open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Кулыкіў

**Кулыкіў** () — пасёлак гарадскога тыпу ў складзе Жоўкіўскага раёна Львоўскай вобласці Украіны на рэках Думныця і Кулыкіўка, размешчаны ў 10 км на поўнач ад Львова на аўтадарозе Львоў-Чэрванаград-Ковель.

## Гісторыя 
Першае пісьмовае згадванне аб мястэчку адносіцца да канца XIV ст. У 1399 г. львоўскі каталіцкі арцыбіскуп Якуб Стрэпа выдаў акт аб замацаванні зямельнага надзелу за мясцовым касцёлам. У XV ст. сяло мела паралельную назву Бошч або Божч. Назва Божч, або правільней Божыч, паходзіць ад старажытна славянскага культу Божыча. У заходнеславянскай міфалогіі культ Божыча як сына Бога святкаваўся ў пачатку новага года. Верагодна гэты культ асабліва ўшаноўваўся ў мясцовасці, дзе пазней вырасла мястэчка. Таксама назва паселішча Божыч можа паходзіць ад легендарнага князя антаў Бажая, і ад назвы племені бужан, што жылі на гэтых прасторах.

У дакуменце ад 23 лютага 1431 г. гаворыцца пра тое, што Бошч або Кулікоў перададзена ў дар канцлеру Каралеўства Польскага Яну Канецпольскаму як узнагарода за даўгалетнюю службу. Пярэмышльскі кашталян Дабеслаў Адравонж з Журавіцы (1475 г.) быў дзяржаўцам каралеўшчыны - Кулікоўскага ключа (таксама Глінянскага). У 1469 г. па просьбе пярэмышльскага стольніка Мікалая Гербурта кароль надаў паселішчу магдэбургскае права.

4 чэрвеня 1508 г. шляхціц Ян Апароўскі герба Суліма і яго брат Андрэй правялі раздзел агульнай маёмасці. Паводле гэтага, Ян атрымаў па маці маёнтка ў Галіцкай Русі, сярод якіх палова Кулікова.

Мястэчка належала да Жоўкіўскага павета. Раней тут быў вялікі стаў, потым у значнай ступені асушаны. Сярэдзіну тэрыторыі займала гарадская забудова (вышыня 265 м) і прадмесці: Жоўкіўскае на паўночным боку, Вальське і Загародскае ў заходняй частцы, Львоўскае ў паўднёвым боку. У паўднёва-заходнім боку узвышаецца пагорак Заскокі (275 м). Паводле перапісу насельніцтва ў 1880 г. было 3226 жыхароў, з іх каля 2000 уніятаў, 400 каталікоў, 900 габрэяў.

## Рэлігія 
Уніяцая парафія і грэка-каталіцкі дэканат гістарычна належалі да Пярэмышльскай дыяцэзіі. Да парафіі належалі акрамя мястэчка Кулыкіў і Жоўкіўскага прадмесця сёла Грабянцы і Надычы. Цэркваў было дзве: прыхадская царква Успення Прасвятой Багародзіцы (першае згадванне адносіцца да 1515 г.) у самім мястэчку і Царква святога Дзімітрыя (пабудавана ў 1721 г.) на Жоўкіўскім прадмесці.

Рымска-каталіцкая парафія гістарычна належала да Жоўкіўскага дэканата Львоўскай архідыяцэзіі. Год заснавання парафіі - 1398, фундатарам выступіў тагдашні ўласнік мястэчка Мікалай з Кулыкова. Галіцкі каталіцкі арцыбіскуп Якуб Стрэпа выдаў у Галічы ў 1399 г. акт закладкі Кулыкіўскага касцёла. Цяперашні касцёл Св. Мікалая пабудаваны ў 1538 г. за кошты кракаўскага ваяводы Мікалая Гербурта Аднаўскага, асвечаны ў 1546 г.

## Вядомыя асобы 
* Багдан Ступка - украінскі актор, народны артыст, герой Украіны.

Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Львоўскай вобласці
Катэгорыя:Населеныя пункты Жоўкіўскага раёна
Ёргас Кацыкас

**Ёргас Кацыкас** (; нар. , Салонікі, Грэцыя) — грэчаскі футбаліст, абаронца кіпрскага клуба «Неа Саламіна» з Фамагусты.

## Клубная кар’ера 
Выхаванец клуба «Іракліс», дзе пачаў займацца футболам ва ўзросце васьмі гадоў. На дарослым узроўні пачаў гуляць з сезона 2008/09, які правёў у арэндзе ў «Алімпіякосе» з Воласа ў другім дывізіёне. У сезоне 2009/10 вярнуўся ў «Іракліс», аднак правёў толькі адзін матч у Суперлізе. У наступным сезоне замацаваўся ў асноўным складзе, аднак у лютым 2011 года атрымаў траўму і выбыў да канца сезона.

У кастрычніку 2011 года, пакінуўшы «Іракліс» у якасці свабоднага агента, падпісаў кантракт з ПАОКам. У новым клубе з’яўляўся на полі нерэгулярна. У красавіку 2015 года пакінуў каманду. У ліпені 2015 года падпісаў аднагадовы кантракт з нідэрландскім «Твентэ», аднак ужо ў верасні таго ж года атрымаў цяжкую траўму і выбыў да канца сезона 2015/16. У жніўні 2016 года вярнуўся на поле. У студзені 2017 года перайшоў у дацкі клуб «Эсб’ерг», а ў чэрвені таго ж года стаў іграком бухарэсцкага «Дынама», падпісаўшы двухгадовы кантракт.

У лютым 2019 года перайшоў у беларускі клуб «Дынама» з Брэста. У камандзе выкарыстоўваўся як ігрок ратацыі і на полі з’яўляўся рэдка. Са жніўня 2019 года не з’яўляўся ў складзе, не рыхтаваўся з камандай да сезона 2020. У маі 2020 года пакінуў брэсцкі клуб.

У ліпені 2021 года папоўніў склад сафійскага «Лакаматыва», які вярнуўся ў элітны дывізіён Балгарыі. У ліпені 2022 года перайшоў у кіпрскую «Неа Саламіну».

## Міжнародная кар’ера 
З 2008 па 2012 год прыцягваўся да гульняў юнацкай і моладзевай зборнай Грэцыі. У 2009 годзе ў складзе моладзевай зборнай удзельнічаў у Міжземнаморскіх гульнях, дзе згуляў у трох матчах.

## Дасягненні 
*   Срэбраны прызёр чэмпіянату Грэцыі: 2012/13
*   Бронзавы прызёр чэмпіянату Грэцыі: 2013/14
*   Чэмпіён Беларусі: 2019

## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісты Грэцыі
Катэгорыя:Ігракі ФК Іракліс
Катэгорыя:Ігракі ФК Алімпіякос Волас
Катэгорыя:Ігракі ФК ПАОК
Катэгорыя:Ігракі ФК Твентэ
Катэгорыя:Ігракі ФК Эсб’ерг
Катэгорыя:Ігракі ФК Дынама Бухарэст
Катэгорыя:Ігракі ФК Дынама Брэст
Катэгорыя:Ігракі ФК Лакаматыў Сафія
Катэгорыя:Ігракі ФК Неа Саламіна Фамагуста
Нікола Анціч

**Нікола Анціч** (; нар. , Бялград, Сербія) — сербскі футбаліст, абаронца бялградскага «Партызана».

## Клубная кар’ера 
На юнацкім узроўні выступаў за бялградскі «Партызан», аднак першым прафесійным клубам абаронцы стаў «Рад». Пасля аднаго сезона ў арэндзе ў клубе «Паліч» далучыўся да асноўнай каманды «Рада», дэбютаваў у Суперлізе ў яе складзе.

У жніўні 2014 года падпісаў чатырохгадовы кантракт з «Црвенай Звездай», аднак згуляў толькі ў адным матчы. У лютым 2015 года разарваў кантракт і перайшоў у «Ягодзіну». У жніўні 2015 года падпісаў кантракт на 3,5 гады з «Вайводзінай», дзе з цягам часу замацаваўся ў якасці асноўнага іграка, стаў капітанам каманды.

У лютым 2019 года падпісаў двухгадовы кантракт з беларускім клубам «Шахцёр» з Салігорска. У складзе салігорцаў стаў асноўным левым абаронцам. У лютым 2020 года падоўжыў кантракт да канца 2022 года. У лістападзе 2022 года абвясціў, што па заканчэнні сезона пакідае «Шахцёр».

У снежні 2022 года адправіўся на збор з падмаскоўнымі «Хімкамі», а ў лютым 2023 года клуб афіцыйна паведавіў пра падпісанне кантракта з абаронцам на 1,5 гады. У чэрвені 2023 года перайшоў у бялградскі «Партызан».

## Міжнародная кар’ера 
Выступаў за юніёрскія і моладзевыя зборныя Сербіі розных узростаў. У 2013 годзе ў складзе зборнай U-19 трапіў на чэмпіянат Еўропы, дзе Сербія атрымала перамогу. Прыняў удзел ва ўсіх пяці матчах зборнай на турніры.

## Дасягненні 
*   Бронзавы прызёр чэмпіянату Сербіі: 2016/17
*   Чэмпіён Беларусі (2): 2020, 2021
*   Бронзавы прызёр чэмпіянату Беларусі: 2019
*  Уладальнік Кубка Беларусі: 2019
*  Уладальнік Суперкубка Беларусі: 2021
*  У спісе 22 найлепшых футбалістаў чэмпіянату Беларусі (4): 2019, 2020, 2021, 2022
*  Чэмпіён Еўропы да 19 гадоў: 2013

## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісты Сербіі
Катэгорыя:Ігракі ФК Паліч
Катэгорыя:Ігракі ФК Рад
Катэгорыя:Ігракі ФК Црвена Звезда
Катэгорыя:Ігракі ФК Ягодзіна
Катэгорыя:Ігракі ФК Вайводзіна
Катэгорыя:Ігракі ФК Шахцёр Салігорск
Катэгорыя:Ігракі ФК Хімкі
Катэгорыя:Ігракі ФК Партызан Бялград
Марафанісі

**Марафані́сі** (), або **Крана́і** () — востраў каля паўднёвага Пелапанеса. Уваходзіць у склад Грэцыі. Агульная плошча — 5,16 га.

У мікенскі перыяд на востраве месціліся порт і паселішча, пакінутыя з пачаткам Цёмных стагоддзяў. Згодна легендзе, на востраве спыняліся Парыс і Алена падчас уцёкаў са Спарты ў Трою. Тут яны ўпершыню займаліся каханнем.

У 1821 г. выкарыстоўваўся грэчаскімі паўстанцамі як месца камандавання флотам. У 1898 г. быў злучаны з мацерыком дамбай.

У нашы дні на востраве знаходзяцца маяк, музей і праваслаўная капліца.

## Спасылкі 
* Lonely Planet Greece

Катэгорыя:Астравы Грэцыі
Катэгорыя:Астравы Міжземнага мора
Катэгорыя:Геаграфія Старажытнай Грэцыі
Гартман

**Гартман** — прозвішча.

## Вядомыя асобы 
* Бурхард Іванавіч Гартман — беларускі акушэр
* Эдуард фон Гартман — нямецкі філосаф
Васіль Міронавіч Прыйма

**Васіль Прыйма** (нар. , Наваяварыўск, Украіна) — украінскі футбаліст, абаронца.

## Клубная кар’ера 
Пачынаў займацца футболам у родным горадзе Наваяварыўску, у 11-гадовым узросце быў запрошаны ў кіеўскую ДЮСШ-15. Пазней у Дзіцяча-юнацкай футбольнай лізе Украіны выступаў і за іншыя каманды з Кіева.

У пачатку 2008 года далучыўся да данецкага «Металурга». Спачатку выступаў за дубль, але ў тым жа годзе дэбютаваў у асноўнай камандзе ў Прэм’ер-лізе. Гуляў за «Металург» да лета 2015 года, калі клуб спыніў сваё існаванне.

У кастрычніку 2015 года падпісаў кантракт з італьянскі клубам «Тарына» да чэрвеня 2016 года з магчымасцю падаўжэння яшчэ на два гады. Дэбютаваў за «Тарына» 1 снежня 2015 года ў матчы Кубка Італіі супраць «Чэзены» (4:1), аднак у Серыі A так і не згуляў. У лютым 2016 года быў аддадзены ў арэнду «Фразінонэ», у складзе якога дэбютаваў у Серыі A. У чэрвені 2016 года перайшоў у «Фразінонэ» на трывалай аснове, падпісаўшы трохгадовы кантракт. У 2017 годзе вярнуўся на радзіму, стаўшы іграком луганскай «Зары», аднак не меў трывалага месца ў складзе.

У лютым 2019 года падпісаў двухгадовы кантракт з беларускім клубам «Шахцёр» з Салігорска. У салігорскай камандзе стаў іграком ратацыі, рэдка з’яўляючыся на полі, у чэрвені атрымаў траўму, пасля аднаўлення ў верасні выступаў за дубль. У студзені 2020 года па пагадненні бакоў пакінуў «Шахцёр».

У лютым 2020 года стаў трэніравацца з львоўскімі «Карпатамі» і неўзабаве падпісаў кантракт. Гуляў у камандзе да канца сезона 2019/20. У верасні 2020 года далучыўся да адэскага «Чарнаморца», пакінуў клуб у лютым 2021 года.

## Міжнародная кар’ера 
Выступаў за юніёрскія і моладзевыя зборныя Украіны розных узростаў.

## Дасягненні 
*   Бронзавы прызёр чэмпіянату Беларусі: 2019
*  Уладальнік Кубка Беларусі: 2019

## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісты Украіны
Катэгорыя:Ігракі ФК Чарнаморац Адэса
Катэгорыя:Ігракі ФК Карпаты Львоў
Катэгорыя:Ігракі ФК Шахцёр Салігорск
Катэгорыя:Ігракі ФК Зара Луганск
Катэгорыя:Ігракі ФК Фразінонэ
Катэгорыя:Ігракі ФК Тарына
Катэгорыя:Ігракі ФК Металург Данецк
Бурхард Іванавіч Гартман

**Бурхард Іванавіч Гартман** (каля 1828 — ?) — беларускі акушэр.

## Біяграфія 
Нарадзіўся каля 1828 года. Скончыў Дэрпцкі ўніверсітэт. З 1 кастрычніка 1864 года выконваў абавязкі акушэра пры Віцебскай урачэбнай ўправе.

## Узнагароды 
* Ордэн Святога Станіслава 3 ступені
* кавалер ордэна Святога Олафа
* медаль «У памяць вайны 1853—1856»

Катэгорыя:Акушэры Беларусі
Аляксей Савельевіч Калугін

**Аляксей Савельевіч Калу́гін** (нар. ) — вучоны ў галіне хірургіі, фізіялогіі спорту і спартыўнай медыцыны, доктар медыцынскіх навук (1970), прафесар (1973).

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў вёсцы Чыстыя Лужы (зараз у  Гомельскай вобласці Беларусі). Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны. У 1952 годзе скончыў Віцебскі медыцынскі інстытут. З 1961 года ў Гродзенскім медыцынскім інстытуце на 2-й кафедры хірургічных хвароб. У 1971—1995 гг. на пасадзе загадчыка кафедрай фізіялогіі спорту і спартыўнай медыцыны ў Гомельскім дзяржаўным універсітэце.

## Навуковая дзейнасць 
А. С. Калугіну належаць працы па лячэнні спайкавай хваробы брушыны, рэабілітацыі спартсменаў, адаптацыі арганізма да ўмоў жыццядзейнасці. Аўтар больш за 130 навуковых прац. Сярод апублікаванага:
* О технике операции Нобля // Клиническая хирургия. — 1966. — № 1.;
* Еюнопликации. — Мн., 1976.;
* За здоровьем и долголетием. — Мн., 1983.

## Узнагароды 
Лаўрэат Скарынаўскіх навуковых чытанняў (Гомельскі дзяржаўны ўніверсітэт імя Францыска Скарыны, 1996 год).

## Літаратура 
*  — С. 482.

## Спасылкі 
* Калугин Алексей Савельевич // Знаменитые люди Гомельщины 
* Сотрудники Гродненского государственного медицинского университета (института) на фронтах Великой Отечественной войны. 70 лет Великой Победы: библиографический указатель / сост. Т. Б. Журавлёва; отв. ред. Л.М. Хомбак.  – Гродно :ГрГМУ, 2016. – 22 с.

Катэгорыя:Удзельнікі Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Выпускнікі Віцебскага дзяржаўнага медыцынскага ўніверсітэта
Катэгорыя:Выкладчыкі Гродзенскага дзяржаўнага медыцынскага ўніверсітэта
Катэгорыя:Выкладчыкі Гомельскага дзяржаўнага ўніверсітэта
Катэгорыя:Хірургі СССР
Катэгорыя:Хірургі Беларусі
Бруна Ганц

**Бру́на Ганц** (Bruno Ganz, ;  – ) — швейцарскі акцёр, кар’ера якога ў германамоўным кіно і тэлебачанні працягвалася больш за 50 гадоў. Ён супрацоўнічаў з такімі славутымі рэжысёрамі, як Вернер Херцаг, Эрык Рамэр, Фрэнсіс Форд Копала і Вім Вендэрс. Сусветную вядомасць Бруна Ганцу прынеслі ролі ў фільмах «''*» (1977), «*Насферату: Прывід ночы*» (1979) і «*Неба над Берлінам''» (1987).
## Фільмаграфія 
* (2008) «Чытальнік» — прафесар Роль

## Зноскі 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Акцёры Швейцарыі
Катэгорыя:Постаці Цюрыха
Катэгорыя:Лаўрэаты Еўрапейскай кінапрэміі
Катэгорыя:Памерлі ад калярэктальнага раку
Зорная ростань

**«Зорная ростань»** — беларускі музычны тэлевізійны конкурс маладых артыстаў эстрады.

## Спасылкі 
*

Катэгорыя:Тэлеперадачы Беларусі
Давыд Львовіч Глінскі

**Давыд Львовіч Глінскі** (,  — пасля 1916) — беларускі ваенны ўрач, падарожнік і аўтар медыцынскіх і мемуарных твораў. Доктар медыцыны (1893).

## Біяграфія 
### Дзяцінства і адукацыя 
Нарадзіўся ў сям’і святара. Месцам яго нараджэння лічыцца Гродна, але сам ён лічыў сябе ўраджэнцам Валынскай губерні. Пасля заканчэння Валынскай духоўнай семінарыі ў 1877 годзе паступіў у Пецярбургскую ваенна-медыцынскую акадэмію, якую паспяхова скончыў у 1882 годзе на казённы кошт і быў накіраваны на ваенную службу атрымаў:

* Эфіопскую зорку 2-й ступені
* памятны знак Абісінскага Чырвонага Крыжа

За арганізацыю ваенна-медыцынскай дапамогі атрымаў:

* Ордэн Святой Ганны
* Ордэн Святога Станіслава 2-й і 3-й ступені

## Адрасы 
У Санкт-Пецярбургу жыў па наступных адрасах:

* на 1900—1901 годы — , 5
* на 1904—1905 годы — , 8
* на 1907—1909 годы — , 9
* на 1910 год — Шырокая, 25
* на 1911—1913 годы — , 26
* на 1914—1916 годы — , 19

## Спадчына 
У  захоўваюцца лісты Глінскага Давыда Львовіча да Панцялеева Лангіна Фёдаравіча (Крайнія даты: 1 студзеня 1813-12 сакавіка 1917. Колькасць лістоў: 3. Шыфр: ф. 1691 воп. 1 адз. зах. 154).

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Беларуская энцыклапедыя. У 18 т. Т. 5. — Мінск, 1997.
* Наследники Гиппократа : Белорусы в истории мировой медицины / Валерий Ермоленко // Новая Немига литературная. — 2009. — № 3. — С. 125—142.

Катэгорыя:Ваенныя ўрачы Расійскай імперыі
На перекрёстках Европы

**«На перекрестках Европы»** () — беларускі музычны тэлепраект, які абвяшчае ў выніку пераможцаў у розных намінацыях, што прадстаўлены на выніковым кампакт-дыску. Стваральнікам з’яўляецца Белтэлерадыёкампанія, партнёрамі — «Радыё 1» і «Радыус FM». У розны час прымалі ўдзел «Новы Іерусалім», Алег Елісеенкаў, ансамбль «Сябры», Галіна Шышкова, Валерый Дайнэка і іншыя музыкі.

## Спасылкі 
*
*

Катэгорыя:Тэлеперадачы Беларусі
Экалагічныя праблемы Кітая

**Экалагічныя праблемы** ў Кітаі шматлікія, разнастайныя і ўсёабдымныя; яны сур’ёзна ўплываюць на стан навакольнага асяроддзя краіны і рэгіёна і здароўя чалавека. Хуткая індустрыялізацыя, а таксама слабое экалагічнае заканадаўства — вось галоўныя ворагі кітайскай экалогіі. Кітайскі ўрад прызнае існуючыя праблемы і робіць некаторыя прыродаахоўныя захады, але звычыйна кволыя і неэфектыўныя.

## Забруджванне атмасферы 
у і са смогам, 2005]]
У Кітаі найгоршая ў свеце сітуацыя з забруджваннем атмасферы. З 20 гарадоў з самым дымным небам 16 — кітайскія. Прычына таму — вугальная энергетыка і камунальная гаспадарка, імклівы рост аўтапарку. Ва ўмовах зімовага антыцыклону вялікія індустрыяльныя гарады паўночнага Кітая проста задыхаюцца ад смогу. Асабліва пакутуе Пекін, што ляжыць у замкнёным паніжэнні. Мяркуецца, што празмерная забруджанасць паветра выклікае рост лёгачных захворванняў, у тым ліку анкалагічных. Кітай падпісаў Кіёцкі пратакол, але не ўзяў на сябе ніякіх абавязкаў і не спяшаецца змяншаць выкіды вуглякіслага газу.

## Забруджванне вод 
Рэкі Кітая, нават самыя вялікія, ператварыліся ў сапраўдныя сцёкавыя канавы. Гэта звязана з выкідамі неачышчаных прамысловых і камунальных водаў і з вельмі спрэчнымі стандартамі дапушчальнай канцэнтрацыі забруджвальнікаў. Забруджаны нават падземныя воды, да чаго спрычынілася сельская гаспадарка.

## Эрозія глебаў і апустыньванне 
Сельская гаспадарка ў адказе і за імклівую эрозію глебаў. Лічыцца, што з 1949 года Кітай згубіў пятую частку ворных земляў. Адбываецца гэта ў тым ліку з-за пашырэння пустынь, асабліва пустыні Гобі. Паводле даследаванняў 2007 года, Кітай страчвае каля 4000 км² прадукцыйных земляў штогод. Нягледзячы на тое, што з 1970-х на мяжы Гобі ствараюцца «зялёныя бар’еры», працяглыя засухі і нерацыянальныя метады вядзення сельскай гаспадаркі прыводзяць да пыльных бур, якія назаляюць паўночнаму Кітаю кожную вясну, часам даходзячы да Карэі і Японіі.

## Глабальнае пацяпленне 
Раставанне леднікоў у Гімалаях можа патэнцыйна прывесці да недахопу вады для соцень мільёнаў чалавек.

## Страта прыродных ландшафтаў і біяразнастайнасці 
Прыродная расліннасць ва ўсходнім, густазаселеным, Кітаі амаль цалкам зведзена — субтрапічныя лясы засталіся толькі на стромых схілах гор ды ў нацыянальных парках. Следам за лясамі зніклі многія віды жывёл, напрыклад, алень Давіда, кітайскі тыгр, якіх цяпер можна сустрэць толькі ў заапарках.

Катэгорыя:Экалогія
Катэгорыя:Прырода Кітая
Пётр Сямёнавіч Рамецкі

**Пётр Сямёнавіч Рамецкі** (каля 1819 — ?) — беларускі ветэрынар і арганізатар ветэрынарнай службы.

## Біяграфія 
Нарадзіўся каля 1819 года. Скончыў Віленскую медыка-хірургічную акадэмію. З 17 верасня 1837 года і прынамсі да 1867 года займаў пасаду ветэрынарнага памочніка пры віцебскай губернскай урачэбнай управе.

Катэгорыя:Ветэрынары Беларусі
Катэгорыя:Віцебскія губернскія ветэрынарныя ўрачы
Катэгорыя:Ветэрынары Расійскай імперыі
Разалія Евелеўна Гінзбург

**Разалія Евелеўна (Яўлееўна) Гінзбург** ( — ) — беларуская вучоная-гематолаг. Доктар медыцынскіх навук, прафесар.

## Біяграфія 
Нарадзілася ў 1889 годзе.

У 1920-х гадах некаторы час была выкладчыкам Мінскай фельчарска-акушэрскай школы.

Адна з заснавальнікаў і дырэктар (у 1933-36 гадах) Беларускага інстытута гематалогіі і пералівання крыві.

## Навуковая дзейнасць 
Мела вялікі аўтарытэт у Савецкім Саюзе і за мяжой. Вядомасць у прафесійных колах набыла пасля правядзення навуковых распрацовак у розных галінах ўнутранай паталогіі, але ў першую чаргу — у галіне гематалогіі.

Па запрашэнні нямецкага боку чытала ў Германіі спецкурс па хваробах крыві.

### Асобныя творы 
* Практическое руководство по клинической гематологии : Пособие для врачей и студентов при работах в клин. и больничных лаб. / Под ред. и с предисл. С. М. Мелких (1927)
* Практическое руководство по клинической гематологии : Учеб. пособие для врачей и студентов / Под ред. С. М. Мелких (1929)
* Пернициозная анемия / Р. Е. Гинзбург (1931)

## Літаратура 
* К*ульпанович О. А.* Благотворительность в медицине Беларуси (XVI—XXI вв.). — Минск: Департамент исполнения наказаний МВД РБ, 2006.

Катэгорыя:Гематолагі СССР
Катэгорыя:Гематолагі Беларусі
Катэгорыя:Педагогі СССР
Катэгорыя:Педагогі Беларусі
Песня года

**«Песня года»** () — савецкі і расійскі тэлевізійны фестываль песні. З першых гадоў свайго існавання фестывалю нададзена значэнне галоўнай падзеі года ў музычным песенным жанры (эстрады, затым поп-музыкі, у некаторых выпадках рок-музыкі і адзін раз з рэпам як здаралася з Ягорам Крыдам), якое ён захаваў да гэтага часу.

На працягу года кожны месяц на фестывалі праводзіліся «адборачныя выпускі» (у розныя гады ад 4 да 22, апошні — увосень 2004), у снежні праходзяць тэлевізійныя здымкі фінальнага канцэрта (фінал), які выходзіць у эфір у першыя дні студзеня наступнага года. Склад удзельнікаў, у тым ліку і фіналу, вызначаецца па меркаванні арганізатараў, якія дэкларуюць асноўным крытэрыем адбору папулярнасць той ці іншай песні на працягу года. Некаторыя песні выконваюцца пад фанаграму.

Тэлеканалам АНТ выканана беларуская лакалізацыя пад назвай «Песня года Беларусі».

## Фіналы «Песні года» 
* 1971 — 
* 1972 — 
* 1973 — 
* 1974 — 
* 1975 — 
* 1976 — 
* 1977 — 
* 1978 — 
* 1979 — 
* 1980 — 
* 1981 — 
* 1982 — 
* 1983 — 
* 1984 — 
* 1985 — 
* 1986 — 
* 1987 — 
* 1988 — 
* 1988 — 
* 1989 — 
* 1990 — 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Тэлеперадачы Расіі
Шаўрон (авіябудаванне)

самалёта Air India Boeing 787.]]

У аэракасмічнай індустрыі **шаўронамі** называюцца пілавобразныя заднія абзы гандол і соплаў некаторых рэактыўных рухавікоў, якія выкарыстоўваюцца для зніжэння ўзроўню шума. Прынцып іх працы складаецца ў тым, што пры змешванні гарачага паветра з турбіны высокага ціску с з халодным паветрам турбіны нізкага ціску шаўроны служаць для згладжвання мяшання, што спрыяе памяншэнню шума з-за ўзнікнення турбулентнасці . Прыкладамі такіх рухавікоў з'яўляюцца GE GEnx , Rolls-Royce Trent 1000 , ПД-14 і Д-18Т серый 3, 4.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Авіяцыйныя рухавікі
Марыя Ягораўна Рэйс

**Марыя Ягораўна Рэйс**, па мужу **Франц** (каля 1835 — ?) — павітуха. Шмат гадоў займала пасаду старшай павівальнай бабкі віцебскай губернскай урачэбнай управы.

## Біяграфія 
Нарадзілася каля 1835 года. Скончыла школу сельскіх павівальных бабак пры Пецярбургскім .

З 15 мая 1865 года і прынамсі да 1888 года займала пасаду старшай павівальнай бабкі віцебскай губернскай урачэбнай управы.

Катэгорыя:Акушэры Беларусі
Катэгорыя:Акушэры Расійскай імперыі
Помнік Карлу Марксу (Канава)

**Помнік Карлу Марксу** — помнік у вёсцы Канава Хоцімскага раёна Магілёўскай вобласці. Устаноўлены ў гонар заснавальніка марксізму, дзеяча міжнароднага камуністычнага руху Карла Маркса ў 1971 годзе. Бюст К. Маркса размешчаны ў цэнтры вёскі, каля будынка праўлення калгаса імя К. Маркса.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Помнікі Магілёўскай вобласці
Канава
Катэгорыя:Бюсты
Катэгорыя:1971 год у Беларусі
Катэгорыя:Канава (Хоцімскі раён)
Васіль Раманавіч Брайцаў

**Васіль Раманавіч Брайцаў** (, в. Забялышын, цяпер Хоцімскі раён Магілёўскай вобласці — ) — савецкі хірург. Брат І. Р. Брайцава і Я. Брайцава. Акадэмік АМН СССР (1945). Заслужаны дзеяч навукі РСФСР (1946).

## Біяграфія 
Скончыў у 1906 годзе Маскоўскі ўніверсітэт. У 1911—1913 гадах земскі ўрач у Пінску. 3 1919 г. ў Вышэйшай медыцынскай школе, Цэнтральнай клінічнай бальніцы імя М. А. Сямашкі, з 1937 г. адначасова ў Цэнтральным інстытуце ўдасканалення ўрачоў у Маскве.

## Навуковая дзейнасць 
Навуковыя працы па праблемах раку прамой кішкі, лячэнні язвавай хваробы страўніка і дванаццаціперснай кішкі, пластыцы стрававода, метадах лячэння раненняў крывяносных сасудаў і перыферычных нервовых ствалоў.

## Узнагароды 
Ганаровы член Хірургічнага таварыства Беларусі. Узнагароджаны 2 ордэнамі Леніна, ордэнам Працоўнага Чырвонага Сцяга, медалямі. Памёр 6.7.1964 г.

## Творы 
* Острый аппендицит. М., 1946;
* Заболевания прямой кишки. М., 1952;
* Врожденные (дизонтогенетические) образования средостения и лёгких. М., 1960.

## Літаратура 
* 
* Памяць: Хоцімскі раён: гісторыка-дакум. хроніка / Гал. рэдактар Г. П. Пашкоў. — Мн.: БелЭн, 2003. — С. 505.
* *Бржэскі, В.* Нашы землякі / В. Бржэскі // Шлях Кастрычніка. — 1980. — 29 мая.

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Хоцімскім раёне
Катэгорыя:Хірургі Расійскай імперыі
Катэгорыя:Хірургі СССР
Катэгорыя:Акадэмікі АМН СССР
Залаты грамафон

**«Залаты грамафон»** — расійская музычная прэмія мясцовага значэння, якая ўручаецца FM-радыёстанцыяй «Рускае Радыё» з 1996 года. Лічыцца, што «Залаты грамафон» — гэта ўзнагарода не кампазітару, аўтару словаў ці прадзюсару, а выканаўцу за пэўную песню. Выявіла факт таго, што  старой песні (напрыклад, «Зеленоглазое такси» і «Восточная» ў 2001 годзе, «Так же, как все» ў 2009 годзе) зноў заваёўвалі папулярнасць і ўдастойваліся прэміі. Тэлеверсія выходзіць на Першым канале.

Тэлеканалам АНТ выканана беларуская лакалізацыя пад назвай «Сярэбраны грамафон».

## Спасылкі 
Катэгорыя:Музычныя прэміі
Ветраны млын з Зелянца

**Ветраны млын** пачатку XX стагоддзя з в. Зелянец Хоцімскага раёна Магілёўскай вобласці. Перанесены ў Беларускі дзяржаўны музей народнай архітэктуры і побыту ў в. Азярцо. Прыклад народнага дойлідства.

## Гісторыя 
Пабудаваны ў пачатку XX стагоддзя з дрэва. Размяшчаўся за 0,5 км на поўдзень ад вёскі. У канцы XX стагоддзя працаваў на электраэнергіі.

Перанесены ў Беларускі дзяржаўны музей народнай архітэктуры і побыту ў в. Азярцо. Да лета 2014 года ад млына заставаліся толькі элементы, якія ляжалі на зямлі, меркавана ў 2016 годзе пабудова цалкам адноўлена.

## Архітэктура 
Шатровага тыпу. Каркасная канструкцыя з бярвёнаў у выглядзе васьміграннай усечанай піраміды, ашалявана дошкамі і пастаўлена на васьмерыковы зруб. Шацёр накрыты вальмавым дахам. Яго прарэзвае гарызантальная вось, на канцы якой умацаваны 4 крылы. Пры дапамозе «хобата» (доўгая тоўстая жэрдка) шацёр паварочваўся і фіксаваўся ў напрамку ветру. Вярчальны момант ад гарызантальнай восі перадаваўся да жорнаў праз сістэму зубчастых перадач і вертыкальную вось.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Славутасці Хоцімскага раёна
Катэгорыя:Помнікі беларускага народнага дойлідства
Катэгорыя:Беларускі дзяржаўны музей народнай архітэктуры і побыту
Катэгорыя:Ветраныя млыны Беларусі
Катэгорыя:З’явіліся ў XX стагоддзі
Катэгорыя:Зелянец (Хоцімскі раён)
Катэгорыя:Перамешчаныя будынкі і збудаванні Беларусі
Пагародзенскі сельсавет

**Пагаро́дзенскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Воранаўскага раёна Гродзенскай вобласці. Цэнтр — аграгарадок Пагародна.

Утвораны 12 кастрычніка 1940 года як **Асаўскі сельсавет** у складзе Радунскага раёна Баранавіцкай вобласці БССР. Цэнтр — вёска Асава. З 20 верасня 1944 года ў складзе Гродзенскай вобласці. З 3 красавіка 1959 года ў складзе Воранаўскага раёна. 2 снежня 1961 года ў склад Жырмунскага сельсавета перададзены населеныя пункты Бярозна, Дзяўгуны, Жылянцы, Пецюны, Пяткаўшчызна і Сакалы. 19 лістапада 1963 года сельсавет перайменаваны ў Пагародненскі, цэнтр перанесены ў вёску Пагародна. 11 студзеня 1966 года да сельсавета далучана частка скасаванага Пажыжмаўскага сельсавета (7 населеных пунктаў: Балотнікі, Вяканцы, Гартынкова, Жусіны, Лапацішкі, Нявошы, Рачкуны). 11 лютага 1972 года ў склад сельсавета з Жырмунскага сельсавета перададзена вёска Сакалы, з Воранаўскага пассавета — населеныя пункты Бальсі і Цёмны Дол, у адміністрацыйнае падпарадкаванне Воранаўскага пассавета перададзены населены пункт Гартынкова. 19 красавіка 1973 года ў склад Бастунскага сельсавета перададзены населеныя пункты Балотнікі, Бальсі, Бастуны, Вяканцы, Занюны, Лапацішкі, Рачкуны, Сакалы і Цёмны Дол, у склад сельсавета з Паляцкішскага сельсавета перададзены населеныя пункты Абалішкі, Вялікія Даўгялы, Гольманцішкі, Гута, Даўгердзішкі, Ёні, Малыя Даўгялы, Подзітва, Працішкі, Татарка і Трумпішкі. У 1977 годзе ў склад Паляцкішскага сельсавета перададзены вёскі Вялікія Даўгялы і Гута. 18 кастрычніка 2013 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Паляцкішскага сельсавета (12 населеных пунктаў: аграгарадок Паляцкішкі, вёскі Вайдагі, Даўгялы, Драбішуны, Дуцішкі, Мухлядзішкі, Порайсць, Таўзгіняны, Ясянцы, хутары Гута, Чэглікі, Юндзілішкі). 5 лістапада 2014 года вёска Даўгялы, перададзеная з Паляцкішскага сельсавета, далучана да вёскі Даўгялы.

Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года (19 населеных пунктаў) — 1437 чалавек, з іх 88,6 % — палякі, 7,4 % — беларусы, 1,5 % — рускія; паводле перапісу 2019 года (30 населеных пунктаў) — 1709 чалавек.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.


Катэгорыя:Былыя сельсаветы Радунскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1940 годзе
Васіль Васільевіч Счансновіч

**Васіль Васільевіч Счансновіч** ( — ) — беларускі ўрач.

### Біяграфія 
Нарадзіўся ў 1853 годзе. Скончыў Імператарскую медыка-хірургічную акадэмію

З 1886 года па 1903 год займаў пасаду памочніка ўрачэбнага інспектара пры ўрачэбным аддзяленні Віцебскай губерні.

В. Счансновіч быў адным з заснавальнікаў віцебскай абшчыны сясцёр міласэрнасці, а таксама галоўным урачом лячэбніцы пры абшчыне.

## Грамадская дзейнасць 
В. Счансновіч быў старшынёй праўлення Віцебскага медыцынскага таварыства ўрачоў.

Дзякуючы яго намаганням у 1906 годзе ў Віцебску адкрылі прыватную фельчарска-акушэрскую школу. Яна працавала да 1913 года, рыхтавала фельдшарыц і павівальных бабак, штогод выпускала 30-60 чалавек.

## Адрасы 
У 1900-х гадах жыў у Віцебску ва ўласным доме па вуліцы Падзвінскай.

## Узнагароды 
* ордэн Святога Станіслава 3 ступені

Катэгорыя:Медыкі Беларусі
Катэгорыя:Постаці беларускай аховы здароўя
Іон Нікалаеску

**Іон Нікалаеску** (нар. , Кішынёў, Малдова) — малдаўскі футбаліст, нападнік нідэрландскага клуба «Херэнвен» і нацыянальнай зборнай Малдовы.

## Клубная кар’ера 
Выхаванец кішынёўскага «Зімбру», дэбютаваў у камандзе 20 мая 2016 года ў матчы супраць «Акадэміі», выйшаўшы на замену ў другім тайме. Выступаў таксама за другую каманду «Зімбру-2». У сезоне 2018 года замацаваўся ў асноўным складзе першай каманды, у 12 матчах забіў 5 галоў.

У жніўні 2018 года падпісаў кантракт з беларускім клубам «Шахцёр» з Салігорска. У салігорскай камандзе стаў звычайна выхадзіць на замену. У першай палове 2019 года працягваў выкарыстоўвацца як ігрок ратацыі, а з чэрвеня стаў выступаць за дубль.

У студзені 2020 года быў аддадзены ў арэнду «Віцебску», дзе стаў асноўным нападнікам, забіў 9 галоў у чэмпіянаце Беларусі. У верасні 2020 года перайшоў у славацкі клуб ДАК 1904.

Са студзеня 2022 года на правах арэнды гуляў за ізраільскі «Макабі» з Петах-Тыквы, забіў 5 галоў, што не выратавала каманду ад вылету ў другі дывізіён. У ліпені 2022 года вярнуўся ў ДАК 1904, дзе пачаў сезон 2022/23, а ў верасні 2022 года перайшоў у іерусалімскі «Бейтар».

У жніўні 2023 года стаў іграком нідэрландскага «Херэнвена».

## Міжнародная кар’ера 
Выступаў за юніёрскую і моладзевую зборныя Малдовы.

8 верасня 2018 года дэбютаваў у нацыянальнай зборнай Малдовы ў матчы Лігі нацый УЕФА супраць Люксембурга (0:4).

## Дасягненні 
*   Срэбраны прызёр чэмпіянату Беларусі: 2018
*   Бронзавы прызёр чэмпіянату Беларусі: 2019
*  Уладальнік Кубка Беларусі: 2019
*   Срэбраны прызёр чэмпіянату Славакіі: 2020/21
*  Уладальнік Кубка Ізраіля: 2023

## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісты Малдовы
Катэгорыя:Ігракі зборнай Малдовы па футболе
Катэгорыя:Ігракі ФК Зімбру Кішынёў
Катэгорыя:Ігракі ФК Шахцёр Салігорск
Катэгорыя:Ігракі ФК Віцебск
Катэгорыя:Ігракі ФК ДАК 1904 Дунайска-Стрэда
Катэгорыя:Ігракі ФК Макабі Петах-Тыква
Катэгорыя:Ігракі ФК Бейтар Іерусалім
Катэгорыя:Ігракі ФК Херэнвен
Двухпялёснік

**Двухпялёснік** (*Circaea*) — род кветкавых раслін сямейства .

## Батанічнае апісанне 
Шматгадовыя травяністыя расліны вышынёй 25—35 см, з паўзучым карэнішчам. Сцябло прамое або ўзыходнае, простае ці галінастае. Лісце суцэльнае, супраціўнае, з чаранкамі. Кветкі дробныя, сабраныя ў канцавыя простыя або галінастыя гронкі. Колер кветак белы, ружаваты ці бэзаваты. Плод арэшкападобны, укрыты кручкаватымі валаскамі.

## Распаўсюджанне і экалогія 
Род налічвае 12) відаў, распаўсюджаных ва ўмераных і халодных зонах Паўночнага паўшар’я. Рэлікты тургайскіх лясоў. Растуць у вільготных і цяністых лясах, у ярах, хмызняках, на пнях і калодах.

## Віды 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*  (гібрыдная форма)
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Гаспадарчае значэнне 
Лекавыя і дэкаратыўныя расліны.

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* 
* Circaea // The Plant List
* Circaea // ИАС «ООПТ России»

Катэгорыя:Скрыпнёвыя
Катэгорыя:Флора Еўразіі
Катэгорыя:Флора Паўночнай Амерыкі
Раман Рагінскі

**Раман Рагінскі** () ( — () адзін з кіраўнікоў паўстання 1863—1864 гг. у Польшчы, Літве і Беларусі.

## Біяграфія 
У 1861 г. скончыў Варшаўскую рэальную гімназію. 3-за пагрозы арышту за ўдзел у маніфестацыях у Варшаве эмігрыраваў у Парыж. Вучыўся ў вайсковай школе ў Генуі. У 1862 г. вярнуўся ў Варшаву, прызначаны камісарам ад Цэнтральнага нацыянальнага камітэта ў Варшаве па Падляшскім ваяводстве. 23 студзеня 1863 г. зрабіў няўдалую спробу авалодаць Бялай. 7 лютага 1863 удзельнічаў у , пасля рушыў у глыб Беларусі. 13 лютага 1863 г. заняў Пружаны, дзе захапіў зброю і амуніцыю, 25— 26 лютага 1863 г. разбіты каля в. Баркі. 3 сакавіка 1863 г. узяты ў палон у Тураве. Смяротны прыгавор ад 23 жніўня 1863 г. заменены на 20 гадоў катаргі, якую адбываў ва Усолле (Пермская губерня). У 1868 г. пераведзены на пасяленне, жыў у Верхняудзінску (Забайкальская вобласць), Віціме, Іркуцку. У 1892 г. вярнуўся на радзіму. Аўтар успамінаў аб падзеях 1863——1864 гг.

## Літаратура 
* Рагінскі Раман // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: У 6 т. / Беларус. Энцыкл.; Рэдкал.: Г. П. Пашкоў (галоўны рэд.) і інш.; Маст. Э. Э. Жакевіч. Т. 6. Кн. 1: Пузыны — Усая. — Мн.: БелЭн, 2001. — 591 с.: іл. — С. 41. — ISBN 985-11-0214-8.

Катэгорыя:Удзельнікі паўстання 1863—1864 гадоў
Парк культуры (станцыя метро, Кальцавая лінія)

**«Парк культуры»** () — станцыя Кальцавой лініі Маскоўскага метрапалітэна.

Катэгорыя:Станцыі Маскоўскага метрапалітэна
Катэгорыя:Станцыі метрапалітэна паводле алфавіта
Краснапрэсненская (станцыя метро)

**«Краснапрэсненская»** () — станцыя Кальцавой лініі Маскоўскага метрапалітэна, паміж станцыямі «Кіеўская» і «Беларуская». Перасадка на станцыю «Барыкадная» Таганска-Краснапрэсненскай лініі. Станцыя адкрыта 14 сакавіка 1954 года ў складзе ўчастка «Беларуская» — «Парк культуры», пасля ўводу ў эксплуатацыю якога ў Маскоўскім метрапалітэне стала 40 станцый. Назва станцыі была дадзена ад вуліцы Красная Прэсня.

У 1955 годзе, да 50-годдзя Снежаньскага паўстання 1905 года, перад нішай ратонды вестыбюля была ўстаноўлена скульптура «Дружыннік».

Катэгорыя:Станцыі Маскоўскага метрапалітэна
Катэгорыя:Станцыі метрапалітэна паводле алфавіта
Беларуская (станцыя метро, Кальцавая лінія)

**«Беларуская»** () — станцыя Кальцавой лініі Маскоўскага метрапалітэна.

5 лютага 2001 года на станцыі спрацавала выбуховае прыстасаванне.

Катэгорыя:Станцыі Маскоўскага метрапалітэна
Катэгорыя:Станцыі метрапалітэна паводле алфавіта
Новаслабодская (станцыя метро)

**«Новаслабодская»** () — станцыя Кальцавой лініі Маскоўскага метрапалітэна. Размешчана паміж станцыямі «Беларуская» і «Праспект Міру». Знаходзіцца на тэрыторыі Цвярскога раёна Цэнтральнай адміністрацыйнай акругі Масквы. Станцыя адкрыта 30 студзеня 1952 года ў складзе ўчастка «Курская» — «Беларуская». Станцыя з’яўляецца апошняй працай для метро архітэктара А. М. Душкіна і мае статус выяўленага аб’екта культурнай спадчыны. Назва — ад аднайменнай вуліцы, у самым пачатку якой размешчана станцыя. З 1988 года мае пераход на станцыю «Мендзялееўская» Серпухаўска-Ціміразеўскай лініі, апошняя станцыя Кальцавой лініі, якая атрымала перасадку.

Катэгорыя:Станцыі Маскоўскага метрапалітэна
Катэгорыя:Станцыі метрапалітэна паводле алфавіта
Аляксандр Канстанцінавіч Аверкаў

**Аляксандр Канстанцінавіч Аверкаў** (; , Аркадак, , РСФСР) — беларускі журналіст, тэлевядучы. Заслужаны дзеяч культуры Рэспублікі Беларусь (2010), лаўрэат Дзяржаўнай прэміі Рэспублікі Беларусь (2004).

## Біяграфія 
У 1984 г. скончыў Тэатральную вучэльню імя Шчэпкіна (курс В. І. Каршунова. Па размеркаванні стаў працаваць на беларускім тэлебачанні ў якасці акцёра гутарковага жанру галоўнай дырэкцыі праграм для дзяцей, рэжысёрам спартыўных перадач. Голасам Аверкава гаварыў папулярны герой «Калыханкі» — Воўк Вова. З чэрвеня Вядучы дырэкцыі інфармацыйнага вяшчэння ЗАТ «Другі нацыянальны тэлеканал». З чэрвеня 2002 г. вядучы праграм «Наши новости» і «Контуры» ЗАТ «Другі нацыянальны тэлеканал».

У чэрвені 2007 г. разам з паэтам Уладзімірам Карызнам, Аляксандрам Мядзведзем удзельнічаў ва ўстаноўчым сходзе мінскай арганізацыі «Белая Русь». У 2012 г. атрымаў грант Magna Carta College Oxford на навучанне ў Оксфардскім універсітэце.

У свабодны час здымаецца ў расійскіх фільмах і серыялах.

## Фільмаграфія 
* 1984 — Іншапланецянка
* 1985 — Вялікая прыгода
* 1986 — Міхайла Ламаносаў (студэнт)
* 2004 — Выклік (Рукавішнікаў)
* 2015 — У сузор’е стральца
* 2016 — Выкрадзі мяне.

## Сям’я 
Першая жонка, актрыса Беларускага дзяржаўнага маладзёжнага тэатра Алёна Акулёнак, ад якой у А. Аверкава нарадзілася дачка Вольга Аверкава-Літвінава (тэлевядучая на «РТР-Беларусь» і «ВТБ») і сын Глеб (урач; жыве ў Маскве).

## Узнагароды і прэміі 
* Дзяржаўная прэмія Рэспублікі Беларусь у галіне літаратуры, мастацтва і архітэктуры (2004, у аўтарскім калектыве) — *за стварэнне дванаццацісерыйнага дакументальнага фільма «Найноўшая гісторыя»*.
* Медаль Францыска Скарыны (2006).
* Ганаровае званне «Заслужаны дзеяч культуры Рэспублікі Беларусь» (2010).

Катэгорыя:Выпускнікі Вышэйшага тэатральнага вучылішча імя М. С. Шчэпкіна
Катэгорыя:Журналісты Беларусі
Катэгорыя:Тэлевядучыя Беларусі
Катэгорыя:Акцёры Беларусі
Катэгорыя:Заслужаныя дзеячы культуры Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Лаўрэаты Дзяржаўнай прэміі Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Агульнанацыянальнае тэлебачанне
Акцябрская (станцыя метро, Калужска-Рыжская лінія)

**«Акцябрская»** () — станцыя Калужска-Рыжскай лініі Маскоўскага метрапалітэна.

Катэгорыя:Станцыі Маскоўскага метрапалітэна
Катэгорыя:Станцыі метрапалітэна паводле алфавіта
Барыкадная (станцыя метро)

**«Барыкадная»** () — станцыя Таганска-Краснапрэсненскай лініі Маскоўскага метрапалітэна. Размешчана паміж станцыямі «Вуліца 1905 года» і «Пушкінская».

Адкрыта 30 снежня 1972 года ў складзе ўчастка «Барыкадная» — «Акцябрскае Поле», пасля ўводу ў эксплуатацыю якога ў Маскоўскім метрапалітэне стала 96 станцый. Названа ад аднайменнай вуліцы.

## Паходжанне назвы 
Станцыя знаходзіцца на аднайменнай вуліцы, названай у 1919 годзе ў памяць пра баі ў снежні 1905 года: тут рабочыя-дружыннікі фабрыкі Шміта збудавалі барыкады, заступіўшы дарогу царскім войскам. Ранейшая назва — Кудрынская вуліца — была дадзена ад сяла Кудрына, на тэрыторыі якога ў XVIII стагоддзі ўзнікла вуліца. Гэта ж сяло дало назву і суседняй Кудрынскай плошчы.

## Вестыбюлі і перасадкі 
З заходняга тарца цэнтральнай залы станцыі эскалатар вядзе на станцыю Кальцавой лініі «Краснапрэсненская», з усходняга тарца — да наземнага вестыбюля, размешчанага на Барыкаднай вуліцы і вядучага да Маскоўскага заапарка, Вялікай Грузінскай вуліцы, вышыннага будынка на Кудрынскай плошчы.

Інтэр’ер вестыбюля быў заменены пры капітальным рамонце ў 2015—2016 гадах.

Катэгорыя:Станцыі Маскоўскага метрапалітэна
Катэгорыя:Станцыі метрапалітэна паводле алфавіта
Плошча Ільіча (станцыя метро)

**«Плошча Ільіча»** () — станцыя Калінінскай лініі Маскоўскага метрапалітэна. Звязана перасадкай са станцыяй «Рымская» на Люблінска-Дзмітраўскай лініі. Размешчана на тэрыторыі раёна Таганскі (ЦАА) пад плошчай Рагожская Застава. Сваю назву станцыя атрымала ад савецкай назвы плошчы. Адкрыта 30 снежня 1979 года ў складзе ўчастка «Марксісцкая» — «Навагірэева». Пілонная троскляпеністая глыбокага залажэння з адной астраўной платформай.

## Гісторыя і паходжанне назвы 
Была адкрыта 30 снежня 1979 года ў складзе ўчастка «Марксісцкая» — «Навагірэева», пасля ўводу ў эксплуатацыю якога ў Маскоўскім метрапалітэне налічвалася 114 станцый. Назва дадзена ад размешчанай на паверхні плошчы Ільіча (цяпер — плошча Рагожская Застава). У праекце станцыя насіла назву «Застава Ільіча». У 1991 годзе станцыю прапаноўвалі перайменаваць у «Рагожскую».

Катэгорыя:Станцыі Маскоўскага метрапалітэна
Катэгорыя:Станцыі метрапалітэна паводле алфавіта
Праспект Міру (станцыя метро, Калужска-Рыжская лінія)

**«Праспект Міру»** () — станцыя Калужска-Рыжскай лініі Маскоўскага метрапалітэна.

## Вестыбюль 
Станцыя мае адзін выхад. Першапачатковы наземны вестыбюль, пабудаваны ў 1959 годзе па праекце архітэктара І. Г. Таранава, не захаваўся. У цяперашні час паўночны тарэц цэнтральнай залы злучаны эскалатарным нахілам з вестыбюлем, які знаходзіцца на першым паверсе будынка Інжынернага корпуса Маскоўскага метрапалітэна (архітэктары В. М. Гінзбург, А. І. Таранаў).

З паўднёвага тарца цэнтральнай залы вядзе пераход на аднайменную станцыю Кальцавой лініі.

## Архітэктура і афармленне 
«Праспект Свету» — пілонная станцыя глыбокага залажэння (глыбіня — 50 метраў) з трыма скляпеннямі. Збудавана па праекце архітэктараў В. В. Лебедзева і П. П. Штэлера. Дыяметр цэнтральнай залы — 9,5 метраў, дыяметр бакавых залаў — 8,5 метраў. Папярочнае сячэнне пілонаў зменшана. Збудавана па тыпавым праекце.

Зрэзаныя па вуглах і пілоны станцыі абліцаваныя белым мармурам. Пілоны маюць карніз, за ​​якім схаваныя свяцільні.

Верхняя частка шляхавых сцен аздоблена кафлянай пліткай колеру слановай косткі з пяццю гарызантальнымі палосамі з чорнай кафлі, ніжняя частка абліцаваная чорнай кафляй цалкам.

Падлога выкладзена шэрым гранітам двух адценняў — больш цёмнага і больш светлага. Квадратныя пліткі падлогі ўтвараюць шахматны малюнак.

Пераход паміж станцыямі «Праспект Міру» Кальцавой і Калужска-Рыжскай ліній упрыгожаны ружовым з белымі пражылкамі мармурам радовішча Саліэці.

Катэгорыя:Станцыі Маскоўскага метрапалітэна
Катэгорыя:Станцыі метрапалітэна паводле алфавіта
Казакоўшчынскі сельсавет

**Казако́ўшчынскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Радунскага раёна Гродзенскай вобласці. Цэнтр — вёска Казакоўшчына.

Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Радунскага раёна Баранавіцкай вобласці БССР. З 20 верасня 1944 года ў складзе Гродзенскай вобласці. 2 снежня 1961 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Радунскага пассавета.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Радунскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1940 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1961 годзе
Траццякоўская (станцыя метро)

**«Траццякоўская»** () — крос-платформавая станцыя Маскоўскага метрапалітэна на Калужска-Рыжскай і Калінінскай лініях.

Катэгорыя:Станцыі Маскоўскага метрапалітэна
Катэгорыя:Станцыі метрапалітэна паводле алфавіта
Пярова (станцыя метро)

**«Пярова»** () — станцыя Калінінскай лініі Маскоўскага метрапалітэна. Размешчана пад Зялёным праспектам паміж 2-й і 3-й Уладзімірскімі вуліцамі на мяжы раёнаў Навагірэева і Пярова (УАА), ад аопшняга з якіх і атрымала сваю назву. Адкрыта 30 снежня 1979 года ў складзе ўчастка «Марксісцкая» — «Навагірэева». Аднаскляпеністая станцыя мелкага залажэння з адной астраўной платформай.

Катэгорыя:Станцыі Маскоўскага метрапалітэна
Катэгорыя:Станцыі метрапалітэна паводле алфавіта
Навакасіно (станцыя метро)

**«Навакасіно»** () — станцыя Калінінскай лініі Маскоўскага метрапалітэна.

Катэгорыя:Станцыі Маскоўскага метрапалітэна
Катэгорыя:Станцыі метрапалітэна паводле алфавіта
Марксісцкая (станцыя метро)

**«Марксісцкая»** () — станцыя Калінінскай лініі Маскоўскага метрапалітэна. Звязана перасадкамі з двума станцыямі «Таганская», адна з якіх размяшчаецца на Кальцавой лініі, а іншая — на Таганска-Краснапрэсненскай. Размешчана ў Таганскім раёне (ЦАА). Адкрыта 30 снежня 1979 года ў складзе ўчастка «Марксісцкая» — «Навагірэева». Калонная трохзводчатая станцыя глыбокага залажэння з адной астраўной платформай, на момант адкрыцця з’яўлялася самай глыбокай у Маскоўскім метро.

## Гісторыя і паходжанне назвы 
Адкрыта 30 снежня 1979 года ў складзе ўчастка «Марксісцкая» — «Навагірэева», пасля ўводу ў эксплуатацыю якога ў Маскоўскім метрапалітэне налічвалася 114 станцый. Названа ад аднайменнай вуліцы.

У 1991 годзе было прапанавана перайменаваць станцыю ў «Варанцоўскую», аднак гэта не было ажыццёўлена. Годам пазней таксама не было ажыццёўлена перайменаванне станцыі ў «Ганчарную», як яе прапаноўвалася назваць па размешчанай недалёка вуліцы, якая сканчаецца на Таганскай плошчы.

Катэгорыя:Станцыі Маскоўскага метрапалітэна
Катэгорыя:Станцыі метрапалітэна паводле алфавіта
Шаша Энтузіястаў (станцыя метро)

**«Шаша Энтузіястаў»** () — станцыя Калінінскай лініі Маскоўскага метрапалітэна. Звязана перасадкай са станцыяй «Шаша Энтузіястаў» на Маскоўскім цэнтральным кальцы. Размешчана на мяжы раёнаў Пярова і Сакаліная Гара (УАА) пад шашой Энтузіястаў, ад якой і атрымала назву. Адкрыта 30 снежня 1979 года ў складзе ўчастка «Марксісцкая» — «Навагірэева». Калоная трохзводчатая станцыя глыбокага залажэння з адной астраўной платформай.

Катэгорыя:Станцыі Маскоўскага метрапалітэна
Катэгорыя:Станцыі метрапалітэна паводле алфавіта
Навагірэева (станцыя метро)

**«Навагірэева»** () — станцыя Калінінскай лініі Маскоўскага метрапалітэна. Размешчана пад Зялёным праспектам на скрыжаванні са Свабодным праспектам па адрасе «Зялёны праспект, 81А» на тэрыторыі раёна Навагірэева (УАА), ад якога і атрымала назву. Адкрыта 30 снежня 1979 года ў складзе ўчастка «Марксісцкая» — «Навагірэева». Калонная трохпралётная мелкага залажэння з адной астраўной платформай.

З моманту адкрыцця ў 1979 годзе і да ўводу ў строй станцыі «Новакасіно» ў 2012 годзе дадзеная станцыя з’яўлялася канцавой.

Катэгорыя:Станцыі Маскоўскага метрапалітэна
Катэгорыя:Станцыі метрапалітэна паводле алфавіта
Салціўская лінія

**Салціўская лінія** () — другая лінія Харкаўскага метрапалітэна. Сёння на лініі дзейнічаюць 8 станцый.

## Спасылкі 
* Харкаў транспартны. Метро. Салціўская лінія 

Катэгорыя:Лініі Харкаўскага метрапалітэна
Дом па вуліцы Дзяржынскага, 13а (Хоцімск)

**Дом па вуліцы Дзяржынскага, 13а** — будынак у гістарычным цэнтры Хоцімска. Пабудаваны ў пачатку XX ст. з цэглы. Прыклад жыллёвай архітэктуры. У будынку размяшчаецца Хоцімскі гісторыка-краязнаўчы музей.

## Архітэктура 
Двухпавярховы прамавугольны ў плане будынак накрыты пакатым чатырохсхільным дахам. Фасады неатынкаваныя. У дэкоры выкарыстаны ступеньчатыя карнізы з сухарыкамі, філёнгі, рустоўка. Лучковыя аконныя праёмы акаймаваны фігурнымі ліштвамі з лучковымі броўкамі і падаконнымі карнізамі. Вуглы будынка апрацаваны буйным рустам. Паверхі звязаны паміж сабой вонкавай лесвіцай у бакавой прыбудове.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Хоцімска
Катэгорыя:Славутасці Хоцімска
Пажыжмаўскі сельсавет

**Пажы́жмаўскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Воранаўскага раёна Гродзенскай вобласці. Цэнтр — вёска Пажыжма.

Утвораны 12 кастрычніка 1940 года як **Вяканцаўскі сельсавет** у складзе Воранаўскага раёна Баранавіцкай вобласці БССР. Цэнтр — вёска Вяканцы. З 20 верасня 1944 года ў складзе Гродзенскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года перайменаваны ў Пажыжмаўскі сельсавет, цэнтр перанесены ў вёску Пажыжма. 11 студзеня 1966 года сельсавет скасаваны, тэрыторыя далучана да Тракельскага (8 населеных пунктаў: Абрамаўшчызна, Вайцяшуны, Дайноўка, Лаўцуны, Малыя Германішкі, Маркаўшчызна, Мікянцы, Поліпніца), Пагародненскага (7 населеных пунктаў: Балотнікі, Вяканцы, Гартынкова, Жусіны, Лапацішкі, Нявошы, Рачкуны) сельсаветаў і Воранаўскага пассавета (3 населеныя пункты: Наваполле, Пажыжма, Цёмны Дол).

На момант скасавання ў склад сельсавета ўваходзілі 18 населеных пунктаў.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Воранаўскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1940 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1966 годзе
Грамата Прэзідыума Вярхоўнага Савета БССР

**Грамата Прэзідыума Вярхоўнага Савета БССР і Ганаровая грамата Прэзідыума Вярхоўнага Савета БССР** — дзяржаўныя ўзнагароды БССР.

Дзяржаўныя ўзнагароды БССР, якімі адзначалі асобных грамадзянаў, прадпрыемствы, установы, арганізацыі, калектывы працаўнікоў, населеныя пункты за поспехі ў развіцці народнай гаспадаркі, навукі і культуры, за актыўную працоўную і грамадска-палітычную дзейнасць і за іншыя заслугі. Таксама ўзнагароджваліся вайсковыя часткі і злучэнні за высокія паказчыкі баявой і палітычнай падрыхтоўкі, актыўны ўдзел у выкананні народна-гаспадарчых задач.