16 кастрычніка

__NOTOC__

**16 кастрычніка** — дзвесце восемдзесят дзевяты (дзвесце дзевяносты ў высакосны год) дзень года па Грыгарыянскім календары.

## Падзеі 
* 1555: Паводле загаду англійскай каралевы Марыі І (Крывавай Мэры) спалены за ерась пратэстанцкія біскупы Лондана і Вочэстара.
* 1793: Пакарана смерцю каралева Францыі Марыя-Антуанэта, жонка Людовіка XVI.
* 1840: Новая Зеландыя абвешчаная брытанскай калоніяй.
* 1923: Заснавана кінакампанія Уолта Дыснея.
* 1929: Утворана Таджыкская ССР.
* 1943: Створана першае ў СССР Нахімаўскае ваенна-марское вучылішча (Тбіліскае).
* 1945: Заснавана газета «Süddeutsche Zeitung».
* 1946: Выкананы смяротны прыгавор Нюрнбергскага трыбуналу ў адносінах да нацысцкіх злачынцаў. Пакараны смерцю: Іяхім фон Рыбентроп, Вільгельм Кейталь, Эрнст Кальтэнбрунер, Альфрэд Розенберг, Ганс Франк, Вільгельм Фрык, Юліус Штрэйхар, Фріц Заўкель, Альфрэд Ёдаль, Артур Зэйс-Інкварт.
* 1964: Кітай здзейсніў першае выпрабаванне ядзернай зброі.
* 1978: Караль Вайтыла абраны Папам Рымскім і ўзяў сабе імя Ян Павел ІІ.
* 1982: Дзяржсакратар ЗША Дж. Шульц сказаў, што яго краіна выйдзе з ААН, калі з яе выключаць Ізраіль.
* 1988: На цэнтральнам тэлебачанні СССР пачаўся паказ тэлесерыяла «Рабыня Ізаўра» — першага бразыльскага серыяла на савецкім тэлебачанні.
* 2024: Адкрыўся для наведвальнікаў Вялікі Егіпецкі музей у Гізе.
* 2024: Ізраільскай арміяй забіты Ях’я Сінвар, лідар палесцінскага руху ХАМАС у сектары Газа.

## Нарадзіліся 
* 1430: Якаў II, кароль шатландскі.
* 1708: Альбрэхт фон Галер, швейцарскі фізіёлаг.
* 1815: Фрэнсіс Лабак, губернатар Тэхаса.
* 1854: Оскар Уайльд, ірландскі літаратар.
* 1874: Ота Мюлер (мастак).
* 1884: Фларыян Ждановіч, беларускі акцёр і рэжысёр (пам. 20.10.1942).
* 1886: Давід Бен-Гурыён, адзін з лідараў сіянісцкага руху і стваральнік сучаснага Ізраіля. (пам. 1973).
* 1888: Юджын О'Ніл, амерыканскі драматург, лаўрэат Нобелеўскай прэміі 1936 года (пам. 1953).
* 1890: Майкл Колінз, ірландскі нацыянальны герой, рэвалюцыянер, палітычны і ваенны дзеяч (пам. 22.8.1922).
* 1894: Машэ Шарэт, 1-ы міністр замежных спраў Ізраіля
* 1921: Анджэй Мунк, польскі кінарэжысёр.
* 1927: Гюнтэр Грас, нямецкі пісьменнік, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па літаратуры (пам. 13.4.2015).
* 1948: Яўген Сямашка, беларускі журналіст, гісторык.
* 1954: Карына Харфух, нямецкая актрыса.
* 1957: Сяржук Сокалаў-Воюш, беларускі бард, журналіст, пісьменнік.
* 1959: Эркі-Свен Цюйр, эстонскі кампазітар.
* 1983: Ларын, шведская спявачка.
* 1983: Мадлен Нгона Мані, камерунская футбалістка.

## Памерлі 
* 1553: Лукас Кранах Старэйшы, нямецкі мастак
* 1621: Ян Пітэрсзан Свелінк, нідэрландскі кампазітар
* 1628: Франсуа Малерб, французскі паэт
* 1793: Марыя Антуанета, каралева французская
* 1879: Сяргей Салаўёў, рускі гісторык (нар. 1820)
* 1981: Машэ Даян, ізраільскі дзяржаўны і ваенны дзеяч
* 1988: Крысціян Матрас, фарэрскі лінгвіст і паэт
* 2003: Ласла Пап, трохразовы алімпійскі чэмпіён па боксе
* 2007: Дэбора Кер, брытанская актрыса
* 2008: Дагмар Нормет, эстонская пісьменніца
* 2019: Джон Торэнс Тэйт, амерыканскі матэматык
* 2022: Юры Арак, эстонскі мастак
* 2023: Марці Ахцісаары, Прэзідэнт Фінляндыі (1994—2000), лаўрэат Нобелеўскай прэміі міру

## Святкуюць 
*  ААН: Міжнародны дзень харчавання (з 1945 года).
*  ЗША: Дзень боса (святкуюць з 1958 года).

К16