БМП-3

**БМП -3** - савецкая і расійская баявая браніраваная гусенічная машына, прызначаная для транспарціроўкі асабовага складу да пярэдняга краю, павышэння яго мабільнасці, узброенасці і абароненасці на полі бою ва ўмовах прымянення ядзернай зброі і сумесных дзеянняў з танкамі ў баі.

Распрацавана курганскім Спецыяльным канструктарскім бюро машынабудавання , вырабляецца на АТ «Курганмашзавод»  .

## Гісторыя стварэння і вытворчасці 
Распрацоўка БМП-3 ("Аб'ект 688М") была пачата ў 1977 годзе. У 1983—1986 гадах былі праведзены выпрабаванні і ў 1987 годзе яна была прынята на ўзбраенне Савецкай арміі  . У ходзе дзяржаўных выпрабаванняў у раёне мыса Опук два прататыпы БМП-3 павінны былі на плаву на дыстанцыі да  весці агонь па прыбярэжных мэтах з 30-мм аўтаматычнай гарматы . Мэтай выступаў танк Т-55, у выніку прыцэл і прыборы назірання танка былі выведзены са строю, 100-мм гармата была прабіта ў 4 месцах, а на верхняй лабавой дэталі з'явіліся заломы з расколінамі  . Шырокай публіцы ўпершыню была прадэманстравана на парадзе 9 мая 1990 года   .

У канструкцыю БМП-3 было ўкаранёна 111 вынаходстваў спецыялістаў Спецыяльнага канструктарскага бюро машынабудавання .

БМП-3 выйграла тэндэр і паступіла на ўзбраенне арміі ААЭ у колькасці больш за 600 машын  . Дадзеныя машыны былі абсталяваны цеплавізарным прыцэлам французскай вытворчасці - такі ж прыцэл выкарыстоўваецца на асноўным баявым танку арміі ААЭ - « Леклерк-Тропік ». Бронемашына таксама закуплялася шэрагам іншых краін. Машына паказала пасля прабегу найвышэйшыя паказчыкі на стрэльбах, шлях у 2000 км БМП-3 прайшла ў адрозненне ад брытанскіх і амерыканскіх машын  .

У 1997 годзе КНР набыла ліцэнзію на вытворчасць баявога аддзялення БМП-3, якім пасля былі ўзброены кітайскія баявыя машыны пяхоты ZBD-04 .

### Бранявы корпус і вежа 
БМП-3 мае алюмініевы бранявы корпус і алюмініевую вежу  . Алюмініевая браня абараняе ад куль стралковай зброі і аскепкаў  . Па дадзеных Маскоўскага машынабудаўнічага завода "Знамя", лабавая браня вытрымлівае трапленні 30-мм снарадаў з дыстанцыі 200 м  .  

Пры ўсталяваных модулях накладной броні з улікам модуляў і дынамічнай абароны маса ўзрастае да , што не адбіваецца на надзейнасці хадавой часткі, але памяншае яе рэсурс. Пры дэсантаванні частковай абаронай служыць адчыняная ў вертыкальнае становішча дах над праходам у задняй частцы рухавіка. Паліўныя бакі ў пярэдняй частцы служаць дадатковай абаронай  .

### Узбройванне і прыборы 
На БМП-3 устаноўлена наступнае ўзбраенне:

* 100-мм гармата / пускавая ўстаноўка 2А70 вагой  і тэхнічнай хуткастрэльнасцю 10 стрэлаў у хвіліну, боекамплект 40 стрэлаў (22 у аўтамаце зараджання ). СТКР 9К116-3, БК - 8 СТКР (3 у механізме зараджання).
* Аўтаматычная 30-мм спараная гармата 2А72, хуткастрэльнасць 330 стрэлаў у хвіліну, боекамплект - 300 ОФЗ і 200 БТ стрэлаў. Для дасягнення прымальнай кучнасці пры аўтаматыцы, заснаванай на аддачы з доўгім ходам ствала, ужытая рухомая муфта, якая злучае ствалы 2А70 і 2А72.
* Кулямёты ПКТ 7,62х54 : 2 курсавых у корпусе, кіруюцца байцамі па баках ад механіка-кіроўцы (або пры іх спяшанні - дыстанцыйна і сінхронна механікам-кіроўцам) і 1 спараны з гарматамі ў вежы. Пачатковая хуткасць кулі , боекамплект - 2000 патронаў да кожнага.
* Стабілізатар - 2Э52-2 .

Магчымая стральба на плаву. Эфектыўная далёкасць стральбы  для 100-мм гарматы, да  - для ПТУР,  - для 30-мм гарматы. Максімальная далёкасць стральбы снарадам 3УОФ19 і 3УОФ19-1 —  .

### Рухомасць 
Машына абсталявана магутным 500-сільным дызельным рухавіком УТД-29, што пры ёй масе дазваляе разганяцца да 70 км/г па дарозе. Яна выдатна спраўляецца з бездарожжам дзякуючы шырокай гусеніцам і тарсіённай падвесцы. Але самае галоўнае — гэта поўная вадзяная рухомасць. БМП-3 плыве са скорасцю да 10 км/г па вадзе не з дапамогай дадатковых навесных прапаноў, а за кошт перапампоўкі адцэнтраванага вадзянога рушкі і працы гусеніц. Гэта робіць яе самастойнай амфібіяй, здольнай фарсіраваць рэкі і азёры без падрыхтоўкі.

Плаваць можа з мінімальнай падрыхтоўкай, ёсць функцыя задняга ходу для плавання, ёсць помпа для адпампоўкі вады. Усе 6 апорных каткоў з кожнага борта — з гідраамартызатарамі  .

## Мадыфікацыі 
* **БМП-3К** - баявая машына пяхоты камандзірская, распрацавана на базе БМП-3 і прызначана для дзеянняў у складзе падраздзялення, кіравання боем, сувязі з іншымі падраздзяленнямі і з вышэйстаячым звяном кіравання. Асноўныя тактыка-тэхнічныя характарыстыкі і ўзбраенні аналагічныя БМП-3. Машына аснашчана навігацыйнай апаратурай, дзвюма радыёстанцыямі, прымачом, апаратурай унутранай сувязі на сем абанентаў, аўтаномным генератарам і радыёлакацыйным адказчыкам. Радыёстанцыя Р-173, далёкасць сувязі да 40 км.
* **БМП-3Ф** - баявая машына марской пяхоты, створана на базе БМП-3 і прызначана для вядзення баявых дзеянняў падраздзяленнямі марской пяхоты, пагранічнымі і берагавымі войскамі ў прыбярэжнай зоне, на ўзбярэжжа і пры высадцы марскога дэсанту. Ад БМП-3 адрозніваецца павялічаным запасам плавучасці і остойчивости машыны, выключана абсталяванне для самаакопвання, усталяваны тэлескапічная паветразаборная труба і палегчаны водаадбівальны шчыток, уведзены водаадбівальныя шчыткі на вежы. Валодае высокай манеўранасцю на плаву, можа рухацца пры хваляванні вады сілай да 3 балаў (вышыня хваль 0,5-0,75 м) і весці стральбу з патрабаванай дакладнасцю пры хваляванні да 2 балаў (вышыня хваль 0,1-0,5 м). Пры які працуе рухавіку можа знаходзіцца ў вадзе да 7 гадзін і перасоўвацца са хуткасцю да 10 км/ч. Здольная выходзіць на бераг ва ўмовах прыбойнай хвалі і буксіраваць аднатыпны выраб. На машыне ўсталяваны новы асноўны прыцэл «СОЖ» з убудаваным лазерным далямерам і каналам кіравання СТКР (адрозніваецца лепшымі эрганомікай і надзейнасцю - напрыклад, юстыроўка лазернага далямера КДТ-2 у складзе прыцэла 1К13-2, усталяванага над ствалом гарматы, лёгка збівалася).
* **БМП-3М** - удасканаленая мадыфікацыя БМП-3. Пераўзыходзіць базавую версію па рухомасці і агнявой моцы дзякуючы ўсталёўцы новага турбіраванага рухавіка УТД-32 магутнасцю 660 л.с. і ўдасканаленай сістэмы кіравання агнём, якая дазваляе распазнаваць мэты і весці прыцэльную стральбу на вялікіх далёкасцях і хуткасцях руху. Адрозніваецца падвышанай абароненасцю за рахунак усталёўкі дадатковых бранявых экранаў і комплексу актыўнай абароны «Арэна-Э», які забяспечвае абарону машыны ад кіраваных і некіравальных процітанкавых ракет і гранат суперніка. СКА дазваляе аўтаматычна распазнаваць, суправаджаць і атакаваць мэты ў руху. Далёкасць распазнання мэты тыпу танка складае 4500 м. Устаноўленыя бартавыя экраны абараняюць ад паразы бранябойнымі кулямі калібра 12,7 мм, а таксама зніжаюць уздзеянне кумулятыўнай бруі. Дэсантаванне салдат вырабляецца праз кармавы люк, што некалькі ўскладнена неабходнасцю перапаўзання дэсанта праз рухавік.
* **БМП-3 з комплексам оптыка-электроннага процідзеяння "Штора-1"** забяспечвае эфектыўную абарону машыны ад паразы СТКР з паўаўтаматычнымі і аўтаматычнымі сістэмамі навядзення. Высокая эфектыўнасць комплексу была пацверджана падчас выставы IDEX-2003 на палігоне Макатра. Пры стральбе па машыне рознымі СТКРамі з далёкасці 3000 м ні адна з ракет не дасягнула мэты.
* **БМП-3 з дынамічнай абаронай "Каркас"**. Часта памылкова згадваецца як БМП-3 з ДЗ "Кактус". прадэманстравана на выставе ў Омску ў 2001 годзе. Блокі дынамічнай абароны, неадчувальнай да прастрэлу куляй калібра 12,7 мм, размешчаны на бартавых і лабавых частках корпуса і вежы сумесна з гуматканкавым і рашэцістымі экранамі. Дадатковая абарона значна падвышае жывучасць БМП ва ўмовах ужывання лёгкіх процітанкавых сродкаў з кумулятыўнымі баявымі часткамі. Комплекс узбраення, сістэма кіравання агнём, унутраная кампаноўка, маторна-трансмісійнае аддзяленне аналагічныя базаваму ўзору. У сувязі з павелічэннем масы БМП гэтай мадыфікацыі не можа плаваць. Пры дэмантажы дадатковай абароны гэтая здольнасць вяртаецца, бо вадамётныя рухавікі захаваліся. Машына мае вялікія габарыты па шырыні (да 3,97 м) і даўжыні корпуса (да 7,16 м).
* **БМП-3 з баявым модулем «Бахча-У»** адрозніваецца сучаснай сістэмай кіравання агнём і адзіным механізмам зараджання новага боекамплекта кіраваных і некіравальных 100-мм стрэлаў. Кіраваная ракета 9М117М1-1 «Аркан» забяспечвае паражэнне сучасных танкаў з дынамічнай абаронай на далёкасці да 5500 м (па некаторых дадзеных - 6000 м). Стрэл ЗУБК23-3 з СТКР мае масу 21,5 кг і даўжыню 1185 мм. Новы 100-мм аскепкава-фугасны стрэл ЗУОФ19 мае далёкасць стральбы 6500 м і ў параўнанні са штатным снарадам яго эфектыўнасць і рассейванне ў 2,5-3 і 2 разы лепш адпаведна. Ужыванне новага 30-мм бранябойна-падкалібернага снарада 3УБР8 «Кернер» істотна павышае эфектыўнасць стральбы па лёгкабраніраваным мэтам.
* **БМП 3 з комплексам актыўнай абароны «Арэна»**, прадстаўленая ў 2003 годзе.
* **БМП-3 з баявым модулем «2А75»** - адрозніваецца ад базавай мадыфікацыі, у замене баявога комплексу «Бахча» на 125-мм прылада 2А75, з'яўляецца больш ранняй мадыфікацыяй БМП-3М «Драгун 125».
* **БМП-3М «Драгун»** - мадэрнізацыя БМП-3М, прадстаўленая ў 2015 годзе. Маторна-трансмісійнае аддзяленне перанесена наперад і перакампанавана дэсантнае аддзяленне; дэсантаванне вырабляецца праз апарэль. Сілавую ўстаноўку складае варыянт рухавіка тыпу УТД-32Т магутнасцю 816 л.с. з турбанаддувам, чатырохтактны, з непасрэдным упырскам паліва, вадкаснага астуджэння, шматпаліўны, з сухім картарам.
* **БМП-3М «Драгун 125»** - мадэрнізацыя БМП-3М, з баявым модулем які ўключае ў сябе 125-мм прылада 2А75. Маторна-трансмісійнае аддзяленне перанесена наперад і перакампанавана дэсантнае аддзяленне; дэсантаванне вырабляецца праз апарэль. Сілавую ўстаноўку складае варыянт рухавіка тыпу УТД-32Т магутнасцю 816 л.с. з турбанаддувам, чатырохтактны, з непасрэдным упырскам паліва, вадкаснага астуджэння, шматпаліўны, з сухім картэрам.
* **БМП-3 «Дерывацыя»** — версія з незаселеным модулем АУ220М, які ўключае 57-мм аўтаматычную гармату, прадстаўленую ў 2015 годзе.
* **БМП-3 з рухавіком 3ТД-4** - у пачатку 2000-х у Харкаве пераабсталявалі адну БМП-3, усталяваўшы на яе дызельны рухавік 3ТД-4 (600 л. с.)
* **БМП-3 «Манул»** - прадстаўлены ў 2020 годзе варыянт з пярэднім размяшчэннем рухавіка УТД-32Т магутнасцю 660 л.с., узброены бязлюдным модулем з 30-мм гарматай, 7,62-мм кулямётам, СТКР «Карнэт».
* **БМП-3 MICV** - экспартная мадыфікацыя БМП-3 з СКА на замежных камплектуючых.
* **БМП-3 «Віцязь»** - БМП-3 з СКА «Віцязь»

Файл:BMP-3_with_B05Ya01_Berezhok_05.jpg|З модулем Беражок
Файл:Army-2020-178.JPG|«Манул» з модулем Бумеранг-БМ
Файл:Army-2020-179.JPG|З модулем Бахча-У і дадатковым навясным браніраваннем на форуме Армія-2020.
Файл:B-19_IFV_-_Army-2022.jpg|Б-19 з модулем «Эпоха» 
Файл:Army2016-221.jpg|БМП-3М «Драгун»

## На ўзбраенні 
* Азербайджан — 46 БМП-3
* Ірак — около 90 БМП-3М
* Венесуэла — 123 БМП-3 
* Інданезія — 54 БМП-3Ф 
* Кіпр — 43 БМП-3 
* Кувейт — 122 БМП-3 
* ААЭ: — 250 БМП-3
* Расія — 350 БМП-3/-3М 
* Туркменістан — 4 БМП-3
* Украіна — 40 БМП-3 

### Былыя эксплуатанты 
*  — 40 БМП-3, станам на 2022 год. 

## Служба і баявое ужыванне 
* Ужываліся расійскімі ўзброенымі сіламі падчас Першай чачэнскай вайны  . 2 студзеня 1995 года пры мінамётным абстрэле ў Грозным адбыўся выбух склада боепрыпасаў, які амаль цалкам знішчыў калону мотастралковага батальёна 74-й асобнай мотастралковай брыгады на БМП-3, якая стаяла паблізу. З-за недахопу танкаў машыны выкарыстоўваліся замест танкаў у групоўцы Рохліна  .
* Выкарыстоўваліся ААЭ пры ўмяшанні ва ўзброены канфлікт у Емене , у тым ліку, верагодна, перадаваліся войскам Паўднёвага Емена  . Зафіксавана адна страта БМП-3: адна з машын, якія належаць ААЭ, падарвалася на супрацьтанкавай міне, усталяванай хусітамі  .
* Ужываліся падчас уварвання Расіі на Украіну . Па стане на 17 красавіка 2024 года, мінімум 430 расійскіх БМП-3 былі знішчаны, пашкоджаны, кінуты або захоплены ўкраінскім бокам, з іх каля 60 выкарыстоўваюцца УСУ   .

## Кошт 
На 2019 год цана на адну БМП-3 складала 85 944 658 рублёў  .

## Крыніцы 
Катэгорыя:Зброя паводле алфавіта
Катэгорыя:Старонкі з недагледжанымі перакладамі

Катэгорыя:Ваенная тэхніка СССР
Катэгорыя:Баявыя машыны пяхоты
Катэгорыя:Ваенная тэхніка