open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Уладзімір Сагал-Сагаловіч

**Уладзімір Сагал-Сагаловіч** (; ,  — , ) — еўрапейскі графік. 

## Біяграфія 
З інтэлігентнай габрэйскай сям'і. У 1915 выехаў з сям'ёй у Цюрых, пачаў вывучаць медыцыну. У 1922 пераехаў у Берлін вучыцца мастацтву, у 1933 пасяліўся ў Францыі. З пачаткам Другой сусветнай вайны ўступіў у французскую армію. У 1940 быў арыштаваны і адпраўлены ў перасыльны лагер Сан-Сюльпіс блізу Тулузы. У лагеры ствараў партрэты зняволеных. У 1943 бег з лагера і схаваўся ў Швейцарыі. З 1956 жыў у Цюрыху. Маляваў для швейцарскіх газет. Выканаў партрэты яўрэйскіх грамадскіх дзеячаў: М. Усышкіна, Бэн-Гурыёна, У. Жабацінскага.

## Спасылкі 
* Искусство и архитектура русского зарубежья 

Катэгорыя:Мастакі Швейцарыі
Катэгорыя:Вязні канцэнтрацыйных лагераў
Рэйманд Брайнін

**Рэйманд Брайнін** (; ,  — , ) — амерыканскі жывапісец, скульптар.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў сям’і Мендэля Брайніна і Этэль Дукарэвіч. Вучыўся ў Віцебску ў школе мастака Ю. М. Пэна. З 1922 жыў у ЗША — у Чыкага і Нью-Ёрку. Вучыўся ў Мастацкім інстытуце Чыкага (з 1925). Пісаў містычныя гарадскія пейзажы, алегарычныя карціны, партрэты; ствараў скульптуры. Выканаў больш за дзясятак сцянных роспісаў для грамадскіх будынкаў у Чыкага і гарадах штата Ілінойс. Стварыў касцюмы і дэкарацыі да балета «Падводная плынь» ()  для Амерыканскага тэатра балета (1945).

З 1938 на працягу 18 гадоў яго творчасць прадстаўляла прэстыжная нью-ёркская галерэя Downtown, дзе ён меў некалькі персанальных выстаў (1939, 1943).

У гады Другой сусветнай вайны сустракаўся з Маркам Шагалам, сваім земляком, калі той знаходзіўся ў ЗША, дапамагаў яму зладзіць выстаўку ў Чыкага.

Выкладаў ва ўласнай мастацкай школе ў Чыкага, ва ўніверсітэтах Паўднёвага Ілінойса і Мінесоты, у Мастацкай студэнцкай лізе і Нацыянальнай акадэміі дызайну ў Нью-Ёрку.

Атрымаў узнагароды: Музея сучаснага мастацтва ў Нью-Ёрку (1942), Мастацкага інстытута Чыкага (1942), прэмію «Мастацтва: ЗША» (1958) і інш. Член Нацыянальнай акадэміі дызайну (1967).

Прадстаўлены ў больш чым 30 музеях ЗША, у тым ліку ў Метраполітэн, Музеі сучаснага мастацтва і Бруклінскім музеі ў Нью-Ёрку, Музеі Хіршхорн у Вашынгтоне, Музеі прыгожых мастацтваў у Бостане.

## Спасылкі 
*
Беджамін Копман

**Бенджамін Копман** (; ,  — , ЗША) — беларускі і амерыканскі жывапісец, графік, ілюстратар.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў Віцебску ў сям’і Давыда Копмана і Рыўкі Кісельгоф. Скончыў пачатковую школу ў Екацярынаславе. У 1900 годзе паступіў у Школу жывапісу і малюнка Ю. М. Пэна ў Віцебску. У 1903 годзе з сям’ёй эміграваў у ЗША. Нядоўга вучыўся ў Нацыянальнай акадэміі дызайну ў Нью-Ёрку (1905—1907). У 1913 годзе прыняў амерыканскае грамадзянства.

Ствараў карціны з элементамі фантастыкі і гратэску. Займаўся станкавай графікай, ілюстраваў дзіцячыя кнігі, маляваў карыкатуры. Ілюстраваў раманы «Злачынства і пакаранне» Ф. М. Дастаеўскага (1944) і «Франкенштэйн» М. Шэлі (1948).

Пісаў вершы і прозу на ідыш. Уваходзіў у габрэйскую літаратурную групу «Дзі Юнге». Як літаратар і мастак супрацоўнічаў ў габрэйскім альманаху «Shriften» (канец 1910-х — пач. 1920-х). У 1926 годзе разам з Джэнінгсам Тофэлем выдаваў габрэйскі часопіс «Plastik», прысвечаны мастацтву кнігі і паліграфіі.

З 1912 удзельнічаў у шматлікіх групавых выставах у ЗША і ўваходзіў у розныя мастацкія аб’яднанні. У 1929 правёў першую персанальную выставу ў нью-ёркскай галерэі New Art Circle. У далейшым штогод праводзіў выставы ў Нью-Ёрку — у галерэях Neumann (1931), New Art Circle (1931, 1936, 1937), Erich-New-house (1935), А. С. А. (штогод у 1941—1948), Milch (1950, 1953), Heller (1954, 1956), World House (1958, 1959, 1964) і інш.; выстаўляўся ў Пітсбургу (Музей Карнегі, 1947 — літаграфіі), у Вашынгтоне, Чыкага і іншых гарадах ЗША. Неаднаразова атрымліваў ўзнагароды па жывапісе і графіцы.

## Спасылкі 
* http://www.artrz.ru/search/витебск/1804784420.html

Катэгорыя:Мастакі ЗША
Атрэпкі

**Атрэпкі** — возера ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці, за 30 км на паўночны ўсход ад горада Гарадок, за 1,2 км на паўднёвы захад ад вёскі Шаўрова, у басейне ракі Аўсянка.

Плошча паверхні 0,05 км². Даўжыня 0,42 км, найбольшая шырыня 0,2 км. Даўжыня берагавой лініі 0,95 км.

Схілы катлавіны невыразныя, возера акружана забалочаным лесам. З возера пачынаецца рака Салонаўка.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Агульная характарыстыка азёр Віцебскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь» 
* Морфаметрычныя параметры азёр Віцебскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь» 

Катэгорыя:Азёры Віцебскай вобласці
Катэгорыя:Азёры Гарадоцкага раёна
Існа

**І́сна** — возера ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці, на мяжы з Пскоўскай вобласцю. Знаходзіцца за 42 км на паўночны захад ад горада Гарадок, за 6 км на паўночны захад ад вёскі Маісеева, у басейне ракі Свіна.

Плошча паверхні 0,14 км². Даўжыня 1,12 км, найбольшая шырыня 0,18 км. Даўжыня берагавой лініі 2,55 км.

Схілы катлавіны вышынёй 5—7 м, пад лесам. Вакол возера забалочаная пойма шырынёй 50—75 м. Праз возера цячэ рака Чарнец.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Агульная характарыстыка азёр Віцебскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь» 
* Морфаметрычныя параметры азёр Віцебскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь» 

Катэгорыя:Азёры Віцебскай вобласці
Катэгорыя:Азёры Гарадоцкага раёна
Катэгорыя:Азёры Пскоўскай вобласці
Масліцкае

**Ма́сліцкае** — возера ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці, за 28 км на паўночны захад ад горада Гарадок, каля вёскі Масліцы, у басейне ракі Обаль.

Плошча паверхні 0,06 км². Даўжыня 0,31 км, найбольшая шырыня 0,25 км. Даўжыня берагавой лініі 0,85 км.

Схілы катлавіны вышынёй 5—7 м, разараныя, на поўдні пад лесам. Вакол возера забалочаная пойма шырынёй 50—100 м. На паўднёвым захадзе ўпадае ручай, на паўночным усходзе злучана ручаём з Давыдзінскім возерам.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Агульная характарыстыка азёр Віцебскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь» 
* Морфаметрычныя параметры азёр Віцебскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь» 

Катэгорыя:Азёры Віцебскай вобласці
Катэгорыя:Азёры Гарадоцкага раёна
Даўбенішкі

**Даўбе́нішкі** — возера ў Шаркаўшчынскім раёне Віцебскай вобласці, за 14 км на захад ад гарадскога пасёлка Шаркаўшчына, за 2,5 км на поўдзень ад вёскі Зябліны, у басейне ракі Дзісна.

Плошча паверхні 0,07 км². Даўжыня 0,47 км, найбольшая шырыня 0,2 км. Даўжыня берагавой лініі 1,1 км.

Размешчана на верхавым балоце Мох.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Агульная характарыстыка азёр Віцебскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь» 
* Морфаметрычныя параметры азёр Віцебскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь» 

Катэгорыя:Басейн Дзісны
Катэгорыя:Азёры Шаркаўшчынскага раёна
Марфа Барэцкая

**Ма́рфа Барэ́цкая**, ці **Ма́рфа-паса́дніца** (даты нараджэння і смерці невядомыя) — наўгародская баярыня, удава пасадніка І. А. Барэцкага.
Вызначалася розумам, энергіяй і красамоўствам.
[left|thumb|300px|[Клаўдзій Лебядзеў. Марфа Пасадніца. Знішчэнне наўгародскага веча]]

У 1470-я г. разам з сынамі ўзначальвала варожую маскоўскаму вялікаму князю Івану IIІ групоўку баяр — прыхільнікаў пераходу Наўгародскай феадальнай рэспублікі ў падданства ВКЛ (гл. Барэцкія). У 1477 г. Марфа-пасадніца і яе прыхільнікі сарвалі ратыфікацыю вечам дагавора аб прызнанні Івана III неабмежаваным уладаром Ноўгарада.
У студзені 1478 года Ноўгарад капітуляваў перад войскам Івана III, які выслаў Марфу-пасадніцу ў Маскву, потым у Ніжні Ноўгарад, дзе яна пад іменем Мар’і пастрыжана ў манашкі.

## Літаратура 
* Марфа-пасадніца //  С. 144.
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Пасаднікі наўгародскія
Катэгорыя:Жанчыны-кіраўнікі дзяржаў і ўрадаў
Катэгорыя:Жанчыны XV стагоддзя
Катэгорыя:Сілком пастрыжаныя ў манахі
Цяраспаль

Назву **Цяра́спаль** маюць:

## Населеныя пункты 
### Беларусь 
* Гродзенская вобласць
** Цяраспаль — вёска ў Свіслацкім раёне.
* Мінская вобласць
** Цяраспаль — вёска ў Слуцкім раёне.
Барэцкія

**Барэ́цкія** — наўгародская баярская сям'я.

У 15 ст. ім належала 714 вёсак з 1458 сялянскімі дварамі.

Марфа, удава пасадніка Ісака Андрэевіча Барэцкага, і яе сын Дзмітрый Ісакавіч у 1471 узначалілі варожую Маскве партыю наўгародскіх баяр, якая вяла перагаворы з вялікім князем літоўскім Казімірам IV аб пераходзе ў яго падданства.
У бітве на рацэ Шалонь (1471) паміж маскоўскай раццю і наўгародскім апалчэннем на чале з Дзмітрыем Барэцкім наўгародцы пацярпелі паражэнне. Дзмітрый трапіў у палон, яму, як і іншым баярам — прыхільнікам саюзу з ВКЛ, Іван III загадаў адсекчы галаву. Марфа і яе сын Фёдар працягвалі варожую Маскве дзейнасць.

## Літаратура 
* Барэцкія //  С. 337.
* 

Барэцкія
Катэгорыя:Вялікі Ноўгарад
Лінейнае прадказанне

**Ліне́йнае прадказа́нне** () — вылічальная працэдура, якая дазваляе па некаторага набору папярэдніх адлікаў лічбавага сігналу прадказаць бягучы адлік.

Няхай s(i) — аналізуемы лічбавы сігнал. Пры лінейным прадказанні ацэнка бягучага адліку сігналу \hat{s}(i) фарміруецца як лінейная камбінацыя папярэдніх адлікаў:

\hat{s}(i)=\sum_{k=1}^N \alpha_k s(i-k).

Задача лінейнага прадказання заключаецца ў тым, каб знайсці набор каэфіцыентаў \{\alpha_k\}, пры якім сярэдні квадрат памылкі прадказання мінімальны:

=min.

Велічыня N называецца *парадкам* лінейнага прадказання.

## Літаратура 
Катэгорыя:Лічбавая апрацоўка сігналаў
Ленавец

**Ленаве́ц** — возера ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці Беларусі, за 38 км на паўночны ўсход ад горада Гарадок, за 1,5 км на захад ад вёскі Каверзы, у басейне ракі Ловаць.

Плошча паверхні 0,06 км². Даўжыня 0,42 км, найбольшая шырыня 0,2 км. Даўжыня берагавой лініі 1,0 км.

Знаходзіцца сярод лесу. Схілы катлавіны вышынёй да 5 м, на поўдні невыразныя, уздоўж заходняга берага озавыя грады.

## Літаратура 
* 
* Ліст карты N-36-1. Выданне 1985 года. Стан мясцовасці на 1983 год.

## Спасылкі 
* Агульная характарыстыка азёр Віцебскай вобласці // Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь»  
* Морфаметрычныя параметры азёр Віцебскай вобласці // Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь»  

Катэгорыя:Азёры Гарадоцкага раёна
Катэгорыя:Басейн Ловаці
Гасцібішча

**Гасці́бішча** — возера ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці, за 25 км на паўночны ўсход ад горада Гарадок, за 1 км на паўднёвы захад ад вёскі Бярозна, у басейне ракі Аўсянка.

Плошча паверхні 0,09 км². Даўжыня 0,39 км, найбольшая шырыня 0,33 км.  Найбольшая глыбіня 9,0 м, сярэдняя — 3,5 м. Даўжыня берагавой лініі 1,15 км. Аб’ём вады ў возеры 0,23 млн м³.

Знаходзіцца сярод лесу. Схілы вышынёй да 2 м. Вакол возера забалочаная пойма шырынёй да 100 м.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Агульная характарыстыка азёр Віцебскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь» 
* Морфаметрычныя параметры азёр Віцебскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь» 

Катэгорыя:Азёры Віцебскай вобласці
Катэгорыя:Азёры Гарадоцкага раёна
Ільняное

**Ільняно́е** — возера ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці, за 26 км на паўночны ўсход ад горада Гарадок, на паўднёва-заходняй ускраіне вёскі Бярозна, у басейне ракі Аўсянка.

Плошча паверхні 0,012 км². Даўжыня 0,16 км, найбольшая шырыня 0,1 км. Найбольшая глыбіня 10,0 м, сярэдняя — 5,14 м. Даўжыня берагавой лініі 0,42 км. Аб’ём вады ў возеры 0,06 млн м³.

Схілы катлавіны вышынёй да 3 м, разараныя, на поўначы пад лесам.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Агульная характарыстыка азёр Віцебскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь» 
* Морфаметрычныя параметры азёр Віцебскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь» 

Катэгорыя:Азёры Віцебскай вобласці
Катэгорыя:Азёры Гарадоцкага раёна
Ручнікі

**Ручнікі** — шматзначны тэрмін.

## Расліны 
* народная назва віду 

## Іншае 
*  — песня

## Гл. таксама 
* Ручнік
Доўгае (возера, басейн Аўсянкі)

**Доўгае возера** — возера ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці, за 28 км на поўнач ад горада Гарадок, за 0,5 км на ўсход ад вёскі Церахі, у басейне ракі Аўсянка (цячэ праз возера).

Плошча паверхні 0,06 км². Даўжыня 0,37 км, найбольшая шырыня 0,25 км. Даўжыня берагавой лініі 0,9 км.

Размешчана сярод балота.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Агульная характарыстыка азёр Віцебскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь» 
* Морфаметрычныя параметры азёр Віцебскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь» 

Катэгорыя:Азёры Гарадоцкага раёна
Катэгорыя:Басейн Аўсянкі
Чычэл

**Чычэ́л** — возера ў Веткаўскім раёне Гомельскай вобласці Беларусі ў басейне ракі Сож, за 2 км у напрамку на паўднёвы захад ад горада Ветка, каля вёсак Старое Сяло і Палянаўка.

Плошча паверхні возера 0,17 км². Даўжыня 1,9 км, найбольшая шырыня 0,12 км, даўжыня берагавой лініі 4,1 км.
Катлавіна возера старычнага тыпу. Берагі пясчаныя. Зарастае слаба. Пратокай ва ўсходняй частцы злучаецца з ракой Сож.

У возеры водзяцца лешч, шчупак звычайны, плотка, краснапёрка, язь, лінь, карась, акунь і іншыя віды рыб.

## Літаратура 
* 
* 
* Ліст карты N-36-123. Выданне 1984 года.

## Спасылкі 
* Общая характеристика озёр Гомельской области. — С. 188. // Справочник «Водные объекты Республики Беларусь»  
* Морфометрические параметры озёр Гомельской области — С. 310. // Справочник «Водные объекты Республики Беларусь»  
* *Иванов-Смоленский В. Г.* Все озёра Беларуси. Популярная иллюстрированная энциклопедия. Т. 5.

Катэгорыя:Азёры Веткаўскага раёна
Катэгорыя:Басейн Сажа
Будслаўскі кляштар бернардзінцаў

]]
**Будслаўскі кляштар бернардзінцаў** — каталіцкі кляштар, які існаваў y XVI — 1-й палове XIX ст. ў вёсцы Будслаў (Мядзельскі раён Мінскай вобласці).

## Гісторыя 
Упершыню ўпамінаецца ў дакументах y 1504 годзе, калі вялікі князь літоўскі Аляксандр даў віленскім бернардзінцам 6 тыс. маргоў лесу ў Мінскім павеце. Манахі жылі па 2—4 чалавекі ў шалашах («будах»), мелі капліцу. У 1591 годзе пабудаваны драўляны касцёл Наведання Марыяй Лізаветы, y якім знаходзіўся цудатворны абраз Маці Божай, прывезены ў 1598 годзе Я. Пацам з Рыма (дар папы Клімента VIII) і ў 1613 годзе перададзены ў храм.

У 1643 годзе пабудаваны новы касцёл Св. Барбары, y 1750  годзе — жылы корпус кляштара. 29 чэрвеня 1767 года закладзены новы касцёл, y яго аб'ёмна-прасторавую кампазіцыю ўвайшоў як бакавая капліца стары касцёл, пабудаваны ў 1643 годзе. У 1783 годзе касцёл асвячоны ў гонар Успення Маці Божай. На працягу другой паловы 18 ст. прыбудаваны розныя кляштарныя памяшканні. 3 1756 годзе пры кляштары працавала музычная школа (15 вучняў), y 1793—1842 гадах — 2-класная школа (15 вучняў) і шпіталь, y 1731—1797 гадах y духоўнай школе кляштара 7—10 слухачоў вывучалі маральную тэалогію і рыторыку. Манахаў было 4—17 чалавек. Пасля закрыцця кляштара ў 1852 годзе некаторыя яго манахі (Г. Т. Вольскі, Манстовіч, П.Багдановіч, Загорскі, Маркевіч) бралі ўдзел y паўстанні 1863—1864 гадоў. Касцёл захаваўся як парафіяльны. Побач з ім захаваўся будынак плябаніі 19 ст.

## Літаратура 
* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т.3: Беларусы — Варанец / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш — Мн.: БелЭн, 1996. — Т. 3. — 511 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0068-4 (т. 3).

## Спасылкі 
Катэгорыя:Будслаў
Катэгорыя:Колішнія кляштары Беларусі
Катэгорыя:З’явіліся ў XVI стагоддзі
Катэгорыя:Зніклі ў 1852 годзе
Катэгорыя:Бернардзінскія кляштары Беларусі
Катэгорыя:Будслаўскі кляштар бернардзінцаў
Будуар

]]
**Будуа́р** () — невялікі гасціны пакой інтымнага характару.

Прызначаўся для прыёму найбольш блізкіх сяброў і знаёмых. Узнік у пачатку XVIII стагоддзя ў французскім мастацтве інтэр’ера і стаў неад’емным элементам палацавага ўбранства часоў ракако і класіцызму. Яго абсталёўвалі ўтульнай мэбляй (крэслы, софы, столікі, бюро), упрыгожвалі жывапіснымі палотнамі сентыментальна-эратычнага характару.

## Літаратура 
* 
* Будуа́р // 

Катэгорыя:Памяшканні
Станіслаў Антоні Бужынскі

**Станіслаў Антоні Бужынскі** () — дзяржаўны дзеяч Рэчы Паспалітай. Кашталян берасцейскі (1748—1752) і кашталян смаленскі (1752—1763).

## Біяграфія 
Займаў урады скарбніка смаленскага, старосты краснасельскага, з 1732 года інстыгатар вялікі літоўскі. З 1748 года кашталян берасцейскі, у 1752—1763 гадах кашталян смаленскі. Таксама быў паслом на соймы 1732, 1733 (выступаў на ім за абранне каралём Станіслава Ляшчынскага), 1738, 1740, 1744, 1746 гадоў; дэпутатам Трыбунала Вялікага Княства Літоўскага ў 1736 годзе.

Падтрымліваў Чартарыйскіх. Пасля смерці жонкі адмовіўся ад грамадскай дзейнасці, уступіў у ордэн езуітаў. Сабраў для апублікавання найважнейшыя пастановы соймаў Польшчы і Рэчы Паспалітай да сярэдзіны XVIII стагоддзя (выдадзены ў 1765 годзе яго сынам Тадэвушам Бужынскім).

У 1769 годзе быў адзначаны Ордэнам Белага Арла.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 

Станіслаў Антоні
Катэгорыя:Сенатары Рэчы Паспалітай
Катэгорыя:Кашталяны смаленскія
Катэгорыя:Кашталяны берасцейскія
Катэгорыя:Інстыгатары вялікія літоўскія
Катэгорыя:Скарбнікі смаленскія
Катэгорыя:Старосты краснасельскія
Катэгорыя:Езуіты
Катэгорыя:Дэпутаты Сойма Рэчы Паспалітай
Катэгорыя:Дэпутаты Трыбунала Вялікага Княства Літоўскага
Баляслаў Буйко

**Баляслаў Буйко** (, Свянцянскі павет, Віленская губерня — ) — жывапісец.

Вучыўся ў Віленскай рысавальнай школе, y Кракаўскай акадэміі мастацтваў. Пасля 1902 года жыў у Парыжы. Меў персанальныя выстаўкі ў Парыжы і Ніцы. Працаваў у жанры пейзажа і нацюрморта. У пейзажах адлюстроўваў мясціны, звязаныя з жыццём і творчасцю А. Міцкевіча: «Від на Свіцязь», «Туганавічы». Творы Баляслава Буйко зберагаюцца ў музеях Вільні, Варшавы, прыватных зборах.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Мастакі Беларусі
Катэгорыя:Мастакі Літвы
Катэгорыя:Мастакі-пейзажысты Беларусі
Катэгорыя:Мастакі-пейзажысты Літвы
Катэгорыя:Выпускнікі Віленскай рысавальнай школы Трутнева
Буйніцкі манастыр Святога Духа

**Буйніцкі Святадухаўскі манастыр** — манастыр, які існаваў y 1633—1918 гг. каля мястэчка Буйнічы пад Магілёвам на правым беразе Дняпра. Будынкі не захаваліся.

## Гісторыя 
### Мужчынскі манастыр 
]]

Заснаваны як мужчынскі манастыр Багданам Статкевічам і яго жонкай Аленай (Саламярэцкай). Паводле статутных правіл арыентаваўся на Віленскі манастыр Святога Духа. Належаў да групы праваслаўных манастыроў, пабудаваных з мэтай процідзеяння рашэнням Брэсцкай уніі 1596 года. Наглядаў за манастыром куцеінскі ігумен Іаіль Труцэвіч. Існуе шэраг каралеўскіх грамат y абарону манастыра ад замахаў суседзяў на валоданне зямельнай уласнасцю. За агітацыйныя дзеянні сярод насельніцтва на вернасць каралю Яну ІІ Казіміру ў час вайны Расіі з Рэччу Паспалітай 1654—1667 гадоў буйніцкія манахі атрымалі прывілей на млын. У 1708 годзе ў час Паўночнай вайны 1700—1721 гадоў манастыр цалкам разбураны шведамі, але хутка адбудаваны.

### Жаночы манастыр 
З 1835 года ператвораны ў жаночы, з 1896 года пры ім працавала 2-класная жаночая школа, з 1891 — епархіяльны свечачны завод. У 1908 годзе ў манастыры 18 двароў, 118 насельнікаў.

У 1919 годзе ўладанні манастыра былі перададзены рабочаму кааператыву, але манастыр працягнуў сваё існаванне. У 1928 годзе ў ім жыў Серафім (Самайловіч). Канчаткова манастыр быў зачынены ў 1929/1930 гадах. У гады нямецкай акупацыі набажэнствы былі часова адноўлены. Пасля вайны ў памяшканнях манастыра былі створаны збожжасховішчы.

## Літаратура 
* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т.3: Беларусы — Варанец / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш — Мн.: БелЭн, 1996. — Т. 3. — 511 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0068-4 (т. 3).
* И. Н. Слюнькова. Монастыри восточной и западной традиции. Наследие архитектуры Беларуси. — М.: Прогресс-Традиция, 2002. — С. 132, 133, 136, 137, 160. — 600 с. — 2000 экз. — ISBN 5-89826-093-5.
* Слюнькова И. Н. Буйничи // Храмы и монастыри Беларуси XIX века в составе Российской империи. Пересоздание наследия. — М.: Прогресс-Традиция, 2009. — С. 579. — 615 с. — ISBN 5-89826-???-?.
* Буйничский Свято-Духов мужской монастырь // Православные монастыри Беларуси / авт.-сост. С. Э. Сомов. — Мн.: «Четыре четверти», 2003. — С. 100. — 200 с. — (Наши духовные ценности). — 2500 экз. — ISBN 985-6089-85-9.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Культавыя збудаванні Магілёўскага раёна
Катэгорыя:Буйнічы
Катэгорыя:Колішнія манастыры Беларусі
Катэгорыя:З’явіліся ў 1633 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 1918 годзе
Катэгорыя:Праваслаўныя манастыры Беларусі
Булава

з булавой у руцэ. Марчэла Бачарэлі, 1781]]
**Булава** — старадаўняя халодная зброя блізкага бою. Мела форму паліцы (даўжыня каля 0,5—0,6 м) з каменнай або металічнай галоўкай. Дзяржанне звычайна драўлянае з накладнымі металічнымі пласцінамі. Шырока выкарыстоўвалася ў краінах Старажытнага Усходу ў Сярэднявеччы, на Русі ў XIII—XVII стст.

У краінах Усходу, Заходняй Еўропы з XIII ст., y Рускай дзяржаве, Вялікім Княстве Літоўскім, Рэчы Паспалітай з XV ст., y запарожскіх казакоў y XVI—XVIII стст. — сімвал улады. Булаву аздаблялі каштоўнымі камянямі і металамі. У скарбніцы нясвіжскіх Радзівілаў y XVII ст. захоўвалася булава «гетманская, апраўленая золатам, бірузой і рубінамі».

. XVII ст. Брэсцкі абласны краязнаўчы музей]]
На Беларусі, паводле археалагічных раскопак, вядомая з канца неаліту, y бронзавым веку булаву выраблялі з каменнай або касцяной галоўкай шарападобнай або чатырохраговай формы, з X—XI стст. — бронзавыя, свінцовыя і жалезныя булавы разнастайнай формы.

Таксама булавой называецца прылада для практыкаванняў y мастацкай гімнастыцы.

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі
Тадэвуш Бужынскі

**Тадэвуш Бужынскі** (каля 1730 — , Фларэнцыя) — дзяржаўны дзеяч Рэчы Паспалітай, дыпламат. Кашталян смаленскі (1763—1770), ваявода менскі (1770—1773). У 1769—1771 пасол Рэчы Паспалітай y Галандыі і Англіі.

## Біяграфія 
Прадстаўнік шляхецкага роду Бужынскіх герба «Трыўдар», які асеў у Браслаўскім павеце. Сын кашталяна смаленскага і інстыгатара вялікага літоўскага Станіслава Антонія Бужынскага (1701—1775).

Вучыўся ў Варшаўскім езуіцкім калегіуме. У 1760 годзе Тадэвуш Бужынскі быў выбраны паслом на сойм, потым атрымаў Краснасельскае староства і чын ротмістра літоўскай арміі. У 1763 годзе быў прызначаны кашталянам смаленскім, а ў 1770 годзе атрымаў пасаду ваяводы менскага. У 1764—1766 гадах быў членам Камісіі скарбовай ВКЛ, у 1766 годзе маршалак Трыбунала ВКЛ.

Быў прыхільнікам Чартарыйскіх. У 1764 годзе стаў членам канфедэрацыі Вялікага Княства Літоўскага. 23 кастрычніка 1767 года ўвайшоў у склад соймавай дэлегацыі, вымушанай пад ціскам расійскага пасланца Мікалая Васільевіча Рэпніна пацвердзіць ранейшы лад Рэчы Паспалітай.

У 1769—1773 гадах — пасол Рэчы Паспалітай у Лондане. Пасольству ўвесь час бракавала грошай, з дапамогай якіх можна было б наняць памочнікаў і сакратароў, што зрабіла дыпламатычную місію больш эфектыўнай. Увосень 1770 года ў сувязі з пагаршэннем здароўя папрасіў польскага караля і вялікага князя літоўскага Станіслава Аўгуста Панятоўскага пакінуць Лондан. Атрымаўшы дазвол, 18 снежня 1770 года выехаў у Брусель, а адтуль у Італію.

Калі Тадэвуш Бужынскі сканаў у 1773 годзе ў Фларэнцыі, пасольскую місію ў Лондане ўзяў на сябе яго намеснік і павераны ў справах Францішак Букаты, які вывучыў англійскую мову.

У 1750 годзе ажаніўся з Юзэфай Броэль-Плятэр (пам. каля 1778). У 1765 годзе выдаў падрыхтаваныя бацькам важнейшыя пастановы соймаў Польшчы і Рэчы Паспалітай.

Кавалер расійскага ордэна Святога Аляксандра Неўскага (1764), а таксама ордэнаў Святога Станіслава (1765) і Белага арла (1769).

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* Zofia Libiszowska, Misja polska w Londynie w latach 1769—1795, Łódź 1966.
* Stanisław Kościałkowski: Burzyński Tadeusz. W: Polski Słownik Biograficzny. T. 3: Brożek Jan — Chwalczewski Franciszek. Kraków: Polska Akademia Umiejętności — Skład Główny w Księgarniach Gebethnera i Wolffa, 1937, s. 142—143. Reprint: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Kraków 1989, ISBN 8304032910

Тадэвуш
Катэгорыя:Сенатары Рэчы Паспалітай
Катэгорыя:Ваяводы менскія
Катэгорыя:Кашталяны смаленскія
Катэгорыя:Старосты краснасельскія
Катэгорыя:Маршалкі Трыбунала Вялікага Княства Літоўскага
Катэгорыя:Дыпламаты Рэчы Паспалітай
Вялікае Глыбокае

**Вялікае Глыбокае** — возера ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці, за 34 км на паўночны ўсход ад горада Гарадок, за 1,5 км на поўдзень ад вёскі Баброва, у басейне ракі Аўсянка.

Плошча паверхні 0,05 км². Даўжыня 0,55 км, найбольшая шырыня 0,25 км. Даўжыня берагавой лініі 1,25 км.

Схілы катлавіны вышынёй 10—15 м, пад лесам, на поўдні невыразныя.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Агульная характарыстыка азёр Віцебскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь» 
* Морфаметрычныя параметры азёр Віцебскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь» 

Катэгорыя:Азёры Віцебскай вобласці
Катэгорыя:Азёры Гарадоцкага раёна
Служэбнік Варлаама Хутынскага

**Хуты́нскі служэ́бнік**, ці **служэ́бнік Варлаа́ма Хуты́нскага** — усходнеславянскі рукапісны помнік 12—13 ст.

Паводле некаторых версій, служэбнік паходзіць з Полацкіх зямель. Належаў Варлааму, заснавальніку Наўгародскага Хутынскага манастыра (адсюль назва).

Напісаны ўставам на пергаменце на 30 аркушах на стараславянскай мове, уключае літургіі і малітвы.
Аздоблены 2 мініяцюрамі з выявамі Васіля Вялікага і Іаана Златавуста, 3 застаўкамі і ініцыяламі з рысамі візантыйскага стылю ў спалучэнні з раннімі матывамі тэраталагічнага стылю: манументальныя, сухаватыя спакойныя постаці святых змешчаны ў арнаментаваных рамках, выкананых сіняй і чырвонай фарбамі; застаўкі ў выглядзе прамавугольных рамак, у якіх выявы пакручастых лістоў, кругі з візантыйскімі кветкамі «крынамі». Ініцыялы выкананы кінавар'ю і золатам.
У 16 ст. контуры малюнкаў падноўлены залатой падводкай.

Зберагаецца ў Гістарычным музеі ў Маскве.

## Літаратура 
* Хутынскі служэбнік //  С. 78.
* Протасьева Т. Н. Византайский орнамент // Древнерусское искусство: Рукописная книга. М., 1974. Сб. 2.
* Попова О. С. Русская книжная миниатюра XI—XV вв. // Древнерусское искусство: Рукописная книга. М., 1983. Сб. З.
* Шматаў В. Ф. Беларуская кніжная гравюра XVI—XVIII стст. Мн., 1984.

Катэгорыя:Ілюмінаваныя рукапісы
Катэгорыя:Літаратура Старажытнай Русі
Катэгорыя:Дзяржаўны гістарычны музей (Масква)
Шыша

**Шыша́** — рака ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці Беларусі. Адносіцца да басейна ракі Ловаць.

Даўжыня ракі 15 (18,8) км. Плошча вадазбору 64 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 2 м/км. Пачынаецца з меліярацыйнай сеткі прыкладна за 2 км на ўсход (за 2,5 км на паўночны ўсход) ад былой вёскі Карнілы. Упадае ў возера Мяжа ў яго заходняй частцы, на поўдзень ад аграгарадка Мяжа. Вадазбор у межах Гарадоцкага ўзвышша.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Рэкі Гарадоцкага раёна
Катэгорыя:Басейн Ловаці
Падсосна

Назву **Падсо́сна** маюць:

## Населеныя пункты 
### Беларусь 
* Віцебская вобласць
** Падсосна — хутар у Пастаўскім раёне
* Мінская вобласць
** Падсосна — вёска ў Чэрвеньскім раёне

## Азёры 
* Падсосна — возера ў Гарадоцкім раёне
Бурлеска

**Бурлеска** ( ад  — жартоўны).

* Бурлеска ў літаратуры — жанр камічнай, парадыйнай паэзіі. Камічны эфект y бурлеска дасягаецца ў адным выпадку неадпаведнасцю, рэзкім кантрастам паміж узвышанай тэмай і яе падкрэслена будзённым вырашэннем (травесційная), y другім — неадпаведнасцю паміж «нізкай», трывіяльнай тэмай і ўзвышанай, «кніжнай» мовай (іраікамічная).

* У музыцы, п’еса жартоўнага, часам грубавата-камічнага або капрызнага характару, звычайна хуткага тэмпу, свабоднай будовы. Блізкая да капрычыа і гумарэскі. Найбольш пашырана ў XVII—XVIII стст., пазней знікла з кампазітарскай практыкі, адрадзілася на мяжы XIX—XX стст. Як самастойная п’еса або як частка цыклічнага твора сустракаецца ў музыцы для клавішных (І. С. Бах, Ф. Куперэн, Р. Шуман, Р. Штраус, Б. Бартак), радзей для струнных (Дз. Шастаковіч) інструментаў. З беларускіх кампазітараў бурлеска пісалі Я. Дзягцярык, Э. Тырманд, Л. Шлег і інш.

* Паняцце «Бурлеска» абазначае таксама разнавіднасць камічнай оперы, блізкай да вадэвіля.

## Літаратура 
*
Бурмістраўска-радзецкі суд

**Бурмістраўска-радзецкі суд** — мясцовы суд для гараджан y Вялікім Княстве Літоўскім y XIV—XVIII стст. Дзейнічаў адначасова з войтаўска-лаўніцкім судом y гарадах, якія атрымалі прывілей на магдэбургскае права. У склад суда ўваходзілі бурмістры і радцы, колькасць якіх залежала ад памераў горада. Суд разглядаў пераважна нязначныя правапарушэнні мяшчан, цяжбы купцоў і рамеснікаў.

## Літаратура 
* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т.3: Беларусы — Варанец / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш — Мн.: БелЭн, 1996. — Т. 3. — 511 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0068-4 (т. 3).

## Гл. таксама 
* Радзецкі суд

Катэгорыя:Суды
Катэгорыя:Дзяржаўны лад Вялікага Княства Літоўскага
Курыная слепата

**Курыная слепата**

* народная назва віду 
* народная назва віду
Гваздок (возера, Гарадоцкі раён)

**Гваздо́к** — возера ў Беларусі, у Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці, за 38 км на паўночны захад ад горада Гарадок, за 2 км на паўночны захад ад вёскі Маісеева, у басейне ракі Свіна.

Плошча паверхні 0,02 км². Даўжыня 0,16 км, найбольшая шырыня 0,12 км. Даўжыня берагавой лініі 0,45 км.

Знаходзіцца сярод забалочанага лесу, паміж азёрамі Асотна і Малое Свіно.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Агульная характарыстыка азёр Віцебскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь» 
* Морфаметрычныя параметры азёр Віцебскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь» 

Катэгорыя:Азёры Гарадоцкага раёна
Катэгорыя:Басейн Обалі
Бурлакі

[thumb|300px|[Ілья Яфімавіч Рэпін|Ілья Рэпін. «Бурлакі на Волзе», 1870—1873]]

**Бурлакі** — наёмныя рабочыя ў Расіі XVI — пачатку XX стагоддзяў, якія перамяшчалі рачныя судны ўручную пры дапамозе канатаў і вёслаў. Таксама бурлакамі называлі бяздомныя халастых або ўдовыя бяздзетныя людзі, якія вялі гаспадарку адасоблена.

Бурлацтва было выклікана ростам перавозак пры тэхнічнай недасканаласці рачнога транспарту. Бурлацкая праца з'яўлялася сезоннай. Судны цягнулі па «вялікай вадзе»: увесну і ўвосень. Для выканання заказу бурлакі аб'ядноўваліся ў арцелі. Праца бурлака была вельмі цяжкай і манатоннай. Хуткасць перамяшчэння залежала ад сілы і кірунку ветру. Пры спадарожным ветры на судне падымаўся ветразь, які значна паскараў перамяшчэнне. Вытрымліваць тэмп руху бурлакам дапамагалі песні.

У Расійскай імперыі «сталіцай бурлакаў» з пачатку XIX стагоддзі назвалі горад Рыбінск. У летні час праз Рыбінск праходзіла чацвёртая частка ўсяго расійскага бурлацтва.

На Беларусі працавалі на ўсіх вялікіх рэках: Дняпры, Прыпяці, Нёмане, Бугу, Заходняй Дзвіне, Бярэзіне, a таксама на Дняпроўска-Бугскім і Агінскім каналах. У XVII—XIX стст. бурлацтва на Беларусі стала самастойным і адыходніцкім промыслам. У бурлакі наймаліся мужчыны (зрэдку і жанчыны) з вялікай фізічнай сілай ва ўзросце ад 20 да 50 гадоў.

Узнікненне і пашырэнне параходства ў канцы XIX ст. выцесніла бурлацтва. Некаторы час замест перамяшчэння судна бурлакамі таксама выкарыстоўваўся такі спосаб перамяшчэння, як завоз якараў уверх па цячэнні і падцягванне да іх судна на лябёдцы з коннай ці паравой цягай (гл. кабестан).

## Літаратура 
* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т.3: Беларусы — Варанец / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш — Мн.: БелЭн, 1996. — Т. 3. — 511 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0068-4 (т. 3).

Катэгорыя:Рачны транспарт
Катэгорыя:Гісторыя транспарту
Катэгорыя:Прафесіі
Гваздок

Назву **Гваздо́к** маюць:

## Азёры 
### Беларусь 
* Віцебская вобласць
** Гваздок — возера ў Гарадоцкім раёне
** Гваздок — возера ў Полацкім раёне
Бурнос (жаночае адзенне)

**Бурно́с** — верхняе адзенне беларускіх жанчын. Апраналі ў халоднае надвор’е як святочную вопратку замест світкі ці кажуха. Падобнае адзенне (бурнус) вядома ў рускіх жанчын. Бурнос пашырыўся з XIX стагоддзя пад уплывам заходнееўрапейскага гарадскога касцюма.

Шылі бурносы з шэрага, радзей белага, саматканага валенага сукна. Аднабортны, доўгі, расшыраны ўнізе бурнос зашпільваўся на гузікі, меў адкладны каўнер (на Вілейшчыне — без каўняра) і дзве невялікія бакавыя завышаныя кішэні. Аздаблялі нашыўкамі і аблямоўкай чорнага аксаміту, шоўкавай ці сацінавай тасьмы, дэкаратыўнай строчкай. Бурносы бытавалі ў строях Панямоння і Цэнтральнай Беларусі да 1930-х гадоў.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Адзенне
Катэгорыя:Беларускае народнае адзенне
Катэгорыя:Верхняе адзенне
Чыжоўка (рака)

**Чыжоўка** — рака ў Дубровенскім раёне Віцебскай вобласці Беларусі, правы прыток ракі Дняпро.

Даўжыня ракі 14 км. Сярэдні нахіл воднай паверхні 2,1 м/км. Плошча вадазбору 85 км². Пачынаецца каля вёскі Лабаны. Упадае ў Дняпро прыкладна за 0,5 км у напрамку на поўдзень ад вёскі Чыжоўка. Вадазбор у межах Аршанскага ўзвышша. Рэчышча часткова каналізаванае ў верхнім цячэнні і перасякае меліярацыйную сістэму Мардахі. Рака прымае сцёк з ручаёў і каналаў. Сярод прытокаў — рака Чыжоўка-2 (да 2020 - ручай Чыжоўка) (правы). У басейне ракі на яе правым прытоку каля вёскі Чыжоўка сажалка.

Каля ракі вёскі Лапыры, Мардахі, Чыжоўка.

## Літаратура 
*  — С. 348.
* 
* Ліст карты N-36-50. Выданне 1986 г. Стан мясцовасці на 1981 г.
* 
* Решение Дубровенского районного исполнительного комитета № 152 от 16.03.20 «Об утверждении проектов водоохранных зон и прибрежных полос водных объектов»

## Спасылкі 
* Общая характеристика речной сети Витебской области (в разрезе районов) // Справочник «Водные объекты Республики Беларусь» 

Катэгорыя:Прытокі Дняпра
Катэгорыя:Рэкі Дубровенскага раёна
Чурылавіцкае

**Чуры́лавіцкае** — вадасховішча ў Мінскім раёне Мінскай вобласці на пойме ракі Пціч, за 20 км у напрамку на поўдзень ад Мінска, за 1 км на поўдзень ад аграгарадка Чурылавічы, за 0,6 км на паўднёвы ўсход ад вёскі Калініна. Створана ў 1982 годзе.

Плошча паверхні вадасховішча 0,34 км². Даўжыня 0,66 км, найбольшая шырыня 0,58 км. Найбольшая глыбіня 7,1 м, сярэдняя 3,8 м. Аб'ём вады 1,3 млн м³. Ваганні ўзроўню вады на працягу года да 4 м. Плошча вадазбору 240 км². Сярэдні шматгадовы сцёк 44,8 млн м³. Чаша вадасховішча з'яўляецца часткай поймы ракі Пціч, агароджаная з двух бакоў дамбамі даўжынёй 0,73 і 1,37 км і мае амаль прамавугольную форму. Каналамі злучаецца з ракой Пціч.

Каля заходняга берага вадасховішча пралягае аўтамабільная дарога .

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* Інфармацыя на сайце «Белорусский Посейдон» 
* Ліст карты N-35-80. Выданне 1985 г. Стан мясцовасці на 1983 г. 

Катэгорыя:Вадасховішчы Мінскай вобласці
Катэгорыя:Вадасховішчы Мінскага раёна
Паліца

**Паліца**:
* Палі́ца — ніжняя больш пакатая частка стромкага 2-схільнага або шатровага даху.
* Палі́ца — мэблевы выраб без пярэдняй сценкі.
* Палі́ца — частка плуга, якая аддзяляе і пераварочвае падрэзаны лемяшом пласт зямлі. Прыстасаванне ў некаторых сельскагаспадарчых машынах.
* Па́ліца — халодная зброя.
* Па́ліца — частка богаслужэбнага аблачэння праваслаўнага ці ўніяцкага архіерэя.
Кобрынскі сабор (1626)

**Кобрынскі сабор** — сабор грэка-каталіцкага (уніяцкага) вышэйшага і сярэдняга кліра на чале з І. В. Руцкім, які адбыўся ў 1626 годзе у Кобрыне. Кобрынскі сабор прыняў пастанову пра адкрыццё уніяцкай семінарыі для падрыхтоўкі духавенства (існавала ў 1650-я гады пры Мінскім базыльянскім кляштары), асудзіў сімонію (набыццё царкоўных пасад за грошы), пацвердзіў аўтаномію базыльянскага ордэна ў царкве і забараніў вышэйшаму беламу духавенству займаць у ім пасады. Сабор абавязаў епіскапаў і протаархімандрыта (генерала) базыльян даваць штогадовыя справаздачы мітрапаліту, а апошняга — Кангрэгацыі прапаганды веры ў Рыме. Было вырашана склікаць агульныя царкоўныя саборы кожныя 4 гады.

У 1629 г. Папа Урбан VIII зацвердзіў рашэнні Кобрынскага сабору з шэрагам змен і прапаноў.

## Спасылкі 
* С. В. Казуля. Кобрынскі сабор 1626 г.

Катэгорыя:1626
Катэгорыя:Гісторыя Кобрына
Катэгорыя:Царкоўныя саборы
Катэгорыя:Грэка-каталіцкая царква на Беларусі
Паўвечназялёныя лясы даліны Брахмапутры

**Паўвечназялёныя лясы даліны Брахмапутры** - экарэгіён у Індыі, Кітаі і невялікай часткі поўдня Бутана.

## Апісанне 
Экарэгіён займае плошчу 56700 квадратных кіламетраў і ахоплівае раўніны вярхоўяў ракі Брахмапутра, у асноўным размяшчаючыся ў межах індыйскага штата Асам, з невялікімі ўчасткамі ў штатах Аруначал-Прадэш і Нагаленд, а таксама на поўдні Бутана. Даліна размешчана паміж Гімалаямі на поўначы і гарамі Лушаі на поўдні. Калі рака разліваецца ў перыяд мусонаў з чэрвеня па верасень, яна прыносіць да 300 см вады на раўніну, ствараючы багатыя ўрадлівыя глебы, якія выкарыстоўваюцца для земляробства на працягу тысяч гадоў. Іншымі важнымі рэкамі рэгіёну з'яўляюцца Манас і Субансіры.

## Флора 
Экстэнсіўная гаспадарка прывяла да таго, што першапачатковая флора паўвечназялёных лясоў у цяперашні час існуе толькі на невялікіх участках. Яна ўключае віды родаў ,  і сямейства  сярод такіх лісцвеных дрэў, як , , , відаў роду  з падлескам з відаў родаў , , ,  і . З відаў, якія культывіруюць, можна назваць  і віды сямействаў , ,  і  з такімі відамі сямейства , як  і .

## Фаўна 
Нягледзячы на шматвяковае чалавечае ўмяшанне, лясы і лугі ўздоўж ракі застаюцца месцам рассялення розных дзікіх жывёл, у лік якіх уваходзяць , , , , , , ). Таксама тут насяляе самая вялікая ў Індыі папуляцыя   самая вялікая ў свеце . Большасць з гэтых млекакормячых знаходзяцца пад пагрозай страты асяроддзя пражывання або з'яўляюцца знікаючымі відамі. Брахмапутра з'яўляецца натуральным бар'ерам на шляху міграцыі дзікіх жывёл; многія віды, такія як ,  і , жывуць толькі на адным баку ракі.

Эндэмікамі даліны з'яўляюцца  і , якія насяляюць у стэпах на берагах ракі.

Даліна з'яўляецца домам для 370 відаў птушак, з якіх два —  і  — з'яўляюцца эндэмікамі, а адзін —  — сустракаецца вельмі рэдка.

## Ахова прыроды 
Гэты раён быў густанаселены на працягу многіх стагоддзяў, таму вялікая частка даліны выкарыстоўвалася і да гэтага часу выкарыстоўваецца ў сельскай гаспадарцы, але некаторыя ўчасткі натуральнага асяроддзя пражывання яшчэ існуюць, у асноўным у нацыянальных парках, найбуйнейшымі з якіх з'яўляюцца , Дзібру-Саікхова і .

Катэгорыя: Рака Брахмапутра
Катэгорыя: Экарэгіёны Кітая
Катэгорыя: Экарэгіёны Індыі
Катэгорыя: Экарэгіёны Бутана
Катэгорыя: Экарэгіёны
Катэгорыя: Лясныя экарэгіёны
Уладзімір Георгіевіч Сасноўскі

**Уладзі́мір Георгіевіч Сасноўскі** (нар. , г. , РСФСР) — дзяржаўны дзеяч Рэспублікі Беларусь, былы міністр транспарту і камунікацый Рэспублікі Беларусь (2005—2009).

## Біяграфія 
Скончыў Беларускі політэхнічны інстытут у 1976 годзе па спецыяльнасці «Аўтамабілі і аўтамабільнае гаспадарка».

З 1980 па 1982 прайшоў службу ў танкавых войсках Савецкай арміі намеснікам камандзіра роты.

У розныя гады займаў пасады начальніка сектара пасажырскіх перавозак аддзела транспарту Мінскага гарвыканкама, эканамічнага саветніка Беларускага камітэта абароны міру, працаваў на кіруючых пасадах у шэрагу камерцыйных структур.

У 1995—2000 гадах — намеснік начальніка вытворчага ўпраўлення транспарту і сувязі Мінгарвыканкама, затым начальнікам камунальнага ўнітарнага прадпрыемства «Упраўленне транспарту і сувязі Мінгарвыканкама».

З 2003 года — выконваючы абавязкі генеральнага дырэктара, генеральны дырэктар транспартнага камунальнага ўнітарнага прадпрыемства «Мінсктранс».

27 снежня 2005 года прызначаны міністрам транспарту і камунікацый Рэспублікі Беларусь.

26 чэрвеня 2009 года адпраўлены ў адстаўку.

З 2010 года — старшыня праўлення РГА «Беларускі саюз транспартнікаў».

## Спасылкі 
* Біяграфія на сайце праекта «Хто ёсць хто» 
* інтэрв’ю У. Г. Сасноўскага праекту Сіцідог

Катэгорыя:Міністры транспарту і камунікацый Рэспублікі Беларусь
Іна Леанідаўна Калечыц

**Іна Леанідаўна Калечыц** (нар. , ) — кандыдат гістарычных навук, эпіграфіст.

## Біяграфія 
Нарадзілася ў сям’і ваеннаслужачага. Скончыла БДПУ імя М. Танка (1995) па спецыяльнасці «Руская мова і літаратура». Працавала выхавальніцай у мінскай СШ № 91. З 2002 года вядучы лабарант кафедры дапаможных гістарычных дысцыплін і методыкі выкладання гісторыі гістарычнага факультэта БДПУ. Скончыла аспірантуру па спецыяльнасці «Айчынная гісторыя» (2007), абараніла кандыдацкую дысертацыю «Эпіграфічныя помнікі Х-ХІV стст. на тэрыторыі Беларусі: класіфікацыя, змест, спецыфіка» (2009). З 2007 года працуе выкладчыкам, з 2011—2023 гг. дацэнтам кафедры дапаможных гістарычных дысцыплін і методыкі выкладання гісторыі гістарычнага факультэта Беларускага дзяржаўнага педагагічнага ўніверсітэта імя Максіма Танка.

## Навукова-даследчыцкая дзейнасць 
Спецыяліст у галіне эпіграфікі Беларусі. Сфера навуковых зацікаўленняў — дапаможныя гістарычныя дысцыпліны, крыніцазнаўства, эпіграфіка.

Сярод даследаванняў І. Калечыц атрыбуцыя пячаткі з Полацка (як пячаткі Ефрасінні Полацкай, май 2015) і пячаткі з Лаўрышава (як пячаткі Лаўрышаўскага манастыра, верасень 2015).

Аўтар звыш за 50 навуковых публікацый.

## Сям’я 
Была ў шлюбе з Дзмітрыем Калечыцам, намеснікам Старшыні Праўлення Нацыянальнага банка Рэспублікі Беларусь, сынам вядомага беларускага археолага Алены Генадзеўны Калечыц.

## Асноўныя публікацыі 
* Дапаможныя гістарычныя дысцыпліны: вучэб.-метад. дапам. — Мінск, 2009;
* Эпіграфіка Беларусі X—XIV стст. — Мінск, 2011;
* Практикум по вспомогательным историческим дисциплинам: палеография, геральдика, хронология, ономастика: пособие для студентов пед. вузов. — Минск, 2012.

## Спасылкі 
* Профіль  на сайце гістарычнага факультэта БДПУ імя М. Танка.

Катэгорыя:Гісторыкі Беларусі
Паўна (прыток Дняпра)

**Паўна́** — рака ў Быхаўскім і Магілёўскім раёнах Магілёўскай вобласці Беларусі, левы прыток ракі Дняпро.

Даўжыня ракі 28 км. Сярэдні нахіл воднай паверхні 1 м/км. Плошча вадазбору 178 км². Пачынаецца каля паўднёвай ускраіны вёскі Халмы (Магілёўскі раён). Упадае ў Дняпро на ўсход ад аграгарадка Баркалабава, працякаючы праз старычнае возера ў яго пойме. Рэчышча каналізаванае ў верхнім цячэнні. Асноўны прыток — Лазнеўка (справа). Каля вёскі Махава і ў ніжнім цячэнні ніжэй вёскі Шылаў Вугал на рацэ сажалкі. Паміж вёскай Шылаў Вугал і месцам упадзення Лазнеўкі пачынаецца канал, злучаючы Паўну з басейнам ракі Ухлясць.

## Літаратура 
* 
* 
* 
* 
* Ліст карты N-36-85. Выданне 1978 г.

## Спасылкі 
* Фотоэнциклопедия Беларуси

Катэгорыя:Прытокі Дняпра
Катэгорыя:Рэкі Быхаўскага раёна
Катэгорыя:Рэкі Магілёўскага раёна
Міхаіл Іванавіч Баравы

**Міхаі́л Іва́навіч Баравы́** (нар. , в. Слабодка, Акцябрскі раён, БССР) — дзяржаўны дзеяч Рэспублікі Беларусь, былы міністр транспарту і камунікацый Рэспублікі Беларусь (2001—2005).

## Біяграфія 
Скончыў Беларускі політэхнічны інстытут (1980), Беларускі дзяржаўны універсітэт (1998).

Працоўную дзейнасць пачаў у 1973 годзе на Аўтакамбінаце № 7 горада Мінска. Працаваў слесарам, вадзіцелем, інжынерам-тэхнолагам, сакратаром камсамольскай арганізацыі.

У 1977—1979 служыў у шэрагах Узброеных Сіл.

Пасля службы ў арміі перайшоў на камсамольскую працу, займаў шэраг кіруючых пастоў. Быў загадчыкам аддзела Фрунзенскага райкама камсамола, інструктарам Мінскага абкама камсамола, загадчыкам аддзела Мінскага гаркама ЛКСМБ, першым сакратаром Ленінскага райкама камсамола, сакратаром і другім сакратаром Мінскага гаркама камсамола.

З 1986 па 1990 — намеснік генеральнага дырэктара па якасці — начальнік аддзела тэхнічнага кантролю ВА «Аўтарамонт» у г. Мінску.

З 1990 да 1995 займаў пасаду дырэктара НП ПФ «Белаўтагаз», з 1995 па 2001 гады — прэзідэнт ЗАТ «Белаўтагаз».

У кастрычніку 2000 года абраны дэпутатам Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь II склікання ад Дзяржынскага выбарчай акругі № 80. Старшыня камісіі па прамысловасці, паліўна-энергетычнаму комплексу, транспарту, сувязі і прадпрымальніцтву.

25 верасня 2001 года указам прэзідэнта № 542 прызначаны міністрам транспарту і камунікацый Рэспублікі Беларусь.

27 снежня 2005 года указам прэзідэнта № 625 вызвалены ад пасады Міністра транспарту і камунікацый Рэспублікі Беларусь у сувязі з пераводам на іншую працу.

3 чэрвеня 2010 года быў абраны старшынёй федэрацыі вадналыжнага спорту Беларусі.

## Сям’я 
Жанаты, мае сына і дачку.

## Спасылкі 
* Біяграфія на сайце праекта «Хто ёсць хто»
* Біяграфія на сайце Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу

Катэгорыя:Міністры транспарту і камунікацый Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 2-га склікання
Катэгорыя:Ганаровыя грамадзяне Акцябрскага раёна
Міраслаў Юр’евіч Рамашчанка

**Міраслаў Юр’евіч Рамашчанка** (; нар. , ) — беларускі футбаліст украінскага паходжання, паўабаронца. Ігрок нацыянальнай зборнай Беларусі (1994—1998). Завяршыў кар’еру ва ўзросце 25 гадоў з-за траўмы, пасля чаго стаў трэнерам.

Малодшы брат Міраслава, Максім, таксама футбаліст.

## Клубная кар’ера 
Футбольную кар’еру пачаў ва Украінскай ССР, дзе выступаў за паўлаградскі «Шахцёр» і дубль днепрапятроўскага «Дняпра».

Пасля распаду СССР перабраўся ў Беларусь, дзе на працягу трох сезонаў гуляў за рэчыцкі «Ведрыч» і магілёўскі «Дняпро». У 1994 годзе перайшоў у екацярынбургскі «Уралмаш», а ў 1996 годзе — у маскоўскі «Спартак», у складзе якога стаў двухразовым чэмпіёнам Расіі.

У верасні 1998 года, у матчы за зборную Беларусі супраць зборнай Даніі, атрымаў траўму меніска. За тры гады перанёс 6 аперацый, быў у заяўцы «Спартака», але на полі так і не з’явіўся.

## Міжнародная кар’ера 
У складзе нацыянальнай зборнай Беларусі правёў 15 матчаў, забіў 1 мяч.

## Трэнерская кар’ера 
Трэнерскую кар’еру пачаў у ДЮСШ «Спартак», з 2003 года працаваў з дублем «Спартака», з 2006 года — галоўны трэнер дубля. У чэрвені-жніўні 2008 года — старшы трэнер «Тамі».

14 снежня 2009 года быў прызначаны галоўным трэнерам клуба «Салют». Кантракт быў заключаны тэрмінам на адзін год і скасаваны па ўзаемнай згодзе 17 мая 2010 года.

У студзені 2011 года Станіслаў Чарчэсаў запрасіў Міраслава сваім памочнікам у «Жамчужыну-Сочы». З кастрычніка 2011 года яны разам працавалі ў грозненскім «Цераку».

У чэрвені 2013 года Рамашчанка становіцца старшым трэнерам пермскага «Амкара», дзе галоўным трэнерам, з мая 2013 года, быў Чарчэсаў. У матчы 11-га тура Прэм’ер-лігі 2013/14 супраць «Анжы», замест Чарчэсава кіраваў «Амкарам» з броўкі поля. У 2014—2015 гадах працаваў з Чарчэсавым у маскоўскім «Дынама», а ў кастрычніку 2015 года ўслед за ім накіраваўся на працу ў варшаўскую «Легію». Разам з «Легіяй» стаў чэмпіёнам Польшчы, пасля чаго ў чэрвені 2016 года разам з усім трэнерскім штаб пакінуў варшаўскі клуб. Пасля прызначэння Чарчэсава ў жніўні 2016 года галоўным трэнерам зборнай Расіі ўвайшоў у яго штаб. Заставаўся памочнікам Чарчэсава ў зборнай да яго звальнення ў ліпені 2021 года.

У снежні 2021 года стаў памочнікам Чарчэсава ў венгерскім «Ферэнцварашы». Працаваў у «Ферэнцварашы» да звальнення Чарчэсава ў ліпені 2023 года.

У жніўні 2023 года быў прызначаны галоўным трэнерам грозненскага «Ахмата». Падаў у адстаўку з пасады ў красавіку 2024 года.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісты СССР
Катэгорыя:Футбалісты Украіны
Катэгорыя:Футбалісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі зборнай Беларусі па футболе
Катэгорыя:Ігракі ФК Космас Паўлаград
Катэгорыя:Ігракі ФК Дняпро Дніпро
Катэгорыя:Ігракі ФК Рэчыца-2014
Катэгорыя:Ігракі ФК Дняпро Магілёў
Катэгорыя:Ігракі ФК Урал Екацярынбург
Катэгорыя:Ігракі ФК Спартак Масква
Катэгорыя:Ігракі ФК Спартак-2 Масква
Катэгорыя:Футбольныя трэнеры Беларусі
Катэгорыя:Трэнеры ФК Том Томск
Катэгорыя:Трэнеры ФК Салют Белгарад
Катэгорыя:Трэнеры ФК Ахмат Грозны
Баравы

**Баравы́** — беларускае, польскае, украінскае і рускае прозвішча, а таксама тапонім.

## Вядомыя асобы 
* Віталь Міхайлавіч Баравы (1916—2008) — протапрэсвітар, царкоўны дзеяч
* Віталь Расціслававіч Баравы (нар. 1983) — беларускі навуковец-усходазнавец
* Міхаіл Іванавіч Баравы (нар. 1956) — міністр транспарту і камунікацый Рэспублікі Беларусь (2001—2005)
* Расціслаў Віталевіч Баравы (нар. 1944) — беларускі гісторык архітэктуры

### Псеўданімы 
* *А. Баравы* — псеўданім Аляксандра Баршчэўскага (1930—2022) — беларускага літаратара
* *Баравы* () — псеўданім Зыгмунта Мінейкі (1840—1925) — удзельніка паўстання 1863—1864 гадоў
* *Баравы*, *Юрка Баравы*, *Юр. Баравы* — псеўданімы Петруся Броўкі (1905—1980) — беларускага паэта
* *Сымон Баравы* — псеўданім Анатоля Астрэйкі (1911—1978) — беларускага паэта і перакладчыка

## Тапонімы 
* Баравы (Комі)
Гіём Мары-Ан Брун

**Гіём-Мары-Ан Брун** (; , Брыў-ла-Гаярд (цяпер — дэпартамент Карэз) — , Авіньён, дэпартамент Ваклюз) — военачальнік рэвалюцыйнай Францыі, маршал Напалеона (19 мая 1804 года).

## Спасылкі 
Катэгорыя:Маршалы Напалеона I
Падсосна (возера)

**Падсо́сна** — возера ў Беларусі, у Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці, за 36 км на паўночны ўсход ад горада Гарадок, за 0,5 км на поўдзень ад вёскі Камары, у басейне ракі Ловаць.

Плошча паверхні 0,004 км². Даўжыня 0,07 км, найбольшая шырыня 0,05 км. Даўжыня берагавой лініі 0,45 км.

Размешчана сярод балотнага масіву.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Агульная характарыстыка азёр Віцебскай вобласці // Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь»  
* Морфаметрычныя параметры азёр Віцебскай вобласці // Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь»  

Катэгорыя:Азёры Гарадоцкага раёна
Катэгорыя:Басейн Ловаці