Санкт-Пецярбургскі дзяржаўны архітэктурна-будаўнічы ўніверсітэт

**Санкт-Пецярбургскі дзяржаўны архітэктурна-будаўнічы ўніверсітэт (СПбДАБУ)** () — найстарэйшая ў Расіі вышэйшая навучальная тэхнічная ўстанова па падрыхтоўцы высокакваліфікаваных інжынераў, архітэктараў, будаўнікоў.

## Гісторыя 
СПбДАБУ вядзе сваю гісторыю з *Вучылішча грамадзянскіх інжынераў*, якое было створана ў 1832 годзе па ўказу імператара Мікалая I. У 1842 годзе вучылішча, у якім галоўнымі прадметамі былі матэматычныя і інжынерныя навукі, было аб’яднана з т.з. *Архітэктарскім вучылішчам* — групай пры Акадэміі мастацтваў, дзе навучалася да 50 пенсіянераў Галоўнага ўпраўлення шляхоў зносін, з ліку тых, хто атрымаў мастацкую адукацыю, але не маюць дастатковых ведаў у горадабудаўніцтве. Гэта новая навучальная ўстанова атрымала назву «*Будаўнічае вучылішча Галоўнага ўпраўлення шляхоў зносін і публічных будынкаў*». У 1877 годзе па новым «Палажэнні аб Будаўнічым вучылішчы», яно было прыраўнавана да вышэйшых навучальных устаноў і з 1882 года стала называцца *Інстытут грамадзянскіх інжынераў* (ІГІ). У савецкую эпоху назвы і яго абрэвіятуры змяняліся наступным чынам:
* з 1924 года — *Ленінградскі інстытут грамадзянскіх інжынераў* (ЛІГІ),
* з 1930 года — *Ленінградскі інстытут камунальнага будаўніцтва* (ЛІКБ),
* з 1931 года — *Ленінградскі інстытут інжынераў камунальнага будаўніцтва* (ЛІІКБ).
* з 1941 года — *Ленінградскі інжынерна-будаўнічы інстытут* (ЛІБІ). Гэта імя ўстанова насіла больш за паўвека, аж да 1992 года, калі ў сувязі з перайменаваннем горада яна артымала назву *Санкт-Пецярбургскі інжынерна-будаўнічы інстытут* (СПбІБІ).
Сучасны варыянт поўнай назвы навучальнай установы (*архітэктурна-будаўнічы ўніверсітэт*) з’явіўся 21 чэрвеня 1993 года, у час агульнарасійскай кампаніі па пераназванні інстытутаў ва ўніверсітэты.

ЛІБІ ўзнагароджаны ордэнамі *Працоўнага Чырвонага Сцяга* (1945) і *Кастрычніцкай Рэвалюцыі* (1982), медалём «*За асваенне цалінных зямель*» (1963).

Выпускнікі Будаўнічага вучылішча атрымлівалі званне *архітэктарскага памочніка*. За заслугі ў практычнай дзейнасці яны мелі права атрымаць больш высокае званне *інжынера-архітэктара*. Пасля пераўтварэння навучальнай установы ў Інстытут грамадзянскіх інжынераў, яго выпускнікі сталі атрымліваць званне *грамадзянскага інжынера*.

## Факультэты 
* Аўтамабільна-дарожны
* Архітэктурны
* Інжынернай экалогіі і гарадской гаспадаркі
* Будаўнічы
* Эканомікі і кіраванні
* Безадрыўных формаў навучання
* Судовых экспертыз і правы ў будаўніцтве і на транспарце

## Вядомыя выпускнікі 
* Вацлаў Міхневіч (1866—1947) — беларускі і літоўскі архітэктар.
* Сяргей Міхайлавіч Эйзенштэйн (1898—1948) — савецкі кінарэжысёр.
* Генрых Юліян Гай (1875—1936) — польскі і беларускі архітэктар.
* Уладзімір Фёдаравіч Коршыкаў (1858—1920) — грамадзянскі інжынер, архітэктар.
* Віктар Іванавіч Анікін (1918—1997) — беларускі архітэктар і педагог.
* Лідзія Іосіфаўна Анікіна (1917—2007) — беларускі архітэктар.
* Васіль Васільевіч Дакучаеў (1846—1903) — вядомы геолаг і глебазнавец.
* Павел Аляксандравіч Рапапорт (1913—1988) — расійскі савецкі археолаг, гісторык архітэктуры.
* Зівер бек Ахмедбекаў (1873—1925) — азербайджанскі архітэктар.
* Мікалай Аляксандравіч Цытовіч (1900—1984) — расійскі вучоны ў галіне механікі грунтоў і інжынернай геалогіі.
* Уладзімір Мікалаевіч Вараксін (1901—1980) — беларускі савецкі архітэктар, педагог.
* Канстанцін Аляксандравіч Увядзенскі (1851—?) — беларускі архітэктар.
* Оскар Рудольфавіч Мунц (1871—1942) — рускі архітэктар, педагог.
* Пётр Георгіевіч Камбураў (1860—1914) — беларускі архітэктар.
* Аляксандр Мікалаевіч Кляменцьеў (1852—1920) — беларускі і рускі архітэктар.
* Уладзіслаў Сямёнавіч Міляноўскі (1830—1892) — беларускі інжынер-архітэктар.
* Герасім Васілевіч Якушка (1900—1942) — беларускі архітэктар.
* Георгій Арцёмавіч Парсаданаў (1911—1989) — беларускі архітэктар.
* Міхаіл Мікалаевіч Андросаў (1906—1951) — беларускі архітэктар.
* Мікалай Фёдаравіч Карчэўскі (1824—1900) — беларускі інжынер-архітэктар.
* Пётр Іванавіч Кальнін (1872—1917) — беларускі архітэктар.
* Георгій Васілевіч Сысоеў (1919—2010) — беларускі архітэктар.
* Барыс Рафаілавіч Рубаненка (1910—1985) — савецкі архітэктар.
* Вікенцій Горскі (1848 — пасля 1901) — літоўскі архітэктар.
* Аляксандр Дзмітрыевіч Бяглоў (нар. 1956) — расійскі дзяржаўны дзеяч.
* Атон Краснапольскі (1877—1971) — беларускі архітэктар.
* Францыск Іванавіч Шустэр (1832—1908) — расійскі архітэктар.
* Фёдар Юльевіч фон Фрыдэ (1851—1894) — расійскі і беларускі архітэктар.
* Міхаіл Васільевіч Айвазаў (1841—1895) — расійскі архітэктар.
* Міхаіл Сяргеевіч Вашчынін (1846—1894) — грамадзянскі інжынер, архітэктар.
* Пётр Іванавіч Залатароў (1852 — ?) — грамадзянскі інжынер і архітэктар.
* Уладзімір Мікалаевіч Пальшау (1860 — ?) — грамадзянскі інжынер.
* Рыгор Ільіч Перхураў (1836 — ?) — інжынер-архітэктар.
* Віктар Іосіфавіч Піятроўскі (1855—1917) — грамадзянскі інжынер, архітэктар.
* Веньямін Веньямінавіч Пакроўскі (1840—1882) — архітэктар.
* Ігар Канстанцінавіч Елісееў (1917—1981) — беларускі архітэктар.
* Пётр Палікарпаў (1820 — ?) — расійскі і беларускі інжынер-архітэктар.
* Андрэй Акімавіч Палонскі (1819 — ?) — грамадзянскі інжынер, архітэктар.
* Аляксандр Дзмітрыевіч Ракаў (1840 — ?) — украінскі і беларускі архітэктар.
* Аляксандр Іванавіч Рэмер (1856 — ?) — грамадзянскі інжынер, архітэктар.
* Элкано Маркавіч Гальдштэйн (нар. 1923) — беларускі архітэктар.
* Рафаел Саркісавіч Ісраелян (1908—1973) — савецкі армянскі архітэктар.
* Мордух Насонавіч Ліўшыц (1918—1998) — беларускі архітэктар.

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт Сайт СПбДАБУ.


Катэгорыя:Вышэйшыя навучальныя ўстановы Расійскай імперыі