open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Вялікія Косічы

**Вялі́кія Ко́січы** (, ) — вёска ў Брэсцкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Чэрнінскага сельсавета. Размешчаны за 11 км на паўночны ўсход ад Брэста, за 7 км ад чыгуначнай станцыі Брэст-Усходні.

У складзе камунальнага ўнітарнага сельскагаспадарчага прадпрыемства «Маладая гвардыя» (цэнтр — в. Чэрні).

## Гісторыя 
Паводле пісьмовых крыніц вядомы з XV стагоддзя як сяло — шляхецкая ўласнасць у Троцкім ваяводстве Вялікага Княства Літоўскага. У канцы XV стагоддзя ўладанне Б. А. Салагубовіча, які адпісаў частку маёнтка Косічы свайму брату Юрыю. У 1500 годзе вялікі князь літоўскі Аляксандр пацвердзіў гэты запіс. Пад 1567 годам пазначана ў попісе літоўскага войска.

Пасля трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай (1795) у складзе Расійскай імперыі, у Слонімскай, з 1797 года — у Літоўскай, з 1801 года — у Гродзенскай губернях.

У 1860 годзе вёска ў складзе маёнтка Трышын, уладальнікам якога быў Гутоўскі. У 1882 годзе жыхары Вялікіх Косічаў і навакольных вёсах сумесна са свяшчэннікамі Качалоўскім і Савіцкім пабудавалі праваслаўную царкву са званіцай. У 1886 годзе ў сяле дзейнічалі валасная ўправа (з 1890 года ў в. Чэрні), праваслаўная царква, карчма. Працавала царкоўна-прыходская школа, у якой вучылася 69 хлопчыкаў і 8 дзяўчынак.

У 1905 годзе сяло — цэнтр Косіцкай воласці. Непадалёку знаходзіўся аднайменны маёнтак (9 жыхароў). У сяле быў валасны сельскі фельчар, размяшчаліся ўчасткі: судовых следчых, міравых пасрэднікаў, судова-міравой акругі. Адзін раз у год працаваў прызыўны ўчастак па воінскай павіннасці. У воласці налічвалася 16 сельскагаспадарчых таварыстваў і сельскагаспадарчых абшчын; яна аб’ядноўвала 27 вёсак, у якіх было 395 двароў, 2161 мужчына, 2159 жанчын. Паводле Рыжскага мірнага дагавора 1921 года ў складзе Польскай Рэспублікі, цэнтр Косіцкай гміны Брэсцкага павета Палескага ваяводства.

З 1939 года ў складзе БССР. У студзені 1950 года арганізаваны калгас імя Фрунзэ, у які з 42 гаспадарак уступілі 32. У 1969 годзе аб’яднаны з саўгасам «Маладая гвардыя». 

8 мая 1970 года *вёска Братылава* з Тэльмінскага сельсавета перададзена ў склад Чэрнінскага сельсавета.

4 верасня 1972 года да вёскі далучаны хутар Малькі.

## Насельніцтва 
* 47 мужчын, 58 жанчын (1860)
* 37 двароў, 262 жыхары (1876)
* 13 двароў, 147 жыхароў (1886)
* 214 жыхароў (1905)
* 10 двароў, 52 жыхары (1921)
* 29 двароў, 168 жыхароў (1940)
* 46 гаспадарак, 168 жыхароў (1997)
* 50 гаспадарак, 107 жыхароў (2005)

## Славутасці 
* Свята-Петра-Паўлаўская царква

## Літаратура 
* Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя ў 15 тамах. Т. 3, кн. 1. Брэсцкая вобласць / пад навук. рэд. А. І. Лакоткі. — Мн.: БелЭн, 2006. ISBN 985-11-0373-X.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Чэрнінскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Брэсцкага раёна
Міхаіл Мікітавіч Валадзько

**Міхаіл Мікітавіч Валадзько** (, в. Паморшчына, Дзяржынскі раён - ) — Герой Сацыялістычнай Працы (1958).

З 1946 старшыня калгаса імя Гастэлы, у 1962-65 - калгаса імя Заслонава Мінскага раёна. Званне Героя прысвоена за поспехі ў развіцці вытворчасці сельскагаспадарчых прадуктаў і ўкараненне ў вытворчасць дасягненняў навукі і перадавога вопыту.

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Дзяржынскім раёне
Катэгорыя:Старшыні калгасаў
Алег Адольфавіч Валодзька

**Алег (Адольф) Адольфавіч Валодзька** (, в. Старчуны, Пастаўскі раён — ) — беларускі спецыяліст у галіне сельскай гаспадаркі і жывёлагадоўлі, кіраўнік-рацыяналізатар, грамадскі дзеяч. Герой Сацыялістычнай Працы (1988). Заслужаны работнік сельскай гаспадаркі Беларусі.

У 22 гады стаў старшынёй калгаса імя Суворава Пастаўскага раёна (у цяперашні час СВК «Навасёлкі-Лучай»). Стаўшы самым маладым кіраўніком, ён здолеў з адсталага калгаса зрабіць перспектыўную, квітнеючую гаспадарку, якую нязменна ўзначальваў больш за 40 гадоў. Абіраўся дэпутатам Вярхоўнага Савета БССР.

## Узнагароды 
* Ордэн Працоўнага Чырвонага Сцяга (1971)
* Ордэн Леніна (1973)
* Ордэн Кастрычніцкай Рэвалюцыі (1981)
* Ордэн Дружбы народаў
* У 1981 годзе прысвоена званне «Заслужаны работнік сельскай гаспадаркі БССР».

Ганаровае званне Герой Сацыялістычнай Працы з узнагароджаннем Ордэнам Леніна і Залаты медалём «Серп і молат» прысвоена ў 1988 годзе.

## Літаратура 
* Час гаспадароў : жыццё, справы, думкі старшыні калгаса : дакументальна-публіцыстычная аповесць / Міхась Герчык. ― Мінск, 1983.
* Облик страны. Беларусь-2007 [Изоматериал] : имидж-календарь [настольный перекидной ежедневный] / руководитель проекта: Марина Тимохович. ― Минск, [2007?].
* Регионы Беларуси : энциклопедия. В 7 т. Т. 2. Витебская область. В 2 кн. Кн. 1. — Минск, 2010. (Форма имени: Адольф Адольфович Володько.)

Катэгорыя:Старшыні калгасаў
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета БССР
Катэгорыя:Народныя дэпутаты СССР ад калгасаў
Выбары ва Устаноўчы сход Латвіі

**Выбары ва Устаноўчы сход** адбыліся 17 і 18 красавіка 1920 года. Нелегальная Камуністычная партыя Латвіі байкатавала выбары. Устаноўчы сход 15 лютага прыняў Канстытуцыю Латвіі, якая была абвешчана 7 лістапада 1922.

## Вынікі 
Катэгорыя:Выбары ў Латвіі
Катэгорыя:1920 год у Латвіі
Катэгорыя:Выбары 1920 года
Катэгорыя:Красавік 1920 года
Валожын (значэнні)

**Валожын** — прозвішча і тапонім.

## Тапонім 
* Горад Валожын, горад у Мінскай вобласці

## Прозвішча 
* Павел Фаміч Валожын, кіраўнік партызанскага руху на тэрыторыі Магілёўскай і Мінскай абласцей у гады Вялікай Айчыннай вайны
Поўнач НФК

**Паўночны дывізіён Амерыканскай футбольнай канферэнцыі** (скарочана часцей за ўсё называецца **Поўнач АФК**) - адзін з чатырох дывізіёнаў Нацыянальнай футбольнай канферэнцыі, якая ў сваю чаргу з'яўляецца часткай Нацыянальнай футбольнай лігі. Дывізіён быў утвораны ў 1967 годзе. Тады ён насіў назву **Цэнтр НФЛ** (NFL Central) і меў такі самы склад. У 1970 годзе, пасля зліцця АФЛ і НФЛ і з'яўлення канферэнцый, дывізіён атрымаў назву **Цэнтр НФК **. У 2002 годзе, пасля пашырэння лігі да 32 каманд, дывізіён перайменавалі ў **Поўнач НФК**. Тампа-Бэй Бакэнірс у 1977 годзе стала пятым членам дывізіёна , але ў 2002 годзе каманда была перамешчаная ў Паўднёвы дывізіён НФК .

## Цяперашнія каманды
На дадзены момант у дывізіён уваходзяць чатыры каманды - Чыкага Бэарз, Дэтройт Лаянз, Грын-Бей Пэкерс, Мінесота Вікінгс.

## Агульныя вынікі плэй-оф 
:(Поўнач НФК 1966-2013)

:1Табліца адлюстроўвае вынікі Тампа-Бэй Бакэнірс толькі ў якасці ўдзельніка Цэнтральнага дывізіёну з 1977 па 2001 год, да перахода каманды ў Паўднёвы дывізіён, у 2002 годзе.

Катэгорыя:Нацыянальная футбольная ліга
Поўдзень НФК

**Паўднёвы дывізіён Нацыянальнай футбольнай канферэнцыі** (скарочана часцей за ўсё называецца **Поўдзень НФК**) - адзін з чатырох дывізіёнаў Нацыянальнай футбольнай канферэнцыі, якая ў сваю чаргу з'яўляецца часткай Нацыянальнай футбольнай лігі. Дывізіён быў створаны ў 2002 годзе пасля пашырэння лігі да 32 каманд.

## Каманды
На дадзены момант у дывізіён ўваходзяць чатыры каманды - Атланта Фэлканс, Караліна Пантэрз, Нью-Арлеан Сэйнтс, Тампа-Бэй Бакэнірс.

## Агульныя вынікі плэй-оф 
:(Усход НФК 1967-2013)

Катэгорыя:Нацыянальная футбольная ліга
Захад НФК

**Заходні дывізіён Нацыянальнай футбольнай канферэнцыі** (скарочана часцей за ўсё называецца **Захад НФК**) - адзін з чатырох дывізіёнаў Нацыянальнай футбольнай канферэнцыі, якая ў сваю чаргу з'яўляецца часткай Нацыянальнай футбольнай лігі. Дывізіён быў утвораны ў 1970 годзе пасля зліцця АФЛ і НФЛ.

## Каманды 
На дадзены момант у дывізіён ўваходзяць чатыры каманды - Арызона Кардыналс, Сент-Луіс Рэмс, Сан-Францыска Форці Найнэрс, Сіэтл Сіхокс.

## Total playoff berths
:(Захад НФК 1967-2012)

Для сартыроўкі табліцы вышэй, націсніце кнопку справа ад напрамку руху.

:1Гэтыя лічбы адлюстроўваюць вынікі Сіэтл Сіхокс і Арызона Кардыналс толькі калі яны былі ў складзе Заходняга дывізіёну НФК.

Катэгорыя:Нацыянальная футбольная ліга
Валодзька

**Валодзька** — прозвішча, утворанае ад імя Уладзімір.

## Вядомыя носьбіты 
* Алег Адольфавіч Валодзька — Герой Сацыялістычнай Працы.
* Вацлаў Валеры Валодзька — грамадскі i палітычны дзеяч, удзельнік паўстання 1863—1864 гадоў, гісторык, пісьменнік.
* Іван Іосіфавіч Валодзька (1895—1984) — беларускі архітэктар.
* Іосіф Ігнатавіч Валодзька — адзін з арганізатараў камуністычнага падполля і партызанскага руху ў гады Грамадзянскай вайны.
* Станіслаў Віктаравіч Валодзька (нар. 1956) — паэт.

## Гл. таксама 
* Валадзько
Поўнач АФК

**Паўночны дывізіён Амерыканскай футбольнай канферэнцыі** (скарочана часцей за ўсё называецца **Поўнач АФК**) - адзін з чатырох дывізіёнаў Амерыканскай футбольнай канферэнцыі, якая ў сваю чаргу з'яўляецца часткай Нацыянальнай футбольнай лігі. Дывізіён быў утвораны ў 2002 годзе, калі ліга пашырылася да 32 каманд. Поўнач АФК замяніў сабой Цэнтральны дывізіён АФК, якая існавала з 1970 па 2001 год.

## Каманды
На дадзены момант у дывізіён ўваходзяць чатыры каманды - Балтымар Рэйвенс, Цынцынаці Бенгалс, Кліўленд Браўнс, Пітсбург Стайлерз.

## Вынікі плэй-оф
(Поўнач АФК 1967-2013)

Катэгорыя:Нацыянальная футбольная ліга
Захад АФК

**Заходні дывізіён Амерыканскай футбольнай канферэнцыі** (скарочана часцей за ўсё называецца **Заходні АФК**) - адзін з чатырох дывізіёнаў Амерыканскай футбольнай канферэнцыі, якая ў сваю чаргу з'яўляецца часткай Нацыянальнай футбольнай лігі. Дывізіён быў утвораны ў 1960 годзе, як Заходні дывізіён АФЛ, пасля аб`яднання нацыянальнай і амерыканскай ліг у 1970 годзе, дывізіён стаў часткай АФК.

## Каманды
На дадзены момант у дывізіён уваходзяць чатыры каманды - Дэнвер Бронкас, Канзас-Сіці Чыфс, Окленд Рэйдэрс і Сан-Дыега Чарджэрс.

## Вынікі плэй-оф
Катэгорыя:Нацыянальная футбольная ліга
Нью-Ёрк Джэтс

**Нью-Ёрк Джэтс** () - прафесійная каманда па амерыканскім футболе з амерыканскага горада Іст-Ратэрфорд, Нью-Джэрсі. Каманда выступае ў Усходнім Дывізіёне Амерыканскай Футбольнай Канферэнцыі Нацыянальнай Футбольнай Лігі. Каманда была заснавана ў 1960 годзе.

## Дасягненні 
Чэмпіён лігі (1)
* Пераможца лігі АФЛ (1)
** 1968
* Пераможца Супер Боўла (1)
** 1968 (III)

Пераможца канферэнцыі (0)

Пераможца дывізіёна (4)
* Усход АФЛ: 1968, 1969
* Усход АФК: 1998, 2002

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт
** Гісторыя Нью-Ёрк Джэтс 
** Pro Bowl selections 
* New York Jets at NFL.com

Катэгорыя:Клубы НФЛ
Катэгорыя:Нью-Джэрсі
Балтымар Рэйвенс

**Балтымар Рэйвенс** () — прафесійная каманда па амерыканскім футболе з амерыканскага горада Балтымар, Мэрыленд. Каманда выступае ў Паўночным Дывізіёне Амерыканскай Футбольнай Канферэнцыі Нацыянальнай Футбольнай Лігі. Каманда была заснавана ў 1996 годзе.

## Дасягненні 
Чэмпіён лігі (1)
* Пераможца Супер Боула (2)
** 2000 (XXXV), 2012 (XLVII)

Пераможца канферэнцыі (2)
* АФК: 2000, 2012

Пераможца дывізіёна (4)
* Поўнач АФК: 2003, 2006, 2011, 2012

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Клубы НФЛ
Катэгорыя:Балтымар
Джэксанвіль Джагуарс

**Джэксанвіль Джагуарс** () — прафесійная каманда па амерыканскім футболе з амерыканскага горада Джэксанвіль, штат Фларыда. Каманда была заснавана 30 лістапада 1993 года. З 1995 года выступае ў дывізіёне Поўдзень Амерыканскай футбольнай канферэнцыі Нацыянальнай футбольнай лігі.

## Дасягненні 
Пераможца чэмпіянату лігі (0)

Пераможца канферэнцыі (0)

Пераможца дывізіёна (2)
* Цэнтр АФК: 1998, 1999

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Клубы НФЛ
Катэгорыя:Фларыда (штат)
Фрыстайл на зімовых Алімпійскіх гульнях 2014 — хаф-пайп (мужчыны)

Спаборніцтвы па скі-хафпайпу ў фрыстайле сярод мужчын на зімовых Алімпійскіх гульнях 2014 адбыліся 18 лютага ў экстрым-парку Роза Хутар.

Упершыню на Алімпійскіх гульнях праводзіліся спаборніцтвы па гэтай дысцыпліне. 29 спартсменаў з 13 краін свету прынялі ў іх удзел. Першым Алімпійскім чэмпіёнам стаў амерыканец Дэвід Уайз.

## Медалісты 
## Вынікі 
### Кваліфікацыя 
Пачалася ў 16:45 па беларускім часе.

### Фінал 
Пачаўся ў 21:30 па беларускім часе.

## Спасылкі 
* Вынікі мужчынскага скі-хафпайпу на афіцыйным сайце Зімовых Алімпійскіх гульняў 2014 

Катэгорыя:Фрыстайл на зімовых Алімпійскіх гульнях 2014
Сан-Дыега Чарджэрс

**Сан-Дыега Чарджэрс** () - прафесійная каманда па амерыканскім футболе з амерыканскага горада Сан-Дыега, Каліфорнія. Каманда выступае ў Заходнім Дывізіёне Амерыканскай Футбольнай канферэнцыі Нацыянальнай Футбольнай Лігі. Каманда была заснавана ў 1960 годзе.

## Дасягненні 
Чэмпіён лігі (1)
* Пераможца АФЛ (1)
** 1963

Пераможца канферэнцыі (1)
* НФК: 1994

Пераможца дывізіёна (15)
* Захад АФЛ: 1960, 1961, 1963, 1964, 1965
* Захад АФК: 1979, 1980, 1981, 1992, 1994, 2004, 2006, 2007, 2008, 2009

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Клубы НФЛ
Катэгорыя:Сан-Дыега
Нью-Ёрк Джаентс

**Нью-Ёрк Джаентс** () — прафесійная каманда па амерыканскім футболе з амерыканскага горада Іст-Ратэрфорд, штат Нью-Джэрсі. Каманда была заснавана ў 1925 годзе. З 1970 года выступае у Нацыянальнай футбольнай лізе. Зараз выступае ва Усходнім дывізіёне Нацыянальнай футбольнай канферэнцыі (НФК).

## Дасягненні 
Чэмпіён лігі (8)
* Чэмпіён НФЛ (4) (да аб`яднання НФЛ і АФЛ у 1970 годзе)
** 1927, 1934, 1938, 1956
* Пераможца Супер Боўла (4)
** 1986 (XXI), 1990 (XXV), 2007 (XLII), 2011 (XLVI)

Пераможца канферэнцыі (11)
* Усход НФЛ: 1956, 1958, 1959, 1961, 1962, 1963
* НФК: 1986, 1990, 2000, 2007, 2011

Пераможца дывізіёна (8)
* Усход НФЛ: 1933, 1934, 1935, 1938, 1939, 1941, 1944, 1946
* Усход НФК: 1986, 1989, 1990, 1997, 2000, 2005, 2008, 2011

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт
* Бразільскі Фансайт
* New York Giants 

Катэгорыя:Клубы НФЛ
Катэгорыя:Нью-Джэрсі
Ігар Аляксеевіч Сігаў

**Ігар Аляксеевіч Сігаў**, часам **Сігоў** (, Полацк) — беларускі акцёр тэатра і кіно, Заслужаны артыст Беларусі (2011).

## Біяграфія 
Ігар Сігаў займаўся ў тэатральнай студыі горада Полацка. У 1989—1990 гадах працаваў арганізатарам канцэртна-відовішчных мерапрыемстваў Палаца культуры вытворчага аб’яднання «Шкловалакно» ў Полацку. У 1990—1994 гадах навучаўся ў Беларускай акадэміі мастацтваў, пасля заканчэння якой працаваў у Рэспубліканскім тэатры беларускай драматургіі. З 2014 да 2020 года акцёр Купалаўскага тэатра. У лістападзе 2022 года з’ехаў у Польшчу. Працуе таксістам, супрацоўнічае з тэатральнай групай «Купалаўцы».

## Фільмаграфія 
* 2011 — «Клопат»
* 2012 — «Самотны востраў»
* 2013 — «СМЕРШ»
На яго рахунку ў кінематографе ўдзел у больш як 50 стужках пераважна замежнай вытворчасці. Фільм «Дзверы» ірландскага рэжысёра Хуаніты Уілсан, у якім акцёр выканаў галоўную ролю, браў Гран-пры на разнастайных кінафестывалях, а таксама ў 2010 годзе быў намінаваны на прэмію «Оскар» (як «Найлепшы кароткаметражны гульнявы фільм»), з нагоды чаго акцёр наведаў цырымонію ўручэння ў Лос-Анджэлесе.

## Узнагароды 
1999 г. — Гран-пры на «Маладзечанскай сакавіцы—99». За лепшае ўвасабленне ролі Мужчыны ў спектаклі «Апошняя пастараль» паводле А. Адамовіча, пастаноўка М. Дзінава.

2003 г. — узнагароджаны нагрудным знакам Міністэрства культуры за ўклад у развіццё культуры Беларусі «За высокае прафесійнае майстэрства і значны ўклад у развіццё беларускага тэатральнага мастацтва» акцёру, вядучаму майстру сцэны.

2006 г., чэрвень — VIII Міжнародны тэатральны фестываль «Мельпамена Таўрыі» — дыплом дырэктара фестывалю «За сцэнічнае ўвасабленне глыбіні славянскай душы» ў спектаклі «Адвечная песня» Я. Купалы, пастаноўка С. Кавальчыка (горад Херсон, Украіна).

2006 г., лістапад — дыплом акцёру на тэатральным конкурсе ХІІІ ММКФ «Лістапад» ад «Народнай газеты» за спектакль «Адвечная песня» Я. Купалы, сцэнічная ідэя і пастаноўка С. Кавальчыка (горад Мінск).

2007 г. — персанальная надбаўка Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь за выдатны ўклад у развіццё культуры і мастацтва Рэспублікі Беларусь акцёру, вядучаму майстру сцэны.

2007 г. — узнагароджаны медалём Францыска Скарыны.

Катэгорыя:Акцёры тэатра Беларусі
Катэгорыя:Кінаакцёры Беларусі
Філадэльфія Іглз

**Філадэльфія Іглз** () — прафесійная каманда па амерыканскім футболе з амерыканскага горада Філадэльфія, штат Пенсільванія. Каманда была заснавана ў 1933 годзе. Выступае ў Нацыянальнай футбольнай лізе, ва Усходнім дывізіёне Нацыянальнай футбольнай канферэнцыі (НФК).

## Дасягненні 
**Чэмпіён лігі (3)**
* Чэмпіён НФЛ (3) (да аб`яднання НФЛ і АФЛ у 1970 годзе)
** 1948, 1949, 1960

**Пераможца канферэнцыі (3)**
* **НФЛ Усходняя канферэнцыя**: 1960
* **НФК**: 1980, 2004

**Пераможца дывізіёна (13)**
* **Усход НФЛ**: 1947, 1948, 1949, 1960
* **Усход НФК**: 1980, 1988, 2001, 2002, 2003, 2004, 2006, 2010, 2013

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Клубы НФЛ
Катэгорыя:Філадэльфія
Кадыш

**Кады́ш** (, ) — вёска ў Гродзенскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Сапоцкінскага сельсавета.

## Гісторыя 
У 1863 годзе каля вёскі адбыўся Кадышскі бой паміж паўстанцкімі атрадамі Аўгустоўскага павета і расійскімі ўрадавымі войскамі.

Да 16 сакавіка 1987 года вёска ўваходзіла ў склад Васілевіцкага сельсавета.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Сапоцкінскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Гродзенскага раёна
Чыкага Бэарз

**Чыкага Бэарз** () — прафесійная каманда па амерыканскім футболе з амерыканскага горада Чыкага, Ілінойс. Каманда выступае ў Паўночным Дывізіёне Нацыянальнай Футбольнай Канферэнцыі Нацыянальнай Футбольнай Лігі. Каманда была заснавана ў 1919 годзе.

## Дасягненні 
**Чэмпіён лігі (9)**
* **Чэмпіён НФЛ (8)** (да аб`яднання НФЛ і АФЛ у 1970 годзе)
** 1921, 1932, 1933, 1940, 1941, 1943, 1946, 1963
* **Пераможца Супер Боўла (1)**
** 1985 (XX)

**Пераможца канферэнцыі (4)**
* **НФЛ Заходняя канферэнцыя**: 1956, 1963
* **НФК**: 1985, 2006

**Пераможца дывізіёна (8)**
* **Захад НФЛ**: 1933, 1934, 1937, 1940, 1941, 1942, 1943, 1946
* **Цэнтр НФК**: 1984, 1985, 1986, 1987, 1988, 1990, 2001
* **Поўнач НФК**: 2005, 2006, 2010

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт
* Chicago Bears at the National Football League official website
* Chicago Bears at ESPN.com
* Chicago Bears at the *Chicago Sun-Times*
* Chicago Bears at the *Chicago Tribune*

Катэгорыя:Клубы НФЛ
Катэгорыя:Чыкага
Мінесота Вікінгс

**Мінесота Вікінгс** () — прафесійная каманда па амерыканскім футболе з амерыканскага горада Мінеапаліс, Мінесота. Каманда выступае ў Паўночным Дывізіёне Нацыянальнай Футбольнай Канферэнцыі Нацыянальнай Футбольнай Лігі. Каманда была заснавана ў 1961 годзе.

## Дасягненні 
**Чэмпіён лігі (0)***
* **Чэмпіён НФЛ (1)** (*да аб`яднання НФЛ і АФЛ у 1970 годзе*)
** 1969

**Пераможца канферэнцыі (4)**
* **НФЛ Заходняя канферэнцыя**: 1969
* **НФК**: 1973, 1974, 1976

**Пераможца дывізіёна (8)**
* **Цэнтр НФЛ**: 1968, 1969
* **Цэнтр НФК**: 1970, 1971, 1973, 1974, 1975, 1976, 1977, 1978, 1980, 1989, 1992, 1994, 1998, 2000
* **Поўнач НФК**: 2008, 2009

- *  Мінесота выйграла чэмпіёнскую гульню НФЛ 1969 года, але ў фінале Супер Боўл IV прайграла Канзас-Сіці Чыфс.

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Клубы НФЛ
Катэгорыя:Мінеапаліс
Дэтройт Лаянз

**Дэтройт Лаянз** () - прафесійная каманда па амерыканскім футболе з амерыканскага горада Дэтройт, Мічыган. Каманда выступае ў Паўночным Дывізіёне Нацыянальнай Футбольнай Канферэнцыі Нацыянальнай Футбольнай Лігі. Каманда была заснавана ў 1929.

## Дасягненні 
**Чэмпіён лігі (4)**
* **Чэмпіён НФЛ (4)** (*да аб`яднання НФЛ і АФЛ у 1970 годзе*)
** 1935, 1952, 1953, 1957

**Пераможца канферэнцыі (4)**
* **НФЛ Нацыянальная канферэнцыя**: 1952
* **НФЛ Заходняя канферэнцыя**: 1953, 1954, 1957

**Пераможца дывізіёна (8)**
* **Захад НФЛ**: 1935
* **Цэнтр НФК**: 1983, 1991, 1993

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Клубы НФЛ
Катэгорыя:Дэтройт
Караліна Пантэрз

**Караліна Пантэрз** ( — *Пантэры з Караліны*)  — прафесійная каманда па амерыканскім футболе, з амерыканскага горада Шарлат, Паўночная Караліна. З'яўляюцца членамі Паўднёвага дывізіёна Нацыянальнай футбольнай канферэнцыі (NFC) Нацыянальнай футбольнай лігі (NFL). Каманда была заснавана 26 кастрычніка 1993 года. 

## Дасягненні 
**Чэмпіён лігі (0)**

**Пераможца канферэнцыі (1)**
* **НФК**: 2003

**Пераможца дывізіёна** (5)
* **Захад НФК**: 1996
* **Поўдзень НФК**: 2003, 2008, 2013

## Спасылкі 
* Караліна Пантэрз Афіцыйны сайт
* Carolina Panthers at NFL.com

Катэгорыя:Клубы НФЛ
Катэгорыя:Шарлат (Паўночная Караліна)
Беларускія навіны (1945)

**Беларускія Навіны=Nouvelles Bielorussiennes (Supplement à «Syndicalisme CFTC»)** — перыядычнае выданне беларускай эміграцыі.

## Гісторыя 
Выдаваўся з 25 снежня 1945 па 28 чэрвеня 1947 у Парыжы (Францыя) як дадатак да газеты Канфедэрацыі французскіх працоўных-хрысціян *(La Confédération française des travailleurs chrétiens)*. Выйшла 8 нумароў. Рэдактар — Лявон Рыдлеўскі.

У час, калі выдавецкая справа у лагерах DP была пад забаронай, «Беларускія Навіны» былі галоўным беларускім перыядычным выданнем эміграцыі.

## Нумары 
* **1945**
№ 1 (25 снежня)
* **1946**
№ 1 (25 студзеня); № 2 (24 лютага); № 3/4 (20 красавіка)
* **1947**
№ 1 (6) (5 студзеня); № 2 (7) (25 сакавіка); № 3 (8) (28 чэрвеня)

Катэгорыя:Перыядычныя выданні беларускай дыяспары
Катэгорыя:Часопісы на беларускай мове
Катэгорыя:Культура Парыжа
Катэгорыя:1945 год у Францыі
Катэгорыя:Беларусы ў Францыі
Усход НФК

**Усходні дывізіён Нацыянальная футбольнай канферэнцыі** (скарочана часцей за ўсё называецца **Усход НФК**) — одзін з чатырох дывізіёнаў Нацыянальнай футбольнай канферэнцыі, якая ў сваю чаргу з’яўляецца часткай Нацыянальнай футбольнай лігі. Дывізіён быў заснаваны ў 1970 годзе.

## Цяперашнія каманды 
На дадзены момант у дывізіён уваходзяць каманды — Далас Каўбойз, Нью-Ёрк Джаентс, Філадэльфія Іглз, Вашынгтон Рэдскінз.

## Склад удзельнікаў дывізіёна
: Усходняя канферэнцыя НФЛ былі падзелена на Цэнтральны (*Century Division*) і Сталічны (*Capitol Division*) Дывізіёны.
:Сталічны дывізіён пасля аб`яднання ліг у 1970 годзе, ператварыўся ва Усходні дывізіён (так званы Усход НФК). Нью-Арлеан Сэйнтс пераўшла у Заходні дывізіён НФК, а Нью-Ёрк Джаентс і Сэн-Луіс Кардыналс былі пераведзены ва ўсходні.
:*Кардыналы* пераехалі ў Фенікс у 1988 годзе. Каманда змяніла назву на Фенікс Кардыналс, а ў 1994 годзе на Арызона Кардыналс. 
:Арызона Кардыналс перайшла ў Заходні дывізіён у 2002 годзе.

## Пераможцы дывізіёну 
:1Табліца адлюстроўвае вынікі Арызоны Кардыналс толькі ў якасці ўдзельніка Усходняга дывізіёну, да перахода каманды ў Заходні дывізіён, у 2002 годзе.

Катэгорыя:Нацыянальная футбольная ліга
Тампа-Бэй Бакэнірс

**Тампа-Бэй Бакэнірс** () — прафесійная каманда па амерыканскім футболе, з амерыканскага горада Тампа, Фларыда. З’яўляюцца членамі Паўднёвага дывізіёна Нацыянальнай футбольнай канферэнцыі (NFC) Нацыянальнай футбольнай лігі (NFL). Каманда была заснавана 1976 годзе.

## Дасягненні 
**Чэмпіён лігі (2)**
* **Пераможца Супер Боўла**
** 2002 (XXXVII)
** 2020 (LV)

**Пераможца канферэнцыі (2)**
* **НФК**: 2002, 2020

**Пераможца дывізіёна** (6)
* **Цэнтр НФК**: 1979, 1981, 1999
* **Поўдзень НФК**: 2002, 2005, 2007

## Спасылкі 
* Тампа-Бэй Бакэнірс Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Клубы НФЛ
Катэгорыя:Фларыда (штат)
Ротман

**Ротман** - прозвішча.
## Найбольш вядомыя носьбіты 
* Джэймс Ротман - амерыканскі біяхімік, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіялогіі і медыцыне 2013 г.
* Давід Генрыхавіч Ротман - беларускі сацыёлаг, кіраўнік Цэнтра сацыяльна-палітычных даследаванняў Беларускага дзяржаўнага ўніверсіэта

Катэгорыя:Прозвішчы
Нью-Арлеан Сэйнтс

**Нью-Арлеан Сэйнтс** () - прафесійная каманда па амерыканскім футболе з амерыканскага горада Новы Арлеан, Луізіяна. Каманда выступае ў Паўднёвым Дывізіёне Нацыянальнай Футбольнай Канферэнцыі Нацыянальнай Футбольнай Лігі. Каманда была заснавана ў 1967 годзе.

## Дасягненні 
**Чэмпіён лігі (1)**
* **Пераможца Супер Боўла (1)**
** 2009

**Пераможца канферэнцыі (1)**
* **НФК**: 2009

**Пераможца дывізіёна (6)**
* **Захад НФК**: 1991, 2000
* **Поўдзень НФК**: 2006, 2009, 2011

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Клубы НФЛ
Катэгорыя:Новы Арлеан
Арызона Кардыналс

**Арызона Кардыналс** () — прафесійная каманда па амерыканскім футболе, з амерыканскага горада Глендэйл, Арызона. З’яўляюцца членамі Заходняга дывізіёна Нацыянальнай футбольнай канферэнцыі (NFC) Нацыянальнай футбольнай лігі (NFL). Каманда была заснавана 1898 годзе.

## Дасягненні 
**Чэмпіён лігі (2)**
* **Чэмпіён НФЛ (2)** (*да аб`яднання НФЛ і АФЛ у 1970 годзе*)
** 1925, 1947

**Пераможца канферэнцыі (1)**
* **НФК**: 2008

**Пераможца дывізіёна** (6)
* **Захад НФЛ**: 1947, 1948
* **Усход НФК**: 1974, 1975
* **Захад НФК**: 2008, 2009

## Спасылкі 
* Арызона Кардыналс Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Клубы НФЛ
Катэгорыя:Арызона
Сент-Луіс Рэмс

**Сент-Луіс Рэмс** () — прафесійная каманда па амерыканскім футболе, з амерыканскага горада Сент-Луіс, Місуры. З’яўляюцца членамі Заходняга дывізіёна Нацыянальнай футбольнай канферэнцыі (NFC) Нацыянальнай футбольнай лігі (NFL). Каманда была заснавана 1936 годзе.

## Дасягненні 
**Чэмпіён лігі (2)**
* **Чэмпіён НФЛ (2)** (*да аб’яднання НФЛ і АФЛ у 1970 годзе*)
** 1945, 1951
* **Пераможца Супер Боўла (2)**
** 1999 (XXXIV), 2021 (LVI)

**Пераможца канферэнцыі (6)**
* НФЛ Нацыянальная канферэнцыя: 1950, 1951
* НФЛ Заходняя канферэнцыя: 1955
* **НФК**: 1979, 1999, 2001, 2018, 2021

**Пераможца дывізіёна** (18)
* **Захад НФЛ**: 1945, 1949
* **Узбярэжжа НФЛ**: 1967, 1969
* **Захад НФК**: 1973, 1974, 1975, 1976, 1977, 1978, 1979, 1985, 1999, 2001, 2003, 2017, 2018, 2021

## Спасылкі 
* Сент-Луіс Рэмс Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Клубы НФЛ
Катэгорыя:Сент-Луіс
Сан-Францыска Форці Найнэрс

**Сан-Францыска Форці Найнэрс** () — прафесійная каманда па амерыканскім футболе, з амерыканскага горада Сан-Францыска, Каліфорнія. З’яўляюцца членамі Заходняга дывізіёна Нацыянальнай футбольнай канферэнцыі (NFC) Нацыянальнай футбольнай лігі (NFL). Каманда была заснавана 1946 годзе.

## Дасягненні 
**Чэмпіён лігі (5)**
* **Пераможца Супер Боўла**
** 1981 (XVI), 1984 (XIX), 1988 (XXIII), 1989 (XXIV), 1994 (XXIX)

**Пераможца канферэнцыі (7)**
* **НФК**: 1981, 1984, 1988, 1989, 1994, 2012, 2019

**Пераможца дывізіёна** (20)
* **Захад НФК**: 1970, 1971, 1972, 1981, 1983, 1984, 1986, 1987, 1988, 1989, 1990, 1992, 1993, 1994, 1995, 1997, 2002, 2011, 2012, 2019

## Спасылкі 
* Сан-Францыска Форці Найнэрс Афіцыйны сайт
* San Francisco 49ers at Pro-Football Reference

Катэгорыя:Клубы НФЛ
Катэгорыя:Сан-Францыска
Вашынгтон Рэдскінз

**Вашынгтон Рэдскінз** () — прафесійная каманда па амерыканскім футболе, з амерыканскага горада Лэндовэр, Мэрыленд. З’яўляюцца членамі Усходняга дывізіёна Нацыянальнай футбольнай канферэнцыі (NFC) Нацыянальнай футбольнай лігі (NFL). Каманда была заснавана 1932 годзе.

## Дасягненні 
**Чэмпіён лігі (5)**
* **Чэмпіён НФЛ (2)** (*да аб`яднання НФЛ і АФЛ у 1970 годзе*)
** 1937, 1942
* **Пераможца Супер Боўла**
** 1982 (XVII), 1987 (XXII), 1991 (XXVI),

**Пераможца канферэнцыі (5)**
* **НФК**: 1972, 1982, 1983, 1987, 1991

**Пераможца дывізіёна** (6)
* **Усход НФЛ**: 1936, 1937, 1940, 1942, 1943, 1945
* **Усход НФК**: 1972, 1983, 1984, 1987, 1991, 1999, 2012

## Спасылкі 
* Вашынгтон Рэдскінз Афіцыйны сайт
* Вашынгтон Рэдскінз  на NFL.com
* Вашынгтон Рэдскінз на Pro-football-reference.com

Катэгорыя:Клубы НФЛ
Катэгорыя:Мэрыленд
Беларуская акадэмія архітэктуры

**Беларуская акадэмія архітэктуры** (БААрх) — прафесійная грамадская арганізацыя беларускіх архітэктараў, якая займалася пытаннямі тэорыі архітэктуры, распрацоўкай стратэгіі і сувяззю архітэктуры з будаўнічай навукай і дызайнам. Не з’яўлялася дзяржаўнай акадэміяй навук, існавала на правах грамадскага аб’яднання.

## Гісторыя 
Беларуская акадэмія архітэктуры была створана на агульным сходзе 15 лютага 1996 г. і была зарэгістравана Міністэрствам юстыцыі 27 траўня 1996 г. 14 лістапада 1999 быў прыняты новы Статут (зарэгістраваны Міністэрствам юстыцыі РБ 18 лютага 2000), а 25 траўня 2000 Беларуская акадэмія архітэктуры была прынята пад эгіду Міжнароднай акадэміі архітэктуры.

Выдавала часопіс *«Вестник Белорусской академии архитектуры»* (з 2007 — «Архитектура и строительные науки»).

З 2006 — грамадскае аб’яднанне *«Беларускае грамадскае аб’яднанне архітэктараў і дзеячоў будаўнічых навук»*.

## Некаторыя з акадэмікаў 
* Георгій Васілевіч Сысоеў 
* Леанід Мендэлевіч Левін 
* Аляксандр Іванавіч Лакотка 
* Ала Васілеўна Сычова
* Георгій Уладзіміравіч Заборскі
* Аляксей Анатолевіч Андрэюк 
* Вальмен Мікалаевіч Аладаў
* Генадзь Паўлавіч Пастушкоў

## Некаторыя з членаў-карэспандэнтаў 
* Віктар Іванавіч Анікін
* Юрый Уладзіміравіч Чантурыя
* Ларыса Мікалаеўна Смірнова
* Барыс Сяргеевіч Косціч
* Арсеній Аляксандравіч Барысевіч

## Некаторыя з ганаровых членаў 
* Іван Іосіфавіч Леановіч

## Літаратура 
* Вальмен Мікалаевіч Аладаў. [В единении — сила // Архитектура и строительство(https://be.wikipedia.org/wiki/%D0%90%D1%80%D1%85%D0%B8%D1%82%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0_%D0%B8_%D1%81%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%B8%D1%82%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%BE). — 02.09.2003]

Катэгорыя:Архітэктура Беларусі
Катэгорыя:Недзяржаўныя акадэміі навук у Беларусі
Вялюнь

**Вялю́нь** (, ) — вёска ў Брэсцкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Чэрнінскага сельсавета. Размешчана за 17 км на паўночны ўсход ад Брэста, за 14 км ад чыгуначнай станцыі Брэст-Усходні.

У складзе камунальнага ўнітарнага сельскагаспадарчага прадпрыемства «Маладая гвардыя» (цэнтр — в. Чэрні).

Радзіма Героя Савецкага Саюза Івана Маісеева.

## Гісторыя 
Паводле пісьмовых крыніц вядомы з XVI стагоддзя як шляхецкая ўласнасць у Берасцейскім павеце і ваяводстве Вялікага Княства Літоўскага.

У XIX стагоддзі вёска ў Брэсцкім павеце Гродзенскай губерні. У 1886 годзе — цэнтр аднайменнага маёнтка, якім валодаў Ягмін; мелася 358 дзесяцін зямлі. У 1890 годзе — цэнтр Вялюнскай сельскай грамады, якой належала 246 дзесяцін зямлі. У 1897 годзе ў Збіражскай воласці Кобрынскага павета Гродзенскай губерні.

Паводле Рыжскага мірнага дагавора 1921 года ў складзе Польскай Рэспублікі, у Збіражскай гміне Брэсцкага павета Палескага ваяводства.

З 1939 года ў складзе БССР. У Вялікую Айчынную вайну 6 вяскоўцаў загінулі на фронце. У сакавіку 1948 года арганізаваны калгас імя Суворава, які аб’яднаў 52 гаспадарак з 70, 300 га раллі і 65 га сенакосу, 33 кані.

8 мая 1970 года *вёска* *Вялюнь* з Тэльмінскага сельсавета перададзена ў склад Чэрнінскага сельсавета.

## Насельніцтва 
* 90 мужчын, 74 жанчыны (1870)
* 53 двары, 322 жыхары (1897)
* 309 жыхароў (1905)
* 20 двароў, 141 жыхар (1921)
* 61 двор, 360 жыхароў (1940)
* 243 жыхары (1959)
* 200 жыхароў (1970)
* 54 гаспадаркі, 104 жыхары (1997)
* 49 гаспадарак, 78 жыхароў (2005)

## Вядомыя асобы 
* Іван Цімафеевіч Маісееў (1910—1976), удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза (1945).

## Літаратура 
* Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя ў 15 тамах. Т. 3, кн. 1. Брэсцкая вобласць / пад навук. рэд. А. І. Лакоткі. — Мн.: БелЭн, 2006. ISBN 985-11-0373-X.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Чэрнінскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Брэсцкага раёна
Усход АФК

**Усходні дывізіён Амерыканскай футбольнай канферэнцыі** (скарочана часцей за ўсё называецца **Усход АФК**) - адзін з чатырох дывізіёнаў Амерыканскай футбольнай канферэнцыі, якая ў сваю чаргу з'яўляецца часткай Нацыянальнай футбольнай лігі. Дывізіён быў утвораны ў 1960 годзе, як Усходні дывізіён АФЛ, пасля аб`яднання нацыянальнай і амерыканскай ліг у 1970 годзе, дывізіён стаў часткай АФК.

## Каманды
На дадзены момант у дывізіён ўваходзяць чатыры каманды - Бафала Білс, Маямі Долфінс, Нью-Інглэнд Пэтрыотс, Нью-Ёрк Джэтс. 

## Вынікі плэй-оф 
(Усход АФК 1960-2011)

1 Табліца адлюстроўвае вынікі Індыянапаліс Колтс толькі ў якасці ўдзельніка Усходняга дывізіёну, да перахода каманды ў Паўднёвы дывізіён, у 2002 годзе..
2 Табліца адлюстроўвае вынікі Тэнэсі Тайтанс толькі ў якасці ўдзельніка Усходняга дывізіёну Амерыканскай футбольнай лігі да 1970 году, калі каманда пасля аб`яднання перайшла у Цэнтральны дывізіён АФК.

Катэгорыя:Нацыянальная футбольная ліга
Іван Цімафеевіч Маісееў

**Іван Цімафеевіч Маісе́еў** (, в. Вялюнь Брэсцкага раёна — , г. Марыінск) — удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза (1945).

## Біяграфія 
Скончыў курсы малодшых лейтэнантаў у 1938 годзе, у 1942 годзе — курсы «Выстрал».

У Чырвонай Арміі з 1928 года.

З 1943 года на 2-м Украінскім фронце. Удзельнік вызвалення Украіны, Румыніі, Чэхаславакіі.

Капітан Маісееў вызначыўся ў 1944 годзе пры фарсіраванні р. Ціса на тэрыторыі Венгрыі: 6 лістапада батальён на чале з Майсеевым пад варожым агнём пераправіўся цераз раку, выбіў праціўніка з траншэй, прайшоў з баямі 18 км, захапіў у палон 180 гітлераўцаў.

## Літаратура 
* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т.9: Кулібін — Малаіта / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн.: БелЭн, 1999. — Т. 9. — 560 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0155-9 (т.9)

Катэгорыя:Героі Савецкага Саюза
Катэгорыя:Удзельнікі Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Памерлі ў Марыінску
Квебекскі акт

**Квебекскі акт** (*The Quebec Act*) — закон аб паляпшэнні кіравання правінцыяй Квебек, прыняты 7 кастрычніка 1774 г. Гэты акт нічым не абмяжоўваў жыццё 13 англамоўных калоній уздоўж Атлантыкі, але часам яго адносяць да ліку невыносных законаў, якія былі прыняты як непапулярныя меры брытанскага ўрада ў адказ на адсутнасць рэакцыі адміністрацыі калоніі Масачусетс на Бостанскае чаяпіцце.

## Асноўныя ідэі закона 
* Павелічэнне тэрыторыі правінцыі Квебек за кошт некаторых навакольных зямель, якія не належалі ніякім правінцыям ці калоніям.
* Каталікі і пратэстанты Квебека атрымоўвалі роўныя грамадзянскія правы.
* Для каталікоў была спрошчана формула судовай прысягі, яна была зроблена больш нейтральнай і не прымушала іх парушаць патрабаванні рэлігійнага сумлення.
* Брытанскія крымінальныя законы працягвалі дзейнічаць у Канадзе, але мясцовыя губернатары і іх намеснікі маглі ўносіць у іх неабходныя змяненні і дапаўненні.
* Для кіраўніцтва Квебекам з ліку мясцовых жыхароў кароль абіраў Савет, у якім пастаянна павінны былі працаваць ад 17 да 23 членаў; кароль, па ўзгадненні з губернатарам або віцэ-губернатарам правінцыі, таксама меў паўнамоцтвы папаўняць іх рады, калі хто-небудзь з гэтых дарадцаў адсутнічаў, паміраў ці быў адхілены ад пасады. Савет Квебека не меў права ўсталёўваць падаткі, акрамя часовых збораў на мясцовыя патрэбы горада ці мясцовасці (напрыклад, будаўніцтва моста, рамонт дарогі).
* Пакаранні за рэлігійныя злачынствы абмяжоўваліся штрафам альбо 3-месячным пазбаўленнем волі.
* Ніякі закон не мог быць прыняты Саветам Квебека, калі на паседжанні прысутнічала меншасць членаў, выключэнні складалі тэрміновыя сітуацыі.

## Рэакцыя на Акт 
У новага закона былі і прыхільнікі (пераважна сярод тых, каго гэты закон надзяляў больш шырокімі правамі), і праціўнікі (у асноўным сярод тых пратэстантаў, якія не жадалі надзялення каталікоў роўнымі грамадзянскімі правамі з пратэстанцкімі падданымі брытанскага караля), але асноўная маса жыхароў Квебека, як і іншых правінцый Канады, станоўча ўспрынялі яго. Гэта выразілася ў адмове Квебека паслаць сваіх прадстаўнікоў на Першы і Другі Кантынентальны Кангрэс і падтрымаць Амерыканскую рэвалюцыю, калі войскі Дж. Вашынгтона рабілі паход на Манрэаль.

## Гл. таксама 
* Бостанскі партовы акт
* Масачусецкі ўрадавы акт
* Акт ажыццяўлення правасуддзя
* Кватэравальны акт

## Дакументы 
* The Quebec Act // Yale Law School. Lilian Goldman Law Library. The Avalon Project. Documents in Law, History and Diplomacy.
* Невыносныя законы ў беларускім перакладзе

Катэгорыя:Акты парламента Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Гісторыя ЗША
Катэгорыя:Гісторыя Канады
Катэгорыя:Квебек (правінцыя)
Гутавічы

**Гу́тавічы** (, ) — вёска ў Брэсцкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Чэрнінскага сельсавета. Размешчаны за 16 км на паўночны ўсход ад Брэста, за 13 км ад чыгуначнай станцыі Брэст-Усходні.

У складзе камунальнага ўнітарнага сельскагаспадарчага прадпрыемства «Маладая гвардыя» (цэнтр — в. Чэрні).

## Назва 
Фіксаваліся (Ваверка) прозвішчы Гут, Гутоўскі. Было літоўскае Гутэйкіс. Ёсць літоўскія *Gutas, Gutonis*, латышскае *Gūts*. Аснова *Gut*- выкарыстоўвалася ў старажытных балцка-літоўскіх двухасноўных імёнах..

## Гісторыя 
У пачатку XIX стагоддзя вёска — дзяржаўная ўласнасць у Воўчынскай воласці Брэсцкага павета, у 1868 годзе — у Збіражскай воласці Кобрынскага павета Гродзенскай губерні. У 1890 годзе сяляне ўваходзілі ў Харытонаўскае сельскагаспадарчае таварыства, якое мела 92 дзесяціны зямлі. Працавала школа граматы.

Паводле Рыжскага мірнага дагавора 1921 года ў складзе Польскай Рэспублікі, у Збіражскай гміне Брэсцкага павета Палескага ваяводства.

З 1939 года ў складзе БССР. У Вялікую Айчынную вайну 4 вяскоўцы загінулі на фронце.

8 мая 1970 года *вёска* *Гутавічы* з Тэльмінскага сельсавета перададзена ў склад Чэрнінскага сельсавета.

## Насельніцтва 
* 36 мужчын, 39 жанчын (1868)
* 26 двароў, 176 жыхароў (1897)
* 180 жыхароў (1905)
* 14 двароў, 80 жыхароў (1921)
* 94 жыхары (1959)
* 54 жыхары (1970)
* 13 гаспадарак, 17 жыхароў (1997)
* 11 гаспадарак, 15 жыхароў (2005)

## Літаратура 
* Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя ў 15 тамах. Т. 3, кн. 1. Брэсцкая вобласць / пад навук. рэд. А. І. Лакоткі. — Мн.: БелЭн, 2006. ISBN 985-11-0373-X.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Чэрнінскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Брэсцкага раёна
Беларуская акадэмія медыцынскіх навук

*Не варта блытаць з Акадэміяй медыцынскіх навук Беларусі і Беларускай медыцынскай акадэміяй паслядыпломнай адукацыі*

**Беларуская акадэмія медыцынскіх навук**  - прафесійная грамадская арганізацыя беларускіх навукоўцаў у галіне медыцыны. Не з'яўлялася дзяржаўнай акадэміяй навук, існавала на правах грамадскага аб'яднання. Заснавана ў 1997 г. Месцілася на базе Мінскай абласной дзіцячай клінічнай бальніцы і БелМАПА. Старшыня - доктар медыцынскіх навук, прафесар, заслужаны дзеяч навукі Рэспублікі Беларусь Ігар Мікалаевіч Грышын. Галоўны вучоны сакратар - доктар медыцынскіх навук, прафесар Аляксандр Уладзіміравіч Варабей.

Ліквідавана ў 2007 г.

## Некаторыя з акадэмікаў 
* Ігар Мікалаевіч Грышын
* Віктар Уладзіміравіч Еўсцігнееў
* Георгій Георгіевіч Шанько
* Ларыса Рыгораўна Кажарская
* Георгій Ігнатавіч Герасімовіч
* Юрый Пятровіч Астроўскі

## Некаторыя з членаў-карэспандэнтаў 
* Мар'ян Зеліслававіч Івашкевіч
* Эдуард Антонавіч Вальчук
* Якаў Якаўлевіч Гардзееў
* Леанід Аляксеевіч Путырскі

## Некаторыя з ганаровых членаў 
* Вячаслаў Андрэевіч Мохарт
* Пётр Іосіфавіч Лабко
* Рыгор Паўлавіч Мацвяйкоў

Катэгорыя:Медыцына ў Беларусі
Катэгорыя:Недзяржаўныя акадэміі навук у Беларусі
Monato

**Monato** (у перакладзе з эсперанта — «Месяц») — Міжнародны часопіс на мове эсперанта аб палітыцы, культуры, навуцы, сучасным жыцці. Часопіс друкуецца ў Бельгіі, яго чытаюць у 65 краінах. Асаблівасцю часопіса з’яўляецца тое, што артыкулы напісаныя жыхарамі менавіта тых краін, аб якіх ідзе гаворка.

Часопіс быў заснаваны Штэфанам Маўлем у 1979 годзе. першы нумар з’явіўся 15 студзеня 1980 года, з таго часу звычайна выходзіць адзін нумар у месяц. Папярэднікам «Monato» быў часопіс «Semajno» (у перакладзе з эсперанта «тыдзень»), але ён выйшаў усяго адзін раз — 1 верасня 1978 г.

Існуе пяць розных версій часопіса. Першая і самая папулярная — друкаваная. Для сляпых выдаецца аўдыёверсія часопіса на касетах, але яна ўтрымлівае не ўсе артыкулы. З 2001 г. падпісчыкі могуць атрымліваць усе тэксты часопіса па электроннай пошце ў фармаце XHTML (у Унікодзе) ці як тэкставыя файлы ASCII (у X-сістэме). У 2003 годзе дадалася пятая версія часопіса — у фармаце PDF. Падпісчыкам часопіса ўсе тэксты артыкулаў даступныя таксама ў інтэрнэце.

## Спасылкі 
* Сайт часопіса

Катэгорыя:Часопісы ўніверсальнага зместу
Катэгорыя:Міжнародныя часопісы
Bitmessage

**Bitmessage** — крыптаграфічны месэнджар з адкрытым крынічным кодам, які ўжывае дэцэнтралізаванае P2P-сеціва. Ідэя стварэння гэтага прыкладання належыць распрацоўшчыку праграмнага забеспячэння Джонатану Уорэну, які пры распрацоўцы Bitmessage натхніўся дэцэнтралізаванай лічбавай валютай Bitcoin. Праграма была выпушчана ў лістападзе 2012 года пад ліцэнзіяй MIT. пасле разгалошанняў Эдварда Сноўдэна аб сістэме таемнага сачэння за інтэрнэт-карыстальнікамі PRISM.

У версіі PyBitmessage 0.6.2 (1 сакавіка 2017 года) была выяўлена ўразлівасць, якая дазваляла выкананне аддаленага кода. Яна была выпраўлена ў версіі 0.6.3 (13 лютага 2018 года).

## Апісанне 
Сеціва Bitmessage выкарыстоўвае шыфраванне ўсіх уваходных і выходных паведамленняў кожнага карыстальніка  моцнымі алгарытмы шыфравання, такім чынам, што толькі атрымальнік паведамлення здольны яго расшыфраваць. Для забеспячэння ананімнасці:
* Сістэма рассылае ўсе паведамленні ўсім іншым даступным удзельнікам сеціва, тым самым перамешваючы зашыфраваныя выходныя паведамленні пэўнага карыстальніка з зашыфраванымі выходнымі паведамленнямі ўсіх іншых карыстальнікаў сеціва.
* Сістэма ўжывае доўгія адрасы выгляду *BM-BcbRqcFFSQUUmXFKsPJgVQPSiFA3Xash*, якія могуць стварацца карыстальнікам лакальна у амаль неабмежаванай колькасці.
* Сістэма ўжывае алгарытмы шыфравання з адкрытым ключом.

## Выкарыстанне 
Афіцыйны кліент PyBitmessage пераведзены на англійскі, нямецкі, французскі, гішпанскі, рускую мовы, а таксама мову эсперанта.

Апроч афіцыйнага кліента PyBitmessage, карыстальнікі маюць магчымасць ужываць Bitmessage ў практычна любой звычайнай праграме электроннай пошты, напрыклад Mozilla Thunderbird ці Outlook Express, дзякуючы ўбудаванаму API.

## Літаратура 
* Журнал «Хакер»: Bitmessage: новая программа для P2P-крипточата
* Пишем правильно! Готовые рецепты действительно защищённых персональных коммуникаций // Компьютерра
* BitMessage: A Model For A New Web 2.0? // Bitcoin Magazine

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт
* Тэхнічнае апісанне Bitmessage

Катэгорыя:Ананімныя сеткі
Катэгорыя:Крыптаграфічнае праграмнае забеспячэнне
Катэгорыя:Свабоднае сеткавае праграмнае забеспячэнне
Катэгорыя:Свабоднае кросплатформавае праграмнае забеспячэнне
Катэгорыя:Праграмнае забеспячэнне з ліцэнзіяй MIT
Катэгорыя:Свабоднае праграмнае забеспячэнне, напісанае на Python
Нікалас Хіліярд

**Нікалас Хіліярд** (каля  — ) — англійскі мастак, ювелір і ілюстратар манускрыптаў, які праславіўся сваімі партрэтнымі мініяцюрамі з выявамі прыдворных Елізаветы і Якава I.

Па большай частцы пісаў маленькія круглыя мініяцюры, але сярод яго прац сустракаюцца і некалькі буйных (каля 15 см), і прынамсі два поўнафарматных паясных партрэта каралевы Лізаветы. На працягу сваёй 45-гадовай мастацкай кар’еры майстру спадарожнічалі пастаянная слава і адначасова фінансавыя непрыемнасці. Яго працы — адна з лепшых ілюстрацый да гісторыі Елізавецінскай Англіі і прыкметна адрозніваюцца ад таго, што адбывалася на кантыненце. Тэхнічна Хіліярд быў вельмі кансерватыўным мастаком (у параўнанні з сітуацыяй з жывапісам у Еўропе), але яго партрэтам ўласцівыя такая віртуознасць выканання, свежасць і чароўнасць, што Хіліярд заслужана з’яўляецца «цэнтральнай мастацкай фігурай Елізавецінскай эпохі, адзіным англійскім мастаком, чые працы адлюстроўваюць, быццам у адзінай кроплі, свет ранніх шэкспіраўскіх п’ес».

## Біяграфія 
### Сям’я і юнацтва 
Мастак быў сынам Рычарда Хіліярда (1519—1594) з Экстэра, Дэваншыр, ювеліра і глыбока веруючага пратэстанта, які, акрамя таго, быў шэрыфам горада і графства ў 1560 г., і Лоурэнс, дачкі Джона Уола, лонданскага ювеліра. Верагодней за ўсё, у юным узросце Хіліард быў узяты ў дом вядомага эстэрскага пратэстанта Джона Бодлі (бацькі , заснавальніка Оксвардскай бадліянскай бібліятэкі). З усшэсця на пасад Марыі Цюдар Джон Бодлі адправіўся ў выгнанне, і 8 мая 1557 года 10-гадовы Хіліярд адзначаны ў ліку дамачадцаў, якія суправаджалі яго ў Жэневе. Менавіта ў Жэневе Хіліярд вывучыў нямецкую мову. Томас Бодлі, які быў старэйшы за яго на 2 гады, працягнуў у сталіцы Швейцарыі сваю класічную адукацыю ў вядучых навукоўцаў. Але не ясна, ці вучыўся Хіліярд разам з ім.

У 13 гадоў Хіліярд напісаў аўтапартрэт, і як сцвярджаюць, у 18-й яму пазіравала ўжо Марыя Сцюарт. Ён сышоў у вучні да ювеліра англійскай каралевы , які быў майстрам залатых спраў і скарбнікам горада Лондана. Мяркуюць таксама, што Хіліярд мог вучыцца мастацтву жывапісу ў , дачкі , апошняга вялікага майстра фламандскай традыцыі ілюмінавання манускрыптаў, які служыў прыдворным мастаком Генрыха VIII пасля смерці Гольбейна. Пасля 7 гадоў вучнёўства Хіліярд быў прызнаны Майстрам Шаноўным Цэхам Злотнікаў у 1569 г. і адкрыў разам з малодшым братам Джонам майстэрню. Іх другі брат таксама быў ювелірам, а самы малодшы — святаром. У 1576 ён ажаніўся з дачкой Брэндана, Эліс, якая нарадзіла яму 7 дзяцей.

Памёр у 1619 годзе.

## Галерэя 

image:Sir_Walter_Raleigh_oval_portrait_by_Nicholas_Hilliard.jpg|Партрэт сэра Уолтэра Рэйлі
image:Nicholas Hilliard 003.jpg|Партрэт 
image:Nicholas Hilliard 013.jpg|«Юнак з ружамі», меркаваны партрэт 
image:Nicholas Hilliard 002.jpg|Партрэт 

## Спасылкі 
* Хиллиард на artcyclopedia.com
* 

Катэгорыя:Мастакі Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Мастакі-мініяцюрыстам
Катэгорыя:Мастакі Адраджэння
Катэгорыя:Мастакі-партрэтысты Вялікабрытаніі
Шаўдзіні

**Шаўдзіні́** (, ) — вёска ў Лідскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Беліцкага сельсавета.

Да 5 чэрвеня 1959 года вёска ўваходзіла ў склад Дубраўскага сельсавета, да 26 верасня 2016 года — у склад Пескаўскага сельсавета.

## Назва 
Тут сама фіксавалася жалудоцкае прозвішча Шаўдзін, шчучынскае Шаўдзінскі. Ёсць літоўскія *Šaudinis, Šaudinaitis*, латышскае *Šaudinis*.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Беліцкі сельсавет (Лідскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Лідскага раёна
Усходне-Афрыканская Федэрацыя

thumb|right|Размяшчэнне Усходне-Афрыканскай Федэрацыі.

**Усходне-Афрыканская Федэрацыя** (, ) — прапанаванае палітычнае аб'яднанне краін-членаў Усходне-Афрыканскай супольнасці (Бурундзі, Кенія, Руанда, Танзанія, Уганда) у адзіную суверэнную дзяржаву.

## Агульная характарыстыка 
Плошча федэрацыі складзе 1 820 664 км², тым самым яна будзе чацвёртай па велічыні краінай у Афрыцы і сямнаццатай у свеце. З насельніцтвам у 149 959 317 чалавек федэрацыя будзе другой па колькасці насельніцтва краінай у Афрыцы (пасля Нігерыі) і адзінаццатай у свеце. Колькасць насельніцтва будзе большая, чым у Расіі, Японіі і Мексіцы, і ўдвая меншая, чым у ЗША. Шчыльнасць насельніцтва будзе складаць 82,5 чалавека на кв. км. Па ацэнцы кнігі фактаў ЦРУ, ВУП федэрацыі будзе складаць 224 798 000 000 долараў ЗША, што стане пятай па велічыні эканомікай у Афрыцы і 51-й у свеце. ВУП на душу насельніцтва будзе складаць 1500 долараў ЗША. У федэрацыі будзе дзве афіцыйныя мовы: суахілі і англійская. Сталіцу прапануецца размясціць у танзанійскім горадзе Аруша, які знаходзіцца недалёка ад мяжы з Кеніяй. Аруша з'яўляецца штаб-кватэрай Усходне-Афрыканскай супольнасці. Найбуйнейшым горадам федэрацыі павінен стаць танзанійскі Дар-эс-Салам (4,4 млн чал на 2012 год).

## Храналогія 
У 2010 годзе Усходне-Афрыканская супольнасць адкрыла свой уласны агульны рынак для тавараў, рабочай сілы і капіталу ў рэгіёне, з мэтай увядзення адзінай валюты ў 2014 годзе і стварэннем поўнай палітычнай федэрацыі ў 2015 годзе.

14 кастрычніка 2013 года лідары Уганды, Кеніі, Руанды, Танзаніі і Бурундзі правялі сустрэчу ў Кампале, абмеркаваўшы праект канстытуцыі для Усходне-Афрыканскай Федэрацыі.

Разглядаецца перспектыва далучэння Паўднёвага Судана да УАС, што можа паўплываць на тэрміны фарміравання федэрацыі, з прычыны таго, што Паўднёвы Судан мае праблемы з наладжваннем інфраструктуры з-за таго, што прэзідэнт Салва Кіір спыніў гандляваць нафтай з Суданам. Паўднёвы Судан прыняў рашэнне пачаць будаўніцтва трубаправодаў у абыход Судана праз Эфіопію да портаў Джыбуці, а таксама на паўднёвы ўсход да ўзбярэжжа Кеніі. У красавіку 2014 года на саміце УАС будзе вырашацца пытанне аб афіцыйным далучэнні Паўднёвага Судана ў якасці шостай краіны-ўдзельніцы інтэграцыйнага блока.

Камітэт сабраўся на пяцідзённую кансультацыйную сустрэчу ў Бурундзі з 14 па 18 студзеня 2020 года, на якой абвясціў, што канстытуцыя канфедэрацыі будзе распрацавана да канца 2021 года. На наступных сустрэчах будзе падрабязна разгледжана дарожная карта да поўнай палітычнай федэрацыі.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Усходняя Афрыка
Катэгорыя:Праекты дзяржаў
Далас Каўбойз

right|thumb|150px|Лагатып Далас Каўбойз (1964-…)
**Далас Каўбойз** () — прафесійная каманда па амерыканскім футболе з амерыканскага горада Фрыска, Тэхас. Каманда выступае ва Усходнім Дывізіёне Нацыянальнай Футбольнай Канферэнцыі Нацыянальнай Футбольнай Лігі. Каманда была заснавана ў 1960 годзе. Хатнія матчы «*Каўбоі*» праводзяць на «***AT&T Stadium***» у горадзе Арлінгтан (Тэхас).

## Лагатып 
right|thumb|150px|Стары лагатып Далас Каўбойз (да 1964 года)
Сіняя зорка, Далас Каўбойз, з’яўляецца адным з самых вядомых лагатыпаў у прафісійным спорце. Першапачаткова яна была цалкам сіняя, пакуль у 1964 годзе не была дабаўлена белая лінія.

## Дасягненні 
**Чэмпіён лігі (5)**
* **Пераможца Супер Боўла (5)**
** 1971 (VI), 1977 (XII), 1992 (XXVII), 1993 (XXVIII), 1995 (XXX)

**Пераможца канферэнцыі (10)**
* **НФЛ Усходняя канферэнцыя**: 1966, 1967
* **НФК**: 1970, 1971, 1975, 1977, 1978, 1992, 1993, 1995

**Пераможца дывізіёна (21)**
* **Сталічны НФЛ**: 1967, 1968, 1969
* **Усход НФК**: 1970, 1971, 1972, 1973, 1976, 1977, 1978, 1979, 1981, 1985, 1992, 1993, 1994, 1995, 1996, 1998, 2007, 2009

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Клубы НФЛ
Катэгорыя:Спорт у Тэхасе