Ідэнтыфікацыйны код суб’екта самакіравання

**Ідэнтыфікацыйны код суб’екта самакіравання** (, скарочана *AGS*), раней таксама **Афіцыйны код муніцыпалітэта** (, скарочана *GKZ*) або **Муніцыпальны індэкс** — лічбавая паслядоўнасць, якая выкарыстоўваецца для адназначнай ідэнтыфікацыі палітычна незалежных гарадоў, муніцыпалітэтаў або тэрыторый без муніцыпалітэта ў некаторых краінах (у асноўным нямецкамоўных: Германія, Аўстрыя, Швейцарыя).

## Германія 
У Германіі афіцыйны муніцыпальны ключ выкарыстоўваецца ў асноўным у статыстычных мэтах; яго выдачай займаюцца статыстычныя ведамствы асобных федэральных зямель. Усе статыстычныя даныя з рэгіянальнай прывязкай у Германіі выкарыстоўваюць гэты ключ, але адміністрацыя таксама выкарыстоўвае AGS, напрыклад, пры пошуку адказнага рэгістрацыйнага органа.

У старых федэральных землях (за адным выключэннем) «нумары муніцыпальных ключоў» былі ўведзены на працягу 1955 года, першапачаткова, каб пазбегнуць памылак у сістэме рэгістрацыі жыхароў у муніцыпалітэтах з аднолькавымі або падобнымі назвамі. Адпаведная прапанова была ўнесена ў канцы 1953 года зямлёй Шлезвіг-Гальштэйн, якая ўжо ўвяла нумары муніцыпальных кодаў эксперыментальна і мела станоўчы вопыт. Спіс муніцыпальных кодаў для карты межаў муніцыпалітэтаў Баварыі (1951 г.) яшчэ не ўтрымліваў муніцыпальных кодаў у сучасным сэнсе, а выкарыстоўваў паслядоўныя нумары для раёнаў у адміністрацыйных акругах і ніжэй — паслядоўныя нумары для муніцыпалітэтаў у раёнах. У рамках тэрытарыяльнай рэформы ў Баварыі 1 ліпеня 1972 года муніцыпальныя коды былі цалкам пераразмеркаваны.

Двухзначныя коды зямель, якія пазней былі зменены, або пяцізначныя коды раёнаў, заснаваныя на іх, былі прысвоены не пазней за перапіс насельніцтва 13 верасня 1950 г.. Ужо падчас перапісу насельніцтва і прафесій 29 кастрычніка 1946 г., заснаванага на адна- ці двухзначным бягучым нумары зямлі ад 1 да 17, былі ўведзены трохзначныя пашырэнні кода, якія шыфравалі адміністрацыйныя раёны (урадавыя акругі) і ў іх спачатку гарадскія раёны, а потым сельскія раёны (але з іншымі кодавымі нумарамі, чым у 1950 г.), прычым першая лічба гэтага трохзначнага пашырэння была нулём у землях без адміністрацыйных або ўрадавых раёнаў.

Муніцыпальны код павінен быць пазначаны пры змене месца жыхарства ў форме рэгістрацыі або зняцця з уліку. Аднак звычайна ён уводзіцца супрацоўнікамі адпаведнага аддзела рэгістрацыі жыхароў у ратушы.

### Структура 
Афіцыйны муніцыпальны ключ (AGS) складаецца з васьмі лічбаў, якія фарміруюцца наступным чынам:

* **Першыя дзве** лічбы пазначаюць федэральную зямлю (глядзіце табліцу ніжэй).
* **З трэцяй па пятую** лічбы ідэнтыфікуюць раён, да якога належыць муніцыпалітэт, або горад раённага падпарадкавання. Таму першыя пяць лічбаў таксама называюцца **раённым ключом**. Трэцяя лічба звычайна паказвае на адміністрацыйную акругу () у землях, дзе яны існуюць або існавалі, тады як у іншых землях яна роўная 0. У Бадэн-Вюртэмбергу чацвёртая лічба таксама паказвае, да якога рэгіянальнага аб’яднання належыць муніцыпалітэт. У гарадах-дзяржавах Гамбургу і Берліне на гэтым месцы стаяць тры нулі.
* **Апошнія тры** лічбы адрозніваюць муніцыпалітэты ў межах раёна. У гарадах раённага падпарадкавання на гэтым месцы стаяць тры нулі.

#### Прыклады 
**02 0 00 000** = Гамбург

**03 2 54 021** = Гільдэсгайм
* **03** Ніжняя Саксонія
* **2** былы ўрадавы раён Гановер
* **54** раён Гільдэсгайм
* **021** горад Гільдэсгайм

**12 0 64 340** = Нойгардэнберг
* **12** Брандэнбург
* **0** (у Брандэнбургу няма адміністрацыйнай адзінкі ўрадавы раён)
* **64** раён Меркіш-Одэрланд
* **340** муніцыпалітэт Нойгардэнберг

**08 1 11 000** = Штутгарт
* **08** Бадэн-Вюртэмберг
* **1** урадавы раён Штутгарт
* **1** рэгіён Штутгарт
* **1** гарадскі раён Штутгарт
* **000** (Штутгарт як гарадскі раён атрымлівае канчатак муніцыпальнага ключа 000)

Раённыя ключы прыведзены ў спісах раёнаў і гарадоў раённага падпарадкавання Германіі.

### Рэгіянальны ключ 
Існуе таксама дванаццацізначны **Афіцыйны рэгіянальны ключ** (, скарочана *ARS*), першапачаткова Рэгіянальны ключ (RS), які быў уведзены ў 1993/1994 гадах і мае падобную структуру, але ў які ў параўнанні з AGS перад апошнімі трыма лічбамі ўстаўлены чатыры пазіцыі для кадзіравання аб’яднанняў муніцыпалітэтаў. Такім чынам, AGS інтэграваны ў ARS. Даныя на ўзроўні аб’яднанняў муніцыпалітэтаў (у ЕС: узровень LAU 1) усё часцей патрабуюцца для ўнутрыеўрапейскага і міжнароднага параўнання Еўрастатам і запытваюцца статыстычнымі ўпраўленнямі федэрацыі і зямель. Афіцыйная статыстыка ў Германіі імкнецца ў доўгатэрміновай перспектыве замяніць васьмізначны AGS дванаццацізначным рэгіянальным ключом.

Афіцыйны рэгіянальны ключ складаецца з наступных частак:
# **1-2 пазіцыі**: Код федэральнай зямлі
# **3 пазіцыя**: Код урадавага раёна; калі няма: 0
# **4-5 пазіцыі**: Код раёна або горада раённага падпарадкавання
# **6-9 пазіцыі**: Ключ аб’яднання
# **10-12 пазіцыі**: Код муніцыпалітэта

Шостая пазіцыя ў ключы аб’яднання (так званы t-ідэнтыфікатар) паказвае на тып муніцыпалітэта праз вядучую лічбу:
* 0 — свабодны муніцыпалітэт (verbandsfreie Gemeinde)
* 5 — муніцыпалітэт, які ўваходзіць у аб’яднанне (verbandsangehörige Gemeinde)
* 9 — тэрыторыя без муніцыпалітэта (gemeindefreies Gebiet)

Для свабодных муніцыпалітэтаў у ключы аб’яднання пасля 0 паказваецца трохзначны муніцыпальны ключ.

Прыклад Афіцыйнага рэгіянальнага ключа муніцыпалітэта:
**12 0 73 5305 201** = Герсвальдэ
* 12 — Брандэнбург
* 0 — (у Брандэнбургу няма адміністрацыйнай адзінкі ўрадавы раён)
* 73 — раён Укермарк
* 5305 — упраўленне Герсвальдэ
* 201 — муніцыпалітэт Герсвальдэ

З Афіцыйнага рэгіянальнага ключа можна ў любы час атрымаць Афіцыйны муніцыпальны ключ, адкінуўшы з шостай па дзевятую лічбы.

### Землі Федэратыўнай Рэспублікі Германія (да 1949 г. — землі акупацыйных зон) 
Кадзіраванне ажыццяўляецца з поўначы на поўдзень (№ 01-09), у храналагічным парадку далучэння да Федэратыўнай Рэспублікі Германія (№ 10-11) і ў алфавітным парадку (№ 12-16).

У спісе муніцыпалітэтаў для перапісу насельніцтва і прафесій 29 кастрычніка 1946 года ў якасці «індэкса» (*Kennziffer*) для зямель выкарыстоўваўся парадкавы нумар ад 1 без вядучага нуля (не 01) да 17 для зямель, пералічаных у алфавітным парадку (уключаючы пяць зямель, якія існавалі з 1945 па 1952 гады ў Савецкай зоне акупацыі (да 1949) або ГДР). Трохзначныя пашырэнні індэкса шыфравалі адміністрацыйныя акругі (урадавыя акругі), а ў іх межах — спачатку гарадскія раёны (*Stadtkreise*), а затым сельскія раёны. У межах раёна муніцыпалітэты звычайна пералічваліся ў алфавітным парадку, але без уласных індэксаў. Усе муніцыпалітэты аднаго раёна адназначна ідэнтыфікаваліся чатырох- або пяцізначным раённым індэксам.

Зацверджаныя ў 1950 годзе «індэксы» для зямель былі ўпарадкаваны паводле акупацыйных зон (11—14 Брытанская зона акупацыі, 15—18 Амерыканская зона акупацыі, 21—24 Французская зона акупацыі). Пры гэтым баварскі раён Ліндау, які адносіўся да Французскай зоны акупацыі, разглядаўся як асобная зямля. Землі Савецкай зоны акупацыі (з кастрычніка 1949 года — Германская Дэмакратычная Рэспубліка), якія існавалі яшчэ да ліпеня 1952 года, больш не ўключаліся; улічвалася толькі тэрыторыя заснаванай у маі 1949 года Федэратыўнай Рэспублікі Германія, а таксама Заходні Берлін.

### Альтэрнатывы 
Іншымі наменклатурамі для размежавання тэрыторый з’яўляюцца, напрыклад, паштовы індэкс або код NUTS (наменклатура тэрытарыяльных адзінак для статыстыкі згодна з Рэгламентам ЕС), які выкарыстоўвае еўрапейская статыстыка.

## Аўстрыя 
### Структура Аўстрыйскага муніцыпальнага ключа 
*Аўстрыйскі муніцыпальны ключ* з’яўляецца часткай *ідэнтыфікатараў для тэрытарыяльнага падзелу*. Ён таксама называецца *нумарам ÖSTAT* і складаецца з 5 лічбаў:

* **1-я пазіцыя** — Федэральная зямля ў алфавітным парадку (адпавядае ISO 3166-2:AT)
* **2-я і 3-я пазіцыі** — Статутарны горад ці Палітычная акруга
* **4-я і 5-я пазіцыі** — Муніцыпалітэт

Дадаткова выкарыстоўваюцца:
* *6-я і 7-я пазіцыі — Падліковая акруга (Zählbezirk)*
* *8-я пазіцыя — Падліковы ўчастак (Zählsprengel)*

;Прыклады:
**3 25 21** = Рапотэнштайн
* **3** Ніжняя Аўстрыя
* **25** Акруга Цветль
* **21** Муніцыпалітэт Рапотэнштайн

**9 07 01** = Вена-Нойбау
* **9** Вена
* **07** Нойбау (7-ы раён)
* **01**

Не варта блытаць гэтыя коды з нумарам кадастравай грамады (KGNR).

### Федэральныя землі 
* 1: Бургенланд
* 2: Карынтыя
* 3: Ніжняя Аўстрыя
* 4: Верхняя Аўстрыя
* 5: Зальцбург
* 6: Штырыя
* 7: Ціроль
* 8: Форарльберг
* 9: Вена

## Данія 
Дацкая назва афіцыйнага муніцыпальнага ключа — **Kommunenummer**.

Дацкія нумары камун трохзначныя. Паміж дацкімі муніцыпальнымі рэформамі 1970 і 2007 гадоў кожная асобная акруга (амт) мела нумар, які заканчваўся на «50» ці «00», а камуны ў амце мелі нумары, якія знаходзіліся ў межах наступных 50 значэнняў. У кожным амце нумары камун прысвойваліся ў алфавітным парадку. Пасля апошняй рэформы некалькі аб’яднаных камун атрымалі новыя нумары. Нумар камуны «000» азначае ўсю краіну.

Ніжэй муніцыпальнага ўзроўню прыходы і гарадскія раёны забяспечаны кодавымі нумарамі па шаблоне , дзе  — нумар камуны, а  — чатырох- ці пяцізначны нумар прыхода ці раёна.

## Падобныя сістэматыкі ў іншых краінах 
* Францыя: Код INSEE
* Японія: Японскі муніцыпальны код
* Расія: Код АКАТА
* Швейцарыя: Нумар муніцыпалітэта
* Славакія: Kód obce
* Еўрапейскі саюз: NUTS
* ААН: UN/LOCODE

## Крыніцы 
## Спасылкі 
; Германія
* Сістэма інфармацыі аб муніцыпалітэтах GV-ISys (ням.)
* Анлайн-даведнік муніцыпалітэтаў (ням.)

; Аўстрыя
* Спіс усіх абшчын з іх ідэнтыфікацыйнымі кодамі (ням.)

; Данія
* Спіс нумароў камун у Даніі (дацк.)

Катэгорыя:Геакоды
Катэгорыя:Адміністрацыйны падзел Аўстрыі
Катэгорыя:Адміністрацыйны падзел Германіі
Катэгорыя:Адміністрацыйны падзел Швейцарыі