open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Імператар Сэйва

**Імператар Сэйва** (清和天皇) (10 мая 850 — 7 студзеня 881), 56-ы кіраўнік у гісторыі Японіі, правіў з 15 снежня 858 па 18 снежня 876. Імя — Карэхіта (). Мянушка — Мидзуно-о-но мікада (па месцы пахавання), Сасін.

## Біяграфія 
Стараннямі дзеда па матчынай лініі, Фудзівары-но Ёсіфусы стаў  у абыход прынца Карэтаку (惟喬親王). Пасля смерці бацькі ў 858 годзе стаў імператарам ва ўзросце 8 гадоў, аднак рэальная ўлада дасталася яго дзеду, Ёсіфусе.

У 876 годзе нечакана адрокся ад прастола і сышоў у будыйскі манастыр, дзе і памёр праз 4 гады.

## Дэвізы праўлення 
Імператар правіў пад наступнымі дэвізамі:

* *Тэн’ан* (857—859)
* *Дзёган* (859—877)

## Сям’я 
Чацвёрты сын імператара Мантоку. Маці: Мэйсі або Акіракэйка (明子), дачка Фудзівары но Ёсіфусы (藤原良房). Малодшы зводны брат наследнага прынца Карэтака (惟喬親王) (844—897).

Дзеці:

* 868—949 Наследны прынц Садаакіра (惟喬親王) (Імператар Ёдзэй)
* 870—924 Наследны прынц Садаясу (貞明親王)
* ???-930 Спадчынная Прынцэса Ацука? (敦子内親王)
* ???-930 Наследны прынц Садамота (貞固親王)
* 873—916 Наследны прынц Садасумі (貞純親王) — бацька Мінамоты-но-Цунэмота, заснавальнік клана Мінамота, сёгуната Накамуры і сёгуната Асікагі
* 874—906 Спадчынная прынцэса Сікіка (識子内親王) *сайгу*
* 874—929 Наследны прынц Садатокі (貞辰親王)
* 875—916 Наследны прынц Садакадзу (貞数親王)
* 876—922 Наследны прынц Садаёры (貞頼親王)
* 876—932 Наследны Прынц Сада? (貞真親王)

## Літаратура 
* 
* История Японии / Под ред. А. Е. Жукова. — М.: Институт востоковедения РАН, 1998. — Т. 1. С древнейших времён до 1868 г. — 659 с. — ISBN 5-89282-107-2.
* 

Катэгорыя:Кіраўнікі Азіі IX стагоддзя
Карпілава

**Карпілава** — шматзначны тэрмін.

## Вядомыя асобы 
* Бася Залманаўна Карпілава — беларуская артыстка балета
* Мір’ям Карпілава — яўрэйская пісьменніца

## Гл. таксама 
* Карпілаў
Морхедскі дзяржаўны ўніверсітэт

**Морхедскі дзяржаўны ўніверсітэт** () — амерыканская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта, якая месціцца ў горадзе Морхед у штаце Кентукі.

## Гісторыя 
Вучэльня пачыналася як Морхедская нармальная школа, якая адчыніла свае дзверы ў 1887 годзе. Толькі адзін студэнт з'явіўся ў першы дзень заняткаў у кастрычніку 1887 года ў невялікім арандаваным катэджы, дзе зараз знаходзіцца Універсітэцкі цэнтр Адрона Дорана. Прыватная школа зачынілася вясной 1922 года, калі генеральная асамблея штата стварыла Морхедскую дзяржаўную звычайную школу. Дзяржаўная ўстанова прыняла сваіх першых студэнтаў восенню 1923 года і выпусціла свой першы выпуск у 1927 годзе. Змена назвы адбылася зноў у 1926 годзе, калі ўстанова была пашырана да Морхедскай дзяржаўнай нармальнай школы і педагагічнага каледжа; у 1930 годзе, калі назва была скарочана да проста Морхедскага дзяржаўнага педагагічнага каледжа; у 1948 годзе, калі ён быў зноў скарочаны да Морхедскага дзяржаўнага каледжа; і, нарэшце, на Морхедскі дзяржаўны ўніверсітэт у 1966 годзе.

## Структура 
* Каледж мастацтваў і сацыяльна-гуманітарных навук
* Каледж адукаці
* Каледж прыродазнаўчых навук
* Каледж бізнесу і тэхналогій

## Гл. таксама 
* Спіс універсітэтаў штата Кентукі

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Навучальныя ўстановы з англійскай мовай навучання
Катэгорыя:Універсітэты Кентукі
Катэгорыя:Морхед
Вірджынскі дзяржаўны ўніверсітэт

**Вірджынскі дзяржаўны ўніверсітэт** () — амерыканская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта, якая месціцца ў горадзе Этрык у штаце Вірджынія.

## Агульная характарыстыка 
Гэта гістарычна «чорны» ўніверсітэт, дзе традыцыйна большасць студэнтаў складаюць афраамерыканцы (больша за 90 %). Заснаваны 6 сакавіка 1882 года, Вірджынскі дзяржаўны ўніверсітэт стаў першай у ЗША чатырохгадовай вышэйшай навучальнай установай для афраамерыканцаў, якая цалкам фінансуецца дзяржавай.

## Структура 
* Каледж сельскай гаспадаркі
* Каледж бізнесу
* Каледж інжынерыі і тэхналогій
* Каледж прыродазнаўчых навук
* Каледж адукацыі
* Каледж гуманітарных і сацыяльных навук
* Каледж паслядыпломнай адукацыі, даследаванняў і інфармацыйнай дзейнасці

## Гл. таксама 
* Спіс універсітэтаў штата Вірджынія

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Навучальныя ўстановы з англійскай мовай навучання
Катэгорыя:Універсітэты Вірджыніі
Катэгорыя:Этрык
Мір’ям Карпілава

**Мір’ям Карпілава** (; , Мінск — , Брыджпарт, Канектыкут, ЗША) — яўрэйская пісьменніца. Папулярнымі былі яе раманы.

## Біяграфія 
Нарадзілася ў мінскім прадмесці Добрыя Мыслі ў месяц тамуз, прыблізна ў ліпені, 1888 года. Бацькі, Эля і Хана, мелі 10 дзяцей. Бацька гандляваў лесам. Вучылася ў школах, потым вывучала фатаграфію. У 1905 пераехала ў ЗША. Жыла ў гарадах Нью-Ёрк і Брыджпарт. У Брыджпарце пасяліліся і яе браты. З 1906 выступае ў друку. У 1925 часова жыла ў Бостане. У 1926 выехала ў Палесціну, праз тры гады вярнулася ў Амерыку. Працавала рэтушоркай, падрысоўвала і размалёўвала здымкі пры цяжкіх умовах. Потым супрацоўнічала ў газеце «Форвэрц» (1930-я). Падтрымлівала левых сіяністаў (Паалей-Цыён). Яе погляды блізкі фемінізму.

## Творчасць 
Ёй належыць некалькі соцень твораў у розных жанрах і родах: апавяданні, раманы, п’есы, вершы, артыкулы і інш. Творы з’яўляліся на старонках газет. Напісала больш 12 раманаў. Раман «Дзённік адзінокай…» меў два кніжныя выданні. Прыжыццёвыя кнігі:
* драма «Ін ды штурэм тэг» (1909) — У дні буры
* раман у лістах «Егудыс» (1911)
* раман «Тагебух фун ан элэндэр мэйдл одэр дэр камф геген фрае лібэ» (1918; 2 выд. 1928, Рыга) — Дзённік адзінокай, або змаганне супраць свабоднай любові
* раман «Брохэ, а клейн-штэтлдыке» (1923) — Броха з маленькага мястэчка
* апавяданні «А провінц-цайтунг» (1929) — Правінцыйная газета
Пераклала на ідыш з рускай мовы «Іду Гайнэ» С. Юшкевіча.

Друкавалася ў газетах: Ды ідышэ фон, Ідышэр кемфэр, Дэр гройсэр кібіцэр, Дыс ідышэ фолк, Кундэс, Вархайт, Цукунфт, Фрае арбэтэр штымэ, Гэрэхтыкейт, Ідышэс тагеблат, , Глайххейт, Хайнт, , Форвэрц, The Ladies’ Garment Worker.

## Памяць 
У 2010-я гады з’яўляюцца пераклады на англійскую мову.

## Спасылкі 
* Ellen Kellman. «Miriam Karpilove». Jewish Women’s Archive.
* Jessica Kirzane. Miriam Karpilove, Photographic Retoucherin
* Jessica Kirzane. Miriam Karpilove’s FOMO
* Rachel Papirmeister. MIRIAM KARPILOVE: A FEMINIST ANALYSIS
* jhsgh.org
* Yiddish Leksikon
* Успаміны Дэвіда Карпілава, пляменніка
**Творы**
* Theatre: A Sketch
* Freydl

Катэгорыя:Пісьменнікі ЗША
Катэгорыя:Журналісты ЗША
Катэгорыя:Пісьменнікі на ідыш
Катэгорыя:Паэты на ідыш
Катэгорыя:Драматургі
Катэгорыя:Публіцысты
Катэгорыя:Фатографы
Катэгорыя:Постаці фемінізму
Андрэй Васілевіч Бурсаў

**Андрэй Васілевіч Бурсаў** (нар. 21 жніўня 1976, Мінск, Беларусь) — беларускі паэт, мастак, фатограф і перакладчык.

## Біяграфія 
Дзед і бацька Андрэя Бурсава з Клімавічаў. Далёкі сваяк паэта Івана Бурсава.

У 1986—1990 гадах вучыўся ў Мінскай дзіцячай мастацкай школе (два гады ў МДМШ № 2, потым два гады ў МДМШ № 3). У 1994—1999 гадах на перакладчыцкім факультэце Мінскага дзяржаўнага лінгвістычнага ўніверсітэта.

У 1997—1999 гадах друкаваўся ў газеце «Наша Ніва», часопісах «Першацвет» і «ARCHE».

Брытанскі філолаг-славіст Арнольд Мак-Мілін называў Арцёма Кавалеўскага і Андрэя Бурсава як два прыклады постмадэрнай беларускай паэзіі, даследчык адзначаў: «*Бурсаў — паэт не просты і не лёгкі, асабліва праз яго вакабуляр, які злучае ў сабе розныя слоўцы: архаізмы і дыялектызмы, жаргон і слэнг, а таксама вульгарызмы. Да таго ж і правапіс аўтара падаецца даволі мудрагелістым, калі не сказаць эксцэнтрычным. Нават у тым, як самі вершы выглядаюць на паперы, адчуваецца яскравы індывідуальны стыль*».

У 2015 годзе Андрэя Бурсава не прынялі ў Саюз беларускіх пісьменнікаў. Паводле літаратуразнаўца Віктара Жыбуля: «*А ўвогуле, у нас моўных эксперыментатараў не вельмі любяць. Скажам, цікавага паэта Андрэя Бурсава не прынялі ў Саюз беларускіх пісьменнікаў галоўным чынам таму, што ён напаўняе свае вершы рэдкімі дыялектызмамі і аўтарскімі неалагізмамі і, мала таго, абедзве свае кнігі выдаў у аўтарскай арфаграфіі. Дый ягонага славутага папярэдніка Янку Юхнаўца прызнавалі далёка не ўсе*».

Аўтар трох зборнікаў паэзіі, прозы і перакладаў «Дзівін» (2002), «Празнеб’е» (2009) і «Сонм-Трава» (2025). Бурсаў называе свае вершы «граняслоўямі», у слоўніку старабеларускай мовы «Сіноніма славенароская» XVII ст. слова даецца як сінонім да «верш».

Некаторыя вершы паэта сталі песнямі беларускага рок-гурта P.L.A.N. (кіраўнік — Андрэй Плясанаў) у альбоме «Blues у канцы тунэля» (2003).

Перакладае мастацкую і навукова-даследчыцкую літаратуру з і на беларускую і англійскую мовы.

Кніга «Сонм-Трава» трапіла ў спіс «150 найлепшых кніг 2025 года» па версіі Саюза беларускіх пісьменнікаў.

## Узнагароды 
* Лаўрэат прэміі «Дэбют» Саюза беларускіх пісьменнікаў (2000).

## Выставы 
* 10.05.2002 — Прэзентацыя-1 кнігі «Дзівін» (вершы, фатаграфіі, хэпенінг). Галерэя ЕГУ (Мінск),
* 26.06.2002 — Фота-варажба (прэзентацыя-2 кнігі «Дзівін» (вершы, фатаграфіі, хэпенінг)). Галерэя ЕГУ (Мінск),
* 2007 — Персанальная выстаўка «Першаклад» (жывапіс, вершы, пазлы). Галерэя «Падземка» (Мінск),
* 2009 — Персанальная выстаўка «Златадзён» (жывапіс, вершы). Музей гісторыі беларускай літаратуры (Мінск).

## Крыніцы 
## Літаратура 
*  — (неаўтарызаваны пераклад артыкула на беларускую).
* 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Паэты Беларусі
Катэгорыя:Перакладчыкі Беларусі
Катэгорыя:Мастакі Беларусі
Катэгорыя:Фатографы Беларусі
Сумкаспора

**Сумкаспо́ра**, **аскаспора** — нерухомая спора палавога размнажэння сумчатых грыбоў (аскаміцэтаў).

Гаплоідныя сумкаспоры ўтвараюцца ў сумцы (аску) пасля зліцця ядраў зіготы і міятычнага дзялення дыплоіднага ядра. Іх колькасць ад адной да 128 і больш, звычайна 8. Аскаспоры разнастайныя па форме (эліпсападобныя, авальныя, шаровідные, ніткападобныя, верацёнападобныя) и афарбоўцы. Памеры іх розныя, ад 1 мкм да 100 мкм у дыяметры, у большасці выпадкаў — ад 5 мкм да 50 мкм. У абалонках аскаспор могуць быць поры або шчыліны, што з’яўляецца сістэматычнай прыкметай. Некаторым прадстаўнікам аскаміцэтаў характэрна наяўнасць сеткаватай структуры на паверхні абалонак спор, а таксама наяўнасць шчацінак, шыпоў, грудкоў, бародавак.

Прарастаючы, аскаспоры даюць пачатак гаплоіднай канідыяльнай фазе развіцця грыба.

## Літаратура 
* 
* 
* Альгология и микология: Грибы и грибоподобные организмы: практическое пособие для студ. спец. 1 — 31 01 01-02 — «Биология (научно-педагогическая деятельность)» / В. А. Собченко [и др.]; Министерство образования РБ, Гомельский гос. ун-т им. Ф. Скорины. — Гомель: ГГУ им. Ф. Скорины, 2009. — 100 с. — 150 экз. — ISBN 978-985-439-399-5.
* 

## Спасылкі 
* Аскоспора // Сетевое издание AgroXXI.ru

Катэгорыя:Генератыўныя органы грыбоў
Катэгорыя:Размнажэнне раслін
Катэгорыя:Аскаміцэты
Мігрэнь

**Мігрэнь** () — прыступападобны галаўны боль (звычайна адной паловы галавы) з моташнасцю і рвотай. Назіраецца пры парушэнні мазгавога кровазвароту ад рэзкай спазмы сасудаў і застою крыві. Часцей хварэюць жанчыны. Адрозніваюць мігрэнь сапраўдную і сімптаматычную. Прыкметы: галаўны боль звычайна ў лобна-скроневай вобласці, бывае пульсуючы, узмацняецца пры яркім святле, шуме, кашлі, халадзеюць канечнасці і іншае. Пры мігрэні развіваецца мігрэнозны статус (прыступы паўтараюцца адзін за адным з кароткімі інтэрваламі). Лячэнне тэрапеўтычнае, фізіятэрапеўтычнае.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Захворванні цэнтральнай нервовай сістэмы
Катэгорыя:Боль
Катэгорыя:Галава
Мікалай Пятровіч Мігун

**Мікалай Пятровіч Мігун** (, , Віцебская вобласць — ) — беларускі фізік. Доктар фізіка-матэматычных навук (1993). Медаль Францыска Скарыны (2009).

## Біяграфія 
Скончыў БДУ ў 1973 годзе. З 1976 года ў Фізіка-тэхнічным інстытуце, з 1980 года ў Інстытуце прыкладной фізікі Нацыянальнай акадэміі навук Рэспублікі Беларусь (з 1993 года намеснік дырэктара, у 2005—2014 гадах — дырэктар). Распрацаваў тэарэтычныя асновы гідрадынамікі неразбуральных метадаў кантролю пранікальнымі вадкасцямі, вызначыў асаблівасці працэсаў пераносу ў мікраструктурных вадкасцях.

Аўтар больш за 200 навуковых прац, сярод якіх шэсць манаграфій і навучальных дапаможнікаў. Найважнейшыя вынікі яго даследаванняў адлюстраваны ў першай у свеце манаграфіі па тэорыі з’яў і працэсаў, якія ляжаць у аснове капілярнай дэфектаскапіі «Уводзіны ў тэорыю капілярнага кантролю» (1988) і ў апублікаванай у Германіі манаграфіі «Theoretical principles of liquid penetrant testing» (1999).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Фізікі Беларусі
Катэгорыя:Фізікі XX стагоддзя
Катэгорыя:Фізікі XXI стагоддзя
Тані

**Тані** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Джын Тані — амерыканскі баксёр
* Роджэр Брук Тані — амерыканскі дзяржаўны дзеяч
* Сініціро Тані — японскі футбаліст
Гувер (Алабама)

**Гу́вер** () — горад у акругах Джэферсан і Шэлбі, штат Алабама, ЗША. Найбуйнейшы прыгарад Бірмінгема — найбуйнейшага горада штата. Заснаваны ў 1967 годзе, і тады ж, 28 красавіка, атрымаў статус горада. Гувер размешчаны на мяжы акруг Джэферсан і Шэлбі ў штаце Алабама, расцягваючыся ўздоўж падножжа Апалачаў, на беразе ракі Кахаба. Плошча горада складае 127,99 км², з якіх 2,49 км² займаюць адкрытыя водныя прасторы.

Катэгорыя:Гарады Алабамы
Морхед

**Морхед** () — горад у ЗША, у акрузе Роўэн, штат Кентукі. Насельніцтва — 6845 жыхароў (2010). Морхедскі дзяржаўны ўніверсітэт.

## Спасылкі 
* Tourism guide to Morehead, Kentucky
* 

Катэгорыя:Гарады Кентукі
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1869 годзе
Бурсаў

**Бу́рсаў** — мужчынскае прозвішча.

## Вядомыя асобы 
* Андрэй Васілевіч Бурсаў (нар. 1976) — беларускі паэт, мастак, фатограф і перакладчык.
* Іван Цярэнцьевіч Бурсаў (1927 — 2019) — рускі паэт, перакладчык.
Бычкоўскі

**Бычкоўскі** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Адам Бычкоўскі — беларускі грамадскі дзеяч
* Міхаіл Аляксандравіч Бычкоўскі — беларускі кераміст
* Ціт Бычкоўскі — беларускі жывапісец
Сезон 2019/2020 «Вікторыі» Гродна

У сезоне 2019/2020 жаночы баскетбольны клуб «Вікторыя» з Гродна прымаў удзел у наступных турнірах:
* Чэмпіянат Беларусі 2019/2020 (**4 месца**).

## Склад каманды 
*  Крысціна Байрак
*  Яўгенія Бярнацкая
*  Ірына Грыгор’ева
*  Паліна Дамянюк
*  Ірына Краўчанка
*  Кацярына Новік
*  Алёна Русак
*  Вераніка Самайлюк
*  Ульяна Скіба
*  Алеся Сліж
*  Лізавета Трашчынская
*  Яна Трушчанка
*  Анастасія Фяклістава
*  Лізавета Шышлюк
*  Ксенія Шэпель
*  Яна Яхнавец

## Трэнеры каманды 
*  Алена Скрабко (галоўны трэнер)
*  Ірына Маклакова

## Гл. таксама 
* Сезон 2018/2019 «Вікторыі» Гродна
* Сезон 2020/2021 «Вікторыі» Гродна

## Спасылкі 
* 2019-2020

2019/2020
Вікторыя Гродна
Катэгорыя:2019 год у Гродне
Катэгорыя:2020 год у Гродне
Dactylorhiza alpestris

**Dactylorhiza alpestris** — від кветкавых раслін з сямейства , расце ў Альпах і Карпатах. Таксон доўгі час лічыўся падвідам або варытэтам .

## Біямарфалагічныя характарыстыка 
У параўнанні з *пальчатакарэннікам майскім* кветка ў *D. alpestris* вялікая, з больш шырока разгорнутай і меншай трохлопасцевай губой; меткі на губах больш смелыя і поўныя.

## Арэал і экалогія 
Расце ў Італіі, Аўстрыі, Германіі, Францыі, Украіне.

Расце ў Альпах і Карпатах. Лічыцца, што *D. alpestris* мае гібрыдагеннае паходжанне, што звязана з паглынаннем старажытнай альпійскай папуляцыі  . Скласці дакладную карціну распаўсюджвання складана ў роўнай ступені з-за блытаніны з іншымі падобнымі відамі і, што немалаважна, з-за частаты прамежкавых папуляцый. *D. alpestris* з’яўляецца больш высакагорным чым *D. majalis*, яго можна сустрэць на вышыні ад 1500 да 2600 метраў над узроўнем мора, у той час як апошні від можна сустрэць ад узроўню мора да 1800 метраў.

Катэгорыя:Пальчатакарэннік
Катэгорыя:Флора Еўропы
Скарына (выдавецтва)

**Выдавецтва «Скарына»** (па-англійску: **Skaryna** ці **Skaryna Press**) — беларускае выдавецтва ў Лондане. Заснавана 6 жніўня 2022 беларускім і брытанскім выдаўцом, гісторыкам, бібліятэкарам Ігарам Івановым і яго аднадумцамі. Выдавецтва спецыялізуецца на беларускамоўнай літаратуры. У перспектыве выданне кніг на іншых мовах.

## Гісторыя 
У беларускага замежжа — доўгая гісторыя і багатая традыцыя. Лондан займае асаблівае месца ў гэтай гісторыі: тут друкаваў кнігі Ян з Літвы, прыдумаў «ŭ» Аляксандр Рыпінскі, ствараў багатую літургічную спадчыну Аляксандр Надсан.

Выдавецтва «Скарына» было створана групай аднадумцаў у 2022 годзе, каб працягваць і ўзбагачаць гэтую традыцыю, адлюстроўваць патэнцыял беларускага замежжа, і наладжваць сувязі паміж аўтаркамі і чытацтвам у Беларусі і за яе межамі.

Выдавецтва адрозніваецца мабільнасцю, часта наведвае свае чытацтва па свеце: у Польшчы, Літве, Германіі, Грузіі. Слоганам выдавецтва з’яўляецца выраз «Кнігі збіраюць супольнасць».

Першымі кнігамі «Скарыны» сталі паэтычны зборнік Ганны Комар «Мы вернемся» (гэты цудоўны паэтычны дакумент Беларусі 2022—2021 гадоў не мог выйсці ў Беларусі, таму рыхтаваўся маскоўскім выдавецтвам і быў падхоплены «Скарынай») і цудоўны пераклад украінскага тытана беларускага паходжання Агатангела Крымскага «Бейруцкія апавяданні».

## Місія 
На старонцы выдавецтва пазначаны тры галоўныя прынцыпы дзейнасці, своеасаблівая місія:

* **Асветніцтва** — жаданне казаць непрамоўленае або — наўмысна ці ненаўмысна — забытае, а таксама захоўваць, распаўсюджваць і памнажаць традыцыі і дасягненні, што ўзніклі ў беларускім замежжы;
* **Супраціў** цэнзуры і абмежаванням свабоды творчасці, каб быць пляцоўкай для вольнага абмену думкамі;
* **Сучаснасць** — ствараць і выдаваць кнігі па-новаму, тут і цяпер, каб яны разляталіся па ўсім беларускім сусвеце і жылі доўгім жыццём.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Беларусы ў Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Беларуская літаратура
Катэгорыя:З’явіліся ў 2022 годзе
Катэгорыя:Беларускія выдавецтвы ў замежжы
Dactylorhiza foliosa

**Dactylorhiza foliosa** — від раслін з сямейства , эндэмік Мадэйры.

## Апісанне 
Час цвіцення віду: з мая па ліпень/жнівень.

## Распаўсюджанне 
Эндэмік архіпелага Мадэйра (в. Мадэйра).

Засяляе адкрытыя лаўровыя лясы, лугі ля праточнай вады і скальныя шчыліны. Расце ў кіслай, ад прахалоднай да даволі сухой глебе, у паўцені або цені.

## Пагрозы і ахова 
Від падвяргаецца шматлікім антрапагенным пагрозам, уключаючы развіццё турызму, дрэнаж, будаўнічыя работы, трамплінг, змяненне клімату і высечку лесу.

Усе віды архідэй ўключаны ў дадатак у Канвенцыі аб міжнародным гандлі відамі дзікай фаўны і флоры, якія знаходзяцца пад пагрозай знікнення (СІТЕС). Прававая абарона, якая забараняе збор відаў, ужо існуе.

Катэгорыя:Пальчатакарэннік
Псіхалагічная сумяшчальнасць

**Псіхалагічная сумяшча́льнасць** — аптымальнае спалучэнне (падабенства або ўзаемная дапаўняльнасць) і несупярэчлівасць псіхалагічных якасцей двух або некалькіх людзей, ад якой залежыць паспяховае выкананне калектыўнай дзейнасці. З’яўляецца адной з умоў інтэграцыі і яднання групы, калектыва, правільнага падбору лідараў і кіраўнікоў.

Псіхалагічная сумяшчальнасць канкрэтнай групы людзей вызначаецца характарам выкананай дзейнасці. Пры гэтым розныя віды дзейнасці патрабуюць сумяшчальнасці па розных уласцівасцях.

Псіхалагічная сумяшчальнасць набывае асаблівае значэнне ў складаных умовах сумеснай жыццядзейнасці (напрыклад, касмічны палёт, экспедыцыя, альпінізм, экіпаж самалёта і інш.). Несумяшчальнасць можа стаць перадумовай канфліктаў і зрываў у агульнай працы калектыва. Высокі ўзровень псіхалагічнай сумяшчальнасці з’яўляецца адным з фактараў, які аказвае спрыяльны ўплыў на сацыяльна-псіхалагічны клімат у калектыве.

## Літаратура 
* 
* Словарь психолого-педагогических понятий : справочное пособие для студентов всех специальностей очной и заочной формобучения / Авт.-сост. Т. Г. Каленникова, А. Р. Борисевич. — Мн.: БГТУ, 2007. — 68 с. — ISBN 978-985-434-695-3.

## Спасылкі 
* *Бабушкин Г. Д., Ратушина Е. В.* Психологическая совместимость в совместно выполняемой деятельности // Психопедагогика в правоохранительных органах, 1997, № 1 (5).
* *Протасова Л. А.* Социально-психологическая совместимость субъектов образовательного процесса в ВУЗе // Известия Самарского научного центра Российской академии наук, т. 12, № 5, 2010.

Катэгорыя:Сацыялогія
Катэгорыя:Сацыяльная псіхалогія
Катэгорыя:Міжасобасныя адносіны
Вірджынскі політэхнічны інстытут і дзяржаўны ўніверсітэт

**Вірджынскі політэхнічны інстытут і дзяржаўны ўніверсітэт** () — амерыканская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам даследчага ўніверсітэта, якая месціцца ў горадзе Блэксберг у штаце Вірджынія.

## Агульная характарыстыка 
Універсітэт прапануе 280 праграм бакалаўрыяту і магістратуры. Гэта другі дзяржаўны ўніверсітэт штата па колькасці абітурыентаў. Ён уваходзіць у топ-50 універсітэтаў Злучаных Штатаў па агульных выдатках на даследаванні, у топ-25 універсітэтаў ЗША ў галіне камп'ютарных і інфармацыйных навук і ў топ-10 універсітэтаў ЗША ў галіне тэхнікі. Універсітэт падрыхтаваў двух стыпендыятаў Роўдаса, чатырох стыпендыятаў Маршала, 38 стыпендыятаў Голдуотэра і 131 стыпендыята Фулбрайта. Сярод яго выпускнікоў восем узнагароджана Ганаровым медалём, губернатары двух штатаў ЗША, два астранаўты і адзін мільярдэр, а таксама тры лаўрэаты Нобелеўскай прэміі.

## Структура 
* Каледж інжынерыі
* Каледж сельскай гаспадаркі і навук аб жыцці
* Каледж архітэктуры, мастацтва і дызайну
* Каледж вольных мастацтваў і гуманітарных навук
* Каледж прыродазнаўчых навук
* Каледж бізнесу
* Каледж ветэрынарнай медыцыны
* Каледж прыродных рэсурсаў і навакольнага асяроддзя
* Школа медыцыны і навукова-даследчы інстытут
* Школа аспірантуры
* Ганаровы каледж

## Гл. таксама 
* Спіс універсітэтаў штата Вірджынія

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Навучальныя ўстановы з англійскай мовай навучання
Катэгорыя:Універсітэты Вірджыніі
Катэгорыя:Блэксберг
Універсітэт Садружнасці Вірджынія

**Універсітэт Садружнасці Вірджынія** () — амерыканская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам даследчага ўніверсітэта, якая месціцца ў горадзе Рычманд у штаце Вірджынія.

## Агульная характарыстыка 
Назва вучэльні паходзіць ад афіцыйнага наймення штата — Садружнасць Вірджынія. Універсітэт быў заснаваны ў 1838 годзе як медыцынскі факультэт Хэмпдэн-Сіднэйскага каледжа, які ў 1854 годзе стаў Вірджынскім медыцынскім каледжам. У 1968 годзе генеральная асамблея штата аб'яднала яго з Рычмандскім прафесійным інстытутам, заснаваным у 1917 годзе, для стварэння ўніверсітэта. У 2022 годзе ўніверсітэт атрымаў рэкордныя 405 мільёнаў долараў ЗША праз спонсарскае фінансаванне даследаванняў і быў аднесены да катэгорыі ўніверсітэтаў з вельмі высокай даследчай актыўнасцю. 28 аспіранцкіх праграм ацэньваюцца як адны з лепшых у ЗША.

## Структура 
* Школа медыяў
* Школа дзяржаўных і грамадскіх спраў
* Школа сумежных медыцынскіх прафесій
* Школа мастацтваў
* Школа бізнесу
* Школа стаматалогіі
* Школа адукацыі
* Каледж інжынерыі
* Школа медыцыны
* Школа медсястрынства
* Школа фармацыі
* Школа сацыяльнай працы
* Школа сусветных студый
* Універсітэцкі каледж
* Каледж гуманітарных і прыродазнаўчых навук

## Гл. таксама 
* Спіс універсітэтаў штата Вірджынія

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Навучальныя ўстановы з англійскай мовай навучання
Катэгорыя:Універсітэты Вірджыніі
Катэгорыя:Рычманд (Вірджынія)
Platanthera obtusata

**Platanthera obtusata**&nbsp;— від кветкавых раслін сямейства .

## Распаўсюджанне 
Расліна шырока распаўсюджана ў халодных рэгіёнах Паўночнага паўшар’я. Від сустракаецца ў некаторых частках ЗША, ў Канадзе, на Алясцы, на астравах Сен-П’ер і Мікелон, у Швецыі і Нарвегіі, ў Расіі ў Сібіры і на Далёкім Усходзе.

## Завабліванне насякомых-апыляльнікаў 
Гэты від архідэі вабіць насякомых да апылення водарам, падобным да паху чалавечага цела. *Platanthera obtusata* так заваблівае адзін з відаў камароў. Пацвердзілі гэты механізм біёлагі Вашынгтонскага ўніверсітэта ў 2016 годзе пасля хімічнага аналізу рэчываў, што выдзяляліся архідэямі. Для гэтага яны накрывалі кветкі герметычным мяшком і збіралі для аналізу ўсе кампаненты. Акрамя агульных для ўсіх кветак рэчываў, яны выявілі рэчывы, характэрныя для чалавечага цела, якія слаба ўлоўліваюцца нюхам самога чалавека, але прывабліваюць камароў.

Гэта расліна распаўсюджана на балотах, і хоць крывасмактальныя насякомыя лічацца не лепшымі апыляльнікамі, у гэтым асяроддзі выбар невялікі, і архідэя «навучылася» выкарыстоўваць менавіта іх для сваіх мэтаў.

## Спасылкі 
* Minnesota Wildflowers, Platanthera obtusata (Blunt-leaved Orchid) 
* Go Orchids, North American Orchid Conservation Center 
* Plants of Wisconsin, Robert W. Freckmann Herbarium, *Platanthera obtusata* (Banks ex Pursh) Lindl.
* Ontario Wildflowers 
* Dempster Country, Central Yukon Species Inventory Project (CYSIP), *Platanthera obtusata* Northern Bog Orchid ,
* 

Катэгорыя:Флора Далёкага Усходу
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1813 годзе
Катэгорыя:Чараўнік
Катэгорыя:Дэкаратыўныя расліны
Прыбарская пераправа

**Прыбарская пераправа** — баі партызанскіх брыгад 14-й Цемналескай і часткі сіл 17-й з нямецка-фашысцкімі захопнікамі пры фарсіраванні партызанамі ракі Сож у вёсцы Прыбар Кармянскага раёна 28—29 верасня 1943 года.

## Перадумовы 
Партызаны 14-й брыгады і 124-га атрада (камандзір У. С. Марчук) 17-й брыгады ў другой палове верасня 1943 года былі адцяснёны намнога большымі сіламі праціўніка ў амаль бязлесны раён на поўнач ад гарадскога пасёлка Карма паміж шашой Прапойск — Доўск і ракой Сож. Было вырашана пераправіцца на другі бераг Сажа. На шляху да пераправы ў вёсках Студзянец, Салабута, Касцюкоўка і Міхееўка Кармянскага раёна знаходзілася каля 1 000 гітлераўцаў, якія былі заняты будаўніцтвам умацаванняў на правым беразе ракі Сож супраць наступаючых савецкіх войск.

## Бой 
27 верасня 1943 года на нарадзе камандзіраў і камісараў атрадаў камандзір 14-й Цемналескай брыгады С. Р. Ялецкі аддаў загад разграміць гэтыя гарнізоны і пераправіцца на левы бераг Сажа ў вёску Прыбар, каб злучыцца з Чырвонай Арміяй. Былі абазначаны рубяжы для наступлення, сігналы для начнога бою, месца пераправы і яе прыкрыццё. Вечарам 28 верасня ў выніку 1,5-гадзіннага бою гарнізоны ворага былі разбіты і рассеяны. Праціўнік страціў забітымі больш за 280 чалавек, знішчана 5 аўтамашын, 89 павозак з ваеннай маёмасцю, склады з боепрыпасамі, харчаваннем, абмундзіраваннем і гаручым, разбіты штаб нямецкага аддзялення сапёрнай часці, радыёвузел. На досвітку 29 верасня 1943 года на падручных сродках партызаны атрадаў фарсіравалі Сож і выйшлі ў Краснапольскі раён. Спробы гітлераўцаў скінуць партызан у Сож праваліліся. 1 кастрычніка 1943 года партызанскія атрады злучыліся з часцямі Чырвонай Арміі. Партызаны страцілі забітымі і параненымі 22 чалавекі.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Бітвы Другой сусветнай вайны з удзелам савецкіх партызан у Беларусі
Катэгорыя:Канфлікты 1943 года
Катэгорыя:Гісторыя Кармянскага раёна
Катэгорыя:1943 год у Беларусі
Катэгорыя:Верасень 1943 года
Універсітэт марской пяхоты ЗША

**Універсітэт марской пяхоты ЗША** () — амерыканская дзяржаўная спецыялізаваная ваенная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта, якая месціцца на вайсковай базе «Куантыка» ў штаце Вірджынія.

## Гісторыя 
Карані ўніверсітэта марской пяхоты бяруць свой пачатак у 1891 годзе, калі 29 афіцэраў наведвалі так званую прыкладную школу. У 1909 годзе гэты аб'ект стаў школай падрыхтоўкі афіцэраў, а затым пераехаў на базу марской пяхоты «Куантыка». У 1919 годзе генерал-маёр Джон А. Лежэн загадаў заснаваць школу падрыхтоўкі афіцэраў марской пяхоты. Брыгадны генерал Смедлі Д. Батлер стварыў курсы палявых афіцэраў у кастрычніку 1920 года і курсы камандзіраў роты ў ліпені 1921 года. Сучасны Універсітэт марской пяхоты ЗША быў заснаваны 1 жніўня 1989 года загадам каменданта корпуса марской пяхоты ЗША генерала Альфрэда М. Грэя.

## Структура 
* Экспедыцыйная ваенная школа
* Ваенны каледж марской пяхоты
* Камандна-штабны каледж марской пяхоты
* Школа перадавых баявых дзеянняў

## Гл. таксама 
* Спіс універсітэтаў штата Вірджынія

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы 

Катэгорыя:Навучальныя ўстановы з англійскай мовай навучання
Катэгорыя:Універсітэты Вірджыніі
Катэгорыя:Ваенныя вышэйшыя навучальныя ўстановы
Лонгвудскі ўніверсітэт

**Лонгвудскі ўніверсітэт** () — амерыканская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта, якая месціцца ў горадзе Фармвіл у штаце Вірджынія.

## Агульная характарыстыка 
Заснаваны ў 1839 годзе, гэта трэці па велічыні дзяржаўны ўніверсітэт у Вірджыніі і адна са 100 найстарэйшых вышэйшых навучальных устаноў у ЗША. Вучэльня, якая раней была каледжам, стала ўніверсітэтам 1 ліпеня 2002 года.

## Структура 
* Каледж мастацтваў і навук
* Каледж бізнесу і эканомікі
* Каледж адукацыі, здароўя і сацыяльных паслуг
* Каледж паслядыпломнай і прафесійнай адукацыі
* Ганаровы каледж

## Гл. таксама 
* Спіс універсітэтаў штата Вірджынія

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Навучальныя ўстановы з англійскай мовай навучання
Катэгорыя:Універсітэты Вірджыніі
Катэгорыя:Фармвіл
Норфалкскі дзяржаўны ўніверсітэт

**Норфалкскі дзяржаўны ўніверсітэт** () — амерыканская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта, якая месціцца ў горадзе Норфалк у штаце Вірджынія.

## Агульная характарыстыка 
Гэта гістарычна «чорны» ўніверсітэт, дзе традыцыйна большасць студэнтаў складаюць афраамерыканцы.

Установа была заснавана 18 верасня 1935 года як Норфалкскае падраздзяленне Вірджынскага саюзнага ўніверсітэта. 85 студэнтаў наведалі першыя заняткі, якія адбыліся ў 1935 годзе. У 1942 годзе вучэльня стала незалежнай і атрымала назву Норфалкскі політэхнічны каледж. Калі каледж атрымаў статус універсітэта ў 1979 годзе, генеральная асамблея штата змяніла яго назву на Норфалкскі дзяржаўны ўніверсітэт.

## Структура 
* Школа бізнесу
* Школа адукацыі
* каледж вольных мастацтваў
* Каледж інжынерыі, навукі і тэхналогій
* Школа сацыяльнай працы
* Школа дадатковага навучання
* Ганаровы каледж
* Школа аспірантуры

## Гл. таксама 
* Спіс універсітэтаў штата Вірджынія

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Навучальныя ўстановы з англійскай мовай навучання
Катэгорыя:Універсітэты Вірджыніі
Катэгорыя:Норфалк (Вірджынія)
Беспарадкі ў Кіркуку

26 жніўня 2023 года пачаліся **беспарадкі ў Кіркуку**, прычынай якіх паслужыла перадача будынка Аб’яднанага аператыўнага камандавання Дэмакратычнай партыі Курдыстана (ДПК). У гэты дзень прадстаўнікі курдскай абшчыны выйшлі на акцыю пратэсту ў горадзе, патрабуючы адкрыць перакрытую некалькі дзён таму сіламі іракскага шыіцкага апалчэння «Аль-Хашд аш-Шаабі» дарогу Эрбіль — Кіркук. 27 жніўня яна была заблакавана падчас страйкаў арабскіх партый.

Сярод пратэстоўцаў супраць перадачы будынка былі таксама арабы і туркмены. 28 жніўня яны разбілі лагер перад будынкам, пасля чаго ўлады ўвялі каменданцкі час.

Прэм’ер-міністр Ірака Мухамад Шыа Аль-Судані даручыў правесці расследаванне абставінаў гібелі людзей у сутыкненнях курдаў з арабамі і туркменамі. Прэм’ер-міністр Іракскага Курдыстана Масуд Барзані заклікаў улады краіны абараніць жыцці людзей.

## Заўвагі 
Катэгорыя:Масавыя беспарадкі
Катэгорыя:Канфлікты 2023 года
Катэгорыя:Падзеі 26 жніўня
Катэгорыя:Жнівень 2023 года
Рэдфардскі ўніверсітэт

**Рэдфардскі ўніверсітэт** () — амерыканская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта, якая месціцца ў горадзе Рэдфард у штаце Вірджынія.

## Агульная характарыстыка 
Гэта адзін з васьмі дзяржаўных універсітэтаў штата, якія маюць права прысвойваць доктарскую ступень. Заснаваны ў 1910 годзе, ён прапануе навучальныя праграмы для студэнтаў у больш чым 100 галінах, аспіранцкія праграмы, а таксама праграмы МВА і інш.

## Структура 
* Каледж гуманітарных і паводніцкіх навук
* Каледж бізнесу і эканомікі
* Каледж адукацыі і развіцця чалавека
* Каледж здароўя і сацыяльных паслуг
* Каледж навукі і тэхнікі
* Каледж візуальных і выканальніцкіх мастацтваў
* Школа медсястрынства
* Каледж аспірантуры і даследаванняў

## Гл. таксама 
* Спіс універсітэтаў штата Вірджынія

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Навучальныя ўстановы з англійскай мовай навучання
Катэгорыя:Універсітэты Вірджыніі
Катэгорыя:Рэдфард
Б’янка Андрэеску

**Б’янка Ванэса Андрэеску** (; нар. 16 чэрвеня 2000 года, Місісога, Антарыа) — канадская тэнісістка. Пераможца аднаго турніру Вялікага шлема ў адзіночным разрадзе (Адкрыты чэмпіянат ЗША-2019), фіналістка аднаго турніру Вялікага шлема ў міксце (Адкрыты чэмпіянат Францыі-2023); пераможца трох турніраў WTA ў адзіночным разрадзе, пераможца Адкрытага чэмпіянату Аўстраліі і Адкрытага чэмпіянату Францыі ў парным разрадзе сярод дзяўчат і юнацкіх турніраў Les Petits As і Orange Bowl, член зборнай Канады ў Кубку Федэрацыі. Уладальніца прыза імя Лу Марша і Навічок года WTA ў 2019 годзе.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Тэнісісткі Канады
Катэгорыя:Тэнісісты на летніх Алімпійскіх гульнях 2024 года
Катэгорыя:Пераможцы Адкрытага чэмпіянату ЗША па тэнісе ў жаночым адзіночным разрадзе
Катэгорыя:Пераможцы Адкрытага чэмпіянату Аўстраліі па тэнісе ў парным разрадзе сярод дзяўчат
Катэгорыя:Пераможцы Адкрытага чэмпіянату Францыі па тэнісе ў парным разрадзе сярод дзяўчат
Катэгорыя:Уладальнікі Прыза імя Лу Марша
Універсітэт імя Марыі Вашынгтон

**Універсітэт імя Марыі Вашынгтон** () — амерыканская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта, якая месціцца ў горадзе Фрэдэрыксберг у штаце Вірджынія.

## Агульная характарыстыка 
Заснаваная ў 1908 годзе як Фрэдэрыксбергскі педагагічны каледж, установа была названа Каледжам імя Марыі Вашынгтон у 1938 годзе ў гонар Марыі Бол Вашынгтон, маці першага прэзідэнта ЗША Джорджа Вашынгтона.

Генеральная асамблея штата Вірджынія змяніла статус каледжа на ўніверсітэт у 2004 годзе, каб адлюстраваць адкрыццё аспірантуры і прафесійных праграм у дадатак да праграм бакалаўрыяту, а таксама стварэнне больш чым аднаго кампуса.

Большая частка галоўнага кампуса размешчана на крутым узгорку, які адыграў важную ролю ў бітве пры Фрэдэрыксберзе ў 1862 годзе падчас Грамадзянскай вайны ў ЗША. Кампус знаходзіцца ў некалькіх хвілінах хады ад гістарычнага цэнтра горада з крамамі, рэстаранамі і ракой.

## Гл. таксама 
* Спіс універсітэтаў штата Вірджынія

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Навучальныя ўстановы з англійскай мовай навучання
Катэгорыя:Універсітэты Вірджыніі
Катэгорыя:Фрэдэрыксберг
The Stokes

**«The Stokes»** ― беларускі рок-гурт, які працуе ў стылістыцы поп-рок.
## Гісторыя
Утвораны ў 1996 годзе ў Наваполацку на чале з Аляксеем «Стоксам» Смаляковым (вакал, гітара, песні), неўзабаве пасля гэтага пераехаў у Мінск. Першапачаткова выконваў песні на англійскай мове, а агульнае гучанне было з моцнай прымешкай хард-рока. Дэбютны альбом «No Escape» (1999) быў спрадзюсаваны гітарыстам Віктарам Смольскім («Rage») і з яго дапамогай выпушчаны ў Германіі.

У 2000 годзе гурт перайшоў на рускамоўны поп-рок. У той перыяд сфармаваўся наступны склад: Аляксей «Стокс» Смалякоў (вакал, гітара, песні), Кірыл Сенін (бас-гітара; экс-«Beauty By Mistake»), Руслан Парфёнаў (клавішныя; экс-«Мясцовы час»), Юрый Велюга (ударныя).

У пачатку 2006 года калектыў пераехаў у Маскву, у сувязі з чым месца за барабанамі да канца года заняў Аляксандр Гранчык (ударныя; экс-«Beauty By Mistake», Аляксандр Саладуха). У гэтым складзе ў Маскве быў запісаны другі студыйны альбом «Не замерзай».

Самыя вядомыя кампазіцыі: «Между Минском и Римом», «Еже один раз», «Под куполом небес», «Научи меня».

## Удзел у фестывалях
*«Рок за Бобров» (Бабруйск, 2005, 2007);
*«Musicfest Лужники» (Масква, Расія, 2006);
*«Музыка Москва» (Масква, Расія, 2006);
*«Движение» (Самара, Расія, 2006);
*«Happy Birthday, Москва» (Масква, Расія, 2007).
*«Наш Грюнвальд» (Дудутки, Беларусь, 2025).

## Узнагароды
*«Найлепшы дэбют» на «Рок-каранацыі 1996» (Мінск, Беларусь);
*гран-пры на конкурсе «Рок-дом» (Масква, Расія, 2006).
*узнагароды «Experty.by»: трапленне альбома «Не замерзай» у топ-10 паводле версіі «Experty.by» па выніках 2008.

## Дыскаграфія
*«No Escape» (альбом, CD, 1999).
*«Между Минском и Римом» (максі-сінгл, CD, 2003).
*«Стокс» (максі-сінгл, CD, 2004).
*«Live 2005» (канцэрт, CD, 2005).
*«Не замерзай» (альбом, CD, 2008).

## Зноскі
## Літаратура
*

## Спасылкі
*
*«The Stokes» на сайце Ultra-music.com

Катэгорыя:Поп-рок-гурты Беларусі
Катэгорыя:Музычныя калектывы, якія з’явіліся ў 1996 годзе
Універсітэт Старога Дамініёна

**Універсітэт Старога Дамініёна** () — амерыканская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам даследчага ўніверсітэта, якая месціцца ў горадзе Норфалк у штаце Вірджынія.

## Агульная характарыстыка 
Назва вучэльні паходзіць ад мянушкі штата Вірджынія  «Стары Дамініён», дадзенай штату каралём Англіі Карлам II за захаванне вернасці брытанскай кароне падчас грамадзянскай вайны ў Англіі.

Універсітэт быў заснаваны ў 1930 годзе як Норфалцкае аддзяленне Каледжа Уільяма і Мэры і цяпер з'яўляецца адным з буйнейшых універсітэтаў Вірджыніі. Універсітэт таксама налічвае каля 1000 замежных студэнтаў з 89 краін свету. Яго галоўны кампус займае 1,02 км2, якія знаходзяцца ў гарадскіх раёнах Ларчмоант, Хайленд-Парк і Ламбертс-Пойнт, прыкладна ў 8 км ад цэнтра Норфалка. Універсітэт прапануе 168 праграм бакалаўрыяту і магістратуры ўу сямі каледжах і трох школах. Універсітэт мае каля 124 000 выпускнікоў ва ўсіх 50 штатах ЗША і 67 краінах свету.

## Структура 
* Каледж мастацтваў і літаратуры
* Каледж прыродазнаўчых навук
* Каледж навук пра здароўе
* Школа навук аб дадзеных
* Каледж інжынерыі і тэхналогій
* Школа кібербяспекі
* Каледж бізнесу
* Каледж адукацыі і прафесійных студый
* Ганаровы каледж
* Школа аспірантуры

## Гл. таксама 
* Спіс універсітэтаў штата Вірджынія

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Навучальныя ўстановы з англійскай мовай навучання
Катэгорыя:Універсітэты Вірджыніі
Катэгорыя:Норфалк (Вірджынія)
Spiranthes sinensis

**Spiranthes sinensis** — від аднадольных раслін роду  сямейства . Упершыню апісаны ў 1807 годзе Хрысціянам Генрыхам Персанам пад таксанамічнай назвай *Neottia sinensis*, у склад роду *Spiranthes* перанесены ў 1908 годзе амерыканскім батанікам Оўксам Эймсам.

## Батанічнае апісанне 
Травяністая шматгадовая расліна. Лісце простае, без члянення, з вострай верхавінай і гладкім краем. Суквецце — колас. Кветкі памерам да 1 см, ружовыя, з белымі і чырвонымі плямамі, маюць шэсць пялёсткаў. Плод — каробачка.

Мезафітны, мезатропны, святлалюбны від, які сустракаецца галоўным чынам у Азіі і да краін Акіяніі. Расце на прыморскіх лугах, газонах, ля абочын дарог, у парках і садах.

## Значэнне і колькасць 
Вырошчваецца як дэкаратыўная, культурная і лекавая расліна. Можа ўжывацца ў ежу.

Паводле дадзеных Міжнароднага саюза аховы прыроды, від не мае пагроз да знікнення; аднак від уключаны ў рэгіянальныя Чырвоныя кнігі Расіі: рэспублік Башкартастан і Якуція, Яўрэйскай аўтаномнай вобласці, Камчацкага края, Кемераўскай, Курганскай, Томскай, Цюменскай і Чэлябінскай абласцей і Ханты-Мансійскай аўтаномнай акругі. Від уключаны таксама ў Чырвоную кнігу Украіны.

## Сінаніміка 
Сінанімічныя назвы:
* *Neottia sinensis* Pers.
* *Aristotelea spiralis* Lour.
* *Calanthe australis*Aiton ex Loudon
* *Epidendrum aristotelea* Raeusch.
* *Gyrostachys amoena* Blume
* *Gyrostachys australis* (R.Br.) Blume
* *Gyrostachys australis var. flexuosa* (Sm.) Blume
* *Gyrostachys congesta* (Lindl.) Kuntze
* *Gyrostachys novifuburgensis* Kuntze
* *Gyrostachys stylites* (Lindl.) Kuntze
* *Gyrostachys wightiana* Kuntze
* *Ibidium spirale* (Lour.) Makino
* *Ibidium viridiflorum* (Makino) Makino
* *Monustes australis* (R.Br.) Raf.
* *Neottia amoena* M.Bieb.
* *Neottia australis* R.Br.
* *Neottia crispata* Blume
* *Neottia flexuosa* Sm.
* *Neottia parviflora* Sm.
* *Neottia pudica* (Lindl.) Sweet
* *Ophrys spiralis* Georgi
* *Spiranthes amoena* (M.Bieb.) Spreng.
* *Spiranthes aristotelea* (Raeusch.) Merr.
* *Spiranthes australis* (R.Br.) Lindl.
* *Spiranthes australis var. pudica* (Lindl.) F.Muell.
* *Spiranthes australis var. suishaensis* Hayata
* *Spiranthes australis var. viridiflora* Makino
* *Spiranthes congesta* Lindl.
* *Spiranthes crispata* Zoll. & Moritzi
* *Spiranthes densa* A.Rich.
* *Spiranthes flexuosa* (Sm.) Lindl.
* *Spiranthes indica* Lindl. ex Steud.
* *Spiranthes longispicata* A.Rich.
* *Spiranthes neocaledonica* Schltr.
* *Spiranthes novae-zelandiae* Hook.f.
* *Spiranthes papuana* Schltr.
* *Spiranthes parviflora*
* *Spiranthes pudica* Lindl.
* *Spiranthes sinensis f. autumnus* Tsukaya
* *Spiranthes sinensis f. gracilis* F.Maek. ex Tsukaya
* *Spiranthes sinensis var. amoena* (M.Bieb.) H.Hara
* *Spiranthes sinensis var. australis* (R.Br.) H.Hara & S.Kitam.
* *Spiranthes spiralis* (Lour.) Makino
* *Spiranthes stylites* Lindl.
* *Spiranthes suishanensis* (Hayata) Schltr.
* *Spiranthes viridiflora* (Makino) Makino
* *Spiranthes wightiana* Lindl. ex Wall.

## Спасылкі 
* A beautiful orchid «weed», Spiranthes sinensis

Катэгорыя:Дэкаратыўныя расліны
Катэгорыя:Лекавыя расліны
Катэгорыя:Архідныя
Катэгорыя:Флора Акіяніі
Катэгорыя:Флора Еўразіі
Універсітэт імя Крыстафера Ньюпарта

**Універсітэт імя Крыстафера Ньюпарта** () — амерыканская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта, якая месціцца ў горадзе Ньюпарт-Ньюс у штаце Вірджынія.

## Агульная характарыстыка 
Названы ў гонар Крыстафера Ньюпарта — англійскага марака, даследчыка і пірата, капітана аднаго з караблёў, якія перавозілі пасяленцаў у Джэймстаўн — першае пастаяннае англійскае паселішча ў Паўночнай Амерыцы.

Універсітэт прапануе мноства чатырохгадовых ступеняў бакалаўра навук і бакалаўра мастацтваў. Аспіранцкія праграмы ў галіне прыкладной фізікі і інфарматыкі, навукі аб навакольным асяроддзі і выкладання таксама даступныя ў пяцігадовым бакалаўрыяце, а таксама ў традыцыйных фарматах. Акадэмічныя праграмы прапануюцца праз Каледж мастацтваў і гуманітарных навук, Каледж натуральных і паводніцкіх навук і Каледж сацыяльных навук, у тым ліку Школу бізнесу.

## Гл. таксама 
* Спіс універсітэтаў штата Вірджынія

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Навучальныя ўстановы з англійскай мовай навучання
Катэгорыя:Універсітэты Вірджыніі
Сезон 2020/2021 «Вікторыі» Гродна

У сезоне 2020/2021 жаночы баскетбольны клуб «Вікторыя» з Гродна прымаў удзел у наступных турнірах:
* Чэмпіянат Беларусі 2020/2021 (**5 месца**).

## Склад каманды 
*  Крысціна Байрак
*  Яўгенія Бярнацкая
*  Паліна Дамянюк
*  Ірына Дзячэк
*  Ксенія Калеснік
*  Карына Курстак
*  Кацярына Новік
*  Аляксандра Палубок (прыйшла ў каманду падчас сезона)
*  Алёна Русак
*  Вераніка Самайлюк
*  Алеся Сліж
*  Наталля Спорык
*  Лізавета Трашчынская
*  Анастасія Фяклістава
*  Лізавета Шышлюк
*  Ксенія Шэпель
*  Яна Яхнавец

## Трэнеры каманды 
*  Вікторыя Дацун (галоўны трэнер)

## Гл. таксама 
* Сезон 2019/2020 «Вікторыі» Гродна
* Сезон 2021/2022 «Вікторыі» Гродна

## Спасылкі 
* 2020-2021

2020/2021
Вікторыя Гродна
Катэгорыя:2020 год у Гродне
Катэгорыя:2021 год у Гродне
Універсітэт імя Джорджа Мэйсана

**Універсітэт імя Джорджа Мэйсана** () — амерыканская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам даследчага ўніверсітэта, якая месціцца ў горадзе Фэрфакс у штаце Вірджынія.

## Агульная характарыстыка 
Універсітэт быў першапачаткова заснаваны ў 1949 годзе як рэгіянальнае аддзяленне Вірджынскага ўніверсітэта ў Паўночнай Вірджыніі. Названая ў гонар бацькі-заснавальніка ЗША Джорджа Мэйсана ў 1959 годзе, вучэльня стала незалежным універсітэтам у 1972 годзе. З тых часоў вучэльня ператварылася ў буйнейшы дзяржаўны ўніверсітэт у Вірджыніі.

Універсітэт кіруе чатырма кампусамі ў Вірджыніі, якія знаходзяцца ў акругах Фэрфакс, Арлінгтан, Фронт-Роял і Прынс-Уільям. Ён таксама кіруе канферэнц-цэнтрам у Лортане і міжнародным кампусам у Інчхоне, Паўднёвая Карэя. Галоўны кампус універсітэта знаходзіцца ў Фэрфаксе, штат Вірджынія.

Вучэльня класіфікуецца як доктарскі ўніверсітэт з вельмі высокай даследчай актыўнасцю. Два прафесара ўніверсітэта, Джэймс М. Бьюкенен ў 1986 годзе і Вернан Л. Сміт у 2002 годзе, былі ўзнагароджаны Нобелеўскай прэміяй па эканоміцы.

## Структура 
* Школа права
* Школа міру і вырашэння канфліктаў
* Каледж адукацыі і развіцця чалавека
* Каледж інжынерыі і камп'ютарных навук
* Каледж гуманітарных і сацыяльных навук
* Каледж грамадскага здароўя
* Каледж прыродазнаўчых навук
* Каледж візуальных і выканальніцкіх мастацтваў
* Школа палітыкі і дзяржаўнага кіравання
* Школа бізнесу

## Гл. таксама 
* Спіс універсітэтаў штата Вірджынія

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Навучальныя ўстановы з англійскай мовай навучання
Катэгорыя:Універсітэты Вірджыніі
Заходне-Вірджынскі ўніверсітэт

**Заходне-Вірджынскі ўніверсітэт** () — амерыканская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам даследчага ўніверсітэта, якая месціцца ў горадзе Моргантаўн у штаце Заходняя Вірджынія.

## Агульная характарыстыка 
У адпаведнасці з умовамі закона ад 1862 года аб выдачы зямлі каледжам, заканадаўчы орган Заходняй Вірджыніі стварыў Заходне-Вірджынскі сельскагаспадарчы каледж 7 лютага 1867 года, які афіцыйна адкрыўся 2 верасня таго ж года. 4 снежня 1868 года заканадаўцы штата перайменавалі каледж у Заходне-Вірджынскі ўніверсітэт, каб паказаць больш шырокі спектр паслуг ў галіне вышэйшай адукацыі і навукі. Кампус універсітэта пабудаваны на тэрыторыі трох былых вучэльняў: Акадэміі Манонгаліі 1814 года, Жаночай акадэміі Моргантаўна 1831 года і Жаночай семінарыі Вудберна 1858 года. Пасля заснавання ўніверсітэта мясцовая газета сцвярджала, што «месца, больш прыдатнага для спакойнага і паспяховага занятку навукай і літаратурай, нідзе не знайсці».

Вучэльня класіфікуецца як доктарскі ўніверсітэтаў з вельмі высокай даследчай актыўнасцю. Заходне-Вірджынскі ўніверсітэт з'яўляецца філіялам Ракфелераўскага інстытута неўралогіі, які займаецца вывучэннем хваробы Альцгеймера і іншых захворванняў, якія разрушаюць мозг. Ён таксама з'яўляецца лідэрам у даследаваннях біяметрычных тэхналогій і вядучым акадэмічным партнёрам Федэральнага бюро расследаванняў ЗША у галіне біяметрыі.

## Структура 
* Каледж сельскай гаспадаркі, прыродных рэсурсаў і дызайну
* Каледж мастацтваў і навук
* Каледж бізнесу і эканомікі
* Каледж крэатыўных мастацтваў
* Каледж інжынерыі і мінеральных рэсурсаў
* Каледж адукацыі і сацыяльных паслуг
* Каледж медыяў
* Каледж права
* Школа стаматалогіі
* Школа медыцыны
* Школа медсястрынства
* Школа фармацыі
* Школа грамадскага здароўя
* Каледж фізічнай актыўнасці і спартыўных навук
* Універсітэцкі каледж
* Ганаровы каледж

## Гл. таксама 
* Спіс універсітэтаў штата Заходняя Вірджынія

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Навучальныя ўстановы з англійскай мовай навучання
Катэгорыя:Універсітэты Заходняй Вірджыніі
Заходне-Вірджынскі дзяржаўны ўніверсітэт

**Заходне-Вірджынскі дзяржаўны ўніверсітэт** () — амерыканская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта, якая месціцца ў мясцовасці Інстытут у штаце Заходняя Вірджынія.

## Агульная характарыстыка 
Гэта гістарычна «чорны» ўніверсітэт, дзе традыцыйна большасць студэнтаў раней складалі афраамерыканцы. Заснаваны ў 1891 годзе як Заходне-Вірджынскі інстытут для каляровых людзей, гэта адзін з першапачатковых 19 каледжаў і універсітэтаў, заснаваных другім Законам Морыла 1890 года, які з часам ператварыўся ў разнастайны і інклюзіўны кампус. Пасля адмены сегрэгацыі студэнцкае насельніцтва кампуса паступова стала больш белым, чым чорным. Сёння сярод студэнтаў складаюць 75 % белыя і толькі 8 % афраамерыканцы.

## Структура 
* Каледж мастацтваў і гуманітарных навук
* Каледж бізнесу і сацыяльных навук
* Каледж прыродазнаўчых навук і матэматыкі
* Каледж прафесійнага навучання

## Гл. таксама 
* Спіс універсітэтаў штата Заходняя Вірджынія

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Навучальныя ўстановы з англійскай мовай навучання
Катэгорыя:Універсітэты Заходняй Вірджыніі