Пратаколы сеткавага ўзроўню

**Пратаколы сеткавага ўзроўню** () — пратаколы 3-га узроўню сеткавай мадэлі OSI; прызначаюцца для вызначэння шляху перадачы інфармацыі. Адказваюць за трансляцыю лагічных адрасоў і імёнаў у фізічныя, вызначэнне кароткіх маршрутаў, камутацыю і маршрутызацыю, адсочванне непаладак і затораў у сеціве. На гэтым узроўні працуе такая сеткавая прылада як маршрутызатар.

У межах семантыкі іерархічнага уяўлення мадэлі OSI, сеткавы ўзровень адказвае на запыты абслугоўвання ад транспартнага ўзроўню і накіроўвае запыты абслугоўвання на канальны ўзровень.

## Класіфікацыя 
Пратаколы сеткавага ўзроўню маршрутызуюць інфармацыю ад крыніцы да атрымальніка — і могуць быць падзеленыя на два класы, па **мадэлі злучэння**:

* ***Пратаколы з усталяваннем злучэння*** — пачынаюць передачу інфармацыі з выкліка ці вызначэння маршрута руху пакетаў ад крыніцы да атрымальніка. Пасля чаго пачынаюць паслядоўную перадачу інфармацыі — і потым, па завяршэнні перадачы, разрываюць сувязь;
* ***Пратаколы без усталявання злучэння*** — шлюць інфармацыю, якая змяшчае поўныя адрасныя звесткі ў кожным пакеце (кожны пакет мае адрас адпраўніка і атрымальніка). Далей кожная прамежкавая сеткавая прылада чытае адрасныя звесткі і прымае рашэнне аб маршрутызацыі. Ліст ці пакет інфармацыі перадаецца ад адной прамежкавай прыладай да іншай — да той пары, пакуль не прыйдзе да атрымальніка. Пратаколы без усталявання злучэння не гарантуюць прыманне пакетаў інфармацыі атрымальнікам у тым жа парадку, у якім яны былі адпраўленыя, бо пакеты могуць ісці рознымі маршрутамі. За узнаўленне парадку пакетаў, пры ужыванні сеткавых пратаколаў без усталявання злучэння, адказваюць транспартныя пратаколы.
*Для параўнання:* міжсеткавы () узровень стэку пратаколаў TCP/IP падтрымлівае толькі пратакол IP, які з’яўляецца пратаколам без усталявання злучэння; пратаколы з усталяваннем злучэння знаходзяцца на наступных узроўнях гэтай мадэлі.

## Адрасы сеткавых вузлоў 
Кожны хост у сетцы павінен мець унікальны адрас, які вызначае яго месцазнаходжанне. Гэты адрас звычайна прызначаецца з іерархічнай сістэмы.

У Інтэрнэце, пад словам «адрас» можа мецца на ўвазе адрас IP-пратакола.

## Перамяшчэнне даных 
Улічваючы, што многія сеткі падзелены на падсеткі і злучаны з іншымі сеткамі шырокавяшчальнымі каналамі — сеткі выкарыстоўваюць спецыяльныя хосты, які завуцца шлюзамі або роўтэрамі (маршрутызатарамі) для дастаўкі пакетаў паміж сеткамі. Гэта таксама ужываецца ў інтарэсах мабільных прылад, калі карыстальнік рухаецца ад адной базавай станцыі да другой; у гэтым выпадку, пакеты даных павінны перадавацца за ім. У пратаколе IPv4 такая ідэя апісана, але практычна не ужывалася. IPv6 змяшчае больш рацыянальнае рашэнне.

## Дачыненне да мадэлі TCP/IP 
Мадэль TCP/IP апісвае набор пратаколаў Інтэрнэту (RFC 1122). У гэтую мадэль уваходзіць узровень, які завецца міжсеткавым (размешчаны над канальным узроўнем). У шматлікіх падручніках і іншых другасных крыніцах, «міжсеткавы ўзровень» часта суадносіцца з сеткавым узроўнем мадэлі OSI. Аднак, гэта ўводзіць у зман пры характэрызаванні пратаколаў (то-бок ці з’яўляцца ён пратаколам з усталяваннем злучэння або без); размяшчэнне гэтых узроўняў розніцца ў дзвюх мадэлях. Міжсеткавы ўзровень TCP/IP, фактычна — толькі падмноства функцыянальных магчымасцяў сеткавага ўзроўню. Ён толькі апісвае адзін тып архітэктуры сеткі — Інтэрнэта.

Прамых ці строгіх параўнанняў паміж гэтымі мадэлямі варта пазбягаць, бо іерархічнае уяўленне ў TCP/IP не з’яўляецца асноўным крытэрыем параўнання і ўвогуле «шкодна» (RFC 3439).

## Пратаколы 
* IPv4/IPv6, Internet Protocol;
* DVMRP, Distance Vector Multicast Routing Protocol;
* ARP, Address Resolution Protocol;
* ICMP, Internet Control Message Protocol;
* IGMP, Internet Group Management Protocol;
* PIM-SM, Protocol Independent Multicast Sparse Mode;
* PIM-DM, Protocol Independent Multicast Dense Mode;
* IPsec, Internet Protocol Security;
* IPX, Internetwork Packet Exchange;
* RIP, Routing Information Protocol;
* DDP, Datagram Delivery Protocol;
* BGP, Border Gateway Protocol.

## Гл. таксама 
* Маршрутызатар

## Літаратура 
* RFC 1122;
* RFC 3439;
* Computer Networks, Fourth Edition, Andrew S.Tanenbaum, Prentice Hall, ISBN 0130661023.

## Спасылкі 
* , Hubert Zimmermann, IEEE Transactions on Communications, vol. 28, no. 4, April 1980, pp. 425—432.

Катэгорыя:Пратаколы сеткавага ўзроўню