open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Лёнавыя

**Лёнавыя** (*Linaceae*)&nbsp;— сямейства кветкавых раслін парадку . Сямейства змяшчае больш за 500 відаў, распаўсюджаных у трапічных, субтрапічных і ўмераных зонах абодвух паўшар’яў. Самы вядомы від&nbsp;— , важная прамысловая, тэкстыльная расліна.

## Апісанне 
Гэта травы, кусты ці дрэвы з чарговым, радзей супратыўным, простым лісцем. Многія прадстаўнікі сямейства з’яўляюцца драўнянымі ліянамі, якія чапляюцца з дапамогай кручкападобных калючак. Кветкі правільныя, пяцічленныя, песцікава-тычынкавыя. Яны сабраны ў верхавінныя або пазухавыя суквецці, радзей адзінкавыя. Тычынак дзесяць, пры аснаванні зрастаюцца. Гінецэй сінкарпный з 5 пладалісткоў. Плод&nbsp;— маланасенная каробачка або касцянка. Насенне без эндасперму.

## Класіфікацыя 
Падсямейства 

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

Падсямейства 

* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* Linaceae in Topwalks
* Angiosperm Phylogeny Website entry for Linaceae


Катэгорыя:Сямействы раслін
Ратаруа

**Ратаруа** () — горад на Востраве Паўночны Новай Зеландыі, размешчаны на берагах возера з аднайменнай назвай. Насельніцтва горада — 70000 чалавек. Сярэдні паказчык бясхмарнага надвор’я ў Ратаруа — 2117 гадзін у год. Сярэдняя тэмпература ўлетку складае 25С°.

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Валеры Адамс, навазеландская легкаатлетка
* Джын Батэн, пілот

## Крыніцы 
Катэгорыя:Гарады Новай Зеландыі
Антыімперыялізм

**Антыімперыялізм** — тэрмін, які ўжываецца да той ці іншай формы апазіцыйнага імперыялізму руху. Антыімперыялізм выступае супраць заваявальных войнаў, асабліва супраць заваёў народаў з іншымі мовай і культурай. Антыімперыялістамі можна лічыць, такім чынам, рэспубліканскіх сенатараў у Рымскай імперыі або членаў Антыімперыялістычнай лігі ЗША, якія пратэставалі супраць акупацыі Філіпін падчас іспана-амерыканскай вайны.

Як самастойны палітычны рух антыімперыялізм паўстаў у Еўропе ў канцы XIX і ў пачатку XX стагоддзяў, як рэакцыя на пашырэнне еўрапейскіх каланіяльных імперый і захоп Філіпін Злучанымі Штатамі. Але найвышэйшай народнай падтрымкай антыімперыялізм карыстаўся ў саміх калоніях, дзе ён стаў асновай фарміравання розных нацыянальна-вызваленчых рухаў з сярэдзіны XX стагоддзя. Гэтыя рухі і іх антыімперыялістычных ідэі адыгралі галоўную ролю ў працэсе дэкаланізацыі 1950-х і 60-х гадоў, у выніку якой большасць каланіяльных краін у Азіі і Афрыцы сталі незалежнымі.

Неўзабаве пасля гэтага, з пачаткам працэсу глабалізацыі многія антыімперыялісты пачалі разглядаць апошнюю як новую форму імпэрыялізму, які ўстанаўлівае сваё панаванне шляхам эканамічнага прымусу, а не прамога ваеннага захопу. Таму антыімперыялісты паставілі сабе задачу супрацьстаяць глабалізацыі і далі пачатак руху антыглабалізму. У плане праблемы мілітарызацыі антыімперыялісты лічаць сваім галоўным ворагам так званую «Амерыканскую імперыю», асабліва пасля амерыканскага ўварвання ў Ірак у 2003 годзе.

Для дадзенага руху характэрна наяўнасць спецыфічнай палітыка-эканамічнай праграмы, у 1970-я гады вядомай таксама як праграма нацыянальнага вызвалення з наступнымі прынцыпамі:
* незалежнасць, суверэннасць і самавызначэнне нацыі;
* барацьба з каланіялізмам і неакаланіялізмам;
* аграрная рэформа;
* індустрыялізацыя;
* развіццё ўнутранага рынку;
* барацьба з транснацыянальнымі кампаніямі або кантроль над імі; 
* нацыяналізацыя асноўных сектараў эканомікі;
* крытыка дзейнасці МВФ і Сусветнага банка.

## Спасылкі 
* *The Anti-Imperialists*, A Web based guide to American Anti-Imperialism.
* CWIHP at the Wilson Center for Scholars: Primary Document Collection on Anti-Imperialism in the Cold War .
* Pacific Northwest Antiwar and Radical History Project, multimedia collection of photographs, video, oral histories and essays.
* Imperialism: The Highest Stage of Capitalism by V.I. Lenin Full text at marxists.org.
* How Imperialist 'Aid' Blocks Development in Africa by Thomas Sankara, *The Militant*, April 13, 2009.
* Daniel Jakopovich, *In the Belly of the Beast: Challenging US Imperialism and the Politics of the Offensive*.
* The M and S Collection at the Library of Congress contains materials on  anti-imperialism.


Катэгорыя:Антыглабалізм
Катэгорыя:Палітычныя рухі
Даліна ценяў (саўндтрэк)

«**Даліна ценяў**» () — саўндтрэк нарвежскага фільма «*Даліна ценяў*» (рэж. Ёнас Матсаў Гюльбрандсэн), напісаны польскім кампазітарам Збігневам Прайснерам. Выдадзены ў 2018 годзе лэйблам «Caldera records».

## Спіс кампазіцый 
## Выканаўцы 
Выканаўцы:
* Аркестр — 
* Дырыжор — 
* Вакал — Ліза Джэрард
* Фартэпіяна — 
* Віяланчэль — Магдалена Плута
* Арган Хаманда, муг — 
* Арган Хаманда, вірус, вакал — Збігнеў Прайснер

## Крытыка і ўзнагароды 
Аглядальнік саўндтрэкаў Міхнеа Мандэтуану ацаніў альбом на 94 балы са 100.

Саўндтрэк быў намініраваны на Прыз глядацкіх сімпатый «*Сусветнай прэміі саўндтрэкаў*».

## Зноскі 
## Спасылкі 
* Фрагмент альбома «*Даліна ценяў*» на канале «*Preisner Productions*» на YouTube
* «*Даліна ценяў*»  на сайце лэйбла «*Caldera Records*»
* Агляд «*Даліны ценяў*»  на сайце «*Review Graveyard*»
* «*Даліна ценяў*» на сайце «*Apple Music Preview*»

Катэгорыя:Саўндтрэкі Збігнева Прайснера
Катэгорыя:Саўндтрэкі 2018 года
Катэгорыя:Саўндтрэкі
Біл Інгліш

**Сайман Уільям «Біл» Інгліш** (; нар. ) — прэм’ер-міністр Новай Зеландыі (2016—2017) і лідар Нацыянальнай партыі (2016—2018). У 2008—2016 гадах — віцэ-прэм’ер-міністр і міністр фінансаў Новай Зеландыі.

Катэгорыя:Прэм’ер-міністры Новай Зеландыі
Катэгорыя:Міністры фінансаў
Катэгорыя:Міністры Новай Зеландыі
Свята-Георгіеўская царква (Смілавічы)

**Свята-Георгіеўская царква** — мураваны праваслаўны храм у г. п. Смілавічы Чэрвеньскага раёна Мінскай вобласці.

## Гісторыя 
19 кастрычніка 1990 года рашэннем Чэрвенскага раённага Савета дэпутатаў быў выдзелены будынак мэблевай крамы. Першая літургія была праведзена 28 жніўня 1991 года.

У сувязі з малым памерам царквы было вырашана пабудаваць новы храм. 20 верасня 2011 года распачалося будаўніцтва. 22 кастрычніка 2011 года быў асвячоны падмурак новага храма. 13 чэрвеня 2013 года была здзейснена першая літургія ў новым храме епіскапам Барысаўскім і Мар’інагорскім Веніямінам. Будаўніцтва храма было скончана 2 верасня 2014 года.

## Архітэктура 
Вырашана прамавугольным у плане аб’ёмам пад 2-схільным дахам, завершаным макаўкамі над шатровым чацверыком фасада і над вальмай алтарнай часткі. Бакавыя плоскасныя фасады рытмічна расчлянёны арачнымі аконнымі праёмамі.

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі : энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4
 
Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Чэрвеньскага раёна
Катэгорыя:Храмы Барысаўскай епархіі
Катэгорыя:Смілавічы
Свята-Пакроўская царква (Азярыцкая Слабада)

**Свята-Пакроўская царква** — мураваны праваслаўны храм у аграгарадку Слабада Смалявіцкага раёна Мінскай вобласці.

## Гісторыя 
7 ліпеня 2001 года Высокапраасвяшчэннейшы Філарэт, мітрапаліт Мінскі і Слуцкі, Патрыяршы Экзарх усяе Беларусі, правёў літургію ў часовым будынку храма і пасвянціў крыж на месцы будавання новага храма. Восенню 2001 года пачата будаванне храма.

Набажэнствы праходзяць у ніжнім храме.

14 ліпеня 2010 года пробашчам прыхода прызначаны св. Іяан Ясюкевіч, да яго быў іерэй Генадзь Петрашэвіч.
 

## Спасылкі 
* Смалявіцкае благачынне на smolevichskoe.by

Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Смалявіцкага раёна
Катэгорыя:Храмы Барысаўскай епархіі
Катэгорыя:Слабада (Азярыцкаслабадскі сельсавет)
Свята-Петра-Паўлаўская царква (Жодзіна)

**Свята-Петра-Паўлаўская царква** — мураваны праваслаўны храм у горадзе Жодзіна Мінскай вобласці. Знаходзіцца на вул. Маскоўскай, побач са Свята-Міхайлаўскай царквой.

## Гісторыя 
Пабудавана ў пачатку 21 ст. з цэглы.

## Архітэктура 
Цэнтрычны крыжовы ў плане 2-павярховы будынак, накрыты паўвальмавымі дахамі і ўзняты на высокі бутавы цокальны паверх. На іх перакрыжаванні ўзведзены 4-гранны барабан, завершаны цыбулепадобнай галоўкай на цыліндрычнай шыі. Фасады расчлянёны прамавугольнымі аконнымі праёмамі, аб’яднанымі арачнымі прасламі. Уваход аформлены 2-слуповым ганкам пад 2-схільным пакрыццём, да якога вядзе лесвічны каскад.

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Жодзіна
Катэгорыя:Храмы Барысаўскай епархіі
Гераніевыя

**Гераніевыя** (*Geraniáceae*) — сямейства двухдольных раслін парадку геранекветныя.

## Распаўсюджанне і экалогія 
Травы і паўкусты (мала), распаўсюджаныя па ўсім зямным шары, асабліва шмат на поўдні Афрыкі і па гарах трапічнага пояса; нешматлікія ў Аўстраліі.

## Батанічнае апісанне 
Лісце вельмі рознае, суцэльнае і круглае або рассечанае.

Кветкі ў большасці буйныя і прыгожыя, ярка афарбаваныя, правільныя і няправільныя. Тычынак у асноўным 10, пялёсткаў 5, за выключэннем прадстаўнікоў роду , у якіх іх 8. Тычынкі размешчаны ў два круга, адзін супраць чашалісцікаў, іншы супраць пялёсткаў. Завязь часцей за ўсё з 5 лопасцямі і 5 гнёздамі, верхняя. Плод прадстаўляе сабой каробачку з захаванымі чашалісткамі, якая раскрываецца па-асабліваму, ад ніжняй часткі да верхняй. Кветаложа часта ўдаецца больш-менш паміж долямі плоду.

## Значэнне і прымяненне 
Гераніевыя вядомыя як прыгожыя садовыя расліны з яркімі буйнымі кветкамі; сапраўдных гаючых, не лічачы ужыванняў ў народным лекаванні, паміж імі няма.

## Класіфікацыя 
### Раннія класіфікацыі 
Сямейства Гераніевыя вылучалася ўжо ў ранніх класіфікацыях насенных раслін. Па Бентаму і Гукеру, яно складалася з 7 кален (або трыб):

* . Кветкі правільныя, пяціпялёсткавыя, пяць плодзікаў (сямянкі) з доўгімі хвастамі. Роды:  — 3 сярэднеазіяцкіх віды,  — 12 афрыкана-азіяцкіх відаў,  — 3 афрыканскіх віды, , .
* . Кветкі няправільныя, са шпорцам. Два роды — , са 170 афрыканскімі і ўсходнімі відамі і мноствам садовых разнавіднасцяў (часта сустракаецца на вокнах у дамах і ілжыва называецца геранню);  з 35 паўднёваамерыканскімі відамі.
* 
* 
* 
* 
* 

Ужо тады два апошніх калена звычайна вылучалі ў самастойныя сямействы.

### Сучасны падыход 
Паводле дадзеных сайта *Germplasm Resources Information Network* (*GRIN*) у сямейства ўваходзяць пяць родаў:

* 
* 
* 
* 
* 

Па інфармацыі базы дадзеных *The Plant List* (2013), сямейства ўключае 841 від у 7 родах
:

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Літаратура 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Сямействы раслін
Катэгорыя:Геранекветныя
Царква ў гонар Раства Хрыстова (Задомля)

**Царква ў гонар Раства Хрыстова** — мураваны праваслаўны храм у в. Задомля Смалявіцкага раёна Мінскай вобласці.

## Гісторыя 
Гісторыя праваслаўнай царквы ў Задомлі сыходзіць каранямі ў канец XIX стагоддзя. Узгадываецца пры перапісе 1897 года.

У 1997 годзе на месцы пачалося ўзвядзенне новага храма ў гонар Раства Хрыстова. Намаганнямі мясцовых жыхароў навакольных вёсак, якія пачалі збіраць сродкі, на працягу 6 гадоў быў узведзены храм.

У 2003 годзе на пасаду настаяцеля храма быў прызначаны іерэй Уладзімір Сташкевіч. Пры настаяцеле храма і вернікаў за некалькі гадоў царква прыкметна змянілася, быў зроблены рамонт унутры і звонку, прыбудаваны падсобныя памяшканні, кацельня, бабінец, панамарка, набыта вялікая колькасць абразоў і царкоўнага начыння.

19 кастрычніка 2013 г. храм быў асвечаны епіскапам Барысаўскім Веніямінам. У перыяд з 2014 па 2016 год была пабудавана званіца. 15 кастрычніка 2016 г. здзейснена асвячэнне званіцы храма ў гонар Раства Хрыстова, чын здзейсніў Праасвяшчэнны Веніямін.

Святыні храма: абраз «Уваскрасенне Хрыстова»; абраз з часціцай Жыватворчага Крыжа Гасподняга, мошчамі прападобнага Амфілохія Пачаеўскага, прападобнай Ефрасінні Полацкай; абраз свяціцеля Спірыдона Трыміфунцкага.

Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Смалявіцкага раёна
Катэгорыя:Храмы Барысаўскай епархіі
Катэгорыя:Задомля
Катэгорыя:З’явіліся ў 2013 годзе
Катэгорыя:2013 год у Беларусі
Жодзінскае благачынне

**Жодзінскае благачынне**, **Жодзінская благачынная акруга** — акруга ў Барысаўскай епархіі Беларускай праваслаўнай царквы.

## Гісторыя 
13 мая 2017 года на сходзе духавенства Смалявіцкага благачыння епіскап Барысаўскі і Мар’інагорскі Веніямін абвясціў указ пра падзел Смалявіцкай благачыннай акругі на два благачынствы — Жодзінскае і Смалявіцкае.

## Храмы і прыходы 
# Царква ў гонар Раства Хрыстова (Алесіна)
# Свята-Аляксандра-Неўская царква (Бабі Лес)
# Царква святой пакутніцы Таціяны (Барсукі)
# Царква ў гонар абраза Божай Маці «Збавіцельніца» (Жодзіна)
# Свята-Міхайлаўская царква (Жодзіна)
# Царква Перамянення Гасподняга (Жодзіна)
# Свята-Петра-Паўлаўская царква (Жодзіна)
# Царква ў імя святога прападобнага Сергія Раданежскага (Жодзіна)
# Царква ў гонар абраза Божай Маці «Неапалімая Купіна» (Зялёны Бор) 
# Свята-Пакроўская царква (Востраў)
# Свята-Раства-Багародзіцкая царква (Пліса)
# Царква ў імя святой блажэннай Матроны Маскоўскай (Акцябрскі)

## Спасылкі 
Катэгорыя:Рэлігія ў Жодзіне
Катэгорыя:Рэлігія ў Смалявіцкім раёне
Катэгорыя:Благачынныя акругі Барысаўскай епархіі
Свята-Міхайлаўская царква (Жодзіна)

**Свята-Міхайлаўская царква** — праваслаўны храм у горадзе Жодзіна Мінскай вобласці.

## Гісторыя 
Пабудавана ў 1991 г. на месцы аднайменнага храма 1864 г.

## Архітэктура 
У аснову архітэктурна-стылёвай трактоўкі храма пакладзены традыцыі царкоўнага дойлідства Рускай Поўначы. Архітэктурная выразнасць храма дасягаецца аб'ёмна-кампазіцыйнымі сродкамі — дынаміічным і рытмічным нарастаннем прамавугольных зрубаў прытвора, бабінца, малітоўнай залы, апсіды. Але ў аснове прасторавай дынамікі — рытм 2-гранных шчытоў 2-схільных дахаў, цэнтральны з якіх пасярэдзіне завершаны цыбулепадобнай галоўкай на гранёнай шыі. Больш дэкарыравана і канструкцыйна лёгка вырашаны 3 уваходныя ганкі пад 2-схільнымі навісямі на разных стойках і з балюстраднымі агароджамі. Храм упрыгожаны абразом «Маці Божая ахвяр Чарнобыля» (мастак А. Марачкін).
 

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Жодзіна
Катэгорыя:Храмы Барысаўскай епархіі
Катэгорыя:Драўляныя цэрквы Беларусі
Катэгорыя:З’явіліся ў 1991 годзе
Катэгорыя:1991 год у Беларусі
Крупскае благачынне

**Крупскае благачынне**, **Крупская благачынная акруга** — акруга ў Барысаўскай епархіі Беларускай праваслаўнай царквы. Аб’ядноўвае прыходы Крупскага раёна Мінскай вобласці.

## Храмы і прыходы 
# Свята-Мікалаеўская царква (Бобр)
# Спаса-Праабражэнская царква (Грыцкавічы)
# Свята-Мікалаеўская царква (Крупкі)
# Свята-Пакроўская царква (Ухвала)
# Свята-Успенская царква (Халопенічы)
# Свята-Раства-Багародзіцкая царква (Худаўцы)

## Спасылкі 
* Крупскае благачынне на borisoveparhia.by

 

Катэгорыя:Рэлігія ў Крупскім раёне
Катэгорыя:Благачынныя акругі Барысаўскай епархіі
Леанід Дзянісавіч Кізім

**Леанід Дзянісавіч Кізім** (; 5 жніўня 1941, Чырвоны Ліман, Сталінская вобласць, Украінская ССР — 14 чэрвеня 2010, Масква) — савецкі касманаўт, двойчы Герой Савецкага Саюза, генерал-палкоўнік.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 5 жніўня 1941 года ў Чырвоным Лімане Сталінскай вобласці.

Сярэднюю школу скончыў у 1958 годзе. Пасля школы паступіў у Чарнігаўскае вышэйшае ваеннае авіяцыйнае вучылішча лётчыкаў, якое скончыў у 1963 годзе. Служыў у Ваенна-паветраных сілах СССР.

У атрад касманаўтаў (група ВПС № 3) залічаны ў 1965 годзе.

Першы палёт у космас здзейсніў на касмічным караблі «Саюз Т-3» у якасці камандзіра карабля. Палёт праходзіў з 27 лістапада па 10 снежня 1980 года.

Другі палёт у космас здзейсніў на касмічным караблі «Саюз Т-10» у якасці камандзіра карабля. Палёт праходзіў з 8 лютага да 2 кастрычніка 1984 года.

Трэці палёт здзейсніў на касмічным караблі «Саюз Т-15» у якасці камандзіра карабля. Палёт праходзіў з 13 сакавіка да 16 ліпеня 1986 года.

З 27 кастрычніка 1991 года — намеснік начальніка Касмічных сродкаў МА СССР (са жніўня 1992 года — Ваенна-касмічных сіл РФ) па баявой падрыхтоўцы.

З 1992 года працаваў намеснікам камандуючага Ваенна-касмічнымі сіламі Міністэрства абароны Расійскай Федэрацыі.

З 11 мая 1993 па верасень 2001 года з’яўляўся начальнікам Ваеннага інжынерна-касмічнай акадэміі (з 1998 года — універсітэта) імя А. Ф. Мажайскага (Санкт-Пецярбург).

Памёр 14 чэрвеня 2010 года. Пахаваны 18 чэрвеня 2010 года ў Маскве на Траякураўскіх могілках.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Лётчыкі-касманаўты СССР
Катэгорыя:Двойчы Героі Савецкага Саюза
Катэгорыя:Касманаўтыка Расіі
Катэгорыя:Палкоўнікі СССР
Катэгорыя:Ганаровыя грамадзяне Байканура
Катэгорыя:Асобы на марках
Катэгорыя:Выкладчыкі Ваенна-касмічнай акадэміі імя А. Ф. Мажайскага
Ігар Васілевіч Куржалаў

**Ігар Васілевіч Куржалаў** (нар. , г. Віцебск) — беларускі архітэктар і дызайнер. Брат краязнаўца Алега Куржалава.

## Біяграфія 
Скончыў у 1979 годзе мастацка-графічны факультэт Віцебскага педінстытута, у 1984 годзе Ленінградскае вышэйшае мастацка-прамысловае вучылішча імя У. І. Мухінай. У 1987—1992 гадах працаваў у сістэме Мастацкага фонду СССР; у 2003—2006 гадах галоўным мастаком г. Полацка. У 2007—2010 гадах старэйшы выкладчык кафедры архітэктуры Полацкага дзяржуніверсітэта.

Член Беларускага саюза дызайнераў з 1993 года, Беларускага саюза архітэктараў з 2006 года.

Пражывае ў Полацку па вул. Е. Полацкай.

## Творчасць 
Сярод асноўных работ: распрацоўка канцэпцыі і выкананне ў натуры экспазіцый Музея беларускага кнігадрукавання ў Полацку (1990); Музея-бібліятэкі Сімяона Полацкага ў Полацку (1993); экспазіцыі «Покліч» у Дзяржаўным літаратурным музеі ў Мінску (1994), выстаўкі да 100-годдзя Максіма Гарэцкага для ЮНЕСКА ў Парыжы (1995), распрацоўка канцэпцыі экспазіцыі Дзяржаўнага музея тэатра і музыкі у Мінску (1996-98), распрацоўка канцэпцыі і выкананне ў натуры экспазіцыі Музей Уладзіміра Караткевіча ў Оршы (2000); праект добраўпарадкавання «Двор па вул. Камуністычнай, 7, пр. К. Маркса, 9» у Полацку (2003), распрацоўка канцэпцыі і выкананне ў натуры экспазіцыі Музея гісторыі і культуры г. Наваполацка (2008), «Абароннае дойлідства ВКЛ» музея Мірскага замка (2010), экспазіцыі Музея Тызенгаўза ў Паставах (2012—2013), дызайн-канцэпцыя і праект экспазіцыі «Музея Віцебскага аблвыканкама» (2012—2013); дызайн-праект «Экспанаванне знятых слаёў манументальнага жывапісу Спаскага сабора Спаса-Ефрасіннеўскага манастыра г. Полацка ў памяшканнях полацкай карціннай галерэі»; праектаванне і выкананне ў натуры экспазіцыі музея «Сценапіс XII—XIX стагоддзяў Спаса-Праабражэнскай царквы ў Полацку», Полацк (2013—2014), экспазіцыі «Да 100-годдзя Першай сусветнай вайны ў Паставах» (2013—2014).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары XXI стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары Полацка
Катэгорыя:Дызайнеры Беларусі
Катэгорыя:Галоўныя мастакі Полацка
Катэгорыя:Члены Беларускага саюза дызайнераў
SYBR Green I

**SYBR Green I** (**SG**) — асіметрычны сінілавы фарбавальнік , які выкарыстоўваецца ў малекулярнай біялогіі для надання колеру нуклеінавай кіслаце. Вытворчасцю дадзенага фарбавальніка займаецца кампанія «Molecular Probes Inc.», якая з’яўляецца даччынай кампаніяй «Life Technologies Corporation». На тэрыторыі Беларусі вытворчасцю гэтага фарбавальніка займаецца кампанія «Праймтэх», яе прадукт мае камерцыйную назву «ZUBR Green-1». Галоўнай уласцівасцю дадзенага злучэння з’яўляецца тое, што яно звязваецца з ДНК. Пры гэтым, атрыманы комплекс ДНК:SYBR Green мае максімум паглынання λ max = 497 нм, а выпраменьвае зялёнае святло з максімумам λ max = 520 нм. Фарбавальнік пераважна звязваецца з двухланцужковай ДНК, а таксама і з адналанцужковай ДНК, а з меншай эфектыўнасцю. Апрэч гэтага, SYBR Green таксама можа афарбоўваць і РНК, але з меншай прадукцыйнасцю, чым адналанцужковую ДНК.

## Выкарыстоўванне 
SYBR Green знаходзіць прымяненне ў некалькіх галінах біяхіміі і малекулярнай біялогіі. Ён выкарыстоўваецца ў якасці фарбавальніка для колькаснага вызначэння адналанцужковай ДНК у некаторых метадах колькаснай ПЛР. Ён таксама выкарыстоўваецца для візуалізацыі ДНК пры гель-электрафарэзе. Больш высокія канцэнтрацыі SYBR Green могуць быць выкарыстаны для афарбоўвання агарозных геляў з мэтай візуалізацыі наяўнай ДНК. У дадатак да маркіроўкі чыстых нуклеінавых кіслот SYBR Green таксама можа быць выкарыстаны для маркіроўкі ДНК у клетках для праточнай цытаметрыі і флуарэсцэнтнай мікраскапіі. У гэтых выпадках абпрацоўка РНКазай можа спатрэбіцца для памяншэння РНК-фону ў клетках.

## Бяспека 
SYBR Green I прадаецца ў якасці замены патэнцыйнага мутагена чалавека — бромістага этыдыя, так як з ім бяспечней працаваць і лягчэй ажыцяўляць пераапрацоўку адыходаў. Аднак любая маленькая малекула, якая здольная да звязвання ДНК з высокім зрадством, з’яўляецца магчымым канцерагенам. Гэта тычыцца і SYBR Green.

У даследаванні з выкарыстаннем тэсту Эймса, які вымярае здольнасць хімічных рэчываў выклікаць мутацыі, пры аналізах падобных канцэнтрацый не было выразнай розніцы ў патэрне мутагенных уздзеянняў паміж бромістым этыдзіям і SYBR Green I.  Бромісты этыдзій быў больш мутагенным пры павышаных канцэнтрацыях.

## Нататкі і даведкі 
Катэгорыя:Малекулярная біялогія
Катэгорыя:Фарбавальнікі
Катэгорыя:Фарбавальнікі нуклеінавых кіслот
Кіеўскі нацыянальны ўніверсітэт культуры і мастацтваў

**Кіеўскі нацыянальны ўніверсітэт культуры і мастацтваў** () — украінская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам нацыянальнага ўніверсітэта, якая знаходзіцца ў Кіеве, а філіялы дзейнічаюць у Дніпры, Львове і Мікалаеве. 

## Факультэты 
* Кіно і тэлебачання
* Гатэльна-рэстараннага і турыстычнага бізнесу
* Дызайна і рэкламы
* Міжнародных адносін
* Сувязяў з грамадскасцю і журналістыкі
* Музычнага мастацтва
* Харэаграфічнага мастацтва
* Івэнт-менеджменту, фэшн і шоу-бізнесу
* Сцэнічнага мастацтва
* Інфармацыйнай палітыкі і кібербяспекі

## Гісторыя 
Заснаваны ў 1968 г. як Кіеўскі дзяржаўны інстытут культуры ў адпаведнасці з пастановай Савета Міністраў СССР ад 8 жніўня 1968 г.; пастановы Савета Міністраў РСФСР ад 28 жніўня 1968 г.; загад міністра культуры СССР ад 4 верасня 1968 г.

У 1972 г. Кіеўскаму дзяржаўнаму інстытуту культуры прысвоена імя А.Я. Карнійчука, гэтае імя ўстанова насіла да 1992 г. У савецкія гады Інстытут узначальвалі А.С. Сакальскі, І.В. Бохан, Г.Д. Цыбуляк. Інстытут складаўся з факультэтаў культурна-асветнай працы і бібліятэчнага, а таксама факультэтаў культурна-асветніцкай працы ў Мікалаеве і Роўна. Інстытут меў 12 кафедраў.

За апошнія два дзесяцігоддзі вну атрымала статус нацыянальнага ўніверсітэта і сучасную назву (1999 г.), была адкрыта дактарантура, істотна пашырын спектр спецыяльнасцяў. 

У апошні час універсітэт моцна асацыюкецца з ягоным шматгадовым былым рэктарам - спеваком, палітыкам і бізнэсмэнам Міхаілам Паплаўскім, які пасля некалькіх дзесяцігоддзяў кіраўніцтва дзяржаўным вну стварыў свой прыватны ўніверсітэт з падобнай назвай - Кіеўскі ўніверсітэт культуры, які свайго часу нават абвінавачвалі ў махлярстве, незаконным выкарыстанні назвы, іміджа і нават матэрыяльнай базы дзяржаўнага вну.

## Некаторыя вядомыя выпускнікі 
* Алан Бадоеў
* Ірына Білык
* Наталля Бучынская
* Святлана Лабада
* Ані Лорак
* Наталля Магілеўская
* Віктар Паўлік
* Анастасія Прыходзька
* Ганна Седакова
* Міхаіл Хама

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт універсітэта

Катэгорыя:Універсітэты паводле алфавіта
Катэгорыя:Нацыянальныя вышэйшыя навучальныя ўстановы Украіны
Катэгорыя:Універсітэты Кіева
Наталля Любаміраўна Бучынская

**Наталля Любаміраўна Бучынская** (; нар. , Львоў) — украінская , рэжысёр, Народная артыстка Украіны (2004).

## Біяграфія 
Бацька працаваў стаматолагам, а маці — таваразнаўцам. Яны любілі спяваць, што адыграла значную ролю ў выбары будучай прафесіі. Першымі слухачамі яе спеваў былі госці бацькоў, яе сябры і знаёмыя. Калі дзяўчыне споўнілася пяць гадоў, сям’я пераязджае жыць у Цярнопаль. У школе ўдзельнічала ў школьным хоры. Маючы трохразовыя рэпетыцыі кожны тыдзень, яна аж да 11 класа заставалася нязменнай удзельніцай творчага калектыву, разам з якім выступала на сцэне Цярнопальскага дома культуры «Бэрэзіль». Скончыла Цярнопальскую гімназію імя Івана Франка і музычную школу. Пасля паступае ў Цярнопальскую акадэмію народнай гаспадаркі на спецыяльнасць «Рэвізія і кантроль». У 2005 г. скончыла Кіеўскі нацыянальны ўніверсітэт культуры і мастацтваў па кірунку «Рэжысура». У 2001 г. выйшла замуж за вайскоўца Аляксандра Якушава, у 2002 г. нарадзіла дачку Кацярыну. Як салістцы ансамбля ёй прысвоена спецыяльнае званне прапаршчыка ўнутранай службы. У 2004 г. скончыла Кіеўскую акадэмію ўнутраных спраў у званні маёра міліцыі.

### Творчасць 
Ужо з першага курса навучання ў вну Наталля прымае ўдзел у песенных конкурсах і фестывалях. У 1995 г. атрымлівае сваю першую перамогу ў конкурсе «Міс акадэмія». 18 лютага 1995 г. перамагае на фестывалі «Чэрвона рута». Юная спявачка бярэ ўдзел у фестывалях «Маладая Галічына», «Співаначка-джазачка» (Наваявораўск), «Песня будзе сярод нас» (Трускавец), «Мелодыя», «На хвалях Свіцязя», «Пярліны сезона», «Лёс», і становіцца лаўрэатам конкурсу «Песня года» (1995—1998 гг.). У 1998 г. прыязджае ў Кіеў па запрашэнні Дзяржаўнага ансамбля песні і танца Міністэрства ўнутраных спраў Украіны, праходзіць праслухоўванне і становіцца салісткай. Менавіта тады і сустракае свайго будучага дырэктара Леаніда Радчанку, які стаў не толькі яе творчым настаўнікам, але і сябрам па жыцці. У тым жа годзе яе песня «Паслухай, шэлесцяць дажджы» стала «Песняй года». Прымала ўдзел у «Песенным вернісажы» (1998—2002 гг.), ездзіла з вялікай канцэртнай праграмай у Косава. Стала самай маладой народнай артысткай Украіны. Дала больш за 800 канцэртаў. У яе рэпертуары больш за 160 песень. Спявачка выконвае песні на ўкраінскай, рускай, армянскай, англійскай і французскай мовах. Аўтарамі песень з’яўляюцца, у прыватнасці, Мікола Петраш, Юрый Рыбчынскі, Руслан Квінта, Уладзімір Мацецкі, Уладзімір Мельнікаў інш.

## Нагароды 
* Перамога ў конкурсе імя Клаўдзіі Шульжэнка
* Гран-пры Прэзідэнта Украіны і званне Заслужанай артысткі Украіны (1999)
* Званне народнай артысткі Украіны (2004)
* Ордэн Святой вялікапакутніцы Варвары за дабрачынную дзейнасць.
* Лаўрэат Усеўкраінскага прэміі «Жанчына ІІІ тысячагоддзя» ў намінацыі «Рэйтынг» (2008)
* Лепшая спявачка тэлерадыёфестывалю «Прэм’ера песні-2010»

## Спасылкі 
* **Наталля Любаміраўна Бучынская**&nbsp;— артыкул Л. М. Радчанка, «Энцыклапедыя сучаснай Украіны», сайт Інстытута энцыклапедычных даследаванняў НАН Украіны

* Сайт celebrity-birthdays.com пра Наталлю Бучынскую 

Катэгорыя:Народныя артысты Украіны
Катэгорыя:Спевакі і спявачкі Украіны
Катэгорыя:Заслужаныя артысты Украіны
Палмерстан-Норт

**Палмерстан-Норт** — горад на Востраве Паўночны ў Новай Зеландыі. Па дадзеных перапісу насельніцтва 2007 г. насельніцтва горада — 78 800 чалавек. Плошча горада — больш за 325 км². З’яўляецца адным з найважнейшых акадэмічных і універсітэцкіх цэнтраў краіны. У горадзе размешчаны міжнародны аэрапорт, сетка дарог, чыгунка звязвае горад з прамысловымі і культурнымі цэнтрамі Новай Зеландыі.

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Гарады Новай Зеландыі
1-е Лагойскае благачынне

**1-е Лагойскае благачынне**, **1-я Лагойская благачынная акруга** — акруга ў Барысаўскай епархіі Беларускай праваслаўнай царквы. Аб’ядноўвае прыходы на паўдню Лагойскага раёна Мінскай вобласці.

## Храмы і прыходы 
# Свята-Мікалаеўская царква (Лагойск)
# Свята-Успенская царква (Бяларучы)
# Богаяўленская царква Весніно
# Свята-Міхайлаўская царква (Гайна)
# Свята-Пакроўская царква (Гаравец)
# Богаяўленская царква Гасцілавічы
# Свята-Крыжаўзвіжанская царква (Корань)
# Свята-Успенская царква (Косіна)
# Царква Раства Хрыстова (Астрошыцы)
# Царква Святой Тройцы Жываначальнай (Швабы)
# Свята-Раства-Багародзіцкая царква (Янушкавічы)

## Благачынныя настаяцелі 
Протаіерэй Аляксандр Зімніцкі

## Спасылкі 
* 1-е Лагойскае благачынне на borisoveparhia.by

 

Катэгорыя:Рэлігія ў Лагойскім раёне
Катэгорыя:Благачынныя акругі Барысаўскай епархіі
Любенскае гарадзішча

**Любенскае гарадзішча** (**Шведская горка**, **Шведская гара**) — гарадзішча мілаградскай культуры (6-3 ст.ст. да н.э.). Першапачаткова мысавае гарадзішча (памеры прыкладна 102 на 108 м) было ўмацавана 3 валамі (захаваўся толькі 1). Размешчана на ўскраіне Гомеля.

## Гісторыя даследавання 
Гарадзішча вядома з канца 19 ст. Даследвалася ў 1928 (К. М. Палікарповіч) і ў 1936 гадах (А. М. Ляўданскі і А. Д. Каваленя). Раскопкі праводзілі: у 1926 годзе І. Х. Юшчанка і ў 1977—1978 гадах В. І. Сычоў. Падчас раскопак знойдзена ляпная кераміка, у т.л. гліняная прасліца і грузікі, жалезныя прылады працы, зброя і прадметы быта, бронзавыя ўпрыгожваньні. Знаходкі (на 1990 год) захоўваліся часткова ў Інстытуце гісторыі АН Беларусі і Гомельскім краязнаўчым музеі.

На краю пляцоўкі гарадзішча археолаг І. Юшчанка выявіў рэшткі бескурганнага могільніка мілаградскай эпохі. Пахавальныя абрады таго часу патрабавалі спалення трупа на спецыяльным вогнішчы. Парэшткі спаленага трупа хавалі ў невялікай яме побач з вогнішчам.

## Сучасны стан 
Частку тэрыторыі гарадзішча ў наш час займае лодачная база. У 2003 годзе гарадзішча было ўзята пад ахову дзяржавы — «Навукова-метадычнай радай па пытанням гісторыка-культурнай спадчыны» ўнесена ў спіс матэрыяльных нерухомых каштоўнасцяў Гомельскай вобласці пад шыфрам 1a1P703119 (пратакол №81 ад 22 студзеня 2003 года). У пачатку нашага стагоддзя тут некалькі гадоў запар праводзіліся аўтамабільныя гонкі «Джып-трыял», што пагражала пашкоджаннем культурнаму слою. У наш час у наваколлях старажытнага паселішча  быў пабудаваны сучасны мікрараён.

## Літаратура 
* Гомель. Энциклопедический справочник. — Мн.: БелСэ, 1991. — 527 с.

## Спасылкі 
* Шведская горка и улица Батарейная в Гомеле 
* Гомель в доисторический период и раннее средневековье 

Катэгорыя:Гарадзішчы Гомельскай вобласці
Катэгорыя:Мілаградская культура
Катэгорыя:Славутасці Гомеля
Гісбарн

**Гісбарн** — горад на Востраве Паўночны Новай Зеландыі, цэнтр раёна з аднайменнай назвай. Па дадзеных перапісу насельніцтва 2005 года насельніцтва горада — 32 800 чалавек, 45 200 — у ваколіцах і прылеглых населеных пунктах.

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Вон Джонс, амерыканскі матэматык

## Крыніцы 
Катэгорыя:Гарады Новай Зеландыі
Свята-Успенская царква (Бяларучы)

**Свята-Успенская царква** — мураваны праваслаўны храм у вёсцы Бяларучы Лагойскага раёна Мінскай вобласці. Пабудавана ў пачатку XXI стагоддзя.

## Гісторыя 
Папярэдні храм быў закрыты ў 1920-х гадах пад склад, потым-клуб, у пачатку вайны згарэў.

У 2001 годзе пачата будаўніцтва мураванага храма, у 2002 годзе здзейснена першая літургія.

У 2004 годзе па дабраславенні Высокаправялебнейшага Уладыкі Філарэта пачалося будаванне новай, каменнай царквы, якую сам валадар Філарэт і асвяціў 7 сакавіка 2010 года.
 
Архітэктар храма Генадзь Іванавіч Чырван.

## Спасылкі 
* 1-е Лагойскае благачынне
* 
Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Лагойскага раёна
Катэгорыя:Храмы Барысаўскай епархіі
Катэгорыя:Бяларучы
Катэгорыя:З’явіліся ў 2010 годзе
Катэгорыя:2010 год у Беларусі
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Генадзя Чырвана
Дзетамлянка

**Дзетамля́нка** — рака ў Беларусі, у Навагрудскім раёне Гродзенскай вобласці, левы прыток ракі Нёман.

Даўжыня ракі 12 км. Плошча вадазбору 28 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 2,2 м/км. Бярэ пачатак у напрамку на ўсход ад вёскі Дзетамля. Упадае ў Нёман за 2 км на захад ад вёскі Альхоўка. Вадазбор ракі ў межах Нёманскай нізіны. Рэчышча часткова каналізаванае.

## Літаратура 
*  — С. 176.

## Спасылкі 
* Реки — Гродненская область. Общая характеристика речной сети Гродненской области (в разрезе районов) // Справочник «Водные объекты Республики Беларусь» 

Катэгорыя:Рэкі Навагрудскага раёна
Катэгорыя:Прытокі Нёмана
Свята-Крыжаўзвіжанская царква (Корань)

**Свята-Крыжаўзвіжанская царква** — мураваны праваслаўны храм у аграгарадку Корань Лагойскага раёна Мінскай вобласці. Знаходзіцца на вуліцы Калініна, 29.

## Гісторыя 
Раней праваслаўнай парафіі ў вёсцы не было.

Будынак раней прыналежаў школе і першапачаткова быў драўляны. Пасля перадачы праваслаўнай грамадзе было абкладзена цэглай, а на даху збудаваны купал з крыжам. Былі праведзены ўнутраныя працы.

Настаяльнік храма протаіерэй Уладзімір Шэйдак.

## Спасылкі 
* 1-е Лагойскае благачынне

Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Лагойскага раёна
Катэгорыя:Храмы Барысаўскай епархіі
Катэгорыя:Корань (Лагойскі раён)
2-е Лагойскае благачынне

**2-е Лагойскае благачынне**, **2-я Лагойская благачынная акруга** — акруга ў Барысаўскай епархіі Беларускай праваслаўнай царквы. Аб’ядноўвае прыходы на поўначы Лагойскага раёна Мінскай вобласці.

## Храмы і прыходы 
# Царква Святога апостала Іаана Багаслова (Вялікія Нястанавічы)
# Свята-Дабравешчанская царква (Горна)
# Свята-Пакроўская царква (Дзвінаса)
# Царква ў імя святога роўнаапостальнага князя Ўладзіміра (Засоўе)
# Царква ў гонар Раства Іаана Прадцечы (Ізбішча)
# Царква Успення Прасвятой Багародзіцы (Камена)
# Свята-Мікалаеўская царква (Крайск)
# Царква Казанскай Маці Божай (Акалова)
# Царква Святога Мікалая (Акцябр)
# Свята-Петра-Паўлаўская царква (Плешчаніцы)
# Свята-Аляксееўская царква (Крайск)

## Благачынныя настаяцелі 
Протаіерэй Мікалай Анікееў

## Спасылкі 
* 2-е Лагойскае благачынне на borisoveparhia.by

 

Катэгорыя:Рэлігія ў Лагойскім раёне
Катэгорыя:Благачынныя акругі Барысаўскай епархіі
Валерый Барысавіч Куцко

**Валерый Барысавіч Куцко** (нар. , г. Мінск) — беларускі архітэктар.

## Біяграфія 
Скончыў у 1977 годзе БПІ (выкладчыкі І. А. Іода, Г. А. Патаеў). З 1977 года працуе ў інстытуце «Белдзяржпраект», галоўны архітэктар праектаў.

Член Саюза архітэктараў з 1984 года (членскі білет № 767).

## Творчасць 
]]
]]
]]
Асноўныя працы: Сярэдняя школа міліцыі па праездзе Металістаў у Мінску (1981—1983, будаўніцтва ў 1984—1986; сааўтар Б. С. Косціч), харчаблок-сталовая ў г. Лангепасе (1984, будаўніцтва ў 1985—1986); будынак Дзяржзабеспячэння БССР па вул. Казінца ў г. Мінску (1985—1986, будаўніцтва ў 1987—1989, сааўтар Р. Я. Меметаў); водалячэбніца ў санаторыі-прафілакторыі «Баравое» (1997—1998, будаўніцтва ў 1998—2000; сааўтар Ю. С. Ананіч); ДРЦ з адміністрацыйным блокам Нацыянальнага банка РБ (1997—2000, будаўніцтва ў 2000—2004; сааўтар В.П. Шагавік; комплекс паркінгаў у раёне Камароўскага рынку (1996—2002, будаўніцтва ў 1998—2004; сааўтар У. М. Плюснін); шматзалавы кінатэатр «Беларусь» па вул. Раманаўская Слабада (2004—2006, будаўніцтва ў 2006—2008; сааўтары А. І. Чыжык, А. В. Рыяўба); шматпрофільны культурна-спартыўны комплекс «Мінск-арэна» (як ГАП, кіраўнік аўтарскага калектыва А. І. Нічкасаў): шматфункцыянальная спартыўна-відовішчная арэна з трыбунамі на 15 тысяч гледачоў і адкрытая шматузроўневая аўтастаянка на 1080 машынамесцаў у складзе комплексу (2006—2008, будаўніцтва ў 2007—2009; сааўтары У. А. Будаеў, А. М. Ніціеўскі, А. А. Шабалін, В. Д. Нікіцін); адміністрацыйны будынак АСБ «Беларусбанк» па пр. Дзяржынскага ў г. Мінск (2005—2009, будаўніцтва ў 2009—2012; сааўтары А. В. Рыяўба, А. І. Чыжык) — усе ў Мінску; навучальны корпус на 1200 месцы культурным цэнтрам для студэнцкай моладзі і інтэрнатам на 316 месцаў Палескага дзяржаўнага ўніверсітэта па вул. Пушкіна, 4 у Пінску (2005—2009, будаўніцтва ў 2009-11; сааўтары А. В. Рыяўба, А. І. Чыжык); універсальная спартыўная зала для гульнявых відаў спорту па вул. Б. Хмяльніцкага ў Гомелі (2010—2012, будаўніцтва ў 2011—2012; сааўтары А. В. Рыяўба, Р. Несен).

## Узнагароды 
Дыпломы нацыянальнага фестывалю архітэктуры 2000 года за праект «ДРЦ з адміністрацыйным блокам Нацыянальнага банка РБ у г. Мінску», рэспубліканскага фестывалю архітэктуры 2001 за рэалізацыю праекта «Паркінг у г. Мінску», дыплом і медаль лаўрэата VI Нацыянальнага фестывалю архітэктуры 2005 за рэалізацыю праекта «ДРЦ з адміністрацыйным блокам Нацыянальнага банка РБ у г. Мінску», дыплом Саюза архітэктараў Расіі 2007 за праект «Шматпрофільны культурна-спартыўны комплекс „Мінск-арэна“ ў г Мінску», Вялікі Гран-пры IX Нацыянальнага фестывалю архітэктуры 2011 за рэалізацыю праекта «Шматпрофільны культурна-спартыўны комплекс „Мінск-арэна“ ў г Мінску».

Лаўрэат Дзяржаўнай прэміі Рэспублікі Беларусь (2013) за стварэнне шматпрофільнага культурна-спартыўнага комплексу «Мінск-арэна».

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары XXI стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары Мінска
Катэгорыя:Архітэктары Пінска
Катэгорыя:Архітэктары Гомеля
Віктар Іванавіч Пацаеў

**Віктар Іванавіч Пацаеў** (19 чэрвеня 1933, Акцюбінск, Казахская ССР, СССР — 30 чэрвеня 1971) — лётчык-касманаўт СССР, Герой Савецкага Саюза (пасмертна). Трагічна загінуў пры разгерметызацыі спускальнага апарата ў час пасадкі «Саюза-11».

Катэгорыя:Лётчыкі-касманаўты СССР
Катэгорыя:Загінулыя касманаўты
Катэгорыя:Ганаровыя грамадзяне Байканура
Катэгорыя:Ганаровыя грамадзяне Калугі
Катэгорыя:Асобы на марках
Катэгорыя:Выпускнікі Пензенскага дзяржаўнага ўніверсітэта
Піліп Давідчык

**Піліп Давідчык** (нар. 1925) — беларускі грамадскі і вайсковы дзеяч. Сябра Беларускай незалежніцкай партыі. Ад’ютант Барыса Рагулі, старэйшы лейтэнант, дэсантнік «Дальвіца».

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў 1925 г. у в. Галынь (па іншых звестках — в. Равяцічы) у Навагрудскім ваяводстве Польскай Рэспублікі. Скончыў Навагрудскую настаўніцкую семінарыю.

Падчас Другой сусветнай вайны далучыўся да нелегальнай Беларускай незалежнай партыі. У канцы 1943 г. далучыўся да навагрудскага эскадрона Барыса Рагулі, дзе быў яго ад’ютантам. Са жніўня 1944 г. праходзіў падрыхтоўку ў паветрана-дэсантным батальёне «Дальвіц». У кастрычніку 1944 г. разам з Міколай Рулінскім вывез архіў кіраўніка Галоўнага кіраўніцтва вайсковых спраў БЦР Кастуся Езавітава з Рыгі, за што быў адзначаны знакам «Для народаў Усходу» з мячамі. Узяў шлюб з радысткай Верай Краскоўскай.

17 лістапада быў дэсантаваны на тэрыторыю Беларусі ў складзе групы на чале з Міхалам Вітушкам. Арыштаваны 28 лістапада 1944 г. Паводле Кастуся Шышэі, «у дадзенай сітуацыі Давідчык аказаўся не на ўзроўні пастаўленых перад ім задач». Сяргей Ёрш адзначаў, што Піліп Давідчык пасля дэсанту прыйшоў да бацькоў, а яны яго здалі ў НКУС, бо спадзяваліся, што савецкая ўлада нібыта даруе іх сыну. Быў асуджаны на 8 гадоў савецкіх канцлагераў. Пакаранне адбываў верагодна ў Казахстане.

Пасля вызвалення жыў у Тбілісі ў Грузіі, дзе стварыў новую сям’ю. Паводле адной інфармацыі стаў навукоўцам-матэматыкам, паводле іншай — завочна скончыў Маскоўскі інстытут па механізацыі і працаваў у Тбілісі на тытунёвай фабрыцы. У сваіх успамінах «З перажытага» Янка Жамойцін характырызуе Давідчыка так: «гаваркі, упэўнены ў сваіх здольнасцях і дасягненнях».

Далейшы лёс невядомы.

## Літаратура 
* Ёрш, С. Дэсант у няпэўнасць. Беларускі парашутны батальён «Дальвіц» 1944—1945 гг. — Мн.: [б. в.], 2012. — 311 с.
* Малідзіс А. Лёс архіва Кастуся Езавітава //Беларускі дайджэст, 1996, № 10(34), кастрычнік
* NKWD o polskim podziemiu. 1944—1948. Konspiracja polska na Nowogrodczyźnie i Grodzieńszczyźnie. — Warszawa, 1997. S. 1
* Ёрш С. Вяртаньне БНП. Асобы й дакумэнты Беларускай Незалежніцкай Партыі. — Менск — Слонім: БГАКЦ, 1998. С. 47, 66, 92
* Шарэцкі С. Іх лёсы звязаныя з Вільняй. — Вільня: Jusida, 2001. С. 133, 136, 137, 143
* Вайтовіч А. Застаюся сябрам Беларускай Незалежніцкай Партыі! // Беларускі Рэзыстанс, 2008, № 1(5). С. 107, 101, 110, 114—118
* Czasopis, Nr 5 (275). Травень — maj 2014.

Катэгорыя:Члены Беларускай незалежніцкай партыі
Катэгорыя:Члены Паветрана-дэсантнага спецыяльнага батальёна «Дальвіц»
Катэгорыя:Члены Наваградскага коннага эскадрона
Катэгорыя:Рэпрэсаваныя савецкай уладай
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Навагрудскім ваяводстве
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Навагрудскім раёне
Свята-Міхайлаўская царква (Гайна)

**Свята-Міхайлаўская царква** — мураваны праваслаўны храм у аграгарадку Гайна Лагойскага раёна Мінскай вобласці. Пабудавана ў пачатку XXI стагоддзя.

## Гісторыя 
Урачыста асвячоны 12 лістапада 2002 года вікарыем Мінскай епархіі біскупам Іаанам.

Прамавугольны ў плане аб’ём пад двухсхільным дахам, завершаным па цэнтры цыбулепадобнай галоўкай на 8-гранным барабане. Плоскасныя фасады прарэзаны адзінарнымі прамавугольнымі аконнымі праёмамі.

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі : энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4

## Спасылкі 
* 1-е Лагойскае благачынне

Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Лагойскага раёна
Катэгорыя:Храмы Барысаўскай епархіі
Катэгорыя:Гайна (аграгарадок)
Катэгорыя:З’явіліся ў 2002 годзе
Катэгорыя:2002 год у Беларусі
Алена Паўлаўна Кушч

**Алена Паўлаўна Кушч** (нар. , п. Амвросііўка, Данецкая вобласць, Украіна) — беларускі архітэктар.

## Біяграфія 
Да паступлення ў ВНУ працавала рабочай аддзела геадэзіі і картаграфіі, дарожнай рабочай, муляром у трэсце Кіеўгарбуд, у 1957—1959 гадах у інстытуце Кіеўпраект.

## Узнагароды 
Узнагароджана Ганаровай граматай Гродзенскага аблвыканкама (1994), медалём «За доблесную працу. У адзначэнне 100-годдзя з дня нараджэння У. І. Леніна».

## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары Гродна
Катэгорыя:Архітэктары Скідзеля
Катэгорыя:Архітэктары СССР
Свята-Мікалаеўская царква (Крупкі)

**Свята-Мікалаеўская царква** — праваслаўны храм у горадзе Крупках Мінскай вобласці. Знаходзіцца на вул. Міра, 7.

## Гісторыя 
Па блаславенні Мітрапаліта Мінскага і Слуцкага Патрыяршага экзарха ўсяе Беларусі Філарэта ў 1993 годзе была створана праваслаўная грамада і распачаты працы па адраджэнні храма. Першае святочнае набажэнства ў новым храме адбылося ў 1998 годзе.

З 2002 года пры храме адкрыта нядзельная школа.

## Архітэктура 
Пабудавана ў традыцыях царкоўнага дойлідства 2-й паловы 19 ст. Вырашана 4-часткавай падоўжна-восевай кампазіцыяй: 2-ярусная 4-гранная шатровая званіца з макаўкай, кароткі бабінец, кубападобная, пераходзячая ў 2-і 8-гранны ярус малітоўная зала, завершаная шатровым дахам з 8-гранным барабанам пад цыбулепадобным купалам. Фасады расчлянёны прамавугольнымі аконнымі праёмамі з паўкруглымі сандрыкамі.

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі: энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4.

Катэгорыя:Крупкі
Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Крупскага раёна
Катэгорыя:Храмы Барысаўскай епархіі
Катэгорыя:Драўляныя цэрквы Беларусі
Катэгорыя:З’явіліся ў 1998 годзе
Катэгорыя:1998 год у Беларусі
Xlam.by

**«XLAM.by»** — незалежны музычны партал, які распавядае аб альтэрнатыўнай беларускай і сусветнай музыцы. Сайт распачаў працу па адрасу xlam.of.by летам 2004 года. На сайце прэзентаваліся беларускія гурты, іх музыка, відэакліпы, канцэртныя фотаздымкі, інтэрв’ю.

Пад эгідай парталу ладзіліся фестывалі «Xlam Fest».
## Гл. таксама
* XLAM: Лучшая беларусская альтернатива

## Спасылкі
*
*
*

Катэгорыя:Сайты Беларусі
Катэгорыя:Музычныя сеткавыя рэсурсы
Алег Аляксандравіч Ладкін

**Алег Аляксандравіч Ладкін** (нар. , с. Новашыпунова, Краснашчокаўскі раён, Алтайскі край, РСФСР) — беларускі архітэктар.

## Біяграфія 
Скончыў у 1966 годзе Новасібірскі інжынерна-будаўнічы інстытут (выкладчыкі , ), комплекс НДІ ЭВМ па вул. Багдановіча (1972—1975.

## Узнагароды 
1-я прэмія (1967) за праект Дома быту на Усесаюзным конкурсе. Пры гэтым сцвярджае, што пры рэалізацыі ўсяго праекта (разам з рэканструкцыяй гасцініцы «Беларусь») «*Мінск быў бы не горшым за Ашгабад або Грозны*».

Лічыць, што крытыкі «Дома Чыжа» кіруюцца нацыянальным пытаннем і належаць да «*максімум 11 % людзей, якія лічаць сябе нацыяй, а астатніх быдлам*». Сцвярджае, што ў час праектавання дома «*людзі прапольскага складу з іншым поглядам на архітэктуру*» запрашалі яго на круглы стол, на які ён нібы пагаджаўся, а той не адбыўся.

## Ацэнкі 
Ладкіна характарызуюць як чалавека, што «*ўвойдзе ў гісторыю горада і падручнікі архітэктуры як цынічны вандал*», які пры будаванні «Дом Чыжа» кіраваўся не прафесійнымі меркаваннямі, а грашыма забудоўшчыка.

## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары СССР
Катэгорыя:Архітэктары XXI стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары Мінска
Лабеліевыя

**Лабеліевыя** (*Lobelioideae*) — падсямейства кветкавых раслін сямейства . Змяшчае 32 роды і каля 1200 відаў. Найбольш буйныя роды — , , , , .

## Батанічнае апісанне 
Лабеліевыя — мнагалетнікі, радзей адналетнікі, жыццёвая форма якіх вар’іруе ад травяністых раслін да невялікіх дрэў. Лісце простае, чарговае. Расліны маюць млечны сок. Кветкі асіметрычныя, з пяццю лопасцямі і тычынкамі. Трубчасты вяночак адкрываецца вонкі двума лопасцямі зверху і трыма знізу, і тычынкі таксама аб’ядноўваюцца ў адну агульную трубку.

## Арэал 
Большая частка відаў мае трапічнае распаўсюджанне, аднак у агульным падсямейства прадстаўлена ва ўсіх частках свету, акрамя арктычных рэгіёнаў, Цэнтральнай Азіі і Блізкага Усходу.

## Статус таксона 
Раней лабеліевыя разглядаліся ў рангу асобнага сямейства *Lobeliaceae*, аднак у цяперашні час іх лічаць падсямействам сямейства Званочкавыя.

## Роды 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

Файл:Trematolobelia macrostachys.jpg|
Файл:Downingia concolor 2.jpg|
Файл:Cyanea platyphylla.jpg|
Файл:Legenere limosa.jpg|
Файл:Lobelia laxiflora flower.jpg|

Катэгорыя:Званочкавыя
Плакуновыя

**Плакуновыя** (*Lythráceae*) — сямейства двухдольных раслін, якое ўваходзіць у парадак Міртакветныя, якое ўключае ў сябе каля 32 родаў і 600 відаў. Прадстаўнікі сямейства распаўсюджаныя па ўсім зямным шары, з найбольшай разнастайнасцю ў тропіках. Сярод прадстаўнікоў сямейства сустракаюцца, у асноўным, травяністыя расліны, радзей кусты і дрэвы.

Згодна з APG II у гэта сямейства ўключаецца род , які ў больш ранніх класіфікацыйных сістэмах вылучаўся ў манатыпнае сямейства , цяпер змяшчаецца ва ўласнае падсямейства .

## Сістэматыка 
Падсямейства 

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*  (варта звярнуць увагу, што існуе і аднайменны род птушак)

Падсямейства 

* 

Падсямейства 

* 

Падсямейства 

* 

Падсямейства 

* 

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 
* L. Watson and M. J. Dallwitz *Lythraceae*// The Families of Flowering Plants 

Катэгорыя:Сямействы раслін
Свята-Петра-Паўлаўская царква (Плешчаніцы)

**Свята-Петра-Паўлаўская царква** — праваслаўны храм у г.п. Плешчаніцы Лагойскага раёна Мінскай вобласці. Знаходзіцца на зав. Кірава.

## Гісторыя 
Летам 1990 г. Плешчаніцкі пасялковы савет выдзяліў праваслаўнай грамадзе ўчастак зямлі плошчай 0,15 га пад пабудову царквы. У 1991 г. настаяцелем парафіі быў прызначаны святар Павел Баянкоў.

Царква была пабудавана ў 1996 — 98 гг. з дрэва на месцы драўлянага Міхайлаўскага храма, які быў закрыты ў 1930-я гг. і ў 1941 г. згарэў.

## Архітэктура 
Твор народнага дойлідства. Вырашана прамавугольным зрубам з 5-граннай апсідай. З боку франтальнага фасада далучаны прытвор, над якім узвышаецца 1-ярусная чацверыковая шатровая званіца. Пасярэдзіне 2-схільнага шыфернага даху 2-ярусны чацверыковы светлавы барабан, накрыты шатром. Зрубленыя ў ластаўчын хвост неашаляваныя брусчатыя сцены члянёны арачнымі аконнымі праёмамі.

Pleščanicy. Плешчаніцы (7.07.2008).jpg|Царква ў 2008 г.
Church in Plieščanicy - panoramio.jpg
Church in Plieščanicy - panoramio (1).jpg

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі : энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4

Катэгорыя:Плешчаніцы
Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Лагойскага раёна
Катэгорыя:Храмы Барысаўскай епархіі
Катэгорыя:Драўляныя цэрквы Беларусі
Катэгорыя:З’явіліся ў 1998 годзе
Катэгорыя:1998 год у Беларусі
Гурова Ілавэцке

**Гурова Ілавэцке** (,  — **Ландсберг-ін-Остпройсен**) — горад у Польшчы за 15 км ад мяжы з Расіяй (Калінінградская вобласць) у гістарычнай вобласці Ніжняя Прусія. Уваходзіць у склад Барташыцкага павета Вармінска-Мазурскага ваяводства, утварае гарадскую гміну, таксама з’яўляецца сядзібай вясковай гміны Гурова Ілавэцке. Займае плошчу 3,32 км². Насельніцтва 4021 чалавек (на 2018).

## Спасылкі