open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Уладзімір Фёдаравіч Прусак

**Уладзімір Фёдаравіч Прусак** ( — ) — расійскі інжынер-архітэктар. Брат архітэктара Яўгена Прусака.

## Біяграфія 
### Дзяцінства і адукацыя 
Нарадзіўся ў 1846 годзе. Родам з віцебскіх мяшчанаў. Рана страціў бацьку.

## Творчасць 
З выкананых ім пабудоў варта адзначыць цэлы шэраг запасных станцыйных і пад’язных рэйкавых чыгуначных шляхоў (да 50 вёрстаў) з землянымі і іншымі працамі, пабудову чыгуначных мостаў (драўляных — 28, жалезных — 14) і мноства абывацельскіх дамоў, галоўным чынам, у Пецярбургу
* Даходны дом па вул. , 12
* Даходны дом па вул. , 14. Надбудаваны ў 1903 па праекце тэхніка Ф. К. Рэйзмана
* Перабудова дома для А. Р. Сафронавай па вул. , 6
* Асабняк А. М. Вінаградава па пр. , 15/вул. , 38
* Даходны дом (левы) па вул. , 7
* Даходны дом В. В. Мяснова па вул. , 19-21
* Даходны дом па вул. , 12
* Даходны дом У. В. Аляксандравай па пр. , 7/ вул., 19
* Пашырэнне вытворчага будынка Н. Какушкіна для даходнага дома па вул. Таўрычаскай, 29

#### Іншае 
* У 1894-97 годзе па праекце У. Прусака і У. А. Ліпскага, у маёнтку І. М. Аленчыкава ў  была пабудавана мураваная царква ў імя Раства Іаана Прадцечы, а ў 1902 годзе да яе прыбудавалі званіцу. У гады вайны царква была зруйнавана. Паводле іншых звестак, аўтарам быў Д. Прусак.

## Грамадская дзейнасць 
Член  с 1887 года. Галосны Гарадской думы г. Санкт-Пецярбурга ў 1889—1893 гадах. У палітыцы Уладзімір Фёдаравіч стаяў на ўмераных пазіцыях, блізкіх да праграмы канстытуцыйна-дэмакратычнай партыі. Мелі чатырох дзяцей, у тым ліку:

* Ганна (1888–1956), гісторык і мовазнавец
* Яўген (1890–1942), інжынер і кампазітар
* Уладзімір (1895–1918), паэт
* Алена (1899 - ?)

## Літаратура 
* Архитекторы-строители Санкт-Петербурга середины XIX — начала XX века. Под общ. ред. Б. М. Кирикова. — СПб. Пилигрим, 1996
* Зодчие Санкт-Петербурга. XIX-начало ХХ века : архитекторы первой половины XIX века; архитекторы второй половины XIX века; архитекторы конца XIX — начала ХХ века / сост. В. Г. Исаченко; ред. : Ю. В. Артемьева, С. А. Прохватилова. — Санкт-Петербург : Лениздат, 1998. — С. 1024.
* Александрова, Е. Л. Водская пятина — Ингерманландия — Санкт-Петербургская губерния — Ленинградская область : ист. прошлое / Е. Л. Александрова. — Санкт-Петербург : Гйоль, 2011. — С. 540, 541.
* Всеволожский район в названиях : историко-топоним. справ. 130 район. имен / авт.-сост. В. А. Бычкова ; МКУ «Всеволож. межпоселен. Б-ка» Всеволож. центр. гор. Б-ка им. Ю. Г. Слепухина. — Всеволожск : [б. и.], 2012. — С. 74.
* Земля Невская Православная : православные храмы пригородных районов Санкт-Петербурга и Ленинградской области : крат. церковно-историч.справ. / РГИА, Ком. по сохранению и возрождению святынь СПб и Ленингр. обл. ; науч. ред. В. В. Антонов. — Санкт-Петербург : Лики России, 2006. — С. 66.

## Спасылкі 
* Архитектор Пруссак В. Ф., здания в Санкт-Петербурге 

Катэгорыя:Архітэктары Расіі
Катэгорыя:Архітэктары Расійскай імперыі
Катэгорыя:Архітэктары XIX стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары Санкт-Пецярбурга
Аршанская ЦЭЦ

**Аршанская ЦЭЦ** — цеплаэлектрацэнтраль, размешчаная ў г. Орша Віцебскай вобласці. Філіял «Віцебскэнерга».

Уведзена ў дзеянне ў 1961 годзе. У 1998 уведзена ў эксплуатацыю першая ў краіне парагазавая ўстаноўка, якая ўключае 2 газавыя турбіны па 24 МВт, 2 катлы-ўтылізатары, паравую турбіну магутнасцю 12 МВт. У структуры прадпрыемства 5 цэхаў асноўнай вытворчасці: катлатурбінны, электрычны, хімічны, цеплавой аўтаматыкі і вымярэнняў, па падрыхтоўцы торфабрыкету «Усвіж-Бук»; кацельні «Орша Усходняя» і «Барань» і інш. Комплекс парагазавай устаноўкі і выкарыстаныя тэхналогіі не маюць аналагаў у энергетыцы рэспублікі. Станам на 2009 год усталяваная электрычная магутнасць складае 72,96 МВт, цеплавая — 455 Гкал/г. У 2009 выпрацавана 0,257 млрд. кВт-г электрычнай і 549,357 тыс. Гкал цеплавой энергіі.

У снежні 2013 года ўведзена ў эксплуатацыю міні-ЦЭЦ «Барань» на МВТ, усталяванай магутнасцю 3,25 МВт. У 2016 годзе заменены зношаны турбаагрэгат ст. № 1 магутнасцю 6 МВт на новы магутнасцю 12,825 МВт.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* РУП «Віцебскэнерга». Аршанская ЦЭЦ 

 
Катэгорыя:Цеплавыя электрастанцыі Беларусі
Катэгорыя:Эканоміка Оршы
Катэгорыя:З’явіліся ў 1961 годзе
Катэгорыя:1961 год у Беларусі
Катэгорыя:Віцебскэнерга
Губыцкі сельсавет (Рыпкынскі раён)

**Губыцкі сельсавет** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка і орган мясцовага самакіравання ў Рыпкынскім раёне Чарнігаўскай вобласці. Цэнтр сельскага савета — вёска Губычы.

## Населеныя пункты 
Сельскаму савету падпарадкаваны чатыры населеныя пункты:
* вёска Губычы
* вёска Гунькіўка
* вёска Ліскіўка
* вёска Мысы
* вёска Рэдзькіўка
* вёска Шкуранка

Катэгорыя:Адміністрацыйны падзел Рыпкынскага раёна
Катэгорыя:Сельскія саветы Украіны
Зарацкі сельсавет

**За́рацкі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Браслаўскага раёна Віцебскай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — вёска Зарачча.

Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Браслаўскага раёна Вілейскай вобласці БССР. З 20 верасня 1944 года ў складзе Полацкай вобласці, з 8 студзеня 1954 года — Маладзечанскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Урбанскага сельсавета. З 20 студзеня 1960 года ў складзе Віцебскай вобласці. У 1971 годзе скасаваны вёскі Бяззубішкі, Варнішкі, Мізарышкі і хутар Грыбелішкі. 26 сакавіка 1973 года скасаваны хутар Струсцянка. На 1 студзеня 1974 года ў складзе сельсавета 49 населеных пунктаў. 8 красавіка 2004 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Мяжанскага сельсавета.

На момант скасавання ў склад сельсавета ўваходзілі 43 населеныя пункты: Асінаўка, Баярунішкі, Бужаны, Бяляны, Вярбоўка, Гусароўшчына, Дудзішкі, Ельна, Емяльянішкі, Жвірблі, Жвірыні, Заеленцы, Зазоны, Запруддзе, Зарачча, Злота, Зыбкі, Іланцы, Кавалішкі, Каленкішкі, Коханішкі, Краснасельцы, Крукі, Майшулі, Мар’янполле, Міхалішкі, Мякяны, Надбярэжжа, Павялішкі, Пляўшкеты, Пузыры, Пустошка, Пучкінішкі, Пушкарышкі, Пятроўшчына, Раткуны, Рожава, Свілюкі, Струста, Урбаны, Усяны, Шавялішкі, Юцішкі.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Браслаўскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1940 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 2004 годзе
Віцебскія лабазы

**Віцебскія лабазы** — будынкі XVIII стагоддзя ў Віцебску, размешчаныя па адрасе вул. Чайкоўскага, 3, 5.
Помнік архітэктуры класіцызму.

## Гісторыя 
Узведзена з цэглы ў 1774 годзе паводле ўзорнага праекту на правым беразе р. Заходняя Дзвіна. Збудаванне прызначалася для гандлю і захавання зерня, мукі і інш.

У 1990-я ў ім знаходзяцца ваенныя медыцынскія склады.

## Архітэктура 
Цэнтральны і два бакавыя будынкі прамавугольныя ў плане, злучаныя праезнымі аркамі, галоўнымі фасадамі арыентаваны на параходную прыстань, адкуль дастаўляліся тавары (захаваліся як асобныя будынкі цэнтральны і правы бакавы). Цэнтральны корпус — двухпавярховы, на галоўных восях сіметрычна вылучаныя два арачныя праёмы, паміж якімі — пілястры на ўсю вышыню будынка. Бакавыя карпусы — аднапавярховыя, кампазіцыя галоўных фасадаў такая ж: сіметрычна размешчаныя тры шырокія аркі, фланкіраваныя пілястрамі, паміж аркамі невялікія квадратныя аконныя праёмы. Дваровыя фасады карпусоў рытмічна расчлянёныя пілястрамі і прамавугольными аконнымі праёмамі. У XIX ст. ў будынку захоўваліся саляныя запасы для аптовага гандлю.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:XVIII стагоддзе ў Віцебску
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Віцебска
Стрэчанская царква (Віцебск)

**Стрэчанская царква** — колішняя праваслаўная царква ў Віцебску. Размяшчалася ў Задзвінскай слабадзе.

У 2000 годзе ў паўднёвай частцы слабады І. А. Цішкіным праведзены архітэктурна-археалагічныя работы пры рэстаўрацыі памяшканняў саляных складоў канца XVIII стагоддзя і выяўлены каменныя фундаменты храма XVI—XVIII стст., якія атаясамліваюцца з царквою Стрэчання. У 2002 годзе В. М. Ляўко працягнуты работы па назіранні за рэстаўрацыяй складоў і знойдзены рэшткі прыцаркоўных могілак, што існавалі на працягу дзейнасці царквы. Пахаванні былі выяўлены пад падлогай і брукоўкай унутры памяшканняў і змяшчалі рэшткі драўляных дамавін. Пахаванні ўтвараюць 2 стратыграфічныя гарызонты. Ніжні залягаў у мацерыку і адносіўся да часу пабудовы на месцы размяшчэння саляных складоў царквы Стрэчання Хрыстова; тут выяўлены пахаванні жанчыны і дзіцяці, прычым у жаночым сабраны рэшткі тканіны з арнаментам у выглядзе ціснення. Усе памерлыя арыентаваны галавой на захад. Пахаванні датуюцца канцом XVI — пачаткам XVIII ст.

Стылістычна адносілася да готыка-рэнесансавых тыпаў храма, якія распаўсюдзіліся на Беларусі з другой паловы XVI ст. Агульная даўжыня царквы 18 метраў, шырыня 12. Па атрыманых матэр’ялах з раскопак (фрагменты кафлі з раслінным і гербавым сюжэтамі) можна меркаваць, што храм быў пабудаваны ў першай палове XVI ст. Хутчэй за ўсё, ён быў моцна пашкоджаны пад час 3-месяцовай  войскамі ваяводы  ў 1654 годзе.

Паводле даследаванняў гісторыка Л. Хмяльніцкай, царква праіснавала ў напаўразбураным стане да канца XVIII ст. Рэшткі храма расійскія ўлады выкупілі ў гарадскога магістрата ў 1773 годзе за 200 руб. для падрыхтоўкі месца пад будаўніцтва «правіянтскіх магазейнаў». 2000 цаглін пасля разборкі наземных рэшткаў царквы пайшло на будаўніцтва саміх складоў, аднапавярховы корпус якіх і быў пастаўлены на гэтым месцы ў 1774 г.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:XVI стагоддзе ў Віцебску
Катэгорыя:Колішнія праваслаўныя храмы Віцебскай вобласці
Катэгорыя:Зніклі ў 1774 годзе
Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Віцебска
1779 год у гісторыі астраноміі

**1779** год быў адзначаны шэрагам падзей у астраноміі.

## Падзеі 
* 16 мая: Частковае сонечнае зацьменне стала апошнім у серыі зацьменняў 105 сараса.

## Астранамічныя з’явы 
## Адкрытыя астранамічныя аб’екты 
## Нарадзіліся 
## Памерлі 
* 22 студзеня: , англійскі геадэзіст і астраном (нар. 1733).

## Заўвагі 
## Крыніцы 
Астраномія
Катэгорыя:Гады ў астраноміі
Задзежскі сельсавет

**Задзе́жскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Дрысенскага раёна Віцебскай вобласці. Цэнтр — вёска Задзежжа.

Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Асвейскага раёна Полацкай акругі БССР з цэнтрам у вёсцы Задзежжа. 24 верасня 1926 года цэнтр перанесены ў вёску Сямёнава. Пасля скасавання акруговай сістэмы з 26 ліпеня 1930 года ў Асвейскім раёне БССР, з 21 чэрвеня 1935 года — Полацкай акругі, з 20 лютага 1938 года — Віцебскай вобласці, з 20 верасня 1944 года — Полацкай вобласці, з 8 студзеня 1954 года — Віцебскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Задзежжа. З 8 жніўня 1959 года ў складзе Дрысенскага раёна. 20 мая 1960 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Каханавіцкага сельсавета.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Верхнядзвінскага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Асвейскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1960 годзе
Гато

**Гато** () — архіпелаг на поўначы Усходне-Кітайскага мора. Уваходзіць у склад японскай прэфектуры Нагасакі. Агульная плошча — 690 км². Насельніцтва (2005 г.) — 76 311 чалавек.

## Геаграфія 
Архіпелаг Гато выцягнуты з паўночнага ўсходу на паўднёвы захад на 91 км. Нягледзячы на назву, якая азначае 5 астравоў, у яго склад уваходзяць 140 астравоў рознай плошчы. Найбольшы востраў Фукуэ займае 326,34 км². 

Усе астравы маюць вулканічнае паходжанне. Адрозніваюцца разнастайнасцю ландшафтаў, уключаюць горы, прыморскія скалы і нізіны, пляжы. На астравах захаваліся горныя лясы, хаця большую частку незаселеных зямель займаюць горныя лугі. Шмат марскіх птушак. Для аховы прыроды арганізаваны нацыянальны парк Сайкай.

## Гісторыя 
thumb| left|Касцёл на востраве Фукуэ
Лічыцца, што першыя людзі з'явіліся на астравах Гато ўжо ў эпоху палеаліта. Археолагамі выяўлены рэшткі культур Дзёмон і Яёй. У пісьмовых крыніцах Гато ўзгадваюцца з VIII ст. як месца прыбыцця караблёў з імперыі Тан. 

На працягу ўсяго сярэднявечча астравы адыгрывалі важную ролю ў міжнародным гандлі, што абумовіла сталую барацьбу за іх з боку розных феадальных родаў. У XVI ст. на астравах жыў знакаміты кітайскі пірат Вань Жы, які займаўся пасрэдніцкай дзейнасцю паміж японцамі і партугальцамі. У 1566 г. езуіты арганізавалі на востраве Фукуэ місію і здолелі прыцягнуць да хрысціянства значную колькасць астравіцян. 

У 1587 г. Таётомі Хідэёсі выгнаў місіянераў і перадаў архіпелаг роду Гато, ад прозвішча якога паходзіць сучасная назва. Хаця пасля 1638 г. у Японіі было забаронена хрысціянства, Гато адносна лаяльна ставіліся да патаемных хрысціянскіх культаў, што забяспечыла прыток перасяленцаў з другіх частак краіны. Толькі ў 1798 г. пераехала 108 патаемных хрысціян. Перасяленцы займалі горныя раёны. Многія з іх займаліся прадпрымальніцкай дзейнасцю. У перыяд ізаляцыі Японіі архіпелаг заставаўся важным гандлёвым і рамесніцкім цэнтрам. 

У 1865 г., калі ў Нагасакі былі ўзноўлены каталіцкія набажэнствы, вернікі з Гато звярнуліся з запытам даслаць да іх святароў. Аднак урад Мэйдзі адказаў рэпрэсіямі. У 1868 г. было арыштавана 200 хрысціян, 42 з якіх загінулі ў выніку катаванняў. Пакаранне хрысціян выклікала абурэнне з боку іншаземных дзяржаў. У 1873 г. японскія ўлады знялі абмежаванні ў распаўсюджванні хрысціянства. У нашы дні ад 10% да 15% астравіцян спавядаюць гэтую рэлігію. 

У 1871 г. адгалінаванні рода Гато страцілі сваю ўладу над архіпелагам. Ён увайшоў у склад прэфектуры Нагасакі.

## Эканоміка 
Асноўныя галіны эканомікі — рыбалоўства, земляробства і абслугоўванне турыстаў. Астравы злучаны паромнай пераправай з Нагасакі. На востраве Фукуэ працуе аэрапорт.

## Спасылкі 
* Goto Islands – Asian Studies
* Of hidden Christians and electric cars on the Goto Islands
* Saikai National Park
* Goto Islands Travel: Nakadori and Wakamatsu Islands

Катэгорыя:Астравы Ціхага акіяна
Катэгорыя:Астравы Японіі
Фукуэ (востраў)

**Фукуэ** () — найбуйнейшы востраў архіпелага Гато ў Усходне-Кітайскім моры. Уваходзіць у склад аднайменнага муніцыпалітэта прэфектуры Нагасакі (Японія). Плошча — 326,43 км². Насельніцтва (2016 г.) — 38 481 чал.

## Геаграфія 
Востраў Фукуэ месціцца за 92 км на паўднёвы захад ад горада Нагасакі. Даўжыня з захаду на ўсход — 23,41 км. Найбольшая шырыня — 21,72 км. Мае вулканічнае паходжанне. На востраве знаходзяцца некалькі вулканаў, што вывяргаліся каля 3000 - 2000 тысяч гадоў таму. Найвышэйшы з іх дасягае 461 м над ўзроўнем акіяна. Берагавая лінія перарэзана шматлікімі залівамі. 

На Фукуэ 6 рэк, 8 пляжаў, геатэрмальныя крыніцы. 

Клімат вільготны мусонны. Фукуэ знаходзіцца ў зоне моцных сезонных цыклонаў.

## Прырода 
На востраве Фукуэ сустракаюцца рэдкія сапіндакветныя расліны, спыняюцца ястрабы. У 2009 г. быў ўзноўлены статак дзікоў.

## Гісторыя 
Востраў Фукуэ быў населены ў перыяд палеаліта. Захаваліся рэшткі культур Дзёмон і Яёй. У сярэднявеччы з'яўляўся важным портам у гандлёвых зносінах з Кітаем. 

У XVI ст. Таётомі Хідэёсі перадаў востраў пад уладу японскага клана Гато. У 1566 г. партугальскія езуіты арганізавалі на Фукуэ місію. У 1597 г. хрысціянін Ян з Фукуэ прыняў пакутніцкую смерць у Нагасакі і стаў адным з 26 японскіх хрысціянскіх святых. На востраве захавалася 14 каталіцкіх касцёлаў. У нашы дні каля 10% астравіцян з'яўляюцца хрысціянамі.

У 1846 - 1863 гг. на Фукуэ быў узведзены замак Ішыда для аховы японскіх берагоў ад іншаземцаў. 

З 1912 г. дзейнічае сталая марская пераправа паміж востравам і Нагасакі. У 1963 г. быў пабудаваны аэрапорт. У нашы дні Фукуэ з'яўляецца транспартным і турыстычным цэнтрам.

## Спасылкі 
* Goto Islands Travel: Fukue Island
* Global Volcanism Program
* Saikai National Park

Катэгорыя:Астравы Ціхага акіяна
Катэгорыя:Астравы Японіі
Дзед (значэнні)

Назву **дзед** маюць:
* дзядуля — сваяк унука, унучкі па любой лініі сваяцтва (мацярынскай або бацькоўскай), які з’яўляецца бацькам маці або бацькі
* «Дзед» — анімацыйны фільм Аляксандра Ленкіна
* народная назва віду
Барунскі сельсавет

Назву **Бару́нскі сельсавет** маюць:

* Барунскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Ашмянскага раёна Гродзенскай вобласці
* Барунскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Браслаўскага раёна Віцебскай вобласці
Лотар

**Ло́тар** (, ) — імя шэрагу кіраўнікоў у Францыі, Германіі і Італіі. Вытворная форма ад імя Хлотар.

* Лотар (941—986) — кароль Францыі з 954 года.
* 
* 
* Лотар III фон Вальбек (памёр 1003) — граф Вальбека (964—1003), маркграф Паўночнай маркі (985—1003), сын графа Вальбека Лотара II і Мацільды фон Арнебург.
* 
* Лотар Кульгавай (каля 850—865) — абат IX стагоддзя.

* Лотар Мегендорфер — нямецкі мастак.
* Лотар Герман (1901—1974) — нямецкі яўрэй, які былы вязень Дахау, які ў значнай меры паспрыяў апазнанню і захопу Адольфа Эйхмана ў Буэнас-Айрэсе.

## Гл. таксама 
* Хлотар

Катэгорыя:Нямецкія мужчынскія імёны
Лотар Уда

**Лотар Уда** — асабістае імя.
* Лотар Уда I фон Штадэ (пасля 23 чэрвеня 994—1057) — граф Штадэ (пад імем Лотар Уда II) з 1036 года, маркграф Паўночнай маркі з 1056 года.
* Лотар Уда II фон Штадэ (1020/1030—1082) — граф Штадэ і маркграф Паўночнай маркі з 1057 года з дынастыі Уданенаў. 
* Лотар Уда III фон Штадэ (пам. 1106) — граф Штадэ (пад імем Лотар Уда IV) і маркграф Паўночнай маркі з 1087 года з дынастыі Уданенаў.
* Лотар Уда IV фон Штадэ (пам. 1130) — маркграф Паўночнай маркі з 1128 года з дынастыі Уданенаў.
Лотар I (значэнні)

**Лотар I** (ням. *Lothar*, фр. *Lothaire*, лац. Lotharius) — імя шэрагу еўрапейскіх кіраўнікоў:
* Лотар I (795—855) — імператар Захаду з 817 года, кароль Баварыі ў 814—817 гадах, кароль Італіі ў 818—843 гадах, кароль Сярэдзіннага каралеўства ў 843—855 гадах, з дынастыі Каралінгаў,
* Лотар I фон Штадэ (пам. 880) — граф, магчымы родапачынальнік дынастыі Уданенаў.
* Лотар I фон Вальбек (пам. 929) — граф Вальбека

## Гл. таксама 
* Лотар Уда I фон Штадэ
* Хлотар I
* Лотар (кароль Францыі)
Дзед (мультфільм)

**«Дзе́д»** — беларускі анімацыйны фільм, зняты па заказу Дэпартамента па кінематаграфіі Міністэрства культуры Рэспублікі Беларусь студыяй мультыплікацыйных фільмаў УП Нацыянальная кінастудыя «Беларусьфільм».

## Сюжэт 
Сюжэт паводле народных беларускіх казак.

## Здымачная група 
* Аўтар сцэнарыя — Аляксандр Ленкін
* Кінарэжысёр — Аляксандр Ленкін
* Мастак-пастаноўшчык — Яўген Надтачэй
* У фільме гучаць фрагменты народных песень у выкананні фальклорнага гурта «Guda» і фрагіенты народнай музыкі ў выкананні гурта «Ліцвіны»
* Гукааператар — Дзмітрый Карнейчык
* Шумавое афармленне — Шаміль Ісмаілаў
* Мастакі-аніматары — В. Казлоў, Т. Яцына, В. Каршакевіч, А. Мірановіч, Д. Жукава, С. Саявец
* Мастакі — Н. Зіноўева, О. Чыкіна, І. Сядова, Г.-М. Маркава, Н. Касцючэнка, А. Лапотка
* Тэкст чытаў — Сяргей Журавель
* Асістэнты мастака-пастаноўшчыка — В. Чутцава, М. Рамушкевіч
* Асістэнт кінарэжысёра — Л. Гладкая
* Камп’ютарнае забеспячэнне — М. Ярунін, Б. Рабцэвіч, К. Гаравая
* Рэдактар — Д. Якутовіч
* Дырэктар фільма — Л. Зубенка

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Мультфільмы Беларусі
Сасніўка (Львоўская вобласць)

**Сасно́ўка** ці **Сасні́ўка** () — горад раённага значэння ў Сакальскім раёне Львоўскай вобласці Украіны. Размешчаны на рацэ Заходні Буг за 60 км на поўнач ад Львова.

## Гісторыя 
Заснаваны як пасёлак Кірава ў 1955 годзе ў сувязі з будаўніцтвам каменнавугальных шахт.

29 лістапада 1957 года Львоўскі абласны савет прыняў рашэнне перайменаваць рабочы пасёлак Кірава на Сасноўку.

13 мая 1968 года Сасноўка атрымала статус горада раённага падпарадкавання ў складзе Чэрванаградскага гарадскога савета. У 2019 годзе паселішча было перададзена ў склад Сакальскага раёна

## Чыгуначная станцыя 
У Сасноўцы знаходзіцца аднайменная чыгуначная станцыя. Была адкрыта ў складзе чыгункі ад Сакаля да Львова, верагодна падчас Першай сусветнай вайны. Мела назву Сялец-Завонае. Сучасная назва ўжываецца з канца 1990-х гадоў (на карце чыгунак Украіны 1998 года фігуруе яшчэ як Сялец-Завонае). На станцыі спыняюцца цягнікі Кіеў — Львоў і Львоў — Кіеў. Таксама праз станцыю праходзяць тры пары прыгарадных цягнікоў (на Львоў, Сакаль і Ковель).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Гарады Львоўскай вобласці
Катэгорыя:Населеныя пункты Сакальскага раёна
Помнік воінам-куртацінцам

**Помнік воінам-куртацінцам** прысвечаны загінуўшым за радзіму падчас Вялікай Айчыннай вайны выхадцам з Куртацінскай цясніны, знаходзіцца ля пасёлка Верхні Фіягдон. Аўтар помніка — асецінскі скульптар Даўбек Цараеў. Помнік адкрыты 9 мая 1971 года.

«Верны конь» сімвалізуе смутак усей Асеціі па загінулым у вайне сынам.

Катэгорыя:Помнікі Вялікай Айчыннай вайны ў Расіі
Катэгорыя:Конныя статуі
Катэгорыя:Скульптуры Расіі
Катэгорыя:Паўночная Асеція
Катэгорыя:З’явіліся ў 1971 годзе
Катэгорыя:1971 год у Расіі
Малы Лыствэн

**Ма́лы Ліствен** ці **Ма́лы Лыствэн** ()— вёска ў Рыпкынскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Малалыствэнскага сельсавета.

## Гісторыя 
Каля вёскі Малы Ліствен, на процілеглых берагах р. Белавус знаходзяцца два гарадзішчы. Даследаваліся ў 1980—1992 гг. Гарадзішча былі акружаны шырокімі адкрытымі паселішчамі. Пры абследаванні выяўленыя паглыбленыя ў зямлю жылля, вытворчыя ювелірныя комплексы, ганчарная кераміка, абломкі шкляных бранзалетаў, наканечнікі стрэл, шыферныя прасліцы, ўпрыгажэнні і іншыя матэрыялы XI—XIII стагоддзяў.

Назва *Ліствен* паходзіць ад гоцкага *laistjan* (прытрымлівацца, пераймаць, атрымліваць у спадчыну). У 1024 годзе блізу адбылася Бітва пад Ліственам паміж войскамі князёў Яраслава і Мсціслава.

## Дэмаграфія 
Згодна с перапісам насельніцтва 2001 года, жыхары пазначылі нуступную мову, як родную:
* украінская — 97,66 %
* руская — 2,01 %;
* іншыя — 0,33%

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Рыпкынскага раёна
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1662 годзе
Насельніцтва Намібіі

Намібія мае насельніцтва ў 2,6 млн чалавек. Большую частку насельніцтва складаюць банту (авамба, герэра і інш.) і кайсанскія народы (бушмены, нама). Пустынны клімат робіць Намібію адной з найменш шчыльна заселеных краін свету.

## Дэмаграфія 
Прырост насельніцтва цягам апошніх дзесяцігоддзяў імкліва запавольваўся: паміж перапісамі 1991 і 2001 гадоў сярэднегадавыя тэмпы росту складалі 2,6 %, у 2001—2011 — 1,4 %. Прычынай гэтаму стала распаўсюджанне СНІДу — каля 15 % жыхароў Намібіі носяць ВІЧ. Поспехі ў барацьбе з хваробай прывялі да вяртання да высокіх тэмпаў росту: за 2018 год намібійцаў стала больш на 1,91 %. Сярэдняя працягласць жыцця складае 64 гады, што ў параўнанні з суседзямі выглядае някепска.

## Расава-этнічны склад 
З двух с паловай мільёнаў жыхароў краіны каля 85 % — чарнаскурыя, 10 % — мулаты, 5 % — нашчадкі еўрапейскіх імігрантаў. Асноўную этнічную супольнасць складаюць народы банту: авамба (50 %), герэра (7 %), тсвана, лозі, чоквэ, еен. Авамба, самы шматлікі этнас, традыцыйна жывуць на поўначы, зрэшты, цяпер шмат іх і ў гарадах па ўсёй краіне. Найбуйнейшыя кайсанскія народы — нама, сан і дамара

Ад часу еўрапейскай каланізацыі засталіся немцы (іх 35 000), афрыканеры (104 000), партугальцы (з Анголы), а таксама перасяленцы з Кітаю (каля 40 000). Нярэдкія ў асяроддзі каланістаў шлюбы з тутэйшымі жанчынамі прывялі да фарміравання этнічных супольнасцяў «каляровых» і «бастараў», якія размаўляюць на мове афрыкаанс. Нягледзячы на значную міграцыю белых пасля абвяшчэння незалежнасці, сёння ў Намібіі пражывае найвялікшая пасля ПАР еўрапейская дыяспара ў трапічнай Афрыцы.

## Мовы 
зе]]
Афіцыйнай мовай з’яўляецца англійская, але ёй валодае каля 7 % насельніцтва. Рэгіянальнымі мовамі Намібіі з’яўляюцца: афрыкаанс, нямецкая (як гутарковыя мовы яны ўжываныя больш за англійскую), куангалі, лозі, тсвана, нама, герэрская і ашывамба.

## Рэлігійны склад 
50 % насельніцтва краіны — лютэране, што стала вынікам дзейнасці нямецкай і фінскай хрысціянскіх місій у каланіяльны час. 30 % — 40 % прытрымліваюцца іншых хрысціянскіх канфесій, збольшага таксама пратэстанцкіх, 10 % — 20 % — анімісты.

## Размяшчэнне і рассяленне 
Паводле шчыльнасці насельніцтва (3 чал.н а кв.км.) сярод суверэнных дзяржаў Намібія пераўзыходзіць толькі Манголію. Гусцей заселена поўнач краіны, дзе клімат больш спрыяльны для сельскай гаспадаркі, а таксама сталічны рэгіён Кхомас. Палова намібійцаў жыве ў гарадах, што робіць краіну адной з найбольш урбанізаваных у трапічнай Афрыцы. Траціна гараджан пражывае ў Віндхуку (404 000 у 2018). Іншыя вялікія гарады: Рунду, Уолфіш-Бэй, Свакапмунд (63, 62, 44 тыс. адпаведна, перапіс 2011).
Калманскоп

**Калманскоп** (, ) — горад-прывід у паўднёвай Намібіі, размешчаны ў пустыні Наміб у 10 км ад Людэрыца і Атлантычнага акіяна. Калісьці невялічкі квітнеючы шахцёрскі пасёлак, пакінуты Калманскоп не сышоў у нябыт і сёння прываблівае шматлікіх турыстаў.

Сваёй назвай горад абавязаны Джоні Колману, рамізніку, што быў вымушаны пакінуць запрэжаную валамі фурманку непадалёк ад будучага пасялення. У 1908 годзе чыгуначны рабочы Закары Левал знайшоў у пяску некалькі невялікіх алмазаў. У тым жа годзе германскія каланіяльныя ўлады ператварылі ўвесь вялікі алмазаносны раён у забароненую зону (Шпергебіт). Прыток вялікіх грошай дазволіў шахцёрам адбудаваць сабе сучасны горад у нямецкім стылі з усімі зручнасцямі і не толькі жыццёва неабходнымі ўстановамі, такімі як шпіталь, школа, пошта; але і фантасмагарычнымі на тле безжыццёвай пустыні бальнай залай, казіно, тэатрам. Яшчэ складаней уявіць тут трамвай і першую ў паўднёвым паўшар'і рэнтгенаўскую ўстаноўку. 

У 1928 годзе ў вусці Аранжавай ракі былі знойдзены багацейшыя і больш простыя для распрацоўкі паклады алмазаў, і часта шахцёраў Калманскопа пакінула свае дамы і рушыла на поўдзень. Канчаткова горад заняпаў пасля другой сусветнай вайны, калі алмазныя радовішчы збольшага аказаліся вычарпанымі. У 1956 Калманскоп пакінулі апошнія жыхары.  

З таго часу пяскі пустыні замялі вуліцы, многія пабудовы аказаліся схаванымі па самыя дахі. Пачынаючы з канца ХХ ст. Калманскоп набыў папулярнасць сярод фатографаў і турыстаў. Дарэчы, сакрэтны статус зоны нікуды не падзеўся і наведвальнікі мусяць атрымаць дазвол на ўезд ад уладаў рэгіёну.

Катэгорыя:Пакінутыя населеныя пункты
Саюз беларускага праваслаўнага духавенства

**Саюз беларускага праваслаўнага духавенства** (*СБПД*) — арганізацыя нацыянальна арыентаванай часткі беларускіх праваслаўных святароў Віленскай і Гродзенскай губерній Расійскай імперыі, якія знаходзіліся ў эвакуацыі. Створана напярэдадні Лютаўскай рэвалюцыі 1917 года ў Маскве.

У СБПД уваходзілі протаіерэі І. У. Карчынскі, І. Кульчынскі, святары Л. С. Паеўскі, Рапнін, Усякоўскі і іншыя. Саюз далучыўся да беларускага нацыянальнага руху з цэнтрам у Маскве. Летам 1917 года правёў з’езд праваслаўных святароў-беларусаў, на якім была прынята рэзалюцыя ў нацыянальным духу. Члены саюза супрацоўнічалі з арганізацыяй беларускага каталіцкага духавенства «Хрысціянская дэмакратычная злучнасць», імкнуліся да беларусізацыі царкоўнага жыцця, праводзілі пропаведзі на беларускай мове. Спыніў дзейнасць у пачатку 1918 года ў выніку аддзялення царквы ад дзяржавы і арышту актыўных членаў СБПД.

## Літаратура 
* Валахановіч, А. Саюз беларускага праваслаўнага духавенства / Анатоль Валахановіч // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі. У 6 т. Т. 6. Кн. 1: Пузыны — Усая / Беларус. Энцыкл.; Рэдкал.: Г. П. Пашкоў (галоўны рэд.) і інш.; Маст. Э. Э. Жакевіч. — Мн.: БелЭн, 2001. — 591 с.: іл. — С. 248. — ISBN 985-11-0214-8.

Катэгорыя:Арганізацыі беларусаў Расіі
Катэгорыя:З’явіліся ў 1917 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 1918 годзе
Катэгорыя:Праваслаўе ў Беларусі
Урванцоў

**Урванцоў** — рускае прозвішча.

* Леў Мікалаевіч Урванцоў — рускі пісьменнік і драматург, брат Мікалая і Сяргея, бацька Міхаіла
* Мікалай Мікалаевіч Урванцоў — рускі акцёр і рэжысёр, брат Льва і Сяргея
* Сяргей Мікалаевіч Урванцоў — беларускі ўрач і арганізатар аховы здароўя, брат Льва і Мікалая
* Міхаіл Львовіч Урванцоў — рускі тэатральны мастак, сын Льва

Катэгорыя:Рускія прозвішчы
Карасінскі сельсавет

**Кара́сінскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Браслаўскага раёна Маладзечанскай вобласці. Цэнтр — вёска Карасіна.

Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Браслаўскага раёна Вілейскай вобласці БССР. З 20 верасня 1944 года ў складзе Полацкай вобласці, з 8 студзеня 1954 года — Маладзечанскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Мяжанскага сельсавета.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Браслаўскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1940 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1954 годзе
(2991) Більба

**2991 Більба** (2991 Bilbo)&nbsp;— астэроід галоўнага поясу, адкрыты 21 красавіка 1982 года. Названы ў гонар галоўнага героя «*Хобіта*», класічнай аповесці Дж. Р. Р. Толкіна, прысвечанай Міжзем’ю.

## Зноскі 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* (2991) Більба  на сайце Лабараторыі рэактыўнага руху
* (2991) Більба  на сайце Цэнтра малых планет

Катэгорыя:Астэроіды Галоўнага пояса
Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1982 годзе
Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, названыя ў гонар Толкіна і яго легендарыума
Манак

**Манак** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Браніслава Адольфаўна Манак — беларуская вучоная-географ
* Мікалай Андрэевіч Манак (1943—2017) — беларускі кардыёлаг, доктар медыцынскіх навук (1993), прафесар (1995).
* Томас Манак — нямецкі класічны археолаг
Паўстанне гомельскага перасыльнага пункта

**Паўстанне гомельскага перасыльнага пункта** — самае буйное на Беларусі і на Заходнім фронце выступленне салдат у Першую сусветную вайну. Адбылося каля Гомеля пад уплывам рэвалюцыйнай прапаганды членаў Палескага камітэта РСДРП(б) і салдат-бальшавікоў. Росту незадаволенасці садзейнічалі ваенныя паражэнні, разруха ў тыле, здзекі над салдатамі.

## Перадумовы 
 казак М. Слепаў, які не выканаў загад карнета, быў арыштаваны і пасаджаны на гаўптвахту. Па дарозе ў каравульнае памяшканне натоўп казакоў спрабаваў яго вызваліць, і толькі прыбыццё каравульнай роты перашкодзіла ім. Хваляванне адбылося таксама .

 радавы 8-га абознага батальёна Клейман заклікаў салдат не пакарацца унтэр-афіцэрам. Калі унтэр-афіцэры сталі збіваць салдат, якія пайшлі за Клейманам, ён схапіў рыдлёўку і кінуўся на унтэр-афіцэраў. Арыштаваны Клейман у канцылярыі размеркавальнага пункта збіў прапаршчыка.

## Ход паўстання 
 на пункце ўспыхнула агульнае паўстанне. Загадчык пункта арыштаваў казака М. Ф. Башкіна. Каля 4000 салдат і матросаў патрабавалі вызвалення арыштаванага і закідалі загадчыка пункта каменнем. Потым яны кінуліся на гаўптвахту, абяззброілі варту, вызвалілі 800 арыштаваных і знішчылі ўсе абвінаваўчыя дакументы. Каб задушыць паўстанне, камандаванне выклікала некалькі каравульных рот. Паўстаўшыя сустрэлі іх  ружэйным агнём. Некалькі залпаў салдаты зрабілі па загадчыку пункта і каменданту Гомеля. Аднак зброі ў паўстаўшых было мала і іх выступленне задушылі.

  хваляванні салдат пачаліся ў горадзе. Каля 200 чалавек ніжніх чыноў разагналі атрад паліцэйскіх. Разам с перасыльнымі яны абяззброілі варту і вызвалілі арыштаваных. Да іх далучылася яшчэ 1000 чалавек. Салдаты захапілі 50 вінтовак каравульнай каманды і сустрэлі прысланых на іх уціхамірванне чэчэнцаў ружэйным агнём і каменнем. Паўстанне зноў задушылі сілай. 16 найбольш актыўных удзельнікаў былі асуджаны, 9 з якіх — да пакарання смерцю, астатнія — да розных тэрмінаў катаржных работ і ў арыштанцкія роты.

## Памяць 
* У памяць аб паўстанні ў Гомелі ў 1967 годзе была ўстаноўлена мемарыяльная дошка.
* Плошча Паўстання атрымала назву ў памяць аб быўшых тут падзеях.

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* Паўстанне на гомельскім перасыльным пункце у 1916 г. 

Катэгорыя:Расійская імперыя ў Першай сусветнай вайне
Катэгорыя:1916 год у Гомелі
Катэгорыя:Паўстанні ў Беларусі
Катэгорыя:Лістапад 1916 года
Катэгорыя:Канфлікты 1916 года
Судова Вышня

**Судовая Вішня** ці **Судова Вышня** (, ) — горад раённага значэння ў Мастыскім раёне Львоўскай вобласці Украіны. Размешчаны на рэках Ракіў і Вішня (прыток Сану) за 45 км на захад ад Львова.

## Гісторыя 
Паселішча Вішня ў даліне ракі Вішні вядома з 981 года і з’яўляецца самым старажытным горадам Львоўшчыны. У 1230 годзе паселішча ўпершыню згадвае Галіцка-Валынскі летапіс. Людзі ў гэтым месцы сяліліся задоўга да 981 г., археолагамі знойдзеныя рэшткі паселішча пшэворскай культуры. У Вішні захаваліся валы аднайменнага археалагічнага помніка. Ён даследаваўся у 1957—1962 гг. У заходняй частцы сучаснага горада было выяўлена паселішча X ст. і гарадзішча XI ст. — пачатку XII ст., а ва ўсходняй частцы — гарадзішча XII—XIII ст.

Магдэбургскае права было прадастаўлена Вішні каралеўскім указам у 1368 г., пры гэтым права выкупіць пасаду войта атрымаў Пётр Кмець.

З XV ст. ў Вішні адбываліся Генеральныя сеймікі шляхты зямель Львоўскай, Перамышльскай, Санацкай і Жыдачыўскай Рускага ваяводства, на якіх разглядаліся судовыя справы. Таму ў 1545 г. горад атрымаў сучасную назву Судовая Вішня.

У 1563 г. было заснавана праваслаўнае брацтва. У 1537—1765 гг. горад атрымліваў новыя каралеўскія прывілеі. У сярэдзіне XVI ст. мясцовы прыход страціў частку сваіх прывілеяў і маёмасных правоў, якія ў 1605 г. аднавіў кароль Жыгімонт ІІІ. У 1648—1654 гг. у ходзе Хмяльніччыны мясцовыя жыхары разграмілі панскі маёнтак.

У канцы XVIII — пачатку XIX ст. горад перастаў быць палітычным цэнтрам краю, але пачалі развівацца прадпрыемствы. Працавалі браварні, цагельня, лесапільны завод, млыны, фабрыка керамікі, а таксама канатная, ткацкая, гарбарная, пазументная, ганчарная майстэрні, з 1787 да 1820 года — папяровая вытворчасць.

Манастыр рэфарматаў у Вішні заклалі львоўскі кашталян Ян Семінскі і кіеўскі лоўчы Францішак Завадскі ў 1730 г. Участак зямлі пад будынак падарыў кароль Аўгуст II. Пры манастыры быў касцёл Унебаўзяцця Марыі Панны з вобразам Святога Антонія Падуанскага, пабудаваны вядомым італьянскім архітэктарам Паўлам Фантана.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Гарады Львоўскай вобласці
Катэгорыя:Населеныя пункты Мастыскага раёна
Саюз барацьбы супраць бальшавізму

**Саюз барацьбы супраць бальшавізму** (*СБСБ*) — прагерманская арганізацыя на акупіраванай нямецкімі войскамі тэрыторыі Беларусі ў Вялікую Айчынную вайну. Створаны 4 красавіка 1944 г. у Бабруйску. Тут размяшчаліся штаб-кватэра саюза, рэдакцыя яго друкаванага органа — газета «Речь» (рэдактар Міхаіл Актан). Кіраўнікі: Міхаіл Актан (сапраўднае прозвішча Натко), бургамістр Бабруйска Б. Г. Мяньшагін, Сухадольскі.

Паводле часовага статута СБСБ у арганізацыю маглі быць прыняты прадстаўнікі ўсіх нацыянальнасцей, акрамя яўрэяў і тых, хто супрацоўнічаў з савецкімі органамі бяспекі. Грамадзяне краін-сатэлітаў Германіі прымаліся ў саюз згодна з асобым палажэннем. Ніжэйшай адзінкай СБСБ была група, якая магла ўтварацца на прадпрыемствах, у вайсковых часцях, установах пры наяўнасці 10 членаў саюза. Дзейнасць СБСБ будавалася на жорсткай адказнасці і справаздачы ніжэйшых арганізацый перад вышэйшымі. На чале групы стаяў групавы кіраўнік, потым прызначаліся мясцовыя, раённыя, акруговыя і абласныя кіраўнікі. СБСБ меў гімн і сцяг. Суполкі саюза былі створаны на некаторых прамысловых прадпрыемствах Бабруйска, Асіповічаў, у мястэчках Лапічы, Пухавічы. СБСБ ставіў сабе за мэту непрымірымую і паслядоўную барацьбу з «іуда-бальшавізмам ва ўсіх яго праяўленнях». Планавалася аб’яднаць у радах маладзёжнага аддзялення саюза ўсю моладзь 10—18-гадовага ўзросту. Для практычнага ажыццяўлення праграмных мэт прадугледжвалася ствараць узброеныя атрады ў вёсках, каб супрацьстаяць пашырэнню партызанскага руху на акупіраванай тэрыторыі ў тыле 9-й нямецкай арміі. Планавалася стварыць агульны кіруючы штаб маладзежных арганізацый. У сувязі з хуткім вызваленнем тэрыторыі Беларусі войскамі Чырвонай Арміі СБСБ не змог разгарнуць шырокую дзейнасць. 26 верасня 1944 г. органамі НКДБ на аператыўны ўлік па Бабруйску і Бабруйскім раёне было ўзята каля 300 членаў саюза, з якіх 87 арыштаваны.

## Літаратура 
* Каваленя, А. Саюз барацьбы супраць бальшвізму / Аляксандр Каваленя // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі. У 6 т. Т. 6. Кн. 1: Пузыны — Усая / Беларус. Энцыкл.; Рэдкал.: Г. П. Пашкоў (галоўны рэд.) і інш.; Маст. Э. Э. Жакевіч. — Мн.: БелЭн, 2001. — 591 с.: іл. — С. 247—248. — ISBN 985-11-0214-8.
* Літвін, А. Да пытання аб стварэнні і дзейнасці «Саюза барацьбы супраць бальшавізму (СБСБ)» // Архівы і справаводства. — 1999. — № 2. — С.

Катэгорыя:Калабарацыянізм у Вялікай Айчыннай вайне
Катэгорыя:Нямецкая акупацыя Беларусі (1941—1944)
Катэгорыя:Гісторыя Бабруйска
Катэгорыя:З’явіліся ў 1944 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 1944 годзе
Катэгорыя:1944 год у Бабруйску
Сяргей Мікалаевіч Урванцоў

**Сяргей Мікалаевіч Урванцоў** (,  — ) — беларускі медык і арганізатар аховы здароўя.

## Біяграфія 
### Паходжанне і адукацыя 
Нарадзіўся ў Казані ў сям’і Мікалая Мікалаевіча Урванцова, прадстаўніка вядомага казанскага роду. Браты Сяргея Урванцова,  і Мікалай, а таксама сын Льва Міхаіл, былі вядомыя прафесійнай дзейнасцю, звязанай з тэатральнай справай. У 1898 годзе атрымаў званне доктара медыцыны. Гэтую пасаду займаў да 1917 года.

Па ініцыятыве С. Урванцова была створана і запрацавала ў Мінску хуткая медыцынская дапамога.

Ганаровы член Таварыства мінскіх урачоў, ганаровы член Мінскага таварыства аховы народнага здароўя.

## Сям’я 
Быў жанаты з Надзеяй Мікалаеўнай Урванцовай (? — 8 сакавіка 1929). Мелі дачку.

## Навуковая дзейнасць 
Больш за 15 навуковых прац па тэорыі і практыцы развіцця медыка-санітарнай справы ў дарэвалюцыйнай Беларусі, абагульненні вопыта барацьбы з інфекцыйнымі захворваннямі.

### Асобныя працы 
* Медико-санитарный очерк города Минска. 1910
* История ночных врачебных дежурств в г. Минск//Минские врачебные известия. — 1910. — № 10
* Краткий исторический очерк больницы для хроников. 1925
* История развития врачебного дела в Минской губернии в дореволюционное время. 1928

## Літаратура 
* 
* Организаторы здравоохранения Республики Беларусь. — Минск, 2006.
* История медицины Беларуси в биографиях ее врачей : XVII-1 пол. XX вв. : биобиблиографический справочник от А до Я : 2000 биографий врачей / Кульпанович О. А. ― Минск, 2011.
* Руководители санитарно-эпидемиологической службы Республики Беларусь / [Авт.-сост.: Л. С. Мелешко и др.]. ― Минск, 2001.
* *Беляцкий, Д. П.* Сергей Николаевич Урванцов / Д. П. Беляцкий // Здравоохранение Белоруссии. — 1970. — № 10. — С. 76—78.

Катэгорыя:Постаці беларускай аховы здароўя
Катэгорыя:Медыкі СССР
Катэгорыя:Медыкі Беларусі
Катэгорыя:Мінскія губернскія ўрачэбныя інспектары
Хлораргірыт

**Хлораргіры́т, кераргірыт** — мінерал класа галагенідаў, хларыд серабра, AgCl. Утварае бесперапынны ізаморфны рад з бромаргірытам. Прымесі ёду, ртуці па шкале Моаса. Шчыльнасць 5,55—5,66 г/см³. Пластычны.

## Паходжанне і радовішчы 
Мае гіперагеннае паходжанне. Утвараецца ў зонах акіслення радовішчаў сераброзмяшчальных сульфідных руд. Радовішчы ў Германіі, Аўстраліі, Балівіі, Чылі, Расіі, Казахстане, Узбекістане, Украіне.

Другасная сярэбраная руда.

## Літаратура 
*  — С. 32.

## Спасылкі 
* Хлораргирит // Каталог Минералов. Ru
* Chlorargyrite Mineral Data // Mineralogy Database
* Chlorargyrite // mindat.org and the Hudson Institute of Mineralogy
* Хлораргирит // Минералы и месторождения России и стран ближнего зарубежья

Катэгорыя:Мінералы серабра
Катэгорыя:Галагеніды (мінералы)
Катэгорыя:Руды
Іван Іларыёнавіч Багдановіч

**Іван Іларыёнавіч Багдановіч** (, м. Копысь Мінскай губерні — ) — беларускі медык, педагог і арганізатар аховы здароўя. Заслужаны ўрач БССР (1948). Кандыдат медыцынскіх навук, прафесар (1935).

## Біяграфія 
Скончыў Магілёўскую фельчарскую школу (1912),  (1921). Фельчар у Баранавіцкай бальніцы, у сяле Ручальскае Речыцкага павета (1912—1914).

Малодшы медыцынскі фельчар Бабруйскага ваеннага шпіталя (1914—1919). Ардынатар Мінскай кожна-венералагічнай бальніцы (1921—1923), ардынатар, дацэнт кожна-венералагічнай клінікі ў Мінску (1923—1935). Загадчык кафедры скурных і венерычных хвароб Віцебскага медыцынскага інстытута (1935—1941).

Загадчык Чалябінскіх скурна-венералагічнай бальніцы і дыспансера (1941—1943). Прафесар кафедры скурна-венералагічных хвароб Беларускага (Яраслаўль), Мінскага медыцынскага інстытута (1943—1946). Намеснік дырэктара па вучэбна-навуковай рабоце (1946—1949), рэктар (1950—1961) Віцебскага медыцынскага інстытута.

## Літаратура 
* Витебский государственный университет (1934—2004) / Под ред. А. Н. Косинца [и др.]. — Витебск: ВГМУ, 2004. — С. 27-28.

Катэгорыя:Педагогі Беларусі
Катэгорыя:Дэрматолагі Беларусі
Катэгорыя:Венеролагі
Катэгорыя:Выкладчыкі Віцебскага дзяржаўнага медыцынскага ўніверсітэта
Катэгорыя:Выкладчыкі БДМУ
Катэгорыя:Рэктары Віцебскага дзяржаўнага медыцынскага ўніверсітэта
Мілашкаўскі сельсавет

**Міла́шкаўскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Відзскага раёна Маладзечанскай вобласці. Цэнтр — вёска Мілашкі.

Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Відзаўскага раёна Вілейскай вобласці БССР. З 20 верасня 1944 года апынуўся ў складзе Полацкай вобласці, з 8 студзеня 1954 года — Маладзечанскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года быў скасаваны, тэрыторыя сельсавета была далучана да Далёкаўскага сельсавета.

## Архіў 
Архіўныя дакументы Мілашкаўскага сельсавета захоўваюцца ў Занальным дзяржаўным архіве горада Глыбокага.
Архіў, які ахоплівае 1948—1954 гады, складаецца з пратаколаў сельвыканкамаў, статыстычных справаздач, пратаколаў агульных сходаў грамадзян, бюджэтаў, гаспадарчых кніг, дакументаў па асабістаму складу і інш.
Памер архіва — 52 старонкі.
Шыфр архіва — BY ЗГАГлб ф. 1081.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Відзаўскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1940 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1954 годзе
Дружная Горка (Ленінградская вобласць)

**Дружная Горка** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Гатчынскім раёне Ленінградскай вобласці Расіі, адміністрацыйны цэнтр Дружнагорскага гарадскога паселішча. Статус пасёлка гарадскога тыпу — з 16 мая 1927 года. Знаходзіцца ў паўднёвай частцы раёна на аўтадарозе 41К-099. За 40 км ад раённага цэнтра. Праз пасёлак працякае рака Орлінка.

Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Ленінградскай вобласці
Токсава

**Токсава** (, ) — пасёлак гарадскога тыпу ва Усевалажскім раёне Ленінградскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр Токсаўскага гарадскога паселішча. Насельніцтва 5545 чалавек (2018). Пасёлак размешчаны ў цэнтральнай частцы раёна на поўнач ад Санкт-Пецярбурга. Праз пасёлак праходзіць аўтадарога 41К-065.

Катэгорыя:Населеныя пункты Усевалажскага раёна
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Ленінградскай вобласці
Тайцы (Ленінградская вобласць)

**Тайцы** (, ) — пасёлак гарадскога тыпу (з 1960) у Гатчынскім раёне Ленінградскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр Таіцкага гарадскога паселішча. У 1958 годзе насельніцтва пасёлка складала 4935 чалавек. 1 ліпеня 1960 года дачны пасёлак Тайцы быў ператвораны ў рабочы пасёлак. За 9 км ад г. Гатчына.

Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Ленінградскай вобласці
Важыны

**Важыны** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Падпарожскім раёне Ленінградскай вобласці Расіі, адміністрацыйны цэнтр Важынскага гарадскога паселішча. Размешчаны ў паўночна-заходняй частцы раёна на правым беразе ракі Свір у месцы ўпадзення ў яе ракі Важынка. Насельніцтва — 2638 чалавек (2017).

Катэгорыя:Населеныя пункты Падпарожскага раёна
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Ленінградскай вобласці
Кузьмалаўскі

**Кузьмалаўскі** () — гарадскога тыпу ва Усевалажскім раёне Ленінградскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр Кузьмалаўскага гарадскога паселішча. Размешчаны ў найбліжэйшым прыгарадзе Санкт-Пецярбурга, прыкладна за 10 км ад яго паўночнай ўскраіны на Токсаўскай шашы (Санкт-Пецярбург — Матокса). Кузьмалаўскі — рабочы пасёлак з 1 красавіка 1961 года. Насельніцтва — 10 266 чалавек (2018).

Катэгорыя:Населеныя пункты Усевалажскага раёна
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Ленінградскай вобласці
Дуброўка (Усевалажскі раён)

**Дуброўка** () — пасёлак гарадскога тыпу (гарадскі пасёлак) ва Усевалажскім раёне Ленінградскай вобласці Расіі, прыстань на рацэ Нява. Адміністрацыйны цэнтр Дуброўскага гарадскога паселішча. За 25 км на захад ад Санкт-Пецярбурга, з якім звязаны аўтобусным маршрутам № 453.

Катэгорыя:Населеныя пункты Усевалажскага раёна
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Ленінградскай вобласці
Sabaton

**Sabaton**  — шведскі паўэр-метал гурт, заснаваны ў 1999 годзе. Галоўная тэма песень войны, асобныя бітвы і акты гераічнасці. Назва паходзіць ад англійскага слова, якое азначае латныя боты — частку рыцарскага даспеха.

## Дыскаграфія
### Студыйныя альбомы 
* 2005, Primo Victoria
* 2006, Attero Dominatus
* 2007, Metalizer
* 2008, The Art of War
* 2010, Coat of Arms
* 2012, Carolus Rex
* 2014, Heroes 
* 2016, The Last Stand
* 2019, The Great War
* 2022, The War to End All Wars
* 2025, Legends (2025)

## Склад 
* Ёакім Бродэн — вакал і клавішныя
* Пэр Сундстром — бас і бэк-вакал
* Крыс Роланд — сола і рытм-гітара і бэк-вакал
* Томі Ёхансан  — сола і рытм-гітара і бэк-вакал
* Ханес Ван Дау — ударныя

Катэгорыя:Музычныя калектывы Швецыі
Катэгорыя:З’явіліся ў 1999 годзе
Катэгорыя:Метал-гурты
Ульянаўка (Ленінградская вобласць)

**Ульянаўка** (), да 1922 — *Сабліна* — пасёлак гарадскога тыпу ў Тосненскім раёне Ленінградскай вобласці Расіі. Адзіны населены пункт Ульянаўскага гарадскога паселішча. Пасёлак размешчаны на рацэ Саблінка (прыток Тосны), за 10 км на паўднёвы ўсход ад мяжы Санкт-Пецярбурга.

## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Зінаіда Пятроўна Зубкова, беларуская актрыса

Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Ленінградскай вобласці
Фарносава

**Фарносава** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Тосненскім раёне Ленінградскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр Фарносаўскага гарадскога паселішча. Размешчаны ў паўночна-заходняй частцы раёна на аўтадарозе 41К-176 (Паўлаўск — Касыя Масты).

Адлегласць да раённага цэнтра — 24 км. У пасёлку знаходзіцца чыгуначная станцыя Навалісіна на скрыжаванні чыгуначных ліній Паўлаўск — Вялікі Ноўгарад і Мга — Івангорад.

Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Ленінградскай вобласці
Аблавушак

**«Аблавушак»** () — польскі шматсерыйны анімацыйны фільм, у якім распавядаецца пра прыгоды маленькага мядзведзіка Аблавушка. Рэжысёры —  і Бернард Дэц. Беларускамоўны варыянт агучаны тэлеканалам «БелСат».

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Мультфільмы Польшчы
Катэгорыя:Фільмы, агучаныя па-беларуску «Белсатам»
Далёкаўскі сельсавет

**Далё́каўскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Браслаўскага раёна Віцебскай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — аграгарадок (да 2010 года вёска) Далёкія.

Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Відзаўскага раёна Вілейскай вобласці БССР. З 20 верасня 1944 года ў складзе Полацкай вобласці, з 8 студзеня 1954 года — Маладзечанскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Мілашкаўскага сельсавета. 27 сакавіка 1959 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Богінскага сельсавета. З 20 студзеня 1960 года ў складзе Браслаўскага раёна Віцебскай вобласці. У 1971 годзе скасавана вёска Феліксава (злілася з вёскай Богіна). 26 сакавіка 1973 года скасаваны хутары Кукцішкі і Ядвігава. На 1 студзеня 1974 года ў складзе сельсавета 57 населеных пунктаў. 21 верасня 1987 года ў склад сельсавета з Казянскага сельсавета перададзены 4 населеныя пункты (Вусце, Коўшанкі, Стаўрова і Чэрніца), а ў склад Відзаўскага сельсавета перададзены 13 населеных пунктаў (Абалікшты, Белевічы, Вайнюнцы, Дварчына, Заборнікі, Мацэлішкі, Місянцы, Мурмішкі, Разалінова, Шалакундзі, Юцішкі, хутары Балундзішкі і Наруці).

Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 1104 чалавекі, з іх 63,6 % — беларусы, 26,1 % — палякі, 9,6 % — рускія; паводле перапісу 2019 года — 811 чалавек.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.


Катэгорыя:Былыя сельсаветы Відзаўскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1940 годзе