open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Новіны (Бярэзінскі раён)

**Но́віны** (, ) — вёска ў Бярэзінскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Паплаўскага сельсавета.

## Насельніцтва 
## Вядомыя асобы 
* Таццяна Іванаўна Самцова (нар. 1922) — беларускі педагог, удзельніца партызанскага руху. Заслужаная настаўніца Беларускай ССР.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Паплаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Бярэзінскага раёна
Пуцькава (Бярэзінскі раён)

**Пу́цькава** (, ) — вёска ў Бярэзінскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Капланецкага сельсавета.

## Гісторыя 
Да 28 мая 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Сялібскага сельсавета.

## Вядомыя асобы 
* Міхал Крыспін Паўлікоўскі — празаік, журналіст і мемуарыст.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Капланецкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Бярэзінскага раёна
Беліца (Бярэзінскі раён)

**Бе́ліца** (, ) — вёска ў Бярэзінскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Бярэзінскага сельсавета.

Да 28 мая 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Ушанскага сельсавета.

## Вядомыя асобы 
* Васіль Емяльянавіч Гайдук (нар. 1936) — беларускі заолаг. Доктар біялагічных навук (2000), прафесар (2005).

## Спасылкі 
Катэгорыя:Бярэзінскі сельсавет (Бярэзінскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Бярэзінскага раёна
Клёнаўка (Бярэзінскі раён)

**Клёнаўка** (, ) — вёска ў Бярэзінскім раёне Мінскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Бярэзінскага сельсавета.

## Геаграфія 
Вёска знаходзіцца каля ракі Клёнаўка (прыток Ушы).

## Гісторыя 
Да 11 сакавіка 1971 года вёска ўваходзіла ў склад Ляжынскага сельсавета, да 28 мая 2013 года — у склад Ушанскага сельсавета.

## Літаратура 
* Ліст карты N-35-82. Выданне 1982 г.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Бярэзінскі сельсавет (Бярэзінскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Бярэзінскага раёна
Мурава (Бярэзінскі раён)

**Му́рава** (, ) — вёска ў Бярэзінскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Бярэзінскага сельсавета.

## Назва 
Фіксавалася прозвішча Мур (Ваверка), горадзенскія Мурэйка і Муроўскі. Ёсць літоўскае *Mureika*, латышскія *Murs, Mūris*. Аснова *Mur-* выкарыстоўвалася ў старажытных балцкіх двухасноўных імёнах.

З іншага боку - блр. *мур, мураваць.*

## Геаграфія 
Знаходзіцца за 36 км на паўночны захад ад Беразіно, 136 км ад Мінска, на ўсходзе цячэ р. Бярэзіна (прыток р. Днепр), на паўночным захадзе і паўночным усходзе мяжуе з лесам. Транспартныя сувязі па мясцовай дарозе праз в. Калюжыца і далей па шашы Барысаў—Беразіно.

Планіровачна складаецца з трох вуліц: працяглай дугападобнай, арыентаванай амаль мерыдыянальна, прамалінейнай кароткай і злучанай з імі крывалінейнай кароткай вуліцы, трасіраванай з паўднёвага захаду на паўднёвы ўсход. Забудавана пераважна двухбакова, няшчыльна, драўлянымі дамамі сядзібнага тыпу.

Геалагічнае агаленне на правым беразе ракі Бярэзіна паміж вёсамі Мурава і Пабярэжжа з’яўляецца стрататыпам апошняга муравінскага міжледавікоўя, помнік прыроды. Лінзы міжледавіковых адкладаў ускрываюцца ў двух ярах на ўскраіне вёскі.

## Гісторыя 
На беразе р. Бярэзіна, ва ўрочышчы Замак (яно ж Пагулянка) размешчана гарадзішча 7 ст. да н.э. — 5. ст. н.э. і 6—8 ст. н.э., за 1 км на поўдзень ад вёскі — курган. Гэтыя археалагічныя помнікі сведчаць аб засяленні гэтых мясцін у далёкай старажытнасці.

У 1800 г. вёска Мураўка ўласнасць М. Валовіча, знаходзілася у Ігуменскім павеце Мінскай губерні Расійскай імперыі. Па інвентарах 1845 г. Мураўка ў маёмасці графіні Ваньковіч. У сярэдзіне 19 ст. ў складзе маёнтка Калюжаны, уладанне К. Ваньковіча. У 1870 г. вёска ў Белічанскай воласці, 42 жыхары мужчынскага полу. Побач быў аднайменны маёнтак памешчыка Нядзведскага. Паводле перапісу 1897 г. ў вёсцы 28 двароў, 213 жыхароў, у фальварку 5 двароў, 20 жыхароў, у маёнтку 2 двары, 14 жыхароў. У 1908 г. ў вёсцы 33 двары, 243 жыхары, у фальварку 5 двароў, 37 жыхароў.

З 1919 года ў БССР. З 20.8.1924 г. ў Чарневіцкім сельсавеце Барысаўскага раёна, потым з 2.10.1928 г. ў Машчаніцкім сельсавеце Бярэзінскага раёна, Барысаўскай, з 9.6.1927 г. да 26.7.1930 г. Мінскай акруг БССР. У 1933 г. разам з в. Снуя ўвайшла ў калгас імя Кірава. З 20.2.1938 г. ў Магілёўскай вобласці.

На франтах Вялікай Айчыннай вайны і ў партызанскай барацьбе загінулі 15 вяскоўцаў.

З 20.9.1944 г. ў Мінскай вобласці. У 1954 г. далучана да Чарневіцкага сельсавета Барысаўскага раёна, з 1960 г. ва Ушанскім сельсавеце Бярэзінскага раёна. З 25.12.1962 г. ў Чэрвеньскім, з 6.1.1965 г. зноў у Бярэзінскім раёнах. У 1980 г. ў саўгасе «Уша» (цэнтр — в. Котава), магазін.

Да 28 мая 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Ушанскага сельсавета.

## Насельніцтва 
* 1800 год — 26 жыхароў, 6 гаспадарак.
* 1845 год — 204 жыхары.
* 1917 год — у вёсцы 248 жыхароў, 37 двароў, у фальварку 88 жыхароў, 11 двароў.
* 1960 год — 188 жыхароў.
* 2003 год — 29 жыхароў, 12 гаспадарак.
* 2008 год — 19 жыхароў, 14 гаспадарак.

## Зноскі 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Бярэзінскі сельсавет (Бярэзінскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Бярэзінскага раёна
Уша (Бярэзінскі раён)

**Уша́** (, ) — аграгарадок у Бярэзінскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Бярэзінскага сельсавета.

Да 28 мая 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Ушанскага сельсавета.

## Гісторыя 
Згадваецца ў 1668 годзе як цэнтр маёнтка ў Менскім ваяводстве Вялікага Княства Літоўскага.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Бярэзінскі сельсавет (Бярэзінскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Бярэзінскага раёна
Асмолаўка (Бярэзінскі раён)

**Асмо́лаўка** (, ) — вёска ў Бярэзінскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Багушэвіцкага сельсавета.

Да 21 снежня 2007 года вёска ўваходзіла ў склад Якшыцкага сельсавета.

## Вядомыя асобы 
У вёсцы пахаваны беларускі літаратуразнавец і перакладчык Мікола Прашковіч (1932—1983).

## Спасылкі 
Катэгорыя:Багушэвіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Бярэзінскага раёна
Бабровічы (Валожынскі раён)

**Бабро́вічы** (, ) — аграгарадок (з 2008 г.) у Валожынскім раёне Мінскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Валожынскага сельсавета.

Да 1973 года вёска ў складзе Даўбенскага сельсавета, з 16 жніўня 1973 года да 30 кастрычніка 2009 года вёска ўваходзіла ў склад і з’яўлялася цэнтрам Бабровіцкага сельсавета.

## Геаграфія 
Аграгарадок знаходзіцца за 4 км у напрамку на паўднёвы ўсход ад Валожына, за 71 км ад Мінска, каля аўтамабільнай дарогі .

## Насельніцтва 
* 1995 год — 388 жыхароў, 131 двор.

## Літаратура 
*  — С. 184.
* 
* 
* Ліст карты N-35-66. Выданне 1987 г. Стан мясцовасці на 1983 г.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Валожынскі сельсавет (Валожынскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Валожынскага раёна
Баркі (Валожынскі раён)

**Баркі́** (, ) — вёска ў Валожынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Валожынскага сельсавета.

Да 1976 года вёска ўваходзіла ў склад Белакорацкага сельсавета, да 30 кастрычніка 2009 года ўваходзіла ў склад Бабровіцкага сельсавета.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Валожынскі сельсавет (Валожынскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Валожынскага раёна
Альшанка (Валожынскі раён)

**Альша́нка** (, ) — вёска ў Валожынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Вішнеўскага сельсавета.

Да 28 мая 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Багданаўскага сельсавета.

## Назва 
З аднаго боку - блр. *вольха, альха*.

З іншага боку, фіксавалася жалудоцкае прозвішча Альшановіч, косаўскае Альшаноўскі. Ёсць латышскае *Alšans*.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Вішнеўскі сельсавет (Валожынскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Валожынскага раёна
Беразніца (Валожынскі раён)

**Беразні́ца** (, ) (да 30 ліпеня 1964 года **Траку́ціха**) — вёска ў Валожынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Вішнеўскага сельсавета.

Да 3 красавіка 1959 года вёска ўваходзіла ў склад Яхімаўшчынскага сельсавета, да 28 мая 2013 года — у склад Багданаўскага сельсавета.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Вішнеўскі сельсавет (Валожынскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Валожынскага раёна
Катэгорыя:Перайменаваныя населеныя пункты Беларусі
Букаты (Валожынскі раён)

**Бука́ты** (, ) — былая вёска ў Валожынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіла ў склад Багданаўскага сельсавета.

Да 3 красавіка 1959 года вёска ўваходзіла ў склад Яхімаўшчынскага сельсавета.

Скасавана 3 жніўня 2008 года.

## Назва 
Фіксаваліся прозвішча Букат, ваўкавыскае Букатовіч. Ёсць латышскае *Bukats**.*

## Спасылкі
Войштавічы

**Во́йштавічы** (, ) — вёска ў Валожынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Вішнеўскага сельсавета.

У 1940—1954 гадах цэнтр Войштавіцкага сельсавета. Да 28 мая 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Багданаўскага сельсавета.

## Назва 
У ХІХ ст. ля Ліды (Восава) фіксавалася прозвішча Вайштовіч (*Wojsztowicz*), было старое літоўскае Войштыс, ёсць сучаснае *Vaištutis*.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Вішнеўскі сельсавет (Валожынскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Валожынскага раёна
Багданаў (Валожынскі раён)

**Багда́наў** (, ) — аграгарадок у Валожынскім раёне Мінскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Вішнеўскага сельсавета. Размешчана чыгуначная станцыя Багданаў на лініі Маладзечна—Ліда.

Да 28 мая 2013 года Багданаў уваходзіў у склад Багданаўскага сельсавета.

## Геаграфія 
Аграгарадок знаходзіцца за 30 км на паўночны захад ад Валожына. За 2 км ад аграгарадка цячэ рака Альшанка.

## Гісторыя 
Вядомы з другой паловы XVI стагоддзя як маёнтак Багдана Сапегі. З XVII стагоддзя мястэчка ў Ашмянскім павеце, сядзіба Сапегаў. Згадваецца ў 1623 годзе разам з вёскай Яхімаўшчына. З 1653 года ўладанне Пацаў, з 1696 года — Чаховічаў. Чаховічы залажылі тут батанічны сад з гадавальнікам баброў. З 1836 года Багданаў ва ўладанні Рушчыцаў.

## Памятныя мясціны 
* Помнік на брацкай магіле савецкіх воінаў і партызан.

## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
У Багданаве нарадзіўся, жыў і працаваў мастак, графік, тэатральны дэкаратар і педагог Фердынанд Рушчыц (1870—1936).

## Літаратура 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Вішнеўскі сельсавет (Валожынскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Валожынскага раёна
Ігнатава (Валожынскі раён)

**Ігна́тава** (, ) — вёска ў Валожынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Вішнеўскага сельсавета.

У 1940—1954 гадах цэнтр Ігнатаўскага сельсавета. Да 28 мая 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Багданаўскага сельсавета.

## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Баніфацый Урбанавіч Крупскі (1822—1903) — беларускі палітычны, культурны і гаспадарчы дзеяч часоў Расійскай імперыі, дваранін-землеўласнік.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Вішнеўскі сельсавет (Валожынскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Валожынскага раёна
Катэгорыя:Крупскія герба «Корчак»
Аўгустова (Валожынскі раён)

**Аўгусто́ва** (, ) — вёска ў Валожынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Валожынскага сельсавета.

## Славутасці 
* Васькаў камень, за 1 км на паўночны захад ад вёскі — геалагічны помнік прыроды рэспубліканскага значэння — 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Валожынскі сельсавет (Валожынскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Валожынскага раёна
Брылькі

**Брылькі́** (, ) — вёска ў Валожынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Валожынскага сельсавета.

У 1940—1962 гадах цэнтр Брыльскага сельсавета.

## Вядомыя асобы 
* Якаў Валянцінавіч Радына (1946—2016) — беларускі матэматык.
* Міхаіл Васільевіч Крыштаповіч (нар. 1956) — беларускі дзяржаўны дзеяч.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Валожынскі сельсавет (Валожынскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Валожынскага раёна
Ганчары (Валожынскі сельсавет)

**Ганчары́** (, ) — вёска ў Валожынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Валожынскага сельсавета.
## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Аляксей Аляксеевіч Ляхновіч — Міністр транспарту і камунікацый Рэспублікі Беларусь

## Спасылкі 
Катэгорыя:Валожынскі сельсавет (Валожынскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Валожынскага раёна
Бурмакі

**Бурма́кі** (, ) — вёска ў Валожынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Валожынскага сельсавета.

У 1940—1954 гадах цэнтр Бурмацкага сельсавета. З 30 кастрычніка 2009 года па 28 мая 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Узбалацкага сельсавета.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Валожынскі сельсавет (Валожынскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Валожынскага раёна
Каштаноўка

**Каштано́ўка** (, ) — вёска ў Валожынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Валожынскага сельсавета.

## Назва 
Фіксаваліся жалудоцкія прозвішча Каштан, Каштановіч. Засведчанае старое літоўскае Каштаніс. Ёсць латышскае *Kaštans*.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Валожынскі сельсавет (Валожынскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Валожынскага раёна
Мінці

**Мі́нці** (, ) — вёска ў Валожынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Валожынскага сельсавета.

У 1940—1954 гадах цэнтр Мінцаўскага сельсавета, у 1958—1962 гадах цэнтр Мінцінскага сельсавета.

## Назва 
У 18 ст. фіксавалася прозвішча Мінт (Дзярэчын). Аснова *Mint*- выкарыстоўвалася ў старажытных балцка-літоўскіх двухасноўных імёнах. Засведчанае віленскае прозвішча Мінтвід.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Валожынскі сельсавет (Валожынскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Валожынскага раёна
Расолішкі (Валожынскі раён)

**Расо́лішкі** (, ) — вёска ў Валожынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Валожынскага сельсавета.

Да 1976 года вёска ўваходзіла ў склад Белакорацкага сельсавета.

## Назва 
Фіксавалася лідскае прозвішча Расаловіч, гальшанскае Расалоўскі. Ёсць літоўскія *Rasalas, Rasalaitis*.

У Перапісе войска ВКЛ 1528 г. сярод слонімскага баярства - "*Занько Росолъ*", "*Анъдреи Росоловичъ*".

## Спасылкі 
Катэгорыя:Валожынскі сельсавет (Валожынскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Валожынскага раёна
Цаюны

**Цаюны́** (, ) — вёска ў Валожынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Валожынскага сельсавета.

Да 1976 года вёска ўваходзіла ў склад Белакорацкага сельсавета.

## Назва 
Фіксавалася валожынскае прозвішча Цаюн, пры літоўскім прозвішчным патранімічным утваральніку -*ūn*-. У гэтым рэгіёне засведчанае і Цай (Хажова), было астравецкае Цаеўскі.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Валожынскі сельсавет (Валожынскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Валожынскага раёна
Рум (Валожынскі раён)

**Рум** (, ) — вёска ў Валожынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Валожынскага сельсавета.

## Назва 
В. Жучкевіч звязваў тапонім з нямецкім *Rumpf* «штабель (дроў)». Тым часам, у старабеларускай мове слова *румъ* ужывалася ў іншых значэннях, захавалася з імі і ў сучаснай беларускай мове.

З іншага боку, фіксавалася прозвішча Рум з-пад Ліды, шчучынскае Румэйка, жалудоцкае Румоўскі. Ёсць латышскае *Rums,* *Rūms*, літоўскае *Rumeika*. Аснова *Rum*- выкарыстоўвалася ў старажытных балцка-літоўскіх двухасноўных імёнах.

## Гісторыя 
З 1939 года ў БССР. У 1940—1954 гадах вёска была цэнтрам Румскага сельсавета, у 1954—1976 гадах — у складзе Белакорацкага сельсавета.

## Насельніцтва 
## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Валожынскі сельсавет (Валожынскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Валожынскага раёна
Вярцімы

**Вярці́мы** (, ) — вёска ў Валожынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Вішнеўскага сельсавета.

## Назва 
Ёсць літоўскі тапонім *Vertimai*.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Вішнеўскі сельсавет (Валожынскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Валожынскага раёна
Шапавалы (Валожынскі сельсавет)

**Шапава́лы** (, ) — вёска ў Валожынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Валожынскага сельсавета.

## Геаграфія 
Знаходзіцца за 1 км на паўночны ўсход ад Валожына, 21 км ад чыг. ст. Валожын на лініі Маладзечна—Ліда, 76 км ад Мінска.

Транспартныя сувязі па шашы Валожын—Маладзечна, якая праходзіць непадалёку ад вёскі. Драўляныя сялянскія сядзібы пастаўлены ўздоўж прасёлачнай дарогі, якая ідзе да шашы.

## Гісторыя 
Заснавана ў 1920-я гады. Тэрыторыя з 1921 года пад уладай Польшчы.

З лістапада 1939 года ў БССР. З 12 кастрычніка 1940 г. маёнтак у Брыльскім сельсавеце Валожынскага раёна Баранавіцкай вобласці, 90 жыхароў. З 25 чэрвеня 1941 г. да 5 ліпеня 1944 г. акупіравана нацыстамі.

З 20 верасня 1944 года ў Маладзечанскай вобласці. У 1959 годзе 6 жыхароў. З 20 студзеня 1960 года ў Мінскай вобласці, з 1962 года ў Валожынскім ельсавеце, з 25 снежня 1962 года ў Маладзечанскім, з 6 студзеня 1965 года ў Валожынскім раёнах.

З 1963 года сельскагаспадарчыя землі ў складзе калгаса «17 Верасня» (цэнтр — в. Брылькі). Размяшчаліся маслазавод, ферма буйной рагатай жывёлы. У 1994 годзе 7 двароў, 29 жыхароў.

## Насельніцтва 
## Эканоміка 
Валожынскі філіял ААТ «Маладзечанскі малочны камбінат» (2009).

## Вядомыя асобы 
* Станіслаў Антонавіч Багданкевіч (нар. 1937) — беларускі эканаміст і палітычны дзеяч, старшыня праўлення Нацыянальнага банка Рэспублікі Беларусь (1991—1995).

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Валожынскі сельсавет (Валожынскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Валожынскага раёна
Вялікае Запруддзе

**Вялі́кае Запру́ддзе** (, ) — вёска ў Валожынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Гародзькаўскага сельсавета.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Гародзькаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Валожынскага раёна
Гародзькі

**Гаро́дзькі** (, ) — аграгарадок у Валожынскім раёне Мінскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Гародзькаўскага сельсавета.

## Геаграфія 
Аграгарадок знаходзіцца за 17 км у напрамку на паўночны захад ад горад Валожын, за 82 км ад Мінска. Чыгуначная станцыя Валожын. На поўдзень ад аграгарадка працякае рака Заходняя Бярэзіна.

## Насельніцтва 
* 1996 год — 654 жыхары, 278 двароў.

## Літаратура 
*  — С. 68.
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Гародзькаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Валожынскага раёна
Запруддзе (Валожынскі раён)

**Запру́ддзе** (, ) — вёска ў Валожынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Дорскага сельсавета.
, 1897]]

## Спасылкі 
Катэгорыя:Дорскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Валожынскага раёна
Алешчаняты

**Алешчаня́ты** (, ) — вёска ў Валожынскім раёне Мінскай вобласці, у складзе Гародзькаўскага сельсавета. 8 гаспадарак, 11 жыхароў (2008).

## Геаграфія 
Рэльеф раўнінна-ўзгорысты, на поўначы цячэ р. Заходняя Бярэзіна (прыток Нёмана). Транспартныя сувязі па мясцовай дарозе праз вёскі Роўкавічы, Куцяняты і далей па шашы Валожын — Гародзькі.

Планіровачна складаецца з просталінейнай вуліцы, арыентаванай з паўднёвага захаду на паўночны ўсход уздоўж ракі і забудаванай аднабакова, шчыльна, традыцыйнымі драўлянымі дамамі сядзібнага тыпу.

## Гісторыя 
У 1897 годзе вёска, 14 двароў, у Вішнеўскай воласці Ашмянскага павета Віленскай губерні. З 1921 года ў складзе Польшчы, 17 двароў. З лістапада 1939 года ў складзе БССР. У Вялікую Айчынную вайну з канца чэрвеня 1941 года да 5 ліпеня 1944 года акупіравана нацыстамі. У 1950 годзе вяскоўцы ўступілі ў калгас, потым у складзе калгаса «Перамога» (цэнтр — в. Філіпіняты). Вёска знаходзілася ў Забрэзскім сельсавеце Валожынскага раёна Маладзечанскай, з 20 студзеня 1960 года Мінскай абласцей, з 25 снежня 1962 года ў Маладзечанскім, з 6 студзеня 1965 года ў Валожынскім раёнах Мінскай вобласці. У 1994 годзе 15 двароў. 30 кастрычніка 2009 года вёска перададзена са скасаванага Забрэзскага сельсавета ў Гародзькаўскі сельсавет.

## Насельніцтва 

* 1897 — 94 чал.
* 1904 — 97 чал.
* 1908 — 88 чал.
* 1921 — 82 чал.
* 1959 — 71 чал. 
* 1994 — 26 чал.
* 2008 — 11 чал.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Гародзькаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Валожынскага раёна
Пагарэльшчына (Валожынскі раён)

**Пагарэ́льшчына** (, ) — былая населеная вёска ў Валожынскім раёне Мінскай вобласці. Станам на 2024 год, у вёсцы не засталося жыхароў.

Да 30 кастрычніка 2009 года вёска ўваходзіла ў склад Забрэзскага сельсавета. У 2009—2024 гадах у складзе Гародзькаўскага сельсавета.

## Насельніцтва 
* 1999 — 20 чалавек
* 2009 — 10 чалавек
* 2019 — 3 чалавекі
* 2024 — жыхароў няма

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Гародзькаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Валожынскага раёна
Гіневічы

**Гі́невічы** (, ) — вёска ў Валожынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Ракаўскага сельсавета.

Да 8 чэрвеня 1963 года вёска ўваходзіла ў склад Ракаўскага сельсавета, да 28 мая 2013 года — у склад Залескага сельсавета.

## Назва 
Фіксаваліся міхалішскія прозвішчы Гіновіч, Гінэйка, зэльвянскае Гінэйта. Ёсць літоўскія *Ginys, Ginius, Giniūnas**,* латышскае *Ģinis**.* Аснова *Gin*- актыўна выкарыстоўвалася ў старажытных балцка-літоўскіх двухасноўных імёнах.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Ракаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Валожынскага раёна
Звяркі

**Звяркі́** (, ) — вёска ў Валожынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Ракаўскага сельсавета.

## Гісторыя 
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе Польскай Рэспублікі, Віленскага ваяводства, Вілейскага павета (з 1927 года Маладзечанскага павета), гміны Гарадок.

Да 28 мая 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Залескага сельсавета.

## Насельніцтва 
* 1866 год — 10 жыхароў, 2 двары
* 1921 год — 39 жыхароў, 6 двароў.
* 1931 год — 53 жыхары, 7 двароў.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Ракаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Валожынскага раёна
Новы Двор (Валожынскі раён)

**Но́вы Двор** (, ) — вёска ў Валожынскім раёне Мінскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Ракаўскага сельсавета.

## Геаграфія 
Вёска знаходзіцца за 55 км у напрамку на ўсход ад горада Валожын, за 45 км ад Мінска, за 19 км ад чыгуначнай станцыі Аляхновічы. За 1,6 км на паўночны ўсход ад вёскі знаходзіцца найвышэйшы пункт Валожынскага ўзвышша — 332,6 м.

## Гісторыя 
У 1663 г. згадваецца ў складзе Менскага ваяводства ВКЛ.

Да 8 чэрвеня 1963 года вёска ўваходзіла ў склад Ракаўскага сельсавета, да 28 мая 2013 года — у склад Залескага сельсавета, дзе ў 1989—2013 гадах з’яўлялася яго цэнтрам.

## Насельніцтва 
* 2000 год — 203 жыхары, 65 двароў.

## Літаратура 
*  — С. 372.
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Ракаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Валожынскага раёна
Пугачы (Валожынскі раён)

**Пугачы́** (, ) — вёска ў Беларусі, у Валожынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Ракаўскага сельсавета.

Да 28 мая 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Залескага сельсавета.

## Геаграфія 
Знаходзіцца за 60 км у напрамку на ўсход ад горада Валожын, за 60 км ад Мінска, за 10 км ад чыгуначанй станцыі Аляхновічы.

## Гісторыя 
У 1720 годзе згадваецца як вёска ў складзе маёнтка Дубрава ў Мінскім ваяводстве ВКЛ.

## Насельніцтва 
* 2000 год — 435 жыхароў, 166 двароў.

## Памятныя мясціны 
* Брацкая магіла савецкіх воінаў.

## Вядомыя асобы 
* Наталля Васілеўна Жызнеўская (нар. 1969) — беларуская паэтка, выканаўца песень, член Саюза пісьменнікаў Беларусі.
* Адольф Шніп (1906—1985) — беларускі каталіцкі святар.
* Віктар Анатолевіч Шніп (нар. 1960) — беларускі паэт, празаік, перакладчык.

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Ракаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Валожынскага раёна
Абрамаўшчына (Валожынскі раён)

**Абра́маўшчына** (, ) — былая вёска ў Валожынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіла ў склад Івянецкага сельсавета.

Да 27 сакавіка 1959 года вёска ўваходзіла ў склад Станюшкаўскага сельсавета. Ліквідавана 28 лістапада 2014 года.

## Спасылкі
Татары (Валожынскі раён)

**Тата́ры** (, ) — вёска ў Валожынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Ракаўскага сельсавета.

## Гісторыя 
. «Партрэт Зянона Ленскага»]]
У пачатку XX стагоддзя вёска належала вядомаму мастаку Зянону Ленскаму, які пабудаваў тут невялікі палац у стылі Людовіка XV паводле праекта вядомага польскага мастака . Пасля смерці мастака да 1939 года Татары належалі яго брату Канстанціну Ленскаму (1866) і яго нашчадкам.

Да 28 мая 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Залескага сельсавета.

## Насельніцтва 
* 1921 год — 84 жыхары, 9 двароў
* 1921 год — 157 жыхароў, 27 двароў.
* 1931 год — 159 жыхароў, 29 двароў.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Ракаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Валожынскага раёна
Далідавічы

**Далі́давічы** (, ) — вёска ў Валожынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Івянецкага сельсавета.

## Насельніцтва 
## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Івянецкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Валожынскага раёна
Восава (Бярэзінскі сельсавет)

**Во́сава** (, ) — вёска ў Бярэзінскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Бярэзінскага сельсавета.

Да 28 мая 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Ушанскага сельсавета.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Бярэзінскі сельсавет (Бярэзінскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Бярэзінскага раёна
Барташы (Валожынскі раён)

**Барташы́** (, ) — вёска ў Валожынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Гародзькаўскага сельсавета.

Да 30 кастрычніка 2009 года вёска ўваходзіла ў склад Забрэзскага сельсавета.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Гародзькаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Валожынскага раёна
Мельцінова

**Мельціно́ва** (, ) — былы хутар у Валожынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіў у склад Івянецкага сельсавета.

Ліквідаваны 28 лістапада 2014 года.

## Спасылкі
Рудня (Валожынскі раён)

**Ру́дня** () — хутар у Валожынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Івянецкага сельсавета.

За 2,5 км на паўночны захад ад хутара пачынаецца рака Волка (прыток Заходняй Бярэзіны).

## Вядомыя асобы 
* Тэрэза Станіславаўна Голуб (нар. 1951) — беларускі літаратуразнаўца, тэкстолаг, крытык.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Івянецкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Валожынскага раёна
Алянава

**Аля́нава** (, ) — вёска ў Валожынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Вішнеўскага сельсавета.

Да 25 мая 1967 года вёска ўваходзіла ў склад Багданаўскага сельсавета, да 30 кастрычніка 2009 года — у склад Падбярэзскага сельсавета.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Вішнеўскі сельсавет (Валожынскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Валожынскага раёна
Лаўскі Брод

**Ла́ўскі Брод** (, ) — вёска ў Валожынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Вішнеўскага сельсавета.

## Геаграфія 
Вёска размешчана за 22 км на паўночны захад ад Валожына, за 13 км ад чыгуначнай станцыі Валожын на лініі Маладзечна — Ліда, за 97 км ад Мінска. Рэльеф раўнінна-ўзгорысты. На поўначы цячэ рака Заходняя Бярэзіна (правы прыток Нёмана). Транспартныя сувязі па шашы  Мінск — Вільнюс.

Планіровачна складаецца з выгнутай вуліцы, арыентаванай з паўднёвага захаду на паўночны ўсход, перпендыкулярна да шашы. Забудавана двухбакова, шчыльна, драўлянымі дамамі сядзібнага тыпу. Гаспадарчы сектар — на заходняй ускраіне. Частка забудовы адмежавана ў заходнім баку.

## Гісторыя 
Вядома з XVI стагоддзя як сяло ў складзе Вялікага Княства Літоўскага. Да 1536 года частка маёнтка ва ўласнасці С. Воўчкавіча, якога з мэтай атрымаць маёнтак у спадчыну забілі сваякі, сыны М. Гіржодавіча. Кароль Жыгімонт I за забойства адабраў фальварак у скарб і аддаў у кіраванне В. Губарэвічу. Частку маёнтка Жыгімонт І у 1536 годзе перадаў навечна А. Гіржоду, які валодаў ім у 1542, 1557 гадах. У 1559 годзе фальварак перайшоў у спадчыну нашчадкам М. Пугачоўны і яе сыноў І. і А. Пржодаў. У 1567 годзе з маёнтка Брод Лаўскі М. Пржода выстаўляў у войска аднаго конніка. У 1567 годзе сяло ў Ашмянскім павеце, шляхецкая ўласнасць.

З 1793 года ў Расійскай імперыі. Паводле перапісу 1897 года аколіца ў Забрэзскай воласці Ашмянскага павета Віленскай губерні. У 1904 годзе аколіца (48 жыхароў), засценак (10 жыхароў) і маёнтак (20 жыхароў).

З 1921 года пад уладай Польшчы, аколіца і засценак.

З лістапада 1939 года ў БССР. З 12 кастрычніка 1940 года ў Забрэжскім сельсавеце Валожынскага раёна Баранавіцкай вобласці. З 25 чэрвеня 1941 года да 6 ліпеня 1944 года акупіравана нацыстамі.

З 20 верасня 1944 года ў Маладзечанскай вобласці. У 1950 годзе арганізаваны калгас, які абслугоўвала Валожынская МТС. З 20 студзеня 1960 года ў Мінскай вобласці, з 25 снежня 1962 года ў Маладзечанскім, з 6 студзеня 1965 года ў Валожынскім раёнах. З 1963 года ў складзе саўгаса «Падбярэззе» (цэнтр — в. Падбярэзь). Размяшчаліся вытворчая брыгада, ферма буйной рагатай жывёлы, пачатковая школа, крама. У 1966 годзе да вёскі далучана в. Трусковічы.

25 мая 1967 года вёска перададзена з Забрэжскага сельсавета ў склад новаўтворанага Падбярэзскага сельсавета; 30 кастрычніка 2009 года, пасля скасавання Падбярэзскага сельсавета — у склад Вішнеўскага сельсавета.

## Насельніцтва 
* 1897 — 9 двароў, 48 жыхароў.
* 1921 — у аколіцы 9 двароў, 57 жыхароў; у засценку 2 двары, 17 жыхароў.
* 1940 — у маёнтку З двары, 14 жыхароў; у ваколіцы 12 двароў, 77 жыхароў.
* 1959 — 77 жыхароў.
* 1994 — 52 гаспадаркі, 115 жыхароў.
* 2008 — 40 гаспадарак, 85 жыхароў.

## Славутасці 
Захаваўся парк, сфарміраваны каля сядзібнага дома ў 1930 г.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Вішнеўскі сельсавет (Валожынскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Валожынскага раёна
Бурбаўшчына

**Бу́рбаўшчына** (, ) — вёска ў Валожынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Пяршайскага сельсавета.

## Вядомыя асобы 
* Эрома Пятровіч Урбан (нар. 1954) — беларускі навуковец-селекцыянер

## Спасылкі 
Катэгорыя:Пяршайскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Валожынскага раёна
Малая Люцінка

**Мала́я Лю́цінка** (, ) — вёска ў Валожынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Пяршайскага сельсавета.

## Славутасці 
* Месца дома, у якім жыў Вінцэнт Дунін-Марцінкевіч

### Страчаная спадчына 
* Сядзіба беларускага пісьменніка В. Дуніна-Марцінкевіча, дзе першым прафесійным тэатрам ставіліся беларускія п'есы.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Пяршайскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Валожынскага раёна
Палубоўцы

**Палубо́ўцы** (, ) — вёска ў Валожынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Пяршайскага сельсавета.

## Назва 
Фіксавалася жалудоцкае прозвішча Палуба, лідскае Палубінскі. Было свіслацкае Палубоўскі, дзісенскае Палубіс.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Пяршайскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Валожынскага раёна
Явідаўшчына

**Я́відаўшчына** (, ) — вёска ў Валожынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Пяршайскага сельсавета.

## Назва 
У гэтым рэгіёне былі прозвішчы Явід (Засулле), Явідовіч (Гальшаны). Было старажытнае балцка-літоўскае двухасноўнае імя *Jo-vydas*.

Сярод радуньскага баярства ў Перапісе войска ВКЛ 1528 г. - "*Роман Явидовичъ"*.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Пяршайскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Валожынскага раёна
Скрундзеўшчына

**Скру́ндзеўшчына** (, ) — вёска ў Валожынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Пяршайскага сельсавета.

## Назва 
Фіксаваліся прозвішчы Скрундзь (Раготна), Скрундзіч (Дзераўная). У 18 ст. засведчанае старое літоўскае (Кейданы) Скрундоўскі. Ёсць латышскае *Skrundis*.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Пяршайскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Валожынскага раёна
Ароўшчына

**Аро́ўшчына** (, ) — вёска ў Валожынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Ракаўскага сельсавета.

## Назва 
Ёсць літоўскае прозвішча *Arys*.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Ракаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Валожынскага раёна
Выганічы (Валожынскі раён)

**Вы́ганічы** (, ) — вёска ў Валожынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Ракаўскага сельсавета.

У 1940—1954 гадах цэнтр Выганіцкага сельсавета.

## Гісторыя 
Згадваецца ў 1703 годзе як маёнтак у Мінскім ваяводстве ВКЛ.

## Славутасці 
* Рэшткі сядзібы Вайдзевічаў
* Сядзіба Жыдовічаў «Грынюкі»
* Мемарыяльны знак у гонар дзекабрыста А. А. Бястужава

## Вядомыя асобы 
* Міхаіл Рудольфавіч Грушвіцкі (1828—1904) — беларускі кампазітар.
* Багдан Міхалавіч Грушвіцкі (1870 — пасля 1919) — мінскі гарадскі камісар (1919) у часы Грамадзянскага ўпраўлення ўсходніх зямель.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Ракаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Валожынскага раёна
Катэгорыя:Грушвіцкія
Душкава

**Ду́шкава** (, ) — вёска ў Валожынскім раёне Мінскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Ракаўскага сельсавета.

## Геаграфія 
Знаходзіцца за 48 км на паўднёвы ўсход ад Валожына, 41 км ад Мінска. Транспартныя сувязі па шашы Ракаў—Волма, якая праходзіць праз вёску.

Рэльеф раўнінна-ўзгорысты, на ўсходзе цячэ рака Выганічанка (левы прыток Іслачы) і мяжуе з лесам. Планіровачна складаецца з прамалінейнай вуліцы з завулкамі, арыентаванай з паўднёвага ўсходу на паўночны захад. Забудова пераважна драўляная. Вытворчы сектар — на паўночна-захоодняй ускраіне.

## Гісторыя 
Вядома ў ВКЛ з 18 ст. У 1749 г. вёска, б двароў, 13 жыхароў мужчынскага полу, уласнасць І.Тушынскага.

З 1793 г. ў Расійскай імперыі. У 1800 г. згадваецца драўляны гаспадарскі дом, карчма, млын, вёска ў Мінскім павеце Мінскай губерні, уласнасць лоўчага К. Рыльскага. Затым ёй валодаў К. Мараўскі. Ён быў швагерам К. Радзівіла, прывёз у Душкава радзівілаўскія калекцыі і архівы, якія потым разышліся па ўсяму свету. Музей, які стварыў К. Мараўскі, быў адным з лепшых у Беларусі. У 1858 г. 76 жыхароў мужчынскага полу, уласнасць памешчыка А. Рэмпеля. У 1891 г. заснаваны бровар, на якім у 1914 г. працавалі 5 рабочых і быў усталяваны паравы рухавік. Паводле перапісу 1897 г. 48 двароў, 295 жыхароў і побач маёнтак Э. Булгака, 85 жыхароў, вінакурня, вадзяны млын, карчма (1 двор, 4 жыхары), у Ракаўскай воласці Мінскага павета. У 1909 г. 53 двары, 480 жыхароў, у маёнтку 66 жыхароў.

З 1921 г. пад уладай Польшчы, вёска (57 двароў, 348 жыхароў) і фальварак (4 двары, 82 жыхары).

З ліст. 1939 г. ў БССР. З 12.10.1940 г. ў Выганічанскім сельсавеце Радашковіцкага раёна Вілейскай вобласці. З канца чэрвеня 1941 да 4 ліпеня 1944 года акупіравана нацыстамі. На франтах Вялікай Айчыннай вайны загінулі 4 вяскоўцы. З 20 верасня 1944 года ў Маладзечанскай вобласці. У 1944 г. арганізаваны калгас імя Чырвонай Арміі, які абслугоўвала Залеская МТС. З  16 ліпеня 1954 года ў Ракаўскім сельсавеце. У 1959 г. 321 жыхар, у двары 167 жыхароў. З 20 студзеня 1960 года ў Валожынскім раёне Мінскай вобласці. З 1963 года землі ў складзе саўгаса «Праца» (цэнтр — в. Выганічы). Размяшчаліся ферма буйной рагатай жывёлы, клуб, бібліятэка з фондам 7,5 тыс. кніг, магазін.

## Інфраструктура 
Дзейнічае магазін (2009).

## Насельніцтва 
* 1800 год — 96 жыхароў, 19 двароў.
* 1999 год — 150 жыхароў,  88 двароў.
* 2008 год — 89 жыхароў, 55 гаспадарак.
* 2019 год — 40 чал.

## Славутасці 
* Сядзіба Булгакаў: альтана, бровар, дом эканома, лядоўня, парк, гаспадарчыя пабудовы;
* Праваслаўная капліца (1803);
* Капліца-пахавальня Караля Мараўскага (XIX стагоддзе)
* Капліца-пахавальня (XIX стагоддзе)
* Пірамідальная капліца (XIX стагоддзе)
* Капліца (XIX стагоддзе)

Душкава. Капліца-пахавальня Караля Мараўскага (01).jpg|Капліца-пахавальня Караля Мараўскага
Душкава. Капліца-пахавальня (03).jpg|Капліца-пахавальня
Душкава. Пірамідальная капліца (01).jpg|Пірамідальная капліца
Душкава. Капліца (01).jpg|Капліца

### Страчаная спадчына 
* Сядзібны дом, свіран.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Ракаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Валожынскага раёна
Адамова (Валожынскі раён)

**Адамо́ва** (, ) — вёска ў Валожынскім раёне Мінскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Вішнеўскага сельсавета.

У 1940—1954 гадах цэнтр Адамоўскага сельсавета. Да 28 мая 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Сакаўшчынскага сельсавета.

## Геаграфія 
Вёска знаходзіцца за 20 км у напрамку на захад ад Валожына, за 100 км ад Мінска, за 14 км ад чыгуначнай станцыі Багданаў.

## Насельніцтва 
* 1995 год — 225 жыхароў, 93 двары.

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Вішнеўскі сельсавет (Валожынскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Валожынскага раёна
Буні (Валожынскі раён)

**Буні́** (, ) — вёска ў Валожынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Валожынскага сельсавета.

Да 28 мая 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Сакаўшчынскага сельсавета.

## Назва 
Фіксаваліся прозвішчы Бунь (Іўе), Буніс і Буневіч (Вішнева).

Ёсць рускае прозвішча *Бунін*. На думку Ю. Федасюка, яно паходзіць ад *буня* — «ганарлівы, горды чалавек». На думку У. Ніканава, ад мянушкі *Буня*, што ад дзеяслова *буніць* — «гусці, мыкаць, раўці».

Ёсць украінскія прозвішчы *Бунь, Бунько, Буняк* і інш.

Ёсць літоўскія *Bunys, Bunaitis,* латышскае *Buns**.*

Ёсць нямецкія прозвішчы *Bunn*, *Bunne*.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Валожынскі сельсавет (Валожынскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Валожынскага раёна
Жураўцы

**Жура́ўцы** (, ) — вёска ў Валожынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Валожынскага сельсавета.

Да 23 чэрвеня 1958 года вёска ўваходзіла ў склад Стайкаўскага сельсавета, да 28 мая 2013 года — у склад Сакаўшчынскага сельсавета.

## Назва 
Фіксавалася прозвішча Журэвіч (Адэльск), было горадзенскае Жур. Ёсць літоўскія *Žurys, Žuraitis.*

## Вядомыя асобы 
* Аляксандр Аляксандравіч Лукашанец (нар. 1954) — беларускі мовазнавец, акадэмік АН Беларусі.
* Ганна Міхайлаўна Рубацкая (1900—1993) — беларуская самадзейная паэтка, захавальніца беларускай народнай песеннай спадчыны.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Валожынскі сельсавет (Валожынскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Валожынскага раёна
Сакаўшчына

**Са́каўшчына** (, ) — аграгарадок у Валожынскім раёне Мінскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Валожынскага сельсавета.

Да 28 мая 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Сакаўшчынскага сельсавета.

## Геаграфія 
Знаходзіцца за 12 км у напрамку на захад ад горада Валожын, за 87 км ад Мінска, за 18 км ад чыгуначнай станцыі Багданаў. Каля аграгарадка Сакаўшчынскае вадасховішча на рацэ Заходняя Бярэзіна.

## Гісторыя 
У 1662 г. згадваецца ў складзе Ашмянскага павету ВКЛ.

## Насельніцтва 
## Культура 
Традыцыя «ткацтва на ніту» захавалася дзякуючы майстрысе Марыі Мікалаеўне Стасяловіч, якая пераняла яе ад сваёй маці. Гэта ткацкая традыцыя вывучаецца дзецьмі і моладззю ў Доме культуры в. Сакаўшчына.

## Помнікі гісторыі і культуры 
* Свята-Ільінская царква 1878 г.
* Помнік землякам, якія загінулі ў Вялікую Айчынную вайну.

## Вядомыя асобы 
* Віктар Антонавіч Каваленка (1929—2001) — беларускі крытык, літаратуразнавец, празаік.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* Ліст карты N-35-65. Стан мясцовасці на 1983 г. Выданне 1986 г.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Валожынскі сельсавет (Валожынскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Валожынскага раёна
Стайкі (Валожынскі раён)

**Ста́йкі** (, ) — вёска ў Валожынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Валожынскага сельсавета.

У 1940—1958 гадах цэнтр Стайкаўскага сельсавета, да 28 мая 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Сакаўшчынскага сельсавета.

## Вядомыя асобы 
* Міхаіл Аляксандравіч Вярсоцкі (1913—1979) — спартсмен, удзельнік ХІ Алімпійскіх гульняў у складзе польскай каманды па стральбе (Берлін, 1936).

## Спасылкі 
Катэгорыя:Валожынскі сельсавет (Валожынскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Валожынскага раёна
Чартавічы

**Чартаві́чы** (, ) — вёска ў Валожынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Валожынскага сельсавета.

Да 23 чэрвеня 1958 года вёска ўваходзіла ў склад Стайкаўскага сельсавета, да 28 мая 2013 года — у склад Сакаўшчынскага сельсавета.

## Назва 
У гэтым рэгіёне фіксавалася івянецкае прозвішча Чэртовіч. Было лідскае Чэрт.

## Вядомыя ўраджэнцы 
* Аляксей Мікалаевіч Бацян (1917—2020) — савецкі разведчык, ветэран Вялікай Айчыннай вайны, Герой Расійскай Федэрацыі (2007).

## Спасылкі 
Катэгорыя:Валожынскі сельсавет (Валожынскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Валожынскага раёна
Адамполе

**Адампо́ле** (, ) — вёска ў Валожынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Дорскага сельсавета.

Да 30 кастрычніка 2009 года вёска ўваходзіла ў склад Сугваздаўскага сельсавета.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Дорскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Валожынскага раёна
Няровы

**Няро́вы** (, ) — вёска ў Валожынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Вішнеўскага сельсавета.

## Назва 
У гэтым панёманскім рэгіёне ў ХІХ ст. фіксавалася прозвішча Неравевіч (з Хадзілоняў). Ёсць літоўскі тапонім *Neravai*.

## Геаграфія 
Знаходзіцца за 21 км на захад ад Валожына, 15 км ад чыг. ст. Багданаў на лініі Маладзечна—Ліда, 92 км ад Мінска.

Рэльеф раўнінна-ўзгорысты, на паўночным усходзе цячэ р. Бярэзіна (прыток Нёмана), у якую ўпадае Альшанка. За 0,5 км на поўдзень ад вёскі знаходзіцца Бярэзінскае радовішча пясчана-жвіровага матэрыялу, звязанае з сучаснымі алювіяльнымі адкладамі і адкладамі паазерскага зледзянення, ва ўскрышы пяскі, супескі.

Планіровачна складаецца з прамалінейнай вуліцы, арыентаванай з паўднёвага ўсходу на паўноны захад, да якой на паўднёва-ўсходняй ускраіне падыходзіць прамалінейная вуліца, арыентаваная з паўднёвага захаду на паўночны ўсход. Забудавана двухбакова, шчыльна, драўлянымі дамамі сядзібнага тыпу. Грамадскія будынкі размешчаны на паўночна-заходняй ускраіне, гаспадарчы сектар — на паўднёва-ўсходняй і паўночна-заходняй ускраінах.

Транспартныя сувязі па мясцовай дарозе праз в. Адамова (Валожынскі раён) і далей па шашы Валожын—Ашмяны.

## Гісторыя 
Вядома ў ВКЛ з XVI ст. У 1567 годзе с. Нярова ў Ашмянскім павеце, шляхецкая ўласнасць.

З 1795 г. ў Расійскай імперыі. У 1897 г. у Вішнеўскай воласці Ашмянскага павета Віленскай губерні.

З 1921 года ў складзе Польшчы.

З лістапада 1939 года ў БССР. З 12.10.1940 г. ў Адамоўскім сельсавеце Валожынскага р-на Баранавіцкай вобласці. З 25.6.1941 г. да 6.7.1944 г. акупіравана нацыстамі. На фронце ў Вялікую Айчынную вайну загінулі З вяскоўцы. З 20.9.1944 г. ў Маладзечанскай вобласці. 8.9.1950 г. арганізаваны калгас «За трывалы мір», які абслугоўвала Валожынская МТС. З 3.4.1954 г. землі ў складзе калгаса імя І. Д. Чарняхоўскага (цэнтр — в. Адамова). Размяшчаліся ферма буйной рагатай жывёлы, 8-гадовая школа (11 настаўнікаў), фельчарска-акушэрскі пункт, магазін. З 20.1.1960 г. ў Мінскай вобл., з 25.12.1962 г. ў Маладзечанскім, з 6.1.1965 г. ў Валожынскім раёнах.

Да 28 мая 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Сакаўшчынскага сельсавета.

## Насельніцтва 
* 1897 год — 356 жыхароў, 56 двароў.
* 1904 год — 339 жыхароў.
* 1908 год — 366 жыхароў.
* 1921 год — 259 жыхароў, 45 двароў.
* 1940 год — 396 жыхароў, 78 двароў.
* 1959 год — 312 жыхароў.
* 1994 год — 120 жыхароў, 61 двор.
* 2008 год — 63 жыхары, 42 гаспадаркі.
* 2019 год — 31 чал.

## Інфраструктура 
Дзейнічае магазін (станам на 2009 год).

## Зноскі 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Вішнеўскі сельсавет (Валожынскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Валожынскага раёна
Ганчыцы

**Га́нчыцы** (, ,  ) — вёска ў Валожынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Валожынскага сельсавета.

## Гісторыя 
У час Расійскай імперыі вёска ў складзе Валожынскай воласці Ашмянскага павета Віленскай губерні.

З 1921 года, паводле Рыжскага мірнага дагавора, у складзе Польшчы, да 17 верасня 1939 года вёска гміны Валожын Валожынскага павета Навагрудскага ваяводства.

У 1923 годзе ў Ганчыцах адкрыта польская школа, настаўніцай была Зофія Лэныч-Белановіч. Але школа прапрацавала толькі год, потым вучні хадзілі ў школу суседняй вёскі Маршалкі.

Праз вёску ішоў брукаваны гасцінец (дарога) з Валожына да чыгуначнай станцыі ў Палачанах.

У 1939 годзе солтысам у Ганчыцах быў Уладзіслаў Рындзевіч. Траціна жыхароў была католікамі, астатнія  — праваслаўнымі і пратэстантамі. У вёсцы былі прозвішчы Пашкоўскі, Рындзевіч, Вяршыцкі, Рынкевіч, Мэнцюк, Зенька, Сенька, Сікорскі, Сакалоўскі, Лужынскі, Сак, Супрун (Супрон), Журкевіч, Божка, Лоўчы, Івашка, Рамановіч, Іванчык.

У 1935 годзе праведзена парцэляцыя, некаторыя жыхары пераехалі на хутар Карышкі.

Праваслаўныя жыхары адносяцца да Дубінскай парафіі (Свята-Георгіеўская царква), католікі — да Валожынскай парафіі (Касцёл святога Юзафа).

Да 28 мая 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Узбалацкага сельсавета.

## Рэпрэсаваныя жыхары 
* Станіслаў Матэвушавіч Рындзевіч
* Уладзімір (Уладзіслаў) Казіміравіч Рындзевіч
* Міхаіл Раманавіч Рамановіч

## Спасылкі 
Катэгорыя:Валожынскі сельсавет (Валожынскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Валожынскага раёна
Дайнава Вялікая

**Дайнава́ Вялі́кая** (, ) — вёска ў Валожынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Валожынскага сельсавета.

Да 28 мая 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Узбалацкага сельсавета.

## Вядомыя асобы 
* Іван Іванавіч Ліштван (1932—2023) — беларускі вучоны ў галіне фізіка-хіміі торфу і калоіднай хіміі.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Валожынскі сельсавет (Валожынскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Валожынскага раёна
Узбалаць

**У́збалаць** (, ) — вёска ў Валожынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Валожынскага сельсавета.

З 1940 года да 28 мая 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Узбалацкага сельсавета, у 1940—1973 гадах яго цэнтр.

## Вядомыя асобы 
* Марыя Антонаўна Шакун (нар. 1937) — беларуская паэтка, настаўніца. Член Саюза пісьменнікаў Беларусі.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Валожынскі сельсавет (Валожынскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Валожынскага раёна
Адамаўцы (Валожынскі раён)

**Ада́маўцы** (, ) — вёска ў Валожынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Пяршайскага сельсавета.

## Геаграфія 
Знаходзіцца за 27 км на ўсход ад Валожына, 22 км ад чыг. ст. Аляхновічы на лініі Маладзечна—Мінск, 48 км ад Мінска.

Рэльеф раўнінна-ўзгорысты, на захадзе і поўдні цячэ р. Яршоўка (правы прыток р. Іслач). Транспартныя сувязі па мясцовай дарозе праз в. Яршэвічы і далей па шашы Мінск—Вільнюс.

Планіровачна складаецца з трох прамалінейных, амаль паралельных паміж сабой вуліц, арыентаваных з паўднёвага ўсходу на паўночны захад і аб’яднаных завулкамі. Забудавана двухбакова, шчыльна, традыцыйнымі драўлянымі дамамі сядзібнага тыпу.

## Гісторыя 
Паводле пісьмовых крыніц вядома з XVIII ст. У 1797 г. в. Адамавін, 36 жыхароў мужчынскага полу, у Мінскім павеце Мінскай губерні Расіскай імперыі, уласнасць памешчыка Карніцкага. У 1897 г. у Германішскай вол. Вілейскага павета.

З 1921 года вёска ў складзе Польскай Рэспублікі, належала да гміны Гарадок Вілейскага павета, пазней у складзе (1927) Маладзечанскага павета Віленскага ваяводства.

З лістапада 1939 года ў БССР, з 12.10.1940 г. ў Радашковіцкім раёне Вілейскай вобл. У Вялікую Айчынную вайну з 25.6.1941 г. да 5.7.1944 г. акупіравана нацыстамі. На фронце загінулі 8 вяскоўцаў. 16.11.1949 г. арганізаваны калгас імя М. А. Булганіна, які абслугоўвала Залеская МТС. З 20.9.1944 г. ў Маладзечанскай вобласці. З 1958 г. ў складзе калгаса «Чырвоны Сцяг» (цэнтр — в. Доры). З 20.1.1960 г. ў Валожынскім раёне Мінскай вобл. 12.11.1966 г. да вёскі далучана в. Разгінішкі.

Размяшчаліся філіял ААТ «Белтрубаправодбуд», бібліятэка, аддзяленне сувязі, фельчарска-акушэрскі пункт, магазін. Да 28 мая 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Яршэвіцкага сельсавета.

## Насельніцтва 
* 1800 год — 71 жыхар, 13 двароў.
* 1897 год — 201 жыхар, 20 двароў.
* 1921 год — 172 жыхары, 28 двароў.
* 1931 год — 160 жыхароў, 31 двор.
* 1959 год — 178 жыхароў.
* 1994 год — 73 жыхары, 36 двароў.
* 2008 год — 39 жыхароў, 21 гаспадарка.

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Пяршайскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Валожынскага раёна
Ануліна

**Ану́ліна** (, ) — хутар у Валожынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Дорскага сельсавета.

## Гісторыя 
У 1921—1945 гадах маёнтак у складзе гміны Гарадок Вілейскага павета, пазней у складзе (1927) Маладзечанскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.

Да 28 мая 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Пяршайскага сельсавета.

## Насельніцтва 
* 1921 год — 41 жыхар, 8 двароў.
* 1931 год — 46 жыхароў, 4 двары.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Дорскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Валожынскага раёна
Дубіна Баярская

**Дубіна́ Бая́рская** (, ) — аграгарадок у Валожынскім раёне Мінскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Валожынскага сельсавета.

З 20 лістапада 1973 года да 28 мая 2013 года вёска з’яўлялася цэнтрам Узбалацкага сельсавета.

## Геаграфія 
Аграгарадок знаходзіцца за 10 км у напрамку на поўнач ад горада Валожын, за 80 км ад Мінска.

## Насельніцтва 
* 1997 год — 277 жыхароў, 112 двароў.

## Літаратура 
*  — С. 242.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Валожынскі сельсавет (Валожынскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Валожынскага раёна
Вялікае Поле (Валожынскі раён)

**Вялі́кае По́ле** (, ) — вёска ў Валожынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Пяршайскага сельсавета.

## Гісторыя 
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе Польскай Рэспублікі, Віленскага ваяводства, Вілейскага павета (з 1927 года Маладзечанскага павета), гміны Гарадок.

Да 28 мая 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Яршэвіцкага сельсавета.

## Насельніцтва 
* 1921 год — 30 жыхароў, 4 двары.
* 1931 год — 26 жыхароў, 4 двары.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Пяршайскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Валожынскага раёна