Пор

**Пор** (стар.-греч. Πῶρος, санскр. पुरुषोत्तम*)* — старажытны індыйскі раджа, тэрыторыя якога ахоплівала вобласць паміж рэкамі Гідасп (Джэлам) і Акесін (Чынаб), у раёне Пенджаба на Індыйскім субкантыненце. Яму прыпісваюць, што ён быў легендарным воінам з выключнымі навыкамі. У адрозненне ад Таксіла, змагаўся супраць Аляксандра Македонскага ў бітве на Гідаспе (326 г. да н.э.), мяркуюць, бітва праходзіла на месцы сучаснага Монга (Пенджаб), які цяпер з’яўляецца часткай сучаснай краіны Пакістана. Лічыцца, што Пор памёр дзесьці паміж 321 і 315 да н.э.

## Паходжанне 

Файл:Surrender of Porus to the Emperor Alexander.jpg|Капітуляцыя Пора перад Аляксандрам, гравюра 1865 года Алонзо Чаппела .
Файл:Porus's elephant cavalry - Cosmographiae uniuersalis 1550 (87682906).jpg|Баявы слон Пора, як паказана ў нямецкай працы 16-га стагоддзя , Касмаграфія .
Файл:Defeat of Porus by the Macedonians.jpg|Паражэнне Пора перад македонцамі.
Файл:Alexander accepts the surrender of Porus by Andre Castaigne (1898-1899).jpg|Аляксандр прымае капітуляцыю Пора
 Інфармацыя аб Поры і ягоным царстве даступная толькі ў грэчаскіх крыніцах. Індыйскія крыніцы не згадваюць яго, хоць сучасныя навукоўцы выказалі здагадку, што ён, магчыма, быў кіраўніком Пуру, племені, якое, як вядома, засяляла паўночна-заходнюю Індыю з Ведыйнага перыяду.

Імперыя Ахеменідаў заняла заходні басейн Інда з пачатку заваёў Дарыя I. Ні летапіс Ахеменідаў, ні мясцовыя карэнныя крыніцы не пацвердзілі існаванне царства Пора ў той час. Пасля падзення імперыі Ахеменідаў, Пор і іншыя рэгіянальныя сілы змагаліся за пакінутую зямлю.

Па словах гісторыка Ішвары Прасада, Пор, магчыма, быў Шурасенам Яду-вамша. Ён сцвярджаў, што авангардныя салдаты Пора неслі сцяг Геракла, якога Мегасфен, які адправіўся ў Індыю пасля выціскання Пора Чандрагуптай, відавочна атаясамляў з шурасенамі Матхуры. Гэты Геракл Мегасфена і Арыяна быў ідэнтыфікаваны некаторымі навукоўцамі як Крышна, і іншымі як яго старэйшы брат Баларама, якія абодва былі продкамі і бажаствамі-заступнікамі шарусенаў. Ішвары Прасад і іншыя ягоныя паслядоўнікі знайшлі дадатковую падтрымку гэтай высновы ў тым, што частка шурасенаў павінна была міграваць на захад, у Пенджаб і сучасны Афганістан з Матхуры і Дваракі, пасля таго, як Крышна хадзіў на нябёсы і заснаваў там новыя царства.

## Бітва на Гідаспе 
а* , ўяўлення мастака 20 — га стагоддзя. ]]
Бітва на Гідаспе вялася ў 326 г. да н.э. паміж Аляксандрам Македонскім і раджам Порам, на беразе ракі Гідасп. Войска Пора не дасягала памераў пэрсідскага войску, але была дастаткова моцная. Арыян налічвае больш за 30 тысяч пяхотнікаў, 4 тысячы коннікаў, 300 калясніц і 200 сланоў. Курцый паўтарае гэтыя лічбы, але памяншае колькасць сланоў да 85. Па Дыядору цар Пор меў 50 тысяч пяхотнікаў, 3 тысячы коннікаў, тысячу калясніц і 130 сланоў. З іншага боку, Плутарх паведамляе толькі пра 20 тысяч пяхотнікаў і 2 тысячы коннікаў у Пора. Мяркуючы па апісанні бітвы і страт, верагодна ў Пора было да 30 тысяч пяхотнікаў, 3 тысяч коннікаў, 300 калясніц і 130—200 сланоў. Найбольш грознай сілай у індыйскім войску з’яўляліся баявыя сланы, танкі антычнай эпохі. Акрамя сваіх немалых сіл Пор разлічваў на хуткае прыбыццё саюзніка, індыйскага цара Абісара, чыя армія толькі крыху саступала войску Пора.

Хоць бітва і яе вынікі не запісаны ў якой-небудзь даступнай старажытнаіндыйскай крыніцы, Атрымаўшы перамогу, Аляксандр у знак павагі да ворага дазволіў яму захаваць трон у якасці сатрапа і нават саступіў яму частку заваяваных земляў на паўднёвым усходзе да ракі Гіфасіс (Біяс).

## Смерць 
Пасля смерці Аляксандра ў 323 годзе да н.э., Пердзіка стаў рэгентам яго імперыі, а пасля забойства Пердзікі ў 321 годзе да н.э., Антыпатр стаў новым рэгентам. Па словах Дыядора , Антыпатр прызнаў уладу Пора над тэрыторыямі ўздоўж ракі Інд . Пор заставаўся верным саюзнікам грэкаў да самай смерці, у якой вінаватым Дыядор Сіцылійскі лічыць македонскага сатрапа Эўдама, які служыў Аляксандру сатрапам у Пенджабе.

## У культуры 
* Сохраб Модзі іграе Пора ў фільме Сікандар у 1941 годзе
* Прытхвірадж Капур іграе Пора ў фільме Сікандар-і-Азам ў 1965 годзе
* Пор іграецца Арунам Балі ў 1991 Чанак’я (серыял)  
* Часу з’яўляецца ў 1999 анімаваных серыях Валадаранне: Заваёўнік
* Пор іграецца тайскім акцёрам, Бінам Банлерыт, у *Аляксандры* (2004)  
* Пор з’яўляецца ў 2011 *Чандрагупта Маур’я*  
* SET пачаў серыял Сіддхарта Кумара Тэвары пад назвай *Пор* у бітве на Гідаспе у лістападзе 2017 года, у якім Пор малюецца Лакшам Лалвані .

## Гл. таксама 
* Індуізм
* Старажытная Індыя
* Індыйскі слон
* Паўднёвая Азія

## Літаратура 
* Аррыян , *Кампанія Аляксандра,* кніга 5.
* *Гісторыя Поруса,* Патыяла, д — р Буда Parkash.
* Джон Фуллер (1960). В*айскаводніцкае мастацтва Аляксандра Македонскага.* *Нью* — *Джэрсі: De Capo Press* ,  ISBN &nbsp; 978-0-306-80371-0
* Ён Лендрінг. *Аляксандр дэ Грот — De ondergang вана гет Perzische Рэкі* (Аляксандр Вялікі. Гібель Персідскай імперыі), Амстэрдам: Атенеум — Полак & Van Геннеп, 2004.  ISBN &nbsp; 90-253-3144-0
* Франк Холт. *Аляксандр Вялікі і таямніца слановых медальёнаў,'' Каліфорнія: Каліфарнійскі універсітэт Press, 2003 г., 217pgs.  ISBN &nbsp; 0-520-24483-4
* Гісторыя Індыі: (ад старажытных часоў да падзення імперыі Маголаў), д. Ішвары Пашад

Катэгорыя:Сатрапы імперыі Аляксандра Македонскага
Катэгорыя:Гісторыя Пакістана
Катэгорыя:Індыйскія манархі IV стагоддзя да н.э.