Пінкавічы

**Пі́нкавічы** (, ) — вёска ў Пінскім раёне Брэсцкай вобласці на левым беразе Піны. Уваходзіць у склад Пінкавіцкага сельсавета. Станам на 2005 год чацвёрты па велічыні сельскі населены пункт у Брэсцкай вобласці.

## Гісторыя 
Летапіс вёскі Пінкавічы пачынаецца з XV стагоддзя. Дакладная дата заснавання паселішча невядомая, але меркавана Пінкавічы на некалькі дзесяцігоддзяў, а мо і стагоддзяў старэйшыя за вядомы год першай згадкі.

### У Вялікім Княстве Літоўскім 
* 1499 год — Пінкавічы згадваюцца, як зямля манаскага каталіцкага ордэна францысканцаў. Зямля ўваходзіла ў Пінскае княства, якое ў 1556 годзе Жыгімонт II Аўгуст ператварыў у староства.
* XVI—XVIII стагоддзе — зямлёй валодалі князі Курцэвічы, Сапегі, шляхціч , граф Бжастоўскі і род Скірмунтаў.
* 1648 год — у ходзе казацка-сялянскай вайны праз вёску з Пінска адыходзіў казацкі атрад на чале з Антонам Нябабам.
* 25 верасня 1655 года — у Пінкавічах з суднаў высадзіўся маскоўкі атрад ваяводы Дзмітрыя Валконскага, які адсюль штурмаваў Пінск і потым рабаваў горад.
* 1762 год — згодна з перапісам арганізаваным Адамам Бжастоўскім у Пінкавічах налічвалася 117 дамоў у якіх пражывала каля 700 сялян. Налічвалася 17 коней і 131 валоў. Хаты сялян стаялі ўздоўж ракі, побач з імі іх надзелы.
* 1793 год — у выніку ІІ падзела Рэчы Паспалітай Пінкавічы ў складзе Расійскай імперыі.

### У Расійскай імперыі 
* ХІХ — пач. ХХ стагоддзя — Пінкавічы цэнтр воласці Пінскага павета ў складзе 20 вёсак з насельніцтвам 1470 чалавек.
* 1830 год — лічыцца афіцыйнай датай пабудовы Свята-Пакроўскай царквы.
* 1863 год — пастаўлена школа (Пінкавіцкае народнае вучылішча). Падмурак захаваўся, а сам дом некалькі разоў быў капітальна адрамантаваны. Цяпер тут літаратурна-краязнаўчы музей імя Якуба Коласа.
* 1870-1880-я гады — пабудова царквы святога прарока Іллі. У 1960-я гады знішчана савецкай уладай.
* 1887—1888 гады — у Пінкавіцкім народным вучылішчы было тры аддзяленні: малодшае, сярэдняе і старэйшае. Ва ўсіх аддзяленнях налічвалася 30 хлопчыкаў і адна дзяўчынка, дачка святара. Выкладаў у тым навучальным годзе настаўнік Васіль Емяльянавіч Буры. На ўтрыманне вучылішча выдаткоўвалася: 175 рублёў з дзяржаўнага бюджэту і 95 рублёў ад тутэйшых сялян.
* 1904—1906 гады — у Пінкавічах быў настаўнікам Якуб Колас.
* 23 лістапада 1905 года — Якуб Колас па просьбе пінкавіцкіх сялян, ад іх імя, напісаў прашэнне ўладальніку м. Альбрэхтова Зыгмунту Скірмунту з патрабаваннем палепшыць стан пінкаўцоў. За гэты ўчынак у лютым 1906 года малады настаўнік высланы з сяла.

### Першая Сусветная і Грамадзянская вайна 
* 1915—1918 гады — Пінкавічы занятыя нямецкімі войскамі, масавае бежанства.
Карэнная жыхарка Пінкавічаў Марыя Хіхлюк (1909—1999) успамінала:

* 1917—1920 гады — сяло ў складзе Пінскага павета Дрыгавіцкай зямлі, а затым Палескай акругі Украінскай Народнай Рэспублікі.

### За польскім часам 
* 1921—1939 гады — Пінкавічы ў складзе міжваеннай Польшчы. Цэнтр гміны Пінскага павета. У вёсцы знаходзілася ўправа лясной гаспадаркі і школа.
* 1926 год — Пінкавічы ў выніку экспедыцыі па беларускім Палессі наведаў Язэп Драздовіч. Мастак замаляваў пінкавіцкія святыні.
* 1928 год і 1938 год — тэрыторыя Пінкавіцкай гміны пашырылася за кошт ліквідацыі Ставоцкай гміны.
* Кастрычнік 1934 года — Пінкавічы наведала знаная амерыканская вандроўніца Луіза Арнер Бойд.

### У савецкай Беларусі 
* 1939—1941 гады — у складзе Пінскага раёна Пінскай вобласці БССР.
* 1941—1944 гады — нацысцкая акупацыя. Вёска ў складзе Рэйхскамісарыята Украіна.
* 1944—1957 гады — вёска ў складзе Пінкавіцкага сельсавета.
* 1957—1989 гады — вёска ў складзе Аснежыцкага сельсавета Пінскага раёна.
* 1953 год — Пінкавіцкай сярэдняй школе надалі імя Народнага паэта Беларусі Якуба Коласа, а ў 1954 годзе паставілі новую школу. Цяпер Пінкавіцкая сярэдняя школа імя Якуба Коласа працуе ў будынку ўзведзеным у 1987 годзе.
* 1957 год — у гонар салдат, якія загінулі пры вызваленні ад нацыстаў, на месцы пахавання 197 воінаў пастаўлена скульптура салдата.
* 1962 год — адкрыццё мемарыяльнай дошкі Я. Коласу.
* 1986 год — утвораны Народны фальклорна-этнаграфічны калектыў «Крыніцы», які праводзіць унікальны абрад «Проводна нэділя».
* 1989 год — створаны Пінкавіцкі сельсавет з цэнтрам у Пінкавічах.
* Лістапад 1990 года — адкрыццё літаратурна-краязнаўчага музея імя Я. Коласа.

### Незалежная Беларусь 
* 1991 год — пасля станаўлення незалежнай Беларусі Пінкавічы цэнтр сельсавета ў Пінскім раёне Брэсцкай вобласці.
* 1998 год — створаны Пінкавіцкі сельсавет з цэнтрам у Пінкавічах, дагэтуль вёска ўваходзіла ў склад Аснежыцкага сельсавета.
* 1 студзеня 1999 года — у Пінкавічах створаны Цэнтр творчасці дзяцей і моладзі Пінскага раёна.
* 2000 год — у вёсцы налічвалася 1186 двароў і 3376 жыхароў.
* 2005 год — насельніцтва: 4036 жыхароў (1274 двароў), такім чынам Пінкавічы былі чацвёртым па велічыні сельскім населеным пунктам Брэсцкай вобласці.
* 2008 год — праведзеныя маштабныя працы па добраўпарадкаванні Пінкавічаў: рамонт камунікацый і пешаходнай зоны.
* Снежань 2009 года — на доме, дзе жыла Любоў Тарасюк, за кошт яе бацькі Канстанціна Міхайлавіча Тарасюка, размешчана мемарыяльная шыльда.
* Лістапад 2012 года — завершаная рэканструкцыя музея і ўрачыста адсвяткаванае 130-годдзя Якуба Коласа.
* Снежань 2013 года — урачыстыя падзеі і літаратурна-музычныя вечары з нагоды 60-годдзя вядомай зямлячкі Любові Канстанцінаўны Тарасюк .
* Кастрычнік 2014 года — усталяваны шматметровы металічны праваслаўны крыж на гранітным пастаменце.
* Снежань 2015 года — на базе літаратурна-краязнаўчага музея імя Я. Коласа адбылася прэзентацыя дакументальнай стужкі і фотаальбома «Палессе Луізы Бойд».
* Кастрычнік 2016 года — на тэрыторыі літаратурна-краязнаўчага музея імя Я. Коласа ўсталяваны мемарыяльны знак у гонар экспедыцыі Луізы Арнер Бойд..
* Май 2017 года — у Пінкавічах размясціўся офіс Брэсцкага абласнога Гуманітарна-асветніцкага грамадскага аб’яднання «Садружнасць Палесся».
* Жнівень 2017 года — у Пінкавічах у межах праекта «Захаваем крыніцы Пінскага Палесся», які рэалізавала Гуманітарна-асветніцкае грамадскае аб’яднанне «Садружнасць Палесся», з’явіўся ўнікальны прыродны аб’ект «Калодзеж Якуба Коласа» .

## Насельніцтва 
## Культура 
Вясновыя карагоды ў Пінкавічах — традыцыйны каляндарна-абрадавы комплекс, які выконваюць жыхары вёскі. Абрад прымеркаваны да велікоднага перыяду і ўключае карагодныя шэсці, абрадавыя гульні і песні, якія сімвалізуюць сустрэчу вясны і развітанне з зімою.

## Славутасці 
* Свята-Пакроўская царква (1830) — . Афіцыйная дата пабудовы царквы ў Пінкавічах — 1830 год, але яшчэ ў 1806 годзе мясцовыя жыхары падарылі ў храм вялікі абраз «Узвіжанне Святога Крыжа». Святыня дагэтуль захоўваецца ў царкве з дакладнай датай і подпісам ад удзячных пінкаўцоў. Вынікае, што Свята-Пакроўская царква ў Пінкавічах пастаўлена раней.
* Капліца.
* Будынак былой школы, дзе ў 1904—1906 гадах працаваў Якуб Колас. Ад 1990 года тут літаратурна-краязнаўчы музей імя Якуба Коласа.
* Вялікі праваслаўны крыж каля шашы Пінск-Лунінец.
* Памятны знак (валун) у гонар экспедыцыі Луізы Арнер Бойд, якая адбылася ўвосень 1934 года.
* Пры ўездзе ў вёску з Пінскага боку знаходзіцца помнік салдату на брацкай магіле, дзе пахаваны 197 воінаў 55-й гвардзейскай стралковай дывізіі 20-га стралковага корпуса 28-й арміі 1-га Беларускага фронту і партызаны. Яны загінулі ў ліпені 1944 года ў баях за вызваленне ад нацыстаў.
* На ўсходнім ускрайку — старажытныя могілкі, першыя пахаванні датуюцца канцом ХІХ — пачаткам ХХ стагоддзя. Тут знайшла адвечны спачын Любоў Тарасюк і кумы (Аляксандр і Людміла Лой) Народнага паэта Беларусі Якуба Коласа.

### Страчаная спадчына 
* Ільінская царква.
* Капліца.
* Будынак управы Пінкавіцкай гміны Пінскага павета, а ў апошнія гады тут размяшчалася Пінкавіцкая дзіцячая бібліятэка.

Каплічка ў Пінкавічах.jpg|Язэп Драздовіч. Каплічка ў Пінкавічах. 1926
Pinkavičy, Pakroŭskaja. Пінкавічы, Пакроўская (J. Drazdovič, 1926).jpg|Язэп Драздовіч. Царква ў Пінкавічах. 1926
Ільінская царква на пінкавіцкім полі. Я. Драздовіч. 1926.jpg|Язэп Драздовіч. Ільінская царква на пінкавіцкім полі. 1926

## Вядомыя асобы 
* Эдуард Мікалаевіч Севярын (нар. 1976) — беларускі палітолаг, дэпутат.
* Любоў Канстанцінаўна Тарасюк (1953—2006) — беларуская паэтэса, літаратуразнавец.
* Іван Іосіфавіч Калоша (1929—2010) — краязнавец, заснавальнік літаратурна-краязнаўчага музея Я. Коласа ў в. Пінкавічы.

## Арганізацыі і прадпрыемствы 
* Пінкавіцкі сельскі выканаўчы камітэт і сельскі Савет дэпутатаў
* Гуманітарна-асветніцкае грамадскае аб’яднанне «Садружнасць Палесся»
* Пінкавіцкая сярэдняя школа імя Я.Коласа і дзіцячы садок
* Пінкавіцкая сельская бібліятэка
* Фельчарска-акушэрскі пункт
* Пінскі неўралагічны інтэрнат
* Перасоўная Механізаваная Калона № 58 ААТ «Пінскводбуд»
* Фізкультурна-спартыўная ўстанова «Элада-Спорт»
* Пінскае вытворчае аб’яднанне «Медтэхніка»
* Прыродаахоўчы заказнік рэспубліканскага значэння «Сярэдняя Прыпяць» і «Прастыр»
* Цэнтр творчасці дзяцей і моладзі Пінскага раёна
* Літаратурна-этнаграфічны музей Я. Коласа

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Гілевіч і Быкаў выхавалі «палескую разумніцу» 
* Палескае сяло ў Рэчы Паспалітай 
* Гуманітарна-асветніцкае грамадскае аб’яднанне «Садружнасць Палесся» 
* На 130-годдзе Якуба Коласа — у Пінкавічы
* Вось яны — Пінкавічы, вось гэты дом…
* Пінкавічы: Якуб Колас у глыбіні Палесься
* Ганна Краснюк з вёсцы Пінкавічы — таленавітая майстрыха 
* У Пінкавічы да Коласа
* Ролік пра крыніцы Пінскага раёна
* Дакументальная стужка «Палессе Луізы Бойд»
* 
* Дзяржаўная прыродаахоўная ўстанова «Ландшафтныя заказнікі рэспубліканскага значэння» «Сярэдняя Прыпяць» і «Прастыр» 

Катэгорыя:Пінкавіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Пінскага раёна