Замах на Дональда Трампа

13 ліпеня 2024 года здзейснены замах на былога прэзідэнта і кандыдата ў прэзідэнты ЗША Дональда Трампа. Інцыдэнт адбыўся на мітынгу ў Батлеры (штат Пенсільванія) падчас перадвыбарнай кампаніі выбараў прэзідэнта ЗША ў 2024 годзе. Куля прайшла за некалькі міліметраў ад галавы Трампа, прабіла верхнюю частку яго правага вуха.

Стральба вялася з вінтоўкі тыпу AR-15 з даху будынка, які знаходзіўся за межамі перыметра зоны бяспекі мітынгу, з адлегласці прыкладна 60—90 метраў. Стралок паспеў зрабіць некалькі стрэлаў, пасля чаго быў забіты байцамі Сакрэтнай службы. Паводле звестак акруговай пракуратуры, нападнік забіў аднаго з удзельнікаў мітынгу, яшчэ дваіх параненых даставілі ў бальніцу ў крытычным стане. Гэта першы выпадак з часоў страляніна ў Рэйгана ў 1981 годзе, калі былы або цяперашні прэзідэнт ЗША быў паранены ў выніку замаху.

## Перадгісторыя 
На момант здарэння былы прэзідэнт Дональд Трамп з’яўляўся меркаваным кандыдатам ад Рэспубліканскай партыі на прэзідэнцкіх выбарах 2024 года. Мітынг 13 ліпеня 2024 года праводзіўся ў рамках перадвыбарнай кампаніі з мэтай павялічыць галасы выбаршчыкаў у вагальным штаце Пенсільванія.

Страляніна адбылася праз два тыдні пасля поспеху Трампа на дэбатах з Джо Байдэнам і за два дні да пачатку Нацыянальнага з’езда Рэспубліканскай партыі, на якім павінны абраць кандыдата ад партыі для ўдзелу ў лістападаўскіх выбарах.

На мітынгу Трампа наведвальнікі правяраліся на наяўнасць зброі і забароненых прадметаў. Па словах старшыні Рэспубліканскага камітэта акругі Батлер Джэймса Э. Х’юлінгса, на мерапрыемстве прысутнічала каля 50 000 чалавек.

## Стральба 
Напярэдадні, па даных «Бі-бі-сі», відавочца бачыў, як узброены вінтоўкай мужчына поўз па даху непадалёк ад месца правядзення мерапрыемства. Сведка спрабаваў папярэдзіць ахову, але яго папярэджанні пакінулі без увагі

13 ліпеня ў 18:11 па паўночнаамерыканскім усходнім часе, праз шэсць хвілін пасля таго, як Трамп пачаў сваю прамову, прагучалі некалькі стрэлаў. Па словах фатографа New York Times Дуга Мілса, які знаходзіўся на месцы здарэння, было чуваць тры—чатыры стрэлы. Паводле паведамлення рэпарцёркі ABC News Кацярыны Фолдэрс, было зроблена 8 стрэлаў з вінтоўкі тыпу AR-15. Стралок размяшчаўся на даху найблізкага будынка і выкарыстаў вінтоўку. Баявік не прайшоў надгляду, бо знаходзіўся за межамі перыметра бяспекі мітынгу на адлегласці прыкладна 60—90 метраў. Трое іншых удзельнікаў мітынгу атрымалі раненні, у выніку чаго адзін чалавек загінуў, яшчэ два апынуліся ў крытычным стане. На левых трыбунах стадыёна была бачная кроў. Сведкі паведамлялі, што бачылі, як Сакрэтная служба пераследвала кагосьці злева ад трыбун.

Пасля стрэлаў снайпера Трамп схапіўся за вуха, а затым прысеў, схаваўшыся за трыбунай. Куля прайшла ў міліметрах па датычнай ад твару. Да яго кінуліся агенты Сакрэтнай службы і закрылі палітыка сваімі целамі. Праз 25 секунд ён падняўся, на яго вуху і шчацэ была бачная кроў. Пасля гэтага кандыдата ў прэзідэнты ў шчыльным коле агентаў Сакрэтнай службы павезлі з мітынгу; сыходзячы, ён падняў уверх руку са сціснутым кулаком, што выклікала радасць натоўпу.

## Наступствы 
Трампа даставілі ў мемарыяльную бальніцу Батлера для абследавання. Прадстаўнік Сакрэтнай службы заявіў, што Трамп у бяспецы. Са слоў прадстаўніка перадвыбарчага штаба Стывена Чэнга з палітыкам Трампам «усё ў парадку». 

Пракурор акругі Батлер заявіў, што стралок і адзін з удзельнікаў мітынгу былі забітыя.

Член Палаты прадстаўнікоў ЗША Роні Джэксан пазней распавёў Fox News, што яго пляменнік быў паранены ў шыю.

Неадкладна была разгорнута экстраная эвакуацыя 50 000 гледачоў, якая была апісана відавочцамі як «лагістычны кашмар».

15 верасня на Трампа быў здзейснены новы замах, але палітык не пацярпеў.

## Расследаванне 
Сакрэтная служба ЗША пачала расследаванне сумесна з Міністэрствам юстыцыі, Федэральным бюро расследаванняў і Бюро па кантролі за алкаголем, тытунём, агнястрэльнай зброяй і выбуховымі рэчывамі. Злачынства расследуецца як замах на забойства.

Федэральныя следчыя папярэдне апазналі асобу стралка, ім аказаўся 20-гадовы белы мужчына з Пенсільваніі Томас Мэцью Крукс.

Цела Крукса было знята з даху. У яго не было з сабой дакументаў, але ФБР пацвердзіла асобу стралка з дапамогай біяметрыі адбіткаў пальцаў і аналізу ДНК. Пры аглядзе машыны, на якой Крукс ехаў на мітынг, у ёй была выяўленая выбухоўка, а пры аглядзе цела нападніка быў знойдзены дыстанцыйны дэтанатар.

Былыя агенты ФБР, апытаныя CNN, былі шакаваныя ад таго, што дах, які знаходзіўся на адлегласці ад сцэны ўсяго ў 120—150 метрах, не быў узяты пад ахову першапачаткова. Дапушчэнне падобнай сітуацыі прызнана правалам асноўнай абавязкі агенцтва.

## Рэакцыя 
Трамп пасля нападу падзякаваў супрацоўнікам Сакрэтнай службы і праваахоўным органам.

Дзеючы прэзідэнт ЗША Джо Байдэн і віцэ-прэзідэнт Камала Харыс былі апавешчаныя пра злачынства. Пазней Байдэн выступіў з афіцыйнай заявай з нагоды стральбы, асудзіўшы напад і падзякаваўшы супрацоўнікам Сакрэтнай службы.

Былыя прэзідэнты Барак Абама і Джордж Буш-малодшы, губернатар Мічыган Грэтхен Уітмер, лідар меншасці Палаты прадстаўнікоў Хакім Джэфрыс, лідар большасці ў Сенаце Чак Шумер, міністр транспарту Пітэр Бутыджыч, губернатар Пенсільваніі Джошуа Шапіра і былая спікерка Палаты прадстаўнікоў Нэнсі Пэлосі асудзілі палітычны гвалт. 

Асуджэнне палітычнага гвалту выказалі прэм’ер-міністр Італіі Джорджа Мелоні, прэм’ер-міністр Венгрыі Віктар Орбан, прэм’ер-міністр Ізраіль Біньямін Нетаньяху, прэм’ер-міністр Вялікабрытаніі Кір Стармер, многія іншыя кіраўнікі дзяржаў і ўрадаў таксама асудзілі замах. Былы прэзідэнт Бразіліі Жаір Балсанару выказаў сваю салідарнасць з Трампам пасля стральбы.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Падзеі 13 ліпеня
Катэгорыя:2024 год у ЗША
Катэгорыя:Ліпень 2024 года
Катэгорыя:Тэрарыстычныя акты, здзейсненыя ў ЗША
Катэгорыя:Замахі
Катэгорыя:Старонкі з недагледжанымі перакладамі