4 чэрвеня

__NOTOC__

**4 чэрвеня** — сто пяцьдзясят чацвёрты (сто пяцьдзясят пяты ў высакосны год) дзень года па Грыгарыянскім календары.

## Падзеі 
* 638: Візантыйскі імператар Іраклій I робіць свайго сына Іраклія II суправіцелем.
* 774: Пасля дзевяцімесячнай аблогі Павіі франкам удалося захапіць горад.
* 1039: Генрых III Чорны стаў каралём Германіі.
* 1133: Папа Рымскі Інакенцій II каранаваў Лотара II як імператара Свяшчэннай Рымскай імперыі.
* 1664: Новы Амстэрдам перайменаваны ў Нью-Ёрк.
* 1790: Ля вострава Котлін падчас руска-шведскай вайны 1788—1790 адбылася Краснагорская марская бітва — адбіта спроба шведаў атакаваць Кранштат і Санкт-Пецярбург.
* 1783: У Францыі прайшла першая дэманстрацыя паветранага шара братоў Мангальф’е (шар з палатна і паперы праляцеў больш за 1,6 км).
* 1810: На правам беразе Бярэзіны пачалося будаўніцтва Бабруйскай крэпасці пад кіраўніцтвам Тэадора Нарбута.
* 1918: Апублікавана «Беларуская граматыка для школ» Браніслава Тарашкевіча.
* 1926: Ігнацы Масціцкі абраны прэзідэнтам Польшчы.
* 1939: Прыняты Асноўны статут Каралеўства Албанія пад пратэктаратам Італіі.
* 1962: На экраны выйшаў першы нумар сатырычнага кіначасопіса «Фіціль».
* 1989: Задушаны пратэсты на плошчы Цяньаньмэнь у Пекіне.
* 1989: У Польшчы адбыліся першыя часткова дэмакратычныя парламенцкія выбары, у іх удзельнічалі і беларускія кандыдаты (Сакрат Яновіч, Яўген Мірановіч).
* 1989: Здарылася чыгуначная катастрофа пад Уфой — найбуйнейшая ў гісторыі СССР.

## Нарадзіліся 
* 1738: Георг III, кароль брытанскі
* 1739: Іаган Бекман, нямецкі вучоны
* 1828: Пётр Бяссонаў, выдавец беларускага фальклору (пам. 22.2.1898)
* 1867: Карл Густаў Эміль Манергейм, фінскі ваенны і дзяржаўны дзеяч
* 1871: Луі Сутэр, швейцарскі мастак
* 1877: Генрых Ота Віланд, нямецкі хімік-арганік
* 1897: Юлій Іргер, беларускі вучоны ў галіне хірургіі, доктар медыцынскіх навук (пам. у 1941).
* 1907: Васіль Зубец, вучоны ў галіне меліярацыі, доктар тэхнічных навук (пам. у 1991).
* 1916: Роберт Ферчгат, амерыканскі біяхімік, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіялогіі і медыцыне
* 1942: Ілона Берэш, венгерская актрыса
* 1960: Андрэй Грынкевіч, беларускі дыпламат
* 1971: Жазеф Кабіла, 4-ы прэзідэнт ДРК
* 1971: Ноа Уайлі, амерыканскі акцёр
* 1971: Карл Марцін Сініярв, эстонскі паэт
* 1972: Віктар Слінко, беларускі паэт
* 1975: Анджэліна Джалі, амерыканская актрыса
* 1988: Станіслаў Драгун, беларускі футбаліст

## Памерлі 
* 1135: Хуэй-цзун, кітайскі імператар, мастак
* 1206: Адэль Шампанская, каралева Францыі
* 1737: Франсуа Лемуан, французскі мастак
* 1809: Мікалай Абрахам Абільгор, дацкі мастак
* 1830: Антоніа Хасэ дэ Сукрэ, вялікі маршал Перу
* 1858: Джэймс Пінкні Хендэрсан, 1-ы губернатар Тэхаса
* 1872: Станіслаў Манюшка, беларуска-польскі кампазітар (нар. 5.5.1819)
* 1876: Абдул-Азіз, 32-і султан Асманскай імперыі
* 1941: Вільгельм II, імператар Германіі і кароль Прусіі (1888—1918; нар. 27.1.1859)
* 1952: Язэп Варонка, беларускі палітычны дзеяч (нар. 4.4.1891)
* 1957: Адольф Дзітрых, швейцарскі мастак
* 1986: Канстанцыя Буйло, беларуская паэтэса (нар. 14.1.1893)
* 1994: Масіма Троізі, італьянскі акцёр, сцэнарыст і рэжысёр
* 2005: Джанкарла дэ Карла, італьянскі архітэктар
* 2010: Ірына Віктараўна Магучая, беларуская мастачка
* 2011: Лоўрэнс Іглбергер, амерыканскі дзяржаўны дзеяч, дыпламат
* 2013: Юрый Бушлякоў, беларускі мовазнавец
* 2021: Фрыдэрыка Майрокер, аўстрыйская паэтэса, драматург

## Святкуюць 
*  Тонга: Дзень незалежнасці
*  Інгушэція, Расія: Дзень Рэспублікі
*  Эстонія: Дзень сцяга
*  ЗША: Дзень сям’і

604