Дабрадзея

**Дабрадзея**, дакладней проста** Мсціславаўна** (хрысціянскае імя незразумела, ці магчыма ў хрышчэнні *Еўпраксія (с грэч. — «дабрабыт»), *пры каранацыі* Зоя*, Сустракаецца таксама *Ірына*) (1-я пал. XII стагоддзя) — дачка вялікага князя кіеўскага Мсціслава Уладзіміравіча і шведскай прынцэсы Хрысціны, унучка Уладзіміра Манамаха і шведскага караля Інгэ I Старэйшага, у 1122 годзе выдадзеная замуж за сваяка візантыйскага імператар Іаана II Камніна, згодна з найбольш распаўсюджанай версіяй — яго старэйшага сына, які насіў імя Аляксей.

Аўтар Густынскага летапіса, не называючы асабістых імёнаў абодвух шлюбаў, паведамляе аб выдачы дачкі Мсціслава «за царэвіча грэцкага, сына Іаана Камніна». (У іншых крыніцах называецца імя Андронік Камнін — так называлі, у прыватнасці, малодшага брата вышэйзгаданага Аляксея).

Імя Мсціславаўны — *Дабрадзея* — прыведзена толькі ў «Гісторыі» В. М. Тацішчава; наколькі яно праўдзіва, незразумела — вядома, што пераважная большасць жаночых імёнаў, якія прыводзяцца Тацішчавым, выдуманыя. Успенскі-малодшы абвяргае меркаванне, што жаночыя імёны на *«дабр-»*, не зафіксаваныя ў сярэднявечных крыніцах «нярэдка бывалі вынікам перакладу іх хрысцільных грэчаскіх імёнаў. Такім чынам, Еўпраксія ператваралася ў дабрадзею і г. д. У рэчаіснасці мы не ведаем ні аднаго выпадку падобнага перакладу на Русі».

## Біяграфія 
### Шлюб 
Як было прынята лічыць, замужжа Мсціславаўны было звязана з апошняй вайной паміж Візантыяй і Руссю, калі Уладзімір Манамах (1116 год) падтрымаў свайго зяця, візантыйскага авантурыста Ілжэ-Дыягена, які выдаваў сябе за Льва, даўно забітага сына імператара Рамана IV Дыягена. У *«Гісторыі Расійскай»* В. Н. Тацішчава (XVIII ст.) пад 1119 годам чытаецца аповед аб заключным этапе руска-візантыйскага супрацьстаяння. Уладзімір быццам бы арганізаваў новы вялікі паход, аднак імператар Аляксей апярэдзіў яго і паслаў да Уладзіміра «вялікае пасольства» з дарамі, сярод якіх былі вянок царскі (будучая «шапка Манамаха»), скіпетр і г п. «і назваўшы яго сабе братам і царом, а пры тым прасіў аб міры». Свет быў заключаны на тым, што ўнучка Уладзіміра, «дачка Мсціслава», павінна была выйсці замуж за сына імператара Аляксея Іаана (будучага імператара).

Вядома, што ў Аляксея была адзіная дачка па імі Марыя, яе маці магла быць Мсціславаўна.

Аляксей Камнін памёр у 1142 годзе. Яго малодшы брат па імі Андронік памёр увосень таго ж года. Ён быў жанаты з жанчыне па імі Ірына з сям’і *Aineiadissa* і меў шасцярых дзяцей.

### Манускрыпт «Аліма» 
Як паказваў айчынны даследчык (1900-я гады) у Бібліятэцы Лаўрэнціяна (Фларэнцыя) захаваўся медыцынскі манускрыпт на грэцкай мове, азагалоўлены *«Аліма» (Мазі)*. Некаторымі даследчыкамі ён прыпісваецца аўтарству Мсціславаўны, у такім выпадку, ён з’яўляецца першым медыцынскім творам, напісаным рускай жанчынай. (Гэтай версіі прытрымліваўся рускі гісторык, які знайшоў гэты рукапіс у бібліятэцы ў канцы мінулага стагоддзя X. М. Лопараў). Спасылкі на прыёмы і падыходы лячэння паказваюць на знаёмства аўтара тэксту з працамі Гіпакрата і Авіцэны.

Манускрыпт мае пяць частак:

# разглядаюцца агульныя правілы асабістай гігіены і пытанні догляду дзіцяці, лячэння дзіцячых хвароб, прысутнічаюць дадзеныя аб тэмпераментах чалавека — сангвінічным, халерычным, флегматычным і меланхалічным.
# апісваецца гігіена шлюбных адносін, перыяду цяжарнасці і радавога перыяду.
# прысвечана гігіене харчавання, характарызуюцца «халодныя» і «цёплыя» ўласцівасці прадуктаў. Да «халодных» прадуктаў аднесена міртавы алей, да"цёплых" — мёд, віно, мяса і інш. Тут жа выкладзены асновы і рэцэпты дыетычнага харчавання.
# аб вонкавых хваробах; змяшчае рэкамендацыі па ўжыванні мазяў пры лячэнні скурных захворванняў, а таксама зубнога болю.
# прысвечана лячэбнаму масажу, у тым ліку пры лячэнні сардэчных і страўнікавых захворванняў..

## Літаратура 
* Попадмитриу С. *Брак русской княжны Мстиславны-Добродеи с греческим царевичем Алексеем Комниным*, т. 11 (1-2). — Византийский временник, 1904
* Лопарев Х. *Брак Мстиславны (1122) /*/ Византийский временник. Т. 9. СПб., 1902. С. 418—445
* Лопарев Х. *Русская княжна Евпраксия Мстиславна (XII в.) как вероятный автор медицинского сочинения* // Сборники в честь А. И. Соболевского. СПб., 1905. С. 1- 14.
* Пушкарева Н. Л. «Женщины Древней Руси». М.: Мысль, 1989.

Катэгорыя:Князёўны Русі
Катэгорыя:Манамахавічы
Катэгорыя:Візантыйскія прынцэсы
Катэгорыя:Артыкулы са сцвярджэннямі без крыніц больш 14 дзён
Катэгорыя:Памерлі ў 1131 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Кіеве
Катэгорыя:Нарадзіліся ў XII стагоддзі