open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Цяцерынскі сельсавет

**Цяце́рынскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Круглянскага раёна Магілёўскай вобласці Беларусі. Цэнтр — аграгарадок (да 2010 года вёска) Цяцерын.

Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Круглянскага раёна Аршанскай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Круглянскім раёне БССР. З 8 ліпеня 1931 года ў складзе Бялыніцкага раёна БССР. З 12 лютага 1935 года ў складзе адноўленага Круглянскага раёна БССР, з 20 лютага 1938 года — Магілёўскай вобласці. З 16 верасня 1959 года ў складзе Бялыніцкага раёна. 11 красавіка 1960 года сксаваны, тэрыторыя далучана да Круглянскага сельсавета.

18 сакавіка 1966 года ўтвораны зноў у Бялыніцкім раёне Магілёўскай вобласці БССР у складзе 23 населеных пунктаў: 17 населеных пунктаў (Глыбокае, Дуброва, Зацяцёрка, Зялёная Дуброва, Каменка, Карма, Касцюковічы, Краснаполле, Кружкі, Ліпск, Міхайлоў, Новы, Храпы, Цяцерына, Шыпягі, Шырокі і Яноў), якія раней уваходзілі ў склад Шапялевіцкага сельсавета, і 6 населеных пунктаў (Дразды, Зарэчча, Маліна, Прыгані 1, Прыгані 2, Прыгані 3), якія раней уваходзілі ў склад Комсеніцкага сельсавета. З 30 ліпеня 1966 года ў складзе адноўленага Круглянскага раёна. У сакавіку 1977 года скасаваны пасёлкі Міхайлоў і Новы. 21 снежня 2011 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Шапялевіцкага сельсавета (15 населеных пунктаў: вёскі Аўсішча, Беларусь, Боўсевічы, Бялаўка, Ваўкаўшчына, Гоенка, Залоссе, Зарэчча 2, Казёл, Конанавічы, Кунцы, Падар, Сіманавічы, Смагілаўка і Шапялевічы). 12 сакавіка 2013 года скасавана вёска Казёл. 20 лістапада 2013 года ў склад Комсеніцкага сельсавета перададзены 11 населеных пунктаў (вёскі Банькі, Дразды, Зарэчча 1, Крывуліна, Маліна, Папоўка, Прудкі, Прыгані 1, Прыгані 2, Прыгані 3 і Старкі).

Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года (24 населеныя пункты) — 1237 чалавек, з іх 93,9 % — беларусы, 4,4 % — рускія, 0,5 % — украінцы, 0,4 % — армяне; паводле перапісу 2019 года (27 населеных пунктаў) — 1100 чалавек.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.


Катэгорыя:Былыя сельсаветы Бялыніцкага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1960 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1966 годзе
Дзядно (возера)

**Дзядно** (або **Дзедна**) — старычнае возера ў Цэнтральным раёне Гомеля. Плошча — 0,028 км², даўжыня — 0,37 км, шырыня — 0,144 км. Адасоблена дамбай ад затокі ракі Сож. Выкарыстоўваецца для збору ліўневых каналізацый.

## Гісторыя 
Упершыню згадваецца ў «Рэестры рэвізіі гаспадарскай Гомельскай воласці» 1560 г. як *«Дѣдно озеро»* сярод арыенціраў зямельных меж, вызначаных для сяла Ваўковічы. Згодна з «Генеральным планам Беліцкага павета» 1784 г., дзе называлася возерам-жэрлам *(«оз: жерло Дедно»*), уяўляла сабой прадаўгаваты рукаў Сожа, куды ўпадала рэчка Дзеўка. На апошнюю назва Дзядно пашырылася ў ХІХ ст. Такая ж назва замацавалася і за адным з гомельскіх яроў. 

У 1884 г. у форме «Дзядное» (*«Дѣдное»*) характарызавалася як вадаём з рыбным промыслам. У возеры вадзіліся шчупак, акунь, судак, плотка, ёрш. Гадавая здабыча рыбы ў ім тады складала 75 пудоў.

На планах Гомеля 1910 і 1913 г. вадаём фігуруе як возера Дзед (*«оз. Дѣдъ»*) і Дзядно (*«оз. Дѣдно»*) адпаведна. Магчыма, што ў сувязі з будаўніцтвам гомельскага рачнога порта (1930-я гг.), іншымі ўплывамі дзейнасці чалавека і прыроднымі фактарамі абшар возера неаднаразова змяняўся. Асобна яно не было пазначана ні на савецкім 1930-х гг., ні на нямецкім 1943 г. планах Гомеля.

Катэгорыя:Азёры Гомеля
Катэгорыя:Басейн Сажа
Раздзяленне (тэлесерыял)

**«Раздзяленне»** () — амерыканскі навукова-фантастычны серыял, прэм’ера якога адбылася 18 лютага 2022 года на канале «Apple TV+». Другі сезон стартаваў 17 студзеня 2025 года.

Серыял вядомы мае арыгінальную ідэю і арыгінальную візуальную падачу, а таксама вострасацыяльную тэматыку.

## Сюжэт 
Маладая жанчына прачынаецца на стале ў замкнёным пакоі. Яна не памятае, хто яна такая і адкуль, не ведае колеру вачэй свае маці, усё, што яна мае — гэта голас з гучнагаварыцеля, які, здаецца, ведае, што з ёй робіцца.

Гэта Хэйлі, новая супрацоўніца кампаніі «Lumon». Невядома, чым займаюцца ў гэтай карпарацыі, і ці мае праца там увогуле нейкі сэнс. Але персанал праводзіць на гэтай працы па 40 гадзін на тыдзень, і на ўвесь гэты час людзі забываюць усё пра сябе — пра тых, кім яны з'яўляюцца ў жыцці па-за працай. Калі супрацоўнікі «Lumon» вяртаюцца дахаты, яны, наадварот, забываюць усё, што было на працы  — як паслухмяныя шрубкі карпаратыўнай сістэмы.

За добрую работу клеркі атрымліваюць узнагароду — напрыклад, вафлі або музычныя паўзы. Але для некаторых з іх важней простая магчымасць забыцца пра звычайных сябе і на час работы перасяліцца ў іншы свет.

Галоўны герой Марк, які страціў жонку ў аўтакатастрофе і пакутуе на дэпрэсію. «Lumon» дае яму магчымасць запоўніць жыццё складваннем на экране лічбаў у віртуальныя скрыначкі і не ведаць, што вечарамі ён заглушае свой боль алкаголем. На працы Марк знаходзіць сяброў і разам з імі пачынае раскрываць таямніцы кампаніі, а таксама сапраўдны характар іхняй працы.

Абодва сезоны серыяла маюць высокую ацэнку крытыкаў у інтэрнэце. На Rotten Tomatoes ягоны рэйтынг ухвалення дасягае 96 %, а на Metacritic серыял атрымаў 85 балаў са 100.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Тэлесерыялы на англійскай мове
Катэгорыя:Apple TV+
Катэгорыя:Тэлесерыялы 2022 года
Верхняя Стшыжа

**Верхняя Стшыжа** () — мікрараён у Гданьску ў раёне Ужэшч, частка гістарычнай мясцовасці Стшыжа.

Тэрыторыя была ўключана ў адміністрацыйныя межы горада ў 1902 годзе. 28 сакавіка 1949 года была зацверджана афіцыйная польскамоўная назва. Да гэтага ў часы нямецкага панавання яна афіцыйна называлася Хохштрыс (). Будынкі мясцовасці маюць разнастайны характар. Сядзібная частка мясцовасці, якая знаходзіцца непасрэдна каля былой чыгуначнай лініі Ужэшч - Какошкі, мае самы рэспектабельны і адметны характар.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Геаграфія Гданьска
Ратуша Старога горада (Гданьск)

**Ратуша Старога горада** () — старажытная ратуша, помнік архітэктуры канца XVI стагоддзя, які знаходзіцца на тэрыторыі Старога горада ў Гданьску. Знаходзіцца паміж Вялікім млынам і кармеліцкім касцёлам Святога Іосіфа.

## Гісторыя 
Першая гатычная ратуша ў Старым горадзе была пабудавана тэўтонскімі рыцарамі ў 1382 годзе. Раней на месцы цяперашняга будынка былі дзве фахверкавыя ратушы. У другой палове XVI стагоддзя будынак знаходзіўся пад пагрозай абвальвання, таму было пачата будаўніцтва новага.

Цяперашняя ратуша была ўзведзена ў 1587-1589 гадах (аздабленне было завершана ў 1595 годзе) у стылі нідэрландскага манерызму. Аўтарам ратушы з'яўляецца Антоні ван Оберген, а Вілем ван дэр Меер лічыцца стваральнікам каменнага партала галоўнага ўваходу. Будынак пабудаваны на плане няправільнай плошчы з бакамі 24 м і 22 м з двухпавярховымі лёхамі.

Узведзены для ўладаў Старога горада, хутчэй для задавальнення мясцовых амбіцый і прадстаўнічых патрэбаў, чым для ўласна палітычнага зместу, будынак на працягу многіх стагоддзяў быў месцам, дзе віравала тагачаснае палітычнае, эканамічнае, а таксама навуковае і грамадскае жыццё гэтай часткі  горада. Са Старым горадам і ратушай быў звязаны знакаміты гданьскі півавар і астраном Ян Гевелій, які жыў каля ратушы і выконваў абавязкі лаўніка і першага радцы. Вырабленае піва ён захоўваў у падвале ратушы. У 1806-1807 і 1813-1910 гадах будынак знаходзіўся ва ўласнасці прускіх судовых уладаў, а з 1910 года зноў у руках гарадскіх уладаў.

У ХІХ стагоддзі адбыліся шматлікія перабудовы, у тым ліку ўнутраная планіроўка і ўладкаванне аконных і дзвярных праёмаў. Старую, пашкоджаную цэглу ручной работы замянілі на новую, машынную.

Інтэр'еры ратушы былі грунтоўна перароблены ў 1911-1914 гадах у стылі неарэнесансу, захаваўшы ад разбурэння многія дэталі шляхетных дамоў. Пасля рэканструкцыі будынак павінен быў служыць гарадскім палацам вяселляў, але рэалізацыі гэтага намеру перашкодзіла пачатак Першай сусветнай вайны. Пасля 1915 года тут размяшчаліся гарадскія ўпраўленні (у тым ліку будаўнічая інспекцыя і будаўнічыя ўпраўленні), Сенат Вольнага горада Гданьска і захавальнік помнікаў.

Старая ратуша з'яўляецца адным з нямногіх гістарычных будынкаў у Гданьску, якія нязначна пацярпелі падчас рабавання і знішчэння цэнтра горада савецкай арміяй у 1945 годзе. Дзякуючы гэтаму захаваліся каштоўныя карціны гданьскіх мастакоў сярэдзіны XVII стагоддзя — алегарычны цыкл Германа Хана і «Сівіла» Адольфа Боя. Форма будынка засталася нязменнай. З 1953 года ў ратушы размясцілася ўстанова культуры, цяпер — Надбалтыйскі цэнтр культуры. У 2008-2016 гадах у ратушы праводзіліся грунтоўныя кансервацыйныя і рэстаўрацыйныя работы. Перад ратушай стаіць помнік Яну Гевелію. 

Катэгорыя:Славутасці Гданьска
Ніжні Ужэшч

**Ніжні Ужэшч** () — мясцовасць у Гданьску ў раёне Ужэшч.

Гэта паўночна-ўсходняя частка гістарычнай мясцовасці Ужэшч. Раён быў радзімай нобелеўскага лаўрэата Гюнтэра Граса і знайшоў месца ў яго творчасці, у тым ліку ў кнізе «Бляшаны барабан». Геаграфічна мясцовасць знаходзіцца на Кашубскім узбярэжжы. Праз раён працякаюць ручай Стшыжа, утвараючы Браварныя ставы, і яго прыток, Студзенецкі паток.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Геаграфія Гданьска
Стшыжа

**Стшыжа** () — мясцовасць у Гданьску ў раёне Ужэшч, складаецца з верхняй і ніжняй частак.

Назва мясцовасці паходзіць ад аднайменнага ручая. Мясцовасць вядома як вёска цыстэрцыянскага абацтва ў Аліве з другой паловы XVI стагоддзя. Мяжуе на поўдні з Ужэшчам, на ўсходзе з Заспай і Млынцом, на поўначы з Алівай. Паўночную мяжу мясцовасці адзначае лінія чыгункі Гданьск-Ужэшч — Старая Піла. Заходняя мяжа — край Алівскіх лясоў. У раёне размешчаны малапавярховыя жылыя дамы, касцёл Уваскрасення, найбуйнейшае ў горадзе трамвайнае дэпо з майстэрнямі (адкрыта ў 1935 годзе), трамвайнае разваротнае кола, сярэднія школы, інтэрнаты, буйны гандлёвы цэнтр, аддзяленне Інстытута нацыянальнай памяці Польшчы, стадыён па лёгкай атлетыцы і рэгбі, помнікі генералу Станіславу Мачэку і Юзафу Пілсудскаму.

## Гл. таксама 
* Верхняя Стшыжа
* Ніжняя Стшыжа

## Спасылкі 
Катэгорыя:Геаграфія Гданьска
Будынак гімназіі (Лысычанск)

**Будынак гімназіі** — будынак у горадзе Лысычанск у Луганскай вобласці Украіны.

## Гісторыя 
Будынак гімназіі быў пабудаваны ў канцы XIX стагоддзя і уваходзіў у ансамбль бельгійскай архітэктурнай спадчыны Лісічанска. Сама гімназія ўваходзіла ў топ-100 найлепшых школ Украіны.

1 мая 2022 года будынак быў знішчаны пад час уварвання Расіі ва Украіну ў выніку абстрэлу, гімназія загарэлася і агонь знішчыў яго цалкам.

Катэгорыя:Лісічанск
Катэгорыя:Славутасці Луганскай вобласці
Музей польскай пошты (Гданьск)

**Музей польскай пошты ў Гданьску** () — музей у Гданьску, прысвечаны польскай пошце ў Вольным горадзе Гданьску, якая дзейнічала ў 1920–1939 гадах.

Асабліва каштоўныя яго дакументы і экспанаты, звязаныя з абаронай Польскай пошты і тэлеграфнай канторы 1 верасня 1939 года. Музей захоўвае памяць аб абаронцах Польскай пошты і іх сем’ях, а таксама паказвае патрыятычную і грамадскую дзейнасць палякаў у Вольным горадзе Гданьску ў міжваенны перыяд.

Музей, створаны ў 1979 годзе, да 2003 года ён быў філіялам Музея пошты і тэлекамунікацый ва Уроцлаве, а ў цяперашні час з'яўляецца адным з філіялаў Музея Гданьска. Як і Вестэрплятэ і Музей Другой сусветнай вайны, гэта важнае месца для людзей, якія цікавяцца пачаткам Другой сусветнай вайны.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Музеі Гданьска
Дуброўнікскі ўніверсітэт

**Дуброўнікскі ўніверсітэт** () — харвацкая дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта і з сядзібай у горадзе Дуброўнік.

## Структура 
* Факультэт воднай гаспадаркі
* Факультэт электратэхнікі і інфарматыкі
* Эканамічны факультэт
* Інжынерны факультэт
* Факультэт акіяналогіі
* Факультэт тэлекамунікацый
* Факультэт аховы помнікаў

## Спасылкі 
Катэгорыя:Універсітэты Харватыі
Катэгорыя:Дуброўнік
Ратуша Галоўнага горада (Гданьск)

**Ратуша Галоўнага горада** () — сярэднявечная ратуша, помнік архітэктуры XIV-XV стагоддзяў, які знаходзіцца на тэрыторыі Галоўнага горада ў Гданьску. Гэта другі па вышыні будынак у гістарычным цэнтры Гданьска пасля Марыяцкай базілікі.

## Гісторыя 
Калі была пабудавана першая ратуша ў Гданьску — невядома. Аднак ужо ў 1308 годзе крыжакі разбурылі будынак ратушы, які стаяў на гэтым месцы. Самыя старажытныя фрагменты ратушы датуюцца 1327—1336 гадамі. Калі ў 1346 годзе Любекскае права гарадскога самакіравання было заменена на Кульмскае права, то паводле якога судовая ўлада (лава) была аддзеленая ад самакіравання (рада), узнікла патрэба ў дзвюх асобных залах для дзвюх устаноў. Таму ў 1357 годзе на месцы сучаснай была пабудавана новая невялікая ратуша.

З развіццём горада, у 1379-1382 гадах, на гэтым жа месцы быў пабудаваны двухпавярховы мураваны будынак дойлідам Генрыхам Унгерадынам. Будынак ратушы неаднаразова перабудоўваўся ў XV і XVI стагоддзях.

У 1454—1457 гадах пры каралі Казіміры IV, сыне Ягайлы, была пашырана ратуша, а ў 1486-1488 гадах пабудавана вежа. У 1492 годзе вежа была завершана Міхаэлем Энкінгерам, але ў 1494 годзе яна згарэла.

3 кастрычніка 1556 года ў ратушы зноў здарыўся пажар, на ліквідацыю яго наступстваў спатрэбілася некалькі гадоў. Будынак быў рэканструяваны ў стылі рэнесансу. У горадзе развіваўся гандаль, а заможныя месцічы, імкнучыся падкрэсліць значнасць горада, упрыгожвалі інтэр'еры ратушы. Над аздабленнем яе залаў працавалі на працягу XVI і пачатку XVII стагоддзяў лепшыя майстры і мастакі.

У 1559-1560 гадах быў зроблены новы вялікі шпіль, а ў 1561 годзе на шпілі была ўстаноўлена пазалочаная статуя караля Жыгімонта II Аўгуста. У вежы ратушы размясцілі 14 званоў. Пабудаваная ў XIV стагоддзі гатычна-рэнесансная ратуша, у якой размяшчалася гарадская ўлада, на працягу наступных чатырох стагоддзяў была пашырана і рэканструявана, стаўшы ўпрыгожаннем горада.

З канца XVI стагоддзя ў ратушы самымі важнымі і раскошна аформленымі сталі два пакоі першага паверха: Чырвоная зала (Летняя зала) і Белая зала. Да 1921 года ў гэтых залах збіраліся прадстаўнікі гарадскіх уладаў. Чырвоная зала багата аздобленая ляпнінай, столь упрыгожана 25 карцінамі Ісаака ван дэн Блока. Белая зала, у якой некалі праходзілі пасяджэнні гарадскога суда, атрымала назву па колеры сцен пасля рэканструкцыі ў 1841-1842 гадах. Гэта памяшканне было таксама тронным залам падчас знаходжання ў Гданьску каралёў. Сёння залу ўпрыгожваюць копіі партрэтаў польскіх каралёў.

Падчас Другой сусветнай вайны гістарычны помнік моцна пацярпеў. У 1942 годзе карціны са столі Чырвонай залы былі дэмантаваныя, і гэта выратавала іх ад поўнага знішчэння. У сакавіку 1945 года пажар знішчыў вежу і драўляныя перакрыцці ратушы. Здавалася, што будынак ужо немагчыма аднавіць і яго трэба разабраць. Аднак архітэктары распрацавалі комплексны праект рэканструкцыі і кансервацыі, які выратаваў ратушу ад поўнага зносу і вярнуў будынку былую славу.

Катэгорыя:Славутасці Гданьска
Касцёл Святога Мікалая (Гданьск)

**Касцёл Святога Мікалая** () — адзін са старэйшых храмаў Гданьска, пабудаваны першапачаткова ў ХІІ стагоддзі.

Першы касцёл Святога Мікалая ў Гданьску быў пабудаваны, верагодна, каля 1185 года. 22 студзеня 1227 года паморскі князь Святаполк II перадаў касцёл манахам-дамініканцам, якіх прывёз у Гданьск Яцак Адрованж. Побач з храмам быў узведзены кляштарны будынак. Новы касцёл быў асвечаны ў 1239 годзе.

Будаўніцтва новага касцёла пачалося пасля 1384 года. Спачатку быў пабудаваны храм з чатырма нефамі, а затым трохнефны шасціалтарны касцёл. Контрфорсы былі ўцягнуты ў бакавыя нефы. Царква мае двухсхільны дах. У 1487 годзе касцёл атрымаў зорнае скляпенне. Скляпенні абапіраюцца на дзесяць васьмігранных слупоў. Вежа была павялічана васьмігранным барабанам. Пад падлогай — склеп.

У ходзе Рэфармацыі царква падверглася нападу і разрабаванню ў 1525 і 1576 гадах, манахі былі выгнаны, некаторыя з іх забітыя.

У 1564 годзе царква была афіцыйна перададзена пратэстантам, а манастырская скарбніца была далучана да ратушы. Толькі пасля пратэсту караля Жыгімонта II Аўгуста дамініканцы вярнулі свой кляштар у 1567 годзе. У канцы XVII стагоддзя была перабудавана гатычная капліца Святога Яцака Адравонжа з паўночнага боку хораў.

Падчас расійскай артылерыйскага абстрэлу горада ў 1813 годзе будынак кляштара згарэў. У 1834 годзе дамініканцы былі выгнаны з Гданьска. Былі знесены кляштарныя будынкі. Храм стаў каталіцкім парафіяльным касцёлам, які ў 1929 годзе быў узведзены ў статус Малой базілікі.

У 1945 годзе касцёл зноў атрымалі дамініканцы, выгнаныя СССР са свайго кляштара ў Львове. Яны прывезлі сюды цудатворны абраз Маці Божай, які знаходзіцца ў іх з 1260 года.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Саборы Польшчы 
Катэгорыя:Касцёлы Гданьска 
Катэгорыя:Гданьская архідыяцэзія
2-і завулак Розы Люксембург (Мінск)

**2-і завулак Розы Люксембург** — завулак у Маскоўскім раёне Мінска з двухбаковым рухам. Назву атрымаў у гонар аднайменнай вуліцы, што знаходзіцца побач.

## Размяшчэнне 
Пачынаецца ад скрыжавання з праспектам Дзяржынскага; ідзе з паўднёвага ўсходу на паўночны захад; заканчваецца перакрыжаваннем з вуліцай Карла Лібкнехта. Скрыжаванняў з іншымі вуліцамі не мае. Ідзе паралельна першаму транспартнаму кольцу і вуліцы Каржа. 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Маскоўскі раён (Мінск)
Касцёл Святой Кацярыны (Гданьск)

**Касцёл Святой Кацярыны** () — старэйшы парафіяльны каталіцкі храм у Старым горадзе Гданьска. 

Пабудаваны ў 1227–1239 гадах. Яго фундатарамі былі паморскія князі. Пасля 1379 года касцёл быў пашыраны. У 1555–1945 гадах ён належаў пратэстантам. Асвечаны ў гонар Святой Кацярыны Александрыйскай.

Вежа касцёла вышынёй 76 м увянчаная барочным купалам па праекце Якаба ван дэн Блока ў 1634 годзе. У храме захоўваюцца карціны Антонія Мёлера і Ісака ван дэн Блока, а таксама эпітафіі ў стылі барока і надмагілле астранома Яна Гевелія 1659 года. Асаблівым помнікам з'яўляецца размешчаны там абраз Маці Божай Балшавецкай, перанесеная сюды пасля Другой сусветнай вайны з санктуарыя ў Балшаўцах пад Станіславам.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Саборы Польшчы
Катэгорыя:Касцёлы Гданьска 
Катэгорыя:Гданьская архідыяцэзія
Багуслаў Ляшчынскі (сын Рафала)

**Багуслаў Ляшчынскі** (; каля 1612 — ) — польскі дзяржаўны дзеяч.

## Біяграфія 
Паходзіў са шляхецкага роду Ляшчынскіх герба «Вянява». Нарадзіўся ў сям’і Рафала, ваяводы белзскага, і Ганны з Радзімінскіх.

Генеральны стараста вялікапольскі з 1642, падскарбі каронны з 1650 года, падканцлер каронны з 1658 года. Маршалак соймаў 1641, 1648, 1649—1650. Удзельнічаў у бітве з украінскімі казакамі пад Берасцечкам у 1651 годзе. 3 кальвінізму перайшоў у каталіцтва. Валодаў шматлікімі маёнткамі, у т.л. мястэчкам Орхаў у Берасцейскім ваяводстве.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Старосты асцёрскія
Катэгорыя:Старосты бажахоўскія
Уладзіслаў Ляшчынскі

**Уладзіслаў Ляшчынскі** (; ? — да 1663) — дзяржаўны дзеяч Вялікага Княства Літоўскага.

## Біяграфія 
Паходзіў са шляхецкага роду Ляшчынскіх герба «Вянява». Нарадзіўся ў сям’і Рафала, ваяводы белзскага, і Ганны з Радзімінскіх.

Падкаморы берасцейскі. У 1648 годзе ўдзельнічаў у элекцыі караля польскага і вялікага князя літоўскага Яна II Казіміра. Удзельнічаў у бітве з украінскімі казакамі пад Берасцечкам у 1651 годзе. Меў маёнткі на Валыні, у Берасцейскім ваяводстве, вуліцу ў Берасці. Вызнаваў кальвінізм.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі
Лагойская партызанская брыгада «Бальшавік»

**Лагойская партызанская брыгада «Бальшавік»** — партызанская брыгада, створаная ў лютым 1944 года на базе атрадаў ««Бальшавік» №1» (пазней *«Бальшавік»*), *«Бальшавік» №2* (пазней *імя Будзённага*), *«Бальшавік» №3* (пазней *«Спартак»*). Дзейнічала на акупіраванай тэрыторыі Лагойскага раёна. 30 чэрвеня 1944 года брыгада (547 партызан, 3 атрады) злучылася з Чырвонай Арміяй.

## Склад 
* атрад «Бальшавік»;
* атрад імя Будзённага;
* атрад «Спартак».

## Камандаванне 
### Камандзір 
* Л. Л. Марозаў

### Камісар 
* М. М. Андрэеў

### Начальнік штаба 
* В. В. Мягчылаў

## Гісторыя 
Баявыя дзеянні партызаны праводзілі на чыгунцы Мінск — Маладзечна, шашы Лагойск — Мінск. У «рэйкавай вайне» разбурылі каля 2 км чыгуначнага палатна. У маі 1943 года разграмілі нямецкі санаторый у Астрашыцкім Гарадку, у чэрвені, верасні 1943 года — гарнізоны ў вёсках Косіна, Лагаза. У час наступлення Чырвонай Арміі будавалі пераправы цераз рэкі Гайна і Усяжа.

## Памяць 
У 1971 годзе ў вёсцы Янушкавічы Лагойскага раёна ў гонар брыгады быў пастаўлены помнік.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Савецкія партызанскія злучэнні, брыгады і атрады на акупіраванай тэрыторыі Беларусі (1941—1944)
Катэгорыя:З’явіліся ў 1944 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 1944 годзе
Пшэцлаў Ляшчынскі

**Пшэцлаў Павел Ляшчынскі** (;  — ) — польскі дзяржаўны дзеяч.

## Біяграфія 
Паходзіў са шляхецкага роду Ляшчынскіх герба «Вянява». Нарадзіўся ў сям’і Андрэя і Соф’і з Апалінскіх.

Кашталян наклаўскі з 1642 года, срэмскі з 1644 года, ваявода дорпацкі з 1658 года.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Кашталяны накельскія
Катэгорыя:Кашталяны срэмскія
Вацлаў Ляшчынскі (ваявода падляшскі)

**Вацлаў Ляшчынскі** (; паміж 1632 і 1638 — ) — польскі дзяржаўны дзеяч.

## Біяграфія 
Паходзіў са шляхецкага роду Ляшчынскіх герба «Вянява». Нарадзіўся ў сям’і Уладзіслава і Кацярыны з Гаеўскіх.

Ваявода падляшскі з 1673 года. Удзельнічаў у Хацінскай бітве 1673 года, Венскай бітве 1683 года.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Старосты ковельскія
Катэгорыя:Старосты камёнацкія
Вацлаў Ляшчынскі (прымас Польшчы)

**Вацлаў Ляшчынскі** (;  — ) — польскі рэлігійны дзеяч.

## Біяграфія 
Паходзіў са шляхецкага роду Ляшчынскіх герба «Вянява». Нарадзіўся ў сям’і Андрэя і Соф’і з Апалінскіх.

Каралеўскі сакратар з 1630 года, канонік кракаўскі і схаластык ланчыцкі з 1633 года, пробашч ланчыцкі з 1640 года, рэферэндар каронны і пробашч плоцкі з 1643 года, біскуп вармінскі з 1644 года, архібіскуп гнезненскі з 1658 года.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі
Рафал Ляшчынскі (падскарбі вялікі каронны)

**Рафал Андрэй Ляшчынскі** (;  — ) — польскі дзяржаўны дзеяч.

## Біяграфія 
Паходзіў са шляхецкага роду Ляшчынскіх герба «Вянява». Нарадзіўся ў сям’і Багуслава і Ганны з Дэнгафаў.

Каронны падстолі з 1676 года, стольнік з 1677 года, крайчы з 1678 года, вялікі харужы з 1683 года, ваявода калішскі з 1685 года, пазнанскі з 1687 года, ваявода ланчыцкі і генеральны стараста велікапольскі з 1692 года, вялікі падскарбі каронны з 1702 года. Маршалак сойма 1683 года. Удзельнічаў у Венскай бітве 1683 года. У 1700 годзе пасол у Турцыю. 

У 1701 годзе пачаў судовы працэс з Каралём Станіславам Радзівілам судовы працэс наконт застаўшайся пасля смерці сваёй сястры Людвікі Ляшчынскай рухомай маёмасці на 5 млн. злотых. Валодаў шматлікімі маёнткамі, у т.л. мяст. Орхаў у Берасцейскім ваяводстве.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі
Вуліца Розы Люксембург (Мінск)

**Вуліца Розы Люксембург** (да 1922 года - *вуліца Мацвееўская*) — вуліца ў Маскоўскім раёне Мінска, названая ў гонар нямецкай дзяячкі сацыял-дэмакратычнага руху і фемінізму Розы Люксембург. Па назве гэтай вуліцы ўвесь мікрараён на поўнач ад праспекта Дзяржынскага неафіцыйна называецца «Ро́зачка» (афіцыйнай назвы ён не мае).

## Размяшчэнне 
Да будаўніцтва праспекта Дзяржынскага ў 1970-я гады вуліца Розы Люксембург перасякалася з вуліцай Клары Цэткін, працягваючыся значна далей на ўсход. Зараз нумарацыя будынкаў пачынаецца з 80 дома па цотным баку і з 89 па няцотным. Вуліца пачынаецца з тупіку каля праспекта Дзяржынскага, перасякае вуліцы Каржа, Хмялеўскага, Лермантава, Шчорса, Фаніпальскую, Карпава і 3-і завулак Стасава. Завяршаецца вуліца скрыжаваннем з праспектам Жукава. У заходняй частцы вуліцы размешчаны сквер «Палянка».

## Гісторыя 
Да 1922 года вуліца называлася Мацвееўскай, потым была перайменаваная ў гонар Розы Люксембург. У раёне пражывала шмат выхадцаў з Сілезіі. Большая частка забудовы вуліцы была драўлянай (адзінкавыя дамы захаваліся да цяперашняга часу), у 1950-я вуліцы Розы Люксембург, Карла Лібкнехта і суседнія пачалі забудоўвацца сілікатнымі і буйнаблочнымі будынкамі ад 2 да 5 паверхаў. У 1957 годзе на вуліцы была адкрыта 4-я гарадская клінічная бальніца; пасля на яе базе быў створаны РНПЦ «Кардыялогія». У пачатку XXI стагоддзя па няцотным баку вуліцы пабудавана некалькі шматпавярховых дамоў.

## Грамадскі транспарт 
Па стане на травень 2022 года на вуліцы пралягаюць маршруты аўтобусаў 49, 52 і тралейбуса 12 (раней — тралейбусы 5, 11, 29а). У непасрэднай блізкасці ад вуліцы размяшчаюцца станцыя метро «Грушаўка» і шматлікія аўтобусныя і тралейбусныя маршруты, якія рухаюцца па праспекце Дзяржынскага.

## Спасылкі 
* История минской «Розочки», *onliner.by*

Катэгорыя:Маскоўскі раён (Мінск)
Багуслаў Ляшчынскі (біскуп луцкі)

**Багуслаў Ляшчынскі** (; каля 1645 — да 3 кастрычніка 1691) — польскі дзяржаўны дзеяч.

## Біяграфія 
Паходзіў са шляхецкага роду Ляшчынскіх герба «Вянява». Нарадзіўся ў сям’і Багуслава і Ганны з Дэнгафаў.
]]
3 1658 года ксёндз, канонік кракаўскі з 1665 года, канцлер каралевы польскай і вялікай княгіні літоўскай Элеаноры ў 1671 годзе, сакратар караля польскага і вялікага князя літоўскага Яна III Сабескага ў 1682, біскуп луцкі з 1688 года.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі
Ніжняя Стшыжа

**Ніжняя Стшыжа** () — мікрараён у Гданьску ў раёне Ужэшч, частка гістарычнай мясцовасці Стшыжа.

У мікрараёне вельмі характэрная забудова. Складаецца ён з сямі кароткіх вуліц паміж вул. Грунвальдская алея і чыгункай Гданьск-Ужэшч — Гдыня-Галоўная. Уздоўж кожнай з вулачак размешчаны невялікія дамы з чырвонай цэглы. Яны былі пабудаваны фондам доктара Георга Абега ў 1895–1905 гадах. Іх будавалі ў той час у прадмесці Гданьска, бо ў той час у цэнтры не было зямлі для забудовы. Гэта была самая буйная інвестыцыя гэтага фонду. Было пабудавана больш за 50 двухкватэрных жылых дамоў для рабочых, у якіх было агулам 108 кватэр. Кожная з кватэр складалася з двух пакояў, кухні, туалета і склепа. Пасля засялення новыя ўласнікі павінны былі выплачваць кошт будынка часткамі. Адназначна ацаніць ступень эстэтычнасці гістарычных сядзіб сёння немагчыма, некаторыя дамы маюць шмат дэкаратыўных элементаў і акуратны фасад, а іншыя сёння знаходзяцца амаль у руінах. На ўскраіне мікрараёна знаходзяцца крама "Lidl" і клуб "ŻAK". У канцы 2010 года быў уведзены ў эксплуатацыю офісны будынак "Office Island" плошчай 7000 м².

## Спасылкі 
Катэгорыя:Геаграфія Гданьска
Партызанская брыгада імя П. К. Панамарэнкі (Ф. С. Харланаў)

**Партызанская брыгада імя П. К. Панамарэнкі** — партызанская брыгада, створаная ў студзені 1944 года на базе атрадаў *«За Радзіму»* (раней *«Стары»*, арганізаваны ў чэрвені 1942 года), *«Гвардзеец»* (арганізаваны ў чэрвені 1942 года), *імя Варашылава*. Дзейнічала на акупіраванай тэрыторыі Халопеніцкага, Барысаўскага, Крупскага раёнаў. 1 ліпеня 1944 года брыгада (935 партызан, 4 атрады) злучылася з Чырвонай Арміяй.

## Склад 
* атрад «За Радзіму»;
* атрад «Гвардзеец»;
* атрад імя Варашылава;
* атрад імя Ватуціна.

## Камандаванне 
### Камандзір 
* Ф. С. Харланаў

### Камісар 
* І. Ф. Ісачанка

### Начальнік штаба 
* І. С. Баранаў

## Гісторыя 
Партызаны правялі 53 дыверсіі на чыгунках Орша — Барысаў, Вілейка — Полацк. У «рэйкавай вайне» знішчылі 1457 м рэек. Спалілі 7 нямецкіх складоў з гаручым, боепрыпасамі, харчовымі прадуктамі, аўтагараж. Разбілі гарнізоны ў вёсках Навасёлкі (жнівень 1943), Бродаўка (красавік 1944) Барысаўскага раёна, нападалі на гарнізоны ў вёсцы Красналукі Халопеніцкага раёна (студзень 1943, разам з брыгадай імя Кірава), Кішчына Слабада (сакавік 1944), Зачысце (сакавік 1944) Барысаўскага раёна.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Савецкія партызанскія злучэнні, брыгады і атрады на акупіраванай тэрыторыі Беларусі (1941—1944)
Катэгорыя:З’явіліся ў 1944 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 1944 годзе
Ян Ляшчынскі

**Ян Ляшчынскі** (; —) — польскі дзяржаўны дзеяч.

## Біяграфія 
Паходзіў са шляхецкага роду Ляшчынскіх герба «Вянява». Нарадзіўся ў сям’і Андрэя і Соф’і з Апалінскіх.

Кашталян срэмскі ў 1644 годзе, гнезненскі з 1644 года, маршалак каралевы польскай і вялікай княгіні літоўскай у 1649—1651 гадах, ваявода ланчыцкі з 1653 года, пазнанскі з 1656 года, падканцлер каронны з 1659 года, канцлер каронны ў 1666—1678 гадах, ваявода кракаўскі ў 1678 годзе.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Сенатары Рэчы Паспалітай
Катэгорыя:Ваяводы лэнчыцкія
Катэгорыя:Кашталяны гнезненскія
Катэгорыя:Кашталяны срэмскія
Катэгорыя:Старосты далінскія
1-ы завулак Васняцова (Мінск)

**1-ы завулак Васняцова** — завулак у Заводскім раёне Мінска. Назву атрымаў у гонар аднайменнай вуліцы, што знаходзіцца побач.

## Размяшчэнне 
Пачынаецца ад скрыжавання з вуліцай Сурыкава, заканчваецца скрыжаваннем з вуліцай Васняцова. Скрыжаванняў з іншымі вуліцамі няма. Ідзе паралельна вуліцы Пляханава. З’яўляецца двухпалоснай дарогай з двухбаковым рухам.

## Спасылкі 
* 1-й переулок Васнецова на geodzen.com

Катэгорыя:Заводскі раён (Мінск)
Стафан Мікалай Браніцкі

**Стафан Мікалай Браніцкі** (; ? — 1709) — польскі дзяржаўны дзеяч.

## Біяграфія 
Паходзіў са шляхецкага роду Браніцкіх герба «Грыф». Нарадзіўся ў сям’і Яна Клеменса і Аляксандры Катажыны з Чарнецкіх.

Скончыў езуіцкі калегіум у Варшаве. Стольнік каронны (1688), ваявода падляшскі (1703).

Ажаніўся ў 1687 годзе з Катажынай Схаластыкай Сапега, дачкой Казіміра Сапегі, вялікага гетмана літоўскага, зрабіўшыся надзейным і верным саюзнікам дому Сапегаў; падтрымліваў Станіслава Ляшчынскага і шведаў. За гэта саксонскія войскі Аўгуста II у 1703 годзе спустошылі яго падляшскія і літоўскія маёнткі (Тыкоцін, Беласток і інш.). У 1704—1708 гадах у эміграцыі. У пасаг жонка ўнесла яму значны маёнтак Рось у Ваўкавыскім павеце.

## Сям’я 
З Катажынай Схаластыкай Сапега, дачкой Казіміра Сапегі, вялікага гетмана літоўскага, меў сына Яна Клеменса і 4 дачок.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Старосты кросненскія
Катэгорыя:Стольнікі вялікія каронныя
Катэгорыя:Старосты стапніцкія
Катэгорыя:Старосты ратненскія
Вуліца Васняцова (Мінск)

**Вуліца Васняцова** — вуліца ў Заводскім раёне Мінска, названая ў гонар Віктара Міхайлавіча Васняцова, рускага жывапісца і архітэктара, майстра гістарычнага і фальклорнага жывапісу. 

## Гісторыя 
Да пачатку 1950-х гадоў на месцы вуліцы былі палі, пусткі. У забудове пераважае прыватны сектар, які сфармаваўся ў 1950-я гады ў наваколлях былой вёскі Будзілава. Пачатковы ўчастак забудаваны 5-павярховымі будынкамі 1962-1970 гадоў і некалькімі 9-павярховымі будынкамі, у 2000-2002 гадах пабудавана некалькі 8-павярховых жылых дамоў, у 2015 годзе на месцы некалькіх знесеных індывідуальных будынкаў пабудаваны 19-павярховы жылы дом.

## Размяшчэнне 
Вуліца пачынаецца ад аднаго з галоўных і буйных праспектаў горада Партызанскага праспекта і заканчваецца скрыжаваннем з вуліцай Юнацкай. Нумарацыя будынкаў — ад Партызанскага праспекта. Вуліца Васняцова перасякаецца з вуліцамі Народнай, Яна Райніса, Пляханава, Тухачэўскага, Айвазоўскага, Куляшова, а таксама 1-ым і 2-ім завулкамі Васняцова, завулкам Сурыкава, 1-м Юнацкім завулкам. На вуліцы ёсць некалькі паваротаў: на пачатковым участку вуліца арыентавана на паўднёвы захад, затым — на поўдзень і паўднёвы ўсход. Большая частка вуліцы праходзіць паралельна Сляпянскай воднай сістэме.

## Арганізацыі 
На вуліцы знаходзяцца гімназія №14 і Малітоўны дом Хрысціян Адвентыстаў Сёмага Дня.

## Грамадскі транспарт 
Рух грамадскага транспарту непасрэдна па вуліцы адсутнічае, але на Партызанскім праспекце і вуліцы Пляханава ёсць прыпынкі «Васняцова», на якіх спыняецца шэраг аўтобусных, тралейбусных і трамвайных маршрутаў. Паблізу размешчана станцыя «Партызанская» Мінскага метрапалітэна.

## Цікавыя факты 
Частка суседніх вуліц таксама названа ў гонар мастакоў: Айвазоўскага, Грэкава, Сурыкава.

Катэгорыя:Заводскі раён (Мінск)
Ізабела з Панятоўскіх

**Ізабела Браніцкая з Панятоўскіх** ( — ) — арыстакратка.

## Біяграфія 
Паходзіла са шляхецкага роду Панятоўскіх герба «Цёлак».  4-е дзіця Станіслава Панятоўскага, ваяводы мазавецкага, і Канстанцыі Чартарыйскай, кашталянкі віленскай, родная сястра караля польскага і вялікага князя літоўскага Станіслава Аўгуста Панятоўскага.

Выйшла замуж за ўплывовага магната Яна Клеменса Браніцкага ў 1748 годзе ў выніку палітычных камбінацый з мэтай уздзейнічаць на мужа дзеля забеспячэння прыхільнасці групоўцы Чартарыйскіх. Дзякуючы ёй малавядомы Беласток пераўтварыўся ў цэнтр культуры на памежжы Кароны Польскай і ВКЛ: атрымаў магдэбургскае права (1749), тут створаны цэхавыя арганізацыі рамеснікаў (1759, 1769), пабудавана ў стылі барока палацава-паркавая рэзідэнцыя. Мела ўплыў на брата-караля. Пасля Рацлавіцкай бітвы 1794 года засталася ў Варшаве і падтрымлівала паўстанцаў.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі
Ян Клеменс Браніцкі (маршалак надворны каронны)

**Ян Клеменс Браніцкі** (; ? — 1673) — польскі дзяржаўны дзеяч.

## Біяграфія 
Паходзіў са шляхецкага роду Браніцкіх герба «Грыф». Нарадзіўся ў сям’і Яна Клеменса, падкаморыя кракаўскага.

Маршалак Кароннага Трыбунала (1651). Разам са Стафанам Чарнецкім актыўны ўдзельнік Паўночнай вайны 1655—1660 гадоў са шведамі. Падстолі (1658) і стольнік (1660) каронны. Разам з цесцем у 1660-х гг. падтрымліваў дзяржаўныя рэформы і выступаў супраць Любамірскага рокаша 1655—1656 гадоў. Дарадчык караля польскага і вялікага князя літоўскага Міхала Вішнявецкага.

## Сям’я 
Пры заключэнні шлюбу з Аляксандрай Катажынай Чарнецкай атрымаў у якасці пасагу маёнтак Тыкоцін. Меў сына Стафана Мікалая і 3 дачок.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Старосты хэнцінскія
Катэгорыя:Старосты сандэцкія
Катэгорыя:Старосты ратненскія
Катэгорыя:Старосты кросненскія
Катэгорыя:Старосты стапніцкія
Праезд Ватуціна (Мінск)

**Праезд Ватуціна** — праезд у Першамайскім раёне Мінска. Назву атрымаў у гонар аднайменнай вуліцы, што знаходзіцца побач.

## Размяшчэнне 
Пачынаецца як тупік прыкладна за 20 метраў ад Валгаградскай вуліцы, заканчваецца скрыжаваннем з вуліцай Ватуціна. Скрыжаванняў з іншымі вуліцамі няма. Ідзе паралельна вуліцы Кнорына. З’яўляецца двухпалоснай дарогай з двухбаковым рухам.

## Спасылкі 
* Проезд Ватутина на geodzen.com

Катэгорыя:Першамайскі раён (Мінск)
Вуліца Клары Цэткін (Мінск)

**Вуліца Клары Цэткін** (да 1933 года - *Маляўскі завулак*) — вуліца ў Маскоўскім раёне Мінска, названая ў гонар дзеячкі нямецкага камуністычнага і фемінісцкага руху Клары Цэткін.

## Размяшчэнне 
Вуліца пачынаецца ад плошчы Мяснікова на скрыжаванні з вуліцай Маскоўскай як працяг вуліцы Бабруйскай. Вуліца арыентавана ў паўночна-заходнім напрамку. На скрыжаванні з вуліцай Нямігай і праспектам Дзяржынскага размешчана плошча Францішка Багушэвіча. Далей вуліца перасякаецца з вуліцамі Карла Лібкнехта, Іерусалімскай і Караля, заканчваецца перакрыжаваннем з вуліцамі Кальварыйскай і Ціміразева. На ўсход ад вуліцы праходзіць чыгуначная лінія маладзечанскага напрамку.

Пад вуліцай, акрамя метрапалітэна, знаходзяцца калектары для ракі Няміга і для адводу дажджавых вод..

## Прадпрыемствы і арганізацыі 
На вуліцы размешчана некалькі прамысловых аб’ектаў (скургалантарэйная фабрыка ААТ «Галантэя», старыя карпусы тонкасуконна-прадзільнага камбіната ААТ «Сукно» і іншыя), адміністрацыйныя будынкі (Рэспубліканскі цэнтр гігіены, эпідэміялогіі і грамадскага здароўя, кіраванне канцэрна «Беллегпрам»). Таксама размешчаны бізнес-цэнтры, аўтабаза мінскага Гаррамаўтадара і іншыя нежылыя будынкі. Па стане на 2021 год вуліца актыўна забудоўваецца. Частка будынкаў на вуліцы была знесена ў сувязі з будаўніцтвам трэцяй лініі Мінскага метрапалітэна.

## Грамадскі транспарт 
Па вуліцы ажыццяўляецца інтэнсіўны рух аўтобусаў, тралейбусаў, маршрутных таксі. У 2020 годзе на плошчы Францішка Багушэвіча адкрыта аднайменная станцыя Мінскага метрапалітэна.

## Літаратура 
* *Виногоров Н.А.* Улицы Московского района города Минска. — : В.М.Скакун, 1999. — С. 58.
* Их именами названы... Улицы Минска: энциклопедический справочник / редкол.: В. В. Андриевич (гл. ред.) [и др.]. — : Беларуская энцыклапедыя імя Петруся Броўкі, 2014. — С. 430.

Катэгорыя:Маскоўскі раён (Мінск)
My 600-lb Life

**«My 600-lb Life»** — амерыканскае рэаліці-шоў, якое транслюецца на тэлеканале  з 2012 года. У кожным эпізодзе аўтары расказваюць пра год у жыцці балюча тлустых людзей, вага якіх не менш за 600 фунтаў (270 кг), і якія спрабуюць паменшыць сваю вагу да здаровага ўзроўню. Таксама часам выходзяць спецыяльныя выпускі пад назвай «Што з імі цяпер?», у якіх расказваюцца гісторыі пацыентаў, якія скончылі лячэнне.

За станам здароўя герояў назірае ірана-амерыканскі хірург Юнан Нозардан, які спачатку дае ім шанец самастойна пазбавіцца ад лішняй вагі па зададзеных рэкамендацыях, выконваючы строгую дыету, а затым у залежнасці ад прагрэсу пацыента можа прапанаваць аперацыю шунтавання страўніка ці рукаўную гастрэктамію для далейшай дапамогі.

## Зноскі 
## Спасылкі
Базыль Быхавец

**Базыль Быхавец** (? — ) — ураднік Вялікага Княства Літоўскага.

## Біяграфія 
Паходзіў са шляхецкага роду Быхаўцаў герба «Магіла». Меў братоў Януша (?—1622) і Аляксандра Пракопа (?—1646), апякун іх дзяцей.

Віленскі гродскі пісар у 1623—1632 гадах.

Валодаў маёнткамі Таўкачэвічы, Шацк, Грэбені, Дудзічы з в. Церабелі, Сяргеевічы і Кабылічы, Бакшты, Сідаровічы ў Менскім ваяводстве, Каралёў Мост у Гарадзенскім павеце, Падаўгі ў Троцкім павеце, Глыбокае з в. Раганічы, Галоўцы, Ляхаўцы і Савічы ў Лідскім павеце.

Памёр бяздзетны.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Пісары гродскія віленскія
Браніцкія герба «Грыф»

**Браніцкія**, **Грыфіты-Браніцкія** — шляхецкі род герба «Грыф». Паходзілі з-пад Кракава, дзе мелі в. Браніцы. Родапачынальнік — Ян Клеменс Браніцкі, кракаўскі ваявода (1243). 3 сярэдзіны XVII ст. праз шлюб іншага Яна Клеменса з дачкой Стафана Чарнецкага Аляксандрай Катажынай род Браніцкіх трывала звязаны з Падляшшам, дзе галоўную сядзібу ўладкаваў у тагачаснай в. Беласток. Галоўныя ўладанні мелі надалей у Малой Польшчы, Падляшскім ваяводстве і Ваўкавыскім павеце.

## Найбольш вядомыя 
* Ян Клеменс (?—1673), маршалак Кароннага Трыбунала (1651), падстолі (1658) і стольнік (1660) каронны.
* Стафан Мікалай (?—1709), стольнік каронны (1688), ваявода падляшскі (1703).
* Ян Клеменс Браніцкі (1689—1771), харужы вялікі каронны ў 1724—28, генерал артылерыі кароннай у 1728—35, гетман польны каронны ў 1735—52, гетман вялікі каронны з 1752, адначасова кракаўскі ваявода ў 1746—62 і кашталян з 1762 года.

## Літаратура 
* 
* Boniecki A. Herbarz polski. Т. 2. Warszawa, 1899;
* Polski słownik biograficzny. T. 2. Warszawa, 1938;
* Kowecka E. Dwór «najładniejszego w Polszczę magnata». Warszawa, 1993.

## Спасылкі
Ян Казімір Быхавец

**Ян Казімір Быхавец** (? — ) — рэлігійны дзеяч Вялікага Княства Літоўскага.

## Біяграфія 
Паходзіў са шляхецкага роду Быхаўцаў герба «Магіла». Нарадзіўся ў сям’і Самуэля Дабрагоста Банавентуры і Крысціны з Дэнгафаў.

Ксёндз, канцлер Віленскай дыяцэзіі, воўпаўскі і лыскаўскі пробашч. Валодаў у Ваўкавыскім павеце часткай Лыскава, спадчынай па бацьках, і маёнткам Одла (Плябанаўцы) у Гарадзенскім павеце, нададзенага Віленскай капітулай.

У 1753 пры парафіяльным касцёле ў Лыскаве заснаваў кляштар місіянераў.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Постаці Воўпы
Катэгорыя:Постаці Лыскава (Пружанскі раён)
Катэгорыя:Каталіцкія святары
Катэгорыя:Рэлігійныя дзеячы Вялікага Княства Літоўскага
Паўночны ўніверсітэт

**Паўночны ўніверсітэт** — вышэйшая навучальная ўстанова ўніверсітэцкага тыпу

* Паўночны ўніверсітэт (Нарвегія)
* Паўночны ўніверсітэт (Харватыя)
Універсітэт «Лібертас»

**Універсітэт «Лібертас»** () — харвацкая прыватная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта і з сядзібай у горадзе Заграб.

## Структура 
* Факультэт міжнародных адносін і дыпламатыі
* Факультэт міжнароднага бізнесу і эканомікі
* Факультэт навук аб здароўі
* Факультэт кіно і сцэнічных мастацтваў
* Бізнес-школа

## Спасылкі 
Катэгорыя:Універсітэты Харватыі
Катэгорыя:Заграб
Катэгорыя:Бізнес-школы
Катэгорыя:Эканамічныя навучальныя ўстановы
Паўночны ўніверсітэт (Харватыя)

**Паўночны ўніверсітэт** () — харвацкая дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта і з сядзібай у горадзе Капрыўніца.

## Агульная характарыстыка 
Універсітэт быў створаны шляхам аб’яднання Медыяўніверсітэта ў Капрыўніцы і Вараждзінскага палітэхнікума і, такім чынам, стаў восьмым дзяржаўным універсітэтам у Рэспубліцы Харватыя пасля галасавання парламента ў 2015 годзе па прапанове ўрада, прэм’ер-міністра Зорана Міланавіча і міністра адукацыі, навукі і спорту Жэлька Ёванавіча. З 2021 года ўніверсітэт прысутнічае таксама ў горадзе Джурджавац. Універсітэт — пяты па колькасці студэнтаў універсітэт у Харватыі.

Галоўным аргументам для адкрыцця ўніверсітэта быў недахоп высокаадукаванага насельніцтва на поўначы Харватыі і праграм, прызначаных для патрэб эканомікі і рынку. Дзякуючы яго развіццю, шырокі спектр магчымасцяў для навучання ў розных галінах, такіх як медыцына, эканоміка і кіраванне, транспарт і лагістыка, будаўніцтва, мультымедыйны і медыя-дызайн, мехатроніка, машынабудаванне, геадэзія, харчовыя тэхналогіі, электратэхніка, вылічальная тэхніка, сувязь, упакоўка і ахова навакольнага асяроддзя, значна пашыраецца. З-за высокай долі навучальных праграм у навуковых галінах, якія маюць вырашальнае значэнне для эканамічнага росту і адаптацыі да будучых тэндэнцый, яго часта неафіцыйна называюць «Універсітэтам STEM».

## Спасылкі 
Катэгорыя:Універсітэты Харватыі
Катэгорыя:Капрыўніца
Спліцкі ўніверсітэт

**Спліцкі ўніверсітэт** () — харвацкая дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта і з сядзібай у горадзе Спліт.

## Структура 
* Эканамічны факультэт
* Факультэт электратэхнікі, машынабудавання і ваенна-марской архітэктуры
* Факультэт будаўніцтва, архітэктуры і геадэзіі
* Філасофскі факультэт
* Каталіцкі тэалагічны факультэт
* Хімія-тэхналагічны факультэт
* Кінезіялагічны факультэт
* Медыцынскі факультэт
* Факультэт маразнаўства
* Юрыдычны факультэт
* Факультэт прыродазнаўча-матэматычных навук
* Акадэмія мастацтваў

## Спасылкі 
Катэгорыя:Універсітэты Харватыі
Катэгорыя:Спліт
Славанска-Бродскі ўніверсітэт

**Славанска-Бродскі ўніверсітэт** () — харвацкая дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта і з сядзібай у горадзе Славанскі-Брод.

## Структура 
* Інжынерны факультэт
* Аддзел грамадска-гуманітарных навук
* Біятэхнічны аддзел
* Тэхнічны аддзел

## Спасылкі 
Катэгорыя:Універсітэты Харватыі
Катэгорыя:Славанскі-Брод
Людвік Быхавец

**Людвік Быхавец** (? — ) — ураднік Вялікага Княства Літоўскага.

## Біяграфія 
Паходзіў са шляхецкага роду Быхаўцаў герба «Магіла». Нарадзіўся ў сям’і Самуэля Дабрагоста Банавентуры і Крысціны з Дэнгафаў.

## Сям’я 
У шлюбе з Людвікай з Тызенгаўзаў. Меў дачку Ружу (Разалію), якая выйшла замуж за Дамініка Антонія Сухадольскага, пісара гродскага ваўкавыскага.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі
Юзаф Уладзіслаў Быхавец (вялікі крайчы літоўскі)

**Юзаф Уладзіслаў Быхавец** (? — пасля 1793) — ураднік Вялікага Княства Літоўскага.

## Біяграфія 
Паходзіў са шляхецкага роду Быхаўцаў герба «Магіла». Нарадзіўся ў сям’і Ігната.

Шамбялян караля польскага і вялікага князя літоўскага Станіслава Аўгуста Панятоўскага, з 1793 года апошні крайчы вялікі літоўскі.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Каралеўскія шамбяляны
Дзяніс Анатолевіч Казлоўскі

**Дзяніс Казлоўскі** (нар. , Бабруйск) — беларускі футбаліст, нападнік віцебскага «Макслайна».

## Клубная кар’ера 
Выхаванец бабруйскай «Белшыны», з 2010 года пачаў выступаць за дубль клуба. У 2013 годзе прыцягваўся да асноўнай каманды, але так і не згуляў за яе. З 2014 года гуляў у Другой лізе за «Асіповічы», а ў жніўні 2016 года перайшоў у «Гомельчыгунтранс», які з наступнага сезона змяніў назву на «Лакаматыў». Спачатку чаргаваў выхады ў стартавым складзе і на замену, з 2019 года замацаваўся ў аснове, а ў 2021 годзе праявіўся ў якасці бамбардзіра, забіўшы за сезон 29 мячоў і стаўшы найлепшым бамбардзірам Першай лігі.

У студзені 2022 года падпісаў кантракт з салігорскім «Шахцёрам». 3 красавіка 2022 года дэбютаваў у Вышэйшай лізе, выйшаўшы на замену ў другім тайме матча з магілёўскім «Дняпром» (4:0). Не замацаваўся ў аснове салігарчан, часцей заставаўся на лаўцы запасных, гуляў таксама за дубль. У ліпені 2022 года быў аддадзены ў арэнду ў «Гомель». Спачатку выхадзіў на замену, пазней стаў з’яўляцца і ў стартавым складзе гомельскай каманды. У снежні 2022 года па заканчэнні арэнды вярнуўся ў «Шахцёр».

У лютым 2023 года разарваў кантракт з салігорскім клубам і падпісаў двухгадовае пагадненне з «Гомелем». У ліпені 2024 года перайшоў у віцебскі «Макслайн».

## Дасягненні 
* Найлепшы бамбардзір Першай лігі чэмпіянату Беларусі: 2021 (29 галоў)

## Статыстыка выступленняў 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі ФК Белшына
Катэгорыя:Ігракі ФК Асіповічы
Катэгорыя:Ігракі ФК Лакаматыў Гомель
Катэгорыя:Ігракі ФК Шахцёр Салігорск
Катэгорыя:Ігракі ФК Гомель
Катэгорыя:Ігракі ФК Макслайн
Партызанская брыгада імя М. І. Калініна (З. І. Нянахаў)

**Партызанская брыгада імя М. І. Калініна** — партызанская брыгада, створаная ў сакавіку 1944 года на базе *атрада імя Калініна*, арганізаванага ў сакавіку 1943. Дзейнічала на акупіраванай тэрыторыі Плешчаніцкага раёна. 28 чэрвеня 1944 года брыгада (511 партызан, 4 атрады) злучылася з Чырвонай Арміяй.

## Склад 
* атрад імя Калініна;
* атрад імя Лазо;
* атрад імя Шчорса;
* атрад імя Свярдлова.

## Камандаванне 
### Камандзір 
* З. І. Нянахаў

### Камісар 
* І. І. Ясіновіч

### Начальнікі штаба 
* У. У. Міхайлоўскі;
* Ю. М. Мякішаў.

## Гісторыя 
Партызаны пусцілі пад адхон 18 эшалонаў, знішчылі 55 аўтамашын. У чэрвені 1944 года падарвалі 570 рэек, некалькі мастоў. Разам з часцямі Чырвонай Арміі наводзілі пераправы цераз рэкі Цна і Гайна, удзельнічалі ў вызваленні Плешчаніц.

## Памяць 
У 1975 годзе ў вёсцы Прусавічы Лагойскага раёна ў гонар штаба брыгады быў пастаўлены помнік.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Савецкія партызанскія злучэнні, брыгады і атрады на акупіраванай тэрыторыі Беларусі (1941—1944)
Катэгорыя:З’явіліся ў 1944 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 1944 годзе
Аляксандр Сяргеевіч Горны

**Аляксандр Сяргеевіч Горны** (нар. , Гродна) — беларускі гісторык. Кандыдат гістарычных навук (2016), дацэнт (2020).

## Біяграфія 
Скончыў факультэт гісторыі і сацыялогіі Гродзенскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя Янкі Купалы (2011). З 2018 года — дактарант Інстытута гісторыі HAH Беларусі.

З 2015 года выкладчык-стажор, старшы выкладчык, з 2018 года — дацэнт кафедры гісторыі Беларусі, археалогіі і спецыяльных гістарычных дысцыплін Гродзенскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя Янкі Купалы.

## Навукова-даследчыцкая дзейнасць 
Сфера навуковых інтарэсаў — гісторыя беларускага нацыянальнага руху ў XX ст., палітычная і канфесійная гісторыя Заходняй Беларусі ў міжваенны перыяд, гісторыя беларускай дыяспары, гісторыя паўсядзённасці.

Тэма кандыдацкай дысертацыі «Беларускія паланафільскія арганізацыі ў грамадска-палітычным і культурным жыцці Заходняй Беларусі (1921—1937 гг.)».

Аўтар біяграфічных нарысаў пра вядомых дзеячаў беларускага нацыянальнага руху: Аляксандра Цвікевіча, Аляксандра Каўша, Краўцова Макара, Вячаслава Багдановіча, Івана Карчынскага.

Член аддзела па кананізацыі святых Гродзенскай епархіі Беларускай Праваслаўнай Царквы.

Разам з расійскім гісторыкам Ігарам Барынавым адмініструе фэйсбук-суполку «Запісы беларусаведа».

Укладальнік і рэдактар збору выбраных твораў беларускага царкоўнага дзеяча Вячаслава Багдановіча «Царква і дзяржава: выбраныя артыкулы і прамовы» (2019).

Разам з Андрэем Бучам апублікаваў пратаколы пасяджэнняў Народнага сакратарыяту БНР у серыі «Архівы Беларускай Народнай Рэспублікі (Том ІІ, кніга 1)» (2021).

## Выбраная бібліяграфія 
* Сінодзік пацярпелых за веру і Царкву Хрыстовую ў Гродзенскай епархіі. — Гродна, 2014. — 147 с.
* Белорусское национальное движение в православных учебных заведениях Польши в 1920-х годах // Studia Białorutenistyczne. — 2016. — Vol. 10. — S. 39-53.
* Да пытання аб класіфікацыі беларускіх палітычных арганізацый у Заходняй Беларусі ў міжваенны перыяд // Беларускі гістарычны часопіс. — 2019. — № 9. — С. 3-8.
* «Беларуская санацыя» ў Польшчы (1928—1937): паміж канфрантацыяй і лаяльнасцю // Przegląd Środkowo-Wschodni. — 2019. — № 4. — С. 91-115.
* Перыядызацыя гісторыі беларускага нацыянальнага руху ў Заходняй Беларусі (1921—1939) // Беларуская думка. 2020. № 9. С. 48-55.
* Эдмунд Зуземиль и белорусское национальное движение в межвоенный период: новые документы / И. И. Баринов, А. С. Горный // Беларускі археаграфічны штогоднік. — 2020. — № 21. — С. 131—142.
* Месца Камуністычнай партыі Заходняй Беларусі ў беларускім нацыянальным руху (1923—1938) // Беларуская думка. 2021. № 7. С. 72-77.

Катэгорыя:Гісторыкі Беларусі
Ян Войцехавіч Млечка

**Ян Войцехавіч Млечка** (; ? — 1588) — ураднік Вялікага Княства Літоўскага.

## Біяграфія 
Паходзіў са шляхецкага роду Млечкаў герба «Даліва» змененая («Ружы»).

Пісар земскі ўпіцкі ў 1566—1580 гадах, суддзя земскі віленскі з 1580 года.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Пісары земскія ўпіцкія