Сабалі (Бярозаўскі раён)

**Сабалі́** (, ) — вёска ў Бярозаўскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Сігневіцкага сельсавета. Размешчана за 18 км ад Бярозы, за 16 км ад чыгуначнай станцыі Бяроза-Картузская.

## Назва 
Недалёка Сабалёў (ля Кобрыні ў в. Залессе) у "Рэвізіі Кобрыньскай эканоміі" 1563 г. засведчаны "*Соболь Тереховичъ*". Тут сама (Кобрынь, Гарадзец) неаднаразова прозвішча "Сабалевіч" ("*Нелепъ Соболевичъ*" і інш.).

На думку В. Жучкевіча, назвы вёсак Сабалёўка, Сабалеўшчына, Сабалі, Сабалькі, Сабалюнцы паходзяць ад прозвішчаў, шырокае распаўсюджанне якіх сведчыць аб вялікай колькасці сабалёў у беларускіх лесах у мінулым. Той жа думкі быў і М. Бірыла, які прозвішчы *Собаль, Собалеў, Сабаленка, Саболька, Сабалеўскі* выводзіў ад слова собаль.

З іншага боку, мяркуецца, што антрапонімы, што паслужылі крыніцай прынамсі для некаторых тапонімаў тыпу Сабалі, могуць быць ад старажытнабалцкага двухасноўнага імені тыпу *Sa-balas*. Ёсць літоўскія прозвішчы *Sabalas, Sabalionis**.*

## Гісторыя 
У 1563 годзе вёска ў Дабучынскай воласці Кобрынскай эканоміі, у абшары двара Блудзенскага і войтаўства Блудзенскага.

### Пад уладай Расійскай імперыі 
Пасля Трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай з 1795 года ў складзе Расійскай імперыі. У 1863 годзе тут каля вёскі ішлі баі паміж паўстанцамі і карнымі атрадамі. Ад тых падзей урочышча каля Сабалёў атрымала назву *Маскалі*. Забітыя паўстанцы былі пахаваны на месцы бою ў адной брацкай магіле. Паводле перапісу 1897 года вёска ў Равяціцкай воласці Пружанскага павета Гродзенскай губерні, дзейнічаў хлебазапасны магазін.

### Найноўшы час 
З 1915 года акупіравана германскімі войскамі, з 1919 года да ліпеня 1920 года і з жніўня 1920 года — войскамі Польшчы. У ліпені 1920 устаноўлена савецкая ўлада.

З 1921 года ў складзе Польшчы. У 1924 годзе вёска ў Равяціцкай гміне Пружанскага павета Палескага ваяводства.

З 1932 года ў Сігневіцкай гміне. З 1939 года ў БССР. З 1940 года вёска ў Равяціцкім сельсавеце.

У 1941—1944 гг. акупіравана нямецка-фашысцкімі захопнікамі. На фронце ў Вялікую Айчынную вайну загінулі 12 воінаў-землякоў. З 1954 года ў Сігневіцкім сельсавеце. Паводле перапісу 1970 года ў калгасе «Запаветы Леніна».

## Планіроўка 
Забудова вёскі нагадвае трохпрамянёвую зорку (вуліцы разыходзяцца ад цэнтра вёскі на паўночны захад, паўночны ўсход і паўднёвы ўсход, арыентаваныя на паўночны захад і паўночны ўсход робяць далей правы паварот пад прамым вуглом; арыентаваная на паўднёвы ўсход вуліца — прамая, да яе прымыкае з правага боку завулак, да якога яшчэ адзін завулак, паралельны вуліцы).

## Насельніцтва 
* **XIX стагоддзе**:
** 1897 — 61 двор, 365 жыхароў.
* **XX стагоддзе**:
** 1905 — 395 жыхароў.
** 1924 — 54 будынкі, 254 жыхары.
** 1940 — 87 двароў, 469 жыхароў.
** 1959 — 118 гаспадарак, 430 жыхароў.
** 1970 — 460 жыхароў.
* **XXI стагоддзе**:
** 2005 — 79 двароў, 130 жыхароў.
## Славутасці 
* Брацкая магіла ўдзельнікаў паўстання 1863—1864 гадоў. У час Першай сусветнай вайны і наступных падзей магіла інсургентаў была забыта, у 1928 выпадкова знойдзена, у 1929 польскія ўлады ўстанавілі драўляны крыж і надмагільныя пліты, якія ў 1939 былі знішчаны. У час Другой сусветнай вайны мясцовыя жыхары ўстанавілі новы крыж, асвячоны ксяндзом з Сігневічаў. У пачатку 1990-х г. жыхар Л. В. Кугач вырабіў з жалезных труб новы крыж.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Сігневіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Бярозаўскага раёна