open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Зарэчча (Кашалёўскі сельсавет)

**Зарэ́чча** — вёска ў Кашалёўскім сельсавеце Буда-Кашалёўскага раёна Гомельскай вобласці Беларусі.

На паўднёвым усходзе і поўначы мяжуе з лесам.

## Геаграфія 
### Размяшчэнне 
У 5 км на поўнач ад раённага цэнтра і чыгуначнай станцыі Буда-Кашалёўская (на лініі Жлобін — Гомель), 53 км ад Гомеля.

### Гідраграфія 
Рака Ліпа (прыток ракі Сож). На захадзе меліярацыйны канал.

## Транспартная сетка 
Транспартныя сувязі па прасёлкавай, затым аўтамабільнай дарозе Чачэрск — Буда-Кашалёва.

Планіроўка складаецца з просталінейнай вуліцы, арыентаванай з паўднёвага захаду на паўночны ўсход, да якой на захадзе далучаецца крывалінейная вуліца. Жылыя дамы драўляныя, сядзібнага тыпу.

## Гісторыя 
Заснавана на пачатку XX стагоддзя перасяленцамі з суседніх вёсак. У 1929 годзе арганізаваны калгас «Пралетарый», працавала гамарня. Падчас Вялікай Айчыннай вайны ў кастрычніку 1943 года нямецкія карнікі спалілі 49 двароў, ад рук акупантаў загінулі 9 жыхароў. 14 жыхароў вёскі не вярнуліся з фронту. У 1959 годзе ў складзе саўгаса імя П. Я. Галавачова (цэнтр — вёска Кашалёва).

## Насельніцтва 
### Колькасць 
* 2004 год — 75 гаспадарак, 224 жыхары.

### Дынаміка 
* 1940 год — 52 двары, 190 жыхароў.
* 1959 год — 294 жыхары (паводле перапісу).
* 2004 год — 75 гаспадарак, 224 жыхары.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Населеныя пункты Буда-Кашалёўскага раёна
Катэгорыя:Кашалёўскі сельсавет
Кведлінбург

**Кведлінбург** () — старажытны горад у Германіі, у зямлі Саксонія-Анхальт.

У 1995 годзе Стары горад, які ўключае Шлёсберг, занесены ў спіс сусветнай культурнай і прыроднай спадчыны ЮНЕСКА. У склад гарадскога цэнтру ўключана больш за 1600 дамоў, узрост якіх перавышае 600 гадоў.

## Выбітныя ўраджэнцы і жыхары 
* Іаган Крыстаф Фрыдрых Гутсмутс, нямецкі педагог
* Іаган Хрысціян Эркслебен

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт
* Кведлінбург - запаведнік нямецкага фахверка Фотарэпартаж Deutsche Welle
* Гісторыя Кведлінбурга Фотарэпартаж Deutsche Welle
* www.quedlinburg-online.de
* www.quedlinburg-information.de 
* a lot of pictures and informations about timber frame homes in Quedlinburg 
* Сусветная культурная спадчына ў Кведлінбургу

Катэгорыя:Гарады Саксоніі-Ангальт

Катэгорыя:Сусветная спадчына ў Германіі
*
Хахлач

**Хахлач** (*Cystophora cristata*) — жывёла сямейства цюленевых.

Адзіны прадстаўнік роду *Cystophora*.

Маса цела самцоў 260—300 кг, даўжыня 210—280 см; у самак адпаведна 145—160 кг, 180—227 см.

Афарбоўка шэрсці кантрасная, па светла-шэрым фоне цёмныя плямы няправільнай формы. Адметная асаблівасць — наяўнасць на пярэднім-верхнім баку галавы ў самцоў скурна-насавога мяшка, які пры ўзбуджэннi звера раздзімаецца.

Сілкуецца рыбай і кальмарамі. Прытрымліваецца дрэйфуючых льдоў, мігруе. Манагамны. Падчас размнажэння трымаецца сем'ямі, пары з дзіцянём займаюць асобныя крыгі. Дзіцяня звычайна адно, нараджаецца вагой 12-27 кг. Афарбаваны зверху ў сінявата-шэры колер, знізу ў белы. Ювенільнае покрыва захоўваецца на працягу года, скурна-насавы мяшок з'яўляецца на другім годзе, палавая сталасць надыходзіць у 3-4 гады.

Катэгорыя:Сапраўдныя цюлені
Катэгорыя:Марскія млекакормячыя
Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1777 годзе
Tata Nano

**Tata Nano** — звышмалы гарадскі аўтамабіль індыйскай кампаніі Tata Motors, заяўлены кошт каля $ 2500. Па сутнасці ўяўляе сабой пераходнае звяно паміж грузавым мотаролерам або мотакалыскай і аўтамабілем. Прадстаўлены на аўтасалоне ў Нью-Дэлі ў 2008 годзе. 17 ліпеня 2009 г. Nano ў Індыі паступіў у продаж па кошце мінімальнай камплектацыі 100000 рупій ($ 2500), тым самым з'яўляючыся амаль самым танным аўтамабілем у свеце, танней толькі Ака.

Па словах Рата Тата аўтамабіль прайшоў усе індыйскія краш-тэсты і адказвае нормам бяспекі. Рухавік размешчаны ў задняй частцы аўто, ён адказвае стандарту Euro 4. Расход паліва складае прыкладна 5 л бензіну на 100 км. Рата Тата таксама патлумачыў назву новага аўто: «Мы вырашылі назваць яго "Нана", бо ён аб'ядноўвае ў сабе высокія тэхналогіі і маленькі памер».

## Спасылкі 
* Падрабязней пра тэхнічныя характарыстыкі.
* Самая танная машына ў свеце ў золаце і дыяментах.

Nano
Катэгорыя:Аўтамабілі 2000-х
Катэгорыя:Аўтамабілі, прадстаўленыя ў 2008
Катэгорыя:Электрамабілі
Катэгорыя:Аўтамабілі паводле алфавіта
Каралеўскі пінгвін

**Каралеўскі пінгвін** (*Aptenodytes patagonicus*) — нялётная птушка з сямейства пінгвінавых (Spheniscidae).

## Апісанне 
Каралеўскі пінгвін падобны да імператарскага пінгвіна, але трохі драбнейшы за яго памерамі і з больш ярчэйшай афарбоўкай. Даўжыня цела каралеўскага пінгвіна складае ад 91 да 2 м. Дарослыя птушкі маюць шэрую спіну, па баках чорнай галавы і на грудзях буйныя яркія аранжавыя плямы. Пуза белае. Птушаняты бурага колеру.

## Пашырэнне 
Каралеўскі пінгвін гняздуе на астравах паблізу Вогненнай Зямлі: Паўднёвая Георгія, Паўднёвыя Сандвічавы астравы, Марыён, Астравы Крозэ, Кергелен, Херд, Макуоры.

## Гл. таксама 
* Нільс Улаф

Катэгорыя:Пінгвінападобныя
Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1778 годзе
Імператарскі пінгвін

**Імператарскі пінгвін** (*Aptenodytes forsteri*) — самы буйны з сучасных відаў сямейства пінгвінавых. Разам з каралеўскім пінгвінам адносіцца да роду імператарскіх пінгвінаў (Aptenodytes).

## Апісанне 
Самцы імператарскага пінгвіна дасягаюць росту 122 см і важаць у сярэднім 35-40 кг, але максімальная вага самца можа дасягаць 45 кг. Самкі дасягаюць 114 см росту і 28-32 кг вагі. Гэта самы буйны з усіх сучасных пінгвінаў. Мускульная маса імператарскага пінгвіна таксама з’яўляецца самай вялікай з усіх відаў птушак (у асноўным за кошт грудных мускулаў). Апярэнне імператарскага пінгвіна на спіне чорнае, а на грудзях белае, што робіць яго ў вадзе менш прыкметным для ворагаў. Пад шыяй і на шчоках у яго жоўта-аранжавая афарбоўка. Птушаняты пакрытыя белым або шаравата-белым пухам.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Пінгвінападобныя
Каралеўская гвардыя Нарвегіі

**Каралеўская гвардыя Нарвегіі** () або "Яго Вялікасць гвардыя караля" — батальён арміі Нарвегіі, які падпарадкоўваецца (дакументальна) асабіста каралю Харальду V.

## Гісторыя 
Першапачаткова гвардзейская частка ў Нарвегіі налічвала кавалерыйскі эскадрон колькасцю 38 чалавек. Галоўная прычына малалікасці падраздзялення была асабістая унія каралеўстваў Швецыі і Нарвегіі, і асноўныя функцыі выконвалі гвардзейскія часткі Шведскай арміі. Але да 1856 года кароль вырашыў сфармаваць новую нарвежскую пяхотную роту, якая ўвайшла б у склад гвардыі. 8 лістапада такая частка была сфарміравана што дазволіла каралю Оскару I падкрэсліць свой статус кіраўніка як Швецыі, так і Нарвегіі.

З абвяшчэннем незалежнасці Нарвегіі ў 1905 годзе гэтая частка стала асабістай аховай караля Хокана VII. Неўзабаве каралеўская гвардыя Нарвегіі была павялічана да памеру батальёна. Батальён вызначыўся падчас Другой сусветнай вайны, перашкодзіў захапіць каралеўскую сям'ю і членаў кабінета салдатамі Вермахта 10 красавіка 1940. Пазней гвардзейцы з поспехам змагаліся ў цэнтральнай Нарвегіі, атрымаўшы ад немцаў за лютасць і цёмны колер уніформы мянушку "Чорныя д'яблы". Базуецца ў Осла ў казармах Nordre Huseby gård.

## Галерэя 

Выява:Norwegian Royal Guards in 1906.jpg|Гвардзейцы ў 1906 годзе
Выява:Garden 1.jpg|Музычная рота
Выява:Royal Guardsmans (Hans Majestet Kongens Garde) in Oslo.JPG|Гвардзейцы ў Осла

## Спасылкі 
* HMKG's website 
* www.militarytattoo.org  - Information Website
* Orkiestra  Norweskiej Gwardii Krolewskiej - Wasielgallery · YouTube

Катэгорыя:Гвардыя
Катэгорыя:Узброеныя сілы Нарвегіі
Лахтак

**Лахтак** , таксама **Марскі заяц** (*Erignathus barbatus*) — ластаногае сямейства цюленевых (*Phocidae*). Адзіны від роду *Erignathus*.

Назва «марскі заяц» была дадзена гэтаму цюленю рускімі зверабоямі з-за яго палахлівых паводзін.

## Знешні выгляд 
Адзін з самых буйных прадстаўнікоў сямейства сапраўдных цюленяў. Даўжыня цела — да 2,5 м, падпахавы ахоп 148—161 см. Маса зменлівая па сезонах у залежнасці ад укормленасці, узімку дасягаючы 360 кг. Круглая галава і ласты здаюцца невялікімі ў параўнанні з масіўным целам. Ад іншых цюленяў адрозніваецца больш блізкім размяшчэннем пярэдніх ласт да пярэдняга канца цела. Сківіцы ў лахтака магутныя, але зубы дробныя і слабыя; часта зношваюцца і выпадаюць яшчэ да надыходу старасці.

Валасяны полаг параўнальна негусты і грубы. Афарбоўка бура-шэрая, на спіне цямнейшая. Маладыя цюлені цёмныя, са светлай мордай. Вібрысы ў лахтака доўгія, тоўстыя і гладкія, а не хвалістыя, як у іншых цюленяў.

Катэгорыя:Сапраўдныя цюлені
Катэгорыя:Марскія млекакормячыя
Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1777 годзе
Нільс Улаф

Сэр **Нільс Улаф** () — каралеўскі пінгвін, які жыве ў заапарку Эдынбурга, Шатландыя. Нільс з’яўляецца талісманам нарвежскай каралеўскай гвардыі, носіць званне палкоўнік (Colonel-in-Chief), у 2008 годзе пасвечаны ў рыцары.

## Ваенная кар’ера 
У 1961 годзе нарвежская каралеўская гвардыя наведала Эдынбургскі парад ваенных аркестраў, дзе ўдзельнічала ў паказальных выступах.. Лейтэнант Нільс Эгеліен (нарв. Nils Egelien) зацікавіўся калоніяй пінгвінаў Эдынбургскага заапарка. Калі гвардзейцы зноў вярнуліся ў Эдынбург ў 1972 годзе пры актыўным садзейнічанні лейтэнанта, адзін з пінгвінаў быў «усыноўлены». Пінгвіна назвалі Нільс Улаф — Нільс ў гонар Нільса Эгеліена і Улаф ў гонар караля Нарвегіі Улафа V.

Нільсу Улафу было прысвоена званне visekorporal («віцэ-капрал», яфрэйтар). У кожны візіт каралеўскай гвардыі на Эдынбургскі парад ваенных аркестраў Нільс Улаф падвышаўся ў званні. У 1982 годзе ён стаў капралам, а ў 1987 годзе — сяржантам. Аднак неўзабаве пасля атрымання гэтага звання Нільс Улаф памёр і яго месца заняў Нільс Улаф II. У 1993 годзе ён быў павышаны ў званні да sergeant major (палкавога сяржанта). 18 жніўня 2005 года ён атрымаў званне палкоўнік (Colonel-in-Chief) і 15 жніўня 2008 года быў пасвечаны ў рыцары. Нільс Улаф стаў першым пінгвінам, якія атрымалі гэтак высокае званне ў нарвежскай арміі. У адзначэнне пасвячэння Улафа ў рыцары, у Эдынбургскім заапарку была ўсталяваная яго бронзавая статуя ў поўны рост. Аналагічная статуя ўсталяваная ў штаб-кватэры нарвежскай каралеўскай гвардыі (Huseby Leir) у Осла.

## Спасылкі 
* BBC News Military penguin becomes a 'Sir'
* BBC News Penguin picks up military honour
* Promote a penguin? Norway to run army

Катэгорыя:Пінгвінападобныя
Катэгорыя:Талісманы
Катэгорыя:Знакамітыя птушкі
Бургундскія войны

300px|thumb|Бітва пры Нансі, Бургундскія войны. Малюнак з хронікі 1515 года
**Бургундскія войны** (1474-1477 гады) — серыя ваенных канфліктаў паміж бургундскім герцагствам, з аднаго боку, і Францыяй і Швейцарскім саюзам, з другога. Ваенныя дзеянні, распачатыя ў 1474 годзе, развіваліся няўдала для герцага Бургундыі Карла Смелага, і завяршыліся ў 1477 годзе яго смерцю ў бітве пры Нансі. У выніку Бургундская дзяржава была падзелена паміж каралём Францыі і дынастыяй Габсбургаў, а Швейцарыя ўмацавала сваю незалежнасць і стала адной з наймацнейшых у ваенных адносінах дзяржаў Заходняй Еўропы.

## Бітвы Бургундскіх войн 
* Бітва пры Эрыкуры
* Бітва пры Планце
* Бітва пры Грансоне
* Бітва пры Муртэне
* Бітва пры Нансі

## Літаратура 
* Хроніка бургундскіх войн

## Спасылкі 
* Бургундскія войны (ням. мова)
* Бургундскія войны (фр. мова)
* Бургундскія войны (іт. мова)

Катэгорыя:Бургундыя
Катэгорыя:Войны Францыі
Катэгорыя:Войны Швейцарыі
Катэгорыя:Войны Аўстрыі
Катэгорыя:Войны XV стагоддзя
(264061) Віцебск

**Віцебск** — астэроід № 264061.

Адкрыты ў 2009 годзе беларускім астраномам-аматарам Віталем Неўскім пры дапамозе аддаленага доступу ў абсерваторыі Tzec Maun (ЗША).  Зарэгістраваны ў 2011 годзе Камітэтам па наменклатуры малых цел Сонечнай сістэмы ў Кембрыджы (ЗША) за №264061 пад назвай "Vitebsk".

Астэроід рухаецца па амаль кругавой арбіце, робіць адзін абарот вакол Сонца за 6,36 гадоў, мінімальнае збліжэнне з Зямлёй складае 330 млн. км. Астэроід знаходзіцца па-за галоўным поясам і адносіцца да групы Cybele, што атрымала назву ад яе самага яркага прадстаўніка (65) Кібела.

Названа ў гонар горада Віцебска, абласнога цэнтра Рэспублікі Беларусь.

## У Сеціве 
* Солнечная система обрела Vitebsk — belta.by

В
Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 2009 годзе
Карл (герцаг Арлеанскі)

**Карл (Шарль) I Арлеанскі** (, 24 лістапада 1394, Парыж — 5 студзеня 1465, Амбуаз) — герцаг Арлеанскі (1407—1465), граф дэ Блуа, дэ Дро і дэ Куртэнэ, французскі феадал і военачальнік, член каралеўскага дома Валуа, адзін з самых выбітных паэтаў Францыі.

## Біяграфія 
Паходзіў з Арлеанскай галіны дынастыі Валуа. Карл быў унукам караля Карла V Мудрага, сынам герцага Людовіка Арлеанскага і Валянціны Вісконці. Пасля яго сын Людовік ў 1498 годзе стаў каралём Францыі як Людовік XII.

## Беларускія пераклады 
Паасобныя вершы на беларускую мову пераклалі Ніна Мацяш, Лявон Баршчэўскі.

## Спасылкі 
* 
* Поўны збор сачыненняў у праекце Гутэнберг

Катэгорыя:Валуа
Катэгорыя:Герцагі Арлеанскія
Катэгорыя:Герцагі Валуа
Катэгорыя:Графы Блуа
Катэгорыя:Паэты Францыі
Катэгорыя:Военачальнікі Францыі
Катэгорыя:Франкамоўныя паэты
Катэгорыя:Англамоўныя паэты
Катэгорыя:Паэты XV стагоддзя
Джэймс Тоні

**Джэймс Натаніэль Тоні** (; , Гранд-Рапідс, штат Мічыган, ЗША) — амерыканскі баксёр-прафесіянал, таксама выступае ў змяшаных адзінаборствах. Баксёр года 1991 і 2003 гадоў па версіі часопіса «Рынг». Дванацаціразовы чэмпіён свету па версіі IBF у трох вагавых катэгорыях.

У розны час апанентамі Тоні былі такія паважаныя баксёры, як: Майк Макалум, Айрэн Барклі, Рой Джонс, Эвандэр Холіфілд, Джон Руіс, Сэмюэл Пітэр і Хасім Рахман. У змешаных адзінаборствах Джэймсу Тоні супрацьстаяў адзін з самых выдатных байцоў у спорце — Рэндзі Куцюр.

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт Джэймса Тоні  
* 

Катэгорыя:Баксёры 1980-х
Катэгорыя:Баксёры 1990-х
Катэгорыя:Баксёры 2000-х
Катэгорыя:Баксёры першай цяжкай вагавай катэгорыі
Катэгорыя:Баксёры цяжкай вагавай катэгорыі
Катэгорыя:Баксёры ЗША
Джон Руіс

**Джон Руіс** (англ.: John Ruiz, 4 студзеня 1972, Мэтуен, штат Масачусетс, ЗША) — амерыканскі баксёр-прафесіянал, які выступае ў суперцяжкай катэгорыі. Чэмпіён свету ў суперцяжкай (версія WBA, 2001—2003 і 2004—2005; часовы тытул па версіі WBA, 2003) вагавой катэгорыі. Знакаміты сваім аднастайным стылем вядзення бою — «удар-клінч, удар-клінч».

## Спасылкі 
* Паслужны спіс 
* Афіцыйны сайт 
* Відэа кліп бою 
* Падрабязнае ўяўленне паядынку Джона Руіса з Дэвідам Хэям на **vRINGe.com**
* Апавяданне пра паядынак Джона Руіса з Дэвідам Хэям на **vRINGe.com**

Катэгорыя:Баксёры 1990-х
Катэгорыя:Баксёры 2000-х
Катэгорыя:Баксёры першай цяжкай вагавай катэгорыі
Катэгорыя:Баксёры цяжкай вагавай катэгорыі
Катэгорыя:Баксёры ЗША
Сусветная баксёрская асацыяцыя

**Сусветная баксёрская асацыяцыя** (СБА, *WBA*) — міжнародная арганізацыя прафесійнага бокса.

У 1921 годзе ў ЗША створана Нацыянальная баксёрская асацыяцыя (National Boxing Association). У 1962 годзе перайменаваная ў Сусветную баксёрскую асацыяцыю.

На верасень 2011 года суперчэмпіёнам у цяжкай вазе па версіі WBA з’яўляецца Уладзімір Клічко, дзеючым (рэгулярным) чэмпіёнам у цяжкай вазе па версіі WBA з’яўляецца Аляксандр Паветкін.

## Баксёрскія арганізацыі (па значнасці) 
* Сусветны баксёрскі савет (WBC)
* Сусветная баксёрская асацыяцыя (WBA)
* Міжнародная баксёрская федэрацыя (IBF)
* Сусветная баксёрская арганізацыя (WBO)
* Міжнародная баксёрская арганізацыя (IBO)
* Сусветная федэрацыя прафесійнага бокса (WPBF)

## Спасылкі 
* Сусветная баксёрская асацыяцыя(сайт WBA)

Катэгорыя:Прафесійныя баксёрскія арганізацыі
Айрэн Барклі

**Айрэн Барклі** (; нар. ) — амерыканскі баксёр-прафесіянал, які выступаў у сярэдніх вагавых катэгорыях. Чэмпіён свету ў сярэдняй (версія WBC, 1988—1989), 2-й сярэдняй (версія IBF, 1992—1993) і паўцяжкай (версія WBA, 1992) вагавых катэгорыях. Топ-баксёр мяжы 1980-1990-х гадоў.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Баксёры 1980-х
Катэгорыя:Баксёры 1990-х
Катэгорыя:Баксёры сярэдняй вагавай катэгорыі
Катэгорыя:Баксёры другой сярэдняй вагавай катэгорыі
Катэгорыя:Баксёры паўцяжкай вагавай катэгорыі
Катэгорыя:Баксёры першай цяжкай вагавай катэгорыі
Катэгорыя:Баксёры цяжкай вагавай катэгорыі
Катэгорыя:Баксёры ЗША
Ленакс Льюіс

**Ленакс Клаўдыус Льюіс** (анг. Lennox Claudius Lewis; 2 верасня 1965 г., Вест Хэм, Вялікабрытанія) — канадскі і брытанскі баксёр-прафесіянал, які выступаў у цяжкай вагавой катэгорыі. Алімпійскі чэмпіён 1988 г. у суперцяжкай вазе (у складзе зборнай Канады). Чэмпіён свету ў цяжкай (версія WBC, 1993—1994, 1997—2001 і 2001—2003; версія IBF, 1999—2001 і 2001—2002; версія WBA, 1999) вагавой катэгорыі.

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Баксёры 1980-х
Катэгорыя:Баксёры 1990-х
Катэгорыя:Баксёры 2000-х
Катэгорыя:Баксёры цяжкай вагавай катэгорыі
Катэгорыя:Баксёры Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Баксёры Канады
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны па боксе
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны ад Канады
Катэгорыя:Чэмпіёны летніх Алімпійскіх гульняў 1988 года
Катэгорыя:Баксёры на летніх Алімпійскіх гульнях 1984 года
Катэгорыя:Баксёры на летніх Алімпійскіх гульнях 1988 года
Катэгорыя:Члены ордэна Канады
Катэгорыя:Камандоры ордэна Брытанскай імперыі
Міжнародная баксёрская федэрацыя

**Міжнародная баксёрская федэрацыя** (МБФ, *IBF*) была ўтворана ў 1983 годзе і аб'яднала баксёраў-прафесіяналаў ЗША і іншых краін, якія не ўвайшлі ў іншыя баксёрскія арганізацыі. Больш за 90 баксёраў-чэмпіёнаў свету па версіі IBF былі прызнаныя іншымі вядучымі міжнароднымі прафесійнымі баксёрскімі арганізацыямі, такімі як СБС (WBC), СБА (WBA) і СБАр (WBO).

## Баксёрскія арганізацыі (па значнасці) 
* Сусветны баксёрскі савет (WBC)
* Сусветная баксёрская асацыяцыя (WBA)
* Міжнародная баксёрская федэрацыя (IBF)
* Сусветная баксёрская арганізацыя (WBO)
* Міжнародная баксёрская арганізацыя (IBO)
* Сусветная федэрацыя прафесійнага бокса (WPBF)

## Спасылкі 
* Міжнародная баксёрская федэрацыя (сайт IBF)

Катэгорыя:Прафесійныя баксёрскія арганізацыі
Хуліа Сесар Чавес

**Хуліа Сесар Чавес** (; 12 ліпеня 1962 года, Сьюдад-Абрэгон, штат Санора, Мексіка) — мексіканскі баксёр-прафесіянал, які выступаў у найлёгкай, 2-й найлёгкай, паўлёгкай, 2-й паўлёгкай, лёгкай, 1-й паўсярэдняй, паўсярэдняй і 1-й сярэдняй вагавых катэгорыях. Чэмпіён свету ў 2-й паўлёгкай (версія WBC, 1984—1987), лёгкай (версія WBC, 1987—1988; версія WBA, 1988), 1-й паўсярэдняй (версія WBC, 1989—1994, 1994—1996; версія IBF, 1990—1991) вагавых катэгорыях. Адзін з наймацнейшых баксёраў мяжы 1980-1990-х гадоў. Бацька Хуліа Сесара Чавеса малодшага.

Катэгорыя:Баксёры 1980-х
Катэгорыя:Баксёры 1990-х
Катэгорыя:Баксёры 2000-х
Катэгорыя:Баксёры найлёгкай вагавай катэгорыі
Катэгорыя:Баксёры другой найлёгкай вагавай катэгорыі
Катэгорыя:Баксёры паўлёгкай вагавай катэгорыі
Катэгорыя:Баксёры другой паўлёгкай вагавай катэгорыі
Катэгорыя:Баксёры лёгкай вагавай катэгорыі
Катэгорыя:Баксёры першай паўсярэдняй вагавай катэгорыі
Катэгорыя:Баксёры паўсярэдняй вагавай катэгорыі
Катэгорыя:Баксёры першай сярэдняй вагавай катэгорыі
Катэгорыя:Баксёры Мексікі
Лары Холмс

**Лары Холмс** (, 3 лістапада 1949, Катберт, штат Джорджыя, ЗША) — амерыканскі баксёр-прафесіянал, які выступаў у цяжкай вагавой катэгорыі. Чэмпіён свету цяжкай вагавой катэгорыі (версія WBC, 1978—1983; версія IBF, 1984—1985).

## Спасылкі 
* Паслужны спіс 
* Афіцыйны вэб-сайт Лары Холмса
* Біяграфія на сайце AllBoxing.ru 
* Эксклюзіўнае інтэрв’ю з Лары Холмсам (частка I) на сайце AllBoxing.ru
* Эксклюзіўнае інтэрв’ю з Лары Холмсам (частка II) на сайце AllBoxing.ru

Катэгорыя:Баксёры 1970-х
Катэгорыя:Баксёры 1980-х
Катэгорыя:Баксёры 1990-х
Катэгорыя:Баксёры 2000-х
Катэгорыя:Баксёры цяжкай вагавай катэгорыі
Катэгорыя:Баксёры ЗША
Аляксандр Уладзіміравіч Паветкін

{{Медалі
| шырыня = 257px
| фатаграфія =
| медалі = 

{

}
}}

**Аляксандр Уладзіміравіч Паветкін** (; 2 верасня 1979, Курск, СССР) — расійскі баксёр-прафесіянал, які выступае ў цяжкай вагавой катэгорыі.

Чэмпіён Расіі 2000 года (катэгорыя да 91 кг) і 2001—2002 гадоў (катэгорыя звыш 91 кг), чэмпіён Гульняў добрай волі (2001), абсалютны чэмпіён Расіі (2002), двухразовы чэмпіён Еўропы (2002, 2004), чэмпіён свету (2003), алімпійскі чэмпіён (2004) у аматарскіх спаборніцтвах. Рэгулярны чэмпіён свету WBA ў цяжкой вазе (2011). Рост — 188 см. Баявая вага — 103 кг.

## Спасылкі 
* 
* 
* Рэйтынгі вядучых арганізацый прафесійнага бокса 
* Уяўленне паядынку Руслана Чагаева і Аляксандра Паветкіна на **vRINGe.com**  22.08.2011 
* Рэпартаж пра бой Руслана Чагаева і Аляксандра Паветкіна на **vRINGe.com** 28.08.2011 

Катэгорыя:Баксёры 2000-х
Катэгорыя:Баксёры на летніх Алімпійскіх гульнях 2004 года
Катэгорыя:Баксёры Расіі
Катэгорыя:Баксёры цяжкай вагавай катэгорыі
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны па боксе
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны ад Расіі
Катэгорыя:Чэмпіёны свету па боксе
Катэгорыя:Чэмпіёны Еўропы па боксе
Катэгорыя:Чэмпіёны летніх Алімпійскіх гульняў 2004 года
Катэгорыя:Заслужаныя майстры спорту Расіі
Баксёрская груша

right|thumb|Трэніроўка з баксёрскай грушай.

**Баксёрская груша** — скураны снарад для ўдасканалення ўдараў бокса (прамыя і бакавыя ўдары). Прызначаны для развіцця дакладнасці і хуткасці ўдараў. Падвешваецца на ўзроўні грудзей баксёра. Нараўне з баксёрскай грушай для трэніроўкі ўдараў выкарыстоўваюцца іншыя падобныя снарады: баксёрскі мяшок, падлогавы мяшок, «груша на расцяжках». 

Існуюць розныя практыкаванні з баксёрскай грушай. Можна наносіць удары на хуткасць, імкнучыся ўдараць як мага часцей і мацней. Можна таксама наносіць ўдары ў руху, максімальна прыстасоўваючыся да ўмоў баксёрскага рынга.

Катэгорыя:Бокс
Катэгорыя:Спартыўны інвентар
Хук (бокс)

thumb|250px
**Хук** () — класічны флангавы ўдар з традыцыйнага бокса. «Хук» у перакладзе з англійскай азначае «крук».

Image:crochet5.jpg|
Image:crochet2.jpg|
Image:crochet1.jpg|

Хук — бакавы ўдар. Наносіцца сагнутай у локці рукой на сярэдняй і блізкай дыстанцыі. Звычайна выконваецца ў сківіцу, але можа быць выкананы па корпусе, асабліва ў печань. Наносіцца як з пярэдняй так і з задняй рукі. Сіла ўдару ствараецца ў асноўным паваротам корпуса і пераносам цэнтра цяжасці.

Хук з’яўляецца небяспечным, накаўтальным ударам. Ён не патрабуе замаху, наносіцца з блізкай дыстанцыі і дзякуючы павароту корпуса надзвычай моцны.

## Гл. таксама 
* Джэб

Катэгорыя:Бокс
Джэк Дэмпсі

**Уільям Харысан Дэмпсі** (, больш вядомы як **Джэк Дэмпсі**,  або Касталом з Манасы, англ. Manassa Mauler; 24 чэрвеня 1895, Манаса, ЗША - 31 мая 1983, Нью-Ёрк, ЗША) — амерыканскі баксёр-прафесіянал, чэмпіён свету ў суперцяжкай вазе.

## Спасылкі 
* Паслужны спіс
* Відэа баёў Джэка Дэмпсі

Катэгорыя:Баксёры ЗША
Катэгорыя:Баксёры 1910-х
Катэгорыя:Баксёры 1920-х
Катэгорыя:Баксёры цяжкай вагавай катэгорыі
Жаночы бокс

thumb|255px|Жаночы бокс
**Жаночы бокс** з’явіўся ўпершыню на Алімпійскіх гульнях на дэманстрацыйнай сутычцы ў 1904 годзе. Аднак на працягу XX стагоддзя гэты від спорту быў забаронены ў шматлікіх краінах. Адраджэнне жаночага бокса звязана са Шведскай Асацыяцыяй баксёраў-аматараў, якая санкцыянавала спаборніцтвы для жанчын у 1988 годзе. Аналагічная брытанская асацыяцыя санкцыянавала першыя жаночыя спаборніцтвы па боксе ў 1997 годзе.

13 жніўня 2009 года Міжнародны алімпійскі камітэт прыняў рашэнне ўключыць жаночы бокс у праграму Лонданскай Алімпіяды-2012.

## Спасылкі 
* International Women’s Boxing Federation 
* Жаночы бокс уключылі ў Алімпіяду-2012
Джэб

**Джэб** (ад  — раптоўны ўдар, штуршок) — адзін з асноўных відаў удараў у боксе. У айчынных крыніцах часта выкарыстоўваецца назва прамой левай (пры гэтым маецца на ўвазе, што баксёр-праўшун знаходзіцца ў звычайнай левабаковай баксёрскай стойцы). Часам джэб называюць "сустрэчны" ўдар (на апярэджанне).

Image:jab3.jpg|*джэб з прыседам*
Image:directlong0.jpg|*джэб з крокам*
Image:Direct_corps1.jpg|*джэб як контрудар*
Image:jab2.jpg|*спыняльны джэб*

Джэб — доўгі прамы ўдар рукой. Існуюць розныя варыянты джэбу. Усе іх аб'ядноўваюць наступныя характарыстыкі: пярэдняя рука выкідваецца наперад, цалкам разгінаючыся, у момант удару кулак звычайна трымаецца ў гарызантальным становішчы - далонню да зямлі. Джэб можа прабівацца ў галаву і ў корпус. Часта джэб выкарыстоўваецца як контрудар.

Нягледзячы на тое, што джэб — не самы моцны з удараў у арсенале баксёра, многія лічаць яго адным з самых важных удараў у боксе.

Камп'ютарызаваная сістэма падліку ўдараў Compubox дзеліць ўдары на 2 катэгорыі: джэб і моцныя ўдары.

## Гл.таксама 
* Хук (бокс)

Катэгорыя:Бокс
Брыёнскае пагадненне

**Брыё́нскае пагадненне** (*Брыёнская дэкларацыя*) — пагадненне, падпісанае 7 ліпеня 1991 года на астравах Брыуны прадстаўнікамі Славеніі, Харватыі і СФРЮ пры пасрэдніцтве Еўрасаюза. Паводле гэтага дакумента, югаслаўская армія спыняла баявыя дзеянні на тэрыторыі Славеніі (тым самым завяршалася Дзесяцідзённая вайна). Славенія і Харватыя прыпынялі на тры месяцы ўваходжанне ў сілу дэкларацый пра незалежнасць ад Югаславіі (абвешчаны 25 чэрвеня таго ж года).

Апошнія часткі ЮНА былі выведзены са Славеніі 26 кастрычніка 1991 года.

Катэгорыя:Гісторыя Славеніі
Катэгорыя:Гісторыя Харватыі
Катэгорыя:Міжнародныя дагаворы XX стагоддзя
Катэгорыя:Ліпень 1991 года
Катэгорыя:1991 год у праве
Эйлсберы

**Э́йлсберы** () — галоўны горад графства Бакінгемшыр на поўдні цэнтральнай Англіі. Яго насельніцтва паводле перапісу 2001 года склала 65 173 чалавек. Уваходзіць у склад .

## Гісторыя 
У выніку раскопак 1985 года выяўлены ўмацаванні жалезнага веку, якія адносяцца да пачатку 4 стагоддзя да нашай эры.
* VII стагоддзе — сёстрамі Эдбургай і Эдзітай у Эйлсберы заснаваны манастыр.

thumb|300px|left|Царква Святой Марыі

## Спасылкі 
* Aylesbury Town Council

Катэгорыя:Гарады Англіі
Катэгорыя:Бакінгемшыр
Джэймс Кларк Рос

Сэр **Джэймс Кларк Рос** (; ,  — , ) — англійскі ваенны марак, палярны даследчык, член Каралеўскага таварыства.

## Біяграфія 
Джэймс Кларк Рос нарадзіўся ў Лондане 15 красавіка 1800 года.

У флот трапіў яшчэ ў 12 гадоў, апынуўшыся на караблі свайго дзядзькі — эксперта па Арктыцы, капітана Джона Роса.

У 1818-33 гадах удзельнічаў у 6 арктычных экспедыцыях па пошуку Паўночна-Заходняга праходу, у тым ліку ў 3 пад кіраўніцтвам У. Э. Пары і ў 2 (1829-33) — свайго дзядзькі Дж. Роса. У час зімоўкі (1830-31) даследаваў паўвостраў Бутыя і адкрыў на яго заходнім узбярэжжы Паўночны магнітны полюс. У 1840-43 гадах здзейсніў на суднах «Эрэбус» і «Тэрар» 3 плаванні ў Антарктыду. Адкрыў частку мацерыка Антарктыды — Зямлю Вікторыі, мора і ледзяны бар'ер, вулканы Эрэбус і Тэрар, вызначыў становішча Паўднёвага магнітнага полюса, але дайшоў толькі да 78°09' паўднёвай шыраты. Яго імем названы бухта, праліў і мыс у Канадскім Арктычным архіпелагу, востраў каля берага Антарктычнага паўвострава, шэльфавы ледавік у Антарктыдзе і мора каля яе берагоў.

## Вайсковыя чыны 
* Лейтэнант (26.12.1822)
* Камандзір (08.11.1827)
* Капітан (28.10.1834)
* Контр-адмірал (01.12.1856)

## Ушанаванне памяці 
Імем Роса, акрамя мора і шэльфавага ледавіка, названыя два вострава ў Антарктыцы (Востраў Роса і Востраў Джэймса Роса), карабель, кратар на Месяцы, места ў Каліфорніі, гара на востраве Кергелен і іншыя.

## Гл. таксама 
* Рычард Бэрд
* Руаль Амундсен
* Эрнэст Шэклтан
* Роберт Піры

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Біяграфія Дж. Роса 
* Росы: Джон і Джэймс 

Катэгорыя:Адміралы Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Падарожнікі Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Даследчыкі Арктыкі
Катэгорыя:Даследчыкі Антарктыкі
Катэгорыя:Людзі, у гонар якіх названы кратар на Месяцы
Дынама-Юні (стадыён)

**Дынама-Юні** — стадыён у Мінску, належыць клубу Вышэйшай лігі чэмпіянату Беларусі «Дынама» (Мінск). Знаходзіцца ў мікрараёне Кунцаўшчына, на захадзе горада. Умяшчальнасць стадыёна — 5500 чалавек.

## Гісторыя 
Стадыён быў пабудаваны ў 2000 годзе і меў назву «Дарыда». З’яўляўся хатнім стадыёнам каманды «Дарыда» з Мінскага раёна. У 2008 годзе быў выкуплены мінскім «Дынама» і перайменаваны.

У 2013 стадыён быў закрыты на рэканструкцыю, якая зацягнулася. У канцы 2010-х гадоў асноўныя працы былі скончаны, на стадыёне пачаліся трэніроўкі дзіцячых і жаночых каманд, пры гэтым завяршаўся мантаж трыбун. Па заканчэнні рэканструкцыі стадыён быў урачыста адкрыты 3 верасня 2021 года.

5 сакавіка 2022 года на стадыёне адбыўся матч за Суперкубак Беларусі, у якім барысаўскі БАТЭ перамог салігорскі «Шахцёр» з лікам 1:0.

## Схема сектароў 
Катэгорыя:Футбольныя стадыёны Беларусі
Катэгорыя:Футбольныя стадыёны Мінска
Катэгорыя:2000 год у Мінску
Тэлевізійны канал

**Тэлевізійны канал** — электроннае сродак масавай інфармацыі, які ўяўляе сабой сукупнасць тэлевізійных праграм і іншых аўдыёвізуальных паведамленняў і матэрыялаў, сфарміраваных у адпаведнасці з *сеткай вяшчання* для наступнага распаўсюджвання.

Па спосабе вяшчання падзяляюцца на эфірныя, кабельныя, спадарожнікавыя і інтэрнэт-тэлеканалы, 
па тэрыторыі ахопу — на міжнародныя, агульнанацыянальныя і рэгіянальныя.

## Гл. таксама 
* Тэлевізійныя каналы Беларусі
* Тэлебачанне ў ЗША
Абідавічы

**Абі́давічы** (, ) — аграгарадок у Быхаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Абідавіцкага сельсавета.

Побач вёскі цячэ рака Чарняўка і праходзіць магістраль , частка Еўрапейскага маршрута .

## Назва 
Паводле паданне, жылі два асілкі Абіда і Вязула. Вязула жыў на месцы Бязуевіч (цяпер Слаўгарадскі раён), а Абіда — на месцы Абідавіч. У братоў была адна сякера, якую яны перакідвалі адзін другому каб насячы дроў.

## Гісторыя 
Мясцовасць заселена са старажытнасці, за 3 км на паўднёвы захад ад Абідавіч знаходзяцца гарадзішчы зарубінецкай і калочынскай культур (II ст. да н.э. — III ст.).

Вядома прынамсі з XVI ст. У 1600 годзе сяло маёнтка Тайманава Рэчыцкага павета. 3 1742 года ў Быхаўскім графстве, з 1772 года — у Старабыхаўскім Быхаўскім павеце Магілёўскай губерні.

У 1880 годзе ў Абідавічах 790 жыхароў.

3 1924 года цэнтр сельсавета ў Журавіцкім раёне, з 1935 — у Доўскім (Журавіцкім), з 1956 — у Быхаўскім раёне. У 1969—883 жыхароў.

## Інфраструктура 
Працуюць Абідавіцкая школа-сад, дзіцячая музычная школа, бібліятэка і крама.

СВК «Абідавічы» займаецца вырошчваннем бульбы, зернебабовых і мяса-малочнай жывёлагадоўляй.

## Мемарыялы 
* Брацкая магіла 265 чалавек (№ 3375-201) — . У 1958 годзе ўсталяваны бетонны помнік-скульптура ваяра, аўтарства Л. А. Ждана.

## Вядомыя асобы 
* Юрый Уладзіміравіч Мянькоў — беларускі педагог і публіцыст

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 1: А — Аршын / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш.. — Мн. : БелЭн, 1996. — Т. 1. — 552 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0036-6 (т. 1), стар. 22.

## Спасылкі 
* Фота могілак на radzima.org
* Абідавіцкі абрыў з боку Новага Быхава 


Катэгорыя:Абідавіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Быхаўскага раёна
Сусветны баксёрскі савет

**Сусветны баксёрскі савет** (СБС, *WBC*) — прафесійная баксёрская арганізацыя. Заснавана ў 1963 годзе адзінаццаццю нацыянальнымі арганізацыямі бокса: Аргенціны, Бразіліі, Вялікабрытаніі, Венесуэлы, Мексікі, Панамы, Перу, ЗША, Філіпін, Францыі, Чылі. Узначальваецца Хасэ Сулейманам.

Чэмпіёнамі свету па яго версіі былі: Махамед Алі, Лары Холмс, Рэй Леанард, Ленакс Льюіс, Віталь Клічко, Майк Тайсан, Джордж Форман, Раберта Дзюран, Хуліа Сесар Чавес, Оскар дэ ла Хоя, Флойд Мейвезер-малодшы, Рой Джонс-малодшы, Алег Маскаеў, Дзяніс Інкін.

## Баксёрскія арганізацыі (па значнасці) 
* Сусветны баксёрскі савет (WBC)
* Сусветная баксёрская асацыяцыя (WBA)
* Міжнародная баксёрская федэрацыя (IBF)
* Сусветная баксёрская арганізацыя (WBO)
* Міжнародная баксёрская арганізацыя (IBO)
* Сусветная федэрацыя прафесійнага бокса (WPBF)

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт WBC

Катэгорыя:Прафесійныя баксёрскія арганізацыі
ITV

**Ай-ці-ві** (англ. ITV, ад *Independent Television*) — адна з лідараў сярод тэлевізійных карпарацый Вялікабрытаніі.

## Арганізацыя 
У адрозненне ад іншых брытанскіх тэлевізійных сетак, Ай-ці-ві не з’яўляецца адзінай кампаніяй (хоць у апошні час кампаніі, складнікі яе, аб’ядналіся ў асобныя холдынгі). Бягучы кантралёр, «Офкам», выдае ліцэнзіі на права рэгіянальнага рэтранслявання праграм 15 кампаніям адпаведна ў 15 рэгіёнах. Апроч усяго, у гэты спіс уваходзяць агульнанацыянальная ліцэнзія на права ранішняга эфіру з 6:00 да 9:25, ліцэнзія на права падаваць паслугі тэлетэксту і дзве ліцэнзіі на права вяшчання ў Лондане (з панядзелку па пятніцу і ў выхадныя, адпаведна).

У апошні раз выдача ліцэнзій паходзіла ў 1991 годзе (да гэтага, прыкладна раз у 10 гадоў).

## Гісторыя 
## Праграмы 
### Навінавыя 
* ITV Lunchtime News
* ITV Evening News
* ITV Nightly News
* ITV Weekend News
* ITV News
* ITV Business Daily

### Рэаліці-шоу 
* «Style Queen»
* «Jean-Claude Van Damme: Behind Closed Doors» ()

### Забаўляльныя 
* «The X Factor»
* «Who Wants To Be A Millionaire»

### Агульнанацыянальныя і сусветныя 
### Рэгіянальныя 
### Спорт 
### Дзіцячыя 
## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Тэлекампаніі Вялікабрытаніі
Джэйсан Флемінг

**Джэ́йсан Іа́н Фле́мінг** (; нар. 25 верасня 1966, Лондан, Англія, Вялікабрытанія) — англійскі , найбольш вядомы ролямі ў фільмах Гая Рычы «Карты, грошы, два ствалы» і «Вялікі куш».

## Біяграфія 
Джэйсан Флемінг нарадзіўся ў Лонданскім раёне Путні, сын шатландскага рэжысёра Гордана Флемінга. Ён вырашыў стаць акцёрам пасля ўдзелу ў тэатральных пастаноўках у сваёй школе. «*Я заўсёды жадаў быць акцёрам*» — пазней ён распавёў BBC.

У 1980-х ён браў удзел у Нацыянальным моладзевым тэатры і палітычнай арганізацыі маладых сацыялістаў.

Занимается бегом на длинные дистанции. Он совершил несколько марафонов.

## Фільмаграфія 
## Спасылкі 
*
Міжнародны алімпійскі камітэт

183px|right|thumb|Эмблема МАК.
**Міжнародны алімпійскі камітэт** (скар. МАК) — міжнародная арганізацыя, створаная для адраджэння Алімпійскіх гульняў і прапаганды алімпійскага руху. Штаб-кватэра камітэта знаходзіцца ў Лазане, Швейцарыя.

МАК заснаваны 23 чэрвеня 1894 у Парыжы баронам П’ерам дэ Кубертэнам і Дэметрыусам Вікеласам. Штогод 23 чэрвеня святкуецца Міжнародны Алімпійскі дзень.

## Прэзідэнты 
Усе прэзідэнты МАК былі еўрапейцамі, акрамя Эйверы Брэндэджа. Прэзідэнт МАК абіраецца на 8 гадоў і мае права пераабрацца на наступныя 4 гады.

* Дэметрыус Вікелас (1894—1896)
* П’ер дэ Кубертэн (1896—1916 і 1919—1925)
* Годфруа дэ Блонэ (в. а. 1916—1919)
* Анры дэ Байе-Латур (1925—1942)
* Сігфрыд Эдстром (в. а. 1942—1946, 1946—1952)
* Эйверы Брэндэдж (1952—1972)
* Майкл Морыс (1972—1980)
* Хуан Антоніа Самаранч (1980—2001)
* Жак Роге (2001—2013)
* Томас Бах (з 2013)

## Гл. таксама 
* Байкот Алімпійскіх гульняў
* Алімпійскія гульні
* Паралімпійскія гульні
* Зімовыя Алімпійскія гульні
* Зімовыя Паралімпійскія гульні
* Летнія Алімпійскія гульні
* Летнія Паралімпійскія гульні
* Антычныя Алімпійскія гульні
* Спіс сесій Міжнароднага алімпійскага камітэта
* Спіс кодаў МАК

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт Міжнароднага алімпійскага камітэта
* Алімпійскі музей — знаходзіцца ў Лазане, Швейцарыя
De La Rue

**De La Rue** () — брытанская кампанія, адзін з найбуйнейшых у свеце вытворцаў каштоўных папер (банкноты, пашпарты, пасведчанне кіроўцы і іншыя дакументы) і банкаўскага абсталявання (лічыльнікі банкнот, сартавальнікі банкнот, сартавальнікі манет і інш.), тэхнічных рашэнняў для ідэнтыфікацыі асобы і абароны дакументаў. У мінулым таксама друкавала паштовыя маркі. Штаб-кватэра — Бэйсінгстоўк (Basingstoke), графства Хэмпшыр.

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт кампаніі De La Rue 
* Мыс Добрай Надзеі, маркі, надрукаваныя кампаніяй De La Rue  

Катэгорыя:Кампаніі Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Кампаніі, заснаваныя ў 1821 годзе
Катэгорыя:Кампаніі, якія маюць лістынг акцый на Лонданскай біржы
Катэгорыя:Манетная справа
Катэгорыя:Друкарні
Навуковая фантастыка

[thumb|250px|2000 год ва ўяўленні [Альбер Рабіда|Альбера Рабіда]]

**Навуковая фантастыка** (**НФ**) — жанр у літаратуры, кіно і іншых відах мастацтва, адна з разнавіднасцяў фантастыкі. Навуковая фантастыка засноўваецца на фантастычных дапушчэннях у вобласці навукі і тэхнікі, у тым ліку як натуральных, так і гуманітарных навук. Творы, заснаваныя на ненавуковых дапушчэннях, адносяцца да іншых жанраў (гл., напрыклад, Фэнтэзі). Тэмы навукова-фантастычных твораў — новыя адкрыцці, вынаходствы, невядомыя навуцы факты, даследаванні космасу і вандраванні ў часе. Дзеянне навуковай фантастыкі часта адбываецца ў будучыні, што родніць гэты жанр з футуралогіяй.

## Гл. таксама 
* Фантастыка
* Кіберпанк
* Пост-кіберпанк
* Машына часу
* Паралельны свет
* Пазаземныя цывілізацыі
* Касмічная опера
* Спіс пісьменнікаў-фантастаў
* Спіс літаратурных прэмій па навуковай фантастыцы і фэнтэзі
* Тэхнафэнтэзі
* Новая хваля, фантастыка
Эндру Лі Потс

**Эндру Лі Потс** (, нар. 29 кастрычніка 1979, Брэдфард, Заходні Ёркшыр, Вялікабрытанія) — англійскі  і .

## Біяграфія 
Нарадзіўся 29 кастрычніка 1979 года ў Брэдфардзе, Заходні Ёркшыр, Вялікабрытанія. Бацьку клічуць Алан (нар. 1951), а маці Сьюзан. У яго ёсць старэйшая сястра, Сара-Джэйн Потс, таксама актрыса. Скончыў *Школу выканальніцкіх мастацтваў Лідса* і пачаў сваю кар’еру ў музычным тэатры, адначасна прымаючы ўдзелы ў тэлевізійных праектах і фільмах англійскага тэлебачання, такіх як «Children’s Ward», «Біццё сэрца», «Дэлзіл і Пэскаў», «Сакрэтныя матэрыялы Стрэйнджа», «Вайна Фойла», «Fat Friends», «Дохлая рыба», «Rose and Maloney» і «Тагерт».

Эндру Лі стаў вядомым пасля выхаду на экраны навукова-фантастычнага тэлесерыяла «Партал юрскага перыяду», у ролі *Конара Тэмпла* (былы студэнт *Катэра*, які стаў спецыялістам па даследаванню, тэхніцы і абсталяванню), яго партнёркай па пляцоўцы стала Ханна Спірыт, былая ўдзельніца моладзевай папулярнай групы «S Club 7», з якой Эндру Лі заручыўся ў 2008 годзе.

У 2009 годзе яго бацьку, Алану Потсу, які, па словах самога Эндру, стаў своеасаблівым правобразам жыццярадаснага Конара Тэмпла, быў пастаўлены дыягназ — неаперабельны рак. Эндру Лі, які здымаўся тады ў 3 сезоне «Партала юрскага перыяду», атрымаў спецыяльны дазвол ад кінакампаніі пакінуць здымачную пляцоўку ў любы момант, калі гэта спатрэбіцца.

Наступная праца, якая прыносіць Потсу ўжо шырэйшую вядомасць, — экранізацыя вядомай казкі Люіса Кэрала мінісерыял «Аліса ў краіне цудаў» (2009) рэжысёра і сцэнарыста Ніка Уілінга, у якім Эндру сыграў адну з галоўных роляў — *Капялюшніка*.

Усяго на рахунку маладога акцёра налічваецца больш 40 роляў.

У наш час жыве з Ханнай Спірыт у Брайтане.

## Іншыя сферы дзейнасці 
### Рэжысура 
## Фільмаграфія 
* Нацыя вампіраў (2012)
* Партал юрскага перыяду: Новы свет (серыял)
* Доктар Марцін (серыял) (2011)
* Гарачая жанчына (серыял) (2010)
* Аліса ў Краіне цудаў (мінісерыял) (2009)
* Сэрца Дракона (2008)
* Барвовая імга (2008)
* Партал юрскага перыяду (серыял) (2007—2011)
* Вяртанне ў дом начных зданяў (відэа) (2007)
* 1408 (2007)
* Папкорн (2007)
* Кафеін (2006)
* Trial & Retribution: Sins of the Father (ТБ) (2006)
* Rude Awakenings (2005)
* Dipper (2005)
* Ідэал (серыял) (2005—2009)
* Дохлая рыба (2004)
* Белы шквал (2004)
* Абсалютная ўлада (серыял) (2003—2005)
* Каралева супраць Рыма (2003)
* Сакрэтныя матэрыялы Стрэйнджа (серыял) (2003)
* Паэт (2003)
* Ride, The (2002)
* High Speed (2002)
* Вайна Фойла (серыял) (2002—2008)
* Амерыканскае пасольства (серыял) (2002)
* Night Flight (ТБ) (2002)
* Сям’я Рабінзонаў (2002)
* Бункер (2001)
* Браты па зброі (серыял) (2001)
* New Year’s Day (2001)
* Anchor Me (ТБ) (2000)
* Rage (1999)
* Lost in France (ТБ) (1998)
* Trial & Retribution (серыял) (1997—2009)
* Hetty Wainthropp Investigates (серыял) (1996—1998)
* Дэлзіл і Пэскаў (серыял) (1996—2008)
* Біццё сэрца (серыял) (1992—2009)
* Тагерт (серыял) (1983—2010)

## Спасылкі 
* 
*  (для паклоннікаў)
* 
* Andrew Lee Potts Online 
* Adoring Andrew Lee Potts 
* Партал прысвечаны Эндру Лі Потсу і Ханне Спірыт
Кэці Бэйтс

**Кэці Бэйтс** (, нар. 28 чэрвеня 1948) — амерыканская актрыса і рэжысёр.

## Біяграфія 
Кэтлін Дойл Бэйтс нарадзілася ў Мемфісе, штат Тэнесі. Яна атрымала вышэйшую адукацыю ў Паўднёвым метадычным універсітэце ў Даласе, а таксама была главой жаночага таварыства «Альфа, Дэльта, Пі». Бэйтс дэбютавала ў кіно ў 1971 годзе. З 1973 года працавала ў тэатры, атрымаўшы некаторую вядомасць толькі пасля ролі ў спектаклі «Злачынства сэрца» ў 1978 годзе. У 80-х гадах яна актыўна ўдзельнічала ў брадвейскіх пастаноўках, шмат здымалася на тэлебачанні, а ў кіно была занята ў другарадных ролях. Да Бэйтс прыйшла слава пасля фільма «Мізеры», за які яна атрымала «Оскара». У тым жа годзе яна знялася ў фільме «Смажаныя зялёныя памідоры», за які яна была намінавана на «Залаты глобус». У 1994 яна сыграла невялікую ролю ў фільме «Норт», за якую яна была намінавана на анты-прэмію «Залатая маліна» за горшую жаночую ролю другога плана.

Бэйтс таксама некалькі разоў была намінавана на «Эмі», аднак ніколі не перамагала. У 2003 у яе была роля другога плана ў серыяле «Кліент заўсёды мёртвы». Яна таксама знялася ў некалькіх фільмах канала «Lifetime». Пачынаючы з дзевяностых гадоў, Бэйтс таксама працавала як рэжысёр. Яна зрэжысавала эпізоды такіх серыялаў як «Забойны аддзел», «Паліцыя Нью-Ёрка», «Турма Оз», «Кліент заўсёды мёртвы» і «Эвервуд». У 2008 годзе ў яе была малая роля ў фільме «Дарога змен».

У наш час Бэйтс іграе сваю першую галоўную ролю на тэлебачанні ў серыяле «Закон Гэры».

У 1991 годзе яна выйшла замуж за акцёра Тоні Кампізі, з якім пражыла да гэтага 12 гадоў у грамадзянскім шлюбе. У 1997 годзе яны развяліся.

## Фільмаграфія 
## Зноскі 
## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Мемфісе
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Оскар»
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Спадарожнік»
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі Гільдыі кінаакцёраў ЗША
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Залаты глобус»
Зарэчча (Крыўскі сельсавет)

**Зарэчча** — пасёлак у Крыўскім сельсавеце Буда-Кашалёўскага раёна Гомельскай вобласці Беларусі.

## Геаграфія 
### Размяшчэнне 
У 18 км на поўдзень ад раённага цэнтра і чыгуначнай станцыі Буда-Кашалёўская (на лініі Жлобін — Гомель), 36 км ад Гомеля.

## Транспартная сетка 
Транспартныя сувязі па прасёлкавай, затым аўтамабільнай дарозе Жлобін — Гомель. Планіроўка складаецца з кароткай, блізкай да шыротнай арыентацыі вуліцы, забудаванай драўлянымі дамамі сядзібнага тыпу.

## Гісторыя 
Заснаваны на пачатку 1920-х гадоў перасяленцамі з суседніх вёсак на былых памешчыцкіх землях. У 1932 годзе жыхары вёскі ўступілі ў калгас.

## Насельніцтва 
### Колькасць 
* 2004 год — 13 гаспадарак, 16 жыхароў.

### Дынаміка 
* 2004 год — 13 гаспадарак, 16 жыхароў.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Населеныя пункты Буда-Кашалёўскага раёна
Катэгорыя:Крыўскі сельсавет
Сосна (возера, Гарадоцкі раён)

**Со́сна** — возера ў Беларусі, у Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці ў басейне ракі Ловаць, з 37 км на паўночны ўсход ад горада Гарадок, каля аграгарадка Мяжа.

Плошча люстра возера складае 1,02 км², даўжыня 1,54, найбольшая шырыня 1,02 км, найбольшая глыбіня 5,1 м.Катлавіна Сосна тэрмакарставага тыпу, крыху выцягнутая з паўднёвага захаду на паўночны ўсход. Берагавая лінія слабазвілістая, даўжынёй 4,05 км. Берагі нізкія і пясчаныя вышынёй 0,1—0,2 м. Да глыбінь у 1—2 метры дно возера пясчанае, глыбей выслана апясчаненым ілам і крэменязёмістым сапрапелем.Возера Сосна эўтрофнае, праточнае. Праз возера працякае рака Ловаць і злучае яго з азёрамі Мяжа і Чарняста. Зарастае каля 13% плошчы возера. Паласа прыбярэжнай надводнай расліннасці шырынёй да 8 метраў.

У возеры водзяцца шчупак, акунь звычайны, судак, плотка, лешч, джгір і іншыя віды рыб.

## Літаратура 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* Морфометрические параметры озёр Витебской области // Справочник «Водные объекты Республики Беларусь»  

Катэгорыя:Азёры Гарадоцкага раёна
Катэгорыя:Басейн Ловаці
Зарэчча (Ліпініцкі сельсавет)

**Зарэ́чча** (, ) — пасёлак у Буда-Кашалёўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Ліпініцкага сельсавета.

## Геаграфія 
### Размяшчэнне 
У 18 км на паўночны ўсход ад Буда-Кашалёва, 66 км ад Гомеля, 9 км ад чыгуначнай станцыі Салтанаўка (на лініі Жлобін — Гомель).

## Транспартная сетка 
Транспартныя сувязі па прасёлкавай, затым аўтамабільнай дарозе Жлобін — Гомель. Забудова драўлянымі дамамі сядзібнага тыпу.

## Гісторыя 
Заснаваны напачатку 1920-х гадоў перасяленцамі з суседніх вёсак на былых памешчыцкіх землях. У 1930 годзе жыхары ўступілі ў калгас. На франтах Вялікай Айчыннай вайны загінулі 20 жыхароў. У 1959 годзе ў складзе калгаса імя В. І. Леніна (цэнтр — вёска Буда-Люшаўская).

Да 1 снежня 2009 года пасёлак уваходзіў у склад Будалюшаўскага сельсавета.

## Насельніцтва 
### Колькасць 
* 2004 год — 5 гаспадарак, 6 жыхароў.

### Дынаміка 
* 1959 год — 48 жыхароў (паводле перапісу).
* 2004 год — 5 гаспадарак, 6 жыхароў.

## Літаратура 
* Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т.1, кн.1. Гомельская вобласць/С. В. Марцэлеў; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. — Мн.: Белэн, 2004. 632с.: іл. Тыраж 4000 экз. ISBN 985-11-0303-9 ISBN 985-11-0302-0

## Спасылкі 
Катэгорыя:Населеныя пункты Буда-Кашалёўскага раёна
Катэгорыя:Ліпініцкі сельсавет
Зарэчча (Чабатовіцкі сельсавет)

**Зарэчча** — пасёлак у Чабатовіцкім сельсавеце Буда-Кашалёўскага раёна Гомельскай вобласці Беларусі.

## Геаграфія 
### Размяшчэнне 
У 23 км на поўдзень ад раённага цэнтра і чыгуначнай станцыі Буда-Кашалёўская (на лініі Жлобін — Гомель), 50 км ад Гомеля.

### Гідраграфія 
На паўночнай ускраіне рака Зыбіна (прыток ракі Крапіўня).

## Транспартная сетка 
Транспартныя сувязі па прасёлкавай, затым аўтамабільнай дарозе Жлобін — Гомель. Планіроўка складаецца з просталінейнай, блізкай да шыротнай арыентацыі вуліцы, забудаванай двухбакова драўлянымі дамамі сядзібнага тыпу.

## Гісторыя 
Заснавана на пачатку XX стагоддзя перасяленцамі з суседніх вёсак. У 1929 годзе арганізаваны калгас. У 1959 годзе ў складзе саўгаса «Чабатовічы» (цэнтр — вёска Чабатовічы).

## Насельніцтва 
### Колькасць 
* 2004 год — 50 гаспадарак, 98 жыхароў.

### Дынаміка 
* 1926 год — 55 двароў, 300 жыхароў.
* 1959 год — 294 жыхары (паводле перапісу).
* 2004 год — 50 гаспадарак, 98 жыхароў.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Населеныя пункты Буда-Кашалёўскага раёна
Катэгорыя:Чабатовіцкі сельсавет
Зацішша (Буда-Кашалёўскі раён)

**Зацішша** — былы пасёлак у Акцябрскім сельсавеце Буда-Кашалёўскага раёна Гомельскай вобласці Беларусі.

У сувязі з радыяцыйным забруджваннем пасля Чарнобыльскай катастрофы жыхары (21 сям'я) пераселены.

## Геаграфія 
### Размяшчэнне 
За 18 км на ўсход ад раённага цэнтра і чыгуначнай станцыі Буда-Кашалёўская (на лініі Жлобін — Гомель), 29 км ад Гомеля.

### Гідраграфія 
На ўсходзе меліярацыйны канал.

## Транспартная сетка 
Транспартныя сувязі па прасёлкавай дарозе, затым па шашы Доўск — Гомель. Планіроўка складаецца з кароткай просталінейнай вуліцы, арыентаванай з паўднёвага захаду на паўночны ўсход і забудаванай пераважна двухбакова, драўлянымі дамамі сядзібнага тыпу.

## Гісторыя 
Заснаваны напачатку XX стагоддзя перасяленцамі з суседніх вёсак. Найболей актыўная забудова даводзіцца на 1920-я гады. Падчас Вялікай Айчыннай вайны загінулі 14 жыхароў вёскі. У 1959 годзе ўваходзіў у склад саўгаса «Краснаакцябрскі» (цэнтр — вёска Акцябр). Да 1966 года пасёлак уваходзіў у склад Ліпскага сельсавета.

## Насельніцтва 
### Колькасць 
* 2010 год — жыхароў няма.

### Дынаміка 
* 1925 год — 22 двары, 113 жыхароў.
* 1959 год — 99 жыхароў (паводле перапісу).
* канец 1980-х — пачатак 1990-х — жыхары (21 сям'я) пераселены.

## Літаратура 
* Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т.1, кн.1. Гомельская вобласць/С. В. Марцэлеў; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. — Мн.: Белэн, 2004. 632с.: іл. Тыраж 4000 экз. ISBN 985-11-0303-9 ISBN 985-11-0302-0
Зімнік (Буда-Кашалёўскі раён)

**Зі́мнік** (, ) — пасёлак у Буда-Кашалёўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Камунараўскага сельсавета.

## Геаграфія 
### Размяшчэнне 
У 26 км ад Буда-Кашалёва, 10 км ад чыгуначнай станцыі Лазурная (на лініі Жлобін — Гомель), 22 км ад Гомеля.

### Гідраграфія 
На захадзе меліярацыйны канал.

## Транспартная сетка 
Транспартныя сувязі па прасёлкавай дарозе, затым па шашы Доўск — Гомель. Забудова драўлянымі дамамі сядзібнага тыпу.

## Гісторыя 
Заснаваны на пачатку 1920-х гадоў перасяленцамі з суседніх вёсак на былых памешчыцкіх землях. У 1929 годзе жыхары ўступілі ў калгас. У 1959 годзе ў складзе міжкалгаснага прадпрыемства «Асобіна» (цэнтр — пасёлак Камунар).

## Насельніцтва 
### Дынаміка 
* 1959 год — 45 жыхароў (паводле перапісу).
* 2004 год — 1 гаспадарка, 1 жыхар.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Населеныя пункты Буда-Кашалёўскага раёна
Катэгорыя:Камунараўскі сельсавет (Буда-Кашалёўскі раён)