open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ірына Віктараўна Даўгала

**Ірына Віктараўна Даўгала** (, Крычаў, Магілёўская вобласць) — дзяячка камсамола ў БССР, работніца органаў раённага і гарадскога кіравання Гомеля. Дэпутатка Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 7-га і 8-га склікання.

## Біяграфія 
Нарадзілася 8 сакавіка 1967 года ў г. Крычаве Магілёўскай вобласці.

Скончыла Гомельскі дзяржаўны ўніверсітэт імя Францыска Скарыны па спецыяльнасцях «Руская мова і літаратура», «Правазнаўства»; Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь па спецыяльнасці «Дзяржаўнае і мясцовае кіраванне».

Член партыі «Белая Русь». З’яўляецца старшынёй пярвічнай арганізацыі ГА «Белая Русь» Палаты прадстаўнікоў.

У 2024 годзе выбрана дэпутаткай Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь VIII склікання ад Гомельскай-Савецкай акругі № 34. Намесніца старшыні Пастаяннай камісіі па правах чалавека, нацыянальных адносінах і сродках масавай інфармацыі.

## Узнагароды 
Узнагароджана ганаровымі граматамі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь, Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь, Міністэрства культуры Рэспублікі Беларусь, Гомельскага аблвыканкама, Гомельскага гарвыканкама, нагруднымі знакамі «Выдатнік друку Беларусі», «За ўклад у развіццё культуры Беларусі». Мае падзякі Гомельскага аблвыканкама, Міністра інфармацыі Рэспублікі Беларусь і шэраг іншых узнагарод.

## Сям’я 
Замужам, мае сына.

## Спасылкі 
* Біяграфія на сайце Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь

Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 7-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 8-га склікання
Людміла Яўгенаўна Здорыкава

**Людміла Яўгенаўна Здорыкава** (, Сялец, Быхаўскі раён, Магілёўская вобласць) — беларускі педагог, дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 7 склікання, член Пастаяннай камісіі па правах чалавека, нацыянальных адносінах і сродках масавай інфармацыі.

## Біяграфія 
Нарадзілася 9 мая 1973 года ў в. Сялец Быхаўскага раёна Магілёўскай вобласці.

Скончыла Магілёўскі дзяржаўны педагагічны інстытут па спецыяльнасці «Руская мова і літаратура».

Працавала настаўніцай рускай мовы і літаратуры, намеснікам дырэктара по вучэбнай рабоце, дырэктарам сярэдняй школы № 27 г. Магілева.

Выбіралася дэпутатам Магілёўскага абласнога Савета дэпутатаў дваццаць восьмага склікання.

## Сям’я 
Замужам. Мае сына і дачку.

Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 7-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Магілёўскага абласнога Савета дэпутатаў 28-га склікання
Вісліца

**Вісліца** () — горад у Польшчы, размешчаны за 240 км на поўдзень ад Варшавы і за 70 км на паўночны ўсход ад Кракава. Уваходзіць у склад Бускага павета Свентакшыскага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Вісліца. Насельніцтва 500 чалавек.
Вольга Зянонаўна Крэч

**Вольга Зянонаўна Крэч** (, в. Жупраны, Ашмянскі раён, Гродзенская вобласць) — беларускі ўрач, дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 7 склікання.

## Біяграфія 
Нарадзілася 25 красавіка 1969 года ў в. Жупраны Ашмянскага раёна Гродзенскай вобласці.

Скончыла Гродзенскі дзяржаўны медыцынскі інстытут па спецыяльнасці «Педыятрыя»; клінічную ардынатуру Беларускага дзяржаўнага медыцынскага ўніверсітэта па спецыяльнасці «Педыятрыя».

Працавала ўрачом-неанатолагам Полацкага радзільнага дома; участковым урачом-педыятрам Маладзечанскай цэнтральнай раённай бальніцы; загадчыкам дзіцячага аддзялення Акцябрскай цэнтральнай раённай бальніцы Гомельскай вобласці; урачом-педыятрам, урачом-неанатолагам (загадчыкам) педыятрычнага аддзялення для неданошаных дзяцей Гомельскай гарадской клінічнай бальніцы № 3.

Дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 7 склікання, член Пастаяннай камісіі па заканадаўстве.

## Сям’я 
Замужам, мае дваіх дзяцей.

## Узнагароды 
* медаль «За працоўныя заслугі»,
* ганаровая грамата Міністэрства аховы здароўя Рэспублікі Беларусь.

Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 7-га склікання
Катэгорыя:Постаці беларускай аховы здароўя
Іна Юр’еўна Крачак

**Іна Юр’еўна Крачак** (, Орша, Віцебская вобласць) — беларускі ўрач, дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 7 склікання.

## Біяграфія 
Нарадзілася 18 ліпеня 1964 года ў г. Оршы Віцебскай вобласці.

Скончыла Віцебскі дзяржаўны медыцынскі інстытут, урач-акушэр-гінеколаг.

Працавала ўрачом-акушэрам-гінеколагам, загадчыкам аддзялення паталогіі цяжарнасці, урачом-акушэрам-гінеколагам 1-га радзільнага аддзялення, галоўным урачом, загадчыкам гарадскога радзільнага дома Аршанскага гарадскога радзільнага дома.

Выбіралася дэпутатам Аршанскага раённага Савета дэпутатаў 27-га і 28-га скліканняў.

Дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 7 склікання, член Пастаяннай камісіі па працы і сацыяльных пытаннях.

## Сям’я 
Замужам, мае дачку.

Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 7-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Аршанскага раённага Савета дэпутатаў
Катэгорыя:Дэпутаты мясцовых саветаў Беларусі 27-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты мясцовых саветаў Беларусі 28-га склікання
Катэгорыя:Постаці беларускай аховы здароўя
Байкал (Іркуцкая вобласць)

**Байкал** () — пасёлак (у 1948—2014 гадах — пасёлак гарадскога тыпу) у Слюдзянскім раёне Іркуцкай вобласці Расіі.

## Гісторыя 
Заснаваны ў 1897 годзе ў сувязі з будаўніцтвам заходняга ўчастка КБЧ.

Статус пасёлка гарадскога тыпу з 1948 года.

14 студзеня 2014 года ператвораны ў пасёлак сельскага тыпу.
## Насельніцтва 
Катэгорыя:Населеныя пункты Слюдзянскага раёна
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1897 годзе
Востраўскі пасад

**Востраўскі пасад** або проста **Востраў** — гістарычная мясцовасць у Полацку, якая размяшчаецца насупраць Верхняга замка, на левым беразе Заходняй Дзвіны, на натуральным востраве (адсюль і назва пасаду), утвораным рукавом ракі.

Тэрыторыя Вострава заселена з канца X—XI стст. На Востраве ў XI—XVI стст. існаваў манастыр Іаана Прадцечы, апошні раз упамінаецца ў рэвізіі 1618 года. Запіс 1540 года называе старосту Востраўскага пасада Радыёна Клочнева. Востраўскі пасад згадваецца ў рэвізіі 1552 года разам са Слабадскім, Крыўцовым і Экіманскім задзвінскімі пасадамі. На Востраве меўся 151 двор, вядомая Праезжая вуліца. Пасад з’яўляўся разам з Экіманню найбуйнейшай юрыдыкай езуіцкага калегіума.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Пасады Полацка
Андрыянаўская (Іркуцкая вобласць)

**Андрыянаўская** () — пасёлак чыгуначнай станцыі ў Слюдзянскім раёне Іркуцкай вобласці Расіі.

## Гісторыя 
Заснаваны як чыгуначны пасёлак пры перавалачнай станцыі Андрыянаўская на Транссібірскай магістралі.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Слюдзянскага раёна
Малогашч

**Малогашч** () — горад у Польшчы, размешчаны за 200 км на поўдзень ад Варшавы і за 100 км на поўнач ад Кракава. Уваходзіць у склад Енджэёўскага павета Свентакшыскага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Малогашч. Займае плошчу 9,68 км². Насельніцтва 3,8 тыс. чалавек.
Галіна Мікалаеўна Лагунова

**Галіна Мікалаеўна Лагунова** (нар. , Слаўгарад, Магілёўская вобласць) — беларускі педагог, дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 7 склікання, член Пастаяннай камісіі па ахове здароўя, фізічнай культуры, сямейнай і маладзёжнай палітыцы.

## Біяграфія 
Нарадзілася 22 лістапада 1954 года ў г. Слаўгарадзе Магілёўскай вобласці.

Скончыла Мінскі педагагічны інстытут імя А. М. Горкага па спецыяльнасці «Матэматыка, настаўнік матэматыкі сярэдняй школы».

Працавала выхавацельніцай прышкольнага інтэрната, настаўніцай матэматыкі Маляціцкай сярэдняй школы Крычаўскага раёна Магілёўскай вобласці; намеснікам дырэктара па вучэбнай рабоце Купішскай няпоўнай сярэдняй школы; загадчыкам Вайнюнскай пачатковай школы Браслаўскага раёна Віцебскай вобласці; намеснікам дырэктара па адміністрацыйна-гаспадарчай рабоце, дырэктарам Мінскага гандлёвага каледжа Белкаапсаюза; дырэктарам Мінскага філіяла Беларускага гандлёва-эканамічнага ўніверсітэта спажывецкай кааперацыі.

## Сям’я 
Замужам, мае дачку.

## Узнагароды 
* ганаровыя граматы Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь, аддзела народнай адукацыі Браслаўскага райвыканкама, упраўлення адукацыі Віцебскага аблвыканкама, Белкаапсаюза, Мінгарвыканкама, Мінскага гарсавета дэпутатаў, Беларускага рэспубліканскага камітэта прафсаюза работнікаў спажыўкааперацыі, адміністрацыі Заводскага раёна г. Мінска;
* нагрудны знак «Выдатнік адукацыі»;
* нагрудны знак «Выдатнік спажывецкай кааперацыі Беларусі»;
* нагрудны знак «За прафсаюзныя заслугі»;
* медаль «Заслужаны міратворац»;
* медаль «110 год прафсаюзнаму руху Беларусі».

Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 7-га склікання
Станпоркаў

**Станпоркаў** () — горад у Польшчы, размешчаны за 150 км на поўдзень ад Варшавы і за 150 км на поўнач ад Кракава. Уваходзіць у склад Канэцкага павета Свентакшыскага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Станпоркаў. Чыгуначная станцыя. Займае плошчу 10,94 км². Насельніцтва 5,8 тыс. чалавек.
Полацкая брацкая школа

**Полацкая брацкая школа** — праваслаўная навучальная ўстанова Полацка, якая існавала з 1633 да канца 1660-х гадоў.

## Гісторыя 
Паводле фундаментальнага запісу полацкай Богаяўленскай царквы ад 6 чэрвеня 1633 года і пацвярджальнага прывілея караля Уладзіслава IV ад 12 ліпеня таго ж года пры царкве пачала дзейнічаць брацкая школа. Згаданы каралеўскі прывілей дазваляў *«збудованне школы для науки детям христианским»*.

Школа ўтрымлівалася на сродкі полацкага Богаяўленскага брацтва. У склад брацтва ўваходзілі полацкія купцы, мяшчане, дробныя шляхцічы, прадстаўнікі духавенства і інш.

Для арганізацыі работы школы брацтва выбірала 2-3 «братчыкаў», якія аказвалі дапамогу, ажыццяўлялі кантроль за дзейнасцю, інфармавалі аб справах у школе. Школа была бессаслоўная. Тут вучыліся дзеці рамеснікаў, сялян, гарадской беднаты, купцоў і нават дваран.

Вялікая ўвага ў школе ўдзялялася мовам. Як асобныя прадметы вывучаліся славянская, грэчаская, лацінская мовы, а з прыходам Сімяона Полацкага — і старабеларуская мова.

Вучні знаёміліся з прыродазнаўствам, вучылі філасофію, фізіку. Арыфметыка і геаметрыя выкладаліся разам.

Пры школе існаваў тэатр, якім кіраваў Сімяон Полацкі. Ён пісаў для яго п’есы, ажыццяўляў іх пастаноўкі на сцэне. У Полацку ён напісаў шэраг сваіх твораў, якія пазней былі апублікаваны ў Маскве.

## Вядомыя выкладчыкі 
* Ігнацій Іяўлевіч (з 1655 года).
* Сімяон Полацкі — выкладаў і вучыўся ў Полацкай брацкай школе.

## Літаратура 
* *Лухверчык, В.* Настаўніцкая школа Полацкага Царкоўнага брацтва / В. Лухверчык // Полацкі веснік. — 1995. — 1 мая. — С. 3.
* *Малашэня, Л.* Кожны чацвер у Брацкай школе / Л. Малашэня // Віцебскі рабочы. — 1989. — 29 крас. — С. 4.
**Самусік А.Ф.* Праваслаўная адукацыя на тэрыторыі Беларусі ў другой палове XVII ст. // Научные труды РИВШ. Минск, 2020. Ч. 2. С. 193-201.
* *Сяліцкі, С.* Полацкая брацкая школа / С. Сяліцкі // Віцебскі рабочы. — 1993. — 29 мая. — С. 5.
* *Сяліцкі, С.* Полацкая брацкая школа / С. Сяліцкі // Памяць: Полацк : гісторыка-дакументальныя хронікі гарадоў і раёнаў Беларусі / рэдкал.: Г. П. Пашкоў [і інш.]; склад. С. С. Чарняўская; навук. рэд.: Г. В. Штыхаў, С. В. Тарасаў; мастак Э. Э. Жакевіч. — Мінск : БелЭн, 2002. — С. 219—220.

Катэгорыя:Царкоўныя брацтвы
Катэгорыя:Навучальныя ўстановы Полацка
Катэгорыя:Брацкія школы
Катэгорыя:Ніжне-Пакроўская вуліца (Полацк)
Катэгорыя:З’явіліся ў 1633 годзе
Катэгорыя:Колішнія навучальныя ўстановы Беларусі
Катэгорыя:1633 год у Еўропе
Катэгорыя:XVII стагоддзе ў Полацку
Катэгорыя:Зніклі ў 1660-я гады
Дэвід Пітэрсан (лінгвіст)

**Дэвід Джошуа Пітэрсан** (; нар. 20 студзеня 1981) — пісьменнік, мастак, лінгвіст, стваральнік штучных моў для тэле - і кінафільмаў, такіх як «Тор: Царства цемры» і «Доктар Стрэндж». Працаваў над датракійскай і валірыйскай мовамі для тэлесерыяла «Гульня тронаў», а таксама дапрацаваў мову Старэйшай Гаворкі для серыяла «Вядзьмар» ад Netflix.

## Біяграфія 
Пітэрсан атрымаў ступень бакалаўра па англійскай мове і лінгвістыцы ў Каліфарнійскім універсітэце ў Берклі (2003), затым скончыў магістрскую праграму па лінгвістыцы ў Каліфарнійскім універсітэце ў Сан-Дыега (2003-2006). Згодна з інтэрв'ю, дадзенага выданню *Conlangs Monthly*, ён упершыню пазнаёміўся са штучнымі мовамі, яшчэ знаходзячыся ў Берклі, пасля наведвання класа эсперанта ў 2000 годзе. У 2007 годзе ён стаў адным з 10 заснавальнікаў «Таварыства па стварэнню моў» і быў яго прэзідэнтам (2011-2014).

У 2009 годзе тэлевізійнай сеткі HBO спатрэбілася распрацаваць выдуманую мову для тэлесерыяла «Гульня тронаў». Прадзюсары звярнуліся за дапамогай да Грамадства па стварэнню моў. Конкурс выйграў Пітэрсан.

Пітэрсан стварыў датракійскую і валірыйскую мовы для серыяла «Гульня тронаў», а таксама касцітанскую, іраціенскую, індаджынскую і OMEC мовы для шоу «Выклік» канала Syfy; наогул ён стварае мовы з 2000 года. Ён таксама стварыў мову, якая выкарыстоўваецца цёмнымі эльфамі ў фільме «Тор: Царства цемры». Нядаўнія праекты Пітэрсана ўключаюць мовы Inha і Munja'kin для серыяла NBC «Ізумрудны горад».

Пітэрсан актыўна папулярызуе творчасць па стварэнні моў, таксама званых «канлангамі». Ён стварыў некалькі відэаролікаў на YouTube у серыі пад назвай «Мастацтва вынаходніцтва мовы» і апублікаваў кнігу пад той жа назвай у 2015 годзе. Таксама Пітэрсан працаваў выканаўчым прадзюсарам дакументальнага фільма 2017 года *Conlanging — The Art of Crafting Tongues*.

## Літаратура 
* 
* 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Стваральнікі і прапагандысты моў
Катэгорыя:Выпускнікі Каліфарнійскага ўніверсітэта ў Берклі
Катэгорыя:Вікіпедыя:Біяграфіі сучаснікаў
Катэгорыя:Мовазнаўцы ЗША
Аляксандр Аляксандравіч Мароз

**Аляксандр Аляксандравіч Мароз** (; нар. 19 лютага 1944) — украінскі палітычны і дзяржаўны дзеяч, інжынер, педагог, палітолаг, у 1991—2012 гадах кіраўнік Сацыялістычнай партыі Украіны (СПУ) і кіраўнік яе фракцыі ў парламенце. Двойчы старшыня Вярхоўнай Рады Украіны (1994—1998, 2006—2007).

Катэгорыя:Народныя дэпутаты Вярхоўнай Рады Украіны I склікання
Катэгорыя:Народныя дэпутаты Вярхоўнай Рады Украіны II склікання
Катэгорыя:Народныя дэпутаты Вярхоўнай Рады Украіны III склікання
Катэгорыя:Народныя дэпутаты Вярхоўнай Рады Украіны IV склікання
Катэгорыя:Народныя дэпутаты Вярхоўнай Рады Украіны V склікання
Катэгорыя:Старшыні Вярхоўнай Рады Украіны
Катэгорыя:Кандыдаты ў прэзідэнты Украіны
Катэгорыя:Члены СНБА Украіны
Станіслаў Вінцэнтавіч Казура

**Станіслаў Вінцэнтавіч Казура** (; , фальварак Тэклінопаль (цяпер Пастаўскі раён) — ) — кампазітар, харавы дырыжор, педагог.
 
## Біяграфія 
У 1910 годзе скончыў Варшаўскую кансерваторыю, акадэмію «Санта-Чэчыля» ў Рыме (1914), затым вучыўся ў Сарбоне (Парыж).

У 1914—1916 гадах быў харавым дырыжорам Варшаўскай філармоніі. З 1916 года выкладаў музычна-тэарэтычныя прадметы, спевы і харавое дырыжыраванне ў Варшаўскай кансерваторыі, дзе стварыў першы ў Польшчы факультэт, які рыхтуе настаўнікаў спеваў для агульнаадукацыйных школ. Напісаў падручнікі для агульнаадукацыйных і музычных школ.

У канцы 1910-х гадоў арганізаваў хор «300 дзяцей Павісля» (раён Варшавы), аратарыяльны хор Варшаўскай філармоніі, Польскую народную капэлу і інш. У 1940—1944 гадах выкладаў у Тайнай варшаўскай кансерваторыі. У 1945—1951 гадах — прафесар і рэктар Вышэйшай музычнай школы ў Варшаве.

Памёр Станіслаў Вінцэнтавіч 30 лістапада 1961 года. Пахаваны на могілках у Варшаве.

## Творчасць 
Аўтар харавых і вакальна-сімфанічных твораў. Яму належаць таксама оперы «Казка» («Bajka», 1916) і «Вяртанне» («Powrot», 1936), араторыі, сімфанічная паэма «Маладосць» і інш.
 
У канцы 1920-х гадоў у в. Камаі Пастаўскага раёна Станіслаў Казура запісаў беларускія народныя песні, частку з іх апрацаваў для аматарскіх хароў і голаса сола, у тым ліку «Чырвоная калінанька», «Малады дубочак».
 

## Літаратура 
* Драўніцкі, І. Дырыжор, арганіст, кампазітар, публіцыст, педагог / І. Драўніцкі // Пастаўскі край. — 2012. — 6 лістап. — С. 4.
* Казура Станіслаў // Імёны. Асобы. Лёсы: ураджэнцы Віцебшчыны ў далёкім і блізкім замежжы / М. П. Кузьміч, М. І. Сцепаненка. — Мінск : Літаратура і мастацтва, 2012. — С. 110—137.
* Казура Станіслаў // Нашы землякі ў далёкім і блізкім замежжы : біяграфічны даведнік / М. П. Кузьміч, М. І. Сцепаненка. — Віцебск : Віцебская абласная друкарня, 2007. — С. 83.
* Казура Станіслаў // Памяць: Пастаўскі раён : гісторыка-дакументальныя хронікі гарадоў і раёнаў Беларусі / рэдкал.: Г. К. Кісялёў [і інш.]; уклад.: К. І. Козак, А. І. Кузняцоў; рэд.-склад. Г. К. Кісялёў; мастак Э. Э. Жакевіч. — Мінск : Белта, 2001. — С. 519.
* Казуро Станислав // Регионы Беларуси : энциклопедия : в 7 т. / редкол.: Т. В. Белова [и др.]. — Минск : БелЭн імя П. Броўкі, 2010. — Т. 2 : Витебская область : в 2 кн. — Кн. 1. — С. 473.
* От Постав до Варшавы… он прошёл этот путь — композитор, педагог, дирижер // Уроженцы Витебщины в художественной культуре стран близкого и дальнего зарубежья : монография / А. В. Русецкий, Ю. А. Русецкий. — Витебск : ВГУ имени П. М. Машерова, 2013. — С. 187—191.
* Шумская, І. М. Прадстаўнікі беларускай музычнай культуры на Віленшчыне ў першай палове ХХ стагоддзя / І. М. Шумская // Беларускі гістарычны часопіс. — 2011. — № 3. — С. 28-33.

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Пастаўскім раёне
Катэгорыя:Кампазітары Польшчы
Катэгорыя:Музычныя педагогі Польшчы
Катэгорыя:Дырыжоры Польшчы
Катэгорыя:Хормайстары
Каранцін

, гэта азначае, што карабель знаходзіцца на каранціне]]
**Каранцін** (, ад ) — комплекс абмежавальных і рэжымных супрацьэпідэмічных мерапрыемстваў, накіраваных на абмежаванне кантактаў (ізаляцыю) інфікаванай або падазронай ў інфіцыраванасці асобы (групы асоб), жывёлы, грузу, тавару, транспартнага сродку, населенага пункта, тэрыторыі, раёнаў, абласцей і г. д. У некаторых выпадках каранцін прадугледжвае поўную ізаляцыю эпідэмічнага ачага з узброенай аховай па перыметры.

## Гісторыя 
Першапачаткова слова «каранцін» азначала «час, які складаецца з сарака дзён» (ад  — сорак дзён). Яно было ўпершыню выкарыстана ў XIV стагоддзі ў Венецыі для адтэрміноўкі ўваходу ў порт караблёў, якія прыбывалі з іншых краін. Менавіта на такі тэрмін усе судны павінны былі стаць на якар на некаторай адлегласці ад берага, перад тым як яны змогуць разгружацца.

І толькі ў канцы XVIII стагоддзя з'явілася другое значэнне гэтага слова — «дом, у якім павінны мець знаходжанне сваё тыя, хто прыязджае з заразлівых месцаў». Каранцін пры многіх інфекцыйных хваробах, перш за ўсё воспе і чуме, часцей за ўсё доўжыўся сорак дзён.

## Гл. таксама 
* Эпідэмія
* Пандэмія

Катэгорыя:Інфекцыйныя захворванні
Катэгорыя:Ахова здароўя
Абсервацыя

**Абсервацыя** (ад ) можа мець наступныя значэнні:

* Абсервацыя (астраномія) — назіранне астранамічнага аб’екта.
* Абсервацыя (медыцына) — медыцынскае назіранне на працягу пэўнага тэрміну за ізаляванымі ў адмысловым памяшканні здаровымі людзьмі, якія маглі мець кантакт з хворымі каранціннымі хваробамі.
* Абсервацыя (навігацыя) — вызначэнне месца (карабля, судна і г. д.) па знешніх арыенцірах.

## Гл. таксама 
* Абсерваторыя
Балканскі сельсавет

**Балка́нскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Астравецкага раёна Маладзечанскай вобласці. Цэнтр — вёска Балканы.

Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Астравецкага раёна Вілейскай вобласці БССР. З 20 верасня 1944 года ў складзе Маладзечанскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Гудагайскага сельсавета.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Астравецкага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1940 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1954 годзе
Тайтурка

**Тайтурка** () — пасёлак гарадскога тыпу (з 1963 года) ва Усольскім раёне Іркуцкай вобласці Расіі.

Размешчаны на рацэ Белая. Чыгуначная станцыя Белая за 75 км на паўночны захад ад Іркуцка і за 30 км ад раённага цэнтра горада Усолле-Сібірскае.

## Насельніцтва 
## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Іркуцкай вобласці
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1666 годзе
Тэльма (Іркуцкая вобласць)

**Тэльма** () — пасёлак гарадскога тыпу ва Усольскім раёне Іркуцкай вобласці Расіі. Размешчаны на левым беразе Ангары, пры ўпадзенні ў яе ракі Тэльмінкі, на федэральнай аўтамагістралі Р255 «Сібір», за 7 км на паўднёвы ўсход ад горада Усолле-Сібірскае. Сяло Тэльмінскае заснавана ў 1660 годзе. У 1732 годзе заснаваны металургічны завод. У 1733 годзе адкрылася суконная фабрыка.

Статус пасёлка гарадскога тыпу з 1932 года.
## Насельніцтва 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Іркуцкай вобласці
Горна-Чуйскі

**Горна-Чуйскі** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Мамска-Чуйскім раёне Іркуцкай вобласці Расіі.
Размешчаны ў межах Паўночна-Байкальскага нагор’я, на правым беразе ракі Вялікай Чуі. Статус пасёлка гарадскога тыпу з 1952 года.
## Насельніцтва 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Іркуцкай вобласці
Усольскі раён (Іркуцкая вобласць)

**Усольскі раён** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка (раён) і муніцыпальнае ўтварэнне (муніцыпальны раён) у Іркуцкай вобласці Расіі.

Адміністрацыйны цэнтр — пасёлак гарадскога тыпу Беларэчанскі.

Катэгорыя:Раёны Іркуцкай вобласці
Улькан

**Улькан** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Казачынска-Ленскім раёне Іркуцкай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр Ульканскага муніцыпальнага ўтварэння.
## Насельніцтва 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Іркуцкай вобласці
Шастакова (Іркуцкая вобласць)

**Шастакова** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Ніжнеілімскім раёне Іркуцкай вобласці Расіі. 
Размешчаны на беразе Усць-Ілімскага вадасховішча ракі Ілім. Статус пасёлка гарадскога тыпу з 1956 года.
## Насельніцтва 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Іркуцкай вобласці
Сагдыяндон

**Сагдыяндон** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Мамска-Чуйскім раёне Іркуцкай вобласці Расіі.

Знаходзіцца на правым беразе ракі Сагдыяндон (правы прыток Вялікай Чуі), за 125 км на паўднёвы захад ад працоўнага пасёлка Мама на аўтадарозе 25Н-328 Мама — Горна-Чуйскі.

Заснаваны ў 1929 годзе. Асноўны занятак насельніцтва — здабыча і перапрацоўка лушчака.
## Насельніцтва 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Іркуцкай вобласці
Сцяпан Іванавіч Катовіч

**Сцяпан Іванавіч Катовіч** (нар. , Варапаева, Віцебская вобласць ) — беларускі мастак. Член Беларускага саюза мастакоў (1984).

## Біяграфія 
У 1971 годзе скончыў Мінскае мастацкае вучылішча, Беларускі тэатральна-мастацкі інстытут (1976). Вучыўся ў Г. Вашчанкі. Удзельнік мастацкіх выставак з 1976 года.

Жыве ў Касцюковічах.

## Творчасць 
Працуе ў манументальна-дэкаратыўным мастацтве і станковым жывапісе.

Асноўныя творы: роспісы «Музыка» ў музычнай школе пры Беларускай акадэміі музыкі, «Вячэрняя песня» ў Доме культуры прафтэхадукацыі; вітражы на станцыі метро «Інстытут культуры» (усе ў Мінску); палотны «Мінскае падполле», «Парыў», «Вячэрняя песня».

## Узнагароды 
* Лаўрэат Дзяржаўнай прэміі Рэспублікі Беларусь.
* удастоены Дзяржаўнай прэміі СМ Рэспублікі Беларусь (1987).

## Літаратура 
* Катовіч Сцяпан Іванавіч // Памяць: Пастаўскі раён : гісторыка-дакументальныя хронікі гарадоў і раёнаў Беларусі / рэдкал.: Г. К. Кісялёў [і інш.]; уклад.: К. І. Козак, А. І. Кузняцоў; рэд.-склад. Г. К. Кісялёў; мастак Э. Э. Жакевіч. — Мінск : Белта, 2001. — С. 519.
* Строгіна, С. Катовіч Сцяпан Іванавіч / Святлана Строгіна // Строгіна, С. Сучаснае выяўленчае мастацтва Магілёўшчыны : зборнік артыкулаў / Святлана Строгіна. — Мінск, 2009. — С. 82.
* Катовіч Сцяпан Іванавіч // Беларускі саюз мастакоў : энцыклапедычны даведнік / складальнік Б. А. Крэпак. — Мінск, 1998. — С. 298.

 
Катэгорыя:Мастакі Беларусі
Галоўнае ўпраўленне ўнутраных спраў Мінскага гарвыканкама

**Галоўнае ўпраўленне ўнутраных спраў Мінскага гарвыканкама** (ГУУС Мінгарвыканкама) — галоўная  ў Мінску, якая займаецца праваахоўнымі органамі, расследаваннямі ў горадзе. У Мінску найбольшая колькасць сілавікоў сярод рэспублік постсавецкай прасторы. Акрамя таго, гэта адна з самых актыўных сілаў міліцыі ў Беларусі, паколькі Мінск ёсць цэнтрам шматлікіх акцый пратэсту і арыштаў.

## Кіраўніцтва 
* начальнік ГУУС Мінгарвыканкама — генерал-маёр міліцыі Міхаіл Вячаслававіч Грыб.
* першы намеснік начальніка ГУУС — начальнік крымінальнай міліцыі — Андрэй Юр’евіч Любімаў.
* намеснік начальніка ГУУС — начальнік міліцыі грамадскай бяспекі — Ігар Леанідавіч Падвойскі.
* намеснік начальніка ГУУС — Андрэй Іванавіч Русановіч.

### Кіраўнікі 
* Іван Уладзіміравіч Кубракоў (28 сакавіка 2019 — 29 кастрычніка 2020)
* Міхаіл Вячаслававіч Грыб (з 29 кастрычніка 2020)

## Санкцыі 
31 жніўня 2020 года тагачасны кіраўнік ГУУС Мінскага гарвыканкама Іван Кубракоў быў уключаны ў спіс асобаў, на якіх накладзена бестэрміновая забарона на ўезд у Латвію, пяцігадовая забарона на ўезд у Эстонію і забарона на ўезд у Літву. 2 кастрычніка 2020 года Іван Кубракоў быў уключаны ў Чорны спіс Еўрасаюза. Акрамя таго, Кубракова ў свае санкцыйныя спісы ўключылі Канада, Вялікабрытанія, Швейцарыя. Таксама 2 кастрычніка 2020 года ён быў уключаны у санкцыйны спіс спецыяльна прызначаных грамадзян і заблакіраваных асоб ЗША.

23 снежня 2020 года Галоўнае ўпраўленне ўнутраных спраў Мінскага гарвыканкама за парушэнні правоў чалавека, звязаныя з падаўленнем беларускіх пратэстаў 2020 года было ўключана ў санкцыйны спіс спецыяльна прызначаных грамадзян і заблакіраваных асоб ЗША.

Новы кіраўнік ГУУС Мінскага гарвыканкама Міхаіл Грыб летам 2021 года быў уключаны ў санкцыйныя спісы ЕС, Швейцарыі.

## Літаратура 
* https://belarusdigest.com/story/belarus-police-on-the-edge-of-reform/ 
* http://guvd.gov.by/economy/history/ 
* http://mfa.gov.by/en/press/news_mfa/c3dd6ba7aa34aa08.html 
* https://charter97.org/en/news/2017/9/15/262962/

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Арганізацыі Мінска
Катэгорыя:Міністэрства ўнутраных спраў Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Беларускія юрыдычныя асобы ў спісе спецыяльна прызначаных грамадзян і заблакіраваных асоб ЗША
Каралёнак

**Каралёнак** — беларускае прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Генадзь Антонавіч Каралёнак (1951) — вучоны-эканаміст, доктар эканамічных навук, прафесар.
* Дзмітрый Каралёнак (2001) — беларускі футбаліст.
Генадзь Антонавіч Каралёнак

**Генадзь Антонавіч Каралёнак** (нар. , в. Лапухоўка, Пастаўскі раён) — беларускі вучоны-эканаміст, доктар эканамічных навук (1993), прафесар (1995).

## Біяграфія 
У 1973 годзе скончыў Беларускі інстытут народнай гаспадаркі. Паралельна, з гэтага ж года, працуе ў філіяле Цэнтральнай навукова-даследчай лабараторыі Цэнтрсаюза. У 1977—1980 гадах і 1989—1992 гадах — у Расійскай эканамічнай акадэміі імя Пляханава (Масква). З 1974 года працуе ў Беларускім дзяржаўным эканамічным універсітэце (з 1997 года — загадчык кафедры, з 1998 года — прарэктар).

## Навуковая дзейнасць 
У навуковых працах Г. А. Каралёнак разглядае пытанні рынкавай эканомікі, менеджменту ў гандлі.

## Узнагароды 
* Ордэн Францыска Скарыны (2018)
* Заслужаны работнік адукацыі Рэспублікі Беларусь (2003)
* Ганаровая грамата Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь (2008)
* Ганаровая грамата Міністэрства гандлю Рэспублікі Беларусь
* Ганаровая грамата ВАК Беларусі, граматы Беларускага дзяржаўнага эканамічнага ўніверсітэта і Мінскага гарадскога выканаўчага камітэта

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* Каралёнак Генадзь Антонавіч // Памяць: Пастаўскі раён : гісторыка-дакументальныя хронікі гарадоў і раёнаў Беларусі / рэдкал.: Г. К. Кісялёў [і інш.]; уклад.: К. І. Козак, А. І. Кузняцоў; рэд.-склад. Г. К. Кісялёў; мастак Э. Э. Жакевіч. — Мінск : Белта, 2001. — С. 509.
* Королёнок Геннадий Антонович // Регионы Беларуси : энциклопедия : в 7 т. / редкол.: Т. В. Белова [и др.]. — Минск : БелЭн, 2010. — Т. 2 : Витебская область : в 2 кн. — Кн. 1. — С. 516—517.
* Короленок Геннадий Антонович // Ученые-уроженцы Витебщины — для инновационной Беларуси : [справочное издание] / А. В. Русецкий, Н. К. Толочко. — Витебск : издательство УО «ВГУ им. П. М. Машерова», 2007. — С. 124.
* 

## Спасылкі 
* Короленок Геннадий Антонович // Персанальная старонка на сайце БДЭУ
* Каралёнак Генадзій Антонавіч // Дошка гонару на сайце Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь
* Короленок Геннадий Антонович // Портал ЭКОНОМИКА.BY
* Навукова-педагагічная школа на сайце БДЭУ
* Каралёнак, Генадзь Антонавіч (доктар эканамічных навук; нар. 1951) // База даных «Вучоныя Беларусі»
* Каралёнак Генадзій Антонавіч // Узнагароды Беларусі
* Геннадий Антонович Королёнок, Короленок, Генадзь Антонавіч Караленак, Henadzi Karalionak // AD Scientific Index 2025

Катэгорыя:Эканамісты СССР
Катэгорыя:Эканамісты Беларусі
Катэгорыя:Аўтары падручнікаў
Віталь Іванавіч Варатнікоў

**Віталь Іванавіч Варатнікоў** (20 студзеня 1926, Варонеж — 19 лютага 2012, Масква) — савецкі партыйны і дзяржаўны дзеяч, старшыня Савета Міністраў РСФСР (1983—1988), член Палітбюро ЦК КПСС (1983—1990), Герой Сацыялістычнай Працы (1986).

Катэгорыя:Дэпутаты Савета Саюза Вярхоўнага Савета СССР 10-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Савета Саюза Вярхоўнага Савета СССР 11-га склікання
Катэгорыя:Старшыні Савета Міністраў РСФСР
Катэгорыя:Марксісты
Катэгорыя:Члены Палітбюро ЦК КПСС
Катэгорыя:Члены ЦК КПСС
Катэгорыя:Дэпутаты Савета Саюза Вярхоўнага Савета СССР 9-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Савета Саюза Вярхоўнага Савета СССР 8-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета РСФСР 6-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета РСФСР 7-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета РСФСР 10-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета РСФСР 11-га склікання
Катэгорыя:Народныя дэпутаты СССР ад акруг РСФСР
Катэгорыя:Народныя дэпутаты Расіі
Катэгорыя:Дэпутаты Савета Саюза Вярхоўнага Савета СССР ад акруг РСФСР
Катэгорыя:Ганаровыя грамадзяне Варонежа
Лідзія Паўлаўна Абрамава

**Лідзія Паўлаўна Абрамава** (нар. , Паставы) — народная артыстка Расіі, лаўрэат усерасійскіх конкурсаў, прафесар.

## Біяграфія 
На радзіме пражыла толькі два гады, а потым сям’я пераехала ў Расію. Скончыла сямігодку, Казанскі хіміка-тэхналагічны тэхнікум, затым шэсць гадоў працавала на ваенным заводзе, дзе была нязменнай удзельніцай святочных канцэртаў. Працуючы на заводзе, яна скончыла вакальнае аддзяленне Казанскага музычнага вучылішча і паступіла ў Музычна-педагагічны інстытут імя Гнесіных у Маскве.

Пасля заканчэння аспірантуры (1986) Лідзія Абрамава больш за дваццаць гадоў выкладае сольны спеў у навучальных установах Масквы.

Прафесар кафедры акадэмічнага спеву Маскоўскага дзяржаўнага інстытута музыкі імя А. Шнітке, Прэзідэнт рэгіянальнага грамадскага фонду «Авэ Марыя», заснавальнік і старшыня міжнароднага студэнцкага конкурсу «Bellа vосе».

## Творчасць 
З 1978 года па 1997 год была салістка Маскоўскай дзяржаўнай акадэмічнай філармоніі. У яе рэпертуары звыш тысячы твораў, цэлыя праграмы рускай і замежнай класікі, старадаўнія рамансы і народныя песні. Спявачка часта выступае ў Расіі і за мяжой (Венгрыя, Францыя, Англія, Італія, Мальта і інш.).

## Літаратура 
* Абрамова, Л. П. Как упоительны такие вечера / Л. П. Абрамова; беседовал Г. Пищ // Пастаўскi край. — 2007. — 3 лістап. — С. 3.
* Захарэвіч, Н. Народная артыстка Расіі / Н. Захарэвіч // Вiцебскі рабочы. — 2005. — 18 чэрв. — С. 4.
* Пішч, Г. «Паставы — казка, у якой так утульна і камфортна» / Г. Пішч // Пастаўскi край. — 2006. — 1 лістап. — С. 3.

Катэгорыя:Музычныя педагогі Расіі
Катэгорыя:Акадэмічныя музыканты Расіі
Катэгорыя:Спевакі і спявачкі Расіі
Катэгорыя:Народныя артысты Расійскай Федэрацыі
Юрый Мечыслававіч Грыневіч

**Юрый Мечыслававіч Грыневіч** (? — студзень ) — беларускі хірург. Кандыдат медыцынскіх навук (1995). Дацэнт кафедры дзіцячай хірургіі БДМУ.

На момант сваёй смерці быў адзіным у Беларусі сертыфікаваным таракальным дзіцячым хірургам. Некаторыя віды аперацый у краіне выконваў толькі ён.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў сям’і медыкаў. Бацька, Мечыслаў Карлавіч Грыневіч, больш за шэсць дзясяткаў гадоў працаваў у медыцыне, маці, Крысціна Грыневіч, узначальвала дзіцячую паліклініку.

Працаваў у РНПЦ дзіцячай хірургіі.

Памёр у студзені 2020 года ва ўзросце 56 гадоў.

## Сям’я 
Меў чацвярых сыноў.

Катэгорыя:Хірургі Беларусі
Янусь Малец

**Янусь Малец** (сапр. *Іван Вільгельмавіч Малец*; , в. Хрыстова Пастаўскага раёна — ) — беларускі пісьменнік. Член Саюза беларускіх пісьменнікаў з 1994 года.

## Біяграфія 
Пасля заканчэння васьмігодкі вучыўся ў Полацкім ГПТВ-66, працаваў на заводзе ў Віцебску, скончыў марскую школу ў горадзе Находка на Далёкім Усходзе. Служыў у войску ў Бірабіджане і ў сяле Князе-Валконскае пад Хабараўскам. Пасля службы, у 1983 годзе, скончыў Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт. Працаваў рабочым у часопісе «Вожык» (1993—1994).

## Творчасць 
Друкаваўся з 1974 года. Адзін з аўтараў калектыўных зборнікаў «Лагодны прамень раніцы» (1988), «Асцюкі за каўняром» (1989) і інш. Творы пераважна ў жанры сатыры і гумару: зборнікі «Бедны конь» (1992); «Трава ў вушах» (1994); «Намінальны людзель» (2005); «С ума сойти!» (2006). У вершах раскрывае думкі і пачуцці сучасніка, пакутны шлях да ісціны (зборнік «Родны мацярык», 1995).

Займаўся таксама літаратурнай крытыкай. Даследаваў вядомую ананімную паэму «Сказ пра Лысую Гару». Практычна першым публічна назваў імя сапраўднага аўтара.

## Літаратура 
* Малец Янусь (Іван Вільгельмавіч) // Памяць: Пастаўскі раён : гісторыка-дакументальныя хронікі гарадоў і раёнаў Беларусі / рэдкал.: Г. К. Кісялёў [і інш.]; уклад.: К. І. Козак, А. І. Кузняцоў; рэд.-склад. Г. К. Кісялёў; мастак Э. Э. Жакевіч. — Мінск : Белта, 2001. — С. 519—520.
* «Ну, а я, браткі, з Хрыстова» // Пастаўскі край. — 2011. — 28 верас. — С. 5.

## Спасылкі 
* Янусь Малец. Вершы пра каханне. Вык. В. Белацаркоўскі (аудыё)

Катэгорыя:Пісьменнікі Беларусі
Катэгорыя:Літаратурныя крытыкі Беларусі
Катэгорыя:Беларускамоўныя пісьменнікі
Пётр Міхайлавіч Розынка

**Пётр Міхайлавіч Розынка** (нар. , в. Логавінцы Пастаўскага раёна Віцебскай вобласці) — сельскагаспадарчы работнік, дэпутат Вярхоўнага Савета Рэспублікі Беларусь.

## Біяграфія 
Працоўную дзейнасць пачаў у 1958 годзе ў калгасе «Сцяг Перамогі» рахункаводам трактарнай брыгады. У 1965 годзе скончыў Віцебскі ветэрынарны інстытут.

У 1965—1966 гадах служыў у Савецкай Арміі. У 1966—1969 гадах працаваў выкладчыкам Клімавіцкага ветэрынарнага тэхнікума. У 1969—1974 гадах — старшы ветэрынарны ўрач Пастаўскай ветстанцыі, асістэнт кафедры хірургіі Віцебскага ветэрынарнага інстытута, намеснік начальніка Пастаўскай райветстанцыі, галоўны ветэрынарны ўрач Пастаўскага раёна. У 1974—1983 гадах — намеснік начальніка ўпраўлення сельскай гаспадаркі Пастаўскага райвыканкама. 3 сакавіка 1983 года — старшыня калгаса імя Мічурына Пастаўскага раёна.

У 1995—1996 гадах — дэпутат Вярхоўнага Савета Рэспублікі Беларусь, з лістапада 1996 года — дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь, член Пастаяннай камісіі па аграрных пытаннях.

## Узнагароды 
Узнагароджаны ордэнам Працоўнага Чырвонага Сцяга, медалямі.

## Літаратура 
* Розынка, П. Пакінем нашчадкам прыгожай зямлю / П. Розынка // Пастаўскi край. — 2005. — 4 чэрв. — С. 3.
* Розынка Пётр Міхайлавіч // Памяць: Пастаўскі раён : гісторыка-дакументальныя хронікі гарадоў і раёнаў Беларусі / рэдкал.: Г. К. Кісялёў [і інш.]; уклад.: К. І. Козак, А. І. Кузняцоў; рэд.-склад. Г. К. Кісялёў; мастак Э. Э. Жакевіч. — Мінск : Белта, 2001. — С. 511.

Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета Рэспублікі Беларусь 13-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 1-га склікання
Катэгорыя:Постаці беларускай сельскай гаспадаркі
Катэгорыя:Старшыні калгасаў
Выпрабаванне (фільм)

**«Выпрабаванне»** () — беларускі незалежны кароткаметражны мастацкі фільм, зняты рэжысёрам Сяргеем Філатавым у 2014 годзе.

## Сюжэт
Муж і жонка, якія знаходзяцца на мяжы разводу, трапляюць у экстрэмальную сітуацыю, і гэта прымушае іх перагледзець свае адносіны.

## Акцёры
## Здымачная група
*аўтары сцэнарыя — Таццяна Целяшова, Сяргей Філатаў
*аператар-пастаноўшчык — Гарык Вяпшкоўскі
*прадзюсар і рэжысёр — Сяргей Філатаў
*кампазітар і гукарэжысёр — Аляксей Раманенка
*адміністратар пляцоўкі — Аляксей Шатуноў
*грым — Алена Іванова
## Здымкі і прэм’ера
Першапачаткова на галоўную жаночую ролю рэжысёр запрасіў Святлану Зелянкоўскую, вяліся перамовы. Здымкі праходзілі вясной 2014 года ў раёне Чарнігаўскай шашы на працягу 7 дзён. Бюджэт фільма склаў  долараў ЗША. Прэм’ера адбылася ў Гомелі 17 верасня 2014 года.

## Спасылкі
*

Катэгорыя:Кароткаметражныя фільмы Беларусі
Катэгорыя:Фільмы на рускай мове
Эдвард Іосіфавіч Рудкоўскі

**Эдвард Іосіфавіч Рудкоўскі** (нар. , в. Мягуны, Пастаўскі раён) — беларускі навуковец, дацэнт, кандыдат філасофскіх навук.

## Біяграфія 
У 1970 годзе скончыў філасофскі факультэт Маскоўскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя М. В. Ламаносава. 1970—1974 гадах — асістэнт, старэйшы выкладчык кафедры філасофіі і навуковага камунізму Віцебскага педагагічнага інстытута імя С. М. Кірава. У 1977 годзе скончыў аспірантуру Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта імя У. І. Леніна.

1977—1981 гадах — дацэнт кафедры філасофіі Віцебскага педагагічнага інстытута імя С. М. Кірава. 1981—1986 гадах — прарэктар па завочным навучанні Віцебскага педагагічнага інстытута імя С. М. Кірава. 1986—1990 гадах — прарэктар па навуковай рабоце Віцебскага педагагічнага інстытута імя С. М. Кірава. 1991—2012 гг. — загадчык кафедры сацыяльна-гуманітарных навук Віцебскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя П. М. Машэрава. З 2012 года — дацэнт кафедры сацыяльна-гуманітарных навук Віцебскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя П. М. Машэрава.

## Навуковая дзейнасць 
Мае больш за 100 друкаваных работ навуковага і навукова-метадычнага характару. Сярод іх: «Свабода і адказнасць асобы», навуковыя дапаможнікі «Паліталогія», «Сацыяльная філасофія» і інш.

## Узнагароды 
* нагрудны знак «Выдатнік народнай адукацыі БССР» (1982);
* нагрудны знак «Выдатнік асветы СССР» (1988);
* Грамата Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь (1997);
* Грамата Віцебскага абласнога Савета дэпутатаў (1993; 1998);
* Ганаровая Грамата Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь (2003);
* Грамата Віцебскага абласнога выканаўчага камітэта (2007).

## Літаратура 
* Замковский, А. Любящий мудрость / А. Замковский // Мы і час (Віцебск). — 2007. — 30 чэрв. — С. 2.
* Рудкоўскі Эдуард Іосіфавіч // Памяць: Пастаўскі раён : гісторыка-дакументальныя хронікі гарадоў і раёнаў Беларусі / рэдкал.: Г. К. Кісялёў [і інш.]; уклад.: К. І. Козак, А. І. Кузняцоў; рэд.-склад. Г. К. Кісялёў; мастак Э. Э. Жакевіч. — Мінск : Белта, 2001. — С. 509.
* Рудковский Э. И. // Веснік Віцебскага дзяржаўнага ўніверсітэта. — 2007. — № 2. — С. 141—142.

Катэгорыя:Філосафы Беларусі
Падарунак (фільм)

**«Падару́нак»** () — беларускі незалежны кароткаметражны мастацкі фільм, зняты рэжысёрам Гарыкам Вяпшкоўскім у 2014 годзе.

## Сюжэт 
У сям’і герояў некалькі гадоў таму загінула мама, і на выхаванне бацькі засталося двое падлеткаў: сын і дачка. Кожны свой дзень нараджэння сын пытаўся ў таты, што той яму падорыць на 18-годдзе. Бацька кожны раз адказваў жартам: «*Давай дажывем да 18-ці, потым пагаворым*». Да сваіх 17-ці гадоў хлопец пачаў злоўжываць алкаголем, стаў таксікаманам. Акрамя гэтага, у сям’і падрастае дачка, на якую звалілася ўся праца па хаце. Хоць ёй хочацца купіць касметыку і модную вопратку, схадзіць у клуб са аднагодкамі, але яна не можа сабе гэтага дазволіць. З-за сваёй алкагольнай залежнасці і таксікаманіі сын трапляе ў лякарню з невылечным захворваннем сэрца. Вылечыць яго можна толькі адным спосабам — пры дапамозе перасадкі органа…

## Акцёры 
## Здымачная група 
* аўтар сцэнарыя, аператар, рэжысёр — Гарык Вяпшкоўскі
* кампазітар — Віталь Суддзін
* гукарэжысёр — Ксенія Каральчук
* мантаж — Гарык Вепшкоўскі
* памочнік рэжысёра — Яўгенія Задора
* асістэнт рэжысёра — Таццяна Баравік
* запіс гука на пляцоўцы — Юрый Бурш, Ксенія Каральчук
* мастак па грыму — Таццяна Баравік

## Здымкі 
Здымкі фільма праходзілі ў Брэсце цягам трох дзён. Бюджэт фільма склаў 500 долараў ЗША.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Кароткаметражныя фільмы Беларусі
Дзялашыцы

**Дзялашыцы** () — горад у Польшчы, размешчаны за 250 км на поўдзень ад Варшавы і за 50 км на паўночны ўсход ад Кракава. Уваходзіць у склад Піньчоўскага павета Свентакшыскага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Дзялашыцы. Плошча 1,92 км². Насельніцтва 900 чалавек.
Богалетч Гебрэ

**Богалетч «Богэ»** (вымаўляецца *бо-гей*) **Гебрэ** () — эфіопская вучоная і актывістка. У 2010 годзе *The Independent* назвала яе «жанчынай, якая распачала паўстанне эфіопскіх жанчын».

## Біяграфія 
Разам са сваёй сястрой Фікіртэ, Гебрэ Богалетч заснавала KMG у Эфіопіі (раней называлася Kembatti Mentti Gezzima-Tope). Яе дабрачынная дзейнасць накіравана на тое, каб дапамагчы жанчынам у многіх галінах, у тым ліку прадухіляць калецтва палавых органаў, практыку выкрадання і згвалтавання маладых жанчын. Паводле інфармацыі Эфіопскага нацыянальнага камітэту традыцыйнай практыкі, праз такую традыцыю пачынаюцца каля 69 % шлюбаў у краіне станам на 2003 год. *The Independent* паведамляе, што арганізацыя скараціла частату выкрадання нявесты ў Кембаці больш чым на 90 %, а *The Economist* адзначае, што ёй таксама прыпісваюць памяншэнне аперацый па калечэнні жанчын на 100 % да 3 %.

Памерла 2 лістапада 2019 года

## Грамадская дзейнасць 
Як ахвяры аперацыі па калечэнні жаночых палавых органаў ва ўзросце 12 гадоў, яе бацька забараніў Гебры наведваць сярэднюю школу. Але яна збегла са свайго дома, каб вучыцца ў місіянерскай школе. У выніку яна вывучала мікрабіялогію ў Іерусаліме, перш чым паступіць у Масачусэтскій ўніверсітэт у Амгерсце на стыпендыі Фулбрайта .

Атрымаўшы доктарскую ступень па эпідэміялогіі, Баголетч Гебрэ вярнулася ў Эфіопію, каб узмацніць кампанію па абароне правоў жанчын у 1990-я гады. Пасля свайго першага публічнага выступу на тэму ВІЧ / СНІДу, якая была забароненая дагэтуль, Гебрэ зразумела, што ёй трэба заваяваць давер грамадства, перш чым яна зможа прывесці да зменаў. Такім чынам, яна вырашыла выправіць праблемы, якія ўзгадваліся, забяспечыўшы неабходнымі матэрыяламі для будаўніцтва моста, які дазволіў бы дзецям рэгіёну дабрацца да бліжэйшай школы і да гандляроў — на мясцовы рынак. Пасля таго, як мост быў пабудаваны, яна і яе сястра стварылі KGM Эфіопію. Пасля гэтага былі адчынены грамадскія прыёмныя для кансультацый з жыхарамі і, перш за ўсё, з жанчынамі для рашэнні правоў жанчын практычна ва ўсіх вёсках.

## Узнагароды 
У 2005 годзе Богалетч Гебрэ была ўзнагароджана прэміяй Джонатана Мана ў 2005 годзе, а ў 2007 годзе — Прэмія Джонатана Мана за глабальны ўклад у здароўе і правы чалавека. За свой уклад у развіццё Афрыкі была ўзнагароджана Міжнароднай прэміяй развіцця короля Бадуэна ў маі 2013 года.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Вучоныя Эфіопіі
Катэгорыя:Грамадскія дзеячы Эфіопіі
Краіна плачу

**«Краіна плачу»** — беларускі кароткаметражны беларускамоўны мастацкі фільм, зняты выпускніком Беларускай дзяржаўнай акадэміі мастацтваў Янам Лысым у 2019 годзе. Фільм зняты з выкарыстаннем карцін Каспара Давіда Фрыдрыха і музыкі Франца Шуберта.

## Сюжэт 
Маленькая дзяўчынка жыве ў чароўным Свеце Ценяў, дзе не існуе ні радасці, ні гора. Яе адзіны сябар Цень распавядае ёй казачныя гісторыі пра іншы свет, у якім існуюць аўтамабілі і высотныя будынкі, бываюць мама, тата, а таксама смех і слёзы. Дзяўчынка пачынае марыць патрапіць у тую казку, нягледзячы на папярэджанні Ценю, што плакаць там прыйдзецца штодзённа і з самага першага моманту: пра гэта ён ведае, бо аднойчы ў Свеце Ценяў ужо жыў адзін хлопчык, якому таксама надакучыла прабыванне ў поўным супакоі. Тады ён адправіўся да загадкавай пячоры, з якой яго клікаў жаночы голас. Цень абвязаў хлопчыка адмысловай стужкай, каб, у выпадку рашэння вярнуцца, той мог знайсці дарогу назад. Аднак праз хвіліну стужка абарвалася, а з глыбіні пячоры Цень упершыню пачуў дзіцячы плач.

Дзяўчынка адмаўляецца верыць у кепскі канец гэтай гісторыі, падазраючы, што Цень проста не хоча яе адпускаць. Яна аб’яўляе «*Проста надакучыла!*» і сыходзіць у пошуках той пячоры. Цень не спыняе яе, а толькі працягвае перасцерагаць, не разумеючы, што дзецям так надакучае ў бясстрашным Свеце Ценяў. Дасягнуўшы пячоры, дзяўчынка таксама чуе голас жанчыны, якая кліча яе да сябе, і разумее: гэта яе мама. Тады Цень скідае верхнюю вопратку і за ягонай спінай узнікаюць анёльскія крылы. Ён прыкладае да вуснаў дзяўчынкі ўказальны палец і абвязвае вакол яе тулава стужку з надзеяй, што яна вернецца. Дзяўчынка знікае ў пячоры, а камера тым часам аддаляецца: гучыць немаўлячы плач, а два жаночыя галасы абмяркоўваюць нараджэнне дзяўчынкі; Свет Ценяў аказваецца ўвесь гэты час быў у жываце мамы.

## Акцёры 
## Здымачная група 
* рэжысёр, сцэнарыст, аператар — 
* гукарэжысёр — Кірыл Салееў
* аўтары малюнкаў — Кацярына Патапейка, Мікіта Патапейка, Эва-Сафія Чарухіна, Іларыя Брэль
* аўтар уступнай карціны — Вікторыя Кульваноўская
* выканаўца песні — 

## Спасылкі 
* 
*  
* Краіна плачу на сайце «»

Катэгорыя:Фільмы-драмы 2019 года
Катэгорыя:Фільмы Беларусі 2019 года
Катэгорыя:Фільмы-драмы Беларусі
Катэгорыя:Фільмы на беларускай мове
Катэгорыя:Кароткаметражныя фільмы Беларусі
Завіхаст

**Завіхаст** () — горад у Польшчы на беразе Віслы, размешчаны за 200 км на поўдзень ад Варшавы і за 175 км на паўночны ўсход ад Кракава. Уваходзіць у склад Сандамежскага павета Свентакшыскага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Завіхаст. Плошча 20,15 км². Насельніцтва 1,8 тыс. чалавек.
Звёздны (Іркуцкая вобласць)

**Звёздны** () — пасёлак гарадскога тыпу ва Усць-Куцкім раёне Іркуцкай вобласці Расіі

Размешчаны ў вусці ракі Ніі (правы прыток Таюры), на яе правым беразе, за 62 км на паўднёвы ўсход ад Усць-Кута і за 515 км на паўночны ўсход ад Іркуцка (па прамой). Праз пасёлак праходзяць Байкала-Амурская магістраль і міжрэгіянальная аўтадарога 25К-258 Усць-Кут — Северабайкальск.
## Насельніцтва 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Іркуцкай вобласці
Казачынска-Ленскі раён

**Казачынска-Ленскі раён** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка (раён) і муніцыпальнае ўтварэнне (муніцыпальны раён) у Іркуцкай вобласці Расіі.

Адміністрацыйны цэнтр — сяло Казачынскае.

Катэгорыя:Раёны Іркуцкай вобласці
Зуброўка духмяная

**Зубро́ўка духмяная**, **Зуброўка пахучая** (*Hierochloe odorata*) — кветкавая расліна роду  сямейства .

## Назвы 
Зуброўка духмяная, зубрава трава, цяпалоць, тураўка, зуброўка.

## Батанічнае апісанне 
Шматгадовая травяністая расліна вышынёй да 70 см, з доўгім паўзучым карэнішчам і гладкім прамым сцяблом. Лісце простае, суцэльнае, ланцэтнае, сядзячае, у прыкаранёвай разетцы і ў невялікай колькасці чаргаванае па даўжыні сцябла. Ніжняе лісце лінейнае і завостранае, сцябловае — карацейшае за сцябловае, бліскучае з верхняга боку, ярка-зялёнае. Каласкі трохкветныя, залаціста-жоўтага або буравата-жоўтага колеру. Суквецце — мяцёлка даўжынёй 10—12 см. Плод — зярняўка цёмна-карычневага колеру.

## Распаўсюджанне і экалогія 
Расліна распаўсюджана пераважна на тэрыторыі Еўропы (Украіна, Беларусь, Еўрапейская частка Расіі, Фінляндыя), на Каўказе, Далёкім Усходзе, у Заходняй Сібіры і Сярэдняй Азіі. Святлолюбівая, ценевынослівая расліна. Мезафіт, гіграфіт і мезатроф. Расце на лугах, узлесках і палянах на пясчанай глебе, камяністых россыпах, у хмызняках, горным стэпу, па берагах вадаёмаў. Цвіце ў красавіку—чэрвені. Размнажаецца насеннем і вегетатыўна.

Ахоўваецца ў Фінляндыі, ва Украіне (Закарпацкая вобласць) і некаторых рэгіёнах Расіі (Масква, Татарстан, Чувашыя).

## Выкарыстанне 
Лекавая, дэкаратыўная і харчовая расліна.

Дзякуючы моцнай каранёвай сістэме, якая ўтварае дзярніну, магчыма выкарыстанне зуброўкі духмянай ў мэтах замацавання глебы, адхонаў, чыгуначных насыпаў.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Метлюжковыя
Катэгорыя:Флора Еўразіі
Катэгорыя:Лекавыя расліны
Катэгорыя:Харчовыя расліны
Катэгорыя:Дэкаратыўныя расліны
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1812 годзе
Амата

**Амата** — прозвішча, тапонім.

## Прозвішча 
* Анджэла Амата — італьянскі курыяльны кардынал і ватыканскі саноўнік
* Джуліяна Амата — італьянскі палітык, двойчы Старшыня Савета міністраў Італіі

## Тапонім 
* Амата (Італія)