open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Венецыянскі кінафестываль 1998

**55-ы Венецыянскі кінафестываль** праходзіў з 3 па 13 верасня 1998 года. Галоўную ўзнагароду кінафестывалю — Залатога льва — атрымаў фільм «» рэжысёра Джані Амеліа.

## Лаўрэаты 
## Зноскі 
Катэгорыя:Венецыянскі кінафестываль
Катэгорыя:Кінафестывалі 1998 года
Катэгорыя:Верасень 1998 года
Катэгорыя:1998 год у Італіі
Катэгорыя:Падзеі ў Венецыі
Сонечнае зацьменне 20 красавіка 2023 года

**Сонечнае зацьменне 20 красавіка 2023 года** — гібрыднае сонечнае зацьменне 129 сараса:

## Звязаныя зацьменні 
## Галерэя 

Файл:Solar Eclipse 2023-4-20, Magetan, Indonesia, 10.51 WIB (cropped2).jpg|Частковае зацьменне ў Магетане, Усходняя Ява, Інданезія
Файл:2023-04-20 Solar Eclipse in Timor-Leste 6.jpg|Поўнае зацьменне ва Усходнім Тыморы
Файл:2023.4.20 Total Solar Eclipse ～西オーストラリアでの金環皆既日食 ~.webm|Поўнае зацьменне ў Эксмуце, Заходняя Аўстралія

## Гл. таксама 
* Сонечныя зацьменні XXI стагоддзя

## Зноскі 
## Спасылкі 
* Каталог сонечных зацьменняў 2001 — 2100
* Каталог сонечных зацьменняў 129 сараса
* Малая глабальная карта, на якой паказана геаграфія бачнасці зацьмення
* Вялікая глабальная карта, на якой паказана геаграфія бачнасці зацьмення
* Сонечнае зацьменне 20 красавіка 2023 года на сайце «*EclipseWise.com*»

Катэгорыя:2023 год у астраноміі
2023-04-20
2023-04-20
2023-04-20
Катэгорыя:Падзеі 20 красавіка
Катэгорыя:Красавік 2023 года
Алвару Сіза Віейра

**Алвару Сі́за Віейра** (парт.: Álvaro Siza Vieira; нар. ) — партугальскі архітэктар.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў 1933 годзе ў горадзе Матазіньюш, непадалёк ад Порту. У 1955 годзе скончыў архітэктурны факультэт Універсітэта Порту.

За гады працы (першыя праекты датаваны 1954 годам) рэалізавана больш за 140 праектаў (у тым ліку і за межамі Партугаліі — у Нідэрландах, Іспаніі, Італіі, Бразіліі), такіх як жылы квартал Малаг’ера ў Эвара (1977—1995), Архітэктурны факультэт (1987—1993), жылы раён Шыяду ў Лісабоне (з 1988 года), музей сучаснага мастацтва Серальвес (1996-99) у Порту, парафіяльны цэнтр у Марку ды Канавезеш (1990), новы корпус музея Амстэрдама, галерэя Серпанцін у Лондане, Галі цэнтр сучаснага мастацтва, факультэт інфарматыкі ў Сант’яга дэ Кампастэла, станцыя метро ў Неапалі, цэнтр турыстычнай інфармацыі Colon у Мадрыдзе а таксама Партугальскі павільён (сумесна з Сесілам Бэлмандам) на сусветнай выставе ЭКСПА-98 у Лісабоне. Сусветна вядомымі сталі яго праекты раёна Схільдэрсвік у Гаазе, Нідэрланды (1989—1993), жылога дома «Bonjour Tristesse» у Берліне (1980—1984), офіс кампаніі «Вітра» ў Вайль-на-Рэйне ў Германіі (1991—1994).

Працуе таксама ў жанры скульптуры, графікі і дызайну мэблі. Прафесар Універсітэта Порту. Для Алвару Сіза ўласцівы стрыманая, удумлівая архітэктура, выдатна ўпісаная ў навакольны ландшафт.

Сын — Алвару Лейтэ Сіза Віейра 1962 г.н., таксама архітэктар, у 1994 годзе скончыў архітэктурны факультэт універсітэта Порту (лаўрэат Архітэктурнай прэміі (АрхіП)).

## Спасылкі 
Катэгорыя:Архітэктары Партугаліі
Катэгорыя:Мастакі Партугаліі
Катэгорыя:Дызайнеры Партугаліі
Катэгорыя:Камуністы Партугаліі
Катэгорыя:Камуністы Італіі
Катэгорыя:Архітэктары Берліна
Катэгорыя:Архітэктары Амстэрдама
Катэгорыя:Архітэктары Мадрыда
Катэгорыя:Архітэктары Гаагі
Пітэр Айзенман

**Пітэр Айзенман** (; нар. , Ньюарк, штат Нью-Джэрсі) — амерыканскі архітэктар, аўтар шматлікіх манаграфій і артыкулаў, прафесар архітэктуры, адзін з заснавальнікаў архітэктурнага дэканструктывізму.

## Біяграфія 
Паходзіць з яўрэйскай сям’і. Архітэктурную адукацыю П. Айзенман атрымаў у Карнельскім універсітэце (бакалаўр архітэктуры); у Вышэйшай школе архітэктуры Калумбійскага ўніверсітэта (магістр архітэктуры); а таксама абараніў дысертацыю ў Кембрыджы.

У 1967 годзе Айзенман заснаваў Інстытут даследавання архітэктуры і горадабудаўніцтва (Institute for Architecture and Urban Studies — IAUS), якім кіраваў да 1982 года. У розны час П. Айзенман выкладаў у Купер Юніён, Прынстанскім і Ельскім універсітэтах, ён быў настаўнікам Даніэля Лібескінда, з яго архітэктурнага бюро выйшлі лідары «блобмайстраў» — Грэг Лін (), Джэф Кіпніс (), Марк Уіглі (), Сэнфард Квінтэр ().

Катэгорыя:Архітэктары ЗША
Катэгорыя:Тэарэтыкі архітэктуры
Катэгорыя:Выкладчыкі Ельскага ўніверсітэта
Катэгорыя:Выкладчыкі Прынстанскага ўніверсітэта
Катэгорыя:Постмадэрнізм
Катэгорыя:Архітэктары Венецыі
Катэгорыя:Архітэктары Берліна
Катэгорыя:Архітэктары Нью-Ёрка
Аляксандр Васілевіч Хапалюк

**Аляксандр Васілевіч Хапалюк** (нар. 1951) — беларускі ўрач-кардыёлаг. Доктар медыцынскіх навук, прафесар.

## Біяграфія 
Скончыў з адзнакай Мінскі дзяржаўны медыцынскі інстытут (1976) і клінічную ардынатуру пры кафедры факультэцкай тэрапіі МДМІ (1976—1978 гг.). З 1981 г. — асістэнт кафедры кардыялогіі Беларускага дзяржаўнага інстытута ўдасканалення ўрачоў.

З 2002 па сакавік 2009 года загадваў кафедрай клінічнай фармакалогіі і тэрапіі БелМАПА, з ліпеня 2009 — загадчык кафедры клінічнай фармакалогіі БДМУ.

У 2002—2003 гг. сумяшчаў працу ў БелМАПА з працай у Міністэрстве аховы здароўя ў якасці галоўнага тэрапеўта, з 2003 па 2006 г. — галоўнага пазаштатнага герыятра. Урач вышэйшай катэгорыі па спецыяльнасці «тэрапія».

З’яўляецца экспертам ВАК, членам Савета па абароне па спецыяльнасці «Кардыялогія і кардыяхірургія», быў старшынёй Савета па абароне па спецыяльнасцях «Фармакалогія, клінічная фармакалогія і эндакрыналогія».

Член Еўрапейскага таварыства кардыёлагаў, галоўны рэдактар часопісаў «Лячэбная справа», «Сямейны доктар», член рэдкалегіі часопісаў «Кардыялогія», «Медыцынскага часопіса», «Deutscher Wissenschaftsherold» (Германія).

## Узнагароды 
Узнагароджаны знакам «Выдатнік аховы здароўя», Ганаровымі граматамі БелМАПА, Міністэрства аховы здароўя Рэспублікі Беларусь.

## Літаратура 
* Руководители, заведующие кафедрами, профессора и доктора наук Белорусской медицинской академии последипломного образования (1931—2006). — Минск, 2006

Катэгорыя:Кардыёлагі Беларусі
Катэгорыя:Кардыёлагі СССР
Катэгорыя:Загадчыкі кафедраў БДМУ
2023 год у гісторыі астраноміі

**2023** год быў адзначаны шэрагам падзей у астраноміі.

## Падзеі 
* 2 лютага: Камета C/2022 E3 (ZTF) дасягнула перыгея — найбліжэйшага пункта ад Зямлі.
* 20 красавіка: Адбылося сонечнае зацьменне, поўная фаза якога назіралася ў акваторыі Індыйскага і Ціхага акіянаў і дасягнула максімума ва Усходнім Тыморы.
* 28 ліпеня: НАСА паведаміла аб страце сувязі з касмічным апаратам «Вояджэр-2».

## Астранамічныя з’явы 
## Адкрытыя астранамічныя аб’екты 
## Нарадзіліся 
## Памерлі 
## Галерэя 

File:2023-04-20_Solar_Eclipse_in_Timor-Leste_6.jpg|Поўная фаза сонечнага зацьмення, 20 красавіка, Усходні Тымор.

## Крыніцы 

Катэгорыя:Гады ў астраноміі
Сонечнае зацьменне 14 кастрычніка 2023 года

**Сонечнае зацьменне 14 кастрычніка 2023 года** — кольцападобнае сонечнае зацьменне 134 сараса:

## Звязаныя зацьменні 
## Галерэя 
### ЗША 

Файл:Eclipse annular albuqurque 2023-10-14.30fps.crf23.3840x2160.webm|Альбукерке, Нью-Мексіка
Файл:Annular solar eclipse.jpg|Лос-Аламас, Нью-Мексіка
Файл:2023_Annular_Eclipse_from_White_Rock,_NM.jpg|Уайт-Рок, Нью-Мексіка
Файл:Partial_solar_eclipse_October_14,_2023_from_Kerville,_Texas..png|Кервіл, Тэхас
Файл:Solar eclipse oct 14 2023.jpg|Санта-Ана, Каліфорнія

### Іншыя краіны 

Файл:Eclipse parcial, Natal Rio grande do norte Outubro 4 2023.png|Натал, Бразілія
Файл:Annual_solar_eclipse_from_Juazeiro_do_Norte_October_4_2023.png|Жуазейру-ду-Норці, Бразілія
Файл:Partial Solar Eclipse of October 2023 Belleville, ON, Canada.jpg|Канада
Файл:Ring of fire 2023 (cropped).jpg|Сан-Франсіска-дэ-Кампечэ, Мексіка

## Гл. таксама 
* Сонечныя зацьменні XXI стагоддзя

## Зноскі 
## Спасылкі 
* Каталог сонечных зацьменняў 2001 — 2100
* Каталог сонечных зацьменняў 134 сараса
* Малая глабальная карта, на якой паказана геаграфія бачнасці зацьмення
* Вялікая глабальная карта, на якой паказана геаграфія бачнасці зацьмення
* Сонечнае зацьменне 14 кастрычніка 2023 года на сайце «*EclipseWise.com*»

Катэгорыя:2023 год у астраноміі
2023-10-14
2023-10-14
2023-10-14
Катэгорыя:Падзеі 14 кастрычніка
Катэгорыя:Кастрычнік 2023 года
Марк Майсеевіч Канэ

**Марк Майсеевіч Канэ** (нар. , Масква, Расія) — беларускі спецыяліст у галіне машынабудавання. Доктар тэхнічных навук (1997), прафесар (1998). Член Пастаяннай камісіі IFToMM (Міжнароднай федэрацыі па тэорыі механізмаў і машын), старшыня конкурснай камісіі Рэспубліканскага конкурсу студэнцкіх НДР па секцыі «Машынабудаванне і прыборабудаванне. Механіка машын, надзейнасць і бяспека тэхнічных сістэм. Навуковыя асновы і метады неразбуральнага кантролю і тэхнічнай дыягностыкі».

## Біяграфія 
Скончыў Беларускі політэхнічны інстытут (спецыяльнасць «Тэхналогія машынабудавання, металарэзныя станкі і інструменты», 1962).
    
Працаваў у Мінскім маторным заводзе (1962—1964, інжынер-тэхнолаг), Беларускім нацыянальным тэхнічным універсітэце (з 1964, машынабудаўнічы факультэт, кафедра «Тэарэтычная механіка», прафесар).

Навуковыя інтарэсы: удасканаленне працэсаў вырабу і эксплуатацыі высоканагружаных зубчастых перадач транспартных і рабочых машын.

## Бібліяграфія 
* Технологическое обеспечение качества высоконагруженных передач с эвольвентными цилиндрическими зубчатыми колесами : автореферат диссертации … доктора технических наук : 05.02.08 / Кане Марк Моисеевич. — Минск, 1996.
* Исследование и обоснование рациональной точности прямозубых цилиндрических зубчатых колес на различных этапах их изготовления : автореферат диссертации … кандидата технических наук : 05.02.08 / Кане Марк Моисеевич. — Минск, 1978.

## Літаратура 
* Канэ Марк Майсеевіч / М. П. Савік // Беларуская энцыклапедыя : у 18 т. — Мінск, 1999. — Т. 8. — С. 17.
* Кане Марк Моисеевич / Н. П. Савик // Республика Беларусь : энциклопедия : [в 7 т.]. — Минск, 2006. — Т. 3. — С. 866.
* Кане Марк Моисеевич // Кто есть кто : Доктора наук, профессора, заслуженные деятели науки и лауреаты премий Белорусской государственной политехнической академии : справочник. — Минск, 2000. — С. 64.
Канэ

**Канэ** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Майсей Юдавіч Канэ (1902—1964) — беларускі вучоны ў галіне машынабудавання; адзін са стваральнікаў беларускіх аўтамабіляў і тэхналагічнай школы машынабудавання.
* Марк Майсеевіч Канэ (нар. 1939) — спецыяліст у галіне машынабудавання.
* Юлія Міхайлаўна Канэ (нар. 1931) — беларускі літаратуразнавец, перакладчыца.
Міклашэвіч

**Міклашэвіч** — беларускае прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Анастасія Міклашэвіч (нар. 1988) — беларуская валейбалістка.
* Ігар Аляксандравіч Міклашэвіч (1963—2013) — беларускі спецыяліст у галіне механікі дэфармуемага цвёрдага цела.
* Кацярына Міклашэвіч (нар. 1992) — беларуская футбалістка, брамнік. Выступала за юніёрскую і маладзёжную зборныя Беларусі.
* Пётр Пятровіч Міклашэвіч (нар. 1954) — беларускі дзяржаўны дзеяч, Генеральны пракурор Беларусі (2004—2008), Старшыня Канстытуцыйнага суда Рэспублікі Беларусь (2008—2025), Заслужаны юрыст Рэспублікі Беларусь.
Філіс Ламберт

**Філіс Барбара Ламберт** (, сапраўднае прозвішча Бронфман; нар. , , Канада) — канадскі архітэктар, філантроп.

## Біяграфія 
Філіс Бронфман нарадзілася 24 студзеня 1927 года ў Манрэалі ў яўрэйскай сям’і. Бацька — Сэмюэл Бронфман (1889—1971), кіраўнік найбуйнейшага ў свеце віннага вытворцы кампаніі «Сігрэм» (The Seagram Company).

У 1954 годзе Філіс скончыла каледж Васар пад Нью-Ёркам, дзе вывучала мастацтва, гісторыю і філасофію. У гэты час, прыехаўшы ў Парыж, яна ўбачыла ў мясцовай прэсе праект плануемага хмарачоса «Сыгрым Білдынг» для новай карпаратыўнай штаб-кватэры кампаніі «Сігрэм» у Нью-Ёрку, заказаны яе бацькам да 100-годдзя фірмы. Праект быў выкананы архітэктурнай кампаніяй Luckman & Pereira, да якой Бронфман звярнуўся з-за яе вялікага вопыту ў будаўніцтве падобных буйных камерцыйных праектаў і прымальнай цаны будаўніцтва і эксплуатацыі. Філіс, якая не мела архітэктурнай адукацыі, неадкладна патэлефанавала бацьку і пераканала яго адмовіцца ад пасрэднага праекту. Бронфман паставіў умовай скасавання дамовы з Luckman & Pereira неадкладны прыезд дачкі ў Нью-Ёрк і асабістае кіраўніцтва ёю пошукам новага архітэктара.
Мачалілья

**Мачалі́лья** () — старажытная археалагічная культура на захадзе Эквадора, што існавала ў другой палове 2 тысячагоддзя да н. э. — пачатку 1 тысячагоддзя да н. э. Ахоплівала тэрыторыі правінцыі Санта-Элена і поўдню правінцыі Манабі. 

## Даследаванне 
Культура Мачалілья была асобна вылучана эквадорскімі археолагамі Эмілія Эстрада і Хулія Вітэры Гамбаа ў 1958 г. Яны палічылі яе працягам болей старажытнай культуры Вальдывія. У 1962 г. амерыканскія археолагі Бэцці Мэгерс і Кліфард Эванс даследавалі кераміку і звычай дэфармацыі чэрапаў і прыйшлі да высновы, што носьбіты Мачалілья мелі сувязі з папярэднімі культурамі захаду Мексікі. У 1970-х гг. амерыканскі археолаг Дональд Латрап развіваў думку пра ўплыў Мачалілья на чавіноідныя культуры ў рэчышчы Мараньёну.

## Асаблівасці 
Носьбіты культуры Мачалілья займаліся земляробствам, вырошчвалі кукурузу, амарантавыя, лубін, магчыма маніёк і бульбу. У іх ежы прысутнічала садавіна, асабліва авакада, ананасы і папая, але існуе верагоднасць, што гэтыя расліны назапашвалі ў выніку збіральніцтва. Пра традыцыі палявання кажуць знаходкі костак аленяў. Значную ролю ў забеспячэнні адыгрывалі рыбалоўства і збор малюскаў. 

Керамічны посуд вылучаецца з-за наяўнасці стрэмя ці ручніц, хамутоў з падвойным вадазлівам. Керамічныя скульптуры сустракаюцца рэдка. Антрапаморфныя постаці плоскія і шырокія, з мноствам вушэй, пляскатай галавой і маленькімі вачыма. Некаторыя ўпрыгожваліся чырвонай фарбай, іншыя наогул не ўпрыгожваліся. Адметны полыя статуэткі, якія на самой справе з'яўляліся бутэлькамі. 

Носьбіты Мачалілья ведалі ткацтва, выраблялі фарбаваныя тканіны з раслінных валокнаў і воўны. З іх шылі накідкі, якія падпяразвалі рамянём, каляровыя цюрбаны, падобныя на кароны, паясы. Шматлікія ўпрыгожванні выраблялі на аснове нітак, насення. Але болей важным было тое, што носьбіты Мачалілья здабывалі металы накшталт золата, срэбра і медзі, выраблялі з іх завушніцы, бранзалеты, пярсцёнкі і інш. 

Відавочна, першапачатковае грамадства Мачалілья было эгалітарным. Але паступова фарміраваўся інстытут правадыроў і старэйшын, якія кіравалі некалькімі паселішчамі, гуртавалі жыхароў адной мясцовасці для выканання супольных рытуалаў. Каля паселішчаў месціліся цырыманіяльныя могілкі. Разам з гэтым існаваў звычай хаваць нябожчыкаў у ніжэйшай часткі хацін, што будаваліся з бамбуку і саману на па́лях. Целы нябожчыкаў маглі некалькі разоў перазахоўвацца перад набыццём сталай магільні. Некаторыя даследчыкі ўпэўнены, што носьбіты Мачалілья практыкавалі пасмяротны канібалізм. Прадстаўнікі культуры вядомы звычаем дэфармацыі чэрапаў. З маленства чэрапы змянялі так, каб візуальна яны выглядалі павялічанымі. 

## Спасылкі 
* Pre-Incan Cultures Along the Coast of Ecuador 
* Machalilla (1600–800 a.c.) - Ministerio de Cultura y Patrimonio
* Cultura Machalilla — Historia del Ecuador
* Cultura Machalilla: Historia, Origen, Caracteristicas, y mucho más

Катэгорыя:Андскія культуры
Катэгорыя:Медны век
Катэгорыя:Археалогія ў Эквадоры
Дэвід Чыперфілд

Сэр **Дэвід Алан Чыперфілд** (, , ) — брытанскі архітэктар, заснавальнік архітэктурнага бюро David Chipperfield Architects (1985).

За сваю працу Чыперфілд удастоены некалькіх прэстыжных узнагарод і званняў, у тым ліку членства ў Каралеўскай акадэміі мастацтваў, ордэн «За заслугі перад Федэратыўнай Рэспублікай Германія», рыцарскі тытул за заслугі ў галіне архітэктуры і Імператарскую прэмію Асацыяцыі мастацтваў Японіі.

Кампанія David Chipperfield Architects з’яўляецца глабальнай архітэктурнай студыяй з офісамі ў Лондане, Берліне, Мілане і Шанхаі. Творчыя праекты фірмы атрымалі больш за 100 архітэктурных і дызайнерскіх узнагарод, у тым ліку «Прэмію RIBA імя Д. Стырлінга» (у 2007 годзе за Музей сучаснай літаратуры ў Marbach), «Прэмію Еўрапейскага саюза за сучасную архітэктуру» («Прэмія Міса ван дэр Роэ») і «Прэмію Deutscher Architekturpreis» (у 2011 годзе).

Катэгорыя:Архітэктары Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Рэдактары часопісаў
Эдуарду Соту дэ Мора

**Эдуарду Элізіу Машаду Соту дэ Мора** (парт.: Eduardo Elísio Machado Souto de Moura; нар. , , Партугалія) — партугальскі архітэктар, уладальнік Прытцкераўскай прэміі 2011 года і прэміі Вольфа ў галіне мастацтва (2013).

## Біяграфія 
Эдуарду Соту дэ Мора нарадзіўся ў 1952 годзе ў Порту. Вывучаў архітэктуру ў Школе прыгожых мастацтваў Універсітэта Порту і атрымаў дыплом у 1980 годзе. У 1974—1979 гадах працаваў у бюро вядомага партугальскага архітэктара Алвару Сізы, на чыёй дачцэ жанаты. З 1981 па 1990 Моура выкладаў у сваім альма-матэр.

Журы Прытцкераўскай прэміі, адной з самых прэстыжных архітэктурных прэмій свету, адзначыла здольнасць архітэктара спалучаць у сваіх работах такія супярэчлівыя характарыстыкі, як «моц і стрыманасць, бравада і пяшчота». Сярод праектаў — стадыён у партугальскім горадзе Браг, а таксама будынак музея Паўлы Рэгу — так званага «Дома гісторый», аднымі са складовых элементаў якога з’яўляюцца дзве піраміды.
Мікеланджэла Пісталета

**Мікеланджэла Пісталета** (; нар. , , Італія) — італьянскі мастак, адзін з лідараў руху «Артэ повера».

У 1990-я гады стварыў мультыдысцыплінарны праект «Чытадэльартэ» («Горад мастацтва»). У 2003 годзе на Венецыянскай біенале атрымаў «Залатога льва». У 2009 годзе Мікеланджэла Пісталета і Сальваторэ Гараў разам удзельнічалі ў выставе *"Di tanto mare. Salvatore Garau - Michelangelo Pistoletto"*.

Катэгорыя:Мастакі Італіі
Машэ Сафдзі

**Машэ Сафдзі** (; нар. , , Палесціна, цяпер Ізраіль) — ізраільскі, канадскі і амерыканскі архітэктар.

## Біяграфія 
Машэ Сафдзі нарадзіўся ў 1938 годзе ў горадзе Хайфа, старэйшы сын у сям’і выхадцаў з Сірыі. Бацька, Лявон, ураджэнец Алепа, гандляр тэкстылем. Маці, Рахель, з сям’і выхадцаў з Алепа, якая пасялілася ў Англіі, працавала сакратаром. Бацькі пазнаёміліся і пачалі сямейнае жыццё ў Палесціне. Ва ўзросце 15 гадоў Машэ Сафдзі пераехаў разам з бацькамі ў Манрэаль (Канада). Скончыў Універсітэт Мак-Гіла па спецыяльнасці «Архітэктура» ў 1961 годзе і практыкаваўся пад кіраўніцтвам Луіса Кана ў Філадэльфіі.

Калі яму было 24 гады, яго дыпломная праца была абрана для ажыццяўлення на Сусветнай выставе 1967 года (Expo 67), якая праходзіла ў Манрэалі. Гэты праект пад назвай Хабітат 67 (), уяўляе сабой жылы комплекс, збудаваны з аб’ёмных элементаў, якія ўстаноўлены на месца падобна блокам канструктара Lego. У 1967 годзе Машэ вярнуўся ў Ізраіль, дзе ўдзельнічаў у аднаўленні старога Іерусаліма. У 1978 годзе пераехаў у ЗША ў сувязі з выкладаннем у Гарвардскім універсітэце.

Пражывае ў Кембрыджы (Масачусетс, ЗША), з’яўляецца грамадзянінам Канады, Ізраіля і Злучаных Штатаў. Яго кампанія Moshe Safdie and Associates, Inc. мае філіялы ў Таронта і Іерусаліме.

Катэгорыя:Архітэктары Ізраіля
Катэгорыя:Архітэктары ЗША
Катэгорыя:Архітэктары Канады
Катэгорыя:Архітэктары небаскробаў
Розмары Трокель

**Розмары Трокель** (ням.: Rosemarie Trockel; нар. , , Паўночны Рэйн-Вестфалія) — нямецкая мастачка, важная фігура міжнароднага сучаснага мастацтва. Жыве і працуе ў Кёльне, выкладае ў Дзюсельдорфскай акадэміі мастацтваў.

## Біяграфія 
Нарадзілася ў горадзе Швертэ. Вучылася (з 1974 па 1978) у Акадэміі прыгожых мастацтваў Кёльна, адчула моцны ўплыў Іозефа Бойса.

Прадумваючы свае экспазіцыі, Трокель выбудоўвае кантэкст, заснаваны на міждысцыплінарным падыходзе да адлюстравання ў мастацтве сучаснага свету. Як і старэйшы сучаснік, вялікі «алхімік» Зігмар Польке, мастачка часта звяртаецца да змешвання высокага і нізкага, да перамяшчэння акцэнтаў і звяржэння каштоўнасцяў.

Розмары Трокель аказалася да 2010-х гадоў найбольш камерцыйна паспяховай сярод дзесяці сучасных мастачак, якія карыстаюцца максімальным попытам. Напрыклад, яе вязаная праца 1987 года «Made in Western Germany» была прададзена ў 2012 за $ 1 000 000. А 14 мая 2014 года на аўкцыёне Sotheby’s, іншая вязаная праца «Untitled», створаная ў 1985—1988 гадах, пры эстымэйце $1,5—2 млн, была прададзена за $4 981 000.

Трокель была адзіным прадстаўніком Германіі на Венецыянскай біенале ў 1999 годзе, а таксама ўдзельнічала ў Дакуменце ў 1997 і 2012.

Катэгорыя:Мастакі Германіі
Уладзімір Самойлавіч Горавіц

**Уладзімір Самойлавіч Горавіц** (18 верасня (1.10). 1904,  — , ) — амерыканскі . Вучыўся ў У. В. Пухальскага,  і  ў Кіеўскай кансерваторыі, пасля заканчэння (1921) канцэртаваў у розных гарадах Савецкага Саюза. З 1925 года жыў за мяжой, з 1928 года ў Нью-Ёрку. У 1936-38 і ў 1953-64 не выступаў з-за хваробы і жыў пераважна ў Швейцарыі; шмат запісваўся на грампласцінкі, не канцэртуючы. У 1965 годзе з поспехам аднавіў выступленні. Горавіц — адзін з найбуйнейшых піяністаў свету. Яго гульня адрозніваецца стыхійнай дынамічнасцю, выключнай віртуознасцю. Праславіўся выкананнем канцэртаў — П. І. Чайкоўскага, С. В. Рахманінава, С. С. Пракоф’ева, творамі Ліста і яго віртуозных транскрыпцый, некаторыя з іх (у т. л. «» К. Сен-Санса). Аўтар фартэпіяннай фантазіі на тэмы оперы «Кармэн» Бізэ, шэрагу парафраз і транскрыпцый.
Аліўе Месіян

**Аліўе Эжен Шарль Праспер Месіян** (фр.: Olivier Eugène Charles Prosper Messiaen; ,  — , ) — французскі кампазітар, тэарэтык музыкі, педагог.
Клішы-ла-Гарэн

**Клішы-ла-Гарэн** () — камуна ў французскім дэпартаменце О-дэ-Сен, размешчаная непасрэдна на паўночны захад ад Парыжа (6,4 км ад Луўра). Насельніцтва —  жыхароў (2017). На поўнач ад Клішы размешчаны Аньер-сюр-Сен, на ўсход — Сент-Уэн, на поўдзень — XVII акруга Парыжа, на захад — Левалуа-Перэ.

Паўночна-заходняя мяжа Клішы праходзіць па Сене, паўднёва-ўсходняя — па аўтастрадзе Перыферык, паўднёва-заходняя — па чыгуначнай лініі Парыж — Каломб, якая аддзяляе Клішы ад Левалуа-Перэ. Ва ўсходняй частцы горада раскінуўся вялікі парк Ражэра Саленьро, у заходняй частцы — Парк імпрэсіяністаў, у паўднёвай частцы — маленькі парк Марселя Біка.

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Камуны дэпартамента О-дэ-Сен
Б’ела

**Б’ела** () — горад у П’емонце, цэнтр аднайменнай правінцыі. Размешчаны на рацэ Чэрва, ля падножжа Альпаў, прыкладна на роўнай адлегласці ад Мілана і Турына. Насельніцтва — 46 тыс. жыхароў (2007).

Горад упершыню згаданы ў грамаце Людовіка Набожнага як Бугела. Да 1379 года належаў графам Верчэлі, затым служыў яблыкам разладу паміж міланскімі Вісконці і Савойскім домам, які выйшаў пераможцам. Далейшы рост горада звязаны з пераўтварэннем яго ў цэнтр шарстапрадзільнай прамысловасці.

Б’ела багатая помнікамі даўніны, сярод якіх — саборная царква (1402), раманскі баптыстэрый (X стагоддзе), рэнесансныя храмы св. Себасцьяна і Гераніма (XVI стагоддзе). Царкоўна-манастырскі комплекс Сакра-Монтэ-дзі-Орапа — адна са «святых гор», якія знаходзяцца пад аховай ЮНЕСКА як помнік Сусветнай спадчыны.

## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Мікеланджэла Пісталета, італьянскі архітэктар

Катэгорыя:Гарады П’емонта
Катэгорыя:Камуны правінцыі Б’ела
Ёзэф Таль

**Ёзэф Таль** (іўр. ‏יוסף טל‏, прозвішча пры нараджэнні — Грунталь; , Пінэ (цяпер Пневы, Польшча) — , ) — ізраільскі кампазітар,
адзін з заснавальнікаў сучаснага музычнага мастацтва ў Ізраілі.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў сям’і Юліуса і Атыліі Грунталь. Неўзабаве пасля яго нараджэння сям’я пераехала ў Берлін, дзе Юліус Грунталь выкладаў старажытныя мовы ў Вышэйшай школе юдаікі. Ёзэф Таль паступіў у Дзяржаўную вышэйшую школу музыкі, яго настаўнікамі былі Паўль Хіндэміт і Хайнц Цісен (тэорыя музыкі і кампазіцыя), Курт Закс (гісторыя музыкі) і Макс Трап (фартэпіяна). У 1927 годзе Таль зацікавіўся электроннай музыкай і вывучаў яе пры падтрымцы Фрыдрыха Траўтвайна. Падчас навучання, а таксама пасля яго заканчэння ў 1931 годзе Таль зарабляў на жыццё, іграючы на танцах і ў кінатэатрах, а таксама даючы ўрокі фартэпіяннай гульні. Пасля прыходу да ўлады нацыстаў Таль застаўся беспрацоўным, а ў 1934 годзе эміграваў у Палесціну разам з жонкай Розі Левенталь і малалетнім сынам Ройбенам.

У Палесціне Таль некаторы час працаваў фатографам (гэтае мастацтва ён пачаў вывучаць яшчэ ў Германіі), у 1936 годзе пасяліўся ў Іерусаліме і вярнуўся да актыўнай кар’еры музыкі: граў на фартэпіяна і даваў прыватныя ўрокі. У гэты перыяд ён збліжаецца з іерусалімскай культурнай багемай, у тым ліку з паэтэсай Эльзай Ласкер. Па запрашэнні Эміля Хаўзера Таль пачаў выкладаць фартэпіяна, тэорыю музыкі і кампазіцыю ў Палесцінскай кансерваторыі. З 1951 года ён таксама працаваў у Яўрэйскім універсітэце ў Іерусаліме, дзе ў 1961 годзе заснаваў першую ў Ізраілі студыю электроннай музыкі, а ў 1965 годзе — аддзяленне музыказнаўства, якое сам і ўзначальваў да 1971 года. Сярод вучняў Таля ― Бэн-Цыён Оргад, Наомі Шэмер і многія іншыя вядомыя ізраільскія музыканты. Таль быў членам Міжнароднага таварыства сучаснай музыкі, пісаў шматлікія артыкулы і чытаў лекцыі. У апошнія гады жыцця завяршыў аўтабіяграфію і шэраг тэарэтычных прац.
Ігар Аляксандравіч Міклашэвіч

**Ігар Аляксандравіч Міклашэвіч** (, Мінск — ) — беларускі спецыяліст у галіне механікі дэфармуемага цвёрдага цела. Доктар фізіка-матэматычных навук (2004), дацэнт (2009), прафесар.

## Біяграфія 
Скончыў Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт (спецыялізацыя «Тэарэтычная фізіка», 1985), Беларускую дзяржаўную політэхнічную акадэмію (аспірантура, 1994), Беларускі нацыянальны тэхнічны ўніверсітэт (дактарантура, 2003).

Працаваў у Беларускім рэспубліканскім НВА парашковай металургіі (1985—1990, навуковы работнік), ТАА «Namika» (Мінск; 1994—1998, дырэктар), Інстытуце матэматыкі і кібернетыкі (Мінск; 1999—2002, загадчык лабараторыі этнічных і сацыяльных даследаванняў), Беларускім нацыянальным тэхнічным універсітэце (1990—1995 і з 2002, прафесар кафедры «Тэарэтычная механіка», у 2003—2013 — загадчык НДЛ дынамікі сістэм і механікі матэрыялаў), па сумяшчальніцтве ў Камандна-інжынерным інстытуце МНС Рэспублікі Беларусь (2005—2011) і Беларускім дзяржаўным універсітэце (з 2006).

Навуковыя інтарэсы: механіка дэфармуемага цела (нелінейныя з’явы; сінергетычныя эфекты і ўтварэнне структуры); тэорыя разбурэння (распаўсюджванне трэшчын); нелінейная дынаміка і матэматычная тэорыя сацыяльных працэсаў; этнадынаміка. Пазапрафесійная дзейнасць: літаратурная творчасць; пешы турызм.

## Бібліяграфія 
* Влияние структурной неоднородности на процессы стохастизации и регуляризации процессов деформирования и разрушения твердых сред : автореферат диссертации … доктора физико-математических наук : 01.02.04 / Миклашевич Игорь Александрович. ― Чебоксары, 2004.
* Прароцтва : аповесць, апавяданні / Стах Дзедзіч. — Мінск, 1992.
* Эпілог : спроба ўбачыць наш шлях / Стах Дзедзіч. — Мінск, 1997.

## Літаратура 
* Памяти Игоря Александровича Миклашевича // Теоретическая и прикладная механика. — 2015. — Вып. 30. — С. 336—337.
Элізабет Дылер

**Элізабет Дылер**, таксама вядомая як **Ліз Дылер** (, нар., ) — амерыканскі архітэктар і партнёр кампаніі Diller Scofidio + Renfro, сузаснавальнікам якой яна з’яўляецца з 1979 года. Прафесар архітэктуры ў Прынстанскім універсітэце. Нарадзілася ў 1954 годзе ў Лодзі, Польшча, у яўрэйскай сям’і. Сям’я эмігравала ў ЗША ў 1960 годзе, калі ёй было шэсць гадоў.

Дылер атрымала ступень бакалаўра архітэктуры ў 1979 годзе ў Школе архітэктуры Купер Юніён. Падчас вучобы яна пазнаёмілася з Рыкарда Скафідзіа; ён быў яе настаўнікам. Пасля атрымання ступені яны пажаніліся ў 1980-х гадах. З 2000-х гадоў яна стала вядомая сваёй працай з канцэптуальнай архітэктурай, музеямі і іншымі культурнымі ўстановамі.
Стэрн

**Стэрн** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Айзек Стэрн, амерыканскі скрыпач
* Лорэнс Стэрн, англійскі пісьменнік
Філанюк

**Філанюк** — прозвішча.

## Вядомыя асобы 
*  — беларускі ўрач-гігіеніст.
* Павел Аляксандравіч Філанюк — савецкі і ўкраінскі футбаліст
Танец Бафала

**«Танец Бафала»** () — 6-секундны нямы дакументальны фільм, створаны ў 1894 годзе на студыі Томаса Эдысана. Фільм быў зняты ў той жа час, што і «Танец духу племя сіў». «Танец Бафала» адзін з самых ранніх фільмаў з удзелам прадстаўнікоў карэнных амерыканцаў — індзейцаў племя дакота (падгрупа племя сіў). Прадзюсар — , аператар — Уільям Хейз.
## Заўвагі 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Дакументальныя фільмы ЗША
Катэгорыя:Кароткаметражныя фільмы ЗША
Катэгорыя:Нямыя фільмы ЗША
Катэгорыя:Фільмы Уільяма Дыксана
Катэгорыя:Чорна-белыя фільмы ЗША
Айзек Стэрн

**Айзек (Ісак) Стэрн** (; , Крэмэнэць — , ) — амерыканскі скрыпач яўрэйскага паходжання, адзін з найбуйнейшых і сусветна вядомых акадэмічных музыкантаў XX стагоддзя.

Член Амерыканскага філасофскага таварыства (1995). Прызнанне: прэмія Сонінг (Данія, 1982), Прэмія Грэмі, Нацыянальны медаль ЗША ў галіне мастацтваў (1991), Polar Music Prize (Швецыя, 2000), Прэмія Вольфа ў мастацтве.

## Біяграфія і творчасць 
Нарадзіўся ў горадзе Крэмэнэць Валынскага ваяводства Польшчы (цяпер — Цярнопальская вобласць Украіны). У 1921 годзе яго сям’я перасялілася ў ЗША. Першыя ўрокі музыкі атрымаў ад маці, у 1928 годзе паступіў у Кансерваторыю Сан-Францыска, вучыўся ў Навума Бліндэра.

Першае публічнае выступленне адбылося 18 лютага 1936 года: з Сімфанічным аркестрам Сан-Францыска пад кіраўніцтвам П’ера Манцё ён выканаў Трэці скрыпічны канцэрт Сен-Санса. У 1950 годзе пазнаёміўся з Пабла Казальсам, стаў удзельнікам яго фестываляў у Прадэсе. У 1961 годзе арганізаваў трыа з піяністам Юджынам Істоміным і віяланчэлістам Леанардам Роўзам, выступаў з ім больш за 20 гадоў.

Адкрываў і падтрымліваў маладых музыкантаў, сярод якіх — Ё Ё Ма, Іцхак Перлман, Пінхас Цукерман, Шлома Мінц і іншыя.

Аўтабіяграфія: My First 79 Years. New York: Alfred A. Knopf, 1999 (у суаўтарстве з Хаімам Патокам) У аўтабіяграфічнай «Мае першыя 79 гадоў» адзначаў уплыў, які на яго як скрыпача аказалі Натан Мільштэйн і Арцюр Грум’ё.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Скрыпачы ЗША
Катэгорыя:Скрыпачы XX стагоддзя
Катэгорыя:Ганаровыя дактары Гарвардскага ўніверсітэта
Катэгорыя:Ганаровыя дактары Ельскага ўніверсітэта
Танец (карціна Маціса)

**«Танец»** () — створаная ў 1910 годзе карціна французскага мастака Анры Маціса. Існуе ў дзвюх версіях: першая знаходзіцца ў Музеі сучаснага мастацтва ў Нью-Ёрку, другая і найбольш вядомая — у Эрмітажы ў Санкт-Пецярбургу.

## Спасылкі
Катэгорыя:Карціны паводле алфавіта
Катэгорыя:Карціны 1910 года
Катэгорыя:Карціны з аголенымі жанчынамі
Катэгорыя:Карціны са збораў Дзяржаўнага Эрмітажа
Вольга Нойвірт

**Вольга Нойвірт** (; нар., ) — аўстрыйскі кампазітар.

## Біяграфія 
З яўрэйскай сям’і, якая перажыла вайну хаваючы сваё паходжанне. З сямігадовага ўзросту брала ўрокі ігры на трубе. У 1987—1993 гадах вучылася музыцы ў Венскім універсітэце музыкі і выканальніцкага мастацтва, у 1985—1986 — у Кансерваторыі Сан-Францыска, у 1993—1994 — у Парыжы (фр. IRCAM), дзе займалася ў Браяна Ферніхоў і Трыстана Мюрая. Пазнаёмілася з Луіджы Нона, які глыбока паўплываў на яе і радыкальнымі палітычнымі поглядамі, і музыкай. Пасля атрыманай у дзяцінстве траўмы перасоўваецца на мыліцах.

У пошуках экспрэсіі актыўна ўзаемадзейнічае з кінематографам (у Сан-Францыска яна вывучала таксама кіно і жывапіс), выкарыстоўвае электроніку, абапіраецца на спадчыну літаратурнага авангарда XX стагоддзя. Супрацоўнічае з Э.Елінек і П. Остэрам.

Лаўрэат заахвочвальнай прэміі Эрнста фон Сіменса, прэмій Паўля Хіндэміта і Эрнста Кшэнека (усе тры — 1999). Вялікая дзяржаўная музычная прэмія Аўстрыі (2010). Член Берлінскай акадэміі мастацтваў.
Вядомыя асобы Талачына

[thumb|200px|[Герб Талачына]]
Вядомыя ўраджэнцы Талачына:

__NOTOC__
[thumb|175px|[Ірвінг Берлін]]
[thumb|175px|[Браніслаў Алегавіч Самойлаў|Браніслаў Самойлаў]]

## А 
* Валерый Данілавіч Анісенка (нар. 1944) — беларускі тэатральны рэжысёр і акцёр. Заслужаны дзеяч мастацтваў БССР.

## Б 
* Ірвінг Берлін (1888—1989) — амерыканскі кампазітар і паэт-песеннік, адзін з «вялікай пяцёркі» амерыканскіх кампазітараў ХХ ст. (разам з Д. Гершвіным, Дж. Кернам, Р. Роджэрсам і К. Портэрам).

## Г 
* Уладзімір Васільевіч Гарбачоў (1926—2016) — беларускі кардыёлаг. Кандыдат медыцынскіх навук (1961), доктар медыцынскіх навук (1970), прафесар (1972).

## Д 
* Пётр Віктаравіч Драздоў (нар. 1947) — беларускі дзяржаўны дзеяч. Старшыня Віцебскага гарвыканкама ў 2003—2009 гадах.

## К 
* Васіль Савельевіч Кудзін (1929—1987) — работнік сельскай гаспадаркі, Герой Сацыялістычнай Працы (1966).

## П 
* Юрый Віктаравіч Палякоў (нар. 1954) — беларускі скульптар, мастак. Спецыялізіруеца на разьба па дрэве і акварэлі.
* Валерый Інакенцьевіч Пахабаў (нар. 1947) — беларускі эканаміст. Доктар эканамічных навук (1993), кандыдат тэхнічных навук (1974), прафесар (1995).

## Р 
* Спрынца Львоўна Рохкінд (1903—2000) — беларускі мовазнавец. Кандыдат філалагічных навук (1934).

## С 
* Браніслаў Алегавіч Самойлаў (нар. 1985) — беларускі велагоншчык.

Катэгорыя:Постаці Талачына
Пол Остэр

**Пол Бенджамін Остэр** (, нар. , Ньюарк, ЗША) — амерыканскі пісьменнік і перакладчык, сцэнарыст, які працуе ў рамках постмадэрнізму, абсурдызму і экзістэнцыялізму. Найбольш вядомы сваёй крымінальнай прозай, у якой развівае праблематыку злачынства, пошук сябе і свайго прызначэння. Яго «Нью-ёркская трылогія» (1985—1986) атрымала прыз Prix France Culture de Littérature Étrangère, у 1986 была намінаваная на Edgar Award Best Mystery Novel.

Жанаты з пісьменніцай Сіры Хуствет.

Катэгорыя:Пісьменнікі ЗША
Катэгорыя:Перакладчыкі ЗША
Катэгорыя:Сцэнарысты ЗША
Катэгорыя:Пісьменнікі-постмадэрністы
Катэгорыя:Абсурдызм
Катэгорыя:Экзістэнцыялісты
Хадж Шэрыф

**«Хадж Шэрыф»** () — амерыканскі кароткаметражны нямы фільм 1894 года рэжысёраў Уільяма Кенэдзі Дыксана і Уільяма Хейза з Хаджы Шэрыфам у галоўнай ролі, зняты ў лабараторыях Томаса Эдысана ў Нью-Джэрсі.

## Заўвагі 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Дакументальныя фільмы ЗША
Катэгорыя:Кароткаметражныя фільмы ЗША
Катэгорыя:Чорна-белыя фільмы ЗША
Катэгорыя:Нямыя фільмы ЗША
Плейнфілд (Нью-Джэрсі)

**Плейнфілд** () — горад у акрузе Юніён, Нью-Джэрсі, ЗША. Насельніцтва — 49 808 чалавек (перапіс 2010 года). Жыхары Плейнфілда называюць яго «Горадам Каралевы» (The Queen City). Заснаваны ў 1684 годзе квакерамі, пераўтвораны ў пасёлак 5 красавіка 1847 года з часткі пасёлка Вэстфілд (Westfield). Статус горада з 1869 года.
## Культура 
* Parliament (гурт)
## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Біл Эванс, амерыканскі піяніст
* Алеф Літвін

Катэгорыя:Гарады Нью-Джэрсі
Валерый Інакенцьевіч Пахабаў

**Валерый Інакенцьевіч Пахабаў** (нар. , Талачын, Віцебская вобласць) — беларускі эканаміст. Доктар эканамічных навук (1993), кандыдат тэхнічных навук (1974), прафесар (1995).

## Біяграфія 
Скончыў Беларускі політэхнічны інстытут (спецыяльнасць «Аўтамабільны транспарт», 1968), Цэнтральны навукова-даследчы інстытут механізацыі і электрыфікацыі сельскай гаспадаркі Нечарназёмнай зоны СССР (аспірантура, 1974).
 
Працаваў на трэсце «Віліямінскводбуд» (1968—1971), ЦНДІМЭСГ Нечарназёмнай зоны СССР (1974—1977), Усесаюзным навукова-даследчым і тэхналагічным інстытуцу мантажу, эксплуатацыі і рамонту машын і абсталявання жывёлагадоўчых і птушкагадоўчых ферм (1977—1978), Беларускім нацыянальным тэхнічным універсітэце (1978—1997 — прафесар кафедры «Эканоміка і арганізацыя аўтатрактарнай вытворчасці і аўтамабільнага транспарту», 1997—1999 — загадчык кафедры «Маркетынг», 1999—2004 — кафедры «Эканоміка і арганізацыя машынабудаўнічай вытворчасці», 2004—2012 — прафесар кафедры).

Навуковыя інтарэсы: эканоміка і арганізацыя вытворчасці; маркетынг; энергазберажэнне ў машынабудаванні; лізінг; лагістыка ў сферы вытворчасці, збыту і транспарту.

## Бібліяграфія 
* Проблемы транспортного обеспечения в системе агропромышленного производства (методология и методы) : автореферат диссертации … доктора экономических наук : 08.00.05 / Похабов Валерий Иннокентьевич. ― Минск, 1992.
* Исследование и оптимизация методов организации технического обслуживания и текущего ремонта автомобилей (для условий хозяйств БССР) : автореферат диссертации … кандидата технических наук : 05.20.03 / Похабов Валерий Иннокентьевич. ― Минск, 1974.
   

## Літаратура 
* Пахабаў Валерый Інакенцьевіч // Беларуская энцыклапедыя : у 18 т. — Мінск, 2001. — Т. 12. — С. 237.
* Похабов Валерий Иннокентьевич // Республика Беларусь : энциклопедия : [в 7 т.]. — Минск, 2008. — Т. 6. — С. 229.
* Похабов Валерий Иннокентьевич // Регионы Беларуси : энциклопедия : в 7 т. — Минск, 2010. — Т. 2 : Витебская область : в 2 кн., кн. 2. — С. 370.
Хакенсак (Нью-Джэрсі)

**Хакенсак** () — горад у акрузе Берген (штат Нью-Джэрсі, ЗША). Насельніцтва —  чалавек (перапіс 2010 года). Цэнтр акругі Берген. Па даных Бюро перапісу насельніцтва ЗША агульная плошча Хакенсака — 11,256 км², з якіх 10,826 км² займае суша і 0,43 км² — вада. Плошча водных рэсурсаў складае 3,8 % ад усёй яго плошчы.

Горад Хакенсак размешчаны на вышыні 6 метраў над узроўнем мора.

## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Уолтэр Шыра, астранаўт

Катэгорыя:Гарады Нью-Джэрсі
Лонг-Бранч

**Лонг-Бранч** () — курортны горад на ўсходнім узбярэжжы ЗША, штат Нью-Джэрсі. Належыць акрузе Манмут. Насельніцтва — 31 тысяча чалавек (2010 год). Размешчаны на ўзбярэжжы Атлантычнага акіяна, у раёне, вядомым як Узбярэжжа Нью-Джэрсі, на поўдзень ад Нью-Ёрка, у зоне марскога клімату, з мяккай зімой (сярэдняя тэмпература студзеня каля 0 °C) і цёплым летам (сярэдняя тэмпература ліпеня каля 23 °C); гадавая норма ападкаў — каля 1000 мм.
## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Роберт Кіршнер, амерыканскі астраном
* Пол Джозеф Коэн, амерыканскі матэматык
* Норман Мейлер, амерыканскі пісьменнік
* Брус Спрынгсцін, амерыканскі рок-музыкант
* Гарэт Хобарт, 24-ы віцэ-прэзідэнт ЗША

Катэгорыя:Гарады Нью-Джэрсі
Корбет і Кортні перад Кінетографам

**«Корбет і Кортні перад Кінетографам»** () — нямы кароткаметражны фільм невядомага рэжысёра. Дата прэм’еры невядомая. Фільм захаваўся не поўнасцю.
## Заўвагі 
## Спасылкі
Катэгорыя:Кароткаметражныя фільмы ЗША
Катэгорыя:Чорна-белыя фільмы ЗША
Катэгорыя:Нямыя фільмы ЗША
Катэгорыя:Страчаныя фільмы
Катэгорыя:Фільмы пра бокс
Катэгорыя:Фільмы невядомых рэжысёраў
Бой Леанарда супраць Кушынга

**«Бой Леанарда супраць Кушынга»** () — амерыканскі кароткаметражны фільм  і . Прэм’ера фільма адбылася 4 жніўня 1894 года.

## Заўвагі 
Катэгорыя:Нямыя фільмы ЗША
Катэгорыя:Фільмы пра бокс
Катэгорыя:Кароткаметражныя фільмы ЗША
Катэгорыя:Чорна-белыя фільмы ЗША
Катэгорыя:Дакументальныя фільмы ЗША
Сіндзі Шэрман

**Сіндзі Шэрман** (; нар.) — папулярная сучасная амерыканская мастачка, якая працуе ў тэхніцы пастановачных фатаграфій. Па версіі ArtFacts.net з’яўляецца самай вядомай і ўплывовай мастачкай у свеце (за ўсю гісторыю мастацтваў). У рэйтынгу ArtReview «Сто самых уплывовых персон у арт-свеце-2011» Сіндзі Шэрман заняла 7-е месца.
Эльжбета Вітэк

**Эльжбета Барбара Вітэк** (; нар. , Явар) — польскі палітык, з 2019 года — маршалак (спікер) Сейма Польшчы.

Дэпутат Сейма з 2005 года. У 2015—2016 гадах — прэс-сакратар урада, у 2015—2017 гадах — міністр без партфеля і кіраўнік палітычнага кабінета прэм’ер-міністра ва ўрадах Беаты Шыдла і Матэвуша Маравецкага, у 2019 годзе — міністр унутраных спраў і адміністрацыі ў першым урадзе Матэвуша Маравецкага.

## Біяграфія 
У 1980 годзе атрымала ступень магістра гісторыі на філасофска-гістарычным факультэце Уроцлаўскага ўніверсітэта, а ў 1996 годзе — аспірантуру ў галіне еўрапеістыкі. З 1980 па 2006 год працавала ў Явары настаўнікам; з 1991 года працавала дырэктарам школы. На працягу чатырох гадоў была прысяжным засядацелем у судзе. У 1980 годзе стала удзельнікам руху «Салідарнасці». У 1982 годзе за апазіцыйную дзейнасць была часова арыштаваная на тры месяцы. У пачатку 1990-х гадоў яна належала да грамадзянскага руху «Дэмакратычная акцыя». З 2002 па 2005 год уваходзіла ў склад Яварскага гарадскога савета. Па спісу партыі «Права і справядлівасць» на парламенцкіх выбарах 2001 года яна беспаспяхова балатавалася ў Сейм, а на выбарах 2005 года была абраная ў Сейм па акрузе ў Лягніцы. На парламенцкіх выбарах 2007 года атрымала месца дэпутата другі раз. На выбарах 2011 года паспяхова пераабралася. У лістападзе 2011 года была абраная палітычнай радай партыі «Права і справядлівасць» у склад палітычнага камітэта. У ліпені 2015 года стала прэс-сакратаром партыі «Права і справядлівасць». На выбарах у тым жа годзе была пераабраная ў Сейм. 16 лістапада 2015 года прызначаная міністрам без партфеля ва ўрадзе Беаты Шыдла. Яна таксама займала пасады кіраўніка палітычнага кабінэту прэм’ер-міністра і прэс-сакратара Рады Міністраў. 11-18 снежня 2017 года займала пасаду міністра без партфеля ва ўрадзе Матэвуша Маравецкага. 4 чэрвеня 2019 года вярнулася ва ўрад Матэвуша Маравецкага, у гэты дзень была прызначаная міністрам унутраных спраў і адміністрацыі. У тым жа месяцы прэзідэнт прызначыў яе членам савета па сацыяльным дыялогу. 9 жніўня была выключаная са складу Савета міністраў у сувязі з вылучэннем яе кандыдатуры на пасаду маршалка Сейма. У той жа дзень была абрана на гэтую пасаду. На кастрычніцкіх парламенцкіх выбарах яна пераабралася дэпутатам. 12 лістапада 2019 года на першым пасяджэнні новага Сейма яна зноў была абраная маршалкам Сейма.

Катэгорыя:Міністры без партфеля Польшчы
Катэгорыя:Міністры ўнутраных спраў і адміністрацыі Польшчы
Катэгорыя:Члены партыі «Права і справядлівасць»
Катэгорыя:Выпускнікі Уроцлаўскага ўніверсітэта
Катэгорыя:Палітыкі Польшчы
Катэгорыя:Палітыкі XXI стагоддзя
Сцэна ў кітайскай пральні

**«Сцэна ў кітайскай пральні»** () — амерыканская кароткаметражная нямая камедыя 1895 года рэжысёраў Уільяма Кенэдзі Дыксана і Уільяма Хейза з Філам Дарэтам і Рабетам у галоўных ролях, знятая ў лабараторыях Томаса Эдысана ў Нью-Джэрсі.

## Заўвагі 
Катэгорыя:Кінакамедыі ЗША
Катэгорыя:Кароткаметражныя фільмы ЗША
Катэгорыя:Нямыя фільмы ЗША
Катэгорыя:Чорна-белыя фільмы ЗША
Рубін (значэнні)

**Рубін**:
* Рубін — каштоўны камень

## Прозвішча 
* Анатоль Пінхусавіч Рубін, савецкі дысідэнт
* Брус Джоэл Рубін, амерыканскі сцэнарыст
* Вера Рубін, амерыканскі астраном
Браты Гленрой, № 2

**«Браты Гленрой, № 2»** (, таксама вядомы як «Comic Boxing: The Glenroy Brothers») — амерыканская кароткаметражная нямая камедыя 1894 года, знятая рэжысёрамі Уільямам Кенэдзі Дыксанам і Уільямам Хейзам у лабараторыях Томаса Эдысана ў Нью-Джэрсі.

## Заўвагі 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Кінакамедыі ЗША
Катэгорыя:Чорна-белыя фільмы ЗША
Катэгорыя:Кароткаметражныя фільмы ЗША
Катэгорыя:Нямыя фільмы ЗША
Катэгорыя:Фільмы пра бокс
Танец духу племя сіў

**«Танец духу племя сіў»** () — амерыканскі чорна-белы нямы кароткаметражны фільм  ад «Edison Studios». Фільм зняты аператарам Уільямам Хейзам на адну шпульку з выкарыстаннем стандартнага фармату 35 мм, мае працягласць 21 секунду.

## Заўвагі 
Катэгорыя:Нямыя фільмы ЗША
Катэгорыя:Фільмы Уільяма Дыксана
Катэгорыя:Чорна-белыя фільмы ЗША
Катэгорыя:Кароткаметражныя фільмы ЗША
Катэгорыя:Дакументальныя фільмы ЗША
Катэгорыя:Танец у кіно
Вядомыя асобы Горліўкі

Вядомыя ўраджэнцы Горліўкі:

__NOTOC__
[thumb|175px|[Юрый Анатольевіч Бойка|Юрый Бойка]]
[thumb|175px|[Руслан Алегавіч Панамароў|Руслан Панамароў]]
[thumb|175px|[Сяргей Станіслававіч Раброў|Сяргей Раброў]]
[thumb|175px|[Мікіта Русланавіч Шаўчэнка|Мікіта Шаўчэнка]]

## Б 
* Юрый Анатольевіч Бойка (нар. 1958) — украінскі дзяржаўны і палітычны дзеяч. Народны дэпутат Украіны VIII склікання з 27 лістапада 2014 года. Герой Украіны (2004).

## К 
* Пётр Аляксеевіч Кірычэнка (нар. 1959) — беларускі дзяржаўны дзеяч, старшыня Гомельскага гарадскога выканаўчага камітэта (2012—2022)

## П 
* Руслан Алегавіч Панамароў (нар. 1983) — украінскі шахматыст, чэмпіён свету ФІДЭ (2002—2003). Заслужаны майстар спорту Украіны.
* Альберт Фаміч Прысевак (1939—2010) — беларускі спецыяліст у галіне тэхналогіі машынабудавання.

## Р 
* Сяргей Станіслававіч Раброў (нар. 1974) — украінскі футбаліст (нападнік) і трэнер.
* Валянціна Паўлаўна Русак (нар. 1950) — беларускі мовазнавец.

## Т 
* Дзмітрый Фролавіч Тараскоў (1915—1981) — удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза (1944).
* Мадэст Іванавіч Томах (1908—1980) — беларускі архітэктар.

## Ш 
* Мікіта Русланавіч Шаўчэнка (нар. 1993) — украінскі футбаліст, брамнік.
* Васіль Васілевіч Шчарбіна (1914—1942) — удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза (1945).

## Я 
* Людміла Барысаўна Яфімава (1937—2018) — беларускі харавы дырыжор. Народны артыст Беларусі (2000). Жонка дырыжора Юрыя Міхайлавіча Яфімава.

Катэгорыя:Постаці Горліўкі
Мікалай Сідаравіч Сачко

**Мікалай Сідаравіч Сачко** (, с. Авуз-Кірк, Джанкойскі раён, Крым, Украіна — ?) — беларускі эканаміст. Доктар эканамічных навук (1965), прафесар (1966).

## Біяграфія 
Скончыў Усесаюзны завочны інстытут савецкага гандлю (1945).
    
Працаваў у Новасібірскім самалётабудаўнічым заводзе (1941—1945), Новасібірскім металургічным заводзе (з 1945), Сібірскім металургічным інстытуце (з 1955, кафедра арганізацыі вытворчасці і эканомікі чорнай металургіі, дацэнт, у 1956—1964 — загадчык кафедры), Варонежскім політэхнічным інстытуце (1965—1966, загадчык кафедры эканомікі і арганізацыі вытворчасці), Беларускім нацыянальным тэхнічным універсітэце (1966—2011, машынабудаўнічы факультэт, кафедра «Эканоміка і арганізацыя машынабудаўнічай вытворчасці», прафесар, у 1967—1988 — загадчык кафедры).

Навуковыя інтарэсы: навукова-тэхнічны прагрэс у машынабудаванні; арганізацыя машынабудаўнічай вытворчасці.

## Узнагароды 
Званне «Заслужаны эканаміст Беларускай ССР» (1980).

## Бібліяграфія 
* Проблемы концентрации производства в промышленности СССР : автореферат диссертации … доктора экономических наук / Сачко Н. С. — Новосибирск, 1964.
   

## Літаратура 
* Сачко Мікалай Сідаравіч // Беларуская энцыклапедыя : у 18 т. — Мінск, 2002. — Т. 14. — С. 219.
* Сачко Николай Сидорович // Республика Беларусь : энциклопедия : [в 7 т.]. — Минск, 2008. — Т. 6. — С. 577.
* Сачко Николай Сидорович // Кто есть кто : доктора наук, профессора, заслуженные деятели науки и лауреаты премий Белорусской государственной политехнической академии : справочник. — Минск, 2000. — С. 69—70.
* Ученый-экономист — основатель кафедры / Т. А. Сахнович // Проблемы экономики, организации и управления промышленными предприятиями : материалы международной научно-практической конференции, посвященной 50-летию кафедры экономики и организации машиностроительного производства, 15—17 февраля 2017 года, Минск, Республика Беларусь. — Минск, 2017. — С. 3—6.
 

Катэгорыя:Выкладчыкі Варонежскага тэхнічнага ўніверсітэта
Катэгорыя:Эканамісты СССР
Катэгорыя:Эканамісты Беларусі
Генадзь Кузьміч Татур

**Генадзь Кузьміч Татур** (, Мінск — ) — беларускі спецыяліст у галіне тэарэтычнай механікі і супраціўлення матэрыялаў. Доктар тэхнічных навук (1954), прафесар (1955).

## Біяграфія 
Скончыў Дзяржаўны далёкаўсходні ўніверсітэт (Уладзівасток; механічнае аддзяленне, 1927).
    
Працаваў у Дзяржаўным далёкаўсходнім універсітэце (1927—1930, навуковы супрацоўнік), Далёкаўсходні політэхнічны інстытут (1930—1939, з 1931 — загадчык кафедры будаўнічай механікі, з 1933 — кафедры супраціўлення матэрыялаў), Крыварожскім горнарудным інстытуце (1939—1958, загадчыr кафедры супраціўлення матэрыялаў і тэарэтычнай механікі), Беларускім політэхнічным інстытуце (з 1959, машынабудаўнічы факультэт, кафедра тэарэтычнай механікі, прафесар, у 1959—1968 — загадчык кафедры).

Памёр 7 чэрвеня 1979 года, пахаваны на Паўночных могілках, г. Мінск (участак 41, рад 5, месца 12).

Навуковыя інтарэсы: тэорыя пругкасці; трываласць зварных злучэнняў; устойлівасць канструкций; горная механіка; дынаміка і трываласць машын і механізмаў (аўтамабіляў); супраціўленне матэрыялаў; тэарэтычная механіка.

## Узнагароды 
Званне «Заслужаны дзеяч навукі Беларускай ССР» (1972).

## Бібліяграфія 
* Графоаналитический метод решения задач устойчивости и динамики элементов сооружений : (метод фиктивных нагрузок) : автореферат диссертации … доктора технических наук / Г. К. Татур. — Кривой Рог, 1954.
   

## Літаратура 
* Татур Генадзь Кузьміч // Беларуская савецкая энцыклапедыя : [у 12 т.]. — Мінск, 1974. — Т. 10. — С. 249.
* Татур Генадзь Кузьміч // Беларуская ССР : кароткая энцыклапедыя : [у 5 т.]. — Мінск, 1981. — Т. 5. — С. 598.
* Татур Геннадий Кузьмич // Белорусская ССР : краткая энциклопедия : [в 5 т.]. — Минск, 1982. — Т. 5. — С. 620.