open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Павел Мікалаевіч Лёгкі

**Павел Мікалаевіч Лёгкі** (нар. , Баранавічы, Брэсцкая вобласць) — беларускі дзяржаўны дзеяч і дыпламат.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 30 мая 1972 года ў Баранавічах Брэсцкай вобласці. Маці паходзіць з вёскі Нач Ганцавіцкага раёна Брэсцкай вобласці, бацька — з Магілёўшчыны.

У 1989—1992 гадах быў курсантам Данецкага вышэйшага ваенна-палітычнага вучылішча інжынерных войск і войск сувязі, у 1992—1993 гадах — курсантам Мінскага вышэйшага ваеннага каманднага вучылішча, якое скончыў у 1993 годзе.

З чэрвеня па лістапад 1993 года быў камандзірам узвода вучэбнага цэнтра Мінскага вышэйшага ваеннага каманднага вучылішча. У 1993—1998 гадах з’яўляўся навуковым супрацоўнікам ваенна-навуковых падраздзяленняў Мінскага вышэйшага ваеннага каманднага вучылішча і Ваеннай акадэміі Рэспублікі Беларусь.

У 1998—2000 гадах працаваў карэспандэнтам, у 2000—2002 гадах — начальнікам-рэдактарам аддзела рэдакцыі часопіса «Армія» Міністэрства абароны Рэспублікі Беларусь.

У 2002—2003 гадах працаваў аглядальнікам службы навін Агульнанацыянальнага тэлебачання.

У 2003—2012 гадах узначальваў прэс-службу прэзідэнта Беларусі. На пасадзе, у прыватнасці, быў адным са спікераў рэжыму Лукашэнкі падчас разгону буйных пратэстаў беларускай дэмакратычнай апазіцыі пасля супярэчлівых прэзідэнцкіх выбараў 2006 года («Джынсавая рэвалюцыя») і 2010 года (Плошча 2010 і пратэсты Беларусі 2011 года).

У 2004 годзе скончыў Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь.

З 22 кастрычніка 2012 года па 9 студзеня 2018 года працаваў саветнікам-пасланнікам Пасольства Рэспублікі Беларусь у Расійскай Федэрацыі, дзе адказваў за інфармацыйныя пытанні.

З 9 студзеня працаваў першым намеснікам Міністра інфармацыі Рэспублікі Беларусь.

1 снежня 2020 года прызначаны саветнікам-пасланнікам Пасольства Рэспублікі Беларусь у Расійскай Федэрацыі.

## Сям’я 
Жонка Алена і два сыны і Эстонія ўнеслі Лёгкага ў свае санкцыйныя спісы: Латвія прызначыла Лёгкага персонай нон грата, а Эстонія наклала пяцігадовую забарону на ўезд.

17 снежня 2020 года Лёгкі быў уключаны ў Чорны спіс Еўрасаюза. Савет Еўрапейскага Саюза прызнаў Лёгкага падчас яго працы першым намеснікам міністра інфармацыі адказным за, у прыватнасці, *«рашэнне Міністэрства інфармацыі спыніць доступ да незалежных сайтаў і абмежаваць доступ у Інтэрнэт у Беларусі пасля прэзідэнцкіх выбараў 2020 года — рэпрэсіі супраць грамадзянскай супольнасці, мірных дэманстрантаў і журналістаў»*. 26 студзеня 2021 года да санкцый ЕС далучыліся Албанія, Ісландыя, Ліхтэнштэйн, Нарвегія, Паўночная Македонія, Чарнагорыя.

Акрамя таго, Лёгкага ў свае санкцыйныя спісы ўключылі Вялікабрытанія, Швейцарыя.

Катэгорыя:Дыпламаты Беларусі
Катэгорыя:Ваенныя Беларусі
Катэгорыя:Журналісты Беларусі
Катэгорыя:Прапагандысты Беларусі
Катэгорыя:Намеснікі міністраў Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Беларускія асобы ў Чорным спісе ЕС
Катэгорыя:Прэс-сакратары Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь
Тур Ульвен

**Тур Ульвен** (, Осла — , Осла) — нарвежскі паэт, пісьменнік, перакладчык.

Адзін з найважнейшых паэтаў нарвежскай літаратуры другой паловы XX стагоддзя. Яго раннія паэтычныя работы напісаны традыцыйным для мадэрнізму верлібрам пад моцным уплывам сюррэалізму, які ён пачаў перакладаць на нарвежскую мову. У пачатку 1980-х гадоў ён здабыў самастойны голас, самабытную па стылістыцы і тэматыцы манеру пісьма. У апошнія гады жыцця Ульвен пераважна публікаваў прозу. Быў узнагароджаны некалькімі прэміямі (Obstfelder prize, Hartvig Kirans prize). Скончыў жыццё самагубствам.

Катэгорыя:Паэты Нарвегіі
Катэгорыя:Нарвежскамоўныя паэты
Катэгорыя:Перакладчыкі Нарвегіі
Катэгорыя:Пісьменнікі-самазабойцы
Катэгорыя:Паэты XX стагоддзя
Катэгорыя:Пісьменнікі XX стагоддзя
Катэгорыя:Перакладчыкі XX стагоддзя
Катэгорыя:Пісьменнікі Нарвегіі
Самуіл Іахімавіч Пазняк

**Самуіл Іахімавіч Пазняк** (нар. , Мінск — , Мінск) — беларускі хімік-тэхнолаг, спецыяліст у галіне біятэхналогіі харчовых прадуктаў. Кандыдат біялагічных навук, дацэнт.

## Біяграфія 
Скончыў Маскоўскае вышэйшае тэхнічнае вучылішча (хімічны факультэт, 1924).

Працаваў у Мінскім губернскім упраўленні па эвакуацыі палонных і бежанцаў (1918—1920, камендант), Цэнтральнай хімічнай лабараторыі Вышэйшага савета народнай гаспадаркі СССР (1924—1925, стажор), Маскоўскім піваварным заводзе (з 1925, памочнік майстра), Белхарчтрэсце Вышэйшага савета народнай гаспадаркі БССР (Цэнтральная хімічная лабараторыя, загадчык лабараторыі), Навукова-даследчым інстытуце харчовай прамысловасці БССР (з 1932, намеснік дырэктара на навуцы, дырэктар), Беларускім політэхнічным інстытуце (з 1928, дацэнт кафедры брадзільнай вытворчасці, у 1939—1941 і з 1947 — загадчык кафедры тэхналогіі харчовых вытворчасцей, у 1939—1941 і 1945—1947 — рэктар).

Навуковыя інтарэсы: піваварная вытворчасць.

Пахаваны на Усходніх могілках (сектар 26, рад 15, участак 6), г. Мінск.

## Узнагароды 
Ордэн «Знак Пашаны» (1944), Медаль «За доблесную працу ў Вялікай Айчыннай вайне 1941—1945 гг.» (1946) і інш.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Гісторыя БНТУ

Катэгорыя:Хімікі СССР
Катэгорыя:Хімікі Беларусі
Катэгорыя:Рэктары БНТУ
Тамас Луіс дэ Вікторыя

**Тамас Луіс дэ Вікторыя** (, ; Авіла, 1548 — Мадрыд, 27 жніўня 1611) — каталіцкі святар, капельмайстар і вядомы кампазітар-паліфаніст іспанскага Адраджэння. Ён лічыўся адным з самых актуальных і перадавых кампазітараў свайго часу, з інавацыйным стылем, які абвясціў пра непазбежнае барока. Яго ўплыў даходзіць да XX стагоддзя, калі кампазітары  ўзялі яго за ўзор.

Катэгорыя:Кампазітары Іспаніі
Катэгорыя:Кампазітары XVI стагоддзя
Катэгорыя:Кампазітары XVII стагоддзя
Камандны склад

**Кама́ндны склад** — збіральнае найменне ваеннаслужачых, якія займаюць ва ўзброеных сілах розныя камандныя пасады; частка ваенных кадраў.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Ваеннае кіраванне
Георгій Міхайлавіч Кокін

**Георгій Міхайлавіч Кокін** (, с. Курба, Яраслаўская губерня, Расійская імперыя — , Мінск) — беларускі спецыяліст у галіне аўтамабілебудавання. Прафесар (1956). Дэпутат Вярхоўнага Савета Беларускай ССР (1947—1955).

## Біяграфія 
Нарадзіўся 31 студзеня 1907 года ў с. Курба (цяпер — Яраслаўскі раён Яраслаўскай вобласці Расіі).

Скончыў Яраслаўскі індустрыяльны тэхнікум (1927), Маскоўскі аўтамеханічны інстытут (1952), Універсітэт марксізму-ленінізму Мінскага абкама КПБ (1977).

Працаваў у Яраслаўскім аўтамабільным заводзе (1928—1945, з 1942 — галоўны канструктар), Мінскім аўтамабільным заводзе (з 1945, галоўны канструктар), Беларускім політэхнічным інстытуце (з 1954, аўтатрактарны факультэт, прафесар кафедры «Аўтамабілі», у 1961—1977 — загадчык кафедры «Рухавікі ўнутранага згарання», з 1977 — прафесар кафедры, у 1959—1960 і 1965—1973 — дэкан факультэта, 1959—1962 — рэктар).

Навуковыя інтарэсы: грузавыя аўтамабілі.

Памёр 30 лістапада 1984 года ў Мінску. Пахаваны на Міханавіцкіх могілках (участак 1, рад 1, магіла 3).

## Узнагароды 
Ордэны Леніна (1944), Працоўнага Чырвонага Сцяга (1949, 1952, 1961), Дзяржаўная прэмія СССР (1949), званне «Заслужаны работнік вышэйшай школы Беларускай ССР» (1972) і інш.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Гісторыя БНТУ

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Яраслаўскай вобласці
Катэгорыя:Рэктары БНТУ
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета БССР 3-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета БССР 2-га склікання
Катэгорыя:Канструктары СССР
Катэгорыя:Машынабудаўнікі Беларусі
Катэгорыя:Машынабудаўнікі СССР
Катэгорыя:Дэканы аўтатрактарнага факультэта БНТУ
Катэгорыя:Выкладчыкі аўтатрактарнага факультэта БНТУ
Катэгорыя:Пахаваныя на Міханавіцкіх могілках
Пыхцін

**Пыхцін** — прозвішча.

Вядомыя носьбіты:
* Анатоль Якаўлевіч Пыхцін (нар. 1931) — вучоны і канструктар вылічальнай тэхнікі, доктар тэхнічных навук, лаўрэат Дзяржаўнай прэміі СССР 1983 года.
* Вадзім Якаўлевіч Пыхцін (1938—1997)— канструктар вылічальнай тэхнікі, лаўрэат Дзяржаўнай прэміі СССР 1983 года.
Воінская пасада

**Воінская паса́да** — пасада (раней чын) ваеннаслужачага або ваеннаабавязанага ў запасе (адстаўцы) узброеных сіл дзяржавы, якая вызначае яго становішча (правы і абавязкі) па адносінах да іншых ваеннаслужачых або ваеннаабавязаным.

## Літаратура 
* Военный энциклопедический словарь (ВЭС), , ВИ, 1984, 863 стр. с иллюстрациями (ил.), 30 листов (ил.).

Катэгорыя:Ваеннае права
Катэгорыя:Вайсковыя пасады
Tettigonia cantans

**Tettigonia cantans** — від прамакрылых насякомых з надсямейства конікавых падатраду .

Палавы дымарфізм, як і ва ўсіх конікаў, выяўлены добра: у самак маецца доўгі яйцаклад, які займае прыкладна 1/3 ці 1/4 ад іх агульнай даўжыні. У самцоў стракатальны апарат, як і ва ўсіх цвыркуновых конікаў, размешчаны ля аснаванняў надкрылляў. «Песня» самца нагадвае траскатальную трэль.

Аддаюць перавагу жыццю ў высокай густой траве, а таксама на дрэвах і хмызняках, у асаблівасці — самцы.

## Апісанне 
Даўжыня цела самцоў 21,5—30,8 мм, самак — 24-33 мм, пярэдняспінкі адпаведна 6,6—7,8 мм і 6,2—8,1 мм, надкрылаў — 23,5—28,9 мм і 24-29 мм, задніх сцёгнаў — 19,5—28,7 мм і 20-25,1 мм, даўжыня яйцаклада ў самак 20,5—25,5 мм. Абедзве пары крылаў добра развітыя. Крылы злёгку заходзяць за галёнкі задніх ног. Яйцаклад у самак развіты, моцна вылучаецца за вяршыні крылаў. Асноўная афарбоўка цела зялёная.

Лічынкі нагадваюць імага, але з недаразвітымі крыламі.

## Арэал 
Засяляе ўсю Еўропу, акрамя крайняй поўначы, Каўказ, Паўночную Азію (поўдзень Сібіры ад Урала да Алтая, Краснаярскага краю і Іркуцкай вобласці), Казахстан, Манголію.

## Біялогія 
Дарослыя конікі з’яўляюцца ў ліпені. Цвыркаюць толькі самцы. Яны робяць гэта для прыцягнення самак.

Усяедны від. Аддае перавагу насякомым, у прыватнасці матылькам і невялікім саранчовым, але часам сілкуецца і расліннай ежай.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Бей-Биенко Г. Я. Отряд Orthoptera — Прямокрылые // Определитель насекомых европейской части СССР. Том 1. Низшие, древнекрылые, с неполным превращением / под общ. ред. Г. Я. Бей-Биенко. — (В серии: Определители по фауне СССР, издаваемые Зоологическим институтом АН СССР. Вып. 84). — М.-Л.: Наука, 1964. — С. 226. — 936 с.
* 

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1775 годзе
Катэгорыя:Насякомыя Еўразіі
Катэгорыя:Конікавыя
Вадзім Якаўлевіч Пыхцін

**Вадзім Якаўлевіч Пы́хцін** (;  — ) — вучоны і канструктар у галіне вылічальнай тэхнікі, доктар тэхнічных навук (1990). Брат А. Я. Пыхціна.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў горадзе Бобрынэць (Кіраваградская вобласць, Украіна). У 1955 годзе скончыў Маскоўскі энергетычны інстытут. З красавіка 1955 па красавік 1962 года працаваў у Пензенскім філіяле СКБ-245. З красавіка 1962 кастрычнік 1963 года працаваў на заводзе «Прамень» у Кішынёве, дзе кіраваў групай і займаў пасаду галоўнага інжынера. З 1965 (з 1971) года В. Я. Пыхцін ў НДІЭВМ у Мінску, дзе ў 1987—1984 гадах займаў пасаду дырэктара. Адначасова ў 1973—1984 гадах — прафесар кафедры інфармацыйна-вылічальных сістэм Мінскага вышэйшага зенітнага ракетнага вучылішча.

## Навуковая дзейнасць 
Аўтар навуковых прац па вылічальнай тэхніцы. Прымаў удзел у распрацоўцы ЭВМ «Урал», быў намеснікам галоўнага канструктара Адзінай сістэмы ЭВМ (ЕС ЭВМ), галоўным канструктарам перыферыйных прылад ЭВМ «Мінск» і ЕС ЭВМ, галоўным канструктарам ЭВМ ЕС7920. Аўтар шэрагу вынаходстваў.

Сярод апублікаваных прац:
* Некоторые вопросы организации ЭВМ широкого применения: Автореферат дис. на соискание ученой степени кандидата технических наук. (05.252) / Ин-т точной механики и вычислит. техники АН СССР. — М.: [б. и.], 1970.
* Электронная вычислительная машина «Минск-32». — М., 1972 (разам з В. У. Пржыялкоўскім і Г. Дз. Смірновым).

## Узнагароды 
* Ордэн Кастрычніцкай Рэвалюцыі
* Ордэн Працоўнага Чырвонага Сцяга
* Прэмія Ленінскага камсамола (1970)
* Дзяржаўная прэмія СССР (1983)

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Вучоныя Беларусі: Пыхцін, Вадзім Якаўлевіч (доктар тэхнічных навук; вылічальная тэхніка; 1938—1997) // Нацыянальная бібліятэка Беларусі
* История кафедры вычислительной техники МЭИ // Виртуальный компьютерный музей 
* Ветераны НИИЭВМ // Виртуальный компьютерный музей 
* Учёные МВИЗРУ — лауреаты Государственных премий СССР и БССР // Журнал «Воздушно-космическая оборона»  
* *Баландин К. И.* Уроженцы Беларуси — лауреаты Нобелевской, Демидовской, Ленинской и Государственной премий СССР. — Мн., БНТУ, 2017. 

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Кіраваградскай вобласці
Катэгорыя:Канструктары СССР
Катэгорыя:Інжынеры СССР
Катэгорыя:Вынаходнікі СССР
Катэгорыя:НДІЭВМ
Карпацкі ўніверсітэт імя Аўгусціна Валошына

**Карпацкі ўніверсітэт імя Аўгусціна Валошына** () — украінская прыватная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам ўніверсітэта, якая знаходзіцца ў Ужгарадзе.

## Агульная характарыстыка 
Заснаваны 20 красавіка 2001 года як Украінская багаслоўская акадэмія імя Святых Мяфодзія і Кірыла. Заснавальнік і ўласнік - Бедзь Віктар Васільевіч, епіскап Мукачэўскі і Карпацкі Праваслаўнай царквы Украіны. З 2006 года ўстанова мае сучасную назву. Універсітэт ажыццяўляе навучанне студэнтаў па праграмам бакалаўрыяту і магістратуры па спецыяльнасцях: багаслоўе, філасофія, псіхалогія, фінансы, банкаўская справа і страхаванне, правазнаўства. Функцыянуюць праграмы падвойнага дыплому з польскімі і швейцарскімі ВНУ, аспірантура, ваенная кафедра і інш.

## Структура 
* Гуманітарна-эканамічны факультэт
* Інстытут міжнароднай адукацыі
* Навукова-даследчы інстытут філасофіі, багаслоўя і аналітыкі
* Навукова-даследчы інстытут дзяржаваўтварэння і публічнага ўпраўлення
* Навукова-даследчы інстытут украінскіх нацыянальна-вызваленчых змаганняў
* Навукова-даследчы інстытут псіхалогіі, рэабілітацыі і інклюзіі
* Навукова-даследчы інстытут адукацыі дарослых і бесперапыннай адукацыі
* Ужгарадскі гуманітарна-эканамічны прафесійны каледж імя Аўгустына Валошына

## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка ўніверсітэта

Катэгорыя:Універсітэты Украіны
Катэгорыя:Ужгарад
Катэгорыя:Закарпацкая вобласць
Катэгорыя:2001 год ва Украіне
Геафіл звычайны

**Геафіл звычайны** (*Geophilus flavus*) — від губаногіх з сямейства . Наземныя членістаногія, якія часта сустракаюцца і на ўзбярэжжах мораў.

## Апісанне 
Маюць жаўтаватую афарбоўку і 49-57 пар ног.

Даўжыня тонкага цела 40-60 мм. Галава невялікая, памяранцава-карычневага колеру. Галава нясе пару адносна доўгіх антэн. Сківіцы з зубамі. Ногі афарбаваныя, як і цела. Хадзільныя ногі кароткія, членістыя. 

## Арэал і экалогія
Сустракаецца паўсюдна ў Еўропе і быў інтрадукаваны ў Паўночную Амерыку і Аўстралію (на Тасманіі іх упершыню знайшлі ў 1959 годзе). 

Жывуць у разнастайных вільготных месцах з вялікай колькасцю хованак. Можа быць знойдзены ў розных тыпах лесу, а таксама ў непасрэднай блізкасці ад людскіх паселішчаў, у садах і гародах. Вядзе ўтойлівы лад жыцця ў глебе, пад камянямі або ў каранях дрэў. Сілкуецца рознымі дробнымі жывёламі і рознымі арганічнымі рэшткамі жывёльнага паходжання. Рухаецца вельмі хутка.

## Літаратура 
** 
** 
** 

## Спасылкі 
* Geophilus flavus — Eol.org
* Geophilus flavus — Catalog of Life
* Geophilus flavus — Biolib.cz
* Geophilus flavus — Faunaeur.org 
* Geophilus flavus — Natura Bohemica
* Image 
* Images
* Image of head 

Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1778 годзе
Катэгорыя:Губаногія
Сяргей Васільевіч Харытончык

**Сяргей Васільевіч Харытончык** (нар. , Красны, Смаленская вобласць) — беларускі вучоны, спецыяліст у галіне калёснага і гусенічнага машынабудавання. Доктар тэхнічных навук (2017), дацэнт. Рэктар Беларускага нацыянальнага тэхнічнага ўніверсітэта (з 2017).

## Біяграфія 
Нарадзіўся 7 сакавіка 1971 года ў Красным Смаленскай вобласці.

У 1988 годзе скончыў з срэбным медалём школу № 18 горада Баранавічы. Працаваў аўтаслесарам, вадзіцелем на птушкафабрыцы «Дружба» Баранавіцкага раёна.

У 1989 годзе паступіў у Беларускую дзяржаўную політэхнічную акадэмію, якую скончыў з адзнакай у 1994 годзе, начальнікам аддзела, дырэктарам камп’ютэрнага цэнтра машынабудаўнічага профілю ў Навуковым цэнтры праблем механікі машын НАН Беларусі.

У 1999 годзе абараніў кандыдацкую дысертацыю, а ў 2012 годзе — доктарскую дысертацыю.

У 2006 і 2014 гадах атрымліваў стыпендыі Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь як таленавіты малады вучоны.

## Узнагароды 
* ганаровая грамата НАН Беларусі;
* ганаровая грамата Міністэрства прамысловасці Рэспублікі Беларусь.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Рэктары БНТУ
Катэгорыя:Машынабудаўнікі Беларусі
Катэгорыя:Дэканы машынабудаўнічага факультэт БНТУ
Бруй

**Бруй** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Арцём Аляксандравіч Бруй (нар. 2003) — беларускі футбаліст.
* Вінцэнт Фёдаравіч Бруй (1912—?) — Заслужаны артыст Беларускай ССР.
* Фёдар Піліпавіч Бруй (1907—1982) — падпалкоўнік Савецкай Арміі, удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза (1943).
Санрайз Койні

**Крысціна Санрайз Койні** (;  17 верасня 1972, Сан-Францыска, Каліфорнія, ЗША) — амерыканская акцёрка тэлебачання і кіно.

## Біяграфія 
Крысціна Санрайз Койні нарадзілася 17 верасня 1972 года ў Сан-Францыска, штат Каліфорнія, ЗША. Яе бацькі маюць французскае паходжанне. Некаторы час яна працавала ў Францыі.

## Асабістае жыццё 
Санрайз Койні замужам за акцёрам Маркам Рафала з 11 чэрвеня 2000 года. Яны маюць трое дзяцей, сын і дзве дачкі: Кін ( 2001), Бэла Ноче ( 2005) і Одет ( 2007). Пасля нараджэння трэцяга дзіцяці Санрайз скончыла кар'еру ў кіно і прысвяціла сябе выхаванню ўласных дзяцей.

## Фільмаграфія 
## Спасылкі 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Актрысы ЗША
Род войск

**Род войскаў** (сіл) — складовая частка віду ўзброеных сіл дзяржавы, якая ўключае падраздзяленні, часці і злучэнні, якія маюць уласцівыя толькі ім асноўную зброю і ваенную тэхніку. Кожны род войскаў (сіл) мае характэрныя для яго баявыя ўласцівасці, прымяняе сваю тактыку і прызначаецца для выканання пэўных тактычных і аператыўна-тактычных задач. Да 20 стагоддзя існавалі тры роду войскаў: пяхота, кавалерыя і артылерыя (з 16 ст.). Са стварэннем у 20 ст. новай зброі, ваеннай тэхнікі і са зменай спосабаў вядзення бою і аперацыі з’явіліся новыя роды войскаў, а такі род войскаў, як кавалерыя, цалкам страціў сваё значэнне.

Ва Узброеных сілах Рэспублікі Беларусь можна вылучыць наступныя роды войскаў:
*механізаваныя войскі (мотастралковыя і танкавыя падраздзяленні)
*ракетныя войскі і артылерыя
*вайсковая супрацьпаветраная абарона
*вайсковая разведка
*войскі сувязі
*інжынерныя войскі
*войскі радыёэлектроннай барацьбы
*войскі радыяцыйнай, хімічнай і біялагічнай абароны
*авіяцыя
*радыётэхнічныя войскі

## Літаратура 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Ваеннае будаўніцтва
Валянцін Дзмітрыевіч Ткачоў

**Валянцін Дзмітрыевіч Ткачо́ў** (, Мінск — ) — беларускі савецкі фізік. Доктар фізіка-матэматычных навук (1968), прафесар (1969). Член-карэспандэнт АН Беларускай ССР (1974). Дэпутат Вярхоўнага Савета Беларускай ССР (1980—1985).

## Біяграфія 
Скончыў Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт у 1961 годзе.

Працаваў у Інстытуце фізікі АН БССР (1961—1962), Беларускім дзяржаўным універсітэце (з 1962, фізічны факультэт, праблемная лабараторыя паўправадніковай тэхнікі, у 1964—1966 — загадчык лабараторыі, з 1966 — кафедры фізікі паўправаднікоў, адначасова з 1972 — аддзела фізікі і тэхнікі паўправаднікоў НДІ прыкладных фізічных праблем), Беларускім політэхнічным інстытуце (рэктар у 1976—1983 гадах), Інстытуце фізікі цвёрдага цела і паўправаднікоў АН БССР (з 1983, загадчык лабараторыі спектраскапіі паўправаднікоў).

## Навуковая дзейнасць 
Навуковыя інтарэсы: фізіка паўправаднікоў; радыяцыйная фізіка і спектраскапія цвёрдага цела; паўправадніковая электроніка. Абгрунтаваў мадэль утварэння ўстойлівых радыяцыйных дэфектаў у паўправадніковых матэрыялах. Распрацаваў высокаадчувальныя аптычныя метады даследавання дэфектаў у паўправадніках.

## Узнагароды 
Званне «Заслужаны дзеяч навукі Беларускай ССР» (1980), прэмія Ленінскага камсамола Беларусі (1972) і інш.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Валянцін Дзмітрыевіч Ткачоў у базе даных «История белорусской науки в лицах» Цэнтральнай навуковай бібліятэкі імя Якуба Коласа НАН Беларусі
* *Баландин К. И.* Биографии ректоров БПИ — БГПА —БНТУ / К. И. Баландин. — Минск: БНТУ, 2018. С. 12. — 15 с.
* *Вершина Г. А., Баландин К. И.* Они возглавляли БПИ — БГПА —БНТУ // Наука и техника. Т. 19. № 6(2020). — С. 463—464.
* Гісторыя БНТУ

Катэгорыя:Рэктары БНТУ
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета БССР 10-га склікання
Катэгорыя:Фізікі СССР
Катэгорыя:Фізікі Беларусі
Пярэдзелкаўскі сельсавет

**Пярэ́дзелкаўскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Лоеўскага раёна Гомельскай вобласці. Цэнтр — аграгарадок (да 2009 г. вёска) Пярэдзелка.

Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года **Пярэдзелкаўскі (Пярэдзельскі) сельсавет** у складзе Холмецкага раёна Рэчыцкай акругі БССР. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Гомельскай акругі. З 4 жніўня 1927 года ў складзе Лоеўскага раёна. 30 снежня 1927 года сельсавет узбуйнены, у яго склад увайшла тэрыторыя скасаванага Казіміраўскага сельсавета. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Лоеўскім раёне БССР. З 20 лютага 1938 года ў складзе Гомельскай вобласці. З 25 снежня 1962 года ў складзе Рэчыцкага раёна. 28 ліпеня 1964 года ў склад Уборкаўскага сельсавета перададзены 2 населеныя пункты (Міхалёўка і Тучкі). З 30 ліпеня 1966 года ў складзе адноўленага Лоеўскага раёна. 4 ліпеня 1967 года да сельсавета далучана частка скасаванага Першамайскага сельсавета (3 населеныя пункты: Кашовае, Падрачыцкае і Першамайск), у склад Страдубскага сельсавета перададзена вёска Рэкорд. 1 снежня 2009 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Страдубскага сельсавета.

Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года складала 899 чалавек, з іх 86,2 % — беларусы, 8,3 % — рускія, 4,3 % — украінцы.

На момант скасавання ў склад сельсавета ўваходзілі 12 населеных пунктаў: аграгарадок Пярэдзелка, вёскі Васход, Грамыкі, Казіміраўка, Первамайск, пасёлкі Барэц, Гарадок, Кашовае, Пабядзіцель, Падрачыцкае, Прагрэс і Суткова.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Лоеўскага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Холмецкага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Рэчыцкага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1926 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 2009 годзе
Джалі

, Індыя]]
***Джалі*** *(jālī -* «чысты») — назва каменнага перфарыраванага ці  , як правіла, з арнаментам, які пабудаваны на аснове выкарыстання каліграфіі і геаметрыі. Гэтая форма архітэктурнага аздаблення распаўсюджана ў  і ў цэлым у ісламскай архітэктуры.

Джалі дапамагае ў зніжэнні тэмпературы за кошт сціскання паветра, якое праходзіць праз адтуліны. Было заўважана, што ў вільготных месцах, напрыклад, у Керале і Конкане робяць вялікія адтуліны з агульнай паніжанай празрыстасцю па параўнанні з сухім кліматам рэгіёнаў Гуджарат і Раджастхан.

З-за кампактнасці жылых раёнах у сучаснай Індыі, джалі сталі больш рэдкімі, бо не забяспечваюць прыватнасць і бяспеку.

## Гісторыя 
Раннія ўзоры джалі ствараліся разьбой па камені, як правіла, у , пазней маголы выкарыстоўвалі вельмі тонка выразаныя арнаменты на расліннай аснове, як у Тадж-Махалы. Яны таксама часта дадавалі фларэнтыйскую мазаіку ў абрамленні, выкарыстоўваючы мармур і напаўкаштоўныя камяні.

## Ілюстрацыі 

Файл:Taj Inside 1.jpg|Дэталі з мармуровых экранаў джалі каралеўскага кенатафу, Тадж-Махал
Файл:Sidi Saiyyad Ni Jaali.jpg|Джалі ў  у Ахмедабадзе дэманструе традыцыйны індыйскі матыў дрэва жыцця
Файл:Salim Chishti Tomb-2.jpg|Джалі ў ,  паказвае ісламскі геаметрычны арнамент, распрацаваны ў Заходняй Азіі
Файл:Bibi-Ka-Maqbara- net.jpg|Джалі ў , Аўрангабад з тыповымі індыйскімі матывамі

## Літаратура 
* Lerner, Martin (ed), The Flame and the Lotus: Indian and Southeast Asian Art from the Kronos CollectionsВыставачны каталог з музея Метраполітан, які ўтрымлівае матэрыялы пра джалі (no. 60), google books

## Спасылкі 
* ArchNet слоўнік ісламскай архітэктуры: Джалі

Катэгорыя:Будаўнічыя элементы і канструкцыі
Катэгорыя:Ісламская архітэктура
Ала Канстанцінаўна Лявонава

**Ала Канстанцінаўна Ляво́нава** (нар. , Менск) — беларускі мастацтвазнавец. Кандыдат мастацтвазнаўства (1973).

## Біяграфія 
Скончыла ў 1960 годзе БДУ. З 1961 года ў ІМЭФ АН Беларусі, з 1993 года ў навукова-метадычным цэнтры «Гульні і цацкі».

## Навуковая дзейнасць 
Навуковыя працы па старажытнай беларускай скульптуры, сучасным беларускім народным мастацтве. Адзін з аўтараў артыкулаў для «Гісторыі мастацтва народаў СССР» (т. 9, М., 1982), «Гісторыі беларускага мастацтва» (т. 1—3, 1987—1989), зборнікаў «Помнікі старажытнабеларускай культуры» (1984), «Помнікі культуры. Новыя адкрыцці» (1985) і інш.

## Творы 
* Народная деревянная скульптура Белоруссии. Мн., 1977;
* Старажытнабеларуская скульптура. — Мн.: Навука і тэхніка, 1991. — 208 с. — ISBN 5-343-00155-6;
* Народная спадчына — дашкольнікам. Мн., 1998 (у сааўтарстве);
* La sculpture sur bois en RSS de Biélorussie // Le bois dans l’architecture et la sculpture slaves. Paris, 1981.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Мастацтвазнаўцы Беларусі
Рудня-Каменскі сельсавет

**Ру́дня-Ка́менскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Лоеўскага раёна Гомельскай акругі. Цэнтр — вёска Рудня-Каменка.

Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года сельсавет у складзе Дзятлавіцкага раёна Гомельскай акругі БССР. З 4 жніўня 1927 года ў складзе Лоеўскага раёна. 30 снежня 1927 года сельсавет скасаваны, яго тэрыторыя далучана да Папоўскага сельсавета.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / А.И. Карпачева и др. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Т. 1: (1917―1941 гг.). — Мн., «Беларусь», 1985. — 390 с.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Лоеўскага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Дзятлавіцкага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1926 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1927 годзе
Надмагілле Паўла Сапегі і яго жонак

**Надмагілле Паўла Сапегі і яго жонак** —  падканцлера вялікага літоўскага Паўла Сапегі і яго жонак з касцёла францысканцаў у в. Гальшаны Гродзенскай вобласці. У наш час захоўваецца ў Музеі старажытнабеларускай культуры. Выканана пасля 1635 года (год, калі памёр Сапега). Размяшчалася ў фундатарскай капліцы, у адным з крылаў трансепта.

## Апісанне 
Надмагілле належала, відаць, да ярусных. Ад надмагілля захавалася толькі чатыры мармуровыя фігуры Сапегі і яго трох жонак. Яны ляжаць у свабодных позах, галовы пакояцца па падушках і абапіраюцца на левыя рукі. Сапега ў адзенні рыцара, ён павернуты да жонак, якія трымаюць у руках малітоўнікі. Фігуры велічныя, што падкрэсліваецца плаўнымі лініямі замкнёных контураў, драпіроўкай адзення, якая выяўляе пластыку некалькі падоўжаных форм. Твары поўныя спакою, яны існуюць быццам па-за часам, пазбаўлены эмоцый, выразна ўвасабляюць годнасць і знакамітасць. Выкананне фігур адзначаецца высокім майстэрствам. Скульптар добра ведаў магчымасці мармуру як матэрыялу і разнастайнай апрацоўкай прымусіў гучаць яго ў поўную сілу. Ён дасканала выявіў фактуру рыцарскага адзення Сапегі, футравай акаймоўкі і тканін вопраткі яго жонак. Цвёрды метал даспехаў Сапегі кантрасціруе з мяккай мадэліроўкай твару, буйнымі кольцамі барады і вусоў. Спалучэнне гладка апрацаваных плоскасцей з невысокім рэльефам стварае дадатковы дэкаратыўны эфект.

## Галерэя 

Музей старажытнабеларускай культуры 16.jpg|Надмагілле Паўла Сапегі і яго жонак
Музей старажытнабеларускай культуры 01.jpg|Твары скульптуры Паўла Сапегі
Музей старажытнабеларускай культуры 02.jpg|Фігура Паўла Сапегі
Музей старажытнабеларускай культуры 03.jpg|Адна з жонак з малітоўнікам

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Надмагільныя помнікі
Катэгорыя:Рэнесансныя скульптуры
Катэгорыя:Гальшаны
Катэгорыя:Сапегі
Катэгорыя:Скульптуры Вялікага Княства Літоўскага
Катэгорыя:Скульптуры Беларусі XVII стагоддзя
Катэгорыя:Рэнесанснае мастацтва Беларусі
Катэгорыя:Музей старажытнабеларускай культуры
Катэгорыя:Маньерызм
Кэці Бэйкер

**Кэтрын Уітан Бэйкер** (;  8 чэрвеня 1950, Мідлэнд, Тэхас, ЗША) — амерыканская акцёрка тэатра, кіно і тэлебачанне, найбольш вядомая працамі ў фільмах:  (1990),  (1999), «Халодная гара» (2003),  (2005),  (2007),  (2008), «Ратуючы містэра Бэнкса» (2013),  (2015). Ўладальніца прэміі «Залаты глобус»  (1994), трох  за найлепшую жаночую ролю ў драматычным тэлесерыяле (1993, 1995, 1996), прэміі «Нацыянальнага таварыства кінакрытыкаў ЗША» за найлепшую жаночую ролю другога плана (1987) і прэмія «Гільдыі кінаакцёраў» за найлепшую жаночую ролю ў драматычным тэлесерыяле (1994).

## Біяграфія 
Кэтрын Бэйкер нарадзіўся 8 чэрвеня 1950 года ў горадзе Мідлэнд, штат Тэхас. Вырасла ў штаце Нью-Мексіка, у сям'і квакера Джона Сіванда Бэйкера, геолага і педагога, і яго жонкі Элен Андрэ.

Яна вывучала акцёрскае майстэрства ў . У 1977 годзе яна атрымала ступень бакалаўра ў Каліфарнійскім універсітэце у Берклі.

Бэйкер пачала сваю кар'еру ў тэатры, а ў 1983 годзе дэбютавала ў кіно ў драматычным фільме . За сваю кар'еру яна згуляла у 112 фільмах і серыялах.

## Асабістае жыццё 
Сёння яна жыве ў Паўднёвай Каліфорніі са сваім другім мужам, рэжысёрам і прадзюсарам Стывенам Робманам, за якога яна выйшла замуж у 2003 годзе. У яе ёсць сын і дачка ад першага мужа Дональда Камільеры.

## Фільмаграфія 
## Зноскі 
Катэгорыя:Актрысы ЗША
Катэгорыя:Актрысы тэлебачання ЗША
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Эмі»
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі Гільдыі кінаакцёраў ЗША
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі Obie
Ваенная зона D

**Ваенная зона D** () — назва аднаго з раёнаў Паўднёвага В’етнама падчас вайны ў В’етнаме ў 1960—1970-я гады.

Ваенная зона D размяшчалася на паўночны ўсход ад Сайгона і займала ўсю паўночную частку правінцыі Кханьхаа. Гэты раён лічыўся адным з апірышчаў партызан НФВПВ. Вобласць знаходзілася пад камуністычным кантролем з 1940-х гадоў. Назва з’явілася яшчэ ў перыяд каланіяльнай вайны Францыі, і яе паходжанне невядома. Тут у чэрвені—ліпені 1965 года былі праведзены першыя наступальныя аперацыі войскаў ЗША падчас В’етнамскай вайны. Акрамя таго, для бамбардзіровак аб’ектаў ворага ў гэтым раёне ў чэрвені 1965 года ЗША ўпершыню выкарысталі стратэгічныя бамбардзіроўшчыкі Boeing B-52 Stratofortress.

## Спасылкі 
* Dedicated to Sky Soldiers Past & Present
* Lawrence Joel  – Arlington National Cemetery
* The Virtual Wall

Катэгорыя:Вайна ў В’етнаме
Катэгорыя:Бітвы і аперацыі В’етнамскай вайны
Васіль Сцяпанавіч Серафімаў

**Васіль Сцяпанавіч Серафімаў** (нар. , в. Забелле, Полацкі раён, Віцебская вобласць — ) — беларускі эканаміст, палітычны дзеяч і дзяржаўны дзеяч, арганізатар адукацыі, краязнавец. Кандыдат эканамічных навук (1952), дацэнт (1952). Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны.

## Біяграфія 
Скончыў Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт (педагагічны факультэт, гістарычнае аддзяленне, 1925), курсы дысертантаў Акадэміі грамадскіх навук пры ЦК УКП(б) (1951).

Працаваў у Бабруйскім акруговым аддзеле адукацыі (1925—1926), Мінскім акруговым палітпрасвеце (1926—1927), Мсціслаўскім педагагічным тэхнікуме (1927—1930), АН БССР (1930—1933), Дзяржаўным навукова-даследчым аўтадарожным інстытуце Галоўнага ўпраўлення шашэйных і грунтавых дарог і аўтатранспарту БССР, Горацкай МТС (1933—1935), Горацкім райкаме КПБ (1935—1937), Народным камісарыяце асветы БССР (1937), СШ № 27 г. Віцебска (1939), Віцебскім абкаме КПБ (1939—1941, 1946—1952), Брэсцкім дзяржаўным педагагічным інстытуце імя А. С. Пушкіна (1952—1972, дацэнт, загадчык кафедры марксізму-ленінізму, кафедры філасофіі і палітэканоміі, у 1952—1958 — дырэктар інстытута).

Навуковыя інтарэсы: эканамічная тэорыя; краязнаўства.

Друкаваўся ў часопісе «Наш край». У 1960-х гадах напісаў успаміны пра Янку Купалу (друкаваліся ў часопісе «Полымя»).

## Узнагароды 
Ордэны Чырвонай Зоркі (1942, 1967), Айчыннай вайны II ступені (1944), «Знак Почета» (1949) і інш.

## Бібліяграфія 
* Вопросы социалистической индустриализации в трудах И. В. Сталина : автореферат диссертации … кандидата экономических наук / Серафимов В. С. — Москва, 1951.

## Літаратура 
* Серафімаў Васіль Сцяпанавіч // Выкладчыкі Брэсцкага дзяржаўнага ўніверсітэта: 1945—2014 : біябібліяграфічны даведнік. — Брэст, 2015. — С. 10—11.
* Серафімаў Васіль Сцяпанавіч // Рэпрэсаваныя літаратары, навукоўцы, работнікі асветы, грамадскія і культурныя дзеячы Беларусі, 1794—1991 : энцыклапедычны даведнік : у 3 т. / Леанід Маракоў. — Мінск, 2003. — Т. 2. — С. 216—217.
* *Кандыбовіч С.* Разгром нацыянальнага руху ў Беларусі. — Мн., 2000.

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Полацкім раёне
Катэгорыя:Эканамісты СССР
Катэгорыя:Эканамісты Беларусі
Катэгорыя:Рэктары Брэсцкага дзяржаўнага ўніверсітэта імя А. С. Пушкіна
Партызанская брыгада імя С. М. Кірава (А. П. Савіцкі, Ф. І. Лісовіч)

**Партызанская брыгада імя С. М. Кірава** — партызанская брыгада створаная ў ліпені 1943 года на базе атрада імя Кірава (арганізавана ў чэрвені 1942 года). Дзейнічала на тэрыторыі Лунінецкага і Ленінскага раёнаў. 8 ліпеня 1944 года брыгада (1265 партызан, тры атрады) злучылася з Чырвонай Арміяй.

## Склад 
* Партызанскі атрад «За Радзіму»;
* Партызанскі атрад імя Кірава;
* Партызанскі атрад імя Сталіна.

## Камандаванне 
### Камандзіры 
* Андрэй Пятровіч Савіцкі;
* Фёдар Іванавіч Лісовіч.

### Камісары 
* Фёдар Іванавіч Лісовіч;
* Рыгор Пятровіч Швец.

### Начальнікі штаба 
* А. І. Кубасаў.

## Гісторыя 
Партызаны праводзілі дыверсіі на чыгуначных участках Мікашэвічы — Пінск, Лунінец — Малькавічы і шашэйных дарогах. Удзельнічалі ў аперацыі «рэйкавая вайна». Падрыўная група атрада імя Кірава пусціла пад адхон больш за 20 эшалонаў з жывой сілай і тэхнікай. Знішчылі 38 км тэлефонна-тэлеграфнай лініі, 90 аўтамашын, патапілі 8 баржаў, паромаў, катэраў, падарвалі 23 чыгуначныя масты. З атрадамі імя М. Ц. Шыша і «Камарова» (В. З. Каржа) разбілі нямецкія гарнізоны ў вёсках Лунін, Бастынь, Парахонск (жнівень 1942 года), Ленін (верасень 1942, Ленінскі бой), чыгуначнай станцыі Сінкевічы (кастрычнік 1942 года, Сінкевіцкая аперацыя), дзе знішчылі станцыйную гаспадарку, эшалон з боепрыпасамі. У студзені — сакавіку 1943 года вялі баі з карнікамі каля вёсак Рыдзігерава, Флярова, Манасеева, Чарабасава Лунінецкага раёна. У красавіку — ліпені 1944 года правялі засадныя баі каля вёсак Сошна, Малькавічы, Задуб’е, Бастынь, Бакінічы, Мелясніца, Красцінава і іншых, мініравалі шляхі адступлення нямецкіх часцей. У ліпені 1944 разам з Чырвонай Арміяй вялі баі на чыгуначным участку Бастынь — Дзятлавічы.

## Памяць 
У 1964 годзе ў горадзе Лунінцы ў гонар брыгады ўстаноўлена мемарыяльная дошка.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Бригада имени С. М. Кирова 

Катэгорыя:Савецкія партызанскія злучэнні, брыгады і атрады на акупіраванай тэрыторыі Беларусі (1941—1944)
Катэгорыя:З’явіліся ў 1943 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 1944 годзе
Надмагілле Мікалая Крыштафа Радзівіла Сіроткі

**Надмагілле Мікалая Крыштафа Радзівіла Сіроткі** —  маршалка вялікага літоўскага Мікалая Крыштофа Радзівіла «Сіроткі» ў касцёле Божага Цела ў Нясвіжы. Выраблена з пясчаніку пасля 1616 года. З’яўляецца найбольш раннім з даволі пашыранага ў першай палове XVII ст. тыпу помнікаў, дзе памёршыя паказваюцца ў выглядзе ўкленчаных людзей.

## Апісанне 
Надмагілле Сіроткі ўяўляе сабой укампанаваную ў порцік выяву нябожчыка, укленчанага ў малітоўнай позе са скруткам у руках. Але ён не ў рыцарскіх даспехах. Вядома, што Сіротка ў 1583—1584 гг. ажыццявіў паломніцтва на Блізкі Усход, напісаў дзённік пра сваё падарожжа, у якім прасіў пахаваць яго *«без помпы, у адзенні пілігрыма»*. Так і паказаў яго скульптар — у адзенні пілігрыма, у шыракаполым капелюшы, з ружанцамі на грудзях. Сіротка — удзельнік шматлікіх ваенных паходаў, таму каля ног ляжаць атрыбуты война: шлем, пальчаткі, шпоры, меч, крагі, перададзеныя дакладна, з выяўленнем фактуры матэрыялу. Рэльефную выяву акаймоўваюць пілястры, зверху — прафіляваная абака, фрыз з надпісам і франтон, на тымпане якога знак Мальтыйскага ордэна. Але галоўная ўвага падаецца фігуры нябожчыка. Сіротка паказаны ў росквіце сіл: у яго валявы твар, высокі адкрыты лоб. Цвёрдасць характару падкрэсліваюць энергічна сціснутыя вусны, выразная, упэўненая лінія сілуэта. Наогул кампазіцыя надмагілля вызначаецца цэласнасцю, прадуманасцю ўсіх дэталей, строгай архітэктонікай. Характар трактоўкі вобраза, перададзенага з рэалістычнай дакладнасцю, сведчыць аб гуманістычным светаўспрыманні аўтара.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Надмагільныя помнікі
Катэгорыя:Рэнесансныя скульптуры
Катэгорыя:Радзівілы
Катэгорыя:Скульптуры Вялікага Княства Літоўскага
Катэгорыя:З’явіліся ў XVII стагоддзі
Катэгорыя:Рэнесанснае мастацтва Беларусі
Катэгорыя:XVII стагоддзе ў Беларусі
Катэгорыя:Касцёл Божага Цела (Нясвіж)
Пашча Дракона

**Хамжонг** (**Пашча Дракона**; , ) — чыгуначны мост праз раку Сонгма ў раёне горада Тханьхаа ў В’етнаме. Атрымаў міжнародную вядомасць падчас В’етнамскай вайны.

## Гісторыя 
Мост быў пабудаваны французскай каланіяльнай адміністрацыяй у 1904 годзе, калі Індакітай з’яўляўся калоніяй Францыі. У 1945-м партызаны В’етміня падарвалі яго. Пасля падзелу В’етнама на дзве часовыя зоны Жэнеўскімі пагадненнямі 1954 года мост апынуўся на тэрыторыі Дэмакратычнай Рэспублікі В’етнам і быў адноўлены ў 1957—1961 гг. На яго адкрыцці прысутнічаў Ха Шы Мін. Мост меў даўжыню прыкладна 165 м, шырыню 17 м, размяшчаўся над ракой на вышыні прыкладна 15 м.

Аб’ект меў стратэгічнае значэнне для транспартнай сістэмы ДРВ, знаходзячыся на галоўнай дарозе краіны з поўначы на поўдзень.

thumb|Хамжонг пасля авіяцыйнай атакі.
З пачаткам амерыканскіх бамбардзіровак ДРВ мост падвяргаўся пастаянным авіяналётам. Першыя ўдары па мосце Тханьхаа былі нанесены 3—4 красавіка 1965 года і скончыліся няўдачай. У далейшым авіяцыя ЗША перыядычна здзяйсняла масіраваныя налёты на мост, аднак не магла нанесці яму дастатковыя пашкоджанні для вываду з ладу.

Пасля аднаўлення шырокамаштабных бамбардзіровак ДРВ вясной 1972 года ВПС ЗША ўжылі супраць аб’екта нядаўна прынятыя на ўзбраенне бомбы з лазерным навядзеннем:
* 27 красавіка 1972 года ў авіяналёце ўдзельнічалі 12 самалётаў F-4 Phantom, восем з якіх выкарыстоўвалі бомбы з лазерным навядзеннем;
* 13 мая 1972 года быў праведзены паўторны авіяналёт, у якім удзельнічалі 14 самалётаў F-4 Phantom

У выніку мост быў разбураны і выведзены з ладу.

6 кастрычніка 1972 года быў здзейснены яшчэ адзін авіяналёт, у якім удзельнічалі чатыры штурмавікі A-7 авіяцыі ВМС ЗША; пасля налёту мост атрымаў дадатковыя пашкоджанні, быў прызнаны знішчаным і выключаны са спісу мэтаў амерыканскай авіяцыі.

Знішчэнне моста «пашча Дракона» лічыцца адным з першых выпадкаў паспяховага прымянення высокадакладных авіяцыйных бомбаў з лазерным навядзеннем. Па афіцыйных даных ДРВ, у ходзе абароны «Пашчы Дракона» было збіта значная колькасць самалётаў ЗША.

Па афіцыйных даных ЗША, усяго на аб’ект было здзейснена 873 самалётавылетаў, у якіх страчана 11 самалётаў. Аднак вядома, што ўсяго ў гэтым раёне было збіта каля 100 амерыканскіх пілотаў, якія ў асноўным выконвалі заданні супраць іншых аб’ектаў.

Пасля заканчэння вайны мост быў адноўлены і ўведзены ў эксплуатацыю.

## Мост у літаратуры і мастацтве 
Мост атрымаў назву «пашча Дракона» і стаў вядомы ў шэрагу краін свету (у тым ліку ў СССР) як сімвал супраціву Паўночнага В’етнама амерыканскай агрэсіі.

Мост і яго абарона згадваюцца ў шэрагу літаратурна-мастацкіх твораў:
* верш «Cái cầu» (аўтар — в’етнамскі паэт Phạm Tiến Duật)

## Спасылкі 
* История моста «Пасть Дракона» в биографии американского пилота Джеймса Риснера
* Карта моста и прилегающей местности

Катэгорыя:Масты В’етнама
Катэгорыя:Вайна ў В’етнаме
Надмагілле Пятра Весялоўскага

**Надмагілле Пятра Весялоўскага** —  вялікага маршалка літоўскага Пятра Весялоўскага (да 1556 — 1621) у Віленскім бернардзінскім касцёле. Выканана ў 1635 годзе ў маньерыстычных традыцыях.

## Апісанне 
Весялоўскі быццам прабуджаецца ад сну — галава прыўзнята, а нага сагнутая пад прамым вуглом. Сам ён абапіраецца на адну руку. Уся ўвага сканцэнтравана менавіта на фігуры памёршага, якая выразна вылучаецца на фоне пліты з чорнага мармуру. Дэкор надмагілля вельмі стрыманы ў параўнанні, напрыклад, з помнікамі, выкананымі Санці Гучы, дзе неспакойныя і зломленыя фігуры з закінутымі галовамі быццам тонуць у празмернай эмблематыцы і арнаментальных дэталях. Пры чым справа не проста ў багацці акаймоўкі, пышнасці і прыгажосці тканіны, якая драпіруе фігуру, а ў тым, што гэтай страсці да ўпрыгожанняў не супрацьпастаўляецца нішто — сам чалавек у рэшце рэшт становіцца часткай арнаменту, таму што трактуецца прынцыпова аднолькава з ім. Удала падкрэсліў гэту думку польскі мастацтвазнавец , які пісаў, што *«цяга да дэкаратыўнасці разбурае логіку антычных архітэктанічных чляненняў. Элементы апошніх становяцца часта арнаментальнымі матывамі, аднолькавымі з пляцёнкай або гратэскам, і супастаўляюцца з бестурботнай свабодай. Апорныя калоны часта пераўтвараюцца ў кампазіцыйны цэнтр надмагілля»*. Помнік выкананы ў рознакаляровым мармуры i характарызуецца імкненнем да каларыстычных эфектаў, што адпавядала стылю новай эпохі.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Надмагільныя помнікі
Катэгорыя:Рэнесансныя скульптуры
Катэгорыя:Вільня
Катэгорыя:Весялоўскія
Катэгорыя:Скульптуры Вялікага Княства Літоўскага
Катэгорыя:З’явіліся ў XVII стагоддзі
Катэгорыя:Рэнесанснае мастацтва Літвы
Катэгорыя:XVII стагоддзе ў Беларусі
Катэгорыя:XVII стагоддзе ў Літве
Катэгорыя:Маньерызм
Катэгорыя:1635 год у Еўропе
Надмагілле Станіслава Радзівіла

**Надмагілле Станіслава Радзівіла** —  маршалка вялікага літоўскага Станіслава Радзівіла (1559—1599) у Віленскім бернардзінскім касцёле. Пастаўлены помнік недзе паміж 1618 і 1623 гадамі сынам Станіслава Альбрэхтам, падканцлерам вялікім літоўскім.

Выкананне гэтага помніка прыпісваецца Вільгельму ван дэн Блокэ (1550—1628), вучню фламандскага скульптара Карнеліуса Флорыса. Варштат ван дэн Блокэ, дзе працаваў і яго сын, архітэктар і разьбяр  (1572—1628), канкурыраваў нават з кракаўскімі і выконвае самый разнастайныя заказы. У некаторых з помнікаў, як і ў віленскім помніку, памёршыя наказаны ў выглядзе рыцараў, што ляжаць на вечцы саркафага.

## Апісанне 
Надмагілле выканана ў традыцыях паўночнага маньерызму. Паміж калонамі, у арцы, на вечцы мармуровага саркафага фігура спячага рыцара. Галава яго абапіраецца на далонь, ногі сагнутыя пад прамым вуглом і перакрыжаваны. Фігура рыцара падоўжаных прапорцый, поза зграбная. Калоны з абодвух бакоў акаймоўваюць валюты. Базы калон упрыгожаны картушамі, гермамі, маскаронамі. Верхняя частка надмагілля ў выглядзе порціка з разарваным франтонам, які ўвенчваецца алегарычнымі фігурамі. У порцік укампанавана шматфігурная рэльефная кампазіцыя «Уваскрэсенне», напоўненая дынамікай і рухам, паабапал яе — алегарычныя фігуры жанчын.

Помнік Станіславу Радзівілу адрозніваецца характэрным мастацка-стылістычным афармленнем. Вільгельм ван дэн Блокэ надаваў вялікую ўвагу дэкаратыўнай акаймоўцы помнікаў, але ў той жа час імкнуўся зберагаць раўнавагу паміж дэкаратыўнай і архітэктурнай часткамі.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Надмагільныя помнікі
Катэгорыя:Рэнесансныя скульптуры
Катэгорыя:Вільня
Катэгорыя:Радзівілы
Катэгорыя:Скульптуры Вялікага Княства Літоўскага
Катэгорыя:З’явіліся ў XVII стагоддзі
Катэгорыя:Рэнесанснае мастацтва Беларусі
Катэгорыя:XVII стагоддзе ў Беларусі
Катэгорыя:XVII стагоддзе ў Літве
Катэгорыя:Маньерызм
Obie

**Obie Awards** або **Off-Broadway Theatre Awards** — амерыканская штогадовая тэатральная прэмія, якая прысуджаецца нью-ёркскім тэатральным дзеячам і трупа за  і  пастаноўкі. Прэмія лічыцца адной з прэстыжных тэатральных прэмій у ЗША, падобна прэміям «Тоні» і .

## Гісторыя 
Прэмія «Обі» была заснаваная ў 1955 годзе нью-ёркскім штотыднёвікам  для заахвочвання пачынанняў і дасягненняў у галіне тэатральнай справы у Нью-Ёрку і ўручаецца штогод з 1956 года. Спачатку ўручалася газетай «Голас гарадка» толькі акцёрам і калектывам тэатраў у Нью-Ёрку.

У 1964 годзе ў намінацыі прэміі «Обі» былі уключаны і «оф-брадвейскія» пастаноўкі, паколькі да гэтага часу значна вырасла роля Оф-Брадвея як пляцоўкі, на якой перад выхадам на Брадвеі выпрабоўваліся камерцыйныя пастаноўкі.

У верасні 2014 года прэмія была ўручана сумесна з . Паколькі прэмія «Тоні» ахоплівае пастаноўкі на Брадвеі, узнагарода «Обі» ахоплівае пастаноўкі за межамі Брадвея і за межамі .

## Гл. таксама 
* Брадвейскі тэатр

## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка 

Катэгорыя:Тэатральныя прэміі
Царква Святога Мікалая (Львоў)

**Царква Святога Мікалая** — праваслаўны храм у Львове, які знаходзіцца ў карыстанні Праваслаўнай царквы Украіны. Помнік архітэктуры нацыянальнага ўзроўню. Лічыцца адным з самых старых храмаў горада.

## Гісторыя 
Прыняцце ў якасці апякуна храма менавіта Святога Мікалая, які лічыцца заступнікам купцоў, а таксама размяшчэнне паблізу храму сама старажытнага гарадскога рынку сведчыць аб тым, што заснавальнікамі храма былі верагодна львоўскія купцы. Аднак ёсць гістарычныя звесткі, згодна з якімі будынак першапачаткова належаў княскаму двару і быў месцам пахавання князёў. У той час храм знаходзіўся ў самым цэнтры палітычнага і грамадскага жыцця сярэднявечнага Львова, акрамя таго, царква мела шматлікія княжацкія прывілеі.

Царква была пабудавана паміж 1264 і 1340 гадамі, захаваўся запіс ад 1292, які пацвярджае прадастаўленне зямлі пад храм князем Львом Данілавічам. Гісторыкі звязваюць гэтую дату з верагодным завяршэннем будаўніцтва. У 1544 годзе пры царкве існавала бацтва святога Мікалая. У 1623 годзе ў храме успыхнуў пажар. Рэканструкцыя адбылася ў канцы XVII стагоддзя, затым быў прыбудаваны бабінец, які паўплываў на знешні выгляд храма. У 1700 годзе храм перайшоў ва ўласнасць уніяцкай царквы.

У 1776 годзе была праведзена першая буйная рэканструкцыя, храм атрымаў выгляд у стылі ракако. Яшчэ адзін пажар адбыўся ў 1788 годзе, тады згарэлі крыты чарапіцай дах, купал і званіца. Рэканструкцыя адбылася ў 1800 годзе, затым быў перабудаваны дах, на ім былі ўсталяваныя два купалы, над галоўным нефам і над апсідай. Фасад быў упрыгожаны пілястрамі.

У 1946 годзе савецкая ўлада перадала царкву Маскоўскаму Патрыярхату ў адпаведнасці з пастановай так званага Львоўскага сабору, на якім украінская грэка-каталіцкая царква здзейсніла нібыта добраахвотны самароспуск і была далучана да Рускай праваслаўнай царквы. Пасля распаду СССР храм быў перададзены Украінскай праваслаўнай царкве Кіеўскага Патрыярхату; з 2018 года ён належыць Праваслаўнай царкве Украіны.

Катэгорыя:Славутасці Львова
Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Львова
Катэгорыя:Храмы Львоўска-Сакальскай епархіі ПЦУ