open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Фёдар Уладзіміравіч Стрыкаў

**Фёдар Уладзіміравіч Стрыкаў** (нар. 2 снежня 1947, в. Мадора, Рагачоўскі раён, Гомельская вобласць, БССР) — ганаровы дарожнік, дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 3-га склікання (2004—2008).

## Біяграфія 
У 1971 годзе пасля заканчэння дарожна-будаўнічага тэхнікума пачаў працаваць у Дзяржынскім раёне тэхнікам МБУ-2. Скончыў Беларускі політэхнічны інстытут. Працаваў майстрам, прарабам на будаўніцтве мастоў, намеснікам дырэктара, дырэктарам завода жалезабетонных маставых канструкцый. З 1997 года генеральны дырэктар РУП «Дарбудіндустрыя», якое аб’ядноўвае 11 прадпрыемстваў у Беларусі і ва Украіне.

З 17 кастрычніка 2004 года да лістапада 2008 года дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь. Жыве ў г. Фаніпаль.

## Узнагароды 
Узнагароджаны ордэнам «Знак Пашаны» (2003).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 3-га склікання
Катэгорыя:Будаўнікі Беларусі
Брацкая магіла (Трабы)

**Брацкая магіла** — вайсковае пахаванне ў аграгарадку Трабы, Іўеўскі раён, Мінская вобласць.

## Гісторыя 
Пахавана 26 ваеннаслужачых (19 — прозвішчы ўстаноўлены; 1 — прозвішча невядома) і 6 партызан, якія загінулі ў пачатку ліпеня 1944 года пры вызваленні вёскі ад нямецкіх войскаў. Сярод пахаваных — воіны 6-й гвардзейскай кавалерыйскай дывізіі імя А. Я. Пархоменкі і партызаны брыгады імя Аляксандра Неўскага.

6 лістапада 2018 года ў брацкую магілу былі перапахаваны астанкі яшчэ двух невядомых ваеннаслужачых Чырвонай арміі, якія загінулі ў 1941 годзе на тэрыторыі Трабаў. Перад перазахаваннем прайшоў урачысты мітынг-рэквіем, прысвечаны воінам, якія загінулі ў перыяд вызвалення Іўеўшчыны ад нямецкіх войскаў.

## Помнік 
У 1961 годзе на магіле пастаўлены помнік — скульптура воіна.

## Крыніцы 
## Літаратура 
*  — С. 205

## Спасылкі 
* heritage.gov.by

Катэгорыя:Брацкія магілы Беларусі
Катэгорыя:Культавыя збудаванні Іўеўскага раёна
Катэгорыя:1944 год у Беларусі
Катэгорыя:З’явіліся ў 1944 годзе
Катэгорыя:Трабы
Уладзімір Саўчанка

**Уладзімір Саўчанка**:
* Уладзімір Кірылавіч Саўчанка — беларускі генетык.
* Уладзімір Юр’евіч Саўчанка — беларускі вучоны-біёлаг.
* Уладзімір Ягоравіч Саўчанка — беларускі дзяржаўны дзеяч.
Магілёўскі літаратурна-музычна-драматычны гурток

**Магілёўскі літаратурна-музычна-драматычны гурток** — гурток, які існаваў у Магілёве ў 1905—1914 гадах. Аб’ядноўваў мясцовую інтэлігенцыю, у 1912 годзе каля 300 чалавек. 

Меў у сваім складзе сімфанічны аркестр (дырыжор У. Крэвінг), хор (кіраўнікі М. Фідзюноў, В. Зубоўскі), вялікую групу прафесійных музыкантаў (спевакі С. Мігай, Ю. Рэйдэр, Я. Казанская, Е. Калабазіна, піяністы В. Багалюбава і А. Боркус, скрыпач С. Дзісман, музыказнаўцы С. Вяржбіцкі, Ю. Дрэйзін). Удзельнікі гуртка наладжвалі канцэрты і музычныя вечары (больш за 10 у сезон), чыталі лекцыі пра жыццё і творчасць выдатных кампазітараў, пісьменнікаў і паэтаў, ставілі асобныя дзеі і акты, выконвалі уверцюры, арыі, ансамблі, хары, у т.л. з опер «Жыццё за цара» і «Руслан і Людміла» М. Глінкі, «Пікавая дама» і «Яўген Анегін» П. Чайкоўскага і інш.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Культура Магілёва
Катэгорыя:Гісторыя Магілёва
Катэгорыя:1905 год у Магілёве
Катэгорыя:З’явіліся ў 1905 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 1914 годзе
Катэгорыя:Музыка Беларусі
Катэгорыя:Арганізацыі Магілёва
Катэгорыя:Грамадскія арганізацыі Беларусі
Члены Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 3-га склікання

Спіс членаў Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 3-га склікання (працаваў у 2004—2008 гадах). Поўны склад Савета Рэспублікі – 64 члены Савета Рэспублікі.

## Члены Савета 
# Святлана Аблавухава
# Аляксандр Абрамовіч
# Іван Авін
# Святлана Акружная
# Уладзімір Андрэйчанка
# Наталля Андрэйчык 
# Васіль Асіпенка
# Наталля Баранава
# Барыс Батура
# Валерый Башметаў
# Наталля Блахіна
# Зінаіда Бярэзіна
# Аляксандр Далжэўскі
# Мікалай Дамашкевіч
# Уладзімір Дворнік
# Уладзімір Дражын
# Валянцін Елізар’еў
# Надзея Ермакова
# Віктар Жыгар
# Наталля Зайцава
# Аляксандр Зімоўскі
# Валерый Іваноў
# Мікалай Ільніцкі (памёр у 2006 годзе)
# Аркадзь Кобрусеў 
# Аляксандр Косінец (спыніў паўнамоцтвы члена Савета Рэспублікі 27 снежня 2005 года ў сувязі з прызначэннем намеснікам прэм’ер-міністра Беларусі)
# Таццяна Краўчанка
# Наталля Курэк
# Святаслаў Ліс
# Леанід Маісееў
# Анатоль Малафееў
# Уладзімір Мальцаў
# Мікалай Мартынаў
# Павел Марыеў
# Валянціна Міронава
# Генадзь Навіцкі
# Надзея Нікіціна
# Анатоль Новікаў, КПБ
# Людміла Пастаялка
# Міхаіл Паўлаў
# Вітольд Песціс
# Сцяпан Пісарэвіч
# Таццяна Прыгожая
# Ала Ралькевіч
# Казімір Рахатка
# Уладзімір Саханько
# Уладзімір Саўчанка
# Аляксей Скакун, Аграрная партыя
# Валерый Страмук
# Канстанцін Сумар
# Людміла Сяўко
# Аляксандр Удодаў
# Тамара Філіповіч 
# Міхаіл Фінберг
# Барыс Хрусталёў
# Мікалай Чаргінец
# Аляксандра Чарткова
# Рыгор Чуйко
# Тамара Шукала
# Уладзімір Шышко
# Пётр Шэршань
# Аляксандр Якабсон

## Спасылкі 
* Трэцяе скліканне на сайце Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу  
* Пастанова Цэнтральнай выбарчай камісіі аб выніках выбараў членаў Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу трэцяга склікання 

3
Спіс дэпутатаў Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 3-га склікання

Нацыянальны сход Рэспублікі Беларусь трэцяга склікання — беларускі парламент, абраны на парламенцкіх выбарах 17 кастрычніка 2004. Дзейнічаў да лістапада 2008. Склад Палаты прадстаўнікоў — 110 дэпутатаў.

## Спіс дэпутатаў Палаты прадстаўнікоў 
# Вольга Абрамава
# Уладзімір Адашкевіч
# Ірына Аляксанава
# Людміла Анікеева
# Віктар Анікеенка
# Юрый Андрэеў
# Аляксандр Архіпаў
# Людміла Арцёменка
# Таццяна Арцюшына
# Таццяна Асмалоўская, КПБ
# Юрый Астапчанка
# Наталля Аўдзеева, КПБ
# Уладзімір Баршчоў
# Анатоль Белашэўскі
# Ганна Бурава
# Анатоль Ваньковіч
# Ларыса Вершаловіч
# Алег Вялічка
# Сяргей Гайдукевіч, ЛДПБ
# Віктар Герасімаў
# Святлана Гіль
# Леанід Глухоўскі
# Таццяна Голубева, КПБ
# Аляксандр Гудкоў
# Віктар Гумінскі
# Генадзь Давыдзька
# Васіль Дваранінавіч
# Уладзімір Дзялендзік
# Рыгор Дзямко
# Мікалай Дубовік
# Уладзімір Жвікаў
# Ніна Жданюк
# Людміла Жукоўская
# Сяргей Забалоцец
# Уладзімір Здановіч
# Аляксандр Зінчанка, Аграрная партыя
# Глеб Іваноў
# Уладзімір Ісаеў
# Віктар Ісачкін
# Ніна Кабернік
# Валянціна Кавалёва
# Яўген Казімірчык
# Вінцэнты Казяк
# Пётр Калугін
# Сяргей Камянецкі
# Уладзімір Канаплёў
# Ігар Карпенка
# Сяргей Касцян, КПБ
# Ігар Катляроў, КПБ
# Валянціна Качан
# Лілія Кашанкова
# Сяргей Кісялёў
# Леанід Козік
# Раман Корап
# Анатоль Красуцкі
# Зоя Крот
# Уладзімір Крук
# Ларыса Кузняцова
# Уладзімір Кужанаў
# Юрый Кулакоўскі
# Віталь Кулік, Аграрная партыя
# Мікалай Куцко, Аграрная партыя
# Віктар Кучынскі
# Валерый Лектараў
# Анатоль Ліс
# Людміла Ляшчанка
# Галіна Мазуркевіч
# Уладзімір Майсюк
# Уладзімір Малец
# Віктар Марахін
# Сяргей Маскевіч (даабраны на паўторных выбарах у 2005 годзе)
# Іван Мычко
# Тамара Навасад
# Міхаіл Орда
# Галіна Палянская
# Міхаіл Паплаўскі
# Вадзім Папоў
# Анатоль Паўловіч
# Іна Пчальнік
# Ніна Ругаль
# Міхаіл Русы
# Аляксандр Сайко
# Алег Сакадынец
# Пётр Саламуха
# Анатоль Салаўёў
# Міхаіл Сасонка
# Таццяна Сафроненка
# Іван Семяненя
# Мікалай Сергіенка
# Валянцін Сімірскі
# Уладзімір Скавародка
# Алена Скрыпко
# Фёдар Стрыкаў
# Аляксандр Свірыд, КПБ
# Сяргей Сямашка
# Іван Талкачоў
# Раман Унучка
# Ніна Федарук
# Васіль Хрол
# Марыя Худая, КПБ
# Раіса Ціханская
# Мікалай Чурсін
# Аляксандр Шаўко
# Аляксандр Шацько
# Сяргей Шлапак
# Чэслаў Шмігіра
# Уладзімір Шокаў, КПБ
# Галіна Юргялевіч
# Аляксандр Юшкевіч
# Ванда Януковіч

3
Магілёўская абласная філармонія

**Магілёўская абласная філармонія** — філармонія ў Магілёве. Створана ў 1990 годзе пры Упраўленні культуры Магілёўскага аблвыканкама на базе гастрольна-канцэртнага аддзялення Белдзяржфілармоніі. У 1996 годзе пад філармонію рэканструяваны былы дом палітычнай асветы, размешчаны на Тэатральнай плошчы, па адрасе вуліца Першамайская, 10.

У яе складзе (1999): мужчынскі камерны хор «Унія» (мастацкі кіраўнік і дырыжор К.  Насаеў), аркестр народных інструментаў (мастацкі кіраўнік і галоўны дырыжор Л.  Іваноў), камерны інструментальны ансамбль «Барыня», шоу-балет, гурты — вакальны-інструментальны «03», сямейны народных спеваў «Весялуха», эстрадна-цыркавыя «Казіно смеху» і «М+М», «Цырк на сцэне» і інш.; сярод артыстаў — спявачкі І.  Абалян, А. Мацярынка, Н. Шарубіна, флейтыст У. Буры, ілюзіяніст С. Фельдман. У філармоніі пачынаў творчую дзейнасць А. Цівуноў, у яе студыі па падрыхтоўцы маладых артыстаў вучыліся спевакі С. Франкоўскі, А. Кавалеўскі.

Вядзе актыўную дзейнасць па арганізацыі і правядзенні музычных фестываляў і конкурсаў, свят горада, у т. л. міжнароднага фестывалю «Залаты шлягер» (з 1995), «Фестывалю харавой музыкі» (1991), міжнародныя эстрадныя імпрэзы «Беларусь збірае сяброў» (1993), эстраднага фэсту «Рэха „Славянскага кірмашу“» (1994), «Магілёўскай музычнай вясны» (1995), «Каляднага фестывалю» і IV Сусветнага кангрэса цымбалістаў (1997), Міжнародных пленэраў па жывапісе імя В. К. Бялыніцкага-Бірулі (у святкаванні 125-годдзя з дня яго нараджэння ўдзельнічалі камерныя аркестры «Віртуозы Масквы» і «Вівальдзі-аркестр» пад кіраўніцтвам С. Бязроднай), удзельнічае ў фестывалі «Беларуская музычная восень», у працы міжнароднага дабрачыннага Фонду У. Співакова. 3 1997 года прадстаўніцтва філармоніі працуе ў Мінску.

## Кіраўнікі 
Дырэктары і мастацкія кіраўнікі філармоніі:
* У. Браілоўскі.
…
* Святлана Юр’еўна Ефімук

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Філармоніі Беларусі
Катэгорыя:Культура Магілёва
Катэгорыя:З’явіліся ў 1990 годзе
Катэгорыя:1990 год у Магілёве
Кенет Брана

Сэр **Кенет Чарлз Брана** (; нар. ) — брытана-ірландскі акцёр тэатра і кіно, кінарэжысёр, сцэнарыст і прадзюсар.

Вядомы дзякуючы шматлікім экранізацыям п’ес Шэкспіра — «Генрых V» (1989, прэмія BAFTA за рэжысуру, намінацыя на прэмію «Оскар» за найлепшую мужчынскую ролю), «Шмат шуму з нічога» (1993, намінацыя на «Залатую пальмавую галіну» Канскага кінафестывалю), «Гамлет» (1996) і інш.

Лаўрэат прэмій BAFTA і «Эмі», чатыры разы намінант на «Залаты глобус», пяціразовы намінант на «Оскар».

## Фільмаграфія 
### Акцёр 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Акцёры Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Акцёры тэлебачання Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Кінарэжысёры Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Сцэнарысты Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Эмі»
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі Лорэнса Аліўе
Катэгорыя:Лаўрэаты Еўрапейскай кінапрэміі
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі BAFTA
Ігар Міронавіч Губерман

**Ігар Міронавіч Губерман** (; нар. , ) — расійскі паэт і празаік, які атрымаў шырокую вядомасць дзякуючы сваім афарыстычным і сатырычным чатырохрадкоўям — «Гарыкі».

## Біяграфія 
Ігар Губерман нарадзіўся 7 ліпеня 1936 года ў Харкаве. Пасля школы паступіў у Маскоўскі інстытут інжынераў чыгуначнага транспарту. У 1958 годзе скончыў яго, атрымаўшы дыплом інжынера-электрыка. Некалькі гадоў працаваў па спецыяльнасці, паралельна займаючыся літаратурай.

У канцы 1950-х пазнаёміўся з А. Гінзбургам, які выдаваў адзін з першых самвыдатаўскую часопісаў «Сінтаксіс», а таксама з шэрагам іншых філосафаў, дзеячаў літаратуры, выяўленчага мастацтва. Пісаў навукова-папулярныя кнігі, але ўсё больш актыўна выяўляў сябе як паэт-дысідэнт. У сваёй «неафіцыйнай» творчасці выкарыстаў псеўданімы, напрыклад І. Міронаў, Абрам Хаям.

У 1979 годзе Губерман быў арыштаваны па сфальсіфікаваным абвінавачванні (аб куплі крадзеных абразоў) і асуджаны на пяць гадоў пазбаўлення волі. Не жадаючы лішняга палітычнага працэсу, улады судзілі Губермана як крымінальніка па артыкуле за спекуляцыю.

Трапіў у папраўча-працоўны лагер, дзе вёў дзённікі. Затым, ужо ў перыяд ссылкі, на базе гэтых дзённікаў была напісана кніга «Прагулкі вакол бараку» (у 1980 напісана, апублікавана ў 1988). У 1984 годзе ён вярнуўся з Сібіры. Доўга не мог прапісацца ў горадзе і ўладкавацца на працу.

У 1988 годзе Губерман эміграваў з СССР у Ізраіль, жыве ў Іерусаліме.

У 1990 годзе быў уганараваны прэміяй «Залатое цяля» «Літаратурнай Газеты» («Клуба 12 крэслаў»).

## Спасылкі 
* Выбраныя гарыкі ў перакладзе Яўгена Бяласіна і Макса Шчура

Катэгорыя:Паэты Расіі
Катэгорыя:Рускамоўныя паэты
Катэгорыя:Рускамоўныя пісьменнікі XX стагоддзя
Катэгорыя:Сатырыкі Расіі
Катэгорыя:Савецкія дысідэнты
Катэгорыя:Імігранты Ізраіля
Катэгорыя:Паэты Ізраіля
Катэгорыя:Рэпрэсаваныя савецкай уладай
Брацкая магіла (Рудзенск)

**Брацкая магіла** — вайсковае пахаванне ў гарадскім пасёлку Рудзенску, Пухавіцкі раён, Мінская вобласць. Знаходзіцца на могілках.

## Гісторыя 
Пахаваны 61 воін і партызан, якія загінулі ў баях з нямецкімі войскамі ў 1941—1944 гадах. Сярод іх воіны, загінулыя ў ліпені 1944 года пры вызваленні раёна.

## Помнік 
У 1956 годзе на магіле ўсталяваны абеліск. Трохкантовы абеліск з шэрага шліфаванага граніту вышынёй 2 м, падставай 0,3×0,25×0,4 м на пастаменце вышынёй 1 м, падставай 1,2×0,4 м абкладзеным беламармуровымі плітамі. Вяршыню абеліска карануе пяціканцовая зорка на металічным стрыжні. На пліце выбіты тэкст: «Вечная слава воинам и партизанам, павшим в боях за свободу и независимость нашей Родины годы Великой Отечественной войны 1941—1945 г.г.» Магіла абнесена металічнай агароджай 3×6 м.

## Літаратура 
*  — С. 136
* Памяць : Пухавіцкі раён: гісторыка-дакументальныя хронікі гарадоў і раёнаў Беларусі / [укладальнік А. А. Прановіч; рэдкалегія: А. М. Карлюкевіч і інш.]. — Мінск : Беларусь, 2003. — 748 с. — 3000 экз. ISBN 985-01-0251-9

Катэгорыя:Брацкія магілы Пухавіцкага раёна
Катэгорыя:Культавыя збудаванні Рудзенска
Катэгорыя:1944 год у Беларусі
Катэгорыя:З’явіліся ў 1944 годзе
Фамке Янсен

**Фамке Бёмер Янсен** (; нар. , Амстэлвен, Нідэрланды) — нідэрландская і амерыканская актрыса, фотамадэль і кінарэжысёр.

## Выбраная фільмаграфія 
Катэгорыя:Актрысы Нідэрландаў
Катэгорыя:Фотамадэлі Нідэрландаў
Катэгорыя:Кінарэжысёры Нідэрландаў
Катэгорыя:Сцэнарысты Нідэрландаў
Катэгорыя:Прадзюсары Нідэрландаў
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Сатурн»
Вайнона Райдэр

**Вайнона Райдэр** (; сапраўднае імя — **Уінона Лора Горавіц** (), нар. , Олмстэд, Мінесота, ЗША) — амерыканская актрыса і прадзюсар.

Два гады запар намінавалася на прэмію «Оскар» за ролі ў фільмах «Эпоха нявіннасці» (1993) і «Маленькія жанчыны» (1994). Лаўрэат прэміі «Залаты глобус» (1994) у намінацыі «Лепшая жаночая роля другога плана — кінафільм» за ролю ў фільме «Эпоха нявіннасці». Кінакрытыкамі лічыцца адной з самых паспяховых актрыс 1990-х гадоў. У 2000 годзе была ўдастоена імянной зоркі на Галівудскай «Алеі славы».

## Выбраная фільмаграфія 
## Зноскі 
Катэгорыя:Артыстычныя псеўданімы
Катэгорыя:Акцёры агучвання ЗША
Катэгорыя:Актрысы ЗША
Катэгорыя:Актрысы тэлебачання ЗША
Катэгорыя:Прадзюсары ЗША
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Малады акцёр»
Катэгорыя:Галівудская алея славы
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі Гільдыі кінаакцёраў ЗША
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Залаты глобус»
Янсен

**Янсен** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Гары Янсен — эстонскі журналіст.
* Ёхан Вальдэмар Янсен — эстонскі паэт, журналіст.
* Іаган Петэр Тэадор Янсен — нямецкі мастак.
* Марсель Янсен — нямецкі футбаліст.
* Фамке Янсен — нідэрландская актрыса.
* Хорст Янсен — нямецкі мастак.

## Гл. таксама 
* Карнелій Янсеній (1585—1638) — галандскі біскуп, заснавальнік каталіцкага багаслоўскага вучэння, вядомага як янсенізм.
Прыдруйск

**Пі́едруя** (, беларуская назва — **Прыдру́йск**) — вёска ў Краслаўскім краі Латвіі, адміністрацыйны цэнтр Прыдру́йскай воласці. Знаходзіцца на правым беразе ракі Дзвіна, па якой праходзіць дзяржаўная граніца паміж Латвіяй і Беларуссю, насупраць аграгарадка Друя (Беларусь). За 292 км ад Рыгі.

## Гісторыя 
Заснавана Янам Сапегам не пазней 1611 года. У XIX стагоддзі было мястэчкам Дрысенскага павета Віцебскай губерні. У канцы XIX стагоддзя ў Прыдруйску былі праваслаўная і каталіцкая цэрквы, яўрэйская сінагога, 2 малітоўныя дамы. Паводле перапісу 1897 года — 854 жыхары, сярод іх 561 яўрэй.

## Насельніцтва 
## Славутасці 
* Касцёл Ушэсця Дзевы Марыі (1759)
* Царква Святога Мікалая (1885)

## Вядомыя асобы 
* Францішак Бартуль (1918—2005) — беларускі грамадскі дзеяч.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Населеныя пункты Латвіі
Катэгорыя:Краслаўскі край
Помнік у гонар Лідскага міжраённага падпольнага партцэнтра КП(б)Б і партызанскіх брыгад

**Помнік у гонар Лідскага міжраённага падпольнага партцэнтра КП(б)Б і партызанскіх брыгад** — абеліск у в. Бакшты Іўеўскага раёна.

## Гісторыя 
Абеліск устаноўлены ў 1969 годзе ў гонар Лідскага міжраённага партыйнага цэнтра КП (б)Б і партызанскіх брыгад.

Лідскі міжрайпартцэнтр дзейнічаў з 25 красавіка 1943 года до 19 снежня 1943 года. Кіраўнік — член Баранавіцкага падпольнага абкома КП(б)Б Я. Гапееў. У зону дзейнасці міжрайпартцэнтра па арганізацыі партыйнай работы ўваходзілі г.Ліда, Воранаўскі, Іўеўскі, Лідскі, Любчанскі, Навагрудскі, Радунскі, Юрацішкаўскі раёны Баранавіцкай вобласці. У гэтай зоне пад кіраўніцтвам міжрайпартцэнтра і Баранавіцкага абкома КП(б)Б вялі барацьбу з нямецкімі войскамі партызанскія брыгады імя С. М. Кірава, Ф. Э. Дзяржынскага, 1-я Баранавіцкая, імя В. І. Чкалава, «Уперад», імя Аляксандра Неўскага, асобная брыгада «Няўлоўныя», асобны атрад «Слаўны»

## Літаратура 
* Помнік у гонар Лідскага міжраённага падпольнага партцэнтра КП(б)Б і партызанскіх брыгад : [в. Бакшты Іўеўскага раёна] // Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі. Гродзенская вобласць. Мінск, 1986. С. 198—199.

Катэгорыя:Бакшты (Іўеўскі раён)
Катэгорыя:З’явіліся ў 1969 годзе
Катэгорыя:1969 год у Беларусі
Катэгорыя:Помнікі Гродзенскай вобласці
Катэгорыя:Славутасці Іўеўскага раёна
Мемарыяльны комплекс (Стоневічы)

**Мемарыяльны комплекс «Стоневічы»** — мемарыяльны комплекс каля вёскі Стоневічы (Іўеўскі раён, Гродзенская вобласць, Беларусь).

## Гісторыя 
Першая акцыя нацыстаў па знішчэнню іўеўскіх яўрэяў была праведзена 2 жніўня 1941 года. Немцы з дапамогай паліцаяў сабралі яўрэяў ва ўзросце 20-60 гадоў, усяго 220 чалавек, якіх вывезлі ў напрамку вёскі Стоневічы ў 2 км ад Іўя і расстралялі. Астатніх яўрэяў сагналі ў гета, у якое да мая 1942 года перасялілі каля 3000 чалавек — усё яўрэйскае насельніцтва Іўеўскага раёна.

12 мая 1942 года большая частка яўрэйскага насельніцтва Іўеўскага гета была знішчана ва ўрочышчы каля в. Стоневічы. Для арганізацыі і выканання гэтага масавага забойства ў Іўе з Ліды быў дасланы атрад гестапа. Вязняў гета на падставе праверкі пашпартнага рэжыму сабралі на базарнай плошчы. Перад імі выступіў нямецкі афіцэр, які паведаміў, што ўсе будуць пакараны за нейкі «крадзеж зброі». Пасля гэтага яўрэяў сталі выводзіць групамі на вуліцу каля касцёла, дзе іх раздзялялі на дзве групы. Працаздольных яўрэяў аддзялілі, а астатніх, збіваючы, немцы і паліцэйскія пагналі ў лес пад Стоневічы, дзе іх чакалі выкапаныя магілы. Забівалі вязняў групамі па 10-15 чалавек, а дзяцей кідалі ў яму жывымі. Магілы засыпалі хлорнай вапнай і зямлёй. Усяго ў гэты дзень было забіта 2304 чалавека.

## Помнік 
У 1957 годзе на брацкіх магілах вязняў гета была ўстаноўлена стэла. А ў 1987 годзе быў створаны мемарыяльны комплекс, які складаецца з дзвюх магіл і сцяны плачу. На сцяне выбіты словы паэта Арона Вергеліса: «В мертвом лесу, упираясь во взгляд, камни заплаканные стоят».

Ghetto Iuje 1c.jpg
Ghetto Iuje 2b.jpg
Ghetto Iuje 3a.jpg
Ghetto Iuje 3b.jpg
Ghetto Iuje 3c.jpg

## Літаратура 
*  — С. 204

Катэгорыя:Помнікі Вялікай Айчыннай вайны ў Беларусі
Катэгорыя:Мемарыяльныя комплексы Беларусі
Катэгорыя:Славутасці Іўеўскага раёна
Катэгорыя:Стоневічы
Катэгорыя:1957 год у Беларусі
Катэгорыя:Халакост у Беларусі
Валерый Віктаравіч Рысакоў

**Валерый Віктаравіч Рысакоў** (, Мінск) — беларускі архітэктар, дызайнер.

## Біяграфія 
Скончыў Беларускі політэхнічны інстытут у 1970 годзе. З 1970 г. — аспірант, асістэнт кафедры тэорыі і гісторыі архітэктуры Беларускага політэхнічнага інстытута, з 1976 года — выкладчык кафедры інтэр’ера і абсталявання Беларускага тэатральна-мастацкага інстытута.

Член Саюза архітэктараў СССР з 1975 года. Пражывае ў Мінску.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Асобы
Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Дызайнеры Беларусі
Катэгорыя:Члены Беларускага саюза дызайнераў
Валерый Ільіч Кожар

**Валерый Ільіч Кожар** () — беларускі архітэктар.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў 1937 годзе ў Ветцы Гомельскай вобласці. Трэцяе, малодшае дзіця ў сям’і Героя Савецкага Саюза Ільі Паўлавіча Кожара і яго жонкі Еўдакіі Іванаўны. Меў брата Ігара.

У 1940 годзе сям’я перабралася ў Гомель. Улетку 1941 года сям’я знаходзілася на ведамаснай дачы разам з іншымі сем’ямі абкамаўскіх працаўнікоў. У першыя дні вайны дом у Гомелі быў разбураны ад прамога траплення бомбы. У  сям’я была эвакуіравана ў горад Сенгілей, куды дабралася напачатку зімы. Ёй выдалі кабінет з печкай-буржуйкай у старым халодным адміністрацыйным будынку. Праз пару тыдняў мясцовы выканкам вызначыў новае месца пастаяннага пражывання — гарадскі пасёлак Нікольск. Узімку 1943 года, пасля вызвалення Гомеля, за сям’ёй прыехаў бацька. Для вяртання гомельскіх бежанцаў даслалі .

Бежанцаў часова рассялілі ў сяле Кустарным пад Гомелем, дзе яны заставаліся да канца лета 1944 года. Бацька па вечарах прыязджаў на вайсковым газіку, а рана раніцай вяртаўся ў Гомель.

Член Беларускага саюза архітэктараў.

## Дзейнасць 
Аўтар шэрагу аб’ектаў, пабудаваных у Рэспубліцы Беларусь і за яе межамі, у тым ліку жылых дамоў, аб’ектаў сацкультбыту, ландшафтнай архітэктуры. Адным з першых укараніў у практыку будаўніцтва ў Мінску вентыляваныя фасады (адміністрацыйны корпус завода «Аліварыя»).

Асноўныя кірункі навуковых даследаванняў — архітэктура жылля, жыллё для сацыяльных праграм, выкарыстанне найноўшых тэхналогій у жылых дамах для аграгарадкоў.

## Сям’я 
Жанаты, меў сына і дачку. Трымаў ньюфаўндленда па мянушцы Лентбергер.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Брацкая магіла (Гарэлец)

**Брацкая магіла** — вайсковае пахаванне ў аграгарадку Гарэлец, Пухавіцкі раён, Мінская вобласць. Знаходзіцца каля будынка выканаўчага камітэта.

## Гісторыя 
У брацкай магіле пахаваны 55 савецкіх войнаў і 28 партызан атрада «Мсціцель», якія загінулі ў гады Вялікай Айчыннай вайны ў баях супраць нямецкіх войскаў. Сярод пахаваных — воіны 48-й арміі 1-га Беларускага фронту і 2 чэхі: Бадан Ян Андрэевіч, загінулы 22 лютага 1944 года, і Насцішын Ян Янавіч, загінулы 17 лютага 1944 года.

## Помнік 
У 1983 годзе на магіле ўсталявана стэла. Стэла з чорнага шліфаванага граніту агульнай вышынёй 2,8 м, асновай 0,3×0,8 м пастаўлена на ступеністым пастаменце вышынёй 0,8 м, асновай 2,8×0,8 м. На вяршыні стэлы заходзіцца пяціканцовая зорка на металічным стрыжні. На стэле выбіты надпіс: «Вечная слава воинам и партизанам, павшим в боях за свободу нашей Родины. 1941—1944 г.г.». Ніжэй выбіты імёны загінулых герояў.

## Літаратура 
* Памяць : Пухавіцкі раён: гісторыка-дакументальныя хронікі гарадоў і раёнаў Беларусі / [укладальнік А. А. Прановіч; рэдкалегія: А. М. Карлюкевіч і інш.]. — Мінск : Беларусь, 2003. — 748 с. — 3000 экз. ISBN 985-01-0251-9

Катэгорыя:Брацкія магілы Пухавіцкага раёна
Катэгорыя:1944 год у Беларусі
Катэгорыя:З’явіліся ў 1944 годзе
Катэгорыя:Гарэлец
Джудзі Дэвіс

**Джудзі Дэвіс** (; нар. , Перт) — аўстралійская актрыса. Уладальніца прэмій «Эмі», BAFTA і «Залаты глобус», двойчы намінаваная на прэмію «Оскар». Дэвіс з’яўляецца сяміразовым лаўрэатам вышэйшай кінематаграфічнай прэміі Аўстраліі — AACTA.

## Зноскі 
Катэгорыя:Актрысы Аўстраліі
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Залаты глобус»
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Эмі»
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі Гільдыі кінаакцёраў ЗША
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Спадарожнік»
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Незалежны дух»
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі BAFTA
Катэгорыя:Лаўрэаты Маскоўскага кінафестывалю
Магілёўская губернская друкарня

**Магілё́ўская губе́рнская друка́рня** — друкарня ў Магілёве, якая дзейнічала ў 1833—1917 гг. пры губернскім праўленні. У 1846 г. ёй перададзена абсталяванне кансісторскай друкарні.

Друкавала газету «Могилевские губернские ведомости», штогадовы даведнік «Обзор Могилевской губернии», «Памятные книжки Могилевской губернии», афіцыйныя матэрыялы губернскага праўлення, мясцовых дзяржаўных устаноў і грамадскіх арганізацый, губернскага статыстычнага камітэта: агляды і статыстычныя табліцы, спісы населеных пунктаў, звесткі аб складзе насельніцтва і інш. Друкаваліся матэрыялы сходаў і з’ездаў, справаздачы, уставы. У 1853—1855 гг. выдадзена першая кніга «Могилевская флора» Р. Пабо і К. Чалоўскага. Сістэматычнае кнігадрукаванне пачалося з 1861 г.

Усяго выйшла каля 217 назваў кніг, у асноўным свецкай тэматыкі на рускай мове (рэлігійная літаратура складала 4,6 %). Найбольш цікавымі з’яўляюцца краязнаўчыя працы па гісторыі, археалогіі, этнаграфіі: «Исторический очерк Могилевской губернии» М. В. Фурсава (1882), «Дневник курганных раскопок, сделанных в течение лета 1892 г. в уездах Рогачевском, Быховском, Климовичском, Чериковском и Мстиславском» М. В. Фурсава і С. Ю. Чалоўскага (1892), «Историческая справка Могилевской мужской гимназии 1809—1909» М. П. Сазонава (1909), «Белыничский Рождество-Богородицкий монастырь» Ф. А. Жудро (ч. 1-2, 1911), збор гістарычных матэрыялаў «Могилевская старина». Былі выдадзены таксама: «Опыт описания Могилевской губернии…» (1882—1884) і «Свадебные песни белорусские» (1884) пад рэдакцыяй А. Дамбавецкага, «Белорусский сборник» Е. Раманава (1901, вып. 6.) і інш.

На беларускай мове надрукавана кніга «Тарас на Парнасе» і іншыя беларускія вершы (1900—1902).

## Літаратура 
* 
* Могилёв : энциклопедический справочник / главный редактор И. П. Шамякин. — Минск, 1990. — С. 244.
* *Сидоренко, Б. И.* Могилевский губернатор Александр Станиславович Дембовецкий и его время / Б. И. Сидоренко. — Могилёв, 2012. — С. 59.
* 
* 

Катэгорыя:Друкарні Беларусі
Катэгорыя:1833 год у Беларусі
Катэгорыя:З’явіліся ў 1833 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 1917 годзе
Катэгорыя:Культура Магілёва
Катэгорыя:Гісторыя Магілёва
Віктар Савельевіч Саенка

**Віктар Савельевіч Саенка** (, Дніпрадзэржынск) — беларускі архітэктар.

## Біяграфія 
Скончыў Ленінградскі інжынерна-будаўнічы інстытут у 1963 годзе. З 1963 па 1969 год працаваў у праектных арганізацыях Уфы, Макііўкі Данецкай вобласці, з 1969 года — галоўны архітэктар праектаў у Гомельграмадзянпраекце.

Член Саюза архітэктараў СССР з 1966 года. Пражывае ў Гомелі.

## Творчасць 
 за будынкам бібліятэкі]]
Асноўныя працы: кварталы 68, 95 (1963), мікрараён Цэнтр-1 (1964), жылы раён Тужылаўка (1964—1967, у аўтарскім калектыве) ва Уфе, мікрараён № 11 у Макііўцы (1967), дзве дзіцячыя спартыўныя школы (1970—1976), гасцініца абкама КПБ, 13-павярховы інтэрнат Беларускага інстытута інжынераў чыгуначнага транспарту па Чырвонаармейскай вуліцы, 4А (1973), інжынерна-вылічальны цэнтр аблаўтатрэста па Рэчыцкім праспекце (1975) у Гомелі, 12-павярховы інтэрнат педінстытута ў Мазыры (1977), крыты рынак у Бабруйску (1985), 9-павярховы жылы дом з кватэрамі ў розных узроўнях у Светлагорску (1986).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Асобы
Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары Уфы
Катэгорыя:Архітэктары Макееўкі
Катэгорыя:Архітэктары Гомеля
Катэгорыя:Архітэктары Мазыра
Катэгорыя:Архітэктары Бабруйска
Катэгорыя:Архітэктары Светлагорска
Валерый Багавеевіч Садыкаў

**Валерый Багавеевіч Садыкаў** (, Казань — 9 сакавіка 2015, Мінск) — беларускі архітэктар.

## Біяграфія 
Скончыў Маскоўскі архітэктурны інстытут у 1966 годзе. Працаваў старшым архітэктарам у Валгаградграмадзянпраекце. З 1971 года — старшы архітэктар, з 1977 года — галоўны архітэктар праектаў у Мінскпраекце.

Член Саюза архітэктараў СССР з 1976 года. Жыў у Мінску.

## Творчасць 
Удзельнічаў у праектаванні Музея абароны і панарамы Сталінградскай бітвы ў Валгаградзе (1971).
 з прадуктовым магазінам]]
Асноўныя працы (у аўтарскім калектыве) у Беларусі: фізкультурна-аздараўленчы камбінат у парку па вул. Матусевіча (1975), стадыён «Трактар» (1980), 16-павярховы жылы дом з прадуктовым магазінам па вул. Енісейскай, інжынерна-лабараторны корпус па вул. Трасцянецкай (1985), інтэрнат для інвалідаў і састарэлых у Дражні (1986) у Мінску.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Маіко

**Нацыянальны парк Маіко́** () — нацыянальны парк на паўночным усходзе Дэмакратычнай Рэспублікі Конга. Створаны ў 1970 г. для захавання прыроды Ітуры. У нашы дні займае плошчу 10885 км².

## Гісторыя 
У 1949 г. бельгійская каланіяльная адміністрацыя стварыла на месцы Маіко паляўнічы заказнік, як мяркуецца, для захавання мясцовых лясоў ад здабытчыкаў каштоўных каменняў, што цікавіліся гэтым раёнам. 20 лістапада 1970 г. Мабуту Сесе Секо падпісаў указ пра стварэнне нацыянальнага парка. Аднак захаванню дзікай прыроды перашкаджала палітычная нестабільнасць. У розныя гады часткі парка кантраляваліся ўзброенымі паўстанцамі, якія не заміналі паляванню і здабычы мінералаў. У нашы дні паступова развіваецца турызм. 

## Прырода 
Большая частка нацыянальнага парка Маіко пакрыта даджавым трапічным лесам. Тут сустракаюцца такія жывёлы, як леапард, гарыла, лясны афрыканскі слон, акапі, шмат розных птушак.  

## Спасылкі 
* Дапаможнік для вандроўнікаў

Катэгорыя:Нацыянальныя паркі Дэмакратычнай Рэспублікі Конга
Катэгорыя:Катэгорыя МСАП II
Амір Сархош

**Амір Сархош** (нар. 30 мая 1991) — прафесійны снукерыст з Ірана.

## Зноскі 
## Спасылкі 
* Профіль Amir Sarkhosh CueTracker — База дадзеных снукераў. Праверана 4 жніўня 2020 года.
* «Профіль гульца Аміра Сархоша» . www.snookerdatabase.co.uk. Праверана 2020-08-02.
* Амір Сархош -Tasnim (на персідскай). Праверана 2020-08-01.
* Амір Сархош на ibsf.info

Катэгорыя:Снукерысты Ірана
Людміла Аляксандраўна Сазонава

**Людміла Аляксандраўна Сазонава** (, Мінск) — беларускі архітэктар.

## Біяграфія 
Скончыла Беларускі політэхнічны інстытут у 1969 г. Працавала ў праектных арганізацыях Душанбэ, Разані. З 1977 года — вядучы архітэктар у Мінскпраекце.

Член Саюза архітэктараў СССР з 1975 года. Пражывае ў Мінску.

## Творчасць 
Запраектавала шэраг жылых дамоў у Ленінабадзе, хірургічны корпус 2-й гарадской бальніцы, 9-павярховы жылы дом у Разані.

Асноўныя працы (у аўтарскім калектыве) у Беларусі: вытворчы будынак Міністэрства сувязі БССР з вылічальным цэнтрам (1980), будынак райвыканкама і РК КПБ Маскоўскага раёна, 9-павярховы жылы дом з убудаванымі памяшканнямі па вул. Даўмана, Дом жалобных абрадаў (1982), Беларускае дзяржаўнае харэаграфічнае вучылішча (1984) у Мінску.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Асобы
Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары  Худжанда
Катэгорыя:Архітэктары Разані
Катэгорыя:Архітэктары Мінска
Іосіф Аронавіч Сагаловіч

**Іосіф Аронавіч Сагаловіч** (,  — ) — беларускі інжынер-будаўнік.

## Біяграфія 
Скончыў у 1935 годзе Мінскі архітэктурна-будаўнічы тэхнікум, у 1940 годзе Беларускі політэхнічны інстытут. Працаваў ва Упраўленні капітальнага будаўніцтва, Міністэрстве жыллёва-грамадзянскага будаўніцтва БССР, з 1958 па 1969 г. — намеснік начальніка аддзела СКБ Інстытута цепла- і масаабмену АН БССР.

Член Саюза архітэктараў СССР з 1962 года.

## Узнагароды 
Узнагароджаны ордэнам «Знак Пашаны» (1954), Ганаровай граматай Прэзідыума Вярхоўнага Савета БССР (1958).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Асобы
Катэгорыя:Інжынеры-будаўнікі Беларусі
Катэгорыя:Супрацоўнікі Інстытута цепла- і масаабмену імя А. В. Лыкава НАНБ
Кірыл Раманавіч Насаеў

**Кірыл Раманавіч Насаеў** ( — ) — беларускі кампазітар, дырыжор, хормайстар.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 15 мая 1960 года.

Скончыў харавое аддзяленне сярэдняй спецыяльнай музычнай школы пры Беларускай дзяржаўнай кансерваторыі, у 1986 годзе Беларускую дзяржаўную кансерваторыю імя А. В. Луначарскага. З 1986 года выкладаў у Беларускім дзяржаўным інстытуце культуры, з 2003 па 2018 гады — у Беларускай дзяржаўнай акадэміі музыкі. У 1990 годзе арганізаваў мужчынскі хор «Унія», які стаў пераможцам Першага міжнароднага фестывалю духоўнай музыкі «Магутны Божа» (1993), у 1998—2005 гадах кіраваў хорам Мінскага музычнага вучылішча імя М. І. Глінкі.

У апошнія гады цяжка хварэў, увесну 2018 года быў пераведзены на інваліднасць і вымушаны быў спыніць сваю выкладчыцкую дзейнасць. Рана раніцай 17 чэрвеня 2018 яго забрала «хуткая дапамога», але выратаваць не ўдалося.

Памёр 17 ліпеня 2018 года. Пахаваны на Міханавіцкіх могілках.

## Дзейнасць 
Аўтар творчых праектаў «Музыка Літвы і Кароны», «Музыка беларускіх храмаў», «Беларускія маршы і песні (Лірыка змагання)».

Катэгорыя:Кампазітары Беларусі
Катэгорыя:Дырыжоры Беларусі
Катэгорыя:Дырыжоры XX стагоддзя
Катэгорыя:Хормайстары Беларусі
Барыс Васільевіч Карасёў

**Барыс Васільевіч Карасёў** (; нар. ) — вучоны ў галіне гідраўлікі, кандыдат тэхнічных навук (1956), прафесар (1985). Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны.

## Біяграфія 
Нарадзіўся на станцыі Безабразава (зараз Ракша, Маршанскі раён Тамбоўскай вобласці Расіі). Напярэдадні Вялікай Айчыннай вайны сям’я пераехала ў Пінск, а з яе пачаткам эвакуіравалася ў Маршанск, дзе Барыс Васільевіч скончыў васьмігадовую школу і шафёрскія курсы) — дэкан факультэта электрыфікацыі сельскай гаспадаркі. З 1968 года Б. В. Карасёў у Брэсцкім інжынерна-будаўнічым інстытуце (сучасны Брэсцкі дзяржаўны тэхнічны ўніверсітэт). У 1969—1970 гадах займаў пасаду дэкана будаўнічага факультэта, у 1971—1976 гадах — дэкана факультэта гідрамеліярацыі, у 1976—1982 — дэкана факультэта водазабеспячэння і каналізацыі. З 1985 года прафесар кафедры водазабеспячэння, водаадвядзення і гідратэхнічных збудаванняў.

## Навуковая дзейнасць 
Аўтар навуковых прац па гідраўліцы, водазабеспячэнні, каналізацыі і падручнікаў для вышэйшых навучальных устаноў.

Сярод апублікаванага:
* Основы гидравлики, гидравлические машины и сельскохозяйственное водоснабжение. — Мн., 1965. (Разам з В. І. Дзячовым.)
* Насосы и насосные станции: Учебник для экон. вузов по спец. 1209 «Водоснабжение и канализация», 1217 «Рац. использ. вод. ресурсов и обезвреживание промстоков». — Минск: Вышэйшая школа, 1979. — 285 с.
* Гидравлика, основы сельскохозяйственного водоснабжения и канализации: Учеб. пособие для вузов по спец. 1205 «С.-х. стр-во». — Минск: Вышэйшая школа, 1983. — 285 с.
* Насосные и воздуходувные станции. — Мн., 1990.

## Узнагароды 
* Ордэн Айчыннай вайны II ступені
* Медаль «За перамогу над Германіяй у Вялікай Айчыннай вайне 1941—1945 гг.»
* Ордэн «Знак Пашаны»
* Медаль «За абарону Сталінграда»
* Медаль «За баявыя заслугі»
* Медаль «За працоўныя заслугі»
* Шэраг юбілейных узнагарод, у тым ліку Ганаровы знак Міністэрства вышэйшай і сярэдняй адукацыі СССР «За выдатныя поспехі ў працы»

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Поздравляем первого декана факультета гидромелиорации Бориса Васильевича Карасёва с 90-летием // Наша газета, 1 (128) март 2015   // БрДТУ
* Давайте вспомним // Наша газета, 3 (139) март 2016   // БрДТУ
* Агроэнергетический факультет. История.   // Сайт БДАТУ

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Тамбоўскай вобласці
Катэгорыя:Механікі СССР
Катэгорыя:Фізікі Беларусі
Катэгорыя:Выкладчыкі БДАТУ
Катэгорыя:Выкладчыкі Брэсцкага дзяржаўнага тэхнічнага ўніверсітэта
Катэгорыя:Сяржанты і старшыны СССР
Катэгорыя:Удзельнікі Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Аўтары падручнікаў
Катэгорыя:Дэканы факультэта інжынерных сістэм і экалогіі БрДТУ
Катэгорыя:Дэканы будаўнічага факультэта БрДТУ
Катэгорыя:Дэканы аграэнергетычнага факультэта БДАТУ
Сусанна Міхайлаўна Самбук

**Сусанна Міхайлаўна Са́мбук** () — беларускі гісторык. Доктар гістарычных навук (1980).

## Біяграфія 
Нарадзілася 13 снежня 1924 года ў Ленінградзе.

У 1949 годзе Скончыла Ленінградскі ўніверсітэт. З 1953 года працавала ў Ленінградскім дзяржаўным музеі Кастрычніцкай рэвалюцыі. У 1957—1983 гадах — у Інстытуце гісторыі АН БССР.

Памерла 15 чэрвеня 2012 года. Пахавана ў Мінску на Усходніх могілках.

## Навуковая дзейнасць 
Даследавала гісторыю Беларусі XIX — пачатку XX ст.: праблемы сацыял-дэмакратычнага і рабочага руху, палітыкі царызму, грамадска-палітычнай думкі, народніцтва і нацыянальнага руху. Адзін з аўтараў двухтомнай «Гісторыі БССР» (т. 1, 1961), пяцітомнай «Гісторыі Беларускай ССР» (т. 2, 1972), «Гісторыі Мінска» (1967).

## Творы 
* Революционные народники Белоруссии (70-е — начало 80-х гг. XIX в.). — Мн., 1972;
* Общественно-политическая мысль Белоруссии во второй половине XIX в. — Мн., 1976;
* Исторические корни дружбы и единения украинского и белорусского народов. — Киев, 1978 (у сааўтарстве);
* Политика царизма в Белоруссии во второй половине XIX в. — Мн., 1980.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Гісторыкі Беларусі
Станіслаў Фёдаравіч Самбук

**Станіслаў Фёдаравіч Самбук** (, Акцюбінск) — беларускі архітэктар.

## Біяграфія 
Скончыў Беларускі політэхнічны інстытут у 1970 годзе. Працаваў у Інстытуце мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору АН БССР, з 1975 года — намеснік начальніка аддзела горадабудаўніцтва і раённай планіроўкі Дзяржбуда БССР, з 1983 года — вядучы архітэктар аддзела БелНДІПгорадабудаўніцтва.

Член Саюза архітэктараў СССР з 1977 года. Член КПСС з 1982 года. Пражывае ў г. Мінск.

## Навуковая дзейнасць 
Апублікаваны працы па горадабудаўніцтве і архітэктуры, помніках архітэктуры Беларусі ў БелСЭ, «Зборы помнікаў гісторыі і культуры Беларусі» (Мінск, 1984—1988), у т.л. манаграфія «Дом урада БССР» (Мінск, 1975), ілюстраваны каталог «Праекты мемарыяльных памятных знакаў» (Мінск, 1981) — у аўтарскім калектыве.

## Узанагроды 
Узнагароджаны дыпломам I ступені Саюза мастакоў СССР (1983) за ўдзел у стварэнні «Гісторыі мастацтва народаў СССР».

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Асобы
Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Акцюбінскай вобласці
Маісеенка

**Маісе́енка** — беларускае прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Сяргей Рыгоравіч Маісеенка (нар. 1961) — беларускі архітэктар.
* Сяргей Цімафеевіч Маісеенка (1920—2015) — беларускі савецкі дзяржаўны дзеяч, міністр лясной гаспадаркі БССР.

## Гл. таксама 
* Майсеенка
Жанна Станіславаўна Сахарава

**Жанна Станіславаўна Сахарава** (нар. , пас. Кляны, Дубровенскі раён, Віцебская вобласць) — беларускі архітэктар.

## Біяграфія 
Скончыла Беларускі політэхнічны інстытут у 1959 годзе. Працавала ў Краснаярску, з 1963 года — старшы архітэктар, кіраўнік групы архітэктараў, галоўны архітэктар праектаў у Белпрампраекце.

Член Саюза архітэктараў СССР з 1963 года. Пражывае ў г. Мінск.

## Творчасць 
 ]]
Асноўныя працы (у аўтарскім калектыве): панчошная фабрыка ў Брэсце (1966), корпус аўтатранспартнага факультэта Беларускага політэхнічнага інстытута (1973), комплекс будынкаў электратэхнічнага завода (1986) у Мінску, комплексы «Лясное», «Таньчына» (1983).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Прамысловыя архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары Брэста
Катэгорыя:Архітэктары Мінска
Святлана Пятроўна Сахарава

**Святлана Пятроўна Сахарава** (нар. , Брэст) — беларускі архітэктар.

## Біяграфія 
Скончыла ў 1973 годзе Брэсцкі інжынерна-будаўнічы інстытут. З 1973 года — архітэктар, старшы архітэктар, вядучы архітэктар у БелНДІПгорадабудаўніцтва.

Член Саюза архітэктараў СССР з 1979 года. Член КПСС з 1978 года. Пражывае ў г. Мінск.

## Творчасць 
Асноўныя працы (у аўтарскім калектыве): генплан і ПДП санаторнай зоны курорта Нарач (1976), генплан Вілейкі (1980), схемы комплекснага выкарыстання і аховы водных і зямельных рэсурсаў басейнаў рэк Сож (1975), Заходняй Дзвіны (1977), воз. Нарач (1980), ТЭА Музея народнага дойлідства і побыту Беларускай ССР (1979), схемы развіцця і размяшчэнні зон адпачынку Віцебскай і Гомельскай абласцей (1981), праекты рэалізацыі ПРП раёнаў Калінінградскай вобласці (1986).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Горадабудаўнікі Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары Вілейкі
Драгун (значэнні)

**Драгун** — шматзначнае паняцце.

* драгуны — род войск.

## Прозвішча 
* Аксана Уладзіміраўна Драгун (нар. 1981) — беларуская лёгкаатлетка.
* Мікалай Фёдаравіч Драгун (1888—1976) — беларускі рэлігійны дзеяч.
* Станіслаў Драгун (нар. 1988) — беларускі футбаліст.
* Уладзімір Леанідавіч Драгун (1946—2011) — беларускі фізік. Доктар тэхнічных навук (1994), прафесар (1996).
* Фёдар Міхайлавіч Драгун (нар. 1962) — беларускі мастак-манументаліст.
* Юрый Іосіфавіч Драгун (1926—2001) — беларускі археолаг, гісторык.

## Гл. таксама 
* Драгуны — вёска ў Мёрскім раёне Віцебскай вобласці.
Аляксандр Леанідавіч Сахно

**Аляксандр Леанідавіч Сахно** (, Новасібірск) — беларускі архітэктар.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 12 чэрвеня 1939 года ў Новасібірску.

Скончыў у 1962 годзе Новасібірскі інжынерна-будаўнічы інстытут. Працаваў у праектных арганізацыях Омска, Новасібірска. З 1975 года — кіраўнік групы архітэктараў, з 1980 года — галоўны архітэктар праектаў у Мінскпраекце, з 1987 года — кіраўнік групы архітэктараў у Магілёўграмадзянпраекце.

Член Саюза архітэктараў СССР з 1974 года. Пражывае ў Магілёве.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Асобы
Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Сахно

**Сахно** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Аляксандр Леанідавіч Сахно (нар. 1939) — беларускі архітэктар.
* Веніямін Якаўлевіч Сахно (нар. 1917) — беларускі архітэктар.
* Сяргей Вітальевіч Сахно (нар. 1966) — украінскі музыкант.
Прывітанне Дыксана

**«Прывітанне Дыксана»** () — нямы кароткаметражны фільм , зняты ў лабараторыі Томаса Эдысана пры дапамозе першага працаздольнага варыянту  з гарызантальным ходам 19-мм .

## Спасылкі 
Катэгорыя:З’явіліся ў 1891 годзе
Катэгорыя:Фільмы Уільяма Дыксана
Катэгорыя:Нямыя фільмы ЗША
Катэгорыя:Чорна-белыя фільмы ЗША
Катэгорыя:Кароткаметражныя фільмы ЗША
Віктар Іванавіч Сахно

**Віктар Іванавіч Сахно** (, г. Бэрыслаў, Херсонская вобласць — 7 жніўня 2007, г. Мінск) — беларускі архітэктар.

## Біяграфія 
Скончыў Днепрапятроўскі інжынерна-транспартны інстытут у 1960 годзе. Працаваў у Данецкім філіяле Дзіпраграда, з 1970 года — у Мінскграмадзянпраекце, з 1979 па 1994 год — галоўны спецыяліст, кіраўнік архітэктурнай майстэрні БелНДІПгорадабудаўніцтва.

Член Саюза архітэктараў СССР з 1972 года. Пражывае ў Мінску.

## Творчасць 
Асноўныя працы: Паўднёва-Заходні жылы раён, мікрараёны № 245, 239, 236, праект забудовы грамадска-адміністрацыйнага цэнтра, комплекс педінстытута ў Горліўцы Данецкай вобласці (1960—1970), жылыя раёны Камсамольскі ў Славянску (196]), Янакіевэ (1970); у аўтарскім калектыве: ПДП і праекты забудовы Барысава, Жодзіна, Салігорска (1975), ПДП рэканструкцыі гістарычнага цэнтра Пінска (1981), праекты планіроўкі і забудовы новых жылых раёнаў Мінскай АЦЭЦ і аэрапорта «Мінск-2» (1983).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Асобы
Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары Украіны
Катэгорыя:Горадабудаўнікі Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары Барысава
Катэгорыя:Архітэктары Жодзіна
Катэгорыя:Архітэктары Салігорска
Катэгорыя:Архітэктары Пінска
Мікалай Емяльянавіч Заяц

**Мікалай Емяльянавіч Заяц** (нар. , в. Страдзеч, Брэсцкі раён, Брэсцкая вобласць — ) — беларускі вучоны ў галіне эканомікі і фінансаў. Член-карэспандэнт Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі (2003), Акадэміі аграрных навук Рэспублікі Беларусь (1996—2002). Доктар эканамічных навук (1991), прафесар (1993). Заслужаны эканаміст Рэспублікі Беларусь (1998).

## Біяграфія 
Нарадзіўся 4 студзеня 1943 года ў в. Страдзеч Брэсцкага раёна Брэсцкай вобласці.

Скончыў Беларускі дзяржаўны інстытут народнай гаспадаркі (1969). З 1969 года — старэйшы метадыст Міністэрства фінансаў БССР. З 1976 года — малодшы навуковы супрацоўнік, старшы навуковы супрацоўнік БелНДІ эканомікі і арганізацыі сельскай гаспадаркі. З 1978 года — асістэнт, старшы выкладчык, дацэнт кафедры Беларускага дзяржаўнага інстытута народнай гаспадаркі імя В. У. Куйбышава. З 1991 года — прарэктар па вучэбнай рабоце, з 1998 года — прарэктар па навуковай рабоце, з 2002 года — загадчык кафедры Беларускага дзяржаўнага эканамічнага ўніверсітэта. Адначасова з 1994 года — член Прэзідыума ВАК Рэспублікі Беларусь.

Памёр 27 красавіка 2004 года.

## Навуковая дзейнасць 
Навуковыя працы ў галіне фінансава-крэдытнай і падатковай палітыкі, валютна-фінансавага і бюджэтнага рэгулявання, цэнаўтварэння, эканомікі і фінансаў аграпрамысловага комплексу. Узначальваў навуковыя калектывы па распрацоўцы праектаў Падатковага кодэкса і канцэпцыі фарміравання бюджэту, якія ўвайшлі ў Закон Рэспублікі Беларусь «Аб бюджэце»; пілотнай праграмы па страхаванні крэдытаў, выдадзеных на інавацыйныя мэты; на працягу шэрагу гадоў кіраваў працай па штоквартальным маніторынгу тэндэнцый у макраэканамічнай сферы; удзельнічаў у распрацоўцы праграмы фінансавага аздараўлення эканомікі Рэспублікі Беларусь, прынятай Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь да рэалізацыі. З’яўляецца каардынатарам Дзяржаўнай праграмы «Нацыянальная эканоміка і стратэгія развіцця», шэф-рэдактарам, навуковым кансультантам, адным з заснавальнікаў навукова-практычнага часопіса «Фінансы, улік, аўдыт». Пад яго кіраўніцтвам упершыню ў Рэспубліцы Беларусь выдадзены падручнікі па тэорыі фінансаў, падатках, фінансах прадпрыемстваў і інш.

Аўтар больш за 130 навуковых прац, у т.л. 3 манаграфій, 12 падручнікаў.

## Асноўныя працы 
* Теория финансов. Мн., 1999 (у суаўт.).
* Финансы предприятий АПК. Мн., 2000 (у суаўт.).
* Теория налогов. Мн., 2002.

## Літаратура 
* Заяц Мікалай Емяльянавіч // Беларуская энцыклапедыя : у 18 т. — Мінск, 1998. — Т. 7. — С. 27.
* Заяц Николай Емельянович // Республика Беларусь : энциклопедия : [в 7 т.]. — Минск, 2006. — Т. 3. — С. 637.
* Заяц Николай Емельянович // Национальная академия наук Беларуси : энциклопедический справочник. — Минск, 2017. — С. 166—167.
* Заяц Николай Емельянович // Белорусский государственный экономический университет в биографиях преподавателей и выпускников : 75 лет, 1933—2008. — Минск, 2008. — С. 206—207.

## Спасылкі 
* Мікалай Емяльянавіч Заяц у базе даных «История белорусской науки в лицах» Цэнтральнай навуковай бібліятэкі імя Якуба Коласа НАН Беларусі
Салі Гарднер галопам

**«Салі Гарднер галопам»** () — картатэка з 12 фотакартак, якія ўваходзяць у серыю з шасці картатэк, створаных . Атрымала сусветную вядомасць як адзін з першых фільмаў у гісторыі. Кожная картатэка складаецца з шасці-дванаццаці «» фатаграфій, якія паказваюць рух каня. Мэйбрыдж зняў фатаграфіі ў чэрвені 1878 года.

Дадзеную серыю і далейшыя падобныя эксперыменты з хранафатаграфіяй можна разглядаць як важны крок у развіцці кінематографа. Фатаграфіі былі надрукаваныя ў выпуску часопіса «» 19 кастрычніка 1878 года.

Здымку Мейбрыджу замовіў , прамысловец і наезнік, які паспрачаўся з двума прыяцелямі, што падчас  ёсць моманты, калі конь не дакранаецца зямлі ніводным з капытоў. Даказаць гэта можна было толькі з дапамогай фатаграфіі, бо чалавечае вока не здольнае ўсачыць за хуткімі рухамі каня. На здымках відаць, што ўсе чатыры нагі ў нейкай фазе руху сапраўды адначасова не датыкаюцца зямлі, хаця гэта адбываецца толькі тады, калі канечнасці *«сабраныя»* пад целам, а не *«выцягнутыя»* наперад і назад, як гэта малявалі ў жывапісе.

## Спасылкі
Катэгорыя:Фільмы Эдварда Мэйбрыджа
Катэгорыя:Гісторыя кіно
Катэгорыя:Гісторыя фатаграфіі
Катэгорыя:Фільмы пра коней
Катэгорыя:Фільмы, знятыя ў Каліфорніі
Катэгорыя:Фільмы ЗША
Выбухі ў порце Бейрута

4 жніўня 2020 года два выбухі адбыліся ў порце Бейрута ў Ліване. У выніку загінулі 207 чалавек, яшчэ 6 тысяч пацярпелі. Некалькі гарадскіх кварталаў былі цалкам разбураныя. Як стала зразумела пазней, выбухнула 2750 тон аміячнай салетры, канфіскаванай з судна «Rhosus». Прэзідэнтам Лівана былі агучаны 3 магчымыя версіі таго, што адбылося: халатнасць, няшчасны выпадак, знешняе ўмяшанне.

Першы выбух падняў воблака дыму над агнём. Другі выбух скалануў цэнтральны Бейрут і падняў грыбападобнае воблака пылу ў паветра. Сведкі казалі, што дамы на адлегласці 10 кіламетраў (6,2 міль) атрымалі пашкоджанні ад выбуху. Была разбурана штаб-кватэра ліванскай газеты The Daily Star, дзе абваліўся дах, выбітыя вокнаў і пашкоджана мэбля. Па паведамленнях, выбухі былі чутныя нават на Кіпры.

Прычына выбухаў не ўсталяваная. Ліванскія СМІ паведамілі, што выбухі адбыліся на складзе феерверкаў, у той час як іншыя паведамілі, што гэта было ў сховішча нафты. У порце былі склады, дзе захоўваліся выбуховыя рэчывы і хімікаты.

Пасля выбухаў многія людзі ляжалі на зямлі параненымі. Па меншай меры 10 памерлых былі дастаўлены ў бальніцы. Відавочцы расказалі тэлеканалу LBC, што «па меншай меры дзесяткі людзей пацярпелі, а ў шпіталях было шмат параненых». Акрамя іншага, пацярпелі будынкі пасольстваў Казахстана і Расійскай Федэрацыі.

Ліванскі Чырвоны Крыж заявіў, што кожная наяўная хуткая дапамога з Паўночнага Лівана, Бека і Паўднёвага Лівана адпраўлялася ў Бейрут, каб дапамагчы пацыентам. Губернатар Бейрута Марван Абуд заплакаў па тэлебачанні, назваўшы гэта «нацыянальнай катастрофай».

## Зноскі 
## Спасылкі 
* Відэа выбуху, які ахапіў тэрыторыю порта
* Выгляд з вады, у тым ліку ~15 секунд пасля ўдарнай хвалі ўзыходзячага дыму і шлейфу агню

Катэгорыя:Жнівень 2020 года
Катэгорыя:Падзеі 4 жніўня
Катэгорыя:Катастрофы 2020 года
Катэгорыя:2020 год у Ліване