open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Аляксей Леанідавіч Пажытнаў

**Аляксей Леанідавіч Пажытнаў** () — савецкі і амерыканскі праграміст і .

Найбольш вядомы тым, што ў 1984 годзе, працуючы ў  пры Акадэміі навук СССР, спраектаваў і распрацаваў гульню «Тэтрыс».

У 1996 годзе, праз пяць гадоў пасля пераезду ў ЗША, Пажытнаў заснаваў кампанію «The Tetris Company» разам з нідэрландскім геймдызайнерам . Да гэтага часу Пажытаў не атрымліваў ганарараў ад «Тэтрыса», нягледзячы на ​​высокую папулярнасць гульні.
## Зноскі 
## Спасылкі 
* Страница сотрудника Moby Games — Alexey Pajitnov
* 

### Інтэрв’ю 
* *Как написать «Тетрис»*, , Интервью 11 сентября 2011 года
*  (Youtube-канал «Русские норм!» — ; 25 декабря 2019)
* Это были самые лучшие и продуктивные годы моей работы как геймдизайнера, «Геймдев от первого лица», Интервью 9 сентября 2021 года.
*  (Youtube-канал «» — Юрия Дудя; 15 мая 2023)
* Интервью А. Пажитнова газете The New York Times (10 ноября 2024 г.): After the Triumph of Tetris, an Unsolved Puzzle // https://www.nytimes.com/2024/11/10/arts/tetris-forever-alexey-pajitnov.html

Катэгорыя:Выпускнікі Маскоўскага авіяцыйнага інстытута
Катэгорыя:Праграмісты ЗША
Катэгорыя:Вынаходнікі СССР
Крысціяна Паўль

**Крысціяна Паўль** (; нар. , Усходні Берлін, ГДР) — нямецкая актрыса, фотамадэль і ўрач.

Дэбютавала ў кіно ў 1992 годзе, сыграўшы ролю Сашы Буш у фільме «Нямецкая ліхаманка». Сонца Ацтэкаў". Агулам яна сыграла больш чым у 80 фільмаў і тэлесерыялаў, лаўрэат шэрагу прэмій і кінафестываляў.

За ролю маці-адзіночкі суддзі Элке Зіберг у тэрарыстычным трылеры «Поўны кантроль» Крысціяна Паўль атрымала акцёрскую прэмію на кінафестывалі ў Бадэн-Бадэне, а ў 2016 годзе за тую ж ролю была ўдастоена «Міжнароднай прэміі Эмі» як лепшая актрыса, абышоўшы на галасаванні даму Джудзі Дэнч. У кастрычніку 2017 года доктар Крысціяна Паўль была ўзнагароджана «Ордэнам за заслугі перад Федэратыўнай Рэспублікай Германія».

У другой палове 2010-х Крысціяна пачала здымацца ў замежных праектах — напрыклад, у французскіх тэлесерыялах «Барвовыя рэкі» і «Парламент», а ў 2017 годзе Крысціяна здымалася ў амерыканскім шпіёнска-фантастычным тэлесерыяле «Па той бок», выканаўшы ролю галоўнага антаганіста 2 сезоны — кіраўніка школы «Індыга» Міры.
## Крыніцы
Карына Харфух

**Карына Харфух** (, нар. ) — нямецкая актрыса.

## Біяграфія 
Нарадзілася ў горадзе Зуль, Цюрынгія, у сям’і настаўніка. Пасля вучобы на медсястру ў 1976 годзе прыступіла да вучобы на інжынера тэкстыльнай прамысловасці ў Тэхнічным універсітэце Дрэздэна. З 1978 па 1981 год вучылася на акцёрскім факультэце Акадэміі драматычных мастацтваў «Эрнст Буш» у Берліне. Яшчэ падчас вучобы грала ў тэатры.

Сваю першую галоўную ролю ў кіно выканала ў 1988 годзе ў фільме «Актрыса» пра тэатральную актрысу, якая ў перыяд нацыянал-сацыялізму выдавала сябе за яўрэйку, каб не страціць каханага. У тым жа годзе знялася ў дуэце з Германам Баерам у фільме Міхаэля Гвісдэка «Сустрэча ў Траверсе» у ролі жонкі рэвалюцыянера. Яе дзеці Ёханэс і Роберт сыгралі ў фільме двух вясковых хлапчукоў. За абедзве ролі яна атрымала некалькі прызоў.

Здымалася таксама ў такіх фільмах, як «Дастукацца да нябёсаў» (1997), «Д’ябал і спадарыня Д» (1999), «Падзенне» (2004), «Парфумер: Гісторыя аднаго забойцы» (2006) і «Берлін кліча» (2008).

У 1997 годзе нямецкімі тэатральнымі крытыкамі была абрана «Актрысай года». Член журы Берлінскага міжнароднага кінафестывалю ў 1994 годзе.

Першым мужам актрысы быў праграміст сірыйскага паходжання Набіль Харфух, ад якога яна нарадзіла дачку. У 1985 годзе выйшла замуж за акцёра і рэжысёра Міхаэля Гвіздэка, які стаў бацькам яе двух сыноў. Другі шлюб працягнуўся да разводу ў 2007 годзе.
## Крыніцы
Олівер Хіршбігель

**Олівер Хіршбігель** (; нар. , ) — нямецкі кінарэжысёр. Доўгі час працаваў на тэлебачанні, з 2001 года — у вялікім кіно.

У 2001 годзе выйшаў першы кінапраект Хіршбігеля — трылер «Эксперымент» з Морыцам Бляйбтроем у галоўнай ролі. Сюжэт фільма заснаваны на эксперыменце па мадэляванні паводзін зняволеных і турэмшчыкаў сіламі 19 добраахвотнікаў, які скончыўся трагедыяй. Кінадэбют Хіршбігеля атрымаў выдатныя водгукі ў прэсе і сабраў мноства ўзнагарод. Другая карціна рэжысёра «Мой апошні фільм», якая ўяўляе сабой 90-хвілінны маналог пяцідзесяцігадовай жанчыны, якая жадае пачаць сваё жыццё з чыстага ліста, таксама мела поспех у крытыкі.

Велізарную ўвагу прыцягнуў да сябе фільм Хіршбігеля «Падзенне», які з’явіўся ў 2004 годзе. Тэма гэтай супярэчлівай стужкі — апошнія дні Трэцяга рэйха, а галоўны герой «Падзення» — Адольф Гітлер у выкананні Бруна Ганца (у аснове сцэнарыя фільма ляжаць успаміны асабістага сакратара фюрара Траўдль Юнгэ). Рашэнне Хіршбігеля звярнуцца да фігуры Гітлера выклікала шырокую дыскусію ў нямецкім грамадстве. Падыход рэжысёра, які ачалавечыў лідара нацысцкай Германіі, якога многія прывыклі лічыць абсалютным злом, не мог не выклікаць пратэстаў. Тым не менш, карціна зрабіла добрыя касавыя зборы па ўсім свеце, сабрала мноства ўзнагарод на фестывалях і атрымала намінацыю на прэмію «Оскар» як лепшы замежны фільм. Сцэна з істэрыкай Гітлера ў бункеры стала асновай для шматлікіх пародый.

Пасля гэтай намінацыі Олівера Хіршбігеля запрасілі ў Галівуд, дзе ён працаваў над фантастычным праектам «Уварванне», у якім занятыя акцёры Ніколь Кідман і Дэніел Крэйг. Фільм выйшаў у амерыканскі пракат у жніўні 2007 гады.

Хіршбігель зняў біяграфічны фільм «Дыяна: Гісторыя кахання» пра Дыяну, прынцэсу Валійскую, які выйшаў на экраны ў верасні 2013 года. Галоўную ролю адыгрывае актрыса Наомі Уотс.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Кінарэжысёры Германіі
Наступленне на Хомс (2024)

**Наступленне на Хомс (2024)** — аперацыя сірыйскіх паўстанцаў па захопу горада Хомс у ходзе наступлення на паўночным захадзе Сірыі.

## Ход падзей 
Пасля падзення Хамы 5 снежня 2024 года антыўрадавыя сілы размясціліся прыкладна за 40 кіламетраў ад горада Хомс. 

Мясцовыя ўзброеныя групоўкі захапілі аб’ект інжынернага батальёна САА на ўскраіне Эр-Растана. Яны захапілі ваенную тэхніку і боепрыпасы. Самалёты расійскай авіяцыі нанеслі каля дзесяці ўдараў па паўночнай ускраіне Эр-Растана і раёнах вакол галоўнага моста, які злучае Хаму з Хомсам. САА таксама ўпершыню за некалькі гадоў нанесла артылерыйскія і ракетныя ўдары па пазіцыях паўстанцаў у Тальбісе. Улады ўсталявалі земляныя загароды ўздоўж шашы Хомс—Хама, каб ізаляваць Растан і Тальбісу ад горада Хомс. Значная калона САА з больш чым 200 транспартных сродкаў са зброяй і боепрыпасамі была перанакіраваная ў горад Хомс для ўзмацнення пазіцый у раёне Аль-Ваер і паблізу ваенных навучальных устаноў.

6 снежня апазіцыйныя сілы захапілі Аль-Растан і Талбісу і падышлі да ўскраін Хомса.

Відавочцы паведамлялі, што 7 снежня на ўскраіне горада былі чутныя баявыя дзеянні. Паводле інфармацыі крыніц як у асяроддзі паўстанцаў, так і ў сірыйскай арміі, апазіцыйныя сілы знаходзіліся ўнутры Хомса. Увечары былі зафіксаваныя ўцёкі ўрадавых войскаў з горада.

Раніцай 8 снежня сірыйскія паўстанцы заявілі, што цалкам захапілі горад Хомс, фактычна адрэзаўшы правінцыі Латакія і Тартус ад сталіцы краіны.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Ваенная аперацыя Расіі ў Сірыі
Катэгорыя:2024 год у Сірыі
Катэгорыя:Бітвы грамадзянскай вайны ў Сірыі
Катэгорыя:Снежань 2024 года
Андрэ Хеніке

**Андрэ Хеніке** (; нар. , Ёхангеоргенштат, Карл-Маркс-Штат) — нямецкі акцёр.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў Ёхангеоргенштаце, Саксонія. Больш вядомы па карцінах «Падзенне» (у ролі брыгадэфюрэра СС Вільгельма Монке), «Шпеер і Гітлер» (Рудольф Гес), «Апошнія дні Сафі Шол» (Роланд Фрэйслер). Зняўся ў больш за 80 фільмах. Яго рэжысёрская праца — фільм «C.I. Angel». Прадзюсар фільма «Дастукацца да нябёсаў».

У 2002 годзе атрымаў узнагароду Нямецкага тэлебачання за ролю ў фільме «Мёртвы чалавек».
## Крыніцы
Ёхангеоргенштат

**Ёхангеоргенштат** () — горад у Германіі, у зямлі Саксонія. Падпарадкаваны адміністрацыйнай акрузе Хемніц. Уваходзіць у склад раёна Рудныя Горы (раён Германіі). Плошча — 29,59 км². Афіцыйны код — 14 1 91180.

Горад падзяляецца на 12 гарадскіх раёнаў.

## Насельніцтва 
## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Андрэ Хеніке, нямецкі акцёр
## Крыніцы 
Катэгорыя:Гарады Саксоніі
Юліяна Кёлер

**Юліяна Кёлер** (; нар. , ) — нямецкая актрыса.

## Біяграфія 
Нарадзілася ў сям’і акцёра лялечнага тэатра. Скончыла вальдорфскую школу, два гады вучылася ў акцёрскай студыі Gmelin у Мюнхене. У 1985—1988 гадах навучалася акцёрскаму майстэрству ў Уты Хаген у Нью-Ёрку. Брала ўрокі балета ў Даніэлы Глюк у Мюнхене. У 1988 годзе атрымала прапанову ад Ніжнясаксонскага дзяржаўнага тэатра ў Гановеры і з гэтага часу з’яўлялася на тэатральных падмостках у Германіі.

У 1993 годзе Кёлер перайшла на службу ў Баварскі дзяржаўны драматычны тэатр у Мюнхене і афіцыйна ўваходзіць у ягоную трупу з 1997 года. З-за затрымак у здымках фільма «Эмэ і Ягуар» Кёлер не паспела на спробы ў спектакль «Кетхен з Гейльброна, або Выпрабаванне агнём» у мюнхенскі Рэзідэнцтэатр. Пазней атрымала запрашэнне ад Мюнхенскага камернага тэатра. З восені 2001 года Юліяна Кёлер зноў знаходзіцца ў трупе Баварскага дзяржаўнага драматычнага тэатра.

Кінакар’ера Юліяны Кёлер пачалася ў 1990-х гадах. У 1999 годзе, якая стала для яе прарыўным, яна знялася ў двух кінастужках: «Эмэ і Ягуар» і «Кнопка і Антон» паводле аднайменнага твора Эрыха Кестнера. У 2001 годзе Кёлер адыграла галоўную ролю ў «Нідзе ў Афрыцы». У 2004 годзе Олівер Хіршбігель даў Кёлер ролю Евы Браўн у фільме «Падзенне». У кароткаметражным фільме «Габер» (2008) Юліяна Кёлер сыграла ролю жонкі хіміка Фрыца Габера Клары Імервар.
## Крыніцы
Дэгумніекі

**Дэгумніекі** () — населены пункт у Маданскім краі Латвіі. Адміністрацыйны цэнтр Ошупскай воласці. Размешчаны ў паўночна-заходняга берага возера Лубанс. За 41 км ад горада Мадана.

## Насельніцтва 
## Інфраструктура 
Валасная адміністрацыя, пачатковая школа, фельчарска-акушэрскі пункт, народны дом, бібліятэка, крама, стадыён.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Латвіі
Cymbaria

**Cymbaria** — род кветкавых раслін з сямейства .

## Арэал 
Растуць ва Украіне, Расіі, Казахстане, Сібіры, Алтаі, Манголіі, паўночным Кітаі і Маньчжурыі.

## Экалогія 
З’яўляюцца паўпаразітамі іншых раслін, атрымліваюць пажыўныя рэчывы праз гаўсторыі, якія прымацоўваюцца да каранёў гаспадароў, і самастойна выконваюць уласны фотасінтэз.

## Віды 
Наступныя віды ўключаны ў род:

*  Pall. ex Schltdl.
*  Gand.
*  L.
*  Maxim.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Заразіхавыя
Кубак Беларусі па валейболе 2023

**Кубак Беларусі па валейболе 2023** — 33-ы розыгрыш Кубак Беларусі.

## Каманды 
## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Беларуская федэрацыя валейбола 
* «Шахтер» — шестикратный обладатель Кубка Республики Беларусь
* Шахтер — Обладатель Кубка РБ 2023!!!
* Кубок Республики Беларусь 2023

Катэгорыя:2023 год у валейболе
Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 2023 годзе
Катэгорыя:Кубак Беларусі па валейболе
Хрызамікса

**Хрызамі́кса** (*Chrysomyxa*) — род базідыяльных грыбоў сямейства . Аднадомныя і двухдомныя паразіты з няпоўным і поўным цыклам развіцця. Узбуджальнікі іржы раслін.

## Апісанне 
Спермагоніі грыбоў шматлікія, малапрыкметныя, плоскія або шарападобныя, узнікаюць пад эпідэрмісам. Эпідыі буйныя, круглай або прадаўгаватай формы, жаўтавата-аранжавага колеру. Эцыдыяспоры аранжава-чырвоныя, эліпсоіднай формы. Іх абалонка бясколерная. Споранашэнне адбываецца часцей за ўсё вясной і ў пачатку лета на ніжнім баку лісця прамежкавых раслін (грушанак і багуна балотнага). Урэдаспоры эліпсоіднай або прадаўгаватай формы, аранжава-жоўтага колеру. Тэлейтаспоры сабраныя ў ланцужкі, прадаўгаватыя, аранжава-чырвоныя, з бясколернай абалонкай, пасля зімоўкі прарастаюць у базідыі.
]]

## Віды 
Вядомы 24 віды, пашыраныя ў Еўразіі і Паўночнай Амерыцы. На тэрыторыі Беларусі 5 відаў. Сярод іх найбольш пашыраны  і .

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* Грибы и насекомые — консорты лесообразующих древесных пород Карелии / Отв. ред. А. В. Полевой. — Петрозаводск: Карельский научный центр РАН, 2014. — 216 с. — ISBN 978-5-9274-0628-9.

## Спасылкі 
* *Фёдоров Н. И., Беломесяцева Д. Б., Кириленкова Н. Ф.* Возбудители ржавчины хвойных пород в Беларуси
* Chrysomyxa // Species Fungorum

Катэгорыя:Пукцыніевыя (парадак)
Ixeris chinensis

**Ixeris chinensis** — від кветкавых раслін . Яго кветкі часта выкарыстоўваюцца ў традыцыйнай кітайскай медыцыне для спынення дыярэі, памяншэння ацёку і паляпшэння кровазвароту.

## Распаўсюджанне 
Распаўсюджаны ў Японіі, Паўночнай Карэі, Расіі, Тайвані, Кітаі (Гуйчжоу, Фуцзянь, Хэбэй, Хэнань, Тыбет, Шаньдун, Цзянсі, Хэйлунцзян, Сычуань , Шаньсі, Цзянсу, Юньнань, Аньхой, Шэньсі, Чжэцзян) і іншых месцах, расце на вышыня ад 230 м да 4700 м. Сустракаецца на палях, па ўзгорках, у хмызняках і расколінах скал.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Астравыя
Дэкснэ

**Дэкснэ** () — населены пункт у Кулдыгскім краі Латвіі. Адміністрацыйны цэнтр Падурскай воласці. Знаходзіцца каля рэгіянальнай аўтадарогі P108 (Вэнтспілс — Кулдыга — Салдус). За 6 км ад горада Кулдыгі.

## Насельніцтва 
## Інфраструктура 
Валасная адміністрацыя, пачатковая школа, дом культуры, крама. Комплекс былога маёнтка Дэкснэ — помнік архітэктуры.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Латвіі
Дэкшарэс

**Дэ́кшарэс** () — населены пункт у Вілянскім краі Латвіі. Адміністрацыйны цэнтр Дэкшарскай воласці. Знаходзіцца на рацэ Малмута непадалёк ад чыгуначнай станцыі Варакляны на лініі Крустпілс — Рэзэкнэ II. За 39 км ад горада Рэзэкнэ.

## Насельніцтва 
## Інфраструктура 
Валасная адміністрацыя, пачатковая школа, бібліятэка, пошта, фельчарскі і акушэрскі пункт, летняя эмтрада, крама, краязнаўчы музей.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Латвіі
Хайна Ферх

**Хайна Ферх** (; нар. , Брэмерхафен, ФРГ) — нямецкі акцёр тэатра, кіно і тэлебачання.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў сям’і капітана гандлёвага флота. Вучыўся ў музычнай школе. Займаўся танцамі. Ва ўзросце дзесяці гадоў пачаў займацца мастацкай гімнастыкай, неўзабаве стаў удзельнічаць у спаборніцтвах, і выявіў у сабе любоў да акцёрскага майстэрства. Дэбютаваў на сцэне ва ўзросце 15 гадоў у Брэмерхафенскім гарадскім тэатры з акрабатычным нумарам. Да 1984 года выступаў у Еўропе ў складзе зборнай Германіі па мастацкай гімнастыцы. Да 1987 года навучаўся ў Моцартэўме ў Зальцбургу. Апроч заняткаў акцёрскага майстэрства, наведваў курсы чачоткі, балета і вакалу.

З 1987 па 2007 год жыў у Берліне, з 2007 года — у Інінг-ам-Амерзэ, Баварыя.

З 1987 па 1990 год — член культурнага аб’яднання Freie Volksbühne Berlin. З 1990 па 1994 год выступаў на сцэне берлінскага Тэатра Шылера, акрамя таго, у якасці запрошанага акцёра — у Тэатры Ла Скала ў Мілане і ў венскім Бургтэатры. У 1992 годзе сыграў 120 спектакляў «Блакітны анёл» у Заходнім тэатры Берліна.

У канцы 1980-х пераключыўся з тэатра на кіно і тэлебачанне. Зняўся ў звыш 140 фільмах.
## Крыніцы
Заўкі Убайдула Саліх аглы

**Заўкі Убайдула Саліх аглы** (, 1853—1921) — какандскі, расійскі і савецкі ўзбекскі , які пісаў на узбекскай і таджыкскай мовах. Большую частку яго творчай спадчыны складаюць сатырычныя творы на надзённыя палітычныя тэмы, хоць ёсць і лірычныя вершы, а таксама любоўныя газелі (ранняя творчасць).

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў Какандзе, на той момант сталіцы Какандскага ханства, у сям’і рамесніка. Адукацыю атрымаў у медрэсе ў 1870—1874 гадах. У 1874—1875 гадах напісаў паэму «Дэміш хан», якая ўяўляла сабой вострую сатыру на кіраванне какандскага хана Худаяр-хана. Быў прыхільнікам далучэння Каканда да Расійскай імперыі і з вялікай сімпатыяй ставіўся да рускай культуры. Пасля Кастрычніцкай рэвалюцыі і пачатку Грамадзянскай вайны падтрымаў устанаўленне ва Узбекістане савецкай улады, у СССР лічыўся адным з заснавальнікаў савецкай узбекскай літаратуры.

Найбольш вядомыя творы-паэмы «Здарэнне з Віктарам» і «Абдурахман шайтан», у якіх сатырычна высмейваецца мусульманскае духавенства і розныя хабарнікі і аферысты, паэма «Сатыра на гандляроў» (1905—1906), дзе з’едліва высмейваюцца гандляры, маклеры і чыноўнікі Каканда перыяду Расійскай імперыі, а таксама паэмы «Спадары» (1916) і «Разбойнік Эргаш» (1918), аб’ектам сатыры у якіх становяцца буржуазныя нацыяналісты.

У апошнія гады жыцця пісаў сатырычныя вершы, накіраваныя супраць басмачоў і белагвардзейцаў. Гэта прывяло да таго, што ў канцы 1920 года ён быў узяты ў палон басмачамі і памёр у пачатку 1921 года у палоне ад збіцця і здзекаў.

## Памяць 
* У 1977—1984 гадах рэжысёр Шухрат Абасаў па п’есе Каміля Яшэна «Хамза» зняў на кінастудыі «Узбекфільм» 17-серыйны мастацкі тэлевізійны фільм «Вогненныя дарогі» пра жыццё паэта. Ролю Заўкі выканаў вядомы ўзбекскі акцёр .

## Бібліяграфія 
* Раззоқов Ҳ., Завқий. Ҳаёти ва ижоди, Тошкент, 1955.
* Edward Allworth: Uzbek Literary Politics. Mouton & Co.; London, Den Haag, Paris 1964.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Узбекскамоўныя паэты
Катэгорыя:Таджыкскамоўныя паэты
Мухамед аль-Башыр

**Мухамед аль-Башыр** (; ) — сірыйскі палітык.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў 1983 годзе ў правінцыі  на паўночным захадзе Сірыі ў сям’і мусульман-сунітаў. У 2007 годзе скончыў  па тэхнічнай спецыяльнасці, у 2021 годзе атрымаў ступень па шарыяцкім праве ва Універсітэце Ідліба. Апроч гэтага, ён скончыў курсы па адміністраванні і кіраванні праектамі. Працаваў на заводзе дзяржаўнай Сірыйскай газавай кампаніі.

Пасля пачатку грамадзянскай вайны ў Сірыі ў 2011 годзе супраць улады Башара Асада Мухамед аль-Башыр далучыўся да ўзброеных антыўрадавых фармаванняў, якія атрымлівалі падтрымку з-за мяжы. У 2022—2023 гадах ён займаў пасаду міністра развіцця і гуманітарных пытанняў ва «Урадзе выратавання Сірыі». Гэты орган быў утвораны ў 2017 годзе ўзброенымі апазіцыйнымі групоўкамі, у т.л. ваенізаванай арганізацыяй «Хаят Тахрыр аш-Шам», у правінцыі Ідліб, якая падчас грамадзянскай вайны заставалася непадкантрольнай урадавым войскам. У студзені 2024 года аль-Башыр узначаліў гэты апазіцыйны кабінет. Як пісалі арабскія СМІ, пад яго кіраўніцтвам у Ідлібе былі зніжаны падаткі на нерухомасць і пачалася праца па ўкараненні лічбавых тэхналогій.

10 снежня 2024 года стала вядома аб прызначэнні Мухамеда аль-Башыра кіраўніком пераходнага ўрада Сірыі. Рашэнне было прынята па выніках сумеснага пасяджэння Савета міністраў, які да таго падпарадкоўвалася Башару Асаду, і ўрада, сфарміраванага ў 2017 годзе апазіцыйнымі групоўкамі.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Палітыкі Сірыі
Двіетэ

**Двіетэ** () — населены пункт на паўднёвым усходзе Латвіі, размешчаны ў Двіецкай воласці ў Аўгшдаўгаўскім краі. Да 1 ліпеня 2009 года ўваходзіў у склад Даўгаўпілскага раёна.

За 35 км ад Даўгаўпілса.
## Насельніцтва 
## Інфраструктура 
Два магазіны, Двіецкая асноўная школа, дом культуры, Двіецкая рымска-каталіцкая царква, амбулаторыя, аптэка, паштовае аддзяленне.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Латвіі
Зайнідзін Фахрыдзінаў

**Зайнідзін Фахрыдзінаў** (8 лютага 1922, сяло Ялангоч Кібрайскага раёна — 8 лістапада 2000) — народны селекцыянер, заснавальнік цытрусаводства ва Узбекістане, ганаровы акадэмік АН Узбекістана (1979), заслужаны аграном Узбекістана (1967).

## Біяграфія 
Працоўную дзейнасць пачаў у 1938 годзе ў калгасе Кібрайскага раёна. З 1960 года агароднік калгаснай цяпліцы, з 1966 — загадчык брыгады кветкаводства і цытрусавых. У 1988—2000 гадах узначальваў калгас «Лімон». Метадам вегетатыўнай гібрыдызацыі шляхам прышчэпкі пупышак грузінскіх лімонаў да кітайскіх лімонаў сорта «Меер» і перапрышчэпкі атрыманага пакалення атрымаў у 1967 годзе новы сорт лімонаў, які атрымаў назву «Ташкенцкі», а ў 1970 годзе быў атрыманы сорт «Юбілейны». З. Фахрыдзінаў распрацаваў дасканалую агратэхніку вырошчвання лімонаў у неспрыяльным для іх клімаце Узбекістана.

Атрыманыя ім сарты з’яўляюцца асноўнымі сартамі прамысловага вырошчвання ў многіх цяпліцах краін СНД. Па ініцыятыве і пад кіраўніцтвам З. Фахрыдзінава ў гаспадарках многіх рэгіёнаў Узбекістана былі закладзены аранжарэі лімоннікаў.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Toshkent limoni, T., 1969; Zolotoye yabloko, T., 1982. Ad.: A’lam 3., Ota oʻgitlari, T., 1985.

## Спасылкі 
* Узбекский лимон отмечает 55-летний юбилей 

Катэгорыя:Селекцыянеры Узбекістана
Катэгорыя:Цытрусавыя
Катэгорыя:Вучоныя Узбекістана
Катэгорыя:Селекцыянеры СССР
Дзэлзава

**Дзэлзава** () — населены пункт у Маданскім краі Латвіі. Адміністрацыйны цэнтр Дзэлзаўскай воласці. Знаходзіцца на рэгіянальнай аўтадарозе P83 (Лубана - Дзэлзава). За 25 км ад горада Мадана. За кіламетр на поўдзень знаходзіцца платформа Дзэлзава на чыгуначнай лініі Плявіняс — Гулбэнэ.

## Насельніцтва 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Латвіі
Дэмэнэ

**Дэ́мэнэ** () — населены пункт у Аўгшдаўгаўскім краі Латвіі. Адміністрацыйны цэнтр Дэмэнскай воласці. Знаходзіцца побач з азёрамі Брыгэнэс, Дэмэнэ і Акмэнкас. За 18 км ад горада Даўгаўпілса. 
## Насельніцтва 
## Інфраструктура 
Валасная адміністрацыя, дом культуры, бібліятэка, практыка сямейнага ўрача, паштовае аддзяленне, прадуктовая крама, каталіцкая і лютэранская цэрквы.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Латвіі
Шахтаспецбуд Салігорск (валейбольны клуб)

**Шахтаспецбуд Салігорск** — беларускі валейбольны клуб з горада Салігорск. З’яўляецца фарм-клубам «Шахцёра»

## Гісторыя 
Каманда «Шахтаспецбуд» утварылася ў 2023 годзе з дубля складу каманды «Шахцёр».

## Статыстыка выступленняў 
## Трэнеры 
* Анатоль Анташкевіч

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Shakhtospecstroj
Томас Крэчман

**Томас Крэчман** (, нар. , , ГДР) — нямецкі акцёр. Сярод яго вядомых роляў — лейтэнант Ханс фон Віцланд у фільме «Сталінград» (1993), Вільгельм Хозенфельд у «Піянісце» (2002), Герман Фегелейн у «Падзенні» (2004), капітан Энглхорн у «Кінг Конгу» (2005). Ён таксама сыграў Барона Вольфганга фон Штрукера ў фільмах Кінематаграфічнага сусвету Marvel у фільмах «Капітан Амерыка: Зімовы салдат» (2014) і «Мсціўцы: Эра Альтрона» (2015). Крэчман двойчы намінаваўся на прэмію Deutscher Fernsehpreis за лепшую мужчынскую ролю. Ён таксама быў намінаваны на Еўрапейскую кінапрэмію і прэмію «Ніка».
## Крыніцы
Дзэлда

**Дзэлда** () — населены пункт у Скрундскім краі Латвіі. Адміністрацыйны цэнтр Нікрацкай воласці. Знаходзіцца на рацэ Дзэлда каля аўтадарогі P116 (Кулдыга — Скрунда — Эмбутэ). За 54 км ад горада Кулдыга.

## Насельніцтва 
## Інфраструктура 
Валасная адміністрацыя, пачатковая школа, паштовае аддзяленне, забаўляльны цэнтр, бібліятэка, некалькі крам. У вёсцы знаходзяцца брацкія могілкі салдат, якія загінулі ў Другую сусветную вайну. Побач размешчаны помнік археалогіі — гарадзішча Дзэлда.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Латвіі
Corbicula fluminea

**Corbicula fluminea** — від прэснаводных малюскаў сямейства .

## Апісанне 
Ракавінкі памерам да 5 см жоўта-зялёнага колеру з канцэнтрычнымі кругамі.

## Распаўсюджанне і асяроддзе пражывання 
Від распаўсюджаны ў рачных сістэмах Усходняй і Паўднёва-Усходняй Азіі, а таксама ў частцы Афрыкі. Дзякуючы караблям ён таксама распаўсюджаны ў Паўночнай і Паўднёвай Амерыцы, а таксама ў Еўропе. Будаўніцтва канала  стала прычынай інтрадукцыі віду і ў Дунай.

## Спосаб жыцця 
З’яўляюцца гермафрадытаў і ў большасці выпадкаў адбываецца самаапладненне. Характэрная высокая шчыльнасць папуляцыі — ад 100 да 200 асобін на квадратны метр, але часта можа дасягаць і 3000 .

Харчуюцца шляхам фільтрацыі вады.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Двухстворкавыя
Мульдэ

**Мульдэ** () — рака ў Германіі, працякае па землях Саксонія і Саксонія-Ангальт. Даўжыня ракі — 147 км, плошча вадазбору — 7400 км².

Рачная сістэма ракі Эльба.
## Крыніцы 
## Літаратура 
* Böttcher, Hans-Joachim: Ein Fluss wie kein anderer — die Mulde // Bitterfelder Heimatblätter, Heft XXVIII, 2010. S. 55-60. Bitterfeld 2010. ISSN 02328585

Катэгорыя:Рэкі Германіі
Джукстэ

**Джукстэ** () — населены пункт у цэнтральнай частцы Латвіі, адміністрацыйны цэнтр Джуксцкай воласці Тукумскага краю. Да 1 ліпеня 2009 года ўваходзіў у склад Тукумскага раёна.

Знаходзіцца на беразе аднайменнай ракі, паміж сёламі Ланцэніёкі і Лэстэнэ. За 66 км ад Рыгі, да Тукумса — 29 км.

## Насельніцтва 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Латвіі
Адзіяр

**Адзіяр** () — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Жак Адзіяр — французскі кінарэжысёр, сцэнарыст, кінапрадзюсар
* Мішэль Адзіяр — французскі сцэнарыст, пісьменнік, кінарэжысёр
Ерыхаў

**Ерыхаў** () — горад у Германіі, у зямлі Саксонія-Ангальт. Уваходзіць у склад раёна Ерыхаў. Падпарадкоўваецца ўпраўленню Эльбэ-Штрэмэ-Фінер. Плошча — 53,04 км². Афіцыйны код — 15 3 58 025.

## Насельніцтва 
## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Сільвестр Грот, нямецкі акцёр
## Крыніцы 
Катэгорыя:Гарады Саксоніі-Ангальт
Дрыжалка звілістая

**Дрыжалка звілістая** (*Tremella mesenterica*) — від грыбоў сямейства . Сучасная бінамінальная назва была дадзена ў 1769 годзе.

## Назва 
У англійскай мове называецца «вядзьмарскі алей» (). Бінамінальная назва віду «mesenterica» паходзіць ад ад грэчаскага слова μεσεντεριον — «сярэдняя кішка», з-за падабенства грыба з кішкой.

## Будова 
Залаціста-аранжавы грыб мае пладовае цела, якое размягчается ў вільготных умовах і становіцца цвёрдым пры высыханні.

## Распаўсюджанне і асяроддзе пражывання 
Звычайна расце на гнілой драўніне, асабліва на , як паразіт на грыбах роду . Сустракаецца ў Еўропе, Паўночнай і Паўднёвай Амерыцы, Афрыцы, Азіі, Аўстраліі.

## Практычнае выкарыстанне 
Звычайна гэта неядомы грыб, хоць яго можна выкарыстоўваць у супах або ў якасці замены грыба . Яго блізкі сваяк, , выкарыстоўваецца ў кітайскай кухні, а алей *T. mesenterica* можа выкарыстоўвацца як замена алею .

## Галерэя 

Файл:Tremella.mesenterica.-.lindsey.jpg
Файл:Tremella_mesenterica_29-12-2005a_(xndr).jpg
Файл:Tremella_mesenterica_JPG1.jpg

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Ядомыя грыбы
Катэгорыя:Грыбы Паўночнай Амерыкі
Катэгорыя:Грыбы Афрыкі
Катэгорыя:Грыбы Аўстраліі
Катэгорыя:Грыбы Азіі
Катэгорыя:Грыбы Еўропы
Катэгорыя:Дрыжалкавыя
Лукаш Кадзевіч

**Лукаш Кадзевіч** (нар. , Добрэ Мяста, Польшча) — польскі валейбаліст.

## Біяграфія 
У сезоне 2004/05 граў за сургуцкі «Газпрам». У 2008 годзе выступаў за міланскі «Спарклінг», які застаўся вінен яму шмат грошай. У чэрвені 2009 года падпісаў гадовы кантракт з валейбольным клубам «Лакаматыў-Белагор’е».

## Дасягненні 
*   Срэбраны прызёр чэмпіянату Беларусі (1): 2012/13
*   Бронзавы прызёр Кубка Беларусі (1): 2012/13

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Лукаш Кадзевич продолжит карьеру в Белгороде

Катэгорыя:Валейбалісты Польшчы
Катэгорыя:Удзельнікі летніх Алімпійскіх гульняў 2004 года
Катэгорыя:Удзельнікі летніх Алімпійскіх гульняў 2008 года
Катэгорыя:Ігракі «Аль-Арабі» Катар (валейбол)
Катэгорыя:Ігракі АЗС Ольштын
Катэгорыя:Выпускнікі Вармінска-Мазурскага ўніверсітэта
Катэгорыя:Ігракі зборнай Польшчы па валейболе
Камянец-Падольская дыяцэзія

**Камянец-Падольская дыяцэзія** (, ) — дыяцэзія Рымска-Каталіцкай царквы з цэнтрам у горадзе Камянец-Падольскі ва Украіне. 

## Гісторыя 
Камянецкая дыяцэзія была заснавана ў 1375 годзе Папам Урбанам VI па ініцыятыве караля Людовіка, і яе тэрыторыя была падпарадкаваная Галіцкай мітраполіі. Яе тэрытарыяльныя межы супадалі з межамі Падольскага ваяводства. У 1412 годзе гэтая дыяцэзія перайшла ў падпарадкаванне Львоўскай мітраполіі і заставалася пад яе кантролем да 1798 года.

У 1772 годзе дыяцэзія складалася з 59 парафій, аб’яднаных у 6 дэканатаў, і на яе тэрыторыі знаходзілася 87 рымска-каталіцкіх храмаў, уключаючы манастырскія цэрквы. У 1795 годзе расійская імператрыца Кацярына II ліквідавала дыяцэзію, але ў 1798 годзе Павел I аднаўляе яе і падпарадкоўвае Магілёўскай мітраполіі. У 1866 годзе дыяцэзія была зноў ліквідавана расійскімі ўладамі і кіравалася луцка-жытомірскімі біскупамі да 1918 года.

У 1918 годзе Папа Бенедыкт XV аднаўляе дыяцэзію. Біскуп Пётр Манькоўскі быў прызначаны яе кіраўніком у лістападзе 1918 года, але ўжо ў лістападзе 1920 года быў вымушаны пакінуць Камянец-Падольскі з-за палітычнай сітуацыі і жыў у выгнанні. У 1926 годзе ён пайшоў у адстаўку, а яго месца заняў апостальскі адміністратар. Дыяцэзія працягвала існаваць ва ўмовах савецкай улады, падвяргаючыся рэпрэсіям і абмежаванню дзейнасці. У 1991 годзе Ян Павел II аднаўляе яе ў поўным аб'ёме, і з гэтага часу пачала выкарыстоўвацца сучасная яе назва — Камянецка-Падольская дыяцэзія.

## Спасылкі 

Катэгорыя:Рэлігія ва Украіне
Катэгорыя:1918 год ва Украіне
Бітва пры Ямынь

**Бітва пры Ямынь** (, таксама вядомая як **бітва ля гары Яшань**; ) адбылася 19 сакавіка 1279 года і разглядаецца як апошняя бітва Паўднёвай Сун супраць .

Месца бітвы лакалізуюць ля пасёлка Ямэнь раёна Сінхуэй гарадской акругі Цзянмынь, правінцыя Гуандун, КНР.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 宋史 *Гісторыя Сун*, напісаная Тогта (脫脫) у 1345
* «元史» *Гісторыя Юань*, напісаны Сун Лянем (宋濂) у 2045

Катэгорыя:Падзеі 19 сакавіка
Катэгорыя:Бітвы ў Кітаі
Катэгорыя:Дынастыя Юань
Катэгорыя:Бітвы Кітая
Халакост у Лідскім раёне

За час акупацыі практычна ўсе яўрэі Лідскай акругі — больш за   чалавек — былі забітыя, а нешматлікія ацалелыя ў большасці ваявалі пасля ў партызанскіх атрадах.

Самыя масавыя забойствы яўрэяў адбываліся ў Лідзе, у вёсках Сялец (50 чалавек у ліпені 1941 года), Беліца (47 чалавек летам 1941 года) і іншых.

Немцы, рэалізуючы нацысцкую праграму знішчэння яўрэяў, стварылі на тэрыторыі раёна 1 гета — у Лідзе, дзе з лета 1941 па верасень 1943 года былі закатаваныя і забітыя каля 8000 чалавек.

У Лідскім раёне 8 чалавек былі ўдастоены ганаровага звання «Праведнік народаў свету» ад ізраільскага мемарыяльнага інстытута «Яд ва-Шэм» «*у знак глыбокай удзячнасці за дапамогу, аказаную яўрэйскаму народу ў гады Другой сусветнай вайны*»: Пастарнак Пётр і Стэфанія, Шумская Марыя, Малахоўскія Уладзіслаў і Франц, Дойлітка Ян, Стах і Співак (Дойлітка) Леакадзія.

Помнікі забітым яўрэям раёна ўстаноўлены ў Лідзе і ў Беліцы.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* 

Лідскі раён
Катэгорыя:Гісторыя Лідскага раёна
Diplostomum paracaudum

**Diplostomum paracaudum** — від плоскіх чарвей сямейства .

## Апісанне 
Сярод прамежкавых гаспадароў адзначаны ,  і .

Сярод метацэркарных гаспадароў адзначаны  і .

## Крыніцы 
Катэгорыя:Дыпластаматыды
Мангольскае заваяванне Кітая

**Мангольскае заваяванне Кітая** — заваяванне манголамі кітайскіх дзяржаў, якое адбывалася ў XIII стагоддзі.

## Заваяванне 
### Паўночны Кітай 
Пачатак першага этапу заваявання можна датаваць 1209 годам. У 1211 годзе мангольскія войскі на чале з Чынгісханам выступілі супраць чжурчжэньскай дзяржавы Цзінь (якая займала землі паўночнай часткі сучаснага Кітая), якая не змагла супрацьстаяць манголам. Да 1215 года дзяржава амаль цалкам была заваявана, быў узяты Яньцзін.

### Другі этап 
У 1226 годзе Чынгісхан пачынае паход супраць Тангуцкай дзяржавы Сі Ся, у 1227 годзе яна цалкам знішчана. На зваротным шляху Чынгісхан памёр. Пасля яго кіраўніком стаў Угедэй, які ў 1231 сумесна з Талуем павёў войскі на імперыю Цзінь. Заключыўшы супраць яе часовы саюз з Паўднёвай Сун, да 1234 годзе яны сумесна дамагаюцца разгрому дзяржавы Цзінь.

### Трэці этап 
У 1235 годзе пачынаецца вайна манголаў з імперыяй Сун. Спачатку актыўныя ваенныя дзеянні ў саракавых гадах знізіліся. У гэтым рэгіёне манголы сканцэнтраваліся на вайне з іншымі дзяржавамі (, ). У 1258 годзе прадпрымаецца новая атака на Сун, але кітайцы аказалі ўпарты супраціў, а да таго ж смерць мангольскага камандуючага Мункэ вымусіла іх сысці.

### Чацвёрты этап 
Хан Хубілай пачаў паход у 1267 годзе, аблажыў гарады Сян'ян і Фаньчэн, узятыя ў 1273 годзе. Пасля чаго наступ працягнуўся. 19 сакавіка 1275 года ў вырашальнай бітве ля Дзінцзячжоу была разбіта кітайская армія, пасля чаго манголы з лёгкасцю працягнулі захопліваць тэрыторыі. У 1276 годзе яны ўзялі сталіцу Ліньань і імператара ў палон. У 1279 годзе манголы разбілі апошнія сілы супраціву ў бітве ля гары Яшань, такім чынам, скончыўшы заваяванне Кітая.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* «История Востока» (Монголы и монгольское завоевание). РАН, 1997.
* 
* 

Катэгорыя:Войны XIII стагоддзя
Катэгорыя:Войны Кітая
Катэгорыя:Войны Манголіі
Сяргей Іванавіч Даніленка

**Сяргей Іванавіч Даніленка** (нар. , г. Смалявічы, Мінская вобласць) — беларускі літаратуразнавец, спецыяліст у галіне беларускага літаратуразнаўства. Падпалкоўнік міліцыі (у запасе). Кандыдат філалагічных навук (1997), дацэнт (2001).

## Біяграфія 
Нарадзіўся  года ў Смалявічах Мінскай вобласці. Скончыў у 1992 годзе Магілёўскі дзяржаўны педагагічны інстытут імя А. А. Куляшова па спецыяльнасці «Беларуская мова і літаратура».

У 1997—2005 гадах працаваў на кафедры беларускай літаратуры Магілёўскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя А. А. Куляшова, дацэнт. З 2005 года на кафедры сацыяльна-гуманітарных дысцыплін Магілёўскага інстытута Міністэрства ўнутраных спраў Рэспублікі Беларусь, у 2010—2016 — загадчык кафедры.

Навуковыя інтарэсы: сацыяльны міф у мастацкім тэксце; семіётыка геральдыкі.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 

* 

Катэгорыя:Падпалкоўнікі міліцыі (Беларусь)
Катэгорыя:Выкладчыкі Магілёўскага інстытута МУС Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Літаратуразнаўцы Беларусі
.cloud

**.cloud** — агульны дамен верхняга ўзроўню для кампаній, якія займаюцца воблачнымі вылічэннямі. Кіруецца італьянскай кампаніяй Aruba S.p.A., — адзін з найбуйнейшых дыстрыб’ютараў хостынгаў і правайдэраў у Еўропе.

Была дэлегавана ў каранёвую зону DNS 26 чэрвеня 2015 года

## Спасылкі 
* 

cloud
Мангольскае заваяванне Бірмы

**Мангольскае заваяванне Бірмы** — адбылося ў другой палове XIII стагоддзя і ўключала ў сябе некалькі ўварванняў  Мангольскай імперыі ў царства Паган.

## Перадгісторыя 
На тэрыторыі сучаснай кітайскай правінцыі Юньнань знаходзілася дзяржава Далі, асноўным насельніцтвам якой былі тайцы. З-за пранікнення кітайцаў на поўдзень тайцам прыйшлося міграваць на паўвостраў Індакітай. У сярэдзіне VIII стагоддзя яны з’явіліся на тэрыторыі сучаснай М’янмы і падпарадкавалі сабе мясцовыя плямёны п’ю і выціснулі монаў. У XI стагоддзі там было заснавана царства Баган (Паган). У выніку заваявання Кітая, дзе ўсталявалася дынастыя Юань, манголы ў 1253—1254 гадах , што паскорыла перасяленне тайцаў на паўвостраў і адкрыла туды дарогу заваёўнікам.

## Першыя сутыкненні 
Неўзабаве пасля абвяшчэння ў 1271 годзе імперыі Юань хан Хубілай праз кіраўніка правінцыі Юньнань адправіў да кіраўніка царства Паган  паслоў, якія запатрабавалі ўключэння Пагана ў склад уладанняў імперыі Юань. Кіраўнік Пагана павінен быў з дарамі асабіста прыбыць у Ханбалык. Наратыхапатэ ўхіліўся ад гэтага візіту, выклікаўшы абурэнне кіруючых колаў імперыі. У 1273 годзе ў Паган прыбыла місія, якая прывезла ліст Хубілая паганскаму кіраўніку з напамінам пра падпарадкаванне імператару і пагрозай вайны ў выпадку адмовы. М’янманскія крыніцы і кітайская дынастыйная хроніка «Юань шы» сцвярджаюць, што кіраўнік Пагана пакараў смерцю паслоў.

У 1276 годзе , што вызваліла для ваенных дзеянняў вялікія масы мангольскіх войскаў. Увесну 1277 года войскі імперыі Юань пад камандаваннем намесніка Юньнані Хуту ўварваліся ў межы Пагана; у гэтым паходзе прыняў удзел Марка Пола. Шасцідзесяцітысячная м’янманская армія сустрэлася з конніцай манголаў і атрадам ўзброенай лукамі гвардыі ў бітве пры Нгазаунджане, маляўніча апісанай знакамітым венецыянцам са слоў відавочцы. Слановая кавалерыя — галоўная ўдарная сіла м’янманскай арміі-трапіла ў пастку, і бітва была прайграна.

У канцы 1277 года манголы распачалі новы паход на Паган з Юньнані пад падставай дапамогі аднаму з горных плямёнаў. Была захоплена моцная крэпасць Каунсін на яго паўночна-ўсходняй мяжы, а таксама горад Бама. Разрабаваўшы гэты цэнтр караваннага гандлю, манголы неўзабаве сышлі на тэрыторыю Юньнані.

## Разгром Паганскага царства 
У 1285 годзе . Збіраючы сілы для новага наступу на Дайв’ет, Хубілай не даў у 1287 годзе дазволу на вайну з Паганам. Кіраўнік правінцыі Юньнань быў вымушаны весці баявыя дзеянні супраць Пагана на свой страх і рызыку.

Есу Цімуру ўдалося ўзяць сталіцу краіны і акупаваць тэрыторыю аж да Прома. Паган з яго храмамі і манастырамі, пагадамі і палацамі быў разбураны і адданы агню. На тэрыторыі, захопленай манголамі, была створана адміністрацыйная адзінка Мяньчжун, неўзабаве ператвораная ў залежную ад Юань дзяржаву. На трон у Пагане ў 1289 годзе быў пасаджаны васальны кіраўнік Чосва, і быў усталяваны памер штогадовай даніны.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* «История Востока» (в 6 т.). Т.II «Восток в средние века» — Москва: издательская фирма «Восточная литература» РАН, 2002. ISBN 5-02-018102-1

Катэгорыя:Гісторыя М’янмы
Катэгорыя:Мангольскія заваяванні
Сезон 2012/2013 «Шахцёра» Салігорск (валейбол)

У сезоне 2012—2013 валейбольны клуб «Шахцёр» з горада Салігорск прымаў удзел у наступных турнірах:
* Чэмпіянат Беларусі 2012/2013 (**Сярэбраны прызёр**),
* Кубак Беларусі 2012 (**Бронзавы прызёр**).

## Склад каманды 
* Ондржэй Боўла (1977; 195; Чэхія) 
* Андрэй Леўчанка (1985; 204; Украіна) 
* Павел Аўдочанка (1990; 204) 
* Лукаш Кадзевіч (1980; 208; Польшча) 
* Павел Дасевіч (1984; 173) 
* Арцём Гарамыкін (1985; 194) 
* Эшлі Нэмер (1980; 192; Бразілія) 
* Аляксандр Сімеонаў (1986; 198; Балгарыя) 
* Раман Аплевіч (1986; 185) 
* Святаслаў Міклашэвіч (1978; 212; Казахстан) 
* Максім Марозаў (1989; 197) 
* Артур Драпчынскі (1992; 199) 
* Алег Хмялеўскі (1985; 194) 
* Аляксей Рабека 
* Артур Удрыс (1990; 210)

## Трэнеры каманды 
*  Віктар Сідзельнікаў (галоўны трэнер)
*  Петэр Кальны (трэнер)

## Гл. таксама 
* Сезон 2011/2012 «Шахцёра» Салігорск (валейбол)
* Сезон 2013/2014 «Шахцёра» Салігорск (валейбол)

## Спасылкі 
* Shakhtior Soligorsk 
* Суперлига. Анонс. Солигорск славянский
2012/2013
Шахцёр
Катэгорыя:2012 год у Салігорску
Катэгорыя:2013 год у Салігорску
Спрайт (значэнні)

**Спрайт** ( — фея; эльф):
*  — выгляд навальнічных разрадаў, якія б’юць у мезасферы і тэрмасферы.
*  — графічны аб’ект у камп’ютарнай графіцы.
*  — вэб-комікс, створаны на аснове спрайтаў з відэагульняў.
* «Спрайт» — безалкагольны газіраваны напой вытворчасці «The Coca-Cola Company».
* Спрайты — прадстаўнікі чароўнага народца ў кнігах пра .

## Аперацыйныя сістэмы 
* «Sprite» — эксперыментальная АС, распрацаваная ў Каліфарнійскім універсітэце ў Берклі.
* «Спрайт-ОС» — АС для камп’ютара «», створаная навукова-тэхнічным кааператывам «Спрайт».
Ваенны палігон

**Палігон**, у прастамоўі **ваенны палігон** — аб’ект (тэрыторыя) для правядзення стрэльбаў,  (навучальны палігон) або выпрабаванняў узбраенняў і ваеннай тэхнікі (выпрабавальны палігон).

Ваенныя палігоны ёсць у многіх дзяржавах і краінах свету. Раней *Палігон* — умацаванне ў форме шматкутніка ці ўчастак для  апісаны значэнні: палігоннае ўмацаванне — рэдут, паліганальны спосаб умацавання, і артылерыйскі тэрмін — месца, дзе ідзе вучэнне, страляніна з гармат. На аснове так званых «Навучальных артылерыйскіх палігонаў» у 1961 годзе былі створаны першыя .

## Зноскі 
## Літаратура 
* 
* «Положение об артиллерийских полигонах», объявленное в приказе по Военному ведомству за № 314, от 26 июня 1912 года. ;
* 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* Российские военные полигоны в степях Казахстана 
* Полигоны укрепляют военный союз: Россия и Казахстан выходят на новый уровень оборонного сотрудничества 
* Аэронавигационные предупреждения: информация о запретных, опасных зонах и зонах ограничения полётов (координаты военных полигонов России) 
* *Полигон* на сайте Минобороны России 
* Министр обороны принял участие в пленарном заседании Общественного совета при военном ведомстве : Министерство обороны Российской Федерации 

*
Ян VIII (Папа Рымскі)

**Ян VIII** (каля 820, , Папская вобласць—, , Папская вобласць) — Папа Рымскі (872—882). Ян прысвяціў значную частку свайго папства спробам спыніць заваяванне мусульманаў поўдня Італіі і іхнае прасоўванне на поўнач. Калі ягоныя намаганні атрымаць дапамогу альбо ад франкаў, альбо ад Візантыйскай імперыі трывалі няўдачу, Ян умацаваў Рым. Ён падтрымаў Мяфодзія ў ягонай місіі прасоўвання асветы сярод славянаў, абараніўшы яго ад Каралінгаў і баварскага духавенства, і дазволіўшы пераклад Бібліі на славянскую мову. Ян таксама дыпламатычна прызнаў княства харватаў і развязаў канфлікт Фоціевай схізмы. Пантыфікат Яна скончыўся ягоным забойствам, і папства стала значна слабейшым пасля гэтага.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Папы Рымскія
Сезон 2023/2024 «Шахтаспецбуда» Салігорск (валейбол)

У сезоне 2023—2024 валейбольны клуб «Шахтаспецбуд» з горада Салігорск прымаў удзел у наступных турнірах:
* Чэмпіянат Беларусі 2023/2024 (**4-е месца**),
* Кубак Беларусі 2023 (**кваліфікацыйны раўнд**).

## Склад каманды 
1. Ілья Ганчарук 
3. Ілья Капыш 
4. Сулейман Тальбі 
5. Даніла Болхаў 
6. Максім Балюк 
7. Станіслаў Кулагін 
11. Віктар Абухоўскі 
12. Даніэль Вяль 
16. Віталь Альшэўскі 
17. Яўгеній Сыч 
21. Данііл Сарокін 
25. Мікіта Канавалаў 
27. Іван Дзялендзік 
29. Ягор Кавалёў 

## Трэнеры каманды 
*  Анатоль Анташкевіч (галоўны трэнер)

## Гл. таксама 
* Сезон 2024/2025 «Шахтаспецбуда» Салігорск (валейбол)

## Спасылкі 
* Состав команды «Шахтоспецстрой» Сезон 2023/2024
* Shakhtospecstroj 
2023/2024
Шахтаспецбуд
Катэгорыя:2023 год у Салігорску
Катэгорыя:2024 год у Салігорску
Дзэрбэнэ

**Дзэрбэнэ** () — населены пункт у Латвіі (гістарычны рэгіён Відзэмэ), адміністрацыйны цэнтр Дзяржынскай воласці Цэсіскага краю.
## Насельніцтва 
## Інфраструктура 
Сярэдняя школа, музычная школа, палац культуры, бібліятэка, пошта.

## Памятныя мясціны 
Маёнтак з паркам, гарадзішча.
## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Валдэмарс Замуэлс, латвійскі дзяржаўны дзеяч
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Латвіі
Уладзімір Андрэевіч Каробкін

**Уладзімір Андрэевіч Каро́бкін** (нар. ) — вучоны ў галіне машынабудавання, доктар тэхнічных навук (2005), прафесар.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў горадзе Орша. У 1964 годзе скончыў Беларускі політэхнічны інстытут па спецыяльнасці «Аўтамабілі і трактары». Працуе на Мінскім трактарным заводзе з 1964 года, з 1981 года начальнік і галоўны канструктар Асобнага канструктарскага бюро. З 1994 года У. А. Каробкін у Беларускім нацыянальным тэхнічным універсітэце, прафесар, загадчык філіяла кафедры «Трактары» на Мінскім трактарным заводзе.

## Навуковая і грамадская дзейнасць 
У. А. Каробкін аўтар больш за 120 навуковы прац у галіне праектавання і вытворчасці базавых шасі спецыяльных гусенічных машын і машын на іх аснове рознага народнагаспадарчага прызначэння, у тым ліку лясных, шахтных, дарожна-будаўнічых машын на аснове колавых трактароў. Мае больш за 110 аўтарскіх пасведчанняў на вынаходствы і патэнтаў.

Сярод апублікаванага:
* Многоцелевые гусеничные шасси / В. Ф Платонов, В. С. Кожевников, В. А. Коробкин, С. В. Платонов; Под ред. В. Ф. Платонова. — М.: Машиностроение, 1998. — 342 с.
* Лесные машины «Беларус» : учебное пособие для студентов специальности «Машины и оборудование лесного комплекса» высших учебных заведений / А. В. Жуков, А. С. Федоренчик, В. А. Коробкин, А. Н. Бычек. — Минск : [б. и.], 2001. — 149 с. — Библиогр. в конце кн. — ISBN 985-434-146-1
* Конструирование и расчет машин: лабораторные работы (практикум) для студентов специальностей 1-37 01 03 «Тракторостроение» и 1-37 01 04 «Многоцелевые колесные и гусеничные машины» / В. П. Бойков, А. Ф. Андреев, Д. А. Дубовик, В. А. Коробкин. — Минск: Белорус. нац. техн. ун-т, 2009. — 63 с. — ISBN 978-985-479-998-8.

## Узнагароды і званні 
* Ленінская прэмія (1986)
* Ордэн «Знак Пашаны» (1984)
* Заслужаны работнік прамысловасці Рэспублікі Беларусь (2001)
* Прэмія Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь у галіне дызайна (1997)
* Прэмія Міністэрства прамысловасці Рэспублікі Беларусь у галіне навукі і тэхнікі (2004)
* Значок «Лепшы вынаходнік Міністэрства трактарнага і сельскагаспадарчага машынабудавання» (1988)

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
*  — С. 224.

## Спасылкі 
* Коробкин Владимир Андреевич // Сайт БНТУ
* Коробкин, Владимир Андреевич (доктор технических наук; тракторостроение; род. 1940) // Электронны каталог РНТБ
* Коробкин Владимир Андреевич // База патентов Беларуси
* Банк патентов РФ на изобретения и промышленные образцы ФИПС Роспатента
* Электронная бібліятэка БНТУ

Катэгорыя:Машынабудаўнікі СССР
Катэгорыя:Машынабудаўнікі Беларусі
Катэгорыя:Вынаходнікі СССР
Катэгорыя:Вынаходнікі Беларусі
Катэгорыя:Аўтары падручнікаў
Дзіклі

**Дзіклі** () — населены пункт у Коцэнскім краі Латвіі. Адміністрацыйны цэнтр Дзікльскай воласці. Знаходзіцца на рацэ Мазбрыедэ. За 23 км ад горада Валміера.

## Насельніцтва 
## Інфраструктура 
Валасная адміністрацыя, пачатковая школа, дзіцячы сад, паштовае аддзяленне, дом культуры, бібліятэка.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Латвіі
Дрыцаны

**Дрыцаны** () — населены пункт у Рэзэкнэнскім краі Латвіі, адміністрацыйны цэнтр Дрыцанскай воласці.
## Насельніцтва 
## Інфраструктура 
У старым цэнтры знаходзіцца рымска-каталіцкая царква свв. Апосталаў Сымона і Юды Фадзея (1859), могілкі, старая валасная адміністрацыя і стары народны дом (1859), у двары якога ўсталяваны камень у памяць аб ахвярах акупацый, а таксама сярэдняя школа (1953). У новым цэнтры размешчаны дом культуры і шматпавярховая забудова, раней таксама сельсавет, дзіцячы садок і фельчарскі пункт.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Латвіі
Друвіена

**Друвіена** () — населены пункт у Гулбэнскім краі Латвіі. Адміністрацыйны цэнтр Друвіенскай воласці. За 37 км ад горада Гулбэнэ.

## Насельніцтва 
## Інфраструктура 
Валасная адміністрацыя, пачатковая школа, дом культуры, бібліятэка, фельчарскі і акушэрскі пункт, паштовае аддзяленне, крама.

## Памятныя мясціны 
Маёнтак Друвіена — аб’ект культурнага значэння мясцовага значэння.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Латвіі
Дубна (Аўгшдаўгаўскі край)

**Дубна** () — населены пункт у Аўгшдаўгаўскім краі Латвіі. Адміністрацыйны цэнтр Дубнінскай воласці. Знаходзіцца на беразе ракі Мэдупэ каля рэгіянальнай аўтадарогі P64 (Вішкі — Ніцгалэ). За 34 км ад горада Даўгаўпілс.

## Насельніцтва 
## Інфраструктура 
Валасная адміністрацыя, дом культуры, бібліятэка, фельчарскі і акушэрскі пункт, касцёл.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Латвіі
Дунава

**Дунава** () — населены пункт у Екабпілскім краі Латвіі. Адміністрацыйны цэнтр Дунаўскай воласці. Знаходзіцца на левым беразе Даўгавы каля вусця ракі Эглайнэ. За 42 км ад горада Екабпілс. 
## Насельніцтва 
## Інфраструктура 
Валасная адміністрацыя, пачатковая школа, дом культуры, бібліятэка, паштовае аддзяленне, касцёл.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Латвіі
Дуналка

**Дуналка** () — населены пункт у Паўднёвакурзэмскі крайПаўднёвакурзэмскім краі Латвіі, адміністрацыйны цэнтр Дуналкскай воласці. Знаходзіцца на рацэ Дурбэ. За 38 км ад горада Ліепая.
## Насельніцтва 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Латвіі
Дурбэ (рака)

**Ду́рбэ** () — рака ў Латвіі, левы складнік ракі Сака. Даўжыня ракі — 47 км, плошча вадазборнага басейна — 477,3 км².

Рака выцякае з возера Дурбэс, цячэ на поўнач. Каля населенага пункта Сака зліваецца з Тэбрай, утвараючы раку Сака. На рацэ Дурбэ размешчаны населеныя пункты Дуналка і Цырава.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Латвіі
Сака (рака)

**Са́ка** () — рака ў Латвіі, працякае па тэрыторыі Паўднёвакурзэмскага краю, упадае ў Балтыйскае мора. Даўжыня ракі — 6 км, плошча вадазборнага басейна — 1110 км².

Рака Сака ўтвараецца каля населенага пункта Сака зліццём рэк Дурбэ (левы складнік) і Тэбра (правы складнік). Цячэ на поўнач і ўпадае ў Балтыйскае мора ў межах горада Павіласта.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Рэкі Латвіі
Сака (Латвія)

**Са́ка** () — населены пункт у Паўднёвакурзэмскім краі Латвіі, адміністрацыйны цэнтр Сакскай воласці. Размешчаны пры зліцці рэк Дурбэ і Тэбра, якія ўтвараюць раку Сака. Побач праходзіць рэгіянальная аўтадарога P111 (Вэнтспілс — Гробіня). За 52 км ад горада Ліепая.
## Насельніцтва 
## Інфраструктура 
Валасная адміністрацыя, бібліятэка, гасцявы дом, лютэранская і баптысцкая цэрквы.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Латвіі
Тэбра

**Тэбра** () — рака ў Латвіі, правы складнік ракі Сака. Працякае па тэрыторыі Паўднёвакурзэмскага краю. Даўжыня ракі — 69 км, плошча вадазборнага басейна — 584,6 км².

Рака выцякае з невялікага возера на поўдзень ад населенага пункта Калвэнэ. Цячэ пераважна ў паўночна-заходнім напрамку ў нізоўях Прыморскай нізіны. Каля населенага пункта Сака зліваецца з Дурбэ, утвараючы раку Сака.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Рэкі Латвіі
Дурбэс

**Дурбэс** — возера на захадзе Латвіі, размяшчаецца на тэрыторыі Тадайкскай, Дурбскай і Дуналкскай валасцей Паўднёвакурзэмскага краю. Выток ракі Дурбэ.

Возера знаходзіцца на вышыні 23 м над узроўнем мора. Плошча воднай паверхні - 670 га. Найбольшая глыбіня - 2,3 м, сярэдняя - 1,5 м. 12 відаў рыб.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Азёры Латвіі