open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Андрэй Васілевіч Дынько

**Андрэ́й Васі́левіч Дынько́** (нар. 13 студзеня 1974, Брэст) — беларускі журналіст, рэдактар. Галоўны рэдактар часопіса «Наша гісторыя», рэдактар выдання «Наша Ніва».

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў 1974 годзе ў Брэсце. Брат беларускай пісьменніцы Наталкі Бабінай.

Скончыў Мінскі дзяржаўны лінгвістычны ўніверсітэт у 1996 годзе. Пачынаў творчую дзейнасць як перакладчык, публіцыст. Перакладае з англійскай, італьянскай, польскай, французскай, украінскай моў.

Выкладчык Мінскага дзяржаўнага лінгвістычнага ўніверсітэта ў 1997—2000 гадах. Сурэдактар часопіса «Arche» ад 1998 года да 2004 года.

З 1999 года рэдактар газеты «Наша Ніва», у 2000 годзе змяніў Сяргея Дубаўца на пасадзе галоўнага рэдактара гэтай газеты. Займаў пасаду галоўнага рэдактара да 2006 года. Сябра Беларускага ПЭН-цэнтра, у 2002—2004 гадах быў віцэ-прэзідэнтам. Выйшаў з ПЭН-цэнтра ў 2019 годзе.

### Палітычны пераслед 
8 ліпеня 2021 года разам з іншымі журналістамі «Нашай Нівы» быў арыштаваны нібыта за арганізацыю паслявыбарчых пратэстаў, першапачаткова быў падазраваным паводле арт. 342 Крымінальнага кодэкса («*Арганізацыя і падрыхтоўка дзеянняў, што груба парушаюць грамадскі парадак, альбо актыўны ўдзел у іх»*). 12 ліпеня 2021 года сумеснай заявай дзесяці арганізацый, сярод якіх Праваабарончы цэнтр «Вясна», Беларуская асацыяцыя журналістаў, Беларускі Хельсінкскі камітэт, Беларускі ПЭН-цэнтр, Прававая ініцыятыва, прызнаны палітычным зняволеным. Па заканчэнні трох сутак арышту абвінавачванне за нібыта падрыхтоўку пратэстаў не было высунутае, але затрыманне працягнутае ўжо паводле ч. 2 арт. 216 Крымінальнага кодэкса («*Нанясенне маёмаснай шкоды без прыкмет раскрадання*»). Праваабарончы цэнтр «Вясна» паведаміў, што рэдактараў «Нашай Нівы» трымаюць за кратамі за нібыта нявыплату камунальных паслуг на суму 3500 рублёў. 21 ліпеня вызвалены з абавязкам аб яўцы. З’ехаў у Вільню (Літва).

## Узнагароды 
У 2003 годзе Вацлаў Гавел перадаў яму прэмію за Грамадзянскія заслугі імя Ганна Эленбоген (ён стаў першым замежнікам, якому была перададзеная гэтая чэшская прэмія).

Лаўрэат прэмій Oxfam-Novib (2006), «За журналісцкую мужнасць і прафесіяналізм» (2006), Lorenzo Natali (2007).

Узнагароджаны медалём 100 гадоў БНР Рады Беларускай Народнай Рэспублікі.

## Сям’я 
Жанаты з Наталляй Дынько, мае сыноў Якуба і Васіля, і дачку Усцінню (Юстыну).

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Старонка Андрэя Дынько на сайце Праваабарончага цэнтра «Вясна»

Катэгорыя:Перакладчыкі Беларусі
Катэгорыя:Галоўныя рэдактары газеты «Наша Ніва»
Катэгорыя:Члены Беларускага ПЭН-цэнтра
Катэгорыя:Асобы, прызнаныя палітычнымі зняволенымі праваабарончым цэнтрам «Вясна»
Дзень праграміста

**Дзень праграміста** — неафіцыйнае свята праграмістаў, якое святкуецца ў 256-ты дзень года (255-ы, калі лічыць ад нуля). Лік 256 (28) выбраны таму, што гэта колькасць лікаў, якія можна перадаць пры дапамозе аднаго байта. Таксама «256» у шаснаццатковай сістэме злічэння — гэта «100».

У высакосныя гады гэтая дата — 12 верасня, у невысакосныя — 13 верасня.

## Іншыя вядомыя даты святкавання дня праграміста 
* 19 ліпеня — дзень стварэння першай праграмы. Яе напісала Аўгуста Ада Лаўлейс, першая праграмістка і дачка Джорджа Байрана.
* 10 снежня — дзень нараджэння Ады Лаўлейс (1815 г.), у гонар якой назвалі першую ўніверсальную алгарытмічную мову праграмавання Ada, якая была зацвержана 10 снежня 1980 г.
* 4 красавіка — 4.04, дзякуючы падабенству з кодам памылкі 404 («старонка не знойдзена»). Лічыцца днём вэб-праграмістаў.

Катэгорыя:Святы
Катэгорыя:Праграмаванне
Івана-Франкоўск

**Івана-Франкоўск** (, у 1662—1918 і 1939—1962 — Станіслаў, у 1918—1939 — Станіславаў, ) — горад ва Украіне, цэнтр Івана-Франкоўскай вобласці. Насельніцтва: 227 тыс. чалавек (2024). Размешчаны за 450 км ад Кіева.

Заснаваны ў 1662 годзе пад назвай *Станіслаў*. У адзначэнне 300-годдзя перайменаваны ў гонар выдатнага ўкраінскага пісьменніка і грамадскага дзеяча Івана Франко.

Аснова прамысловасці — прадпрыемствы машынабудавання і металаапрацоўкі, вытворчасці будаўнічых матэрыялаў, дрэваапрацоўкі.

## Насельніцтва 
* 1987 год — 225 тыс. жыхароў.
* 1988 год — 233 тыс. жыхароў.
* 1993 год — 234 тыс. жыхароў.
* 2019 год — 237,7 тыс. жыхароў.
* 2022 года, 238 196 жыхароў.

## Асвета 
* Прыкарпацкі нацыянальны ўніверсітэт імя Васіля Стэфаныка
* Івана-Франкоўскі нацыянальны тэхнічны ўніверсітэт нафты і газу
* Івана-Франкоўскі нацыянальны медыцынскі ўніверсітэт
* Універсітэт Караля Данілы
* Івана-Франкоўская акадэмія Іаана Залатавуста

## Вядомыя асобы 
* Святлана Алексіевіч (нар. 1948) — беларуская пісьменніца.
* Юрый Паўлавіч Вінічук (нар. 1952) — украінскі лінгвіст.
* Руслан Віктаравіч Галіцкі (1972—2016) — расійскі ваенны.
* Васіль Гавера (нар. 1972) — апостальскі адміністратар Казахстана і Сярэдняй Азіі.

## Гарады-пабрацімы 
## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* Іва́но-Франкі́вськ // Географічна енциклопедія України: В 3-х т. / Ред-кол.: … О. М. Маринич (відповід. ред.) та інш. — Київ: Українська радянська енціклопедія ім. М. П. Бажана, 1990. — Том 2: З—О. — С. 66. — 480 с.: іл.— (В опр.) — ISBN 5-88500-015-8, ISBN 5-88500-012-8 (т. 2).
* 
* 

Катэгорыя:Гарады Івана-Франкоўскай вобласці

Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1662 годзе
AR-10

Вінтоўка **AR-10** была распрацаваная Юджынам Стонэрам (Eugene Stoner), працаваўшым у кампаніі Armalite — падпадзяленні амерыканскай карпарацыі Fairchild Engine and Airplane Corp, да 1955 года. Вінтоўка прызначалася для ўдзелу ў конкурсе на новую вінтоўку калібра 7.62мм для Войска ЗША, на замену састарэлым вінтоўкам М1 Garand. Нажаль для фірмы Armalite вінтоўка AR-10 спазнілася да пачатку конкурсу, ды і канструкцыя яе была занадта перадавой для вельмі кансерватыўна наладжаных амерыканскіх вайскоўцаў таго часу. У любым выпадку, у 1957 годзе амерыканцы прынялі на ўзбраенне 7.62мм аўтаматычную вінтоўку М14, а AR-10 была даведзеная да вытворчасці толькі да пачатку 1960х. У ЗША выпуск гэтай вінтоўкі быў мінімальны, бо фірма Armalite пераключылася на распрацоўку малакалібернай аўтаматычнай вінтоўкі для Войска ЗША на базе AR-10. Ліцэнзія на вытворчасць AR-10 была прададзеная галандскаму арсеналу Artillerie Inrichtingen. Агульная колькасць вырабленых у пачатку 1960х гадоў вінтовак AR-10 ацэньваецца прыкладна ў 10 000 штук, частка з якіх закупілі Судан і Партугалія. Далей развіццё лініі AR-10 ішло толькі ў выглядзе яе малакалібернага нашчадка, серыі вінтовак M16/ AR-15, і на пару дзесяцігоддзяў аб існаванні AR-10 практычна забыліся.

Аднак жа, рэарганізаваная кампанія Armalite амаль дваццаць гадоў вырашыла аднавіць выпуск вінтовак серыі AR-10, на гэты раз ужо для грамадзянскага і паліцыянтскага рынка. Новая вінтоўка ўяўляла сабой зваротны крок у развіцці сямейства — калі перш вінтоўка AR-15 была атрыманая шляхам памяншэння AR-10, то адроджаная AR-10 пад азначнікам AR-10B уяўляла сабой павялічаную AR-15, якая адпавядае па ўсіх параметрах вінтоўцы М16А2 (за выключэннем аўтаматычнага агню). 
"Арыгінальныя" AR-10 практычна не адрозніваецца ад AR-15 самых першых узораў. Асноўныя адрозненні — гэтае размяшчэнне дзяржальні зараджання над ствольнай скрынкай, а не ззаду яе, і плыўна рэгуляваны па далёкасці цалік прыцэла.

## Тэхнічныя дадзенныя (AR-10)
* Калібр: 7.62х51мм, .308 Winchester
* Даўжыня: 1016 мм
* Даўжыня ствала: 508 мм
* Вага: 4.31 кг
* Боезабеспячэнне: магазін на 20 патронов
* Хуткасць стральбы: 700 стрэлаў у хвіліну

## Мадэлі 
* AR-10 — арыгінальная мадэль канца 1950-х гадоў
* AR-10А2-  уяўляе сабой некалькі павялічаны самазарадны варыянт вінтоўкі М16А2 пад патрон 7.62х51мм з мінімальнымі зменамі.
* AR-10А4 — адрозніваецца тым, што замест дзяржальні пераноскі ў яго ўсталяваная накіроўвалая тыпу Picatinny для мацавання рознай оптыкі.
* AR-10B — уяўляла сабой павялічаную AR-15, якая адпавядае па ўсіх параметрах вінтоўцы М16А2 (за выключэннем аўтаматычнага агню).
* AR-10 Т — "мэтавая" (або снайперская) вінтоўка, ствольная скрынка па тыпе AR-10А4, ствал палепшанай якасці выраба, і палепшаны ударна-спускавым механізмам.

Катэгорыя:Вінтоўкі і карабіны
Катэгорыя:Зброя паводле алфавіта
Bésame mucho

**Bésame Mucho** (*Бэсамэ муча*), што перакладаецца з іспанскай як *«Цалуй мяне шмат»* ці *«Цалуй мяне мацней»* — песня, напісаная мексіканскім кампазітарам Кансуэлай Веласкес у 1940 годзе перад сваім шаснаццацігоддзем. Песня вельмі хутка стала адным з папулярных хітоў 20 стагоддзя.

Па словах самой Веласкес на напісанне песні яе натхніла арыя з оперы *Goyescas*, вядомага іспанскага кампазітара Энрыке Гранадаса.

У 1944 годзе *Бэсамэ муча* стала першай мексіканскай песняй, якая перамагла ў Нью-Ёркскім хіт-парадзе.

## Кавер-версіі 
Існуюць варыянты песні на англійскай, французскай, японскай, в'етнамскай, рускай і іншых мовах. Песню ў розных варыянтах і аранжыроўках выконвалі больш як 700 выканаўцаў па ўсім свеце, у тым ліку:

* Джымі Дорсі
* The Beatles
* Элвіс Прэслі
* The Ventures
* Луі Армстронг
* Сезарыя Эвора 
* Пласіда Дамінга
* Хасэ Карэрас
* Сафія Ратару
* Віктар Зінчук
і іншыя.

## Беларускія выканаўцы песні 
Матыў «*Бэсамэ муча*» гучыць у песні «Работа» з альбому гурта «Крамбамбуля» «Каралі раёну».

У альбоме *Умные вещи* (1995) гурта Neuro Dubel ёсць песня з назвай *Бессаме муче*, праўда да арыгінальнай версіі яна мае даволі ўскоснае дачыненне.

## Фільмы 
Кампазіцыя таксама выкарыстоўвалася ў якасці саўндтрэку да фільмаў: *Вялікія спадзяванні* (*Great Expectations*), *A toda máquina*, *Месяц над матэлем* (*The moon over parador*), *Арызонская мара* (*Arizona Dream*), *Масква слязам не верыць* (*Москва слезам не верит*) і *Усмешка Моны Лізы* (*Mona Lisa Smile*).

## Спасылкі 
* Арыгінальны тэкст песні з літаратурным перакладам на англійскую Валентына Андэрса

Катэгорыя:Музыка Мексікі
Катэгорыя:Песні Мексікі
Катэгорыя:Песні паводле алфавіта
Катэгорыя:Музычныя творы 1940 года
Катэгорыя:Песні на іспанскай мове
Катэгорыя:Песні The Beatles
Эрнст Генрых Гекель

**Эрнст Генрых Гекель** (ням. *Ernst Heinrich Philipp August Haeckel*;  — ) — нямецкі біёлаг-эвалюцыяніст. Прыхільнік і паслядоўнік вучэння Ч. Дарвіна. Прапанаваў тэорыю паходжання шматклетачных жывёл. Аўтар тэрміна «экалогія».

Вучыўся ва ўніверсітэтах Берліна і Вюрцбурга. У 1861—1909 прафесар Енскага ўніверсітэта.

Навуковыя працы па агульнай марфалогіі, антрапагеніі, гісторыі развіцця чалавека. Сфармуляваў тэорыю гастрэі: паходжанне шматклетачных жывёл ад гіпатэтычнага продка, які нагадваў двухслаёвы зародак —  гаструлу. Прапанаваў першае «радаслоўнае дрэва» жывёльнага свету, сфармуляваў біягенетычны закон. Прадказаў дыскрэтнасць генаў, іх лакалізацыю ў храмасомах і ролю ў антагенезе.

У 1894 годзе быў узнагароджаны медалём Лінея.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Біёлагі Германіі
Катэгорыя:Заолагі Германіі
Катэгорыя:Выкладчыкі Енскага ўніверсітэта
Rattus adustus

**Rattus adustus** — від пацукоў, адзіны асобнік якіх быў апісаны на востраве Энгано, што ў Інданезіі. Пасля выяўлення ў 1940 г. іншых асобін заўважана не было.

## Літаратура 
* Baillie (1996). Rattus adustus. 2006. IUCN Red List of Threatened Species. IUCN 2006. www.iucnredlist.org. Retrieved on 11 May 2006. Listed as Vulnerable (VU D2 v2.3)

Катэгорыя:Пацукі
Rattus andamanensis

**Rattus andamanensis** — від пацукоў, сямейства мышыных.

Выяўлены ў Бутане, Камбоджы, Кітаі, Індыі, Лаосе, М'янме, Непале, Тайландзе і В'етнаме.

Прадстаўнікі віда маюць карычневую афарбоўку з белым нізам.

## Літаратура 
* Rattus sikkimensis Baillie, J. 1996.. 2006 IUCN Red List of Threatened Species. Downloaded on 20 July 2007.
* Musser, G. G. and M. D. Carleton. 2005. Superfamily Muroidea. pp.&nbsp;894–1531 *in* Mammal Species of the World a Taxonomic and Geographic Reference. D. E. Wilson and D. M. Reeder eds. Johns Hopkins University Press, Baltimore.

Катэгорыя:Пацукі
Вуліца Малайчука (Гомель)

**Вуліца Малайчука** — адна з вуліц Чыгуначнага раёна горада Гомеля.

Названая ў 1967 годзе ў гонар **М. Ф. Малайчука**, ранейшая назва — Безназоўны праезд. Пачынаецца ад вуліцы Савецкай, і потым паступова пераходзіць у вул. Крупскай у раёне чыгуначнага моста. Працягласць 1095 м. Адна з транспартных магістраляў горада. Сучаснае аблічча вуліцы фармавалася ў 1960—70-я гады. Забудаваная пераважна 5- і 9-павярховымі жылымі дамамі.

## Перасякае вуліцы 
* Савецкую
* Юбілейную
* Крупскай вул.

Катэгорыя:Вуліцы Гомеля
Рэчыцкі праспект

**Рэ́чыцкі праспект** — праспект у Савецкім раёне Гомеля, адна з галоўных магістралей горада. Да 14 чэрвеня 2013 года вуліца называлася **Рэчыцкай шашой**, бо і была фактычна часткай шашэйнай дарогай да Рэчыцы.

## Размяшчэнне 
Арыентаваны з паўночнага ўсходу на паўднёвы захад. Пачынаецца ад безназоўнай плошчы на скрыжаванні з вуліцай Барыкіна і Куйбышаўскім праездам, з паўднёвага ўсходу прымыкаюць вуліцы Клермон-Феран і Жукава, з паўночна заходняга — вуліцы Крайняя і Брэсцкая, далей з паўднёвага ўсходу прымыкае вуліца Валгаградская, з поўначы — Сасновая, перасякае вуліцу Міжгароднюю, з паўднёвага ўсходу прымыкае Студэнцкі праезд, далей перасякае вуліцу Косарава, завяршаецца скрыжаваннем з Аб’язной і Давыдаўскай на граніцы горада. Працягам вуліцы з’яўляецца магістраль . Даўжыня праспекта складае каля 4,8 км.

## Гісторыя 
Вуліцу пачынаюць інтэнсіўна забудоўваць з 1960-х гадоў. З’явіліся жылыя масівы ад пачатку вуліцы да скрыжавання з вуліцай Жукава (толькі цотны бок), і ад скрыжавання з вуліцай Крайняй да скрыжавання з вуліцай Сасновай.

У 1968 годзе ў канцы вуліцы, на цотным баку закладзены парк у гонар будучай 25-й гадавіны перамогі савецкага народа ў Вялікай Айчыннай вайне. У 1968 годзе ў заходняй частцы парка ў памяць загінулых салдат і партызан, а таксама да 50-й гадавіны абвяшчэння савецкай улады, закладзены «Курган Славы».

У канцы 1980-х пачынаюць забудову мікрараёнаў № 51, 52, 53.

## На вуліцы размешчаны 
* Гандлёвы цэнтр «Мандарын Плаза»
* Адміністрацыя Савецкага раёна
* Гомельаблаўтатранс — інжынерна-вылічальны цэнтр Аблаўтатрэста (1975; архітэктар В. Саенка).
* Палац культуры «Фестывальны»
* Свята-Міхайлаўская царква
* Гомельскі філіял Універсітэта грамадзянскай абароны МНС Рэспублікі Беларусь.
* Суд Савецкага раёна
* Гандлёвы дом «Рэчыцкі»
* Рынак «Давыдаўскі»
* Яслі-сады № 42, № 139 і № 155
* Сярэдняя школа № 62

Таксама праспект мяжуе са скверам імя Янкі Купалы, паркам Фестывальным, скверам Ратавальнікаў.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Праспекты Гомеля
Катэгорыя:Савецкі раён (Гомель)
Гімн Абхазіі

**Перамога** () — нацыянальны гімн Рэспублікі Абхазія.

## Гісторыя 
З абвяшчэннем незалежнасці Абхазіі ў 1992 быў зацверджаны дзяржаўны гімн. Пасля абрання на пост прэзідэнта С. Багапша быў выдадзены законапраект «Аб дзяржаўным гімне Рэспублікі Абхазія», быў прыняты ў трэцім чытанні 24 кастрычніка 2007. Пачатковы матыў і словы абхаскай рэвалюцыйна-вызваленчай песні «Кьараз» часоў акупацыя Абхазіі войскамі Грузінскай Дэмакратычнай Рэспублікі леглі ў аснову абхаскага гімну.

## Спасылкі 
* Аиааира 

Абхазія
Катэгорыя:Абхазія
Катэгорыя:Песні на абхазскай мове
Дэматыватар

[thumb|300px|Дэматыватар па тэме [Вікіпедыя|Вікіпедыі — «Ёсць пэўная нікчэмна малая верагоднасць таго, што гадзіны тваёй зацятай працы не будуць неадкладна знішчаны наступным чытачом»]]
**Дэматыва́тар** (дэматывацыйны постар) — малюнак, які складаецца з карцінкі ў рамцы і надпісу-слогана, які каментую яе, складзенае па вызначаным фармаце. Неўзабаве пасля з'яўлення дэматыватары сталі інтэрнэт-мемам.

## Гісторыя і распаўсюджванне 
Першапачаткова дэматывацыйныя постэры з'явіліся як пародыя на матывацыйныя постэры або матыватары — выгляд нагляднай агітацыі, прызначаны стварыць падыходны настрой у школах, універсітэтах і на працоўных месцах.

Матывацыйныя постэры вельмі часта бывалі сумныя, таму шырока распаўсюдзілася практыка іх парадыравання, звычайна якая сзаключалася ў складанні постэраў па такім жа стандарце, але (меркавана) выклікалых замест станоўчых эмоцый адчай, засмучэнне і сум. Падобныя пародыі і атрымалі назву дэматывацыйных постэраў. Пасля тэматыка дэматыватараў пашырэла і да проста камічнай.

Вялікі ўклад у развіццё дэматыватараў занесла амерыканская кампанія Despair, Inc. (), якая прадае праз Інтэрнэт дэматывацыйныя постэры і пасля якая прапанавала наведвальнікам свайго вэб-сайта магчымасць стварэння ўласных малюначкаў падобнага плану.

Працягваючы традыцыю іміджборда 4chan, дэматывацыйныя постэры часта з'яўляліся і на іміджбордах айчынных. Шматлікія надпісы на дэматыватарах пасля сталі мемамі.

Прыклады дэматыватараў можна знайсці на шматлікіх рэсурсах у сетцы Інтэрнэт.

## Фармат постэраў 
У абодвух варыянтах постэр будуецца па дастаткова цвёрдаму фармату. Практычна заўсёды ён уяўляе сабой плакат чорнага колеру, на якім размешчаныя наступныя элементы:
* Малюнак у рамцы, які ілюструе постэр.
* Лозунг, набраны буйным шрыфтам з засечкамі.
* Набранае мяльчэйшым шрыфтам тлумачэнне або цытата, якія тлумачаць ідэю падрабязней (гэтая дэталь часам адсутнічае, што, аднак, няправільна).

Despair, Inc — сайт кампаніі Despair, Inc, амерыканскага вытворцы дэматывацыйных постэраў — кампанія, змешчаная ў Осціне, Тэхас, якая вырабляе эмблемы і сувеніры, якія высмейваюць матывацыйную ідэалагічную апрацоўку, звычайную ў карпаратыўным асяроддзі.

## Гл. таксама 
* Матывацыя
* Інтэрнэт-мем
* Карпарацыі
* Карпаратыўная культура
* Субкультура

## Спасылкі 
Катэгорыя:Інтэрнэт-мемы
Катэгорыя:Постары
Вуліца Ільіча (Гомель)

**Вуліца Ільіча** (былая **Шашэйная**, **Леніна**) — вуліца ў паўднёвай частцы Гомеля (Навабеліцкі раён Гомеля), з’яўляецца адной з галоўных вуліц горада.

Пачынаецца ад моста праз раку Сож (мост Ільіча-Фрунзэ), сканчаецца ля гарадской мяжы, пераходзіць у шашу на Чарнігаў. Забудова самая разнастайная, у асобных частках вуліцы прыватная 1-2 павярховая, таксама на вуліцы ёсць некалькі шматпавярховых дамоў па 18 паверхаў.

Апошні раз пераназывалася ў савецкія гады, тады яе пераназвалі ў гонар У. І. Леніна. У 1992 годзе вуліцу прапаноўвалася пераіменаваць у гонар лётчыка В.Оськіна, але прапанову праігнаравалі.

## Аб’екты 
* Гомельскі абласны клінічны шпіталь інвалідаў Вялікай Айчыннай вайны (вул. Ільіча, 288)
* Гомельскі тлушчавы камбінат
* Гомельскі мясакамбінат
* Дзіцячая школа мастацтваў № 6
* Сярэднія школы № 1, № 2
* Гомельская гарадская паліклініка № 13
* Цэнтр культуры Гомельскага раёна
* Савет ветэранаў Навабеліцкага раёна
* Гомельскі раённы выканаўчы камітэт
* Адміністрацыя Навабеліцкага раёна

## Перасякае вуліцы (Гомель) 
* Рэспубліканскую
* 11 Ліпеня
* Міжнародную
* Рэпіна
* Герцэна
* Радзішчава
* Склязнёва
* Сцяпана Разіна
* Ленінградскую
* Севастопальскі завулак
* 9 траўня
* Пірагова
* Ільіча 1-й завулак
* Ільіча 2-гі завулак
* Ільіча 3-ці завулак
* Зайцава
* Ільіча 5-ы завулак
* Ільіча 6-ы завулак
* Ільіча 7-ы завулак
* Ільіча 8-ы завулак
* Ільіча праезд
* Жамчужную

## Перспектывы 
Станам на 2019 год, у аддаленай перспектыве планавалі будаўніцтва жылых мікрараёнаў на поўдні вуліцы, абапал шашы на Чарнігаў, за межамі горада таго часу. Аднак гэта вымагае вырубкі часткі тамашняга лесу і падсыпкі грунту. 

## Гл. таксама 
* Вуліцы Гомеля

## Крыніцы 
Катэгорыя:Вуліцы Гомеля
Катэгорыя:Навабеліцкі раён
Катэгорыя:Вуліцы Беларусі, названыя ў гонар Уладзіміра Леніна
7,62×39 мм

**7,62×39 мм** — прамежкавы (аўтаматны) патрон, адзін з самых распаўсюджаных у свеце. Распрацоўка пачатая ў 1943 годзе, пасля шэрагу дапрацовак у 1949 годзе прыняты на ўзбраенне войскаў СССР як «прамежкавы патрон узору 1943 г.».

Акрамя баявой, шырока выкарыстоўваецца ў паляўнічай зброі.

## Гісторыя 
### Праблема масы зброі 
У 1920-я гады ў СССР абмяркоўваўся паступовы перавод арміі на самазарадную зброю. Для гэтага ў студзені 1926 г. правялі конкурсныя выпрабаванні аўтаматычных вінтовак, аднак высветлілася што прапанавыя мадэлі аказваліся з занадта высокай масай. Прыняцце такіх вінтовак на ўзбраенне па меншай меры негатыўна паўплывае на мабільнасць войск і на колькасць перанасімых салдатамі боепрыпасаў. Дадатковая выпрабаванні высветлілі, што аўтаматычныя вінтоўкі і лёгкія ручныя кулямёты пад дзеючы вінтовачны патрон маюць вялікі імпульс аддачы пры стрэле, ствараючы цяжкасці пры стральбе ў руху, стоячы або з калена.

Паўстала пытанне аб пераходзе да больш меншага калібру будучых вінтовак. Пачалі прапрацоўвацца пытанні па пошуку новага калібру (прапаноўваліся 5.45 мм, 6.5 мм і інш.), аднак з пачаткам Вялікай Айчыннай вайны ўсе працы па зброевай тэматыцы засяродзілі на больш актуальных пытаннях.

### Праблема магутнасці 
Аналіз баявых аперацый падчас Вялікай Айчыннай вайны паказаў, што пры насычэнні армій ваюючых бакоў механізаванымі сродкамі перамяшчэння найбольш напружаныя баі для пяхоты разгортваюцца на кароткіх дыстанцыях і працякаюць хутка і вельмі імкліва. Паколькі пяхота не заўсёды можа разлічваць на падтрымку артылерыі і іншых магутных агнявых сродкаў, неабходна было забяспечыць павышэнне магутнасці агню пяхоты з дапамогай лёгкай і кампактнай зброі.

Пісталет-кулямёт дазваляў паспяхова вырашаць шэраг баявых задач, якія стаяць перад пяхотай, так як валодаў параўнальна невялікай масай і высокім паражальным дзеяннем. Аднак дальнабойнасць гэтага віду зброі не перавышала 200-300 м.

Вінтовачныя патроны захоўвалі высокую энергію кулі на далёкасцях нават звыш 2000 м. Аднак у ходзе баёў агонь са стралковай зброі на гэтай далёкасці вельмі рэдка вёўся нават з станковых кулямётаў, стала відавочным, што вінтовачныя патроны валодаюць залішняй магутнасцю. 

Пытанне аб стварэнні новага патрона зноў стала актуальным. Па балістычных дадзеных, масе і габарытах такі патрон павінен быў бы заняць прамежкавае становішча паміж вінтовачным і пісталетным.

## Літаратура 
* *Федосеев С. Л.* Оружие современной пехоты: иллюстрированный справочник. Часть 1. / С. Л. Федосеев. — М.: ООО «Издательство Астрель»: ООО «Издательство АСТ», 2001.

## Спасылкі 
* Современное стрелковое оружие 
* Стрелок 

7,62×39 мм
Аляксандр Дзмітрыевіч Гронскі

**Аляксандр Дзмітрыевіч Гронскі** (, , Гомельская вобласць) — беларускі і расійскі гісторык, кандыдат гістарычных навук. Даследуе гісторыю праваахоўных органаў і спецслужбаў Расійскай імперыі кан. XIX — пач. XX ст., а таксама беларускага нацыяналізму і гістарычных міфаў.

## Біяграфія 
Скончыў гістарычны факультэт БДУ (1999), аспірантуру гістарычнага факультэта БДУ. Абараніў кандыдацкую дысертацыю «Палітычная паліцыя Расійскай імперыі і яе дзейнасць на тэрыторыі Беларусі ў другой палове XIX — пачатку ХХ ст.». Дацэнт кафедры гуманітарных дысцыплін факультэта інфармацыйных тэхналогій і кіравання Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта інфарматыкі і радыёэлектронікі (Мінск); вядучы навуковы супрацоўнік Нацыянальнага даследчага інстытута сусветнай эканомікі і міжнародных адносін імя Я. М. Прымакова РАН (Масква).

Аўтар больш за 70 навуковых прац па тэмах: беларускі нацыяналізм, паўстанне 1863 — 1864 гг., праблемы канструявання нацыянальнай ідэнтычнасці, рэвалюцыйны рух у Расійскай імперыі і інш.

Узнагароджаны юбілейным медалём «60 год вызвалення Рэспублікі Беларусь ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў» (2005) за значны ўклад у героіка-патрыятычнае выхаванне грамадзян, граматай Патрыяршага Экзарха ўсяе Беларусі (2018) *«за працы па адраджэнні памяці мітрапаліта Літоўскага і Віленскага Іосіфа (Сямашкі)»*.

## Публікацыі 
* Кастусь Калиновский: Конструирование героя  // Беларуская думка. — 2008. — № 2. — С. 82—87. 
* Национальный вопрос на страницах газеты «Наша Ніва» (1910 г.) // Западная Русь. — 2010. — 27 июля. 
* Чыгуначная жандары Паўночна-Заходняга краю падчас Першай сусветнай вайны // Шацілкаўскія чытанні : зборнік навуковых артыкулаў / Светлагорскі гіст.-краязн. музей ; уклад.: Т.В. Маслюкоў. — Выпуск 2. — Светлагорск, 2011. – С. 54—62.
* Унија и политички процеси у Белорусији // Унија: политика Римокатоличке цркве према православним Словенима / приредио Зоран Милошевић. — 2. изд. — Шабац: Центар академске речи. — 2015. — С. 34—50. 
* Жертвы, герои и враги в мифологии белорусского национализма  // publicdiplomacy.su. — 2016. 

## Літаратура 
* *Мірановіч, Я.* Найноўшая гісторыя Беларусі. — Санкт-Петербург: Невский простор, 2003. // Аb imperio. — 2006. — № 4. — С. 490—503.
* *Адамовiч, А.* Да гiсторыi беларускае лiтаратуры. — Менск: Выдавец Зьмiцер Колас, 2005. // Аb imperio. — 2007. — № 2. — С. 494—499.

## Спасылкі 
* Александр Гронский на сайте *«Западная Русь»* 

Катэгорыя:Гісторыкі Беларусі
Катэгорыя:Гісторыкі Расіі
Катэгорыя:Заходнерусізм
Вінтоўка

M14]]
**Вінтоўка** — індывідуальная даўгаствольная агнястрэльная зброя з вінтавымі нарэзамі ў канале ствала. Вінтавыя нарэзы забяспечваюць вярчэнне кулі ў палёце, што забяспечвае больш устойлівую траекторыю і, адпаведна, большую далёкасць і трапнасць стральбы ў параўнанні з гладкаствольнымі стрэльбамі.

У якасці асноўнай ваеннай зброі ўжываліся ў канцы XIX—першай палове XX ст. У наш час саступілі месца аўтаматам і кулямётам, выкарыстоўваюцца ў асноўным як снайперская зброя.

## Класіфікацыя 
]]
Вінтоўкі падзяляюць на:
* Аўтамат — штурмавая вінтоўка прызначанная для паразы суперніка на кароткай дыстанцыі ці ў бліжнім баі
* Карабін — укарочанныя і палегчаныя вінтоўкі (самазарадныя ці з ручным перазараджаннем), а таксама некаторыя тыпы стрэльб
* Снайперскія вінтоўкі
* Супрацьтанкавыя стрэльбы
]]
Па тыпу бояпітання выдзяляюць:

* магазінныя
* самазарадныя
* аўтаматычныя

## Гісторыя 
Асноўнай прычынай з’яўлення вінтовак паслужыла неабходнасць павелічэння кучнасці бою гладкаствольных стрэльбаў. Папярэднік вінтоўкі, гладкаствольны мушкет, адрозніваўся слабой дакладнасцю бою, бо пры стрэле куля свабодна рухалася ў гладкім канале ствала і атрымлівала некантралюемае кручэнне. Доследным шляхам было высветлена, што стрэльбы з нарэзкай у канале ствала дазваляюць дакладна страляць на адлегласці больш за 100 м.

Першыя ўзоры зброі са шрубавай нарэзкай з’явіліся ў пачатку XVI стагоддзя. Іх ужыванне доўга было абмежаваным. Адна з прычын — дарагавізна і працаёмкасць у вытворчасці. Але галоўны чыннік — вельмі доўгі час перазарадкі ў параўнанні з гладкаствольнымі стрэльбамі, г. зн. кулю ў наразны ствол даводзілася заганяць ад дульнага зрэзу да казённай часткі малатком. Таму наразнымі стрэльбамі (ці часцей за ўсё наразнымі карабінамі павялічанага калібра — штуцарамі) узбройвалі толькі невялікую частку пяхоты (егераў).

## Гл. таксама 
* Аўтаматычная вінтоўка
* Barrett M82

## Літаратура 
*
Праспект Кастрычніка (Гомель)

**Праспект Кастрычніка** — праспект у паўднёва-заходняй частцы Гомеля (Савецкі раён). Частка Быхаўскай вуліцы, у 1977 годзе перайменаваная ў адзначэнне 60-годдзя Кастрычніцкай рэвалюцыі 1917 года. Пачынаецца ад скрыжавання Быхаўскай вуліцы з вуліцай Багдана Хмяльніцкага, канчаецца на падыходзе да Медгарадка.

## Гісторыя 
На месцы сучаснага праспекта Кастрычніка раней размяшчаліся:
* пасёлак Сонечны (раён каля скрыжавання праспекта Кастрычніка і вуліцы Карбышава)
* вёска Давыдаўка
* вёска Падгорная
Таму забудова будучага праспекта была сядзібнай 1-2-павярховай. Сучасны выгляд вуліцы пачаў фармавацца ў 1960-1980-я гады.

З 1968 года пачалася інтэнсіўная забудова будучага праспекта 5-ціпавярховымі жылымі дамамі, а ў пачатку-сярэдзіне 1970-х гадоў яшчэ і 9-ціпавярховымі дамамі.

Да канца 1980-х гадоў вуліца заканчвалася ў месцы цяперашняга скрыжавання з вуліцай Студэнцкай.

У пачатку-сярэдзіне 1990-х гадоў вядзецца забудова мікрараёна № 51, і частка жылых дамоў будуецца на цотным баку праспекта Кастрычніка (паміж Студэнцкім праездам і вуліцай Косарава).

У 2007 годзе ў склад Гомеля ўключылі вёску Давыдаўку, цэнтральная вуліца якой «падоўжыла» праспект да Аб’язной дарогі.

## Забудова 
* Дзіцячыя сады № 29, № 99
* Маторарамонтны завод,
* Гомельскі дзяржаўны тэхнічны ўніверсітэт імя П. В. Сухога,
* Міжнародны інстытут працоўных і сацыяльных адносін
* Хіміка-тэхналагічны каледж
* Сярэдняя школа № 61 (пр-т Кастрычніка 70)
* Сярэдняя школа № 69 (пр-т Кастрычніка 72)
* аптэка № 192 (пр-т Кастрычніка 87а),
* 2 аддзялення і філіял аддзялення сувязі,
* лазня,
* хімчыстка,
* кнігарня
* і іншае.

### Цотны бок 
* № 50 — галоўны корпус і бібліятэка Беларускага гандлёва-эканамічнага ўніверсітэта спажывецкай кааперацыі (архітэктары В. Шаўчэнка, Л. Крукоўскі).

## Перасякае вуліцы 
* Багдана Хмяльніцкага
* Быхаўскую
* Жукава
* Валгаградскую
* Карбышава
* Братоў Лізюковых
* Студэнцкую
* Студэнцкі праезд
* Косарава
* Майскую
* Цяністую

## Перспектывы 
Згодна з Генеральным планам развіцця Гомеля, у перспектыве на цотным баку вуліцы, у раёне скрыжавання з вуліцай Косарава, плануюць знос сядзібнай забудовы і будаўніцтва некалькіх 9-ці павярховых дамоў, будаўніцтва першых дамоў пачалося ў 2024 годзе. Наступным этапам будзе знос індывідуальнай сядзібнай забудовы паміж інтэрнатам Кааператыўнага ўніверсітэта і вуліцай Студэнцкай, першы дом пабудаваны на пустцы ў пачатку 2020-х.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Гомель. Энцыклапедычны даведнік. — Мн.: БелСЭ, 1991. — 527 с.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Вуліцы Гомеля
Катэгорыя:Праспекты Гомеля
Павел Пятровіч Дземідовіч

**Павел Пятровіч Дземідовіч** (, в. Мікалаеўшчына Мінскага павета, цяпер Стаўбцоўскі раён Мінскай вобласці — , ; Псеўданімы і крыптанім: *Белорусс*; *Дачник*; *Д.*) — беларускі этнограф, фалькларыст, краязнавец, педагог.

## Біяграфія 
Верагодна, брат А. Дземідовіча. Скончыў Нясвіжскую настаўніцкую семінарыю (1890), Віленскі настаўніцкі інстытут (1897). Настаўнічаў у Мінскім і Навагрудскім паветах. Выкладаў у Выбаргскай настаўніцкай семінарыі і на настаўніцкіх курсах у Выбаргу і Юр'еве (цяпер Тарту). З 1908 г. супрацоўнік аддзялення этнаграфіі Таварыства аматараў прыродазнаўства, антрапалогіі і этнаграфіі пры Маскоўскім універсітэце. Публікаваўся ў выданнях «Виленский вестник», «Этнографическое обозрение», «Живая старина». З 1915 настаўнік у Віцебску. З 1919 у Мінску; арганізатар і загадчык беларускай гімназіі. У ліп. 1920 — вер. 1921 у Наркамаце асветы БССР. З 1921 выкладчык Мінскага інстытута народнай адукацыі. Арыштаваны ў лютым 1921 г. па абвінавачанні ў антысавецкай дзейнасці. З 1922 выкладаў у сярэдніх школах Мінска. З 1925 член этнаграфічнай секцыі Інбелкульта. Частку сваіх збораў перадаў М. Доўнар-Запольскаму. Спадчына П. Дземідовіча выкарыстана пры падрыхтоўцы выданняў «Легенды і паданні» (1983), «Земляробчы каляндар» (1990) серыі «Беларуская народная творчасць».

Верагодна, меў сына Паўла.

## Літаратура 
* 
* *Гурскі А. І.* З любоўю да народа: З жыцця і фальклорна-этнаграфічнай дзейнасці Д. Г. Булгакоўскага і П. П. Дземідовіча — Мн., 1989.
* ЭГБ, т. 3.
* Дземідовіч Павел Пятровіч //  С. 104.

Катэгорыя:Этнографы Беларусі
Катэгорыя:Фалькларысты Беларусі
Катэгорыя:Краязнаўцы Беларусі
Катэгорыя:Педагогі Беларусі
Катэгорыя:Выкладчыкі БДПУ імя Максіма Танка
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Мікалаеўшчыне (Стаўбцоўскі раён)
Катэгорыя:Выпускнікі Віленскага настаўніцкага інстытута
Вуліца Кірава (Гомель)

thumb|Вуліца Кірава
**Вуліца Кірава** (былая **Магілёўская**) — адна з галоўных вуліц горада Гомеля. Знаходзіцца ў цэнтральнай частцы горада. Працягласць каля 3600 метраў.

Пачынаецца ля плошчы Працы, сканчаецца ля перакрыжавання Савецкая — Малайчука. Забудова вуліцы пачалася ў XVIII стагоддзі. Цяпер забудова самая разнастайная, месцамі прыватная 1-2 павярховая.

Ранейшыя назвы вуліцы: Магілёўская, Кааператыўная. У 1934 годзе пераназваная ў гонар С. М. Кірава.

## Перасякае вуліцы 
* Плошча Працы
* Сялянскую
* Ірыненскую
* Жаркоўскага
* Камсамольскую
* Перамогі
* Артылерыскую
* Рагачоўскую
* Палесскую
* Дакутовіч
* Новапалескую
* Цялегіна
* Федасеенкі
* Дынды
* Восьмую 
* Савецкую
* Малайчука

## На вуліцы размешчаны 
* ПТВ №30 Рачнога флоту
* ПТВ №35 Чыгуначнага транспарту
* Дзяржаўны Медыцынскі Каледж
* Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт транспарту

## Галерэя 

Файл:Homiel, Mahiloŭskaja. Гомель, Магілёўская (1911).jpg|Ад вуліцы Базаранай.
Файл:Homiel, Aptečnaja-Mahiloŭskaja. Гомель, Аптэчная-Магілёўская (1905).jpg|Скрыжаванне з Аптэчнай вуліцай.
Файл:Homiel, Mahiloŭskaja-Alaksandraŭskaja. Гомель, Магілёўская-Аляксандраўская (1901-17).jpg|Мужчынская гімназія з боку Магілёўскай вуліцы.

Файл:Homiel, Mahiloŭskaja-Iryninskaja. Гомель, Магілёўская-Ірынінская (1937).jpg|На скрыжаванні з Першамайскай вуліцай.
Файл:Homiel, Mahiloŭskaja-Iryninskaja. Гомель, Магілёўская-Ірынінская (1930-39).jpg|Рог з Першамайскай вуліцай.
Файл:Homiel, Mahiloŭskaja. Гомель, Магілёўская (1928-29).jpg|Сённяшні ліцэй рачнога флоту.
Файл:Homiel, Mahiloŭskaja. Гомель, Магілёўская (1930-39).jpg|Жылы дом.
Файл:Homiel, Mahiloŭskaja, Universytet. Гомель, Магілёўская, Унівэрсытэт (A. Šajevič, 1940).jpg|Інстытут імя В. Чкалава.
Файл:Homiel, Mahiloŭskaja, Universytet. Гомель, Магілёўская, Унівэрсытэт (1941-43) (2).jpg|Інстытут імя В. Чкалава.
Файл:Homiel, Mahiloŭskaja, Škoła. Гомель, Магілёўская, Школа (1930-39).jpg|Школа фабрычна-заводскага навучання. Абшар рабочага пасёлка Чырвоны Кастрычнік.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Вуліцы Гомеля
Катэгорыя:Вуліцы Беларусі, названыя ў гонар Сяргея Кірава
5,45×39 мм

thumb|5,45×39 мм
**5,45×39 мм** — прамежкавы (аўтаматны) патрон, прыняты на ўзбраенне войскаў СССР у 1974 годзе, разам з аўтаматам АК-74.

## Наменклатура патронаў 5,45×39 
### 5,45 ПС (7Н6) 
Патрон са звычайнай куляй у стальным сярдэчніку. Нягледзячы на тое што гэта звычайны (немадэрнізаваны) патрон, ён выдае амаль лепшыя паказчыкі па кучнасці (на дыстанцыі да 50 м) сярод патронаў 5,45×39

### 5,45 ПП (7Н10) 
Патрон з куляй падвышанай прабівальнасці (абазначэнне ПП) са сталёвым тэрмаўмацаваным стрыжнем. Прыняты на ўзбраенне арміі Расіі ў 1994 годзе. Куля не афарбавана, фіялетавы лак герметызатара. Маса патрона — 10,8 г; маса кулі — 3,62—3,74 г; маса стрыжня (Сталь 70, 75) — 1,72—1,80 г; пачатковая хуткасць кулі — 860—880 м/с. З 1992 года дзеля эканоміі свінцу і падвышэння прабіўнога дзеяння кулі, патрон 7Н10 стаў стандартным. 

### 5,45 7Х3 
Халасты патрон прызначаны для імітацыі гукавога эфекту стральбы з усіх відаў штатнай зброі пад патроны калібру 5,45 мм. Патрон выкарыстоўваецца з накрутнай дульнай утулкай, якая забяспечвае ціск парахавых газаў, патрэбны для працы аўтаматыкі зброі і разбурэння пластыкавага імітатара кулі. Халасты патрон рыхтуецца пластыкавым імітатарам кулі, які пры праходжанні канала ствала разбураецца ў дульнай утулцы. Маса патрона — 6,6 г; маса пустой пластмасавай кулі — 0,22-0,26 г; зарад пораху - 0,24 г.

## Літаратура 
* Федосеев С.Л. Оружие современной пехоты: иллюстрированный справочник. Часть 1 / С.Л. Федосеев. — М.: ООО «Издательство Астрель»: ООО «Издательство АСТ», 2001.

## Спасылкі 
* Современное стрелковое оружие 
* Стрелок 
* Характэрыстыкі патрона на сайце Барнаўльскага станкабудаўнічага завода 

5,45×39 мм
Вуліца Багдана Хмяльніцкага (Гомель)

**Вуліца Багдана Хмяльніцкага** — адна з галоўных і найболей працяглых вуліц горада Гомеля, размешчана ў Савецкім раёне. Названа ў 1954 годзе ў гонар Багдана Хмяльніцкага, помнік якому ўсталяваны насупраць стадыёна «Лакаматыў».

Вуліца бярэ пачатак ля скрыжавання праспекта Касманаўтаў і Палескай, і канчаецца каля моста цераз Сож (5-ы мікрааён — Навабеліца).

## Перасякае вуліцы 
* Палескую
* Уладзімірава
* Горкага
* Тургенева
* Вароўскага
* Яраслаўскую
* Дзяржынскага
* Пятроўскага
* Кіеўскую
* Ватуціна
* Маскоўскую
* Аўэрбаха
* Ракасоўскага
* Бочкіна
* Катоўскага
* Ляшчынскую
* Цыялкоўскага
* Бакуніна,
* Астроўскага
* Барыкіна
* Чкалава завулак
* Беларускую
* Светлагорскую
* Пінскую
* Мазырскую
* Быхаўскую
* Клермон-Феран
* Жукава
* 60 год СССР
* Мележа
* Праспект Кастрычніка

## На вуліцы размешчаны 
* стадыён «Лакаматыў»
* камп’ютарная крама
* аддзел РАУС Савецкага раёна Гомеля
* аўтарынак «Бакунінскі» (на скрыжаванні з вуліцай Бакуніна)
* аддзяленне сувязі № 14 (вуліца Багдана Хмяльніцкага, 13а)
* ваенкамат
* більярдавая «Палігон»

## Помнікі размешчаныя на вуліцы 
* Помнік Б. Хмяльніцкаму (насупраць стадыёну «Лакаматыў»)
* Помнік М. Астроўскаму (насупраць РАУСа)
* Манумент воінам-інтэрнацыяналістам (на скрыжаванні з вуліцай 60 год СССР)

Катэгорыя:Вуліцы Гомеля
Церуха

**Церуха́** (, ) — вёска ў прыгараднай зоне, на рацэ Церусе́, за 21 км на поўдзень ад Гомеля, 3 км ад чыгуначнай станцыі Церуха, на аўтадарозе Гомель — Чарнігаў. Цэнтр Цярухскага сельсавета.

## Інфраструктура 
Сярэдняя школа, Дом культуры, бібліятэка, медыцынская амбулаторыя, аддзяленне сувязі, кафэ, крама, комплексны прыёмны пункт. Каля вёскі кемпінг для аўтатурыстаў, мужчынскі манастыр і дом для састарэлых.

## Вуліцы 
* Валогіна
* Кааператыўная
* Чырвонаармейская
* Новая
* Перамогі
* Пушкіна
* Савецкая
* Стаханаўская

## Насельніцтва 
* 1773 — 20 двароў.
* 1798—178 жыхароў.
* 1816 — 47 двароў, 217 жыхароў.
* 1834 — 54 двары, 460 жыхароў.
* 1885—112 двароў, 669 жыхароў.
* 1897—147 двароў, 894 жыхары (паводле перапісу).
* 1909—182 двары, 1174 жыхары.
* 1926—239 двароў.
* 1959—834 жыхары (паводле перапісу).
* 2003—272 двары, 809 жыхароў.
* 2004—270 двароў, 783 жыхары.

## Памятныя мясціны 
* Брацкая магіла савецкіх воінаў і ахвяр фашызму. .
* Мемарыяльная дошка на доме ў якім жыў з 1951 па 1997 год пісьменнік Іван Шамякін.

## Вядомыя асобы 
* Васіль Ермакоў (1845—1922) — член-карэспандэнт Пецярбургскай Акадэміі навук, з 1899 года — заслужаны прафесар
* Валянціна Іванаўна Урублеўская (нар. 1936) — беларуская спецыялістка ў галіне тэхналогіі і абсталявання дрэваапрацоўчых вытворчасцей, матэрыялазнаўства ў машынабудаванні.

## Спасылкі 
* Адкрыццё мемарыяльнай дошкі ў гонар І. Шамякіна
* Надвор’е ў Церусе 
* На базе детского дома — дом престарелых

Катэгорыя:Цярухскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Гомельскага раёна
Церуха (рака)

**Церуха́**, **Цяруха** — рака — рака ў Добрушскім і Гомельскім раёнах Гомельскай вобласці Беларусі, левы прыток ракі Сож (басейн Дняпра).

## Агульнае 
Даўжыня ракі 57 км. Плошча вадазбору 525 км², пад лесам 26 %. Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,7 м/км. Сярэдні расход вады ў вусці складае 1,8 м³/с. Выток знаходзіцца за 2 км на паўднёвы ўсход ад пасёлка Альховае. Упадае ў Сож за 3,5 км на захад ад вёскі Церуха́. Пойма двухбаковая, шырыня да 2 км, часткова асушаная. Рэчышча каналізаванае ў верхнім і сярэднім цячэнні, шырыня да 10 м. Берагі стромкія, вышынёю да 3 м. На перыяд вясновай паводкі прыходзіцца 55 % гадавога сцёку. На рацэ некалькі шлюзаў. Выкарыстоўваецца як водапрыёмнік меліярацыйных сістэм.

## Асноўныя прытокі 
* Пясошанька
* Грабаўка
* Рэўтак (справа)

## На рацэ знаходзяцца 
* вёска Церуха́
* вёска Макаўе

## Літаратура 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Прытокі Сажа
Катэгорыя:Рэкі Гомельскага раёна
Катэгорыя:Рэкі Добрушскага раёна
Вялікая Фінляндыя

[thumb|Межы сучаснай Фінляндыі адзначаны блакітным колерам. «Вялікая Фінляндыя» ўключае тэрыторыі, якія раней належалі Фінляндыі, у тым ліку Усходнюю Карэлію (сіне-шэры колер), Эстонію і Інгерманландыю (цёмна-сіні колер), увесь [Фінмарк (зялёны) і частка Даліны Турнэ-Эльва (фіялетавы). Карта паказвае межы Фінляндыі згодна з Тартускай дамовай 1920 года і Парыжскай мірнай дамовай 1947.|150px]] 

Тэрмін **Вялікая Фінляндыя** () абмяркоўваўся ў асяроддзі фінскіх ірэдэнтыстаў з XIX ст. і выказаў фінскую версію еўрапейскага нацыяналізму — панфінланізм, яшчэ тады, калі Фінляндыя тэрытарыяльна ўваходзіла ў склад Расійскай імперыі. 

Варыянт стварэння і ўзнікнення Вялікай Фінляндыі ўяўляе сабой такую карту: акрамя ўласна Фінляндыі, яна ўключае ў сябе тэрыторыі, населеныя пераважна этнічна звязанымі народамі фіна-угорской групы: карэламі, эстонцамі, вепсамі і г. д. Ідэя стварэнне Вялікай Фінляндыі мела вялікі ўплыў на фінскае грамадства ў 1917, падчас інтэрбэлума і пасля Другой сусветнай вайны. 

Тэрыторыя «Вялікай Фінляндыі» на карце Паўночнай Еўропы|150px|left|thumb 
Найбольш маштабная версія Вялікай Фінляндыі была абмежавана так званымі натуральнымі межамі, якія ахопліваюць тэрыторыю, населяет фінамі і карэламі, у межах ад Белага мора да Анежскага возера, далей уздоўж ракі Свір і ракі Нявы — або, у больш сціплым варыянце, ад ракі Сястры — да Фінскага заліва (гэта былі ранейшыя межы Вялікага Княства Фінляндскага ў межах Расійскай імперыі). Некаторыя прыхільнікі таксама ўключаюць у склад Вялікай Фінляндыі Інгерманландыю, Эстонію, Паўночны Фінмарк і даліну Турнэ-Эльва. 

У некаторых планах межы Вялікай Фінляндыі ўключалі ўсю вобласць ад Батнічнага заліва да Уральскіх гор і нават частку абласцей Заходняй Сібіры, дзе некаторыя прадстаўнікі фінскага этнасу жывуць і па сёняшні час.

Катэгорыя:Гісторыя Фінляндыі
Таіцянцы

**Таіцянцы** — карэннае насельніцтва вострава Таіці і Астравоў Таварыства. Саманазва — маохі. Колькасць — 130 тыс. чалавек. Мова — таіцянская. Вернікі — пратэстанты і каталікі. Культура і традыцыі агульнапалінезійскага тыпу.

Катэгорыя:Палінезійскія народы
Катэгорыя:Народы Французскай Палінезіі
Катэгорыя:Таіці
Таіцянская мова

**Таіцянская мова**, мова таіцянцаў, адна з палінезійскіх моў. Колькасць носьбітаў — 130 тыс. чалавек на Астравах Таварыства, Туамоту.

## Cпасылкі 
Катэгорыя:Мовы Французскай Палінезіі
Катэгорыя:Палінезійскія мовы
Катэгорыя:Таіці
Таіці

**Таі́ці** (, ) — галоўны востраў архіпелага Астравы Таварыства і ўсёй Французскай Палінезіі. На востраве размешчаны адміністрацыйны цэнтр Французскай Палінезіі — горад Папеэтэ. Насельніцтва каля 170 тыс. чалавек.

Плошча 1043 (1042) км². Востраў Таіці вулканічнага паходжання і складаецца з двух выразных частак, спалучаных паміж сабой вузкім перашыйкам. Паўночная частка — густа заселены востраў Таіці-Нуі (Вялікі Таіці), паўднёвая частка — амаль бязлюдны Таіці-Іці (Малы Таіці). Вышыні да 2241 м. Вакол вострава каралавыя рыфы.

## Насельніцтва 
У складзе насельніцтва пераважаюць палінезійцы (83 %), вялікая доля еўрапейцаў (11 %). Дакладная дата засялення вострава невядомая (паміж 300 да н.э. і 300 н.э.). Вядома, што таіцянскае насельніцтва паходзіць ад перасяленцаў з іншых палінезійскіх астравоў, такіх як Тонга і Самоа.

## Зноскі 
## Літаратура 
* 
* 
* 
* 
* 
* Таи́ти // География. Современная иллюстрированная энциклопедия. Ч. 2: М—Я. / А. П. Горкин — М.: Росмэн, 2006. — 146 с. — 10 000 экз. — ISBN 5-353-02443-5. — (Современная иллюстрированная энциклопедия «Росмэн». География)


Катэгорыя:Астравы Ціхага акіяна
Катэгорыя:Астравы Аўстраліі і Акіяніі
What the Fuck Is Wrong with You People?

**«What The Fuck Is Wrong With You People?»** ― альбом нарвежскай aggrotech групы «Combichrist». 2CD digipack edition складаецца з бонус дыска з дадатковымі трэкамі падобнага стылю, якія ідуць адзін за адным без перапынкаў. Эндзі Ла Плагуа падтрымоўваў выхад дыска сусветным турам.

## Версіі 
*2007 What The Fuck Is Wrong With You People? (Out of Line / Metropolis Records)
*2007 What The Fuck Is Wrong With You People? 2-Disc Digipack (Out of Line)

## Спіс трэкаў
## Прыём 
## Факты
* Ла Плагуа спявае радок *Are You Connected* у песні групы Icon of Coil "Wiretrip".
* "Get Your Body Beat" на гэтым альбоме адрозніваецца ад версіі сінгла, хоць у сінгле яна завецца *album version*.
* "All Your Bass Belongs To Us" гульня словаў на вядомую фразу на ламанай англійскай *All Your Base Are Belong To Us*.
* "HAL 9000" названы ў гонар выдуманага камп'ютара з цыклу Касмічная Адысея Артура Кларка.
* "Jack Torrance" названы ў гонар аднаго з герояў кнігі Ззянне (*Shining*) амерыканскага пісьменніка Стывена Кінга.

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт Combichrist

## Зноскі 
Катэгорыя:Альбомы паводле алфавіта
Катэгорыя:Альбомы 2007 года
Эр-Рыяд

**Эр-Рыяд** () — горад, сталіца Саудаўскай Аравіі, у цэнтральнай часткі Аравійскага паўвострава. Адміністрацыйны цэнтр правінцыі Неджд. Вузел шашэйных дарог. Чыгункай звязаны з портам Дамам. Міжнародны аэрапорт. Прамысловасць: нафтаперапрацоўчая, цэментавая, харчовая; вытворчасць электракабелю, акумулятараў. Рамесны і гандлёвы цэнтр. Перапрацоўка сельскагаспадарчай сыравіны (фінікі, садавіна, збожжа).

## Гісторыя 
Узнік на месцы старажытнага гандлёва-рамеснага паселішча. У 18 стагоддзі сталіца аднаго з дробных эміратаў Неджда. У 1773 годзе захоплены вахабітамі. З 1821 года сталіца эмірата Саудыдаў, потым пад уладай эміраў Шамара. У 1902 годзе заваяваны атрадамі ібн Сауда, які зрабіў Эр-Рыяд сталіцай эмірата Неджд. У 1927-32 гг. сталіца дзяржавы «Хіджаз, Неджд і далучаных абласцей» (з 1932 года Саудаўская Аравія).

## Вядомыя асобы 
* Усама бін Ладэн

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Гарады Саудаўскай Аравіі
Катэгорыя:Сталіцы дзяржаў
Rattus jobiensis

**Rattus jobiensis** — від пацукоў, сямейства мышыных.

Выяўлены толькі ў Інданезіі.

## Літаратура 
* Rattus jobiensis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Downloaded on 20 July 2007.
* Musser, G. G. and M. D. Carleton. 2005. Superfamily Muroidea. pp.&nbsp;894–1531 *in* Mammal Species of the World a Taxonomic and Geographic Reference. D. E. Wilson and D. M. Reeder eds. Johns Hopkins University Press, Baltimore.

Катэгорыя:Пацукі
Адыс-Абеба

**Ады́с-Абе́ба** () — горад у Эфіопіі, сталіца краіны і Афрыканскага саюза. З насельніцтвам 3 627 934 жыхароў (на 2009 г.) з'яўляецца буйнейшым у свеце горадам, які знаходзіцца ў краіне, якая не мае выхаду да мора. Мае статус асобнага рэгіёна Эфіопіі. Заснаваны ў 1886 годзе імператарам Менелікам II па просьбе яго жонкі — імператрыцы Таіту.

Адыс-Абебу часта называюць «сталіцай Афрыкі» або «Парыжам Афрыкі» ў сувязі з яго гістарычным, палітычным і дыпламатычным значэннем для кантынента.

Адыс-Абеба — гэта адна з самых высакагорных сталіц у свеце. Самы ніжні пункт горада — 2326 м, размешчаны на поўдні горада, дзе знаходзіцца аэрапорт Боле. Самы высокі пункт — гара Энтота з вышынёй 3000 м, знаходзіцца на поўначы горада.

## Дэмаграфія 
Дынаміка росту колькасці насельініцтва Адыс-Абебы:
* 1900 — 80 000 жыхароў
* 1958 — 400 000 жыхароў
* 1968 — 664 000 жыхароў
* 2002 — 1 700 000 жыхароў
* 2008 — 3 384 569 жыхароў

## Урад 
З 2003 года да мая 2005 года мэрам горада быў Аркэбэ Акубай. 31 мая 2005 года ён быў названы «Афрыканскім мэрам 2005». Тады ж ён перадаў паўнамоцтвы новаму мэру — Берхану Нега. Сёння мэрам горада з'яўляецца Берхану Дэрэса.

## Адукацыя 
Універсітэт Адыс-Абебы быў заснаваны ў 1950 годзе і першапачаткова меў назву «Універсітэцкі каледж Адыс-Абебы». У 1962 годзе ён быў перайменаваны ва Універсітэт Адыс-Абебы. Тут знаходзяцца 6 універсітэцкіх гарадкоў і 1 кампус знаходзіцца ў горадзе Дэбрэ-Зэйт. Таксама ў шматлікіх гарадах Эфіопіі размешчаны філіялы гэтага ўніверсітэта.

У Адыс-Абебе знаходзіцца Інстытут эфіопскіх даследаванняў і этнаграфічны музей. Таксама ёсць мноства прыватных каледжаў.

## Выбітныя гараджане 
* Лія Кебедэ — фотамадэль, актрыса

## Гарады-пабрацімы 
*  Нетанія, Ізраіль
*  Тэль-Авіў, Ізраіль
*  Пекін, Кітай
*  Чунцін, Кітай
*  Яганэсбург, ПАР
*  Лейпцыг, Германія
*  Чхунчхон, Паўднёвая Карэя
*  Сан-Францыска, ЗША

Катэгорыя:Сталіцы Афрыкі
Катэгорыя:Гарады Эфіопіі

Катэгорыя:Сталіцы дзяржаў
Артур Кларк

**А́ртур Чарлз Кларк** (; 16 снежня 1917, Майнхэд, графства Самерсэт, Вялікабрытанія — , Каломба, Шры-Ланка) — англійскі пісьменнік, вучоны, футуролаг і вынаходнік, найбольш вядомы сумеснай са Стэнлі Кубрыкам працай па стварэнні культавага навукова-фантастычнага фільма «*Касмічная адысея 2001 года*» (1968). У 1999 годзе Кларк атрымаў рыцарскае званне ад каралевы Елізаветы II.

Артура Кларка, Айзэка Азімава і Роберта Хайнлайна клічуць «вялікай тройкай» навуковых фантастаў, як зрабіўшых вялікі ўплыў на жанр у сярэдзіне XX стагоддзя.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 16 снежня 1917 года ў горадзе Майнхэд, графства Самерсэт. Скончыўшы школу, у 1936 годзе пераехаў у Лондан, дзе быў прыняты на пасаду аўдытара ў казначэйства і ўступіў у Брытанскую міжпланетную грамаду, якая адной з сваіх мэтаў ставіла прапаганду ідэі касмічных палётаў; у 1940—1950-я гады двойчы абіраўся яе старшынёй. Адзін з заснавальнікаў і актывістаў брытанскага фэндама.

З пачаткам Другой сусветнай вайны быў закліканы ў Каралеўскія ВПС, служыў у званні лейтэнанта, удзельнічаў у распрацоўцы радарнай сістэмы для спрошчвання пілотам навігацыі ў складаных пагодных умовах, пра што напісаў паўдакументальны раман «Укатаны шлях» («Glide Path»), выдадзены ў 1963 годзе. Пасля вайны з адменнасцю скончыў Каралеўскі каледж у Лондане па спецыяльнасцях фізіка і матэматыка.

У 1956 годзе Кларк перабраўся ў Шры-Ланку, а пасля атрымаў грамадзянства Шры-Ланкі.

Артур Кларк — лаўрэат прэміі Калінгі за дасягненні ў папулярызацыі навукі (1962). У 1989 годзе ён быў узнагароджаны Оpдэнам Бpытанскай імпеpыі.

Апошнія гады Артур Кларк пражыў у Каломба, сталіцы Шры-Ланкі. Тамака ён удзельнічаў у стварэнні серыі тэлеперадач, прысвечаных легендам і міфам сучаснасці.

У 1998 годзе англійская каралева Елізавета II даравала Кларку рыцарскае званне.

У апошнія гады жыцця Артур Кларк цяжка хварэў (па некаторых дадзеных, рассеяным склерозам), у выніку чаго, змушаны быў перайсці да супрацоўніцтва з іншымі пісьменнікамі.
Сканаў 19 сакавіка 2008 года з-за праблем з дыханнем, якія з’явіліся ў яго з выяўленнем яшчэ ў 1960-я гады постпаліяміэлітнага сіндрому.

## Спасылкі 
* Фундацыя імені Артура Кларка 
* Старонка прэміі Артура Кларка 

Катэгорыя:Англамоўныя пісьменнікі
Катэгорыя:Пісьменнікі Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі Калінгі

Катэгорыя:Пісьменнікі-фантасты