Конрад Прушынскі

**Конрад Прушынскі** (, псеўданімы «Kazimierz Promyk», «Pisarz Gazety Świątecznej», 19 лютага 1851, Мінск — 8 ліпеня 1908, Варшава) — польскі дзеяч асветы, , выдавец.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў збяднелай шляхецкай сям’і. Быў сынам Станіслава Антонія Прушынскага і Пелагеі, народжанай Кулак. Бацька трымаў у Мінску фатаграфічную майстэрню (заснавана ў 1839 г.). У маладосці разам з бацькамі, братамі і сёстрамі быў высланы ў Томск, Заходняя Сібір, з-за абвінавачванняў бацькі ў патрыятычнай дзейнасці, у тым ліку ў размяшчэнні нацыянальных сімвалаў Польшчы і Літвы на зробленых ім сямейных фотаздымках. У эміграцыі пазнаёміўся са Станіславам Віткевічам, пазнейшым гісторыкам мастацтва і літаратуразнаўцам, сынам Ігнацыя Віткевіча, высланага ў Томск за ўдзел у Студзеньскім паўстанні. Разам са Станіславам Віткевічам у 17-гадовым узросце яму ўдалося выехаць на радзіму і пасля некалькіх гадоў намаганняў у 1873 г. дамагчыся вызвалення са ссылкі сваіх бацькоў і братоў.

У 1875 заснаваў тайнае , якое мела на мэце пашырэнне асветы сярод народа. Аўтар лемантароў, напр. першага сучаснага лемантара (выдадзены ў 1875 г.) і *«Obrazkowej nauki czytania i pisania»*, выдадзенай у 1879 г. (пераможца міжнароднай выстаўкі Лонданскага педагагічнага таварыства ў 1893 г.). Лемантар Прушынскага быў узяты за ўзор для першага беларускага лемантара.

Прапагандаваў індывідуальнае навучанне метадам самаадукацыі, садзейнічаў папулярызацыі чытання на вёсцы. З 1881 г. выдаваў штотыднёвік для сялян *«Gazeta Świąteczna»*. Прыхільнік арганічнай працы і нацыянальнай салідарнасці. У 1878 г. заснаваў у Варшаве Нацыянальную кнігарню, якая займалася распаўсюджваннем папулярнай і навукова-папулярнай літаратуры. Атрымаў званне ганаровага члена  .

Быў членам  .

Пахаваны на Павонзкаўскіх могілках (участак Т-1-15/16).

## Ушанаванне памяці 
У 1911 годзе планавалася ўсталяваць помнік Конраду Прушынскаму па праекце Чэслава Макоўскага .

Імем Казіміра Промыка названая адна з вуліц Старога Жалібожа ў Варшаве.

## Сям’я 
Двойчы жанаты: з Цэцыліяй, народжанай Пуцята (памерла ў 1884 г.), і з Вандай, народжанай Кожан. Ад першай жонкі меў чацвёра дзяцей, ад другой — сямёра.

Дзеці і ўнукі:

*  (1873—1925), журналіст, рэдактар «Gazety Świątecznej» і дэпутат сейма;
* Казімір (1875—1945), вынаходнік і канструктар;
* Ядвіга (1877—1956), карыкатурыстка, жонка сенатара ;
* Стэфан (1879—1955), юрыст, прафесар Універсітэта Мікалая Каперніка ў Торуні;
* Томаш (1887—1912), архітэктар;
* Пелагея Ванда (1889—1953), рэдактарка «Gazety Świątecznej», жонка агранома Пятра Галонскі;
* Конрад Марцыян (1891—1944), капітан гандлёвага марскога флоту і журналіст, апошні рэдактар «Gazety Świątecznej»;
* Яніна (1892—1956), мастачка і журналістка;
* Станіслава (1896—1966), журналістка;
* Баляслаў Антоні (1902—1920), студэнт, загінуў падчас Варшаўскай бітвы пад ;
* Марэк Юзэф (1906—2003), геолаг і географ . Унук Конрада — , сын Марэка Прушынскага .

## Зноскі 
## Бібліяграфія 
* 
* Szczepan Lewicki, *Konrad Prószyński (Kazimierz Promyk)*, wyd. Prószyński i S-ka, Warszawa 1996.
* Władysław Jewsiewicki, «Kazimierz Prószyński», wyd. Interpress, Warszawa 1974

## Спасылкі 
* KonradProszynski.pl
* [Публікацыі Конрада Прушынскага](https://polona.pl/search/?filters=creator:%22Pr%C3%B3szy%C5%84ski,_Konrad_(1851--1908)%22,public:1) на сайце Polona.pl

Катэгорыя:Постаці Мінска
Конрад