АСК «Экспрэс»

**Аўтаматызава́ная сістэ́ма кірава́ння «Экспрэ́с»** — аўтаматызаваная сістэма кіравання рэзерваваннем месцаў і білетна-касавымі аперацыямі, прызначаная для браніравання месцаў у цягніках далёкага праходжання.

У цяперашні час уяўляе сабой сучасны праграмна-апаратны комплекс, пабудаваны на базе высокапрадукцыйных ЭВМ, з шырока развітой сеткай продажу білетаў.

Ліцэнзію на права выкарыстання сістэмы «Экспрэс» набылі практычна ўсе краіны СНД і Прыбалтыкі. Сістэма «Экспрэс-3» з'яўляецца паўнапраўным членам міжнароднай супольнасці сістэм рэзервавання месцаў, актыўна ўзаемадзейнічае з іншымі еўрапейскімі электроннымі сістэмамі рэзервавання ў рамках вылічальных сетак АСЧ/МСЧ.

## Гісторыя 
Распрацавана ў "УНДІЧТ" пад кіраўніцтвам Б. Е. Марчука.

Пакаленні:
* «Экспрэс-1» — 1972—1985 гады. Платформа: ЭВМ «Маршрут-1» (распрацавана ў ЕрНДІММ на аснове «Раздан-3», галоўны канструктар — А. Кучукян). З 1972 года абслугоўвала папярэднія касы Кіеўскага вакзала, з 1974-га — увесь Маскоўскі чыгуначны вузел. Гэта пакаленне выконвала функцыю продажу білетаў толькі ад Масквы з тэрмінам рэзервавання ад 10 дзён да адпраўлення цягніка.
* «Экспрэс-2» — 1982—2005 гады. Платформа: ЕС ЭВМ (пазней System/370); аперацыйная сістэма TKS. Набор функцый пашырыўся: «рэзерваванне месцаў, продаж білетаў ад 45 дзён да прыходу цягніка на станцыю прызначэння».
* «Экспрэс-3» — з 2005 года па цяперашні час. Платформа: AlphaServer 1200. Вылічальная сетка па абслугоўванню пасажыраў для аўтаматызацыі продажу білетаў і рэзервавання месцаў у цягніках і аператыўнага кіравання пасажырскімі перавозкамі з тэрмінам рэзервавання ад 45 дзён да адпраўлення цягніка. Сістэма дзейнічае на тэрыторыі СНД, Латвіі, Літвы і Эстоніі.

## Функцыі сістэмы 
* Продаж праязных дакументаў ва ўнутрыдзяржаўным і міжнародным паведамленнях.
* Інфармацыйна-даведачнае абслугоўванне пасажыраў.
* Афармленне перавозак багажу, грузабагажу і пошты.
* Кіраванне паркам пасажырскіх вагонаў, уключаючы іх эксплуатацыю і рамонт, на базе падсістэмы АСК ПВ.
* Фінансава-статыстычны ўлік і ўзаемаразлікі за пасажырскія перавозкі па ўсіх відах зносін.
* Аналіз вынікаў перавозак, прагноз попыту, зніжэнне стратнасці і выдаткаў.
* Рэалізацыя білетаў ва ўнутраным і міжнародным высакахуткасным паведамленні (цягніка «Сапсан», «Алегра»).
* Падтрымка інфармацыйных сістэм кантролю пасадкі пасажыраў у цягніках далёкага праходжання.
* Інфармацыйнае абслугоўванне дзейнасці розных перавозчыкаў пасажыраў у далёкім і прыгарадным зносінах.
* Падтрымка розных каналаў збыту білетаў (касы перавозчыкаў, касы агентаў продажу, транзакцыйных тэрміналы самаабслугоўвання, інтэрнэт-рэсурсы, аплатныя тэрміналы, мабільныя ўстройствы продажу).
* Падтрымка Праграм лаяльнасці і кіравання даходамі.

## Спасылкі 
* Даведнік кодаў станцый сістэмы «Экспрэс»
* АСК Экспрэс — абслугоўванне , афіцыйны сайт якая абслугоўвае арганізацыі — Санкт-Пецярбургскі інфармацыйна-вылічальны цэнтр
* http://trels.ru/wps/portal/press?STRUCTURE_ID=4&layer_id=463&selectedDate=08-04-2005&id=35552
* http://www.oktmag.spb.ru/archive/?aday=02&amonth=03&ayear=2004 
* http://www.neystadt.org/leonid/express/express.htm
* http://www.express-2.ru/express-3/text.htm
* http://www.lib.csu.ru/dl/bases/prg/dbms/1997/04/61.html 
* http://www.miit.ru/institut/it/faculties/evm/hist_vt/files/enin/er_niimm/er_niimm.html
* http://www.1520mm.ru/pass_and_e3/express/history.phtml
* http://www.vniizht.ru/_ru/1-structure/passasu_razrab.html 

Катэгорыя:Чыгуначная інфраструктура