M142 HIMARS

**M142 HIMARS** ( — вымаўл. *Ха́ймарс*) — амерыканская рэактыўная сістэма залпавага агню на колавым шасі.

M142 HIMARS створаны на базе трохвосевага 5-тоннага колавага шасі FMTV Арміі ЗША ( — сямейства сярэдніх тактычных аўтамабіляў), можа несці шэсць рэактыўных снарадаў РСЗА або адну аператыўна-тактычную балістычную ракету ATACMS. HIMARS узаемазаменная з РСЗА M270A1, нясе палову ад яе боекамплекта.

Сістэма M142 HIMARS авіятранспартабельная на самалёце C-130 і вырабляецца кампаніяй BAE Systems Mobility & Protection Systems (раней Armor Holdings, Inc.). Ракетная частка вырабляецца фірмай Lockheed Martin.

## Гісторыя 
Аб распрацоўцы M142 HIMARS упершыню стала вядома ў 1994 годзе.
У 2002 годзе Корпус марской пяхоты ЗША дамовіўся з Сухапутнымі войскамі ЗША аб набыцці 40 сістэм HIMARS. Іх разгортванне пачалося ў 2005 годзе. У ліпені 2007 года марскія пехацінцы з батарэі Фокс 2-га батальёна 14-га палка марской пяхоты былі размешчаны ў іракскай правінцыі Аль-Анбар. Гэта першае падраздзяленне марской пяхоты, якое выкарыстоўвала HIMARS у баявых дзеяннях.

У верасні 2011 года Сінгапур прыняў HIMARS на ўзбраенне сваёй арміі. У войскі паступілі 18 пускавых установак HIMARS, 9 пацітонных шасі FMTV і кантэйнеры з ракетамі XM31 (GMLRS, Guided MLRS — абсталяваных інерцыяльнай сістэмай кіравання з GPS) з унітарнай фугаснай баявой часткай, а таксама адпаведнае дапаможнае і камунікацыйнае абсталяванне і паслугі. Гэта замова не ўключае ракет тыпу М26 ці іншых тыпаў некіраваных рэактыўных снарадаў MLRS.

M142 HIMARS таксама была выпрабавана ў якасці ўніверсальнай пускавой устаноўкі, як для пуску ракет тыпу «зямля-зямля», так і для пуску зенітных ракет AIM-120 AMRAAM у варыянце наземнага базавання.

## Боепрыпасы 
Для MLRS і HIMARS існуюць два сямействы боепрыпасаў:

### MFOM 
Боепрыпасы **MFOM** ( — *сямейства боепрыпасаў MLRS*) уключаюць наступныя тыпы ракет:
* **М26** — некіраваны рэактыўны снарад з касетнай галаўной часткай (субэлементы М77)
** **М26А1** — некіраваны рэактыўны снарад з касетнай галаўной часткай (субэлементы М85) і павялічанай далёкасцю стральбы (*ER MLRS*) да 45 км;
** **М26А2** — некіраваны рэактыўны снарад з касетнай галаўной часткай (кумулятыўна-аскепкавыя субэлементы *М77*) і павялічанай далёкасцю стральбы (*ER MLRS*) да 45 км;
* **GMLRS М30** ( — кіраваны MLRS) — 240-мм кіраваны (інерцыяльная + GPS) рэактыўны снарад з касетнай галаўной часткай (субэлементы *М85*) і павялічанай далёкасцю стральбы (*ER MLRS*) да 70 км;
* **М28** — 227-мм трэніравальны рэактыўны снарад;
** **М28А1** — 227-мм трэніравальны рэактыўны снарад з паменшанай далёкасцю стральбы;
* **AT-2** — 227-мм касетны рэактыўны снарад — пастаноўшчык мін.

Файл:Corps' artillery rocket system poised to strike in Afghanistan DVIDS154053.jpg|alt=Загрузка зменнага пакета ў пускавую ўсталёўку|Загрузка зменнага пакета ў пускавую ўстаноўку
Файл:An M142 high-mobility artillery rocket system (HIMARS) launcher prepares to fire during a dry-fire drill by U.S. Marines at Forward Operating Base Edinburgh, Afghanistan, Feb 120226-M-XZ121-034.jpg|HIMARS рыхтуецца да стральбы на перадавой аператыўнай базе марской пяхоты «Эдынбург», Афганістан. 26 лютага 2012 года
Файл:Firing High Mobility Artillery Rocket systems.jpg|HIMARS падчас стральбы ў навучальным цэнтры Якіма ў штаце Вашынгтон (ЗША), 24 траўня 2011 года

### AFOM 
Сямейства боепрыпасаў **AFOM** ( — *сямейства боепрыпасаў ATACMS*) уключае наступныя тыпы ракет *ATACMS*:
* **ATACMS Block I** — Тактычная ракета з касетнай галаўной часткай на 950 баявых элементаў, далёкасцю да 165 км і інерцыяльнай сістэмай кіравання;
* **ATACMS Block IA** — тактычная ракета з касетнай галаўной часткай на 300 баявых элементаў і інерцыяльнай сістэмай кіравання (СК) укамплектаванай прыёмнікам GPS, вертыкальным канчатковым участкам траекторыі і далёкасцю стральбы да 300 км;
* **ATACMS Block IA Unitary** — тактычная ракета з фугаснай баявой часткай (БЧ) вагай 500 фунтаў (226,8 кг), інерцыяльнай сістэмай кіравання (СК) укамплектаванай прымачом GPS і далёкасцю стральбы да 270 км;
* **ATACMS Block II** — тактычная ракета з касетнай галаўной часткай на 13 самапрыцэльвальных баявых элементаў BAT і далёкасцю стральбы да 140 км;
* **ATACMS Block IIA** — тактычная ракета з касетнай галаўной часткай на 6 самапрыцэльвальных баявых элементаў BAT (палепшанай канструкцыі) і далёкасцю стральбы да 220 км.

## Развіццё сістэмы 
]]
Брытанская армія плануе разгарнуць сістэмы, якія запускаюць тыя ж боепрыпасы з аналагічнага транспартнага сродку (адзін кантэйнер РСЗА, змантаваны на шасі Supacat 600).

## На ўзбраенні 
*  — 363 M142 HIMARS у сухапутных войсках і 47 адзінак у марской пяхоце, станам на 2022 год
*  — 18 M142 HIMARS, станам на 2016 год
*  — 32 M142 HIMARS, станам на 2022 год
*  — 12 M142 HIMARS, станам на 2016 год і 432 ракеты, станам на 2012 год
*  — 54 M142 HIMARS, станам на 2022 год
*  — 8 адзінак M142 HIMARS з ракетамі GMLRS станам на 10 ліпеня 2022 года, чакаецца пастаўка дадатковых чатырох адзінак

## Баявое выкарыстанне 
 побач з Джанкшэн-Сіці, штат Канзас. 14 траўня 2016.]]
На другі дзень аперацыі Моштарак, найбуйнейшай з пачатку ваенных дзеянняў у Афганістане ў 2001 годзе наступальнай аперацыі ISAF, распачатая ў ноч з 12 на 13 лютага 2010 года ў правінцыі Гільменд у паўднёвым Афганістане, дзве амерыканскія ракеты, запушчаныя з пускавых усталёвак HIMARS, патрапілі ў дом побач з горадам Марджа, пры гэтым загінула 12 мірных жыхароў. ISAF прыпынілі выкарыстанне HIMARS да поўнага вывучэння інцыдэнту. Брытанскі афіцэр пазней сказаў, што ракеты патрапілі ў цэль, што цэль выкарыстоўвалася талібамі, і ўжыванне сістэмы было адноўлена. У паведамленнях паказваецца, што згуба мірных жыхароў адбылася з-за выкарыстання талібамі жывых шчытоў. Сілам ISAF не было вядома пра прысутнасць грамадзянскіх асоб у гэтым месцы.

У ноч з 7 на 8 лютага 2018 года падраздзяленні УС ЗША, якія ўваходзяць у склад міжнароднай кааліцыі, падчас боесутыкнення пад Хашамам у сірыйскай правінцыі Дэйр-эз-Зор ажыццявілі ракетна-бомбавыя ўдары і ўжылі HIMARS супраць батальённай групы сірыйскіх праўрадавых сіл.

#### Уварванне Расіі ва Украіну (2022) 
24 чэрвеня 2022 года стала вядома пра выкарыстанне HIMARS падчас супраціву расійскаму ўварванню ва Украіну. Уначы было выпушчана па 6 ракет з дзвюх пускавых установак па пазіцыях расійскіх войскаў

HIMARS выкарыстоўваецца ЗСУ для высокадакладных удараў па расійскіх пазіцыях зблізку лініі фронту, а таксама ў тыле, камандным пунктам, штабам, складам узбраення і казармам, акрамя таго, HIMARS з’яўляўся магутнай зброяй для парушэння матэрыяльна-тэхнічнага забеспячэння і камандавання расійскіх войскаў. Адзначаецца паспяховае і эфектыўнае ўжыванне HIMARS украінскімі войскамі для нападаў на расійскія камандныя пункты.

Паводле даных Пентагона, украінскія вайскоўцы дамагліся «значнага поспеху», выкарыстоўваючы HIMARS супраць расійскіх войскаў, адзначаючы высокую дакладнасць узбраення і значны радыус паражэння

## Спасылкі 
* Рэактыўная сістэма залпавага агню HIMARS
* High Mobility Artillery Rocket System (HIMARS)  
* HIMARS Technical Manuals
* Army-Technology.com: HIMARS
* Lockheed-Martin: HIMARS
* DoD Press Release on Proposed HIMARS Sale to Singapore
* Information about M26/M30/M31 MLRS rockets on designation-systems.net
* MERX Release on Proposed HIMARS to the Canadian Forces in 2010

Катэгорыя:Рэактыўныя сістэмы залпавага агню ЗША