open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Вярховыя балоты

.]]
**Вярхо́выя балоты**, **алігатрофныя балоты** — балоты з бедным мінеральным жыўленнем, якія знаходзяцца звычайна на водападзелах.

Вярховыя балоты фарміруюцца ва ўмовах застойвання паверхневых вод у плоскіх паніжэннях водападзелаў, падасланых воданепранікальнымі пародамі. Жыўленне такіх балот вільгаццю звычайна адбываецца за кошт атмасферных ападкаў.

## Беларусь 
Найбольш пашыраны ў паўночнай частцы Беларусі — масівы Даўбенішкі, Весялоўскае, Стрэчна, Обаль-1 і інш. Складаюць 13,1 % плошчы ўсіх балот Беларусі. Паверхня іх у сярэдзіне пукатая, таму што торф у цэнтры балота назапашваецца больш інтэнсіўна, чым на перыферыі. Для вярховых балот характэрны алігатрофныя расліны, непатрабавальныя да зольных элементаў. Флора бедная: дрэвы — хвоя, лістоўніца; кусцікі — верас балотны, мірт, багун балотны, багноўка, журавіны, імшарніца, буякі; травы — шэйхцэрыя, падвей похвенны, марошка, чаротнік, расіца круглалістая; сфагнавыя імхі. Фаўна таксама бедная: воўк (летам), лось, глушэц, курапатка белая, шэры журавель.

## Літаратура 
* 
* Балота // 

## Спасылкі 
* Верховые болота // Экологический центр «Экосистема»™

Катэгорыя:Балоты паводле тыпаў
Чхота-Нагпур

**Чхота-Нагпур** (, ) — горнае плато на ўсходзе паўвострава Індастан. Узвышаецца да 1350 м над узроўнем акіяна. Агульная плошча — каля 122 100 км².

Плато Чхота-Нагпур падзяляецца на тры ўзгор’і — Ранчы, Хазарыбагх, Кадарма. Найвышэйшы пункт — гара Парэнатх (1350 м) на ўзгор’і Ранчы. Першапачаткова сфарміравалася ў час існавання кантынента Гандвана як частка Дэканскага пласкагор’я, ад якога адасобілася пасля мелавога перыяду ў выніку пашырэння рачных далін. Плато складаецца пераважна з гранітаў і асадкавых парод.

Плато Чхота-Нагпур славіцца сваімі мінеральнымі багаццямі. Тут здабываюць 74 % усяго індыйскага вугалю, а таксама такія карысныя выкапні, як жалеза, лушчак, азбест, медзь, марганец, каалін, розныя гліны, даламіт і г. д. Значная частка мясцовасці пакрыта шырокалісцевымі лясамі, населенымі тыграмі, сланамі, гарнамі, мядзведзямі і іншымі рэдкімі жывёламі. Для аховы прыроды створана 15 ахоўваемых тэрыторый.

Да пачатку XX ст. у лясах Чхота-Нагпур жылі пераважна прадстаўнікі племянных супольнасцяў мунда, санталаў, бірхор, хо, курмі, курух. У нашы дні гэта развіты прамысловы рэгіён.

## Спасылкі 
* Chota Nagpur Plateau
* Prehistory Of The Chotanagpur Region, India, Part 1: Making Sense Of The Stratigraphy
* Essay on Chota Nagpur Industrial Region 

Чхота
Чхота
Іпаліт Віктаравіч Савіцкі

{{Ваенны дзеяч
 |поўнае імя       = Іпаліт Віктаравіч Савіцкі
 |арыгінал імя     = 
 |дата нараджэння  = 31.01.1863
 |месца нараджэння = , Таўрычаская губерня, Расійская імперыя
 |дата смерці      = 9.10.1941
 |месца смерці     = , Францыя
 |партрэт          = 
 |подпіс           = 
 |мянушка          = 
 |псеўданім        = 
 |прыналежнасць    = 
 |гады службы      = 1883—1919
 |званне           = 
 |род войскаў      = інфантэрыя
 |камандаваў       = 66-я пяхотная дывізія2-і Туркестанскі армейскі корпус
 |частка           = 
 |бітвы            = Першая сусветная вайна, Грамадзянская вайна
 |узнагароды       = { style="background:transparent"
      
-
       
-
 
}
 |Commons        = 
 |Rodovid        =
 |сувязі         = 
 |у адстаўцы     = 
 |роспіс         = 
}}

**Іпалі́т Ві́ктаравіч Саві́цкі** (; 31 студзеня 1863 года, горад Севастопаль Таўрычаскай губерні, Расійская імперыя — 9 кастрычніка 1941 года, Парыж, Францыя) — генерал-лейтэнант Рускай арміі, удзельнік Белага руху ў Расіі падчас Грамадзянскай вайны ў Расіі. Камандуючы Туркестанскай арміяй.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Удзельнікі Першай сусветнай вайны
Катэгорыя:Постаці Белага руху
Аляксей Максімавіч Каледзін

{{Ваенны дзеяч
 |поўнае імя       = Аляксей Максімавіч Каледзін
 |арыгінал імя     = 
 |дата нараджэння  = 
 |месца нараджэння = 
 |дата смерці      = 
 |месца смерці     = 
 |партрэт          = Войсковой Атаман Области Войска Донского, генерал от кавалерии Каледин Алексей Максимович.PNG
 |подпіс           = Генерал ад кавалерыіАляксей Максімавіч Каледзін
 |мянушка          = 
 |псеўданім        = 
 |прыналежнасць    = 
 |гады службы      = 1879—1918
 |званне           = Генеральнага штаба
 |род войскаў      = кавалерыя
 |камандаваў       = 12-я кавалерыйская дывізія41-ы армейскі корпус8-я армія
 |частка           = 
 |бітвы            = Першая сусветная вайна, Грамадзянская вайна
 |узнагароды       = { style="background:transparent"
     
- 
      
- 
     
- 
     
}
 |Commons        = Alexey Kaledin
 |Rodovid        =
 |сувязі         = 
 |у адстаўцы     = 
 |роспіс         = 
}}

**Аляксе́й Максі́мавіч Кале́дзін** (;  года, станіца Усць-Хапёрская, , Расійская імперыя — 29 студзеня 1918, Новачаркаск) — рускі военачальнік, генерал ад кавалерыі, дзеяч Белага руху.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Военачальнікі Першай сусветнай вайны (Расійская імперыя)
Катэгорыя:Постаці Белага руху
Катэгорыя:Застрэліліся
Міхаіл Васільевіч Аляксееў

{{Ваенны дзеяч
 |поўнае імя       = Міхаіл Васільевіч Аляксееў
 |арыгінал імя     = 
 |дата нараджэння  = 
 |месца нараджэння = 
 |дата смерці      = 
 |месца смерці     =
 |партрэт          =
 |подпіс           = 
 |мянушка          = 
 |псеўданім        = 
 |прыналежнасць    = 
 |гады службы      = 1873—1918
 |званне           = Генеральнага штаба
 |род войскаў      = інфантэрыя
 |камандаваў       = 13-ы армейскі корпусПаўночна-Заходні фронтЗаходні фронтДобраахвотніцкая армія
 |частка           = 
 |бітвы            = расійска-турэцкая вайна, 1877—1878, расійска-японская вайна, Першая сусветная вайна, Грамадзянская вайна
 |узнагароды       = { style="background:transparent"
     
- 
      
- 
     
}
 |Commons        = Mikhail Alekseev
 |Rodovid        =
 |сувязі         = 
 |у адстаўцы     = 
 |роспіс         = 
}}

**Міхаі́л Васі́льевіч Аляксе́еў** (;  года, горад Вязьма, Расійская імперыя —  года, Екацерынадар) — расійскі военачальнік. Удзельнік расійска-турэцкай (1877—1878 гадоў) і расійска-японскай (1904—1905 гадоў) войнаў, у гады Першай сусветнай вайны — начальнік штаба войскаў Паўднёва-Заходняга фронту, галоўнакамандуючы арміямі Паўночна-Заходняга фронту, начальнік штаба Вярхоўнага галоўнакамандуючага (з жніўня 1915 года). Генеральнага штаба генерал ад інфантэрыі (24 верасня 1914 года), генерал-ад'ютант (10 красавіка 1916 года).

Падчас Лютаўскай рэвалюцыі (1917) выступіў за адрачэнне Мікалая II ад пасады і сваімі дзеяннямі спрыяў прыняццю імператарам гэтага рашэння.

Актыўны ўдзельнік Белага руху ў гады Грамадзянскай вайны ў Расіі, адзін са стваральнікаў і Вярхоўны кіраўнік Добраахвотніцкай арміі.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Постаці Белага руху
Катэгорыя:Заслужаныя прафесары Мікалаеўскай ваеннай акадэміі
Катэгорыя:Удзельнікі расійска-турэцкай вайны 1877—1878
Катэгорыя:Удзельнікі расійска-японскай вайны
Катэгорыя:Галоўнакамандуючыя Паўночна-Заходнім фронтам (Першая сусветная вайна)
Катэгорыя:Галоўнакамандуючыя Заходнім фронтам (Першая сусветная вайна)
Катэгорыя:Вярхоўныя галоўнакамандуючыя Расіі ў Першай сусветнай вайне
Катэгорыя:Генералы ад інфантэрыі (Расійская імперыя)
Катэгорыя:Генерал-ад’ютанты (Расійская імперыя)
Катэгорыя:Першапаходнікі
Катэгорыя:Перапахаваныя
Катэгорыя:Загінулі ў Грамадзянскую вайну ў Расіі
Катэгорыя:Памерлі ад пнеўманіі
Іван Гаўрылавіч Барбовіч

{{Ваенны дзеяч
 |поўнае імя       = Іван Гаўрылавіч Барбовіч
 |арыгінал імя     = 
 |дата нараджэння  = 
 |месца нараджэння =  
 |дата смерці      = 
 |месца смерці     =  
 |партрэт          = 
 |подпіс           = 
 |мянушка          = 
 |псеўданім        = 
 |прыналежнасць    = 
 |гады службы      = 1896—1920
 |званне           = 
 |род войскаў      = кавалерыя
 |камандаваў       = 
 |частка           = 
 |бітвы            = Руска-японская вайна, Першая сусветная вайна, Грамадзянская вайна
 |узнагароды       = { style="background:transparent"
      
- 
      
- 
  
}
 |Commons        = 
 |Rodovid        =
 |сувязі         = 
 |у адстаўцы     = 
 |роспіс         = 
}}

**Іва́н Гаўры́лавіч Барбо́віч** (; 27 студзеня 1874 года, Палтаўская губерня, Расійская імперыя — 21 сакавіка 1947 года, горад Мюнхен) — рускі кавалерыйскі военачальнік. Генерал-лейтэнант (1920). Дзеяч Белага руху.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Кавалерысты Першай сусветнай вайны (Расійская імперыя)
Катэгорыя:Удзельнікі руска-японскай вайны
Катэгорыя:Постаці Белага руху
Катэгорыя:Палкоўнікі (Расійская імперыя)
Ігнацій Міхайлавіч Васільчанка

{{Ваенны дзеяч
 |поўнае імя       = Ігнацій Міхайлавіч Васільчанка
 |арыгінал імя     = 
 |дата нараджэння  = 
 |месца нараджэння = 
 |дата смерці      = 
 |месца смерці     =
 |партрэт          = Vasiltshenko.jpg
 |подпіс           = 
 |мянушка          = 
 |псеўданім        = 
 |прыналежнасць    = 
 |гады службы      = 1895—1920
 |званне           = генерал-маёр
 |род войскаў      = інфантэрыя
 |камандаваў       = 5-ы Каўказскі корпус8-ы Екацерынаслаўскі корпус
 |частка           = 
 |бітвы            = Першая сусветная вайна, Грамадзянская вайна
 |узнагароды       = { style="background:transparent"
     
- 
       
}
 |Commons        = 
 |Rodovid        =
 |сувязі         = 
 |у адстаўцы     = 
 |роспіс         = 
}}
**Ігна́цій Міха́йлавіч Васі́льчанка** (, ;  года, горад Ізюм, Харкаўская губерня, Расійская імперыя — 27 лістапада 1920 года, Крым) — генерал-маёр, актыўны ўдзельнік Белага руху на Поўдні Расіі, арганізатар .

У лістападзе 1920 года добраахвотна адмовіўся ад эвакуацыі з Крыма ў Турцыю, застаўся ў Феадосіі, занятай войскамі Чырвонай арміі, і адным з першых прыбыў на рэгістрацыю. Быў арыштаваны і 27 лістапада 1920 года, падчас «чырвонага» тэрору ў Крыме, расстраляны чэкістамі.

## Узнагароды 
* Ордэн Святога Уладзіміра 4 ступені з бантам
* Ордэн Святой Ганны 4 ступені
* Ордэн Святога Станіслава 3 ступені
* Ордэн Святой Ганны 3 ступені
* Ордэн Святога Станіслава 2 ступені
* Ордэн Святой Ганны 2 ступені

## Спасылкі 
* 
* 
* *Гуреев А.* Екатеринославский поход. — Часовой, № 405—407.
* *Лабинский И.* О Екатеринославском походе //Россия забытая и неизвестная. Белое движение. Том V. (1918-й год на Украине).
* *Омелянович-Павленко М.* Спогади командарма (1917—1920). Київ. — Темпора, 2007.
* *Сакович Г.* Екатеринославский поход //Россия забытая и неизвестная. Белое движение. Том V. (1918-й год на Украине).
* *Слащёв-Крымский Я. А.* Белый Крым 1920. — М: «Наука», 1990
* *Тинченко Я*. 12 тысяч. Крымские расстрелы, 20.11.1920-18.04.1921. — Киев: Институт истории Украины НАН Украины, 2021.

Катэгорыя:Удзельнікі Першай сусветнай вайны (Расійская імперыя)
Катэгорыя:Постаці Белага руху
Катэгорыя:Загінулі ў баі
Катэгорыя:Памерлі ў Крыме
Мокраўскі сельсавет

Назву **Мо́краўскі сельсавет** маюць:

* Мокраўскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Пружанскага раёна Брэсцкай вобласці
* Мокраўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Касцюковіцкага раёна Магілёўскай вобласці
* Мокраўскі сельсавет — назва Холстаўскага сельсавета Быхаўскага раёна Магілёўскай вобласці ў 1924—1960 і 1965—1966 гадах
Рэчыца (Камянецкі раён)

**Рэ́чыца** (, ) — вёска ў Беларусі, у Камянецкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Рэчыцкага сельсавета.

## Геаграфія 
Знаходзіцца за 12 км у напрамку на ўсход ад горада Каменец, за 51 км ад Брэста, за 16 км ад чыгуначнай станцыі Тэўлі.

## Насельніцтва 
* 2001 год — 271 жыхар, 93 двары.

## Славутасці 
* Свята-Успенская царква, 1873 г. — 
* Брацкая магіла савецкіх воінаў.
* Помнік землякам, якія загінулі ў Вялікую Айчынную вайну.

## Вядомыя асобы 
* Панцеляймон (Ніжнік; 1895—1984) — архімандрыт Рускай праваслаўнай царквы за мяжой.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі
Іанізавальнае выпраменьванне

**Іанізавальнае выпраменьванне** — патокі электрамагнітных хваль або элементарных часціц, здольныя пры ўзаемадзеянні з рэчывам ствараць у ім іоны. Да іанізавальнага выпраменьвання адносяцца альфа-, бэта-, гама-прамяні, рэнтгенаўскае выпраменьванне, а таксама іншыя высокаэнергетычныя зараджаныя часціцы накшталт пратонаў і іонаў, атрыманыя ў паскаральніках.

Зараджаныя часціцы іанізуюць атамы асяроддзя непасрэдна пры сутыненнях з імі; выбітыя электроны пры наяўнасці дастатковай энергіі таксама могуць іанізаваць (другасная іанізацыя). Пры праходжанні нейтральных часціц (напр., нейтронаў, фатонаў) іанізацыя абумоўлена другаснымі зараджанымі часціцамі, якія ўзнікаюць ад узаемадзеяння першасных часціц з асяроддзем. Іанізавальнае выпраменьванне разбуральна Уздзейнічае на рэчыва і жывыя арганізмы; многія хімічныя рэакцыі пад уплывам іанізавальнага выпраменьвання ажыццяўляюцца больш лёгка або працякаюць пры значна меншых цісках і тэмпературах. У выніку дзеяння выпраменьвання можна атрымаць розныя мутацыі мікраарганізмаў і раслін.

## Знакі радыяцыйнай небяспекі 
Небяспечныя ўзроўні іанізавальнага выпраменьвання абазначаюцца знакам чорны трыліснік («вентылятар») на жоўтым фоне, ён мае форму трох сектараў шырынёй 60°, расстаўленых на 120° адзін адносна другога, з невялікім кругам у цэнтры. Звычайна іх размяшчаюць на мяжы радыяцыйна-кантралюемай зоны ці ў любым месцы, дзе ўзровень радыяцыі значна перавышае фонавы з прычыны ўмяшання чалавека.

У табліцы Унікод ёсць сімвал знака радыяцыйнай небяспекі — ☢ (U+0x2622).

У 2007 годзе прыняты новы знак радыяцыйнай небяспекі — «трыліснік» дапоўнены знакамі «смяротна» («чэрап з косткамі») і «сыходзь!» (сілуэт беглага чалавека і стрэлка). Новы знак закліканы стаць больш зразумелым для тых, хто не знаёмы са значэннем традыцыйнага «трыліснік». Чырвоны сімвал папярэджання пра іанізавальнае выпраменьванне (ISO 21482) быў прыняты ў 2007 годзе і прызначаны для крыніц 1, 2 і 3 катэгорый радыяцыйнай небяспекі (па класіфікацыі МАГАТЭ), якія вызначаюцца як небяспечныя крыніцы, здольныя прывесці да смерці або сур’ёзных траў (у тым ліку харчовыя апраменьвальнікі, апараты тэрапіі для лячэння рака і прамысловая рэнтгенаграфія). Сімвал павінен размяшчацца на прыстасаванні (прыладзе), дзе знаходзіцца крыніца, як папярэджанне не разбіраць і не набліжацца.

Некаторыя навукоўцы спрабуюць распрацаваць сістэму доўгатэрміновых папярэджанняў пра ядзерныя адкіды, якая была б зразумелай людзям і праз тысячы гадоў.

## Літаратура 
* 
* *Моисеев А. А., Иванов В. И.* Справочник по дозиметрии и радиационной гигиене. 2-е изд., перераб. и доп. — М., Атомиздат. — 1974
* *Кудряшов Ю. Б.* Радиационная биофизика. — М: Физматлит. — 2004. — С. 136.

Катэгорыя:Радыяцыйная бяспека
Катэгорыя:Радыеактыўнасць
Катэгорыя:Радыебіялогія
Катэгорыя:Мутацыі
Катэгорыя:Выпраменьванне
Кляновы ліст

**Кляновы ліст** (, ) — адзін з афіцыйных сімвалаў Канады нароўні з канадскім бабром.

## Сімвал Канады 
Кляновы ліст, у прыватнасці, можна ўбачыць на сцягу Канады (у цэнтры сцяга ён стаў размяшчацца толькі з 1965), на некаторых знаках воінскіх званняў канадскіх узброеных сіл. На сцягу чырвоны кляновы ліст, як і на стылізаваным малюнку, мае 11 кончыкаў.

Яго выкарыстанне абавязана наяўнасці значнай колькасці клёнаў у Канадзе. Клён спрадвеку ўяўляе сабой значны эканамічны рэсурс. Акрамя паставак вялікай колкасці лесу, у экспарце рэсурсаў краіны ўдзельнічае і кляновы цукар.

Фальклорныя песня «La feuille d'érable» студыі La Bonne Chanson распавядае гісторыю з'яўлення кветкавых эмблем многіх краін, у тым ліку канадскага кляновага ліста. Гэтая песня з'яўляецца афіцыйным маршам Каманднага складу інструктараў ваенных вучылішчаў.

Таксама выкарыстоўваецца звычайна англійскі выраз Maple Leaf: напрыклад, у назве хакейнай каманды Таронта Мэйпл Ліфс.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Дзяржаўныя сімвалы Канады
Герб Квебека

а]]
а 1868—1939]]
**Герб Квебе́ка** () — адзін з сімвалаў канадскай правінцыі Квебек. Герб Квебека быў прыняты і зацверджаны каралевай Вікторыяй у 1868 годзе, сучасны варыянт выкарыстоўваецца з 1939 года.

## Апісанне 
Герб уяўляе сабой шчыт, двойчы перасечаны на блакіт, чырвоны і золата. У блакіце тры залатыя лілеі, у чырвоным залаты леапард з блакітным языком і кіпцюрамі, у золаце тры зялёныя кляновыя лісты з аднаго кораня. Шчыт увянчаны каронай Цюдараў, пад шчытом срэбная стужка з дэвізам правінцыі на французскай мове «Je me souviens» («Я памятаю»).

Кампазіцыя герба адлюстроўвае розныя этапы ў гісторыі правінцыі. Геральдычныя лілеі сімвалізуюць французскі перыяд гісторыі Квебека, леапард — брытанскую карону, кляновыя ліст — Канаду.

## Літаратура 
* «Герб Квебека» інфармацыя на сайце ўрада Квебеку, абноўлена 14 студзень 2008
* Luc Bouvier. «Les armoiries du Québec d'hier à aujourd'hui», dans L'Action nationale, février 1999.
* Gaston Deschênes. Les symboles d'identité québécoise, Québec: Publications du Québec, 1990, 39 pages ISBN 2-551-14189-3

## Спасылкі 
Катэгорыя:Квебек (правінцыя)
Катэгорыя:Гербы паводле алфавіта
Сцяг Квебека

**Сцяг Квебека** () — адзін з сімвалаў канадскай правінцыі Квебек.

Прыняты 21 студзеня 1948 года.

## Апісанне 
Прамавугольнае палотнішча з белым прамым крыжам. У кожным сінім прамавугольніку размешчана геральдычная лілея.

Адносіны шырыні сцяга да яго даўжыні — 2:3.

## Гісторыя 
Папярэднікамі сучаснага сцяга былі сцягі «Carillon» і «Carillon-Sacré-Cœur», таксама з выявай флёр-дэ-ліс, якія выкарыстоўваліся пачынаючы з парада 24 чэрвеня 1848.

Сцяг з белым прамым крыжам на сінім або чырвоным палотнішчы выкарыстоўваўся ў якасці кармавога сцяга на французскіх судах у часе першапачатковага асваення сучаснай Канады (сіняе палотнішча было абрана для таго, каб сцяг больш адрозніваўся ад непапулярнага ў Квебеку чырвонага гандлёвага сцяга Вялікабрытаніі). Флёр-дэ-ліс і крыж падкрэсліваюць паходжанне жыхароў правінцыі і ролю Францыі ў засваенні Канады.

## Спасылкі 
* Сцяг Квебека 

Катэгорыя:Квебек (правінцыя)
Катэгорыя:Сцягі Канады
Дэвіз Квебека

]]
**Je me souviens** — афіцыйны дэвіз канадскай правінцыі Квебек, які перакладаецца з французскай мовы як «Я памятаю».

## Паходжанне 
У 1883 г. Эжэн-Эцьен Ташэ, памочнік камісара па каронным землям у Квебека і архітэктар правінцыйнага будынка парламента выбраў дэвіз, высечаны ў камяні пад гербам Квебека, які быў змешчаны над уваходнымі дзвярамі будынка парламенту. Дэвіз затым стаў афіцыйна выкарыстоўвацца, хоць герб не быў зацверджаны афіцыйна да 1939 г..

Катэгорыя:Дэвізы
Катэгорыя:Квебек (правінцыя)
Васіль Ягоравіч Флуг

{{Ваенны дзеяч
 |поўнае імя       = Васіль Ягоравіч Флуг
 |арыгінал імя     = 
 |дата нараджэння  = 21.04.1868
 |месца нараджэння = невядома
 |дата смерці      = 3.12.1955
 |месца смерці     = 
 |партрэт          = Vasily E. Floug.jpeg
 |подпіс           = 
 |мянушка          = 
 |псеўданім        = 
 |прыналежнасць    = 
 |гады службы      = 1884—1919
 |званне           = 
 |род войскаў      = інфантэрыя
 |камандаваў       = 37-я пяхотная дывізія2-я гвардзейская пяхотная дывізія10-я армія2-і армейскі корпус
 |частка           = 
 |бітвы            = Руска-японская вайнаПершая сусветная вайна, Грамадзянская вайна
 |узнагароды       = { style="background:transparent"
     
- 
     
- 
     
- 
   
- 
   
}
 |Commons        = 
 |Rodovid        =
 |сувязі         = 
 |у адстаўцы     = 
 |роспіс         = 
}}

**Васі́ль Яго́равіч Флуг** (; 19 сакавіка 1860 года — 3 снежня 1955 года, горад Сан-Францыска, ЗША) — рускі военачальнік, удзельнік Кітайскага паходу 1900-1901, Руска-японскай, Першай сусветнай і Грамадзянскай войнаў. Генерал ад інфантэрыі. Удзельнік Белага руху.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Удзельнікі Першай сусветнай вайны
Катэгорыя:Удзельнікі руска-японскай вайны
Катэгорыя:Постаці Белага руху
Манрэальскі метрапалітэн

**Манрэальскі метрапалітэн** — сістэма гарадскога транспарту ў Манрэалі. Другі па памерах і загружанасці метрапалітэн у Канадзе пасля метрапалітэна Таронта. З моманту свайго адкрыцця ў 1966 годзе па 2006 год манрэальскі метрапалітэн перавёз больш за 6 мільярдаў пасажыраў. Таксама з'яўляецца найбуйнейшым у свеце цалкам падземным метрапалітэнам.

Манрэальскі метрапалітэн першы і адзін з нямногіх у свеце ў якім выкарыстоўваюцца цягнікі на шыннай хадзе, сумешчанай з традыцыйнай рэйкавай. Шырыня каляіны — 1435 мм.

## Спасылкі 

Катэгорыя:Транспарт у Квебеку
метрапалітэн
Катэгорыя:З’явіліся ў 1966 годзе
Мікалай Эмільевіч Брэдаў

{{Ваенны дзеяч
 |поўнае імя       = Мікалай Эмільевіч Брэдаў
 |арыгінал імя     = 
 |дата нараджэння  = 
 |месца нараджэння = 
 |дата смерці      = 
 |месца смерці     = 
 |партрэт          = 
 |подпіс           = 
 |мянушка          = 
 |псеўданім        = 
 |прыналежнасць    = 
 |гады службы      = 1889—1920
 |званне           = 
 |род войскаў      = інфантэрыя
 |камандаваў       = 6-я Фінляндская стралковая дывізія24-ы армейскі корпус21-ы армейскі корпус12-ы армейскі корпус
 |частка           = 
 |бітвы            = Руска-японская вайна, Першая сусветная вайна, Грамадзянская вайна
 |узнагароды       = { style="background:transparent"
     
- 
     
- 
     
- 
 
}
 |Commons        = 
 |Rodovid        =
 |сувязі         = 
 |у адстаўцы     = 
 |роспіс         = 
}}

**Мікала́й-Па́вел-Канстанці́н Эмі́льевіч Брэ́даў** (; 30 кастрычніка 1873 года — пасля 1945 года) — расійскі генерал-лейтэнант (12 кастрычніка 1917 года). Удзельнік руска-японскай вайны, Першай сусветнай вайны, Грамадзянскай вайны на баку Белага руху.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Военачальнікі Першай сусветнай вайны (Расійская імперыя)
Катэгорыя:Удзельнікі руска-японскай вайны
Катэгорыя:Постаці Белага руху
Аналагавае тэлебачанне

**Аналагавае тэлебачанне** — тэлевізійная сістэма, якая выкарыстоўвае для прыймання, вываду і перадачы выяваў і гуку аналагавы электрычны сігнал. Усе прыймальна-перадавальныя прылады далічбавай эпохі, уключаючы механічнае тэлебачанне, выкарыстоўвалі аналагавыя сігналы, якія можна перадаваць як праз кабель, так і па радыё. Аналагаве тэлебачанне да сённяшняга часу з'яўляецца дамінуючым на эфірных наземных каналах у шматлікіх краінах свету.

## Спыненне аналагавага вяшчання 
Сёння адбываецца пераход з аналагавага на лічбавае тэлебачанне. Многія краіны ў сувязі з пабудовай паўнавартасных лічбавых сетак ужо спынілі або плануюць у найбліжэйшай будучыні спыніць тэлевяшчанне ў аналагавых стандартах. Галоўныя складанасці гэтага пераходу:
* Працаёмкасць, вялікія кошты і нерэнтабельнасць пакрыцця трансляцыйнымі сістэмамі маланаселеных тэрыторый;
* Блытаніна з выбарам стандарту лічбавага вяшчання, дэзарыентуе як пастаўшчыкоў, так і пакупнікоў новых лічбавых тэлевізараў;
* Нізкая рэкламная даходнасць лічбавага тэлевяшчання на пераходным этапе;
* Інэртнасць насельніцтва, не жадаючага расставацца са старымі працуючымі тэлевізарамі і за свой кошт купляць лічбавыя прыстаўкі. Прымусова пазбавіць тэлебачання вялікія масы грамадзян нельга, паколькі яно з'яўляецца органам апавяшчэння ў надзвычайных сітуацыях і гэта можа выклікаць сацыяльны пратэст.

## Гл. таксама 
* Лічбавае  тэлебачанне

Катэгорыя:Тэхналогіі тэлебачання
Шырыня каляі

**Шырыня каляі** — у чыгуначным транспарце, — адлегласць паміж унутранымі гранямі галовак двух паралельных рэек, якія складаюць чыгуначную каляю (або чыгуначны пуць).

З-за розных прычын шырыня каляі на розных чыгунках у розных краінах розная. Гэта стварае пэўныя перашкоды транспарціроўцы грузаў і перавозцы пасажыраў па чыгунках.

Для пераадолення гэтага ўжываць:
* перагрузку грузаў (перасадку пасажыраў) з рухомага складу прызначаных для адной каляі, у вагоны прызначаныя для іншай каляі;
* перастаноўка вагонаў на вагонныя каляскі, прызначаныя для руху па вызначанай каляі;
* розныя рассоўныя колавыя пары.

У гэтых мэтах на стыковачных пунктах, а часта і на дзясяткі кіламетраў у абодва бакі разам могуць быць чыгуначныя калеі рознай шырыні або сумешчаныя двайная каляя.

## Каляя чыгунак краін былога СССР, Манголіі і Фінляндыі 
З сярэдзіны XIX ст. стандартам на чыгунках Расійскай імперыі, пазней&nbsp;—СССР і Фінляндыі, а пасля і Манголіі, была выбрана шырыня каляі 1524 мм (5 англійскіх футаў). З мая 1970 года да пачатку 1990-х гадоў чыгункі СССР былі пераведзены на каляіну 1520 мм. Гэта было зроблена каб павялічыць стабільнасць каляя пры эксплуатацыі грузавых цягнікоў.
Прыз прынца Уэльскага

**Прыз прынца Уэльскага** (*Prince of Wales Trophy*) — уручаецца чэмпіёну Усходняй канферэнцыі, гэта значыць клубу, які выйшаў у фінал Кубка Стэнлі НХЛ ад Усходняй канферэнцыі.

Яго высокасць прынц Уэльскі падарыў Лізе гэты трафей у 1924 годзе. З 1928 па 1938 прыз даставаўся лепшай камандзе Амерыканскага дывізіёна НХЛ у рэгулярным чэмпіянаце. Пасля таго, як у Лізе адмянілі падзел на дывізіёны, аж да 1967 года, трафей уручаўся пераможцу рэгулярнага першынства (па аналогіі з цяперашнім Прэзідэнцкім Кубкам). Затым, пасля ўступлення ў НХЛ новых клубаў і новага падзелу на дывізіёны, гэтай узнагародай ганаравалася лепшая каманда Усходняга дывізіёна.

У 1975 годзе Усходні дывізіён змяніла Канферэнцыя прынца Уэльскага, і да 1981 года ўладальнікам прыза станавіўся пераможца рэгулярнага чэмпіянату ў канферэнцыі, якая насіла тую ж назву, што і сам трафей. У наступным сезоне было вырашана ўручаць прыз лепшай камандзе канферэнцыі па выніках плэй-оф, а ў 1994 годзе канферэнцыя прынца Уэльскага стала называцца Усходняй, і аднайменным прызам узнагароджваецца клуб, які выбіўся ў фінал Кубка Стэнлі ад Усходняй канферэнцыі.

Сярод хакеістаў прыз атрымаў мянушку «падстаўка для парасонікаў», за ім замацавалася паганая слава, з-за чаго пераможца пры ўручэнні часта не бярэ яго ў рукі.

**Каманды, якія ў розныя гады атрымалі «Прыз прынца Уэльскага»:**

Катэгорыя:Узнагароды НХЛ
Асетр балтыйскі

**Асетр балтыйскі**, **асетр атлантычны** (*Acipenser oxyrinchus oxyrinchus*) — рыба сямейства асятровых.

Даўжыня да 3 м, маса да 200 кг.

Праходная рыба. Пашырана каля берагоў Атлантычнага акіяна ў Паўночнай Амерыцы. У Еўропе вельмі рэдкі, амаль вынішчаны. Да 1930—40-х г. трапляўся ў рэках Беларусі, з пабудовай плацін па Нёмане і Заходняй Дзвіне міграцыі спыніліся, апошні раз злоўлевы ў Нёмане ў 1952 годзе.

Ход у рэкі вясной, у час паводкі, нераст у чэрвені на ўчастках з хуткім цячэннем і камяністым дном. Моладзь жывіцца доннымі беспазваночпымі, дарослыя — дробнай рыбай.

Каштоўная рыба. Ахоўваецца. У 2009 сотня маладых асобін была дастаўлена з усходу Канады і выпушчана ў Балтыйскае мора ў вусці Одры.

## Літаратура 
* *Жукаў П.* Асетр балтыйскі // Энцыклапедыя прыроды Беларусі. Т. 1. — Мн., 1983.

Катэгорыя:Асятровыя
Паўночна-Усходні дывізіён (НХЛ)

**Паўночна-Усходні дывізіён** Нацыянальнай хакейнай лігі быў сфарміраваны ў 1993 годзе ў выніку пераразмеркавання лігі як частка Усходняй канферэнцыі. Яго папярэднікам быў Дывізіён Адамса. Існаваў на працягу 19 сезонаў (не ўлічваючы лакаўт у сезоне 2004/2005) да пераразмеркавання лігі ў 2013 годзе.

Хоць ніхто з членаў дывізіёна не выйграваў Кубак Стэнлі пасля пераразмеркавання да перамогі «Бостан Бруінз» у 2011 годзе, усё разам яны выйгравалі Кубак Стэнлі 43 разы (24 — «Манрэаль», 13 — «Таронта» і 6 — «Бостан»), што з'яўлялася рэкордам сярод дывізіёнаў НХЛ да 2013 года. У 2012 годзе «Бостан Бруінз» стала першай камандай, якая стала пераможцам дывізіёна два разы запар.

## Склад дывізіёна 
### 1993—1995 
* Атава Сенатарз
* Бафала Сейбрз
* Бостан Бруінз
* Хартфард Уэйлерз
* Квебек Нордыкс
* Манрэаль Канадыенс
* Пітсбург Пінгвінз

#### Змены пасля сезону 1992—1993 гадоў 
* Бостан Бруінз, Бафала Сейбрз, Хартфард Уэйлерз, Манрэаль Канадыенс, Атава Сенатарз і Квебек Нордыкс прыйшлі з Дывізіёна Адамса
* Пітсбург Пінгвінз прыйшла з Дывізіёна Патрыка

### 1995—1997 
* Атава Сенатарз
* Бафала Сейбрз
* Бостан Бруінз
* Хартфард Уэйлерз
* Манрэаль Канадыенс
* Пітсбург Пінгвінз

#### Змены пасля сезону 1994—1995 гадоў 
* Квебек Нордыкс перайшла ў Ціхаакіянскі дывізіён

### 1997—1998 
* Атава Сенатарз
* Бафала Сейбрз
* Бостан Бруінз
* Караліна Харыкейнз
* Манрэаль Канадыенс
* Пітсбург Пінгвінз

#### Змены пасля сезону 1996—1997 гадоў 
* Хартфард Уэйлерз пераехала ў Грынсбара, Паўночная Караліна і змяніла назву на Караліна Харыкейнз

### 1998—2013 
* Атава Сенатарз
* Бафала Сейбрз
* Бостан Бруінз
* Манрэаль Канадыенс
* Таронта Мейпл Ліфс

#### Змены пасля сезону 1997—1998 гадоў 
* Пітсбург Пінгвінз пераведзены ў Атлантычны дывізіён
* Караліна Харыкейнз пераведзены ў Паўднёва-ўсходні дывізіён
* Таронта Мейпл Ліфс пераведзены з Цэнтральнага дывізіёна

## Расфарміраванне пасля сезону 2012—2013 гадоў 
Усе каманды былі пераведзены ў Атлантычны дывізіён

## Чэмпіёны дывізіёну 
* 1994 — Пітсбург Пінгвінз
* 1995 — Квебек Нордыкс
* 1996 — Пітсбург Пінгвінз
* 1997 — Бафала Сейбрз
* 1998 — Пітсбург Пінгвінз
* 1999 — Атава Сенатарз
* 2000 — Таронта Мейпл Ліфс
* 2001 — Атава Сенатарз
* 2002 — Бостан Бруінз
* 2003 — Атава Сенатарз
* 2004 — Бостан Бруінз
* 2005 — Лакаўт
* 2006 — Атава Сенатарз
* 2007 — Бафала Сейбрз
* 2008 — Манрэаль Канадыенс
* 2009 — Бостан Бруінз
* 2010 — Бафала Сейбрз
* 2011 — Бостан Бруінз
* 2012 — Бостан Бруінз
* 2013 — Манрэаль Канадыенс

## Уладальнікі Кубка Стэнлі 
* 2011 — Бостан Бруінз

## Гл. таксама 
* Нацыянальная хакейная ліга
* Усходняя канферэнцыя
* Паўднёва-ўсходні дывізіён
* Атлантычны дывізіён
* Дывізіён Адамса

Катэгорыя:Нацыянальная хакейная ліга
Абрам Міхайлавіч Драгаміраў

{{Ваенны дзеяч
 |поўнае імя       = Абрам Міхайлавіч Драгаміраў
 |арыгінал імя     = 
 |дата нараджэння  = 
 |месца нараджэння = 
 |дата смерці      = 
 |месца смерці     = 
 |партрэт          = Dragomirov A.M. (1868—1955).jpg
 |подпіс           = 
 |мянушка          = 
 |псеўданім        = 
 |прыналежнасць    = 
 |гады службы      = 1884—1939
 |званне           = 
 |род войскаў      = кавалерыя
 |камандаваў       = 16-я кавалерыйская дывізія9-ы армейскі корпус8-я арміяПаўночны фронт
 |частка           = 
 |бітвы            = Першая сусветная вайна, Грамадзянская вайна
 |узнагароды       = { style="background:transparent"
     
- 
     
- 
 
}
 |Commons        = Abram Mikhaylovich Dragomirov
 |Rodovid        =
 |сувязі         = 
 |у адстаўцы     = 
 |роспіс         = 
}}

**Абра́м Міха́йлавіч Драгамі́раў** (; 21 красавіка 1868 года, Чарнігаўская губерня, Расійская імперыя — 9 снежня 1955 года, горад Парыж, Францыя) — рускі генерал ад кавалерыі. Удзельнік Першай сусветнай вайны і Грамадзянскай вайны на баку Белага руху.

[350 px|міні|справа|  Камандаванне Паўночнага фронту.
Сядзяць, злева направа: начальнік штаба войскаў Паўночнага фронту генерал ад інфантэрыі [Юрый Нічыпаравіч Данілаў|Данілаў Ю. Н., камандуючы 1-й арміяй генерал ад кавалерыі А. І. Літвінаў, галоўнакамандуючы войскамі Паўночнага фронту генерал-ад’ютант М. У. Рузскі, камандуючы 12-й арміяй генерал ад інфантэрыі Радко-Дзмітрыеў Р. Д., камандуючы 5-й арміяй генерал ад кавалерыі Драгаміраў А . М.. Стаяць, злева направа: генерал-кватэрмайстар штаба армій Паўночнага фронту генерал-маёр Болдыраў В. Г., начальнік штаба 1-й арміі генерал-лейтэнант Адзішалідзэ І. З., начальнік штаба 12-й арміі генерал-лейтэнант У. В. Бяляеў, начальнік штаба 5-й арміі генерал-лейтэнант Мілер Я. К.. Канец 1916—пачатак 1917 гадоў. ]]

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Постаці Белага руху
Катэгорыя:Кавалерысты Першай сусветнай вайны (Расійская імперыя)
Бітва пад Вальгафам

**Бітва пад Вальгафам** — эпізод польска-шведскай вайны 1600—1629 гадоў, у якім шведскае войска на чале з каралём Густавам Адольфам Вазаю ўпершыню ў сваёй гісторыі ў палявой бітве атрымала перамогу над літоўска-польскім войскам. Адбылася 7 студзеня (17 студзеня) 1626 каля Курляндскага замка Вальгаф (лат. Valles, пол. Walmojza, бел. Вальмойжа).

Удала выбраўшы час, Густаў Адольф, употай сабраў пад Какенгаўзенам пяцітысячнае адборнае войска з 3 тысяч пяхоты і 2 тысяч кавалерыі, перайшоў Дзвіну і на досвітку раптам атакаваў войска Льва Сапегі, якім камандаваў яго сын — маршалак літоўскі Ян Станіслаў Сапега. Войска Сапегі стаяла лагерам і налічвала каля 1500 гусар, казакоў і нямецкіх рэйтараў (паводле шведскіх дадзеных вынікае, што войска налічвала 700 гусар, 600 казакоў, 500 нямецкіх рэйтараў і драгунаў, 700 пяцігорцаў, 600 нямецкіх мушкецёраў, 300 літоўскіх гайдукоў. Хутчэй за ўсё, ўлічвалася колькасць раз’яднаных войскаў вялікага гетмана ліоўскага Льва Сапегі і польнага гетмана літоўскага Крыштафа Радзівіла).

Паводле шведскіх дадзеных, страты Сапегі склалі ад 700 да 1200 чалавек, яшчэ 200 трапілі ў палон, а шведы нібыта не страцілі забітымі ні салдата. Густаў Адольф захапіў вялізны абоз з правіянтам і дэблакаваў Біржы і Баўску. Ян Станіслаў Сапега атрымаў раненні.

У 35 км ад месца бітвы стаяла войска Крыштафа Радзівіла, прычыны неаказання дапамогі атрада Яна Станіслава Сапегі да канца невядомыя (існуюць версіі, што Радзівіл не паспеў аказаць дапамогу, па іншых версіях — не захацеў з-за варожасці з Сапегамі).

Катэгорыя:Вайна Рэчы Паспалітай і Швецыі (1600—1629)
Катэгорыя:Бітвы Рэчы Паспалітай
Катэгорыя:Бітвы Швецыі
Катэгорыя:Бітвы ў Латвіі
Катэгорыя:Канфлікты 1626 года
Катэгорыя:Падзеі 7 студзеня
Катэгорыя:Студзень 1626 года
Усходняя канферэнцыя (НХЛ)

**Усходняя канферэнцыя** — адна з дзвюх канферэнцый, якія выкарыстоўваюцца для падзелу каманд у Нацыянальнай хакейнай лізе.
Другой канферэнцыяй з’яўляецца Заходняя канферэнцыя.

Усходняя канферэнцыя была створана ў 1974 годзе, калі НХЛ была падзелена на 2 канферэнцыі і 4 дывізіёны, і першапачаткова насіла назву **«Канферэнцыя Прынца Уэльскага»**.
Паколькі новыя канферэнцыі і дывізіёны не адлюстроўвалі паўночнаамерыканскую геаграфію, геаграфічныя назвы былі адменены.
Усходняя канферэнцыя складалася з двух дывізіёнаў:«Дывізіён Адамса» і «Дывізіён Норыса».
У 1981 годзе склады дывізіёнаў былі зменены для большай геаграфічнай адпаведнасці, аднак, назвы засталіся ранейшымі.
Дывізіён Норыса «пераехаў» на захад, а Дывізіён Патрыка — на ўсход.
Змена назваў адбылася ў 1993 годзе.
Дывізіён Адамса змяніў назву на «Паўночна-ўсходні», а Дывізіён Патрыка быў пераназваны ў «Атлантычны дывізіён».
Нягледзячы на ўсе гэтыя змены, трафей чэмпіёна канферэнцыі Прыз прынца Уэльскага захаваў сваю назву.

## Дывізіёны 
Да пераўтварэнняў 1993 года, Канферэнцыя Прынца Уэльскага складалася з Дывізіёна Адамса і Дывізіёна Патрыка.
У 1998 быў сфарміраваны Паўднёва-ўсходні дывізіён. Перад сезонам 2013/2014 былі скасаваны Паўночна-ўсходні і Паўднёва-ўсходні дывізіёны, а іх месца заняў Сталічны дывізіён.
У наш час Усходняя канферэнцыя прадстаўлена 16 камандамі, падзеленымі на 2 дывізіёны: Атлантычны і Сталічны.
 

## Чэмпіёны 
Да 1982 года ў НХЛ была ўнікальная сістэма плэй-оф у параўнанні з НФЛ, НБА і МЛБ. У плэй-оф каманды былі пасеяныя ў незалежнасці ад прыналежнасці да канферэнцыі. У выніку, дзве каманды з адной канферэнцыі маглі сустрэцца ў фінале Кубка Стэнлі, як гэта і было ў 1977, 1978 і 1980 гадах. У рамках гэтай сістэмы, чэмпіёнам Уэльскай канферэнцыі, і, такім чынам, пераможцам прыза прынца Уэльскага, станавілася каманда, якая фінішавала на 1 месцы ў канферэнцыі па выніках рэгулярнага сезона.

Пачынаючы з 1982 годзе, пераможцам прыза прынц Уэльскага, станавіцца каманда, якая выйграла ў фінале плэй-оф Уэльскай/Усходняй канферэнцыі.

## Уладальнікі Кубка Стэнлі 
* 1975-76 — Манрэаль Канадыенс
* 1976-77 — Манрэаль Канадыенс
* 1977-78 — Манрэаль Канадыенс
* 1978-79 — Манрэаль Канадыенс
* 1981-82 — Нью-Ёрк Айлендэрс
* 1982-83 — Нью-Ёрк Айлендэрс
* 1985-86 — Манрэаль Канадыенс
* 1990-91 — Пітсбург Пінгвінз
* 1991-92 — Пітсбург Пінгвінз
* 1992-93 — Манрэаль Канадыенс
* 1993-94 — Нью-Ёрк Рэйнджэрс
* 1994-95 — Нью-Джэрсі Дэвілз
* 1999-00 — Нью-Джэрсі Дэвілз
* 2002-03 — Нью-Джэрсі Дэвілз
* 2003-04 — Тампа-Бэй Лайтнінг
* 2005-06 — Караліна Харыкейнз
* 2008-09 — Пітсбург Пінгвінз
* 2010-11 — Бостан Бруінз

Катэгорыя:Нацыянальная хакейная ліга
Храм-на-Крыві (Екацярынбург)

**Храм-на-Крыві** (поўная назва **Храм-Помнік на Крыві ў імя Усіх святых, у зямлі Расійскай прасіялых**; ) — адзін з найбуйнейшых праваслаўных храмаў Расіі.

Храм быў пабудаваны ў 2000—2003 гг. на месцы, дзе ў ноч з 16 ліпеня на 17 ліпені 1918 быў расстраляны апошні расійскі імператар Мікалай II і яго сям’я. Асвячэнне храма адбылося 16 ліпеня 2003 года.

У цяперашні час храм з’яўляецца месцам паломніцтва для вернікаў не толькі з усіх куткоў Расіі, але і тых, хто жыве за яе межамі. Акрамя таго, храм прыцягвае да сябе ўвагу многіх турыстаў, якія прыбываюць у Екацярынбург, у тым ліку вядомых палітыкаў, прадстаўнікоў мастацтва і г. д.

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт 
* Екатеринбург. Церковь Всех святых, в земле Российской просиявших 
* 3D-тур по Храму на Крови 

Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Екацярынбурга
Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Расіі
Катэгорыя:2003 год у Расіі
Сталыпін

**Сталыпін** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Аляксандр Аркадзьевіч Сталыпін,  рускі журналіст, паэт і палітык
* Аркадзь Пятровіч Сталыпін, французскі пісьменнік і публіцыст рускага паходжання
* **Пётр Аркадзьевіч Сталыпін**, расійскі дзяржаўны дзеяч
Белмедпрэпараты

**Рэспубліканскае унітарнае вытворчае прадпрыемства «Белмедпрэпараты»** — самае буйное фармацэўтычнае прадпрыемства Рэспублікі Беларусь, лідар беларускага фармацэўтычнага рынку. Вытворчыя магутнасці прадпрыемства размешчаны ў гарадах Мінск, Ліда і Скідзель. Знаходзіцца ў поўнай уласнасці Рэспублікі Беларусь і падпарадкоўваецца Дэпартаменту фармацэўтычнай прамысловасці Міністэрства аховы здароўя Рэспублікі Беларусь. Асноўны рынак прадпрыемства — унутраны рынак Рэспублікі Беларусь, асноўныя экспартныя рынкі — краіны СНД, Грузія, Малдова, краіны Цэнтральнай і Паўднёва-Усходняй Азіі, Блізкі Усход.

## Гісторыя 
Прадпрыемства было заснавана ў 1929 годзе як першая ў Беларусі фармацэўтычная фабрыка. Спачатку прадпрыемства выпускала простыя медыкаменты: валерыянавыя і мятныя кроплі, настойкі ёду, палыну, ландышу.

## Вытворчасць 
Прадпрыемства займае плошчу больш за 40 тыс.м², вытворчыя магутнасці ўключаюць 12 тэхналагічных і 7 дапаможных цэхаў. Цэхі размяшчаюцца на двух пляцоўках у г. Мінску і на двух пляцоўках у Гродзенскай вобласці: у г. Скідзель і г. Ліда (пляцоўкі ў Гродзенскай вобласці былі далучаны да прадпрыемства па рашэнні Урада Рэспублікі Беларусь у 2009 годзе).
РУП «Белмедпрэпараты» адзіны ў Беларусі вытворца:
* Інсулінавых прэпаратаў;
* Ферментных і біягенных прэпаратаў;
* Прэпаратаў для лячэння анкалагічных захворванняў і туберкулёзу;
* Наркатычных і псіхатропных рэчываў.
Прадпрыемства таксама вырабляе:
* Гарманальныя прэпараты;
* Антыбіётыкі;
* Супрацьвірусныя прэпараты;
* Супрацьгрыбковыя прэпараты;
* Процітуберкулёзныя прэпараты;
* Сродкі супраць эктапаразітаў;
* Антысептыкі;
* Супрацьпухлінныя сродкі;
* Сродкі для правядзення фотадынамічнай тэрапіі;
* Прэпараты для парэнтэральных харчавання;
* Агульнатанізавальныя сродкі, адаптагены, імунамадулятары;
* Метаболікі;
* Анаболікі;
* Вітаміны;
* Карэктары метабалізму касцёва-храстковай тканкі;
* Сродкі для лячэння захворванняў сардэчна-сасудзістай сістэмы;
* Сродкі для лячэння паталогій органаў рэспіраторнай сістэмы;
* Гемататропныя сродкі;
* Нейратропныя сродкі;
* Анальгетыкі;
* Сродкі для лячэння паталогій страўнікава-кішэчнага тракту;
* Гастрапратэктарныя прэпараты;
* Прэпараты для лячэння паталогій вачэй;
* Сродкі для лячэння паталогіі апорна-рухальнага апарата;
* Дэрмататропныя сродкі.

## Навуковыя даследаванні і распрацоўкі 
Прадпрыемства мае найбуйнейшы ў Рэспубліцы Беларусь спецыялізаваны навукова-даследчы цэнтр у сферы фармакалогіі. Таксама прадпрыемства супрацоўнічае з Акадэміяй Навук Рэспублікі Беларусь і Беларускім дзяржаўным медыцынскім універсітэтам. Мае больш 90 патэнтаў на лекавыя сродкі.

## Сістэма якасці 
Сістэма кіравання якасцю на прадпрыемстве сертыфікавана на адпаведнасць патрабаванням СТБ ІСО 9001-2001 (для вадкіх лекавых сродкаў у ампулах 10 мл), СТБ 1435-2004 «Вытворчасць лекавых сродкаў. Належная вытворчая практыка»(GMP)" (для прадукцыі цэхоў №2, № 5 і № 6), прадпрыемства мае экалагічны сертыфікат СТБ ІСО 14001-2005.

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Фармацэўтычныя кампаніі Беларусі
Катэгорыя:Прадпрыемствы Мінска
Нармаль

thumb|Вектар нармалі да паверхні ў пункце супадае з нармаллю да датычнай плоскасці ў гэтым пункце.
**Нарма́ль** (ад  «прамы») да крывой (паверхні) у зададзеным пункце — прамая, якая праходзіць праз зададзены пункт перпендыкулярна датычнай прамой ці датычнай плоскасці. Мае дастасаванні ў дыферэнцыяльнай геаметрыі, геаметрычнай оптыцы, механіцы і інш.

Плоская крывая мае ў кожным пункце (за выключэннем некаторых асаблівых пунктаў) адзіную нармаль. Прасторавая крывая ў кожным неасаблівым пункце мае бесканечнае мноства нармалей, сукупнасць якіх утварае *нармальную плоскасць*.
Нармаль, якая ляжыць у судатычнай плоскасці (лімітнае становішча плоскасці, якая праходзіць праз 3 пункты крывой пры імкненні адлегласці паміж імі да нуля), называецца *галоўнай*, а нармаль, якая праходзіць перпендыкулярна гэтай плоскасці — *бінармаллю*. Датычная, галоўная нармаль і бінармаль утвараюць рухомы трыэдр крывой.

## Літаратура 
* Нармаль //  С. 161.
* Погорелов А. И. Дифференциальная геометрия (6-е издание). М.: Наука, 1974 (djvu)

Катэгорыя:Дыферэнцыяльная геаметрыя і тапалогія
Катэгорыя:Вектарны аналіз
Катэгорыя:Аналітычная геаметрыя
Юрый Васільевіч Шатуноў

**Юрый Васільевіч Шатуноў** (; ) — савецкі і расійскі , саліст групы «Ласкавы май» (1986—1991).

## Біяграфія 
Нарадзіўся 6 верасня 1973 года ў сям’і Васіля Дзмітрыевіча Кліменкі (н. 1950) і Веры Гаўрылаўны Шатуновай (27.01.1955 — 7.11.1984) у горадзе Кумяртаў Башкірскай АССР.

Бацька і маці ажаніліся ва ўзросце 23 і 18 гадоў адпаведна. Стаўленне бацькі да сына было прахалодным, таму Юрый атрымаў прозвішча маці, а ранняе дзяцінства (да чатырох гадоў) правёў у бабулі з дзядулем па мацярынскай лініі — Кацярыны Іванаўны Шатуновай (05.12.1924 — 26.11.2002) і Гаўрылы Ягоравіча Шатунова (04.06.1923 — 20.01.1976) у паселку Пяткі (прыгарад Кумяртаў).

## Сям’я і асабістае жыцце 
* Жонка — Святлана Георгіеўна Шатунова, юрыст па прафесіі. Пазнаёміліся ў снежні 2000 года, 12 студзеня 2007 года ў Германіі адбылося вяселле.
* Сын — Дэніс Юр’евіч Шатуноў (нар. 5 верасня 2006 года). Ахрышчаны 8 верасня 2007 года ў храме Андрэя Першазванага ў цэнтры Сочы, хросным бацькам стаў Андрэй Разін, а хроснай маці — старэйшая сястра Святланы Шатуновой Галіна.
* Дачка — Эстэла Юр’еўна Шатунова (нар. 13 сакавіка 2013. у г. Бад-Хомбург, Германія).

## Спасылкі 
* 
* Старонка Уконтакце
Дубна

Назву **Ду́бна** маюць:

## Населеныя пункты 
### Беларусь 
* Гродзенская вобласць:
** Дубна — аграгарадок у Мастоўскім раёне
* Магілёўская вобласць:
** Дубна — вёска ў Слаўгарадскім раёне
### Латвія 
* Дубна (Аўгшдаўгаўскі край)
### Расія 
* Дубна — горад у Маскоўскай вобласці
* Дубна (Тульская вобласць)

### Украіна 
* Дубна — горад у Ровенскай вобласці

## Рэкі 
* Дубна (прыток Волгі)
* Дубна (прыток Заходняй Дзвіны)
Уладзімір Платонавіч Ляхаў

{{Ваенны дзеяч
 |поўнае імя       = Уладзімір Платонавіч Ляхаў
 |арыгінал імя     = 
 |дата нараджэння  = 
 |месца нараджэння = 
 |дата смерці      =
 |месца смерці     = 
 |партрэт          = Liakhov.jpg
 |подпіс           = 
 |мянушка          = 
 |псеўданім        = 
 |прыналежнасць    = 
 |гады службы      = 1887—1919
 |званне           = 
 |род войскаў      = 
 |камандаваў       = 39-я пяхотная дывізія1-ы Каўказскі корпус
 |частка           = 
 |бітвы            = Першая сусветная вайна, Грамадзянская вайна
 |узнагароды       = { style="background:transparent"
      
- 
      
- 
     
}
 |Commons        = 
 |Rodovid        =
 |сувязі         = 
 |у адстаўцы     = 
 |роспіс         = 
}}
**Уладзі́мір Плато́навіч Ля́хаў** (; 20 чэрвеня 1869 года — 30 красавіка 1920 года, горад Батумі) — рускі военачальнік, удзельнік Першай сусветнай і Грамадзянскай войнаў. Генерал-лейтэнант. Удзельнік Белага руху.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Военачальнікі Першай сусветнай вайны (Расійская імперыя)
Катэгорыя:Постаці Белага руху
Катэгорыя:Ахвяры забойстваў
Збочна (гарадзішча)

**Збочна** — гарадзішча X—XIV стагоддзяў каля в. Збочна Слонімскага раёна, размешчанае на беразе р. Акоўка, ва ўрочышчы Гарадзішча. Пляцоўка гарадзішча разбураецца гаспадарчымі ямамі.

## Апісанне 
Амаль з усіх бакоў абкружана забалочанай поймай ракі. Пляцоўка акруглай формы, умацавана дзвюма лініямі валоў. Вонкавы вал вышыней 2,5—3 м (з поўначы частка вала адсутнічае). Унутраны вал на адлегласці 10—25 м ад вонкавага, насыпаны на краі круглай пляцоўкі дыяметрам 60 м. У вонкавым і ўнутраным валах ёсць уезд з паўднёвага захаду, ва ўнутраным — і з паўднёвага ўсходу.

## Даследаванне 
Адкрыў у 1893 годзе Я. М. Міхайлоўскі. Шматразова даследавалася. Культурны пласт складае 0,4—0,7 м. Знойдзены фрагменты ганчарнай керамікі XII—XIII стст., металічныя вырабы, рэшткі цэглы, косці жывёл. П. А. Рапапорт знайшоў пячатку канца XVI ст.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:З’явіліся ў X стагоддзі
Катэгорыя:Збочна
Катэгорыя:Гарадзішчы Слонімскага раёна
Кавалі (Ляхавіцкі раён)

**Кавалі́** (, ) — вёска ў Ляхавіцкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Навасёлкаўскага сельсавета.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Навасёлкаўскі сельсавет (Ляхавіцкі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Ляхавіцкага раёна
Дубна (Украіна)

**Дубна** () — горад у Ровенскай вобласці Украіны, на рацэ Іква. Адміністрацыйны цэнтр Дубенскага раёна. Насельніцтва 40 000 чал.

Знаходзіцца за 45 км ад Роўна, чыгуначная станцыя на лініі Роўна — Львоў.

## Гісторыя 
Упершыню згаданы ў Іпацьеўскім летапісе пад 1100 годам; уваходзіла ў склад Валынскага і Галіцка-Валынскага княстваў.

У XIV стагоддзі ўладанне князёў Астрожскіх, у складзе Вялікага Княства Літоўскага.

6 чэрвеня 1498 года атрымала магдэбургскае права. У канцы XV стагоддзя разам з гарадскімі ўмацаваннямі ў Дубна ўзвялі замак, у гэты час у месце дзейнічалі Крыжаўзвіжанскі і Праабражэнскі манастыры.

З 1565/1566 гадоў у Валынскім ваяводстве. У 1569 годзе згодна з умовамі Люблінскай уніі перайшло да Каралеўства Польскага. У XVI стагоддзі ў Дубенскім замку дзейнічала людвісарня.

У 1609 годзе ўвайшло ў склад ардынацыі з цэнтрам у горадзе Астрог
* 1970 год — 25 тыс. чал.
* 1991 год — 42,1 тыс. чал.
* 2001 год — 39 146 чал.

## Эканоміка 
Прадпрыемствы лёгкай, харчовай, мэблевай прамысловасці. Працуюць ліцейна-механічны, гуматэхнічных вырабаў заводы.

## Славутасці 
* Замак князёў Астрожскіх (XV—XVIII стагоддзі)
* Касцёл бернардзінцаў (XVII ст.)
* Касцёл Св. Яна Непамука (XIX ст.)
* Кляштар кармелітак (XVIII ст.)
* Луцкая брама (XVI ст.)
* Сінагога (XVI—XVII стагоддзі)
* Тараканаўскі форт (кан. XIX ст.)
* Царква Св. Георгія (XVIII ст.)
* Царква Св. Ільі (пач. XX ст.)
* Царква Праабражэння Гасподняга (XVIII ст.)

Файл:Castle in Dubno Ukraine.jpg|Замак, вежа
Файл:Zamek w Dubnie - 2, 2008.jpg|Замак, выгляд з боку ўязной брамы
Файл:Zamek w Dubnie -1, 2008.jpg|Замак, надбрамны корпус

## Гарады-пабрацімы 
*  Гіжыцка, Польшча
*  Саколаў Падляскі, Польшча
*  Белаградчык, Балгарыя

## Вядомыя асобы 
* Самуіл Іосіфавіч Гельберг (1898—1992) — мікрабіёлаг, доктар медыцынскіх навук.
* Барыс Якаўлевіч Эльберт (1890—1963) — беларускі мікрабіёлаг.

## Цікавыя факты 
* У аповесці Мікалая Гогаля «Тарас Бульба» пад сценамі Дубна адбываецца легендарная сцэна, калі галоўны герой забівае свайго сына.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Дубенская гарадскі савет

Катэгорыя:Гарады Ровенскай вобласці
Афіцэры Генеральнага штаба

**Афіцэ́ры Генера́льнага шта́ба** — катэгорыя афіцэраў узброеных сіл прылічаных да Генеральнага штаба.

## Гісторыя 
У Рускай імператарскай арміі ў апошняй трэці XIX стагоддзі — пачатку XX стагоддзя такімі лічыліся афіцэры, якія скончылі поўны курс Мікалаеўскай Акадэміі Генеральнага штаба і прылічаныя да Генеральнага штаба (гэта значыць якія мелі права з часам атрымаць пасаду па Генеральнаму штабу).

Аднак гэта не азначала, што яны лічыліся ў кадрах Генеральнага штаба — службу яны праходзілі непасрэдна ў тых фарміраваннях, куды былі адкамандзіраваныя пасля заканчэння Акадэміі, у асноўным у штабах часцей і злучэнняў. Пры гэтым яны лічыліся ў спісах чыноў як па Генеральнаму штабу, так і па тым родзе войскаў, дзе служылі непасрэдна.

Да наіменавання чыну афіцэраў пасля прылічэння да Генеральнага штабу дадавалася назва апошняга, напрыклад: «***Генеральнага Штаба капітан***», якая захоўвалася і пры павышэнні ў чынах, на ўвесь час знаходжання ў спісах Генеральнага штаба.

У штабах (ад ваенна-акруговых — з 1864 года да дывізіённых), а таксама упраўленнях асобных брыгад, крэпасцяў меліся спецыяльныя пасады, якія павінны былі замяшчацца толькі чынамі Генеральнага штаба.

## Гл. таксама 
* Руская імператарская армія
* Цэнзавае камандаванне

## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Ваеннае кіраванне
Катэгорыя:Узброеныя сілы Расійскай імперыі