Прастрэл шыракалісты

**Прастрэл шыракалісты**, **Сон раскрыты**, **Сон-трава**, **Сон звычайны** (*Anemone patens*, *Pulsatilla patens* ці *Pulsatilla latifolia*) — від кветкавых раслін з роду Кураслеп, сямейства .

Паводле The Plant List на 2013 год, від адносіцца да роду кураслеп, адпаведна мае назву: *Anemone patens* L., сон, сон-трава, сончык, булдоўнік, казінае масла, курчаннік, пралеска, саксоннік.

## Батанічнае апісанне 
Расліна 7-15 см вышынёй. Карэнішча магутнае, вертыкальнае, цёмна-карычневае, шматгаловае.

Каранёвае лісце на доўгіх, не густа валасістых хвосціках, у абрысе круглява-сэрцападобныя, дланепадобна-трохрассечаныя з ромбавымі глыбока-двух-трохраздзельнымі сегментамі і з клінаватымі, дзвюх-чатырохнадрэзанымі ці зубчастымі дзелькамі з вострымі, часта некалькі выгнутымі лопасцямі, у маладосці, асабліва ўнізе валасістымі, якія пазней робяцца голымі, з’яўляюцца пасля цвіцення і адміраюць восенню.

Сцёблы стромкія, апранутыя густымі, адтапыранымі, мяккімі валасінкамі.

Лісточкі пакрывала стромкія, падзеленыя на вузкалінейныя долі, моцна валасістыя. Кветканосы прамыя; кветкі стромкія, спачатку шыроказваночкавыя, пазней зоркава раскрытыя; калякветнік просты, шасцілісточкавы, з лісточкамі 3-4 см даўжынёй, вузка яйкападобна-завостранымі, простымі, сіне-фіялетавымі, звонку валасістымі; тычынкі шматлікія, у шмат разоў карацей лісточкаў калякветніка, жоўтыя, з іх вонкавыя ператвораныя ў стамінодзіі (нектарнікі); песцікаў шмат, з доўгім пухнатым слупком 3-5 см даўжынёй. Цвіце ў красавіку — маі. Формула кветкі: {{Nobr|\ast P_{6}\; A_{\infty}\;  G_{\infty}}}.

Плодзікі даўгаватыя, як і слупкі моцна валасістыя.

## Арэал 
 Беларусі, 2002]]
Паўночная Еўропа: Фінляндыя (поўдзень), Швецыя (усход); Цэнтральная Еўропа: Чэхія, Германія, Венгрыя, Польшча, Славакія; Паўднёвая Еўропа: Румынія; тэрыторыя былога СССР: Беларусь, Эстонія, Латвія, Літва, Еўрапейская частка Расіі, Украіна, Казахстан, Заходняя Сібір, Усходняя Сібір (поўдзень), Далёкі Усход; Азія: Кітай, Манголія; Паўночная Амерыка: Канада (захад Паўночна-Заходняй Тэрыторыі, Юкан, захад Антарыа, Альберта, Брытанская Калумбія, Манітоба, Саскачэван), ЗША (поўнач Ілінойса, Аёва, Мінесота, Небраска , Паўночная Дакота, Паўднёвая Дакота, Вісконсін, Каларада, Айдаха, Мантана, Вашынгтон, Ваёмінг, Нью-Мехіка, Тэхас, поўнач Юты.

Расце на дзярнова-падзолістай глебе ў хваёвых, хваёва-дубовых, хваёва-бярозавых лясах верасовага, бруснічнага, арляковага, імшыстага і травянога тыпаў, на верасовых пустках, баравінных схілах і ў хмызняках.

На Палессі і ў лесастэпе Украіны сустракаецца ў хваёвых і мяшаных лясах.

## Хімічны склад 
У свежай траве змяшчаецца протаанеманін, у сухой — біцыклічны лактан (анеманін), сапаніны

## Ахова 
Занесены ў Чырвоныя кнігі Беларусі, Казахстана, Латвіі, Літвы, , Эстоніі, вялікага ліку суб’ектаў Расійскай Федэрацыі, шэрагу абласцей Украіны.

Ва Украіне ахоўваюць у  «», Нацыянальных прыродных парках «», «»,  «», «Днястроўскі каньён», шматлікіх заказніках і помніках прыроды.

Колькасць памяншаецца з прычыны чалавечай дзейнасці (узворванне стэпаў, терасаванне схілаў, выпас жывёлы, зрыванне на букеты і г. д.).

## Зноскі 
## Літаратура 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* ПРОСТРЕЛ ШИРОКОЛИСТНЫЙ (СОН-ТРАВА)
* 
* В Красную книгу Беларуси внесено 19 новых видов дикорастущих растений  
* , On-line газета «Академия садовода»

Катэгорыя:Кураслеп
Катэгорыя:Дэкаратыўныя расліны
Катэгорыя:Лекавыя расліны
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1753 годзе
Катэгорыя:Флора Еўразіі
Катэгорыя:Флора Паўночнай Амерыкі
Катэгорыя:Расліны на марках
Катэгорыя:Травы