open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Мікалай Іванавіч Крываносаў

**Мікалай Іванавіч Крываносаў** () — беларускі хакеіст, пазней — хакейны трэнер.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў сям’і хакеіста, пазней трэнера Івана Крываносава; маці таксама прафесійная спартсменка — майстар спорту па фехтаванні.

Гуляў за моладзевыя каманды і зборную Беларусі. Праз траўму завяршыў гульнявую кар’еру.

Перакваліфікаваўся ў трэнера па фізічнай падрыхтоўцы. Працаваў у клубах «Дынама» (Мінск), «Дынама» (Масква), «Атлант» (2010—2011), «Лакаматыў» (2011).

Фітнес-спартсмен: віцэ-чэмпіён Масквы (2010), бронзавы медаліст чэмпіянату Расіі (2010), 10-е месца на Mr. Universe (2010).

Быў халасты. Дачка Стэфанія (2006).

Загінуў на 32-м годзе жыцця разам з камандай «Лакаматыў» 7 верасня 2011 года ў авіякатастрофе пры вылеце самалёта з яраслаўскага аэрапорта. Пахаваны на Кальварыйскіх могілках Мінска.

Катэгорыя:Загінулі ў авіякатастрофе 7 верасня 2011 года
Катэгорыя:Пахаваныя на Кальварыйскіх могілках
Крываносаў

**Крываносаў** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Мікалай Іванавіч Крываносаў
* Міхаіл Пятровіч Крываносаў
Каралін Гарсія

**Каралін Гарсія** (; нар. , Сен-Жэрмен-ан-Ле, Францыя) — французская тэнісістка; пераможца двух турніраў Вялікага шлема ў парным разрадзе (Адкрыты чэмпіянат Францыі 2016, Адкрыты чэмпіянат Францыі 2022), другая францужанка ў гісторыі, якая выйграла Падагульняючы турнір WTA ў адзіночным разрадзе (2022); пераможца 19 турніраў WTA (з іх 11 у адзіночным разрадзе); чацвёртая ракетка свету ў адзіночным і былая другая ракетка свету ў парным разрадзе; пераможца Кубка Федэрацыі (2019).

У юніёрах: фіналістка аднаго юніёрскага турніру Вялікага шлема ў адзіночным разрадзе (Адкрыты чэмпіянат ЗША-2011); былая пятая ракетка свету ў юніёрскім рэйтынгу.

## Агульная інфармацыя 
Бацькі Каралін — Луі-Поль і Мары-Ленэ валодаюць уласным агенцтвам нерухомасці. Тата суправаджае дачку на спаборніцтвах.

Францужанка прыйшла ў тэніс у пяць гадоў, аднак першыя гады сумяшчала гульню ў гэты від спорту з заняткамі іншымі відамі. Моцнымі бакамі ў гульні Гарсіі з’яўляюцца фархенд і падача.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Тэнісісткі Францыі
Катэгорыя:Пераможцы Адкрытага чэмпіянату Францыі па тэнісе ў жаночым парным разрадзе
Катэгорыя:Тэнісісты на летніх Алімпійскіх гульнях 2016 года
Катэгорыя:Тэнісісты на летніх Алімпійскіх гульнях 2020 года
Катэгорыя:Тэнісісты на летніх Алімпійскіх гульнях 2024 года
Прудок (прыток Машоўкі)

**Прудок** — правы прыток Машоўкі на тэрыторыі Касцюковіцкага раёна Магілёўскай вобласці Беларусі. Даўжыня — 17 км. Вадазбор — 68 км².

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Рэкі Касцюковіцкага раёна
Катэгорыя:Басейн Беседзі
Гульні краін СНД 2023

**II Гульні краін СНД** () — міжнародныя спартыўныя спаборніцтвы, якія прайшлі з 4 па 14 жніўня 2023 года ў Беларусі. Усяго падчас гульняў разыгрываліся 246 камплектаў медалёў у 20 відах спорту.

Гульні праходзілі ў адкрытым фармаце, гэта значыць іх удзельнікамі маглі стаць прадстаўнікі краін, якія не ўваходзяць у СНД. Гэтым скарысталіся 13 дзяржаў.

## Сімвалы і атрыбуты 
13 сакавіка 2023 года на пасяджэнні аргкамітэта па забеспячэнні падрыхтоўкі і правядзення ў Беларусі міжнародных спартыўных спаборніцтваў зацвердзілі талісман і лагатып II гульняў краін СНД. Іх распрацоўкай займаўся Нацыянальны алімпійскі камітэт.

Лагатып спаборніцтва аб’яднаў традыцыйныя элементы — васьміканцовая зорка, якая расквітае ў васілёк — адзін з даўніх сімвалаў Беларусі. Лагатып выкананы пераважна ў сінім і блакітным — васільковых колерах, а таксама ў ім увасоблены і іншыя колеры алімпійскіх кольцаў — чорны, чырвоны, жоўты, зялёны.

Талісманам гульняў абраная рысь па імені *Рыся*. Узоры на целе талісмана натхнёныя творчасцю беларускай мастачкі Алены Кіш, якія адсылаюць да стылю народных размаляваных насценных дываноў:
# Лёгкая атлетыка;
# Плаванне;
# Кулявая стральба;
# Стральба з лука;
# Сучаснае пяцібор’е;
# Цяжкая атлетыка;
# Мастацкая гімнастыка;
* Баявыя мастацтвы:
# Бокс;
# Тайскі бокс;
# Каратэ;
# Дзюдо;
# Самба;
* Барацьба:
# Вольная барацьба;
# Грэка-рымская барацьба;
# Жаночая барацьба;
* Камандныя віды спорту:
# Баскетбол 3х3;
# Валейбол;
# Пляжны валейбол;
# Гандбол;
# Міні-футбол;
# Пляжны футбол;
# Хакей на траве.

## Гарады правядзення 
* Мінск — лёгкая атлетыка, валейбол, гімнастыка мастацкая, стральба кулявая, пляжны футбол, баскетбол 3х3 (стрытбол), сучаснае пяцібор’е, міні-футбол
* Брэст — гандбол, плаванне
* Віцебск — тайландскі бокс
* Гомель — дзюдо
* Гродна — хакей на траве, цяжкая атлетыка
* Магілёў — стральба з лука, каратэ
* Барысаў — міні-футбол
* Жлобін — самба
* Маладзечна — пляжны валейбол
* Орша — бокс
* Салігорск — спартыўныя барацьба (вольная барацьба, барацьба грэка-рымская, барацьба жаночая)

## Медальны залік гульняў 
Станам на 13 жніўня 2023 года каманды Лівана, ААЭ, Пакістана, Бахрэйна, Малайзіі, Кувейта, Амана і Венесуэлы заставаліся без медалёў.

## Заўвагі 
## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт 
* Афіцыйны раздзел на сайце БелТА
* II Гульні краін СНД 2023 у Telegram
* II Гульні краін СНД 2023: краіны-ўдзельніцы
* ФОТАРЭПАРТАЖ: II Гульні краін СНД. Дзень першы
* ФОТАРЭПАРТАЖ: II Гульні краін СНД. Дзень другі
* ФОТАРЭПАРТАЖ: II Гульні краін СНД. Дзень трэці
* ФОТАРЭПАРТАЖ: II Гульні краін СНД. Дзень чацвёрты
* ФОТАРЭПАРТАЖ: II Гульні краін СНД. Дзень пяты
* ФОТАРЭПАРТАЖ: II Гульні краін СНД. Дзень шосты
* ФОТАРЭПАРТАЖ: II Гульні краін СНД. Дзень сёмы
* ФОТАРЭПАРТАЖ: II Гульні краін СНД. Дзень восьмы
* ФОТАРЭПАРТАЖ: II Гульні краін СНД. Дзень дзявяты
* Урачыстая цырымонія закрыцця II гульняў краін СНД у "Мінск-Арэне"
* Урачыстая цырымонія закрыцця II гульняў краін СНД у Беларусі

Катэгорыя:Жнівень 2023 года
Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 2023 годзе
Катэгорыя:Садружнасць Незалежных Дзяржаў
Катэгорыя:Міжнародныя спартыўныя спаборніцтвы ў Беларусі
Карстэн Вархольм

**Карстэн Вархольм** (нарв.: Karsten Warholm; нар. , Ульстэйнвік, Мёрэ-ог-Румсдал) — нарвежскі лёгкаатлет, які спецыялізуецца ў бегу на 400 метраў з бар’ерамі і гладкай дыстанцыі 400 метраў. Алімпійскі чэмпіён 2020 года, адзіны ў гісторыі трохразовы чэмпіён свету на дыстанцыі 400 метраў з бар’ерамі (2017, 2019 і 2023), двухразовы чэмпіён Еўропы (2018 і 2022) у бегу на 400 метраў з бар’ерамі. Шматразовы чэмпіён Нарвегіі.

Катэгорыя:Лёгкаатлеты Нарвегіі
Якаб Інгебрыгтсен

**Якаб Інгебрыгтсен** (; нар.  г., Санес, Ругалан) — нарвежскі лёгкаатлет, які спецыялізуецца ў бегу на сярэднія і доўгія дыстанцыі, алімпійскі чэмпіён 2020 года на дыстанцыі 2000 метраў, 4-разовы чэмпіён Еўропы на адкрытых стадыёнах і 5-разовы чэмпіён Еўропы ў памяшканнях. Рэкардсмен свету на дыстанцыі 1500 метраў у памяшканні. Малодшы брат двух іншых нарвежскіх бегуноў Хенрыка і Філіпа Інгебрыгтсенаў.

Катэгорыя:Лёгкаатлеты Нарвегіі
Ульстэйнвік

**Ульстэйнвік** (нарв. Ulsteinvik) — горад, камерцыйны і адміністрацыйны цэнтр муніцыпалітэта (камуны) Ульстэйн фюльке Мёрэ-ог-Румсдал, Нарвегія. Насельніцтва — 5251 чалавек (2009). У горадзе Ульстэйнвік пражывае 74 % насельніцтва камуны Ульстэйн. Горад размешчаны на заходнім баку вострава Харэйдландэт, за 23 км на поўдзень ад горада Олесун.

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Карстэн Вархольм (нар. 1996) — нарвежскі лёгкаатлет
## Крыніцы 
Катэгорыя:Гарады Нарвегіі
Інгебрыгтсен

**Інгебрыгтсен** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Томі Інгебрыгтсен — нарвежскі скакун з трампліна, чэмпіён свету, прызёр Алімпійскіх гульняў.
* Філіп Інгебрыгтсен — нарвежскі лёгкаатлет, бягун на сярэднія дыстанцыі.
* Хенрык Інгебрыгтсен — нарвежскі лёгкаатлет, бягун на сярэднія дыстанцыі.
* Якаб Інгебрыгтсен — нарвежскі лёгкаатлет.
Філіп Інгебрыгтсен

**Філіп Інгебрыгтсен** (; нар. , Санес, Ругалан, Нарвегія) — нарвежскі лёгкаатлет, які спецыялізуецца ў бегу на сярэднія дыстанцыі. Бронзавы прызёр чэмпіянату свету 2017 года, чэмпіён Еўропы 2016 года ў бегу на 1500 метраў. Двухразовы чэмпіён Нарвегіі. Удзельнік летніх Алімпійскіх гульняў 2016 года.

Катэгорыя:Лёгкаатлеты Нарвегіі
Сукнаробства

**Сукнаро́бства** — адзін з відаў заняткаў і хатняга рамяства ў многіх народаў свету па вырабе сукна, тканіны з ваўняных нітак.

У Англіі ў XVI стагоддзі сукнаробства было галоўнай галіной прамысловасці. У паўднёвых раёнах Башкартастана сукнаробства заставалася звыклым заняткам жанчын і ў пачатку XX стагоддзя. Промысел быў распаўсюджаны ў заўральскіх, арэнбургскіх башкір, у Цэнтральная і Сярэдняя Азія (калмыкі, кіргізы, туркмены і інш.), у Казахстане, Паўднёвай Сібіры, на Паўночным Каўказе і ў іншых рэгіёнах з развітай авечкагадоўляй.

## У Беларусі 
На тэрыторыі сучаснай Беларусі з сукна рабілі рознае адзенне, анучы, шыты абутак і інш. Найбольш якаснай сыравінай лічылася воўна старых авечак, стрыжаных увосень. Воўну сартавалі, мылі, сушылі, скублі, часалі на грабянях ці ваўначосках, пралі. Сукно ткалі на кроснах пераважна ў 4 ніты. Колер сукна залежаў ад колеру воўны. Белае сукно часам фарбавалі.

Сукно белага колеру традыцыйна было распаўсюджана на Магілёўшчыне, ва ўсходніх паветах Віцебскай губерні і на поўдні Мінскай губерні. Шэрае сукно было найбольш распаўсюджана ў паўночна-заходніх рэгіёнах. Фарбавалі расліннымі, а з пачатку XX стагоддзя і хімічнымі фарбавальнікамі. Пры фарбаванні ў карычневы колер месцамі выкарыстоўвалі торф. У Мінскай губерні, каб атрымаць чорны колер, сукно клалі ў настой іржавага жалеза.

Сукно абавязкова валялі, валілі, білі, мялі нагамі або ў спецыяльных валюшнях (валю́шах). З другой паловы XIX стагоддзя пачало пашырацца валянне на механічных валюшнях (фолюшах) з прыводам ад вадзянога кола або паравой машыны.

З сярэдзіны XX стагоддзя саматужнае сукнаробства на тэрыторыі Беларусі не існуе, а адраджаецца і бытуе ў выглядзе мастацкага промыслу (выраб дываноў, посцілак, дарожак і інш.).

## Гл. таксама 
* 

## Літаратура 
* 
* 
* *Буракоўская Н. І.* Сукнаробства і шапавальства // Промыслы і рамёствы Беларусі // [В. К. Бандарчык, В. С. Цітоў, Л. І. Мінько і інш.]. — Мн.: Навука і тэхніка, 1984 — С. 163—167. — 192 с.: іл. — 1550 экз.
* *Шитова С. Н.* Башкирская народная одежда / С. Н. Шитова; Отв. ред. Н. В. Бикбулатов. — Уфа : Башк. изд-во «Китап», 1995. — 237,[2] с. : ил.; 27 см. — ISBN 5-295-01204-2.
* *Сванидзе А. А.* Деревенские ремёсла в средневековой Европе: Учеб. пособие для студ. вузов, обучающихся по спец. «История». — М.: Высшая школа, 1985. — 176 с.— (Б-ка историка). — 9000 экз.
* 

## Спасылкі 
* Сукнаробства // Прыдзвінскі край: гісторыя і сучаснасць 
* Рамёствы // Гарадоцкая сетка публічных бібліятэк 
* ТУЛА БАҪЫУ // «Башҡортостан» төбәк интерактив энциклопедик порталы

Катэгорыя:Рамёствы
Катэгорыя:Сукно
Катэгорыя:Народныя промыслы
Катэгорыя:Беларускае народнае ткацтва
Санес

**Санес** () — камуна ў фюльке Ругалан у Нарвегіі. Адміністрацыйны цэнтр камуны — горад Санес. Насельніцтва камуны на 2016 год — 74820 чалавек. Плошча камуны Санес — 304,54 км², код-ідэнтыфікатар — 1102.

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Гарады Нарвегіі
Катэгорыя:Камуны Нарвегіі
Катэгорыя:Ругалан
Вілма Мурта

**Вілма Анна Хелена Мурта** (; нар. , Куусьёкі, Заходняя Фінляндыя) — фінская скакуха з шостам, чэмпіёнка Еўропы 2022 года, чэмпіён Еўропы ў памяшканні 2023 года, член зборнай Фінляндыі на летніх Алімпійскіх гульнях 2016 і 2020/21.

## Біяграфія 
У 2014 годзе, ва ўзросце 16 гадоў дэбютавала на чэмпіянаце свету па лёгкай атлетыцы сярод юніёраў у Юджыне, паказаўшы 25-ы вынік (3,75 м).

31 студзеня 2016 года ў Цвайбрукене ўстанавіла новы сусветны (ва ўзросце да 20 гадоў) юнацкі рэкорд для крытых памяшканняў, дзе ўзяла вышыню 4,71 м, пабіўшы ранейшы рэкорд Фінляндыі, устаноўлены Міннай Ніканен (4,6 м).

Яна выйграла залаты медаль на чэмпіянаце Еўропы па лёгкай атлетыцы 2022 года ў Мюнхене, скокнуўшы на 4,85 м, паўтарыўшы рэкорд чэмпіянатаў Еўропы, раней усталяваны Кацярынай Стэфанідзі, і ўсталяваўшы новы рэкорд Фінляндыі.

Катэгорыя:Лёгкаатлеты Фінляндыі
Ніна Кенэдзі

**Ніна Кенэдзі** (; нар.  г., Перт) — аўстралійская лёгкаатлетка, якая спецыялізуецца ў скачках з шостам. Чэмпіёнка свету 2023 года, чэмпіёнка Гульняў Садружнасці 2022 года, бронзавы прызёр чэмпіянату свету 2022 года. Удзельніца Алімпійскіх гульняў 2020 года. Трохразовая чэмпіёнка Аўстраліі (2018, 2021, 2022). Уладальніца нацыянальнага рэкорду — 4,90 м (2023).

## Біяграфія 
Ніна Кенэдзі нарадзілася 5 красавіка 1997 года ў Перце. Займаецца скачкамі з шастом з 2010 года. Трэніруецца пад кіраўніцтвам Аляксандра Парнова. У 2013 годзе Ніна дэбютавала на міжнароднай арэне на чэмпіянаце свету сярод юнакоў.

Катэгорыя:Лёгкаатлеты Аўстраліі
Томі Інгебрыгтсен

**Томі Інгебрыгтсен** (, нар. , ) — нарвежскі скакун з трампліна, чэмпіён свету, прызёр Алімпійскіх гульняў.

## Біяграфія 
Томі Інгебрыгтсэн нарадзіўся ў 1977 годзе ў сям’і музыканта Дага Інгебрыгтсена.

У Кубку свету дэбютаваў у канцы 1993 года. На першым у кар’еры этапе сусветнага кубка ў Прадаца заняў 51-е месца. Праз тры дні ў Куршавелі прабіўся ў дзясятку мацнейшых (8-е месца), набраўшы першыя кубкавыя ачкі.

У пачатку 1995 года заваяваў залаты медаль на юніёрскім чэмпіянаце свету ў шведскім Еліварэ. Пасля гэтага поспеху Томі быў уключаны ў склад нацыянальнай зборнай і ў семнаццацігадовым узросце сенсацыйна выйграў «золата» дарослага чэмпіянату свету.

Наступныя некалькі гадоў у кар’еры нарвежца аказаліся няўдалымі: ён не мог замацавацца ў складзе зборнай, а на чэмпіянаце свету 1997 года пры абароне чэмпіёнскага звання не трапіў нават у другую спробу.

Вярнуцца ў зборную Інгебрыгтсен змог толькі пасля прапушчанай Алімпіяды ў Нагана. У сезоне 1998/99 ён упершыню патрапіў на подыум этапу Кубка свету (у польскім Закапанэ) і заняў у агульным заліку 11-е месца.

На Алімпіядзе 2002 года нарвежац прыняў удзел ва ўсіх відах праграмы, але не набыў асаблівых поспехаў: у двух асабістых стартах ён займаў месцы ў трэцім дзясятку, а ў камандным старце нарвежская каманда стала толькі дзевятай. Праз год заваяваў два медалі на чэмпіянаце свету ў Італіі. На нармальным трампліне ён быў другім, саступіўшы Адаму Малышу, а з камандай выйграў «бронзу».

На заходзе кар’еры Інгебрыгтсэн праявіў сябе добрым майстрам палётаў на лыжах. Двойчы ён выйграваў камандны турнір палётных чэмпіянатаў свету, а ў 2006 годзе з партнёрамі па камандзе заваяваў бронзавую ўзнагароду турынскай Алімпіяды.

У сакавіку 2007 года завяршыў спартовую кар’еру.

Катэгорыя:Скакуны на лыжах з трампліна
Катэгорыя:Спартсмены Нарвегіі
Мун

**Мун**:
* Білі Мун — англійскі футбаліст
* Джамарыа Мун — амерыканскі баскетбаліст
* Кэці Мун — амерыканская лёгкаатлетка
* Мун (рака)
Хенрык Інгебрыгтсен

**Хенрык Інгебрыгстен** (n; нар.  года) — нарвежскі лёгкаатлет, бягун на сярэднія дыстанцыі. Чэмпіён Еўропы 2012 года на дыстанцыі 1500 метраў. Пераможца чэмпіянату Еўропы па кросе ў камандным першынстве сярод моладзі. На Алімпійскіх гульнях 2012 года на дыстанцыі 1500 метраў заняў 5-е месца з нацыянальным рэкордам 3.35,43.

29 жніўня 2013 года на Weltklasse Zürich заняў 7-е месца з нацыянальным рэкордам — 3.33,95.

У 2014 годзе на ExxonMobil Bislett Games заняў 4-е месца ў бегу на 1 мілю з нацыянальным рэкордам — 3.50,72. 18 ліпеня на спаборніцтвах Herculis на дыстанцыі 1500 метраў заняў 10-е месца, устанавіўшы новы нацыянальны рэкорд — 3.31,46. На чэмпіянаце Еўропы стаў сярэбраным прызёрам, саступіўшы толькі французу Махідзіну Мехісі-Бенабаду.

Устанавіў два рэкорды Нарвегіі на чэмпіянаце Еўропы ў памяшканні 2015 года: на дыстанцыі 1500 метраў з вынікам 3.39,70 фінішаваў шостым, а на 3000 метраў (7.45,54) выйграў бронзавы медаль.

У 2016 годзе стаў трэцім у бегу на 1500 метраў на чэмпіянаце Еўропы (выйграў яго малодшы брат, Філіп). Удзельнічаў у Алімпійскіх гульнях у Рыа-дэ-Жанэйра, дзе скончыў выступленне ў паўфінале.

Стаў сярэбраным прызёрам чэмпіянату Еўропы ў памяшканні 2017 года ў бегу на 3000 метраў.

Катэгорыя:Лёгкаатлеты Нарвегіі
Лейквуд

**Лейквуд**:
* Лейквуд (Агая)
* Лейквуд (Каларада)
* Лейквуд (Каліфорнія)
Лейквуд (Агая)

**Лейквуд** () — горад у паўночна-ўсходняй частцы штата Агая, ЗША, акруга Каяхога, размешчаная на беразе возера Эры, уваходзіць у склад Вялікага Кліўленда.

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Кэці Мун, амерыканская лёгкаатлетка

## Крыніцы 
Катэгорыя:Гарады Агая
Кэці Мун

**Кэтрын (Кэці) Мун** (; у дзявоцтве — **Нажот** (), нар. , Лейквуд, Агая) — амерыканская лёгкаатлетка, якая спецыялізуецца ў скачках з шастом. Алімпійская чэмпіёнка 2020 года, двухразовая чэмпіёнка свету (2022 і 2023). Сярэбраны прызёр чэмпіянату свету ў памяшканні 2022 года. Чэмпіёнка ЗША 2021 года. Трохразовая чэмпіёнка ЗША ў памяшканні (2018, 2019, 2023).

## Біяграфія 
Нарадзілася 13 чэрвеня 1991 года ў Лейквудзе, вырасла ў суседнім Олмстэд-Фолс, штат Агая, ЗША. Скончыла ўніверсітэт Олмстэд-Фолс і Эшленда.

Пачала выступаць у скачках з шастом у 2009 годзе. У 2010—2013 гадах брала ўдзел у спаборніцтвах Нацыянальнай асацыяцыі студэнцкага спорту.

З 2013 года пачала выступаць на чэмпіянатах ЗША.

У 2021 годзе перамагла на летніх Алімпійскіх гульнях у Токіа з вынікам 4,90 м.

Катэгорыя:Лёгкаатлеты ЗША
Чысцец (каталіцтва)

**Чысцец, чысцілішча** () — паводле каталіцкага веравучэння, стан, у якім знаходзяцца душы людзей, што памерлі ў міры з Богам, але патрабуюць ачышчэння ад наступстваў грахоў, учыненых пры іх жыцці.

## Гісторыя 
Вера ў чысцец выяўляецца ўжо ў старазапаветных яўрэяў. Таксама гэтае вучэнне заўсёды прымалася Каталіцкім Касцёлам.

Сам тэрмін «чысцец» быў уведзены толькі ў XIII стагоддзі, хоць многія раннія айцы царквы кажуць пра «ачышчальны агонь». У сваім трактаце «Аб горадзе Божым» св. Аўгусцін сцвярджае: «*Але з тых, хто адбывае зямное пакаранне пасля смерці, ніхто не асуджаны на вечныя пакуты, якія наступяць пасля Суда; бо некаторым, як мы ўжо казалі, тое, што не было даравана ў гэтым свеце, можа быць даравана ў наступным. Гэта значыць, што яны не пакараныя вечна ў будучым свеце*».

Згодна з вучэннем Каталіцкага Касцёла аб чыстцы, ахрышчаны, які здзейсніў злачынства і атрымаў прабачэнне або здзейсніў грэх, які застаецца недараваным, звычайна падлягае часовай кары на зямлі або пасля смерці. Гэта неабходна для ачышчэння душы, бо толькі праз святасць душа можа быць з Богам.

Цяжар лёгкіх грахоў не дазваляе бесперашкодна трапіць у Рай, а сам стан чыстца з’яўляецца праявай Божай Міласэрнасці, якая дазваляе чалавеку, які каецца ў грахах падчас смерці, прайсці стадыю ачышчэння і пасля яе трапіць на нябёсы.

## Стаўленне ў іншых канфесіях 
Праваслаўе прызнае неабходнасць малітваў за памерлых, але адмаўляе існаванне чыстца. Згодна з вучэннем Праваслаўнай Царквы, стан душы памерлых людзей з’яўляецца прадвызначэннем вечнай асалоды або вечных пакут. У той жа час праваслаўныя вераць, што Ўсяміласцівы Бог яшчэ можа паспрыяць вечнаму ўдзелу грэшнікаў і нават зрабіць іх суспадкаемцамі Царства Нябеснага, калі Царква і тыя, хто яшчэ жыве на Зямлі (іх сваякі або знаёмыя), будуць старанна маліцца за гэтых грэшнікаў. Таму ў праваслаўных храмах моляцца за памерлых, памінаюць іх і прымаюць запіскі з імёнамі памерлых — за супакой іх душ.

Пратэстанты (Лютэр і Кальвін) адхілялі гэты канцэпт (хаця першапачаткова, у 95 тэзісах, Лютэр захоўваў вернасць шэрагу каталіцкіх догматаў, у тым ліку пра чысцец).

## У культуры 
У першыя дзесяцігоддзі XIV стагоддзя (задоўга да таго, як чысцец стаў каталіцкім догматам) Дантэ ў сваёй «Боскай камедыі» падрабязна апісаў структуру чыстца.

Катэгорыя:Замагільныя светы
Катэгорыя:Каталіцтва
Эраст Сукоўскі

**Эраст Суко́ўскі** — беларускі і рускі мастак 2-й паловы XIX — пачатку XX стагоддзя.

Амаль ніякіх біяграфічныхзвестак аб Эрасту Сукоўскаму не знойдзена. У 1890-х гадах прыехаў у Мінск.

Працаваў пераважна ў тэхніцы акварэлі. Пісаў пейзажы і жанравыя кампазіцыі. Трымаўся пазіцый крытычнага рэалізму (творы «Сям’я цесляроў», «Асуджаны», «Апраўданая», «З запрашэннем», «Жабракі» і інш.). Аўтар пейзажаў «Дарога ў палескіх балотах ў завіруху», «Зімовая дарогу па рацэ на Палессі», «Раніцай на пароме», «Сядзіба ў пінскіх балотах», «Па дарозе на возера Свіцязь», «Мора ў Остэндзе» Сярод жанравых кампазіцый: «Паляўнічая тройка», «Местачковы аркестр» (1911), «Паездка цугам» і інш.

У 1891 годзе ў залах Дваранскага сходу ў Мінску адбылася выстаўка, на якой сярод іншых былі паказаны карціны Эраста Сукоўскага.

## Літаратура 
* 
* *Шибеко 3. В., Шибеко С. Ф.* Минск: Страницы жизни дореволюционного города — Мн.: Полымя, 1990. — 352 с., [1] отд. л. карт.: ил. - 13&nbsp;000 экз. — ISBN 5-345-00131-6.

## Спасылкі 
* Я — мінчанін. Мастацкае жыццё // Сайт пісьменніцы Людмілы Рублеўскай
* *Lyudmyla Shpylova*. Watercolors of Erast Sukouski in the New York Public Library

Катэгорыя:Акварэлісты Расійскай імперыі
Катэгорыя:Акварэлісты Беларусі
Катэгорыя:Мастакі-рэалісты
Катэгорыя:Мастакі-жанрысты Расіі
Катэгорыя:Мастакі-пейзажысты Расіі
Дарошка

**Дарошка** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Дар’я Дарошка — беларуская паэтэса.
* Сяргей Іванавіч Дарошка — беларускі генерал-маёр.
Дзяржаўныя сімвалы Ірландыі

**Дзяржаўныя сімвалы Ірландыі** — устаноўленыя Канстытуцыяй ад 1937 года адметныя знакі Рэспублікі Ірландыя: герб, сцяг і гімн.

## Сцяг 
Сцяг уяўляе з сябе прамавугольнае палотнішча, якое складаецца з трох вертыкальных роўнавялікіх палос: зялёнай, белай і аранжавай. Прапорцыя шырыні сцяга да яго даўжыні — 1:2.

Зялёны колер сімвалізуе католікаў, аранжавы — пратэстантаў, белы — мір паміж гэтымі канфесіямі. Упершыню сцяг быў прадстаўлены ірландскім нацыяналістам і рэвалюцыянерам Томасам Фрэнсісам Мегерам у Парыжы ў 1848 годзе. Мегер быў выхадцам з Ньюфаўндленда, і традыцыйна лічыцца, што сцяг быў выкананы ім па матывах трыкалора Ньюфаўндленда і Лабрадора, які з’явіўся пяццю гадамі раней, аднак існуе таксама версія паходжання сцяга ад сцяга Францыі.

Дакладныя колеры сцяга вызначаюцца ў кіраўніцтве, выпушчаным Дэпартаментам прэм’ер-міністра Ірландыі.

## Герб 
Ірландскі герб уяўляе сабой залатую арфу са срэбнымі струнамі ў блакітным (сінім) полі. Арфа доўгі час была геральдычным сімвалам Ірландыі. У сучасным выглядзе герб зацверджаны 9 лістапада 1945 года. Ірландыя з’яўляецца адзінай краінай у свеце, дзяржаўным сімвалам якой служыць музычны інструмент. Арфа сімвалізуе важнасць музыкі ў ірландскай культуры і старажытнасць яе традыцый. Археолагі знаходзяць на тэрыторыі Ірландыі кельцкія арфы, датаваныя XII стагоддзем. Захаваныя старажытныя асобнікі адносяцца да XV стагоддзя.

## Гімн 
Афіцыйны гімн Рэспублікі Ірландыя таксама вядомы як *«Песня салдата»* (). Першапачаткова тэкст быў напісаны ў 1907 годзе Педарам Кірні (Peadar Kearney) на англійскай мове. Затым сумесна з Патрыкам Хіні (Patrick Heeney) была напісана музыка, а Ліам О’Рын (Liam Ó Rinn) пераклаў тэкст на ірландскую.

У 1934 годзе ўрад Ірландыі выкупіў аўтарскія правы на песню за 1200 фунтаў стэрлінгаў.

Дзяржаўным гімнам Ірландыі песня стала яшчэ ў 1926 годзе, замяніўшы сабой брытанскі «God Save The King», які ніяк не падыходзіў новаўтворанай Ірландскай Свабоднай Дзяржавы. Уласна гімнам Ірландыі з’яўляецца толькі прыпеў песні, выкананы на ірландскай мове. Акрамя таго, першыя чатыры такты, якія пераходзяць у апошнія пяць тактаў песні, выкарыстоўваюцца ў якасці прывітання прэзідэнта Ірландыі — прэзідэнцкага салюту.

## Неафіцыйныя і іншыя сімвалы 
* Сіні колер Святога Патрыка
* Трыліснік
* Сцяг чатырох правінцый Ірландыі
* Чырвоная рука Ольстэра
* Сцяг Святога Патрыка

## Заўвагі 
Катэгорыя:Дзяржаўныя сімвалы Ірландыі
Валерый Фёдаравіч Драздоў

**Валерый Фёдаравіч Драздоў** (, Евіна, Гарадоцкі раён, Віцебская вобласць — , ) — беларускі журналіст, кінасцэнарыст-дакументаліст.

## Біяграфія 
Скончыў Пальмінскую сярэднюю школу, факультэт журналістыкі Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта (1976). Падчас вучобы ў сярэдняй школе актыўна друкаваўся ў рэспубліканскай маладзёжнай прэсе і раённай газеце. Журналісцкую дзейнасць пачаў у шматтыражнай газеце «Трактар».

З 1981 года — уласны карэспандэнт, загадваў аддзелам культуры і навукі «Сельскай газеты». З верасня 1990 года — аглядальнік у рэдакцыі «Народнай газеты», пазней — намеснік галоўнага рэдактара і выканаўчы дырэктар.

Аўтар шматлікіх аналітычных артыкулаў у беларускіх выданнях, шэрагу сцэнарыяў дакументальных кінастужак, нарысаў.

Вялікая колькасць матэрыялаў Валерыя Драздова была прысвечана яго малой радзіме — Гарадоччыне, яе эканамічным і сацыяльным праблемам. Тэма неперспектыўных вёсак на прыкладзе населеных пунктаў Гарадоцкага раёна ўздымалася ў дакументальным фільме «Дарога на Евіна», які атрымаў шырокі грамадскі рэзананс.

Валерый Фёдаравіч Драздоў — адзіны карэспандэнт друкаваных СМІ, які прысутнічаў падчас падпісання Белавежскіх пагадненняў ва ўрадавай рэзідэнцыі Віскулі 8 снежня 1991 года.

Член выканкама рады Саюза журналістаў Рэспублікі Беларусь. Пераможца і лаўрэат шматлікіх рэспубліканскіх конкурсаў журналісцкага майстэрства.

## Літаратура 
* Драздоў Валерый Фёдаравіч // Памяць: Гарадоцкі раён : гісторыка-дакументальныя хронікі гарадоў і раёнаў Беларусі / рэдкал.: Н. А. Бурунова [і інш.]; уклад. С. І. Садоўская; мастак Э. Э. Жакевіч. — Мінск : Беларусь, 2004. — С. 719—720.

Катэгорыя:Журналісты СССР
Катэгорыя:Журналісты Беларусі
81-я заходнеафрыканская дывізія

**81-я заходнеафрыканская дывізія** — каланіяльнае воінскае фарміраванне Узброеных сіл Вялікабрытаніі часоў Другой сусветнай вайны. Падраздзяленне ўдзельнічала ў Бірманскай кампаніі. Як адзначаў генерал-лейтэнант Уільям Слім, дывізія адзначылася выкарыстаннем насільшчыкаў для перакідання боепрыпасаў і цяжкага ўзбраення, а таксама вялікай колькасцю еўрапейцаў у асабістым складзе (50-60 чалавек на батальён).

## Гісторыя 
Ініцыятарам стварэння дадзенай дывізіі быў генерал Джордж Гіфард, начальнік заходнеафрыканскага камандавання брытанскай арміі. Ён меў вялікі досвед работы з афрыканскімі войскамі і вельмі хацеў, каб яны прынялі ўдзел у баявых дзеяннях. Афіцыйна падраздзяленне сфарміравана 1 сакавіка 1943 года. Асновай новай дывізіі паслужылі Каралеўскія пагранічныя сілы Заходняй Афрыкі. Адна з брыгад (3-я заходнеафрыканская) і некалькі дапаможных падраздзяленняў, якія ўваходзілі ў склад фармавання, ужо ўдзельнічалі ў баях супраць італьянцаў ва Усходняй Афрыцы.

Сімвалам дывізіі быў чорны павук на жоўтым фоне. Насякомае з’яўлялася адсылкай да Анансі, персанажу міфалогіі народа ашанці.

14 жніўня часці дывізіі прыбылі ў Брытанскую Індыю. Асноўныя сілы фарміравання прынялі ўдзел у другой Араканскай кампаніі з лютага па май 1944 года, дзейнічаючы ў даліне Каладан на флангу 15-га Індыйскага корпуса. У канцы сакавіка значныя японскія падмацаванні (у тым ліку частка войскаў Індыйскай нацыянальнай арміі) абышлі дывізію з флангу і вымусілі яе адступіць у даліну Калапанзін. У жніўні заходнеафрыканцы зноў увайшлі ў Каладан, прымусіўшы японцаў і калабарантаў адступіць. Затым часці дывізіі прасунулася ўніз па даліне і 28 студзеня 1945 года дасягнулі Мехаунга.

22 красавіка 1945 года заходнеафрыканцы выведзены ў тыл на адпачынак. 31 жніўня яны былі вернуты на радзіму, і 81-я дывізію расфармавалі.

## Камандзіры 
* Генерал-маёр Крыстафер Вулнер, з 3 сакавіка 1943 г.
* Генерал-маёр Фрэдэрык Джозеф Лафтус-Татэнхэм, з 3 жніўня 1943 г. па 31 жніўня 1945 г.
** за выключэннем:
*** 15—26 жніўня 1944 г., брыгадны генерал Э. Колінз.
*** 31 студзеня—2 сакавіка 1945 г., брыгадны генерал А. Крук.

## Склад 
* 3-я пяхотная брыгада
* 5-я пяхотная брыгада
* 6-я пяхотная брыгада

## Фотаздымкі 

Indian_soldiers_mingle_with_men_of_the_81st_West_African_Division_after_the_latter_had_arrived_in_India_for_jungle_training._The_first_African_colonial_troops_to_fight_outside_Africa,_the_81st_Division_went_on_IND2864.jpg|Байцы 81-й дывізіі разам з індыйскімі салдатамі.
West_African_Casualties_in_Burma,_August_1944_K7403.jpg|Лекары аперуюць параненага вайскоўца 81-й дывізіі ў Бірме, жнівень 1944 года.

## Гл. таксама 
* Гамбійскі полк

## Заўвагі 
## Літаратура 
*

## Спасылкі 
* Burma Star organisation page
* British Military History

Катэгорыя:Дывізіі
Катэгорыя:Вялікабрытанія ў Другой сусветнай вайне
Ноа Лайлс

**Ноа Лайлс** (, нар.  года) — амерыканскі лёгкаатлет, які спецыялізуецца ў бегу на кароткія дыстанцыі. Чатырохразовы чэмпіён свету, бронзавы прызёр Алімпійскіх гульняў 2020 года. Рэкардсмен ЗША на дыстанцыі 200 метраў.

## Біяграфія 
Спачатку наведваў секцыю гімнастыкі, але ва ўзросце 12 гадоў пачаў займацца лёгкай атлетыкай. Яго бацькі Кейша Кейн і Кевін Лайлс спаборнічалі ў лёгкай атлетыцы ва Універсітэце Сэтан-Хол. Сам ён вучыўся ў сярэдняй школе T.C.Williams у Александрыі, Вірджынія.

Лайлс прадстаўляў ЗША на юнацкіх Алімпійскіх гульнях 2014 года, дзе выйграў залаты медаль на дыстанцыі 200 м з вынікам 20,80 сек.

У 2019 годзе з вынікам 19,83 ён перамагае на дыстанцыі 200 метраў на перадалімпійскім чэмпіянаце свету ў Катары. Праз некалькі дзён ён становіцца двухразовым чэмпіёнам свету перамогшы ў эстафетнай камандзе на дыстанцыі 4 па 100 метраў.

На Алімпійскіх гульнях 2020 года выступаў толькі на дыстанцыі 200 метраў, дзе заняў трэцяе месца з вынікам 19,74, адстаўшы на 0,12 сек ад чэмпіёна Андрэ Дэ Граса.

На чэмпіянаце свету 2022 года ў Арэгоне выйграў золата на 200-метроўцы з рэкордам ЗША (19,31, трэці вынік у гісторыі), а таксама заваяваў срэбра ў эстафеце 4×100 метраў.

На чэмпіянаце свету 2023 года ў Будапешце Лайлс выйграў золата ў бегу на 100 метраў з асабістым рэкордам і лепшым вынікам сезона ў свеце — 9,83 сек.

Катэгорыя:Лёгкаатлеты ЗША
Мэцью Хадсан-Сміт

**Мэцью Хадсан-Сміт** (; нар. , Вулвергемптан, Вялікабрытанія) — брытанскі лёгкаатлет, які спецыялізуецца ў бегу на 400 метраў. 4-разовы чэмпіён Еўропы, трохразовы прызёр чэмпіянатаў свету.

Катэгорыя:Лёгкаатлеты Вялікабрытаніі
Джош Кер

**Джош Кер** (; нар. , ) — брытанскі лёгкаатлет, чэмпіён свету 2023 года, чэмпіён Еўропы сярод юніёраў 2015 года, бронзавы прызёр летніх Алімпійскіх гульняў 2020 у Токіа ў бегу на 1500 метраў.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 8 кастрычніка 1997 года ў горадзе Эдынбург, Шатландыя, Вялікабрытанія. Джош Кер выйграў залаты медаль на чэмпіянаце Еўропы сярод юніёраў 2015 года. У 2016 годзе на Чэмпіянаце свету ў Польшчы для юніёраў да 20 гадоў Кер заняў 10 месца. Кер прадстаўляў Вялікабрытанію на чэмпіянаце свету 2017 года, але не дайшоў да паўфіналу.

У 2019 годзе прымаў удзел у Чэмпіянаце свету ў горадзе Доха, Катар. Там ён заняў шостае месца з часам 3:32,52. Яго трэнерамі былі: Дэвід Кэмпбэл да 2015 года, Марк Поллард на працягу 2015 года, Джо Франклін з 2015 да 2018 года, Дэні Макі з 2018 па цяперашні час.

На Алімпійскіх гульнях у Токіа-2020 Кер заваяваў бронзу на дыстанцыі 1500 м з асабістым рэкордам — 3:29,05. У гэтым фінале ён уступіў Якабу Інгебрыгтсену і Цімаці Чаруёту.

У 2023 годзе на чэмпіянаце свету па лёгкай атлетыцы Будапешце Кер выйграў золата ў бегу на 1500 метраў з вынікам 3:29,38.

Катэгорыя:Лёгкаатлеты Вялікабрытаніі
Кер

**Кер** — прозвішча, тапонім.
## Прозвішча 
* Джош Кер — брытанскі лёгкаатлет
* Дэбора Кер — брытанская актрыса
## Тапонім 
* Кер (акруга)
Нарвэ Гілье Нордас

**Нарвэ Гілье Нордас** (; нар.  года, Воль, Ругалан) — нарвежскі лёгкаатлет, які спецыялізуецца ў бегу на сярэднія і доўгія дыстанцыі, бронзавы прызёр чэмпіянату свету 2023 у бегу на 1500 метраў. Удзельнік летніх Алімпійскіх гульняў 2020 года.

## Біяграфія 
Дасягненні Нордаса ўключаюць перамогу на дыстанцыі 5000 метраў і сярэбраны медаль на дыстанцыі 10 000 метраў на чэмпіянаце Нарвегіі па лёгкай атлетыцы 2020 года. Ён заняў пятае месца на дыстанцыі 3000 метраў на чэмпіянаце Еўропы па лёгкай атлетыцы ў памяшканні ў 2021 годзе.

У бегу на 5000 метраў сярод мужчын ён кваліфікаваўся і прадстаўляў Нарвегію на летніх Алімпійскіх гульнях 2020 года ў Токіа. Ён не змог выйсці ў фінал. У верасні 2021 года ён стаў чэмпіёнам Нарвегіі на дыстанцыі 5000 метраў.

15 ліпеня 2023 года на спаборніцтвах у Хойдэне, у Бельгіі, на дыстанцыі 5000 метраў ён палепшыў свой асабісты рэкорд больш чым на дзесяць секунд, устанавіўшы адзнаку — 13:05,38.

У пачатку сакавіка 2023 года на чэмпіянаце Еўропы ў памяшканні ў Стамбуле ён выйграў дыстанцыю 1500 метраў з рэкордам чэмпіянатаў (3:33,95) і 3000 метраў з нацыянальным рэкордам (7:40,32).

У 2023 годзе на чэмпіянаце свету па лёгкай атлетыцы ў Будапешце нарвежац выйграў бронзу ў бегу на 1500 метраў з вынікам 3:29,68.

Катэгорыя:Лёгкаатлеты Нарвегіі
Джошуа Чэптэгеі

**Джошуа Кіпруі Чэптэгеі** (; нар.  года, Капсевуі, Капчорва, Усходняя вобласць, Уганда) — угандыйскі лёгкаатлет, які выступае ў бегу на доўгія дыстанцыі, алімпійскі чэмпіён 2020 года на дыстанцыі 10 000 метраў. Рэкардсмен свету на дыстанцыях 5000 метраў і 10 000 метраў, а таксама на дыстанцыях 5 км і 15 км на шашы.

Катэгорыя:Лёгкаатлеты Уганды
Грант Холаўэй

**Грант Холаўэй** (; нар.  г., , Віргінія) — амерыканскі лёгкаатлет, спецыялізуецца ў бегу з бар’ерамі. Трохразовы чэмпіён свету ў бегу на 110 метраў з бар’ерамі. Сярэбраны прызёр летніх Алімпійскіх гульняў 2020 года.

Катэгорыя:Лёгкаатлеты ЗША
Фемке Бол

**Фемке Бол** (; нар. , Амерсфарт, Утрэхт, Нідэрланды) — нідэрландская лёгкаатлетка, якая спецыялізуецца ў гладкім і бар’ерным бегу на 400 метраў, прызёр Алімпійскіх гульняў 2020 года, чэмпіёнка свету 2023 года, 3-разовая чэмпіёнка Еўропы 2022 года, 4-кратная чэмпіёнка Еўропы ў памяшканні. 

Рэкардсменка свету на дыстанцыі 400 метраў у памяшканні. 19 лютага 2023 года абнавіла сусветны рэкорд, які трымаўся з 1982 года. У 2024 годзе двойчы паляпшала ўласнае дасягненне (18 лютага і 2 сакавіка). 

## Зноскі 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Лёгкаатлеты Нідэрландаў
Зарнел Х’юз

**Зарнел Х’юз** (; нар.  года, Сандзі-Граўнд, Брытанскія заморскія тэрыторыі) — брытанскі лёгкаатлет англійскага паходжання, які спецыялізуецца ў спрынце, 4-разовы чэмпіён Еўропы, двухразовы пераможца Гульняў Садружнасці, рэкардсмен эстафеце 4×100 метраў.

## Біяграфія 
Зарнел Х’юз нарадзіўся ў Валі, Ангілья, дзе яго маці працавала эканомкай, а бацька таксістам. Х’юз прызнаў свой талент да спорту ва ўзросце 10 гадоў, калі ён выйграў некалькі гонак на мясцовым школьным спартыўным дні ў пачатковай школе Orealia Kelly (раней Stoney Ground Primary), дзе ён бег. Ён зрабіў свой першы міжнародны выступ у Ангілье на гульнях CARIFTA 2010 ва ўзросце 14 гадоў, заняўшы восьмае месца ў бегу на 100 метраў. У наступным годзе ён узняўся да шостага месца на гульнях CARIFTA 2011 года і выйшаў у фінал на моладзевых гульнях Садружнасці 2011 года, зрабіўшы свой першы забег менш чым за 11 секунд у гэтым годзе.

На чэмпіянаце Еўропы 2018 года ў Берліне выйграў золата на 100-метроўцы і ў эстафеце 4×100 метраў. На 100-метроўцы ў фінале ўстанавіў рэкорд чэмпіянатаў Еўропы (9.95).

У 2023 годзе на чэмпіянаце свету па лёгкай атлетыцы, які адбыўся ў Будапешце, брытанскі атлет, у бегу на 100 метраў, з вынікам 9,88 секунды стаў бронзавым прызёрам чэмпіянату свету.

Катэгорыя:Лёгкаатлеты Вялікабрытаніі
Белінда Бенчыч

**Белінда Бенчыч** (; ; ) — швейцарская тэнісістка; чэмпіёнка ў адзіночным разрадзе і сярэбраны прызёр у парным разрадзе Алімпійскіх гульняў 2020 года; пераможца дзесяці турніраў WTA (з іх восем у адзіночным разрадзе); уладальніца Кубка Білі Джын Кінг (2022); былая чацвёртая ракетка свету ў адзіночным рэйтынгу.

У юніёрах: пераможца двух юніёрскіх турніраў Вялікага шлема ў адзіночным разрадзе (Адкрыты чэмпіянат Францыі, Уімблдан-2013); фіналистка трох юніёрскіх турніраў Вялікага шлема ў парным разрадзе; былая першая ракетка свету ў юніёрскім рэйтынгу.

## Агульная інфармацыя 
Белінда — адна з двух дзяцей Івана і Даны Бенчыч; яе брата клічуць Браян. Бацькі сямейства эмігравалі ў Швейцарыю з Чэхаславакіі ў 1968 годзе, Іван Бенчыч некалі прафесійна гуляў у хакей з шайбай.

Белінда пачала гуляць у тэніс у чатыры гады ў тэніснай школе Мелані Малітор. З дзяцінства ў трэніровачным працэсе швейцаркі прымаў удзел яе бацька Іван, а з 15 гадоў яна таксама трэніруецца ў Акадэміі Ніка Балецьеры. З 2003 года ў кар’еру Белінды Бенчыч інвеставаў сябар бацькі Марсель Нідэрэр. У цяперашні час ён з’яўляецца яе менеджарам. Улюбёныя пакрыцці — трава і хард.

У 2021 годзе была прызнана спартсменкай года ў Швейцарыі.

## Выніковае месца ў рэйтынгу WTA паводле гадоў 
## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт
----
* 
* 
* 

Катэгорыя:Тэнісісткі Швейцарыі
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны па тэнісе
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны ад Швейцарыі
Катэгорыя:Чэмпіёны летніх Алімпійскіх гульняў 2020 года
Катэгорыя:Сярэбраныя прызёры летніх Алімпійскіх гульняў 2020 года
Катэгорыя:Тэнісісты на летніх Алімпійскіх гульнях 2020 года
Катэгорыя:Пераможцы Адкрытага чэмпіянату Францыі па тэнісе ў адзіночным разрадзе сярод дзяўчат
Катэгорыя:Пераможцы Уімблданскага турніру ў адзіночным разрадзе сярод дзяўчат
Сандзі-Граўнд

**Сандзі-Граўнд** () — галоўны порт Ангільі. Доўгія выгнутыя пляжы знаходзяцца ля стромых скал і салёнага мора. Насельніцтва — 274 чалавекі (перапіс 2001 года). Парусны спорт.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Паўночнай Амерыкі
Катэгорыя:Ангілья
Акт аб незалежнасці Гамбіі

**Акт аб незалежнасці Гамбіі 1964 года** — дакумент парламента Вялікабрытаніі, які даў незалежнасць Гамбіі. Уступіў у сілу з 18 лютага 1965 года. Акт прадугледжваў захаванне права апеляцыі з гамбійскіх судоў у Судовы камітэт Тайнага савета, які быў скасаваны ў 1998 годзе, калі Яя Джамэ вырашыў рэарганізаваць гамбійскую судовую сістэму ў адпаведнасці з Канстытуцыяй 1997 года, якая замяніла Канстытуцыю 1970 года.

Напярэдадні прыняцця дакумента, 23 ліпеня 1964 года, у Мальбара-хаусе адбылася канферэнцыя, на якой абмяркоўвалася пытанне надання незалежнасці Гамбіі. Дэлегацыя высокага ўзроўню з Гамбіі на чале з прэм’ер-міністрам Дауда Джаварай сустрэлася з брытанскай дэлегацыяй на чале з міністрам па справах калоній. Брытанскі бок абмеркаваў патрэбу незалежнай Гамбіі ў фінансавай дапамозе, а таксама адзначыў, што незалежнасць «не абмяжоўваецца грашыма».

## Заўвагі 
## Літаратура 
* ''Whitaker's Almanack: for the year 1966*, complete edition, p.&nbsp;321. J. Whitaker & Sons, London, 1965
* *Chronological table of the statutes''; HMSO, London. 1993. 

Катэгорыя:Гісторыя Гамбіі
Катэгорыя:Акты парламента Вялікабрытаніі
Дыёр Фол Соу

**Элізабэт Дыёр Фол Соу** (нар. 1968) — сенегальская юрыст і дзяржаўны дзеяч. Яна была першай жанчынай-пракурорам Сенегала, прызначанай уладамі Рэспублікі ў суд першай інстанцыі ў Сен-Луі у 1976 годзе. Яна з’яўляецца ганаровым прэзідэнтам Асацыяцыі жанчын-юрыстаў.

## Біяграфія 
У 1976 годзе Дыёр Фол Соу была прызначаная пракурорам у Сен-Луі. Так яна стала першай жанчынай-пракурорам у гісторыі Сенегала. Яна была нацыянальным дырэктарам па наглядзе за адукацыяй і сацыяльнай абаронай, дырэктарам па юрыдычных пытаннях , юрысконсультам , галоўным генеральным пракурорам Апеляцыйнага суда крымінальнага суда Руанды і кансультантам для Міжнароднага крымінальнага суда.

Пасля даследавання, прафінансаванага ЮНІСЕФ, па гарманізацыі сенегальскага заканадаўства ў адпаведнасці з канвенцыямі ААН, Дыёр Фол Соу ўзначаліла каманду юрыстаў, якая распрацавала закон Сенегала 1999 года, які забараняе абразанне жаночых палавых органаў.

З 2001 па 2005 гады Даёр Фол Соу была членам Афрыканскага Камітэта экспертаў па правах і дабрабыту дзяцей.

У 2015 годзе яна стала ганаровым прэзідэнтам аб’яднання журналістаў па гендэру і правах чалавека (Network of journalists in Gender and Human Rights). Дыёр Фол Соу выйшла на пенсію ў 2017 годзе.

## Працы 
* The Rights of Children in the African Judicial System' («Правы дзяцей у афрыканскай судовай сістэме»), in E. Verhellen (ed.) *Understanding children’s Rights*, University of Ghent, 1996.

Катэгорыя:Постаці Сенегала
Валянцін Лаўрэнцьевіч Янін

**Валянцін Лаўрэнцьевіч Янін** (; , Вятка — , ) — савецкі і расійскі гісторык, археолаг. Акадэмік АН СССР (1990; членкар з 1966). Доктар гістарычных навук (1963), прафесар (1965), загадчык кафедры археалогіі МДУ (1978—2016). Кіраўнік Наўгародскай археалагічнай экспедыцыі (1962—2020).

## Біяграфія 
Скончыў кафедру археалогіі гістарычнага факультэта МДУ у 1951 годзе. У 1966 годзе абраны членам-карэспандэнтам АН СССР, у 1990 годзе — сапраўдным членам РАН. З 1991 да 2001 гг. быў членам Прэзідыума РАН, з 2001 г. — дарадца Прэзідыума РАН. З 1996 г. па 2003 г. займаў пасаду старшыні Расійскага Дзяржаўнага навуковага фонду (РДНФ). У 1978—2015 гадах з’яўляўся загадчыкам кафедры археалогіі. Заслужаны прафесар Маскоўскага ўніверсітэта.

Упершыню ў расійскай гістарыяграфіі ім распрацаваны метадычныя прыёмы комплекснага крыніцазнаўства, якое абапіраецца на аналіз разнастайных крыніц: пісьмовых, археалагічных, нумізматычных і сфрагістычных матэрыялаў, помнікаў мастацтва. На аснове аналізу гэтых крыніц В. Л. Яніным узноўлены гісторыя грашова-вагавых сістэм Русі, палітычных інстытутаў і прынцыпаў фарміравання дзяржаўнага ладу Вялікага Ноўгарада, вотчыннай сістэмы Наўгародскай зямлі; распрацавана тапаграфія сярэднявечнага Ноўгарада. Першым пачаў выкарыстоўваўць берасцяныя граматы як гістарычную крыніцу.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Гісторыкі СССР
Катэгорыя:Гісторыкі Расіі
Катэгорыя:Археолагі СССР
Катэгорыя:Археолагі Расіі
Янін

**Янін** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Барыс Цімафеевіч Янін (1931—2021) — савецкі і расійскі вучоны-палеантолаг.
* Валянцін Лаўрэнцьевіч Янін (1929—2020) — савецкі і расійскі гісторык, археолаг.

## Гл. таксама 
* Яніна
Беларуска-гамбійскія адносіны

**Беларуска-гамбійскія адносіны** былі ўсталяваны 10 красавіка 2002 года.

## Гісторыя 
У 1963 годзе, калі Гамбія яшчэ была брытанскай калоніяй, Беларуская ССР дала жыхарам краіны магчымасць атрымліваць у сваіх ВНУ вышэйшую адукацыю.

10 красавіка 2002 года ў Пастаянным прадстаўніцтве Беларусі пры Арганізацыі Аб’яднаных Нацый у Нью-Ёрку адбылася ўрачыстая цырымонія падпісання дакументаў аб устанаўленні дыпламатычных адносін.

У сакавіку 2003 года Міністэрства адукацыі Беларусі і Дзяржаўны дэпартамент адукацыі Гамбіі падпісалі Мемарандум аб супрацоўніцтве, у якім прадугледзелі ўстанаўленне і развіццё прамога ўзаемадзеяння паміж установамі адукацыі, а таксама прыём для працы і вучобы ва ўстановах адукацыі выкладчыкаў і навуковых работнікаў, студэнтаў, аспірантаў і стажораў.

У жніўні 2010 года адбыўся візіт у Мінск міністра замежных спраў, міжнароднага супрацоўніцтва і гамбійцаў за мяжой .

У 2014 годзе бакі актывізавалі намаганні па фарміраванні дагаворна-прававой базы, запланаваўшы падрыхтаваць да падпісання важнейшыя пагадненні – аб гандлёва-эканамічным супрацоўніцтве, аб пазбяганні двайнога падаткаабкладання, аб супрацоўніцтве ў сферы сельскай гаспадаркі.

## Гандаль 
У 1998—2002 гадах тавараабарот паміж краінамі складаў каля 30 тысяч долараў ЗША у год.

Агульны аб’ём беларускага экспарту ў 2013 годзе ў Гамбію склаў 1594,7 тыс. дол. (рост у 35 разоў да ўзроўню 2012 года) за кошт паставак пруткоў гарачакачаных з нелегіраванай сталі.

Станам на 2020 год асноўныя пазіцыі гамбійскага імпарту ў Беларусь склалі мука і гранулы з мяса, мясных субпрадуктаў і рыбы.

## Гл. таксама 
* Адносіны Беларусі з краінамі Афрыкі

## Крыніцы 
## Літаратура
* Б. Л. Залесский Беларусь — Гамбия: поступательное развитие диалога и сотрудничества // Белорусский государственный университет.

Гамбія
Катэгорыя:Палітыка Гамбіі
Летсіле Тэбога

**Летсіле Тэбога** (; нар. , Канье) — батсванскі лёгкаатлет, які спецыялізуецца ў спрынце, чэмпіён Афрыкі 2022 года, сярэбраны прызёр чэмпіянату свету 2023 года.

## Біяграфія 
19 лютага 2022 года 18-гадовы спартсмен устанавіў новы нацыянальны рэкорд у бегу на 100 метраў на чэмпіянаце Батсваны па лёгкай атлетыцы з часам 10,08 секунды. Праз два месяцы ён стаў першым чалавекам з Батсваны, які пераадолеў 10-секундны бар’ер на спаборніцтвах, паказаўшы час 9,96 секунды і ўстанавіўшы новы сусветны рэкорд сярод юнакоў да 20 гадоў. 15 ліпеня 2022 года ён палепшыў свой рэкорд у сваім першым старце на дарослых чэмпіянатах свету ў Юджыне, паказаўшы час 9,94 секунды. У наступным месяцы Тэбога зноў пабіў свой уласны рэкорд, паказаўшы вынік 9,91 секунды ў фінале чэмпіянату свету U20 у Калі, Калумбія.

У 2023 годзе на чэмпіянаце свету па лёгкай атлетыцы, які адбыўся ў Будапешце, у бегу на 100 метраў, з вынікам 9,88 секунды і нацыянальным рэкордам стаў сярэбраным прызёрам чэмпіянату свету.

Катэгорыя:Лёгкаатлеты
Катэгорыя:Постаці Батсваны
The Fat of the Land

**«The Fat of the Land»** — трэці студыйны альбом брытанскага электроннага калектыву «The Prodigy», выпушчаны 30 чэрвеня 1997 года. Альбом атрымаў усеагульнае прызнанне музычных крытыкаў і ўзначаліў брытанскі чарт «» і амерыканскі чарт «». Было прададзена больш за 10 мільёнаў копій альбома па ўсім свеце. У Злучаных Штатах альбом быў выпушчаны 1 ліпеня 1997 года на лэйбле «».

## Спіс кампазіцый 
## Зноскі 
## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Альбомы The Prodigy
Катэгорыя:Альбомы 1997 года
Прэс-фота Беларусі

**«Прэс-фота Беларусі»** () — адкрыты незалежны конкурс прэс-фатаграфіі ў Беларусі. Мэтай конкурсу з’яўляецца падтрымка і развіццё прафесійнай прэс-фатаграфіі ў краіне.

## Лаўрэаты 
### 2010 
У конкурсе «Прэс-фота Беларусі — 2010» прынялі ўдзел 94 фатографы. Лаўрэатамі сталі вядомыя ў краіне і за яе межамі фотажурналісты Віктар Драчоў, Васіль Федасенка, Андрэй Лянкевіч, Сяргей Грыц, Юлія Дарашкевіч і іншыя. Выставы работ пераможцаў і прызёраў былі арганізаваны ў Кракаве, Маскве, Вільнюсе, Кіеве, Львове, Гродне, Брэсце і Мінску.

### 2011 
З 2000 тысяч здымкаў, дасланых на конкурс ад больш за 70 аўтараў, у прызёры трапілі 23 фотажурналісты. Найбольш прызоў атрымалі Віктар Драчоў, Наталля Аблажэй і Андрэй Лянкевіч. Гран-пры і камеру Canon EOS 7D атрымаў фотакарэспандэнт Сяргей Гудзілін. Урачыстасць адбылася ў невялікім памяшканні фотастудыі «Zнята».

#### Навіны 
; Адзіночныя фота

# Васіль Фядосенка
# Сяргей Гапон
# Васіль Фядосенка

;Серыі

# Наталля Аблажэй
# Сяргей Грыц
# Аляксей Мацюшкоў

#### Людзі ў навінах 
;Адзіночныя фота

# Віктар Драчоў
# Генадзь Мажэйка
# Таццяна Зяньковіч

;Серыі

# Аляксандр Васюковіч
# Андрэй Лянкевіч
# Віктар Драчоў / Уладзімір Грыдзін

#### Партрэт 
;Адзіночныя фота

# Зміцер Кляпіцкі
# Алег Рубчэня
# Андрэй Лянкевіч

;Серыі

# Сяргей Гудзілін
# Андрэй Лянкевіч

#### Народныя традыцыі 
;Адзіночныя фота

# Наталля Аблажэй
# Аляксандр Васюковіч
# Уладзімір Мікалайчык

;Серыі

# Андрэй Лянкевіч
# Наталля Дораш
# Таццяна Зяньковіч

#### Паўсядзённае жыццё 
;Адзіночныя фота

# Сяргей Гудзілін
# Віктар Байкоўскі
# Віктар Драчоў

;Серыі

# Вячаслаў Цуранаў
# Аляксей Бібікаў
# Аляксандр Міхалковіч

#### Спорт 
;Адзіночныя фота

# Уладзімір Мікалайчык
# Віктар Байкоўскі
# Віктар Драчоў

;Серыі

# Аляксей Сталяроў

#### Прырода 
;Адзіночныя фота

# Наталля Аблажэй
# Аляксандр Васюковіч
# Аляксей Мацюшкоў

;Серыі

# Андрэй Лянкевіч
# Андрэй Лянкевіч
# Віктар Драчоў

#### Мастацтва і забавы 
;Адзіночныя фота

# Вячаслаў Цуранаў
# Алена Жукава
# Наталля Аблажэй

;Серыі

# Сяргей Грыц
# Алена Сталярова
# Віктар Байкоўскі

#### Намінацыя «Вяртанне» 
Наталля Дораш за праект пра Гродна «Дом № 13».
 

Катэгорыя:Фотажурналістыка
Катэгорыя:Прэміі Беларусі
PlayStation Portal

**«PlayStation Portal»** — партатыўны гульнявы аксесуар для «PlayStation 5», распрацаваны «», упершыню выпушчаны 15 лістапада 2023 года. Ён выкарыстоўваецца для  відэагульняў і іншых медыяфайлаў з «PlayStation 5» праз падключэнне «Portal» да Wi-Fi з выкарыстаннем тэхналогіі «». «Portal» можа кіраваць кансоллю з дапамогай уласнага ўбудаванага экрана і кантролера, падобнага на «DualSense», выкананага ў стылі , хоць ён не запускае ніякіх гульняў або медыяфайлаў самастойна.

## Зноскі
Катэгорыя:Гульнявыя прыстаўкі
Рэспубліканскі рэферэндум у Гамбіі (1965)

24 лістапада 1965 года ў Гамбіі адбыўся рэспубліканскі рэферэндум. Ставілася пытанне аб увядзенні пасады прэзідэнта, які змяніў бы брытанскую каралеву Лізавету II у ролі кіраўніка дзяржавы. Тым самым мог быць скасаваны пост генерал-губернатара, які прызначаўся Вялікабрытаніяй.

На рэферэндуме было зарэгістравана 154 626 выбаршчыкаў, пры гэтым было аддадзена 93 484 сапраўдных галасы. 65,85% выбаршчыкаў прагаласавалі за ўвядзенне прэзідэнцкага кіравання. Аднак ініцыятыва не змагла атрымаць падтрымку ў дзве траціны, неабходную для прыняцця прапановы.

Другі рэферэндум, праведзены ў 1970 годзе, з тым жа пытаннем аказаўся больш паспяховым. Як вынік, прэм’ер-міністр Дауда Джавара быў абраны парламентам прэзідэнтам. 24 красавіка ён афіцыйна ўступіў на сваю пасаду. Апошні генерал-губернатар Фарыманг Мамадзі Сінгатэ склаў свае паўнамоцтвы.

## Гл. таксама 
* Рэспубліканскі рэферэндум у Гамбіі (1970)

## Заўвагі 
Катэгорыя:Падзеі 24 лістапада
Катэгорыя:Лістапад 1965 года
Катэгорыя:Гісторыя Гамбіі
Катэгорыя:Рэферэндумы
Катэгорыя:Палітыка Гамбіі