open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Бенядзікт Беньямін Марыконі

**Бенядзікт Беньямін Марыко́ні** (памёр пасля 1794) — дзяржаўны дзеяч і ўраднік Вялікага Княства Літоўскага.

## Біяграфія 
Паходзіў са шляхецкага роду Марыконі ўласнага герба італьянскага паходжання. Сын Марцыяна Марыконі, старасты вількамірскага і пісара скарбовага літоўскага.

У другім шлюбе з Каралінай Цэцыліяй з Горскіх, дачкой Людвіка Горскага і Канстанцыі з Адахоўскіх.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Пісары вялікія літоўскія
Катэгорыя:Старосты пінскія
Катэгорыя:Удзельнікі паўстання 1794 года
Молнии Индры

**«Молнии Индры»** () — альбом савецкага і расійскага рок-гурта «Кино».

## Спіс кампазіцый 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Альбомы 2025 года
And I Love Her

**«And I Love Her»** () — песня англійскага рок-гурта The Beatles, напісаная Полам Мак-Картні пры ўдзеле Джона Ленана. Песня прысвечана каханай Мак-Картні ў тыя гады, актрысе Джэйн Эшэр. Кампазіцыя выйшла 10 ліпеня 1964 года на брытанскім альбоме «A Hard Day's Night», а 20 ліпеня 1964 года ў фармаце сінгла («Б»-бок — *«If I Fell»*) выдадзена ў ЗША; сінгл дасягнуў #12 пазіцыі ў музычным хіт-парадзе Billboard.

The Beatles выканалі «And I Love Her» толькі аднойчы за межамі студыі Эбі-Роўд. 14 ліпеня 1964 года гурт выканаў песню на  тэлекампаніі «BBC», якая была перададзена па радыё праз два дні. У розных частках свету выпушчана столькі версій гэтай кампазіцыі, колькі разоў паўтараецца завяршальны гітарны пройгрыш.

## Кампазіцыя 
На працягу трох дзён музыканты паспрабавалі розныя варыянты аранжыроўкі кампазіцыі, пакуль не знайшлі аптымальны, запісаны ў студыі таго ж дня, што і «Tell Me Why».

Асноўны гітарны рыф песні прыдумаў Джордж Харысан.

Песня была напісана ў Лондане, у доме на вуліцы Уімпал, які належаў бацькам Джэйн Эшэр.

Выдавец «The Beatles» Дык Джэймс сцвярджаў, што сярэднія восем тактаў былі дададзены падчас запісу паводле прапановы прадзюсара гурта Джорджа Марціна. Згодна з Джэймсам, Ленан заклікаў да прарыву.

«На працягу паўгадзіны (Ленан і Мак-Картні) напісалі… вельмі канструктыўную сярэдзіну для паспяховай камерцыйнай песні».

На альбоме Anthology 1 змяшчаецца другі дубль песні, які мае некалькі адрозненняў: сама кампазіцыя доўжыцца 1 хвіліну 52 секунды, у пачатку няма гітарнага рыфу, прыдуманага Харысанам, сола-партыі запісаны на электрагітары, а замест бонга Рынга Стар сыграў рытм на ўдарнай устаноўцы. Таксама выдатна чуваць, як Пол Мак-Картні забыў словы ў другім куплеце.

## Чарты 
## Склад 
* Джон Ленан — акустычная рытм-гітара
* Пол Мак-Картні — вядучы вакал, бас-гітара
* Джордж Харысан — акустычная гітара
* Рынга Стар — бонга, клаве

## Кавер-версіі 
* На амерыканскім выпуску музычнага альбома з песнямі з фільма «Вечар цяжкага дня» Джордж Марцін і яго аркестр запісалі кавер-версію песні, якая адрозніваецца ад арыгіналу павольнейшым тэмпам. Працягласць кампазіцыі склала больш за хвіліну ў адрозненне ад вакальнай версіі The Beatles на арыгінале альбома.
* Кавер-версія Bob Marley & The Wailers для альбома 1965 года *«The Wailing Wailers at Studio One»*.
* У 1995 годзе Смокі Робінсан і The Miracles запісалі кавер-версію песні, якая першапачаткова была выпушчана на альбоме 1970 года *What Love Has... Joined Together*. Песня таксама ўвайшла ў альбом *«Motown Meets the Beatles»*.
* Кавер-версія Курта Кабейна.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Кавер-версіі і заўвагі да песні «And I Love Her»
* Акорды песні «And I Love Her»

Катэгорыя:The Beatles
Катэгорыя:Песні паводле алфавіта
Жаночы Кубак Беларусі па футболе 2023

**Жаночы Кубак Беларусі па футболе 2023** — 32-ы розыгрыш жаночага Кубка Беларусі. Фінал кубка прайшоў 19 жніўня 2023 года на стадыёне «ДАСК «Брэсцкі»» ў Брэсце. Пераможцам у чацвёрты раз стала мінскае «Дынама-БДУФК», які ў фінале перамог у дадатковы час «Мінск» з лікам 3:2.

Жараб’ёўка адбылася 27 сакавіка 2023 года.

## Папярэдні раўнд 
## Чвэрцьфіналы 
## Паўфіналы 
## Крыніцы 
## Спасылкі 
* КУБАК БЕЛАРУСІ. ЖАНЧЫНЫ
* WOMEN'S CUP 2023

Катэгорыя:2023 год у жаночым футболе
Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 2023 годзе
2023
Жаночы Кубак Беларусі па футболе 2008

**Жаночы Кубак Беларусі па футболе 2008** — 17-ы розыгрыш жаночага Кубка Беларусі. Фінал кубка прайшоў 1 лістапада 2008 года. Пераможцам у дзясяты раз стала бабруйская «Бабруйчанка», якая ў фінале мінімальна перамагла віцебскі «Універсітэт» з лікам 1:0.

## Чвэрцьфіналы 
### Першыя матчы 
### Матчы ў адказ 
## Паўфіналы 
### Першыя матчы 
### Матчы ў адказ 
## Фінал 
## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Жаночы Кубак Беларусі па футболе 2008

Катэгорыя:2008 год у жаночым футболе
Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 2008 годзе
2008
Фрэд Рамсдэл

**Фрэдэрык Дж. «Фрэд» Рамсдэл** (; ) — амерыканскі імунолаг і дырэктар па даследаваннях у Інстытуце імунатэрапіі раку Паркера ў Сан-Францыска. У 2025 годзе ганараваны Нобелеўскай прэміяй па фізіялогіі і медыцыне за працу ў галіне перыферычнай талерантнасці.

## Адукацыя 
Рамсдэл скончыў Каліфарнійскі ўніверсітэт у Сан-Дыега ў 1983 годзе са ступенню бакалаўра па біялогіі і Каліфарнійскі ўніверсітэт у Лос-Анджэлесе ў 1987 годзе са ступенню доктара філасофіі па імуналогіі.

## Кар’ера 
У якасці пастдока працаваў у Нацыянальных інстытутах здароўя ЗША, а пасля ў біятэхналагічных кампаніях у раёне Сіэтла. Займаў пасаду старшага кіраўніка ў некалькіх біятэхналагічных кампаніях: Darwin Molecular/Celltech, ZymoGenetics, Novo Nordisk і aTyr Pharma. З пачатку 2016 года з’яўляецца дырэктарам па даследаваннях у Інстытуце імунатэрапіі раку Паркера ў Сан-Францыска.

Рамсдэл і яго каманда знайшлі бялок P3 блакады форкхед (FOXP3) у мышэй лініі «scurfy» і ў дзяцей з сіндромам IPEX, цяжкім аутаімунным захворваннем. Яны таксама вызначылі, што FOXP3 грае вырашальную ролю ў развіцці рэгуляторных Т-клетак.

## Узнагароды 
У 2017 годзе Рамсдэл разам з Шымонам Сакагучы і Аляксандрам Рудэнскім атрымаў прэмію Крафарда за даследаванні поліартрыту. Адзначаны за «адкрыццё рэгуляторных Т-клетак, якія супрацьстаяць шкодным імунным рэакцыям пры артрыце і іншых аутаімунных захворваннях». Рамсдэл сумесна з Сайманам Сакагуці і Мэры Э. Брункаў быў узнагароджаны Нобелеўскай прэміяй па фізіялогіі і медыцыне ў 2025 годзе.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* *Fred Ramsdell, Ph.D.* at the Parker Institute for Cancer Immunotherapy (parkerici.org)
* 

Катэгорыя:Імунолагі ЗША
Маршалак соймавы

**Маршалак соймавы** — ураднік, які выбіраўся пасламі Пасольскай Ізбы, ніжэйшай палаты сойма, для вядзення пасяджэнняў. Прызначаў сакратара. Рабіў справаздачу перад манархам, зачытваў ухвалы Пасольскай Ізбы.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Ураднікі Рэчы Паспалітай
Катэгорыя:Сойм Рэчы Паспалітай
Жаночая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2024

**Жаночая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2024** (33-і жаночы чэмпіянат Рэспублікі Беларусь па футболе) — чэмпіянат Беларусі па футболе сярод беларускіх жаночых каманд 2024 года.

## Турнірная табліца 
## «Залаты» матч  
Паколькі «Мінск» і мінскае Дынама-БДУФК набралі аднолькавую колькасць ачкоў, то для вызначэння чэмпіёна краіны быў праведзены адмысловы матч. 

У асноўны час Дынама забіла 2 мячы і стала чэмпіёнам краіны. «Мінск» атрымаў срэбныя медалі.

## Статыстыка ігракоў 
### Бамбардзіры 
Крыніца: 

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Жаночая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе
Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 2024 годзе
Катэгорыя:2024 год у жаночым футболе
Маршалак дворскі

**Маршалак дворскі** — гаспадарчы ўраднік пры дварах членаў манаршай сям’і, біскупаў, магнатаў, кіраўнік дворных службоўцаў (дваран). Паняцце маршалак паходзіць ад (, ), спачатку ў сярэднявеччы ён кіраваў канюшняй (пазней канюшы) і дваром князя.

Колькасць ураднікаў павялічвалася. З часам для асобных функцый вялікі князь прызначаш маршалкаў гаспадарскіх. Шляхта выбірала на сваіх сходах старшынь пасяджэнняў — маршалкаў канфедэрацый, маршалкаў соймікаў або маршалкаў вальнага сойму. Маршалак надворны і маршалак вялікі займаліся падтрыманнем прыстойнасці, парадку і этыкету пры велікакняжацкім двары і на з’ездах шляхты. Шэраг функцый сярэднявечных маршалкаў па забеспячэнні вайсковай і судовай дзейнасці лакальных супольнасцяў шляхты перайшла да ваявод (). З 1632 года маршалак надворны літоўскі выконваў судовыя функцыі і ўваходзіць у склад генеральнага каптуровага суда.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Ураднікі Рэчы Паспалітай
Ігнат Марыконі

**Ігнат Марыко́ні** (; памёр да 22 жніўня 1823) — дзяржаўны дзеяч і ўраднік Вялікага Княства Літоўскага.

## Біяграфія 
Паходзіў са шляхецкага роду Марыконі ўласнага герба італьянскага паходжання. Сын Марцыяна Марыконі, старасты вількамірскага і пісара скарбовага літоўскага. Брат Бенядзікта Беньяміна Марыконі, пісара вялікага літоўскага і старосты пінскага.

Дзякуючы падтрымцы Антонія Тызенгаўза з 1777 года займаў пасаду старасты берасцейскага. У 1783 годзе прадаў пасаду К. Н. Сапегу. У 1781—1788 гадах стараста вількамірскі. 

З 1790 года — пісар скарбовы літоўскі. Неаднаразова выбіраўся паслом на соймы 1778 і 1788 гадоў, быў дэпутатам Трыбунала ВКЛ у 1779 годзе. 

У 1793 годзе прызначаны каралём у Камісію люстрацыі і ліквідацыі літоўскага войска. Удзельнічаў у падрыхтоўцы паўстання 1794 года, быў дэлегатам Вількамірскага павета ў Найвышэйшую літоўскую раду. 

У 1812 годзе ўдзельнічаў у мясцовай адміністрацыі, створанай Напалеонам.

Памёр да 22 жніўня 1823 года.

## Сям'я 
У шлюбе з Аленай з Білевічаў.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Пісары скарбовыя літоўскія
Катэгорыя:Старосты берасцейскія
Катэгорыя:Старосты вількамірскія
Катэгорыя:Удзельнікі паўстання 1794 года
Катэгорыя:Памерлі ў XIX стагоддзі
Катэгорыя:Члены Найвышэйшай Літоўскай Рады
Міхал Тадэвуш Марыконі

**Міхал Тадэ́вуш Марыко́ні** (пасля 1720.

## Біяграфія 
Паходзіў са шляхецкага роду Марыконі ўласнага герба італьянскага паходжання. Сын Крыштофа Марыконі.

Каля 1740 года, займаючы пасаду старасты больніцкага, пачаў службу пры падчашым вялікім літоўскім Гераніме Фларыяне Радзівіле. Выконваў адміністрацыйна-гаспадарчыя даручэнні. З 1747 года быў стараствам памускім.

Неаднаразова выбіраўся паслом на соймы 1761 і 1764 гадоў, быў дэпутатам Трыбунала ВКЛ у 1759 годзе, займаў пасаду віцэ-маршалка.

З 1771 года — падкаморы вількамірскі. Пасля першага падзелу Рэчы Паспалітай, які адбыўся ў 1772 годзе, уваходзіў у склад камісіі па дэмаркацыі мяжы з Расіяй.

Памёр у 1788 годзе.

## Сям’я 
Меў сына Юзафа Марыконі (пасля 1747 — пасля 1794), падстарасту вількамірскага, зямянскага генерал-маёра Вількамірскага павета ў час паўстання 1794 года.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Нарадзіліся ў XVIII стагоддзі
Катэгорыя:Памерлі ў 1788 годзе
Катэгорыя:Пісары земскія вількамірскія
Катэгорыя:Старосты больніцкія
Катэгорыя:Старосты памускія
Мэры Брункаў

**Мэры Элізабэт Брункаў** (; ) — амерыканскі вучоны-імунолаг, старшы менеджэр праграм у Інстытуце сістэмнай біялогіі. Лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіялогіі і медыцыне 2025 года за фундаментальнае адкрыццё гена Foxp3, які з’яўляецца ключавым рэгулятарам для развіцця і функцыянавання рэгуляторных Т-клетак.

## Біяграфія 
У канцы 1990-х — пачатку 2000-х гадоў Брункаў працавала навуковым супрацоўнікам у біятэхналагічнай кампаніі Celltech Chiroscience ў Батэле. Менавіта ў гэты перыяд яна здзейсніла сваё найбольш значнае адкрыццё. У гэтай ролі яна займалася каардынацыяй і кіраваннем буйных навуковых праектаў, працягваючы ўносіць ўклад у развіццё біямедыцынскіх даследаванняў.

## Навуковая дзейнасць 
Ключавы ўклад у сусветную навуку Брункаў унесла ў 2001 годзе. Працуючы сумесна з Фрэдам Рамсдэлам, яна засяродзілася на вывучэнні загадкавага і смяротнага захворвання ў мышэй лініі «scurfy». Гэтыя мышы пакутавалі ад цяжкай сістэмнай аутаімуннай паталогіі, пры якой іх імунная сістэма атакавала ўласныя тканкі і органы, што прыводзіла да ранняй гібелі. Было вядома, што гэты стан выкліканы рэцэсіўнай мутацыяй у адным гене, размешчаным на X-храмасоме, але сам ген заставаўся невядомым. Яны назвалі яго **Foxp3**, бо ён належаў да сямейства транскрыпцыйных фактараў Forkhead box. Яны таксама выявілі, што мутацыі ў чалавечым аналагу гэтага гена выклікаюць рэдкае і цяжкае захворванне IPEX (імунная дызрэгуляцыя, поліэндакрынапатыя, энтэрапатыя, Х-счэплены сіндром). Без актыўнага гена Foxp3 рэгуляторныя Т-клеткі не могуць фармавацца, што і прыводзіць да некантралюемай аутаагрэсіі імуннай сістэмы.

Адкрыццё Foxp3 аб’яднала дзве вобласці даследаванняў і стварыла новы напрамак у імуналогіі. Яно дало навукоўцам магутны маркер для ідэнтыфікацыі Treg-клетак і адкрыла дарогу да распрацоўкі новых тэрапеўтычных падыходаў для лячэння аутаімунных захворванняў, а таксама для кіравання імунным адказам у анкалогіі і транспланталогіі.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Лаўрэаты Нобелеўскай прэміі з ЗША
Катэгорыя:Генетыкі ЗША
Катэгорыя:Імунолагі ЗША
Катэгорыя:Вучоныя паводле алфавіта
Катэгорыя:Лаўрэаты Нобелеўскай прэміі паводле алфавіта
Марыконі

**Марыко́ні** — шляхецкі род уласнага герба. Паходзілі з Італіі, з сярэдзіны XVII стагоддзя — ў Вялікім Княстве Літоўскім. У 1673 годзе атрымалі індыгенат. Асноўныя маёнткі роду знаходзіліся ў Вількамірскім павеце.

## Вядомыя прадстаўнікі 
* Міхал Тадэвуш Марыконі (пасля 1720—1788) — стараста больніцкі, стараста памускі, падкаморы вількамірскі.
* Юзаф Марыконі (пасля 1747 — пасля 1794) — сын Міхала Тадэвуша, падстараста вількамірскі, зямянскі генерал-маёр Вількамірскага павета ў час паўстання 1794 года.
* Марцыян Марыконі († пасля 1789) — пісар скарбовы літоўскі, стараста вількамірскі.
* Бенядзікт Беньямін Марыконі († пасля 1794) — сын Марцыяна, каралеўскі шамбялян, член Пастаяннай Рады, член Скарбовай камісіі ВКЛ, вялікі пісар літоўскі, стараста пінскі, член Найвышэйшай літоўскай рады падчас паўстання 1794 года.
* Ігнат Марыконі († да 22 жніўня 1823) — брат Бенядзікта Беньяміна, стараста берасцейскі і вількамірскі, пісар скарбовы літоўскі, член Камісіі люстрацыі і ліквідацыі літоўскага войска, дэлегат у Найвышэйшай літоўскай радзе, удзельнік адміністрацыі 1812 года, створанай Напалеонам.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Вялікалітоўская арыстакратыя
Катэгорыя:Шляхецкія роды Вялікага Княства Літоўскага італьянскага паходжання
Шымон Сакагучы

**Шымон Сакагучы** (; ) — японскі імунолаг. Лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіялогіі і медыцыне 2025 года за фундаментальнае адкрыццё гена Foxp3.

## Біяграфія 
У 1976 годзе скончыў Кіёцкі ўніверсітэт, у 1982 годзе абараніў дысертацыю. Ва ўніверсітэце Айці ў Нагоі займаўся пошукамі Т-супрэсіўных клетак. У 1980-х гадах вылучыў Т-клеткі і ўвёў іх эксперыментальным мышам без тымусу, што дазволіла зразумець ролю Т-клетак. Працаваў таксама даследчыкам ва Універсітэце Джонса Хопкінса ў 1983—1987 гадах і ў Стэнфардскім універсітэце ў 1987—1995 гадах. У 1995 годзе стаў кіраўніком дэпартамента імунапаталогіі ў Такійскім сталічным інстытуце геранталогіі. У 1995 годзе ім быў знойдзены бялок з Т-лейкацытаў. З 2011 года працуе ў Кіёцкім універсітэце. Адзін з кіраўнікоў фірмы RegCell, якая займаецца Т-клеткамі. У 2025 годзе атрымаў Нобелеўскую прэмію па фізіялогіі і медыцыне.

## Узнагароды 
* Прэмія Крафарда (2017) сумесна з Фрэдам Рамсдэлам і Аляксандрам Рудзенскім.
* Нобелеўская прэмія па фізіялогіі і медыцыне (2025)

## Сям’я 
* Жонка Норыка Сакагуці, таксама імунолаг.

## Сачыненні 
* Вартавыя імуннай сістэмы

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Інфармацыя з сайта Міжнароднага саюза імунолагаў
* Osaka University Immunology Frontier Research Center 

Катэгорыя:Лаўрэаты Нобелеўскай прэміі паводле алфавіта
Жаночы Кубак Беларусі па футболе 2005

**Жаночы Кубак Беларусі па футболе 2008** — 174-ы розыгрыш жаночага Кубка Беларусі. Фінал кубка прайшоў 30 верасня 2005 года. Пераможцам у першы раз стаў віцебскі «Універсітэт-Дзвіна», які ў фінале мінімальна перамог брэсцкую «Жамчужыну» з лікам 6:0.

## Чвэрцьфіналы 
### Першыя матчы 
### Матчы ў адказ 
## Паўфіналы 
## Фінал 
## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Жаночы Кубак Беларусі па футболе 2008

Катэгорыя:2005 год у жаночым футболе
Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 2005 годзе
2005
Культура скасавання

**Культура скасавання** або **культура адмены** (, ) — культурная з’ява, пры якой людзі крытыкуюць асобу, каторая, як мяркуецца, дзейнічала або выказвалася непрымальна, і заклікаюць (звычайна ў сацыяльных медыя) да астракізму, байкоту гэтай асобы, або адхілення яе ад працы. Гэтыя дзеянні могуць распаўсюджвацца на сацыяльныя або прафесійныя колы, як у сацыяльных сетках так і асабіста, пры гэтым бальшыня вядомых інцыдэнтаў звязана са знакамітымі людзьмі і зоркамі. Кажуць, што гэтыя асобы былі «скасаваны» або «адменены». Кар’ера многіх публічных асоб пацярпела ад «скасавання», але многія працягнулі яе нягледзячы на ранейшае «скасаванне».

Паняцце «культура скасавання» ўвайшло ў абарот у 2018 годзе і мела пераважна адмоўныя ацэнкі. Крытыкі сцвярджаюць, што культура скасавання стрымлівае грамадскую дыскусію, яна непрадуктыўная і не прыносіць сапраўдных сацыяльных змен, пры гэтым выклікае нецярпімасць і выступае формай кібербулінгу (інтэрнэт-цкавання). Іншыя сцвярджаюць, што паняцце выкарыстоўваецца для нападак у адказ на намаганні адстойвання правоў уразлівымі людзьмі, а сама з’ява насамрэч ёсць свабодай слова. Таксама існуе меркаванне, што культура адмены не ёсць сапраўднай з’явай, а байкот асоб існаваў задоўга да ўзнікнення тэрміна.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Спрэчкі
Катэгорыя:Інтэрнэт-культура
Спорапаленін

**Спорапаленін** — гэта біялагічны палімер, які з'яўляецца асноўным кампанентам знешняй абалонкі спор і пылковых зерняў раслін. Ён лічыцца адным з самых устойлівых арганічных матэрыялаў у раслінным царстве. Дзякуючы сваёй выключнай устойлівасці да хімічнай дэградацыі, спарапаленін выдатна захоўваецца ў глебах і геалагічных адкладах на працягу сотняў мільёнаў гадоў. Спарапаленін таксама сустракаецца ў клетачных сценках некаторых відаў зялёных водарасцей, такіх як *Chlorella*.

## Хімічны склад 
Хімічны склад спарапаленіну доўгі час заставаўся загадкай. Сучасныя аналітычныя метады паказалі, што гэта складаны гетэрапалімер, які складаецца пераважна з даўгаланцуговых тлустых кіслот, фенілпрапаноідаў і фенольных злучэнняў, звязаных паміж сабой у трывалую сеткаватую структуру. Раней лічылася, што ён складаецца з палімерызаваных каратыноідаў, але гэтая гіпотэза была абвергнута. Даследаванні паказалі, што склад спарапаленіну не з'яўляецца аднолькавым для ўсіх раслін, што сведчыць пра тое, што гэта клас злучэнняў, а не адна канкрэтная малекула. Напрыклад, у 2019 годзе ў складзе спарапаленіну хвоі былі выяўленыя полівінілавы спірт і ацэтальныя сувязі, у той час як у дзеразы (*Lycopodium*) у 2020 годзе была выяўлена макрацыклічная структура без араматычных кольцаў.

## Біялагічная роля 
Галоўная функцыя спарапаленіну — абарона спор і пылку ад знешніх уздзеянняў. Яго складаная структура забяспечвае ўстойлівасць да ферментатыўнага разбурэння бактэрыямі і грыбамі. Фенольныя кампаненты ў яго складзе паглынаюць ультрафіялетавае выпраменьванне, абараняючы адчувальную ДНК унутры гамет ад пашкоджанняў. 

## Гл. таксама 
* Хіцін
* Тэкцін

## Зноскі 
Катэгорыя:Біямалекулы
Катэгорыя:Палімеры
Катэгорыя:Біяпалімеры
Тэкцін

**Тэкцін** — гэта арганічны, псеўдахітынавы матэрыял, які ўтварае вонкавую абалонку, або ракавіну у некаторых пратыстаў, у першую чаргу ў ракавінных амёб, такіх як *Arcella*. Гэты тэрмін таксама можа выкарыстоўвацца ў шырокім сэнсе для абазначэння любога небіямінералізаванага матэрыялу ракавін у аднаклетачных эўкарыёт.

Па хімічным складзе тэкцін з'яўляецца глікафасфапратэінам. Нягледзячы на падабенства з хіцінам па сваёй устойлівасці, ён мае іншую структуру. Тэкцін валодае выключнай трываласцю і ўстойлівасцю да хімічнага разбурэння, што дазваляе яму захоўвацца ў выкапнёвым стане на працягу мільёнаў гадоў.

## Гл. таксама 
* Спорапаленін

## Зноскі 
Катэгорыя:Біямалекулы
Катэгорыя:Біяпалімеры
Катэгорыя:Палімеры
Вуліца Балотнікава (Мінск)

**Вуліца Балотнікава** — вуліца ў Заводскім раёне Мінска. Названа ў гонар І. І. Балотнікава ў 1956 г. Знаходзіцца паміж скрыжаваннем з вуліцай Арцёма і ўтварае скрыжаванне з завулкам Балотнікава, ідзе паралельна вуліцам Сечанава і Ахоцкай. Вуліца адносіцца да сектара індывідуальнай жылой забудовы.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Вуліца Балотнікава на АТО.ВУ
* Вуліца Балотнікава ў базе даных Геадзэн
* Фатаграфіі вуліцы на сайце адміністрацыі Заводскага раёна Мінска

Катэгорыя:Заводскі раён (Мінск)
Завулак Балотнікава (Мінск)

**Завулак Балотнікава** — вуліца ў Заводскім раёне Мінска. Названа ў гонар І. І. Балотнікава. Да 1973 г. меў назву *Мірная вуліца*. Ідзе ад Ахоцкай вуліцы у бок МКАД, перасякаючыся з вуліцамі Балотнікава, Сечанава, Барвовай, Чакаліна і Ангарскай.
* Садовае таварыства «Дражня» прывязана да адраса Завулак Балотнікава, дом 35, і ўсе будынкі на дзевяці нумараваных вуліцах гэтага таварыства з’яўляюцца карпусамі дома 35. Такім чынам, дом 35 корпус 393 з’яўляецца рэкордным для Мінска адрасам.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Завулак Балотнікава на АТО.ВУ
* Завулак Балотнікава ў базе даных Геадзэн
* Странные минские адреса // Блогер Денис Блищ
* Дачный поселок «Дражня» прямо внутри МКАД // Блогер Денис Блищ

Катэгорыя:Заводскі раён (Мінск)
Мухамад Тахір Айла

**Мухамад Тахір Айла** (; ) — суданскі дзяржаўны і палітычны дзеяч, Прэм’ер-міністр Судана з 23 лютага па 11 красавіка 2019 года.

У 2005 годзе быў прызначаны губернатарам правінцыі Чырвонае Мора. З 2015 года з’яўляўся губернатарам правінцыі Гезіра.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Прэм’ер-міністры Судана
Яблыня дамашняя

**Яблыня дамашняя**, **яблына** ці **яблана** (*Malus domestica*) — пладовае дрэва сямейства ружавых.

## Апісанне 
Дрэва вышынёй да 10 м, крона часцей шырокая, раскідзістая, радзей шара- або яйцападобная, часам ніцая. Лісце яйцападобнае, з завостраным канцом, гародчата-пілаватае, апушанае. Кветкі белыя, ружаватыя, у шчытках. Плады (яблыкі) з сакавітай мякаццю, рознай формы і памераў.

## Пашырэнне 
Важная пладовая культура, мае вялікае гаспадарчае значэнне. Шмат сартоў яблынь вырошчваецца ў спецыялізаваных гаспадарках, а таксама садаводамі-аматарамі. Скараспелыя сарты пачынаюць пладаносіць на 4-5-ы год, познія на 10-12-ы год пасля пасадкі. Перыяд гаспадарчага выкарыстання да 40-50 гадоў. На Беларусі плады выспяваюць у жніўні-верасні.

Трапляюцца здзічэлыя  формы  гібрыднага  паходжання.

## Літаратура 
* 
* Энцыклапедыя сельскага гаспадара / Рэдкал М. А. Ткачоў (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелЭн, 1993. — 736 с.: іл. ISBN 3-85700-079-3

Катэгорыя:Яблыня
Катэгорыя:Пладовыя дрэвы
Вечерний Могилёв

**«Вечерний Могилёв»** () — магілёўская рэгіянальная грамадска-палітычная газета. Выдавалася ў 1992—2025 гадах. Выходзіла на рускай мове. Заснаваў журналіст Аляксандр Санчук.

Змяшчала матэрыялы пра грамадска-палітычнае і культурнае жыццё Магілёва, крымінальную хроніку, спартыўныя навіны, абвесткі, праграму тэлевізіі, рэкламу і г.д.

Прыкладна з 2013 года газета пачала супрацоўніцтва з расійскімі арганізацыямі. Пасля гэтага ў газеце публікаваліся гамафобныя і антысеміцкія артыкулы. У 2020 годзе выйшаў артыкул супраць выкарыстання беларускай мовы, дзе беларуская мова называлася «гаворкай» (), аўтаркай выступіла актывістка рашысцкага Нацыянальна-вызвольнага руху. У канцы 2010‑х гадоў дзяржаўныя органы сталі знаходзіць у матэрыялах газеты экстрэмізм.

3 кастрычніка 2025 года галоўны рэдактар выдання Надзея Леўчанка паведаміла, што гэта газета больш выходзіць не будзе.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Газеты Магілёва
Катэгорыя:Газеты Магілёва на рускай мове
Катэгорыя:1992 год у Магілёве
Катэгорыя:2025 год у Магілёве
Канстанцін Рыгоравіч Карпекін

**Канстанці́н Рыго́равіч Карпе́кін** (нар. , в. Якубаўшчына, Лёзненскі раён, Віцебская вобласць) — беларускі гісторык, архівіст. Кандыдат гістарычных навук (2013).

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў 1985 годзе ў вёсцы Якубаўшчына Лёзненскага раёна Віцебскай вобласці. У 2007 годзе скончыў гістарычны факультэт Віцебскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя П. М. Машэрава, у 2012 годзе — аспірантуру Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі.

З 2007 года працаваў старшым навуковым супрацоўнікам аддзела забеспячэння захаванасці дакументаў і фондаў Дзяржаўнага архіва Віцебскай вобласці, з 2010 года — галоўны захавальнік фондаў гэтай установы. 

## Навуковая дзейнасць 
Аўтар больш як 60 навуковых і 90 навукова-папулярных публікацый.

Асноўныя напрамкі навуковых даследаванняў — гісторыя іўдзейскіх абшчын Беларусі ХІХ—ХХ стагоддзяў, крыніцы па рэлігійнай гісторыі яўрэяў Беларусі, гісторыя яўрэйскіх мястэчак у 1920—1930-я гады.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Гісторыкі Беларусі
Катэгорыя:Архівісты Беларусі
Катэгорыя:Кандыдаты гістарычных навук
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Лёзненскім раёне
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1985 годзе
Катэгорыя:Іўдаісты Беларусі
Аляксандр Барысавіч Кусікаў

**Алякса́ндр Бары́савіч Ку́сікаў** (, Армавір — 20 ліпеня 1977, Парыж) — рускі паэт-імажыніст, аўтар рамансаў.

## Творчасць 
Прыехаўшы ў Маскву, Кусікаў пачынае наведваць «Кавярню паэтаў», адначасова знаёміцца з Валерыем Брусавым, Уладзімірам Маякоўскім, Васілём Каменскім, Канстанцінам Бальмонтам. Стварае выдавецтва «Чихи-Пихи», дзе ў 1919 годзе разам з Бальмонтам, пад уплывам якога ў той час быў, выдае зборнік «Жамчужны дыванок» і тамсама ўласны зборнік вершаў «Змярканне».

Увесну 1919 года ўваходзіць у «Ордэн імажыністаў» і становіцца яго найбольш актыўным удзельнікам. Разам з Сяргеем Ясеніным і Вадзімам Шаршаневічам адкрывае кнігарню «Лавка поэтов». Абіраецца намеснікам старшыні Усерасійскага саюза паэтаў.

У ноч на 19 кастрычніка 1920 года быў арыштаваны НК на сваёй кватэры ў Вялікім Афанасьеўскім завулку (дом 30, кв. № 5) у Маскве разам з братам Рубенам і Сяргеем Ясеніным, але праз тры тыдні адпушчаны.

Аўтар вершаў да некаторых рамансаў, напісаных братамі Мікалаем і Міхаілам Бакалейнікавымі.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Кусиков, А. Коевангелиеран. — Москва, Плеяда, 1920.
* Кусиков, А. «Аль-Баррак: Октябрьские Поэмы». — Берлин ; Москва, Накануне, 1923.
* Аляксандр Кусікаў у «Литературной энциклопедии»
* *Алейников, О. Ю.* «То, чего нет В Коране» (Н. Клюев, А. Кусиков и другие) // Вестник научно-практической лаборатории по изучению литературного процесса XX века. — Воронеж, 2019. — С. 5-13.

Катэгорыя:Паэты Расіі
Джон Сміт (даследчык)

**Джон Сміт** (  — 21 чэрвеня 1631) — англійскі салдат, даследчык, каланіяльны губернатар, адмірал Новай Англіі і пісьменнік. Ён быў прысвечаны ў рыцары за заслугі перад Жыгімонтам Баторыем, князем Трансільваніі, і яго сябрам Мозешам Секелі . Пасля вяртання ў Англію ён адыграў важную ролю ў стварэнні калоніі ў Джэймстаўне, штат Вірджынія, першага пастаяннага англійскага паселішча ў Паўночнай Амерыцы, у пачатку XVII стагоддзя. Ён быў кіраўніком калоніі Вірджыніі з верасня 1608 года па жнівень 1609 года і ўзначальваў экспедыцыі ўздоўж рэк Вірджыніі і Чэсапікскага заліва, падчас якіх стаў першым англійскім даследчыкам, які склаў карту гэтага рэгіёна. Пазней ён даследаваў і склаў мапу ўзбярэжжа Новай Англіі.

Джэймстаўн быў заснаваны 14 мая 1607 года.  Сміт навучыў першых пасяленцаў займацца сельскай гаспадаркай і рыбалоўствам, тым самым выратаваўшы калонію ад спусташэння. Суровае надвор'е, недахоп ежы і вады, дзікія забалочаныя мясціны і напады карэнных амерыканцаў амаль знішчылі калонію. Аднак пад кіраўніцтвам Сміта Джэймстаўн выжыў і ў рэшце рэшт дасягнуў росквіту. Сміт быў вымушаны вярнуцца ў Англію пасля таго, як атрымаў траўму ў выніку выпадковага выбуху пораху ў каноэ.

Кнігі і карты Сміта адыгралі важную ролю ў заахвочванні і падтрымцы англійскай каланізацыі Новага Свету . Ён прыдумаў назву рэгіёну Новая Англія, якую апісаў наступным чынам: «Тут кожны чалавек можа быць гаспадаром і ўладальнікам сваёй працы і зямлі».&nbsp;...Калі ў яго няма нічога, акрамя рук, ён можа...  дзякуючы працавітасці хутка разбагацець».  Сміт памёр у Лондане ў 1631 годзе.

## Раннія гады 
; унізе — атрыманне герба; палон у туркаў і ўцёкі з няволі.]]

Дакладная дата нараджэння Джона Сміта невядомая. Ён быў ахрышчаны 6 студзеня 1580 года ў Уілабі,  недалёка ад Олфарда, Лінкальншыр, дзе яго бацькі арандавалі ферму ў лорда Уілабі. Па яго словах, ён паходзіць са старажытнага роду Смітаў з Кёрдлі, графства Ланкашыр. З 1592 па 1595 год ён наведваў заняткі ў Граматычнай школе караля Эдуарда VI у Лаўце, а затым яго адправілі вучыцца ў купца ў гандлёвым порце Ганзейскай лігі Кінгс-Лін у Норфалку.  Аднак хутка ён адчуў, што зусім не прыстасаваны да манатоннага жыцця гандляра і абмежаванняў канторы. Яго адправілі ў якасці нявольніка ў Канстанцінопаль (Стамбул) жанчыне па імені Хараца Трагабігзанда, якая накіравала яго ў Растоў выконваць сельскагаспадарчыя работы і прыняць іслам. Падчас аднаго з чарговых збіццяў, якім яго падвяргаў гаспадар, Сміт забіў свайго гаспадара і ўцёк з  Асманскай імперыі ў Масковію. Сміт падарожнічаў па Рэчы Паспалітай, Еўропе і Афрыцы і ў 1604 годзе вярнуўся ў Англію.
Канадарм

]]
**Канадарм-1** (; ад *Canada* + *arm* — рука) — рабатызаваны маніпулятар першага пакалення, створаны Канадскім касмічным агенцтвам. Выкарыстоўваліся на караблях Спейс шатл для захопу і перамяшчэння грузаў у космасе, таму маюць таксама назву *Shuttle Remote Manipulator System* — . Усяго было пабудавана 5 такіх маніпулятараў.

Упершыню «Канадарм» выкарыстоўваўся на борце шатла «Калумбія» падчас місіі STS — 2 у 1981 годзе.

За час эксплуатацыі маніпулятары «Канадарм» удзельнічалі ў 50 місіях і здзейснілі 7000 абаротаў вакол Зямлі, адпрацаваўшы без адзінай адмовы. Маніпулятар выкарыстоўваўся для захопу тэлескопа «Хабл», перамяшчэння і выгрузкі больш за 200 тон кампанентаў МКС а таксама перамяшчэння астранаўтаў.

Пры зборцы МКС «Канадарм» ужываўся шмат разоў, пачынаючы з місіі STS-88, падчас якой былі злучаныя два першыя модуля — «Зара» і «Юніці».

## Канструкцыя і характарыстыкі 
Маніпулятар размяшчаўся ў грузавым адсеку шатла і меў 6 ступеняў свабоды. Кіраванне ажыццяўлялася дыстанцыйна з кабіны.

**Характарыстыкі:**

* Даўжыня −15,2 м (50 футаў);
* Дыяметр — 38 см (15 цаляў);
* Маса — 410 кг;
* Маса ў складзе агульнай сістэмы — 450 кг.

## Далейшае развіццё 
Канадарм-2 — распрацаваны на аснове «Канадарм-1», больш буйнейшая версія маніпулятара, якая выкарыстоўваецца на МКС для прычальвання ферм і некаторых караблёў, а таксама агляду ўсёй МКС.

Катэгорыя:Спейс шатл
Катэгорыя:Касмічныя робаты
Казімір Лашкевіч

**Казімір Лашкевіч** (; ) — польскі палітычны і дзяржаўны дзеяч, дэпутат Сойма Польскай Рэспублікі першага склікання.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў сям’і Адама і Марыі (па нараджэнні Цыдзік). Скончыў Гродзенскую гімназію, духоўную семінарыю ў Санкт-Пецярбургу і аддзяленне філасофіі і кананічнага права Санкт-Пецярбургскай рымска-каталіцкай духоўнай акадэміі. Да 1914 года вывучаў палітычныя навукі ў Парыжы.

Падчас Першай сусветнай вайны прызваны ў расійскую армію. З 1918 года быў членам Польскай ваеннай арганізацыі, удзельнічаў у раззбраенні германскіх войск на Віленшчыне ў 1918—1919 гадах. Удзельнічаў у польска-савецкай вайне ў 1920 годзе як добраахвотнік. Супрацоўнічаў з польскай дэмакратычнай штодзённай газетай «Echo», якая выдавалася ў Гродне з 1918 года, быў яе рэдактарам у 1922 года. Да 1922 года працаваў настаўнікам у Гродне і першапачаткова быў членам парламенцкай фракцыі гэтай партыі. У выніку расколу ў гэтай партыі ў снежні 1923 года далучыўся да Сялянскага саюза, а потым — да Партыі працы. Прымаў удзел у працы соймавых камісій па справах адукацыі і адміністрацыйных спраў.

Пасля сканчэння вайны працаваў начальнікам аддзела ў Міністэрстве працы і сацыяльнай абароны Польскай Народнай Рэспублікі.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* *Чарнякевіч А.* Памяць пра Гродна. Матэрыялы да біяграфічнага слоўніка постацей міжваеннага горада 1919—1939 гг.. — Гродна: ЮрСаПрінт, 2015. — С. 149—150.	

## Спасылкі 
Катэгорыя:Дэпутаты Сейма Польскай Рэспублікі (1918—1939) 1 склікання
Катэгорыя:Выпускнікі Імператарскай Рымска-каталіцкай духоўнай акадэміі
Tell Me Why

**«Tell Me Why»** () — песня англійскага рок-гурта «The Beatles», напісаная Джонам Ленанам. «The Beatles» запісалі яе 27 лютага 1964 года. Усяго падчас запісу было зроблена 8 дубляў. Падчас той жа сесіі былі запісаны *And I Love Her* і *If I Fell. Ленан адзначаў, што кампазіцыя напісана ў духу песень чорных жаночых нью-ёркскіх гуртоў. Структура песні выканана ў простым стылі ду-воп.*

Пол Мак-Картні пра песню: 
«Я мяркую, што многія з такіх песень (Ленана), як „Tell Me Why“, выяўлялі тыя пачуцці, якія перажываў Джон у рэальнасці. Гэта магло быць звязана з яго праблемамі з Сінтыяй (жонкай Джона)». Нягледзячы на тое, што Джон ажыццяўляе вядучы вакал у песні, да яго далучаюцца вакал Пола і Джорджа.

## Склад 
* Джон Ленан — вакал, акустычная рытм-гітара
* Пол Мак-Картні — бэк-вакал, бас-гітара
* Джордж Харысан — бэк-вакал, сола-гітара
* Рынга Стар — барабаны

## Альбомы, у якія ўвайшла песня 
* брытанскі LP-альбом — ''A Hard Day's Night*
* брытанскі EP-альбом — *Extracts from the Film A Hard Day's Night*
* амерыканскі LP-альбом — *A Hard Day's Night*
* амерыканскі LP-альбом — *Something New*

## Кавер-версіі 
* версія 1965 года гурта The Beach Boys з альбома *Beach Boys' Party!''

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* «Tell Me Why» (відэаролік) на YouTube
* Акорды песні «Tell Me Why»

Катэгорыя:The Beatles
Вуліца 1905 года (Масква)

**Вуліца 1905 года** () — вуліца ў Маскве ў Прэсненскім раёне Цэнтральнай адміністрацыйнай акругі паміж Краснапрэсненскай набярэжнай і Ваганькаўскім (Краснапрэсненскім) пуцеправодам.

## Назва 
Сваю цяперашнюю назву вуліца атрымала ў 1931 годзе ў памяць снежаньскага паўстання 1905 года, асноўныя сутыкненні якога адбыліся ў ваколіцах гэтай вуліцы. Тады была перайменаваная былая Васкрасенская вуліца — яна вяла ад Прэсненскай Заставы ў бок горада Васкрасенска побач з Ваганькаўскімі могілкамі. Імя гэтага горада дублявалася яшчэ з адным Васкрасенскам у Маскоўскай жа вобласці, таму ў 1930 годзе яго па прапанове жыхароў замянілі на Істру (ад назвы ракі Істры), так што назва вуліцы страціла сэнс.

Афіцыйная назва вуліцы — вуліца 1905 года, аднак арфаграфічна правільнейшая — вуліца 1905 года.
Катэгорыя:Вуліцы Масквы
Вуліца 1905 года

**Вуліца 1905 года**:
* Вуліца 1905 года (Масква)
* Вуліца 1905 года (Новасібірск)
* Вуліца 1905 года (станцыя метро)
Усходняе Ізмайлава

**Усходняе Ізма́йлава** () — раён ва Усходняй адміністрацыйнай акрузе горада Масквы, а таксама аднаіменнае ўнутрыгарадское муніцыпальнае ўтварэнне. Частка гістарычнага раёна Ізмайлава. Абмежаваны з поўначы Бэзавым бульварам, з захаду — 9-й (на поўдзень ад Першамайскай вуліцы) і 11-й (на поўнач) Паркавымі вуліцамі, з поўдня — Ізмайлаўскім праспектам і мяжой Ізмайлаўскага лясніцтва, з усходняй мяжой, якая супадае з мяжой горада, служыць МКАД да адметкі 106,5 км. У непасрэднай блізкасці ад мяжы раёна знаходзіцца станцыя метро «Першамайская» (фармальна ўсе чатыры выхады на тэрыторыю раёна Ізмайлава).

Плошча тэрыторыі — 384,9 га. Жыллёвы фонд — 706,57 тыс. м².

## Насельніцтва 
Катэгорыя:Раёны Масквы
Вялікая Мікіцкая вуліца

**Вялікая Мікіцкая вуліца** (; у 1920—1993 гадах — *вуліца Герцэна*) — вуліца ў Цэнтральнай адміністрацыйнай акрузе горада Масквы. Праходзіць ад Манежнай плошчы да Кудрынскай плошчы, ляжыць паміж Цвярской вуліцай і Ваздзвіжанкай паралельна ім. Нумарацыя дамоў вядзецца ад Манежнай плошчы.

## Паходжанне назвы 
Назва паходзіць ад Мікіцкага жаночага манастыра, які размяшчаўся на месцы цяперашняга сквера перад падстанцыяй метрапалітэна (дом 7/10, вугал Вялікага Кіслоўскага завулка). Манастыр, у сваю чаргу, названы ў гонар Мікіты Гоцкага (памёр у 372 годзе).

З канца XVI ст. вуліца паступова пачынае забудоўвацца дварамі шляхты. У 1582 годзе дзед цара Міхаіла Фёдаравіча баярын Мікіта Раманавіч Захараў-Юр’еў заснаваў пры царкве велікамучаніка Мікіты Мікіцкі жаночы манастыр.

У 1920 годзе ў гонар 50-годдзя з дня смерці пісьменніка, рэвалюцыйнага дэмакрата, журналіста і галоўнага рэдактара часопіса «Колокол» А. І. Герцэна (1812—1870), была перайменавана ў вуліцу Герцэна. У 1994 годзе вуліцы вернута гістарычная назва. У 1997 годзе асноўная частка будынкаў вуліцы ад плошчы Мікіцкіх варот да Садовага кальца была ўключана ў склад запаведнай тэрыторыі «Паварская — Вялікая Мікіцкая».
Катэгорыя:Вуліцы Масквы
Малая Мікіцкая вуліца

**Малая Мікіцкая вуліца** (; у 1948—1993 гадах — *вуліца Качалава*) — вуліца ў Прэсненскім раёне Цэнтральнай адміністрацыйнай акругі горада Масквы.

Вуліца праходзіць ад плошчы Мікіцкія Вароты да Садовай-Кудрынскай вуліцы паралельна Вялікай Мікіцкай вуліцы. Нумарацыя дамоў вядзецца ад Мікіцкіх варот. Па ходзе руху ад Мікіцкіх Варот справа далучаюцца вул. Спірыдонаўка і Успольны завулак. Злева далучаюцца Вазнясенскі праезд і Скарацінскі завулак.

## Паходжанне назвы 
Назва XIX стагоддзя дадзена ад суседняй Вялікай Мікіцкай вуліцы, якая атрымала назву ад Мікіцкага жаночага манастыра, які размяшчаўся на месцы цяперашняга сквера перад падстанцыяй метрапалітэна (дом 7/10 па В. Мікіцкай, рог Вялікага Кіслоўскага завулка).

## Гісторыя 
Вуліца сфармавалася ў XVII стагоддзі. Тады яна ўпіралася ва Упольны завулак, дзе стаяў храм святога велікамучаніка Георгія, што на Усполлі (пабудаваны ў 1779 годзе, знесены ў 1932 годзе), і называлася Георгіеўскай або Ягор’еўскай вуліцай. У пачатку XIX стагоддзя вуліца выходзіла на Садовае кальцо, ператварылася ў дублёра Мікіцкай вуліцы. Яе пачалі называць Малой Мікіцкай вуліцай.

У 1948 годзе вуліца была перайменавана ў вуліцу Качалава ў памяць пра тэатральнага акцёра В. І. Качалава, які жыў на ёй у 1914—1919 гадах. У 1993 годзе вуліцы была вярнулі гістарычную назву.

У 2015 годзе падчас рэалізацыі праграмы «Мая вуліца» Малая Мікіцкая была рэканструявана: адрамантавалі фасады дамоў, абнавілі падсветку, добраўпарадкавалі прылеглыя да вуліцы двары і скверы.

Катэгорыя:Вуліцы Масквы
Лін Шэму

**Лін Шэму** (англ.: Lin Shemu; 18 чэрвеня 1902 г., в. Сібэй, правінцыя Фуцзянь, Дынастыя Цін — 1 студзеня 2025, Фуцзянь, Кітай) — кітайская неверыфікаваная доўгажыхарка, якая пражыла 122 гады 197 дня. Узрост Лін не быў пацверджаны Групай геранталагічных даследаванняў. У пашпарце Лін пазначана дата нараджэння — 18 чэрвеня 1902 года.

## Біяграфія 
Нарадзілася 18 чэрвеня 1902 года, у Кітаі (Дынастыя Цын), у вёсцы Сібэй падчас праўлення Вялікай імператрыцы Цысі. Маці Лін была сялянкай і памерла калі Лін Шэму была маленькай. У дзяцінстве яна выкопвала смаўжоў у полі і прадавала іх, а грошы аддавала сваёй мачыхі.

Была замужам, у мужа і жонкі было 4 дачкі і 3 сыны — малодшы сын нарадзіўся 4 лютага 1948 (гэта значыць яму было 77 гадоў на момант яе смерці).

Акрамя страты зроку, выкліканай старасцю, і траўмы абедзвюх ног, атрыманай пры падзенні, Лін не сутыкалася ні з якімі іншымі захворваннямі. Яна заўсёды магла сама пра сябе паклапаціцца. Па словах сваякоў, у Лін заўсёды быў выдатны слых і выдатны апетыт. Яе малодшы сын адзначыў, што яна заўсёды была ў добрым настроі і была задаволеная жыццём. Калі яе спыталі аб сакрэце яе даўгалецця, яна адказала: «Магчымасць ёсць, піць і спаць — гэта сапраўднае дабраславеньне». Сям’я Лін ніколі не імкнулася патрапіць у Кнігу рэкордаў Гінеса. Лін Шэму павінна была стаць найстарэйшым чалавекам у свеце 22 ліпеня 2018 года пасля смерці японкі Ціё Міяка і павінна была ўтрымліваць гэты тытул да сваёй смерці, але яго заняла іншая японка Канэ Танака, якая нарадзілася ў 1903 годзе.

Лін усё жыццё пражыла ў правінцыі Фуцзянь, размешчаны паміж Ганконгам і Шанхаем. Мірна памерла 1 студзеня 2025 года, у сябе дома ў сне, ва ўзросце 122 гады, 197 дзён, што адпавядае 44757 дзён. 3 студзеня адбылося пахаванне Лін Шэму. Аб смерці Лін паведаміла газета Daily Mirror. Лін Шэму апярэдзіла ўзрост Жаны Кальман на 33 дні, але паколькі Лін не была верфіцыраваная, не патрапіла на першае месца.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Доўгажыхары
Малая Грынеўшчына

**Малая Грынеўшчына** або **Кіркораўшчына** — былы маёнтак, цяпер тэрыторыя Шумяцкага раёна Смаленскай вобласці Расіі. Размяшчаўся каля цяперашніх вёсак Бабічэўка і Студзянец. , што існаваў з сярэдзіны

Упершыню згаданы ў сярэдзіне XVII стагоддзя як шляхецкая ўласнасць у Мсціслаўскім ваяводстве Вялікага Княства Літоўскага. Належаў Грыневічам, Валовічам, Кіркорам, Асмалоўскім.

Пасля першага падзелу Рэчы Паспалітай у 1772 годзе, у складзе Надзейкавіцкай воласці Клімавіцкага павета Магілёўскай губерні Расійскай імперыі.

У XIX стагоддзі належаў Кіркорам, у гэты час яго часта называлі **Кіркораўшчынай**.

Маёнтак належаў да каталіцкай парафіі ў Шумячах, пазней да Мсціслаўскай і Крычаўскай парафій.

Паблізу, у суседнім маёнтку Бабылічы, які належаў Свяршчэўскім, быў касцёл да якога таксама хадзілі жыхары Малой Грынеўшчыны. Маёнтак Бабылічы таксама не захаваўся, станам на 2025 год, ёсць толькі рэшткі сядзібнага склепа і каталіцкіх могілак, у тым ліку з надмагіллямі Свяршчэўскіх.

Бліжэйшыя паселішчы — Бабічэўка, Студзянец, Надзейкавічы, Чэртаўшчына (цяпер Дружба) і Караблёва. Лес у бок Караблёва называўся Літвінаўкая.

Сядзіба ў Малой Грынеўшчыне (Кіркораўшчыне) не захавалася, мясцовасць пад палямі і лесам, часткова ў прыватным карыстанні. Пра маёнтка сведчаць толькі старыя тапонімы і ўспаміны жыхароў навакольных вёсак.

## Спасылкі 
* Radzima.net: Малая Грынеўшчына
* Radzima.net: Грынеўшчына
* 
* Архіўныя звесткі і сямейныя запісы пра ўласнікаў маёнтка
* Гістарычныя матэрыялы аб прыходах Магілёўскай губерні

Катэгорыя:Шумяцкі раён
Капотня (раён Масквы)

**Капотня** () — раён у Паўднёва-ўсходняй адміністрацыйнай акрузе і адпаведнае яму аднайменнае ўнутрыгарадское муніцыпальнае ўтварэнне ў горадзе Маскве. На працягу доўгага часу быў самым экалагічна неспрыяльным раёнам Масквы з-за знаходжання тут Маскоўскага нафтаперапрацоўчага завода, які ў 2011 годзе пачаў правядзенне маштабнай экалагічнай мадэрнізацыі. Насельніцтва — 32 161 чал. (2024).

Раён Капотня мяжуе з раёнамі: Мар’іна і Любліно (ПдУАА), Брацеева (ПдАА), і з гарадамі Маскоўскай вобласці: Дзяржынскі і Кацельнікі.
## Насельніцтва 
Катэгорыя:Раёны
Шэнь Куо

**Шэнь Куо**, таксама **Шэнь Куа** (, ) — адзін з найвялікшых кітайскіх навукоўцаў, па шматграннасці супастаўляльны з выдатнымі ўніверсалістамі Рэнесанса: сфера яго дзейнасці ахоплівала матэматыку, астраномію, метэаралогію, геалогію, заалогію, батаніку, фармакалогію, аграномію, этнаграфію і картаграфію; акрамя гэтага, Шэнь Куо праявіў сябе як дыпламат, генерал, міністр фінансаў, дзяржаўны інспектар, інжынер у галіне гідрамеліярацыі, вынаходнік, паэт і музыкант.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* *Алимов, И. А.* Шэнь Ко и его сборник «Записи бесед в Мэнси» // Петербургское востоковедение. СПб., 2002. Вып. 10. С. 50-59.
* 

Катэгорыя:Вучоныя Кітая
1-ы праезд Арцёма (Мінск)

**1-ы праезд Арцёма** — праезд у Заводскім раёне Мінска. Поўная назва: 1-ы праезд Арцёма (Сяргеева Фёдара Андрэевіча). Названы ў гонар  ў 1962 г. Знаходзіцца паміж вуліцамі Арцёма і Пажарскага, паралельна Ангарскай. Адносіцца да сектара індывідуальнай жылой забудовы.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 1-ы праезд Арцёма на АТО.ВУ
* 1-ы праезд Арцёма ў базе даных Геадзэн
* 1-ы праезд Арцёма на фотаграфіях 2025 г.

Катэгорыя:Заводскі раён (Мінск)
1-ы завулак Арцёма (Мінск)

**1-ы завулак Арцёма** — завулак у Заводскім раёне Мінска. Поўная назва: 1-ы завулак Арцёма (Cяргеева Фёдара Андрэевіча). Названы ў гонар  ў 1962 г. Ідзе ад скрыжавання з аднайменнымі вуліцай і праездам, робіць паварот на паўночны ўсход і ідзе паралельна вуліцам Арцёма і Ілімскай да Водазаборнай

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 1-ы завулак Арцёма
* 1-ы завулак Арцёма ў базе даных Геадзэн
* 1-ы завулак Арцёма на фотаграфіях 2025 г.

Катэгорыя:Заводскі раён (Мінск)
Вуліца Арцёма (Мінск)

**Вуліца Арцёма** — вуліца ў Заводскім раёне Мінска. Поўная назва: вуліца Арцёма (Cяргеева Фёдара Андрэевіча). Названа ў гонар  ў 1962 годзе. Вуліца адносіцца да сектара індывідуальнай жылой забудовы.

## Славутасці 
* Філіял бібліятэкі № 13 (дом 9 на рагу з вуліцай Сечанава);
* Сквер «Лужок»;
* Гаражна-спажывецкі кааператыў «Гудок» (дом 40).

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Вуліца Арцёма на АТО.ВУ
* Вуліца Арцёма ў базе даных Геадзэн
* Вуліца Арцёма ў архітэктурнай базе Рhotobuildings
* Фатаграфіі вуліцы на сайце адміністрацыі Заводскага раёна Мінска
* Вуліца Арцёма на фотаграфіях 2025 г.

Катэгорыя:Заводскі раён (Мінск)
Свіблава (раён Масквы)

**Свіблава** () — раён у Паўночна-ўсходняй адміністрацыйнай акрузе Масквы; яго тэрыторыя ўвайшла ў склад Масквы ў 1960 годзе. Утварае аднайменную муніцыпальную акругу, статус раёна атрымаў 5 ліпеня 1995 года. Да тэрыторыі раёна адносяцца 3,5 км рэчышча Яўзы і 80 га прыбярэжных земляў. Свіблава мяжуе з раёнамі Паўднёвае Мядзведкава і Бабушкінскім на поўначы, Астанкінскім і Атраднае — на захадзе, Растокіна — на поўдні, Яраслаўскім — на ўсходзе.

Мяжа раёна праходзіць па восях Сельскагаспадарчай вуліцы, праезду з вуліцай Дзекабрыстаў, ракі Яўза, вуліцы Кольскай, Берынгава праезду, вуліцы Енісейскай, Яраслаўскага напрамку МЧ, праезду Серабракова, Малога кальца МЧ да Сельскагаспадарчай вуліцы.
## Насельніцтва 
Катэгорыя:Раёны Масквы
Выхіна-Жулебіна

**Выхіна-Жулебіна** () — адзін з густанаселеных раёнаў Масквы, а таксама аднайменнае ўнутрыгарадское муніцыпальнае ўтварэнне. Мяжа раёна Выхіна-Жулебіна праходзіць па восі паласы адводу Разанскага напрамкі МЧ (да 17,4 км), далей па гарадской мяжы Масквы (на паўднёвы захад, перасякаючы паласу адводу Разанскай шашы, па паўднёвай мяжы паласы адводу Разанскага шашы, паўднёвым баку 4-га Кастрычніцкага праезду горада Люберцы, паўночна-ўсходняй (1 км на паўночны ўсход) і паўднёва-ўсходняй межах свабоднай ад капітальнай забудовы тэрыторыі арганізацыі, паўднёва-заходняй мяжы паласы адводу Новаразанскай шашы, знешняй мяжы паласы адводу Маскоўскай кальцавой аўтамабільнай дарогі, у тым ліку перасякаючы МКАД і тэрыторыю Кузьмінскага лесапарку, па паўночных межах тэрыторыі ваеннага інстытута (вучылішча Вярхоўнага Савета), далей па восі вуліцы Сцяпана Шутава, заходняй мяжы паласы адводу ЛЭП, паўночнаму берагу Верхняй Кузьмінскай сажалкі (да плаціны) напрамкі МЧ.

Раён Выхіна-Жулебіна мяжуе на поўначы па чыгунцы з раёнамі Вешнякі і Касіно-Ухтомскі, на ўсходзе — з Люберацкім раёнам Маскоўскай вобласці, на поўдні — гарадскім акругай Кацельнікі і з маскоўскім раёнам Любліно, на захадзе — з раёнамі Кузьмінкі і Разанскі.
## Насельніцтва 
Катэгорыя:Раёны Масквы
Свіблава

**Свіблава**:
* Свіблава (раён Масквы)
* Свіблава (станцыя метро)
* Свіблава (сядзіба)
Пратэсты ў Лос-Анджэлесе (2025)

6 чэрвеня 2025 года ў акрузе Лос-Анджэлес, штат Каліфорнія, ЗША, пачаліся пратэсты супраць іміграцыйных рэйдаў. Акцыі пратэсту стартавалі ў Лос-Анджэлесе пасля таго, як іміграцыйная і мытная паліцыя ЗША (ICE) правяла арышты нелегальных імігрантаў у некалькіх раёнах горада.

У першы ж дзень, калі пратэстоўцы сутыкнуліся з сіламі Дэпартамента паліцыі Лос-Анджэлеса і іміграцыйнай і мытнай паліцыяй ЗША (ICE), пратэсты супраць рэйдаў перараслі ў вулічныя беспарадкі. 7 чэрвеня падчас рэйдаў пратэстуючыя і федэральныя сілы ўступілі ў сутычкі ў Парамаўнце і Камптоне. Затым прэзідэнт Дональд Трамп федэралізаваў Нацыянальную гвардыю Каліфорніі і накіраваў у горад 300 нацыянальных гвардзейцаў. Пратэсты былі арганізаванымі, у іх прынялі ўдзел некалькі груп і незалежных пратэстоўцаў. 9 чэрвеня Пентагон разгарнуў у горадзе 700 марскіх пяхотнікаў. Крытыкі, у тым ліку губернатар Каліфорніі Гэвін Ньюсам, назвалі ваенны адказ заўчасным, правакацыйным, накіраваным на атрыманне палітычнай выгады і аўтарытарным.

10 чэрвеня мэр горада Карэн Бас сваім указам увяла каменданцкі час пасля 20:00 гадзін з-за падпалаў і разрабавання больш за дваццаць крамаў і бізнесаў. 11 чэрвеня яна паведаміла пра арышты больш за сто парушальнікаў парадку падчас першага каменданцкага часа і ўжо ў другі раз абвясціла каменданцкі час пасля 20:00 гадзін вечара 11 чэрвеня. Мэр таксама заявіла, што каменданцкі час будзе працягвацца столькі, колькі неабходна для поўнага аднаўлення парадку. Прэзідэнт Трамп загадаў павялічыць колькасць байцоў нацыянальнай гвардыі да чатырох тысяч вайскоўцаў. Кіраўніцтва паліцыі Лос Анджэлеса аб’явіла аб пачатым супрацоўніцтве ў расследаваннях і сілавым узаемадзеянні з федэральнымі спецслужбамі ў сувязі са шматлікімі выпадкамі парушэння грамадскага парадку і крымінальнымі злачынствамі, уключаючы вандалізм федэральных будынкаў, напады на паліцэйскіх і смяротнае нажавое раненне мужчыны. У той жа час федэральныя рэйды і арышты нелегальных мігрантаў і пратэстуючых падвяргаліся крытыцы з боку прадстаўнікоў імігранцкіх абшчын з краін Лацінскай Амерыкі, а таксама палітыкаў Дэмакратычнай партыі ЗША, такіх, як губернатар Каліфорніі Гэвін Ньюсан.

У ходзе падзей як мінімум 30 журналістаў пацярпелі ад дзеянняў сілавікоў.

## Гл. таксама 
* Пратэсты ў ЗША (2025)
* Пратэсты ў ЗША (2026)

## Крыніцы 
Катэгорыя:Чэрвень 2025 года
Катэгорыя:2025 год у ЗША
Катэгорыя:Пратэсты 2025 года
Цёплы Стан

**Цёплы Стан**:
* Цёплы Стан (Сечанава)
* Цёплы Стан (раён Масквы)
* Цёплы Стан (станцыя метро)