Джон Дункан (мастак)

**Джóн Дýнкан** (па-шатландску і па-англійску: *John Duncan*; 19 ліпеня 1866, Данды, Шатландыя — 1945, Эдынбург, Шатландыя) — шатландскі мастак-сімваліст.

## Біяграфія 
Яго бацька быў жывёлагадоўцам, але Джон заўсёды дэманстраваў адсутнасць цікавасці да сямейнага бізнесу і схільнасць да выяўленчага мастацтва, настолькі, што ва ўзросце 11 гадоў ён ужо быў таленавітым студэнтам Школы мастацтваў Данды. Ва ўзросце 15 гадоў яго ілюстрацыі былі апублікаваны ў мясцовым часопісе The Wizard of the North («Чараўнік Поўначы»).

Дж. Дункана многія называлі «вар’ятам», а іншыя — «містыкам». Ён прызнаўся, што падчас малявання слухаў «казачную музыку». Нягледзячы на тое, што ягоная творчасць застаецца моцна ўкаранёнай у рух прэрафаэлітаў, ён вылучаўся сярод сваіх сучаснікаў і параўнальны хутчэй з мадэрністамі, у той час як ягоная ўлюбёная тэма — кельцкі рэнесанс.

Мастацтвазнаўцы яго звычайна лічаць сімвалістам. Ягоную цікавасць да кельцкага Адраджэння таксама падзяляла шатландская спявачка Марджары Кенэдзі-Фрэйзер; яны сталі блізкімі сябрамі, і Дункан намаляваў яе падчас паездкі ў Эрыскей у 1905 годзе.

У 1887—1888 гадах Дж. Дункан працаваў у Лондане як мастак-ілюстратар, а потым адправіўся на кантынент, дзе вучыўся ў Антверпенскай каралеўскай акадэміі прыгожых мастацтваў пад кіраўніцтвам Шарля Верла і ў Дзюсельдорфскай акадэміі мастацтваў.

У 1900 годзе дзякуючы падтрымцы Патрыка Гедэса Дункан атрымаў пасаду прафесара ў Чыкакскім інстытуце, заснаваным Фрэнсісам Уэйландам Паркерам. Тут у ліку яго вучняў быў амерыканскі скульптар і мастак-акварэліст Уільям Зорах. Вярнуўшыся ў Шатландыю пасля смерці Паркера ў 1902 годзе, Дункан пасяліўся ў Эдынбургу, дзе і пражыў астатак гадоў.

Памёр у 1945 годзе, пахаваны ў Эдынбургу.

## Творчасць 
Стылістычна творы Дж. Дункана нагадваюць творы сімвалістаў П'ера Пюві дэ Шавана і Гюстава Маро, прэрафаэліта Эдварда Берн-Джонса.

Дункан быў найважнейшым прапагатарам матываў з кельцкай міфалогіі ў шатландскім мастацтве, але ён таксама прысвяціў сябе біблейскім сцэнам і тэмам з грэчаскай міфалогіі. Дэкаратыўнасць карціны была для яго найвышэйшым прыярытэтам, нават калі ён не заўсёды імкнуўся да гэтага ідэалу так паслядоўна, як у карціне «Святая Брыгіта» (1913).

Творы Дункана знаходзяцца пераважна ў музеях Шатландыі.

## Галерэя 

Выява:John Duncan (1912) Tristan & Isolde.jpg|«Трыстан і Ізольда», 1912
Выява:John Duncan (c.1919) Archangel Uriel.jpg|«Архангел Урыіл», каля 1919
Выява:John Duncan - Aoife.jpg|«Айфэ»
Выява:John Duncan - 007.jpg
Выява:John Duncan (1907) Hymn to the Rose (detail).jpg|«Гімн Ружы», 1907, дэталь
Выява:St. Bride, John Duncan - 1913.jpg|«Святая Брыгіта»
Выява:John Duncan 1866-1945 - Study for St Bride.jpg|«Святая Брыгіта», эскіз
Выява:John Duncan - Ivory, apes and peacocks 1923.jpg|«Слановая косць, малпы і паўліны», 1923
Выява:John Duncan (1911) Riders of the Sidhe.jpg|«Вершнікі сідаў»
Выява:John Duncan (1924) Children of Lir.jpg|«Дзеці Ліра»
Выява:John Duncan 1866-1945 - Scottish Symbolist painter - Tutt'Art@ (22).jpg|«Мерлін і каралева фей»
Выява:John Duncan - 004.jpg|«Хепту развітваецца з горадам Об», 1909
Выява:John Duncan - Tutt'Art@.jpg|«Шчасце»
Выява:John Duncan - 024.jpg|«Шчасце», дэталь
Выява:John Duncan - 001.jpg
Выява:John Duncan - The Sleeping Princess.jpg|«Спячая прыгажуня»
Выява:John Duncan 1866-1945 - Scottish Symbolist painter - Tutt'Art@ (23).jpg|«Пакланенне вешчуноў», 1915
Выява:John Duncan 1866-1945 - Scottish Symbolist painter - Tutt'Art@ (31).jpg|«Семела»
Выява:John Duncan - 016.jpg|«Флегетон»
Выява:John Duncan - 030.jpg|«Чатыры фігуры ў пейзажы», 1930-я гг.
Выява:John Duncan - Angus Og.jpg|«Энгус Ок»
Выява:John Duncan 1866-1945 - Scottish Symbolist painter - Tutt'Art@ (21).jpg|«Ярында і Ярынгель у лесе ведзьмаў», 1909. Палатно, масла. 66.6х91.8 см
Выява:John Duncan - 014.jpg|«Жанна д’Арк і яе шатландская гвардыя», 1896
Выява:John Duncan. Mary, Queen of Scots, at Fotheringhay, 1929.jpg|«Каралева Марыя Шатландская ў замку Фатэрынгей», 1929
Выява:Deirdre of the sorrows by John Duncan.jpg|«Дэйрдрэ ў смутку»
Выява:John Duncan (1931) Portrait of Marjory Kennedy.jpg|Партрэт Марджары Кенэдзі-Фрэйзер
Выява:John Duncan (1920) Baba and Billy.jpg|«Баба і Білі» (партрэт Вівіяны, дачкі мастака), 1920
Выява:John Duncan - Iona.jpg|«Хелен Шлап, Аёна»

## Спасылкі 
Катэгорыя:Мастакі Шатландыі
Катэгорыя:Мастакі-сімвалісты
Катэгорыя:Выпускнікі Каралеўскай акадэміі прыгожых мастацтваў у Антверпене