Строй

[250px|thumb|Жыхары горада [Кобрын. Каля 1916]]
**Строй** — назва традыцыйнага комплексу беларускага народнага адзення на тэрыторыі Беларусі і прылеглых краін: Польшчы, Украіны і Расіі. Строі былі сфарміраваныя і існавалі ў канцы XIX — сярэдзіне XX стагоддзяў.

Беларускі нацыянальны касцюм пачаў сваё фармаванне ў часы Сярэднявечча, да XIV-XVI стагоддзяў займеў свае адрозныя рысы, а да XIX стагоддзя цалкам сфармаваўся.

На тэрыторыі Беларусі вылучаюць зоны лакальных асаблівасцей традыцыйнага адзення ў тэхніцы выканання, у спосабе нашэння дэталяў вопраткі, у характары арнаменту і да т. п. Такія мясцовыя адмены касцюму і вызначаюцца тэрмінам «строй». Пры вылучэнні асобнага строю ўлічваюць супольнасць паўсядзённае і святочнае вопраткі, верхняй адзежы, абутку, галаўных убораў і ўпрыгажэнняў. Унутры строю адрозніваюць мужчынскі і жаночы касцюмы.

Даследчыкі вылучаюць больш за 30 строяў:
* Мсціслаўска-Клімавіцкі строй — тэрыторыя Усходняга Палесся, пераважна паўднёва-ўсходнія раёны Гомельскай вобласці;
* Буда-Кашалёўскі строй — Падняпроўе, пераважна Буда-Кашалёўскі, Гомельскі, Рэчыцкі раёны
* Быхаўскі строй — Панямонне: Ваўкавыскі, Пружанскі і Камянецкі раёны;
* Вілейскі строй — Цэнтральная Беларусь: паўночны захад Мінскай і паўночны ўсход Гродзенскай абласцей;
* Давыд-Гарадоцка-Тураўскі строй — усход Заходняга Палесся: Тураў, Давыд-Гарадок і Столін;
* Дамачаўскі строй — Заходняе Палессе: Дамачава, паўднёвы захад Брэсцкага і Маларыцкага раёнаў (уздоўж ракі Буг), на тэрыторыі Польшчы (ваколіца г. Владава) і ў паўднёва-заходніх раёнах Валынскай вобласці;
* Дзісенскі строй — Падзвінне:Пастаўскі,Шаркаўшчынскі,Мёрскі ,Глыбоцкі раёны Віцебскай вобласці
* Дубровенскі строй — Падняпроўе (паўднёвы сход Віцебскай вобласці, часткова Смаленшчына);
* Калінкавіцкі строй — Усходняе Палессе: Калінкавіцкі, Светлагорскі, Жлобінскі раёны;
* Капыльска-Клецкі строй — Цэнтральная Беларусь: Капыльскі, Клецкі, Уздзенскі, Нясвіжскі;
* Кобрынскі строй — Жабінкаўскі і Кобрынскі раёны;
* Краснапольскі строй — Падняпроўе: Краснапольскі, Касцюковіцкі, Клімавіцкі, Хоцімскі, Чачэрскі, Чэрыкаўскі раёны;
* Лепельскі строй — Падзвінне: Лепельскі, Ушацкі, Чашніцкі раёны;
* Лунінецкі строй
* Ляхавіцкі строй — Цэнтральная Беларусь: Ляхавіцкі, Нясвіжскі, Клецкі раёны;
* Магілёўскі строй — Падняпроўе: Магілёўскі, Быхаўскі, Шклоўскі, Слаўгарадскі, Рагачоўскі раёны;
* Маларыцкі строй — Заходняе Палессе: Маларыцкі і поўдзень Кобрынскага раёна;
* Мастоўскі строй — Панямонне: Мастоўскі, Шчучынскі, Зэльвенскі раёны;
* Мотальскі строй — Заходняе Палессе: невялікая тэрыторыя Іванаўскага раёна (в. Моталь, в. Цішкавічы, в. Асаўніца);
* Навагрудскі строй — Панямонне: Наваградскі, Карэліцкі, Слонімскі, Лідскі раёны;
* Неглюбскі строй — Падняпроўе: Веткаўскі, поўдзень Краснагорскага і паўднёвы захад Новазыбкаўскага раёнаў Бранскай вобласці Расіі;
* Пінска-Івацэвіцкі строй — Заходняе Палессе: Бярозаўскі, Ганцавіцкі, Драгічынскі, Івацэвіцкі і Пінскі раёны;
* Пухавіцкі строй — Цэнтральная Беларусь між Слуцкам і Асіповічамі па берагох ракі Пціч;
* Расонскі строй
* Турава-Мазырскі строй

## Гл. таксама 
* Беларускія нацыянальныя галаўныя ўборы
* Брыль (капялюш)

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Беларускі народны касцюм / Л. І. Маленка; [маст. Э. Э. Жакевіч]. — Мінск : Ураджай, 2001.
* *Бялявіна, В. М.* Жаночы касцюм на Беларусі / В. М. Бялявіна, Л. В. Ракава. — Мінск : Беларусь, 2007. — 350 с.
* *Бялявіна, В. М.* Мужчынскі касцюм на Беларусі / В. М. Бялявіна, Л. В. Ракава. — Мінск : Беларусь, 2007. — 303 с.
* *Кацар, М. С.* Беларускі арнамент: Ткацтва. Вышыўка. — Мінск, 1996.
* *Маленко, Л. И.* Белорусский костюм XIX—XX вв. / Л. И. Маленко. — Минск : Белорусская наука, 2005.
* *Маслова, Г. С.* Народная одежда русских, украинцев, белорусов в XIX — нач. XX вв. / Г. С. Маслова // Восточно-славянский этнографический сборник. — М., 1956.
* *Багачова В. Ю.* Магілёўскі строй. Асаблівасці вясельнага адзення ХІХ — 1-й паловы ХХ ст. // Пытанні мастацтвазнаўства, этналогіі і фалькларыстыкі. Вып. 18 / Цэнтр даследаванняў беларускай культуры, мовы і літаратуры НАН Беларусі; навук. рэд. А. І. Лакотка. — Мінск : Права і эканоміка, 2015. — 376 с. ISSN 2221-9919
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* Беларускія народныя строі 
* Мапка беларускіх строяў 
* Строі Магілёўскай вобласці 
* Беларускае традыцыйнае адзенне 
* Строі, ці Cвяточнае традыцыйнае адзенне беларусаў

Катэгорыя:Беларускі касцюм