open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Мамантаўскі раён

**Мамантаўскі раён** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльнае ўтварэнне (сельскі раён) і муніцыпальнае ўтварэнне (муніцыпальны раён) у Алтайскім краі Расіі. Адміністрацыйны цэнтр — сяло Мамантава, размешчанае за 191 км ад Барнаула.

## Геаграфія 
Размешчаны ў цэнтральнай частцы края. Рэльеф — узвышаная раўніна, расчлянёная лагчынамі, ярамі. Клімат кантынентальны. Сярэдняя тэмпература студзеня −18,2&nbsp;°C, ліпеня +19,2&nbsp;°C. Гадавая колькасць атмасферных ападкаў — 367 мм. Плошча — 2305 км².

На тэрыторыі раёна размешчана шмат азёр. Найбуйнейшыя азёры: Малое і Вялікае Астраўное, Горкае, Гусінае, Сырапятава. Працякаюць рэкі: Касмала, Махаіха. Глебы — чарназёмы вышчалачаныя, звычайныя, месцамі лугова-чарназёмныя. На тэрыторыі раёна тры істужачныя бары — Кулундзінскі, Касмалінскі і Барнаульскі. Растуць хвоя, бяроза, асіна, таполя, зёлкава-палынное разнатраўе.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Раёны Алтайскага края
Мі Фэй

**Мі Фэй** (, таксама вядомы як *Мі Фу*; 1051—1107) — кітайскі мастак, паэт і каліграф  паходжання.

Продкі Мі Фэя паходзілі з горада Таюань. Паколькі яго маці была карміцелькай імператара Ін-цзуна, Мі Фэй рос у імператарскім палацы і свабодна меў зносіны са шляхтай, што паслужыла штуршком да развіцця яго талентаў у каліграфіі і жывапісу.

Асноўны занятак — дзяржаўны служачы. На працягу жыцця займаў пасады ў Імператарскай бібліятэцы, ваеннага губернатара Увэя ў Аньхой, сакратара ў Савеце па рытуалах і губернатара Хуайяна ў Цзянсу. Мі Фу быў жанаты і меў пяць сыноў, з якіх выжылі толькі два старэйшых, і восем дачок.
]]
У жывапісе ён праславіўся сваімі туманнымі, паэтычна-вольнымі краявідамі, у якіх плямы тушы, нанесеныя з дапамогай плоскай шчоткі, маглі мець большую выразнасць, чым лініі і контуры. Больш за ўсё ў жывапісе Мі Фэй цаніў самавыяўленне, што адпавядала яго свабодалюбнаму і індывідуалістычнаму нораву. У паэзіі ён быў паслядоўнікам стылю Лі Бо, а ў каліграфіі — Ван Січжы. Як каліграф ён стаў найбольш вядомы і лічыўся адным з чатырох найлепшых каліграфаў імперыі Сун.

Мі Фэй лічыўся сучаснікамі вельмі эксцэнтрычным чалавекам і за свае выхадкі атрымаў мянушку «Вар’ят Мі». Ён калекцыянаваў , і аднойчы ён сабраў некалькі штук, абвясціўшы адзін з іх сваім старэйшым братам і пакланяючыся яму як старэйшаму члену сям’і. Вядома таксама, што Мі Фэй злоўжываў алкаголем.

Яго сын Мі Южэнь таксама стаў вядомым жывапісцам, але пражыў, у адрозненне ад бацькі, да старэчых гадоў.

## Крыніцы 
## Літаратура 
*  Мудрое вдохновение: Ми Фу, 1052—1107. М., Наука, 1983.

## Спасылкі 
* Коллекция каллиграфии Ми Фэя в China Online Museum
* Коллекция каллиграфии Ми Фэя на ChinaPage.com

Катэгорыя:Мастакі Кітая
Катэгорыя:Каліграфы Кітая
Катэгорыя:Мастакі XI стагоддзя
Катэгорыя:Мастакі XII стагоддзя
Катэгорыя:Паэты Кітая
Катэгорыя:Паэты XI стагоддзя
Катэгорыя:Паэты XII стагоддзя
Петрапаўлаўскі раён

**Петрапаўлаўскі раён**:
* Петрапаўлаўскі раён (Алтайскі край)
* Петрапаўлаўскі раён (Варонежская вобласць)
Петрапаўлаўскі раён (Алтайскі край)

**Петрапаўлаўскі раён** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльнае ўтварэнне (сельскі раён) і муніцыпальнае ўтварэнне (муніцыпальны раён) у Алтайскім краі Расіі. Утвораны 15 студзеня 1944 года з 9 сельсаветаў Быстраістоцкага раёна. 1 лютага 1963 года раён быў скасаваны, 30 снежня 1966 года — адноўлены.

Адміністрацыйны цэнтр — сяло Петрапаўлаўскае.

## Геаграфія 
Раён размешчаны на паўднёвым усходзе края. Рэльеф — перадгорная раўніна. Плошча — 1618 км². Здабываюцца жвір, пясок, гліна. Клімат кантынентальны. Сярэдняя тэмпература студзеня −18,2&nbsp;°C, ліпеня +18,9&nbsp;°C. Гадавыя нормы атмасферных ападкаў 450 мм. Па тэрыторыі раёна працякаюць рэкі Об, Ануй. Ёсць 4 азёры. Глебы чарназёмныя. Растуць хвоя, бяроза, таполя, асіна, разнатраўе. Фаўна — ліса, заяц, лось, воўк, казуля, сурок, барсук, норка, калонак, андатра.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Раёны Алтайскага края
Петрапаўлаўскае (Алтайскі край)

**Петрапаўлаўскае** () — сяло ў Алтайскім краі, адміністрацыйны цэнтр Петрапаўлаўскага раёна і Петрапаўлаўскага сельсавета. Знаходзіцца на рацэ Ануй (левы прыток ракі Об), на паўднёвы ўсход ад Барнаула. Насельніцтва — 2425 чалавек (2021)

Петрапаўлаўскае звязана аўтамабільнымі трасамі з Барнаулам, Бійскам, Алейскам, Белакурыхай. Адлегласць ад райцэнтра да Барнаула 290 км. Адлегласць да чыгуначных станцый: Бійск — 144 км, Алейск — 145 км.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Алтайскага края
ФК Кронан Стоўбцы

**«Кронан»** — беларускі футбольны клуб з горада Стоўбцы. З 2020 года выступае ў Другой лізе чэмпіянату Беларусі.

## Спасылкі 
* Профіль клуба на сайце soccer

Кронан Стоўбцы
Мі Южэнь

**Мі Южэнь** (米友仁, 1074&nbsp;—1153)&nbsp; кітайскі палітык і мастак часоў дынастыі Паўднёвая Сун.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў 1074 годзе ў г. Таюань. Быў сынам вядомага мастака і каліграфа Мі Фу. Першыя веды па маляванні атрымаў ад бацькі. У 1104 годзе пачаў кар’еру жывапісца ў Кайфене. У 1123 годзе Мі быў прыняты ў Імператарскую світу Хуэй-цзуна. Пасля падзення дынастыі Сун у 1126 годзе ў Паўночным Кітаі Мі Юэнь пераехаў у Сян'ян. Некаторы час ён быў намеснікам ваеннага міністра Паўднёвай Сун. Затым знаходзіўся пры імператарскім двары, займаючыся большай часткай жывапісам. Памёр у 1153 годзе.

## Творчасць 
Мастак і каліграф Мі Южэнь пераняў стыль і тэхніку свайго бацькі. Сярод твораў, якія дайшлі да нас, ёсць карціна «Незвычайнае відовішча ў Сяасянь», якая захоўваецца ў музеі імператарскага палаца ў Пекіне. Ён выкарыстаў напоўненыя вадой пэндзлі для працы на паперы, якія добра ўбіраюць вільгаць, ствараючы унікальныя пейзажы. Гэтая тэхніка стала вядомая як «Хмарныя горы Мі».

Многія крытыкі, як у самім Кітаі, так і на Захадзе, лічаць Мі кітайскім імпрэсіяністам. Для такога параўнання ёсць дастаткова падстаў, паколькі, пры дбайным вывучэнні бачна, што Мі не рабіў папярэдняга накіда, а замест гэтага, выкладаючы сваю задуму, спадзяваўся на «кроплі з пэндзля». Працуючы пэндзлем з вялікай дзёрзкасцю і запалам, ён не асабліва клапаціўся пра дэталі. Аднак паміж Мі і заходнімі імпрэсіяністамі ёсць адрозненні. Працуючы ў стылі «хмарныя горы Мі», мастак пераходзіць ад густой тушы да моцна разведзенай, ад неразборлівасці да выразнасці, у залежнасці ад таго, якія прыродныя ўмовы (уключаючы надвор’е) ён хоча паказаць. Тут мэта складаецца ў тым, каб стварыць асаблівую «атмасферу» або «настрой», якое ён адчувае. Алейны жывапіс заходніх імпрэсіяністаў, з іншага боку, засяроджаны на пераходах святла і цені, багаты колерам. Гэта хутчэй гульня святла і эмоцый мастака.

Нягледзячы на тое што пейзажы Мі выглядаюць даволі ціхамірна, хоць і выклікаюць глыбокую павагу, яны з’яўляюцца вынікам глыбокага вывучэння і разумення прыроды, коратка выяўленых з дапамогай адважнай ліквідацыі ўсяго наноснага. Заходнія ж імпрэсіяністы не больш чым імітуюць прыроду, адлюстроўваючы ўражанні ад першай сваёй сустрэчы з ёй. Вядома, гэта не адмаўляе прысутнасці ў алейным жывапісе асабістага меркавання і эмоцый мастака.

## Літаратура 
* James Cahill, La peinture chinoise, Genève, Skira (Trésors de l’Asie), 1977, 194 p. Première édition Skira, 1960, 212 pages.
* Sullivan M. Symbols of Eternity: Landscape Painting in China. Stanford, 1979;

Катэгорыя:Мастакі Кітая
Холевая кіслата

**Хо́левая кіслата** *(3α, 7α, 12α-трыгідраксі-5β-халан-24-авая кіслата)* — монакарбонавая трыаксікіслата з групы жоўцевых кіслот.

## Апісанне 
Холевая кіслата (C24H40O5), з’яўляецца прадуктам распаду глікахолевой і таўрахолевой кіслот; крышталізуецца са спірту, з адной часціцай крышталізацыйнага спірту, у выглядзе бясколерных бліскучых актаэдраў, якія лёгка ветрацца на паветры, амаль нерастваральных у вадзе і лёгка растваральных у спірце і эфіры.

Растворы холевой кіслаты і яе солей круцяць плоскасць палярызацыі направа. Холевая кіслата — аднаасноўная кіслата. Плавіцца пры 195 °C. Пры кіпячэнні з воцатным ангідрыдам утворыць двухвоцатны эфір.

Пры асцярожным акісленні хромавай кіслатой у воцатным растворы пераходзіць у дэгідрахолевую кіслату C24H34O5, якая плавіцца пры 231—232 °C. Пры акісленні азотнай кіслатой або хамелеонам утварае халанавую кіслату С24Н36О7 (плавіцца пры 285 °C), біліанавую кіслату С24Н34О8 (плавіцца пры 269 °C) і ізамерную з ёй ізабіліанавую. Пры акісленні хамелеонам у шчолачным растворы ўтварае цыліянавую кіслату С20Н30О10 (плавіцца пры 242 °C), а пры больш моцным акісленні пераходзіць у артафталевую кіслату С6Н4(СООН)2. З ёдам холевая кіслата ўтворыць, падобна крухмалу, сіняе злучэнне.

Холевая кіслата ў капсулах (Cholbam) была ўхвалена для лячэння захворванняў, абумоўленых парушэннем сінтэзу жоўцевай кіслаты з-за дэфекту аднаго фермента або пераксісамальных парушэнняў (уключаючы захворванні, якія адносяцца да спектру парушэнняў Цэльвегера).

## Роля ў фізіялогіі стрававання 
Холевая кіслата — адна з двух найважнейшых для чалавечага арганізма жоўцевых кіслот (другая — хенадэзоксіхолевая), якія адносяцца да так званых першасных жоўцевых кіслот, якія ўтвараюцца ў гепатацытах печані пры акісленні халестэрыну. Хуткасць сінтэзу холевай кіслаты ў дарослага чалавека ў норме прыкладна 200—300 мг / суткі. У жоўцевым пузыры холевая кіслата прысутнічае галоўным чынам у выглядзе кан’югатаў — парных злучэнняў з гліцынам і таўрынам. Пры кан’югаванні з гліцынам ўтвараюцца глікахолевая, а з таўрынам (дакладней, з прадуктам дэградацыі цыстэіну — папярэдніка таўрыну) — таўрахолевая кіслоты.

Катэгорыя:Жоўцевыя кіслоты
Бінта Дыякітэ

**Бінта Дыякітэ** (нар. , Кот-д’Івуар) — івуарыйская футбалістка, нападаючы. Выступала за зборную Кот-д’Івуара.

## Біяграфія 
У красавіку 2018 года падпісала кантрак з «Мінскам», дзе правяла сезон, згуляўшы 10 матчы і забіўшы 18 галоў.

У 2015 годзе дэбютавала за зборную Кот-д’Івуара.

## Дасягненні 
*   Чэмпіёнка Беларусі: 2018
*  Уладальніца Кубка Беларусі: 2018
 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісткі Кот-д’Івуара
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Мінск
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Ювентус Ёпуган
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Суаё
Катэгорыя:Ігракі жаночай зборнай Кот-д’Івуара па футболе
Катэгорыя:Футбалісткі на чэмпіянаце свету 2015
Чжу Да

**Чжу Да** (朱耷; 1626&nbsp;— 1705)&nbsp;— кітайскі мастак, каліграф часоў дынастыі Цын.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў 1626 годзе ў г. Наньчане. Паходзіў з імператарскай сям’і Чжу (правілі Кітаем пад імем дынастыя Мін). Быў нашчадкам князя Чжу Цюаня. Пачаў маляваць і пісаць вершы ў раннім дзяцінстве.

Пасля захопу ў 1644 годзе Пекіна маньчжурамі і падзеннем дынастыі Мін, Чжу Да пайшоў у будыйскі манастыр. Пасля 40 гадоў пустэльніцтва мастак пакінуў манастыр і вярнуўся да звычайнага жыцця. Перад тым у 1678 годзе ў яго быў псіхічны зрыў, ён некалькі гадоў ні з кім не размаўляў. Ён пачаў кар’еру жывапісца пад рознымі творчымі псеўданімамі, самым вядомым з якіх стаў «горац васьмі вялікіх вартасцяў». Тады ж ажаніўся. пасля гэтага займаўся толькі стварэннем карцін. Памёр у 1709 годзе.

## Творчасць 
Гісторыкі жывапісу лічаць Чжу Да вядучым майстрам пачатку праўлення дынастыі Цын, які аказаў вялікі ўплыў на наступных мастакоў. Ён працаваў у стылі «кветкі і птушкі». Яго карціны адрознівае асаблівы рэзкі мазок, які тлумачыцца тым, што ён трымаў пэндзаль асаблівым чынам. Непасрэдна пэндзаль меў вельмі тонкае пяро. Стыль Чжу Так атрымаў назву *гаакуань*. Выявы птушак і кветак імпульсіўныя, часам можна толькі па форме або контуры зразумець, што намалявана. Найбольш вядомымі з’яўляюцца карціны: «Паўліны», «Адзінокая фігура птушкі», «Качка», «Кошка і камень», «Кветка на рацэ», «Рыба і качка», «Дзве птушкі», «Лотас і птушкі».

У 1930-х гадах Чжан Дацянь паспрабаваў пераймаць яго і вырабіў некалькі копій, але знаўцы адразу іх разгледзелі, менавіта дзякуючы выключнаму прамому і рэзкаму мазку мастака.

Яго працы захоўваюцца ў многіх музеях. Самым вядомым прыватным калекцыянерам быў навуковец з Ельскага ўніверсітэта Ван Фанью. У 2011 годзе яго карціна была прададзеная за 12,3 мільёна долараў.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Schoiswohl, Maria: Bada-Shanren Zur politischen Symbolik in den Gedichten eines Ming-Loyalisten. Dissertation Wien 1986
* Zhu Da and his Painting Gallery at China Online Museum

Катэгорыя:Мастакі Кітая XVII стагоддзя
Катэгорыя:Мастакі Кітая XVIII стагоддзя
Катэгорыя:Каліграфы Кітая
Катэгорыя:Мастакі-манахі
Катэгорыя:Паэты Кітая
Катэгорыя:Кітайскамоўныя паэты
Катэгорыя:Паэты XVII стагоддзя
Катэгорыя:Мастакі эпохі Цын
Твайлайт Спаркл

**Прынцэса Твайлайт Спаркл**, шырока вядомая як **Твайлайт Спаркл** (англ. Twilight Sparkle) (у рускім дубляжы тэлеканала Карусель — Адвячоркавая Іскарка (рус. Сумеречная Искорка) — гэта галоўная гераіня мультсерыяла «Мой Маленькі Поні: Дружба — гэта цуд» (2010—2019) і чацвёртага увасаблення (таксама званым чацвёртым пакаленнем або «G4») лінейкі цацак і медыя-франшызы Hasbro My Little Pony. Яе агучвае Тара Стронг, а спявае за яе Рэбека Шойше.

## З'яўленне
### Дружба — гэта цуд
У пачатку серыяла Твайлайт — кніжны чарвяк і пратэжэ прынцэсы Селестыі; яна валодае талентам да магіі і з'яўляецца аднарогам. Яна адпраўляецца ў горад Понівіль са сваім памочнікам-цмокам Спайкам па просьбе Селестыі завесці сяброў. Там яна пасябравала з пяццю іншымі поні: Эпплджэк, Рэйнбоу Дэш, Рэрыці, Флатэршай і Пінкі Пай. Шасцёра перамагаюць злыдню, вядомую як "Найтмэр Мун", якая з'яўляецца сястрой Селестыі Лунай, і выяўляюць, што яны ўяўляюць артэфакты, вядомыя як "Элементы Гармоніі", а Твайлайт ўяўляе элемент магіі. Твайлайт вырашае застацца ў Понівіле і адпраўляе лісты Селестыі пра цяжкасці, якія яна і яе новыя сябры пераадольваюць. Пасля таго, як Твайлайт дапамагла перамагчы такіх зладзеяў, як Дыскорд, дух хаосу, каралева Крызаліс, лідар падменышаў, істот, якія могуць мяняць форму, і кароль Сомбра, цёмны аднарог, які імкнецца захапіць Крыштальную Імперыю, і выправіла загавор знакамітага чараўніка Стар Свірла Барадатага, яна заканчвае вучобу з Селестыяй і становіцца алікорнам і прынцэсай. Пазней яна становіцца "Прынцэсай Дружбы", на якую ўскладаецца адказнасць за распаўсюд дружбы па ўсёй Эквэстрыі.

Пасля таго як яна спыніла культ Старлайт Глімер і пераканала яе завесці сяброў, Твайлайт становіцца яе настаўнікам па дружбе.

Катэгорыя:Персанажы мультфільмаў
Уладзімір-Валынскі раён (1940—2020)

**Уладзімір-Валынскі раён** () — колішняя адміністрацыйная адзінка на паўднёвым захадзе Валынскай вобласці Украіны, існавала ў 1940—2020 гадах. Адміністрацыйны цэнтр — Уладзімір-Валынскі ().

Утвораны 20 студзеня 1940 года. У 2020 годзе ў рамках адміністрацыйнай рэформы раён быў скасаваны, яго тэрыторыя ўвайшла ў склад новага Уладзімір-Валынскага раёна.

Насельніцтва раёна на 1 лютага 2015 года складала 25752 чалавекі, плошча — 1038&nbsp;км².

## Адміністрацыйны падзел 
Тэрыторыя раёна адміністрацыйна складалася з 1 гарадскога і 20 сельскіх саветаў.

## Населеныя пункты 
На тэрыторыі раёна размяшчаліся 1 горад раённага значэння і 77 вёсак.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Раёны Валынскай вобласці
Рыўнапіль (Валнавахскі раён)

**Рыўнапіль** () — вёска Вяліканавасёлкаўскай пасялковая абшчыны Валнавахскага раёна Данецкай вобласці ва Украіне.

## Агульныя звесткі 
Вёска размешчана на левым беразе р. Варона. Адлегласць да цэнтра раёна складае каля 17 км і праходзіць па аўтадарозе мясцовага значэння.

Землі вёскі мяжуюць з тэрыторыяй в. Новадараўка Полагаўскага раёна Запарожскай вобласці.

## Гісторыя 
### XX стагоддзе 
У пачатку 1918 года калонія налічвала 750 жыхароў, з іх 690 яўрэяў. Пачынаючы з 1918 года калонія на працягу трох гадоў падвяргалася нападам і пагромам махноўцаў, дзянікінцаў і дробных банд з навакольных вёсак. Дзянікінскі пагром учынены атрадам Шкура. У адказ на просьбу дэлегацыі каланістаў спыніць пагром, Шкура прыгразіў іх усіх павесіць, калі яны яго часам не пакінуць. За ўвесь час пагрому забіта 3 чалавекі, паранена ўсё паселішча, згвалтавана 30 жанчын. Пакінута 8 сірот. Разбураны 25 яўрэйскіх дамоў, 1 яўрэйскі кааператыў, 2-ве яўрэйскія кузні, 1 яўрэйская школа і 1 яўрэйская бібліятэка. Большая частка яўрэйскага насельніцтва з’ехала ў Юзаўку, Марыупаль, Мелітопаль і іншыя гарады з больш устойлівай уладай. З умацаваннем Савецкай улады бандытызм спыніўся.

### XXI стагоддзе 
З 2020 года вёска падпарадкавана Вяліканавасёлкаўскай пасялковай грамадзе. 17 ліпеня 2020 года пасёлак увайшоў у склад Валнавахскага раёна, да гэтага вёска ўваходзіла ў склад ліквідаванага Вэлыканавасілкаўскага раёна.

### Расійскае ўварванне ва Украіну (2022) 
У сакавіку 2022 года населены пункт акупавалі УС РФ.

26 чэрвеня 2023 года вёска вызвалена Узброенымі сіламі Украіны і вернуты пад кантроль Украіны.

## Насельніцтва 
Па дадзеных перапісу 2001 года насельніцтва вёскі складала 98 чалавек, з іх 43,88 % адзначылі родную мову украінскую і 56,12 % — рускую.

## Вядомыя людзі 
У Рыўнапілі ў 1958 годзе нарадзілася Прасалава Вера Андрэеўна — доктар філалагічных навук, прафесар, загадчык кафедры ўкраінскай літаратуры Данецкага нацыянальнага ўніверсітэта. Член Данецкага аддзялення Нацыянальнай акадэміі навук.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Данецкай вобласці
ЖФК Зорка-2005 Перм

**«Зорка-2005»** — расійскі жаночы футбольны клуб з горада Перм, заснаваны ў 2005 годзе. Выступае ў чэмпіянаце Расіі сярод жанчын.

## Дасягненні 
### Чэмпіянат Расіі 
*  Чэмпіён (6): 2007, 2008, 2009, 2014, 2015, 2017
*  Срэбраны прызёр (2): 2013, 2016
*  Бронзавы прызёр (3): 2010, 2018, 2020

### Кубак Расіі 
*  Уладальнік (7): 2007, 2011/12, 2013, 2015, 2016, 2018, 2019
*  Фіналіст (2): 2008, 2009

### Ліга чэмпіёнаў 
*  Фіналіст:: 2008/09

## Легіянеры 
*  Анастасія Хаванская (2017)
*  Наталля Васкабовіч (2021)
*  Алеся Лынько (2021)
*  Валерыя Белая (з 2021)
*  Лізавета Сяргейчык (з 2021)
*  Любоў Гудчанка (2022)
*  Паліна Шаціленя (2022)
*  Вікторыя Марчык (з 2022)
*  Лізавета Сяўко (з 2023)
*  Крысціна Ціхаводава (з 2023)

## Галоўныя трэнеры 
* Алена Суслава (з 2016)

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт
Рабрыхінскі раён

**Рабрыхінскі раён** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльнае ўтварэнне (сельскі раён) і муніцыпальнае ўтварэнне (муніцыпальны раён) у Алтайскім краі Расіі.

Адміністрацыйны цэнтр — сяло Рабрыха.

## Геаграфія 
Раён размешчаны ў цэнтральнай частцы Алтайскага края. Мяжуе на паўднёвым захадзе з Мамантаўскім раёнам, на поўначы з Цюменцаўскім і Шалаболіхінскім раёнамі, на паўночным усходзе — з Паўлаўскім раёнам, паўднёвым усходзе — Тапчыхінскім і Алейскім раёнамі. Плошча раёна — 2678,9 км².

## Крыніцы 
Катэгорыя:Раёны Алтайскага края
Саланешанскі раён

**Саланешанскі раён** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльнае ўтварэнне (сельскі раён) і муніцыпальнае ўтварэнне (муніцыпальны раён) у Алтайскім краі Расіі. Плошча — 3529 км². Утвораны ў 1924 годзе. Адміністрацыйны цэнтр — сяло Саланешнае, размешчанае за 320 км ад Барнаула.

## Геаграфія 
Раён размешчаны на паўднёвым усходзе края. Мяжуе з раёнамі Алтайскага края: на паўднёвым захадзе — з Чарышскім, на паўночным захадзе — з Усць-Калманскім, на поўначы — з Петрапаўлаўскім, на поўначы — са Смаленскім, на ўсходзе — з Алтайскім, на поўдні — з Усць-Канскім раёнам Рэспублікі Алтай.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Раёны Алтайскага края
Шалаболіхінскі раён

**Шалаболіхінскі раён** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльнае ўтварэнне (сельскі раён) і муніцыпальнае ўтварэнне (муніцыпальны раён) у Алтайскім краі Расіі. Адміністрацыйны цэнтр — сяло Шалаболіха, размешчанае за 86 км ад Барнаула.

## Геаграфія 
Раён размешчаны на поўначы края. Мяжуе з Каменскім, Цюменцаўскім, Рабрыхінскім, Паўлаўскім, Тальменскім раёнамі края і Сузунскім раёнам Новасібірскай вобласці.

Клімат кантынентальны, Сярэдняя тэмпература студзеня −18,3&nbsp;°C, ліпеня +19,1&nbsp;°C. Гадавая колькасць атмасферных ападкаў — 350 мм. На тэрыторыі раёна працякаюць рэкі: Об, Круцішка, Кучук, Шалаболіха; ёсць азёры: Міціна, Цітова, Кішкіна. Глебы — чарназёмы вышчалачаныя звычайныя, лугова-чарназёмныя. Растуць бяроза, таполя, клён, хвоя, асіна. Фаўна — лось, казуля, воўк, ліса, заяц. Плошча — 2550 км².

## Крыніцы 
Катэгорыя:Раёны Алтайскага края
Ступені параўнання

**Ступе́ні параўна́ння** — граматычная катэгорыя якасных прыметнікаў, утвораных ад іх прыслоўяў і безаасабовых слоў (прэдыкатываў), якая выказвае адносную розніцу або перавагу ў якасці, што ўласціва прадметам, дзеянням або станам.

Традыцыйна адрозніваюць 3 ступені параўнання:
* *звычайную, станоўчую* (пазітыў), якая пазначае прыкмету без прамога супастаўлення з іншымі яго праявамі;
* *вышэйшую, параўнальную* (кампаратыў), якая паказвае на тое, што якая-небудзь прыкмета ўласціва гэтаму прадмету або дзеянню ў большай меры, чым іншаму;
* *найвышэйшую* (суперлатыў), якая паказвае, што прадмет або дзеянне валодае названымі прыкметамі ў большай ступені, чым усе астатнія.

Часам разглядаюць *тоесную ступень* (экватыў) — параўнальныя абароты са значэннем аднолькавай ступені якасці (напрыклад, , ).

## У беларускай мове 
У беларускай мове адрозніваюць 3 ступені параўнання:
* *Звычайная* — абазначае якасць прадмета без параўнання з іншымі праяўленнямі той жа якасці (напрыклад, *зялёны, стары*).
* *Вышэйшая* — паказвае, што якасць уласціва гэтаму прадмету або дзеянню ў большай ступені, чым іншаму. Утвараецца ў прыметнікаў з дапамогай суфікса *-эйш-* (*-ейш-*), прыслоўяў і безасабова-прэдыкатыўных слоў — з дапамогай суфікса *-эй-* (*-ей-*): *старэйшы*, *зелянейшы*, *старэй*, *даўней*. Пры замене асновы ў асобных выпадках выкарыстоўваецца суфікс *-ш-*: *большы*, *меншы*, *лепш*.
* *Найвышэйшая* — утвараецца з дапамогай прыстаўкі *най-* ад формы вышэйшай ступені: *найлепшы*, *наймацнейшы*, *найбольш*, *найлепш*.

Адрозненні ў ступені якасці таксама перадаюцца спалучэннямі (напрыклад, *больш моцны, смялей за ўсіх, старэйшы за яго*), якія з’яўляюцца складанымі (аналітычнымі) формамі вышэйшай і найвышэйшай ступеняў параўнання.

## Літаратура 
* 
* 
* Степени сравнения // Словарь-справочник лингвистических терминов. Изд. 2-е. / Розенталь Д. Э., Теленкова М. А. — М.: Просвещение, 1976.
* Грамматический словарь: Грамматические и лингвистические термины. — М. : Флинта, Наука, 2001. — 180, [3] с. — ISBN 5-89349-377-X; 5-02-002756-1.

## Спасылкі 
* Грамматический словарь: (Грамматические и лингвистические термины) / Проф. Н. Н. Дурново. — Москва ; Петроград: Л. Д. Френкель, 1924. — 154 стб.
* *Зіманскі, В. Э.* Параўнальная граматыка ўсходнеславянскіх моў: курс лекцый: у 2 ч. / В. Э. Зіманскі. — Віцебск: ВДУ імя П. М. Машэрава, 2014. — Ч. 2: Марфеміка і словаўтварэнне. Марфалогія. Сінтаксіс. — 60 с.
* *Валатоўская Н. А.* Прыметнік: утварэнне форм ступеняў параўнання (матэрыялы для факультатыўных заняткаў па беларускай мове)
* Вучэбны матэрыял па тэме «Прыметнік. Ступені параўнання якасных прыметнікаў. Складанне прыметнікаў» па дысцыпліне «Беларуская мова» для спецыяльнасці: 1-01 01 01 Дашкольная адукацыя // Уклад. Мордас Н. Р. — Мн.: Беларускі дзяржаўны педагагічны ўніверсітэт імя Максіма Танка, 2018.

Катэгорыя:Граматычныя катэгорыі імя
Катэгорыя:Прыслоўе
Ніна Мікалаеўна Усатава

**Ні́на Мікалаеўна Усатава** (; нар. , Міхайлаўскі пассавет, Алтайскі край, СССР) — савецкая і расійская актрыса; народная артыстка РФ (1994), лаўрэат Дзяржаўнай прэміі Расіі (2001), дзвюх прэмій «Ніка» (1995, 1999) і «Залаты арол» (2009, 2013), «Залатая маска» (2023). З 1989 года — артыстка РДАБДТ імя Г. А. Таўстаногава.

## Біяграфія 
З 1969 па 1973 год спрабавала паступіць у Шчукінскае вучылішча пры Вахтангаўскім тэатры. Працавала снавальшчыцай на суконнай фабрыцы «Чырвоны Кастрычнік» у горадзе Бораўску Калужскай вобласці, дырэктарам Дома культуры і рыхтавалася да ўступных іспытаў.

У 1974 годзе паступіла на рэжысёрскі факультэт тэатральнага вучылішча імя Б. В. Шчукіна (курс Б. Я. Захавы і М. Р. Тэр-Захаравай) і ў 1979 годзе яго скончыла.

Скончыўшы вучобу ў 1979 годзе, Ніна Мікалаеўна паехала праходзіць практыку ў горад Котлас Архангельскай вобласці. Сыграла ў мясцовым тэатры дванаццаць роляў. У гэты час у Ленінградзе адкрыўся Маладзёжны тэатр, і ў 1980 годзе актрыса-пачаткоўца з’ехала туды. Іграла ў спектаклях Уладзіміра Малышчыцкага і Яфіма Падвэ.

У 1989 годзе Ніна Усатава прыйшла ў трупу Ленінградскага акадэмічнага Вялікага драматычнага тэатра імя М. Горкага, цяпер Расійскі дзяржаўны акадэмічны Вялікі драматычны тэатр імя Г. А. Таўстаногава.

У кіно акторка дэбютавала ў 1981 годзе, першай яе роляй стала краўчыха ў тэлевізійным фільме «Куды знік Фаменка?». Вядомасць прыйшла пасля ролі нямой у фільме «Халоднае лета пяцьдзесят трэцяга…».

У 1995 годзе прымала ўдзел у серыі тэлевізійных ролікаў сацыяльнай тэматыкі пад агульнай назвай «Рускі праект». Актрыса сыграла правінцыйную жанчыну, якая прыбыла ў Маскву і ўбачыла свайго сына ў ганаровай варце на Краснай плошчы. Фраза «Дзіма, памахай рукой маме» стала папулярнай.

## Фільмаграфія 
* «Не трэба засмучацца» (2010)
Сяргей Уладзіміравіч Сыч

**Сяргей Уладзіміравіч Сыч** (22 студзеня 1971—13 ліпеня 1993) — старшы сяржант.

У 1986 годзе скончыў СШ № 6 і паступіў у Азярнінскае сярэдняе ПТВ-178, дзе вучыўся на механізатара, захапляўся тэхнікай і спортам, атрымаў правы кіроўцы. Увосень 1989 года прызваны ў пагранвойскі КДБ СССР. У снежні гэтага ж года прыняў прысягу. Служыў на 12-й заставе 117-га Маскоўскага памежнага атрада (Таджыкская ССР), на мяжы з Афганістанам. З мэтай зарабіць на аўтамабіль застаўся на звыштэрміновую службу. Па вяртанні з арміі таксама планаваў ажаніцца са сваёй дзяўчынай і паступіць у мінскі палітэх.

У снежні 1993 года яго кантракт павінен быў скончыцца, але 13 ліпеня заставу, дзе служыў Сыч, атакавалі афганскія маджахеды і апазіцыя. У самым пачатку бою.

Вайскоўца пахавалі ў Рэчыцы.

## Сям’я 
Бацька Уладзімір Цярэнцьевіч працаваў токарам, маці Валянціна Іванаўна была поварам.

7 красавіка 2022 года ў Мінску адбылася ўрачыстая цырымонія закладкі капсулы з часціцамі зямлі з месцаў пахаванняў і баёў пагранічнікаў, у крыпту Царквы Усіх Святых. Сярод іншага была і зямля з месца бою 12-й пагранзаставы, дзе загінуў Сыч.

## Узнагароды 
Сяргей Сыч быў пасмяротна ўдастоены ордэна «За асабістую мужнасць».

## Гл. таксама 
* Андрэй Віктаравіч Мярзлікін
## Заўвагі 
Катэгорыя:Нарадзіліся 22 студзеня
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1971 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Рэчыцы
Катэгорыя:Памерлі 13 ліпеня
Катэгорыя:Памерлі ў 1993 годзе
Катэгорыя:Кавалеры ордэна «За асабістую мужнасць» (СССР)
Катэгорыя:Сяржанты і старшыны СССР
Катэгорыя:Пагранічнікі
Катэгорыя:Выпускнікі БНТУ
Цалінны раён (Алтайскі край)

**Цалінны раён** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльнае ўтварэнне (сельскі раён) і муніцыпальнае ўтварэнне (муніцыпальны раён) у Алтайскім краі Расіі. Утвораны ў 1924 годзе. Адміністрацыйны цэнтр — сяло Цаліннае, размешчанае за 160 км на паўднёвы ўсход ад Барнаула.

## Геаграфія 
Цалінны раён (у сучасных межах з 1963 года) размешчаны ва ўсходняй частцы края. Рэльеф — хвалістая раўніна, вызначаецца Бійска-Чумышскім узвышшам. Самым высокім пунктам узвышша з’яўляецца гара Кіўда (у раёне в. Аўсяннікава), вышыня — 621 м. На ўсходзе і паўднёвым усходзе мяжуе з Яльцоўскім, Салтонскім раёнамі, на поўначы — з Тагульскім і Кытманаўскім раёнамі, на паўднёвым захадзе з Бійскім, Троіцкім раёнамі.

Клімат раёна мае ярка выяўленыя рысы кантынентальнага. Зіма халодная і снежная, а лета — кароткае і цёплае. Сярэдняя тэмпература студзеня −16,5&nbsp;°C, ліпеня +17,7&nbsp;°C. Гадавая колькасць атмасферных ападкаў — 506 мм. Па тэрыторыі раёна працякае Чумыш.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Раёны Алтайскага края
Кацярына Фёдараўна Савінава

**Кацярына Фёдараўна Савінава** (; , с. Яльцоўка, Алтайскі край — , ) — савецкая кінаактрыса, заслужаная артыстка РСФСР (1965). Жонка кінарэжысёра Яўгена Ташкова і маці акцёра Андрэя Ташкова.

На працягу свайго нядоўгага жыцця знялася ў прыкладна трох дзясятках кінафільмаў. Яе вострахарактарная, камедыйная здольнасць раскрылася ў галоўнай ролі Фросі Бурлаковай ў фільме «Прыходзьце заўтра...» (1963) і кухаркі Матроны ў фільме «Жаніцьба Бальзамінава» (1964). На I Усесаюзным кінафестывалі ў Ленінградзе (1964) фільм «Прыходзьце заўтра…» прынёс Кацярыне Савінавай прыз «За лепшую жаночую ролю».

Сярод іншых кінакарцін з яе ўдзелам значацца «Кубанскія казакі» (1949); «Вялікая сям’я» (1954), лаўрэат Канскага кінафестывалю ў намінацыі «Лепшы акцёрскі ансамбль» за 1955 год; «Цень ля пірса» (1955) і «Аднойчы цудоўным днём» (1955), дзе яна згуляла галоўныя ролі, і іншыя.
Усць-Прыстанскі раён

**Усць-Прыстанскі раён** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльнае ўтварэнне (сельскі раён) і муніцыпальнае ўтварэнне (муніцыпальны раён) у Алтайскім краі Расіі. Адміністрацыйны цэнтр — сяло Усць-Чарышская Прыстань.

## Геаграфія 
Раён размяшчаецца ў цэнтральнай частцы края. Рэльеф раўнінны. Клімат кантынентальны. Сярэдняя тэмпература студзеня −18&nbsp;°C, ліпеня +20&nbsp;°C. Гадавая колькасць атмасферных ападкаў — 470 мм. Глебы — сярэднемагутныя чарназёмы. Плошча раёна — 2700 км².

Па тэрыторыі раёна працякаюць рэкі Об, Чарыш, ёсць шмат азёр. У поймах рэк зараслі кустоў, у стэпе — бярозавыя калкі. Фаўна — лось, каза, норка, андатра, барсук, рысь, воўк, ліса, заяц, вавёрка, карсак.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Раёны Алтайскага края
Усць-Калманскі раён

**Усць-Калманскі раён** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльнае ўтварэнне (сельскі раён) і муніцыпальнае ўтварэнне (муніцыпальны раён) у Алтайскім краі Расіі. Адміністрацыйны цэнтр — сяло Усць-Калманка.

## Геаграфія 
Раён размешчаны на поўдні края. Рэльеф перасечаны, перадгорны. Клімат кантынентальны. Сярэдняя тэмпература студзеня −17,7&nbsp;°C, ліпеня 19,8&nbsp;°C. Гадавая колькасць атмасферных ападкаў — 425 мм. Глебы чарназёмныя. Плошча — 2300 км².

На працягу 42 км раён перасякае рака Чарыш, шмат дробных рэк і азёр. Растуць бяроза, вярба, таполя, глог, піхта, шыпшына, бружмель, чаромха, рэдка елка. Фаўна — лось, казуля, воўк, буры мядзведзь, ліса, тхор, куніца, бабёр, заяц.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Раёны Алтайскага края
Уладзімір Адольфавіч Ільін

**Уладзімір Адольфавіч Ільін** (; нар. , Свярдлоўск, РСФСР) — савецкі і расійскі акцёр тэатра і кіно; народны артыст Расійскай Федэрацыі (1999), лаўрэат Дзяржаўнай прэміі Расійскай Федэрацыі (1999).

## Біяграфія 
Нарадзіўся 16 лістапада 1947 года ў Свярдлоўску, у сям’і акцёра Адольфа Аляксеевіча Ільіна і ўрача-педыятра Зінаіды Барысаўны Ільіной. У 1969 годзе скончыў акцёрскі факультэт Свярдлоўскага тэатральнага вучылішча (курс Ф. Г. Грыгарана).

Працаваў у Маскоўскім тэатры «Скамарох» пад кіраўніцтвам Г. І. Юдзеніча, у Казанскім тэатры юнага гледача.

З 1974 па 1989 год працаваў у Маскоўскім акадэмічным тэатры імя Уладзіміра Маякоўскага пад кіраўніцтвам А. А. Ганчарова.

З 1989 года акцёр працуе па дамовах.

## Фільмаграфія 
* «Не трэба засмучацца» (2010)
Ай-дзі (дынастыя Тан)

**Ай-дзі** (кіт. 哀帝; 27 верасня 892 — 26 сакавіка 908) — апошні імператар дынастыі Тан, які кіраваў у 904—907 гадах.

Нарадзіўся 27 верасня 892 года ў сям’і імператара Чжаа-цзуна. У 897 годзе стаў князем Хуэй. Пры нараджэнні яго назвалі Цзо. Пасля смерці бацькі ён змяніў імя на Лі Чу. Яго пасмяротнае імя было Ай-дзі.

Фактычна не кіраваў самастойна — на чале дзяржавы знаходзіўся чэнсян (канцлер) Чжу Вэнь (будучы імператар Тай-цзу) разам з уплывовымі цзедушы (ваеннымі губернатарамі правінцый). У 905 годзе былі пакараныя альбо пакончылі з сабой па загадзе зверху многія ўплывовыя прыдворныя саноўнікі. Пасля гэтага ўплыў Чжу Вэня яшчэ больш узрос. У рэшце рэшт ён адхіліў у 907 годзе Ай-дзі ад улады і адправіў у горад Лаян, прымусіўшы прыняць тады ж замест тытула імператара тытул князя Цзіінь. Ужо ў 908 годзе былы імператар быў атручаны па загадзе Чжу Вэня, які абвясціў аб стварэнні ўласнай дынастыі, якая атрымала назву Позняя Лян.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Rainer Hoffmann, Qiuhua Hu: China. Seine Geschichte von den Anfängen bis zum Ende der Kaiserzeit. Rombach, Freiburg 2007, ISBN 978-3793094999.

Катэгорыя:Імператары дынастыі Тан
Катэгорыя:Кіраўнікі X стагоддзя
Катэгорыя:Забітыя кітайскія імператары
Сыкун Ту

**Сыкун Ту** (, другое імя **Бяашэн**, 837—908) — кітайскі  часоў дынастыі Тан.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў 837 годзе ў павеце Юйсян акругі Хэдун (тэрыторыя сучаснага гарадскога павета  ў правінцыі Шаньсі). У 869 годзе здаў дзяржаўны экзамен і заняў прыдворную пасаду. У 878 годзе адмовіўся ад усіх пасад і сышоў у даоскі манастыр Гуанлу каля горада Лаян, але праз тры гады, пасля захопу гэтага рэгіёна паўстанцамі , быў вымушаны бегчы і перабраўся ў іншы манастыр. Шмат разоў яму прапаноўвалі вярнуцца на службу, але ён адмаўляўся. Пасля падзення дынастыі Тан і гібелі імператара Ай-дзі, Сыкун Ту пакончыў з сабой, замарыўшы сябе голадам.

## Творчасць 
Пакінуў больш за 500 вершаў і 69 твораў у іншых жанрах. Большасць твораў прысвечаны тэматыцы прыроды, набліжэння чалавека да прыроды і адхілення ад свецкай мітусні. Як тэарэтык (паэма «Катэгорыі вершаў» і інш.) лічыў паэзію сакрамэнтам, найвышэйшым увасабленнем абсалюту (даа). Галоўнае для паэта — выхад за межы бачнага, да няўлоўнай унутранай сутнасці, дасягненне звышпачуццёвай асалоды ў яднанні з даа. Адчуваў уплыў паэзіі Таа Юаньміна, Ван Вэя. Найбольш вядомыя творы Сыкун Ту — «Паэма пра паэта», якая складаецца з 24 вершаў, і зборнік вершаў «Крык» (887), у які таксама ўвайшлі творы яго бацькі. Паэт аказаў уплыў на далейшае развіццё літаратуры і літаратурнай крытыкі ў Кітаі і нават называецца родапачынальнікам кітайскай паэтычнай эстэтыкі.

На рускую мову творчасць Сыкун Ту перакладаў у пачатку XX стагоддзя акадэмік Васіль Аляксееў. Рускі пераклад «Паэмы пра паэта» аказаў уплыў на творчасць Аляксандра Блока і некаторых іншых сімвалістаў.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Алексеев В. М., Китайская поэма о поэте. Стансы Сыкун Ту. Пер. и исследование, П., 1916
* Федоренко Н. Т., Проблемы исследования китайской литературы, М., 1974, с. 282—304
* Цзу Бао-цюань, Сыкун Туши пинь цзешо, Хэфэй, 1964
* Wu Tiao-kung, Ssukung Tu’s poetic criticism, «Chinese Literature», 1963, № 7.

## Спасылкі 
* И. С. Лисевич. Сыкун Ту
* Лисевич И. С. Сыкун Ту // Краткая литературная энциклопедия / Гл. ред. А. А. Сурков. — М.: Сов. энцикл., 1962—1978. Т. 7: «Советская Украина» — Флиаки. — 1972. — Стр. 295.
* В. М. Алексеев и «Поэма о поэте» 詩 品 Сыкун Ту司空圖

Катэгорыя:Паэты-самазабойцы
Гу Ань

**Гу Ань** (; каля 1289 — пасля 1365) — кітайскі мастак часоў дынастыі Юань.

Гу Ань нарадзіўся ў Хуайдуне (淮東 — сучасны Куньшань у правінцыі Цзянсу). Ён атрымаў поспех у жанры , асабліва бамбука, які гойдаецца на ветры.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Ci hai bian ji wei yuan hui (). Ci hai (). Shanghai: Shanghai ci shu chu ban she (), 1979.

Катэгорыя:Мастакі Кітая
Катэгорыя:Мастакі XIV стагоддзя
Іван Сяргеевіч Бортнік

**Іван Сяргеевіч Бортнік** (; ) — савецкі і расійскі акцёр тэатра і кіно. Народны артыст Расійскай Федэрацыі (2000).

У юнацтве наведваў Маскоўскі гарадскі дом піянераў на Кіраўскай, затым — самадзейную кінастудыю пры Парку Горкага. У 1957 годзе паступіў у ГІТІС на акцёрскі факультэт, але пасля перайшоў у Маскоўскае тэатральнае вучылішча імя Б. В. Шчукіна на курс У. А. Этуша. У 1961 годзе скончыў вучылішча і быў прыняты ў Маскоўскі драматычны тэатр імя М. В. Гогаля. Дэбют у кіно адбыўся тады ж — у фільме Усевалада Вароніна «Споведзь» выканаў ролю мастака Васіля.

У 1967 годзе перайшоў у трупу Юрыя Любімава ў Тэатр на Таганцы, дзе пасябраваў з Уладзімірам Высоцкім.
Юнь Шоупін

**Юнь Шоупін** (, 1633—1690) — кітайскі мастак часоў імперыі Цын.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў 1633 годзе ў павеце Уцзінь правінцыя Цзянсу. Сын Юнь Дая, мясцовага чыноўніка. З дзяцінства імкнуўся да навучання. Шмат падарожнічаў па краіне. Пасля стаў вучнем Ван Шы-міня. Пачаўшы сваё жыццё ў мастацтве са службы ў Акадэміі жывапісу, Юнь Шоупін у 1683 годзе падаў у адстаўку і вярнуўся ў родныя мясціны незалежным мастаком, які папоўніў шэрагі апазіцыянераў акадэмічнай школы. Памёр у 1690 годзе.
, Японія]]

## Творчасць 
Увайшоў у гісторыю кітайскага мастацтва як адзін з найлепшых майстроў жанру «кветкі і птушкі»-хуаняа. Малюючы адпаведна традыцыі гэтага жанру бамбук, квітнеючую сліву, лотасы і півоні, Юнь Шоупін імкнуўся да іх новай інтэрпрэтацыі. Галоўным яго творчым дасягненнем лічыцца распрацоўка ў паліхромнай тэхніцы «бяскосткавага метаду» (магу-хуа) выявы раслін з дапамогай шчыльных каляровых размыванняў, раней ужывальнага майстрамі хуаняа (Сюй Сі і Чэнь Чунем) толькі ў манахромным варыянце. Засвоеная Юнь Шоупінам манера пісьма дазваляла яму ствараць кампазіцыі, якія адрозніваюцца мяккасцю, феерычнасцю каляровай гамы і рэдкай выразнасцю, падобна серыі альбомных лістоў «Хуа Хуэйці» («Кветкі і травы», 30×22 см, шоўк, туш, фарбы. Шанхайскі мастацкі музей).

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Paul-David M. Arts et Styles de la China. P., 1951
* Sullivan M. The Arts of China. Berkley-Los Angeles, 1979

Катэгорыя:Мастакі Кітая XVII стагоддзя
Катэгорыя:Мастакі эпохі Цын
У Чаншо

**У Чаншо** (; 12 верасня 1844 — 29 лістапада 1927) — псеўданім мастака У Цзюньцына.

## Біяграфія 
У нарадзіўся ў адукаванай сям’і, у павеце Аньцзі правінцыі Чжэцзян.

Некаторы час служыў чыноўнікам у правінцыі Ляанін. У дваццатыя гады перасяліўся ў горад Сучжоў. Першапачаткова ён прысвяціў сябе паэзіі і каліграфіі, асабліва цікавілі яго старажытныя рукапісы.

У таксама ўзначальваў Таварыства «Сілін» разьбяроў пячатак у Ханчжоу. Толькі пазней ён стаў лічыць сябе мастаком, звязаным з шанхайскай школай. Адной з яго мэтаў было амаладзіць мастацтва жывапісу стылю «кветкі і птушкі».

Яго працы прынеслі яму вядомасць і былі высока ацэнены ў Японіі.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Галерея картин У Чаншуо в китайском онлайн-музее
* У Чаншуо на сайте о китайской культуре.

Катэгорыя:Мастакі Кітая
Катэгорыя:Каліграфы Кітая
Катэгорыя:Мастакі XIX стагоддзя
Катэгорыя:Артыстычныя псеўданімы
ЖФК Разань-ПДВ

**«Разань-ПДВ»** — расійскі жаночы футбольны клуб з горада Разань, заснаваны ў 1996 годзе. Выступае ў жаночай лізе чэмпіянату Расіі.

## Дасягненні 
### Чэмпіянат Расіі 
*  Чэмпіён (4): 1999, 2000, 2013, 2018
*  Срэбраны прызёр: 2017
*  Бронзавы прызёр (7): 1997, 1998, 2001, 2002, 2012/13, 2014, 2016

### Кубак Расіі 
*  Уладальнік (2): 1998, 2014
*  Фіналіст (6): 1997, 1999, 2000, 2001, 2018, 2019

### Лігі чэмпіёнаў УЕФА 
* Удзельнік Лігі чэмпіёнаў УЕФА (3) — 2014/15 (1/16 фіналу), 2018/19 (1/16 фіналу), 2019/20 (1/16 фіналу)

## Легіянеры 
*  Людміла Кузняцова (2005)
*  Вольга Новікава (2010)
*  Ганна Піліпенка (2011—2013)
*  Кацярына Аўхімовіч (2011—2014)
*  Юлія Барысенка (2011—2013)
*  Кацярына Ларына (2019—2021)
*  Таццяна Краснова (2020—2021)
*  Аліна Скідан (2020—2022)
*  Ксенія Кубічная (2021)
*  Паліна Шаціленя (2021)
*  Вікторыя Ціхан (2021—2022)
*  Яна Бянкевіч (2022)
*  Паліна Гірчыц (2022)

## Галоўныя трэнеры 
* Ігар Гаўрылін (з 2022)

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт
Хуан Цінцзянь

**Хуан Цінцзянь** (; 1045—1105), вядомы таксама пад псеўданімам **Шангу даажэнь** () — кітайскі каліграф. Прадстаўнік цзянсійскай паэтычнай школы. Выкладчык у дзяржаўным вучылішчы Гацзы. Пісаў у стылі цаашу. Рукапісы як правіла ў Пісьме сяакай і Пісьме він.

## Крытыка 
## Паэтычныя зборы 
* «Шань-гу-нэй-цзі»
* «Шань-гу-вай-цзі»
* «Шань-гу-бе-цзі»

## Крыніцы 
Катэгорыя:Пісьменнікі Кітая
Катэгорыя:Каліграфы Кітая
Катэгорыя:Мастакі XI стагоддзя
Катэгорыя:Пісьменнікі XI стагоддзя
Снайпер-2. Тунгус

**«Снайпер-2. Тунгус»** () — беларускі 4-серыйны тэлевізійны мастацкі фільм, зняты ў 2012 годзе на кінастудыі «Беларусьфільм» сумесна з расійскімі кінематаграфістамі.

## Сюжэт 
1943 год. Невялікай савецкай дыверсійнай групе трэба выканаць складанае і адказнае заданне — захапіць дакументы з апошнімі дырэктывамі Гітлера, якія вязе генералу Шэрнеру асабісты памочнік ад’ютанта Гітлера маёр Данст. Акрамя вопытных разведчыкаў удзел у аперацыі павінны прыняць чатыры дзяўчыны — выпускніцы школы снайпераў, і трапны стрэлак, радавы Конанаў, па мянушцы Тунгус — паляўнічы, здольны выдатна арыентавацца на лясной мясцовасці. Пасля кароткай падрыхтоўкі атрад накіроўваецца за лінію фронту, у тыл ворага. Выконваючы заданне, дзяўчаты-снайперы трапляюць у палон да генерала Шэрнера, які ўладкоўвае на іх сапраўднае паляванне.

## Крытыка 
Фільм быў сустрэты рэзкай крытыкай:
На перадавой лініі фронту ў гераінь выяўляецца багацце панчошна-шкарпэткавых вырабаў, бялізнавы запас, асобны пакой і лазня ў вольным распараджэнні, што выклікае здзіўленне. Але ўсе пытанні наконт гэтага можна адрасаваць аўтарам сцэнарыя: Леаніду Парахню і Глебу Шпрыгаву. Вайна ў іх апавяданні цацачная, нягледзячы на рэальнасць смерці, героі паводзяць сябе бесклапотна, нібы не разумеючы, куды яны патрапілі. Рэжысёр Алег Фясенка не спяшаецца выправіць сітуацыю з «*цацачнай*» вайной. Усе персанажы ў яго перад камерай ходзяць чыстыя, прычасаныя, проста як на парадзе. Інакш кажучы, у серыяле шмат момантаў, якія выклікаюць здаровае сумненне нават не ў адмыслоўцаў-гісторыкаў.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* «Снайпер-2. Тунгус» на сайце «КиноПоиск» 

Катэгорыя:Фільмы студыі «Беларусьфільм»
Катэгорыя:Фільмы пра Вялікую Айчынную вайну
Катэгорыя:Фільмы-драмы Беларусі
Катэгорыя:Фільмы-драмы Расіі
Катэгорыя:Фільмы Расіі 2012 года
Катэгорыя:Тэлевізійныя фільмы Беларусі
Немец (фільм)

**«Не́мец»** () ― беларускі 8-серыйны тэлевізійны мастацкі фільм, зняты рэжысёрам Аляксандрам Яфрэмавым на кінастудыі «Беларусьфільм» у 2011 годзе сумесна з расійскімі кінематаграфістамі.

## Сюжэт 
Жоўтыя старонкі дзённіка прадзеда, яфрэйтара вермахта Ральфа Мюлера, які знік падчас нашэсця вермахта на СССР, захоўваюць таямніцу. Гэтая таямніца настолькі значная, што яе раскрыццё можа паўплываць на лёсы свету. Малады бюргер Ральф Мюлер, унук і поўны цёзка зніклага нямецкага салдата, вырашае разабрацца ў заблытанай гісторыі. Фільм пастаўлены па аднайменным рамане Юрыя Косціна.

## У галоўных ролях 
## Здымачная група 
* рэжысёр ― Аляксандр Яфрэмаў;
* сцэнарый ― ;
* прадзюсар ― Глеб Шпрыгаў;
* аператар ― Аляксандр Рудзь;
* кампазітар ― Валерый Падукаў.

## Узнагароды і фестывалі 
* У жніўні 2011 года на XII Міжнародным тэлекінафоруме «Вместе» у Ялце быў удастоены спецыяльнага прыза кінаканцэрна «Масфільм».
* На VIII Рэспубліканскім фестывалі беларускіх фільмаў (Брэст, 2012):
** прыз за найлепшую рэжысуру,
** дыплом за найлепшую мужчынскую ролю другога плана Сяргею Жураўлю,
** дыплом за найлепшую працу мастака-грымёра Рыгору Храпуцкаму.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* «Немец» на сайце «КиноПоиск» 
* «Немец» на сайце «» 
* «Немец» на сайце «» 

Катэгорыя:Фільмы Аляксандра Яфрэмава
Катэгорыя:Фільмы студыі «Беларусьфільм»
Катэгорыя:Фільмы Беларусі
Катэгорыя:Прыгодніцкія фільмы
Лу Ю

**Лу Ю** (, 13 лістапада 1125 — 26 студзеня 1210) — кітайскі дзяржаўны дзеяч, вядомы паэт часоў імперыі Сун.

## Біяграфія 
Паходзіў з сям’і чыноўніка Лу. Незадоўга да яго нараджэння на краіну напалі чжурчжэні, якія захапілі сталіцу імперыі Сун — Кайфэн. Таму Лу Ю нарадзіўся падчас уцёкаў яго сям’і на поўдзень у лодцы на рацэ Вэй.

Атрымаў добрую адукацыю. У 12 гадоў ужо пачаў складаць першыя вершы. У 1144 годзе паспрабаваў здаць дзяржаўны экзамен, аднак пацярпеў няўдачу. У 1145 годзе ўпершыню ажаніўся са сваёй стрыечнай сястрой Тан Ван, але бацькі марылі парадніцца з больш уплывовай сям’ёй, таму Лу Ю ў 1152 годзе па іх патрабаванні развёўся і ажаніўся з дзяўчынай з магутнага роду Ван. Выхоўваўся ў імкненні аднавіць тэрыторыю Сун, адваяваўшы паўночныя землі ў чжурчжэней. У 1154 годзе бліскуча здаў дзяржаўны экзамен. Аднак яго прасоўванню па кар’ернай лесвіцы перашкодзіў ўплывовы арыстакрат Цын Сун. Толькі пасля смерці апошняга Лу Ю змог пачаць працаваць у дзяржаўных органах. Зрэшты, яго спробы прапанаваць рэформы ў арміі сутыкнуліся з процідзеяннем канцлера Цынь Гуя. Аднак у 1163 годзе Лу Ю атрымаў падтрымку імператара Сяа-цзуна, атрымаўшы высокі сан цзіньсі. Лу Ю было даручана планаванне ваенных дзеянняў арміі. Лу Ю выступаў за актыўныя наступальныя дзеянні супраць чжурчжэняў, але не атрымаў падтрымкі пры імператарскім двары. У 1190 годзе ён сышоў у адстаўку. Пасяліўся ў горадзе Шаасін, дзе і памёр 26 студзеня 1210 года, займаючыся літаратурнымі практыкаваннямі.

## Творчасць 
Працаваў у жанрах шы і цы. Па розных звестках, Лу Ю стварыў ад 9 да 11 тысяч вершаў (частку сваіх вершаў ён знішчыў ва ўзросце 46 гадоў), аб’яднаных у 7 зборнікаў. Найбольш вядомымі з’яўляюцца «Калекцыя Вэйнань» і «Вершы Цыаньнань». Вядомая таксама паэма «Да майго сына», вершы «Фенікс» і «Сад Шэнь».

## Беларускія пераклады 
На беларускую мову перакладаў Мікола Мятліцкі.

## Літаратура 
* Philip Watson (trans.) (2007), Grand Canal, Great River: The Travel Diary of a Twelfth-century Chinese Poet, Frances Lincoln Publishers. ISBN 978-0-7112-2719-4.
* Артыкул у Encyclopedia Britannica.

Катэгорыя:Паэты Кітая
Серыя B

**Серыя B** () — другі паводле значнасці дывізіён у сістэме футбольных ліг Італіі. Звычайна ў розыгрышы прымаюць удзел 20 каманд. Чэмпіянат часта называюць «cadetti», што значыць юніёры або кадэты, або «campionato cadetto». Афіцыйны спонсар — bwin.

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт Серыі B

Катэгорыя:Футбол у Італіі
Нацыянальны ўніверсітэт абароны

**Нацыянальны ўніверсітэт абароны** () — дзяржаўная спецыялізаваная вышэйшая навучальная ўстанова ў ЗША са статусам нацыянальнага ўніверсітэта, якая знаходзіцца ў Вашынгтоне, фінансуецца Міністэрствам абароны ЗША і дзейнічае пад кіраўніцтвам старшыні Аб’яднанага камітэта начальнікаў штабоў.

## Структура 
### Вучэбныя падраздзяленні 
* Каледж міжнароднай бяспекі
* Школа нацыянальнай бяспекі і стратэгіі рэсурсаў
* Каледж інфармацыі і кіберпрасторы
* Штабны каледж Аб’яднаных сіл
* Нацыянальны ваенны каледж

### Навукова-даследчыя падраздзяленні 
* Інстытут нацыянальных стратэгічных даследаванняў
* Цэнтр стратэгічных даследаванняў
* Цэнтр вывучэння ваеннай справы Кітая
* Цэнтр вывучэння зброі масавага знішчэння
* Цэнтр прыкладной стратэгічнай падрыхтоўкі
* Цэнтр сумеснай і стратэгічнай лагістыкі
* Выдавецтва ўніверсітэта
* Навукова-даведачная бібліятэка

## Гл. таксама 
* Спіс універсітэтаў акругі Калумбія

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўніверсітэта

Катэгорыя:Навучальныя ўстановы з англійскай мовай навучання
Катэгорыя:Універсітэты Вашынгтона
Катэгорыя:Ваенныя вышэйшыя навучальныя ўстановы
Marasmius crinis-equi

**Marasmius crinis-equi** — від грыбоў сямейства , раслінны патаген. Ён з’яўляецца на лісці трапічных лясоў у выглядзе жылістых стрыжняў з далікатным пладовым целам. Капялюш пладовага цела можа быць да 4 мм у дыяметры і мае бледна-карычневы колер.

Катэгорыя:Грыбковыя захворванні раслін
Катэгорыя:Агарыкальныя
Вядомыя асобы Омска

[thumb|200px|[Герб Омска]]
Вядомыя ўраджэнцы Омска:

__NOTOC__
[thumb|175px|[Інакенцій Фёдаравіч Аненскі|Інакенцій Аненскі]]

## А 
* Інакенцій Фёдаравіч Аненскі (1855—1909) — рускі паэт, драматург і перакладчык, крытык. Даследчык літаратуры і мовы, дырэктар мужчынскай Царскасельскай гімназіі.

## В 
* Уладзімір Мікалаевіч Вараксін (1901—1980) — беларускі савецкі архітэктар, педагог. Заслужаны будаўнік БССР (1967).

## Г 
* Марыя Ігараўна Галай (нар. 1992) — расійская футбалістка, нападаючы. Выступала за зборную Расіі. Майстар спорту Расіі.
* Алена Якаўлеўна Гарцуева
* Вольга Барысаўна Граф

## Д 
* Уладзіслаў Вацлававіч Дваржэцкі

## І 
* Віктар Аляксандравіч Іпацьеў

## К 
* Яўгенія Алегаўна Канаева
* Дзмітрый Міхайлавіч Карбышаў
* Валяр’ян Уладзіміравіч Куйбышаў

## Л 
* Ягор Летаў

## М 
* Аляксей Валер’евіч Макараў
* Анатоль Антонавіч Мінько

## Н 
* Вольга Віктараўна Назарава (нар. 1977) — беларуская біятланістка расійскага паходжання.
* Нексюша (нар 2002) — расійская спявачка.
* Нестар Аляксандравіч Смірноў (1878—1942) — савецкі заолаг.

## П 
* Любоў Рыгораўна Палішчук
* Валерый Георгіевіч Прышчапёнак

## С 
* Дзмітрый Яўгенавіч Сычоў

## Т 
* Мікалай Лукіч Тарасікаў

## У 
* Міхаіл Аляксандравіч Урубель

## Я 
* Настасся Аляксандраўна Яцэвіч
Нацыянальны ўніверсітэт разведкі

**Нацыянальны ўніверсітэт разведкі** () — дзяржаўная спецыялізаваная вышэйшая навучальная ўстанова ў ЗША са статусам даследчага ўніверсітэта.

Універсітэт знаходзіцца ў Бэтэсдзе, штат Мэрыленд.

Раней універсітэт размяшчаўся ў штаб-кватэры Агенцтва разведкі Міністэрства абароны ЗША ў Вашынгтоне, акруга Калумбія.

## Структура 
* Каледж стратэгічнай разведкі з рэгіянальнымі аддзяленнямі
* Школа навукова-тэхнічнага інтэлекту
* Цэнтр навук у галіне стратэгічнай разведкі

## Гл. таксама 
* Нацыянальны ўніверсітэт абароны

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўніверсітэта

Катэгорыя:Навучальныя ўстановы з англійскай мовай навучання
Катэгорыя:Універсітэты Мэрыленда
Катэгорыя:Ваенныя вышэйшыя навучальныя ўстановы
Furcula

***Furcula*** — род молей сямейства . Род быў апісаны Жанам-Батыстам Ламаркам у 1816 годзе.

## Віды 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Чубаткі