Кіёта

— горад у Японіі; насельніцтва каля 1,5 млн чал.

## Гісторыя 
### Перыяд Хэян 
Старая назва горада — Хэян, Хэян-ке, «сталіца Міры і спакоі»). Горад быў сталіцай Японіі ў перыяд Хэян (794—1192). Насельніцтва ў IX ст. складала каля 100 тыс. чалавек, з іх 10 тыс. — прыдворная арыстакратыя і служкі.

Горад быў закладзены пры імператары Каму ў 793 г. і ў асноўным завершаны да 806 г.

 год
Горад быў пабудаваны на ўзор кітайскай сталіцы Чаньань (перыяд Тан). Уяўляў сабой выцягнуты з поўначы на поўдзень прамавугольнік, падзелены вуліцамі на прамавугольныя кварталы; з поўначы на поўдзень было пракладзена 10 вуліц, з захаду на ўсход — 11. У паўночнай частцы горада размяшчаўся комплекс будынкаў імператарскага палаца. У паўночнай і паўночна-усходняй частцы горада знаходзіліся сядзібы вяльможаў, у паўднёвай сялілася простыя людзі і рамеснікі. Праспект Судзаку дзяліў горад на заходнюю і ўсходнюю частцы. З трох бакоў горад атачалі рэкі; з чацвёртай — горы. З пункта гледжання геомантии, гэта вельмі выгодная пазіцыя.

У сталіцы жылі амаль усе адукаваныя людзі таго часу; менавіта яны стварылі высокую культуру Хэян. Да нашага часу дайшлі шматлікія літаратурныя творы, што належаць да сусветнай класікі і створаныя ў Хэйан-ке. Гэта, першым чынам, раман «Аповесць пра Гэндзі» Мурасакі Сікібу і дзуйхіцу «Запіскі ля падгалоўя» Сэй Сенагон.

## Эканоміка 
Асноўны прыбытак горада Кіёта складае турызм. На поўначы Кіёта на паўвостраве Танга займаюцца лоўляй рыбы і воднымі перавозкамі, а ў цэнтры — сельскім і лясным гаспадаркамі. Штаб-кватэра сусветна вядомай кампаніі па вытворчасці камп’ютарных гульняў Nintendo размешчаная ў горадзе Кіёта.

## Турызм 
Горад Кіёта — гэта адно з найбольш папулярных турыстычных месцаў у Японіі, і шматлікія людзі са ўсяго святла прыязджаюць туды на экскурсіі. Нараўне з Накапай Кіёта з’яўляецца ўпадабаным горадам для выпускных вандраванняў пачатковых і малодшых класаў.

## Культура і адукацыя 
Кіёта лічыцца асноўным культурным цэнтрам Японіі. Падчас Другой сусветнай вайны, калі Японія падверглася грунтоўнаму бамбаванню, Кіёта з 1600 будысцкімі храмамі і 400 сінтаісцкімі кумірнямі, садамі і палацамі не быў закрануты. Кіёцкі ўніверсітэт.

У Кіёта праводзяцца наступныя фэсты: *Аой Мацуры* (з 544), *Гіён Мацуры* (з 869), *Інэ Мацуры* (з эпохі Эдо), *Даймондзі Годзан Акурыбі* (з 1662) і *Дзідай Мацуры* (з 1895). Кожны храм уладкоўвае якое-небудзь свята, і шматлікія з іх даступныя для публічнага прагляду.

Найбольш вядомыя наступныя помнікі:

### Найбольш вядомыя будыскія храмы 
#### Школа Сінгон 
* Ніна-дзі — Стары імператарскі палац Амура — шырокі храмавы комплекс школы сінгон на паўночным захадзе Кіёта;
* То-дзі — храмавы комплекс школы сінгон на поўдні Кіёта
* Дайго-дзі — храм школы сюгэндо (зараз сінгон) у Дайго на поўдні Кіёта

#### Школы Рындзай (дзэн) 
* Кінкаку-дзі — Залаты Павільён на паўночным захадзе Кіёта;
* Рэан-дзі — дзэнаўскі храм на северо-захадзе Кіёта, знакаміты садам камянёў;
* Гінкаку-дзі — Срэбны Павільён; дзэнаўскі храм з хупавым садам на северо-усходзе Кіёта
* Нандзэн-дзі — буйны храмавы комплекс школы рындзай-сю на ўсходзе Кіёта
* Кодай-дзі — школы рындзай-сю на паўднёвым усходзе Кіёта
* Тафуку-дзі — школы рындзай-сю на паўднёвым усходзе Кіёта
* Месін-дзі — комплекс з вялікай колькасці храмаў на паўночным захадзе Кіёта, цэнтр самой вялікай подшколы школы рындзай (дзэн) thumb|275px|Залаты Храм у Кіёта.
* Сюнко-ін — храм рындзай-сю
* Тэнрю-дзі школы риндзай-сю ў Арасіяме (??) на захадзе Кіёта
* Дайкаку-дзі школы рындзай-сю ў Арасіяме на захадзе Кіёта
* Секоку-дзі школы рындзай-сю
* Дайтоку-дзі школы рындзай-сю

#### Школа Дзедо-сю 
* Тыён-ін — храмавы комплекс амідаісцкай школы дзедо-сю з унікальным садам на ўсходзе Кіёта
* Эйкан-да — таксама — Дзэнрын-дзі) храмавы комплекс амідаісцкай школы дзедо-сю з унікальнымі павільёнамі і сажалкай на северо-усходзе Кіёта

#### Іншыя школы 
* Кіёмідзу-дэра — хупавы драўляны храмавы комплекс школы хасо на схіле гары з вадаспадам на юго-усходзе Кіёта;
* Серэн-ін — хупавы храмавы комплекс на ўсходзе Кіёта школы Тэндай-сю
* Ханган-дзі — галоўны храм школы дзеда-сінсю, паасобны на ўсходні і заходні храмы
* Ханэн-ін, храм з вялікім могільнікам і парком на северо-усходзе Кіёта
* Анраку-ін, храм з хупавым садам на северо-усходзе Кіёта

### Сінтаісцкія кумірні 
* Хэйан-дзінгу, імператарская сінтаісцкая кумірня (пабудаваная ў 1895);
* Ясака-дзіндзя

### Іншыя культурныя помнікі 
* Імператарскі палац Кіёта, рэзідэнцыя імператараў на працягу сотняў гадоў;
* Імператарская віла Кацура;
* Імператарская віла Сюгаку-ин з лепшымі ў Японіі садамі.

## Гарады-пабрацімы 
*  Бостан, ЗША
*  Парыж, Францыя
*  Кёльн, Германія
*  Прага, Чэхія
*  Фларэнцыя, Італія
*  Кіеў, Украіна
*  Сіянь, Кітай
*  Гвадалахара, Мексіка
*  Чынджу, Рэспубліка Карэя
*  Заграб, Харватыя

## Гл. таксама 
* Кіёцкі пратакол
* Кіёцкае метро

## Спасылкі 
* Hanami Web — Kyoto 
* www.city.kyoto.jp

Катэгорыя:Былыя сталіцы
Катэгорыя:Гарады прэфектуры Кіёта

Катэгорыя:Гарады, вызначаныя ўказамі ўрада