Брамбі

]]
**Брамбі** —  свойскія коні, якія жывуць у Аўстраліі. Брамбі паходзяць ад збеглых або згубленых коней, асобныя групы атрымалі назвы «моб» або «бэнд».

Здзічэлыя коні сустракаюцца ў многіх раёнах Аўстраліі, самая вялікая іх папуляцыя на Паўночнай тэрыторыі, другая па колькасці жыве ў Квінслендзе, шырока вядомыя брамбі ў рэгіёне Аўстралійскіх Альпаў. Іх папуляцыі маюцца ў нацыянальных парках  у штаце Вікторыя,  і нацыянальным парку Касцюшка ў Новым Паўднёвым Уэльсе і  у Квінслендзе. Часам іх  і прыручваюць для выкарыстання ў , у якасці  на фермах або , а таксама ў якасці , , верхавых коней  і прагулачных коней.

Эколагі і ўрад разглядаюць іх як шкоднікаў і пагрозу мясцовым экасістэмам, але з іншага боку яны маюць каштоўнасць, як частка спадчыны Аўстраліі. Ахвотныя працуюць над прадухіленнем жорсткага абыходжання або знішчэння брамбі, вяртаннем у звыклае асяроддзе асобін, што былі адлоўлены.

У Аўстраліі няма вядомых драпежнікаў дзікіх коней, хоць не выключана, што дзінга або дзікія сабакі часам здабываюць жарабят. У сярэднім штогод гіне 20 % папуляцыі брамбі, у асноўным ад засухі, атрутных раслін і паразітаў. Нешматлікія дзікія коні дасягаюць 20-гадовага ўзросту. Максімальна магчымая хуткасць павелічэння колькасці дзікіх коней складае 20-25 % у год.

## Гісторыя 
### Паходжанне тэрміна 
Тэрмін *брамбі* адносіцца да дзікіх коней у Аўстраліі. Ранейшыя тэрміны XIX стагоддзя для дзікіх коней у сельскай мясцовасці Аўстраліі ўключалі ў сябе «чыстаскурыя» () і «скраберы» .

Самае ранняе вядомае выкарыстанне тэрміну *брамбі* ў маўленні (1862, запісана ў 1896) на раўнінах вакол рэк  і  на поўначы Новага Паўднёвага Уэльса. Два найстарэйшыя вядомыя з’яўленні ў друку (з  ў 1871 і  у 1874) абодва з гэтага рэгіёну, а два наступныя — лісты ў «» у 1874 і 1875 — ад самаапісанага «забойцы брамбі», які жыве ў Бубера, недалёка ад , на ўсходзе. У першых двух артыкулах *брамбі* выкарыстоўваецца ў метафарах з адценнем непаўнавартаснай жывёлы, а два лісты з Бубера апісваюць праблему брамбі і малююць цяжкасці брамбі-стралка.

Увогуле за дзесяць гадоў пасля таго першага (1871) з’яўлення пошук «» у аўстралійскіх газетах знайшоў яшчэ толькі 23 артыкулы ў газетах і альманаху, якія змяшчаюць слова *брамбі*, якое азначае дзікі конь, плюс пяць выпадкаў, калі адзін з гэтых артыкулаў быў скапіяваны ў іншую газету. Чатыры з гэтых выпадкаў былі з артыкулам «Адстрэл брамбі» з ''альманаха Munro’s Port Curtis Almanac and Miners' and Settlers' Companion за 1876 год*. Ва ўсіх 15 з 24 артыкулаў гаворка ішла пра  або паляванне на іх.

Увогуле з гэтых артыкулаў відаць, што *брамбі* было новым словам і, такім чынам, верагодна, незнаёмым чытачам газет у той час (1870-я гады), напрыклад, яго прыходзіцца пазначаць такім чынам: «*ці ведаюць вашы гарадскія чытачы, што гэта такое, — ці хто, або што такое „брамбі“?* *Гэта проста азначае дзікі конь». У 1885 годзе часопіс «Once a Month» выказаў здагадку, што *брамбі* — гэта тэрмін Новага Паўднёвага Уэльса, а паэт  заявіў ва ўступе да сваёй паэмы «Станцыя брамбі», апублікаванай у «» у 1894 годзе, што *брамбі* — гэта слова абарыгенаў для называння дзікага каня. Яго паходжанне незразумела і магло адбыцца з адной або некалькіх з наступных магчымасцей:

# Коні, пакінутыя сяржантам Джэймсам Брамбі са сваёй уласнасці ў Малгрэйв-Плейс у Новым Паўднёвым Уэльсе, калі ён ад’язджаў на Тасманію ў 1804 годзе
# Абарыгеннае слова ''*, што азначае «дзікі» на мове карэнных аўстралійцаў Піджара на рэках  і  ў паўднёвым Квінслендзе. Мяркуецца, што тэрмін распаўсюдзіўся з гэтай акругі прыкладна ў 1864 годзе
# У лісце ў 1896 года ў газету «» гаворыцца, што ў абарыгенаў рэк , Небіне,  і  для называння коней выкарыстоўваюць слова «baroombie»
# Барамба называлі ручай і станцыю ў Квінслендскім раёне , заснаваную ў 1840-х гадах і пазней закінутую, з-за чаго мноства коней збеглі ў дзікую прыроду.
# Таксама было выказана меркаванне, што назва паходзіць ад ірландскага слова *bromach* або *bromaigh*, што азначае «жарабец»

### Ранні імпарт коней 
Упершыню коні прыбылі ў Аўстралію ў 1788 годзе з Першым флотам . Іх завозілі для сельскагаспадарчых і падсобных работ; прагулкі на конях і гонкі не былі асноўнымі відамі дзейнасці. Лічыцца, што да 1800 года толькі каля 200 коней дасягнулі Аўстраліі.  сталі папулярнымі прыкладна ў 1810 годзе, што прывяло да прытоку  імпартаваных коней, у асноўным з Англіі. Да 1820 года у Аўстраліі жылі прыкладна 3500 коней, а да 1850 года гэтая колькасць вырасла да 160 000, у асноўным дзякуючы натуральнаму прыросту. Доўгае падарожжа па моры з Англіі, Еўропы і Азіі вытрымлівалі толькі самыя моцныя коні, ствараючы моцнае і жыццяздольнае пагалоўе ў Аўстраліі.

### Паходжанне дзікіх статкаў 
Верагодна, коні былі абмежаваныя ў асноўным аколіцамі Сіднея да пачатку XIX стагоддзя, калі пасяленцы ўпершыню перасеклі Блакітныя горы і пачалі экспансію ўглыб краіны. Коні патрабаваліся для падарожжаў, а таксама для пагону буйной рагатай жывёлы і авечак па меры росту жывёлагадоўчай прамысловасці. Першая справаздача аб збеглым кані была ў 1804 годзе, а да 1840-х гадоў некаторыя коні збеглі з населеных рэгіёнаў Аўстраліі. Цалкам верагодна, што некаторыя ўцяклі з-за таго, што не былі належным чынам устаноўлены агароджы, калі тыя наогул існавалі. Магчыма, гэта было вынікам таго, што жывёлаводы пакідалі свае паселішчы і, такім чынам, сваіх коней з-за засушлівых умоў і незнаёмай зямлі, што ў сукупнасці ўскладняла земляробства ў Аўстраліі. Пасля Першай сусветнай вайны попыт на коней з боку сіл абароны знізіўся з ростам механізацыі, што прывяло да росту колькасці непажаданых жывёл, якіх часта выпускалі на волю. На працягу XX стагоддзя замена коней машынамі ў сельскай гаспадарцы прывяла да далейшага скарачэння попыту і, магчыма, таксама спрыяла павелічэнню колькасці дзікіх папуляцый.

На пачатак XXI стагоддзя па кантыненце ў Аўстраліі блукала не менш за 400 000 коней. Таксама падлічана, што ў перыяды без  папуляцыя дзікіх коней павялічваецца на 20 працэнтаў у год. Засуха і лясныя пажары з’яўляюцца прыроднымі пагрозамі. Там, дзе ім дазволена наносіць шкоду расліннасці і выклікаць эрозію, уздзеянне на навакольнае асяроддзе значнае і па гэтай прычыне можа разглядацца як сур’ёзная экалагічная пагроза. Аднак, паколькі яны таксама маюць культурную і патэнцыйную эканамічную каштоўнасць, кіраванне брамбі ўяўляе складаную праблему. Здзічэлыя коні ў  ў асноўным паходзяць з пагалоўя, выпушчанага мясцовым конегадоўцам пасля 1952 года. Да гэтай даты ў парку не было значнай доўгатэрміновай папуляцыі «дзікіх» коней.

### Пангарскія брамбі 
На ўзбярэжжы на поўдзень ад Джэралдтана, Заходняя Аўстралія, брамбі вядомыя як «пангарскія поні», бо яны, імаверна, нясуць рэдкі ген , што з’яўляецца прычынай своеасаблівай афарбоўкі коней, якая адрозніваецца бледнымі валасамі вакол вачэй, пысы і ніжняй часткі цела. Гэты афарбоўка шырока вядомы як *мучная'' і сустракаецца ў асноўным у шэрагу старых парод, такіх як брытанскія поні, ,  і нават бельгійскія рабочыя коні. Ген выклікае асвятленне частак поўсці коні, у выніку чаго пыса, перадплечча, бакі і жывот афарбоўваюцца ў мучны колер. Часам гэта можна ўбачыць у  коней з  колеру грывамі і хвастамі.

Падобна на тое, што пангарскія брамбі добра прыстасаваліся да прыбярэжнага асяроддзя, дзе яны ядуць лябеднік, якому, здаецца, не наносяць шкоды.  і Асацыяцыя коней спадчыны глыбінкі Заходняй Аўстраліі (OHHAWA) вядуць маніторынг гэтых канкрэтных брамбі, каб забяспечыць дбайнае абыходжанне з гэтымі незвычайнымі дзікімі коньмі.

## Выкарыстанне 
Брамбі адлоўліваюцца, аснашчаюцца нашыйнікамі  і выкарыстоўваюцца ў шырокіх параўнальных даследаваннях уплыву мясцовасці на марфалогію і здароўе капытоў розных коней. Іх шляхі перамяшчэння, дыета, схемы паення і структура статкаў адсочваюцца і запісваюцца.

Злоўленых брамбі можна навучыць як пастуховых і іншых верхавых коней. Заахвочванне назірання за дзікімі статкамі таксама можа мець патэнцыял у якасці турыстычнай славутасці. Брамбі часам прадаюцца на еўрапейскі рынак  пасля іх адлову і ўносяць мільёны долараў у эканоміку Аўстраліі. Прыкладна 30 % коней для экспарту мяса паходзіць ад дзікай папуляцыі. Шкуры і поўсць гэтых коней таксама выкарыстоўваюцца і прадаюцца.

Дзікія брамбі выкарыстоўваюцца ў трэніровачных лагерах брамбі арганізацыямі, што спрыяюць пазітыўнаму ўзаемадзеянню паміж праблемнай моладдзю з групы высокай рызыкі. Гэтыя лагеры звычайна доўжацца некалькі тыдняў, што дазваляе моладзі навучыць дзікага брамбі стаць ціхім, ахвотным сядлавым канём, адначасова паляпшаючы самаацэнку моладзі.

Дзікія брамбі таксама выкарыстоўваюцца ў спаборніцтвах па адлове і прыручэнні брамбі, дзе вершнікі павінны злавіць брамбі са свайго каня на працягу некалькіх хвілін. Секцыйныя балы прысуджаюцца жывёлаводам за ўважлівасць і ўменне лавіць брамбі, а таксама за іх здольнасць навучыць іх лідзіраваць. Гэтыя складаныя спаборніцтвы для гоншчыкаў праводзяцца ў Новым Паўднёвым Уэльсе ў , Тамуэрце і , а таксама спаборніцтва «The Man From Snowy River Challenge» у . Некалькі выставачных таварыстваў Новага Паўднёвага Уэльса, у тым ліку ,  і , праводзяць спецыяльныя заняткі для зарэгістраваных брамбі на сваіх штогадовых .

## Уздзеянне на навакольнае асяроддзе 
Упершыню коні былі апісаны як шкоднікі ў Аўстраліі ў 1860-х гадах . Іх уздзеянне на навакольнае асяроддзе можа ўключаць страту глебы, яе ўшчыльненне і эрозію; вытоптванне расліннасці; памяншэнне масіву раслін; павелічэнне гібелі дрэў пры жаванні кары; пашкоджанне балотных месцапражыванняў і вадаёмаў; распаўсюджванне інвазійнага пустазелля; розныя шкодныя наступствы для папуляцыі мясцовых відаў. У некаторых выпадках, калі дзікія коні напалоханы, яны могуць пашкодзіць інфраструктуру, у тым ліку вадапоі, трубы і агароджы. Тым не менш, брамбі таксама прыпісваюць тое, што ў некаторых раёнах яны дапамагаюць трымаць дарожкі і сцежкі чыстымі для пешаходаў і службовых машын. У апошнія гады ўздзеянне  пагоршыла ўздзеянне брамбі, паколькі мясцовыя віды з цяжкасцю адаптуюцца да змены клімату.

У некаторых месцах пражывання капыты вольна гуляючых коней ушчыльняюць глебу, і калі глеба ўшчыльняецца, паветраныя паражніны зводзяцца да мінімуму, не пакідаючы месца для збору вады. Калі гэта адбываецца, глеба ў раёнах, дзе пераважаюць коні, мае ўстойлівасць да пранікнення вады больш чым у 15 разоў вышэй, чым у раёнах без коней. Вытоптванне таксама выклікае эрозію глебы і пашкоджвае расліннасць, а паколькі глеба не ўтрымлівае ваду, аднаўленне раслін абцяжарваецца. Тупат коней таксама можа нанесці шкоду водным шляхам і балотам. Вытоптванне каля ручаёў павялічвае сцёк, пагаршаючы якасць вады і наносячы шкоду экасістэме воднага шляху. Тушы памерлых коней узмацняюць іх негатыўны ўплыў на навакольнае асяроддзе ў Аўстраліі.

Альпійскія раёны, такія як нацыянальны парк Касцюшка, падвяргаюцца асаблівай рызыцы; нізкарослая  вельмі ўразлівая да вытоптвання, а кароткае лета дае мала часу для раслін, каб расці і аднаўляцца пасля пашкоджанняў. Біяразнастайнасць тут высокая: 853 віды раслін, 21 з якіх больш нідзе не сустракаюцца. Эрозія ў вапнякова-карставых раёнах прыводзіць да сцёку і заілення. Мох сфагнум з’яўляецца важным кампанентам высакагорных балот, і яго вытоптваюць коні ў пошуках вады.

Здзічэлыя коні таксама могуць паменшыць багацце відаў раслін. Агаленне глебы, выкліканае вытоптваннем і выдаленнем расліннасці праз выпас, у спалучэнні з павелічэннем колькасці пажыўных рэчываў, якія дадаюцца конскім гноем, спрыяе развіццю відаў пустазелля, якія потым урываюцца ў рэгіён і абганяюць мясцовыя віды, памяншаючы іх разнастайнасць. Распаўсюджанню пустазелля спрыяе прымацаванне насення да грываў і хвастоў коней, а таксама яны перадаюцца праз конскі гной пасля ўжывання пустазелля ў адным месцы і дэфекацыі ў іншым. Хоць уплыў пустазелля, якое фактычна прарастае пасля пераносу праз гной, абмяркоўваецца, той факт, што вялікая колькасць відаў пустазелля рассейваецца з дапамогай гэтага метаду, выклікае непакой у тых, хто зацікаўлены ў выжыванні мясцовых відаў раслін у Аўстраліі. Уплыў на расліны і месцы пражывання раслін больш выяўлены падчас засухі, калі коні пераадольваюць вялікія адлегласці ў пошуках ежы і вады. Яны спажываюць ужо абмежаваную расліннасць, якая знаходзіцца пад пагрозай, і іх негатыўны ўплыў больш шырокі. Падобна на тое, што дзікія коні аддаюць перавагу гэтым відам. . Выпас дзікіх коней таксама звязаны з памяншэннем колькасці рэптылій і земнаводных з-за страты асяроддзя пражывання. Акрамя таго, на водную фаўну ўплывае выпас і вытоптванне каля вадаёмаў. У раёнах, якія часта наведваюць коні, шчыльнасць крабаў вышэйшае, што павялічвае схільнасць да драпежніцтва на рыбу. У выніку шчыльнасць рыбы зніжаецца, бо выдаленне расліннасці робіць яе больш успрымальнай да драпежнікаў. Пры выдаленні коней узмацняюцца прыкметы прысутнасці розных кенгуру, у прыватнасці . Такім чынам, канкурэнцыя з коньмі можа быць прычынай зніжэння папуляцыі кенгуру ў пэўных раёнах.

Папуляцыі брамбі таксама могуць мець магчымасць перадачы  і экзатычных захворванняў, такіх як  і , свойскім коням і іншым жывёлам, уключаючы людзей. Яны таксама могуць пераносіць , якая можа перадавацца як коням, так і буйной рагатай жывёле.

## Кіраванне папуляцыі 
]]
Нягледзячы на тое, што дрэннае кіраванне дзікімі коньмі можа прадстаўляць пагрозу экалогіі і экалогіі ў некаторых частках Аўстраліі, кіраванне імі ўскладняецца з-за пытанняў выканальнасці і грамадскай заклапочанасці. У цяперашні час спробы кіравання адрозніваюцца, бо здзічэлыя коні лічацца шкоднікамі ў некаторых штатах, такіх як Паўднёвая Аўстралія, але не ў іншых, уключаючы Квінсленд. Таксама вядуцца спрэчкі наконт выдалення брамбі з нацыянальных паркаў. Асноўным аргументам на карысць выдалення брамбі з’яўляецца тое, што яны ўздзейнічаюць на далікатныя экасістэмы і наносяць шкоду і знішчаюць мясцовую флору і фаўну, якія знаходзяцца пад пагрозай знікнення.

Заклапочанасць грамадскасці з’яўляецца галоўнай праблемай у намаганнях па кантролі, паколькі многія выступаюць за абарону брамбі, у тым ліку некаторыя абарыгены, якія лічаць, што здзічэлыя коні належаць краіне. Іншыя групы, якія займаюцца конямі, абураюцца тым, што коней называюць «дзікімі», і яны катэгарычна супраць любых мер, якія пагражаюць іх выжыванню. У той час як некаторыя групы , такія як RSPCA, неахвотна прымаюць , іншыя арганізацыі, такія як «Save the Brumbies», выступаюць супраць смяротных метадаў выбракоўвання і замест гэтага спрабуюць арганізаваць перасяленне жывёл.

Між тым, групы ахоўнікаў прыроды, такія як , выступаюць за гуманнае выбракоўванне як сродак кантролю з-за шкоды, якую перанаселенасць брамбі можа нанесці мясцовай флоры і фаўне, але таксама ў цэлым выступаюць супраць розных спосабаў знішчэння. Гэта робіць кіраванне праблемай для палітыкаў.

### Метады барацьбы з павелічэннем папуляцыі 
Традыцыйны метад выдалення, званы «brumby running», нагадвае знакавую паэму  «», дзе дасведчаныя вершнікі звязваюць брамбі і перавозяць іх на новае месца.

Варыянты кантролю папуляцыі ўключаюць кантроль нараджальнасці, стральбу з зямлі і верталёта, а таксама збор і адлоў. Ні адзін з метадаў не забяспечвае поўнага пазбаўлення ад пакут для коней, і кошт кожнага вельмі высокі. Выдаткі ўключаюць у сябе эканамічныя выдаткі, такія як даследаванні, закупкі абсталявання і працоўныя выдаткі, а таксама маральныя клопаты аб дабрабыце коней. У выніку запатрабаваліся больш эфектыўныя і дзейсныя сродкі кантролю.

Кантроль нараджальнасці — гэта несмяротны метад кіравання папуляцыяй, які звычайна разглядаецца як найбольш гуманны метад, і яго выкарыстанне падтрымліваецца RSPCA.

Стральба падрыхтаванымі стралкамі лічыцца найбольш практычным спосабам кантролю дзякуючы сваёй эфектыўнасці. Дэпартамент першаснай прамысловасці Новага Паўднёвага Паўднёвага Уэльса лічыць, што адстрэл з’яўляецца пераважным метадам кантролю папуляцыі, паколькі ён не падвяргае коней стрэсам, звязаным са зборам, размяшчэннем на дварах і транспарціроўкай на далёкія адлегласці, усе з якіх звязаны з метадамі «адлову і выдалення». Коней, якія толькі першапачаткова паранены ў выніку стральбы, адсочваюць, калі яны знаходзяцца ў даступнай адкрытай мясцовасці. Адвакацкія групы брамбі не лічаць горную стральбу гуманнай. Стральба з верталёта дазваляе правесці паветраную разведку вялікай тэрыторыі, каб нацэліць на самыя шчыльныя папуляцыі, а стральцы могуць наблізіцца да мэтавых жывёл дастаткова блізка, каб гарантаваць поспех. Гэты метад лічыцца найбольш эфектыўным і эканамічна прымальным сродкам кантролю, але сярод тых, хто лічыць яго негуманным, выклікае непрыняцце. Арганізацыі, якія падтрымліваюць брамбі, сцвярджаюць, што адстрэл з паветра непатрэбны і што альтэрнатыўныя метады кантролю над папуляцыяй не былі апрабаваны належным чынам, у той час як дзяржаўныя чыноўнікі выказваюць занепакоенасць неабходнасцю кантролю над хутка растучай папуляцыяй, каб пазбегнуць экалагічных праблем, звязаных з вялікай колькасцю здзічэлых коней у некаторых раёнах.

 — гэта працаёмкі працэс, які прыводзіць да аднаго з двух асноўных вынікаў: забою на продаж або перасялення. Гэтаму можа дапамагчы прывабленне кормам, у якім цюкі сена размяшчаюцца ў стратэгічным парадку, каб прывабіць здзічэлых коней у месца, дзе магчымы адлоў. Ускладняе гэты працэс нізкі попыт на адлоўленых коней, што робіць яго менш жаданым, чым кантроль пладавітасці або адстрэл, якія памяншаюць папуляцыю без неабходнасці знаходзіць для іх альтэрнатыўныя месцы.

### Кіраванне ў нацыянальных парках 
На 2023 год паводле ацэнак, колькасць брамбі ў Нацыянальным парку Касцюшка складае 18 000 галоў у параўнанні з 14 000 у 2020 годзе.

У перыяд з 22 па 24 кастрычніка 2000 года  адстраляла прыкладна 600 брамбі ў . У выніку грамадскага рэзанансу ўрад Новага Паўднёвага Уэльса стварыў кіруючы камітэт для расследавання альтэрнатыўных метадаў кантролю. З таго часу, як пачалася кампанія па выдаленні коней з нацыянальнага парку, больш за 400 коней былі пасіўна захоплены ў пастку і вывезены з парку, а 200 з іх былі вернуты назад у парк.

Адзін з дзікіх аўстралійскіх коней, , быў цалкам выдалены з  і пераселены на суседні ўчастак зямлі ў 2004 годзе. Гэта было вынікам грамадскага пратэсту супраць раней прапанаванага Дэпартаментам аховы навакольнага асяроддзя і прыродных рэсурсаў Паўднёвай Аўстраліі плана знішчэння ўсіх жывёл у парку.

Выбракоўка  ў 2006 і 2007 гадах у нацыянальным парку Касцюшка, дзе ў 2005 годзе было каля 1700 коней, прывяла да скарачэння пагалоўя на 64 каня. Служба нацыянальных паркаў і аховы дзікай прыроды Новага Паўднёвага Паўднёвага Уэльса ў 2007 годзе распачала план па скарачэнню колькасці карагодаў шляхам пасіўнага адлову ў . Больш за 60 брамбі, адлоўленых у цясніне , цяпер вернуты назад.

У 2008 годзе ў  ў , штат Квінсленд, адбылася трэцяя фаза паветранага выбракоўвання брамбі з дапамогай адстрэлу 700 коней з верталёта.

## У нацыянальнай культуры 
Брамбі лічацца часткай каланіяльнай гісторыі Аўстраліі, і таму іх гістарычная спадчына такая ж палітычна спрэчная, як і іх біялагічны ўплыў. Прыхільнікі захавання брамбі, асабліва тыя, хто жыве ў сельскай мясцовасці, лічаць іх неад’емнай часткай сваёй культуры і спадчыны. Іншыя разглядаюць іх як перажытак , які адлюстроўвае пазбаўленне абарыгенаў гаспадарання на зямлі і культуры. Гэтая паэма была пашырана ў фільмах «» і «», таксама у тэлесерыяле «» і музычнай тэатральнай пастаноўцы . У іншым вершы Банджа Патэрсана, які называецца «Станцыя брамбі» (), апісваецца натоўп дзікіх дзікіх брамбі. Патэрсан быў натхнёны напісаць верш, калі прачытаў пра суддзю Вярхоўнага суда Новага Паўднёвага Паўднёвага Уэльса, які, пачуўшы пра коней брамбі, спытаў: «Хто такі Брамбі і дзе яго ?» ().

Папулярныя кнігі серыі   былі напісаны для дзяцей і моладзі. У апавяданнях апісваюцца прыгоды Тоўры, жарабца брамбі. Паводле гэтых гісторый быў створаны  (таксама вядомы як «Срэбны жарабец: Кароль дзікіх брамбі») з Раселам Кроу і  у галоўных ролях. Кнігі таксама былі выкарыстаны ў якасці асновы для .

У 1996 годзе брамбі быў прыняты ў якасці эмблемы нядаўна створанай , камандай па рэгбі, якая базуецца ў Канберы, Аўстралія, і спаборнічае ў тым, што тады было вядома як Super 12, а цяпер . Subaru прадала невялікае  ў Аўстраліі пад мадэльнай назвай Brumby. На іншых рынках яно было вядома пад іншымі назвамі, у тым ліку Shifter, 284 і .

## Спасылкі 
* Australian Brumby Alliance
* Brumby Watch
* Heritage Horse
* National Parks Wild Horse Control
* Okstate: Australian Brumby
* Save The Brumbies Inc

Катэгорыя:Пароды коней
Катэгорыя:Фаўна Аўстраліі
Катэгорыя:Коні
Катэгорыя:Інвазіўныя віды