open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Жаночы манастыр у гонар святой блажэннай Ксеніі Пецярбургскай (Барань)

**Жаночы манастыр у гонар святой блажэннай Ксеніі Пецярбургскай** ― жаночы манастыр у вёсцы Барань Барысаўскага раёна Мінскай вобласці.

## Гісторыя 
Працы па будаўніцтве пачаліся ў 1990-х гадах. У жніўні 2002 года пастановай Сінода Беларускай праваслаўнай царквы быў заснаваны жаночы манастыр у гонар святой блажэннай Ксеніі Пецярбургскай.

З лістапада 2015 года ў манастыра з’явілася падвор’е ў вёсцы Юзэфава.

У манастырскі комплекс уваходзяць:
* Царква ў імя святой блажэннай Ксеніі Пецярбургскай.
* Свята-Георгіеўская царква.
* Свята-Пакроўская царква.
* Царква ў гонар святых царственных пакутнікаў (Юзафова)
* Крыніца святой Ксеніі Пецярбургскай.
* Капліца святога Іаана Хрысціцеля.
* Жылы корпус.

## Спасылкі 
* 
* В Борисовском районе сгорел женский православный монастырь 

Катэгорыя:Праваслаўныя манастыры Беларусі
Катэгорыя:Барысаўская епархія
Катэгорыя:Жаночыя манастыры
Катэгорыя:Барань (Барысаўскі раён)
Катэгорыя:2002 год у Беларусі
Катэгорыя:Культавыя збудаванні Барысаўскага раёна
Катэгорыя:З’явіліся ў 2002 годзе
Новасібірскі дзяржаўны ўніверсітэт

**Новасібірскі дзяржаўны ўніверсітэт** () — расійскі нацыянальны даследчы ўніверсітэт у горадзе Новасібірск. Універсітэт быў адкрыты ў 1958 годзе. У 2009 годзе Новасібірскі дзяржаўны ўніверсітэт атрымаў статус нацыянальнага даследчага ўніверсітэта Расіі.

## Склад універсітэта 
У склад універсітэта ўваходзяць 6 факультэтаў, 3 інстытуты і 2 структурныя падраздзяленні, якія забяспечваюць сярэднюю прафесійную адукацыю:
* Вышэйшы каледж інфарматыкі НДУ
* Геолага-геафізічны факультэт
* Гуманітарны інстытут
* Інстытут медыцыны і псіхалогіі
* Інстытут філасофіі і права
* Механіка-матэматычны факультэт
* Спецыялізаваны вучэбна-навуковы цэнтр НДУ
* Факультэт інфармацыйных тэхналогій
* Факультэт прыродазнаўчых навук
* Фізічны факультэт
* Эканамічны факультэт

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт НДУ

Катэгорыя:Універсітэты Новасібірска
Катэгорыя:Нацыянальныя даследчыя ўніверсітэты Расіі
Рацёнж

**Рацёнж** () — горад у Польшчы, за 90 км на паўночны захад ад цэнтра Варшавы. Уваходзіць у склад Плоньскага павета Мазавецкага ваяводства. Утварае гарадскую гміну, таксама з’яўляецца сядзібай вясковай гміны Рацёнж. Насельніцтва 4,5 тыс. чалавек (на 2011).

## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка горада
Скрозь снег

«**Скрозь снег**» (, ) — постапакаліптычны драматычны трылер паўднёвакарэйскага рэжысёра Пон Джун Хо, зняты на аснове французскага графічнага рамана «Le Transperceneige» Жака Лоба, Бенджаміна Легранда і Жан-Марка Рашэта. Галоўныя ролі выканалі Крыс Эванс, Джэймі Бэл, Джон Хёрт, Цільда Суінтан, Актавія Спенсэр і Сон Кан Хо.

## Сюжэт 
2031 год. 17 гадоў таму на планеце адбылася тэхнагенная катастрофа, у выніку якой на Зямлі наступіла вечная мерзлата. Там, дзе раней раслі лясы і цвілі сады, цяпер ляжаць снег і лёд, а жыццё захавалася толькі ў гіганцкім цягніку, які без прыпынку імчыць па планеце. У першых вагонах цягніка жыве кіруючая эліта, у хвасце выжываюць жабракі, жыццё якіх больш нагадвае знаходжанне ў канцлагеры — хваробы, галеча і гвалт наглядчыкаў. Менавіта тут з асяроддзя зняважаных і абражаных паўстае чалавек, які прагне аднавіць справядлівасць. Аднак у кожнай высакароднай ідэі ёсць свой цёмны бок, і любая рэвалюцыя пажырае сваіх дзяцей.

## Акцёрскі склад 
* Крыс Эванс — *Кёрціс*
* Сон Кан Хо — *Эдгар*
* Актавія Спенсэр — *Таня*
* Цільда Суінтан — *Гіліам*
* Эд Харыс — *Уілфард*
* Улад Іванаў — *Франка*
* Элісан Піл — *Эндру*
* Люк Паскуаліна — *Грэй*

## Зноскі 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Фільмы-драмы
Катэгорыя:Фільмы-трылеры
Катэгорыя:Фантастычныя фільмы 2013 года
Катэгорыя:Фільмы-антыўтопіі
Катэгорыя:Постапакаліптычныя фільмы
Катэгорыя:Экранізацыі коміксаў
Катэгорыя:Фільмы Паўднёвай Карэі
Катэгорыя:Фільмы Чэхіі
Катэгорыя:Фільмы на англійскай мове
Катэгорыя:Фільмы на карэйскай мове
Катэгорыя:Фільмы Пон Джун Хо
Катэгорыя:Фільмы, музыку да якіх напісаў Марка Белтрамі
Копыціў

**Копыціў** () — вёска ў Сакальскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Сакальскага раёна
Карчаў

**Карчаў** () — горад у Польшчы, за 30 км на паўднёвы ўсход ад цэнтра Варшавы, на рацэ Вісла, з поўдня прымыкае да Отвацка, частка Варшаўскай агламерацыі. Уваходзіць у склад Атвоцкага павета Мазавецкага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Карчаў. Займае плошчу 28,12 км². Насельніцтва 10 тыс. чалавек (на 2018).

## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка горада
Сацыялістычная партыя Украіны

**Сацыялістычная партыя Украіны** () — украінская палітычная партыя. Партыя была заснавана на ўстаноўчым з’ездзе ў 1991 годзе пасля таго, як Камуністычная партыя Украіны была забаронена. СПУ была прадстаўлена ў Вярхоўнай Радзе з 1994 па 2007 год. Пачынаючы з 2007 года Сацыялістычная партыя Украіны па выніках парламенцкіх выбараў не трапляе ў парламент.

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт партыі

Катэгорыя:Палітычныя партыі Украіны
Украіна
Катэгорыя:Сацыялістычны інтэрнацыянал
Касцёл Святога Антонія Падуанскага (Віцебск, 2017)

**Касцёл Святога Антонія Падуанскага** — мураваны каталіцкі храм у горадзе Віцебску. Знаходзіцца на паўночнай ускраіне горада на вуліцы Гагарына, 46а.

## Гісторыя 
Парафія была ўтворана 1 красавіка 2001 года, яе выдзелілі з віцебскай парафіі Святой Барбары. 21 чэрвеня 2001 года атрымала афіцыйны статус. Тытул святога Антонія Падуанскага не быў выпадковым, бо ў Віцебску на плошчы каля ратушы знаходзіўся касцёл святога Антонія, які быў зруйнаваны ў 1961 годзе.

Касцёл быў перабудаваны з Дома культуры Віцебскага вучэбна-вытворчага прадпрыемства «Галант». Касцёл атрымаў будынак 16 жніўня 2002 года. Будынак быў пабудаваны ў 1971 годзе. 

11 чэрвеня 2017 года касцёл быў асвячоны біскупам віцебскім Алегам Буткевічам.

## Пробашчы парафіі 
* Анджэй Бочар (ад жніўня 2002 года да верасня 2003 года)
* Алег Буткевіч (ад 21 верасня 2003 года да 2014 года)
* Вячаслаў Барк (ад 23 лютага 2014)

## Спасылкі 
* 
* 25 гадоў адноўленай парафіі святога Антонія ў Віцебску: гісторыя і сучаснасць

Катэгорыя:Касцёлы Віцебска 
Катэгорыя:Храмы Святой Тройцы
Катэгорыя:2017 год у Віцебску
Катэгорыя:Касцёлы Віцебскай дыяцэзіі
Катэгорыя:Вуліца Гагарына (Віцебск)
Катэгорыя:Храмы Святога Антонія Падуанскага
Харобрыў (Сакальскі раён)

**Харобрыў** () — вёска ў Сакальскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Сакальскага раёна
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1453 годзе
Прыстань (Харольскі раён)

**Прыстань** () — вёска ў Харольскім раёне Палтаўскай вобласці Украіны.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Харольскага раёна
Вуліца Сямашкі (Мінск)

**Вуліца Сямашкі** — вуліца ў Маскоўскім раёне Мінска. Названа ў гонар савецкага ўрача Мікалая Сямашкі. Мае форму падковы і звязвае скрыжаванне вул. Алібегава, Чыгуначнай і пр. Дзяржынскага ў раёне аўтазаправачнай станцыі і пр. Дзяржынскага ў раёне ст.м. Пятроўшчына і БДМУ.

## Славутасці 
* Побач з вул. Сямашкі знаходзіцца былая вёска Пятроўшчына
* Каля вул. Сямашкі працякае рака Мышка
* 9-я гарадская бальніца (д. 10)
* Школа-інтэрнат №11

## Спасылкі 
* Вуліца Сямашкі на карце АТО.ВУ

Катэгорыя:Вуліцы Мінска
Катэгорыя:Маскоўскі раён (Мінск)
Ахіменес

**Ахіме́нес** (*Achimenes*) — род шматгадовых кветкавых травяністых раслін сямейства .

## Апісанне 
Расліны вышынёй 35—50 см з лускаватымі карэнішчамі. Лісце круглае або прадаўгавата-яйцападобнае, зубчастае. Сцяблы і лісце апушаныя. Сцяблы палягаюць. Кветкі трубчастыя з шырокім адгінам.

## Пашырэнне 
Радзіма — трапічная Амерыка. У культуры ў пакоях і аранжарэях культывуюць прыгожа квітнеючыя віды.

Святлалюбныя, але не пераносяць яркіх сонечных прамянёў. Размнажаюцца насеннем, чаранкамі.

## Літаратура 
* 
* *Головкин Б. Н. и др.* Комнатные растения: Справочник / Под ред. д-ра биол. наук Б. Н. Головкина. — М.: Лесная промышленность, 1989.
* Ахименес // *Головкин Б. Н.*, *Колобов Е. С.*, *Костюченко Л. П.* Всё о комнатных растениях. — 4-е изд. — М.: Айриспресс, 2005. — С. 129—130. — 368 с. + 32 с. цв. влейка: ил. — 12 000 экз. — (Страна советов) — ISBN 5-8112-1143-0.

## Спасылкі 
* 
* Ахименес // Энциклопедия комнатных цветов и растений

Катэгорыя:Геснерыевыя
Касцёл Святога Духа (Віцебск)

**Касцёл Святога Духа** — мураваны каталіцкі храм у горадзе Віцебску. Знаходзіцца па адрасе вуліца Чкалава, 5а.

## Гісторыя 
Парафія Святога Духа, аддзеленая ад ужо існуючай парафіі св. Барбары, спачатку мела тытул Маці Божай з ля Салет. Яе арганізацыяй з 1 ліпеня 2000 года займаўся ксёндз Андрэй Бочар. Парафія была зарэгістравана ў 2000 годзе. Касцёлу ў 2000 годзе быў перадзены будынак недабудаванага басейна.

З 2001 года распачаліся набажэнствы ў бляшаным бараку па вул. Чкалава, 5а. Улетку 2002 года парафію пакінулі ксяндзы салятыны, якія дагэтуль у ёй працавалі, і яе пробашчам стаў ксёндз Адам Дынак, дэкан Віцебскага дэканата.

18 мая 2013 года мітрапаліт Мінска-Магілёўскі архібіскуп Тадэвуш Кандрусевіч асвяціў касцёл.

## Пробашчы парафіі 
* Андрэй Бочар (2000—2002).
* Адам Дынак (з 2002 года).

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Касцёлы Віцебска
Катэгорыя:Храмы Святой Тройцы
Катэгорыя:2013 год у Віцебску
Катэгорыя:Касцёлы Віцебскай дыяцэзіі
Тудоркавычы

**Тудоркавычы** () — вёска ў Сакальскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Сакальскага раёна
Паляна (Слахыніўскі сельсавет)

**Паляна** () — вёска ў Старасамбірскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Старасамбірскага раёна
Санталавае дрэва

**Санта́лавае дрэ́ва**, **сантал, сандалавае дрэва, белае, індыйскае** (*Santalum album*) — кветкавая расліна роду  сямейства .

## Апісанне 
Дрэва вышынёй каля 10 м, вечназялёнае, з густой кронай. Належыць да раслін-паўпаразітаў. Лісце супраціўнае. Кветкі зеленаватыя, чырвоныя, часам жоўтыя. Плод — касцянка.

Драўніна цвёрдая, з жаўтавата-карычневым ядром і белай абалонай, пахучая, мае ў сабе эфірны алей (3—6 %).

## Пашырэнне 
Пашырана ў Індыі, на паўвостраве Малака і астравах Малайскага архіпелага. Здаўна культывуецца ў Індыі, Кітаі і інш.

Драўніна прыгожая, пахучая, цвёрдая, трывалая, устойлівая да тэрмітаў. Ідзе на мастацкія вырабы, курыльныя палачкі для рэлігійных цырымоній і інш. Алей выкарыстоўваецца ў парфумерыі і медыцыне.

Часам тэрмінам «сандалавае дрэва» называюць дрэвы (бафія, дэрыс і інш.), якія маюць прыгожую і духмяную драўніну.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Санталавыя
Катэгорыя:Дрэвы
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1753 годзе
Княжпіль (Кам’янэць-Падзільскі раён)

**Княжпіль** () — вёска ў Кам’янэць-Падзільскім раёне Хмяльніцкай вобласці Украіны.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Кам’янэць-Падзільскага раёна
Гарадыска (Старасамбірскі раён)

**Гарадыска** () — вёска ў Старасамбірскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Старасамбірскага раёна
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1446 годзе
Мшанэць (Цярнопольскі раён)

**Мшанэць** () — вёска ў Цярнопольскім раёне Цярнопальскай вобласці Украіны.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Зборыўскага раёна
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1463 годзе
Мшанэць (Цярнопальскі раён)

**Мшанэць** () — вёска ў Цярнопальскім раёне Цярнопальскай вобласці Украіны.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Тэрэбоўлянскага раёна
Дарога Н2300

— мясцовая аўтамабільная дарога агульнага карыстання Віцебскай вобласці Беларусі даўжынёй 14,85 км, якая злучае Віцебск з Рубай, а таксама дарогі  і . Аўтадарога мае IV катэгорыю і асфальтавае пакрыццё.

Некалькі гадоў запар, Міністэрства транспарту і камунікацый Рэспублікі Беларусь (Мінтранс Беларусі), сваімі пастановамі ўводзяць часовыя абмежаванні нагрузак на восі транспартных сродкаў і самаходных машын у дачыненні да рэспубліканскіх аўтамабільных дарог агульнага карыстання, у т.л. і да дарогі Н-2300, з даволі размытай ў фармуляванні і спрэчнай мэтай захавання дарог і дарожных збудаванняў, а таксама забеспячэння бяспекі руху. У вясновы перыяд забаронены рух транспартных сродкаў і самаходных машын з абмежаваннем нагрузкі на вось 6 т.

12 сакавіка 2013 г. Віцебскі гарвыканкам абвясціў аб будаўніцтве аўтадарогі «Паўночна-Заходні абыход г. Віцебска», часткай якога плануецца зрабіць рэканструяваную аўтадарогу .

## Параметры аўтадарогі 
* Даўжыня — каля 14,85 км.
* Шырыня —
* Дзве паласы —
* Разліковая хуткасць — 90 км/г.

## Маршрут 
Працягласць маршруту складае 14,85 км.

## Гл. таксама 
* Дарогі Беларусі

Катэгорыя:Мясцовыя аўтадарогі Беларусі
Катэгорыя:Дарогі Віцебскага раёна
Пупок палявы

**Пупо́к палявы** (*Anthemis arvensis*) — від кветкавых раслін роду  сямейства .

## Батанічнае апісанне 
Аднагадовая травяністая расліна вышынёй 20—45.

Аддае перавагу сухім месцам і адносна багатым глебам. Засмечвае пасевы сельскагаспадарчых культур. Цвіце з мая па верасень, плады паспяваюць у ліпені—верасні.

## Сінонімы 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Літаратура 
*  — С. 302—303.
* 

## Спасылкі 
* 
* Агроэкологический атлас России и сопредельных стран: экономически значимые растения, их болезни, вредители и сорные растения

Катэгорыя:Астравыя (падсямейства)
Катэгорыя:Флора Еўразіі
Катэгорыя:Флора Паўночнай Афрыкі
Катэгорыя:Пустазелле
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1753 годзе
Бадамія

**Бэдхэ́мія**, **бадамія** (*Badhamia*)&nbsp;— род грыбападобных арганізмаў сямейства . Назва ўпершыню апублікаваная ў 1853 годзе.

## Апісанне 
Спарафоры ў бэдхэміі — гэта спарангіі, сядзячыя або на ножках, часам утвараюць кароткія плазмадыяфоры. Перыдый плевачны, тонкі, аднаслаёвы. Калі перыдый неабвапнаваны, то мае вясёлкавы колер. Часам перыдый шчыльна пакрыты белай ці жоўтай вапнай, якая ўтварае лускападобную корачку. Ножка часта адсутнічае, але можа выглядаць як выраст гіпаталусу ці быць даволі шчыльнай і трывалай. Калонка адсутнічае, але можа быць псеўдакалонка. Капіліцый прадстаўлены сеткай абвапнаваных трубачак амаль што аднаго дыяметра, без вузельчыкаў. Час ад часу капіліцый можа быць практычна фізароіднага тыпу, г. зн. ён складаецца з абвапнаваных вузельчыкаў, якія злучаны тонкімі, нібы шклянымі, трубачкамі. Споры цёмна-карычневыя ці чорныя ў згуртаванні, свабодныя ці сабраныя разам.

## Пашырэнне 
Сапратрофы, жывуць у лясах на ствалах і галінках засохлых дрэў і асабліва на гнілых пладовых целах губкавых і шапкавых грыбоў. На Беларусі адзначаны 8 відаў.

## Класіфікацыя 
Да роду *Badhamia* адносяць 73 віды:

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Зноскі 
## Літаратура 
* 
* Berkeley, M. J. 1852. On two new genera of fungi. Transactions of the Linnaean Society of London. 21:149-154 - P. 153

## Спасылкі 
*
Браткіўці (Тысмэныцкі раён)

**Браткіўці** () — вёска ў Тысмэныцкім раёне Івана-Франкоўскай вобласці Украіны.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Тысмэныцкага раёна
Касцёл Маці Божай Шкаплернай (Жукойні Жалядскія)

**Касцёл Маці Божай Шкаплернай** (Касцёл Найсвяцейшай Дзевы Марыі з гары Кармель) — мураваны каталіцкі храм у вёсцы Жукойні Жалядскія Астравецкага раёна Гродзенскай вобласці. Знаходзіца на вуліцы Савецкай, 25.

## Гісторыя 
Першы будынак касцёла пабудаваны ў 1622 годзе. У 1820 годзе пабудаваны новы, драўляны касцёл пад назвай Беззаганнага Пачуцця Найсвяцейшай Панны Марыі і святога Войцеха і мучанікаў. У 1908 годзе будынак касцёла, які на той момант быў пераўтвораны ў царкву, згарэў. На месцы пагарэлішча ў 1912 годзе была пабудавана каменная царква, якая ў 1914 годзе была аддадзена католікам. Рэканструкцыя будынка доўжылася з 1914 года да 1918 год. Пад час рэканструкцыі была зменена арыентацыя алтара на захад. Памяшканне былой царквы стала прэсбітэрыем, да якога прыбудавалі асноўны зруб-трысцен з арачнымі вокнамі, над уваходам усталявалі хоры з фісгармоніяй. Ля касцёла была ўзведзена 4-гранная званніца і быў павешаны звон фундацыі Гасперскага.

Касцёл быў закрыты ў 1947 годзе савецкімі ўладамі. У 1990 годзе быў вернуты каталіцкай грамадзе.

## Архітэктура 
Помнік архітэктуры гістарызму. Трохчасткавую падоўжна-восевую кампазіцыю храма складаюць прамавугольныя ў плане аб’ёмы малітоўнай залы, апсіды і ніжэйшай сакрысціі. Двухсхільны дах асноўнага аб’ёму завершаны над фасадам васьмігранным шатровым драўляным барабанам, праз трохвугольныя застрэшкі пераходзіць у вальмавы над апсідай. Франтальны фасад вырашаны ўтрыраваным драўляным чатырохкалонным порцікам з трохвугольным франтонам. Плоскасныя бакавыя фасады рытмічна расчлянёны арачнымі аконнымі праёмамі з броўкамі і падваконнымі панэлямі, у апсідзе апяразаны гарадковымі фрызамі. Атынкаваныя і пабеленыя сцены кантрастуюць з паліхраміяй бутавай муроўкі цокаля.

Унутры памяшканні перакрыты адзінай плоскай столлю. У залу выступае антрэсоль хораў, падтрыманая двума слупамі. Драўляны галоўны і два бакавыя маляваныя алтары трактаваны ў стылі неабарока. Сцены і плафоны столі пакрыты арабескавай арнаментыкай. На левай сцяне апсіды навешана гранёная кафедра амбона.

## Літаратура 
* Валуевіч, І. Жалядскі касцёл / Іаланта Валуевіч // Астравецкая праўда. — 2012. — 1 жніўня. — С. 6.
* Драўніцкі, І. З гісторыі Жалядзяў і Жалядскага касцёла / Іван Драўніцкі // Беларусь=Японія : матэрыялы Другіх міжнар. чытанняў, прысвечаных памяці Іосіфа Гашкевіча / Рэдкал.: А. Мальдзіс [і інш.]. — Мінск : «Беларускі кнігазбор», 2003. — С. 341—348.
* Драўніцкі, І. Жалядзі. Кляштар і касцёл / Іван Драўніцкі // Астравецкая праўда. — 2002. — 31 жніўня. — С. 3.
* Кулагін, А. М. Каталіцкія храмы Беларусі : энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін. — Мінск : «Беларуская Энцыклапедыя імя Петруся Броўкі», 2008. — С. 144—145.
* Прыхач, У. Метамарфозы Жалядскай святыні / Уладзімір Прыхач // Астравецкая праўда. — 2018. — 8 верасня (№ 69). — С. 6.
* Цвирко В. 150 золотых маршрутов моёй Беларуси / Владимир Цвирко // 7 дней. — 2017. — 9 февраля (№ 6). — С. 24.

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Касцёлы Астравецкага раёна
Катэгорыя:Жукойні Жалядскія
Катэгорыя:Касцёлы Гродзенскай дыяцэзіі
Катэгорыя:1912 год у Беларусі
Ясэныця

**Ясэныця** () — вёска ў Туркіўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Туркіўскага раёна
Явара

**Явара** () — вёска ў Туркіўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Туркіўскага раёна
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1431 годзе
Касцёл Найсвяцейшай Дзевы Марыі (Куранец)

**Касцёл Найсвяцейшай Дзевы Марыі** — мураваны каталіцкі храм у аграгарадку Куранец Вілейскага раёна Мінскай вобласці.

## Гісторыя 
Першая парафія была заснаваная ў 1539 годзе. Папярэдні касцёл пабудаваны ў 1928 годзе і быў закрыты ў 1940-я гады савецкімі ўладамі. Пасля Вялікай Айчыннай вайны касцёл быў знішчаны, а на яго падмурку пабудавалі калгасную кантору.

У 2010 годзе была зарэгістраваная парафія пад тытулам Найсвяцейшай Панны Марыі Маці Касцёла. У 2012 годзе, пасля аб’яднання двух мясцовых калгасаў, дзяржава перадала католікам будынак, які стаіць на месцы былога касцёла. У 2016 годзе мітрапаліт Мінска-Магілёўскі Тадэвуш Кандрусевіч асвяціў адбудаваны касцёл.

## Пробашчы 
* Аляксандр Барыла.

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Касцёлы Вілейскага раёна
Катэгорыя:Касцёлы Мінска-Магілёўскай архідыяцэзіі
Катэгорыя:Куранец
Катэгорыя:2016 год у Беларусі
Уладзімір Ільіч Цямноў

**Уладзімір Ільіч Цямноў** (, г. Магілёў — ) — беларускі архітэктар.

## Біяграфія 
Скончыў у 1961 годзе архітэктурнае аддзяленне БПІ. Працоўную дзейнасць пачаў у інстытуце «Белдзяржпраект» архітэктарам, затым кіраўніком майстэрні. З 1980 года галоўны архітэктар «Мінскграмадзянпраекта»: з 1989 — кіраўнік «Творчай майстэрні архітэктара Цямнова У. І.».

Член Саюза архітэктараў СССР з 1967 года.

## Творчасць 
Асноўныя працы: тыпавыя праекты дзіцячых садоў-ясляў на 140, 280 месцаў для БССР (1975); дзіцячы садок-яслі з басейнам па вул. Слясарнай у Мінску (1978, дыплом Усесаюзнага агляду дасягненняў савецкай архітэктуры). У аўтарскім калектыве: эксперыментальныя 5- і 9-павярховыя дамы з блок-пакояў серыі 1-АПБ, 3-АПБ, За-АПБ для Мінска і Мінскай вобласці (1960—1988); эксперыментальны 279-кватэрны жылы дом галерэйнага тыпу для малосемейных па вул. Бельскага ў Мінску (1976); планіроўка цэнтральнай часткі Бабруйска і забудова вул. Горкага індывідуальнымі 9-10-павярховымі жылымі дамамі з кватэрамі ў двух узроўнях, з блокамі магазінаў, прадпрыемстваў бытавога абслугоўвання, рэстаранам (1979); комплекс прафілакторыяў у Вяча-Астрашыцкай зоне адпачынку заводаў «Інтэграл», «Саюзмантажлегмаш», Белкаапсаюза (1974—1980); планіроўка і забудова цэнтральнай часткі эксперыментальнага пас. Слабада калгаса імя Арджанікідзэ — грамадскі цэнтр: школа, камбінат культуры, гасцініца, інтэрнат; эксперыментальныя 2-, 8-, 16-, 24-кватэрныя жылыя дамы на базе вырабаў ДБК−3 у Мінску для сельскай мясцовасці (1974—1984); Мемарыяльны комплекс «Брэсцкая крэпасць-герой» (1987, 2-я чарга); Мемарыяльны комплекс «Брэсцкая крэпасць-герой» (1987—2008, рэканструкцыя).

## Узнагароды 
Узнагароджаны дыпломам Усесаюзнага агляду дасягненняў савецкай архітэктуры (1972). Лаўрэат міжнароднага конкурсу «Жылое асяроддзе ў буйным горадзе» у Мінску (1986—1987).

## Сям’я 
Быў у шлюбе з архітэктарам Нэлі Цямновай.

## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары Мінска
Касцёл Найсвяцейшай Дзевы Марыі Вастрабрамскай Маці Міласэрнасці (Гродна)

**Касцёл Найсвяцейшай Дзевы Марыі Вастрабрамскай Маці Міласэрнасці** — мураваны каталіцкі храм у горадзе Гродна. Знаходзіцца на вуліцы Рэпіна, 2.

## Гісторыя 
### Капліца 
Гісторыя мясцовай парафіі пачалася ў 1818 годзе, калі генерал Маўрыкій дэ Ласі пабудаваў ва ўласным маёнтку Аўгустовак мураваную капліцу ў стылі класіцызму. Яна была асвечана 29 чэрвеня 1818 года як капліца святых апосталаў Пятра і Паўла.

20 снежня 1818 года па распараджэнні магілёўскага архібіскупа Станіслава Богуш-Сестранцэвіча пры капліцы была заснавана філія парафіі гродзенскіх францысканцаў. Праз год Маўрыкій дэ Ласі перадаў капліцу айцам францысканцам.

Капліца ўяўляла сабой кубападобную ратонду пад паўсферычным купалам. Інтэр’ер меў круглы план. У галоўным алтары быў змешчаны абраз Маці Божай у пазалочанай раме, па баках знаходзіліся абразы святога Пятра (злева) і святога Паўла. Над уваходам былі зроблены хоры на 4-х слупах.

Пры савецкай уладзе капліца была закрыта і разрабавана. У сярэдзіне 1990-х гадоў гродзенскія айцы францысканцы пачалі аднаўляць капліцу. У адноўленай капліцы пачалі адпраўляць святую імшу, аднак у хуткім часе тут з’явіўся грыбок і службы перанеслі у часовую капліцу.

### Касцёл 
Увосень 1997 года ў якасці часовай капліцы было рэканструявана былое сховішча будаўнічых матэрыялаў побач з капліцай.

10 студзеня 1998 года гродзенскі біскуп Аляксандр Кашкевіч уласным дэкрэтам заснаваў новую парафію.
 
Парафія хутка расла і ў пачатку ХХI стагоддзя востра стала пытанне аб будаўніцтве касцёла. Доўгі час мясцовыя ўлады не давалі дазволу, і пасля пратэстнай акцыі, якая доўжылася з 1 па 6 снежня 2006 года, быў атрыманы ліст аб дазволе на будаўніцтва касцёла.

На 2019 год касцёл цалкам збудаваны і вядуцца ўнутраныя працы.

## Пробашчы 
* Аляксандр Шэмет.

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Касцёлы Гродна
Катэгорыя:Касцёлы Гродзенскай дыяцэзіі
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Аляксандра Штэна
Алі Ларыджані

**Алі́ Ардашы́р Амалі́ Ларыджані́** (; ) — іранскі дзяржаўны дзеяч, Спікер Ісламскага кансультацыйнага савета (2008—2020).

## Біяграфія 
Спікер Ісламскага кансультатыўнага савета (з 2008 па 2020 год). Сакратар Вышэйшага савета нацыянальнай бяспекі Ірана з 15 жніўня 2005 года па 20 кастрычніка 2007 года і з 5 жніўня 2025 года па 17 сакавіка 2026 года. З’яўляўся прадстаўніком Вышэйшага кіраўніка Ірана, аяталы Хаменеі, у Савеце. Адказваў за перамовы па асноўных пытаннях нацыянальнай бяспекі, у тым ліку па ядзернай праграме.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Палітыкі Ірана
Калыніўка (Яварыўскі раён)

**Калыніўка** () — вёска ў Яварыўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны. Орган мясцовага самакіравання — Калыніўскі сельскі савет. Да 1960 года вёска называлася Паруднэ (Парудна).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Яварыўскага раёна
Мака (індзейцы)

**Мака** (; саманазва: *qʷi·qʷi·diččaq* «людзі высокіх скал») — індзейскі народ, карэнныя жыхары паўночнага захаду амерыканскага штата Вашынгтон. Агульная колькасць (2020 г.) — 2600 чал.

Мака пмаюць агульнае паходжанне з індзейцамі нутка і дытыдач, якія насяляюць суседні канадскі востраў Ванкувер. Археалагічныя даследаванні паказваюць, што іх культура лакалізуецца ў штаце Вашынгтон на працягу апошніх 3800 гадоў. Назва **мака** была дадзена ім суседзямі-салішцамі і значыць «багатыя ежай». 

Да прыходу еўрапейцаў асноўнымі заняткамі мака былі рыбалоўства, здабыча кітоў і збіральніцтва. Яны насялялі 5 буйных вёсак. Багацце прыродных рэсурсаў дазволіла мака стварыць грамадства, дзе кожны чалавек меў свой сацыяльны ранг. На вяршыні сацыяльнай лесвіцы стаялі гаспадары пашыраных сем'яў, што займалі асобныя вялікія хаціны. Дарослыя мака маглі выбіраць, жыць сярод сваякоў бацькі або маці, паколькі ў сем'яў таксама меўся свой сацыяльны ранг. Мака мелі ўяўленне пра асабістае багацце, спецыялізацыю ў рамеснай і ваеннай справе. Вылучаўся пласт рабоў, сярод якіх пераважалі ваеннапалонныя. Вядома, што ў 1834 г. мака ператварылі ў рабоў некалькі японскіх маракоў, выратаваных падчас шторму. 

Першы зафіксаваны кантакт з еўрапейцамі адбыўся ў 1788 г., калі землі мака наведала экспедыцыя Дж. Кука. У 1792 г. іспанцы заснавалі тут калонію, але былі вымушаны праз год пакінуць яе з-за канфлікта з тубыльцамі. Тым не меней, мака паспяхова гандлявалі з еўрапейскімі здабытчыкамі футра і кітабоямі. 

У 1852 г. мака моцна пацярпелі ад эпідэміі воспы. Гэта вымусіла прадстаўнікоў народа падпісаць у 1855 г. дагавор з ЗША, згодна якому іх тэрыторыі былі вылучаны ў рэзервацыю. У 1862 г. федэральны ўрад адчыніў школу. Першы настаўнік Джэймс Свон склаў навуковае этнаграфічнае апісанне народа. Аднак, як высветлілася пазней археолагамі і антраполагамі, у ім мелася шмат памылак. Мака паспяхова асвоіліся ва ўмовах рынкавай эканомікі. У 1936 г. яны прынялі сваю Канстытуцыю, якая гарантавала ўнутраную аўтаномію. Разам з гэтым, амерыканскія ўлады імкнуліся да асіміляцыі індзейцаў, што прывяло да страты значнага пласта традыцыйнай культуры. 

У 1970-я гг. з'явіўся рух мака за адраджэнне культурных традыцый. Яго прыхільнікі першапачаткова арыентаваліся на працу Дж. Свона, што стала прычынай некаторых недарэчнасцей у развіцці мясцовага мастацтва. Важным здабыткам мака стала атрыманне міжнароднага дазволу на здабычу кітоў. У нашы дні большасць мака працягвае жыць у рэзервацыі, дзе падтрымліваюцца традыцыйныя формы гаспадаркі і турызм. 

## Спасылкі 
* Neah Bay, Washington: Welcome - Makah Tribe
* The Makah Tribe: People of the Sea and the Forest
* Native Americans: Makah Indian History and Culture

Катэгорыя:Народы ЗША
Катэгорыя:Індзейцы Паўночнай Амерыкі
Катэгорыя:Вашынгтон (штат)
Валерыя Анатолеўна Цецераўкова

**Валерыя Анатолеўна Цецераўкова** (нар. , г. Свярдлоўск, РСФСР) — беларускі архітэктар.

## Біяграфія 
Скончыла ў 1979 годзе БПІ. З 1973 года ў інстытуце «БелНДПІэнергапрам», загадчыца групай.

Член Саюза архітэктараў СССР з 1986 года, пасля член Саюза архітэктараў Беларусі; член клуба «Феліта».

## Творчасць 
У складзе аўтарскага калектыва праектавала аб’екты энергетыкі: рэканструкцыя Мінскай ЦЭЦ-3; Мінская ЦЭЦ-5; рэканструкцыя Бярозаўскай ДРЭС; рэканструкцыя БелДРЭС, будаўніцтва ЦЭЦ на мясцовых відах паліва ў г. Асіповічы, Міні-ЦЭЦ на мясцовых відах паліва РК «Барань» у г. Барань; рэканструкцыя Гродзенскай ЦЭЦ-2, у Расіі — кацельня Паўночна-Заходняга раёна ў г. Курску; кацельная «Цэнтральная» ў г. Астрахань, ПГУ-ЦЭЦ 450 МВт у г. Яраслаўль.

## Узнагароды 
Узнагароджана Ганаровай граматай ЦК КПСС, СМ СССР, УЦСПС і ЦК УЛКСМ (1987), Ганаровай граматай Мінэнерга РБ (2007). Ветэран беларускай энергасістэмы (2012).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары XXI стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары Расіі
Катэгорыя:Прамысловыя архітэктары Беларусі
Мужыловычы

**Мужыловычы** () — вёска ў Яварыўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Яварыўскага раёна
Підраснэ

**Підраснэ** () — вёска ў Львоўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны. Падпарадкавана Львоўскаму гарадскому савету, з’яўляецца часткай Львоўскай аб’яднанай тэрытарыяльнай грамады і Львоўскай агламерацыі.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Львоўскага раёна
Прылбычы

**Прылбычы** () — вёска ў Яварыўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.

## Вядомыя асобы 
* Станіслаў Шаптыцкі (1867—1950) — польскі ваенны дзеяч.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Яварыўскага раёна
Драгобыцкі гарадскі савет

**Драгобыцкі гарадскі савет** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка і орган мясцовага самакіравання ў Львоўскай вобласці. Адміністрацыйны цэнтр — горад абласнога значэння Драгобыч.

## Агульныя звесткі 
* Тэрыторыя савета 44 км²
* Насельніцтва савета: 97 683 чалавек (па стане на 2001 год).

Катэгорыя:Гарадскія саветы Украіны
Катэгорыя:Львоўская вобласць
Маладолынскэ

**Маладолынскэ** () — вёска ў Чарнаморскім гарсавеце Адэскай вобласці Украіны.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Чарнаморскага гарадскога савета
Бурлача Балка

**Бурлача Балка** () — вёска ў Чарнаморскім гарсавеце Адэскай вобласці Украіны.

## Транспарт 
Вёска звязана з Адэсай:
* трамвайны маршрут № 27 (пл. Старасінна — Рыбны порт)

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Чарнаморскага гарадскога савета
Чарнаморскі гарадскі савет

**Чарнаморскі гарадскі савет** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка і орган мясцовага самакіравання ў Адэскай вобласці. Адміністрацыйны цэнтр — горад абласнога значэння Чарнаморск.

## Агульныя звесткі 
* Тэрыторыя савета 25 км²
* Насельніцтва савета: 63 530 чалавек (па стане на 2001 год).

## Населеныя пункты 
*Г. Чарнаморск
*птг Алэксандрыўка
*в. Бурлача Балка
*в. Маладолынскэ

Катэгорыя:Гарадскія саветы Украіны
Катэгорыя:Адэская вобласць
Дальнык

**Дальнык** () — вёска ў Авідзіяпольскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Авідзіяпольскага раёна
Дабраалэксандрыўка

**Дабраалэксандрыўка** () — вёска ў Авідзіяпольскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Авідзіяпольскага раёна
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1805 годзе
Самарскэ (Васылькіўскі раён)

**Самарскэ** () — вёска ў Васылькіўскім раёне Днепрапятроўскай вобласці Украіны.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Васылькіўскага раёна (Днепрапятроўская вобласць)
Mortal Engines Quartet

***Mortal Engines Quartet*** — дзіцячы фэнтэзі-цыкл Філіп Рыў, у які ўваходзіць 4 кніг.

## Спіс кніг 
### *Mortal Engines* (2001) 
Кніга *Mortal Engines* была скончаная годзе і апублікаваная ў 2001.

### ''Predator's Gold* (2003) 
Скончаная восенню і апублікаваная ў 2003.

### *Infernal Devices* (2005) 
*Infernal Devices* быў скончаны ў годзе і апублікаваны ў 2005.

### *A Darkling Plain* (2006) 
Скончаная вясной апублікаваная ў 2006 годзе, *A Darkling Plain'' апісвае канец свету.

* 
* 

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт 
* Філіп Рыў - Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Кнігі паводле алфавіта
Катэгорыя:Кніжныя серыі
Арсенцій Мікалаевіч Цецярук

**Арсенцій Мікалаевіч Цецярук** (; нар. , в. Травы (злілася з в. Павіцце), Кобрынскі раён, Брэсцкая вобласць) — беларускі архітэктар, кампазітар, грамадскі дзеяч украінскай меншасці ў Беларусі.

## Біяграфія 
У 1960—1963 гадах служыў у Савецкай Арміі. У 1963—1968 гадах вучыўся на мастацка-графічным факультэце Віцебскага дзяржаўнага педагагічнага інстытута. У 1968—1969 гадах працаваў выкладчыкам чарчэння, малявання і працы ў СШ г. Брэста. У 1969-87 гадах працаваў у Брэсцкім аддзеле праектнага інстытута Белкааппраект. Быў пастаўлены на пасаду кіраўніка будаўнічага сектара; у 1969 годзе пераведзены на пасаду старэйшага архітэктара групы генплана і вертыкальны планіроўкі; з 1973 года выконваючы абавязкі кіраўніка групы архітэктараў; з 1975 года кіраўніка групы архітэктараў. Працаваў у ДМШ г. Брэста педагогам па малюнку, жывапісу, кампазіцыі. У 1991 годзе яму прысвоена вышэйшая кваліфікацыйная катэгорыя.

Пражывае ў Брэсце на набярэжнай Францішка Скарыны, 28.

## Грамадская дзейнасць 
Член Саюза архітэктараў СССР з 1990 года, пасля член Саюза архітэктараў Беларусі.

Першы намеснік старшыні грамадскага аб’яднання «Просвіта Берестейщини». Член украінскага педагагічнага саюза «Берегиня». Член праўлення «Украінскага грамадска-культурнага аб’яднання Брэсцкай вобласці».

## Творчасць 
Аўтар-складальнік спеўніка *«Пісні мого села»*, куды ўвайшлі больш за 40 аўтарскіх і 50 народных песень, якія спяваюцца ў родным сяле на ўкраінскай мове, запісаных ад радні і аднавяскоўцаў. Падрыхтаваны да выпуску спеўнік «Полесью перезвони» — более 40 песень про *«найміліше, найдоріжше, кохання до рідного краю»* (2013).

## Узнагароды 
Узнагароджаны Ганаровымі граматамі Дзяржбуда БССР (1979), БКС і БРК прафсаюза (1980), дыпломам першай ступені Дзяржаўнага камітэта БССР па справах будаўніцтва (1986), Ганаровымі граматамі Упраўлення культуры Брэсцкага гарвыканкама (2001, 2006), граматай Міністэрства культуры Беларусі, Беларускім дзяржаўным інстытутам праблем культуры (2004), граматамі Генеральнага консульства Украіны ў г. Брэсце (2006, 2007), граматай цэнтральнага праўлення  (1999), граматай  (1992), падзякай Генеральнага консульства ў г. Брэсце (2010), падзякай старшыні  (2011).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Кампазітары Беларусі
Касцёл Святой Тройцы (Бердаўка)

**Касцёл Святой Тройцы** — мураваны каталіцкі храм у аграгарадку Бердаўка Лідскага раёна Гродзенскай вобласці. Знаходзіцца ў цэнтры на вуліцы Школьнай, 16.

## Гісторыя 
Папярэдні касцёл быў пабудаваны ў 1920-х гадах. Пасля Другой сусветнай вайны касцёл разабралі, а дрэва пайшло на пабудову вясковага клуба.

Парафія створана 8 студзеня 1992 года. У 1992 годзе пад часовы храм быў прыстасаваны клуб. У 2009 годзе быў асвячоны новы мураваны касцёл.

## Архітэктура 
Вырашаны прамавугольным у плане аб’ёмам пад двухсхільным дахам. Да фасада далучана высотная чатырохгранная вежа-званіца. Бакавыя фасады рытмічна расчлянёны высока ўзнятымі арачнымі аконнымі праёмамі з двухграннымі сандрыкамі над паддахавым карнізам.

## Пробашчы 
* Міхал Сцяцкевіч.

## Літаратура 
* Кулагін А. М. Каталіцкія храмы Беларусі: Энцыкл. даведнік / А. М. Кулагін; фатограф А. Л. Дыбоўскі. — 2-е выд. — Мн.: БелЭн, 2008. — 488 с.: іл.

## Спасылкі 
* 
* Касцёл Святой Тройцы | Бердаўка
* 

Катэгорыя:Бердаўка (Лідскі раён)
Катэгорыя:Касцёлы Лідскага раёна
Катэгорыя:Касцёлы Гродзенскай дыяцэзіі
Катэгорыя:2009 год у Беларусі
Катэгорыя:Храмы Святой Тройцы
Ануфрый (Беразоўскі)

**Мітрапаліт Ануфрый ** (свецкае імя *Арэст Беразоўскі*; нарадзіўся , в. Карытнэ, Выжныцкі раён, Чарнавіцкая вобласць) — украінскі праваслаўны дзеяч. З 17 чэрвеня 2014 года — Мітрапаліт Кіеўскі і ўсяе Украіны.

## Біяграфія 
У 1969—1972 гадах навучаўся ў Маскоўскай духоўнай семінарыі. 18 гадоў быў у браціі Троіца-Сергіевай Лаўры.

Пастрыжаны ў манаства ў 1971 годзе. У 1971 года рукапакладзены ў іерадыякана, у 1972-м — іераманаха, у 1980-м — ігумена, 1986-м — архімандрыта. У 1984 годзе прызначаны настаяцелем Спаса-Праабражэнскага храма Афонскага падворкі ў вёсцы Лукіно, у 1985-м — благачынным Свята-Троіца-Сергіевай Лаўры. У 1988—1990 гадах быў намеснікам Пачаеўскай Лаўры.

У 1990 годзе хіратанісаны ў епіскапа Чарнавіцкага і Букавінскага. Падчас расколу Украінскай царквы ў 1992 годзе адмовіўся падтрымаць аўтакефалію. У 1994 годзе ўзведзены ў сан архіепіскапа і прызначаны пастаянным членам Святога Сінода УПЦ. У 2000 годзе узведзены ў сан мітрапаліта. З 2009 года член Міжсаборнай прысутнасці Рускай Праваслаўнай Царквы.

24 лютага 2014 года абраны на пасаду Месцаахоўніка Кіеўскай мітрапаліцкай катэдры ў сувязі з немагчымасцю ажыццяўляць выкананне абавязкаў прадстаяцеля мітрапалітам Уладзімірам, які памёр 5 ліпеня.

## Спасылкі 
* Онуфрій втратив титул митрополита Київського і всієї України

Катэгорыя:Епіскапы Украінскай праваслаўнай царквы Маскоўскага патрыярхата
Талочка

**Талочка** — беларускае прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Алена Міхайлаўна Талочка — беларускі архітэктар.
* Вольга Мікалаеўна Талочка (нар. 1967) — беларускі юрыст. Доктар юрыдычных навук.
* Мікалай Канстанцінавіч Талочка (нар. 1951) — вучоны ў галіне тэхнічнай фізікі.
* Уладзімір Пятровіч Талочка (нар. 1961) — беларускі архітэктар.
* Уладзіслаў Талочка (1887—1942) — беларускі рэлігійны і культурна-асветны дзеяч, культуролаг, гісторык, літаратурны крытык.
Нутка (востраў)

**Ну́тка** () — востраў каля заходняга ўзбярэжжа большага па плошчы вострава Ванкувер (Канада). Плошча — 510 км².

Востраў месціцца на мацерыковай платформе, аднак большая частка сушы сфарміравана ў выніку вулканічнай актыўнасці юрскага перыяду. У фарміраванні яго абрысаў важную ролю адыгралі землятрусы і акіянічныя затапленні. У выніку заходні бераг больш парэзаны, чым усходні. Фіёрд Унутраны Басейн падзяляе востраў на малую паўночную і вялікую паўднёвую часткі. Усходні бераг скалісты, аддзелены ад вострава Ванкувер пралівам шырынёй усяго каля 450 м. Паверхня скалістая з частымі пагоркамі. Найвышэйшыя знаходзяцца на поўначы (да 551 м) і на паўднёвым усходзе (да 618 м). На востраве некалькі рэк і азёр.

Значная частка вострава Нутка пакрыта хваёвымі лясамі. Тут сустракаюцца барыбалы, ваўкі і пумы, шмат птушак.

Каля 4000 гадоў таму востраў быў заселены продкамі індзейцаў-мукалат, што займаліся рыбалоўствам і паляваннем на кітоў. У 1778 г. ён быў адкрыты Дж. Кукам, які прыняў прапанову тубыльцаў абысці іх зямлю (*Nuučaan̓uł*) за мясцовую назву. У 1789 г. на поўдні вострава была створана іспанская калонія Санта-Крус-дэ-Нутка, аднак канфлікт з Вялікабрытаніяй вымусіў іспанцаў пакінуць яе ў 1795 г. Макіна, правадыр мукалат, імкнуўся весці самастойную палітыку ў дачыненні да еўрапейцаў. Аднак у 1849 г. Вялікабрытанія афіцыйна абвясціла аб анексіі Нуткі. У 1866 г. востраў далучаны да Канады.

У нашы дні насельніцтва Нуткі займаецца рыбалоўствам і абслугоўваннем турыстаў.

## Спасылкі 
* Geology and tectonics of the nootka island region
* NOOTKA ISLAND HISTORY

Катэгорыя:Астравы Ціхага акіяна
Катэгорыя:Астравы Канады
Баліфантэс

**Баліфантэс** (*Bolyphantes*) — род павукоў сямейства , які ўпершыню быў апісаны Карлам Людвігам Кохам у 1837 годзе.

## Віды 
Род уключае 17 відаў:

*  — Еўропа, Каўказ, Расія (Ад Еўрапейскай часткі да Далёкага Усходу), Цэнтральная Азія, Кітай, Японія
*  (Tanasevitch, 1989) — Казахстан, Кыргызстан
*  Tanasevitch, 2000 — Расія (Паўднёвая Сібір)
*  (Tanasevitch, 1986) — Расія (Заходняя і Паўднёвая Сібір), Казахстан
*  Tanasevitch, 2009 — Іран
*  Palmgren, 1975 — Фінляндыя
*  (Caporiacco, 1936) — Францыя, Швейцарыя, Італія, Балканы
*  (Tanasevitch, 1990) — Грузія
*  Tanasevitch, 1990 — Італія, Грэцыя, Расія (Каўказ)
*  (Blackwall, 1833) () — Еўропа, Расія (Ад Еўрапейскай часткі да Усходняй Сібіры), Кітай
*  Loksa, 1965 — Манголія
*  Simon, 1884 — Заходняе Міжземнамор'е
*  (Holm, 1939) — Скандынавія, Расія (Урал, паўночна-ўсходняя Сібірыя і Далёкі Усход)
*  (Tanasevitch, 1986) — Кыргызстан
*  Tanasevitch, 1989 — Цэнтральная Азія
*  Tanasevitch, 2019 — Францыя (Корсіка)
*  (Tanasevitch, 1986) — Кыргызстан

## Літаратура 
* . — С. 221

Катэгорыя:Павукападобныя Азіі
Катэгорыя:Лініфіі
Іван Мікалаевіч Салавей

**Іван Мікалаевіч Салаве́й** ( — ) — вучоны ў галіне глебазнаўства, кандыдат сельскагаспадарчых навук (1955). Лаўрэат Дзяржаўнай прэміі БССР 1976 года.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў сяле Хатляны  Мінскай губерні (сучасны аграгарадок ва  Мінскай вобласці Беларусі). У 1940 годзе скончыў Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт. З 1940 года працаваў у Беларускім навукова-даследчым інстытуце меліярацыі і воднай гаспадаркі. У 1957—1982 гг. у Беларускім навукова-даследчым інстытуце глебазнаўства і аграхіміі — навуковы супрацоўнік, у 1965—1980 гг. — загадчык аддзела геаграфіі і картаграфіі глеб.

## Навуковая дзейнасць 
Аўтар прац па генезісе глеб, іх картаграфіі, класіфікацыі і метадалогіі даследавання. Прымаў удзел у складанні глебавай карты БССР.

Сярод апублікаванага:
* Почвы Белорусской ССР. — Мн., 1974. (у сааўтарстве);
* Занимательно о почве. — Мн.: Ураджай, 1984. (у сааўтарстве).

## Узнагароды 
Лаўрэат Дзяржаўнай прэміі БССР 1976 года.

## Літаратура 
*  — С. 430.
* 

## Спасылкі 
* Салавей, Іван Мікалаевіч (кандыдат сельскагаспадарчых навук; 1916—1987) // Нацыянальная бібліятэка Беларусі

Катэгорыя:Выпускнікі БДУ
Катэгорыя:Супрацоўнікі Інстытута глебазнаўства і аграхіміі НАНБ
Катэгорыя:Глебазнаўцы СССР
Марозіўскэ (Васылькіўскі раён)

**Марозіўскэ** () — вёска ў Васылькіўскім раёне Днепрапятроўскай вобласці Украіны.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Васылькіўскага раёна (Днепрапятроўская вобласць)
Нагірнэ (Акнянскі раён)

**Нагірнэ** () — вёска ў Акнянскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Акнянскага раёна
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1928 годзе
Нэстэравэ

**Нэстэравэ** () — вёска ў Акнянскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Акнянскага раёна
Аляксандр Сямёнавіч Трухін

**Аляксандр Сямёнавіч Трухін** (нар. , г. Меднагорск, Арэнбургская вобласць, РСФСР) — беларускі архітэктар.

## Біяграфія 
Скончыў у 1977 годзе Беларускі політэхнічны інстытут (выкладчыкі У. А. Чантурыя, С. Д. Філімонаў, В. І. Анікін). У 1977—1979 гадах архітэктар БелНДІПгорадабудаўніцтва; у 1979—1982 гадах загадчык сектара архітэктуры аддзела рабочай групы па стварэнні Беларускага дзяржаўнага музея народнай архітэктуры і побыту; у 1982—1988 гадах галоўны архітэктар праектаў у Дэпартамент знешніх сувязяў Беларускага Экзархата; не рэалізаваны, будуецца па іншым праекце), за ўзор была ўзятая царква ў Новым Свержані ў стылі беларускага барока.

## Узнагароды 
Пераможца Рэспубліканскага агляду-конкурсу на найлепшы архітэктурны твор года ў намінацыі «Установы аховы здароўя» за праект «Лячэбна-аздараўленчага цэнтра» (1995). Узнагароджаны Дыпломам Нацыянальнага фестывалю архітэктуры за праект царквы ў гонар Мінскага абраза Маці Божай у мікрараёне Чыжоўка (2000). Лаўрэат Нацыянальнага фестывалю архітэктуры ў намінацыі «Культавыя будынкі і збудаванні» за эскізны праект Свята-Богаяўленскай царквы ў Лошыцы (2003).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары XXI стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары Мінска
Гомельскі лядовы палац спорту

**«Гомельскі лядовы палац спорту»** — спорткомплекс у горадзе Гомелі, размешчаны на поўнач ад жылога раёна Мельнікаў Луг, па вуліцы Мазурава № 110, на рагу з вуліцай Кожара.

Уведзены ў эксплуатацыю 22 мая 2000 года. Асноўнае прызначэнне — правядзенне матчаў па хакею з шайбай, спаборніцтваў па фігурнаму катанню, шорт-трэку і іншых лядовых відах спорту. Прадугледжана магчымасць трансфармавання хакейнай пляцоўкі ў пляцоўку для гульнявых відаў спорту, спартыўных адзінаборстваў, тэнісу, цяжкай атлетыкі, гімнастыкі, боксу, а таксама ў сцэну для правядзення канцэртаў і іншых відовішчных мерапрыемстваў. Трыбуны размешчаны С-падобна, умяшчальнасць палаца складае 2760 гледачоў. Побач з асноўнай арэнай у кастрычніку 2003 года пабудавана крытая трэніровачная пляцоўка. У вольны ад спартыўных мерапрыемстваў час лядовая пляцоўка задзейнічана для правядзення масавых катанняў на каньках.

Лядовы палац знаходзіцца ў аператыўным кіраванні створанай у красавіку 2000 года Гомельскай гарадской ДЮСШ № 5. Арэна з’яўляецца хатняй пляцоўкай хакейнага клуба «Гомель», які выступае ў беларускай экстралізе, а таксама базай для дзіцячых хакейных секцый і вучылішчы алімпійскага рэзерву.

У 2004 годзе Гомельскі лядовы палац прымаў суперфінал Кантынентальнага Кубка ІІХФ.

Штогод у лядовым палацы спорту праходзіць міжнародны турнір «Кубак Палесся».

## Архітэктура 
Уваходны партал будынка (арх. І. Боўт, С. Міцько, 2000) вырашаны рызалітам з нахіленай і адначасова ўвагнутай паверхняй люстранога шклення, якое ўтварае адзіную кампазіцыю з вітражамі, якія аб’ядноўваюць галоўны і бакавыя фасады і асацыююцца з крыламі. П-падобныя ў плане трыбуны прыпадняты на 2 м над узроўнем арэны. Запаўненне трыбун ажыццяўляецца праз двухсветлавое фае на другім паверсе, які агінае
арэну і злучаны з вестыбюлем дзвюма параднымі лесвіцамі.

Прыбудова да будынка палаца, прызначаная для навучальна-трэніровачнага працэсу, уяўляе сабой складаны ў плане будынак, які аб’ядноўвае функцыянальныя зоны: спартыўна-трэніровачную, адміністрацыйную, бытавую і гасцініцу з рэстаранам (архітэктары В. Бяспалаў, У. Талочка, В. Яворская, А. Талочка, Н. Карманава, Л. Краўчэня).

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт «Гомельскага лядовага палаца спорту» 
* Лядовы палац на афіцыйным сайце ХК «Гомель» 
* Гомельскі лядовы палац спорту на ice-arena.info

Катэгорыя:Лядовыя арэны Беларусі
Лядовы
Катэгорыя:З’явіліся ў 2000 годзе
Катэгорыя:2000 год у Гомелі
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Івана Боўта
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Сяргея Міцько
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Вячаслава Бяспалава
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Уладзіміра Талочкі
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Наталлі Карманавай
Бальбітый

**Бальбітый**, **Благун** (*Bolbitius*)&nbsp;— род грыбоў сямейства .

## Назва 
Назва ўпершыню апублікаваная ў 1838 годзе. Паходзіць ад  — каровін гной.

## Апісанне 
Пладовыя целы тонкія, хутка загніваюць. Шапка вузкаканічная, званочкавая, пазней распасцёртая, у цэнтры ўціснутая, радыяльна-складкаватая, слізкая. Пласцінкі свабодныя або слабапрымацаваныя, іржава-бурыя, у некаторых відаў у сталым стане расплываюцца. Ножка цыліндрычная, пустая, ломкая. Мякаць тонкая. Споры эліпсоідныя, гладкія, жоўтыя, вохрыстыя, з порай прарастання. Споравы парашок іржава-карычневы.

## Класіфікацыя 
Да роду *Bolbitius* адносяць 103 віды:

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Зноскі 
## Літаратура 
* 
* Fries, E. 1838. Epicrisis Systematis Mycologici. :1-610&nbsp;— P.253

Катэгорыя:Бальбітыевыя
Федэрацыя незалежных прафсаюзаў Расіі

**Федэрацыя незалежных прафсаюзаў Расіі** (: **ФНПР**) — расійскае аб'яднанне прафсаюзаў. ФНПР была створана ў 1990 годзе як незалежная ад савецкай дзяржавы і альтэрнатыўная УЦСПС арганізацыя. Федэрацыя незалежных прафсаюзаў Расіі з'яўляецца членам Міжнароднай канфедэрацыі прафсаюзаў і супрацоўнічае з Міжнароднай арганізацыяй працы. У склад ФНПР уваходзяць 45 агульнарасійскіх прафсаюзаў.

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Прафсаюзы Расіі
Катэгорыя:НДА з кансультатыўным статусам пры ЭСС ААН
Ірына Зянонаўна Вештард

**Ірына Зянонаўна Вештард** (нар. , Багушы, Смаргонскі раён, Гродзенская вобласць) — беларускі палітык. Былая старшыня Беларуская сацыял-дэмакратычнай партыі (Грамада).

## Біяграфія 
Скончыла Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт. Хімік, аператар ЭВМ. Працавала настаўніцай Каменскай сярэдняй школы Лагойскага раёна і СШ № 3 горада Смаргоні, пазней была інспектарам школ г. Смаргоні.

## Партыйная дзейнасць 
; Ірына Вештард; Алег Трусаў; Ігар Маслоўскі.]]
У БСДП уступіла ў 1991 годзе. Выбіралася скарбнікам Гродзенскай абласной партыйнай арганізацыі. Неаднаразова выбіралася сябрам Цэнтральнага Камітэта партыі. З 2009 года старшыня Гродзенскай абласной партыйнай арганізацыі і сябар Прэзідыума БСДП. З 10 кастрычніка 2010 года намесніца старшыні, з 5 чэрвеня 2011 года па 11 сакавіка 2018 года — старшыня БСДП.

У 1992—2007 гадах была дэпутатам Смаргонскага раённага Савета дэпутатаў.

## Узнагароды 
Узнагароджана Граматай Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь за дасягнутыя поспехі ў адукацыі і выхаванні падрастаючага пакалення.

## Спасылкі 
* Беларуская сацыял-дэмакратычная партыя (Грамада) .

Катэгорыя:Палітыкі Беларусі
Катэгорыя:Дэпутаты Смаргонскага раённага Савета дэпутатаў
Катэгорыя:Члены Беларускай сацыял-дэмакратычнай партыі (Грамада)
Катэгорыя:Жанчыны-палітыкі Беларусі
Амблістэгіум

**Амблістэгіум** (*Amblystegium*) — род брыевых імхоў сямейства амблістэгіевых. 

## Апісанне 
Дробныя расліны, утвараюць зялёныя або жоўта-зялёныя небліскучыя ці слаба бліскучыя плоскія дзярнінкі. Сцяблы паўэучыя, няправільна- або перыстагалінастыя, з цалкам аблісцвелымі галінкамі. Лісце дробнае ад яйцападобна-ланцэтнага да ланцэтнага, з простай жылкай, суцэльнакрайняе або зубчастае. Каробачка на доўгай ножцы, падоўжана-цыліндрычная.

## Пашырэнне 
Шэраг відаў пашыраны ва ўмераных зонах зямнога шара, найбольш — у паўночным паўшар'і. На тэрыторыі Беларусі трапляецца , . Растуць на кары дрэў, камянях і вільготнай глебе. Другасныя кампаненты лясных фітацэнозаў.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Амблістэгіевыя