
Снукерны сезон 2006/2007

**Снукерны сезон 2006/2007** уяўляе сабой серыю турніраў па снукеры, якія праходзілі ў часовым прамежку паміж 13 жніўня 2006 і 14 мая 2007.


Катэгорыя:Снукерныя сезоны
Азімыя культуры

**Азімыя культуры** — аднагадовыя расліны, якім для нармальнага развіцця неабходна працяглае ўздзеянне нізкай тэмпературы на раннім перыядзе росту.

Сеюць увосень, ураджай збіраюць у наступным годзе. Маюць перыяды актыўнай вегетацыі: восеньскі (45-50 сутак), у час якога расліны фарміруюць каранёвую сістэму і надземныя вегетатыўныя органы, і вяснова-летні (75-100 сутак), калі развіваюцца генератыўныя органы. Выспяваюць раней і даюць больш стабільны ўраджай чым яравыя культуры, лепш паглынаюць веснавую вільгаць з глебы; добрыя папярэднікі для іншых палявых культур. Да азімых культур належаць азімыя жыта, пшаніца, ячмень, рапс, свірэпіца, рыжык, віка. У сусветным землеробстве найбольш пашырана азімая пшаніца — галоўная збожжавая расліна Еўропы і ЗША. На тэрыторыі Беларусі вырошчваюць азімыя жыта, пшаніцу, віку, рапс.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Зернавыя культуры
Азяранскае возера

**Азяранскае** — возера ў Мастоўскім раёне Гродзенскай вобласці Беларусі ў басейне ракі Сіпа (працякае праз возера), за 28 км на паўднёвы ўсход ад горада Масты, каля вёскі Малыя Азёркі.

Плошча паверхні возера 0,49 км². Даўжыня 0,96 км, найбольшая шырыня 0,63 км. Найбольшая глыбіня 7 м. Аб’ём вады 1,51 млн м³. Плошча вадазбору 25 км². Вакол возера забалочаная пойма.
Катлавіна выцягнутая з поўначы на поўдзень. Берагавая лінія слабазвілістая. Уздоўж берагоў зарастае.

## Літаратура 
* Азяранскае возера // 

Катэгорыя:Азёры Мастоўскага раёна
Катэгорыя:Басейн Шчары
Багуа

**Ба́гуа** () — горад на поўначы Перу, рэгіён Амасонас, адміністрацыйны цэнтр правінцыі Багуа. Размешчаны на натуральнай раўніне, якая ўзвышаецца над правым берагам ракі Уткубамба, сярод сельвы. Насельніцтва 26 067 чалавек (2005 год).

## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарады Перу
Сан-Вісэнтэ-дэ-Каньетэ

**Сан-Вісэнтэ-дэ-Каньетэ** () — горад у Перу, сталіца раёна Каньетэ правінцыі Каньетэ дэпартамента Ліма. Знаходзіцца за 144 км на поўдзень ад Лімы. Насельніцтва 160 598 чалавек (2006 год). 

## Гісторыя 
Горад Сан-Вісэнтэ-дэ-Каньетэ быў заснаваны пад назвай Каньетэ ў 1556 годзе на месцы індзейскага паселішча па загаду іспанскага караля Карла V віцэ-каралём Перу Андрэсам Уртада дэ Мендосай, 3-цім маркізам дэ Каньетэ.

У каланіяльныя часы ў раён горада было завезена шмат чарнаскурых рабоў, пасля адмены рабства ў 1854 годзе працаўнікі плантацый былі часткова замененыя на кітайцаў. У гарадскім раёне Сан-Луіс захаваўся пабудаваны кітайцамі квартал, які зараз носіць назву Каса-дэ-Калонія-Чын. У Каньетэ таксама знаходзіцца ўнікальны для Перу японскі храм.

## Турызм 
Каньетэ з’яўляецца папулярным месцам турызму сярод перуанцаў і замежнікаў. У горадзе знаходзіцца драўляная разная статуя Дзевы Марыі, кожны год на Пасху праводзіцца хрэсны ход са статуяй і выявай Страсцей Хрыстовых.

Непадалёк ад горада знаходзяцца даўнія, цікавыя для турыстаў пабудовы, напрыклад былая фазэнда Гомес, якая цяпер называецца Касцільё Унануэ, будынак быў пабудаваны Хасэ Унануе ў 1843 годзе, сынам нацыянальнага героя Перу Іпаліта Унануэ. Таксама паблізу знаходзіцца Каса Гасіенда Манталвана, дзе амаль да самой сваёй смерці жыў нацыянальны герой Чылі Бернарда О'Хігінс. Гасіенда Хуалькара з’яўляецца малай радзімай сусветнавядомага перуанскага футбаліста Теадора «Лола» Фернандэса Мэйсана.

Каньетэ таксама вядомы як месца вытворчасці добраякасных і папулярных у Перу віна, піска і чачыны.

У апошні тыдзень жніўня ў горадзе ладзіцца папулярны фестываль Чорнага мастацтва. У раёне Каньетэ дагэтуль жыве вялікая колькасць нашчадкаў афрыканскіх рабоў, іх багаты фальклор, прымаўкі, танцы, музыкальныя інструменты з’яўляюцца важным дапаўненнем перуанскай культуры.

## Спасылкі 
*Афіцыйны сайт муніцыпалітэта Каньетэ 
*Партал з інфармацыяй аб горадзе Каньетэ 

Катэгорыя:Гарады Перу
КВ Арэна

**Карлавы Вары Арэна** () — шматфункцыянальная арэна ў Карлавых Варах. Адкрыццё арэны адбылося 19 чэрвеня 2009 года. Арэна з’яўляецца хатняй пляцоўкай для хакейнага клуба «Энергія».

У склад арэны ўваходзяць сама шматфункцыянальная арэна, якая ўмяшчае да 7 500 гледачоў, і трэніровачная частка, маюцца сем буфетаў і рэстаран на 200 чалавек. Дзякуючы сучаснаму тэхнічнаму аснашчэнню, тут могуць праводзіцца канцэрты, грамадскія мерапрыемствы, тэлешоў, ярмаркі, кангрэсы і іншыя мерапрыемствы. Побач з арэнай знаходзіцца басейн.

Важнейшыя спартыўныя падзеі:
* Чэмпіянат свету па баскетболе сярод жанчын — з 23 верасня па 3 кастрычніка 2010 года
* Чэмпіянат Еўропы па валейболу сярод мужчын — з 10 па 18 верасня 2011 года

## Спасылкі 
*Афіцыйны сайт 

Катэгорыя:Стадыёны Чэхіі
Катэгорыя:Карлавы Вары
Клайд Гецці

**Клайд Гецці** (, 22 верасня 1961) — аргенцінскі фрыстайліст, які выступае ў паветранай акрабатыцы, удзельнік Аліпмпійскіх гульняў 2002 і 2006 гадоў.

## Біяграфія і кар'ера 
Нарадзіўся ў Ролі, штат Паўночная Караліна, ЗША ў сям'і аргентынцаў.

У 1989 годзе трапіў у нацыянальную зборную ЗША па фрыстайлу і ўваходзіў у яе па 1997 год. Свій першы скачок на міжнародных спаборніцтвах здзейсніў 17 снежня 1989 года на этапе Кубка свету ў французскім Ля-Плане. У 1992 годзе стаў другім на чэмпіянаце ЗША. У сезоне 1995/1996 тры разы трапляў у дзесятку лепшых на Кубку Паўночнай Амерыкі. Калі пад канец 1990-х больш не змог канкурыраваць у амерыканскай зборнай, ён вырашыў прасіць аргенцінскае грамадзянства. Дзякуючы змене грамадзянства, ён атрымаў права выступіць на Алімпійскіх гульнях 2002 года.

На Алімпійскіх гульнях у Солт-Лэйк-Сіці ён заняў апошняе – 25 месца. Праз чатыры гады Клайд зноў удзельнічаў у Алімпійскіх гульнях, дзе таксама стаў апошнім – 28-м. Выступіўшы ў Турыне, ён стаў самым узроставым удзельнікам алімпійскіх спаборніцтваў па фрыстайлу за увесь час іх правядзення, на момант удзелу яму было 44 гады і 152 дні. Падчас выканання свайго другога скачка ён упаў пры прызямленні, але ў момант падскочыў і ўскінуў рукі ўгору, вітаючы гледачоў, якія вельмі перапалохаліся.

Клайд жыве ў Боўлдэры, штат Каларада, працуе прыватным выкладчыкам і лыжным інструктарам. Ён мае сваю кансалцінгавую фірму «Getty Information Systems», якая працуе ў сферы камп'ютэрных сістэм.

Нягледзячы на свой узрост, ён дагэтуль удзельнічае ў спаборніцтвах па фрыстайлу, з'яўляючыся самым узроставым спартсменам у гісторыі свайго віду спорта. Акрамя таго, аргенцінец у сезоне 2011/2012 дасягнуў свайго лепшага выніку ў Кубку свету – 17 месца на этапе ў канадскім Калгары.

Клайд меў магчымасць выступіць на Алімпійскіх гульнях у Сочы і пабіць свой жа рэкорд самага ўзроставага ўдзельніка, але квоту, якую далі зборнай Аргенціны, у той жа вечар адмянілі.

## Спасылкі 
* Профіль FIS
* Алімпійскія вынікі на сайце sports-reference.com 

Катэгорыя:Фрыстайлісты паводле алфавіта
Катэгорыя:Фрыстайлісты Аргенціны
Катэгорыя:Фрыстайлісты на зімовых Алімпійскіх гульнях 2002 года
Катэгорыя:Фрыстайлісты на зімовых Алімпійскіх гульнях 2006 года
Латок Von Ahnska

**Латок Von Ahnska** — партовы склад, які размешчаны на вуліцы Старгатан ва Умеа, Швецыя. Склад быў першапачаткова драўляным, пабудаваны падпалкоўнікам Людвігам Аўгустам фон Хедэнбергам у 1887 годзе. Будынак перажыў вялікі пажар 1888 года. У тым жа годзе, купец Ёган Віктар фон Ан купіў будынак, які ён дабудаваў да ракі Умэ Эльв. 

У цяперашні час будынак знаходзіцца ва ўласнасці Умеа Энергі, штаб-кватэра якой размешчана паміж латком Von Ahnska і Гамля банкхусетам. З 1980 года будынак уведзены ў спіс будынкаў пад аховай.

Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Швецыі
Катэгорыя:Умеа
Вылячэнне слугі цэнтурыёна

, 16ст.]]
**Вылячэнне слугі цэнтурыёна** — падзея новазапаветнага апавядання, адзін з цудаў Ісуса Хрыста.

## Біблейскае апавяданне 
Падзея апісана ў Евангеллях ад Матфея 8:5-13 і Лукі 7:1-10.

Паводле Евангелляў, рымскі сотнік (цэнтурыён) папрасіў Ісуса аб дапамозе, таму што яго слуга быў хворы. Ісус хацеў пайсці ў дом сотніка, каб вылячыць хворага, але сотнік прапанаваў, каб Ісус выконваў вылячэнне на адлегласці, не падыходзячы да дома.

Калі Ісус пачуў гэта, Ён сказаў, што Ён не знайшоў у Ізраілі такой вялікай веры. Хрыстос таксама дадаў, што многія вернікі прыйдуць з усходу і захаду і зоймуць свае месцы на балі з Аўраамам, Ісаакам і Якавам у Нябесным Царстве. Аднак многія, хто лічаць сябе вернікамі, будуць выкінуты на вуліцу, у цемру, дзе будзе плач і скрыгат зубоў.

Пасля гэтага Ісус звярнуўся да цэнтурыёна, каб той ішоў дахаты, бо па ягонай веры яго служка ацалёны. І яго служка быў вылечаны ў тую ж гадзіну.

Гэтая падзея паказвае каштоўнасць веры, нягледзячы на рэлігійныя і этнічныя адрозненні. Паводле слоў Ісуса, выратаваны будзе не той, хто нарадзіўся веруючым, але той, хто мае гэтую веру.

Катэгорыя:Жыццё Ісуса Хрыста
Катэгорыя:Цуды Ісуса Хрыста
Катэгорыя:Евангелле паводле Марка
Катэгорыя:Евангелле паводле Лукі
Кур’ер Вестэрботэна

**Västerbottens-Kuriren** (, таксама вядомая як **VK**) — шведская газета, заснаваная ў 1900 годзе. Публікуецца ва Умеа. Газета асвятляе рэгіянальныя навіны з рэгіёну Вестэрботэн (за выключэннем муніцыпалітэтаў Мала, Норсо і Шелефтэа), з асаблівай цікавасцю ў родным горадзе Умеа, у спалучэнні з нацыянальнымі навінамі і міжнароднымі навінамі.

## Розен 
ВК апублікавала свой першы артыкул 17 мая 1900 года. ВК хутка расла і стала найбуйнейшай газетай ў Вестэрботэне ў 1903. Сярод ранніх аўтараў журналістаў, звязаных з газетай, быў Астрыд Варынг.

Густаў Розен, які гуляў важную ролю ў гісторыі Folkpartiet (ліберальнай народнай партыі) у Швецыі, не быў выканаўчым дырэктарам да 1926 года, калі ён быў прызначаны міністрам абароны ў першым кабінеце Карла Густава Экмана. Яго пераемнік Эрнст Гафвелін, памёр ўжо пасля шасці месяцаў, пасля чаго адзіны сын Густава Розена Стелан Розен заняў пасаду рэдактара і выдаўца ва ўзросце 23 гадоў, калі Кабінет Экмана сышоў у адстаўку ў верасні 1928 года, Густаў Розен вярнуўся ва Умеа. Спачатку як палітычная рэдактар ВК і з 1931 да сваёй смерці ў 1942 годзе.

## Бэкстрам 
У 1929 годзе Розен прадаў большасць сваіх акцый майстру будаўніку Бэкстраму, які пачаў будаваць новае выдавецтва ў наступным годзе на Radhusesplanaden 10 у цэнтры Умеа. Будынак ВК быў завершаны да канца 1930/1931, у ім ВК размяшчаўся да 1988 года. У 1949 годзе ВК стала першай газетай у Норландзе, якая наняла свайго ўласнага фотакарэспандэнта, Гары Ліндвала, які застанецца на ўзбраенні аж да сваёй адстаўкі ў 1985 годзе.

ВК заставаўся валоданнем сям'і Бэкстрам да 1971 года, праз 15 гадоў пасля смерці Дж. М. Бэкстрама. Пасля рознагалоссяў паміж філіялам спадчыннікаў (якія хацелі прадаць) і філіялам Умеа (які хацеў захаваць ВК як ліберальную і вальнадумную газету) газета была ўпершыню прададзеная невялікай паліграфічнай фірме Folk och Samhälle (людзі і грамадства), а затым каля 1978 — Stiftelsen VK-Press (ВК-Прэс Фонд).

У 1990-х і 2000-х гадоў ВК адчувала канкурэнцыю з боку Norrländska Socialdemokraten (НРД, сацыял-дэмакраты Норланду) ад Лулу на званне найбуйнейшай штодзённай газеты з Норланду. ВК таксама стала уладальнікам кантрольнага пакета акцый свайго канкурэнта Västerbottens Folkblad. У 2003 годзе ВК набыў часопіс Nöjesmagasinet City, бясплатны часопіс сканцэнтраваны на забавы, тэндэнцыі і лад жыцця, які апублікаваны ў розных выданнях для Умеf, Зундсваля і Лулу.

Яны адкрылі сайт VK.se ў 1997 годзе, які быў зроблены рэдактарам Том Юслінам.

## ВК-guldet 
З 1937 года газета штогод шануе лепшых спартсменаў ці спартсменак з Вестэрботэн так званай ВК-guldet (ВК-золата). Сярод узнагароджаных Інгемар Стенмарк, Аня Пэрсан, Марта Віейра да Сілва.

## Спасылкі 
*Västerbottens-Kuriren

Катэгорыя:Газеты
Катэгорыя:Умеа
Пека Рынэ

**Пека Рынэ** (; , Кемпеле, Фінляндыя) — фінскі прафесійны хакеіст, брамнік клуба НХЛ Нэшвіл Прэдатарз. Ён быў намінаваны на Везіна Трофі (*Vezina Trophy*) ў 2011 і 2012 гадах.

## Кар’ера 
### Рэгулярны сезон 
### Плэй-оф 
## Спасылкі 
* PekkaRinne.Com — Фан-сайт 
* Пека Рынэ на nhlfinns.com

Катэгорыя:Хакейныя варатары
Катэгорыя:Хакеісты Фінляндыі
Катэгорыя:Хакеісты НХЛ
Катэгорыя:Хакеісты КХЛ
Катэгорыя:Ігракі «Нэшвіл Прэдатарз»
Катэгорыя:Ігракі ХК Дынама Мінск
Катэгорыя:Ігракі зборнай Фінляндыі па хакеі
Пол Кольер

**Пол Кольер** (; нар. , , Уэльс) — валійскі прафесійны снукерны рэферы. У снежні 1991 года стаў самым маладым членам Асацыяцыі прафесійных  снукерных рэферы. Абслугоўваў фінальныя матчы рэйтынгавых турніраў, у тым ліку вырашальны паядынак чэмпіянату свету па снукеры 2004 года паміж Роні О’Саліванам і Грэмам Дотам. Рэгулярна з'яўляецца суддзёй найбуйнейшых снукерных турніраў.

## Спасылкі 
* Профіль Пола Кольера на Pro Snooker Blog

Катэгорыя: Снукерныя рэферы
Анк Марцый

**Анк Ма́рцый** (*Ancus Marcius*) — згодна з паданнем, 4-ы цар Старажытнага Рыма. Правіў у 640-616 да н.э. Унук Нумы Пампілія з боку маці.

## Біяграфія 
Імя Анка Марцыя значыць «служка Марса», што шмат у чым вызначыла яго лёс. Цар быў падобны мудрасцю і міралюбівай натурай да свайго дзеда, але суседзі Рыма, якія звыклі бачыць у рымлянах смелых заваёўнікаў, успрынялі яго міралюбнасць як слабіну. На Рым узняліся плямёны лацінаў і сабінян, этрускаў і . Анк Марцый паспяхова пачаў вайну, захапіў гарады Паліторый, Тэлен і Фіканы, разбіў войска ворага каля Медуліі. Лацінскае насельніцтва гэтых гарадоў было пераселена на Авентынскі холм, стаўшы родапачынальнікам плябейскага саслоўя. Тым самым уладанні Рыма былі пашыраны да самага вусця Тыбра. Потым Анк Марцый рушыў насустрач вольскам, якія некалькімі атрадамі ішлі на Рым. Ён разбіў іх і з моцным войскам аблажыў іх сталіцу — Вялітру. Вольскі былі вымушаны заключыць з рымлянамі наступальны і абарончы саюз. Анкам Марцыем былі захоплены этрускія гарады Вейі і Фідэна.

Пры Анку Марцыі ў Рым прыбыў і атрымаў пачэсны прыём наступны цар Рыма Луцый Тарквіній Прыск. За свае здольнасці ён атрымаў пасаду кіраўніка конніцы і ўдзельнічаў у вайне супраць сабінаў.

Анк Марцый лічыцца заснавальнікам гавані і саляных капалень Остыі, якая знаходзіцца ў вусці Тыбра (археалагічныя даследаванні паказалі, што Остыя ўзнікла толькі ў IV стагоддзі да н.э.). Каб абараніць Рым ад нападаў этрускаў, ён умацаваў крэпасць Янікул на тым баку Тыбра, а праз Тыбр пабудаваў першы драўляны мост. Ён таксама пабудаваў у падэшве Капітолія турму.

Згодна з меркаваннем асобных гісторыкаў, Анк Марцый і Нума Пампілій з’яўляюцца адной і той жа асобай. На гэта ўказвае другое імя Анка Марцыя — такое падваенне было зроблена затым, каб падкрэсліць ролю Нумы як мостабудаўніка (пантыфіка).

## Літаратура 
* Ціт Лівій. «Гісторыя ад заснавання горада». Кніга I, 32-34.
* Флавій Еўропій. «Брэвіярый ад заснавання горада» (І, 5).

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Старажытнарымскія цары
Брэндан Мур

**Брэндан Мур** (; нар. , , Англія) — англійскі прафесійны снукерны рэферы. Дэбютаваў у якасці суддзі ў 2001 годзе, але ўпершыню працаваў на матчы прафесійнага тура ў 2005 годзе. У 2008 годзе Мур дэбютаваў на чэмпіянаце свету, найбуйнейшым снукерным першынстве, у матчы паміж Стывам Дэвісам і Сцюартам Бінэмам, які скончыўся перамогай другога з лікам 10:8. На адкрытым чэмпіянаце Уэльса 2010 судзіў свой першы рэйтынгавы фінал. У тым жа 2010 году працаваў на сваім першым фінале турніру трайной кароны - чэмпіянаце Вялікабрытаніі, а ў 2012 годзе абслугоўваў вырашальны матч турніру Мастэрс і паўфінальны паядынак чэмпіянату свету паміж Роні О’Саліванам  і Мэцью Стывенсам. У 2014 годзе ўпершыню судзіў фінальны паядынак чэмпіянату свету паміж Маркам Сэлбі і Роні О’Саліванам.

## Спасылкі 
Профіль Брэндана Мура на Pro Snooker Blog

Катэгорыя:Снукерныя рэферы
Мая Уладзіміраўна Крысталінская

**Мая Крысталінская** (; ,  — ) — савецкая эстрадная спявачка. Заслужаная артыстка РСФСР (1974).

## Біяграфія 
Спявала ў хоры Цэнтральнага дома дзяцей чыгуначнікаў пад кіраўніцтвам Ісаака Дунаеўскага. Скончыла Маскоўскі авіяцыйны інстытут, працавала на заводзе інжынерам-эканамістам, удзельнічала ў завадской самадзейнасці. У 1957 годзе стала лаўрэатам VI Сусветнага фестывалю моладзі і студэнтаў у Маскве, на якім выступала з самадзейным ансамблем «Першыя крокі» пад кіраўніцтвам Юрыя Саульскага. У 1959—1960 гадах працавала салісткай у джаз-аркестры Алега Лундстрэма. З 1961 года — салістка Масканцэрта.
У апошнія гады жыцця спявачка перакладала з нямецкай мовы кнігу Марлен Дытрых «Разважанні». Кніга выйшла ў СССР ужо пасля смерці Маі Крысталінскай.

Мая Крысталінская пахаваная ў Маскве на Данскіх могілках.

Катэгорыя:Выпускнікі Маскоўскага авіяцыйнага інстытута
Катэгорыя:Артысты Масканцэрта
Катэгорыя:Пахаваныя на Новых Данскіх могілках
Катэгорыя:Памерлі ад лімфагранулематозу
Святлана Сямёнаўна Вуячыч

**Святлана Сямёнаўна Вуячыч** (народжаная **Яскевіч**, ,  —) — беларуская . Народная артыстка Беларускай ССР (1977).

## Біяграфія 
З 1952 года працавала ў Дзяржаўным народным хоры БССР.

### Сям'я 
* Муж — Віктар Лук’янавіч Вуячыч — беларускі эстрадны спявак. Народны артыст Беларусі.
* Сын — Андрэй (нар. у 1963 г.), скончыў універсітэт, валодае двума замежнымі мовамі
* Унукі — Аляксей (скончыў радыётэхнічны інстытут) і Мікіта

## Творчасць 
Выканаўца сольных партый у шэрагу пастановак ансамбля. Музычнасць, глыбокая эмацыйнасць дазвалялі Святлане Вуячыч прыдаваць псіхалагічны змест танцу, ствараць у яго жанравай шматстайнасці выразныя вобразы.

## Спасылкі 
* Народная газета. Через годы, через расстоянья
Старыца

[thumb|Схема працэсу [Меандраванне|меандравання з утварэннем старыцы]]
[thumb|злева|Выгляд [Меандраванне|меандруючага русла на фотаздымку са спадарожніка. У рачной даліне бачныя серпападобныя старыцы]]
[thumb|злева|Старыца ў даліне [Рака Вісла|Віслы]]
[thumb|злева|Зарослая старыца ў даліне ракі [Буг]]
**Ста́рыца**, *старарэ́чча, старык* — частка былога рэчышча ракі.

Старыца зазвычай мае серпа- або петлепадобную форму. Як правіла, старыцы ўтвараюцца пры выпростванні меандруючага рэчышча, калі ў разводдзе або паводку воды, што ідуць па абалоне, здольныя прамыць больш кароткі шлях. Таксама старыцы ўтвараюцца пры дасягненні меандруючай ракой поўнай ступені развіцця такім чынам, што суседнія лукавіны злучаюцца адна з адной. Часам старыцы бываюць выцягнутай формы. Такая форма старыц утвараецца пры іншых тыпах рэчышчавых працэсаў, напрыклад, пры абалоннай шматрукаўнасці.

Пасля выпроствання рака пачынае цячы па новай (пратоцы), а былое, больш доўгае рэчышча пераўтвараецца ў старыцу. Паступова ўваходы ў старыцу заносяцца пяском і ілам. Старыца пэўны час захоўваецца як возера, а пасля трансфармуецца ў луг ці балота, альбо высыхае.

Найбольш буйная і старая з існых старыц — Узбой, старое рэчышча Амудар'і, працягласцю больш за паўтысячы кіламетраў.

## Літаратура 
* 
* *Попов И. В.* Деформации речных русел и гидротехническое строительство. — Л.: Гидрометеоиздат, 1965. — 328 с.
* 
* 

## Спасылкі 
* Старица // Российский гуманитарный энциклопедический словарь: В 3 т. — М.: Гуманит. изд. центр ВЛАДОС: Филол. фак. С.-Петерб. гос. ун-та, 2002
* 

Катэгорыя:Гідраграфія
Катэгорыя:Рэчышчазнаўства
Катэгорыя:Флювіяльныя формы рэльефу
Shine (песня Наталлі Келі)

**«Shine»** (*«Ззяй»*) — песня ў выкананні аўстрыйскай спявачкі Наталлі Келі, з якой яна прадставіла Аўстрыю на папулярным конкурсе песні «Еўрабачанне 2013», які прайшоў у Мальмё, Швецыя. Аўтарамі песні з'яўляюцца Андрэас Грос, Нікола Парыла, Наталля Келі і Аляксандр Кахр.

## Трэк-ліст 
## Пазіцыі ў чартах 
## Спасылкі 
* Профіль Наталлі Келі на афіцыйным сайце Еўрабачання
* 

Катэгорыя:Аўстрыя на конкурсе песні Еўрабачанне
Катэгорыя:Песні конкурсу Еўрабачанне 2013
Крыш’яніс Валдэмарс

**Крыш’я́ніс Ва́лдэмарс** (, ; , Курляндская губерня, Расійская імперыя, цяпер Талсінскі край, Латвія — , ) — выбітны латышскі публіцыст, выдавец, грамадска-палітычны дзеяч.

## Біяграфія 
Да 14 гадоў навучаўся ў павятовых школах, затым сам працаваў дарэктарам, памочнікам пісара і пісарам у розных мястэчках Латвіі. У 1849 годзе паступіў у гімназію ў Ліепаі, з 1854 па 1858 год вывучаў народную гаспадарку, дзяржаўнае права і філалогію ў Тартускім універсітэце. Пасля сканчэння ўніверсітэту перабраўся на жыхарства ў Пецярбург. З 1865 года працаваў у Міністэрстве дзяржаўнай маёмасці. З 1867 года жыў у Маскве.

У сваіх поглядах Валдэмарс заўсёды вылучаўся дэмакратычнай пазіцыяй, ці то ў справах адукацыі, ці то эканомікі, ці палітыкі. Выступаў супраць нацыянальнага прыгнёту, за роўныя правы латышоў перад немцамі, на той час гаспадарамі Ліфляндскага края. Яшчэ ў 1848 годзе Валдэмарс заснаваў першую латышскую публічную бібліятэку ў мястэчку Эдолэ. Да гэтага ж часу адносіцца і стварэнне ім Атмоды — першага агульнаграмадскага руху латышоў за свае нацыянальныя правы. Доўгія гады затым ён быў яго нефармальным кіраўніком. Падчас вучобы ў Тарту Валдэмарс разам з сябрамі ладзіў вольныя латышскія вечарыны, на якіх студэнты знаёміліся з гісторыяй і культурай латышскага народа. У Пецярбургу Валдэмарс працаваў чыноўнікам Міністэрства фінансаў і заступнікам рэдакара газеты Расійскай акадэміі навук «St. Petersburger Zeitung». Затым на працягу трох гадоў (1862—1865) быў выдаўцом і галоўным рэдактарам газеты «Pēterburgas Avīzes» — першага латышскага выдання дэмакратычнага кірунку. Пад яго кіраўніцтвам упершыню ў гісторыі былі складзены і выдадзеныя расійска-латышска-нямецкі (1872) і латышска-расійска-нямцкі (1879) слоўнікі.

Вялікую пашану Валдэмарс здабыў таксама як «бацька» латышскага флоту. У 1864 годзе ён заснаваў першую мараплаўную школу для латышоў у Айнажы. На ўзор гэтай школы яго намаганнямі па ўсёй Расіі ствараліся мараплаўныя класы, а сам Валдэмарс у 1873 годзе нават стаў сакратаром Рускага мараплаўнага таварыства.

Крыш’яніс Валдэмарс справядліва лічыцца адным з стваральнікаў латышскай нацыі. Яго руплівая праца на ніве змагання латышоў за права быць гаспадарамі на сваёй зямлі заслужыла найвялікшага прызнання ў памяці нашчадкаў. У гонар гэтага дзеяча былі названы дзясяткі вуліц і праспектаў у гарадох Латвіі і нават адзін ледакол. А ў 1926 годзе горад Сасмака, у якім шмат гадоў вучыўся і працаваў Валдэмарс, быў перайменаваны ў Валдэмарпілс.

Катэгорыя:Пісьменнікі Латвіі
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Курляндскай губерні
Only Teardrops

**«Only Teardrops»** (у перакладзе з англ. *«Толькі слёзы»*) — песня дацкай спявачкі Эмілі дэ Форэст, з якой яна прадставіла Данію і перамагла на конкурсе песні «Еўрабачанне 2013» у Мальмё, Швецыя.

Кампазіцыя стала пераможнай на фестывалі «Dansk Melodi Grand Prix 2013», што дазволіла яе выканаўцы, Эмілі дэ Форэст, прадставіць сваю краіну на міжнародным конкурсе песні «Еўрабачанне 2013», які прайшоў у Мальмё, Швецыя і выйграць конкурс.

## Спіс песень з сінгла 
## Пазіцыі ў чартах 
## Спасылкі 
* Профіль Эмілі дэ Форэст на афіцыйным сайце Еўрабачання
* 

Катэгорыя:Данія на конкурсе песні Еўрабачанне
Ракутун

**Ракуту́н, Рэ́кут, Ро́кут** — ручай у Рагачоўскім раёне Гомельскай вобласці Беларусі, левы прыток ракі Дняпро.

Даўжыня ручая 20 км, плошча вадазбору 112 км². Вадазбор раўнінны. Ручай пачынаецца за 2 км у напрамку на ўсход ад вёскі Ямнае, упадае ў Дняпро за 1 км у напрамку на захад ад вёскі Свержань. Рэчышча ручая часткова (паміж аўтамабільнымі дарогамі  і ) каналізаванае. Прымае сцёк з ручаёў і меліярацыйных каналаў.

Каля ручая населеныя пункты Малашкавічы, Асмолавічы, Серабранка, Свержань.

## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Ручаі
Катэгорыя:Прытокі Дняпра
Катэгорыя:Рэкі Рагачоўскага раёна