Аляксандр Стэфановіч

**Аляксандр Стэфановіч** (нар. 7? студзеня / 20 студзеня ў Палевічах каля Барысава, сучасная Беларусь, памёр 2 сакавіка 1985 у Таронта) — удзельнік польска-бальшавіцкай вайны і Другой сусветнай вайны, афіцэр сапёрных, пяхотных і бранятанкавых войскаў Польскага войска Другой Польскай Рэспублікі і Польскіх узброеных сіл у войсках Заходніх саюзнікаў, у 1964 г. прызначаны ўладамі ў эміграцыі палкоўнікам бранятанкавых войскаў.

## Біяграфія 
У жніўні 1919 года добраахвотна пайшоў у войска. Быў накіраваны ў татарскі кавалерыйскі полк. Ваяваў супраць бальшавікоў на савецкім фронце. Пайшоў вучыцца на афіцэра. Скончыў школу інжынерных і сапёрных падхаружых. 3 мая 1922 года яму было прысвоена званне падпаручніка са старшынством з 1 сакавіка 1921 года і 113-м месцам у корпусе інжынерных і сапёрных афіцэраў, а яго матчынай часткай стаў 4-ы сапёрны полк у Сандаміры. 18 мая 1923 года Прэзідэнт Рэспублікі Польшча зацвердзіў выпраўленне яго старшынства ў званні падпаручніка з 1 лістапада 1920 года і павысіў яго да лейтэнанта са старшынством з 1 лістапада 1920 года і 27-м месцам у корпусе інжынерных і сапёрных афіцэраў.

Затым яго перавялі ў афіцэрскі корпус пяхоты. Ён скончыў курс падрыхтоўкі афіцэраў бранятанкавай тэхнікі ў Лодзі і быў прызначаны ў 1-ы танкавы полк . Ён скончыў курс падрыхтоўкі тэхнічных афіцэраў у танкавай школе ў Версалі . З 1925 па 1931 год ён быў інструктарам у Цэнтральнай танкавай і аўтамабільнай школе. 1 ліпеня 1932 года ён быў адкліканы з бяздзейнай службы і пераведзены ў Навучальны цэнтр бранятанкавых войскаў ў Модліне. З 1934 года ён служыў у Другім дэпартаменце Генеральнага штаба . 27 чэрвеня 1935 года яму было прысвоена званне капітана са старшынством з  і 52-е месца ў афіцэрскім корпусе пяхоты. З сакавіка 1937 года па чэрвень 1939 года ён быў памочнікам ваеннага аташэ ў польскай місіі ў Лісабоне . Ён адказваў за аналіз аперацый бранятанкавых войскаў на франтах грамадзянскай вайны ў Іспаніі.

Пасля вяртання ў Польшчу ён рыхтаваўся адправіцца на пляцоўку выведкі ў СССР. Пачатак вайны перашкодзіў гэтым планам. Польшча была разгромлена. 18 верасня ён разам з іншымі афіцэрамі з другога аддзела штаба галоўнакамандуючага перасек мяжу з Румыніяй . Ён дабраўся да Францыі, дзе быў прызначаны ў 10 бранятанкавую кавалерыйскую брыгаду . Ён стаў ад'ютантам генерала Станіслава Мачка . Пасля падзення Францыі ён праз Іспанію дабраўся да Вялікабрытаніі.

З верасня 1941 года ён камандаваў 16-й бранятанкавай брыгадай І польскіх збройных сілаў у Велікабрытаніі. У чэрвені 1942 года ён заняў пасаду намесніка камандзіра 66-га танкавага батальёна, неўзабаве перайменаванага ў 1-ы бранятанкавы полк. 1 студзеня 1943 г. яму было прысвоена званне маёра. 5 лістапада ён стаў камандзірам 1-га бранятанкавага палка. Полк у складзе 1-й бранятанкавай дывізіі быў адпраўлены на Нармандскі фронт у канцы ліпеня 1944 года. 9 жніўня Стэфановіч вызначыўся, узначаліўшы атаку на вышыні 111 (каля вёскі Эстр-ла-Кампань), за што пазней быў узнагароджаны ордэнам Virtuti Militari (№ 10348)  . 18 жніўня генерал Мачэк прызначыў яго камандзірам баявой групы, якая ўдзельнічала ў зацятай бітве пры Мачузе. 7 верасня 1944 г. яму было прысвоена званне падпалкоўніка. Пасля гэтых вычынаў ён камандаваў сваім палком у Бельгіі, Нідэрландах і паўночнай Германіі . 

Пасля заканчэння вайны камандаваў тым жа палком падчас акупацыі Германіі . У маі 1947 года ён далучыўся да Польскага корпусу прыстасавання і размяшчэння (ПКРП, пол. (Polskiego Korpusu Przysposobienia i Rozmieszczenia.).). 10 чэрвеня 1947 года яго полк быў расфармаваны і ён прыняў камандаванне 510-м атрадам ПКРП

У лютым 1949 года ён выйшаў з Польскага корпусу прыспаса партыі (ПКПР) і з'ехаў у Канаду . Пасяліўся ў Таронта, дзе працаваў ва ўнівермагу. Па загаду галоўнакамандуючага Уладзіслава Андэрса 1 студзеня 1964 года быў павышаны да палкоўніка. У 1970-х гадах публікаваў артыкулы пра баявыя дзеянні 1-й бранятанкавай дывізіі ў лонданскім часопісе «Przegląd Kawalerii i Broni Pancernej» («Агляд кавалерыі і бранятанкавай зброі»). 

Памёр 3 сакавіка 1985 года. Быў нежанаты і не пакінуў дзяцей. Урна з яго прахам была затопленая ў Атлантычным акіяне каля Галіфакса .

## Ордэны і ўзнагароды 
* Сярэбраны крыж ордэна Virtuti Militari № 10348 
* Крыж Харобрых — тройчы
* Сярэбраны крыж Заслугі
* Ваенны медаль
* Памятны медаль вайны 1918–1921 гг.
* Медаль Дзесятай гадавіны адноўленай незалежнасці
* Сярэбраны медаль за шматгадовую службу
* Бронзавы медаль за шматгадовую службу
* Croix de Guerre 1939–1945 ( Францыя )
* Ордэн «За выдатную службу» ( Вялікабрытанія )
* Ордэн Кароны 4-й ступені ( Бельгія )
* Croix de Guerre 1940–1945 (Бельгія)

## Зноскі 
## Бібліяграфія 
* 
* Lista starszeństwa oficerów zawodowych. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1922.
* Rocznik Oficerski 1923. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1923.
* Rocznik Oficerski 1924. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1924.
* Rocznik Oficerski 1928. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1928.
* Rocznik Oficerski 1932. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1932.
* 
* Polski Słownik Biograficzny, Tom XLIII. Warszawa–Kraków: Wydawnictwo Towarzystwa Naukowego Societas Vistulana, 2004-2005, s. 197-198. ISBN 83-86301-01-5.
Катэгорыя:Памерлі ў 1985 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1900 годзе
Катэгорыя:Узнагароджаныя сярэбраным крыжам Заслугі
Катэгорыя:Кавалеры крыжа Храбрых
Катэгорыя:Кавалеры сярэбранага знака ордэна Virtuti Militari