Варанцоўская сістэма пячор

**Варанцоўская сістэма пячор** () — сістэма пячор на Варанцоўскім хрыбце Заходняга Каўказа. Знаходзіцца ў Сочынскім нацыянальным парку, у межах Хосцінскага раёна горада Сочы ў Краснадарскім краі Расійскай Федэрацыі. Варанцоўская сістэма праз шэраг затопленых сіфонаў аб’ядноўвае пячоры Варанцоўскую, Лабірынтавую, Доўгую і Дзічыны правал, якія раней лічыліся адасобленымі.

## Апісанне 
Варанцоўская сістэма пячор з’яўляецца самай працяглай карставай паражніной у Краснадарскім краі і займае 6-е месца ў класіфікацыі даўжэйшых пячор Расіі. Даўжыня сістэмы пячор складае , а перапады вышынь — .

Сістэма пячор мае 14 уваходаў па бартах даліны рэк Вялікая (Усходняя) Хоста, Кудэпста і Псахо на вышыні  над узроўнем мора. Унутры маецца вялікая колькасць адгалінаванняў, тупікоў, зал і гротаў.
У пячорах шырока развіты водныя механічныя (галька, паўабкачаны друз, пясок, гліна), а ў некаторых залах пячор — і нацечныя адклады (сталактыты, сталагміты, калоны і гуры). Пячорная сістэма ўтварылася ў познемелавых вапняках магутнасцю . Вельмі выразна прасочваецца сувязь хадоў з разломамі паўночна-заходняга і паўночна-ўсходняга напрамкаў.

У пячорах выяўлены стаянкі старажытнага чалавека, а таксама знойдзены косці . У бліжэйшай частцы пячоры вядомыя шматлікія археалагічныя знаходкі позняга палеаліту, позняга неаліту і энеаліту.

Падчас дажджоў у пячорах звычайна назіраюцца паводкі.

### Варанцоўская пячора 
Варанцоўская пячора ўмоўна падзелена на Паўднёвы, Паўночны, Ленінградскі і Разгрузачны раёны. Паўднёвы раён складаецца з ланцуга зал з выхадамі на паверхню. Найбольш буйная зала&nbsp;— Пантэон, вышынёй 26&nbsp;м. Гарызантальная частка пячоры, працягласцю каля 2325 м, уключае ў сябе Асноўны ход, Вялікі тупік (у 2001-м злучаны з Дзічыным правалам і названы «Ходам сочынскіх ратавальнікаў») і некалькі буйных абвальных залаў і тупіковых адгалінаванняў, якія прымыкаюць да Асноўнага ходу. Там, дзе Асноўны ход ідзе пад Пячорным і Перадпячорным логамі, назіраюцца глыбавыя завалы. У пячоры можна выявіць канічныя сталагнаты і сталагміты, а таксама «месячнае малако» на сценах.

Пячора выяўлена ў 1971 годзе і названа так праз знойдзены на дне шкілет дзіка.

Каардынаты пячоры: 

## Гісторыя даследавання 
Ніжняя частка пячор вядома мясцовым жыхарам з канца XIX стагоддзя. У 1942 годзе праз набліжэнне да горада гітлераўскіх войск у пячорнай сістэме была схавана большасць артэфактаў Сочынскага музея краязнаўства.

У 1946—1948 гадах Варанцоўскую пячору даследаваў А. А. Ламаеў, у 1956—1961 гадах — Адлерская станцыя Лабараторыі гідрагеалагічных праблем АН СССР. Даследчай групай Ю. К. Камінскага, В. Л. Салаўёва і Л. М. Кузьменкі было даказана наяўнасць сувязі паміж Варанцоўскай і Ачаговай пячорамі. Адкрыты праход у далёкую частку Варанцоўскай пячоры. Маскоўскімі спелеолагамі пад кіраўніцтвам У. У. Ілюхіна пераадолены сіфон Лабірынтавай пячоры.

У 1968—1975 гадах раён Варанцоўскай пячоры доўга даследавалі спелеолагі Ленінградскага горнага інстытута (кіраўнік У. Б. Кімбер, даследчыкі М. А. Катцоў, Д. М. Куклін, Ю. С. Ляхніцкі, Дз. Э. Рэпін, У. Л. Фёдараў і іншыя).

У 1981 годзе даследаваны новы ўчастак у раёне грота Ачаговы (Ю. С. Ляхніцкі, В. А. Ісаеў). Пячора рэкамендуецца для экскурсійнага асваення.

У выніку даследаванняў 1999—2002 гадоў была ўдакладнена схема цыркуляцыі паветраных патокаў, на аснове чаго дадзена колькасная ацэнка ўтварэння кандэнсацыйнай вады.

## Экскурсійны аб’ект 
Афіцыйнае экскурсійнае асваенне пачата з 2000 года ТАА «Варанцоўскія пячоры» (). Сёння па пячоры пракладзены экскурсійны маршрут.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* *В. Н. Дублянский, В. В. Илюхин*. Крупнейшие карстовые пещеры и шахты СССР. М. : Наука, 1982. — 137 с. : ил.
* *В. Н. Дублянский, В. И. Клименко, Б. А. Вахрушев, В. В. Илюхин*. Карст и подземные воды горных массивов Западного Кавказа. Л. : Наука, 1985. — 150 с.

## Спасылкі 
* Карта Варанцоўскай сістэмы пячор 
* Апісанне залаў Варанцоўскай сістэмы пячор 
* Сіфоны ў пячорах Варанцоўскага спелеараёна 
* Дзейнасць секцыі спелеалогіі Ленінградскага горнага інстытута (1966—1994 годы) 

Катэгорыя:Карставыя пячоры
Катэгорыя:Пячоры Каўказа
Катэгорыя:Пячоры Расіі