Мікола Рыжы

**Мікола Рыжы**, сапр. **Мікалай Дзмітрыевіч Рыжы** (, в. Уцеха,  — ) — беларускі мастак, ілюстратар.

## Біяграфія 
Маляваў з дзяцінства. У 1964 годзе паступіў вучыцца ў Рэспубліканскую школу-інтэрнат імя І. В. Ахрэмчыка на аддзяленне выяўленчага мастацтва. У 1972 годзе перамог у мастацкім конкурсе да 90-годдзя Янкі Купалы. У 1973 годзе паступіў у Беларускі тэатральна-мастацкі інстытут на аддзяленне графікі, дзе вучыўся ў Г. С. Грака, В. П. Шаранговіча, П. К. Любамудрава. Удзельнічаў у рэспубліканскіх і ўсесаюзных мастацкіх выстаўках з 1976 года, прымаў удзел у міжнародных мастацкіх форумах Еўропы і ЗША.

У 1993 годзе ўвайшоў у Беларускі Саюз мастакоў.

Жыў і працаваў  у  г. Барысаве.

Памёр 30 сакавіка 2017 года.

## Творчасць 
» Міколы Рыжага з 1987 па 1997 гады. Мінск, Палац Мастацтваў, вернісаж 23 лістапада 2014'']]
Працаваў ў галіне кніжнай, станковай графіцы  і экслібрыса.

У 1976 годзе ў выдавецтве «Мастацкая літаратура» выйшла першая кніга ў афармленні Міколы Рыжага — казка «Забаронены вузел». Далей мастак аформіў шэраг кніг, сярод каторых «Блікі сонца» Максіма Танка, «Рэпартаж з пятлей на шыі» Юліуса Фучыка, «Маўглі» Кіплінга, «Вужовы кароль» Ул. Ягоўдзіка.  З’яўляецца аўтарам ілюстрацый да 60 кніжных выданняў.

Мастак падараваў мінскаму Музею сучаснага выяўленчага мастацтва 40 сваіх экслібрысаў.

### Супрацоўніцтва з Белпоштай 
Стварыў больш за 200 арыгінал-макетаў паштовых марак, мастацкіх капэрт і картак. У яго працах адлюстраваны архітэктурныя помнікі Беларусі, гістарычныя асобы і падзеі. 
Адна з серый марак Міколы Рыжага, выдадзеных у 1994 годзе, была прысвечана паўстанню 1794 года. У серыю ўвайшлі маркі з партрэтамі Тадэвуша Касцюшкі, Тамаша Ваўжэцкага, Якуба Ясінскага і Міхала Клеафаса Агінскага.

Выява:1995. Stamp of Belarus 0092.jpg
Выява:1995. Stamp of Belarus 0089.jpg
Выява:Jakub Jasiński stamp.jpg
Выява:Tomaš Vaŭžecki stamp.jpg

У 1997 годзе Мікола Рыжы стварыў святочную капэрту Першага дня, прысвечаную 480-годдзю Беларускага друку, спецштэмпель да яе і чатыры маркі, якія адлюстроўваюць чатыры перыяды дзейнасці першадрукара Скарыны: Полацкі, Кракаўскі, Пражскі і Віленскі.

Выява:1997. Stamp of Belarus 0236.jpg
Выява:1997. Stamp of Belarus 0237.jpg
Выява:1997. Stamp of Belarus 0238.jpg
Выява:1997. Stamp of Belarus 0239.jpg

У 1999 годзе ў Беларусі ўпершыню былі выдадзены 2 маркі і мастацкія капэрты са спецштэмпелем пад лагатыпам EUROPA, якія былі прысвечаны Белавежскай пушчы і Бярэзінскаму біясфернаму запаведніку. Мастаком праекта быў Мікола Рыжы.

Выява:1999. Stamp of Belarus 0322.jpg
Выява:1999. Stamp of Belarus 0323.jpg

У 2002 годзе па эскізе мастака быў выданы блок паштовых марак, прысвечаны 120-годдзю з дня нараджэння Янкі Купалы і Якуба Коласа.

міні|centre

У 2007 годзе Мікола Рыжы распрацаваў эскізы мастацкіх маркіраваных капэрт, прысвечаных 125-годдзю гэтых беларускіх паэтаў. Капэрты змяшчаюць выявы паэтаў на фоне родных мясцін і сюжэтаў з іх твораў, а на марках адлюстрованы выявы іх дамоў-музеяў.

Выява:Belarusian cover 2007 by Mikola Ryzhy 125 anniversary Yanka Kupala.jpg
Выява:Belarusian cover 2007 by Mikola Ryzhy 125 anniversary Yakub Kolas.jpg

У 2009 годзе Мікола Рыжы ўвекавечыў у мастацтве ўзвядзенне памятнай стэлы, прысвечанай жыхарам роднай вёсцы Уцеха Барысаўскага раёна. Мастак таксама намаляваў графічную серыю партрэтаў землякоў-адраджэнцаў 20-30-х гадоў ХХ стагоддзя: Кастусь Езавітаў, Алесь Бярозка, Аўген Калубовіч, Аркадзь Смоліч, Васіль Захарка, Вацлаў Ластоўскі, Радаслаў Астроўскі, Яўхім Кіпель. Гравюры былі апублікаваны ў часопісе «Полацак» (Кліўленд, ЗША).

Яшчэ адна галіна мастацтва, у якой працаваў Мікола Рыжы — жывапіс. Пераважна ў жанры нацюрморта.

### Выстаўкі 
* У снежні 2013 года у мінскай галерэі БелАРТ адбылася асабістая выстаўка твораў жывапісу Міколы Рыжага, прысвечаная яго юбілею.

Выява:Mikola Ryžy 50 Anniversary.jpg|Віншаванні ад выдавецкага цэнтра «Марка»
Выява:Mikola Ryžy 50 Anniversary Art critic's speech.JPG|Традыцыйны выступ мастацтвазнаўцы Таццяны Браценковай
Выява:Mikola Ryžy 50 Anniversary Gratulations.JPG|Віншаванні ад сакурсніка па БДАМ Віктара Мікіты
Выява:Mikola Ryžy 50 Anniversary Vladimir Savich.JPG|Справа на фота — старшыня Саюза мастакоў Беларусі Уладзімірам Савічам
Выява:Mikola Ryžy 50 Anniversary Oleg Sudlenkov.JPG|З калекцыянерам Алегам Судленковым
Выява:Mikola Ryžy 50 Anniversary Fedotova Markina.JPG|Са студэнтамі-мастацтвазнаўцамі

* У 2019 годзе адбылася персанальная выстаўка, прымеркаваная да 65-годдзя з дня нараджэння мастака ў мастацкай галерэі «З’ява» цэнтральнай раённай бібліятэцы г.  Барысава.

## Узнагароды 
* дыплом I ступені ў Рэспубліканскім конкурсе кнігі за ілюстрацыі да выдання Ул. Бутрамеева «Вялікія і славутыя людзі беларускай зямлі».
* II прэмія ў міжнародным конкурсе экслібрыса да 500-годдзя Францыска Скарыны (1990). 
* III прэмія ў міжнародным конкурсе «Exlibris» у Італіі (1990).

Атрымаў шмат дыпломаў за афармленне дзіцячых падручнікаў, якія друкавала выдавецтва «Народная Асвета».

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* http://www.mpt.gov.by/ru/content/959/print
* http://news.tut.by/kaleidoscope/359059.html 
* «Белпошта» выпусціла картку з маркай да 175-годдзя Каліноўскага 
* 100 лет со дня рождения народного поэта Беларуси Аркадия Кулешова 
* http://www.vsbel.by/File/2013_5/2.pdf 

Катэгорыя:Мастакі Беларусі
Катэгорыя:Мастакі СССР
Катэгорыя:Члены Беларускага саюза мастакоў
Катэгорыя:Мастакі XX стагоддзя
Катэгорыя:Мастакі XXI стагоддзя
Катэгорыя:Мастакі-ілюстратары Беларусі
Катэгорыя:Графікі Беларусі
Катэгорыя:Мастакі марак
Катэгорыя:Экслібрысісты Беларусі