Рэўматоідны артрыт

**Рэўматоідны артрыт** () — сістэмнае запаленчае захворванне злучальнай тканкі з пераважнай паразай дробных суставаў па тыпу эразіўна-дэструктыўнага поліартрыта невыразнай этыялогіі са складаным аутаімунным патагенезам.

## Этымалогія назвы 
Слова «рэўматоідны» паходзіць ад , дзе *rheumat-* утворана ад , што значыць «плынь», а суфікс *-oideus* азначае «падобны». Слова «артрыт» ўтворана ад , дзе *arthr-* ад  перакладаецца як «сустаў» і суфікс *«*-*itis»* значаць «стан запалення».

## Эпідэміялогія 
Рэўматоідны артрыт (РА) распаўсюджаны па ўсім свеце, і да яго схільныя ўсе этнічныя групы. Распаўсюджанасць 0,5-1 % (да 5 % у пажылых) у развітых краінах. Кожны год захворвае ад 5 да 50 чалавек на 100 000 насельніцтва. У 2010 годзе ад рэўматоіднага артрыту ў свеце памерла каля 49 тысяч чалавек.

Сярэдні ўзрост пачатку захворвання складае 40-50 гадоў для жанчын і некалькі больш для мужчын. Жанчыны хварэюць у 3-5 разоў часцей за мужчын.

## Фактары рызыкі 
Для жанчын працягласць кармлення грудзьмі зніжае верагоднасць развіцця РА. Кармленне грудзьмі на працягу 24 месяцаў і даўжэй паніжае рызыку развіцця рака малочнай залозы.

## Патагенез 
Спецыялісты адносяць рэўматоідны артрыт да аўтаімунных захворванняў. Для гэтай групы захворванняў характэрна змяненне паводзін клетак-абаронцаў — лімфацытаў. Яны, замест таго, каб актыўна распазнаваць чужародныя бактэрыі, грыбы, вірусы, і знішчаць іх, пачынаюць атакаваць ўласныя здаровыя клеткі.

На позніх этапах рэўматоіднага артрыту проліфератыўныя працэсы (рост пануса) могуць не залежыць ад аўтаімунных механізмаў і падтрымліваюцца аўтаномна.

## Дыягностыка 
Пры аналізе крыві даследуюць хуткасць асядання эрытрацытаў (ХАЭ), рэўматоідны фактар (рэўма-фактар), колькасць трамбацытаў і г. д. Найбольш прагрэсіўным аналізам з’яўляецца тытр антыцелаў да цыклічнага цытрулін-змяшчальнага пептыда-АЛЦП, анты-ЦЦП, *anti-CCP* (Мазураў, 2005, с. 103).

## Лячэнне 
Пры наяўнасці інфекцыі або падазрэнні на яе (сухоты, іерсініёз і т. п.) неабходная тэрапія адпаведным антыбактэрыйным прэпаратам. Пры адсутнасці яркіх пазасустаўных праяў (напрыклад, высокай ліхаманкі, сіндрому Фелці або полінеўрапатыя) лячэнне сустаўнага сіндрому пачынаюць з падбору несцероідных супрацьзапаленчых сродкаў (НПВС). У найбольш запалёныя суставы можна ўводзіць корцікастэроідныя прэпараты.

### Таргетная тэрапія 
У 2022 годзе быў ухвалены .

### Міярэлаксанты 
Міярэлаксанты не эфектыўныя для палягчэння боляў пры рэўматоідным артрыце.

## Прагноз 
Рэўматоідны артрыт скарачае працягласць жыцця ў сярэднім на 3—12 гадоў. Даследаванні 2005 года, праведзенае Клінікай Маё, паказала, што рызыка сардэчных захворванняў у два разы вышэй у людзей, якія пакутуюць рэўматоідным артрытам, незалежна ад іншых фактараў рызыкі, такіх як дыябет, алкагалізм, павышаны халестэрын і атлусценне. Механізм, з-за якога павышаецца рызыка сардэчных захворванняў, невядомы; наяўнасць хранічнага запалення лічыцца значным фактарам. Магчыма, выкарыстанне новых біялагічных прэпаратаў здольна павялічыць працягласць жыцця і знізіць рызыкі для сардэчна-сасудзістай сістэмы, а таксама запаволіць развіццё атэрасклерозу. Абмежаваныя даследаванні дэманструюць зніжэнне рызык сэрцава-судзінных захворванняў, пры гэтым назіраецца рост агульнага ўзроўню халестэрыну пры нязменным індэксе атэрагеннасці..

## Гісторыя 
Самыя першыя сляды рэўматоіднага артрыту належаць да 4500 года да н. э. Яны былі выяўленыя на выкапнёвых фрагментах шкілетаў індзейцаў, знойдзеных у Тэнэсі, ЗША. Першы дакумент, які апісвае сімптомы, вельмі нагадваюць сімптомы рэўматоіднага артрыту, датуецца 123 годам. Сімптомы рэўматоіднага артрыту адзначалі ў людзей, намаляваных на некаторых карцінах фламандскіх мастакоў, напрыклад, «Тры грацыі» Рубенса.

Першае апісанне рэўматоіднага артрыту як самастойнай назалагічнай формы (пад назвай першаснай астэнічнай падагры — la goutte asthénique primitive) было выканана ў 1800 годзе Агюстэнам Жакобам Ландре-Бавэ па выніках назіранняў у шпіталі Сальпетрыер пад кіраўніцтвам Філіпа Пінеля. Захворванне атрымала сваё сучаснае імя ў апублікаваным 1859 годзе «Трактат пра прыроду і лячэнне падагры і рэўматычнай падагры» Альфред Бэрынг Гаро.

## Літаратура 
* *Ігнацьеў В. К.* Рэўматоідны артрыт. — Петразаводск, 1997 (у суаўтарстве)
* 
* Дзіцячыя хваробы. Баранаў А. А. // 2002.

## Спасылкі 
* Міжрэгіянальная грамадская арганізацыя садзейнічання дзецям-інвалідам, якія пакутуюць на рэўматычныя хваробы, «Адраджэнне»
* Дабрачынная праграма дапамогі дзецям, якія пакутуюць рэўматоіднымі захворваннямі 
* Доказы сувязі кішачных бактэрый з развіццём рэўматоіднага артрыту

Катэгорыя:Рэўматалогія
Катэгорыя:Захворванні суставаў