open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Беларускі прафсаюз работнікаў мясцовай прамысловасці і камунальна-бытавых прадпрыемстваў

**Беларускі прафсаюз работнікаў мясцовай прамысловасці і камунальна-бытавых прадпрыемстваў** — беларускі прафесійны саюз, член Федэрацыі прафсаюзаў Беларусі, аб’ядноўвае работнікаў у сферы жыллёва-камунальнай гаспадаркі.

Прафсаюз быў створаны на аснове прафсаюза рабочых мясцовай прамысловасці і камунальна-бытавых прадпрыемстваў БССР і сучасную назву набыў у верасні 1995 года. Сваю незалежнасць ад савецкай прафсаюзнай сістэмы прафсаюз атрымаў у 1991 годзе.

У час міграцыйнага крызісу на мяжы Беларусі ў 2021 годзе, Беларускі прафсаюз работнікаў мясцовай прамысловасці і камунальна-бытавых прадпрыемстваў перадаваў гуманітарную дапамогу мігрантам, якія знаходзіліся на беларуска-польскай мяжы.

Катэгорыя:Федэрацыя прафсаюзаў Беларусі
Катэгорыя:1991 год у Беларусі
Зарэсценскі сельсавет

**Зарэ́сценскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Чавускага раёна Магілёўскай вобласці. Цэнтр — вёска Зарэсце.

Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Лупалаўскага раёна Магілёўскай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Лупалаўскім раёне БССР. З 2 сакавіка 1931 года ў складзе Чавускага раёна БССР, з 12 лютага 1935 года — Дрыбінскага раёна БССР, з 20 лютага 1938 года — Магілёўскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Жданавіцкага сельсавета. З 16 верасня 1959 года ў складзе Чавускага раёна. 13 лістапада 1959 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Сухарэўскага сельсавета.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Чавускага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Лупалаўскага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Дрыбінскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1959 годзе
Цыферблат

**Цыфербла́т** (, даслоўна — «лісток з лікамі»), таксама сустракаецца **падстрэ́лак** — панэль гадзінніка з лічбамі; пласціна з дзяленнямі, якія абазначаюць гадзіны, хвіліны ці іншыя адзінкі вымярэння, і з пастаўленымі пад імі лічбамі (у гадзінніках і іншых вымяральных прыладах, напрыклад, у секундамерах).

У сонечным гадзінніку, у залежнасці ад тыпу і размяшчэння плоскасці, на якую адкідаецца цень стрыжня, адрозніваюцца экватарыяльныя, гарызантальныя і вертыкальныя цыферблаты.

Сучасныя гадзіннікі маюць нумары ад 1 да 12, надрукаваныя ў роўнаадлеглых інтэрвалах па перыметры цыферблата (якія паказваюць гадзіну), з лікам 12 у верхняй частцы. На шматлікіх мадэлях ёсць шэсцьдзясят кропак або ліній, раўнамерна размеркаваных у кольцы вакол вонкавага боку, для ўказання хвілін і секунд.

## Спасылкі
Objective-C

**Objective-C** — кампіляваная аб’ектна-арыентаваная мова праграмавання, створаная на аснове моў праграмавання С і Smalltalk. Была распрацавана Брэдам Коксам і Томам Лавам у пачатку 1980-х гадоў.

Objective-C з’яўляецца «строгім надмноствам» C — гэта азначае, што можна скампіляваць любую праграму на C з дапамогай кампілятара Objective-C, а таксама ўключаць код мовы C у класы Objective-C. Objective-C бярэ свой аб’ектны сінтаксіс ад Smalltalk: усе аб’ектна-арыентаваныя функцыі рэалізаваныя праз механізм абмену паведамленнямі. Сінтаксіс для неаб’ектна-арыентаваных аперацый ідэнтычны сінтаксісу C.

Кампанія NeXT абрала Objective-C для сваёй аперацыйнай сістэмы NeXTSTEP. У выніку таго, што аперацыйная сістэма macOS непасрэдна заснаваная на NeXTSTEP, кампанія Apple рэкамендавала Objective-C для распрацоўкі праграм для macOS і iOS да стварэння мовы праграмавання Swift у 2014 г.

Праграмы Objective-C, распрацаваныя для аперацыйных сістэм, якія не належаць Apple, або якія не залежаць ад API Apple, таксама могуць быць скампіляваныя для любой платформы, якая падтрымліваецца GNU GCC або LLVM/Clang.

## Прыклад 
Прыклад напісання праграмы Hello world:

```objc
#import 
int main (int argc, const char * argv[])
{
    NSLog(@"Hello, World! \n");
    return 0;
}
```

## Гл. таксама 
* C (мова_праграмавання)
* C++
* Swift

## Спасылкі 
* Сайт пра Objective-C ад Apple 
* Анлайн-падручнік па распрацоўцы на Objective-C ад Apple 

Катэгорыя:Аб’ектна-арыентаваныя мовы праграмавання
You.com

**You.com** ― пошукавая сістэма, арыентаваная на прыватнасць. You.com абагульняе вэб-вынікі з дапамогай катэгорый, у адрозненне ад традыцыйных пошукавых сістэм, якая паказваюць спіс спасылак. Пошукавая сістэма была заснавана былымі супрацоўнікамі Salesforce у Пала-Альта (штат Каліфорнія, ЗША), публічная бэта-версія выйшла 9 лістапада 2021 года. У інтэрв’ю сузаснавальнік Рычард Сохер заявіў, што хоча пошукавую сістэму з балансам прыватнасці і персаналізацыі.

## Гісторыя 
Вэб-сайт быў заснаваны ў 2020 годзе двума былымі супрацоўнікамі Salesforce Браянам МакКанам і Рычардам Сохерам. Пасля аб’явы аб адкрыцці публічнай бэта-версіі пошукавай сістэмы ў 2021 годзе яна атрымала 20 мільёнаў долараў ад Марка Беніёфа, заснавальніка Salesforce.

У сакавіку 2022 года кампанія запусціла YouWrite, тэкставы генератар GPT-3 для напісання электронных лістоў і іншых дакументаў .

У снежні 2022 года кампанія запусціла YouChat, чат-бота на аснове штучнага інтэлекту.

## Вынікі пошуку 
Пошукавая сістэма паказвае вынікі пошуку, адсартаваныя па пэўных вэб-сайтах, напрыклад, Reddit. Карыстальнік можа сартаваць гэтыя катэгорыі.

You.com не захоўвае IP-адрасы карыстальнікаў і не збірае інфармацыю карыстальнікаў для таргетынгу рэкламы. You.com прапануе два рэжымы: асабісты рэжым і прыватны рэжым, які з’яўляецца больш канфідэнцыйным. У адрозненне ад асабістага рэжыму, у прыватным рэжыме You.com не захоўвае пошукавыя запыты карыстальнікаў, не перадае партнёрам You.com IP-адрасы, месцазнаходжанне і не збірае ніякай інфармацыі аб пошуку.

## Водгукі 
You.com атрымаў у цэлым станоўчыя водгукі, прычым галоўнай нагодай для крытыкі з’яўляецца спосаб арганізацыі інфармацыі, які *The Verge* назваў ашаламляльным.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Пошукавыя сістэмы
Катэгорыя:Сайты, якія з’явіліся ў 2021 годзе
Гарбавіцкі сельсавет (Чавускі раён)

**Гарбаві́цкі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Чавускага раёна Магілёўскай вобласці Беларусі. Цэнтр — аграгарадок (да 2008 года вёска) Гарбавічы.

Утвораны 16 ліпеня 1954 года ў складзе Чавускага раёна Магілёўскай вобласці БССР шляхам аб’яднання скасаваных Амхініцкага і Хацетаўскага сельсаветаў. 16 мая 1960 года ў склад Благавіцкага сельсавета перададзены 13 населеных пунктаў (Бярозаўка, Вялікія Амхінічы, Гладкава, Грабянішча, Кадзіна, Красніца, Круглінка, Лёўкаўшчына, Малінаўка, Малыя Амхінічы, Машкоўка, Навасёлкі і Утра), у склад сельсавета з Антонаўскага сельсавета перададзены 9 населеных пунктаў (Астрэні, Вусце, Галавенчыцы, Капані, Лужок, Любавіна, Навасёлкі, Новавасільеўск і Харкаўка), з Ваўкавіцкага сельсавета — 11 населеных пунктаў (Бахацец, Забавы, Зялёная Рошча, Мітаўё, Смолка, Сталка, Усушак, Хамянкі, Хацкавічы I, Хацкавічы II і Юшкавічы). У 1964 годзе ў склад Антонаўскага сельсавета перададзены 7 населеных пунктаў (Вусце, Галавенчыцы, Зялёная Рошча, Навасёлкі, Усушак, Хамянкі і Юшкавічы), а ў склад сельсавета з Благавіцкага сельсавета вернуты 10 населеных пунктаў (Вялікія Амхінічы, Гладкава, Грабянішча, Кадзіна, Красніца, Лёўкаўшчына, Малыя Амхінічы, Машкоўка, Навасёлкі і Утра). 27 чэрвеня 1969 года ў склад новаўтворанага Вайнілаўскага сельсавета перададзены 7 населеных пунктаў (Астрэні, Вайнілы, Капані, Лужок, Любавіна, Новавасільеўск і Харкаўка). 26 сакавіка 1987 года ў склад Ваўкавіцкага сельсавета перададзена вёска Смолка. 23 снежня 2009 года ў склад Ваўкавіцкага сельсавета перададзены 2 населеныя пункты (вёскі Бахацец і Хацкавічы), а ў склад сельсавета з Цемравіцкага сельсавета перададзены 5 населеных пунктаў (вёскі Васькавічы, Драчкава, Прыданцы, Хаўмы і пасёлак Дуброўка). 20 лістапада 2013 года ў склад сельсавета з Каменскага сельсавета перададзены 9 населеных пунктаў (вёскі  Атражжа, Благавічы, Відлін, Вілейка, Каласоўшчына, Машок, Самулкі, Удоўск і Цемналессе).

Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года (18 населеных пунктаў) — 2100 чалавек, з іх 95,6 % — беларусы, 2,9 % — рускія, 0,7 % — украінцы; паводле перапісу 2019 года (30 населеных пунктаў) — 1989 чалавек.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / С.Д. Гриневич и др. — Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Т. 2: (1944―1980 гг.). — Минск: «Беларусь», 1987. — 283 с.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.


Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1954 годзе
Стральба ў Монтэрэй-Парк

21 студзеня 2023 года ў  (штат Каліфорнія, ЗША) адбылася масавая стральба.

## Атака 
У 22:22 у будынку студыі Star Dance Studio на скрыжаванні Вест-Гарві-авеню і Гарфілд-авеню паблізу 100-га квартала адбылася страляніна. Налётчык меў пры сабе аўтамат. У ходзе атакі дзесяць чалавек загінулі, дзесяць атрымалі раненні (адзін паранены памёр у бальніцы на наступны дзень). Нападніка затрымаць не ўдалося.

Праз 17 хвілін стралок з’явіўся ў  за 4,8 км ад Монтэрэй-Парк. Ён увайшоў у студыю Lai Lai. Два чалавекі ў бальнай зале адбілі ў яго агнястрэльную зброю. Пасля гэтага нападнік схаваўся на белым грузавым фургоне. Пазней паліцыя выявіла стралка і яго грузавік на стаянцы за 30 км ад Торанса. Мужчына скончыў жыццё самагубствам.

Напад здзейснены напярэдадні кітайскага Новага года, які даўно стаў адным з традыцыйных святаў горада, паколькі большасць насельніцтва (65 %) маюць азіяцкае паходжанне, аднаго з найбуйнейшых у Паўднёвай Каліфорніі. Святочныя мерапрыемствы скончыліся яшчэ ў 9 гадзін вечара.

## Стралок 
Паводле папярэдніх звестак паліцыянтаў, налётчыкам быў мужчына-азіят узростам ад 30 да 50 гадоў, ростам 1,78 м, вагой 68 кг, у чорнай скураной куртцы, шапцы і акулярах. Асоба была ідэнтыфікавана толькі калі выявілі цела. Стралком апынуўся 72-гадовы кітайскі эмігрант Ху Кан Тран.

## Наступствы 
Пасля інцыдэнту мясцовыя ўлады адмянілі другі дзень фестывалю. Прэзідэнт ЗША Джо Байдэн даручыў Федэральнаму бюро расследаванняў (ФБР) аказаць поўную падтрымку гарадской адміністрацыі ў раследванні.

Катэгорыя:Падзеі 21 студзеня
Катэгорыя:Студзень 2023 года
Катэгорыя:2023 год у Каліфорніі
Катэгорыя:Забойствы, здзейсненыя ў 2023 годзе
Катэгорыя:Масавыя забойствы ў ЗША
Морыц Карнеліс Эшэр

**Морыц (Маўрыц) Карнеліс Эшэр** (нідэрл.: Maurits Cornelis Escher; , , Нідэрланды — , Хіл) — нідэрландскі мастак-графік. Вядомы перш за ўсё сваімі канцэптуальнымі літаграфіямі, гравюрамі на дрэве і метале, у якіх ён па-майстэрску даследаваў пластычныя аспекты паняццяў бясконцасці і сіметрыі, а таксама асаблівасці псіхалагічнага ўспрымання складаных трохмерных аб’ектаў, самы яркі прадстаўнік імп-арту.
Рычард Эстэс

**Рычард Эстэс** (; нар. , Кевані, штат Ілінойс, ЗША) — амерыканскі мастак, які працуе ў стылі фотарэалізму.

## Жыццё і творчасць 
Разам з Одры Флэк і Чакам Клоўзам адносіцца да вядучых фотарэалістаў першага пакалення. Падчас сваёй вучобы ў чыкагскім Інстытуце мастацтваў цікавіўся ў першую чаргу традыцыйным акадэмічным жывапісам. З 1967 года заняты распрацоўкай уласнай тэматыкі, у якой не мае канкурэнцыі — выява сучасных урбаністычных ландшафтаў, вялікага горада канца XX стагоддзя.

У раўнамернасць і дакладнасць фотарэалістычнай выявы ў Р. Эстэса часам прарываюцца рысы абстрактнага жывапісу. Па выразе самога мастака, «сапраўднасць мяняюць на свой густ». Мэтай яго мастацтва з’яўляецца не простае рэалістычнае паўтарэнне бачнага, але нейкая «ідэальная рэальнасць» (ideal reality), якая адлюстроўвае дасканалыя, рацыянальна арганізаваныя структуры і аб’екты, якія маюць у сваёй сутнасці значна больш агульнага з нашай рэальнасцю, чым проста ўбачанае вакол. Распрацаваў сваю асаблівую методыку выяў, калі ў выніку камбінавання многіх фотаздымкаў атрымліваецца не заўсёды карэктная з пункту гледжання мастацкай перспектывы, але вельмі відовішчная агульная панарама (у тым ліку і такіх класічных сюжэтаў, як віды Венецыі ці Парыжа). У выніку ўзнікае нейкая сюррэалістычная «звышрэальнасць», якая адрознівае палотны Р. Эстэса ад абстракцый яго калег.

Катэгорыя:Мастакі ЗША
Анатоль Васільевіч Лакціёнаў

**Анатоль Васільевіч Лакціёнаў** (нар. , Тайга, Кемераўская вобласць, Расія) — спецыяліст у галіне горнага машынабудавання. Доктар тэхнічных навук (1988), прафесар (1990). Акадэмік Беларускай інжынернай тэхналагічнай акадэміі (1993), Беларускай горнай акадэміі (2003), Міжнароднай акадэміі экалогіі (1998).

## Біяграфія 
Скончыў Томскі політэхнічны інстытут імя С. М. Кірава (спецыяльнасць «Горная электрамеханіка», кваліфікацыя «Горны інжынер-электрамеханік», 1959), Інстытут горнай справы імя А. А. Скачынскага (г. Люберцы, Маскоўская вобласць; аспірантура, спецыяльнасць «Горныя машыны», 1969).
    
Працаваў у Сібірскім дзяржаўным праектна-канструктарскім і эксперыментальным інстытуце горнага машынабудавання (1959—1966, інжынер-канструктар, кіраўнік групы), Падмаскоўным навукова-даследчым і праектна-канструктарскім вугальным інстытуце (1969—1973, горны аддзел, старшы навуковы супрацоўнік), Новамаскоўскім філіяле Маскоўскага хіміка-тэхналагічнага інстытута імя Д. І. Мендзялеева (1973—1979, кафедра «Тэхнічная механіка», дацэнт), Віцебскім дзяржаўным тэхналагічным універсітэце (з 1979, механіка-тэхналагічны факультэт, кафедра фізікі і тэхнічнай механікі, прафесар, у 1995—2009 — загадчык кафедры).

Навуковыя інтарэсы: кінематыка і дынаміка выканаўчых механізмаў і машын.

## Узнагароды 
Званне «Ударнік камуністычнай працы» (1973); ганаровая грамата Новамаскоўскага філіяла Маскоўскага хіміка-тэхналагічнага інстытута імя Д. І. Мендзялеева (1979); нагрудныя знакі «Победитель социалистического соревнования 1978 г.» (1979), «Вынаходнік СССР» (1985); Грамата Міністэрства адукацыі і навукі Рэспублікі Беларусь (1995); званне "Ветеран труда УО «ВГТУ» (2009).

## Літаратура 
* Беларуская энцыклапедыя : у 18 т. — Мінск, 1999. — Т. 9. — С. 110.
* Республика Беларусь : энциклопедия : [в 7 т.]. — Минск, 2007. — Т. 4. — С. 541—542.

## Спасылкі 
* ЛОКТИОНОВ АНАТОЛИЙ ВАСИЛЬЕВИЧ
* База патентов Беларуси — Локтионов Анатолий Васильевич
Уільям Эці

**Уільям Эці** (; , Ёрк — , там жа) — англійскі жывапісец і малявальшчык, акадэмік Каралеўскай акадэміі мастацтваў у Лондане (з 1828; асацыяваны член з 1824), акадэмік Венецыянскай акадэміі прыгожых мастацтваў (з 1823). Вядучы прадстаўнік акадэмічнай школы першай паловы XIX стагоддзі, вядомы гістарычнымі карцінамі з актыўным выкарыстаннем аголенай натуры; таксама паспяхова працаваў у жанрах партрэта, бытавой сцэны і нацюрморта.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў шматдзетнай сям’і млынара, з ранняга дзяцінства праявіў цікавасць да жывапісу. У адпаведнасці з пажаданнямі бацькі, Эці на працягу 7 гадоў навучаўся ў гравёра ў Хале. Эці пачаў сваё навучанне, ствараючы накіды пейзажаў, капіюючы розныя выявы, малюнкі друкаваных выданняў і іншае. У 1806 г. па запрашэнні дзядзькі, які падтрымліваў яго імкненне вывучаць жывапіс, прыехаў у Лондан, а ў 1807 г. паступіў у Каралеўскую акадэмію мастацтваў, дзе яго настаўнікам стаў Генрых Фюслі.

Вялікі ўплыў на Уільяма Эці ў тыя гады аказаў мастак Томас Лоўрэнс, у доме якога Эці жыў падчас вучобы ў Лондане.

У 1816 годзе Эці ненадоўга наведаў Парыж і Фларэнцыю. У 1820 г. яго «Шукальнікі каралаў», паказаныя ў Каралеўскай Акадэміі, прыцягнулі вялікую ўвагу. Яшчэ большы поспех быў у карціны «Прыбыццё Клеапатры ў Кілікію», паказанай у наступным годзе.

У 1822 ён адправіўся ў Італію, дзе большую частку часу правёў у Венецыі, вывучаючы старых венецыянскіх майстроў (такіх як Тыцыян, Тынтарэта, Веранезэ).

У 1840 і ў 1841 Эці здзейсніў паломніцтва ў Нідэрланды для вывучэння карцін галандскіх мастакоў, у тым ліку і Рубенса ў цэрквах і грамадскіх галерэях гэтай краіны.
Вядомыя асобы Чыты

[thumb|200px|[Герб Чыты]]
Вядомыя ўраджэнцы Чыты:

__NOTOC__
[thumb|175px|[Леў Паўлавіч Ахоцін|Леў Ахоцін]]

## А 
* Леў Паўлавіч Ахоцін (1911—1948) — член Вярхоўнага Савета Усерасійскай фашысцкай партыі, створанай эмігрантамі ў Маньчжурыі.

## Д 
* Ніна Мікалаеўна Дзьячэнка (нар. 1944) — савецкая і беларуская артыстка балета, балетмайстар. Заслужаная артыстка Расіі (1973).
* Георгій Савельевіч Дубаў (1933—1995) — беларускі савецкі акцёр, Народны артыст БССР (1990).

## Ж 
* Віктар Жаўняровіч

## З 
* Людміла Іванаўна Златава

## К 
* Сяргей Іванавіч Кірушчанка

## П 
* Герман Міхайлавіч Пранішнікаў

## Р 
* Павел Мінаевіч Раманаў

## С 
* Анатоль Аляксандравіч Сабчак (1937—2000) — савецкі і расійскі вучоны-правазнаўца, дзяржаўны і палітычны дзеяч.
* Аляксандр Пятровіч Струнін (1909—1993) — акцёр, рэжысёр, драматург, Заслужаны дзеяч мастацтваў РСФСР (1960).
* Барыс Сямёнавіч Сункуеў (нар. 1938) — беларускі спецыяліст у галіне машын, агрэгатаў і працэсаў лёгкай прамысловасці.

## Ю 
* Барыс Алегавіч Юрцін
Хасінта Хераніма дэ Эспіноса

**Хасінта Хераніма дэ Эспіноса** (ісп.: Jerónimo Jacinto Espinosa; —) — іспанскі гістарычны і рэлігійны жывапісец XVII стагоддзя.

Хасінта Хераніма дэ Эспіноса нарадзіўся 18 ліпеня 1600 года ў іспанскай правінцыі Алікантэ ў мястэчку Касентайна.

Спачатку навучаўся мастацкаму майстэрству ў свайго бацькі, мастака Хероніма Радрыгеса Эспіносы (ісп.: Jerónimo Rodríguez de Espinosa; 1562—1639), а затым у Франсіска Рыбальта ў горадзе Валенсіі.

Пазней удасканальваўся ў Італіі праз вывучэнне работ балонскіх майстроў і Антоніса ван Дэйка, дзякуючы чаму засвоіў моцны прыём выканання і цёплы каларыт палотнаў.
Марыс Эстэў

**Марыс Эстэў** (фр. Maurice Estève; , Кюлан, дэпартамент Шэр — , там жа) — французскі мастак Парыжскай школы.

## Біяграфія і творчасць 
У 1913 годзе разам з сям’ёй прыехаў у Парыж. Быў узрушаны Луўрам, асабліва карцінамі Учэла (Бітва пры Сан-Рамана), Курбэ, Дэлакруа, Шардэна.

Пачаў самастойна маляваць у 1915 годзе. Працаваў у друкарні, у майстэрні мэбліроўшчыка, па вечарах вучыўся малюнку. У 1919 адкрыў для сябе Сезана. У 1923 годзе працаваў у Барселоне ў майстэрні малюнка па тканінах. Вярнуўшыся ў Парыж, паступіў у прыватную акадэмію Каларосі. У 1927 выпрабаваў уплыў сюррэалізму, перш за ўсё — жывапісу Джорджа дэ Кірыка. Першая выстава работ Эстэва адбылася ў 1930 годзе. Ён захапіўся кіно і сцэнаграфіяй. У другой палове 1930-х, пад уздзеяннем падзей грамадзянскай вайны ў Іспаніі, прайшоў праз перыяд захаплення экспрэсіянізмам. Па прапанове Брака ў 1936 годзе ўдзельнічаў у групавой выставе ў Стакгольме разам з Мацісам, Пікасо, Грысам і Лежэ. У 1937 працаваў на Парыжскай сусветнай выставе, разам з Роберам і Соняй Дэлоне аформіўшы павільёны авіяцыі і чыгуначных зносін.

З пачаткам вайны быў прызваны ў войска, дэмабілізаваны ў жніўні 1940 года. У 1942—1943 гадах некалькі разоў выстаўляўся разам з Базенам, Жыск’я, Манесье, Ле Маалем. У 1942—1949 быў звязаны дамовай з парыжскай галерэяй Луі Карэ; у 1945 тут прайшла вялікая выстава Базен, Эстэў, Лапік, уступныя артыкулы да яе каталога напісалі адпаведна паэты Андрэ Фрэно, Жан Лескюр і Жан Тардзьё. У 1956 манаграфію пра Эстэў выпусціў П’ер Франкастэль.

Удзельнічаў у касельскай documenta (1959). Паралельна з жывапісам займаўся графікай, вітражным і габеленым мастацтвам. У 1995 годзе вярнуўся ў родны Кюлан, дзе і памёр.
Ролф Эрл

**Ролф Эрл** (, , штат Масачусетс — , Болтан, штат Канектыкут) — амерыканскі партрэтыст. Самавук. Ствараў простыя, рэалістычныя карціны, у якіх дакладна адлюстроўваў быт пурытанаў Новай Англіі. У 1778—1785 гадах жыў у Лондане, дзе пазнаёміўся з Бенджамінам Уэстам і англійскім партрэтным жывапісам. Пасля вяртання ў Амерыку пісаў парадныя партрэты, буржую і пурытанаў.

Катэгорыя:Мастакі ЗША
Аляксандр Уладзіміравіч Бугаёў

**Аляксандр Уладзіміравіч Бугаёў** (нар. , Віцебск) — беларускі эканаміст, спецыяліст у галіне бухгалтарскага ўліку і аналізу. Кандыдат эканамічных навук (1988), прафесар (1998). Член-карэспандэнт Міжнароднай акадэміі інфармацыйных тэхналогій (2000), член Еўрапейскай бухгалтарскай асацыяцыі (2003), акадэмік Амерыканскай бухгалтарскай асацыяцыі (2003), Асацыяцыі міжнародных бухгалтараў (2008).

## Біяграфія 
Скончыў Віцебскі тэхналагічны інстытут лёгкай прамысловасці (спецыяльнасць «Эканоміка і арганізацыя прамысловасці прадметаў шырокага попыту», 1979), Беларускі дзяржаўны інстытут народнай гаспадаркі імя В. У. Куйбышава (аспірантура, 1988), Беларускі дзяржаўны эканамічны ўніверсітэт (дактарантура, 2003).
    
Працаваў на фірме «Альбарусія-Аудыт» (г. Віцебск; 1994—1997, дырэктар), Інстытуце сучасных ведаў (Віцебскі філіял; 1997—2005, загадчык кафедры, прафесар), Віцебскім дзяржаўным тэхналагічным універсітэце (1982—1994 і з 2005, факультэт эканомікі і бізнес-кіравання, кафедра «Эканоміка», прафесар).

Навуковыя інтарэсы: бухгалтарскі ўлік; аналіз гаспадарчай дзейнасці; падатковае планаванне; міжнародныя стандарты фінансавай справаздачнасці; прававыя асновы бухгалтарскага ўліку; аўдыт.

## Бібліяграфія 
* Анализ использования сырья и его развитие на основе системного подхода (на примере текстильного производства) : диссертация … кандидата экономических наук : 08.00.12 : защищена 28.06.1988 : утверждена 28.12.1988 / Бугаев Александр Владимирович. — Минск, 1988.
* Как сделать отчетность «красивой»: финансовый коэффициентный анализ / А. В. Бугаев. — Минск, 2009.
* Юридическая теория бухгалтерского учета / А. В. Бугаев. — Минск, 2000.
* Theory of income and capital and its application in practice : accounting aspects, US GAAP, IFRS, & Belarus accounting instructions / Aliaksandr Buhayeu. — Oren, Utah, [2012].

## Спасылкі 
* Бугаев Александр Владимирович
 

Катэгорыя:Выпускнікі Віцебскага дзяржаўнага тэхналагічнага ўніверсітэта
Катэгорыя:Выкладчыкі Віцебскага дзяржаўнага тэхналагічнага ўніверсітэта
Барыс Сямёнавіч Сункуеў

**Барыс Сямёнавіч Сункуеў** (нар. , Чыта, Расія) — беларускі спецыяліст у галіне машын, агрэгатаў і працэсаў лёгкай прамысловасці. Доктар тэхнічных навук (1985), прафесар (1986).

## Біяграфія 
Скончыў Маскоўскі тэхналагічны інстытут лёгкай прамысловасці (спецыяльнасць «Машыны і апараты вытворчасцей лёгкай прамысловасці», 1960; аспірантура, 1965).
    
Працаваў на Падольскім механічным заводзе імя М. В. Калініна (1960—1962, інжынер-канструктар), Усходне-Сібірскім тэхналагічным інстытуце (г. Улан-Удэ; 1965—1971, з 1967 — загадчык кафедры), Віцебскім дзяржаўным тэхналагічным універсітэце (з 1971, механіка-тэхналагічны факультэт, кафедра «Машыны і апараты лёгкай прамысловасці», загадчык кафедры, са снежня 2016 — прафесар кафедры).

Навуковыя інтарэсы: сінтэз механізмаў; праектаванне машын лёгкай прамысловасці.

## Узнагароды 
Медаль «У азнаменаванне 100-годдзя з дня нараджэння Уладзіміра Ільіча Леніна» (1970); ганаровыя граматы Прэзідыума Вярхоўнага Савета БССР (1978), Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь (1994, 2003), канцэрна «Беллегпрам» (2005); нагрудны значок «Выдатнiк адукацыi Рэспублікі Беларусь» (1995) і інш.

## Бібліяграфія 
* Оптимизационный синтез регулируемых рычажных механизмов машин легкой промышленности : диссертация … доктора технических наук : 05.02.13 : защищена 31.10.1984 : утверждена 27.05.1985 / Сункуев Борис Семенович. — Москва, 1984.
* Расчет пневмо- и гидропривода машин легкой промышленности : учебное пособие / Б. С. Сункуев. — Минск, 1988.
* Синтез механизмов : учебное пособие / Б. С. Сункуев. — Витебск, 2001.

## Літаратура 
* Сункуев Борис Семенович : (к 70-летию со дня рождения) : биобиблиографический указатель. — Витебск, 2008.
* Сункуев Борис Семенович // Республика Беларусь : энциклопедия : [в 7 т.]. — Минск, 2008. — Т. 7. — С. 157.
* 

## Спасылкі 
* База патентов Беларуси 
* Банк патентов РФ на изобретения и промышленные образцы ФИПС Роспатента Банк патентов РФ на изобретения и промышленные образцы ФИПС Роспатента
 

Катэгорыя:Вынаходнікі СССР
Катэгорыя:Вынаходнікі Беларусі
Катэгорыя:Машынабудаўнікі СССР
Катэгорыя:Машынабудаўнікі Беларусі
Франсіска Эрэра Малодшы

**Франсіска дэ Эрэра Малодшы** (ісп.: Francisco Herrera el Mozo; —) — іспанскі жывапісец і архітэктар; сын Франсіска Эрэры Старэйшага.

## Біяграфія 
Франсіска дэ Эрэра Малодшы нарадзіўся ў іспанскім горадзе Севілья ў 1622 годзе. Спачатку навучаўся мастацкаму майстэрству ў свайго бацькі Франсіска дэ Эрэра старэйшага, але з прычыны яго строгасці і прыдзірлівасці быў змушаны сысці ад яго і адправіўся ў сталіцу Італіі, дзе патрапіў пад уплыў маньерыстаў і замест таго, каб вывучаць антыкі і вялікіх майстроў, заняўся архітэктурай.

У сваіх жывапісных палотнах з асаблівай любозю пісаў кветкі, плады і рыб, за што атрымаў сярод італьянцаў мянушку «lo Spagnuolo degli pesci».

Пасля смерці свайго бацькі Эрэра вярнуўся ў родны горад. Сябры новазаснаванай там акадэміі жывапісу абралі яго віцэ-прэзідэнтам, але ён не хацеў засядаць у ёй ніжэй Барталамэ Эстэбана Мурыльё, які займаў пасаду прэзідэнта акадэміі, і перасяліўся ў Мадрыд.

У сталіцы Іспаніі ім была напісана карціна: «Апафеоз Святога Герменегільда» (для галоўнага алтара царквы кляштара басаногіх кармелітаў) і выкананы фрэскавы жывапіс на столі хору царквы С.-Феліпэ-эль-Рэаль. Гэтыя дзве працы прынеслі яму гучную славу сярод мадрыдцаў і звярнулі на яго ўвагу каралеўскага двара. Іспанскі манарх Філіп IV даручыў мастаку ўпрыгожыць жывапісам плафон у капэле Нуэстра-Сеньёра-дэ-Атога («Узяцце Багародзіцы на неба»), што Эрэра з бляскам выканаў. Захоплены кароль завітаў майстру тытул прыдворнага жывапісца.

Працягваючы карыстацца ласкай караля, у 1681 годзе ён быў прызначаны кіраўніком работ па пабудове мадрыдскага Алькасара, забаўляльных палацаў Пардо, Кампа і Буэн-Рэтыра, атрымаўшы пры гэтым званне прыдворнага кватэр’ера.
Агюст Эрбен

**Агюст Эрбен** (; , К’еві, кантон Кодры, Францыя — , Парыж) — французскі мастак, адзін з галоўных прадстаўнікоў геаметрычнага абстракцыянізму ў еўрапейскім мастацтве.

## Жыццё і творчасць 
Нарадзіўся ў сям’і мастака. Вучыўся ў Школе прыгожых мастацтваў у Лілі.

Мастацкія працы Эрбена дэманструюць шматлікія змены розных стыляў жывапісу. За яго першымі карцінамі ў стылі твораў Ван Гога ідуць палотны, напісаныя пад відавочным фавісцкім і кубічна-фігуратыўным уплывам.

Пачынаючы з 1913 года Агюст Эрбен стварае маляўнічыя, сакавітыя фігуратыўныя карціны; затым, у 1917—1921 гадах пераходзіць да абстрактна-геаметрычнага жывапісу, скульптуры і фрэсак. Пасля наступнага фігуратыўнага перыяду творчасці мастак выбірае ўжо канчаткова абстрактны жывапіс. Працы Агюста Эрбена аказалі прыкметны ўплыў на творчасць Віктора Вазарэлі і Оп-арт увогуле.

## Зноскі 
Катэгорыя:Мастакі Францыі XX стагоддзя
Катэгорыя:Мастакі-абстракцыяністы
Эдгар Эндэ

**Эдгар Карл Альфонс Эндэ** (,  — ) — нямецкі мастак-сюррэаліст, бацька дзіцячага пісьменніка Міхаэля Эндэ.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў Альтоне. Вучыўся ў Альтонскай школе мастацтваў і рамёстваў з 1916 да 1920 года. У 1922 годзе ажаніўся з Гертрудай Струнк, але развёўся праз чатыры гады. У 1929 годзе ажаніўся ў другі раз з Луізэ Барталамэ (ням.: Luise Bartholomä, 1892—1973), якая мела краму карункаў і каштоўных камянёў на Банхофштрасэ. Эндэ схаваўся ў магазіне ад моцнага дажджу, які працягваўся нават, калі магазін закрыўся. У іх завязалася размова, Луіза запрасіла яго да сябе на гарбату ў сваю кватэру на першым паверсе. Так яны пазнаёміліся бліжэй, і неўзабаве Эндэ пераехаў да яе. Грамадзянская цырымонія шлюбу адбылася 22 лютага 1929 года. 12 лістапада 1929 гады ў пары нарадзіўся сын Міхаэль.

У 1930-х гадах сюррэалістычныя карціны Эндэ пачалі прыцягваць значную ўвагу крытыкаў, але затым былі асуджаныя нацысцкім урадам як дэгенератыўныя. Пачынаючы з 1936 года нацысты забаранілі яму працаваць і выстаўляць свае карціны.

У 1940 годзе ён быў прызваны ў люфтвафэ ў якасці аператара зенітнай артылерыі.

Большасць яго карцін былі знішчаны ў выніку бомбавага налёту на Мюнхен у 1944 годзе, што робіць яго даваенныя работы, якія захаваліся, надзвычай рэдкімі. У 1951 годзе Эндэ пазнаёміўся з прызнаным заснавальнікам сюррэалізму Андрэ Брэтонам, які захапляўся яго працамі і абвясціў яго афіцыйным сюрэалістам.

Катэгорыя:Мастакі Германіі
Леандэр Энгстром

**Пер Леандэр Энгстром** (швед. Per Leander Engström; , Ітэрхагдал — , Оскар) — шведскі мастак, які спецыялізаваўся на партрэтах і пейзажах, якія паказваюць пустынныя месцы Нарланда.

## Біяграфія 
Энгстром нарадзіўся ў 1886 годзе ў Ітэрхагдале, Швецыя. Наведваў пачатковую школу ў Люстарпе, пазней яго сям’я пераехала ў Сундсваль, дзе ён працаваў на лесапільні да чатырнаццаці гадоў. У 1901 годзе ён працаваў памочнікам у мясцовай газеце і далучыўся да групы мастакоў-аматараў пад кіраўніцтвам Хельмера Аслунда.

Дзякуючы фінансавай падтрымцы Карла Нордстрома, Энгстром змог пачаць навучанне ў школе Асацыяцыі мастакоў (Konstnärförbundets skola), з 1907 па 1908 год, а затым адправіўся ў Парыж, дзе браў урокі ў Анры Маціса. Ён заставаўся там да 1912 года. Вярнуўшыся ў Швецыю, ён стаў адным з першых чальцоў групы мастаком пад назвай De unga («Маладыя»), якая выкарыстоўвала экспрэсіянісцкую тэхніку да шведскіх матываў. У 1914 годзе ён з поспехам удзельнічаў у Балтыйскай выставе.

Большую частку свайго жыцця Леандэр Энгстром падарожнічаў і маляваў у гарах паўночнай Швецыі. Адным з яго любімых мясцін быў Абіску, дзе ён таксама пабудаваў сабе дом. За год да сваёй смерці Леандэр Энгстром арганізаваў перасоўную выставу ўздоўж узбярэжжа Нарланда. Некалькі гадоў у пачатку 1920-х гадоў ён правёў у Італіі, жывучы ў Фларэнцыі з 1920 па 1923 год. Там ён знайшоў новае натхненне і новы свет матываў. У гэты ж час ён напісаў некалькі столевых карцін у тэатры «Skandia-Teatern» у Стакгольме.

У 1913 годзе ён ажаніўся з Марыяй Эдлунд, і ў наступным годзе ў іх нарадзіліся сыны-двайняты, К’ел Леандэр і Торд Леандэр, абодва сталі мастакамі.

Пахаваны на могілках Лясныя могілкі.
Адольф Эрсблё

**Адольф Эрбслё** (; ,  — , Ікінг) — нямецкі мастак; разам з Марыянай Вяроўкінай і Аляксеем фон Яўленскім заснаваў фонд Neue Künstlervereinigung München (N.K.V.M.), які пазней называўся «Blaue Reiter».

## Біяграфія 
Адольф Эрбслё нарадзіўся ў Нью-Ёрку ў сям’і гандляроў, якая паходзіла з Бармэна. Яго дзед быў сузаснавальнікам кампаніі Julius und August Erbslöh, а бацька быў саўладальнікам экспартнай кампаніі Dieckerhoff, Raffloer & Co. На працягу 15 гадоў ён працаваў у Нью-Ёрку, пакуль у 1887 годзе не вярнуўся з сям’ёй у Бармен.

У 1901 годзе Адольф Эрбслё пачаў вучыцца ў Акадэміі ў Карлсруэ: яго настаўнікамі былі Эрнст Шурт (1848—1910) і Людвіг Шмід-Ройтэ (1862—1909). Падчас свайго знаходжання ў Карлсруэ Эрбслё пазнаёміўся з Аляксандрам Канальтам і Георгам Тапертам. У 1907 годзе Эрбслё ажаніўся з Адэлінай Шухард — вяселле праходзіла ў замку Каленберг каля Варбурга, які быў набыты цесцем.

З восені 1908 года Эрбслё стаў наведваць «ружовы салон» Марыяны Вяроўкінай. Разам з ёй і Аляксеем Яўленскім ён распрацаваў праект стварэння «Асацыяцыі новых мастакоў Мюнхена» (N.K.V.M.); пасля стварэння асацыяцыі Эрбсле стаў выконваць абавязкі сакратара.

Катэгорыя:Мастакі Германіі
Энгстром

**Энгстром** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Леандэр Энгстром — шведскі мастак
* Лініа Энгстром — шведскі дзяржаўны і палітычны дзеяч
Галавенчыцкі сельсавет

**Галаве́нчыцкі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Чавускага раёна Магілёўскай вобласці. Цэнтр — вёска Галавенчыцы.

Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Чавускага раёна Магілёўскай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Чавускім раёне БССР, з 20 лютага 1938 года — Магілёўскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Антонаўскага сельсавета.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Чавускага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1954 годзе
Вядомыя асобы Валгаграда

]]
Вядомыя ўраджэнцы Валгаграда:

__NOTOC__
]]
]]
]]
]]
]]

## А 
* Аляксандр Сяргеевіч Аметаў (нар. 1941) — савецкі і расійскі эндакрынолаг. Доктар медыцынскіх навук, прафесар.
* Іван Мікалаевіч Антонаў (1913—1943) — Герой Савецкага Саюза.
* Павел Мікалаевіч Ацьман (нар. 1987) — расійскі гандбаліст.

## Б 
* Віктар Іванавіч Башмакоў (нар. 1933) — фізік. Доктар фізіка-матэматычных навук (1987), прафесар (1990).
* Ганна Бурава (нар. 1996) — расійская гандбалістка.

## В 
* Генадзь Аляксандравіч Вядзенін (нар. 1939) — беларускі спецыяліст у галіне тэхналогіі і перапрацоўкі палімераў і кампазітаў, эканаміст.

## Г 
* Галіна Марцінаўна Самсова (1937—2021) — расійская артыстка балета і дырэктар трупы.

## І 
* Алена Гаджыеўна Ісінбаева (нар. 1982) — расійская скакуха з шастом.

## Д 
* Вікторыя Віктараўна Дзівак (нар. 1993) — расійская гандбалістка.

## К 
* Аляксандр Фёдаравіч Кістаў (1903—1960) — беларускі савецкі акцёр тэатра і кіно
* Элем Германавіч Клімаў (1933—2003) — савецкі кінарэжысёр, сцэнарыст. Народны артыст Расійскай Федэрацыі (1997). У 1986—1988 гадах — старшыня СК СССР. Член КПСС з 1962 года.
* Уладзімір Аляксандравіч Кручкоў (1924—2007) — савецкі дзяржаўны дзеяч, старшыня КДБ СССР (1988—1991).
* Андрэй Яўгенавіч Крывашэеў (нар. 1981) — беларускі журналіст, тэлевядучы, грамадскі дзеяч.
* Ілля Дзмітрыевіч Кузьмін (1907—1944) — старшыня Рабоча-сялянскай Чырвонай Арміі, Герой Савецкага Саюза (1943).

## М 
* Аўгуст Лазаравіч Мілаванаў

## Н 
* Васіль Аляксеевіч Нябензя

## П 
* Галіна Уладзіміраўна Палянская
* Дзяніс Уладзіміравіч Панкратаў
* Аляксандра Мікалаеўна Пахмутава

## Р 
* Генадзь Васілевіч Рымскі

## С 
* Павел Аляксеевіч Серабракоў
* Вераніка Уладзіміраўна Стоцкая

## Т 
* Алег Мікалаевіч Трубачоў

## Ц 
* Пётр Аляксеевіч Цецюшаў

## Ч 
* Ганна Васільеўна Чапман

## Ш 
* Яўген Андрэевіч Шастакоў
Дэвід Кросбі

**Дэвід Ван Кортлэнд Кросбі** (; ) — амерыканскі гітарыст, спявак і аўтар песень. Акцёр. Акрамя сольнай кар’еры вядомы як удзельнік і сузаснавальнік трох гуртоў: «», «» (да прыходу  — «Crosby, Stills & Nash») і CPR. Кросбі быў уведзены ў Залу славы рок-н-ролу двойчы: адзін раз за яго працу ў «The Byrds» і адзін раз па сваёй працы з «Crosby, Stills & Nash».

## Спасылкі 
*
Петэр Берэнс

**Петэр Берэнс** (ням.: Peter Behrens; ,  — , ) — нямецкі архітэктар, адзін з заснавальнікаў канструктывізму ў архітэктуры і піянер прамысловага дызайну, прадстаўнік Дзюсельдорфскай мастацкай школы, пісьменнік, крытык і тэарэтык.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў Гамбургу 14 красавіка 1868 года. У 1877—1882 гадах наведваў Крысціяніум. Потым вучыўся жывапісу ў Гамбургскай мастацкай школе. У 1886—1889 гадах займаўся ў жывапісных класах у Карлсруэ і Дзюсельдорфе.

З 1890 года жыў у Мюнхене, дзе стаў членам мастацкага аб’яднання «Мюнхенскі сецэсіён». Пасля наведвання ў 1897 годзе Італіі П. Берэнс зноў працаваў у Мюнхене ў якасці жывапісца, кніжнага графіка, ілюстратара, афарміцеля часопісаў і брашур, быў сярод заснавальнікаў «Аб’яднанага саюза работнікаў мастацтваў і рамёстваў» так званага Мюнхенскага гуртка.

У 1899—1903 гадах Петэр Берэнс працаваў у Дармштацкай калоніі мастакоў. У 1901 годзе ён пабудаваў у Дармштаце ўласны дом з інтэр’ерамі, абстаўленымі мэбляй па сваіх малюнках, мазаікай, роспісамі, тканінамі і керамічнымі вырабамі. Гэта быў адзін з першых твораў архітэктуры «новага стылю». У абліччы дома прасочваюцца ўплывы стылю ар нуво, у прыватнасці архітэктуры Анры ван дэ Велдэ і Чарльза Рэні Макінтоша. У 1900 годзе Берэнс апублікаваў брашуру-маніфест «Свята жыцця і мастацтва», дзе станоўча ацэньваў «сучасную эпоху» з яе «сур’ёзнымі патрэбамі» і «карыснымі каштоўнасцямі».

Па праекце Берэнса быў пабудаваны Павільён Германіі на Міжнароднай выставе ў Турыне 1902 года.
Генрых Эмзен

**Генрых Эмзен** (; ) — нямецкі мастак, жывапісец і графік.

## Жыццё і творчасць 
Г.Эмзен нарадзіўся ў сям’і майстра па вырабе кошыкаў. Скончыў сярэднюю школу ў 1901 годзе, пасля чаго на працягу чатырох гадоў працаваў мастаком-дэкаратарам. Паралельна вучыўся ў кільскай Школе прыкладнога майстэрства, у класе Герда Цымермана. Атрымаўшы стыпендыю, юнак у 1906—1909 гадах навучаўся на мастака-дэкаратара ў Школе прыкладнога мастацтва Дзюсельдорфа (у Петэра Берэнса і Фрыца Эмке). У 1909 годзе Г.Эмзен — пры дапамозе свайго настаўніка Іагана Лаўверыкса — афармляе ў Дзюсельдорфе залу для выставы «Хрысціянскае мастацтва». У 1910—1911 гадах ён жыве ў Парыжы, дзе наведвае заняткі ў акадэміі Каларосі. У Парыжы Эмзен знаёміцца з такімі мастакамі і калекцыянерамі жывапісу, як Эрнеста дэ Фіёры, Жуль Паскін і Альберт Флехтхейм. У 1911 пераязджае ў Мюнхен. Тут Эмзен уваходзіць у круг мастакоў, блізкіх групе «Сіні вершнік». У 1913 годзе работы Г.Эмзена выстаўляюцца ў галерэі «Штурм» у рамках Першага нямецкага восеньскага салона. У тым жа годзе праходзіць яго персанальная выстава ў мастацкім музеі Эсена.

З пачаткам Першай сусветнай вайны Г.Эмзен быў мабілізаваны, у 1914—1918 гадах удзельнічаў у ваенных дзеяннях у Францыі, Фландрыі і Румыніі. Удзельнік рэвалюцыйных падзей, у стварэнні Баварскай савецкай рэспублікі і яе гібелі. Падзеі ў Мюнхене 1918—1919 гадоў шматкроць пасля адлюстраваны ў працах Г.Эмзена. У 1926 годзе графіка Г.Эмзена, разам з графічнымі творамі Эміля Нольдэ і Франса Мазерэля, выстаўляюцца на экспазіцыі ў мастацкім саюзе Вісбадэна. У 1929 годзе мастак пераязджае з Мюнхена ў Берлін. У 1930 годзе ён уступае ў арганізацыю «Камітэт барацьбы мастакоў і пралетарыяў духу» (Kampfkomitee der Künstler und Geistesarbeiter), якая падтрымлівала КПГ. 1932—1933 гады майстар праводзіць у СССР. У Маскве праходзіць выстава яго прац, савецкія музеі набываюць яго карціны.

Пасля вяртання на радзіму, 18 кастрычніка 1933 года мастак быў схоплены гестапа. Пакуль Г.Эмзен знаходзіўся ў зняволенні, усе яго працы былі выдалены з нямецкіх музеяў у межах кампаніі дэгенератыўнага мастацтва. Восем палотнаў майстра былі выстаўлены на нацысцкай прапагандысцкай экспазіцыі Дэгенератыўнае мастацтва (Entartete Kunst). Пасля вызвалення — тым не менш — Г.Эмзен у 1939 годзе быў прыняты ў Камітэт па імперскай культуры (Reichskulturkammer). У 1940 годзе, пасля пачатку Другой сусветнай вайны, Г.Эмзен быў зноў прызваны ў армію. У званні лейтэнанта служыў у 1940—1944 гадах у Францыі як мастак пры аддзеле прапаганды ваеннага каменданта гэтай краіны. У 1941 арганізуе паездку французскіх мастакоў і скульптараў у Нямеччыну (у тым ліку Андрэ Дэрэна і Марыса дэ Вламінка). У тым жа годзе арганізаваў паездку французскіх пісьменнікаў на Еўрапейскую сустрэчу паэтаў у Веймары.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Мастакі Германіі
Карнеліс Энгельбрэхтc

**Карнеліс Энгелбрэхтс** (нідэрл. Cornelis Engebrechtsz, 1462, , Нідэрланды пад уладай Іспаніі — 1527, ) — нідэрландскі мастак.

## Біяграфія 
Жыццё мастака нядрэнна дакументавана архіўнымі крыніцамі. Карэл ван Мандэр прысвяціў яму асобную біяграфію, але яна змяшчае не падзеі жыцця, а аналіз яго твораў.

Нарадзіўся ў Лейдэне (ці ў яго ваколіцах) каля 1462 (па сцвярджэнні Карэла ван Мандэра ў 1468, а найбольш асцярожныя даследчыкі адносяць дату яго нараджэння паміж 1460 і 1465 гадамі). Лічыўся першым буйным мастаком і адным з першых, якія выкарыстоўвалі алейныя фарбы, якія жылі ў Лейдэне. Першая згадка пра яго як пра мастака ў архівах адносіцца да 1482 года, калі ён прадаў сваю карціну манастыру Іеранімусдаль у мястэчку Ёстгест (паблізу Лейдэна). Даследчыкі мяркуюць, што ён быў навучаны ў якасці мастака ў гэтым манастыры; цалкам магчыма, што ён праходзіў навучанне ў Бруселі ці Антверпене. Сярод магчымых яго настаўнікаў называецца фламандскі мастак Голійн дэ Котэр, паслядоўнік Рагіра ван дэр Вейдэна.

У адпаведнасці з архіўнымі дакументамі ён жыў у Лейдэне прыблізна з 1497 года да сваёй смерці. Карнеліс Энгелбрэхтс быў членам гарадскога апалчэння лучнікаў з 1499 да 1506 год і апалчэння арбалетчыкаў з 1515 па 1522 год. Каля 1520 года ён служыў нават у якасці капітана гэтага апалчэння.

Ажаніўся з Элізбет Пітэрсдр каля 1487 года. У іх было шэсць дзяцей, у тым ліку трое сыноў, якія сталі мастакамі.

Як настаўнік даваў шырокую свабоду творчай фантазіі сваіх вучняў. Сярод іх: Артген ван Лейдэн, Лукас ван Лейдэн і трое сыноў — Піцер (каля 1490—каля 1560), Карнеліс (або Карнеліс Карнеліс Кунст, 1493—1544, працаваў у Лейдэне і Бругэ), Лукас (або Лукас , 1495—1552, працаваў у Англіі ў часы караля Генрыха VIII), якія атрымалі мянушку Кунсты (апошнія двое з іх сталі жывапісцамі, Карэл ван Мандэр нават напісаў іх біяграфіі, але карцін іх да нашага часу не дайшло, старэйшы з сыноў стаў мастаком па шкле).

Памёр паміж 11 лютага і 26 жніўня 1527 года (паводле звестак Карэла ван Мандэра ў 1533 годзе).
Рыхард Эльцэ

**Рыхард Эльцэ** (ням.: Richard Oelze; , , Каралеўства Прусія —  або 26 лістапада 1980, Ніжняя Саксонія) — нямецкі мастак-сюррэаліст.

## Жыццё і творчасць 
У 1914 годзе Р. Эльцэ паступіў у Школу прыкладнога мастацтва ў родным Магдэбургу, дзе вывучаў літаграфію (скончыў у 1918). На вячэрніх курсах ён вывучае тэхніку малюнка аголенай натуры. У 1918 годзе яго настаўнікамі былі Рыхард Вінкель і Курт Тух. У 1919—1921 гадах ён працягвае навучанне там жа як стыпендыят. У 1921—1925 гадах — студэнт школы Баухаўз, спачатку ў Веймары, у Іаганеса Ітэна, а затым у Дэсаў, дзе ў 1929 годзе атрымлівае месца выкладчыка. У 1926—1929 гадах мастак жыў і працаваў у Дрэздэне. Тут ён удзельнічаў у выставе Дрэздэнскі сецэсіён.

У 1929—1930 гадах ён знаходзіўся у швейцарскай Асконе. Падчас гэтай паездкі Р. Эльцэ знаёміцца з працамі майстроў-сюррэалістаў (спачатку па рэпрадукцыях). Пасля нядоўгага знаходжання ў Берліне ў 1932 годзе Эльцэ ў перыяд паміж 1932 і 1936 г. падоўгу жыве ў Італіі на возеры Гарда, а таксама ў Парыжы. У Парыжы ён завязвае знаёмства з вядомымі дзеячамі сюррэалізму — Андрэ Брэтонам, Сальвадорам Далі, Полем Элюарам і Максам Эрнстам. Пачынаючы з гэтага часу Эльцэ пачынае працаваць у сюррэалістычным стылі. У 1933 годзе ён быў прыняты ў парыжскі салон «Salon des Sur-Indépendants». У 1936—1937 гадах жывапісец працуе ў Італіі і Швейцарыі, у 1938 годзе ён вяртаецца ў Германію, і з 1939 жыве ў Ворпсведзе, у Ворпсведскай калоніі мастакоў. У тым жа 1939 годзе быў мабілізаваны ў германскае войска, быў на фронце і затым патрапіў у палон. Вызваліўшыся ў 1945 годзе, ён вяртаецца ў Ворпсведзе, тут мастак жыве і працуе да 1962 года, пасля чаго перабіраецца ў маёнтак Пастэхольц каля Гамельна.

У 1959 і 1964 гадах Р. Эльцэ ўдзельнічае ў выставах сучаснага мастацтва «documenta II» і «documenta III» у Каселі. У 1965 годзе мастак прыняты ў члены берлінскай Акадэміі мастацтваў.
Спіс універсітэтаў штата Джорджыя

У штаце Джорджыя (ЗША) дзейнічаюць дзяржаўныя і прыватныя ўніверсітэты.

## Дзяржаўныя 
* Агастаўскі ўніверсітэт
* Валдостаўскі дзяржаўны ўніверсітэт
* Дзяржаўны ўніверсітэт Сярэдняй Джорджыі
* Дзяржаўны ўніверсітэт Джорджыі
* Дзяржаўны ўніверсітэт Олбані
* Дзяржаўны ўніверсітэт Форт-Вэлі
* Каледж і дзяржаўны ўніверсітэт Джорджыі
* Калумбускі дзяржаўны ўніверсітэт
* Кенесоўскі дзяржаўны ўніверсітэт
* Клейтанскі дзяржаўны ўніверсітэт
* Паўднёва-заходні дзяржаўны ўніверсітэт Джорджыі
* Паўднёвы ўніверсітэт Джорджыі
* Саванскі дзяржаўны ўніверсітэт
* Тэхналагічны інстытут Джорджыі
* Універсітэт Джорджыі
* Універсітэт Заходняй Джорджыі
* Універсітэт Паўночнай Джорджыі

## Прыватныя 
* Паўднёвы ўніверсітэт
* Підманцкі ўніверсітет
* Пойнцкі ўніверсітэт
* Томасаўскі ўніверсітэт
* Універсітэт Аргосі
* Універсітэт Брэнаў
* Універсітэт Б’юла-Хайтс
* Універсітэт Герцынг
* Універсітэт жыцця
* Універсітэт Кларка ў Атланце
* Універсітэт Мерсера
* Універсітэт Оглторпа
* Універсітэт Рэйнхардта
* Універсітэт Труэт Макконэл
* Універсітэт Фенікс
* Універсітэт імя Дж. Эмары
* Цэнтральны ўніверсітэт Джорджыі

Джорджыя
Вядомыя асобы Івацэвічаў

[thumb|200px|[Герб Івацэвічаў]]
Вядомыя ўраджэнцы Івацэвічаў:

__NOTOC__
[thumb|175px|[Зоф'я Білінская]]
[thumb|175px|[Vinsent]]

## Б 
* Зоф'я Білінская (нар. 1942) — скульптар, мастак-графік.

## В 
* Аляксей Аляксандравіч Вакуліч (нар. 1998) — беларускі футбаліст, абаронца.
* Ілья Сяргеевіч Васілевіч (нар. 2000) — беларускі футбаліст, нападнік.

## Д 
* Аляксандр Аляксандравіч Джэжора (нар. 1956) — беларусі спецыяліст у галіне прыбораў і метадаў кантролю прыроднага асяроддзя, рэчываў, матэрыялаў і вырабаў.

## К 
* Андрэй Аляксандравіч Крэнь (нар. 2003) — беларускі футбаліст, паўабаронца.

## V 
* Vinsent (нар. 1988) — беларускі музыкант і акцёр.
Эмі Смарт

**Эмі Лайл Смарт** (; нар. , , Каліфорнія, ЗША) — амерыканская актрыса і фотамадэль. Эмі Смарт пачала сваю мадэльную кар’еру ў Італіі, а потым паступіла ў акцёрскую школу. Яе першай працай у кіно стала роля ў фільме «Байкі ля вогнішча», у 1997 годзе. Пасля яна знялася ў фільмах: «Студэнцкая каманда» (1999), «Дарожная прыгода» (2000), «Пацучыныя бегі» (2001), «Эфект матыля» (2004), «Проста сябры» (2005), «Люстэркі» (2008), «Клуб адзінокіх мам» (2014) і інш.

## Фільмаграфія 
## Зноскі
Генадзь Аляксандравіч Вядзенін

**Генадзь Аляксандравіч Вядзенін** (нар. , Сталінград, Расія) — беларускі спецыяліст у галіне тэхналогіі і перапрацоўкі палімераў і кампазітаў, эканаміст. Кандыдат тэхнічных навук (1975), прафесар (1991). Член-карэспандэнт Беларускай інжынернай тэхналагічнай акадэміі (1993).

## Біяграфія 
Скончыў Валгаградскі інжынерна-будаўнічы інстытут (спецыяльнасць «Цеплазабеспячэнне і вентыляцыя», 1962), Маскоўскі інжынерна-эканамічны інстытут імя С. Арджанікідзе (спецыяльнасць «Арганізацыя прамысловай вытворчасці», 1972), Маскоўскі НДІ пластычных мас (аспірантура, 1975).
    
Працаваў на Валгаградскім металургічным заводзе «Красный Октябрь» (1962—1963); Прадпрыемства п/с № 5, г. Валгаград (1963—1964); Волжскім заводзе арганічнага сінтэзу (1964—1969, механік цэха, галоўны механік завода); ПА «Авангард», СКТБ «Курс», г. Сафонава, Смаленская вобласць (1969—1979, галоўны механік завода, намеснік дырэктара, галоўны канструктар, начальнік СКТБ), Белгародскім заводзе па перапрацоўцы пластмас (1979—1989, галоўны інжынер), Віцебскмі дзяржаўным тэхналагічным універсітэце (1989—2016, эканамічны факультэт, кафедра «Эканамічная тэорыя і маркетынг», прафесар, у 1989—2010 — загадчык кафедры, 1989—1993 — прарэктар па навуковай рабоце).

Навуковыя інтарэсы: машынабудаванне; вырабы з кампазіцыйна-валакністых матэрыялаў; эканоміка галіны; маркетынгавая дзейнасць; маркетынгавыя даследаванні; кіраванне маркетынгам прамысловага прадпрыемства.

## Узнагароды 
Ордэн Працоўнага Чырвонага Сцягу (1976); прэмія Савета Міністраў СССР (1977); ганаровыя граматы Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь (2004), адміністрацыі Кастрычніцкага раёна г. Віцебска (2005), Віцебскага дзяржаўнага тэхналагічнага ўніверсітэта (1999, 2004).

## Спасылкі 
* Веденин Геннадий Александрович
* Веденин Геннадий Александрович, кандидат технических наук, химическая технология, экономика

Катэгорыя:Выпускнікі Валгаградскага дзяржаўнага архітэктурна-будаўнічага ўніверсітэта
Рыжскае вадасховішча

**Ры́жскае вадасхо́вішча** (, ) — вадасховішча ў цэнтральнай частцы Латвіі, на рацэ Даўгава, утворанае ў 1974 годзе ў сувязі з будаўніцтвам Рыжскай ГЭС. Выкарыстоўваецца таксама для водазабеспячэння Рыгі, ля паўднёва-ўсходняй ускраіны якой размешчана.

Плаціна ГЭС і дамба перакрываюць таксама рукаў Саўса-Даўгава і востраў Долес. Шырыня вадасховішча каля плаціны — 3—4 км, далей скарачаецца да 1 км. Працягласць — 34 км (да плаціны Кегумскай ГЭС).

Будаўніцтва вадасховішча прывяло да затаплення шэрагу астравоў і парогаў на Даўгаве і ўтварэння новага вострава, на якім знаходзяцца руіны сярэднявечнага Ікшкільскага замка. Ніжні ўчастак вадасховішча атачаюць дамбы агульнай працягласцю 15 км.

Праз плаціну Рыжскага вадасховішча праходзіць аўтамабільная дарога A5, якая з’яўляецца на гэтым участку таксама часткай еўрапейскага маршрута .

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Дзвіна
Катэгорыя:Вадасховішчы Латвіі
Металісты

**Металісты** (англійскія аналагі — **metalhead** і **headbanger**, у беларускай мове гэтыя тэрміны звычайна не перакладаюцца, а транскрыбуюцца) — субкультура прыхільнікаў металічнай музыкі.

З’явіўшыся ў канцы 1970-х гадоў разам з самім жанрам у ЗША і Вялікабрытаніі, гэта субкультура распаўсюдзілася на большасць краін свету, прымаючы розныя формы ў залежнасці ад развіцця паджанраў метала і яго рэгіянальных сцэн. У сувязі з гэтым светапогляд і выгляд металістаў можа істотна адрознівацца ў залежнасці ад разнастайных момантаў, але ў большасці выпадкаў краевугольнымі элементамі застаюцца своеасаблівы стыль у адзенні, натхнёны байкерскай субкультурай, а таксама культывацыя індывідуалізму і свабоды асобы.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Метал
Катэгорыя:Субкультуры