open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Паштовая скрыня

[thumb|Паштовая скрыня ў Беларусі ([Белпошта)]]
**Паштовая скрыня** (**паштовая скрынка**) — скрыня, прызначаная для збору паштовай карэспандэнцыі (лістоў і паштовых картак), якая ўсталёўваецца ў даступных для адпраўнікоў месцах.

## Гісторыя з’яўлення 
У гісторыі пошты маецца некалькі эпізодаў, якія прэтэндуюць быць першым згадваннем пра паштовую скрыню.

У першыя гады XVI стагоддзя ў Фларэнцыі былі ўсталяваныя драўляныя паштовыя скрыні — так званыя «тамбуры». Яны размяшчаліся ў галоўных царкоўных суполак і мелі шчыліну уверсе, у якую можна было незаўважна для старонніх апусціць ананімны ліст з абвінавачваннямі супраць ворагаў дзяржавы.
  
У XVI стагоддзі ў мыса Добрай Надзеі экіпажамі брытанскіх судоў былі ўсталяваныя каменныя паштовыя скрыні для перадачы лістоў на іншыя караблі. Аналагічныя каменныя скрыні былі і ў галандскіх маракоў.

У цяперашняй Польшчы на радзіму паштовага скрыні прэтэндуе Легніца, дзе яны ўпершыню з’явіліся ў 1633 годзе.

Паштовыя скрыні згадваюцца ў дакументах гарадской пошты Парыжа, заснаванай у 1653 годзе, а іх вынаходніцтва прыпісваюць Рэнуару дэ Вілае.

У XVIII стагоддзі капітаны суднаў, што хадзілі з Англіі ў Амерыку, выкарыстоўвалі для збору карэспандэнцыі мяхі, якія вывешваліся ў холе гасцініц і ў кавярнях для збору лістоў.

У Аўстрыі паштальён насіў паштовую скрыню з сабой на рамяні.

## Гл. таксама 
* Паштальён
* Пошта

## Спасылкі 
Катэгорыя:Пошта
Галаўны мозг

.
2. Таламус (прамежкавы мозг).
3. Гіпаталамус (прамежкавы мозг).
4. Сярэдні мозг.
5. Мост.
6. Мазжачок.
7. Прадаўгаваты мозг.
8. Спінны мозг.]]

**Галаўны мозг** (, ) — частка цэнтральнай нервовай сістэмы пераважнай большасці хордавых, яе галаўное завяршэнне; у пазваночных знаходзіцца ў поласці чэрапа. У анатамічнай наменклатуры пазваночных, у тым ліку чалавека, мазгі ў цэлым часцей за ўсё пазначаюцца як *encephalon* — лацінізаваная форма грэчаскага слова; першапачаткова лацінскае *cerebrum* стала сінонімам вялікіх мазгоў (*telencephalon*).

Уключае 5 аддзелаў: прадаўгаваты, задні (мост і мазжачок), сярэдні, прамежкавы (таламус і гіпаталамус) і канцавы мозг (вялікія паўшар’і і мазолістае цела). Галаўны мозг складаецца з вялікай колькасці нейронаў, злучаных паміж сабой сінаптычнымі сувязямі. З дапамогай гэтых сувязяў, нейроны фарміруюць складаныя электрычныя імпульсы, якія кантралююць дзейнасць усяго арганізма.

## Гл. таксама 
* Спіннамазгавая вадкасць
* Лабатамія
* Смерць мозга

## Спасылкі 

Катэгорыя:Неўралогія
Катэгорыя:Нейрабіялогія
Катэгорыя:Органы
Катэгорыя:Вікіпедыя:Істотныя артыкулы
Метастаз

**Метастаз** (ад , «перамяшчэнне, змена становішча») — аддалены другасны ачаг паталагічнага працэсу, які ўзнік перамяшчэннем выклікаемага яго пачатку (пухлінавых клетак, мікраарганізмаў) з пярвічнага ачага хваробы праз тканкі арганізма. Перамяшчэнне можа ажыццяўляцца праз крывяносныя (гематагенныя метастазы) або лімфатычныя сасуды (лімфагенныя метастазы), альбо ўнутры поласцяў цела (імплатацыйныя метастазы - напрыклад, у брушной або грудной поласці). Працэс стварэння метастазаў называецца метастазіраваннем. Разглядаецца як варыянт ўскладнення або як варыянт распаўсюду.

Катэгорыя:Анкалогія
Дудлянка

**Дудля́нка** — рака ў Беларусі, у Іўеўскім раёне Гродзенскай вобласці, правы прыток ракі Нёман.

Даўжыня ракі 19 км. Плошча вадазбору 56 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 1,4 ‰. Пачынаецца за 1 км на паўночны захад ад вёскі Рэмбакаўшчына, упадае ў Нёман на ўсход ад вёскі Ляхавічы 2 Навагрудскага раёна. Вадазбор  у межах Нёманскай нізіны. На працягу 14 км каналізаваная (ад вытоку да вёскі Мішуковічы). 

## Літаратура 
* 
*  — С. 234.

## Спасылкі 
* Общая характеристика речной сети Гродненской области (в разрезе районов) // Справочник "Водные объекты Республики Беларусь" 

Катэгорыя:Рэкі Іўеўскага раёна
Катэгорыя:Прытокі Нёмана
Лёгкія

**Лёгкія** (, ) — органы паветранага дыхання ў чалавека, усіх млекакормячых, птушак, паўзуноў, большасці земнаводных, а таксама ў некаторых рыб (двудыхаль, гронкапёрых і шматпёраў).

Лёгкімі называюць таксама органы дыхання ў некаторых беспазваночных жывёл (у малюскаў, галатурый і павукападобных).

У лёгкіх ажыццяўляецца газаабмен паміж паветрам, якое знаходзіцца ў парэнхіме лёгкіх і крывёю, якая працякае па лёгачным капілярам.

## Этымалогія 
Беларуская назва лёгкіх звязана з тым, што, калі пры разборцы тушы жывёлы вантробы складаюць у ёмістасць з вадой, лёгкія трымаюцца на вадзе, а астатнія органы тонуць. Назвы ў іншых славянскіх мовах працягваюць  (, ), якое ўтворана ад таго ж праіндаеўрапейскага кораня **pleu-* «плаваць», што  і . Унутраная форма слова тут амаль тая ж, што і ў беларускага слова, — «тое, што плавае на вадзе».

Многія медыцынскія і біялагічныя тэрміны, звязаныя з лёгкімі, утвораны ад лацінскага кораня *pulmo-* (напрыклад, пульманалогія — дысцыпліна, якая вывучае хваробы лёгкіх) або ад грэчаскага  (напрыклад, пнеўманія — запаленне лёгкіх).

## Параўнальная анатомія 
У рыб, якія маюць лёгкія, апошнія з’яўляюцца дадатковым органам дыхання і функцыянуюць разам з органамі воднага дыхання — шчэлепамі.

У паўзуноў і птушак лёгкія змяшчаюцца ў грудным аддзеле агульнай поласці цела, а ў млекакормячых жывёл — займаюць большую частку асаблівай грудной поласці, якая абмежаваная грудной клеткай і аддзеленая ад брушной поласці грудабрушной перашкодай. Лёгкія з’яўляюцца парнымі органамі: паверхня лёгкага звонку пакрыта вісцэральнай плеўрай — серознай абалонкай, якая ў млекакормячых жывёл і ў чалавека высцілае таксама знутры грудную поласць і пярэднюю (у чалавека — верхнюю) паверхні грудабрушной перашкоды (парыетальная плеўра). Лёгкія пастаянна змяняюць сваю форму (*экскурсія лёгкіх*) у залежнасці ад фазы дыхання (удыху або выдыху).

Катэгорыя:Дыхальная сістэма
Катэгорыя:Грудная клетка
Катэгорыя:Органы
Дубніца (рака)

**Ду́бніца** — рака ў Беларусі, у Мастоўскім раёне Гродзенскай вобласці, правы прыток Нёмана.

Даўжыня ракі 9 км. Плошча вадазбору 32 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,9 ‰. Пачынаецца паміж вёскамі Сухінічы і Заполле, упадае ў Нёман за 1 км на паўднёвы ўсход ад аграгарадка Дубна. Вадазбор нізінны.

## Літаратура 
* 
*  — С. 226.

## Спасылкі 
* Общая характеристика речной сети Гродненской области (в разрезе районов) // Справочник «Водные объекты Республики Беларусь» 

Катэгорыя:Рэкі Мастоўскага раёна
Катэгорыя:Прытокі Нёмана
Дубравенка

**Дубраве́нка** — рака ў Беларусі Магілёўскім раёне Магілёўскай вобласці, правы прыток ракі Дняпро.

Даўжыня ракі 18 км. Плошча вадазбору 56 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 2,1 м/км. Пачынаецца на ўсходняй ускраіне вёскі Сафіеўка Магілёўскага раёна, усё ніжняе цячэнне ў межах Магілёва, дзе і ўпадае ў Дняпро. Даліна добра распрацаваная, яе шырыня 18—20 м. Схілы стромкія, вышынёй 18—20 м, іх пераразаюць шматлікія яры. Вадазбор нізінны. Мае два прытокі — ручаі Струшня і Прыснянка (справа).

На паўночна-заходняй ускраіне Магілёва на рацэ плаціна і сажалка. Месца адпачынку гараджан.

## Літаратура 
* 
*  — С. 229.
* 
* 
* Ліст карты N-36-73. Выданне 1979 г.

Катэгорыя:Рэкі Магілёўскай вобласці
Катэгорыя:Рэкі Магілёўскага раёна
Дубенка (рака)

**Ду́бенка** —  рака ў Шчучынскім і Лідскім раёнах Гродзенскай вобласці, правы прыток ракі Лебяда (басейн Нёмана). Даўжыня 7 км. Пачынаецца на ўсход ад аграгарадка Вялікае Мажэйкава Шчучынскага раёна, упадае ў Лебяду на ўскраіне аграгарадка Мажэйкава (Малое Мажэйкава) Лідскага раёна. На працягу 4,6 км каналізаваная (ад вёскі Кіралі да вусця). Каля аграгарадка Мажэйкава на рацэ створана сажалка.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Рэкі Шчучынскага раёна
Катэгорыя:Рэкі Лідскага раёна
Катэгорыя:Прытокі Лебяды
Медаед

**Медаед** (*Mellivora capensis*) — від сысуноў з сямейства куніцавых, якія жывуць у Афрыцы і ў Азіі. Вылучаецца ў асобны род і асобнае падсямейства.

## Апісанне 
Вонкава падобны з барсуком. Даўжыня цела 68-77 см, хваста 17-25 см, маса 7-13 кг, самцы крыху цяжэйшыя за самак. Галава шырокая з кароткім вострым носам, вочы маленькія, бачных частак вушэй няма. Канечнасці кароткія, тоўстыя, з доўгімі (асабліва на пярэдніх лапах) кіпцюрамі, якія дапамагаюць пры капанні. Поўсць грубая і рэдкая, пуховых валасоў няма. Верх галавы ззаду вачэй, шыя і спіна, уключаючы бакі, белыя, лапы, чэрава і ніжняя частка бакоў чорныя. 

## Пашырэнне 
Распаўсюджаны ў засушлівых раёнах Афрыкі (акрамя Сахары), Паўднёва-Заходняй і Паўднёвай Азіі. Вільготных лясоў і пустыняў пазбягае. У горы паднімаецца да 3000 м. 

Нягледзячы на тэндэнцыю да зніжэння колькасці, у спісе МСАП прыведзены як від, стан якога не выклікае асцярог.

## Асаблівасці біялогіі 
Усеядны, есць дробных млекакормячых, насякомых і іх лічынак, у т. л. земляных пчол і вос, а таксама мёд. Актыўны ў змрочны і начны час, у халаднаватае надвор'е - днём. Дзень праводзіць у простых норах, даўжынёй 1-3 м, з адной гнездавой камерай, якія капае сам. Трымаецца паасобку, зрэдку з маладняком, ці халастыя самцы ўтвараюць групы. Участак асобіны - некалькі квадратных кіламетраў. Месцамі можа шкодзіць пчалярству.

Цяжарнасць 6-7 месяцаў. У прыплодзе 2–4 дзіцяняты. Маладыя асобіны трымаюцца з маці каля года. У няволі дажывае да 26 гадоў.

Катэгорыя:Куніцавыя
Катэгорыя:Манатыпныя роды жывёл
Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1776 годзе
Катэгорыя:Сысуны Азіі
Катэгорыя:Сысуны Афрыкі
Герб Бутана

**Герб Бутана** змяшчае некалькі элементаў сцяга Бутана, з некаторымі адрозненнямі. У гербе шмат будысцкай сімволікі.

Афіцыйнае апісанне герба:

«Нацыянальная эмблема (герб), знаходзіцца ў крузе, складзена з двух ваджр (алмазнага ўдару маланкі) змешчанай вышэй ад Лотаса, апраўленага каштоўным каменем паміж двух драконаў. Ваджра прадстаўляе гармонію паміж свецкай і рэлігійнай уладай. Лотас сімвалізуе чысціню; каштоўны камень выказвае вярхоўную ўладу; а два драконы — мужчына і жанчына, падтрымліваюць назву краіны, якую яны сімвалізуюць».

## Гл. таксама 
* Сцяг Бутана

Катэгорыя:Бутан
Пенлоп

**Пенлоп** (дзонг-кэ དཔོན་སློབ་, Вайлі dpon slob, лац. Penlop) — тытул удзельнага кіраўніка Бутана, адпавядае князю ці губернатару. Да аб’яднання дзяржавы пры першым каралі дынастыі Вангчукаў Уг’ен Вангчук пенлопы кантралявалі асобныя часткі краіны. Сам Уг’ен Вангчук насіў тытул Тонгса-пенлопа (кіраўнік вобласці Тонгса), другім па значэнні быў Пара-пенлоп. Пара-пенлопы сталі займаць высокія пасады ва ўрадзе, нярэдка ў рангу прэм'ер-міністраў.

Катэгорыя:Палітыка Бутана
Дубаўка (рака)

**Ду́баўка** — рака ў Беларусі, у Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці, у басейне ракі Заходняя Дзвіна.

Даўжыня ракі 22 км. Плошча вадазбору 177 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 3,6 ‰. Пачынаецца за 2 км на паўднёвы ўсход ад вёскі Слабодка з сеткі дрэнажных каналаў. У высокай плыні называецца **Асеча**. Цячэ ў межах Гарадоцкага ўзвышша. Асноўны прыток рака Карляча (праваруч), ручай Губка і ручай з возера Валнея (леваруч). Упадае ў возера Езярышча з паўднёвага ўсходу за 1,5 км на паўночны захад ад вёскі Жукава.

У басейне Дубаўкі возера Валнея. Каля ракі вёска Гуркі.

## Літаратура 
* 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* Общая характеристика речной сети Витебской области (в разрезе районов) // Справочник «Водные объекты Республики Беларусь»  

Катэгорыя:Рэкі Гарадоцкага раёна
Катэгорыя:Басейн Обалі
Джыгме Вангчук

**Джыгме Вангчук** (1905 — 30 сакавіка 1952 г.) — другі кароль Бутана. 21 жніўня 1926 г. ён прыняў трон пасля свайго бацькі, першага караля (Уг’ен Вангчук).

## Біяграфія 
Джыгме Вангчук быў старэйшым сынам свайго бацькі. Ён атрымаў добрую адукацыю, быў эрудзіраваным, чытаў англійскую, індыйскую і будыйскую літаратуру.

Падчас яго кіравання Бутан працягваў знаходзіцца практычна ў поўнай ізаляцыі ад знешняга свету, абмяжоўваючыся вельмі беднымі адносінамі з Брытаніяй, а пасля набыцця Індыяй незалежнасці ў 1949 годзе — з Індыяй. Пасля Бутанам кіраваў яго сын Джыгме Дорджы Вангчук.

Катэгорыя:Каралі Бутана
Джыгмэ Кхесар Намг’ял Вангчук

**Джыгмэ Кхесар Намг’ял Вангчук** (нар. 21 лютага 1980 г.) — пяты кароль Бутана. Уступіў на трон у 2006 пасля адрачэння яго бацькі, чацвёртага караля Джыгмэ Сінг’е Вангчук на яго карысць.

## Паходжанне 
Намг’ял — старэйшы сын караля Джыгме Сінг’е Вангчука, яго маці з’яўляецца трэцяй жонкай караля — Ашы Цэрынг Янгдон.
У яго ёсць малодшы брат, малодшая сястра, чатыры зводных сястры і зводных брата ад іншых жонак караля. Сам Намг’ял не жанаты.
Хаця яго бацька абвясціў, што збіраецца перадаць яму трон у 2008 годзе, але 14 снежня 2006 г. ён адрокся ад трона датэрмінова.

## Адукацыя 
Скончыўшы асноўнае навучанне ў Бутане, Намг’ял прайшоў навучанне ў некалькіх каледжах ЗША і Вялікабрытаніі і абараніў дысертацыю па паліталогіі ў Оксфардзе.

Шматкроць выступаў як прадстаўнік Бутана на міжнародных мерапрыемствах.

## Асабістае жыццё 
13 кастрычніка 2011 года 31-гадовы кароль ажаніўся з 21-гадовай Джэцун Пема. Каралеўскае вяселле прайшло ў адпаведнасці са складаным будыйскім цырыманіялам. 5 лютага 2016 года ў пары нарадзіўся сын.

Катэгорыя:Каралі Бутана
Джыгме Сінг’е Вангчук

**Джыгме Сінг’е Вангчук** (нар. 11 лістапада 1955 г.) — чацвёрты кароль Бутана. Уступіў на трон ва ўзросце 16 гадоў у 1972 годзе, пасля смерці свайго бацькі, трэцяга караля Джыгме Дорджы Вангчука. На яго каранацыю 2 чэрвеня 1974 г. былі запрошаны замежныя прадстаўнікі, што азначала канец доўгага перыяду ізаляцыі краіны. Ён носіць тытул «Друк Г’ялпо», што азначае «Драконавы Кароль». Атрымаў адукацыю ў Бутане і ў Вялікабрытаніі.

14 снежня 2006 г. кароль адрокся ад прастола на карысць свайго сына Джыгме Кхесар Намг'ял Вангчука раней за абвешчаны тэрмін (2008 год).

Катэгорыя:Каралі Бутана
Дрыгіч

**Дрыгіч** — рака ў Віцебскім раёне Беларусі, правы прыток ракі Каспля (басейн Заходняй Дзвіны).

Даўжыня 8,7 км. Пачынаецца з забалочанага ляснога масіву Касплянскага лецішча за 4,4 км на паўночны ўсход ад вёскі Марчонкі, вусце за 0,5 км на паўночны захад ад вёскі Курушчані. Рэчышча ад вытоку на працягу 4,3 км каналізаванае.

## Літаратура 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Рэкі Віцебскага раёна
Катэгорыя:Басейн Касплі
Джыгме Дорджы Вангчук

]]
**Джыгме Дорджы Вангчук** ( — ) — трэці кароль Бутана. Ён выбраў шлях павольнай мадэрнізацыі і зрабіў крокі па выхадзе краіны з сусветнай ізаляцыі.

## Біяграфія 
27 кастрычніка 1952 г. Джыгме Дорджы Вангчук прыняў трон пасля свайго бацькі, другога караля (Джыгме Вангчук). Джыгме Дорджы Вангчук праводзіў пераўтварэнні па пераадоленні феадалізму, укараніў новыя вынаходніцтвы ў сельскай гаспадарцы і ўвёў колавы транспарт, бо да гэтага людзі насілі грузы і прадукты на сабе.

Катэгорыя:Каралі Бутана
Катэгорыя:Асобы на банкнотах
Добрая (рака)

**Добрая**, **Каханка** — рака ў Мядзельскім раёне Мінскай вобласці Беларусі, левы прыток ракі Вузлянка (басейн Нёмана).

Даўжыня 8 км. Пачынаецца каля паўночнай ускраіны вёскі Гарадзішча, упадае ў Вузлянку за 2 км на ўсход ад вёскі Бонда. На ўсім працягу каналізаваная.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Рэкі Мядзельскага раёна
Катэгорыя:Басейн Нарачы
Добрасць

**До́брасць**, **Задобрасць** — рака ў Крычаўскім раёне Магілёўскай вобласці Беларусі, правы прыток ракі Сож (басейн Дняпра).

Даўжыня ракі 23 км. Плошча вадазбору 87 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 1,3 ‰. Пачынаецца за 2 км на паўночны захад ад вёскі Дарлівае, вусце на паўднёвай ускраіне горада Крычаў. Цячэ па Аршанска-Магілёўскай раўніне. Ад вытоку да аграгарадка Касцюшкавічы (8,8 км) і на працягу 1,8 км ад вусця рэчышча каналізаванае. Каля вёскі Калініна на рацэ плаціна і сажалка.

Каля ракі вёскі Макаўе, Хацілавічы, Свадкавічы, Сакольнічы, Калініна, аграгарадок Касцюшкавічы.

## Літаратура 
* 
* 
* Ліст карты N-36-76. Выданне 1989 г. Стан мясцовасці на 1985 г.
* 

Катэгорыя:Рэкі Крычаўскага раёна
Катэгорыя:Прытокі Сажа
Добасна

**Добасна**, **Дабасна**, **Дабосна**, **Добысна**,  — рака ў Кіраўскім раёне Магілёўскай вобласці, Рагачоўскім і Жлобінскім раёнах Гомельскай вобласці Беларусі, правы прыток ракі Дняпро.

## Назва 
На думку А. Рогалева, у гідроніме Добасна першая частка *Доб(а)-* звязана з даўнім індаеўрапейскім коранем у значэнні «глыбокі, нізінны», «упадзіна». Другі каранёвы элемент *-сн-* супастаўляецца з фактамі інда-іранскіх моў, у якіх указвае на цякучыя воды. Такім чынам, гідронім Добасна разумеўся як «глыбокая цякучая вада».

Балцкі ўтваральнік -*sna* у назвах верхнедняпроўскіх рэчак Нерэсна, Опісна.

У. Тапароў, разважаючы аб прускім *dambo* «нізіннае месца», прыводзіць літ. *daubà* «яр», «катлавіна», *dauburys*, *daũbti* «выдзёўбваць», лтш. *daũba*, літ. *dùbti* — да і.-еўр. **dheub-/*dhoub-*: гоцк. *diups* «глыбокі», тох. В. *tsop-* «паглыбляць»; славен. *dupa*, чэш. *doupa*, рус. *дупло* і г. д.. 

З коранем *Dub-* літоўскія гідронімы тыпу *Dubė, Dubis, Dubija, Dubinga, Dubysa*. Гідронімы *Dabinta, Dabinčius, Dabotis, Dabulis* А. Ванагасам звязваюцца з *doba* «яма, дупло».

## Гідраграфія 
Даўжыня 81 км. Плошча вадазбору 874 км². Сярэднегадавы расход вады ў вусці 4 м³/с. Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,6 м/км.

Пачынаецца каля пасёлка Скачок Кіраўскага раёна, вусце на паўднёвай ускраіне горада Жлобін. Цячэ ў межах паўночнай часткі Гомельскага Палесся. Даліна ў высокай плыні невыразная, ніжэй трапецападобная, шырынёй 700—900 м. Абалона двухбаковая, яе шырыня 200—300 м. Рэчышча каналізаванае амаль на ўсім працягу. Шырыня ракі ў межань 5—15 м. Найвышэйшы ўзровень разводдзя ў пачатку 3-й дэкады снежня, сярэдняя вышыня над межанным узроўнем 1,8 м. Замярзае ў сярэдзіне снежня, крыгалом у 3-й дэкадзе сакавіка. Веснавы ледаход 3—5 дзён.

У басейне ракі вадасховішча Скрыпліца.

## Прытокі 
* Беліца
* Язнач

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Прытокі Дняпра
Катэгорыя:Рэкі Кіраўскага раёна
Катэгорыя:Рэкі Рагачоўскага раёна
Катэгорыя:Рэкі Жлобінскага раёна
Дружнянка

**Дружня́нка** — рака ў Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці ў басейне Заходняй Дзвіны.

Даўжыня ракі 15 км. Плошча вадазбору 73 км². Выцякае з  возера Рудавец, цячэ ў межах Браслаўскай грады, працякае праз возера Дружна. Упадае ў возера Дрывяты з паўднёвага ўсходу каля вёскі Ахрэмаўцы. Рэчышча ў высокай і нізкай плыні каналізаванае. Сярэдні нахіл воднай паверхні 1,5 м/км.

Рака прымае сцёк з сеткі меліярацыйных каналаў. У басейне ракі азёры Золва, Сярэднік, Шылава, Паддворнае.

## Літаратура 
* Блакітная кніга Беларусі — Мн.: БелЭн, 1994.
* 
* 

Катэгорыя:Басейн Друйкі
Катэгорыя:Рэкі Браслаўскага раёна
Дняпрэц (рака)

**Дняпрэц** — рака ў Горацкім раёне Магілёўскай вобласці, правы прыток ракі Быстрая (басейн Дняпра).

Даўжыня 25 км. Плошча вадазбору 71 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 2 ‰. Пачынаецца за 1 км на паўночны ўсход ад вёскі Зайцава, вусце за 1,5 км на поўдзень ад вёскі Паляшчыцы. Цячэ па паўднёвых схілах Смаленскага ўзвышша і па Горацка-Мсціслаўскай раўніне. На рацэ вадасховішча Дняпрэц.

## Прытокі 
* Рака Гарадок

## Гл. таксама 
* Вадасховішча Дняпрэц

## Літаратура 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Басейн Проні
Катэгорыя:Рэкі Горацкага раёна
Дзікушка

**Дзіку́шка** — рака ў Беларусі, у Шчучынскім раёне Гродзенскай вобласці, левы прыток ракі Жалудзянка (басейн Нёмана).

Даўжыня ракі 9 км. Плошча вадазбору 86 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 5,4 ‰. Пачынаецца каля аграгарадка Скрыбаўцы, цячэ па паўднёвай частцы Лідскай раўніны, упадае ў Жалудзянку на поўначы ад вёскі Лябёдка. На ўсім працягу каналізаваная.

Асноўны прыток — рака Ішчалнянка.

## Літаратура 
* 
*  — С. 180.

Катэгорыя:Рэкі Шчучынскага раёна
Катэгорыя:Басейн Лебяды
Жалудзянка

**Жалудзя́нка**, **Саўка** — рака ў Шчучынскім раёне Гродзенскай вобласці, правы прыток ракі Лебяда (басейн Нёмана). Даўжыня 14 км. Плошча вадазбору 174 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 3 ‰. Пачынаецца на захадзе ад вёскі Купры, цячэ па Лідскай раўніне, упадае ў Лебяду каля вёскі Лябёдка. На працягу 4,5 км каналізаваная (ад пасёлка Жалудок да вусця). Прытокі — рэкі Навіна і Дзікушка (леваруч).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Рэкі Шчучынскага раёна
Катэгорыя:Прытокі Лебяды
Джон Галсуорсі

**Джон Галсуорсі** (; , Кінгстан-Хіл, графства Сурэй — , Лондан) — англійскі празаік і драматург, аўтар знакамітага цыкла «Сага аб Фарсайтах», лаўрэат Нобелеўскай прэміі па літаратуры (1932).

Катэгорыя:Лаўрэаты Нобелеўскай прэміі па літаратуры
Катэгорыя:Пісьменнікі Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Англамоўныя пісьменнікі
Катэгорыя:Драматургі Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Лаўрэаты Нобелеўскай прэміі з Вялікабрытаніі
Талас (горад)

**Талас** — горад (з 1944 г.) у Кыргызстане, адміністрацыйны цэнтр Таласкай вобласці.
Насельніцтва — 32,9 тыс. чалавек (2009). Стаіць на беразе ракі Талас у Таласкай даліне.
## Насельніцтва 
## Вядомыя асобы 
* Рыгор Рыгоравіч Ганчарэнка (нар. 1950) — беларускі вучоны ў галіне папуляцыйнай і эвалюцыйнай генетыкі, генетыкі лясных культур. Член-карэспандэнт Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі (1996), доктар біялагічных навук (1991), прафесар (1993).

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Гарады Кыргызстана
Талас (рака)

**Талас** — рака, якая працякае па тэрыторыі Кыргызстана і Казахстана. Утвараецца ад зліцця рэк Каракол і Уч-Кашой, якія бяруць свой пачатак у ледавіках Таласкага хрыбта Кыргызстан. На сваім шляху рака Талас прымае шмат прытокаў, з якіх найбольш паўнаводныя: Урмарал, Кара-Буура, Кумуштак, Калба, Беш-Таш. Працякае па Таласкай даліне. У ніжнім цячэнні рака губляецца ў пясках Мойынкума.

На левым беразе ракі размешчаны адміністрацыйны цэнтр Талаская вобласці Кыргызстана горад Талас, а ніжэй па цячэнні — адміністрацыйны цэнтр Жамбылскай вобласці Казахстана Тараз.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Рэкі Казахстана
Катэгорыя:Рэкі Кыргызстана
Дзяражня (прыток Ведрыча)

**Дзяра́жня**, **Дзяражанка** — рака ў Рэчыцкім раёне Гомельскай вобласці, левы прыток ракі Ведрыч (басейн Дняпра).

Даўжыня ракі 16 км. Плошча вадазбору 59 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 1,3 ‰. Пачынаецца за 1 км на захад ад вёскі Гарноўка, вусце на ўсходняй ускраіне вёскі Дзяражня. Рэчышча ад вытоку на працягу 2,4 км каналізаванае. Рака перасякае забалочаны лес, у вярхоўі — урочышча Казелькава Варта.

## Літаратура 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Басейн Ведрыча
Катэгорыя:Рэкі Рэчыцкага раёна
Дзяражня (прыток Беседзі)

**Дзяражня**, **Дзяражанка** — рака ў Клімавіцкім і Касцюковіцкім раёнах Магілёўскай вобласці, правы прыток ракі Беседзь (басейн Дняпра).

Даўжыня 54 км. Плошча вадазбору 312 км². Сярэднегадавы расход вады ў вусці 1,6 м³/с. Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,8 ‰. Густата рачной сеткі 0,4 км/км².

Пачынаецца за 1 км на поўнач ад вёскі Дзяражня Клімавіцкага раёна, упадае ў Беседзь на ўсходняй ускраіне вёскі Белая Дуброва Касцюковіцкага раёна. Цячэ па паўднёва-ўсходняй ускраіне Аршанска-Магілёўскай раўніны. Даліна ў высокай плыні невыразная, ніжэй трапецападобная, шырыня яе 1—2 км. Абалона двухбаковая, у высокай плыні да вёскі Брацькавічы Касцюковіцкага раёна месцамі забалочаная, ніжэй адкрытая, лугавая, шырынёй 0,7—0,8 км. Рэчышча ад вытоку на працягу 8,3 км каналізаванае, ніжэй звілістае, яго шырыня ў межань 6—10 м.

У басейне ракі на ўпадаючым ручаі сажалка (вадасховішча), прыкладна за 1,8 км на ўсход ад вёскі Дзяражня,

## Літаратура 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Рэкі Касцюковіцкага раёна
Катэгорыя:Рэкі Клімавіцкага раёна
Катэгорыя:Прытокі Беседзі
Дзягавіцкая

**Дзягавіцкая** — рака ў Крычаўскім раёне Магілёўскай вобласці, прыток ракі Сож (басейн Дняпра). Даўжыня 1,7 км. Рэчышча прыроднае. Месца адпачынку крычаўлян.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Рэкі Магілёўскай вобласці
Катэгорыя:Рэкі Крычаўскага раёна
Катэгорыя:Прытокі Сажа
Сівельга

**Сівельга** — рака ў Беларусі, у Слуцкім і Салігорскім раёнах Мінскай вобласці, правы прыток ракі Случ (басейн Дняпра).

Даўжыня ракі 19,5 км. Плошча вадазбору 200 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,7 ‰. Пачынаецца за 2,5 км на паўднёвы захад ад вёскі Прусы Салігорскага раёна, вусце за 2 км на паўднёвы ўсход ад вёскі Вялікі Быкоў Слуцкага раёна. Рэчышча каналізаванае. Прыток леваруч — рака Дзявіца. Прымае сцёк з ручаёў і меліярацыйных каналаў.

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* Общая характеристика речной сети Минской области (в разрезе районов) // Справочник «Водные объекты Республики Беларусь»  
* Основные характеристики речных бассейнов (с площадью водосбора более 200 кв. км) Минской области // Справочник «Водные объекты Республики Беларусь»  

Катэгорыя:Прытокі Случы (прыток Прыпяці)
Катэгорыя:Рэкі Слуцкага раёна
Катэгорыя:Рэкі Салігорскага раёна
Дзявіца (прыток Сівельгі)

**Дзяві́ца** — рака ў Слуцкім раёне Мінскай вобласці Беларусі, левы прыток ракі Сівельга (прыток Случы, басейн Дняпра).

Даўжыня ракі 17 км. Плошча вадазбору 55 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,8 м/км. Пачынаецца за 4 км на захад — паўднёвы захад ад вёскі Цалевічы, цячэ па паўднёва-заходняй частцы Цэнтральнабярэзінскай раўніны. Упадае ў Сівельгу за 1,5 км на паўднёвы захад ад вёскі Устрань. Рэчышча на ўсім працягу каналізаванае.

Каля ракі аграгарадок Акцябр, вёскі Белічы, Навабелічы.

## Літаратура 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* Общая характеристика речной сети Минской области (в разрезе районов) // Справочник "Водные объекты Республики Беларусь" 

Катэгорыя:Басейн Случы (прыток Прыпяці)
Катэгорыя:Рэкі Слуцкага раёна
Дзявіца (прыток Сажа)

**Дзяві́ца** — рака ў Чачэрскім раёне Гомельскай вобласці Беларусі, левы прыток ракі Сож (басейн Дняпра).

Даўжыня ракі 16 км. Плошча вадазбору 53 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 1,8 м/км. Пачынаецца за 4 км на паўночны ўсход ад былой вёскі Салтанаўка, вусце за 4,5 км на паўночны захад ад былой вёскі Загор′е. Прывусцевая дзялянка ў межах Кармянскага раёна. Асноўны прыток — рака Чарнаберка (злева). Па берагах і ў вадазборы расце лес.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* 
* Ліст карты N-36-99. Выданне 1979 года.
* Ліст карты N-36-98. Выданне 1979 года.

Катэгорыя:Рэкі Чачэрскага раёна
Катэгорыя:Прытокі Сажа
Дворышча (рака)

**Дворышча** — рака ў Валожынскім раёне Мінскай вобласці, левы прыток ракі Бярэзіна (басейн Нёмана). Даўжыня 7 км. Пачынаецца на паўночны захад ад вёскі Лужаны ва ўрочышчы Гай, упадае ў Бярэзіну за 1,5 км на поўдзень ад пасёлка Бярэзінскі (месцазнаходжанне вусця залежыць ад рэжыму эксплуатацыі палёў здабычы торфу). На ўсім працягу каналізаваная, прымае сцёк з асушальных каналаў.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Прытокі Заходняй Бярэзіны
Катэгорыя:Рэкі Валожынскага раёна
Дахлоўка

**Дахло́ўка**, у верхнім цячэнні **Гарадзечна** — рака ў Беларусі, у Пружанскім і Кобрынскім раёнах Брэсцкай вобласці, правы прыток ракі Мухавец (басейн Віслы).

## Гідраграфія 
Даўжыня 24 км. Плошча вадазбору 226 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,5 м/км. Пачынаецца каля паўднёвай ускраіны вёскі Паддубна (Пружанскі раён), упадае ў Мухавец каля паўднёвай ускраіны вёскі Мухаўлокі (Кобрынскі раён). Вадазбор на ўсходняй ускраіне Прыбужскай раўніны.

амаль па ўсёй даўжыні ракі (у 1973 ад вытоку да чыгункі Брэст — Масква, 7 км; у 1972—1975 — 3 км на паўднёвы ўсход ад прыпыначнага пункта Лясы Пружанскага раёна да вусця, 12,6 км).

## Зноскі 
## Літаратура 
* 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Рэкі Пружанскага раёна
Катэгорыя:Рэкі Кобрынскага раёна
Катэгорыя:Прытокі Мухаўца
Даска

**Даска́** — рака ў Магілёўскім раёне Магілёўскай вобласці Беларусі, правы прыток ракі Дняпро.

Даўжыня ракі 11 км. Плошча вадазбору 38 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 2,7 ‰. Пачынаецца за 0,8 км на паўночны захад ад вёскі Мяжысеткі, вусце на ўсходняй ускраіне аграгарадка Дашкаўка. На рацэ 2 плаціны і сажалкі ў вёсках Мяжысеткі і Лежнеўка.

## Літаратура 
* 
*  — С. 163.
* 
* 
* Ліст карты N-36-73. Выданне 1979 г.

## Спасылкі 
* Общая характеристика речной сети Могилёвской области (в разрезе районов) // Справочник «Водные объекты Республики Беларусь» 

Катэгорыя:Рэкі Магілёўскай вобласці
Катэгорыя:Рэкі Магілёўскага раёна
Даранка

**Даранка** — рака ў Беларусі, у Кіраўскім і Бабруйскім раёнах Магілёўскай вобласці Беларусі, правы прыток ракі Ала (басейн Дняпра).

Даўжыня ракі 20,5 км. Пачынаецца за 0,8 км на паўночны ўсход ад вёскі Падрэчча Кіраўскага раёна, вусце за 1 км на паўднёвы ўсход ад вёскі Воўчая Гара Бабруйскага раёна. Рэчышча на ўсім працягу каналізаванае.

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* Общая характеристика речной сети Могилёвской области (в разрезе районов) // Справочник «Водные объекты Республики Беларусь»  

Катэгорыя:Рэкі Бабруйскага раёна
Катэгорыя:Рэкі Кіраўскага раёна
Катэгорыя:Басейн Бярэзіны
Дамалка

**Дамалка** — рака ў Мсціслаўскім раёне Магілёўскай вобласці, левы прыток ракі Белая Натапа (басейн Дняпра). Даўжыня каля 6 км. Пачынаецца за 1 км на ўсход ад вёскі Кокатава, вусце за 0,5 км на поўдзень ад вёскі Зарэчча. Рэчышча каля вусця каналізаванае на працягу 2,3 км.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Рэкі Мсціслаўскага раёна
Катэгорыя:Басейн Сажа
Міла Куніс

**Мілена Маркаўна Куніс** (; , Чарнаўцы) — амерыканская актрыса яўрэйскага паходжання, вядомая першым чынам як гераіня тэлесерыяла «Забойныя 70-я» (роля Джэкі Букхарт) і ў якасці «голасу» Мэг Грыфін з мультыплікацыйнага серыялу «Грыфіны».

## Біяграфія 
Мілена Маркаўна Куніс нарадзілася ў Чарнаўцах, Украіна, у яўрэйскай сям’і. У 1991 годзе Куніс разам з бацькамі эмігравала ў Лос-Анджэлес. У 1998 годзе прайшла кастынг на ролю ў серыяле «Забойныя 70-я» (пры гэтым яна адкрыта схлусіла пра свой узрост: ёй было 14 гадоў ад роду, а мінімальнае патрабаванне па ўзросту было 18). З 2000 г. агучвае Мэг у мультсерыяле «Грыфіны». У 2008 годзе выканала адну з галоўных роляў у папулярнай камедыі «У пралёце».

Катэгорыя:Актрысы ЗША
Катэгорыя:Імігравалі ў ЗША з СССР
Высоцкі

**Высоцкі** (, , ,  або , , ) — беларускае, польскае, рускае, украінскае прозвішча, таксама тапонім.

## Прозвішча 
* Аляксандр Мікалаевіч Высоцкі (нар. 1953) — беларускі палітык.
* Георгій Мікалаевіч Высоцкі — заснавальнік лясной доследнай гаспадаркі ў Беларусі.
* Максім Сяргеевіч Высоцкі (нар. 1995) — беларускі футбаліст.
* Мікалай Паўлавіч Высоцкі — беларускі архітэктар.
* Міхаіл Сцяпанавіч Высоцкі — беларускі канструктар.
* Пётр Яцак Высоцкі (1797—1875) — адзін з кіраўнікоў паўстання 1830—1831, мемуарыст.
* Сяргей Аляксандравіч Высоцкі (нар. 1931) — рускі савецкі пісьменнік, аўтар дэтэктываў.
* Уладзімір Сямёнавіч Высоцкі (1938—1980) — рускі музыка савецкага перыяду, акцёр, паэт, аўтар сотняў песень на ўласныя вершы
* Уладзіслаў Высоцкі (1908—1943) — Герой Савецкага Саюза.
* Эдуард Аляксандравіч Высоцкі (1943—2011) — беларускі геолаг. Доктар геолага-мінералагічных навук (1998), прафесар (2000).
## Тапонім 
* Высоцкі (Унецкі раён)
## Гл. таксама 
* Высоцкая
* Высоцкія

Катэгорыя:Беларускія прозвішчы
Мікалай Аляксандравіч Ладуцька

**Мікалай Аляксандравіч Ладуцька** (нар. , Мінск) — беларускі дзяржаўны і гаспадарчы дзеяч. Старшыня Мінскага гарадскога выканаўчага камітэта ў 2010—2014 гадах.

## Біяграфія 
У 1981 скончыў Беларускі політэхнічны інстытут (сучасны БНТУ), у 2007 — Акадэмію кіравання.

Працаваў у будаўніцтве і ў камсамольскім руху. З 2003 года — дырэктар Кіравання капітальнага будаўніцтва Мінгарвыканкама; удзельнічаў у будаўніцтве Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі.

З 2006 года — кіраўнік адміністрацыі Фрунзенскага раёна. 24 верасня 2007 года прызначаны намеснікам старшыні Мінгарвыканкама.

10 чэрвеня 2009 года ў сувязі з хваробай Міхаіла Паўлава прызначаны выканаўцам абавязкаў старшыні Мінгарвыканкама, а 25 чэрвеня 2010 года — старшынёй. 6 лістапада 2014 года быў зняты з пасады.

З 8 чэрвеня 2015 па жнівень 2022 года Мікалай Ладуцька ўзначальваў прадпрыемства «Мотавела». 15 чэрвеня 2018 г. быў абраны старшынёй аб’яднання «Мінскі сталічны саюз прадпрымальнікаў і працадаўцаў». З канца 2022 года першы намеснік дарэктара камунальнага будаўніча-эксплуатацыйнага ўнітарнага прадпрыемства «Мінская cпадчына».

## Узнагароды 
* Ордэн Славы і Гонару (Руская праваслаўная царква; 2013)
* Ордэн Айчыны III ступені (2014).

Катэгорыя:Члены Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 4-га склікання
Катэгорыя:Члены Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 5-га склікання
Катэгорыя:Намеснікі старшыні Мінскага гарадскога выканаўчага камітэта
Катэгорыя:Постаці Мінскага гарадскога выканаўчага камітэта
Катэгорыя:Кіраўнікі адміністрацый раёнаў Мінска
Катэгорыя:Генерал-маёры (Беларусь)
359

## Падзеі 
* Консулы Флавій Еўсевій і Флавій Іпацій.
* Юліянам адноўлены сем рымскіх памежных гарадоў. Ён зноў пераправіўся праз Рэйн супраць яшчэ не скароных цароў, разарыў іх землі. Цары прасілі літасці і Юліян заключыў мір.
* 359—363 — Вайна Рыма з Імперыяй Сасанідаў.
* Скіфапольскі працэс — судовы працэс па абвінавачванні шэрагу асоб у дзяржаўнай здрадзе, які адбыўся ў горадзе Скіфопаль (Палесціна).
* Пачатак чарговай вайны Рыма з Імперыяй Сасанідаў з-за Арменіі і Месапатаміі. Ваенныя дзеянні ў Паўночнай Месапатаміі і на ўсходзе Малой Азіі. Канстанцый адправіўся ў Канстанцінопаль.
* Чума падчас аблогі Аміды персамі.
* 359 — Біскуп Антыёхіі Аній.
* Каля359 — Памёр Еўсевій Эмескі (каля 300-каля359).
* 22 мая — Сабор у Сірміуме. Прыняты выраз «падобны ва ўсім» (Сын да Айца).
* Сабор у Кесарыі: Акакій вінаваціць Кірыла ў продажы скарбаў царквы дзеля жабракоў, сабор зрушыў Кірыла.
* Верасень — Сінод хрысціянскай царквы ў Селеўкіі Трахеотыс (Кілікія). Сын прызнаваўся «падобным». Аднавіў у званні Кірыла Іерусалімскага і Гілары з Пуацье.
* Утварэнне арды Жужаняў.

## Нарадзіліся 
* 18 красавіка: Грацыян, імператар заходняй часткі Рымскай імперыі
Дабранка (рака)

**Дабра́нка** — рака ў Горацкім раёне Магілёўскай вобласці, правы прыток ракі Галыша (Гольша) (басейн Дняпра).

Даўжыня ракі 12 км. Плошча вадазбору 72 км². Пачынаецца каля вёскі Машкова, вусце — каля аграгарадка Добрая. Вадазбор на паўночнай ускраіне Аршанска-Магілёўскай раўніны. Левы прыток — Лоша.

## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Басейн Проні
Катэгорыя:Рэкі Горацкага раёна
Гутлянка

**Гутлянка**, **Балатнянка** — рака ў Беларусі, у Кармянскім і Рагачоўскім раёнах Гомельскай вобласці, левы прыток ракі Дняпро.

## Гідраграфія 
Даўжыня ракі 31 км. Плошча вадазбору 378 км². Сярэднегадавы расход вады ў вусці каля 2 м³/с. Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,8 ‰.

Пачынаецца за 2 км на паўднёвы ўсход ад вёскі Бярозаўка Кармянскага раёна, вусце за 2 км на поўнач ад пасёлка Ільіч Рагачоўскага раёна. Цячэ па паўднёвай ускраіне Аршанска-Магілёўскай раўніны. Даліна пераважна трапецападобная, яе шырыня 1,5 — 2 км. Пойма двухбаковая, супясчаная і тарфяністая, шырынёй 0,05 — 0,1 км, у высокай і нізкай плыні забалочаная. Рэчышча на ўсім працягу каналізаванае, акрамя 0,5 км у вусці. Асноўны прыток — рака Доўгая (злева).

На перыяд вясновага разводдзя прыпадае каля 50 % гадавога сцёку.

## Зноскі 
## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Прытокі Дняпра
Катэгорыя:Рэкі Рагачоўскага раёна
Катэгорыя:Рэкі Кармянскага раёна
Паштамт

у]]
**Паштамт** (, ад *Post* — «пошта» і *Amt* — «служба, кіраванне») — буйное прадпрыемства агульнадаступнай паштовай службы з уласным даставачным раёнам, якое ажыццяўляе ўсе віды паштовай, тэлеграфнай і тэлефоннай сувязі і дастаўку перыядычных выданняў.

Як правіла, у падначаленні у паштамта знаходзіцца шэраг паштовых аддзяленняў (аддзяленняў сувязі), а сам ён падпарадкаваны паштова-тэлеграфнаму кіраванню, часам — галоўнаму паштамту.

## У Сеціве 
Катэгорыя:Пошта
Клясер

thumb|Традыцыйны клясер
**Кля́сер** (ад лац. *Clasis* — разрад, клас) — філатэлістычны альбом (часам папка) спецыяльнага вырабу, прызначаны для захоўвання марак і іншых філатэлістычных матэрыялаў (блокаў, канвертаў).

## Гл. таксама 
* Альбом для марак
* Філатэлія

## Спасылкі 
Катэгорыя:Філатэлія
Альбом для марак

[thumb|Першы альбом для марак, [Парыж (1862)]]
**Альбо́м для ма́рак**, або **альбо́м ма́рак**, — кніга, часта са свабодна ўсталяванымі лістамі (для наступнага іх дадання), у якой захоўваецца і дэманструецца калекцыя паштовых марак.

## Гл. таксама 
* Клясер
* Філатэлія

## Спасылкі 
Катэгорыя:Філатэлістычныя тэрміны
Гольша (рака)

**Гольша**, **Галыша** — рака ў Горацкім і Дрыбінскім раёнах Магілёўскай вобласці Беларусі, правы прыток ракі Проня (басейн Дняпра).

Даўжыня ракі 37 км, з іх 29 км на тэрыторыі Горацкага раёна. Плошча вадазбору 225 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,9 м/км. Сярэднегадавы расход вады ў вусці 1,4 м³/с.

## Асноўныя прытокі 
* *Праваруч*: Дабранка (ручай Касічка, Касянка, Касячка).
* *Леваруч*: Малая Галыша.

## На рацэ 
* У Горацкім раёне: Мацюты, Стан, Старынка, Балбечына, Панкратаўка, Галышына, Ермакі (Горацкі раён).
* У Дрыбінскім раёне: Язычкава, Гарадзецк, Ярыгі, Міхееўка, Новае Прыбужжа.

## Агульныя звесткі 
Пачынаецца за 3 км на паўночны захад ад вёскі Чапялінка Горацкага раёна, вусце за 1 км на паўднёвы захад ад гарадскога пасёлка Дрыбін. Вадазбор на паўночнай ускраіне Аршанска-Магілёўскай раўніны.

Даліна ракі скрынкападобная, глыбока ўрэзаная, шырыня яе 0,5—1 км. Абалона двухбаковая, месцамі забалочаная, шырынёй 0,2—0,7 км. Рэчышча каналізаванае на 10 км ад вытоку, ніжэй вольна меандруе, звілістае, шырыня ракі ў ніжнім цячэнні ў межань 8—10 м. Берагі стромкія, абрывістыя, параслі лесам.

## Літаратура 
* 
* 
* Ресурсы поверхностных вод СССР. Описание рек и озёр и расчёты основных характеристик их режима. Т. 5. Белоруссия и Верхнее Поднепровье. Ч. 1—2. — Л., 1971.
* Природа Белоруссии: Попул. энцикл./ БелСЭ; Редкол.: И. П. Шамякин (гл.ред.) и др. — Мн.: БелСЭ, 1986. — 599 с., 40 л. ил.
* 
* Ліст карты N-36-63. Выданне 1982 г.

## Спасылкі 
* Общая характеристика речной сети Могилёвской области (в разрезе районов) // Справочник «Водные объекты Республики Беларусь»
* Основные характеристики речных бассейнов (с площадью водосбора более 200 кв. км) Могилёвской области // Справочник «Водные объекты Республики Беларусь»

Катэгорыя:Рэкі Горацкага раёна
Катэгорыя:Рэкі Дрыбінскага раёна
Катэгорыя:Прытокі Проні
Густатка

**Густа́тка** — рака ў Браслаўскім і Шаркоўшчынскім раёнах Віцебскай вобласці, левы прыток ракі Янка (басейн Заходняй Дзвіны).

Даўжыня ракі 26 км. Плошча вадазбору 356 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,7 м/км. Азёрнасць вадазбору каля 1 %.

## Асноўныя прытокі 
* **Праваруч**: Корынка
* **Леваруч**: Белая, Кулажка

## Агульныя звесткі 
Выцякае з возера Густаты, цячэ па заходняй частцы Полацкай нізіны. Упадае ў Янку за 1 км ад паўночна-заходняй ускраіны гарадскога пасёлка Шаркоўшчына. Рэчышча ад вытоку на працягу 8,7 км каналізаванае.

## Літаратура 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Басейн Янкі (прыток Дзісны)
Катэгорыя:Рэкі Браслаўскага раёна
Катэгорыя:Рэкі Шаркаўшчынскага раёна
Уг’ен Вангчук

'''Уг'ен Вангчук''' ( — ) — першы кароль Бутана. У 1907 годзе ён узышоў на трон, заснаваў новую дынастыю і аб'яднаў Бутан. Да гэтага ён быў пенлопам (губернатарам) дзонга Тонгса. Знаходзячыся ў цэнтральным Бутане, ён змог перамагчы сваіх супернікаў у грамадзянскіх войнах і хваляваннях ў 1882—1885 гг.

Катэгорыя:Каралі Бутана
Гроўлінг

**Гроўлінг** або **гроўл** (правільнае вымаўленне — **граўл** ад англ. Growling — «рык») — прыём спеваў c расшчапленнем звязак у некаторых музычных стылях, у асноўным у блэк-, дэз- і дум-метале, а таксама ў грайндкоры. Гучыць прыкладна як утробны рык, што сыходзіць з вобласці жывата вакаліста.

Катэгорыя:Метал
Катэгорыя:Спевы
Катастрофная пошта

[thumb|Катастрофны службовы [канверт]]
**Катастро́фная по́шта** (, таксама ) — філатэлістычны тэрмін для абазначэння паштовай карэспандэнцыі (лісты ў канверце, паштовай карткі ці пакета), ацалелых пасля крушэння самалёта, дырыжабля, цягніка, пасля караблекрушэння ці іншай катастрофы. Катастрофная пошта ўяўляе сабой разнавіднасць так званай «перарванай пошты» (), а яе аб'екты адносяцца да суцэльных і цэлых рэчаў.

## Гл. таксама 
* Палярная пошта

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Філатэлістычныя тэрміны
Катэгорыя:Віды пошты
Катэгорыя:Катастрофы
Катэгорыя:Авіяпошта
Дулебка

**Дулебка**, **Дулеба** — рака ў Бярэзінскім раёне Мінскай вобласці, левы прыток ракі Ольса (басейн Дняпра).

## Назва 
Назва ракі паходзіць ад славянскага этноніма *дулебы*.

## Гідраграфія 
Даўжыня 23 км. Плошча вадазбору 152 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 1,4 ‰. Пачынаецца за 3,7 км на поўнач ад вёскі Ягадка, вусце на паўднёва-ўсходняй ускраіне вёскі Мацевічы. Рэчышча каналізаванае на працягу 12 км (2,5 км на паўночны ўсход ад вёскі Баравіца — 3 км на паўночны ўсход ад вёскі Галынка). Цячэ пераважна па забалочаным лесе.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Прытокі Ольсы
Катэгорыя:Рэкі Бярэзінскага раёна
Шаўлі

**Шаўлі́**, таксама **Шаўля́й** (, ) — горад у паўночнай Літве. Адміністрацыйны цэнтр Шавельскага павета, Шавельскага раёна і Шавельскага гарадскога самакіравання. Прамысловы, культурны і навуковы цэнтр этнаграфічнага рэгіёну Жамойць. Працуе міжнародны аэрапорт.

## Гісторыя 
Назва горада паходзіць ад  — выстрал. Верагодна, у наваколлі, каля возера Тальс, у сярэдневякоўі было паселішча паляўнічых. Магчыма, назва горада ўпершыню згадваецца ў 1236 годзе ў сувязі з бітвай паміж літоўцамі і войскам Лівонскага ордэна.

Як горад Шаўлі упамінаюцца ў грамаце Жыгімонта Старога ў 1524 годзе. Гарадскі прывілей атрымаў у 1569 годзе, а з 1589 года тут створаная каралеўская эканомія, значыць увесь прыбытак горада ішоў на ўтрыманне каралеўскага двара. Сустракалася таксама назва Шаўлі Вялікія. Да 1795 года Шаўлі ўваходзілі ў склад Вялікага Княства Літоўскага. У выніку трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай 1795 года ў складзе Расійскай імперыі.

З 1918 года ў складзе Літвы.

## Насельніцтва 
### Нацыянальны склад 
Паводле даных перапісу 2021 года, нацыянальны склад горада быў наступным:

## Гарады-пабрацімы 
## Вядомыя асобы 
* Тадэвуш Валянскі (1785—1865) — гісторык і археолаг, калекцыянер.
* Антанас Гудайціс (1904—1989) — літоўскі жывапісец.
* Марыя Ластоўская (1872—1957) — літоўская пісьменніца. Жонка беларускага дзеяча Вацлава Ластоўскага.
* Антон Луцкевіч (1884—1942) — адзін з пачынальнікаў беларускага нацыянальнага руху, гісторык, літаратуразнаўца, публіцыст.
* Іван Луцкевіч (1881—1919) — адзін з пачынальнікаў беларускага нацыянальнага руху, археолаг.
* Аляксандр Іванавіч Якшэвіч (1886—1971) — беларускі і літоўскі дзеяч камуністычнай партыі, беларускі літаратар, перакладчык.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Населеныя пункты Шаўляйскага павета
Гурба (рака)

**Гурба́** — рака ў Барысаўскім раёне Мінскай вобласці Беларусі, левы прыток ракі Вялікая Рэчка (басейн Дняпра).

Даўжыня ракі 12 км. Плошча вадазбору 139 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,7 м/км. Пачынаецца за 3 км на захад ад урочышча Студзёнка 2-я, упадае ў Вялікую Рэчку за 3 км вышэй ад яе вусця. Асноўны прыток — ручай Юраўка. Цячэ па Бярэзінскім біясферным запаведніку. Працякае праз возера Пруды. Па берагах забалочаны лес. У басейне ракі возера возера Безадзеннае (Лепельскі раён, мясцовая назва *Бяздэнак*, выток ручая Юраўка).

## Літаратура 
* 
* 
* 
* 
* Ліст карты N-35-57. Выданне 1980 г.
* Ліст карты N-35-58. Выданне 1987 г. Стан мясцовасці на 1985 г.

## Спасылкі 
* Общая характеристика речной сети Минской области (в разрезе районов) // Справочник «Водные объекты Республики Беларусь» 

Катэгорыя:Рэкі Барысаўскага раёна
Катэгорыя:Басейн Бярэзіны
Корынка

**Корынка** — рака ў Браслаўскім і Шаркаўшчынскім раёнах Віцебскай вобласці, правы прыток ракі Густатка (басейн Заходняй Дзвіны).

Даўжыня ракі 17 км. Плошча вадазбору 79 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,7 м/км. Выцякае з возера Корня за 0,4 км на поўдзень ад вёскі Вялікія Даўяты Браслаўскага раёна, вусце за 1 км на паўднёвы ўсход ад вёскі Корніца Шаркаўшчынскага раёна. Вадазбор у межах Дзісненскай нізіны. Рэчышча каналізаванае ў ніжнім і сярэднім цячэнні.

## Літаратура 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Басейн Янкі (прыток Дзісны)
Катэгорыя:Рэкі Браслаўскага раёна
Катэгорыя:Рэкі Шаркаўшчынскага раёна
Дудка (рака)

**Ду́дка** — рака ў Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці, правы прыток ракі Вілія (басейн Нёмана). Даўжыня 8 км. Пачынаецца каля вёскі Белая Вада, упадае ў Вілію за 1 км на паўночны ўсход ад вёскі Малыя Свіраны. На працягу 6,6 км каналізаваная (выток — 2 км на поўдзень ад вёскі Падольцы).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Прытокі Віліі
Катэгорыя:Рэкі Астравецкага раёна
Гулянка (рака)

**Гуля́нка** — рака ў Докшыцкім раёне Віцебскай вобласці Беларусі, правы прыток ракі Бярэзіна (басейн Дняпра).

Даўжыня ракі 10 км. Плошча вадазбору 51 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 1 ‰. Пачынаецца з сажалкі за 100 м на поўдзень ад вёскі Замошша, вусце за 4 км на паўднёвы ўсход ад вёскі Ліпск. Працякае па заходняй ускраіне Бярэзінскага біясфернага запаведніка, пераважна праз лес. Ад вытоку на працягу 18 км рэчышча каналізаванае. Вадазбор у межах Верхнебярэзінскай нізіны.

У Гулянку ўпадае рака Асовіна (справа).

## Літаратура 
* 
*  — С. 145.
* 

Катэгорыя:Прытокі Бярэзіны
Катэгорыя:Рэкі Докшыцкага раёна
Гуйка

**Гу́йка** — рака ў Беларусі, у Мінскім і Маладзечанскім раёнах Мінскай вобласці, у басейне Нёмана.

## Назва 
Рачная назва балцкага паходжання. Назва згадваецца ў 1549 годзе як «Гуя»: «*Замокъ Радошковский… на рекахъ на Гуи а на Вязыни*».

У назве Гуя корань — фанетычны варыянт кораня ў назве нёманскай ракі Гаўя, а таксама аднайменнай ракі *Gauja* на латвійскім Задзвінні. Той жа корань і ў назве нёманскай ракі Гавязна.

Ад індаеўрапейскага **gēu- / gū-* «гнуць, крывіць». Ад яго таксама літоўскае *gau-r-as* «волас», *gu-r-as* «вяршыня пагорка», *gu-g-a* «пагорак; гузак; горб».

Назва Гуя значыць «Звілістая (рака)».

## Гідраграфія 
Даўжыня ракі 19 км, у тым ліку 3 км на тэрыторыі Маладзечанскага раёна. Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,33 м/км. Плошча вадазбору 98 км².

Пачынаецца каля вёскі Шчадроўшчына Мінскага раёна.

Каля ракі населеныя пункты Пухлякі, Новы Двор (Шаршунскі сельсавет), Збаравічы, Рагава.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* 
* Ліст карты N-35-67. Выданне 1981 г.

## Спасылкі 
* Общая характеристика речной сети Минской области (в разрезе районов) 

Катэгорыя:Рэкі Мінскага раёна
Катэгорыя:Рэкі Маладзечанскага раёна
Катэгорыя:Басейн Іліі
Грэбля (рака)

**Грэбля** — рака ў Касцюковіцкім раёне Магілёўскай вобласці, правы прыток ракі Зубр (басейн Дняпра). Даўжыня каля 15 км. Пачынаецца за 3 км на ўсход ад вёскі Журбін, упадае ў Зубр за 1,5 км на захад ад вёскі Кісялі. Найвялікшы прыток — рака Жукаўка.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Басейн Беседзі
Катэгорыя:Рэкі Касцюковіцкага раёна
Зубр (рака)

**Зубр**, Зу́бар — рака ў Касцюковіцкім раёне Магілёўскай вобласці Беларусі, левы прыток ракі Беседзь (басейн Дняпра).

Даўжыня ракі 23 км. Плошча вадазбору 206 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 1,2 м/км.

Пачынаецца за 1,2 км на поўдзень ад вёскі Жукаўка, вусце за 1,5 км на паўночны захад ад вёскі Бялынкавічы. Найвялікшы прыток — рака Грэбля. Рэчышча на працягу 6 км каналізаванае (ад вёскі Гаўрыленка да вёскі Баронькі).

## Літаратура 
* 
* 
* 
* 
* Ліст карты N-36-101. Выданне 1989 года. Стан мясцовасці на 1985 год.

Катэгорыя:Рэкі Касцюковіцкага раёна
Катэгорыя:Прытокі Беседзі
Громаць

**Громаць** — рака ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці Беларусі, правы прыток ракі Лужаснянка (басейн Заходняй Дзвіны).

Даўжыня 19 км. Плошча вадазбору 84 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 1,2 ‰. Пачынаецца за 3 км на паўночны захад ад вёскі Казловічы, цячэ ў межах Гарадоцкага ўзвышша па лясістай мясцовасці. Упадае ў Лужаснянку за 1,2 км на паўночны ўсход ад вёскі Хабаты. Асноўны прыток рака Рабінка. Упадае ручай з возера Прэнц, рака Трасцянка.

## Літаратура 
* 
* 
* 
* Ліст карты N-36-13. Выданне 1984 года. Стан мясцовасці на 1981 год.

## Спасылкі 
* Общая характеристика речной сети Витебской области (в разрезе районов) // Справочник «Водные объекты Республики Беларусь» 

Катэгорыя:Басейн Лужаснянкі
Катэгорыя:Рэкі Гарадоцкага раёна
Паштовы вагон

вагон № 1923, які курсіраваў па чыгунцы . Захоўваецца ў |320x320px]]
**Паштовы вагон** — чыгуначны вагон, спецыяльна прызначаны для перавозкі паштовых адпраўленняў, іх апрацоўкі ў дарозе і абмену ў пунктах прыпынку.

## Апісанне 
Паштовы вагон звычайна прычапляецца да пасажырскага цягніка, або як асобная адзінка ў саставе так званых паштова-багажных цягнікоў, у якія часам могуць уключацца і пасажырскія вагоны. Паштова-багажны цягнік спыняецца для абмену пошты на ўсіх прадугледжаных раскладам руху такога цягніка станцыях. Хуткасныя і пасажырскія цягнікі з уключанымі ў іхні састаў паштовымі вагонамі ажыццяўляюць пагрузку і выгрузку пошты толькі на буйных станцыях (вузлавых станцыях або абласных цэнтрах) або перавозяць пошту на далёкія адлегласці. На маршрутах, дле паштовыя перавозкі нязначныя, замест паштовага вагона вылучаюць адно купэ ў першым ад лакаматыва пасажырскім вагоне, на лініі Ліверпуль — Бірмінгем.

Вядома, што першы паштовы вагон з’явіўся 6 студзеня 1838 года ў Англіі і ўяўляў сабой пераабсталяваны вагон для перавозкі скаціны. З верасня 1838 года пачаліся рэгулярныя рэйсы з сартаваннем пошты па ходу руху на лініі Лондан — Бірмінгем.

## Спасылкі 
* Письмо поедет в «скором»

Катэгорыя:Пасажырскія вагоны
Катэгорыя:Пошта