open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ота Штых

**Ота Штых** (; ,  — , ) — швейцарскі сацыял-дэмакратычны палітык, прэзідэнт Швейцарыі (1988 і 1994).

## Біяграфія 
У 1947 годзе скончыў вучылішча ў Базелі. Пасля бізнес-стажыроўкі ён вывучаў эканоміку ва Універсітэце Базеля, скончыў яго ў 1952 годзе з дыпломам выкладчыка эканомікі. У 1955 годзе атрымаў ступень доктара эканамічных навук.

У 1947 годзе, ва ўзросце 20 гадоў стаў членам Сацыял-дэмакратычнай партыі кантона Залатурн. У 1957 годзе ён быў абраны мэрам роднага Дорнаха і займаў гэтую пасаду да 1965 года. З 1963 года шматразова абіраўся ў Нацыянальны савет Швейцарыі, дзе правёў 20 гадоў, да 1983 года. У Нацыянальным савеце з 1971 года ўзначальваў Камітэт па эканоміцы і фінансах. 7 снежня 1983 гады абраны ў Федэральны савет Швейцарыі на месца свайго памерлага аднапартыйца Вілі Рычарда.

З 7 снежня 1983 года па 31 кастрычніка 1995 года — член Федэральнага савета Швейцарыі. З 1 студзеня 1984 года па 31 снежня 1995 года — начальнік дэпартамента (міністр) фінансаў.
У 1987, 1993 гадах — віцэ-прэзідэнт Швейцарыі. У 1988, 1994 гадах — прэзідэнт Швейцарыі. 31 жніўня 1995 года Ота Штых аб’явіў пра сваю адстаўку з пасады члена Федэральнага савета з 31 кастрычніка. Ён абгрунтаваў сваю адстаўку сваім узростам. Аднак пазней прызнаў, што існуе сувязь паміж яго адстаўкай і супрацьстаяннем ва ўрадзе паміж прыхільнікамі і супернікамі пабудовы тунэля Лёчберг. У сувязі з крызісам фінансавання «Новай трансальпійскай чыгункі», Штых заклікаў да больш дбайнага планавання праекта тунэля, але апынуўся ў меншасці і сышоў у адстаўку.
Мемфіс Дэпай

**Мемфіс Дэпай** (; нар.  года, Мордрэхт) — нідэрландскі футбаліст, нападаючы іспанскага клуба «Атлетыка Мадрыд», зборнай Нідэрландаў.

Бронзавы прызёр чэмпіянату свету 2014 года. У 2015 годзе быў прызнаны найлепшым маладым гульцом свету па версіі часопіса France Football. Адрозніваецца высокай хуткасцю, дрыблінгам, магутным ударам і тэхнікай апрацоўкі мяча.

## Спартыўная кар’ера 
Пачаў сваю прафесійную кар’еру ў ПСВ, дзе пад уплывам Філіпа Коку, які ў той момант займаў пасаду галоўнага трэнера нідэрландскага клуба, змог стаць гульцом асноўнага складу, забіўшы 50 мячоў у 124 гульнях ва ўсіх спаборніцтвах. У сезоне 2014/15 стаў лепшым бамбардзірам першынства Нідэрландаў, маючы ў сваім актыве 22 галы ў 30 гульнях, што дапамагло ПСВ выйграць тытул чэмпіёна лігі ўпершыню з 2008 года. Сам Дэпай па выніках гэтага сезона быў прызнаны талентам года ў Нідэрландах. У маі 2015 года перайшоў у «Манчэстэр Юнайтэд». У сезоне 2015/16 заняў трэцяе месца па продажах футболак са сваім імем ва ўсім свеце, наперадзе былі толькі Ліянель Месі і Крыштыяну Раналду.

На міжнароднай арэне Мемфіс прадстаўляе Нідэрланды з 15 гадоў. У 2011 годзе, знаходзячыся ў складзе зборнай Нідэрландаў да 17 гадоў, выйграў чэмпіянат Еўропы. У складзе галоўнай каманды дэбютаваў у 2013 годзе, а ў наступным годзе заняў трэцяе месца на чэмпіянаце свету ў Бразіліі. Займае другое месца па галах у гісторыі нацыянальнай зборнай Нідэрландаў, саступаючы толькі Робіну ван Персі.
## Крыніцы
Крыстаф Блохер

**Крыстаф Вальфрам Блохер** (; нар. , ) — швейцарскі палітычны дзеяч, член Швейцарскай народнай партыі, мільярдэр, які зрабіў грошы ў хімічнай прамысловасці (фірма EMS-CHEMIE AG, у якую Блохер прыйшоў у 1960-х гг.); міністр Федэральнага дэпартамента юстыцыі і паліцыі Швейцарыі ў 2004—2007 гадах. Нарадзіўся 11 кастрычніка 1940 года ў мястэчку Майлен (кантон Цюрых) у сям’і пастара.

## Біяграфія 
Пасля заканчэння ў 1956 годзе спецыяльных курсаў у мястэчку Увізен два гады спасцігаў прамудрасці сельскагаспадарчай вытворчасці. Вывучаў сельскую гаспадарку ва ўніверсітэце горада Вюльфлінген, але затым перапрафіляваўся на права і вучыўся юрыспрудэнцыі ва ўніверсітэтах Парыжа, Манпелье і Цюрыха. У 1969 годзе — абарона дыплома, праз 2 гады — абарона дысертацыі на тэму «Гарантыя ўласнасці ў сельскай гаспадарцы Швейцарыі». 1971 год — доктар юрыдычных навук. Некалькі гадоў працаваў у шэрагу фірм у якасці юрыдычнага дарадцы.

Крыстаф Блохер пачаў праяўляць цікавасць да палітыкі яшчэ ў студэнцкія гады: ва ўніверсітэце Цюрыха быў адным з заснавальнікаў арганізацыі «Штудэнтэнрынг», затым — членам Вялікай Студэнцкай Рады ўніверсітэта. Пазней Блохер уступае ў Швейцарскую народную партыю, якая была ўтворана ў 1971 годзе шляхам зліцця партыі сялян, бюргераў і рамеснікаў і Дэмакратычнай партыі Швейцарыі. У далейшым Блахер быў членам Абшчыннага савета г. Майлен (з 1974 па 1978 гг.), дэпутатам Кантанальнага савета кантона Цюрых (1975—1980 гг.). У 1977 абраны старшынёй Швейцарскай народнай партыі кантона Цюрых, у 1979 становіцца дэпутатам Нацыянальнага савета. 2003 год — яго абранне членам Федэральнага савета.
Анкер

**Анкер**:
* Анкер (гадзіннік)
* Анкер (крапежны выраб)

## Прозвішча 
* Альберт Анкер — швейцарскі мастак
* Ганна Анкер — дацкая мастачка
Мінскі маргарынавы завод

ААТ «**Мінскі маргарынавы завод**» — беларускае прадпрыемства харчовай прамысловасці, размешчанае ў Мінску. Уваходзіць у дзяржаўны канцэрн «Белдзяржхарчпрам».

## Гісторыя 
Завод заснаваны пастановай Савета Міністраў СССР 14 верасня 1946 года. 17 красавіка 1951 года прадпрыемства ўведзена ў эксплуатацыю: была атрымана першая маргарынавая прадукцыя. У 1953 годзе ўведзены ў эксплуатацыю маянэзны цэх.

18 сакавіка 1981 года завод быў узнагароджаны ордэнам Дружбы народаў.

30 снежня 1993 года прадпрыемства пераўтворана ў адкрытае акцыянернае таварыства, значны пакет акцый апынуўся ў дырэктара прадпрыемства. У 1990-я гады яно было рэканструявана з удзелам венгерскіх кампаній, планавалася арганізацыя піваварнай вытворчасці. У 1998 годзе Аляксандр Лукашэнка ў публічным выступе раскрытыкаваў дырэктара прадпрыемства, абвінаваціўшы ў спробе прыватызацыі завода. Пасля яго сыходу з пасады доля дзяржавы на заводзе была даведзена да 82 %. У 2002 годзе суд распачаў справу аб банкруцтве завода, быў уведзены ахоўны перыяд, і да 2008 года прадпрыемства расплацілася з абавязкамі. У 2006—2007 гадах завод мадэрнізаваў вытворчасць, закупіўшы новае абсталяванне.

## Сучасны стан 
Завод вырабляе алейна-тлушчавую прадукцыю (маргарын, спрэды, маянэз, алей сланечнікавы, соусы) пад гандлёвай маркай «Залатая кропля».

Станам на 2016 год, 94,09556% акцый прадпрыемства (526,4 тыс. з 559,4 тыс.) знаходзілася ў дзяржаўнай уласнасці. Прадпрыемства было ўнесена ў план прыватызацыі на 2011—2013 гады, аналагічныя планы былі абвешчаныя ў 2016 годзе.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт 

Катэгорыя:Прадпрыемствы харчовай прамысловасці Беларусі
Катэгорыя:Кампаніі Беларусі
Катэгорыя:Прадпрыемствы Мінска
Катэгорыя:Вікіпедыя:Артыкулы з крыніцамі з Вікіданых
Муральта

**Муральта** () — населены пункт і камуна ў кантоне Тычына ў Швейцарыі. Знаходзіцца на крайнім паўднёвым усходзе Швейцарыі і адміністрацыйна ўваходзіць у акругу Лакарна кантона Тычына. Гарадок ляжыць на беразе возера Лага-Маджорэ, на ўсходнім краі дэльты Маджо і ў цяперашні час аб’яднаўся з суседнім Лакарна.

У Муральта знаходзіцца чыгуначны вакзал Лакарна, які абслугоўвае дзве лініі — SBB у напрамку Белінцоны і вузкакалейную лінію на Дамадосалу.

## Вядомыя гараджане 
у Муральта працяглы час жыў і працаваў вядомы мастак-сюррэаліст Паўль Клее. Таксама тут нарадзіўся сучасны швейцарскі жывапісец Дыега Б’янконі. Тут апошнія гады жыцця правялі хімік-арганік, лаўрэат Нобелеўскай прэміі Рыхард Вільштэтэр і вядомы неафрэйдыст і неамарксіст Эрых Фром.

Катэгорыя:Камуны кантона Тычына
Формула Тарычэлі (гідрадынаміка)

**Фо́рмула Тарычэ́лі** — выраз, які прыблізна вызначае скорасць выцякання вадкасці праз адтуліну ў сценцы адкрытай пасудзіны. Атрымана італьянскім вучоным Эванджэліста Тарычэлі ў 1641 годзе.

Мае выгляд

: v = \sqrt{2gh},

дзе *v* — модуль скорасці выцякання вадкасці, *h* — адлегласць ад восі адтуліны да паверхні вадкасці, *g* — паскарэнне свабоднага падзення.

У рэальных умовах скорасць выцякання вадкасці залежыць ад формы і памеру адтуліны, вязкасці вадкасці і некаторых іншых параметраў. У гідраўліцы карыстаюцца формулай
: v = \varphi \sqrt{2gh},
дзе \varphi — каэфіцыент скорасці.

Для малой круглай адтуліны і вялікіх значэнняў ліка Рэйнальдаса \varphi=0,94—0,99. Для іншых умоў значэнні \varphi вызначаюцца тэарэтычна і прыводзяцца ў спецыяльных даведніках па гідраўліцы.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Гідраўліка
Катэгорыя:Фізічныя законы і ўраўненні
Юрый Аляксандравіч Гусеў

**Юрый Аляксандравіч Гу́сеў** (, г. Прыволжск, Іванаўская вобласць, Расія — ) — беларускі філосаф, пісьменнік. Доктар філасофскіх навук (1982), прафесар (1984).

## Біяграфія 
Скончыў у 1954 годзе БДУ. Быў на журналісцкай і партыйнай рабоце ў Гродзенскай вобласці. З 1961 года ў БДУ, з 1983 года загадчык кафедры ў Акадэміі аграрных навук, з 2001 года ў Інстытуце падрыхтоўкі навуковых кадраў НАН Беларусі.

## Навуковая дзейнасць 
Навуковыя працы па тэорыі пазнання, метадалогіі, тэорыі тэхналогіі творчасці, культуры і мастацтве. Аўтар зборнікаў прозы і паэзіі «Я гімны жанчыне спяваю» (2005), «Дзяцінства — адвечная вясна» (2007), «Беларусь — любоў мая» (2009), «Пасланніцы нябёсаў» (2010).

## Творы 
* Актуальные проблемы педагогики высшей школы. Минск, 1979;
* Познание и творчество. Минск, 1987;
* Социальное познание. Минск, 2002;
* Вундеркинды Беларуси: лит., изобраз., музык., научнотехн. и спортивное творчество одаренных детей. Минск, 2004.

## Крыніцы 
## Літаратура 
*
Віктар Яўгенавіч Гусеў

**Віктар Яўгенавіч Гу́сеў** (; , г. Марыупаль, Украіна — ) — рускі фалькларыст-славіст. Акадэмік Расійскай акадэміі гуманітарных навук (1994). Доктар гістарычных навук (1966), прафесар (1971).

У 1945—1946 гадах працаваў рэферэнтам і рэдактарам Усесаюзнага лекцыйнага бюро пры Міністэрстве вышэйшай адукацыі СССР. У 1946—1955 гадах працаваў у Чалябінскам дзяржаўным педагагічным інстытуце на пасадзе выкладчыка, старэйшага выкладчыка, загадчыка кафедры літаратуры, у 1952 годзе абараніў кандыдацкую дысертацыю «Нарысы па гісторыі рэвалюцыйна-дэмакратычнай фалькларыстыкі». У 1955—1969 гадах працаваў у Інстытуце рускай літаратуры АН СССР навуковым сакратаром і старэйшым навуковым супрацоўнікам сектары народнай творчасці, абараніў доктарскую дысертацыю «Марксізм у Расіі і вывучэнне духоўнай культуры народных мас (канец XIX — пачатак XX стст.)». У 1969—1980 гадах быў прарэктарам па навуковай працы Ленінградскага дзяржаўнага інстытута тэатра, музыкі і кінематаграфіі, кіраваў секцыяй фальклору навукова-даследчага аддзела.

У 1947—1955 гадах праводзіў навуковыя экспедыцыі па Паўднёваму Уралу, у час якіх вывучаў вусную народную творчасць. Па выніках экспедыцый выдаў кнігу «Рускія народныя песні Паўднёвага Урала». Сярод яго вучняў і паслядоўнікаў Л. А. Глінкіна, У. А. Каракоўскі, А. І. Лазараў, А. А. Сазанава.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Інфармацыя на сайце Санкт-Пецярбургскай кансерваторыі

Катэгорыя:Славісты СССР
Катэгорыя:Фалькларысты СССР
Катэгорыя:Фалькларысты Расіі
Катэгорыя:Выпускнікі МІФЛГ
Катэгорыя:Выкладчыкі Паўднёва-Уральскага дзяржаўнага гуманітарна-педагагічнага ўніверсітэта
Катэгорыя:Выкладчыкі Санкт-Пецярбургскай кансерваторыі
Катэгорыя:Супрацоўнікі Пушкінскага дома
Катэгорыя:Члены КПСС
РДВАР (жаночы валейбольны клуб)

**РДВАР** — беларускі жаночы валейбольны клуб з горада Мінск. Прадстаўляе Рэспубліканскае дзяржаўнае вучылішча алімпійскага рэзерву. Выступае ў жаночым чэмпіянаце Беларусі па валейболе.

## Дасягненні 
**Дзівізіён Б Чэмпіяната Беларусі па валейболе сярод жанчын**
*  **Сярэбраны прызёр (1)** 2019/2020

## Статыстыка выступленняў 
## Трэнеры 
* Жанна Буцько (2012—2013)
* Генадзь Аляксандровіч
* Арцём Гарамыкін (2021—2023)

## Спасылкі 
* РГУОР-2008
* RGUOR Minsk
Спроба дзяржаўнага перавароту ў Балівіі (2024)

26 чэрвеня 2024 года ў Балівіі адбылася спроба захопу ўлады арміяй.

## Перадгісторыя 
Спроба дзяржаўнага перавароту ў Балівіі адбылася неўзабаве пасля візіту прэзідэнта Луіса Арсэ ў Расію (5—7 чэрвеня), падчас якога ён выказаў жаданне дзяржавы стаць часткай БРІКС.

25 чэрвеня, за дзень да спробы дзяржаўнага перавароту, генерал Хуан Хасэ Суньіга, камандуючы арміяй, быў зняты з пасады ў сувязі з яго заявамі пра былога прэзідэнта Эва Маралеса.

## Ход падзей 
Дзяржаўнае інфармацыйнае агенцтва ABI паведаміла, што пераварот пачаўся прыкладна ў 14:30 па мясцовым часе. Балівійскае тэлебачанне паказала відэа з двума танкамі і некалькімі вайскоўцамі на плошчы Мурыльё перад урадавым палацам у Ла-Пасе.  

Група спецыяльнага палка Мендэса Аркоса Чалапата з дапамогай снайпераў захапіла плошчу Мурыльё. Па паведамленнях Бі-бі-сі, вароты прэзідэнцкага палаца былі пратараненыя браняванай машынай, а салдаты ўвайшлі ў сам будынак. Газета El Deber паведаміла, што Суньіга сказаў журналістам, што «мы збіраемся вярнуць гэтую радзіму» і «будзе новы кабінет, вядома, усё зменіцца, але наша краіна больш не можа так працягваць». Ён таксама сказаў, што «палітычныя зняволеныя», уключаючы былую прэзідэнтку Жанін Аньес, будуць вызваленыя. 

Падчас спробы перавароту Арсэ абвясціў аб прызначэнні новых кіраўнікоў балівійскай арміі, ваенна-марскога флоту і ваенна-паветраных сіл, заявіўшы, што войскі, якія паўсталі супраць яго, «пэцкаюць форму». Новым галоўнакамандуючым арміяй ён прызначыў Хасэ Уілсана Санчэса, які загадаў усім вайскоўцаў, што ўдзельнічалі ў перавароце, вярнуцца ў свае казармы. Неўзабаве войскі і бранятэхніка пакінулі прэзідэнцкі палац.

Увечары балівійская паліцыя арыштавала лідара змоўшчыкаў.

## Рэакцыя 
ЕС, Куба, Мексіка, Чылі, Гандурас і іншыя асудзілі спробу дзяржаўнага перавароту.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Канфлікты 2024 года
Катэгорыя:Дзяржаўныя перавароты
Катэгорыя:Чэрвень 2024 года
Катэгорыя:Падзеі 26 чэрвеня
Катэгорыя:Гісторыя Балівіі
Мінскі завод пеністых він

**ААТ «Мінскі завод пеністых він»** (раней — *Мінскі завод шампанскіх він*) — беларуская кампанія, размешчаная ў Мінску. Завод вырабляе 70% пеністых він у Рэспубліцы Беларусь.

Завод быў перайменаваны ў 2001 годзе ў сувязі з распаўсюджваннем дзеяння Парыжскай канвенцыі па ахове прамысловай уласнасці на таварны знак «шампанскае» на тэрыторыю Рэспублікі Беларусь. У 2004 годзе арганізавана вытворчасць вінаградных натуральных він; да заводу было далучана сельскагаспадарчае прадпрыемства «Чырвоны май» у Пухавіцкім раёне Мінскай вобласці. У 2007—2010 гадах была праведзена новая мадэрнізацыя абсталявання завода, дзякуючы чаму магутнасці па вытворчасці пеністых він выраслі да 1356 тыс. дал у год (каля 18 млн бутэлек). Да 2014 года магутнасці былі даведзены да 1465 тыс. дал.

## Сучасны стан 
Вырабляе ігрістыя віна (вытрыманыя і без вытрымкі), а таксама вінаградныя віны без вытрымкі з імпартуемых вінаматэрыялаў (натуральныя і спецыяльныя). Вытворчасць пеністых він у 2016 годзе склала 1069 тыс. дал (выкарыстанне магутнасцяў — 73%), пік быў дасягнуты ў 2013 годзе (1401 тыс. дал). Завод вырабляе больш за 70% пеністых віў у Рэспубліцы Беларусь (другі вытворца — прыватны ЗАТ «Мінскі завод вінаградных він»). Выпускалася 11 найменняў вінаў вінаградных натуральных, агульны аб’ём вытворчасці ў 2016 годзе — 91 тыс. дал.

Выручка прадпрыемства ад рэалізацыі прадукцыі, работ, паслуг у 2016 годзе склала 55,1 млн руб. (каля 27 млн долараў), чысты прыбытак — 11,2 млн руб. (каля 5 млн долараў).

У 2016 годзе 93,9% прадукцыі было рэалізавана на ўнутраным рынку, 6,1% пастаўлена на экспарт у розныя краіны Еўропы, Азіі і Паўночнай Амерыкі.

## Заўвагі 
## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт 

Катэгорыя:Прадпрыемствы Мінска
Катэгорыя:Прадпрыемствы харчовай прамысловасці Беларусі
Сезон 2020/2021 «Жамчужыны Палесся» Мазыр

У сезоне 2020—2021 жаночы валейбольны клуб «Жамчужына» з Мазыра прымаў удзел у наступных турнірах:
* Чэмпіянат Беларусі 2020/2021 (**5 месца**).

## Склад каманды 
# Дар’я Булах (1998)
# Дар’я Бурак (2002)
# Дзіяна Васькоўская (2002)
# Яніна Галах (2002)
# Жанна Галодка (1991)
# Вікторыя Гуткнехт (2003)
# Наталля Дзедзіцкая (1993)
# Кацярына Дзеева (2003)
# Анастасія Казачэнка (1996)
# Вольга Лазіцкая (1994, к)
# Дар’я Сірош (1999)
# Аляксандра Чуб (2003)
# Аляксандра Шэплякова (2002)

## Трэнерскі штаб 
* Алена Іванаўна Міхаленка (начальнік каманды)
* Міхал Міхайлавіч Каваленка (галоўны трэнер)
* Людміла Аляксандраўна Капітан (Кот) (трэнер)
* Дзяніс Васільевіч Захарэвіч (трэнер)
* Наталля Сяргееўна Багірава (трэнер-масажыст)
* Вольга Уладзіміраўна Канопліч (Якута) (трэнер-аператар відэазапісу)
* Мікалай Дзмітрыевіч Кароль (лекар)
* Ларыса Аляксандраўна Кундас (адміністратар)

## Гл. таксама 
* Сезон 2019/2020 «Жамчужыны Палесся» Мазыр
* Сезон 2021/2022 «Жамчужыны Палесся» Мазыр

## Спасылкі 
* ВК «Жемчужина Полесья» — история

2020/2021
Жамчужына Палесся
Катэгорыя:2020 год у Мазыры
Катэгорыя:2021 год у Мазыры
Аперацыя «Фалькон» (міжнароднае расследванне)

**Аперацыя «Фалькон»**. Яна праводзілася для выяўлення і арышту асоб, звязаных з сайтамі беларускай фірмы Regpay, праз якія прадавалася дзіцячая парнаграфія. Расследванне распачала . З цягам часу да мерапрыемстваў падключыліся: у ЗША — падатковая служба, бюро іміграцыйнай і мытнай паліцыі, служба паштовай інспекцыі, ФБР. Міністэрства ўнутраных спраў Беларусі і адпаведныя службы ЗША трымалі пастаянны кантакт па гэтай справе.

Злачынцы пачалі дзейнасць прыкладна ў ліпені 2002 года як фірма Trustbill. У верасні яна пераназваная ў Regpay, атрымаўшы папяраджэнне ад праваахоўнікаў.

## Суды і арышты 
30 ліпеня 2003 года ў Францыі былі затрыманы кіраўнік Regpay Ягор Залатароў і дырэктар па маркетынгу Аляксей Бучнеў. Туды іх выманілі прадстаўнікі амерыканскіх праваахоўных структур. У чэрвені 2004 года з Іспаніі ў ЗША экстрадаваны тэхнічны дырэктар фірмы Аляксандр Бойка. 5 студзеня 2005 года Залатароў і Бучнеў былі дастаўлены ў штат Нью-Джэрсі. На наступны дзень у Федэральным судзе штата ім былі выстаўленыя афіцыйныя абвінавачванні. Суд на Бучневым адбыўся 16 лютага, ён прызнаў сябе вінаватым у распаўсюдзе праз Інтэрнэт інфармацыі, якая змяшчае дзіцячую парнаграфію. 28 лютага ў ходзе судовага разбору Залатароў і Бойка прызналі сябе вінаватымі ў наўмысным адмыванні грошай. Залатароў таксама прызнаў сваю віну ў перадачы праз Інтэрнэт інфармацыі, якая змяшчае дзіцячую парнаграфію, а Бойка — у рэкламе дзіцячай парнаграфіі. Таксама быў затрыманы яго памочнік Кіт Чарнецкі. Амерыканцы пайшлі на здзелку з уладамі, падаўшы ім усю наяўную інфармацыю ў абмен на прысуд па менш сур’ёзных абвінавачваннях. На той момант з усіх фігурантаў справы на волі заставалася толькі адміністрацыйная і фінансавая памочніца Regpay Таццяна Сіенка, якая знаходзілася ў вышуку ў Беларусі.

Апроч таго, праведзены арышты шматлікіх карыстальнікаў сайтаў. На сакавік 2005 года арыштавана больш за 1200 чалавек, у тым ліку 200 (пазней лічба вырасла да 330, тры з іх пакончылі з сабой) у ЗША. Каля 860 кліентаў былі з Аўстраліі, Вялікабрытаніі, Даніі, Кітая, Нарвегіі, Іспаніі, Фінляндыі, Францыі, Швецыі і Швейцарыі. Па даных Інтэрпола, дзіцячай парнаграфіяй цікавіліся «*звычайныя, сярэднестатыстычныя жанатыя мужчыны, з дзецьмі і добрай працай*»

## Ацэнкі 
Як падкрэсліў пракурор Крыстафер Крысці, гэта першае комплекснае расследаванне ў ЗША, якое тычыцца індустрыі дзіцячага порна. Генпракурор Джон Эшкрафт, каментуючы расследванне, назваў праведзеную аперацыю ўдарам у «*самае сэрца камерцыйнага гандлю дзіцячай парнаграфіяй*».

На слуханнях перад Камітэтам па гандлі, навуцы і транспарту Сената ЗША ў 2006 годзе аперацыя «Фалькон» названа выдатным прыкладам таго, як адно расследаванне можа прывесці да затрымання сотняў злачынцаў.

## Гл. таксама 
*  — папярэдняя падобная кампанія, праведзеная ў 1999—2002 гадах.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Беларуска-амерыканскія адносіны
Катэгорыя:2003 год у ЗША
Катэгорыя:2004 год у ЗША
Катэгорыя:2005 год у ЗША
Неон (значэнні)

**Неон** — шматзначны тэрмін.

* Неон — хімічны элемент
*  — від рыб
Слуцкае духоўнае вучылішча

**Слуцкае духоўнае вучылішча —** навучальная ўстанова, якая існавала ў Слуцку з XVIII да пачатку XX стагоддзя. Належала да Мінскай духоўнай кансісторыі. Помнік архітэктуры XIX ст, які з’яўляецца прадстаўніком эпохі позняга класіцызму.
## Гісторыя 
Заняткі пачаліся 15 верасня 1785 года. Першымі вучнямі сталі гадаванцы школ калегіума пры Троіцкім манастыры і «дыяканскай» школы пры Ільінскім. Іх колькасць не была больш за 25 чалавек. Яны былі размеркаваны адпаведна раней здабытым ведам і склалі класы граматыкі і сінтаксімы. Рэктарам быў праасвяшчэнны Віктар, прэфектам быў прызначаны Панцеляймон Корбут-Іллякевіч, які непасрэдна і кіраваў семінарыяй. Навучальная ўстанова насіла імя «Набожная Слуцкая праасвяшчэннага Віктара Садкоўскага семінарыя» (В. Садкоўскі — архімандрыт Троіцкага манастыра). Навучанне адбывалася ў трапезнай манастыра. У 1885 годзе для яго заклалі новы цагляны будынак (арх. Леў Васільевіч Садоўскі).

Колькасць навучэнцаў семінарыі няўхільна расла і, напрыклад, у 1809 годзе дасягала 146 чалавек. У 1803 годзе адкрыліся вышэйшыя — Філасофскі і Багаслоўскі класы. Дагэтуль атэстаты выдаваліся тым, хто скончыў двухгадовы рытарычны клас.

## Вядомыя вучні 
* Веніямін (Навіцкі) — епіскап Рускай праваслаўнай царквы; з 1973 года архіепіскап Чэбаксарскі і Чувашскі.
* Даніл Сцяфанавіч Канапасевіч — праваслаўны святар, забіты паўстанцамі падчас паўстання 1863—1864 гадоў.
* Святы Уладзімір Гезгальскі — нябесны заступнік Гезгалаў.
* Янка Скрыган — беларускі пісьменнік.
* Уладзімір Васілевіч Тэраўскі — беларускі дырыжор, кампазітар, фалькларыст царкоўнаслужыцель.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* *Вруцевич М.* Духовное училище старых времен (воспоминания о Слуцком духовном училище) // Русская старина. — СПб.: Общественная польза, 1905. — Т. 121. — С. 693—704
* Памяць: Гісторыка-дакументальная хроніка Слуцкага раёна і горада Слуцка. У 2 кн. Кн. 2. — Мн.: БЕЛТА, 2000. — С. 505.

## Спасылкі 
*  

Катэгорыя:Гісторыя Слуцка
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Слуцка
Катэгорыя:Духоўныя навучальныя ўстановы Беларусі
Neue Zürcher Zeitung

**Neue Zürcher Zeitung** («Новая цюрыхская газета») (скар. NZZ) — буйная швейцарская нямецкамоўная штодзённая газета, якая выдаецца ў Цюрыху з 1780 года. Газета была заснавана Саламонам Геснерам пад назвай «Zürcher Zeitung», а сваю цяперашнюю назву носіць з 1821 года. «Neue Zürcher Zeitung» асвятляе сусветную палітыку, эканоміку і культуру. Палітычная арыентацыя — лібералізм, блізкі да праграмы Радыкальна-дэмакратычнай партыі. З 2002 года існуе нядзельны дадатак NZZ am Sonntag, якое носіць больш забаўляльны характар.

Газета адрозніваецца кансерватыўным дызайнам, які, за выключэннем адмовы ад гатычнага шрыфта, амаль не змяніўся з 1930-х. Каляровыя фатаграфіі ў газеце з’явіліся толькі ў 2000-х.

У 1979 годзе «Neue Zürcher Zeitung» разам з нямецкай газетай «Zeit» была ўзнагароджана прэміяй «Эразмус» за ўклад у еўрапейскую культуру.

У 2005 годзе ўсе нумары газеты, выпушчаныя за час яе існавання, былі аблічбаваны. У выніку быў створаны архіў з прыкладна двух мільёнаў малюнкаў аб’ёмам каля 70 тэрабайт. Аднак ён даступны толькі штату газеты.
Сезон 2006/2007 «Жамчужыны Палесся» Мазыр

У сезоне 2006—2007 жаночы валейбольны клуб «Жамчужына» з Мазыра прымаў удзел у наступных турнірах:
* Чэмпіянат Беларусі 2006/2007 (**7 месца**).

## Склад каманды 
# Валянціна Гапон (к)
# Кацярына Грыцэнка
# Кацярына Казак
# Наталля Кашына
# Юлія Карнеева
# Людміла Кот (1989)
# Анастасія Кунгер
# Марына Кухнавец
# Вікторыя Лой
# Алена Пяцэвіч
# Кацярына Руц
# Ірына Цітук
# Аліцыя Хмялеўская
# Алена Якубоўская
# Вольга Якута (1988)
# Святлана Якута

## Трэнерскі штаб 
* Уладзімір Іванавіч Хамутоўскі (дырэктар)
* Тамара Барысаўна Кавалёва (галоўны трэнер)
* Сяргей Аляксеевіч Рута (трэнер)

## Гл. таксама 
* Сезон 2007/2008 «Жамчужыны Палесся» Мазыр

## Спасылкі 
* ВК «Жемчужина Полесья» — история

2006/2007
Жамчужына Палесся
Катэгорыя:2006 год у Мазыры
Катэгорыя:2007 год у Мазыры
Ачэ Лхама

**Ачэ Лхама** () — тыбецкая фальклорная опера, якая ўяўляе сабой сумесь песнапенняў і танцаў.

Назва ў перакладзе з тыбецкай азначае «сястра-багіня». Рэпертуар у асноўным узяты з кітайскіх будысцкіх паданняў і тыбецкага фальклору.

Узнікненне тыбецкай оперы адносіцца да VIII стагоддзя, калі яна ўяўляла сабой жанр рэлігійнага мастацтва. Сучасная тыбецкая опера была заснавана на гэтай базе ў XV стагоддзі Тангтонгам Гьялпа, ламай і будаўніком мастоў. Гьялпа і сем дзяўчат арганізавалі першае выступленне з мэтай збору грошай на будаўніцтва мастоў, што аблегчыла б перамяшчэнне па Тыбеце. Традыцыя працягнулася, і Лхама арганізоўвалі на розных урачыстасцях, напрыклад, на свяце Шатон.

Гьялпа злучыў у адным відзе мастацтва спевы, танец, музыку з фарльклорна-міфічнай складнікам і сутрамі. Тыбецкая опера не патрабуе арганізацыі падмосткаў. Паказ звычайна падзелены на тры часткі (уступ з рэлігійнымі песнямі і танцамі, цэнтральная змястоўная частка і фінал са святкаваннем перамогі дабра над злом), ён доўжыцца 2-3 гадзіны і музычна суправаджаецца барабанам і званочкам. Дзякуючы выкарыстанню традыцыйных масак адзін акцёр можа на працягу паданні выконваць некалькі роляў, змяняючы сваю маску. Маскі бываюць як плоскія, так і рэльефныя, а іх каляровае рашэнне дапамагае гледачу вызначыць характар героя (так, чорны колер паказвае на вераломства, белы — дабрыню, жоўты — мудрасць, чырвоны — годнасць).

XVIII стагоддзе для Лхама стала этапам імклівага пашырэння арэала папулярнасці: тыбецкую оперу пачалі слухаць у тыбецкіх супольнасцях за межамі Тыбета — у Цынхаі, Ганьсу, Сычуане і Юньнане. Тым не менш, тыбецкая опера практычна не падвяргалася за сваю гісторыю запазычанням з іншых культур, таму захавалася ў арыгінальным выглядзе.

У 2006 годзе тыбецкая опера Ачэ Лхама была ўключана ў спіс аб’ектаў нематэрыяльнай спадчыны Кітая, а з 2009-га — у спіс нематэрыяльнай культурнай спадчыны ЮНЕСКА. У 2019 годзе рэжысёр Лі Хунцын зняў дакументальны фільм «Таямнічая тыбецкая опера».

## Спасылкі 
* У Лхасе стартаваў оперны сезон

Катэгорыя:Мастацтва Кітая
Катэгорыя:Тыбет
Марыс Тарэз

**Марыс Тарэ́з** (;  — ) — французскі дзяржаўны і палітычны дзеяч, адзін з кіраўнікоў французскага і міжнароднага рабочага і камуністычнага руху, генеральны сакратар Французскай камуністычнай партыі (1930—1964).

## Біяграфія 
 СССР)]]
Нарадзіўся ў горадзе Нуаель-Гадо (дэпартамент Па-дэ-Кале,Францыя) у сям’і шахцёра. Да 1920 года працаваў сельскагаспадарчым рабочым і шахцёрам. У 1919 годзе стаў членам Сацыялістычнай партыі і прымаў актыўны ўдзел у барацьбе за далучэнне яе да Камінтэрна. З 1920 года Марыс Тарэз член Французскай камуністычнай партыі, з 1924 года член яе Цэнтральнага камітэта, з 1925 года член Палітбюро Цэнтральнага камітэта, у 1930—1964 гадах — генеральны сакратар, у 1964 годзе — старшыня. Член Выканкама (1928—1943) і член Прэзідыума Выканкама (1935—1943) Камінтэрна. З 1932 года дэпутат Парламента Францыі. Адзін з арганізатараў і кіраўнікоў антыфашысцкага Народнага фронту ў Францыі ў 1935—1938 гадах.

У 1940—1944 гадах Марыс Тарэз жыў у СССР. Быў адным з арганізатараў руху Супраціўлення ў Францыі у час Другой сусветнай вайны. Пасля вяртання ў Францыю ў 1944—1945 гадах быў членам Часовай кансультатыўнай асамблеі, у 1945—1946 гадах дэпутат Устаноўчага сходу, з лістапада 1946 года — дэпутат Нацыянальнага сходу. У 1945—1947 гадах М. Тарэз міністр без партфеля, віцэ-старшыня Савета Міністраў Францыі.

Памёр Марыс Тарэз на борце цеплахода «Літва» на шляху ў Ялту падчас стаянкі ў Стамбуле (Турцыя). Пахаваны ў Парыжы на могілках Пер-Лашэз.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* *Андрей Дульцев* Вспомним вождя французских коммунистов Мориса Тореза // Общероссийская общественная организация «Российские ученые социалистической ориентации» (РУСО)

Катэгорыя:Камуністы Францыі
Катэгорыя:Палітыкі Францыі
Катэгорыя:Палітычныя эмігранты
Катэгорыя:Шахцёры
Катэгорыя:Асобы на марках
Пётр Уладзіміравіч Пархімчык

**Пётр Уладзіміравіч Пархімчык** (нар. , р.п. Ялізава, Асіповіцкі раён, Магілёўская вобласць, Беларусь) — беларускі валейбольны трэнер.

## Кар’ера 
Нарадзіўся ў пасёлку Ялізава. У школе захапляўся валейболам, выступаў на абласных і рэспубліканскіх спаборніцтвах, заваёўваў прызавыя месцы. Пасля заканчэння школы паступіў у Мазырскі дзяржаўны педагагічны ўніверсітэт, дзе працягнуў займацца валейболам, баронячы колеры сваяго ВНУ на розных турнірах. Пасля атрымання дыплома пайшоў працаваць трэнерам у ДЮСШАР «Жамчужына Палесся».

Выступаў за каманду «Мазырскі нафтаперапрацоўчы завод».

У 2022 годзе скончыў перападрыхтоўку ў БДУФК па спецыялізацыі «Валейбол».

### Трэнерская кар’ера 
* 2011—2018 — трэнер-выкладчык ДЮСШАР «Жамчужына Палесся»
* 2018—2019 — трэнер зборнай каманды дзяўчат 2004 года нараджэння РДВАР г. Мінска
* 2019—2023 — трэнер-выкладчык ДЮСШАР «Валейбольны клуб «Мінск»
* З 1 снежня 2023 — галоўны трэнер «Жамчужына Палесся»

## Спасылкі 
* Пархимчик Пётр Владимирович
* ВК «Жемчужина Полесья» — история
* В работе нового главного тренера женской волейбольной команды «Жемчужина Полесья» уже видны положительные моменты 

Катэгорыя:Валейбольныя трэнеры Беларусі
Катэгорыя:Трэнеры «Жамчужыны Палесся» Мазыр
Катэгорыя:Выпускнікі Мазырскага дзяржаўнага педагагічнага ўніверсітэта імя І. П. Шамякіна
Катэгорыя:Выпускнікі БДУФК
Катэгорыя:Трэнеры РДВАР (жаночы валейбол)
Гутарка пана з хлопам

**«Гутарка пана з хлопам»** — ананімны вершаваны твор беларускай літаратуры XIX стагоддзя. Пабудаваны ў форме дыялога «яснага пана» з селянінам Сцяпанам. Мае выразны антыпрыгонніцкі змест. Пан выступае тыранам, які патрабуе ад паміраючага «хлопа» даслаць на працу («сушыць», «грабіць») жонку Дароту. Маўленне прыгнятальніка насычана паланізмамі («не прыходзе до мне на работу», «пянёндзы»), што адлюстроўвае яго сацыяльную і нацыянальную варожасць у дачыненні да беларускага мужыка. Адказ селяніна споўнены пратэсту і перасцярогі: 

Пра сацыяльную згоду, якую прапагандавалі лібералы, у т.л. У. Сыракомля («Добрыя весці») і В. Дунін-Марцінкевіч («Ідылія»), у беларускай гутарцы не згадваецца. Наадварот, галоўны герой гучна заяўляе пра мінулыя крыўды («Добра паны гандлявалі — // Слугі на сабак мянялі»), У словах селяніна моцнае патрабаванне справядлівай помсты. Гэтым гутарка набліжаецца да другой часткі «Дзядоў» А. Міцкевіча, у якой сяляне таксама катавалі жорсткага прыгонніка. Вырашэнне канфлікту паміж панам і «хлопам», выключна негатыўны вобраз землеўласніка дазваляюць меркаваць, што гутарка была створана напярэдадні паўстання 1863—1864 гадоў.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Літаратурныя творы на беларускай мове
Катэгорыя:Ананімныя творы
Катэгорыя:Беларуская літаратура XIX стагоддзя
Катэгорыя:Вершаваныя творы
Катэгорыя:Прыгоннае права
Аляксандр Уладзіміравіч Яфімаў

**Аляксандр Уладзіміравіч Яфімаў** () — дзеяч у галіне прамысловасці Рэспублікі Беларусь, генеральны дырэктар холдынгу «Амкадор».

## Біяграфія 
У 2003 годзе скончыў Жодзінскі дзяржаўны палітэхнікум па спецыяльнасці «Тэхналогія абсталявання і аўтаматызацыя машынабудавання».

У 2009 годзе скончыў Беларускі нацыянальны тэхнічны ўніверсітэт па спецыяльнасці «Тэхналогія машынабудавання». У 2013 годзе скончыў Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь па спецыяльнасці «Інавацыйны менеджмент».

З 2003 па 2007 год працаваў на Мінскім прыборабудаўнічым заводзе аператарам станкоў з праграмным упраўленнем.

З 2007 па 2022 год працаваў на «Амкадоры» — аператар станкоў, майстар, начальнік участка, начальнік механазборачнай вытворчасці, намеснік генеральнага дырэктара па вытворчасці і якасці. З 2020 года па 3 кастрычніка 2020 года — генеральны дырэктар ААТ «„Амкадор“ — кіруючая кампанія холдынгу».

З 4 кастрычніка 2022 года па 30 чэрвеня 2025 года — Міністр прамысловасці Рэспублікі Беларусь.

З 1 ліпеня 2025 зноў генеральны дырэктар «Амкадор».

## Узнагароды 
* Ганаровая грамата Міністэрства прамысловасці (2017);
* ганаровая грамата Мінскага гарадскога выканаўчага камітэта (2022).

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Биография Ефимова А. В.
* ЗАМЕСТИТЕЛЬ МИНИСТРА ПРОМЫШЛЕННОСТИ ЕФИМОВ А. В. 

Катэгорыя:Міністры прамысловасці Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Намеснікі міністра прамысловасці Рэспублікі Беларусь
Гутарка Кузьмы з Апанасам

**«Гутарка Кузьмы з Апанасам»** — ананімны вершаваны твор беларускай літаратуры XIX ст. Упершыню апублікавана І. Насовічам у «Запісках імператарскага Рускага геаграфічнага таварыства па аддзяленні этнаграфіі» (т. 5, 1873). Сюжэтную аснову складае спрэчка паміж сялянамі адносна таго, што прынесла беларускай вёсцы скасаванне прыгоннага права (паншчыны). Ёсць у творы і бытавыя замалёўкі.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Літаратурныя творы на беларускай мове
Катэгорыя:Ананімныя творы
Катэгорыя:Беларуская літаратура XIX стагоддзя
Катэгорыя:Вершаваныя творы
Катэгорыя:Прыгоннае права
Інжынерны факультэт ГрДУ

**Інжынерны факультэт Гродзенскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя Янкі Купалы** быў створаны 1 студзеня 2024 года шляхам аб’яднання інжынерна-будаўнічага факультэта і факультэта інавацыйных тэхналогій машынабудавання.

## Кафедры 
* Матэрыялазнаўства і рэсурсазберагальных тэхналогій
* Машыназнаўства і тэхнічнай эксплуатацыі аўтамабіляў
* Лагістыкі і метадаў кіравання
* Архітэктуры і будаўніцтва

## Аспірантура 
* 05.16.09 Матэрыялазнаўства (машынабудаванне)
* 05.17.06 Тэхналогія і перапрацоўка палімераў і кампазітаў
* 01.04.07 Фізіка кандэнсаванага стану (тэхнічныя навукі)
* 01.02.06 Дынаміка, трываласць машын, прыбораў і апаратуры

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт інжынернага факультэта ГрДУ

Катэгорыя:2024 год у Гродне
Інжынерны
Катэгорыя:З’явіліся ў 2024 годзе
Сезон 2022/2023 «Жамчужыны Палесся» Мазыр

У сезоне 2022—2023 жаночы валейбольны клуб «Жамчужына» з Мазыра прымаў удзел у наступных турнірах:
* Чэмпіянат Беларусі 2022/2023 (**7 месца**).

## Склад каманды 
# Дар’я Аўрамчык (1999)
# Дар’я Булах (1998)
# Яніна Галах (2002)
# Жанна Галодка (1991, капітан са снежня 2022)
# Вікторыя Гуткнехт (2003)
# Наталля Хаткоўская (Дзедзіцкая) (1993, да снежня 2022 капітан)
# Кацярына Дзеева (2003)
# Аліна Жэўлякова (2004)
# Вольга Лазіцкая (1994)
# Кацярына Ротнава (2006)
# Валянціна Сіпкіна (1996)
# Дар’я Усік (Сірош) (1999)
# Аляксандра Чуб (2003)
# Кацярына Чэхаўскіх (2005)
# Дзіяна Васькоўская (2002)

## Трэнерскі штаб 
* Алена Іванаўна Міхаленка (начальнік каманды)
* Міхал Міхайлавіч Каваленка (галоўны трэнер)
* Людміла Аляксандраўна Капітан (Кот) (трэнер)
* Дзяніс Васільевіч Захарэвіч (трэнер)
* Наталля Сяргееўна Багірава (трэнер-масажыст)
* Вольга Уладзіміраўна Канопліч (Якута) (трэнер-аператар відэазапісу)
* Мікалай Дзмітрыевіч Кароль (лекар)
* Ларыса Аляксандраўна Кундас (адміністратар)

## Гл. таксама 
* Сезон 2021/2022 «Жамчужыны Палесся» Мазыр
* Сезон 2023/2024 «Жамчужыны Палесся» Мазыр

## Спасылкі 
* ВК «Жемчужина Полесья» — история

2022/2023
Жамчужына Палесся
Катэгорыя:2022 год у Мазыры
Катэгорыя:2023 год у Мазыры
Караль Біске

**Караль Біске** (; 1863—1928) — польскі мастак.

## Біяграфія 
Першыя ўрокі малявання браў у гімназіі ў , а пазней вучыўся ў варшаўскім Класе малявання ў Войцеха Герсана і . У 1883—1885 гадах вучыўся ў Пецярбургскай Акадэміі мастацтваў. Пасля вяртання ў Варшаву рабіў дрэварыты для «Tygodnik Ilustrowany», выкладаў маляванне ў гімназіях. У 1897 годзе адкрыў уласную школу жывапісу ў Варшаве.

Падчас 1-й сусветнай вайны, з 1914 года быў у бежанстве ў Мінску. Напэўна, у сакавіку 1916 года быў адным са стваральнікаў у Мінску Аддзела помнікаў пры . У 1918 годзе Аддзел фактычна замяніла Мінскае кола , Караль Біске быў сярод членаў Управы Мінскага кола, а яго сын Рышард — сакратаром. Аддзел і потым Мінскае кола займалася пошукам, фіксацыяй, ратаваннем і вывазам у Польшчу культурных каштоўнасцяў, як эвакуяваных расійскімі ўладамі пры адступленні з польскіх губерняў, так і мясцовых. Караль Біске зрабіў вялікую колькасць замалёвак помнікаў у Мінску і рэгіёне. У 1918 годзе, пасля заняцця Мінска Чырвонай Арміяй, Біске вярнуўся ў Варшаву. Узнагароджаны за гэту дзейнасць.

Пахаваны на Старых Павонзках.

## Сям’я 
Меў дачку і двух сыноў, адзін з іх польскі рэжысёр Рышард Біске (1895—1938).

## Творчасць 
Пісаў пераважна пейзажы, у творах выяўляў чуласць да прыроды, пачуццё настрою і колеру.

Выстаўляў творы пераважна ў  у Варшаве, салоне  ў Варшаве і Таварыстве сяброў прыгожых мастацтваў у Познані ().

Творы захоўваюцца, між іншым, у Нацыянальным музеі ў Варшаве.

## Крыніцы 
## Літаратура 
*  План «Новага Места» Мінска 1804 г.: новая іканаграфічная крыніца са збораў Мінскага Кола Варшаўскага Таварыства Апекі над Помнікамі Мінуўшчыны // Мінск і мінчане: дзесяць стагоддзяў гісторыі (да 940-годдзя горада): матэрыялы Міжнар. навук.-практ. канф. (Мінск, 7—9 верас. 2007 г.). — Мінск: Беларуская навука, 2008. — С. 185—189.
*  Вываз крыўскіх культурных цэннасьцяў у Польшчу ў часе польска-расійскай вайны 1918—1919 гг. // «Крывіч», № 2 (10), ліпень-сьнежань 1925 г. — C. 108—110

## Спасылкі 
Катэгорыя:Мастакі Польшчы
Яніна Галах

**Яніна Галах** (нар. ) — беларуская валейбалістка.

## Біяграфія 
Пачала займацца валейболам у 2014 годзе у ДЮСШАР «Жамчужына Палесся» горада Мазыр, першым трэнерам была Надзея Рудакоўская.

У сезоне 2019—2020 выступала за «Жамчужыну Палесся-2» у дывізіёне «Б», а ў 2020 годзе падпісала кантракт з асноўнай камандай «Жамчужыну Палесся».

## Дасягненні 
*  Бронзавы прызёр чэмпіянату Беларусі у дывізіёне «Б»: (2019/2020);
*  Бронзавы прызёр чэмпіянату Беларусі у дывізіёне «А»: (2019/2020);
*  **Фіналіст** Кубак Беларусі: 2021.

## Зноскі 
## Спасылкі 
* Галах Янина/ Halakh Yanina
* Yana Galakh 

Катэгорыя:Валейбалісткі Беларусі
Катэгорыя:Ігракі «Жамчужыны Палесся-2» Мазыр
Васькоўская

**Васькоўская** — беларускае прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Дзіяна Міткевіч, па нараджэнні Васькоўская (нар. 2002) — беларуская валейбалістка.
* Ірына Леанідаўна Васькоўская (нар. 1991) — беларуская лёгкаатлетка. Спецыялізуецца ў трайных скачках.  Майстар спорту Беларусі.
Дзіяна Міткевіч

**Дзіяна Міткевіч**, па нараджэнні Васькоўская (нар. ) — беларуская валейбалістка.

## Біяграфія 
Пачала займацца валейболам у 2011 годзе у ДЮСШАР «Жамчужына Палесся» горада Мазыр, першым трэнерам быў Пётр Уладзіміравіч Пархімчык і Уладзімір Мікалаевіч Канопліч. У 2019 годзе падпісала кантракт з асноўнай камандай «Жамчужыну Палесся».

## Дасягненні 
*  Бронзавы прызёр чэмпіянату Беларусі у дывізіёне «Б»: (2017/2018);
*  Сярэбраны прызёр чэмпіянату Беларусі у дывізіёне «А»: (2019/2020);
*  Бронзавы прызёр чэмпіянату Беларусі у дывізіёне «А»: (2021/2022);
*  Фіналіст Кубак Беларусі: 2021;
*  3-е месца Кубак Беларусі: 2019.

## Зноскі 
## Спасылкі 
* Миткевич Диана/ Mitkevich Diana
* Diana Vaskouskaya

 
Катэгорыя:Валейбалісткі Беларусі
Катэгорыя:Ігракі жаночай зборнай Беларусі па валейболе U-19
Катэгорыя:Ігракі жаночай зборнай Беларусі па валейболе U-20
Гутарка ў карчме, спісаная Кандрусём з-пад Докшыц

**«Гутарка ў карчме, спісаная Кандрусём з-пад Докшыц»** — ананімны вершаваны твор беларускай літаратуры апошняй чвэрці XIX стагоддзя. Пад тэкстам пазначана дата: «1891 г. ліпеня 20 д. Людвінаў», таксама змешчаны аўтограф: «Кандрусь з-пад Докшыц». Упершыню цалкам апублікаваны ў часопісе «Полымя» (1956, № 2). 

Пабудавана ў форме некалькіх маналогаў. Пяцёра сялян (Аляксей, Пётр, Габрусь, Хрол і Ігнат), спыніўшыся ў карчме, распавядаюць пра беззямелле, беднасць і бяспраўе мужыка. Аляксей патрабуе справядлівасці, выказваецца супраць панскай усёдазволенасці. Пётр з Габрусём даводзяць прадажнасць царскага суда, у якім валадараць не Закон і Праўда, а грошы і гарэлка (суддзі *«сядзяць для формы, як бы каўпакі, //  засудзяць цябе і без віны»*), Валацуга Хрол абяцае хуткі перадзел зямлі, пра што ён нібыта чуў у Пецярбургу. Аднак кропку ў размове паставіў стары і працавіты Ігнат, які давёў сялянам, што болей зямлі не будзе, рабіць трэба на той, якая ёсць. Ігнат прычыну сялянскай галечы бачыць не столькі ў беззаконні і несправядлівасці, колькі ў злоўжыванні гарэлкай і ў гультайстве (*«трэба лепей працаваць // На той [зямлі], што бацька мой надзяліў»*).

У творы ўсё яшчэ адчуваецца моцная вера ў добрага цара, аднак вера ў паноў ужо канчаткова страчана. Гутарка адлюстроўвае настроі беларускіх сялян у парэформеннай вёсцы, дзе выспявалі ў т.л. і рэвалюцыйныя настроі.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Літаратурныя творы на беларускай мове
Катэгорыя:Ананімныя творы
Катэгорыя:Беларуская літаратура XIX стагоддзя
Катэгорыя:Вершаваныя творы
Катэгорыя:Творы 1891 года
Дзмітрый Аляксеевіч Купліноў

**Дзмітрый Аляксеевіч Купліноў** (; нарадз. 25 лістапада 1988, Арэнбург, СССР) — расійскі ютубер і стрымер. Стваральнік і ўладальнік каналаў «Kuplinov ► Play» на YouTube, Twitch, а таксама VK Play.

## Крыніцы
Гутнае шкло

**Гутнае шкло** — шкляныя вырабы, атрыманыя спосабам выдзімання, фармавання і дэкарыравання ўручную ў гарачым стане непасрэдна каля гутнай печы; від мастацкага шкла.

У Беларусі гутнае шкло дасягнула высокага мастацкага ўзроўню ў XVI—XVII стст. Вырабы — бакалы, кубкі, флаконы, фігуркі жывёл, шкляніцы — аздабляліся ляпным дэкорам, каляровымі ніткамі, жгутамі і г.д.

У XVI—XIX стст. выраблялася пераважна ў дробных гутах. У другой палове XIX стагоддзя ў сувязі з узнікненнем шклозаводаў і ўстаноўкай пнеўматычных прыстасаванняў для выдзімання посуду ў формы прыйшло ў заняпад.

Як прадукцыя масавай вытворчасці гутнае шкло пашырылася ў 1960 — пачатку 1990-х гг. на шклозаводзе «Нёман». Сярод мастакоў, якія працавалі ў гутным шкле: Аркадзь Анішчык, Валянціна Дзівінская, Уладзімір Жохаў, Т. Малышава, Уладзімір Мурахвер, Людміла Міхайлаўна Мягкова, В. Падліпаліна, Майрэ Пююкке, Сільвія Раудвээ, Вольга Сазыкіна, В. Самахвалаў, Галіна Сідарэвіч, А. Ткачова, Сяргей  Шэцік і інш.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Мастацкае шкло
Мікалай Цімафеевіч Гуціеў

**Мікалай Цімафеевіч Гуціеў** (, г. Растоў-на-Доне, Расія — ) — беларускі графік. Заслужаны дзеяч мастацтваў Беларускай ССР (1968). 

## Біяграфія 
Скончыў у 1961 годзе Маскоўскі паліграфічны інстытут. У Вялікую Айчынную вайну стварыў больш за 40 антыфашысцкіх плакатаў і больш за 70 малюнкаў і акварэлей (замалёўкі баявых аперацый, партрэты партызан). 

У 1944—1972 гадах у выдавецтве «Беларусь», адначасова выкладаў у Беларускім тэатральна-мастацкім інстытуце. 

## Творчасць 
Працаваў у кніжнай і станковай графіцы і жывапісе. Творы кніжнай графікі адметныя пераканаўчай характарыстыкай літ. вобразаў: ілюстрацыі да кніг «Люба Лук’янская» К. Чорнага (1961), зборніка партызанскай паэзіі «Лясныя песні» (1970), беларускіх народных казак «Ілюша, Іванаў сын» (1965), «Цудоўная дудка» (1967) і інш. Серыі «Наваполацкі нафтазавод» (1959), «Полацкая нафтабудоўля» (1962—1963) вылучаюцца выразнасцю кампазіцыйнай будовы, разнастайнасцю графічных сродкаў (аловак, туш, акварэль, лінагравюра). Па ваенных замалёўках выканаў лінагравюры «Беларусь — край партызанскі», «Памяць» (абедзве 1969), «Партызанскія будні», «Партызанскі аэрадром» (абедзве 1975) і інш. 

Сярод жывапісных работ: «Нарада камбрыгаў і камісараў Полацка-Лепельскай партызанскай зоны» (1975), «Нарачанскае лета» (1982), «Мая Беларусь», серыі пейзажаў «Нарач», «Нясвіж», «Аксакаўшчына», партрэты герояў-партызан (усе 1983—1987) і інш.

## Літаратура 
* 
* М. Ц. Гуціеў. Мінск, 1975.
Сезон 2023/2024 «Мінчанкі» Мінск

У сезоне 2023—2024 жаночы валейбольны клуб «Мінчанка» з Мінска прымаў удзел у наступных турнірах:
* Чэмпіянат Беларусі 2023/2024 ( **1 месца**),
* Кубак Беларусі 2023 ( **Уладальнік**),
* Суперкубак Беларусі 2023 (**Уладальнік**)..

## Склад каманды 
2. Веялета Лаўрушка (2000)
3. Надзея Столяр (1996)
7. Валерыя Турчына (2005)
8. Святлана Сухаверхава (1992)
9. Надзея Владыка (1992)
10. Анастасія Шагун (2002)
11. Лізавета Багаева (2003)
14. Дар’я Вакулка (2002)
17. Анастасія Лапато (1996)
18. Любоў Светнік (2005)
19. Вікторыя Галадухіна (1994) 
21. Джэйда Акташ (1994) 
22. Дар’я Бурак (2002)

## Трэнеры каманды 
*  Вольга Пальчэўская (галоўны трэнер)

## Гл. таксама 
* Сезон 2022/2023 «Мінчанкі» Мінск
* Сезон 2024/2025 «Мінчанкі» Мінск

## Спасылкі 
* МИНЧАНКА (МИНСК) 
* Minchanka Minsk — players 

2023/2024
Мінчанкі Мінск
Катэгорыя:2023 год у Мінску
Катэгорыя:2024 год у Мінску
Веялета Лаўрушка

**Веялета Лаўрушка**, па нараджэнні **Бяляўская** (нар. , Кіраўск, Беларусь) — беларуская валейбалістка. Майстар спорту Беларусі.

## Біяграфія 
Пачала займацца спортам у 9 гадоў. Уся яе сям’я звязана са спортам, а дзядуля — майстар спорту СССР па веласпорце, суддзя вышэйшай нацыянальнай катэгорыі і заслужаны трэнер Рэспублікі Беларусь.

Валейболам пачала займацца ў 2011 годзе ў СДЮСШАР г. Кіраўск, першым трэнерам быў Сяргей Іванавіч Лазаковіч.

З 2018 па 2022 год гуляла ў камандзе «Мінчанка-2», у складзе каманды заваявала срэбра (сезон 2019/2020) і золата моладзевай лігі Расіі (сезон 2020/2021), а таксама бронзу чэмпіянату Беларусі (2020/2021).

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Отдохнули от трансферных новостей? Тогда мы продолжаем!
* Veoletta Lavrushko (Veta) 
* Лаврушко Веолетта/ Lavrushko Vealeta

Катэгорыя:Валейбалісткі Беларусі
Катэгорыя:Майстры спорту Беларусі
Катэгорыя:Ігракі жаночай зборнай Беларусі па валейболе U-18
Катэгорыя:Ігракі жаночай зборнай Беларусі па валейболе U-19
Сухаверхава

**Сухаверхава** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Святлана Сухаверхава (нар. 1992) — расійская валейбалістка.
* Наталля Уладзіміраўна Сухаверхава (нар. 1949) — мастак дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва (габелен, батык).
Валерыя Турчына

**Валерыя Турчына** (нар. , Бешанковічы, Беларусь) — беларуская валейбалістка. Майстар спорту Беларусь

## Біяграфія 
Валейболам пачала займацца ў 2011 годзе ў СДЮСШАР г. Бешанковічы, першым трэнерам быў Рыгор Васільевіч Сухвалаў. У 14 гадоў паступіла ў РДВАР і пераехала ў Мінск. выступала за каманду «РДВАР» 2004 гады нараджэння. У 2021 годзе перашла ў « Мінчанкі-2».

## Спасылкі 
* Турчина Валерия/ Turchyna Valeryia
* ВАЛЕРИЯ ТУРЧИНА — ТАЛАНТЛИВАЯ ВОЛЕЙБОЛИСТКА «МИНЧАНКИ» И КРАСАВИЦА
* Валерыя Турчына: «Мінчанка» — адна з самых прыгожых каманд у расійскай Суперлізе"
* Valeryia Turchyna 

Катэгорыя:Валейбалісткі Беларусі
Катэгорыя:Майстры спорту Беларусі
Біске

**Біске** — прозвішча.

## Вядомыя асобы 
* Караль Біске (1863—1928) — польскі мастак.
* Рышард Біске (1895—1938) — польскі рэжысёр.
ZFB-05

**ZFB-05 Xinxing** (кітайск: 新星; піньінь: Xīnxīng; літар. «новая зорка») — кітайскі бронетранспарцёр, распрацаваны галоўным чынам для сухапутных войск Народна-вызваленчай арміі, Народнай узброенай паліцыі, паліцэйскіх сіл, кітайскіх міратворцаў ААН і на экспарт. Гістарычна склалася так, што большая частка кітайскай ваеннай тэхнікі вырабляецца дзяржаўнымі прадпрыемствамі, але дзякуючы стратэгіі зліцця ваеннага і грамадзянскага сектараў многія прыватныя і грамадзянскія прадпрыемствы могуць выйсці на ваенны рынак, вырабляючы ўзбраенне і рыштунак для Народна-вызваленчай арміі Кітая.

Бронетранспарцёр пабудаваны на шасі лёгкага пазадарожніка Nanjing NJ2046, які з’яўляецца ліцэнзійнай копіяй аўтамабіля Iveco 40.10WM. Мае суцэльнаметалічны браніраваны корпус, які, паводле афіцыйнага сайта, эфектыўны супраць стандартных боепрыпасаў калібра 7,62×39 мм, выпушчаных з аўтамата / ручнога кулямёта тып 81 зблізку. Таксама даступная дадатковая навясная браня, а таксама апцыянальная сістэма абароны NBC. Аднак інцыдэнт, падчас якога кітайскія міратворцы на ZFB-05 падвергліся нападу на Гаіці, прадэманстраваў, што браня машыны не ўстойлівая да бранябойных куль і, такім чынам, не падыходзіць для баявых дзеянняў высокай інтэнсіўнасці. Аўтамабіль абсталяваны 4-цыліндравым дызельным рухавіком SOFIM 8142.43 магутнасцю ў 117 к. с..
* **ZFB-05C** — медыцынскі варыянт з палепшанай бранёй, якая забяспечвае абарону ад патронаў са сталёвым стрыжнем калібра 7,62×39 мм ва ўсіх напрамках. Можа перавозіць 3 сядзячых пацыентаў або 1 ляжачага. Варыянт ZFB-05C-1 трохі больш буйны, з умяшчальнасцю 5 сядзячых пацыентаў або 2 ляжачых.
* **Вяшчальная машына** з двума гучнагаварыцелямі і іншым вяшчальным абсталяваннем на паваротным мацаванні замест вежы са зброяй.
* **Варыянт для барацьбы з беспарадкамі** абсталяваны двума вадамётамі.
* **Паліцэйскі варыянт** выкарыстоўваецца рэгіянальнымі паліцэйскімі сіламі Кітая
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка 

Катэгорыя:Старонкі з недагледжанымі перакладамі
Катэгорыя:Бронетранспарцёры
Катэгорыя:Бранятэхніка Кітая
Віцебскдрэў

**ААТ «Віцебскдрэў»** — беларуская дрэваапрацоўчая кампанія, размешчаная ў Віцебску.

## Гісторыя 
У 1928 годзе (па іншай інфармацыі, у 1927 годзе) у Віцебску быў створаны фанерны завод. У 1944 годзе пачаў працу домабудаўнічы камбінат, у 1947—1948 гадах былі ўведзены ў эксплуатацыю лесапільны і сушыльны цэхі. У 1988 годзе прадпрыемства было пераўтворана ў Віцебскае вытворчае дрэваапрацоўчае аб’яднанне «Віцебскдрэў» і перададзена Міністэрству будаўніцтва БССР, якое ў 1994 годзе пераўтворана ў Міністэрства архітэктуры і будаўніцтва Рэспублікі Беларусь. У 1995 годзе прадпрыемства пераўтворана ў адкрытае акцыянернае таварыства, у 1995 годзе перададзена дзяржаўнаму канцэрну «Беллеспаперапрам».

З 2016 года завод уваходзіць у «Холдынг арганізацый дрэваапрацоўчай прамысловасці» (з 2018 года — холдынг «Borwood»). Па выніках 2018 года выручка прадпрыемства склала 42,8 млн рублёў (каля 21 млн долараў). Па гэтым паказчыку кампанія знаходзілася на 5-м месцы з дзевяці прадпрыемстваў холдынгу. Чыстая страта прадпрыемства ў 2018 годзе склала 16,1 млн рублёў (блізу 8 млн долараў).

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Прадпрыемствы Віцебска