open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Мацвей Слушчанскі

**Мацве́й Слушча́нскі** (, ; , таксама *Maciej, Matthias*; ? — пасля 1782) — мастак-манументаліст Вялікага Княства Літоўскага, адзін з найбольш яскравых прадстаўнікоў віленскай школы манументальнага жывапісу перыяду позняга барока і ракако.

## Біяграфія 
Жыў і працаваў у Вільні. Яго бацька, таксама Мацвей (*Mathiasz*), згадваецца як мастак, які ў 1688—1702 гадах належаў да Архібрацтва Шкаплернай Божай Маці пры касцёле Святога Юрыя ў Вільні, дзе выконваў розныя мастацкія даручэнні. Сам Мацвей Слушчанскі таксама быў звязаны з гэтым брацтвам і згадваецца як намеснік яго старшыні.

## Творчасць 
Як мастак-манументаліст Мацвей Слушчанскі працаваў у тэхніцы фрэскі, а таксама ствараў станковыя палотны для касцёлаў.

У 1762 годзе мастак атрымаў заказ ад віленскага магістрата на стварэнне партрэта тагачаснага віленскага біскупа Ігнацыя&nbsp;Якуба Масальскага, а таксама напісанне гербаў папярэдніх біскупаў, дзяржавы і горада.

Найбольш значнай і маштабнай працай мастака з'яўляецца поўны комплекс манументальных роспісаў у віленскім касцёле Святой Тэрэзы, выкананы ім у 1763—1767 гадах пасля таго, як храм пацярпеў ад пажараў сярэдзіны XVIII стагоддзя. Гэты роспіс лічыцца адным з самых цэласных і складаных іканаграфічных ансамбляў у мастацтве ВКЛ. Ён уключае ў сябе:
*   Роспіс скляпення цэнтральнага нефа са сцэнамі містычных відзежаў Святой Тэрэзы Авільскай;
*   Роспіс сцен цэнтральнага нефа са сцэнамі заснавання кляштараў рэфармаванага ордэна кармелітаў;
*   Роспіс купала са сцэнамі смерці і апафеозу Святой Тэрэзы;
*   Роспіс скляпенняў і сцен бакавых нефаў з эмблематычнымі і сюжэтнымі кампазіцыямі, якія адлюстроўваюць духоўнасць ордэна кармелітаў.

У 1764 годзе Мацвей Слушчанскі разам з мастаком Ігнацыем&nbsp;Эгенфельдэрам працаваў над стварэннем дэкарацый для трыумфальных арак, узведзеных у Вільні з нагоды каранацыі Станіслава Аўгуста Панятоўскага.

У 1782 годзе мастак атрымаў узнагароду ад бернардзінцаў за «маляванне двух алтароў», а таксама за два абразы на тэму Беззаганнага Зачацця. Гэта дазваляе сцвярджаць, што ён быў таксама майстрам ілюзіяністычных алтароў. Адзінай працай мастака, якая дакладна захавалася ў гэтым касцёле, з'яўляецца алтарны абраз Святога Францыска. Яму таксама прыпісваецца аўтарства алтарнага абраза Святога Дыдака.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Мастакі Беларусі XVIII стагоддзя
Катэгорыя:Мастакі-манументалісты Беларусі
Катэгорыя:Мастакі барока
Катэгорыя:Мастакі ракако
Катэгорыя:Памерлі ў XVIII стагоддзі
Катэгорыя:Постаці Вільні
Катэгорыя:Мастакі Літвы XVIII стагоддзя
Катэгорыя:Мастакі-манументалісты Літвы
Дыграф

**Дыгра́ф** (ад  двойчы +  пішу) — спалучэнне дзвюх літар, што ўжываецца для абазначэння на пісьме пэўнага гука.

## Прыклады 
Уласцівы кірыліцы, дзе дыграф **ѹ** абазначаў просты гук [у].

## Гл. таксама 
* Дыфтонг
* Лігатура

## Крыніцы 
Катэгорыя:Дыграфы
Афоня (фільм)

«**Афоня**» — савецкая трагікамедыя 1975 года, пастаўленая рэжысёрам Георгіем Данелія паводле сцэнарыя Аляксандра Барадзянскага.

Лідэр пракату 1975 года — 62,2 мільёна гледачоў.

## У ролях 
* Леанід Кураўлёў
* Яўген Лявонаў 
* Яўгенія Сіманава

Катэгорыя:Фільмы Георгія Данеліі
Катэгорыя:Кінакамедыі 1975 года
Карл Пярсімягі

**Карл Пярсімягі** , , Оэ — , Асвенцім) — эстонскі мастак-фавіст.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў сям’і багатага фермера. У 1919 годзе удзельнічаў у Эстонскай вайне за незалежнасць і быў узнагароджаны медалём. Насуперак бацькавай волі, ён паехаў у Тарту, каб паступіць у новую мастацкую школу Палада, вядомую прасоўваннем сучаснага мастацтва. У дадатак да новых стыляў, такім як фавізм, на яго паўплывала эстонскае народнае мастацтва і Конрад Мягі, які быў там настаўнікам. Ён таксама вучыўся ў Ада Вабэ і Мікалая Трайка, у 1923 годзе адправіўся ў навучальную паездку ў Германію. У тым жа годзе Персімягі правёў сваю першую выставу. Ён некалькі разоў перарываў сваё навучанне, каб наведаць сямейную ферму і намаляваць краявіды.

Пераехаў у Парыж у 1937 годзе пры фінансавай падтрымцы свайго бацькі, які, нарэшце, прымірыўся з выбарам кар’еры сына. Там ён вучыўся ў Акадэміі Каларосі і патрапіў пад уплыў Поля Сезана. З пачаткам Другой сусветнай вайны, у адрозненне ад большасці іншых балтыйскіх мастакоў, Пярсімягі адмовіўся вяртацца ў Эстонію, якая стала савецкай.

У 1939 годзе ў Талінскім Доме мастацтва з 8 па 18 верасня прайшла выстава жывапісу (так званая выстава шасці мастакоў), у якой прынялі ўдзел Адамсан-Эрык, Аляксандр Бергман-Вардзі, Яан Грунберг, Каарэл Лійманд, Карл Пярсімягі, Крысціян Тэдэр.

У 1941 годзе Пярсімягі быў арыштаваны гестапа і дастаўлены ў Асвенцім праз лагер для інтэрнаваных Дрансі. Прычыны яго арышту застаюцца незразумелымі. Ён не быў яўрэем, але, магчыма, спрабаваў дапамагчы сябру-яўрэю ці актывісту французскага Супраціву. У наступным годзе ён быў пакараны.

З-за падтрымкі Пярсімягі незалежнасці Эстоніі, яго працы былі пазбаўлены афіцыйнага прызнання ў СССР, але цікавасць да яго аднавілася пасля 1991 года. 100-годдзе з дня нараджэння было адзначана выставай, і многія з яго работ зараз знаходзяцца ў Тартускім мастацкім музеі.

Катэгорыя:Мастакі Эстоніі
Оэ

**Оэ**:

## Прозвішча 
* Кэндзабура Оэ — японскі пісьменнік, лаўрэат Нобелеўскай прэміі

## Тапонім 
* Оэ (Антсла)
* Оэ (прыток Альны)
Оэ (Антсла)

**О́э** () — вёска ў воласці Антсла павета Вырумаа, Эстонія. Размешчана за 2,5 км на поўдзень ад валаснога цэнтра — горада Антсла. Адлегласць да павятовага цэнтра — горада Выру — каля 28 кіламетраў. Вышыня над узроўнем мора — 94 метры.
## Насельніцтва 
## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Бернард Кангра, эстонскі пісьменнік
* Карл Пярсімягі, эстонскі мастак

Катэгорыя:Населеныя пункты Эстоніі
Бернард Кангра

**Бернард Кангра** (;  — ) — эстонскі пісьменнік і паэт.

Ннарадзіўся ў сям’і фермера Андрэса Кангра і яго жонкі Мінны. З 1919 па 1922 год ён вучыўся ў пачатковай школе ў Кілтрэ, затым у школе ў Антсла (1922—1924), з 1924 па 1929 год — у сярэдняй школе ў Валга. З 1929 па 1938 год ён вывучаў эстонскую мову і літаратуру ва ўніверсітэце Тарту.

У 1935 годзе Бернард Кангра дэбютаваў зборнікам вершаў «Санетыда». Затым выйшлі іншыя зборнікі паэзіі. З 1938 года Кангра быў членам мастацкай групы «Arbujad» (шаманы), якая імкнулася да больш глыбокага эмацыйнага і духоўнага перажывання мовы. Кангра таксама працаваў журналістам, у 1942 годзе працаваў у выданні «Eesti Sona» і ў 1943 годзе — у «Puhkus ja elurõõm». У 1943/44 гадах ён працаваў драматургам у тэатры «Ванемуйнэ» ў Тарту. У 1941 годзе ён таксама працаваў асістэнтам, а з 1942 па 1944 год — выкладчыкам літаратуры ў Тартускім універсітэце.

Перад савецкай акупацыяй у 1944 годзе ён быў вымушаны эміграваць у Швецыю. Там Бернард Кангра быў адным з самых вядомых пісьменнікаў і журналістаў у выгнанні. Спачатку ён працаваў архівістам у Карлстадзе, затым з 1947 года — навуковым супрацоўнікам Лундскага ўніверсітэта. З 1950 года да сваёй смерці ён быў рэдактарам і выдаўцом эстонскага культурнага часопіса «Tulimuld», а з 1951 года — дырэктарам «Eesti Kirjanike Kooperativiiv» (Эстонскага пісьменніцкага кааператыва).

Катэгорыя:Пісьменнікі Эстоніі
Стронг

**Стронг** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Джэрэмі Стронг (акцёр)
* Марк Стронг — брытанскі акцёр
Леэскопа

**Леэскопа** () — вёска на трэцім па велічыні эстонскім востраве Муху. Належыць да аднайменнай воласці у павеце Саарэмаа.

## Насельніцтва 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Муху
Катэгорыя:Населеныя пункты Эстоніі
Святлана Леанідаўна Рабава

**Святлана Леанідаўна Рабава** (нар. , ) — расійская актрыса тэатра і кіно, з 1984 года — артыстка Маскоўскага тэатра сатыры. Народная артыстка Расіі (2006).

## Біяграфія 
Пасля заканчэння Мінскага тэатральнага інстытута паехала ў Маскву. У 1984 годзе скончыла Тэатральнае вучылішча імя Шчукіна (майстэрня А. Бурава). Сыграла ў кіно больш за трыццаць роляў. З 1984 года служыць у маскоўскім Тэатры сатыры.

Была ў фактычным шлюбе з Андрэем Барылам (нар. 1973), расійскім акцёрам тэатра і кіно, артыстам Маскоўскага акадэмічнага тэатра Сатыры. Нарадзіла дзвюх дачок, якія атрымалі яе прозвішча: Аляксандру (1995) і Кацярыну (1998). Пазней выйшла замуж.

Катэгорыя:Актрысы Расіі
2027 год у гісторыі выяўленчага мастацтва

Падзеі **2027 года ў гісторыі выяўленчага мастацтва**.

## Падзеі 
*Трыенале «» — гэта трыенальная  , прысвечаная візуальным мастакам з Паўночнай Каліфорніі, ЗША. Трыенале «Further Triennale» запланавана на вясну 2027 года.
## Працы 
## Нарадзіліся 
## Памерлі 
## Гл. таксама
*2027 год у гісторыі беларускага выяўленчага мастацтва
## Крыніцы 
## Літаратура
## Спасылкі 
Катэгорыя:Гісторыя мастацтва паводле гадоў
Катэгорыя:2027
Ян Павел Аляксандр Сапега

**Ян Павел Аляксандр Сапега** (нар. 18 чэрвеня 1847 г. у Парыжы, памёр 25 кастрычніка 1901 г. у Білцы Шляхецкай пад Львовам) – князь, прафесійны брытанскі вайсковец.

## Біяграфія 
Ён быў сынам Яўстафія Каетана .

Ён нарадзіўся ў выгнанні, дзе пасля падзення Лістападаўскага паўстання знаходзіўся яго бацька. Стаў кадравым вайскоўцам у Англіі, служыў у 5-м драгунскім палку Каралеўскай гвардыі. У 1870 г. натуралізаваўся і атрымаў брытанскае грамадзянства. Паспяхова ўдзельнічаў у скачках.

Пасля прыбыцця ў Польшчу ён пасяліўся ў Білцы Шляхецкай у Львоўскім павеце. Там і памёр.

Ажаніўся з графіняй Севярынай Урускай, дачкой Севярына Урускага. Быў бацькам, між іншым, Яўстафія Каятана, Марыі (жонкі Маўрыцыя Замойскага ) і Ванды (жонкі Ўладзіміра Дзедушыцкага )  .
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Парыжы
Катэгорыя:Памерлі ў 1901 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1847 годзе
Катэгорыя:Сапегі
Катэгорыя:Ваенныя Вялікабрытаніі
Марк Стронг

**Марк Стронг** (; імя пры нараджэнні — *Марка Джузэпэ Салусолія*; італ.: Marco Giuseppe Salussolia; нар. , Ізлінгтан, Лондан) — брытанскі акцёр, намінант на прэміі BAFTA TV Award (2004) і «Томі» (2016). Вядомы па фільмах «Шэрлак Холмс», «Піпец», «Сукупнасць хлусні», «Рок-н-рольшчык», «Зорны пыл», «Робін Гуд», «Шпіён, выйдзі прэч!», «Гульня ў імітацыю», «Kingsman: Сакрэтная служба», «Kingsman: Сакрэтная служба», «Шазам!» і іншых.

Катэгорыя:Акцёры ЗША
Пакт чатырох

**Чатырохбаковы пакт** — гэта пагадненне аб супрацоўніцтве паміж Італіяй, Францыяй, Германіяй і Вялікабрытаніяй, прапанаванае і падрыхтаванае Беніта Мусаліні. Праект пакта быў прадстаўлены ў сакавіку 1933 года. Афіцыйнай мэтай было *падтрыманне міру*, а ў прэамбуле згадваліся пакт Лігі Нацый, Лакарнскі дагавор і пакт Келлога-Брыяна . Пагадненне ўтрымлівала шэсць артыкулаў, якія тычыліся, сярод іншага, супрацоўніцтва ў міжнародных і каланіяльных праблемах і давалі дзяржавам пакта права вырашаць пытанні, якія тычацца іншых краін. Чатырохбаковы пакт, падпісаны ў Рыме 7 чэрвеня 1933 года, быў ратыфікаваны толькі Італіяй (31 жніўня 1933 года) і Вялікабрытаніяй (16 верасня 1933 года), таму яго палажэнні ў канчатковым выніку не ўступілі ў сілу.

Супраць дамовы выступілі краіны Цэнтральнай Еўропы, якім найбольш пагражалі патэнцыйныя тэрытарыяльныя змены. Чэхаславакія, Румынія і Польшча выступілі супраць яе. З часам, пасля запэўненняў Францыі, апазіцыя Чэхаславакіі і Румыніі аслабла, і Рэч Паспалітая выступала супраць яе да канца, бо лічыла яе вяртаннем да канцэрта дзяржаў XIX стагоддзя.

## Зноскі 

## Знешнія спасылкі 
* *Падпісаны Чатырохбаковы пакт* (рэзюмэ)
* *Пакт чатырох дзяржаў* (пераклад на англійскую мову)
* Дакументы, якія тычацца Пакта чатырох, у: Польскі інстытут міжнародных спраў, Зборнік дакументаў, 1933, № 1
Катэгорыя:Міжнародныя дагаворы Вялікабрытаніі
Катэгорыя:1933 год у Германіі