open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Сонцацвет манеталісты

**Сонцацвет манеталісты** (*Helianthemum nummularium*) — від кветкавых раслін роду  сямейства .
]]

## Апісанне 
Від вечназялёных раслін, якія сцелюцца. Сцёблы разгалінаваныя. Лісце супраціўнае, простае, суцэльнае, апушанае. Куст пакрыты ярка-жоўтымі кветкамі, якія па форме нагадваюць сподак. Цэнтрам кветкі з’яўляецца высокі лычык, акружаны некалькімі аранжавымі тычынкамі. Пялёсткаў — 5. Плод — каробачка.

Сонцацвет манеталісты расце на раўнінных камяністых глебах. Радзей сустракаецца ў палявых умовах. Расліна не баіцца засушлівых раёнаў.

У прыродзе сустракаюцца кусты з жоўтымі кветкамі, у той час як садовыя расліны валодаюць адценнямі ад белага да цёмна-чырвонага.

Сонцацвет манеталісты цвіце на працягу ўсяго лета. Асноўны перыяд цвіцення прыпадае з мая па ліпень. Кветкі расліны з’яўляюцца выдатным меданосам для пчол, а лісце — ежай для лічынак матылькоў.

## Падвіды 
Вылучаюць восем падвідаў:

* *Helianthemum nummularium* subsp. *nummularium*. Шырока распаўсюджаны.
* *Helianthemum nummularium* subsp. *berterianum*. Італія, паўднёва-ўсход Францыі.
* *Helianthemum nummularium* subsp. *glabrum*. Цэнтральная і паўднёвая частка Еўропы.
* *Helianthemum nummularium* subsp. *grandiflorum*. Цэнтральная і паўднёвая частка Еўропы.
* *Helianthemum nummularium* subsp. *obscurum*. Усходняя частка Еўропы.
* *Helianthemum nummularium* subsp. *pyrenaicum*. Пірэнеі.
* *Helianthemum nummularium* subsp. *semiglabrum*. Італія, паўднёва-ўсход Францыі.
* *Helianthemum nummularium* subsp. *tomentosum*. Паўднёвая частка Еўропы.

## Галерэя 

Файл:Helianthemum alpestre0.jpg|
Файл:Sonnenröschen.jpg|
Файл:Sonnenröschen02.jpg|

## Падвід *grandiflorum* (Scop.) Schinz & Thell 

Файл:Helianthemum grandiflorum a1.jpg|
Файл:Helianthemum grandiflorum a2.jpg|

## Падвід *nummularium* 

Файл:Helianthemum_nummularium1.jpg|
Файл:Solvända.jpg|

## Падвід *obscurum* (Čelak.) Holub 

Файл:Helianthemum_nummularium_subsp_obscurum_260807.jpg|*H. nummularium* subsp. *obscurum*
Файл:Helianthemum_nummularium_subsp_obscurum_260807a.jpg|*H. nummularium* subsp. *obscurum*
Файл:Helianthemum_nummularium_subsp_obscurum_300907.jpg|*H. nummularium* subsp. *obscurum*
Файл:Helianthemum nummularium subsp obscurum 220608.jpg|*H. nummularium* subsp. *obscurum*
Файл:Helianthemum nummularifolium1.jpg|
Файл:Helianthemum nummularifolium0.jpg|

## Сарты з ружовымі кветкамі 

Файл:Prolecne-perene-2.jpg|
Файл:Perene-roze.jpg|

## Ілюстрацыі 

Файл:Helianthemum vulgare Sturm51.jpg|
Файл:Helianthemum vulgare flowerdiagram.png|Дыяграма кветкі

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Ладаннікавыя
Катэгорыя:Флора Еўразіі
Катэгорыя:Меданосныя расліны
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1768 годзе
Helianthemum oelandicum

**Helianthemum oelandicum** — від кветкавых раслін сямейства .

## Батанічнае апісанне 
Вечназялёны паўкуст вышынёй да 25 см. Сцёблы разгалінаваныя, густыя. Ля аснавання яны адраўнелыя, грубыя і шчаціністыя. Галіны касматыя і чырванаватыя. Мае эліптычнае вузкаланцэтнае зялёнае лісце і бледна-жоўтыя кветкі. Пялёсткі 5-10 мм. Цвіце вясной і летам.

## Арэал 
Від распаўсюджаны ў Еўропе (у тым ліку на востраве Эланд у Швецыі) і Малой Азіі. Тыповымі для пражывання гэтага віду з’яўляюцца сухія пашы і вапняковыя скалы. Расліну можна знайсці на вышынях ад 100 да 2800 метраў над узроўнем мора.

## Значэнне 
Від з’яўляецца афіцыйнай кветкавай эмблемай шведскай гістарычнай правінцыі Эланд.

Helianthemum oelandicum ENBLA04.jpeg|
Helianthemum alpestre Atlas Alpenflora.jpg|
Helianthemum alpestre 002.JPG|
Helianthemum alpestre02.jpg|

## Спасылкі 
* Flora Vascular

Катэгорыя:Ладаннікавыя
Катэгорыя:Флора Еўразіі
Цмен

**Цмен** (*Helichrysum*, ад &nbsp;— «круціцца» і &nbsp;— «золата»)&nbsp;— род раслін сямейства , які змяшчае каля 500 відаў. Тыпавы від&nbsp;— .

## Батанічнае апісанне 
аднагадовыя і шматгадовыя травяністыя расліны і кусты, вышынёй 60—90&nbsp;см. У некаторых відаў уся раліна з белым або шэрым апушэннем. Лісце простае, суцэльнае, чаргаванае. Кветкі ў кошыках, сабраных у шчытападобныя суквецці, зрэдку адзіночныя. Краявыя кветкі кошыкаў песцікавыя, з ніткападобна-трубчастым вяночкам, размешаныя ў адзін рад, часам адсутнічаюць. Сярэдзінныя кветкі кошыкаў двухполыя, з пяцізубчастым вяночкам. Плод — сямянка з чубком.

## Распаўсюджанне 
Распаўсюджаны ў Афрыцы (244 віды ў Паўднёвай Афрыцы), на Мадагаскары, у Аўстраліі і Еўразіі. Ва Украіне 5 відаў, з іх самы распаўсюджаны , з буйнымі белымі, жоўтымі, аранжавымі, цёмна-чырвонымі суквеццямі, вырошчваюць як дэкаратыўны адналетнік .

## Экалогія 
Расце паўсюдна на сухіх пясчаных глебах, адкрытых схілах, у разрэджаных хваёвых лясах.

## Хімічны склад 
Кветкі ўтрымліваюць сляды эфірнага алею, горычы, флаваноіды, дубільныя рэчывы, вітаміны C і D, арганічныя кіслоты і смолы, воск, вугляводы, тлушчы, гліказіды, караціноіды, слізі, стэрыны, солі натрыю, калію, кальцыю, жалеза і марганцу, фарбавальныя і іншыя рэчывы.

## Значэнне і выкарыстанне 
Лекавыя, дэкаратыўныя, інсектыцыдныя, фарбавальныя і таніданосныя расліны.

Ужываецца ў медыцыне пры хранічных захворваннях печані, жоўцевага пузыраі і жоўцевых шляхоў — як жоўцегонны сродак у выглядзе адвару, настою, экстракту вадкага і сухога, таблетак фламіна.

## Літаратура 
*  — С. 277—278.

## Спасылкі 
* 
* Цмін / 
* Genus: *Helichrysum* Mill.
* Helichrysum // The Plant List

Катэгорыя:Астравыя (падсямейства)
Cistus albidus

**Cistus albidus**&nbsp;— від кветкавых раслін сямейства .  — «белы».

## Апісанне 
Мае слабы араматычны пах, шчыльны куст дасягае вышыні ад 40 да 150 см. Лісце чарговае 5-10 см у даўжыню. Яно пакрыта белымі валасінкамі. Кветкі 5 см у дыяметры, ружовыя адзінкавыя або ў групах. Цвіце з красавіка па чэрвень.

## Распаўсюджанне 
Радзімай з’яўляецца Міжземнаморскі басейн, асабліва на Пірынейскім паўвостраве (Партугалія, Іспанія, Гібралтар, Францыя, Корсіка, Італія, Марока), дзе расце на глебах, багатых вапнай, з гарачай, сухі надвор’ем.

## Галерэя 

Cistus albidus haircells Weitbrecht.jpg|
Cistus albidus Weitbrecht.JPG|
Cistus albidus MHNT.BOT.2009.17.16.jpg|

## Спасылкі 
* Encyclopedia of Life
* WebCite

Катэгорыя:Флора Афрыкі
Катэгорыя:Флора Еўропы
Катэгорыя:Ладаннікавыя
Аўсец лугавы

**Аўсе́ц лугавы́** (*Helictotrichon pratense*) — від траў роду  сямейства .

## Батанічнае апісанне 
Шматгадовая травяністая расліна. Сцёблы прамыя, 30—85 см (да 100 см) даўжынёй. Лісце простае, лінейнае, з гладкім краем, шурпатае, сядзячае, у асноўным прыкаранёвае. Суквецце — вузкая мяцёлка з нешматлікіх каласкоў. Каласкі складаюцца з 3—5 кветак. Каласковыя лускавінкі з трыма жылкамі. Ніжняя лускавінка зубчастая, з асцюком і белай плеўкай па краі. Плод — сухая зярняўка.

## Распаўсюджанне і экалогія 
Расліна распаўсюджана на тэрыторыі Еўропы, Паўночнай Афрыкі і Азіі. Расце на сухадольных лугах, каля жылля. Утварае дзярнінкі. Цвіце ў чэрвені—ліпені.

## Сінонімы 
* *Arrhenatherum pratense* (L.) Samp.
* *Avena pratensis* L.
* *Avenochloa pratensis* (L.) Holub
* *Avenula pratensis* (L.) Dumort.
* *Авенула pratense*

## Літаратура 
* 
* Rzut. Oka Jeogr. Fiz. Wol. Pod. 10. 1828
* Roser, M. 1995. Taxon 44:395.
* Tutin, T. G. et al., eds. 1964—1980. Flora europaea. [*Avenula pratensis* (L.) Dumort.].
* Tzvelev, N. N. 1976. Zlaki SSSR.

## Спасылкі 
* GrassBase entry
* *Helictotrichon pratense* (L.) Besser // Germplasm Resources Information Network
* 

Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1753 годзе
Катэгорыя:Метлюжковыя
Катэгорыя:Флора Еўразіі
Катэгорыя:Флора Паўночнай Афрыкі
Чэмер

**Чэмер** (*Helleborus*)&nbsp;— род раслін сямейства , які налічвае каля 20 відаў шматгадовых травяністых кветкавых раслін, Род даў назву трыбе Helleboreae. Многія віды атрутныя.

## Апісанне і распаўсюджанне 
Род распаўсюджаны на большай частцы Еўропы: Вялікабрытанія, Іспанія і Партугалія, Міжземнаморскі рэгіён, Цэнтральная Еўропа, Усходняя Еўропа (Украіна і Румынія), а таксама ўздоўж паўночнага ўзбярэжжа Турцыі да Каўказа.

Найбольшая канцэнтрацыя відаў назіраецца на Балканах. Адзін атыпічны від  паходзіць з заходняга Кітая, арэал іншага атыпічнага прадстаўніка &nbsp;— невялікая тэрыторыя на мяжы паміж Турцыяй і Сірыяй.

Кветкі маюць пяць пялёсткаў (чашалісцікаў), што атачаюць кольцам тычынкі. Чашалісцікі не ападаюць, як пялёсткі, а застаюцца на расліне часам на працягу многіх месяцаў. Нядаўнія даследаванні ў Іспаніі пацвярджаюць, што ўстойлівыя чашачкі спрыяюць развіццю насення (Herrera 2005).

Хоць некаторыя кветкі гэтага віду нагадваюць дзікія ружы (іншая назва расліны&nbsp;— калядная ружа), чэмер не належыць да сямейства .

## Віды і падвіды 
##### Віды са сцяблом 
Гэтыя чатыры віды маюць сцёблы з лісцем (у  сцёблы штогод адміраюць), а таксама базальнае лісце.

* 
* 
* 
* 

##### Віды без сцябла 
Гэтыя віды маюць базальнае лісце. У іх няма сапраўднага лісця на сцеблах (ёсць ліставыя прыкветкі ў месцы галінавання кветканосаў).

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
** 
** 
** 
* 
** 
** 
* 
** 
** 
* 
** 
** 
** 
* 
* 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Казяльцовыя (падсямейства)
Сонечнае зацьменне 28 верасня 1829 года

**Сонечнае зацьменне 28 верасня 1829 года** — кольцападобнае сонечнае зацьменне 141 сараса.

Зацьменне мела велічыню 0,9317 і дасягнула свайго максімуму ў 01:46:53 UTC у пункце з каардынатамі 35° пн. ш. 164° у. д. Працягласць максімальнай фазы зацьмення склала 7 хв. 43 с., а месяцавы цень на зямной паверхні дасягнуў шырыні 323 км.

Зацьменне 28 верасня 1829 года стала 2-ім сонечным зацьменнем у 1829 годзе і 73-ім у XIX стагоддзі. Папярэдняе сонечнае зацьменне адбылося 3 красавіка 1829 года, наступнае — 23 лютага 1830 года.

## Гл. таксама 
* Сонечныя зацьменні XIX стагоддзя

## Зноскі 
## Спасылкі 
* Каталог сонечных зацьменняў 1801 — 1900
* Каталог сонечных зацьменняў 141 сараса
* Малая глабальная карта, на якой паказана геаграфія бачнасці зацьмення

Катэгорыя:1829 год у астраноміі
1829-09-28
1829-09-28
1829-09-28
Катэгорыя:Падзеі 28 верасня
Катэгорыя:Верасень 1829 года
Сонечнае зацьменне 9 кастрычніка 1828 года

**Сонечнае зацьменне 9 кастрычніка 1828 года** — кольцападобнае сонечнае зацьменне 131 сараса.

Зацьменне мела велічыню 0,9623 і дасягнула свайго максімуму ў 00:07:47 UTC у пункце з каардынатамі 13° пд. ш. 173° у. д. Працягласць максімальнай фазы зацьмення склала 4 хв. 26 с., а месяцавы цень на зямной паверхні дасягнуў шырыні 137 км.

Зацьменне 9 кастрычніка 1828 года стала 2-ім сонечным зацьменнем у 1828 годзе і 71-ым у XIX стагоддзі. Папярэдняе сонечнае зацьменне адбылося 14 красавіка 1828 года, наступнае — 3 красавіка 1829 года.

## Гл. таксама 
* Сонечныя зацьменні XIX стагоддзя

## Зноскі 
## Спасылкі 
* Каталог сонечных зацьменняў 1801 — 1900
* Каталог сонечных зацьменняў 131 сараса
* Малая глабальная карта, на якой паказана геаграфія бачнасці зацьмення

Катэгорыя:1828 год у астраноміі
1828-10-09
1828-10-09
1828-10-09
Катэгорыя:Падзеі 9 кастрычніка
Катэгорыя:Кастрычнік 1828 года
Сонечнае зацьменне 3 красавіка 1829 года

**Сонечнае зацьменне 3 красавіка 1829 года** — поўнае сонечнае зацьменне 136 сараса.

Зацьменне мела велічыню 1,0474 і дасягнула свайго максімуму ў 22:18:36 UTC у пункце з каардынатамі 28° пд. ш. 143° з. д. Працягласць максімальнай фазы зацьмення склала 4 хв. 5 с., а месяцавы цень на зямной паверхні дасягнуў шырыні 192 км.

Зацьменне 3 красавіка 1829 года стала 1-ым сонечным зацьменнем у 1829 годзе і 72-ім у XIX стагоддзі. Папярэдняе сонечнае зацьменне адбылося 9 кастрычніка 1828 года, наступнае — 28 верасня 1829 года.

## Гл. таксама 
* Сонечныя зацьменні XIX стагоддзя

## Зноскі 
## Спасылкі 
* Каталог сонечных зацьменняў 1801 — 1900
* Каталог сонечных зацьменняў 136 сараса
* Малая глабальная карта, на якой паказана геаграфія бачнасці зацьмення

Катэгорыя:1829 год у астраноміі
1829-04-03
1829-04-03
1829-04-03
Катэгорыя:Падзеі 3 красавіка
Катэгорыя:Красавік 1829 года
Сонечнае зацьменне 14 красавіка 1828 года

**Сонечнае зацьменне 14 красавіка 1828 года** — гібрыднае сонечнае зацьменне 126 сараса.

Зацьменне мела велічыню 1,0029 і дасягнула свайго максімуму ў 09:19:38 UTC у пункце з каардынатамі 18° пн. ш. 38° у. д. Працягласць максімальнай фазы зацьмення склала 0 хв. 18 с., а месяцавы цень на зямной паверхні дасягнуў шырыні 10 км.

Зацьменне 14 красавіка 1828 года стала 1-ым сонечным зацьменнем у 1828 годзе і 70-ым у XIX стагоддзі. Папярэдняе сонечнае зацьменне адбылося 20 кастрычніка 1827 года, наступнае — 9 кастрычніка 1828 года.

## Гл. таксама 
* Сонечныя зацьменні XIX стагоддзя

## Зноскі 
## Спасылкі 
* Каталог сонечных зацьменняў 1801 — 1900
* Каталог сонечных зацьменняў 126 сараса
* Малая глабальная карта, на якой паказана геаграфія бачнасці зацьмення

Катэгорыя:1828 год у астраноміі
1828-04-14
1828-04-14
1828-04-14
Катэгорыя:Падзеі 14 красавіка
Катэгорыя:Красавік 1828 года
Сонечнае зацьменне 9 снежня 1825 года

**Сонечнае зацьменне 9 снежня 1825 года** — гібрыднае сонечнае зацьменне 139 сараса.

Зацьменне мела велічыню 1,0148 і дасягнула свайго максімуму ў 20:21:45 UTC у пункце з каардынатамі 9° пн. ш. 127° з. д. Працягласць максімальнай фазы зацьмення склала 1 хв. 34 с., а месяцавы цень на зямной паверхні дасягнуў шырыні 60 км.

Зацьменне 9 снежня 1825 года стала 2-ім сонечным зацьменнем у 1825 годзе і 64-ым у XIX стагоддзі. Папярэдняе сонечнае зацьменне адбылося 16 чэрвеня 1825 года, наступнае — 5 чэрвеня 1826 года.

## Гл. таксама 
* Сонечныя зацьменні XIX стагоддзя

## Зноскі 
## Спасылкі 
* Каталог сонечных зацьменняў 1801 — 1900
* Каталог сонечных зацьменняў 139 сараса
* Малая глабальная карта, на якой паказана геаграфія бачнасці зацьмення

Катэгорыя:1825 год у астраноміі
1825-12-09
1825-12-09
1825-12-09
Катэгорыя:Падзеі 9 снежня
Катэгорыя:Снежань 1825 года
Сонечнае зацьменне 26 красавіка 1827 года

**Сонечнае зацьменне 26 красавіка 1827 года** — кольцападобнае сонечнае зацьменне 116 сараса.

Зацьменне мела велічыню 0,9458 і дасягнула свайго максімуму ў 03:11:14 UTC у пункце з каардынатамі 75° пн. ш. 73° у. д. Працягласць максімальнай фазы зацьмення склала 3 хв. 53 с., а месяцавы цень на зямной паверхні дасягнуў шырыні 559 км.

Зацьменне 26 красавіка 1827 года стала 1-ым сонечным зацьменнем у 1827 годзе і 68-ым у XIX стагоддзі. Папярэдняе сонечнае зацьменне адбылося 29 лістапада 1826 года, наступнае — 20 кастрычніка 1827 года.

## Гл. таксама 
* Сонечныя зацьменні XIX стагоддзя

## Зноскі 
## Спасылкі 
* Каталог сонечных зацьменняў 1801 — 1900
* Каталог сонечных зацьменняў 116 сараса
* Малая глабальная карта, на якой паказана геаграфія бачнасці зацьмення

Катэгорыя:1827 год у астраноміі
1827-04-26
1827-04-26
1827-04-26
Катэгорыя:Падзеі 26 красавіка
Катэгорыя:Красавік 1827 года
Сонечнае зацьменне 20 кастрычніка 1827 года

**Сонечнае зацьменне 20 кастрычніка 1827 года** — гібрыднае сонечнае зацьменне 121 сараса.

Зацьменне мела велічыню 1,0070 і дасягнула свайго максімуму ў 15:42:05 UTC у пункце з каардынатамі 62° пд. ш. 88° з. д. Працягласць максімальнай фазы зацьмення склала 0 хв. 30 с., а месяцавы цень на зямной паверхні дасягнуў шырыні 43 км.

Зацьменне 20 кастрычніка 1827 года стала 2-ім сонечным зацьменнем у 1827 годзе і 69-ым у XIX стагоддзі. Папярэдняе сонечнае зацьменне адбылося 26 красавіка 1827 года, наступнае — 14 красавіка 1828 года.

## Гл. таксама 
* Сонечныя зацьменні XIX стагоддзя

## Зноскі 
## Спасылкі 
* Каталог сонечных зацьменняў 1801 — 1900
* Каталог сонечных зацьменняў 121 сараса
* Малая глабальная карта, на якой паказана геаграфія бачнасці зацьмення

Катэгорыя:1827 год у астраноміі
1827-10-20
1827-10-20
1827-10-20
Катэгорыя:Падзеі 20 кастрычніка
Катэгорыя:Кастрычнік 1827 года
Сонечнае зацьменне 29 лістапада 1826 года

**Сонечнае зацьменне 29 лістапада 1826 года** — частковае сонечнае зацьменне 149 сараса.

Зацьменне мела велічыню 0,6770 і дасягнула свайго максімуму ў 11:14:08 UTC у пункце з каардынатамі 68° пн. ш. 20° у. д..

Зацьменне 29 лістапада 1826 года стала 3-ім сонечным зацьменнем у 1826 годзе і 67-ым у XIX стагоддзі. Папярэдняе сонечнае зацьменне адбылося 31 кастрычніка 1826 года, наступнае — 26 красавіка 1827 года.

## Гл. таксама 
* Сонечныя зацьменні XIX стагоддзя

## Зноскі 
## Спасылкі 
* Каталог сонечных зацьменняў 1801 — 1900
* Каталог сонечных зацьменняў 149 сараса
* Малая глабальная карта, на якой паказана геаграфія бачнасці зацьмення

Катэгорыя:1826 год у астраноміі
1826-11-29
1826-11-29
1826-11-29
Катэгорыя:Падзеі 29 лістапада
Катэгорыя:Лістапад 1826 года
Сонечнае зацьменне 5 чэрвеня 1826 года

**Сонечнае зацьменне 5 чэрвеня 1826 года** — частковае сонечнае зацьменне 144 сараса.

Зацьменне мела велічыню 0,6407 і дасягнула свайго максімуму ў 17:39:05 UTC у пункце з каардынатамі 67° пд. ш. 82° з. д..

Зацьменне 5 чэрвеня 1826 года стала 1-ым сонечным зацьменнем у 1826 годзе і 65-ым у XIX стагоддзі. Папярэдняе сонечнае зацьменне адбылося 9 снежня 1825 года, наступнае — 31 кастрычніка 1826 года.

## Гл. таксама 
* Сонечныя зацьменні XIX стагоддзя

## Зноскі 
## Спасылкі 
* Каталог сонечных зацьменняў 1801 — 1900
* Каталог сонечных зацьменняў 144 сараса
* Малая глабальная карта, на якой паказана геаграфія бачнасці зацьмення

Катэгорыя:1826 год у астраноміі
1826-06-05
1826-06-05
1826-06-05
Катэгорыя:Падзеі 5 чэрвеня
Катэгорыя:Чэрвень 1826 года
Сонечнае зацьменне 1 студзеня 1824 года

**Сонечнае зацьменне 1 студзеня 1824 года** — кольцападобнае сонечнае зацьменне 119 сараса.

Зацьменне мела велічыню 0,9139 і дасягнула свайго максімуму ў 08:21:09 UTC у пункце з каардынатамі 80° пд. ш. 116° у. д. Працягласць максімальнай фазы зацьмення склала 6 хв. 21 с., а месяцавы цень на зямной паверхні дасягнуў шырыні 705 км.

Зацьменне 1 студзеня 1824 года стала 1-ым сонечным зацьменнем у 1824 годзе і 60-ым у XIX стагоддзі. Папярэдняе сонечнае зацьменне адбылося 6 жніўня 1823 года, наступнае — 26 чэрвеня 1824 года.

## Гл. таксама 
* Сонечныя зацьменні XIX стагоддзя

## Зноскі 
## Спасылкі 
* Каталог сонечных зацьменняў 1801 — 1900
* Каталог сонечных зацьменняў 119 сараса
* Малая глабальная карта, на якой паказана геаграфія бачнасці зацьмення

Катэгорыя:1824 год у астраноміі
1824-01-01
1824-01-01
1824-01-01
Катэгорыя:Падзеі 1 студзеня
Катэгорыя:Студзень 1824 года
Сонечнае зацьменне 6 жніўня 1823 года

**Сонечнае зацьменне 6 жніўня 1823 года** — частковае сонечнае зацьменне 152 сараса.

Зацьменне мела велічыню 0,2753 і дасягнула свайго максімуму ў 13:45:42 UTC у пункце з каардынатамі 63° пд. ш. 79° з. д..

Зацьменне 6 жніўня 1823 года стала 4-ым сонечным зацьменнем у 1823 годзе і 59-ым у XIX стагоддзі. Папярэдняе сонечнае зацьменне адбылося 8 ліпеня 1823 года, наступнае — 1 студзеня 1824 года.

## Гл. таксама 
* Сонечныя зацьменні XIX стагоддзя

## Зноскі 
## Спасылкі 
* Каталог сонечных зацьменняў 1801 — 1900
* Каталог сонечных зацьменняў 152 сараса
* Малая глабальная карта, на якой паказана геаграфія бачнасці зацьмення

Катэгорыя:1823 год у астраноміі
1823-08-06
1823-08-06
1823-08-06
Катэгорыя:Падзеі 6 жніўня
Катэгорыя:Жнівень 1823 года
Сонечнае зацьменне 8 ліпеня 1823 года

**Сонечнае зацьменне 8 ліпеня 1823 года** — частковае сонечнае зацьменне 114 сараса.

Зацьменне мела велічыню 0,7958 і дасягнула свайго максімуму ў 06:56:28 UTC у пункце з каардынатамі 65° пн. ш. 132° з. д..

Зацьменне 8 ліпеня 1823 года стала 3-ім сонечным зацьменнем у 1823 годзе і 58-ым у XIX стагоддзі. Папярэдняе сонечнае зацьменне адбылося 11 лютага 1823 года, наступнае — 6 жніўня 1823 года.

## Гл. таксама 
* Сонечныя зацьменні XIX стагоддзя

## Зноскі 
## Спасылкі 
* Каталог сонечных зацьменняў 1801 — 1900
* Каталог сонечных зацьменняў 114 сараса
* Малая глабальная карта, на якой паказана геаграфія бачнасці зацьмення

Катэгорыя:1823 год у астраноміі
1823-07-08
1823-07-08
1823-07-08
Катэгорыя:Падзеі 8 ліпеня
Катэгорыя:Ліпень 1823 года
Сонечнае зацьменне 20 снежня 1824 года

**Сонечнае зацьменне 20 снежня 1824 года** — кольцападобнае сонечнае зацьменне 129 сараса.

Зацьменне мела велічыню 0,9610 і дасягнула свайго максімуму ў 10:40:36 UTC у пункце з каардынатамі 33° пд. ш. 20° у. д. Працягласць максімальнай фазы зацьмення склала 4 хв. 15 с., а месяцавы цень на зямной паверхні дасягнуў шырыні 144 км.

Зацьменне 20 снежня 1824 года стала 3-ім сонечным зацьменнем у 1824 годзе і 62-ім у XIX стагоддзі. Папярэдняе сонечнае зацьменне адбылося 26 чэрвеня 1824 года, наступнае — 16 чэрвеня 1825 года.

## Гл. таксама 
* Сонечныя зацьменні XIX стагоддзя

## Зноскі 
## Спасылкі 
* Каталог сонечных зацьменняў 1801 — 1900
* Каталог сонечных зацьменняў 129 сараса
* Малая глабальная карта, на якой паказана геаграфія бачнасці зацьмення

Катэгорыя:1824 год у астраноміі
1824-12-20
1824-12-20
1824-12-20
Катэгорыя:Падзеі 20 снежня
Катэгорыя:Снежань 1824 года
Сонечнае зацьменне 11 лютага 1823 года

**Сонечнае зацьменне 11 лютага 1823 года** — частковае сонечнае зацьменне 147 сараса.

Зацьменне мела велічыню 0,1856 і дасягнула свайго максімуму ў 03:03:02 UTC у пункце з каардынатамі 62° пн. ш. 77° у. д..

Зацьменне 11 лютага 1823 года стала 2-ім сонечным зацьменнем у 1823 годзе і 57-ым у XIX стагоддзі. Папярэдняе сонечнае зацьменне адбылося 12 студзеня 1823 года, наступнае — 8 ліпеня 1823 года.

## Гл. таксама 
* Сонечныя зацьменні XIX стагоддзя

## Зноскі 
## Спасылкі 
* Каталог сонечных зацьменняў 1801 — 1900
* Каталог сонечных зацьменняў 147 сараса
* Малая глабальная карта, на якой паказана геаграфія бачнасці зацьмення

Катэгорыя:1823 год у астраноміі
1823-02-11
1823-02-11
1823-02-11
Катэгорыя:Падзеі 11 лютага
Катэгорыя:Люты 1823 года
Сонечнае зацьменне 16 жніўня 1822 года

**Сонечнае зацьменне 16 жніўня 1822 года** — поўнае сонечнае зацьменне 142 сараса.

Зацьменне мела велічыню 1,0173 і дасягнула свайго максімуму ў 23:14:34 UTC у пункце з каардынатамі 26° пд. ш. 174° у. д. Працягласць максімальнай фазы зацьмення склала 1 хв. 35 с., а месяцавы цень на зямной паверхні дасягнуў шырыні 80 км.

Зацьменне 16 жніўня 1822 года стала 2-ім сонечным зацьменнем у 1822 годзе і 55-ым у XIX стагоддзі. Папярэдняе сонечнае зацьменне адбылося 21 лютага 1822 года, наступнае — 12 студзеня 1823 года.

## Гл. таксама 
* Сонечныя зацьменні XIX стагоддзя

## Зноскі 
## Спасылкі 
* Каталог сонечных зацьменняў 1801 — 1900
* Каталог сонечных зацьменняў 142 сараса
* Малая глабальная карта, на якой паказана геаграфія бачнасці зацьмення

Катэгорыя:1822 год у астраноміі
1822-08-16
1822-08-16
1822-08-16
Катэгорыя:Падзеі 16 жніўня
Катэгорыя:Жнівень 1822 года
Сонечнае зацьменне 21 лютага 1822 года

**Сонечнае зацьменне 21 лютага 1822 года** — кольцападобнае сонечнае зацьменне 137 сараса.

Зацьменне мела велічыню 0,9996 і дасягнула свайго максімуму ў 19:40:40 UTC у пункце з каардынатамі 29° пн. ш. 132° з. д. Працягласць максімальнай фазы зацьмення склала 0 хв. 2 с., а месяцавы цень на зямной паверхні дасягнуў шырыні 2 км.

Зацьменне 21 лютага 1822 года стала 1-ым сонечным зацьменнем у 1822 годзе і 54-ым у XIX стагоддзі. Папярэдняе сонечнае зацьменне адбылося 27 жніўня 1821 года, наступнае — 16 жніўня 1822 года.

## Гл. таксама 
* Сонечныя зацьменні XIX стагоддзя

## Зноскі 
## Спасылкі 
* Каталог сонечных зацьменняў 1801 — 1900
* Каталог сонечных зацьменняў 137 сараса
* Малая глабальная карта, на якой паказана геаграфія бачнасці зацьмення

Катэгорыя:1822 год у астраноміі
1822-02-21
1822-02-21
1822-02-21
Катэгорыя:Падзеі 21 лютага
Катэгорыя:Люты 1822 года
Сонечнае зацьменне 27 жніўня 1821 года

**Сонечнае зацьменне 27 жніўня 1821 года** — кольцападобнае сонечнае зацьменне 132 сараса.

Зацьменне мела велічыню 0,9661 і дасягнула свайго максімуму ў 15:19:42 UTC у пункце з каардынатамі 14° пн. ш. 48° з. д. Працягласць максімальнай фазы зацьмення склала 3 хв. 38 с., а месяцавы цень на зямной паверхні дасягнуў шырыні 123 км.

Зацьменне 27 жніўня 1821 года стала 2-ім сонечным зацьменнем у 1821 годзе і 53-ім у XIX стагоддзі. Папярэдняе сонечнае зацьменне адбылося 4 сакавіка 1821 года, наступнае — 21 лютага 1822 года.

## Гл. таксама 
* Сонечныя зацьменні XIX стагоддзя

## Зноскі 
## Спасылкі 
* Каталог сонечных зацьменняў 1801 — 1900
* Каталог сонечных зацьменняў 132 сараса
* Малая глабальная карта, на якой паказана геаграфія бачнасці зацьмення

Катэгорыя:1821 год у астраноміі
1821-08-27
1821-08-27
1821-08-27
Катэгорыя:Падзеі 27 жніўня
Катэгорыя:Жнівень 1821 года
Сонечнае зацьменне 4 сакавіка 1821 года

**Сонечнае зацьменне 4 сакавіка 1821 года** — поўнае сонечнае зацьменне 127 сараса.

Зацьменне мела велічыню 1,0506 і дасягнула свайго максімуму ў 05:50:13 UTC у пункце з каардынатамі 8° пд. ш. 96° у. д. Працягласць максімальнай фазы зацьмення склала 4 хв. 14 с., а месяцавы цень на зямной паверхні дасягнуў шырыні 168 км.

Зацьменне 4 сакавіка 1821 года стала 1-ым сонечным зацьменнем у 1821 годзе і 52-ім у XIX стагоддзі. Папярэдняе сонечнае зацьменне адбылося 7 верасня 1820 года, наступнае — 27 жніўня 1821 года.

## Гл. таксама 
* Сонечныя зацьменні XIX стагоддзя

## Зноскі 
## Спасылкі 
* Каталог сонечных зацьменняў 1801 — 1900
* Каталог сонечных зацьменняў 127 сараса
* Малая глабальная карта, на якой паказана геаграфія бачнасці зацьмення

Катэгорыя:1821 год у астраноміі
1821-03-04
1821-03-04
1821-03-04
Катэгорыя:Падзеі 4 сакавіка
Катэгорыя:Сакавік 1821 года
Сонечнае зацьменне 14 сакавіка 1820 года

**Сонечнае зацьменне 14 сакавіка 1820 года** — поўнае сонечнае зацьменне 117 сараса.

Зацьменне мела велічыню 1,0467 і дасягнула свайго максімуму ў 13:37:15 UTC у пункце з каардынатамі 41° пд. ш. 6° у. д. Працягласць максімальнай фазы зацьмення склала 3 хв. 20 с., а месяцавы цень на зямной паверхні дасягнуў шырыні 220 км.

Зацьменне 14 сакавіка 1820 года стала 1-ым сонечным зацьменнем у 1820 годзе і 50-ым у XIX стагоддзі. Папярэдняе сонечнае зацьменне адбылося 19 кастрычніка 1819 года, наступнае — 7 верасня 1820 года.

## Гл. таксама 
* Сонечныя зацьменні XIX стагоддзя

## Зноскі 
## Спасылкі 
* Каталог сонечных зацьменняў 1801 — 1900
* Каталог сонечных зацьменняў 117 сараса
* Малая глабальная карта, на якой паказана геаграфія бачнасці зацьмення

Катэгорыя:1820 год у астраноміі
1820-03-14
1820-03-14
1820-03-14
Катэгорыя:Падзеі 14 сакавіка
Катэгорыя:Сакавік 1820 года
Пралеска (значэнні)

**Пралеска**:

*  — род раслін
* адна з назваў роду 
* народная назва віду 
* Пралеска (часопіс)
Падснежнік

**Падснежнік** — шматзначны тэрмін

* народная назва віду 
* народная назва віду
Броўнік

**Броўнік** (*Herminium*) — род шматгадовых травяністых раслін, які ўключаны ў трыбу  сямейства .

## Батанічнае апісанне 
 роду. ]]
Прадстаўнікі роду — невялікія шматгадовыя травяністыя расліны.

Клубні шарападобнай або даўгавата-яйкападобнай формы, з тонкімі каранямі.

Сцябло прамое, з адным ці некалькімі зялёнымі шырока-ланцэтападобнымі лістамі ля аснавання.

Кветкі сабраны на канцы сцябла ў гронкападобнае суквецце, невялікія, несамастойныя, звычайна жоўта-зялёнага колеру. Чашалісцікі амаль роўныя, цэнтральны разам з пялёсткамі ўтварае «покрыва» над песцікам. Пялёсткі звычайна мясістыя, але больш вузкія, чым чашалісцікі. Губа прырослая да кароткай калонкі. Маюцца два даўгаватых палінія з кароткай каўдыкулай.

Плод — прамая прадаўгаватая каробачка.

## Арэал 
Броўнікі распаўсюджаны выключна ў Еўразіі — Еўропе, Паўднёва-Заходняй, Цэнтральнай і Усходняй Азіі. 10 відаў — эндэмікі Кітая.

## Таксанамія 
### Сінонімы 
* 
* 
* 
* 

### Віды 
Род уключае 49 відаў
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Флора Еўразіі
Катэгорыя:Архідныя
Гладун гладкі

**Гладу́н гладкі** (*Herniaria glabra*)&nbsp;— від кветкавых раслін, тыпавы від роду  сямейства .

## Назва 
Гладун гладкі, заячнік, пяшчанка, грызнік.

## Апісанне 
Аднагадовая расліна, вышынёй 15—30&nbsp;см. Цвіце ў чэрвені—ліпені. Расліна зялёная ці жоўта-зялёная з голым лісцем. Сцёблы коратка апушаныя з накіраванымі ўніз валасінкамі. Чашачка голая ці амаль голая. Лісце голае. Кветкі пяцічленныя. Чашалісцікаў, пялёсткаў і тычынак па 5. Слупок малапрыкметны або зусім неразвіты, каробачка голая або ўверсе коратка апушаная.

## Распаўсюджанне 
Расліна сустракаецца па ўсёй Еўропе, Паўночнай Азіі і Паўночнай Афрыцы. Ва Украіне расце на адкрытых месцах, палянах, ля дарог, як пустазелле.

## Літаратура 
*  — С. 67.

## Спасылкі 
* 
* Остудник голий (Herniaria glabra L.) // Аграрна енциклопедія

Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1753 годзе
Катэгорыя:Флора Паўночнай Афрыкі
Катэгорыя:Флора Азіі
Катэгорыя:Флора Еўропы
Катэгорыя:Гваздзіковыя
Катэгорыя:Пустазелле
Сонечнае зацьменне 16 чэрвеня 1825 года

**Сонечнае зацьменне 16 чэрвеня 1825 года** — гібрыднае сонечнае зацьменне 134 сараса.

Зацьменне мела велічыню 1,0036 і дасягнула свайго максімуму ў 12:19:03 UTC у пункце з каардынатамі 1° пн. ш. 6° з. д. Працягласць максімальнай фазы зацьмення склала 0 хв. 25 с., а месяцавы цень на зямной паверхні дасягнуў шырыні 13 км.

Зацьменне 16 чэрвеня 1825 года стала 1-ым сонечным зацьменнем у 1825 годзе і 63-ім у XIX стагоддзі. Папярэдняе сонечнае зацьменне адбылося 20 снежня 1824 года, наступнае — 9 снежня 1825 года.

## Гл. таксама 
* Сонечныя зацьменні XIX стагоддзя

## Зноскі 
## Спасылкі 
* Каталог сонечных зацьменняў 1801 — 1900
* Каталог сонечных зацьменняў 134 сараса
* Малая глабальная карта, на якой паказана геаграфія бачнасці зацьмення

Катэгорыя:1825 год у астраноміі
1825-06-16
1825-06-16
1825-06-16
Катэгорыя:Падзеі 16 чэрвеня
Катэгорыя:Чэрвень 1825 года
Сонечнае зацьменне 26 чэрвеня 1824 года

**Сонечнае зацьменне 26 чэрвеня 1824 года** — поўнае сонечнае зацьменне 124 сараса.

Зацьменне мела велічыню 1,0578 і дасягнула свайго максімуму ў 23:46:33 UTC у пункце з каардынатамі 47° пн. ш. 171° з. д. Працягласць максімальнай фазы зацьмення склала 4 хв. 31 с., а месяцавы цень на зямной паверхні дасягнуў шырыні 207 км.

Зацьменне 26 чэрвеня 1824 года стала 2-ім сонечным зацьменнем у 1824 годзе і 61-ым у XIX стагоддзі. Папярэдняе сонечнае зацьменне адбылося 1 студзеня 1824 года, наступнае — 20 снежня 1824 года.

## Гл. таксама 
* Сонечныя зацьменні XIX стагоддзя

## Зноскі 
## Спасылкі 
* Каталог сонечных зацьменняў 1801 — 1900
* Каталог сонечных зацьменняў 124 сараса
* Малая глабальная карта, на якой паказана геаграфія бачнасці зацьмення

Катэгорыя:1824 год у астраноміі
1824-06-26
1824-06-26
1824-06-26
Катэгорыя:Падзеі 26 чэрвеня
Катэгорыя:Чэрвень 1824 года
Гладун мнагашлюбны

**Гладу́н мнагашлюбны** (*Herniaria polygama*)&nbsp;— від кветкавых раслін роду  сямейства 

## Апісанне 
Шматгадовая.

## Распаўсюджанне 
Расліны распаўсюджаны ва Усходняй Еўропе і на ўсход да паўночна-заходняга Кітая. Расце на папарах (асабліва на пясчанай глебе). на аблогах, каля дарог.
На тэрыторыі Украіны від расце на адкрытых месцах, у сасновых лясах&nbsp;— на Палессі, зрэдку; у лесастэпе і на поўначы стэпу, спарадычна.

Цвіце ў маі—ліпені, плады паспяваюць у ліпені—жніўні.

## Літаратура 
*  — С. 67.

## Спасылкі 
* 
* База данных «Флора сосудистых растений Центральной России» // Институт математических проблем биологии (ИМПБ РАН) 
* Архив природы России Nature-Archive.RU  

Катэгорыя:Гваздзіковыя
Катэгорыя:Флора Еўразіі
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1847 годзе
Ястрабок ілжэпарасоністы

**Ястрабок ілжэпарасоністы** (*Pilosella cymosa*)&nbsp;— від раслін сямейства , распаўсюджаны ў Еўропе, паўночна-заходняй Турцыі, Арменіі, Азербайджане і фрагментарна на ўсход ад Урала.

## Апісанне 
Шматгадовая травяністая расліна, 30-40&nbsp;см вышынёй. Валасінкі на ўсёй расліне больш-менш доўгія, 1-6&nbsp;мм даўжынёй; лісточкі абгортак і кветканосы больш-менш густа апушаны валасінкамі, аднак па большай частцы рассеяна-залозістыя.

Ва Украіне від расце на сухіх адкрытых палянах, схілах, вапняках, узлесках — на большай частцы тэрыторыі, акрамя поўдня стэпу і Крыму.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Флора Азіі
Катэгорыя:Флора Еўропы
Катэгорыя:Ястрабок
Сонечнае зацьменне 31 кастрычніка 1826 года

**Сонечнае зацьменне 31 кастрычніка 1826 года** — частковае сонечнае зацьменне 111 сараса.

Зацьменне мела велічыню 0,1222 і дасягнула свайго максімуму ў 01:20:38 UTC у пункце з каардынатамі 71° пд. ш. 21° у. д..

Зацьменне 31 кастрычніка 1826 года стала 2-ім сонечным зацьменнем у 1826 годзе і 66-ым у XIX стагоддзі. Папярэдняе сонечнае зацьменне адбылося 5 чэрвеня 1826 года, наступнае — 29 лістапада 1826 года.

## Гл. таксама 
* Сонечныя зацьменні XIX стагоддзя

## Зноскі 
## Спасылкі 
* Каталог сонечных зацьменняў 1801 — 1900
* Каталог сонечных зацьменняў 111 сараса
* Малая глабальная карта, на якой паказана геаграфія бачнасці зацьмення

Катэгорыя:1826 год у астраноміі
1826-10-31
1826-10-31
1826-10-31
Катэгорыя:Падзеі 31 кастрычніка
Катэгорыя:Кастрычнік 1826 года
Сонечнае зацьменне 12 студзеня 1823 года

**Сонечнае зацьменне 12 студзеня 1823 года** — частковае сонечнае зацьменне 109 сараса.

Зацьменне мела велічыню 0,0484 і дасягнула свайго максімуму ў 09:20:12 UTC у пункце з каардынатамі 64° пд. ш. 173° з. д..

Зацьменне 12 студзеня 1823 года стала 1-ым сонечным зацьменнем у 1823 годзе і 56-ым у XIX стагоддзі. Папярэдняе сонечнае зацьменне адбылося 16 жніўня 1822 года, наступнае — 11 лютага 1823 года.

## Гл. таксама 
* Сонечныя зацьменні XIX стагоддзя

## Зноскі 
## Спасылкі 
* Каталог сонечных зацьменняў 1801 — 1900
* Каталог сонечных зацьменняў 109 сараса
* Малая глабальная карта, на якой паказана геаграфія бачнасці зацьмення

Катэгорыя:1823 год у астраноміі
1823-01-12
1823-01-12
1823-01-12
Катэгорыя:Падзеі 12 студзеня
Катэгорыя:Студзень 1823 года
Сонечнае зацьменне 7 верасня 1820 года

**Сонечнае зацьменне 7 верасня 1820 года** — кольцападобнае сонечнае зацьменне 122 сараса.

Зацьменне мела велічыню 0,9329 і дасягнула свайго максімуму ў 13:59:58 UTC у пункце з каардынатамі 52° пн. ш. 9° у. д. Працягласць максімальнай фазы зацьмення склала 5 хв. 49 с., а месяцавы цень на зямной паверхні дасягнуў шырыні 432 км.

Зацьменне 7 верасня 1820 года стала 2-ім сонечным зацьменнем у 1820 годзе і 51-ым у XIX стагоддзі. Папярэдняе сонечнае зацьменне адбылося 14 сакавіка 1820 года, наступнае — 4 сакавіка 1821 года.

## Гл. таксама 
* Сонечныя зацьменні XIX стагоддзя

## Зноскі 
## Спасылкі 
* Каталог сонечных зацьменняў 1801 — 1900
* Каталог сонечных зацьменняў 122 сараса
* Малая глабальная карта, на якой паказана геаграфія бачнасці зацьмення

Катэгорыя:1820 год у астраноміі
1820-09-07
1820-09-07
1820-09-07
Катэгорыя:Падзеі 7 верасня
Катэгорыя:Верасень 1820 года
Краатанскі заліў

**Заліў Краата́н** () — лагуна, частка ўзбярэжжа Паўночнай Караліны, аддзеленая ад Атлантычнага акіяна бар'ернымі астравамі. Прыкладная плошча — 386 км². 

У заліве Краатан месціцца востраў Раанок, на якім была заснавана першая англійская калонія ў Паўночнай Амерыцы (1585 г.). 

## Спасылкі 
* Croatan Sound

Катэгорыя:Лагуны
Катэгорыя:Залівы ЗША
Катэгорыя:Геаграфія Паўночнай Караліны
Казлятнік

**Гале́га, казлятнік** (*Galega*) — род кветкавых раслін сямейства .

## Батанічнае апісанне 
Шматгадовыя травяністыя расліны вышынёй да 1,2 м. Сцябло прамастойнае, трубчастае, галінастае ў верхняй частцы. Лісце складанае, няпарна-перыстае, з шырокімі прылісткамі. Кветкі з пяццю пялёсткамі, блакітнага, сіняга, фіялетавага колеру, у верхавінкавых або пазушных гронках на доўгіх кветаносах. Плод — сухі шматнасенны боб. Насенне дробнае, пупышкападобнае.

## Віды 
Род налічвае 5 відаў (8 відаў), распаўсюджаных у Еўропе, Паўднёва-Усходняй і Заходняй Азіі і Усходняй Афрыцы.
* 
* 
* 
* 
* 

## Гаспадарчае значэнне 
Кармавыя, лекавыя, дэкаратыўныя і сідэрычныя расліны.  ядавіты для жывёлы (мае алкалоід галегін).

## Літаратура 
*  — С. 457.

## Спасылкі 
* 
* Galega  — The Plant List
* Сельскохозяйственный энциклопедический словарь / Главный редактор: В. К. Месяц. — М.: Советская энциклопедия, 1989. 
* Галега // Нацыянальная бібліятэка Беларусі

Катэгорыя:Матыльковыя
Катэгорыя:Флора Еўразіі
Катэгорыя:Флора Афрыкі
Таіса Іванаўна Сушко

**Таіса Іванаўна Сушко** (, Вомельна, Пухавіцкі раён, Мінская вобласць) — беларускі вучоны-эканаміст. Кандыдат эканамічных навук (1981), дацэнт (1986), прафесар.

## Біяграфія 
Скончыла Беларускі дзяржаўны інстытут народнай гаспадаркі імя В. У. Куйбышава (спецыяльнасць «Бухгалтарскі ўлік і кантроль», аспірантура ў 1981). Працуе ў Магілёўскім дзяржаўным універсітэце харчавання (з 1974, эканамічны факультэт, кафедра бухгалтарскага ўліку, аналізу і аўдыту, загадчык кафедры).

## Узнагароды 
Грамата Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь (2009), Ганаровая грамата Міністэрства сельскай гаспадаркі і харчавання Рэспублікі Беларусь (2008), прэмія спецыяльнага фонду Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь па сацыяльнай падтрымцы адораных навучэнцаў і студэнтаў (2006).

## Навуковая дзейнасць 
Асноўныя навучальна-метадычныя публікацыі:
* Сушко Т. И., Банцевич Е. Е., Козлова Е. А. Бухгалтерский учет в организациях пищевой промышленности: конспект лекций для студентов спец. 1-25 01 08 «Бухгалтерский учет, анализ и аудит» и направления спец. 1-27 01 01 20 «Экономика и организация производства (пищевая промышленность)». — Могилев: МГУП, 2009. — 320 с.
* Сушко Т. И. Бухгалтерский учет и отчетность в промышленности : учеб. пособие / Т. И. Сушко. − Минск: Вышэйшая школа, 2013. − 527 с.: ил.
* Сушко Т. И., Сударева О. О. Бухгалтерский финансовый учет в промышленности. Практикум : учебное пособие \ Т. И. Сушко, О. О. Сударева − Минск: Вышэйшая школа, 2016. − 363 с.
* Сушко Т. И. Бухгалтерский учет : конспект лекций / Т. И. Сушко. − Могилев : МГУП, 2017. − 328 с.

Асноўныя навуковыя публікацыі:

* Сушко Т. И. Развитие белорусского аудита: проблемы, решения / Т. И. Сушко, Д. А. Панков, А. А. Гавриленко, Ю. Ю. Новикова //Финансы, учет, аудит. — 2009. — № 7. — С.7-10.
* Сушко Т. И., Сударева О. О. Особенности методики учета затрат и калькулирования себестоимости замороженной продукции, полуфабрикатов, услуг по заморозке и хранению в организациях плодоовощной отрасли / Т. И. Сушко, О. О. Сударева // Бухгалтерский учет и анализ. — 2010. — № 1. — С.12-16. 
* Сушко Т. И. Особенности методики планирования, учета затрат и калькулирования себестоимости замороженной продукции, полуфабрикатов, услуг по заморозке и хранению в организациях плодоовощной отрасли / Т. И. Сушко // Бухгалтерский учет и анализ. — 2010. — № 1. — С.12-16. 

## Спасылкі 
* Сушко, Таіса Іванаўна 

Катэгорыя:Эканамісты Беларусі
Катэгорыя:Эканамісты СССР
Бар’ерны востраў

[thumb|Бар'ерныя астравы ўзждоўж узбярэжжа [Паўночная Караліна|Паўночнай Караліны]]
'''Бар'ерны востраў''' — кавалак сушы уздоўж мацерыка або большага па памерах вострава, сфарміраваны асадкамі. Звычайна бар'ерныя астравы ўяўляюць сабою вузкія пясчаныя косы, аддзеленыя ад асноўнага ўзбярэжжа лагунамі. Часцяком фарміруюць працяглыя ланцугі.

Сучасныя бар'ерныя астравы адносна маладыя, узнікаюць з эпохі галацэна ў выніку ваганняў мора на літаральных пакатых схілах у месцах, дзе з аднаго боку маюцца крыніцы для вымывання пяску і іншых наносаў, з другога — моцны прыбой, які затрымоўвае далейшае вымыванне ў акіян. 

Бар'ерныя астравы не стабільны, іх рэльеф і абрысы мяняюцца пад уплывам хваль і вятроў. Яны абараняюць асноўную берагавую лінію ад штормаў, ствараюць унікальныя прыбярэжныя экалагічныя зоны.

Прыклады бар'ерных астравоў:
* Агурджалы
* Фрызскія астравы
* Мадлен
* Раанок 
* Тэндраўская каса  
* Джарылгач
* Чэчэнь

## Спасылкі 
* Barrier Islands   
* Barrier Island - an overview 
* Barrier islands are natural coast guards that absorb impacts from hurricanes and storms

Катэгорыя:Астравы
Вуліца Гарадскі Вал

**Вуліца Гарадскі Вал** () — вуліца ў гістарычным цэнтры Мінска. Праходзіць ад праспекта Незалежнасці да вуліцы Няміга.

## Гісторыя 
 ]]
Вуліца ўзнікла ў пачатку XIX стагоддзя на месцы гарадскога землянога вала.

Цяперашняя вуліца ўтворана ў 1993 годзе пасля злучэння ўчастку Рэспубліканскай вуліцы паміж Інтэрнацыянальнай вуліцай і Нямігай (іншая яе частка стала вуліцай Раманаўская Слабада) з *вуліцай Урыцкага*, якая праходзіла ад праспекта Леніна (цяпер праспект Незалежнасці) да Інтэрнацыянальнай вуліцы. Рэспубліканская вуліца да Кастрычніцкай рэвалюцыі называлася Раманаўскім завулкам, Старараманаўскай, Новараманаўскай. Вуліца Урыцкага была Захар’еўскім завулкам.

## Апісанне 
Вуліца Гарадскі Вал праходзіць на паўночны захад ад праспекта Незалежнасці, з захаду прымыкае вуліца Валадарскага, з усходу — Інтэрнацыянальная і Рэвалюцыйная вуліцы, завяршаецца скрыжаваннем з вуліцай Няміга, працягваючыся далей як вуліца Раманаўская Слабада. На заходнім баку вуліцы — сквер Адама Міцкевіча. Нумарацыя дамоў — ад праспекта Незалежнасці.

## Забудова 
Вуліца часткова захавала забудову другой паловы XIX — пачатку XX стагоддзяў. Яна абмяжоўвае гістарычны Верхні Горад з захаду. — 
* № 3 — будынак (1940—1950-я) — 
* № 5 — двухпавярховы будынак (пачатак XX стагоддзя) — . Выключаны з Дзяржаўнага спісу гісторыка-культурных каштоўнасцей у 2015 годзе.
* № 7 — двухпавярховы будынак (1914) — 

### Цотны бок 
* № 2 (*пр. Незалежнасці, 15*) — чатырохпавярховы дом Мінскага таварыства ўзаемнага сельскагаспадарчага страхавання (1914; архітэктары Генрых Гай, Станіслаў Гайдукевіч). Помнік архітэктуры неакласіцызму. Вуглавая частка будынка завершана скульптурнай кампазіцыяй у выглядзе грэчаскай багіні ўрадлівасці, багацця і земляробства Дэметры з дзецьмі. З 1920 года будынак займае НК Беларусі, з 1922 года — ДПУ БССР. У 1929 годзе ў будынку размяшчаецца ДПК (Дзяржаўнае палітычнае кіраўніцтва), казармы палка ДПК, клуб, камендатура, Цэнтральная «кантора». З 1934 года — НКУС БССР. Цяпер будынак займае Міністэрства ўнутраных спраў Рэспублікі Беларусь. — 
: Будынкі № 2 і № 4 злучае будынак-шырма, дзе, відаць, няма ніякіх памяшканняў акрамя калідора. За гэтай шырмай размешчаны будынак следчага ізалятара КДБ, больш вядомы як «Амерыканка» (вул. Камсамольская 30, корпус 5).
* № 4 — будынак (1915) — 
* № 6 — будынак (1930—1950-я) — 

* № 8 (*вул. Інтэрнацыянальная, 2*) — пяціпавярховы жылы дом — 
* № 10 (*вул. Інтэрнацыянальная, 1*) — пяціпавярховы жылы дом — 

* № 12 корпус 1 — двухпавярховы будынак дэпо Мінскага добраахвотнага пажарнага таварыства. Пабудавана ў 1885 годзе — 
* № 12 корпус 2 — трохпавярховы будынак — 

## Помнікі 
]]
* Бронзавая скульптура мінскага гарадавога, устаноўленая ў 2017 годзе цераз дарогу ад будынка Міністэрства ўнутраных спраў Беларусі. Атрымала дурную славу ў часы міністра ўнутраных спраў Ігара Шуневіча пасля шматлікіх інцыдэнтаў з затрыманнем людзей, якія спрабавалі кантактаваць з ёй.

## Транспарт 
Па вуліцы праходзяць аўтобусныя маршруты 23, 40, 50с, 65. Ля сквера Міцкевіча на ёй маецца тралейбусная канцавая станцыя, якая выкарыстоўваецца маршрутамі 9, 13, 14, 57.

## Крыніцы 
## Спасылкі
Дом па вуліцы Карла Маркса, 57 (Брэст)

**Дом па вуліцы Карла Маркса, 57** — будынак у Брэсце, размешчаны ў гістарычным цэнтры горада. Пабудаваны ў другой палове XIX — пачатку XX ст. з цэглы. Разам з дамамі № 43, 53, 55, 60, 66 і 70 утварае ансамбль.

## Архітэктура 
Уяўляе сабой двухпавярховы будынак, з несіметрычным планам. Дэкаратыўная аздоба галоўнага сіметрычнага фасада аднатыпная з аздобай дамоў № 53 і 55. У цэнтры галоўнага фасада рызаліт з паўцыркульнымі праёмамі, якія дэкарыраваны ліштвамі і ляпнымі сандрыкамі. Пад аконнымі праёмамі — дэкаратыўная балюстрада.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Славутасці Брэста
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Брэста
Катэгорыя:вуліца Карла Маркса (Брэст)
Цнянская вуліца (Мінск)

**Вуліца Цня́нская** — вуліца ў Савецкім раёне горада Мінска. Ідзе ад вул. Кульман, перасякае завулак Я. Коласа і 2-ю вуліцу Шостая Лінія і заканчваецца скрыжаваннем з вуліцай Багдана Хмяльніцкага.

Мікрараён па вул. Цнянскай уяўляе сабой масіў у асноўным пяціпавярховых жылых дамоў з рэдкімі выключэннямі будынкаў большай паверхавасці

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Вуліца Цнянская на сайце «PhotoBuildings»
* Вуліца Цнянская на фотаздымках 2023 года

Катэгорыя:Вуліцы Мінска
Катэгорыя:Савецкі раён (Мінск)
Атыкамек

**Атыкамек** (саманазва: *Atikamekw*, літаральна «белая рыба») — алганкінскі народ, карэнныя жыхары Канады. Жывуць пераважна ў правінцыі Квебек. Агульная колькасць (2016 г.) — 7 747 чалавек.

## Рассяленне 
Атыкамек называюць занятыя імі землі *Nehirowisiw* («месца для руху жывых істот»). Яны адыгрываюць вялікую ролю ў вызначэнні тоеснасці, паколькі, па ўяўленню атыкамек, даюць права на аўтаномію і прывабны лад жыцця.

У нашы дні *Nehirowisiw* уяўляе сабою тры рэзервацыі плошчай 80 000 км² на паўднёвым захадзе Квебека, занятыя асобнымі супольнасцямі і аб’яднаныя агульным кіраваннем:

* Супольнасць *Wemotaci* сфарміравалася ўздоўж ракі Сен-Морыс у 1851 г. на месцы традыцыйных паляўнічых угоддзяў.
* Супольнасць *Manawan* заснавана ў 1906 г. на возеры Метабесгега.
* Супольнасць *Obedjiwan* — найбольш паўночная ізаляваная група, што ўзнікла ў выніку перасялення 1918 г. на берагах вадасховішча Гуін. Афіцыйна была абвешчана ў 1944 г.

## Гісторыя 
У сярэдзіне XVII ст. французскія гандляры ўсталявалі кантакты з індзейцамі *Atikamegouékhi*, што жылі невялікімі тэрытарыяльнымі групамі ў паўночных лясах і займаліся паляваннем. Іх агульная колькасць складала каля 500 чалавек. Яны былі саюзнікамі іну, прыхільна ставіліся да гандлю з французамі. У 1670 г. атыкамек моцна пацярпелі ад эпідэміі воспы. Выжылыя былі ўцягнуты ў Бабровыя войны на баку французаў і іну і ў выніку былі знішчаны іракезамі.

У 1697 г. на месцы загінулых атыкамек з’явілася група індзейцаў, якіх французы называлі «быкагаловымі» (). Звычайна яе атаяснялі з кры. Падобна да сваіх папярэднікаў, «быкагаловыя» займаліся сезонным паляваннем, жылі асобнымі сем’ямі, маглі аб’ядноўвацца ў зімовы сезон. Важную ролю мелі супольныя рэлігійныя і гандлёвыя зносіны, што падтрымлівалі ў месцах каля ракі Сен-Морыс. У сярэдзіне XIX ст. іх агульная колькасць не перавышала 150 чалавек. З 1830-х гг. пачалася місіянерская дзейнасць і прыняцце хрысціянства.

У 1972 г. тры супольнасці «быкагаловых» аб’ядналіся разам і прынялі старажытную назву атыкамек. Маюць статус «першаснай нацыі» Канады.

## Мова 
Родная мова атыкамек адносіцца да цэнтральнай алганкінскай групы, блізкая да мовы іну і асабліва да моў кры. У нашы дні шырока выкарыстоўваецца ў паўсядзённым жыцці, падчас школьнай адукацыі.

## Спасылкі 
* Atikamekw
* Wemotaci 
* ATIKAMEKS, AUTOCHTONES ET AMÉRINDIENS EN MAURICIE : 8 SITES POUR EN SAVOIR DAVANTAGE SUR LES PREMIÈRES NATIONS
* Atikamekw The Canadian Encyclopedia
* Attikameks 
* Atikamekw Language (Attikamek, Tête-de-boule)

Катэгорыя:Народы Канады
Катэгорыя:Алганкіны
Юрген Клоп

**Юрген Норберт Клоп** (нар. , , ФРГ) — нямецкі футбаліст, трэнер. З 2015 года — галоўны трэнер англійскага клуба «Ліверпул», упершыню выйграў Лігу чэмпіёнаў з гэтай камандай у 2019 годзе.

Атрымаў прызнанне падчас працы ў футбольным клубе «Майнц 05», дзе гуляў з 1990 па 2001 год і ўслед за гэтым трэніраваў каманду з 2001 па 2008 год. У 2008—2015 гадах трэніраваў каманду першай нямецкай Бундэслігі «Барусія» (Дортмунд), з якой стаў двухразовым чэмпіёнам Германіі (2010/11, 2011/12), двухразовым уладальнікам Суперкубка Германіі (2013, 2014), уладальнікам Кубка Германіі (2011/12) і фіналістам Лігі чэмпіёнаў (2012/13). У кастрычніку 2015 года Клоп стаў трэнерам англійскага «Ліверпула».

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Футбалісты Германіі
Катэгорыя:Футбольныя трэнеры Германіі
Катэгорыя:Ігракі ФК Майнц 05
Катэгорыя:Ігракі ФК Рот-Вайс Франкфурт
Катэгорыя:Ігракі ФК Айнтрахт Франкфурт II
Катэгорыя:Ігракі ФК Пфорцгайм
Катэгорыя:Трэнеры ФК Ліверпул
Катэгорыя:Трэнеры ФК Барусія Дортмунд
Катэгорыя:Трэнеры ФК Майнц 05
Катэгорыя:Выпускнікі Франкфурцкага ўніверсітэта імя Ёгана Вольфганга Гётэ
Фінал НБА 2019

**Фінал НБА 2019** — чэмпіёнская серыя Нацыянальнай Баскетбольнай Асацыяцыі сезона 2018/2019 і заключная серыя плэй-офа. Праходзіў з 30 мая да 13 чэрвеня 2019 года.

Чэмпіёнамі Заходняй канферэнцыі ў пяты раз запар сталі Голдэн Стэйт Уорыярз, стаўшы другой камандай у гісторыі, якая выйшла ў фінал НБА больш за 4 разы запар (пасля таго, як Бостан Селтыкс выходзіў у фінал з 1959 да 1966 года). Чэмпіёнамі Усходняй канферэнцыі ўпершыню сталі Таронта Рэптарс, стаўшы першай канадскай камандай у гісторыі фіналаў НБА.

Таронта перамаглі Голдэн Стэйт з лікам у серыі 4:2. Самым каштоўным гульцом фінала ў другі раз стаў Каўай Леанард з Таронта.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Сезон НБА 2018/2019
2019
Катэгорыя:2019 год у баскетболе
Катэгорыя:Чэрвень 2019 года
Сонечнае зацьменне 19 верасня 1819 года

**Сонечнае зацьменне 19 верасня 1819 года** — частковае сонечнае зацьменне 112 сараса.

Зацьменне мела велічыню 0,0595 і дасягнула свайго максімуму ў 13:03:47 UTC у пункце з каардынатамі 61° пн. ш. 76° у. д..

Зацьменне 19 верасня 1819 года стала 3-ім сонечным зацьменнем у 1819 годзе і 48-ым у XIX стагоддзі. Папярэдняе сонечнае зацьменне адбылося 24 красавіка 1819 года, наступнае — 19 кастрычніка 1819 года.

## Гл. таксама 
* Сонечныя зацьменні XIX стагоддзя

## Зноскі 
## Спасылкі 
* Каталог сонечных зацьменняў 1801 — 1900
* Каталог сонечных зацьменняў 112 сараса
* Малая глабальная карта, на якой паказана геаграфія бачнасці зацьмення

Катэгорыя:1819 год у астраноміі
1819-09-19
1819-09-19
1819-09-19
Катэгорыя:Падзеі 19 верасня
Катэгорыя:Верасень 1819 года