Епіскап Мар’янас пад абаронай Хрыста і Божай Маці

**Епіскап Мар’янас пад абаронай Хрыста і Божай Маці** – нубійская фрэска, якая датуецца першай паловай XI стагоддзя, выкананая тэмперай па глейкай тынкоўцы ў тэхніцы *al secco*. Аўтар невядомы.

## Археалагічны кантэкст 
Праца была знойдзена ў саборы Фараса на тэрыторыі старажытнай Нубіі ў сучасным Судане групай польскіх археолагаў падчас адной з археалагічных экспедыцый, праведзеных у 60-х гадах XX стагоддзя пад эгідай ЮНЕСКА (так званая Нубійская кампанія ці Нубійская аперацыя). З 1964 года фрэска знаходзіцца ў калекцыі Нацыянальнага музея ў Варшаве. Пасля правядзення рэстаўрацыйных работ была выстаўлена ў VI зале Галерэі Фарас. З'яўляецца адным з чатырнаццаці выяўленых у саборы Фараса партрэтаў епіскапаў і адным з шасці найбольш добра захаваных партрэтаў нубійскіх іерархаў.

## Апісанне 
У абавязкі кожнага абранага епіскапа Пахораса (Фараса) ўваходзіла напісанне ўласнага партрэта ў саборы. Святар апрануты ў белы стыхар з доўгімі рукавамі, упрыгожаны вертыкальнымі палосамі жоўтага колеру. Абутак цёмна-чырвонага колеру. Колер валосся Мар’янаса чорны, скура – светла-карычневая, у яго вялікія адтапыраныя вушы, прамы нос з геаметрычнымі, шырокімі ноздрамі, звычайныя бровы. Епіскап мае чорныя вусы і чорную доўгую бараду, якая спадае на чырвонае каўнер.

### Пратэктары 
Першапачаткова злева ад іерарха на фрэсцы быў намаляваны Ісус Хрыстос, але ад яго постаці захаваліся толькі фрагменты. Бачны німб, частка нагі і адзення, а таксама пальцы яго рук на плячы Мар’янаса.

Справа ад Мар’янаса намаляваная Божая Маці. Яе постаць на пяць сантыметраў вышэй фігуры епіскапа (200 і 195 см адпаведна). Марыя стаіць франтальна, трохі нахіліўшы галаву ў бок епіскапа, з правай рукой на яго плячы, а на левай трымае Дзіцятка Езуса. Яна апранута ў шэра-сінюю туніку, дэкараваную белымі разеткамі і чырвонымі вертыкальнымі палосамі, і ў цёмна-карычневы мафорый, які пакрывае яе галаву і плечы і даходзіць да ног. Акрамя гэтага, яе галава пакрыта карычневай хусткай. Вакол вялікага пальца левай рукі наматаная маппула (сурвэтка, хустка) з карычневымі і зялёнымі палоскамі на канцах. На яе нагах – абутак карычневага колеру. Твар Маці Божай белага колеру, яе вочы падведзены зялёнымі і карычневымі  лініямі; таксама дадатковай лініяй выдзелены і падбародак Марыі. Вакол яе галавы намаляваны німб.

Спас Эмануіл (Дзіцятка Езус), які знаходзіцца на руках Маці Божай, апрануты ў белы хітон і гіматый. Зморшчыны і контуры адзення намаляваныя чырванавата-карычневым колерам. Яго твар белага колеру, каштанавыя валасы закрываюць вушы і двума завіткамі спадаюць на лоб. Гэтак жа, як Марыя, Ісус глядзіць перад сабой, яго вочы таксама падведзены лініяй зялёнага колеру. Правай рукой бласлаўляе епіскапа Мар’янаса, у левай руцэ трымае кнігу ў вокладцы, дэкараванай каштоўнымі камянямі. За галавой Дзіцятка знаходзіцца зялёны крыж.

## Літаратура 
* *Galeria Faras im. Profesora Kazimierza Michałowskiego. Przewodnik*, рэд. B. Mierzejewska, Warszawa 2014. ISBN 9788371009167.
* Gołgowski T., *Z problematyki ikonografii biskupów Pachoras*, „Rocznik Muzeum Narodowego w Warszawie”, 11 (1967), с. 175–191.
* Mierzejewska B., *Malowidło ścienne - Biskup Marianos pod opieką Chrystusa i Matki Boskiej*, Muzeum Narodowe w Warszawie.

Катэгорыя:Нубія
Катэгорыя:Фрэскі паводле алфавіта
Катэгорыя:Экспанаты  Нацыянальнага музея ў Варшаве