open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Лідзія Аляксандраўна Вакулоўская

**Лідзія Аляксандраўна Вакулоўская**  (, Сноўск, Чарнігаўская вобласць, УССР — , Шчорс (былы Сноўск), Чарнігаўская вобласць, Украіна) — празаік, сцэнарыст, у другой палове 1960-х пераследавалася і трапляла пад цэнзурныя рэпрэсіі.

## Біяграфія 
У 1945 годзе скончыла сярэднюю школу, пасля паступіла ў Кіеўскую школу кінаакцёраў, пасля закрыцця школы ў 1948 годзе перавялася на рускае аддзяленне акцёрскага факультэта Кіеўскага тэатральнага інстытута. Па заканчэнні атрымала накіраванне ў Адэскі тэатр рускай драмы (1952). У 1954 пераехала на Чукотку, з гэтага часу пачала выступаць у друку, працавала ў рэдакцыі газеты «Заря Севера», потым у Калінінградзе ў газеце «Калининградская правда». У 1963 па яе сцэнарыі пастаўленая камедыя «Лушка» на Кіеўскай кінастудыі.

Член СП СССР з 1963 года, у беларускай пісьменніцкай арганізацыі з 1965 года.

У сувязі з пераводам мужа Сяргея Вінаградава на новую работу ў 1965 апынулася ў Мінску, перайшла на творчую працу. У Беларусі пачала друкавацца з 1966 у часопісе «Нёман»: апавяданні «В пургу» (1966), «Таюнэ» (1967). На кінастудыі «Беларусьфільм» выйшаў фільм «Саша-Сашачка» (1966) паводле яе сцэнарыя.

На кватэры Вакулоўскай рэгулярна збіралася вольнадумная інтэлігенцыя Мінска. Як высветлілася пазней, у гэты своеасаблівы клуб пранік агент КДБ Зоя Б.

З 1967 года пераследвалася КДБ, трапіла пад цэнзурныя рэпрэсіі, пачала раскручвацца «справа Вакулоўскай». Пісьменніцу абвінавачвалі ў спробах перадаць на Захад для публікацыі свае творы, распаўсюджванні забароненай літаратуры, закліках да тэрору і антысавецкай прапагандзе. Пётр Машэраў, выступаючы на партактыве, з гэтай нагоды заявіў, што «кампетэнтныя органы ўскрылі антысавецкі нарыў», што з «асобамі, якія рэгулярна наведвалі кватэру члена Саюза пісьменнікаў Л.Вакулоўскай, дзе сістэматычна наладжваліся п'янкі і вяліся злобныя антысавецкія размовы», пачалі праводзіцца прафілактычныя размовы. З лістападу 1967 года сябры і калегі В. (у тым ліку Валянцін Тарас) таксама дапытваліся ў КДБ і доўгі час пераследваліся.

У 1988 годзе Вакулоўская напісала кнігу пра сталінскія рэпрэсіі «Вольфрам - металл твёрдый».

## Літаратура 
* Беларускія пісьменьнікі: Біябібліяграфічны слоўнік. У 6 т. Т. 1. — Менск, 1992. С. 500-501; 
* Тарас В. На острове воспоминаний // Нёман. 1998, № 5. С. 83-95.
* Дэмакратычная апазыцыя Беларусі (1956—1991). Даведнік, slounik.org

## Спасылкі 
* Імёны Свабоды: Лідзія Вакулоўская

Катэгорыя:Рэпрэсаваныя ў БССР
Катэгорыя:Пісьменнікі Беларусі
Катэгорыя:Пісьменнікі Украіны
Катэгорыя:Пісьменнікі СССР
Катэгорыя:Сцэнарысты Беларусі
Катэгорыя:Рускамоўныя пісьменнікі XX стагоддзя
1910 год у гісторыі астраноміі

**1910** год быў адзначаны шэрагам падзей у астраноміі.

## Падзеі 
## Астранамічныя з’явы 
## Адкрытыя астранамічныя аб’екты 
## Нарадзіліся 
## Памерлі 
* 10 ліпеня — Іаган Готфрыд Гале, нямецкі астраном, першаадкрывальнік планеты Нептун (нар. 1812).

## Крыніцы 

Катэгорыя:Гады ў астраноміі
Лос-Анджэлес Кліперс у сезоне 2018/2019

Сезон 2018/2019 стаў 49-м сезонам у НБА ў гісторыі франшызы Лос-Анджэлес Кліперс.

## Склад 
## Рэгулярны сезон 
### Вынікі гульняў 
### Турнірная табліца дывізіёна 
### Турнірная табліца канферэнцыі 
### Статыстыка 
## Плэй-оф 
### Сетка 
## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт каманды
* Профіль каманды на сайце NBA.com
* Статыстыка каманды на сайце NBA.com
* Статыстыка каманды на сайце Basketball Reference 

Катэгорыя:Сезоны «Лос-Анджэлес Кліперс»
Катэгорыя:Сезон НБА 2018/2019 паводле каманд
Катэгорыя:Спорт у Каліфорніі ў 2018 годзе
Катэгорыя:Спорт у Каліфорніі ў 2019 годзе
Allium nathaliae

**Allium nathaliae** — від аднадольных раслін роду  сямейства . Упершыню апісаны расійскім батанікам Аляксеем Пятровічам Сярогіным у 2004 годзе.

## Распаўсюджанне і асяроддзе пражывання 
Эндэмік Крыма, вядомы з паўднёвай часткі паўвострава ад Ялты да гары Кара-Даг.

## Батанічнае апісанне 
Цыбулевы геафіт.

Лісце па 2-5.

Катэгорыя:Таксоны раслін, названыя ў гонар людзей
Катэгорыя:Флора Еўропы
Катэгорыя:Цыбуля
Біфуркацыя рэк

**Біфуркацыя рэк** (ад  — «раздвоены») — падзел рэчышча ракі і рачной даліны на дзве галіны, якія ў далейшым не злучаюцца, утвараюць самастойныя патокі і ўпадаюць у розныя вадаёмы або рачныя сістэмы.

Класічны прыклад біфуркацыі — рака Арынока, ад якой аддзяляецца , якая ўпадае ў раку Рыу-Негру басейна Амазонкі.

Біфуркацыя рэк у асноўным узнікае на плоскіх нізкіх водападзелах.

Падчас разводдзя ці паводак на многіх рэках узнікае сезонная біфуркацыі, знікае пасля падзення ўзроўню вады. Таксама варта адрозніваць біфуркацыі рэк ад перасыхалых рэк з нясталым рэчышчам.

Катэгорыя:Гідраграфія
Катэгорыя:Рэчышчазнаўства
Парнасайт

**Парнасайт** — інтэрнэт-сайт, мэта якога — платнае ці бясплатнае распасюджанне парнаграфіі (порнафільмаў). Парнасайты звычайна падзяляюцца па кірунках (нішах) для кожнай сексуальнай арыентацыі, па розных сексуальных зацікаўленнях (фетышысты, БДСМ і інш.).

Паводле даследаванняў OnlineMBA, на 2010 год 12 % усіх сайтаў у сеціве былі парнаграфічнымі, што складала больш 25 мільёнаў старонак. Пошук у Гугл у 2018 годзе па слове «porno» выдаваў 215 млн вынікаў.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Секс-індустрыя
Катэгорыя:Парнаграфія
Катэгорыя:Электронная камерцыя
Барыс Іванавіч Аляксандраў

**Барыс Іванавіч Алякса́ндраў** (, г. Менск) — беларускі архітэктар.

## Біяграфія 
Скончыў у 1961 годзе Беларускі політэхнічны інстытут па спецыяльнасці «Архітэктура» (выкладчыкі В. І. Гусеў, Н. Я. Трахтэнберг, Н. М. Макляцова). У 1961—1965 гадах працаваў у Беларускім дзяржаўным інстытуце праектавання сельскагаспадарчага будаўніцтва «Белдзіпрасельбуд», 1965—1969 гадах у інстытуце «Белдзіпрагандаль», у 1969—1974 гадах у Фрунзенскім райвыканкаме г. Мінска, 1974—1982 гадах галоўны архітэктар аддзела ў праектным інстытуце «Белмясцпрампраект», у 1982—1993 гадах галоўны архітэктар праектаў у Мінскім філіяле праектнага інстытута «Саюзмашпраект». У 1993—1997 гадах кіраўнік «Персанальнай творчай майстэрні архітэктара Аляксандрава Б. І. пры Саюзе архітэктараў РБ».

## Творчасць 
Асноўныя працы (у аўтарскім калектыве): крама «Дзіцячы свет» (1966). Распрацаваў праекты прамысловых, інжынерна-лабараторных і адміністрацыйна-бытавых будынкаў у Мінску і Волагдзе.

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* Александров Борис Иванович

Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары Мінска
Катэгорыя:Прамысловыя архітэктары Беларусі
Унук

thumb|260px|Унук на руках у дзеда (1957 г., Германія)
**Унук** — родзіч дзеда і бабулі па любой лініі роднасці (матчынай або бацькоўскай), які з’яўляецца сынам іх сына або дачкі.

Стрыечны ўнук — сын пляменніка або пляменьніцы. Унучка — дачка сына або дачкі, стрыечная ўнучка — дачка пляменніка або пляменніцы.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Сям’я
Мачаха

**Ма́чаха** (мачыха) — няродная маці для дзяцей свайго мужа, якія засталіся ў яго ад папярэдняга шлюбу (для мужчыны падобным словам з’яўляецца тэрмін «айчым»).

У адносінах да мачыхі няродныя дзеці называюцца «пасерб» («пасербы») ці «падчарка» ( «падчарыцы»). У выпадку, калі дзеці з’яўляюцца няроднымі для абодвух бацькоў, часьцей за ўсё ўжываюць словазлучэнне «прыёмная маці», альбо проста «маці».

Катэгорыя:Сям’я
1823 год у гісторыі астраноміі

**1823** год быў адзначаны шэрагам падзей у астраноміі.

## Падзеі 
## Астранамічныя з’явы 
## Адкрытыя астранамічныя аб’екты 
## Нарадзіліся 
* 12 мая — **Джон Расэл Хайнд**, англійскі астраном (пам. 23.12.1895).
* 21 чэрвеня — **Жан Шакарнак**, французскі астраном (пам. 23.09.1873).

## Памерлі 
## Зноскі 

Катэгорыя:Гады ў астраноміі
Сястра

**Сястра́** (таксама родная сястра) — дзяўчынка (жанчына) ў адносінах да іншага дзіцяці (дзяцей) сваіх бацькоў.

* Старэйшая сястра — у адносінах да больш малодшага дзіцяці (дзяцей) сваіх бацькоў.
* Малодшая сястра — у адносінах да больш старэйшага дзіцяці (дзецей) сваіх бацькоў.
* Прывенчанная сястра (састар.) — народжаная да шлюбу бацькоў і імі прызнаная.
* Адзінаўтробная сястра — у адносінах да іншага дзіцяці сваёй маці, ад іншага бацькі.
* Адзінакроўная сястра — ад аднаго бацькі, але розных маці.
* Зводная сястра — пры ўступленні двух бацькоў у паўторны для кожнага з іх абодвух шлюб, паміж іх дзецьмі ад папярэдніх шлюбаў. Іншымі словамі, у зводных братоў / сясцёр няма агульных бацькоў і іх звязваюць сямейныя адносіны, але не кроўнае сваяцтва.
* Стрыечная сястра (дваюрадная сястра) — у адносінах да дзіцяці дзядзькі альбо цёткі (дачка дзядзькі альбо цёткі).
* Стрыечка (састар.) — стрыечная сястра па бацьку (дачка дзядзькі, брата бацькі).
* Уечка (вуечка) (састар.) — стрыечная сястра па маці, дачка цёткі.

Катэгорыя:Сям’я
Нінэль Іванаўна Аладава

**Нінэль Іванаўна Ала́дава** (, Менск — 18 верасня 2021) — беларускі архітэктар, спецыялістка ў вобласці інтэр’еру і мэблі, тэарэтык і педагог. Кандыдат архітэктуры (1972). Ганаровы мэбельшчык Беларусі (2008). Дзеючы член Беларускай акадэміі архітэктуры (2004), правадзейны член Беларускага аб’яднання архітэктараў і дзеячаў будаўнічых навук (2000).

## Біяграфія 
Нарадзілася 12 чэрвеня 1934 года ў Менску.

Скончыла ў 1958 годзе БПІ. У 1958—1959 гадах архітэктар у інстытуце «Белдзіпрасельбуд», у 1959—1969 гадах працавала ў інстытуце «Белдзяржпраект» (архітэктар, старшы архітэктар, кіраўнік групы інстытута), дзе выканала шэраг значных праектаў для будаўніцтва ў Мінску і Мінскай вобласці. З 1969 года член Беларускага саюза архітэктараў. Аспірант пры Інстытуце будаўніцтва і архітэктуры Дзяржбуда БССР (1969—1972) ці 1972 года выкладала на кафедры «Інтэр’ер і абсталяванне» Беларускай дзяржаўнай акадэміі мастацтваў (старшы выкладчык, дацэнт (1978), загадчыца кафедрай, прафесар).

## Творчасць 
Аўтар шэрагу ажыццёўленых праектаў, у т.л. будынка НДІ аховы раслін у г.п. Прылукі Мінскага раёна (1960, у аўтарскім калектыве), Андрэй — фізік, працуе старшым навуковым супрацоўнікам у ФДБУН «Навукова-тэхналагічны цэнтр мікраэлектронікі і субмікронных гетэраструктур РАН».

## Бібліяграфія 
Аўтар больш за 30 навуковых публікацый, у т.л. 8 кніг:
* «Рекомендации по организации торговых залов магазинов». — Мн: Полымя, 1971. — 48 с:;
* «Наша квартира». Мн. / Ростов на Дону: Мег-Феникс, 1999. — 263 с.;
* «Наша квартира». Мн/Ростов на Дону: Мег-Феникс, 2002. — 297 с.;
* История интерьера и мебели. Учебник для ВУЗов. — Мн.: Технопринт, 2002, — 284 с.;
* «История интерьера и мебели». Ростов на Дону: Мег-Феникс, 2004. — 400 с.

## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары Мінска
Катэгорыя:Акадэмікі Беларускай акадэміі архітэктуры
1799 год у гісторыі астраноміі

**1799** год быў адзначаны шэрагам падзей у астраноміі.

## Падзеі 
* П’ер-Сімон Лаплас выдаў першыя два тамы сваёй галоўнай працы — «Нябеснай механікі».

## Астранамічныя з’явы 
## Адкрытыя астранамічныя аб’екты 
## Нарадзіліся 
* 18 чэрвеня: Уільям Ласел, брытанскі астраном († 1880).

## Памерлі 
* 3 красавіка: , французскі астраном і фізік (нар. 1715).

## Зноскі 
Астраномія
Катэгорыя:Гады ў астраноміі
Кізір

**Кізі́р** () — рака ў Азіяцкай частцы Расіі, у Краснаярскім краі, правы прыток ракі Казыр (басейн Енісея).

Даўжыня ракі 300 км. Плошча вадазбору 9170 км². Сярэдні расход вады складае 251 м³/с, аб’ём сцёку — 7,922. У верхнім цячэнні рака мае горны характар, парожыстая, на першых 2,5 км не мае сталага сцёку. Рэчышча слабазвілістае, у сярэднім і ніжнім цячэнні маюцца разгалінаваныя на рукавы ўчасткі. Шырыня рэчышча ад 10 да 180 м. Каля вусця шырыня асобных рукавоў дасягае 230 м. Замярзае Кізір у лістападзе, веснавы крыгаход пачынаецца ў канцы красавіка.

Прытокі: Фомкіна 1-я, Фомкіна 2-я, Белая, Кінзелюк, Бярозавая (Вялікая Бярозавая), Паркіна, Абакуміха, Туманаўка, Нічка, Шында, Каспа, Мульга, Красная, Іміс, Шабалык і іншыя рэкі і ручаі. Азёрнасць вадазбору менш за 1 %.

## Літаратура 
* Кизир // 

## Спасылкі 
* Река Кизир // Государственный водный реестр РФ
* *Михайлова Н. М.* Кизир // Научно-популярная энциклопедия «Вода России»
* Курагинский район: Река Кизир
* Река Кизир // Интернет-энциклопедия Красноярского края 

Катэгорыя:Рэкі Краснаярскага края
Катэгорыя:Басейн Енісея
Айсберг (газета)

**«Айсберг»** — штотыднёвік, «орган кааператываў горада Слуцк і Слуцкага раёна». Пачаў выдавацца ў красавіку 1991 года. Рэдактар — А. Башура. Грамадска-палітычнае, інфармацыйнае выданне.

Друкаваліся краязнаўчыя, гістарычныя матэрыялы.

## Літаратура 
* Дэмакратычная апазыцыя Беларусі (1956—1991). Даведнік, slounik.org

## Спасылкі 
* Газета «Айсберг»

Катэгорыя:Друкаваныя выданні, якія ўзніклі ў 1991 годзе
Катэгорыя:Культура Слуцка
Катэгорыя:Беларускі самвыдат
Катэгорыя:Газеты Беларусі
Катэгорыя:1991 год у Беларусі
Катэгорыя:Газеты на рускай мове
1793 год у гісторыі астраноміі

**1793** год быў адзначаны шэрагам падзей у астраноміі.

## Падзеі 
## Астранамічныя з’явы 
## Адкрытыя астранамічныя аб’екты 
## Нарадзіліся 
## Памерлі 
* 21 красавіка: , англійскі натурфілосаф і святар, які даў наватарскія ідэі ў шырокім дыяпазоне навуковых абласцей, уключаючы астраномію, геалогію, оптыку і гравітацыю (нар. 1724).

## Заўвагі 
## Крыніцы 

Катэгорыя:Гады ў астраноміі
Эмблема Міністэрства абароны Рэспублікі Беларусь

thumb|250px|Эмблема Міністэрства абароны Рэспублікі Беларусь
**Эмблема Міністэрства абароны Рэспублікі Беларусь** зацверджана Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 22 красавіка 2003 г. № 163.

## Апісанне 
Эмблема ўяўляе сабой  эмблему Узброеных Сіл Рэспублікі Беларусь залацістага колеру, размешчаную ў цэнтры фігурнага шчыта барочнага тыпу чырвонага колеру. Аблямоўка шчыта серабрыстага колеру. Фігурны шчыт размешчаны на фоне ордэнскай зоркі залацістага колеру.

Катэгорыя:Ваенная геральдыка
Буй (прыток Камы)

**Буй** (, ) — рака ў еўрапейскай частцы Расіі, левы прыток ракі Кама.

Пачынаецца на поўдні Пермскага края, у Куядзінскім раёне, затым цячэ па паўночным захадзе Башкартастана і ўпадае ў Каму на тэрыторыі Удмурціі. Даўжыня — 228 км, агульная плошча вадазбору — 6530 км², сярэдняя вышыня вадазбору — 153 м. Сярэдні нахіл воднай паверхні — 0,4 м/км. Сярэдні расход вады за 90 км ад вусця каля вёскі Татарская Урада складае 18,5 м³/с.

Даліна ракі ў пачатку верхняга цячэння вузкая, хутка пашыраецца. У сярэднім і ніжнім цячэнні даліна скрынкападобная, пашыраная ў асобных месцах да 2-6 км. Пойма шырынёй да 1,5 км, пераважна двухбаковая, шырокая, перарывістая, роўная, на асобных участках выгнутая. Рэчышча моцна звілістае, меандруючае, утварае шматлікія рукавы і старыцы. Шырыня рэчышча ў верхнім цячэнні 8—15 м, у ніжнім 30—80 м, у вусцевай частцы 120 м. Берагі абрывістыя, вышынёй 2—9 м. Абрывы перарывістыя, большай часткай аднабаковыя.

Жыўленне пераважна снегавое. Замярзае ў канцы кастрычніка — пачатку лістапада, вызваляецца ад лёду ў канцы сакавіка—красавіку.

На рацэ Карманаўскае вадасховішча і Карманаўская ГЭС. На вадазборы знаходзіцца 19 азёр агульнай плошчай 0,97 км². Каля ракі пасёлак Куяда, сяло Амза і іншыя населеныя пункты. Вада з ракі выкарыстоўваецца на гаспадарча-бытавыя патрэбы.

## Прытокі 
Сярод прытокаў Буя рэкі Пізь, Амзя, Ямьяды-Елга (Ям-Яба), Янаулка, Каймашынка, Сандугач, Сава, Шагірт, Альняшка, Бабіранаўка, Бірка, Ірміза, Арэй, Іскільдзінка, Еламбуй.

## Спасылкі 
* Река Буй // Государсвенный водный реестр РФ 
* Буй // Научно-популярная энциклопедия «Вода России» 

Катэгорыя:Рэкі Пермскага края
Катэгорыя:Рэкі Башкартастана
Катэгорыя:Рэкі Удмурціі
Катэгорыя:Прытокі Камы
Коэн Андрыес

**Коэн Андрыс** — супрацоўнік бельгійскай кампаніі  і прафесар Антверпенскага ўніверсітэта. У 2005 годзе ён і яго каманда апублікавалі інфармацыю аб адкрыцці новага лекавага прэпарату на базе дзі-арыл-хіналіну (), які дазволіў скараціць і спрасціць  туберкулёзу (ТБ).

## Кар’ера 
К. Андрыес мае дыплом ветэрынара і атрымаў доктарскую ступень ва Універсітэце Гента ў 1975 годзе. Пасля гэтага працягнуў сваю кар’еру ва ўніверсітэце да 1982 года, калі пачаў працаваць у Janssen Pharmaceutica, якая знаходзіцца ў , дзе заставаўся да 2004 года. У 2004 годзе ён працягнуў свае даследаванні ў  у Мехелене.

## Прызнанне 
* 2014 — лаўрэат  у катэгорыі Прамысловасць — узнагарода .

## Спасылкі 
* Коэн Андрыс  (Антверпенскі ўніверсітэт)
* Коэн Андрыс і яго каманда ()

Катэгорыя:Постаці Фландрыі
Катэгорыя:Вучоныя Бельгіі
Катэгорыя:Фармаколагі
Катэгорыя:Фармаколагі Бельгіі
Дзіцячая парнаграфія

**Дзіцячая парнаграфія** — парнаграфічныя матэрыялы з удзелам непаўналетніх. У заканадаўстве большасці краін утрымваецца строгая забарона на стварэнне, распаўсюджанне і захоўванне падобных матэрыялаў. Дадатковым пратаколам да Канвенцыі пра правы дзіцяці ад 25 мая 2000, датычным гандлю дзецьмі, дзіцячай прастытуцыі і дзіцячай парнаграфіі, дзіцячая парнаграфія вызначаецца як «кожная выява якімі б там ні было сродкамі дзіцяці, якое здзяйсняе рэальныя ці змадэляваныя шчыра плоцевыя дзеянні, ці кожная выява полавых органаў дзіцяці галоўным чынам у сексуальных мэтах» (ст. 2c).

## Беларусь 
Паводле артыкула 343/1 Крымінальнага кодэксу Рэспублікі Беларусь 1999 года, «выраб або захоўванне з мэтай распаўсюду або рэкламавання ці распаўсюд, рэкламаванне, трансляцыя або публічны паказ парнаграфічных матэрыялаў, друкаваных выданняў, кіна-, відэафільмаў або сцэн парнаграфічнага зместу, іншых прадметаў парнаграфічнага кшталту з выявай заведама непаўналетняга — караюцца папраўчымі працамі на тэрмін да 2 гадоў, або арыштам, ці абмежаваннем волі на тэрмін да 4 гадоў, або пазбаўленнем волі на той самы тэрмін». Пагатоў «тыя ж дзеянні, учыненыя асобай, якая раней учыніла злачынствы, прадугледжаныя гэтым артыкулам ... або групай асоб паводле папярэдняй змовы ці з выкарыстаннем глабальнай камп’ютарнай сеткі Інтэрнэт, іншай сеткі электрасувязі агульнага карыстання або вылучанай сеткі электрасувязі, а таксама выкарыстанне заведама непаўналетняга для вырабу парнаграфічных матэрыялаў, друкаваных выданняў, кіна-, відэафільмаў або сцэн парнаграфічнага зместу, іншых прадметаў парнаграфічнага кшталту з яго выявай — караюцца пазбаўленнем волі на тэрмін ад 3 да 8 гадоў». Тыя ж «дзеянні..., учыненыя арганізаванай групай, а таксама выкарыстанне заведама *мала*летняга для вырабу парнаграфічных матэрыялаў, друкаваных выданняў, кіна-, відэафільмаў або сцэн парнаграфічнага зместу, іншых прадметаў парнаграфічнага характару з яго выявай — караюцца пазбаўленнем волі на тэрмін ад 5 да 13 гадоў».

## Гл. таксама 
* Аперацыя «Фалькон» (міжнароднае расследванне)

Катэгорыя:Злачынствы на сексуальнай глебе
Катэгорыя:Парнаграфія
Катэгорыя:Нефармальная эканоміка
Катэгорыя:Гвалт над дзецьмі
Дамаскінаж

**Дамаскінаж** (), або **ал’агеміна** () — у ювелірнай справе мастацтва рабіць насяканні на метале іншым металам; сярэдняе паміж скульптурай і гравіроўкай; насяканне залатых, срэбных узораў на стальных вырабах

Гэтая дэкаратыўна-мастацкая тэхніка была завезена ў Італію ў XV стагоддзі з Персіі, яе сталіцы Дамаска; адсюль яе французская назва.

  прадставіў ўзор італьянскай ал’агеміна («Жывапіс», ліст. 168) у малюнку галоўкі «эола» з ускудлачанымі валасамі, на залатой пласцінцы; валасы былі зроблены срэбнымі ніткамі; ў іншых частках малюнка золата. Апісаны асобнік складаў упрыгожванне кубачка і знаходзіўся ў зборы абата Маўра Боні (*Mauro Boni*), падрабязна апісаў сваю рэдкасць у «Memorie per servire alla storia letteraria per l’anno 1799», семестр II, частка I.

На гэтую тэму была напісана дысертацыя абата  «Illustrazione di un’Urnetta lavorata All' Agemina» (Венецыя, 1800).

## Літаратура 
* Алл' Агемина // Энциклопедический словарь, составленный русскими учеными и литераторами. — СПб., 1861.

Катэгорыя:Дамаск
Катэгорыя:Мастацкія тэхнікі
Катэгорыя:Ювелірная справа
Юзаф Мікулоўскі

**Юзаф Мікулоўскі** (, ; 18 сакавіка 1765, Беларусь — 1821 г., Гозьліцэ, Сандомежскі павет, Польшча) — святар, педагог; рэктар Магілёўскага езуіцкага калегіума.

Уступіў у Таварыства Ісуса 22 жніўня 1781 г. У 1795 г. высвечаны на ксяндза. 15 жніўня 1798 г. даў манаскія абяцанні.

У 1782—1783 гг. вывучаў рыторыку, а потым выкладаў у класах інфімы (1784—1785) і граматыкі і сінтаксіса (1785—1786) у Аршанскім езуіцкім калегіуме. У 1787—1789 гг. скончыў курс філасофіі, а ў 1793—1797 гг. — тэалогіі ў Полацкім езуіцкім калегіуме

## Літаратура 
* Encyklopedia wiedzy o jezuitach na ziemiach Polski i Litwy 1564—1995 / oprac. L. Grzebień. — Kraków : Wyd-wo WAM, 1996. — 882 s.
* Giżycki, J.M. Materyały do dziejów Akademii Połockiej i szkół odniej zależnych / J.M. Giżycki. — Kraków : Druk. W. Anczyca i spółki, 1905. — 288 s.

Катэгорыя:Езуіты Беларусі
1805 год у гісторыі астраноміі

**1805** год быў адзначаны шэрагам падзей у астраноміі.

## Падзеі 
* 26 ліпеня: Частковае сонечнае зацьменне паклала пачатак серыі зацьменняў 152 сараса.

## Астранамічныя з’явы 
1805 год — адзіны год XIX стагоддзя, у які адбылося 5 сонечных зацьменняў. Акрамя таго, гэта адзін з двух гадоў XIX стагоддзя, калі два сонечныя зацьменні адбыліся ў адзін месяц.

## Адкрытыя астранамічныя аб’екты 
## Нарадзіліся 
* 4 жніўня: Уільям Роўэн Гамільтан, ірландскі матэматык, фізік, астраном († 1865).

## Памерлі 
* 1 снежня: , французскі марак, географ, астраном (нар. 1724).

## Зноскі 

Катэгорыя:Гады ў астраноміі
Эрна Іванаўна Даугавет

**Эрна Іванаўна Даугавет** (; 1906—1991) — савецкі хімік, інжынер.

## Біяграфія 
Нарадзілася ў сакавіку 1906 года ў Латвіі, у час Першай сусветнай вайны ў эвакуацыі на Далёкім Усходзе, потым жыла на Урале. Скончыла хімічны факультэт УрДУ імя А. М. Горкага і аспірантуру (1946). Па размеркаванні накіравана ў Рыгу — на радзіму.

Была адным з арганізатараў вытворчасці антыбіётыкаў у СССР. Пад яе кіраўніцтвам асвоена вытворчасць   і 3, , , эфіцыліну, грызеафульвіну, алетэтрыну.

Галоўны тэхнолаг (1947—1951), галоўны інжынер (1951—1962) і дырэктар (1962—1975) Рыжскага завода медыцынскіх прэпаратаў. Дэпутат і член Прэзідыума ВС Латвійскай ССР (1951—1955).

Дэлегат  5-14.10.1952.

## Узнагароды і прэміі 
* Сталінская прэмія другой ступені (1950) — за распрацоўку і ўкараненне ў прамысловасць метаду атрымання медыцынскага прэпарата
* Дзяржаўная прэмія Латвійскай ССР (1960)
* заслужаны дзеяч навукі і тэхнікі Латвійскай ССР
* ордэн Леніна.
* медалі

## Літаратура 
* Enciklopēdiskā vārdnīca. Andris Vilks. Latvijas enciklopēdiju redakcija, 1991
* Она спасла тысячи жизней 
*  2. sējums, 446. lpp.

Катэгорыя:Хімікі СССР
Катэгорыя:Лаўрэаты Дзяржаўнай прэміі Латвійскай ССР
1809 год у гісторыі астраноміі

**1809** год быў адзначаны шэрагам падзей у астраноміі.

## Падзеі 
* 9 кастрычніка — самае кароткае поўнае сонечнае зацьменне XIX стагоддзя — 1 хвіліна 2 секунды.

## Астранамічныя з’явы 
## Адкрытыя астранамічныя аб’екты 
## Нарадзіліся 
## Памерлі 
## Зноскі 

Катэгорыя:Гады ў астраноміі
Пракоп Дзянісавіч Малаковіч

**Прако́п Дзяні́савіч Малако́віч** (, в. Зубарэвічы , цяпер  Магілёўскай вобласці — , Масква) — дзяржаўны дзеяч БССР.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў 1895 годзе ў в. Зубарэвічы Бабруйскага павета.

Удзельнік Першай сусветнай вайны. У 1917 годзе старшыня палкавога камітэта. Адзін з арганізатараў разгрому бунту корпуса Ю. Доўбар-Мусніцкага ў Бабруйскім павеце і барацьбы з нямецкімі акупантамі.

У 1919—1920 года ваенны камісар Бабруйскага, Дарагабужскага паветаў, ваенны камісар сувязі Заходняга фронту. З 1920 года старшыня Бабруйскага павятовага выканаўчага камітэта. З 1922 года народны камісар унутраных спраў БССР. У 1923 годзе абраны першым старшынёй Вярхоўнага суда БССР.

З 1923 года старшыня Амурскага губернскага рэвалюцыйнага камітэта і выканкама.

З 1928 года сакратар Гомельскага акруговага камітэта КП(б)Б.

З 1931 года ў Народным камісарыяце сувязі СССР, начальнік Упраўлення падрыхтоўкі кадраў.

Член ЦВК БССР у 1920—1923 і 1927—1931 гадах, кандыдат у члены яго Прэзідыума ў 1927—1929 гадах. Член ЦБ КП(б)Б у 1922—1923 гадах. Член ЦК КП(б)Б у 1927—1930 гадах. Кандыдат у члены Бюро ЦК КП(б)Б у 1928 годзе і член Бюро ЦК КП(б)Б 1929—1930 гадах.

Арыштаваны 19 красавіка 1937 года ў Маскве па адрасе: вул. Серафімовіча, д. 2, кв. 48, 26 верасня асуджаны Ваеннай калегіяй Вярхоўнага суда СССР за «ўдзел у антысавецкай тэрарыстычнай арганізацыі правых», «шкодніцкую работу ў сістэме наркамата сувязі» і за «падрыхтоўку тэрарыстычных актаў, накіраваных супраць кіраўнікоў ВКП(б) і Савецкага ўрада» і ў той жа дзень расстраляны. 25 мая 1957 года рэабілітаваны.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* МОЛОКОВИЧ Прокоп Денисович. Старонка на сайце Вярхоўнага Суда Рэспублікі Беларусь. 

Катэгорыя:Народныя камісары ўнутраных спраў БССР
Катэгорыя:Члены бюро ЦК КПБ
Катэгорыя:Члены ЦВК БССР
Катэгорыя:Удзельнікі Першай сусветнай вайны (Расійская імперыя)
Катэгорыя:Расстраляныя ў СССР
Катэгорыя:Рэабілітаваныя ў СССР
Раман Андрэевіч Карцаў

**Рама́н Андрэ́евіч Ка́рцаў** (, сапраўднае імя *Рама́н А́ншэлевіч Кац*; , Адэса — , Масква, Расія) — савецкі і расійскі акцёр эстрады, тэатра і кіно.

Заслужаны артыст РСФСР (1990), народны артыст Расійскай Федэрацыі (1999). Акцёр Маскоўскага тэатра мініяцюр пад кіраўніцтвам Міхаіла Жванецкага.

## Біяграфія 
У 1962—1969&nbsp;гг.&nbsp;— артыст *Ленінградскага тэатра мініяцюр* пад кіраўніцтвам Аркадзя Ісакавіча Райкіна. Завочна скончыў акцёрскі факультэт ГІТІСа (1972).

Больш за 30 гадоў выступаў у дуэце з Віктарам Ільчанкам (*Карцаў і Ільчанка*) ў жанры эстраднай рэпрызы. У глядацкай аўдыторыі дуэт атрымаў велізарную папулярнасць.

З 1988 года Карцаў і Ільчанка выступалі ў *Маскоўскім тэатры мініяцюр* пад кіраўніцтвам М.&nbsp;М.&nbsp;Жванецкага.

Пасля смерці свайго партнёра Віктара Ільчанкі (1992) акцёр выступае на эстрадзе з монаспектаклямі.

## Спасылкі 
* Раман Карцаў: «Я яшчэ пакручуся» 
* СССР ТВ Тэлеперадачы з удзелам Карцава на партале савецкага тэлебачання
* Раман Карцаў у перадачы «Наше всё», прысвечанай Аркадзю Райкіну на радыё «Эхо Москвы»
* Відэа на YouTube
* Дыскаграфія Рамана Карцава

Катэгорыя:Акцёры Расіі
Катэгорыя:Акцёры СССР
Катэгорыя:Народныя артысты Расійскай Федэрацыі
Катэгорыя:Заслужаныя артысты РСФСР
Катэгорыя:Пісьменнікі Расіі
Катэгорыя:Акцёры XX стагоддзя
Катэгорыя:Акцёры XXI стагоддзя
Blaps halophila

**Blaps halophila** — від жукоў-чарнацелак. Жывуць у стэпах і лесастэпах. Даўжыня цела — 17-23 мм. Жук чорны, матавы. Пярэднеспінка слаба папярочная. Надкрыллі трохі шырэй пярэднеспінкі, звужваюцца да вяршыні, утвараючы хвостападобны адростак. З'яўляюцца шмат'еднымі палявымі шкоднікамі.

## Арэал 
Паўднёва-Усходняя і Паўднёвая Еўропа, стэп, поўдзень лесастэпу і паўночная частка паўпустынь еўрапейскай часткі краін былога СССР, Каўказ, Заходняя Сібір, Казахстан.

## Літаратура 
* Алехин В.А. Чернотелки (Coleoptera, Tenebrionidae), вредящие сахарной свекле на юго-востоке Европейской части СССР. / Энтомол. обозрение. 1971. Т. 50, Вып. 2. С. 292-308.
* Калюжная Н.С. Обзор жуков-чернотелок (Coleoptera, Tenebrionidae) северо-западного Прикаспия. / Энтомол. обозрение. 1982. Т. 61, Вы. 1. С. 67-80.
* Кнор И.Б. Чернотелки (Coleoptera, Tenebrionidae) Кулундинской степи. / Зоол. журн. 1970. Т. 49, Вып. 3. С. 376-383.
* Медведев Г.С. Blaps halophila Fischer von Waldheim, 1822. Coleoptera, Tenebrionidae. / В кн.: Ареалы насекомых Европейской части СССР. Атлас под ред. Городкова К.Б. Карты 179-221. Ленинград: Наука, 1984. Карта 181. С. 23.
* Насекомые и клещи - вредители сельскохозяйственных культур. Т. 2. Жесткокрылые. Л.: Наука, 1974. 335 с.
* Сахаров Н.Л. Вредные насекомые Нижнего Поволжья. Саратов: ОГИЗ, 1947. 423 с.
* Щеголев В.Н., Знаменский А.В., Бей-Биенко Г.Я. Насекомые, вредящие полевым культурам. Ленинград - Москва: ОГИЗ - Сельхозгиз, 1934. 464 с.

Катэгорыя:Насякомыя Еўразіі
Катэгорыя:Чарнацелкі
Інтэрнэт-тэлебачанне

**Інтэрнэт-тэлебачанне** — лічбавы распаўсюд відэа праз Сеціва.

Іншыя назвы: анлайн-тэлебачанне, вэб-тэлебачанне, сеціўнае тэлебачанне. IPTV — перадача тэлеканала па інтэрнэт-пратаколе. Дазваляе прымаць лічбавыя тэлеканалы з ліку спадарожнікавых. На 2016 год большасць тэлеканалаў Беларусі мелі старонкі на Ютубе. У тым ліку 13 агульнабеларускіх каналаў выкладалі ў Сеціва запісы перадач і вялі анлайн-вяшчанне: «Беларусь 1», «Беларусь 2», «Беларусь 3», «Беларусь 5», «Беларусь 24», «АНТ», «СТБ», «БелмузТБ», «Белсат», «8 канал», «ІТБ», «РТР Беларусь» і «Тэлебачанне дзеля грамадства». 24 жніўня 2016 года сотавы аператар «А1» запусціў лічбавае тэлебачанне VOKA з доступам да 50 тэлеканалаў за 35 капеек/дзень.

На 2018 год «Белтэлекам» прапаноўваў сеціўнае тэлебачанне «Смарт-заля» з магчымасцю прыпынення, запісу і перамоткі перадач з архіва за 48 гадзін. Для прагляду патрабавалася хуткасць доступу ад 800 кілабіт/секунда (H.264 640x360p25). Прагляд на хуткасці звыш 1000 кілабіт/секунда (H.264 720x576p25) даваў большае разрозненне. Асноўная расцэнка «Канапа» каштавала 6 рублёў ($3). Сярод 77 каналаў было 10 беларускіх, з якіх беларускамоўныя перадачы мелі толькі «Беларусь 1» і «Беларусь 3».

На 2018 год сайтам з найбольшай колькасцю наведванняў у Беларусі быў амерыканскі відэахостынг «Ютуб». Іншымі сайтамі ў спісе былі: 2) рускамоўны відэахостынг Беларусі Kinogo.by (17-е месца); 3) расійскі «Кінапошук» (26-е, Kinopoisk.ru), які належаў «Яндэксу»; 4) амерыканскі гульнявы «Твіч» (29-е, Twitch.tv), які належаў «Амазону»; 5) «Белтэлекам» (30-е, ТБ «Заля»); 6) расійскі Rutube.ru (31-е), які належаў «Газпраму»; 7) рускамоўны відэхостынг «Іві» (40-е, ivi.ru); 8) расійскі тэлеканал «ТНТ» (42-е; Tnt-online.ru), які належаў «Газпраму».

## Спасылкі 
* IPTV правайдэры 


Катэгорыя:Лічбавае тэлебачэнне
Катэгорыя:Тэхналогіі тэлебачання
Катэгорыя:Тэхналогіі кіно
Катэгорыя:Інтэрнэт
Катэгорыя:Мультымедыя
Катэгорыя:Відэахостынг
Катэгорыя:Сервісы відэа на запатрабаванне
Любанскі сельсавет (Лунінецкі раён)

**Любанскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Лунінецкага раёна Брэсцкай вобласці. Цэнтр — вёска Любань.

Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Ленінскага раёна Пінскай вобласці. З 8 студзеня 1954 года ў складзе Брэсцкай вобласці. 19 студзеня 1960 года ў склад сельсавета з Радзігераўскага сельсавета перададзены вёскі Барсукова і Перунова. Пасля скасавання Ленінскага раёна 20 студзеня 1960 года ў складзе Лунінецкага раёна. 8 сакавіка 1960 года сельсавет скасаваны, яго тэрыторыя далучана да Лахвенскага сельсавета.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Лунінецкага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Ленінскага раёна (Пінская вобласць)
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1940 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1960 годзе
Трыпс пшанічны

**Трыпс пшанічны** (*Haplothrips tritici*) — від трыпсаў сямейства Phlaeothripidae.

## Апісанне 
Як у многіх пузыраногіх, цела падоўжанае, тонкае, ад чорна-бурага да чорнага колеру. Даўжыня галавы ў 1,1—1,2 разы перавышае шырыню. Вочы цёмна-бурыя, амаль чорныя, буйныя, займаюць ад 1/3 да 1/2 даўжыні галавы. 2-і членік антэны ля вяршыневай часткі жаўтлява-буры, 3-і — жоўты, перад вяршыняй прыцемнены, нясе дзве сенсілы, 4-ы — ля асновы і па баках жаўтлявы, 5-ы — толькі ля крайняга аснавання жаўтлява-буры. Крылы з 5-8 дадатковымі вейчыкамі, празрыстыя, прыцемненыя ля асновы. Пярэднія галёнкі за выключэннем асновы і краёў жоўтыя, пярэднія лапкі жоўтыя. Даўжыня цела самкі 1,5—2,2 мм, самца — 1,2—1,3 мм.

## Распаўсюджанне 
Жыве ў Еўропе, Малой Азіі, Паўночнай Афрыцы; Сібіры, Казахстане, Сярэдняй Азіі.

## Гаспадарчае значэнне 
Моцна шкодзіць пшаніцы, асабліва яравой, у меншай ступені азімаму жыту, ячменю.

## Літаратура 
* Гриванов К. П. Пшеничный трипс. / Тр. научно-произв. конф. по защите раст. от вредит. и болезн. на Юго-Востоке. Саратов, 1958. С. 50-57.
* Жичкина Л. Н., Каплин В. Г. Особенности биологии, экологии и вредоносности пшеничного трипса Haplothrips tritici Kurd. (Thysanoptera) в лесостепи среднего Поволжья. / Энтомол. обозр., 2001. Т. 80, Вып. 4. С. 830-842.
*  Пшеничный трипс в областях освоения целинных и залежных земель в Северном Казахстане. - Автореф. дисс. ... канд. биол. наук. Л., ВИЗР, 1959. 18 с.
* Фисечко Р. Н. Распределение пшеничного трипса (Haplothrips tritici Kurd.) на разных сортах яровой пшеницы. / Защита растений от вредителей и болезней в Западной Сибири. Новосибирск: Сибирский НИИ химизиации сельского хоз-ва. 1976. С. 9-14.
* Фисечко Р. Н. Биоэкологические особенности пшеничного трипса в северной Кулунде и Приобской лесостепи. / Защита растений от вредителей и болезней в Западной Сибири. Новосибирск: Сибирский НИИ химизиации сельского хоз-ва. 1976. С. 32-36.
* Шуровенков Ю. Б. Пшеничный трипс в Зауралье и меры борьбы с ним. М.: Колос, 1971. 89 с.

Катэгорыя:Насякомыя-шкоднікі
Катэгорыя:Насякомыя Еўразіі
Катэгорыя:Пузыраногія
1822 год у гісторыі астраноміі

**1822** год быў адзначаны шэрагам падзей у астраноміі.

## Падзеі 
## Астранамічныя з’явы 
## Адкрытыя астранамічныя аб’екты 
## Нарадзіліся 
* 16 мая — **Карл Тэадор Роберт Лютэр**, нямецкі астраном, вядомы адкрыццямі астэроідаў, вывучэннем планет, камет, пераменных зорак (пам. 15.02.1900).
* 12 жніўня — **Генрых Луі Д’Арэ**, нямецкі астраном прускага паходжання, адзін з адкрывальнікаў планеты Нептун (пам. 13.06.1875).

## Памерлі 
* 25 жніўня — **Уільям Гершэль**, англійскі астраном нямецкага паходжання, заснавальнік зорнай астраноміі (нар. 15.11.1738).

## Зноскі 

Катэгорыя:Гады ў астраноміі
Вера Вітальеўна Глаголева

**Вера Вітальеўна Глаголева** (; , Масква — , Бадэн-Бадэн, Германія) — савецкая і расійская актрыса тэатра і кіно, кінарэжысёр, сцэнарыст і прадзюсар, Заслужаная артыстка Расіі (1995), народная артыстка Расіі (2011).

У кіно дэбютавала ў 1975 годзе, пасля заканчэння школы — гэта быў фільм «На край свету» рэжысёра Радзівона Нахапетава. Фільм атрымаў прыз на кінафестывалі ў Любляне.

Неўзабаве выйшла замуж за Нахапетава і знялася яшчэ ў некалькіх карцінах мужа. Агулам знялася амаль у 50 фільмах, самыя вядомыя з якіх — «Не страляйце ў белых лебедзяў», «Выйсці замуж за капітана», «Нядзельны тата». За галоўную ролю ў фільме «Выйсці замуж за капітана» (1985) Віталя Мельнікава атрымала званне «Найлепшай актрысы 1986 года» па выніках апытання часопісу «Советский экран».

У 1990 годзе дэбютавала як рэжысёр фільма «Зламанае святло», дзе згуляла галоўную ролю. Пасля зняла карціны «Заказ», «Чортава кола». Яе драма «Адна вайна» яшчэ да выхаду ў пракат заваявала больш за дзясятак кінапрэмій.

Апошняй карцінай Глаголевай стаў фільм «Дзве жанчыны» па п’есе Івана Тургенева, зняты ў 2014 годзе.

Другі муж Веры Глаголевай — расійскі бізнесмен Кірыл Шубскі. Іх дачка Анастасія Шубская замужам за вядомым хакеістам Аляксандрам Авечкіным.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Актрысы СССР
Катэгорыя:Рэжысёры Расіі
Катэгорыя:Прадзюсары Расіі
Катэгорыя:Сцэнарысты Расіі
Катэгорыя:Актрысы Расіі
Катэгорыя:Памерлі ад раку страўніка
Мемарыяльная дошка ў гонар абвяшчэння незалежнасці БНР

**Мемарыяльная дошка ў гонар абвяшчэння незалежнасці БНР** — мемарыяльная дошка, якая прапануецца да ўстаноўкі ў Мінску.

## Гісторыя 
25 сакавіка 1918 года Рада БНР, ва ўмовах, калі паводле Брэсцкага міру Савецкая Расія пагадзілася на акупацыю тэрыторыі Беларусі Германіяй, прыняла ў доме Маліна ў Мінску Трэцюю Устаўную грамату, згодна з ёй Беларуская Народная Рэспубліка абвяшчалася незалежнай дзяржавай.

У 1993 годзе скульптарам Алесем Шатэрнікам была створана мемарыяльная дошка ў гонар абвяшчэння незалежнасці БНР, якая так і не была ўстаноўлена і чвэрць стагоддзя захоўвалася на сядзібе партыі БНФ.

У снежні 2017 года у Мінскі гарадскі выканаўчы камітэт і Міністэрства культуры Рэспублікі Беларусь была накіравана петыцыя, пад якой падпісаўся 941 чалавек, з просьбай ушанаваць памяць пра падзею, стагоддзе якой будзе адзначацца ў наступным годзе, устанавіўшы на будынках, якія звязаныя з дзейнасцю Беларускай Народнай Рэспублікі, бела-чырвона-белыя сцягі і памятныя дошкі, у тым ліку і твор Шатэрніка. У адказе былі апісаныя агульныя ўказанні для ўзгаднення ўстаноўкі мемарыяльных дошак.

У 2018 годзе неафіцыйна адзначалася 100-годдзе Беларускай Народнай Рэспублікі.

2 сакавіка 2018 года на сайце Talaka.by за тры гадзіны было сабрана 6000 беларускіх рублёў на бронзавую копію дошкі Шатэрніка, якую ўлады пагадзіліся павесіць дошку на доме Маліна ў Мінску, дзе была абвешчана Беларуская Народная Рэспубліка. Неабходнасць у новай дошцы ўзнікла праз дрэнны стан старой, непрывабны матэрыял (сілумін), нежаданне ўладаў узгадняць надпіс тарашкевіцай на дошцы.

У верасні 2018 года Мінгарвыканкам адказала Беларускай сацыял-дэмакратычнай партыі (Грамада), што дошка дагэтуль не ўстаноўлена, бо паступіў шэраг зваротаў ад грамадзян Беларусі і прадстаўнікоў грамадскасці з негатыўным стаўленнем да гэтага пытання. Пасля гэта 3 лістапада ў Мінгарвыканкам была накіравана петыцыя за ўстаноўку дошкі, пад якой падпісалася 3386 чалавек. У сакавіку 2019 года Мінгарвыканкам паведаміў, што з улікам неадназначнасці меркаванняў лічыць устаноўку мемарыяльнай дошкі немэтазгоднай.

Катэгорыя:Беларуская Народная Рэспубліка
Катэгорыя:Цэнзура ў Беларусі
Катэгорыя:Мемарыяльныя дошкі
Канстанцін Мікалаевіч Аляксееў

**Канстанцін Мікалаевіч Аляксееў** () — беларускі архітэктар.

## Біяграфія 
Скончыў у 1968 годзе архітэктурнае аддзяленне Беларускага політэхнічнага інстытута (выкладчыкі: Н. М. Макляцова, А. П. Воінаў, В. І. Анікін).

У 1971—1981 гадах галоўны архітэктар г. Магілёва. Член Беларускага саюза архітэктараў з 1972. Член КПСС з 1974 года. У 1981—1987 гадах галоўны архітэктар АКМ-1 інстытута «Магілёўграмадзянпраект»; у 1987—1994 гадах дырэктар Магілёўскага камбіната «Мастацтва», у 1990—1994 гадах старшыня Магілёўскай абласной арганізацыі Саюза архітэктараў Беларусі.

У 1994—1996 гадах намеснік старшыні камітэта архітэктуры Мінгарвыканкама, галоўны мастак г. Мінска; З 1996 года начальніка упраўлення Міністэрства архітэктуры і будаўніцтва Беларусі. У 2007 годзе выйшаў у адстаўку з пасады намесніка начальніка аддзела.

## Творчасць 
]]
 ў Бабруйску]]
Асноўныя творчыя працы: жылыя дамы па вул. Першамайскай (1972, у суаўтарстве з А. Ц. Кучарэнкам), Сіманава (1981), пр. Міру (1980, у суаўтарстве з Ю.  Дабравольскім); комплекс помніка «Змагарам за Савецкую ўладу» (1982, у суаўтарстве з архітэктарам А.  Івановым, скульптар — Л. М. Гумілеўскі); Помнік-мемарыял байцам батальёну міліцыі (1979 ці 1983; аўтар праекта, скульптар М. І. Кавалёў) у Магілёве; адміністрацыйны гаркама КПБ і гарвыканкама ў Бабруйску (1985, у суаўтарстве з архітэктарам Ю. В. Шпітам); адміністрацыйны будынак Магілёўскага гаркама КПБ (Філіял Беларускай кансерваторыі) (1988, аўтар праекта), будынак дыягнастычнага цэнтра ў г. Магілёве (1989, у суаўтарстве з Г. Аляксеевай), праект дзіцячага дыягнастычнага цэнтра (1993, не рэалізаваны); прыбудова да будынка Дома Саветаў (1995, у суаўтарстве з архітэктарам Э. А. Юшка) у Магілёве.

## Узнагароды 
Узнагароджаны прэміяй МУС СССР за стварэнне помніка-мемарыяла байцам батальёна міліцыі пад камандаваннем капітана Уладзімірава (1984).

## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары Магілёва
Катэгорыя:Галоўныя архітэктары Магілёва
Катэгорыя:Галоўныя мастакі Мінска
Катэгорыя:Члены КПСС
Кія (рака)

**Кі́я** () — рака ў Азіяцкай частцы Расіі, у Сібіры, у Кемераўскай і Томскай абласцях, левы прыток ракі Чулым (басейн Обі).

Даўжыня ракі 548 км. Плошча вадазбору 32 200 км². Сярэдні расход вады каля горада Марыінск складае 150 м²/с, аб’ём сцёку 4,734 км³/год. Выток ракі знаходзіцца на тэрыторыі Кемераўскай вобласці, на паўночных схілах гары Мядзвежая. Працякае ў цэнтральнай частцы ўсходняга схіла Кузнецкага Алатау. Упадае ў Чулым за 376 км ад вусця, каля сяла Зыранскае (Томская вобласць). У верхнім цячэнні рака мае горны характар. Ніжэй сяла Чумай Кія выходзіць на раўніну. Тут рэчышча ўтварае лукавіны, зрэдку сустракаюцца астравы, у ніжнім цячэнні дзеліцца на рукавы і пратокі. Шырыня рэчышча ў верхнім цячэнні каля 63 м, перад вусцем — амаль 300 м. Сплаўная. Аб’ект турызму.

Прытокі: Татарка, Баброўка, Тунказ (Тункас), Безымянка, Граматуха, Кійскі Шалтыр, Таланаўка, Тулуюл (Вялікі Тулуюл), Кундат (Вялікі Кундат), Кашкадак, Усек, Чумай, Серта (Паўднёвая Серта), Юра, Бім, Баімчык, Ута, Антыбес, Цяжын, Кайдатка, Берыкуль, Ербагач, Пясчанка, Туйла, Саваксы, Асінаўка, Кубедат, Туендат, Чэць, Чыгісла і іншыя рэкі і ручаі.

## Літаратура 
* Кия // 
* Кия // Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред. А. М. Прохоров. — 3-е изд. — М. : Советская энциклопедия, 1969—1978.

## Спасылкі 
* Река КИЯ // Государственный водный реестр РФ
* *Рулёва С. Н.* Кия // Научно-популярная энциклопедия «Вода России»
* Река Кия // Официальный туристический портал Кумеровской области 

Катэгорыя:Рэкі Кемераўскай вобласці
Катэгорыя:Рэкі Томскай вобласці
Катэгорыя:Басейн Обі
Іскравы разрад

**Іскравы разрад** — нестацыянарны электрычны разрад у газе, узнікаючы пад уздзеяннем электрычнага поля пры ціску да некалькіх атмасфер.

Характэрныя звілістая і разгалінаваная форма і хуткае развіццё (каля 10 с). Тэмпература ў галоўным канале разрада дасягае 10 000 К.

Іскравы разрад у прыродзе — маланка.

## Літаратура 
* Искровой разряд // 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Электрычныя разрады
Вялікі Патам

**Вялікі Па́там** () — рака ў Азіяцкай частцы Расіі, у Іркуцкай вобласці, правы прыток ракі Лена.

Даўжыня ракі 570 (460 км). Плошча вадазбору 28 400 (29 600) км². Сярэдні расход вады 360 (350) м³/с, аб’ём сцёку — 11,046 км³/год. Выток ракі і вадазбор знаходзяцца на Патамскім нагор’і. Упадае ў Лену за 2334 км ад яе вусця, вышэй па цячэнню ад вусця ракі Алёкма. Рэчышча звілістае, з парогамі і перакатамі. У жыўленні ракі пераважаюць снегавое і дажджавое. Замярзае ў кастрычніку, вызваляецца ад лёду ў маі. Суднаходная ў нізоўях у перыяд высокага ўзроўню вады.

Прытокі: Бугарыхта, Джэмкукан, Мурукан (Маракан), Анангра, Мара, Салатах, Таймендра, Вялікі Туюкан, Талы Туюкан, Хайверга, Руская рэчка, Левы Турсук, правы Турсук, Юёсе-Куталаах, Басылаайка, Дбаргаалаах, Куталаах, Тампер, Малая Таймендра, Вялікая Таймендра, Нырыылаах, Талахтаах, Кудукта і іншыя рэкі і ручаі. У басейне ракі 445 азёраў агульнай плошчай 15,6 км².

Каля ракі пасёлак Маракан  і сяло Вялікі Патам (Бадайбінскі раён). 

## Літаратура 
* Большой Патом // 
* 

## Спасылкі 
* Река Бол. Патом // Государственный водный реестр РФ
* Большой Патом // Словарь современных географических названий / Под общей редакцией акад. В. М. Котлякова. — Екатеринбург: У-Фактория, 2006.
* Bol'shoy Patom At Patoma // A Regional, Electronic, Hydrographic Data Network For the Arctic Region (R-ArcticNET)
* *Иванов В. В.* Большой Патом // Научно-популярная энциклопедия «Вода России»
* Большой Патом // «Мегаэнциклопедия Кирилла и Мефодия» megabook.ru

Катэгорыя:Рэкі Іркуцкай вобласці
Катэгорыя:Прытокі Лены
Ізамерыя атамных ядраў

**Ізамеры́я а́тамных я́драў** — з’ява існавання ў ядраў атамаў метастабільных (ізамерных) узбуджаных станаў з досыць вялікім часам жыцця.

Ізамерныя станы адрозніваюцца ад звычайных узбуджаных станаў ядраў тым, што імавернасць пераходу ва ўсе ніжэйшыя станы для іх моцна падушаны правіламі забароны па спіну і цотнасці. У прыватнасці, падушаныя пераходы з высокай мульціпольнасцю (гэта значыць вялікім змяненнем спіна, неабходным для пераходу ў ніжэйшы стан) і малой энергіяй пераходу. Часам з’яўленне ізамераў звязана з істотным адрозненнем формы ядра ў розных энергетычных станах (як у 180Hf).

Ізамеры абазначаюцца літарай *m* (ад ) у індэксе масавага ліку (напрыклад, 80mBr) або ў правым верхнім індэксе (напрыклад, 80Brm). Калі нуклід мае больш аднаго метастабільнага ўзбуджанага стану, яны пазначаюцца ў парадку росту энергіі літарамі *m, n, p, q* і далей па алфавіце, альбо літарай *m* з даданнем нумара: *m*1, *m*2 і г. д.

Найбольшую цікавасць уяўляюць адносна стабільныя ізамеры з часам паўраспаду ад 10−6 сек да многіх гадоў.

## Літаратура 
* Русинов Л. И. Изомерия атомных ядер // Успехи физических наук: журнал. — 1961. — Т. 73, № 4. — С. 615—630.

Катэгорыя:Ядзерная фізіка
Катэгорыя:Атамныя ядры
Юрый Міхайлавіч Міхневіч

**Ю́рый Міха́йлавіч Міхне́віч** (,  — , ) — беларускі дзяржаўны дзеяч, міністр культуры БССР (1971—1988).

## Біяграфія 
У лютым 1943 года добраахвотна сышоў у рады Савецкай Арміі. Вайну скончыў на Эльбе ў раёне г.Магдэбург. Быў паранены.

У 1951 годзе скончыў факультэт журналістыкі Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта.

З 1950 года сакратар Кастрычніцкага РК, Мінскага ГК ЛКСМБ. У 1955—1962 гг. намеснік дырэктара Мінскага індустрыяльнага тэхнікума працоўных рэзерваў, намеснік загадчыка аддзела культуры Мінскага гарвыканкама, намеснік загадчыка аддзела прапаганды і агітацыі Мінскага гаркама КПБ, начальнік упраўлення культуры Мінскага аблвыканкама. У 1962—1966 гг. загадчык аддзела прапаганды і агітацыі Мінскага абкама КПБ.

З 1966 года намеснік міністра, а з лістапада 1971 года міністр культуры БССР.

Дэпутат Вярхоўнага Савета БССР (1971—1990).

## Дзейнасць на пасадзе Міністра культуры БССР 
Падчас яго кіраўніцтва Міністэрствам культуры БССР атрымалі росквіт і заваявалі ўсесаюзную папулярнасць такія беларускія вакальна-інструментальныя ансамблі як «Песняры», «Верасы», «Сябры». Юрый Міхайлавіч садзейнічаў развіццю Вялікага тэатра оперы і балета Беларускай ССР, балетмайстрам якога стаў малады Валянцін Елізар’еў, а таксама спрыяў стварэнню і развіццю аркестра Міхаіла Якаўлевіча Фінберга, які ў той час займаў пасаду галоўнага дырыжора аркестра Беларускага дзяржаўнага цырка.

Асаблівую ўвагу надаваў развіццю мастацкай і клубнай самадзейнасці, лічачы, што павышэнне культурнага ўзроўню з’яўляецца ключом да развіцця ўсяго беларускага народа.

## Узнагароды 
* Ордэн Айчыннай вайны
* Ордэн Працоўнага Чырвонага Сцяга
* Ордэн Дружбы народаў
* Ордэн Чырвонай Зоркі

## Спасылкі 
* Свой сярод сваіх  : [успамінамі пра бацьку — міністра культуры БССР цягам 18 гадоў — падзяліўся першы намеснік Міністра замежных спраў РБ Аляксандр Міхневіч / запісала Настасся Панкратава] // Культура. ― 2015. — 29 августа (№ 35). — С. 15.

Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета БССР 8-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета БССР 9-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета БССР 10-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета БССР 11-га склікання
Катэгорыя:Міністры культуры БССР
Катэгорыя:Удзельнікі Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Намеснікі міністраў БССР
Лос-Анджэлес Лэйкерс у сезоне 2018/2019

Сезон 2018/2019 стаў 71-м сезонам у НБА ў гісторыі франшызы Лос-Анджэлес Лэйкерс.

## Склад 
## Рэгулярны сезон 
### Вынікі гульняў 
### Турнірная табліца дывізіёна 
### Турнірная табліца канферэнцыі 
### Статыстыка 
## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт каманды
* Профіль каманды на сайце NBA.com
* Статыстыка каманды на сайце NBA.com
* Статыстыка каманды на сайце Basketball Reference 

Катэгорыя:Сезоны Лос-Анджэлес Лэйкерс
Катэгорыя:Сезон НБА 2018/2019 паводле каманд
Катэгорыя:Спорт у Каліфорніі ў 2018 годзе
Катэгорыя:Спорт у Каліфорніі ў 2019 годзе
Ілья Яфімавіч Ліпскі

**Ілья Яфімавіч Ліпскі** (; ? — ?) — расійскі прадпрымальнік, дырэктар-распарадчык  ў Вільні.

## Біяграфія 
У 1875 годзе заснаваў у Вільні , на якім займаўся не толькі кіраўніцтвам, але і тэхнічным удасканаленнем.

Вытворчасць стала найбуйнейшай у Паўночна-Заходнім краі (400 тысяч вёдраў у год), а ў 1902 — найбуйнейшым у Расіі (больш за 2 млн вёдраў у год).

## Узнагароды 
За сваю дабрачынную дзейнасць Ліпскі ў 1909 быў ганараваны званнем нашчадкавага ганаровага грамадзяніна.

Катэгорыя:Прадпрымальнікі Расійскай імперыі
Катэгорыя:Прадпрымальнікі Літвы
Катэгорыя:Прадпрымальнікі Расіі