Ткацтва на дошчачках

).]]

**Ткацтва на дошчачках** — старажытная тэхніка ткацтва, пры якой дошчачкі выкарыстоўваюцца для стварэння , праз які праходзіць уток. Мела шырокае распаўсюджанне ў Еўропе і Азіі ў гістарычныя часы і карыстаецца папулярнасцю сярод ткачоў-аматараў з-за лёгкай даступнасці і адноснай таннасці інструментаў і матэрыялаў. Большасць майстроў стварае вузкія вырабы: рамяні, папружкі або тасьму для аздаблення буйнейшых вырабаў.

## Гісторыя 
, 2021 год.]]

Часта памылкова мяркуюць, што ткацтва на дошчачках узыходзіць да фараонаў Егіпта. Гэтая тэорыя была вылучана ў пачатку XX стагоддзя на аснове вывучэння складанага тканага пояса нявызначанага паходжання, які часта называюць поясам Рамсеса, бо на ім быў намаляваны чарніламі картуш Рамсеса III. У 1916 годзе Арнольд ван Генеп і  апублікавалі кнігу «Le tissage aux cartons et son utilisation décorative dans l'Égypte ancienne», абапіраючыся на здагадку, што старажытныя егіпцяне былі знаёмыя з ткацтвам на дошчачках. Наконт спосабу вытворчасці пояса вучоныя дзесяцігоддзямі вядуць бурныя спрэчкі. Многія папулярныя кнігі па ткацтву на дошчачках прапагандавалі егіпецкую тэорыю яго паходжання, пакуль у дадатку да сваёй кнігі «Тэхнікі пляцення на дошчачках»  не даказаў шляхам структурнага аналізу, што ільняны пояс не мог быць вытканы на дошчачках.

Раней за ўсё ткацтва на дошчачках, імаверна, з’явілася ў культуры старажытнага Міжрэчча. Існаванне ў мінулым у Заходняй і Паўночнай Еўропе гэтай тэхнікі пацвярджаецца знаходкамі ў неалітычных палевых пабудовах на тэрыторыі Швейцарыі, у паграбеннях у Ютландыі (II тысячагоддзе да н.э.), у Нарвегіі і Швецыі (X стагоддзе) і ў Эстоніі (XIII стагоддзе).

Ткацтва на дошчачках датуецца як мінімум VIII стагоддзем да н.э. у Еўропе ранняга жалезнага веку, дзе яно сустракалася ў раёнах, дзе быў распаўсюджаны . Гістарычна склалася так, што гэтая тэхніка служыла некалькім мэтам: для стварэння пачатковых і/або  палос для вялікіх тэкстыльных вырабаў, зробленых на ткацкім станку, ткацтва дэкаратыўных стужак на існуючы тэкстыль і стварэнне асобных вузкіх вырабаў, у тым ліку паясоў.

Раннія ўзоры былі знойдзены ў Гохдарфе, Германія і , Францыя, а таксама ў Італіі, Грэцыі і Аўстрыі. Існуе мноства музейных прыкладаў такіх палос, якія выкарыстоўваліся на царкоўным тэкстылі або ў якасці асновы для складаных паясоў у еўрапейскім Сярэднявеччы. У XVII стагоддзі ў Эфіопіі для вырабу манументальных шаўковых заслонаў таксама выкарыстоўвалася ткацтва на дошчачках.

На тэрыторыі Усходняй Еўропы з эпохі позняга неаліту ў вялікай колькасці сустракаецца «тэкстыльная кераміка» — з адбіткамі тканін, сатканых на дошчачках, на пластах цэглы, так і на поўдні — у Калужскай, Тульскай, Арлоўскай, Курскай і Разанскай абласцях і ў балгар і нават хустак.

## Інструменты 
Дошчачкі, якія выкарыстоўваюцца ў ткацтве, звычайна маюць форму  з адтулінамі каля кожнай вяршыні і, магчыма, таксама ў цэнтры. Колькасць адтулін у дошчачках з’яўляецца абмежавальным фактарам складанасці вытканага ўзору. Вуглы дошчачак звычайна закругленыя, каб не зачапіцца, калі яны паварочваюцца падчас пляцення.

У мінулым ткачы выраблялі дошчачкі з кары, дрэва, косці, , каменю, скуры, металу або розных іншых матэрыялаў. Сучасныя дошчачкі часцей за ўсё робяць з кардону. Некаторыя ткачы нават свідруюць дзіркі ў наборы ігральных карт. Гэта просты спосаб атрымаць індывідуальныя дошчачкі або вялікую іх колькасць па невялікім кошце.

Дошчачкі звычайна маркіруюцца колерамі або палосамі, так што іх абліцоўванне і арыентацыю можна лёгка заўважыць.

## Тэхніка 
Фундаментальны прынцып — паварочваць дошчачкі, каб падняць выбраныя наборы нітак у аснове. Дошчачкі можна бесперапынна паварочваць у адным накірунку як пачак, паварочваць паасобку для стварэння ўзораў або паварочваць пэўную колькасць разоў «наперад» і столькі ж разоў «назад». Скручванне дошчачак толькі ў адным кірунку можа стварыць стужку, якая скручваецца ў напрамку скручвання, хоць ёсць спосабы паварочвання, якія змякчаюць гэтую праблему.

Некаторыя ткачы аддаюць перавагу ткацтву на спіне, калі адзін канец асновы запраўляюць (або абмотваюць вакол) пояса ткача, а другі накідваюць на палец нагі або прывязваюць да слупа або мэблі. Іншыя ткачы аддаюць перавагу выкарыстоўваць , якія з’яўляюцца больш сучасным вынаходствам і дзейнічаюць адначасова і як ткацкі станок, і як снавальная рама ў праекце. Некаторыя традыцыйныя ткачы ткуць паміж дзвюма жэрдкамі і абмотваюць уток вакол жэрдак (падобна будове Азебергска ткацкага станка, знойдзенага ў Нарвегіі з IX стагоддзя). Камерцыйныя «ткацкія станкі з дошчачкамі» адаптуюць гэтую ідэю, а таксама зручнейшыя, бо дазваляюць лёгка адкласці працу.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Ткацкая справа