open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
1989 год у гісторыі літаратуры

**1989** год быў адзначаны шэрагам літаратурных падзей.

## Падзеі 
*з’явіўся часопіс «Крыніца»

## Кнігі 
* «Праз рок-прызму» — зборнік Вітаўта Мартыненкі і Анатоля Мяльгуя.

## Прэміі 
* Нобелеўская прэмія па літаратуры — Каміла Хасэ Села.

## Нарадзіліся 
## Памерлі 
* 13 лістапада — Фёдар Янкоўскі, беларускі мовазнавец і празаік

## Спасылкі

Катэгорыя:Літаратура паводле гадоў
1991 год у гісторыі літаратуры

**1991** год быў адзначаны шэрагам літаратурных падзей.

## Падзеі 
## Кнігі 
## Прэміі 
* Нобелеўская прэмія па літаратуры — Надзін Гордымер.

## Нарадзіліся 
## Памерлі 
* 8 кастрычніка — Зоська Верас (нар. 1892), беларуская пісьменніца і грамадскі дзеяч.

## Спасылкі

Катэгорыя:Літаратура паводле гадоў
Савецкая вуліца (Астрахань)

**Савецкая вуліца** — галоўная вуліца старой Астрахані, размешчаная ў гістарыным раёне Белы горад.

Пачынаецца ад вуліцы Традзьякоўскага ля Саборнай званіцы Астраханскага крамля, перасякае вуліцу Кірава, Тэатральны завулак, вуліцы Валадарскага, Камуністычную, Шалгунова, Міхаіла Алад'іна і Савецкі завулак, сканчаючыся безназоўнай плошчай з помнікам казахскаму кампазітару Курмангазы Сагырбаеву, якая прымыкае да вуліцы Калініна каля сквера «Арменія».

Катэгорыя:Вуліцы Астрахані
Ной-Ізенбург

**Ной-Ізенбург** () — горад у Германіі, у зямлі Гесэн. Падпарадкоўваецца адміністрацыйнай акрузе Дармштат. Уваходзіць у склад раёна Офенбах. Насельніцтва складае 36 034 чалавека (на 31 снежня 2010 года). Займае плошчу 24,29 км². Афіцыйны код 06 43 8 009. Горад падзяляецца на 3 гарадскія раёны.

Катэгорыя:Гарады Гесэна
Мінскі дзяржаўны прафесійна-тэхнічны каледж мантажных і пад’ёмна-транспартных работ

**Мінскі дзяржаўны прафесійна-тэхнічны каледж мантажных і пад’ёмна-транспартных работ** — сярэдняя спецыяльная навучальная ўстанова Беларусі, заснаваная ў Мінску ў 1954 годзе ў якасці тэхнічнага вучылішча № 2.

Месціцца ў Партызанскім раёне Мінска па вуліцы Будзённага, д. 8. Навучанне за бюджэтны кошт прадугледжвае год адпрацоўкі на прадпрыемстве ў Мінску: ААТ «Белэлектрамантаж», «Прамтэхмантаж», «Упраўленне механізацыі № 79», Трэст № 15 «Спецбуд», ЗАТ «Электрасервісбуд» і Беларуская асацыяцыя міжнародных аўтаперавозчыкаў. На 2013 год каледж быў адзіным у Беларусі, дзе рыхтавалі машыністаў вежавага крана і мантажнікаў вонкавых трубаправодаў. На навучанне прымалі толькі юнакоў. Пры каледжы працавала аўташкола з уласнымі аўтадромам і аўтатранспартам для падрыхтоўкі вадзіцеляў катэгорыі «В» (легкавых аўтамабіляў — вагой да 3,5 тоны). Сярод 70 аўташкол Мінска каледж займаў 4-е месца па здачы вучнямі экзаменаў у Дзяўжаўнай аўтаінспекцыі (ДАІ) з першай спробы. Вучняў забяспечвалі за кошт бюджэту харчаваннем, спецадзеннем і падручнікамі.

## Спецыяльнасці 
Мінскі каледж мантажных і пад’ёмна-транспартных работ прапануе навучанне па 8 рабочых спецыяльнасцях. Пасля 9 класаў (атрымання базавай адукацыі) на працягу 3 гадоў вучняў рыхтавалі на: электрагазазваршчыкаў на аўтаматычных машынах; электрамантажнікаў па асвятляльных і сілавых сетках, электраабсталяванні; слесараў па рамонце аўтамабіляў; вадзіцеляў аўтамабіляў катэгорыі С (вагой звыш 3,5 тон). Пасля 11 класаў (атрымання агульнай сярэдняй адукацыі) вучні атрымлівалі спецыяльнасці: на працягу года — машыніста маставога крана, стропальшчыка, электраманцёра электраабсталявання, аўтаслесара і вадзіцеля аўтамабіля катэгорыі С для міжнародных перавозак; на працягу года і 6 месяцаў — машыніста аўтамабільнага крана.

## Кіраўнікі 
* Вікенцій Мышкоўскі (1954—1962)
* Эдуард Шаўлюкевіч (1962—1969)
* Аркадзь Пуцькоў (1969—1979)
* Георгій Сысоеў (1980—1987)
* Мікалай Кісялёў (1987—2000)
* Валянцін Шулякоўскі (2000—2007)
* Тацяна Ястраб (2007—2013)
* Андрэй Гота (з 2013)

## Выпускнікі 
* Станіслаў Лукашэвіч — старшыня Мінгарвыканкама (1977—1980)
* Уладзімір Шафарэнка — намеснік дзяржаўнага сакратара Савета бяспекі Беларусі (2008)
* Андрэй Заяц і Павел Клышэўскі — салісты гурта «Цягні-Штурхай»
* Яўген Місюля — бронзавы прызёр ЧС па лёгкай атлетыцы (1991, 1995)
* Настасся Старавойтава — чэмпіёнка Беларусі ў марафонскім бегу
* Максім Яловік — прызёр першынства Еўропы па сілавым трохбор’і
* Сяргей Шпанюк — ігрок зборнай Беларусі
* Аляксей Шынкароў — чэмпіён Беларусі па лыжных гонках

Катэгорыя:Каледжы Мінска
Катэгорыя:Тэхнічныя навучальныя ўстановы
Катэгорыя:Партызанскі раён (Мінск)
Катэгорыя:З’явіліся ў 1954 годзе
Уладзімір Савельевіч Гарнастаеў

**Уладзімір Савельевіч Гарнастаеў** (, в. Колтава, ) — Герой Сацыялістычнай Працы (1966).

## Біяграфія 
Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны. З 1944 года на партыйнай і савецкай працы ў Мсціслаўскім раёне, з 1954 старшыня калгаса «Чырвоны Кастрычнік» гэтага раёна. У 1966 годзе за поспехі ў павелічэнні вытворчасці і нарыхтовак лёну яму прысвоена званне Героя Сацыялістычнай Працы.

З 1981 года старшыня узбуйненага калгасу «26 з’езд КПСС». Пад яго кіраўніцтвам калгас стаў вядучай гаспадаркай па вытворчасці лёну, мяса і малака ў Беларусі. У 1966 годзе калгас стаў удзельнікам ВДНГ СССР.

## Узнагароды 
Узнагароджаны ордэнамі Леніна, Кастрычніцкай рэвалюцыі, Працоўнага Чырвонага Сцяга, Ордэнам «Знак Пашаны», медалямі. Герой сацыялістычнай працы.

Катэгорыя:Старшыні калгасаў
Катэгорыя:Удзельнікі Вялікай Айчыннай вайны
Ракета (кінатэатр, Мінск)

**«Ракета»** — адзін з кінатэатраў г. Мінска, які знаходзіца на Рабочым завулку, д. 3. Заснаваны ў 1958 годзе і з гэтай прычыны лічыцца адным з найстарэйшых кінатэатраў горада. У 2012—2013 гадах праходзіў рэканструкцыю. Мае 2 залы: на 45 і 346 месцаў. У малой зале ў рамках праекта Cinemascope з 2012 па 2019 гады паказвалі артхаўснае кіно.

Катэгорыя:Рабочы завулак (Мінск)
Катэгорыя:Кінатэатры Мінска
Катэгорыя:З’явіліся ў 1958 годзе
Катэгорыя:1958 год у Мінску
Насельніцтва Ісландыі

Агульнае насельніцтва Ісландыі складае каля 340 тыс. чалавек (2017). Гэта апошняе месца сярод краін Еўропы, калі не ўлічваць «карлікаў», ды нават Люксембург мае ў паўтара разы большае за Ісландыю насельніцтва. Аддаленасць Ісландыі ад мацерыка ўскладняла засяленне вострава. Сённяшняя Ісландыя — маланаселеная краіна з этнічна аднародным насельніцтвам. Дзякуючы багатай вуснай і пісьмовай традыцыі шмат сямей можа назваць сваіх продкаў у многіх пакаленнях. Добра захоўваюцца многія старажытныя традыцыі. Закон № 54 ад 27 чэрвеня 1925 г. забараняе грамадзянам Ісландыі мець прозвішчы. Да нашых дзён ісландцы афіцыйна карыстаюцца толькі асабістымі імёнамі і імёнамі па бацьку.

## Дэмаграфія 
Для Ісландыі характэрны хуткі, адзін з найвышэйшых у Еўропе, прырост насельніцтва (1,13 %), які складаецца са станоўчых натуральнага (0,7 %) і міграцыйнага (0,4 %) складнікаў. Пры гэтым улады ажыццяўляюць жорсткі кантроль міграцыі, аддаючы перавагу кваліфікаваным мігрантам з Еўропы. Па прыросце насельніцтва Ісландыя можа паспрачацца з многімі краінамі Лацінскай Амерыкі. Працягласць жыцця ісландцаў — 80,9 гадоў для мужчын і 85,4 для жанчын — адна з найвышэйшых у свеце.

## Нацыянальны і рэлігійны склад 
Нацыянальны склад аднародны: 98,99 % складаюць ісландцы. Ёсць іншыя скандынавы і палякі (па дамове аб будаўніцтве заводаў па здабычы серы і вытворчасці алюмінію да 2015 года з Польшчай і Германіяй). Насельніцтва карыстаецца ісландскай мовай, адной са скандынаўскіх моваў. Высокі ўзровень валодання англійскай мовай. Важнейшай канфесіяй у краіне з’яўляецца лютэранства (каля 90 % насельніцтва адносяць сябе да лютэран).

## Размяшчэнне і рассяленне 
Каля 60 % жыхароў сканцэнтравана ў паўднёва-заходняй частцы краіны (Рэйк’явік і яго наваколлі). Амаль 94 % ісландцаў пражываюць у гарадах, такі высокі працэнт урбанізацыі звязаны з субарктычным кліматам краіны. Буйнейшыя гарады: Рэйк’явік (120 тыс., у агламерацыі — 216 тыс.), Хабнарф’ёрдзюр, Акюрэйры (поўнач).
Вуліца Пуліхава (Мінск)

**Вуліца Пуліхава** — адна з цэнтральных вуліц Мінска. Знаходзіцца ў Партызанскім раёне і ідзе ўздоўж левага берагу ракі Свіслачы ад вуліцы Першамайскай да Смаленскай. Цяперашняя даўжыня — 1,2 км. Перасякаецца з вуліцамі Слясарнай і Андрэеўскай, а таксама з Нагорным завулкам. На вуліцы знаходзяцца УП «Мінскводаканал», аддзяленне «Белпошты» № 88, гаспадарчыя і прадуктовыя крамы. Уваходзіць у лік найдаражэйшых жылых вуліц Мінска.

## Гісторыя 
На карце Мінска 1858 года месца, дзе цяпер пракладзеная вуліца Пуліхава, знаходзілася па-за межамі горада. Гістарычная назва вуліцы — Архірэйская.

На гарадской карце 1898 года вуліца мела толькі палову сваёй сённяшняй даўжыні, праходзіла па гістарычным раёне Стромкі Бераг і цягнулася ад вуліцы Вясёлай (цяпер — Першамайская) да перакрыжавання са Шпітальнай (пазней — Фрунзенскай) і Нагорнай. У пачатку вуліцы па яе левым боку знаходзіліся казармы.

У 1923 годзе названая ў гонар рэвалюцыянера—тэрарыста Івана Пуліхава. Спадарожнік па Мінску (1930 год) падае старую назву вуліцы як «Архірэйскае ўрочышча», а новую — як «Піліхава ўрочышча». На гарадской карце 1934 года назва вуліцы пададзена як «Пуліхаўская».

У час нямецкай акупацыі вуліца называлася імем нямецкага інжынэра—вынаходніка К. Бенца. Толькі пасля вайны вуліца Пуліхава падоўжылася да мінскага гістарычнага раёна, з якім раней дзяліла сваю назву, — Архірэйская Слабодка.
 
Да распачатай у 1950-я гады рэканструкцыі на вуліцы пераважна знаходзіліся драўляныя малапавярховыя пабудовы сядзібнага тыпу. Жылы мікрараён па левым боку вуліцы пабудаваны ў 1960-я—1970-я гады. Для забудовы гэтага перыяду характэрныя тыпавыя 5-павярховыя жылыя дамы і 9-павярховыя дамы, пабудаваныя па індывідуальных праектах (архітэктары М. Ткачук, С. Баткоўскі, Л. Гельфанд, С. Стружкін, А. Прасяная). У гэты ж час добраўпарадкавана набярэжная Свіслачы (архітэктары А. Сахно, Ю. Ягубаў, Н. Курыліна).

У сучаснай гарадской гісторыі вуліца найбольш гучна ўзгадвалася ў 1999 годзе, калі тут на перакрыжаванні з Першамайскай вуліцай 17 кастрычніка адбылася жорсткая сутычка паміж удзельнікамі «Маршу свабоды» і міліцыяй, а таксама ўвесну 2013 года, калі жыхары вуліцы дамагліся скасавання плана будаўніцтва на набярэжнай Свіслачы ў раёне скрыжавання вуліц Пуліхава і Першамайскай шматфункцыянальнага культурна-забаўляльнага цэнтра Park Avenue

## Забудова 
Гістарычна забудова вуліцы была адметная тым, што вялася амаль выключна па левым боку вуліцы: сёння толькі адзін будынак на вуліцы мае цотны нумар.
* № 29 (*Саламяная вуліца*) — жылы дом (1976; архіт. Л. Гельфанд, С. Стружкін, А. Прасяная).

## Галерэя 

Менск Пуліхава - мэмарыяльны знак ля перакрыжаваньня з Андрэеўскай.JPG|Мемарыяльны знак з нагоды 60-годдзя перамогі ў Вялікай Айчыннай вайне
Менск Пуліхава - уваход у Менскводаканал.JPG|Помнік Невядомаму сантэхніку ля адміністрацыйнага будынку «Мінскводаканала»

## Літаратура 
* 
* 
* 
* 
* Сацукевіч, Іван. Тапанімія вуліцы і плошчаў Мінска ў ХІХ — пачатку ХХ стст.  // «Беларускі Калегіюм», 4 чэрвеня 2008.

## Спасылкі 
* Твая сталіца — Мінск 
* Вуліца Пуліхава // wikimapia.org

Катэгорыя:Вуліцы Мінска
Пашпарт грамадзяніна Абхазіі

**Пашпарт грамадзяніна Абхазіі** () — асноўны дакумент, які выдаецца грамадзянам часткова прызнанай Рэспублікі Абхазія для пасведчання асобы на тэрыторыі краіны.

Пашпарт абавязаны мець усе грамадзяне, якія дасягнулі 14-гадовага ўзросту. Выдаецца на дзесяць гадоў, па заканчэнні гэтага тэрміну неабходна набываць яго нанова.

## Гл. таксама 
* Пашпарт грамадзяніна Паўднёвай Асеціі

## Крыніцы 
Катэгорыя:Нацыянальныя грамадзянскія пашпарты
Катэгорыя:Абхазія
1995 год у гісторыі літаратуры

**1995** год быў адзначаны шэрагам літаратурных падзей.

## Падзеі 
## Кнігі 
## Прэміі 
* Нобелеўская прэмія па літаратуры — Шэймас Хіні.

## Нарадзіліся 
## Памерлі 
## Спасылкі

Катэгорыя:Літаратура паводле гадоў
Малдаване ў Беларусі

]]
**Малдаўская меншасць у Беларусі** афіцыйна налічвае 3465 прадстаўнікоў і складае адзінаццатую па колькасці нацыянальную меншасць у краіне. Большасць малдаван Беларусі пражывае ў Мінску і іншых буйных гарадах.

## Арганізацыі 
З 1991 года ў Беларусі існуе грамадская арганізацыя «Абшчына малдаван», якую ўзначальвае Антаніна Мікалаеўна Валько.

Катэгорыя:Народы Беларусі
Беларусь
Беларусам замежжа

**Помнік «Беларусам замежжа»** — скульптурная кампазіцыя ў гістарычным раёне Траецкае прадмесце ў цэнтры Мінска за аўтарствам архітэктара Армена Сардарава і скульптара Аляксандра Фінскага. Трохметровы памятны знак у форме кола, апяразанага рушніком з нацыянальным арнаментам, на гранітным валуне.

Адкрыты 8 верасня 2017 года, прысвечаны ўсім беларусам, якія па тых ці іншых прычынах пражываюць за межамі краіны — у дыяспары. У мерапрыемстве ўзялі ўдзел міністр замежных спраў Уладзімір Макей, міністр культуры Барыс Святлоў і старшыня Мінгарвыканкама Андрэй Шорац.

Памятны знак уяўляе сабой кола — адзін з самых старажытных славянскіх знакаў, якія ўвасабляюць сонца, зямное кола жыцця, вечнасць. Суаднесены з карагодам — еднасці і супольнай справы. Ён закліканы паказаць, што беларусы адзіныя, нават калі не жывуць у адной краіне. Бронзавую скульптуру дыяметрам каля 3 м усталявалі на гранітным валуне. Вобраз дапоўніў ручнік з нацыянальным арнаментам. Ручнік здаўна лічыўся сімвалам шляху, агульнай дарогі.

Катэгорыя:Помнікі Мінска
Катэгорыя:2017 год у Мінску
Катэгорыя:Беларуская дыяспара
Катэгорыя:Траецкая набярэжная (Мінск)
Катэгорыя:Творы Аляксандра Фінскага
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Армена Сардарава
Асеціны ў Беларусі

**Асецінская меншасць у Беларусі** афіцыйна налічвае 554 прадстаўнікі і складае дваццаць сёмую па колькасці нацыянальную меншасць у краіне. Большасць прадстаўнікоў дыяспары пражывае ў Мінску і іншых буйных гарадах.

## Цікавыя факты 
* У Мінску працуе асяцінская пякарня.
* У рамках штогадовага Мінскага фестывалю моў некалькі разоў праходзілі адкрытыя лекцыі аб асецінскай мове.

Катэгорыя:Народы Беларусі
Катэгорыя:Асеціны
Тварэц

**Тварэц**:

* тое ж, што дэміург;
* чалавек, які займаецца творчасцю;
* Бог-Тварэц у рэлігіях:
** Бог (тварэц Свету) — у іўдаізме, хрысціянстве і інш. рэлігіях;
** Ахура Мазда — у зараастрызме;
** Брахма — стваральнік брахманды (матэрыяльнага сусвету), паводле Ведаў;
** Крышна — крыніца Вайкунтхалокі (духоўных сусветаў) і ўсяго мноства Брахмаў (стваральнікаў матэрыяльных сусветаў), паводле Ведаў.

;У кінематографе
* «Тварэц» — мастацкі фільм (ЗША, 1985).

## Гл. таксама 
* Абсалют (філасофія)
Эканоміка Ісландыі

Сёння Ісландыя адносіцца да высакаразвітых невялікіх краін Еўропы з вельмі высокімі сацыяльны-эканамічнымі паказчыкамі. Цэны ў Ісландыі - адны з самых высокіх у свеце, таму ВУП па намінале тут нязвыкла меншы за ВУП па ППЗ. Асноўная частка ВУПу ствараецца ў сферы паслуг.

## Гісторыя эканомікі ў перыяд незалежнасці 
У пасляваенны час эканоміка Ісландыі развівалася ў шчыльнай сувязі з эканомікамі ЗША і краін Заходняй Еўропы. Для абароны сваіх эканамічных інтарэсаў у канцы 1950-ых — сярэдзіне 1970-ых гг. Ісландыя вяла так званыя «трасковыя войны» супраць рыбалоўных кампаній іншых краін на марской тэрыторыі, абвешчанай ісландскай. Нягледзячы на стабільную інфляцыю, назіраўся эканамічны рост. З 1980-ых гг. Ісландыя займала адное з першых месцаў у свеце па ўзроўню жыцця насельніцтва. Гэтаму часткова садзейнічалі рэформы ў сферы прыцягнення замежных інвестыцый і банкаўскай сістэмы. У 1994 г. Ісландыя ўвайшла ў Еўрапейскую эканамічную прастору. Крах банкаўскай сістэмы ў кастрычніку 2008 г. прывёў да моцнага эканамічнага крызісу.  Пасля хадатайніцтва на ўступленне ад 17 ліпеня 2009 Ісландыя — патэнцыйны кандыдат на сяброўства ў Еўрапейскім саюзе.
 
## Апрацоўчая прамысловасць 
Развіта і працягвае развівацца апрацоўчая прамысловасць. Ісландыя займае першае месца ў свеце па вытворчасці электраэнергіі на душу насельніцтва. Асноўны тып электрастанцый — ГЭС, а таксама, ГеаТЭС (геатэрмальныя, што ў працы выкарыстоўваюць энергію зямных нетраў). У Ісландыі знаходзіцца адна з буйнейшых ГеаТЭС свету Хеллісхейдзі (магутнасць 303 МВт). Вытворчасць алюмінію пры ГЭС (3 заводы, 11-е месца ў свеце). Маецца вытворчасць дэталяў для самалётаў і верталётаў. З харчовай галіны — вытворчасць рыбных кансерваў.

## Сельская гаспадарка і рыбалоўства 
Халодны клімат не дае магчымасць развіваць іншую сельскую гаспадарку, акрамя авечкагадоўлі і конегадоўлі. Але кемлівыя ісландцы прыстасавалі да сваіх патрэб цяпло зямных нетраў і сёння ў цяпліцах вырошчваецца самы шырокі спектр садавіны і гародніны. Развіта рыбалоўства, асноўныя прамысловыя рыбы — селядзец і траска.

## Транспарт 
У Ісландыі 13 004 км аўтадарог, з іх — 4 311 км асфальтаваных. Да 1968 года ў Ісландыі быў левабаковы рух. Аўтамабільныя нумары пачынаюцца з лічбаў ад «2» да «9».
Самы вялікі аэрапорт краіны — Аэрапорт Лейфура Эйрыксана, знаходзіцца ў Кефлавіку за 60 км ад Рэйк'явіка і на ўсходзе запасны ў Эгільсстадзіры. Акрамя гэтага ёсць яшчэ тры аэрапорты ў Акюрэйры, Ісарфіёрдуры і Хёбне. Увогуле ў краіне ёсць 98 пасадачных пляцовак.

### Экспарт і імпарт 
* Галоўныя экспарцёры — Вялікабрытанія (13,2 %), Германія (11,5 %), Нідэрланды (17 %), ЗША (9,5 %), Іспанія (7 %) (на 2016). Дзве траціны экспарту прыходзяцца на рыбу (замарожаная, рыбныя кансервы і інш.) і алюміній.
* Галоўныя імпарцёры Германія (11,8 %), ЗША (7,6 %), Нарвегія (7,5 %), Данія(8,3 %), Вялікабрытанія (12,9 %), Нідэрланды (10,5 %) (на 2016). Аснову імпарту складаюць аўтамабілі і самалёты, прадукты харчавання, нафтапрадукты.
Сінкевіцкі сельсавет

**Сінке́віцкі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Лунінецкага раёна Брэсцкай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — вёска Сінкевічы.

## Гісторыя 
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Ленінскага раёна Пінскай вобласці. 20 студзеня 1960 года раён скасаваны, сельсавет далучаны да Лунінецкага раёна. На 1 студзеня 1974 года ў складзе сельсавета 5 населеных пунктаў. 10 сакавіка 2017 года ў склад Сінкевіцкага сельсавета з падпарадкавання Мікашэвіцкага гарадскога савета перададзены 7 населеных пунктаў (вёскі Ваган, Вільча, Града, Запроссе, Моршчынавічы, Пясчанікі, Сітніца).

## Насельніцтва 
* 1996 год — 2432 жыхары, 896 двароў: вёскі Вострава (86 двароў, 221 жыхар), Лутавень (104 двары, 289 жыхароў), Мокрава (270 двароў, 687 жыхароў), Намакрава (30 двароў, 77 жыхароў), Сінкевічы (323 двары, 886 жыхароў), Сітніцкі Двор (83 двары, 272 жыхары), хутар Хобат

Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года (6 населеных пунктаў) — 1944 чалавекі, з іх 98,1 % — беларусы, 1,6 % — рускія, 0,3 % — украінцы; паводле перапісу 2019 года (13 населеных пунктаў) — 2162 чалавекі.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.
* 
* 


Катэгорыя:Былыя сельсаветы Ленінскага раёна (Пінская вобласць)
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1940 годзе
Санта-Клара (Куба)

**Са́нта-Кла́ра** () — горад у цэнтральнай Кубе, адміністрацыйны цэнтр правінцыі Вілья-Клара.

## Вядомыя асобы 
* Рубен Гансалес — піяніст

Катэгорыя:Гарады Кубы
Рубен Гансалес

**Рубе́н Ганса́лес** (; Санта-Клара,  — Гавана, ) — выбітны кубінскі піяніст.

Катэгорыя:Музыканты Кубы
Катэгорыя:Піяністы XX стагоддзя
Мігель Дыяс-Канель

**Мігель Марыа Дыяс-Канель Бермудэс** (; нар. , Пласетас, Вілья-Клара, Куба)&nbsp;— кубінскі палітык, Старшыня Дзяржаўнага савета Кубы з 2018 года, Прэзідэнт Кубы з 2019 года.

## Біяграфія 
Яго бацька працаваў на механічным заводзе ў Санта-Клары, а яго маці была настаўнікам. У 1982&nbsp;г. ён скончыў , атрымаў дыплом інжынера-электроніка. У 1985&nbsp;г.&nbsp; на ваеннай службе (Рэвалюцыйныя ўзброеныя сілы).

Знаходзіўся ў шэрагах Саюза маладых камуністаў, удзельнічаў у «інтэрнацыянальнай місіі» ў Нікарагуа.

З 1994&nbsp;г. працаваў на пасадзе першага сакратара Камуністычнай партыі Кубы (КПК) у правінцыі Санта-Клара, з 2003 па 2009&nbsp;гг.&nbsp;— першы сакратар правінцыйнага камітэта партыі ў правінцыі Вольчын. Член  КПК з 2003&nbsp;г.

Міністр вышэйшай адукацыі з 2009 па 2012&nbsp;гг., намеснік старшыні Савета міністраў з 2012&nbsp;г., першы намеснік старшыні Дзяржаўнага савета Кубы з 24 лютага 2013&nbsp;г.. Старшыня Дзяржаўнага савета Кубы з 18 красавіка 2018 года

Пасля таго, як у лютым 2019 года была прынята новая канстытуцыя краіны, на Кубе была адноўлена прэзідэнцкая пасада. 10 кастрычніка 2019 года Нацыянальная асамблея Кубы абрала прэзідэнтам краіны Мігеля Дыяса-Канеля.

## Сям'я 
Жанаты другі раз, ад першага шлюбу мае двух дзяцей.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Палітыкі Кубы
Катэгорыя:Міністры Кубы
Катэгорыя:Члены Палітбюро ЦК Камуністычнай партыі Кубы
Катэгорыя:Дзеючыя кіраўнікі дзяржаў
Катэгорыя:Палітыкі XX стагоддзя
Катэгорыя:Палітыкі XXI стагоддзя
Катэгорыя:Намеснікі старшыні Дзяржаўнага савета Кубы
Катэгорыя:Старшыні Дзяржаўнага савета Кубы
Катэгорыя:Старшыні Савета міністраў Кубы
Катэгорыя:Камуністы Кубы
Катэгорыя:Члены Камуністычнай партыі Кубы
Гуантанамера

«**Гуантанаме́ра**» ( — «дзяўчына з Гуантанама») — папулярная кубінская патрыятычная песня. Хульян Арбон зрабіў адаптацыю верша кубінскага нацыянальнага паэта Хасэ Марці, а Хасэ Фернандэс паклаў яго на музыку.

## Гл. таксама 
* El cóndor pasa

Катэгорыя:Музыка Кубы
Катэгорыя:Песні на іспанскай мове
Катэгорыя:Гуантанама
Даўгалескі сельсавет

**Даўгале́скі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Гомельскага раёна Гомельскай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — вёска Даўгалессе.

Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года **Карналінскі сельсавет** у складзе Дзятлавіцкага раёна Гомельскай акругі БССР. Цэнтр — вёска Карналін. З 4 жніўня 1927 года ў складзе Гомельскага раёна. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Гомельскім раёне БССР. З 10 лютага 1931 года ў межах гарадской рысы горада Гомеля. З 27 ліпеня 1937 года ў складзе Гомельскага раёна, з 20 лютага 1938 года — Гомельскай вобласці. У 1939 годзе цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Васілеўка. 16 ліпеня 1954 года Карналінскі сельсавет перайменаваны ў **Васілеўскі сельсавет**. 16 мая 1957 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Міхалькоўскага сельсавета (7 населеных пунктаў: вёскі Міхалькі, Стукачоўка, пасёлкі Гаражонае, Межы, Піянер, Сталіна і Ясакар), цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Даўгалессе. 3 верасня 1965 года Васілеўскі сельсавет перайменаваны ў Даўгалескі. На 1 студзеня 1974 года ў складзе Даўгалескага сельсавета 9 населеных пунктаў. 27 красавіка 1989 года ў склад сельсавета з Заспенскага сельсавета Рэчыцкага раёна перададзены пасёлак Нагорнае.

Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 1497 чалавек, з іх 95,3 % — беларусы, 3,1 % — рускія, 1,0 % — украінцы; паводле перапісу 2019 года — 1206 чалавек.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.


Катэгорыя:Былыя сельсаветы Дзятлавіцкага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1926 годзе
Гуантанамера (значэнні)

Назву **Гуантанаме́ра** маюць:

* Гуантанамера — папулярная кубінская патрыятычная песня
* Гуантанамера — фільм кубінскіх рэжысёраў Тамаса Гут'ерэса-Алеі і Хуана-Карласа Табіа
* Гуантанамера — марка цыгарэт, якія робяць на Кубе
Кампай Сегунда

**Кампа́й Сегу́нда** (), сапраўднае імя **Ма́ксіма Франсі́ска Рэпіла́да-Муньё́с** (; 18 лістапада 1907, Сібаней — 14 ліпеня 2003, Гавана) — кубінскі музыкант, спявак і кампазітар.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Музыканты Кубы
Гуантанама (значэнні)

Назву **Гуанта́нама** маюць:

* Гуантанама ― правінцыя Кубы.
* Гуантанама ― горад на Кубе, сталіца правінцыі Гуантанама.
* Гуантанама — заліў у кубінскай правінцыі Гуантанама.
* Гуантанама — ваенна-марская база ЗША на тэрыторыі Кубы.
* Турма ў Гуантанама — турма на тэрыторыі ваенна-марской базы ЗША на Кубе.
Водская мова

**Водская мова** () — фіна-ўгорская мова, на якой размаўляе малалікі народ водзь. Знаходзіцца на мяжы знікнення — па дадзных даследавання 2011 года, у жывых засталося ўсяго 6 — 10 носьбітаў мовы. Уключана ў Атлас знікаючых моў паводле версіі ЮНЕСКА.

## Гісторыя 
[thumb|234px|right|Этнаграфічная карта паселішчаў водзі, іжоры і фінаў на захадзе Ленінградскай вобласці ў перыяд з [1848 па 2007 гады.]]

Па стане на 1848 на водскай мове размаўляла прыкладна 5000 чалавек, з іх больш за палову размаўляла на заходнім дыялекце, прыкладна ⅓ — на ўсходнім. Астатнія размаўлялі на куровіцкім і крэвінскім дыялектах.

У савецкія часы не было створана асобнай пісьмовасці для мовы, адукацыйны працэс у школах праходзіў на іжорскай мове. Сталінскія рэпрэсіі і Другая сусветная вайна значна скарацілі колькасць водзі. Пасля заканчэння вайны адукацыі на мове так і не з’явілася, адукацыйны працэс ішоў па-руску. У выніку гэтага водская мова ў 20 ст. зазнала на сабе значнае скарачэнне колькасці носьбітаў.

Цяпер носьбіты мовы пражываюць у некалькіх вёсках Кінгісепскага раёна Ленінградскай вобласці — Лужыцы, Краколле, Куровіцы і Пяскі. Раней тэрыторыя распаўсюджання мовы ахоплівала вялікія тэрыторыі на захадзе Ленінградскай вобласці.

## Асноўная характарыстыка 
### Пісьмовасць 
Цяпер нешматлікія энтузіясты, што займаюцца прасоўваннем мовы, ужываюць лацінскі алфавіт. Дагэтуль паміж імі не сціхаюць спрэчкі наконт абазначэння зычнага гуку /t͡ʃ/, які ў розных аўтараў абазначаецца па-рознаму: *tš*/*c*. Афіцыйна зацверджаная сістэма арфаграфіі для мовы адсутнічае.

У 1930-я гады водзь па паходжанні лінгвіст Дзмітрый Цвяткоў распрацаваў кірылічны алфавіт, але ён не стаў папулярным.

У нашыя часы водскі алфавіт з’яўляецца падобным на алфавіты іншых прыбалтыйска-фінскіх моў. Ужываюцца дыграфы са знакам апостраф.

Сучасны выгляд водскага алфавіта.

### Дыялекты 
У водскай мове выдзяляюцца 4 дыялекты, 2 з якіх ужо вымерлі і носьбітаў .

* Заходневодскі дыялект — у мінулым ахопліваў тэрыторыю з захаду на ўсход ад вусця ракі Луга да вёскі Катлы
* † Усходневодскі дыялект — у мінулым ахопліваў ваколіцы вёскі Капор’е (Ламаносаўскі раён). Вымер у 1960-я гады
* Куровіцкі дыялект — дыялект вёскі Куровіцы. Мае шмат пераходных рыс да іжорскай мовы
* † Крэвінскі дыялект — дыялект, на якім размаўляла пераселеная водзь на паўднёвым усходзе Латвіі. Вымер у 19 ст.

## Грамадскае жыццё 
У нашыя часы энтузіястамі робяцца спробы па адраджэнню мовы і яе папулярызацыі. У вёсцы Краколле вядзецца навучанне мовы ў мясцовай школе. Маскоўскім лінгвістам Віталем Чарняўскім выдадзены электронны саманавучальнік мовы.

Цяпер водскую мову вывучаюць таксама ў Тартускім, Ювяскюльскім і Хельсінкскім універсітэтах.

Катэгорыя:Мовы Расіі
Катэгорыя:Фіна-ўгорскія мовы
Катэгорыя:Выміраючыя мовы
Чэмпіянат свету па лёгкай атлетыцы

**Чэмпіяна́т све́ту па лё́гкай атле́тыцы** — спаборніцтва, якія праводзіць Міжнародная асацыяцыя лёгкаатлетычных федэрацый (IAAF).

Доўгі час адзіным спаборніцтвам у свеце па лёгкай атлетыцы былі летнія Алімпійскія гульні; праходзіў толькі чэмпіянат свету па лёгкаатлетычным кросе. Таксама двойчы ў алімпійскія гады праводзіліся чэмпіянаты свету па дысцыплінах, якія не ўваходзілі ў алімпійскую праграму:

* 1976 — хадзьба на 50 км (мужчыны);
* 1980 — бег на 3000 м, бег на 400 м з бар’ерамі (жанчыны).

Першы чэмпіянат свету по лёгкай атлетыцы адбыўся ў 1983 годзе. Спачатку спаборніцтвы праводзіліся раз у 4 гады, а з 1991 года — раз у два гады.

## Чэмпіянаты
Гарганы

**Гарганы** () — сістэма горных хрыбтоў у паласе Усходніх Карпат, размешчаных у Івана-Франкоўскай і Закарпацкай абласцях Украіны. Распасціраюцца на 75 км з захаду-паўночнага захаду ад даліны Мізункі і Ракі на паўднёвы ўсход да даліны Прута. Шырыня з захаду на ўсход складае каля 40 км.

Назва паходзіць ад каменных асыпкаў, што завуцца «горган». Найвышэйшая гара масіву Гарганы — гара Сівуля вышынёй 1836 метраў. Раён вельмі папулярны сярод турыстаў, тут праходзяць найбольш дзікія маршруты ў Карпатах.

У Гарганах знаходзіцца перліна Карпат — возера Сінявір, Маняўскі вадаспад, гарналыжны курорт Букавель і яшчэ шмат цікавых славутасцяў.

## Некаторыя вяршыні 
* Вялікая Сівуля (1836 м)
* Малая Сівуля (1818 м)
* Ігравец (1804 м)
* Высокая (1803 м)
* Браткоўская (1788 м)
* Гропа (1763 м)
* Даўбушанка (1754 м)
* Грофа (1748 м)
* Пападдзя (1740 м)
* Вядзьмежык (1735 м)
* Парэнкы (1735 м)
* Маладая (1723 м)
* Стрымба (1719 м)
* Чорная Клева (1719 м)
* Дурня (1709 м)
* Барэўка (1694 м)
* Буштул (1691 м)
* Яйка-Ілемскае (1679 м)
* Баярын (Караткан) (1679 м)
* Паленскі (1674 м)
* Бэрць (1666 м)
* Сіняк (1665 м)
* Яйка-Перагінскае (1595 м)
* Горган Ілемскі (1587 м)
* Хамяк (1542 м)

## Літаратура 
* Геаграфічная энцыклапедыя Украіны

Катэгорыя:Геаграфія Івана-Франкоўскай вобласці
Катэгорыя:Геаграфія Закарпацкай вобласці
Катэгорыя:Украінскія Карпаты
Маркаўшчына (Віцебск)

**Маркаўшчына** () — прыгарад Віцебска. Цяпер у межах горада.

## Гісторыя 
У 1906 г. на тэрыторыі прыгарада  (628 жыхароў) знаходзіліся вёскі Маркава Слабада, Плетніна, Загор'е, фальварак Шыдлоўшчына, Маркаў манастыр і лёнапрадзільная фабрыка «Дзвіна».

У 1920-я гады прыгарад уключаны ў межы горада як «Пралетарская слабада».

З 1940 г. прыгарад у складзе Першамайскага раёна г. Віцебск.
Кругліцкі сельсавет

**Кру́гліцкі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Чашніцкага раёна Віцебскай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — вёска Кругліца.

## Гісторыя 
Утвораны 20 жніўня 1924 года як **Лазукоўскі сельсавет** у складзе Чашніцкага раёна Віцебскай акругі БССР. Цэнтр — вёска Лазукі. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Чашніцкім раёне БССР. У 1931 годзе цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Грынькі. З 21 чэрвеня 1935 года ў складзе Лепельскай акругі, з 20 лютага 1938 года — Віцебскай вобласці. 1 красавіка 1960 года да сельсавета далучана частка скасаванага Старасельскага сельсавета (14 населеных пунктаў: вёскі Аўсянікі, Баркі, Блажэўшчына, Вялікія Ліпавічы, Вятны, Вяцера, Вяціцераўка, Горы, Гразіна, Кавельшчына, Малыя Ліпавічы, Навіны, Стараселле і пасёлак Вяцера), цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Пуські. З 25 снежня 1962 года сельсавет у складзе Бешанковіцкага раёна, з 6 студзеня 1965 года — у складзе адноўленага Чашніцкага раёна. На 1 студзеня 1974 года ў складзе Лазукоўскага сельсавета 33 населеныя пункты. 12 жніўня 1974 года цэнтрам сельсавета ўстаноўлена вёска Кругліца. 30 студзеня 1976 года скасавана вёска Раманоўшчына. 22 красавіка 1980 года сельсавет перайменаваны ў Кругліцкі. 10 кастрычніка 2013 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Антапольскага сельсавета (28 населеных пунктаў: вёскі Антаполле, Бабоўка, Бараўцы, Барок, Барсукі, Баяры, Белая Дуброва, Бельнякі, Будзілава, Будзішча, Восава, Дайлідаўка, Жукі, Жучкі, Замачак, Камянец, Коравічы, Мар’іна, Мялешкавічы, Падмошша, Рыжанкі, Сабалі, Слабодка, Слідчаны, Тоўпіна, Хаўчы, Хмялёўка і Церабені).

## Насельніцтва 
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года (24 населеныя пункты) — 712 чалавек, з іх 98,0 % — беларусы, 1,5 % — рускія, 0,7 % — украінцы; паводле перапісу 2019 года (52 населеныя пункты) — 1031 чалавек.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.


Катэгорыя:Былыя сельсаветы Бешанковіцкага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Эканоміка Кот-д’Івуара

Кот-д’Івуар, у параўнанні з іншымі краінамі Заходняй Афрыкі, з’яўляецца адносна развітай дзяржавай.

## Прамысловасць 
У Кот-д’Івуары развіта горназдабыўная прамысловасць. Вядзецца здабыча алмазаў (15 тысяч каратаў) і золата (каля 3,5 тон). Маюцца таксама прадпрыемствы па апрацоўцы какава-бабоў, па вытворчасці абутку і адзення, хімічныя заводы. Развіта вытворчасць спажывецкіх тавараў. Вядзецца здабыча нафты. Разведана 220 млн барэляў нафты і 1,3 млрд кубаметраў прыроднага газу.

## Сельская гаспадарка 
Кот-д’Івуар — адзін з найбуйнейшых у свеце экспарцёраў кавы «робуста» (198 млн т, 8 месца ў свеце). Па зборах какава-бабоў займае першае месца ў свеце. Апрацоўваецца 10,23 % тэрыторыі краіны, 73 тыс. га аброшваецца. Таксама вырошчваецца рыс, ананасы, цукровы трыснёг, проса і інш.

## Гандаль 
Экспард Кот-д’Івуара больш імпарту (11 і 9 млрд). Дзяржава пастаўляе ў розныя краіны какава-бабы, ананасы, пальмавы алей і бавоўну. Імпартам сюды ідзе паліва, машыны і абсталяванне для іх, прадукты харчавання.

## Спасылкі 
* Экономика Кот-д’Ивуара (1970—2016) 
* CIA World Factbook: Cote d’Ivoire
Антапольскі сельсавет

**Антапо́льскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Чашніцкага раёна Віцебскай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — вёска Антаполле.

## Гісторыя 
Утвораны 20 жніўня 1924 года як **Слідчанскі сельсавет** у складзе Чарэйскага раёна Барысаўскай акругі БССР. Цэнтр — вёска Слідчаны. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Аршанскай акругі. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Чарэйскім раёне БССР. З 8 ліпеня 1931 года ў складзе Чашніцкага раёна БССР, з 21 чэрвеня 1935 года — Лепельскай акругі, з 20 лютага 1938 года — Віцебскай вобласці. 16 верасня 1957 года ў склад сельсавета са Старасельскага сельсавета перададзены 5 населеных пунктаў (Асяродкі, Бараўцы, Жукі, Коравічы і Ракаўшчына). 25 снежня 1959 года цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Антаполле. З 25 снежня 1962 года сельсавет у складзе Бешанковіцкага раёна, з 6 студзеня 1965 года ў складзе адноўленага Чашніцкага раёна. 7 чэрвеня 1966 года ў склад сельсавета з Чарэйскага сельсавета перададзены 5 населеных пунктаў (Бельнякі, Будзілава, Замачак, Мар’іна і Сабалі). 7 чэрвеня 1968 года сельсавет перайменаваны ў Антапольскі. 3 ліпеня 1970 года ў склад сельсавета з Лукомльскага сельсавета пералічаны 4 населеныя пункты (вёскі Барок, Камянец, Мялешкавічы і Слабодка). 30 студзеня 1976 года скасавана вёска Ракаўшчына. 8 красавіка 2004 года ў склад сельсавета з Лукомльскага сельсавета перададзены яшчэ 2 населеныя пункты (вёскі Восава і Жучкі). На 1 студзеня 1974 года ў складзе Антапольскага сельсавета 28 населеных пунктаў. 10 кастрычніка 2013 года сельсавет скасаваны, яго тэрыторыя далучана да Кругліцкага сельсавета.

## Насельніцтва 
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 1168 чалавек, з іх 98,7 % — беларусы, 1,0 % — рускія.

## Склад 
На момант скасавання ў склад сельсавета ўваходзілі 28 населеных пунктаў: вёскі Антаполле, Бабоўка, Бараўцы, Барок, Барсукі, Баяры, Белая Дуброва, Бельнякі, Будзілава, Будзішча, Восава, Дайлідаўка, Жукі, Жучкі, Замачак, Камянец, Коравічы, Мар’іна, Мялешкавічы, Падмошша, Рыжанкі, Сабалі, Слабодка, Слідчаны, Тоўпіна, Хаўчы, Хмялёўка і Церабені.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Чашніцкага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Чарэйскага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Бешанковіцкага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 2013 годзе
Лукомльскі сельсавет

**Луко́мльскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Чашніцкага раёна Віцебскай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — аграгарадок Лукомль.

## Гісторыя 
Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Чарэйскага раёна Барысаўскай акругі БССР. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Аршанскай акругі. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Чарэйскім раёне БССР. З 8 ліпеня 1931 года ў складзе Чашніцкага раёна БССР, з 21 чэрвеня 1935 года — Лепельскай акругі, з 20 лютага 1938 года — Віцебскай вобласці. 10 мая 1958 года ў склад сельсавета з Чарэйскага сельсавета пералічаны 6 населеных пунктаў (Багатыр, Вал, Дудары, Новыя Лаўкі, Старыя Лаўкі і Стражэвічы). 1 красавіка 1960 года ў склад Пачаевіцкага сельсавета перададзены 6 населеных пунктаў (Граеўшчына, Карнілаўка, Кругліца, Паршчэўшчына, Ротніца і Рудніца). З 25 снежня 1962 года ў складзе Бешанковіцкага раёна. 17 ліпеня 1964 года ў склад сельсавета з Пачаевіцкага сельсавета перададзены 13 населеных пунктаў (Барок, Восава, Граеўшчына, Жучкі, Зялезькі, Камянец, Карнілаўка, Кругліца, Мялешкавічы, Паршчэўшчына, Ротніца, Рудніца і Слабодка). З 6 студзеня 1965 года сельсавет у складзе адноўленага Чашніцкага раёна. 3 ліпеня 1970 года ў склад Антапольскага сельсавета перададзены 4 населеныя пункты (Барок, Камянец, Мялешкавічы і Слабодка). На 1 студзеня 1974 года ў складзе Лукомльскага сельсавета 28 населеных пунктаў. 30 студзеня 1976 года скасавана вёска Вуглы. 8 красавіка 2004 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Чарэйскага сельсавета (7 населеных пунктаў: вёскі Белая Царква, Болюта, Бярозкі, Гара, Канстанцінава, Навазёмава і Чарэя), у склад Антапольскага сельсавета перададзены 2 населеныя пункты (вёскі Восава і Жучкі).

## Насельніцтва 
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 1797 чалавек, з іх 95,1 % — беларусы, 3,7 % — рускія, 0,4 % — украінцы; паводле перапісу 2019 года — 1211 чалавек.

## Населеныя пункты 
* 1 студзеня 1947 года — 18
* 1 студзеня 1974 года — 28

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.
* 
* 


Катэгорыя:Былыя сельсаветы Чарэйскага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Бешанковіцкага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Вэрхне Сынявыднэ

**Верхняе Сінявіднае** ці **Вэрхне Сынявыднэ** () — пасёлак у Сколіўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.

## Геаграфія 
Пасёлак размешчаны за 2 км ад аднайменнай чыгуначнай станцыі, у шырокай горнай даліне (Верхнесінявідская катлавіна), пры падножжы Сколеўскіх Бяскідаў, каля ракі Опір, якая ўпадае тут ў раку Стрый. Над далінай ракі Стрый узвышаецца гара Парашка — самая высокая ў Львоўскай вобласці. За мястэчкам віднеецца круты бераг ракі са скаламі чырвонага колеру. Легенда распавядае, што на гэтым месцы падчас бою быў паранены Алекса Доўбуш і яго кроў заліла бераг.

## Гісторыя 
Гэта адно з найстарэйшых паселішчаў Сколіўскага раёна, упершыню згадваецца ў Галіцка-Валынскім летапісе пад 1240 годам. У летапісах Верхняе Сінявіднае вядома пад назвай «Сыняводско». Раней тут было гарадзішча і стары манастыр, сляды якога яшчэ захаваліся і сёння. У гэтым манастыры ў 1240 г. спыняўся князь Данііл Галіцкі. У мястэчку часта бывалі М. Шашкевіч, Я. Галавацкага, І. Франко і інш. У 1885 праз мястэчка прайшла чыгунка Львоў — Мукачава. У 1906 г. пабудаваны дрэваапрацоўчы завод, прадукцыя якога вывозілася за межы Украіны.

## Сучаснасць 
Цяпер у мястэчку развіваецца зялёны турызм. Гасцей і адпачываючых прымаюць база адпачынку «Агеньчык» і гатэль «Сланечнік».

На працягу 2000-х гадоў ў мястэчку скончылася газіфікацыя, асветлены цэнтральныя вуліцы, адрамантаваны бальніца, народны дом. У мястэчку функцыянуюць участковая бальніца, сярэдняя школа, дзіцячы садок, а таксама пасялковая харавая капэла «Сынягора». Працуюць дрэваапрацоўчыя прадпрыемствы.

Захаваліся рэшткі славянскага гарадзішча VIII—IX стагоддзяў. Маюцца рэшткі абарончых збудаванняў перыяду сярэднявечча: гарадзішча, на паўночна-ўсходняй ускраіне — на хрыбце, які аддзяляе мястэчка ад вёскі Межыброды, а таксама іншае ўмацаванне — за тунэлем ў напрамку сяла Труханава. Мясцовасць пад назвай Манастырышча на «Залатой гары» (цяпер тут могілкі з царквой). Месца размяшчэння летапіснага манастыра св. Багародзіцы (1240 г.).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Львоўскай вобласці
Катэгорыя:Курорты Украіны
Катэгорыя:Населеныя пункты Сколіўскага раёна
Уладзімір Лявонцьевіч Камароў

**Уладзімір Лявонцьевіч Камароў** (; , — , ) — расійскі і савецкі батанік, географ, сістэматык біялагічных таксонаў, акадэмік Акадэміі навук СССР і адзін з аргнізатарў яе філіялаў, ганаровы прэзідэнт Геаграфічнага таварыства СССР. Член-карэспандэнт Акадэміі навук (1914), дзейсны член (1920 года), віцэ-прэзідэнт (1930—1936) і прэзідэнт (1936—1945) Акадэміі навук СССР.

## Літаратура 
* Санкт-Петербург. Петроград. Ленинград: Энциклопедический справочник / Ред. коллегия: Белова Л. Н., Булдаков Г. Н., Дегтярев А. Я. и др. — М.: научное издательство «Большая Российская Энциклопедия». 1992. — 687 с.; ил. ISBN 5-85270-037-1

Катэгорыя:Батанікі СССР
Віталік Бутэрын

**Віталік Бутэрын**, поўнае імя **Віталій Дзмітрыевіч Бутэрын** (; нар. 31 студзеня 1994, Каломна, Маскоўская вобласць, Расія) — канадскі праграміст расійскага паходжання, вядомы як сузаснавальнік Ethereum і часопіса Bitcoin Magazine. Актыўна займаецца дабрачыннасцю.

## Біяграфія 
Ва ўзросце 6 гадоў пераехаў з бацькамі ў Канаду.

Чатыры гады навучаўся ў прыватнай школе Abelard School у Таронта, гэты час Бутэрын назваў «найбольш цікавымі і прадуктыўнымі гадамі свайго жыцця». З ранняга ўзросту выяўляў здольнасці і цікавасць да матэматыкі і камп’ютарных навук.

У 2012 годзе ў Італіі атрымаў бронзавы медаль на міжнароднай алімпіядзе па інфарматыцы.

У 2014 годзе атрымаў прэмію World Technology Award за ідэю праекта Ethereum.

У 2018 годзе музыканты Gramatik & Kotek выпусцілі кампазіцыю, прысвечаную Віталіку Бутэрыну.

У 2022 годзе стаў асобай вокладкі часопіса Time, якая ўпершыню выйшла ў NFT-версіі.

## Бібліяграфія 
* *Уильям Могайар, Виталик Бутерин*. Блокчейн для бизнеса. — Эксмо, 2017. — С. 224. — ISBN 978-5-699-98499-2.
* *Vitalik Buterin*. Proof of Stake: The Making of Ethereum and the Philosophy of Blockchains. — Seven Stories Press, 2022. — С. 384. — ISBN 978-1644212486.
* *Виталик Бутерин*. Больше денег: что такое Ethereum и как блокчейн меняет мир. — Individuum, 2023. — С. 400. — ISBN 978-5-6048295-8-5.

Катэгорыя:Праграмісты
Крэўшчына

**Крэ́ўшчына** — лясны масіў у Смаргонскім раёне каля в. Крэва. Размешчаны на поўдні Ашмянскага ўзвышша. Плошча 2,4 тыс. га. Пераважаюць яловыя лясы (58 %) чарнічнага, кіслічнага і імшыстага тыпаў. Больш за 10 % ялова-грабава-кіслічных і ялова-грабава-арляковых дуброў, 13,6 % — асіннікаў, больш за 12 % — бярэзнікаў, 3,4 % — хвойнікаў. Ландшафт прыдатны для адпачынку і турызму.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Лясныя масівы Беларусі
Катэгорыя:Геаграфія Смаргонскага раёна
Якаб дэ Кемпенар

**Якаб Матэўс дэ Кемпенар** (; 6 ліпеня 1793, Амстэрдам, Нідэрланды — 12 лютага 1870, Арнэм, Нідэрланды) — нідэрландскі палітычны і дзяржаўны дзеяч. Прэм’ер-міністр Нідэрландаў (1848—1849).

## Спасылкі 
* Worldstatesmen.org

Катэгорыя:Палітыкі Нідэрландаў
Флорыс Адрыян ван Хал

**Флорыс Адрыян ван Хал** (; 15 мая 1791, Амстэрдам, Нідэрланды — 29 сакавіка 1866, Гаага, Нідэрланды) — нідэрландскі палітычны і дзяржаўны дзеяч. Былы прэм’ер-міністр Нідэрландаў. Меў тытул барона.

## Спасылкі 
* Worldstatesmen.org

Катэгорыя:Палітыкі Нідэрландаў
Біф

**Біф** (ад  — *бык (ялавічына)*, у пераносным сэнсе *скарга*, *незадаволенасць*) — варожасць паміж прадстаўнікамі хіп-хоп культуры.

Біфы, іх адметнасці і негалосныя правілы паводзін складаюць важную частку хіп-хоп культуры. Найбольш вядомымі з’яўляюцца біфы паміж рэперамі. Аднак такія канфлікты здараюцца і паміж іншымі носьбітамі хіп-хоп культуры: дыджэямі, бі-боямі, райтарамі. Прычынамі біфаў зазвычай робяцца закіды ў плагіяце, прэтэнзіі на лідарства ў жанры (неабгрунтаваныя, на думку апанента), творчыя супярэчнасці, якія нельга залагодзіць, прыналежнасць да канкурэнтных рэкард-лэйблаў і нават абразлівыя выказванні.

На практыцы канфлікты праяўляюцца ў адмыслова запісаных трэках (традыцыйна званых дысамі) і інтэрв’ю, радзей — у бойках і перастрэлках, якія калі-нікалі сканчаюцца забойствамі.

Найбольшую вядомасць сярод біфаў атрымала так званая «вайна узбярэжжаў», якая забрала з жыцця Тупака Шакура і Notorious B.I.G. у 1990-х, і шматлікія біфы 50 Cent у 2000-х.

## На беларускай глебе 
Сучасныя слоўнікі беларускай мовы паняцце «біф» не фіксуюць, аднак у інтэрнэт-выданнях яно сустракаецца.

Пашыранасць біфаў як з’явы ў беларускай хіп-хоп культуры не даследвалася. Першыя спробы біфаў у беларускамоўным рэпе звязаны з прэтэнзіямі Амбасадара Кроў да Аляксандра Памідорава, што вылілася ў дыс «Агародніна/OFF» (2007), але зваротнай публічнай рэакцыі не адбылося.

Вузкасць абсягу беларускамоўнай хіп-хоп культуры стварае спецыфічную атмасферу: выклік рэперу можа кінуць бард (Сяргей Башлыкевіч — Вожыку, 2015); паэт выкарыстоўвае механізмы разгортвання біфу для выяўлення незадаволенасці іншымі вершапісцамі (Мікіта Найдзёнаў з яго выклікам да Антона Рудака, Віталя Рыжкова, Уладзя Лянкевіча, 2016); пераўвасоблены ў рэпера паэт стварае дыс на барда (Angst на Сяргея Башлыкевіча, 2017). Пры гэтым сур’ёзнасць намераў названых пачынальнікаў біфаў не з’яўяецца відавочнай, а рэакцыя апанетаў накіроўваецца на тое, каб загасіць меркаваную варажнечу ў зародку.

Катэгорыя:Хіп-хоп
Ян Якаб Рохюсен

**Ян Якаб Рохюсен** (; 23 кастрычніка 1797, Этэн-Лор, Нідэрланды — 21 студзеня 1871, Гаага, Нідэрланды) — нідэрландскі палітычны і дзяржаўны дзеяч. Прэм’ер-міністр Нідэрландаў.

## Спасылкі 
* Worldstatesmen.org

Катэгорыя:Палітыкі Нідэрландаў
Якаб ван Зёйлен ван Неевелт

**Якаб Петэр Пампей ван Зёйлен ван Неевелт** (; 29 чэрвеня 1816, Дордрэхт, Нідэрланды — 4 лістапада 1890, Гаага, Нідэрланды) — нідэрландскі палітычны і дзяржаўны дзеяч. Прэм’ер-міністр Нідэрландаў.

## Спасылкі 
* Worldstatesmen.org

Катэгорыя:Палітыкі Нідэрландаў
Схелта ван Хемстра

**Схелта ван Хемстра** (; 14 лістапада 1807, Гронінген, Нідэрланды — 20 снежня 1864, Маартэнсдыйк, Нідэрланды) — нідэрландскі палітычны і дзяржаўны дзеяч. Прэм’ер-міністр Нідэрландаў.

## Спасылкі 
* Worldstatesmen.org

Катэгорыя:Палітыкі Нідэрландаў
Юстынус ван дэр Бруген

**Юстынус Якаб Леанард ван дэр Бруген** (; 6 жніўня 1804, Наймеген, Нідэрланды — 2 кастрычніка 1863, Уберген, Нідэрланды) — нідэрландскі палітычны і дзяржаўны дзеяч. Прэм’ер-міністр Нідэрландаў.

## Спасылкі 
* Worldstatesmen.org

Катэгорыя:Палітыкі Нідэрландаў
Айнзідэльн

**Айнзідэльн** () — горад у аднайменнай акрузе кантона Швіц у Швейцарыі. Найбольш вядомы старажытным бенедыктынскім Айнзідэльнскім абацтвам.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Гарады Швейцарыі
Катэгорыя:Камуны кантона Швіц
Зіль

**Зіль** () — рака ў Швейцарыі. Пачынаецца ў Альпах у кантоне Швіц, упадае ў Лімат у цэнтры горада Цюрых.

Катэгорыя:Рэкі Швейцарыі
Ісак Дыгнус Франсен ван дэ Пютэ

**Ісак Дыгнус Франсен ван дэ Пютэ** (; 22 сакавіка 1822, Гус, Нідэрланды — 3 сакавіка 1902, Гаага, Нідэрланды) — нідэрландскі палітычны і дзяржаўны дзеяч. Прэм’ер-міністр Нідэрландаў.

## Спасылкі 
* Worldstatesmen.org

Катэгорыя:Палітыкі Нідэрландаў