open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Джэм Эздэмір

**Джэм Эздэмір** (, нар. 21 снежня 1965, Бад-Урах, Бадэн-Вюртэмберг, Германія) — нямецкі палітык турэцкага паходжання. З 2008 года — сустаршыня нямецкай партыі Саюз 90/Зялёныя. Член Бундэстага з 2013 года, таксама быў членам Бундэстага ў 1994—2002 гадах і Еўрапейскага парламента ў 2004—2009 гадах. Адзін з двух галоўных кандыдатаў ад Зялёных на зямельных выбарах 2017 года.

16 снежня 2020 года ўзяў шэфства над Кацярынай Барысевіч, беларускай палітычнай зняволенай. 31 мая 2021 года ўзяў шэфства над Раманам Пратасевічам, беларускім палітычным зняволеным.

## Выбары 2017 года 
Катэгорыя:Палітыкі Германіі
Катэгорыя:Члены бундэстага Германіі
Катэгорыя:Дэпутаты Еўрапарламента ад Германіі
Катэгорыя:Члены Саюза 90 — Партыі зялёных
Крысціян Лінднер

**Кры́сціян Вольфганг Лі́нднер** (; нар. 7 студзеня 1979 года, Вуперталь, Германія) — нямецкі дзяржаўны дзеяч. Старшыня СвДП. Член ландтага зямлі Паўночны Рэйн — Вестфалія. Галоўны кандыдат ад СвДП на выбарах у Бундэстаг 2017 года.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Палітыкі Германіі
Катэгорыя:Члены Свабоднай дэмакратычнай партыі Германіі
Катэгорыя:Члены бундэстага Германіі
Аліс Вайдэль

**Аліс Элізабэт Вайдэль** (; нар. 6 лютага 1979, Гютэрсла, Германія) — нямецкі дзяржаўны дзеяч з партыі Альтэрнатыва для Германіі. Прымала ўдзел у выбарах у Бундэстаг у 2017 і 2021 гадах.

## Адукацыя 
Мае вышэйшую адукацыю. Скончыла Байрайцкі ўніверсітэт.

## Асабістае жыццё 
Жыве з партнёркай, з якой выхоўвае 2 дзяцей.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Жанчыны-палітыкі Германіі
Катэгорыя:Члены партыі «Альтэрнатыва для Германіі»
Катэгорыя:Члены бундэстага Германіі
Аляксандр Гаўланд

**Аляксандр Эбергарт Гаўланд** (; нар. 20 лютага 1949, Хемніц, Саксонія, Германія) — нямецкі палітык з партыі Альтэрнатыва для Германіі. Прымаў удзел у выбарах у Бундэстаг у 2017 годзе.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Палітыкі Германіі
Катэгорыя:Члены партыі «Альтэрнатыва для Германіі»
Аляксей Уладзіміравіч Шчабятун

**Аляксей Шчабятун** (нар. , , Украіна) — украінскі футбаліст, нападнік казахстанскага клуба «Кызыл-Жар» з Петрапаўлаўска.

## Клубная кар’ера 
Футболам пачаў займацца ў Запарожжы ў дзіцячай школе мясцовага «Металурга». Першы трэнер — Мікалай Мікалаевіч Сенавалаў. З другой паловы сезона 2012/13 знаходзіўся ў акадэміі кіеўскага «Дынама». У ДЮФЛ выступаў за «Металург» і кіеўскае «Дынама».

У пачатку 2013 года быў уключаны ў заяўку «Дынама». У чэмпіянаце юніёрскіх каманд (U-19) дэбютаваў 18 сакавіка 2014 года ў матчы з данецкім «Шахцёрам» (1:1). У чэмпіянаце моладзевых каманд (U-21) дэбютаваў 1 лістапада 2014 года ў матчы супраць днепрапятроўскага «Дняпра» (2:0).

У сезоне 2014/15 Шчабятун стаў найлепшым бамбардзірам як у дынамаўскай камандзе U-19 (8 галоў у 15 матчах), так і U-21 (10 галоў у 14 гульнях). Абодва калектывы фінішавалі ў сваіх першынствах другімі. У сезонах 2015/16 і 2016/17 з камандай U-21 станавіўся моладзевым чэмпіёнам Украіны.

У ліпені 2017 года на правах арэнды перайшоў у «Сталь» (Кам’янскэ). Дэбютаваў на дарослым ўзроўні 16 ліпеня 2017 года ў матчы першага тура Прэм’ер-лігі супраць луганскай «Зары» (1:0), выйшаўшы ў стартавым складзе і на 63 хвіліне быў заменены на Гора Малакяна. У студзені 2018 года вярнуўся ў «Дынама».

У лютым 2018 года прыбыў на прагляд у беларускі клуб «Прамень» з Мінска і ў сакавіку падпісаў з ім кантракт. З-за траўм толькі ў чэрвені замацаваўся ў стартавым складзе мінчан. У ліпені 2018 года пакінуў «Прамень».

У жніўні 2018 года вярнуўся ў запарожскі «Металург», за які стаў выступаць у Другой лізе. У лютым 2019 года перабраўся ў першалігавы «Авангард» з Краматорска, а ў ліпені таго ж года зноў далучыўся да «Металурга», які выйшаў у Першую лігу.

У верасні 2020 года перайшоў у кіеўскую «Абалонь». Летам 2022 года перабраўся ў літоўскі «Шаўляй». У студзені 2024 года стаў іграком казахстанскага «Кызыл-Жара».

## Міжнародная кар’ера 
З 2014 года прыцягваўся да юнацкіх зборных Украіны, а з 2016 года пачаў гуляць за моладзевую зборную.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісты Украіны
Катэгорыя:Ігракі ФК Дынама Кіеў
Катэгорыя:Ігракі ФК Сталь Кам’янскэ
Катэгорыя:Ігракі ФК Прамень Мінск
Катэгорыя:Ігракі ФК Металург Запарожжа
Катэгорыя:Ігракі ФК Краматорск
Катэгорыя:Ігракі ФК Абалонь Кіеў
Катэгорыя:Ігракі ФК Абалонь-2 Кіеў
Катэгорыя:Ігракі ФК Шаўляй
Катэгорыя:Ігракі ФК Кызыл-Жар
Вячаслаў Генадзевіч Лухтанаў

**Вячаслаў Лухтанаў** (нар. , Лутугынэ, Луганская вобласць) — украінскі футбаліст, абаронца.

## Клубная кар’ера 
Выхаванец ДЮФШ «Дынама» імя Валерыя Лабаноўскага. Першы трэнер — Аляксандр Шпакаў. Выступаў у ДЮФЛ за «Дынама».

З лета 2011 года да зімы 2015 года знаходзіўся ў структуры «Дынама» (Кіеў), аднак першы сезон выступаў за моладзевую каманду, пасля чаго летам 2012 года быў заяўлены за «Дынама-2».

У пачатку 2015 года быў аддадзены ў арэнду ва ўжгарадскую «Гаверлу». 9 мая 2015 года дэбютаваў у складзе «Гаверлы» ў Прэм’ер-лізе, выйшаўшы на 79-й хвіліне матча супраць данецкага «Шахцёра» замест Сержа Акакпо. Усяго ж за клуб у элітным дывізіёне чэмпіянату Украіны Лухтанаў згуляў 17 матчаў.

У верасні 2016 года стаў іграком харкаўскага «Геліяса». У снежні таго ж года было афіцыйна абвешчана аб пераходзе абаронцы ў шэрагі ровенскага «Вераса», з якім ён заваяваў пуцёўку ў Прэм’ер-лігу.

У ліпені 2017 падпісаў трохгадовы кантракт з данецкім «Алімпікам», аднак ужо ў снежні пакінуў каманду.

У лютым 2018 года далучыўся да складу дэбютанта беларускай Вышэйшай лігі — клуба «Смалявічы» — і ў сакавіку падпісаў з ім кантракт. З красавіка па чэрвень не гуляў з-за траўмы, пазней вярнуўся ў асноўны склад. У жніўні 2018 года па пагадненні бакоў пакінуў беларускі клуб.

У чэрвені 2020 года стаў іграком «Чаркашчыны» ва ўкранскай Першай лізе, аднак ужо ў верасні пакінуў каманду.

## Міжнародная кар’ера 
У 2010—2012 гадах выступаў за юнацкія зборныя Украіны розных узростаў.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісты Украіны
Катэгорыя:Ігракі ФК Чаркаскі Дняпро
Катэгорыя:Ігракі ФК Смалявічы
Катэгорыя:Ігракі ФК Алімпік Данецк
Катэгорыя:Ігракі ФК Верас Роўна
Катэгорыя:Ігракі ФК Геліяс Харкаў
Катэгорыя:Ігракі ФК Гаверла Ужгарад
Катэгорыя:Ігракі ФК Дынама-2 Кіеў
Катэгорыя:Ігракі ФК Дынама Кіеў
Аляксандр Максімавіч Капліенка

**Аляксандр Капліенка** (нар. , , Украіна) — украінскі футбаліст, абаронца чаркаскага ЛНЗ.

## Клубная кар’ера 
З’яўляецца выхаванцам запарожскага футбола. Яго дэбют за запарожскі «Металург» у першынстве краіны адбыўся 6 красавіка 2014 года ў матчы супраць адэскага «Чарнаморца». Усяго ў сваім дэбютным сезоне ён згуляў у двух матчах. У сезоне 2014/15 Аляксандр становіцца адным з асноўных ігракоў свайго клуба. У канцы 2015 года пакінуў «Металург» у сувязі з працэсам ліквідацыі клуба.

1 лютага 2016 года прыбыў на прагляд у харкаўскі «Металіст», іграком якога афіцыйна стаў 17 лютага. У чэрвені таго ж года перайшоў у склад турэцкага клуба «Аланьяспор», але ўжо ў пачатку верасня 2016 года кантракт быў разарваны.

У снежні 2016 года далучыўся да складу адэскага «Чарнаморца». 20 снежня 2017 года стала вядома, што адэская каманда спыніла супрацоўніцтва з абаронцам.

У лютым 2018 года далучыўся да складу дэбютанта беларускай Вышэйшай лігі — клуба «Смалявічы» — і ў сакавіку падпісаў з ім кантракт. Замацаваўся ў стартавым складзе беларускай каманды. Па выніках сезона 2018 «Смалявічы» выбылі ў Першую лігу, і абаронца пакінуў клуб.

У сакавіку 2019 года падпісаў кантракт з запарожскім «Металургам». У чэрвені 2019 года стаў іграком тбіліскага «Дынама», а ў лютым 2020 года перайшоў у расійскі клуб «Тамбоў». У студзені 2021 года разарваў кантракт з «Тамбовам», а ў лютым далучыўся да маскоўскага «Тарпеда». Пакінуў сталічны клуб па сямейных абставінах у сакавіку 2022 года.

У красавіку 2022 года стаў іграком латвійскай «Аўды», а ў жніўні перайшоў у харкаўскі «Металіст». У сакавіку 2023 года на правах арэнды далучыўся да «Дніпра-1». У студзені 2024 года папоўніў склад чаркаскага ЛНЗ.

## Міжнародная кар’ера 
Выступаў за юнацкія і моладзевую зборныя Украіны.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісты Украіны
Катэгорыя:Ігракі ФК Металург Запарожжа
Катэгорыя:Ігракі ФК Металіст Харкаў
Катэгорыя:Ігракі ФК Аланьяспор
Катэгорыя:Ігракі ФК Чарнаморац Адэса
Катэгорыя:Ігракі ФК Смалявічы
Катэгорыя:Ігракі ФК Дынама Тбілісі
Катэгорыя:Ігракі ФК Тамбоў
Катэгорыя:Ігракі ФК Тарпеда Масква
Катэгорыя:Ігракі ФК Аўда
Катэгорыя:Ігракі ФК Дніпро-1
Катэгорыя:Ігракі ФК ЛНЗ-Лэбэдын
Нача (прыток Бярэзіны)

**На́ча** — рака ў Беларусі, у Барысаўскім раёне Мінскай вобласці, левы прыток ракі Бярэзіна (басейн Дняпра).

## Назва 
Нача — досыць распаўсюджаная назва на тэрыторыі цяперашняй Беларусі. Даследчыкі мяркуюць аб яе балцкім або славянскім паходжанні.

## Гідраграфія 
Даўжыня 17,5 км. Плошча вадазбору 78 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 1,4 м/км. Пачынаецца за 1 км на паўднёвы захад ад вёскі Падбярэззе, вусце за 2,5 км на паўднёвы захад ад вёскі Нежыцы. Рэчышча каналізаванае. У вёсцы Кішчына Слабада на рацэ створана сажалка (плошча 6,8 га).

Каля ракі вёскі Падбярэззе, Стралкаўцы, Кішчына Слабада, Вільянова, Нежыцы, аграгарадок Хаўхоліца.

## Зноскі 
## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Прытокі Бярэзіны
Катэгорыя:Рэкі Барысаўскага раёна
Хлеб (скульптурная кампазіцыя)

**Скульптурная кампазіцыя «Хлеб»** у Маскве усталявана на Ленінградскім праспекце ў Парку Дружбы.

## Гісторыя 
Скульптурная кампазіцыя «Хлеб» была ўсталявана ў 1963 годзе поруч з цэнтральным уваходам у Парк Дружбы, размешчанага непадалёк ад Рачнога вакзала. Дзве маладыя дзяўчыны падымаюць над галавой велізарны сноп каласоў.
Скульптура выканана па эскізах савецкага скульптара Веры Мухінай — аўтара помніка Рабочы і калгасніца. З'яўляецца парнай з усталяванай непадалёк скульптурнай кампазіцыяй Урадлівасць.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:З’явіліся ў 1963 годзе
Катэгорыя:Помнікі Масквы
Урадлівасць (скульптурная кампазіцыя)

**Скульптурная кампазіцыя Урадлівасць** — усталявана ў Маскве на Ленінградскім праспекце у Парку Дружбы.

## Гісторыя 
Скульптура была ўсталявана ў 1963 годзе ля цэнтральнага ўваходу ў Парк Дружбы, размешчанага непадалёк ад Рачнога вакзала. На ёй адлюстраваны хлопец і дзяўчына, што трымаюць над галовамі кошык з пладамі. Выканана па эскізах савецкага скульптара Веры Мухінай — аўтара помніка Рабочы і калгасніца. З'яўляецца парнай з усталяванай непадалёк скульптурнай кампазіцыяй Хлеб.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:З’явіліся ў 1963 годзе
Катэгорыя:Помнікі Масквы
Помнік Пятру I (Масква)

**Помнік Пятру I** (афіцыйная назва — *Помнік «На знак 300-годдзя расійскага флота»*) працы Зураба Цэрэтэлі быў узведзены ў 1997 годзе на заказ Урада Масквы на штучным востраве, насыпаным ля раздзелу Масквы-ракі і Водаадводнага канала. Адзін з самых высокіх у Расіі помнікаў. Агульная вышыня помніка 98 метраў, вышыня фігуры Петра 18 м.

## Апісанне 
Помнік Пятру ў тэхнічным плане ўяўляе сабою ўнікальнае інжынернае збудаванне. Апорны каркас манумента выкананы з нержавелай сталі, на яго навешаны бронзавыя дэталі абкладкі. Асобна адзін ад аднаго збіраліся ўтваральная пастамент ніжняя частка помніка, карабель і фігура Пятра; апошнія ў гатовым выглядзе мантаваліся на пастамент. Ванты карабля выкананы з нержавелай сталі. Кожны з іх сплецены з некалькіх тросаў і замацаваны такім чынам, што цалкам вынята іх рухомасць. Ветразі маюць усярэдзіне прасторавы металічны каркас (для змяншэння вагі), яны выраблены з медзі метадам выбівачкі.

Для помніка выкарыстоўвалася бронза самай высокай якасці; яна папярэдне падвяргалася пескаструменнай апрацоўцы, потым пацінавалася і пакрывалася адмысловым воскам і лакам, што бароніць ад уплыву неспрыяльных пагодных з’яў. Скрутак, які трымае ў руцэ Пётр I, пазалочаны, таксама пазалочаны Андрэеўскія крыжы на сцягах, канструктыўна зробленых як флюгеры. Усярэдзіне ёсць усходы, агаданыя для назірання за станам помніка. Утваральны штучны востраў жалезабетонны падмурак, на якім спачывае помнік, апраўлены фантанамі, што ствараюць эфект карабля, які рассякае ваду.

## Спасылкі 
* Модели памятников Колумбу и Петру рядом в экспозиции музея Церетели (фото)
* Памятник Петру I изнутри 
* Передача Галилео о памятнике Петру I

Масква
Катэгорыя:Каласальныя статуі
Катэгорыя:Бронзавыя скульптуры
Катэгорыя:Якіманка
Катэгорыя:Помнікі Масквы
Благаславёная ў вяках дружба народаў Расіі і Арменіі

**Помнік «Благаславёная ў вяках дружба народаў Расіі і Арменіі»** — (аўтарская назва «Адзін крыж») помнік дружбы хрысціянскіх народаў Арменіі і Расіі.
Статуя з дзвюх жаночых фігур, якія прытуліліся адна да адной, а паміж імі знаходзіцца крыж.

## Гісторыя 
Помнік быў падораны Арменіяй Маскве ў 1997 годзе, у гонар 850-гадовага юбілею Масквы. Усталяваны на плошчы Нікіцкай брамы і адкрыты 29 жніўня 1997 года.
На пастаменце выбіты словы: «».

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Помнікі Масквы
Катэгорыя:З’явіліся ў 1997 годзе
Правожа

**Правожа** — рака ў Воранаўскім раёне, правы прыток Лучкі (басейн Нёмана).

Даўжыня 12 км. Пачынаецца каля в. Градаўшчына (Воранаўскі раён), упадае ў Лучку ва ўрочышчы Тракельшчына, за 1,6 км на паўднёвы захад ад в. Лялюшы. Рэчышча каналізаванае. Упадае р. Барташунка, прымае сцёк з меліярацыйных каналаў.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Басейн Мяркіса
Катэгорыя:Рэкі Воранаўскага раёна
Ула (прыток Мяркіса)

**Ула́** (), **Пеляса**, **Падзейка** — рака ў Воранаўскім раёне Беларусі і Варэнскім раёне Літвы, левы прыток ракі Мяркіс (басейн Нёмана). Даўжыня 84 км, плошча басейна 752,9 км².

Пачынаецца каля в. Падэйкі, даўжыня на тэрыторыі Беларусі 13,5 км, на працягу 3 км цячэ па беларуска-літоўскай мяжы. Перасякае граніцу за 2 км на паўночны захад ад в. Правожа. Рэчышча ад вытоку да граніцы каналізаванае, на тэрыторыі Літвы рака цячэ ў натуральным рэчышчы, шырыня рэчышча 10–16 м.

Прымае сцёк з меліярацыйных каналаў. Асноўны прыток — рака Нізянка (злева).

У басейне ракі на тэрыторыі Літвы створаны рэзерват плошчай 4200 га. Ахоўваюцца ландшафты пясчаных тэрас з ледавіковымі карставымі азёрамі, дзюнамі, нерасцілішчы стронгі.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Басейн Мяркіса
Катэгорыя:Рэкі Воранаўскага раёна
Катэгорыя:Рэкі Варэнскага раёна
Капітан Фантастык

**Капітан Фантастык** () — амерыканскі драматычны фільм, зняты Мэтам Росам. У галоўных ролях — Віга Мортэнсен, Джордж Макэй і Саманта Іслер. Фільм атрымаў высокую ацэнку крытыкаў.

## Сюжэт 
Бэн Кэш, яго жонка Лэслі і іх шасцёра дзяцей жывуць удалечыні ад цывілізацыі ў штаце Вашынгтон. Расчараваўшыся ў капіталізме, яны вырашылі выхоўваць сваіх дзяцей самі, навучаючы іх навыкам выжывання, мовам і навуках. Яны размаўляюць на некалькіх мовах, ведаюць квантавую фізіку і разбіраюцца ў філасофіі. Яны ўмеюць паляваць і абыходзіцца са зброяй. Яны жывуць у лесе ў поўнай гармоніі з прыродай.

Лэслі шпіталізуюць з біпалярным засмучэннем і ў выніку яна канчае жыццё самагубствам. Бэн даведаецца пра гэта ад сваёй сястры, а таксама пра тое, што бацька Лэслі Джэк хоча пахаваць яе, нягледзячы на тое, што яна прасіла яе крэмаваць, паколькі гэта вынікала з будысцкай філасофіі. Спачатку Бэн не хоча ехаць на пахаванне, але затым усё ж такі вырашае адправіцца туды з дзецьмі. Толькі збег абставінаў прымушае іх пакінуць родны дом і адправіцца ў вялікі горад, дзе яны сутыкаюцца з цывілізацыяй, на іх абрушваецца свет гаджэтаў і сацыяльных сетак.

Катэгорыя:Фільмы на англійскай мове
Катэгорыя:Фільмы, дубляваныя па-беларуску
Лучка

**Лу́чка** — рака ў Воранаўскім раёне, правы прыток Улы (басейн Нёмана).

Даўжыня 11,8 км. Пачынаецца каля в. Мікуты Лідскага раёна, упадае ва Улу за 1 км на ўсход ад в. Пшаленскія. Асноўныя прытокі — Правожа, Слепіца. Рэчышча каналізаванае.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Басейн Мяркіса
Катэгорыя:Рэкі Воранаўскага раёна
Помнік венгерска-савецкай дружбе

**Помнік венгерска-савецкага дружбе** ў Маскве усталяваны на Ленінградскім праспекце ў Парку Дружба.

## Гісторыя 
У 1975 годзе, у гонар 30-годдзя вызвалення Венгрыі ад фашысцкіх захопнікаў войскамі Чырвонай Арміі, у Будапешце быў пабіты Парк Дружба і ўсталяваны манумент Венгерска-савецкай дружбе.

Падчас урачыстага адкрыцця помніка было абвешчана, што яго копія будзе падорана Савецкаму Саюзу.

Праз паўтара года, у верасні 1976 года, «блізнюк» венгерскага манумента быў усталяваны ў маскоўскім Парку Дружба ля Рачнога вакзала.

Пасля змены палітычнага ладу ў Венгрыі і, як вынік, перагляду многіх каштоўнасцяў, у тым ліку і адносін да Вялікай Айчыннай вайне, манумент у будапешцкім Парку Дружба быў дэмантаваны (цяпер ён размяшчаецца ў «Парку помнікаў», аналагу маскоўскага Парку Мастацтваў). У Маскве ж Помнік Венгерска-савецкай дружбе знаходзіцца на сваім месцы дасёння.

Помнік уяўляе сабою 10-мятровую выхіленую ўсярэдзіну стэлу з барэльефам, які паказвае дзвюх жанчын (мусібыць, рускую і венгерскую), якія выпускаюць у неба. Надпіс пад барэльефам абвяшчае: «Вечная венгерска-савецкая дружба — заклад нашай свабоды і свету!»

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Помнікі Масквы
Катэгорыя:З’явіліся ў 1976 годзе
Помнік плаўленаму сырку «Дружба»

**Помнік плаўленаму сырку «Дружба»** — помнік у Маскве каля будынка завода плаўленых сыроў «Карат», усталяваны ў 2005 годзе. Вядомы таксама як помнік «Крумкача і Лісіца». Першапачаткова ўсталяваны каля корпуса завода з боку Гароднага праезду, пазней перанесены на вуліцу Руставелі, па стане на 2015 год — прыбраны з пастамента.

## Апісанне 
Помнік малюе вядомых персанажаў байкі Івана Крылова «Варона і Лісіца». Непрымірымыя (па сюжэце байкі) сапернікі сядзяць на пенчуку абняўшыся і трымаюць плаўлены сырок «Дружба».

Двухсоткілаграмовы сырок «Дружба» зроблены з бронзы і мае памер адзін на паўтара метра. Ён прайграны максімальна аўтэнтычна, у класічным шматкаляровым пакаванні.

## Гісторыя 
У 2004 годзе завод плаўленых сыроў «Карат» у сувязі з 40-годдзем з пачатку выпуску сыра «Дружба» вырашыў ушанаваць дадзеную марку і абвясціў конкурс на выраб праекта помніка. У журы ўвайшлі вядомыя дзеячы мастацтва — мадэльер Валянцін Юдашкін, мастак Нікас Сафронаў, пісьменнік Віктар Шандаровіч і іншыя. Зураб Цэрэтэлі, таксама зацікаўленай ідэяй такога помніка, выказаў наступную думку:

З 150 праектаў, што паступілі на конкурс, быў абраны той, на якім маляваліся Варона і Лісіца з сырам. Аўтары праекта — прафесар Аляксей Сямёнаў і мастачка Марына Ляскова, скульптары — бацька і сын Шчарбаковы. Узвядзенне скульптурнай кампазіцыі абышлося заводу па вытворчасці сыркоў у 500 тысяч долараў.

Помнік адкрыўся ў верасні 2005 года падчас другога Маскоўскага фестывалю сыру.

Неўзабаве сярод маладых з'явілася традыцыя ездзіць у дзень вяселля да помніка, каб сям'я была дружнай і моцнай. Парам кіраўніцтва «Карата» дарыла кошык са сваімі сырамі.

30 студзеня 2008 года невядомымі быў выкрадзены галоўны кампанент помніка — плаўлены сырок. Завод паабяцаў за вяртанне сырка ўзнагароду ў памеры 100 тысяч рублёў. Аднак ужо 4 лютага ён быў выяўлены пры прыбіранні снегу каля суседняга будынка, Астанкінскага завода баранкавых вырабаў — па ўсёй бачнасці, выкрадальнікі не змаглі далёка панесці двухсоткілаграмовы сырок.

У 2011 годзе ў сувязі з будаваннем станцыі метро «Бутырская» помнік быў перанесены да прахадной завода, страціўшы пры гэтым свой пастамент, выкананы ў выглядзе кавалачка сыру, а ў 2015 годзе і зусім прыбраны.

## Спасылкі 
* Свадебная традиция у памятника сырку «Дружба» 

Катэгорыя:З’явіліся ў 2005 годзе
Катэгорыя:Бутырскі раён
Катэгорыя:Помнікі Масквы
Нача (прыток Дзітвы)

**На́ча**, **Начка**, **Паначка** () — рака ў Воранаўскім раёне, правы прыток Дзітвы (басейн Нёмана).

## Назва 
Нача — досыць распаўсюджаная назва на тэрыторыі цяперашняй Беларусі. Даследчыкі мяркуюць аб яе балцкім або славянскім паходжанні.

## Гідраграфія 
Даўжыня 8 км. Пачынаецца каля в. Пацялюнцы, цячэ па Лідскай раўніне, упадае ў Дзітву за 1 км на паўночны ўсход ад в. Янавічы. Рэчышча каналізаванае.

## Зноскі 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Прытокі Дзітвы
Катэгорыя:Рэкі Літвы
Катэгорыя:Рэкі Воранаўскага раёна
Анатоль Сяргеевіч Цімафееў

**Анатоль Цімафееў** (нар. , , Украіна) — украінскі футбаліст, брамнік клуба «Алімпія» з Савынцоў.

## Клубная кар’ера 
Выхаванец ДЮФШ «Дынама» імя Валерыя Лабаноўскага. Дэбютаваў у моладзевым складзе «Дынама» ў сезоне 2009/10.

Улетку 2013 года трэнер моладзевай каманды Аляксандр Хацкевіч узначаліў каманду «Дынама-2», якая гуляла ў Першай лізе. З сабой ён узяў шэраг ігракоў, уключаючы Цімафеева. У прафесійных спаборніцтвах дэбютаваў 20 ліпеня 2013 года ў хатнім матчы супраць «Александрыі».

У ліпені 2016 года стаў іграком батумскага «Дынама», дзе правёў 1,5 сезоны ў якасці асноўнага брамніка. У студзені 2018 года пакінуў грузінскі клуб.

У лютым 2018 года далучыўся да складу дэбютанта беларускай Вышэйшай лігі — клуба «Смалявічы» — і ў сакавіку падпісаў з ім кантракт. Стаў асноўным брамнікам каманды, аднак пасля паражэння 30 верасня ад мінскага «Тарпеда» (0:2) перастаў з’яўляцца на полі. У снежні 2018 года пакінуў каманду.

У 2019 годзе гуляў ва Украіне на аматарскім узроўні. У лютым 2020 года далучыўся да «Чаркашчыны» ў Першай лізе, пакінуў клуб у верасні. З кастрычніка да канца 2020 года гуляў у Другой лізе за «Чарнігаў». Першую палову 2021 года правёў у «Палтаве» на аматарскім узроўні, а ў ліпені 2021 года стаў іграком жытомірскага «Палесся», дзе гуляў дла канца года.

У ліпені 2023 года далучыўся да аматарскага клуба «Алімпія» з Савынцоў, Палтаўская вобласць.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбольныя варатары
Катэгорыя:Футбалісты Украіны
Катэгорыя:Ігракі ФК Дынама Кіеў
Катэгорыя:Ігракі ФК Дынама-2 Кіеў
Катэгорыя:Ігракі ФК Нафтавік-Укрнафта
Катэгорыя:Ігракі ФК Дынама Батумі
Катэгорыя:Ігракі ФК Смалявічы
Катэгорыя:Ігракі ФК Чаркаскі Дняпро
Катэгорыя:Ігракі ФК Чарнігаў
Катэгорыя:Ігракі ФК Палтава (2011)
Катэгорыя:Ігракі ФК Палессе Жытомір
Катэгорыя:Ігракі ФК Алімпія Савынці
Аляксей Аляксандравіч Коўтун

**Аляксей Коўтун** (нар. , , Украіна) — украінскі футбаліст, абаронца ісландскага клуба «Кеблавік».

## Клубная кар’ера 
Выхаванец кіеўскага «Дынама». У складзе кіяўлян чатыры сезоны правёў у дзіцяча-юнацкай футбольнай лізе. Па выніках чэмпіянату 2011/12 прызнаваўся найлепшым абаронцам турніру U-17. Пасля завяршэння навучання палову сезона гуляў за кіяўлян у першым у гісторыі чэмпіянаце Украіны сярод 19-гадовых, пасля чаго перайшоў у харкаўскі «Металіст». Наступныя два гады гуляў у моладзевай камандзе харкаўчан.

У Прэм’ер-лізе дэбютаваў 1 сакавіка 2015 года ў гасцявым матчы супраць кіеўскага «Дынама». У гэтай гульні, акрамя Коўтуна, за асноўную каманду «Металіста» дэбютаваў яшчэ шэраг іграком, што стала магчымым дзякуючы байкоту лідарамі каманды старту вясновай часткі чэмпіянату Украіны з-за невыканання клубам кантрактных абавязацельстваў перад імі.

У канцы жніўня 2015 года перайшоў у «Палтаву», у складзе якой дэбютаваў 30 жніўня ў выязным матчы супраць «Дынама-2», выйшаўшы на замену ў другім тайме. За палтаўскую каманду адгуляў 2,5 сезоны ў Першай лізе.

У сакавіку 2018 года падпісаў кантракт з беларускім клубам «Мінск». Правёў у Вышэйшай лізе 5 матчаў, пасля выбыў з-за траўмы, а ў чэрвені 2018 года па сямейных абставінах пакінуў «Мінск».

У ліпені 2018 года стаў іграком львоўскіх «Карпат», дзе часцей гуляў у стартавым складзе, але часам заставаўся на лаўцы запасных. У сакавіку 2020 года зноў апынуўся ў Беларусі, падпісаўшы кантракт з брэсцкім «Рухам». У снежні 2020 года па пагадненні бакоў разарваў кантракт з «Рухам».

У студзені 2021 года папоўніў склад «Мыная», гуляў там да ліпеня 2021 года. У верасні 2021 года стаў іграком чарнігаўскай «Дзясны», пакінуў клуб па заканчэнні кантракта ў студзені 2022 года.

У красавіку 2023 года далучыўся да ісландскага «Кеблавіка».

## Міжнародная кар’ера 
У 2015 годзе ў складзе моладзевай зборнай Украіны (да 20 гадоў) трапіў на моладзевы чэмпіянат свету ў Новай Зеландыі, аднак на полі не з’яўляўся, застаючыся на лаўцы запасных.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісты Украіны
Катэгорыя:Ігракі ФК Дынама Кіеў
Катэгорыя:Ігракі ФК Металіст Харкаў
Катэгорыя:Ігракі ФК Палтава
Катэгорыя:Ігракі ФК Мінск
Катэгорыя:Ігракі ФК Карпаты Львоў
Катэгорыя:Ігракі ФК Рух Брэст
Катэгорыя:Ігракі ФК Мынай
Катэгорыя:Ігракі ФК Дзясна Чарнігаў
Катэгорыя:Ігракі ФК Кеблавік
Віктар Пятровіч Іваноў

**Віктар Пятровіч Іваноў** (нар. 12 мая, 1950, Ноўгарад) — расійскі дзяржаўны дзеяч. Дырэктар Федэральнай службы Расійскай Федэрацыі па кантролі за абаротам наркотыкаў (15 мая 2008 — 5 красавіка 2016), старшыня Дзяржаўнага антынаркатычнага камітэта.

Катэгорыя:Постаці спецслужбаў Расіі
Катэгорыя:Супрацоўнікі адміністрацыі прэзідэнта Расіі
Катэгорыя:Удзельнікі Афганскай вайны (1979—1989)
Катэгорыя:Члены Савета бяспекі Расіі
Катэгорыя:Дырэктары федэральных службаў РФ
Катэгорыя:Правадзейныя дзяржаўныя саветнікі Расійскай Федэрацыі 1-га класа
Багдан Аляксеевіч Мышэнка

**Багдан Мышэнка** (нар. , Гэраныміўка, Чаркаская вобласць) — украінскі футбаліст, паўабаронца сумскай «Вікторыі».

## Клубная кар’ера 
У ДЮФЛ гуляў у складзе палтаўскай каманды «Моладзь». У 2012 годзе падпісаў кантракт з данецкім «Металургам», за які паспеў згуляць 9 матчаў у чэмпіянаце Украіны (з іх сем разоў выхадзіў на замену). Дэбютаваў ва ўкраінскай Прэм’ер-лізе 3 жніўня 2014 года ў гульні супраць львоўскіх «Карпат» (1:0), выйшаўшы на замену ў канцы сустрэчы. Пасля завяршэння сезона 2014/15 гадоў Мышэнка ўпершыню быў выкліканы ў склад моладзевай зборнай Украіны, дзе ў першым жа матчы атрымаў пашкоджанне нагі, з-за якога быў вымушаны прапусціць да 1,5 месяцаў. У ліпені 2015 года было абвешчана аб расфарміраванні данецкага «Металурга», такім чынам траўмаваны ігрок застаўся без клуба.

У статусе свабоднага агента праходзіў прагляд у харкаўскім «Металісце». У канцы жніўня 2015 года падпісаў кантракт з малдаўскім «Мілсамі», які пакінуў у студзені 2016 года. У ліпені 2016 года перайшоў у чарнігаўскую «Дзясну».

У лютым 2017 года стаў іграком тбіліскага «Дынама», з якім стаў выйграў срэбраныя медалі чэмпіянату Грузіі. У лютым 2018 года далучыўся да складу беларускага клуба «Тарпеда-БелАЗ» з Жодзіна і ў сакавіку падпісаў з ім кантракт. Замацаваўся ў аснове беларускай каманды, быў прызнаны найлепшым іграком каманды ў сезоне па меркаванні тарпедаўскіх заўзятараў. У сезоне 2019 з 7 галамі стаў адным з найлепшых бамбардзіраў каманды. 

У студзені 2020 года па заканчэнні кантракта пакінуў жодзінскі клуб і ў хуткім часе падпісаў пагадненне з «Александрыяй». Спачатку часцей з’яўляўся ў стартавым складзе, пазней стаў звычайна выхадзіць на замену. У ліпені 2021 года кантракт з «Александрыяй» быў разарваны.

У жніўні 2021 года зноў апынуўся ў Беларусі, стаўшы іграком «Гомеля». у гомельскай камандзе пераважна выхадзіў на замену. У студзені 2022 года, пакінуўшы «Гомель» па заканчэнні кантракта, падпісаў пагадненне са «Львовам». У снежні 2022 года пакінуў «Львоў», аднак пазней вярнуўся ў каманду.

У ліпені 2023 года далучыўся да сумскай «Вікторыі».

## Міжнародная кар’ера 
У чэрвені 2015 года быў выкліканы галоўным трэнерам моладзевай зборнай Украіны Сяргеем Кавальцом для ўдзелу ў Мемарыяле Лабаноўскага. На гэтым турніры «жоўта-сінія» занялі другое месца, а Мышэнка прыняў удзел у першым матчы супраць Малдовы (5:0). Паўабаронца з’явіўся на полі на 54-й хвіліне замест Алега Данчанкі, на 59-й забіў гол, а ўжо на 60-й быў заменены на Дзмітрыя Хлёбаса з-за сур’ёзнай траўмы.

## Дасягненні 
*   Срэбраны прызёр чэмпіянату Грузіі: 2017

## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісты Украіны
Катэгорыя:Ігракі ФК Металург Данецк
Катэгорыя:Ігракі ФК Мілсамі
Катэгорыя:Ігракі ФК Дзясна Чарнігаў
Катэгорыя:Ігракі ФК Дынама Тбілісі
Катэгорыя:Ігракі ФК Тарпеда-БелАЗ
Катэгорыя:Ігракі ФК Александрыя
Катэгорыя:Ігракі ФК Гомель
Катэгорыя:Ігракі ФК Львоў
Катэгорыя:Ігракі ФК Вікторыя Мыкалаіўка
Помнік франтавому сабаку

**Помнік франтавому сабаку** — помнік, усталяваны ў Маскве на Паклоннай гары.

## Пра помнік 
Ідэя помніка была прапанавана міністру культуры Уладзіміру Мядзінскаму ініцыятыўнай групай ветэранаў Вялікай Айчыннай вайны, якія выказалі пажаданне ўшанаваць памяць сабак, якія падчас вайны неслі службу ў дзейнай арміі. У гады вайны налічвалася больш за 60 тысяч сабак розных парод, якія выцягвалі з-пад абстрэлу параненых, дастаўлялі боепрыпасы і баявыя данясенні, выяўлялі і абясшкоджвалі выбуховыя прылады праціўніка. Апроч таго, сабакі бралі ўдзел у Парадзе Перамогі на Краснай плошчы ўлетку 1945 года.

Помнік быў усталяваны Расійскім вайскова-гістарычным таварыствам. Аўтарам праекта стаў скульптар Андрэй Карабцоў, які ляпіў эскіз з нямецкай аўчаркі па мянушцы Альф.

## Крытыка 
Пецярбургскі кінолаг і журналіст Алена Ціпікіна на старонках газеты «X-files. Сакрэтныя матэрыялы 20 стагоддзя» выказала сваю крытычную думку з нагоды выгляду помніка: «*[...] такі франтавы сабака — гэта характэрны прадстаўнік абсалютна новай пароды, стандарт якой прыняты толькі ў 2010 годзе. [...] Даўгашэрсная аўчарка з 2010 года бліскае на шоу, але недзеяздольная і бескарысная ў рэальных франтавых умовах, бо поўсць такога сабакі занадта хутка змакае наскрозь, змярзаецца і каўтуніцца. [...] На сабаку надзеты нібы санітарны ўюк з крыжам, але савецкая вайскова-санітарная торба той пары мела іншыя памер і форму. Апроч таго, вайскова-санітарны сабака меў прымацаваны да нашыйніка брынзель, адмысловы прыстасаванне, з дапамогай якога яна паказвала свайму правадыру-санітару, што выявіла параненага. [...] І галоўнае: бронзавая таблічка на падножжы манумента замоўчвае пра найважнейшае прызначэнне сабак вайны, пра сабак інжынерна-сапёрнай мінна-вышуковай службы. Пра іх баявыя дасягненні, сапраўды ратавальныя для сотняў тысяч людзей, у таблічцы няма ні слова.*»

## Падобныя помнікі Расіі 
* 12 мая 2017 года ў пецярбургскім парку Сасноўка быў усталяваны помнік вайсковым дрэсіроўшчыкам і службовым сабакам. Манумент усталяваны ў памяць пра «Дзявоцкую каманду», як падчас вайны звалі 34-ы асобны мінёрна-сапёрны батальён.

## Гл. таксама 
* Помнік героям-пагранічнікам і службовым сабакам.

Катэгорыя:Помнікі Вялікай Айчыннай вайны ў Расіі
Катэгорыя:Помнікі Масквы
Катэгорыя:Помнікі жывёлам
Антон Андрэевіч Паступаленка

**Антон Паступаленка** (нар. , , УССР) — украінскі футбаліст, паўабаронца харкаўскага «Металіста».

## Клубная кар’ера 
Выхаванец харкаўскіх ДЮСШ-13 і ВФК. У складзе «Металіста» з 2005 года. У чэмпіянаце Украіны дэбютаваў 26 красавіка 2008 года ў матчы з «Крыўбасам» (3:0). У выніку так і не здолеў прабіцца ў аснову «Металіста» і ў другой палове 2009 года гуляў у арэндзе ў «Закарпацці», а з пачатку 2011 года стаў выступаць у арэндзе за алчэўскую «Сталь» у Першай лізе. Летам 2012 года «сталявары» выкупілі кантракт паўабаронцы, які стаў адным з лідараў алчэўскай каманды.

У ліпені 2014 года разам са сваімі аднаклубнікамі Аляксандрам Акіменкам і Ігарам Салдатам перабраўся ў Прэм’ер-лігу, падпісаўшы кантракт з данецкім «Металургам». Аднак асноўным іграком у камандзе так і не стаў.

У ліпені 2015 года «Металург» абвясціў сябе банкрутам, вакантнае месца ў Прэм’ер-лізе Украіны заняла днепрадзяржынская «Сталь», куды перайшоў Паступаленка. 25 ліпеня дэбютаваў за новую каманду ў матчы чэмпіянату супраць львоўскіх «Карпат», выйшаўшы на замену на 51 хвіліне замест Уладзіміра Гаменюка. Аднак, правёўшы на полі ўсяго 19 хвілін, быў заменены на Яўгена Будніка. Пасля гэтага Антон выступаў выключна ў чэмпіянаце дублёраў. 17 жніўня 2015 года было паведамлена, што кантракт іграка з клубам разарваны.

20 жніўня на правах свабоднага агента перайшоў у данецкі «Алімпік», з якім падпісаў кантракт на два гады. У снежні 2017 года пакінуў клуб. 11 студзеня 2018 года Паступаленка перайшоў у ровенскі «Верас», але неўзабаве разарваў кантракт.

У лютым 2018 года далучыўся да складу беларускага клуба «Тарпеда-БелАЗ» з Жодзіна і ў сакавіку падпісаў з ім кантракт. Спачатку гуляў у стартавым складзе жодзінцаў, пазней стаў у асноўным выхадзіць на замену. У ліпені 2018 года па пагадненні бакоў пакінуў «Тарпеда-БелАЗ».

З лета 2019 года выступаў за клуб «ЛНЗ-Лэбэдын» у чэмпіянаце Украіны сярод аматараў. У жніўні 2020 года далучыўся да харкаўскага «Метала», які ў 2021 годзе змяніў назву на «Металіст».

## Міжнародная кар’ера 
У складзе юніёрскай зборнай Украіны (да 19 гадоў) дэбютаваў 3 і 5 мая 2006 года ў Славеніі, дзе каманда правяла дзве таварыскія гульні з аднагодкамі зборнай гэтай краіны. У 2008—2009 гадах правёў 4 матчы ў складзе моладзевай зборнай Украіны.

## Дасягненні 
*   Бронзавы прызёр чэмпіянату Украіны (3): 2007/08, 2008/09, 2009/10

## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісты Украіны
Катэгорыя:Ігракі ФК Металіст Харкаў
Катэгорыя:Ігракі ФК ЛНЗ-Лэбэдын
Катэгорыя:Ігракі ФК Тарпеда-БелАЗ
Катэгорыя:Ігракі ФК Алімпік Данецк
Катэгорыя:Ігракі ФК Сталь Кам’янскэ
Катэгорыя:Ігракі ФК Металург Данецк
Катэгорыя:Ігракі ФК Сталь Алчэўск
Катэгорыя:Ігракі ФК Гаверла Ужгарад
Катэгорыя:Ігракі ФК Металіст-2 Харкаў
Павел Уладзіміравіч Далгоў

**Павел Далгоў** (нар. , Мамонава, Калінінградская вобласць) — расійскі футбаліст, нападнік клуба «Чайка» з Песчанакопскага.

## Клубная кар’ера 
Пачынаў займацца футболам у калінінградскай «Балтыцы», а ў 2011 годзе далучыўся да футбольнай акадэміі пецярбургскага «Зеніта». У 2013 годзе ён дэбютаваў у моладзевым першынстве Расіі па футболе ў складзе «Зеніта», выйшаўшы на замену ў матчы першага тура супраць «Краснадара». У жніўні 2013 года стаў іграком рэзервовай каманды «Зеніт-2», якая выступала ў ПФЛ (трэці дывізіён), пазней разам з камандай выйшаў у ФНЛ.

У 2015 годзе Андрэ Вілаш-Боаш перавёў нападніка ў склад асноўнай каманды «Зеніта», і 1 жніўня ў 3-м туры чэмпіянату ён дэбютаваў у Прэм’ер-лізе ў матчы супраць «Церака», выйшаўшы на замену на 81-й хвіліне замест Арцёма Дзюбы. 10 кастрычніка 2015 года правёў свой першы матч у Лізе чэмпіёнаў, выйшаўшы на замену на 62-й хвіліне замест Аляксандра Разанцава ў матчы з «Гентам».

У лютым 2017 года перайшоў у махачкалінскі «Анжы», падпісаўшы кантракт на 2,5 гады. У сезоне 2017 стаў таксама выступаць у ПФЛ за фарм-клуб «Анжы-2». У лютым 2018 года прыбыў на прагляд у беларускі клуб «Тарпеда-БелАЗ» з Жодзіна і ў сакавіку быў арандаваны «аўтазаводцамі» на сезон 2018. У ліпені 2018 года вярнуўся з арэнды ў «Анжы».

Сезон 2018/19 правёў у Прэм’ер-лізе ў махачкалінскім клубе, а ў ліпені 2019 года ў якасці свабоднага агента перайшоў у краснаярскі «Енісей». У студзені 2020 года перайшоў у «Том», пакінуў клуб у верасні 2020 года. У лютым 2021 года далучыўся да «Зеніта-2». У ліпені 2021 года перайшоў у пермскі «Амкар», аднак па сямейных абставінах хутка вярнуўся ў Санкт-Пецярбург. У студзені 2022 года па пагадненні бакоў пакінуў «Зеніт-2» і стаў іграком ліпецкага «Металурга».

У ліпені 2022 года падпісаў кантракт з казахстанскім «Атырау». У студзені 2023 года перайшоў у «Чайку» з Песчанакопскага.

## Дасягненні 
*   Бронзавы прызёр чэмпіянату Расіі: 2015/16
*  Уладальнік Кубка Расіі: 2015/16
*  Уладальнік Суперкубка Расіі: 2015

## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісты Расіі
Катэгорыя:Ігракі ФК Зеніт-2 Санкт-Пецярбург
Катэгорыя:Ігракі ФК Зеніт Санкт-Пецярбург
Катэгорыя:Ігракі ФК Анжы-2
Катэгорыя:Ігракі ФК Анжы
Катэгорыя:Ігракі ФК Тарпеда-БелАЗ
Катэгорыя:Ігракі ФК Енісей Краснаярск
Катэгорыя:Ігракі ФК Том Томск
Катэгорыя:Ігракі ФК Амкар Перм
Катэгорыя:Ігракі ФК Металург Ліпецк
Катэгорыя:Ігракі ФК Атырау
Катэгорыя:Ігракі ФК Чайка Песчанакопскае
Віктар Васільевіч Золатаў

**Віктар Васільевіч Золатаў** (нар. 27 студзеня 1954, Сасаў, Разанская вобласць, РСФСР, СССР) — расійскі ваенны дзеяч, дырэктар Федэральнай службы войскаў нацыянальнай гвардыі Расійскай Федэрацыі — галоўнакамандуючы войскамі нацыянальнай гвардыі Расійскай Федэрацыі з 5 красавіка 2016 года, генерал арміі (2015).

Першы намеснік Міністра ўнутраных спраў — галоўнакамандуючы ўнутранымі войскамі МУС Расіі (2014—2016). Начальнік Службы бяспекі Прэзідэнта Расійскай Федэрацыі — намеснік дырэктара ФСО Расіі (2000—2013).

6 красавіка 2018 г. ўключаны ў санкцыйны спіс ЗША ў ліку 17 чыноўнікаў і 7 бізнесменаў з Расіі.

## Абвінавачванні ў карупцыі 
23 жніўня 2018 г. палітык Аляксей Навальны апублікаваў на сваім сайце расследаванне, у якім сцвярджалася, што кіраўніцтва Расгвардыі закупляе для харчавання сваіх супрацоўнікаў прадукты па завышаных цэнах, дзе галоўным абвінавачаным фігураваў Віктар Золатаў. Неўзабаве пасля гэтага ў ведамстве Расгвардыі назвалі гэта фальсіфікацыяй, палічыўшы расследаванне «няўдалым эксперыментам», у якім «хутчэй свядома» не ўлічваліся фактары вытворчасці тавару. Праз два тыдні кіраўнік Расгвардыі Віктар Золатаў выпусціў сврй відэазварот, у якім ён прапанаваў Навальнаму дуэль і паабяцаў зрабіць з апазіцыянера «сакавітую адбіўную», паказаўшы, што заснавальнік Фонда барацьбы з карупцыяй дапусціў у дачыненні да яго «абразлівыя паклёпніцкія выдумкі», якія «не прынята проста так дараваць».

18 верасня 2018 г. аб закупках абмундзіравання для войск нацыянальнай гвардыі па завышаных цэнах паведаміла выданне «Собеседник».

У пачатку кастрычніка 2018 г. стала вядома, што закупкі ведамства, якое ўзначальвае Золатаў, праверыць Ваенная пракуратура. Пад свой асабісты кантроль расследаванне ўзяў Галоўны ваенны пракурор В. Г. Пятроў. 

18 кастрычніка 2018 г. Навальны, які знаходзіўся пад арыштам з 25 жніўня па 14 кастрычніка, прыняў выклік Золатава і выбраў месца і «зброю»: дэбаты ў прамым эфіры аднаго з федэральных тэлеканалаў або на яго YouTube-канале, даўшы Золатаву тыдзень на адказ. Золатаў 19 кастрычніка адмовіўся ўдзельнічаць у дэбатах, заявіўшы, што запрашаў Навальнага на «спартовае спаборніцтва».

Катэгорыя:Ваенныя Расіі
Андрэй Дзмітрыевіч Васільеў

**Андрэй Васільеў** (нар. , , Расія) — расійскі футбаліст, абаронца беларускага клуба «Нёман» з Гродна.

## Клубная кар’ера 
З сямі гадоў займаўся футболам у структуры санкт-пецярбургскага «Зеніта», з 2010 года пачаў выступаць за яго моладзевую каманду. У студзені 2012 года перайшоў у «Растоў», у складзе якога 11 сакавіка 2012 года дэбютаваў у Прэм’ер-лізе ў матчы супраць «Крылаў Саветаў» (1:0), правёўшы на полі ўсе 90 хвілін. У далейшым выступаў у асноўным за моладзевую каманду растаўчан.

Улетку 2013 года быў аддадзены ў арэнду санкт-пецярбургскаму «Дынама», за якое гуляў у ФНЛ, а ў студзені 2014 года на правах арэнды перабраўся ў тульскі «Арсенал». Аднак, у сакавіку атрымаў траўму і выбыў да канца сезона 2013/14, па выніках якога клуб упершыню ў гісторыі выйшаў у Прэм’ер-лігу. У сезоне 2014/15 гуляў за «Арсенал» у Прэм’ер-лізе, спачатку быў асноўным абаронцам, але пазней страціў месца ў складзе.

У сезоне 2015/16 выступаў за «Зеніт-2» у ФНЛ. У пачатку 2017 года далучыўся да клуба «Чайка» з сяла Песчанакопскае, за які выступаў у трэцім расійскім дывізіёне. У сакавіку 2018 года падпісаў кантракт з беларускім клубам «Тарпеда» з Мінска, дзе замацаваўся ў стартавым складзе. У пачатку 2019 года стаў капітанам каманды.

У ліпені 2019 года перайшоў у «Гомель», дзе таксама стаў трывалым іграком асновы. У студзені 2020 года па заканчэнні кантракта пакінуў «Гомель» і неўзабаве папоўніў склад гродзенскага «Нёмана». Замацаваўся ў стартавым складзе каманды, дапамог «Нёману» заняць пятае месца ў Вышэйшай лізе.

У студзені 2021 года падоўжыў кантракт з «Нёманам». 16 ліпеня 2022 года падчас матча з «Віцебскам» у сутыкненні з Русланам Цеверавым атрымаў чэрапна-мазгавую траўму, быў дастаўлены ў рэанімацыю і праапераваны. Да канца 2022 года не з’яўляўся на полі, у сезоне 2023 вярнуў месца ў складзе. У студзені 2024 года прапусціў пачатак падрыхтоўкі да новага сезона па сямейных абставінах, у лютым 2024 года вярнуўся да трэніровак з «Нёманам» і хутка падоўжыў кантракт з клубам.

## Міжнародная кар’ера 
Выступаў за юніёрскую і моладзевую зборныя Расіі.

## Дасягненні 
* Срэбраны прызёр чэмпіянату Беларусі: 2023
* Уладальнік Кубка Беларусі: 2024
* У спісе 22 найлепшых ігракоў чэмпіянату Беларусі: 2020

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Футбалісты Расіі
Катэгорыя:Ігракі ФК Зеніт Санкт-Пецярбург
Катэгорыя:Ігракі ФК Растоў
Катэгорыя:Ігракі ФК Дынама Санкт-Пецярбург
Катэгорыя:Ігракі ФК Арсенал Тула
Катэгорыя:Ігракі ФК Зеніт-2 Санкт-Пецярбург
Катэгорыя:Ігракі ФК Чайка Песчанакопскае
Катэгорыя:Ігракі ФК Тарпеда Мінск
Катэгорыя:Ігракі ФК Гомель
Катэгорыя:Ігракі ФК Нёман Гродна
Баткенская вобласць

**Батке́нская вобласць** (, ) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка Кыргызстана, вобласць. Размешчаная ў паўднёва-заходняй частцы краіны. Адміністрацыйны цэнтр — Баткен.

Мяжуе з Ошскай вобласцю (на захадзе). На поўначы праходзіць мяжа Кыргызстана з Узбекістанам, на захадзе і поўдні — з Таджыкістанам. Абедзве краіны маюць у Кыргызстане на тэрыторыі Баткенскай вобласці сваі эксклавы і анклавы (2 з боку Таджыкістана, 4 — Узбекістана).

## Спасылкі 
* http://www.batken.gov.kg/rus/ 

Катэгорыя:Вобласці Кыргызстана
Барыс Дзмітрыевіч Цыганкоў

**Барыс Цыганкоў** (нар. , , Расія) — расійскі футбаліст, паўабаронца раменскага «Сатурна».

## Клубная кар’ера 
З’яўляецца выхаванцам акадэміі маскоўскага «Спартака», з 2015 года пачаў выступаць за моладзевы склад клуба. У гэты час паведамлялася аб цікавасці да паўабаронцы з боку амстэрдамскага «Аякса». У 2017 годзе ў складзе моладзевай каманды «Спартака» стаў пераможцам першыства Расіі. З ліпеня 2017 года адначасова таксама выступаў за фарм-клуб «Спартак-2» у ФНЛ, дзе правёў дзевяць матчаў.

У сакавіку 2018 года падпісаў аднагадовы кантракт з беларускім клубам «Тарпеда» з Мінска. У сезоне 2018 з’яўляўся на полі нерэгулярна, нярэдка заставаўся на лаўцы запасных. У лютым 2019 года па пагадненні бакоў пакінуў мінскі клуб.

У красавіку 2019 года далучыўся да «Акадэміі футбола Краснадарская края», а ў ліпені таго ж года стаў іграком «Каломны». Сезон 2020/21 правёў у складзе «Смаленска», а ў ліпені 2021 года далучыўся да велікалуцкага клуба «Лукі-Энергія».

У лютым 2022 года папоўніў склад раменскага «Сатурна».

## Міжнародная кар’ера 
У складзе юнацкай зборнай Расіі (да 17 гадоў) у 2015 годзе выступаў на чэмпіянаце Еўропы, дзе заваяваў бронзавыя медалі, пазней таксама гуляў на чэмпіянаце свету. У 2015—2016 гадах гуляў за юніёрскую зборную (да 19 гадоў).

## Дасягненні 
*  Бронзавы прызёр юнацкага чэмпіянату Еўропы (да 17 гадоў): 2015

## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісты Расіі
Катэгорыя:Ігракі ФК Сатурн Раменскае
Катэгорыя:Ігракі ФК Лукі-Энергія Вялікія Лукі
Катэгорыя:Ігракі ФК Дняпро Смаленск
Катэгорыя:Ігракі ФК Каломна
Катэгорыя:Ігракі ФК Тарпеда Мінск
Катэгорыя:Ігракі ФК Спартак-2 Масква
Катэгорыя:Ігракі ФК Спартак Масква
Чуйская вобласць

**Чу́йская вобласць** (, ) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка Кыргызстана, вобласць. Размешчаная ў цэнтры паўночнай часткі краіны. Адміністрацыйны цэнтр — Бішкек (таксама з’яўляецца сталіцай Кыргызстана і мае статус горада рэспубліканскага падпарадкавання, не ўваходзячы ў склад вобласці).

Мяжуе з Таласкай, Джалал-Абадскай (з абедзвюма — на паўднёвым захадзе), Нарынскай (на поўдні) і Ісык-Кульскай (на паўднёвым усходзе) абласцямі. На поўначы і паўночным захадзе праходзіць мяжа Кыргызстана з Казахстанам.

## Спасылкі 
* http://www.chuy.in.kg/ 

Катэгорыя:Вобласці Кыргызстана
Нарынская вобласць

**Нары́нская вобласць** (, ) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка Кыргызстана, вобласць. Размешчаная ў цэнтральнай і ўсходняй частках краіны. Адміністрацыйны цэнтр — Нарын.

Мяжуе з Джалал-Абадскай (на захадзе), Чуйскай (на поўначы), Ісык-Кульскай (на паўночным усходзе) і Ошскай (на паўднёвым захадзе) абласцямі. На поўдні і паўднёвым захадзе праходзіць мяжа Кыргызстана з Кітаем.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Вобласці Кыргызстана
Алекса Відзіч

**Алекса Відзіч** (нар. , Ужыцэ, Сербія) — сербскі футбаліст, абаронца армянскага клуба «Шырак» з Гюмры.

## Клубная кар’ера 
Выхаванец клуба «Слабада» з роднага горада Ужыцэ. У сезоне 2013/14 выступаў на правах арэнды  ў клубе «Мачва», пасля вярнуўся ў «Слабаду», якая на той час выбыла ў Першую лігу з Суперлігі. На працягу трох з паловай сезонаў абараняў колеры роднага клуба ў Першай лізе, за гэты час стаў адным з лідараў каманды і яе капітанам.

У студзені 2018 года далучыўся да складу дэбютанта беларускай Вышэйшай лігі — клуба «Смалявічы» — і ў сакавіку падпісаў з ім кантракт. У складзе каманды стаў іграком стартавага складу. Па выніках сезона 2018 «Смалявічы» выбылі ў Першую лігу, і Алекса пакінуў клуб.

У сакавіку 2019 года праходзіў прагляд у «Мінску» і ў выніку падпісаў кантракт з клубам. У сталічным клубе таксама стаў адным з асноўных ігракоў. У студзені 2020 года па заканчэнні кантракта пакінуў «Мінск».

У лютым 2020 года стаў іграком чарнагорскай «Будучнасці», а ў ліпені вярнуўся ў Сербію, папоўніўшы склад «Злацібар», аднак пераважна заставаўся на лаўцы запасных і ў канцы года пакінуў каманду. У жніўні 2021 года далучыўся да «Раднічкаў» са Срэмскай-Мітравіцы.

У ліпені 2022 года перайшоў у армянскі «Шырак».

## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісты Сербіі
Катэгорыя:Ігракі ФК Слабада Ужыцэ
Катэгорыя:Ігракі ФК Мачва Шабац
Катэгорыя:Ігракі ФК Смалявічы
Катэгорыя:Ігракі ФК Мінск
Катэгорыя:Ігракі ФК Будучнаст Падгорыца
Катэгорыя:Ігракі ФК Злацібар Чаеціна
Катэгорыя:Ігракі ФК Раднічкі Срэмска-Мітравіца
Катэгорыя:Ігракі ФК Шырак
Ошская вобласць

**Ошская вобласць** (, ) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка Кыргызстана, вобласць. Размешчаная ў паўднёвай частцы краіны. Адміністрацыйны цэнтр — Ош.

Мяжуе з Баткенскай (на паўднёвым захадзе), Джалал-Абадскай (на поўначы) і Нарынскай (на паўночным усходзе) абласцямі. На паўночным захадзе праходзіць мяжа Кыргызстана з Узбекістанам, на поўдні — з Таджыкістанам, на ўсходзе — з Кітаем. Разам з гэтым, пэўная частка Кара-Суйскага раёна вобласці, рэгіён Барак, поўнасцю акружана суседнім Андыжанскім вілаятам Узбекістана, з’яўляючыся такім чынам анклавам Кыргызстана ва Узбекістане.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Вобласці Кыргызстана
Талаская вобласць

**Талаская вобласць** (, ) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка Кыргызстана, вобласць. Размешчаная ў паўночна-заходняй частцы краіны. Адміністрацыйны цэнтр — Талас.

Мяжуе з Джалал-Абадскай (на поўдні) і Чуйскай (на ўсходзе) вобласцямі. На крайнім захадзе праходзіць мяжа Кыргызстана з Узбекістанам, на поўначы — з Казахстанам.

## Спасылкі 
* http://talasobl.host.net.kg/ 

Катэгорыя:Вобласці Кыргызстана
Ісык-Кульская вобласць

**Ісык-Ку́льская вобласць** (, ) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка Кыргызстана, вобласць. Размешчаная ў паўночна-ўсходняй частцы краіны. Адміністрацыйны цэнтр — Каракол.

Мяжуе з Чуйскай (на захадзе) і Нарынскай (на паўднёвым захадзе) абласцямі. На поўначы праходзіць мяжа Кыргызстана з Казахстанам, на ўсходзе і паўднёвым усходзе — з Кітаем.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Вобласці Кыргызстана
Іван Петравіч

**Іван Петравіч** (нар. , Крагуевац, Сербія) — сербскі футбаліст, паўабаронца.

## Клубная кар’ера 
Выхаванец клуба «Раднічкі» з роднага горада Крагуевац, за асноўную каманду якога ў Суперлізе пачаў выступаць у сезоне 2011/12 і неўзабаве замацаваўся ў аснове. 10 мая 2014 года ў матчы з іваніцкім «Яварам» (3:3) адзначыўся голам са сваёй паловы поля.

У жніўні 2014 года падпісаў чатырохгадовы кантракт з бялградскім «Партызанам». Аднак, замацавацца ў складзе не здолеў, правёўшы за клуб толькі два матчы ў Суперлізе. У красавіку 2017 года пакінуў «Партызан». У другой палове 2017 года выступаў у другім дывізіёне Славеніі за клуб «Брэжыцы».

У сакавіку 2018 года падпісаў кантракт з беларускім клубам «Гарадзея». У складзе «Гарадзеі» быў трывалым іграком асновы. У жніўні 2018 года пакінуў беларускую каманду.

У лютым 2019 года зноў апынуўся ў Славеніі, стаўшы іграком клуба «Кршко». Пакінуў каманду па заканчэнні сезона 2018/19.

## Міжнародная кар’ера 
У складзе зборнай Сербіі да 19 гадоў выступаў на юніёрскім чэмпіянаце Еўропы 2012, дзе сербская каманда не здолела пераадолець групавы раўнд.

## Дасягненні 
*   Чэмпіён Сербіі: 2014/15
*   Срэбраны прызёр чэмпіянату Сербіі: 2015/16
*  Уладальнік Кубка Сербіі: 2016

## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісты Сербіі
Катэгорыя:Ігракі ФК Кршко
Катэгорыя:Ігракі ФК Гарадзея
Катэгорыя:Ігракі ФК Брэжыцы
Катэгорыя:Ігракі ФК Партызан Бялград
Катэгорыя:Ігракі ФК Раднічкі Крагуевац