Зінаіда Вісарыёнаўна Ярмольева

**Зінаіда Вісарыёнаўна Ярмольева** ( або  — ) — савецкі вучоны-мікрабіёлаг і эпідэміёлаг, сапраўдны член Акадэміі медыцынскіх навук СССР, стваральнік антыбіётыкаў у СССР. Лаўрэат Сталінскай прэміі першай ступені.

## Біяграфія 
Нарадзілася 15 (27) кастрычніка (па іншых звестках 12 (24) кастрычніка) 1898 года на хутары Фролаў (цяпер горад Фролава, Валгаградскай вобласці) у сям’і заможнага вайсковага казацкага старшыны,  Вісарыёна Васілевіча Ярмольева і яго жонкі Аляксандры Гаўрылаўны, якая пасля жыла з дачкой да сваёй смерці ва ўзросце 92 гадоў. Маці прывезла іх з сястрой Аленай (старэйшай за Зінаіду на тры гады) у Новачаркаск вучыцца ў гімназіі. У 1915 годзе Зінаіда скончыла з залатым медалём Марыінскую жаночую гімназію ў Новачаркаску і паступіла на медыцынскі факультэт Данскога універсітэта. З другога курса займалася мікрабіялогіяй, слухала лекцыі прафесараў  і . Пад кіраўніцтвам Барыкіна, які шмат займаўся вывучэннем халерных і халерападобных вібрыёнаў, пачала даследаванні біяхіміі мікробаў, ён жа ў больш познія гады настаяў на яе пераездзе ў Маскву. Скончыла ўніверсітэт у 1921 годзе.

Займалася вывучэннем халеры. Адкрыла халерападобны вібрыён, які свеціцца, што цяпер носіць яе імя.

З 1925 года ўзначальвала аддзел біяхіміі мікробаў у Біяхімічным інстытуце Народнага камісарыята аховы здароўя РСФСР у Маскве. У 1934 годзе аддзел увайшоў у склад .

У 1942 годзе ўпершыню ў СССР атрымала пеніцылін (крустазін УІЭМ), пасля актыўна ўдзельнічала ў арганізацыі яго прамысловай вытворчасці ў СССР. Вынаходства выратавала тысячы жыццяў савецкіх салдат падчас Вялікай Айчыннай вайны.

У 1942 годзе, калі Сталінград стаў прыфрантавым пунктам для эвакуяваных, была накіравана ў горад для прадухілення захворвання насельніцтва халерай, дзе была наладжана вытворчасць халернага бактэрыяфага, які штодня атрымлівалі 50 000 чалавек. Паўгода правяла З. В. Ярмольева ў абложаным Сталінградзе.

У 1945—1947 гадах — дырэктар Інстытута біялагічнай прафілактыкі інфекцый. У 1947 годзе на базе гэтага інстытута быў створаны Усесаюзны навукова-даследчы інстытут пеніцыліну (пазней — ), у якім яна загадвала аддзелам эксперыментальнай тэрапіі. Адначасова з 1952 года і да канца жыцця ўзначальвала кафедру мікрабіялогіі і лабараторыю новых антыбіётыкаў  (цяпер Расійская медыцынская акадэмія бесперапыннай прафесійнай адукацыі).

Аўтар больш за 500 навуковых работ і 6 манаграфій. Пад яе кіраўніцтвам падрыхтавана і абаронена каля 180 дысертацый, у тым ліку 34 доктарскія.

Памерла 2 снежня 1974 года. Пахаваная ў Маскве на  (участак № 29).

## Сям’я 
]]

* Першы муж — вядомы вірусолаг . Рэпрэсаваны ў 1937 годзе. Хоць у гэты час яны былі разведзеныя, Зінаіда Ярмольева прыклала шмат намаганняў да яго вызвалення.
* Другі муж — мікрабіёлаг Аляксей Аляксандравіч Захараў. Арыштаваны 20 лютага 1938 года, расстраляны і пахаваны на «Камунарцы» (Маскоўская вобласць) 3 кастрычніка 1938 года. Блізкім паведамілі, што ён памёр у турэмнай бальніцы ў 1940 годзе.

## Узнагароды і прэміі 
* Сталінская прэмія першай ступені (1943) за распрацоўку новага метаду хуткай дыягностыкі і фагапрафілактыкі інфекцыйнай хваробы (прэмія перададзена ў  на будаўніцтва самалёта, набыты за гэтыя сродкі знішчальнік атрымаў надпіс на борце «Зінаіда Ярмольева»).
* ;
* Два ордэны Леніна;
* Ордэн Працоўнага Чырвонага Сцяга;
* Ордэн «Знак Пашаны»;
* Медалі СССР.

## Памяць 
* Зінаіда Ярмольева — прататып Таццяны Уласенкавай, галоўнай гераіні раману  «».
* Зінаіда Ярмольева — прататып Светавай, галоўнай гераіні п’есы Александра Ліпаўскага «На парозе тайны».
* Вобраз Ярмольінай/«Уласенкавай» выведзены ў тэлевізійных фільмах «» (1973, у галоўнай ролі — ), «» (1977, у галоўнай ролі — Ія Савіна, Наталья Дзікарова), а таксама ў тэлесерыяле «» (2013, у ролі Зінаіды — Ганна Дзячэнка).
* Імем Ярмольевай названа вуліца ў Фролаве Валгаградскай вобласці.
* Помнік Зінаідзе Ярмольевай

Катэгорыя:Акадэмікі АМН СССР
Катэгорыя:Заслужаныя дзеячы навукі РСФСР
Катэгорыя:Лаўрэаты Сталінскай прэміі
Катэгорыя:Медыкі Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Медыкі СССР
Катэгорыя:Мікрабіёлагі СССР