Аксана Спрынчан

**Аксана Вадзімаўна Спрынчан** (, , Брэсцкая вобласць) — беларуская пісьменніца і паэтка, дырэктарка Паэтычнага тэатра «Арт. С.» (art-s.by), сябра Саюзу беларускіх пісьменнікаў.

## Біяграфія 
Навучалася ў мінскай школе № 28. З 1990 г. па 1995 г. вучылася на філалагічным факультэце БДУ. У 1998 г. скончыла аспірантуру Інстытута літаратуры імя Я. Купалы НАН Беларусі, ў 2005 — Беларускі Калегіум.

З 1998 г. працавала вядучым навуковым рэдактарам рэдакцыі літаратуры і мастацтва выдавецтва «Беларуская Энцыклапедыя». З 2006 г. — рэдактар у выдавецтве «Мастацкая літаратура». Лічыцца адным з лепшых рэдактараў у Беларусі.

У 2000 годзе пачала пісаць вершы, першыя з якіх былі надрукаваныя ў газеце «Сафійская крыніца» ў 2001 (пад псеўданімам Ганна Сонгіна і Алеся Рабцэвіч). З 2001 года — у аб’яднанні «Літаратурнае прадмесце».

Працавала рэдактарам у часопісе «Паміж» № 4 і № 5 (з Вікай Трэнас). Была аўтарам рубрыкі «Паэтычны чацвер» (газета «Голас Радзімы»).

З 2005 года — сябра Саюза беларускіх пісьменнікаў.

У 2006 годзе разам са Зміцерам Арцюхом стварылі Паэтычны тэатр «Арт.С» (art-s.by), ў якім яна з’яўляецца дырэктаркай.

У 2007 г. нарадзіла дачку Альжбэту, пасля чаго пачала пісаць творы для дзяцей.

Калекцыянуе сувеніры і прадметы ў выглядзе жабак (якіх лічыць сымбалем Беларусі), а таксама захапляецца фотамастацтвам.

### Сям’я 
Паходзіць з творчай сям’і, паэтка ў трэцім пакаленні. Яе дзед Браніслаў Спрынчан (1928—2008, родам з Украіны, з пачатку 1950-х гг. жыве ў Беларусі) і бацька Вадзім Спрынчан (нар. 1950) так сама паэты. Бабуля Святлана, і прапрадзед Васіль пісалі вершы і прозу на ўкраінскай мове.

Муж — Яраш Малішэўскі, музыка, гісторык і калекцыянер музычных інструментаў. Дачка — Альжбэта-Браніслава Малішэўская-Спрынчан; дэбютавала з казкай у 2014 годзе ў часопісе «Вясёлка».

## Творчасць 
Друкавалася ў часопісах «ARCHE», «Буся», «Вожык», «Вясёлка», «Дзеяслоў», «Крыніца», «Маладосць», «Нёман», «Паміж», «Першацвет», «Полымя», «Тэрмапілы», у газетах «Голас Радзімы», «Літаратура і мастацтва», «Наша Ніва», «Літаратурная Беларусь», у калектыўных зборніках і інш..

Частка вершаў Аксаны Спрынчан пакладзена на музыку, песні на яе вершы выконвае беларускі гурт «Мерада». Некаторыя вершы перакладзены на украінскую і сербскую мовы.

Сябра Саюза беларускіх пісьменнікаў (з 2005 года). Старшыня прыёмнай камісіі СБП.

У 2018 годзе ўваходзіла ў склад журы на VII Міжнародным паэтычным фестывалі «Вершы на асфальце» памяці Міхася Стральцова

### Бібліяграфія 
* «Вершы ад А.» (2004) — кніга паэзіі;
* «Дарога і Шлях» (2006); у сааўтарстве з філосафам Алесем Анціпенкам) — SMS-п’еска з антрактам-размовай праз тэлефон;
* «Хата для Моўчы» (2007) — беларуская энцыклапедыя пачуццяў;
* «ЖываЯ» (2008) — кніга паэзіі;
* «Незвычайная энцыклапедыя беларускіх народных інструментаў» (2010 г., Мн., «Мастацкая літаратура»; у суаўтарстве з Ярашам Малішэўскім) — кніга пра беларускія народныя інструмэнты (для малодшага і сярэдняга школьнага ўзросту);
* «Беларускі дурань» (2011, часопіс «Дзеяслоў») — жаночы раман;
* «Таташ Яраш, мамана Аксана, дачэта Альжбэта. Поўны эксклюзіў» (2013, Мн., «Мастацкая літаратура») — аповед, які вядзецца ад імя дачэты Альжбэты.
* «Смачная кніга» (2017, Мн., «Мастацкая літаратура») — кніга вершаў і загадак для дзяцей.
* «Кава з украінскім мёдам» : паэзія / А. В. Спрынчан; пераклад з беларускай мовы Міколы Мартынюка. — Луцк : ПВД «Твердиня», 2017. Выдадзена на беларускай і украінскай мовах.
* «Малочны кактэйль для Вужынага Караля, альбо Калякамп’ютарная казка» (2019, Мн., «Мастацкая літаратура»; у суаўтарстве з Ярашам Малішэўскім) — казка.

#### У зборніках 
* «Вершаваная энцыклапедыя жывёльнага свету» (2013, «Мастацкая літаратура»). Укладальнік, аўтар канцэпцыі і тэксту. Кніга, у якой сабраны вершы беларускіх паэтаў пра жывёл, птушках, рыбах і іншых жывых істотах, як якія жывуць у нашай прыродзе, так і зусім экзатычных краінах. Круг аўтараў: ад класікаў да маладых паэтаў.

Выява:SpryncanZyvaja.jpg|А. Спрынчан са сваім зборнікам паэзіі «ЖываЯ» (2008), 25 верасня 2015
Выява:Aksana Sprynchan - on an International book exhibition in Minsk city - 14 February 2015 AD - 1.JPG|А. Спрынчан і Алег Грушэцкі на XXII Міжнароднай кніжнай выстаўцы ў Мінску (Беларусь), 14 лютага 2015 г.
Выява:АртС15.jpg|А. Спрынчан з удзельнікамі паэтычнага тэатра «Арт. С» на вечарыне, прысвечанай 15-годдзю тэатра, 2021
Выява:Aksana Sprynczan Blakitny Svin 2016.jpg|Узнагароджанне А. Спрынчан літ. прэміяй «Блакітны свін — 2016», 18 мая 2016

## Узнагароды і прэміі 
* Прэмія «Блакітны свін» (2006);
* спецыяльны прыз журы пад кіраўніцтвам Палада Бюль Бюль Аглы міжнароднай прэміі «Садружнасць дэбютаў» «За філасофскую лірыку» (2008);
* пераможца конкурсу «Літаратура — дзецям» (2009);
* пераможца фотаконкурсу «Мой Максім Багдановіч» (2016) — *за працу «Максім і Вераніка»*.

## Літаратура 
* Спрынчан А., Сучбелліт. ЖываЯ прэзэнтацыя, падзеленая ўзростам і Новым Годам // Белорусские новости: Мнение. 2009, студз. 24. 17:36 — Эл.рэсурс naviny.by
* 
* 

## Спасылкі 
* Паэтычны тэатр «Арт. С» 
* Блог А. Спрынчан у ЖЖ

Катэгорыя:Беларускамоўныя паэты
Катэгорыя:Беларускамоўныя пісьменнікі
Катэгорыя:Паэты Беларусі
Катэгорыя:Пісьменніцы Беларусі
Катэгорыя:Пісьменнікі Беларусі
Катэгорыя:Рэдактары Беларусі
Катэгорыя:Члены Саюза беларускіх пісьменнікаў