Ясміна Рэза

**Ясміна Рэза** (; нар. , Парыж) — вядомая французская актрыса тэатра і кіно, драматург і празаік, чые п’есы «Бог Разні» (*Талерантнасць*) і «Арт» (*Мастацтва*) пастаўлены ў многіх тэатрах Еўропы і Амерыкі.

## Біяграфія 
Нарадзілася ў яўрэйскай сям'і. Сям'я бацькі, з расійскіх яўрэяў , уцякла ва Францыю пасля Кастрычніцкай рэвалюцыі; сам бацька нарадзіўся ў Маскве, быў інжынерам і прадпрымальнікам. Маці — яўрэйка з Будапешта, скрыпачка, пакінула Венгрыю пасля ўтварэння Венгерскай Народнай Рэспублікі.

У 18-гадовым узросце з другога разу паступіла на факультэт Парыжскай Кансерваторыі, які скончыла з адзнакай. Аўтар п'ес, кінасцэнарыяў і некалькіх раманаў. У 2010 годзе зняла па сваёй драме «Іспанская п'еса» (2004) фільм «Chicas» з удзелам Кармэн Мауры, Эмануэль Сенье і Андрэ Дзюсалье.

Замужам, мае двух дзяцей.

## Творы 
### Кінасцэнарыі 
* 1983 — «*À demain*», рэж. Didier Martiny (таксама выступіла ў фільме як актрыса)
* 2000 — «*Le Pique-nique de Lulu Kreutz*», рэж. Didier Martiny
* 2011 — «*Разня*», рэж. Раман Паланскі (прэмія «Сезар» за лепшы сцэнарый-адаптацыю, прэмія Таварыства сцэнарыстаў Іспаніі за лепшы сцэнарый)

### П’есы 
* Размовы пасля пахавання / *Conversations après un enterrement* (1987, прэмія Мальера)
* ''La Traversée de l'ouest hiver* (1989)
* Мастацтва / *«Art»* (1994, прэмія Мальера, Прэмія Лоўрэнса Аліўе, прэмія Тоні, 1998)
* *L'homme du hasard* (1995)
* *Trois Versions de la vie'' (2001)
* Іспанская п'еса / *Une pièce espagnole* (2004)
* Бог разні; Талерантнасць / *Le Dieu du carnage* (2007, прэмія Лоўрэнса Аліўе, прэмія Тоні, 2009)

### Апавяданні, аповесці, эсэ 
* *Hammerklavier* (1997)
* *Une désolation* (1999)
* *Nulle part* (2005)
* У санях Артура Шапэнгаўэра / ''Dans la luge d'en Arthur Schopenhauer* (2005)
* Раніца, вечар ці ноч: год з Нікаля Сарказі / *L'home Aube le Soir ou la Nuit* (2007)

### Раманы 
* *Adam Haberberg*, Albin Michel, 2002
* Шчаслівыя шчаслівыя / *Heureux les heureux*, éditions Flammarion, 2013 (прэмія часопіса *Marie Claire* за раман, напісаны жанчынай; літаратурная прэмія газеты *Le Monde* за раман)
* Вавілон / *Babylone,'' éditions Flammarion, 2016 (прэмія Рэнадо)

### Інтэрв'ю 
* Das Lachen als Maske des Abgründigen: Gespräche mit Ulrike Schrimpf. Lengwil: Libelle, 2004.

## Беларускія пераклады 
П’есы *«Art»* (пад назвай *"Мастацтва"*) і *«Le Dieu du carnage»* (пад назвай *«Талерантнасць»*) перакладзены на беларускую і пастаўлены ў Купалаўскім тэатры.

## Прызнанне 
Член журы Канскага МКФ (1999). Вялікая тэатральная прэмія Французскай Акадэміі (2000).  (Нью-Ёрк) за лепшую п'есу (2010).

## Літаратура 
* Guénoun D. *Avez-vous lu Reza?*, Albin Michel, 2005
* Herforth M.-F. Erläuterungen zu Yasmina Reza, Kunst (Art). Hollfeld: Bange, 2007
* El Gharbi S. *Yasmina Reza ou le théâtre des paradoxes*, Л Harmattan, 2010
* Giguere A. *The Plays of Yasmina Reza on the English and American Stage*, McFarland & Co Inc, 2010
* Bouchetard A. *Yasmina Reza, le miroir et le masque*, Éditions Léo Scheer, 2011
* Jaccomard H. *Les Fruits de la passion: Le théâtre de Yasmina Reza*, Berne, Peter Lang, 2013.

## Спасылкі 
* Ясміна Рэза на сайце arlindo-correia.org 
* Ясміна Рэза на сайце complete-review.com 
* 
* 

Катэгорыя:Актрысы Францыі
Катэгорыя:Актрысы паводле алфавіта
Катэгорыя:Драматургі паводле алфавіта
Катэгорыя:Кавалеры французскага Ордэна «За заслугі»
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Сезар»
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Тоні»
Катэгорыя:Перакладчыкі Францыі
Катэгорыя:Перакладчыкі паводле алфавіта
Катэгорыя:Пісьменнікі XXI стагоддзя
Катэгорыя:Пісьменнікі XX стагоддзя
Катэгорыя:Пісьменнікі Францыі
Катэгорыя:Пісьменнікі паводле алфавіта
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Парыжы
Катэгорыя:Сцэнарысты Францыі
Катэгорыя:Сцэнарысты паводле алфавіта