open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Прутняк шарсцістакветкавы

**Прутняк шарсцістакветкавы** (*Kochia laniflora*, або *Bassia laniflora*)&nbsp;— від кветкавых раслін з сямейства , распаўсюджаны ў Еўразіі.

## Апісанне 
Аднагадовая расліна вышынёй 5-80&nbsp;см. Сцябло кучарава-каротка-валасістае. Лісце лінейна-ніткападобнае або ніткападобнае, таўставатае, валасістае, у пазухах са скарочанымі аблісцвеннымі галінамі. Кветкі па 1-3 у клубочках, сабраных у перарывіста-доўгія коласападобныясуквецці. Калякветнік валасісты, пры плодзе на спінцы з крылападобным, няроўна-зубчастым прыдаткам.

## Распаўсюджанне 
Распаўсюджаны ў Еўропе, акрамя поўначы і ў Заходне-Цэнтральнай і Цэнтральнай Азіі (Грузія, Азербайджан, Казахстан, Паўднёвая Сібір, Заходняя Манголія).

Ва Украіне від расце на пясках, пясчаных стэпах, далінах рэк, у барах&nbsp;— на ўсёй тэрыторыі акрамя горных раёнаў.

## Літаратура 
*  — С. 265.

Катэгорыя:Флора Еўразіі
Катэгорыя:Аксамітнікавыя
Адраднэ (Глухіўскі раён)

**Адраднэ** () — вёска ў Глухіўскім раёне Сумскай вобласці Украіны.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Глухіўскага раёна
Танканог шызы

**Танкано́г шызы** (*Koeleria glauca*)&nbsp;— від кветкавых раслін сямейства .

## Апісанне 
Шматгадовая травяністая расліна 25—55&nbsp;см вышынёй, расце ў вольных скупнасцях або пучках. Бясплодныя парасткі разам з лісцем 4—10&nbsp;см даўжынёй. Карэнішча кароткае або выцягнутае. Сцёблы прамыя, амаль на ўсёй даўжыні апушаны. Ліставыя похвы голыя або апушаны. Лігула 1&nbsp;мм даўжынёй. Лісце большай часткай валасістае. Ліставыя пласціны згорнутыя, 2—5 см × 1—2&nbsp;мм, жорсткія, шаравата-зялёныя. Мяцёлка да 5—10&nbsp;см даўжынёй. Ніжняя кветкавая луска кароткаваласістая. Пылавікоў 3. Святлолюбівая расліна, ксерафіт, мезафіт і мезатроф.

Ва Украіне расце на баравых пясках&nbsp;— на Палессі і ў заходніх лясных раёнах, даволі часта; на пясках даліны Дняпра і некаторых яго правабярэжных прытокаў прасоўваецца на поўдзень на мяжы лесастэпу; ізаляваныя месцы вырастання на поўначы левабярэжнага стэпу (Ваўчанскі і Чугуіўскі раёны Харкаўскай вобласці).

## Галерэя 

Koeleria glauca 2017-09-26 4337.jpg|
Koeleria glauca 01.jpg|

## Літаратура 
* 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Танканог
Катэгорыя:Флора Еўразіі
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1813 годзе
Абложкы

**Абложкы** () — вёска ў Глухіўскім раёне Сумскай вобласці Украіны. 
## Галерэя 

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Глухіўскага раёна
Танканог Дэлявіня

**Танкано́г Дэлявіня** (*Koeleria delavignei*)&nbsp;— від кветкавых раслін роду  сямейства .

## Апісанне 
Шматгадовая травяністая расліна расце ў свабодных скупнасцях або пучках. Карэнішча выцягнутае. Сцёблы ўзыходзячыя, 80—100&nbsp;см даўжынёй. Ліставыя похвы голыя. Ліставыя пласціны плоскія або згорнутыя, 20—30 см × 0,75&nbsp;мм, сярэдне-зялёныя; паверхня гладкая. Суквецці&nbsp;— лінейная перапыненая свабодная мяцёлка да 6—9&nbsp;см даўжынёй і 1—1,5&nbsp;см ушыркі. Каласковыя лускі ўстойлівыя, падобныя, ніжняя&nbsp;— 0,7—0,8 даўжыні верхняй каласковай лускі, верхняя даўжынёй з урадлівую лему. Урадлівая лема прадаўгаватая; 3,5—4.5&nbsp;мм даўжынёй; мембранная; бліскучая. Верхняя кветкавая луска даўжынёй з лему. Пылавікоў 3.

## Распаўсюджанне 
Распаўсюджаны ад Усходняй Еўропы да Сібіры (Беларусь, Украіна, Расія, Казахстан).

Ахоўваецца на тэрыторыі шэрагу рэгіёнаў Расіі.

## Зноскі 
## Літаратура 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Танканог
Катэгорыя:Флора Еўразіі
Катэгорыя:Таксоны раслін, названыя ў гонар людзей
Паўночнік

**Паўночнік** (*Knáutia*) — род раслін падсямейства  сямейства .

## Назва 
Род названы ў гонар нямецкага натураліста і лекара  (1656—1716), вядомага працай *Methodus plantarum genuina* (Гале, 1705), у якой ён прапанаваў сістэму класіфікацыі раслін, заснаваную на ўласцівасцях вяночка. Па іншых звестках, род названы ў гонар абодвух братоў Кнаутаў — названага Хрысціяна Кнаута і яго старэйшага брата, лекара і батаніка  (1638—1694).

## Батанічнае апісанне 
Аднагадовыя, двухгадовыя і шматгадовыя травяністыя расліны.

Сцябло прамое, часта полае.

Лісце супраціўнае, цэльнакрайняе або перыстарассечанае, сцябловае лісце сядзячае, ніжняе — чарашковае:

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

Яшчэ каля 150 відавых назваў гэтага роду мае ў *The Plant List* (2013) статус *unresolved name*, г. зн. адносна гэтых назваў нельга адназначна сказаць, ці варта іх выкарыстоўваць як назвы самастойных відаў — альбо іх варта звесці ў сінаніміку іншых таксонаў.

## Зноскі 
## Літаратура 
* 
*  
*  

Катэгорыя:Таксоны раслін, названыя ў гонар людзей
Катэгорыя:Варсянкавыя
Мікола Ганько

**Мікола Ганько** (, хут. Каледзіна, цяпер Маладзечанскі раён, Мінская вобласць — , Таронта, Канада) — беларускі грамадскі дзеяч у Канадзе. Брат старшыні Саюза беларускай моладзі Міхася Ганько.

## Біяграфія 
У час нямецкай акупацыі вучыўся ў Маладзечанскай гандлёва-адміністрацыйнай школе, у 1944 г. быў на курсах сярэдніх кіраўнікоў Саюза беларускай моладзі у Альбярціне. З лета 1944 года ў эміграцыі. Пасля вайны апынуўся ў Зальцбургу (Аўстрыя). У 1948 годзе перабраўся ў Канаду. Быў адным з заснавальнікаў парафіі Св. Кірылы Тураўскага (БАПЦ) у Таронта, быў шматгадовым кіраўніком Згуртавання беларусаў у Канадзе. Адзін з ініцыятараў стварэння таварыства дапамогі дзецям — ахвярам Чарнобыльскай катастрофы.

Яго жонка Марыя напісала ўспаміны «Каб сведчылі пра Беларусь: жыццё і дзейнасць Міколы Ганько», выдадзеныя ў Мінску ў 2005 годзе.

Пахаваны разам з жонкай на могілках Пайн Хілс у Таронта.

## Літаратура 
* 
* *Лявон Юрэвіч*. Літаратурны рух на эміграцыі. — Мінск, БГА, 2002.

Катэгорыя:Грамадскія дзеячы Канады
Катэгорыя:Беларусы ў Канадзе
Катэгорыя:Члены Згуртавання беларусаў Канады
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Маладзечанскім раёне
Мікола Гарошка

**Мікола Гарошка** (, в. Трашчыцы, Навагрудскі павет, Мінская губерня, цяпер Карэліцкі раён, Гродзенская вобласць — , Нью-Ёрк, ЗША) — беларускі грамадскі дзеяч. Бацька Расціслава Гарошкі, стрыечны брат беларускага рэлігійнага дзеяча Льва Гарошкі.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 4 траўня 1902 года ў вёсцы Трашчыцы Навагрудскага павета. Вучыўся ў сельскагаспадарчай школе ў мястэчку Мір, потым у Навагрудскай і Віленскай беларускіх гімназіях. У 1923 годзе, прагнучы працягнуць навучанне, перабраўся ў Прагу, бо польскія ўніверсітэты не прымалі выпускнікоў беларускіх гімназій, каб пазбегнуць павелічэння ліку беларускай інтэлігенцыі ў Заходняй Беларусі.

Вучыўся ў Карлавым універсітэце ў Празе. Пасля вярнуўся на радзіму, адслужыў два гады ў польскім войску. Безвынікова намагаўся знайсці працу ў дзяржаўных установах Польскай Рэспублікі. Заснаваў у родных Трашчыцах спажывецкі кааператыў «Засеўкі», які спачатку быў сканцэнтраваны на вырабе літоўскіх сыроў, працаваў у ім старшынёй управы. Пры «Засеўках» быў арганізаваны тэатральны гурток, які са сваімі выступамі раз’язджаў па суседніх вёсках. Уся праграма тэатральнага гуртка, як і вядзенне кааператыву, адбываліся на беларускай мове. Дапамагаў адкрываць новыя спажывецкія кааператывы.

У сярэдзіне 1930-х гадоў займаўся ўзвядзеннам мастоў, спачатку быў пабудаваны мост цераз Нёман, пасля яшчэ адзін пад Кракавам, а затым яшчэ пяць. Мясцовым польскім уладам было выгадна трымаць Гарошку падалей ад родных месцаў, дзе ягоны ўплыў на мясцовых жыхароў быў непажаданым. Вярнуўся дадому ён толькі ў 1936 годзе. Узяў у арэнду маёнтак Мондзін, дзе аднавіў працэс вырабу літоўскіх сыроў, гаспадарка пачала даваць салідны прыбытак.

У 1939 годзе, з прыходам савецкай улады, маёнтак быў разрабаваны, усё абсталяванне і станкі зламаныя, самога Гарошку ад расстрэлу зберагло толькі заступніцтва сваіх людзей. Мікола Гарошка пераехаў у Навагрудак, дзе працаваў у лясной управе. А ў 1944 годзе з сям’ёй выехаў у Германію, у лагеры для перамешчаных асоб, дзе — у адрозненне ад пераважнай бальшыні беларусаў — асабліва доўга не затрымаўся, бо брат Аляксандр і сястра Ганна, якія пераехалі ў ЗША ў міжваенны час, аформілі неабходныя паперы.

У 1948 годзе з сям’ёй прыехаў у Нью-Ёрк. Спачатку працаваў на вытворчасці сувеніраў, пасля перайшоў да будаўніцтва, праз некалькі гадоў арганізаваў суполку беларусаў для будоўлі дамоў. Урэшце заснаваў сваю ўласную будаўнічую фірму, якую пасля перанялі сыны.

Адзін са стваральнікаў і кіраўнік БАЗА ў 1949—1952 і 1965—1967 гг. Першы старшыня Фундацыі імя П. Крэчэўскага (1964—1979). Сябра рэдкалегіі газеты «Беларус». Ад 1970 г. — сакратар Беларуска-амерыканскага рэспубліканскага клуба ў Нью-Ёрку. Заснаваў выдавецтва «Час», якое выдавала газету «Беларускі Час».

## Сям’я 
Меў сына доктара Расціслава Гарошку, які пасля смерці бацькі пераняў выданне і працягнуў будаўнічую працу.
 

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Карэліцкім раёне
Катэгорыя:Грамадскія дзеячы Беларусі
Катэгорыя:Беларусы ў ЗША
Катэгорыя:Члены Беларуска-амерыканскага задзіночання
Дунаець (Глухіўскі раён)

**Дунаець** () — вёска ў Глухіўскім раёне Сумскай вобласці Украіны.

## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Мікалай Андрэевіч Маркевіч — этнограф
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Глухіўскага раёна
Бабоўнік (значэнні)

**Бабоўнік**

* 
* народная назва віду 
* народная назва віду 
* народная назва віду
Надзея Мікалаеўна Градэ-Куліковіч

**Надзея Мікалаеўна Градэ-Куліковіч** (? — , Чыкага, ЗША) — беларуская оперная спявачка. Другая жонка М. Шчаглова-Куліковіча. У паваенны час жыла ў Чыкага, займалася актыўнай канцэртнай дзейнасцю.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Оперныя спевакі і спявачкі XX стагоддзя
Катэгорыя:Оперныя спевакі і спявачкі Беларусі
Катэгорыя:Оперныя спевакі і спявачкі ЗША
Танканог польскі

**Танканог польскі** (*Koeleria pyramidata*)&nbsp;— від кветкавых раслін роду  сямейства .

## Апісанне 
Шматгадовая травяністая расліна 20—90&nbsp;см вышынёй, расце ў свабодных сукупнасцях або пучках. Карэнішча кароткае. Сцёблы прамыя. Бакавыя галінкі адсутнічаюць. Лісце ў асноўным прыкаранёвае. Ліставыя похвы голыя. Ліставыя пласціны, 7—24 см × 1,5—2,5&nbsp;мм, сярэдне-зялёныя або шыза-зялёныя; паверхня гладкая, верхавінка завостраная. Суквецце — мяцёлка да 12—13,5&nbsp;см даўжынёй і 3,5—5 см ушыркі. Ніжняя кветкавая луска кароткаваласістая. Пылавікоў 3; 2—2,5&nbsp;см даўжынёй.

## Распаўсюджанне 
Распаўсюджаны ў Еўропе і Азіі, ад Францыі да Сібіры і Непала.

## Галерэя 

Koeleria pyramidata - Botanischer Garten München-Nymphenburg - DSC07881.JPG|
Koeleria Nantoux.jpg|
Koeleria cristata — Flora Batava — Volume v13.jpg|

## Спасылкі 
* 
* *Koeleria pyramidata* (Lam.) P.Beauv. (Тонконог пирамидальный) // ИАС «ООПТ России» 

Катэгорыя:Флора Еўразіі
Катэгорыя:Танканог
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1812 годзе
Гарылэ

**Гарылэ** () — вёска ў Глухіўскім раёне Сумскай вобласці Украіны.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Глухіўскага раёна
Яснотка сцеблаабдымная

**Яснотка сцеблаабдымная** (*Lamium amplexicaule*)&nbsp;— травяністая расліна, від роду яснотка сямейства .

## Літаратура 
* Доброчаева Д. Н., Котов М. И. и др. Определитель высших растений Украины / Доброчаева Д. Н., Котов М. И., Прокудин Ю. Н. и др.&nbsp;— Киев: Наукова думка, 1987.&nbsp;— 548с. 
* Флора СССР. В 30 т / Гл. ред. акад. В.&nbsp;Л.&nbsp;Комаров; Ред. тома Б.&nbsp;К.&nbsp;Шишкин&nbsp;— М.—Л.: Изд-во АН СССР, 1954.&nbsp;— Т. XXI.&nbsp;— С. 128.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1753 годзе
Катэгорыя:Флора Еўропы
Катэгорыя:Флора Афрыкі
Катэгорыя:Флора Азіі
Катэгорыя:Яснотка
Салата (род раслін)

**Латук**, або **Салата** (*Lactūca*) — род кветкавых раслін сямейства .

## Этымалогія 
Навуковая назва роду паходзіць ад лацінскага слова  («малако»), што звязана са змешчаным у расліне млечным сокам, які вылучаецца пры пашкоджанні сцеблаў і лісця.

## Біялагічнае апісанне 
Віды роду вельмі разнастайныя і прадстаўлены рознымі жыццёвымі формамі, такімі як аднагадовыя, двугадовыя і шматгадовыя травяністыя расліны, або кусты.

## Распаўсюджанне 
Распаўсюджаныя па ўсім свеце, але ў асноўным ва ўмераных раёнах Еўразіі. Большасць дзікарослых відаў ксерафіты, прыстасаваныя для сухіх месцаў, але ёсць віды, якія аддаюць перавагу больш вільготным рэгіёнам, напрыклад, якія насяляюць у гарах Цэнтральнай Афрыкі.

## Віды 
Па інфармацыі базы дадзеных *The Plant List*, род уключае 147 відаў:

* 
*   
* 
* 
* 
* 

## Выкарыстанне 
Самы вядомы прадстаўнік — папулярная гародніна , у якога у культуры вядома шмат сартоў, вырошчваецца ў камерцыйных маштабах і шырока прадаюцца паўсюль у свеце. Іншыя віды з’яўляюцца распаўсюджанымі пустазеллямі.

## Літаратура 
* 
* Фисюнов А. В. Стр. 34. Латук (молокан) татарский // Справочник по борьбе с сорняками. Издание второе. 1984 г..

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Флора Еўразіі
Катэгорыя:Астравыя
Яснотка плямістая

**Яснотка плямістая** (*Lamium maculatum*)&nbsp;— шматгадовая расліна сямейства . Мае абмежаванае выкарыстанне як дэкаратыўная культура, часам вядзе сябе, як пустазелле.

## Апісанне 
Травяністая расліна вышынёй 20-80 см, з кароткімі падземнымі парасткамі. Усе надземныя часткі апушаныя. Сцёблы прамыя, у ніжняй частцы разгалінаваныя. Лісточкі на хвосціках, яйкападобнай або трохкутнай формы, пілаватыя па краі. Кветкі сабраны ў шматкветкавыя кольцы. Чашачка кветкі званочкавая, з трохкутнымі вострымі і досыць доўгімі зубцамі. Вяночак двухгубы, з кольцам валасінак у зеве, верхняя губа шлемападобнай формы, ніжняя&nbsp;— трохлопасцевая. Трубачка вяночка выгнутая, бакавыя лопасці ніжняй губы з шылаватым зубцом.

## Экалогія і распаўсюджанне 
Цвіце ў чэрвені-жніўні.

Арэал ахоплівае ўсе ўмераныя вобласці Еўропы, Заходнюю Азію (у прыватнасці, Турцыю, Сірыю) і Заходні Кітай. Ва Украіне расце ў лясах, у хмызняковых зарасніках амаль паўсюдна, акрамя паўднёвага стэпу.

## Літаратура 
* Гамуля Ю. &nbsp;Г. &nbsp;Расліны Украіны / за рэд. А. &nbsp;М. &nbsp;Утєвської. &nbsp;— X.: Фактар, 2011. &nbsp;— 208 с. &nbsp;— C. 96

Катэгорыя:Яснотка
Катэгорыя:Дэкаратыўныя расліны
Катэгорыя:Пустазелле
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1763 годзе
Катэгорыя:Травы
Катэгорыя:Флора Еўропы
Танканог тонкі

**Танканог тонкі** (*Koeleria macrantha*)&nbsp;— від раслін сямейства , пашыраны ў Марока, Еўропе, Азіі, Канадзе, ЗША.

## Апісанне 
Шматгадовая расліна; старыя базальныя похвы папяровыя, устойлівыя вакол кожнай асновы спадзістага сцябла. Сцёблы жорсткія, прамыя, 5-60 см вышынёй, шарсцістыя, асабліва ніжэй мяцёлкі, 2-3-вузловыя. Ліставыя похвы голыя або апушаныя; ліставыя пласціны шаравата-зялёныя, звычайна згорнутыя, часам плоскія, даўжынёй да 30 см, шырынёй 1-2 мм, апушаныя або на верхняй паверхні голыя; лігула 0.2 — 2 мм. Мяцёлка лінейна-даўгаватая ў контуры, серабрыста-зялёных або пурпуровых адценняў, вось і галіны шарсцістыя. Каласкі 3-7 мм, кветачак 2-3(4).

## Распаўсюджанне 
Пашыраны ў Марока, Еўропе, Азіі, Канадзе, ЗША.

Ва Украіне від расце ў стэпах, на схілах, сухіх лугах, палянах і ўзлесках — у лесастэпе, стэпе і горным Крыме, часта; у лясных раёнах, радзей; кармавая расліна .

Катэгорыя:Флора Паўночнай Амерыкі
Катэгорыя:Флора Азіі
Катэгорыя:Флора Еўропы
Катэгорыя:Танканог
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1824 годзе
Спіс зорак сузор’я Гадзінніка

У прыведзеным спісе пералічаны ўсе зоркі сузор’я Гадзінніка да бачнай зорнай велічыні +6,5m і іншыя зоркі, якія ўяўляюць пэўную цікавасць: пераменныя, з планетнымі сістэмамі, звышновыя і г. д.

## Гл. таксама
*Спісы зорак паводле сузор’яў

## Спасылкі
*
*
*
*
*


Гадзіннік
Рудзянец (значэнні)

**Рудзянец**

* Рудзянец — вёска ў Буда-Кашалёўскім раёне Гомельскай вобласці
*  — род раслін
Хлібадарскэ

**Хлібадарскэ** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Біляіўскім раёне Адэскай вобласці Украіны за 12 км на ўсход ад цэнтра Адэсы і за 1,5 км ад яе аб’язной аўтадарогі. Заснаваны ў 1987 годзе, у гэты ж год Прэзідыум Вярхоўнага Савета УССР прысвоіў новазбудаванаму паселішчу статус пасёлка гарадскога тыпу.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Адэскай вобласці
Катэгорыя:Населеныя пункты Біляіўскага раёна
Рудзянец звычайны

**Рудзяне́ц звычайны**, **Перастрэл** (*Lapsana communis*)&nbsp;— від кветкавых раслін роду  сямейства , распаўсюджаны ў Еўразіі. Этымалогія:  — «звычайны».

## Апісанне 
Аднагадовая або азімая травяністая расліна, вырастае да вышыні 1—1,2 м з прамымі, валасістымі галінастымі сцябламі і празрыстым (не малочным) сокам. Сцяблы залозіста апушаныя. Лісце простае, чаргаванае. Ніжняе лісце на чаранках, верхняе — сядзячае. Ліставыя пласціны 1—15(30) × 1—7(10) см. Кветкавыя кошыкі 5—25(100 і больш). Кветкі жоўтыя. Плод — сухая сямянка (3—5 мм) бурага колеру.

## Распаўсюджанне 
Афрыка: Алжыр, Марока, Туніс, Партугалія — Мадэйра; Азія: Арменія, Азербайджан, Грузія, Расія, Іран, Ірак, Ізраіль, Іарданія, Ліван, Сірыя, Турцыя, Індыя, Пакістан (інтрадукаваны на Кіпры і ў Кыргызстане); Еўропа: па ўсёй тэрыторыі (у Ісландыі від уведзены ў некалькіх месцах) акрамя Свальдбарда. Уведзены ў Паўночнай Амерыцы (Грэнландыя, ЗША, Канада) і Паўднёвай Амерыцы (Аргенціна, Чылі, Іспанія, Ямайка), Аўстраліі, Новай Зеландыі, Рэюньён, Азорскіх астравах. Засяляе лясы з умеранай колькасцю вільгаці, абароненыя ўчасткі, абочыны дарог, берагі рэк. Святлолюбівая, ценевынослівая расліна. Мезафіт і эўтроф (нітрафіл).

Ва Украіне расце па цяністых месцах, у лясах, у хмызняках, у пасевах і на палях — па ўсёй тэрыторыі (за выключэннем Крыма).

Лекавая расліна.

## Сінонімы 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Падвіды 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Галерэя 

Lapsana communis flower and leaf.jpg|
48 Lapsana communis.jpg|

## Літаратура 
*  — С. 380.

## Спасылкі 
* 
* USDA 
* The Global Biodiversity Information Facility 
* Flora of North America 
* Euro+Med Plantbase 
* Germplasm Resources Information Network (GRIN) 

Катэгорыя:Астравыя
Катэгорыя:Флора Еўразіі
Катэгорыя:Флора Афрыкі
Катэгорыя:Флора Паўночнай Амерыкі
Катэгорыя:Лекавыя расліны
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1753 годзе
Цэбрыкавэ

**Цэбрыкавэ** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Вэлыкамыхайліўскім раёне Адэскай вобласці Украіны. Цэнтр аб'яднанай тэрытарыяльнай грамады. У 1951 г. у выніку савецка-польскага абмену тэрыторыямі ў сяло былі прымусова пераселены жыхары сёлаў Драгобыцкай вобласці, якія перадаваліся Польшчы.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Адэскай вобласці
Катэгорыя:Населеныя пункты Вэлыкамыхайліўскага раёна
Гладыш прускі

**Гладыш прускі**, **Лясная моркаў** (*Laserpitium prutenicum*)&nbsp;— від раслін сямейства , распаўсюджаны ва ўмеранай Еўропе ад Партугаліі да цэнтральнаеўрапейскай Расіі.

## Апісанне 
Шматгадовая травяністая расліна 60-120&nbsp;см вышынёй. Расліна жорстка валасістая. Лісце двойчы, а ніжняе часам тройчы перыстарассечанае. Канчатковыя дзелькі лісця даўгаватыя, 2-4&nbsp;мм даўжынёй. Абгорткі і абгортачкі шматлікія, ланцэтныя, шырока перапончата абрамленыя, пазней адхіленых лісточкаў. Прамяні парасоніка няроўныя, як і кветаножкі, пакрытыя толькі з унутранага боку густымі валасінкамі. Кветкі белыя. Плады ўздоўж першасных рэбраў з кароткімі цвёрдымі валасінкамі.

Ва Украіне від расце ў лясах і сярод хмызнякоў&nbsp;— у Закарпацці, Карпатах, Прыкарпацці, на Палессі і ў лесастэпе звычайны; у левабярэжным стэпе сустракаецца рэдка (Харкаўская і Данецкая вобласці).

## Галерэя 

Laserpitium prutenicum blatt.jpeg|Лісток
Laserpitium prutenicum staengel.jpeg|Абгортка суквецця
Laserpitium prutenicum.jpeg|Cуквецце

Катэгорыя:Флора Еўропы
Катэгорыя:Парасонавыя
Рудзянец (род раслін)

**Рудзяне́ц**, **Барадаўнік** (*Lapsana*) — род кветкавых раслін сямейства . З’яўляецца родным для Еўропы і Паўночнай Азіі.

## Батанічнае апісанне 
Травяністыя расліны з прамастойным сцяблом. Вышыня ад 10 см да 1 м. Лісце простае, чаргаванае па даўжыні сцябла. Кветкі жоўтага колеру. Суквецце — кошык. Плод — сухая сямянка.

## Віды 
Уключае наступныя віды:

* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Літаратура 
*  — С. 380.
* 

## Спасылкі 
* 
* Genus: *Lapsana* L. // Germplasm Resources Information Network (GRIN-Taxonomy)
* Lapsana // The Plant List

Катэгорыя:Астравыя
Катэгорыя:Флора Еўразіі
Сітнік растапыраны

**Сітнік растапыраны** (*Juncus squarrosus*)&nbsp;— від шматгадовых травяністых раслін сямейства .

## Апісанне 
Карэнішчы кароткія, разгалінаваныя. Сцёблы прамыя, да 50 см. Лісце амаль ўсё базальнае, шаравата-зялёнае, 7-30 см х 1-2 мм, амаль скурыстае, краі цэлыя. Самыя нізкія прыкветкі нашмат карацей, чым суквецці. Суквецці тэрмінальныя, 7-40-кветкавыя, 3-10 х 1-2 см. Лісточкі калякветніка аднолькавыя, белыя або жаўтлява-шэрыя. Каробачка карычневая зваротнаяйкападобная, ад яйкападобнай да эліпсоіднай, 4-5 х 2,3-3 мм. Насенне бурае, эліпсоіднае, 0,6-0,9 мм.

## Распаўсюджанне 
Від распаўсюджаны ў Марока, Еўропе (у тым ліку Украіне). Натуралізаваны: Тасманія, Новая Зеландыя, Грэнландыя, Вісконсін. Засяляе балоты, верасовыя пусткі, расце на кіслай глебе.

Ва Украіне распаўсюджаны пераважна на Палессі . На тэрыторыі Украіны праходзіць усходняя мяжа распаўсюджання віду.

## Галерэя 

Juncus.squarrosus3.-.lindsey.jpg|
Juncus squarrosus — Flora Batava — Volume v6.jpg| 

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* Род 1. *Júncus* L. — Си́тник // *Маевский П. Ф.* Флора средней полосы европейской части России. 11-е изд. — М.: Товарищество научных изданий КМК, 2014. — С. 21, 24, 483—486. — 635 с., ил. — ISBN 978-5-87317-958-9.

## Спасылкі 
* Flora of NW Europe 
* Flora of North America 
* Euro+Med Plantbase 
* Germplasm Resources Information Network (GRIN) 

Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1753 годзе
Катэгорыя:Флора Еўропы
Катэгорыя:Сітнік
Шыраевэ

**Шыраевэ** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Шыраеўскім раёне Адэскай вобласці Украіны, раённы цэнтр. Раней адносілася да Ананьіўскага павету Херсонскай губерні. Па стане на 1886 г. у мястэчку, цэнтры Стэпаніўскай воласці, пражывала 369 чалавек, налічвалася 74 гаспадаркі, існавалі праваслаўная царква, сінагога, школа, пастаялы двор, адбываліся таргі раз на 2 тыдні па нядзелях.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Адэскай вобласці
Катэгорыя:Населеныя пункты Шыраеўскага раёна
Цар-трава

**Цар-трава**

* народная назва віду 
* народная назва віду 
* народная назва віду
Чарнаморскэ (Адэская вобласць)

**Чарнаморскэ** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Лыманскім раёне Адэскай вобласці Украіны.

Пасёлак доўгі час быў закрытым вайсковым гарадком, у ім дыслацыравалася некалькі вайсковых частак былой Адэскай ваеннай акругі, у далейшым Аператыўнага камандавання «Поўдзень». На ўскраінах пасёлка размяшчаліся дачы высокапастаўленых вайскоўцаў і ваенны саўгас «Гвардзейскі», які пастаўляў прадукты да войска. З пачаткам вайны на усходзе Украіны ў 2014 г. пасёлак зноў запаланілі ваенныя падраздзяленні, у тым ліку, якія былі выведзеныя на мацерыковую частку Украіны пасля анэксіі Крыма Расіяй. У апошнія гады ў ваколіцах пасёлка створана інфраструктура для летняга адпачынку: аквапарк, шматлікія базы адпачынку і інш. Таму падчас курортнага сезону насельніцтва пасёлка значна павялічваецца за кошт турыстаў.

## Персаналіі 
* Рыгор Катоўскі — крымінальны злачынец, пасля — савецкі вайсковы, грамадскі і палітычны дзеяч, загінуў у Чарнаморскім (саўгас Чабанка) у 1925 г.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Адэскай вобласці
Катэгорыя:Населеныя пункты Лыманскага раёна (Адэская вобласць)
Касцянтыніўка (Пэрвамайскі раён)

**Касцянтыніўка** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Арбузынскім раёне Мікалаеўскай вобласці Украіны на левым беразе Паўднёвага Бугу. Паселішча ўзнікла як казацкі зімнік на гандлёвым шляху з Крыма ў Галічыну.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Мікалаеўскай вобласці
Елызавэтградка

**Елызавэтградка** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Алэксандрыўскім раёне Кіраваградскай вобласці Украіны. Паселішча пад назвай «Мыхайліўка» заснавана казакамі і сялянамі-ўцекачамі ў 1730-1740-я гг. У 1830 г. сяло перайменавалі на Елызавэтградку — па назве размешчанага тут Елісаветградскага палка.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Кіраваградскай вобласці
Асканія-Нава

**Асканія-Нава** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Чаплынскім раёне Херсонскай вобласці Украіны.

## Прыродныя аб’екты 
* Біясферны запаведнік «Асканія-Нава»

## Крыніцы 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Херсонскай вобласці
Прыазоўскэ

**Прыазоўскэ** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Прыазоўскім раёне Запарожскай вобласці Украіны. Паселішча размешчана на аўтамагістралі Растоў — Адэса за 25 км ад Мелітопаля і за 20 км ад узбярэжжа Азоўскага мора ў стэпавай прыроднай зоне.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Запарожскай вобласці
Пэтрыкіўка

**Пэтрыкіўка** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Пэтрыкіўскім раёне Днепрапятроўскай вобласці Украіны, раённы цэнтр.

Паселішча вядома сваім народным мастацтвам - Пэтрыкіўскім роспісам.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Днепрапятроўскай вобласці
Золачыў

**Золачыў** () — тапонім ва Украіне.

## Горад 
* Золачыў - Львоўская вобласць, Золачыўскі раён

## Пасёлак гарадскога тыпу 
* Золачыў - Харкаўская вобласць, Золачыўскі раён

## Гл. таксама 
* Золачыўскі раён
Budzma The Best Rock / Budzma The Best Rock/New

**Budzma The Best Rock / Budzma The Best Rock/New** – двухдыскавы альбом-складанка беларускіх рок-гуртоў. На кампіляцыю трапілі як запрошаныя музыкі, так і пераможцы адбору. Кампакт-дыскі выдадзены грамадскай кампаніяй Будзьма беларусамі! сумесна з Еўрапейскім радыё для Беларусі ў лістападзе 2009 года, і праз некалькі месяцаў іх атрымалі ўсе FM-радыёстанцыі, абласныя і раённыя Дамы культуры Беларусі. Складальнік і інжэнер мастэрынга – Слава Корань, лідар гурта «ULIS»! Галоўны дырэктар радыёстанцыі «Беларусь» Навум Гальпяровіч таксама падзякаваў за дыск, матэрыялы з якога, *«безумоўна, выклікаюць цікавасць»*), «Znajdzi Mianie» (Esprit) («Мегатур-2009»), «Da Sinih Skałaŭ» (Esprit), «Ciańki» (Hair Peace Salon) (усе «Мегатур-2010»).

У «100 найвялікшых беларускіх песень» па версіі Тузін Гітоў у 2015 годзе была адабрана «Vyjście» (IQ48). 

## Заўвагі 
## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Budzma The Best Rock / Budzma The Best Rock/New на сайце Discogs

Катэгорыя:Альбомы 2009 года
Катэгорыя:Музычныя альбомы Беларусі
1667 год у гісторыі астраноміі

**1667** год быў адзначаны шэрагам падзей у астраноміі.

## Падзеі 
* 22 мая: Частковае сонечнае зацьменне стала апошнім у серыі зацьменняў 103 сараса.
* 21 чэрвеня: У дзень летняга сонцастаяння закладзена Парыжская абсерваторыя. Будынак быў спраектаваны так, каб яго цэнтральная вось супадала з Парыжскім мерэдыянам.

## Астранамічныя з’явы 
## Адкрытыя астранамічныя аб’екты 
## Нарадзіліся 
## Памерлі 
## Зноскі 
## Літаратура 
* 
* 

Астраномія
Катэгорыя:Гады ў астраноміі
Касцянтыніўка

**Касцянтыніўка** () — тапонім ва Украіне.

## Горад 
* Касцянтыніўка — Данецкая вобласць

## Пасёлкі гарадскога тыпу 
* Касцянтыніўка — Мікалаеўская вобласць, Арбузынскі раён
* Касцянтыніўка — Харкаўская вобласць, Краснакуцкі раён

## Вёскі 
* Касцянтыніўка — Вінніцкая вобласць, Лыпавэцкі раён
* Касцянтыніўка — Жытомірская вобласць, Бэрдычыўскі раён
* Касцянтыніўка — Жытомірская вобласць, Раманіўскі раён
* Касцянтыніўка — Ровенская вобласць, Сарнэнскі раён
* Касцянтыніўка — Чарнігаўская вобласць, Карукіўскі раён

## Гл. таксама 
* Канстанцінаўка
Нячаеў

**Нячаеў** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Аляксандр Аляксандравіч Нячаеў (нар. 1994) — беларускі футбаліст.
* Аляксей Генадзьевіч Нячаеў (нар. 1966) — расійскі прадпрымальнік і палітычны дзеяч.
* Арсенцій Аляксеевіч Нячаеў (1910—1989) — удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза.
* Вячаслаў Піліпавіч Нячаеў (1917—1948) — лётчык, удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза.
* Даніла Вячаслававіч Нячаеў (нар. 1999) — беларускі футбаліст.
* Леанід Аляксеевіч Нячаеў (1939—2010) — савецкі, беларускі і расійскі кінарэжысёр, пісьменнік.

## Гл. таксама 
* Нячаева
Таемнік лускаваты

**Тае́мнік лускаваты**, або **Грымотнік**, або **Цар-трава**, або **Вясёлка** (*Lathraéa squamária*) — від кветкавых раслін роду  сямейства  (раней адносілі да сямейства ).

## Батанічнае апісанне 
Расліна вышынёй 15-30 см, якая паразітуе на каранях дрэў і кустоў (ляшчына, вольха, бук, чаромха звычайная і інш.), цалкам пазбаўлена хларафілу. Першыя гады (да 10 гадоў) карэнішчы расліны развіваюцца пад зямлёй, пасля чаго з’яўляюцца суквецці. Час вегетацыі — вясна (красавік — май), падчас руху соку ў расліны-«гаспадара». У некаторыя гады расліна можа не расці над зямлёй.

Лісце лускаватае.

Суквецце — гронка, кветкі чырвоныя або малінавыя, з чатырма тычынкамі.

Каробачка аднагнёздавая, двухстворкавая.

## Распаўсюджанне і асяроддзе пражывання 
Расце ў цяністых месцах у лясах Еўропы і на Каўказе. Адзіны прадстаўнік роду, які сустракаецца на тэрыторыі Расіі і сумежных краін. Тыповы для шыракалістых і ялова-шыракалістых лясоў. Сустракаецца таксама ў лясах умеранага клімату ад Заходняй Еўропы да Пакістана і Індыі.

Ахоўваецца на тэрыторыі шэрагу рэгіёнаў Расіі.

## Гаспадарчае значэнне і выкарыстанне 
Расліна атрутная, ужыванне можа выклікаць атручванне, аднак, выкарыстоўваецца ў медыцыне.

Лекавай сыравінай з’яўляўся корань таемніка лускаватага ().

## Батанічная класіфікацыя 
### Сінонімы 
Па дадзеных *The Plant List* на 2013 год, у сінаніміку віду ўваходзяць:

* 
* 
* 
* 

## Літаратура 
* 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* *Lathraea squamaria* L. // ИАС «ООПТ России»
* 
* 

Катэгорыя:Заразіхавыя
Катэгорыя:Флора Еўразіі
Катэгорыя:Расліны-паразіты
Катэгорыя:Лекавыя расліны
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1753 годзе
Новагебрыдскі жолаб

**Новагебры́дскі жолаб** — глыбакаводны жолаб у паўднёва-заходняй частцы Ціхага акіяна.

Знаходзіцца ў напрамку на захад і поўдзень ад астравоў Новыя Гебрыды.  Даўжыня складае 870 км (каля 1200 км), сярэдняя шырыня — 29 км. Плошча каля 84 000 км². Глыбіні да 7633 м.

## Літаратура 
*  — С. 358.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Акіянічныя ўпадзіны
Катэгорыя:Ціхі акіян
Аляксандр Мікалаевіч Плавінскі

**Аляксандр Мікалаевіч Плавінскі** (, Мінск — ліпень ) — беларускі археолаг.

## Біяграфія 
Скончыў у 1976 годзе БДУ, у якім працаваў з 1975.

Памёр у ліпені  года ад спынення сэрца.

## Спасылкі 
* Біяграфія на сайце БДУ
* 
* 

Катэгорыя:Археолагі СССР
Катэгорыя:Археолагі Беларусі
Аляксандр Аляксандравіч Фадзееў

**Аляксандр Аляксандравіч Фадзееў** (партыйны псеўданім — Булыга; 11 [24] снежня 1901, Кімры — 13 мая 1956, Перадзелкіна) — рускі савецкі пісьменнік і грамадскі дзеяч, , ваенны карэспандэнт. Лаўрэат Сталінскай прэміі першай ступені (1946). Член РКП (б) з 1918 года; з 1939 года — член ЦК ВКП(б).

Катэгорыя:Пісьменнікі СССР
Катэгорыя:Кандыдаты ў члены ЦК КПСС
Катэгорыя:Члены ЦК КПСС
Катэгорыя:Застрэліліся
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета СССР 2-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета СССР 3-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета СССР 4-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета РСФСР 3-га склікання
Катэгорыя:Пісьменнікі-самазабойцы
Катэгорыя:Пісьменнікі-сацрэалісты
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Цвярской вобласці
Катэгорыя:Рускамоўныя пісьменнікі XX стагоддзя
Золачыў (Харкаўская вобласць)

**Золачыў** () — пасёлак гарадскога тыпу ў 
Багадухіўскім раёне Харкаўскай вобласці Украіны. Чыгуначная станцыя на лініі Харкаў — Бранск.

## Гісторыя 
Да 19 ліпеня 2020 года Золачыў уваходзіў у склад Золачыўскага раёна Харкаўскай вобласці і з’яўляўся раённым цэнтрам.

## Насельніцтва 
Насельніцтва складае 7.744 чалавек (станам на 1 студзеня 2022 года). Па ацэнках начальніка Золачыўскай ваеннай адміністрацыі Віктара Каваленкі ў чэрвені 2024 года насельніцтва складала прыблізна 5.000 чалавек.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Харкаўскай вобласці
Уладзімір Емяльянавіч Смялоўскі

**Уладзімір Емяльянавіч Смялоўскі** ( — ) — беларускі спецыяліст у галіне здабычы торфу. Кандыдат тэхнічных навук. Пісьменнік.

## Навуковая дзейнасць 
Супрацоўнік Інстытута торфу Акадэміі навук БССР. Кандыдацкая дысертацыя была прысвечана метадам паляпшэння воднага рэжыму распрацаваных тарфяных радовішчаў і абаснаванню напрамкаў іх выкарыстання. Удзельнічаў у напісанні шэрагу навуковых манаграфій.

У 1988 годзе ў выдавецтве «Навука і тэхніка» выйшла яго кніга «Выработанные торфяные месторождения и их использование». У ёй аўтар прывёў уласную класіфікацыю тарфяных радовішчаў, прызнаную і пазнейшымі даследчыкамі.

## Літаратурная творчасць 
Выдаў зборнік вершаў «Ностальгия» (2005). Аўтар кнігі нарысаў «Учительская династия» (2007), аповесці «Ильин день» (выд. 2008).

## Выбраная бібліяграфія 
* Опыт осушения дорабатываемых полей добычи фрезерного торфа для использования их в сельском хозяйстве / В. Е. Смеловский, М. И. Поляков, А. Н. Савчук. — Минск: БелНИИНТИ, 1973. — 26, [1] с. — (Серия «Топливо»)
* Выработанные торфяные месторождения и их использование / В. Е. Смеловский. Под ред. С. Г. Скоропанова; АН БССР, Ин-т торфа. — Минск: Наука и техника, 1988. — 151, [1] с. — (Человек и среда)
* Учительская династия: очерки / Владимир Смеловский. — Минск: Юнипак, 2007. — 74, [1] с.

## Спасылкі 
* Спіс патэнтаў з удзелам У. Смялоўскага
* Літаратурная творчасць У. Смялоўскага на сайце «Стихи.ру»
* Разбор літаратурнай творчасці Смялоўскага

Катэгорыя:Кандыдаты тэхнічных навук
Катэгорыя:Геолагі Беларусі
Катэгорыя:Пісьменнікі Беларусі
Катэгорыя:Рускамоўныя пісьменнікі
Чына лясная

**Чына лясная**, або **Жураўліны гарох** (*Láthyrus sylvéstris*) — кветкавая расліна, від роду  сямейства . Тыпавы від (лектатып) роду.

## Батанічнае апісанне 
Шматгадовая травяністая расліна. Сцябло прасцёртае, крылатае, да 2 м даўжынёй, моцна разгалінаванае. Лісце на крылатых хвосціках, з адной парай ланцэтных лісточкаў 5—12 см даўжынёй і 6—20 мм шырынёй, на верхавіне адцягнутых у вострую вяршыньку, якія сканчаецца вусікам.

Кветкі па 3—8 і больш у гронках на пазухавых слаба граневых кветканосах, ружовыя, кветаножкі іх прамыя або адхіленыя. Чашачка шыроказваночкавая, ніжні яе зубец даўжэй астатніх. Сцяг з круглява-авальнай пласцінкай, на верхавіне з выманнем, і кароткім вузкім кіпцікам.

Бабы 6—7 см даўжынёй і 0,7—1 см шырынёй, сціснутыя, даўгавата-лінейныя. Насенне шарападобнае або даўгаватае.

## Распаўсюджанне 
Сустракаецца па лясных ўзлесках і ў зарасніках кустоў, шырока распаўсюджаны ў Еўропе і на Каўказе.

## Таксанамія 
, Sp. Pl. 2: 733 (1753).

### Сінонімы 
* 
* 
* , nom. illeg.
* 
* , nom. illeg.
* 
* 
* , nom. inval.

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* 
* *Lathyrus sylvestris* L. (Чина лесная) // ИАС «ООПТ России» 

Катэгорыя:Чына
Катэгорыя:Флора Еўразіі
Катэгорыя:Кармавыя расліны
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1753 годзе
Станіслаў Грынкевіч (малодшы)

**Станіслаў Грынкевіч** ( — , Кліўленд, ЗША) — беларускі грамадскі дзеяч. Пляменнік Францішка і Станіслава (старэйшага) Грынкевічаў.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 23 лютага 1913 г. У афіцыйных паперах ўпісаная дата нараджэння 3 студзеня 1916 г. і месца наражэння Бераставіца (сёння Гродзенская вобласць).

Вучыўся на медыцынскім факультэце Віленскага ўніверсітэта (скончыць не паспеў). Cябра Беларускага студэнцкага саюза. Сябра рэдкалегіі часопіса «Калоссе».

У 1939 годзе быў мабілізаваны ў Войска Польскае, стаў афіцэрам, трапіў у нямецкі палон. З восені 1941 да восені 1943 года сакратар Беларускага камітэта самапомачы ў Берліне, выкладчык на настаўніцкіх курсах пры камітэце. Адначасова заканчваў медыцынскую асвету ў Берлінскім універсітэце. Пазней рэдактар перыёдыкаў «Раніца» і «Беларускі работнік». У 1945 г. быў высланы Усеваладам Родзькам у Швейцарыю з заданнем па лініі Беларускай незалежніцкай партыі.

У 1950 годзе перабраўся ў ЗША. Сябра Рады БНР. Сябра БАЗА, удзельнік кіраўніцтва Кліўлендскага аддзела арганізацыі.

Памёр 18 красавіка 1966 г. у Кліўлендзе, ЗША.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Ваенныя Польшчы
Катэгорыя:Члены Рады Беларускай Народнай Рэспублікі
Катэгорыя:Члены Беларуска-амерыканскага задзіночання
Катэгорыя:Члены Беларускай незалежніцкай партыі
Хацьма трохмесячная

**Хацьма трохмесячная** (*Lavatera trimestris*)&nbsp;— від кветкавых раслін сямейства . &nbsp;— літаральна азначае «тры месяцы», спасылаючыся на перыяд росту і цвіцення.

## Апісанне 
Да 120&nbsp;см вышынёй і 45&nbsp;см у шырыню аднагадовая трава. Лісце яйкападобна-круглявае, сэрцападобнае, пільчатае, 3-7-лопасцевае, жоўта-зялёнае, з рэдкімі валасінкамі. Кветкі з’яўляюцца ў кластарах на доўгіх сцеблах ў канцы сцеблаў адзінкавыя, адценняў белага і ружовага, 8-10&nbsp;см у шырыню. Пялёсткі 3-5&nbsp;см даўжынёй, 3-4&nbsp;см шырынёй, зваротнаяйкападобныя, ля аснавання валасістыя. Насенне цёмна-карычневае.

## Распаўсюджанне 
**Афрыка**: Алжыр [пн.]; Марока; Туніс. **Азія**: Ізраіль; Іарданія; Ліван; Сірыя; Турцыя. **Еўропа**: Грэцыя; Італія [у тым ліку Сардзінія, Сіцылія]; Францыя; Партугалія; Гібралтар; Іспанія [у тым ліку Балеарскія астравы]. Расце на пясчаных, гліністых і вапнавых глебах; 30-900 м. Культывуецца. Шматлікія сарты былі распрацаваны для выкарыстання ў садзе.

## Галерэя 

Lavatera0665.JPG|
Stockrose (Alcea rosea) 5 August 2007.jpg|
Lavaterazaad-open0854.JPG|

## Спасылкі 
* Vascular Flora
* United States Department of Agriculture

Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1753 годзе
Катэгорыя:Флора Азіі
Катэгорыя:Флора Еўропы
Катэгорыя:Флора Паўночнай Афрыкі
Катэгорыя:Мальвавыя
Нармандская чацвёрка

, 9 снежня 2019 года]]
**Нармандская чацвёрка** — група кіраўнікоў чатырох краін (Германіі, Расіі, Украіны і Францыі) па ўрэгуляванні сітуацыі на ўсходзе Украіны.

## Удзельнікі 
### Кіраўнікі дзяржаў і ўрадаў 

File:Angela Merkel (August 2012) cropped.jpg|'***Ангела Меркель, Федэральны канцлер Германіі
File:Putin with flag of Russia.jpg|****Уладзімір Пуцін, Прэзідэнт Расійскай Федэрацыі
File:Emmanuel Macron during his meeting with Vladimir Putin, June 2017.jpg|****Эмануэль Макрон, Прэзідэнт Францыі(з 14 траўня 2017 года)
File:Volodymyr_Zelensky_Official_portrait.jpg|****Уладзімір Зяленскі, Прэзідэнт Украіны(з 20 траўня 2019 года)
File:Francois Hollande, Moscow 6 dec 2014 - 05-cropped.jpg|****Франсуа Аланд, Прэзідэнт Францыі (да 14 траўня 2017 года)
File:President Poroshenko Addresses the Media February 2015.jpg|***'Пётр Парашэнка, Прэзідэнт Украіны (да 20 траўня 2019 года)

### Кіраўнікі МЗС 

Файл:Sergey Lavrov 17.03.2010.jpeg| Сяргей Лавроў
Файл:Heiko Maas Berlin 2015-08-29.jpg| Гайка Маас (з сакавіка 2018)
Файл:Jean-Yves Le Drian 2017.jpg| Жан-Іў Ле Дрыян (з траўня 2017)

Файл:Sigmar Gabriel (2015-10-28).jpg| Зігмар Габрыэль (студзень 2017 — сакавік 2018)
Файл:Frank-Walter Steinmeier Feb 2014 (cropped).jpg| Франк-Вальтэр Штайнмаер (да студзеня 2017)
Файл:Laurent Fabius January 2015.jpg| Ларан Фабіюс (да лютага2016)
Файл:Ayrault.jpg| Жан-Марк Эро (люты 2016 — травень 2017)
Файл:Antrittsbesuch ukrainischer Botschafter Pavlo Klimkin im Rathaus von Köln-7273 (cropped).jpg| Павел Клімкін

## Гісторыя 
Пачатак «Нармандскага фармату» быў пакладзены на сустрэчы кіраўнікоў Германіі, Францыі, Расіі і Украіны 6 чэрвеня 2014 года ў Шато-дэ-Бенуіль ў Нармандыі (Францыя) падчас святкавання 70-й гадавіны высадкі саюзнікаў у Нармандыі (1944).

Самая працяглая сустрэча лідараў чатырох дзяржаў адбылася 11 — 12 лютага 2015 года ў Мінску. На перамовах, якія працягнуліся 17 гадзін, быў прыняты Комплекс мер па выкананні Мінскіх пагадненняў і распрацаваны крокі па імплементацыі Мінскага пагаднення.

На фінальным адрэзку прэзідэнцкага тэрміну Пятра Парашэнкі праца «нармандскай чацвёркі» апынулася практычна паралізаванай. Апошняя сумесная сустрэча адбылася ў кастрычніку 2016 года ў Берліне, а у 2018 годзе перамовы ў Аахене прайшлі без Уладзіміра Пуціна. Пасля гэтага зносіны лідараў «нармандскай чацвёркі» абмяжоўвалася кантактамі па тэлефоне.

Сустрэчы ў «нармандскім фармаце» праводзяцца і на ўзроўні міністраў замежных спраў чатырох краін, і на экспертным узроўні.

## Гл. таксама 
* Мінскае пагадненне
* Другое мінскае пагадненне

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Вайна на ўсходзе Украіны
Катэгорыя:Уладзімір Зяленскі
1837 год у гісторыі астраноміі

**1837** год быў адзначаны шэрагам падзей у астраноміі.

## Падзеі 
* 5 красавіка — частковае сонечнае зацьменне стала апошнім у серыі зацьменняў 107 сараса.

## Астранамічныя з’явы 
## Адкрытыя астранамічныя аб’екты 
## Нарадзіліся 
## Памерлі 
## Зноскі 

Катэгорыя:Гады ў астраноміі
Мікалай Аляксандравіч Плавінскі

**Мікалай Аляксандравіч Плавінскі** (нар. 1981, Мінск) — беларускі гісторык, археолаг, пісьменнік. Кандыдат гістарычных навук (2011), дацэнт.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў 1981 годзе ў Мінску ў сям’і археолага Аляксандра Плавінскага. У 2003 годзе скончыў гістарычны факультэт Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. З 1999 года працаваў у Нацыянальным гістарычным музеі Рэспублікі Беларусь, загадчык аддзела археалогіі, нумізматыкі і зброі. У 2010 г. абараніў кандыдацкую дысертацыю на тэму «Фарміраванне і эвалюцыя комплексу зброі бліжняга бою і засцерагальнага ўзбраення X—XIII стст. на тэрыторыі Беларусі».

Дацэнт, загадчык кафедры Сацыяльна-гуманітарных навук і ўстойлівага развіцця Міжнароднага дзяржаўнага экалагічнага інстытута імя А. Д. Сахарава Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта.

## Навуковая дзейнасць 
Вывучае гісторыю зброі X—XIII стст. на тэрыторыі Беларусі, пытанні археалогіі раннесярэдневяковага Полацка і Полацкай зямлі. Аўтар гістарычнай аповесці для дзяцей. Укладальнік і галоўны рэдактар навуковага выдання «Acta Archaeologica Albaruthenica» (выдаецца з 2006 года). Аўтар манаграфій «Нарысы гісторыіклінковай зброі X—XIII стагоддзяў на Беларусі» (Мінск, 2009), «Studies of the 10—13th Centuries Blade Weapons History in Belarus» (Saarbrücken, 2010), «Брылёўскі скарб» (Мінск, 2011, у сааўтарстве з В. Н. Рабцэвічам і А. В. Іовам), больш за 130 навуковых публікацый.

## Бібліяграфія 
* Нарысы гісторыі клінковай зброі X—XIII стагоддзяў на Беларусі / М. А. Плавінскі. ― Мінск, 2009.
* Фарміраванне і эвалюцыя комплексу зброі бліжняга бою і засцерагальнага ўзбраення X—XIII стст. на тэрыторыі Беларусі : дысертацыя … кандыдата гістарычных навук : 07.00.06 : абаронена 06.10.10 : зацверджана 05.01.11 / Плавінскі Мікалай Аляксандравіч. — Мінск, 2010.
* Прыгоды Васількі з Брачыслаўля / Мікалай Плавінскі. — Мінск, 2016.

Катэгорыя:Археолагі Беларусі
Катэгорыя:Выкладчыкі БДУ
Чына балотная

**Чына балотная**, або **Заяччы гарошак** (*Lathyrus palustris*) &nbsp;— шматгадовая травяністая расліна сямейства Бабовых, пашыраная ў Еўразіі і ўсходняй частцы Паўночнай Амерыкі.

## Апісанне 
Шматгадовая травяністая расліна вышынёй 25-80 (100) см. Сцёблы бязвольныя, кучаравыя, неглыбока крылатыя, бедна валасатыя. Лісце чарговае; хвосцікі бяскрылыя; ліставыя пласціны перыстыя, складаюцца з двух — чатырох пар лісточкаў. Лісточкі ланцэтныя, цэльнакрайнія, блакітна-зялёныя, даўжынёй некалькі сантыметраў. Мае разгалінаваныя спіральныя вусікі.

Суквецці — доўгачарашковыя 2-8-кветкавыя гронкі. Кветкавы вяночак фіялетавы, 12-20&nbsp;мм даўжынёй; пялёсткаў 5; чашачка пяцізубцовая; тычынак 10. Плады&nbsp;— плоскія, даўжынёй 25-50&nbsp;мм, голыя, карычневыя, 6-12-насенныя бабы, якія часам няправільна называюць струкамі.

## Распаўсюджанне 
Паўночная Амерыка (Канада, ЗША); Азія (Грузія, Расія, Кітай, Японія, Карэя, Казахстан, Манголія, Турцыя, Лаос); Еўропа (Беларусь, Эстонія, Латвія, Літва, Малдова, Украіна, Аўстрыя, Бельгія, Чэхія, Германія, Венгрыя, Нідэрланды, Польшча, Швейцарыя, Данія, Фінляндыя, Ісландыя, Ірландыя, Нарвегія, Швецыя, Вялікабрытанія, Індыя, Балгарыя, былая Югаславія, Італія, Румынія, Францыя, Партугалія, Іспанія). Засяляе багаты вільготны грунт, таму часта расце на лугах побач рэк, азёр і мора, і радзей у прыбярэжных агароджах.

Ва Украіне расце на вільготных лугах, сярод хмызнякоў у лясной зоне і лесастэпе.

## Галерэя 

Lathyrus palustris1LEST.jpg|
Lathyrus palustris seeds lapa4 002 php.jpg|
Lathyrus palustris — Flora Batava — Volume v6.jpg|

## Спасылкі 
* Germplasm Resources Information Network (GRIN) 
* Euro+Med Plantbase 
* NatureGate 

Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1753 годзе
Катэгорыя:Флора Еўропы
Катэгорыя:Флора Азіі
Катэгорыя:Флора Паўночнай Амерыкі
Катэгорыя:Чына
Леерсія

**Леерсія**, або **Рысаўка** (*Leérsia*) — род шматгадовых травяністых раслін сямейства .

Род названы ў гонар нямецкага батаніка .

## Віды 
Род уключае 18 відаў:

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Літаратура 
* *Цвелёв Н. Н.* Род 11. Леерсия — Leersia // Злаки СССР / отв. ред. Ан. А. Фёдоров. — Л.: Наука, 1976. — С. 99. — 788 с. — 2900 экз.

## Спасылкі 
* Leersia // The Plant List
* 

Катэгорыя:Таксоны раслін, названыя ў гонар людзей
Катэгорыя:Метлюжковыя
Леерсія рысападобная

**Леерсія рысападобная**, або **Рысаўка рысавая** (*Leersia oryzoides*) — від аднадольных раслін роду  сямейства . Першая назва віду, *Phalaris oryzoides* L., была апублікавана шведскім сістэматыкам Карлам Лінеем; перанесены ў склад роду Леерсія  у 1788 годзе.

## Распаўсюджанне і асяроддзе пражывання 
Распаўсюджаная ад умеранага пояса Паўночнага паўшар’я да паўночнага ўсходу Мексікі.

Расце па берагах ручаёў на вільготных месцах.

## Батанічнае апісанне 
Карэнішчавы геафіт або гемікрыптафіт.

## Прыродаахоўная сітуацыя 
Леерсія рысападобная занесена ў Чырвоныя кнігі Растоўскай, Самарскай, Томскай абласцей, рэспублік Татарстан і Удмуртыя (Расія); у Чырвоныя кнігі Днепрапятроўскай, Данецкай, Львоўскай абласцей (Украіна), а таксама ў Чырвоную кнігу Эстоніі.

## Сінонімы 
Сінанімічныя назвы:

* *Asperella oryzoides* (L.) Lam.
* *Asprella flexuosa* Dulac nom. illeg.
* *Asprella oryzoides* (L.) Schreb
* *Ehrhartia clandestina* Weber
* *Homalocenchrus oryzoides* (L.) Mieg ex Pollich
* *Homalocenchrus oryzoides* (L.) Haller
* *Leersia asperrima* Willd. ex Trin. nom. inval.
* *Leersia oryzoides f. clandestina* (Weber) Eames
* *Leersia oryzoides f. glabra* Eaton
* *Leersia oryzoides f. inclusa* (Weisbord ex Baen.) Dörfl.
* *Leersia oryzoides f. maculosa* (Waisb.) Soó
* *Leersia oryzoides f. picta* (Waisb.) Soó
* *Oryza clandestina* (Weber) A. Braun ex Asch.
* *Oryza clandestina f. inclusa* Weisbord ex Baen.
* *Oryza clandestina f. maculosa* Waisb.
* *Oryza clandestina f. аўтар* Weisbord ex Baen.
* *Oryza clandestina f. picta* Waisb.
* *Oryza oryzoides* (L.) Dalla Torre & Sarnth.
* *Phalaris oryzoides* L.
* *Poa hoffmanniana* Opiz nom. inval.
* *Poa paludosa* Honck.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Флора Паўночнай Амерыкі
Катэгорыя:Флора Еўразіі
Катэгорыя:Метлюжковыя
Спіс зорак сузор’я Ворана

У прыведзеным спісе пералічаны ўсе зоркі сузор’я Ворана да бачнай зорнай велічыні +6,5m і іншыя зоркі, якія ўяўляюць пэўную цікавасць: пераменныя, з планетнымі сістэмамі, звышновыя і г. д.

## Гл. таксама
*Спісы зорак паводле сузор’яў

## Спасылкі
*
*
*
*
*
*
*
*


Воран
Альшанскэ

**Альшанскэ** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Мікалаеўскім раёне Мікалаеўскай вобласці Украіны на рацэ Паўднёвы Буг. Пасёлак будаваўся ў 1960-я гг. Названы ў гонар Канстанціна Альшанскага, камандзіра дэсантнікаў, якія вызвалялі Мікалаеў ад немцаў у 1944 г.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Мікалаеўскай вобласці
Брацкэ (Мікалаеўская вобласць)

**Брацкэ** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Брацкім раёне Мікалаеўскай вобласці Украіны, раённы цэнтр. Заснаваны як казацкі хутар-зімнік. 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Мікалаеўскай вобласці
Алэксандрыўка

**Алэксандрыўка** () — тапонім ва Украіне.

## Пасёлкі гарадскога тыпу 
* Алэксандрыўка — Адэская вобласць, Чарнаморскі гарадскі савет
* Алэксандрыўка — Кіраваградская вобласць, Алэксандрыўскі раён
* Алэксандрыўка — Мікалаеўская вобласць, Вазнэсэнскі раён
* Алэксандрыўка — Данецкая вобласць, Мар’інскі раён
* Алэксандрыўка — Данецкая вобласць, Краматорскі гарадскі савет
* Алэксандрыўка — Данецкая вобласць, Алэксандрыўскі раён

## Вёскі 
* Алэксандрыўка — Валынская вобласць, Ражышчанскі раён
* Алэксандрыўка — Вінніцкая вобласць, Лыпавэцкі раён
* Алэксандрыўка — Вінніцкая вобласць, Жмэрынскі раён
* Алэксандрыўка — Жытомірская вобласць, Наваград-Валынскі раён
* Алэксандрыўка — Жытомірская вобласць, Корасценскі раён
* Алэксандрыўка — Сумская вобласць, Білапільскі раён
* Алэксандрыўка — Сумская вобласць, Бурыньскі раён
* Алэксандрыўка — Чарнігаўская вобласць, Карукіўскі раён
* Алэксандрыўка — Чарнігаўская вобласць, Сэмэніўскі раён
* Алэксандрыўка Друга — Чарнігаўская вобласць, Рыпкынскі раён

## Гл. таксама 
* Аляксандраўка