open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ūkininkas

***Ūkininkas*** ці ***Ukinįkas*** (літаральна: *Гаспадар*) — літоўскамоўная штомесячная газета, выдаваная падчас забароны літоўскага друку лацінскімі літарамі рэдакцыяй *Varpas*-а з 1890 да 1905 г. *Ūkininkas* Тыльзіце (цяпер Савецк) і Рагніце (цяпер Нёман) у нямецкай Усходняй Прусіі і перапраўлялася ў Літву кніганошамі.

## Літаратура 
* Urbonas V. Lietuvos žurnalistikos istorija. Klaipėda: Klaipėdos universiteto leidykla, 2002. pp. 63-64. (2-е выд.) ISBN 9955-456-49-3.

Катэгорыя:Газеты Літвы
Катэгорыя:Газеты на літоўскай мове
Вуліца Болдзіна (Гродна)

**Вуліца Болдзіна** – вуліца ва паўночна-усходняй частцы горада Гродна, адна з галоўных магістралей горада.

Названа ў 1974 годзе ў гонар савецкага ваеннага дзеяча І. В. Болдзіна. Ранейшая назва – Кальцавая. Працягласць – каля 750 метраў, ад бульвара Ленінскага Камсамолу (БЛК) да вуліцы Каліноўскага, далей пераходзіць у вуліцу Вясенняя.

З 1975 года забудоўваецца  5-9 павярховымі дамамі так званай чэшскай планіроўкі. Жылыя дамы змешчаны на цотным боку вуліцы (мікрараён Пярэселка 3), на няцотным – будынкі аховы здароўя (кардыялагічны дыспансер), лазня. На вуліцы знаходзяцца гімназія №2 (былая сярэднія школа №14, ля ўвахода якой ўсталявана мемарыяльная дошка І. Болдзіну) і сярэдняя школа №23. К заходняму (няцотнаму) боку вуліцы прымыкае лесапарк Пышкі.

Па вуліцы ходзіць грамадскі транспарт: аўтобус, тралейбус.

## Літаратура 
Гродно. Энциклопедический справочник / Белорус. Сов. Энцикл.; Редкол.: И.П. Шамякин (гл.ред.) и др. — Мн.: БелСЭ, 1989. — 438 с., [12] л. ил.: ил.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Вуліцы Гродна
Упадзіна Конга

[350px|thumb|right|Басейн [рака Конга|ракі Конга, цэнтральную частку якога складае ўпадзіна Конга)]]
**Упадзіна Конга** — плоскае паніжэнне (дыяметр каля 1000 км) у Цэнтральнай Афрыцы, на вышыні 300—500 м. Апраўленая ступеністымі плато і пласкагор’ямі; адпавядае сінеклізе Афрыканскай платформы. Дрэнуецца ракой Конга (Заір).

Расліннасць: суцэльнае покрыва густых вільготных вечназялёных і лістападных-вечназялёных трапічных лясоў.

## Геаграфія 
Плошча складае каля 1 мільёна км²; яе працягласць з поўначы на поўдзень і з захаду на ўсход — прыкладна 1 000 км. Галоўная рака — Конга (Луалаба), якая мае шматлікія прытокі — Лаламі, Чуапа, Убангі, Касаі (Ква). Таксама на тэрыторыі ўпадзіны маецца шмат азёр і балот.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Басейн Конга
Катэгорыя:Геалогія Афрыкі
Конда

**Ко́нда** () — рака ў Расіі, у Заходняй Сібіры, у Ханты-Мансійскай аўтаномнай акрузе — Югра, левы прыток ракі Іртыш.

Даўжыня ракі 1097 км, плошча вадазборнага басейна 72,8 тыс. км². Сярэдні расход вады — 310 км) ад вусця.

Асноўныя прытокі: злева — Мулым'я, Вялікі Тап, Юконда, Кама; справа — Ейцья, Кума.

## Літаратура 
*  — С. 405.
* 

## Спасылкі 
* Река КОНДА // Государственный водный реестр РФ
* Konda At Altay // A Regional, Electronic, Hydrographic Data Network For the Arctic Region
* *Сурков В. В.* Конда // Научно-популярная энциклопедия «Вода России»

Катэгорыя:Прытокі Іртыша
Катэгорыя:Рэкі Ханты-Мансійскай аўтаномнай акругі — Югра
Заходняя Сібір

**Заходняя Сібір** — частка Сібіры, размешчаная паміж Уральскімі гарамі на захадзе і рэчышчам ракі Енісей на ўсходзе. Плошча рэгіёна — 2,6 млн км² (15% тэрыторыі Расіі). Насельніцтва — 15 млн. чалавек (10% насельніцтва Расіі). Шчыльнасць насельніцтва 5,77 чал./1 км².
 
Заходняя Сібір уяўляе сабой тэрыторыю, якая цягнецца на 2500 км ад Паўночнага Ледавітага акіяна да узвышшаў Казахскага дробнасопачніка і на 1900 км ад гор Урала да Енісея. Каля 80% плошчы Заходняй Сібіры размешчана ў межах Заходне-Сібірскай раўніны, якая складаецца з двух плоскіх, чашападобных, моцна забалочаных упадзін, падзеленых падвышанымі да 175—200 м Сібірскімі Уваламі. На паўднёвым усходзе Заходне-Сібірская раўніна, паступова падвышаючыся, змяняецца перадгор’ямі Алтая, Салаіра, Кузнецкага Алатау і Горнай Шорыі.

## Гл. таксама 
* Усходняя Сібір
* Сібірская федэральная акруга
* Заходне-Сібірская раўніна
Кетэ Кольвіц

**Кетэ Кольвіц** (, нар. **Шміт**; ,  — , , Саксонія) — нямецкая мастачка, графік і скульптар.

## Біяграфія 
Кетэ Кольвіц нарадзілася 8 ліпеня 1867 г. у Кёнігсбергу. 1885—1890 гг. вучоба ў Штаўфер-Берна ў Берліне і Хертэрыха ў Мюнхене. У 1890 годзе першыя афорты. У 1891 годзе выйшла замуж за ўрача Карла Кольвіца, які пасяліўся на поўначы Берліна. У 1892 годзе нарадзіўся сын Ханс. У тым жа годзе Кольвіц была на прэм'еры спектакля «Ткачы» па п'есе Герхарда Гаўптмана, якая паслужыла штуршком для серыі яе графічных работ «Паўстанне ткачоў» (1895—1898). У 1896 годзе нарадзіўся сын Петэр. У 1898 годзе серыя «Паўстанне ткачоў» была паказана на «Вялікі Берлінскай мастацкай выставе». У 1898—1903 гг. выкладчык у жаночым мастацкім вучылішчы ў Берліне. У 1902—1908 гг. выканала серыю афортаў «Сялянская вайна». У 1904 годзе жыла ў Парыжы. У 1907 годзе, атрымаўшы прыз «Віла Рамана», жыла ў Фларэнцыі. У 1910 годзе першыя спробы ў галіне скульптуры. У 1914 годзе на вайне загінуў яе сын Петэр. У 1917 годзе Паўль Касірэр арганізаваў яе юбілейную выстаўку. У 1919 годзе Кольвиц атрымала званне прафесара. У 1922—1925 гг. стварыла серыю гравюр на дрэве «Вайна» і «Пралетарыят». У 1927 годзе наведала Маскву. У 1928 годзе стала кіраўніком мастацкай майстэрні графікі ў Прускай Акадэміі мастацтваў. У 1933 годзе пасля прыходу да ўлады нацыянал-сацыялістаў была вымушаная пакінуць Акадэмію мастацтваў. У 1934—1935 гг. стварыла серыю літаграфій «Смерць». У 1936 годзе было негалосна забаронена выстаўляць яе працы. У 1940 годзе памёр яе муж Карл Кольвіц. У 1943—1944 гг. эвакуацыя ў Нордхаўзен, а затым пераезд у Морыцбург пад Дрэздэнам па запрашэнні прынца Эрнста Генрыха Саксонскага. Кетэ Кольвіц памерла 22 красавіка 1945 на 77 годзе жыцця.

## Літаратура 
* БЭ ў 18 тамах. Т.8, Мн., 1999, С.392

## Спасылкі 
* 
* Музей Кетэ Кольвіц у Кёльне 
* http://www.dhm.de/museen/kollwitz/english/home.htm 
* http://www.nmwa.org/collection/profile.asp?LinkID=511 

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Кёнігсбергу
Катэгорыя:Постаці Кёнігсберга
Катэгорыя:Мастакі Германіі
Катэгорыя:Скульптары Германіі
Катэгорыя:Жанчыны-мастакі
Катэгорыя:Пацыфісты
Катэгорыя:Берлінскі сецэсіён
Катэгорыя:Скульптары паводле алфавіта
Крыштальны палац

thumb|right|300px|Галоўны фасад, 1851
[thumb|right|300px|Каралева [Вікторыя, каралева брытанская|Вікторыя на адкрыцці выстаўкі, 1851]]

**Крыштальны палац** () у лонданскім Гайд-парку быў пабудаваны ў 1850—1851 з жалеза і шкла да Сусветнай выстаўкі 1851 года. Выставачная зала плошчай звыш 90 000 кв.м., працягласцю 564 м і вышынёй да 33 м, выбудаваны пад кіраўніцтвам Джозефа Пакстана, умяшчаў да 14 000 наведвальнікаў. Па завяршэнні выстаўкі Палац быў разабраны і перанесены на новае месца, у лонданскае прадмесце Сіднем-Хіл. 20 лістапада 1936 Крыштальны Палац быў знішчаны пажарам і не аднаўляўся.

Палац даў сваё імя прылегламу раёну Паўднёвага Лондана, чыгуначнай станцыі, комплексу тэлевізійных вышак і футбольнаму клубу «Крыстал Пэлас».

## Спасылкі 
* Фонд памяці Крыштальнага Палаца 
* Фатаграфіі Філіпа-Анры Дэламота, 1860-я гады 
* Генплан парку ў XX стагоддзі  
* Eddie Richardson’s page Працы Джозефа Пакстана  
* Гісторыя парку ў Сіднеме 

Катэгорыя:Палацы Лондана
Катэгорыя:Гісторыя Лондана
Катэгорыя:З’явіліся ў 1851 годзе
Конікавыя

**Конікавыя**, **Конікі сапраўдныя** (*Tettigonioidea*) — надсямейства прамакрылых насякомых падатраду даўгавусых з адзіным сучасным аднайменным сямействам. Больш за 6800 відаў на ўсіх кантынентах (акрамя Антарктыды).

## Апісанне 
Даўжыня цела ад 8 да 132 мм. Вусікі даўжэйшыя за цела, мнагачленікавыя. На брушку ў самак доўгі серпа- ці шаблепадобны яйцаклад. Надкрылы ў самцоў маюць орган стракатання. Заднія ногі скакальныя, на галёнках пярэдніх ног — органы слыху. Развіццё з няпоўным ператварэннем.

Пашыраны ва ўсіх частках свету з цёплым і ўмераным кліматам (каля 70% у трапічных і субтрапічных краінах). Раслінаедныя ці ўсёедныя, радзей драпежнікі. Яйцы адкладваюць у глебу або ў тканкі раслін.

## Зноскі 
## Літаратура 
*
Конікі (род птушак)

**Конікі**, таксама **Шчаўрыцы** (*Anthus*) — род птушак сямейства сітаўкавых, які аб'ядноўвае каля 40 відаў дробных птушак, распаўсюджаных як ва Усходнім, так і Заходнім паўшар'ях. Цела конікаў часта пакрыта стракацінамі, аднак іх частата можа вагацца. Многія віды надзвычай падобныя адзін да аднаго, і часам адрозніць іх можна хутчэй па характары унікальнага для кожнага коніка спеваў, чым па знешніх марфалагічных прыкметах. Таксама пры ідэнтыфікацыі вялікае значэнне мае малюнак апярэння, які пры ўважлівым назіранні крыху адрозніваецца ў розных птушак. Палавы дымарфізм у большасці відаў не выяўлены, г.зн. самкі па вонкавым выглядзе не адрозніваюцца ад самцоў. Таксама маецца мала адрозненняў паміж маладымі і сталымі асобінамі.

## Гл. таксама 
* Anthus godlewskii

Катэгорыя:Роды птушак
Катэгорыя:Сітаўкавыя
Паўднёва-Задунайскі край

thumb|300px|Рэгіёны Венгрыі, Паўднёва-Задунайскі край пазначаны аранжавым
**Паўднёва-Задунайскі край** () — статыстычны (NUTS 2) рэгіён Венгрыі, які ўключае медзье Баранья, Шомадзь, Тольна.

Катэгорыя:Рэгіёны Венгрыі
Конны спорт

frame|Адна з першых здымак каня, які скача
**Конны спорт** — зборнае паняцце, пад якім разумеюцца спартыўныя гульні з выкарыстаннем коней. Пры яздзе верхам вершнік актыўна ўзаемадзейнічае з рухам каня. Конь пры гэтым кіруецца перамяшчэннем вагі вершніка, сціскам сцёгнаў і паслабленнем ці нацяжэннем павадоў. Голас вершніка таксама можа ўплываць на рух каня, але не ўсімі відамі коннага спорту гэта дазволена.

## Віды коннага спорту 
Міжнароднай федэрацыяй коннага спорту (фр. Fédération Equestre Internationale, FEI) афіцыйна прызнаюцца наступныя віды КС:

* Выездка
* Канкур
* Трохбор'е
* Рэйнінг — адзін з відаў вестэрн-спорту
* Драйвінг
* Прабегі
* Вальтыжыроўка

## Віды шоу-спаборніцтваў, якія не ўваходзяць у афіцыйную класіфікацыю FEI 
* Жаночая язда
* Джыгітоўка
* Коннае пола
* Байга

## Літаратура 
* БЭ ў 18 тамах. Т.8, Мн., 1999, С.407

## Спасылкі 

Катэгорыя:Конегадоўля
Бобслей

**Бо́бслей** (ад ) — зімовы алімпійскі від спорту, які ёсць хуткасным спускам з гор па адмыслова абсталяваных лядовых трасах на кіруемых санях (бобах).

Бобслей быў створаны ў Швейцарыі. Тут у 1888 годзе англійскі турыст Уілсан Сміт злучыў паміж сабой двое саней з дошкай і выкарыстоўваў іх для падарожжа з Санкт-Морыца ў размешчаную некалькі ніжэй Чэлерыну. Там жа, у Санкт-Морыцы, у канцы XIX стагоддзя быў арганізаваны і першы ў свеце бабслейны спартыўны клуб, дзе былі распрацаваны асноўныя правілы спаборніцтваў у гэтым відзе спорту, прычым экіпаж санак тады складаўся з пяці чалавек — трох мужчын і дзвюх жанчын. У далейшым колькасць членаў экіпажа бобслейных санак змянялася — два, чатыры, пяць, а часам і восем чалавек.

Бобслей атрымаў распаўсюджванне ў шэрагу краін Еўропы, дзе сталі праводзіцца спаборніцтвы, а затым і нацыянальныя чэмпіянаты па гэтым відзе спорту. У Аўстрыі яны праводзяцца з 1908 года, а ў Германіі — з 1910 года.

Першыя ў свеце асаблівыя сані — «боб» былі сканструяваныя ў 1904 годзе.

## Гл. таксама 
* Санны спорт
* Скелетон
* Табоган

## Спасылкі 
* Міжнародная федэрацыя бабслея і табагана/Fédération Internationale de Bobsleigh et de Tobaganning

Катэгорыя:Зімовыя алімпійскія віды спорту
Ангарэціс

**Ангарэціс** (сапр. **Зігмас Іонавіч Алекса**; , в. , Вілкавішкаўскі раён, Літоўская ССР - ) — савецкі дзеяч Камуністычнай партыі Літвы і Беларусі. Сябра сацыял-дэмакратычнай партыі Літвы з 1906.

Удзельнік Рэвалюцыі 1905-07. У 1909 арыштаваны, у 1915 сасланы на Ангару (адсюль псеўданім). Пасля Лютаўскай рэвалюцыі 1917 года рэдактар бальшавіцкай газеты «Tiesa» («Праўда»), член Петраградскага камітэта РСДРП(б). Са снежня 1917 намеснік камісара па літоўскіх справах пры Наркамнаце. З лістапада 1918 на падпольнай працы ў Вільні, член ЦК КПЛ. Уваходзіў у склад першага рэвалюцыйнага Савецкага ўрада Літвы. З лютым 1919 г. наркам унутраных спраў Літоўска-Беларускай ССР, з сакавіка член Прэзідыума, у 1920 член Палітбюро ЦК КП (б) ЛіБ. З верасня 1920 года сакратар Замежнага бюро ЦК КПЛ з 1923 член Палітбюро ЦК КПЛ, прадстаўнік КПЛ ў Выканкаме Камінтэрна. У 1926-35 сакратар Інтэрнацыянальнай кантрольнай камісіі Камінтэрна.

Аўтар «Гісторыі рэвалюцыйнага руху і барацьбы працоўных Літвы» (т. 1-2, 1921).

## Літаратура 
* Kęstutis Saldžiūnas. Aleksa-Angarietis, Zigmas. Lietuvių literatūros enciklopedija. Lietuvių literatūros ir tautosakos institutas. — Vilnius, 2001. — ISBN 9986-513-95-2

Катэгорыя:Пісьменнікі Літвы
Катэгорыя:Народныя камісары Літбел ССР
Катэгорыя:Члены Камуністычнай партыі Літвы
Катэгорыя:Дэлегаты VI з’езда РСДРП
Катэгорыя:Дэлегаты VII з’езда РКП(б)
Катэгорыя:Журналісты Літвы
Катэгорыя:Гісторыкі Літвы
Катэгорыя:Рэвалюцыянеры Літвы
Катэгорыя:Рэпрэсаваныя савецкай уладай
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Вілкавішкіскім раёне
Фёдар Ангілейка

**Фёдар Ангіле́йка** — беларускі гравёр па дрэве ў ХVII — ХVIII ст. Ярка выяўляў Магілёўскую школу гравюры. Афармляў вядомыя кнігі «Ирмолой сиречь Осмогласник» Іаана Дамаскіна (1700), «Часослов сиречь Последование службы» (1703), выдадзеных у магілёўскай друкарні М. Вашчанкі. Яго гравюрам уласцівы лаканізм тэхнічных прыёмаў і кампазіцыі, што збліжае іх з творамі народнага мастацтва.

Катэгорыя:Гравёры Беларусі
Катэгорыя:Мастакі Беларусі
Катэгорыя:Магілёўская школа гравюры
Катэгорыя:Постаці Магілёва
Элеанора Праванская

**Элеанора Праванская** (каля , Экс-ан-Праванс, Францыя — , Эмсберы, Англія) — каралева Англіі, дачка Раймунда Беренгера V, графа Праванса, і Беатрысы Савойскай, жонка караля Англіі Генрыха III.

## Біяграфія 
Элеанора была другой дачкой графа Праванса Раймунда Берэнгера V і яго другой жонкі Беатрысы Савойскай. У яе было яшчэ тры сёстры, з якіх Маргарыта ў 1234 годзе выйшла замуж за караля Францыі Людовіка IX Святога, Санча, якая выйшла замуж у 1243 годзе за малодшага брата Генрыха III, Рычарда Карнуэльскага, які стаў у будучыні каралём Германіі, і Беатрыса, якая выйшла ў 1246 годзе замуж за Карла I Анжуйскага, будучага караля Сіцыліі.

Элеанора, па водгуках сучаснікаў, таксама як яе маці і сёстры адрознівалася прыгажосцю. У 1236 годзе ва ўзросце 12 гадоў яна была выдадзена замуж за караля Англіі Генрыха III. Цырымонія адбылася 14 студзеня ў Кентэрберыйскім саборы, праводзіў яе архібіскуп Кентэрберыйскі Эдмунд Рыч. 20 студзеня таго ж года яна была каранавана ў Вэстмінстэры.

Яна была адданай спадарожніцай свайго мужа, маючы на яго значны ўплыў. Дзякуючы ёй у Англіі з’явіліся вялікая колькасць сваякоў па матчынай лініі, «Савояраў» (), як іх звалі. Падчас паўстання Сімона дэ Монфара 13 ліпеня 1263 года баржа, на якой яна перасякала пад ветразем Тэмзу, была атакавана грамадзянамі Лондана. Яе выратаваў Томас ФіцТомас, мэр Лондана.

Пасля смерці мужа Элеанора жыла пры двары свайго сына Эдуарда I, удзельнічаючы ў выхаванні сваіх унукаў, дзяцей Эдуарда — Генрыха і Элеаноры, а таксама сына дачкі Беатрысы — Жана. Пасля смерці ў 1274 годзе свайго ўнука Генрыха Элеанора заснавала ў яго памяць манастыр у Гілфардзе. Неўзабаве яна аддалілася ў жаночы манастыр.

Памерла Элеанора ў 1291 годзе ў Эмсберы.

## Шлюб і дзеці 
Муж: з 14 студзеня 1236 года (Кентэрберыйскі сабор, Кентэрберы, Англія) Генрых III (1 кастрычніка 1207 — 16 лістапада 1272)
# **Эдуард I** (17 чэрвеня 1239 — 7 ліпеня 1307), кароль Англіі (1272—1307)
# **Маргарыта** (1240—1275); муж: **Аляксандр III** (4 верасня 1241 — 19 сакавіка 1286), кароль Шатландыі
# **Беатрыса** (1242—1275); муж: **Іаан II** (1239 — 18 лістапада 1305) , герцаг Брэтані
# **Эдмунд Гарбаты** (16 студзеня 1245 — 5 чэрвеня 1296) , 1-ы граф Ланкастэр
# **Кацярына** (25 лістапада 1253 — 3 мая 1257)

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Margaret Howell, *Eleanor of Provence: Queenship in Thirteenth-century England*, 1997

## Спасылкі 
* FMG on Eleonore Berenger of Provence

Катэгорыя:Мужы і жонкі манархаў Англіі
Катэгорыя:Жонкі кіраўнікоў XIII стагоддзя
NGC 826-2

**NGC 826-2** (іншае абазначэнне — **ZWG 504.19**) — галактыка ў сузор’і Трыкутнік.

Гэты аб’ект не ўваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога і быў дададзены пазней.

## Гл. таксама 
* Спіс аб’ектаў Месье
* Новы агульны каталог

 

0826-2
Катэгорыя:Трыкутнік (сузор’е)
Ізмаіл

**Ізмаіл** (укр. Ізмаїл) — горад абласнога падпарадкавання ў Адэскай вобласці Украіны, адміністрацыйны цэнтр Ізмаільскага раёна (не ўваходзячы ў склад раёна).

Размешчаны на паўднёвым-захадзе вобласці на рацэ Дунай за 81 кіламетр ад берага Чорнага мора. Адлегласць да Адэсы: фізічны — 192 км, па аўтадарогах — 239 км, па чыгунцы — 296 км. Адлегласць да Кіева: па аўтадарогах — 711 км, па чыгунцы — 968 км.

З 7 снежня 1940 па 15 лютага 1954 г. Ізмаіл быў адміністрацыйным цэнтрам Ізмаільскай вобласці УССР.

## Адукацыя і навука 
* Ізмаільскі дзяржаўны гуманітарны ўніверсітэт

## Вядомыя асобы 
* Аляксандр Юр’евіч Бендзін (нар. 1956) — беларускі гісторык. Доктар гістарычных навук, дацэнт.
* Аляксандра Якаўлеўна Саўчанка — украінскі педагог.
* Алег Чарняўскі (нар. 1970) — беларускі футбаліст, паўабаронца.

Катэгорыя:Гарады Адэскай вобласці
NGC 819

**NGC 819** (іншыя абазначэнні — **UGC 1632**, **ZWG 504.17**, **KUG 0205+289**, **IRAS02056+2859**, **PGC 8174**) — галактыка ў сузор’і Трыкутнік.

Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.

## Гл. таксама 
* Спіс аб’ектаў Месье
* Новы агульны каталог

 

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1865 годзе
0819
Катэгорыя:Трыкутнік (сузор’е)
Вэстмінстэр

**Вэ́стмінстэр**, **Уэ́стмінстэр**, таксама **Вэстмі́нстэр** () — гістарычны раён Лондана, частка адміністрацыйнай акругі Вэстмінстэр. У Вэстмінстэры размешчаны Вэстмінстэрскі палац, у якім засядае Парламент Вялікабрытаніі.

thumb|200px|злева|Каралеўскі судны двор
thumb|200px|Вэстмінстэрскае абацтва
Вэстмінстэр быў заснаваны ў VII стагоддзі вакол манастыра, які існаваў тут у той час. Сама назва *«Вэстмінстэр»* літаральна перакладаецца як *Заходняя царква манастыра*.

Раён Вэстмінстэр размешчаны на левым беразе Тэмзы, да захаду ад лонданскага Сіці.

Першапачаткова назва адносілася выключна да тэрыторыі Вэстмінстэрскага абацтва, якое з'яўляецца ўжо на працягу амаль тысячы гадоў рэзідэнцыяй урада Англіі.

У далейшым Вэстмінстэрам сталі зваць і раён Вэстмінстэр, які паступова разрастаўся і да якога з 1965 года былі далучаны прадмесці Сэнт-Мэрылібоўн і Падынгтан. Гістарычнае ядро акругі ўтварае востраў Торні, на якім было выбудавана Вэстмінстэрскае абацтва, якое дагэтуль з'яўляецца традыцыйным месцам каранацыі брытанскіх манархаў.

Вэстмінстэрскі палац, які знаходзіцца паблізу, пасля заваявання Англіі нарманамі ў 1066 годзе стаў рэзідэнцыяй англійскіх каралёў, а пазней месцам паседжанняў англійскага парламента і так званых Вэстмінстэрскіх судоў.

Хоць першапачаткова англійскія манархі жылі ў лонданскім Таўэры, аднак каралі не жадалі жыць сярод лонданскай галечы. Так з часам узніклі два цэнтры: адзін — эканамічны, у Сіці, а іншы — палітычны і культурны, у Вэстмінстэры. Гэты падзел захаваўся дагэтуль. Пазней брытанскія манархі перанеслі сваю рэзідэнцыю ў іншыя часткі горада. Але парламент дагэтуль засядае ў Вэстмінстэрскім палацы, а большасць міністэрстваў знаходзяцца ва Уайтхоле.

Назва «Вэстмінстэр» выкарыстоўваецца для абазначэння парламента і палітычнага цэнтра Злучанага Каралеўства. Нярэдка гавораць і аб Вэстмінстэрскай сістэме.

Недалёка ад Вэстмінстэрскага палаца і Вэстмінстэрскага абацтва знаходзіцца Вэстмінстэрская школа, адна з найбольш вядомых прыватных школ Англіі. Тры з чатырох карпусоў Вэстмінстэрскага ўніверсітэта знаходзяцца ў акрузе Вэстмінстэр.

## Спасылкі 
* Westminster Walks — from Findlay Muirhead’s 1927 guidebook to *London and its Environs* 
* Michael Pead :: Photos of Westminster

Катэгорыя:Лондан
*
Камфоравае дрэва

**Камфоравае дрэва**, камфоравы лаўр (*Cinnamomum camphora*) — кветкавая расліна сямейства лаўровых, від роду карычнік, або карычны лаўр.

## Батанічнае апісанне 
Вечназялёнае дрэва да 50 м вышынёю і 3 м у дыяметры, з карой, якая дае трэшчыны. Лісце простае, скурыстае, бліскучае. Кветкі дробныя, белаватыя ці жаўтаватыя, сабраныя ў кальчакі. Плод — цёмна-сіняя сакаўная касцянка. Вегетатыўныя органы і плады маюць прыемны востры пах камфары.

## Арэал 
Радзіма — Паўднёва-Усходняя трапічная Азія. Утварае лясы. Вырошчваюць у тропіках і субтропіках многіх краін, у т.л. на чарнаморскім узбярэжжы Каўказа.

## Выкарыстанне 
Тэхнічная, дэкаратыўная, інсектыцыдная і лекавая расліна. Выкарыстоўваецца ў парфумерыі.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Дрэвы
Катэгорыя:Лаўровыя
Катэгорыя:Дэкаратыўныя расліны
Катэгорыя:Лекавыя расліны
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1825 годзе
Ордэн Чырвонай Зоркі

**Ордэн Чырвонай Зоркі** — ордэн СССР. Зацведжаны Паснановай Прэзыдуума ЦВК СССР  ад 6 красавіка 1930 года. Статут ордэна заснаваны Пастановай Прэзыдцуюма ЦВК СССР ад 5 мая 1930.

Ордэн Чырвонай Зоркі носяць справа на грудзях, пры наяўнасці іншых ордэнаў ён ідзе пасля Ордэн Айчыннай вайны ІІ ступені.

## Спасылкі 
* Статут, апісанне і гісторыя ордэна Чырвонай Зоркі
Ордэн Працоўнага Чырвонага Сцяга

**Ордэн Працоўнага Чырвонага Сцяга** (першапачаткова таксама пісаўся ў назоўным склоне: **ордэн «Працоўны Чырвоны Сцяг»**) — ордэн СССР. Заснаваны Пастановай ЦВК і СНК СССР ад 7 верасня 1928 г.

## Спасылкі 
* 60 гадоў Перамозе 
* Інфармацыя пра ордэн
* Працоўныя ордэны Савецкіх рэспублік
* 3D мадэль Ордэны Працоўнага чырвонага сцяга для апрацоўкі на станках з ЧПУ


Катэгорыя:1928 год у СССР
Ордэн Славы

**Ордэн Славы** — ваенны ордэн СССР, заснаваны Указам Прэзідыума ВС СССР ад 08.11.1943 «Аб зацвярджэнні ордэна Славы I, II і III ступеняў». Узнагароджваліся асобы радавога i сяржанцкага складу Чырвонай Арміі, а ў авіяцыі і асобы, якія мелі званне малодшага лейтэнанта. Уручаўся толькі за асабістыя заслугі, воінскія часці і злучэнні ім не ўзнагароджваліся (за адным адзіным выключэннем — узнагароджаны ордэнам быў 1-ы батальён 215 гвардзейскага полка).

Ордэн Славы па сваім статуце і колеры стужкі амаль цалкам паўтараў адну з самых шанаваных у дарэвалюцыйнай Расіі узнагарод — Георгіеўскі крыж (сярод адрозненняў — розная колькасць ступеняў: 3 і 4 адпаведна).

Ордэн Славы меў тры ступені, з якіх ордэн найвышэйшай I ступені — залаты, а II і III — сярэбраныя (у ордэна ІІ ступені быў пазалочаны цэнтральны медальён). Гэтыя знакі адрознення маглі быць выдадзены за асабісты подзвіг на полі бою, выдаваліся ў парадку строгай паслядоўнасці — ад ніжэйшай ступені да вышэйшай.

Усяго за адзнаку ў гады Вялікай Айчыннай вайны было выдадзена каля мільёна знакаў ордэна Славы III ступені, больш за 46 тысяч — II ступені і 2562 — I ступені.

Поўныя кавалеры ордэна — лётчык штурмавога авіяцыйнага полка Іван Рыгоравіч Драчэнка, марскі пяхотнік Павел Хрыстафоравіч Дубінда і артылерысты Мікалай Іванавіч Кузняцоў, Андрэй Васільевіч Алёшын у гады вайны таксама ўдастоіліся і звання Героя Савецкага Саюза.

Усяго поўных кавалераў ордэна Славы, па больш позніх і ўдакладзеных даных, налічваецца 2562 чалавекі, сярод іх — чатыры жанчыны.

## Поўныя кавалеры ордэна, ураджэнцы Беларусі 
* Рыгор Абрамавіч Багарад
* Пётр Фёдаравіч Бандарчук
* Фёдар Цярэнцьевіч Бібік

## Гл. таксама 
* Спіс поўных кавалераў ордэна Славы, Беларусь
* Гвардзейская стужка
* Ордэн Святога Георгія
* Георгіеўскі крыж
* Дзень Герояў Айчыны

## Спасылкі 
* Гісторыя ордэна 
* Ордэн Славы

Славы
Медаль «За абарону Ленінграда»

**Медаль "За абарону Ленінграда"** заснавана Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 22 снежня 1942 года. Аўтар праекта медалі - мастак Н. І. Маскалёў.

Медалём "За абарону Ленінграда" узнагароджваліся ўсе ўдзельнікі абароны Ленінграда:

* вайскоўцы частак, злучэнняў і ўстаноў Чырвонай Арміі, Ваенна-Марскога Флота і войскаў НКУС, фактычна якія ўдзельнічалі ў абароне горада;
рабочыя, служачыя і іншыя асобы з грамадзянскага насельніцтва, якія ўдзельнічалі ў баявых дзеяннях па абароне горада, садзейнічалі абароне горада сваёй самаадданай працай на прадпрыемствах, ва ўстановах, удзельнічалі ў будаўніцтве абарончых збудаванняў, у СПА, у ахове камунальнай гаспадаркі, у барацьбе з пажарамі ад налётаў варожай авіяцыі, у арганізацыі і абслугоўванні транспарту і сувязі, у арганізацыі грамадскага харчавання, забеспячэння і культурна-бытавога абслугоўвання насельніцтва, у доглядзе хворых і параненых, у арганізацыі догляду дзяцей і правядзенні іншых мерапрыемстваў па абароне горада.

Медаль "За абарону Ленінграда» носiцца на левым боку грудзей і, пры наяўнасцi iншых медалёў СССР, размяшчаецца пасля медалёў па старшынстве, пачынаючы з медалі "За выратаванне тапельцаў".

## Спасылкі 
* Медалі і ордэны СССР

За абарону Ленінграда
Катэгорыя:Санкт-Пецярбург
Катэгорыя:З’явіліся ў 1942 годзе
Медаль «За вызваленне Варшавы»

**Медаль «За вызваленне Варшавы»** — узнагарода для вайскоўцаў Чырвонай Арміі, Ваенна-Марскога Флота і войскаў НКУС, якія непасрэдна ўдзельнічалі ў гераічным штурме і вызваленні Варшавы 14-17 студзеня 1945 года. Таксама гэтым медалём узнагароджваліся арганізатары і кіраўнікі баявых дзеянняў па вызваленні гэтага горада.

Медаль заснаваны Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 9 чэрвеня 1945 года. Аўтар праекта медаля — мастачка Курыцына.

Па стане на 1 студзеня 1995 года медалём «За вызваленне Варшавы» ўзнагароджана прыблізна 701 700 чалавек.

## Спасылкі 
* Узнагароджаныя медалём «За вызваленне Варшавы»
* Медаль «За вызваленне Варшавы»

За вызваленне Варшавы
Катэгорыя:Гісторыя Варшавы
Катэгорыя:З’явіліся ў 1945 годзе
Катэгорыя:1945 год у Варшаве
Медаль «За вызваленне Прагі»

**Меда́ль «За вызвале́нне Пра́гі»** — узнагарода для вайскоўцаў Чырвонай Арміі, Ваенна-Марскога Флота і войскаў НКУС, якія непасрэдна ўдзельнічалі ў Пражскай аперацыі 3-9 мая 1945 года. Таксама гэтым медалём узнагароджваліся арганізатары і кіраўнікі баявых дзеянняў па вызваленні гэтага горада.

Медаль заснаваны Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 9 чэрвеня 1945 года. Аўтары праекта медаля — мастак А. І. Кузняцоў і мастачка Скаржынская.

Па стане на 1962 год медалём «За вызваленне Прагі» было ўзнагароджана звыш 395 000 чалавек.

## Апісанне медаля 
Медаль «За вызваленне Прагі» выраблены з латуні і мае форму правільнага круга дыяметрам 32 мм.

На вонкавым баку па акружнасці надпіс «За вызваленне», пад ёй — надпіс «Прагі». Унізе выява ўзыходзячага сонца і двух лаўровых галінак, злучаных пад пяціканцовай зорачкай. Таксама пярэдні бок медаля абрамлены борцікам.

На адваротным баку медаля — дата вызвалення Прагі: «9 мая 1945», пад датай — пяціканцовая зорка. Усе надпісы і малюнкі на медалі — выпуклыя.

Медаль вушкам i кольцом злучаецца з пяцівугольнай калодкай, абцягнутай бэзавай шаўковай муаравай стужкай шырынёй 24 мм. Пасярэдзіне стужкі — сіняя палоска шырынёй 8 мм.

Медаль «За вызваленне Прагі» носіцца на левым баку грудзей i пры наяўнасці іншых медалёў СССР размяшчаецца пасля медаля «За вызваленне Варшавы».

## Спасылкі 
* Медалі і ордэны СССР

За вызваленне Прагі
Катэгорыя:1945 год у СССР
Катэгорыя:З’явіліся ў 1945 годзе
Катэгорыя:1945 год у Празе
Медаль «За абарону Кіева»

**Медаль «За абарону Кіева»** заснаваны Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 21 чэрвеня 1961 года. Аўтар праекта медаля - мастак В. Н. Атлантаў.

Медалём "За абарону Кіева" узнагароджваліся ўсе ўдзельнікі абароны Кіева - вайскоўцы Савецкай Арміі і войскаў былога НКУС, а таксама ўсе працаўнікі, якія прымалі ўдзел у абароне Кіева ў шэрагах народнага апалчэння, на будоўлі абарончых умацаванняў, якія працавалі на фабрыках і заводах, якія абслугоўвалі патрэбы фронту, ўдзельнікі кіеўскага падполля і партызаны, якія змагаліся з ворагам пад Кіевам. Перыядам абароны Кіева лічыцца ліпень - верасень 1941 года.

Медаль «За абарону Кіева» носiцца на левым боку грудзей i пры наяўнасцi iншых медалёў СССР размяшчаецца пасля медаля «За абарону Сталінграда».

Па стане на 1 студзеня 1995 медалём "За абарону Кіева" ўзнагароджана прыблізна **107540** чалавек.

За абарону Кіева
Катэгорыя:Гісторыя Кіева
Катэгорыя:З’явіліся ў 1961 годзе
Медаль «За вызваленне Бялграда»

**Медаль «За вызваленне Бялграда»** — узнагарода для вайскоўцаў Чырвонай Арміі, Ваенна-Марскога Флота і войскаў НКУС,  якія непасрэдна ўдзельнічалі ў гераічным штурме і вызваленні Бялграда ў перыяд 29 верасня — 22 кастрычніка 1944 года. Таксама гэтым медалём узнагароджваліся арганізатары і кіраўнікі баявых дзеянняў па вызваленні гэтага горада.

Медаль заснаваны Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 9 чэрвеня 1945 года. Аўтар праекта медаля — мастак А. І. Кузняцоў.

Медалём «За вызваленне Бялграда» ўзнагароджаны каля 70 000 чалавек.

## Апісанне медаля 
Медаль «За вызваленне Бялграда» выраблены з латуні і мае форму правільнага круга дыяметрам 32 мм.

На вонкавым баку медаля па акружнасці надпіс «ЗА ВЫЗВАЛЕННЕ», у цэнтры надпіс «БЯЛГРАДА», уверсе над надпісам пяціканцовая зорачка, па акружнасці лаўровы вянок.

Бок медаля абрамлены борцікам.

На адваротным баку медаля дата вызвалення Бялграда — «20 кастрычніка 1944», над датай пяціканцовая зорачка.

Усе надпісы і малюнкі на медалі выпуклыя.

Медаль вушкам i кольцом злучаецца з пяцівугольнай калодкай, абцягнутай зялёнай шаўковай муаравай стужкай шырынёй 24 мм. Пасярэдзіне стужкі чорная палоска шырынёй 8 мм.

Медаль «За вызваленне Бялграда» носіцца на левым боку грудзей і пры наяўнасці іншых медалёў СССР размяшчаецца пасля медаля «За ўзяцце Берліна».

## Спасылкі 
Медалі і ордэны СССР

За вызваленне Белграда
Катэгорыя:Бялград
Катэгорыя:З’явіліся ў 1945 годзе
Медаль «За абарону Сталінграда»

**Медаль «За абарону Сталінграда»** заснаваны Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 22 снежня 1942 г.  Аўтар малюнка медаля - мастак Н. І. Маскалёў.

Медалём "За абарону Сталінграда" узнагароджваліся ўсе ўдзельнікі абароны Сталінграда - вайскоўцы Чырвонай Арміі, Ваенна-Марскога Флота і войскаў НКУС, а таксама асобы з грамадзянскага насельніцтва, якія прымалі непасрэдны ўдзел у абароне. Перыядам абароны Сталінграда лічыцца 12 ліпеня - 19 лістапада 1942 года.

Медаль «За абарону Сталінграда» носiцца на левым боку грудзей i пры наяўнасцi iншых медалёў СССР размяшчаецца пасля медаля «За абарону Севастопаля».

Станам на 1 студзеня 1995 медалём "За абарону Сталінграда» ўзнагароджана прыблізна **759560** чалавек.

## Апісанне медаля 
Медаль «За абарону Сталінграда» вырабляецца з латуні і мае форму правільнага круга дыяметрам 32 мм.

На вонкавым боку медаля - група байцоў з вінтоўкамі наперавес. Над групай байцоў, з правага боку медаля, лунае сцяг, а з левага боку бачныя абрысы танкаў і самалётаў, якія ляцяць адзін за адным. У верхняй частцы медаля, над групай байцоў, пяціканцовая зорачка і надпіс па краі медаля «За абарону Сталінград». Бок медалі абрамлены выпуклым борцікам.

На адваротным боку медаля надпіс «ЗА НАШУ САВЕЦКУЮ РАДЗІМУ». Над надпісам намаляваны серп і молат.

Усе надпісы і малюнкі на медалі выпуклыя.

Медаль пры дапамозе вушка i кольца злучаецца з пяцiвугольнай калодкай, абцягнутай шаўковай муаравай стужкай аліўкавага колеру з падоўжнай чырвонай палоскай, шырынёй 2 мм, пасярэдзіне. Шырыня стужкі 24 мм.

## Спасылкі 
* Медалі і ордэны СССР

За абарону Сталінграда
Катэгорыя:З’явіліся ў 1942 годзе
Катэгорыя:Сталінградская бітва
Медаль «За абарону Масквы»

**Медаль «За абарону Масквы»** заснавана Указам Прэзідыума ВС СССР ад 01.05.1944 аб заснаванні медаля «За абарону Масквы». Аўтар малюнка медалі — мастак М. І. Маскалёў.

Медалём «За абарону Масквы» узнагароджваліся ўсе ўдзельнікі абароны Масквы:
* усе вайскоўцы і вольнанаёмны склад Савецкай Арміі і войскаў НКУС, якія ўдзельнічалі ў абароне Масквы не менш аднаго месяца за час з 19 кастрычніка 1941 года па 25 студзені 1942 г.;
* асобы з грамадзянскага насельніцтва, якія прымалі непасрэдны ўдзел у абароне Масквы не менш аднаго месяца за час з 19 кастрычніка 1941 года па 25 студзеня 1942 г.;
* вайскоўцы частак Маскоўскай зоны СПА і частак МПВА, а таксама асобы з грамадзянскага насельніцтва — найбольш актыўныя ўдзельнікі абароны Масквы ад паветраных налётаў суперніка з 22 ліпеня 1941 года па 25 студзеня 1942 г.;
* вайскоўцы і грамадзянскія асобы з насельніцтва горада Масквы і Маскоўскай вобласці, якія прымалі актыўны ўдзел у будаўніцтве абарончых рубяжоў і збудаванняў абарончай мяжы Рэзервовага фронту, Мажайскага, Падольскага рубяжоў і Маскоўскага абводу;
* партызаны Маскоўскай вобласці і актыўныя ўдзельнікі абароны горада-героя Тулы.

Медаль «За абарону Масквы» носiцца на левым боку грудзей i пры наяўнасцi iншых медалёў СССР размяшчаецца пасля медаля «За абарону Ленінграда».

Станам на 1 студзеня 1995 года медалём «За абарону Масквы» ўзнагароджана прыблізна **1.028.600** чалавек.

## Спасылкі 
Медалі і ордэны СССР

За абарону Масквы
Катэгорыя:Гісторыя Масквы
Медаль «За абарону Севастопаля»

**Медаль «За абарону Севастопаля»** заснаваны Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 22 снежня 1942 года. Аўтар зацверджанага малюнка медалі - мастак Н. І. Маскалёў.

Медалём "За абарону Севастопаля" узнагароджваліся ўсе ўдзельнікі абароны Севастопаля - вайскоўцы Чырвонай Арміі, Ваенна-Марскога Флота і войскаў НКУС, а таксама асобы з грамадзянскага насельніцтва, якія прымалі непасрэдны ўдзел у абароне. Абарона Севастопаля доўжылася 250 дзён, з 30 кастрычніка 1941 года па 4 ліпеня 1942.

Медаль «За абарону Севастопаля» носiцца на левым боку грудзей i пры наяўнасцi iншых медалёў СССР размяшчаецца пасля медаля «За абарону Адэсы».

Па стане на 1 студзеня 1995 медалём "За абарону Севастопаля" ўзнагароджана прыблізна **52540** чалавек.

## Спасылкі 
Медалі і ордэны СССР

За абарону Севастопаля
Катэгорыя:Гісторыя Севастопаля
Катэгорыя:Узнагароджаныя медалем «За абарону Севастопаля»
Медаль «За абарону Каўказа»

**Медаль «За абарону Каўказа»** заснаваны Указам Прэзідыума ВС СССР ад 01.05.1944 г. аб заснаванні медаля «За абарону Каўказа». Аўтар малюнка медалі - мастак Н. І. Маскалёў.

Медалём "За абарону Каўказа" узнагароджваліся ўсе ўдзельнікі абароны Каўказа - вайскоўцы Чырвонай Арміі, Ваенна-Марскога Флота і войскаў НКУС, а таксама асобы з грамадзянскага насельніцтва, якія прымалі непасрэдны ўдзел у абароне.

Медаль «За абарону Каўказа» носiцца на левым боку грудзей i пры наяўнасцi iншых медалёў СССР размяшчаецца пасля медаля «За абарону Кіева».

На 1985 год медалём "За абарону Каўказа" ўзнагароджана каля **870 000** чалавек.

За абарону Каўказа
Катэгорыя:Гісторыя Каўказа
Катэгорыя:З’явіліся ў 1944 годзе
Медаль «За абарону Адэсы»

**Медаль "За абарону Адэсы"** заснаваны Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 22 снежня 1942 года. Аўтар малюнка медаля - мастак Н. І. Маскалёў.

Медалём "За абарону Адэсы" узнагароджваліся ўсе ўдзельнікі абароны Адэсы - вайскоўцы Чырвонай Арміі, Ваенна-Марскога Флота і войскаў НКУС, а таксама асобы з грамадзянскага насельніцтва, якія прымалі непасрэдны ўдзел у абароне. Перыядам абароны Адэсы лічыцца жніўня 10 - 16 кастрычніка 1941 года.

Уручэнне медаля рабілася ад імя ПВС СССР на падставе дакументаў, якія сведчаць фактычнае ўдзел у абароне Адэсы, якія выдаюцца камандзірамі частак, начальнікамі ваенна-лячэбных устаноў, Адэскім абласным і гарадскім Саветамі дэпутатаў працоўных.

Медаль "За абарону Адэсы" носiцца на левым боку грудзей i пры наяўнасцi iншых медалёў СССР размяшчаецца пасля медаля «За абарону Масквы».

На 1985 медалём "За абарону Адэсы" узнагароджана каля 30 000 чалавек.

## Спасылкі 
* Медаль «За абарону Адэсы»  на RusAwards.ru.
* Медаль «За абарону Адэсы» 

За абарону Адэсы
Катэгорыя:Гісторыя Адэсы
Катэгорыя:З’явіліся ў 1942 годзе
Катэгорыя:1942 год у Адэсе
Медаль «За ўзяцце Кёнігсберга»

**Медаль «За ўзяцце Кёнігсберга»** заснаваны Указам Прэзідыума ВС СССР ад 9 чэрвеня 1945 года. Аўтар праекта медалі — мастак А. І. Кузняцоў.

Медалём «За ўзяцце Кёнігсберга» ўзнагароджваюцца ваеннаслужачыя Чырвонай Арміі, Ваенна-Марскога Флота і войскаў НКУС — непасрэдныя ўдзельнікі гераічнага штурму і ўзяцця Кёнігсберга ў перыяд з 23 студзеня па 10 красавіка 1945 года, а таксама арганізатары і кіраўнікі баявых аперацый пры ўзяцці гэтага горада.

Медаль «За ўзяцце Кёнігсберга» носiцца на левым боку грудзей i пры наяўнасцi iншых медалёў СССР размяшчаецца пасля медаля «За ўзяцце Будапешта».

«За ўзяцце Кёнігсберга» — адзіны медаль СССР, заснаваны ва ўзнагароду за ўзяцце горада-крэпасці, а не ў сувязі з узяццем або вызваленнем сталіцы.

Па стане на 1987 год медалём «За ўзяцце Кёнігсберга» было ўзнагароджана каля 760.000 чалавек.

## Гл. таксама 
* Кёнігсбергская аперацыя

## Спасылкі 
За ўзяцце Кёнігсберга
Катэгорыя:Кёнігсберг
Медаль «За ўзяцце Вены»

**Медаль «За ўзяцце Вены»** — медаль, заснаваны Указам Прэзідыума ВС СССР ад 9 чэрвеня 1945 года ў гонар ўзяцця Вены ў ходзе Вялікай Айчыннай вайны.

Медалём «За ўзяцце Вены» узнагароджваюцца ваеннаслужачыя Чырвонай Арміі, Ваенна-Марскога Флота і войскаў НКУС — непасрэдныя ўдзельнікі штурму і ўзяцця Вены ў перыяд 16 сакавіка — 13 красавіка 1945 года, а таксама арганізатары і кіраўнікі баявых аперацый пры ўзяцці гэтага горада.

Медаль «За ўзяцце Вены» носiцца на левым боку грудзей i пры наяўнасцi iншых медалёў СССР размяшчаецца пасля медаля «За ўзяцце Кёнігсберга».

Па стане на 1 студзеня 1995 медалём «За ўзяцце Вены» ўзнагароджана прыблізна **277 380** чалавек.

## Апісанне медаля 
Медаль «За ўзяцце Вены» вырабляецца з латуні і мае форму правільнага круга дыяметрам 32 мм. Аўтар праекта медалі — мастачка Зварыкина.

На вонкавым боку медаля: у цэнтры надпіс «За ўзяцце Вены», уверсе пяціканцовая зорачка, унізе лаўравая галінка. Бок медалі абрамлены борцікам.

На адваротным боку медаля дата ўзяцця Вены: «13 красавіка 1945 года», над датай пяціканцовая зорачка.

Усе надпісы і малюнкі на медалі выпуклыя.

Медаль пры дапамозе вушка i кольца злучаецца з пяцiвугольнай калодкай, абцягнутай блакітнай шаўковай муаравай стужкай шырынёй 24 мм. Пасярэдзіне стужкі сіняя палоска шырынёй 8 мм.

## Спасылкі 
* Медаль «За ўзяцце Вены»

За ўзяцце Вены
Катэгорыя:Вена
Медаль «За абарону Савецкага Запаляр’я»

**Медаль «За абарону Савецкага Запаляр’я»** заснаваны Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 5 снежня 1944 года «Аб зацвярджэнні медалю „За абарону Савецкага Запаляр’я“ і аб узнагароджанні гэтым медалём удзельнікаў абароны Савецкага Запаляр’я». Аўтар малюнка медаля — падпалкоўнік В. Алаў з дапрацоўкамі мастака А. І. Кузняцова.

Медалём узнагароджваліся ўсе ўдзельнікі абароны Запаляр’я — ваенныя Чырвонай Арміі, Ваенна-Марскога Флота і войскаў НКУС, а таксама асобы з грамадзянскага насельніцтва, якія прымалі непасрэдны ўдзел у абароне. Перыядам абароны Савецкага Запаляр’я лічыцца 22 чэрвеня 1941 — лістапад 1944 года.

Медаль «За абарону Савецкага Запаляр’я» носiцца на левым боку грудзей i пры наяўнасцi iншых медалёў СССР размяшчаецца пасля медаля «За абарону Каўказа».

Па стане на 1 студзеня 1995 года медалём «За абарону Савецкага Запаляр’я» узнагароджана прыблізна 353240 чалавек.

## Спасылкі 
* Медалі і ордэны СССР

За абарону Савецкага Запаляр’я
Катэгорыя:З’явіліся ў 1944 годзе
NGC 735

**NGC 735** (іншыя абазначэнні — **UGC 1411**, **MCG 6-5-58**, **ZWG 522.78**, **5ZW 146**, **PGC 7282**) — спіральная галактыка (Sb) у сузор’і Трыкутнік.

Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.

## Гл. таксама 
* Спіс аб’ектаў Месье
* Новы агульны каталог

 

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1784 годзе
0735
Катэгорыя:Трыкутнік (сузор’е)
Катэгорыя:Спіральныя галактыкі
Медаль «За ўзяцце Будапешта»

**Медаль "За ўзяцце Будапешта"** заснавана Указам Прэзідыума ВС СССР ад 9 чэрвеня 1945 года. Аўтар праекта медалі - мастак А. І. Кузняцоў.

Медалём "За ўзяцце Будапешта" ўзнагароджваліся вайскоўцы Чырвонай Арміі, Ваенна-Марскога Флота і войскаў НКУС - непасрэдныя ўдзельнікі гераічнага штурму і ўзяцця Будапешта ў перыяд 20 снежня 1944 г. - 15 лютага 1945 года, а таксама арганізатары і кіраўнікі баявых аперацый пры ўзяцці гэтага горада.

Медаль "За ўзяцце Будапешта» носiцца на левым боку грудзей i пры наяўнасцi iншых медалёў СССР размяшчаецца пасля медаля «За перамогу над Японіяй».

Па стане на 1 студзеня 1995 медалём "За ўзяцце Будапешта" ўзнагароджана прыблізна **362050** чалавек.

## Апісанне медаля 
Медаль "За ўзяцце Будапешта" вырабляецца з латуні і мае форму правільнага круга дыяметрам 32 мм.

На вонкавым боку медаля: у цэнтры - надпіс «За ўзяцце Будапешта», над надпісам уверсе - пяціканцовая зорачка, а ўнізе - малюнак сярпа і молата на двух перакрыжаваных лаўровых галінках.

На адваротным боку медаля - дата ўзяцця Будапешта: «13 лютага 1945 г.», над датай - пяціканцовая зорка.

Усе надпісы і малюнкі на медалі - выпуклыя. Аверс і адваротны бок медаля абрамлены борцікам.

Медаль пры дапамозе вушка i кольца злучаецца з пяцiвугольнай калодкай, абцягнутай аранжавай шаўковай муаравай стужкай шырынёй 24 мм. Пасярэдзіне стужкі - блакітная палоска шырынёй 8 мм.

## Спасылкі 
* Медалі і ордэны СССР

За ўзяцце Будапешта
Катэгорыя:З’явіліся ў 1945 годзе
Катэгорыя:1945 год у Будапешце
NGC 670

**NGC 670** (іншыя абазначэнні — **UGC 1250**, **MCG 5-5-12**, **ZWG 503.24**, **KUG 0144+276**, **IRAS01446+2738**, **PGC 6570**) — лінзападобная галактыка (S0) у сузор’і Трыкутнік.

Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.

## Гл. таксама 
* Спіс аб’ектаў Месье
* Новы агульны каталог

 

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1786 годзе
0670
Катэгорыя:Трыкутнік (сузор’е)
Катэгорыя:Лінзападобныя галактыкі
Медаль «За ўзяцце Берліна»

**Медаль "За ўзяцце Берліна"** — медаль, заснаваны Указам Прэзідыума ВС СССР ад 9 чэрвеня 1945 года ў гонар ўзяцця Берліна ў ходзе Вялікай Айчыннай вайны.

Згодна з Палажэннем аб медалі "За ўзяцце Берліна" ім узнагароджваліся «вайскоўцы Савецкай Арміі, Ваенна-Марскога Флота і войскаў НКУС - непасрэдныя ўдзельнікі гераічнага штурму і ўзяцця Берліна, а таксама арганізатары і кіраўнікі баявых аперацый пры ўзяцці гэтага горада».

Усяго медалём "За ўзяцце Берліна" ўзнагароджана больш за 1,1 мільёна чалавек.

Медаль "За ўзяцце Берліна" - круглы, дыяметрам 32 мм, з латуні. На вонкавым боку медаля ў цэнтры адчаканены надпіс "За ўзяцце Берліна". Па ніжнім краі медаля - выява дубовага паўвянка, перавітага ў сярэдняй частцы стужкай. Над надпісам - пяціканцовая зорка. Медаль па адным боку абрамлены борцікам. На адваротным боку медаля адчаканеная дата ўзяцця Берліна савецкімі войскамі: «2 мая 1945»; ніжэй - пяціканцовая зорка. Усе надпісы і малюнкі на адным і на адваротным боку медаля выпуклыя. У верхняй частцы медаля маецца вушка, якім медаль пры дапамозе кольца злучаны з металічнай пяцікутнай калодачкай, якая служыць для мацавання медаля да адзення. Калодачка абцягнута шаўковай муаравай стужкай чырвонага колеру шырынёй 24 мм. Пасярэдзіне стужкі праходзяць пяць долевых палосак - тры чорныя і дзве аранжавыя.

## Гл. таксама 
* Узнагароджаныя медалём «За ўзяцце Берліна»

За ўзяцце Берліна
Катэгорыя:З’явіліся ў 1945 годзе
NGC 604

**NGC 604** з'яўляецца вобласцю H II у Галактыцы Трыкутніка. Была адкрыта Уільямам Гершэлем 11 верасня 1784 года. Гэта адзін з найбуйнейшых H II рэгіёнаў у Мясцовай групе галактык. Пры ацэньванай адлегласці да галактыкі ў 2.7 млн св. гадоў, яе найбольшы памер складае каля 1500 св. гадоў (460 пс), што больш за ў 40 раз перавышае памер бачнай часткі Туманнасці Арыёна. Яе свяцільнасць у 6300 раз больш свяцільнасці Туманнасці Арыёна, і калі б яна знаходзілася на такім жа адлегласці, то зацямніла б Венеру. Як і ва ўсіх эмісійных туманнасцях, газ іанізуецца скопішчам масіўных зорак у цэнтры.

## Гл. таксама 
* Спіс аб’ектаў Месье
* Новы агульны каталог

 

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1784 годзе
0604
Катэгорыя:Трыкутнік (сузор’е)
Катэгорыя:Часткі галактык
Катэгорыя:Вобласці H II
NGC 978B

**NGC 978B** (іншыя абазначэнні — **MCG 5-7-17**, **KCPG 71B**, **PGC 9823**) — лінзападобная галактыка (S0) у сузор’і Трыкутнік.

Гэты аб’ект не ўваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога і быў дададзены пазней.

## Гл. таксама 
* Спіс аб’ектаў Месье
* Новы агульны каталог

 

0978
Катэгорыя:Трыкутнік (сузор’е)
Катэгорыя:Лінзападобныя галактыкі
NGC 666

**NGC 666** (іншыя абазначэнні — **UGC 1236**, **MCG 6-5-2**, **ZWG 521.79**, **ARAK 56**, **6ZW 26**, **PGC 6483**) — галактыка ў сузор’і Трыкутнік.

Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.

## Гл. таксама 
* Спіс аб’ектаў Месье
* Новы агульны каталог

 

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1883 годзе
0666
Катэгорыя:Трыкутнік (сузор’е)
NGC 595

**NGC 595** — частка галактыкі ў сузор’і Трыкутнік. З'яўляецца вобласцю іанізаванага вадароду, дзе адбываюцца працэсы актыўнага зоркаўтварэння. Была адкрыта Генрыхам Луі д’Арэ 1 кастрычніка 1864 года.

Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.

## Гл. таксама 
* Спіс аб’ектаў Месье
* Новы агульны каталог

 

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1864 годзе
0595
Катэгорыя:Вобласці H II
Катэгорыя:Трыкутнік (сузор’е)
Катэгорыя:Часткі галактык
Зона маўчання

**«Зона маўчання»** – дакументальна-публіцыстычная аповесць беларускага пісьменніка Сяргея Грахоўскага. Напісаная на дакументальнай аснове, яна перадае драматызм перажытага ў гады сталінскіх рэпрэсій. Ад першай асобы ў творы паказваецца цяжкае жыццё арыштантаў. Відаць, як жыццё ператварае хлапчукоў у зладзеяў і бандытаў, а дзяўчатак – у разбэшчаных прастытутак. Галоўны герой кожны дзень змагаецца за сваё жыццё, то ў турме роднага горада, то ў лагпункце ГУЛАГа. Аўтар паказвае лёсы пісьменнікаў, артыстаў і рэшты ахвяр масавай рэпрэсіўнай «мясарубкі»...

Катэгорыя:Аповесці
Катэгорыя:Літаратурныя творы на беларускай мове
NGC 953

**NGC 953** (іншыя абазначэнні — **UGC 1991**, **MCG 5-7-1**, **ZWG 504.104**, **ZWG 505.1**, **PGC 9586**) — эліптычная галактыка (E) у сузор’і Трыкутнік.

Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.

## Гл. таксама 
* Спіс аб’ектаў Месье
* Новы агульны каталог

 

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1865 годзе
Катэгорыя:Эліптычныя галактыкі
0953
Катэгорыя:Трыкутнік (сузор’е)
NGC 973

**NGC 973** (іншыя абазначэнні — **UGC 2048**, **IRAS02313+3217**, **MCG 5-7-13**, **FGC 314**, **ZWG 505.14**, **KUG 0231+322**, **PGC 9795**) — спіральная галактыка (Sb) у сузор’і Трыкутнік.

Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.

## Гл. таксама 
* Спіс аб’ектаў Месье
* Новы агульны каталог

 

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1885 годзе
0973
Катэгорыя:Трыкутнік (сузор’е)
Катэгорыя:Спіральныя галактыкі
NGC 614

**NGC 614** (іншыя абазначэнні — **NGC 618**, **NGC 627**, **UGC 1140**, **MCG 5-4-75**, **ZWG 502.118**, **KCPG 38B**, **PGC 5933**) — лінзападобная галактыка (S0) у сузор’і Трыкутнік.

Гэты аб’ект занесены ў новы агульны каталог некалькі разоў, з абазначэннямі **NGC 614**, **NGC 618**, **NGC 627**.

Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.

## Гл. таксама 
* Спіс аб’ектаў Месье
* Новы агульны каталог

 

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1784 годзе
0614
Катэгорыя:Трыкутнік (сузор’е)
Катэгорыя:Лінзападобныя галактыкі
Завеі, снежань

**Завеі, снежань** — трэці раман з цыкла «Палеская хроніка» народнага беларускага пісьменніка Івана Мележа. Складаецца з трох частак.

## Сюжэт 
У творы галоўнымі героямі з'яўляюцца дзяўчына Ганна — дачка простага селяніна з Куранёў і сакратар райкома Башлыкоў. Ганна некалі была жонкай Яўхіма Глушака, сына кулака, але ўцякла ад яго ў вёску Глінішчы. Там пачала працаваць у школе прыбіральшчыцай. Башлыкоў быў вельмі паважаны чалавек, але яго раён у апошні час стаў адставаць ад астатніх. Простыя сяляне не верылі ў калгасы, таму ў Башлыкова прарэзаліся вялікія цяжкасці. У гэты дрэнны час яны і сустракаюцца: ўжо не маладзіца, але вельмі прываблівая жанчына Ганна, і ўпарты, саманадзейны Башлыкоў. Ён спрабуе вывесці з развалу раён, але закахаўся і не можа добра працаваць. Яна таксама закахалася, і яны пару раз сустракаюцца ў таямніцы ад усіх. Але іх шчасце доўга не жыве, бо Ганна гаворыць Башлыкову ўсю праўду і пакідае разгубленага сакратара райкома, хутчэй за ўсё, назаўсёды.

Катэгорыя:Раманы на беларускай мове
Катэгорыя:Кнігі 1976 года
Катэгорыя:Творы Івана Мележа
Катэгорыя:Беларуская літаратура XX стагоддзя