open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Мясная лялька

«**Мясная лялька**» () — брытанскі кароткаметражны фільм у жанры , зняты рэжысёрам Эрасам Ві пры ўдзеле кінакампаній «Mapole Production» і «A Runt Films» у 2024 годзе.
## Сюжэт
У дзень, калі Оз паабяцаў сваёй дзяўчыне Кубе, што стане больш дарослым, шкаляр выпадкова апынуўся ў пастцы ўнутры лялькі.
## У ролях
## Здымачны гурт
*рэжысёр — Эрас Ві;
*сцэнарыст — Эрас Ві.
## Узнагароды
*Намінацыя «Best British Short» на «» (2024);
*Перамога ў намінацыях «Best Short Film» ад юнацкага журы і «Best Short Film» ад аўдыторыі на «» (2024);
*Намінацыя «Midnight Short» ад вялікага журы, а таксама перамога ў намінацыях «Midnight Short» ад спецыяльнага журы і «Midnight Shorts Competition» ад аўдыторыі на «» (2024);
*Перамога ў намінацыі «Audience Award» на «» (2024).
## Гл. таксама
## Зноскі
## Літаратура
## Спасылкі
*

Катэгорыя:Кароткаметражныя фільмы Вялікабрытаніі
Спіс раманаў першай паловы XX стагоддзя на беларускай мове

Спіс першых раманаў на беларускай мове.

## Літаратура 
* 
* Раман 1920—1930-х гадоў (Залатая калекцыя беларускай літаратуры. Том 18). Уклад., прадм. і камент. І. М. Шаладонаў; навук. рэд. У. В. Гніламёдаў. Мінск: Мастацкая літаратура, 2019. — 950 с. ISBN 978-985-02-1874-2
* Чым захапляўся Мікола Нікановіч? 

Катэгорыя:Спісы
Катэгорыя:Беларуская літаратура XX стагоддзя
Катэгорыя:Раманы на беларускай мове
Апістарх кашэчы

**Апістарх кашэчы**, **двухвустка кашэчая**, **апістарх сібірскі** (*Opistorchis felineus*) — гельмінт сямейства апістархідаў класа смактуноў. 

## Апісанне 
Дарослы паразіт (даўжыня 4—13, шырыня 1—3,5 мм) пляскаты, мае дзве прысоскі (адсюль назва — двухвустка) — ротавую і брушную. Гермафрадыт.

Пашыраны ў Еўропе, Заходняй Сібіры (пераважна басейне ракі Об), на Каўказе. У Беларусі адзначаны па прыбярэжжах Дняпра, Прыпяці, Нёмана, Буга, Браслаўскіх азёр.

Полаваспелы апістарх кашэчы паразітуе ў пячоначных хадах, жоўцевым пузыры, панкрэатычных пратоках млекакормячых і чалавека (асноўныя гаспадары), выклікае апістархоз. Яйцы з вадой трапляюць у арганізм прамежкавага гаспадара (прэснаводны малюск бітынія), з іх развіваюцца лічынкі — цэркарыі. Цэркарыі выходзяць у ваду, актыўна пранікаюць у арганізм дадатковых гаспадароў — рыб, інцыстуюцца ў падскурнай клятчатцы, мышцах і ператвараюцца ў метацэркарыяў. Цыкл развіцця каля 4 месяцаў.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Апістархіды
Катэгорыя:Заанозы
Катэгорыя:Паразіты катоў
Апістархіды

**Апістархі́ды** (*Opisthorchiidae*) — сямейства гельмінтаў класа смактуноў.

Пашыраны ўсюды. У сусветнай фаўне больш за 100 відаў з 29 родаў. Паразіты рыб, паўзуноў, птушак, млекакормячых і чалавека (асноўныя гаспадары). На тэрыторыі Беларусі найбольш пашыраны апістарх кашэчы — узбуджальнік апістархозу. Апістархіды падобныя да дыкрацэліідаў, адрозніваюцца размяшчэннем семяннікоў у задняй частцы цела (адсюль назва «апіста» ззаду, «архіс» семяннік).

## Літаратура 
* 

*
Гастэрыя бародаўчатая

**Гастэрыя бародаўчатая** (*Gasteria verrucosa*) — вечназялёная расліна сямейства асфадэлавых.

## Апісанне 
Вечназялёны сукулент. Сцябло кароткае з двума радамі мясістых, скурыстых, укрытых белымі бародаўкамі лісцяў. Цвіце летам ружавата-зялёнымі кветкамі.

Размнажаецца лісцем і бакавымі парасткамі, якія ўтвараюцца на карэнішчы і ў пазухах лісця.

## Пашырэнне 
Радзіма — Паўднёвая Афрыка.

Вырошчваецца ў аранжарэях і пакоях. Ценевынослівая, непатрабавальная да ўмоў вырошчвання.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Асфадэлавыя
Катэгорыя:Сукуленты
Том Шыпі

**То́мас А́лан Шы́пі** (; ) — англійскі літаратуразнаўца, філолаг і пісьменнік. Працаваў у Оксфардскім, Лідскім і Сент-Луіскім універсітэтах, дзе займаўся вывучэннем сярэднявечнай літаратуры, навуковай фантастыкі і фэнтэзі. З’яўляецца найбольш аўтарытэтным даследчыкам творчасці англійскага пісьменніка Джона Р. Р. Толкіна. Аўтар шэрагу толкіназнаўчых кніг і навуковых артыкулаў, у прыватнасці фундаментальнага акадэмічнага даследавання «Шлях у Серадзем’е».

## Творы 
### Навуковая літаратура 
* 1972 — «Старажытнаанглійскі верш» ()
* 1976 — «Вершы мудрасці і навучання на стараанглійскай мове» ()
* 1978 — «Бэўвульф. Серыя „Даследаванні Арнальда па англійскай літаратуры“» ()
* 1982 — «Шлях у Серадзем’е» ()
* 2000 — «Дж. Р. Р. Толкін: Аўтар стагоддзя» ()
* 2007 — «Карані і вецце: Выбраныя артыкулы пра Толкіна» ()
* 2016 — «Цяжкае чытанне: вучымся па навуковай фантастыцы» ()

### Мастацкая літаратура 
* 1993 — «Молат і крыж» / *The Hammer and the Cross* (у суаўтарстве з Гары Гарысанам)
* 1994 — «Шлях аднаго караля» / ''One King's Way* (у суаўтарстве з Гары Гарысанам)
* 1996 — «Кароль і імператар» / *King and Empreror'' (у суаўтарстве з Гары Гарысанам)

## Узнагароды 
* 1984 — Міфапаэтычная прэмія за даследаванне творчасці Інклінгаў, «Шлях у Серадзем’е»
* 2001 — Міфапаэтычная прэмія за даследаванне творчасці Інклінгаў, «Дж. Р. Р. Толкін: Аўтар стагоддзя»
* 2001 — Сусветная прэмія фэнтэзі, Спецыяльная прэмія для прафесіяналаў, «Дж. Р. Р. Толкін: Аўтар стагоддзя»

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Літаратуразнаўцы Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Філолагі Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Медыявісты
Катэгорыя:Прафесары Оксфардскага ўніверсітэта
Катэгорыя:Толкіназнаўцы
Джон Гарт (аўтар)

**Джон Гарт** () — брытанскі журналіст і пісьменнік, вядомы перш за ўсё сваімі працамі пра Джона Р. Р. Толкіна. Сярод найбольш вядомых прац, біяграфія «» і кніга пра месцы, якія сталі натхненнем для стварэння Серадзем’я, «». За сваю працу аб Толкіне ён атрымаў у 2004 годзе «». Біяграфія Толкіна за аўтарствам Гарта аказала ўплыў на многія даследаванні Толкіна ў наступныя дзесяцігоддзі.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Журналісты Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Пісьменнікі Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Выпускнікі Оксфардскага ўніверсітэта
Катэгорыя:Толкіназнаўцы
Лют (князь)

**Князь Лют** — міфалагічны князь неўраў у беларускай міфалогіі. 

## Легенда 
Неўры валодалі велізарнай сілай і былі непераможныя ў баі. Пры вялікай небяспецы яны маглі закруціцца вакол сваёй восі і ператварыцца ў ваўка. Акрамя таго, адзін раз у годзе, падчас самай кароткай ночы, усе неўры ператвараліся ў ваўкоў для прысвячэння юнакоў племя ў воіны. Яны ніколі не нападалі першымі і выкарыстоўвалі свае навыкі толькі для абароны. Але здарылася так, што князь неўраў Лют закахаўся ў дачку аднаго з правадыроў Скіфіі. І калі маршалак неўраў прыехаў дамаўляцца аб выкупе да скіфаў, яго і яго ахову напаілі заморскім віном, а пазней звязалі і падпалілі шацёр, у якім яны знаходзіліся.

Даведаўшыся пра гэта, старэйшыны племя павялі яго кудысьці ва Усходнюю Прусію, каб у ваяроў было менш прычын помсціць навакольным людзям. У лясах засталіся толькі браты князя Люта — ваўкалакі, якія пакляліся самастойна знайсці забойцаў і караць іх род на працягу 14 пакаленняў. На землях цяперашняй Украіны ваўкі-пярэваратні лічацца аднымі з самых жудасных персанажаў легенд. І гэта не дзіўна, бо князя Люта забілі, па легендзе, недзе на тэрыторыі Кіеўскай ці Чарнігаўскай абласцей.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Асобы
Катэгорыя:Легендарныя кіраўнікі Беларусі
Іваноў (карная аперацыя)

**Аперацыя «Іваноў»** () — кодавая назва карнай аперацыі нямецкіх акупацыйных улад супраць партызан і цывільнага насельніцтва Бярэзінскага, Бялыніцкага і Клічаўскага раёнаў 25—26 жніўня 1943 года.

## Ход аперацыі 
Карная аперацыя праводзілася сіламі 700-га ахоўнага палка, узводаў жандармерыі, сапёрнага і музычнага, эйнзацкаманды, спецыяльнай калоны для вывазу нарабаванай маёмасці і сельгаспрадукцыі. Кіравалі аперацыяй начальнік 813-й палявой камендатуры палкоўнік Шміт і зондэрфюрэр Ендэн. У задачу карнікаў уваходзіў разгром партызанскіх фарміраванняў у раёне вёскі Дулебы, захоп ураджаю і гвалтоўны ўгон насельніцтва  з вёсак, размешчаных на поўдзень ад шашы Беразіно — Бялынічы (вёскі Баравіца, Уюноўка, Дулебы, Заброддзе, Задор’е, Курганне, Несцяроўка, Печы, Рубеж).

Аднак на падыходах да зыходных рубяжоў, атакі карнікаў на партызанскія пазіцыі былі перахоплены каля вёскі Забалацце 113-м і 121-м партызанскімі атрадамі. Прыдадзеная 700-му палку аўтакалона была разгромлена. У вёсцы Быковічы (на паўдарозе да зборнага пункта карнікаў у вёсцы Любушаны) байцы 208-га партызанскага атрада імя Сталіна ў сустрэчным баі атакавалі і адкінулі да шашы штабную роту і адзін з батальёнаў 700-га палка, прычынілі яму адчувальныя страты. Карная аперацыя правалілася, партызаны абаранілі насельніцтва ад рабавання і знішчэння.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Карныя аперацыі нямецкага войска
Катэгорыя:Нямецкая акупацыя Беларусі (1941—1944)
Катэгорыя:Партызанскі рух падчас Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Бітвы Вялікай Айчыннай вайны ў Беларусі
Катэгорыя:1943 год у Беларусі
Катэгорыя:Жнівень 1943 года
Гапалопіл

**Гапалопіл** (*Hapalopilus*) — род губавых базідыялыіых грыбоў сямейства паліпоравых. 

Вядома звыш 10 відаў, пашыраных пераважна ў Еўразіі і Паўночнай Амерыцы. На Беларусі сустракаецца , , , . Сапратрофы. Растуць у лясах на ствалах, павале і пнях хвойных і лісцевых парод. Выклікаюць белую гніль драўніны.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Паліпоравыя
Алан Лі (ілюстратар)

**Алан Лі** (; нар. , ) — англійскі кніжны ілюстратар і  фільмаў. Найбольш вядомы сваімі творамі, натхнёнымі фэнтэзійнымі раманамі Джона Р. Р. Толкіна, і працай над канцэпцыяй экранізацый Толкіна, «Уладара пярсцёнкаў» і «Хобіта» Пітэра Джэксана. Лаўрэат прэміі «Оскар» за .

## Крыніцы 
Катэгорыя:Мастакі Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Мастакі-ілюстратары Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Оскар» за «Найлепшую работу мастака»
Niczos

**Niczos**, сапраўднае імя **Ніка Юрчук** () — польская спявачка, якая выконвае песні на падляшскай мове.

## Біяграфія 
Нарадзілася ў Бельску-Падляскім. З польскай сям’і. Скончыла беларускамоўную школу, потым беларускі ліцэй імя Браніслава Тарашкевіча ў Бельску-Падляскім. У гэтым ліцэі вучыліся яе бацькі, туды аддаюць сваіх дзяцей праваслаўныя сям’і.

Музыкай пачала сур’ёзна займацца ў студыі фальклору падляшскіх беларусаў «Жэмэрва», дзе наведвала заняткі па традыцыйных спевах. Тут яна засвоіла падляшскую мову. Удзельнічала ў этнаграфічных экспедыцыях, у тым ліку па Беларусі, дзе запісвалі песні і расповеды старых людзей, глядзелі іхнія строі.

### Супрацоўніцтва са Sw@da 
У 2019 годзе Ніка пазнаёмілася праз агульных знаёмых з беластоцкім музыкам Віктарам Шчыгелем (Sw@da). Ніка, якая ўзяла псеўданім Niczos, разам са Sw@da стала рабіць музыку «беластоцкіх фавэлаў», якую назвалі «Podlasie bounce». Музыкі бралі традыцыйныя матывы і спалучылі з тым, што слухаў Sw@da. Niczos і Sw@da выступілі на конкурсе фестывалю «Nowa Tradycja», дзе атрымалі спецыяльную адзнаку.

У студзені 2025 года дуэт з песняй «Люстэрка» здолеў прайсці ў фінальны этап польскага адбору на «Еўрабачанне». 14 лютага ў фінале дуэт заняў другое месца ў глядацкім SMS-галасаванні.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Падляшша
Катэгорыя:Спевакі і спявачкі Польшчы
Катэгорыя:Спевакі і спявачкі XXI стагоддзя
Берэн і Луціен (кніга)

**Берэн і Луціен** () — зборнік 2017 года, у які ўвайшло некалькі версій падання Дж. Р. Р. Толкіна пра Берэна і Луціен — аднаго з самых ранніх апавяданняў Толкіна пра Серадзем’е. Гэта адно з трох «*вялікіх паданняў*» у яго легендарыуме. Выдадзенае пад рэдакцыяй Крыстафера Толкіна, яно апавядае пра каханне і прыгоды смяротнага чалавека Берэна і несмяротнай эльфійскай прынцэсы Луціен. Падзеі падання адбываюцца ў Першую эпоху Серадзем’я, прыкладна за 6500 гадоў да падзей «Хобіта» і «Валадара Пярсцёнкаў».

Толкін напісаў некалькі версій іх гісторыі. Упершыню персанажы Берэна і Луціен з’яўляюцца ў «», напісанай Толкіным у 1916—1918 гадах. Пазней розныя версіі падання прыводзяцца ў паэме «», хроніках «», пасмяротна складзенай кнізе «Сільмарыліян». Песню пра Берэна і Луціен Арагорн спявае хобітам у «Валадары пярсцёнкаў». 

Натхненне для многіх ідэй, прадстаўленых у паданні, Толкін чэрпаў у каханні да сваёй жонкі Эдыт, і пасля яе смерці на яе надмагіллі было выгравіравана «*Луціен*», а пазней — «*Берэн*» на яго ўласным.

## Змест 
* Прадмова (эсэ Крыстафера Толкіна)
* Нататкі пра Старажытныя Дні (эсэ Крыстафера Толкіна)
* Берэн і Луціен (эсэ Крыстафера Толкіна)
** Паданне пра Цінувіель (навэла Дж. Р. Р. Толкіна)
** Урывак з «Міфалагічнага нарысу» (апавяданне Дж. Р. Р. Толкіна)
** Урывак з «Лэ пра Лэйціян» (паэма Дж. Р. Р. Толкіна)
** Квента Налдарынва (эсэ Крыстафера Толкіна)
** Урывак з «Квенты» (апавяданне Дж. Р. Р. Толкіна)
** Другі ўрывак з «Лэ пра Лэйціян» (паэма Дж. Р. Р. Толкіна)
** Наступны ўрывак з «Квенты» (апавяданне Дж. Р. Р. Толкіна)
** Завяршэнне аповеду ў «Лэ пра Лэйціян» (паэма Дж. Р. Р. Толкіна)
** Квента Сільмарыліян (эсэ Крыстафера Толкіна)
** Вяртанне Берэна і Луціен паводле «Квенты Налдарынва» (апавяданне Дж. Р. Р. Толкіна)
** Урывак са «страчанага падання» пра Наўглафрынг (апавяданне Дж. Р. Р. Толкіна)
** Ранішняя і вячэрняя зорка (апавяданне Дж. Р. Р. Толкіна)
* Дадаткі
** Перапрацоўка «Лэ пра Лэйціян» (эсэ Крыстафера Толкіна і паэма Дж. Р. Р. Толкіна)
** Пералік уласных імён і назваў (эсэ Крыстафера Толкіна)
** Гласарый (эсэ Крыстафера Толкіна)

## Крыніцы 
Катэгорыя:Кнігі 2017 года
Катэгорыя:Кнігі пра Серадзем’е
Катэгорыя:Мастацкая літаратура пра бессмяротнасць
Гапалопіл жоўты

**Гапалопіл жоўты** (*Hapalopilus croceus*) — від губавых базідыялыіых грыбоў сямейства паліпоравых. 

Сапратроф, расце ў лясах на драўніне лісцевых парод. Пладовыя целы яго падушкападобныя або пляскатыя, даўжынёй 3—15 см. Паверхня злёгку апушаная, потым голая, маршчакаватая, крэмава-аранжавая, каля асновы бураватая. Тканка губчатая, валакніста-мясістая, аднаго колеру з паверхняй. Гіменафор цёмна-фіялетавы. Трубачкі даўжынёй 0,5—1 см. Поры круглаватыя, з ярка-аранжавымі краямі, 2 на 1 мм. Споры шырокаэліпсоідныя.

Сустракаецца ў Еўропе і Паўночнай Амерыцы. На Беларусі выяўлены ў Брэсцкай і Гомельскай абласцях. 

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Паліпоравыя
Легендарыум Толкіна

**Легендарыум Толкіна** () — неапублікаваная пры жыцці міфапаэтычная праца Дж. Р. Р. Толкіна, якая легла ў аснову «Валадара Пярсцёнкаў», і якую яго сын Крыстафер абагульніў у кнізе «Сільмарыліян» і задакументаваў у 12-томнай серыі «». Легендарыум бярэ свой пачатак у 1914 годзе, калі Толкін пачаў пісаць вершы і накіды апавяданняў, маляваць карты, прыдумваць мовы і імёны ў якасці асабістага праекта па стварэнні міфалогіі для Англіі. Самае ранняе апавяданне, «Падарожжа Эарэндэля, Вячэрняй Зоркі», датуецца 1914 годам. Толкін пераглядаў і перапісваў гісторыі з легендарыума на працягу амаль усяго свайго дарослага жыцця.

«Хобіт» (1937), першы апублікаваны раман Толкіна, першапачаткова не быў часткай вялікай міфалогіі, але стаў звязаны з ёй. Падзеі «Хобіта» і «Валадара Пярсцёнкаў» (1954 і 1955) адбываюцца ў Трэцюю эпоху Серадзем’я, у той час як практычна ўсе яго раннія творы былі звязаны з Першай і Другой эпохамі. У «Валадары Пярсцёнкаў» час ад часу згадваюцца персанажы і падзеі з легендарыума, што робіць свет Толкіна рэалістычным і глыбокім, але гэтыя старажытныя паданні выяўлены як паўзабытыя да тых пор, пакуль не стануць актуальнымі для гісторыі.

Пасля выхаду «Валадара Пярсцёнкаў» Толкін вярнуўся да сваіх старых апавяданняў, каб прывесці іх у прыдатны для публікацыі выгляд, але так і не завяршыў гэтую працу. Сын Толкіна Крыстафер сабраў з вялізнай калекцыі неапублікаваных матэрыялаў апошнія версіі найбольш значных сюжэтаў свайго бацькі і выдаў іх у кнізе «Сільмарыліян» (1977). Продажы аказаліся дастатковымі для таго, каб ён змог дапрацаваць і апублікаваць мноства тамоў апавяданняў і чарнавікоў бацькавых легенд; некаторыя з іх былі прадстаўлены як скончаныя гісторыі, іншыя ж ілюстравалі складаны творчы працэс яго бацькі. Даследаванне Толкіна, працяглае вывучэнне яго твораў і міфалогіі ў цэлым, неўзабаве пасля смерці аўтара стала асобным навуковым кірункам.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* 


Катэгорыя:Серадзем’е
Катэгорыя:Сусветы фэнтэзі
Катэгорыя:Раманы эпічнага фэнтэзі
Катэгорыя:Міфапаэтыка
Халакост у Касцюковіцкім раёне

За час акупацыі практычна ўсе яўрэі Касцюковіцкага раёна былі забітыя, а нешматлікія выратаваныя ў большасці ваявалі пасля ў партызанскіх атрадах.

Яўрэяў у раёне забівалі ў Касцюковічах, вёсцы Саматэвічы, на станцыі Камунары і ў іншых месцах. У вёсцы Студзянец 14—15 красавіка 1943 года паліцыянты выявілі 14 яўрэяў, якіх расстралялі і закапалі ў раёне пяньковага завода ў Касцюковічах.

Рэалізуючы нацысцкую праграму знішчэння яўрэяў, немцы стварылі на тэрыторыі раёна 2 гета:
* У гета горада Касцюковічы (лета 1941 — 3 верасня 1942) былі закатаваныя і забітыя каля 400 чалавек.
* У гета вёскі Саматэвічы (да лістапада 1941 альбо 1942 года) загінула 169, Саматэвічах і на месцы пахавання расстралянага нацыстамі ў 1941 годзе партызана-падпольшчыка, разведчыка партызанскага атрада № 124 Лазіка (Лазара) Шэйніна.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* 

Касцюковічкі раён
Катэгорыя:Гісторыя Касцюковіцкага раёна
Гарчыца палявая

**Гарчыца палявая**, або  **дзікая** (*Sinapis arvensis*) — травяністая расліна сямейства крыжакветных (капуставых), пустазелле.

## Апісанне 
Адналетнік вышынёй 20—100 см. Корань стрыжнёвы. Сцябло прамастойнае, граністае, галінастае, разам з лісцем укрытае цвёрдымі валаскамі. Лісце суцэльнае, ніжняе — чаранковае, падоўжанае, няроўназубчастае, каля асновы з вушкамі, верхняе — сядзячае, падоўжанае, з завостранай верхавінкай. Кветкі жоўтыя, у доўгіх гронках, пялёсткі з кароткім ногцікам, стручкі цыліндрычныя, на кароткіх ножках, насенне чорна-карычневае.

## Пашырэнне 
Пашырана ў Еўропе (акрамя паўночных абласцей), Паўночнай Афрыцы, Малой Азіі, на Аравійскім паўвостраве, Каўказе, у Цэнтральнай Азіі, Сібіры, на Далёкім Усходзе, у Паўночнай Амерыцы. На Беларусі расце як пустазелле на палях, агародах, каля дарог; цвіце ў маі — жніўні. Размнажаецца толькі насеннем.

## Галерэя пылку 

Файл:Sinapis-arvensis-zoom10-26-10-2025-1.png|Пылок. Павелічэнне 10х
Файл:Sinapis-arvensis-zoom40-26-10-2025-3.png|Павелічэнне 40х
Файл:Sinapis-arvensis-zoom60-26-10-2025-2.png|Павелічэнне 60х

## Выкарыстанне 
Кармавая расліна, аднак робіцца ядавітай у час цвіцення. Добры меданос.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* Гарчыца палявая // Энцыклапедыя сельскага гаспадара / Рэдкал М. А. Ткачоў (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелЭн, 1993. — С. 567. ISBN 3-85700-079-3

Катэгорыя:Капуставыя
Катэгорыя:Меданосныя расліны
Катэгорыя:Пустазелле
Катэгорыя:Травы
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1753 годзе
Чэмпіянат Сан-Марына па футболе 2024/2025

**Чэмпіянат Сан-Марына па футболе 2024/2025** — 40-ы розыгрыш чэмпіянату Сан-Марына па футболе, які праходзіць з 30 жніўня 2024 году да 11 лютага 2025 году.

## Клубы-ўдзельнікі 
У сезоне спаборнічалі 15 лепшых аматарскіх футбольных каманд краіны і Акадэмія Сан-Марына U-22.

## Першы этап 
На першым этапе каманды гуляюць паміж сабой па два матчы — дома і ў гасцях (усяго па 30 матчаў, 30 тураў).

## Вынікі матчаў 
## Плэй-оф 
Каманды, якія занялі па выніку першага этапа месцы з 2 па 11, трапілі ў плэй-оф, пераможца якога будзе прадстаўляць Сан-Марына ў першым кваліфікацыйным раўндзе Лігі канфэрэнцый УЕФА.

### Першы раўнд 
### Чвэрцьфінал 
## Крыніцы 
2024/25
Катэгорыя:Спорт у Сан-Марына ў 2024 годзе
Катэгорыя:Спорт у Сан-Марына ў 2025 годзе
Катэгорыя:Нацыянальныя футбольныя чэмпіянаты ў сезоне 2024/2025
Артур Вулгар Верал

**Артур Вулгар Верал** (; 5 лютага 1851, Брайтан — 18 чэрвеня 1912, Кембрыдж) — брытанскі вучоны-антыказнавец, які працаваў у Трыніці-каледжы пры Кембрыджскім універсітэце. Стаў першым кіраўніком прафесуры імя караля Эдуарда VII па англійскай літаратуры. Вядомы сваімі наватарскімі, але спрэчнымі інтэрпрэтацыямі старажытнагрэчаскіх драматургаў.

## Жыццяпіс 
Артур Вулгар Верал, сын юрыста, нарадзіўся 5 лютага 1851 года ў Брайтане, на поўдні Англіі. З 1871 года Верал быў членам тайнага студэнцкага таварыства «Кембрыджскія апосталы».

Абраны членам Трыніці-каледжа ў 1874 годзе, ён займаў там пасаду выкладчыка з 1877 па 1911 год. У лютым 1911 года ён быў прызначаны прафесарам на новаствораную кафедру англійскай літаратуры імя караля Эдуарда VII у Кембрыджы, якая была заснавана дзякуючы ахвяраванням газетнага магната Гаральда Сідні Хармсварта. Яна была вядома як медыум. Маргарэт Мерыфілд ўваходзіла ў круг кембрыджскіх навукоўцаў, якія былі аднымі з першых даследнікаў спірытызму і аўтаматычнага пісьма. Іхняя дачка Хелен выйшла замуж за Уільяма Генры Солтэра, які пасля (у 1947—1948 гадах) узначальваў Таварыства псіхічных даследаванняў. Маці і дачка былі сярод медыумаў, якія ўдзельнічалі ў «Справе Вербнай нядзелі» (), калі, як меркавалася, з дапамогай аўтаматычнага пісьма былі атрыманы пасланні ад памерлай Мэры Кэтрын Літлтан яе каханаму Артуру Бэлфару (50-ы прэм’ер-міністр Вялікабрытаніі).

Артур Вулгар Верал памёр 18 чэрвеня 1912 года ў Кембрыджы. Пахаваны на парафіяльных могілках Ушэсця ў Кембрыджы разам са сваёй жонкай (памерла 2 ліпеня 1916 года) і дачкой, Феабай Маргарэт дэ Годрыян Верал (1888—1890). Партрэт Верала, напісаны Фрэдэрыкам Ейтсам, захоўваецца ў калекцыі Трыніці-каледжа ў Кембрыджы. Верал даводзіўся дзядзькам Джоан Ходсан Рыв’ер, вядомаму псіхааналітыку і члену Брытанскага псіхааналітычнага таварыства.

## Ацэнка прац 
Верал вядомы сваімі перакладамі і смелымі, неартадаксальнымі інтэрпрэтацыямі старажытнагрэчаскіх драматургаў, такімі як яго каментары да эсхілавай трагедыі «Агамемнан». Крытыкі знаходзілі яго інтэрпрэтацыі залішне выдасканаленымі і штучнымі, якія часта ігнаруюць відавочныя тлумачэнні ва ўгоду заблытаным тэорыям. У цяперашні час яго апублікаваныя працы не карыстаюцца высокай адзнакай.

Праца Верала «Эўрыпід-рацыяналіст» () аказала значны ўплыў на сучасную яму навуковую супольнасць.

Пасля смерці Верала яго вучні М. А. Бэйфілд і Дж. Д. Даф падрыхтавалі да выдання зборнікі яго літаратурных эсэ: «Збор літаратурных эсэ: класіка і сучаснасць» (*Collected Literary Essays, Classical and Modern*) і «Збор эсэ па грэчаскай і лацінскай філалогіі» (*Collected Essays in Greek and Latin Scholarship*).

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Працы Артура Вулгара Верала на сайце «Project Gutenberg»
* Працы Артура Вулгара Верала на сайце «Архіў Інтэрнэту»
* *Vita* of Mrs. A. W. Verrall

Катэгорыя:Антыказнаўцы Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Вучоныя-антыказнаўцы Кембрыджскага ўніверсітэта
Катэгорыя:Даследчыкі старажытнагрэчаскай літаратуры
Катэгорыя:Сапраўдныя члены Трыніці-каледжа (Кембрыдж)
Караімы Літвы

і караімаў у Літве]]
**Літоўскія караімы** — этнаканфесійная група, нацыянальная меншасць Літоўскай Рэспублікі.

## Паходжанне 
У цяперашні час сярод караімаў Літвы дамінуе цюркская тэорыя іх паходжання, у адпаведнасці з якой яны з’яўляюцца нашчадкамі цюркскіх плямёнаў Хазарскага каганата, якія прынялі караімізм. Адносна з’яўлення караімаў у Літве выказаны наступныя гіпотэзы:
* Караімы абгрунтаваліся ў Вялікім княстве Літоўскім у 1397—1398 гадах, калі літоўскі князь Вітаўт пасля паходу ў Крым вывеў адтуль некалькі сотняў караімскіх і татарскіх сямей. Спачатку караімы былі паселены ў Троках, а пазней іх паселішчы з’явіліся ў Біржай, Науямесцісе, Пасвалісе і Панявежы. Гэта версія прызнана ўрадам сучаснай Літвы.
* Паводле больш ранніх крыніц, караімы самастойна перасяліліся ў Вялікае Княства Літоўскае, прыцягнутыя прывілеямі Вітаўта.

## Распаўсюджанасць 
Па даных перапісаў і апытанняў, у 1959 годзе караімаў налічвалася 423 чалавекі (0,02 % насельніцтва Літоўскай ССР), у 1970 годзе — 388 (0,01 %), і пазней нязменна 0,01 % (1979—392; 1989—257).

Па дадзеных перапісу Літвы 2001 года караімаў налічвалася 273 чалавекі.

Большасць караімаў жыве ў Вільні (151 у 2001), Тракаі (75) і Панявежы (25), адзінкі — у іншых населеных пунктах.

Прыхільнікаў караізму аказалася толькі 195 чалавек.

Па дадзеных перапісу насельніцтва Літвы 2011 года ў ёй пражываў 241 караім, у тым ліку 212 чалавек у Віленскім павеце і 20 у Панявежскім.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Народы Літвы
Катэгорыя:Цюркскія народы
Катэгорыя:Караімы
Катэгорыя:Іудаізм у Літве
Хамфры Карпентэр

**Ха́мфры Уільям Бу́веры Ка́рпентэр** (; ,  — , ) — англійскі біёграф, пісьменнік, музыкант і радыёвядучы. Найбольш вядомы як аўтар біяграфій англійскага пісьменніка Джона Р. Р. Толкіна (1892—1973) і іншых удзельнікаў літаратурнага кружка «Інклінгі». У 1982 годзе атрымаў «» за кнігу «Інклінгі».

## Крыніцы 
Катэгорыя:Біёграфы Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Пісьменнікі Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Дзіцячыя пісьменнікі Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Радыёвядучыя Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Выпускнікі Оксфардскага ўніверсітэта
Халакост у Крычаўскім раёне

За час акупацыі практычна ўсе яўрэі Крычаўскага раёна былі забітыя, а нешматлікія ацалелыя ў большасці ваявалі пасля ў партызанскіх атрадах. Улетку 1941 года 150 яўрэяў пад кіраўніцтвам Соні Прымака аказалі супраціў, не падпарадкаваліся загаду немцаў перабрацца ў гета ў Крычаве і схаваліся ў лесе. Яны звярнуліся ў суседні партызанскі атрад з просьбай прыняць іх, але атрымалі адмову і без падтрымкі неўзабаве былі забітыя карнікамі.

Яўрэяў у раёне забівалі ў Крычаве, Антонаўцы.

Помнікі загінулым усталяваны ў Антонаўцы, Крычаве.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* 

Крычаўскі раён
Катэгорыя:Гісторыя Крычаўскага раёна
Space Station 13

***Space Station 13*** () — мнагакарыстальніцкая камп’ютарная гульня пра працу і жыццё персаналу на касмічнай станцыі з элементамі выжывання. Гульня распрацавана незалежным распрацоўшчыкам *Exadv1* на гульнявым рухавіку BYOND, мае тайлавую 2D графіку і даступная на платформах Windows. Прынцып развіцця гульні заснаваны на вядучай ролі супольнасці гульцоў.

У гульні кожны ігрок выконвае сваю ролю на станцыі, а агульная калектыўная мэта персаналу — падтрымліваць працаздольнасць станцыі ва ўмовах катастрофы, унутранага сабатажу або іншых антаганістычных сіл.

Гульня шмат у чым будуецца на вербальных камунікацыях, таму рэкамендуецца гуляць толькі на серверы з адпаведнай лакалізацыяй для гульцоў.

## Гульнявы працэс 
Гульнявы працэс базуецца на ролевым выкананні, сацыяльным узаемадзеянні гульцоў, разнастайнасці гульнявых механік і арганiзаванасцi супраць небяспек, што пагражаюць станцыі.

### Прафесіі 
Першапачаткова кожны гулец атрымлівае пэўную прафесію, якая вызначае ролю, якую ён будзе выконваць. Гэта забяспечваецца не толькі ролевым выкананнем, але і гульнявой механікай. Так, амаль у кожнай прафесіі ёсць свая вобласць на станцыі, да якой ёй ёсць доступ, але іншым — няма. Напрыклад, дзверы на кухню можа адкрыць толькі кухар, і іншым будзе складаней туды пранікнуць. На пачатку раунда гулец з’яўляецца ў памяшканні ў адпаведнасці са сваёй прафесіяй і атрымлівае ў распараджэнне шэраг рэдкіх або унікальных інструментаў, недаступных іншым ролям. Для выкарыстання шэрагу прадметаў патрэбныя пэўныя веды (напрыклад, клоўн не ўмее ўзломваць шлюзы, а інжынер не ўмее разводзіць слізняў, неабходных для даследаванняў у галіне ксенабіялогіі

## Крыніцы 
Катэгорыя:Камп’ютарныя гульні 2003 года
Катэгорыя:Камп’ютарныя ролевыя гульні
Катэгорыя:Гульні для Windows
Катэгорыя:Сімулятары
Канклаў (фільм, 2024)

**«Канклаў»** () — англа-амерыканскі кінафільм 2024 года ў жанры дэтэктыўнага трылера, зрэжысіраваны Эдвардам Бергерам. Экранізацыя аднайменнага рамана Роберта Харыса.

Галоўныя ролі выканалі Рэйф Файнс, Стэнлі Тучы і Джон Літгау. Сусветная прэм’ера фільма адбылася 30 жніўня 2024 года на кінафестывалі ў Тэльюрайдзе, дзе крытыкі ўспрынялі яго вельмі высока, вылучыўшы «ролю ўсяго жыцця» Рэйфа Файнcа.

Фільм быў назван адным з дзесяці найлепшых фільмаў 2024 года Нацыянальным саветам кінакрытыкаў і Амерыканскім інстытутам кінамастацтва. Акрамя іншых узнагарод, ён атрымаў шэсць намінацый на прэмію «Залаты глобус» і выйграў у намінацыі «Найлепшы сцэнарый».

## Сюжэт 
Дзеянне фільма адбываецца на працягу 72 гадзін у Ватыкане. Папа Рымскі раптоўна памірае. Духавенства ў смутку і разгубленасці, але жыццё павінна працягвацца — надыходзіць час склікаць канклаў і абраць новага пантыфіка. Клопат пра арганізацыю канклава кладзецца на плечы кардынала Лоўрэнса. Маючы пэўныя сумненні адносна веры – сумненні не ў Богу, але ў касцельнай арганізацыі, – Лоўрэнс незадоўга да смерці Папы прасіў у яго дазволу пакінуць сваю пасаду, але Папа адмовіў. Паступова кардынал пачынае разумець, што гэта было абдуманае і прадбачлівае рашэнне Святога Айца, які адчуваў, што хутка памрэ, і хацеў, каб канклаў узначаліў менавіта ён.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Фільмы Вялікабрытаніі 2024 года
Катэгорыя:Фільмы ЗША 2024 года
Катэгорыя:Экранізацыі твораў Роберта Харыса
Катэгорыя:Фільмы на англійскай мове
Аляксандр Расціслававіч Барташэвіч

**Аляксандр Расціслававіч Барташэвіч** (нар. , г. Мінск) — беларускі мастак.

## Біяграфія 
Нарадзіўся  года ў Мінску. Скончыў у 1985 годзе Мінскае мастацкае вучылішча. У 1988—1991 гадах вучыўся ў Беларускім тэатральна-мастацкім інстытуце. Удзельнік мастацкіх выставак з 1989 года.

Член Беларускага саюза мастакоў з 1994 года. Жыве ў г. Мінску.

## Творчасць 
Працуе ў станковым жывапісе ў жанрах тэматычнай карціны, пейзажа, партрэта. Асноўныя творы: карціны «Развітанне», «Камяні ў полі», «Рэквіем», «Партрэт знесенага дома», «Сон»; цыкл палотнаў «Чашы»; пейзажы «Зімовыя сады», «Веснавы пейзаж», «Яблыневы сад», «Пакінутая сядзіба»; партрэты «Вольга», «Жаночы партрэт». 

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Мастакі Беларусі XX стагоддзя
Катэгорыя:Мастакі Беларусі XXI стагоддзя
Катэгорыя:Мастакі-партрэтысты Беларусі
Катэгорыя:Мастакі-пейзажысты Беларусі
Буланіды

**Буланіды** — уладарная дынастыя Хазарскага каганату ў IX—X стагоддзях.

Родапачынальнік — Булан (Сабрыель), з якім традыцыя звязвае прыняцце хазарамі іўдаізму каля 730—740 гадоў. Імаверна, ён быў не ўладаром, а знатным хазарынам, бо з незалежных крыніц пэўна вызначана, што хазарамі тым часам уладарыў каган.

Прыняцце іўдаізму дапамагло нашчадкам Булана адцясніць дынастыю язычніцкіх каганаў ад улады. На мяжы VIII—IX стагоддзяў нашчадак Булана — Абадзія, стаў фактычным уладаром, замацаваўшы тытул намесніка кагана (бек-мелеха) за сваімі нашчадкамі. З гэтага часу фактычнае ўладарства здзяйснялі менавіта бек-мелехі. Пералік іх вядомы з яўрэйска-хазарскай перапіскі, пачынаецца ён з Абадзіі і заканчваецца Іосіфам.

Некаторыя гісторыкі, у тым ліку Леў Гумілёў, на грунце яўрэйскіх імёнаў бек-мелехаў, сцвярджаюць, што Буланіды (Сабрыеліды) былі этнічнымі яўрэямі, а па сацыяльным паходжанні — гандлярамі, купцамі-рахданітамі.

## Спіс уладароў — бек-мелехаў 
* Абадзія
* Іезекія
* Манасія I
* Ханука
* Ісаак
* Завулон
* Манасія II
* Нісі
* Аарон І
* Менахем
* Беньямін
* Аарон II
* Іосіф

## Крыніцы 
Катэгорыя:Дынастыі
Катэгорыя:Хазарскі каганат
Катэгорыя:Хазары
Катэгорыя:Гісторыя Украіны
Кадыр Касар

**Кадыр Касар** — правадыр агузаў, згаданы ў двух сярэднявечных уйгурскіх эпітафіях.

Магчыма, першы гістарычна засведчаны уладар хазар, у эпоху да ўзнікнення хазарскага каганата. Жыў у 2-й пал. VI стагоддзі. Загінуў падчас міжусобіц, якія ахапілі Цюркскі каганат пасля смерці Бумын-кагана, заснавальніка каганата у 552 годзе.

## Літаратура 
* *Кляшторный С. Г.* Азиатский аспект ранней истории хазар // Хазары. — М.—Иерусалим, 2005.

Катэгорыя:Асобы
Катэгорыя:Кіраўнікі Хазарыі
Катэгорыя:Хазары
Катэгорыя:Цюркскі каганат
Катэгорыя:Постаці VI стагоддзя
Пётр Дзмітрыевіч Пакаржэўскі

**Пётр Дзмітрыевіч Пакаржэўскі** (; , Елісаветград, Херсонская губерня — 1968, Масква, СССР) — рускі і савецкі жывапісец, графік, педагог, член МАСМ РСФСР, прафесар МДМІ імя В. Сурыкава.

## Біяграфія 
Пётр Дзмітрыевіч Пакаржэўскі нарадзіўся ў 1889 годзе ў Елісаветградзе, Херсонская губерня. Там жа вучыўся на вячэрніх курсах малявання ў Ф. Казачынскага, затым у 1906—1909 гадах у Кіеўскай мастацкай школе.

У 1909—1916 гадах Пётр Пакаржэўскі вучыўся ў Пецярбургу ў Вышэйшым мастацкім вучылішчы пры Імператарскай Акадэміі мастацтваў у Я. Цянглінскага, Г. Залемана, М. Самокіша.

Пётр Пакаржэўскі быў членам аб’яднанняў «Быццё» (1922), АМРР (1923). У 1920—1922 гадах жыў і працаваў у Туле, дзе ім былі арганізаваны Дзяржаўныя мастацкія майстэрні і Тульскі мастацкі музей, у якіх ён працаваў і выкладаў. У 1922 годзе пераехаў у Маскву, дзе працаваў для выдавецтва «Маладая гвардыя».

У 1930-х гадах выкладаў у Маскоўскім мастацка-педагагічным вучылішчы «Памяці 1905 года». Сярод яго вучняў народны мастак СССР, Герой Сацыялістычнай Працы Таір Салахаў, Народны мастак Расіі Мікалай Сысоеў.

Вядучым жанрам у творчасці Пятра Пакаржэўскага была тэматычна карціна з развітай сюжэтнай асновай на тэмы сучаснасці, выкананая ў традыцыйнай рэалістычнай манеры. У 1928 годзе мастак здзейсніў падарожжа па Сярэдняй Азіі, уражанні ад якога паслужылі матэрыялам для шматлікіх эцюдаў і карцін з выявай нацыянальнага побыту гэтых рэгіёнаў.

Сярод асноўных твораў мастака карціны «Чырвоны дазор» (1923), «Дэсант» (1928), «Металургічны завод у Данбасе», «К. Варашылаў у лётчыкаў» (абедзве 1932), «Камсамолка Горбань» (1935), «Камсамольцы Данбаса ідуць на фронт» (1936), «Перад атакай» (1947), «Раніца ў табуне» (1954), «Пад Звянігарадам» (1958), «Стары чабан-казах» (1962) і іншыя. З 1937 года Пётр Пакаржэўскі прафесар МДМІ імя В. Сурыкава. Творы мастака знаходзяцца ў ДТГ, ДРМ, у Цэнтральным музеі Савецкай Арміі, у музеях Тулы, Кіева, Екацярынбурга, Ніжняга Ноўгарада, Астрахані, Іркуцка і іншых гарадоў.

Пётр Дзмітрыевіч Пакаржэўскі памёр у 1968 годзе ў Маскве. Пахаваны на Увядзенскіх могілках (25 уч.).

## Крыніцы 
## Літаратура 
* *Каталог шестой выставки Союза московских художников (МОСХ)*. — М.-Л., Искусство, 1939.
* *Горин И. Пётр Покаржевский* // Искусство. 1966, № 8. С.27-31.
* *Выставки советского изобразительного искусства. Справочник. Том 5. 1954—1958 годы.* — М: Советский художник, 1981.

## Спасылкі 
* *Петр Дмитриевич Покаржевский на сайте «Масловка — городок художников».*
* Покаржевський Петро Дмитрович (о нём) на wiki-портале ОУНБ им. А. Л. Чижевского. 

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Елісаветградскім павеце

Катэгорыя:Мастакі СССР

Катэгорыя:Мастакі Расіі

Катэгорыя:Мастакі-пейзажысты СССР

Катэгорыя:Мастакі-пейзажысты Расіі

Катэгорыя:Мастакі-партрэтысты СССР

Катэгорыя:Мастакі-партрэтысты Расіі

Катэгорыя:Мастакі-баталісты СССР

Катэгорыя:Мастакі-баталісты Расіі

Катэгорыя:Члены Саюза мастакоў СССР

Катэгорыя:Сацыялістычны рэалізм

Катэгорыя:Мастакі-рэалісты
Катэгорыя:Героі Сацыялістычнай Працы
Прэмія Амерыканскага інстытута кінамастацтва (2024)

**Прэмія Амерыканскага інстытута кінамастацтва за 2024 год** была абвешчана 5 снежня 2023 года. Урачыстая цырымонія адбудзецца 6 лютага 2025 года.

## 10 найлепшых фільмаў 
* Анора / Anora
* Бруталіст / The Brutalist
* Цалкам невядомы / A Complete Unknown
* Канклаў / Conclave
* Дзюна: Частка другая / Dune: Part Two
* Эмілія Перэс / Emilia Pérez
* Хлопчыкі з «Нікеля» / Nickel Boys
* Сапраўдны боль / A Real Pain
* Сінг-Сінг / Sing Sing
* Злая / Wicked

## 10 найлепшых тэлевізійных праграм 
* Пачатковая школа Эбат / Abbott Elementary
* Мядзведзь / The Bear
* Хітрыкі / Hacks
* Чалавек унутры / A Man on the Inside
* Містэр і місіс Сміт / Mr. & Mrs. Smith
* Ніхто гэтага не хоча / Nobody Wants This
* Пінгвін / The Penguin
* Сёгун / Shōgun
* Тэрапія / Shrinking
* Сапраўдны дэтэктыў (4 сезон) / True Detective: Night Country

## Спецыяльная ўзнагарода AFI 
* Аленяня / Baby Reindeer

## Зноскі 
## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Кінапрэміі 2024 года
Катэгорыя:Тэлевізійныя прэміі 2024 года
Катэгорыя:Снежань 2024 года
Мікалай Пятровіч Крымаў

**Мікалай Пятровіч Кры́маў** (; ) — рускі і савецкі жывапісец і педагог. Народны мастак РСФСР (1956), член-карэспандэнт АМ СССР (1949).

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў сям’і мастака П. А. Крымава, які пісаў у манеры «перасоўнікаў». Першапачатковую прафесійную падрыхтоўку атрымаў у бацькі. Брат вядомага хірурга Аляксея Крымава.

У 1904 годзе паступіў у Маскоўскае вучылішча жывапісу, скульптуры і дойлідства, дзе перш займаўся на архітэктурным аддзяленні, а ў 1907—1911 гадах — у пейзажнай майстэрні А. М. Васняцова. Удзельнік выстаўкі «Блакітная ружа» (1907), а таксама выставак «Саюза рускіх мастакоў». Жыў у Маскве, з 1928 года праводзячы таксама значную частку года ў Тарусе, у доме на вуліцы Карла Лібкнехта, 27, 29.

Ужо ў ранніх сваіх працах далучыўся да сімвалізму — у тым ліку і ў якасці графіка-афарміцеля часопіса «Залатое руно» (1906—1909). Натурныя ўражанні ў той час часам ўвасабляліся ў яго ў зыбкае жывапіснае марыва, якое нагадвае хутчэй габелен, чым карціну («Пад сонцам», 1906, Рускі музей). Пазней фарбы і формы знаходзяць у Крымава ўсё большую матэрыяльную прадметнасць, аднак прырода, часцей за ўсё бязлюдная, знаходзіцца не менш паэтычнай («Жоўты хлеў», 1909, Траццякоўская галерэя; «Раніца», 1916, Яраслаўскі мастацкі музей). Немудрагелістая прастата тыповых сярэднярускіх матываў злучаецца ў «класічных», тарускіх карцінах майстра («Рэчка», 1926; «Каля млына», 1927; абедзве ў Траццякоўскай галерэі) з яснай гармоніяй кампазіцыі і адмысловай сістэмай «агульнага тону», якая перакладае ландшафт у сферу чыста эстэтычнага сузірання. Лічачы сутнасцю жывапісу не фарбу, а менавіта тон (які напаўняе колер святлом), Крымаў прапанаваў у якасці ідэальнага пункта адліку запаленую запалку на фоне ярка асветленай сонцам сцяны. Выказаў свае тэарэтычныя погляды ў артыкуле «Пра Левітана» (1938).

Унёс значны ўнёсак у сцэнаграфію, аформіўшы ў ММАТ «» (1926) і «Таленты і прыхільнікі» (1933) А. Н. Астроўскага, а таксама «Унцілаўск» Л. М. Лявонава (1928). У 1919—1930 шмат працаваў і як педагог — у Прачысценскім практычным інстытуце, Вышэйшых мастацка-тэхнічных майстэрняў (ВХУТЭМАС) і Маскоўскім абласным мастацкім вучылішчы памяці 1905 года. Асаблівасцю педагагічнага дара Крымава было тое, што ў кожным са сваіх вучняў ён бачыў і развіваў індывідуальнасць. У пейзажыста Крымава вучні сталі жанрыстамі, гістарычнымі жывапісцамі, партрэтыстамі — С. П. Віктараў, Ю. П. Кугач, М. П. Іваноў-Радкевіч, Ф. П. Рашэтнікаў, М. К. Саломін.

Пахаваны на Новадзявочых могілках.

## Узнагароды 
Узнагароджаны ордэнам Працоўнага Чырвонага Сцяга (03.08.1954) — «за заслугі ў вобласці выяўленчага мастацтва ў сувязі з 70-годдзем з дня нараджэння».

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* krimov.ru — Мікалай Крымаў — персанальны вэб-сайт

Катэгорыя:Мастакі Расіі
Катэгорыя:Мастакі рускага авангарда
Катэгорыя:Мастакі і літаратары ў Тарусе
Катэгорыя:Выпускнікі Маскоўскага вучылішча жывапісу, скульптуры і дойлідства
Катэгорыя:Пахаваныя на Новадзявочых могілках
Сумітра

**Цар Сумітра** быў апошнім уладаром Кашалы з Сонечнай дынастыі, які пацярпеў паражэнне ад магутнага імператара Магадхі Махападмы Нанды ў 362 г. да н.э. Аднак ён не быў забіты і збег у Рохтас, размешчаны ў сучасным Біхары.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Сонечная дынастыя
Катэгорыя:Постаці Старажытнай Індыі
Катэгорыя:Індыйскія манархі IV стагоддзя да н.э.
Пётр Іванавіч Пятровічаў

**Пётр Іванавіч Пятровічаў** (; ) — рускі і савецкі мастак-пейзажыст.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў вёсцы Высокава Угодзіцкай воласці Растоўскага павета Яраслаўскай губерні (цяпер Яраслаўская вобласць). Атрымаў пачатковую мастацкую адукацыю ў Растоўскім музеі царкоўных старажытнасцей, дзе пазнаёміўся з Васілём Верашчагіным, які параіў працягнуць вучобу ў Маскве.

У 1892—1903 гадах вучыўся ў Маскоўскім вучылішчы жывапісу, скульптуры і дойлідства ў Ісака Левітана і Валянціна Сярова. Скончыў вучылішча з вялікім сярэбраным медалём і званнем «класнага мастака».

Член Таварыства перасоўных мастацкіх выставак і Саюза рускіх мастакоў з 1911 года (экспанент з 1905).

У 1910 годзе браў удзел у XXXVIII выстаўцы Таварыства перасоўных мастацкіх выставак (у Маскве і Пецярбургу) і ў VII выстаўцы карцін «Саюза рускіх мастакоў». У 1911 годзе архітэктурныя пейзажы і інтэр'еры Пятровічава былі набыты ў галерэю П. М. і С. М. Траццяковых, музей Аляксандра III і музей Акадэміі мастацтваў.

У 1917 годзе адбылася першая персанальная выстаўка Пятровічава, якая экспанавалася з 7 кастрычніка па 5 лістапада ў Мастацкім салоне на Вялікай Дзмітраўцы. У гэтым жа годзе ажаніўся з Вольгай Эрнестаўнай Мацісен.thumb|Пейзаж на беразе моры

У 1924 годзе на выстаўцы рускага мастацтва ў Нью-Ёрку былі прадстаўлены адзінаццаць прац Пятровічава. У 1927—1928 гадах ён удзельнічаў у арганізацыі новага грамадства «Аб'яднанне мастакоў-рэалістаў», на выстаўцы якога дэманстраваў свае працы.

У 1936 годзе прыняў удзел у першай выстаўцы мастакоў-пейзажыстаў, арганізаванай у Маскве, дзе экспанаваў 15 жывапісных работ.

У 1937—1943 гадах выкладаў жывапіс і рысунак у Маскоўскім абласным мастацкім вучылішчы памяці 1905 года.

У гады Вялікай Айчыннай вайны браў удзел у начных дзяжурствах, капаў равы, будаваў загароды, за што быў узнагароджаны медалём «За доблесную працу ў гады Вялікай Айчыннай вайны».left|thumb|266x266px|Магіла Пятровічава на Ваганькаўскіх могілкахПамёр 4 студзеня 1947 года ў Маскве, пахаваны на  (45 уч.).

## Выстаўкі 
**2015**
* «Сярэбраны дзень»,  галерэя Адкрыты клуб, Масква

## Памяць 
* У 1988 годзе ў выдавецтве «Савецкі мастак» была выдадзена кніга «П. І. Пятровічаў»
* У Растове імем мастака названа адна з вуліц
* У музеі-запаведніку «Растоўскі крэмль» дзейнічае пастаянная экспазіцыя і віртуальны музей Пятровічава

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Пётр Іванавіч Пятровічаў — віртуальны музей аднаго мастака//ДМЗ «Растоўскі крэмль»
* Петр Иванович Петровичев: жизнь и творчество
* В. В. Руднев. «Петр Иванович Петровичев»

Катэгорыя:Мастакі Расіі XIX стагоддзя
Катэгорыя:Пахаваныя на Ваганькаўскіх могілках
Катэгорыя:Мастакі-імпрэсіяністы
Катэгорыя:Саюз рускіх мастакоў
Катэгорыя:Перасоўнікі
Эпсілон (ракета-носьбіт)

— японская трохступенчатая цвёрдапаліўная ракета-носьбіт лёгкага класа, раней вядомая як **ASR** (ад  — перадавая цвёрдапаліўная ракета), распрацаваная і сканструіраваная Японскім аэракасмічным агентствам (JAXA) і «» для запуска лёгкіх навуковых касмічных апаратаў. Яе распрацоўка пачалася ў 2007 годзе, як замена чатырохступенчатай цвёрдапаліўнай ракеты-носьбіта «», выкарыстоўванне якой было спынена ў 2006 годзе.

## Перадумовы стварэння 
Галоўнай мэтай стварэння новай ракеты-носьбіта было зніжэнне высокага кошту запуску ракеты «», якая складала 75—90 млн долараў ЗША. Укараненне новых тэхналогій і аптымізацыя вытворчасці дазволілі ўдвая знізіць кошт ракеты, а таксама значна скараціць час, неабходны на яе стварэнне і абслугоўванне, у параўнанні з «Мю-5». Так, час ад падпісання кантракту на запуск спадарожніка да старту скараціўся з трох гадоў да аднаго года, працэс зборкі ракеты-носьбіта на стартавай пляцоўцы паменшаны з 42 да 7 дзён, перадстартавы адлік скарочаны з 9 да 3 гадзін. Ракета абсталявана сучаснымі камп’ютарамі, дзякуючы чаму праверка і кантроль гатоўнасці ракеты да запуску адбываюцца аўтаматычна і амаль не патрабуюць удзелу чалавека. Для забеспячэння пуску ракеты-носьбіта «Эпсілон» патрабуецца ўсяго 8 чалавек, для запуску ранейшых ракет было неабходна каля 150 чалавек персаналу.

## Канструкцыя 
Першапачатковая версія ракеты-носьбіта выкарыстоўвалася толькі для аднаго запуску. Праграма па распрацоўцы ракеты-носьбіта «Эпсілон» каштавала каля 200 млн долараў.

Агульная маса ракеты-носьбіта «Эпсілон» складала , пры даўжыні . Ракета дазваляла вывесці на нізкую калязямную арбіту да 1200 кг, а пры даданні  чацвёртай ступені — да 450 кг на сонечна-сінхронную арбіту вышынёй 500 км.

### Першая ступень 
У якасці першай ступені усталяваны мадыфікаваны  бакавы паскаральнік , які выкарыстоўваецца на ракетах-носьбітах  і . Замест конусападобнага каўпака-абцякальніка, наверсе ступені замацаваная прамежкавая секцыя даўжынёй 1,58 м, якая змяшчае сопла рухавіка другой ступені.

3 паліўных бака дыяметрам 42 см размяшчаюцца ўнутры секцыі EMS і месцяць каля 120 кг паліва. Цяга  складае 0,4 кН. Рухавік можа быць адноўлены шматкроць, агульны час працы дасягае 1100 секунд. У якасці сістэмы арыентацыі выкарыстоўваецца набор маленькіх гідразінавых рухавікоў. Таксама выраслі паказчыкі выводнай карыснай нагрузкі. Палепшаная версія ракеты-носьбіта можа вывесці на НКА да 1500 кг, а на ССА — да 590 кг (з выкарыстаннем чацвёртай ступені CLPS).

У лістападзе 2012 года JAXA паведаміла аб магчымай уцечцы сакрэтнай інфармацыі аб ракеце пасля заражэння аднаго камп’ютара ў іх сетцы вірусам (камп’ютар быў выдалены) і больш ранніх кібератак.

## Гл. таксама 
* Ракета-носьбіт лёгкага класа «»
* Ракета-носьбіт лёгкага класа «»
* Ракета-носьбіт лёгкага класа «»
* Ракета-носьбіт лёгкага класа «»
* Ракета-носьбіт лёгкага класа «PSLV»

## Заўвагі 
## Спасылкі 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Старонкі з недагледжанымі перакладамі
Маскоўскае акадэмічнае мастацкае вучылішча

**Маскоўскае акадэмічнае мастацкае вучылішча** (), раней **Маскоўскае дзяржаўнае акадэмічнае мастацкае вучылішча памяці 1905 года** — федэральная дзяржаўная бюджэтная прафесійная адукацыйная ўстанова, якая размешчана ў Маскве па адрасе вуліца Сушчоўскі вал, д. 73, корп. 2.

## Гісторыя 
Заснавана ў 1925 годзе як *Маскоўскі дзяржаўны тэхнікум выяўленчых мастацтваў памяці паўстання 1905 года* на падставе Распараджэння Маскоўскага прафесійнага аб’яднання працаўнікоў навучальных устаноў ад 22 снежня 1925 года № 49. З моманту свайго заснавання ў 1925 годзе вучылішча размяшчалася ў канторскім доме пабудовы 1911 года (архітэктар У. У. Шэрвуд) на рагу вуліцы Срэценка і Рыбнікава завулка, д. 6/2.

Пастановай Прэзідыума Маскоўскага абласнога выканаўчага камітэта ад 5 красавіка 1936 года № 840 тэхнікум быў перайменаваны ў *Маскоўскі дзяржаўны абласны мастацкі педагагічны тэхнікум выяўленчых мастацтваў памяці паўстання 1905 года*. Але ўжо 28 верасня Загадам Маскоўскага абласнога ўпраўлення па справах мастацтваў № 52 тэхнікум быў ператвораны ў вучылішча. 

Распараджэннем Урада РСФСР ад 9 сакавіка 1965 года № 630-р вучылішча было перайменавана ў *Маскоўскае дзяржаўнае мастацкае вучылішча памяці 1905 года*. Па ініцыятыве Міністэрства культуры РСФСР у 1966 годзе тут упершыню ў краіне пачалася падрыхтоўка мастакоў-рэстаўратараў у дзяржаўнай навучальнай установе — *Маскоўскае дзяржаўнае акадэмічнае мастацкае вучылішча памяці 1905 года*. 

У 2000 годзе, гонар 75-годдзя вучылішча было ўзнагароджана Залатым медалём Расійскай акадэміі мастацтваў. З 17 лютага 2016 года цяперашняя назва.

З дзейнасцю вучылішча звязаны імёны вядомых дзеячаў культуры. Яго выкладчыкамі і мастацкімі кіраўнікамі ў розныя гады былі правадзейныя члены Акадэміі мастацтваў СССР В. М. Бакшэеў і А. М. Герасімаў, член карэспандэнт Акадэміі мастацтваў СССР М. П. Крымаў, заслужаны дзеяч мастацтваў РСФСР, прафесар В. А. Шастакоў, прафесар С. І. Фралоў, дацэнт К. Ф. Марозаў, мастакі П. К. Пятровічаў, П. А. Радзімаў, заслужаныя мастакі РСФСР А. І. Саханаў, бліскучыя выкладчыкі М. М. Булгакава, Ю. Г. Сядоў, Л. І. Ніжні, А. М. Дубінчык, М. У. Дабрасердаў і многія іншыя.

## Дзейнасць вучылішча 
Вучылішча праводзіць падрыхтоўку па аддзяленнях:
* *Жывапіс* (паводле відаў). Адукацыйная праграма: станковы жывапіс, тэатральна-дэкарацыйны жывапіс.
* *Дызайн* (паводле галін). Адукацыйная праграма: графічны дызайн, дызайн асяроддзя.
* *Скульптура*. Адукацыйная праграма: скульптура.
* *Рэстаўрацыя*. Адукацыйная праграма: рэстаўрацыя жывапісу, рэстаўрацыя графікі і тэмпернага жывапісу.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт МАХУ
* Маскоўскае абласное мастацкае вучылішча памяці 1905 года на сайце Artru.info

Катэгорыя:Сярэднія спецыяльныя навучальныя ўстановы Масквы
Катэгорыя:Мастацкія вучылішчы Расіі
Катэгорыя:Маскоўскае акадэмічнае мастацкае вучылішча
Масачусецкі ўніверсітэт

Назву **Масачусецкі ўніверсітэт** маюць:

* Масачусецкі ўніверсітэт у Амхерсце
* Масачусецкі ўніверсітэт у Бостане
* Масачусецкі ўніверсітэт у Дартмуце
* Масачусецкі ўніверсітэт у Лоўэлі
Варажскі шчыт

.]]
**Варажскі**, **нарманскі** або **старажытны французскі шчыт**.

Шырока распаўсюджаны ў сучаснай беларускай геральдыцы. Ляжыць у аснове эталона «Пагоні», які быў распрацаваны ў 1991 годзе як дзяржаўны герб Беларусі.

## Галерэя 

Файл:Coat_of_arms_of_Belarus_(1991–1995).svg|Эталон герба «Пагоня» 1991 года
Coat_of_Arms_of_Halszany,_Belarus.svg|Герб Гальшанаў
Coat_of_Arms_of_Lubań,_Belarus.svg|Герб Любані
Coat_of_arms_of_Malaryta.png|Герб Маларыты
Coat_of_arms_of_Bialyničy.png|Герб Бялынічаў
Coat_of_Arms_of_Dziatłava,_Belarus.svg|Герб Дзятлава
BIA_Mosty_COA.svg|Герб Мастоў
Coat_of_Arms_of_Dubroŭna,_Belarus.svg|Герб Дуброўна

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Геральдычныя шчыты
Вільнёў-сюр-Лот

**Вільнёў-сюр-Лот** () — горад і камуна ў Францыі ў рэгіёне Новая Аквітанія ў дэпартаменце Лот і Гарона на рацэ Лот.

## Гісторыя 
Горад Вільнёў быў заснаваны ў 1254 годзе Альфонсам, графам Пуацье, братам Людовіка IX, на месцы былога горада Гаяк, які апусцеў падчас Альбігойскага крыжовага паходу. 

Да пачатку ХХ стагоддзя Вільнёў-сюр-Лот быў важным сельскагаспадарчым цэнтрам і меў вялікі гандаль слівамі; падрыхтоўка кансерваваных сліў і кансерваванне гароху і фасолі былі асноўнымі галінамі прамысловасці.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарады Новай Аквітаніі
Катэгорыя:Камуны дэпартамента Лот і Гарона
Рубені

**Рубені** () — населены пункт на паўднёвым усходзе Латвіі, размешчаны ў Рубенскай воласці Екабпілскага краю, у гістарычнай вобласці Сэлія.

Да 1 ліпеня 2009 года ўваходзіў у склад Екабпілскага раёна. Размешчаны ля аўтамабільнай дарогі P72 паміж сёламі Калдабруня і Слатэ. За 53 км ад горада Екабпілс, да Рыгі — 183 км.

## Насельніцтва 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Латвіі