Марыя Ядвіга Рэут

**Марыя Ядвіга Рэут** (пол. *Maria Jadwiga Reutt***,** 1863 Дзёрнавічы, Рэчыцкі пав. - 15 студзеня, 1942, Вільня) – польская пісьменніца для моладзі, педагог, асветніцкі дзеяч.

## Біяграфія 
Была дачкой Антонія і Анелы, народжанай Іпагорскай-Лянкевіч. Адукацыю атрымала дома і ў педагагічным інстытуце. Пасля смерці маці жыла ў Вільні, а з 1894 года — у Варшаве, дзе працавала ў кнігарні і ўдзельнічала ў арганізацыі падпольнай адукацыі. У 1905 годзе была арыштаваная за нелегальны перавоз польскіх кніг праз мяжу і на тры месяцы зняволена ў Пётркаве. Затым (1906) пераехала ў Коўна, дзе стварыла Кола самаадукацыі жанчын, а таксама актыўна ўдзельнічала ў Коле па ўраўнаванню правоў жанчын. У тым жа годзе выклікана ў Львоў саюзам настаўніц каб працаваць у народнай школе. Уваходзіла ў склад кіраўніцтва таварыства імя Касцюшкі.

У Львове пачала займацца журналісцкай і літаратурнай дзейнасцю. Першыя яе публікацыі з'явіліся ў "Кур'еры Львоўскім", затым стала актыўна публікавацца ў часопісе для вясковых жанчын "Zorza Ojczysta", дзе з 1907 стала сурэдактаркай. Публікавала папулярныя артыкулы па гісторыі Польшчы, біяграфіі выбітных постацей, апавяданні і нарысы, а ў дадатку "Лісткі" - байкі і апавяданні для дзяцей і моладзі. Кніжны дэбютам стала публікацыя ўспамінаў пра зняволенне ў Пётркаве "З-за кратаў" (1908). У 1913 апублікавала зборнік апавяданняў "З гісторыі паганскай Літвы" (1913), які шмат разоў пазней перавыдаваўся.

Падчас Першай сусветнай вайны займалася арганізацыяй сельскай адукацыі ў Любартаўскім павеце, а пасля аднаўлення незалежнасці Польшчы працавала ў Любартаве як сакратарка школьнага інспектара.

У 1919 годзе пераехала ў Вільню.

Працавала ў праўленні Польскага адукацыйнага таварыства ўсходніх зямель.

Акрамя працы педагогам і актывістам у галіне адукацыі, Рэут таксама была пісьменніцай. Яна напісала шматлікія рэпартажы, артыкулы і апавяданні, а таксама раманы для дзяцей і моладзі. Некаторыя з яе аповесцей для моладзі, якія часта закраналі гістарычныя тэмы, перавыдаваліся некалькі разоў. У 1920 годзе яна склала зборнік патрыятычных апавяданняў і ўспамінаў пад назвай «Dziecko polskie w latach niewoli i walk (Garść wspomnień)» («Польскае дзіця ў гады палону і барацьбы (Жменя ўспамінаў)»). Самастойна ці з іншымі аўтарамі яна склала некалькі зборнікаў казак, у тым ліку «Літоўскія казкі» (1931). Таксама была аўтарам больш за 20 п'ес для аматарскіх тэатральных гурткоў і школьных тэатральных гурткоў. Апісала гісторыю асветы на Віленшчыне ў некалькіх артыкулах, у тым ліку ў Macierz Szkolna ziemi wilénskiej (апублікаваная ў 1924 г. у Oświata Polska) і Z dziejów oświaty na Litwie («З гісторыі асветы ў Літве», апублікаваная ў 1925 г. у альманаху адукацыі Віленшчыны. У 1925 г. выдавала дзіцячы часопіс «Gwiazdkę».

Напісала шматлікія рэпартажы, артыкулы, апавяданні, раманы і п'есы для дзяцей і моладзі. Яна таксама публікавала трылеры для дарослых, часта пад псеўданімамі *M.R.*, *R.M.*, *J. Bogusz*, *Jan Wirzos*, *Jerzy Surwint*, *Maria z Polesia*.

Памерла ў Вільні. Пахавана на Бернардзінскіх могілках.

## Ордэны і ўзнагароды 
* Сярэбраны крыж Заслугі (16 лістапада 1927 г.)

## Публікацыі 
** *Zza kraty, 1908*
** *Dziennik szwaczki, 1909*
** *O ptaszkach, kotkach i innych zwierzątkach, B.Połoniecki, Lwów; E.Wende i Ska, Warszawa 1912*
** *Z dziejów pogańskiej Litwy, E.Wende i Ska, Warszawa; H.Altenberg, G.Seyfarth, E.Wende i Ska Lwów 1913*
** *Królewna, Wydawnictwo Polskie, Lwów, 1919*
** *Dziecko polskie w latach niewoli i walk (garść wspomnień) (zebrała i ułożyła ), Sekcja Oświecenia Publicznego Z.C.Z.W., Wilno 1920*
** *Dla mojego Tatusia. Dzienniczek Danusi, Księgarnia Stowarzyszenia Nauczycielstwa Polskiego M.Arct, Warszawa-Poznań-Łódź-Lwów 1922*
** *Trzeci Maj, Księgarnia J. Zawadzkiego, Wilno 1922*
** *Cudowny doktor, Księgarnia J. Zawadzkiego, Wilno 1923*
** *Klub gałganiarek wileńskich, Spółka Księgarsko-Wydawnicza, Wilno 1923*
** *Rabuś, Księgarnia J. Zawadzkiego, Wilno 1923*
** *Trzewiczek Królowej, Księgarnia J. Zawadzkiego, Wilno 1923*
** *Życie za wolność, Wydawnictwo Polskie, Poznań 1923*
** *Jak Bolko został rycerzem, Księgarnia J. Zawadzkiego, Wilno 1925*
** *Wyzwolenie Wilna, Księgarnia J. Zawadzkiego, Wilno 1925*
** *W cygańskim obozie, Księgarnia i Drukarnia św. Wojciecha, Poznań-Warszawa 1926*
** *Janek i Jagusia, Księgarnia J. Zawadzkiego, Wilno 1927*
** *Laluś Panienka, Księgarnia Polska, Warszawa 1928*
** *Oto dzień chwały!, Zjednoczenie Młodzieży Polskiej, Poznań 1928*
** *Strzał o północy, Księgarnia Ludwika Fiszera, Łódź-Katowice 1929*
** *Król Chłopków, Księgarnia J. Zawadzkiego, Wilno 1930*
** *Męczennica na tronie Piastowskim, Instytut Wydawniczy „Renaissance”, Warszawa-Poznań-Kraków-Lwów-Stanisławów 1930*
** *Triumf miłości, Instytut Wydawniczy „Renaissance”, Warszawa-Poznań-Kraków-Lwów-Stanisławów 1930*
** *Wicek-Niecnota, Księgarnia J. Zawadzkiego, Wilno 1930*
** *Napad bandytów czyli Tym razem jeszcze mu uszło na sucho, 1931*
** *Legendy o Świętych, Księgarnia i Drukarnia Katolicka Sp. Akc., Katowice 1932*
** *Rok Zosi, 1932*
** *Spłacony dług wdzięczności, Księgarnia Ludwika Fiszera, Łódź-Katowice 1932*
** *Księżniczka Jose, Księgarnia i Drukarnia Katolicka Sp. Akc., Katowice 1933*
** *Cudowny doktor, Księgarnia J. Zawadzkiego, Wilno 1934*
** *Król migdałowy, Księgarnia J. Zawadzkiego, Wilno 1934*
** *Maryjka, 1934*
** *Święty Mikołaj, Księgarnia J. Zawadzkiego, Wilno 1934*
** *Wódz Cz.I-W starym dworze, Księgarnia J. Zawadzkiego, Wilno 1935*
** *Wódz Cz.II-Szkolne czasy, Księgarnia J. Zawadzkiego, Wilno 1935*
** *Wódz" Cz.III-Na placówce, Księgarnia J. Zawadzkiego, Wilno 1935*
** *Co zazdrość może, Zakłady Wydawnicze Alfreda Ksyckiego, Żnin 1938*
** *Niezwykły testament, Zakłady Wydawnicze Alfreda Ksyckiego, Żnin 1938*
** *Zemsta Cyganki, Zakłady Wydawnicze Alfreda Ksyckiego, Żnin 1938*
** *Jasiek: Powieść o polskim harcerzu, 1940*

## Крыніцы 
Катэгорыя:Памерлі ў 1942 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1863 годзе
Катэгорыя:Пахаваныя на Бернардзінскіх могілках

Катэгорыя:Дзіцячыя пісьменнікі
Катэгорыя:Памерлі ў Вільні
Катэгорыя:Адукацыя ў Беларусі
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Нараўлянскім раёне