Інстытут біялогіі АН БССР

**Інстытут біялогіі АН БССР** — першая ў Беларусі акадэмічная ўстанова ў галіне біялагічных навук, дала пачатак Аддзяленню біялагічных навук. Інстытут быў утвораны 29 сакавіка 1931 года на базе кафедр батанікі, заалогіі, фізіялогіі і  Беларускай акадэміі навук. З моманту заснавання да 1947 года меў назву ***Інстытут біялагічных навук***. З 1936 года — у складзе *Аддзялення матэматычных і прыродазнаўчых навук* АН БССР, з 1940 — у *Аддзяленні прыродазнаўчых і сельскагаспадарчых навук*. Перарваў сваю дзейнасць у гады Вялікай Айчыннай вайны. У 1947 быў адноўлены як ***Інстытут біялогіі АН БССР***. З 1947 па 1958 гады ўключна — у *Аддзяленні біялагічных, сельскагаспадарчых і медыцынскіх навук*, у 1959—1963 гадах — у Аддзяленні біялагічных навук.

## Даследаванні расліннага свету 
### Вышэйшыя расліны 
* *Н. А. Дорожкин, А. И. Ровдо.* Порайонная характеристика заболеваний картофеля в БССР. 1935.
* Пустазелле, ступень яго распаўсюджання ў пасевах і насенні БССР і меры барацьбы з ім. 1939.
* *И. Д. Юркевич.* Классификация типов лесов БССР. 1940.
* *А. Л. Новікаў.* Геабатанічнае апісанне лугоў з вызначэннем іх гспадарчага значэння ў аколіцах Віцебска. 1948.
* Н. Д. Нестерович, А. Ф. Иванов, Н. И. Чекалинская. Технически ценные лдревесые породы, внедряемые в леса БССР. 1949.
* *Н. Д. Нестерович.* Акклиматизация древесных растений в зеленом строительстве и лесном хозяйстве БССР. 1950.
* *Н. Д. Нестерович, Н. И. Чекалинская.* Вьющиеся древесные растения в зеленом строительстве и лесном хозяйстве. БССР. 1951.
* *И. Д. Юркевич.* Дубравы Белорусской ССР и их восстановление. 1951, 1960.
* *Н. Д. Нестерович, В. П. Малеев, П. Ф. Лысоконь, Н. И. Костюкевич.* Деревья и кустарники для зеленого строительства БССР. 1952.
* *В. А. Михайловская.* Флора Полесской низменности. 1953.
* *И. Д. Юркевич, В. С. Гельтман, Н. Ф. Ловчий, В.И Парфёнов.* Сероольховые леса и их хозяйственное использование. 1953.
* Шишки и семена хвойных древесных растений в БССР. 1953.
* Плоодоношение интродуцированных древесных растений в БССР. 1955.
* *Н. А. Дорожкин.* Болезни картофеля. 1955.
* Минеральное питание и плодоошение древесных растений. 1957.
* Флора БССР (в 5 тт.). 1959.
* Интродуцированнын деревья и кустарники БССР (под ред. Н. Д. Нестеровича). В 3 тт.: Т.1, 1959; т.2, 1960; т.3, 1961.
* *Н. В. Козловская.* Весенние растения окрестностей Минска. 1961.
* *В. А. Михайловская, Н. В. Козловская.* Ядовитые и вредные растения. 1962.

### Ніжэйшыя расліны 
* *Л. А. Лебедзева.* Спісы грыбоў і мікраміцэтаў БССР. 1925, 1935.
* *В. Ф. Купрэвіч.* Грыбы Смалявіцкага раёна. 1930.
* *В. Ф. Купревич и др.* Определитель паразитных грибов БССР по питающим растениям флоры БССР. 1938.
* *В. Ф. Купревич.* О происхождении и развитии паразитизма у грибов. 1940.
* *А. П. Пидопличко.* Флора сфагновых (торфяных) мхов БССР.
* *А. С. Лазарэнка.* Вызначальнік ліставых імхоў БССР. 1951.
* *В. Ф. Купревич.* Болезни клевера и люцерны. 1954.
* *М. П. Томин.* Определитель корковых лишайников европейской части СССР. 1956.
* *В. Ф. Купревич, В. Г. Траншель.* Флора ржавчинных грибов БССР. 1957.
* *А. П. Пидопличко.* Торфяные месторождения Белоруссии. 1961.

### Фізіялогія і біяхімія раслін 
* *М. Н. Гончарик.* Гибель озимых хлебов в БССР. 1930.
* *М. Н. Гончарик.* К вопросу об образовании антоциана в растениях. 1931.
* *М. Н. Гончарик.* Влияние ультрафиолетовых лучей на образование антоциана в растениях. 1932.
* *М. Н. Гончарик, Н. А. Дорожкин.* Выпревание, вымокание и вымерзание озимых хлебов в БССР. 1933.
* *М. Н. Гончарик.* Зависимость развития картофеля от влажности почвы. 1933.
* Физиология больного растения. 1947.
* *Т. Н. Годнев.* Строение хлорофилла и методы его количественного определения. 1952.
* *А. А. Шлык.* Метод меченых атомов в изучении биосинтеза хлорофилла. 1956.
* *А. С. Вечер.* Пластиды растений, их свойства, состав и строение. 1961.
* *М. Н. Гончарик.* Влияние экологических условий на физиологию культурных растений. 1962.
* Физиолого-биохимические исследования растений. 1962.
* *Т. Н. Годнев.* Хлорофилл, его строение и образование в растении. 1963.
* Рост и взаимодействие корневых систем древесных пород. 1963.

### Гербарый 
У гербарыі Інстытута біялогіі у 1938 г. налічвалася звыш 13 тысяч экземпляраў кветкавых раслін. Быў таксама распачаты збор лішайнікаў.

## Даследаванні жывёльнага свету 
### Заалогія 
* *А. В. Федюшин*. Динамика и географическое распространение охотничьей фауны Белоруссии. 1929.
* *А. В. Федюшин.* Материалы по изучению флоры и фауны БССР. Тт. I—VII, 1927—1937.
* *А. В. Федюшин.* Речной бобр. 1935.
* *И. М. Сержанин.* Фауна БССР. Насекомоядные. 1939.
* *Н. М. Кулагин*. Фауна БССР. Копытные. 1940.
* *М. Е. Макушок.* Карликовый сомик. 1951.
* *М. Н. Сержанин.* Млекопитающие Белорусской ССР. 1955.
* *О. Н. Михолап.* Грызуны Полесской низменности. 1956.
* *В. В. Семашко.* Птицы Гродненской области. 1956.
* *Ф. Н. Воронин.* Рыбы БССР. 1957.
* *С. В. Кохненко*. Биология и распространение угря. 1958.
* *М. С. Долбик.* Птицы Белорусского Полесья. 1959.
* *Г. Г. Винберг.* Первичная продукция водоемов. 1960.

### Паразіталогія 
* *О. И. Мержеевская.* Нематоды главнейших полевых культур БССР. 1953.
* *И. Т. Арзамасов.* Иксодовые клещи. 1961.
* *Н. И. Дылько, И. В. Меркушева, И. Т. Арзамасов.* Экология и фауна паразитов грызунов. 1963.

### Калекцыі 
У перадваенныя гады у фондавых калекцыях Інстытута біялагічных навук захоўвалася каля 4 тысяч экземпляраў скурак млекакормячых і да 6 тысяч экземпляраў птушак. Быў сабраны вялікі матэрыял па рэптыліях, амфібіях і рыбах. Налічвалася а 200 тысяч экземпляраў насякомых.

## Структура 
Вядома пра існаванне лабараторыі поліплаідыі, аддзела генетыкі, аддзела мікрабіялогіі, лабараторыі хларафілу, аддзела фаўны, аддзела фізіялогіі раслін, лабараторыі фізіялогіі і біяхіміі раслін, лабараторыі хімічнай рэгуляцыі росту і развіцця раслін, лабараторыі аддаленай гібрыдызацыі раслін, лабараторыі ізатопаў, лабараторыі фізіялогіі і сістэматыкі ніжэйшых раслін.

## Дырэктары Інстытута ў розныя гады 
* Пётр Арыстархавіч Маўрадыядзі — 1931—1933
* Мікалай Міхайлавіч Кулагін — 1934—1936
* Мікалай Апанасавіч Дарожкін — 1936—1940
* Ганна Андрэеўна Язубчык — 1940—1941
* Мікалай Апанасавіч Дарожкін — 1948—1952
* Мікалай Дзмітрыевіч Несцяровіч — 1952—1953
* Мікалай Васілевіч Турбін — 1953—1963

## Рэарганізацыя 
* У 1935 са складу інстытута вылучаецца Батанічны сад АН БССР. Зноў уключаны ў склад у 1948 г., канчаткова вылучаны і аформлены як самастойная навукова-даследчая ўстанова ў 1952 г.
* У 1957 г. са складу Інстытута вылучаецца Лабараторыя ізатопаў (з 1959 — Лабараторыя біяфізікі і ізатопаў) АН БССР.
* У 1958 самастойным навуковым падаздзяленнем Акадэміі стаў Аддзел фізіялогіі і сістэматыкі ніжэйшых раслін АН БССР.
* У 1959 выдзяляецца ў самастойную ўстанову Аддзел заалогіі і паразіталогіі АН БССР.
* 23 лютага 1963 года згодна Пастанове ЦК КПБ і СМ БССР «Аб захадах па далейшым развіцці біялагічнай навукі ў Беларускай ССР і ўзмацненні яе сувязі з практыкай» Інстытут біялогіі АН БССР падзяляецца на Інстытут эксперыментальнай батанікі і мікрабіялогіі і Аддзел генетыкі і цыталогіі АН БССР.

## Літаратура 
* *В. Ф. Купревич*. Академия наук Белорусской ССР. — 3-е изд., доп. — Мн.: Наука и техника, 1968. — С. 55—95.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Институт экспериментальной ботаники имени В. Ф. Купревича НАН Беларуси — История 
* История ЦБС 

Катэгорыя:Арганізацыі Мінска
Катэгорыя:Біялогія ў Беларусі
Катэгорыя:З’явіліся ў 1931 годзе
Катэгорыя:1931 год у Мінску

Катэгорыя:Зніклі ў 1963 годзе