open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
МЗКЦ-7930

**МЗКЦ-7930** — сямейства спецыяльных колавых шасі і цягачоў колавай формулы 8×8 у класе з грузападымальнасцю ад 17,8 да 25 тон.

Вырабляецца Мінскім заводам колавых цягачоў (Беларусь). Уключае ў сябе розныя мадыфікацыі: **МЗКЦ-7930**, **МЗКЦ-7930-300**, **МЗКЦ-79306**, **МЗКЦ-7415**. На базе мадыфікацый МЗКЦ-7930 размяшчаюцца комплексы ўзбраення і ваеннай тэхнікі: АТРК «Іскандэр», БРК «Бал», БРК «Бастыён», БСАУ А-222 «Бераг», РСЗА «Паланэз», берагавы комплекс разведкі надводнай і паветранай абстаноўкі «Маналіт-Б», антэнныя пасты ЗРК С-400 «Трыумф», інжынернага забеспячэння і маскіроўкі — 15М69), цяжкі механізаваны мост ТММ-6 і інш. На шасі МЗКЦ-7930 быў змантаваны першы доследны ўзор ЗРК С-500 «Праметэй».

## Крыніцы 
Катэгорыя:Аўтамабілі 2010-х
Катэгорыя:Аўтамабілі 2000-х
Катэгорыя:Аўтамабілі 1990-х
7930
МЗКЦ-5002

**МЗКЦ-5002** — паўнапрываднае колавае 2-восевае шасі. Вырабляецца Мінскім заводам колавых цягачоў. На базе распрацоўкі створаны тактычны аўтамабіль **МЗКЦ-500200**.

## Гісторыя 
Аўтамабіль быў створаны ў рамках праграмы «Застава-МЗКЦ». Двухвосевая мадэль распрацавана па замове Дзяржаўнага пагранічнага камітэта Рэспублікі Беларусь для замены ГАЗ-66 і ГАЗ-3308 і прадстаўлена на парадзе ў гонар Дня Незалежнасці 3 ліпеня 2013 года.

У лютым 2015 года першая партыя аўтамабіляў паступіла ў Дзяржпагранкамітэт з філіяла завода ў Лідзе.

У 2016 годзе шасі было дапрацавана, былі ўнесены невялікія змены ў канструкцыю.

## Канструкцыя 
Даўжыня машыны, па розных даных, складае 6000 або 7200 мм, вышыня — 2900 мм, шырыня — 2550 мм (дарожны габарыт), кліранс — 400 мм; завод таксама можа камплектаваць аўтамабіль рухавіком ЯМЗ-53452 (215 к. с.).

Кабіна двухмесцавая каркасна-панэльная, адкідальная, абсталявана сістэмай ацяплення і кранштэйнамі для мацавання асабістай зброі. Грузавая платформа бартавая тэнтаваная, маюцца назіральныя вокны, вентыляцыйныя клапаны, адкідныя лаўкі, святлодыёднае асвятленне. Аўтамабіль можа перавозіць 21 чалавека.

## Заўвагі 
Катэгорыя:Аўтамабілі 2010-х
Катэгорыя:Аўтамабілі, прадстаўленыя ў 2015
5002
Ферма (Шклоўскі раён)

**Фе́рма** (, ) — былая вёска ў Шклоўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіла ў склад Александрыйскага сельсавета.

Да 11 сакавіка 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Старасельскага сельсавета. Скасавана 12 жніўня 1980 года.

## Спасылкі
Ян Шчыт

**Ян Фелікс Шчыт-Неміровіч** (, Таболкі, Беларускае генерал-губернатарства — , Таболкі, Віцебская губерня) — каталіцкі дзеяч. Займаў пасаду апостальскага адміністратара Магілёўскай мітраполіі, у 1829—1833 гадах пасля смерці архібіскупа Каспара Цецішоўскага.

## Біяграфія 
Паходзіў з літоўскай дваранскай сям’і Шчытоў-Неміровічаў герба «Ястрабец».

Навучаўся ў Папскай акадэміі ў Рыме, 23 верасня 1820 года быў пасвечаны ў святары, у 1822 годзе атрымаў ступень доктара тэалогіі.

У 1829 годзе пасля смерці біскупа Іосіфа Грабоўскага ён стаў апостальскім адміністратарам мітраполіі пры састарэлым біскупу Каспару Цецішоўскім, які жыў у сваім маёнтку ў Луцку і быў галовай мітраполіі толькі фармальна.

Бараніў правы каталікоў Расійскай імперыі, у тым ліку грэка-каталікоў, што выклікала незадаволенасць урада.

## Літаратура 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Каталіцкія біскупы Расіі
Катэгорыя:Біскупы магілёўскія
Катэгорыя:Рэлігійныя дзеячы Расійскай імперыі
Ян
МЗКЦ-6002

**МЗКЦ-6002** — паўнапрываднае колавае 4-восевае шасі. Вырабляецца Мінскім заводам колавых цягачоў. На базе распрацоўкі створаны тактычны аўтамабіль **МЗКЦ-600203**.

Шасі было распрацавана на аснове 3-восевай мадэлі МЗКЦ-6001 (прадстаўлена ў 2008 годзе) і ўніфікавана з ім па вузлах і агрэгатах.

## Канструкцыя 
Даўжыня — 9430 мм, шырыня — 2550 мм, вышыня — 3430 мм, кліранс — 370 мм (з магчымасцю рэгулявання). Запас ходу складае 830 км.

Рухавік — *Caterpillar* C13 (520 к. с.), каробка перадач — *Allison* 4500SP. Падвеска незалежная спружынная; па жаданні заказчыка можа быць заменена на пнеўматычную

## Заўвагі 
## Спасылкі 
* Тэхнічныя характарыстыкі МЗКЦ-600203 

Катэгорыя:Аўтамабілі 2010-х
Катэгорыя:Аўтамабілі, прадстаўленыя ў 2013
6002
МЗКЦ-6001

**МЗКЦ-6001** — паўнапрываднае колавае 3-восевае шасі. Вырабляецца Мінскім заводам колавых цягачоў. На базе распрацоўкі створаны тактычны аўтамабіль **МЗКЦ-600103**.

## Гісторыя 
Першы ўзор машыны быў прадстаўлены ў Мінску на Дзень горада восенню 2008 года.

## Канструкцыя 
Даўжыня — 9010 мм, шырыня — 2550 мм, вышыня — 3425 мм, кліранс — 370 мм (з магчымасцю рэгулявання).

У залежнасці ад пажаданняў заказчыка шасі можа камплектавацца рухавіком альбо ЯМЗ-7513 (420 к. с.), альбо *Caterpillar* C13 (440 к. с.). У якасці каробкі перадач можа выкарыстоўвацца альбо механічная ГМП-400 уласнай вытворчасці, альбо аўтаматычная *Allison* 4500SP), бакавы ўхіл — 60%, мінімальны радыус развароту — 10 м. Запас ходу — да 1000 км (у мадыфікацыі 600103 з двума паліўнымі бакамі па 300 л). Маса падрыхтаванага тактычнага аўтамабіля МЗКЦ-600103 складае 16,1 т, грузападымальнасць — 8,7 т, поўная маса — 24,8 т, размеркаванне поўнай масы па восях — па 8,3 т.

У мадыфікацыі 600103 кабіна 2-месцавая, адкідальная, абсталявана сістэмай кандыцыянавання і ацяплення, з люкам у даху. Грузавая бартавая тэнтаваная платформа ў мадыфікацыі 600103 разлічана на перавозку да 18 чалавек, мае назіральныя вокны, вентыляцыйныя клапаны і адкідныя лаўкі

## Заўвагі 
Катэгорыя:Аўтамабілі 2010-х
Катэгорыя:Аўтамабілі 2000-х
Катэгорыя:Аўтамабілі, прадстаўленыя ў 2008
6001
Ураган-1М

**9К512 «Ураган-1М»** — расійская бікаліберная (220 мм/300 мм) рэактыўная сістэма залпавага агню.

## Гісторыя стварэння 
У сярэдзіне 1990-х гадоў у Расіі была пачата распрацоўка новай рэактыўнай бікалібернай сістэмы 9К512. У 1995 годзе Бранскі аўтамабільны завод пачаў работы па праектаванні шасі на базе аўтамабіляў БАЗ-6910 «Вашчына-1» для новай РСЗА, аднак па прычыне адсутнасці фінансавання ўсе работы былі спынены. Адначасова з шасі вытворчасці Бранскага аўтамабільнага завода быў прапрацаваны варыянт размяшчэння сістэмы на базе шасі МЗКЦ-7930 «Астролаг». Пасля разгляду праектаў, Міністэрствам абароны быў абраны варыянт з размяшчэннем на шасі вытворчасці Мінскага завода колавых цягачоў. У такім выглядзе, новая РСЗА «Ураган-1М» паступіла на выпрабаванні. У 2012-м былі пачаты дзяржаўныя выпрабаванні сістэмы.

## Апісанне канструкцыі 
Баявая і транспартна-зараджальная машыны сістэмы выкананы на базе шасі МЗКЦ-7930 «Астролаг». Баявая машына здольная весці стральбу рэактыўнымі снарадамі як ад 220-мм сістэм 9К57 «Ураган», так і ад 300-мм сістэм 9К58 «Смерч». У адрозненне ад сістэм папярэдняга пакалення, зараджанне баявой машыны вырабляецца шляхам замены ўсяго пакета з накіроўвалымі. У склад сістэмы 9К512 уваходзяць:
# Баявая машына 9А53;
# Транспартна-зараджальная машына 9Т249;
# Рэактыўныя снарады ў транспартна-пускавых кантэйнерах.

## Аператары 
* : 6 адзінак станам на 2021 год

## Заўвагі 
## Літаратура 
* Гуров С. В. Реактивная система залпового огня 9А53 «Ураган-1М» // Реактивные системы залпового огня. Обзор. Изд. 2, электронное, периодическое исп. и доп.. — Тула: ФГУП ГНПП «Сплав», 2010. — С. 353—354.
* «Не покладая рук...» «Мотовилиха» 19 ноября отметит День ракетных войск и артиллерии // Мотовилихинский рабочий : Газета. — 2012. — № 38 (11124). — С. 1,3.
* Главное звено военной безопасности России // Российское военное обозрение : Ежемесячный журнал. Информационно-аналитическое издание Министерства обороны Российской Федерации. — М.: Агентство «Военинформ», 2008. — № 10 (57). — С. 16. — ISSN 0134-921X.

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Рэактыўныя сістэмы залпавага агню
Катэгорыя:Рэактыўныя сістэмы залпавага агню Расіі
Афганскі лазурыт

**Афганскі лазурыт** (ён жа лазурыт афганскага Бадахшану), **ляпіс-лазурак** &nbsp;- метамарфічная горная парода складанага мінеральнага складу. Мае ярка-сіні колер, часам фіялетава-сіні ці індыгава-сіні, раўнамерную тэкстуру, а ў пераважнай масе каменя, на цёмна-сінім фоне, нібы зорачкі, ёсць россып залацістага пірыту.

З афганскага лазурыту, пачынаючы з Сярэдневякоўя, выраблялі хупавыя ўстаўкі ў завушніцы, дыядэмы, пярсцёнкі і каралі. Такія ўпрыгажэнні шэйхі і візіры дарылі сваім жонкам. Галоўным пастаўшчыком ювелірнага лазурыту ў свеце здаўна быў Афганскі Бадахшан.

## Літаратура 
* Bariand, Pierre, «Lapis Lazuli», Mineral Digest, Vol 4 Winter 1972.
* Lapparent A.F., Bariand, P. et Blaise, J., "Une visite au gisement de lapis lazuli de Sar-e-Sang du Hindu Kouch, Afghanistan, " C.R. Somm.S.G.P.p.&nbsp;30, 1964.
* Wise, Richard W., Secrets Of The Gem Trade, The Connoisseur’s Guide To Precious Gemstones, 2016 ISBN 9780972822329
* Wyart J. Bariand P, Filippi J., «Le Lapis Lazuli de Sar-e-SAng», Revue de Geographie Physique et de Geologie Dynamique (2) Vol. XIV Pasc. 4 pp.&nbsp;443-448, Paris, 1972.
* Herrmann, Georgina, «Lapis Lazuli: The Early Phases of Its Trade», Oxford University Dissertation, 1966.
* Bakhtiar, Lailee McNair, Afghanistan’s Blue Treasure Lapis Lazuli, Front Porch Publishing, 2011 ISBN 978-0615573700
* Korzhinskij, D.S., «Gisements bimetasomatiques de philogophite et de lazurite de l’Archen du pribajkale», Traduction par Mr. Jean Sagarzky-B.R.G.M., 1944.

Катэгорыя:Метамарфічныя горныя пароды
Катэгорыя:Каштоўныя камяні
Катэгорыя:Пігменты
Эміль Гімэ

**Эміль Эцьен Гімэ** (;  — ) — французскі прамысловец і падарожнік, збіральнік калекцый азіяцкага мастацтва, заснавальнік першага музея гісторыі рэлігій.

## Біяграфія 
Нарадзіліся ў Ліёне. Атрымаў у спадчыну ад бацькі, Жана-Батыста Гімэ, фабрыку па вытворчасці сінтэтычнага ультрамарыну і ў 1865 годзе стаў яе дырэктарам. У 1879 годзе ў Ліёне заснаваў , у аснову якога пакладзена частка калекцыі Гімэ. У 1878 годзе прадставіў частку сваёй калекцыі на Сусветнай выстаўцы ў Парыжы. У 1885 годзе перадае самыя каштоўныя прадметы сваёй калекцыі ва ўласнасць французскай дзяржавы, а ў 1889 годзе пераводзіць музей у Парыж. Музей Гімэ валодае самай вялікай калекцыяй твораў азіяцкіх аўтараў, размешчанай па-за тэрыторыяй Азіі.

Эміль Гімэ вывучаў рэлігіі Далёкага Усходу, і ў яго музеі многія экспанаты ставяцца да рэлігійных культаў Японіі, Кітая, Старажытнага Егіпта, Грэцыі і Рыма.

У 1900 годзе абраны віцэ-прэзідэнтам французска-японскага таварыства Парыжа.

## Асноўныя творы 
* Guimet E. Croquis égyptiens: journal d’un touriste, 1867.
* Guimet E. Huit jours aux Indes, 1868.
* Guimet E. Arabes et Kabyles, pasteurs et agriculteurs, 1873.
* Guimet E. Bonjour Kanagawa, 1876.
* Guimet E. Rapport du Ministre de l’instruction publique et des beaux-arts sur la mission scientifique de M. Guimet dans l’Extrème Orient, 1877.
* Guimet E. Lettres sur l’Algerie, 1877.
* Guimet E. Promenades japonaises: Tokio — Nikko, 1880.
* Guimet E. Tai-Tsoung, 1894. Опера пра жыццё кітайскага імператара Тай-цзуна з дынастыі Тан.

## Літаратура 
* Чубинская Н. В. Первый музей истории религий во Франции — музей Гиме / Труды Государственного музея истории религии. Вып. 11. СПб., 2011. С. 156.
* Jastrow M. The Study of Religion. London, 1902. P. 380—394; 397.

Катэгорыя:Калекцыянеры Францыі
Катэгорыя:Падарожнікі Францыі
Zeekr

**Zeekr** — кітайская аўтамабільная марка, падраздзяленне Geely Holding Group. Спецыялізуецца на выпуску электрамабіляў.

Фабрыка размешчана ў горадзе Нінбо. Вытворчасць афіцыйна стартавала 19 кастрычніка 2021 года. У снежні 2023 года пачалася пастаўка машын у Еўропу.

## Мадэльны шэраг 
Выпускае электрамабілі на базе платформы *Sustainable Experience Architecture (SEA)*:
* шуцінг-брэйк Zeekr 001 (2021–ц.ч.);
* седан Zeekr 007 (2023–ц.ч.);
* мінівэн Zeekr 009 (2023–ц.ч.);
* красовер Zeekr X (2023–ц.ч.).

File:Zeekr 001 IMG009.jpg|Zeekr 001
File:ZEEKR 007 front 20231120.jpg |Zeekr 007
File:Zeekr 009 01 China 2023-04-17.jpg|Zeekr 009
File:2023 Zеekr X (front).jpg|Zeekr X

## Крыніцы 
Катэгорыя:Geely
Катэгорыя:Гандлёвыя маркі Кітая
Катэгорыя:Аўтамабілебудаўнічыя кампаніі Кітая
Групоўка расійскіх войск у Сірыі

**Групоўка войск (сіл) Узброеных Сіл Расійскай Федэрацыі ў Сірыйскай Арабскай Рэспубліцы** () — аператыўна-стратэгічнае аб’яднанне Узброеных Сіл Расіі, створанае для правядзення ваеннай аперацыі ў Сірыі. Расійскія вайскоўцы былі разгорнуты 30 верасня 2015 года для падтрымкі ўрадавай арміі ў грамадзянскай вайне.

Поўныя звесткі пра групоўку не раскрываліся. Дакладна не вядомы як поўны склад войск на тэрыторыі Сірыі, так і поўны пералік злучэнняў і вайсковых часцей, падраздзяленні якіх накіроўваліся ў «гарачую кропку». Менш за ўсё публічнай інфармацыі маецца аб удзеле расійскіх вайскоўцаў у сухапутных баявых дзеяннях. Першапачаткова ў Міністэрстве абароны РФ падкрэслівалася, што ў краіне дзейнічала толькі авіяцыя Паветрана-касмічных сіл. Толькі праз некаторы час з дакладу кіраўніка ваеннага ведамства Сяргея Шайгу стала зразумела, што падтрымку сірыйскай арміі аказваюць і расійскія артылерысты.

Паводле інфармацыі з адкрытых крыніц, у вайне прыняла ўдзел змяшаная авіяцыйная група, у тым ліку самалёты Су-24, Су-34, Су-30, Су-25, А-50, Ту-214Р, Іл-20, Су-27, Ту-160, Ту-95, Ту-22 і верталёты Мі-24/35, Мі-8. Групоўка СПА была прадстаўлена комплексамі «Панцыр-С1», С-300, С-400.

Наземную групоўку склалі часці сухапутных (34-я асобная мотастралковая брыгада, Міжнародны супрацьмінны цэнтр), паветрана-дэсантных (7-я гвардзейская дэсантна-штурмавая дывізія) войск і сіл спецпрызначэння, у тым ліку 810-й асобнай гвардзейскай брыгадай марской пяхоты.

За заслугі ў забеспячэнні бяспекі дзяржавы, гераізм, мужнасць і самаадданасць, праяўленыя асабовым складам у ходзе правядзення аперацыі па падтрыманні міжнароднага міру 9 лістапада 2023 года аб’яднанню ўручаны ордэн Суворава.

## Гл. таксама 
* Авіяцыйная група ПКС Расіі ў Сірыі
* Група савецкіх ваенных спецыялістаў у Сірыі

## Крыніцы 
Катэгорыя:Ваенная аперацыя Расіі ў Сірыі
Катэгорыя:Воінскія часці і фарміраванні Расіі
Катэгорыя:Расійская ваенная прысутнасць за мяжой
Харвацкі саюз па хакеі на лёдзе

**Харвацкі саюз па хакеі на лёдзе** (, **ХСХЛ**) — арганізацыя, якая займаецца правядзеннем спаборніцтваў па хакеі з шайбай на тэрыторыі Харватыі.

ХСХЛ сумесна з Сербскім саюзам па хакеі на лёдзе і Хакейным саюзам Славеніі займаецца арганізацыяй наднацыянальнай Міжнароднай хакейнай лігі.

## Гісторыя 
Федэрацыя заснавана 9 лістапада 1935 года ў Заграбе. З 7 мая 1992 года з’яўляецца членам Міжнароднай федэрацыі хакею на лёдзе (ІІХФ).

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт Харвацкага саюза па хакеі на лёдзе

Катэгорыя:Арганізацыі паводле алфавіта
Катэгорыя:Хакей у Харватыі
Катэгорыя:Спартыўныя арганізацыі Харватыі
Ла-Грэйндж (Тэхас)

**Ла-Грэйндж** () — горад у ЗША, размешчаны ў цэнтральнай частцы штата Тэхас, паміж Остынам і Х’юстанам, адміністрацыйны цэнтр акругі Феет. Па дадзеных перапісу за 2010 год колькасць жыхароў складала 4641 чалавек, паводле ацэнкі Бюро перапісу ЗША ў 2015 годзе ў горадзе пражывала 4712 чалавек.

Катэгорыя:Гарады Тэхаса
Stand-Up India

**Праграма «Stand-Up India»** («Уставай, Індыя») — схема крэдытавання, запушчаная ўрадам Індыі 5 красавіка 2016 года з мэтай падтрымкі прадпрымальніцтва і палягчэння выдачы банкаўскіх крэдытаў прадпрымальнікам краіны сярод жанчын і прадстаўнікоў каст і плямёнаў. Схема накіравана на прадастаўленне крэдытаў у памеры ад 10 лакхаў да 1 кроры рупій на стварэнне новых прадпрыемстваў у сферы вытворчасці, гандлю або паслуг.

Праграма падобная на «Startup India», але адрозніваецца ад яе. Абедзве з’яўляюцца ўдзельнікамі і бенефіцыярамі іншых урадавых праграм Індыі, такіх як , , , , , , ,  і .

## Гісторыя 
Прэм’ер-міністр Нарэндра Модзі запусціў праграму «Stand-Up India» 15 красавіка 2016 года ў рамках намаганняў урада па падтрымцы прадпрымальніцтва сярод жанчын і прадстаўнікоў абшчын зарэгістраваных каст (*Scheduled Caste*) і плямёнаў (*Scheduled Tribe*).

Праграма прапануе банкаўскія крэдыты ў памеры ад ₹10 лакхаў (13 000 долараў ЗША) да ₹1 крору (130 000 долараў ЗША) для прадстаўнікоў каст і плямёнаў, а таксама жанчын, якія ствараюць новыя прадпрыемствы па-за сельскагаспадарчым сектарам.

У красавіку 2023 года , дзяржаўны міністр фінансаў урада Індыі, заявіў, што дадзеная праграма адпавядае мэце Нацыянальнай місіі па забеспячэнні фінансавай даступнасці — даць магчымасці фінансавання маргіналізаваным групам насельніцтва. Таксама ён сказаў, што за папярэднія сем гадоў больш за 180 000 прадпрымальнікаў скарысталіся гэтай схемай, а больш за 80% крэдытаў, прадстаўленых у рамках гэтай ініцыятывы, былі накіраваныя жанчынам-прадпрымальніцам.

## Гл. таксама 
* 
* 
* 
* 

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт 

Катэгорыя:Эканоміка Індыі
Катэгорыя:З’явіліся ў 2016 годзе
Феет (акруга, Тэхас)

**Акруга Феет** () — акруга ў ЗША, штаце Тэхас. На 2000 год колькасць насельніцтва складала 21819 чалавек. Па ацэнцы бюро перапісу насельніцтва ЗША ў 2009 годзе насельніцтва акругі складала 22 891 чалавек. Акруговы цэнтр — горад Ла-Грэйндж. Акруга Феет была сфарміравана ў 1837 годзе.

Катэгорыя:Акругі Тэхаса
Фішэр (акруга)

**Фішэр** () — акруга ў ЗША, у штаце Тэхас. На 2000 год колькасць насельніцтва складала 4344 чалавекі. Па ацэнцы бюро перапісу насельніцтва ЗША ў 2009 годзе насельніцтва акругі складала 3866 чалавек. Акруговы цэнтр — горад Робі. Акруга Фішэр была сфарміравана ў 1876 годзе.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Акругі Тэхаса
Робі (Тэхас)

**Робі** () — горад у ЗША, размешчаны ў паўночна-заходняй частцы штата Тэхас, адміністрацыйны цэнтр акругі Фішэр. Па дадзеных перапісу за 2010 год колькасць жыхароў складала 643 чалавекі, паводле ацэнкі Бюро перапісу ЗША ў 2016 годзе ў горадзе пражывала 626 чалавек.

Катэгорыя:Гарады Тэхаса
Лабак

**Лабак** — прозвішча, тапонім.

## Прозвішча 
* Фрэнсіс Лабак — 6-ы і 9-ы губернатар Тэхаса

## Тапонім 
* Лабак (акруга)
* Лабак (Тэхас)
Лабак (Тэхас)

**Лабак** () — горад у ЗША, размешчаны ў паўночна-заходняй частцы штата Тэхас, у рэгіёне раўніны Лана-Эстакада. Адміністрацыйны цэнтр акругі Лабак, 11-ы па колькасці насельніцтва горад Тэхаса, па дадзеных перапісу за 2010 год колькасць жыхароў горада складала 229 573 чалавек.

Заснаваны ў 1890 годзе і названы ад назвы акругі. Статус горада з 1909 года. Цэнтр мясцовай аховы здароўя, адукацыі і прамысловасці. У Лабаку знаходзяцца два ўніверсітэты: Хрысціянскі ўніверсітэт Лабака і Тэхаскі тэхналагічны ўніверсітэт.

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Бадзі Холі (1936—1959) — амерыканскі спявак і аўтар песень.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Гарады Тэхаса
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1890 годзе
Лабак (акруга)

**Акруга Лабак** () — акруга ў ЗША, штаце Тэхас. Афіцыйна ўтворана ў 1851 годзе і названа ў гонар Томаса Салтуса Лабака — тэхаскага рэйнджара, палкоўніка арміі Канфедэрацыі. Станам на 2000 год, колькасць насельніцтва складала 242628 чалавек. Акруговы цэнтр — горад Лабак.

Катэгорыя:Акругі Тэхаса
Фрэнсіс Лабак

**Фрэнсіс Лабак** (; , Б’юфарт, Паўднёвая Караліна — , Осцін, Тэхас) — 9-ы губернатар Тэхаса, 6-ы віцэ-губернатар Тэхаса, член дэмакратычнай партыі.

## Біяграфія 
Фрэнсіс Лабак нарадзіўся 16 кастрычніка 1815 года ў горадзе Б’юфарт у Паўднёвай Караліне. У 1836 годзе ён пераехаў у Тэхас. Калі Тэхас быў у статусе рэспублікі, Лабак займаў пасаду кантралёра бюджэту Тэхаса. У 1857 годзе ён быў абраны віцэ-губернатарам Тэхаса ад дэмакратычнай партыі. У 1859 годзе яму не ўдалося пераабрацца. У 1861 годзе, пасля сэцэсіі Канфедэратыўных штатаў, Лабак выйграў губернатарскія выбары. Ён актыўна падтрымліваў прызыў прыдатных да ваеннай службы грамадзян у войска КША. У 1863 годзе, з заканчэннем губернатарскіх паўнамоцтваў, Лабак у рангу падпалкоўніка пайшоў пад камандаванне генерала Джона Магрудэра. У 1864 годзе ён быў прызначаны ад’ютантам Джэферсана Дэвіса. Пасля паражэння канфедэратаў Лабак і Дэвіс паспрабавалі ўцячы з Рычманда, але былі злоўлены ў Джорджыі. Лабак на 8 месяцаў быў заключаны ў форт Дэлавэр. З 1878 па 1891 год ён займаў пасаду скарбніка штата Тэхас. 22 чэрвеня 1905 года ва ўзросце 89 гадоў Лабак памёр.
Грэг Эбат

**Грэг Эбат** ), поўнае імя **Грэгары Уэйн Эбат** (; нар. , , Тэхас) — амерыканскі юрыст і палітык, 48-ы губернатар Тэхаса.

## Біяграфія 
Грэг Эбат нарадзіўся 13 лістапада 1957 года ў горадзе Уічыта-Фолс (Тэхас, ЗША). У 1981 годзе ён атрымаў ступень бакалаўра у Тэхаскім універсітэце ў Остыне, а ў 1984 годзе — ступень доктара права ў школе права Універсітэта Вандэрбільта.

Працаваў адвакатам, затым прафесарам права, з 1993 па 1995 год быў суддзёй акруговага суда. З 1995 па 2001 год быў суддзёй Вярхоўнага суда Тэхаса (спачатку быў прызначаны, а потым абраны). Са снежня 2002 года па студзень 2015 года быў генеральным пракурорам Тэхаса.

У лістападзе 2014 года ў якасці кандыдата ад рэспубліканскай партыі ўдзельнічаў у выбарах губернатара Тэхаса і ўпэўнена перамог прадстаўніцу дэмакратычнай партыі Уэндзі Дэвіс (Эбат набраў 59,3 % галасоў, а Дэвіс — 38,9 %). Эбат змяніў Рыка Перы на пасадзе губернатара 20 студзеня 2015 года.
Эбат

**Эбат** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Агнес Эбат — амерыканская мастачка
* Бад Эбат — амерыканскі акцёр
* Грэг Эбат — амерыканскі палітык, губернатар Тэхаса
* Тоні Эбат — аўстралійскі палітык
Энтані Албаніз

**Энтані Норман Албаніз** (), таксама вядомы як **Элбаніз**, Албанізі — у італьянскай транскрыпцыі, нар. , ) — старшыня Лейбарысцкай партыі (з 2019). Прэм’ер-міністр Аўстраліі з 23 траўня 2022 года.

Скончыў Сіднейскі ўніверсітэт, дзе вывучаў эканоміку. Два гады працаваў у Commonwealth Bank of Australia, які на працягу сваёй наступнай палітычнай кар’еры не раз крытыкаваў за закрыццё аддзяленняў і іншыя ўшчамленні інтарэсаў наёмнага персанала.

3 снежня 2007 года Албаніз атрымаў партфель міністра інфраструктуры, транспарту, рэгіянальнага развіцця і мясцовага самакіравання, а таксама лідара Палаты прадстаўнікоў пры фармаванні першага ўрада Кевіна Рада.

24 чэрвеня 2010 года стаў міністрам інфраструктуры, транспарту, рэгіянальнага развіцця і мясцовага самакіравання пры фарміраванні першага ўрада Джуліі Гілард.

14 верасня 2010 года пры фарміраванні другога ўрада Гілард атрымаў крэсла міністра інфраструктуры і транспарту і зноў — лідара Палаты прадстаўнікоў.

26 чэрвеня 2013 г. Албаніз абраны намеснікам ізноў абранага лідэра Лейбарысцкай партыі Кевіна Рада.

27 чэрвеня 2013 года быў створаны другі ўрад Рада, у якім Албанізу дасталіся пасады намесніка прэм’ер-міністра, а таксама міністра інфраструктуры і транспарту, міністра шырокапалоснай перадачы даных, камунікацый і лічбавай эканомікі і лідара Палаты прадстаўнікоў.

Катэгорыя:Прэм’ер-міністры Аўстраліі
Неміровічы

**Неміровічы**, **Нямі́равічы** — шляхецкі род у Вялікім Княстве Літоўскім.

Родапачынальнік Ян Няміра (? — пасля 1420) упамінаецца ў 1398 годзе як канюшы вялікага князя Вітаўта, у 1412 годзе намеснік полацкі. У час заключэння Гарадзельскай уніі 1413 года разам з братамі атрымаў герб «Ястрабец» ад кракаўскага біскупа . Яго сыны Андрэй і Іван неаднаразова ўпамінаюцца ў складзе Рады Вялікага Княства Літоўскага ў 1431—1452 гадах.

З нашчадкаў Яна Няміры найбольш вызначыліся:
* Мікалай (? — 1471), малодшы сын Няміры. Маршалак гаспадарскі, намеснік віцебскі з 1466 года, смаленскі з 1469 года.
* Якуб Іванавіч (? — пасля 1489), унук Няміры. Маршалак гаспадарскі ў 1483 годзе, намеснік берасцейскі з 1483 года.
* Андрэй Якубавіч (? — 1541), сын Якуба Андрэевіча, унук Андрэя Няміравіча. Намеснік мазырскі з 1509 года, чаркаскі з 1511 года, ваявода кіеўскі з 1514 года.

## Літаратура 
*
Шчыты-Неміровічы

**Шчыты**, **Шчыты-Неміровічы** — шляхецкі род герба «Ястрабец». Адгалінаванне з канца XV стагоддзя роду Неміровічаў.

Сыны Якуба Неміровіча назваліся па прыдомку бацькі Шчытамі або Шчытовічамі, часам дадавалі прозвішча Неміровіч. Прыдомак яны прынялі, відаць, праз неабходнасць адрозніваць сябе ад іншых Неміровічаў. Ян Якубавіч, унук Андрэя, жыў у адзін час Янам Якубавічам Шчытом, і ідэнтыфікаваць іх па ідэнтычных імёнах па бацьку для сучаснікаў было цяжка. Відаць, старэйшым з братоў Шчытовічаў быў Ян, бо ён раней за іншых згадваецца ў крыніцах і раней за ўсіх памёр.

У XVI—XVII стагоддзях згаслі тры з чатырох галін сыноў Яна Няміры, працягнула існаваць галіна Шчытоў-Неміровічаў.

З сярэдзіны XVII стагоддзя род стаў вяртацца на палітычную сцэну пры Юстыніяне Шчыце-Неміровічу (пам. 1677), які займаў пасады падкаморага і падваяводы полацкага. Ад яго сыноў паходзяць чатыры галіны роду:
* **Кажан-Гарадоцкая**, назва паходзіць ад мястэчка Кажан-Гарадок, нашчадкі Яна Крыштафа Шчыта-Неміровіча і ягоных сыноў Юзафа і Крыштафа;
* **Юхавіцкая**, сядзіба ў Юхавічах, нашчадкі мсціслаўскага кашталяна Юзафа Шчыта-Неміровіча, згасла ў канцы XVIII стагоддзя;
* **Таболкаўская**, адбываецца ад вёсак Таболкі і Юстыянава, нашчадкі полацкага гараднічага Канстанціна Шчыта-Неміровіча, згасла ў канцы XIX стагоддзя;
* **Вярхоўская**, сядзіба ў Вярхоўі, нашчадкі полацкага ротмістра Адама Шчыта-Неміровіча.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі
Даўгабродская вуліца

**Даўгабродская вуліца** — назва вуліц у розных населеных пунктах.

## Беларусь 
* Даўгабродская вуліца — вуліца ў Гомелі.
* Даўгабродская вуліца — вуліца ў Мінску.

## Расія 
* Даўгабродская вуліца — вуліца ў Санкт-Пецярбургу.
Серпухаўскі кандэнсатарны завод «КВАР»

**Серпухаўскі кандэнсатарны завод «КВАР»** — прадпрыемства па выпуску тыпавых і сілавых кандэнсатарных установак, сілавых фільтраў і статычных тырыстарных кампенсатараў, размешчанае ў горадзе Серпухаў (Маскоўская вобласць, Расія).

## Прадукцыя 
* косінусныя кандэнсатары
* электратэрмічныя кандэнсатары
* кандэнсатары сувязі
* імпульсныя кандэнсатары
* высокачастотныя загараджальнікі

Катэгорыя:Прадпрыемствы Расіі
Катэгорыя:Вытворцы энергетычнага абсталявання
Катэгорыя:Серпухаў
Страпялішкі (Мядзельскі раён)

**Страпялі́шкі** — хутар у Мядзельскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Свірскага сельсавета.

## Крыніцы 
## Спасылкі
Еўрапейская кінапрэмія 2024

**37-я цырымо́нія ўручэ́ння Еўрапе́йскай кінапрэ́міі** адбылася 7 снежня 2024 года ў горадзе Люцэрн, Швейцарыя. На мерапрыемстве ўзнагароджваліся , афіцыйна прадстаўленыя ў перыяд з 1 чэрвеня 2023 года па 31 мая 2024 года і прызнаныя найлепшымі па выніках галасавання больш чым 4600 членаў Еўрапейскай кінаакадэміі.

## Пераможцы і намінанты 
Ніжэй прыведзены спісы пераможцаў і намінантаў. У межах адной катэгорыі намінанты ўпарадкаваны паводле беларускага алфавіта. Пераможца адзначаны блакітным колерам фона &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; і прыводзіцца першым.

### Узнагароды за фільм 
### Персанальныя ўзнагароды 
### Ганаровыя ўзнагароды 
## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Еўрапейская кінапрэмія 2024 на сайце Еўрапейскай кінапрэміі 
* Еўрапейская кінапрэмія на Internet Movie Database 

2024
Катэгорыя:Кінапрэміі 2024 года
Катэгорыя:2024 год у кіно
Катэгорыя:2024 год у Швейцарыі
Катэгорыя:Падзеі ў Швейцарыі
Катэгорыя:Падзеі 7 снежня
Катэгорыя:Снежань 2024 года
Ламіса

**Ламіса** () — горад у ЗША, размешчаны ў заходняй частцы штата Тэхас, адміністрацыйны цэнтр акругі Досан. Паводле звестак перапісу 2010 года, колькасць жыхароў складала 9422 чалавекі, паводле ацэнкі Бюро перапісу ЗША ў 2018 годзе ў горадзе пражывала 9042 чалавекі. Размешчаны на поўдзень ад Лабака на Льяна-Эстакада. Заснаваны ў 1903 годзе.

Катэгорыя:Гарады Тэхаса
Досан (акруга, Тэхас)

**Акруга Досан** () — акруга штата Тэхас Злучаных Штатаў Амерыкі. На 2000 год у ёй пражывала . Па ацэнцы бюро перапісу насельніцтва ЗША ў 2008 годзе насельніцтва акругі складала . Акруговы цэнтр — горад Ламіса. Сфарміравана ў 1876 годзе. Названа ў гонар Нікаласа Мосбі Досана, салдата, які загінуў падчас Тэхаскай рэвалюцыі.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Акругі Тэхаса
Лампасас (Тэхас)

**Лампасас** () — горад у ЗША, размешчаны ў цэнтральнай частцы штата Тэхас, адміністрацыйны цэнтр аднайменнай акругі. Па даных перапісу за 2010 год колькасць жыхароў складала 6681 чалавек, паводле ацэнкі Бюро перапісу ЗША ў 2015 годзе ў горадзе пражывала 7687 чалавек. Горад з’яўляецца часткай метрапалітэнскага арэала Кілін — Тэмпл — Форт-Худ.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Гарады Тэхаса
Лампасас (акруга)

**Акруга Лампасас** () — акруга штата Тэхас Злучаных Штатаў Амерыкі. На 2000 год у ёй пражывала 17760 чалавек. Па ацэнцы бюро перапісу насельніцтва ЗША ў 2009 годзе насельніцтва акругі складала 20 915 чалавек. Акруговы цэнтр - горад Лампасас. Сфарміравана ў 1856 годзе. Назва паходзіць ад назвы ракі Лампасас.

Катэгорыя:Акругі Тэхаса
Лафкін (Тэхас)

**Лафкін** () — горад у ЗША, размешчаны ва ўсходняй частцы штата Тэхас, адміністрацыйны цэнтр акругі Анджэліна. Па дадзеных перапісу за 2010 год колькасць жыхароў складала 35 067 чалавек, паводле ацэнкі Бюро перапісу ЗША ў 2016 годзе ў горадзе пражывала 36 159 чалавек.
## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Алан Шыверс, амерыканскі палітык

Катэгорыя:Гарады Тэхаса
Анджэліна (акруга)

**Акруга Анджэліна** () — акруга штата Тэхас Злучаных Штатаў Амерыкі. На 2000 год у ёй пражывала 80 130 чалавек. Па ацэнцы бюро перапісу насельніцтва ЗША ў 2008 годзе насельніцтва акругі складала 80 038 чалавек. Акруговы цэнтр - горад Лафкін. Сфарміравана ў 1846 годзе. Названа ў гонар жанчыны з індзейскага племя хасінай, якая дапамагала іспанскім місіянерам і празванай імі Анджэлінай.

Катэгорыя:Акругі Тэхаса
Турыя (рака)

**Турыя** () — рака ў Іспаніі, упадае ў Міжземнае мора. Даўжыня ракі — 286,5 км. Плошча басейна — 6393,6 км² (без прытокаў — 2440,24 км²). Праліўныя дажджы некалькі разоў прыводзілі да рэзкага павелічэння ўзроўню вады ў рацэ, якая 14 кастрычніка 1957 года заліла ўсю правінцыю Валенсія. Тады рака была ў цэнтры сталіцы правінцыі, горада Валенсіі. Пасля гэтага рэчышча перанеслі, што стала прадметам абмеркавання.

Катэгорыя:Рэкі, якія ўпадаюць у Міжземнае мора
Катэгорыя:Рэкі Іспаніі
Турыя

**Турыя**:

## Іспанія 
* Турыя (рака)
## Румынія 
* Турыя (камуна)
## Украіна 
* Турыя (Турыйскі раён)
Чэмпіянат Харватыі па хакеі на лёдзе 2022/2023

**Чэмпіянат Харватыі па хакеі на лёдзе 2022/2023** — 32-і Чэмпіянат Харватыі па хакеі на лёдзе сярод харвацкіх каманд 2022—2023 гадоў.

## Рэгламент 
У турніры прымаюць удзел 4 хакейныя каманды, якія гуляюць у 6 кругоў — 18 матчаў. У другой частцы Чэмпіянату разыгрываюцца плэй-оф, паўфіналы і фінал. У паўфінале чэмпіянату згуляюць каманды, якія занялі першае і чацвёртае месцы, а таксама каманды, якія занялі другое і трэцяе месцы. Пераможцам лічыцца каманда, якая першай атрымала дзве перамогі. Пераможцы паўфіналаў згуляюць за чэмпіёнскі тытул. Чэмпіёнам краіны лічыцца каманда, якая першай атрымала тры перамогі.

Дзейнічае трохачковая сістэма налічэння балаў. Пры ёй за перамогу ў асноўны час, авертайме або па булітах камандзе налічваецца тры ачкі, за паражэнне ў дадатковай пяціхвілінцы або серыі булітаў — два.

## Клубы-ўдзельнікі 
### Трэнеры і капітаны 
## Турнірная табліца 
### 1 этап 
Крыніца:

## Плэй-оф 
### Чвэрцьфінал 
### Фінал 
## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Хакей у Харватыі
Катэгорыя:Спорт у Харватыі ў 2022 годзе
Катэгорыя:Спорт у Харватыі ў 2023 годзе
Катэгорыя:2022 год у хакеі
Катэгорыя:2023 год у хакеі
Сухар (металаканструкцыя)

**Сухар** — дэталь у выглядзе пласцінкі з ліставога металу, якая служыць для мацавання разнастайных , у прыватнасці ў вузле  рашотак і паясоў фермаў.

На невялікіх фермах з адзіночных вугалкоў элементы могуць змацоўваць і без прымянення сухароў, адной зваркай.

## Разнавіднасці 
* **Прамавугольны сухар** — ужываецца ў фермах з трохкутнай рашоткай. Выкарыстоўваецца для мацавання бэлек , бэлек-швелераў, бэлек- і іншых профіляў да іншых бэлек або калон.
* **Трапецападобны сухар** — ужываецца ў фермах з раскосной рашоткай — выкарыстоўваецца, як правіла, для змацавання паміж сабой падоўжных дыяганальных бэлек.
* **Сухар у форме кругавога сектара** — выкарыстоўваецца для мацавання папярочных бэлек пры мантажы канструкцый з круглых труб.

## Таўшчыні 
У залежнасці ад высілкаў у стрыжнях (бэльках) таўшчыня сухара можа ляжаць у межах ад 6 да 20 мм. У рэдкіх выпадках таўшчыня можа быць большай за 20 мм.

Катэгорыя:Супраціўленне матэрыялаў
Катэгорыя:Будаўнічая інжынерыя
Катэгорыя:Металічныя канструкцыі
Сухар

**Сухар** — шматзначны тэрмін.

* Сухар — дэталь у выглядзе пласцінкі з ліставога металу, якая служыць для мацавання разнастайных металічных канструкцый
## Тапонім 
### Аман 
* Сухар (Аман)
### Іспанія 
* Сухар — рака на паўднёвым захадзе Іспаніі, левы прыток Гвадыяны

## Гл. таксама 
* Сухары
Народны камісарыят па справах нацыянальнасцяў БССР

**Наро́дны камісарыя́т па спра́вах нацыяна́льнасцяў Белару́скай ССР** быў утвораны ў сакавіку 1921, але ўжо ў наступным годзе быў скасаваны.

На III з’ездзе КП(б)Б, які адбыўся 22–26 лістапада 1920 года, было вырашана, каб у склад дзяржаўных устаноў і органаў улады рэспублікі ўваходзілі прадстаўнікі ўсіх нацыянальнасцей, якія пражывалі на яе тэрыторыі. З’езд таксама выказаўся за тое, што ўсе органы ў галіне агульных мерапрыемстваў павінны быць падпарадкаваны адпаведным камісарыятам РСФСР, таму на ўзор РСФСР быў утвораны Народны камісарыят па справах нацыянальнасцяў БССР, які праіснаваў нядоўга і рашэннем ЦБ КП(б)Б ад 13 студзеня 1922 года быў ліквідаваны.

Народным камісарам па справах нацыянальнасцяў быў прызначаны Макс Навумавіч Кіпер, членамі калегіі Славінскі і Жылуновіч.

## Спасылкі 
* .

Катэгорыя:Скасаваныя органы выканаўчай улады Беларусі
Катэгорыя:Народныя камісарыяты БССР
Катэгорыя:З’явіліся ў 1921 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 1922 годзе
Тыгры

**Тэрыторыя Тыгры** () — лясістая мясцовасць, якая аспрэчваецца Гаянай і Сурынамам прыкладна з 1840 года. Яна ахоплівае тэрыторыю паміж ракой Верхняя Карэнтына (так званая Нью-Рывер), ракой Корэні і ракой Кутары . Гэтая трохвугольная вобласць вядомая як **трохвугольнік Нью-Рывер** у Гаяне. У 1969 годзе канфлікт узрос, і з таго часу тэрыторыя кантралюецца Гаянай, на якую прэтэндуе Сурынам. У 1971 годзе абодва ўрады пагадзіліся, што яны будуць працягваць перамовы па пытаннях мяжы і выведуць свае ваенныя сілы са спрэчнага трохвугольніка. Гаяна ніколі не прытрымлівалася гэтай дамовы.

У Сурынаме тэрыторыя разглядаецца як частка раёна Куэроні, размешчанага ў акрузе Сіпалівіні, у той час як Гаяна разглядае яго як частку рэгіёна Іст-Бербіс-Карэнтайн .

## Гісторыя 
Англа-галандскі дамова 1814 года ўстанавіла мяжу паміж Брытанскай Гвіянай і Сурынамам па рацэ Карантэйн. Дамова была падпісана і ратыфікавана абодвума бакамі. Роберт Шомбург абследаваў межы Брытанскай Гвіяны ў 1840 годзе. Узяўшы за мяжу раку Карантэйн, ён падплыў да ракі Кутары, якую ён лічыў яе вытокам, каб акрэсліць мяжу. Аднак у 1871 годзе Чарльз Бэрынгтан Браўн адкрыў Нью-Рывер або Верхнюю Карэнтыну, якая з’яўляецца вытокам ракі Карэнтайн. Так нарадзілася спрэчка аб раёне Тыгры або трохвугольніку Нью-Рывер. Прадстаўнік Нідэрландаў Конрад Карэл Кейзер падпісаў пагадненне з прадстаўнікамі Вялікабрытаніі і Бразіліі, згодна з якім трохкропкавы вузел размясціўся каля вытоку ракі Кутары. Першапачаткова сурынамская армія заснавала чатыры ваенныя пасты, аднак (у асноўным па фінансавых прычынах) застаўся толькі лагер Тыгры (таксама вядомы як лагер Ягуар). 19 жніўня 1969 года адбыліся памежныя сутычкі паміж сіламі Гаяны і апалчэннем Сурынама ў лагеры Тыгры, які пасля быў заваяваны Гаянай. 18 сакавіка 1970 года Эрык Уільямс, прэм’ер-міністр Трынідада і Табага, прапанаваў пасярэднічаць у канфлікце. Гаяна не прытрымлівалася гэтага пагаднення і працягвае цвёрда трымаць у руках трохвугольнік Нью-Рывер.

## Вёскі 
Карэнныя вёскі Касуэла і Сакуру племя Тырыё знаходзяцца ў раёне Тыгры. Касуэла — найстарэйшая вёска заходняй групы Трыа, размешчаная на востраве пасярод ракі Нью-Рывер. Вёска таксама вядомая як Касуэла і Востраў Кеш’ю. Лагер Тыгры, вядомы ў Гаяне як лагер Ягуар, размешчаны на поўнач ад вёскі.

Вёска Сакуру была заснавана ў 2008 годзе групай людзей з Квамаласамуту.

## Гл. таксама 
* Гаяна-Эсекіба, яшчэ адна тэрытарыяльная спрэчка з удзелам Гаяны

Катэгорыя:Гаяна
Катэгорыя:Сурынам
Прэзідэнт Гаяны

**Прэзідэнт Кааператыўнай Рэспублікі Гаяна** () згодна канстытуцыі з’яўляецца кіраўніком дзяржавы і кіраўніком урада Гаяны, а таксама галоўнакамандуючым яе ўзброенымі сіламі.

## Гісторыя 
Пры абвяшчэнні 23 лютага 1970 года Гаяны рэспублікай, яе прэзідэнт абіраўся Нацыянальнай асамблеяй на пяцігадовы тэрмін і валодаў у асноўным цырыманіяльнымі паўнамоцтвамі. Да абрання першага прэзідэнта яго абавязкі выконваў былы генерал-губернатар Гаяны Сэр Эдвард Віктар Лакху.

На канстытуцыйным рэферэндуме, які адбыўся 10 ліпеня 1978 год былі прыняты рашэнні пра магчымасці ўнясення змяненняў у Канстытуцыю рашэннем Нацыянальнай Асамблеі і пра аб’яўленне абранага ў 1973 годзе складу асамблеі Устаноўчым сходам. Распрацаваная ім новая Канстытуцыя была апублікаваная 6 кастрычніка 1980 года.

Канстытуцыяй быў пацверджаны статус Гаяны як рэспублікі ў рамках Садружнасці нацый, пры гэтым уладныя паўнамоцтвы былі сканцэнтраваныя ў прэзідэнта. Лідар партыі, які атрымаў найбольшую колькасць галасоў на ўсеагульных і рэгіянальных выбарах, становіцца прэзідэнтам і займае пасаду на працягу тэрміну паўнамоцтваў заканадаўчага органа (намінальна — пяць гадоў).

Афіцыйная назва краіны *Кааператыўная Рэспубліка Гаяна* была замацавана ў Канстытуцыі 1980 года, аднак паўсюдна, у тым ліку афіцыйна, яно выкарыстоўвалася непасрэдна з моманту здабыцця ёю незалежнасці (пры гэтым у Канстытуцыі была замацавана назва *Рэспубліка Гаяна*).

## Спіс прэзідэнтаў Кааператыўнай Рэспублікі Гаяна 
## Гістарычныя прэзідэнцкія штандары 

Файл:Presidential_Standard_of_Guyana_1970-1980.svg|1970—1980
Файл:Presidential_Standard_of_Guyana_(1980-1985)_under_President_LFS_Burnham.svg|1980—1985
Файл:Presidential_Standard_of_Guyana_(1985-1992)_under_President_H._Desmond_Hoyte.svg|1985—1992
Файл:Presidential_Standard_of_Guyana_(1992-1997)_under_President_Cheddi_B._Jagan.svg|1992—1997
Файл:Presidential_Standard_of_Guyana_(1997-1999)_under_President_Janet_Jagan.svg|1997—1999
Файл:Flag_of_Guyana_(fringed).svg|1999—2011
Файл:Presidential_Standard_of_Guyana_-_President_Donald_Ramotar.svg|alt=2011—2015|2011-2015
Файл:Presidential_Standard_of_Guyana_(President_David_Granger).svg|alt=2015—2020|2015-2020

## Спасылкі 
* Спіс кіраўнікоў Гаяны на *worldstatesmen.org*
Катэгорыя:Прэзідэнты Гаяны
Катэгорыя:Спісы прэзідэнтаў
Ваенна-паветраныя сілы Судана

**Ваенна-паветраныя сілы Судана** (,  Al Quwwat al-Jawwiya As-Sudaniya) — адзін з відаў Узброеных сіл Судана.

На 2021 год асабісты склад налічваў 3 тыс. чалавек. Парк тэхнікі складалі 89 самалётаў, 70 верталётаў і некалькі БПЛА. Асноўнымі пастаўшчыкамі авіямашын з’яўляюцца Кітай і Расія. Таксама вяліся пастаўкі з Беларусі.

## Крыніцы 
Судан
Катэгорыя:Узброеныя сілы Судана
Карабутаўскае вадасховішча

**Карабутаўскае вадасховішча** (*Вадасховішча Рамэн*) — рэчышчавае вадасховішча на рацэ Рамэн, у Канатопскім раёне Сумскай вобласці Украіны. Створана ў 1982 годзе. Адно з самых вялікіх вадасховішчаў Сумскай вобласці.

## Геаграфія 
Плаціна вадасховішча знаходзіцца за 3 кіламетры на паўднёвы ўсход ад вёскі Карабутавэ. На берагах размешчаны населеныя пункты: справа — Капітаніўка, Шпоціўка, Базыліўка, злева — Нэхаіўка і Пэкары.

## Апісанне 
Плошча воднага люстэрка складае 502 га. Даўжыня дамбы складае 340 метраў. Агульны аб'ём вадасховішча 13,0 млн м³.

## Галерэя 

File:Карабутівське водосхо́вище—.jpg|Ліпень 2023
File:Водосховище Ромен.jpg|Ліпень 2023
File:Karabutiv reservoir 02.14.24.jpg|Студзень 2024 

## Крыніцы 
Катэгорыя:Вадасховішчы Украіны
Жан-Батыст Гімэ

**Жан-Батыст Гімэ** (20 ліпеня 1795, Вуарон&nbsp;— 8 красавіка 1871, Ліён)&nbsp;— французскі хімік, вядомы як распрацоўшчык ультрамарыну.

## Біяграфія 
Гімэ вучыўся ў парыжскай , а з 1818 года працаваў у Дзяржаўным кіраванні пораху і салетры. Каля 1826 года ён распрацаваў працэс вытворчасці ультрамарынавай фарбы ў Тулузе, адмовіўся ад пасады чыноўніка і ў 1834 годзе заснаваў завод у  каля Ліёна. Здабыты ім фарбавальнік з каляровымі ўласцівасцямі дарагога лазурыту быў сумессю , , серы і . У 1824 годзе за гэтую распрацоўку Гімэ быў узнагароджаны Нацыянальнай прэміяй Таварыства заахвочвання ў прамысловасці (Société d’encouragement pour l’industria).

Жан-Батыст Гімэ — бацька Эміля Гімэ, заснавальніка  ў Парыжы.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Winfried Pötsch u.&nbsp;a. Lexikon bedeutender Chemiker, Harri Deutsch 1989

Катэгорыя:Хімікі Францыі
Катэгорыя:Хімікі XIX стагоддзя
Аўсяначка

**Аўся́начка** — былы хутар у Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіў у склад Цяцеркаўскага сельсавета.

Скасаваны ў 1987 годзе.

## Спасылкі
Гараўкі 1

**Гара́ўкі 1** — былая вёска ў Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіла ў склад Друеўскага сельсавета.

Скасавана 29 красавіка 2008 года.

## Спасылкі
Левеленд

**Левеленд** () — горад у штаце Тэхас, ЗША, адміністрацыйны цэнтр акругі Хоклі. Паводле звестак перапісу за 2010 год, колькасць жыхароў складала 13 542 чалавекі, паводле ацэнкі Бюро перапісу ЗША ў 2018 годзе ў горадзе пражывала 13 527 чалавек.

Катэгорыя:Гарады Тэхаса
Хоклі (акруга)

**Акруга Хоклі** () - акруга ў ЗША, штаце Тэхас. Афіцыйна ўтворана ў 1876 годзе і названа ў гонар Джорджа Вашынгтона Хоклі - міністра абароны Рэспублікі Тэхас. Станам на 2000 год, колькасць насельніцтва складала 22716 чалавек. Акруговы цэнтр - горад Левеленд.

Катэгорыя:Акругі Тэхаса
Ліберці (Тэхас)

**Ліберці** () — горад у ЗША, размешчаны ў паўднёва-ўсходняй частцы штата Тэхас, адміністрацыйны цэнтр аднайменнай акругі. Па дадзеных перапісу за 2010 год колькасць жыхароў складала 8397 чалавек, паводле ацэнкі Бюро перапісу ЗША ў 2016 годзе ў горадзе пражывала 9175 чалавек.

Катэгорыя:Гарады Тэхаса
Ліберці (акруга, Тэхас)

**Акруга Ліберці** () — акруга штата Тэхас Злучаных Штатаў Амерыкі. На 2000 год у ёй пражывала 70159 чалавек. Па ацэнцы бюро перапісу насельніцтва ЗША ў 2009 годзе насельніцтва акругі складала 75 779 чалавек. Акруговы цэнтр - горад Ліберці. Была адной з першапачатковых акруг Тэхаса, які абвясціў сябе незалежнай ад Мексікі дзяржавай у 1836 годзе. Названа ад назвы свайго акруговага цэнтра ().

Катэгорыя:Акругі Тэхаса
Ліберці

**Ліберці**:
* Ліберці (акруга, Джорджыя)
* Ліберці (акруга, Мантана)
* Ліберці (акруга, Тэхас)
* Ліберці (Тэхас)
Эн Рычардс

**Дораці Эн Уіліс Рычардс** (; , Тэхас — , Остын, Тэхас) — амерыканскі палітык, 45-ы губернатар Тэхаса.

У 1990 годзе губернатар Біл Клементс вырашыў пакінуць сваю пасаду, і Рычардс заняла яго месца. На пасадзе губернатара Рычардс правяла рэформу турэмнай сістэмы Тэхаса, а таксама наклала вета на закон аб паўаўтаматычнай зброі. Падчас яе губернатарства, каб папоўніць бюджэт штата, была заснавана латарэя Тэхаса. Рычардс купіла першы білет 29 мая 1992 года ў Oak Hill, Остын.

На выбарах 1994 года Рычардс пацярпела паражэнне ад рэспубліканца Джорджа Буша. З 2001 года яна працавала старэйшым дарадцам кампаніі Public Strategies, Inc. З 1995 па 2001 год Рычардс працавала старэйшым дарадцам у кампаніі Verner, Liipfert, Bernhard, McPherson and Hand.

Рычардс памерла 13 верасня 2006 года ад раку стрававода і была пахавана на могілках штата Тэхас у Остыне.

Катэгорыя:Памерлі ад раку стрававода
Цверач — Відзы

**Цверач — Відзы** (, ) — міжнародны аўтамабільны пункт пропуску на беларуска-літоўскай граніцы.

З боку Беларусі — МАПП «Відзы», размешчаны на тэрыторыі Браслаўскага раёна Віцебскай вобласці, за 8 км на поўдзень ад Відзаў. Найбліжэйшы населены пункт — вёска Германоўшчына. Адносіцца да Віцебскай мытні.

З боку Літвы — МАПП «Цвярачус (Цверач)», размешчаны на тэрыторыі Ігналінскага раёна Уцянскага павета, за 2 км на паўночны ўсход ад Цвярачуса (Цверачы). Найбліжэйшы населены пункт — вёска Падзісніс (Падзісна).

Да 2020 года дзейнічаў як двухбаковы аўтамабільны пункт пропуску, прызначаны толькі для грамадзян Літвы і Беларусі, якія ўвесь час пражываюць у прыгранічных раёнах. У ліпені 2020 года паводле пагаднення паміж урадамі краін пачаў функцыянаваць у статусе міжнароднага.

Пасля справакаванага рэжымам Лукашэнкі міграцыйнага крызісу на граніцы з Літвой і шырокамаштабнага ўварвання Расіі ва Украіну ў 2022 годзе Камітэт Сейма па нацыянальнай бяспецы і абароне ў 2023 годзе прыняў рэкамендацыйнае рашэнне падумаць аб закрыцці некаторых памежных пунктаў на мяжы з Беларуссю. 17 жніўня з літоўскага боку быў закрыты пагранічны пераход «Шумск» — «Лоша», 18 жніўня — пераход «Цверач» — «Відзы».

## Спасылкі 
* Пункт пропуску Відзы. Інфармацыя пра чэргі ў пункце пропуску

Катэгорыя:Пагранічныя КПП Беларусі
Катэгорыя:Пагранічныя КПП Літвы
Катэгорыя:Браслаўскі раён
Катэгорыя:Ігналінскі раён
Катэгорыя:Беларуска-літоўская граніца
Сьюдад-дэ-ла-Пас

**Сьюдад-дэ-ла-Пас** (,  «горад міру»), раней **Аяла** () — сталіца Экватарыяльнай Гвінеі, якая замяніла 2 студзеня 2026 года ў гэтым статусе старую сталіцу Малаба. Горад таксама з’яўляецца адміністрацыйным цэнтрам правінцыі Джыблоха, створанай у 2017 годзе.

## Прычыны пераносу 
Ініцыятарам пераносу сталіцы з’яўляецца прэзідэнт краіны Тэадора Абіанг Нгема Мбасога, які кіруе дзяржавай з 1979 года і імкнецца такім чынам аслабіць уплыў апазіцыі, якая спрабуе яго зрынуць: найбольш яркая спроба звяржэння здзейсненая ў 2004 годзе брытанскім наймітам Сайманам Манам. Краіна з’яўляецца трэцім па велічыні ў Афрыцы вытворцам нафты (з прычыны адкрыцця і распрацоўкі якой рэспубліка атрымала за перыяд 1995—2007 гадоў 117-разовы рост эканомікі з $170 млн да $19,83 млрд, выйшаўшы з аднаго з апошніх на адно з першых месцаў на кантыненце па ВУП на душу насельніцтва), даходы ў ёй размяркоўваюцца вельмі нераўнамерна. Большасць насельніцтва працягвае жыць за рысай беднасці.

## Стварэнне 
Будаўніцтва пачалося ў 2011 годзе з расчысткі вялікай пляцоўкі ад джунгляў. У лютым 2017 года адбыўся пераезд урада ў новы горад у джунглях, у якім да таго моманту былі пабудаваны пяцізоркавы гатэль, канферэнц-цэнтр, новы ўніверсітэт і поле для гольфа. Была створана новая правінцыя Джыблоха, і Ояла стала таксама яе сталіцай. Па праекце плошча горада складае 8150 га, насельніцтва — 200 тысяч чалавек (каля 15 % насельніцтва краіны). Праект сталіцы быў распрацаваны партугальскім архітэктурным бюро IPF (Ideias para o Futuro). Гэты праект прадугледжвае стварэнне першай у свеце сталіцы, якая на 100 % залежыць толькі ад аднаўляльных крыніц энергіі.

Завяршэнне будаўніцтва планавалася ў 2020 годзе, аднак было аднесена на нявызначаны тэрмін. У 2020 годзе горад атрымаў новую назву — Сьюдад-дэ-ла-Пас.

4 студзеня 2026 года горад стаў сталіцай Экватарыяльнай Гвінеі.

## Геаграфія 
Горад размешчаны на ўсходзе кантынентальнай часткі краіны, на рацэ Беніта (вядомай таксама пад назвай Мбіні), у трапічным лесе. Ён знаходзіцца за 20 км ад Міжнароднага аэрапорта імя Прэзідэнта Абіянга Нгемы і за 50 км ад усходняй мяжы з Габонам.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Сталіцы Афрыкі
Катэгорыя:Гарады Экватарыяльнай Гвінеі
Сьюдад-Гуаяна

**Сьюда́д-Гуая́на** () — горад у Венесуэле, у штаце Балівар.

Утвораны ў 1961 годзе ў выніку зліццыя 5 суседніх гарадоў (Пуэрта-Одрас, Сан-Фелікс, Матансас, Каруачы, Какстылья). Порт на рацэ Арынока пры ўпадзенні ў яе ракі Карані. Вузел аўтамабільных дарог. Маецца аэрапорт.

Сьюдад-Гуаяна з’яўяецца цэнтрам асваення Венесуэльская Гуаяны (Гвіянскага пласкагор’я). Дзейнічаюць прадпрыемствы чорнай і каляровай металургіі, цэлюлозна-папяровай, хімічнай прамысловасці. У раёне здабываюцца жалезныя і марганцавыя руды, баксіты.

## Насельніцтва 
* 1982 год — 446 тыс. жыхароў.
* 2001 год — каля 500 тыс. жыхароў.
* 2011 год — 751 331 жыхароў.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* 
* Сьюда́д-Гуая́на // Словарь географических названий зарубежных стран / отв. ред. А. М. Комков. — 3-е изд., перераб. и доп. — М. : Недра, 1986. — С. 353. — 459 с. — 70 000 экз.

Катэгорыя:Гарады Венесуэлы
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1961 годзе