Мова нанова

**«Мо́ва нано́ва»** — бясплатныя курсы беларускай мовы, якія адкрыліся ў Мінску 13 студзеня 2014 года ў галерэі «Ў». Апроч Мінска, праводзіліся ў Баранавічах, Гродне, Бабруйску, Брэсце, Маладзечне, Магілёве, Віцебску, Астраўцы, Гомелі, за мяжой адкрыліся ў Кракаве.

На курсы прыходзяць розныя людзі і госці: беларускамоўныя лекары, праграмісты, архітэктары, спевакі, пісьменнікі, акцёры.

Курсы лічацца нефармальнымі, гэта неакадэмічнае вывучэнне мовы. Кожныя заняткі маюць тэму (мода, медыцына, сваякі і г. д.) і некалькі ўмоўных рубрык — слоўнік, граматыка, цікавыя факты, прагляд розных фотаздымкаў і іншае.

Таксама пры падтрымцы кампаніі «Velcom» курсы мелі сваю анлайн-трасляцыю.

23 ліпеня 2021 года Мінскі райвыканкам ліквідаваў сацыяльна-культурную ўстанову развіцця беларускай мовы і культуры «Мова Нанова».

Пасля ліквідацыі ў 2021 годзе курсы былі вымушаны пакінуць Беларусь.

## Прэміі і ўзнагароды 
25 чэрвеня 2014 года ў Мінску адбыўся пяты фестываль беларускамоўнай рэкламы і камунікацыі . Курсы Мова Нанова атрымалі Гран-пры фестывалю беларускамоўнай рэкламы і камунікацыі ў намінацыі «Грамадсказначныя праекты».

## Цікавыя факты і праекты курсаў 
Мова Нанова стварыла службу бясплатных перакладаў «Хуткая моўная дапамога» . Каманда з прафесійных філолагаў-валанцёраў гатовая аператыўна (за некалькі дзён) выканаць пераклад аб’ёмам да 5000 знакаў. Да перакладу прымаюцца публічныя выпадкі ўжывання мовы: сайты, шыльды, афішы, складнікі на таварах, цэтлікі ў крамах, меню ў рэстаранах, рэклама і г.д.

Таксама праводзяцца дабрачынныя спатканні «Мае сэнс».

Адбываюцца экскурсіі ад турыстычнай кампаніі «Віапаль» па беларускіх мясцінах, якія праводзіць арганізатар курсаў Глеб Лабадзенка.

28 верасня 2014 года адбыўся першы нацыянальны спартыўны фестываль «Мова Cup», у якім таксама прыняла ўдзел каманда курсаў «Мова Нанова», якая заняла ў агульным заліку пятае месца.

5 кастрычніка 2014 года ў галерэі сучаснага мастацтва «Ў» у Мінску адкрыліся курсы «Мова нанова дзеткам» для дашкольнікаў, малодшых школьнікаў i iх бацькоў .

27 лістапада 2014 года курсы ўнесены ў Адзіны дзяржаўны рэгістр юрыдычных асоб і індывідуальных прадпрымальнікаў.

5-6 снежня 2014 года ў Мінску прайшоў V Фестываль нефармальнай адукацыі. У намінацыі «падзея года» было выбрана пяць найболей заўважных падзей на думку журы. Курсы «Мова Нанова» таксама ўвайшлі ў гэты спіс.

3 студзеня 2015 года на тэлеканале Белсат TV выйшаў першы выпуск тэлеверсіі папулярных бясплатных курсаў беларускай мовы «Мова Нанова». Вядоўцы праграмы — Алеся Літвіноўская і Глеб Лабадзенка — кожную праграму будуць браць новую лексічную і граматычную тэму, а таксама запрашаць цікавага госця.

11 мая 2015 года ў галерэі «Ў» прайшла прэзентацыя новага сайта курсаў www.movananova.by 

## Мінск 
Першы сезон курсаў адкрыўся 13 студзеня 2014 года ў галерэі «Ў». У Мінску «Мову нанова» вядуць філолаг Алеся Літвіноўская і журналіст Глеб Лабадзенка. У першым навучальным годзе курсаў адбыліся 21 заняткі. Першы сезон скончыўся 9 чэрвеня 2014 года выпускным, на які прыйшлі ў госці гурт Handmade, Лявон Вольскі і Павел Аракелян. Тэмамі заняткаў былі: «Віншаванні і зычэнні» , «Рыцары і бітвы», «Паганства», «Медыцына», «Лаянка», «Сваякі», «Птушкі», «Зоркі», «Кіно», «Мода», «Жарты», «Горад», «Адукацыя», «Вялікдзень», «Тэатр», «Кампутары», «Чалавек і закон», «Раслінны свет», «Інваліднасць», «Казкі».

У госці на заняткі прыходзілі шмат знакамітасцяў і музыкаў: гурт HandmadE, сябры клуба «Гівойт» Юрась Усціновіч і Уладзімір Лічко, Уладзімір Арлоў, Віталь Гуркоў, Алега Хаменка, гурт Sumarok, гурт Rahis, Аляксандр Вінчэўскі, гурт «Босае сонца», Алесь Камоцкі, Віктар Шалкевіч, Ганна Хітрык, гурт «Вурай», Саша Варламаў, Андрэй Хадановіч, Лявон Вольскі, гурт Shuma, Вячаслаў Ракіцкі, Мікалай Пінігін, Зміцер Вайцюшкевіч, Кася Камоцкая.

Другі сезон курсаў распачаўся 8 верасня 2014 года  ў галерэі «Ў». У другім навучальным сезоне адбыліся 35 заняткаў. Апошнія заняткі прайшлі 1 чэрвеня 2015 года. Тэмамі заняткаў былі: «Войска», «Мастацтва», «Эканоміка», «Рэклама», «Жывёльны свет», «Народны строй», «Мова», «Музей», «Якуб Колас», «У краме», «Экалогія», «Дзеткі», «Паэзія» , «Здаровае Харчаванне», «Каляды», «Зіма», «Бізнес», «Трасянка», «Кавярня», «Адам Міцкевіч», «Масленіца», «Рыгору Барадуліну — 80»., «Журналістыка», «Жаночая драбяза», «Грошы», «Вясна», «Археалогія», «Спадчына», «Цырульня» , «Васіль Быкаў», «Тэлебачанне», «Матацыклы», «Гендар».

У госці на заняткі прыходзілі шмат знакамітасцяў і музыкаў: Уладзімір Арлоў, «Стары Ольса», Алег Рудакоў, Пятро Клюеў, Сяргей Харэўскі, гурт «Рэха», Аляксандр Куль, гурт У нескладовае, Сяржук Доўгушаў, гурт Akute, ТрыА Алеся Лася, гурт KRIWI, гурт ZnaROCK, Паліна Рэспубліка, «Людзі на балоце», гурт Navi, гурт «Мутнаевока», Сяргей Башлыкевіч (Leibonik), гурт «Мутнаевока», Зміцер Вайцюшкевіч, Віктар Шалкевіч , гурт Trubetskoy, Алег Трусаў, гурт J:МОРС, гурт Haina, гурт GUDA, гурт Нагуаль, гурт :B:N:, Руся і Shuma voices, гурт «Крама», Юрый Жыгамонт, Лявон Вольскі, гурт Троіца

## Бабруйск 
thumb|left| Мова нанова Бабруйск, 21 сакавіка 2014.
**21 лютага** **2014 года** , у Дзень беларускай мовы, Алеся Літвіноўская і Глеб Лабадзенка перадалі эстафету моўных курсаў аднадумцам у Бабруйску: філолагу Вользе Рудай і журналістцы Алесе Лацінскай. Заняткі адбываліся па пятніцах а 18.00.

Першыя заняткі правялі арганізатары мінскай «Мовы нановы» Алеся Літвіноўская і Глеб Лабадзенка. Студэнтаў прыйшло 20 чалавек. Размаўлялі пра беларускія вітанні і звароты, спрадвечныя формы беларуских імёнаў, прадставілі слоўнік «Сваякі», пачыталі артыкулы з «Нашай Нівы» пачатку ХХ стагоддзя. Студэнты выканалі творчае заданне: прыдумаць свой працяг да вядомых прыказак і прымавак. Мерапрыемства адбылося пры падтрымцы кампаніі «Будзьма беларусамі». Прысутныя атрымалі памятныя прызы ад «Будзьмы», а таксама кнігі ад Саюза беларускіх пісьменнікаў.

Адкрыццё другога сезона курсаў адбылося **19 верасня 2014 года**. У першым занятку, прысвечаным спорту, прыняў удзел госць з Мінска — журналіст «Еўрарадыё», удзельнік рок-гурта «HandMadE», спартсмен Яўген Валошын.

**18 верасня 2015 года** пачаўся трэці сезон курсаў. Госцем першых заняткаў стаў Сяргей Доўгушаў, лідар гурта «Vuraj».

## Гродна 
thumb|Мова нанова Гродна, 14 сакавіка 2014.
Больш за сто чалавек прыйшло **14 сакавіка** **2014 года** на прэзентацыю курса Мова Нанова, арганізаваную сябрамі ГА «Цэнтр „Трэці сектар“».
Ужо за 15 хвілін да пачатку прэзентацыі стала ясна, што офіс арганізацыі, у якім планавалася правесці сустрэчу, проста не змесціць усіх ахвотных. Давялося тэрмінова шукаць большае памяшканне і пераносіць пачатак сустрэчы на паўгадзіны пазней. У залі былі людзі самых розных узростаў: слухачы «Універсітэта Залатога Веку», студэнты, людзі сярэдняга ўзросту. Большасць з іх ніколі раней не была заўважана на якіх-небудзь грамадскіх мерапрыемствах. Прэзентацыю вялі заснавальнікі Мовы Нанова — Глеб Лабадзенка і Алеся Літвіноўская.

Госці з Мінска расказалі пра канцэпцыю курса, прадэманстравалі прыклады асобных заняткаў.
Потым было практыкаванне, у час якога ўдзельнікі прэзентацыі ў групах павінны былі дапісваць варыянты працягу беларускіх прымавак (падобных да «Дзеду міла…», «Любы дурань ведае…»).
У канцы сустрэчы яе ўдзельнікам былі прадстаўлены гарадзенскія вядучыя курсаў Мова Нанова Вольга Астроўская і Ігар Кузьмініч.

**29 верасня 2014 года** распачаўся другі сезон курсаў.

**14 верасня 2015 года** распачаўся трэці сезон курсаў. Таксама ў той дзень адкрыліся асобныя заняткі для дзетак.

## Баранавічы 
thumb|left| Мова нанова Баранавічы, 15 сакавіка 2014.
У суботу, **15 сакавіка** **2014 года**, Мова Нанова стартавала ў Баранавічах. Заняткі будуць праходзіць у памяшканні грамадскай экалагічнай арганізацыі «Неруш» (Паўлава, 12).

Баранавіцкія курсы ініцыявала Юлія Траццяк, яна ж і будзе праводзіць заняткі.

Першыя заняткі правялі выкладчыкі мінскіх курсаў Алеся Літвіноўская і Глеб Лабадзенка. Слухачоў сабралася 30 чалавек. Заняткі прайшлі пры падтрымцы грамадскай культурніцкай кампаніі «Будзьма беларусамі!»

**10 верасня 2014 года**  адбыліся першыя заняткі другога сезону курсаў. Курсы наведалі 18 чалавек. Гасцямі былі Ігар Ліштван і Вадзім Урублеўскі. На занятках была складзена агульная схема радаводу, зробленаі тэатральная пастаноўка на імправізаванай сцэне казкі «Рэпка», былі вывучаны непажаданыя суфіксы дзеясловаў.

**9 верасня 2015 года** адбыліся першыя заняткі трэцяга сезону курсаў 

## Нясвіж 
thumb|Мова нанова Нясвіж, 22 сакавіка 2014.
Заняткі «Мова нанова» прайшлі ў Нясвіжы **22 сакавіка 2014 года** . Іх правялі выкладчыкі мінскіх курсаў Алеся Літвіноўская і Глеб Лабадзенка. Арганізавала сустрэчу мастачка Наталля Бордак.

Акрамя першых заняткаў курсы ў горадзе Нясвіжу больш не адбываліся.

## Брэст 
thumb|left| Мова нанова Брэст, 27 красавіка 2014.
**27 красавіка 2014 года** ў Брэсце  адбыліся першыя заняткі, якія сабралі больш за 90 чалавек. Заняткі правялі выкладчыкі мінскіх курсаў Алеся Літвіноўская і Глеб Лабадзенка. Слухачы вывучылі беларускія адпаведнікі сваіх імёнаў, выканалі творчае заданне, патрэніраваліся на хуткамоўках, паслухалі галасы выбітных беларускіх паэтаў. «Мова Нанова» стане традыцыйнай у Брэсце: кожную сераду можна будзе бясплатна і з задавальненнем адчуць і пачуць беларускае слова. Эстафету выкладання курсаў у Брэсце падхапілі Інга Воран і Яўген Скрабец. Арганізатары і выкладчыкі курсаў абяцаюць нясумныя заняткі.

**6 верасня 2014 года** стартаваў другі сезон курсаў.

**5 кастрычніка 2015 года** распачаўся трэці сезон курсаў. Госцем праграмы першых заняткаў стаў вядомы акцёр і вядоўца перадачы «Падарожжы дылетанта» Юрый Жыгамонт.

У 2015 годзе стартаваў дзіцячы праект (выкладчыца Аляксандра Грынь).

## Маладзечна 
thumb|Мова нанова Маладзечна, 7 мая 2014.
Першыя заняткі «Мова Нанова» ў Маладзечне **7 мая 2014 года** сабралі пад 60 чалавек. Правялі іх выкладчыкі мінскіх курсаў Алеся Літвіноўская і Глеб Лабадзенка. Сустрэча доўжылася больш за дзве гадзіны. Слухачы даведаліся пра спрадвечна беларускія формы імёнаў, навучыліся вышукваць ілжэсяброў перакладчыка, папрактыкаваліся ў прыгожым маўленні і пачулі галасы Якуба Коласа і Янкі Купалы. Далей выкладаць на курсах будуць маладзечанская журналістка Настасся Роўда і культурніцкі дзеяч з Мінска Алесь Мазанік.

**15 верасня 2014 года** распачаліся першыя заняткі другога сезона курсаў.

**15 верасня 2015 года** Галоўнай тэмай стала лета, якое скончылася. Курсанты расказвалі аб сваім адпачынку, дзяліліся ўражаннямі: хто пабываў за мяжой, хто на лецішчы ці ў вёсцы.

## Магілёў 
thumb|left| Мова нанова Магілёў, 11 мая 2014.
**11 мая 2014 года** Магілёў  стаў дзявятым горадам, дзе распачаліся заняткі «Мова нанова», якія па традыцыі правялі заснавальнікі курсаў Алеся Літвіноўская і Глеб Лабадзенка. На ўрок у грамадскі цэнтр «Кола» прыйшло пад 50 чалавек — аўдыторыя для падобнага роду імпрэзаў не малая для Магілёва. На заняткі нават прыехалі са сваёй выкладчыцай дзеткі з Оршы. Глеб Лабадзенка ды Алеся Літвіноўская расказалі магілёўскай грамадзе пра беларускі імяннік, традыцыйныя назвы сваякоў, згадалі беларускія хуткамоўкі, прыказкі ды прымаўкі. Усе веды былі замацаваныя на практыцы. У далейшым курсы планавалі праводзіць у горадзе штосераду, а іх вядоўцам меў стаць мясцовы выкладчык Юрась Каласоўскі.

**9 верасня 2014 года** адбыліся першыя заняткі другога сезона курсаў.

**8 верасня 2015 года** адбыліся першыя заняткі трэцяга сезона курсаў.

## Віцебск 
thumb|Мова нанова Віцебск, 25 мая 2014.
Прэзентацыя бясплатных публічных курсаў беларускай мовы адбылася ў нядзелю, **25 мая 2014 года**, у выставачнай зале культурна-гістарычнага комплексу Залатое кола горада Віцебска «Дзвіна». Віцебск стаў дзясятым горадам, дзе адкрыліся курсы. На першыя заняткі курсаў сабралі больш за 50 чалавек.

Уводны занятак правялі стваральнікі мінскіх курсаў — журналіст Глеб Лабадзенка і філолаг Алеся Літвіноўская.
На першай сустрэчы слухачы даведаліся пра спрадвечна беларускую форму свайго імя. Слухачы навучыліся лепш карыстацца сінонімамі. Выкладчыкі расказалі, як правільна называць сваякоў. Папрактыкаваліся студэнты і ў прыгожым маўленні хуткагаворак, паспаборнічалі ў моўных вынаходствах.

Заняткі будуць весці мясцовыя выкладчыкі. Адным з іх стане філолаг Сяргей Маркаў.

Другі сезон курсаў пачаўся **7 верасня 2015 года**.

Трэці сезон курсаў пачаўся **23 верасня 2016 года**.

Чацвёрты сезон курсаў пачаўся 27 верасня 2017 года ў арт-пабе «Торвальд» (вул. Тастога, 1). Беларускай мове, культуры, літаратуры і гісторыі віцяблян чацвёрты год навучаюць тэлевядучы Сяргей Маркаў і філолаг Таццяна Дубоўская.

## Астравец 
thumb|left| Мова Нанова Астравец, 4 лютага 2015.
Першыя заняткі прайшлі **4 лютага 2015 года**, іх правялі вядоўцы менскіх курсаў Алеся Літвіноўская і Глеб Лабадзенка.
У далейшым весці курсы будуць настаўніца Вольга Лябецкая і журналістка Алёна Гануліч. Гімназія, дзе будуць праходзіць курсы, зусім новая — яна адкрылася 12 студзеня. Кабінеты і памяшканні абсталяваныя тэхнікай.
На першых занятках прысутнічалі жыхары Астраўца і навакольных вёсак. Гасцей прывітала дырэктар гімназіі Алена Чаславаўна Севасцьян.
На занятках слухачы даведаліся пра беларускія формы сваіх імёнаў, абмеркавалі безэквівалентную беларускую лексіку, патрэніраваліся ў чытанні хуткамовак, успомнілі беларускія назвы сваякоў. У канцы ўсіх чакаў музычны госць — выступ саліста Беларускай дзяржаўнай філармоніі Сержука Доўгушава.

Другі сезон распачаўся **14 кастрычніка 2015 года**.

## Гомель 
thumb|Мова Нанова Гомель, 15 лютага 2015.
**15 лютага 2015 года** Гомель стаў 10-м горадам, дзе запрацавалі курсы. Першыя заняткі правялі выкладчыкі мінскіх курсаў Алеся Літвіноўская і Глеб Лабадзенка. На курсы ў філіял Веткаўскага музея ў гарадскім парку сабралася каля 60 чалавек. Наведнікі даведаліся пра лексіку па тэме «Крама», а таксама пра безэквівалентную лексіку ў беларускай мове. Перад грамадой выступіў саліст Белдзяржфілармоніі, лідар гурта Vuraj Сяржук Доўгушаў.

**6 верасня 2015 года** распачаўся другі сезон.

## Мова нанова ў замежжы 
Пасля ліквідацыі ў 2021 годзе курсы вымушаны пакінуць Беларусь і з’ехаць у эміграцыю, дзе цяпер працягваюць працу. Заняткі адбываюцца ў Беластоку, Быдгашчы, Варшаве, Вільнюсе, Рызе, Тбілісі, Торуні, Труймясце, Уроцлаве.

### Варшава 
26 верасня 2021 года ў Варшаве ў Цэнтры беларускай салідарнасці пачаліся бясплатныя заняткі беларускай мовы «Мова нанова з Варшавы». У праграме былі гульні, інтэрактыў. Музычным госцем быў лідар гурта «Dzieciuku» Алесь Дзянісаў.

У лістападзе каманда «Мовы нанова з Варшавы» пераехала на пляцоўку Беларускага моладзевага хабу.

25 лістапада 2021 года пачаліся заняткі «Мовы нанова Дзеткам». Першым госцем заняткаў быў Сяржук Кедышка.

Агулам за першы сезон «Мовы нанова» было праведзена каля 30 заняткаў для дарослых і больш за 80 заняткаў для дзяцей.

Каманда «Мовы нанова з Варшавы» прыняла ўдзел у конкурсе беларускага кіно «Бульбамуві 2021» у намінацыі MŁODE KINO BIAŁORUSKIE 2021.

Вялікая колькасць удзельнікаў завітала на заняткі «Мовы нанова з Варшавы», якія былі прысвечаныя Міжнароднаму дню роднай мовы. Госцем сустрэчы быў аўтар канала «Жыццё Маліна» — Мікіта Мелказёраў.
 
У ліпені 2022 года каманда далучылася да акцыі «Тыдзень беларускай культуры» і правяла заняткі для дзяцей і дарослых. А таксама прыняла ўдзел у фестывалі «Тутака-2022», дзе правялі вечар паэтаў, заняткі беларускай мовы для дарослых, а таксама паказалі казку для маленькіх «Сябры лесу».

На красавік 2023 года заняткі «Мовы нанова з Варшавы» існуюць у фармаце размоўнага клуба «Гутарок», а таксама перыядычна праводзяць розныя моўныя мастэрні, гуляюць у настолкі.

## Спасылкі 
### «Мова нанова» ў Сеціве 
* інтэрнэт-версія курсаў «Мова нанова»  — На сайце можна паглядзець усе матэрыялы з заняткаў, а таксама фота- і відэасправаздачы.
* Старонка «Мова нанова» Мінск у фэйсбуку
* Старонка «Мова нанова» Бабруйск у фэйсбуку
* Старонка «Мова нанова» Гродна ў фэйсбуку
* Старонка «Мова нанова» Баранавічы у фэйсбуку
* Старонка «Мова нанова» Маладзечна ў фэйсбуку
* Старонка «Мова нанова» Віцебск у фэйсбуку
* Старонка «Мова нанова» Брэст у фэйсбуку
* Мова нанова  — блог Глеба Лабадзенкі

### Пра «Мова нанова» у СМІ 
* Кава нанова  — media-polesye.by 18.01.2014
* *Елена Данейко.* В Беларуси входит в моду белорусский язык — www.dw.de 23.01.2014
* Les Biélorusses apprennent le biélorusse — interviewsculture.wordpress.com 22.01.2014
* *Ян Лялевіч*. «Мова нанова» ў Гродне: другі занятак ізноў сабраў каля 100 чалавек (шмат фота)  — t-styl.info 25.03.2014
* *Якуб Сушчынскі*. «Мова нанова» прысвяціла занятак птушкам (фота) — racyja.com 08.04.2014
* *Paula Borowska*. Linguistic Initiatives Conquer Belarus  — neweasterneurope.eu 29.04.2014

Катэгорыя:Вывучэнне беларускай мовы
Катэгорыя:З’явіліся ў 2014 годзе
Катэгорыя:2014 год у Мінску
Катэгорыя:Арганізацыі Беларусі, ліквідаваныя рэжымам Лукашэнкі (2021)