open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Астэрыянела

**Астэрыяне́ла** (*Asterionella*) — род каланіяльных дыятомавых водарасцей сямейства фрагілярыевых.

## Апісанне 
Клеткі палачкападобныя, утвараюць зоркападобныя калоніі, радзей зігзагападобныя або спіральныя ланцужкі. Панцыр тонкі, з паяска лінейны, гетэрапольны. Уставачныя абадкі і септы адсутнічаюць. Створкі вузкалінейныя з галоўчатымі канцамі. Штрыхі кволыя, папярочныя, паралельныя. Восевае поле вузкалінейнае.

## Пашырэнне 
Трапляюцца пераважна ў планктоне мораў. У прэснаводных вадаёмах вядомы  і ; пашырана ў Заходняй Еўропе і Паўночнай Амерыцы, адзначаны ў планктоне азёр, рэк і іншых вадаёмаў Беларусі, астэрыянела зграбная выяўлена ў выкапнёвым стане ў адкладах антрапагену і галацэну.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Дыятомавыя водарасці
Бары Фіцджэральд

**Бары Фіцджэральд** (, народжаны **Уільям Джозэф Шылдс** ;  10 сакавіка 1888 — 14 студзеня 1961) — ірландскі акцёр тэатра, кіно і тэлебачання, уладальнік прэміі «Оскар» і «Залаты глобус» за ролю айца Фіцгібона ў фільме «Ісці сваім шляхам» (1944). Ён увекавечаны двума зоркамі на Галівудскай алеі славы.

## Біяграфія 
Бары Фіцджэральд нарадзіўся ў горадзе Дублін, Ірландыя, у сям’і Фані Сафіі (у дзявоцтве Унгерленд) і Адольфуса Шылдса. Яго бацька быў ірландзец, а маці — немка. Ён быў старэйшым братам ірландскага акцёра Артура Шылдса.

Бары Фіцджэральд ніколі не быў жанаты і не меў дзяцей. Памёр ў 1961 годзе ва ўзросце 72 гадоў.

## Выбраная фільмаграфія 
## Узнагароды і намінацыі 
## Зноскі 
Катэгорыя:Акцёры Ірландыі
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Оскар»
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Залаты глобус»
Катэгорыя:Галівудская алея славы
Катэгорыя:Памерлі ад інфаркту міякарда
Пінская партызанская брыгада

**Пінская партызанская брыгада** — партызанская брыгада, створаная ў жніўні 1943 года загадам па штабу Пінскага партызанскага злучэння на базе атрадаў вылучаных з партызанскай брыгалы імя В. М. Молатава. Да сакавіка 1944 года дзейнічала на тэрыторыі Пінскага, Жабчыцкага, Іванаўскага раёнаў БССР і Любэшыўскага раёна Валынскай вобласці.

## Склад 
* партызанскі атрад імя В. І. Чапаева;
* партызанскі атрад імя І. В. Сталіна;
* партызанскі атрад імя Тадэуша Касцюшкі;
* партызанскі атрад імя У. Р. Нямытава;
* партызанскі атрад імя Г. К. Арджанікідзэ;
* партызанскі атрад імя Г. К. Жукава.

## Камандаванне 
### Камандзір 
* Іван Георгіевіч Шубітыдзэ

### Камісар 
* Архіп Зіноўевіч Пратасеня

### Начальнік штаба 
* Георгій Арсенц’евіч Дораш

## Гісторыя 
Партызаны праводзілі дыверсіі на чыгунцы Іванава — Пінск — Лунінец, шашы Пінск — Столін, Пінск — Лагішын. З верасня 1943 да мая 1944 разбурылі 2,8 км чыгуначнага палатна, знішчылі 21 мост, пашкодзілі 27,5 км тэлефонна-тэлеграфнай лініі, спалілі 4 склады з боепрыпасамі. Разбілі нямецкія гарнізоны ў горадзе Камінь-Кашырскі Валынскай вобласці (Камень-Кашырская аперацыя), у вёсках Добрая Воля Пінскага, Крамно Драгічынскага, Дубае Жабчыцкага, Яромічы Кобрынскага, Радастава Дзівінскага раёнаў, Оўзічы Іванаўскага, Лахвычы Любэшыўскага раёнаў. У сакавіку — красавіку 1944 года разам з Чырвонай Арміяй вялі баі з праціўнікам у Пінскім і Іванаўскім раёнах.

30 сакавіка 1944 года брыгада (1071 чалавек, 6 атрадаў) злучылася з Чырвонай Арміяй.

## Памяць 
У 1969 годзе каля вёскі Зарэчка Драгічынскага раёна ў гонар брыгады быў пастаўлены помнік.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Пинская партизанская бригада 

Катэгорыя:Савецкія партызанскія злучэнні, брыгады і атрады на акупіраванай тэрыторыі Беларусі (1941—1944)
Катэгорыя:З’явіліся ў 1943 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 1944 годзе
Выраб 64992 (Т-100 ЛТ)

**Лёгкі танк з комплексам Т-100** (унутранае абазначэнне — 64992) — савецкі эскізны праект ракетнага танка. Распрацаваны ў ВНДІ-100.

## Гісторыя стварэння 
У сярэдзіне 1960-х гадоў з СССР былі разгорнутыя работы па стварэнні новага лёгкага авіядэсантнага танка, максімальна уніфікаванага з лёгкімі машынамі. Найбольш прыдатнай базай для танка апынулася дасведчаная баявая машына пяхоты «Аб’ект 765». Работы былі даручаны ВНДІ-100. Комплексам узбраення займалася ГСКБ-47. Кампаноўкай і ўстаноўкай у якасці асноўнага ўзбраення комплексу Т-100 кіраваў Л. С. траянаў.

## Ацэнка праекта 
Канструкцыя ўсяго комплексу ўзбраення адрознівалася прастатой і малымі габарытамі. Бронепрабівальнасць і далёкасць прамога стрэлу пераўзыходзілі ўсе айчынныя і замежныя аналагі таго часу. Акрамя таго, комплекс мог ўсталёўвацца не толькі на лёгкі танк, але і на падобныя па сваім габарытна-масавым характарыстыках машыны тыпу БМП-1. Механізм зараджання дазваляў прыводзіць прыладу ў баявую гатоўнасць значна хутчэй класічных артылерыйскіх сістэм, і забяспечваў практычна імгненную баявую гатоўнасць да наступнага стрэлу. Адсутнасць патрабаванняў пастаноўкі прылады на гідрастапор падчас зараджання дазваляла выкарыстоўваць больш танныя стабілізатары ўзбраення і забяспечыць нязбіўнасць наводкі. Пры параўнанні з ужо стаялі на ўзбраенні лёгкімі танкамі ПТ-76Б, новы танк меў больш высокія баявыя магчымасці пры захаванні асноўных паказчыкаў надзейнасці, кошту і тэхналагічнасці. Нягледзячы на высокі ўзровень разлікаў і прапрацовак эскізнага праекта, тэма 64992 не атрымала развіцця з-за нізкай уніфікацыі з базавай машынай, а таксама немагчымасцю самастойна пераадольваць водныя перашкоды ўплаў. У далейшым да тэмы стварэння лёгкага танка вярнуліся ўжо ў 1970-я пры стварэнні новых танкаў «Аб’ект 934» і «Аб’ект 685» з класічным гарматным узбраеннем.

## Літаратура 
*  

Катэгорыя:1960-я ў СССР
Катэгорыя:Танкі СССР
Станіслаў Сангін

**Станіслаў Сангі́н (Со́нгін)** герба «Шранява» (каля 1818 — , каля Рэчыцы Пружанскага павета, Расійская імперыя) — удзельнік нацыянальна-вызваленчага руху.

## Біяграфія 
Гродзенскі чыноўнік. Выступаў у віленскім друку з артыкуламі на эканамічныя тэмы, быў абраны ў Віленскую археалагічную камісію, збіраў экспанаты для Віленскага музея старажытнасцей. Па выхадзе ў адстаўку працаваў упраўляючым маёнтку ў Бельскім павеце.

Паплечнік Кастуся Каліноўскага. Разам з Феліксам Ражанскім і Валерам Урублеўскім прымаў удзел у выданні і распаўсюдзе «Мужыцкай праўды». Сфарміраваў у Сямятычах паўстанцкі атрад, удзельнічаў у выправе Рамана Рагінскага ў глыб Беларусі.  аб’яднаны атрад Сангіна і Браніслава Рыльскага захапіў Пружану. Праз два дні загінуў у баі пад Рэчыцай (цяпер у Камянецкім раёне).

Яго жонка Багуміла (у дзявоцтве Барташэвіч) памерла 3 снежня 1868 у . Мелі сына Мацея.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Свіслацкія аркушы 
* Генадзь Кісялеў. Разам з вялікім Кастусём

Катэгорыя:Удзельнікі паўстання 1863—1864 гадоў
Катэгорыя:Памерлі ў Камянецкім раёне
Катэгорыя:Загінулі ў баі
Уладзіслаў Віктар Акінчыц

**Уладзісла́ў Ві́ктар Акі́нчыц** (, Заблудаўская парафія — 31 жніўня 1891, Малмыж, Пермская губерня, Расійская імперыя) — лекар, паўстанец 1863 года. Брат Людвіка Акінчыца.

## Біяграфія 
Сын Тадэвуша Акінчыца, брата паўстанцаў 1831 года Фелікса і Людвіка.

Уладзіслаў Акінчыц за ўдзел у паўстання 1863 года быў высланы ў Малмыж на Урале. У хуткім часе вярнуўся на радзіму ў Сялец Пружанскага павета.

Тым не менш, месцам смерці Уладзіслава Акінчыца пазначаны Малмыж.

Катэгорыя:Удзельнікі паўстання 1863—1864 гадоў
Катэгорыя:Рэпрэсаваныя ў Расійскай імперыі
Катэгорыя:Сасланыя ў Сібір
Катэгорыя:медыкі Польшчы
Катэгорыя:Памерлі ў Кіраўскай вобласці
Карнэль Пялікша

**Карнэль Ігнатавіч Пялікша** (1823, в. Сталовічы — 12 ліпеня (12 сакавіка?) 1872) — адзін з кіраўнікоў паўстання 1863—1864 гадоў.

## Біяграфія 
Навучаўся ў Слуцку, пасля ў дваранскім універсітэце ў Вільні. Меў маёнтак Апчак-Горкі каля Мінска, дзе захоўваў багатую бібліятэку. Заснаваў там школу і шпіталь.

Пад час паўстання з вясны да восені 1863 — грамадзянскі начальнік Менскага ваяводства. Са згоды Кастуся Каліноўскага пасля з’ехаў за мяжу. Царскімі ўладамі завочна прысуджаны да смерці. Маёнтак і ўласнасць канфіскаваная.

Жыў у Францыі, Італіі, Румыніі, Галіцыі.

У 1872 падараваў музею князёў Любамірскіх у Львове габелен Карэліцкай мануфактуры 18 стагоддзя «*Бітва пад Славечна*», якая цяпер захоўваецца ў гістарычным музеі Львова.

Лічыцца, што яго вобраз скарыстаў Крашэўскі ў сваёй аповесці «Дзівакі» 1853.

Катэгорыя:Удзельнікі паўстання 1863—1864 гадоў
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Баранавіцкім раёне
Раймунд Качынскі

**Раймунд Качынскі** (; 1 верасня 1922, Граева — 17 красавіка 2005, Варшава) — польскі інжынер. Муж Ядвігі з Ясевічаў Качынскай, бацька Леха і Яраслава Качынскіх.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў сям’і чыгуначнага чыноўніка Аляксандра Качынскага і Францішкі з Свянткоўскіх, родам з Адэсы. Бацькі найперш жылі ў мястэчку Граева, потым, у 1927—1939 гадах, у Баранавічах, дзе Аляксандр быў начальнікам экспедыцыі чыгуначнай станцыі, а маці занімалася гандлем нерухомасцю. У 1939 годзе сям’я пераехала ў Брэст, адкуль уцякла напачатку войны ў Варшаву.

Раймунд Качынскі навучаўся ў Дзяржаўнай вышэйшай школе будавання машын і Дзяржаўнай вышэйшай тэхнічнай школе. Дзейнічаў у канспірацыі. 1 жніўня 1944 года, напачатку Варшаўскага паўстання ўдзельнічаў у атаку на тор скачкоў на варшаўскім Служаўцу. Паранены, страціў палец. Апекавалася ім медсястра Галена Валовіч, цётка Браніслава Камароўскага, а таксама Крыжам Мужных.

У 1947 годзе скончыў факультэт механічны Лодзінскай палітэхнікі. Працаваў у дзяржаўным аптычным прадпрыемстве і будовах. Быў выкладчыкам Варшаўскай палітэхнікі.

Катэгорыя:Салдаты Арміі Краёвай
Катэгорыя:Удзельнікі Варшаўскага паўстання
Катэгорыя:Інжынеры Польшчы
Пуна (востраў)

**Пуна́** () — востраў на поўдні эквадорскай правінцыі Гуаяс. Агульная плошча — 919 км². Насельніцтва (2001 г.) — 6 500 чалавек.

## Геаграфія 
Пуна — найбуйнейшы востраў Эквадора без уліку архіпелага Галапагас. Ён месціцца ў Гуаякільскім заліве за 54 км на поўдзень ад горада Гуаякіль. Узнік першапачаткова як выступ вулканічнага паходжання, вакол якога адбывалася паступовае ссяданне наносаў ракі Гуаяс. Пераважаюць раўнінныя пейзажы. Характэрны сухі трапічны клімат пад уздзеяннем прахалодных акіянічных плыняў.

## Прырода 
Частка вострава Пуна пакрыта ксерафітнымі і мангравымі лясамі. Сустракаюцца разнастайныя марскія птушкі, крабы, кайманы. Марскія воды каля берагоў насяляюць дэльфіны. Для аховы рэдкіх відаў птушак востраву быў нададзены запаведны статус.

## Гісторыя 
У дакалумбаву эпоху востраў насялялі індзейцы, якія размаўлялі на мове, адрознай ад суседніх, займаліся рыбалоўствам і збіральніцтвам, лічыліся вельмі ваяўнічымі. У 1531 г. адбылася сутычка паміж тубыльцамі і іспанскім атрадам на чале Франсіска Пісара. У 1541 г. індзейцы вострава Пуна захапілі ў палон і пасля катаванняў забілі Вісэнтэ дэ Вальвердэ, першага біскупа Куска. У 1587 г. яны разам з іспанцамі адбілі пірацкі напад Томаса Кавендыша. Але ў XVII — пачатку XVIII стст. напады піратаў працягваліся.

Сучасныя астравіцяне лічаць сябе нашчадкамі карэнных жыхароў, іншаземных піратаў і гандляроў. Яны займаюцца земляробствам, вырошчваннем какосавай пальмы, гадоўляй крэветак. На востраве развіваецца турызм.

## Спасылкі 
* [Isla Puná (Ecuador)](https://www.ecured.cu/Isla_Pun%C3%A1_(Ecuador))
* Puna Island — Welcome to Guayaquil. Official tourism website 

Катэгорыя:Астравы Эквадора
Катэгорыя:Запаведнікі Эквадора
Катэгорыя:Астравы Ціхага акіяна
Браніслаў Рыльскі

**Бранісла́ў Ры́льскі** () — удзельнік паўстання 1863—1864 гадоў.

Шляхціч з-пад Бельска. У 1863 ачоліў паўстанцкі атрад у Сямятычах, а адміністрацыйнымі справамі загадваў Станіслаў Сонгін. Сюды прыбыў таксама найактыўнейшы з падляскіх военачальнікаў Раман Рагінскі. 6-7 лютага адбылася найвялікшая бітва паўстання на Падляшшы, у якой прынялі ўдзел 3400—3500 паўстанцаў. Тым не менш, яны былі разбіты расійскімі войскамі і адышлі на ўсход, у Пружанскі павет.

 каля вёскі Каралеўскі Мост атрад Рамана Рагінскага сутыкнуўся з расійскімі войскамі пад камандаваннем флігель-ад’ютанта Носціца і падпалкоўніка Вімберга. Атрымаўшы паражэнне, частка паўстанцаў вымушаная была адступіць назад у Польшчу, астатнія са стратамі схаваліся ў лесе. Аднак ужо назаўтра, , атрад паўстанцаў з 200 чалавек, узброеных ружжамі, пісталетамі, кінжаламі, захапіў мястэчка Шарашова, а наступнага дня без аніякага супраціву авалодаў Пружанай.

Адсюль частка паўстанцаў на чале са Станіславам Сангіным і Браніславам Рыльскім накіравалася назад на Сямятычы, аднак  яны былі разбіты пад в. Рэчыца Пружанскага павета. Сангін у гэтым баі загінуў, а Рыльскі з 9 паўстанцамі трапіў у палон (паводле іншых звестак — забіты).

Катэгорыя:Асобы
Катэгорыя:Удзельнікі паўстання 1863—1864 гадоў
Народнае антыкрызіснае ўпраўленне

**Народнае антыкрызіснае ўпраўленне** (*НАУ*), **Народнае антыкрызіснае кіраўніцтва** (*НАК*) — структура, створаная падчас палітычнага крызісу і пратэстаў у Беларусі з мэтай забяспечыць мірнае завяршэнне выканання функцый нелегітымнымі органамі ўлады, стабілізацыі сістэмы кіравання краінай пасля пераходу ўлады да народа. Прынцыпы дзейнасці НАУ ўхвалены Каардынацыйнай радай 26 кастрычніка 2020 года. Згодна праграмы паўнамоцтвы НАУ спыняюцца ў дзень уступлення на пасаду новага Прэзідэнта Беларусі.

## Гісторыя 
28 кастрычніка 2020 года член Прэзідыума Каардынацыйнай рады беларускай апазіцыі Павел Латушка заявіў аб стварэнні народнага антыкрызіснага кіравання, якое адказна за пачатак перамоў, а таксама забяспечыць стабільнасць у Беларусі на перыяд пераходу ўлады.

6 лістапада Павел Латушка заявіў, што беларуская апазіцыя будзе заклікаць замежныя дзяржавы спыніць супрацоўніцтва з уладамі Беларусі і пачаць крымінальны пераслед тых, хто адказны за гвалт у дачыненні да беларускіх грамадзян.

11 лістапада НАУ апублікавала два сцэнарыі транзіту ўлады ў Беларусі.

14 лістапада НАУ апублікавала даныя з унутраных справаздач МУС Рэспублікі Беларусь па колькасці затрыманых і колькасці пратаколаў пра адміністрацыйныя правапарушэнні. Паводле іх, з 9 жніўня да 3 лістапада 2020 года ў Беларусі затрымана больш за 25&nbsp;800 чалавек за «парушэнне заканадаўства пра масавыя мерапрыемствы і здзяйсненне іншых правапарушэнняў пры іх правядзенні». За гэты час супрацоўнікі МУС склалі больш за 24 тысячы пратаколаў пра адміністрацыйныя правапарушэнні.

НАУ сумесна з ініцыятывай BYPOL займаліся рэалізацыяй праекта «Адзіная кніга рэгістрацыі злачынстваў». 1 снежня 2020 года адбылася прэзентацыя праекта.

У студзені 2023 года МУС Беларусі прызнала НАУ экстрэмісцкім фарміраваннем.

## Кірункі дзейнасці 
* Абарона беларускіх грамадзян ад рэпрэсій;
* Прыцягненне да адказнасці тых, хто вінаваты ў гвалце і фальсіфікацыі вынікаў выбараў;
* Фарміраванне спісу кампаній, звязаных з фінансаваннем рэжыму, для прымянення эканамічных санкцый;
* Супрацоўніцтва з міжнародным арганізацыям для персанальных санкцый супраць асоб, хто падтрымлівае рэжым;
* Падтрымка мірных пратэстаў, страйкавага руху і іншых формаў лакальнай самаарганізацыі;
* Падтрымка ўразлівых слаёў насельніцтва;
* Кадравае забеспячэнне ўрада ў перыяд стабілізацыі;
* Кадравае забеспячэнне ўрада ў перыяд стабілізацыі;
* Аднаўленне знешнепалітычнага і знешнеэканамічнага супрацоўніцтва;
* Стабілізацыя і аднаўленне росту эканомікі;
* Забеспячэнне функцыянавання сацыяльных сфер.

## Структура 
* Кіраўнік НАУ — Павел Латушка
* адказны за эканоміку і фінансы — Яўген Буры
* адказны за знешнюю палітыку і гандаль — Анатоль Котаў
* адказны па пытаннях юстыцыі — Міхаіл Кірылюк
* адказны па пытаннях бяспекі, МУС, Мінабароны — Вадзім Пракоп’еў
* адказны па пытаннях сацыяльнай палітыкі — *вакантна*
* адказны па пытаннях рэгіянальнага развіцця — Юрась Губарэвіч

Катэгорыя:2020 год у Беларусі
Спіс вуліц Гарадка

У гэтым спісе прыведзены бульвары, вуліцы, завулкі, паркі, плошчы, праезды, праспекты, спускі, тупікі, шасэ г. Гарадок

## Спасылкі
Сар’янскае патрыятычнае падполле

**Сар’янскае патрыятычнае падполле** — савецкае падполле для барацьбы з нямецкімі акупацыйнымі ўладамі на тэрыторыі Дрысенскага раёна Беларускай ССР, якое дзейнічала са жніўня 1941 года да чэрвеня 1942 года ў в. Сар’я.

Спачатку налічвала 6 чалавек на чале з Б. А. Жуком. Падпольшчыкі распаўсюджвалі лістоўкі, зводкі Саўінфармбюро, зрывалі збор акупацыйнымі ўладамі прадуктаў харчавання і вываз насельніцтва на работу ў нацысцкую Германію, збіралі зброю, боепрыпасы, рабілі напады на дробныя нямецкія гарнізоны, іншыя аб’екты, арганізоўвалі засады. Да групы далучаліся жыхары навакольных вёсак. Былі створаны групы партызанскага рэзерву ў в. Громаўкі пад кіраўніцтвам А. А. Воранава, Дзегцярова (В. І. Аўсюк), Мушына (А. Ф. Ліпскі), Шунькі (П. К. Пілюшкін), якія рыхтавалі людзей да партызанскай барацьбы.

У маі—чэрвені 1942 года ў сувязі з пагрозай выкрыцця падпольшчыкі (каля 30 чал.) пайшлі ў лес, стварылі **партызанскі атрад імя Пархоменкі**, які 18—19 жніўня разграміў нямецкі гарнізон у пас. Росіца, пусціў пад адхон варожы цягнік каля в. Цынгялі. У барацьбе з акупацыйнымі ўладамі загінула 11 падпольшчыкаў. 12 удзельнікаў падполля ўзнагароджаны ордэнамі і медалямі.

## Літаратура 
* *Шымук, Б.* Сар’янскае патрыятычнае падполле / Барыс Шымук //&nbsp; — С. 231.
* 

Катэгорыя:З’явіліся ў 1941 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 1942 годзе
Катэгорыя:Гісторыя Верхнядзвінскага раёна
Катэгорыя:Сар’я
Катэгорыя:Антыфашысцкія падпольныя арганізацыі на Беларусі
Скарулі

**Скарулі**, таксама **Скаруляй** () — былая вёска ў Янаўскім раёне Ковенскага павета Літвы. Цяпер частка горада Янава. Размешчана ў паўднёва-ўсходняй частцы горада, на левым беразе Віліі.

## Гісторыя 
Каля Скарулёў месцяцца курганы, якія адносяцца да IX—XII стст.

У чэрвені 1941 года падчас адступлення Рабоча-сялянскай Чырвонай арміі былі расстраляны парафіяне і ксяндзы касцёла. Так, разам са сваімі вернікамі загінулі айцы Францішак Віткевічус, Баляслаў Вегеле, Жыгімонт Станкевічус. Айцец Францішак перад смерцю крыкнуў чырвонаармейцам: «Калі вам абавязкова трэба кагосьці пакараць, то пакарайце мяне. Я да гэтага падрыхтаваўся, але толькі адпусціце гэтых людзей!». Расстралялі ўсіх.

## Славутасці 
* Касцёл Святой Ганны (1622)

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* Mano gimtinė gyva atmintyje: sunaikinto Skarulių kaimo atminimui (sud. Regina Kasperavičiūtė-Karaliūnienė). — Jonava: Linotipas, 2005. — 80 p.: iliustr. — ISBN 9955-654-02-3.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Ёнава
Катэгорыя:Населеныя пункты Ёнаўскага раёна
Нуэва-Херона

**Нуэва-Херона** () — горад, адміністрацыйны цэнтр спецыяльнага муніцыпальнага раёна Ісла-дэ-ла-Хувентуд на Кубе. Насельніцтва (2012 г.) — 59 049 чал. 

Асноўныя галіны эканомікі: рыбалоўства, перапрацоўка цытрусавых, абслугоўванне.

Славутыя мясціны: амерыканскія могілкі канца XIX — пачатку XX ст., нацыянальны помнік «Турма Прэсідыа-Мадэла» (сярод яе вязняў быў Фідэль Кастра), стадыён «Крыстабаль Лабра».  

## Спасылкі 
* Nueva Gerona. Municipio de Isla de Pinos

Катэгорыя:Гарады Кубы
Мікола Скабей

**Мікола Скабей** ( — ) — грамадскі дзеяч беларускай дыяспары ў Аўстраліі. 

## Біяграфія 
Нарадзіўся 23 кастрычніка 1905 г.

Падчас Другой сусветнай вайны у часе нямецкай акупацыі, паводле гісторыка Наталлі Гардзіенкі, быў кіраўніком беларускай паліцыі ў Ільянскай акрузе. У 1944 г. быў дэлегатам на Другім Усебеларускім кангрэсе, пасля якога адразу выехаў з Беларусі. Некалькіх гадоў жыў у Германіі.

У 1948 г. прыехаў у Аўстралію. Жыў у Мельбурне. Некаторы час быў на чале сектара Рады БНР у Вікторыі. У 1950-х гг. стаў на чале Згуртавання беларусаў у Вікторыі. Пасля стварэння агульнага Беларускага цэнтральнага камітэта стаў першым яго кіраўніком і рэгулярна абіраўся на гэтую пасаду на працягу 1960—1980-х гг. Друкаваўся ў мясцовых беларускіх эміграцыйных выданнях.

Пры ягоным кіраўніцтве і пры падтрымцы Беларускага цэнтральнага камітэта была наладжаная праца чарговай беларускай школы. Адзін з ініцыятараў набыцця Беларускага дома і ўдзельнік управы Кааператыву беларускага дома. Актыўна падтрымаў ідэю арганізацыі Сустрэчаў беларусаў Аўстраліі. Падтрымліваў цесныя сувязі з беларускімі эмігрантамі ў іншых краінах свету, і ў прыватнасці з Міколай Абрамчыкам.

Памёр 7 снежня 1992 г. у Мельбурне. Пахаваны на беларускай дзялянцы Фокнерскага мемарыяльнага парку. На помніку быў зроблены надпіс: «Пражыў жыцьцё для роднай Беларусі і сям’і / Хай табе сьняцца сны аб Беларусі / Дарагі бацька, дзед, прадзед».

## Спасылкі 
* Радыё Свабода. БЕЛАРУСКІ ПАНТЭОН У ЗАМЕЖЖЫ: УШАНАВАНЬНЕ ПАМЯЦІ ДЗЕЯЧОЎ БНР
* Наталля ГАРДЗІЕНКА. Беларуская дыяспара як аб’ект гістарычнага даследавання (Лекцыі 1—4)

Катэгорыя:Члены Рады Беларускай Народнай Рэспублікі
Катэгорыя:Памерлі ў Мельбурне
Катэгорыя:Беларусы ў Аўстраліі
Латвійская хрысціянская акадэмія

**Латвійская хрысціянская акадэмія** () — латвійская прыватная вышэйшая навучальная ўстанова, якая знаходзіцца ў Юрмале.

## Характарыстыка 
Вучэльня заснаваная 12 мая 1993 года ў мясцовасці Булдуры ў Юрмале. У акадэміі вучацца студэнты ўсіх хрысціянскіх канфесій. Заснавальнікам універсітэта з’яўляецца Скайдрытэ Гутмане. Акадэмія з’яўляецца камерцыйнай кампаніяй — таварыствам з абмежаванай адказнасцю.

Акадэмія — гэта ўстанова акадэмічнай і прафесійнай вышэйшай адукацыі і навукі, дзе абітурыенты маюць права вучыцца пасля атрымання сярэдняй адукацыі. У Акадэміі рэалізуюцца акадэмічныя і прафесійныя навучальныя праграмы. Пасля засваення навучальных праграм прысуджаецца ступень бакалаўра і магістра.

У 1997 годзе акадэмія атрымала дзяржаўную акрэдытацыю, а ў 1998 годзе адбыўся яе першы выпуск. У 2002 годзе акадэмія пачала ўзнагароджваць тытулам ганаровага доктара грамадзян Латвіі і замежнікаў. У 2003 годзе вучэльня стала членам Вялікай хартыі еўрапейскіх універсітэтаў.

Адукацыйныя праграмы:
* Біблейскае мастацтва
* Тэалогія
* Дабрачынная сацыяльная праца
* Сацыяльная праца
* Упраўленне сацыяльным прадпрымальніцтвам
* Нагляд

## Спасылкі 
* Сайт установы

Катэгорыя:Навучальныя ўстановы з латышскай мовай навучання
Катэгорыя:Вышэйшыя навучальныя ўстановы Рыгі
Катэгорыя:Хрысціянскія навучальныя ўстановы
Хатуцкі сельсавет

**Хату́цкі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Брагінскага раёна Гомельскай акругі. Цэнтр — вёска Хатуча.

Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года сельсавет у складзе Брагінскага раёна Рэчыцкай акругі БССР. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Гомельскай акругі. 30 снежня 1927 года сельсавет скасаваны, тэрыторыя далучана да Астраглядаўскага сельсавета.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / А.И. Карпачева и др. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Т. 1: (1917―1941 гг.). — Мн., «Беларусь», 1985. — 390 с.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Брагінскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1926 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1927 годзе
Стакгольмская вышэйшая школа эканомікі ў Рызе

**Стакгольмская вышэйшая школа эканомікі ў Рызе** (), таксама ў латышскай мове пашыраны варыянт **Рыжская вышэйшая школа эканомікі**  () — латвійская вышэйшая навучальная ўстанова.

## Агульная характарыстыка 
Вучэльня была заснавана 30 ліпеня 1993 года па дамове ўрада Швецыі і ўрада Латвіі. Першы навучальны год пачаўся 11 ліпеня 1994 года, пры гэтым спачатку заняткі праходзілі ў памяшканнях Латвійскага ўніверсітэта, паколькі рэстаўрацыя будынка па вул. Стралніеку 4а яшчэ не была скончаная. 8 лістапада 1994 года ў прысутнасці прэзідэнта Латвіі Гунтыса Улманіса і караля Швецыі Карла XVI Густава адрэстаўраваны вучэбны будынак быў урачыста адкрыта, з тых часоў усе заняткі праходзяць там. У першым наборы было 56 студэнтаў, усе - з Латвіі. Другі набор быў пашыраны да 100 студэнтаў з усіх краін Балтыі. У далейшым штогод у школу паступала 115-120 студэнтаў.

У 2003 годзе была запушчана праграма Executive MBA. У 2004 годзе быў адкрыты Інстытут TeliaSonera, у 2009 годзе — цэнтр журналісцкай адукацыі, у 2012 годзе — цэнтр устойлівага бізнесу. У 2010 годзе школа была рэарганізавана ў беспрыбытковае таварыства з абмежаванай адказнасцю. Усе долі ў таварыстве належаць фонду "SSE Riga Foundation", у праўленне якога ўваходзяць прадстаўнікі ўрадаў Латвіі і Швецыі, Стакгольмскай школы эканомікі, Латвійскага ўніверсітэта і прадстаўнік Асацыяцыі выпускнікоў школы.

## Спасылкі 
* Сайт установы 

Катэгорыя:Навучальныя ўстановы з латышскай мовай навучання
Катэгорыя:Вышэйшыя навучальныя ўстановы Рыгі
Катэгорыя:1992 год у Латвіі
Катэгорыя:Бізнес-школы
Салавейчык

**Салавейчык** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Арон Салавейчык (1917—2001) — рэлігійны дзеяч.
* Генех Салавейчык — пісьменнік і драматург
* Ёзэф Доў Салавейчык (1903—1993) — рэлігійны дзеяч.
* Ісаак Іосіфавіч Салавейчык (1890—1967) — фатограф
* Хаім Салавейчык (1853—1918) — галоўны рабін Брэст-Літоўска.
* Юда Салавейчык — педыятр
Рамуальд Кропат

**Рамуальд Кропат** (, Пружаны — , Лодзь) — польскі кінааператар, фатограф і педагог. Дзякуючы яму з’явіўся серыял «Чатыры танкісты і сабака» (1966—1970), фільмы «Ранча Тэхас» (1958), «Чалавек на рэйках» (1957) і шмат іншых.

## Біяграфія 
Падчас Другой сусветнай вайны ў 1943—1945 гадах працаваў фота-лабарантам у СССР. Па ўсталяванні савецкай ўлады ў Беларусі рэпатрыяваны, пераехаў у Польшчу. Вучыўся ў вышэйшай грамадска-прыродазнаўчай школе ў Гданьску.

У 1950 годзе стаў выпускніком Вышэйшай дзяржаўнай школы кінематографа, тэлебачання і тэатра імя Леона Шылера ў Лодзі.

У пачатку свайго творчага шляху працаваў разам з Куртам Веберам, Тадэвушам Карэцкім, Уладзіславам Нагім, Янам Алейнічкам, Мечыславам Войтам, Адольфам Форбертам, Казімірам Ваўжынякам.

Разам з рэжысёрам Анджэем Мункам працаваў над кінастужкай «Чалавек на рэйках» (1957). Гэты фільм з’яўляецца першым анты-сталінскім фільмам у Цэнтральнай і Усходняй Еўропе, які паказвае ўсю ілжывасць паэтыкі сацыялістычнага рэалізму.

Сумесна з рэжысёрам Конрадам Наленцкім здымаў серыял «Чатыры танкісты і сабака», які стаў самай паспяховай працай у ягонай кар’еры. У 1967 годзе за фільм «Чатыры танкісты і сабака» атрымаў 2 прэміі: Прэмію Міністра народнай культуры і мастацтва першай ступені і Прэмію міністра народнай абароны першай ступені.

У 1960—1970 гадах браў удзел у шматлікіх выстаўках у Польшчы і за мяжой.

Апошняй аператарскай працай у 1976 годзе стаў мультфільм «Калі б Адам быў палякам», разам з Вацлавам Федакам i Янушам Тылманам.

У 1970 і 1980 гадах, на працягу многіх гадоў, працаваў выкладчыкам кафедры кінематаграфіі ў кінашколе Лодзі, з 1978 года выкладаў таксама курс фатаграфіі. Падрыхтаваў шмат аператараў і фатографаў.

Катэгорыя:Кінааператары Польшчы
Катэгорыя:Педагогі Польшчы
Катэгорыя:Кінааператары XX стагоддзя
Катэгорыя:Фатографы XX стагоддзя
Катэгорыя:Фатографы Польшчы
Ёзэф Доў Салавейчык

**Ёзэф Доў Салавейчык** (, Пружаны, Гродзенская губерня — , Бостан, ЗША)  — адзін з лідараў артадаксальнага яўрэйства ЗША.

## Біяграфія 
У 1913 годзе сям’я пераехала ў Хаславічы, дзе ягоны бацька Машэ заняў пост рабіна.

Навучаўся ў меламеда Баруха Райсберга. Да 22-гадовага ўзросту вывучаў Тору і Талмуд пад кіраўніцтвам бацькі. Глыбокі ўплыў на яго аказаў ягоны дзед, рабі Хаім, адзін з кіраўнікоў знакамітай Валожынскай ешывы.

У 1920 годзе сям’я пераехала ў Варшаву, дзе бацька ачоліў новую рабінскую семінарыю «Тахкемоні» («Умудры мяне»). У 1924 годзе паступіў у Вольны польскі ўніверсітэт, дзе тры гады вывучаў палітычныя навукі. У 1926 годзе пераехаў у Берлін, каб працягнуць адукацыю. У 1932 годзе абараніў доктарскую дысертацыю па тэме «Крыніца чыстых ведаў і асноваў рэальнасці» — эпістэмалогія і метафізыка Германа Когена.

У 1931 годзе ажаніўся з Тоняй Левіт (1904—1967), у наступным годзе яны пераехалі ў ЗША. Тут ён стаў рабінам яўрэйскай рады Бостана.

У 1935 годзе накіраваўся ў Палесціну, дзе вылучыў сваю кандыдатуру на пост галоўнага рабіна Тэль-Авіва.

У 1937 годзе заснаваў у Бостане школу «Майманідэс».

Пасля смерці бацькі ў 1941 годзе быў прызначаны кіраўніком Семінарыі ў Нью-Ёрку і заставаўся на гэтай пасадзе да сыходу ў адстаўку з прычыны хваробы ў 1985 годзе.

Катэгорыя:Пісьменнікі на іўрыце
Катэгорыя:Постаці іўдаізму
Катэгорыя:Постаці яўрэйскага багаслоўя
Катэгорыя:Ахаранім
Катэгорыя:Філосафы ЗША
Катэгорыя:Рабіны
Бітва за Рамадзі (2004)

**Першая бітва за Рамадзі** — бітва Іракскай вайны, якая адбылася вясной 2004 года, у той жа час, што і першая бітва за Фалуджу. У красавіку Эль-Фалуджа была абложана сіламі кааліцыі, і паўстанцы спрабавалі аслабіць ціск на горад, распачаўшы ўласнае наступленне. Эр-Рамадзі, сталіца правінцыі Аль-Анбар, лічыўся больш прыярытэтным для кааліцыйных сіл і, такім чынам, галоўнай мэтай для нападу. Захапіўшы горад, баевікі перакрылі шашу з Аль-Анбара ў Багдад. Аднак усяго за чатыры дні амерыканскія войскі разграмілі сілы праціўніка ў горадзе. Аднак Фалуджу ім узяць так і не атрымалася.

## Гл. таксама 
* Бітва за Рамадзі (2006)

## Спасылкі 
Zoroya, Gregg. “Accessed: 2009-10-09  Fight for Ramadi exacts heavy toll on Marines.” *USA Today*. 12 July 2004. 
Катэгорыя:Бітвы і аперацыі Іракскай вайны
Катэгорыя:Бітвы ЗША
Катэгорыя:Красавік 2004 года
Катэгорыя:Канфлікты 2004 года
За духоўнае адраджэнне

**Прэмія «За духоўнае адраджэнне»** — узнагарода Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь, заснаваная ў 1997 годзе. Штогод уручаецца 5 узнагарод.

## Гісторыя 
Прэмія прысуджаецца штогод за выдатныя творы літаратуры і мастацтва і (або) актыўную дзейнасць у гуманітарнай галіне, якая садзейнічае захаванню і прымнажэнню нацыянальнага культурнага здабытку, выхаванню ў моладзі любові да Айчыны, сцвярджэнню духоўных каштоўнасцей і мастацка-маральных традыцый, ідэй чалавекалюбства, дабрачыннасці і міласэрнасці.

На саісканне прэміі могуць вылучацца дзеячы культуры, літаратуры, мастацтва, архітэктуры, аховы здароўя, адукацыі, навукі, сацыяльнай абароны, сродкаў масавай інфармацыі, прыёмныя бацькі, апекуны, свяшчэннаслужыцелі, іншыя асобы, а таксама аўтарскія, творчыя і іншыя калектывы работнікаў.

Работы саіскальнікаў прэміі павінны быць абнародаваны (публічна паказаны, выкананы, апублікаваны або ўведзены ў эксплуатацыю) на працягу двух гадоў да завяршэння тэрміну вылучэння (да 1 кастрычніка года, за які прысуджаецца прэмія).

Прэмія прысуджаецца Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь і ўручаецца Прэзідэнтам Рэспублікі Беларусь або ўпаўнаважанай iм службовай асобай.

Лаўрэату прэміі ўручаецца Дыплом лаўрэата прэміі Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь «За духоўнае адраджэнне».

 
Катэгорыя:Прэміі Беларусі
Катэгорыя:З’явіліся ў 1997 годзе
Катэгорыя:1997 год у Беларусі
Alauda razae

**Alauda razae** — маленькая птушка з сямейства жаваранкавых, арэал якой абмежаваны 6 км² ненаселенага вострава Разу ў Каба-Вердэ.

Даўжыня невялікая, 15 — 18 см, самцы буйней і колькасна пераўзыходзяць самак. Апярэнне у ніжняй частцы цела белае і аднастайнае, уверсе і на грудзях сустракаюцца чорныя і карычневыя палоскі. На галаве ўздымаецца чубок.

Харчаванне ў асноўным складаецца з лічынак, насення, цыбулін, матылькоў і конікаў. Насякомых знаходзяць, раздзіраючы дзюбай сухую зямлю.

У мінулым, да пачатку каланізацыі у XV ст., від сустракаўся і на іншых астравах (Сан-Вісенты, Санта-Лузія, Санту-Антан і, меркавана, Бранку), што пацвярджаецца знойдзенымі парэшткамі. Колькасць вагаецца ад 250 да 999 асобін у залежнасці ад клімату.

## Галерэя 

Image:Razo_lark_eggs.jpg|Яйкі
Image:Alauda_razae_chicks.jpg|Птушаняты

Катэгорыя:Жаваранкавыя
Катэгорыя:Эндэмікі Афрыкі
Катэгорыя:Птушкі Афрыкі
Катэгорыя:Астраўныя эндэмікі
Катэгорыя:Каба-Вердэ
Браслаўскае патрыятычнае падполле

**Браслаўскае патрыятычнае падполле** — савецкае падполле для барацьбы з нямецкімі акупацыйнымі ўладамі ў Браславе. Дзейнічала з верасня 1942 да ліпеня 1944 года. Аб’ядноўвала 13 чалавек. 

Арганізатары і кіраўнікі: А. А. Васілеўскі (да верасня 1943 года), Э. А. Ціранаў. Падпольшчыкі вялі антыфашысцкую прапаганду, здабывалі дакументы, звесткі пра варожыя гарнізоны, месцазнаходжанне вайсковых складоў, казарм і перадавалі іх савецкім партызанам, здабывалі для партызан зброю, боепрыпасы і медыкаменты, выратавалі ад расправы каля 150 партыйных і савецкіх работнікаў, ваеннапалонных. Выконвалі заданні партызанскага атрада, потым партызанскай брыгады «За Радзіму», з 1943 года партызанскай брыгады імя Г. К. Жукава. Трымалі сувязь з Азяраўскім камсамольска-маладзёжным падполлем.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:З’явіліся ў 1942 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 1944 годзе
Катэгорыя:Антыфашысцкія падпольныя арганізацыі на Беларусі
Катэгорыя:Гісторыя Браслава
Брагінскае патрыятычнае падполле

**Брагінскае патрыятычнае падполле** — савецкае падполле для барацьбы з нямецкімі акупацыйнымі ўладамі ў пасёлку Брагін і в. Савічы. Дзейнічала з канца 1941 да верасня 1943 года. 

Групу ў Брагіне (15 чал.) стварыў і ўзначаліў П. Р. Зяновіч, з вясны 1942 года кіраўнік М. Л. Дубіна, з кастрычніка 1942 года — С. I. Рэпчанка. Групу ў в. Савічы (19 чал.) стварылі і ўзначалілі С. I. і Ф. I. Філіпенкі, з вясны 1941 года кіраўнік Ф. А. Загаранскі. Групы наладзілі сувязь з партызанскім атрадам імя Катоўскага. Падпольшчыкі прымалі па радыё і распаўсюджвалі сярод насельніцтва зводкі Саўінфармбюро, лістоўкі, здабывалі зброю і боепрыпасы, перашкаджалі акупацыйным уладам вывозіць моладзь на катаргу ў нацысцкую Германію. Вясной 1942 падпольная група в. Савічы разам з партызанамі разграміла мясцовы нямецкі гарнізон, маслазавод, знішчьла будынак і дакументы валасной управы. У жніўні 1942 года акупацыйныя ўлады арыштавалі каля 30 падпольшчыкаў і пасля жорсткіх катаванняў многіх з іх расстралялі. Тыя, што засталіся, а таксама новыя ўзмацнілі дапамогу партызанам, агітацыю ў славацкіх вайсковых падраздзяленнях праціўніка. У 1943 годзе спалілі друкарню, 2 аўтамашыны, вывелі са строю электрастанцыю, сумесна з партызанамі разграмілі ў Брагіне нямецкі гарнізон, пасля чаго пайшлі ў партызанскі атрад імя Катоўскага.

## Літаратура 
* Брагінскае патрыятычнае падполле //&nbsp; — С. 63.

Катэгорыя:Брагін
Катэгорыя:З’явіліся ў 1941 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 1943 годзе
Катэгорыя:Гісторыя Брагінскага раёна
Катэгорыя:Антыфашысцкія падпольныя арганізацыі на Беларусі
Бакуноўскі сельсавет

**Бакуно́ўскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Брагінскага раёна Гомельскай акругі. Цэнтр — вёска Бакуны.

Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года сельсавет у складзе Брагінскага раёна Рэчыцкай акругі БССР. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Гомельскай акругі. 30 снежня 1927 года сельсавет скасаваны, тэрыторыя далучана да Буркоўскага сельсавета.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / А.И. Карпачева и др. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Т. 1: (1917―1941 гг.). — Мн., «Беларусь», 1985. — 390 с.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Брагінскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1926 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1927 годзе
Аляксандр Дэ Кро

**Аляксандр Дэ Кро** (; нар. 3 лістапада 1975, Вілвардэ, Бельгія) — бельгійскі дзяржаўны і палітычны дзеяч і эканаміст, прадстаўнік фламандскай супольнасці, прэм’ер-міністр Бельгіі з 1 кастрычніка 2020 года. У 2009—2012 гадах — лідар партыі «Адкрытыя фламандскія лібералы і дэмакраты». У 2012—2020 гадах быў намеснікам прэм’ер-міністра Бельгіі. З 9 снежня 2018 года па 1 кастрычніка 2020 года таксама займаў пасаду міністра фінансаў Бельгіі.

Катэгорыя:Прэм’ер-міністры Бельгіі
Катэгорыя:Міністры фінансаў Бельгіі
Джэймс Браўн (акцёр)

**Джэймс Э. Браўн** (;  22 сакавіка 1920, , Тэхас, ЗША —  11 красавіка 1992, , Лос-Анджэлес, акруга Лос-Анджэлес, Каліфорнія, ЗША) — амерыканскі акцёр і спявак, найбольш вядомы дзякуючы ролі лейтэнанта Рыплі «Рына» Мастэрса ў амерыканскім тэлесерыяле .

## Біяграфія 
Джэймс Браўн нарадзіўся ў горадзе Дэздэмона, штат Тэхас, у сям’і Флойда Эстлі Браўна, столяра, і Кордзі Мэй (народжаная Боўэн) Браўн. Ён вучыўся у школе ў горадзе , і школе горада , штат Тэхас, дзе гуляў у тэніс, спяваў у мясцовам гурце. Пасля заканчэння сярэдняй школы ён паступіў у баптысцкі  у горадзе Вако.

Некаторы час Браўн займаўся тэнісам, а ў 1941 годзе пачаў акцёрскую кар’еру, за час якой выканаў ролі ў больш за 40 фільмах і тэлесерыялах.

Джэймс Браўн памёр 11 красавіка 1992 года, ва ўзросце 72 гадоў, ад раку лёгкага ў горадзе Вудленд-Хілз, штат Каліфорнія

## Асабістае жыццё 
Браўн быў жанаты з Бэці Браўн, з якой у яго было тры дачкі: Кэрал, Вэндзі і Барбара.

## Выбарачная фільмаграфія 
## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Акцёры ЗША
Катэгорыя:Акцёры тэлебачання ЗША
Катэгорыя:Памерлі ад раку лёгкага
Прэмія Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі

**Прэмія Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі** — узнагарода Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі. Зацверджана пастановай Прэзідыума Акадэміі навук Беларусі ад 17 сакавіка 1995 года № 26 (у рэдакцыі пастаноў Прэзідыума Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі ад 11 кастрычніка 2016 года № 44, 14 люты 2017 года № 8, 14 снежня 2018 года № 69, 27 снежня 2019 № 69)

## Гісторыя 
З мэтай павышэння эфектыўнасці і якасці навукова-даследчых работ, стымулявання творчай актыўнасці вучоных, заахвочвання выдатных навуковых прац і вынаходніцтваў, якія маюць важнае значэнне для навукі і практыкі, а таксама для актывізацыі навуковай працы аспірантаў у 1991—1992 гадах Прэзідыум Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі прыняў рашэнне аб заснаванні прэмій Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі за лепшую навуковую працу, лепшую навуковую працу маладых вучоных і за лепшую студэнцкую навуковую працу. З 1995 года да ўдзелу ў конкурсе запрошаны не толькі вучоныя Акадэміі навук, але і даследчыкі ўсіх навуковых арганізацый і ВНУ Рэспублікі Беларусь. З 2016 года Прэзідыум Акадэміі навук праводзіць работу па ўдасканаленні прэміяльнай сістэмы, аптымізацыі колькасці прэмій за навуковыя дасягненні. У выніку гэтай работы скасаваны намінацыі «за лепшую навуковую працу маладых вучоных» і «за лепшую студэнцкую навуковыю працу». У адпаведнасці з новай рэдакцыяй Палажэння аб прэміях Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі прысуджаецца восем прэмій за лепшую навуковую працу ў галіне фізіка-матэматычных навук, інфармацыйных тэхналогій, фізіка-тэхнічных і тэхнічных навук, хімічных навук і навук аб Зямлі, біялагічных навук, медыцынскіх навук, гуманітарных і сацыяльных навук, аграрных навук (па адной прэміі ў кожнай галіне).

## Прэміі 
Устанаўліваецца восем прэмій НАН Беларусі з наступным размеркаваннем па галінах навукі:
* у галіне фізіка-матэматычных навук;
* у галіне інфармацыйных тэхналогій;
* у галіне фізіка-тэхнічных і тэхнічных навук;
* у галіне хімічных навук і навук аб Зямлі;
* у галіне біялагічных навук;
* у галіне медыцынскіх навук;
* у галіне гуманітарных і сацыяльных навук;
* у галіне аграрных навук.

 

Катэгорыя:З’явіліся ў 1995 годзе
Катэгорыя:1995 год у Беларусі
Мікалай Аляксандравіч Прыляжаеў

**Мікалай Аляксандравіч Прыляжа́еў** ( — ) — вучоны ў галіне арганічнай хіміі, прафесар (1913), акадэмік Акадэміі навук БССР (1940), член-карэспандэнт Акадэміі навук СССР (1933).

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў вёсцы Копасава Пензенскай губерні (зараз у Мардовіі). У 1895 годзе скончыў духоўную семінарыю. Паступіў на прыродазнаўчае аддзяленне фізіка-матэматычнага факультэта гадах. У час працы ў Беларускім дзяржаўным універсітэце быў адным са стваральнікаў хімічнага факультэта, яго дэканам і адначасова ў 1931—1933 гадах займаў пасаду дырэктара Інстытута хіміі Акадэміі навук БССР. З 1935 года М. А. Прыляжаеў у Беларускім політэхнічным універсітэце.

Памёр 26 мая 1944 года ў Маскве. Пахаваны на Армянскіх могілках.

## Навуковая дзейнасць 
М. А. Прыляжаеў з’яўляецца аўтарам больш за 50 навуковых прац, у тым ліку 4 манаграфій. Асноўныя працы па хіміі кіслародзмяшчальных арганічных злучэнняў. Распрацаваў спосаб атрымання эпоксізлучэнняў (рэакцыя Прыляжаева).

Сярод апублікаванага:
* Органические перекиси и их применение для окисления непредельных соединений. — Варшава, 1912.

## Узнагароды 
У 1912 годзе атрымаў Прэмію імя А. М. Бутлерава за працы па ўздзеянню арганічных гідрапераксідаў на негранічныя злучэнні.

## Памяць 
У 1969 годзе на будынку хімічнага факультэта Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта ўстаноўлена мемарыяльная дошка.

## Літаратура 
* 
* 
* *Ахрем А. А., Прилежаева Е. Н., Мещеряков А. П.* Жизнь и деятельность Николая Александровича Прилежаева // Журнал общей химии, 1951, т. 21, вып. 11.

## Спасылкі 
* Мікалай Аляксандравіч Прыляжаеў у базе даных «История белорусской науки в лицах» Цэнтральнай навуковай бібліятэкі імя Якуба Коласа НАН Беларусі 
* М. Прыляжаеў  // Нацыянальная бібліятэка Беларусі
* Фотоархив БГУ: Мемориальная доска академику Николаю Прилежаеву 

Катэгорыя:Выпускнікі Варшаўскага ўніверсітэта
Катэгорыя:Хімікі Расійскай імперыі
Катэгорыя:Хімікі СССР
Катэгорыя:Акадэмікі Акадэміі навук Беларускай ССР
Катэгорыя:Члены-карэспандэнты АН СССР
Катэгорыя:Дэканы хімічнага факультэта БДУ
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Мардовіі
Семянкоў

**Семянкоў** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Алег Ігнатавіч Семянкоў (нар. 1935) — спецыяліст у галіне інфарматыкі і вылічальнай тэхнікі. Кандыдат тэхнічных навук (1966), старшы навуковы супрацоўнік (1968), прафесар (1982).
* Віктар Іванавіч Семянкоў (нар. 1925) — беларускі правазнаўца. Член-карэспандэнт Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі (1980), доктар юрыдычных навук (1977), прафесар (1979). Заслужаны дзеяч навукі Рэспублікі Беларусь (1996).
Люк Рослер

**Люк Рослер** (; нар. 28 сакавіка 2007, Ванкувер, Брытанская Калумбія, Канада) — канадскі акцёр.

## Біяграфія 
Люк Рослер нарадзіўся 28 сакавіка 2007 года ў Канадзе і пачаў сваю прафесійную кар’еру ў 2015 годзе. У яго ёсць старэйшая сястра. Яе клічуць Меліса Рослер (). Яна таксама актрыса, але менш вядомая ў параўнанні з Люкам. 

Ён зняўся ў такіх фільмах, як «Дэдпул 2» і «Яно 2», і некалькі разоў з’яўляўся ў серыяле «Легіён». Ён таксама сыграў Генры ў тэлесерыяле «Мёртвы для мяне» ад Netflix, у якога прэм’ера другога сезона адбылася 8 мая 2020 года.

## Фільмаграфія 
## Узнагароды і намінацыі 
## Спасылкі 
* 
* Люк Рослер у Instagram

Катэгорыя:Дзеці-акцёры
Баі за Пальмавы гай

**Баі за Пальмавы гай** — сутыкненні, якія адбыліся падчас Іракскай вайны ў Худайды, правінцыя Дыяла. Баі ішлі ў раёне гарадскога саду Пальмавы гай (). Гэта было апошняе буйное сутыкненне канфлікту з удзелам амерыканскіх войскаў.

Баявыя дзеянні пачаліся, калі атрады другой брыгады кансультавання і дапамогі і 512-й ваеннай паліцэйскай роты арміі ЗША падтрымалі іракскіх вайскоўцаў і паліцыянтаў у пошукавай аперацыі супраць групы з 15—25 паўстанцаў, якія ўстанаўлівалі СВП на дарогах, дзе праязджалі калоны мясцовых сілавікоў і кааліцыі. 

У ходзе аперацыі былі задзейнічаны ўдарныя верталёты Apache і знішчальнікі F-16 ВПС ЗША. Самалёты скінулі дзве 500-фунтавыя бомбы, але без асаблівага эфекту. Пасля трохдзённых сутыкненняў паўстанцам удалося сысці, не нясучы ніякіх страт, у той час як да 33 супрацоўнікаў іракскіх сілаў бяспекі былі забіты або паранены, а два амерыканскіх вайскоўца атрымалі раненні.

Гэтыя падзеі паказалі, што без удзелу замежных войскаў іракскія сілавікі не вельмі здольны забяспечваць правапарадак і змагацца з супрацівам. Адзін іракскі лейтэнант, што ўдзельнічаў у аперацыі ў Пальмавым гаі, пазней сказаў, што калі б не амерыканская авіяцыя і артылерыя, то мясцовыя сілы нават бы і не адважыліся зачысціць сад.

## Спасылкі 
*NYTimes Post Combat Gunfire
*In Iraq, image of US Support
*Iraqi forces struggling, forcing U.S. troops to fight
*NYTimes Blog Special ops in iraq
*NPR Battle of Palm Grove raises doubts on Iraqi Army
Катэгорыя:Бітвы і аперацыі Іракскай вайны
Катэгорыя:Бітвы ЗША
Катэгорыя:Бітвы паводле алфавіта
Катэгорыя:Верасень 2010 года
Катэгорыя:Канфлікты 2010 года
Бой за Дыванію

**Бой за Дыванію** — узброенае сутыкненне 28 жніўня 2006 года перыяду Іракскай вайны памiж новым урадам краіны, сфарміраваным міжнароднай кааліцыяй на чале з ЗША, і шыіцкімі баевікамі з Арміі Махдзі за кантроль над горадам Эд-Дыванія, што за 180 кіламетраў на поўдзень ад Багдаду.

Баявыя дзеянні ўспыхнулі пасля таго, як кааліцыйныя войскі арыштавалі лідара паўстанцаў ас-Садра. Тады баевікамі ўступілі ў жорсткія вулічныя баі з іракскімі ваеннымі, якія працягваліся да позняй ночы. Байцы апалчэння падчас баёў акапаліся ў жылых кварталах. Іракская армія сцвярджала, што большасць яе страт была панесена, калі байцы Махдзі захапілі і пакаралі смерцю групу салдат, у якіх скончыліся боепрыпасы. На наступную раніцу было заключана перамір’е, але да гэтага ўжо загінулі 23 іракскіх салдата, 20 паўстанцаў і 7 грамадзянскіх асоб.

Прыкладна праз паўтара месяца, 9 кастрычніка 2006 года, у горадзе ўспыхнула новае супрацьстаянне, на гэты раз паміж партызанамі і арміяй ЗША. Падчас гэтага, трыццаць апалчэнцаў былі забіты. У амерыканцаў страт не было, аднак адзін танк атрымаў сур’езныя пашкоджанні.

Катэгорыя:Бітвы і аперацыі Іракскай вайны
Катэгорыя:Бітвы паводле алфавіта
Катэгорыя:Падзеі 28 жніўня
Катэгорыя:Жнівень 2006 года
Катэгорыя:Канфлікты 2006 года
Алег Ігнатавіч Семянкоў

**Алег Ігнатавіч Семянкоў** (нар. , Мінск) — беларускі спецыяліст у галіне інфарматыкі і вылічальнай тэхнікі. Кандыдат тэхнічных навук (1966), старшы навуковы супрацоўнік (1968), прафесар (1982).

## Біяграфія 
Скончыў Ленінградскі электратэхнічны інстытут (спецыяльнасць «Сінхронна-сочачыя сістэмы», 1959), Інстытут аўтаматыкі і тэлемеханікі АН СССР (аспірантура, 1965).

Месца работы, пасада: Інстытут машыназнаўства і аўтаматызацыі АН БССР (1961—1965), Інстытут тэхнічнай кібернетыкі АН БССР (1965—1987, намеснік дырэктара па навуковай рабоце, з 1970 — дырэктар інстытута, загадчык лабараторыі спецыялізаваных устройстваў вылічальнай тэхнікі), Мінскі НДІ прыборабудавання (з 1987, начальнік аддзялення), Інстытут радыяцыйнай бяспекі (з 1991, намеснік дырэктара), Беларускі інстытут інфармацыі і прагнозу пры Адміністрацыі Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь (з 1993, намеснік дырэктара, в. а. дырэктара), Прэзідыум НАН Беларусі (з 1998, намеснік вучонага сакратара, начальнік аддзела міжнародных сувязей), Аб’яднаны інстытут праблем інфарматыкі НАН Беларусі (з 2002, аддзел сумесных праграм касмічных і інфармацыйных тэхналогій, вядучы навуковы супрацоўнік).

## Навуковая дзейнасць 
Навуковыя інтарэсы: тэорыя сістэм аўтаматызаванага праектавання; тэхнічныя і праграмныя сродкі сістэм камп’ютарнай графікі; геаметрычнае мадэляванне і апаратна-праграмныя комплексы САПР у машына- і прыборабудаванні.

## Узнагароды 
* Ордэн «Знак Пашаны» (1979),
* Дзяржаўная прэмія БССР (1978),
* Дзяржаўная прэмія СССР (1985).
* Грамата Вярхоўнага Савета БССР (1985),
* 3 залатыя і 3 сярэбраныя медалі ВДНГ СССР.

## Літаратура 
* 
* Семенков Олег Игнатьевич // Республика Беларусь : энциклопедия : [в 7 т.]. — Минск, 2008. — Т. 6. — С. 628—629.
* Семенков Олег Игнатьевич // Объединенный институт проблем информатики НАН Беларуси : 40 лет. — Минск, 2005. — С. 75—78.

## Спасылкі 
* 
* Семенков Олег Игнатьевич   // Сайт АІПІ НАН Беларусі

Катэгорыя:Постаці беларускай інфарматыкі
Катэгорыя:Постаці савецкай інфарматыкі