open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Себгатула Маджадэдзі

**Себгатула Маджадэдзі** (нар. ) — пуштунскі духоўны лідар, кіраўнік маджахедаў у 1989—1992 гадах, прэзідэнт Афганістана з 28 красавіка па 28 чэрвеня 1992 года.

Нарадзіўся ў Гераце. Належыць да суфійскага ордэна Накшбандыя. У 1940-я гады вывучаў ісламскую тэалогію ў вядомым каірскім універсітэце Аль-Азхар. Вярнуўшыся ў Кабул, выкладаў тэалогію. Яго сям’я падвергнулася рэпрэсіям падчас праўлення Х. Аміна. У 1979 годзе на тэрыторыі Пакістана заснаваў Нацыянальны фронт выратавання Афганістана (НФСА). Лічыўся прадстаўніком умерана-ісламісцкага крыла маджахедаў.

27 красавіка 1992 года атрады паўстанцаў ўвайшлі ў Кабул, а 28 красавіка ў сталіцу прыбыў Себгатула Маджадэдзі і ў прысутнасці замежных дыпламатаў атрымаў уладу з рук віцэ-прэзідэнта ранейшага рэжыму Хатэфа. Ён стаў прэзідэнтам Ісламскай Дзяржавы Афганістан, а таксама кіраўніком Савета Джыхаду (камісіі з 51 члена, назначаных у адпаведнасці з Пешаварскім пагадненнем). Была прадэманстравана пераемнасць улады: абвешчаныя ўсеагульная амністыя і адмова ад пераследу функцыянераў ранейшага рэжыму. У тым жа годзе Моджадэдзі перадаў уладу таджыкскай этнічнай групоўцы Бурханудзіна Рабані. Аднак грамадзянская вайна на гэтым не скончылася. Пуштунскія (Гульбедзін Хекмаціяр), таджыкскія (Ахмад Шах Масуд, Ісмаіл-хан) і узбекскія (Абдул-Рашыд Дустум) палявыя камандзіры працягвалі змагацца паміж сабой.

У 2004 годзе старшыняваў на ўсеафганскім кангрэсе Лоя-джырга. У снежні 2005 года быў абраны Старшынёй верхняй палаты (Мешрана Джырга) Нацыянальнага сходу Афганістана.
Раджа Первез Ашраф

**Раджа Первез Ашраф** (нар. ) — пакістанскі дзяржаўны дзеяч. З 22 чэрвеня 2012 года да 17 сакавіка 2013 з’яўляўся прэм’ер-міністрам Пакістана.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 26 снежня 1950 года ў невялікім горадзе Сангхары, правінцыя Сінд. У 1970 годзе атрымаў ступень бакалаўра ў галіне бізнесу і сельскай гаспадаркі, скончыў універсітэт Сінда. Доўгі час быў генеральным сакратаром Пакістанскай народнай партыі.

З 2008 па 2011 г. Раджа Первез Ашраф быў міністрам водных рэсурсаў і энергетыкі Пакістана.

У чэрвені 2012 года Вярхоўны суд Пакістана пазбавіў Юсуфа Гілані права займаць пасаду прэм’ер-міністра палічыўшы, што Юсуф Разы Гілані незаконна займае пасаду кіраўніка ўрада. Гэта звязана з адмовай выканаць выдадзены раней запыт суда аб раскрыцці рахунку прэзідэнта Асіфа Алі Зардары.

Катэгорыя:Прэм’ер-міністры Пакістана
Сярэдні канстрыктар глоткі

**Сярэдні канстрыктар глоткі** () — мышца-сціскальнік глоткі чалавека. Акрамя сярэдняга канстрыктара маюцца іншыя сціскальнікі глоткі: ніжні і верхні канстрыктары глоткі і мышцы — падымальнікі глоткі: шылаглоткаваая і трубна-глоткавая.

## Агульныя звесткі 
Сярэдні канстрыктар глоткі — веерападобная папярочна-паласатая, адвольная (гэта значыць можа кіравацца свядома) цягліца. Яна складаецца з двух частак:
* храстковаглоткавай часткі (), якая пачынаецца ад малога рога пад’язычнай косткі;
* ражкова-глоткавай часткі (), якая бярэ пачатак ад вялікага рога пад’язычнай косткі.
Мае форму трохкутнай пласцінкі, размешчанай шырокім аснаваннем па шве глоткі і са звернутай да пад’язычнай косткі вяршыняй. Верхнія пучкі сярэдняга канстрыктара часткова закрываюць верхні канстрыктар глоткі. У сваю чаргу, ніжнюю частку сярэдняга канстрыктара прыкрывае ніжні канстрыктар глоткі.

## Функцыя 
Галоўная функцыя сярэдняга канстрыктара глоткі заключаецца ў звужэнні прасвету глоткі (сумесна з ніжнім і верхнім канстрыктарамі). Пры паступленні болюсаў (харчовага камяка або вадкасці) ў горла падоўжныя мышцы-паднімальнікі падымаюць горла дагары, а канстрыктары глоткі скарачаюцца паслядоўна ад верхняга канстрыктара да ніжняга, у выніку чаго болюс праціскваюцца па кірунку да страваводу.

## Літаратура 
*Сапин М. Р.* Анатомия человека . В двух томах. Том 1.

Катэгорыя:Цягліцы глоткі
Катэгорыя:Мышачная сістэма
Жытомірскі трамвай

**Жытомірскі трамвай** — вузкакалейная сістэма электрычнага трамвая, якая дзейнічае ў горадзе Жытоміры. Калісьці трамваі былі асноўным транспартам губернскага Жытоміра, але пасля, у савецкі перыяд, ад развітой сістэмы застаўся толькі адзін маршрут.

## Маршруты 
### № 1 (Кіеўская лінія) 
«**Чыгуначны вакзал** — Вул. Кіеўская — **Саборная плошча**». Быў аднакалейным, з 4 раз’ездамі. На Прывакзальнай плошчы (на месцы сучаснага дзевяціпавярховіка) знаходзілася кальцо. Сёння не дзейнічае (ліквідаваны).

### № 2 (Чуднаўская лінія) 
«**Саборная плошча** — Набярэжная р. Цецярэў — Л. Качыньскага (да рэчкі)». Быў аднакалейным, самым кароткім маршрутам Жытоміра, такім чынам, не меў раз’ездаў. Праз тое, што часта зімой трамвай не мог выехаць наверх, часам рух спыняўся. Сёння не дзейнічае (ліквідаваны).

### № 3 (Бердычэўская лінія) 
«**Саборная плошча** — Вул. Вялікая Бердычэўская — **Габрэйская бальніца**». Маршрут быў аднакалейным, меў 2 раз’езды. Сёння не дзейнічае (ліквідаваны).

### № 4 (Вільская лінія) 
«**Старавільская вуліца** —  — '***».
Маршрут быў аднакалейным з двума раз’ездамі. Сёння не дзейнічае (ліквідаваны).

### № 5 (Маскоўская лінія) 
**Плошча Перамогі** — вуліца Міхася Грушэўскага — вуліца Нябеснай сотні — вуліца Барыса Тэна — вуліца Усходняя — вуліца Каралёва — **Вуліца С. Параджанава (льнокамбінат)**. Адзіны маршрут, які дзейнічае сёння. Двухкалейная лінія. Без нумара, калісьці — маршрут № 5.

## Кошт праезду 
Кошт квітка — 2 грыўны. Квіткі рэалізуюцца ў кандуктара. Існуюць таксама месячныя праязныя карткі.

## Гл. таксама 
* Жытомірскі тралейбус

## Спасылкі 
**Схемы**
* Дзеючая схема трамвайных маршрутаў Жытоміра 
* Схема змяненняў трамвайных маршрутаў Жытоміра ў перыяд 1957—1977 гг.
* Схема змяненняў трамвайных маршрутаў Жытоміра ў перыяд 1899—1957 гг.

**Фотографии*'
* Інфармацыя пра жытомірскі электратранспарт на transphoto.ru
* Жытомірскі гарадскі электратранспарт 
* 
* Жытомірскі электратранспарт на сайце photo.tramvaj.ru
* Жытомірскі электратранспарт на сайце «Электратранспарт Украіны»

 
Катэгорыя:Трамвайныя сістэмы Украіны
Катэгорыя:Жытомір
Пратэсты ў Румыніі (2017—2018)

**Пратэсты ў Румыніі** пачаліся ў студзені 2017 года праз некалькі дзён пасля прысягі сацыял-дэмакратычнага ўрада пад кіраўніцтвам Сарына Грындзяну. Прычынай пратэстаў стаў намер урада памілаваць асуджаных па шэрагу артыкулаў крымінальнага кодэкса, у тым ліку па артыкулах аб карупцыі і перавышэнні паўнамоцтваў, і ўнесці папраўкі ў крымінальны кодэкс з мэтай дэкрыміналізацыі шэрагу артыкулаў і перафармулявання паняцця «перавышэнне паўнамоцтваў».

## Спасылкі 
Катэгорыя:Палітыка Румыніі
Phyllomedusa bicolor

**Phyllomedusa bicolor** — від земнаводных з сямейства квакшаў атрада бясхвостых. Яны сустракаюцца ў басейне Амазонкі, а таксама на некаторых прылеглых да яго тэрыторыях.

## Апісанне 
Самцы дасягаюць у даўжыню 91-103 мм, а самкі 111—119 мм ад носа да пятак. Спіна светла-зялёная, жывот белы альбо жоўта-белы або крэмавы. Ніжняя губа, грудзі і пярэднія канечнасці афарбаваныя ў рэдкія белыя плямы з цёмнымі краямі. Пальцы бледна-карычневыя, з вялікімі зялёнымі падушачкамі. Ёсць прыкметныя залозы ззаду кожнага вока на тымпане. Гэта дае жывёле магчымасць выразна бачыць у вадзе. Радужная абалонка цёмна-шэрага колеру.

## Распаўсюджанне 
Від насяляе ў трапічных лясах Амазоніі на поўначы Балівіі, у заходняй і паўночнай Бразіліі, усходняй Калумбіі, усходнім Перу і ў Гвіяне. Часам ён сустракаецца таксама ў пойменных лясных раёнах Серада, велізарнай трапічнай саваны Бразіліі.

## Ахова 
База даных МСАП па відах, якія знаходзяцца пад пагрозай знікнення відаў, уключае *P. bicolor* да катэгорыі «Віды пад найменшай пагрозай», з улікам іх шырокага распаўсюджання і вялікай колькасці.

## Лекавае выкарыстанне 
Скурная сакрэцыя жабы змяшчае такія рэчывы, як deltorphin, deltorphin I, deltorphin II і dermorphin.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Квакшы
Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1772 годзе
Майсей Альбертавіч Габрыловіч

**Майсей Альбертавіч Габрыло́́віч** (,  — ) — вучоны ў галіне гігіены. Доктар медыцынскіх навук (1964). Прафесар (1965).

## Біяграфія 
М. А. Габрыловіч нарадзіўся ў горадзе Рыга (Латвія). У 1934 годзе скончыў Мінскі медыцынскі інстытут і працаваў у ім. У 1935—1936 гг. Працаваў санітарным урачом, начальнікам акруговай малярыйнай станцыі ў Мазыры. У 1938—1941 гг. навучаўся ў аспірантуры Мінскага медыцынскага інстытута. У 1945 годзе працаваў начальнікам абсервацыйнага пункта ў горадзе Арол, у 1941—1943 гг. дзяржаўным інспектарам і загадчыкам лабараторыяй Народнага камісарыята аховы здароўя Мардоўскай АССР у Саранску. У 1943—1944 гг. асістэнт кафедры гігіены Яраслаўскага медыцынскага інстытута. У 1944 годзе дзяржаўны санітарны інспектар у Мазыры, у 1944—1947 гг. дзяржаўны інспектар Народнага камісарыята аховы здароўя БССР і на пасадзе асістэнта кафедры гігіены Мінскага медыцынскага інстытута. У 1947—1960 гг. на пасадзе намесніка дзяржаўнага інспектара Міністэрства аховы здароўя БССР і дацэнт кафедры гігіены Мінскага медыцынскага інстытута. У 1960—1968 гг. загадчык кафедрай гігіены ў Беларускім інстытуце ўдасканалення ўрачоў, з 1963 года — дэкан тэрапеўтычнага факультэта.

## Навуковая дзейнасць 
М. А. Габрыловічу належаць навуковыя працы па гігіене, планіроўцы сельскіх населеных пунктаў, камунальнай гаспадарцы.

Сярод апублікаванага:
* Санітарнае добраўпарадкаванне калгасных паселішчаў БССР. — Мн., 1946.
* Санітарная ахова глебы. — Мн., 1959.
* Благоустройство села. — Мн., 1966.
* Асабістая гігіена — аснова здароўя. — Мн., 1960.

## Літаратура 
*  — С. 413.

## Спасылкі 
* Габрилович Моисей Альбертович  // Сайт БелМАПА
* Габрыловіч, Майсей Альбертавіч (доктар медыцынскіх навук; 1912—1968) // Нацыянальная бібліятэка Беларусі

Катэгорыя:Гігіеністы
Станіслаў Ляскоўскі

**Станiслаў Ляскоўскi** ( — ?) — адзін з удзельнікаў паўстання 1863—1864 г., паўстанцкі вайсковы начальнік Мінскага ваяводства. Дзейнічаў пад псеўданімам *Собак*.
, ВКЛ і Украіна]]

## Біяграфія 
Паходзіў з дробнамаянтковай шляхты Міншчыны, афіцэр, сябра гуртка Зыгмунта Серакоўскага ў Пецярбургу.

Палявы камандзір у лясах Ігуменскага павету, правёў шэраг баёў з царскiмі войскамі: 9 траўня пад Юравічамі, 13 чэрвеня пад Лочынам. 23 ліпеня захапіў у палон расійскага генерала, якога адпусціў пад слова гонару. Увосень 1863 г. распусціў атрад, пасля чаго праз Пецярбург эміграваў.

У 1865 г. быў абраны ў склад «літоўскай дэлегацыі» у Парыжы, якая прадстаўляла інтарэсы паўстанцаў-эмігрантаў. Пазней жыў у Бельгіі.

## Гл. таксама 
* Паўстанне 1863 года ў Ігуменскім павеце

## Літаратура 
* Памяць : Пухавіцкі раён: гісторыка-дакументальныя хронікі гарадоў і раёнаў Беларусі / [укладальнік А. А. Прановіч; рэдкалегія: А. М. Карлюкевіч і інш.]. — Мінск : Беларусь, 2003. — 748, [1] с. — 3000 экз. ISBN 985-01-0251-9
* *Кісялёў, Г. В.* На пераломе дзвюх эпох: Паўстанне 1863 г. на Міншчыне / Г. В. Кісялёў. — Мн., 1990.

Катэгорыя:Удзельнікі паўстання 1863—1864 гадоў
Мігаламорфныя павукі

* (*Nemesiidae*). Кіпцюрападобныя членікі хеліцэр звернутыя ўніз.]]
**Мігаламорфныя павукі** (*Mygalomorphae*) — інфраатрад павукоў (*Araneae*). Ад павукоў інфраатраду Araneomorphae адрозніваюцца артагнатнай будовай хеліцэр: кіпцюрападобныя членікі арыентаваны паралельна адзін аднаму і пры складанні падгінаюцца пад базальны членік. Як правіла, прадстаўнікі гэтага надатраду буйней прадстаўнікоў надатраду Araneomorphae, што звязваюць менавіта з адрозненнем у будынку хеліцэр. Апісана каля 2650 сучасных відаў. Найбольш вядомыя прадстаўнікі належаць да сямейства павукоў-птушкаедаў (*Theraphosidae''), якія ўяўляюць цікавасць у якасці экзатычных хатніх жывёл.

## Пералік сямействаў 
У надатрадзе вылучаюць 15 сучасных сямействаў павукоў:
*  Thorell, 1870 — 49 відаў, 3 роду;
*  Gertsch, 1940 — 33 віду, 2 роду;
*  Holmberg, 1882 — 9 відаў, 4 роду;
*  Simon, 1892—105 відаў, 12 родаў;
*  Simon, 1889—180 відаў, 25 родаў;
*  Simon, 1889—101 від, 10 родаў;
*  Thorell, 1887—128 відаў, 9 родаў;
*  Raven, 1985 — 33 віду, 7 родаў;
*  Simon, 1889—314 відаў, 22 роду;
*  Simon, 1892 — 40 віду, 3 роду;
*  Simon, 1889 — 91 від, 10 родаў;
*  Simon, 1889—356 відаў, 43 роду;
*  Roewer, 1942 — 16 відаў, 7 родаў;
*  Simon, 1889—307 відаў, 44 роду;
*  Thorell, 1869 — сапраўдныя павукі-птицееды, 939 відаў, 121 род;
*  Simon, 1889 — 8 відаў, 4 роду.
Паскрынне

Назву **Паскры́нне** маюць:

## Азёры 
### Беларусь 
* Паскрынне 1-е — возера ў Пастаўскім раёне Віцебскай вобласці
* Паскрынне 2-е — возера ў Пастаўскім раёне Віцебскай вобласці
Рудзіца (значэнні)

Назву **Рудзіца** маюць:

## Населеныя пункты 
### Беларусь 
* Рудзі́ца — вёска ў Пухавіцкім раёне Мінскай вобласці

## Азёры 
### Беларусь 
* Ру́дзіца — возера ў Пастаўскім раёне Віцебскай вобласці
Dyera polyphylla

**Dyera polyphylla** -  від сямейства . Дрэва, якое вырастае да 60 м вышынёй. Расце ў тарфяных балотах лясоў Суматры і Барнеа.

Катэгорыя:Кутровыя
Апосталавэ

**Апосталава** ці **Апосталавэ** () — горад у Днепрапятроўскай вобласці Украіны. Плошча 15,83 км². Насельніцтва 14 480 чал. (1 студзеня 2012).

## Гісторыя 
* 1793: дата заснавання.
* 1956: атрымаў статус горада.

## Насельніцтва 
## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарады Днепрапятроўскай вобласці
Катэгорыя:Населеныя пункты Апосталаўскага раёна
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1793 годзе
Сакаліная Гара (радовішча)

**Сакаліная Гара** — радовішча пясчана-жвіровага матэрыялу, за 3 км на паўночны ўсход ад г. Вілейкі. Лінзападобны паклад звязаны з канцова-марэннымі адкладамі сожскага ледавіка. Разведаныя запасы 1,84 млн, м³.

Пясчана-жвіровая парода жаўтавата-шэрая, бураватыя, месцамі слабагліністая, з праслойкамі і лінзамі розназярністых пяскоў; жвіру буйней за 5 мм у ёй 12-61 %. Пяскі-адсевы пераважна сярэднезярністыя, палевашпатава-кварцавыя; гліністых і пылаватых часцінак у іх да 3 %, у жвіры да 1 %. Магутнасць карыснай тоўшчы 3,7-15 м, ускрышы (пяскі, супескі) да 4 м. Жвір і пясок прыдатныя на выраб бетону, тынкавальных і муровачных раствораў, у дарожным будаўніцтве. Не распрацоўваецца.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Радовішчы пясчана-жвіровага матэрыялу Беларусі
Катэгорыя:Геалогія Вілейскага раёна
Ксёндз

**Ксёндз** () — рымска-каталіцкі святар у Польшчы, на Беларусі і Украіне.

Польскае слова (чэшскае *kněz* і славацкае *kňaz* — «святар») германскага паходжання, роднаснае слову князь, паходзіць з эпохі заходнеславянскіх уяўленняў пра адзінства духоўнай і свецкай улады. *Князь* пазначаецца сучасным польскім словам *książę*, літаральна «княжонак», г.зн. першапачаткова «сын князя», «княжыч». У ЭСБЭ падаецца, што «У старажытнасці гэтай назвай абазначаўся ў палякаў правадыр, ваявода, наогул прадстаўнік племя. Да XVI ст. слова ksiądz пазначала і князя, і ксяндза».

Вобраз ксёндза неаднаразова сустракаецца ў беларускай літаратуры («Хрыстос прызямліўся ў Гародні» Ул. Караткевіча і інш.)

## Літаратура 
* Gloger Z. Ksiądz // Encyklopedia staropolska. Ilustrowana, t. 2.&nbsp;— Warszawa, 1958. 
* Kuropatnicki Е. А. O Xiązętach // Wiadomosci o kleynocie szlacheckim, oraz herbach domów szlacheckich w Koronie Polskej i Wielkim Xięstwie Litewskim …, cz. 1.&nbsp;— Warszawa, 1789. 
* Любавский М. К. История западных славян.&nbsp;— М., 1918. С. 473 

## Спасылкі 
* Літоўскі акцёр Д. Баніоніс і У. Караткевіч ў ролі ксёндза. 1968 год // Архівы Беларусі

Катэгорыя:Каталіцтва
Катэгорыя:Рэлігійныя тытулы
Sciota adelphella

**Sciota adelphella** — гэта від молей сямейства агнёвак. Быў апісаны Ёзэфам Эмануэлем Фішэрам фон Рослерштамам у 1836 годзе, сустракаецца ў Еўропе.

## Апісанне 
Размах крылаў складае 20-24 мм. Лёт імага ў адным пакаленні з сярэдзіны чэрвеня да жніўня.

Вусені харчуюцца на Populus alba, вярбе белай і Salix repens.

## Спасылкі 
* waarneming.nl 
* Lepidoptera of Belgium 
* *Sciota adelphella* на UKMoths 

Катэгорыя:Насякомыя Еўропы
Катэгорыя:Агнёўкі
Sciota rhenella

**Sciota rhenella** — гэта від молей сямейства агнёвак. Яго апісаў Ёган Леапольд Тэадор Фрыдрых Цынкен у 1818 годзе, сустракаецца ў Еўропе.

Размах крылаў складае 22-24 мм. Лёт імага ў адным пакаленні з мая па жнівень.

Вусені харчуюцца на таполі.

## Спасылкі 
* waarneming.nl  
* Чешуекрылые Бельгіі 

Катэгорыя:Насякомыя Еўропы
Катэгорыя:Агнёўкі
Марганэць

**Ма́рганец** ці **Ма́рганэць** () — горад у Днепрапятроўскай вобласці Украіны. Плошча 37 км². Насельніцтва 35 тысяч чал. (23 кастрычніка 2023).

## Гісторыя 
* 1938: дата заснавання.
* 1938: атрымаў статус горада.

## Насельніцтва 
## Вядомыя асобы 
* Вікторыя Уладзіміраўна Чайка (нар. 1980) — беларуская спартсменка-стралок.
## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарады Днепрапятроўскай вобласці
Жоўці Воды

**Жоўтыя Воды** ці **Жоўці Воды** () — горад у Днепрапятроўскай вобласці Украіны. Плошча 33,25 км². Насельніцтва 30 000 чал.

## Гісторыя 
* 1895: дата заснавання.
* 1957: атрымаў статус горада.

## Насельніцтва 
## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарады Днепрапятроўскай вобласці
Selagia argyrella

**Selagia argyrella** — від матылёў сямейства агнёвак. Ён сустракаецца амаль ва ўсіх краінах Еўропы, за выключэннем Ірландыі, Нарвегіі, Фінляндыі, Эстоніі, Украіны і Партугаліі. На ўсходзе арэал пранікае ў Азію.

Размах крылаў складае 22-28 мм. Надкрылы бліскучыя бледна-вохрыстыя з бялёсым налётам. Імага знаходзяцца на крыле з чэрвеня па верасень.

Лічынкі харчуюцца на верасе, сонцацвеце і дуброўцы. Яны харчуюцца паміж закручаным лісцем сваёй расліны-гаспадара. Від зімуе ў кокане на кармавой расліне.

Катэгорыя:Насякомыя Еўропы
Катэгорыя:Агнёўкі
Вільнагірск

**Вальнагорск** ці **Вільнагірск** () — горад у Днепрапятроўскай вобласці Украіны. Плошча 10 км². Насельніцтва 19 017 чалавек (12 жніўня 2024).

## Гісторыя 
* 1956: дата заснавання.
* 1964: атрымаў статус горада.

## Насельніцтва 
## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарады Днепрапятроўскай вобласці
П’ятыхаткы

**Пяціхаткі** ці **П’ятыхаткы** () — горад у Днепрапятроўскай вобласці Украіны. Плошча 18,38 км². Насельніцтва 18 994 чал. (1 студзеня 2012).

## Гісторыя 
* 1886: дата заснавання.
* 1938: атрымаў статус горада.

## Насельніцтва 
## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарады Днепрапятроўскай вобласці
Сынэльныкавэ

**Сіне́льнікава** ці **Сынэ́льныкавэ** () — горад у Днепрапятроўскай вобласці Украіны. Плошча 23 км². Насельніцтва 39 000 чал. (2023).

## Гісторыя 
* 19 ст.: дата заснавання.
* 1921: атрымаў статус горада.

## Насельніцтва 
## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарады Днепрапятроўскай вобласці
Пэрэшчэпынэ

**Перашчэ́піна** ці **Пэрэшчэ́пынэ** () — горад у Днепрапятроўскай вобласці Украіны. Насельніцтва 9 500 чал. (2024).

## Гісторыя 
* 17 ст.: дата заснавання.
* 2000: атрымаў статус горада.

## Насельніцтва 
## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарады Днепрапятроўскай вобласці
Зэлэнадольск

**Зеленадольск** ці **Зэлэнадольск** () — горад у Днепрапятроўскай вобласці Украіны. Плошча 16,596 км². Насельніцтва 14 тыс. чал. (2024).

## Гісторыя 
* 1961: дата заснавання.
* 1993: атрымаў статус горада.

## Насельніцтва 
## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарады Днепрапятроўскай вобласці
Катэгорыя:Населеныя пункты Апосталаўскага раёна
Пакроўскэ

**Пакроўскае** або **Пакроўскэ** () — пасёлак Сінельніцкага раёна Днепрапятроўскай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр Пакроўскай пасялковай аб’яднанай тэрытарыяльнай грамады. Знаходзіцца на беразе ракі Воўчы за 127 км на паўднёвы ўсход ад Дніпра. Насельніцтва — каля 9000 чалавек (2024).

Размешчаны Пакроўскі раённы народны гісторыка-краязнаўчы музей, 2 школы, бальніца.

Афіцыйная гісторыя Пакроўскага пачынаецца з 1779 года. У 1957 годзе вёсцы Пакроўскае прысвойваюць статус пасёлка гарадскога тыпу. У 2023 годзе Пакроўскае страціла статус пасёлка гарадскога тыпу пасля скасавання гэтага адміністрацыйнага статусу ва Украіне. Паводле новай класіфікацыі населеных пунктаў ва Украіне, Пакроўскае стала пасёлкам.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Днепрапятроўскай вобласці
Тэрніўка

**Цярно́ўка** ці **Тэрні́ўка** () — горад у Днепрапятроўскай вобласці Украіны. Плошча 18 км². Насельніцтва 23 000 чал. (1 студзеня 2025).

## Гісторыя 
* 1775: дата заснавання.
* 1976: атрымаў статус горада.

## Насельніцтва 
## Вядомыя асобы 
* Дар’я Грабова (нар. 1979) — украінская гандбалістка.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарады Днепрапятроўскай вобласці
Шаўкат Азіз

**Шаўкат Азіз** (нар. , Карачы) — пакістанскі дзяржаўны дзеяч. Быў міністрам эканомікі і прэм’ер-міністрам Пакістана.

Атрымаў пачатковую адукацыю ў сваім родным горадзе, закончыў каледж у Равалпіндзі ў 1967 годзе. У 1969 годзе Шаўкат пачаў сваю кар’еру ў якасці банкаўскага работніка ў Карачы, шмат падарожнічаў. Быў у розных краінах: Грэцыі, ЗША, Вялікабрытаніі, Малайзіі і Сінгапуры. Стаў прэзідэнтам Citibank. 30 гадоў жыцця правёў у сферы глабальных фінансавых аперацый.

Быў прызначаны міністрам фінансаў ва ўрадзе Пакістана ў лістападзе 1999 года, неўзабаве пасля таго як пакістанская армія здзейсніла ваенны пераварот. Як міністр фінансаў, Шаўкат дамогся вялікіх поспехаў у росквіце эканомікі краіны. Яму пашырылі паўнамоцтвы, і ён стаў адказным за кіраванне фінансаў, эканомікай, статыстыкай, планаваннем. Азіз таксама з’яўляўся старшынёй Эканамічнага каардынацыйнага камітэта ў Кабінеце Міністраў, старшынёй Выканаўчага камітэта Нацыянальнага эканамічнага савета і Старшынёй урадавага камітэта па прыватызацыі. Стаў сенатарам ў 2002 годзе.

Катэгорыя:Прэм’ер-міністры Пакістана
Цнянка (значэнні)

* Цна (Цнянка) — рака ў Мінску і Мінскім раёне, левы прыток Свіслачы
* Цнянка — вёска Папярнянскага сельсавета ў Мінскім раёне Мінскай вобласці
* Цнянка — праектаваны жылы раён на поўначы Мінска, у Цэнтральным раёне горада
* Цнянскае вадасховішча (Цнянка) — наліўное вадасховішча на поўначы Мінска, каля былой вёскі Цна-Ёдкава, галаўное збудаванне Сляпянскай воднай сістэмы

## Гл. таксама 
* Цна
Махамедміян Самро

**Махамедміян Самро** (нар. , Карачы) — пакістанскі палітык.

## Біяграфія 
25 мая 2000 года Самро стаў губернатарам сваёй роднай правінцыі Сінд. 26 снежня 2002 года пакінуў гэты пост, балатаваўся ў Сенат, быў абраны туды 23 лютага 2003 і 12 сакавіка абраны старшынёй Сената. З 15 лістапада 2007 да 25 сакавіка 2008 года ён быў часовым прэм’ер-міністрам Пакістана. Вярнуўшыся пасля зацвярджэння ўрада Юсуфа Рэзы Гілані да абавязкаў старшыні Сенату, ён з 18 жніўня да 9 верасня 2008 года выконваў абавязкі прэзідэнта Пакістана пасля адстаўкі Первеза Мушарафа да абрання новага прэзідэнта Асіфа Алі Зардары. У 2009 годзе пакінуў пасаду старшыні Сената.

Катэгорыя:Прэм’ер-міністры Пакістана
Маторвагонны рухомы састаў

**Маторвагонны рухомы састаў** (МВРС) — агульная назва чыгуначнага састава, які мае маторныя вагоны. Да МВРС адносяцца чыгуначныя электрацягнікі, дызель-цягнікі, аўтаматрысы, электрацягнікі і службовыя дызель-цягнікі метрапалітэна.

Прынцыповае адрозненне маторвагоннага састава ад састава з лакаматыўнай цягай ў тым, што ўсе або некаторыя вагоны абсталяваныя рухавікамі і служаць для цягі, так і для перавозкі.

Звычайна выкарыстоўваецца як прыгарадны цягнік.

## Тыпы маторвагоннага састава 
* Аўтаматрыса — адзіночны самаходны вагон з рухавіком унутранага згарання.
* Дызель-цягнік — чыгуначны састаў, у адным, а часцей у двух вагонах якога размешчаны дызельны рухавік.
* Электрацягнік — цягнік, некалькі вагонаў якога маюць пантаграфы і цягавыя электрарухавікі.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Рухомы састаў чыгунак
Раздзельны пункт

**Раздзельны пункт** — пункт, які дзеліць чыгуначную лінію на блок-участкі або перагоны.

## Класіфікацыя 
Да раздзельных пунктаў на чыгунцы, адносяцца:

Дзелячыя лінію на перагоны:
* станцыі;
* абгонныя пункты;
* раз'езды;
* пуцявыя пасты;
Дзелячыя перагон на блок-участкі:
* прахадныя святлафоры пуцявой аўтаматычнай блакіроўкі;
* межы блок-участкаў пры АЛСН, якая прымяняецца як самастойны сродак сігналізацыі і сувязі.

## Прызначэнне 
Раздзельныя пункты, найпростымі з якіх з'яўляюцца раз'езды і абгонныя пункты, служаць для скрыжавання, абгону цягнікоў, забяспечваюць бяспеку іх руху і павялічваюць прапускную здольнасць участкаў чыгунак. На станцыях акрамя таго ажыццяўляюцца аперацыі па прыёму, адпраўленню, фарміраванню і расфарміраванню (сартавальныя і ўчастковыя станцыі) цягнікоў, вырабляецца прыём-выдача грузаў, абслугоўванне пасажыраў, рамонт і абслугоўванне рухомага складу.

## Мяжы 
Кожны раздзельны пункт мае выразна устаноўленыя межы, якія адлучаюць яго ад прылеглых перагонаў. Межамі раздзельных пунктаў з'яўляюцца:
* на аднапутных участках — ўваходныя святлафоры;
* на двухпутныхвых участках па кожнаму ў асобнасці галоўнага шляху — з аднаго боку — уваходны святлафор, з другога сігнальны знак «Мяжа станцыі»;
* на двухпутныхых участках, абсталяваных двухбаковай аўтаблакіроўкай, межамі з абодвух бакоў па кожнаму ў асобнасці галоўнага пуці з'яўляюцца ўваходныя святлафоры.

## Літаратура 
Железнодорожный транспорт: Энциклопедия / Гл. ред. Н. С. Конарев. — М.: Большая Российская энциклопедия, 1994. — 559 с. — ISBN 5-85270-115-7..

Катэгорыя:Чыгуначная інфраструктура
Зафарула Хан Джамалі

**Зафарула Хан Джамалі** (, Карачы — , Равалпіндзі, Пакістан) — пакістанскі дзяржаўны дзеяч. Быў 13-м прэм’ер-міністрам Пакістана і старшынём Фэдэрацыі хакею Пакістана.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў горадзе Дэра-Мурад-Джамалі, правінцыя Белуджыстан Пасля таго як атрымаў пачатковую адукацыю, паступіў у Lawrence College. Пазней атрымаў ступень магістра па гісторыі ва ўрадавым каледжы горада Лахор.

Зафарула Хан Джамалі пачаў сваю палітычную кар’еру ў якасці члена Пакістанскай народнай партыі, да якой ён далучыўся ў 1970-х гадах. Ён быў абраны членам правінцыйнай асамблеі Белуджыстан у 1977 годзе, дзе займаў пасаду міністра харчавання, інфармацыі і парламенцкіх спраў у Кабінеце міністраў.

Джамалі быў адным з прэтэндэнтаў на прэм’ерства пасля выбараў 1985 года. Іншымі прэтэндэнтамі на месца прэм’ер-міністра былі Мухамад Хан Джунеджа і Ілахі Сумро. Генерал Мухамед Зія-уль-Хак прыняў рашэнне прызначыць Джунеджа на пасаду прэм’ер-міністра. Джамалі прызначылі на пасаду міністра водных рэсурсаў і энергетыкі.

З 1975 па 2000 год ён шмат падарожнічаў па Еўропе, ЗША, Аўстраліі, Афрыцы, Далёкім і Блізкім Усходзе. Джамалі прадстаўляў Пакістан у сесіі Арганізацыі Аб’яднаных Нацый у 1980 і 1991 гадах.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Прэм’ер-міністры Пакістана
Selagia spadicella

**Selagia spadicella** — від матылёў сямейства агнёвак.

## Апісанне 
Размах крылаў складае 23-28 мм. Лёт імага з ліпеня па верасень.

Лічынкі харчуюцца на верасе і відах роду дуброўнік.

## Арэал 
Від сустракаецца ў большай частцы Еўропы (за выключэннем Ірландыі, Вялікабрытаніі, Партугаліі, Іспаніі і Славеніі), а таксама ў Турцыі і Паўночнай Афрыцы (уключаючы Марока).

Катэгорыя:Насякомыя Еўропы
Катэгорыя:Агнёўкі
Synaphe punctalis

**Synaphe punctalis** — від молей роду  сямейства . Жыве ў Еўропе.

## Апісанне 
Размах крылаў складае 22—27 мм. Лёт імага ў адным пакаленні з чэрвеня па жнівень.

Вусені харчуюцца на імхах.

Катэгорыя:Насякомыя Еўропы
Катэгорыя:Агнёўкі
Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1775 годзе
Мерадж Халід

**Мерадж Халід** ( — ) — пакістанскі дзяржаўны дзеяч і філосаф. Быў выконваючым абавязкі прэм’ер-міністра Пакістана з 1996 па 1997 год.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў прыгарадзе Лахора. Пасля атрымання сярэдняй адукацыі паступіў у юрыдычны каледж. Пачаў юрыдычную практыку ў 1948 годзе. Халід быў абраны ў правінцыйную асамблею ў 1965 годзе. У 1968 годзе ён уступіў у Пакістанскую народную партыю. У 1970 годзе быў абраны ў Нацыянальную асамблею.

У снежні 1971 года Зульфікар Алі Бхута ўключыў Мераджа Халіда ў свой кабінет міністраў, прызначыўшы яго Міністрам харчавання і сельскай гаспадаркі. Пазней ён быў абраны спікерам Нацыянальнай асамблеі.

У красавіку 1979 года быў пакараны смерцю Зульфікар Алі Бхута, а Халід быў прызначаны членам Цэнтральнага Камітэта Пакістанскай народнай партыі. У студзені 1988 года сышоў у адстаўку з гэтай пасады і быў ізноў прызначаны спікерам Нацыянальнай асамблеі. Халід сышоў з палітыкі ў 1993 годзе, пачаў працаваць рэктарам Міжнароднага ісламскага ўніверсітэта.

Халід Мерадж быў прызначаны выконваючым абавязкі прэм’ер-міністра ў лістападзе 1996 года і заставаўся ва ўладзе да лютага 1997 года.

Катэгорыя:Прэм’ер-міністры Пакістана
Абгонны пункт

**Абгонны пункт** — найпросты від раздзельных пунктаў з пуцявым развіццём на двухпутных чыгуначных лініях. Мае пуціі для абгону адных цягнікоў іншымі. На абгонных пунктах таксама звычайна прадугледжваецца пасадка і высадка пасажыраў.

Акрамя галоўных і обгонных шляхоў, гэтыя раздзельныя пункты маюць будынак дзяжурнага па обгонному пункта, пасажырскія платформы (пры наяўнасці пасадкі і высадкі пасажыраў), прылады сувязі і СЦБ, асвятленне і жылыя будынкі.

Пры перабудове однопутной лініі ў двухпутную звычайна частку раз'ездаў закрываюць, ператвараючы іх у звычайныя прыпыначныя пункты, а астатнія развіваюць у абгонныя пункты або прамежкавыя станцыі.

## Класіфікацыя 
Абгонныя пункты бываюць трох тыпаў:
* папярочнага тыпу з двума обгонными шляхамі;
* паўпрадожўнага тыпу;
* з адным абгонным пуцём.
Першая схема атрымала найбольшае распаўсюджванне, таму яна і лічыцца асноўнай.

У кожным канцы обгонного пункта размяшчаюцца два (або адзін) дыспетчарскіх з'езда, якія даюць магчымасць перакладаць рух з аднаго галоўнага шляху на іншы ў выпадку закрыцця руху па аднаму з іх.

## Асаблівасці 
Абгонныя пункты, размешчаныя на падыходах да ўчастковай або сартавальнай станцыі, могуць мець адзін абгонны пуць для цягнікоў, якія ідуць у бок гэтых станцый.

## Літаратура 
* «Железнодорожные станции и узлы». И. Е. Савченко, С. В. Земблинов, И. И. Страковский. М.Транспорт.1966 г.
Катэгорыя:Чыгуначная інфраструктура
Пуцявы з’езд

'''Пуцявы з'езд'* — злучэнне двух чыгуначных пуцей з ужываннем стрелочных пераводаў (па якім рухомы склад можа *з'ехаць'' з аднаго пуці на іншы). З'езды — тыповы элемент пуцявога развіцця чыгуначных станцый.

Па канструкцыі з'езды падпадзяляюцца на *адзіночныя* і *двайныя крыжаваныя*.

Адзіночны з'езд складаецца з двух стрэлачных пераводаў і злучаючага іх пуці.

Двайны крыжаваны з'езд складаецца з 4 стрэлачных пераводаў і глухога перасячэння злучальных шляхоў і з'яўляецца аб'яднаннем двух з'ездаў процілеглых напрамкаў, сумешчаных ў прасторы.

## Гл. таксама 
* Раз’езд

## Спасылкі 
* Пуцявы з'езд  — Энцыклапедыя ж. д.Катэгорыя:Пуцявая гаспадарка
Раз’езд

**Раз’езд** — раздзельны пункт на чыгуначных лініях, які прызначаны для *скрыжавання* і *абгону* цягнікоў, а таксама мае пуцявое развіццё.
* **Скрыжаванне** — пропуск на аднапутных лініях *сустрэчных* цягнікоў: цотных і няцотных.
* **Абгон** — цягнік, які прыбыў на станцыю, абганяецца іншым *спадарожным*, больш тэрміновым, цягніком; як правіла, абганяемы цягнік — грузавы, абганяючы — пасажырскі, альбо абганяемы — пасажырскі, абганяючы — хуткі.
Пуцявое развіццё раз’езда залежыць ад памераў руху на ўчастку чыгуначнага напрамка і мае, акрамя галоўнага, ад аднаго да трох прыёмаадправачных пуцей. На раз’ездах звычайна бывае пасажырскі будынак, сумешчаны з памяшканнем дзяжурнага па станцыі, платформы з пешаходнымі пераходамі для пасадкі-высадкі пасажыраў, прылады СЦБ і сувязі, стрэлачныя пасты, жылыя будынкі.

Акрамя аперацый па скрыжаванню і абгону цягнікоў, на раз’ездах ажыццяўляецца пасадка і высадка пасажыраў, а ў некаторых выпадках пагрузка і выгрузка навалачных грузаў у невялікім аб’ёме. Афармленне перавозачных дакументаў на пагружаныя або выгружаныя вагоны ў гэтых выпадках звычайна выконваецца на суседняй прамежкавай апорнай станцыі.

Для скрыжавання цягнікоў у залежнасці ад размяшчэння прыёмаадправачных пуцей раз’езды бываюць трох тыпаў:
* папярочныя — прыёмаадправачныя пуці ідуць паралельна адзін аднаму, прыблізна роўнай даўжыні і сыходзяцца ля межаў станцыі;
* падоўжныя — прыёмаадправачныя пуці ссунутыя насустрач руху цягнікоў, такім чынам, раз’езд аказваецца расцягнутым па даўжыні;
* паўпадоўжныя.
Вартасцямі папярочных раз’ездаў з’яўляюцца невялікая па даўжыні станцыйная пляцоўка, кампактнасць у кіраванні, усе пуці абязлічанага выкарыстання (на іх прымаюцца цягнікі цотнага і няцотнага напрамкаў); недахопамі — немагчымасць ажыццявіць безупыннае скрыжаванне цягнікоў. Гэты тып раз’езда найбольш распаўсюджаны на чыгунках Расійскай Федэрацыі.

Недахопам раз’ездаў з падоўжным і паўпадоўжным размяшчэннем прыёмаадправачных пуцей з’яўляецца разгрупаванне размяшчэння стрэлачных пераводаў, што адчувальна пры ручным кіраванні імі. Гэты фактар выключаны, калі ручное кіраванне стрэлкамі не выкарыстоўваецца. Такі тып раз’ездаў распаўсюджаны на чыгунках Расійскай Федэрацыі.

## Гл. таксама 
* Пуцявы з’езд
* Чыгуначная станцыя

## Літаратура 
* Общий курс железных дорог / Ю. И. Ефименко, М. М Уздин, В. И. Ковалёв и др. — М.: Издательский центр «Академия», 2005. ISBN 5-7695-2046-9
* Общий курс железных дорог / В. Н. Соколов, В. Ф. Жуковский, С. В. Котенкова, А. С. Наумов — М.: УМК МПС России, 2002. ISBN 5-89035-069-2

## Спасылкі 
Катэгорыя:Чыгуначная інфраструктура
Катэгорыя:Тыпы вуліц
Пільна

**Пільна** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Ніжагародскай вобласці Расіі, адміністрацыйны цэнтр Пільнінскага муніцыпальнага раёна. Насельніцтва — 6849 чал. (2017). Размешчаны на левым беразе ракі П’яны (прыток Суры). Чыгуначная станцыя Горкаўскай чыгункі на лініі Масква — Екацерынбург, за 177 км на паўднёвы ўсход ад Ніжняга Ноўгарада.
## Насельніцтва 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Ніжагародскай вобласці
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1698 годзе
Георгій Аляксандравіч Таўстаногаў

**Георгій Аляксандравіч Таўстано́гаў** (; 15 [28] верасня 1915 — , Ленінград) — савецкі тэатральны рэжысёр і педагог. Народны артыст СССР (1957). Доктар мастацтвазнаўства (1968). Герой Сацыялістычнай Працы (1983). Лаўрэат Ленінскай (1958), двух Сталінскіх (1950, 1952) і двух Дзяржаўных прэмій СССР (1968, 1978).

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Тэатральныя рэжысёры СССР
Пуцявое развіццё

Пуцявое развіццё станцый — дадатковыя групы пуцей на станцыях, акрамя галоўных, прызначаныя для абгону, скрыжавання, прыёму і адпраўлення цягнікоў. Дазваляе, пры развітых шляхавых прыладах, вырабляць манеўровую работу па расфарміраванні і фарміраванні цягнікоў, рамонце лакаматываў і вагонаў, экіпіроўку лакаматываў і іншыя тэхнічныя аперацыі з цягнікамі. Пуцявое развіццё чыгуначных вузлоў павінна забяспечваць, акрамя аперацый, звычайных для працы станцый, якія ўваходзяць у вузел, таксама перадачу вагонаў паміж асобнымі сыходзяцца ў вузел чыгуначнымі лініямі, пропуск транзітных цягнікоў з адной лініі на іншую і пропуск цягнікоў з перапрацоўкай на асобных станцыях вузла.

Пуцявое развіццё пад’язных пуцей — група пуцей, якая забяспечвае ў адпаведнасці з аб’ёмам перавозак бесперабойную пагрузку і выгрузку грузаў, маневровую працу і рацыянальнае выкарыстанне вагонаў і лакаматываў.

Пуцявое развіццё дэпо — група пуцей, якая забяспечвае зручную выдачу электрарухомага складу і прытрымліванне яго ў дэпо з мінімальным перасячэннем галоўных шляхоў і найменшай вытворчасцю манеўровых перамяшчэнняў. Пуцявое развіццё забяспечвае незалежны ўваход і выхад на станцыйную тэрыторыю.

## Гл. таксама 
* Прамежкавая станцыя
* Раз’езд

## Літаратура 
* http://dic.academic.ru/dic.nsf/railway/2174/ПУТЕВОЕ

Катэгорыя:Пуцявая гаспадарка
Лешак Шарэпка

**Лешак Францішак Шарэпка** (; нар. , Отвацк) — польскі гісторык і дыпламат, пасол Польшчы ў Беларусі з 2011 па 2015.

## Біяграфія 
У 1991 годзе скончыў навучанне ў Інстытуце гісторыі ў Варшаўскім універсітэце. У 1992—1994 год працаваў у якасці старэйшага памочніка пры Міністэрстве ўнутраных спраў, дзе ён працаваў над беларускімі праблемамі. У 1998—2002 гадах быў першым сакратаром польскага пасольства ў Маскве. У 2007—2010 гадах ён займаў пасаду міністра-дарадцы і намесніка пасла амбасады Польшчы ў Кіеве. 7 снежня 2010 года быў прызначаны паслом у Беларусі. Тэрмін паўнамоцтваў скончыуся 15 жніўня 2015 года.

У 2025 годзе выйшаў пераклад на беларускую мову палітычнага трылера Шарэпкі «Беларускі снайпер», зроблены Алесем Плоткам.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Паслы Польшчы ў Беларусі
Адам Паморскі

**Адам Паморскі** (; нар. ) — польскі літаратурны крытык і сацыёлаг, перакладчык мастацкай літаратуры з англійскай, нямецкай, беларускай, украінскай і рускай моў. Скончыў Варшаўскі ўніверсітэт. Перакладаць пачаў у 70-х гадах, пераважна з рускай. У 1983 годзе дэбютаваў як паэт. Пасля 1989 года працаваў у Інстытуце палітычных даследаванняў. З 1999 года з’яўляецца віцэ-прэзідэнтам, а з 2010 года прэзідэнтам польскага ПЭН-клуба. З 2008 года ўваходзіць у журы Грамадскай прэміі СМІ ў галіне літаратуры Cogito. У 2011 годзе ў Варшаўскім універсітэце атрымаў ступень доктара філасофіі ў галіне літаратуразнаўства за працу пра Ганну Ахматаву.

Пераклаў і падрыхтаваў зборнік вершаў Уладзіміра Някляева «Poczta gołębia» (2011), узяў значны ўдзел у стварэнні польскамоўных анталогій беларускай паэзіі «Nie chyliłem czoła przed mocą» (2007) і «Pępek nieba» (2007).

## Спасылкі 
* Пераклады Адама Паморскага на сайце часопіса ПрайдзіСвет.
* Адам Паморскі. Пераклад — асобны род літаратуры.

Катэгорыя:Выпускнікі Варшаўскага ўніверсітэта
Катэгорыя:Перакладчыкі Польшчы
Катэгорыя:Перакладчыкі з беларускай мовы
Катэгорыя:Перакладчыкі з англійскай мовы
Катэгорыя:Перакладчыкі з нямецкай мовы
Катэгорыя:Перакладчыкі з украінскай мовы
Катэгорыя:Перакладчыкі з рускай мовы
Катэгорыя:Перакладчыкі на польскую мову
Катэгорыя:Паэты Польшчы
Катэгорыя:Літаратуразнаўцы Польшчы
Катэгорыя:Члены ПЭН-клуба
Груз

**Груз**, **карга** () — аб’ект, які перамяшчаецца кім-небудзь ці чым-небудзь у прасторы.

Напрамкам перамяшчэння грузу можа быць ўздым або апусканне ў вертыкальнай або нахільнай плоскасцях, а таксама перавозка (транспарціроўка) з пункта адпраўлення ў пункт прызначэння. 

Для перамяшчэння грузаў могуць выкарыстоўвацца тэхнічныя сродкі — грузапад’ёмныя, пад’ёмна-транспартныя і транспартныя машыны, механізмы, прыстасаванні і іншыя прылады. Пад’ёмна-транспартныя прылады выкарыстоўваюць для перавозкі грузаў на невялікія адлегласці, а транспартныя сродкі — на далёкія. Транспартны сродак, які перавозіць грузы, ва ўжытку называюць «грузавым» (напрыклад, грузавы аўтамабіль, грузавы вагон). Счэпленыя паміж сабой колавыя кантэйнеры для перавозкі грузаў ўтвараюць грузавы састаў, які з’яўляецца часткай аўтамабільнага або чыгуначнага цягніка. Калі ў складзе чыгуначнага цягніка акрамя грузавых вагонаў маюцца вагоны для перавозкі пасажыраў, то такі цягнік называюць грузапасажырскім.

Таксама «грузам» называюць аб'ект, які аказвае нагрузку на іншы аб’ект пад уздзеяннем сілы цяжару. У дадзеным паняцці груз не абавязкова можа перамяшчацца.

## Класіфікацыя грузаў 
Грузы класіфікуюць 
* паводле віду (жывыя ці нежывыя)
* паводле спосабу транспартавання (марскія, рачныя, чыгуначныя, аўтамабільныя, паветраныя)
* паводле вагі (нагрузцы, якая аказваецца на прыладу, якая перамяшчае груз)
* па форме (фізічных памерах (габарытах))
* паводле агрэгатнага стану (цвёрдыя, вадкія, газападобныя, плазменныя)
* паводле ўмоў упакоўкі і складавання (адзінкавыя, насыпныя, наліўныя, кантэйнерныя і інш.)
* паводле тэрміна прыдатнасці для ўжывання (якія хутка псуюцца)
* паводле мікракліматычнага рэжыму (асаблівыя патрабаванні да тэмпературы, вільготнасці, ціску, складу атмасферы, якасці паветра)
* паводле небяспекі для здароўя, жыцця і навакольнага асяроддзя (таксічныя (атрутныя), біялагічна небяспечныя (інфекцыйныя), выбухованебяспечныя, гаручыя, лёгкаўзгаральныя, радыеактыўныя і інш.)
Да жывых грузаў адносяцца жывёлы, птушкі, расліны, бактэрыі і іншыя жывыя арганізмы; да іх перавозцы прад’яўляюцца асаблівыя патрабаванні.

Груз можа з’яўляцца зборным, напрыклад, пры перавозцы адным кантэйнерам або аўтамабілем грузаў некалькіх уладальнікаў.

## Гл. таксама 
* Генеральны груз
* Груз (дайвінг)
* Культ карга
* Груз 200
* Груз 300

Катэгорыя:Грузаперавозкі
Конрад Паўлік

**Ко́нрад Ма́рцін Па́ўлік** (; нар. , Варшава) — польскі эканаміст і дыпламат, пасол Польшчы ў Беларусі з 2016 па 2018.
Скончыў Варшаўскую школу эканомікі, абараніў доктарскую ступень у Орхускім універсітэце.

Працуе ў Міністэрстве замежных спраў Рэспублікі Польшча з 2007 года. З 2010 па 2012 год працаваў у Пастаянным прадстаўніцтве Рэспублікі Польшча пры Арганізацыі эканамічнага супрацоўніцтва і развіцця (OECD) у Парыжы. У 2012—2014 гадах быў намеснікам дырэктара Усходняга дэпартамента, з 2014 года выконваў функцыі дырэктара Усходняга дэпартамента, а таксама ўпаўнаважанага міністра замежных спраў па справах Усходняга партнёрства. З 2014 па 2015 года быў намеснікам міністра замежных спраў, адказным за супрацоўніцтва з мэтай развіцця, супрацоўніцтва з польскай дыяспарай за мяжой, усходнюю палітыку і пытанні бяспекі.

Валодае англійскай і рускай мовамі.

Жанаты, мае дачку і сына.

## Заўвагі 
Катэгорыя:Паслы Польшчы ў Беларусі
Trachonitis cristella

**Trachonitis cristella** — від матылькоў сямейства агнёвак роду Trachonitis. Ён быў апісаны ў 1775 годзе.

## Апісанне 
Размах крылаў складае 20-26 мм.

Лічынкі харчуюцца на відах бярозы.

## Арэал 
Від сустракаецца на большай частцы Еўропы, у тым ліку ў Партугаліі, Францыі, Германіі, Швейцарыі, Аўстрыі, Італіі, Польшчы, у Чэхіі, Славакіі, Венгрыі, Харватыі, Босніі і Герцагавіне, Паўночнай Македоніі, Грэцыі, Румыніі, Украіны і Расіі.

Катэгорыя:Насякомыя Еўропы
Катэгорыя:Агнёўкі
Trachonitis

**Trachonitis** — род агнёвак. Ён апісаны Філіпам Крыстофам Цэлерам у 1848 годзе.

## Віды 
*  Hampson, 1901 (часта змяшчаецца ў )
*  (Hübner, 1776) (Еўропа)
*  Legrand, 1966 (Сейшэлы)
*  Legrand, 1966 (Сейшэлы)

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* De Prins, J. & De Prins, W. 2014. Afromoths, online database of Afrotropical moth species (Lepidoptera). Accessed 27 July 2014. 

Катэгорыя:Агнёўкі
Отвацк

**Отвацк** () — горад у Польшчы, цэнтр Атвоцкага павета Мазавецкага ваяводства, частка Варшаўскай агламерацыі. Утварае гарадскую гміну. Займае плошчу 47,33 км². Насельніцтва 42 765 чалавек (на 2004 год).

## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Павел Выпых (1968—2010) — польскі дзяржаўны дзеяч
* Лешак Шарэпка (нар. 1964) — польскі дыпламат
Ручноўскае радовішча

**Ручноўскае радовішча** — радовішча глін і суглінкаў у Беларусі, размешчанае за 4,7 км па поўдзень ад в. Ручное Лельчыцкага раёна. Пластавы паклад звязаны з лімнагляцыяльнымі адкладамі часу адступання дняпроўскага ледавіка. Папярэдне разведаныя запасы каля 6 млн м³, перспектыўныя 2,7 млн м³.

Гліны і суглінкі шэрыя, жаўтаватыя, шчыльныя, месцамі пясчаністыя, пластычныя; гліністых часцінак драбней за 0,01 мм і 0,0001 мм у іх адпаведна 35-74 % і 22-57 %. Магутнасць карыснай тоўшчы 1,2-8 м, ускрышы (пяскі) да 4 м. Гліны і суглінкі прыдатныя на выраб цэглы, аглапарыту, керамзіту. Не распрацоўваецца.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Радовішчы глін і суглінкаў Беларусі
Катэгорыя:Геалогія Лельчыцкага раёна
Катэгорыя:Ручное
Багонск

**Багонск** — лясное ўрочышча ў Клімавіцкім раёне Магілёўскай вобласці Беларусі за 2 км ад г. Клімавічы. Плошча 846 га.

Рэльеф раўнінны, глебы дзярнова-падзолістыя супясчаныя. На тэрыторыі ўрочышча штучны вадаём плошчай 40 га. Пераважаюць хваёвыя лясы (70 %) чарнічнага, імшыстага, верасовага, арляковага тыпаў, ёсць ельнікі (15 %), бярэзнікі (10 %), асіннікі (5 %). Лясы ахоўнага значэння (лесапаркавая зона).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Лясныя ўрочышчы Беларусі
Катэгорыя:Клімавіцкі раён
Бліунг (лясное ўрочышча)

**Бліу́нг** — лясное ўрочышча ў Клімавіцкім раёне Магілёўскай вобласці Беларусі за 6 км ад г. Клімавічы. Плошча 989 га.

Рэльеф раўнінны з узгорыстамі формамі, глебы дзярнова-падзолістыя супясчаныя. На тэрыторыі ўрочышча возера Бліунг плошчай каля 6 га. Лясы пераважна хвёвыя імшыстыя (85 %). Пашырана ірга.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Лясныя ўрочышчы Беларусі
Катэгорыя:Клімавіцкі раён
Вялікі Лес (лясны масіў)

**Вялі́кі Лес** — лясны масіў у Горацкім раёне Магілёўскай вобласці Беларусі ў міжрэччы Басі і Проні на поўдзень ад в. Жавань. Плошча каля 800 га.

Рэльеф узгорысты. Пераважаюць яловыя лясы (кіслічныя, радзей імшыстыя і чарнічныя) і вытворныя асіннікі і бярэзнікі на дзярнова-падзолістых пылавата-сугліністых глебах. Паніжэнні пад асакова-сфагнавымі бярэзнікамі. Сярод ельнікаў невялікія ўчасткі кіслічна-сніткавых дуброў.

## Літаратура 
* 
Катэгорыя:Лясныя масівы Беларусі
Катэгорыя:Горацкі раён
Генрык Літвін

**Генрык Ян Літвін** (; нар. , Варшава) — польскі гісторык і дыпламат, пасол Польшчы ў Беларусі з 2007 па 2010, пасол Польшчы ва Украіне з 2011 па 2016.

## Біяграфія 
У 1982 скончыў навучанне ў Інстытуце гісторыі ў Варшаўскім універсітэце. У 1988 абараніў доктарскую ступень у Польскай Акадэміі Навук і заставаўся там у якасці ад’юнкта да 1991, калі ўзначаліў консульскае агенцтва ў Львове. У 1993 стаў першым генеральным консулам Польшчы ў Львове. Пазней быў намеснікам дырэктара дэпартамента усходняй Еўропы ў міністэрстве замежных спраў, працаваў у польскім пасольстве ў Рыме. З 2007 па 2010 быў паслом у Беларусі, з 2011 па 2016 — ва Ўкраіне.

Катэгорыя:Паслы Польшчы ў Беларусі
Дарожны рух

.]]
**Даро́жны рух** — сукупнасць грамаскіх адносін, якія ўзнікаюць пры перамяшчэнні людзей і грузаў пры дапамозе транспартных сродкаў або без іх у межах дарог.

Дарожны рух падчыняецца правілам дарожнага руху, якія ўключаюць у сябе як свод законаў, так і нефармальныя правілы, якія вырабатываюцца з цягам часу.

Арганізаваны дарожны рух мае добра распрацаваную сістэму прыярытэтаў праезда, разметку і сістэму знакаў, сродкі рэгулявання патокаў на скрыжаваннях.

## Гл. таксама 
* Правілы дарожнага руху

## Спасылкі
Ватачнік

**Ватачнік** (*Asclepias*) — род травяністых раслін падсямейства Asclepiadoideae сямейства кутровых.

## Апісанне 
Род уключае каля ста шматгадовых траў, паўкустоў і кустоў, распаўсюджаных у Паўночнай і Паўднёвай Амерыцы, Афрыцы. Сярод іх — як вечназялёныя, так і тыя, у якіх лісце ападае. Тканкі раслін выдзяляюць атрутны млечны сок, здольны выклікаць раздражненне скуры, асабліва з адначасовага ўздзеяння сонечных прамянёў. Некаторыя віды роду культывуюць як дэкаратыўныя расліны. Моцны пах кветак прыцягвае многіх насякомых.

Падчас паспявання лісцянкі лопаюцца, адкрываючы насенне з белымі пухнатымі валасінкамі. Дзякуючы валасінкам насенне лёгка разлятаецца, як мы гэта назіраем у дзьмухаўца. Калі адарваць кавалачак ліста або надламіць сцябло, з’явіцца млечны сок, які змяшчае невялікую колькасць каўчуку, што таксама знаходзіць сваё прымяненне. Дзякуючы соку, які змяшчае яшчэ і моцныя эфірныя алеі, расліна практычна не схільная да нападаў шкоднікаў.

 — адна з самых распаўсюджаных пустазельных раслін у Паўночнай і Паўднёвай Амерыках і Еўропе.

## Віды 
Некаторыя віды:

Паводле базы дадзеных *The Plant List* (2013), род уключае 215 відаў. Некаторыя з іх:
* 
* 
* 
* 
* 

## Літаратура 
* 
* [Биологический энциклопедический словарь. Гл. ред. М.&nbsp;С.&nbsp;Гиляров(https://be.wikipedia.org/wiki/%D0%9C%D0%B5%D1%80%D0%BA%D1%83%D1%80%D1%8B%D0%B9_%D0%A1%D1%8F%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%B5%D0%B2%D1%96%D1%87_%D0%93%D1%96%D0%BB%D1%8F%D1%80%D0%B0%D1%9E); Редкол.: А. А. Бабаев, Г. Г. Винберг, Г. А. Заварзин и др. — 2-е изд., исправл. — М.: Сов. Энциклопедия, 1986.]

## Спасылкі 
* Ваточник в Энциклопедии декоративных садовых растений 
* *Ваточник* на сайте USDA NRCS
* 

Катэгорыя:Кутровыя
Балах Шэр Мазары

**Балах Шэр Мазары** (нар. ) — пакістанскі дзяржаўны дзеяч. Быў выконваючым абавязкі прэм’ер-міністра Пакістана.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў невялікім пасёлку Кот-Карам-Хан. Пасля таго як прэзідэнт Пакістана Гулам Ісхак Хан распусціў Нацыянальную і правінцыйную асамблеі 19 красавіка 1993 года, ён прызначыў Мазары выконваючым абавязкі прэм’ер-міністра. Усеагульныя выбары былі запланаваны на 14 ліпеня 1993 года.

Паўнамоцтвы Мазары, як выконваючага абавязкі прэм’ер-міністра, скончыліся 26 мая 1993 года, калі Вярхоўны суд Пакістана адмяніў ўказ Прэзідэнта і аднавіў Наваза Шарыфа ў якасці прэм’ер-міністра краіны.

Катэгорыя:Прэм’ер-міністры Пакістана