open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Мануэль Урыбары

**Мануэль Урыбары Барутэль** (; 23 лістапада 1896 — 6 кастрычніка 1962) — афіцэр Грамадзянскай гвардыі Іспаніі, удзельнік грамадзянскай вайны 1936—1939 гадоў.

## Біяграфія 
Да вайны служыў капітанам грамадзянскай гвардыі. Быў членам масонскай ложы і левай валенсійскай партыі «Esquerra Valenciana» (EV). 9 ліпеня 1936 года Урыбары быў прызначаны ваенным камандзірам страйкавага камітэта, створанага рабочымі арганізацыямі Валенсіі, якія абвясцілі ўсеагульную забастоўку. Адказваў за арганізацыю і інструктаж валенсійскіх апалчэнняў.

У пачатку жніўня Урыбары ўзначаліў калону з каля трохсот апалчэнцаў, байцоў грамадзянскай гвардыі, штурмавікоў і карабінераў. У каардынацыі з сіламі Альберта Баё з Барселоны правёў высадку на Маёрцы, але аперацыя правалілася. 

Пасля Урыбары ваяваў на розных франтах, даслужыўшыся да звання падпалкоўніка. Быў камандзірам так званай «прывіднай калоны». Потым узначальваў 9-ю дывізію II армейскага корпуса.

У пачатку 1938 года Урыбары прызначаны кіраўніком Ваеннай інфармацыйнай службы. Аднак 22 красавіка таго ж года ён збег у Францыю, заявіўшы аб непрымірымых рознагалоссях з прэзідэнтам Хуанам Негрынам і з камуністамі. Адтуль ён адправіўся на Кубу, дзе супрацоўнічаў з рознымі рэспубліканскімі эмігранцкімі арганізацыямі, у тым ліку з ІСРП.

Памёр у галечы ў Мексіцы.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Domingo, Jorge (2009). El exilio republicano español en Cuba. Siglo XXI de España Editores. ISBN 9788432313875. 
* Mainar Cabanes, Eladi (1998). De milicians a soldats: les columnes valencianes en la Guerra Civil (en catalán). Valencia: Universidad de Valencia. ISBN 9788437033495. 
* Pagès, Pelai (2007). La guerra civil als Països Catalans, 1936- 1939 (en catalán). Valencia: Universidad de Valencia. ISBN 9788437067353. 
* Viñas, Ángel (2008). El honor de la República: entre el acoso fascista, la hostilidad británica y la política de Stalin. Crítica. ISBN 978-84-7423-765-8. 

Катэгорыя:Удзельнікі грамадзянскай вайны ў Іспаніі (рэспубліканцы)
Катэгорыя:Падпалкоўнікі
Катэгорыя:Масоны
Хаўер Маскерана

**Хаўер Алехандра Маскерана** (; нарадзіўся 8 чэрвеня 1984 года, Сан-Ларэнса, Аргенціна) — аргенцінскі футбаліст, паўабаронца. Ігрок нацыянальнай зборнай Аргенціны. Вядомы праз сваю няўступчывасць у адзінаборствах і здольнасць аддаць выдатны пас. Маскерана стаў першым аргенцінцам, які здолеў замацавацца ў першай камандзе «Ліверпула», да яго гэта беспаспяхова спрабаваў зрабіць Маўрысіа Пелегрына. Пасля працяглы час выступаў за іспанскую «Барселону», здабыўшы разам з ёй шмат кубкаў і тытулаў.

## Дасягненні 
**«Рывер Плейт»**:
* Чэмпіён Аргенціны: 2004(к)

**«Карынтыянс»**:
* Чэмпіён Бразіліі: 2005

**«Барселона»**:
* Чэмпіён Іспаніі: 2011, 2013, 2015, 2016, 2018
* Уладальнік Кубка Іспаніі па футболе: 2012, 2015, 2016, 2017, 2018
* Уладальнік Суперкубка Іспаніі па футболе: 2011, 2013, 2016
* Пераможца Лігі чэмпіёнаў: 2011, 2015
* Уладальнік Суперкубка УЕФА: 2011, 2015
* Пераможца клубнага чэмпіяната свету: 2011, 2015

**Аргенціна**:
* Сярэбраны прызёр чэмпіянату свету: 2014
* Алімпійскі чэмпіён: 2004, 2008

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Профіль на афіцыйным сайце «Барселоны»

Катэгорыя:Футбалісты Аргенціны
Катэгорыя:Ігракі зборнай Аргенціны па футболе
Катэгорыя:Футбалісты на летніх Алімпійскіх гульнях 2004 года
Катэгорыя:Футбалісты на летніх Алімпійскіх гульнях 2008 года
Катэгорыя:Чэмпіёны летніх Алімпійскіх гульняў 2004 года
Катэгорыя:Чэмпіёны летніх Алімпійскіх гульняў 2008 года
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны па футболе
Катэгорыя:Ігракі ФК Рывер Плэйт
Катэгорыя:Ігракі ФК Карынтыянс
Катэгорыя:Ігракі ФК Вест Хэм Юнайтэд
Катэгорыя:Ігракі ФК Ліверпул
Катэгорыя:Ігракі ФК Барселона
Катэгорыя:Ігракі ФК Хэбэй Чайна Форчун
Катэгорыя:Ігракі ФК Эстудыянтэс
Крысціян Павон

**Кры́стыян Паво́н** (; нар. ) — аргенцінскі футбаліст, паўабаронца бразільскага клуба «Грэміу» і нацыянальнай зборнай Аргенціны. Кар’еру распачаў у родным горадзе з клубам «Тальерэс», з якім і падпісаў свой першы прафесійны кантракт у 2012 годзе. Праз добрую гульню быў заўважаны сталічным клубам «Бока Хуніярс», які выкупіў 9 ліпеня 2014 года кантракт іграка за 1,3 млн еўра.

## Дасягненні 
**«Бока Хуніярс»**:
* Чэмпіён Аргенціны: 2015, 2017, 2018
* Уладальнік Кубка Аргенціны: 2015, 2020
* Уладальнік Суперкубка Аргенціны: 2018

**«Атлетыку Мінейру»**:
* Чэмпіён штата Мінас-Жэрайс: 2023

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Асобы
Катэгорыя:Футбалісты Аргенціны
Катэгорыя:Ігракі зборнай Аргенціны па футболе
Катэгорыя:Футбалісты на летніх Алімпійскіх гульнях 2016 года
Катэгорыя:Ігракі ФК Тальерэс Кордава
Катэгорыя:Ігракі ФК Бока Хуніярс
Катэгорыя:Ігракі ФК Калон Санта-Фэ
Катэгорыя:Ігракі ФК Лос-Анджэлес Гэлаксі
Катэгорыя:Ігракі ФК Атлетыку Мінейру
Катэгорыя:Ігракі ФК Грэміу
Лейбарысцкая партыя (Мальта)

**Лейбарысцкая партыя** () — адна з дзвюх асноўных палітычных партый Мальты. Паводле палітычнага спектру мае левы ўхіл.

Партыя была заснавана ў 1920 годзе як палата працы невялікай групай прафсаюзаў. Яе вядомы член Пол Бафа займаў пасаду першага прэм’ер-міністра ад партыі паміж 1947 і 1950 гадамі. Ідэалагічна партыя арыентавалася на дэмакратычны сацыялізм і іншыя кірункі лявіцы да пачатку 1990-х гадоў, пасля чаго перайшла на рэйкі сучасанай заходняй сацыял-дэмакратыі. Падчас кіравання Джозефа Муската партыя перайшла да больш цэнтралісцкай пазіцыі, прымаючы палітыку трэцяга шляху. Раней партыі лічылася прыхільніцай еўраскептыцызму, але сёння, паводле свайго ж сцверджання, займае праеўрапейскую пазіцыю і ёсць сябрам партыі еўрапейскіх сацыялістаў.

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт.

Катэгорыя:Палітычныя партыі Мальты
Катэгорыя:Сацыял-дэмакратычныя партыі
Тыматэвуш Павел Гажэнскі

**Тыматэвуш Павел Гажэнскі** (; 20 сакавіка 1743, Дабжыца, цяпер Плешаўскі павет, Велікапольскае ваяводства, Польшча — 20 снежня 1825, Познань, цяпер Польшча) — рымска-каталіцкі дзеяч, архібіскуп познанска-гнезненскі.

## Біяграфія 
Сын уладара дабжыцкай воласці Францішка Гажэнскага герба «Наленч» і Ганны з Дарангоўскіх. У 1765 годзе распачаў навучанне ў семінарыі ксяндзоў місіянераў у Кракаве. Ад 1763 года канонік пры познанскай кафедры, ад 1776 года канонік пры кракаўскай кафедры. З таго года рэктар госпіса святога Станіслава ў Кракаве. Верагодна, яго працай на заканчэнне навучання ў кракаўскай семінарыі была *Conclusiones theologicae pro disputtionibus publicis*. У 1775 годзе выехаў у Рым, дзе вывучаў права. У Польшчы з'явіўся толькі ў 1777 годзе. У 1780 годзе пераехаў у Варшаву як дэлегат кракаўскай курыі да Кароннага Трыбунала. У 1781 годзе атрымаў Ордэн Святога Станіслава і пасаду рэферэндара вялікага кароннага. Ад 1788 года апошні канцлер северскага княства.

У 1790 годзе прызначаны смаленскім біскупам. Падчас Вялікага Сойма разам із сваяком Аўгусцінам Гажэнскім дзейнічаў у падтрымку Канстытуцыі 3 мая, прыняў прысягу ад караля 3 мая. Пасля Трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай пераехаў у Кракаў. Часцяком бываў у сваім галічынскім маёнтку ў Жарноўцы. Пэўны час жыў у Вене, а ў 1804 годзе пераехаў у Познань. У 1806 годзе прускі кароль Фрыдрых Вільгельм III прызначыў яго познанскім біскупам, але ж напалеонаўскія войны перашкодзілі інтранізацыі. У 1808 годзе ўлады Варшаўскага княства пацвердзілі намінацыю, у 1809 годзе яна была зацверджана папам. У 1810 годзе скончыў распачатую біскупам Ігнацыем Рачынскім генеральную рэарганізацыю познанскага капітула, стварыўшы ўстой, які амаль бязменна захаваўся да сёння.

У 1821 годзе папа Пій VII узвялічыў познанскае біскупства да рангу метраполіі і злучыў яго персанальнай уніяй з Гнезненскай метраполіяй з сялібай у Познані. Са згоды прускіх уладаў пасаду ўзначаліў Тыматэвуш Гажэнскі. У 1822 годзе Фрыдрых Вільгельм III забараніў яму ўжываць тытул прымаса Польшчы. Архібіскуп гэтаму не запярэчыў, але пастанову не выконваў. Як архібіскуп у скарбніцу познанскае кафедры ўнёс шматлікія літургічныя шаты, начынне, мэблю і іншыя каштоўнасці. Фундаваў касцёл Святога Тыматэвуша ў Бялэжыне. Пасля смерці быў пахаваны ў познанскай кафедры ў капліцы Шолдрскіх. Сёння пахаваны ў крыпце разам з іншымі познанскімі архібіскупамі.

## Спасылкі 
Ціматэвуш
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Велікапольскім ваяводстве
Катэгорыя:Біскупы смаленскія
Катэгорыя:Біскупы пазнаньскія
Катэгорыя:Біскупы гнезненскія
Катэгорыя:Рэферэндары вялікія каронныя
Катэгорыя:Памерлі ў Познані
Ірына Уладзіміраўна Тылец

**Ірына Уладзіміраўна Тылец** — беларуская дзяржаўная дзяячка, сакратар Пленума Вярхоўнага Суда Рэспублікі Беларусь і старшыня Рэспубліканскага савета суддзяў. Член Прэзідыума Усебеларускага народнага сходу (з 2024 года).

## Біяграфія 
У 1992 годзе скончыла юрыдычны факультэт Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. У сістэме судоў агульнай юрысдыкцыі працуе з 1985 года. Пачынала юрыдычную кар’еру з пасады сакратара судовага паседжання суда Кастрычніцкага раёна Мінска. У 1993 годзе была назначана на пасаду суддзі гэтага ж суда, у 1996 годзе — на пасаду намесніка старшыні суда Кастрычніцкага раёна Мінска.

У 2004 годзе Ірына Тылец назначана суддзёй Вярхоўнага Суда Рэспублікі Беларусь. У чэрвені 2008 года ёй прысвоены першы кваліфікацыйны клас. З 27 верасня 2018 года — сакратар Пленума Вярхоўнага Суда Беларусі. 1 лістапада 2023 года абрана старшынёй Рэспубліканскай рады суддзяў.

З 25 красавіка 2024 года член Прэзідыума Усебеларускага народнага сходу.

## Узнагароды 
* медаль «За працоўныя заслугі»

## Спасылкі 
## Літаратура 
Катэгорыя:Юрысты Беларусі
Катэгорыя:Суддзі Вярхоўнага Суда Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Члены Прэзідыума Усебеларускага народнага сходу
Reva (БТР)

**REVA** — бронетранспарцёр вытворчасці кампаніі Integrated Convoy Protection. Распрацаваны ў 2004 годзе.

## Апісанне 
Колавая формула 4x4. V-вобразны корпус забяспечвае абарону ад мін і самаробных выбуховых прылад. Бранявік змяшчае не менш за 10 пасажыраў. 

Узбраенне складаецца з двух лёгкіх кулямётаў.

Можа выкарыстоўвацца як:
* Машына кіравання
* Машына хуткай дапамогі
* Эвакуацыйны аўтамабіль
* VIP-перавозчык

## Аператары 
* 
* : 25
* : 115
* : 25
* : 112

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Integrated Convoy Protection

Катэгорыя:Бранятэхніка ПАР
Катэгорыя:Бронеаўтамабілі паводле алфавіта
Азхар аль-Дулеймі

**Азхар аль-Дулаймі** () — іракскі баявік, вядомы як арганізатар нападу на штаб-кватэру паліцыі Кербелы ў 2007 годзе.

Быў членам Асаіб Ахль аль-Хак, фракцыі арміі Махдзі. Праходзіў навучанне і атрымліваў фінансаванне ад Корпуса вартавых ісламскай рэвалюцыі і Хезбалы.

Высачаны і забіты амерыканскімі вайскоўцамі 19 мая 2007 года ў Садр-Сіці.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Асобы, чыя дата нараджэння не вызначана
Катэгорыя:Удзельнікі Іракскай вайны
Шэлдан Райлі

**Шэлдан Райлі Эрнандэс** (; нар. 14 сакавіка 1999 года), прафесійна вядомы як **Шэлдан Райлі** () — аўстралійскі спявак і аўтар песень. Пераможца Eurovision — Australia Decides 2022 і прадстаўнік Аўстраліі на конкурсе Еўрабачанне з песняй «Not the Same», заняў 15 месца (123 балы ад журы і 2 ад тэлегледачоў).

Быў удзельнікам восьмага сезона The X Factor Australia, сёмага і восьмага сезонаў The Voice Australia, а таксама ўдзельнікам пятнаццатага сезона America’s Got Talent.

## Біяграфія 
Райлі нарадзіўся ў Сіднеі ў сям’і маці-аўстралійкі і бацькі-філіпінца.

У 2016 годзе Райлі, які тады выступаў пад сваім поўным імем Шэлдан Эрнандэс, прайшоў праслухоўванне для восьмага сезона The X Factor Australia з песнямі «Circle of Life» Элтана Джона і «Ordinary People» Джона Леджэнда. Першапачаткова ён удзельнічаў у катэгорыі 14-21, а настаўнікам быў Адам Ламберт, і быў выключаны як сольны выканаўца на этапе конкурсу. Райлі вярнуўся ў «Х-фактар» пасля таго, як настаўнік катэгорыі «Гурты» Ігі Азалія абраў яго ў склад новага бойз-бэнду з выбылых сольных выканаўцаў. Гурт меў назву «Time and Place», і ў яго склад, акрамя Шэлдана, ўваходзілі Самі Афуні, Мэцью Макнот і Леон Крэбер.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Прадстаўнікі Аўстраліі на конкурсе песні Еўрабачанне
Катэгорыя:Удзельнікі конкурсу песні Еўрабачанне 2022
Канстанцін Віктаравіч Бурак

**Канстанцін Віктаравіч Бурак** () — кіраўнік Апарату Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь. Член Прэзідыума Усебеларускага народнага сходу (з 2024 года).

## Біяграфія 
Скончыў Маскоўскае пагранічнае ваеннае вучылішча КДБ пры Савеце Міністраў СССР. Працаваў у інфармацыйным упраўленні Савета бяспекі Рэспублікі Беларусь і быў прадстаўніком Беларусі ў структурах АДКБ.

Скончыў Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь.

Падчас палітычнага крызісу ў Беларусі 2020—2022 гадоў уваходзіў у склад Рабочай групы па дапрацоўцы праекта Канстытуцыі.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Бурак, Константин Викторович (государственный деятель ; род. 1970)

Катэгорыя:Савет Міністраў Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Члены Прэзідыума Усебеларускага народнага сходу
Таранхаяваган (значэнні)

**Таранхаява́ган**:

* Таранхаяваган — бог у міфалогіі індзейцаў іракезаў.
* (88611) Таранхаяваган — транснептунавы аб’ект пояса Койпера.
Сімулякр

**Сімуля́кр** (ад  — падабенства, копія) — ключавы тэрмін постмадэрнісцкай філасофіі, які азначае адлюстраванне, копію таго, чаго насамрэч не існуе. Сёння гэта паняцце разумеюць як культурнае або палітычнае ўтварэнне, што капіруе форму зыходнага ўзору. Сімулякр можа тычыцца якіх заўгодна рэчаў і сэнсаў.

## Гісторыя 
### Паходжанне 
Паняцце «сімулякр» упершыню ўжыў Платон. Для яго гэта — копія копій, якая з’яўляецца скажэннем свайго прататыпа. Сімулякр не мае анталагічнага статусу, а таму яго асуджаюць як падробку. Сімуляцыя ўяўлялася Платонам як бесперапынны працэс, дзе кожны сімулякр стварае групу новых.

### Постмадэрнісцкая інтэрпрэтацыя 
Тэрмін «сімулякр», якім раней абазначалі проста копію, увёў у філасофію постмадэрнізму Жан Бадрыяр. Даследчык апісвае гэтую з’яву, як «рэальнасць, якая хавае той факт, што яе няма». Раней (пачынаючы з лацінскіх перакладаў Платона) яно азначала проста адлюстраванне, карцінку, рэпрэзентацыю. Напрыклад, фотаздымак — сімулякр той рэальнасці, якая на ім адлюстравана. Не абавязкова дакладнае адлюстраванне, як на фотаздымку: карціны, малюнкі на пяску, пераказ рэальнай гісторыі сваімі словамі — усё гэта сімулякры.

Платон.

## Гл. таксама 
* Жыль Дэлёз

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Ефект реальності // Літературознавча енциклопедія : у 2 т. / авт.-уклад. Ю. І. Ковалів. — Київ : ВЦ «Академія», 2007. —  Т. 1 : А — Л. — С. 358.
* Симулякр // Літературознавча енциклопедія : у 2 т. / авт.-уклад. Ю. І. Ковалів. — Київ : ВЦ «Академія», 2007. —  Т. 2 : М — Я. — С. 393.

Катэгорыя:Постмадэрнізм
Катэгорыя:Сімулякры
Катэгорыя:Гіперрэальнасць
Рэспубліканскі навукова-практычны цэнтр анкалогіі і медыцынскай радыялогіі імя М. М. Аляксандрава

**Рэспубліканскі навукова-практычны цэнтр анкалогіі і медыцынскай радыялогіі** (**РНПЦ АіМР**) — навукова-практычны цэнтр Міністэрства аховы здароўя Рэспублікі Беларусь. Размешчаны ў аграгарадку Лясны Мінскага раёна.

## Гісторыя 
Заснаваны ў 1960 годзе ў Мінску на базе Рэспубліканскага анкалагічнага дыспансера (з 1934 года) і анкалагічных аддзяленняў 1-й клінічнай бальніцы г. Мінска. З 1965 года ў пасёлку Лясны Мінскага раёна.

З 1962 года працуе аспірантура.

## Кірункі даследаванняў 
Асноўныя кірункі навуковых даследаванняў: эпідэміялагічны і лабараторны кантроль злаякасных новаўтварэнняў, распрацоўка і ўдасканаленне метадаў дыягностыкі і лячэння рака з выкарыстаннем хіміягармонатэрапіі, прамянёвайй тэрапіі, мадыфікавальных уздзеянняў; медыцынская рэабілітацыя анкалагічных хворых.

У 2015 годзе быў адкрыты суперсучасны і дарагі пэт-цэнтр, абсталяванне якога дазваляе не толькі праводзіць раннюю дыягностыку анказахворванняў, але і падбіраць індывідуальныя схемы лячэння для кожнага пацыента.

## Дырэктары 
* Мікалай Мікалаевіч Аляксандраў (1960—1981)
* Ігар Рыгоравіч Жакаў (1982—1990)
* Яўген Аляксандравіч Караткевіч (1991—2000)
* Іосіф Віктаравіч Залуцкі (2000—2009)
* Аркадзь Іванавіч Ларыёнаў (2009—2010)
* Алег Рыгоравіч Суконка (2010—19 лютага 2020)
* Сяргей Львовіч Палякоў (з 20 лютага 2020 года)

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт 

Катэгорыя:1960 год у Мінску
Катэгорыя:Рэспубліканскія навукова-практычныя цэнтры Беларусі
Катэгорыя:Лясны (Мінскі раён)
Катэгорыя:Анкалогія
Катэгорыя:Радыялогія
Прэзідыум Усебеларускага народнага сходу

**Прэзідыум Усебеларускага народнага сходу** — калегіяльны орган, які забяспечвае ў парадку, устаноўленым законам, аператыўнае вырашэнне пытанняў, што ўваходзяць у кампетэнцыю Усебеларускага народнага сходу.

## Гісторыя 
## Паўнамоцтвы 
У паўнамоцтвы Прэзідыума ўваходзіць права аспрэчваць легітымнасць прэзідэнцкіх і парламенцкіх выбараў, зацвярджэнне прадстаўленых Адміністрацыяй Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь суддзяў Вярхоўнага і Канстытуцыйнага судоў, а таксама прыцягненне да адказнасці Прэзідэнта Беларусі за «здзяйсненне дзяржаўнай здрады, або іншае падобнае злачынства». Акрамя таго, за Прэзідымам захоўваецца права ўвядзення надзвычайнага або ваеннага становішча і права ўзнагароджвання дзяржаўнымі ўзнагародамі. Прэзідыум павінен збірацца не радзей за адзін раз у паўгода.

## Члены 
Прэзідыум складаецца з 15 членаў, уключаючы Старшыню і яго намесніка. Дзеючы склад Прэзідыума быў абраны 24 красавіка 2024 года на VII-м Усебеларускім народным сходзе.

## Зноскі 
Катэгорыя:Усебеларускі народны сход
Людвік Юзаф Красінскі

**Людвік Юзаф Красінскі** (; ( — ) — польскі граф, эканаміст, прамысловец. Іспанскі гранд, камергер аўстрыйскі, кавалер Мальтыйскага ордэна.

## Біяграфія 
Прадстаўнік польскага шляхецкага роду Красінскіх герба «Слепаўрон». Нарадзіўся ў мястэчку Краснэ Мазавецкага ваяводства. Сын Аўгуста Хенрыка Корвін-Красінскага (1797—1857). Маці — Іаана Красінская, дачка цеханаўскага старасты графа Адама Красінскага.

Належаў да адной з самых уплывовых сем’яў у Польшчы, якая пабудавала ў Варшаве палац Чапскіх і палац Красінскіх, апошні даў назву варшаўскай плошчы.

Уладальнік дзясятка маёнткаў на сучасных тэрыторыях Мазавецкага, Люблінскага ваяводстваў і мястэчка Рагацін. Валодаў найлепшым у Польшчы конным заводам.

У 1881 годзе арганізаваў камітэт дапамогі галадоўнікам курпіям — этнаграфічнай меншасці ў Мазавецкім ваяводстве, заснаваў для іх гузікавую фабрыку ў выглядзе 60-ці майстэрняў, дзе курпіі выраблялі гузікі з рога, косці і перламутру. Красінскі запланаваў іх 300. У 1892 годзе дзейнічала некалькі сотняў майстэрняў. Фабрыка, верагодна, спыніла працу неўзабаве пасля смерці заснавальніка.

Аўтар шэрагу артыкулаў у пяцітомнай «Энцыклапедыі сельскай гаспадаркі» (Encyklopedia rolnictwa i wiadomości związek z nim mających) (1873−1879).

Памёр раптоўна ў Варшаве. Цела з ушанаваннямі перавезлі ў Краснэ, дзе пахавалі ў мясцовым касцёле.

## Сям’я 
У 1860 годзе ажаніўся на графіне Элізе Браніцкай герба Корчак, на 13 гадоў старэйшай за яго, удаве вядомага польскага паэта Зыгмунта Красінскага, дачкі графа Уладзіслава Гжэгажа Браніцкага, генерала і сенатара. З 1882 года ў шлюбе з Марыяй Магдаленай Завіша-Кезгайла (пазней Марыя Магдалена Радзівіл); дачка — Марыя Людвіка Красінская, (пазней жонка Адама Людвіка Чартарыйскага, — у іх было восем дзяцей.

## Літаратура 
* Bibliografia polska 1881—1900. t.1. Krakow, Nakladem Spolski Ksiegarzy Polskich, 1906
## Спасылкі
Спіс дэпутатаў Мінскага гарадскога Савета дэпутатаў 29-га склікання

## Спасылкі 
* Вынікі выбараў дэпутатаў Мінгарсавета 29-га склікання падвялі на пасяджэнні Мінскай гарадской выбарчай камісіі


Катэгорыя:Спісы:Мінск
Мінск
Беларуска-руандыйскія адносіны

**Беларуска-руандыйскія адносіны** — двухбаковыя дыпламатычныя адносіны Беларусі і Руанды, устаноўленыя 27 кастрычніка 1993 года.

У 2014 годзе паслы Руанды і Беларусі ў Расіі падпісалі дакументы аб узаемадзеянні ў гандлі і фарміраванні дагаворна-прававой базы.

Аб’ём двухбаковага гандлю моцна вагаўся па гадах. Так, у 2014 годзе беларускія пастаўкі ў Руанду былі на суму 9,9 тысяч долараў. У 2015 годзе беларускія пастаўкі ў Руанду склалі 1230,9 тысяч, а руандыйскія пастаўкі ў Беларусь — 32,5 тысячы. Таксама з Руанды ў асобныя гады ў Беларусь пастаўляліся садавіна і арэхі, раслінная сыравіна, алкагольныя напоі, мыла, алюміній і адзенне. У 2015 годзе Беларусь пачала экспарт угнаенняў у Руанду, які склаў 98% паставак. У асобныя гады ў Руанду пастаўляліся іншыя тавары. Так, у 2001 годзе пастаўляўся тэкстыль, а ў 2014 годзе былі пастаўленыя электрычныя машыны і апараты.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Двухбаковыя адносіны Беларусі
Катэгорыя:Палітыка Руанды
Савецкія ваенныя спецыялісты ў Паўночным і Паўднёвым Емене

**Савецкія ваенныя спецыялісты ў Паўночным і Паўднёвым Емене** — кантынгенты савецкіх вайскоўцаў у Еменскай Арабскай Рэспубліцы (Паўночны Емен) і Народнай Дэмакратычнай Рэспубліцы Емен (Паўднёвы Емен), якія аказвалі падтрымку ў ваенным будаўніцтве.

## Паўночны Емен 
У 1962 годзе ў Еменскім Мутавакілійскім Каралеўстве разгарнулася грамадзянская вайна. Апазіцыя выступала супраць манархіі, была арыентавана на сацыялізм і неадкладна абвясціла краіну Еменскай Арабскай Рэспублікай. Спачатку яе падтрымаў Егіпет, а затым далучыўся Савецкі Саюз. Да 1963 года ў «гарачай кропцы» налічвалася 547 савецкіх ваенных спецыялістаў. Пасля (аж да 1991 года) па лініі Міністэрства абароны СССР тут пабывалі 4300 вайскоўцаў. Пераважалі афіцэры — 3300 чалавек, але прысутнічалі і вайскоўцы тэрміновай службы (звыш 200), а таксама вольнанаёмныя рабочыя і служачыя. Іх перакідка выраблялася па маршруце: Крывы Рог — Сімферопаль — Анкара — Нікасія — Каір — Сана. Усе палёты ў мэтах бяспекі ажыццяўляліся толькі ноччу. Звычайная загрузка самалёта Ан-12 складала ад 4 да 12 т боепрыпасаў або 60—70 чалавек (егіпцян). Самалёты мелі апазнавальныя знакі егіпецкіх ВПС. Лётчыкам у паветры забаранялася выходзіць на любую радыёсувязь. 

Паводле Аляксея Баранава, савецкія страты склалі: 1 саветнік і 8 чалавек экіпажа аднаго з самалётаў, які пацярпеў аварыю пры ўзлёце. 

Па звестках Рыгора Крывашэева загінулі толькі два лётчыкі.

## Паўднёвы Емен 
У 1967 годзе Паўднёвы Емен атрымаў незалежнасць ад Вялікабрытаніі. У новую краіну неадкладна былі накіраваныя савецкія вайскоўцы. Да 1991 года іх агульная колькасць складала 5245, прычым тэрміновых службоўцаў было таксама няшмат — 213, а вольнанаёмных — амаль 1500.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Сражения, изменившие ход истории: 1945-2004 / А.В. Баранов [и др.]. - Саратов : Лицей, 2005 (ГУП Сарат. полигр. комб.). - 558 с. : ил., табл.; 22 см. - (Эпохи и люди: диалог цивилизаций).; ISBN 5-8053-0358-2 (в пер.)

Катэгорыя:Замежныя кантынгенты Узброеных сіл СССРКатэгорыя:Гісторыя Емена
Сяргей Львовіч Палякоў

**Сяргей Львовіч Палякоў** (нар. , Бранск, РСФСР, СССР) — беларускі грамадскі дзеяч. Доктар медыцынскіх навук (2008 год), прафесар (2023 год), выдатнік аховы здароўя Рэспублікі Беларусь.

## Біяграфія 
Скончыў у 1988 годзе Мінскі ордэна Працоўнага Чырвонага Сцяга дзяржаўны медыцынскі інстытут.

Працаваў урачом-інтэрнам ў Гомельскай абласной бальніцы. З 1989—1991 гады працаваў урачом-анколагам паліклінічнага аддзялення, урачом-анколагам-уролагам анкалагічнага аддзялення № 2 Гомельскага абласнога анкалагічнага дыспансера. У 1997 годзе абараніў кандыдацкую дысертацыю. З 1991 па 2020 год працаваў на розных пасадах у «РНПЦ анкалогіі і медыцынскай радыялогіі імя М. М. Аляксандрава».

У 2008 годзе абараніў доктарскую дысертацыю.

З 20 лютага 2020 года дырэктар дзяржаўнай установы «Рэспубліканскі навукова-практычны цэнтр анкалогіі і медыцынскай радыялогіі імя М. М. Аляксандрава».

У адзіны дзень галасавання ў 2024 годзе быў выбраны дэпутатам Мінскага раённага Савета дэпутатаў 29-га склікання ад Астрашыцка-Гарадоцкай выбарчай акругі № 50.

У красавіку 2024 года быў выбраны дэлегатам на Усебеларускі народны сход 7-га склікання ад мясцовых Саветаў дэпутатаў.

## Узнагароды 
* Медаль «За працоўныя заслугі».
* Дзяржаўная прэмія Рэспублікі Беларусь у галіне навукі і тэхнікі.

## Зноскі 
Катэгорыя:Анколагі Беларусі
Катэгорыя:Уролагі Беларусі
Катэгорыя:Дактары медыцынскіх навук
Катэгорыя:Супрацоўнікі РНПЦ анкалогіі і медыцынскай радыялогіі
Катэгорыя:Дэпутаты Мінскага раённага Савета дэпутатаў 29-га склікання
Катэгорыя:Члены Прэзідыума Усебеларускага народнага сходу
Катэгорыя:Дэлегаты Усебеларускага народнага сходу 7-га склікання
Касцёл Святой Лізаветы (Браціслава)

**Касцёл Святой Лізаветы** ці **Блакітны касцёл** () — каталіцкі храм у стылі мадэрн ва ўсходняй частцы Старога горада Браціславы (Бязручава вуліца).

## Гісторыя 
Касцёл быў пабудаваны ў 1909—1913 гадах па аднаму з апошніх праектаў венгерскага архітэктара Эдзёна Лехнера. Асвячэнне храма ў гонар Святой Лізаветы Венгерскай адбылося ў 1913 годзе.

## Архітэктура 
left|thumb|Інтэр’ер касцёла
Касцёл — аднанефавы будынак з прыбудаванай цыліндрычнай вежай. Храм параўнальна невялікая, але архітэктар па-майстэрску захаваў адзінства арнаментальнага афармлення. Першапачаткова архітэктар задумаў купал авальнага плана, але ў выніку Э. Лехнер выкарыстаў пасавы збор авальнага профіля, які накрыў стромкім шатровым дахам, пакрыты прыгожай сіняй паліўнай чарапіцай.

## Зноскі 
Катэгорыя:1913 год у Браціславе
Катэгорыя:Збудаванні Славакіі ў стылі мадэрн
Катэгорыя:Храмы Браціславы
Уладаўка

**Уладаўка** () — рака ў Люблінскім ваяводстве Польшчы, левы прыток Буга. Даўжыня 38,44 км, сярэднегадавы расход вады ў вусці — 2,3 м³/с.

Пачынаецца ў забалочнанай мясцовасці на Заходнім Палессі. У сярэднім і ніжнім цячэнні агінае з поўдня Уладаўскае ўзвышша.

Цячэнне на большай частцы працягу зарэгуляванае. На сутоках з Бугам, ля дзяржаўнай мяжы з Беларуссю стаіць горад Уладава.

Гістарычна рэчка служыла мяжой Вялікага Княства Літоўскага і Каралеўства Польскага.

## Зноскі 
Катэгорыя:Прытокі Буга
Катэгорыя:Рэкі Люблінскага ваяводства
Васіль Аляксандравіч Пашкоў

**Васі́ль Алякса́ндравіч Пашко́ў** (; ) — расійскі рэлігійны дзеяч. Адзін з заснавальнікаў і кіраўнік руху евангельскіх хрысціян Расіі.

## Біяграфія 
Васіль Пашкоў належаў да дваранскага роду Пашковых, які паходзіць ад паляка Рыгора Пашкевіча, што прыехаў у Масковію за часам Івана Грознага. Бацька, Аляксандр Пашкоў, даслужыўся да генеральскага чыну расійскага войска. Васіль нарадзіўся, калі бацька душыў паўстанне на землях Рэчы Паспалітай. Меў яшчэ дзвюх сёстраў — Кацярыну і Вольгу. У 1849 годзе скончыў Пажаскі корпус і залічаны ў кавалергардскі полк карнетам. У 1858 годзе звольнены, за гады службы атрымаў ордэн Святога Станіслава 3-й ступені і медаль «У памяць вайны 1853—1856» на Андрэеўскай стужцы за ўдзел у Крымскай вайне.

Дзякуючы шлюбу з Аляксандрай Чарнышовай-Круглікавай павялічыў родавыя ўладанні маёнткамі Чарнышовых у Маскоўскай і Санкт-Пецярбургскай губернях. Валодаў трынаццаццю маёнткамі ў розных губернях, а таксама чатырма заводамі па выплаўцы медзі на Урале.

Пасля прыезду ў Пецярбург англійскага лорда Грэнвіля Рэдстака навярнуўся ў евангельскае хрысціянства, а праз некалькі гадоў пераняў пасля Рэдстака кіраўніцтва рухам «рэдстакістаў». У доме Пашковых ладзіліся евангелізацыйныя сходы. Удзельнікі руху адчынялі танныя смаі для студэнтаў, гарбатні для рабочых, начоўкі для бяздомнікаў, майстэрні для жанчын, школы для бедных дзяцей, выдавалі хрысціянскую літаратуру, распаўсюджвалі Новы Запавет. У 1884 годзе Пашкоў разам з іншым паслядоўнікам лорда Рэдстака Мадэстам Корфам склікалі ў Пецярбургу сход прадстаўнікоў розных пратэстанцкіх дэнамінацый дзеля аб’яднання. Аднак праз 6 дзён усіх дэлегатаў арыштавала паліцыя.

Пасля далучэння да евангельскага руху простага люду Руская праваслаўная царква назвала пашкоўцаў «сектантамі» і «ератыкамі» і пачала патрабаваць ад уладаў прыняць меры супраць пропаведзяў Пашкова. З 1878 года жандармерыя спрабавала абмежаваць евангелісцкія сходы. Кульмінацыяй стаў разгон з'езду 1884 года: Васіль Пашкоў і Мадэст Корф былі вымушаны эміграваць з Расіі. Жыў спачатку ў Лондане, шмат вандраваў па Брытаніі, Францыі, Аўстрыі, Італіі, Германіі. Памёр у Парыжы, пахаваны на пратэстанцкіх могілках у Рыме.

## Сям’я 
Жонка — графіня Аляксандра Чарнышова-Круглікава, фрэйліна імператарскага двара, старэйшая дачка ўдзельніка вайны 1812 года палкоўніка Івана Круглікава і графіні Соф'і Чарнышовай. Разам з сястрой Лізаветай яна далучылася да руху Грэнвіля Рэдстака і пазнаёміла з ім свайго мужа.

У шлюбе мелі сына Аляксандра і трох дачок — Соф'ю, Вольгу і Марыю.

У 1886 годзе Аляксандра паехала з дзецьмі да мужа ў эміграцыю. Удавеўшы, вярнулася з дочкамі Вольгай і Марыяй у Расію. Памерла ў Францыі, пахаваная ў Версалі.

## Зноскі 
## Літаратура 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Евангельскія хрысціяне
Катэгорыя:Рэлігійныя эмігранты
Катэгорыя:Выпускнікі Пажаскага корпуса
Васіль Аляксандравіч
Катэгорыя:Кавалергарды
Жан Ларэн

**Жан Ларэн** (), сапраўднае імя **Поль Аляксандр Мартэн Дзюваль** (; , Фекан, Нармандыя, Францыя — , , Францыя) — французскі пісьменнік, паэт-дэкадэнт, журналіст, драматург, дэндзі. Адна з яскравых постацяў французскай упадніцкай культуры і Пекнай эпохі.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў 1855 годзе ў Нармандыі. У 1864—1869 навучаўся ў ліцэі ў Ванве.

Жан Ларэн стварыў для сябе вобраз з падкрэсленым жаданнем выклікаць скандал. Часта апрануты ў гарсэт, нагрымаваны, пад уздзеяннем наркотыкаў, пераапрануты ў жаночую вопратку, ён зрабіў сваё жыццё творам мастацтва і правакацыяй. Ён дэманстраваў з фанфарамі сваю гомасексуальнасць і цягу да кірмашовых байцоў, не саромеючыся з'явіцца на балях у ружовай майцы і ў кальсонах з скуры пантэры.

У канцы XIX стагоддзя яго здароўе пагоршылася з-за наркаманіі, у прыватнасці з-за ўжывання эфіру, і пранцаў. Апошнія гады свайго жыцця ён правёў з маці на Лазурным Беразе, у клімаце, больш спрыяльным для яго фізічнага стану.

## Творчасць 
Ж. Ларэн быў тыповым дэкадэнтам. Ягонаму пяру належаць шматлікія зборнікі вершаў, навел, п’ес і раманаў.

У 1884 годзе ён пачаў супрацоўнічаць з Le Courrier français, у якім апублікаваў серыю літаратурных партрэтаў, у тым ліку партрэт Рашыльды, што паклала пачатак сяброўству паміж двума аўтарамі. У 1891 годзе зборнік навел «Sonyeuse» прынёс яму вялікі поспех. У 1901 годзе апублікаваў свой галоўны твор «Спадар дэ Факác».

Пасля смерці быў надоўга забыты, аднак у апошнія дзесяцігоддзі цікавасць да яго фігуры і кніг зноў узрасла ў Францыі і ў свеце.

## Творы 
##### Паэзія 
* Le Sang des dieux (1882)
* La Forêt bleue (1882)
* Modernités (1885)
* Les Griseries (1887)
* L’Ombre ardente (1897)
* Poésie complète, Éditions du Sandre (2015)

##### Раманы 
* Les Lépillier (1885 et 1908)
* Très russe (1886)
* Monsieur de Bougrelon (1897)
* La Dame turque (1898)
* Monsieur de Phocas (1901)
* Le Vice errant (1901)
* Les Noronsoff (1902)
* La Maison Philibert (1904)
* Heures de villes d’eaux: Madame Monpalou (1906)
* Ellen (1906)
* Le Tréteau (1906)
* L’Aryenne (1907)
* Maison pour dames (1908)
* Hélie, garçon d’hôtel (1908)
* L’Homme de joie, разам з Дэльфі-Фабрысам, Albin Michel, 1919.

##### Навелы і казкі 
* Sonyeuse (1891, 1993)
* Buveurs d'âmes (1893)
* Contes d’un buveur d’éther (1895)
* Un démoniaque (1895)
* La Princesse sous verre (1896)
* Âmes d’automne (1897)
* Loreley (1897)
* Contes pour lire à la chandelle (1897)
* Ma petite ville. Le miracle de Bretagne. Un veuvage d’amour (1898)
* La Mandragore (Édouard Pelletan, 1899)
* Princesses d’Italie (1898)
* Narkiss (publié dans Le Journal, 1898)
* Histoires de masques (1900)
* Princesses d’ivoire et d’ivresse (1902, 1993)
* Sensualité amoureuse (1901)
* Vingt femmes (1903)
* Quelques hommes (1903)
* Fards et Poisons (1904)
* Propos d'âmes simples (1904)
* L'École des vieilles femmes (1905)
* Le Crime des riches (1906)
* Pelléastres (1909)

Катэгорыя:Пісьменнікі Францыі
Катэгорыя:Франкамоўныя паэты
Катэгорыя:драматургі Францыі
Катэгорыя:журналісты Францыі
Катэгорыя:Дэкадэнты
Катэгорыя:Сімвалісты
Марк Рэнэ дэ Манталамбер

**Марк Рэнэ дэ Мантальбер** (франц. *Marc-René de Montalembert*; ) — французскі ваенны дзеяч і тэарэтык фартыфікацыі, дывізійны генерал. Член Парыжскай і Пецярбургскай акадэмій навук.

## Біяграфія 
З 1732 г. на вайсковай службе. У 1730—1740 г. удзельнічаў у войнах за польскую і аўстрыйскую спадчыну. У 1750 г. за свой кошт пабудаваў артылерыйскі завод. У 1758 г. выдаў працу, у якой абагульніў вопыт вырабу гармат з жалеза. Пад час Сямігадовай вайны 1756—1763 гг. займаўся фартыфікацыяй, кіраваў будаўніцтвам умацаванняў у Анкламе, Штральзундзе і на в. Алерон. У 1779 г. кіраваў абаронай астравоў Рэ і Экс ад англічанін. Пасля Вялікай французскай рэвалюцыі быў кансультантам ваеннага міністра Л. Карно.

У сваёй працы «Перпендыкулярная фартыфікацыя» (т. 1-11, 1776—1793) рашуча выступаў супраць бастыённай фартыфікацыі, з-за яе нездавальняючага слабога флангавага агню. Высунуў ідэю стварэння фартыфікацыйных франтоў тэнальнага абрысу, дзе б тэналі, ці зломы абарончай лініі, пад прамым вуглом забяспечвалі магутны флангавы агонь. Патрабаваў актыўнай абароны крэпасцяў, узмацнення іх артылерыйскага ўзбраення і пашырэння плошчы шляхам будаўніцтва перад галоўным валам аднаго ці двух ланцугоў фартоў. Гэтую ідэю ён рэалізаваў у праекце фартыфікацыі Шэрбур і, такім чынам, распачаў новы этап у развіцці доўгачасовай фартыфікацыі.

## Творы 
* *Essai sur l’intérêt des nations en général et de l’homme en particulier* (1749)
* ''La Fortification perpendiculaire, ou essai sur plusieurs manières de fortifier la ligne droite, le triangle, le quarré et tous les polygones, de quelqu'étendue qu’en soient les côtés, en donnant à leur défense une direction perpendiculaire* (5 volumes, 1776—1784)
* *Supplément au tome cinquième de la Fortification perpendiculaire, contenant de nouvelles preuves de la grande supériorité du système angulaire sur le système bastionné. L’on y a joint I ̊ un supplément relatif aux affûts à aiguille propre à monter l’artillerie des vaisseaux ; II ̊ un supplément au chapitre IXe du cinquième volume, qui traite des différentes méthodes à employer pour la défense d’une rade* (1786)
* *L’Art défensif supérieur à l’offensif, ou la Fortification perpendiculaire, contenant de nouvelles preuves de la grande supériorité du système angulaire sur le système bastionné, divers mémoires avec une addition à la théorie des embrasures, donnée au chapitre cinquième du deuxième volume* (1793)

## Зноскі 
## Літаратура 
* Пивоварчик, С. А. *Белорусские земли в системе фортификационного строительства Российской империи и СССР (1772—1941)''. — Гродно: ГрГУ, 2006.

Катэгорыя:генералы Францыі
Катэгорыя:Ваенныя інжынеры
Антуан Мінар

**Антуан Мінар** (, ; каля 1505—1559) — французскі праўнік.

## Біяграфія 
Сын генеральнага скарбніка. Паводле настаўлення бацькі пайшоў у адвакатуру. Яшчэ даволі маладым пачаў працаваць адвакатам у Парыжы і да такой ступені вызначыўся сваім красамоўем і ведамі, што Францыск I прызначыў яго генеральным адвакатам у Палаце аўдытараў у 1535 годзе і прэзідэнтам *à mortier* Парыжскага парламента ў 1544 годзе.

У 1553 годзе стаў куратарам і саветнікам Марыя Сцюарт. У запале сваёй прыхільнасці да каталіцтва зрабіў сябе прыладай помсты Генрыха II супраць пратэстантаў. Гэтая гарачая ўпартасць каштавала жыцця: Мінара забілі стрэлам з пісталета, калі ён выходзіў уначы з палаца.

Менавіта з нагоды гэтага забойства парламент Францыі выдаў пастанову, вядомую як «minarde», у якой гаварылася, што слуханні мусяць сканчацца да ночы.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Юрысты Францыі
Вольга Аляксандраўна Шпілеўская

**Вольга Аляксандраўна Шпілеўская** () — беларуская журналістка, грамадская дзеячка. Дырэктар прадстаўніцтва МТРК «Мір» у Беларусі. Старшыня Беларускага саюза жанчын (з 2022 года). Член Прэзідыума Усебеларускага народнага сходу (з 2024 года).

## Біяграфія 
Нарадзілася 6 студзеня 1976 года.

У 1998 годзе скончыла факультэт журналістыкі Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта па спецыяльнасці «Журналістыка». Будучы студэнткай прыйшла працаваць у Белтэлерадыёкампанію, дзе дайшла да кіраўніцы карэспандэнцкай сеткі Агенцтва тэлевізійных навінаў.

3 ліпеня 2015 года прызначана галоўным рэдактарам газеты «Мінская праўда».

У 2017 годзе ўзначаліла Нацыянальны прэс-цэнтр. З 2018 года па май 2021 года працавала начальнікам галоўнага ідэалагічнага ўпраўлення Адміністрацыі Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь.

У пачатку снежня 2021 года ўзначаліла прадстаўніцтва Міжнароднай тэлерадыёкампаніі «Мір» у Беларусі.

У ліпені 2022 года абрана старшынёй Беларускага саюза жанчын, у сакавіку 2023 года аднагалосна пераабрана на гэтую пасаду

З 25 красавіка 2024 года — член Прэзідыума Усебеларускага народнага сходу.

У красавіку 2024 года была выбрана дэлегаткай на Усебеларускі народны сход 7-га склікання ад Беларускага саюза жанчын.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Члены Прэзідыума Усебеларускага народнага сходу
Катэгорыя:Журналісты Беларусі
Катэгорыя:Супрацоўнікі Адміністрацыі прэзідэнта Беларусі
Катэгорыя:Дэлегаты Усебеларускага народнага сходу 7-га склікання
Універсітэт «Канкордыя»

**Універсітэт «Канкордыя»** () — канадская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам даследчага ўніверсітэта, якая месціцца ў горадзе Манрэаль у правінцыі Квебек, Канада.

## Агульная характарыстыка 
Утвораны ў 1974 годзе шляхам зліцця Каледжа імя І. Лаёлы і Універсітэта імя Дж. Уільямса, універсітэт сёння з'яўляецца адным з трох універсітэтаў Квебека, дзе англійская мова з'яўляецца асноўнай мовай выкладання. Універсітэт з'яўляецца адным з буйнейшых у Канадзе па колькасці студэнтаў. Ва ўніверсітэце ёсць два кампусы, размешчаныя прыкладна ў 7 кіламетрах адзін ад аднаго. Вучэльня прапануе больш за 400 праграм бакалаўрыяту і больш за 120 праграм магістратуры і аспірантуры.

## Структура 
* Факультэт мастацтваў і навук
* Школа інжынерыі і інфарматыкі
* Факультэт выяўленчага мастацтва
* Школа бізнесу
* Школа паслядыпломных студый
* Школа здароўя
* Цэнтр бесперапыннай адукацыі
* Інстытут канадскіх габрэйскіх студый
* Інстытут кааператыўнай адукацыі
* Каледж вольных мастацтваў
* Каледж разнастайнасці і ўстойлівага развіцця
* Школа ірландазнаўства
* Школа грамадскіх спраў
* Каледж прыродазнаўчых навук
* Інстытут імя Сімоны дэ Бавуар

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Навучальныя ўстановы з англійскай мовай навучання
Катэгорыя:Універсітэты паводле алфавіта
Катэгорыя:Універсітэты Канады
Пагромы 1966 года ў Нігерыі

З мая па кастрычнік 1966 года ў Нігерыі адбылася серыя нападаў на ігба і іншых народаў з паўднёвых рэгіёнаў, а таксама пераследаў у адказ паўночнікаў, у тым ліку хаўса.

## Напярэдадні 
У студзені 1966 года ў краіне адбыўся дзяржаўны пераварот.

Пры прызначэнні на ключавыя пасады новая ўлада аддавала перавагу выхадцам з паўднёвых рэгіёнаў. Разам з тым рэжым паспрабаваў перайсці ад федэрацыі да ўнітарнай формы дзяржаўнага ладу. Дадзеныя дзеянні выклікалі турботу ў паўночнікаў, якія не жадалі ўстанаўлення дамінавання ігба.

## Развіццё падзей 
У маі паўночнікі арганізавалі контрпераварот, падчас якога былі забітыя 240 вайскоўцаў з Паўднёвай Нігерыі, а таксама тысячы мірных паўднёўцаў, якія пражывалі на поўначы. Уладу захапіў паўночнік Якубу Гавон. У адказ паўднёўцы пачалі пераслед паўночнікаў. Бандамі ігба былі забітыя тысячы прадстаўнікоў хаўса і іншых народаў Паўночнай Нігерыі. Паўночнікі масава пакідалі паўднёвыя вобласці.

Забойствы на глебе міжэтнічнай нянавісці шмат у чым адбываліся праз папушчальніцтва мясцовых уладаў.

Пагромы працягвалася да пачатку кастрычніка. Непасрэдна паўднёўцаў загінула ад 8 000 да 30 000 чалавек, яшчэ каля 1 мільёна бегла.

## Наступствы 
Пагромы 1966 года значна абвастрылі сітуацыю ў краіне. У ходзе далейшых падзей на поўдні была абвешчана Рэспубліка Біяфра, што прывяло да грамадзянскай вайны паміж Поўначчу і Поўднем.

## Гл. таксама 
* Беспарадкі ў Кано (1953)

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Agbiboa, D. (2013). Ethno-religious Conflicts and the Elusive Quest for National Identity in Nigeria. *Journal of Black Studies*, *44*(1), pp.&nbsp;3-30.
* Anthony, D. (2014). . *Journal of Genocide Research*, *16*(2-3), pp.&nbsp;205-225
* Aro, G. & Ani, K. (2017). . *Journal of African Union Studies*, *6*(2/3), pp.&nbsp;47-77.
* Omenka, N. (2010). Blaming The Gods: Christian Religious Propaganda In The Nigeria—Biafra War. *The Journal of African History*, *51*(3), pp.&nbsp;367-389.

## Спасылкі 
* No regrets for the Asaba massacre of Igbo -Haruna
* 2002 Statement from «Women of Biafra»
* Genocide is Totally Indefensible by Herbert Ekwe-Ekwe
* The Northern Counter-Coup Of 1966: The Full Story by Max Siollun

Катэгорыя:1966 год у Нігерыі
Катэгорыя:Канфлікты 1966 года
Катэгорыя:Міжэтнічныя канфлікты
Катэгорыя:Пагромы
Фелія Васілеўна Літвін

**Франсуа́за Жа́нна Васі́льеўна Літві́нава** (у дзявоцтве Шутц), сцэнічнае імя Фелія (*Фелия*, *Фекла*, *Фанни*) Літвін (*Litvinne*; , Санкт-Пецярбург, Расійская імперыя — , , Францыя) — спявачка.

## Біяграфія 
«Мая маці ўраджэнка Канады, унучка шатландскага палкоўніка Мунра дэ Фаўлі і францужанкі спадарыні дэ Лару. Майго дзеда, высокашаноўнага палкоўніка Джона Мунра, Ф. Купер зрабіў адным з герояў „Апошняга з магіканаў“)». Музыцы і спеву навучалася ў найлепшых педагогаў Італіі. З 15 гадоў жыла ў Парыжы, дзе на працягу трох гадоў брала ўрокі спеву ў Барт-Бандэралі, затым у П. Віярдо (пач. 1880-х гг.). У 16 гадоў упершыню выступіла ў парыжскай залы «Плеель», дзе выканала арыю Леаноры («Трубадур»). Пазней спявала ў Бардо, Жэневе, Нью-Ёрку (тэатр «Метраполітэн-опера»). У сезоне 1886—1887 гг. выступала ў Брусельскім тэатры «Ла Манэ». У 1888 г. спявала ў Рыме і Венецыі, выступала на сцэне парыжскага тэатра «Гранд-Опера». Затым была запрошана ў Неапаль (тэатр «Сан-Карла») і Мілан (1890 г., тэатр «Ла Скала»). У кастрычніку таго ж года дэбютавала ў маскоўскім Вялікім тэатры, затым спявала ў пецярбургскім Марыінскім тэатры, атрымала запрашэнне ў адэскую Італьянскую оперу. У 1892 г. спявала ў Мадрыдзе, у 1895 г. у Марселі, пазней у Мілане, Монтэ-Карла. У 1897 г. пасля паспяховых гастроляў у «метрапалітэн-опера» здзейсніла турнэ па гарадах ЗША. У 1903 г. атрымала званне «Салістка Ягонай Імператарскай Вялікасці». Спявала ў Кіеве, Харкаве, Буэнас-Айрэсе, Сант’яга, Мантэвідэа, Рыа-дэ-Жанэйра, Лондане, Вене і г. д. У 1915 г. адбыўся апошні выступ спявачкі на опернай сцэне (Монтэ-Карла, «Аіда», разам з Э. Каруза). У 1917 г. выйшла на сцэну парыжскага тэатра «Гранд-Опера» ў пастаўленай ёю оперы «Юдзіф» А. дэ Паліньяк. Выкладала ў кансерваторыі ў Фантэнбло (прафесар). 

Узнагароджана французскім ордэнам Ганаровага легіёна (1927).

Запісала на грампласцінкі 39 твораў у Парыжы і Пецярбургу.

Пахаваная на парыжскіх могілках Пер-Лашэз.

## Творы 
* Ma vie et mon art. Paris. 1933.
* Моя жизнь и мое искусство. Ленинград. 1967.

## Літаратура 
* Свириденко С. Вагнеровские типы трилогии «Кольцо нибелунга» и артисты Петербургской оперы. СПб. 1908. С. 172—174.
* Старк Э. (Зигфрид). Петербургская опера и ее мастера. 1890—1910. Ленинград — Москва. 1940. С. 42—50.
* Левик С. Ю. Фелия Литвин // Советская музыка. № 6. Москва. 1960.
* Гозенпуд А. А. Фелия Литвин. // Литвин Ф. Моя жизнь и мое искусство. Ленинград. 1967. С. 3—26.
* Баркоўскі А. Нашчадкі беларусаў Сібіры. // Голас часу. № 1. Лондан. 1995. С. 22—24.
* Баркоўскі А. Нашчадкі беларусаў у Сібіры. // Пагоня. Гародня. 3-9 лютага 1995. С. 5.

Катэгорыя:спевакі і спявачкі Францыі
Катэгорыя:Памерлі ў Парыжы
Месіна (значэнні)

**Месіна** — тапонім і прозвішча.

## Тапонім 
* Месіна — горад у італьянскім рэгіёне Сіцылія.
* Месіна — горад У Паўднёва-Афрыканскай Рэспубліцы.

## Прозвішча 
* Антанела да Месіна (1429/1431 — 1479) — італьянскі мастак.
Руслан Барысавіч Страхар

**Руслан Барысавіч Страхар** () — беларускі дзяржаўны функцыянер. Член Прэзідыума Усебеларускага народнага сходу (з 2024).

## Біяграфія 
У 2000 годзе скончыў Беларуска-Расійскі ўніверсітэт па спецыяльнасці «Эканоміка і кіраванне на прадпрыемстве», у 2013 годзе — Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь па спецыяльнасці «Дзяржаўнае і мясцовае ўпраўленне».

На працягу сямі гадоў працаваў эканамістам па планаванні, намеснікам начальніка планава-эканамічнага аддзела РВУП «Магілёўскі завод „Строммашына“». У 2007 годзе стаў памочнікам старшыні Магілёўскага абласнога выканаўчага камітэта, у 2012 годзе — галоўным саветнікам старшыні Магілёўскага аблвыканкама. У 2012—2014 гадах працаваў намеснікам генеральнага дырэктара па эканоміцы ААТ «Магілёўскі завод Строммашына». У 2014 годзе стаў старшынёй камітэта эканомікі Магілёўскага аблвыканкама.

З чэрвеня 2019 года — намеснік старшыні Магілёўскага аблвыканкама.

Быў дэпутатам Магілёўскага абласнога Савету дэпутатаў XXVIII-га склікання ад Касцюковіцкай выбарчай акругі № 22.

У красавіку 2024 года быў выбраны дэлегатам на Усебеларускі народны сход 7-га склікання ад мясцовых Саветаў дэпутатаў.

17 красавіка 2025 года прызначаны генеральным дырэктарам адкрытага акцыянернага таварыства «Магілёўскі завод ліфтавага машынабудавання».

## Узнагароды 
* Медаль «За бездакорную службу» III ступені

## Крыніцы 
Катэгорыя:Члены Прэзідыума Усебеларускага народнага сходу
Катэгорыя:Дэпутаты Магілёўскага абласнога Савета дэпутатаў 28-га склікання
Катэгорыя:Дэлегаты Усебеларускага народнага сходу 7-га склікання
Катэгорыя:Выпускнікі Беларуска-Расійскага ўніверсітэта
Наступленне на Дамасак (2015)

**Наступленне на Дамасак** — эпізод ваеннага супрацьстаяння афрыканскіх дзяржаў з Бока Харам.

## Сітуацыя 
24 лістапада 2014 года горад Дамасак, размешчаны на мяжы Нігерыі з Нігерам, захапілі ісламісты з групоўкі Бока Харам. 8 сакавіка 2015 года, за дзень да таго, як арганізацыя абвясціла аб сваёй адданасці ІДІЛ, арміі Чада і Нігера перасеклі мост Дутчы недалёка ад Дыфы і пачалі наступленне на тэрыторыі, якія ўтрымліваліся джыхадзістамі. Падчас аперацыі ў раёне Боса і Дырама вайскоўцы перасеклі мяжу.

## Ход баёў 
9 сакавіка салдаты Чада і Нігера рушылі на горад Дамасак, дзе ісламісты размяшчалі сіламі ў 500 чалавек. Ля ляснога масіву войскі сутыкнуліся з моцным супрацівам джыхадзістаў, з-за чаго іх прасоўванне праходзіла павольна. Агенцтва AFP паведаміла, што, па даных крыніцы ў службах бяспекі Чада, страты Бока Харам склалі каля 200 чалавек забітымі. Войскі Чада страцілі 10 байцоў забітымі і як мінімум 20 параненымі. У Reuters заяўлялі пра пяць забітых жаўнераў УС Нігера .

У самым Дамасаку ў баевікоў была велізарная колькасць палонных: ад 400 да 500 жанчын і дзяцей. Аднак вызваліць іх не ўдалося. Каля пяцідзесяці чалавек былі забітыя, астатніх джыхадзісты забралі з сабой пры адступленні.

Раніцай 17 сакавіка кантынгент у складзе 1500 байцоў (1000 чадскіх і 500 нігерскіх вайскоўцаў.

Як паведаміў палкоўнік нігерскай арміі Мустафа Ледру, у выніку наступулення загінула 228 баевікоў і 1 вайсковец УС Нігера (яшчэ 8 параненыя).

## Наступствы 
20 сакавіка салдаты знайшлі брацкую магілу на поўнач ад Дамасака, у якой знаходзіліся каля сотні целаў, у тым ліку старых, жанчын і дзяцей. У наступныя дні былі выяўленыя і іншыя целы, у прыватнасці, у рэчышчы ракі Дамасак. Масавыя забойствы адбыліся ў студзені. Усяго баевікамі забіта 400 чалавек.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
### Відэа 
* Offensive du Niger et du Tchad : "L’objectif est de nettoyer le nord-est du Nigeria de Boko Haram", *France 24*, 9 mars 2015.
* Chad and Niger troops retake Nigerian town from Boko Haram, *Reuters*, 19 mars 2015.
* Boko Haram Abductions and Massacre in Damasak, Nigeria, *Human Right Watch*, 29 mars 2016.

### Фатаграфіі 
* *Boko Haram : une centaine de corps découverts dans une fosse commune à Damasak*, photographies de l'agence Reuters.

Катэгорыя:Контртэрарыстычныя аперацыі
Катэгорыя:Сакавік 2015 года
Катэгорыя:Бітвы XXI стагоддзя
Квебекскі дыстанцыйны ўніверсітэт

**Квебекскі дыстанцыйны ўніверсітэт** (, таксама скарочана ) — канадская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта, якая месціцца ў горадзе Квебек у правінцыі Квебек, Канада.

## Агульная характарыстыка 
Першапачаткова заснаваны ў 1972 годзе як Камісія па распрацоўцы курсаў дыстанцыйнай адукацыі Квебекскага ўніверсітэта, цяпер ён з'яўляецца паўнавартасным універсітэтам. Гэта адзіная франкамоўная ўніверсітэцкая навучальная ўстанова ў Паўночнай Амерыцы, якая прапануе ўсе свае курсы і праграмы на ўсіх трох універсітэцкіх цыклах (бакалаўрыят, магістратура і аспірантура) дыстанцыйна. Хоць ён юрыдычна і знаходзіцца ў горадзе Квебек, каля дзвюх трацін выкладчыкаў працуюць у офісах у Манрэалі.

## Структура 
* Школа адміністрацыйных навук
* Дэпартамент адукацыі
* Дэпартамент прыродазнаўчых навук і тэхналогій
* Дэпартамент гуманітарных навук, моў і камунікацый

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Навучальныя ўстановы з французскай мовай навучання
Катэгорыя:Універсітэты паводле алфавіта
Катэгорыя:Універсітэты Канады