open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Якун Ісмаілавіч Хайрулін

**Якун Ісмаілавіч Хайрулін** (нар. , Самарканд, Узбекістан) — беларускі мастак.

## Біяграфія 
Скончыў у 1960 годзе Ташкенцкае мастацкае вучылішча. У 1958—1964 гадах працаваў у Ташкенцкім драматычным тэатры, з 1960 года галоўны мастак. З 1966 года ў Мінску, у 1969—1991 гадах у выдавецтве «Беларусь».

Член Беларускага саюза мастакоў з 1988 года.

## Творчасць 
Працуе ў галіне плаката, жывапісу, акварэлі, афармленчага мастацтва. Сярод найлепшых плакатаў: «8-е сакавіка» (1966), «Са святам Перамогі» (1970), «Квітней, краіна родная» (1972), «Пакуль не позна» (1980), «Снід», «Што пакінем нашчадкам», «Чэ Гевара» (усе 1988; за апошні дыплом Міжнароднага конкурсу плаката ў Гаване), «Сумленне» (1990), «Я другой такой краіны не ведаю…» (1991), «Уваходзячы ў XXI стагоддзе» (1992), «50 гадоў вызвалення Беларусі» (1994), «Мой амулет» (2000), «Увага. Снід» (2001). Творы вызначаюцца актуальнасцю праблем, лаканізмам выяўленчых сродкаў, выкарыстаннем сімвалаў і метафар. Аўтар жывапісных работ «Венецыя. Лагуна», «Гандальер» (абедзве 1996), «Венгрыя. Лотас» (2002).

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Мастакі СССР
Катэгорыя:Мастакі Беларусі
Катэгорыя:Мастакі XX стагоддзя
Катэгорыя:Мастакі-плакатысты Беларусі
Катэгорыя:Мастакі-афарміцелі Беларусі
Аляксандра Аляксандраўна Станкевіч

**Аляксандра Аляксандраўна Станке́віч** (нар. ) — вучоны ў галіне мовазнаўства, доктар філалагічных навук (1997), прафесар (2000).

## Біяграфія 
Нарадзілася ў вёсцы Вялікія Тупалы (у Карэліцкім раёне Гродзенскай вобласці Беларусі). Скончыла Томскі дзяржаўны ўніверсітэт у 1968 годзе па спецыяльнасці «Руская філалогія». У 1975 годзе скончыла аспірантуру пры Гомельскім дзяржаўным універсітэце па спецыяльнасці «Беларуская мова». З 1968 года працавала ў Мазырскім педагагічным інстытуце. З 1969 года А. А. Станкевіч у Гомельскім дзяржаўным універсітэце (прафесар, у 1991—2012 гадах — загадчык кафедры беларускай мовы філалагічнага факультэта).

## Навуковая дзейнасць 
Аўтар навуковых прац па сучаснай і гістарычнай лексікалогіі літаратурнай і народна-дыялектнай беларускай мовы, стылістыцы і культуры мовы, рыторыцы; агульным мовазнаўстве, па лацінскай мове, методыцы выкладання лінгвістычных дысцыплін у вышэйшых навучальных установах.

Сярод апублікаванага:
* манаграфія «Лексіка іншамоўнага паходжання ў беларускіх народных гаворках» (1996),
* Зборнік практыкаванняў і тэкстаў па лацінскай мове (1978, разам з Н. Старасценка),
* Практыкаванні па лексіцы і стылістыцы (1984, разам з В. Ляшчынскай),
* Набожнае слова і антычная мудрасць крочаць побач (1997, разам з У. Анічэнкам),
* Лацінская мова (1999, разам з С. Лін),
* Слоўнік-даведнік асобных імёнаў (2001, разам з Н. Фраловай).
* Рыторыка: падручнік / А. А. Станкевіч; Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь, Гомельскі дзяржаўны ўніверсітэт імя Ф. Скарыны. — Гомель: ГДУ імя. Ф. Скарыны, 2016. — 282 с. — 500 экз. — ISBN 978-985-577-169-3.
* Лексіка народнай гаспадаркі ў гаворках Мазырска-Прыпяцкага Палесся: манаграфія / А. А. Станкевіч, А. М. Воінава, Л. М. Мінакова; Міністэрства адукацыі РБ, Гомельскі дзяржаўны ўніверсітэт імя Ф. Скарыны. — Гомель: ГДУ імя Ф.Скарыны, 2008. — 346 с.

Таксама з’яўляецца адным з аўтарам «Слоўніка мовы Янкі Купалы» (т. 1—3, 1997—2001).

## Узнагароды 
* Медаль Францыска Скарыны (1999);
* нагрудны знак «Выдатнік адукацыі  Рэспублікі Беларусь» (2006) і інш.

## Літаратура 
* 
* Станкевіч Аляксандра Аляксандраўна (Да 60-годдзя з дня нараджэння). Бібліяграфічны паказальнік — Гомель: ГДУ імя Ф. Скарыны, 2006. — 37 с.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Мовазнаўцы СССР
Катэгорыя:Мовазнаўцы Беларусі
Катэгорыя:Аўтары падручнікаў
Пячкоўскі

**Пячкоўскі** — беларускае прозвішча.

## Вядомыя асобы 
* Мікалай Канстанцінавіч Пячкоўскі — рускі савецкі оперны спявак.
* Уладзімір Васілевіч Пячкоўскі — беларускі хімік.
Уладзімір Васілевіч Пячкоўскі

**Уладзімір Васілевіч Пячкоўскі** (нар. 1923, Дашына, Смаленская вобласць) — беларускі хімік, спецыяліст у галіне хімічнай тэхналогіі. Доктар тэхнічных навук (1961). Прафесар (1962). Заслужаны дзеяч навукі і тэхнікі БССР (1980).

## Біяграфія 
У 1964—1989 гг. — арганізатар і кіраўнік кафедры тэхналогіі неарганічных рэчываў і агульнай хімічнай тэхналогіі факультэта хімічнай тэхналогіі і тэхнікі Беларускага тэхналагічнага інстытута імя С. М. Кірава.

### Бібліяграфія 
* Исследование обжига серосодержащих соединений : автореферат диссертации … доктора технических наук / В. В. Печковский. ― Ленинград, 1961.

## Літаратура 
* Белорусская ССР : краткая энциклопедия. В 5 т. Т. 5. — Минск, 1982.
* Беларуская ССР : кароткая энцыклапедыя. У 5 т. Т. 5. — Мінск, 1981.

Катэгорыя:Хімікі Беларусі
Катэгорыя:Хімікі СССР
Born Pink

**«Born Pink»** — другі студыйны альбом карэйскага дзявочага гурта Blackpink. Альбом быў выпушчаны 16 верасня 2022 года лэйбламі YG Entertainment і Interscope Records. У альбом агулам уваходзяць 8 песень, адна з якіх з’яўляецца сольным праектам удзельніцы гурта, Разэ.

## Трэк-ліст 
Катэгорыя:Альбомы паўднёвакарэйскіх выканаўцаў
Катэгорыя:Альбомы Blackpink
Катэгорыя:Альбомы 2022 года
Дзмітрый Уладзіміравіч Ушакоў

**Дзмітрый Уладзіміравіч Ушакоў** (нар. , г. Новалукомль, Чашніцкі раён, Віцебская вобласць) — беларускі фізік, спецыяліст у галіне фізікі паўправаднікоў і дыэлектрыкаў, лазернай фізікі. Доктар фізіка-матэматычных навук (2022), дацэнт (2003).

## Біяграфія 
Скончыў Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт (спецыяльнасць «Радыёфізіка і фізічная электроніка», 1996; аспірантура, 2000).
    
Працаваў у Беларускім дзяржаўным універсітэце (з 2000, факультэт радыёфізікі і камп’ютарных тэхналогій, дацэнт кафедры фізікі і аэракасмічных тэхналогій, з 2021 — дэкан факультэта).

Навуковыя інтарэсы: тэорыя і фізіка легіраваных паўправадніковых звышрашотак; нелінейныя аптычныя працэсы ў паўправадніковых фатонных крышталях на гетэраструктурах; фізіка працэсаў у квантава-каскадных лазерных структурах.

## Літаратура 
* Оптические и генерационные характеристики полупроводниковых инжекционных лазерных структур на квантовых ямах и сверхрешетках : диссертация … доктора физико-математических наук : 01.04.21 : защищена 15.02.2022 : утверждена 22.06.2022 / Ушаков Дмитрий Владимирович. ― Минск, 2022.
* Электронные и оптические процессы в легированных сверхрешетках на основе GaAs : диссертация … кандидата физико-математических наук : 01.04.10 ; 01.04.21 : защищена 14.04.2000 : утверждена 28.06.2000 / Ушаков Дмитрий Владимирович. — Минск, 2000.
* Nonlinearities in the reflection and transmission spectra of the photonic bandgap heterostructures with n-i-p-i crystals / D. V. Ushakov, V. K. Kononenko, M. Marciniak // Optical and Quantum Electronics. — 2007. — Vol. 39, № 4/6. — P. 491—499.
 

Катэгорыя:Дэканы факультэта радыёфізікі і камп’ютарных тэхналогій БДУ
Катэгорыя:Фізікі Беларусі
Андрэй Фёдаравіч Печкуроў

**Андрэй Фёдаравіч Печкуроў** (1899—1996) — беларускі вучоны ў галіне меліярацыі і гідрамеліярацыйнага будаўніцтва. Доктар тэхнічных навук (1960), прафесар (1962). Заслужаны дзеяч навукі БССР (1974).

## Навуковая дзейнасць 
Навуковыя працы па рэгуляванні рэк, водапрыёмнікаў асушальна-ўвільгатняльных сістэм; даследаванню рэчышчавых пропэсаў і інш.

### Бібліяграфія 
* Устойчивость русла рек и каналов осушительных систем БССР : автореферат диссертации … доктора технических наук / А. Ф. Печкуров. — Москва, 1960.

## Літаратура 
* Белорусская ССР : краткая энциклопедия. В 5 т. Т. 5. — Минск, 1982.
* Беларуская ССР : кароткая энцыклапедыя. У 5 т. Т. 5. — Мінск, 1981.
* Мелиоративно-строительный факультет : очерк истории и деятельности (1919—2009) : монография / под общей редакцией П. У. Равового. — Горки, 2009.

Катэгорыя:Меліяратары Беларусі
Катэгорыя:Меліяратары СССР
Катэгорыя:Заслужаныя дзеячы навукі Беларускай ССР
Катэгорыя:Удзельнікі Грамадзянскай вайны ў Расіі
Катэгорыя:Удзельнікі Вялікай Айчыннай вайны
Ганна Сцяпанаўна Пячонкіна

**Ганна Сцяпанаўна Пячонкіна** (нар. ) — беларускі харавы , . Заслужаны дзеяч мастацтваў Беларусі (1997).

## Літаратура 
* Республика Беларусь : энциклопедия. [В 7 т.]. Т. 6. — Минск, 2008.
* Регионы Беларуси : энциклопедия. В 7 т. Брестская область. В 2 кн. Кн. 2. — Минск, 2009.
* 

Катэгорыя:Заслужаныя дзеячы мастацтваў Рэспублікі Беларусь
Пячонкіна

**Пячонкіна** — шматзначны тэрмін.

## Вядомыя асобы 
* Ганна Сцяпанаўна Пячонкіна — беларускі харавы дырыжор, педагог.
* Юлія Сяргееўна Пячонкіна — расійская лёгкаатлетка

## Гл. таксама 
* Пячонкін
Рышард Браніслававіч Кацынель

**Рышард Браніслававіч Кацынель** (нар. 1942) — беларускі спецыяліст у галіне будаўніцтва. Заслужаны будаўнік Рэспублікі Беларусь (1994). Занесены ў «Кнігу славы Гродзенскай вобласці» (2013).

## Біяграфія 
Скончыў Беларускі нацыянальны тэхнічны ўніверсітэт (1963). У 1967—1973 гадах працаваў у будаўнічым упраўленні № 151 адкрытае акцыянернае таварыства «Гроднапрамбуд» на розных пасадах. Галоўны інжынер абласнога ўнітарнага праектнага прадпрыемства «Інстытут Гроднаграмадзянпраект» з 1973 года.

## Літаратура 
* Гродногражданпроект. 75 лет. ― Гродно, 2019.

Катэгорыя:Заслужаныя будаўнікі Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Будаўнікі Беларусі
Катэгорыя:Будаўнікі СССР
Катэгорыя:Ганаровыя грамадзяне Гродна
Віктар Міхайлавіч Анішчык

**Віктар Міхайлавіч Анішчык** (нар. , г. п. Наваельня, Дзятлаўскі раён, Гродзенская вобласць) — беларускі фізік, доктар фізіка-матэматычных навук (1990), прафесар (1991). Член экспертнага савета ВАК, член вучоных саветаў БДУ, ІФТТ АН Беларусі.

## Біяграфія 
У 1967 годзе скончыў фізічны факультэт БДУ і паступіў у аспірантуру пры кафедры фізікі цвёрдага цела. У 1971 годзе абараніў кандыдацкую дысертацыю. Стажыраваўся ў ЗША (1974) і Англіі (1982).

З 1990 па 2012 гады працаваў на пасадзе загадчыка кафедры фізікі цвёрдага цела, з 1997 па 2018 гады — дэканам фізічнага факультэта БДУ.

## Навуковая дзейнасць 
З’яўляецца аўтарам і сааўтарам больш за 400 публікацый, у тым ліку 7 манаграфій, 5 навучальных дапаможнікаў, 9 вынаходстваў. Падрыхтаваў 15 кандыдатаў і 3 дактароў фізіка-матэматычных навук.

Сярод апублікаваных прац:
* Инновационная деятельность: слов.-справ. / В. М. Анищик, А. В. Русецкий, Н. К. Толочко; под ред. Н. К. Толочко — Минск : Изд. центр БГУ, 2006. — 175 с. — ISBN 985-476-400-1;

## Узнагароды 
За навуковую і грамадскую дзейнасць узнагароджаны знакам «Выдатнік народнай адукацыі», з’яўляецца членам Пятроўскай акадэміі навук і мастацтваў (1994), членам Міжнароднай акадэміі навук Еўразіі (1997), прысвоена званне «Заслужаны дзеяч навукі Рэспублікі Беларусь» (1998), сябра Беларускай інжынернай акадэміі (1999), заслужаны работнік Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта (2011). Узнагароджаны прэміямі Нацыянальных акадэмій навук Беларусі, Украіны і Малдовы (2012), прэміяй імя А. Н. Сеўчанкі (2015). У 2021 годзе ўзнагароджаны медалём Францыска Скарыны.

 

Катэгорыя:Фізікі СССР
Катэгорыя:Фізікі Беларусі
Катэгорыя:Дэканы фізічнага факультэта БДУ
Катэгорыя:Вынаходнікі Беларусі
Дыянісій Фракійскі

**Дыянісій Фракійскі** (; 170 да н.э. — 90 да н.э.) — антычны граматык.

## Лінгвістычныя даследаванні 
Яго «Граматыка» — першая ў еўрапейскай навуцы пра мову сістэматычная граматыка. У ёй вызначаюцца прадмет і задачы граматыкі, даюцца звесткі аб правілах чытання і націску, пра інтанацыю, пунктуацыю, класіфікацыю галосных і зычных, вядзецца гаворка пра характарыстыку складоў, вызначэнне слова і сказа. Асноўная ўвага ў граматыцы надаецца часцінам мовы (іх восем: імя, дзеяслоў, дзеепрыметнік, артыкль, займеннік, прыназоўнік, прыслоўе і злучнік). Яны выдзяляюцца галоўным чынам на аснове марфалагічных і семантычных прымет (часткова сінтаксічных). Так, імя вызначаецца як часціна мовы, якая змяняецца па склонах і, апрача таго, мае пэўнае значэнне (прадметнае або рэчыўнае).

У адрозненне ад стоікаў, якія арыентаваліся на логіку, слова і сказ Дыянісій вызначаў на аснове лінгвістычнага крытэрыя. Напрыклад, пад словам ён разумеў найменшую частку звязнага маўлення, а пад сказам — злучэнне слоў, якія выражаюць закончаную думку.

Як і стоікі, у грэчаскай мове ён вылучаў пяць іменных склонаў: прамы, родны, давальны, вінавальны і клічны.

Падрабязна апісваў катэгорыі імя (род, лік, склон і інш.) і дзеяслова (лад, стан, асоба, час, лік), надаваў увагу словаўтварэнню імёнаў і дзеясловаў.

Адна з заслуг Дыянісія ў тым, што ён стварыў многа граматычных тэрмінаў, у прыватнасці, упершыню ў грэчаскай граматычнай навуцы даў назвы дзеяслоўным ладам (абвесны, загадны, пажадальны, умоўны і няпэўны).

Гісторыя мовазнаўства сведчыць, што граматыка Дыянісія Фракійскага стала «маці ўсіх еўрапейскіх граматык, у тым ліку і рускай» (Ф. Ф. Зялінскі).

## Літаратура 
* Рагаўцоў, В. І. Гісторыя мовазнаўства: вучэб. дапам. / В. І. Рагаўцоў. — Магілёў: МДУ імя А. А. Куляшова, 2005. — С. 57 — 58.
* Плотнікаў, Б. А. Агульнае мовазнаўства: вучэб. дапам. для філал. фак. ВНУ. — Мн.: Універсітэцкае, 1994. — С. 321.

Катэгорыя:Старажытнагрэчаскія граматыкі
Барздоў

**Барздоў** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Георгій Мікалаевіч Барздоў (нар.1949) — беларускі фізік-тэарэтык і оптык. Доктар фізіка-матэматычных навук (1994), прафесар (1996).
* Уладзімір Міхайлавіч Барздоў (нар. 1954) — беларускі спецыяліст у галіне фізікі цвёрдага цела, мікра- і нанаэлектронікі. Доктар фізіка-матэматычных навук (2000), прафесар (2003).
Уладзімір Міхайлавіч Барздоў

**Уладзімір Міхайлавіч Барздоў** (нар. , Рыга, Латвія) — беларускі спецыяліст у галіне фізікі цвёрдага цела, мікра- і нанаэлектронікі. Доктар фізіка-матэматычных навук (2000), прафесар (2003).

## Біяграфія 
Скончыў Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт (спецыяльнасць «Радыёфізіка і электроніка», 1976; аспірантура, 1984).
    
Працуе ў Беларускім дзяржаўным універсітэце (факультэт радыёфізікі і электронікі, кафедра фізічнай электронікі і нанатэхналогій, прафесар).

Навуковыя інтарэсы: мікра- і нанаэлектроніка; нанафізіка.

## Бібліяграфія 
* Моделирование влияния внешних и технологических факторов на электрофизические свойства твердотельных слоистых структур интегральной электроники : диссертация … доктора физико-математических наук : 01.04.07 ; 05.27.01 : защищена 21.05.1999 : утверждена 26.01.2000 / Борздов Владимир Михайлович. — Минск, 1999.
* Моделирование методом Монте-Карло приборных структур интегральной электроники / В. М. Борздов [и др.]. — Минск, 2007.
* Моделирование электрофизических свойств твердотельных слоистых структур интегральной электроники / В. М. Борздов, Ф. Ф. Комаров. — Минск, 1999.
* Основы радиоэлектроники : курс лекций / В. М. Борздов. — Минск, 2003.
* Effect of an electric field on the resonant-transmission coefficient in double-barrier quantum structures / M. M. Vrubel, V. M. Borzdov // Semiconductors. — 1994. — Vol. 28, iss. 10. — P. 1023—1025.

## Літаратура 
* 
* Борздов Владимир Михайлович // Республика Беларусь : энциклопедия : [в 7 т.]. — Минск, 2006. — Т. 2. — С. 455.
* Борздов Владимир Михайлович // Прафесары і дактары навук Беларускага дзяржаўнага універсітэта, 1921—2001 : 80 год. — Мінск, 2001. — С. 33—34.
 

Катэгорыя:Фізікі СССР
Катэгорыя:Фізікі Беларусі
Гідрагель

**Гідрагель** — калоідная сістэма, сшыты гідрафільны палімер, які не раствараецца ў вадзе, але добра яе паглынае, захоўваючы пэўную структуру. Дзякуючы гэтым уласцівасцям гідрагель актыўна выкарыстоўваюцца ў галіне біямедыцыны. Большасць гідрагеляў уяўляе сабой сінтэтычныя аб’екты, але пры гэтым могуць сустракаюцца і ў прыродзе. Паняцце «гідрагель» уведзена ў 1894 годзе.

Дзякуючы наяўнасці гідрафільнага палімернага кампанента гідрагелі набракаюць у вадзе са значным павелічэннем аб’ёму (могуць утрымліваць больш за 90 % вады), але не губляюць звязнасці матэрыялу. Гідрагелі з высокай здольнасцю да набракання таксама называюцца суперпаглынальнікамі, або суперабсарбентамі.

Гідрагель уяўляе сабой набор сшытых паміж сабой гідрафільных палімерных ланцугоў. Папярочная сшыўка ўзнікае за кошт сувязі праз утварэнне двух асноўных відаў сувязей:

* хімічных, за кошт утварэння кавалентных папярочных сувязей
* фізічных, за кошт утварэння некавалентных сувязей (напрыклад, вадародныя сувязі, або гідрафобныя ўзаемадзеянні)

Гідрагелі з хімічным тыпам сшывак утвараюць так званыя незваротныя, альбо перманентныя гелі з нізкай біясумяшчальнасцю. Гідрагелі з фізічным тыпам сшывак, наадварот, здольны ўтвараць зваротныя гелі, якія могуць змяняць свае калоідныя характарыстыкі пад уздзеяннем знешняга раздражняльніка, напрыклад рН ці тэмпературы. Гэта робіць іх прыдатнымі для біямедыцынскага выкарыстання.

Гідрагелі атрымліваюцца з выкарыстаннем розных палімерных матэрыялаў, як натуральныя прыродныя, так і сінтэтычныя палімеры. Сярод прыродных палімераў выкарыстоўваюцца гіялуронавая кіслата, хітазан, гепарын, альгінат і фібрын. Сінтэтычныя палімеры для атрымання гідрагеля ўключаюць полівінілавы спірт, поліэтыленгліколь, поліакрылат натрыю, акрылатныя палімеры і іх супалімеры.'.

## Выкарыстанне 
Гідрагелі набываюць усё большае значэнне ў галіне біямедыцыны дзякуючы сваёй біясумяшчальнасці і тканкападобным механічным уласцівасцям. Вядомыя прыклады — мяккія кантактныя лінзы, інтраакулярныя лінзы і пластыкавыя імплантаты. Гідрагелі выкарыстоўваюцца ў выглядзе кампрэсаў або ў выглядзе геляў у трубках пры лячэнні ран, у прыватнасці, для захавання вільгаці або для рэгідратацыі сухіх ран. Апошнія таксама выкарыстоўваюцца для садзейнічання самаачышчэнню раны. Вызваляючы ваду, гідрагелі падтрымліваюць уласныя працэсы арганізма па змякчэнні некрозу і выдаленнi бактэрыяльнага налёту.

Гідрагелі-суперпаглынальнікі з’яўляюцца важным кампанентам сучасных аднаразовых падгузнікаў і жаночых гігіенічных пракладак, бо звязваюць вільгаць пасля ўбірання і больш не вылучаюць яе нават пад ціскам. Ёсць вялікі патэнцыял прымянення гідрагеляў у сельскай гаспадарцы, асабліва ў гарачых рэгіёнах Зямлі, але таксама датычна больш працяглых перыядаў засухі ў выніку глабальнага пацяплення.

Пры тэхналагічным выкарыстанні так званыя разумныя гідрагелі маюць велізарны патэнцыял развіцця, бо яны маюць убудаваныя ўласцівасці актуатараў-датчыкаў.

## Тэорыя прагназавання ўласцівасцей 
Паводзіны набракання гідрагеляў часта апісваюць з дапамогай (мадыфікаваных) мадэлей Флоры-Рэнера, якія заснаваны на мадэлі Флоры-Хагінса.

Катэгорыя:Калоідная хімія
Катэгорыя:Гелі
Катэгорыя:Хімія вады
Стэфані Кастовіч

**Стэфані Кастовіч** (; нар. , Франклін, Вісконсін, ЗША) — амерыканская баскетбалістка.

## Кар’ера 
Прафесійную кар’еру пачала ў 2018 годзе ў грэчаскай камандзе. У чэрвені 2022 года падпісала кантракт з быдгашчскім баскетбольным клубам «Баскет-25».
 

## Спасылкі 
* STEPH KOSTOWICZ

Катэгорыя:Баскетбалісткі ЗША
Катэгорыя:Ігракі «Баскет-25» Быдгашч
Бітва пры Талаверы (1936)

**Бітва пры Талавера-дэ-ла-Рэйна** адбылася 3 верасня 1936 года падчас грамадзянскай вайны ў Іспаніі. Рэспубліканцы, спрабуючы перагарадзіць шлях на Мадрыд ля Талавера-дэ-ла-Рэйна, былі разгромлены арміяй нацыяналістаў. Сутыкненне скончылася цяжкімі стратамі з абодвух бакоў.

## Ход падзей 
У пачатку верасня, пасля паступовага адступлення ўздоўж Таха, рэспубліканскія войскі замацаваліся на моцнай пазіцыі на вышынях пад Талаверай. У папярэдніх баях рэспубліканскі генерал Хасэ Рыкельмэ не адважваўся абараняцца на адкрытай мясцовасці і ўвесь час адступаў, што дазволіла яму захаваць сілы і сабраць ля Талаверы каля 10 000 чалавек. Яго войскі былі ўзмоцнены падмацаваннем: артылерыяй і бронецягніком. Стомленыя і патрапаныя нацыяналісты тым часам прасунуліся наперад на некалькі сотняў міль практычна без перадышкі.

На досвітку 3 верасня генерал Хуан Ягуэ загадаў палкоўніку Карласу Асенсіа і маёру Антоніа Кастэхону атакаваць абаронцаў у флангі. Дзве калоны неўзабаве захапілі чыгуначную станцыю і аэрадром. Рэспубліканцы зразумелі, што будуць акружаны і захоплены ў палон. Многія салдаты пакінулі свае пазіцыі і беглі з поля бою на аўтобусах. Апоўдні Ягуэ атакаваў непасрэдна сам горад. Хоць рэспубліканцы ўтрымлівалі свае пазіцыі большую частку дня, але да вечара Талавера ўсё ж была ўзята.

## Страты 
Баі каштавалі нацыяналістам 1000 чалавек забітымі і параненымі. У рэспубліканцаў было забіта 500 чалавек, 1000 трапіла ў палон. Пераможцам дасталіся таксама 42 гарматы. 

## Наступствы
Рэспубліканцы страцілі свой апошні рубеж абароны перад Мадрыдам, які неўзабаве быў абложаны.

## Спасылкі 
* Томас, Хью. Гражданская война в Испании. Нью-Йорк: Харпер и братья, 1961.
* Поход на Мадрид

Катэгорыя:Верасень 1936 года
Катэгорыя:Падзеі 3 верасня
Катэгорыя:Канфлікты 1936 года
Катэгорыя:Бітвы і аперацыі грамадзянскай вайны ў Іспаніі
Катэгорыя:Бітвы ў Іспаніі
Катэгорыя:1936 год у Іспаніі
Грамадзянская абарона

**Грамадзянская абарона** () — сістэма мерапрыемстваў па падрыхтоўцы да абароны і па абароне насельніцтва, матэрыяльных і культурных каштоўнасцей на тэрыторыі дзяржавы ад небяспекі, якая ўзнікае пры ваенных канфліктах або з прычыны гэтых канфліктаў, а таксама пры надзвычайных сітуацыях прыроднага і тэхнагеннага характару.


Катэгорыя:Надзвычайныя сітуацыі
Катэгорыя:Грамадская бяспека
Катэгорыя:Кіраванне ў надзвычайных сітуацыях
Лібаўскі гарадок

**Лібаўскі гарадок** — колішняя мясцовасць у Гомелі, частка гістарычнага раёна Залінія. Узнік пасля эвакуацыі ў Гомель у 1915 г. Лібаўскіх майстэрняў з людзьмі і абсталяваннем. Уяўляў сабой забудову барачнага кшталту. Пачынаўся, па розных звестках, з шасці ці чатырнаццаці баракаў. Знаходзіўся на паўночным захадзе вуліц Нямецкай і Радзькінскай (Чычэрына). Пазначаны пад сваёй назвай на плане Гомеля 1930-х гг..

## Крыніцы 
Катэгорыя:Гістарычныя раёны Гомеля
Катэгорыя:1915 год у Гомелі
Апалоній Дыскол

**Апалоній Дыскол** (II ст. н.э.) — старажытнарымскі граматык, аўтар больш як 30 прац, прысвечаных марфалогіі, сінтаксісу, грэчаскім дыялектам і інш.

## Лінгвістычныя даследаванні 
Падрабязна асвятліў пытанні марфалогіі, даваў вычарпальныя для таго часу азначэнні часцін мовы і іх акцыдэнцый (граматычных катэгорый). Часціны мовы (восем) размяшчаў у пэўнай паслядоўнасці, якая, на яго думку, не выпадковая, а вызначаецца ступенню іх залежнасці. Першае месца адводзілася імю, другое — дзеяслову, трэцяе — дзеепрыметніку (мае ўласцівасці імя і дзеяслова), чацвёртае — артыклю, пятае — займенніку, шостае — прыназоўніку, сёмае — прыслоўю і, нарэшце, восьмае — злучніку. Усе часціны мовы Апалоній падзяляў на скланяльныя (імя, дзеепрыметнік, член, займеннік), зменныя па часах і асобах (дзеяслоў) і нескланяльныя (прыназоўнік, прыслоўе, злучнік). Ён упершыню даў азначэнне катэгорыі ліку, вылучаў тыя ж склоны, што і Дыянісій Фракійскі, падрабязна апісаў акцыдэнцыі дзеяслова (лад, час, трыванне і інш.). Лічыцца, што па колькасці пастаўленых пытанняў і іх асвятленню марфалагічнае даследаванне Дысколам часцін мовы — самая значная граматычная праца антычнасці.

Сінтаксічныя погляды Апалонія Дыскола выкладзены ў яго 4-томнай працы «Пра сінтаксіс часцін мовы». Галоўны прадмет сінтаксісу, на яго думку, заключаецца ў тлумачэнні прынцыпаў аб’яднання асобных слоў у сказ. Значнае месца адводзіцца разгляду спалучальнасці слоў розных часцін мовы (артыкля з імёнамі, займеннікамі, дзеяслова і прыназоўніка з іншымі часцінамі мовы), а таксама іх сінтаксічных уласцівасцей і сінтаксічных функцый. Паводле Апалонія, характар сінтаксічнай спалучальнасці слоў залежыць ад прыналежнасці іх да пэўнай часціны мовы. Ён разглядаў галоўныя і даданыя члены сказа, сінтаксічныя сувязі слоў, віды сказаў і інш., аднак спецыяльных тэрмінаў для іх абазначэння ў Апалонія яшчэ не было. Надаваў таксама ўвагу разгляду сінтаксічных памылак і іншым пытанням.

Сінтаксічнае вучэнне Апалонія Дыскола сур’ёзна паўплывала на станаўленне і развіццё старажытнарымскай граматычнай навукі.

У працы Апалонія Дыскола *«Аб сінтаксісе»* разгледжаны сінтаксічныя функцыі часцін мовы, дадзена азначэнне сказа як злучэння слоў, якое выражае закончаную думку, што выкарыстоўваецца ў сучасных школьных падручніках па граматыцы.

## Літаратура 
* Рагаўцоў В. І. Гісторыя мовазнаўства: вучэб. дапам. / В. І. Рагаўцоў. — Магілёў: МДУ імя А. А. Куляшоў, 2005. — С. 58−59.
* Плотнікаў Б. А. Агульнае мовазнаўства: вучэб. дапам. для філал. фак. ВНУ. — Мн.: Універсітэцкае, 1994. — С. 320.

Катэгорыя:Старажытнагрэчаскія граматыкі
Катэгорыя:Вучоныя Старажытнага Рыма
Апостал (скульптура з Шарашова)

**Апостал** — драўляная скульптура канца XVI стагоддзя. Захоўваецца ў зборы Нацыянальнага мастацкага музея Беларусі ў Мінску. Памер скульптуры — 99×37×12 см.

Рэстаўрыравана ў Спецыяльных навуковых рэстаўрацыйных вытворчых майстэрнях Міністэрства культуры БССР П. Р. Журбеем у 1973—1980 гадах.

Стылістычна да апостала прымыкаюць дзве адначасовыя скульптуры «Анна» і «Іаакім», якія выяўлены ў Мікіцкай царкве сяла Здзітава Брэсцкай вобласці.

Катэгорыя:Драўляныя скульптуры
Катэгорыя:Скульптуры Беларусі XVI стагоддзя
Катэгорыя:Экспанаты Нацыянальнага мастацкага музея Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Шарашова
Папулярызацыя навукі

**Папулярызацыя навукі** — працэс распаўсюджвання навуковых ведаў у сучаснай і даступнай форме для шырокага кола людзей, якія валодаюць пэўным узроўнем гатоўнасці да ўспрымання інфармацыі.

Папулярызацыя навукі, «пераклад» спецыяльных ведаў на мову малападрыхтаванага слухача і чытача — адна з найважнейшых задач, якія стаяць перад папулярызатарамі навукі. Задача папулярызатара навукі — ператварыць сумныя навуковыя звесткі ў цікавую і зразумелую для большасці інфармацыю. Папулярызацыя навукі можа быць накіравана як на грамадства ў цэлым, так і на яго частку, напрыклад, моладзь. Важную ролю ў гэтым працэсе адыгрывае навуковая фантастыка, якая прадказала і натхніла многія навуковыя адкрыцці.

Ад ступені папулярнасці навукі залежыць узровень уваходжання моладзі ў навуку і высокатэхналагічныя галіны, увагі да навуковых праблем недасведчанай часткі грамадства. Вучоныя як носьбіты навуковых ведаў зацікаўлены ў іх захаванні, развіцці і памнажэнні. Папулярызацыя навукі павялічвае колькасць людзей, якія цікавяцца навукай, стымулюючы цікавасць да яе.

## Гл. таксама 
* Навуковая камунікацыя
* Грамадзянская навука
* Памылка (часопіс)


Катэгорыя:Навуковая супольнасць
Аляксандр Міхайлавіч Бельскі

**Аляксандр Міхайлавіч Бельскі** (, в. Ячонка, Стаўбцоўскі раён, Мінская вобласць — ) — беларускі фізік-оптык. Доктар фізіка-матэматычных навук (1997), прафесар.

## Біяграфія 
Скончыў Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт (спецыяльнасць «Фізіка», 1966; аспірантура, 1972).
    
Працаваў у Беларускім дзяржаўным універсітэце (з 1966, фізічны факультэт, кафедра фізічнай оптыкі, прафесар, у 1979—1981 — загадчык кафедры).

Навуковыя інтарэсы: оптыка кагерэнтных светлавых пучкоў; гісторыя развіцця прыродазнаўства ў Вялікім Княстве Літоўскім.

## Бібліяіграфія 
* Структура когерентных световых пучков и ее преобразование плоскослоистыми диэлектрическими средами : диссертация … доктора физико-математических наук : 01.04.05 : защищена 27.12.1996 : утверждена 00.00.1997 / Бельский Александр Михайлович. — Минск, 1995.
* Дифракция лазерного излучения на поверхностях раздела оптически однородных сред : автореферат диссертации … кандидата физико-технических наук : 01.04.05 / Бельский Александр Михайлович. — Минск, 1973.

## Літаратура 
* 
* Бельский Александр Михайлович // Республика Беларусь : энциклопедия : [в 7 т.]. — Минск, 2006. — Т. 2. — С. 349.
* Бельский Александр Михайлович // Физический факультет / Белорусский государственный университет. — Минск, 2008. — С. 102.
* Александр Михайлович Бельский : [некролог] / Е. С. Воропай, А. А. Минько // Вестник Белорусского государственного университета. Серия 1, Физика. Математика. Информатика. — 2001. — № 2. — С. 92.

Катэгорыя:Фізікі Беларусі
Катэгорыя:Фізікі СССР
Навуковая камунікацыя

**Навуковая камунікацыя** — працэсы і механізмы прасоўвання навуковых ідэй унутры навуковай супольнасці і за яе межамі (у грамадстве). Распаўсюджванне навуковых ведаў пра навакольную рэчаіснасць праз розныя каналы, сродкі, формы і інстытуты камунікацыі.

Вылучаюць два этапы навуковай камунікацыі: унутраны і знешні. На першапачатковым, або ўнутраным, этапе навуковай камунікацыі суб’ектамі камунікацыі выступаюць вучоныя ў рамках навуковай супольнасці. Другі этап, знешні, характарызуецца ўзаемадзеяннем навуковай супольнасці з шырокай аўдыторыяй. Знешні этап — трансляцыя навуковых ведаў у масавую свядомасць, то бок папулярызацыя навукі.

## Гл. таксама 
* Навуковая журналістыка
* Папулярызацыя навукі
* Грамадзянская навука

Катэгорыя:Навуказнаўства
Катэгорыя:Камунікацыя
Катэгорыя:Навуковая супольнасць
Катэгорыя:Папулярызацыя навукі
Яўген Сямёнавіч Варапай

**Яўген Сямёнавіч Варапай** (нар. , в. Трысцянец, Уздзенскі раён, Мінская вобласць) — беларускі фізік-оптык. Доктар фізіка-матэматычных навук (1993), прафесар (1994).

## Біяграфія 
Скончыў Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт (спецыяльнасць «Радыёфізіка», 1966).

Працуе ў Беларускім дзяржаўным універсітэце (з 1967, фізічны факультэт, кафедра лазернай фізікі і спектраскапіі, з 1997 — загадчык кафедры, у 1978—1997 — у НДІ прыкладных фізічных праблем імя А. Н. Сеўчанкі, загадчык лабараторыі).

Навуковыя інтарэсы: распрацоўка матэрыялаў, прыбораў і методык для спектрааналітычных задач.

## Узнагароды 
Медаль «За працоўную адзнаку» (1986), Дзяржаўная прэмія Рэспублікі Беларусь (1994), прэмія імя А. Н. Сеўчанкі БДУ (2003), ганаровыя граматы Міністэрства вышэйшай адукацыі Рэспублікі Беларусь, НАН Беларусі, Фонду фундаментальных даследаванняў Рэспублікі Беларусь і інш.

## Бібліяграфія 
* Нелинейная люминесценция растворов сложных молекул и методы ее фотометрии : автореферат диссертации … доктора физико-математических наук : 01.04.05 / Воропай Евгений Семенович. — Минск, 1993.
* Техника фотометрии высокого амплитудного разрешения / Е. С. Воропай, П. А. Торпачев. — Минск, 1988.

## Літаратура 
* 
* Воропай Евгений Семенович // Республика Беларусь : энциклопедия : [в 7 т.]. — Минск, 2006. — Т. 2. — С. 814.
* Воропай Евгений Семенович // Прафесары і дактары навук Беларускага дзяржаўнага універсітэта, 1921—2001. — Мінск, 2001. — С. 50—51.
* Воропай Евгений Семенович // Физический факультет / Белорусский государственный университет. — Минск, 2008. — С. 109—110.
* Наука Беларуси в XX столетии. — Минск, 2001. (Інфармацыя ў змесце.)
 

Катэгорыя:Фізікі Беларусі
Катэгорыя:Фізікі СССР
Архангел Міхаіл (скульптура з Шарашова)

**Архангел Міхаіл** — драўляная скульптура, створаная ў 1470—1480 гадах. Захоўваецца ў зборы Нацыянальнага мастацкага музея Беларусі ў Мінску. Памер скульптуры — 104×42×34 см.

Катэгорыя:Драўляныя скульптуры
Катэгорыя:Скульптуры Беларусі XV стагоддзя
Катэгорыя:Экспанаты Нацыянальнага мастацкага музея Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Шарашова
Катэгорыя:Воўпа
Дэмасцэна

**Дэмасцэна** () — кіберкультура, якая зарадзілася ў канцы 1970-х гадоў разам з распаўсюджваннем першых хатніх камп’ютараў. Гэта кірунак камп’ютарнага мастацтва, галоўнай асаблівасцю якога з’яўляецца выбудоўванне сюжэтнага відэашэрагу, які ствараецца ў рэальным часе камп’ютарам, па прынцыпе працы камп’ютарных гульняў. Такім чынам, дэма з’яўляецца сімбіёзам праграмавання і мастацтва. Разнавіднасцямі дэмасцэны з’яўляюцца трэкерная музыка, піксельная графіка, ASCII art, ANSI art.

## Гл. таксама 
* Chaos Constructions

Катэгорыя:Мультымедыя
Катэгорыя:Субкультуры
Катэгорыя:Лічбавае мастацтва
Аляксандр Канстанцінавіч Гарбацэвіч

**Аляксандр Канстанцінавіч Гарбацэвіч** (нар. , Мінск) — беларускі фізік-тэарэтык. Доктар фізіка-матэматычных навук (1991), доктар прыродазнаўства (Германія, 1980), прафесар (1995).

## Біяграфія 
Скончыў Енскі ўніверсітэт імя Ф. Шылера (Германія, 1976), Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт (аспірантура, 1980; дактарантура, 1986).

Працуе ў Беларускім дзяржаўным універсітэце (фізічны факультэт, кафедра тэарэтычнай фізікі і астрафізікі, прафесар).

Навуковыя інтарэсы: агульная тэорыя адноснасці; квантавая механіка ў скрыўленых прасторы-часе; 5-мерная праектыўная тэорыя поля.
 
## Узнагароды 
Ганаровыя граматы Міністэрства асветы БССР (1982), Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь (2003).

## Бібліяграфія 
* Квантовая механика в искривленном пространстве-времени: основные принципы и элементарные приложения : диссертация … доктора физико-математических наук : 01.04.02 : защищена 10.04.1991 : утверждена 06.12.1991 / Горбацевич Александр Константинович. — Минск, 1990.
* Quantenmechanik in nichtinertialen Bezugsystemen und ausseren Gravitationsfeldern : Dissertation zur Erlangung des akademischen Grades eines Doktor des Wissenschaftszweiges an der Matrhematisch-Naturwissenschaftlich-Technischen Fakultaet des Wissenschaftlichen Rates der Friedrich-Schiller-Universitaet Jena : [защищена 15.09.1980 : утверждена 17.09.1980] / Gorbazewitsch Alexander. — Jena, 1980.
* Investigation of SchmutzerвЂ™s Exact External spherically Symmetric Static solution for a Central Body within the framework of the 5-Dimensional Projective Unified Field theory / Gorbatsievich A. // The Gravitational Constant : Generalized Gravitational Theories and Experiments. — Dordrecht ; Boston. — 2004. — P. 193—203.
* On the Axiomatics of the 5-Dimensional Projective Unified Field Theory of Schmutzer / A. K. Gorbatsievich // General Relativity and Gravitation. — 2001. — Vol. 33, № 6. — P. 965—998.

## Літаратура 
* Горбацевич Александр Константинович // Республика Беларусь : энциклопедия : [в 7 т.]. — Минск, 2006. — Т. 3. — С. 125.
* Горбацевич Александр Константинович // Прафесары і дактары навук Беларускага дзяржаўнага універсітэта, 1921—2001 : 80 год. — Мінск, 2001. — С. 65.
* Горбацевич Александр Константинович // Физический факультет / Белорусский государственный университет. — Минск, 2008. — С. 114.

Катэгорыя:Фізікі-тэарэтыкі СССР
Катэгорыя:Фізікі-тэарэтыкі Беларусі
Мая Мількавіч

**Мая Мількавіч** (; нар. , г. Лескавац) — сербская баскетбалістка. Выступала за зборную Сербіі.

## Кар’ера 
У ліпені 2022 года падпісала кантракт з быдгашчскім баскетбольным клубам «Баскет-25».

## Спасылкі 
Катэгорыя:Баскетбалісткі Сербіі
Катэгорыя:Ігракі «Баскет-25» Быдгашч
Катэгорыя:Ігракі жаночай зборнай Сербіі па баскетболе
Катэгорыя:Ігракі ЖБК «Тарб Жэсп Бігор»
Грамадзянская навука

**Грамадзянская навука** () і **грамадзянін-навуковец** — канцэпцыя правядзення навуковых даследаванняў з прыцягненнем шырокага круга добраахвотнікаў, шматлікія з якіх могуць быць аматарамі, гэта значыць, не мець папярэдняй навуковай адукацыі і падрыхтоўкі па спецыяльнасці.

Выкарыстанне грамадзян-навукоўцаў часта дазваляе навукоўцам больш паспяхова дамагацца іх мэтаў, чым было б магчыма без іх удзелу. Акрамя таго, гэтыя праекты накіраваны на заахвочванне грамадскага ўдзелу ў даследаваннях, а таксама ў навуцы ў цэлым. Некаторыя праграмы распрацаваны спецыяльна для школьнікаў, спалучаючы навуковыя і адукацыйныя мэты. Таксама грамадзянская навука з’яўляецца адным з падыходаў да нефармальнай навуковай адукацыі. Грамадзянская навука часта выкарыстоўваецца як форма адукацыі і прапаганды (то бок папулярызацыя навукі), каб садзейнічаць разуменню грамадскасцю навукі. У апошнія гады, аднак, гэтыя праекты становяцца ўсё больш сканцэнтраванымі на выгадах для навуковых даследаванняў. Сучасная грамадзянская навука адрозніваецца ад яе гістарычных форм у першую чаргу даступнасцю і маштабам удзелу грамадскасці; развіццё тэхналогіі называецца ў якасці адной з асноўных рухаючых сіл нядаўняга выбухнога росту грамадзянскай навукі.

## Гл. таксама 
* Навуковая камунікацыя
* Папулярызацыя навукі

Катэгорыя:Метады даследаванняў
Катэгорыя:Папулярызацыя навукі
Катэгорыя:Навуковая супольнасць
Чан Сын Квон

**Чан Сын Квон** (нар. ) — паўднёвакарэйскі лёгкаатлет, бягун на доўгія дыстанцыі. На Алімпійскіх гульнях 2012 года заняў 73-е месца ў марафоне з вынікам 2:28.20.

## Дасягненні 
* 2007: Марафон Чонджу — 2: 22.51 (8-е месца)
* 2008:  — 2: 17.12 (14-е месца)
* 2010: Сеульскі міжнародны марафон — 2: 16.38 (13-е месца)
* 2012: Сеульскі міжнародны марафон — 2: 14.35 (20-е месца)
* 2013: Сеульскі міжнародны марафон — 2: 17.54 (22-е месца)
* 2014: Кунсанскі марафон — 2: 24.43 (16-е месца)

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Лёгкаатлеты на летніх Алімпійскіх гульнях 2012 года
Катэгорыя:Марафонцы Паўднёвай Карэі
Катэгорыя:Бегуны на доўгія дыстанцыі Паўднёвай Карэі
Тадахэхэсан

**Тадахэхэсан** (, літаральна — «*Марскі Архіпелаг*») — нацыянальны парк у Паўднёвай Карэі. Адміністрацыйна адносіцца да правінцыі Паўднёвая Чала.

## Апісанне 
Парк быў утвораны 23 снежня 1981 года, гэта 14-ы па ліку нацыянальны парк краіны, але па плошчы (2321,2 км²) гэта найбуйнейшы парк Паўднёвай Карэі. Толькі 334,8 км² тэрыторыі Тадахэхэсан — суша.

Астравы парку пакрытыя вечназялёным лесам. На тэрыторыі Тадахэхэсана налічваецца 1541 від раслін, 11 — млекакормячых, 147 — птушак, 885 — насякомых, 13 — амфібій, 154 — марскіх рыб і 11 — прэснаводных рыб.

За год Тадахэхэсан наведваюць больш за паўмільёна турыстаў.

## Спасылкі 
* Dadohaehaesang National Park  

Катэгорыя:Жоўтае мора
Катэгорыя:Нацыянальныя паркі Паўднёвай Карэі
Вікторыя Собех

**Вікторыя Собех** (; нар. ) — польская баскетбалістка.

## Біяграфія 
Выхаванка быдгашцкай баскетбольнай школы. З 2019 года ў асноўным складзе быдгашцкага клуба «Баскет-25».

Катэгорыя:Баскетбалісткі Польшчы
Катэгорыя:Ігракі «Баскет-25» Быдгашч
Юн Асон

**Юн Асон** (; нар. 18 лютага 2007, Ансан) — паўднёвакарэйская фігурыстка, якая выступае ў адзіночным катанні. Сярэбраны прызёр  (2021).

## Біяграфія 
Пачала займацца фігурным катаннем у 2015 годзе. Паводле інфармацыі Міжнароднага саюза канькабежцаў, падчас спартыўнай кар’еры пражывала ў горадзе . Трэніравалася ў Сеуле пад кіраўніцтвам Пак Піна і Чхве Хёнгён. Над пастаноўкай праграм і харэаграфіяй працавала з Сін Еджы.

У спаборніцкім сезоне 2020/21 стала сярэбраным прызёрам . Дзякуючы такому нечаканаму выніку, на думку агенцтва Ёнхап, Юн заваявала пуцёўку на дарослы чэмпіянат свету, але ў сілу юнага ўзросту не магла ўдзельнічаць у турніры.

На  Юн заняла чацвёртае месца, прадэманстраваўшы два чыстыя пракаты. Яна паспяхова выканала ўсе заяўленыя скачкі і дарожкі крокаў, выканала некалькі кручэнняў максімальнага чацвёртага ўзроўню.

## Вынікі 
## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Фігурысты Паўднёвай Карэі
Шантэ Эванс

**Шантэ Эванс** (; нар. , Пенсільванія, ЗША) — амерыканская баскетбалістка.

## Кар’ера 
У верасні 2022 года падпісала кантракт з быдгашчскім баскетбольным клубам «Баскет-25».
 

Катэгорыя:Баскетбалісткі ЗША
Катэгорыя:Баскетбалісткі Славеніі
Катэгорыя:Ігракі «Баскет-25» Быдгашч
Катэгорыя:Ігракі ЖБК «Авеніда» Саламанка
Катэгорыя:Ігракі «Хофстра Прайд»
Чачэрскі клуб

**Будынак клуба** — будынак у Чачэрску Гомельскай вобласці, размешчаны па Савецкай вуліцы, 15. Цяпер у будынку размяшчаецца Гарадскі дом культуры.

Пабудаваны ў 1937—1938 гадах у паводле тыпавога праекта з невялікімі зменамі.

## Архітэктура 
Характэрны прыклад тагачаснага клубнага збудавання з няпоўным складам памяшканняў. Кампактны будынак складаецца з 2 аб’ёмаў: 1-павярховага (у плане выцягнуты прамавугольнік) і прылеглага да яго з тарца 2-павярховага, які ўтварае галоўны фасад з 2-калонным порцікам, завершаным атыкам. Вуглавое вырашэнне кампазіцыі акцэнтавана вежавай надбудовай. У 2-павярховай частцы размешчаны вестыбюль з гардэробам, бібліятэка, клубныя пакоі і кінапраекцыйная, у 1-павярховай — глядзельная зала на 500 месцаў, сцэнічныя памяшканні і фае.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Чачэрскага раёна
Катэгорыя:1938 год у Беларусі
Катэгорыя:Збудаванні Беларусі ў стылі постканструктывізм
Катэгорыя:Клубныя ўстановы
Катэгорыя:Славутасці Чачэрска
Кан Се Хван

**Кан Се Хван** (кар. *강세황*; 25 студзеня 1713,  — 23 студзеня 1791, Сеул) — карэйскі мастак і каліграф

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў паўднёвай частцы Карэі. Быў прыдворным каралеўскім мастаком, знаходзіўся на каралеўскай службе больш за 60 гадоў. З’яўляецца стваральнікам мастацкага стылю мунінхва.

У 1744 годзе пасяліўся ў горадзе Ансан, дзе правёў 30 гадоў. У 1774 пераехаў у сталіцу Карэі, Сеул, дзе жыў да сваёй смерці. У 1784 наведаў Пекін.

Настаўнік аднаго з найбуйнейшых карэйскіх мастакоў Танвона.

## Галерэя 

Файл:Korea-Kang Sehwang-Yeongtong donggudo.jpg|

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Біяграфія і выбраныя працы Кан Се Хван (на карэйскай мове)

Катэгорыя:Прыдворныя мастакі
Катэгорыя:Мастакі Карэі
Навуковая журналістыка

**Навуковая журналістыка** — галіна журналістыкі, у якой для стварэння матэрыялаў выкарыстоўваецца навуковая інфармацыя. У агульным выглядзе навуковая журналістыка разглядаецца як «*пераклад*» навуковага даследавання з навуковай мовы на звычайную без скажэння сэнсу. Да навуковай журналістыкі таксама адносяць медыцынскую і экалагічную журналістыку.

Першая задача навуковага журналіста — апрацаваць вельмі падрабязную, спецыфічную, і часта загружаную прафесійным жаргонам інфармацыю, сабраную навукоўцамі, у форму зразумелую і прыдатную для ацэнкі сярэднім спажыўцом СМІ. Адначасова інфармацыя у СМІ ўсё яшчэ перадаецца дакладна. Навуковыя журналісты часта маюць паглыбленую падрыхтоўку па пэўных навуковых дысцыплінах, якія яны ахопліваюць — яны былі вучонымі і ўрачамі, перад тым як стаць журналістамі — або, прынамсі, праявілі раней здольнасці ў апісанні навуковых тэм.

Катэгорыя:Журналістыка
Катэгорыя:Жанры журналістыкі
Кім Со Ён

**Кім Со Ён** (нар. 17 сакавіка 1994)&nbsp;— паўднёвакарэйская плыўчыха. Удзельніца Алімпійскіх гульняў , 2016,  гадоў.

Прызёрка Азіяцкіх гульняў 2009 года.

## Спасылкі 
* Кім Со Ён на Olympedia.org 
* Кім Со Ён на Sports-Reference.com

Катэгорыя:Плыўцы на летніх Алімпійскіх гульнях 2020 года
Катэгорыя:Плыўцы на летніх Алімпійскіх гульнях 2016 года
Катэгорыя:Плыўцы на летніх Алімпійскіх гульнях 2012 года
Катэгорыя:Плыўцы Паўднёвай Карэі
Кім Хван Сік

**Кім Хван Сік** (; нар. , павет Чансон, правінцыя Чала-Намда, Карэя) — прэм’ер-міністр Рэспублікі Карэя ў 2010—2013 гадах.

## Біяграфія 
Атрымаў юрыдычную адукацыю ў Марбургскім універсітэце і Сеульскім нацыянальным універсітэце. Працаваў суддзёй. На дзяржаўнай службе — з 1972 года. У 2005—2008 гадах — суддзя Вярхоўнага суда Рэспублікі Карэя, затым — старшыня камітэта па аўдыту і інспекцыях.

16 верасня 2010 года прэзідэнт Паўднёвай Карэі Лі Мён Бак вылучыў кандыдатуру Кім Хван Сіка на пасаду прэм’ер-міністра. Ён стаў першым прэм’ер-міністрам з правінцыі Чала-Намда. У якасці ключавых прынцыпаў сваёй працы на новай пасадзе ён назваў «закон і прынцып», «дыялог і адзінства», «дапамогу бліжняму і спачуванне».

Катэгорыя:Палітыкі Паўднёвай Карэі
Універсітэт імя Джорджа Вашынгтона

**Універсітэт імя Джорджа Вашынгтона** (, **GW**, **GWU**) — прыватны даследчы ўніверсітэт у Вашынгтоне, акруга Калумбія. Заснаваны 9 лютага 1821 года пастановай Сената ЗША. З’яўляецца найбуйнейшай вышэйшай навучальнай установай у сталіцы ЗША і (станам на 2008 год) самай дарагой амерыканскай ВНУ (у 2008 годзе кошт навучання за год складаў больш за 38&nbsp;000 долараў ЗША, не лічачы дадатковых выдаткаў).

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка
* The GW and Foggy Bottom Historical Encyclopedia

Катэгорыя:Універсітэты Вашынгтона
Джанг Джун

**Джанг Джун** (нар. )&nbsp;— паўднёвакарэйскі тэквандыст, бронзавы прызёр Алімпійскіх гульняў 2020 года, чэмпіён свету і Азіі.

## Выступленні на Алімпіядах 
## Спасылкі 
* Джанг Джун на сайце taekwondodata.com

Катэгорыя:Тэквандысты на летніх Алімпійскіх гульнях 2020 года
Катэгорыя:Бронзавыя прызёры летніх Алімпійскіх гульняў 2020 года
Катэгорыя:Тэквандысты Паўднёвай Карэі
Лі Ван Ку

**Лі Ван Ку** (; ) — паўднёвакарэйскі палітык, прэм’ер-міністр Рэспублікі Карэя ў 2015 годзе.

## Кар’ера 
Атрымліваў адукацыю ва Універсітэце Сонгюнгван. Працаваў ва Упраўленні эканамічнага планавання (сучаснае міністэрства стратэгіі і фінансаў). Сваю палітычную дзейнасць пачаў у 1996 годзе. У тым жа годзе быў абраны ў Нацыянальную асамблею. У 2006 годзе яго абралі на пасаду губернатара правінцыі Паўднёвая Чхунчхон. У 2013 годзе зноў стаў членам парламента. У маі 2014 года быў абраны старшынёй фракцыі палітычнай партыі «Сенуры» ў Нацыянальнай асамблеі.

У лютым 2015 года прызначаны на пасаду старшыні ўрада. Зрэшты ўжо ў канцы красавіка 2015 года выйшаў у адстаўку ў сувязі з абвінавачваннямі ў хабарніцтве. У наступным годзе ён быў прызнаны вінаватым у незаконным атрыманні сродкаў і прыгавораны да 8 месяцаў зняволення.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Палітыкі Паўднёвай Карэі
Лі Гон Хі

**Лі Гон Хі** (;  — ) — паўднёвакарэйскі прадпрымальнік, кіраўнік карпарацыі Samsung Group з 1987 па 2008 гады і ў 2010 годзе. Яму прыпісваюць ператварэнне Samsung у найбуйнейшага ў свеце вытворцу смартфонаў, тэлевізараў і мікрасхем. З 2007 па 2020 гады быў самым багатым чалавекам Паўднёвай Карэі. На момант смерці яго багацце складала 21 млрд долараў.

## Біяграфія 
Лі Гон Хі нарадзіўся 9 студзеня 1942 года ў Тэгу, падчас . Ён быў трэцім сынам Лі Бён Чхоля, заснавальніка кампаніі Samsung, якая была ў гэты час экспарцёрам садавіны і сушанай рыбы. Ён атрымаў ступень эканаміста ва Універсітэце Васэда ў Японіі. Далей вучыўся ў магістратуры па бізнесе ва Універсітэце Джорджа Вашынгтона ў Вашынгтоне, але не атрымаў вучонай ступені.

Лі Гон Хі далучыўся да Samsung Group у 1968 годзе. Пасля смерці бацькі ў 1987 годзе ён узначаліў канцэрн. У 1993 годзе Лі Гон Хі вырашыў, што настаў час для рэформаў. На той момант Samsung вырабляў вялікую колькасць няякасных тавараў. Лі Гон Хі асабіста адклікаў партыю са 150 тысяч няякасных гаджэтаў на суму каля $50 млн і спаліў іх. З гэтага часу кампанія ўзяла курс на якасць прадукцыі, а не на яе колькасць. Пад кіраўніцтвам Лі Гон Хі кампанія з невялікай вытворчасці вырасла ў буйную міжнародную карпарацыю — самую паспяховую з усіх паўднёвакарэйскіх  (сямейных бізнес-імперый, якія дамінавалі ў эканоміцы Карэі пасля Другой сусветнай вайны). Дзякуючы карпаратыўнай палітыцы ў Samsung узніклі дзясяткі даччыных кампаній, у тым ліку адзін з вядучых вытворцаў смартфонаў у свеце . Акрамя таго, Samsung вырабляе мікрасхемы, якія ў сваіх распрацоўках выкарыстоўваюць іншыя тэхналагічныя кампаніі.

У 2008 годзе Лі Гон Хі прыйшлося сысці ў адстаўку — суд прысудзіў яго да ўмоўнага зняволення за ўхіленне ад выплаты падаткаў. У 2010 годзе прысуд адмянілі, і Лі вярнуўся ў кіраванне кампаніяй.

Лі лячыўся ад рака лёгкіх у канцы 1990-х гадоў. У маі 2014 года Лі Гон Хі быў шпіталізаваны з-за сардэчнага прыступу і запаў у кому, у якой ён знаходзіўся да сваёй смерці. Памёр 25 кастрычніка 2020 года ў Сеуле на 79-м годзе жыцця. У Лі засталіся жонка і трое дзяцей. Сын Лі Джэ Ён фактычна кіраваў кампаніяй апошнія пяць гадоў.

Катэгорыя:Прадпрымальнікі Паўднёвай Карэі
Катэгорыя:Мільярдэры Паўднёвай Карэі
Катэгорыя:Члены МАК
Лі Бён Чхоль

**Лі Бён Чхоль** (; 12 лютага 1910&nbsp;— 19 лістапада 1987) — заснавальнік Samsung Group і адзін з найбольш паспяховых бізнесменаў Паўднёвай Карэі.

## Біяграфія 
Спачатку ён не быў занадта паспяховым. Лі стварыў свой бізнес 1 сакавіка 1938 года, які ён назваў Samsung Trading Co (папярэднік Samsung). Samsung азначае «тры зоркі», што тлумачыць першапачатковы карпаратыўны лагатып.

Да 1945 года «Samsung» перавозіў тавары па ўсёй Карэі і іншых краінах. Кампанія з’явілася ў Сеуле ў 1947 годзе. Гэта была адна з дзесяці найбуйнейшых гандлёвых кампаній. З заваяваннем Сеула паўночнакарэйскай арміяй Лі быў вымушаны перавезці свой бізнес у Пусан. Масавы прыток амерыканскіх войскаў і абсталявання ў Пусан на працягу наступнага года вайны стаў вельмі карысным для транспартнай кампаніі Лі.

У 1961 годзе, калі Пак Чон Хі захапіў уладу, Лі Бён Чхоль быў у Японіі і на працягу некаторага часу ён не вяртаўся ў Паўднёвую Карэю. У рэшце рэшт было падпісана пагадненне і Лі Бён Чхоль вярнуўся, але «Samsung» прыйшлося адмовіцца ад кантролю над набытымі банкамі і прытрымлівацца эканамічных дырэктыў ад урада.

У 1953 годзе ён заснаваў кампанію «Cheiljedang» (Чэіль Чэда; у цяперашні час «CJ Cheiljedang»), якая стала вельмі паспяховай і прыбытковай. Выкарыстаўшы даходы ад «Cheiljedang», ён заклаў шмат іншых кампаній, якія вырабляюць бытавую электроніку і іншыя высокатэхналагічныя тавары.

Пазней у жыцці ён займаў пасаду старшыні Федэрацыі карэйскай прамысловасці і быў вядомы як самы багаты чалавек у Карэі.

Пасля яго смерці яго маёнтак «Хоам» быў адкрыты для публікі і для экскурсій. Яго калекцыя карэйскага мастацтва лічыцца адной з найбуйнейшых і найлепшых прыватных калекцый у краіне, і яна мае шэраг прадметаў мастацтва, якія былі прызнаныя «нацыянальнымі скарбамі» карэйскім урадам. «Хоам» знаходзіцца на невялікай адлегласці ад парку «Everland», самага папулярнага парку забаў у Паўднёвай Карэі («Everland» таксама належыць «Samsung Group»).

Катэгорыя:Прадпрымальнікі Паўднёвай Карэі
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Кёнсан-Намда