Сямён Яфімавіч Шпіленя

{{Вучоны
 |Імя                  = Сямён Яфімавіч Шпіленя
 |Арыгінал імя         = 
 |Фота                 = 
 |Шырыня               = 
 |Подпіс               = 
 |Дата нараджэння      = 
 |Месца нараджэння     = 
 |Дата смерці          = 
 |Месца смерці         = 
 |Грамадзянства        = , 
 |Навуковая сфера      = фізіялогія
 |Месца працы          = 
 |Навуковая ступень    = 
 |Навуковае званне     = 
 |Альма-матэр          = 
 |Навуковы кіраўнік    = Фёдар Данілавіч Сказкін, Яўген Ніканоравіч Паўлоўскі
 |Знакамітыя вучні     = 
 |Вядомы як            = 
 |Вядомая як           = 
 |Узнагароды і прэміі  = 
{ style="background:transparent"
       
-
       
-
 
}
 |Роспіс               = 
 |Шырыня роспісу       = 
 |Сайт                 = 
 |Вікікрыніцы          = 
}}
**Сямён Яфімавіч Шпіле́ня** ( — ) — вучоны ў галіне фізіялогіі раслін, урач, педагог, доктар біялагічных навук (1968), прафесар (1970).

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў вёсцы Языль (сучасны аграгарадок у  Мінскай вобласці Беларусі). Скончыў вясковую чатырохкласную школу ў 1929 годзе, вучыўся ў школе сялянскай моладзі ў вёсцы Горкі.

У 1931 годзе паступіў у Мар’інагорскі сельскагаспадарчы тэхнікум, які скончыў у 1934 годзе і быў накіраваны ў Ціміразеўскую акадэмію. У 1935—1936 гадах працаваў настаўнікам хіміі і біялогіі ў вёсцы Горкі. У 1936 годзе паступіў на біялагічны факультэт Ленінградскага педагагічнага інстытута імя А. І. Герцэна, які скончыў у 1940 годзе і застаўся ў аспірантуры пры ім.

З пачаткам Вялікай Айчыннай вайны ўступіў у батальён народнага апалчэння інстытута. З сакавіка 1942 года знаходзіўся ў санітарным аддзеле 67-й арміі на Ленінградскім фронце. Удзельнічаў у баявых дзеяннях па абароне Ленінграда, зняццю яго блакады, вызваленні Ленінградскай вобласці і Прыбалтыкі.

Пасля вайны займаў пасаду старшага афіцэра ў Ваенна-медыцынскім упраўленні Ленінградскай ваеннай акругі. У 1945—1963 гадах выкладаў біялогію на кафедры біялогіі і паразіталогіі Ваенна-медыцынскай акадэміі. У 1950 годзе абараніў кандыдацкую дысертацыю. У 1963 годзе абраны на пасаду прафесара, загадчыка кафедры біялогіі Ленінградскага педыятрычнага медыцынскага інстытута.

Памёр у 1998 годзе. Пахаваны ў Санкт-Пецярбургу на Волкаўскіх могілках.

## Навуковая і грамадская дзейнасць 
Аўтар навуковых прац у галіне біялогіі і фізіялогіі ядавітых і лекавых раслін, генетыкі, медыцынскай геаграфіі, вывучэнню гарманальных прэпаратаў, эпідэміялогіі хваробы Даўна, па заалагічнай тэматыцы з экалагічнай, эпідэміялагічнай накіраванасцю і інш. Таксама вялікую ўвагу ўдзяляў вучэбна-метадычнай рабоце.
Пад яго кіраўніцтвам падрыхтаваны і абаронены 5 кандыдацкіх дысертацый.
 
Аўтар каля 140 навуковых прац, у тым ліку пяці манаграфій. Сярод апублікаванага:
* Ядовитые растения северо-западной части СССР: пособие для студ. и слушат. фак. повышения квалификации / С. Е. Шпиленя ; Ленинградский педиатрический медицинский институт. — Л.: [б. и.], 1974. — 20 с.
* Лекарственные и ядовитые растения и их значение в педиатрии / Ленинградский педиатрический медицинский институт; ред. С. Е. Шпиленя. — Л.: ЛПМИ, 1986. — 80 с.
* Азбука природы: лекарственные растения / С. Е. Шпиленя; Ред. Н. И. Феоктистова; Предисл. Г. А. Баирова. — 2-е изд., перераб. и доп. — М.: Знание, 1989. — 221 с. — (Нар. ун-т. Естественнонауч. фак.).
* Дикорастущие растения и грибы (1994).

Член Усесаюзнага батанічнага таварыства з 1948 года, ганаровы член вучонага савета Санкт-Пецярбургскага дзяржаўнага педыятрычнага медыцынскага ўніверсітэта з 1998 года. Быў членам саветаў Акадэміі навук СССР, Батанічнага інстытута Акадэміі навук СССР, Ленінградскага педагагічнага інстытута.

## Узнагароды 
* два ордэны Айчыннай вайны II ступені,
* два ордэны Чырвонай Зоркі,
* два медаля «За баявыя заслугі»,
* ордэн «Знак Пашаны»,
* медаль «За абарону Ленінграда»,
* медаль «За перамогу над Германіяй у Вялікай Айчыннай вайне 1941—1945 гг.»,
* нагрудны знак «Ветэран Неўскага пятачка»,
* нагрудны знак  «Ветэран Неўскай Дуброўкі»
* нагрудны знак «Ветэран народнага апалчэння»
* медаль Акадэміі навук СССР імя П. П. Сямёнава-Цяньшаньскага,
* медаль Акадэміі навук СССР імя Я. Н. Паўлоўскага.

## Памяць 
* Рашэннем Старадарожскага выканаўчага камітэта ад 25 красавіка 2012 г. № 193 «Об установлении специальных стипендий» у ліку іншых стыпендый для навучэнцаў — стыпендыя імя доктара біялагічных навук С. Я. Шпілені.
* Імя вучонага занесена ў Кнігу Гонару аграгарадка Языль.

## Літаратура 
*  — С. 387.
* 12-я международная научно-практическая конференция по истории медицины и фармации: сборник материалов / Ред. колл.: Э. А. Вальчук (отв. ред.), Е. М. Тищенко (отв. ред.) и др. — Гродно: ГрГМУ, 2012. — 364с. ISBN 978-985-558-072-1

## Спасылкі 
* Знакамітыя выпускнікі  // Дзяржаўная ўстанова адукацыі «Языльская сярэдняя школа імя Героя Савецкага Саюза Палаўчэні Гаўрыіла Антонавіча»
* Санкт-Петербургский государственный педиатрический медицинский университет. История кафедры медицинской биологии.
* Доктор биологических наук, профессор Шпиленя Семён Ефимович  // Дзяржаўная ўстанова адукацыі «Горкаўская сярэдняя школа Старадарожскага раёна»

Катэгорыя:Выпускнікі Мар’інагорскага сельскагаспадарчага тэхнікума імя У. Е. Лабанка
Катэгорыя:Выпускнікі Расійскага дзяржаўнага педагагічнага ўніверсітэта
Катэгорыя:Выкладчыкі Ваенна-медыцынскай акадэміі
Катэгорыя:Выкладчыкі Санкт-Пецярбургскага педыятрычнага медыцынскага ўніверсітэта
Катэгорыя:Фізіёлагі СССР
Катэгорыя:Педагогі СССР
Катэгорыя:Члены Рускага батанічнага таварыства
Катэгорыя:Медыкі Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Блакада Ленінграда
Катэгорыя:Афіцэры СССР
Катэгорыя:Члены КПСС
Катэгорыя:Удзельнікі Вялікай Айчыннай вайны