Аўгусцін Аўрэлій

**Святы Аўгусцін (Блажэнны)** (, поўн. **Аўрэлій Аўгусцін**;  — ) — філосаф, прапаведнік, хрысціянскі багаслоў і палітык. Святы каталіцкай царквы, лічыцца блажэнным у праваслаўі. Адзін з Айцоў Царквы, аказаў велізарны ўплыў на заходнюю філасофію і каталіцкую тэалогію. Частка звестак пра Аўгусціна атрыманая з яго аўтабіяграфічнай «Споведзі» («Confessiones»).

Праз маніхейства, скептыцызм і неаплатанізм прыйшоў да рымскага хрысціянства, вучэнне якога аб грэхападзенні і памілаванні зрабілі на яго моцнае ўражанне. У прыватнасці, ён бароніць (супраць Пелагія) вучэнне аб перадвызначэнні: чалавеку загадзя перадвызначана Богам блажэнства ці пракляцце. Чалавечая гісторыя, якую Аўгусцін выкладае ў кнізе «Аб горадзе Божым», «першай сусветнай гісторыі», паводле яго ёсць барацьба двух варожых царстваў — царства прыхільнікаў усяго зямнога, ворагаў Божых, г. зн. свецкага царства (civitas terrena ці diaboli), і царства Божага (civitas dei). Пры тым ён атаясамлівае Царства Божае, у адпаведнасці з яго зямной формай існавання, з рымскай царквой. Аўгусцін вучыць аб тым, што пры стварэнні свету Бог заклаў у матэрыяльны свет у зародку формы ўсіх рэчаў, з якіх яны пасля самастойна развіваюцца. Аўгусцін стаў пачынальнікам напрамку неаплатанізму ў хрысціянскай філасофіі (аўгусцінізма), які панаваў у Заходняй Еўропе да XIII ст., калі яго змяніў хрысціянскі арыстоцелізм Альберта Вялікага і Тамаша Аквінскага.

Яго памяць адзначаецца Каталіцкай царквой 28 жніўня, Рускай праваслаўнай царквой — 15 чэрвеня паводле старога стылю.

## Біяграфія 
Аўгусцін нарадзіўся 13 лістапада 354 г. у афрыканскай рымскай правінцыі Нумідыя, ў Тагасце (зараз Сук-Арас у Алжыры). Першую адукацыю атрымаў ад хрысціянкі-маці, аднак яго бацька быў паганцам. У моладзі Аўгусцін быў цалкам свецкім чалавекам, шукаў асалодаў, захапляўся лацінскай літаратурай. Скончыўшы школу ў Тагасце накіраваўся ў бліжэйшы культурны цэнтр — Мадаўру. Увосень 370 накіраваўся на трохгадовае навучанне рыторыцы ў Карфаген.

Прага да чагосьці вышэйшага абудзілася ў ім толькі пасля чытання «Hortensius» Цыцэрона. Ён зацікавіўся філасофіяй, пачаў чытаць Біблію, далучыўся да папулярнай тады секты маніхеяў, з якім заставаўся разам каля 10 гадоў, але не знайшоўшы нідзе задавальнення, амаль зняверыўся і толькі знаёмства з платанічнай і неаплатанічнай філасофіяй дапамагло яму знайсці выйсце для сябе. У той самы час выкладаў рыторыку спачатку ў Тагасце, а пасля ў Карфагене. У «Споведзі» Аўгусцін падрабязна спыніўся на 9 гадах, змарнаваных ім на «шалупінне» маніхейства. У 383 нават духоўны маніхейскі лідар Фаўст не даў рады адказаць на яго пытанні.

Тады ж, у 383 А. ён выправіўся з Афрыкі ў Рым, каб знайсці настаўніцкую працу ў Рыме, але ўжо ў 384 атрымаў працу настаўнікам красамоўства ў Медыялане (Мілане). Тут, дзякуючы мясцоваму біскупу Амвросію, бліжэй пазнаёміўся з хрысціянствам, і гэтая акалічнасць, разам з чытаннем пасланняў апостала Паўла, зрабілі радыкальную перамену ў яго ладзе думак і жыцця. Гэтай падзеі Каталіцкая царква прысвяціла нават асобная свята (3 мая).

Прачытаўшы некаторыя трактаты Плоціна на лаціне, Аўгусцін азнаёміўся з неаплатанізмам, які прадстаўляў Бога як нематэрыяльнае трансцэндэнтнае Быццё. Наведаўшы прапаведзі Амвросія Медыяланскага, Аўгусцін зразумеў рацыянальную перакананасць ранняга хрысціянства. Паводле падання аднойчы ў садзе Аўгусцін пачуў голас дзіцяці, які казаў яму наўгад адкрыць пасланні апостала Паўла, дзе яму патрапілася Пасланне да рымлянаў. Пасля таго ён, разам з маці, братам, абодвума стрыечнымі братамі, сябрам Аліпіем і двумя вучнямі, аддаліўся на колькі месяцаў у Касыцыяк, на вілу аднаго з сяброў. На ўзор цыцэронавых «Тускуланскіх гутарак», Аўгусцін склаў некалькі філасофскіх дыялогаў.

На Вялікдзень 387 Аўгусцін разам з сваім сынам прыняў хрышчэнне ад Амвросія. Пасля вярнуўся ў Афрыку, папярэдне прадаўшы ўсю сваю маёмасць і амаль цалкам раздаўшы ўсё бедным. Пэўны час прабавіў у строгай самоце кіраўніком духовай грамады і ў 391, уступіўшы ў духовае званне з санам прэсвітэра, заняўся дзейнасцю прапаведніка і ў 395 быў пасвечаны ў біскупы ў Гіпоне.

Аўгусцін памёр 28 жніўня 430, падчас першай асады Гіпона вандаламі.

Пасля некалькіх перапахаванняў рэшткі Аўгусціна ў 1842 зноў вернутыя ў Алжыр і захоўваюцца ля помніка Аўгусціна на развалінах Гіпона.

## Палітычныя погляды 
Аўгусцін даводзіў перавагу духовай улады над свецкай. Дзяржава патрэбная з-за сілы грэхападзення чалавека і няздольнасці самастойна выйсці на шлях веры. Успрыняўшы вучэнне Аўгусціна, царква абвясціла сябе зямной часткай Божага горада, і пазіцыянавала сябе як вярхоўнага арбітра ў зямных справах.

Аўгусцін рэзка супрацьпастаўляў царкву і дзяржаву. Сваім меркаваннем пра тое, што «горад зямны», гэта значыць дзяржаўнасць, звязаны з царствам д'ябла, ён паклаў пачатак многім сярэдневечным ерасям. Але адначасова ён абмяркоўваў ідэю абнаўлення «горада зямнога» ў рэчышчы хрысціянскай цноты: усе формы кіравання павінны паважаць Бога і чалавека.

## Творы 
Самыя вядомыя творы:
* De civitate Dei (Пра горад Божы)
* Confessiones (Споведзь), духовая біяграфія
* De Trinitate (Пра Троіцу)
* De libero arbitrio (Аб свабоднай волі)
* Retractationes (Перагляды).

## Літаратура 
* Troeltsch Е. Augustin, die Christliche Antike und das Mittelalter. Münch.— В., 1915
* Cayré F. Initiation a la philosophie de S. Augustin. P., 1947
* Gilson É. Introduction à l'étude de Saint Augustin. P., 1949
* Jaspers К. Platon. Augustin. Kant. Drei Grander des Philosophierens. Münch., 1967
* Flasch K. Augustin: Einführung in sein Denken. Stuttg., 1980
* Клот, «Der heil. Kirchenlehrer Augustin» (2 т., Ахен, 1840);
* Біндэман, «Der heilige Augustin» (Берл., 1844);
* Пужула, «Vie de St. Augustin» (2 выд., 2 т., Парыж, 1852; у ням. пер. Гуртэра, 2 т., Шафг., 1847);
* Дорнар, «Augustin, sein theologisches System und seine religionsphilos. Anschauung» (Berlin, 1873).

## Спасылкі 
* Збор сачыненняў А. Аўгусціна *(латынь)*
* Лацінскія тэксты найважнейшых сачыненняў
* S. Aurelii Augustini opera omnia: Patrologiae Latinae elenchus
* Аўгусцін Аўрэлій // Каталіцкая энцыклапедыя

Катэгорыя:Айцы Царквы
Катэгорыя:Дактары Касцёла
Катэгорыя:Царкоўныя палітыкі
Катэгорыя:Філосафы V стагоддзя
Катэгорыя:Лацінскія філосафы
Катэгорыя:Хрысціянскія філосафы Старажытнага Рыма
Катэгорыя:Эстэтыкі
Катэгорыя:Прапаведнікі
Катэгорыя:Каталіцкія і праваслаўныя святыя
Катэгорыя:Святыя Афрыкі
Катэгорыя:Хрысціянскія святыя V стагоддзя
Катэгорыя:Персанажы «Боскай камедыі»
Катэгорыя:Патрыстыка
Катэгорыя:Вікіпедыя:Істотныя артыкулы