Homo ergaster

]]
***Homo ergaster *** () — выкапнёвы від людзей, які ўзнік ў Афрыцы 1,8 млн гадоў таму ў выніку эвалюцыі *Homo habilis* або *Homo rudolfensis*. Разглядаецца як прамежкавае звяно паміж аўстралапітэкамі і *Homo erectus*, часам апісваецца як афрыканскі падвід пітэкантрапаў (), аднак усё большая колькасць даследчыкаў схільныя вылучаць іх ад неафрыканскіх прадстаўнікоў чалавечага роду, якія жылі ў прамежку 1,8—1,5 мільёна гадоў назад — час існавання *Homo ergaster*.

## Гісторыя адкрыцця 
У 1971 годзе на пясчаным мысе Коабі-Фора на ўсходнім беразе возера Туркана на поўначы Кеніі, Рычард Лікі знайшоў нядрэнна захаваўшуюся ніжнюю сківіцу новага гамініда. Спачатку ўладальніка сківіцы прылічылі да Homo erectus, але пасля больш уважлівага вывучэння ў 1975 годзе новаму гамініду далі іншую назву, — «Homo ergaster». Тут жа быў знойдзены жаночы чэрап KNM-ER 3733. Знаходка ER 3733 у адной страце з аўсталапітэкам (*Australopithecus boisei*) упершыню аспрэчыла ідэю аб лінейнай эвалюцыі, згодна з якой немагчыма адначасовае існаванне двух эвалюцыйна роднасных відаў (Leakey, 1976).

У 1984 годзе ў Кеніі (возера Рудольф) быў выяўлены добра захаваўшыся (на 80-90 %) шкілет падлетка 9-12 гадоў (па іншым дадзеным, 13-14 гадоў), датаваны прыблізна 1,6—1,5 млн гадоў таму. Знаходку назвалі Турканскі хлопчык (Turkana Boy).

Адметнай асаблівасцю дарослых рэшткаў быў незвычайна высокі рост — 180 см — значна большы, чым у пазнейшых гейдэльбергскіх людзей і неандэртальцаў.

За межамі Афрыкі астанкі *Homo ergaster* былі выяўленыя таксама ў Італіі (Апулія), куды старажытныя людзі прыйшлі праз Блізкі Усход. Як пераходная форма паміж *Homo ergaster* і *Homo erectus* часам разглядаецца і дманісійскі гамінід.

## Характарыстыка 
Анатамічна афрыканскія *Homo ergaster* падобныя да *Homo erectus*. Адрозненні заключаюцца ў будове чэрапа (больш высокі звод і больш тонкія косткі, слабы патылічны выступ, амаль поўная адсутнасць сагітальнага грэбня), больш лёгкім шкілеце і ў будове твара — бліжэй да сучасных людзей, чым даHomo erectus. Сярэдні аб’ём чэрапа — 880 см³, вагаецца ад 750 да 1250 см³. Рост — 130—170 см Чэрап круглявы, надброўныя дугі моцна развітыя, зубы дробныя, асабліва ў параўнанні з аўстралапітэкамі.

У параўнанні з Чалавекам умелым аб’ём мозгу Homo ergaster прыкметна павялічыўся і складаў у сярэднім 900 см³, а акрамя таго, павялічыліся і яго аддзелы, якія адказваюць за абстрактнае мысленне, у прыватнасці павялічыўся памер лобных доляў. Адначасова з павелічэннем лобных доляў адбывалася і павелічэнне так званай зоны Брока, адказнай за маўленне. Яна, мяркуючы па эндакранам (слепкам з ўнутранай паверхні чэрапа) у Homo habilis, была ўжо больш развітай у параўнанні з Чалавекам умелым. І, магчыма, Homo ergaster валодаў ужо зачаткамі маўлення.

Пераход ад найстаражытных людзей (*Homo habilis*, *Homo rudolfensis*) да *Homo ergaster* быў найважнейшым якасным скачком у эвалюцыі гамінідаў. Справа тут не толькі ў некалькі большым аб’ёме мозгу. Магчыма, менавіта Homo ergaster з’яўляецца «аўтарам» двух найважнейшых вынаходак: двухбаковавострага рубіла (адносяць да ашэльскага тыпу), якое па форме нагадвае ікол драпежнага звера (*H. habilis* карысталіся толькі абабітай галькай з адзіным рэжучым краем) і выкарыстання агню (найстаражытнейшыя вогнішчы, выяўленыя ў Афрыцы, маюць узрост больш за 1 млн гадоў). Зрэшты, не выключана, што гэтыя вынаходкі былі зроблены не эргастэрамі, а іх прамымі нашчадкамі — раннімі прадстаўнікамі *H. erectus*. Несумненна, зрэшты, што пры пераходзе ад *H. habilis/H. rudolfensis* адбылося дзве важныя змены:
# Рэзка павялічыліся памеры цела. Гэта звязваюць непасрэдна з другім змяненнем, а менавіта:
# Узрасла доля жывёльнай ежы ў рацыёне. Традыцыйна гэта тлумачылі тым, што *H. ergaster* навучыўся больш эфектыўна паляваць на буйную і сярэднюю дзічыну. У апошні час, аднак, прыводзяцца аргументы на карысць таго, што *H. ergaster* быў усё-ткі трупаедам і проста навучыўся больш эфектыўна канкураваць з іншымі трупаедамі.

## Спасылкі 
* Homo ergaster 
* Homo ergaster.
* Homo ergaster
* Человек работающий (Homo ergaster)

Катэгорыя:Антрапагенез
Катэгорыя:Жывёлы паводле алфавіта
Катэгорыя:Палеаліт
Катэгорыя:Фасіліі, апісаныя ў 1975 годзе