open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
BAC Strikemaster

**BAC 167 Strikemaster** — брытанскі вучэбна-баявы самалёт. Здольны дзейнічаць з няроўных узлётна-пасадачных палос. Абсталяваны падвойнымі катапультнымі сядзеннямі, прыдатнымі нават для ўцёкаў з малых вышынь.

## Характарыстыкі 
* Экіпаж: 2
* Даўжыня: 10,274 м
* Размах крыла: 11,23 м
* Вышыня: 3,340 м
* Вага пустога: 2810 кг
* Поўная маса: 4220 кг
* Максімальная ўзлётная вага: 5216 кг
* Запас паліва: 1660 л, уключаючы канцавыя бакі.
* Сілавая ўстаноўка: 1 турбарэактыўны рухавік Rolls-Royce Viper Mk.535 з цягай 14,0 кН

## Варыянты 
Распрацаваны шматлікія мадыфікацыі самалёта, сярод якіх: 
* Mk 80: экспартная версія для Саудаўскай Аравіі, 25 адзінак.
* Mk 80A: таксама для Саудаўскай Аравіі, 20 адзінак.
* Mk 81: экспартная версія для Паўднёвага Емена, чатыры самалёты.
* Mk 82: экспартная версія для Амана, 12 самалётаў.
* Mk 82A: таксама для Амана, 12 адзінак.
* Mk 83: экспартная версія для Кувейта, 12 самалётаў.
* Mk 84: экспартная версія для Сінгапура, 16 самалётаў.
* Mk 87: экспартная версія для Кеніі, шэсць самалётаў.
* Mk 88: экспартная версія для Новай Зеландыі, 16 самалётаў.
* Mk 89: экспартная версія для Эквадора, 22 самалёты.
* Mk 89A: таксама для Эквадора, колькасць невядома.
* Mk 90: экспартная версія для Судана, колькасць невядома.

## Літаратура
* Taylor, John W.R. "Hunting Jet Provost and BAC 167." Combat Aircraft of the World from 1909 to the present. New York: G.P. Putnam's Sons, 1969. ISBN 0-425-03633-2.
* Taylor, John W. R. Jane's All The World's Aircraft 1976–77. London: Jane's Yearbooks, 1976. ISBN 0-354-00538-3.

## Спасылкі 
*RNZAF Museum Strikemaster page
*ABC Australia News
*BAC 167 Strikemaster
*Blue Air Training LLC
*Strikemaster Ltd

Катэгорыя:Самалёты Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Ваенныя самалёты
МіГ-27

**МіГ-27** (выраб 32-25, па кадыфікацыі НАТА: **Flogger-D**) — савецкі звышгукавы знішчальнік-бамбардзіроўшчык трэцяга пакалення. Прызначаны для нанясення ўдараў па рухомым і нерухомым наземным і паветраным мэтам. Можа несці тактычную ядзерную зброю.

У цяперашні час — асноўны знішчальнік-бамбардзіроўшчык ВПС Індыі. У сувязі з цяжкім эканамічным становішчам з 1993 года ў Расіі, Беларусі і Украіне практычна ўсе МіГ-27 і яго мадыфікацыі былі выведзены з эксплуатацыі і ўтылізаваны.

Катэгорыя:Самалёты СССР
Катэгорыя:Ваенныя самалёты
Aeronautics Aerostar

**Aerostar** — беспілотны разведвальны самалёт (БПЛА) вытворчасці ізраільскай кампаніі Aeronautics Defense Systems. Распрацаваны на базе БПЛА «Scout». Першы палёт здзейсніў у 2000 годзе.

## Апісанне 
У бартавы комплекс уваходзяць сродкі сувязі і абмену данымі, мае зменную карысную нагрузку, у штатным варыянце абсталяваны лічбавай відэа-камерай, сумешчанай з цеплавізарам інфрачырвонага дыяпазону, што дазваляе праводзіць разведку ў любое надвор’е і на працягу дня і ночы.

Наземны пункт кіравання з прыёмнай антэнай аўтаномны, і можа быць змантаваны на грузавым аўтамабілі.

Абсталяваны высоканадзейным дызельным рухавіком Zanzottera 498i з электронным упырскам паліва магутнасцю 29 кВт.

## ЛТХ 
* даўжыня: 4,5 м
* вышыня: 1,3 м
* размах крыла: 8,5 м
* радыус дзеяння: 250 км
* маса карыснай нагрузкі: 50 кг
* максімальная ўзлётная вага: 220 кг
* максімальная вышыня палёту: 5500 м
* крэйсерская хуткасць: 102 км/г
* максімальная хуткасць: 206 км/г
* працягласцю палёту: 12 г

## Эксплуатанты 
* : 4 адзінкі на 2016 год.
* : у 2004 годзе атрымана 2 адзінкі.
* : у 2006 годзе былі замоўлены для берагавой аховы і аховы нафтавых платформаў у дэльце ракі Нігер.
* : у 2007 годзе быў заключаны кантракт агульным коштам 10 млн. долараў на прадастаўленне ў карыстанне трох Aerostar.

## Спасылкі 
* Aerostar | Беспилотие

Катэгорыя:Беспілотныя лятальныя апараты
Sud-Aviation SA.330 Puma

**Sud-Aviation SA.330 Puma** — французскі сярэдні транспартны верталёт. Здзейсніў першы палёт 15 красавіка 1965 года, усяго пабудавана каля 700 машын. Шырока пастаўляўся на экспарт. Нягледзячы на тое, што верталёт створаны ў Францыі, гэтак жа было ліцэнзавана выкарыстанне для такіх краін як: Інданезія, Вялікабрытанія, Паўднёва-Афрыканская Рэспубліка.

## Тэхнічныя характарыстыкі 
* Экіпаж: 1-3 чалавекі
* Пасажыраўмяшчальнасць: да 20 салдат
* Даўжыня: 18,15 м
* Даўжыня фюзеляжа: 14,06 м
* Дыяметр апорнага вінта: 15,0 м
* Дыяметр рулявога вінта: 3,04 м
* Вышыня: 5,14 м
* База шасі: 4,045 м
* Каляіна шасі: 2,38 м
* Маса пустога: 3536 кг
* Максімальная ўзлётная маса: 7000 кг
* Аб’ём паліўных бакаў: 1544 л (без дадатковых бакаў)
* Сілавая ўстаноўка: 2 × турбавальных Turbomeca Turmo IVC
* Магутнасць рухавікоў: 2 × 1575 л. с. (2 × 1175 кВт (узлётная))

## Мадыфікацыі 
* SA.330A — прататып верталёта.
* SA.330B — першая серыйная мадыфікацыя для французскіх узброеных сіл.
* SA.330C — экспартная версія з рухавіком Turmo IVC.
* SA.330E — мадыфікацыя брытанскай фірмы Westland.
* Puma HC.Mk.1 — абазначэнне SA.330E пасля прыняцця ў 1971 годзе на ўзбраенне брытанскіх ВПС.
* SA.330F — грамадзянская версія.
* SA.330G — мадыфікацыя транспартнага верталёта SA.330F з Turmo IVC.
* SA.330Н — мадыфікацыя SA.330B з Turmo IVC.
* SA.330J — грамадзянская версія на базе SA.330F з Turmo IVC.
* SA.330L — экспартная шматмэтавая версія.
* IAR-330H — румынскі транспартны варыянт фірмы IAR на базе SA.330H.
* IAR-330L — румынскі ўдарна-транспартны варыянт з 2 20-мм гарматамі.
* Oryx — гібрыдная версія, распрацаваная фірмай Atlas (ПАР) на базе SA.330L, але з рухальнай сістэмай верталёта SA.332.

## Літаратура 
* Jane's All The World's Aircraft 1975-76 / Taylor, John W. R. ed.. — London: Macdonald and Jane's, 1975. — P. 47-49. — 830 p. — ISBN 0-354-00521-9.

Катэгорыя:Ваенна-транспартныя верталёты
Вэб-праграма

**Вэб-праграма** () — праграмнае забеспячэнне, доступ да якога ажыццяўляецца з дапамогай вэб-браўзера. Вэб-праграмы дастаўляюцца ў Сусветным павуцінні (World Wide Web) карыстальнікам, якія падключаны да сеткі.

Логіка вэб-праграмы размеркавана паміж серверам і кліентам (браўзерам), захоўванне даных ажыццяўляецца, пераважна, на серверы, абмен інфармацыяй адбываецца па сетцы, звычайна па сетцы Інтэрнэт. Адной з пераваг такога падыходу з’яўляецца той факт, што кліенты не залежаць ад канкрэтнай аперацыйнай сістэмы карыстальніка, таму вэб-праграмы з’яўляюцца кросплатформавымі, дзякуючы таму, што могуць працаваць на любой АС, дзе ёсць браўзер.

Вэб-праграмы сталі шырока выкарыстоўвацца ў канцы 1990-х — пачатку 2000-х гадоў.


Катэгорыя:Вэб-праграмаванне
Алеся Каржова

**Алеся Каржова** (нар. , Гомель, Беларусь) — беларуская футбалістка і трэнер, паўабаронца. Выступала за зборную Беларусі. Кандыдат у майстра спорту.

## Клубная кар’ера 
Выхаванка гомельскага СДЮШАР-8.

З 2014 па 2015 год гуляла за «Зорку».

Выступала за зборную Беларусі WU-15, WU-17, WU-19.
 
Пасля завяршэння кар’еры працуе трэнерам у «Зорке».

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Футбалісткі Беларусі
Катэгорыя:Ігракі жаночай зборнай Беларусі па футболе
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Зорка-БДУ
Катэгорыя:Трэнеры ЖФК Зорка-БДУ
Валянціна Пранаўна Сташайцене

**Валянціна Пранаўна Сташайцене** (, ; 26  снежня 1911 — 1 лютага 1990) — літоўскі савецкі мовазнавец, доктар філалагічных навук (1976), прафесар (1978).

## Біяграфія 
Нарадзілася ў горадзе Самара. У 1942 годзе скончыла Віленскі ўніверсітэт. З 1947 года выкладала ў Літоўскай сельскагаспадарчай акадэміі і Віленскім універсітэце. У 1955 годзе скончыла Віленскі педагагічны інстытут. З 1976 года выкладала ў Каўнаскім політэхнічным інстытуце.

## Навуковая дзейнасць 
Займалася даследаваннем пытанняў лексікалогіі, лексікаграфіі, тэорыі перакладу, методыкі выкладання моў, распрацоўкай праблем гісторыі лексікалогіі беларускай мовы.

Сярод апублікаванага:
* Лексика литовской метрики (книг судных дел) [Текст] : Автореферат дис. на соискание ученой степени кандидата филологических наук / Белорус. гос. ун-т им. В. И. Ленина. — Минск : [б. и.], 1965. — 16 с.
* Сборник программированных упражнений. Орфография (Правописание «ъ» и «ь», приставок и гласных после шипящих) / В. П. Сташайтене, Н. Д. Хорошилова, С. А. Тимофеева; М-во высш. и сред. спец. образования ЛитССР, Вильнюс. гос. ун-т им. В. Капсукаса, Каф. рус. яз — Вильнюс: [б. и.], 1968. — 112 с.; 20 см.
* Абстрактная лексика: на материале старобелорусских письменных памятников XV―XVII веков / В. Сташайтене ; Министерство высшего и среднего специального образования Литовской ССР. — Вильнюс: Периодика, 1973. — 182, [2] с. : ил. ; 21 см. — 1500 экз.
* Сборник лексико-грамматических упражнений / М-во высш. и сред. спец. образования ЛитССР. Науч.-метод. кабинет Прил. — 1977.
* Русско-литовский фразеологический словарь = Rusų-lietuvių kalbų frazeologijos žodynas / В. Сташайтене, Й. Паулаускас — Вильнюс: Мокслас, 1985. — 443 с. ; 22 см.
* Русско-литовский разговорник. — 6-е изд. — Vilnius: Mokslas, 1986. — 255 с.; 15 см.
* Русско-литовский разговорник = Rusiškų-lietuviškų pasikalbėjimų knygelė / В. П. Сташайтене. — 7-е изд. — Вильнюс: Мокслас, 1989. — 255, [1] с. — Парал. тит. л. лит. — ISBN 5-420-00645-6
* VERTIMO KLAUSIMU // Musu kalba, 1971. № 7. 

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* 
* Stašaitienė Valentina // Švietimo portalas 

Катэгорыя:Мовазнаўцы СССР
Катэгорыя:Мовазнаўцы Літвы
Катэгорыя:Гісторыкі мовы
Катэгорыя:Лексікографы
Катэгорыя:Аўтары падручнікаў
Катэгорыя:Выкладчыкі Каўнаскага тэхналагічнага ўніверсітэта
Стацыя (павіннасць)

**Ста́цыя** — феадальная павіннасць сялян і мяшчан Вялікага Княства Літоўскага на ўтрыманне Вялікага князя і яго світы ў XIV — першай палове XVI стагоддзя. Мясцовыя назвы: *ялаўшчына, вепраўшчына, баўкуноўшчына, каняўшчына, мезлева, спіжа, паборы*.

Паходзіла ад старажытна-рускага *палюддзя*. Стацыя дастаўлялася князю ў час яго знаходжання на тэрыторыі той ці іншай абшчыны ў выглядзе натуры (мяса, збожжа, мука, мёд, сена, піва і інш.). Пазней стацыя была заменена зборам, незалежна ад прыезду князя (у Віленскім і Троцкім ваяводствах — у пачатку XVI стагоддзя).

«Устава на валокі» канчаткова вызначыла памеры стацыі: 1 ялавіца, 2 бараны з 30 валок, 1 курыца, 30 яек або 2,5 гроша з валокі.

Паступова ў другой палове XVII — пачатку XVIII стагоддзя натуральная форма змянілася на грашовую. У падняпроўскіх і падзвінскіх гарадах стацыя была адменена, а ў сельскіх абшчынах заменена іншымі зборамі.

## Літаратура 
* 
* 
* *Тимочко Н. О.* Економічна історія України: Навч. посіб. — К.: КНЕУ, 2005. — 204 с. — ISBN 966-574-759-2.

## Спасылкі 
* *Грузский Ю.* Налоги и сборы Великого княжетсва Литовского // Финансы. Учёт. Аудит. — № 3, март 2014. — С. 43. 
* *Туржій О.* Стація // Малий словник історії України 

Катэгорыя:Падаткаабкладанне ў Вялікім Княстве Літоўскім
Міхал Прушынскі

**Міхал Прушынскі** (пам. да 19 ліпеня 1835) — дзяржаўны службовец, землеўласнік.

## Біяграфія 
Падкаморы Ігуменскага павета (?), член 2 Дэпартамента Мінскага Галоўнага суда. Рабіў судалучэнні; у 1822 — для сына Людвіка, у 1823 — для брата Пастуміюша, у 1826 — для нашчадкаў Антонія, падчашыя браньскага, і сваіх двух сыноў і трох дочак.

Жыў ва ўласным маёнтку Заслаўе Мінскага павета (1828). Памёр да 19 ліпеня 1835 года.

## Узнагароды 
Кавалер ордена Св. Уладзіміра 4-й ст.

## Сям’я 
У шлюбе з Тэкляй з Валянскіх. Дзеці:
* Людвік (нар. 1.11.1804). Ахрышчаны 10.11.1804 у Каралішчавіцкім касцёле, адстаўны паручнік лейб-гвардыі Польскага кірасірскага палка (адстаўка 07.01.1829), жонка княгіня Ганна Друцкая-Сакалінская.
* Мечыслаў-Францішак. Ахрышчаны 06.10.1808 у Каралішчавіцкім касцёле, губернскі сакратар, сябра 1-га Дэпартамента Мінскага галоўнага суда (1832?), Мінскай крымінальнай палаты (1835—1837).
* Станіслаў-Аляксандр-Антоні (нар. 25.11.1818). Ахрышчаны 01.12.1818 у Заслаўскім касцёле, вучань гімназіі ў г. Мінску (1829).
* Ганна.
* Ізабэла.
* Міхаліна.

## Спасылкі 
Міхал
Sud-Aviation Gazelle

**Sud-Aviation Gazelle** — французскі шматмэтавы верталёт. Знаходзіцца на ўзбраенні армій Францыі, Вялікабрытаніі і шэрагу іншых краін. Ужываўся ў многіх узброеных канфліктах у якасці ваенна-транспартнага і супрацьтанкавага верталёта. Вялікай папулярнасцю карыстаюцца грамадзянскія варыянты.

Катэгорыя:Верталёты
ЗУ-23-2

**ЗУ-23** (Зенітная ўстаноўка калібра 23 мм, індэкс **2А13**) — савецкая 23-мм спараная зенітная ўстаноўка, у складзе двух авіяцыйных гармат, станка і прыцэла **ЗАП-23**, платформы з ходам, наземнага прыцэла **Т-3**.

*ЗП-23* прынята на ўзбраенне УС СССР 22 сакавіка 1960 года. Хуткастрэльнасць — 2 000 стрэлаў у хвіліну. Маса ўстаноўкі — 950 кг. Маса снарада — 190 грам. Далёкасць стральбы: 1,5 км па вышыні, 2,5 км па далёкасці. Разлік — пяць чалавек.

Катэгорыя:Зброя СССР
Катэгорыя:Артыкулы са сцвярджэннямі без крыніц больш 14 дзён
Станіслаў Прушынскі (маршалак шляхты)

**Станіслаў Прушынскі** (; 1753 — 2 верасня 1800, Каралішчавічы) — ураднік, дзяржаўны службовец, землеўласнік.

## Біяграфія 
Прадстаўнік старажытнага шляхецкага роду Прушынскіх герба «Любіч». Сын Юзафа Прушынскага, чашніка, падстарасты, падкаморага менскага, маршалка Галоўнага Трыбунала Вялікага Княства Літоўскага, і Брыгіды з Заранкаў Янішэўскай.

Генерал-ад’ютант, суддзя гродскі, падстароста судовы менскі. У 1797—1802 гадах маршалак шляхты Ігуменскага павета.

Валодаў маёнткамі Каралішчавічы, Свіраны.

У 1800 годзе рабіў вывад шляхецтва.

## Узнагароды 
Кавалер ордэнаў Св. Ганны, Св. Станіслава.

## Сям’я 
У шлюбе з Ганнай Камароўскай, дачкой мечніка вількамірскага.

Hanna Prušynskaja (Kamaroŭskaja). Ганна Прушынская (Камароўская) (XVIII).jpg|Партрэт жонкі Ганны з Камароўскіх з Кемелішкаўскага касцёла. XVIII стагоддзе
Stanisłaŭ Prušynski. Станіслаў Прушынскі (XVIII) (2).jpg|Партрэт жонкі Станіслава Прушынскага з Кемелішкаўскага касцёла. XVIII стагоддзе
Stanisłaŭ Prušynski. Станіслаў Прушынскі (XVIII) (3).jpg|Партрэт жонкі Станіслава Прушынскага. XVIII стагоддзе
Stanisłaŭ Prušynski. Станіслаў Прушынскі (XVIII) (4).jpg|Партрэт жонкі Станіслава Прушынскага. XVIII стагоддзе

## Спасылкі 
Юзаф
Катэгорыя:Суддзі гродскія менскія
Transport Allianz C.160 Transall

**Transport Allianz C.160 Transall** — сярэдні ваенна-транспартны самалёт, распрацаваны франка-германскім кансорцыумам для патрэб ВПС дзвюх краін.

Здзейсніў першы палёт 25 лютага 1963 года. Серыйная вытворчасць працягвалася да 1972 года і аднаўлялася ў Францыі ў першай палове 1980-х гадоў; усяго пабудавана 214 самалётаў. «Трансал» экспартаваўся ў Турцыю і ПАР.

Спраектаваны для ваенных дзеянняў і дапаможных палётаў.

Катэгорыя:Самалёты Францыі
Катэгорыя:Самалёты Германіі
Катэгорыя:Ваенныя самалёты
Lockheed C-130 Hercules

**Локхід C-130 «Геркулес»** () — амерыканскі ваенна-транспартны самалёт сярэдняй і вялікай далёкасці. Асноўны ваенна-транспартны самалёт ЗША, членаў НАТА і шэрагу іншых краін. На 2014 год з’яўляецца самым распаўсюджаным ваенна-транспартным самалётам у свеце. Да 1998 годзе «Геркулесы» ва ўсім свеце наляталі амаль 25 мільёнаў гадзін.

Катэгорыя:Самалёты В’етнамскай вайны
Катэгорыя:Самалёты Lockheed
Сезон 2014 ЖФК Зорка-БДУ

У 2014 годзе жаночы футбольны клуб «Зорка-БДУ» з горада Мінску прымаў удзел у двух афіцыйных турнірах на рэспубліканскім узроўні:
* Чэмпіянат Беларусі 2014 (2 месца),
* Кубак Беларусі 2014 (фіналіст).

## Склад каманды 
## Спасылкі 
* FK ZORKA-BDU MINSK
 
2014
Зорка-БДУ
Катэгорыя:2014 год у Мінску
Мрочак

**Мрочак** — прозвішча.

* Адам Іванавіч Мрочак — дырэктар (1930—1933) Мар’інагорскага сельскагаспадарчага тэхнікума.
* Аляксандр Генадзевіч Мрочак (нар. 1953) — беларускі ўрач-кардыёлаг, акадэмік НАНБ (2009).
* Вацлаў Рамуальдавіч Мрочак (1897—1937) — расійскі пісьменнік, педагог, гісторык навукі.
* Жорж Адамавіч Мрочак — беларускі фізік, у складзе калектыву даследчыкаў з ФТІ АН БССР, лаўрэат Дзяржаўнай прэміі БССР за стварэнне абсталявання электраімпульснай апрацоўкі матэрыялаў (1980)
* Марцін Мрочак (нар. 1982) — польскі танцор, спявак, акцёр тэатра і кіно.
* Чэслаў Мрочак (нар. 1964) — польскі палітык.

## Гл. таксама 
* Пётр Мікалаевіч Мрочак-Драздоўскі (1848—1930) — расійскі гісторык права, заслужаны прафесар Маскоўскага ўніверсітэта.
РПГ-7

**РПГ-7** (індэкс — **6Г3**) — савецкі ручны супрацьтанкавы гранатамёт шматразовага прымянення.

Прызначаны для барацьбы з танкамі, самаходнымі артылерыйскімі ўстаноўкамі і іншай бранятэхнікай, можа быць выкарыстаны для знішчэння жывой сілы ў хованках, а таксама для барацьбы з нізкалятаючымі малахуткаснымі паветранымі цэлямі. Гранатамёт распрацаваны ГСКБ-47 (цяпер прадпрыемства «Базальт») і прыняты на ўзбраенне УС СССР у 1961 годзе. Вядучы канструктар — Валянцін Канстанцінавіч Фірулін (лаўрэат Ленінскай прэміі за стварэнне дадзенай зброі). Выпушчана больш за 9 млн штук. Выкарыстоўваўся практычна ва ўсіх узброеных канфліктах з 1968 года і да гэтага часу знаходзіцца на ўзбраенні ўзброеных сіл многіх краін. Дзякуючы з’яўленню новых боепрыпасаў РПГ-7 уяўляе істотную небяспеку для сучаснага ўзбраення і ваеннай тэхнікі, таму застаецца запатрабаваным і ў XXI стагоддзі.

## Гісторыя 
У пачатку 1950-х гадоў у сістэму процітанкавых сродкаў блізкага бою фарміраванняў Савецкай Арміі УС СССР уваходзілі ручная граната РКГ-3, вінтовачны гранатамёт ВГ-45, ручны супрацьтанкавы гранатамёт РПГ-2, станковы гранатамёт СГ-82 і безаткатныя гарматы — Б-10 і Б-11.

У 1954 годзе НДІ-3 Галоўнага артылерыйскага ўпраўлення выдаў тактыка-тэхнічныя патрабаванні на распрацоўку больш дасканалых ручных гранатамётаў.

У 1958 годзе галаўным прадпрыемствам па распрацоўцы процітанкавых гранатамётаў прызначаецца ДСКБ-47 (г. Масква) (цяпер НВА «Базальт») з філіялам у горадзе Чырвонаармейску Маскоўскай вобласці (Чырвонаармейскае Навукова-вытворчае падраздзяленне — ЧНВП).

Першым узорам, распрацаваным Чырвонаармейскім падраздзяленнем НВА «Базальт» (тады ДСКБ-47) і прынятым на ўзбраенне, быў ручны супрацьтанкавы гранатамёт РПГ-7 з стрэлам ПГ-7В. Распрацоўка гранатамёта адбывалася ў 1958—1961 гадах. Завадскія выпрабаванні праведзены з 25 лютага па 11 чэрвеня 1960 года. Выпрабаванні прайшлі паспяхова. РПГ-7 быў прыняты на ўзбраенне 16 чэрвеня 1961 года і да гэтага часу знаходзіцца на ўзбраенні УС Расіі. Распрацоўка стрэлаў з баявой часткай рознага паражальнага дзеяння, а таксама ўдасканаленне прыцэльных прыстасаванняў значна пашырылі магчымасці гранатамёта, зрабііўшы яго шматмэтавым.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Стралковая зброя СССР
Катэгорыя:Гранатамёты
Мікалай Іванавіч Сташак

**Мікалай Іванавіч Ста́шак** (, ;  — ) — савецкі военачальнік, удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза (1943). Генерал-лейтэнант (1968), кандыдат ваенных навук (1961), дацэнт.

## Біяграфія 
Нарадзіўся на хутары Марынаўскі Адэскага павета Херсонскай губерні (сучаснае сяло Марыніўка ў Адэскай вобласці Украіны). Скончыў 7 класаў школы, першы курс сельскагаспадарчага тэхнікума. Працаваў трактарыстам у саўгасе. У Чырвонай Арміі з 1935 года. У 1938 годзе скончыў Арджанікідзаўскае ваеннае вучылішча войскаў НКУС (сучасны Паўночна-Каўказскі ваенны інстытут унутраных войск, Уладзікаўказ). Праходзіў службу ў пагранічных войсках.

Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны з лютага 1942 года. З кастрычніка 1942 года-камандзір 360-га стралковага палка. Удзельнік баёў на Бранскім і Цэнтральным франтах, Сталінградскай і Курскай бітваў, вызвалення Левабярэжнай Украіны. У канцы верасня — пачатку кастрычніка 1943 года з палком фарсіраваў рэкі Дзясна, Дняпро і Прыпяць, захопліваў і пашыраў плацдармы, вызваляў гарадскі пасёлак Камарын. Пазней полк пад камандаваннем М. І. Сташака ў складзе 1-га Беларускага фронту ўдзельнічаў у вызваленні Беларусі, Польшчы, у Берлінскай наступальнай аперацыі.

У 1947 годзе скончыў Ваенную акадэмію імя М. В. Фрунзэ. З лютага 1948 па снежань 1950 года служыў начальнікам штаба 3-й гвардзейскай механізаванай дывізіі Прыволжскай ваеннай акругі. У 1952 годзе скончыў Вышэйшую ваенную акадэмію Генеральнага штаба. Працаваў намеснікам начальніка Ваеннай акадэміі імя М. В. Фрунзэ.

З 1973 года генерал-лейтэнант М. Сташак у адстаўцы. Жыў у Маскве. Займаўся літаратурнай творчасцю. Памёр 17 лютага 1991 года. Пахаваны на Галавінскіх могілках у Маскве.

## Літаратурныя творы 
* Крутыми верстами: Роман. — М.: Молодая гвардия, 1982.
* Через все испытания: Повесть. — М.: Издательство ДОСААФ, 1986.
* На стремнине: Роман. — М.: Воениздат, 1990.

## Літаратура 
* 
* 
* 
* Подвиг во имя жизни: Очерки о Героях Советского Союза, уроженцах Одесской области. / Сост.: Абрамов А. Ф., Бульба А. И. — Одеса: Маяк, 1984. — С. 250—253.
* 

## Спасылкі 
* Сташек Николай Иванович  // Праект Міністэрства абароны Расійскай Федэрацыі «Память народа»
* *Кирик С.* Дни и месяцы освобождения Беларуси. Сентябрь 1943 года   // Беларускі дзяржаўны музей гісторыі Вялікай Айчыннай вайны
* Почётные жители района   // Сайт Брагінскага раённага выканаўчага камітэта

Катэгорыя:Удзельнікі Сталінградскай бітвы
Катэгорыя:Удзельнікі Курскай бітвы
Катэгорыя:Удзельнікі бітвы за Дняпро
Катэгорыя:Камандзіры палкоў у Вялікай Айчыннай вайне
Катэгорыя:Генерал-лейтэнанты СССР
Катэгорыя:Мемуарысты СССР
Катэгорыя:Кандыдаты ваенных навук
Катэгорыя:Выкладчыкі Ваеннай акадэміі імя М. В. Фрунзэ
Катэгорыя:Пагранічнікі
Катэгорыя:Ганаровыя грамадзяне Камарына
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Адэскай вобласці
Катлабуг

**Катлабу́г** () — поймавае возера ў нізоўі Дуная, у Адэскай вобласці Украіны. Ад поймы Дуная аддзелена дамбай, мае рэжым вадасховішча. Водаабмен рэгулюецца шлюзавым каналам, які перасякае дамбу. На беразе размешчана селішча Катлабуг.

Катлавіна падоўжанай формы, з расшырэннем у паўднёвай частцы. Даўжыня 21 км, шырыня ад 1 да 6 км, плошча 67 км². Глыбіня да 4 м.

Паўночныя берагі пясчаныя, месцамі абрывістыя, рассечаны балкамі, паўднёвыя — нізінныя, забалочаныя. Упадаюць рэкі Ташбунар, Вялікі Катлабуг, Еныка.

Тэмпература вады ўлетку да 24-26 °C, зімой возера замярзае. Мінералізацыя вады 1-1,6 г/л.

Пашырана водная расліннасць (асабліва водарасці, лотаці), з рэдкіх відаў расце вадзяны арэх плывучы.

Водзяцца сазан, акунь, шчупак; разводзяць белага амура, таўсталобіка; промысел ракаў. На берагах (асабліва паўднёвых) — месцы гнездавання вадаплаўных і адпачынку пералётных птушак.

Вада выкарыстоўваецца для арашэння.

## Літаратура 
* *Амброз Ю. О.* Катлабуг // Географічна енциклопедія України: у 3 т. / редколегія: О. М. Маринич (відпов. ред.) та ін. Т. 2 — К.: «Українська радянська енциклопедія» ім. М. П. Бажана, 1990.

Катэгорыя:Азёры Адэскай вобласці
Катэгорыя:Басейн Дуная
Задруцце (значэнні)

Назву **Задру́цце** маюць:
* Задруцце — былая вёска ў складзе Рагачоўскага раёна Гомельскай вобласці
* Задруцце — прыпыначны пункт Гомельскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Рагачоўскім раёне Гомельскай вобласці
Падгор’е (Добрушскі раён)

**Падго́р’е** — былы пасёлак у Добрушскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіў у склад Рассветаўскага сельсавета.

Да 1963 года знаходзіўся ў адміністрацыйным падпарадкаванні Добрушскага гарсавета. 29 ліпеня 1988 года скасаваны ў сувязі з тым, што жыхары пасёлка перасяліліся ў іншыя населеныя пункты.
Зеляноўка

**Зеляно́ўка** (, ) — былы пасёлак у Буда-Кашалёўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіў у склад Недайскага сельсавета.

Да 17 мая 1979 года пасёлак уваходзіў у склад Глазаўскага сельсавета. Скасаваны 17 снежня 1986 года, у сувязі з тым, што жыхары пасёлка перасяліліся ў іншыя населеныя пункты.
Леанід Альбінавіч Савіцкі

**Леанід Альбінавіч Савіцкі** (нар. , г. Варкута, СССР) — беларускі футбаліст і футбольны трэнер.

## Клубная кар’ера 
Выступаў за каманды «Волга» і «Іскра» з Ніжняга Ноўгарада (1977—1979), «Спутнік» (Мінск) (1980—1983). У 1986 годзе скончыў Беларускі дзяржаўны інстытут фізічнай культуры па спецыяльнасці «Трэнер па футболе». З 1984 па 1989 гады з’яўляўся начальнікам і старэйшым трэнерам ФК «Спутнік» (Мінск), які стаў чэмпіёнам, уладальнікам Кубка і Суперкубка БССР. З 1989 па 1992 год працаваў трэнерам ДЮСШАР-5 г. Мінска.

З 1992 па 1999 гады і з 2001 па 2005 гады працаваў у мінскім «Тарпеда». У 2007 годзе — старшы, а ў 2008—2009 гадах — галоўны трэнер ФК «Лакаматыў» (Мінск). У 2010—2011 гадах — галоўны трэнер ФК «Камунальнік» (Слонім).

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Леонид Савицкий: «В Слониме говорили: проиграете — пойдете на уборку свеклы»

Катэгорыя:Футбольныя трэнеры Беларусі
Катэгорыя:Футбалісты Беларусі
Катэгорыя:Трэнеры ФК Камунальнік Слонім
Катэгорыя:Трэнеры ЖФК Зорка-БДУ
Катэгорыя:Трэнеры ФК Тарпеда Мінск
Катэгорыя:Трэнеры ФК Рэчыца-2014
Катэгорыя:Трэнеры ФК СКВІЧ
Катэгорыя:Ігракі ФК Спутнік Мінск
Катэгорыя:Ігракі ФК Волга Ніжні Ноўгарад
Забоззе (значэнні)

Назву **Забо́ззе** маюць:

## Населеныя пункты 
### Беларусь 
* Гомельская вобласць:
** Забоззе — былы пасёлак у Акцябрскім раёне.
** Забоззе — вёска ў Ельскім раёне.

## Іншае 
* Забоззе — прыпыначны пункт Беларускай чыгункі ў Ельскім раёне Гомельскай вобласці.
Забоззе (Акцябрскі раён)

**Забо́ззе** — былы пасёлак у Акцябрскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіў у склад Акцябрскага сельсавета.

29 жніўня 1974 года скасаваны ў сувязі з тым, што жыхары пасёлка перасяліліся ў іншыя населеныя пункты.

## Спасылкі
Некрашы (Акцябрскі раён)

**Некрашы́** — былая вёска ў Акцябрскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіла ў склад Валосавіцкага сельсавета.

29 жніўня 1974 года скасавана ў сувязі з тым, што жыхары вёскі перасяліліся ў іншыя населеныя пункты.
Сезон 2010 ЖФК Зорка-БДУ

У 2010 годзе жаночы футбольны клуб «Зорка-БДУ» з горада Мінску прымаў удзел у двух афіцыйных турнірах на рэспубліканскім узроўні:
* Чэмпіянат Беларусі 2010 (2 месца),
* Кубак Беларусі 2010 (уладальнік).

## Склад каманды 
## Спасылкі 
* FK ZORKA-BDU MINSK
 
2010
Зорка-БДУ
Катэгорыя:2010 год у Мінску
Мумий Тролль

**«Мумий Тролль»** (да 1989 года — **Муми Тролль**) — савецкі і расійскі рок-гурт з Уладзівастока. Заснаваны ў 1983 годзе ва Уладзівастоку яго нязменным лідарам і ідэолагам . Гурт прадстаўляў Расію на конкурсе песні «Еўрабачанне — 2001», дзе заняў 12-е месца.

## Дыскаграфія 
### Магнітаальбомы 
* Новая луна апреля (1985)
* Делай Ю Ю (1990)

### Студыйныя альбомы 
* Морская (1997)
* Икра (1997)
* Точно ртуть алоэ (2000)
* Меамуры (2002)
* Похитители Книг (2004)
* Слияние и поглощение (2005)
* Амба (2007)
* 8 (2008)
* Редкие земли (2010)
* Vladivostok (2012)
* SOS матросу (2013)
* Пиратские копии (2015)
* Malibu Alibi (2016)
* ВОСТОК Х СЕВЕРОЗАПАД (2018)
* Призраки Завтра (2020)
* После зла (2020)

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Музычныя калектывы, якія з’явіліся ў 1983 годзе
Катэгорыя:Прадстаўнікі Расіі на конкурсе песні Еўрабачанне
Катэгорыя:Квартэты
Катэгорыя:Трыа
Катэгорыя:Квінтэты
Катэгорыя:Гурты альтэрнатыўнага рока
Катэгорыя:Рок-гурты Расіі
Зіна Гімпелевіч

**Зіна (Зінаіда Якаўлеўна) Гімпелевіч** (**Шварцман**; нар. 1949, г. Мінск) — беларускі і канадскі філолаг, культуролаг, беларусістка.

## БІяграфія 
Нарадзілася ў Мінску ў 1949 годзе. Яе айчымам быў беларускі кампазітар Дзмітрый Камінскі.

Пры ўладкаванні на працу на Беларускае тэлебачанне вытрымала іспыт (напісала праграму, якую прынялі), але ў працы ёй адмовілі з прычыны яўрэйскай нацыянальнасці, прапанавалі ўзяць нацыянальнасць айчыма, але яна не згадзілася. Калі ў Зінаіды нарадзілася дачка, айчым настаяў на тым, каб яна пакінула краіну. Эмігравала ў Канаду ў 1979-м з першым мужам і дачкой. Скончыла каледж Хілфілд Страталан у Гамільтане, пасля Універсітэт Ватэрлоа.

Сумесна з Івонкай Сурвілай і Паўлінай Сміт-Пашкевіч арганізавала адзін з першых у свеце Фонд для дапамогі ахвярам Чарнобылю ў Беларусі (CRFCVB) і шмат гадоў была яго першай віцэ-прэзідэнткай.

Ганаровая прафесарка канадскага Універсітэта Ватэрлоа. Прэзідэнтка, пасля ганаровая прэзідэнтка Канадскай асацыяцыі славістаў, віцэ-прэзідэнтка Міжнароднай асацыяцыі беларусістаў (МАБ), у 2002—2017 гадах прэзідэнтка Беларускага інстытута навукі і мастацтва ў Канадзе. Ганаровы член Саюза беларускіх пісьменнікаў.

## Навуковая дзейнасць 
Аўтар дзевяці манаграфій, у тым ліку пра творчасць Васіля Быкава, 17 раздзелаў у калектыўных акадэмічных выданнях. Навуковыя інтарэсы: беларуская і руская мова і літаратура; яўрэйская літаратура; культура XX стагоддзя.

У 2023 годзе Беларускі інстытут навукі і мастацтва ў Канадзе і Згуртаванне беларусаў Канады выдалі кнігу Гімпелевіч «Biełarusian Fine Art: Time and Time Again» («Беларускае выяўленчае мастацтва: зноў і зноў»).

Катэгорыя:Беларусы ў Канадзе
Катэгорыя:Імігравалі ў Канаду з Беларусі
Катэгорыя:Беларусісты
Катэгорыя:Філолагі
Катэгорыя:Славісты
Катэгорыя:Культуролагі
Катэгорыя:Вучоныя Канады
Grand Theft Auto: San Andreas

***Grand Theft Auto: San Andreas*** (скарочана ***GTA: San Andreas*** або ***GTA: SA***) — камп’ютарная гульня ў жанры шутара ад трэцяй асобы з элементамі шутара ад першай асобы, распрацаваная Rockstar North і выдадзеная Rockstar Games. Рэліз адбыўся 26 кастрычніка 2004 года ў ЗША. War Drum Studios (сучасная назва — Grove Street Games) распрацавала  для мабільных прылад, а пасля і для PlayStation 3 і Xbox 360.

## Распрацоўка 
*GTA: San Andreas* працуе на рухавіку .

## Гарачая Кава 
Вакол  пад назвай «Hot Coffee» разгарэўся скандал  (), які паўплываў на культуру так, што доўгі час пасля чуліся яго водгаласы.

## Ацэнкі 
Гульня атрымала 95 балаў са 100 магчымых на Metacritic на платформе PlayStation 2 і 93 бала на Xbox і PC.

## Саўндтрэк 
### Радыё 
Падчас язды на машыне, калі ўключана радыё, гулец можа паслухаць адну з радыёстанцый:
*«Bounce FM» — фанк;
*«K-DST» — фолк-рок;
*«K-Jah West» — рэгі;
*«K-Rose» — кантры;
*«Master Sounds» — фанк;
*«Playback» — рэп;
*«RADIO Los Santos» — хіп-хоп;
*«Radio X» — рок, альтэрнатыўны рок;
*«WCTR» (скар. «West Coast Talk Radio») — размоўнае.

San Andreas
Катэгорыя:Камп’ютарныя гульні 2004 года
Катэгорыя:Камп’ютарныя гульні з трохмернай графікай
Катэгорыя:Шутары ад першай асобы
Катэгорыя:Шутары ад трэцяй асобы
Катэгорыя:Камп’ютарныя гульні з адкрытым светам
Катэгорыя:Шматкарыстальніцкія гульні
Катэгорыя:Гульні для iOS
Катэгорыя:Гульні для Android
Катэгорыя:Гульні для Windows Phone
Катэгорыя:Гульні для Windows
Катэгорыя:Гульні для macOS
Катэгорыя:Гульні для PlayStation 2
Катэгорыя:Гульні для PlayStation 3
Катэгорыя:Гульні для Xbox
Катэгорыя:Гульні для Xbox 360
Катэгорыя:Steam-гульні
Навуковы інстытут імя Вейцмана

**Навуковы інстытут імя Вейцмана** (, ) — ізраільская дзяржаўная вышэйшая навучальная і навукова-даследчая ўстанова са статусам універсітэта, сядзіба якой знаходзіцца ў горадзе Рэхавот. Інстытут носіць імя Хаіма Вейцмана.

Установа адрозніваецца ад іншых ізраільскіх універсітэтаў тым, што прапануе толькі аспірантуру і толькі ў галіне прыродазнаўчых і дакладных навук.

Гэта міждысцыплінарны даследчы цэнтр, які налічвае каля 3800 супрацоўнікаў — навукоўцаў, дактароў і магістраў, а таксама навукова-тэхнічнага і адміністрацыйнага персаналу, які працуе ў інстытуце.

Станам на 2019 год шэсць лаўрэатаў Нобелеўскай прэміі і тры лаўрэаты прэміі Цьюрынга былі звязаны з гэтай установай.

У 2019 годзе інстытут заняў 2-е месца па якасці даследаванняў і ўвайшоў у топ-25 навукова-даследчых інстытутаў/універсітэтаў свету ў дзвюх асноўных катэгорыях: «Самыя цытуемыя» а таксама «Публікацыі і патэнты». Інстытут заняў 7-е месца ў справаздачы Еўрапейскага даследчага савета ў 2020 годзе за высокі ўзровень поспеху ў атрыманні грантаў на даследаванні. У 2018 годзе інстытут заняў 9-е месца ва ўсім свеце і першае ў Ізраілі па рэйтынгу, які заснаваны на долі навуковых прац універсітэта, апублікаваных у перыяд з 2012 па 2015 год, якія склалі 10 % найбольш цытуемых у сваёй вобласці.

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Універсітэты Ізраіля
Катэгорыя:Навуковыя інстытуты
Катэгорыя:Рэхавот
Сезон 2017 ЖФК РДВАР

У 2017 годзе жаночы футбольны клуб «РДВАР» з горада Мінску прымаў удзел у двух афіцыйных турнірах на рэспубліканскім узроўні:
* Чэмпіянат Беларусі 2017 (3 месца),
* Кубак Беларусі 2017 (паўфінал).

## Склад каманды 
## Спасылкі 
* MINSK VS. ISLOCH-RGUOR 9 — 0
* ISLOCH-RGUOR VS. MINSK 0 — 4
* ISLOCH-RGUOR VS. SLAVYANKA 4 — 0
* NADEZHDA VS. ISLOCH-RGUOR 0 — 3

 
2017
Іслач-РДВАР
Катэгорыя:2017 год у Мінску
Сезон 2016 ЖФК РДВАР

У 2016 годзе жаночы футбольны клуб «РДВАР» з горада Мінску прымаў удзел у двух афіцыйных турнірах на рэспубліканскім узроўні:
* Чэмпіянат Беларусі 2016 (5 месца),
* Кубак Беларусі 2016 (чвэрцьфінал).

## Склад каманды 
## Спасылкі 
* MINSK VS. ISLOCH-RGUOR 5 — 0
* ISLOCH-RGUOR VS. MINSK 0 — 7
* ISLOCH-RGUOR VS. NADEZHDA 1 — 4
* ISLOCH-RGUOR VS. NEMAN 5 — 0
* SLAVYANKA VS. ISLOCH-RGUOR 1 — 7

 
2016
Іслач-РДВАР
Катэгорыя:2016 год у Мінску
Валерый Янушавіч Кеўра

**Валерый Янушавіч Кеўра** (нар. ) — беларускі футбаліст і футбольны трэнер.

## Клубная кар’ера 
З 1995 года з’яўляецца трэнерам-выкладчыкам па футболе ў РЦАП БДУ.

У 2005 годзе быў галоўным трэнерам мінскай жаночай каманды «Зорка», дзе пад яго кіраўніцтвам каманда рабіла першыя крокі.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Футбольныя трэнеры Беларусі
Катэгорыя:Футбалісты Беларусі
Катэгорыя:Трэнеры ЖФК Зорка-БДУ
Катэгорыя:Трэнеры ФК Партызан Мінск
Катэгорыя:Ігракі ФК Якуція
Антаніна Лявонцьеўна Зубкова

**Антаніна Лявонцьеўна Зубкова** (, Разанская губерня — , ) — савецкі штурман пікіруючага бамбавіка, гвардыі капітан, Герой Савецкага Саюза (1945).

Нарадзілася 12 кастрычніка 1920 г. у сяле Семіён Ражскага павета Разанскай губерні ў сялянскай сям’і. Руская.

Пасля заканчэння сярэдняй школы з залатым медалём у 1938 годзе без экзаменаў паступіла на механіка-матэматычны факультэт МДУ. Ва ўніверсітэце была камсоргам вучэбнай групы. Вучылася на адным курсе з іншымі будучымі вядомымі лётчыцамі Вялікай Айчыннай вайны: Еўдакіяй Пасько, Яўгеніяй Рудневай, Кацярынай Рабавай.

Ваявала на франтах Вялікай Айчыннай вайны з красавіка 1943 года, штурман эскадрыллі палка. Удзельнічала ў складзе гэтага палка ў абароне Сталінграда, баях па прарыве Блакітнай лініі на Кубані (у гэты перыяд вайны была ўзнагароджана першым ордэнам — Чырвонай зоркі), затым у Крыме. У далейшым полк пераляцеў на Заходні фронт і вёў наступ у Беларусі, Прыбалтыцы і Усходняй Прусіі.

З 1944 года член УКП(б)/КПСС.

Жыла ў Маскве. Скончыла жыццё самагубствам (паводле іншых звестак — загінула ў аўтакатастрофе) 13 лістапада 1950 года. Пахаваная на Ваганькаўскіх могілках (20 участак).

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Разанскай вобласці
Катэгорыя:Савецкая гвардыя
Катэгорыя:Капітаны СССР
Катэгорыя:Лётчыкі Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Жанчыны ў Вялікай Айчыннай вайне
Катэгорыя:Самазабойцы
Катэгорыя:Члены КПСС
Станіслаў Сташыц

**Станіслаў Ста́шыц** (;  — ) — польскі філосаф, публіцыст, грамадскі і дзяржаўны дзеяч, географ, геолаг, гісторык, перакладчык, каталіцкі святар, мецэнат. Адзін з заснавальнікаў Дзяржаўнага ўніверсітэта сельскай гаспадаркі ў Варшаве (Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego SGGW).

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў Піле. Сын мэра горада. У 1774—1778 гадах. У 1993 годзе выпушчана ў абарачэнне банкнота наміналам 50 000 злотых з яго выявай.

У горадзе Піла ў доме Станіслава Сташыца дзейнічае музей. Жыццю і дзейнасці Станіслава Сташыца прысвечаны шэраг публікацый.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* Советская историческая энциклопедия. В 16 томах. — М.: Советская энциклопедия. 1973—1982. Том 13. СЛАВЯНОВЕДЕНИЕ — СЯ ЧЕН. 1971.

## Спасылкі 
* 
* Muzeum Stanisława Staszica w Pile 
* *Michał Wieczorek* Польские философы, изменившие наше мышление // Culture.pl 
* Станислав Сташиц // Филологический проект «Славянство — форум славянских культур» 

Катэгорыя:Постаці Царства Польскага
Катэгорыя:Постаці польскага каталіцтва
Катэгорыя:Пісьменнікі Польшчы
Катэгорыя:Польскамоўныя пісьменнікі
Катэгорыя:Гісторыкі Польшчы
Катэгорыя:Географы Польшчы
Катэгорыя:Геолагі Польшчы
Катэгорыя:Філосафы Польшчы
Катэгорыя:Панславісты
Катэгорыя:Мецэнаты
Катэгорыя:Асобы на банкнотах
Катэгорыя:Эпоха Асветніцтва
Задруцце (Рагачоўскі раён)

**Задру́цце** — былая вёска ў Рагачоўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіла ў склад Лучынскага сельсавета.

Скасавана ў 1988 годзе, увайшла ў склад горада Рагачоў.
Булец

**Бу́лец** — былы хутар у Акцябрскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіў у склад Акцябрскага сельсавета.

13 лістапада 1987 года скасаваны ў сувязі з тым, што жыхары хутара перасяліліся ў іншыя населеныя пункты.
Еўдакія Барысаўна Пасько

**Еўдакія Барысаўна Пасько** (, Ліпенка, Туркестанская АССР — , ) — савецкая ваенная лётчыца, штурман эскадрыллі 46-га гвардзейскага начнога бамбардзіровачнага авіяцыйнага палка, Герой Савецкага Саюза.

## Біяграфія 
Нарадзілася ў сяле Ліпенка (цяпер — Джэты-Агузскага раёна Ісык-Кульскай вобласці Кыргызстана) у сялянскай сям’і. Украінка.

У 1938 годзе скончыла 10-ы клас 25-й школы горада Барнаула і паступіла на механіка-матэматычны факультэт МДУ. З чацвёртага курса ўніверсітэта пайшла добраахвотнікам у войска — была залічана ў ліку сямнаццаці студэнтак універсітэта ў авіягрупу № 122 (авіягрупу М. М. Раскавай). Скончыўшы паскораныя штурманскія курсы ў авіяцыйнай школе горада Энгельс, з мая 1942 года да канца вайны была штурманам эскадрыллі 46-га гвардзейскага начнога бамбавальнага авіяцыйнага палка. Член КПСС з 1943 года.

Паводле даных лётнай кніжкі, здзейсніла 790 баявых вылетаў і 10 вылетаў на спецзаданні. Агульны налёт склаў 1220 гадзін. На пазіцыі ворага было скінута больш за 100 тон бомб. Пацверджана знішчэнне чатырох складоў з гаручым, трох з боепрыпасамі, трох пражэктараў, дзвюх перапраў, 11 аўтамашын і аднаго самалёта на зямлі; 157 моцных выбухаў, 109 ачагоў пажару. Акрамя таго, у тыле праціўніка было скінута да 2 мільёнаў лістовак.

Шэсць братоў Еўдакіі Пасько змагаліся з гітлераўскімі захопнікамі са зброяй у руках, пяцёра з іх загінулі ў баях.

У канцы 1945 г. гвардыі старшы лейтэнант Е. Б. Пасько звольнены ў запас. Пазней ёй было прысвоена воінскае званне «капітан».

Вярнулася ў Маскву і паспяхова скончыла апошнія курсы мехмата МДУ (1949), аспірантуру. На працягу 33 гадоў працавала старшым выкладчыкам Маскоўскага вышэйшага тэхнічнага вучылішча.

Пахаваная з вайсковымі ўшанаваннямі на Траекураўскіх могілках Масквы.

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Ісык-Кульскай вобласці
Катэгорыя:Савецкая гвардыя
Катэгорыя:Капітаны СССР
Катэгорыя:Лётчыкі Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Жанчыны ў Вялікай Айчыннай вайне
Роджэр Сешнс

**Роджэр Хантынгтан Сешнс** (; , Бруклін — , Прынстан, Нью-Джэрсі) — амерыканскі кампазітар, музыказнаўца, педагог.

## Біяграфія 
Музычную адукацыю атрымаў у Гарвардскім універсітэце, Ельскай музычнай школе і Кліўлендскім музычным інстытуце. Вучань Эрнеста Блоха і Гарацыа Паркера. У 1925—1933 гадах падарожнічаў па Еўропе (Фларэнцыя, Рым, Берлін). У 1928 годзе сумесна з Ааронам Коплендам заснаваў у Нью-Ёрку «Канцэрты сучаснай музыкі». У 1933 годзе ён канчаткова вярнуўся ў Амерыку, дзе з 1935 па 1969 гады выкладаў кампазіцыю ў Каліфарнійскім (у Берклі), Прынстанскім і Гарвардскім універсітэтах, а таксама ў Джульярдскай школе музыкі. Прыязджаў у СССР у 1958 годзе.

## Творчасць 
Сешнс з’яўляецца аўтарам дзвюх опер, 9 сімфоній, інструментальных канцэртаў, камернай музыкі. Створаныя ў 1930-х гадах, яго сачыненні напісаны ў неакласічным стылі; пасля 1950 года кампазітар захапіўся дадэкафоннай тэхнікай (якую трактаваў вельмі вольна), гэтаму спрыяла знаёмства з Луіджы Далапікалай.

Катэгорыя:Кампазітары XX стагоддзя
Катэгорыя:Кампазітары ЗША
Катэгорыя:Музыказнаўцы
Катэгорыя:Музычныя педагогі ЗША
Катэгорыя:Музычныя педагогі XX стагоддзя
Катэгорыя:Оперныя кампазітары
Катэгорыя:Акадэмічныя музыканты ЗША
Катэгорыя:Лаўрэаты Пулітцэраўскай прэміі
Руднева

**Руднева** — жаночая форма прозвішча Руднеў, тапонім.

## Прозвішча 
* Наталля Аляксандраўна Руднева — беларуская артыстка оперы (мецца-сапрана)
* Яўгенія Максімаўна Руднева — Герой Савецкага Саюза

## Тапонім 
* Руднева (Угранскі раён)
Сезон 2012 ЖФК Вікторыя Воранава

У 2012 годзе жаночы футбольны клуб «Вікторыя» з гарадскога пасёлака Воранава прымаў удзел у двух афіцыйных турнірах на рэспубліканскім узроўні:
* Чэмпіянат Беларусі 2012 (8 месца),
* Кубак Беларусі 2012 (чвэрцьфіналы).

## Склад каманды 
## Спасылкі 
* FK VICTORYA VORONOVO

 
2012
Вікторыя Воранава
Руднеў

**Руднеў** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Леў Уладзіміравіч Руднеў — савецкі архітэктар
* Усевалад Фёдаравіч Руднеў — герой руска-японскай вайны
Яўгенія Максімаўна Руднева

**Яўгенія Максімаўна Руднева** ( — ) — штурман 46-га гвардзейскага начнога бамбардзіровачнага авіяцыйнага палка 325-й начной бамбардзіровачнай авіяцыйнай дывізіі, гвардыі старшы лейтэнант. Герой Савецкага Саюза.

## Біяграфія 
Нарадзілася 24 снежня 1920 года ў горадзе Бярдзянску, цяпер Запарожскай вобласці Украіны, у сям’і служачага.

Жыла ў пасёлку Салтыкоўка Маскоўскай вобласці, у горадзе Бабушкін (цяпер у межах горада-героя Масквы). У старшых класах вучылася ў маскоўскай школе № 311 (знаходзілася ў Лабкоўскім завулку, цяпер вуліца Макаранкі).

У адным выпуску з Рудневай (выпуск 1938 года) вучыліся і скончылі школу № 311 шэраг вядомых людзей, сярод якіх быў і вядомы савецкі пісьменнік Юрый Нагібін. Па ўспамінах таварышаў, у школе Яўгенія была самай бачнай грамадзянскай актывісткай, сакратаром камсамольскай арганізацыі. З 9-га класа яна пачала займацца ў астранамічным гуртку і хутка ў Жэні нарадзілася цвёрдае жаданне — быць астраномам.

У 1938 годзе Жэня скончыла сярэднюю школу з атэстатам з адзнакай і паступіла на механіка-матэматычны факультэт Маскоўскага дзяржаўнага ўніверсітэта. Дзякуючы сваёй незвычайнай працавітасці і дапытлівасці Жэня і ва ўніверсітэце хутка зрабілася адной з найлепшых студэнтак курса. У тым жа годзе яна пачала працаваць ва Усесаюзным астранома-геадэзічным таварыстве (ВАГА) у аддзеле Сонца, на наступны год яе выбіраюць загадчыцай гэтага аддзела. Адначасова яна працавала і ў аддзеле Пераменных зорак, з захапленнем, часта ночы напралёт праводзіла назіранні ў абсерваторыі на Прэсне. У 1939 годзе ў «Бюлетэні ВАГА» № 3 быў надрукаваны першы навуковы артыкул Я. Рудневай: «Біялагічныя назіранні падчас Сонечнага зацьмення 19 чэрвеня 1936 г.».

Летам 1941 года Жэня здавала вясновую экзаменацыйную сесію, заканчваючы 3-ці курс.

Была штурманам самалёта, затым эскадрыллі, а потым і палка. Да моманту сваёй гібелі штурман гвардыі старшы лейтэнант Я. М. Руднева здзейсніла 645 баявых начных вылетаў на знішчэнне перапраў, чыгуначных эшалонаў, жывой сілы і тэхнікі суперніка. Пад яе кіраўніцтвам былі падрыхтаваны 22 штурманы. Член УКП(б) з сакавіка 1943 года.

Загінула смерцю адважных у ноч на 9 красавіка 1944 года пры выкананні, разам з Панай Пракоп’евай, баявога задання на поўнач ад горада Керч Крымскай АССР. Пахавана ў горадзе-героі Керч на Воінскіх мемарыяльных могілках. 4 жніўня 1944 г. яна была прадстаўлена да звання Героя Савецкага Саюза.

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Запарожскай вобласці
Катэгорыя:Савецкая гвардыя
Катэгорыя:Старшыя лейтэнанты СССР
Катэгорыя:Лётчыкі Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Жанчыны ў Вялікай Айчыннай вайне
Катэгорыя:Загінулі ў баях Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Члены КПСС
Стаянка (археалогія)

**Стая́нка** — археалагічны аб’ект, неўмацаванае пасяленне людзей каменнага і бронзавага вякоў, на якім пры даследаванні знаходзяць рэшткі жытлаў, агнішчаў, прылады працы і вырабы.

Тэрмін узнік у XIX стагоддзі. Спачатку ім пазначалі месцы часовага пражывання першабытных людзей, пазней — аседлых плямён. У эпоху неаліту стаянкі размяшчаліся пераважна на рачных і азёрных тэрасах, поймавых дзюнах, у пячорах. На большасці стаянак жыццё працягвалася і ў бронзавым веку.

Асноўная прыкмета стаянкі — адсутнасць доўгачасовых жытлаў. У гэтых месцах археолагі знаходзяць вялікую колькасць артэфактаў адпаведнай археалагічнай культуры, пры раскопках звычайна знаходзяць рэшткі жытлаў, вогнішчаў.

## На тэрыторыі Беларусі 
Найбольш старажытныя стаянкі адносяцца да позняга палеаліту (Бердыж, Юравічы). Рэшткі мезалітычных стаянак трапляюцца па ўсёй тэрыторыі (Добры Бор, Русакова, Раманавічы, Скема і інш.).

## Літаратура 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* Городище, селище, поселение, стоянка // Росархеолог  

Катэгорыя:Археалагічныя аб’екты
Валянцін Абрамавіч Юдашкін

**Валянцін Абрамавіч Юдашкін** (, Бакаўка, Адзінцоўскі раён, Маскоўская вобласць — , ) — савецкі і расійскі мастак-мадэльер. Народны мастак Расіі (2005), заслужаны дзеяч мастацтваў Расіі (1999), акадэмік Расійскай акадэміі мастацтваў (2012).

## Біяграфія 
Нарадзіўся 14 кастрычніка 1963 года ў пасёлку Бакаўка (Маскоўская вобласць) у яўрэйскай сям’і. Вучыўся ў сярэдняй школе № 8. Скончыў з адзнакай Маскоўскі індустрыяльны тэхнікум у 1986 годзе (два дыпломы: «Гісторыя касцюма» і «Макіяж і дэкаратыўная касметыка»). У 1991 годзе ў Парыжы была прадстаўлена першая калекцыя Юдашкіна, якая складалася са 150 мадэляў (створана раней, у 1987 годзе).

У 1994 і 1996 гадах Юдашкін ствараў касцюмы для алімпійскай зборнай Расіі перад Алімпійскімі гульнямі ў Лілехамеры і Атланце; ён жа апранаў у 1999 годзе мужчынскую і жаночую футбольныя зборныя Расіі (апошняя дэбютавала на жаночым чэмпіянаце свету ў ЗША).

У 2008 годзе ўдзельнічаў у распрацоўцы ўзораў формы для вайскоўцаў ВС РФ.

6 лютага 2012 года Юдашкін быў афіцыйна зарэгістраваны як давераная асоба Уладзіміра Пуціна.

З лютага 2012 года Юдашкін абраны прэзідэнтам Саюза танцавальнага спорту Расіі.

З красавіка 2012 года Юдашкін стаў галоўным рэдактарам кругласутачнага тэлеканала «Стыль і мода».

Катэгорыя:Мастакі СССР
Катэгорыя:Мастакі Расіі XX стагоддзя
Катэгорыя:Мадэльеры СССР
Катэгорыя:Мастакі Расіі XXI стагоддзя
Катэгорыя:Рэдактары Расіі
Катэгорыя:Тэлевядучыя Расіі
Катэгорыя:Дызайнеры СССР
Катэгорыя:Дызайнеры Расіі
Катэгорыя:Тэлевядучыя Першага канала
Катэгорыя:Правадзейныя члены РАМ
Катэгорыя:Памерлі ад раку
Катэгорыя:Мадэльеры Расіі
Сешнс

**Сешнс** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Джэф Сешнс — 84-ы Генеральны пракурор ЗША
* Роджэр Сешнс — амерыканскі кампазітар
Джэф Сешнс

**Джэферсан Барэгард (Джэф) Сешнс III** (; нар. , Селма, Алабама) — амерыканскі палітык-рэспубліканец, 84-ы Генеральны пракурор ЗША (9 лютага 2017 года — 7 лістапада 2018 года). Малодшы сенатар ЗША ад штата Алабама (1997—2017).

У 2007 годзе паводле рэйтынгу National Journal Сешнс увайшоў у пяцёрку самых кансерватыўных сенатараў.

У 1977 годзе пераехаў у Мабіл. З’яўляўся федэральным пракурорам (1981—1993) і генеральным пракурорам штата (1995—1997).

18 лістапада 2016 года абраны прэзідэнт ЗША Дональд Трамп прапанаваў Джэфу Сешнсу заняць пасаду Генеральнага пракурора ЗША. 8 лютага 2017 года зацверджаны на пасадзе Сенатам ЗША.

9 лютага 2017 года, пасля доўгіх слуханняў і дэбатаў у Сенаце і зацвярджэння на пасадзе, быў прыведзены да прысягі ў Авальным Кабінеце. У той жа дзень у яго прысутнасці прэзідэнт Трамп падпісаў тры выканаўчыя ўказы аб барацьбе са злачыннасцю ў Злучаных Штатах.

У сакавіку 2017 года Сешнс афіцыйна ўзяў самаадвод ад расследавання любых спраў, звязаных з абвінавачаннем Расіі ва ўмяшанні ў амерыканскія выбары.

7 лістапада 2018 года, на наступны дзень пасля «прамежкавых выбараў», Сешнс пайшоў у адстаўку па просьбе прэзідэнта Трампа. Прычынай адстаўкі стала адмова Сешнса ад нагляду за расследаваннем спецпракурора Роберта Мюлера адносна ўмяшання Расіі ў прэзідэнцкія выбары ЗША 2016 года.

Катэгорыя:Пракуроры ЗША
Катэгорыя:Генеральныя пракуроры ЗША
Катэгорыя:Сенатары ад штата Алабама
Вячаслаў Міхайлавіч Зайцаў

**Вячаслаў Міхайлавіч Зайцаў** (; таксама быў вядомы як **Слава Зайцаў**; пры нараджэнні Какурын; , Іванава — , Шчолкава, Маскоўская вобласць) — савецкі і расійскі мастак-мадэльер, жывапісец і графік; народны мастак Расійскай Федэрацыі (2006), лаўрэат Дзяржаўнай прэміі Расіі (1995), прафесар, акадэмік Расійскай акадэміі мастацтваў (2007). Стваральнік вобразаў адзення шэрагу савецкіх і расійскіх дзеячаў культуры і мастацтва: Эдзіты П’ехі, Алы Пугачовай, Мусліма Магамаева, Філіпа Кіркорава і іншых.

Катэгорыя:Мадэльеры СССР
Катэгорыя:Мадэльеры Расіі
Катэгорыя:Тэлевядучыя СССР
Катэгорыя:Тэлевядучыя Першага канала
Катэгорыя:Мастакі СССР
Катэгорыя:Мастакі Расіі
Катэгорыя:Графікі СССР
Катэгорыя:Графікі Расіі
Катэгорыя:Педагогі СССР
Катэгорыя:Педагогі Расіі
Катэгорыя:Мастакі па касцюмах
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Авацыя»
Катэгорыя:Ганаровыя грамадзяне Іванава (Расія)
Катэгорыя:Правадзейныя члены РАМ
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі Прэзідэнта Расійскай Федэрацыі
Катэгорыя:Лаўрэаты Дзяржаўнай прэміі РФ у вобласці літаратуры і мастацтва