open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Кальцоў

**Кальцоў** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Аляксей Васілевіч Кальцоў (1809—1842) — рускі паэт.
* Аляксей Іванавіч Кальцоў (1917—1943) — Герой Савецкага Саюза.
* Дзмітрый Вячаслававіч Кальцоў (нар. 1971) — беларускі дыпламат.
* Канстанцін Яўгенавіч Кальцоў (1981—2024) — беларускі хакеіст.
* Пётр Аляксеевіч Кальцоў (1907—1983) — савецкі дзяржаўны і партыйны дзеяч, 2-гі сакратар ЦК КП(б) Беларусі (1938—1939).
Воўкаўшчынскі сельсавет

**Во́ўкаўшчынскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Мёрскага раёна Маладзечанскай вобласці. Цэнтр — вёска Воўкаўшчына.

Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Мёрскага раёна Вілейскай вобласці БССР. З 20 верасня 1944 года ў складзе Полацкай вобласці, з 8 студзеня 1954 года — Маладзечанскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Новапагосцкага сельсавета.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Мёрскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1940 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1954 годзе
Аляксей Іванавіч Кальцоў

**Аляксей Іванавіч Кальцоў** (нар. , Варонеж — , Лёзненскі раён, Віцебская вобласць) — Герой Савецкага Саюза (1943).

## Біяграфія 
Кандыдат у члены КПСС. Скончыў 2-ю Барысаглебскую школу лётчыкаў-знішчальнікаў (1937). Працаваў на заводзе ў Варонежы. У Чырвонай Арміі з 1937 года. 3 чэрвеня 1941 года на Заходнім, Сталінградскім і Бранскім франтах. Камандзір знішчальнага авіяпалка маёр А. I. Кальцоў да жніўня 1943 года здзейсніў 222 баявыя вылеты, правёў 60 паветраных баёў, збіў 10 самалётаў праціўніка.

Загінуў 7 лістапада 1943 года ў баі пры вызваленні Беларусі. Пахаваны ў в. Чарніцы Лёзненскага раёна.

## Памяць 
На магіле пастаўлены помнік. Імем героя названы вуліца ў гарадскім пасёлку Лёзна і школа-інтэрнат у Чарніцах. У Варонежы на заводзе, дзе ён працаваў, устаноўлена мемарыяльная дошка.

## Літаратура 
* Герои Советского Союза: Краткий биографический словарь / Пред. ред. коллегии И. Н. Шкадов. — М.: Воениздат, 1987. — Т. 1 /Абаев — Любичев/. — 911 с. — 100 000 экз. — ISBN отс., Рег. № в РКП 87-95382.

Катэгорыя:Лётчыкі Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Загінулі ў баях Вялікай Айчыннай вайны
Рагозін

**Рагозін** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Дзмітрый Алегавіч Рагозін (нар. 1963) — расійскі дзяржаўны дзеяч, вучоны.
* Ізраіль Рагозін (1887—1971) — амерыканскі прадпрымальнік і дабрачынец.
* Неафіт Ермалаевіч Рагозін (1902—1971) — вучоны, географ і эканаміст.
Троіца (значэнні)

**Троіца**:

* Троіца — вёска ў Беларусі, у Шклоўскім раёне Магілёўскай вобласці.
* Троіца — беларускае этна-трыа.
* Троіца — першы альбом этна-трыа Троіца.

## Гл. таксама 
* Тройца (значэнні)
Брацкія магілы (Высачаны)

**Брацкія магілы** — вайсковае пахаванне ў вёсцы Высачаны, Віцебская вобласць.

## Апісанне 
У 4 брацкіх магілах пахаваны 274 воіны. Сярод пахаваных — воіны 72-га і 65-га стралковых корпусаў 5-й арміі, якія загінулі 22-23 чэрвеня 1944 года пры вызваленні раёна ад нямецкіх войскаў.

У 1981 годзе на могілках быў пастаўлены помнік — 3 ссунутыя па вертыкалі бетонныя кубы з барэльефнымі выявамі зоркі на верхнім кубе і галавы воіна на левай грані сярэдняга куба — 3 стэлы з імёнамі загінуўшых.

## Літаратура 
* Брацкія магілы савецкіх воінаў // Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі. Віцебская вобласць / рэдкал.: С. В. Марцэлеў [і інш.]. — Мінск : БелСЭ імя П. Броўкі, 1985. — С. 292.

Катэгорыя:Брацкія магілы Лёзненскага раёна
Катэгорыя:Гісторыка-культурныя каштоўнасці Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Высачаны (Лёзненскі раён)
Распаўсюджванне COVID-19 у Емене

Аб першым выпадку захворвання COVID-19 у Емене было паведамлена 10 красавіка 2020 года на фоне шматгадовага ўзброенага канфлікту, што згубна паўплываў на медыцыну краіны. Хвароба дыягнаставана ў Хадрамаутэ ў 60-гадовага мужчыны. У гэтым рэгіёне быў уведзены 12-гадзінны каменданцкі час. Па паведамленні праекта ACAPSruen за сакавік 2020 года, з пачатку канфлікту вымушанымі перасяленцамі апынуліся больш за 3,6 млн чалавек. У бежанцаў было распаўсюджана пражыванне ў перапоўненых неафіцыйных паселішчах без належнага доступу да санітарыі.

З мэтай прадухілення патэнцыйнай ўспышкі каранавіруса ў краіне Саудаўская Аравія, якая ўзначальвае інтэрвенцыю ў краіну, абвясціла ў Емене двухтыднёвае перамір’е.

Станам на 2023 год у краіне зафіксавана 11 тыс. выпадкаў заражэння, у тым ліку 2 тыс. смерцяў.
## Заўвагі 
Катэгорыя:Пандэмія COVID-19
Катэгорыя:2020 год у Емене
Камянполлеўскі сельсавет

**Камянпо́ллеўскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Мёрскага раёна Віцебскай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — вёска Камянполле.

Утвораны 16 ліпеня 1954 года ў складзе Мёрскага раёна Маладзечанскай вобласці БССР шляхам аб’яднання скасаваных Жукоўскага і Лявонавецкага сельсаветаў. 12 чэрвеня 1958 года ў склад сельсавета з Новапагосцкага сельсавета пералічаны 15 населеных пунктаў (Баравыя, Бікераўшчына, Валентароўшчына, Галіеўшчына, Дзеверкі, Забор’е, Зялёнка, Каткаўшчына, Кублішчына, Лізаўшчына, Мацвееўцы, Моцеўкі, Струпкі, Церасполле і Чыжэўшчына). З 20 студзеня 1960 года ў складзе Віцебскай вобласці. На 1 студзеня 1974 года ў складзе сельсавета 69 населеных пунктаў. 11 сакавіка 1974 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Новапагосцкага (36 населеных пунктаў: вёскі Барсучына, Войткава, Гарані, Дзеверкі, Дзехцяры, Забор’е, Кацілава, Клётаў Двор, Кублішчына, Мазалева, Моцеўкі, Томкі, Чупукі-I і Чупукі-II, хутары Асавыя, Бараўкі, Бікераўшчына, Валентароўшчына, Востраў, Галіеўшчына, Дубашынскі Двор, Жміндзіна, Зарэцкія, Зялёнка-I, Клібаўшчына, Лізаўшчына, Любінова, Маласць, Масцішча, Мацвееўцы, Махіроўка, Пазнякі, Струпкі, Церасполле, Чаравік і Чыжэўшчына) і Перабродскага (33 населеныя пункты: вёскі Букава, Дворышча, Ігнацікі, Камянполле, Марцінаўцы, Мёркі-I, Пячонкі, Рускае Сяло, Хараброва, Янова, хутары Астравы, Віславова, Галінова, Гентава, Гізуны, Горныя, Граніца, Жукі, Загор’е, Зялёнка-II, Лугавыя, Лявонаўцы, Маразы, Мельніца, Мікелі, Наталіна, Ніўкі, Падліпкі, Робава, Сякерка, Цупова, Шчоўна і Янопаль) сельсаветаў.

На момант скасавання ў склад сельсавета ўваходзілі 69 населеных пунктаў.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / С. Д. Гриневич и др. — Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Т. 2: (1944―1980 гг.). — Минск: «Беларусь», 1987. — 283 с.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Мёрскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1954 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1974 годзе
Сяргей Плыткевіч. Чалавек з фотаапаратам

**«Сяргей Плыткевіч. Чалавек з фотаапаратам»** — беларускі дакументальны фільм, зняты на нацыянальнай кінастудыі «Беларусьфільм» (студыя «Летапіс») па заказу Міністэрства культуры Рэспублікі Беларусь у 2017 годзе. Фільм дэманстраваўся ў межах анлайн-кінафестывалю BelarusDocs.

## Сюжэт
Фільм пра непаўторную беларускую прыроду. Адзін з магчымых шляхоў паказаць яе прыгажосць — праз чалавека, які па-сапраўднаму адчувае сябе непадзельным з ёй. На некаторы час прыняць яго ўспрыманне, паглядзець на «*дзікую Беларусь*» яго вачыма. Разам з ім наблізіцца да той рысы, за якой канчаецца бытавое чалавечае жыццё і пачынаецца таямніца прыроды. Гэты чалавек — журналіст і фатограф Сяргей Плыткевіч. Яго называюць «*адным з самых аўтарытэтных спецыялістаў у галіне турызму*», «*мэтрам беларускай фатаграфіі*» і «*жывым класікам фотаанімалістыкі*».
## У фільме здымаўся
## Здымачная група
*аўтар сцэнарыя і рэжысёр — Вольга Дашук
*аператар — Анатоль Казазаеў
*гукааператар — Уладзімір Мірашнічэнка
*рэдактар — Уладзімір Мароз
*дырэктар — Уладзімір Заічанка

## Спасылкі
*
*«Сяргей Плыткевіч: чалавек з фотаапаратам»  на сайце «Звязды»
*СЯРГЕЙ ПЛЫТКЕВІЧ. ЧАЛАВЕК З ФОТААПАРАТАМ  на сайце «Лістапада»

Катэгорыя:Дакументальныя фільмы Беларусі
Катэгорыя:Фільмы на беларускай мове
Катэгорыя:Фільмы Вольгі Дашук
Брацкая магіла (Смародзіна)

**Брацкія магілы** — вайсковае пахаванне ў вёсцы Смародзіна, Віцебская вобласць. Знаходзіцца на паўднёвай ускраіне вёскі, побач з шашой Віцебск — Смаленск.

## Апісанне 
У брацкай могілке пахаваны 14 воінаў, якія загінулі ў чэрвені 1944 года пры вызваленні вёскі ад нямецкіх войскаў. Сярод пахаваных — Герой Савецкага Саюза Павел Дзмітрыевіч Рэшатаў. У 1951 годзе на могілках было пастаўлена 6 абеліскаў.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Брацкія магілы Лёзненскага раёна
Катэгорыя:Гісторыка-культурныя каштоўнасці Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Смародзіна
Помнік вызваліцелям (Высачаны)

**Помнік вызваліцелям** — помнік у вёсцы Высачаны, Віцебская вобласць. Знаходзіцца на паўночнай ускраіне вёскі.

## Аіпсанне 
На ўшанаванне памяці воінаў-вызваліцеляў, партызан і падпольшчыкаў-камсамольцаў з Высачан, якія ў 1942—1944 гадах вялі барацьбу ў тыле нямецкіх войскаў, у 1975 годзе пастаўлены абеліск. У ніжнюю частку абеліска ўманціраваны блок з барэльефнымі выявамі твараў воіна і партызана, а таксама рукі са зброяй. Злева — гарызантальны брус на апорах з надпісам-прысвячэннем. Дынамічны зрэз левай грані абеліска, кантраст шурпатай яго фактуры і згладжанай са слядамі апалубкі паверхні бруса ўзмацняе выразнасць помніка. Абеліск пастаўлены на выкладзенай шэрымі бетоннымі плітамі пляцоўцы, да якой вядзе дарожка.

Архітэктар помніку В. Ягадніцкі.

## Літаратура 
* Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі. Віцебская вобласць / рэдкал. С. В. Марцэлеў [і інш.]. — Мн., 1985. — С. 292.

Катэгорыя:Помнікі Вялікай Айчыннай вайны ў Беларусі
Катэгорыя:Высачаны (Лёзненскі раён)
Катэгорыя:1975 год у Беларусі
Катэгорыя:Славутасці Лёзненскага раёна
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Віктара Ягадніцкага
Вайсковыя могілкі (Бабінавічы)

**Вайсковыя могілкі** — вайсковае пахаванне ў аграгарадку Бабінавічы, Віцебская вобласць. Размешчаны ў цэнтры вёскі каля былой школы.

## Апісанне 
На вайсковых могілках пахаваны 1273 савецкія воіны і партызаны, якія загінулі ў баях супраць нямецкіх войскаў. Сярод пахаваных — воіны 159-й стралковай і 11-й гвардзейскай стралковай 5-й і 11-й гвардзейскай армій, што загінулі ў чэрвені 1944 года. У 1966 годзе на могілках быў пастаўлены помнік — скульптура воіна.

## Літаратура 
* Вайсковыя могілкі / М. К. Кошалеў // Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі. Віцебская вобласць / рэдкал.: С. В. Марцэлеў [і інш.]. — Мінск : БелСЭ імя П. Броўкі, 1985. — С. 289.
* Редько, В. Почести погибшим солдатам / В. Редько // Сцяг Перамогі (Лёзна). — 2017. — 16 мая. — С. 1-2.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Брацкія магілы Лёзненскага раёна
Катэгорыя:Гісторыка-культурныя каштоўнасці Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Бабінавічы (Лёзненскі раён)
Катастрофа Bombardier E-11 у Газні

**Катастрофа Bombardier E-11 у Газні** — авіяцыйная катастрофа, якая адбылася на ўсходзе Афганістана. Першапачаткова памылкова паведамлялася пра падзенне пасажырскага авіялайнера авіякампаніі Ariana Afghan Airlines, але пазней высветлілася, што разбіўся самалёт Bombardier E-11A, які належаў ВПС ЗША. Абодва пілоты на яго борце загінулі. Усяго ў ВПС ЗША выкарыстоўваліся 4 такіх самалёта, усе ў Афганістане. Апаратура сувязі на такіх самалётах займаецца перадачай паведамленняў і даных паміж рознымі наземнымі групамі і сістэмамі сувязі, такая вышыня недасяжна для сродкаў СПА руху «Талібан».

Самалёт разбіўся каля 13:10 па мясцовым часе (08:40 UTC) на тэрыторыі правінцыі Газні, прыкладна ў 130 кіламетрах на паўднёвы ўсход ад Кабула, побач з паселішчам "Sado Khelo".

Прадстаўнік ВПС ЗША ў Афганістане паведаміў аб адсутнасці прыкмет таго, што самалёт быў збіты.

Загінулі абодва пілота борта 11-9358 — 46-гадовы камандзір экіпажа, падпалкоўнік Пол К. Вос () і 30-гадовы памочнік камандзіра, капітан Раян С. Фанеуф (). Па некаторых даных, ахвярай таксама стаў агент ЦРУ Майкл Д’Андрэа. Першапачаткова паведамлялася аб 5-6 ахвярах.

## Расследаванне 
Амерыканскія ваенныя ўлады пачалі расследаванне прычын катастрофы.

28 студзеня ваенныя ЗША наведалі месца катастрофы, забралі бартавы самапісец і знішчылі абломкі самалёта.

## Зноскі 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Вайна ў Афганістане (2001—2021)
Катэгорыя:Катастрофы 2020 года
Катэгорыя:Падзеі 27 студзеня
Катэгорыя:Студзень 2020 года
Вайсковыя могілкі (Вялікае Сяло)

**Вайсковыя могілкі** — вайсковае пахаванне ў в. Вялікае Сяло, Віцебская вобласць. Знаходзіцца на паўднёва-заходняй ускраіне вёскі, каля шашы Віцебск — Смаленск.

## Апісанне 
На вайсковых могілках пахаваны 569 воінаў, якія загінулі ў 1941—1944 гадах. Сярод іх — Герой Савецкага Саюза Уладзімір Яфімавіч Смірноў.

У 1962 годзе на могілках быў пастаўлены помнік — скульптура воіна.

## Літаратура 
* Кошалеў, М. К. Вайсковыя могілкі / М. К. Кошалеў // Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі. Віцебская вобласць / рэдкал.: С. В. Марцэлеў [і інш.]. — Мінск : БелСЭ імя П. Броўкі, 1985. — С. 293.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Брацкія магілы Лёзненскага раёна
Катэгорыя:Гісторыка-культурныя каштоўнасці Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Вялікае Сяло (Лёзненскі раён)
Помнік на магіле ахвяр фашызму

**Помнік на магіле ахвяр фашызму** — помнік у вёсцы Асташэва, Віцебская вобласць. Размешчаны ў цэнтры вёскі.

## Аіпсанне 
У магіле пахаваны жыхары, закатаваныя і спаленыя нямецкімі войскамі 30 верасня 1943 года. У 1983 годзе на магіле быў пастаўлены помнік — плоская вертыкальная стэла над стылізаванай двухсхільнай страхой хаты. На франтальнай плоскасці стэлы скульптурная выява ахопленых полымем жанчыны з дзіцем. У завяршэнні — 4 вертыкальныя пілоны, паміж якімі ўмацаваны тры званы. Абапал стэлы — дзве нахіленыя пліты з імёнамі загінуўшых.

Аўтар архітэктурнай кампазіцыі — А. Сцяблецкі.

## Літаратура 
* Богданов, Д. Огненная сестра Хатыни / Д. Богданов // Сцяг Перамогі (Лёзна). — 2018. — 12 кастр. — С. 6.
* Магіла ахвяр фашызму // Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі. Віцебская вобласць / рэдкал.: С. В. Марцэлеў [і інш.]. — Мінск : БелСЭ імя П. Броўкі, 1985. — С. 289.

Катэгорыя:Помнікі Вялікай Айчыннай вайны ў Беларусі
Катэгорыя:Асташэва
Катэгорыя:1983 год у Беларусі
Катэгорыя:Славутасці Лёзненскага раёна
Уладзімір Яфімавіч Смірноў

**Уладзімір Яфімавіч Смірноў** (; , Барнаул — , Лёзненскі раён, Віцебская вобласць) — удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза (1944).

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў горадзе Барнаул. Скончыў шэсць класаў школы, працаваў токарам на станкабудаўнічым заводзе і вучыўся ў аэраклубе. З 1943 года на 1-м Прыбалтыйскім фронце.
Член КПСС з 1943 года. Камандзір аддзялення гвардыі старшы сяржант У. Я. Смірноў вызначыўся ў баях за вызваленне Лёзненскага раёна. 12 лістапада 1943 года на чале аддзялення аўтаматчыкаў удзльнічаў у адбіцці варожай контратакі каля хутара Дзярабішча, знішчыў 12 ворагаў. 14 лістапада 1943 года адбыўся бой за вышыню ў раёне вёсцы Шумшчына. Памёр у баі, ратуючы жыццё камандзіра.

Пахаваны ў вёсцы Вялікае Сяло на вайсковых могілках, там пастаўлены помнік-скульптура воіна. У Лёзне імем У. Я. Смірнова названа вуліца. У Велікасельскай 8-гадовай школе створаны куток, прысвечаны жыццю і подзвігу У. Я. Смірнова. У Барнауле імем героя названы вуліца, сярэдняя школа, пастаўлены помнік, на доме, дзе ён жыў, устаноўлена мемарыяльная дошка.

## Літаратура 
* 
* Герои Советского Союза: Краткий биографический словарь / Пред. ред. коллегии И. Н. Шкадов. — М.: Воениздат, 1987. — Т. 1 /Абаев — Любичев/. — 911 с. — 100 000 экз. — ISBN отс., Рег. № в РКП 87-95382.

## Спасылкі 
* Государственная информационная система «Память народа» 
* Смирнов Владимир Ефимович // Герои Алтайского края 
* Музейный комплекс «Дорога памяти»  

Катэгорыя:Загінулі ў баях Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Члены КПСС
Антон Лявош

**Антон Лявош** (польск.: *Antoni Lewosz*; , Саколка, Гродзенская губерня — , Беласток) — беларускі і польскі грамадскі і рэлігійны дзеяч, каталіцкі святар.

## Біяграфія 
Паходзіў з сялянскай сям’і: бацькі — Ян і Зузанна (з дома Жывалеўскіх) Лявошы. У чэрвені 1913 г. скончыў гарадскую 4-класную навучальню ў Саколцы.

З 1913 года вучыцца на 1-м курсе Віленскай духоўнай каталіцкай семінарыі. Браў удзел у культурна-асветным гуртку клерыкаў-беларусаў. Пасвячоны ў святары 30.05.1920 г. Служыў вікарыем у фарнай парафіі Гродна. Пасля заканчэння семінарыі прадоўжыў вучобу ў Люблінскім каталіцкім універсітэце (з 1921 г.). Пэўны час быў душпастарам у вёсцы Пералом. У 1925—1927 гадах вучыўся ў Рыме, дзе абараніў доктарскую дысертацыю па тэалогіі. У складзе беларускай дэлегацыі ўдзельнічаў у працы 5-га Унійнага кангрэса ў Велеградзе (Чэхаславакія, 20-24.07.1927 г.). З 1928 года вікарый пры касцёле Святога Яна Хрысціцеля ў Вільні. У 1929 годзе прызначаны на прасінадальную працу ў літургічнай камісіі Віленскай архідыяцэзіі. З 1932 года пробашч у парафіі Старасельцы.

У міжваеннае дваццацігоддзе выступаў за беларусізацыю нацыянальна-рэлігійнага жыцця на заходнебеларускіх абшарах. Вёў перапіску з рэдакцыямі беларускіх каталіцкіх выданняў («Chryścijanskaja Dumka» і інш.). Сябра Беларускай хрысціянскай дэмакратыі.

Пасля пачатку Другой сусветнай вайны і прыходу савецкай улады быў выселены са сваёй плябаніі. Пражываў у Беластоку па вуліцы Карыцінскай. Падчас нямецкай акупацыі 5 студзеня 1944 года разам з іншымі жыхарамі Старасельцаў быў арыштаваны ў якасці закладніка. Вызвалены 3 мая 1944 года, атрымаў забарону на вяртанне ў парафію і прыбыванне ў Беластоцкай акрузе. Пасля гэтага з’ехаў у Вільню.

Вярнуўся ў Беласток у пачатку 1945 года, а 15 верасня прыняў парафію Дойліды. Працаваў на пасадзе пробашча амаль 30 гадоў. У 1947 годзе пачынае дабівацца дазволу на пабудову новага мураванага касцёла. Праект святыні быў выкананы беластоцкім архітэктарам Станіславам Букоўскім. Будаўніцтва працягвалася ў 1949—1955 гадах. З 1961 года ўзначальваў Беластоцкі дэканат. Быў членам архідыяцэзіяльнай адміністрацыйнай рады. Уваходзіў у склад камісіі па справах літургіі, музыкі і касцёльнага мастацтва.

Пахаваны каля парафіяльнага касцёла Беззаганнага Сэрца Марыі і Маці Божай Вастрабрамскай у Беластоку.

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Постаці беларускага каталіцтва
Катэгорыя:Выпускнікі Віленскай каталіцкай духоўнай семінарыі
Катэгорыя:Постаці польскага каталіцтва
Агмень (фільм)

**«Агмень»** — беларускі дакументальны фільм, зняты на нацыянальнай кінастудыі «Беларусьфільм» (студыя «Летапіс») па заказу Міністэрства культуры Рэспублікі Беларусь у 2017 годзе. Фільм дэманстраваўся ў межах анлайн-кінафестывалю BelarusDocs.

## Сюжэт
Фільм распавядае пра жыццё беларускай глыбінкі. У вёсцы Лактышы Ганцавіцкага раёна ёсць незвычайны клуб-музей. Адзін з яго залаў называецца «Музей АнтыБахуса», па сутнасці гэта кабінет прафілактыкі здаровага ладу жыцця. Фільм тэматычна выходзіць за рамкі антыалкагольнай прапаганды, ён падымаецца да асэнсавання праблемы вымірання вёсак.
## У фільме здымліся
## Над фільмам працавалі
*аўтар сцэнарыя і кінарэжысёр — Юрый Цімафееў
*аператар — Іван Ганчарук
*гукааператар — Дзмітрый Петрусенка
*кампазітар — Аляксандр Ленкавец
*асістэнт кінарэжысёра — Марына Данекіна
*святлатэхнік — Уладзімір Зелічонак
*тэхнік — Аляксандр Васюк
*піратэхнік — Генадзь Паліцкавы
*мантаж — Юрый Цімафееў
*кіроўца — Ігар Бабіцкі
*рэдактар — Уладзімір Мароз
*дырэктар — Юлія Спірыдонава

## Спасылкі
*

Катэгорыя:Дакументальныя фільмы Беларусі
Катэгорыя:Фільмы на беларускай мове
Дварнасельскі сельсавет

**Дварнасе́льскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Мёрскага раёна Віцебскай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — вёска Дворнае Сяло.

Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Мёрскага раёна Вілейскай вобласці БССР. З 20 верасня 1944 года ў складзе Полацкай вобласці, з 8 студзеня 1954 года — Маладзечанскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Мёрскага сельсавета.

17 снежня 1971 года цэнтр Наўгародскага сельсавета перанесены ў вёску Дворнае Сяло, сельсавет перайменаваны ў Дварнасельскі, адначасова ў склад сельсавета з Мёрскага пассавета перададзены 23 населеныя пункты (вёскі Блажкі, Гір’яты, Дзянісава, Загор’е, Канахі, Карпачова, Картавыя, Мароські, Міснікі, Наталіна, Падгайцы, Пад’ельцы, Плейкі, Свярдлы, Станулева, Юнцы і хутары Жугераўшчына, Крыштулі, Лаўкі, Мёркі-II, Ракавыя, Рыжэўшчына, Табары), у склад Новапагосцкага сельсавета перададзены 21 населены пункт (вёскі Вострава, Каланіцы, Краснае, Купчалёва, Руда, Стары Пагост, Юндзялова і хутары Альхоўка, Антонаўцы, Бабаўшчына, Дубоўка, Зацішша, Зялёнка, Кавалеўшчына, Пагнойкі, Падазер’е, Падмосце, Прамыслы, Старына, Траццякі, Шандзіна). 26 сакавіка 1973 года ў склад Новапагосцкага сельсавета пералічаны 9 населеных пунктаў: вёскі Белеўцы, Вусаўцы, Мілейкі, Наўгароды, Смолеўцы, хутары Карсакава, Падальхоўка, Пельнева, Шудзелеўшчына. На 1 студзеня 1974 года ў складзе Дварнасельскага сельсавета 39 населеных пунктаў.

4 красавіка 2004 года сельсавет скасаваны, яго тэрыторыя ўвайшла ў склад зноў утворанага Мёрскага сельсавета.

На момант скасавання ў склад сельсавета ўваходзілі 27 населеных пунктаў: Беларуская, Блажкі, Вазаўнікі, Вязаўцы, Гір’яты, Дворнае Сяло, Жугераўшчына, Загор’е, Калганова, Канахі, Картавыя, Крыштулі, Мёркі 2, Наталіна, Падгайцы, Пад’ельцы, Пестуны, Плейкі, Ракавыя, Свярдлы, Селішча, Станулева, Стафанова, Сухія, Цілеўцы, Чахоўшчына і Юнцы.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Мёрскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1940 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1954 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1971 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 2004 годзе
Асоба

**Асоба** — чалавек як суб’ект адносін і свядомай дзейнасці; устойлівая сістэма сацыяльна значных рыс, якія характарызуюць індывіда як члена грамадства або супольнасці.

Асоба фарміруецца пад уплывам грамадскіх адносін, культуры, непасрэднага акружэння і абумоўлена таксама біялагічнымі асаблівасцямі.

## Гл. таксама 
* Індывід
* Фізічная асоба
* Юрыдычная асоба
* Службовая асоба

## Літаратура 
* 


Катэгорыя:Канцэпцыі этыкі
Янка Купала (значэнні)

Назву **Янка Купала** маюць:
*Янка Купала — беларускі паэт, драматург, публіцыст, перакладчык, класік беларускай літаратуры
*Янка Купала — вёска ў Пухавіцкім раёне Мінскай вобласці
*«Янка Купала» — беларускі дакументальны кароткаметражны фільм, зняты «Беларускім відэацэнтрам» у 2002 годзе
*«Янка Купала» — беларускі дакументальны кароткаметражны фільм, зняты «Беларусьфільмам» у 2017 годзе
Янка Купала (фільм, 2017)

**«Янка Купала»** — беларускі дакументальны кароткаметражны фільм, зняты на нацыянальнай кінастудыі «Беларусьфільм» (студыя «Летапіс») па заказу Міністэрства культуры Рэспублікі Беларусь у 2017 годзе.

## Сюжэт 
Янка Купала — адзін з духоўных сімвалаў Беларусі. Ён усё рабіў для таго, каб беларусы адчулі сябе паўнавартасным народам. Гэта фігура, якую ўжо нічым з вышыні сучаснасці нельга паменшыць. Але цяжар прызнания, залічэння ў сонм класікаў прыводзіць да закамянеласці асобы. Аўтары фільма здымаюць гэтую акаменеласць — праз увесь фільм гучаць вершы. Патрыятычныя, якія апяваюць Беларусь і наш народ, абуджаюць яго ад гістарычнай апатыі і вечнай тугі. Містычныя, якія шэпчуць пра ажыўленне мінулага, што спіць у кургане. І інтымна-лірычныя, напоўненыя патаемнай прыгажосцю, вечнай пачуццёвасцю і прагай да жыцця.

## Над фільмам працавалі 
* аўтар сцэнарыя — Вольга Дашук
* рэжысёр — Віктар Аслюк
* аператар — Анатоль Казазаеў
* гукааператар — Уладзімір Мірашнічэнка
* асістэнт рэжысёра — Вольга Дашук
* рэдактар — Уладзімір Мароз
* дырэктар — Уладзімір Заічанка
* музыка — , Віктара Капыцько

## Кінафестывалі 
Удзельнічаў у праграме фестываля дакументальнага беларускага кіно «BelarusDocs-2018».

## Водгукі 
Рэжысёр фільма адзначыў цяжкасць спробы зняць дакументальны фільм пра Купалу: кінахронікі з паэтам амаль няма, сімвалічная пара метраў, і яна ўжо выкарыстоўвалася шмат разоў. Да таго ж існуе незлічоная колькасць купалаўскіх кінабіяграфій, дзе паўтараецца адно і тое ж і здымаюцца тыя самыя музейныя экспанаты:

Часопіс «Мастацтва» змясціў станоўчую рэцэнзію на фільм:

Паводле меркавання часопіса «На экранах» кінакарціна з’явілася ў аб’ёме «Летапісу» па традыцыйна-фармальным прынцыпе — 135 гадоў з дня нараджэння паэта, але аўтар сцэнарыя і рэжысёр маюць намер схіляцца ад святочнай інтанацыі:

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Дакументальныя фільмы Беларусі
Катэгорыя:Фільмы Віктара Аслюка
Катэгорыя:Фільмы на беларускай мове
Катэгорыя:Янка Купала
Янка Купала (фільм, 2002)

**«Я́нка Купа́ла»** — беларускі дакументальны кароткаметражны фільм, зняты на «Беларускім відэацэнтры» ў 2002 годзе. Кансультантам выступіў доктар філасофскіх навук літаратурны крытык Уладзімір Конан, у фільме выкарыстаны матэрыялы Беларускага дзяржаўнага архіва кінафотафонадакументаў.

## Сюжэт 
Фільм пра беларускага паэта, драматурга, публіцыста, перакладчыка, класіка беларускай літаратуры — Янку Купалу.

## Над фільмам працавалі 
* Станіслаў Гайдук
* Віктар Бандаровіч
* Андрэй Волкаў
* Сяргей Шункевіч
* Валянцін Камарэнка
* Вера Ганчарова
* Лілі Туусіс

## Спасылкі 
* 
* «Янка Купала» 

Катэгорыя:Дакументальныя фільмы Беларусі
Катэгорыя:Фільмы на беларускай мове
Катэгорыя:Янка Купала
Судакоў

**Судакоў** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Аляксандр Сцяпанавіч Судакоў — наркам юстыцыі БССР.
* Ілья Якаўлевіч Судакоў (1890—1969) — савецкі тэатральны рэжысёр, акцёр тэатра і кіно.
* Міхаіл Паўлавіч Судакоў (1932—1933) — Герой Савецкага Саюза.
Генадзь Фёдаравіч Пацёмкін

**Генадзь Фёдаравіч Пацёмкін** (нар. , Ачакіў, Мікалаеўская вобласць — , Лёзненскі раён) — Герой Савецкага Саюза (1944).

## Біяграфія 
Член КПСС з 1942 года. На фронце з 1941 года. Камандзір 3-га стралковага батальёна 940-га стралковага палка гвардыі капітан Г. Ф. Пацёмкін вызначыўся пры вызваленні Лёзненскага раёна. 18 кастрычніка 1943 года павёў батальён у наступленне на моцны рубеж абароны праціўніка ў раёне в. Фокіна і загінуў у гэтым баі.

Перазахаваны ў Адэсе. У Ачакаве герою пастаўлены помнік.

## Літаратура 
* Герои Советского Союза: Краткий биографический словарь / Пред. ред. коллегии И. Н. Шкадов. — М.: Воениздат, 1988. — Т. 2 /Любов — Ящук/. — 863 с. — 100 000 экз. — ISBN 5-203-00536-2.

Катэгорыя:Загінулі ў баях Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Удзельнікі Ржэўскай бітвы
Катэгорыя:Удзельнікі бітвы за Маскву
Катэгорыя:Камандзіры батальёнаў у Вялікай Айчыннай вайне
Катэгорыя:Камандзіры рот у Вялікай Айчыннай вайне
Катэгорыя:Камандзіры ўзводаў у Вялікай Айчыннай вайне
Катэгорыя:Пехацінцы Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Члены КПСС
Катэгорыя:Пахаваныя ў Лёзненскім раёне
Васіль Васілевіч Осіпаў

**Васіль Васілевіч Осіпаў** (нар. , в. Ініхава , Міхайлаўскі раён, Ліпецкая вобласць — , Масква) — Герой Савецкага Саюза (1945).

## Біяграфія 
Член КПСС з 1943 года. На фронце з кастрычніка 1941 года. Намеснік камандзіра эскадрыллі бамбардзіровачнага авіяпалка далёкага дзеяння старшы лейтэнант В. В. Осіпаў 21 чэрвеня 1944 года паміж Віцебскам і Оршай з экіпажам адбіў 4 атакі варожых знішчальнікаў, нанёс бомбавы ўдар па чыгуначнай станцыі Багушэўск. У час вызвалення Лёзненшчыны ён удзельнічаў у знішчэнні варожых аб’ектаў у Лёзне, Крынках, Стасеве, Белым Бары, Глоданках і Бабінавічах. Лятаў на бамбардіроўку ваенных аб’ектаў, жывой сілы і тэхнікі праціўніка ў раёнах Магілёва, Маладзечна, Мінска, Полацка. За гады вайны здзейсніў 212 баявых вылетаў, скінуў 204 тон бомбавага грузу.

Пасля вайны В. В. Осіпаў працягваў службу у авіяцыі, быў старшым лётчыкам-выпрабавальнікам. 12 красавіка 1961 года ўваходзіў у групу забяспячення палёту першага касманаўта. Калі стала вядома аб месцы прызямлення Ю. А. Гагарына, палкоўнік В. В. Осіпаў паляцеў туды на верталёце і даставіў героя космасу на базу.

## Літаратура 
* Герои Советского Союза: Краткий биографический словарь / Пред. ред. коллегии И. Н. Шкадов. — М.: Воениздат, 1988. — Т. 2 /Любов — Ящук/. — 863 с. — 100 000 экз. — ISBN 5-203-00536-2.

Катэгорыя:Члены КПСС
Катэгорыя:Лётчыкі-выпрабавальнікі СССР
Катэгорыя:Лётчыкі Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Ваенныя лётчыкі 1 класа
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Ліпецкай вобласці
Раман Бохвіц

**Раман Бохвіц** (каля 1843—1939) — арыстакрат, удзельнік паўстання 1863—1864 гадоў.

## Біяграфія 
Паходзіў са шляхецкага роду Бохвіцаў герба «Радван», якія аселі на Наваградчыне і Міншчыне, сын Фларыяна (1799—1856), уладальніка маёнтка Вашкоўцы, вядомага рэлігійнага пісьменніка, і Паўліны Маеўскай, пляменніцы маці Адама Міцкевіча. Маці ў 1861 г. мела дачыненне да дзейнасці таварыства, якое прапагандавала неабходнасць навучання для сялянскіх дзяцей, ліставалася з паўстанцам Вікенціем Клімовічам.
Меў братоў Яна Отана (1835—1915), удзельніка паўстання 1863 г. — кіраўніка акругі, і Люцыяна (памёр да лістапада 1864). Каталік паводле веравызнання.

Каля 1870 г. ажаніўся з Казімірай, якая памерла ў 1875 г. З гэтага часу маёнтак Падароск перайшоў ва ўласнасць Бохвіцаў і заставаўся ў іх да пачатку Другой сусветнай вайны. Пасля смерці першай жонкі Бохвіц у 1880 г. ажаніўся з яе роднай сястрой Альжбетай Чачот.

У час паўстання, з 4 красавіка да сярэдзіны чэрвеня 1863 года, знаходзіўся сярод паўстанцаў у атрадзе Янкі Каваля, узначальваў невялікі аддзел у складзе шасці чалавек, затым адышоў ад паўстання і 22 верасня 1863 г. з’явіўся да ўладаў. Трапіў пад следства Мінскай губернскай следчай камісіі, якая разглядала ягоную справу з 2 лютага 1864 г. да 16 студзеня 1865 г. Паводле рашэння часовага палявога аўдытарыята ад 15 сакавіка 1865 г. і канфірмацыі галоўнакамандуючага Віленскай вайсковай акругі Патапава Бохвіц быў асуджаны на чатырохмесячнае зняволенне ў турме з далейшым утрыманнем пад пільным паліцэйскім наглядам.

Ягоны фотаздымак, выкананы ў Кракаве ў 1860 г., на якім Бохвіц выяўлены ў польскім кунтушы, трапіў у справы следчай камісіі і стаў прычынай разбіральніцтва за распаўсюджванне патрыятычных выяваў.

## Спасылкі 
* Вольга Гарбачова. Паўстанцы 1863 года на фотаздымках 

Катэгорыя:Удзельнікі паўстання 1863—1864 гадоў
Раман
Міхаіл Паўлавіч Судакоў

**Міхаіл Паўлавіч Судакоў** (нар. , в. Глазуны, Ржэўскі раён, Цвярская вобласць — , г. п. Лёзна, Віцебская вобласць) — Герой Савецкага Саюза (1944).

## Біяграфія 
Член КПСС з 1943 года. Да вайны працаваў на ліцейна-механічным заводзе ў г. Любліна (цянер у межах Масквы). На фронце з 1941 года. Камандзір танкавага ўзвода гвардыі старшы лейтэнант М. П. Судакоў вызначыўся ў 1943 годзе ў баях за вызваленне Віцебскай вобласці. 25-29 снежня 1943 года каля чыгункі Віцебск-Смаленск і на шашы Віцебск-Орша з узводам знішчыў 40 агнявых кропак, 10 процітанкавых гармат, 6 мінамётаў, 2 бронемашыны, 16 аўтамашын, 2 самаходныя артылерыйскія ўстаноўкі праціўніка, больш за 150 нямекіх салдатаў. Памёр ад ран 30 снежня 1943 года. Пахаваны у гарадскім пасёлку Лёзна, на магіле пастаўлены помнік.

## Памяць 
Імем героя названы вуліцы ў Маскве і Лёзне, на будынку ліцейна-механічнага завода на якім працаваў, устаноўлена мемарыяльная дошка.

## Літаратура 
* Герои Советского Союза: Краткий биографический словарь / Пред. ред. коллегии И. Н. Шкадов. — М.: Воениздат, 1987. — Т. 1 /Абаев — Любичев/. — 911 с. — 100 000 экз. — ISBN отс., Рег. № в РКП 87-95382.

Катэгорыя:Танкісты Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Загінулі ў баях Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Цвярской вобласці
Таруньскі павет

**Таруньскі павет** () — павет у Польшчы, уваходзіць у склад Куяўска-Паморскага ваяводства. Утвораны ў 1999 годзе.  Цэнтр павета — горад Торунь. Займае плошчу 1229,71 км². Насельніцтва павета складае 103,9 тыс. чалавек.

## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка павета
Наўгародскі сельсавет

**Наўгаро́дскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Мёрскага раёна Віцебскай вобласці. Цэнтр — вёска Наўгароды.

Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Мёрскага раёна Вілейскай вобласці БССР. З 20 верасня 1944 года ў складзе Полацкай вобласці, з 8 студзеня 1954 года — Маладзечанскай вобласці. 12 чэрвеня 1958 года ў склад сельсавета з Новапагосцкага сельсавета пералічаны 6 населеных пунктаў (Антонаўцы, Бабаўшчына, Зацішша, Купчалёва, Стражнікі і Траццякі). З 20 студзеня 1960 года ў складзе Віцебскай вобласці. 17 снежня 1971 года цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Дворнае Сяло, сельсавет перайменаваны ў Дварнасельскі.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Мёрскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1940 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1971 годзе
Аляксей Арсенавіч Томскі

**Аляксей Арсенавіч Томскі** (нар. , в. Савацьева, Цвярскі раён, Цвярская вобласць — , Віцебскі раён) — Герой Савецкага Саюза (1945).

## Біяграфія 
Член КПСС з 1943 года. На фронце з 1942 года. Камандзір узвода аўтаматчыкаў сяржант А. А. Томскі вызначыўся ў баях за вызваленне Лёзненскага раёна. 3 сакавіка 1944 года ўзводу сяржанта А. А. Томскага была пастаўлена задача атакаваць праціўніка на вышыні «Жоўтая». Гэта быў важны, добра падрыхтаваны да абароны апорны пункт праціўніка. У баі за апорны пункт загінуў у рукапашнай схватцы. Пахаваны ў в. Войтава Віцебскага раёна на Вайсковых могілках.

## Памяць 
Імем героя названы вуліцы ў Лёзне і Цвяры, яго імя прысвоена 8-гадовай школе ў в. Войтава.

## Літаратура 
* Герои Советского Союза: Краткий биографический словарь / Пред. ред. коллегии И. Н. Шкадов. — М.: Воениздат, 1988. — Т. 2 /Любов — Ящук/. — 863 с. — 100 000 экз. — ISBN 5-203-00536-2.

Катэгорыя:Загінулі ў баях Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Пехацінцы Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Камандзіры ўзводаў у Вялікай Айчыннай вайне
Катэгорыя:Члены КПСС
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Цвярской вобласці
Катэгорыя:Сяржанты і старшыны СССР
Дзмітрый Міхайлавіч Яблачкін

**Дзмітрый Міхайлавіч Яблачкін** (нар. , с. Верхні Ікорац, Баброўскі раён, Варонежская вобласць — , Баброў) — Герой Савецкага Саюза (1944).

## Біяграфія 
Член КПСС з 1943 года. 3 1928 года працаваў у лясной гаспадарцы на радзіме. 3 1941 года на Калінінскім і 1-м Прыбалтыйскім франтах. Камандзір аддзялення старшы сяржант Дз. М. Яблачкін вызначыўся ў баях пры вызваленні Лёзненскага раёна. У маі 1943 года з групай мінёраў-парашутыстаў закінуты ў тыл ворага для дыверсійнай работы на чыгунцы Віцебск-Смаленск і збору разведданых. Група разведала абарончы рубеж праціўніка, палявы аэрадром, артылерыйскі склад і іншыя аб’екты, якія былі знішчаны савецкай авіяцыяй. 16-25 жніўня 1943 года падарваў 2 варожыя эшалоны. Цяжка паранены, працягваў выконваць баявое заданне.

Пасля вайны да 1970 годзе працаваў у лясгасе. Жыў у горадзе Баброў, дзе памёр 16 кастрычніка 1982 года. Імем героя названа вуліца ў Магілёве.

## Літаратура 
* Герои Советского Союза: Краткий биографический словарь / Пред. ред. коллегии И. Н. Шкадов. — М.: Воениздат, 1988. — Т. 2 /Любов — Ящук/. — 863 с. — 100 000 экз. — ISBN 5-203-00536-2.

Катэгорыя:Сапёры Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Члены КПСС
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Варонежскай вобласці
Распаўсюджванне COVID-19 у Луганскай Народнай Рэспубліцы

Пацверджана, што пандэмія COVID-19 дасягнула непрызнанай Луганскай Народнай Рэспублікі ў сакавіку 2020 года. Да 5 чэрвеня выяўлена выяўлена 494 хворых, 11 чалавек памерлі.

## Агульныя звесткі 
12 студзеня 2020 года Сусветная арганізацыя аховы здароўя (СААЗ) пацвердзіла, што новы каранавірус COVID-19 стаў прычынай рэспіраторнага захворвання ў групе людзей у горадзе Ухань (правінцыя Хубэй, Кітай), пра які СААЗ даведалася 31 снежня 2019 года.

Лятальнасць ад COVID-19 нашмат ніжэй, чым у SARS, пандэмія якога адбылася ў 2003 годзе, аднак заразнасць новага захворвання нашмат вышэй, што прыводзіць да падвышанай смяротнасці.
### Красавік 
Да 10 красавіка ў Луганскай Народнай Рэспубліцы было пацверджана 8 выпадкаў.

Да 15 красавіка ў Луганскай Народнай Рэспубліцы было пацверджана 17 выпадкаў.

## Рэакцыя ўкраінскіх уладаў 
Міністэрства па пытаннях рэінтэграцыі часова акупаваных тэрыторый Украіны, што займаецца ЛНР і ДНР, сцвярджае, што на некантралюемай урадам Украіны тэрыторыі Луганскай вобласці ад насельніцтва хаваюць рэальную сітуацыю па COVID-19. Паводле інфармацыі міністэрства, на тэрыторыях, якія кантралююцца ЛНР, асобам, што маюць сімптомы, падобныя на сімптомы COVID-19, ставяць дыягназ ВРВІ, і такіх асоб там усяго каля 10000 хворых.

Служба бяспекі Украіны заявіла, што па стане на 3 красавіка ў Луганску і Стаханава памерлі 13 чалавек з прыкметамі захворвання COVID-19.

## Заўвагі 
Катэгорыя:Пандэмія COVID-19
Катэгорыя:2020 год у Луганскай Народнай Рэспубліцы
Бырукы (Данецкая вобласць)

**Бырукы** () — вёска ў Данецкім гарсавеце Данецкай вобласці Украіны.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Данецкага гарадскога савета
Кыслычэ

**Кыслычэ** () — вёска ў Данецкім гарсавеце Данецкай вобласці Украіны.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Данецкага гарадскога савета
Катэгорыя:Перайменаваныя населеныя пункты Украіны
Каплінскі

**Каплінскі** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Міхаіл Ігаравіч Каплінскі (нар. 1990) — беларускі футбаліст.
* Наташа Каплінскі — тэлевядучая.
* Яан Каплінскі — эстонскі пісьменнік.
Карніцкі

**Карніцкі** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Аляксандр Іванавіч Карніцкі (нар. 1989) — беларускі футбаліст.
* Антон Карніцкі (1912—1944) — беларускі жывапісец.
* Валерый Іванавіч Карніцкі (нар. 1991) — беларускі футбаліст.
* Мікалай Андрэевіч Карніцкі (нар. 1992) — беларускі футбаліст.
* Мікалай Барысавіч Карніцкі (нар. 1948) — беларускі энергетык, спецыяліст у галіне цеплавых электрычных станцый, энергетычных сістэм і агрэгатаў. Доктар тэхнічных навук (2000), прафесар (2001).
* Уладзіслаў Віктаравіч Карніцкі (нар. 1997) — беларускі футбаліст.
Сезон 2019 ФК Арсенал Дзяржынск

У 2019 годзе футбольны клуб «Арсенал» з горада Дзяржынск прымаў удзел у двух афіцыйных турнірах на рэспубліканскім узроўні:
* Другой лізе чэмпіянату Беларусі 2019 (1 месца і выхад у Першую лігу),
* Кубку Беларусі 2019/2020 (паражэнне ў 1/16 фіналу).

## Склад каманды 
*Станам на верасень 2019 года*.

|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"

|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"

|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"

## Спасылкі 
* 

2019
Арсенал Дзяржынск
Gazeta Polska (1826)

**Gazeta Polska** () — інфармацыйна-палітычны штодзённік, які выдаваўся ў Варшаве ў 1826—1907 гадах.

Пачаткова газета падтрымала рамантыкаў у спрэчцы з класікамі, у асноўным дзякуючы рэдактару Ксаверыю Бранікоўскаму і Маўрыцыю Махнацкаму, які друкаваў тут свае праграмныя артыкулы. Праз дзейнасць яе праціўнікаў на чале з Каэтанам Козьмянам, які скарыстаўся сваім уплывам ва ўрадавых колах, газета была даведзена да стану банкруцтва. У выніку пад канец 1829 года выдавец змяніў яе палітычную лінію, пасля чаго большасць аўтараў і рэдактары пакінулі газету і заснавалі «Kurier Polski», распачаўшы сварку з «Газетай Польскай».

Па здушэнні Лістападаўскага паўстання ўвосені 1831 назва газеты замененая на «Gazeta Codzienna» ().

Пазней у выданні выдзеліўся літаратурны аддзел, галоўным чынам дзякуючы Юзафу Ігнацыю Крашэўскаму, які быў рэдактарам у 1859—1862 гадах, у 1861 вярнуўшы ранейшую назву «Gazeta Polska». У 1873—1882 з штодзённікам супрацоўнічаў Генрык Сянкевіч.

## Рэдактары 
* Ксаверый Бранікоўскі
* Юзаф Ігнацы Крашэўскі
* Дыянізі Генкель
* Эдвард Віктар Леа
* Ян Гадомскі

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Эдукатэрыя

Катэгорыя:Газеты паводле алфавіта
Катэгорыя:Газеты Варшавы
Катэгорыя:Газеты Расійскай імперыі
Катэгорыя:Газеты на польскай мове
Катэгорыя:Царства Польскае
Язэп Францавіч Сушынскі

**Язэп Францавіч Сушы́нскі** (26 мая 1885, в. Юраны, Дрысенскі павет, Віцебская губерня — 	4 мая 1967, Мінск) — беларускі палітык, мемуарыст, хімік, мовазнаўца, педагог.

## Біяграфія 
Вучыўся ў Пецярбургу ў прыватнай каталіцкай гімназіі пры касцёле Св. Кацярыны. Скончыў Пецярбургскі ўніверсітэт (1912). Сябра БСГ. Блізкі знаёмы Янкі Купалы, першая сустрэча з якім адбылася на кватэры Браніслава Эпімаха-Шыпілы ў Пецярбургу.

Выкладаў хімію ў Ціхвінскім рэальным вучылішчы, калежскі сакратар.

У 1917 годзе старшыня Беларускай народнай партыі сацыялістаў. Удзельнік Першага Усебеларускага з’езду.

У 1921—1926 гадах працаваў у розных установах Наркамасветы БССР, потым у Інбелкульце. У 1929—1930 гадах у Інстытуце мовазнаўства АН БССР, займаўся распрацоўкай беларускай навуковай тэрміналогіі.

Арыштаваны ДПУ БССР 18 ліпеня 1930 года па справе «Саюза вызвалення Беларусі». Асуджаны паводле пастановы калегіі АДПУ СССР 10 красавіка 1931 года за «шкодніцтва і антысавецкую агітацыю» да 5 гадоў пазбаўлення волі. Высланы ва Уфу. Пастановай Асобай нарады ад 25 ліпеня 1935 году тэрмін зняволення падоўжаны. Рэабілітаваны 15 лістапада 1957 года.

Па вяртанні ў Мінск выступаў у друку і публічна з успамінамі пра Янку Купалу, грамадска-культурнае жыццё беларусаў у Пецярбургу да 1917 года. Рукапіс успамінаў захоўваецца ў Літаратурным музеі Я. Купалы.

Быў жанаты, гадаваў пяцярых дзяцей.

## Зноскі 
## Літаратура 
* 
* Язэп Сушынскі / *Маракоў Л. У.* Рэпрэсаваныя літаратары, навукоўцы, работнікі асветы, грамадскія і культурныя дзеячы Беларусі, 1794—1991. Энц. даведнік. У 10 т. Т. 2. — Мн:, 2003. ISBN 985-6374-04-9.
Успаміны
* Сябар вялікага таленту // Чырвоная змена. 1962, 26 чэрв.
* Купала ў Пецярбурзе // Полымя. 1967, № 3

## Спасылкі 
* [Сушынскі Іосіф Францавіч](https://by.openlist.wiki/Сушынскі_Іосіф_Францавіч_(1885)), Адкрыты спіс

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Браслаўскім раёне
Катэгорыя:Рэпрэсаваныя ў БССР
Катэгорыя:Рэабілітаваныя ў СССР
Катэгорыя:Удзельнікі Першага Усебеларускага з’езда
Катэгорыя:Асуджаныя па справе «Саюза вызвалення Беларусі»
Катэгорыя:Мовазнаўцы Беларусі
Катэгорыя:Мемуарысты Беларусі
Павяцкі сельсавет

**Павя́цкі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Мёрскага раёна Віцебскай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — аграгарадок (да 2010 года вёска) Павяцце.

Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Мёрскага раёна Вілейскай вобласці БССР. З 20 верасня 1944 года ў складзе Полацкай вобласці, з 8 студзеня 1954 года — Маладзечанскай вобласці. 27 сакавіка 1959 года ў адміністрацыйнае падпарадкаванне Друйскага пассавета перададзены 13 населеных пунктаў (Антанова, Баркі, Верасянка, Дзярыпарты, Дубоўка, Ідолта, Мілашова, Мінаўты, Рудакі, Рыбачкі, Сталяроўшчына, Тычкі і Якужы). З 20 студзеня 1960 года ў складзе Віцебскай вобласці. 16 верасня 1960 года да сельсавета далучана частка скасаванага Аляксандраўскага сельсавета (5 населеных пунктаў: Каснарэўшчына, Міжрэчча, Паршэлева, Сташулі і Суромшчына). 14 красавіка 1962 года да сельсавета далучана частка скасаванага Мальцаўскага сельсавета (8 населеных пунктаў: Варанькі, Дабравольшчына, Застарынцы, Панізнікі, Разаліна, Сочнева, Узгон і Чарняўцы), населеныя пункты Паршэлева і Суромшчына перададзены ў адміністрацыйнае падпарадкаванне Друйскага пассавета. 18 мая 1963 года ў склад сельсавета з Друйскага пассавета перададзены 36 населеных пунктаў (Антанова, Аўсюкі, Бабарыкі, Баркі, Белае Возера, Дзярыпары, Дубоўка, Ермалова, Ідолта, Казакова, хутар Казакова, Каменка, Леснічоўка, Мілашова, Мінаўты, Новае Сяло, Паршэлева, Пруднікі, Пустынькі, Рубеж-Стайкі, Рудакі, Рыбачкі, Рыжыя, Савуці, Стайкі, Сталяроўшчына, Суднікі, Суромшчына, Сухарэўшчына, Тычкі, Урбанава, Цілеўшчына, Шалціны, Шаркелі, Шнуркі і Якужы). На 1 студзеня 1974 года ў складзе сельсавета 59 населеных пунктаў. 5 ліпеня 1983 года ў склад Якубаўшчынскага сельсавета перададзены 2 населеныя пункты (вёска Варанькі і хутар Застарынцы). 4 сакавіка 1987 года ў склад сельсавета з Даўгінаўскага сельсавета перададзены 11 населеных пунктаў (вёскі Александрына, Вята, Дарожкі, Драгуны, Дэмскія, Паташня, Тараракі, Чамяры, Чурылава Далёкае, хутары Букава і Рыбакі). 13 красавіка 2006 года ў склад сельсавета з Даўгінаўскага сельсавета перададзены 4 населеныя пункты (Кіслякі, Латышы, Лысагорка і Пуцінава).

Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 1741 чалавек, з іх 88,7 % — беларусы, 6,7 % — палякі, 3,3 % — рускія; паводле перапісу 2019 года — 1158 чалавек.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.


Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1940 годзе
Мікалай Аляксандравіч Троіцкі

**Мікалай Аляксандравіч Тро́іцкі** (; , Таржок — ) — вучоны ў галіне генетыкі мікраарганізмаў, доктар біялагічных навук (1970), прафесар (1972).

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў горадзе Таржок Наваторжскага павета Цвярской губерні (сучасны адміністрацыйны цэнтр Таржоцкага раёна Цвярской вобласці Расіі). У 1948 годзе скончыў Маскоўскі зоаветэрынарны інстытут. З 1957 года працаваў у Беларускім навукова-даследчым ветэрынарным інстытуце. З 1959 года ў Інстытуце генетыкі і цыталогіі, дзе ў 1965—1999 гадах займаў пасаду загадчыка лабараторыяй.

## Навуковая дзейнасць 
Аўтар навуковых прац па праблемах генетычнай эфектыўнасці прамежкавых нейтронаў і іх уплыву на спадчыннасць, генетычнай інжынерыі азотфіксавальных мікраарганізмаў.

Сярод апублікаванага:
* Современные проблемы радиационной генетики. — М., 1969. (у сааўтарстве);
* Генетические эффекты промежуточных нейтронов / Н. А. Троицкий, Н. В. Турбин, М. А. Арсеньева; Ин-т генетики и цитологии АН БССР. — Минск: Наука и техника, 1971.;
* Конъюгация бактерий. — Мн., 1978. (разам з С. Я. Драмашка і К. М. Якавенка);
* Генетическая инженерия: науч. изд. / Н. А. Троицкий, Н. А. Картель; АН БССР, Ин-т генетики и цитологии, Белорусское о-во генетиков и селекционеров. — Минск: Наука и техника, 1980.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* Троицкий, Николай Александрович (доктор биологических наук, генетика; 1927—1999) // Нацыянальная бібліятэка Беларусі
* 

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Цвярской вобласці
Катэгорыя:Выпускнікі Маскоўскай акадэміі ветэрынарнай медыцыны і біятэхналогіі
Катэгорыя:Генетыкі СССР
Катэгорыя:Генетыкі Беларусі
Катэгорыя:Супрацоўнікі Інстытута эксперыментальнай ветэрынарыі імя С. М. Вышалескага НАНБ
Катэгорыя:Супрацоўнікі Інстытута генетыкі і цыталогіі НАНБ
Пузевіч

**Пузевіч** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Аляксандр Пузевіч (нар. 1995) — беларускі футбаліст.
* Мікіта Русланавіч Пузевіч (нар. 1999) — беларускі плывец.
Фрэдэрык III (кароль Даніі)

**Фрэдэрык III** (; 18 сакавіка 1609, Хадэрслеў — 9 лютага 1670, ) — кароль Даніі і Нарвегіі з 28 лютага 1648 года. З дынастыі Ольдэнбургаў. Зрабіў Данію краінай са спадчыннай, а затым і абсалютнай манархіяй, якая праіснавала да 1849 года. Падчас кіравання Фрэдэрыка Данія ўдзельнічала разам з саюзнікамі ў Паўночнай вайне супраць Швецыі.

Катэгорыя:Каралі дацкія
Катэгорыя:Каралі нарвежскія
Ісакава (Вяземскі раён)

**Ісакава** () — сяло ў Вяземскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Сцяпанікаўскага сельскага паселішча.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Вяземскага раёна (Смаленская вобласць)
Антон Падзява

**Антон Падзява** (, в. Пярхулева, Дзісенскі павет, Віленская губерня — , ) — беларускі рэлігійны і культурна-асветны дзеяч, каталіцкі святар.

## Біяграфія 
Паходзіў з беларускай каталіцкай сям’і: бацькі — Габрыэль і Марцыяна (з дому Трышчынскіх) Падзявы. Малодшы брат каталіцкага святара Тамаша Падзявы.

Вучыўся ў польскай гімназіі пры Друйскім кляштары і ў Віленскай духоўнай каталіцкай семінарыі. Супрацоўнічаў з беларускім рэлігійным перыядычным друкам. Займаўся перакладамі з літоўскай на беларускую мову (байка «Тры браты» і інш.). У 1930-я гады служыў ордэну айцоў марыянаў у Друйскім кляштары.

Пасля дэпартацыі з Друі ў 1938 годзе беларускіх святароў і клерыкаў жыў у кляштары айцоў марыянаў на Бялянах у Варшаве. Вучыўся ў Варшаўскай духоўнай каталіцкай акадэміі. З часоў вучобы ў Друі звязаны з беларускім нацыянальна-рэлігійным рухам.

Пахаваны на могілках мясцовасці , што недалёка ад горада Седльцы.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Постаці польскага каталіцтва
Катэгорыя:Постаці беларускага каталіцтва
Катэгорыя:Перакладчыкі з літоўскай мовы
Катэгорыя:Перакладчыкі на беларускую мову
Катэгорыя:Постаці Друі