open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Цётча (вёска)

**Цётча** (, ) — вёска ва Ушацкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Вяркудскага сельсавета.

## Вядомыя асобы 
* Адам Станіслававіч Грабніцкі-Дактаровіч (1857-1941) — біёлаг, батанік, навуковец-садавод і памолаг.
## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Вяркудскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Ушацкага раёна
Загаваліна

**Загава́ліна** (, ) — вёска ва Ушацкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Глыбачанскага сельсавета.
## Славутасці 
*  Гарадзішча перыяду ранняга жалезнага веку – ранняга сярэднявечча (III стагоддзе да н.э. – VIII стагоддзе н.э.), 1 км на захад ад вёскі - 

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Глыбачанскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Ушацкага раёна
Глыбачка (Глыбачанскі сельсавет)

**Глы́бачка** (, ) — аграгарадок ва Ушацкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Глыбачанскага сельсавета.

Знаходзіцца за 40 км у напрамку на паўночны ўсход ад гарадскога пасёлка Ушачы, за 85 км ад Віцебска, каля паўночна-заходняга берага возера Рукшанскае.

## Насельніцтва 
* 1996 год — 827 жыхароў, 336 двароў.

## Славутасці 
* Брацкая магіла савецкіх воінаў і партызан — .
* Глыбачанскія валуны — геалагічны помнік прыроды рэспубліканскага значэння.

### Страчаная спадчына 
* Касцёл Апекі Найсвяцейшай Дзевы Марыі (1804) — помнік драўлянага народнага дойлідства з рысамі барока.

## Вядомыя ўраджэнцы 
* Генадзь Міхайлавіч Гарбук (1934—2018) — беларускі акцёр, народны артыст Беларусі (1980).

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Глыбачанскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Ушацкага раёна
Крыжы (Глыбачанскі сельсавет)

**Крыжы́** (, ) — вёска ва Ушацкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Глыбачанскага сельсавета.

За 1 км на паўднёвы захад ад вёскі пачынаецца з возера Ашыцік ручай Муравец.

## Насельніцтва 
## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Глыбачанскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Ушацкага раёна
Краснае (Ушацкі раён)

**Кра́снае** (, ) — вёска ва Ушацкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Глыбачанскага сельсавета.

## Геаграфія 
За 0,8 км на паўднёвы ўсход ад вёскі знаходзіцца возера Краснае.

## Гісторыя 
Да 19 лютага 1958 года вёска ўваходзіла ў склад Дубраўскага сельсавета.

## Вядомыя асобы 
* Мікалай Уладзіміравіч Шалыга (нар. 1950) — беларускі вучоны ў галіне біяфізікі расліннай клеткі.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Глыбачанскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Ушацкага раёна
Паўлоўшчына

**Паўло́ўшчына** (, ) — былая вёска ў Ушацкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіла ў склад Глыбачанскага сельсавета. Ліквідавана 27 чэрвеня 2008 года.

## Крыніцы 
## Спасылкі
Усвіца (Ушацкі раён)

**У́свіца** (, ) — вёска ва Ушацкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Глыбачанскага сельсавета.

## Гісторыя 
Знаходзіцца за 42 км на паўночны ўсход ад Ушачаў, 95 км ад Віцебска, 43 км ад чыгуначнай станцыі Обаль (на лініі Полацк — Віцебск). Транспартныя сувязі па мясцовай дарозе і далей па аўтадарозе Сянно — Бешанковічы — Ушачы.

За 1,6 км на паўночны ўсход ад вёскі ўпадае ў Дзвіну ручай Муравец.

## Гісторыя 
Вядома з 16 стагоддзя як сяло ў Полацкім ваяводстве ВКЛ. У 1552 годзе ў складзе Двор Цётчанскі. У 19 стагоддзі вёска каля Заходняй Дзвіны, цэнтр аднайменнага маёнтка ў Полацкім павеце Віцебскай губерні. У 1880 годзе былое прыватнае ўладанне, у якім размяшчалася Пакроўская царква. Штогод 9 мая, 8 верасня, 1 кастрычніка адбываліся кірмашы. У 1886 годзе адкрыта школа граматы. У пачатку 20 стагоддзя ў Тураўлянскай воласці, 285 дзесяцін зямлі. У 1900 годзе для школы пабудаваны ўласны будынак. У 1905 годзе належала мясцовай сельскай грамадзе, побач быў маёнтак сялянскага таварыства (120 дзесяцін зямлі).

## Насельніцтва 
* 25 двароў, 162 жыхары (1880)
* 42 двары, 310 жыхароў (1905)
* 6 гаспадарак, 6 жыхароў (2020)

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Глыбачанскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Ушацкага раёна
Усвея (вёска)

**Усве́я** () — вёска ва Ушацкім раёне Віцебскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Глыбачанскага сельсавета. Знаходзіцца за 30 км у напрамку на паўночны ўсход ад гарадскога пасёлка Ушачы, каля возера Усвея.

## Гісторыя 
Вядома з XVI ст. як маёнтак і двор у Полацкім ваяводстве Вялікага Княства Літоўскага. У 1594 г. цэнтр Усвейскай воласці. У XIX ст. у Лепельскім павеце Віцебскай губерні. У 1846 г. ў вёсцы дзейнічалі вадзяны млын, вінакурны завод і хлебазапасны магазін. У 1910 г. заснавана земская школа. У 1925 г. ў вёсцы працавалі кузня, шавецкая і кравецкая майстэрні. З 20 жніўня 1924 г. вёска стала цэнтрам Усвейскага сельсавета Ульскага раёна Полацкай акругі. З 8 ліпеня 1931 г. Усвея ў Сіроцінскім, 25 ліпеня 1931 г. у Бешанковіцкім раёне. У 1939 годзе цэнтр Усвейскага сельсавета перанесены ў вёску Стаі. У час Вялікай Айчыннай вайны ў чэрвені 1943 г. вёску спалілі нямецка-фашысцкія захопнікі. З 17 снежня 1956 г. вёска Усвея ва Ушацкім раёне, з 19 лютага 1958 г. у Глыбачанскім сельсавеце.

## Насельніцтва 

* 1846 год — 186 жыхароў, 17 двароў;
* 1905 год — 312 жыхароў, 35 двароў;
* 1925 год — 340 жыхароў, 60 двароў;
* 1941 год — 270 жыхароў, 80 двароў;
* 1969 год — 135 жыхароў, 43 двары;
* 2000 год — 38 жыхароў, 29 двароў.
* 2009 год — 22 чал.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* *Валянціна Віталёва* Усвея // 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Глыбачанскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Ушацкага раёна
Вацлавова

**Вацлаво́ва** (, ) — вёска ва Ушацкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Жарскага сельсавета.

У 1926—1938 гадах цэнтр Вацлавоўскага нацыянальнага латышскага сельсавета. Да 16 ліпеня 1954 года вёска ўваходзіла ў склад Завячэльскага сельсавета, да 10 мая 1958 года — у склад Мосарскага сельсавета.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Жарскі сельсавет (Ушацкі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Ушацкага раёна
Гута (Ушацкі раён)

**Гу́та** () — вёска ва Ушацкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Жарскага сельсавета.

Да 18 сакавіка 1963 года вёска ўваходзіла ў склад Старынкаўскага сельсавета.

## Славутасць 
* Курганны могільнік перыяду ранняга сярэднявечча (IX–XIII стагоддзі), 0,3 км на паўднёвы ўсход ад вёскі — .

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Жарскі сельсавет (Ушацкі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Ушацкага раёна
Двор Жары

**Двор Жа́ры** (, ) — вёска ва Ушацкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Жарскага сельсавета.

## Славутасці 
* Сядзіба (не захавалася) з паркам

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Жарскі сельсавет (Ушацкі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Ушацкага раёна
Жары (Ушацкі раён)

**Жа́ры** (, ) — вёска ва Ушацкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Жарскага сельсавета.

Знаходзіцца за 14 км у напрамку на поўдзень ад гарадскога пасёлка Ушачы, за 164 км ад Віцебска.

## Назва 
В. Жучкевіч назвы тыпу Жары звязваў з семантыкай тыпу *жарыць* (расчышчаць лясы для земляробства праз выпальванне). Як альтэрнатыўнае ён падае меркаванне пра сувязь «жар-» з хуткасцю вады або катлавінай высахлага возера.

## Насельніцтва 
* 1997 год — 293 жыхары, 109 двароў.
* 2009 год — 176 чал.

## Памятныя мясціны 
* Брацкая магіла савецкіх воінаў і партызан.
* Магіла ахвяр фашызму.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Жарскі сельсавет (Ушацкі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Ушацкага раёна
Звонь (вёска)

**Звонь** (, ) — вёска ва Ушацкім раёне Віцебскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Жарскага сельсавета.

## Вядомыя асобы 
* Сяргей Знаёмы (1909—1944) — беларускі журналіст, празаік, паэт.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Жарскі сельсавет (Ушацкі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Ушацкага раёна
Любжына

**Лю́бжына** (, ) — вёска ва Ушацкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Вяркудскага сельсавета.

Да 2004 года ўваходзіла ў склад Дубраўскага сельсавета.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Вяркудскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Ушацкага раёна
Андрэйчыкі (Ушацкі раён)

**Андрэ́йчыкі** (, ) — вёска ва Ушацкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Кубліцкага сельсавета.

## Вядомыя асобы 
* Міхаіл Васілевіч Андрэйчык — заслужаны пілот СССР.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Кубліцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Ушацкага раёна
Бычкі (Ушацкі раён)

**Бычкі́** (, ) — вёска ва Ушацкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Кубліцкага сельсавета.

## Славутасці 
* Музей-сядзіба Васіля Быкава — 

## Вядомыя ўраджэнцы 
* Васіль Уладзіміравіч Быкаў (1924—2003) — беларускі і савецкі пісьменнік і грамадскі дзеяч.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Кубліцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Ушацкага раёна
Гамылёва

**Гамылёва** (, ) — вёска ва Ушацкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Кубліцкага сельсавета.

Да 20 мая 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Кубліцкага сельсавета, да 18 сакавіка 1963 года — у склад Старынкаўскага сельсавета.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Кубліцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Ушацкага раёна
Альшаны (Ушацкі раён)

**Альша́ны** (, ) — вёска ва Ушацкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Сарочынскага сельсавета.

У 2004 — 2005 гадах у складзе Вяркудскага сельсавета.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Сарочынскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Ушацкага раёна
Адворня

**Адво́рня** (, ) — вёска ва Ушацкім раёне Віцебскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Сарочынскага сельсавета.

## Гісторыя 
У XIX стагоддзі вёска ў складзе Чарсцвядскай воласці Лепельскага павета Віцебскай губерні. У 1905 г. 14 двароў, 135 дзесяцін зямлі, належала Янаўскаму сельскагаспадарчаму таварыству. Адносілася да Апанаскавіцкай праваслаўнай царквы Святога Духа.

З 20 жніўня 1924 года вёска ў складзе Сарочынскага сельсавета Ушацкага раёна. 17 дзяцей з вёскі наведвалі працоўную школу 1-й ступені ў вёсцы Ляснеўшчына. Паводле перапісу 1926 года, 21 двор. У 1930 годзеарганізаваны калгас. У 1941 годзе ў вёсцы 20 двароў. На 2000 год 27 двароў.

## Насельніцтва 

* **XX стагоддзе**: 1905 — 110 чал.; 1926 — 110 чал.; 1941 — 86 чал.
* **XXI стагоддзе**: 2000 — 51 чал.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* З гісторыі населенных пунктаў / Падрыхт. В. В. Віталёва // Памяць: Ушацкі раён: Гісторыка-дакументальная хронікі гарадоў і раёнаў Беларусі / [Уклад. М. М. Кірпіч. — Мн.: Беларускае тэлеграфнае агенцтва, 2003. — 638, [1] с. — С. 578. — ISBN 985-6302-43-9.
* Ліст карты N-35-34. Выданне 1987 года. Стан мясцовасці на 1984 год.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Сарочынскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Ушацкага раёна
Гарадок (Сарочынскі сельсавет)

**Гарадо́к** (, ) — былая вёска ва Ушацкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіла ў склад Сарочынскага сельсавета.

Да 18 чэрвеня 1985 года вёска ўваходзіла ў склад Лутаўскага сельсавета. Ліквідавана 19 жніўня 2011 года і ўключана ў склад Ушачаў.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Ушачы
Астравенец

**Астраве́нец** (, ) — вёска ва Ушацкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Ушацкага сельсавета.

У 2004 годзе Лутаўскі сельсавет, у склад якога ўваходзіла вёска, быў перайменаваны ва Ушацкі.

Каля вёскі знаходзіцца возера Астравенскае.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Ушацкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Ушацкага раёна
Бярозкі (Ушацкі раён)

**Бяро́зкі** (, ) — вёска ва Ушацкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Ушацкага сельсавета.

Да 9 ліпеня 1965 года вёска ўваходзіла ў склад Селішчанскага сельсавета, пасля — у склад Лутаўскага сельсавета, які ў 2004 годзе быў перайменаваны ва Ушацкі.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Ушацкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Ушацкага раёна
Градзянец (Ушацкі раён)

**Градзяне́ц** (, ) — вёска ва Ушацкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Ушацкага сельсавета.

Да 18 чэрвеня 1985 года вёска ўваходзіла ў склад Лутаўскага сельсавета, да 8 красавкіа 2004 года — у склад Сарочынскага сельсавета.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Ушацкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Ушацкага раёна
Лутава Сяльцо

**Лу́тава Сяльцо́** (, ) — вёска ва Ушацкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Ушацкага сельсавета.

З 1981 да 2004 года цэнтр Лутаўскага сельсавета, які 8 красавіка 2004 года быў перайменаваны ва Ушацкі з пераносам адміністрацыйнага цэнтра ва Ушачы.

Знаходзіцца за 3 км на поўнач ад гарадскога пасёлка Ушачы, за 147 км ад Віцебска.

## Насельніцтва 
* 1999 год — 98 жыхароў у 53 дварах.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Ушацкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Ушацкага раёна
Матырына (Ушацкі раён)

**Маты́рына** (, ) — вёска ва Ушацкім раёне Віцебскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Ушацкага сельсавета.

Да 2004 года ўваходзіла ў склад Селішчанскага сельсавета.

## Вядомыя асобы 
* Тамара Дзмітрыеўна Барадзёнак (нар. 1959) — беларуская паэтэса.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* *Шалак В. І.* На вясковай лаўцы. — СПб: Лигр, 2019.
* Ліст карты N-35-34. Выданне 1987 года. Стан мясцовасці на 1984 год.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Ушацкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Ушацкага раёна
Пралетарый (Ушацкі раён)

**Пралета́рый** (, ) — былая вёска ва Ушацкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіла ў склад Ушацкага сельсавета (да 2004 года называўся Лутаўскім). Ліквідавана 19 жніўня 2011 года і ўключана ў склад гарадскога пасёлка Ушачы.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Ушачы
Акцябрскі (Чашніцкі раён)

**Акця́брскі** (, ) — пасёлак у Чашніцкім раёне Віцебскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Альшанскага сельсавета.

## Геаграфія 
Пасёлак размяшчаецца за 12 км у напрамку на ўсход ад горада Чашнікі за 80 км ад Віцебска, за 15 км ад чыгуначнай станцыі Чашнікі.

За 1,2 км на паўночны захад знаходзіцца Міцькаўскае радовішча пяскоў, лінзападобны паклад звязаны з озавымі адкладамі паазерскага ледавіка. Ва ўскрышы супескі, торф, пяскі.

## Гісторыя 
Утвораны ў 1967 годзе на базе рабочага пасёлка торфапрадпрыемства «1 Мая», існаваўшага з 1949 года. Да 2004 года з’яўляўся цэнтрам Акцябрскага пассавета.

## Насельніцтва 
* 1994 год — 310 жыхароў, 141 двор.

## Крыніцы 
## Літаратура 
*  — С. 223.
* 
* 
* Ліст карты N-35-47. Выданне 1991 г. Стан мясцовасці на 1987 г.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Альшанскі сельсавет (Чашніцкі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Чашніцкага раёна
Катэгорыя:Перайменаваныя населеныя пункты Беларусі
Арэшанка

**Арэ́шанка** (, ) (да 30 ліпеня 1964 года **Папо́ўка**) — вёска ў Чашніцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Іванскага сельсавета.

Да 2015 года ўваходзіла ў склад Альшанскага сельсавета.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Іванскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Чашніцкага раёна
Катэгорыя:Перайменаваныя населеныя пункты Беларусі
Вішкавічы

**Ві́шкавічы** (, ) — вёска ў Беларусі, у Чашніцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Альшанскага сельсавета.

## Славутасці 
* Крыніца з жыватворнай мінеральнай вадой

## Вядомыя асобы 
* Уладзімір Лявонавіч Сянько (нар. 1946) — беларускі палітык і дыпламат.
## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Альшанскі сельсавет (Чашніцкі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Чашніцкага раёна
Альшанка (Чашніцкі раён)

**Альша́нка** (, ), раней **Вялі́кая Альша́нка** — аграгарадок у Чашніцкім раёне Віцебскай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр Альшанскага сельсавета.

## Геаграфія 
Аграгарадок знаходзіцца за 5 км у напрамку на ўсход ад горада Чашнікі, за 100 км ад Віцебска, на рацэ Усвейка.

## Насельніцтва 
* 1996 год — 463 жыхары, 164 двары.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* Ліст карты N-35-47. Выданне 1991 г. Стан мясцовасці на 1987 г.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Альшанскі сельсавет (Чашніцкі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Чашніцкага раёна
Дуброва (Чашніцкі раён)

**Дубро́ва** () — вёска ў Чашніцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Альшанскага сельсавета.

Да 2004 года ўваходзіла ў склад Пачаевіцкага сельсавета.

## Насельніцтва 
## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Альшанскі сельсавет (Чашніцкі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Чашніцкага раёна
Пілатоўшчына

**Пілато́ўшчына** (, ) — вёска ва Ушацкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Сарочынскага сельсавета.

Да 20 мая 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Мосарскага сельсавета. У 2004 — 2005 гадах вёска ў складзе Вяркудскага сельсавета.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Сарочынскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Ушацкага раёна
Мосар (Ушацкі раён)

**Мо́сар** (, ) — вёска ва Ушацкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Сарочынскага сельсавета.

Да 2004 года цэнтр Мосарскага сельсавета.

Знаходзіцца за 16 км на паўднёвы ўсход ад Ушачаў, 140 км ад Віцебска, каля Мосарскага возера.

## Насельніцтва 
* 1999 год — 304 жыхары, 141 двор.

## Славутасці 
* Царква
Пабудавана ў другой палове XIX стагоддзя з цэглы. У паўзруйнаваным стане.

Помнік архітэктуры рэтраспектыўна-рускага стылю. Вырашана 4-часткавай падоўжна-восевай кампазіцыяй: прытвор-званіца, трапезная, кубападобны аб’ём малітоўнай залы, прамавугольная апсіда. Атынкаваныя фасады прарэзаны арачнымі аконнымі праёмамі ў руставаных ліштвах, апяразаны прафіляванымі карнізамі з сухарыкамі, крапаваны вуглавымі лапаткамі і паўкалонкамі, дэкарыраваны рэльефнымі крыжамі.
## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* Праваслаўныя храмы Беларусі : энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4
* Мо́сары // Природа Беларуси: энциклопедия. В 3 т. Т. I. Земля и недра / Редкол.: Т. В. Белова [и др.]. — Мн.: Беларуская Энцыклапедыя імя Петруся Броўкі, 2009. — С. 255. — 464 с.: ил. — 3000 экз. — ISBN 978-985-11-0472-3.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Сарочынскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Ушацкага раёна
Раганавічы

**Рага́навічы** (, ) — вёска ў Беларусі, у Чашніцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Альшанскага сельсавета.

## Назва 
Раганеўскі - старое лідскае прозвішча. Было літоўскае занёманскае прозвішча Раган, ёсць занёманскі тапонім *Raganiškė* (“Раганíшкі”).

## Вядомыя асобы 
* Аляксандр Мікітавіч Віташкевіч (1928—2009) — Герой Сацыялістычнай Працы (1960).

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Альшанскі сельсавет (Чашніцкі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Чашніцкага раёна
Тарантова

**Таранто́ва** (, ) — вёска ў Чашніцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Іванскага сельсавета.

Да 2015 г. уваходзіла ў склад Альшанскага сельсавета.

## Назва 
Назва Тарантова, магчыма, паходзіць ад балцкага (літоўскага) антрапоніма *Taranta* (корань звязаны з літ. *tarti* «мовіць» і суфікс -*nt*-), як і назвы многіх паселішчаў паблізу, напрыклад, Бешанковічаў ад імя *Bešys* або *Bešėnas*, Бачэйкава ад *Bakas або Bačeika,* Люлюкоў ад *Leliušаs,* колішніх Толміншчыны, Барэйчына і Рапшына ад *Tolminas* (двухасноўнае, tolі «далёка» і mintis «думка»), *Bareika* і *Rapšys*. Магчыма, да гэтай групы паселішчаў належаць таксама Баяры (раней некалькі хутароў) і Ліцвякі. З’яўленне такіх назваў можа быць звязана з наданнем зямель у гэтай мясцовасці баярам літоўскага паходжання. Паводле ж В. Жучкевіча, напрыклад, назва Бешанковічы паходзіць проста ад прозвішча Бешанковіч.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Іванскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Чашніцкага раёна
Ухлё

**Ухлё** (, ) — вёска ў Чашніцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Альшанскага сельсавета. За 12 км на паўночны ўсход ад горада і чыгуначнай станцыі Чашнікі на лініі Орша — Лепель.

## Гісторыя 
У 1716 годзе згадваецца як вёска Вугле ў Аршанскім павеце ВКЛ. Пасля Другога падзелу Рэчы Паспалітай у Расійскай імперыі, у Сенненскім павеце Магілёўскай, з 1796 года Беларускай, з 1802 года зноў Магілёўскай губерняў.

## Насельніцтва 
* 26 гаспадарак, 48 жыхароў (1996)
* 29 жыхароў (2009)
* 8 гаспадарак, 10 жыхароў (2020)

## Вядомыя асобы 
* Юзэфа Фларыянаўна Мацкевіч (нар. 1911) — беларускі мовазнавец.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Альшанскі сельсавет (Чашніцкі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Чашніцкага раёна
Антаполле (Чашніцкі раён)

**Антапо́лле** (, ) — вёска ў Чашніцкім раёне Віцебскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Кругліцкага сельсавета.

Да 10 кастрычніка 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Антапольскага сельсавета.

## Геаграфія 
Вёска знаходзіцца за 40 км у напрамку на паўднёвы ўсход ад горада Чашнікі, за 135 км ад Віцебска, за 15 км ад чыгуначнага прыпыначнага пункта Вятны.

## Насельніцтва 
* 1994 год — 428 жыхароў, 108 двароў.

## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Ганна Васілеўна Шарэйка, беларускі дзяржаўны дзеяч

## Крыніцы 
## Літаратура 
*  — С. 382.
* 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Кругліцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Чашніцкага раёна
Бараўцы (Чашніцкі раён)

**Бараўцы́** (, ) — вёска ў Чашніцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Кругліцкага сельсавета.

Да 16 верасня 1957 года вёска ўваходзіла ў склад Старасельскага сельсавета, да 10 кастрычніка 2013 года — у склад Антапольскага сельсавета.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Кругліцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Чашніцкага раёна
Пачаевічы

**Пачае́вічы** (, ) — аграгарадок у Чашніцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Альшанскага сельсавета.

Знаходзіцца каля ракі Лукомка, за 7 км у напрамку на поўдзень ад Чашнікаў, за 102 км ад Віцебска.

## Гісторыя 
У 1579 годзе згадваецца як сяло ў Аршанскім павеце Віцебскага ваяводства.

Да 2004 года цэнтр Пачаевіцкага сельсавета.

## Насельніцтва 
* 2000 год — 311 жыхароў у 126 дварах.

## Памятныя мясціны 
* Брацкая магіла савецкіх воінаў і партызан.
* Помнік землякам, загінуўшым у Вялікую Айчынную вайну.
* Пачаевіцкі касцёл, пазней вядомы як праваслаўная царква Покрыва святой Багародзіцы (другая палова XVIII стагоддзя).
## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Альшанскі сельсавет (Чашніцкі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Чашніцкага раёна
Першамайская (Чашніцкі раён)

**Першама́йская** (, ) — былая вёска ў Чашніцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіла ў склад Антапольскага сельсавета.

## Крыніцы 
## Спасылкі
Баяры (Іванскі сельсавет)

**Бая́ры** (, ) — вёска ў Чашніцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Іванскага сельсавета.

Да 1968 года вёска ўваходзіла ў склад Альшанскага сельсавета, да 8 красавіка 2004 года ўваходзіла ў склад Акцябрскага пассавета.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Іванскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Чашніцкага раёна
Дзямідавічы (Чашніцкі раён)

**Дзямі́давічы** (, ) — вёска ў Чашніцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Іванскага сельсавета.

## Гісторыя 
Вядомы прынамсі з 1552 года, калі згадваюцца Рэвізіяй як «людзі **Дзямідаўскія**» «над ракой Улай» сярод уладанняў полацкага Іаана-Прадцечанскага манастыра. З маскоўскай пісцовай кнігі Полацкага павета 1563 года вядома, што гэтыя «людзі» былі часткай манастырскіх уладанняў з цэнтрам у сяльцы Іванаўскім.

Рэвізоры ў 1580 годзе адзначалі, што раней гэтыя "людзі" давалі на манастыр кожны 4 сноп з усяго збожжа і палову мёду з усіх борцяў, але на час рэвізіі ўсе "разышліся прэч", што пэўна было наступствам Лівонскай вайны (1558—1583). Станам на 1580 год манастырскае ўладанне трымаў кашталян смаленскі "ку Дзісне".

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Іванскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Чашніцкага раёна
Іванск

**Іва́нск** (, ) — аграгарадок у Чашніцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Іванскага сельсавета.

## Гісторыя 
Вядомы прынамсі з 1563 года, калі згадваецца ў маскоўскай пісцовай кнізе Полацкага павета як "манастырскае сяльцо **Іванаўскае**" ў Сялецкай воласці на рацэ Уле, цэнтр уладанняў полацкага Іаана-Прадцечанскага манастыра, у склад якіх уваходзіла яшчэ 4 неназваныя возеры і 15 неназваных вёсак. З Рэвізіі 1552 года вядома, што ў склад гэтых уладанняў уваходзілі "людзі" Копцеўскія, Дзямідаўскія і Прыстойскія нада ракой Улай.

У 1564 годзе на палях каля сяла адбылася бітва на Уле.

Рэвізоры ў 1580 годзе адзначалі, што раней у манастырскім маёнтку "людзей" Копцеўскіх, Дзямідаўскіх, Прыстойскіх, **Еванскіх** было 86 і давалі яны кожны 4 сноп з усяго збожжа і палову мёду з усіх борцяў, але на час рэвізіі ўсе "разышліся прэч", што пэўна было наступствам Лівонскай вайны (1558—1583). Станам на 1580 год названыя чатыры сяла трымаў кашталян смаленскі "ку Дзісне".

## Вядомыя асобы 
* Іван Міхайлавіч Краснік (1906—1957), Герой Савецкага Саюза (1945).

## Славутасці 
* Сядзібна-паркавы ансамбль Валадковічаў

Іванск. Сядзіба Валадковічаў. Флігель (04).jpg|Флігель сядзібы
Іванск. Рэшткі сядзібнага дома.jpg|Рэшткі сядзібнага дома

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Населеныя пункты Чашніцкага раёна
Замачак

**За́мачак** (, ) — вёска ў Чашніцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Кругліцкага сельсавета.

У 1924—1954 гадах вёска ў складзе Замацкага сельсавета, у 1924—1935 яго цэнтр. З 16 ліпеня 1954 года вёска ў складзе Старасельскага сельсавета, з 10 мая 1958 года — у складзе Чарэйскага сельсавета, з 7 чэрвеня 1966 года — у складзе Слідчанскага сельсавета (у 1968 годзе перайменаванага ў Антапольскі), з 10 кастрычніка 2013 года — у складзе Кругліцкага сельсавета.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Кругліцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Чашніцкага раёна
Адамаўка (Чашніцкі раён)

**Ада́маўка** (, ) — вёска ў Чашніцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Красналуцкага сельсавета.

Да 10 красавіка 1965 года вёска ўваходзіла ў склад Слабадскога сельсавета Лепельскага раёна, да 16 жніўня 1965 года — у склад Красналуцкага сельсавета, да 8 красавіка 2004 года — у склад Латыгаліцкага сельсавета.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Красналуцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Чашніцкага раёна
Еляшоўка

**Еляшо́ўка** (, ) — вёска ў Чашніцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Красналуцкага сельсавета.

## Гісторыя 
У 1676 годзе згадваецца як вёска Гельяшоўка ў Аршанскім павеце Вялікага Княства Літоўскага.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Красналуцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Чашніцкага раёна
Красналукі

**Красналу́кі** (, ) — аграгарадок у Чашніцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Красналуцкага сельсавета.

Знаходзіцца за 49 км у напрамку на паўднёвы захад ад Чашнікаў, за 135 км ад Віцебска, каля ракі Эса.

## Насельніцтва 
* 1998 год — 561 жыхар, 217 двароў.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Красналуцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Чашніцкага раёна
Кругліца (Красналуцкі сельсавет)

**Кру́гліца** (, ) — вёска ў Чашніцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Красналуцкага сельсавета.

Знаходзіцца за 16 км у напрамку на паўднёвы ўсход ад горада Чашнікі, за 111 км ад Віцебска.

## Насельніцтва 
* 1998 год — 307 жыхароў у 113 дварах.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Красналуцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Чашніцкага раёна
Лужкі (Чашніцкі раён)

**Лужкі́** (, ) — вёска ў Чашніцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Красналуцкага сельсавета.

## Вядомыя асобы 
* Браніслаў Іванавіч Урублеўскі (1935—2022) — беларускі спецыяліст у галіне машын, механізмаў і тэхналогіі лесараспрацовак, лесанарыхтовак і лясной гаспадаркі, эканаміст.
* Леанід Ігнатавіч Валаховіч (нар. 1928) — беларускі гісторык
## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Красналуцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Чашніцкага раёна
Міхалова (Чашніцкі раён)

**Міхало́ва** (, ) — вёска ў Чашніцкім раёне Віцебскай вобласці Беларусті. Уваходзіць у склад Красналуцкага сельсавета.

## Вядомыя асобы 
* Ягор Ягоравіч Сянько (1934—2012) — беларускі фізік і педагог.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Красналуцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Чашніцкага раёна
Харакова (Чашніцкі раён)

**Харако́ва** (, ) — вёска ў Чашніцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Іванскага сельсавета.

Да 1968 года вёска ўваходзіла ў склад Альшанскага сельсавета, да 8 красавіка 2004 года ўваходзіла ў склад Акцябрскага пассавета.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Іванскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Чашніцкага раёна
Вялікія Ліпавічы

**Вялі́кія Лі́павічы** (, ) — вёска ў Чашніцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Кругліцкага сельсавета.

## Гісторыя 
Згадваецца ў 1642 годзе як вёска Ліпавічы ў Аршанскім павеце Вялікага Княства Літоўскага.

Да 1 красавіка 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Старасельскага сельсавета.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Кругліцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Чашніцкага раёна
Вялікія Труханавічы

**Вялі́кія Тру́ханавічы** (, ) — вёска ў Чашніцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Кругліцкага сельсавета.

## Гісторыя 
Згадваецца ў 1646 як вёска Труханавічы ў Аршанскім павеце ВКЛ.

## Вядомыя асобы 
* Ягор Ягоравіч Батальёнак (нар. 1946) — беларускі мастак.
* Аляксандр Сцяпанавіч Казлоўскі (нар. 1923) — беларускі мастак, Заслужаны работнік культуры Беларускай ССР (1975)

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Кругліцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Чашніцкага раёна
Цотава

**Цо́тава** (, ) — былая вёска ў Чашніцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіла ў склад Кругліцкага сельсавета.

## Крыніцы 
## Спасылкі
Абузер’е

**Абузе́р’е** (, ) — вёска ў Чашніцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Лукомльскага сельсавета.

## Гісторыя 
У 1645 годзе згадваецца як вёска Абызер’е ў складзе маёнтка Лукомль Аршанскім павеце Вялікага Княства Літоўскага.

## Насельніцтва 
## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Лукомльскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Чашніцкага раёна
Белая Царква (Чашніцкі раён)

**Бе́лая Царква́** (, ) — вёска ў Чашніцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Лукомльскага сельсавета. Знаходзіцца на беразе Чарэйскага возера.

Да 2004 года ўваходзіла ў склад Чарэйскага сельсавета.

## Насельніцтва 
## Славутасці 
* Рэшткі Троіцкай царквы (пачатак XVI—XVII стагоддзе) — 

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Лукомльскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Чашніцкага раёна
Кругліца (Лукомльскі сельсавет)

**Круглі́ца** (, ) — вёска ў Чашніцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Лукомльскага сельсавета.

Да 1 красавіка 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Лукомльскага сельсавета, да 17 ліпеня 1964 года — у склад Пачаевіцкага сельсавета.

## Насельніцтва 
## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Лукомльскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Чашніцкага раёна
Андрыянава (Чашніцкі раён)

**Андрыя́нава** (, ) — вёска ў Чашніцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Новазаранскага сельсавета.

Да 2004 года ўваходзіла ў склад Пачаевіцкага сельсавета.

## Славутасці 
* Каменны крыж на могілках
## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Новазаранскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Чашніцкага раёна
Стражавічы

**Стра́жавічы** (, ) — вёска ў Беларусі, у Чашніцкім раёне Віцебскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Лукомльскага сельсавета.

## Геаграфія 
Праз вёску пралягае аўтамабільная дарога .

## Гісторыя 
У 1924—1954 гадах цэнтр Стражэвіцкага сельсавета. Да 10 мая 1958 года вёска ўваходзіла ў склад Чарэйскага сельсавета.

У 1898 і 1903 гадах каля вёскі знойдзены манетна-рэчавыя скарбы.

## Насельніцтва 
## Вядомыя асобы 
* Уладзімір Нічыпаравіч Семянькоў (1923—2007) — вучоны, філосаф і сацыёлаг.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* Ліст карты N-35-59. Выданне 1986 года. Стан мясцовасці на 1984 год.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Лукомльскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Чашніцкага раёна
Гогалеўка (Чашніцкі раён)

**Го́галеўка** (, ) — вёска ў Чашніцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Новазаранскага сельсавета.

## Славутасці 
* Ушаноўваемы камень бронзавага перыяду — 
* Курганны могільнік-1 перыяду ранняга сярэднявечча (IX—XIII стагоддзі), за 3,5 км на ўсход ад вёскі — 
## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Новазаранскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Чашніцкага раёна
Гурэц

**Гурэ́ц** (, ) — вёска ў Чашніцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Новазаранскага сельсавета.

## Гісторыя 
Згадваецца ў 1674 годзе як вёска ў Аршанскім павеце Вялікага Княства Літоўскага.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Новазаранскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Чашніцкага раёна
Грынькі

**Грынькі́** (, ) — вёска ў Чашніцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Кругліцкага сельсавета.

## Гісторыя 
У 1931—1960 гадах цэнтр Лазукоўскага сельсавета.

## Славутасці 
У 1975 годзе ў вёсцы ў гонар брыгады ўстаноўлена мемарыяльная дошка.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Кругліцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Чашніцкага раёна
Бор (Чашніцкі раён)

**Бор** () — вёска ў Чашніцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Празямлянскага сельсавета.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Празямлянскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Чашніцкага раёна
Копцевічы (Чашніцкі раён)

**Ко́пцевічы** (, ) — вёска ў Чашніцкім раёне Віцебскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Празямлянскага сельсавета.

## Гісторыя 
Вядомы прынамсі з 1552 года, калі згадваюцца Рэвізіяй як «людзі Копцеўскія» «над ракой Улай» сярод уладанняў полацкага Іаана-Прадцечанскага манастыра. З маскоўскай пісцовай кнігі Полацкага павета 1563 года вядома, што гэтыя «людзі» былі часткай манастырскіх уладанняў з цэнтрам у сяльцы Іванаўскім.

Рэвізоры ў 1580 годзе адзначалі, што раней гэтыя "людзі" давалі на манастыр кожны 4 сноп з усяго збожжа і палову мёду з усіх борцяў, але на час рэвізіі ўсе "разышліся прэч", што пэўна было наступствам Лівонскай вайны (1558—1583). Станам на 1580 год манастырскае ўладанне трымаў кашталян смаленскі "ку Дзісне".

Да 16 кастрычніка 1989 года вёска ўваходзіла ў склад Іванскага сельсавета.

## Вядомыя асобы 
* Яўген Гаўрылавіч Навіцкі (1912—1997), Герой Савецкага Саюза.

## Помнікі 
* Мемарыяльны знак бітве 1812 года (1962)

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Празямлянскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Чашніцкага раёна
Новая Зара (Чашніцкі раён)

**Но́вая Зара́** (, ) — аграгарадок у Чашніцкім раёне Віцебскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Новазаранскага сельсавета.

## Геаграфія 
Аграгарадок знаходзіцца за 23 км у напрамку на паўднёвы захад ад горада Чашнікі, за 118.

## Насельніцтва 
* 2000 год — 484 жыхары, 162 двары.

## Крыніцы 
## Літаратура 
*  — С. 364.
* 
* Ліст карты N-35-47. Выданне 1991 г. Стан мясцовасці на 1987 г.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Новазаранскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Чашніцкага раёна
Астаноўка

**Астано́ўка** (, ) — вёска ў Шаркаўшчынскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Більдзюгскага сельсавета.

## Гісторыя 
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Ёды, пазней у складзе гміны Новы Пагост Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.

## Насельніцтва 
* 1921 год — 180 жыхароў, 26 двароў.
* 1931 год — 153 жыхары, 25 двароў.
* 2003 год — 25 жыхароў, 17 двароў.

## Вядомыя асобы 
* Барыс Фёдаравіч Дарафееў (1950—2002) — беларускі ўрач-фармаколаг. Доктар медыцынскіх навук (1994), прафесар (1995).

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Більдзюгскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Шаркаўшчынскага раёна
Аўласы (Шаркаўшчынскі раён)

**Аўла́сы** (, ) — хутар у Шаркаўшчынскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Більдзюгскага сельсавета.

## Гісторыя 
У 1424 годзе згадваецца як вёска Ўласы ў Браслаўскай зямлі.

У 1921—1945 гадах фальварак у складзе гміны Новы Пагост Дзісенскага павета, а з 1926 года ў Браслаўскім павеце Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.

## Насельніцтва 
* 1921 год — 42 жыхары, 7 двароў.
* 1931 год — 26 жыхароў, 4 двары.
* 2003 год — 5 жыхароў, 5 двароў.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Більдзюгскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Шаркаўшчынскага раёна
Бардзенцы

**Бардзе́нцы** (, ) — вёска ў Шаркаўшчынскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Більдзюгскага сельсавета.

## Гісторыя 
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Новы Пагост Дзісенскага павета, а з 1926 года ў Браслаўскім павеце Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.

Да 2004 года ўваходзіла ў склад Ручайскага сельсавета.

## Насельніцтва 
* 1921 год — 110 жыхароў, 22 двары.
* 1931 год — 161 жыхар, 25 двароў.
* 2003 год — 39 жыхароў, 19 двароў.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Більдзюгскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Шаркаўшчынскага раёна
Більдзюгі (Шаркаўшчынскі раён)

**Більдзю́гі** (, ) — аграгарадок у Шаркаўшчынскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Більдзюгскага сельсавета.

Знаходзіцца за 17 км ад гарадскога пасёлка Шаркаўшчына, за 235 км ад Віцебска.

## Насельніцтва 
* 1995 год — 557 жыхароў, 207 двароў.
* 2003 год — 494 жыхары, 201 двор.
* 2009 год — 532 жыхары.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Більдзюгскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Шаркаўшчынскага раёна
Вішнявец (Шаркаўшчынскі раён)

**Вішняве́ц** (, ) — вёска ў Шаркаўшчынскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Більдзюгскага сельсавета.

## Гісторыя 
Вёска Вішнявец утворана 30 ліпеня 1964 года шляхам зліцця суседніх вёсак Пашы і Жарабцы.

## Насельніцтва 
* 2003 год — 65 жыхароў, 28 двароў.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Більдзюгскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Шаркаўшчынскага раёна
Гарбачонкі

**Гарбачо́нкі** (, ) — былы хутар у Шаркаўшчынскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіў у склад Більдзюгскага сельсавета.

## Гісторыя 
У 1921—1939 гадах — вёска ў складзе гміны Пераброддзе Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.

Скасаваны 26 студзеня 2022 года.

## Насельніцтва 
* 1921 год — 70 жыхароў, 14 двароў.
* 1931 год — 80 жыхароў, 16 двароў.
* 2003 год — 1 жыхар, 1 двор.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі
Альхоўцы (Шаркаўшчынскі раён)

**Альхо́ўцы** (, ) — вёска ў Шаркаўшчынскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Станіславоўскага сельсавета.

## Гісторыя 
У 1921—1939 гадах вёска ў складзе гміны Шаркаўшчына Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.

Да 16 кастрычніка 1989 года вёска ўваходзіла ў склад Станіславоўскага сельсавета, да 10 кастрычніка 2013 года — у склад Валожынскага сельсавета.

## Насельніцтва 
* 1921 год — 79 жыхароў, 9 двароў.
* 1931 год — 40 жыхароў, 10 двароў.
* 2003 год — 80 жыхароў, 33 двары.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Станіславоўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Шаркаўшчынскага раёна
Астраўляне (Шаркаўшчынскі раён)

**Астраўля́не** (, ) — вёска ў Шаркаўшчынскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Ёдскага сельсавета.

## Гісторыя 
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Новы Пагост, пазней у складзе гміны Шаркаўшчына Дзісенскага павета, а з 1926 года ў Браслаўскім павеце Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.

Да 10 кастрычніка 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Валожынскага сельсавета.

## Насельніцтва 
* 1921 год — 137 жыхароў, 31 двор.
* 1931 год — 157 жыхароў, 29 двароў.
* 2003 год — 14 жыхароў, 10 двароў.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Ёдскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Шаркаўшчынскага раёна
Валожынкі

**Вало́жынкі** (, ) — вёска ў Шаркаўшчынскім раёне Віцебскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Ёдскага сельсавета.

## Геаграфія 
Вёска знаходзіцца за 15 кіламетраў у напрамку на паўночны захад ад гарадскога пасёлка Шаркаўшчына, за 233.

Да 1968 года вёска ўваходзіла ў склад Пяліцкага сельсавета, да 10 кастрычніка 2013 года — у склад Валожынскага сельсавета.

## Насельніцтва 
* 1996 год — 181 жыхар, 72 двары.
* 1921 год — 93 жыхары, 15 двароў.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* Ліст карты N-35-19. Выданне 1984 г. Стан мясцовасці на 1982 г.
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Ёдскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Шаркаўшчынскага раёна
Пасынкі (Чашніцкі раён)

**Па́сынкі** (, ) — вёска ў Чашніцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Новазаранскага сельсавета.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Новазаранскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Чашніцкага раёна
Загорнае (Шаркаўшчынскі раён)

**Заго́рнае** (, ) (да 1964 года **Багі́**) — вёска ў Шаркаўшчынскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Радзюкоўскага сельсавета.

## Гісторыя 
У 1921—1939 гадах вёска ў складзе гміны Шаркаўшчына Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.

Да 10 кастрычніка 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Валожынскага сельсавета.

Да 30 ліпеня 1964 года вёска мела назву Багі. З’яўлялася цэнтрам Багінскай воласці Дзісенскага павета.

## Насельніцтва 
* 1921 год — 98 жыхароў, 17 двароў.
* 1931 год — 114 жыхароў, 16 двароў.
* 2003 год — 11 жыхароў, 8 двароў.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Загорнае на сайце Radzima.net

Катэгорыя:Радзюкоўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Шаркаўшчынскага раёна
Катэгорыя:Перайменаваныя населеныя пункты Беларусі
Лазоўка (Шаркаўшчынскі раён)

**Лазо́ўка** (, ) — вёска ў Шаркаўшчынскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Ёдскага сельсавета.

## Гісторыя 
У 1921—1939 гадах вёскi Лазоўка I i Лазоўка II у складзе гміны Ёды Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.

Да 1968 года вёска ўваходзіла ў склад Пяліцкага сельсавета, да 10 кастрычніка 2013 года — у склад Валожынскага сельсавета.

## Насельніцтва 
* 1921 год — 28 жыхароў, 7 двароў.
* 1931 год — 36 жыхароў, 8 двароў.
* 2003 год — 12 жыхароў, 6 двароў.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Ёдскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Шаркаўшчынскага раёна
Курычанкі

**Куры́чанкі** (, ) — былы хутар у Шаркаўшчынскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіў у склад Ёдскага сельсавета.

## Гісторыя 
У 1921—1939 гадах вёска ў складзе гміны Шаркаўшчына Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.

Да 10 кастрычніка 2013 года хутар уваходзіў у склад Валожынскага сельсавета. Скасаваны 26 студзеня 2022 года.

## Насельніцтва 
* 1921 год — 18 жыхароў, 3 двары.
* 1931 год — 17 жыхароў, 3 двары.
## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі
Наваселле (Більдзюгскі сельсавет)

**Навасе́лле** (, ) — аграгарадок у Шаркаўшчынскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Більдзюгскага сельсавета.

Знаходзіцца за 4 км у напрамку на поўнач ад гарадскога пасёлка Шаркаўшчына, за 222 км ад Віцебска, каля аўтадарогі .

## Гісторыя 
У 1921—1939 гадах вёска ў складзе гміны Шаркаўшчына Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.

Да 10 кастрычніка 2013 года Наваселле ўваходзіла ў склад Валожынскага сельсавета.

## Насельніцтва 
* 1999 год — 310 жыхароў у 115 дварах.
* 1921 год — 65 жыхароў, 12 двароў.

## Памятныя мясціны 
* Помнік землякам, загінуўшым у Вялікую Айчынную вайну.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Більдзюгскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Шаркаўшчынскага раёна
Юзафова (Радзюкоўскі сельсавет)

**Юзафо́ва** (, ) — вёска ў Шаркаўшчынскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Радзюкоўскага сельсавета.

## Гісторыя 
У 1921—1945 гадах фальварак у складзе гміны Шаркаўшчына Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.

У 1940—1954 гадах цэнтр Юзафоўскага сельсавета. Да 10 кастрычніка 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Валожынскага сельсавета.

## Насельніцтва 
* 1921 год — 35 жыхароў, 3 двары.
* 1931 год — 44 жыхары, 3 двары.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Радзюкоўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Шаркаўшчынскага раёна
Атокі (Шаркаўшчынскі раён)

**Ато́кі** (, ) — вёска ў Шаркаўшчынскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Германавіцкага сельсавета.

## Гісторыя 
У 1921—1945 гадах вёска i фальварак у складзе гміны Германавічы Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.

## Насельніцтва 
* 1921 год — 103 жыхары, 20 двароў.
* 1931 год — 102 жыхары, 18 двароў.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Германавіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Шаркаўшчынскага раёна
Вуглы (Шаркаўшчынскі раён)

**Вуглы́** (, ) — былая вёска ў Шаркаўшчынскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіла ў склад Германавіцкага сельсавета.

## Гісторыя 
У 1921—1939 гадах вёска, пазней засценак у складзе гміны Германавічы, з 1929 года ў складзе гміны Галубічы Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.

Да 4 сакавіка 1987 года вёска ўваходзіла ў склад Шкунціцкага сельсавета. 26 студзеня 2022 года скасавана.

## Насельніцтва 
* 1921 год — 89 жыхароў, 18 двароў.
* 1931 год — 82 жыхары, 20 двароў.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі
Вінцэнтава

**Вінцэ́нтава** (, ) — хутар у Шаркаўшчынскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Германавіцкага сельсавета.

## Гісторыя 
Да 3 кастрычніка 1959 года хутар уваходзіў у склад Сцефанполлеўскага сельсавета Дзісенскага раёна, да 21 кастрычніка 1959 года ў падпарадкаванні Шаркаўшчынскага раёна, з 21 кастрычніка 1959 года ў складзе Германавіцкага сельсавета Шаркаўшчынскага раёна.

## Насельніцтва 
* 1905 год — 50 жыхароў, 8 двароў.
* 1921 год — 15 жыхароў, 1 двор.
* 2003 год — 9 жыхароў, 3 двары.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Германавіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Шаркаўшчынскага раёна
Гуркі (Шаркаўшчынскі раён)

**Гу́ркі** (, ) — вёска ў Шаркаўшчынскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Германавіцкага сельсавета.

## Гісторыя 
У 1921—1939 гадах вёска ў складзе гміны Шаркаўшчына Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.

Да 2004 года ўваходзіла ў склад Ручайскага сельсавета.

## Насельніцтва 
* 1921 год — 37 жыхароў, 6 двароў.
* 1931 год — 35 жыхароў, 6 двароў.
* 2003 год — 162 жыхары, 64 двары.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Германавіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Шаркаўшчынскага раёна
Галінова (Шаркаўшчынскі раён)

**Галіно́ва** (, ) — вёска ў Шаркаўшчынскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Більдзюгскага сельсавета.

## Гісторыя 
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Новы Пагост Дзісенскага павета, а з 1926 года ў Браслаўскім павеце Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.

Да 10 кастрычніка 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Валожынскага сельсавета.

## Насельніцтва 
* 1921 год — 185 жыхароў, 30 двароў.
* 1931 год — 228 жыхароў, 38 двароў.
* 2003 год — 73 жыхары, 33 двары.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Більдзюгскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Шаркаўшчынскага раёна
Шурпакі

**Шурпакі́** (, ) — вёска ў Шаркаўшчынскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Ёдскага сельсавета.

## Гісторыя 
У 1921—1945 гадах вёска i паселішча ў складзе гміны Ёды Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.

Да 10 кастрычніка 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Валожынскага сельсавета.

## Насельніцтва 
* 1921 год — 124 жыхары, 24 двары.
* 1931 год — 111 жыхароў, 22 двары.
* 2003 год — 19 жыхароў, 10 двароў.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Ёдскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Шаркаўшчынскага раёна
Чарамхова (Шаркаўшчынскі раён)

**Чарамхо́ва** (, ) — вёска ў Шаркаўшчынскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Германавіцкага сельсавета.

## Гісторыя 
Да 3 кастрычніка 1959 года вёскі Малышы і Чарапы ўваходзілі ў склад Сцефанполлеўскага сельсавета Дзісенскага раёна, да 21 кастрычніка 1959 года знаходзіліся ў падпарадкаванні Шаркаўшчынскага раёна, з 21 кастрычніка 1959 года ў складзе Германавіцкага сельсавета Шаркаўшчынскага раёна.

У 1964 годзе вёскі Малышы і Чарапы былі аб’яднаны ў адну вёску Чарамхова.

## Насельніцтва 
* 2003 год — 85 жыхароў, 42 двары.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Германавіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Шаркаўшчынскага раёна
Буеўшчына (Шаркаўшчынскі раён)

**Бу́еўшчына** (, ) — аграгарадок у Шаркаўшчынскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Ёдскага сельсавета.

## Назва 
У гэтым жа рэгіёне бытавала дрысвяцкае прозвішча Буевіч. Такія прозвішчы беларускі савецкі антрапаніміст М. Бірыла звязваў з *буй* "адкрытае для вятроў месца".

З іншага боку, ёсць літоўскае прозвішча *Bujà*. Як імя яно ў Перапісе войска ВКЛ 1528 г. сярод літоўскага бецігольскага баярства: "*Буя Петрашевичъ*". Аснова *Bui-* уваходзіла ў склад старажытных балцка-літоўскіх імёнаў тыпу *Bui-vydas, Bui-milas**.*

## Гісторыя 
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Ёды Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.

## Насельніцтва 
* 1921 год — 230 жыхароў, 42 двары.
* 1931 год — 261 жыхар, 46 двароў.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Ёдскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Шаркаўшчынскага раёна
Варонка (Шаркаўшчынскі раён)

**Варо́нка** (, ) — вёска ў Шаркаўшчынскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Ёдскага сельсавета.

## Гісторыя 
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Ёды Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.

У 1940—1954 гадах цэнтр Варонкаўскага сельсавета.

## Насельніцтва 
* 1921 год — 163 жыхары, 22 двары.
* 1931 год — 163 жыхары, 32 двары.
* 2003 год — 98 жыхароў, 44 двары.

## Славутасці 
* Свята-Успенская стараверская царква (пачатак XX стагоддзя) — 
* Сядзіба «Ганаў» (XVIII ст.)
* парк «Варонка» (2-я пал. XVIII ст.)

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Ёдскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Шаркаўшчынскага раёна