1911 год у гісторыі беларускага выяўленчага мастацтва

[міні|240 пкс|[Дзмітрый Сямёнавіч Сцялецкі|Дзмітрый Сцялецкі «Гусляр», ілюстрацыя для часопіса «Апалон», 1911]]
**1911** год быў адзначаны шэрагам падзей, якія пакінулі прыкметны след у гісторыі беларускага выяўленчага мастацтва.

## Падзеі 
* сакавік — «Wystawa sztuk pięknych w Mińsku». У Мінску, у доме Ляхоўскага на Саборнай плошчы, у памяшканні польскага клуба «Агніска» адбылася буйная мастацкая выстаўка, аналагаў якой яшчэ не было ў Беларусі. Удзельнічалі 47 мастакоў і 166 твораў мастацтва, у тым ліку плакаты, архітэктурныя праекты і ювелірныя вырабы. Куратарам выстаўкі быў скульптар Яраслаў Тышынскі, які даваў ўрокі малявання ў сем’ях Ваньковічаў, Прушынскіх і Чапскіх. Рэпартаж (у тым ліку і фота) для сакавіцкага нумару часопісу Tygodnik Wileński рабіў Ян Булгак, «бацька беларускай і польскай фатаграфіі»:

*Мінск здолеў самастойна арганізаваць добрую мастацкую выставу — лаканічную, вытрыманую ў добрым шляхетным стылі. Мінск — не пасіўны прымальнік чужых, імпартаваных мастацкіх збораў, а ініцыятар і творца — паказвае грамадству ўласныя скарбы, працы мастакоў роднай Літвы, зборы мясцовых аматараў і эстэтаў.*

Асноўным акцэнтам экспазіцыі стаў твор Фердынанда Рушчыца «Nec Mergitur» (1905), цяпер гэты твор экспануе Нацыянальны мастацкі музей Літвы. Таксама вядомы імёны яшчэ некалькіх удзельнікаў выстаўкі: Атон Краснапольскі, Багуслаў Адамовіч, Генрых Вейсенгоф, Алена Ромер. Таксама экспанавалася 18 фатаграфій самога Яна Булгака, палова з якіх *«была выкананая ў складанай тэхніцы: афортны друк з ужываннем маслянай фарбы і дадатковай апрацоўкай фатаграфіі пэндзлем»*.

Пейзажыст Зянон Ленскі дэманстраваў эцюд «З венецыянскіх матываў», рэпрадукцыю якога прыводзіць «Tygodnik Wileński» (1911, № 4, с. 4).

Выява:Ruszczyc-Nec mergitur.jpg|Фердынанд Рушчыц. «Nec Mergitur», 1905
Выява:Henryk Weyssenhoff - Przeczucie 1893.jpg|Генрых Вейсенгоф «Прадчуванне», 1893

## З’явіліся 
* Дом Ядвігі Кастравіцкай у Мінску — жылы трохпавярховы будынак у Мінску на скрыжаванні вул. Кірава і Валадарскага 11/26, гісторыка-культурныя каштоўнасці рэгіянальнага значэння
* Касцёл Найсвяцейшага Сэрца Ісуса, Сталавічы — помнік архітэктуры неаготыкі
* Свята-Міхайлаўская царква, Відзібор — помнік народнага драўлянага дойлідства
* Спаса-Праабражэнская царква, Брашэвічы — помнік архітэктуры рэтраспектыўна-рускага стылю, пабудавана з цэглы

Выява:Вул. Кірава, 11 - 1.JPG|Дом Кастравіцкай
Выява:Сталавічы 2.jpg|Касцёл Найсвяцейшага Сэрца Ісуса, Сталавічы
Выява:Сінагога Хеўрэ Тылім.JPG|Сінагога Хеўрэ Тылім

## Нарадзіліся 
* 18 лютага — Абрам Забораў (пам. 1985), беларускі мастак
* 7 мая — Канстанцін Касмачоў (пам. 1992), беларускі савецкі мастак-жывапісец і графік, майстар сюжэтна-гістарычнай карціны і пейзажу, заслужаны дзеяч мастацтваў БССР (1963).
* 1 кастрычніка — Сяргей Каткоў (пам. 1976), беларускі савецкі мастак-жывапісец, у асноўным працаваў у жанры пейзажа, педагог, заслужаны настаўнік БССР (1966)
* 25 лістапада — Яўген Ціхановіч (пам. 2005), беларускі мастак і мемуарыст, родапачынальнік дынастыі мастакоў
* 29 лістапада — Генадзь Баданаў (пам. 1977), савецкі архітэктар, адзін з аўтараў праекта забудовы Цэнтральнай плошчы (праект 1949, з У. Каралём, Л. Мацкевічам, М. Асмалоўскім, М. Паруснікавым), аўтар праектаў 106-, 108- і 124-кватэрных дамоў (1948—1954), моста праз Свіслач на Ленінскім праспекце (1952, сумесна з М. Паруснікавым), корпуса гасцініцы «Мінск» (1957, сумесна з Г. Сысоевым, С. Мусінскім, Д. Кудраўцавым) — усе ў Мінску. Атрымаў Дзяржаўную прэмію БССР 1968 года за ўдзел у стварэнні архітэктурнага ансамбля Ленінскага праспекта ў Мінску.
* 4 снежня — Ісак Давідовіч (пам. 1993), беларускі жывапісец і графік

## Памерлі 
* Вацлаў Пятровіч Федаровіч (нар. 1848), краязнавец, калекцыянер. Член-карэспандэнт Кракаўскай Акадэміі навук. 3 1884 жыў і працаваў у Віцебску. Паводле інвентару за 1923 год, калекцыя складалася з 1972 назваў і ўключала больш за 7000 прадметаў. Зараз у фондах Віцебскага абласнога краязнаўчага музея захоўваюцца толькі троху больш за 200 прадметаў са збору Вацлава Федаровіча

## Галерэя жывапісу 

Выява:1911. Брошенная терраса.jpg|Станіслаў Жукоўскі «Пакінутая тэраса»
Выява:Бялыницкий-Бируля Весна. 1911.jpg|Вітольд Бялыніцкі-Біруля «Вясна», НММ РБ
Выява:Бялыницкий-Бируля Зимний Сон 1911.jpg|Вітольд Бялыніцкі-Біруля «Зімні сон», НММ РБ
Выява:Час тишины. Озеро Удомля.jpg|Вітольд Бялыніцкі-Біруля «Гадзіна цішыні. Возера Удомля»,  НММ РБ
Выява:Рэчка вясной. Эцюд да аднайменнай карціны.jpg|Вітольд Бялыніцкі-Біруля «Рэчка вясной», эцюд да аднайменнай карціны, НММ РБ
Выява:Пейзаж з рэчкай.jpg|Вітольд Бялыніцкі-Біруля «Пейзаж з рэчкай», НММ РБ
Выява:Henryk Weyssenhoff Spring 1911.jpg|Генрых Вейсенгоф «Вясна»
Выява:Веранда Жукоўскі.jpg|Станіслаў Жукоўскі «Веранда», НММ РБ
Выява:Abraham Manievich - Birch Trees - Google Art Project.jpg|Абрам Маневіч «Бярозы», Бруклінскі музей

## Галерэя фота 

Выява:Man from Mogilew-on-Dnepr by Menakhem Fishman 1911.jpg|Малады чалавек з Магілёва, 1911 год. Фотаатэлье Менахема Фішмана.
Выява:Back of the cabinet cards by Menakhem Fishman photo studio in Mogilew-on-Dnepr 1911.jpg|Адваротны бок фотакарткі.

Катэгорыя:1911 год у Беларусі
Катэгорыя:Гісторыя беларускага выяўленчага мастацтва паводле гадоў
Беларусь