Юліянія Іванаўна Гальшанская

**Юліянія** або **Ульяна з Гальшанскіх** (; каля 1375 — паміж 27 кастрычніка 1432 і 25 верасня 1433) — вялікалітоўская арыстакратка.

Дачка літоўскага арыстакрата, кіеўскага намесніка Івана Альгімонтавіча і смаленскай княжны Агрыпіны Святаслаўны. Мела братоў Андрэя, Міхаіла, Сямёна і Аляксандра.

У першым шлюбе была з карачаўскім князем , пэўна яго асоба не вызначана, магчыма, гэта Іван Мсціславіч Хоцет. Паводле нямецкага храніста Ёгана фон Пасільге, вялікі князь Вітаўт загадаў адсекчы галаву князю Івану, каб ажаніцца са сваёй палюбоўніцай (*amye*) Юліянай, ці праўда гэта — пэўна невядома.

31 ліпеня 1418 года памерла Вітаўтава жонка княгіня Ганна, а 13 лістапада ён ажаніўся з Юліяніяй. Нябожчыца Ганна была цёткай (сястрой маці) Юліяніі, то-бок Вітаўт даводзіўся ёй сваяком трэцяй ступені. Таму віленскі біскуп  адмовіўся вянчаць іх без дыпенсы ад Папы. Вянчаў улацлавацкі біскуп , які меў прыязныя адносіны з Вітаўтам. Вяселле чынілі ў Гародні з вялікім з’ездам князёў і баяр, быў і польскі кароль Ягайла з жонкай Эльжбетай Граноўскай. Браўшы шлюб Юліянія перайшла ў каталіцтва. Урэшце, на мяжы 1418—1419 гадоў вялікалітоўскае пасольства на чале з  да Папы Марціна V атрымала дыспенсу на ўжо заключаны шлюб у кананічна забароненай трэцяй ступені сваяцтва.

Ян Тэнгоўскі называе шлюб «раптоўнай прыхамаццю» (*nagły afekt*) і «чыстым капрызам» (*czystу kaprys*) вялікага князя Вітаўта, а Яраслаў Нікодэм і Вільям Урбан бачаць і палітычны матыў, што сваяцтва з Гальшанскімі ўмацоўвала пазіцыі Вітаўта на рускіх землях дзяржавы, а магчымы сын мог бы стаць спадчыннікам стальца.

У шлюбе не было дзяцей. У адрозненне ад Ганны, Юліянія не брала актыўнага ўдзелу ў палітыцы, звесткі пра яе фрагментарныя. Напрыклад, у 1421 годзе пасол англійскага караля, падарожнік Жыльбер дэ Лануа сустрэўся з Вітаўтам і Юліяніяй у Камянцы, атрымаў ад вялікай княгіні як падарунак залаты ланцужок і вялікую татарскую манету (дукачам), каб насіць на шыі як знак яе двара. Юліянія таксама атрымлівала падарункі, напрыклад ад вялікага магістра Паўля фон Русдарфа, а калі ў 1425—1426 гадах княгіня цяжка захварэла, Русдарф на просьбу Вітаўта даслаў лекі і лекара Генрыка (*arczt meister Henrich*). У 1429 годзе стала членам Ордэна Дракона. Адзіны вядомы яе ўраднік (чашнік) — князь Канстанцін Друцкі-Прыхабскі.

Перахрышчаная па каталіцкім абрадзе Юліянія засталася прыхільнай праваслаўю. Менавіта «на просьбу и на жоданье» жонкі Вітаўт надаў добры праваслаўнаму манастыру Раства Прачыстай Багародзіцы ў Троках, на думку Юрыя Мікульскага, княгіня магла быць заснавальніцай гэтага манастыра. Для асабістых патрэб Юліяніі пабудавалі мураваную царкву святога Георгія на адным з астравоў возера Гальве паблізу астраўнога Троцкага замка.

1 красавіка 1428 года Вітаўт запісаў сваёй жонцы вена на Наваградку з шэрагам «двароў» і сёл, а менавіта з Новым Сялом (ці Кубаркай), Гарадзечнам, Брацянкай, Басіным, Поўберагам, Дзяляцічамі, Любчай, Асташыным, Нягневічамі, Паланай, Карэлічамі, Свержанем, Цырыным, Палонкай, Пачапавым, Ляхавам, Бабрамі(?) і . Паводле Яна Длугаша, паміраючы, Вітаўт даручыў апеку над жонкай Ягайлу, але сучасныя даследчыкі адхіляюць гэтыя звесткі як неверагодныя.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* 

Юліянія Іванаўна Гальшанская
Катэгорыя:Вялікія княгіні літоўскія