26 ліпеня

__NOTOC__

**26 ліпеня** — дзвесце сёмы (дзвесце восьмы ў высакосны год) дзень года па Грыгарыянскім календары.

## Падзеі 
[thumb|right|120px|Падручнік [эсперанта (Варшава, 1887)]]
* 657: Пачатак Сіфінскай бітвы на Еўфраце ў Сірыі паміж арміяй халіфа Алі ібн Абі Таліб і войскамі мяцежнікаў сірыйскага губернатара Муавіі. Бітва працягвалася тры дні, ні адзін з бакоў не здолеў перамагчы.
* 1139: Незалежнасць Партугаліі ад каралеўства Леон.
* 1184: Здарылася будаўнічая катастрофа ў Эрфурце.
* 1526: З Санта-Дамінга выпраўляецца іспанская экспедыцыя, каб заснаваць калонію ў Фларыдзе.
* 1572: Пачатак бітвы пры Малодзях у якой войска Маскоўскай дзяржавы (60 тыс.) перамагло асманска-татарскую армію (120 тыс.), таксама бітва паклала канец Апрычніне (сконч. 3.8.1572)
* 1662: Кароль Ян II Казімір Ваза спецыяльнай граматай абавязаў менскіх мяшчан падпарадкоўвацца гарадскім законам, трымацца звычаяў и павіннасцей, у любых абставінах падпарадкоўвацца гарадскому магістрату і ўдзельнічаць у абароне гарадскіх умацаванняў.
* 1847: Ліберыя стала першай незалежнай афрыканскай калоніяй.
* 1865: Ва Уэлінгтане адбылося першае паседжанне парламента Новай Зеландыі. 
* 1887: У Варшаве выйшаў першы падручнік мовы эсперанта.
* 1908: У Парыжы фінішуюць першыя кругасветныя аўтамабільныя гонкі, старт якім быў дадзены 12 лютага ў Нью-Ёрку.
* 1947: Прэзідэнт ЗША Гары Трумэн падпісаў Закон аб нацыянальнай бяспецы, згодна з якім былі створаны Цэнтральнае разведвальнае ўпраўленне і Савет нацыянальнай бяспекі ЗША.
* 1953: Група рэвалюцыянераў на чале з Фідэлем Кастра паспрабавала захапіць казармы Манкада на Кубе.
* 1956: Прэзідэнт Егіпта Гамаль Абдул Насер абвясціў аб нацыяналізацыі Суэцкага канала.
* 1957: СССР запусціў першую шматступенчатую міжкантынентальную балістычную ракету.
* 1971: Прэм’ера кінакарціны «Афіцэры» адбылася ў СССР.
* 1997: У Мінску адбыўся 2-гі з’езд беларусаў свету.

## Нарадзіліся 
thumb|left|120px|Карл Густаў Юнг
* 1030: Станіслаў, біскуп кракаўскі, святы-патрон Польшчы
* 1791: Франц Ксавер Вольфганг Моцарт, аўстрыйскі кампазітар
* 1856: Бернард Шоў, ірландскі драматург (пам. 1950)
* 1863: Язэпс Віталс, латышскі кампазітар (пам. 24.4.1948)
* 1875: Марцін Кухта, друкар, выдавец кніг на беларускай, рускай, польскай і літоўскай мовах
* 1875: Карл Густаў Юнг, швейцарскі псіхааналітык (пам. 6.6.1961)
* 1885: Андрэ Маруа, французскі пісьменнік (пам. 9.10.1967)
* 1893: Георг Грос, нямецкі мастак
* 1895: Янкель Адлер, мастак
* 1896: Уладзімір Варава, беларускі пісьменнік і журналіст (пам. 4.5.1929)
* 1922: Блейк Эдвардс, амерыканскі кінарэжысёр
* 1928: Стэнлі Кубрык, амерыканскі кінарэжысёр і прадзюсар
* 1931: Такасі Она, японскі гімнаст, алімпійскі чэмпіён
* 1933: Эдмунд Фелпс, амерыканскі эканаміст, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па эканоміцы (2006)
* 1939: Джон Говард, прэм’ер-міністр Аўстраліі
* 1943: Мік Джагер, лідар гурта Ролінг Стоўнз
* 1949: Таксін Чынават, прэм'ер-міністр Тайланд
* 1953: Галіна Крываблоцкая, беларуская мастачка
* 1964: Сандра Булак, амерыканская актрыса
* 1965: Зміцер Саўка, беларускі філолаг
* 1969: Андрэй Юр’евіч Акунькоў, расійскі і амерыканскі матэматык
* 1973: Кейт Бекінсейл, брытанская актрыса
* 1977: Аляксандр Сыман, беларускі біятланіст
* 1981: Аксана Бязлепкіна, беларуская пісьменніца, літаратуразнаўца, крытык

## Памерлі 
thumb|right|120px|Павел II, Папа Рымскі
* 811: Нікіфар I, візантыйскі імператар
* 1471: Павел II, Папа Рымскі
* 1760: Васіль Тацішчаў, расійскі гісторык, грамадскі дзеяч, стваральнік першага ў Расіі энцыклапедычнага слоўніка
* 1863: Сэм Х’юстан, амерыканскі дзяржаўны дзеяч
* 1920: Фрыдрых Аўгуст фон Каўльбах, нямецкі мастак
* 1931: Міхал Пятроўскі, беларускі хадэцкі дзеяч, каталіцкі святар, прыхільнік беларусізацыі касцёла ў Беларусі (нар. 3.10.1889)
* 1941: Анры Леон Лебег, французскі матэматык
* 1944: Рэза Пехлеві, шах Ірана
* 1952: Эва Перон, аргенцінская актрыса, першая лэдзі Аргенціны
* 1976: Мікалай Носаў, рускі пісьменнік і драматург, аўтар дзіцячай трылогіі пра Нязнайку
* 1976: Абрам Роам, савецкі кінарэжысёр
* 1997: Куніхіка Кадайра, японскі матэматык
* 2024: Арва Валтан, эстонскі пісьменнік, сцэнарыст

## Святкуюць 
*  Куба: Дзень нацыянальнага паўстання
*  Ліберыя: Дзень незалежнасці
* Мальдывы: Дзень незалежнасці

## Крыніцы 
726