Андрэй Іванавіч Швед

**Андрэй Іванавіч Швед** () — беларускі дзяржаўны службовец. Генеральны пракурор Рэспублікі Беларусь (2020—2025), Старшыня Вярхоўнага Суда Рэспублікі Беларусь (з 2025). Фігурант санкцыйных спісаў ЕС, ЗША, шэрагу іншых краін. Доктар юрыдычных навук, дацэнт. Аўтар заканадаўча-ідэалагічнай навелы «Генацыд беларускага народа».

## Біяграфія 
Нарадзіўся 21 красавіка 1973 года ў в. Глушкавічы Лельчыцкага раёна Гомельскай вобласці. Бацька — Іван Васілевіч Швед, дырэктар школы, маці — Зінаіда Сямёнаўна, настаўніца матэматыкі той самай школы. У сям’і, апроч Андрэя, была старэйшая дачка Анжэла і малодшы сын Алег. У канцы 1970-х гадоў бацька загінуў у аўтамабільнай аварыі падчас паездкі на радзіму жонкі ў Магілёўскую вобласць. Неўзабаве маці разам з дзецьмі пераехала ў Леніна Горацкага раёна Магілёўскай вобласці. Сястра Анжэла — намеснік старшыні Лагойскага райвыканкама.

У 1996 годзе скончыў юрыдычны факультэт Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. У 1996—1998 гадах працаваў на розных пасадах у органах пракуратуры Мінска.

У 1998—2006 гадах праходзіў службу на розных пасадах у Генеральнай пракуратуры Рэспублікі Беларусь. У 1998—1999 гадах працаваў пракурорам аддзела Генеральнай пракуратуры Рэспублікі Беларусь па наглядзе за следствам у органах унутраных спраў. У 1999—2003 гадах працаваў старшым пракурорам аддзела Генеральнай пракуратуры Рэспублікі Беларусь па наглядзе за расследаваннем крымінальных спраў і выкананнем законаў па барацьбе з арганізаванай злачыннасцю і карупцыяй. У 2003—2004 гадах працаваў намеснікам начальніка аддзела па наглядзе за выкананнем заканадаўства па барацьбе з арганізаванай злачыннасцю і карупцыяй упраўлення Генеральнай пракуратуры Рэспублікі Беларусь па барацьбе з арганізаванай злачыннасцю і карупцыяй. У 2004—2005 гадах працаваў начальнікам аддзела па наглядзе за выкананнем заканадаўства па барацьбе з арганізаванай злачыннасцю і карупцыяй упраўлення Генеральнай пракуратуры Рэспублікі Беларусь па барацьбе з арганізаванай злачыннасцю і карупцыяй. У 2005—2006 гадах працаваў начальнікам упраўлення прававога забеспячэння, інфармацыі і грамадскіх сувязей Генеральнай пракуратуры Рэспублікі Беларусь.

У 2005 годзе абараніў кандыдацкую дысертацыю на тэму «Актуальныя тэарэтычныя і практычныя аспекты стадыі ўзбуджэння крымінальнай справы», стаўшы кандыдатам юрыдычных навук.

У 2006—2010 гадах — начальнік экспертна-прававога аддзела Дзяржаўнага сакратарыята Савета Бяспекі Рэспублікі Беларусь.

У 2010—2011 гадах — намеснік Генеральнага пракурора Рэспублікі Беларусь. Быў кіраўніком следчай групы па справе пра выбух у мінскім метро ў 2011 годзе.

З 2012 года да 22 красавіка 2013 года — першы намеснік Старшыні Следчага камітэта Рэспублікі Беларусь.

З 22 красавіка 2013 года да 9 верасня 2020 года — Старшыня Дзяржаўнага камітэта судовых экспертыз Рэспублікі Беларусь.

У 2016 годзе прызначаны старшынёй Беларускай федэрацыі воднага пола.

9 верасня 2020 года прызначаны Генеральным пракурорам Рэспублікі Беларусь.

19 снежня 2025 года выбраны Старшынёй Вярхоўнага Суда Рэспублікі Беларусь.

## Міжнародныя санкцыі 
У 2011 годзе, пасля правядзення прэзідэнцкіх выбараў у Беларусі 2010 года, якія Еўрапейскім саюзам былі прызнаныя недэмакратычнымі, а таксама сілавога разгону акцыі пратэсту ў Мінску 19 снежня 2010 года, быў уключаны ў спіс беларускіх дзяржаўных дзеячаў і чыноўнікаў, на якіх Еўрапейскім Саюзам былі накладзеныя санкцыі. У 2012 годзе Рада Еўрапейскага саюза прызнала Шведа адказным за ініцыяванне ў 2011 годзе па запыце КДБ расследавання справы Алеся Бяляцкага, кіраўніка Беларускага праваабарончага цэнтра «Вясна», які абараняў і аказваў дапамогу тым, хто пацярпеў ад рэпрэсій у сувязі з выбарамі 19 снежня 2010 года і рэпрэсій супраць грамадзянскай супольнасці і дэмакратычнай апазіцыі ў Беларусі.

17 снежня 2020 года быў зноўку дададзены ў спіс беларускіх чыноўнікаў, якім забаронены ўезд на тэрыторыю ЕС. Пры абгрунтаванні ўвядзення санкцый адзначалася, што Швед як генеральны пракурор Беларусі адказны рэпрэсіі супраць грамадзянскай супольнасці і дэмакратычнай апазіцыі, у прыватнасці, за шматлікія крымінальныя справы супраць мірных дэманстрантаў, лідараў апазіцыі і журналістаў ды публічныя заявы з пагрозамі ўдзельнікам «несанкцыянаваных акцый». За гэта Шведа ў свае санкцыйныя спісы ўключылі Вялікабрытанія, Канада, Швейцарыя. 26 студзеня 2021 года да снежаньскага пакета санкцый ЕС далучыліся Албанія, Ісландыя, Ліхтэнштэйн, Нарвегія, Паўночная Македонія, Чарнагорыя.

Таксама Швед знаходзіцца ў санкцыйным спісе спецыяльна прызначаных грамадзян і заблакіраваных асоб ЗША.

8 сакавіка 2022 года Японія таксама ўвяла супраць яго персанальныя санкцыі. Украіна далучылася да санкцый у кастрычніку таго ж года.

У красавіку 2024 года быў выбраны дэлегатам на Усебеларускі народны сход 7-га склікання ад Федэрацыі прафсаюзаў Беларусі.

## Сям’я 
* Сын — Кірыл Андрэевіч Швед, скончыў юрыдычны факультэт БДУ.
* Брат — Алег Іванавіч Швед, дырэктар РУП «Белтэхнацэнтр». У 2022 годзе Белсат і Беларускі расследавальніцкі цэнтр выпусцілі расследаванне імавернай карупцыйнай схемы паставак медыцынскай тэхнікі з удзелам Алега Шведа.
* Сястра — Анжэла Іванаўна Раемская, намеснік старшыні Лагойскага раённага выканаўчага камітэта.

## Узнагароды 
* ордэн Пашаны (2005),
* Ордэн Айчыны III ступені (2013),
* Заслужаны юрыст Рэспублікі Беларусь (2024).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Генеральныя пракуроры Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Выпускнікі юрыдычнага факультэта БДУ
Катэгорыя:Кавалеры ордэна Пашаны (Беларусь)
Катэгорыя:Кавалеры ордэна Айчыны III ступені (Беларусь)
Катэгорыя:Вікіпедыя:Біяграфіі сучаснікаў
Катэгорыя:Беларускія асобы ў Чорным спісе ЕС
Катэгорыя:Беларускія асобы ў спісе спецыяльна прызначаных грамадзян і заблакіраваных асоб ЗША
Катэгорыя:Дэлегаты Усебеларускага народнага сходу 7-га склікання
Катэгорыя:Старшыні Вярхоўнага Суда Рэспублікі Беларусь