Варшаўскі метрапалітэн

{{Метро
 | Назва = Варшаўскі метрапалітэн
 | Лагатып = 
 | Краіна = 
 | Горад =  Варшава
 | Адкрыт = 7 красавіка 1995
 | Даўжыня = 35,6 км
 | Станцыі = 34 (1 + станцыя тэхнічнага прастою)
 | Лініі = 2 (+ 1 у праекце)
 | Пасажыры = 673 тыс./дзень (разлік, 2015)
 | Пасажыры1 = 171,26 млн (2015)
 | Схема ліній = 
}}
**Варша́ўскі метрапалітэ́н** () — сістэма метрапалітэна ў Варшаве. Першая і адзіная ў Польшчы, адна з найноўшых у Еўропе.

* Лінія № 1 (поўнач-поўдзень) — 21 станцыя, 23,1 км. Адкрылася 7 красавіка 1995 года.
* Лінія № 2 (усход-захад) — 13 станцый, 12,6 км. Адкрылася 8 сакавіка 2015 года.

## Гісторыя 
* 22 верасня 1925 г. гарадскія ўлады Варшавы прынялі рашэнне пра неабходнасць будаўніцтва метро. Праведзены першыя падрыхтоўчыя работы: узяты пробы грунту, вывучаны трасіроўкі пасажырапатокаў і разлічана іх напружанасць. Аднак, неўзабаве ўсе работы па праектаванні і будаўніцтве метро былі спынены, спачатку праз глабальны эканамічны крызіс, а потым 2-ю сусветную вайну.
* Зноў да ідэі збудавання метрапалітэна ў сталіцы Польшчы вярнуліся ўжо ў 1945 г., адразу па заканчэнні Другой сусветнай вайны. З-за фактычна поўнага разбурэння большай часткі гарадской забудовы і інфраструктуры, з мэтай зніжэння выдаткаў і скарачэння тэрмінаў будаўніцтва, было прынята рашэнне аб пабудове значнай часткі лініі метрапалітэна па паверхні.
* У 1950 г. план будаўніцтва быў зменены. Урадам ПНР было прынята рашэнне аб пабудове глыбокага метро (на глыбіні каля 40-50 метраў), якое, як і Маскоўскі метрапалітэн, павінна было функцыянаваць як супрацьатамнае сховішча. Будаўніцтва неўзабаве пачалося, але ўжо ў 1951 годзе праца спынілася, з прычыны неспрыяльных геалагічных умоў (поймавыя пясчаныя грунты), а таксама фінансавых праблем.
* У 1982 г. польскі ўрад падпісаў пагадненне з СССР аб дапамозе ў будаўніцтве варшаўскага метро. Ужо праз вельмі невялікі час шматлікія адмыслоўцы з розных куткоў Савецкага Саюза прыбылі ў Варшаву дзяліцца досведам будаўніцтва метрапалітэна — сярод іх былі як інжынеры, так і звычайныя будаўнікі. Акрамя таго савецкі бок абавязаўся бясплатна перадаць Варшаве 90 вагонаў.
* 15 красавіка 1983 г., на скрыжаванні вуліц Bartoka і Herbsta, паміж цяперашнімі станцыямі метро Stokłosy і Ursynów была забітая першая паля. Менавіта гэта дата і лічыцца датай пачатку будаўніцтва метро.
* Эканамічны крызіс канца 80-х прывёў да рэзкага скарачэння тэмпаў будаўніцтва і патанненню праектаў, далейшыя працы праводзіліся на крэдытныя сродкі ад Еўрапейскага банка.
* 7 красавіка 1995 года на станцыі Wilanowska прайшла ўрачыстая цырымонія з нагоды адкрыцця метрапалітэна ў сталіцы Польшчы.
* 26 мая 1998 года была адкрыта станцыя Centrum. Пасля адкрыцця гэтай станцыі пасажырапаток у варшаўскім метро павялічыўся амаль у два разы (да 150.000 пасажыраў у дзень), бо станцыя, паводле назвы, знаходзіцца ў самым цэнтры горада — на скрыжаванні дзвюх галоўных варшаўскіх магістраляў: вуліцы Маршалкоўскай і вуліцы Aleje Jerozolimskie, недалёка ад Палаца культуры і навукі і чыгуначнага вакзала Варшава-Цэнтральная. Станцыя з’яўляецца самай глыбокай на першай лініі метро, глыбіня яе складае 18 метраў.
* 8 красавіка 2005 года была адкрыта самая прыгожая (згодна з вынікамі апытанняў і колькасці прысуджаных прэмій) станцыя варшаўскай падземкі — Plac Wilsona.
* 25 кастрычніка 2008 года пасля 25-ці гадоў будаўніцтва былі адкрыты тры апошнія станцыі першай лініі — Stare Bielany, Wawrzyszew і Młociny. Даўжыня першай лініі дасягнула 23,1 км.
* 16 жніўня 2010 г. у раёне цяперашняй станцыі Rondo Daszyńskiego пачаліся першыя будаўнічыя працы на другой лініі.
* 30 верасня 2014 г. завяршылася будаўніцтва першай чаргі другой лініі. Адкрыццё было запланавана на сярэдзіну кастрычніка. Аднак раптоўна, ў тунэлях, якія праходзяць пад Віслай з’явіліся грунтовыя воды. Акрамя таго, у ноч з 2 на 3 снежня на станцыі Rondo Daszyńskiego у службовых памяшканнях адбыўся пажар, у выніку якога было знішчана ўсё электраабсталяванне, і эксплуатацыя лініі стала немагчымай. Толькі 8 сакавіка 2015 года, дзверы новай ліній былі адчыненыя для пасажыраў.
* 30 чэрвеня 2022 г. адкрыты для пасажыраў апошнія на гэты час станцыі Ulrychów і Bemowo. Даўжыня другой лініі дасягнула 12,6 км.

## Галерэя 

File:Warsaw Metro station Centrum.JPG|ст. Centrum
File:Warsaw_07-13_img37_Plac_Wilsona_metro.jpg|ст. Plac Wilsona
File:Siemens Inspiro, -61, Metro Warszawskie (45634847104).jpg|цягнік Siemens
File:C12 Nowy Świat-Uniwersytet - peron, Otwarcie M2, 2015-03-08.jpg|ст. Nowy Świat-Uniwersytet
File:C14 Stadion Narodowy - peron M2, 2015-03-12.jpg|ст. Stadion Narodowy
File:Świętokrzyska metro station, Warsaw, Poland, 2019, 01.jpg|ст. Świętokrzyska

## Спасылкі 
* Официальный вебсайт  
* Варшавский метрополитен на сайте Urbanrail.net 
* Фан-сайт и форум метрополитена Варшавы  


Катэгорыя:З’явіліся ў 1995 годзе
Катэгорыя:1995 год у Варшаве