open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Джавані Франчэска Карота

**Джавані Франчэска Карота** (іт. Giovanni Francesco Caroto; каля 1480,  — , ) — італьянскі мастак, адзін з вучняў веронскага мініяцюрыста і жывапісца Ліберале да Верона.

За час працы ў Мантуі трапіў пад уплыў Мантэньі, «якое падзейнічала на яго не толькі больш жыватворна, чым на іншых, але і зблізіла яго стыль са стылем Мантэніі»[2]. Уплыў на творчасць Карота аказалі таксама Франчэска Бонсіньёры, Леанарда да Вінчы, Рафаэль.

Першая датаваная праца Карота — «Мадонна» (1501 год), якая экспануецца ў галерэі ў Мадэне. Большасць работ створаны ім у Вероне: у царкве Святой Еўфіміі — фрэскі «Падарожжа Товіта», «Жыцці святых Уршулі і Лючыя» (дрэнна захаваліся) і алтарны абраз; у Санта-Марыя-ін-Аргана — фрэскі на старазапаветныя сюжэты; у Сан-Ферма-Маджорэ — «Мадонна»; у Епіскапскім палацы — «Уваскрэсенне Лазара». Найбольш вядомая карціна Карота — «Партрэт хлопчыка з малюнкам лялькі» (музей Кастэльвекіа).
Францішак Вейсенгоф

**Францішак Вейсенгоф** (; студзень 1781, Рыбнішкі — 21 жніўня 1855) — дзяржаўны службовец.

## Біяграфія 
Паходзіў са шляхецкага роду Вейсенгофаў герба «Лебедзь».

У 1819 г. — вількамірскі падкаморы, затым — віцэ-маршалак, у 1821—1822 г. — маршалак Вількамірскага павета.

Сябра Нацыянальнага масонства і польскага Патрыятычнага таварыства. Ганаровы сябра ложы масонскай ложы «Сябры чалавецтва» ў Гродне, масон 3-й ступені ў 1821 годзе.

Паручнік Літоўскага ўланскага палка, ротмістр.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Масоны Беларусі
Катэгорыя:Ротмістры
Катэгорыя:Павятовыя маршалкі вількамірскія
Катэгорыя:Члены Нацыянальнага масонства
Катэгорыя:Члены Нацыянальнага патрыятычнага таварыства
Катэгорыя:Вейсенгофы
Джыралама да Карпі

**Джыралама дзі Тамаза Селары (Лівіцані) з Карпі** (іт. Girolamo da Carpi; 1501,  — , ) — ферарскі жывапісец і архітэктар пераходнага перыяду ад эпохі Адраджэння да маньерызму. Прыдворны мастак кіраўнікоў Ферары і Мадэны. Прадстаўнік ферарскай школы жывапісу.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў сям’і прыдворнага мастака і дэкаратара Тамаза да Карпі, у якога атрымаў першыя ўрокі жывапісу. У далейшым — вучань Гарафала.

Ва ўзросце дваццаці гадоў пакінуў Ферару і перабраўся на працу ў Балонню. У раннім перыядзе сваёй творчасці стварыў шэраг рэлігійных карцін, якія захаваліся ў цэрквах Балонні («Пакланенне вешчуноў», «Містычныя заручыны Св. Кацярыны» і інш.).

Акрамя Ферары і Балонні, жыў і працаваў у Мадэне і Парме, дзе пазнаёміўся з творчасцю Карэджа. Ствараў таксама ў Рыме, дзе трапіў пад уплыў рымскага маньерызму ў стылі Джуліа Рамана.

Доўгі час быў пры двары ферарскіх герцагаў д’Эстэ, дзе працаваў як жывапісец (фрэскі і партрэты) і як архітэктар.

У 1549 годзе па рэкамендацыі кардынала Іпаліта д’Эстэ быў запрошаны ў Рым. Пры Паўле III Джыралама ўзначальваў архітэктурныя работы ў папскіх палацах. Пазней з-за рознагалоссяў з папам Юліем III вярнуўся ў Ферару, дзе і памёр.
Курбевуа

**Курбевуа́** () — адна з 36 камун дэпартамента О-дэ-Сен у Францыі, размешчаная на паўночным захадзе ад Парыжа на левым беразе Сены. Адлегласць да цэнтра Парыжа — 8 км. Камуна складаецца з двух кантонаў — Паўночнага Курбевуа і Паўднёвага Курбевуа, насельніцтва якіх складае адпаведна  і  чалавекі. У 1975 годзе колькасць насельніцтва камуны была  чалавек, з тых часоў пастаянна расце.

Катэгорыя:Камуны дэпартамента О-дэ-Сен
Карпі

**Карпі** (, ) — горад у Італіі, у рэгіёне Эмілія-Раманья, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Модэна. Насельніцтва —  чалавек (на 2005 год), шчыльнасць насельніцтва — 466 чал./км². Плошча — 131 км². Паштовы індэкс — 41012. Тэлефонны код — 059.

Заступнікам населенага пункта лічыцца Бернардзін Сіенскі. Свята штогод святкуецца 20 мая.

У цэнтры горада знаходзіцца адна з самых вялікіх плошчаў ва ўсёй Італіі.

Катэгорыя:Гарады Эміліі-Раманьі
Катэгорыя:Камуны правінцыі Модэна
Карла Кара

**Карла Кара Дальмаца** (іт. Carlo Carrà; , Куарн'ента (іт. Quargnento), П’емонт — , ) — італьянскі мастак-графік, прадстаўнік футурызму і метафізічнага жывапісу.

У канцы 20-х гадоў XX стагоддзі Карла Кара пераходзіць да больш рэалістычнай манеры («Раніца на моры»; Мілан, збор Эміліа Джэзі). У 40-я гады ён стварае серыі графічных ілюстрацый да «Дон Кіхота» і «Адысеі». у 1943 годзе Карла Кара апублікаваў аўтабіяграфію «Маё жыццё».

У 1955 і ў 1964 гадах мастак прымае ўдзел у выставах сучаснага мастацтва «Дакумента» ў Каселі, Германія. Кара — аўтар некалькіх даследаванняў аб мастацтве, у тым ліку аб творчасці Джота.
Карачы (значэнні)

**Карачы**:
* Карачы — горад у Пакістане

## Прозвішча 
* Агасціна Карачы — італьянскі мастак
* Анібале Карачы — італьянскі мастак
* Ладавіка Карачы — італьянскі мастак
Жан-Батыст Карпо

**Жан-Батыст Карпо** (фр. Jean-Baptiste Carpeaux; , Валансьен — , ) — французскі скульптар, жывапісец і графік, адзін з галоўных прадстаўнікоў «стылю Напалеона III».

## Біяграфія 
Пасля заканчэння школы Карпо некаторы час займаецца вырабам мадэляў і клішэ. Затым пачынае наведваць Школу прыгожых мастацтваў, дзе быў вучнем Францыска Жазефа Дзюрэ і Франсуа Руда. У 1854 годзе па выніках выставы ў Французскай акадэміі Карпо прысуджаецца Рымская прэмія. Акрамя прэміі, скульптар атрымаў яшчэ і буйную навучальную стыпендыю, якая дазволіла яму здзейсніць паездку ў Італію з працяглым прыпынкам у Рыме. Разам з вывучэннем антычных узораў скульптар цікавіцца і сучасным яму мастацтвам. Да канца гэтай паездкі ў Карпо выпрацоўваецца свой уласны мастацкі стыль.

Вярнуўшыся ў Францыю, скульптар удзельнічае ў выставе ў сваім родным Валансьене, дзе выстаўляе працу «Дзяўчынка смяецца», а затым ізноў з’яжджае ў Рым, дзе па матывах складання Дантэ стварае «Групу акружанага сваімі дзецьмі і ўнукамі Уголіна». Тут уласцівы яму натуралізм уступае ў супярэчнасць з новымі навыкамі творчасці, якія аспрэчваюць законы пластыкі.

У 1862 годзе Карпо з’яжджае на радзіму і жыве ў Парыжы. Ён адкрывае ўласнае атэлье, і пасля некалькіх паспяховых работ атрымлівае ўрадавы заказ упрыгожыць Павільён Флоры ў Луўры. Найбольш жа вядомым і ў той жа час спрэчным яго творам у той час аказалася скульптурная група «Танец» на фасадзе Парыжскай оперы, якая выклікала ажыўленую палеміку. Страсці аб «прыстойнасці» скульптуры былі настолькі абвостраныя, што ў ноч з 27 на 28 жніўня 1869 года на «Танец» быў здзейснены замах. Нейкі абураны спадар шпурнуў у скульптуру чарніліцу. Аднак неўзабаве «Танец» быў ачышчаны і адноўлены.
Агасціна Карачы

**Агасціна Карачы** (іт. Agostino Carracci; ,  — , ) — італьянскі жывапісец і гравёр, брат Анібале Карачы.

## Біяграфія 
Агасціна збіраўся стаць ювелірам, але паддаўся ўгаворам свайго стрыечнага брата Ладавіка Карачы і стаў мастаком. Ладавіка аказаў вялікі ўплыў на станаўленне Агасціна як мастака. Акрамя таго, ён вучыўся жывапісу ў Праспера Фантаны, Барталамеа Пасароці і Даменіка Цібальдзі, падарожнічаў па Ламбардыі і пабываў у Венецыі. Валодаючы вялікай начытанасцю, вёў у арганізаванай братамі Карраччы *Academia degli Incamminati* лекцыі па тэорыі мастацтва. Яго нешматлікія жывапісныя творы (лепшыя з іх — фрэскі ў Палацца Фарнезэ ў Рыме, выкананыя разам з братам Анібале, «Прычашчэнне св. Гераніма» і «Ушэсце Багародзіцы» ў Балонскай пінакатэцы) адрозніваюцца правільнасцю малюнка і светлым, вясёлым каларытам.

Агасціна быў больш вядомым гравёрам, чым яго брат Анібале. Пераймаючы творы Карнеліса Корта, ён дасягнуў вялікіх вышынь у майстэрстве гравіравання. Найбольш вядомыя з яго гравюр: «Распяцце» (з Тынтарэта, 1589), «Эней і Анхіс» (з Барочыа, 1595), «Багародзіца з Немаўляткам» (з Карэджа), «Спакуса св. Антонія», «Св. Геранім» (з Тынтарэта), а таксама некаторыя гравюры з уласных прац. Агасціна Карачы атрымаў вядомасць дзякуючы сваім гравюрам эратычнага зместу, праілюстраваўшы так званыя «Позы» Арэціна.
ХК Данбас Данецк

**«Данбас»** — украінская каманда па хакеі з шайбай з Данецка. З 2014 па 2021 год у сувязі з вайной на ўсходзе Украіны клуб базаваўся ў Дружкіўцы. З 2021 года каманда базуецца ў Краматорску.

## Дасягненні 
* Украінская хакейная ліга
**  **Чэмпіён (8)**: 2011, 2012, 2013, 2016, 2017, 2018, 2019, 2021.
**  **Бронзавы прызёр (1)**: 2002.

* Кантынентальны кубак ІІХФ
**  **Уладальнік (1)**: 2013.
**  **Віцэ-Чэмпіён (1)**: 2014
**  **Бронзавы прызёр (1)**: 2012.

## Спасылкі 
* Гісторыя ХК Данбас 

Данбас Данецк
Данбас Данецк
Катэгорыя:Спорт у Данецку
Катэгорыя:2001 год у Данецку
Ладавіка Карачы

**Ладавіка Карачы** (іт. Lodovico Carracci; ,  — , там жа) — італьянскі жывапісец, гравёр і скульптар, прадстаўнік балонскай школы.

## Біяграфія 
Вучань Праспера Фантаны, Ладавіка Карачы ў сваіх шматлікіх паездках вывучаў творчасць італьянскіх майстроў. Вярнуўшыся ў Балонню з высокай мэтай адраджэння мастацтва, ён заснаваў са сваімі стрыечнымі братамі Агасціна і Анібале новую школу жывапісу — «Акадэмію дэльі Інкамінаці»

У сваіх позніх творах ён дэманструе большую самастойнасць (напрыклад, у «Багародзіцы ў славе» і ў фрэсках з жыцця св. Бенедыкта ў манастыры Санкт-Мікеле-ін-Боска). Ладавіка Карачы з’яўляецца таксама родапачынальнікам асаблівага роду карцін пакутнага пафасу — шматлікіх «Ecce Homo» і «Mater Dolorosa», створаных балонскай школай. У Эрмітажы захоўваюцца «Святое Сямейства», «Нясенне крыжа», «Пакладзенне ў труну» і «Святы Себасцьян». Мастаку атрыбутуецца вядомая карціна «Гульцы ў шахматы», адрозная глыбінёй псіхалагізму і тонкай гульнёй святла і цені.
Джон Сцюарт Кары

**Джон Сцюарт Кары** (;  — ) — амерыканскі жывапісец і ілюстратар. Вучыўся ў Канзас-Сіці і Чыкага, потым 5 гадоў працаваў ілюстратарам у розных газетах і перыядычных выданнях. Пазней прысвяціў сябе жывапісу. У 1932—1934 гадах Кары чытаў лекцыі ў *Cooper Union* і *Art Students League of New York*.

Катэгорыя:Мастакі ЗША
Хуан Карэньё дэ Міранда

**Хуан Карэньё дэ Міранда** (ісп.: Juan Carreño de Miranda; ,  — , ) — іспанскі мастак эпохі барока.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў Авілесе, у Астурыі, сын мастака з тым жа імем. Прайшоў навучанне ў Мадрыдзе ў канцы 1620-х гадоў як вучань Педра дэ Лас Куэваса і Барталаме Рамана. Дваранін па паходжанні, ён добра разумеў унутраную структуру і псіхалогію каралеўскага двара.

У 1669 годзе Міранда быў прызначаны прыдворным мастаком. У 1671 годзе — галоўным прыдворным жывапісцам. У часы кіравання Карласа II ён граў ролю, аналагічную ролі Веласкеса пры Філіпе IV.
Далі (горад)

**Далі** () — горад на захадзе кітайскай правінцыі Юньнань, адміністрацыйны цэнтр аўтаномнай прэфектуры народа бай. Насельніцтва (2020 г.) — 771 128 чалавек.

## Геаграфія 
Далі месціцца за 270 км на паўночны захад ад Куньміна, адміністрацыйнага цэнтра правінцыі Юньнань, на паўднёвым і паўднёва-заходнім берагах возера Эрхай. Сучасны горад уяўляе сабою агламерацыю некалькіх буйных паселішчаў, фактычна ператвораных у гарадскія раёны. Сваю назву ён атрымаў ад аднайменнага старажытнага горада на паўднёва-заходнім беразе. Адміністрацыйная частка, асноўныя транспартныя і прамысловыя прадпрыемствы знаходзяцца ў паселішчы Сягуань на паўднёвым беразе. 

Клімат мяккі, блізкі да субтрапічнага. Улетку сярэднія тэмпературы трымаюцца каля +20°C. Узімку — каля +8,5°C, аднак з-за прахалодных вятроў з суседняга Тыбецкага нагор'я могуць падніжацца да –4,2°C. Нярэдкая зімовая з'ява — снегапад. Сярэдняя гадавая норма ападкаў — 1054,8 мм.

## Гісторыя 
У VII — VIII стст. берагі возера Эрхай сталі калыскай цывілізацыі некалькіх горных народаў. У VII ст. тут была створана дзяржава Наньчжаа. Яе сталіцай стаў горад Тайхэ на паўднёва-заходнім беразе. У X ст. першынство перайшло да дзяржавы Далі, якая атрымала сваю назву дзякуючы радовішчам белага мармуру. Сталіца Далі мелі тую ж назву, што і дзяржава, з'яўлялася буйным для таго перыяду гандлёвым горадам. У 1253 г. яна была разбурана падчас нашэсця мангольскага хана Хубілая.

Горад Далі быў пабудаваны нанава на паўднёва-заходнім беразе падчас кіравання імператара Чжу Юаньчжаня (XIV ст.). У 1856 г. ён стаў цэнтрам паўстання кітайцаў-мусульман супраць дынастыі Цын. У 1925 г. горад моцна пацярпеў ад землятрусу. У 1950 г. быў створаны спецыяльны раён Далі ў складзе правінцыі Юньнань, аднак адміністрацыя была перанесена з горада Далі ў суседні Сягуань.

## Эканоміка 
Далі — важны транспартны і турыстычны цэнтр Юньнань. Тут дзейнічаюць аэрапорт і чыгуначная станцыя на лініі Ліцзян — Куньмін. Працягласць гарадскіх аўтамагістраляў — 1335 км (2014 г.). На усходнім і паўднёвым берагах возера Эрхай створаны Зона эканамічнага развіцця Далі і Інавацыйны прамысловы парк Далі, якія прыцягваюць інвестыцыі і прамысловыя рэсурсы з іншых раёнаў Кітая і замежных краін.

## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка
* Даведнік для вандроўнікаў

Катэгорыя:Гарады правінцыі Юньнань
Катэгорыя:Былыя сталіцы
Псалом 72

**Псалом 72** *(73 паводле масарэцкай нумарацыі)* ўваходзіць у 10-ю кафізму. Аўтарства прыпісваецца . Галоўная тэма гэтага псалма — часовы дастатак бязбожных.

## Спасылкі 
* 72 псальма — Пераклад Васіля Сёмухі
* Кніга псальмаў у перакладзе Лукаша Дзекуць-Малея і Антона Луцкевіча
* 72 псалом у перакладзе Яна Станкевіча і Майсея Гітліна
* Катызма 10 (Псалмы 70-76)  у перакладзе Аляксандра Надсана
* Кафісма 10 у перакладзе Міхаіла Астапчыка
* 

## Гл. таксама 
* Псалмы
* Псалтыр

Катэгорыя:Псалмы
Шалом, папік

**«Шалом, папік»** () — поўнаметражная камедыя становішчаў, прэм’ера адбылася ў верасні 2021 года.

## Апісанне 
Дзёрзкая студэнтка Даніэль аказваецца ў экстрэмальна няёмкай сітуацыі, калі на яўрэйскія памінкі, дзе яна знаходзіцца з бацькамі і сябрамі сям’і, заяўляецца яе жанаты папік.

Каб захаваць свае таямніцы, Даніэль давядзецца выкручвацца з усіх сіл, балансуючы на мяжы вар’яцтва і панікі. Аднак аказваецца, што і яе больш даросламу палюбоўніку ёсць, што хаваць. Гэтыя хаўтуры яны запомняць надоўга.

У ролях: Джэкі Хофман, Молі Гордан, Дэні Дэферары і іншыя..

Катэгорыя:Фільмы 2021 года
Катэгорыя:Фільмы на англійскай мове
Катэгорыя:Фільмы ЗША
Катэгорыя:Фільмы Канады
Катэгорыя:Фільмы пра Нью-Ёрк
Люсьен Петыпа

**Люсьен Петыпа** (, , Марсель — , Версаль) — французскі балетны артыст, балетмайстар і педагог.

## Біяграфія 
Люсьен Петыпа нарадзіўся 22 снежня 1815 года ў Марселі ў сям’і французскага танцоўшчыка Жана-Антуана Петыпа () (1787—1855) і Віктарыны Марэль-Граса () (1794—186); яго малодшы брат Марыус Петыпа (1818—1910) быў рускім балетмайстрам.

Упершыню Люсьен выйшаў на прафесійную сцэну ў пяцігадовым узросце 25 сакавіка 1821 года ў Брусельскім тэатры «» ў спектаклі *«Манія танца»* () балетмайстра П’ера Гардэля, выканаўшы ролю дзіцяці. Да 1824 года Люсьен выходзіў на сцэну ў невялікіх ролях амураў у балетных пастаноўках свайго бацькі.

У 1839 годзе дэбютаваў партыяй Джэмса Рубена ў балеце «Сільфіда» на сцэне Парыжскай Оперы і да 1862 года займаў пасаду вядучага саліста. Адораны танцоўшчык і мім, Петыпа быў пераважна партнёрам Ф. Эльслер, К. Грызі, Ф. Чэрыта і іншых.
[злева|міні|[Карлота Грызі і Люсьен Петыпа танцуюць *Жызель* (1841)]]
У далейшым Люсьен Петыпа з вялікім поспехам выконваў мноства галоўных сольных партый у мностве балетаў, адной з самых буйных яго роляў стала партыя Графа Альберта ў балеце «Жызель», дзе ён танцаваў у пары з . Прэм’ера балета «Жызель» адбылася 28 чэрвеня 1841 года ў Каралеўскай акадэміі музыкі () у Парыжы.

Час ад часу браты Петыпа працавалі разам, у прыватнасці, у 1841 годзе ў Парыжы, дзе Петыпа-малодшы ўдасканальваўся ў школе Вялікай парыжскай оперы, яны выступілі на гэтай сцэне ў *pas de quatre* разам з Тэрэзай і Фані Эльслер, пра што згадваў Ю. А. Бахрушын у кнізе «Гісторыя рускага балета» (М., Сов. Россия, 1965, 249 с.)

У 1860—1868 гадах — галоўны балетмайстар Парыжскай Оперы.

У кастрычніку 1872 года Люсьен Петыпа вярнуўся ў Брусель, у тэатр свайго дзяцінства «Ла Манэ», дзе ён упершыню выйшаў на сцэну, і на працягу нядоўгага часу (1872—1873) займаў пасаду дырэктара балетнай трупы. У 1875 годзе ён стаў прафесарам Каралеўскай Брусельскай кансерваторыі (), дзе выкладаў майстэрства танца на працягу трох гадоў, а ў 1878 годзе пакінуў Брусель і перасяліўся ў Версаль, дзе вырашыў асталявацца да канца і дзе скончыў сваё жыццё; ён памёр 7 ліпеня 1898 года. Праўда, за гэты час у 1882 годзе ён быў запрошаны ў Нацыянальную оперу для пастаноўкі балета «».
[міні|Люсьен Петыпа ў балеце *«»* [А. Адана (1845)]]

## Творчасць 
Сярод партый — Бенедыкт («» А. Адана), Ахмет («»), Граф («» А. Адана), Люсьен д’Эрвільі («») і інш.

Балетмайстрам паставіў балеты:
* *«Шакунтала»*  (1858),
* *«Грацыёза»*  (1861),
* *«Парыжскі рынак»* Ц. Пуні (разам з М. І. Петыпа, 1861),
* *«Кароль Івета»*  (1865),
* а таксама дывертысменты ў 16 операх.

## Літаратура 
* Балет: энциклопедия. / Гл. ред. Ю. Н. Григорович. — М.: Советская энциклопедия, 1981. — 623 стр. с илл.

Катэгорыя:Артысты балета паводле алфавіта
Катэгорыя:Артысты балета Францыі
Катэгорыя:Артысты балета XIX стагоддзя
Катэгорыя:Балетмайстры паводле алфавіта
Катэгорыя:Балетмайстры Францыі
Катэгорыя:Балетмайстры XIX стагоддзя
Катэгорыя:Балетныя педагогі паводле алфавіта
Катэгорыя:Балетныя педагогі Францыі
Катэгорыя:Балетныя педагогі XIX стагоддзя
Псалом 85

**Псалом 85** *(86 паводле масарэцкай нумарацыі)* распачынае 12-ю кафізму. Аўтарства прыпісваецца Давіду. Галоўная тэма гэтага псалма — малітва за збавенне ў дзень жалобы.

## Спасылкі 
* 85 псальма — Пераклад Васіля Сёмухі
* Кніга псальмаў у перакладзе Лукаша Дзекуць-Малея і Антона Луцкевіча
* 85 псалом у перакладзе Яна Станкевіча і Майсея Гітліна
* Катызма 12 (Псалмы 85-90)  у перакладзе Аляксандра Надсана
* Кафісма 12 у перакладзе Міхаіла Астапчыка
* 

## Гл. таксама 
* Псалмы
* Псалтыр

Катэгорыя:Псалмы
Псалом 104

**Псалом 104** *(105 паводле масарэцкай нумарацыі)* канчае 14-ю кафізму. Галоўная тэма гэтага псалма — хвала Богу, Які захоўвае Запавет.

## Спасылкі 
* 104 псальма — Пераклад Васіля Сёмухі
* Кніга псальмаў у перакладзе Лукаша Дзекуць-Малея і Антона Луцкевіча
* 104 псалом у перакладзе Яна Станкевіча і Майсея Гітліна
* Катызма 14 (Псалмы 101—104)  у перакладзе Аляксандра Надсана
* Кафісма 14 у перакладзе Міхаіла Астапчыка
* 

## Гл. таксама 
* Псалмы
* Псалтыр

Катэгорыя:Псалмы
Эжэн Кар’ер

**Эжэн Кар’ер** (фр. Eugène Carrière; —) — французскі жывапісец і графік, мастак-педагог.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў Гурнэ (дэпартамент Сены і Марны). Вучыўся ў Нацыянальнай вышэйшай школе прыгожых мастацтваў у Парыжы ў А. Кабанэля. У 1871 годзе, дзякуючы паездцы ў Дрэздэн, знаёміцца з творчасцю Рэмбранта. У 1877 годзе ажэніўся з Сафі Дзямука (меў сямёра дзяцей) і паехаў у Лондан, дзе ўражанне робіць на яго жывапіс Цёрнера, уплыў якога адчувальны ў прыглушанай атмасферы некаторых твораў Кар’ера. Вярнуўшыся ў Парыж, упершыню выстаўляе ў Салоне 1879 года карціну «Мацярынства» — да гэтай тэмы ён будзе вяртацца. Мастак змяшчае сваіх персанажаў у абстаноўку поўнага спакою, свабодную ад старонніх дэталяў, і канцэнтруецца на іх унутраным свеце.

У 1890 г. разам з Пюві дэ Шаванам ён становіцца заснавальнікам Нацыянальнага таварыства прыгожых мастацтваў, дзе рэгулярна выстаўляецца. Пастаянны наведвальнік «аўторкаў» Маларме, ён прымыкае да руху сімвалістаў і сцвярджае, што «зрок падпарадкаваны духу». Піша партрэты многіх сучасных паэтаў і празаікаў, у тым ліку Верлена, Дадэ, Малармэ, братоў Ганкур, Анатоля Франса; піша і Гагена, а той у сваю чаргу стварае партрэт Кар’ера.
Разальба Кар’ера

**Разальба Кар’ера** (італ. Rosalba Carriera, , К’ёджа — , ) — італьянская мастачка, жывапісец, малявальшчыца пастэллю і мініяцюрыстка венецыянскай школы.

## Біяграфія і творчасць 
Дачка каруначніцы. Па здагадцы шэрагу даследчыкаў, вучылася ў сваёй маці і пачынала як дэкаратар табакерак са слановай косткі (якія прызначаліся для продажу турыстам); адсюль — яе цікавасць да партрэтнай мініяцюры.

Ва ўзросце 25 гадоў за свае працы была абрана ў гільдыю мастакоў і Акадэмію Святога Лукі ў Рыме. У 1716 годзе пазнаёмілася ў Венецыі з буйным фінансістам і знакамітым калекцыянерам П’ерам Кроза і па яго парадзе ў сакавіку 1720 года разам з сям’ёй пераехала ў Парыж, дзе яе пастэлі мелі вялізны поспех, стаўшы адным з імпульсаў для мастацтва ракако. У французскай сталіцы атрымала заказ на 36 партрэтаў членаў каралеўскай сям’і (у тым ліку напісала партрэт юнага Людовіка XV — адну з лепшых сваіх работ). У Парыжы яна вяла дзённікі і шырокую перапіску, пазнаёмілася з Вато, напісала яго партрэт. Яе вучнем у Парыжы стаў самы яркі прадстаўнік ракако ў шведскім жывапісе Густаф Лундберг. У тым жа годзе была абрана членам Французскай Каралеўскай Акадэміі жывапісу; у наступным (1721) годзе вярнулася ў Венецыю, у свой дом на Вялікім Канале. У 1730 годзе Кар’ера пакінула Венецыю, 6 месяцаў працавала ў Вене, пры двары імператара Карла VI, яе патрона. Вучаніцай Кар’еры ў Вене была дачка Карла VI, будучая імператрыца Марыя Тэрэзія.

Працы Кар’еры былі незвычайна папулярныя ў Еўропе пры манаршых дварах і ў шляхты, сакрэт гэтага поспеху зразумелы, — усе яе партрэты выкананы найдалікатнага зачаравання, яе персанажы — усмешлівыя, прыгожыя (і вельмі перабольшаны), іх унутраны свет поўны тонкага зачаравання, жаноцкасці, лёгкасці.

Да 1750-х гадоў мастачка страціла зрок: дзве аперацыі па выдаленні катаракты не дапамаглі, і мастачка да канца дзён засталася сляпой. У XIX і пачатку XX стагоддзі на хвалі фемінісцкага руху былі створаны некалькі яе біяграфій.

З яе сястрой Анжэлай Кар’еры быў жанаты мастак Джавані Антоніа Пелегрыні.
Псалом 94

**Псалом 94** *(95 паводле масарэцкай нумарацыі)* ўваходзіць у 13-ю кафізму. Аўтарства прыпісваецца Давіду. Галоўная тэма гэтага псалма: хвала Богу — Творцу і Збаўцу.

## Спасылкі 
* 94 псальма — Пераклад Васіля Сёмухі
* Кніга псальмаў у перакладзе Лукаша Дзекуць-Малея і Антона Луцкевіча
* 94 псалом у перакладзе Яна Станкевіча і Майсея Гітліна
* Катызма 13 (Псалмы 91-100)  у перакладзе Аляксандра Надсана
* Кафісма 13 у перакладзе Міхаіла Астапчыка
* 

## Гл. таксама 
* Псалмы
* Псалтыр

Катэгорыя:Псалмы
Асмус Якаб Карстэнс

**Асмус Якаб Карстэнс** (ням.: Asmus Jacob Carstens; , горад Санкт-Юрген, Шлезвіг — , ) — дацкі і нямецкі мастак, прадстаўнік класіцызму.

## Жыццё і творчасць 
Нарадзіўся ў сям’і млынара. У 22 гады паступае ў Капенгагене ў Каралеўскую Дацкую акадэмію мастацтваў, аднак курс не скончыў — заняткі Карстэнс наведваў рэдка, на штудыі малюнка аголенай натуры наогул не з’яўляўся. Як мастак сфарміраваўся больш дзякуючы самаадукацыі. Займаўся таксама вывучэннем філасофіі, класічнай і кельцкай міфалогіі. Асноўным напрамкам у творчасці мастака была графіка і малюнак. Адмовіўся ад прысвоенага яму Акадэміяй срэбнага медаля, пасля чаго быў выключаны з Акадэміі.

З 1783 года Карстэнс жыў у Любеку і займаўся партрэтным жывапісам. У 1787—1793 гадах Карстэнс жыў і працаваў у Берліне. Пасля ўдзелу ў Акадэмічнай выставе, з карцінай «Падзенне анёлаў» у 1789 годзе да яго прыходзіць вядомасць. Па прадстаўленні прускага міністра двара мастак атрымлівае замову на афармленне каралеўскіх палацаў, а ў 1790 годзе становіцца прафесарам жывапісу берлінскай Акадэміі майстэрстваў. Да гэтага часу адносіцца яго малюнак «Бахус і Амур», які паслужыў асновай для напісанай мастаком у Рыме ў 1795 годзе аднайменнай карціны алеем.

У 1792 годзе Карстэнс атрымаў ад Акадэміі магчымасць для паездкі ў Рым. Тут ён вывучаў творы антычнага мастацтва, працы Рафаэля і Мікеланджэла, што ўплывала на манеру малюнка мастака ў гэты перыяд. У 1795 годзе ён пачынае працу над карцінай «Ноч і яе дзеці, Сон і Смерць», якая лічыцца найважнейшым творам Карстэнса. У тым жа годзе з вялікім поспехам прайшла выстава работ мастака ў Рыме, у былым атэлье Пампеа Батоні. Памёр у 1798 годзе ў Рыме і пахаваны на мясцовых пратэстанцкіх могілках. Адной з галоўных задач мастацтва, якую ставіў перад сабой мастак, было асэнсаванне класічных, антычных культурных традыцый і іх адраджэнне ў сучасным мастацтве.

У 1883 годзе ў Капенгагене быў адкрыты бронзавы помнік А. Я. Карстэнсу.
Карстэнс

**Карстэнс** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Асмус Якаб Карстэнс — дацкі і нямецкі мастак
* Карл Карстэнс — нямецкі палітык
Мекенгайм (Рэйнланд)

**Мекенгайм** () — горад у Германіі, у зямлі Паўночны Рэйн-Вестфалія. Падпарадкаваны адміністрацыйнай акрузе Кёльн. Уваходзіць у склад раёна Рэйн-Зіг. Насельніцтва —  чалавек (на 31 снежня 2010 года). Плошча — 34,92 км². Афіцыйны код — 05 3 82 032.

Катэгорыя:Гарады Паўночнага Рэйна-Вестфаліі
ФК Вілія Вілейка

**«Вілія»** — беларускі футбольны клуб з горада Вілейка Мінскай вобласці. У цяперашні час выступае ў Другой лізе чэмпіянату Беларусі.

## Статыстыка выступленняў 
### Чэмпіянат і Кубак Беларусі 
## Трэнеры 
* Алег Гулевіч
* Аляксандр Беляўцоў

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Вілія

Вілія Вілейка
Дом па Савецкай вуліцы, 8 (Пінск)

**Дом па Савецкай вуліцы, 8** — будынак у гістарычным цэнтры Пінска, на рагу з вуліцай Міцкевіча (№ 10). Пабудаваны ў пачатку XX стагоддзя.

## Архітэктура 
Прамавугольны двухпавярховы цагляны будынак пад пакатым двухсхільным дахам падоўжаным фасадам выцягнуты ўздоўж вул. Савецкай. Вулічныя фасады апрацаваны багатым архітэктурным і скульптурным дэкорам (раслінны арнамент, капітэлі, разеткі, руставаныя лапаткі, балясіны і інш.). 1-ы паверх расчлянёны прамавугольнымі аконнымі праёмамі і руставанымі лапаткамі, 2-і дэкарыраваны пластычным, арнаментальна насычаным фрызам і ляпнымі ліштвамі акон. Дом падзелены па 2 палавіны (№ 8 і 10) з самастойнымі ўваходамі і лесвіцамі.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Гістарычны цэнтр Пінска
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Пінска
Катэгорыя:Савецкая вуліца (Пінск)
Катэгорыя:вуліца Міцкевіча (Пінск)
Дом па Савецкай вуліцы, 11 (Пінск)

**Дом па Савецкай вуліцы, 11** — будынак у гістарычным цэнтры Пінска. Пабудаваны ў пачатку XX стагоддзя.

## Архітэктура 
Складаны ў плане, развіты ў бок двара будынак. Атынкаваны галоўны фасад сіметрычна-восевай кампазіцыі рытмічна расчлянёны лучковымі аконнымі праёмамі і філёнгамі. Вокны аформлены ліштвамі, фасады — лапаткамі і прафіляваным карнізам. Уваходы — з двара і бакавых фасадаў.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Гістарычны цэнтр Пінска
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Пінска
Катэгорыя:Савецкая вуліца (Пінск)
Дом па вуліцы Іркуцка-Пінскай Дывізіі, 8/13 (Пінск)

**Дом па вуліцы Іркуцка-Пінскай Дывізіі, 8/13** — будынак у гістарычным цэнтры Пінска, на рагу з Савецкай вуліцай. Пабудаваны ў канцы XIX стагоддзя. Дом выкарыстоўваецца гандлёвай установай.

## Архітэктура 
Двухпавярховы цагляны будынак з планам, блізкім да прамавугольніка, накрыты пакатым двухсхільным дахам. Фасады аформлены карнізамі, філёнгамі, рустам. Лучковыя вокны аздоблены фігурнымі ліштвамі з сандрыкамі. Падзелены на гандлёвую і жылую часткі з самастойнымі ўваходамі.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Гістарычны цэнтр Пінска
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Пінска
Катэгорыя:Савецкая вуліца (Пінск)
Катэгорыя:вуліца Іркуцка-Пінскай Дывізіі (Пінск)
Мікалаеўская царква (Пінск, на могілках)

**Мікалаеўская царква** — колішні праваслаўны храм у Пінску, які размяшчаўся на праваслаўнай частцы могілак па вуліцы Спакойнай.

## Гісторыя 
Пабудавана ў 1823 годзе з дрэва, перабудавана ў 20 ст. на сродкі вернікаў. Была прыпісана да Свята-Фёдараўскай царквы.

Царква была ўнесена ў Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі (1984). Царква не збераглася, засталіся дзве калоны ганка.

]]
З царквы паходзіць абраз Маці Божай Адзігітрыі (першая палова XVII ст.), які захоўваецца ў Нацыянальным мастацкім музеі Беларусі.

## Архітэктура 
Царква — помнік архітэктуры з рысамі класіцызму. Асноўны зруб, аднолькавы па шырыні з бабінцам, пераходзіць у пяцігранную апсіду. Зрубы накрыты агульным дахам. Над бабінцам ўзвышаецца чацверыковая званіца з галоўкай. Фасады ўпрыгожаны пілястрамі. Пры ўваходзе — ганак з 2 калонамі.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:1823 год у Беларусі
Катэгорыя:Зніклі ў XX стагоддзі
Катэгорыя:Драўляныя цэрквы Беларусі
Катэгорыя:Знішчаныя збудаванні Пінска
Катэгорыя:Колішнія праваслаўныя храмы Пінска
Катэгорыя:Старыя могілкі (Пінск)
Катэгорыя:Храмы Святога Мікалая
Касцёл Беззаганнага Сэрца Найсвяцейшай Дзевы Марыі (Орша)

**Касцёл Беззаганнага Сэрца Найсвяцейшай Дзевы Марыі** — мураваны каталіцкі храм Оршы. Знаходзіцца на вуліцы Магілёўская, 81.

## Гісторыя 
Парафі арганізавана ў 2001 годзе дзякуючы намаганням Уладзіслава Бліна, аддзелена ад парафіі св. Юзафа. У 2008 годзе вернікам разам з іх тагачасным душпастырам кс. Здзіславам Петрашэўскім удалося пабудаваць часовую капліцу. У 2012 годзе было распачата будаўніцтва новага касцёла.

28 чэрвеня 2014 года біскуп Віцебскі Алег Буткевіч благаславіў і ўмураваў вуглавы камень касцёла.

9 чэрвеня 2018 года касцёл быў асвячаны. Дэдыкацыю святыні здзейсніў Мінска-Магілёўскі мітрапаліт арцыбіскуп Тадэвуш Кандрусевіч пры ўдзеле Віцебскага біскупа Алега Буткевіча. На заканчэнне ўрачыстасці асвячэння перад удзельнікамі выступіў Андрусь Такінданг і гурт «Рэха».

## Прабошчы 
* кс. Здзіслаў Петрашэўскі (?-2009)
* кс. Валерый Орсік (2009-?)

## Гл. таксама 
* Аршанскі дэканат

## Спасылкі 
* Орша — парафія Беззаганнага Сэрца Марыі на Catholic.by

Катэгорыя:Касцёлы Оршы
Катэгорыя:Касцёлы Віцебскай дыяцэзіі
Катэгорыя:2018 год у Беларусі
Ежы Кабылінскі

**Ежы Себасцьянавіч Кабылінскі** (; ? — не раней за 1853) — дзяржаўны службовец, мецэнат, калекцыянер, літаратар.

## Біяграфія 
Меў братоў Юзафа і Францішка, прызнаных у дваранстве 31.12.1798 (11.01.1799).

Абозны мсціслаўскі ў 1784 годзе. У 1820 годзе — памешчык Мінскага павета. Тытулярны дарадца. Сябра мастака Яна Дамеля ў 1822—1840 (які намаляваў ягоны партрэт і жыў у ягоным доме ў мінскі перыяд сваёй творчасці). Кабылінскі ў сваёй калекцыі меў яго малюнкі падзей 1812 года. У гэты час быў сакратаром Мінскага губернскага праўлення. У 1830 годзе — бабруйскі гараднічы, капітан і кавалер. Атрымаў падзяку ад Віленскага ўніверсітэта за падарунак (шоўкавае пакрывала на алтар вучылішча царквы) коштам 50 рублёў асігнацыямі і ахову дамоў, дзе жывуць студэнты, ад вайсковага пастою. З 1826 года валодаў мінскай гарадской сядзібай, вядомай як Сядзіба Пшаздзецкіх. У 1830 годзе фундаваў будаўніцтва брамы Кальварыйскіх могілак ў стылі класіцызму ў памяць сваёй памерлай жонкі Юзэфы Кабылінскай.

Цікавіўся старажытнасцямі, меў багатую калекцыю, заснаваў першую ў горадзе асабістую кунсткамеру, у якой захоўваліся старыя манеты, узоры мінералаў, антычных старажытнасцей, старых кніг і манускрыптаў, сярод якіх былі арыгінал статута ВКЛ і нейкая «карта Хрыстафора Калумба», а таксама 3 фігуркі (нібыта з паганскіх часоў): Венера Літвінская, Геркулес (абедзве знойдзены на Камароўскіх балотах), каплан без галавы. Пасля смерці Кабылінскага яе экспанаты перайшлі ў Віленскі музей старажытнасцей.

Літаратар, аўтар рукапіснага зборніку жартаў «Тысяча фацэцый і адна». Сябраваў з Вінцэнтам Дунінам-Марцінкевічам. У іранічным кантэксце згаданы ў п’есе Дуніна-Марцінкевіча «Пінская шляхта». У фінале п’есы, калі ўсе канфлікты ўжо залагоджаныя, інтрыган і хабарнік Кручкоў падыходзіць да Статкевіча і кажа: «Знаеш? Цябе Альпенскі аблаяў мужыком». Статкевіч раз’юшваецца: «Ён смеў назваць мяне мужыком?! Мне сам Юры Кабылінскі падпісаў грамату — дык я ж на шкуры яго выпішу сваё шляхецтва!». Хутчэй за ўсё, тут хаваецца намёк на ўдзел Кабылінскага ў фальсіфікацыі радаводаў, што было актуальным у сітуацыі разбору шляхты пасля 1832 году, калі многія маламаёмасныя шляхцічы спрабавалі давесці сваё шляхецтва праз сфальсіфікаваныя дакументы.

Сябра масонскай ложы «Паўночная паходня» ў Мінску, 1-ы сцюарт у 1817, масон 4-й ст. у 1820; ганаровы сябра ложы Шчаслівага Вызвалення у Нясвіжы, масон 4-й ст. у 1820; сябра ніжэйшага капітула «Святыні Спакою» у Нясвіжы ў 1818, масон 4-й ст. у 1820.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Масоны Беларусі
Вясенняя вуліца (Мінск)

**Вясенняя вуліца** — вуліца ў Першамайскім раёне Мінска. 

## Размяшчэнне 
Пачынаецца ад скрыжавання з вуліцай Ватуціна, заканчваецца скрыжаваннем з Севастопальскай вуліцай. Мяжуе з Севастопальскім паркам. Таксама перасякаецца з вуліцай Чайкоўскага. Ідзе паралельна вуліцам Караленкі і Светлай. 

## Грамадскі транспарт 
Рух грамадскага транспарту непасрэдна па вуліцы адсутнічае. Бліжэйшая станцыя метро — «Маскоўская».

## Цікавыя факты 
Летняя, Асенняя і Зімняя вуліцы знаходзяцца на паўднёвым ўсходзе горада ў мікрараёне Паўночны пасёлак Заводскага раёна. Вясенняя ж вуліца знаходзіцца на паўночным ўсходзе.

## Спасылкі 
* Весенняя улица на geodzen.com
* Весенняя улица в архитектурной базе Рhotobuildings

Катэгорыя:Першамайскі раён (Мінск)
Павел Янавіч Яленскі

**Павел Янавіч Яленскі** (; 1776—1842) — дзяржаўны службовец.

## Біяграфія 
Паходзіў са шляхецкага роду Яленскіх герба «Корчак». Сын Яна Яленскага, пісара гродскага смаленскага і старасты мазырскага.

У 1804 годзе — харунжы мазырскі. Пазней суддзя 2-га дэпартамента галоўнага суда Мінскай губерні. У 1820 — памешчык. Спадчыннік маёнтка Лудзяневічы, валодаў маёнткам Капаткевічы (у 1821 г. 557 душ), мабыць, у Мазырскім павеце (у казначэйства яго ішлі падаткі).

Сябра масонскай ложы «Паўночная паходня» ў Мінску, масон 3-й ст. у 1820 годзе.

## Сям’я 
У шлюбе з Б. Лянкевіч меў дзяцей:
* Ганна, замужам за Станіславам Ігнатавічам Горватам (1804—пасля 1876), рэчыцкім павятовым маршалкам;
* Антоні
* Канстанцін, які быў жанаты з Соф’яй з Вайніловічаў.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Масоны Беларусі
Ян Яленскі

**Ян Яленскі** (? — ) — дзяржаўны службовец.

## Біяграфія 
Пісар гродскі смаленскі, у 1778 — стараста мазырскі, у 1789 г. — суддзя Мазырскага павета, у 1805 — стараста судовы і маршалак павятовай шляхты. Меў маёнткі Свянтожэц (вёскі Варкуле, Варнішкі, Станелішкі, Войнюнцы) і Вількабруцкі (вёскі Вількабрукі, Важэле).

## Сям’я 
Дзеці:
* Павел (1776—1842), харунжы мазырскі;
* Рамуальд, падсудак земскі Мазырскага павета, меў частку маёнтка Дунайчыцы Слуцкага павета па тэстаменту Людвіга Яленскага (1805 г.);
* Фелікс.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Мечнікі мазырскія
Катэгорыя:Суддзі земскія мазырскія
Катэгорыя:Павятовыя маршалкі мазырскія
Вуліца Караленкі (Мінск)

**Вуліца Караленкі** — вуліца ў Першамайскім раёне Мінска. Сваю назву атрымала ў 1947 годзе ў гонар рускага пісьменніка ўкраінска-польскага паходжання, журналіста, публіцыста, грамадскага дзеяча Уладзіміра Караленкі.

## Размяшчэнне 
Пачынаецца ад скрыжавання з Валгаградскай вуліцай, ідзе з паўднёвага захаду на паўночны ўсход, заканчваецца скрыжаваннем з Севастопальскай вуліцай. Таксама перасякаецца з вуліцамі Ватуціна і Чайкоўскага. Ідзе паралельна вуліцам Вясенняй і Пскоўскай. 

## Грамадскі транспарт 
Рух грамадскага транспарту непасрэдна па вуліцы адсутнічае, але на Валгаградскай вуліцы ёсць прыпынак «Караленкі», на якім спыняецца шэраг аўтобусных маршрутаў. Бліжэйшая станцыя метро — «Маскоўская».

## Спасылкі 
* Улица Короленко на geodzen.com

Катэгорыя:Першамайскі раён (Мінск)
Псалом 79

**Псалом 79** *(80 паводле масарэцкай нумарацыі)* ўваходзіць у 11-ю кафізму. Аўтарства прыпісваецца . Галоўная тэма гэтага псалма — малітва Ізраіля пра збавенне ад бедстваў.

## Спасылкі 
* 79 псальма — Пераклад Васіля Сёмухі
* Кніга псальмаў у перакладзе Лукаша Дзекуць-Малея і Антона Луцкевіча
* 79 псалом у перакладзе Яна Станкевіча і Майсея Гітліна
* Катызма 11 (Псалмы 77-84)  у перакладзе Аляксандра Надсана
* Кафісма 11 у перакладзе Міхаіла Астапчыка
* 

## Гл. таксама 
* Псалмы
* Псалтыр

Катэгорыя:Псалмы
Дом па Савецкай вуліцы, 7 (Пінск)

**Дом па Савецкай вуліцы, 7** — будынак у гістарычным цэнтры Пінска. Пабудаваны ў пачатку XX стагоддзя. У будынку размяшчаецца медустанова.

## Архітэктура 
Цагляны аднапавярховы дом уяўляе сабой складаны ў плане аб’ём з двухсхільным дахам. Вулічны фасад вырашаны плоскасна і расчлянёны лучковымі аконнымі праёмамі. У яго дэкоры выкарыстаны прафіляваны карніз, вуглавыя лапаткі. Унутры дом падзелены перагародкамі на шэраг пакояў. Уваход з боку двара.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Гістарычны цэнтр Пінска
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Пінска
Катэгорыя:Савецкая вуліца (Пінск)
Карл Густаў Карус

**Карл Густаў Карус** (ням.: Carl Gustav Carus; ,  — , ) — нямецкі ўрач (гінеколаг, анатам, патолаг, псіхолаг), мастак і навуковец, буйны тэарэтык рамантызму ў мастацтве.

## Жыццё і творчасць 
Сярэднюю адукацыю атрымаў у лейпцыгскай школе Святога Фамы. Атрымаўшы першыя ўрокі жывапісу, Карус паступае ў Лейпцыгскі ўніверсітэт (1804—1810), дзе вывучае прыродазнаўчыя навукі, філасофію і медыцыну; заканчвае ўніверсітэт па класе медыцыны ў 1811 годзе. У час вучобы ва ўніверсітэце наведвае таксама курсы малявання. Да 1814 года працуе асістэнтам Ёрга пры радзільнай станцыі Трырскага таварыства ў Лейпцыгу, затым атрымлівае званне прафесара на кафедры акушэрства ў Дрэздэне. Імя Карла Густава Каруса носіць універсітэцкая клініка Дрэздэнскага тэхнічнага ўніверсітэта.

У 1815 годзе ў Дрэздэне Карус знаёміцца з Каспарам Давідам Фрыдрыхам, які аказаў вялікі ўплыў на мастацкую творчасць Каруса і сяброўства з якім працягвалася доўгія гады. Карус шмат падарожнічае, асабліва плённымі ў творчым плане былі паездкі мастака ў Італію і Англію.

У 1815—1824 гады піша свае «Дзевяць лістоў пра пейзажны жывапіс», адзін з асноўных тэарэтычных прац, якія заклалі асновы нямецкай рамантычнай школы жывапісу. Карус быў таксама сябруе з Гётэ і напісаў кнігу-біяграфію паэта, якая выйшла з друку ў 1863 годзе.
Карл Каспар

**Карл Каспар** ( — ) — нямецкі мастак, які жыў і працаваў пераважна ў Мюнхене.

Карл Каспар вучыўся ў Дзяржаўнай акадэміі прыгожых мастацтваў Штутгарта і Акадэміі выяўленчых мастацтваў у Мюнхене. У 1904 годзе Каспар стаў членам Stuttgarter Künstlerbund (Штутгартская асацыяцыя мастакоў), а ў 1906 годзе ўступіў у Deutscher Künstlerbund (Таварыства нямецкіх мастакоў). У 1907 годзе ажаніўся з калегай-маляркай і сяброўкай дзяцінства і суседкай Марыяй Фільзер. У 1913 годзе ён быў членам-заснавальнікам аб’яднання мастакоў Münchener Neue Secession, да якога таксама належалі такія мастакі, як Аляксей фон Яўленскі, Адольф Эрбслё, Уладзімір фон Бехтэеф, Паўль Клее і Аляксандр Канальт. У 1919 годзе стаў старшынёй таварыства. Найвышэйшым пунктам творчасці Каспара стаў Страсны алтар 1916/1917 г., які размяшчаўся ў крыпце Фраўэнкірхэ.

У 1922—1937 гадах Каспар быў прафесарам Акадэміі выяўленчага мастацтва ў Мюнхене. Яго творы былі выстаўлены на выставе дэгенератыўнага мастацтва, арганізаванай нацыстамі ў Мюнхене ў 1937 годзе. Пасля гэтага яго карціны і малюнкі, натхнёныя хрысціянствам, пад уплывам імпрэсіянізму і экспрэсіянізму, былі вывезены з нямецкіх музеяў і грамадскіх калекцый і/або знішчаны, і ён быў вымушаны сысці з настаўніцкай пасады. У тым жа годзе (некаторыя крыніцы кажуць, што гэта быў 1944 год, пасля таго як яго дом у Мюнхене быў знішчаны ў выніку бамбёжкі) з-за варожасці нацыстаў ён пасяліўся з сям’ёй у Браненбургу, дзе і пахаваны.

Ужо ў 1946 годзе Каспар зноў быў прызначаны прафесарам Акадэміі выяўленчага мастацтва ў Мюнхене. У 1948 годзе быў адным з членаў-заснавальнікаў Баварскай акадэміі прыгожых мастацтваў.

Катэгорыя:Мастакі Германіі
Марыя Каспар-Фільзер

**Марыя Каспар-Фільзер** (,  — , ) — нямецкі жывапісец новага часу. Адна з заснавальнікаў Neue Münchener Sezession, знаходзілася пад уплывам імпрэсіянізму і экспрэсіянізму. У 1896—1902 гадах вучылася ў Акадэміі мастацтваў у Штутгарце і Мюнхене, у 1905 годзе ў Парыжы. У 1907 годзе выйшла замуж за Карла Каспара. Яна была першай нямецкай мастачкай, прызначаным прафесарам у 1925 годзе. З 1925 па 1933 год выкладала жывапіс у Мюнхене. У нацысцкую эпоху яе творы лічылі дэгенератыўным мастацтвам і выдалялі з музеяў. Пасля заканчэння вайны атрымала некалькі ўзнагарод.

Катэгорыя:Мастакі Германіі
Бруна Касінары

**Бруна Касінары** ( — ) — італьянскі жывапісец і скульптар.

## Біяграфія 
Касінары нарадзіўся ў П’ячэнца. Вучыўся ў мясцовай мастацкай школе, але ў рэшце рэшт вырашыў пераехаць у Мілан, дзе вучыўся жывапісу ў Акадэміі Брэра ў Альда Карпі. У 1946 годзе ён дапамог заснаваць *Fronte Nuovo delle Arti*, асацыяцыю, якая імкнулася вярнуць аптымізм пасляваеннаму італьянскаму мастацтву. Іншыя члены былі Рэната Біролі, Рэната Гутуза, Эніа Марлоці, Леансіла Леанардзі і Альберта Віяні.

У 1949 годзе Касінары быў запрошаны Пабла Пікаса выставіць свае працы ў Музеі мастацтваў Антыба. У 1952 годзе ён атрымаў гран-пры за жывапіс на 26-й Венецыянскай біенале за свае карціны, натхнёныя кубісам «Лімон» і «Нацюрморт у ружовым». У 1960-х Касінары ненадоўга пераехаў у Венецыю. У 1986 годзе ён быў адзначаны за ўклад у італьянскі жывапіс з маштабнай рэтраспектывай яго творчасці ў Мілане. Касінары памёр у Мілане 26 сакавіка 1992 г.

Катэгорыя:Мастакі Італіі
Катэгорыя:Скульптары Італіі
Кастэльянас

**Кастэльянас** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Дэйна Кастэльянас — венесуэльская футбалістка
* Хасэ Артура Кастэльянас — сальвадорскі дыпламат і ваенны дзеяч
* Хуліа Кастэльянас — мексіканскі мастак
Рамон Касас

**Рамон Касас-і-Карбо** (кат. Ramon Casas i Carbó, ,  — , там жа) — каталонскі жывапісец і графік, майстар партрэта і карыкатуры, лідар нацыянальнага мадэрнізму.

## Біяграфія 
Сын эмігранта, які зарабіў шмат грошай у Матансасе на Кубе. Маці — з забяспечанай буржуазнай сям’і. У 11 год кінуў школу і пачаў браць прыватныя ўрокі жывапісу. У 1881 годзе апублікаваў свой першы малюнак у мадэрнісцкім часопісе *Avenç*, адным з заснавальнікаў якога стаў. У тым жа годзе прыехаў у Парыж, паступіў у прыватную акадэмію Каролюса-Дзюрана. У 1883 годзе ўпершыню выставіў сваю працу ў Парыжы. У далейшым штогод бываў у Парыжы, астатнюю частку года жыў у Барселоне, а таксама ў Мадрыдзе і Гранадзе. Заўсёды шмат падарожнічаў. Пасябраваў з Сант'яга Рузіньёлем, Сулаагай, Эжэнам Кар’ерам. Перанёс сухоты (1886). Разам з Рузіньёлем працаваў над кнігай «Па Каталоніі» (1889, тэксты Рузіньёля, малюнкі Казаса).

У 1890-я гады — перыяд найвышэйшага росквіту яго творчасці — вялікія выставы прайшлі ў Мадрыдзе, Берліне, яго працы былі паказаны на Сусветнай выставе ў Чыкага (1893). З часу заснавання (1897) — рэгулярны наведвальнік кафэ «Чатыры каты». У 1900 дзве працы Касаса (у тым ліку — партрэт Эрыка Саці) экспануюцца на Сусветнай выставе ў Парыжы. Яго карціна *Подлая гарота* атрымлівае прэмію ў Мюнхене (1901). Работы мастака выстаўляюцца ў розных гарадах Еўропы, у Буэнас-Айрэсе. У 1903 г. Касас становіцца пастаянным членам парыжскага Салона на Марсавым полі, што дае яму права на штогадовую выставу ў французскай сталіцы. У 1906 яго мадэллю ўпершыню стала Жулія Перайрэ-і-Рыкартэ, якую ён пасля не раз пісаў і з якой у 1922 ажаніўся (яна была маладзейшая за мастака больш чым на 20 гадоў).

З 1907 шмат часу праводзіць у закінутым бенедыктынскім абацтве Сант-Бенет, выкупленым і адноўленым яго маці, з 1912, пасля смерці маці, становіцца ўладальнікам манастыра. У 1908 падарожнічае па Кубе і ЗША, ён наогул увесь час і шмат ездзіць па свеце. Нават падчас сусветнай вайны яго выставы праходзяць у Вене, Будапешце, Мюнхене, Парыжы, Мадрыдзе і інш.

Памёр ад туберкулёзу. Пахаваны на Манжуікскіх могілках у Барселоне.
Рэлееўская даўжыня

У оптыцы і асабліва лазернай фізіцы, **рэлееўская** **даўжыня** z_\mathrm{R} — адлегласць па кірунку распаўсюджвання пучка ад перацяжкі да месца, дзе плошча папярочнага сячэння павялічваецца ўдвая.  Звязаным з ім параметрам з'яўляецца **канфакальны параметр** *b*, які ўдвая большы за даўжыню Рэлея.  Даўжыня Рэлея асабліва важная, калі промні святла мадэлююцца як гаўсавы пучкі.

## Тлумачэнне 
Для гаўсавага пучка, які распаўсюджваецца ў вольнай прасторы ўздоўж восі z з хвалевым лікам k = 2\pi/\lambda, рэлееўская даўжыня задаецца як

: z_\mathrm{R} = \frac{\pi w_0^2}{\lambda} = \frac{1}{2} k w_0^2

дзе \lambda - даўжыня хвалі (даўжыня хвалі у вакууме, падзеленая на n, паказчык праламлення ) і w_0 — радыус перацяжкі, радыяльны памер перацяжкі ў найвузейшым месцы пучка. Гэтае і наступныя раўнанні мяркуюць, што перацяжка не занадта вузкая; w_0 \ge 2\lambda/\pi . 

Радыус промня на адлегласці z ад перацяжкі 

: w(z) = w_0 \, \sqrt{ 1+ {\left( \frac{z}{z_\mathrm{R}} \right)}^2 } . 

Мінімальнае значэнне w(z) мае месца пры w(0) = w_0, па азначэнні. На адлегласці z_\mathrm{R} ад перацяжкі пучка радыус пучка павялічваецца ў \sqrt{2} разоў, а плошча папярочнага сячэння у 2 разы.

## Звязаныя велічыні 
Поўная вуглавая разбежнасць гаўсавага пучка ў радыянах звязаная з даўжынёй Рэлея 

: \Theta_{\mathrm{div}} \simeq 2\frac{w_0}{z_R}.

Дыяметр пучка ў яго перацяжцы (памер фокуснай плямы) задаецца як

: D = 2\,w_0 \simeq \frac{4\lambda}{\pi\, \Theta_{\mathrm{div}}} .

Гэтыя раўнанні слушныя ў межах параксіяльнага набліжэння. Для пучкоў са значна большай разыходнасцю мадэль гаўсавых пучкоў не з'яўляецца дакладнай, і патрабуецца фізіка-аптычны аналіз.

## Глядзіце таксама 
* Разбежнасць пучка
* Здабытак параметраў промня
* Функцыя Гаўса
* Электрамагнітнае хвалевае ўраўненне
* Джон Стрэт, трэці барон Рэлей
* Роберт Стрэт, 4-ы барон Рэлей
* Глыбіня рэзкасці

## Літаратура 
* Рэлеўская даўжыня *RP Photonics Encyclopedia of Optics*

Катэгорыя:Фізічная оптыка
Катэгорыя:Лазерная фізіка
Хуліа Кастэльянас

**Хуліа Кастэльянас** (,  — ) — мексіканскі жывапісец і гравёр.

З 1918 года Кастэльянас наведваў Нацыянальную школу мастацтваў у Мехіка. Яго настаўнікамі там былі Сатурніна Эран і Леандра Ізагірэ, аднакласнікамі — Агусцін Лазо, Руфіна Тамаё і Леапольда Мендэс. Затым ён ненадоўга адправіўся ў ЗША, каб вывучыць графічнае мастацтва і сустрэў там Мануэля Радрыгеса Лазана, які моцна паўплываў на яго творчасць. Вярнуўшыся ў Мексіку, ён удзельнічаў у мясцовай *Escuelas de Pintura al Aire Libre* (школа жывапісу пад адкрытым небам) і навучыўся тэхнікам малявання ў Адольфа Беста Магарда. У 1925 годзе ён правёў сваю першую персанальную выставу ў Буэнас-Айрэсе, а ў 1925 годзе адправіўся ў Парыж, каб вывучаць еўрапейскае мастацтва. Вярнуўшыся ў Мексіку, ён далучыўся да групы паэтаў і драматургаў Тэатра Улісэс, заснаванага Антаніэтай Рывас Меркада, і выставіў шэсць сваіх карцін на выставе *Los Contemporáneos*, якія кардынальна адрозніваліся ад яго ранейшых карцін. У *Escuela Melchor Ocampo* ў Каёакане, пабудаваным Хуанам О’Горманам, ён стварыў свае першыя дзве фрэскі ў 1933 годзе, якія таксама з’яўляюцца адзінымі, якія былі завершаны. Праз год яму даручылі напісаць фрэску на школе ў Калоніі Перальвіла пад назвай *El ojo enfermo* (Пашкоджанае вока). У 1946 годзе разам з Фрыдай Кало быў узнагароджаны Дзяржаўным сакратарыятам адукацыі. У тым жа годзе яго жонка Зіта Басіч Лея нарадзіла яму сына Антоніа, які цяпер з’яўляецца скульптарам.
Отан Тадэвушавіч Язерскі

**Отан Тадэвушавіч Язерскі** (; нар. )  — памешчык, граф.

## Біяграфія 
Паходзіў са шляхецкага роду Язерскіх герба «Рагаля». Нарадзіўся ў сям’і Тадэвуша Язерскага і Караліны з Вайніловічаў. Отан-Ян-Севярын Язерскі быў ахрышчаны 31 студзеня 1799 г. у слуцкім парафіяльным касцёле.

Граф. Памешчык маёнтка Баслаўцы Слуцкага павета Мінскай губерні.

## Сям’я 
У шлюбе з Адэляй Біртэр дэ Верн. Дзеці:

* Сын у 1823 годзе ахрышчаны ў Грозаўскім парафіяльным касцёле.
* Лізавета, у шлюбе са штабс-капітанам Паўлам Афанасьевічам Вяткіным.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Масоны Беларусі
Фелікс Янавіч Яленскі

**Фелікс Янавіч Яленскі** (нар. ) — дзяржаўны службовец.

## Біяграфія 
Паходзіў са шляхецкага роду Яленскіх герба «Корчак». Нарадзіўся ў сям’і Яна Рафалавіча Яленскага (1756—1810), новагародскага кашталяніца і мазырскага павятовага маршалка (1795—1802), і Юсціны Абуховіч.

Служыў мазырскім павятовым харунжым (1797—1802), старшынёй II дэпартамента Галоўнага суда Мінскай губерні (1802—1805) і мазырскім павятовым маршалкам (1805—1808).

У 1801—1802 упамінаецца, што за Феліксам Янавічам Яленскім у Мазырскім павеце лічыўся спадчынны маёнтак Касейск (Касейкі) з трыма вёскамі (262 рэвізскія душы), які ў 1838 быў ва ўладанні яго маці Камілы з Рдултоўскіх Яленскай, налічваў ужо 162 мужчынскія душы і 171 жаночую і быў аддадзены ў арэнднае трыманне. Ад бацькі Феліксу перайшоў родавы маёнтак Лучыцы (фальварак Лучыцы, вёскі Лучыцы, Слабада, Хойна і Рудня) у Мазырскім павеце, дзе ў 1839 налічвалася 238 мужчынскіх душ і 297 жаночых. У 1814 за Феліксам Яленскім у яго маёнтку Дудзічы ў Рэчыцкім павеце Мінскай губерні налічвалася 329 рэвізскіх душ, а ў Мазырскім павеце ў яго маёнтках налічвалася 609 душ. Паводле рэвізіі 1816 Фелікс Яленскі валодаў маёнткам Дудзічы ў Рэчыцкім павеце, дзе ўжо мелася 285 душ (97 двароў), а ў 1817 — 329 душ.

## Сям’я 
У шлюбе з Камілай Янаўнай-Хрызастомаўнай Рдултоўскай, дачкой новагародскага падваяводы і новагародскага харунжага (1768—1791) Яна-Хрызастома Антонавіча-Ежавіча Рдултоўскага (1735—1791) са Снова і яго трэцяй жонкі графіні Францішкі Станіславаўны-Фердынандаўны Ржавускай (дачкі графа Станіслава-Фердынанда Ржавускага і князёўны Кацярыны Радзівіл).

## Спасылкі 
Фелікс Янавіч
Псалом 106

**Псалом 106** *(107 паводле масарэцкай нумарацыі)* ўваходзіць у 15-ю кафізму. Галоўная тэма гэтага псалма — падзякаванне Богу Збаўцу.

## Спасылкі 
* 106 псальма — Пераклад Васіля Сёмухі
* Кніга псальмаў у перакладзе Лукаша Дзекуць-Малея і Антона Луцкевіча
* 106 псалом у перакладзе Яна Станкевіча і Майсея Гітліна
* Катызма 15 (Псалмы 105—108)  у перакладзе Аляксандра Надсана
* Кафісма 15 у перакладзе Міхаіла Астапчыка
* 

## Гл. таксама 
* Псалмы
* Псалтыр

Катэгорыя:Псалмы