open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Дзі Джэй Шэлтан

**Дзі Джэй Шэлтан** (нар. , ЗША) — амерыканскі баскетбаліст.

## Кар’ера 
Пачынаў сваю кар’еру ў старэйшай школе Бэйкэрсфілда. З 2011 да 2014 гады гуляў за каманду «Вашынгтон Стэйт». Ён таксама ўзяў удзел у Летняй Лізе НБА ў ліпені 2014 года, пасля чаго пераехаў у Бэльгію, каб адгуляць сезон за «Кангурус Вілебрук».

Наступны год Шэлтан пачаў у італійскім «Вікторыя Лібертас» і пасля 10 гульняў перайшоў у турэцкі клуб «Акхісар Беледыеспар». У сезоне 2016/2017 Шэлтан пасля адной гульні за грэцкі «Лаўрыён» стаў гульцом БК «Рылскі Спортыст» (Балгарыя).

У сезоне 2017/2018 быў адным з наймацнейшых гульцоў польскай каманды «Даброва-Гурніча», дзе чатыры разы станавіўся гульцом тыдня ў рамках гульняў Польскай баскетбольнай Лігі, гуляў 34 матчы, у якіх у сярэднім набіраў 17.6 балаў і здзяйсняў 10 падбораў за 29 хвілін.

У ліпені 2017 года падпісаў кантракт з баскетбольным клубам «Цмокі-Мінск»

## Спасылкі 
* Амерыканскі форвард Дзі Джэй Шэлтан падпісаў кантракт з «Цмокамi»

Катэгорыя:Баскетбалісты ЗША
Катэгорыя:Ігракі «Лаўрыёна» (баскетбол)
Дарын Говенс

**Дарын Говенс** (нар. , Чэстэр, штат Пенсільванія, ЗША) — амерыканскі і венгерскі баскетбаліст. Выступаў за нацыянальную зборную Венгрыі.

## Кар’ера 
Нарадзіўся ў амерыканскім горадзе Чэстэр, штат Пенсільванія. Там ён скончыў школу і пачаў выступаць за Універсітэт Сэнт Джозэф. На працягу другога года навучання разыгрываючы набіраў у сярэднім 9,8 ачкі за гульню. За чатырохгадовую кар’еру прынёс камандзе каледжа 1360 ачкоў. У гульні супраць Універсітэта Ла Саль ён набраў 26 ачкоў і ў 2010 годзе ўзмацніў «Рына Бігхорнс».

У сезоне 2011—2011 гуляў у Ісландыі, затым у Грэцыі, а з 2014 года перабраўся ў Венгрыю, дзе выступаў за баскетбольныя клубы «Кёрменд» і ZTE, а таксама ўзмацніў нацыянальную зборную. З 2016 па 2018 год разыгрываючы ўваходзіў у склад вугорскага баскетбольнага клуба «Фалка Вулкан». У сезоне 2017—2018 у сярэднім правёў 35,8 хвілін на пляцоўцы, набіраючы 19,8 ачкоў за гульню, здзяйсняючы 4,4 падбору і 5,3 дзейсных перадач.

У ліпені 2017 года падпісаў кантракт з баскетбольным клубам «Цмокі-Мінск».

## Спасылкі 
* Амерыканскі разыгрываючы Дарын Говенс папоўніў склад баскетбольнага клуба «Цмокi-Мiнск». 

Катэгорыя:Баскетбалісты ЗША
Катэгорыя:Баскетбалісты Венгрыі
Катэгорыя:Ігракі зборнай Венгрыі па баскетболе
Катэгорыя:Ігракі «Ірані» Кір’ят-Ата
Катэгорыя:Ігракі «Тоўра» Тарлаўксхёбн
Луйк

**Луйк** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Війві Луйк — эстонская пісьменніца
* Тэр’е Луйк — эстонская актрыса
* Хельмут Луйк — эстонскі шахматыст
* Юры Луйк — эстонскі дыпламат
Старасцінская акруга

**Старасцінская акруга** () — частка тэрыторыі грамад Украіны, на якой размешчаны адзін або некалькі населеных пунктаў (сяла, пасёлка і горада), акрамя адміністрацыйнага цэнтра тэрытарыяльнага грамадства, вызначаным сельскі, пасялковы, гарадскі саветам з мэтай забеспячэння прадстаўніцтва інтарэсаў жыхароў такога населенага пункта (населеных пунктаў) стараста.

Упершыню тэрмін старасцінская акруга з’явіўся ў заканадаўстве Украіны ў лютым 2017 г. у рамках рэформы дэцэнтралізацыі з унясеннем змяненняў у Закон Украіны «Аб мясцовым самакіраванні ва Украіне» і ўжываўся толькі да аб’яднаным тэрытарыяльным грамадамі. На 2023 год ва Украіне налічваецца 7567 старасцінскіх акруг, сфарміраваных мясцовымі саветамі.

Прыблізна 10 % старастынскіх акруг мае колькасць насельніцтва да 500 чалавек, 62 % ад 500 да 1500 чалавек, 22 % ад 1500 да 3000 чалавек і 7 % больш за 3000 чалавек.

## Гл. таксама 
* Салецтва — дапаможная адміністрацыйная адзінка сельскай гміны

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Адміністрацыйныя адзінкі
Катэгорыя:Адміністрацыйны падзел Украіны
Любоў Іванаўна Віралайнен

**Любоў Іванаўна Віралайнен** (дзявочае прозвішча — *Уражэнка*; нар. , , Мінская вобласць) — савецкая і расійская актрыса тэатра і кіно, заслужаная артыстка РСФСР (1980).

## Біяграфія 
Любоў Віралайнен нарадзілася 14 студзеня 1941 года ў Барысаве (цяпер Мінская вобласць, Беларусь). Па нацыянальнасці беларуска. У час Вялікай Айчыннай вайны і акупацыі разам з сям’ёй трапіла ў нямецкі канцэнтрацыйны лагер.

Вучылася ў школе ў Смаленску. Пачала здымацца ў кіно яшчэ дзіцем. Скончыла студыю ў Ленінградскім акадэмічным Вялікім драматычным тэатры імя М. Горкага (1965) і стала актрысай гэтага тэатра.

З 1969 года — актрыса «Ленканцэрта», з 1972 года — актрыса кінастудыі «Ленфільм».

Атрымала вядомасць пасля сыгранай ёю ролі ў фільме знакамітага кінарэжысёра Сяргея Герасімава «Любіць чалавека».
Адміністрацыя Савецкага раёна г. Мінска

**Адміністрацыя Савецкага раёна г. Мінска** — выканаўчы і распарадчы орган мясцовага кіравання першаснага тэрытарыяльнага ўзроўню на тэрыторыі Савецкага раёна горада Мінска Беларусі. Падсправаздачны і падкантрольны Прэзідэнту Рэспублікі Беларусь і Мінскаму гарадскому выканаўчаму камітэту. Агульнае кіраўніцтва дзейнасцю адміністрацыі ажыццяўляе яе кіраўнік. Адміністрацыя размешчана на поўдні раёна, у будынку былога райкама КПБ Савецкага раёна (1950-я, архітэктар А. Духан) па вуліцы Дарашэвіча, 8.

## Кіраўнікі 
* 2020—2025 — Сяргей Анатолевіч Хільман;
* з 17 красавіка 2025 — Аляксандр Мікалаевіч Шчаковіч.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Арганізацыі Мінска
Катэгорыя:Адміністрацыі гарадскіх раёнаў Беларусі
Катэгорыя:Савецкі раён (Мінск)
Катэгорыя:вуліца Дарашэвіча (Мінск)
Віралайнен

**Віралайнен** ( — «эстонец») — фінскае прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Ёханес Віралайнен (1914—2000) — дзяржаўны і палітычны дзеяч Фінляндыі, Прэм’ер-міністр Фінляндыі (1964—1966).
* Любоў Іванаўна Віралайнен (нар. 1941) — савецкая і расійская актрыса тэатра і кіно, заслужаная артыстка РСФСР (1980).
Адміністрацыя Партызанскага раёна г. Мінска

**Адміністрацыя Партызанскага раёна г. Мінска** — выканаўчы і распарадчы орган мясцовага кіравання першаснага тэрытарыяльнага ўзроўню на тэрыторыі Партызанскага раёна горада Мінска Беларусі. Падсправаздачны і падкантрольны Прэзідэнту Рэспублікі Беларусь і Мінскаму гарадскому выканаўчаму камітэту. Агульнае кіраўніцтва дзейнасцю адміністрацыі ажыццяўляе яе кіраўнік. Адміністрацыя размешчана ў цэнтры раёна, у будынку былога райвыканкама і РК КПБ (1980, А. Сувораў, І. Марчанка, А. Сабалеўскі, Я. Марчанка) па вуліцы Захарава, 53.

## Кіраўнікі 
* з 28 сакавіка 2019 — Валерый Віктаравіч Вараніцкі

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Арганізацыі Мінска
Катэгорыя:Адміністрацыі гарадскіх раёнаў Беларусі
Катэгорыя:Партызанскі раён (Мінск)
Катэгорыя:вуліца Захарава (Мінск)
Адміністрацыя Кастрычніцкага раёна г. Гродна

**Адміністрацыя Кастрычніцкага раёна г. Гродна** — выканаўчы і распарадчы орган мясцовага кіравання першаснага тэрытарыяльнага ўзроўню на тэрыторыі Кастрычніцкага раёна горада Гродна Гродзенскай вобласці Беларусі. Падсправаздачны і падкантрольны Прэзідэнту Рэспублікі Беларусь і Гродзенскаму гарвыканкаму. Агульнае кіраўніцтва дзейнасцю адміністрацыі ажыццяўляе яе кіраўнік. Адміністрацыя размешчана ў цэнтры раёна, у будынку па вуліцы Гагарына, 18/2.

## Кіраўнікі 
* Сяргей Лявонцьевіч Пацэвіч (2002—2013)
* Анатоль Анатолевіч Бубен

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Арганізацыі Гродна
Катэгорыя:Адміністрацыі гарадскіх раёнаў Беларусі
Катэгорыя:Кастрычніцкі раён (Гродна)
Катэгорыя:Вуліца Гагарына (Гродна)
Вайна за незалежнасць Гвінеі-Бісау

**Вайна за незалежнасць Гвінеі-Бісау** — узброены канфлікт на тэрыторыі Партугальскай Гвінеі.

## Ход падзей 
На момант разгортвання вайны ў Партугальскай Гвінеі Лісабон ужо сутыкнуўся з нацыянальна-вызваленчым рухам у Анголе.

У студзені 1963 года супраць партугальцаў падняла паўстанне Афрыканская партыя незалежнасці Гвінеі і Каба-Вердэ (ПАІГК). Першай справай мяцежнікі атакавалі штаб партугальскіх войск у Ціце блізу сталіцы краіны Бісау.

Паступова ПАІГК разгарнула баявыя дзеянні па ўсёй краіне. Партугальскія войскі сышлі ў глухую абарону, абараняючы гарады і свае базы. Тым самым яны аддалі ініцыятыву праціўніку. У выніку партугальская пяхота несла страты ад бясконцых нападаў, што сур’ёзна адбівалася на баявым духу часцей. Партызаны на фоне поспехаў набывалі ўсё больш прыхільнікаў. Пад кантролем ПАІГК да 1967 г. аказалася 2/3 тэрыторыі калоніі.

Ваенны губернатар Антоніа ды Спінола правёў у канцы 1960-х гадоў шэраг рэформаў, некалькі выправіўшы сітуацыю. Найбольш важным было фарміраванне амфібійных падраздзяленнеў. Гэта рэзка павысіла мабільнасць партугальскай арміі, улічваючы, што тэатр ваенных дзеянняў характарызаваўся багаццем рэчак і балот, а таксама неразвітай інфраструктурай. На лязо атакі ў амфібійных аперацыях заўсёды дзейнічалі фузілеры — спецыяльныя штурмавыя атрады марской пяхоты. Сярод іншага быў утвораны афрыканскі камандас, цалкам укамплектаваны афрыканцамі, у тым ліку і афіцэрскі склад. Таксама каланіяльныя ўлады пачалі выкарыстоўваць напалм і дефаліянты. Такім чынам, пачынаючы з 1968 г., партугальцы перайшлі да наступальнай тактыцы, прычым дзейнічалі вельмі неардынарна, спрабуючы знішчыць не толькі ваенныя, але і палітычныя структуры ПАІГК.

У ноч з 21 на 22 лістапада 1970 г. партугальская марскі дэсант атакаваў сталіцу суседняй Гвінеі Конакры, прэзідэнт якой Ахмед Сяку Турэ падтрымліваў паўстанцаў. Партугальцы мелі намер зрынуць Турэ і знішчыць лідара ПАІГК Амілкара Кабрала. Аднак яны не змаглі знайсці ні таго, ні іншага. Вайскоўцы знішчылі штаб баевікоў, некалькі іх катэраў і вызвалілі сваіх палонных. Гвінейская армія абаранялася вельмі слаба, у адрозненне ад байцоў ПАІГК. Нападнікі адступілі, амаль не панёсшы страт.

20 студзеня 1973 года агенты партугальскай разведкі забілі Кабрала. Але барацьба працягвалася, атрады баевікоў нарошчвалі сілы, на іх ўзбраенні з’явіліся савецкія ПЗРК «Страла-2», павышалася вывучка байцоў.

24 верасня 1973 г. ПАІГК абвясціла незалежнасць краіны, што было прызнана Генеральнай Асамблеяй ААН. Але толькі праз год, пасля красавіцкай рэвалюцыі, Партугалія прызнала незалежнасць Гвінеі-Бісау.

## Гл. таксама 
* Аперацыя эсмінца «Бывалы» ў Гвінеі

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Гісторыя Гвінеі-Бісау
Катэгорыя:Каланіяльная вайна Партугаліі
Катэгорыя:Войны за незалежнасць
Выбух у бальніцы Аль-Ахлі

17 кастрычніка 2023 года падчас ізраільска-палесцінскага супрацьстаяння адбыўся **выбух у бальніцы Аль-Ахлі**.

Усе бакі канфлікту адмаўляюць сваё дачыненне да здарэння, ускладаючы адказнасць на свайго праціўніка.

## Ход падзей 
За некалькі дзён да здарэння скончыўся тэрмін, выдзелены Ізраілем на эвакуацыю мірных жыхароў паўночнай часткі сектара Газа (уключаючы аднайменны горад) на поўдзень; частка насельніцтва, адгукнуўшыся на заклік ХАМАС і ісламскага духавенства, вырашыла застацца і не эвакуіравацца.

Увечары 17 кастрычніка 2023 года на паркоўцы ў двары бальніцы Аль-Ахлі прагрымеў выбух. Першыя паведамленні аб выбуху з’явіліся ў 19:19. Паводле палесцінскіх афіцыйных асоб загінула некалькі сотняў чалавек. Паводле Аль-Джазіры, пры выбуху таксама пацярпела школа ААН, у якой пражывалі бежанцы.

Ізраіль перадаў ЗША разведданыя (запісы перахопленых размоў у Газе і іншую інфармацыю), якія сведчаць на карысць таго, што прычынай выбуху стаў няўдалы запуск з Газы ракеты баевікоў групоўкі «Палесцінскі ісламскі джыхад».

У першыя гадзіны пасля выбуху шэраг заходніх навінавых кампаній, уключаючы Бі-бі-сі, паўтарылі версію ХАМАС аб авіяўдары Ізраіля; пасля атрымання і аналізу аспрэчваючай інфармацыі ад ЦАХАЛа, яны памянялі адпаведныя загалоўкі і артыкулы на сваіх сайтах.

## Ахвяры 
Міністэрства аховы здароўя Палесціны заявіла пра 471 загінулага. Бальніца Аль-Шыфа паведамляла пра 250 забітых. Амерыканскі цэнтр ваенна-марскіх даследаванняў назваў лічбу ў 50 ахвяр, а Bellingcat — у 24.

## Рэакцыя 
Арабскія і мусульманскія краіны, як да, так і пасля заявы Ізраіля аб яго недатычнасці, назвалі менавіта Тэль-Авіў вінаватым у выбуху. Ізраіль заклікаў сваіх грамадзян тэрмінова пакінуць Турцыю, абвясціўшы аб найвышэйшым узроўні тэрарыстычнай пагрозы для суайчыннікаў у гэтай краіне. Адбыліся спробы штурму ізраільскага консульства ў Турцыі і ізраільскага пасольства ў Іарданіі.

Прэзідэнт Палесціны Махмуд Абас адмяніў сустрэчу з прэзідэнтам ЗША Джо Байдэнам у Іарданіі і абвясціў трохдзённую жалобу; яго адміністрацыя накіравала хадайніцтва аб расследаванні інцыдэнту ў Міжнародны крымінальны суд.

Прэзідэнт Ізраіля Іцхак Герцаг назваў абвінавачванні яго краіны ў выбуху «крывавым паклёпам».

## Крыніцы 
Катэгорыя:Ізраільска-палесцінскі канфлікт
Катэгорыя:Кастрычнік 2023 года
Катэгорыя:Выбухі 2023 года
Катэгорыя:Падзеі 17 кастрычніка
Кюль-тэгін

**Кюль-тэгін** (, *Kültegin*; , піньінь: Quètèqín, Уэйд-Джайлз: chüeh-t’e-ch’in) — палкаводзец і суправіцель Другога ўсходнецюрксага каганата. Праславіўся як гераічны воін і ўдзельнік мноства ваенных паходаў, якія забяспечылі цюркам гегемонію ў Цэнтральнай Азіі.

## Імя 
Наджыб Асім (1921) транскрыбаваў імя як «köl» (*кёль*), грунтуючыся на этымалогіі караханідскага філолага Махмуда Аль-Кашгары (XI ст.), які трактаваў значэнне імя як «возера, мора». В. Радлаў запісаў імя як «kül» (*кюль*), з такім чытаннем згаджаліся Томсэн (1896), Малаў (1951) і Тэкін (1968). У кітайскіх крыніцах імя запісваецца іерогліфам 闕 (*què*).

## Жыццяпіс 
Годам нараджэння Кюля лічыцца 684. Ён быў другім сынам Эльтэрыш-кагана, заснавальніка другога Цюркскага каганата, і малодшым братам Більгэ-хана. Кюль меў сем гадоў, калі памёр яго бацька. Спавядаў тэнгрыянства.

Падчас праўлення Капаган-кагана Кюль-тэгін і яго старэйшы брат заслужылі рэпутацыю дзякуючы сваёй ваеннай доблесці. Яны разграмілі енісейскіх кіргізаў, цюргешаў і карлукаў, пашырыўшы тэрыторыю каганата аж да Жалезных Варот на поўдзень ад Самарканда. Яны таксама падпарадкавалі сабе ўсе дзевяць плямёнаў такуз-агузаў.

У 705 годзе войскі Туджуэ пад камандаваннем Більгэ-хана ўвайшлі ў Лін'у, разграміўшы Шачжа Чжуньі. Кюль-тэгін камандаваў падраздзяленнем у баі, у якім страціў трох коней.

У 713 годзе разам з братам і дзядзькам удзельнічаў у падпарадкаванні плямёнаў карлукаў. Надпісы дэшыфраваны ў 1893 годзе дацкім навукоўцам прафесарам Вільгельмам Томсэнам. Помнік змяшчае цэнныя гістарычныя звесткі і дае багаты мовазнаўчы матэрыял. Таксама Кюль-тэгін згадваецца і на стэле ў суседнім урочышчы, ўзведзенай у памяць аб Більгэ-хане.

## У культуры 
а, прысвечаная Кюль-тэгіну.]]
Ролю Кюль-тэгіна выконвае акцёр Хам Сок Хун у карэйскім серыяле .

## Літаратура 
*   Памятник в честь Кюль Тегина. СПб., 1899.
*   Памятники древнетюркской письменности. Тексты и исследования, М.; Л., 1951.
*  Talat Tekin, *A Grammar of Orkhon Turkic. Indiana University Uralic and Altaic Series*, vol. 69. Bloomington/The Hague: Mouton, 1968.
*  新疆维吾尔自治区民族事务委員会、*新疆民族辞典*， 乌鲁木齐：新疆人民出版社，1995 [Народны камітэт меншасцей Сіньцзян-Уйгурскай аўтаномнай акругі, *Энцыклапедычны слоўнік малалікіх народаў Сіньцзяна*, Урумчы: Сіньцзянская народная выдавецкая кампанія, 1955].

## Спасылкі 
* Мангольскі нацыянальны гістарычны музей
* Поўны тэкст надпісаў Кюль-тэгіна  (заархівавана)
* Архонскія надпісы з перакладамі (змяшчае Кюль-тэгінскія надпісы з перакладамі, заархівавана).

Катэгорыя:Памерлі ў 730-я гады
Катэгорыя:Цюркскі каганат
Катэгорыя:Цюркскія каганы
Катэгорыя:Ашына
Катэгорыя:Военачальнікі Ⅷ стагоддзя
Каларада (акруга)

**Акруга Каларада** () — акруга штата Тэхас Злучаных Штатаў Амерыкі. На 2000 год у ёй пражывала 20390 чалавек. Па ацэнцы бюро перапісу насельніцтва ЗША ў 2008 годзе насельніцтва акругі складала 20 734 чалавек. Акруговы цэнтр - горад Калумбус. Акруга Каларада была сфарміравана ў 1836 годзе. Назву  атрымала ад ракі Каларада.

Катэгорыя:Акругі Тэхаса
Веймар (Тэхас)

**Веймар** () — горад у акрузе Каларада, штат Тэхас, ЗША. Насельніцтва - 2,151 чалавек (2010).
У 1873 годзе жыхары Веймара знаходзіліся ў прадчуванні пабудовы чыгункі Бафала-Бэй, Бразас і Каларада, якая павінна была праходзіць праз горад. Першапачаткова горад меў назву «Джэксан» у гонар Д. У. Джэксана, ураджэнца Джорджыі і землеўладальніка, але пазней быў перайменаваны ў «Веймар» у гонар горада Веймар у Германіі.

Катэгорыя:Гарады Тэхаса
Сезон 2021/2022 «Цмокі-Мінск»

У сезоне 2021/2022 баскетбольны клуб «Цмокі-Мінск» з Мінска прымаў удзел:
* Чэмпіянат Беларусі 2021/2022 ( **1 месца**),
* Кубак Беларусі 2021 ( **уладальнік**),
* Адзіная ліга ВТБ 2021/2022 (9 месца),
* Ліга чэмпіёнаў ФІБА 2021/2022 (вылет з 3-га адборачнага раўнда),
* Кубак ФІБА Еўропы 2021/2022 (вылет з 1-га групавога раўнда).

## Склад каманды 
**У Адзінай лізе ВТБ**

**У чэмпіянаце Беларусі**

**У Кубку Беларусі**

## Трэнеры асноўнай каманды 
*  Расціслаў Вяргун (галоўны трэнер)
*  Войтэк Валіх (пакінуў каманду падчас сезону)
*  Аляксей Сухавецкі

## Гл. таксама 
* Сезон 2020/2021 «Цмокі-Мінск»
* Сезон 2022/2023 «Мінск»

## Спасылкі 
* 2021-2022
2021/2022
Мінск
Катэгорыя:2021 год у Мінску
Катэгорыя:2022 год у Мінску
Калумбус (Тэхас)

**Калумбус** () — горад на паўднёвым усходзе штата Тэхас (ЗША), прыкладна за 110 км на захад ад Х'юстана і за 140 км на паўднёвы ўсход ад Остына. Калумбус -  цэнтр акругі Каларада. Паводле Бюро перапісу насельніцтва ЗША, паводле перапісу 2010 года насельніцтва Калумбуса складала 3655 чалавек.

Катэгорыя:Гарады Тэхаса
Велінгтан (Тэхас)

**Велінгтан** () — горад у ЗША, размешчаны ў паўночнай частцы штата Тэхас, адміністрацыйны цэнтр акругі Колінгсуарт. Па дадзеных перапісу за 2010 год колькасць жыхароў складала 2189 чалавек, паводле ацэнкі Бюро перапісу ЗША ў 2015 годзе ў горадзе пражывала 2174 чалавекі.

Катэгорыя:Гарады Тэхаса
Вернан

**Вернан** — прозвішча, тапонім.

## Прозвішча 
* Эдвард Вернан — брытанскі адмірал

## Тапонім 
### ЗША 
* Вернан (Тэхас)

### Канада 
* Вернан (Брытанская Калумбія)
Келоўна

**Келоўна** () — горад на крайнім захадзе Канады, размешчаны ў правінцыі Брытанская Калумбія, на ўсходнім беразе возера Аканаган. Насельніцтва муніцыпалітэта - 127.380 чалавек (2016). Назва горада паходзіць ад мясцовай назвы мядзведзяў грызлі.

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Гарады Брытанскай Калумбіі
Бяспалы

**Бяспалы** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Аляксандр Сяргеевіч Бяспалы (1948—2016) — беларускі акцёр тэатра і кіно, тэатральны рэжысёр, заслужаны артыст Беларусі.
* Змітро Аляксандравіч Бяспалы (нар. 1934) — беларускі пісьменнік.
* Сяргей Міхайлавіч Бяспалы (нар. 1962) — беларускі журналіст, член Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь (2012—2016).
Вікторыя (Тэхас)

**Вікторыя** () — горад у ЗША, у паўднёва-ўсходняй частцы штата Тэхас. Адміністрацыйны цэнтр аднайменнай акругі. Насельніцтва — 62 592 чалавекі (перапіс 2010 года). Вікторыя атрымала сваю назву ў гонар генерала Гуадалупэ Вікторыя, першага прэзідэнта незалежнай Мексікі.

## Насельніцтва 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Гарады Тэхаса
Андрэй Аляксандравіч Стаброўскі

**Андрэй Аляксандравіч Стаброўскі** (нар. , Орша, Віцебская вобласць, Беларусь) — беларускі баскетбаліст. Разыгрываючы абаронца / атакуючы абаронца. Майстар спорту Рэспублікі Беларусь. Выступаў за нацыянальную зборную Беларусі.

## Біяграфія 
Выхаванец Аршанскай СДзЮШАР №2. Першы трэнер — Аляксандр Рыгоравіч Стаброўскі (бацька Андрэя). Навучаўся ў Мінску ў РДВАР пад кіраўніцтвам Аляксандра Леанідавіча Папкова і ў БКМ пад кіраўніцтвам Сяргея Сяргеевіча Варыводава.

У 2014—2023 гадах быў у сістэме мінскіх «Цмокаў», выступаў за моладзевую, рэзервовую і асноўную каманду. У Адзінай Лізе ВТБ сезона 2021/22 у складзе БК «Цмокі-Мінск» Андрэй узяў удзел у 17 сустрэчах. Сярэдняя статыстыка склала: каля 15 хвілін гульнявога часу, 7.1 ачкоў у сярэднім за гульню, 1.2 падбор, 1.1 перадача. Сезон 2022/2023 пачынаў у складзе БК «Мінск» у Адзінай лізе ВТБ.

У студзені 2023 года падпісаў кантракт з баскетбольным клубам «Русічы» з горада Курска. У ліпені 2024 года вярнуўся ў БК «Мінск».

Выступаў за юнацкую (2013), юніёрскую (2015), моладзевую (2016—2017) і нацыянальную (2019—2022) зборную Беларусі. У складзе студэнцкай зборнай Беларусі стаў сярэбраным прызёрам Міжнароднага студэнцкага баскетбольнага кубка-2018.

## Кар’ера 
* 2012—2013 — БКМ (Мінск)
* 2013—2014 — БКМ-РДВАР (Мінск)
* 2014—2017 — Цмокі-Мінск-2
* 2017—2019 — Цмокі-Мінск (рэзервовая каманда)
* 2017—2022 — Цмокі-Мінск
* 2022—2023 — Мінск
* 2023 — Русічы (Курск, Расія)
* з 2024 — Мінск

## Дасягненні 
*  Чэмпіён Беларусі (4): 2017/2018, 2019/2020, 2020/2021, 2021/2022.
*  Сярэбраны прызёр чэмпіянату Беларусі (1): 2024/2025.
*  Бронзавы прызёр чэмпіянату Беларусі (1): 2018/2019.
*  Уладальнік Кубка Беларусі (3): 2019, 2020, 2021.
*  Фіналіст Кубка Беларусі (1): 2024.
*  Сярэбраны прызёр Міжнароднага студэнцкага баскетбольнага кубка (1): 2018.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Профіль на сайце РФБ
* Профіль на сайце eurobasket.com
* Игрок сборной Беларуси, игрок Единой лиги ВТБ Андрей Стабровский стал новым игроком курского баскетбольного клуба «Русичи»!
* Andrey Stabrouski
* Andrew Stabrouski

Катэгорыя:Баскетбалісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі зборнай Беларусі па баскетболе
Катэгорыя:Ігракі зборнай Беларусі па баскетболе U-18
Катэгорыя:Ігракі зборнай Беларусі па баскетболе U-20
Рутэрфорд

**Рутэрфорд** — прозвішча.

## Вядомыя асобы 
* Джозеф Франклін Рутэрфорд — амерыканскі релігійный дзеяч, сведак Іеговы
* Зара Рутэрфорд — бельгійская лётчыца
Мітрафан Сямёнавіч Славачэўскі

**Мітрафан Сямёнавіч Славачэўскі** (, Кіеў, Украіна — ?) — беларускі музыкант-кантрабасіст, педагог.

З сям’і службоўца. Атрымаў сярэднюю спецыяльную адукацыю. Падчас арышту выкладчык Мінскага музычнага тэхнікума і Беларускай дзяржаўнай кансерваторыі. Быў жанаты, гадаваў траіх дзяцей.

## Літаратура 
* 
 

Катэгорыя:Кантрабасісты Беларусі
Беларуская мова (энцыклапедыя)

**«Белару́ская мо́ва»** — першая беларуская галіновая энцыклапедыя, якая прысвечана беларускай мове. Выдадзена ў 1994 годзе ў Мінску на беларускай мове выдавецтвам «Беларуская Энцыклапедыя імя П. Броўкі».

## Бібліяграфія 
* Беларуская мова : энцыклапедыя / пад рэдакцыяй А. Я. Міхневіча. — Мінск : Беларуская Энцыклапедыя, 1994. — 653, [1] с. : іл., партр., факсім. ; 27 см. — Бібліяграфія ў канцы артыкулаў. — 10000 экз. — ISBN 5-85700-126-9

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Энцыклапедыі Беларусі
Катэгорыя:Беларускія энцыклапедыі
Катэгорыя:Беларуская мова
Катэгорыя:Кнігі 1994 года
Катэгорыя:Беларуская Энцыклапедыя імя Петруся Броўкі
Таццяна Міхайлаўна Заміроўская

**Таццяна Міхайлаўна Заміроўская** () — беларуская пісьменніца і журналістка. Аўтар трох зборнікаў апавяданняў, апублікаваных выдавецтвам  (Масква). Стыпендыятка арт-рэзідэнцый «» і «» (ЗША), намінантка прэмій «» і «» (Расія), лаўрэатка прэміі Горчава (Расія). Жыве ў Брукліне, Нью-Ёрк. У 2021 выйшаў яе дэбютны раман аб лічбавай неўміручасці і памяці «Смерти.net».
## Біяграфія
Нарадзілася ў горадзе Барысаве Мінскай вобласці 11 красавіка 1980 года. Пераехала жыць у Мінск, дзе скончыла факультэт журналістыкі Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. Эмігравала ў ЗША ў 2015 годзе, дзе скончыла магістратуру прыгожых мастацтваў Бард-Каледжа ў Нью-Ёрку. На працягу журналісцкай кар’еры пісала пра музыку ў беларускую «Музыкальную газету», працавала рэдактарам часопіса «Jazz-квадрат», з’яўлялася пастаянным культурным аглядальнікам штотыднёвіка «БелГазета». Супрацоўнічае з шэрагам беларускіх, расійскіх і англамоўных медыя.

## Бібліяграфія
*зборнік «Земля случайных чисел»;
*зборнік «Жизнь без шума и боли»;
*зборнік «Воробьиная река»;
*раман «Смерти.net».
*зборнік «Эвридика, проверь, выключила ли ты газ»
*«Свечи апокалипсиса»

## Зноскі
## Літаратура 
* 

## Спасылкі
*Біаграфія Таццяны Заміроўскай  на сайце «»
*Аб аўтары Таццяна Заміроўская  на сайце «Голас Амерыкі»
Марыяна Аляксандраўна Вярцінская

**Марыяна Аляксандраўна Вярцінская** (; ) — савецкая і расійская актрыса тэатра і кіно; заслужаная артыстка РСФСР (1991).

## Біяграфія 
Нарадзілася 28 ліпеня 1943 года ў сям’і спевака-шансанье Аляксандра Вярцінскага (1889—1957), які ў 1943 годзе пасля доўгіх гадоў эміграцыі вярнуўся ў СССР. Маці — Лідзія Уладзіміраўна (1923—2013) — мастачка, кінаактрыса; малодшая сястра — Анастасія Вярцінская (нар. 1944) — папулярная актрыса.

У 1967 годзе скончыла Тэатральнае вучылішча імя Б. Шчукіна. Пасля заканчэння вучылішча працавала ў Тэатры імя Яўгена Вахтангава. У 2005 годзе пакінула тэатр.

У кіно дэбютавала ў 1961 годзе роляй Каці Барташэвіч у фільме «Высакосны год». Вядомая кінапраца Марыяны Вярцінскай: галоўная роля Ані ў фільме «Застава Ільіча».
Беларускі саюз музычных дзеячаў

**Беларускі саюз музычных дзеячаў** (**БСМД**) — грамадскае аб’яднанне, творчы саюз прафесійных дзеячаў музычнага, харэаграфічнага і эстраднага мастацтва, майстроў музычных інструментаў.

Узнагароджвае нагрудным знакам «За ўклад у развіццё музычнага мастацтва».

## Эмблема 
Эмблема БСМД мае наступны выгляд: у стылізаванай валошцы чырвонага (зялёнага) колеру размешчаны белыя клавішы і залатая ліра. Эмблема зарэгістравана 13 снежня 2007 года ў Дзяржаўным геральдычным рэгістры (нумар рэгістрацыі: В-656).

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Грамадскае аб’яднанне «Беларускі саюз музычных дзеячаў» (БСМД)


Катэгорыя:1991 год у Беларусі
Катэгорыя:Вуліца Янкі Купалы (Мінск)
Катэгорыя:Грамадскія арганізацыі Беларусі
Катэгорыя:Музыка Беларусі
Жалабок

**Жалабок** - тапонім.
* Жалабок (Білапільскі раён)
* Жалабок (Талалаіўскі раён)
Вернан (Тэхас)

**Вернан** () — горад у ЗША, у паўночнай частцы штата Тэхас. Адміністрацыйны цэнтр акругі Уілбаргер. Насельніцтва — 11 002 чалавекі (ацэнка на 2010 год).

## Гісторыя 
Першыя згадкі пра горад сустракаюцца яшчэ ў індзейцаў племя танкава, у 1858 годзе, калі паселішча называлася Ігл-Спрынгс. Пасля грамадзянскай вайны ў ЗША рост насельніцтва ў рэгіёне дазволіў гораду прэтэндаваць на ўласны паштовы ўчастак у 1880 годзе. Паштовая служба адхіліла прапанаваную назву Ігл-Флэт, паколькі ў Тэхасе ўжо было шмат гарадоў са словам "Іголак" у назве. Жыхары горада прагаласавалі за перайменаванне горада ў Вернан у гонар Маўнт-Вернан, маёнтка Джорджа Вашынгтона.

Катэгорыя:Гарады Тэхаса
Вікторыя (акруга)

**Акруга Вікторыя** () — акруга штата Тэхас Злучаных Штатаў Амерыкі. Насельніцтва — 84088 чалавек (2000). Па ацэнцы бюро перапісу насельніцтва ЗША ў 2008 годзе насельніцтва акругі складала 86 755 чалавек. Акруговы цэнтр — горад Вікторыя.

## Гісторыя 
Акруга Вікторыя з’яўлялася адным з муніцыпалітэтаў Рэспублікі Тэхас у 1836 годзе, калі яна далучылася да ЗША. Названа ў гонар Гуадалупэ Вікторыі, першага прэзідэнта Мексікі.

Катэгорыя:Акругі Тэхаса
Адміністрацыя Ленінскага раёна г. Гродна

**Адміністрацыя Ленінскага раёна г. Гродна** — выканаўчы і распарадчы орган мясцовага кіравання першаснага тэрытарыяльнага ўзроўню на тэрыторыі Ленінскага раёна горада Гродна Гродзенскай вобласці Беларусі. Падсправаздачны і падкантрольны Прэзідэнту Рэспублікі Беларусь і Гродзенскаму гарвыканкаму. Агульнае кіраўніцтва дзейнасцю адміністрацыі ажыццяўляе яе кіраўнік. Адміністрацыя размешчана ў цэнтры раёна, у будынку абласнога аграпрамысловага комплексу па вуліцы Лермантава, 2.

## Кіраўнікі 
* Ігар Міхайлавіч Бабыр

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Арганізацыі Гродна
Катэгорыя:Адміністрацыі гарадскіх раёнаў Беларусі
Катэгорыя:Ленінскі раён (Гродна)
Катэгорыя:вуліца Лермантава (Гродна)
Пішчаніўка

**Пішчаніўка** (; да 1955 года — у складзе сяла **Підстэпнэ**) — сяло ва Украіне, ў Алешкаўскай гарадской абшчыне Херсонскага раёна Херсонскай вобласці. Насельніцтва — 582 чалавекі.

## Геаграфія 
Сяло размешчана за 12 км ад цэнтра тэрытарыяльнай грамады, і за 3 км ад бліжэйшай чыгуначнай станцыі Алэшкы.

## Гісторыя 
Хутары, якія ў 1940 годзе іх аб’ядналі ў сяло Підстэпнэ, былі заснаваныя ў другой чвэрці XIX стагоддзя перасяленцамі з Правабярэжнай Украіны, Пензенскай і Калужскай губерні Расіі і Малдовы.

У 1955 годзе сяло было перайменавана ў Пішчаніўку.

## Насельніцтва 
Згодна з перапісам УССР 1989 года насельніцтва сяла складала 518 чалавек, з якіх 237 мужчын і 281 жанчына.

Згодна з перапісам насельніцтва Украіны 2001 года ў сяле пражывалі 582 чалавекі.

### Мова 
Размеркаванне насельніцтва па роднай мове па перапісу 2001 года:

## Інтраструктура 
У сяле дзейнічаюць:

* Пішчаніская агульнаадукацыйная школа I ступені (пачатковая);
* дом культуры;
* бібліятэка;
* фельчарска-акушэрскі пункт.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Надвор’е ў вёсцы Пішчаніўка
* Сайт Алешкаўскай гарадской абшчыны

Катэгорыя:Населеныя пункты Херсонскай вобласці
Сцёк (гідралогія)

**Сцёк** у гідралогіі — працэс сцякання дажджавых і талых снегавых вод у паніжэнні рэльефу і вадаёмы па паверхні (паверхневы сцёк) і ў тоўшчы зямной кары (падземны сцёк). Частка кругавароту вады ў прыродзе.

Адрозніваюць паверхневы сцёк (схілавы, рэчышчавы) і падземны (з грунтовых вод, глебавых і напорных вод). Большасць падземнага сцёку пераходзіць у паверхневы, калі ваданосны гарызонт ускрываецца рэчышчам вадацёку ці выходзіць у выглядзе крыніц. У асобных выпадках у веснавы перыяд частка паверхневага сцёку можа пераходзіць у падземны (пры наянасці карсту, калі ўзровень падземных вод ніжэй ўзроўню вады ў вадаёме).

Велічыня і рэжым сцёку залежыць ад воднага балансу вадазбору (колькасць ападкаў, выпарэнне), характару і геалагічнай будовы рэльефу, глебавага і расліннага покрыва і інш. У сваю чаргу, сцёк уплывае на фарміраванне рэльефу, глебавага покрыва, размеркаванне расліннасці, выклікае эрозію, перанос і адкладванне розных рэчываў. Характэрная асаблівасць сцёку — яго зменлівасць у прасторы і часе.

Сцёкам таксама называюць колькасць вады, якая сцякае з дадзенай тэрыторыі (басейна, вадазбору) за некаторы час (часцей за год).

## Гл. таксама 
* Падземныя воды
* Паверхневыя воды
* Модуль сцёку

## Зноскі 
## Літаратура 
* 
* 
* Сток // География. Современная иллюстрированная энциклопедия. Ч. 2: М—Я. / А. П. Горкин — М.: Росмэн, 2006. — 146 с. — ISBN 5-353-02443-5. — (Современная иллюстрированная энциклопедия «Росмэн». География)
* Сцёк; Сцёкавы // 

Катэгорыя:Гідралогія
Катэгорыя:Экалогія
Вернан (Брытанская Калумбія)

**Вернан** () — горад у паўднёвай частцы рэгіёна Брытанская Калумбія, Канада. Размешчаны ў даліне Аканаган паміж азёр Суон, Каламалка і Аканаган за 46 км ад горада Келоўна. Названы ў гонар Форбса Джорджа Вернана, аднаго з чальцоў заканадаўчага збору Брытанскай Калумбіі, які ў свой час прымаў актыўны ўдзел у заснаванні паселішча. Афіцыйная дата адкрыцця горада - 30 снежня 1892 года. Насельніцтва - 40 116 чалавек (2016).

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Гарады Брытанскай Калумбіі
Другі аддзел Генеральнага штаба Войска Польскага

**Другі аддзел Генеральнага штаба** (да 1928), затым **Галоўнага штаба Войска Польскага** (), або **«Двуйка»** () — польская ваенная разведка ў 1918—1939 гадах. Аддзел разведкі пры гэтым называлі «афензіва», а контрразведкі — «дэфензіва».

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* The Guardians of Europe: Polish secret services protect the borders of the European Union
* *Regina Czarnecka.* Oddział II Sztabu Głównego w latach 1921—1939, w: Biuletyn Wojskowej Służby Archiwalnej nr 28, 2006

Катэгорыя:Войска Польскай Рэспублікі (1918—1939)
Катэгорыя:Разведвальныя арганізацыі
Вайсковыя могілкі польскіх жаўнераў у Крывічах

**Вайсковыя могілкі польскіх жаўнераў** у г. п. Крывічы (Мядзельскі раён, Мінская вобласць, Беларусь) — воінскае пахаванне № 6859 «Воінскія могілкі польскіх салдат», размешчанае ў паўночнай частцы могілак *«Катлянка»*.

На магілах устаноўлены бетонныя крыжы з прозвішчамі і імёнамі на польскай мове салдат, якія загінулі ў гады савецка-польскай вайны. Колькасць пахаваных — 83 вайскоўцы. У цэнтры могілак ёсць абеліск, на якім высечаны надпіс: «BOHATERSKIM • OBROŃCOM • OJCZYZNY • 1918—1920» (*«Гераічным абаронцам Радзімы»*).

## Заўвагі 
## Спасылкі 
* Krzywicze. Polski cmentarz wojenny.
* Łucja J. Co to ma wspólnego z patriotyzmem. Listy do Wyborczej// wyborcza.pl — 27 sierpnia 2010

Катэгорыя:Могілкі Беларусі
Катэгорыя:Палякі на Беларусі
Катэгорыя:Крывічы (Мядзельскі раён)
Pong (прыстаўка)

**«Pong»** — серыя гульнявых прыставак вытворчасці «Atari», выпускалася з 1975 па 1977 год. Прыстаўкі прадаваліся пад маркамі «Atari» і « Tele-Games».
## Гл. таксама
*Pong
*Першае пакаленне гульнявых сістэм
*Magnavox Odyssey
*
*Гісторыя камп’ютарных гульняў

## Зноскі
## Спасылкі
* Pong-Story 
* Артыкул аб «Pong» на сайце «The Dot Eaters» 
* Музей відэагульняў «Classic Gaming» 
* «Atari Pong» на сайце «Atari Museum» 

Катэгорыя:Гульнявыя прыстаўкі
Катэгорыя:Гісторыя камп’ютарных гульняў
Вон-Ормі

**Вон-Ормі** () — горад на паўднёвым захадзе акругі Бэр, штат Тэхас, ЗША. Па дадзеных перапісу насельніцтва 2020 года, яго насельніцтва складала 1174 чалавекі. З'яўляецца часткай сталічнага статыстычнага раёна Сан-Антоніа.

Вядомы з канца 1880-х гадоў.

Катэгорыя:Гарады Тэхаса
Бэр (акруга)

**Акруга Бэр** () — акруга штата Тэхас у ЗША. Паводле перапісу насельніцтва 2010 года насельніцтва акругі складала 1 714 773 жыхароў, што зрабіла акругу чацвёртай па колькасці ў Тэхасе і дзевятнаццатай у ЗША. Акруговы цэнтр - горад Сан-Антоніа.

Акруга Бэр была створана 20 снежня 1836 года і першапачаткова складалася з амаль усёй заходняй паловы Рэспублікі Тэхас.

Катэгорыя:Акругі Тэхаса
Ride the Lightning

«**Ride the Lightning**» — другі студыйны альбом амерыканскага метал-гурта Metallica, выдадзены 27 ліпеня 1984 года. Альбом прадэманстраваў музычны рост і лірычную вытанчанасць гурта. Басіст Кліф Бёртан пазнаёміў гурт з асновамі музычнай тэорыі і прыняў актыўны ўдзел у напісанні песень. Гурт пашырыў свой падыход, выкарыстоўваючы акустычныя гітары, інструментальныя партыі і больш складаныя гармонікі. Усе выдаткі на запіс альбома аплаціў еўрапейскі лэйбл Music for Nations, бо Megaforce іх не пакрываў. Альбом атрымаў станоўчыя водгукі музычных крытыкаў, якія палічылі яго больш амбіцыйным творам, чым яго папярэднік. Спачатку для амерыканскага рынку было надрукавана 75 000 асобнікаў, але да лістапада 1987 году альбом быў прададзены паўмільённым накладам.

## Спіс песень 
**Заўвагі**

Бонусныя трэкі лічбавага перавыдання былі запісаны на канцэрце ў Seattle Coliseum, Сіэтл, 29 і 30 жніўня 1989 года і пазней з'явіліся на канцэртным альбоме *Live Shit: Binge & Purge* (1993).

## Удзельнікі запісу 
* Джэймс Хэтфілд — спеў, рытм-гітара
* Кірк Хэмет — сола-гітара
* Кліф Бёртан — бас-гітара
* Ларс Ульрых — барабаны

## Зноскі 
## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Альбомы 1984 года
Катэгорыя:Альбомы паводле алфавіта
Катэгорыя:Альбомы гурта «Metallica»
Катэгорыя:Альбомы Megaforce Records
Катэгорыя:Альбомы Elektra Records
Катэгорыя:Альбомы Vertigo Records
Катэгорыя:Міфы Ктулху
Джордж Тайлер Вуд

**Джордж Тайлер Вуд** (; , акруга Рандалф, Джорджыя — , Пойнт-Бланк, Тэхас) — 2-гі губернатар Тэхаса, член дэмакратычнай партыі.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 12 сакавіка ў акрузе Рандалф штата Джорджыя. Бацька сканаў, калі Джордж было пяць гадоў. У 19 гадоў Вуд сабраў роту добраахвотнікаў для ўдзелу ў Крыцкай вайне. Падчас дзелавой паездкі ў 1837 годзе ў горадзе Міледжвіл Вуд сустрэўся з маладой удавой Мартай Гіндрэт. 19 верасня таго ж года яны пажаніліся. Марта нарадзіла Вуду дваіх дзяцей. У 1837—1838 гадах Вуд быў членам Генеральнай асамблеі Джорджыі. У 1839 годзе Вуд з сям’ёй пераехалі ў рэспубліку Тэхас. Яны пасяліліся недалёка ад цяперашняга горада Пойнт-Бланк. Там Вуд разбіў плантацыю. У 1841 годзе Джордж Вуд выбраўся ў Палату прадстаўнікоў рэспублікі Тэхас ад акругі Ліберці. У 1845 годзе ў рамках працэсу далучэння Тэхаса да ЗША ён ад акругі Ліберці ўдзельнічаў у канстытуцыйным канвенце. Па ўваходжанні Тэхаса ў саюз Вуд увайшоў у Сенат штата. Калі пачалася Амерыкана-мексіканская вайна, ён сышоў у адстаўку і ў рангу палкоўніка ўзначаліў другі тэхаскі добраахвотніцкі горны полк. Вуд удзельнічаў у тым ліку ў бітве пры Мантэрэі.
Тайлер (акруга, Тэхас)

**Акруга Тайлер** () — акруга штата Тэхас Злучаных Штатаў Амерыкі. Насельніцтва - 20871 чалавек (2001). Па ацэнцы бюро перапісу насельніцтва ЗША ў 2009 годзе насельніцтва акругі складала 20 556 чалавек. Акруговы цэнтр - горад Вудвіл. Сфарміравана ў 1846 годзе. Названа ў гонар Джона Тайлера, 10-га прэзідэнта ЗША.

Катэгорыя:Акругі Тэхаса
Pong (значэнні)

Назву **Pong** маюць:
*Pong — адна з ранніх аркадных відэагульняў.
*Pong — серыя гульнявых прыставак вытворчасці «Atari».
Гамільтан (Тэхас)

**Гамільтан** () — горад у ЗША, размешчаны ў цэнтральнай частцы штата Тэхас, адміністрацыйны цэнтр аднайменнай акругі.  Насельніцтва - 3095 чалавек (2010), паводле ацэнкі Бюро перапісу ЗША ў 2016 годзе ў горадзе пражывала 2970 чалавек.

Катэгорыя:Гарады Тэхаса
Заснавальнік забірае ўсё

**«Заснавальнік забірае ўсё»** (англ.:  *Founder Takes All, FTA*) — эвалюцыйны прынцып, які апісвае становішча эвалюцыйнай перавагі, якой валодаюць асобіны і віды ў экасістэме, якія занялі тэрыторыю першымі.

## Агляд 
Працэсы, якія залежаць ад шчыльнасці, такія як генны сёрфінг, блакаванне высокай шчыльнасці і канкурэнтнае выключэнне, могуць адыгрываць вырашальную ролю ў прасторавым структураванні біяразнастайнасці. Гэтыя ўзаемазвязаныя дэмаграфічныя працэсы могуць выклікаць ашаламляльныя геаграфічныя кантрасты ў размеркаванні генаў і відаў. Працэсы, якія залежаць ад шчыльнасці, адносяцца да біягеаграфічных працэсаў, у якіх шчыльнасць насельніцтва (адносна рэсурсаў) абмяжоўвае здольнасць стварацца новым генетычным лініям.

Ёсць меркаванні, што добра вывучаныя эвалюцыйныя і экалагічныя біягеаграфічныя заканамернасці пасляледавіковай рэкаланізацыі, прагрэсіўнае засяленне астравоў, раздзяленне мікрабіяльных суполак і нават схема рассялення чалавека «з Афрыкі» прынцыпова падобныя. Усе гэтыя мадэлі падтрымліваюцца прынцыпам, які залежыць ад шчыльнасці «заснавальнік забірае ўсё». Напрыклад, пасля буйнамаштабнага землятрусу, каб растлумачыць з’яўленне двух розных прасторавых сектараў структуры папуляцыі ў *Durvillaea antarctica* на мысе Туракіраэ ў Новай Зеландыі, была вылучана гіпотэза,  што ў дадзеным выпадку меліся дзве паралельныя падзеі рэкаланізацыі і блакіроўцы, звязанай са шчыльнасцю.

Існуе гіпотэза, што больш старыя гістарычныя абмежаванні працэсаў, незалежных ад шчыльнасці, назіраюцца сёння ў межах драматычных біягеаграфічных зрухаў, якія адбываюцца ў адказ на падзеі вымірання праз дзейнасць чалавека. З-за гэтых падзей вымірання, ацалелыя лініі могуць хутка пашырыць свой арэал, каб замяніць вымерлыя роднасныя таксоны. блакаванне высокай шчыльнасці. Раннія каланізацыйныя лініі могуць дасягаць высокай шчыльнасці і, такім чынам, перашкаджаць поспеху каланізатараў, якія прыбылі позна. Было выказана меркаванне, што гэта можа моцна паўплываць на структураванасць біяразнастайнасці ў прасторы.

Навуковыя доказы прынцыпа «Заснавальнік забірае ўсё» з’явіліся ў розных галінах эвалюцыйных, біягеаграфічных і экалагічных даследаванняў. Прыклады ўключаюць у сябе: раздзяленне на сектары, часам відавочныя ў калоніях мікробаў; філагеаграфічнае раздзяленне ліній, якое, як мяркуецца, хутка распаўсюдзілася на новай мясцовасці пасля дэгляцыяцыі; правіла астраўной прагрэсіі; і раптоўнае біялагічнае замяшчэнне (змена лініі) пасля лакальнага вымірання.

Адным з магчымых навуковых наступстваў гэтага прынцыпу з’яўляецца тое, што вымярэнні патоку генаў, заснаваныя на генетыцы сучасных высакашчыльных папуляцый, могуць недаацэньваць рэальныя тэмпы рассейвання і патэнцыял інвазіі.

## Гл. таксама 
* Эфект заснавальніка
* Перыпатрычнае відаўтварэнне
* Генетычны дрэйф
* Тэорыя r/K-адбору

## Крыніцы 
Катэгорыя:Эвалюцыйная біялогія
Катэгорыя:Экалогія
Гатры (Тэхас)

**Гатры** () — горад і статыстычна адасобленая мясцовасць у ЗША, размешчаны ў паўночнай частцы штата Тэхас, адміністрацыйны цэнтр акругі Кінг. Насельніцтва — 160 чалавек (2010), паводле ацэнкі Бюро перапісу ЗША ў 2016 годзе ў горадзе пражывала 147 чалавек.

Катэгорыя:Гарады Тэхаса
Гамільтан (акруга, Тэхас)

**Акруга Гамільтан** () — акруга штата Тэхас Злучаных Штатаў Амерыкі. Насельніцтва — 8229 чалавек (2000). Па ацэнцы бюро перапісу насельніцтва ЗША ў 2008 годзе насельніцтва акругі складала 8092 чалавек. Акруговы цэнтр — горад Гамільтан.

## Гісторыя 
Сфарміравана ў 1856 годзе з участкаў акруг Боске, Каманчэ і Лампасас. Названа ў гонар Джэймса Гамільтана Малодшага, губернатара Паўднёвай Караліны, які аказваў фінансавую падтрымку Рэспубліцы Тэхас.

Катэгорыя:Акругі Тэхаса
Кінг (акруга, Тэхас)

**Акруга Кінг** () — акруга ЗША, штат Тэхас. Афіцыйна ўтворана ў 1876 годзе з часткі акругі Бэр і названа ў гонар Уільяма Кінга — салдата Тэхаскай рэвалюцыі, які загінуў у бітве за Алама. Насельніцтва — 356 чалавек (2000). Акруговы цэнтр — горад Гатры.

Акруга Кінг з’яўляецца адной з самых маланаселеных акруг ЗША.

Катэгорыя:Акругі Тэхаса
Гейнсвіл (Тэхас)

**Гейнсвіл** () — горад у ЗША, размешчаны ў паўночна-ўсходняй частцы штата Тэхас, адміністрацыйны цэнтр акругі Кук. Насельніцтва - 16 002 чалавекі (2010), паводле ацэнкі Бюро перапісу ЗША ў 2015 годзе ў горадзе пражывала 16 292 чалавекі.
## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Чарлз Падак, амерыканскі лёгкаатлет

Катэгорыя:Гарады Тэхаса
Гейнсвіл

**Гейнсвіл**:
* Гейнсвіл (Джорджыя)
* Гейнсвіл (Тэхас)
* Гейнсвіл (Фларыда)
Гейнсвіл (Фларыда)

**Гейнсвіл** () — горад у акрузе Алачуа ў штаце Фларыда, ЗША. Найбуйнейшы горад акругі і яго адміністрацыйны цэнтр. Насельніцтва —  (2007). Заснаваны ў 1853 годзе як новы адміністрацыйны цэнтр для акругі Алачуа. У 1869 годзе Гейнсвіл атрымаў статус горада.

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Філіп Дзібвіг, амерыканскі эканаміст
* Ноа Лайлс, амерыканскі лёгкаатлет
* Ян Пятроўскі, беларускі пратэстанцкі прапаведнік, пісьменнік, перакладчык

## Крыніцы 
Катэгорыя:Гарады Фларыды
Урад Украінскай Народнай Рэспублікі ў выгнанні

**Урад Украінская Народная Рэспубліка у выгнанні**, або **Дзяржаўны Цэнтр Украінскай Народнай Рэспублікі (ДК УНР)** — сукупнасць украінскіх органаў заканадаўчай і выканаўчай улады, якая пасля савецка-ўкраінскай вайны і ўтварэння УССР знаходзіліся спачатку часткова (канец 1919 года), а з канца 1920 г. цалкам па-за межамі УНР, на тэрыторыі Польскай Рэспублікі ў Тарнаве (некаторыя ўстановы ў Чэнстахове); пазней дзяржаўныя ўстановы дзейнічалі ў гарадах Варшава, Парыж, Веймар, Бад-Кісінген, Мюнхен, Філадэльфія. 10-я Надзвычайная Сэсія УНР прызнала дзяржаву Украіну правапераемніцай Дзяржаўнай Рады УНР у выгнаньні і прыняла рашэньне аб перадачы паўнамоцтваў і атрыбутаў дзяржаўнай улады новаабранаму прэзідэнту Украіны.

## Зноскі 
Катэгорыя:Украінская Народная Рэспубліка
Стэфан Янкавіч

**Стэфан Янкавіч** (нар. , Бялград, Сербія) — сербска-канадскі баскетбаліст.

## Кар’ера 
З’яўляецца выпускніком універсітэта «Гаваі», у складзе якога выступаў у наймоцным дывізіёне NCAA.

Найболей паспяховым для яго выдаўся яго выпускны сезон 2015/16, у якім ён у сярэднім за матч набіраў 15.7 ачкоў, здзяйсняў 6.8 падбораў, 1.2 пасу і 1.2 блок-шота.

З 2017 года стартавала яго еўрапейская кар’ера, дзе ў Еўралігі гуляла яго новая каманда «Црвена Зорка» (Сербія). Ён правёў 28 матчаў і ў сярэднім набіраў 3.8 ачка і 2.5 падбору. Апроч гэтага, выступаў у Адрыятычнай лізе (5.3 ачка і 2.9 падбораў) і чэмпіянаце Сербіі (7.9 ачка і 3.7 падбору).

У міжсезоннасць перайшоў у бялградскі «Партызан», які выступаў у Еўракубку, дзе меў 4.9 ачка і 2.8 падбору. Потым пераехаў у Грэцыю і выступаў за афінскі АЕКом, у складзе якога быў не толькі ў грэцкай лізе А1 (6.9 ачкоў і 2.7 падбору), але і ў Лізе чэмпіёнаў (4.0 ачка і 1.8 падбораў).

Наступны быў бялградскі «Партызан», дзе правёў тры сустрэчы, у якіх у сярэднім закідваў па 6 ачкоў і рабіў 2 падборы. У лютым 2021 года ён расстаўся з Бялградам і пераехаў у Турцыю.

У ліпені 2021 года падпісаў гадавы кантракт з клубам «Цмокі-Мінск».

Выступаў за зборную Канады U-19, браў удзел у чэмпіянаце свету-2011 у Латвіі.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Баскетбалісты Канады
Катэгорыя:Баскетбалісты Сербіі
Пойма (Херсонская вобласць)

**Пойма** (; да 2016 года — *Цюрупінск*, ) — пасёлак ва Украіне, ў Алешкаўскай гарадской абшчыне Херсонскага раёна Херсонскай вобласці. Насельніцтва складае 117 чалавек.

## Насельніцтва 
Згодна з перапісам УССР 1989 года існуючае насельніцтва пасёлка складала 145 чалавек, з якіх 66 мужчын і 79 жанчын.

Згодна з перапісам насельніцтва Украіны 2001 года у пасёлку пражывала 117 чалавек.

### Мова 
Размеркаванне насельніцтва па роднай мове па перапісу 2001 года:

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Надвор’е у пасёлку Пойма
* Сайт Алешкаўскай гарадской абшчыны

Катэгорыя:Населеныя пункты Херсонскай вобласці
Спіс блох Беларусі

У Беларусі налічваецца каля 50 відаў блох.

## Сямейства  
### Род  
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

### Род  
* 

### Род  
* 
* 

### Род  
* 
* 

### Род  
* 
* 

### Род  
* 
* 

### Род  
* 

## Сямейства  
### Род  
* 

### Род  
* 
* 
* 
* 
* 
* 

### Род  
* 

### Род  
* 
* 
* 
* 

### Род  
* 

## Сямейства  
### Род  
* 
* 

## Сямейства  
### Род  
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Сямейства  
### Род  
* 

### Род  
* 
* 

### Род  
* 

### Род  
* 

## Сямейства  
### Род  
* 
* 

## Спасылкі 
* БЛОХИ (Siphonaptera) 

*
Блохі
Атрадная

**Атрадная**:
## Беларусь 
* Атрадная (Сенненскі раён)
## Расія 
* Атрадная (Іркуцкая вобласць)
Вудвіл (Тэхас)

**Вудвіл** () — горад у акрузе Тайлер, усходні Тэхас (ЗША). Найбуйнейшы населены пункт і адміністрацыйны цэнтр дадзенай акругі, насельніцтва - 2490 чалавек (2014).
Названы ў гонар Джорджа Тайлера Вуда  — другога губернатара Тэхаса.

Катэгорыя:Гарады Тэхаса
Заніна

**Заніна**:
* Заніна (Іркуцкая вобласць)
* Заніна (Цёмкінскі раён)
Шульгіна

**Шульгіна** — жаночая форма прозвішча Шульгін, тапонім.

## Прозвішча 
* Марыя Сяргееўна Шульгіна — беларуская лёгкаатлетка

## Тапонім 
* Шульгіна (вёска)
Джэйсан Кларк

**Джэйсан Кларк** (нар. , Арлінгтан, ЗША) — амерыканскі баскетбаліст.

## Кар’ера 
З 2008 па 2012 гады вучыўся і гуляў за Джорджтаўнскі ўніверсітэт у NCAA. З чатырох студэнцкіх сезонаў у трох увесь час выходзіў у стартавай пяцёрцы, а найболей паспяховым стаў для яго выпускной. У сезоне 2011/12 ён у 33 гульнях у сярэднім набіраў 14.0 ачка, 4.1 падбору, 1.8 паса і 1.6 перахопу. Пасля заканчэння ўніверсітэта спрабаваў прабіцца праз летні лагер у стан клуба НБА «Маямі Хіт».

З восені 2012 года пачалася прафесійная кар’ера ў Старым Свеце. Спачатку бараніў колеры «Акапі» у чэмпіянаце Бельгіі, з якім дэбютаваў у Еўрачэленджы (15.2 ачка, 4.2 падбору, 2.8 паса, 2.7 перахопу), а на наступны год перайшоў у «Шарлеруа». Сезон-2014/15 выдаўся насычаным на пераезды. Дэбютаваў у нямецкім «Гётынгене», потым вярнуўся ў знаёмы «Акапі», за які зноў згуляў у Еўрачэленджы, асноўную ж частку сезона правёў у турэцкай «Анкары», дзе затрымаўся яшчэ на год. У 2016 годзе зноў вярнуўся ў добра знаёмую яму Бельгію і цягам двух гадоў дапамагаў «Антвэрпэну» у чэмпіянаце краіны і Еўракубку ФІБА (14.7 ачка, 2.2 падбору, 3.3 паса).

Паспяхова праведзены сезон дазволіў атрымаць запрашэнне з нямецкага «Скайлайнерса» (12.1 ачка, 2.8 падбору, 3.0 паса). З 2019 па 2021 год правёў у Італіі, дзе гуляў за «Варэзе» у Серыі А, і за «Тарына» у Серыі А2.

У кастрычніку 2021 года падпісаў кантракт з мінскімі «Цмокамі».

## Спасылкі 
* Джейсон Кларк стал игроком «Цмоки-Минск»

Катэгорыя:Баскетбалісты ЗША
Катэгорыя:Ігракі «Гётынгена» (баскетбол)
За ўклад у развіццё музычнага мастацтва

**«За ўклад у развіццё музычнага мастацтва»** — нагрудны знак, узнагарода Беларускага саюза музычных дзеячаў. Зарэгістраваны ў Дзяржаўным геральдычным рэгістры 19 снежня 2007 года. Нумар рэгістрацыі В-658.

Катэгорыя:Нагрудныя знакі Беларусі
Катэгорыя:Беларускі саюз музычных дзеячаў
Роберт Апшоў

**Роберт Апшоў** (нар. , Фрэсна, ЗША) — амерыканскі баскетбаліст.

## Кар’ера 
Не быў абраны на драфце НБА 2015 года, пасля чаго правёў за «Лэйкерс» 5 матчаў у Летняй лізе.

У 2016 годзе быў адхілены ад матчаў D-лігі НБА за парушэнне антынаркатычнай праграмы. Неўзабаве пасля гэтага ён перабраўся ў Еўропу, стаў гульцом эстонскага «Калева».

У 2020 годзе быў прызнаны лепшым цэнтравым турэцкай лігі TBL, гуляючы за «Каньяспор». Сезон 2020—2021 завяршаў у Турцыі, набіраючы за «Каньяспор» 21,4 ачка і 8,4 падбору ў сярэднім за матч. Да гэтага ён гуляў у Іспаніі за «Фуэнлабраду».

У жніўні 2021 года падпісаў кантракт з беларускімі «Цмокамі».

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* «Цмоки-Минск» расстался с Робертом Апшоу
* Роберт Апшоу стал игроком «Цмоки-Минска»

Катэгорыя:Баскетбалісты ЗША
Катэгорыя:Ігракі «Бююкчэкмеджэ» (баскетбол)
Катэгорыя:Ігракі «Аль-Ахлі» Манама (баскетбол)