open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Катастрофа Іл-76 пад Віцебскам

**Катастрофа Іл-76 пад Віцебскам** — авіяцыйная катастрофа самалёта Іл-76 савецкіх ВПС, якая адбылася ў пятніцу 23 лістапада 1979 года каля вёскі Гараны Віцебскага раёна, Віцебскай вобласці, БССР, пры гэтым загінуў экіпаж самалёта (7 чалавек). Першая катастрофа з удзелам ваенна-транспартнага самалёта Іл-76 у гісторыі авіяцыі.
## Самалёт 
У 1973 годзе група авіятараў 339-ы ваенна-транспартнага авіяцыйнага полка на чале з падпалкоўнікам Васілём Недаборавым прайшла навучанне ў Ташкенце, дзе толькі пачынаўся выпуск Іл-76. 14 ліпеня 1974 года першы серыйны Іл-76 («01-06») быў перагнаны ў Віцебск і паступіў на ўзбраенне палка, які размяшчаўся на ваенным аэрадроме Віцебск-Паўночны. 339-ы полк стаў асноўнай базай па падрыхтоўцы экіпажаў Іл-76 у СССР, у Віцебску дзейнічаў вучэбны цэнтр і 93-я авіяцыйныя майстэрні па рамонце і абслугоўванні самалётаў. Полк прымаў удзел у буйных вучэннях Узброеных сіл СССР і краін Варшаўскага дагавора, выконваў задачы па перавозцы грузаў у больш як 70 краінах, а таксама аказваў дапамогу пры ліквідацыі наступстваў землятрусаў у Ташкенце і Спітаку.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Авиационные происшествия, инциденты и авиакатастрофы военной авиации в СССР и России факты, история, статистика
* Катастрофа Ил-76, командир корабля Панфилов — труженикинеба.рф
* МЕМОРИАЛ ЭКИПАЖУ САМОЛЁТА ИЛ-76

Катэгорыя:Падзеі 23 лістапада
Катэгорыя:Лістапад 1979 года
Катэгорыя:Авіяцыйныя здарэнні ў Беларусі
Катэгорыя:1979 год у Беларусі
Катэгорыя:Катастрофы 1979 года
Катэгорыя:Гісторыя Віцебскага раёна
Вольга Раманоўская

**Вольга Раманоўская** (27 лютага 1951, Фергана, Узбекістан — 18 верасня 2013)  — беларуская мастачка.

## Біяграфія 
Скончыла ў 1974 годзе Беларускі дзяржаўны тэатральна-мастацкі інстытут. Пасля заканчэння інстытута працавала дызайнерам, займалася жывапісам. У мастацкіх выстаўках брала ўдзел з 1981 года. Творы экспанаваліся на шматлікіх гарадскіх i рэспубліканскіх выстаўках.

Сябар Беларускага саюза мастакоў з 1999 года, сябар суполкі «Пагоня».

Памерла 18 верасня 2013 года. Пахавана на Каладзішчанскіх могілках у Мінску.

## Сям’я 
У шлюбе з мастаком Лявонам Раманоўскім мела дачку Ганну (нар. 1979), таксама мастачку.

## Спасылкі 
* Вольга Раманоўская

Катэгорыя:Мастакі Беларусі
Расціслаў Міхайлавіч Раманка

**Расціслаў Міхайлавіч Рама́нка** (нар. , г. Гомель) — беларускі мастак.

## Біяграфія 
Скончыў Беларускі тэатральна-мастацкі інстытут у 1968 годзе. З 1968 года выкладае ў Беларускай акадэміі мастацтваў.

Член Беларускага саюза мастакоў з 1996 года.

## Творчасць 
Аўтар манументальных твораў з А. М. Зінгуном: вітражы «Беларусь працоўная» на ВДНГ Беларусі (1969, з І. Эйдэльманам), «Радыёаўтаматыка» ў НДІ сродкаў аўтаматыкі (1980); мазаіка «Швейнікі» ў ПТВ (1970), усе ў Мінску; чаканка «Спорт» у спарткомплексе «Стайкі» Мінскай вобласці (1971); «Медыцына і жыццё чалавека» ў медыцынскім інстытуце ў Мінску (1990, з Г. Лойкам).

Сярод жывапісных твораў: «Любімыя вершы» (1981), «Восень» (1986), «Ледзяное сэрца Алтая», «Марэннае возера» (абодва 1993), «Зіхатлівыя вяршыні», «Захад перад штурмам», «Раніца пасля цяжкага дня», «Турысты 60-х» (усе 1996), «Алтайскае знаменне» (1997), серыі «Эцюды з рукзака», «Сцяжынамі Рэрыха» (абедзве 1998), «Мае горы» (1999), «Пакінутая лыжня» (2001). Творам уласціва абагульненасць мастацкіх вобразаў, жывапісная лепка буйнымі каляровымі плямамі, яркасць каларыту.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Мастакі Беларусі
Катэгорыя:Мастакі-вітражысты Беларусі
Катэгорыя:Дэканы мастацкага факультэта БДАМ
Ян Рапалеўскі

**Ян Рапале́ўскі**, або **Іаан Віцебскі** — беларускі мастак XVIII ст. Аформіў «Ілюстраваны нотны ірмалой» (1741) з Іаана-Багаслоўскай царквы ў Віцебску і стварыў для яго каля 30 заставак. Уставіў у гэты ж рукапіс створаныя ім у 1700 і 1744 мініяцюры «Нараджэнне Хрыста» і «Дванаццацігадовы Хрыстос у Іерусалімскім храме сярод настаўнікаў», у якіх адышоў ад кананічных схем, выявіў кампазіцыйную здольнасць.

## Літаратура 
* Высоцкая Н. Ф. Материалы к истории станковой живописи Белоруссии XVI—XVIII вв. // Музей: Худож. собр. СССР. М., 1983. Сб. 4.
* 

Катэгорыя:Мастакі XVIII стагоддзя
Катэгорыя:Мастакі Беларусі
Катэгорыя:Мастакі-ілюстратары Беларусі
Віцебскія дываны

**ААТ «Віцебскія дываны»** () — прадпрыемства Беларусі па вытворчасці дываноў.

## Гісторыя 
У 1947 годзе ў Віцебску распачаў працу дывановы камбінат (да 1956 года — дыванова-плюшавы камбінат), створаны на базе заснаванай у 1898 годзе бельгійскімі акцыянерамі Віцебскай льнопрадзільнай фабрыкі «Дзвіна». Для стварэння камбіната выкарыстоўвалася абсталяванне, атрыманае па рэпарацыях з Германіі. У жніўня 1947 года камбінат выпусціў першую прадукцыю, у лістападзе запушчана ў эксплуатацыю першая чарга камбіната (27 плюшавых і 73 дыванова-ткацкіх станка). У 1949—1953, 1956—1957 і 1965—1991 гадах камбінат падпарадкоўваўся Міністэрству лёгкай прамысловасці БССР. У 1957 годзе праведзена рэканструкцыя прадпрыемства, станкі для набіваных дываноў былі заменены на дыванова-ткацкія аксмінстэрскія станкі. У 1968 годзе дывановы камбінат перайменаваны ў гонар 50-годдзя БССР. У 1970 годзе да камбіната была далучана фабрыка нятканых матэрыялаў, заснаваная ў 1947 годзе. У 1978 годзе на камбінаце была ўведзена ў эксплуатацыю фабрыка прашыўных дывановых вырабаў. У 1980 годзе камбінат ператвораны ў вытворчае дывановае аб’яднанне імя 50-годдзя БССР. З 1992 года — у канцэрне «Беллегпрам». У лютым 1994 года камбінат ператвораны ў ААТ «Віцебскія дываны». У 2000—2010-я гады камбінат абнаўляў парк станкоў, усталёўваючы новае аўстрыйскае, бельгійскае і нямецкае абсталяванне.

У лютым 2020 года ААТ «Віцебскія дываны» набылі маёмасць «Дываны Брэста» па выніках аўкцыёна прыкладна за Br7,2 млн. У красавіку таго ж года быў заснаваны філіял «Брэсцкія дываны» ААТ «Віцебскія дываны».

Катэгорыя:Кампаніі паводле алфавіта
Катэгорыя:Прадпрыемствы лёгкай прамысловасці Беларусі
Катэгорыя:Прадпрыемствы Віцебска
Катэгорыя:З’явіліся ў 1947 годзе
Катэгорыя:1947 год у Віцебску
Катэгорыя:Беллегпрам
Катэгорыя:Вуліца Максіма Горкага (Віцебск)
Ратнікаў

**Ра́тнікаў** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Генадзь Васілевіч Ратнікаў (нар. 1935) — беларускі мастацтвазнавец.
* Ігар Георгіевіч Ратнікаў (нар. 1947) — беларускі архітэктар.
Святы Мікалай (Маладзечна)

**Святы Мікалай** — абраз, створаны ў 1751 годзе і выяўлены ў Маладзечне. Захоўваецца ў Нацыянальным мастацкім музеі Рэспублікі Беларусь.

## Сюжэт 
На беразе ракі стаіць Мікола ў светла-блакітным хітоне, ружовай епітрахілі, чырвоным на зялёнай падкладцы з пазалочанымі кветкамі сакасе, блакітным з пасярэбраным арнаментам амафоры і паліцы.

## Рэстаўрацыя 
Рэстаўрыраваны брыгадай рэстаўратараў Дзяржаўнага Рускага музея ў складзе І. В. Ярыгінай, С. І. Голубева, М. Г. Малкіна, А. Т. Дзеднянкова ў 1972—1975 гадах (Ленінград).

## Выстаўкі 
* Тэмперны жывапіс Беларусі XV—XVIII стст. Мінск. 1988
* Мастацтва барока ў Беларусі. Мінск. 1991
* Мастацтва Міншчыны XVI—XVIII стст. Мінск. 1997
* Датаваныя помнікі мастацтва Беларусі XVII—XVIII стст. Мінск. 2000
* Іканапіс і разьба Беларусі XV—XVIII стст. Мінск. 2000

Катэгорыя:Карціны 1751 года
Катэгорыя:1751 год у Беларусі
Катэгорыя:Абразы Беларусі
Катэгорыя:Карціны са збораў Нацыянальнага мастацкага музея Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Рэлігія ў Маладзечанскім раёне
Катэгорыя:Культура Маладзечна
Арсень Паўлавіч Нікіцін

**Арсень Паўлавіч Нікіцін** (, Куйбышаў — , Баранавічы) — лётчык-знішчальнік, Герой Савецкага Саюза.

## Біяграфія 
З 1934 года ў Чырвонай Арміі. Прайшоў усю вайну. У маі 1946 года атрымаў званне Героя Савецкага Саюза.

Да 1957 года служыў у ваенна-паветраных сілах. Жыў у Баранавічах.

21 сакавіка 1975 года атрымаў званне Ганаровага грамадзяніна Баранавіч.

Катэгорыя:Ганаровыя грамадзяне Баранавічаў
Катэгорыя:Лётчыкі Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Новасібірскай вобласці
Уладзімір Аляксандравіч Барысаў

**Уладзімір Аляксандравіч Барысаў** (нар. , Яраслаўская губерня — , Масква) — Герой Савецкага Саюза. Камандзір 44-й Баранавіцкай дывізіі.

## Біяграфія 
З 1925 года служыў у Чырвонай Арміі. У 1939 годзе скончыў Ваенную акадэмію імя Фрунзэ. З ліпеня 1941 года — на фронце. Прымаў удзел у Сталінградскай і Курскай бітвах. У 1944 годзе дывізіі, якой камандаваў Барысаў, было прысвоена найменне «Баранавіцкая».

Пасля вайны жыў у Маскве.

## Узнагароды 
У красавіку 1945 года Барысаву прысвоена званне Героя СССР. 30 сакавіка 1984 года быў адзначаны званнем Ганаровага жыхара горада Баранавічы.

Катэгорыя:Ганаровыя грамадзяне Баранавічаў
Катэгорыя:Постаці паветрана-дэсантных войскаў СССР і Расіі
Катэгорыя:Удзельнікі Парада Перамогі
Катэгорыя:Удзельнікі бітвы за Дняпро
Катэгорыя:Удзельнікі Курскай бітвы
Катэгорыя:Удзельнікі Сталінградскай бітвы
Катэгорыя:Камандзіры дывізій у Вялікай Айчыннай вайне
Катэгорыя:Пехацінцы Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Савецкая гвардыя
Катэгорыя:Генерал-маёры СССР
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Яраслаўскай вобласці
Зарына Уладзіміраўна Раўко

**Зарына Уладзіміраўна Раўко́** (у дзявоцтве **Баўтрук**; ) — беларускі мастак дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва.

## Біяграфія 
Нарадзілася  года ў Мінску. Скончыла Беларускі тэатральна-мастацкі інстытут у 1979 годзе. Вучылася ў М. Бяляева. Т. Паражняка. Удзельніца мастацкіх выставак з 1975 года.

Член Беларускага саюза мастакоў з 1988 года.

## Творчасць 
Працавала ў галіне мастацкай керамікі. Сярод твораў: дэкаратыўная пластыка для Палаца культуры ў г. Барысаў (1981), афармленне вестыбюля загса Цэнтральнага раёна Мінска у Траецкім прадмесці (1985—1987), Дома творчасці Саюза тэатральных дзеячаў Беларусі ў в. Астрашыцкі Гарадок (1986—1988), рэстарана «Заслаўе» (1995; абодва ў Мінскім раёне); дэкаратыўны набор (1977); кампазіцыі «Змярканне» (1985), «Зімовы дзень» (1986), «Сеткі», «Блакітны дзень» (1987), «Пад сонцам на пясчаным беразе», «Паводка» (1990), «Зебры» (1993), «Дом» (1995); серыя дэкаратыўных чайнікаў (1994), вазы «Пейзаж» (1988), «Подых», «Кругаабарот», «Лета», «Адвечнае» (1993), «Падарожжа ў Кітай» (1995). Творы вылучаюцца пластычнасцю, актыўным узаемадзеяннем колеру з аб’ёмам, кампазіцыйнай завершанасцю, багатым выкарыстаннем тэхнічных прыёмаў.

Творы знаходзяцца ў Нацыянальным мастацкім музеі Беларусі, Музеі сучаснага выяўленчага мастацтва ў Мінску.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Мастакі Беларусі
Катэгорыя:Мастакі-керамісты Беларусі
Аляксандр Іванавіч Родзін

**Алесь Ро́дзін**, поўнае імя **Аляксандр Іванавіч Ро́дзін** (, г. Баранавічы, Брэсцкая вобласць — ) — беларускі мастак.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў Баранавічах у 1947 годзе. Вучыўся ў мастацкай студыі В. Вярсоцкага і мастацкай школе № 1. Скончыў Беларускі тэатральна-мастацкі інстытут у 1972 годзе, у якім займаўся ў майстэрнях Івана Ахрэмчыка, Натана Воранава, Хайма Ліўшыца.

Мастак-авангардыст, аўтар футурыстычных карцін і шматгадовы арганізатар фестываляў эксперыментальнага мастацтва «Дах».

Карціны выстаўляліся ў Францыі, Італіі, Нідэрландах, Бельгіі і іншых краінах. Доўгі час працаваў у берлінскім арт-цэнтры «Тахелес». Адрэстаўраваныя творы мастака ў 2022 годзе прадстаўлены ў Мінску.

## Творчасць 
Працаваў у галіне жывапісу, графікі. Аўтар твораў «Мегаполіс» (1975), «Міфалагема тысячагоддзя. Нон стоп панарама» (1986—2000), «Двайны стандарт» (1986), «Ноч неапазнаных сутнасцей» (1987), «XXI стагоддзе» (1989—1991), «Пустэльнікі» (1993—1996), «Апакаліпсіс» (1994—1997), «Кругі пазнання» (1996—1997), цыкла «Сіндром Адраджэння» (1996—1997), паліпціха «Стварэнне сусвету» (1999—2001). Творчасці ўласцівы сюррэалістычная манера выканання, графічнасць, дэталізацыя сюжэта, спалучэнне абстрактнасці мыслення і фігуратыўнасці выяў.
У лютым-сакаівіку 1994 года ў мінскай «6-я лінія» прайшла выстаўка твораў Алеся Родзіна.

У 2001 годзе ў Берліне ў Доме мастакоў Tacheles адкрылася выстаўка сучаснага беларускага мастацтва Dасh, у ёй былі прадстаўлены творы Алеся Родзіна. Падзея змяніла лёс мастака. На працягу 13 гадоў у вялізнай выставачнай зале па некалькі месяцаў экспанаваліся манументальныя жывапісныя палотны Родзіна, сам ён штодня праводзіў майстар-класы для наведвальнікаў.

З 2003 года разам са Змітром Юркевічам Родзін ладзіў штогадовы фестываль «ДАХ» — некалькі фестываляў адбыліся і ў Мінску ў Палацы мастацтва.
У лютым-сакавіку 2024 года ў Мінску, у Палацы мастацтва, прайшла выстаўка памяці Алеся Родзіна «Эксперыментальны кантакт», у Баранавічах, у выставачнай зале краязнаўчага музея — выстаўка жывапісу «Шлях, што абраў».

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Мастакі Беларусі
Катэгорыя:Мастакі СССР
Герб Гродзенскага раёна

**Герб Гродзенскага раёна** — геральдычны сімвал Гродзенскага раёна Гродзенскай вобласці. Герб зацверджаны Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад  г. № 410.

## Апісанне 
Герб Гродзенскага раёна ўяўляе сабой варажскі шчыт, у чырвоным полі якога намалявана галава зубра залацістага колеру з серабрыстымі рагамі.

## Гл. таксама 
* Сцяг Гродзенскага раёна
## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Собственные герб и флаг появились у Гродненского района

Катэгорыя:Гродзенскі раён
Гродзенскі раён
Катэгорыя:2020 год у Беларусі
Катэгорыя:З’явіліся ў 2020 годзе
Сцяг Гродзенскага раёна

**Сцяг Гродзенскага раёна** — сцяг Гродзенскага раёна Гродзенскай вобласці. Сцяг зацверджаны Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад  г. № 410.

## Апісанне 
Сцяг Гродзенскага раёна ўяўляе сабой чырвонае прамавугольнае палотнішча з суадносінамі бакоў 1:2, у цэнтры якога — герб раёна.

## Гл. таксама 
* Герб Гродзенскага раёна

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Собственные герб и флаг появились у Гродненского района

Гродзенскі раён
Катэгорыя:Гродзенскі раён
Катэгорыя:2020 год у Беларусі
Катэгорыя:З’явіліся ў 2020 годзе
Генадзь Васілевіч Ратнікаў

**Генадзь Васілевіч Ра́тнікаў** (, г. Ветка, Гомельская вобласць) — беларускі мастацтвазнавец. Кандыдат мастацтвазнаўства (1968).

## Біяграфія 
Скончыў у 1958 годзе Мінскі педагагічны інстытут, у 1969—1972 гадах выкладаў у ім. У 1961—1969 і з 1975 у Інстытуце мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору Нацыянальнай АН Беларусі, з 1977 года адначасова выкладае ў Беларускай акадэміі мастацтваў.

Член Беларускага саюза літаратурна-мастацкіх крытыкаў з 1997 года, член Беларускага саюза кінематаграфістаў з 1976 года.

## Навуковая дзейнасць 
Даследуе гісторыю беларускага сучаснага кіно, эстэтыку мастацкага вобраза і псіхалогію кінатворчасці. Аўтар сцэнарыяў дакументальных фільмаў «Жыццё на сцэне» (1964, з У. Няфёдам), «Абавязак памяці» (1983).

## Творы 
* История белорусского кино. (Ч. 1—2). Мн., 1969—1970 (у сааўтарстве);
* На экране — Великая Отечественная // Современное белорусское кино. Мн., 1985;
* Основы киноискусства. 2 изд. Мн., 1985 (разам з В. Ф. Нячай);
* Современная белорусская литература н кино // Экран н культура: Бел. кино н телевидение в системе худож. культуры. Мн., 1988;
* Жанровая природа фильма. Мн., 1990.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Кіназнаўцы Беларусі
Катэгорыя:Мастацтвазнаўцы Беларусі
Сергій (Акімаў)

**Сергій (Акімаў)** (свецкае імя: **Віталій Віктаравіч Акімаў**; нар. , Бабруйск, Магілёўская вобласць) — беларускі свяшчэннік, багаслоў. Доктар багаслоўя (2014), дацэнт (2004). Рэктар Мінскай духоўнай акадэміі.

## Біяграфія 
Скончыў Мінскую духоўную семінарыю (спецыяльнасць «Тэалогія», 1995), Санкт-Пецярбургскую духоўную акадэмію (аспірантура, спецыяльнасць «Тэалогія», 1999), Агульнацаркоўную аспірантуру і дактарантуру імя свв. Кірыла і Мяфодзія (Масква, дактарантура, 2013).
    
Быў клірыкам у Свята-Духоўным кафедральным саборы, выкладчыкам Мінскай духоўнай семінарыі (з 1999, выкладчык), Еўрапейскага гуманітарнага ўніверсітэта (1999—2004, факультэт тэалогіі, кафедра багаслоўскіх дысцыплін, дацэнт), Інстытуце тэалогіі імя святых Мяфодзія і Кірыла Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта (з 2004, кафедра біблістыкі і хрысціянскага веравучэння, дацэнт), Мінскай духоўнай акадэміі (з 2011, кафедра біблістыкі і багаслоўя, загадчык кафедры, у 2012—2014 — прарэктар па вучэбнай рабоце, з 2014 — рэктар).

Навуковыя інтарэсы: біблістыка; гісторыя старажытнага Блізкага Усходу; гісторыя ранняга хрысціянства.

Узнагароджаны граматай Патрыяршага Экзарха ўсяе Беларусі (2018) *«за працы па адраджэнні памяці мітрапаліта Літоўскага і Віленскага Іосіфа (Сямашкі)»*.

## Літаратура 
* Библейская книга Екклесиаста в контексте литературы мудрости Древнего Египта : диссертация … доктора богословия : защищена 08.11.2013 / Акимов Виталий Викторович. —
* Христианское богословие и греко-римская образованность и культура в наследии святителя Григория Назианзина : диссертация … кандидата богословия : защищена 04.06.1999 / Акимов Виталий Викторович. — Санкт-Петербург, 1999.
* Вселенские соборы / В. В. Акимов. — Минск, 2013.
* Литургика / В. В. Акимов. — Минск, 2011.

## Спасылкі 
* Сергий, архимандрит (Акимов Виталий Викторович)

Катэгорыя:Рэктары Мінскай духоўнай акадэміі
Катэгорыя:Дактары багаслоўя
Катэгорыя:Праваслаўныя багасловы Беларусі
Катэгорыя:Архімандрыты
Катэгорыя:Манахі Беларускай праваслаўнай царквы
Пакроў (Маладзечна)

**Пакроў** — абраз, створаны ў 1751 годзе і выяўлены ў Маладзечне. Захоўваецца ў Нацыянальным мастацкім музеі Рэспублікі Беларусь.

## Сюжэт 
На ружова-блакітным воблаку намалявана Маці Божая з каронай на галаве ў блакітным хітоне, вохрыстым кароткім адзенні, ружовым на чырвонай падкладцы мафорыі з пакрывалам у руках. Па баках на воблаках апосталы Пётр, Павел, прарокі Майсей, Ілья, архангелы Міхаіл, Гаўрыіл, айцы царквы, пакутніцы і анёлы ў зялёным, сінім, ружовым адзенні. Німбы, фон — разныя, пазалочаныя.

## Рэстаўрацыя 
Рэстаўрыраваны брыгадай рэстаўратараў Дзяржаўнага Рускага музея ў складзе І. В. Ярыгінай, С. І. Голубева, М. Г. Малкіна, А. Т. Дзеднянкова ў 1972-75 (Ленінград).

## Выстаўкі 
* Тэмперны жывапіс Беларусі XV—XVIII стст. Мінск. 1988
* Мастацтва барока ў Беларусі. Мінск. 1991
* Мастацтва Міншчыны XVI—XVIII стст. Мінск. 1997
* Мясцовашанаваныя на Беларусі абразы Божай Маці XIII—XVIII стст. Мінск. 1999—2000
* Датаваныя помнікі мастацтва Беларусі XVII—XVIII стст. Мінск. 2000
* Іканапіс і разьба Беларусі XV—XVIII стст. Мінск. 2000

Катэгорыя:Абразы Беларусі
Катэгорыя:Карціны 1751 года
Катэгорыя:1751 год у Беларусі
Катэгорыя:Карціны са збораў Нацыянальнага мастацкага музея Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Рэлігія ў Маладзечанскім раёне
Катэгорыя:Культура Маладзечна
Іван Людвігавіч Акуліч

**Іван Людвігавіч Акуліч** (нар. , г.п. Глуск, Магілёўская вобласць) — беларускі эканаміст. Доктар эканамічных навук (1990), прафесар (1989).

## Біяграфія 
Скончыў Латвійскі дзяржаўны ўніверсітэт (спецыяльнасць «Прыкладная матэматыка», 1968), Інстытут эканомікі АН Латвійскай ССР (аспірантура, 1974), Маскоўскі дзяржаўны ўніверсітэт імя М. В. Ламаносава (дактарантура, 1990).

Выкладаў у Беларускім дзяржаўным эканамічным універсітэце (з 1992, факультэт маркетынгу і лагістыкі, кафедра маркетынгу, прафесар, з 1994 — загадчык кафедры).

Навуковыя інтарэсы: маркетынг; прымяненне эканоміка-матэматычных метадаў у рашэнні эканамічных задач.

## Узнагароды 
Прэмія Савета Міністраў Латвійскай ССР (1987), ганаровыя граматы Міністэрства адукацыі Латвіі (1978, 1983, 1985, 1990), Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь (2006), Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь (2008).

## Літаратура 
* Совершенствование управления производством потребительских товаров в Латвийской ССР : автореферат диссертации … доктора экономических наук : 08.00.05 / Акулич Иван Людвигович. — Рига, 1989.
* Математическое программирование в примерах и задачах : учебное пособие / И. Л. Акулич. — Санкт-Петербург [и др.], 2009.
* Международный маркетинг : учебник для студентов вузов по экономическим специальностям / И. Л. Акулич. — Минск, 2007.
* Акулич Иван Людвигович // Республика Беларусь : энциклопедия : [в 7 т.]. — Минск, 2006. — Т. 2. — С. 64—65.
* Акулич Иван Людвигович // Белорусский государственный экономический университет в биографиях преподавателей и выпускников : 75 лет, 1933—2008. — Минск, 2008. — С. 36—37.

Катэгорыя:Эканамісты Латвіі
Катэгорыя:Эканамісты Беларусі
Вядомыя асобы Глуска

[thumb|200px|[Герб Глуска]]
Вядомыя ўраджэнцы Глуска:

__NOTOC__
[thumb|175px|[Янка Бобрык]]
thumb|175px|Валер Гарагляд

## А 
* Валер Паўловіч Гарагляд (нар. 1958) — галоўны аўдытар Банка Расіі, доктар эканамічных навук.
* Іван Людвігавіч Акуліч (нар. 1946) — эканаміст. Доктар эканамічных навук (1990), прафесар (1989).

## Б 
* Андрэй Алегавіч Багданаў (нар. 1970) — акцёр.
* Зоя Аляксандраўна Белая (1924—1992) — артыстка.
* Янка Бобрык (1905—1942) — беларускі паэт.
* Ефрасіння Рыгораўна Брэўс (1913—1983) — беларускі арганізатар аховы здароўя. Заслужаны ўрач БССР (1960). Галоўны ўрач Рэспубліканскага псіханеўралагічнага дыспансера (1953—1978).

## Г 
* Юрый Аляксандравіч Голуб (нар. 1996) — беларускі паралімпіец, біятланіст.

## З 
* Вячаслаў Адамавіч Захарынскі (нар. 1950) — беларускі жывапісец.

## І 
* Валерый Кірылавіч Іваноў (1948—2020) — беларускі кампазітар, педагог. Заслужаны дзеяч мастацтваў Беларускай ССР (1988), Народны артыст Рэспублікі Беларусь (1998).

## К 
* Піліп Мацвеевіч Караткевіч (1881—1921) — беларускі палітычны дзеяч.
* Марлен Рыгоравіч Каўхута (1929—2007) — беларускі фізіка-географ

## Л 
* Ісак Хаімавіч Ліўшыц (1896—1938) — савецкі арганізатар аховы здароўя

## М 
* Павел Васілевіч Марголін (1870—1942) — выдавец, рэдактар, грамадскі дзеяч у Вільні і Берліне.
* Іпаліт Купрыянавіч Мацурэвіч (1882—1939) — вучоны ў галіне арганічнай хіміі, акадэмік Акадэміі навук Украінскай ССР (1939).
* Ядвіга Уладзіславаўна Машынская-Гельтман (1886—1946) — савецкая і беларуская паэтэса-перакладчык, левы грамадскі дзеяч і педагог; звязана з асяроддзем палякаў на Беларусі, тварыла на польскай мове.

## П 
* Леў Лазаравіч Паперны (1896—1938) — савецкі дзеяч.
* Ірына Георгіеўна Пятрова (нар. 1969) — беларускі ўрач, член Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 6-га склікання.
* Юры Кірылавіч Пятрэня (нар. 1951) — адмысловец у вобласці энергетыкі, доктар фізіка-матэматычных навук, прафесар

## Р 
* Рыгор Якаўлевіч Рапапорт (1890—1938) — савецкі дзяржаўны дзеяч.

## Т 
* Аляксандр Тарасевіч (1650—1727) — беларускі, літоўскі і ўкраінскі графік; працаваў у тэхніцы медзярыту (афорту).

## Ю 
* Эдмунд Станіслававіч Юдзіцкі (1838—1908) — рускі архітэктар, адзін са славутых майстроў маскоўскага мадэрну.

Катэгорыя:Постаці Глуска
Апакаліпсіс (фільм)

«**Апакаліпсіс**» () — мастацкі фільм 2006 года рэжысёра Мэла Гібсана.

## Сюжэт 
Невялічкая вёсачка, закінутая ў джунглях, падвяргаецца нападу суседняга племя, якое рабуе хаціны мясцовых жыхароў, забірае жанчын і дзяцей, а мужчын выкарыстоўвае для ахвярапрынашэнняў. Маладому паляўнічаму па імені Лапа Ягуара ўдаецца выратаваць цяжарную жонку і маленькага сына ад расправы, схаваўшы іх у земляной яме. Сам жа ён трапляе ў палон да захопнікаў, якія вядуць яго ў горад мая, каб там забіць. Дарогай яны сустракаюць хворую дзяўчынку, якая адзіная ў сваім племені засталася ў жывых пасля эпідэміі. Упаўшы ў транс, яна прадказвае хуткую гібель усёй цывілізацыі індзейцаў.

Героя прыводзяць на месца расправы, дзе ўжо сабраўся натоўп гараджан. Пачынаецца рытуал ахвярапрынашэння богу Кукулькану: людзям жыўцом вырываюць сэрца, адсякаюць галаву і скідваюць з лесвіц піраміды. Гэтая доля чакае і Лапу Ягуара, аднак адбываецца сонечнае зацьменне і сярод мясцовых жыхароў усчынаецца перапалох. Палонных, што засталіся ў жывых, вырашаюць нібыта адпусціць за межы горада, дзе іх усё адно чакае гібель ад дзідаў і стрэл мая. Паляўнічы спрабуе ўцячы, але зноў аказваецца акружаны ворагамі. Цяпер канец яго ўжо дакладна прадвызначаны, аднак нечакана на даляглядзе з’яўляюцца караблі канкістадораў — у страху праследавацелі забываюцца на сваю ахвяру. Скарыстаўшыся момантам, Лапа Ягуара збягае. Ён вяртаецца ў вёску, дзе вызваляе жонку і сына з земляной ямы.

## Узнагароды 
Паводле інфармацыі сайта «*Internet Movie Database*» фільм быў адзначаны 9 кінаўзнагародамі і яшчэ 23 намінацыямі.

## Зноскі 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Фільмы-драмы 2006 года
Катэгорыя:Фільмы-баевікі 2006 года
Катэгорыя:Фільмы ЗША 2006 года
Катэгорыя:Фільмы-драмы ЗША
Катэгорыя:Фільмы-баевікі ЗША
Катэгорыя:Прыгодніцкія фільмы ЗША
Катэгорыя:Фільмы Мэла Гібсана
Катэгорыя:Фільмы, музыку да якіх напісаў Джэймс Хорнер
Леў Міхайлавіч Шакун

**Леў Міхайлавіч Шакун** ( — ) — вучоны ў галіне мовазнаўства, доктар філалагічных навук (1966), прафесар (1967). Заслужаны работнік вышэйшай школы БССР (1979).

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў вёсцы Браткава (сучасны аграгарадок у Капыльскім раёне Мінскай вобласці Беларусі). У час Вялікай Айчыннай вайны з кастрычніка 1942 па 20 ліпеня 1944 года ў партызанах, баец штаба 27-й партызанскай брыгады імя В. І. Чапаева
* Ордэн Айчыннай вайны II ступені (1985)
* Дзяржаўная прэмія БССР 1986 года.
* Медаль Францыска Скарыны
* Ганаровыя граматы Прэзідыума Вярхоўнага Савета БССР, граматы міністэрстваў і рэктарата Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта.
* Медалі

## Літаратура 
* 
* 
* Памяць і слава: Леў Міхайлавіч Шакун. Да 90-годдзя з дня нараджэння / Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт, Прыгодзіч, М. Р. — Мн.: БДУ, 2016. — 214 с., (7) л. іл.

## Спасылкі 
* *Прыгодзіч М. Р.* Леў Міхайлавіч Шакун 
* Вучоныя Беларусі. Шакун, Леў Міхайлавіч (доктар філалагічных навук ; мовазнаўства; 1926—1996) // Нацыянальная бібліятэка Беларусі
* Нашы выпускнікі. Шакун Леў Міхайлавіч (1926—1996) // Філалагічны факультэт БДУ

Катэгорыя:Выкладчыкі БДУ
Катэгорыя:Мовазнаўцы СССР
Катэгорыя:Мовазнаўцы Беларусі
Катэгорыя:Заслужаныя работнікі вышэйшай школы БССР
Катэгорыя:Узнагароджаныя Ганаровай граматай Прэзідыума Вярхоўнага Савета БССР
Катэгорыя:Партызаны Вялікай Айчыннай вайны
Дэісус (Маркіянавіч)

**Дэісус** — абраз, створаны ў 1758 годзе вядомым беларускім іканапісцам Маркіянавіча, які праходзіў навучанне ў іканапіснай школе-майстэрні Кіева-Пячэрскай лаўры, як цэнтральная частка іканастаса Свята-Пакроўскай царквы ў вёсцы Вялікі Рожан былога Слуцкага княства. Захоўваецца ў Нацыянальным мастацкім музеі Рэспублікі Беларусь. Памер абраза — .

## Сюжэт 
Вылучаецца мажорнай колеравай гамай і вялікай дэкаратыўнасцю.

## Выстаўкі 
* Рэстаўрацыя музейных каштоўнасцей. Мінск. 1985
* Тэмперны жывапіс Беларусі XV—XVIII стст. Мінск. 1988
* Мастацтва барока ў Блераусі. Мінск. 1991
* Мастацтва Міншчыны XVI—XVIII стст. Мінск. 1997
* Датаваныя помнікі мастацтва Беларусі XVI—XVIII стст. Новыя адкрыцці. Іспанія. 1999—2000. Мінск. 2001
* Іканапіс Беларусі XVI—XVIII стст. Новыя адкрыцціі. Іспанія. 1999—200. Мінск. 2001

## Літаратура 
* Уладзімір Карэлін, Мікалай Мельнікаў. Абразы «Дэісус» у іканапісу Беларусі

Катэгорыя:Карціны 1758 года
Катэгорыя:Абразы Беларусі
Катэгорыя:Карціны са збораў Нацыянальнага мастацкага музея Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Рэлігія ў Салігорскім раёне
Катэгорыя:Чыжэвічы (Салігорскі раён)
Катэгорыя:1758 год у Беларусі
Катэгорыя:Вялікі Рожан
Юрый Багданаў

**Юрый Багданаў**:
* Юрый Міхайлавіч Багданаў — рускамоўны паэт Беларусі.
* Юрый Станіслававіч Багданаў — беларускі матэматык.
Забар’е 2

**За́бар’е 2** (, ) — вёска ў Шумілінскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Мікалаеўскага сельсавета.

У 2011 годзе вёска Забар’е была перайменавана ў Забар’е 2.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Мікалаеўскі сельсавет (Шумілінскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Шумілінскага раёна
Таццяна Аляксееўна Рудэнка

**Таццяна Аляксееўна Рудэ́нка** (, г. Тбілісі, Грузія) — беларуская мастачка дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва.

## Біяграфія 
Скончыла ў 1976 годзе Віцебскі дзяржаўны педагагічны інстытут імя С. М. Кірава, у 1976—1982 гадах выкладала ў ім. У 1986—2009 гадах працавала на Віцебскім камбінаце «Мастацтва». Удзельніца мастацкіх выстаў з 1976 года.

Член Беларускага саюза мастакоў з 1990 года.

Жыве ў Віцебску.

## Творчасць 
Працуе ў галіне дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва (габелен, батык), займаецца афармленнем сцэн, ювелірным мастацтвам, станковым жывапісам.

Асноўныя працы (у сааўтарстве з Ю. Рудэнкам): габелены «Лістапад», «Зямля» (1987), «Камета», «Цень ад вясёлкі», «Зацьменне», «Стагоддзі», «Азёрны край» (1993); дэкарацыі для тэатра «Вячэрні паказ» (1983), «Урачыстая» (1986), «Кветка папараці» (1987), «Залацістая» (1989); бацікі «Першыя кветкі» (1981), «Бэз» (1990), «Японская акацыя», «Планета» (1991), «Усход» (1992), «Сусвет», «Белая ноч», «Палявыя кветкі» (1994); працы ў змяшанай і аўтарскай тэхніцы «Пачатак» (1988), «Хмара» (1989), «Сухія кветкі» (1991), «Зімовы сон», «Ліпеньская ноч», «Далёкі востраў» (1992), «Апошні ліст», «Код жыцця» (1995); трыпціх «Іерусалім» (2007); мноства ювелірных вырабаў, у тым ліку сімвалічныя пёры — прызы журналістам ІІІ Міжнароднага фестывалю «Славянскі базар».

Творы знаходзяцца ў Нацыянальным мастацкім музеі Рэспублікі Беларусь, Віцебскім мастацкім музеі, фондах Беларускага саюза мастакоў, Епархіяльным музеі ў г. Катавіцы (Польшча).

## Сям’я 
У шлюбе з мастаком Юрыем Васілевічам Рудэнкам.

## Літаратура 
* 
* 
* 
* Таццяна Рудэнка // Саюз творцаў [Выяўленчы матэрыял] = A Union of creators : фотаальбом / уклад. і аўт. тэксту М. Цыбульскі; аўт. уступ. У. Андрэйчанка; фат. В. Балоціна, М. Цыбульскага. — Мн. : Беларусь, 2005. — С. 112. — На беларус. і англ. мовах.

## Спасылкі 
* Персанальны сайт Таццяны і Юрыя Рудэнкі
* Рудэнка Таццяна. Біяграфія

Катэгорыя:Мастакі дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва
Катэгорыя:Мастакі-габеленісты Беларусі
Катэгорыя:Ювеліры Беларусі
Штомесячнік

**Штомесячнік** — перыядычнае выданне, якое выходзіць раз у месяц. 

Самым старым амерыканскім штомесячнікам, які выходзіць бесперапынна з 28 жніўня 1845 года па гэты дзень, з'яўляецца навукова-папулярны амерыканскі часопіс .

## Гл. таксама 
* Газета
* Часопіс

Катэгорыя:Часопісы паводле перыядычнасці
Катэгорыя:Штомесячныя выданні
Эмар

thumb|Сучасны выгляд

**Эмар** (), у нашы дні **Тэль-Мескенэ** () — помнік археалогіі на месцы старажытнага горада бронзавага веку за 80 км на паўднёвы ўсход ад Алепа на поўначы Сірыі.

## Гісторыя 
Эмар вядомы з сярэдзіны 3 тысячагоддзя да н. э. як важны гандлёвы цэнтр паўночнай Месапатаміі. Яго месцазнаходжанне ў верхняй плыні Еўфрата з’яўлялася стратэгічным, паколькі злучала ніжнюю Месапатамію з Міжземнамор’ем і Малой Азіяй. Падчас археалагічных раскопак на месцы горада было знойдзена 1170 клінапісных тэкстаў. Большасць з іх была складзена на акадскай мове, каля 100 тэкстаў — на хурыцкай, 2 тэксту — на хецкай.

Тэксты з Мары XVIII ст. да н. э. паведамляюць, што Эмар уваходзіў у склад амарэйскай дзяржавы Ямхад. У XIII ст. да н. э. увайшоў у склад Хецкай імперыі. Выяўлены гандлёвыя і палітычныя сувязі горада з Ісінам, Асірыяй, Эблай і г. д. Эмар перастаў існаваць каля 1187 г. да н. э. у перыяд катастрофы бронзавага веку.

## Даследаванне 
Археалагічныя раскопкі на месцы Эмара былі ўпершыню праведзены 2 французскімі групамі вучоных у 1972—1976 гг. у сувязі з будаўніцтвам вадасховішча Эль-Асад, якое павінна было затапіць рэшткі помніка. Пасля будаўніцтва дамбы на Еўфраце вада пакрыла яго частку, астатні Эмар апынуўся на паўвостраве. З 1976 г. да 1992 г. помнік не ахоўваўся, не аднойчы рабаваўся марадзёрамі. З 1992 г. знаходзіўся пад аховай сірыйскага дэпартамента старажытнасцей, у 1996 г. — пачатку 2000-х арганізоўваліся сумесныя раскопкі сірыйскіх і нямецкіх археолагаў. Пасля іх заканчэння месца было закансервавана.

Рэшткі старажытнага Эмара прадстаўлены 3 археалагічнымі пластамі. Найбольш важныя знаходкі: храм Баала, рэзідэнцыя валадара, «ніжні горад» з храмам М2 (магчыма, для шанавання Астарты) і домам жраца, дзе знаходзілася школа і была знойдзена значная частка клінапісных тэкстаў.

## Спасылкі 
* Emar… Ancient Near East Portal
* Emar..ancient Syrian kingdom from the third millennium BC
* Emar — Altorientalistik 
* Kingdoms of Syria — Emar — The History Files

Катэгорыя:Гарады Месапатаміі
Катэгорыя:Хецкае царства
Катэгорыя:Археалагічныя аб’екты ў Сірыі
Зоя Аляксандраўна Белая

**Зоя Аляксандраўна Белая** (, Глуск — , Масква) — заслужаная артыстка Расіі. Артыстка Маскоўскага тэатра аперэты.

## Біяграфія 
У 1931 годзе бацькі пераехалі ў Маскву. Закончыла сярэднюю школу. У 1941—1943 гадах працавала ў эвакуацыйным шпіталі медсястрой. Потым вучылася ў студыі пры Маскоўскім тэатры аперэты.

Першая выканаўца галоўных роляў у многіх савецкіх аперэтах, стварыла запамінальныя жаночыя вобразы. Для яе спецыяльна пісалі вакальныя партыі кампазітары Ю. Мілюцін, Ц. Хрэннікаў, І. Дунаеўскі.

## Літаратура 
* Белая Зоя Аляксандраўна // Памяць. Гіст.-дакументальная хроніка Глускага р-на — Мн., 1999. — С. 565.
* Голубая мечта Зои Белой // *Сандомирский Н.* Отложенный портрет. — Мозырь, 2000. — С. 24.
* *Матусевіч Т.* Талент іскрысты і абаяльны (З. А. Белая) // Радзіма. — 1997. — 17 верасня. — С. 3.

Катэгорыя:Памерлі ад інфаркту міякарда
Катэгорыя:Акадэмічныя музыканты Расіі
Катэгорыя:Акадэмічныя музыканты СССР
Катэгорыя:Сапрана
Катэгорыя:Актрысы XX стагоддзя
Катэгорыя:Актрысы Расіі
Катэгорыя:Актрысы СССР
Катэгорыя:Спевакі і спявачкі XX стагоддзя
Катэгорыя:Спевакі і спявачкі СССР
Наталля. Маці Божая Адзігітрыя. Рафаіл

**Наталля. Маці Божая Адзігітрыя. Рафаіл** — іканапісны складзень, створаны ў 1760 годзе, з Усехсвяцкай царквы ў г. п. Тураў Гомельскай вобласці. Захоўваецца ў Нацыянальным мастацкім музеі Рэспублікі Беларусь.

## Сюжэт 
У сярэдніку на вохрыстым сярпе стаіць Маці Божая ў сінім хітоне, аранжава-чырвоным на зялёнай падкладцы мафорыі з сядзячым на левай руцэ дзіцем у белым хітоне, жоўтым гімаціі з блакітнай дзяржавай у левай руцэ. На галовах Маці Божай і дзіцяці — кароны.

## Выстаўкі 
* Тэмперны жывапіс Беларусі XV—XVIII стст. Мінск. 1988
* Іканапіс Беларусі XVII—XVIII стст. Яраслаўль. Масква. 1990
* Мастацтва Гомельшчыны XII—XX стст. Мінск. 1994
* Датаваныя помнікі мастацтва Беларусі XVII—XVIII стст. Мінск. 2000.
* Іканапіс Беларусі XVI—XVIII стст. Новыя адкрыцці. Іспанія. 1999—2000. Мінск. 2001

Катэгорыя:Карціны 1760 года
Катэгорыя:Абразы Беларусі
Катэгорыя:Карціны са збораў Нацыянальнага мастацкага музея Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Рэлігія ў Жыткавіцкім раёне
Аляксандр Мікалаевіч Булавіцкі

**Аляксандр Мікалаевіч Булавіцкі** (нар. , в. Чахец Пружанскага раёна, Брэсцкая вобласць) — беларускі настаўнік, дзяржаўны дзеяч.

## Біяграфія 
Працаваў настаўнікам. У 1954—1966 гадах інструктар Пружанскага райкама, Брэсцкага абкама, 1-ы сакратар Шарашоўскага, Кобрынскага райкамаў ЛКСМБ, старшыня калгаса «Запаветы Ільіча» Кобрынскага раёна.

У 1966—1968 гадах старшыня Кобрынскага райвыканкама. З 1968 года старшыня калгаса «Сцяг Перамогі» Кобрынскага раёна, з 1981 года старшыня Гарадзецкага міжгаспадарчага аб’яднання, з 1982 года старшыня калгаса-камбіната імя Ф. Э. Дзяржынскага. Першы старшыня Савета калгасаў Брэсцкай вобласці. Дэпутат Вярхоўнага Савета БССР у 1985—1990 гадах, выбіраўся дэпутатам Брэсцкага абласнога Савета.

## Узнагароды 
Узнагароджаны ордэнамі Кастрычніцкай Рэвалюцыі, Працоўнага Чырвонага Сцяга, іншымі ўзнагародамі.

Катэгорыя:Старшыні калгасаў
Катэгорыя:Старшыні Кобрынскага раённага выканаўчага камітэта
Катэгорыя:Дэпутаты Брэсцкага абласнога Савета дэпутатаў
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета БССР 11-га склікання
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Пружанскім раёне
Савецка-ўкраінская вайна

**Савецка-ўкраінская вайна**, **Бальшавіцка-ўкраінская вайна** — узброены канфлікт паміж Савецкай Расіяй і Украінскай Народнай Рэспублікай (УНР) у 1917—1921 гадах дзеля кантролю над украінскімі землямі, былымі паўднёва-заходнімі губернямі Расійскай імперыі. Частка Украінскай рэвалюцыі. Фармальна адбылася вайна паміж прыхільнікамі незалежнай Украіны са сталіцай у Кіеве (УНР) і бальшавікамі марыянетачнай дзяржавы&nbsp;— Украінскай Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі (да 1919 года вядомай, як Украінская Народная Рэспубліка Саветаў) са сталіцай у Харкаве. Гэта прывяло да значных страт ва ўкраінскім грамадстве таго часу. Скончылася паразай Украінскай Народнай Рэспублікі, савецкай акупацыяй Украіны і ўваходжаннем УССР у склад Савецкага Саюза ў 1922 годзе.

## Спасылкі 
* *О.&nbsp;Й.&nbsp;Щусь*. ВІЙНА РСФРР І УНР 1917—1918 РР. // 
* *О.&nbsp;Й.&nbsp;Щусь*. ВІЙНА РСФРР І УНР 1918—1919 РР. // 
* Проект «Народна війна 1917—1932».
* Хто зібрав для Петлюри «петлюрівців»? Отаман і його армія
* 

Катэгорыя:Войны XX стагоддзя
Катэгорыя:Войны за незалежнасць
Катэгорыя:Войны Расіі
Катэгорыя:Войны Украіны
Катэгорыя:Украінская Народная Рэспубліка
Катэгорыя:Каланіяльныя войны
Катэгорыя:Першая сусветная вайна
Катэгорыя:1917 год ва Украіне
Катэгорыя:1918 год ва Украіне
Катэгорыя:1919 год ва Украіне
Катэгорыя:1920 год ва Украіне
Катэгорыя:1921 год ва Украіне
Culture.pl

**Culture.pl** — інтэрнэт-партал, прысвечаны польскай культуры, створаны і выдадзены . Партал накіраваны на прасоўванне дасягненняў польскіх мастакоў у свеце і на пашырэнне культурнай дасведчанасці польскага атрымальніка. Ён мае нумар ISSN 1734-0624.

## Гісторыя 
Партал быў створаны ў сакавіку 2001 годзе. Ён з самага пачатку быў задуманы як самастойны вычарпальна крыніца інфармацыі аб польскай культуры, як для палякаў, так і для замежнікаў. Яго канцэпцыю і структуру распрацаваў Анджэй Любамірскі, які быў галоўным рэдактарам да 2008 года.

З 2004 года партал быў двухмоўным (польская / англійская), а ў 2015 годзе была запушчана рускамоўная версія. На партале таксама ёсць артыкулы на беларускай мове.

У 2010 годзе партал заняў першае месца ў рэйтынгу польскамоўных культурных парталаў паводле звестак штомесячніка .

Партал выйграў «Гарантыю культуры» ў 2015 годзе, прадастаўленую  у намінацыі «Культура ў сетцы».

## Апісанне 
Партал пра найбольш цікавых з’явах і тэндэнцыях ў польскай культуры, найбуйнейшы і самы рознабаковы крыніца інфармацыі аб культурных падзеях у Польшчы і за яе межамі, дзеячах польскай культуры і іх творах.

Паводле ўласнай інфармацыі, сайт змяшчае больш за 38 000 артыкулаў (падзеі, біяграфіі, эсэ, апісанні ўстаноў і г.д.), падзеленых на наступныя вобласці: музыка, выяўленчае мастацтва, кіно, тэатр, танцы, літаратура, коміксы, архітэктура, фатаграфія, дызайн. Партал уключае тэксты пра мастакоў і іх творы, інфармацыю пра 700 культурных устаноў: музеі, галерэі, філармоніі, тэатры і акадэміі мастацтваў.

Партал таксама мае ўласныя каналы на сайтах «Vimeo» і «YouTube», дзе можна паглядзець усе фільмы і мультымедыя, вырабленыя парталам.

## Галоўныя рэдактары Culture.pl 
* Анджэй Любамірскі (2001 — ліпень 2008)
* Марак Ханке (жнівень 2008 — студзень 2009)
* Эльжбета Савіцкая (люты 2009 — красавік 2012)
* Вераніка Кастырка (красавік 2012 — снежань 2016)
* Джон Бычам (са снежня 2016)

## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка //

Катэгорыя:Культура Польшчы
Катэгорыя:Сайты Польшчы
Катэгорыя:Сайты, якія з’явіліся ў 2001 годзе
Катэгорыя:2001 год у Польшчы
Катэгорыя:Польская мова ў інтэрнэце
Катэгорыя:Англійская мова ў інтэрнэце
Катэгорыя:Руская мова ў інтэрнэце
Ур-Наму

**Ур-Наму** (2104 — 2094 гг. да н. э.) — лугаль (манарх) Ура, Шумера і Акада. Заснавальнік трэцяй дынастыі Ура. 

## Біяграфія 
Каля 2109 г. да н. э. Утухегаль, лугаль Урука, падняў паўстанне супраць гутыяў і вызваліў Шумер ад іх улады. Ур-Наму пачаў кіраваць у Уры яшчэ пры жыцці Утухегаля. У адной больш позняй крыніцы вавілонскага перыяду яго першапачатковы тытул названы як *шагану* (ваенны адміністратар). Ён быў зяцем валадара Урука але невядома, калі ён ажаніўся з дачкой Утухегаля: ці да смерці таго, ці пасля. Шлюбная сувязь паміж сем’ямі валадароў Ура і Урука падкрэслівалася пазней прадстаўнікамі трэцяй дынастыі Ура, заснаванай Ур-Наму і ўвасаблялася ў выключным становішчы Урука ў складзе іх дзяржавы.

У 2104 г. да н. э. Утухегаль загінуў. Відавочна, у Шумеры склаўся вакуум улады, які садзейнічаў узвышэнню Ур-Наму. Пераход тытула лугаля да яго быў пацверджаны ў ніпурскім храме Энліля. Фактычнай сталіцай агульнай дзяржавы Шумера і Акада стаў Ур, дзе новы лугаль узвёў муры і пачаў будаўніцтва зікурата.

Ур-Наму прыпісваюцца канчатковая ліквідацыя дзяржавы гутыяў, далучэнне Лагаша, будаўніцтва каналаў, зямельная амністыя, прыняцце зводу законаў. У 2094 г. да н. э. Ур-Наму загінуў у бітве, відавочна з гутыямі, і быў кінуты сваімі салдатамі як «пустая пасудзіна».

## Культ 
Магчыма, ужо пры Шульгі, сыне Ур-Наму, заснавальнік трэцяй дынастыі Ура быў абагаўлёны. У яго не было асобнага храма, аднак статуэткі Ур-Наму ў абліччы лугаля-будаўніка знойдзены ў розных храмах Шумера і ў магільнях валадароў Ура. Быў складзены рэлігійны гімн, прысвечаны смерці Ур-Наму і яго блуканню ў замагільным свеце. Згодна яму, у канцы шляха Ур-Наму быў сустрэты Гільгамешам, што падкрэслівала сувязь лугаля Ура з папулярным эпічным героем з Урука.

## Законы Ур-Наму 
Так званы «кодэкс» Ур-Наму захаваўся толькі ў пазнейшых тэкстах, аднак з'яўляецца самым старажытным з захаваных зводаў законаў. Дзякуючы наяўнасці некалькіх спісаў з Ніпура, Ура і Сіпара сучаснымі даследчыкамі былі рэканструяваны прадмова і 40 асобных законаў. 

У прадмове паведамляецца, што законы прымаюцца Ур-Наму ад імя багоў Наны і Уту дзеля ўсталявання справядлівасці і міру. Фармулёўка законаў складзена па правіле «злачынства — пакаранне». Так, забойства, рабаванне і згвалтаванне караліся смерцю, астатнія — штрафамі і зняволеннем. У выпадку доказу невінаватасці абвінавачванага павінен быў карацца яго абвінаваўца.

## Спаcылкі 
* Ur-Nammu - Ancient History Encyclopedia
* The Code of Ur-Nammu: When Ancient Sumerians Laid Down the Law, Everyone Obeyed

Катэгорыя:Трэцяя дынастыя Ура
Катэгорыя:Манархі, якія загінулі ў баі
Катэгорыя:Абагаўлёныя манархі
Катэгорыя:Кіраўнікі Старажытнай Месапатаміі
Юрый Васілевіч Рудэнка

**Юрый Васілевіч Рудэ́нка** (нар. , г. Віцебск) — беларускі мастак дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва.

## Біяграфія 
Скончыў у 1979 годзе Віцебскі дзяржаўны педагагічны інстытут імя С. М. Кірава. З 1980 года выкладаў у адной з мастацкіх школ г. Віцебска. З 1983 года працуе на Віцебскім камбінаце «Мастацтва». Удзельнік мастацкіх выстаў з 1976 года.

Член Беларускага саюза мастакоў з 1990 года.

Жыве ў Віцебску.

## Творчасць 
Працуе ў ювелірнай пластыцы, шырока выкарыстоўвае разнастайныя традыцыйныя і нетрадыцыйныя матэрыялы. Аўтар прызоў для Шагалаўскага пленэру, фестываляў «Белая мода», «Славянскі базар у Віцебску» (усе 1992—2000): «Афіцыйны прыз» (1999); статуэткі «Медуза Гаргона» (2003) і інш. Сярод твораў, што зробленыя сумена з Т. Рудэнка: габелены «Зямля» (1987), «Расколіна» (1990), «Горад Шагала» (1992), «Азёрны край» (1993), «Знакі задыяка» (2001), канцэртныя заслоны для тэатральных сцэн «Вячэрні паказ» (1983), «Урачыстая» (1986), «Кветка папараці» (1987), «Залацістая» (1989); бацікі «Першыя кветкі» (1981), «Бэз» (1990), «Планета» (1991), «Усход» (1992), «Палявыя кветкі» (1994); працы ў змяшанай і аўтарскай тэхніцы «Пачатак» (1988), «Хмара» (1989), «Сухія кветкі» (1991), «Далёкі востраў» (1992), «Код жыцця» (1995); трыпціх «Іерусалім» (2007) і інш.

Творы знаходзяцца ў Нацыянальным мастацкім музеі Рэспублікі Беларусь, Віцебскім мастацкім музеі, фондах Беларускага саюза мастакоў, Епархіяльным музеі ў г. Катавіцы (Польшча).

## Сям’я 
У шлюбе з мастачкай Таццянай Аляксееўнай Рудэнка.

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* Персанальны сайт Таццяны і Юрыя Рудэнкі
* Рудэнка Юрый. Біяграфія

Катэгорыя:Мастакі дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва
Катэгорыя:Мастакі-габеленісты Беларусі
Катэгорыя:Ювеліры Беларусі
Мікалай Міхайлавіч Гвай

**Мікалай Міхайлавіч Гвай** (нар. , в. Парасляны Пружанскага раёна, Брэсцкая вобласць) — дзеяч мясцовага кіравання, дэпутат Вярхоўнага Савета БССР.

## Біяграфія 
Скончыў Брэсцкі педінстытут. Працаваў у калгасе «Усход», настаўнікам. У 1955—1959 гадах 2-і сакратар Шарашоўскага, а потым 1-ы сакратар Пружанскага райкамаў ЛКСМБ. Пасля заканчэння ў 1963 годзе Мінскай ВПШ працаваў у апараце абласнога камітэта КПБ. З 1966 года 1-ы сакратар Ганцавіцкага РК КПБ, а ў 1977—1985 гадах — Кобрынскага гаркама КПБ. У 1985—1991 гадах старшыня Брэсцкага абласнога савета прафсаюзаў. У 1991—1994 гадах у апараце абласнога Савета народных дэпутатаў. Быў дэпутатам Вярхоўнага Савета БССР 10-га склікання.

## Узнагароды 
Узнагароджаны ордэнамі Кастрычніцкай рэвалюцыі, Працоўнага Чырвонага Сцяга, «Знак Пашаны», медалямі.

Катэгорыя:Старшыні Ганцавіцкага раённага выканаўчага камітэта
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета БССР 10-га склікання
Катэгорыя:Першыя сакратары Кобрынскага гаркама КПБ
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Пружанскім раёне
Садоўская

**Садоўская** — жаночая форма прозвішча Садоўскі.

## Вядомыя носьбіты 
* Валянціна Іванаўна Садоўская (нар. 1946) — дзяржаўны дзеяч.
* Вольга Аляксандраўна Садоўская (нар. 1967) — савецкая беларуская шашыстка.
* Зоя Аляксандраўна Голубева (у дзяв. Садоўская, нар. 1967) — беларуская і латышская спартсменка (міжнародныя шашкі), міжнародны гросмайстар.
Валянціна Іванаўна Садоўская

**Валянціна Іванаўна Садоўская** (нар. , в. Юраўляны Сакульскі павет Падляскае ваяводства) — дзяржаўны дзеяч.

## Біяграфія 
Скончыла Гродзенскі педагагічны інстытут імя Я. Купалы (1968), Мінскую ВПШ (1987).

Працоўную дзейнасць пачала ў 1968 годзе настаўніцай сярэдняй школы ў Івацэвіцкім раёне. 3 1972 года настаўніца, намеснік дырэктара сярэдняй школы № 2 Кобрына, у 1978—1983 гадах працавала ў апараце Кобрынскага гаркома КПБ і Брэсцкага абкома КПБ, сакратаром выканкома Кобрынскага гарадскога Савета дэпутатаў. 3 1983 года сакратар, 2-і сакратар Кобрынскага гаркома КПБ. 3 1995 года старшыня Кобрынскага раённага Савета дэпутатаў. 3 1981 года выбіралася дэпутатам гарадскога Савета дэпутатаў.

Член Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 1-га склікання, старшыня Кобрынскага раённага савета жанчын грамадскай арганізацыі «Беларускі саюз жанчын».

Катэгорыя:Члены Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 1-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Кобрынскага раённага Савета дэпутатаў
Праскоўя Сямёнаўна Сідарук

**Праскоўя Сямёнаўна Сідарук** (нар. , в. Іласк Кобрынскага павета — ) — удзельніца падпольнага камуністычнага руху ў Заходняй Беларусі, ветэран Вялікай Айчыннай вайны, дзеяч мясцовага кіравання, дэпутат Вярхоўнага Савета БССР, ганаровая грамадзянка Кобрына.

## Біяграфія 
У 1927 года член КСМЗБ, з 1931 года — КПЗБ.

У кастрычніку 1939 года выбрана дэпутатам Народнага сходу Заходняй Беларусі. У пачатку Вялікай Айчыннай вайны апынулася ў Паволжжы. Пазней была закінута ў Кобрынскі раён для арганізацыі падпольнай і партызанскай барацьбы. Прымала актыўны ўдзел у падпольным руху за вызваленне Заходняй Беларусі ад буржуазнай Польшчы. Была членам бюро Антопальскага падпольнага райкама КП(б)Б, які знаходзіўся ў партызанскім атрадзе імя Кірава.

Калі Кобрыншчыну акупіравалі фашысцкія захопнікі, Праскоўя Сідарук уключылася ў барацьбу. Вяла вялікую растлумачальную работу сярод насельніцтва, заклікала да барацьбы з акупантамі, з-за чаго не раз была на краю гібелі, дапамагала стварэнню партызанскіх атрадаў імя Чкалава і імя Кірава.

Пасля вызвалення Беларусі ад фашысцкіх захопнікаў Праскоўя Сямёнаўна шмат працавала па аднаўленні разбуранай гаспадаркі, наладжванні мірнага жыцця насельніцтва горада і вёсак яе роднай Кобрыншчыны. Працавала сакратаром Кобрынскага райкама партыі, пазней намеснікам старшыні Кобрынскага райвыканкама.

Выбіралася дэпутатам Вярхоўнага Савета БССР у 1947—1951 гадах. Была персанальнай пенсіянеркай рэспубліканскага значэння.

## Узнагароды 
Узнагароджана юбілейным медалём «Сорак гадоў Перамогі ў Вялікай Айчыннай вайне 1941—1945 гг.», юбілейным медалём «За доблесную працу», знакам «Партызан Беларусі» У сувязі з 60-годдзем Беларускай ССР і Кампартыі Беларусі ўзнагароджана ганаровай граматай Вярхоўнага Савета Беларускай ССР.

Высокую ацэнку працы П. С. Сідарук далі і кабрынчане, удастоіўшы яе ў 1964 годзе звання «Ганаровы грамадзянін горада Кобрына» (рашэнне гарадскога выканкама за № 203 ад 18.07.1964).

Катэгорыя:Ганаровыя грамадзяне Кобрына
Катэгорыя:Першыя сакратары райкамаў КПБ
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета БССР 2-га склікання