open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Альфрэд Расэл Уолес

**Альфрэд Расэл Уолес** ( — ) — англійскі заолаг, адзін са стваральнікаў біягеаграфіі. Адначасова з Ч. Дарвінам (і незалежна ад яго) распрацаваў тэорыю эвалюцыі на аснове натуральнага адбору.

У 1848—1852 гг. разам з Р. Бейтсам даследаваў берагі рэк Амазонка і Рыа-Негра. У 1854—1862 гг. даследаваў Малайскі архіпелаг і сабраў больш за 125 тыс. батанічных, заалагічных і геалагічных узораў, склаў слоўнікі 75 дыялектаў.

Уолесу належаць навуковыя працы па заалогіі, біягеаграфіі, антрапалогіі, этнаграфіі і геалогіі. У 1892 годзе атрымаў медаль Лінея.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Заолагі Вялікабрытаніі
Ірацыяналізм

**Ірацыяналізм** — кірунак у філасофіі, які настойвае на абмежаванасці чалавечага розуму ў спасціжэнні свету. Ірацыяналізм дапускае магчымасць існавання абласцей светаўспрымання, недасяжных розуму, і даступных толькі праз такія якасці, як інтуіцыя, пачуццё, інстынкт, адкрыццё, вера і т. п. Такім чынам, ірацыяналізм сцявярджае ірацыянальны характар рэчаіснасці.

## Літаратура 
Катэгорыя:Філасофскія кірункі і школы
Аляксандр Барысавіч Жалезнякоў

** Аляксандр Барысавіч** ** Жалезнякоў** (, ) — рускі спецыяліст, кіраўнік работ у галіне стварэння ракетна-касмічнай тэхнікі, пісьменнік, журналіст.

## Біяграфія 
Скончыў Ленінградскі політэхнічны інстытут імя М. І. Калініна (цяпер Санкт-Пецярбургскі дзяржаўны політэхнічны ўніверсітэт), інжынер-фізік (1980), чл.-кар. Расійскай акадэміі касманаўтыкі имя К. Э. Цыялклўскага (РАКЦ). З 1980 па 1981 гады працаваў інжынерам у Ленінградскім НВА «Імпульс». З 1983 па 1989 гады працаваў у Ленінградскім НВА «Чырвоная Зара»: інжынер, ст. інжынер, нам. нач. аддзела, нач. аддзела. З 1989 па 2001 гады працаваў у АКБ «Радуга» (НВП «Радуга»): нач. аддзела, нач. цэнтра, нам. Ген. дырэктара, першы нам. Ген. дырэктара, в. а. Ген. дырэктара. З 2001 года — саветнік дырэктара — галоўнага канструктара ЦНДІ робататэхнікі і тэхнічнай кібернэтыкі (Санкт-Пецярбург). З 2007 года — дарадца прэзідэнта РКК «Энергія» (Каралёў, Маскоўская вобласць). Прэзідэнт Фонду падтрымкі навукі і адукацыі (Санкт-Пецярбург).

Паралельна з асноўнай працай займаецца літаратурнай дзейнасцю. Папулярызатар дасягненняў айчыннай і сусветнай касманаўтыкі. Першая публікацыя адбылася 15 сакавіка 1989 года. Аўтар 13 кніг і некалькіх соцень артыкулаў. Друкуецца пад псеўданімамі «Аляксандр Юркевіч», «Аляксандр Барысаў», «Канстанцін Іваноў», «А. Ж.», «К. І.».

Член Федэрацыі касманаўтыкі Расіі, Саюза журналістаў Расіі, Міжнароднага саюза журналістаў, Саюза пісьменнікаў Санкт-Пецярбурга.

## Прэміі і прызы 
Узнагароджаны медалём ордэна «За заслугі перад Айчынай» II ступені (2007), медалём «У памяць 300-годдзя Санкт-Пецярбурга» (2003), медалём РАКА «У гонар 40-годдзя палёту ў космас Ю. А. Гагарына», медалямі Федэрацыі касманаўтыкі Расіі  «За заслугі», імя К. Э. Цыялкоўскага, Ю. В. Кандрацюка, С. П. Каралёва, В. П. Глушко, М. К. Янгеля, В. В. Церашковай, медалём нацыянальнага касмічнага агенцтва Украіны імя М. К. Янгеля, лаўрэат Літаратурнай прэміі імя А. Р. Бяляева.

## Кнігі 
* «Советская касманаўтыка: Хроніка аварый і катастроф». Санкт-Пецярбург, 1998.
* «Летапіс касмічнай эры. 1957». Санкт-Пецярбург, 2002. http://www.cosmoworld.ru/spaceencyclopedia/publications/lke57.pdf.
* «Летапіс касмічнай эры. 1958». Санкт-Пецярбург, 2002.
* «Ўзлятаючы падала ракета». Санкт-Пецярбург, 2003.
* «Летапіс касмічнай эры. 1959». Санкт-Пецярбург, 2003.
* «Летапіс касмічнай эры. 1960». Санкт-Пецярбург, 2003.
* «Летапіс касмічнай эры. 1961». Санкт-Пецярбург, 2004.
* «Таямніцы ракетных катастроф». Масква, 2004.
* «Станцыя «Мір»: ад трыумфу да…». Санкт-Пецярбург, 2006. http://www.cosmoworld.ru/spaceencyclopedia/publications/mir.pdf.
* «Летапіс касмічнай эры. 1962». Санкт-Пецярбург, 2006.
* «Сакрэтны космас. Міфы і фантомы на арбіце». Масква, 2006.
* «Секс у космасе». Санкт-Пецярбург, 2008.
* «Галоўны радок: Вершы». Санкт-Пецярбург, 2009.

## Спасылкі 
* Энцыклапедыя «Касманаўтыка» Аляксандра Железнякова
* Стужка навін часопіса «Навіны касманаўтыкі»

Катэгорыя:Вучоныя Расіі
Катэгорыя:Пісьменнікі Расіі
Катэгорыя:Журналісты Расіі
Фрэнсіс Гары Крык

{{Вучоны 
| Імя                  = Фрэнсіс Крык
| Арыгінал імя       = 
| Фота = Francis Crick.png
| Навуковая сфера = Малекулярная біялогія, нейрабіялогія
| Месца працы =  
| Альма-матэр = 
| Навуковы кіраўнік = Макс Ф. Перуц
| Знакамітыя вучні =
| Вядомы як = адкрылы малекулярную структуру нуклеінавых кіслот
| Узнагароды і прэміі =  Нобелеўская прэмія па фізіялогіі і медыцыне (1962)
{ style="background:transparent"

}
| Сайт =
}}
**Фрэнсіс Гары Комптан Крык** (; —28 ліпеня 2004) — англійскі біяфізік і генетык. Сумесна з Дж. Уотсанам у 1953 годзе распрацаваў мадэль малекулы ДНК. Лаурэат Нобелеўскай прэміі па фізіялогіі (1962).

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Артыкулы Фрэнсіса Крыку у часопісе Nature

Катэгорыя:Медыкі Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Нейрабіёлагі Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Малекулярныя біёлагі
Катэгорыя:Лаўрэаты Нобелеўскай прэміі па медыцыне
Катэгорыя:Члены Лонданскага каралеўскага таварыства
Катэгорыя:Члены і члены-карэспандэнты Нацыянальнай акадэміі навук ЗША
Катэгорыя:Члены Французскай акадэміі навук
Катэгорыя:Узнагароджаныя медалём Коплі
Катэгорыя:Лаўрэаты міжнароднай прэміі Гайрднера
Катэгорыя:Памерлі ад каларэктальнага рака
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі Альберта Ласкера за фундаментальныя медыцынскія даследаванні
Артур Шапенгаўэр

**Артур Шапенгаўэр** (; , Данцыг (цяпер Гданьск) — , Франкфурт-на-Майне) — нямецкі філосаф.

Адзін з самых вядомых мысляроў ірацыяналізму, мізантроп, меў прыхільнасць да нямецкага рамантызму, захапляўся містыкай, вывучаў філасофію Імануіла Канта і філасофскія ідэі Усхода (у яго кабінеце стаялі бюст Канта і бронзавая статуэтка Буды), Упанішады, а таксама стоікаў — Эпіктэта, Авідзія, Цыцэрона і іншых, крытыкаваў сваіх сучаснікаў Гегеля і Фіхтэ. Называў існы свет, у супрацьпастаўленне сафістычным, як ён выказваўся, ізмышленнем Лейбніца, — «найгоршым з магчымых светаў», за што атрымаў мянушку «філосафа песімізму».

Асноўная філасофская праца — «Свет як воля і ўяўленне» (1819), каментаваннем і папулярызацыяй якой Шапенгаўэр займаўся да самой смерці.

Катэгорыя:Асобы
Катэгорыя:Выпускнікі Енскага ўніверсітэта
Катэгорыя:Антынаталізм
Катэгорыя:Філосафы XIX стагоддзя
Катэгорыя:Філосафы Германіі
Катэгорыя:Эстэтыкі
Джэймс Дзьюі Уотсан

**Джэймс Дзьюі Уотсан** () — амерыканскі біяхімік. Сумесна з Ф. Крыкам у 1953 годзе распрацаваў мадэль малекулы ДНК. Лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіялогіі і медыцыне (1962).

## Спасылкі 
* James Watson on how he discovered DNA  (відэазапіс апавядання Джэймса Уотсана на канферэнцыі TED пра выяўленне структуры ДНК з Фрэнсісам Крыкам).
* Інфармацыя з сайта Нобелеўскага камітэта 

Катэгорыя:Заолагі ЗША
Катэгорыя:Малекулярныя біёлагі
Катэгорыя:Выпускнікі Чыкагскага ўніверсітэта
Катэгорыя:Лаўрэаты Нобелеўскай прэміі па медыцыне
Катэгорыя:Узнагароджаныя Вялікім залатым медалём імя М. В. Ламаносава
Катэгорыя:Узнагароджаныя Нацыянальным медалём навукі ЗША
Катэгорыя:Члены і члены-карэспандэнты Нацыянальнай акадэміі навук ЗША
Катэгорыя:Замежныя члены Лонданскага каралеўскага таварыства
Катэгорыя:Замежныя члены РАН
Катэгорыя:Узнагароджаныя медалём Коплі
Катэгорыя:Лаўрэаты міжнароднай прэміі Гайрднера
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі Альберта Ласкера за фундаментальныя медыцынскія даследаванні
Ганаровае консульства Ісландыі ў Рэспубліцы Беларусь

**Ганаровае консульства Ісландыі** адкрылася ў Мінску 3 лістапада 2006 года і з’яўляецца адзінай установай у краінах СНД, бо Пасольства Ісландыі ў Маскве мае акрэдытацыю па сумяшчальніцтве на ўсе краіны былога СССР. Знаходзіцца па адрасе: г. Мінск, вул. Ракаўская, 16б. Ганаровы консул Ісландыі ў Беларусі Аляксандр Машэнскі. Консульства займаецца гандлёва-эканамічнымі пытаннямі.

Дэпутат альтынга Гудзьен Олафур Енсан падкрэсліў, што з адкрыццём ганаровага консульства Ісландыі ў Беларусі будуць мацнець дзелавыя і дружалюбныя сувязі паміж дзяржавамі.
Ісландыя
Катэгорыя:Дыпламатычныя прадстаўніцтвы Ісландыі
Катэгорыя:З’явіліся ў 2006 годзе
Катэгорыя:2006 год у Мінску
Катэгорыя:Ракаўскае прадмесце
Катэгорыя:Беларуска-ісландскія адносіны
Аляксандр Іванавіч Апарын

**Аляксандр Іванавіч Апарын** (;  — ) — савецкі біяхімік, грамадскі дзеяч. Распрацаваў гіпотэзу ўзнікнення жыцця на Зямлі з каацэрватных кропель (каацэрватная гіпотэза). Акадэмік АН СССР (1946, член-карэспандэнт 1939), ганаровы член акадэмій навук Балгарыі, ГДР, Кубы, Іспаніі, Італіі, Герой Сацыялістычнай Працы (1969).

Скончыў Маскоўскі ўніверсітэт у 1917 годзе. З 1929 года — прафесар гэтага ўніверсітэта. У 1935 годзе з А. М. Бахам арганізаваў Інстытут біяхіміі АН СССР, з 1946 года — яго дырэктар. Навуковыя працы па біяхіміі раслін, праблеме ўзнікнення жыцця на Зямлі. Заснавальнік эвалюцыйнай біяхіміі, вучэння пра эвалюцыйнай біяхіміі, вучэння пра хімічную эвалюцыю дабіялагічнага перыяду развіцця жыцця.

Ленінская прэмія (1974).
Залатыя медалі імя І. І. Мечнікава (1960) і М. В. Ламаносава (1979).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Біёлагі Расіі
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі Калінгі
Катэгорыя:Хімікі Расіі
Катэгорыя:Біяхімікі Расіі
Day & Age

**«Day & Age»** — трэці альбом амерыканскага рок-гурта «The Killers», які ўбачыў свет 24 лістапада 2008 года. Брэндан Флаўэрз вызначыў гэтую складанку, як самую гарэзлівую за ўсю гісторыю калектыву. Альбом быў намінаваны ў 2009 прызам «BRIT Awards» у катэгорыі «Лепшы міжнародны альбом». Дагэтуль па ўсім свеце было прададзена больш за 3 млн копій «Day & Age».

## Канцэпцыя
The Killers пачалі працаваць над альбомам яшчэ падчас тура ''«Sam's Town»''. Флаўэрз казаў, што песні з альбому былі выкліканы ягонымі пачуццямі пасля сустрэч з Элтанам Джонам, Дэвідам Боў'і і Лу Рыдам. 

Прадуцэнтам выступіў Сцюарт Прайс. Флаўэрз казаў, што *Day & Age* — гэта *Sam’s Town*, калі глядзець з Марса.

The Killers у супрацоўніцтве з MTV EXIT і UNICEF знялі відэа на песню «Goodnight, Travel Well», каб прыцягнуць увагу да праблемы гандлю людзьмі.

## Сінглы 
## Трэк-ліст 
## Стваральнікі 
### Музыкі 
* Брэндан Флаўэрз — спевы, сінтэзатар
* Дэйв К’юнінг — сола-гітара, падпеўкі
* Марк Стормэр — бэйс-гітара, падпеўкі
* Ронні Вэнаксі (Ванучы) Мал. — ударныя, пяркусія

### Музычная дапамога 
* Stuart Price — прадуцэнт, муз. інжынер
* Томі Март — саксафаніст
* Пол Нормасэл — мастак (вокладкі)
* Цім Янг — майстарынг

## Спасылкі 
* The Killers 

Катэгорыя:Альбомы паводле алфавіта
Катэгорыя:Альбомы The Killers
Катэгорыя:Альбомы 2008 года
Sawdust

***Sawdust***  () — гэта кампіляцыя, якая змяшчае перазапісаныя эй-, бі-сайды, рарытэтныя запісы, каверы і рэміксы амерыканскага рок-гурта The Killers. Альбом трапіў на прылаўкі паміж 9 і 13 лістапада 2007.

## Сінглы 
## Трэк-ліст 
***Sawdust*** (асноўнае выданне)

## Крыніцы 
## Спасылкі 
*The Killers 

Катэгорыя:Альбомы The Killers
Катэгорыя:Альбомы 2007 года
Sam’s Town

**«Sam’s Town»** () — другі альбом амерыканскага рок-гурта «The Killers», які ўбачыў свет 2 кастрычніка 2006 года. Брэндан Флаўэрз адзначыў, што жадаў зрабіць альбом, які б адлюстраваў усё тое, што зрабіла яго тым, хто ён ёсць сёння. У 2007 годзе пры BRIT Awards альбом быў прызнаны лепшым у катэгорыі «Лепшы міжнародны альбом».

Дагэтуль па ўсім свеце было прададзена звыш 5 млн копій «Sam’s Town».

## Канцэпцыя
Музыкі казалі, што шукалі натхнення ў працах U2, Бруса Спрынгсціна, The Beatles and Тома Пеці, сярод іншых. Увогуле, альбом, пры параўнанні з папярэднім (*Hot Fuss*), з'яўляецца больш адшліфаваным і канцэптуальным.

Назва альбома паходзіць ад назвы гатэля-казіно ў Лас Вегасе (Sam's Town Hotel and Gambling Hall).

## Сінглы 
## Спіс кампазіцый 
## Стваральнікі 
### Музыкі 
*Брэндан Флаўэрз (спевы, сінтэзатар),
*Дэйв К'юнінг (сола-гітара, падпеўкі),
*Марк Стормэр (бэйс-гітара, падпеўкі) і
*Ронні Вэнаксі (Ванучы) Мал. (ударныя, пяркусія).

### Музычная дапамога 
* Макс Дынгель — муз. інжынер
* Алан Моўлдар — прадуцэнт, муз. інжынер
* Марк Грэй — муз. інжынер
* Флад — прадуцэнт, муз. інжынер
* Пол Рэста — маркетынг
* Роберт Рэйналдз — менеджмент
* Эндзі Сэйварз — муз. інжынер
* Хоўі Вайнберг- майстарынг

## Пазіцыі ў чартах і сертыфікацыя 
## Узнагароды 
## Спасылкі 
*''Sam's Town'' на Island Records 

Катэгорыя:Альбомы The Killers
Апаватн

**Апаватн** () — возера на паўднёвым захадзе Ісландыі. Плошча возера складае 13 км², што крыху болей за плошчу суседняга возера Лейгарватн (), якое знаходзіцца на поўнач ад Апаватн.

Апаватн слаўны сваёй добрай рыбалкай, асабліва на фарэль.

Існуе паданне пра Сігватура Тоўрдарсана (), ісландскага паэта XI-га стагоддзя, які атрымаў свой паэтычны дар, з'еўшы рыбу з гэтага возера.

## Спасылкі 
* http://www.nat.is/nateng/apavatn.htm  (інфармацыя)
* http://www.arctic-images.com/picture_gallery/Hot/hot_pages/pages/Apavatn.htm (Фота)

Катэгорыя:Азёры Ісландыі
Катэгорыя:Азёры паводле алфавіта
Лейгарватн

**Лейгарватн** () — возера ў паўднёвай частцы Ісландыі, размешчана на захад ад Тынгвеліра і паўночней за возера Апаватн. Плошча возера складае 2.14 км².

Возера знаходзіцца на папулярным турыстычным маршруце Залатое кола Ісландыі. Калі ехаць па Golden Circle з Тынгвеліра () ў Хаўкадалур, вядомы сваімі гейзерамі, то шлях будзе пралягаць праз маляўнічыя вулканічныя краявіды ўздоўж Легарватн.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Азёры Ісландыі
Керыз

**Керыз** () — кратэрнае возера, якое знаходзіцца на поўдні Ісландыі, на месцы папулярнага турыстычнага маршрута «Залатое кольца Ісландыі», паблізу горада Сельфас.

Кальдэра гэтага геалагічнага ўтварэння складаецца з чырвонага ці чорнага вулканічнага каменя. Глыбіня кальдэры дасягае 55 м, шырыня — 170 м, даўжыня — 270 м. Само возера — плыткае, глыбіня — 7—14 м.

Катэгорыя:Азёры паводле алфавіта
Катэгорыя:Азёры Ісландыі
Катэгорыя:Горы Ісландыі
Катэгорыя:Вулканы паводле алфавіта
Катэгорыя:Вулканы Ісландыі
Катэгорыя:Кратарныя азёры
Пасольства Ісландыі ў Маскве

ў Маскве (Хлебны завулак, 28).]]
**Пасольства Ісландыі ў Расіі** знаходзіцца ў Маскве на Прэсне ў Хлебным завулку. Дыпламатычныя адносіны паміж Ісландыяй і Савецкім Саюзам былі ўсталяваны ў 1943 годзе. Ісландыя адкрыла Пасольства ў Маскве ў 1944 годзе.

## Акрэдытацыя 
Пасольства прадстаўляе інтарэсы Ісландыі ў Расіі, Арменіі, Азербайджане, Беларусі, Грузіі, Казахстане, Кыргызстане, Малдове, Таджыкістане, Туркменістане і Узбекістане.

## Гл. таксама 
* Ганаровае консульства Ісландыі ў Рэспубліцы Беларусь

Ісландыя
Катэгорыя:Дыпламатычныя прадстаўніцтвы Ісландыі
Апсіда

ў Гродна]]
**Апсіда** — аб'ёмная самастойная частка хрысціянскага храма ў выглядзе прамавугольнага, паўцыркулярнага ці шматграннага выступа ў сцяне, які замыкае прастору нефа. У храме пры наяўнасці звыш аднаго нефа можа быць адна ці больш апсідаў, але не больш за колькасць нефаў. Апсіда прызначаная для размяшчэння алтара. У касцёлах апсіда таксама дапаўняецца прэзбітэрыем.

## Гл. таксама 
* Крухта

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Апсида // Словарь изобразительного искусства 

Катэгорыя:Архітэктурныя элементы
Вінс Кларк

**Вінс Кларк** (, нарадзіўся 3 ліпеня 1960 ў прадмесці Лондана, Вялікабрытанія) — брытанскі музыкант і аўтар песень, звязаны з вялікай колькасцю паспяховых поп-гуртоў, уключаючы Depeche Mode, Yazoo, The Assembly і Erasure.

## Спасылкі 
* [Афіцыйная старонка гурта Erasure(https://be.wikipedia.org/wiki/Erasure) ]

Катэгорыя:Музыканты Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Depeche Mode
Катэгорыя:Рэміксеры
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі Ivor Novello Awards
Марын Држыч

**Марын Држыч** (па-харвацку *Marin Držić*) (1508, Дуброўнік — 1567, Венецыя) — адзін з найбуйнейшых харвацкіх рэнесансавых пісьменнікаў. Прадстаўнік дуброўніцкай рэнесансавай літаратуры. Паэт і драматург.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Паэты Харватыі
Катэгорыя:Харвацкамоўныя паэты
Катэгорыя:Драматургі Харватыі
Катэгорыя:Харвацкамоўныя пісьменнікі
Катэгорыя:Пісьменнікі Адраджэння
Катэгорыя:Каталіцкія святары
Катэгорыя:Пісьменнікі-святары
Vicious Crusade

**Vicious Crusade** — беларускі трэш-метал-гурт. Заснаваны ў 1996 годзе.

## Дыскаграфія
### Альбомы
* *Life That Kills* (1996)
* *Face Of Vice* (1997)
* *The Unbroken* (1999)
* ''Messiah... Isn't It Me?* (2001)
* ** (2002)
* *Freedom Comes* (2009)
* *Vicious Crusade & Friends vol.1'' (2010)

### Супольныя праекты
* «Hard Life Heavy Music» (2001)
* «Hard Life Heavy Music II» (2003)

## Удзельнікі
* Зміцер Басік: спеў, гітара
* Баграт Вартанян: скрыпка
* Аляксей Верцель: гітара
* Аляксей Гладыш: барабаны
* Таццяна Лабода: спеў
* Сяргей Адзінец: бас-гітара

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
*Афіцыйная хатняя старонка 

Катэгорыя:Музычныя калектывы, якія з’явіліся ў 1996 годзе
Катэгорыя:Метал-гурты Беларусі
Катэгорыя:Фолк-метал-гурты Беларусі
Катэгорыя:Трэш-метал-гурты Беларусі
Тэадорых (майстар з Прагі)

**Тэадо́рых**, **Тэадо́рык**, **Тэадэрык** майстар з Прагі (, ; пач. 14 ст., Прага — да 1381), першы багемскі (чэшскі) мастак, чыё імя захавалася і звязанае з пэўнымі творамі.

Працаў у Празе (1340-х—1370-х) пры двары Карла IV. У 1348 г. згадвацца як «першы майстар» пражскага брацтва мастакоў.

Прадстаўнік ранняга Паўночнага Адраджэння. У творчасці Тэадорыха спалучаюцца рысы гатычнага і рэнесанснага мастацтва.

## Атрыбутаваныя творы 
thumb|left|

* Аздабленне (жывапіснае афармленне і архітэктурны дэкор) капэлы Св. Крыжа ў замку Карлштайн, загараднай імператарскай рэзідэнцыі паблізу Прагі, (асвечаная ў 1357) — найбольш вядомая праца Тэадорыха — у т.л. 129 паўфігурых абразоў святых і айцоў царквы;
* Частка аздаблення царквы Багародзіцы ў Карлштайну, роспіс на тэму жыцця св. Вацлава — блага захавалася.

## Літаратура 
* Гращенков В. Н. Портрет в итальянской живописи Раннего Возрождения. М., 1996. Т.1. С. 46;
* Колпинский Ю. Д. Искусство Чехословакии // Всеобщая история искусств. Том 2, кн. 1. / Под общей редакцией Б. В. Веймарна и Ю. Д. Колпинского — М.: Государственное издательство «Искусство», 1960.

## Спасылкі 
*  Mistr Theodorik v klášteře sv. Anežky 

Катэгорыя:Мастакі Чэхіі
Катэгорыя:Мастакі готыкі
Уільям Катберт Фолкнер

**Уільям Катберт Фолкнер** (;  — ) — амерыканскі пісьменнік, найбуйнейшы прадстаўнік літаратуры «новай свядомасці». Лаўрэат Нобелеўскай прэміі па літаратуры за 1949 год.

## Жыццё і творчасць 
Вучыўся ў Оксфардскім універсітэце (штат Місісіпі; 1919—1920). Пачынаў як паэт (зборнік «Мармуровы фаўн», 1924). Першы яго раман «Салдацкая ўзнагарода» (1926) пра лёс «страчанага пакалення», раман «Маскіты» (1927) пра людзей мастацтва. Сусветную вядомасць набылі празаічныя творы, якія склалі своеасаблівую эпапею з жыцця амерыканскага Поўдня: раманы «Сартарыс», «Шум і лютасць» (абодва 1929), «Калі я памірала» (1930), «Свяцілішча» (1931), «Святло ў жніўні» (1932), «Авесалом, Авесалом!» (1936); трылогія «Вёсачка» (1940), «Горад» (1957), «Асабняк» (1959); цыклы аповесцей і апавяданняў «Няскораныя» (1938), «Сыдзі, Майсей» (1942) і інш. Аўтар раманаў-прыпавесцей «Пілон» (1935), «Прытча» (1954), «Выкрадальнікі» (1962), аповесці «Рэквіем па манашцы» (1951, інсцэніравана А. Камю), кніг нарысаў і эсэ і інш.

Яго творы шматгеройныя і шматпадзейныя, адметныя ўвагай да патаемнага існавання чалавека, поліфаніяй думак і пачуццяў, напластаваннем розных часоў, фрагментарнасцю, сюжэтнай разгалінаванасцю, насычаны біблейскімі алюзіямі.

## Раманы 
* «''Soldiers' Pay*» («Салдацкая ўзнагарода», 1926)
* «*Mosquitoes*» («Маскіты», 1927)
* «*Sartoris (Flags in the Dust)*» («Сартарыс», 1929)
* «*The Sound and the Fury*» («Гоман і ятра», 1929)
* «*As I Lay Dying*» («Калі я памірала», 1930)
* «*Sanctuary*» («Свяцілішча», 1931)
* «*Light in August*» («Святло ў жніўні», 1932)
* «*Pylon*» («Пілон», 1935)
* «*Absalom, Absalom*!» («Авесалом, Авесалом!», 1936)
* «*The Unvanquished*» («Няскораныя», 1938)
* «*If I Forget Thee Jerusalem (The Wild Palms/Old Man)*» («Дзікія пальмы», 1939)
* «*Go Down, Moses*» («Сыдзі, Майсей», 1942)
* «*Intruder in the Dust*» («Апаганшчык праху», 1948)
* «*Requiem for a Nun*» («Рэквіем па манашцы», 1951)
* «*A Fable*» («Прытча», 1954)
* «*The Reivers*» («Выкрадальнікі», 1962)
* «*The Hamlet*» («Вёсачка», 1940)
* «*The Town*» («Горад», 1957)
* «*The Mansion*» («Асабняк», 1959)

## Беларускія пераклады 
* «Гоман і ятра» / Перакл. Я. Максімюка
* «Пах вербены» / Перакл. В. Небышынца
* «Сонца зойдзе ўвечары» / Перакл. А. Асташонка

## Літаратура 
* *Дранько-Майсюк Л.* Апошні нерв // Крыніца. 1995. № 13 (8);
* *Шаблоўская I.* Уільям Фолкнер і Якуб Колас // Крыніца. 1995. № 13 (8);
* *Лявонава Е.'' Плыні і постаці. 3 гісторыі сусветнай літаратуры другой паловы XIX—XX стст. — Мн., 1998.
* 

## Спасылкі 
* Гоман і ятра 

Катэгорыя:Асобы
Катэгорыя:Лаўрэаты Нобелеўскай прэміі па літаратуры
Катэгорыя:Лаўрэаты Нобелеўскай прэміі з ЗША
Катэгорыя:Пісьменнікі ЗША
Станіслаў Пахалавецкі

**Станіслаў Пахалавецкі** (**Пахалавіцкі**, **Пахаловіч**; ) — мастак і картограф другой паловы 16 ст.

## Біяграфія 
 войскамі Стэфана Баторыя ў 1579 г., акварэль.]]

Жыццё і творчасць звязаны з Беларуссю і Польшчай. Служыў сакратаром у магнатаў, у 1563—1566 гадах пры двары вялікага князя і караля Жыгімонта II, потым у канцылярыі вялікага князя і караля Стэфана Баторыя. У час Лівонскай вайны (1558—1583) удзельнічаў у 1579—1581 у вызваленні Полацка, ваенных паходах на Пскоў і Вялікія Лукі. Склаў «Карту Полацкай зямлі» і «План аблогі Полацка войскамі Стэфана Баторыя ў 1579» (абодва награвіраваныя Т. Трэтэрам у Рыме), «Аблога Полацка 29.8.1579» (рысунак пяром з акварэльнай падмалёўкай, зберагаецца ў  ў г. Дрэздэн, Германія). Выканаў (з інж. П. Франкусам) аксанаметрычныя выявы 6 крэпасцей на Полаччыне: Казьян, Красная, Сітна, «Сокал», Суша і Туроўля.

Малюнкі Пахалавецкага — адны з першых твораў ваеннай картаграфіі Вялікага Княства Літоўскага і Рэчы Паспалітай, каштоўны матэрыял для рэканструкцыі фартыфікацыі і забудовы Полацка другой паловы 16 ст. Яго «Карту Полацкай зямлі» выкарысталі картограф Г. Меркатор (карта «Літва», 1595), Т. Макоўскі («Карта Вялікага княства Літоўскага», 1613) і інш.

## Літаратура 
* 
* Казлоў Л. Р. Беларусь у працах польскіх картографаў XVI—XX ст. Мінск, 2004. ISBN 985-6119-42-1

## Спасылкі 
Катэгорыя:Картографы Вялікага Княства Літоўскага
Катэгорыя:Мастакі XVI стагоддзя
Катэгорыя:Картографы XVI стагоддзя
Катэгорыя:Картографы Беларусі
Катэгорыя:Мастакі Вялікага Княства Літоўскага
Казімір Твардоўскі

**Казімір Твардоўскі** (; , Вена — , Львоў) — польскі філосаф і логік.

Вучань Франца Брэнтаны і Роберта Цымермана. Заснавальнік львоўска-варшаўскай школы філасофіі.

## Бібліяграфія 
* *Wyobrażenie i pojęcie* (1898)
* *O tzw. prawdach względnych (1900)*
* *O psychologii, jej przedmiocie, zadaniach, metodzie, stosunku do innych nauk i jej rozwoju* (1913)
* *Rozprawy i artykuły filozoficzne* (1927)
* *Wybrane pisma filozoficzne* (1965)
* *Wybór pism psychologicznych i pedagogicznych* (1992)
* *Dzienniki* (1997)

Катэгорыя:Філосафы Польшчы
Тургутлу

**Тургутлу** () — горад у правінцыі Маніса Эгейскага рэгіёна Турцыі. Назва паходзіць ад цюркскага клана *Тургут*, члены якога аселі на гэтых землях пры султане Мурадзе ІІ. Іншае імя горада (распаўсюджанае з XIX стагоддзя і вядомае ў заходніх крыніцах) — Касаба (варыянты напісання: *Kasaba*, *Casaba*, *Cassaba*), што значыць *«горад»*, а насельнікі дагэтуль называюцца *касабалы*.

Катэгорыя:Гарады Турцыі
Franchi SPAS-12

Гладкаствольная стрэльба **Franchi SPAS-12** была распрацавана італьянскай фірмай Луіджы Франчы у канцы 1970х гадоў як універсальная баявая зброя для паліцыі і вайскоўцаў. Паводле розных крыніц, абрэвіятура SPAS расшыфроўваецца альбо як Sporting Purpose Automatic Shotgun (спартыўны аўтаматычны драбавік), альбо як Special Purpose Automatic Shotgun (аўтаматычны драбавік адмысловага прызначэння). Да цяперашняга часу SPAS-12 атрымаў вялікае распаўсюджванне як паліцэйская зброя, зброя для спецпадраздзяленняў, а таксама як грамадзянская зброя для спорту і самаабароны. SPAS-12 адрознівае высокая надзейнасць і гнуткасць ва ўжыванні, але, з іншага боку, гэтая зброя мае даволі вялікую масу і складанае кіраванне, і, як следства — высокі кошт.

SPAS-12 мае газавы рухавік аўтаматыкі. Газавы поршань колцавай, размешчаны вакол падствольнага трубчастага магазіна. Замыканне засаўкісп — хісткай баявой лічынкай у яго верхняй часткі, за хваставік ствала. Ствольная скрынка — з алюмініевага сплава. Газаадводны механізм можа быць лёгка адключаны, і стрэльба ператвараецца ў помпавую, з ручной перазарадкай пры дапамозе слізгальнага цаўя. Пераключэнне ажыццяўляецца шляхам націску і ўтрымання адмысловай кнопкі ў ніжняй частцы цаўя. Пры гэтым зрушэнне цаўя наперад да ўпора перакладае стрэльбу ў самазарадны рэжым, а зрушэнне злёгку назад — у ручны рэжым (помпавы). Падствольны магазін рыхтуецца па аднаму патрону праз акно ў дні ствольнай скрынкі, выкід стрэляных гільзаў — праз бакавое акно направа. Засцерагальнік размешчаны ў перадпакоі часткі спускавога клямара, і на ранніх мадэлях меў выгляд рычажка, а на сучасных — выгляд папярочнай кнопкі. Як правіла SPAS-12 камплектуецца металічным, складаным уверх — наперад прыкладам і пластыкавай пісталетнай дзяржальняй, аднак магчыма ўстаноўка і няскладных пластыкавых прыкладаў. Ствол з цыліндрычным свідраваннем і зменнымі чоками. Прыцэльныя прынады складаюцца з мушкі ў дульнай частцы ствала і адчыненага цаліка. Магчымая ўстаноўка розных каліматарных прыцэлаў, лазерных мэтапаказальнікаў, баявых ліхтароў.

Катэгорыя:Стрэльбы
Балу

**Балу** () — горад у Турцыі, адміністрацыйны цэнтр правінцыі Балу. 120 тыс. жыхароў (2009).

Размешчаны на старой дарозе са Стамбула ў Анкару (новая праходзіць праз тунэль, ніжэй горада). Старажытны горад, уваходзіў у Хецкае царства прыкладна з 2000 да н.э., а прыкладна з 500 да н.э. — адзін з галоўных гарадоў хецкай дзяржавы.

Катэгорыя:Гарады Турцыі
Брыджэнд

**Брыджэнд** () — горад-графства ў паўднёвым Уэльсе.

Плошча графства 285 км². Найбуйнейшыя гарады Брыджэнд (насельніцтва 39 773 чал.), затым Майстэд (20 700 чал.) і марскі курорт Портхаўл (19 238 чал., даныя перапісу 2001 года).

Графства заснавана 1 красавіка 1996 г. у рамках мясцовага самакіравання Уэльса. Было ўтворана за кошт тэрыторый суседніх графстваў.

## Гл. таксама 
* Графства
* Уэльс

## Спасылкі 
* Старонка горада  


Катэгорыя:Вобласці Уэльса
Franchi SPAS-15

Гладкаствольная стрэльба (драбавік) **SPAS-15** распрацавана італьянскай фірмай Луіджы Франчи на базе іх папярэдняй канструкцыі — драбавіка SPAS-12. Стрэльба SPAS- 15 адмыслова прызначаецца для ўзбраення паліцыі і вайсковых падпадзяленняў адмысловага прызначэння, якім патрабуецца высокая агнявая моц у спалучэнні з тактычнай гнуткасцю. Высокая агнявая моц дасягнутая ўжываннем аўтаматыкі на аснове газавага рухавіка ў спалучэнні з отъемными коробчатыми крамамі, што забяспечвае высокую практычную хуткастрэльнасць. Тактычная гнуткасць забяспечваецца магчымасцю адключэння аўтаматыкі і выкарыстанні стрэльбы ў рэжыме помпавай ручной перазарадкі — пасродкам рухомага цаўя, што забяспечвае магчымасць ужывання боепрыпасаў малой або наадварот, вельмі вялікай магутнасці, у тым ліку і несмяротных — з гумовымі кулямі або газавымі гранатамі. Стрэльбы SPAS- 15 складаюцца на ўзбраенні шматлікіх паліцыянтаў фармаванняў у Еўропе і ЗША, а таксама ў шэрагу падпадзяленняў Італьянскага войска.

SPAS- 15 выкарыстае традыцыйную сістэму газавага рухавіка аўтаматыкі з верхнім размяшчэннем газавага цыліндру і кароткім працоўным ходам газавага поршня. Замыканне ажыццяўляецца паваротам засаўкі за ствол, што дазволіла выканаць ствольную скрынку з алюмініевага сплава. Затворная група разам з зваротнымі спружынамі аб’яднаная накіроўвалымі зваротных спружын у адзіны модуль, лёгка вымаемы пры разборцы. дзяржальня ўзвядзення размешчаная на верхнім боку ствольнай скрынкі, пад дзяржальняй для пераноскі, і лёгка кіруецца любой рукой. Ручны засцерагальнік размешчаны перад спускавым гаплікам, пад спускавым клямарам размешчаны дадатковы аўтаматычны засцерагальнік, выключаемый пры ахопе дзяржальні пальцамі.

Выбар рэжымаў стральбы (ручны помпавы або паўаўтаматычны) ажыццяўляецца пры дапамозе кнопкі на верхнім боку цаўя: для пастаноўкі стрэльбы ў паўаўтаматычны рэжым, неабходна націснуць кнопку і ўтрымліваючы яе рукой падаць цаўё наперад да ўпора. Пры гэтым узбоч за цаўём з’явіцца чырвоная пазнака "AUTO". Для пастаноўкі стрэльбы ў ручны помпавы рэжым трэба націснуўшы і ўтрымліваючы кнопку, падаць цаўё злёгку назад да таго, як яно ўвойдзе ў зачапленне з цягамі засаўкі, пры гэтым перад цаўём з’явіцца чырвоная пазнака "PUMP".

Прыцэльныя прылады адчыненыя, уключаюць у сябе рэгуляваны цалік на дзяржальні для пераноскі і мушку на газавай камеры. Магчымая ўсталёўка лазерных мэтапаказальнікаў, коллиматорных прыцэлаў і ліхтароў.

На стрэльбах ранніх выпускаў усталёўваліся альбо нерухомыя пластыкавыя прыклады, альбо рамачныя складаныя ўбок прыклады з алюмініевых трубак. На сучасных стрэльбах усталёўваюцца складаныя ўбок пластыкавыя суцэльныя прыклады. Ствол цыліндрычнага свідравання, можа абсталёўвацца зменнымі чоками. Крамы коробчатые, пластыкавыя, однорядные, на 6 патронаў з даўжынёй гільзы 70 мм.

Катэгорыя:Стрэльбы
Катэгорыя:З’явіліся ў 1984 годзе
Катэгорыя:Зброя паводле алфавіта
Vanguard 1

**Vanguard 1** () — чацвёрты штучны спадарожнік Зямлі, другі штучны спадарожнік ЗША і першы спадарожнік на сонечных батарэях. Першапачаткова запуск планаваўся яшчэ на 1957 год, але з-за аварыі ракеты-носьбіта ён быў запушчаны толькі ў сакавіку 1958. Хоць сувязь з Vanguard 1 была страчана ў 1964, ён знаходзіцца на арбіце дагэтуль і з'яўляецца найстарэйшым штучным апаратам у космасе.

## Структура 
Vanguard меў форму шара з шасцю стрыжнямі-антэнамі. Дыяметр абалонкі — 16,3 см. Маса — 1,474 кг (менш, чым маса папярэдніх спадарожнікаў). Меліся два перадатчыка: 10 МВ, 108 МГц на ртутна-цынкавых батарэях і 5 МВ, 108.03 МГц на сонечных.

## Саперніцтва паміж арміяй і ВМС 
У 1957—1958 гадах армія і флот ЗША вялі жорсткую барацьбу за права першымі запусціць амерыканскі спадарожнік. Армія прадстаўляла праграму Explorer, а флот — Vanguard. Пераможцам стаў флот, але падчас запуску Vanguard TV3 6 снежня 1957 адбылася аварыя ракеты-носьбіта і першым спадарожнікам ЗША стаў Explorer 1.

Катэгорыя:Штучныя спадарожнікі Зямлі
Катэгорыя:1958 год у ЗША
Апаптоз

[300px|thumb|Апаптоз, абумоўлены ўздзеяннем [этапазіду на&nbsp;клеткі раку прастаты з клетачнай лініі DU145. Паслядоўнасць выяў атрымана з 61-гадзіннай пакадравай відэаздымкі з выкарыстаннем фазава-кантраснай мікраскапіі. Аптычная таўшчыня перадаецца з дапамогай колеру: ад шэрага да жоўтага, чырвонага, фіялетавага і, нарэшце, чорнага.]]

**Апаптоз** ( — ападанне лісця), з'ява запраграмаванай клеткавай смерці, якая суправаджаецца наборам характэрных цыталагічных прыкмет (маркераў апаптозу) і малекулярных працэсаў, якія маюць адрозненні ў аднаклеткавых і мнагаклеткавых арганізмаў. 

Апаптоз — форма гібелі клеткі, якая праяўляецца ў памяншэнні яе памеру, кандэнсацыі і фрагментацыі храматына, ушчыльненні вонкавай і цытаплазматычнай мембраны без выхаду змесціва клеткі ў навакольнае асяроддзе. Нягледзячы на тое, што звычайна больш прынцыповым з'яўляецца аспект праграмавання і актыўны характар гібелі, чым спадарожныя ёй марфалагічныя змены, часцей выкарыстоўваецца тэрмін «апаптоз», верагодна, з-за яго кароткасці. 

Упершыню апісаны нямецкім вучоным Карлам Вогтам у 1842. Тэрмін уведзены ў 1972 аўстралійцам Джонам Керам з сааўтарамі. 
## Літаратура 
* 
* 
* 
* 

### Відэа 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Радыебіялогія
Катэгорыя:Цыталогія
Катэгорыя:Клетачныя працэсы
*
Повіс

**Повіс** () — самае вялікае графства ў складзе Уэльса.

Графства названа ў гонар старажытнага, некалі існаваўшага на гэтых землях, Каралеўства Повіс, якое займала цэнтральную тэрыторыю Паўднёвай Брытаніі і якое праіснавала да сярэдзіны XIII стагоддзя.

Вялікую частку зямель графства займаюць горы.

Большасць насельніцтва жыве ў невялікіх вёсках і гарадах. Самым буйным горадам з'яўляецца Ньютаўн, з насельніцтвам 12 783 (2001).

Ледзь меней траціны жыхароў валодаюць валійскай мовай, у асноўным гэта жыхары сельскіх і прамысловых раёнаў.

Повіс мяжуе з графствамі Гвінед, Дэнбішыр і Рэксем на поўначы, Керэдыгіён і Кармартэншыр на захадзе, Ніт-Порт-Толбат, Ронта-Кінан-Тав, Мерцір-Цідвіл, Кайрфілі, Блайнай-Гвент і Манмутшыр на поўдні.

## Гл. таксама 
* Графства
* Уэльс
* Каралеўства Повіс

## Спасылкі 
* Старонка графства 


Катэгорыя:Вобласці Уэльса
Хофсёкюдль

**Хофсёкюдль** () — трэці па плошчы ледавік у Ісландыі (пасля Ватнаёкутль і Лаўнгёкудль), а таксама найбуйнейшы актыўны вулкан на востраве.

Ад ледавіка бяруць пачатак рэкі Цьёўрсаў (самая працяглая рака Ісландыі, Бланда, Хвітаў (прыток Ёльфусы).

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Вулканы Ісландыі
Катэгорыя:Ледавікі Ісландыі
Інгальфсф’ял

**Інгальфсф’ял** () — гара ў Ісландыі.

## Гісторыя 
Сваю назву гара атрымала ад імя ісландскага першапасяленца Інгальфа Арнарсана, які таксама першым узняўся на вяршыню гары, разбіў ля яе схілу зімні лагер і, згодна з паданнем, быў пахаваны на яе вяршыні.

Катэгорыя:Горы Ісландыі
Еўропа (востраў)

**Еўропа** () — невялікі востраў, які належыць Францыі, плошчай 28 км², размешчаны каля ўзбярэжжа Паўднёвай Афрыкі.

Знаходзіцца ў Мазамбікскім праліве паміж Мадагаскарам і Мазамбікам. Акрамя невялікага вайсковага гарнізона і работнікаў метэаралагічнай станцыі, іншага насельніцтва няма. Амаль уся паверхня занятая лесам і мангравай расліннасцю. Вядзецца ахова птушак. На гэты востраў прэтэндуе Мадагаскар.

Катэгорыя:Астравы Эпарсэ
Катэгорыя:Спрэчныя тэрыторыі ў Афрыцы
Наталі Портман

**Наталі Портман** (, сапраўднае **Наталі Хершлаг** (, ) , Іерусалім, Ізраіль) — амерыканская , , ,  яўрэйскага паходжання.

Сусветная папулярнасць прыйшла пасля выхаду фільма кінарэжысёра Люка Бесона «Леон».

## Фільмаграфія 
## Зноскі 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Дзеці-акцёры ЗША
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Залаты глобус»
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі BAFTA
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Сатурн»
Катэгорыя:Выпускнікі Гарварда
Катэгорыя:Актывісты вегетарыянскага руху
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Оскар»
Двухдольныя

**Двухдо́льныя** (*Magnoliopsida*, або *Dicotyledones*) — клас кветкавых раслін.

## Асноўныя прыкметы 
Расліны гэтага класа характарызуюцца наступнымі асноўнымі прыкметамі: зародак семені звычайна мае дзве, рэдка 1, 3, 4 семядолі; праводныя пучкі адкрытыя, з камбіем; лісты маюць сеткаватае жылкаванне; каранёвая сістэма стрыжнёвага тыпу; кветкі 5-, 4-, 2-членнага тыпу; пылок трыкальпатны (з трыма разоркамі ці порамі). Аднак з усіх пералічаных прыкмет у некаторых прадстаўнікоў класа ёсць выключэнні.

## Класіфікацыя 
#### Падклас  
* Надпарадак '***
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
* Надпарадак ****
** 
* Надпарадак ****
** 
* Надпарадак ****
** 
** 
** 
* Надпарадак ****
** 
** 
* Надпарадак ****
** 
** 

#### Падклас  
* Надпарадак ****
** 
** 
* Надпарадак ****
** 

#### Падклас  
* Надпарадак ****
** 

#### Падклас  
* Надпарадак ****
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 

#### Падклас  
* Надпарадак ****
** 
* Надпарадак ****
** 
* Надпарадак ****
** 
* Надпарадак ****
** 

#### Падклас  
* Надпарадак ****
** 
** 
** 
* Надпарадак ****
** 
* Надпарадак ****
** 
* Надпарадак ****
** 
* Надпарадак ****
** 
** 
* Надпарадак ****
** 
** 
** 
* Надпарадак ****
** 
** 
* Надпарадак ****
** 
* Надпарадак ****
** 
** 
** 

#### Падклас  
* Надпарадак ****
** 
* Надпарадак ****
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
* Надпарадак ****
** 
* Надпарадак ****
** 
** 
* Надпарадак ****
** 
** 
** 
** 
** 
** 
* Надпарадак ****
** 
** 
** 
** 
* Надпарадак ****
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
* Надпарадак ****
** 
** 
** 
* Надпарадак ****
** 
* Надпарадак ****
** 
** 

#### Падклас  
* Надпарадак ****
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
* Надпарадак ****
** 
** 
** 
* Надпарадак ****
** 
** 
* Надпарадак ****
** 
* Надпарадак ****
** 
* Надпарадак ****
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
* Надпарадак ****
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
* Надпарадак ****
** 
* Надпарадак ****
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
* Надпарадак ****
** 
** 
* Надпарадак ****
** 
** 
* Надпарадак ****
** 
* Надпарадак ****
** 

#### Падклас  
* Надпарадак ****
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
* Надпарадак ****
** 
** 
** 
** 
* Надпарадак ****
** 
** 
** 

#### Падклас  
* Надпарадак ****
** 
** 
** 
* Надпарадак ****
** 
** 
** 
** 
** 
* Надпарадак ****
** 
* Надпарадак ****
** 
* Надпарадак ****
** 
** 
** 
** 
** 

#### Падклас  
* Надпарадак ****
** 
** 
** 
** 
* Надпарадак ***'
** 
** 

## Галерэя 

Выява:Pulsatilla pratensis subsp nigricans.jpg|Сон лугавы
Выява:Primula veris (inflorescense).jpg|Першацвет веснавы
Выява:Hepatica nobilis plant.JPG|Пералеска высакародная
Выява:Kdouloň.jpg|Айва
Выява:Ulmus-minor---Eriophyes-ulmicola-agallas.jpg|Бераст
Выява:Viscum album apple-tree 2009 G1.jpg|Амяла белая
Выява:Dentaria bulbifera 4pl.jpg|Зубніца клубняносная
Выява:Fuchsia boliviana 2.jpg|Фуксія балівійская
Выява:Adansonia_digitata_20050823_flower.png|Баабаб

## Літаратура 
* Сапегін Л.М. Батаніка. Сістэматыка вышэйшых раслін: вучэбны дапаможнік для студэнтаў устаноў вышэйшай адукацыі па біялагічных спецыяльнасцях / Л. М. Сапегін. — Гомель: ГДУ, 2012. — 337 с. ISBN 978-985-439-644-6
* Тахтаджян А.Л. Система магнолиофитов. — Л.: Наука, 1987
Крэдыт

**Крэды́т** ( — пазыка ад  — давяраць) — грашовыя сродкі, што перадаюцца ў часовае карыстанне на вяртальнай і платнай аснове.

З азначэння крэдыту вынікае сутнасць крэдытнай рызыкі — рызыкі нявыплаты пазычальнікам асноўнай запазычанасці і працэнтаў, альбо няздольнасці контрагента крэдытнай дамовы дзейнічаць адпаведна з узятымі абавязальніцтвамі.
## Спасылкі 
Катэгорыя:Фінансы

Катэгорыя:Банкаўская справа
Катэгорыя:Доўг
Хенгідль

**Хенгідль** () — вулкан у Ісландыі.

## Гл. таксама 
Вулканы Ісландыі

Катэгорыя:Вулканы Ісландыі
Катэгорыя:Вулканы паводле алфавіта
Педра Альмадовар

**Пе́дра Альмадовар** (; нар. 25 верасня 1949) — іспанскі кінарэжысёр і пісьменнік.

## Фільмаграфія 
* 1980 — Пепі, Люсі, Бом і астатнія дзяўчыны — *Pepi, Luci, Bom y otras chicas del montón*
* 1982 — Лабірынт жарсцей — *Laberinto de pasiones*
* 1983 — Нясціплая абаяльнасць пароку — *Entre tinieblas*
* 1984 — За што мне гэта? — *¿Qué he hecho yo para merecer esto!!*
* 1986 — Матадор — *Matador*
* 1987 — Закон жадання — *La ley del deseo*
* 1988 — Жанчыны на грані нярвавага зрыву — *Mujeres al borde de un ataque de nervios*
* 1990 — Звяжы мяне! — *¡Átame!*
* 1991 — Высокія абцасы — *Tacones lejanos*
* 1993 — Кіка — *Kika*
* 1995 — Кветка маёй тайны — *La flor de mi secreto*
* 1997 — Жывая плоць — *Carne trémula*
* 1999 — Усё пра маю маці — *Todo sobre mi madre*
* 2002 — Пагавары з ёю — *Hable con ella*
* 2004 — Дурное выхаванне — *La mala educación*
* 2006 — Вяртанне — *Volver*
* 2009 — Разамкнутыя абдымкі — *Los abrazos rotos*
* 2011 — Скура, у якой я жыву — *La piel que habito*
* 2013 — Я дужа ўзбуджаны — *Los amantes pasajeros*
* 2016 — Джульета — *Julieta *
* 2019 — Боль і слава — *Dolor y gloria*
* 2021 — Паралельныя маці — *Madres paralelas*
* 2024 — Пакой па суседстве — *La habitación de al lado*

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт Педра Альмадовара 
* 

Катэгорыя:Кінарэжысёры Іспаніі
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Оскар»
Катэгорыя:Лаўрэаты Еўрапейскай кінапрэміі
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі BAFTA
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Сезар»
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Спадарожнік»
Успенскі сабор і манастыр базыльян (Віцебск)

**Успенскі сабор у Віцебску** — храм у Віцебску, помнік архітэктуры віленскага барока. Пры пабудове за ўзор узяты храм Сан-Карла-аль-Корса ў Рыме. Архітэктар — І. Фантана. Стаіць на Успенскай горцы.

## Гісторыя 
Першыя звесткі пра царкву, якая існавала на Успенскай горцы з манастыром адносяцца да 1406 года. Пасля забойства уніяцкага архіепіскапа Іасафата Кунцэвіча храм быў разбураны ў 1630 г. Выгляд адноўленага храма паводле словаў аднаго са стваральнікаў праекта рэстаўрацыі Аляксандра Міхайлюкова быў прадыктаваны заказчыкамі:

Image:Church of the Assumption (Viciebsk, Bielarus) bXX.jpg|Паштоўка пачатку XX ст.
Image:Church of the Assumption (Viciebsk, Bielarus) 1911v02.jpg|Алтар храма, фота Пракудзіна-Горскага, 1911.

## Архітэктура 
### Сабор 
Царква мае надзвычай развітую аб’ёмна-прасторавую структуру пяцінефнай крыжова-купальнай базілікі з дзвюма вежамі на галоўным фасадзе. Паўкруглая апсіда цэнтральнага нефа абкружана абходнай галерэяй — працягам бакавых. Крайнія нефы падзяляюцца на шэраг капэл, якія разам з крыламі трансепта і сакрысціямі ўкампанаваны ў агульны прамавугольны план. Галоўны фасад мае пяцічасткавае чляненне, падкрэсленае групоўкай пілястраў. Цэнтральная частка, выгнутая ўперад, завяршаецца трохвугольным франтонам, а чатырох’ярусныя вежы — фігурнымі купалкамі. Сяродкрыжжа ўвенчвае магутны светлавы васьмігранны барабан са сферычным купалам. У дэкоры фасадаў выкарыстаны філёнгавыя рамы, разнастайныя абрамленні праёмаў і інш. Цэнтральны неф і трансепт перакрыты цыліндрычнымі скляпеннямі з распалубкай, бакавыя нефы — крыжовымі, капэлы — сферычнымі купаламі.
, 7]]

Двухпавярховы Г-падобны ў плане манастырскі будынак (вул. Крылова, 7) таксама мае калідорную планіроўку. Плоскасць галоўнага фасада падзелена міжпаверхавым паяском, мае прамавугольныя аконныя праёмы і завершана па цэнтры трохвугольным франтонам. У закругленай вуглавой частцы лучковыя аконныя праёмы ўпрыгожаны з ліштвамі і простымі сандрыкамі. Цокаль дэкарыраваны філёнгамі з прамавугольнымі аконнымі праёмамі.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Колішнія ўніяцкія храмы Віцебскай вобласці
Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Віцебска
Катэгорыя:Колішнія манастыры Беларусі
Катэгорыя:Адноўленыя будынкі і збудаванні Беларусі
Катэгорыя:Збудаванні Віцебска ў стылі барока
Катэгорыя:Базыльянскія манастыры Беларусі
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Беларусі, знішчаныя савецкай уладай
Катэгорыя:Узарваныя будынкі і збудаванні
Катэгорыя:Вуліца Камісара Крылова (Віцебск)
Катэгорыя:1743 год у Беларусі
Катэгорыя:XVIII стагоддзе ў Віцебску
Катэгорыя:Храмы Віцебскай і Аршанскай епархіі
Уладзіслаў Барысавіч Галкін

**Уладзіслаў Барысавіч Галкін** (; , Масква альбо Ленінград — , Масква) — расійскі акцёр тэатра і кіно. Заслужаны артыст Расіі (2009)

## Біяграфія 
Пасля заканчэння сярэдняй школы паступіў у Тэатральнае вучылішча імя Б. В. Шчукіна (курс Альберта Бурава), якое скончыў у 1992 годзе. Вучыўся таксама ва УДІКе на курсе Уладзіміра Хаціненкі. У 1998 годзе зняўся ў ролі ўчастковага Аляксея ў фільме Станіслава Гаварухіна «Варашылаўскі стралок». З 2000 года па 2001 ён здымаўся ў серыяле «Дальнабойшчыкі».

Пахаваны 2 сакавіка 2010 года ў Маскве на алеі акцёраў Траякураўскіх могілак.

Катэгорыя:Выпускнікі Тэатральнага інстытута імя Барыса Шчукіна
Катэгорыя:Акцёры Расіі
Такат

**Такат** (), горад у Чарнаморскім рэгіёне Турцыі, адміністрацыйны цэнтр правінцыі Такат. Насельніцтва: 130 тыс. чалавек (2009). Асманская цытадэль з 28 вежамі. Мячэці: Гарыплер (12 ст.) і Алі Пашы (16 ст.). Універсітэт (3 1992). 

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
Катэгорыя:Гарады Турцыі
Дзюзджэ

**Дзюзджэ** (), горад у Турцыі, адміністрацыйны цэнтр правінцыі Дзюзджэ. 125 тысяч жыхароў (2009). Знаходзіцца ў 240 км на захад ад Анкары і ў 228 км на ўсход ад Стамбула. Моцна пацярпеў ад землятрусаў 1999.

Катэгорыя:Гарады Турцыі
Дэрынджэ

**Дэрынджэ** (), горад у Турцыі, адміністрацыйны цэнтр раёна Дэрынджэ ў правінцыі Каджаэлі. 125 тыс. жыхароў (2007).

## Гарады-пабрацімы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарады Турцыі
Лакі

**Лакі** — шчытападобны вулкан на поўдні Ісландыі, недалёка ад каньёна Элдг’я і гарадка Кірк’юбэйарклаустур у Нацыянальным парку Скафтафетль.

## Галерэя 

Image:Laki.png|
Image:Lakagigar.JPG|

Катэгорыя:Геаграфія Ісландыі
Катэгорыя:Вулканы Ісландыі
Катэгорыя:Горы Ісландыі
Катэгорыя:Актыўныя вулканы
Кызылтэпе

**Кызылтэпе** (), горад у Турцыі, у правінцыі Мардзін. 130 тыс. жыхароў (2009). 

У 2006 у горадзе адбыліся сутыкненні на нацыянальнай глебе паміж туркамі і курдамі.

Катэгорыя:Гарады Турцыі
Дэканскае пласкагор’е

'''Дэканскае пласкагор'е''' ( ад  — поўдзень) — пласкагор'е ў Індыі на паўвостраве Індастан. Размешчана ва ўнутранай частцы паўвострава, абмежавана з поўначы ракой Нармада, з поўдня ракой Каверы. Плошча каля 1 млн км². Паверхня нахілена пераважна на ўсход, з-за чаго большасць рэк сцякае на ўсход і ўпадае ў Бенгальскі заліў.

На поўнач ад Дэкана размешчана Інда-Гангская раўніна. Па заходнім краі пласкагор'я праходзяць Заходнія Гаты, якія ў паўднёвай частцы адгароджваюць Малабарскі бераг, а па ўсходнім краі — Усходнія Гаты, якія адгароджваюць ад пласкагор'я Карамандэльскі бераг адпаведна.

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Пласкагор’і Азіі
Катэгорыя: Патухлыя вулканы
Катэгорыя: Геаграфія Андхра-Прадэш
Катэгорыя: Геаграфія Карнатакі
Катэгорыя: Геаграфія Махараштры
Катэгорыя: Геаграфія Таміл-Наду
Катэгорыя:Геаграфія Тэлінганы
Азербайджанцы

**Азербайджа́нцы** (саманазвы *Azərbaycanlılar*, آذربایجانلیلار, *Azərbaycan türkləri* ) — цюркамоўны народ, складальны асноўнае насельніцтва Азербайджанскай Рэспублікі і значную частку насельніцтва паўночна-заходняга Ірана. Жывуць таксама невялікай колькасцю ва Украіне, Крыме. Агульная колькасць каля 35-45 мільёнаў чалавек. Антрапалагічна адносяцца да каспійскага тыпу.
thumb|center|150px|Азербайджанскі дыван
thumb|right|100px|Імператрыца Ірана, азербайджанка Фарах Пэхляві

## Выбітныя азербайджанцы 
* Муслім Магамаеў — оперны і эстрадны спявак
* Гейдар Аліеў — прэзідэнт Азербайджана (1993-2003)
* Ільхам Аліеў — прэзідэнт Азербайджана (з 2003)
* Мірза Фаталі Ахундаў — азербайджанскі пісьменнік-асветнік, філосаф-матэрыяліст і грамадскі дзеяч
* Узеір Гаджыбекаў — азербайджанскі кампазітар, дырыжор, публіцыст, фельетаніст, драматург і педагог
* Рустам Ібрагімавіч Ібрагімбекаў — азербайджанскі і расійскі пісьменнік, сцэнарыст і кінарэжысёр
* Алі Хаменеі — Вышэйшы кіраўнік (Рахбар) Ірана з 1989 года па цяперашні час, прэзідэнт Ірана (1981-1989)
* Араш — шведа-іранскі спявак, танцор, артыст і прадзюсар
* Забіт Самедаў — беларускі кікбаксёр, па мянушцы «Маўглі»
* Лютфі Задэ — матэматык, заснавальнік тэорыі недакладных мностваў і невыразнай логікі
* Мала Велі Відадзі — паэт

## Гл. таксама 
* Азербайджанская кухня
* Азербайджанскі дыван
* Азербайджанскі нацыянальны касцюм

Катэгорыя:Народы Азербайджана
Катэгорыя:Народы Азіі
Катэгорыя:Цюркскія народы
Agram 2000

**Agram 2000** — харвацкі пісталет-кулямёт.

Выпускаўся ў асабістай фірме ў адным з харвацкіх гарадоў, і ніколі ні стаяла на ўзбраенні якіх-небудзь войск ці спецслужбаў. Характэрная асаблівасць гэтага пісталета-кулямёта — «інтэграваны» глушыцель. Для гэтага ў ствале зроблена некалькі груп адтулін, праз якія парахавыя газы трапляюць у расшыральную камеру глушыцеля. Калі пісталет-кулямёт выкарыстоўваюць без глушыцеля, то гэтыя адтуліны закрываюцца спецыяльнай муфтай. Асноўныя карыстальнікі Аграма — крымінальныя элементы

Гэтай зброяй была забіта Г. Старавойтава.

## Апісанне 
Першыя ўзоры былі створаны ў 1992 годзе Іванам Вугрэкам, у далейшым у зыходную канструкцыю былі ўнесены некаторыя змены. Пісталет-кулямёт прызначаўся для схаванага нашэння пры выкананні партызанскіх аперацый падчас харвацка-югаслаўскай вайны.

Зброя дастаткова простая і тэхналагічная ў вытворчасці. Аўтаматыка працуе за кошт выкарыстання энергіі аддачы вольнай засаўкі. Ствольная скрынка выканана са сталёвай трубы, у перадняй часткі якой зроблены 18 вентыляцыйных адтулін для астуджэння ствала. Ударна-спускавы механізм куркавага тыпу, стральба вядзецца з пярэдняга шаптала. Сцяжковы засцерагальнік-перакладчык размешчаны з левага боку ствольнай скрынкі. Ствол утрымліваецца ў ствольнай скрынцы пры дапамозе ўкладыша. На дульнай частцы ствала маецца шэсць груп па чатыры адтуліны ў кожнай групе для зніжэння ціску парахавых газаў пры стральбе з глушыцелем. Без выкарыстання глушыцеля адтуліны зачыняе накручаная на ствол трубка-кажух. Прыцэл адкрыты, уключае мушку і перакідны цалік з адзнакамі 50 і 150 метраў. Прыклад адсутнічае, яго функцыі збольшага выконвае раменная пятля, прымацаваная да задняй часткі ствольнай скрынкі.

## Тэхнічныя характарыстыкі 
* Калібр: 9х19 Parabellum
* Даўжыня: 482 мм
* Вага бяз патронаў: 1,8 кг
* Темп стральбы: 800 стр./хв.
* Баяпітанне: магазін на 22 ці 32патроны

## Спасылкі 
* *www.gewehr.ru* 

Катэгорыя:Пісталеты-кулямёты Харватыі
Катэгорыя:Зброя пад патрон 9 мм Парабэлум