Ігнацы Азевіч

**Ігнацы Азевіч**, пол. **Ignacy Oziewicz** псеўданім «Чэслаў», «Чэслаўскі», «Нэтта», «Енчэўскі» (нар. 7 мая 1887 г. у Лінкмянах (Ігналінскі раён, Літва), памёр 10 студзеня 1966 г. у Гдыні) — палкоўнік пяхоты Войска Польскага, кавалер ордэна Virtuti Militari, камандуючы антыкамуністычнымі польскімі Нацыянальнымі ўзброенымі сіламі ў 1942—1943 гадах.

## Біяграфія 
Ён нарадзіўся 7 мая 1887 года ў маёнтку Лінкмяны, у тагачасным Свянцянскім павеце Віленскай губерні, у сям’і Эдмунда і Ванды Давіндсон. Выхоўваўся ў доме бацькоў. У 1907 годзе здаў экзамен за шэсць класаў гімназіі ў Віленскай школьнай акрузе, а затым добраахвотнікам пайшоў у расійскую армію. З 1 кастрычніка 1907 года па верасень 1908 года служыў у 106-м пяхотным палку ў Вільні, а затым у жніўні 1911 года скончыў Віленскае ваеннае вучылішча. Пасля заканчэння школы яму было прысвоена званне падпаручніка, і ён быў прызваны ў 103 пяхотны полк у Гродне, які належаў да 26-й пяхотнай дывізіі. Ён ваяваў у шэрагах гэтага палка падчас Першай сусветнай вайны. З жніўня 1911 года па красавік 1917 года займаў пасады: начальніка сувязі, камандзіра роты і камандзіра батальёна. З красавіка 1917 года служыў у 193-й пяхотнай дывізіі. 23 ліпеня 1917 года пакінуў расійскую армію і ўступіў у 3-і Польскі корпус у Вінніцы. Пасля расфарміравання корпуса на працягу года быў адміністратарам маёнтка на Падолі.

10 студзеня 1919 года ён быў прыняты ў Польскую армію. З 6 кастрычніка 1919 года па 12 красавіка 1920 года ён служыў камандзірам 41-га пяхотнага палка. З 20 жніўня 1920 года служыў камандзірам 17-га пяхотнага палка . У кастрычніку 1925 года ён быў прызначаны камандзірам 76-га пяхотнага палка ў Лідзе. Быў камандзірам лідскага палка на працягу наступных дзесяці гадоў. Тым часам, 16 сакавіка 1927 года, прэзідэнт Рэспублікі Польшча Ігнацы Масціцкі па просьбе міністра ваенных спраў, маршала Польшчы Юзэфа Пілсудскага, павысіў яго да палкоўнікаў са старшынством з 1 студзеня 1927 года і прысвоіў 17-ы чын у афіцэрскім корпусе пяхоты.

У 1935 годзе ён быў прызначаны камандзірам пяхоты 16-й пяхотнай дывізіі ў Грудзёндзы. З 25 кастрычніка 1938 года ён камандаваў 29-й пяхотнай дывізіяй у Гродне. На чале гэтага буйнога падраздзялення ён удзельнічаў у Вераснёўскай кампаніі. 8 верасня быў паранены ў руку і эвакуяваны ў Гродна, дзе быў інтэрнаваны Літвой. Уцёк з лагера пад прэтэкстам інваліднасці і пасля ўмяшання ксяндза Станіслава Тшэцяка вярнуўся ў Польшчу .

У 1941—1942 гадах ён быў намеснікам галоўнакамандуючага і кіраўніком аператыўнага аддзела Нацыянальнай ваеннай арганізацыі (NSZ). Ён не прыняў рашэнне аб аб’яднанні з Арміяй Краёвай, лічачы яе палітычна кантраляванай партыяй Санацыі, і летам 1942 года ўзначаліў раскол у Нацыянальнай ваеннай арганізацыі.

У кастрычніку 1942 года ён выдаў загад аб пачатку Спецыяльнай аперацыі № 1, накіраванай на барацьбу з бандытызмам, і Спецыяльнай аперацыі № 2, якая праводзіла дзеянні ў адказ супраць немцаў. 2 снежня 1942 года ён накіраваў ліст генералу Стэфану Равецкаму з прапановай пачаць перамовы аб уключэнні NSZ у склад Арміі Краёвай . Перамовы ад імя штаба Арміі Краёвай вёў генерал Тадэвуш Камароўскі (Азевіч размаўляў з ім 17 снежня 1942 года), а з красавіка 1943 года — палкоўнік Станіслаў Раствороўскі . У маі таго ж года ён зноў сустрэўся з генералам Равецкім. Ён быў арыштаваны 9 чэрвеня 1943 года і зняволены ў турме Павяк. Да пачатку жніўня 1943 года загады камандавання NSZ падпісваліся псеўданімам «Чэслаў», каб схаваць факт яго арышту. 5 кастрычніка 1943 года яго адправілі ў канцэнтрацыйны лагер Асвенцым, а ў студзені 1945 года эвакуявалі ў Флозенбург.

Пасля вызвалення з лагера амерыканскімі войскамі ў красавіку 1945 года ён заставаўся ў Германіі, а затым у Францыі . Ён быў прадстаўніком гуртка NSZ перад Праверачнай камісіяй Арміі Краёвай у Лондане. У ліпені 1949 года ён стаў прэзідэнтам арганізацыі «Агніво», заснаванай у Францыі.

У 1958 годзе ён вярнуўся ў Польшчу. Пасяліўся з сям’ёй у Гдыні. Пахаваны на Вітомінскіх могілках (участак 51-25-11) .

У 1912 г. ажаніўся з Кляменцінай Панятоўскай (1888—1966), ад якой меў траіх дзяцей: Чэслава Леанарда (1913—1987), Вітольда (1917—1969) і Ядвігу, у замужжы Бяластоцкую (1923—2008)   .

## Ордэны і ўзнагароды 
* Сярэбраны крыж Ваеннага ордэна Virtuti Militari № 2713 — 19 верасня 1922 г.  
* Афіцэрскі крыж Ордэна Адраджэння Польшчы — 10 лістапада 1933 г. «за заслугі ў галіне арганізацыі і падрыхтоўкі арміі»
* Чатыры разы ўзнагароджаны Крыжам Доблесці (3-ці і 4-ты разы ў 1922 г.)
* Залаты Крыж Заслугі — 19 сакавіка 1937 г. «за заслугі ў ваеннай службе»
* Памятны медаль за вайну 1918—1921 гг. 
* Медаль Дзесятай гадавіны адноўленай незалежнасці 
* Афіцэрскі крыж Бельгійскага ордэна Кароны
* Афіцэрскі крыж ордэна Святога Савы (Каралеўства СХС) 
* Медаль Перамогі 

## Зноскі 
## Бібліяграфія 
* 
* 
* Rocznik Oficerski 1923. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1923.
* Rocznik Oficerski 1924. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1924.
* Rocznik Oficerski 1928. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1928.
* Rocznik Oficerski 1932. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1932.
* Andrzej Krzysztof Kunert: Słownik biograficzny konspiracji warszawskiej 1939—1945 T.2. Warszawa: Instytut Wydawniczy PAX, 1987, s. 141—142. ISBN 83-211-0758-3.
* Ryszard Rybka, Kamil Stepan: Rocznik oficerski 1939. Stan na dzień 23 marca 1939. Kraków: Fundacja CDCN, 2006. ISBN 978-83-7188-899-1.
* Waldemar Strzałkowski: Życiorysy dowódców jednostek polskich w wojnie obronnej 1939 r.. W: Tadeusz Jurga: Obrona Polski 1939. Warszawa: Instytut Wydawniczy PAX, 1990. ISBN 83-211-1096-7.

Катэгорыя:Вязні канцлагераў Трэцяга рэйха
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1887 годзе
Катэгорыя:Удзельнікі абароны Польшчы ў 1939 годзе
Катэгорыя:Афіцэры ордэна Адраджэння Польшчы
Катэгорыя:Выпускнікі Віленскага ваеннага вучылішча