Катастрофа Іл-20 у Сірыі

**Катастрофа Іл-20 у Сірыі** — інцыдэнт з паветраным суднам радыёэлектроннай разведкі Іл-20 ПКС РФ са складу авіяцыйнай групы ПКС Расіі ў Сірыі, які адбыўся на тэрыторыі Сірыйскай Арабскай Рэспублікі 17 верасня 2018 года.

## Звесткі аб паветраным судне 
Самалёт радыёэлектроннай разведкі Іл-20М, завадскі нумар 173011504, серыйны нумар 115-04, рэгістрацыйны нумар RF-93610. Пабудаваны ў 1973 годзе ў Маскве на ММЗ «Сцяг Працы». Базаваўся да камандзіроўкі ў Сірыю ў Маскоўскай вобласці, раней — у Калінінградскай вобласці. Да рамонту на АРЗ горада Пушкін меў бартавы нумар 21.

## Перадумова 
17 верасня 2018 года Ізраіль прыняў рашэнне нанесці ракетны ўдар па мэтах у Латакіі. Удару чатырох F-16 ізраільскіх ВПС падвергліся ваенныя аб’екты, на якіх, па заяве ізраільскага боку, ішла падрыхтоўка да перадачы сістэм вытворчасці зброі ад Ірана ліванскай шыіцкай групоўцы «Хезбала» (Ізраіль лічыць іранскую прысутнасць у Сірыі пагрозай дзяржаўнай бяспекі). Па словах расійскага міністра абароны, ізраільскія вайскоўцы паведамілі прадстаўнікам расійскага ваеннага камандавання ў Сірыі менш чым за хвіліну да ўдару. Згодна з ізраільскімі данымі — за 12 хвілін.

18 верасня стала вядома, што самалёт быў збіты савецкім комплексам С-200 сірыйскай арміі пасля атакі ізраільскіх знішчальнікаў F-16 на правінцыю Латакія. Міністэрства абароны Расіі заявіла, што гэта быў «варожы жэст».

23 верасня мінабароны паведаміла, што пасля паразы ракетай экіпаж спрабаваў выратавацца і пайшоў на экстранную пасадку. Камандзір паветранага судна далажыў аб пажары на борце і пачатку экстранага зніжэння.

25 верасня міністэрства прадставіла да ўзнагароджання ордэнамі Мужнасці 15 загінулых членаў экіпажа.

Загінулыя вайскоўцы пахаваны з воінскімі ўшанаваннямі 19 кастрычніка на Федэральных ваенных мемарыяльнах могілках і ў Кубінцы.

### Пошукава-выратавальная аперацыя 
Пошукава-выратавальная аперацыя на месцы падзення самалёта была пачата неадкладна. Месца падзення самалёта выяўлена ў 27 км на захад ад населенага пункта Баніяс (правінцыя Тартус). Знойдзены і падняты фрагменты целаў экіпажа, іх асабістыя рэчы, а таксама абломкі самалёта. У пошуках задзейнічалі восем караблёў, катэраў і судоў забеспячэння са складу пастаяннага аператыўнага злучэння ВМФ Расіі ў Міжземным моры. Са складу Чарнаморскага флоту накіравана судна праекта 11982 «Селігер», спецыяльна абсталяванае для правядзення глыбакаводных даследаванняў.

## Версіі 
### Міністэрства абароны Расіі 
Згодна з Мінабаронай Расіі, самалёт Іл-20 быў збіты сіламі СПА Сірыі з-за правакацыі ізраільскіх вайскоўцаў. У ваенным ведамстве паведамілі, што чатыры ізраільскіх F-16 наносілі ракетныя ўдары ў «непасрэднай блізкасці» ад самалёта ПКС РФ, чым «падставілі» Іл-20 пад удар сірыйскага комплексу С-200. Як падкрэслілі ў міністэрстве, дзеянні Тэль-Авіва расцэньваюцца як варожыя, і Масква пакідае за сабой права «на адэкватныя дзеянні ў адказ».

На брыфінгу 23 верасня прадастаўлена храналогіі падзей, якія прывялі да крушэння ў Сірыі самалёта Іл-20. Абароннае ведамства пацвердзіла, што віна за збіты самалёт ляжыць на ізраільскіх ВПС. «Прадстаўленыя аб’ектыўныя звесткі сведчаць, што дзеянні ізраільскіх лётчыкаў-знішчальнікаў, якія прывялі да гібелі 15 расійскіх вайскоўцаў, кажуць або аб іх непрафесіяналізме, або, як мінімум, аб злачыннай халатнасці» — заявіў афіцыйны прадстаўнік Мінабароны Расіі генерал-маёр Ігар Канашэнкаў.

### Міністэрства абароны Ізраіля 
Згодна з Арміяй абароны Ізраіля (ЦАХАЛ), сірыйскія СПА вялі «шырокі і недакладны агонь», што і стала прычынай гібелі расійскага Іл-20, і ў момант, калі сірыйскія СПА выпусцілі ракеты, якія трапілі ў Іл-20, самалёты ВПС Ізраіля ўжо знаходзіліся ў ізраільскай паветранай прасторы. Акрамя таго, падчас удараў ВПС Ізраіля па мэтам у Латакіі расійскі Іл-20 знаходзіўся па-за зоны правядзення аперацыі. Паводле ізраільцян, сірыйскія супрацьпаветраныя батарэі вялі агонь бязладна і не заклапаціліся пацьверджаннем таго, што ў небе не было расійскіх самалётаў.

Ізраільская вайсковая дэлегацыя на чале з камандуючым ВПС Амікамам Наркіным 20 верасня перадала генштабу Расіі справаздачу ЦАХАЛа, згодна з якой Сірыя задзейнічала 17 верасня некалькі комплексаў СПА, што выпусцілі больш за 20 супрацьпаветраных ракет; большасць ракет была выпушчана, калі самалёты ВПС Ізраіля ўжо знаходзіліся ў ізраільскай паветранай прасторы; Іл-20 на момант ізраільскага авіяўдару знаходзіўся па-за зонай дзеяння ізраільскіх ВПС. Акрамя таго, дэлегацыя таксама адхіліла зацвярджэнне расійскіх вайскоўцаў аб тым, што ізраільскія пілоты выкарыстоўвалі расійскі разведвальны самалёт Іл-20 у якасці «шчыта» падчас атакі, назваўшы яго «ілжывым».

## Міжнародная рэакцыя 
Міністр абароны Расіі Сяргей Шайгу ўсклаў віну на ізраільскі бок.

На сусветным узроўні шэраг службовых асоб выказалі спачуванні расійскаму боку, ад асобы Ізраіля выступіў прэм’ер-міністр Біньямін Нетаньяху, ад асобы Францыі кіраўнік Мінабароны Флоранс Парлі, ад асобы ЗША прэзідэнт Дональд Трамп і спецпрадстаўнік дзяржсакратара па Сірыі Джэймс Джэфры.

Спачуванні ў сувязі з гібеллю пятнаццаці расійскіх вайскоўцаў 24 верасня выказаў прэзідэнт Сірыі Башар Асад.

## Наступствы 
2 кастрычніка 2018 года з Расіі ў Сірыю былі адпраўлены тры дывізіёны зенітных ракетных комплексаў С-300ПМ-2; навучанне сірыйскіх вайскоўцаў заняла каля трох месяцаў (першапачаткова комплексы абслугоўвалі іранскія спецыялісты). Таксама была ўзмоцнена сістэма радыёэлектроннай барацьбы ў Сірыі, што кантралявала кірунак, з якога здзяйсняліся заходы ізраільскіх ВПС, на 200 кіламетраў.

ЗША і Ізраіль выказалі пярэчанні супраць пастаўкі С-300; факт пастаўкі выклікаў іх рэзкае незадаволенасць. Так, саветнік прэзідэнта ЗША па нацыянальнай бяспецы Джон Болтан назваў гэты крок «буйной памылкай» і заявіў, што гэта прывядзе да значнай эскалацыі напружанасці ў рэгіёне. Прэм’ер-міністр Ізраіля Біньямін Нетаньяху ў тэлефоннай размове з расійскім прэзідэнтам Уладзімірам Пуціным заявіў, што перадача Сірыі новых ЗРК ускладніць сітуацыю ў рэгіёне. Прэм’ер-міністр пры гэтым адзначыў, што Ізраіль будзе працягваць абараняць свае інтарэсы.

## Спасылкі 
* 
* 
* 
* ZOOM. Кто ответит за сбитый российский Ил-20 в Сирии? // RussiaToday Daily на YouTube
* В информации о сбитом Ил-20 российских ВКС есть нестыковки // НВО НГ, 19.09.2018
* ВВС не прятались за российским Ил-20, заявили в израильской армии // Рамблер (брифинг МО РФ, видео)
* Ил-20 погубила поразительная случайность // Взгляд, 27 сентября 2018

Катэгорыя:Верасень 2018 года
Катэгорыя:Падзеі 17 верасня
Катэгорыя:Катастрофы 2018 года
Катэгорыя:2018 год у Сірыі
Катэгорыя:Авіякатастрофы
Катэгорыя:Ваенная аперацыя Расіі ў Сірыі