open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Лілі Чуляракі

**Лілі Чуляракі** (, ; нар. ) — грэчаская вучоная, прафесар медыя і тэлекамунікацый Лонданскай школы эканомікі і палітычных навук, дзе вядзе даследаванні па выяве чалавечых пакут у сродках масавай інфармацыі і лічбавых медыя.

## Кар’ера 
Лілі Чуляракі атрымала ступень бакалаўра філасофіі ў Афінскім універсітэце, а пазней ступень магістра і доктара лінгвістыкі ва ўніверсітэце Ланкастэра.

У сваёй навуковай працы Чуляракі сканцэнтравана на чатырох абласцях, дзе пакуты паўстаюць праблемай зносін: навіны аб катастрофах, прапаганда ад знакамітых людзей, справаздачы аб ваенных справах, а таксама праблемы міграцыі.

Чуляракі чытала лекцыі для мноства грамадскіх арганізацый па распрацоўцы іх праграм і стратэгіі зносін, напрыклад, «Amnesty International» (Вялікабрытанія, Фінляндыя) і «Урачы без межаў» (Германія).

Даследаванні Лілі Чуляракі па ваенных рэпартажах факусуюцца на інфармацыі з сацыяльных сетак падчас канфлікту Арабскай вясны: даследуецца, як асноўныя навінавыя платформы выкарыстоўваюць публікацыі з Twitter, аматарскія відэа і сэлфі у сваіх сюжэтах. Па меркаванні даследчыцы, ваенная журналістыка перайшла ад *рэпартажу* як прадстаўлення інфармацыі аб развіцці ваенных аперацый да *сведчання*, у якім увага засяроджваецца на пакутах і смерці людзей.

## Публікацыі 
### Кнігі 
* The Ironic Spectator: Solidarity in the Age of Post-humanitarianism (2013), 
* Self-Mediation. New Media, Citizenship and Civil Selves (2012), 
* Media Organizations, Identity (2009, with Mette Morsing), 
* The Soft Power of War (2008), 
* The Spectatorship of Suffering (2006), 
* Discourse in Late Modernity (1999, with Norman Fairclough), 

### Артыкулы 
* Chouliaraki Lilie (2017) *Symbolic Bordering: The self-representation of refugees in digital news*. Popular Communication 15 (2): 78-94.
* Chouliaraki Lilie and Georgiou Myria (2016) *Hospitability: The Communicative Architecture of Humanitarian Securitization at Europe’s Borders*. Journal of Communication 67(2): 159—180.
* Chouliaraki, Lilie (2013) *Re-mediation, inter-mediation, trans-mediation*. Journalism Studies, 14 (2). pp. 267—283.
* Chouliaraki, Lilie (2013) *Mediating vulnerability: cosmopolitanism and the public sphere*. Media, Culture and Society, 35 (1). pp. 105—112.
* Chouliaraki, Lilie (2010) *Post-humanitarianism: humanitarian communication beyond a politics of pity.* International journal of cultural studies, 13 (2). pp. 107—126.
* Chouliaraki Lilie and Fairclough Norman (2010) *Critical Discourse Analysis in Organizational Studies: Towards an integrationist methodology*. Journal of Management Studies 47 (6): 1213—1218.
* Chouliaraki, Lilie (2010) *Ordinary witnessing in post-television news: towards a new moral imagination*. Critical Discourse Studies, 7 (4). pp. 305—319.
* Chouliaraki, Lilie (2008) *The Mediation of suffering and the vision of a cosmopolitan public*. Television & new media, 9 (5). pp. 371—391. 
* Chouliaraki, Lilie (2006) Aestheticization of suffering on television. Visual Communication, 5 (3). pp. 261—285.
* Chouliaraki, Lilie (2004) Watching 11 September: the politics of pity. Discourse & Society, 15 (2-3). pp. 185—198.

## Гл. таксама 
* Сьюзен Зонтаг
Аляксей Максімавіч Калтыгін

**Аляксей Калтыгін** (нар. , Мінск) — беларускі футбаліст, брамнік пінскай «Хвалі».

## Клубная кар’ера 
Выхаванец сталічнай СДЮШАР «Трактар». Выступаў за «Трактар» у Чэмпіянаце АЛФ, у 2018 годзе знаходзіўся ў дублюючым складзе БАТЭ, пасля гуляў у Другой лізе за «Узду». Сезон 2019 пачынаў у дублі мінскага «Тарпеда», а пасля спынення існавання клуба далучыўся да «Белшыны-2».

У лютым 2020 года стаў іграком рэчыцкага «Спадарожніка», дзе быў рэзервовым брамнікам. У лютым 2021 года перайшоў у «Крумкачы» і замацаваўся ў стартавым складзе каманды.

У сакавіку 2022 года падпісаў кантракт з «Крумкачамі» на 2 гады і быў аддадзены ў арэнду ў «Слуцк» да канца сезона 2022. У слуцкай камандзе быў другім брамнікам, заставаўся на лаўцы запасных і не з’яўляўся на полі. У снежні 2022 года па заканчэнні тэрміну арэнды пакінуў «Слуцк».

У лютым 2023 года разарваў кантракт з «Крумкачамі» і адправіўся на прагляд у пінскую «Хвалю», неўзабаве афіцыйна стаў іграком гэтага клуба. Замацаваўся ў якасці асноўнага брамніка пінчукоў. У лютым 2024 года падоўжыў кантракт з «Хваляй».

## Дасягненні 
*  Пераможца Першай лігі чэмпіянату Беларусі: 2020

## Статыстыка выступленняў 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі ФК БАТЭ
Катэгорыя:Ігракі ФК Узда
Катэгорыя:Ігракі ФК Тарпеда Мінск
Катэгорыя:Ігракі ФК Белшына-2
Катэгорыя:Ігракі ФК Спадарожнік Рэчыца
Катэгорыя:Ігракі ФК Крумкачы Мінск
Катэгорыя:Ігракі ФК Слуцк
Катэгорыя:Ігракі ФК Хваля Пінск
Эдуард Анатолевіч Тучынскі

**Эдуард Тучынскі** (нар. , Мінск) — беларускі футбаліст (брамнік) і трэнер.

## Клубная кар’ера 
Быў іграком «Тарпеда», «Кубані», мінскага «Дынама», а таксама трэнерам брамнікаў «Дынама», моладзевай зборнай Беларусі, «Гомеля», юрмальскага «Спартака», «Атырау».

У 2021 годзе ўвайшоў у трэнерскі штаб «Крумкачоў». У студзені 2022 года разам з усім трэнерскім штабам пакінуў клуб. Неўзабаве далучыўся да барысаўскага БАТЭ. У студзені 2024 года пакінуў БАТЭ.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбольныя варатары
Катэгорыя:Футбалісты СССР
Катэгорыя:Футбалісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі ФК Дынама Мінск
Катэгорыя:Ігракі ФК Трактар Мінск
Катэгорыя:Ігракі ФК Тарпеда Мінск
Катэгорыя:Ігракі ФК Дружба Майкоп
Катэгорыя:Ігракі ФК Кубань Краснадар
Катэгорыя:Футбольныя трэнеры Беларусі
Болт

]]
**Болт, ніт** – металічны стрыжань з галоўкай на адным канцы, а на другім з разьбой, на якую накручваецца гайка.

## Класіфікацыя балтоў па прызначэнню 
* **Лямешныя** – выкарыстоўваюцца для ўмацавання навяснога абсталявання для сельскагаспадарчых машын.
* **Мэблевыя** – выкарыстоўваюцца ў мэблевай прамысловасці і будаўніцтве.
* **Дарожныя** – выкарыстоўваюцца для дарожнай агароджы, для адмысловых металаканструкцый.
* **Машынабудаўнічыя** – выкарыстоўваюцца ў машынабудаванні, аўтамабілебудаванні, прыборабудаванні і будаўніцтве ў якасці дэталяў злучэння.
* **Будаўнічыя** – выкарыстоўваюцца як вырабы для мацавання жалезабетонных сцен і перакрыццяў да стальных балак ці калон.

Катэгорыя:Крапежныя вырабы
Універсітэт імя Густава Эйфеля

**Універсітэт імя Густава Эйфеля** () — французская дзяржаўная эксперыментальная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта, якая знаходзіцца ў мястэчку Марн-ла-Вале на ўсход ад Парыжа. Утвораны 1 студзеня 2020 года. Названы ў гонар Густава Эйфеля.

Гэта ўніверсітэт пры Акадэміі Крэтэй, які спецыялізуецца на вывучэнні гарадоў і транспарту. Ён стаў вынікам зліцця Універсітэта Парыж-Усход - Марн-ла-Вале, Нацыянальнага даследчага інстытута IFSTTAR і цеснай асацыяцыі трох інжынерных школ і школы архітэктуры. Разам яны ўяўляюць чвэрць даследчай супольнасці Францыі ў гэтых абласцях. У ім навучаецца 17 000 студэнтаў, 500 дактарантаў, 1200 выкладчыкаў і 1300 супрацоўнікаў.

## Спасылкі 
* Сайт універсітэта 

Катэгорыя:Навучальныя ўстановы з французскай мовай навучання
Катэгорыя:Універсітэты Францыі
Аналена Бербак

**Аналена Шарлота Альма Бербак** (; нар. , , ФРГ) — нямецкі палітык з Партыі зялёных. З 27 студзеня 2018 года разам з Робертам Хабекам узначальвае Саюз 90/Зялёныя.

З’яўляецца дэпутатам Бундэстага з 2013 года. З 2012 па 2015 год уваходзіла ў партыйны савет Саюза 90 / Зялёныя, а з 2009 па 2013 год — старшыня зямельнага камітэта партыі ў Брандэнбургу. Належыць да палітычнага крыла «Realo».

## Біяграфія 
Вырасла разам з двума сёстрамі і кузінамі на старой ферме ў сяле Шуленбург недалёка ад Гановера. Вучылася ў школе імя Гумбальдта ў Гановеры. У юнацтве займалася скокамі на батуце. У 16-гадовым узросце на працягу года знаходзілася па абмене ў школе ў штаце Фларыда ў ЗША.

З 2000 да 2004 года вывучала паліталогію і публічнае права ў Гамбургскім універсітэце і з 2004 да 2005 года міжнароднае права ў Лонданскай школе эканомікі і палітычных навук. Скончыла навучанне, атрымаўшы ступень магістра па міжнароднаму публічнаму праву.

З 2005 па 2008 год была супрацоўніцай дэпутата Еўрапейскага парламента Элізабет Шрэдтэр і з 2008 па 2009 год рэферэнтам франкцыі Саюз 90 / Зялёныя па знешняй палітыцы і палітыцы бяспекі. У 2009 годзе пачала працу над дысертацыяй «Прыродныя катастрофы і гуманітарная дапамога» па міжнародным праве ў Свабодным універсітэце Берліна.

Для праходжання практыкі пераехала ў Брандэнбург, дзе пазнаёмілася са сваім мужам. Замужам за Даніэлем Голефляйшам, мае дзвюх дачок 2011 і 2015 года нараджэння і пражывае ў Патсдаме.

## Погляды 
Лічыць немэтазгодным на сёняшні дзень сяброўства Украіны ў НАТА з-за яе нявырашанага канфлікту з Расіяй. У той жа час выказалася за тое, што на фоне цяперашняй напружанасці паміж Расіяй і Украінай варта ўзмацніць ціск на Расію, у прыватнасці, лічыць, што ўраду Германіі варта адмовіцца ад падтрымкі расійскага газаправода «Паўночны паток-2».

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт  

Катэгорыя:Члены Саюза 90 — Партыі зялёных
Катэгорыя:Члены бундэстага Германіі
Катэгорыя:Міністры замежных спраў Германіі
Катэгорыя:Жанчыны-палітыкі Германіі
Сезон 2019 ФК Тарпеда-БелАЗ

У 2019 годзе футбольны клуб «Тарпеда-БелАЗ» з Жодзіна прымаў удзел у двух афіцыйных турнірах:
* Чэмпіянаце Беларусі 2019 (6 месца),
* Кубку Беларусі 2019/2020 (выхад у чвэрцьфінал).

## Склад каманды 
### Ігракі 
## Цяперашні склад 
*Станам на лістапад 2019 года, згодна з афіцыйным сайтам клуба*.

|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"

|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"

|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"

### Рэзервовы склад 
|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"

|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"

|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"

## Трансферы 
### Зіма 2018—2019 
#### Прыйшлі ў клуб 
1 Раней — у арэндзе
² З арэнды
³ У арэнду

#### Пакінулі клуб 
1 З арэнды
² Падаўжэнне арэнды
³ Раней — у «Слоніме-2017» у арэндзе
4 У арэнду, раней — у «Граніце» ў арэндзе

### Лета 2019 
#### Прыйшлі ў клуб 
1 З арэнды

#### Пакінулі клуб 
1 З арэнды
² У арэнду

2019
Тарпеда-БелАЗ
Ключ 38

**Ключ 38** 女 (піньінь nǚ) са значэннем «жанчына» са Спісу 214 ключоў Кансі, якія выкарыстоўваюцца пры напісанні іерогліфаў. Адзін з 31 ключа, якія складаюцца з трох рыс.

У слоўніку Кансі налічваецца 681 іерогліф з гэтым ключом (з 49,030).

Старажытны знак адлюстроўваў жанчыну са складзенымі перад грудзямі рукамі. У сучаснай мове выкарыстоўваецца ў значэнні «жанчына, кабета, дачка», «малады, маленькі, вытанчаны».

## Варыянты формы 

Файл:女-oracle.svg|Гадальныя косткі Цзягувэнь 
Файл:女-bronze.svg|Бронзавыя надпісы Цзіньвэнь 
Файл:女-bigseal.svg|Вялікая пячатка Чжуаншу 
Файл:女-seal.svg|Малая пячатка Чжуаншу

## Прыклады іерогліфаў 
У табліцы прыведзены прыкладны спіс іерогліфаў з ключом 女. 

## Літаратура 
* *Fazzioli, Edoardo.* Chinese calligraphy : from pictograph to ideogram : the history of 214 essential Chinese/Japanese characters (англ.). — New York: Abbeville Press (англ.), 1987. — .
* *Lunde, Ken.* Appendix J: Japanese Character Sets // CJKV Information Processing: Chinese, Japanese, Korean & Vietnamese Computing (англ.). — 2-е выд. — Sebastopol, Calif.: O’Reilly Media, 2009. — .

## Спасылкі 
* Слоўнік Кансі анлайн (кіт.)
* Слоўнік іерогліфаў з індэксам іерагліфічных ключоў (англ.)

Катэгорыя:Іерагліфічныя ключы
Вячаслаў Іванавіч Пераход

**Вячаслаў Іванавіч Перахо́д** (, п. Рахаў, Келецкае ваяводства, Польшча — , Мінск) — беларускі вучоны ў галіне лесаводства. Доктар сельскагаспадарчых навук (1944). Прафесар (1923). Акадэмік АН БССР (1950) і Акадэміі сельскагаспадарчых навук БССР (1959—1961). Заслужаны дзеяч навукі Беларускай ССР (1956).

## Біяграфія 
У 1906 годзе скончыў рэальнае вучылішча ў Беластоку. У 1911 годзе скончыў Новаалександрыйскі інстытут сельскай гаспадаркі і лесаводства ў Пулавах. Працаваў у навучальных установах Пскова, Кастрамы, Вятлугі. З 1922 года ў Беларускім інстытуце сельскай і лясной гаспадаркі і Беларускім дзяржаўным універсітэце. З 1925 года прафесар Беларускай сельскагаспадарчай акадэміі і Беларускага лесатэхнічнага інстытута. З 1946 года В. І. Пераход у Інстытуце лесу Акадэміі навук БССР, у 1949—1954 гадах яго дырэктар.

## Навуковая дзейнасць 
Навуковыя інтарэсы: лесаэканамічнае раянаванне Беларусі; лясная статыстыка; геаграфічны профіль пры вывучэнні лясоў, гісторыя лесаводства. Аўтар больш за 190 навуковых прац, у тым ліку 14 манаграфій і брашур.

Сярод апублікаваных прац:
* Основы современного лесоводства : руководство для сельско­хозяйственных учебных заведений и самообразования. — Рига: Книгоиздательство Трескиной, 1914. — 199 с.;
* Леса и лесное хозяйство БССР — Минск, 1925;
* Из истории лесного хозяйства Белоруссии, в кн.: Сборник научных работ по лесному хозяйству, вып. 7. — Минск, 1956;
* Основы экономики лесоводства. — Минск. 1957;
* Организация лесосеменных хозяйств. — Минск: Госиздат БССР, 1955. — 36 с.;
* Экономическая география лесов БССР : очерк. — Минск: Звязда, 1958. — 31 с.

## Літаратура 
* 
* Национальная академия наук Беларуси : персональный состав, 1928—2015. — 2-е изд., исправленное. — Минск, 2016.
* 
* Учёные, прославившие Беларусь. — Минск, 2017.

## Спасылкі 
* Вячаслаў Іванавіч Пераход у базе даных «История белорусской науки в лицах» Цэнтральнай навуковай бібліятэкі імя Якуба Коласа НАН Беларусі 
* Переход Вячеслав Иванович  // Партал ЭКОНОМИКА.BY

Катэгорыя:Лесаводы СССР
Катэгорыя:Лесаводы Беларусі
Sárgatúró

**Sárgatúró, шаргатуро** (літаральны пераклад "жоўты тварог") — венгерскі пачастунак на свята Вялікадня, які прынята гатаваць у каталіцкіх рэгіёнах, напрыклад у Сабольч-Сатма-Беразе. 

Звычаі, звязаныя з шаргатуро, уключалі ў сябе прынясенне кошыка з ежай на Велікодную імшу, каб святар асвяціў святочную ежу. У некаторых вёсках асвячоны шаргатуро ў кошыку насілі па хаце, каб адагнаць зло.

## Гатаванне 
Змешваюць малако, яйкі і цукар, пасля чаго кіпяцяць сумесь і часта памешваюць, пакуль яна не пачне камячыцца, як тварог. Затым дадаецца ваніль. Калі ўтварыліся камякі, сумесь кладуць у грубую тканіну і адціскаюць, каб выдаліць лішнюю вільгаць. Затым верхнюю частку тканіны перавязваюць стужкай і вывешваюць, каб яна вада сышла і сумесь зліплася.
Страву падаюць халоднай з іншымі святочнымі стравамі, такімі як вяндліна, калачы і вараныя яйкі. Акрамя асноўнага рэцэпту, сямейныя рэцэпты могуць вар'іравацца, дадаючы разынкі, альбо карыцу, альбо мушкатовы арэх у якасці дадатковых спецый.

Катэгорыя:Венгерская кухня
Ад’юнкт

'''Ад'юнкт''' (ад  «далучаны (да справы)» праз  «асістэнт, памочнік», ) – шматзначны тэрмін. Часцей за ўсё гэта пасада або званне памочніка або намесніка ў розных галінах.

У некаторых краінах так называюцца памочнікі мэраў (пераважна франкамоўныя краіны). Таксама гэтую назву носяць некаторыя ніжэйшыя ваенныя чыны (у сэнсе «памочнік камандзіра») ці служачыя паліцыі («памочнік камісара»).

У сферы адукацыі — гэта пасада і званне ў вышэйшых навучальных і навукова-даследчых ўстановах многіх краін свету для навуковых або навукова-педагагічных супрацоўнікаў, якія маюць навуковую ступень не ніжэй за доктара філасофіі (гэта значыць, з'яўляюцца «памочнікам прафесара»). Напрыклад, гэты тэрмін актыўна ўжываецца ў Польшчы для абазначэння навукова-педагагічнай пасады ў ВНУ, блізкай па сваім статусе да беларускага дацэнта.

У пратэстанцкай царкве ад'юнктам называецца памочнік пастара, які мае права здзяйсняць набажэнствы і трэбы (гэта значыць прыкладна адпавядае пазіцыі вікарыя). У прыватнасці, ад'юнкт прыстаўляецца да састарэлага царкоўнага іерарха ці клірыка, які ўжо не ў стане выконваць сваіх абавязкаў у поўным аб'ёме.

У некаторых выпадках ад'юнктам называюць асоб, якія праходзяць стажыроўку або практыку.

Катэгорыя:Навуковыя ступені і званні
Кірыл Аляксандравіч Ермаковіч

**Кірыл Ермаковіч** (нар. , Мінск) — беларускі футбаліст, паўабаронца клуба «Гомель».

Сын беларускага футбаліста і трэнера Аляксандра Ермаковіча.

## Клубная кар’ера 
Пачынаў займацца футболам у школе клуба «Мінск», на юнацкім узроўні выступаў таксама за мінскае «Дынама» і барысаўскі БАТЭ. У 2015 года далучыўся да акадэміі расійскага «Краснадара», дзе выступаў на працягу 1,5 гадоў. У кастрычніку 2016 года вярнуўся ў Беларусь і быў заяўлены за дубліруючы склад БАТЭ. У наступныя гады замацаваўся ў складзе дубля. 17 лістапада 2018 года дэбютаваў у асноўнай камандзе барысаўчан, калі выйшаў у стартавым складзе матча Кубка Беларусі супраць «Гарадзеі» (0:0, па пенальці 4:2) і быў заменены ў другім тайме.

Сезон 2019 пачынаў у дублі БАТЭ, аднак ужо ў красавіку быў аддадзены ў арэнду ў бабруйскую «Белшыну». У складзе бабруйскай каманды часцей выхадзіў на замену, па выніках сезона 2019 дапамог «Белшыне» выйсці ў Вышэйшую лігу. У лютым 2020 года падпісаў кантракт з «Гомелем», аднак у ліпені пакінуў клуб і ў жніўні папоўніў склад «Крумкачоў», дзе чаргаваў выхады ў стартавым складзе і на замену.

У студзені 2021 года пачаў трэніравацца з «Віцебскам» і неўзабаве падпісаў кантракт з клубам. У сезоне 2021 рэгулярна з’яўляўся на полі, чаргуючы выхады ў стартавым складзе і на замену. У студзені 2022 года падоўжыў пагадненне з віцебскім клубам, аднак ужо ў сакавіку пакінуў «Віцебск» і далучыўся да «Гомеля», падпісаўшы двухгадовы кантракт. У лютым 2024 года падоўжыў пагадненне з гомельскім клубам.

## Міжнародная кар’ера 
У кастрычніку 2017 года гуляў за юніёрскую зборную Беларусі (да 19 гадоў) у адборачным раўндзе чэмпіянату Еўропы.

## Дасягненні 
*  Уладальнік Кубка Беларусі: 2022
*  Пераможца Першай лігі чэмпіянату Беларусі: 2019

## Статыстыка выступленняў 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі ФК БАТЭ
Катэгорыя:Ігракі ФК Белшына
Катэгорыя:Ігракі ФК Гомель
Катэгорыя:Ігракі ФК Крумкачы Мінск
Катэгорыя:Ігракі ФК Віцебск
Асістэнт-прафесар

**Асістэнт-прафесар** () — пасада і адпаведнае навуковае званне, якая існуе ў вышэйшых навучальных установах ЗША, Канады і некаторых іншых краін. Яе, як правіла, займаюць маладыя спецыялісты, якія толькі пачынаюць навукова-педагагічную дзейнасць.

Пасаду звычайна атрымліваюць пасля атрымання доктарскай ступені ці пасля некалькіх гадоў працы на пасадзе даследчыка. У акадэмічнай іерархіі пасад і званняў гэтая пазіцыя звычайна размяшчаецца ніжэй пасады дацэнта ў большасці універсітэтаў і прыблізна эквівалентна пасадзе выкладчыка (лектара). 

У ЗША гэта пасада часта з'яўляецца першай пасадай, займаемай у рамках навукова-педагагічнай кар'еры. Пры гэтым варта памятаць, што паўнавартасныя прафесарскія пасады — гэта дацэнт, асацыяваны прафесар і поўны прафесар. Таму асістэнт-прафесар — хутчэй усё ж "асістэнт", цым "прафесар". Праз некалькі гадоў працы і пры выкананні шэрага ўмоў асістэнт-прафесар можа атрымаць павышэнне да дацэнта або асацыяванага прафесара.

На Захадзе для маладых спецыялістаў і навукоўцаў вельмі добра для далейшага кар'ернага росту пачаць працаваць на пасадзе асістэнта-прафесара, асабліва ў вядучых даследчых універсітэтах ЗША, Вялікабрытаніі і, напрыклад, у такіх краінах, як Нідэрланды, Германія, Швейцарыя ці Швецыя. Часта сотні маладых спецыялістаў прэтэндуюць на адну вакантную пасаду асістэнта-прафесара прэстыжнай ВНУ. З-за праблем з фінансаваннем колькасць пасад для штатных супрацоўнікаў няўхільна скарачаецца. Каледжы эканомяць грошы, замяняючы штатных прафесароў (асістэнт-прафесараў ці асацыяваных прафесараў) ад'юнкт-прафесарамі. З улікам гэтых фактаў менш за 20 % выпускнікоў праграм дактарантуры атрымліваюць пасады асістэнт-прафесараў пасля заканчэння адпаведных праграм навучання і абароны дысертацыі.

Катэгорыя:Навуковыя ступені і званні
Ад’юнкт-прафесар

**Ад’юнкт-прафесар** () — пасада і званне ва ўстановах вышэйшай адукацыі некаторых краін свету. У залежнасці ад канкрэтнай краіны умовы працаўладкавання і статус ад’юнкт-прафесараў могуць істотна адрознівацца.

## Еўропа і Лацінская Амерыка 
У Партугаліі пасада ад’юнкт-прафесара прадугледжвае стабільную занятасць у якасці выкладчыка на поўны працоўны дзень. У такіх краінах, як Аргенціна і Бразілія, аналагічнае абазначэнне таксама прадугледжвае стабільную занятасць. У Фінляндыі Саюз дацэнтаў Фінляндыі і Міністэрства адукацыі Фінляндыі рэкамендуюць тэрмін «ад’юнкт-прафесар» на англійскай мове ў якасці перакладу навуковага звання дацэнта.

## Паўночная Амерыка 
У Злучаных Штатах ад’юнкт-прафесар — гэта выкладчык, які наадварот не з’яўляецца штатным супрацоўнікам ВНУ. Хоць ён можа быць навукоўцам або выкладчыкам, але асноўным працадаўцам яго не з’яўляецца вышэйшая школа або ўстанова, у якой ён чытае лекцыі і праводзіць іншыя заняткі. Ад’юнкт-прафесары складаюць большасць выкладчыкаў у некаторых вышэйшых навучальных установах (каледжах). Іх часовыя кантракты, як правіла, падаўжаюцца з года ў год. Як і ў выпадку з іншымі работнікамі, занятымі няпоўны працоўны дзень, ім плацяць менш, чым прафесарам, якія працуюць поўны працоўны дзень па асноўным месцы працы, і яны не атрымліваюць большасці традыцыйных бонусаў і дапамог для штатных супрацоўнікаў, такіх як медыцынская страхоўка або ўласны кабінет. У большасці выпадкаў ад’юнкт-прафесарам патрабуецца як мінімум ступень магістра, але ў некаторых выпадках патрабуецца ўсяго толькі ступень бакалаўра і адпаведны практычны досвед. Аднак больш за траціну з ад’юнкт-прафесараў у ЗША ўсёж маюць ступень доктара філасофіі (PhD). У многіх універсітэтах тытул «ад’юнкт-прафесар» (або яго варыянты, такія як, напрыклад, ад’юнкт-дацэнт) прадугледжвае ступень доктара філасофіі або іншую навуковую ступень; тыя ж, хто мае ступень магістра або бакалаўра, могуць атрымаць званне «ад’юнкт-лектара».

У Канадзе тытулы ад’юнкт-прафесара часта надаюцца на знак прызнання актыўнага ўдзелу чалавека ў развіцці той ці іншай вышэйшай навучальнай ўстановы, у той час як самі ад’юнкт-прафесары часцяком працуюць ва ўрадзе, прамысловасці, бізнесе або ў іншай установе — гэта значыць з’яўляюцца знешнімі сумяшчальнікамі.

## Азія і Акіянія 
У Бангладэш універсітэты выкарыстоўваюць для пасад выкладчыкаў найменні ад’юнкт-прафесара або ад’юнкт-дацэнта каб паказаць, што выкладчык не з’яўляецца іх штатным супрацоўнікам. У Пакістане яны таксама лічацца нерэгулярнымі выкладчыкамі, і звычайна такія пасады прадастаўляюцца замежным навукоўцам у рамках праграм міжнароднага супрацоўніцтва. У Аўстраліі гэты тэрмін зарэзерваваны для навукоўцаў і даследчыкаў з па-за межаў універсітэта, якія маюць цесную сувязь з універсітэтам, напрыклад, праз навуковае кіраўніцтва аспірантамі, для асоб, адзначаных ганаровым званнем, якія адлюстроўваюць іх ранг і статус. У Тайландзе ад’юнкт-прафесары лічацца нерэгулярнымі выкладчыкамі.

Катэгорыя:Навуковыя ступені і званні
Асацыяваны прафесар

**Асацыяваны прафесар** () — гэта навуковае званне і пасада, якая існуе ў вышэйшых навучальных установах большасці краін свету і прыблізна адпавядае беларускаму дацэнту.

## Адрозненні 
### Паўночнаамерыканская сісітэма 
У паўночнаамерыканскай сістэме, якая выкарыстоўваецца ў ЗША і большасці іншых краін свету, гэта пасада, якая ў сістэме іерархіі знаходзіцца паміж асістэнт-прафесарам і поўным прафесарам. У такой сістэме званне асацыяванага прафесара звычайна з'яўляецца першым павышэннем, што адбываецца пасля атрымання пасады выкладчыка (асістэнт-прафесара), а ў ЗША яна звычайна звязана з атрыманнем пастаяннага працоўнага кантракту з вучэльняй.

### Краіны Брытанскай садружнасці 
У сістэме краін Брытанскай садружнасці званне асацыяванага прафесара звычайна з'яўляецца другім або трэцім павышэннем, якое адбываецца пасля атрымання пачатковай акадэмічнай пасады. Тыя, хто атрымліваюць гэтае званне, як правіла, ужо з'яўляюцца пастаяннымі супрацоўнікамі вучэльні і маюць два папярэднія званні лектара і старэйшага лектара. Традыцыйна брытанскія ўніверсітэты выкарыстоўвалі званне «выкладчык» ( — дакладна «той, хто чытае»), у той час як у Аўстраліі і Новай Зеландыі, Паўднёвай Афрыцы, Індыі, Малайзіі і Ірландыі ў рамках сістэмы акадэмічных званняў выкарыстоўваецца «асацыяваны прафесар на пасадзе выкладчыка» (). З нядаўняга часу некаторыя універсітэты ў гэтых краінах з большага пачали пераймаць паўночнаамерыканскую сістэму акадэмічных званняў і пасад.

Катэгорыя:Навуковыя ступені і званні
Сцяпан Канстанцінавіч Дзесюкевіч

**Сцяпан Канстанцінавіч Дзесюкевіч** (14 студзеня 1913, вёска Магільна, Уздзенскі раён — 8 лютага 1979) — адзін з кіраўнікоў партыйнага падполля і партызанскага руху ў Баранавіцкай вобласці.

## Біяграфія 
Член КПСС з 1932 года. Скончыў Вышэйшую Партыйную Школу пры ЦК ВКП(б)Б (1949). У партызанах з кастрычніка 1942 года: камандзір аддзялення, палітрук роты, з красавіка 1943 года ўпаўнаважаны міжрайкама КП(б)Б Слуцкай зоны па Ляхавіцкім раёне, у верасні 1943 — ліпені 1944 гадоў сакратар Ляхавіцкага падпольнага РК КП(б)Б, адначасова ў студзені — ліпені 1943 года камісар 19-й партызанскай брыгады імя В. М. Молатава. З 1944 года на партыйнай і савецкай рабоце. Кандыдат у члены ЦК КПБ ў 1954—1959 гадах. Яго іменем названа вуліца ў Ляхавічах.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Партызаны Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Члены КПСС
Катэгорыя:Кандыдаты ў члены ЦК КПБ
Прыват-дацэнт

**Прыват-дацэнт** (, ад ) — пасада ў вышэйшых навучальных установах Германіі і шэрагу іншых еўрапейскіх краін, адукацыйная сістэма якіх была ўладкованая па нямецкім ўзоры.

Кар’ера акадэмічнага вучонага ў межах гэтай сістэмы пачынаецца з абароны доктарскай дысертацыі. Пасля гэтага суіскальнік, які атрымаў ступень доктара, можа прадставіць яшчэ адну — хабілітацыйную працу, якая дае права асобе заняць пасаду прафесара ў вышэйшай навучальнай установе. Стаць прафесарам у тым жа ўніверсітэце, дзе адбылася хабілітацыя, нельга, неабходна шукаць магчымасць атрымаць званне прафесара ў іншых універсітэтах. Аднак колькасць прафесараў ў канкрэтнай навучальнай установе па дадзенай спецыяльнасці строга абмежавана, і адразу знайсці месца цяжка. Суіскальнік без прафесарскага месца можа часова стаць у любым універсітэце прыват-дацэнтам, выконваючы некаторыя функцыі прафесара (чытанне лекцый, вядзенне семінараў, прыём экзаменаў і г.д.) без адпаведнай зарплаты (па-за штатам), захоўваючы права прэтэндаваць на званне прафесара.

Сэнс гэтага парадку ў тым, што прафесар у германскай сістэме і аналагічных ёй — не толькі званне, але і пасада, якая ўзнікае толькі тады, калі для гэтага вызваляецца стаўка (у выніку звальнення ці смерці папярэдняга прафесара або пры адкрыцці новай вакансіі — напрыклад, па новай спецыяльнасці, якая ўпершыню з’яўляецца ў гэтай навучальнай установе і раней не выкладалася). Наадварот, у паўночнаамерыканскай сістэме прафесар — гэта выключна званне, і дасведчаны высокакваліфікаваны выкладчык з часам абавязкова атрымлівае яго незалежна ад таго, колькі іншых прафесараў маецца ў дадзенай навучальнай установе. Таму ў амерыканскай сістэме пасады прыват-дацэнта не існуе, бо амаль усе жадаючыя адразу атрымліваюць званне прафесара.

Традыцыйная мадэль вышэйшай адукацыі ў апошнія гады падвяргаецца ў Германіі пэўнай рэвізіі, падчас якой прадпрымаліся спробы скасаваць хабілітацыю і такім чынам і пасаду прыват-дацэнта. Гэтыя спробы выклікалі неадназначную рэакцыю ў акадэмічным асяроддзі, так што ў цяперашні час пасада прыват-дацэнта ў вышэйшай адукацыі Германіі захоўваецца, аднак магчымасці яе абмінуць паступова павялічваюцца.

Катэгорыя:Навуковыя ступені і званні
Міхаіл Мікалаевіч Пакроўскі

**Міхаіл Мікалаевіч Пакроўскі** (, Масква — , Масква) — вучоны-гісторык, савецкі партыйны і дзяржаўны дзеяч. Акадэмік АН СССР (1929), АН БССР (1928).

## Біяграфія 
У 1891 годзе скончыў гісторыка-філалагічны факультэт Імператарскага Маскоўскага ўніверсітэта, вучань В. В. Ключэўскага і П. Г. Вінаградава.

З красавіка 1905 года член РСДРП. Актыўны ўдзельнік узброенага паўстання ў Маскве ў час рэвалюцыі 1905—1907 гадоў. З 1908 па 1917 гады жыў у эміграцыі. У жніўні 1917 года вярнуўся ў Расію і аднавіўся ў партыі бальшавікоў. Адыграў важную ролю ў захопе ўлады бальшавікамі ў Маскве ў кастрычніку 1917 года. У пачатку 1918 года удзельнічаў у мірных перагаворах Расіі з Германіяй у Брэсце, выступаў супраць заключэння сепаратнага Брэсцкага міра. З мая 1918 года намеснік наркама асветы РСФСР.

## Літаратура 
* Беларуская ССР: кароткая энцыклапедыя: у 5 т. — Минск, 1981. — Т. 5. — С. 459.
* 
* Белорусская ССР: краткая энциклопедия: в 5 т. — Минск, 1982. — Т. 5. — С. 501.
* Национальная академия наук Беларуси: персональный состав. 1928—1998. — Минск, 1998. — С. 115.
* Национальная академия наук Беларуси: персональный состав. — 3-е изд., Доп. и перераб. — Минск, 2003. — С. 134.
* 
 

## Спасылкі 
* Міхаіл Мікалаевіч Пакроўскі ў базе даных «История белорусской науки в лицах» Цэнтральнай навуковай бібліятэкі імя Якуба Коласа НАН Беларусі 

Катэгорыя:Памерлі ад раку
Катэгорыя:Члены ЦВК СССР
Катэгорыя:Члены УЦВК
Катэгорыя:Члены Усерасійскага Устаноўчага сходу
Катэгорыя:Дэлегаты V з’езда РСДРП
Катэгорыя:Бальшавікі
Катэгорыя:Тэарэтыкі марксізму
Катэгорыя:Акадэмікі Акадэміі навук Беларускай ССР
Катэгорыя:Правадзейныя члены АН СССР
Ключ 39

**Ключ 39** 子 (孑, 孓, 孒) (піньінь zǐ) са значэннем «дзіця» са Спісу 214 ключоў Кансі, якія выкарыстоўваюцца пры напісанні іерогліфаў. Адзін з 31 ключа, якія складаюцца з трох рыс.

У слоўніку Кансі налічваецца 83 іерогліфа з гэтым ключом (з 49,030).

Старажытны знак адлюстроўваў дзіця з узнятымі рукамі. У сучаснай мове выкарыстоўваецца ў значэнні «сын, дачка, нашчадак, дзіця», «плод, семя, яйка, ікра».

## Варыянты формы 

Файл:子-oracle.svg|Гадальныя косткі Цзягувэнь 
Файл:子-bronze.svg|Бронзавыя надпісы Цзіньвэнь 
Файл:子-bigseal.svg|Вялікая пячатка Чжуаншу 
Файл:子-seal.svg|Малая пячатка Чжуаншу

## Прыклады іерогліфаў 
У табліцы прыведзены прыкладны спіс іерогліфаў з ключом 子. 

## Літаратура 
* *Fazzioli, Edoardo.* Chinese calligraphy : from pictograph to ideogram : the history of 214 essential Chinese/Japanese characters (англ.). — New York: Abbeville Press (англ.), 1987. — .
* *Lunde, Ken.* Appendix J: Japanese Character Sets // CJKV Information Processing: Chinese, Japanese, Korean & Vietnamese Computing (англ.). — 2-е выд. — Sebastopol, Calif.: O’Reilly Media, 2009. — .

## Спасылкі 
* Слоўнік Кансі анлайн (кіт.)
* Слоўнік іерогліфаў з індэксам іерагліфічных ключоў (англ.)

Катэгорыя:Іерагліфічныя ключы
Мельхіёр Ксавер’евіч Валадковіч

**Мельхіёр Ксавер’евіч Валадковіч** (*Валадкевіч*;  — ?) — дзяржаўны дзеяч.

## Біяграфія 
Паходзіў са шляхецкага роду Валадковічаў герба «Радван». Нарадзіўся ў сям’і Францішка-Ксаверыя Валадковіча (?-1786), суддзі Мінскага гродскага суда, і графіні Тэрэзы з Пшаздзецкіх, дачкі Юзафа, старасты грабоўскага. Маці ў другім шлюбе з Вінцэнтам Валадковічам.

У 1798 скончыў Віленскае вучылішча і паступіў у Віленскі ўніверсітэт, які скончыў 12 ліпеня 1802 г. З 22 жніўня 1802 па 19 жніўня 1808 года дэпутат Мінскага дваранскага сходу. У 1808 г. падараваў Мінскай гімназіі сваю бібліятэку. З 19 жніўня 1808 па 28 жніўня 1811 года Дваранскі камісар па нагляду за будаўніцтвам шляхоў зносінаў. З 1811 — галоўны наглядальнік вучылішчаў Вілейскага павета. Пад час вайны 1812 г. (з 05.08) быў прэфектам падпрэфектуры Мінскага дыстрыкта (пав.). З 2 жніўня 1814 г. — маршалак вілейскі. З 10 лістапада 1832 года зноў выбраны вілейскім маршалкам. У 1835 г. — ганаровы наглядальнік вучылішчаў Вілейскага павета. Меў маёнтак Новы Двор у Вілейскім павеце (497 муж. душ). Актыўна працаваў у прысутнасці для ваенных павіннасцяў. Прашэнне Валадковіч ад 25 студзеня 1835 г. аб звальненні з пасады галоўнага назіральніка вучылішчаў Вілейскага павета было задаволена Міністэрствам народнай асветы 1 мая 1835 г.

## Узнагароды 
Узнагароджаны ордэнамі Св. Ганны (20.04.1817, відаць, не атрымаў), Св. Уладзіміра 4-й ст. (21.11.1822), Св. Іаана Іерусалімскага.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Павятовыя маршалкі вілейскія
Асвенцімскае княства

**Асвенцімскае княства** (польск. Księstwo oświęcimskie, чэш. Osvětimské knížectví, нем. Herzogtum Auschwitz) — сілезкае княства са сталіцай у Асвенціме, якое знаходзілася ў леннай залежнасці ад Чэхіі (1327—1457) і Польшчы (1457—1564).

## Гісторыя 
Асвенцімскае княства ўтварылася ў 1315 годзе ў выніку падзелу Цешынскага княства. Першым асвенцімскім князем быў Уладзіслаў I (1275/1280 — 1321/1324), які кіраваў у 1314/1315 — 1321/1324 гадах. У 1327 годзе яго сын і нашчадак, Ян I Схаластык (1321/1324 — 1372), пачаў плаціць даніну каралю Чэхіі Яну Люксембургскаму, стаўшы леннікам Багемскага каралеўства. У дакуменце аб васальнай прысяге, згадваюцца наступныя гарады на тэрыторыі княства: Асвенцім і Затар, а таксама мястэчкі Кэнты, Жывец, Вадавіцы і Спытковіцы.

У 1445 годзе адбыўся падзел Асвенцімскага княства. Вацлаў I Заторскі (каля 1414&nbsp;— 1468), князь Асвенцімскі (1433/1434 — 1445), падзяліў са сваімі малодшымі братамі Пшемыславом і Янам бацькаўскія ўладанні. Вацлаў атрымаў Затар і стаў першым князем Затарскім, Пшэмыслаў — Тошак, а Ян атрымаў Асвенцім. 19 сакавіка 1454 года Ян IV (1426/1430 — 1496), апошні князь Асвенцімскі (1445—1456), прынёс ленную прысягу на вернасць каралю Польшчы Казіміру IV Ягелончыку, а 21 лютага 1457 года прадаў яму сваё княства за 50 тысяч коп пражскіх грошаў. У момант продажу ў склад княстве ўваходзілі два горада Асвенцім і Кэнты, два княжых замка (у Асвенціме і Волеке) ды 45 паселішчаў. З гэтага моманту кіраўніком княства стаў стараста, які назначаўся польскім каралём. Мясцовая шляхта захавала свае асаблівыя правы. У 1564 годзе Асвенцімскае і Заторскае княствы былі ўключаныя ў склад Польскага каралеўства і ў якасці Сілезскага павета сталі часткай Кракаўскага ваяводства.

## Карты 

Файл:Oswiecz et Zator.jpg|«Княствы Асвенцімскае і Затарскае» — карта Абрахама Артэлія 1603 г.
Файл:1592 Polonia Silesia Wenceslao Godreccio.png|«Княства Асвенцімскае ў межах Польскага каралеўства» — карта Вацлава Градзецкага, 1592 г.
Файл:"Ducatus Oswieczensis et Zatoriensis." (22240174372).jpg|«Княства Асвенцімскае і Затарскае» — карта 1659 г.

## Гл. таксама 
* Каралеўства Галіцыі і Ладамерыі з Вялікім княствам Кракаўскім, княствамі Асвенціма і Затора

## Крыніцы 
Катэгорыя:Кракаўскае ваяводства
Катэгорыя:Сілезскія княствы
Алег Андрэевіч Чэпа

**Алег Чэпа** (нар. , Мінск) — беларускі футбаліст, абаронца.

## Клубная кар’ера 
У 2015 годзе выступаў у Другой лізе за «Ашмяны», у 2017―2018 гадах гуляў у Першай лізе за «Слонім-2017» і «Чысць». У 2019 годзе застаўся ў чысцінскім клубе (які змяніў назву на «Андэрдог») у Другой лізе.

У 2020 годзе далучыўся да мар’інагорскай «Вікторыі». У першай палове 2021 года не выхадзіў на поле, а ў ліпені перайшоў у стаўбцоўскі «Кронан», дзе гуляў да канца сезона.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі ФК Ашмяны-БДУФК
Катэгорыя:Ігракі ФК Слонім-2017
Катэгорыя:Ігракі ФК Чысць
Катэгорыя:Ігракі ФК Вікторыя Мар’іна Горка
Катэгорыя:Ігракі ФК Кронан Стоўбцы
Павел Ігаравіч Ляхновіч

**Павел Ляхновіч** (нар. , Плешчаніцы, Лагойскі раён) — беларускі футбаліст, паўабаронца.

## Клубная кар’ера 
Выхаванец мінскай футбольнай школы «Фартуна», першы трэнер — Сяргей Уладзіміравіч Раманоўскі. З 2015 года пачаў выступаць за дубль барысаўскага БАТЭ. У ліпені 2016 года перайшоў у «Смалявічы-СТІ», з сакавіка па жнівень 2017 года быў іграком мінскага «Промня», але ў гэтых клубах рэдка з’яўляўся на полі. У жніўні 2017 года папоўніў склад «Крумкачоў», дзе спачатку выступаў за дубль, а пазней стаў прыцягвацца і да асноўнай каманды. 28 кастрычніка 2017 года дэбютаваў у Вышэйшай лізе, выйшаўшы на замену ў канцы сустрэчы са «Слуцкам» (0:2).

У пачатку 2018 года «Крумкачы» не былі дапушчаны да ўдзелу ў Вышэйшай лізе, і ў красавіку паўабаронца далучыўся да «Чысці». У жніўні 2018 года перайшоў у «Смаргонь». Сезон 2019 пачынаў у складзе «Узды», а ў жніўні стаў іграком «Ашмянаў-БДУФК». Разам з гэтым клубам выйшаў у Першую лігу, дзе пачаў сезон 2020, а другую яго палову правёў у мар’інагорскай «Вікторыі».

У красавіку 2021 года далучыўся да «Смалявічаў» у Другой лізе, а ў сакавіку 2022 года стаў іграком «Асіповічаў». У сакавіку 2023 года папоўніў склад «Крумкачоў», дзе гуляў да жніўня 2023 года.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Футбалісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі ФК БАТЭ
Катэгорыя:Ігракі ФК Смалявічы
Катэгорыя:Ігракі ФК Прамень Мінск
Катэгорыя:Ігракі ФК Крумкачы Мінск
Катэгорыя:Ігракі ФК Чысць
Катэгорыя:Ігракі ФК Смаргонь
Катэгорыя:Ігракі ФК Узда
Катэгорыя:Ігракі ФК Ашмяны-БДУФК
Катэгорыя:Ігракі ФК Вікторыя Мар’іна Горка
Катэгорыя:Ігракі ФК Асіповічы
Помнік землякам (Масты)

**Помнік землякам** — помнік у горадзе Масты Гродзенскай вобласці. Пастаўлены на ўшанаванне памяці 17 землякоў, якія загінулі ў гады Вялікай Айчыннай вайны.

## Гісторыя 
Помнік усталяваны ў 1968 годзе ў горадзе Масты на вуліцы Занёманская ў памяць пра загінуўшых землякоў. Спачатку на пастаменце стаяў бронзавы салдат, пазней была ўсталявана стэла.

## Апісанне 
У цэнтры кампазіцыі — стэла ў форме салдацкага штыка, вакол якой з абодвух бакоў пастамента размешчаны таблічкі, на якіх пазначаны імёны загінуўшых. Усе элементы кампазіцыі былі абліцаваныя светла-шэрым каменем. Каля помніка — выкладзеная пліткай пляцоўка.

У красавіку 2021 года абеліск быў пафарбаваны ў зялёна-чырвоны колер.

Катэгорыя:Помнікі Вялікай Айчыннай вайны ў Беларусі
Катэгорыя:Славутасці Мастоў
Катэгорыя:Помнікі Гродзенскай вобласці
Катэгорыя:З’явіліся ў 1968 годзе
Катэгорыя:1968 год у Беларусі
СтанкаГомель

**ААТ «СтанкаГомель»** (**Гомельскі станкабудаўнічы завод імя С. М. Кірава**; ) — беларускае станкабудаўнічае прадпрыемства, якое месціцца ў Гомелі.

## Гісторыя 
У 1885 годзе ў Гомелі быў створаны металаапрацоўчы завод. У 1920—1922 гадах — 3-і чыгуналіцейны і механічны завод, у 1923—1927 гадах — чыгуналіцейны і механічны завод «Пралетарый», з 1927 да 1935 ці 1938 года — чыгуналіцейны, механічны, арматурны і кацельны завод «Пралетарый», пазней — Гомельскі станкабудаўнічы завод імя С. М. Кірава. З 2000 года — рэспубліканскае ўнітарнае прадпрыемства «Гомельскі станкабудаўнічы завод імя С. М. Кірава».

У 1985 годзе завод вырабіў 2938 станкоў. У 1993 годзе завод пачаў вытворчасць універсальных кансольна-фрэзерных станкоў па ліцензіі нямецкага завода «Heckert Chemnitzer Werkzeugmaschinen GmbH».

## Сучаснасць 
Завод вырабляе кансольна-фрэзерныя, свярлільна-фрэзерна-растачныя і іншыя станкі, некаторыя тавары народнага спажывання.

У 2000-я гады на заводзе працавалі 1400 чалавек, у 2015 годзе — 720, у 2016 годзе — 639, у 2017 годзе — 594. У 2019 годзе мясцовыя жыхары скардзіліся на шкодныя выкіды з ліцейнай вытворчасці завод. У 2015 годзе гарадскія ўлады абвясцілі пра вынас прадпрыемства на ўскраіну горада.

## Міжнародныя санкцыі 
«СтанкаГомель» знаходзіцца пад санкцыямі Украіны з мая 2023 года. З красавіка 2024 года прадпрыемства знаходзіцца пад санкцыямі ЗША, са жніўня таго ж года – у санкцыйным спісе Вялікабрытаніі.

27 студзеня 2025 года Канада ўвяла санкцыі супраць завода і ягонага дырэктара Анатоля Савянка «ў сувязі з працяглымі грубымі і сістэматычнымі парушэннямі правоў чалавека рэжымам Лукашэнкі ў Беларусі, а таксама яго падтрымкай парушэння Расіяй суверэнітэту і тэрытарыяльнай цэласнасці Украіны».

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт 

Катэгорыя:Кампаніі, заснаваныя ў 1885 годзе
Катэгорыя:Прадпрыемствы Гомеля
Катэгорыя:Станкабудаўнічыя заводы
Катэгорыя:Беларускія юрыдычныя асобы ў спісе спецыяльна прызначаных грамадзян і заблакіраваных асоб ЗША
Праца (абутковая фабрыка)

**ААТ «Праца»** (**Гомельская абутковая фабрыка «Праца»**; ) — беларускае абутковае прадпрыемства, якое месціцца ў Гомелі. Спецыялізуецца на вытворчасці спецыяльнага і вайсковага абутку.

## Гісторыя 
Абутковая фабрыка «Праца» была створана ў 1921 годзе шляхам аб'яднання невялікіх майстэрняў. У 1963 годзе фабрыка была рэарганізавана ў Гомельскае абутковае вытворчае аб'яднанне «Праца», у 1971 годзе — у Гомельскае вытворчае абутковае аб'яднанне «Праца», у 2000 годзе — у Гомельскае рэспубліканскае абутковае ўнітарнае прадпрыемства «Праца», у 2009 годзе — ў адкрытае акцыянернае таварыства «Праца».

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт 

Катэгорыя:Кампаніі, заснаваныя ў 1921 годзе
Катэгорыя:Прадпрыемствы Гомеля
Катэгорыя:Прадпрыемствы лёгкай прамысловасці Беларусі
Запрошаны прафесар

**Запрошаны прафесар** () — асоба, запрошаная для часовай выкладчыцкай або даследчай працы ва ўстанове, якая не з’яўляецца яе асноўным месцам працы.

Звычайна мінімальнай умовай для запрошанага прафесара з’яўляецца наяўнасць у яго доктарскай ступені. У ваенных навучальных установах можа быць дастаткова генеральскага або адміральскага звання.

У акадэмічнай практыцы прыцягненне вучонага ў якасці запрошанага прафесара разглядаецца як прызнанне яго выбітнага ўкладу ў адпаведную навуку. З іншага боку, такая практыка дазваляе студэнам і навукоўцам прымаючай арганізацыі атрымаць вопыт супрацоўніцтва з лепшымі, у тым ліку замежнымі, спецыялістамі пэўнай сферы дзейнасці.

Запрошаны прафесар як пазіцыя, адкрытая ў канкрэтнай вышэйшай навучальнай або навукова-даследчай установе, дазваляе прыцягваць для часовай працы знешніх высокакваліфікаваных спецыялістаў, якія маюць значны навуковы ці практычны досвед. Звычайна такое супрацоўніцтва звязана з выкананнем пэўнай праграмы і можа доўжыцца ад некалькіх тыдняў ці месяцаў да года. Аднак гэты тэрмін можа і падаўжацца.

Так як адной з істотных задач ВНУ з’яўляецца перадача навуковага вопыту ў поўным аб’ёме, то, як правіла, ад запрошанага прафесара чакаецца актыўнае супрацоўніцтва ў такой дзейнасці, як:
* правядзенне лекцый і семінараў па акрэсленай тэматыцы, у якой госць з’яўляецца выбітным спецыялістам;
* правядзенне сумесных навуковых даследаванняў;
* удзел у абмеркаваннях вынікаў навукова-даследчай дзейнасці.

Катэгорыя:Навуковыя ступені і званні
Ардынарны прафесар

**Ардынарны прафесар** () — пасаду ў сістэме вышэйшай адукацыі Германіі і шэрагу іншых краін, чыя адукацыйная сістэма была ўладкованая па германскаму ўзору. Назва пасады паходзіць з латыні і азначае таго, хто сочыць за парадкам. Звычайна гэтую пасаду займае асоба, якая ўжо мае навуковую ступень хабілітаванага доктара і навуковае званне прафесара. Гістарычна ў функцыі ардынарнага прафесара акрамя ўласна прафесарскіх функцый
уключалася кіраўніцтва кафедрай. 

У Расіі пасада ардынарнага прафесара існавала ў 1755-1918 гадах. У Нідэрландах ардынарны прафесар прызначаецца на пасаду пажыццёва. У Фландрыі ардынарная прафесура з'яўляецца вышэйшай з чатырох ступеняў навукова-педагагічнай кар'еры: дацэнт, старэйшы дацэнт, прафесар і поўны прафесар.

У Польшчы да 2018 года для абазначэння падобнай пасады ўжываўся нацыянальны адпаведнік звычайнага прафесара (), а з 2018 года выкарыстоўваецца найменне прафесара (). Таксама каб адрозніваць звычайных і надзвычайных прафесароў у Польшчы склалася традыцыя для звычайных прафесараў зазначаць гэта перад навуковай ступенню і прозвішчам (), а для надзвычайных прафесараў — пісаць гэта ўжо пасля прозвішча з абавязковым зазначэннем ВНУ, якая працаўладкавала навукоўца на гэтую пасаду ().

Катэгорыя:Навуковыя ступені і званні
Экстраардынарны прафесар

**Экстраардынарны прафесар** () — пасада ў сістэме вышэйшай адукацыі Германіі і шэрагу іншых краін, чыя навукова-адукацыйная сістэма арганізавана па германскім узоры. У шырокім сэнсе абазначае асобу, якая мае навуковую ступень (часцей за ўсё хабілітаванага доктара), працуе на прафесарскай пазіцыі ў вышэйшай навучальнай установе, але не мае яшчэ ўласна навуковага звання прафесара.

У пачатку ХХ стагоддзя сярэдняя зарплата ардынарнага прафесара ў Германіі была ў два разы больш, чым у экстраардынарнага, і ў дзевяць разоў больш, чым у прафесара (выкладчыка), які толькі пачынаў сваю навукова-педагагічную кар'еру. Экстраардынарны прафесар не кіраваў кафедрай і не з'яўляўся членам вучонага савета факультэта. Сёння паспяховыя нямецкія даследчыкі часта спачатку займаюць пазіцыю экстраардынарнага прафесара ў сваім універсітэце, каб з часам атрымаць пасаду ардынарнага прафесара ў іншым універсітэце.

У Расіі першы экстраардынарны прафесар з'явіўся ў Маскоўскім універсітэце ў 1766 годзе. 

У Польшчы да 2018 года для абазначэння падобнай пасады ўжываўся нацыянальны адпаведнік надзвычайнага прафесара (), а з 2018 года выкарыстоўваецца найменне прафесара вучэльні (). Таксама каб адрозніваць звычайных і надзвычайных прафесароў у Польшчы склалася традыцыя для звычайных прафесараў зазначаць гэта перад навуковай ступенню і прозвішчам (), а для надзвычайных прафесараў — пісаць гэта ўжо пасля прозвішча з абавязковым зазначэннем ВНУ, якая працаўладкавала навукоўца на гэтую пасаду ().

Катэгорыя:Навуковыя ступені і званні
Марына Аляксандраўна Бех-Раманчук

{{Лёгкаатлет
 |імя            = Марына Бех-Раманчук
 |выява          = Maryna Bekh (2013 World Championships in Athletics) 02 (cropped).jpg
 |пол            = жаночы
 |поўнае імя     = 
 |грамадзянства  = 
 |рост           = 174 см
 |вага           = 59 кг
 |медалі         = 

 
{ style="background: transparent"

}
}}

**Марына Бех-Раманчук** (нар. , Марозіў) — украінская лёгкаатлетка, выступае ў скачках у даўжыню. Заслужаны майстар спорту Украіны.

Катэгорыя:Лёгкаатлеты Украіны
Катэгорыя:Скакуны ў даўжыню
Катэгорыя:Лёгкаатлеты на летніх Алімпійскіх гульнях 2016 года
Прафесар-эмерыт

**Прафесар-эмерыт** (ад  «заслужаны, які адслужыў, стары») — тытульнае абазначэнне для прафесараў, якія ў сувязі з паважным узростам вызваленыя ад большасці сваіх службовых абавязкаў, але працягваюць выконваць некаторыя з іх.

Статус эмерыта не раўназначны статусу пенсіянера. Калі прафесар, які выйшаў на пенсію, цалкам спыняе выкананне прафесійных функцый, то прафесар-эмерыт працягвае часткова выконваць свае функцыі, напрыклад выконваючы ролю навуковага кіраўніка або кансультанта, з'яўляючыся старшынёй або сябрам савета па абароне дысертацый і інш. Пасля атрымання такога статусу грашовае ўтрыманне асобы, як правіла, значна вышэй звычайнай пенсіі і прыблізна адпавядае апошняй зарплаце. Прафесар-эмерыт звычайна ўжо не ажыццяўляе паўнавартаснай выкладчыцкай дзейнасці і не займае адміністрацыйныя пасады (напрыклад, прафесар-эмерыт ужо не можа ўзначальваць кафедру або факультэт), але працягвае ажыццяўляць навуковыя даследаванні, кіраваць навуковымі працамі маладых навукоўцаў (у тым ліку дыпломнымі, магістарскімі і доктарскімі дысертацыямі), быць членам экзаменацыйных камісій, выконваць экспертныя функцыі для дзяржаўных органаў і інш. 

Аналагічны статус могуць атрымліваць акрамя прафесароў таксама і царкоўныя іерархі. Напрыклад, Бенедыкт XVI пасля свайго адрачэння атрымаў тытул «Папа-эмерыт» (), а Уладзіслаў Блін — тытул біскупа-эмерыта.

Катэгорыя:Навуковыя ступені і званні
Картліс Цхаўрэба

**«Картліс Цхаўрэба»** (груз. ქართლის ცხოვრება, літаральна «Жыццё Грузіі» альбо «Жыціе Картлі») — зборнік сярэдневяковых грузінскіх летапісаў, які ствараўся з XII да XIX стагоддзяў.

## Гісторыя 
Хронікі складаюцца з асобных тэкстаў, якія датуюцца 9-14 стагоддзямі, але некаторыя крыніцы таксама могуць уключаюць у зборнік тэксты, датаваныя 800 гадамі. Апошнія тэксты былі дададзены ў 14 стагоддзі.

У XI стагоддзі першыя тры манускрыпты склалі першы корпус хронік: «Гісторыя цароў і патрыярхаў Грузіі», «Гісторыя цара Вахтанга Гаргасалі» і «Пакутніцтва святога Арчыла». Яны ахоплівалі гісторыю Грузіі ад старажытных часоў да праўлення Вахтанга I Гаргасалі ў V ст., а таксама да смерці яго нашчадка Вахтанга Арчыла ў 786 г. У сярэдзіне XII стагоддзя былі дададзены два тэксты: «Хроніка Картлі», у якой падаецца гісторыя з канца VIII ст. да праўлення цара Баграта III (1008-1014), і «Гісторыя Цара цароў Давіда», якая апісвае праўленне Давіда IV (1089-1125).

У пачатку 18 стагоддзя кароль Картлі Вахтанг VI прызначыў спецыяльную камісію, якая пераправерыла і адрэдагавала тэксты.

## Змест 
«Картліс цхаўрэба» палітычную гісторыю Грузіі, пры гэтым у многіх выпадках дадзеныя з хронікі пацвярджаюцца даследчымі працамі негрузінскіх гісторыкаў. Самы ранні пераклад на армянскі быў зроблены поўнасцю ў XII-ым або XIII стагоддзі. Зараз існуюць пераклады на французскую, англійскую, нямецкую і рускую мовы, але кожны з перакладаў уключае толькі некалькі дакументаў са зборніка. 

На англійскай мове корпус дакументаў прынята называць «Хронікі Грузіі» (*Georgian Chronicles*), таксама можна сустрэць варыянт «Летапіс цароў Грузіі» (*The Georgian Royal Annals*).

## Літаратура 
* Robert W. Thomson. Rewriting Caucasian History. The Medieval Armenian Adaptation of the Georgian Chronicles. The Original Georgian Texts and the Armenian Adaptation. — Clarendon Press, 1996.

Катэгорыя:Літаратура Грузіі