open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Любань (прыпыначны пункт)

**Лю́бань** (, ) — прыпыначны пункт Баранавіцкага аддзялення Беларускай чыгункі ў Лунінецкім раёне Брэсцкай вобласці. Размешчаны ў вёсцы Любань; на лініі Калінкавічы — Лунінец, паміж станцыяй Сінкевічы і станцыяй Лахва.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Станцыі Баранавіцкага аддзялення Беларускай чыгункі
Катэгорыя:Чыгуначныя станцыі і платформы Лунінецкага раёна
Катэгорыя:Любань (Лунінецкі раён)
Любажэрдзе (прыпыначны пункт)

**Любажэ́рдзе** (, ) — прыпыначны пункт Баранавіцкага аддзялення Беларускай чыгункі ў Лунінецкім раёне Брэсцкай вобласці. Размешчаны на паўднёвы ўсход ад горада Лунінец, за 4,1 км на захад ад вёскі Любажэрдзе.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Станцыі Баранавіцкага аддзялення Беларускай чыгункі
Катэгорыя:Чыгуначныя станцыі і платформы Лунінецкага раёна
Катэгорыя:Лунінец
Люсіна (прыпыначны пункт)

**Лю́сіна** (, ) — прыпыначны пункт Баранавіцкага аддзялення Беларускай чыгункі ў Ганцавіцкім раёне Брэсцкай вобласці. Размешчаны на паўночны захад ад вёскі Люсіна.

## Спасылкі 
* 
* Фотагалерэя прыпыначнага пункту Люсіна 

Катэгорыя:Станцыі Баранавіцкага аддзялення Беларускай чыгункі
Катэгорыя:Чыгуначныя станцыі і платформы Ганцавіцкага раёна
Катэгорыя:Люсіна
Лычкоўскага

**Лычко́ўскага** (, ) — прыпыначны пункт Віцебскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласці. Размешчаны ў вёсцы Ляхі.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Станцыі Віцебскага аддзялення Беларускай чыгункі
Катэгорыя:Чыгуначныя станцыі і платформы Віцебскага раёна
Катэгорыя:Вёска Ляхі, Віцебскі раён
Мазазаўры

**Мазазаўры** (*Mosasaurus*, «яшчар з ракі Моза», *Mosa* — назва ракі Маас,  — яшчарка) — род вымерлых марскіх гадаў з сямейства мазазаўраў атрада лускаватыя. Адны з апошніх прадстаўнікоў сямейства.

*Mosasaurus hoffmanni* — самы буйны і першы апісаны прадстаўнік мазазаўраў, некаторыя асобіны гэтага віду дасягалі даўжыні больш за 17 метраў.
Абель Паркер Апшэр

**Абель Паркер Апшэр** (; 17 чэрвеня 1790 — 28 лютага 1844) — амерыканскі палітык, суддзя, юрыст. Прымаў актыўны ўдзел у палітыцы штата Вірджынія, а таксама займаў пасаду міністра ваенна-марскіх сіл ЗША і дзяржсакратара ЗША. Апшер сыграў важную ролю ў перамовах па таемным дамове, які прывёў да анэксіі Тэхаса Злучанымі штатамі і прыняцця яго ў саюз. Быў сярод шасці чалавек, забітых выбухам на борце ваеннага карабля «USS Princeton».

## Біяграфія 
Апшэр нарадзіўся ў акрузе Нортхэмптон, Вірджынія, у сям'і Литтлетон Апшэра і Ганны Паркер. Ён быў адным з дванаццаці дзяцей. Яго бацька, верны Федералистской партыі, быў уладальнікам плантацыі і членам Заканадаўчага сходу Вірджыніі і капітанам падчас Англа-амерыканскай вайны.

Апшэр вучыўся ў Ельскім і Прынстанскім ўніверсітэтах, але быў адлічаны за ўдзел у студэнцкім паўстанні. Пасля ён з'ехаў у Рычмандзе, Вірджынія, каб вывучаць права. У 1810 году Апшеэр быў прыняты ў калегію адвакатаў, але неўзабаве пасля смерці бацькі вярнуўся ў Вірджынію, дзе стаў займацца юрыдычнай практыкай.

26 лютага 1817 Абель Апшэр ажаніўся з Элізабэт Дэніс, якая памерла падчас родаў У кастрычніку 1817 У 1824 годзе ён ажаніўся з Элізабэт Эн Браўн, якая нарадзіла яму дачку.

У 1812 годзе Апшэр быў абраны ў палату дэпутатаў Вірджыніі. У кастрычніку 1841 года ён стаў 13-м міністрам ваенна-марскіх сіл ЗША. Яго тэрмін быў адзначаны моцным акцэнтам на рэформу і перабудову флоту, а таксама на яго пашырэнне і мадэрнізацыю. Пры Апшэре павялічылася асігнаванні флоту, пачалося будаўніцтва новых ветразных і паравых караблёў і была створана ваенна-марская абсерваторыя ЗША і гідраграфічны служба.

У 1843 годзе прэзідэнт Джон Тайлер прызначыў Апшэра Дзяржсакратаром ЗША. На гэтай пасадзе ён дамогся анэксіі Тэхаса і быў актыўным прыхільнікам прыцягнення «арэгонскага зямлі» ў саюз.

28 лютага 1844 Апшэр і некалькі іншых высокапастаўленых асоб загінулі ў выніку выбуху бомбы на параходзе «USS Princeton», падчас плавання па рацэ Патамак. Быў пахаваны на могілках Кангрэсу ў Вашынгтоне.

Катэгорыя:Дзяржаўныя сакратары ЗША
Павел Уладзіміравіч Несцяровіч

{{Ваенны дзеяч
 |поўнае імя       = Павел Уладзіміравіч Несцяровіч
 |арыгінал імя     = 
 |дата нараджэння  = 08.07.1913
 |месца нараджэння = вёска Енцы
 |дата смерці      = 07.09.1974
 |месца смерці     = Гомель
 |партрэт          = 
 |подпіс           = 
 |мянушка          = 
 |псеўданім        = 
 |прыналежнасць    = 
 |гады службы      = 1941—1945
 |званне           = старшына
 |род войскаў      = інжынерныя войскі
 |камандаваў       = 
 |частка           = 
 |бітвы            = Вялікая Айчынная вайна
 |узнагароды       = { style="background:transparent"
  
}
{ style="background:transparent"
   
-
   
}
 |Commons        = 
 |Rodovid        =
 |сувязі         = 
 |у адстаўцы     = 
 |роспіс         = 
}}
**Павел Уладзіміравіч Несцяровіч** (, вёска Енцы — , ) — удзельнік Вялікай Айчыннай вайны. Герой Савецкага Саюза (1943).

## Біяграфія 
П. У. Несцяровіч нарадзіўся ў вёсцы Енцы (зараз у  Гомельскай вобласці Беларусі). Працаваў на прыіску (у сучасным Зейскім раёне Амурскай вобласці Расіі). У Чырвонай Арміі з 1941 года. Удзельнік баявых дзеянняў на франтах Вялікай Айчыннай вайны з лістапада
* Медаль «За перамогу над Германіяй у Вялікай Айчыннай вайне 1941—1945 гг.»

## Памяць 
* У гонар П. У. Несцяровіча названая вуліца ў вёсцы Енцы.
* Мемарыяльная дошка на будынку УУС Гомельскага аблвыканкама ў Гомелі.
* Стэла ў гонар П. У. Несцяровіча ўстаноўлена на Алеі Герояў у Гомелі (вул. Савецкая).
* Імя героя ўвекавечана на Алеі Славы ў цэнтральным скверы гарадскога пасёлка Карма.

## Літаратура 
*  — С. 299.

## Спасылкі 
* 
* Павел Нестерович — Герой Советского Союза  / Сайт ДУА «Ворнаўская сярэдняя школа»
* *Михаил ДЕДОВЕЦ* В Книге почёта. И герой, и отличник // Газета «На страже», 2012 г. 
* Октябрь 1943-го: широким фронтом // Советская Белоруссия № 190 (24327). Среда, 9 октября 2013 года.

Катэгорыя:Інжынерныя войскі
Катэгорыя:Удзельнікі бітвы за Дняпро
Катэгорыя:Удзельнікі Курскай бітвы
Котар

**Котар** () — горад у Чарнагорыі. Адміністрацыйны цэнтр Котарскага муніцыпалітэта і Котарскай дыяцэзіі. Размешчаны на беразе Котарскага заліва Адрыятычнага мора. Старая частка горада знаходзіцца пад аховай ЮНЕСКА.

У горадзе знаходзіцца Марскі музей Чарнагорыі, Інстытут біялогіі мора, марскі факультэт Універсітэта Чарнагорыі, «Асацыяцыя суднаўладальнікаў Чарнагорыі» і братэрства маракоў «Бокельска марнарыца».

## Гарады-пабрацімы 
Катэгорыя:Гарады Чарнагорыі
Тузла (востраў)

**Тузла** — пясчаны востраў у Керчанскім праліве Азоўскага мора паміж Керчанскім паўвостравам Крыму на захадзе і Таманскім паўвостравам Краснадарскага краю на ўсходзе. Плошча вострава — 3,5 км², даўжыня — ад 5 да 6,5 км, шырыня — каля 0,5 км.

1 кастрычніка 2015 года востраў быў злучаны з мацерыковай Расіяй рабочым мостам РМ1, які з’яўляецца часткай тэхналагічнага моста ў Крым. Па мосце перасоўваюцца грузавікі і будаўнічая тэхніка. Вядзецца будаўніцтва працоўнага моста РМ2 ў бок Керчы.

Катэгорыя:Керчанскі праліў
Катэгорыя:Незаселеныя астравы
Катэгорыя:Астравы Расіі
Катэгорыя:Астравы Украіны
Катэгорыя:Геаграфія Крыма
Крычаў II

**Кры́чаў ІІ** (, ) — станцыя Магілёўскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Крычаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Размешчана ў вёсцы Крычаў 2; на лініі Паходня — Шасцёраўка, паміж раз'ездам і прыпыначным пунктам Звязда.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Станцыі Магілёўскага аддзялення Беларускай чыгункі
Катэгорыя:Чыгуначныя станцыі і платформы Крычаўскага раёна
Катэгорыя:Вёска Крычаў 2
Лук’янаўка (прыпыначны пункт)

'''Лук'я́наўка''' (, ) — прыпыначны пункт Гомельскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Добрушскім раёне Гомельскай вобласці. Размешчаны ў вёсцы Лук'янаўка; на лініі Церахоўка — Кругавец, паміж прыпыначным пунктам Машок і прыпыначным пунктам Леніндар.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Станцыі Гомельскага аддзялення Беларускай чыгункі
Катэгорыя:Чыгуначныя станцыі і платформы Добрушскага раёна
Катэгорыя:Лук’янаўка (Добрушскі раён)
Нікшыч

**Нікшыч** () — горад у Чарнагорыі. Размешчаны ў Нікшыцкай даліне, ля падножжа гары Трэб’еса. Другі па колькасці насельніцтва горад Чарнагорыі пасля Падгорыцы, важны індустрыяльны цэнтр краіны. Адміністрацыйны цэнтр Нікшыцкага муніцыпалітэта,
Насельніцтва — 58212 чалавек (2003).

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Вядомыя асобы 
* Арміса Куч (нар. 1992) — чарнагорская футбалістка, нападнік.

## Спорт 
* ФК Суцьеска Нікшыч

## Крыніцы 
Катэгорыя:Гарады Чарнагорыі
Львоўскі пагром (1941)

**Львоўскі пагром** — яўрэйскі пагром, які адбыўся ў Львове 30 чэрвеня — 2 ліпеня і 25-27 ліпеня 1941 года. Пагром быў арганізаваны нямецкай акупацыйнай адміністрацыяй, у ім узялі ўдзел жыхары Львова, у т.л. некаторыя члены АУН.

## Гісторыя 
Неўзабаве пасля пачатку Вялікай Айчыннай вайны, 30 чэрвеня 1941 года ў Львоў уступілі нямецкія войскі. 1 ліпеня ў горадзе пачаўся маштабны пагром. Яўрэяў лавілі і арыштоўвалі, збівалі і прыніжалі. У прыватнасці, іх прымушалі чысціць вуліцы, так, аднаго яўрэя прымусілі прыбіраць конскі гной з вуліц сваім капелюшам. Жанчын білі палкамі і рознымі прадметамі, распраналі дагала і гналі па вуліцах, некаторых гвалтавалі. Білі таксама і цяжарных. У нападах на яўрэяў бралі ўдзел мясцовыя падлеткі і дзеці. Львоўскі яўрэй Маурыцый Алерханд запісаў у сваім дзённіку з дзень пагрому, што бачыў каля 20 украінцаў, якія білі яўрэяў палкамі і бізунамі, ён апазнаў іх па блакітна-жоўтых павязках і праклёнах на ўкраінскай мове. Адзін з выжылых львоўскіх яўрэяў, асабліва запомніў чалавека, апранутага ў прыгожую вышыванку, які ў турме «Брыгідкі» біў яўрэяў кіем з жалезнай булавешкай — вочы, кавалкі скуры і мазгі ляцелі ва ўсе бакі, — калі кій зламаўся, ён узяў абпаленае палена, а немцы ўсё гэта фатаграфавалі.

Другі пагром ў Львове 25—27 ліпеня 1941 года быў спланаванай акцыяй нямецкіх акупацыйных уладаў. На думку Г. Матыкі, вялікую ролю ў ім адыгрывала прапаганда АУН-Б, якая падсілкоўвалася антысеміцкімі настроямі. Арганізаваная акцыя нямецкіх акупацыйных уладаў, пазней называная некаторымі «львоўскімі днямі Пятлюры» — адбыліся збіццё, рабаванні і забойствы яўрэяў падрыхтаванай для гэтай мэты групай украінцаў. Агулам падчас другога пагрому была забіта ад 1500 да 2000 чалавек.

Ахвярамі Львоўскага пагрому сталі, па самых сціплых ацэнках, 4000 чалавек. З 135—150 тысяч яўрэяў, якія пражывалі ў Львове да моманту акупацыі горада гітлераўцамі, да вызвалення яго Чырвонай Арміяй дажылі толькі 823 чалавекі.

Захавалася частка фатаграфій і кінахронікі, зробленых немцамі падчас пагромаў у Львове ў 1941 годзе.

## Гл. таксама 
* Львоўскі пагром, 1918
* Забойства львоўскіх прафесараў

## Зноскі 
Катэгорыя:Гісторыя Львова
Катэгорыя:Яўрэйскія пагромы
Катэгорыя:Канфлікты 1941 года
Катэгорыя:1941 год ва Украіне
Катэгорыя:Гісторыя яўрэяў Украіны
Катэгорыя:Халакост ва Украіне
Катэгорыя:Ліпень 1941 года
Бар (Чарнагорыя)

**Бар** () — горад у Чарнагорыі на ўзбярэжжы Адрыятычнага мора. Адміністрацыйны цэнтр аднайменнага муніцыпалітэта і Барскай Рыўеры. Плошча муніцыпалітэта складае 67 км². Галоўны марскі порт краіны. Насельніцтва — 13719 жыхароў (2003).

## Вядомыя асобы 
* Няманья Мілошавіч (нар. 1987) — чарнагорскі баскетбаліст. Выступае за нацыянальную зборную Чарнагорыі.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарады Чарнагорыі
Людзяневічы (прыпыначны пункт)

**Людзяне́вічы** (, , нарматыўная назва — ) — прыпыначны пункт Баранавіцкага аддзялення Беларускай чыгункі ў Жыткавіцкім раёне Гомельскай вобласці. Размешчаны за 3,7 км на паўночны ўсход ад вёскі Людзяневічы; на лініі Калінкавічы — Лунінец, паміж станцыяй Жыткавічы і прыпыначным пунктам Загорбашша.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Станцыі Баранавіцкага аддзялення Беларускай чыгункі
Катэгорыя:Чыгуначныя станцыі і платформы Жыткавіцкага раёна
Катэгорыя:Людзяневічы
Рудзік

**Рудзік** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Пётр Сафронавіч Рудзік (1913—2005) — заслужаны архітэктар Беларусі
* Філіп Сяргеевіч Рудзік (нар. 1987) — беларускі футбаліст расійскага паходжання

## Гл. таксама 
* Рудзяк
Чахоўскі

**Чахоўскі** — беларускае прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Аляксандр Аляксандравіч Чахоўскі (1930—2000) — беларускі вучоны ў галіне дэндралогіі.
* Іван Аляксандравіч Чахоўскі (нар. 1928) — беларускі вучоны, урач.
* Міхаіл Іосіфавіч Чахоўскі (1763—1825) — беларускі архітэктар.
* Уладзімір-Станіслаў Аляксандравіч Чахоўскі (нар. 1858) — расійскі і польскі архітэктар.
Люта (прыпыначны пункт)

**Лю́та** (, ) — прыпыначны пункт Брэсцкага аддзялення Беларускай чыгункі ў Брэсцкім раёне Брэсцкай вобласці. Размешчаны за 2,3 км на паўднёвы захад ад вёскі Люта, за 1,7 км на ўсход ад вёскі Сегянеўшчына; на лініі Брэст-Цэнтральны — Голя, паміж станцыяй Лышчыцы і прыпыначным пунктам Вярба.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Станцыі Брэсцкага аддзялення Беларускай чыгункі
Катэгорыя:Чыгуначныя станцыі і платформы Брэсцкага раёна
Катэгорыя:Люта (Брэсцкі раён)
Катэгорыя:Сегянеўшчына (Брэсцкі раён)
Люшча (станцыя)

**Лю́шча** (, ) — станцыя Баранавіцкага аддзялення Беларускай чыгункі ў Лунінецкім раёне Брэсцкай вобласці. Размешчана ў вёсцы Люшча; на лініі Баранавічы — Лунінец, паміж п.п. Маладзёжны і .

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Станцыі Баранавіцкага аддзялення Беларускай чыгункі
Катэгорыя:Чыгуначныя станцыі і платформы Лунінецкага раёна
Катэгорыя:Вёска Люшча
Лясы (прыпыначны пункт)

**Лясы́** (, ) — прыпыначны пункт Брэсцкага аддзялення Беларускай чыгункі ў Пружанскім раёне Брэсцкай вобласці. Размешчаны за 1,3 км на паўднёвы захад ад вёскі Сасноўка; на лініі Баранавічы-Цэнтральныя — Брэст-Цэнтральны, паміж прыпыначным пунктам Прылутчына і станцыяй Тэўлі.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Станцыі Брэсцкага аддзялення Беларускай чыгункі
Катэгорыя:Чыгуначныя станцыі і платформы Пружанскага раёна
Катэгорыя:Сасноўка (Пружанскі раён)
Івашчанка

**Івашчанка** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Анатоль Сяргеевіч Івашчанка — беларускі паэт і літаратуразнавец. Лаўрэат літаратурнай прэміі «Дэбют».
* Марына Сяргееўна Івашчанка (нар. 1993) — беларуская баскетбалістка.
* Юрый Іванавіч Івашчанка — беларускі архітэктар, сярод асноўных работ якога праекты жылых дамоў у Мінску, Брэсце, Гомелі, Гродне, Светлагорску, лаўрэат Дзяржаўнай прэміі Беларусі (2000)
Ляхавічы (станцыя)

**Ля́хавічы** (, ) — станцыя Баранавіцкага аддзялення Беларускай чыгункі ў Ляхавіцкім раёне Брэсцкай вобласці. Размешчана на паўднёва-заходняй ускраіне горада Ляхавічы; на лініі Баранавічы — Лунінец, паміж п.п.  і ст. Райтанаў.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Станцыі Баранавіцкага аддзялення Беларускай чыгункі
Катэгорыя:Чыгуначныя станцыі і платформы Ляхавіцкага раёна
Катэгорыя:Ляхавічы
Ляхаўшчына (прыпыначны пункт)

**Ля́хаўшчына** (, ) — прыпыначны пункт Віцебскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Пастаўскім раёне Віцебскай вобласці. Размешчаны за 0,9 км на захад ад вёскі Ляхаўшчына; на лініі Крулеўшчына — Лынтупы, паміж прыпыначным пунктам Навадруцк і прыпыначным пунктам Чорнае.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Станцыі Віцебскага аддзялення Беларускай чыгункі
Катэгорыя:Чыгуначныя станцыі і платформы Пастаўскага раёна
Катэгорыя:Вёска Ляхаўшчына, Пастаўскі раён
Улцынь

**Улцынь** () — горад у Чарнагорыі на ўзбярэжжы Адрыятычнага мора. Адміністрацыйны цэнтр аднайменнага муніцыпалітэта. Самы паўднёвы горад краіны. Насельніцтва 10828 жыхароў (2003).

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарады Чарнагорыі
Малевічы (прыпыначны пункт)

**Мале́вічы** (, ) — прыпыначны пункт Гомельскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Жлобінскім раёне Гомельскай вобласці. Размешчаны ў вёсцы Малевічы; на лініі Жлобін — Асіповічы I, паміж станцыяй Жлобін-Заходні і прыпыначным пунктам Казімірава.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Станцыі Гомельскага аддзялення Беларускай чыгункі
Катэгорыя:Чыгуначныя станцыі і платформы Жлобінскага раёна
Катэгорыя:Малевічы
Маканавічы (прыпыначны пункт)

**Мака́навічы** (, ) — прыпыначны пункт Гомельскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Рэчыцкім раёне Гомельскай вобласці. Размешчаны ў вёсцы Маканавічы; на лініі Васілевічы — Хойнікі, паміж прыпыначным пунктам Зашчоб'е і прыпыначным пунктам Ізбынь.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Станцыі Гомельскага аддзялення Беларускай чыгункі
Катэгорыя:Чыгуначныя станцыі і платформы Рэчыцкага раёна
Катэгорыя:Маканавічы
Будва

**Будва** () — горад у Чарнагорыі, размешчаны ў цэнтральнай частцы адрыятычнага ўзбярэжжа краіны. Горад з’яўляецца цэнтрам аднайменнай муніцыпальнай акругі. Будва і яе ваколіцы ўтвараюць Будванскую Рыўеру — найбуйнейшы турыстычны цэнтр Чарнагорыі

## Клімат 
Клімат у Будве — тыповы міжземнаморскі, з цёплым летам і мяккай зімой. Колькасць сонечных дзён складае ў сярэднім 297 за год. Будва — адзін з самых цёплых гарадоў Міжземнамор’я: сярэдняя тэмпература студзеня складае 8&nbsp;°C, ліпеня — 23,9&nbsp;°C, сярэдняя гадавая тэмпература — 23,1&nbsp;°C, зімовая — 9,3&nbsp;°C. Тэмпература марской вады летам падымаецца да 24,7&nbsp;°C, а ўвосень — 18&nbsp;°C — 19&nbsp;°C. Адносная вільготнасць паветра — ад 63 % летам да 80 % восенню.

## Гісторыя 
left|thumb|240px|Будва ў 1615 годзе
Ёсць мноства археалагічных пацверджанняў таму, што першыя паселішчы на тэрыторыі Будвы існавалі ў V стагоддзі да н.э.. Паводле легенды, горад быў заснаваны Кадмам, які быў выгнаны з Грэцыі і знайшоў тут прытулак для сябе і сваёй жонкі Гармоніі. Дзве іншыя цывілізацыі, грэчаская і рымская, таксама пакінулі тут незлічоную колькасць слядоў. Пасля падзення Рымскай імперыі і яе падзелы на дзве часткі, мяжа паміж гэтымі часткамі праходзіла праз Будву, што аказала вялікае ўздзеянне на культуру гэтага рэгіёна. У Сярэднявеччы Будва знаходзілася пад уладай каралёў Дуклі, сербскіх і зэцкіх феадалаў.
     
Венецыянцы кіравалі горадам з 1420 па 1797 год. У той час горад насіў назву Будуа і адносіўся да Венецыянскай Албаніі. Ён быў акружаны непрыступнымі сценамі, якія абаранялі яго ад турэцкіх набегаў. Жыхары горада размаўлялі на венецыянскай мове аж да XIX стагоддзя. Горад быў невялікі: колькасць яго жыхароў не перавышала тысячу.

У 1815—1867 гадах Будва ўваходзіла ў склад Аўстрыйскай, у 1867—1918 гадах — Аўстра-Венгерскай імперыі. Пасля Першай сусветнай вайны Будва ўвайшла ў склад Каралеўства Сербаў, Харватаў і Славенцаў (з 1929 г. — Югаславія). З сярэдзіны 1930-х горад патроху пачаў развівацца як міжнародны курорт. У красавіку 1941 г. акупаваны фашысцкай Італіяй. Другая сусветная вайна панесла шмат чалавечых жыццяў: загінула больш за палову жыхароў Будвы. Горад быў вызвалены ад фашыстаў 22 лістапада 1944 года. Пачынаючы з 1970-80-х гг. Будва набывае статус моднага сярод заходнееўрапейскіх турыстаў курорта. З 2006 г. ў складзе незалежнай Чарнагорыі.
     
15 красавіка 1979 года адбылося магутнае землетрасенне, у выніку якога была разбурана большая частка горада, пазней горад быў адноўлены.

## Славутасці 
thumb|right|250px|Цэрквы ў Старым горадзе.
thumb|right|250px|Крапасныя сцены.
* Археалагічны музей
* 
* 
* 
*  (1640—1867)
* Царква Св. Тройцы
* Цытадэль

## Гарады-пабрацімы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарады Чарнагорыі
Катэгорыя:Парты Адрыятычнага мора
Майскі (прыпыначны пункт)

**Ма́йскі** (, ) — прыпыначны пункт Мінскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Пухавіцкім раёне Мінскай вобласці. Размешчаны ў вёсцы Блужа; на лініі Асіповічы I — Мінск-Пасажырскі, паміж прыпыначным пунктам Весялоўскі і прыпыначным пунктам Блужа.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Станцыі Мінскага аддзялення Беларускай чыгункі
Катэгорыя:Чыгуначныя станцыі і платформы Пухавіцкага раёна
Катэгорыя:Блужа (аграгарадок)
Маляцічы (прыпыначны пункт)

**Маля́цічы** (, ) — прыпыначны пункт Магілёўскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Крычаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Размешчаны за 1,4 км на ўсход ад пасёлка Вузкі, за 3,4 км на паўднёвы ўсход ад вёскі Маляцічы; на лініі Орша-Цэнтральная — Крычаў I, паміж прыпыначным пунктам Чорная Натопа і прыпыначным пунктам Бель.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Станцыі Магілёўскага аддзялення Беларускай чыгункі
Катэгорыя:Чыгуначныя станцыі і платформы Крычаўскага раёна
Катэгорыя:Пасёлак Вузкі
Катэгорыя:Маляцічы (Крычаўскі раён)
Марцюхова (прыпыначны пункт)

**Марцюхо́ва** (, ) — прыпыначны пункт Мінскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Талачынскім раёне Віцебскай вобласці. Размешчаны ў вёсцы Курапава, за 2,6 км на поўдзень ад вёскі Марцюхова; на лініі Орша-Цэнтральная — Мінск-Пасажырскі, паміж станцыяй Коханава і прыпыначным пунктам Перавалачны.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Станцыі Мінскага аддзялення Беларускай чыгункі
Катэгорыя:Чыгуначныя станцыі і платформы Талачынскага раёна
Катэгорыя:Вёска Курапава
Мацеевічы (прыпыначны пункт)

**Маце́евічы** (, ) — прыпыначны пункт Брэсцкага аддзялення Беларускай чыгункі ў Жабінкаўскім раёне Брэсцкай вобласці. Размешчаны ў вёсцы Мацеевічы; на лініі Баранавічы-Цэнтральныя — Брэст-Цэнтральны, паміж прыпыначным пунктам Якаўчыцы і станцыяй Жабінка.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Станцыі Брэсцкага аддзялення Беларускай чыгункі
Катэгорыя:Чыгуначныя станцыі і платформы Жабінкаўскага раёна
Катэгорыя:Мацеевічы (Жабінкаўскі раён)
Мачулішчы (прыпыначны пункт)

**Мачу́лішчы** (, ) — прыпыначны пункт Мінскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Мінскім раёне Мінскай вобласці. Размешчаны ў гарадскім пасёлку Мачулішчы; на лініі Асіповічы I — Мінск-Пасажырскі, паміж пуцявым пастом Асееўка і станцыяй Калядзічы.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Станцыі Мінскага аддзялення Беларускай чыгункі
Катэгорыя:Чыгуначныя станцыі і платформы Мінскага раёна
Катэгорыя:Мачулішчы
Масюкоўшчына (прыпыначны пункт)

**Масюко́ўшчына** (, ) — прыпыначны пункт Мінскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Мінскай вобласці. Размешчаны ў Мінску на лініі Мінск-Пасажырскі — Маладзечна, паміж станцыяй Мінск-Паўночны і прыпыначным пунктам Лебядзіны.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Станцыі Мінскага аддзялення Беларускай чыгункі
Катэгорыя:Чыгуначныя станцыі і платформы Мінска
Лім

**Лім** — рака ў Еўропе на Балканскім паўвостраве, найбуйнейшы прыток ракі Дрына. Працякае па тэрыторыі Чарнагорыі, Албаніі, Сербіі, Босніі і Герцагавіны.

Лім адносіцца да басейна Чорнага мора праз рэкі Дрына, Сава і Дунай.  Даўжыня — 220 км. Плошча вадазбору Ліма — 5963 км².

Катэгорыя:Рэкі Чарнагорыі
Катэгорыя:Рэкі Сербіі
Катэгорыя:Рэкі Босніі і Герцагавіны
Катэгорыя:Рэкі Албаніі
Катэгорыя:Прытокі Дрыны
Мядзвёдка (станцыя)

**Мядзвё́дка** (, , нарматыўная назва — ) — станцыя Віцебскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласці. Размешчана ў вёсцы Мядзвёдка.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Станцыі Віцебскага аддзялення Беларускай чыгункі
Катэгорыя:Чыгуначныя станцыі і платформы Віцебскага раёна
Катэгорыя:Вёска Мядзвёдка
Машкова (прыпыначны пункт)

**Машко́ва** (, , нарматыўная назва — ) — прыпыначны пункт Мінскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Аршанскім раёне Віцебскай вобласці. Размешчаны ў вёсцы Асінаўка, за 1,3 км на паўднёвы ўсход ад вёскі Машкова; на лініі Орша-Цэнтральная — Лепель, паміж прыпыначным пунктам Слабодскі і прыпыначным пунктам 11 км.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Станцыі Мінскага аддзялення Беларускай чыгункі
Катэгорыя:Чыгуначныя станцыі і платформы Аршанскага раёна
Катэгорыя:Вёска Машкова, Аршанскі раён
Мезенаўка

**Ме́зенаўка** (, , нарматыўная назва — ) — прыпыначны пункт Баранавіцкага аддзялення Беларускай чыгункі ў Дзяржынскім раёне Мінскай вобласці. Размешчаны за 2,4 км на паўночны захад ад вёскі Старая Мезенаўка; на лініі Інстытут Культуры — Баранавічы-Палескія, паміж прыпыначным пунктам Асіна і станцыяй Коласава.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Станцыі Баранавіцкага аддзялення Беларускай чыгункі
Катэгорыя:Чыгуначныя станцыі і платформы Дзяржынскага раёна
Катэгорыя:Старая Мезенаўка
Мількаўшчына (прыпыначны пункт)

**Мі́лькаўшчына** (, , нарматыўная назва — ) — прыпыначны пункт Мінскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Валожынскім раёне Мінскай вобласці. Размешчаны за 0,4 км на захад ад вёскі Мількаўшчына; на лініі Маладзечна — Ліда, паміж прыпыначным пунктам Ластаянцы і станцыяй Багданаў.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Станцыі Мінскага аддзялення Беларускай чыгункі
Катэгорыя:Чыгуначныя станцыі і платформы Валожынскага раёна
Катэгорыя:Вёска Мількаўшчына, Валожынскі раён
Мелькамбінат

**Мелькамбіна́т** (, ) — прыпыначны пункт Гомельскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Калінкавіцкім раёне Гомельскай вобласці. Размешчаны ў горадзе Калінкавічы; на лініі Жлобін — Калінкавічы, паміж прыпыначным пунктам Дубровічы і Калінкавічы.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Станцыі Гомельскага аддзялення Беларускай чыгункі
Катэгорыя:Чыгуначныя станцыі і платформы Калінкавіцкага раёна
Катэгорыя:Калінкавічы
Бобатаў-Кук

**Бобатаў-Кук** () — вяршыня горнага масіва Дурмітар ў Дзінарскім нагор'і, Чарнагорыя.

Вышыня над узроўнем мора - 2523 метра (2521 м). У яснае надвор'е з вяршыні можна ўбачыць гару Лоўчан, размешчаную практычна на іншым канцы краіны на Адрыятычным узбярэжжы, а таксама горы Капаёнік і Тара ў Сербіі. Раней Бобатаў-Кук лічыўся вышэйшым пунктам Чарнагорыі.

Першае зарэгістраванае ўзыходжанне здзейсніў ў 1883 годзе Оскар Баўман.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Горы Чарнагорыі
Мельнікі (прыпыначны пункт)

**Ме́льнікі** (, ) — прыпыначны пункт Брэсцкага аддзялення Беларускай чыгункі ў Маларыцкім раёне Брэсцкай вобласці. Размешчаны ў вёсцы Мельнікі; на лініі Хаціслаў — Брэст-Цэнтральны, паміж станцыяй Хаціслаў і станцыяй Маларыта.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Станцыі Брэсцкага аддзялення Беларускай чыгункі
Катэгорыя:Чыгуначныя станцыі і платформы Маларыцкага раёна
Катэгорыя:Мельнікі (Маларыцкі раён)
Металург (прыпыначны пункт, Жлобінскі раён)

**Металу́рг** (, ) — прыпыначны пункт Гомельскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Жлобінскім раёне Гомельскай вобласці. Размешчаны за 2,3 км на паўночны захад ад вёскі Калыбаўка; на лініі Гомель — Жлобін, паміж прыпыначным пунктам Калыбаўка і станцыяй Вірскі.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Станцыі Гомельскага аддзялення Беларускай чыгункі
Катэгорыя:Чыгуначныя станцыі і платформы Жлобінскага раёна
Катэгорыя:Калыбаўка
Малькавічы (станцыя)

**Ма́лькавічы** (, ) — станцыя Баранавіцкага аддзялення Беларускай чыгункі ў Ганцавіцкім раёне Брэсцкай вобласці. Размешчана ў вёсцы Малькавічы.

## Спасылкі 
* 
* Фотагалерэя станцыі Малькавічы 

Катэгорыя:Станцыі Баранавіцкага аддзялення Беларускай чыгункі
Катэгорыя:Чыгуначныя станцыі і платформы Ганцавіцкага раёна
Катэгорыя:Малькавічы (Ганцавіцкі раён)
Металург (прыпыначны пункт, Быхаўскі раён)

**Металу́рг** (, ) — прыпыначны пункт Магілёўскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Быхаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Размешчаны за 0,9 км на паўночны захад ад вёскі Бароўка; на лініі Магілёў I — Жлобін, паміж прыпыначным пунктам Тэкстыльшчык і станцыяй Барсукі.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Станцыі Магілёўскага аддзялення Беларускай чыгункі
Катэгорыя:Чыгуначныя станцыі і платформы Быхаўскага раёна
Катэгорыя:Бароўка (Быхаўскі раён)
Мянюцева (прыпыначны пункт)

**Мяню́цева** (, , нарматыўная назва — ) — прыпыначны пункт Мінскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Сенненскім раёне Віцебскай вобласці. Размешчаны за 1,5 км на паўночны ўсход ад вёскі Мянюцева; на лініі Орша-Цэнтральная — Лепель, паміж станцыяй Бурбін і прыпыначным пунктам Сенненскі.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Станцыі Мінскага аддзялення Беларускай чыгункі
Катэгорыя:Чыгуначныя станцыі і платформы Сенненскага раёна
Катэгорыя:Вёска Мянюцева
Ціват

**Ці́ват** () — горад у Чарнагорыі. Размешчаны на беразе Котарскага заліва Адрыятычнага мора. Размешчаны на паўвостраве Врмац, на паўднёвым схіле аднайменнага горнага масіва. Міжнародны аэрапорт. Насельніцтва — 9467 жыхароў (2003).

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
Катэгорыя:Гарады Чарнагорыі
Мехавое (прыпыначны пункт)

**Мехаво́е** (, ) — прыпыначны пункт Віцебскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці. Размешчаны за 2 км на паўднёвы ўсход ад вёскі Мехавое; на лініі Езярышча — Віцебск, паміж станцыяй Грыбачы і станцыяй Бычыха.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Станцыі Віцебскага аддзялення Беларускай чыгункі
Катэгорыя:Чыгуначныя станцыі і платформы Гарадоцкага раёна
Катэгорыя:Вёска Мехавое
Мікашэвічы (станцыя)

**Мікашэ́вічы** (, ) — станцыя Баранавіцкага аддзялення Беларускай чыгункі ў Лунінецкім раёне Брэсцкай вобласці. Размешчана ў горадзе Мікашэвічы; на лініі Калінкаівчы — Лунінец, паміж п.п. Браніслаў і ст. Сітніца.

## Гісторыя 
Станцыя была пабудавана ў XIX стагоддзі на Палескай чыгуначнай лініі. У першай палове XX стагоддзя станцыя была польскай памежнай на мяжы з Савецкім Саюзам. Станцыя мела пасажырскі рух Брэст — Мікашэвічы з прамымі вагонамі з Варшавы, Вільні. З савецкага боку Жыткавічы былі памежнай станцыяй. Прымежны пасажырскі рух праводзіўся, за выключэннем першых гадоў пасля ўключэння Заходняй Беларусі ў склад Польшчы. У напрамку СССР цягнікі з Мікашэвічаў рухаліся да Гомеля.

Зімой 1947 года ў будынку вакзала Якуб Колас прымаў выбаршчыкаў як кандыдат у дэпутаты Вярхоўнага Савета БССР ад Мікашэвіцкай выбарчай акругі, аб чым сведчыць шыльда на вакзале сёння.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Станцыі Баранавіцкага аддзялення Беларускай чыгункі
Катэгорыя:Чыгуначныя станцыі і платформы Лунінецкага раёна
Катэгорыя:Мікашэвічы
Мікелеўшчына (прыпыначны пункт)

**Мі́келеўшчына** (, ) — прыпыначны пункт Баранавіцкага аддзялення Беларускай чыгункі ў Мастоўскім раёне Гродзенскай вобласці. Размешчаны за 2,2 км на поўдзень ад вёскі Мікелеўшчына; на лініі Ліда — Масты, паміж прыпыначным пунктам Тур'я і станцыяй Масты.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Станцыі Баранавіцкага аддзялення Беларускай чыгункі
Катэгорыя:Чыгуначныя станцыі і платформы Мастоўскага раёна
Катэгорыя:Мікелеўшчына
Мілое (прыпыначны пункт)

**Міло́е** (, ) — прыпыначны пункт Магілёўскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Клічаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Размешчаны ў пасёлку Мілое; на лініі Асіповічы I — Магілёў II, паміж прыпыначным пунктам Залічынка і станцыяй Друць.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Станцыі Магілёўскага аддзялення Беларускай чыгункі
Катэгорыя:Чыгуначныя станцыі і платформы Клічаўскага раёна
Катэгорыя:Пасёлак Мілое
Мінойты (станцыя)

**Міно́йты** (, ) — станцыя Баранавіцкага аддзялення Беларускай чыгункі ў Лідскім раёне Гродзенскай вобласці. Размешчана ў вёсцы Мінойты; на лініі Баранавічы-Палескія — Ліда, паміж прыпыначным пунктам Дзітва і станцыяй Ліда.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Станцыі Баранавіцкага аддзялення Беларускай чыгункі
Катэгорыя:Чыгуначныя станцыі і платформы Лідскага раёна
Катэгорыя:Мінойты
Данілаўград

**Данілаўград** () — горад у Чарнагорыі, знаходзіцца ў цэнтры краіны. Насельніцтва — 5208 жыхароў (2003). З’яўляецца адміністрацыйным цэнтрам аднайменнага муніцыпалітэта.

## Насельніцтва 
* 3 сакавіка 1981 — 3664
* 3 сакавіка 1991 г. — 4409
* 1 лістапада 2003 г. — 5208

Нацыянальны склад:
* 3 сакавіка 1991 г. — чарнагорцы (89,88 %), сербы (5,90 %)
* 1 лістапада 2003 г. — чарнагорцы (67,84 %), сербы (25,51 %)

## Гарады-пабрацімы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарады Чарнагорыі
Жабляк

**Жабляк** () — горад у Чарнагорыі на поўначы краіны, адміністрацыйны цэнтр муніцыпалітэта. Насельніцтва — 1937 жыхароў (2003). Горад размешчаны побач з горным масівам Дурмітар на вышыні 1456 м.

Катэгорыя:Гарады Чарнагорыі
Зэта (рака)

**Зэта** () — рака на захадзе Балканскага паўвострава. Працякае па тэрыторыі Чарнагорыі.

Працягласць ракі складае 86 км. Плошча вадазбору — 1547 км². Бярэ свой пачатак непадалёк ад горада Нікшыч, далей цячэ пераважна ў паўднёва-ўсходнім кірунку. Упадае ў раку Морача на поўнач ад Падгорыцы.

На рацэ пабудавана ГЭС Перучыца магутнасцю 307 МВт.

Катэгорыя:Рэкі Чарнагорыі
Катэгорыя:Басейн Адрыятычнага мора
Маларыта (станцыя)

**Малары́та** (, ) — станцыя Брэсцкага аддзялення Беларускай чыгункі ў Маларыцкім раёне Брэсцкай вобласці. Размешчана ў горадзе Маларыта.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Станцыі Брэсцкага аддзялення Беларускай чыгункі
Катэгорыя:Чыгуначныя станцыі і платформы Маларыцкага раёна
Катэгорыя:Маларыта
Мінскае Мора

**Мі́нскае Мо́ра** (, ) — прыпыначны пункт Мінскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Мінскім раёне Мінскай вобласці. Размешчаны за 0,8 км на поўнач ад вёскі Качына; на лініі Мінск-Пасажырскі — Маладзечна, паміж станцыяй Ждановічы і станцыяй Ратамка.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Станцыі Мінскага аддзялення Беларускай чыгункі
Катэгорыя:Чыгуначныя станцыі і платформы Мінскага раёна
Катэгорыя:Вёска Качына
Мільча (прыпыначны пункт)

**Мі́льча** (, ) — прыпыначны пункт Гомельскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Гомельскай вобласці. Размешчаны ў заходняй частцы горада Гомеля; на лініі Светач — Цэнтраліт, паміж станцыяй Гомель-Паўночны і станцыяй Цэнтраліт.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Станцыі Гомельскага аддзялення Беларускай чыгункі
Катэгорыя:Чыгуначныя станцыі і платформы Гомеля
Мінск-Сартыравальны

**Мінск-Сартырава́льны** (, ) — станцыя Мінскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Мінскай вобласці. Размешчана ў горадзе Мінску; на лініі Інстытут Культуры — Баранавічы-Палескія, паміж прыпыначным пунктам Сталічны і прыпыначным пунктам Курасоўшчына.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Станцыі Мінскага аддзялення Беларускай чыгункі
Катэгорыя:Чыгуначныя станцыі і платформы Мінска
Мірадзіна (станцыя)

**Міра́дзіна** (, ) — станцыя Магілёўскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Бабруйскім раёне Магілёўскай вобласці. Размешчана ў вёсцы Мірадзіна; на лініі Жлобін — Асіповічы I, паміж прыпыначным пунктам Кісялевічы і прыпыначным пунктам Бібкаўшчына.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Станцыі Магілёўскага аддзялення Беларускай чыгункі
Катэгорыя:Чыгуначныя станцыі і платформы Бабруйскага раёна
Катэгорыя:Мірадзіна
Мёры (станцыя)

**Мё́ры** (, , нарматыўная назва — ) — станцыя Віцебскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Мёрскім раёне Віцебскай вобласці. Размешчана ў горадзе Мёры; на лініі Варапаева — Друя, паміж прыпыначным пунктам Зоры і прыпыначным пунктам Ідолта.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Станцыі Віцебскага аддзялення Беларускай чыгункі
Катэгорыя:Станцыі 4 класа
Катэгорыя:Чыгуначныя станцыі і платформы Мёрскага раёна
Катэгорыя:Мёры
Міцькі (прыпыначны пункт)

**Міцькі́** (, ) — прыпыначны пункт Брэсцкага аддзялення Беларускай чыгункі ў Брэсцкім раёне Брэсцкай вобласці. Размешчаны на поўдзень ад горада Брэста; на лініі Брэст-Паўднёвы — Уладава, паміж станцыяй Брэст-Паўднёвы і станцыяй Бярнады.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Станцыі Брэсцкага аддзялення Беларускай чыгункі
Катэгорыя:Чыгуначныя станцыі і платформы Брэста
Міхалкі (станцыя)

**Міха́лкі** (, ) — станцыя Гомельскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Мазырскім раёне Гомельскай вобласці. Размешчана ў пасёлку Міхалкі.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Станцыі Гомельскага аддзялення Беларускай чыгункі
Катэгорыя:Чыгуначныя станцыі і платформы Мазырскага раёна
Катэгорыя:Міхалкі (Мазырскі раён)
Мінск-Пасажырскі

**Мінск-Пасажы́рскі** (, ) — станцыя Мінскага аддзялення Беларускай чыгункі. Размешчана ў горадзе Мінску.

## Мінскі чыгуначны вакзал 
**Мінскі чыгуначны вакзал** (да 1928 г. — **Віленскі вакзал**) — пасажырскі тэрмінал чыгуначнай станцыі «Мінск-Пасажырскі».

### Гісторыя 
Першы будынак чыгуначнага вакзала быў пабудаваны ў Мінску ў 1871—1874 гадах. У 1890 годзе замест яго быў пабудаваны мураваны будынак, па-над пуцямі быў узведзены мост, які праіснаваў да 1964 года. Замест яго быў пабудаваны падземны пераход да платформаў.

Падчас Вялікай Айчыннай вайны будынак вакзала быў знішчаны, з-за гэтага ён быў перабудаваны занава. Новы вакзал быў пабудаваны ў 1946 годзе і праіснаваў да 1991, калі яго дэмантавалі для пабудовы новага сучаснага чыгуначнага вакзала. Стварэнне новага комплексу пачалося ў 1985 годзе. Да канца 1980-х у працу была ўведзена першая чарга, якая складалася з залы чакання і 13-павярховага будынка. З прычыны распаду СССР і недахопу фінансавання ў поўную моц будаванне пачалося зноў у канцы стагоддзя, але ўжо па перагледжаным праекце.

30 снежня 2000 года новы будынак вакзалу пачаў сваю працу. Сетка падземных пераходаў злучае вакзал з чыгуначнымі платформамі, станцыяй метро «Плошча Леніна», Прывакзальнай плошчай.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Станцыі Мінскага аддзялення Беларускай чыгункі
Катэгорыя:Чыгуначныя станцыі і платформы Мінска
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Віктара Крамарэнкі
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Міхаіла Вінаградава
П’ер Саварн’ян дэ Браза

Граф **П’етра-Паала Саварн’ян дзі Брацца** (), на французскі манер **П’ер Саварн’ян дэ Браза** () ( — ) — італа-французскі падарожнік, пачынальнік французскага панавання па верхнім цячэнні Агавэ і на Конга; заснавальнік горада Бразавіль.

## Біяграфія 
П’етра-Паала Саварн’ян дзі Брацца нарадзіўся ў Рыме ў сям’і фрыўльскіх арыстакратаў (прозвішча Бразза паходзіць ад італьянскай назвы харвацкага вострава Брач). Вучыўся ў езуіцкай калегіі ў Парыжы, з 1868 па 1870 года наведваў Марскую школу ў Брэсце, у 1870 годзе паступіў у французскі флот. У 1875 годзе разам з урачом Ноель-Балэ даследаваў у гандлёва-палітычных адносінах верхняе цячэнне ракі Агавэ. Па заканчэнні гэтага прадпрыемства Браза адкрыў вярхоўі абодвух правых прытокаў Конга, Алімы і Ліконы.

У канцы снежня 1879 года Браза, па даручэнні французскага ўрада і на яго субсідыі, распачаў другое сваё падарожжа і заснаваў станцыю Франсвіль на рацэ Пасэ, недалёка ад упадзення яе ў Агавэ, а 3 верасня 1880 гады станцыю Бразавіль, на правым беразе Конга, прыняў вобласць караля Макока, паміж Лаўсонам і Стэнлі-Пулем, пад абарону Францыі, спусціўся ўніз па Конга і 7 лістапада 1880 года сустрэўся са Стэнлі ў Мдамбі-Мбонга.

Падчас трэцяга свайго падарожжа ў краіны, якія ляжаць па цячэнні Агавэ, і ў Французскае Конга, якое ён распачаў 18 снежня 1880 года са Сен-Марыі-дэ-Габон, ён заснаваў станцыю дэ л’Аліма на вярхоўях гэтай ракі і ў кастрычніку 1881 года з Франсвіля дабраўся да берага паблізу Ланданы.

У першыя месяцы 1882 года Браза вярнуўся ў Францыю і падахвочваў урад і парламент да больш энергічнай дзейнасці ў заходне-экватарыяльнай Афрыцы. У пачатку 1883 года французы, па патрабаванні Браза, занялі ў прыморскай вобласці Лаанга мясцовасць Лаанга і Понтэ-Негра, а 21 красавіка таго ж года Браза, прызначаны ўрадавым камісарам экватарыяльнай Францыі і атрымаўшы субсідыю ў 1 275 000 франкаў, высадзіўся на чале моцнай экспедыцыі у Лібрэвіле, у Габоне.

З Франсвіля ён арганізаваў новую калонію, заключыў трактаты з уладарамі вобласці Агавэ, да 1885 года заснаваў больш за 25 новых станцый на Агаве, Аліме, Куілам-Ніядзі і на ўзбярэжжы Лаанга, даследаваў «экватарыяльную Францыю» у геалагічным, біялагічным і антрапалагічным плане, у 1886 годзе атрымаў званне генеральнага камісара Французскага Конга. Незадоўга да смерці ездзіў у Конга для праверкі чутак пра жорсткае абыходжанне каланізатараў з тубыльцамі.

У 2006 годзе парэшткі графа дэ Браза былі перанесены з Алжыра ў спецыяльна пабудаваны для іх маўзалей у Бразавіле.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Афіцэры ордэна Ганаровага легіёна
Катэгорыя:Падарожнікі Італіі
Катэгорыя:Даследчыкі Афрыкі
Катэгорыя:Заснавальнікі гарадоў
Катэгорыя:Падарожнікі Францыі
Міхеевічы (станцыя)

**Міхе́евічы** (, ) — станцыя Магілёўскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Крычаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Размешчаны за 1,1 км на паўднёвы захад ад вёскі Каранец, за 3,1 км на паўднёвы ўсход ад вёскі Міхеевічы; на лініі Крычаў I — Журбін, паміж станцыямі Крычаў I і Клімавічы. Да 12 лістапада 2012 — прыпыначны пункт.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Станцыі Магілёўскага аддзялення Беларускай чыгункі
Катэгорыя:Чыгуначныя станцыі і платформы Крычаўскага раёна
Катэгорыя:Вёска Каранец, Крычаўскі раён
Катэгорыя:Вёска Міхеевічы, Крычаўскі раён
Міхнава (прыпыначны пункт)

**Мі́хнава** (, ) — прыпыначны пункт Мінскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Сенненскім раёне Віцебскай вобласці. Размешчаны ў вёсцы Міхнава; на лініі Орша-Цэнтральная — Лепель, паміж прыпыначным пунктам Адроўка і прыпыначным пунктам Шыбекі.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Станцыі Мінскага аддзялення Беларускай чыгункі
Катэгорыя:Чыгуначныя станцыі і платформы Сенненскага раёна
Катэгорыя:Вёска Міхнава
Магілёў II

**Магілё́ў-ІІ-на-Дняпры** (, ) — станцыя Магілёўскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Магілёўскай вобласці. Размешчана ў горадзе Магілёве.

Праз станцыю ажыццяўляюцца пасажырскія перавозкі на
Быхаў,
Жлобін,
Асіповічы.

## Дзейнасць 
* Продаж пасажырскіх білетаў;
* Прыём і выдача павагонных адправак грузаў (адкрытыя пляцоўкі)
* Прыём і выдача дробных адправак грузаў (крытыя склады)
* Прыём і выдача павагонных і дробных адправак (пад'язныя шляхі)
* Прыём і выдача павагонных адправак грузаў (крытыя склады)
* Прыём і выдача грузаў ва ўніверсальных кантэйнерах (3 і 5 т)
* Прыём і выдача грузаў ва ўніверсальных кантэйнерах (20 т)
* Прыём і выдача дробных адправак грузаў (адкрытыя Камерцыйныя аперацыі на станцыі Магілёў 2-на-Дняпры)

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Станцыі Магілёўскага аддзялення Беларускай чыгункі
Катэгорыя:Чыгуначныя станцыі і платформы Магілёва
Мажэеўка (станцыя)

**Мажэ́еўка** (, ) — станцыя Мінскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Аршанскім раёне Віцебскай вобласці. Размешчана ў вёсцы Мажэеўка.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Станцыі Мінскага аддзялення Беларускай чыгункі
Катэгорыя:Чыгуначныя станцыі і платформы Аршанскага раёна
Мокрае (прыпыначны пункт)

**Мо́крае** (, ) — прыпыначны пункт Магілёўскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Быхаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Размешчаны на паўднёва-ўсходняй ускраіне вёскі Мокрае; на лініі Магілёў I — Жлобін, паміж прыпыначным пунктам Баркалабава і станцыяй Быхаў.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Станцыі Магілёўскага аддзялення Беларускай чыгункі
Катэгорыя:Чыгуначныя станцыі і платформы Быхаўскага раёна
Катэгорыя:Мокрае (Быхаўскі раён)
Міхаіл Іосіфавіч Чахоўскі

**Міхаіл Іосіфавіч Чахоўскі** ( — пасля (?)) — беларускі архітэктар. Прадстаўнік архітэктуры класіцызму. Аўтар праектаў пабудоў у Чэрвені, Мазыры, Вілейцы, Бабруйску, Слуцку, Пінску, Барысаве. У 1805—1825 гадах працаваў мінскім губернскім архітэктарам. Тытулярны саветнік.

## Біяграфія 
У 1804—1831 гадах займаўся архітэктурнай практыкай у Мінску.

У 1814 годзе распрацаваў праект новага каменнага касцёла Святой Тройцы, арыентаванага галоўным фасадам на вуліцу Траецкую, але на пабудову храма не хапіла сродкаў. Вядома, што на вуглу Аляксандраўскай і Траецкай быў збудавана аднапавярховы каменны будынак плябаніі з вялікім склепам і дзве невялікія крамы, а таксама драўляныя гаспадарчыя пабудовы.

М. Чахоўскі з’яўляецца верагодным аўтарам праекту мінскіх гандлёвых радоў, пабудаваных у 1810—1817 гадах.

У 1817—1825 гадах Мінскі губернскі архітэктар.
 
У 1819 годзе правёў рэканструкцыю мінскай ратушы, калі да яе паўднёва-ўсходняга фасада прыбудавалі арыгінальную агароджу, упрыгожаную ляпным дэкорам і маляўнічымі кампазіцыямі.

У 1824 годзе склаў праект рамонту і частковай рэканструкцыі Петрапаўлаўскай царквы ў Мінску.

Разам з Казімірам Хршчановічам кіраваў будаўніцтвам Пішчалаўскага замка.

М. Чахоўскі згадваецца, як губернскі архітэктар, яшчэ ў 1825 годзе, але яго далейшы лёс невядомы.

## Творчасць 
Работы: праекты будынка ўрадавай установы і будынка павятовага і ніжняга земскага суда ў Чэрвені (1803—1806), флігеля для павятовага казначэйства ў Мазыры (1804), будаўніцтва духоўнай семінарыі (з А. Мельнікавым) і дома К. Шэмета па вул. Францысканскай у Мінску (1803), праекты будынкаў урадавай установы для Вілейкі, казначэйства і гараднічага праўлення для Бабруйска, 2-павярховага корпуса і 3 флігеляў для казначэйства і гараднічага праўлення ў Слуцку, дома гараднічага ў Пінску (усе 1806), моста цераз р. Свіслач у Мінску (1812), вайсковых пабудоў у Мінску і дваранскага дома ў Бабруйску (1814), корпуса ўрадавай установы і казначэйства ў Пінску і будынка ўрадавай установы з архівам і казначэйства ў Барысаве (1817), праект рамонту і частковай рэканструкцыі Кацярынінскай (Петрапаўлаўскай) царквы ў Мінску (1824).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Архітэктары Мінска
Катэгорыя:Мінскія губернскія архітэктары
Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XIX стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары Мазыра
Катэгорыя:Архітэктары Чэрвеня
Катэгорыя:Архітэктары Вілейкі
Катэгорыя:Архітэктары Бабруйска
Катэгорыя:Архітэктары Слуцка
Катэгорыя:Архітэктары Пінска
Катэгорыя:Архітэктары Барысава
Катэгорыя:Архітэктары Расійскай імперыі
Маладзёжны (прыпыначны пункт, Смаргонскі раён)

**Маладзё́жны** (, ) — прыпыначны пункт Мінскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Смаргонскім раёне Гродзенскай вобласці. Размешчаны ў горадзе Смаргоні; на лініі Маладзечна — Гудагай, паміж прыпыначным пунктам Беласельскі і станцыяй Смаргонь.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Станцыі Мінскага аддзялення Беларускай чыгункі
Катэгорыя:Чыгуначныя станцыі і платформы Смаргонскага раёна
Катэгорыя:Смаргонь
Міністэрства харчовай прамысловасці БССР

**Міністэ́рства харчо́вай прамысло́васці Белару́скай ССР** было ўтворана ў 1946 годзе на базе Наркамата харчовай прамысловасці БССР. 

## Гісторыя 
17 красавіка 1953 года Міністэрства было аб’яднана з Міністэрствам лёгкай прамысловасці БССР у *Міністэрства лёгкай і харчовай прамысловасці БССР*, з 30 кастрычніка 1953 года была зноў адноўлена пад назвай *Міністэрства прамысловасці харчовых тавараў БССР*. Міністэрства было скасавана ў 1957 годзе, яго функцыі былі перададзеныя Упраўленню харчовай прамысловасці Савета народнай гаспадаркі БССР. 

У 1965 годзе ўпраўленне харчовай прамысловасці было зноў пераўтворана ў *Міністэрства харчовай прамысловасці БССР*.

У 1985 годзе Міністэрства харчовай прамысловасці БССР спыніла сваю дзейнасць; на базе Міністэрства сельскай гаспадаркі, Міністэрства плодаагародніннай гаспадаркі, Міністэрства мясной і малочнай прамысловасці, Міністэрства харчовай прамысловасці, Міністэрства сельскага будаўніцтва і Дзяржаўнага камітэта БССР па вытворча-тэхнічным абслугоўванні быў утвораны *Дзяржаўны аграпрамысловы камітэт Беларускай ССР*.

## Структура на 1974 год 
* Вытворча-тэхнічнае ўпраўленне
* Аддзел кандытарскай, маслабойнай і тытунёвай прамысловасці
* Аддзел кансервавай, агароднінасушыльны, харчоваканцэнтратнай і вінаробнай прамысловасці
* Аддзел цукровай прамысловасці
* Аддзел сельскай гаспадаркі і нарыхтовак
* Аддзел хлебапякарнай, макароннай і дражджавой прамысловасці
* Рэспубліканскае праектна-канструктарскае бюро (вул. Казлова, 29).

## Міністры 
* Самуіл Касцюк (1946 — 1947)
* Надзея Грэкава (1947 — 1949)
* Вольга Сысоева (1950 — 1955)
* Аляксей Золаў (1955 — 1957)
* Арсеній Ярэй (1965 — 1980)
* Іна Стаўроўская (1980 — 1985)

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Высшие органы государственной власти и центрального управления. Ч. 1. – Мн., 2000.

Катэгорыя:Скасаваныя органы выканаўчай улады Беларусі
Катэгорыя:Міністэрствы БССР
Катэгорыя:З’явіліся ў 1946 годзе
Катэгорыя:З’явіліся ў 1965 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 1957 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 1985 годзе
Малатковічы

**Малатко́вічы** (, ) — прыпыначны пункт Брэсцкага аддзялення Беларускай чыгункі ў Пінскім раёне Брэсцкай вобласці. Размешчаны ў вёсцы Малоткавічы.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Станцыі Брэсцкага аддзялення Беларускай чыгункі
Катэгорыя:Чыгуначныя станцыі і платформы Пінскага раёна
Катэгорыя:Малоткавічы
Маладзёжны (прыпыначны пункт, Ганцавіцкі раён)

**Маладзё́жны** (, ) — прыпыначны пункт Баранавіцкага аддзялення Беларускай чыгункі ў Ганцавіцкім раёне Брэсцкай вобласці. Размешчаны за 5 км на паўднёвы ўсход ад вёскі Малькавічы; на лініі Баранавічы-Палескія — Лунінец, паміж ст. Малькавічы і Люшча.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Станцыі Баранавіцкага аддзялення Беларускай чыгункі
Катэгорыя:Чыгуначныя станцыі і платформы Ганцавіцкага раёна
Катэгорыя:Малькавічы (Ганцавіцкі раён)
Моўчадзь (прыпыначны пункт)

**Мо́ўчадзь** (, ) — прыпыначны пункт Баранавіцкага аддзялення Беларускай чыгункі ў Баранавіцкім раёне Брэсцкай вобласці. Размешчаны ў вёсцы Моўчадзь; на лініі Баранавічы-Палескія — Ліда, паміж станцыяй Міцкевічы і прыпыначным пунктам Харашкі.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Станцыі Баранавіцкага аддзялення Беларускай чыгункі
Катэгорыя:Чыгуначныя станцыі і платформы Баранавіцкага раёна
Катэгорыя:Моўчадзь (вёска)
Монтаўты (прыпыначны пункт)

**Мо́нтаўты** (, ) — прыпыначны пункт Баранавіцкага аддзялення Беларускай чыгункі ў Свіслацкім раёне Гродзенскай вобласці. Размешчаны за 1,1 км на поўнач ад вёскі Монтаўты; на лініі Андрэевічы — Свіслач, паміж ст. Андрэевічы і п.п. Несцеравічы.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Станцыі Баранавіцкага аддзялення Беларускай чыгункі
Катэгорыя:Чыгуначныя станцыі і платформы Свіслацкага раёна
Катэгорыя:Монтаўты
Мордзічы

**Мо́рдзічы** (, ) — станцыя Баранавіцкага аддзялення Беларускай чыгункі ў Баранавіцкім раёне Брэсцкай вобласці. Размешчана за 1,4 км на поўнач ад вёскі Цюхнявічы; на лініі Баранавічы-Палескія — Ліда, паміж прыпыначным пунктам Жалезніца і станцыяй Міцкевічы.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Станцыі Баранавіцкага аддзялення Беларускай чыгункі
Катэгорыя:Чыгуначныя станцыі і платформы Баранавіцкага раёна
Катэгорыя:Цюхнявічы
Мароські (прыпыначны пункт)

**Маро́ські** (, ) — прыпыначны пункт Мінскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Маладзечанскім раёне Мінскай вобласці. Размешчаны на паўночнай ускраіне вёскі Мароські; на лініі Маладзечна — Гудагай, паміж прыпыначным пунктам Асанаўскі і станцыяй Пруды.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Станцыі Мінскага аддзялення Беларускай чыгункі
Катэгорыя:Чыгуначныя станцыі і платформы Маладзечанскага раёна
Катэгорыя:Вёска Мароські