open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Гарабурда

**Гарабурда** - прозвішча.

## Вядомыя асобы 
* Гарабурда — персанаж аповесці Уладзіміра Караткевіча «Дзікае паляванне караля Стаха»
* Васіль Гарабурда, віленскі друкар
* Геранім Гарабурда, святар, педагог
* Лукаш Багданавіч Гарабурда, вялікалітоўскі дзяржаўны дзеяч, дыпламат
* Міхаіл Багданавіч Гарабурда, вялікалітоўскі дзяржаўны дзеяч, дыпламат
Ганчароў

**Ганчароў** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* 
* 
* Іван Аляксандравіч Ганчароў, рускі пісьменнік
* Канстанцін Ігаравіч Ганчароў, беларускі тэатральны дзеяч
* Мікола Ганчароў, беларускі графік, мастацтвазнавец
* Павел Палікарпавіч Ганчароў, патафізіёлаг, генерал-палкоўнік медыцынскай службы, начальнік Ваенна-медыцынскай акадэміі імя С. М. Кірава (1953—1968)
* Уладзіслаў Алегавіч Ганчароў, беларускі спартсмен (скачкі на батуце), алімпійскі чэмпіён.
* Уладзімір Пятровіч Ганчароў (1938—1996) — беларускі тэатральны дзеяч.
* Якаў Ігнатавіч Ганчароў, Герой Савецкага Саюза
* Даніла Андрэевіч Ганчароў (нар. 1991) — мастак па святле, палітычны зняволены, абвінавачаны і асуджаны падчас пратэстаў у Беларусі ў 2020 годзе.
Гарадзецкі

**Гарадзецкі** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Сяргей Мітрафанавіч Гарадзецкі — рускі і савецкі паэт, перакладчык твораў Янкі Купалы і Якуба Коласа.
* Юрый Гарадзецкі (XIV—XV ст.) — князь сцяпаньскі.
* Юрый Рыгоравіч Гарадзецкі (нар. 1983) — беларускі оперны спявак, тэнар.
Марыя Хёфль-Рыш

**Марыя Хёфль-Рыш** (, у дзявоцтве **Рыш**; нар.  г., Гарміш-Партэнкірхен) — нямецкая гарналыжніца, двухразовая чэмпіёнка зімовых Алімпійскіх гульняў 2010 года ў суперкамбінацыі і слаламе, алімпійская чэмпіёнка 2014 года ў суперкамбінацыі і віцэ-чэмпіёнка ў супергіганце, двухразовая чэмпіёнка свету (2009 — слалам, 2013 — суперкамбінацыя), уладальніца Кубка свету 2010/11 у агульным заліку. Сем разоў за кар'еру заканчвала сезон у тройцы лепшых агульнага заліку Кубка свету, у тым ліку шэсць разоў запар у 2008—2013 гадах.

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Гарналыжнікі Германіі
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны ад Германіі
Катэгорыя:Чэмпіёны зімовых Алімпійскіх гульняў 2010 года
Катэгорыя:Гарналыжнікі на зімовых Алімпійскіх гульнях 2010 года
Катэгорыя:Чэмпіёны свету па гарналыжным спорце
Катэгорыя:Уладальнікі Кубка свету па гарналыжным спорце
Надзьцецень

**Палац-музей Надзьцецень** () — барочны палац Сараз-Руднянскіх у Будапешце, які атачае вялікі парк.

## Апісанне 
Узведзены ў XVIII стагоддзі, у наш час у палацы размяшчаецца будапешцкі Музей еўрапейскай мэблі і адзення, філіял Музея прыкладнога мастацтва. У яго экспазіцыі прадстаўлена больш за 300 розных прадметаў мэблі і мэблевых гарнітураў, часткова ручной працы, а таксама іншыя гістарычныя дэталі інтэр’ера: печы, люстры, дываны, шпалеры, кераміка, шкло. Узрост некаторых экспанатаў дасягае 500 гадоў. Пастаянная экспазіцыя музея носіць назву *«Гісторыя мэблевага мастацтва ад готыкі да нямецкага стылю бідэрмаер XIX стагоддзя»*.

## Літаратура 
* Будапешт: [путеводитель] / С. Кузьмичева, О. Кузьмичев. — М.: Эксмо, 2008. — 384 с.: ил. — (Оранжевый гид).

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт  

Катэгорыя:Музеі Будапешта
Катэгорыя:Палацы Будапешта
Катэгорыя:Збудаванні Венгрыі ў стылі барока
Катэгорыя:Музеі дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва
Эд Мадрэл

**Эдвард (Нэд) Мадрэл** (, ; 1877 (?) 27 снежня 1974) — рыбак з вострава Мэн, апошні вядомы носьбіт цяпер адроджанай мэнскай мовы.

Пасля смерці Сэйдж Кінвіг у 1962 годзе Мадрэл застаўся адзіным жывым чалавекам, які мог сказаць, што гаворыць на мэнскай мове з дзяцінства (у той жа час налічвалася невялікая колькасць людзей, якія валодалі мэнскай як не роднай).

Прамовы Мадрэла неаднаразова запісваліся для захавання звестак пра мэнскую мову. Гэтаму, ў прыватнасці, пасадзейнічаў кіраўнік урада Ірландыі Імон дэ Валера.

Існуюць рознагалоссі наконт таго, ці трэба лічыць Мадрэла апошнім носьбітам мэнскай мовы. Магчыма, што асобныя з носьбітаў, якія перажылі Мадрэла, проста не былі вядомы. Акрамя таго, цяпер існуе некаторая колькасць людзей, для якіх мэнская мова з’яўляецца роднай, але ўсе яны нарадзіліся ўжо пасля смерці Мадэла і гавораць на «новамэнскай мове».

## Спасылкі 
* Language Dekline and Language Revival in the Isle of Man  (лекцыя Джорджа Бродэрыка ў Мэнскім музеі, Дуглас, востраў Мэн 28 лістапада 1996)

Катэгорыя:Апошнія носьбіты моў
Палац Шандара

**Палац Шандара** () — палац у Будайскай крэпасці. Пабудаваны ў 1806 годзе па праекце архітэктара Міхая Полака для графа Вінсента Шандара. Са жніўня 1919 года па чэрвень 1941 года ў палацы Шандара працавалі прэм'ер-міністры Венгрыі. Падчас Другой сусветнай вайны палац быў цалкам разбураны. Аднаўленчыя працы завяршыліся толькі ў 2002 годзе. З 22 студзеня 2003 года палац Шандара з’яўляецца афіцыйнай рэзідэнцыяй Прэзідэнта Венгрыі.

Фасад палаца Шандара ўпрыгожаны барэльефамі, якія адлюстроўваюць грэчаскіх багоў і сцэну пасвячэння графа Шандара ў рыцары. На ўсходняй сцяне палаца ўсталявана мемарыяльная дошка ў гонар графа Пала Тэлекі, прэм’ер-міністра Венгрыі напярэдадні Другой сусветнай вайны. У знак пратэсту супраць рашэння прапусціць праз тэрыторыю Венгрыі германскія войскі ён скончыў жыццё самагубствам. Інтэр’еры палаца славяцца сваімі габеленамі, крыштальнымі жырандолямі і карцінамі Карая Лотца.

Палац Шандара адкрыты для наведвальнікаў толькі адзін раз у годзе, звычайна ў верасні, калі ў рамках штогадовых Дзён культурнай спадчыны Венгрыі ў ім праводзіцца выстаўка.

## Літаратура 
* Венгрия. Издательство «Вокруг света», 2009 ISBN 978-5-98652-226-5
* Михаэль Херл. Будапешт. Издательство Polyglott, 1996 ISBN 5-88395-021-3

## Спасылкі 
Катэгорыя:Палацы Будапешта
Катэгорыя:Рэзідэнцыі кіраўнікоў
Катэгорыя:Адноўленыя будынкі і збудаванні
Катэгорыя:З’явіліся ў 1806 годзе
Катэгорыя:1806 год у Будапешце
Дмахоўскі

**Дмахоўскі** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Аляксандр Дмахоўскі
* Вікенцій Ігнатавіч Дмахоўскі — мастак
* Генрых Дмахоўскі — адзін з лідараў польскай палітычнай эміграцыі, скульптар
* Казімір Дмахоўскі — рымска-каталіцкі дзеяч, магілёўскі архібіскуп
* Паісій (Дмахоўскі) (нар. 1966) — украінскі архірэй Праваслаўнай Царквы Украіны.
* Уладзіслаў Дмахоўскі — мастак, сын Вікенція
Неўласцівы інтэграл

right|thumb|200px|Неўласцівы інтэграл першага роду: інтэграл трэба вызначыць на неабмежаванай вобласці.
right|thumb|200px|Неўласцівы інтэграл другога роду: падынтэгральная функцыя можа быць неабмежаваная на вобласці інтэгравання.

У матэматычным аналізе, **неўласці́вы інтэгра́л**, ці **няўла́сны інтэгра́л** — інтэграл ад неабмежаванай функцыі ці па неабмежаванаму мноству. З'яўляецца пашырэннем паняцця Рыманава інтэграла і абазначаецца як звычайны вызначаны інтэграл.

Неўласцівы інтэграл вызначаецца як ліміт паслядоўнасці інтэгралаў Рымана пры імкненні іх меж інтэгравання (адной ці абедзвюх) да бесканечнасці ці асаблівых пунктаў падынтэгральнай функцыі. Такім чынам, напрыклад, калі правая мяжа інтэгравання — дадатная бесканечнасць:
:\int\limits_a^{+\infty} f(x)\, dx = \lim_{b\to +\infty} \int\limits_a^b f(x)\, dx;
ці ў выпадку, калі функцыя неабмежаваная ў наваколлі левай мяжы інтэгравання:
:\int\limits_a^b f(x)\, dx = \lim_{c\to a+0} \int\limits_c^b f(x)\, dx.

Неўласцівыя інтэгралы *па неабмежаваных абласцях* называюцца **неўласцівымі інтэграламі першага роду**. Напрыклад, такія інтэгралы:
:
\int\limits_{-\infty}^{+\infty} e^{-x^2}\, dx, \qquad
\int\limits_1^{+\infty} \frac{dx}{x^2}.

Неўласцівыя інтэгралы *ад неабмежаваных функцый* называюцца **неўласцівымі інтэграламі другога роду**. Напрыклад,
:
\int\limits_5^{10} \frac{dx}{\sqrt{x-5}}, \qquad
\int\limits_0^1 \ln x\, dx.

## Гл. таксама 
* Першаісная
* Вызначаны інтэграл
* Інтэграл Рымана

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Інтэгральнае злічэнне
Катэгорыя:Інтэгралы
Дамінік Ландэрцінгер

**Даміні́к Ландэрці́нгер** (; нар.  г., Браўнау-на-Іне, Верхняя Аўстрыя) — аўстрыйскі біятланіст. Сярэбраны прызёр Алімпіяды-2010 у Ванкуверы ў эстафеце, сярэбраны прызёр Алімпіяды 2014 у Сочы ў спрынце, чэмпіён свету ў мас-старце (2009), сярэбраны прызёр сусветнага першынства ў эстафеце.

## Кубак свету 
* 2007—2008 — **61-е месца** (37 ачкоў)
* 2008—2009 — **11-е месца** (587 ачкоў)
* 2009—2010 — **6-е месца** (701 ачко)
* 2010—2011 — **34-е месца** (238 ачкоў)
* 2011—2012 — **33-е месца** (260 ачкоў)
* 2012—2013 — **3-е месца** (715 ачкоў)
* 2013—2014 — **4-е месца** (611 ачкоў)
* 2014—2015 — **22-е месца** (412 ачкоў)

### Удзел у Алімпійскіх гульнях 
## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт 
* Профіль IBU 
* Профіль FIS

Катэгорыя:Лыжнікі паводле алфавіта
Катэгорыя:Біятланісты Аўстрыі
Катэгорыя:Лыжнікі Аўстрыі
Катэгорыя:Сярэбраныя прызёры зімовых Алімпійскіх гульняў 2010 года
Катэгорыя:Сярэбраныя прызёры зімовых Алімпійскіх гульняў 2014 года
Катэгорыя:Біятланісты на зімовых Алімпійскіх гульнях 2010 года
Катэгорыя:Біятланісты на зімовых Алімпійскіх гульнях 2014 года
Катэгорыя:Чэмпіёны свету па біятлоне
Катэгорыя:Спартсмены — біятланісты і лыжнікі
Катэгорыя:Біятланісты на зімовых Алімпійскіх гульнях 2018 года
Катэгорыя:Бронзавыя прызёры зімовых Алімпійскіх гульняў 2018 года
Альшанскае (возера, Шумілінскі раён)

**Альша́нскае** — возера ў Беларусі, у Шумілінскім раёне Віцебскай вобласці ў басейне ракі Заходняя Дзвіна, за 20 км у напрамку на паўднёвы захад ад гарадскога пасёлка Шуміліна, каля вёскі Альшанікі.

Плошча паверхні возера 0,21 км². Даўжыня 0,6 км, найбольшая шырыня 0,43 км, даўжыня берагавой лініі 1,79 км. Найбольшая глыбіня 1,8 м. Аб’ём вады ў возеры 0,25 млн м³. Плошча вадазбору 11,4 км².
Катлавіна возера круглаватай формы. Берагавая лінія слабазвілістая. Берагі пераважна пясчаныя, месцамі сплавінныя. Уздоўж заходняга і паўднёва-заходняга берагоў забалочаная пойма. Выцякае ручай у Заходнюю Дзвіну.

## Літаратура 
*  — С. 289.
* 
* Ліст карты N-38-36. Выданне 1991 г. Стан мясцовасці на 1987 г.

## Спасылкі 
* Возера Альшанскае 
* *Иванов-Смоленский В.* ВСЕ ОЗЁРА БЕЛАРУСИ: Популярная иллюстрированная энциклопедия — Т. 4.

Катэгорыя:Азёры Віцебскай вобласці
Катэгорыя:Азёры Шумілінскага раёна
Вісландэр

**Ві́сландэр** — шведскае прозвішча. Вядомыя носьбіты:
* Магнус Вісландэр (нар. 1964) — шведскі гандбаліст
* Томас Вісландэр (1940—1996) — шведскі пісьменнік
* Юя Вісландэр (нар. 1944) — шведская пісьменніца
Сватаплук Чэх

**Сва́таплук Чэх** (; , вёска Остржадак, раён Бенешаў — , ) — чэшскі пісьменнік, паэт, журналіст.

## Біяграфія 
Скончыў гімназію ў Празе, вывучаў права, працаваў у часопісах «Květy», «Lumír», «Světozor».

## Творчасць 
Свой першы верш, «Husita na Baltu», апублікаваў у альманаху «Ruch» у 1868. Як і «Adamité», гэта твор заснаваны на гісторыі (гусіцкія войны). Яго верш «Evropa» (1878) спасылаецца на тагачасныя рэвалюцыйныя рухі, верш «Slávie» (1882) прапагандуе ідэалы славянскага адзінства, верш «Václav z Michalovic» (1880) апісвае рэлігійны прыгнёт езуітаў, верш «Lešetínský kovář» (1883) — сацыяльныя праблемы індустрыялізацыі. У кнігах лірыкі «Jitřní písně» (1887) і «Nové písně» (1888) адлюстраванае адраджэнне чэхаў, а паэтычная нізка «Písně otroka» характарызуе сацыяльныя праблемы.

Найбольш вядомыя творы Чэха — серыя сатырычных раманаў «Výlety pana Broučka» (1888, 1889), два з якіх былі ўзяты асноваю оперы Яначка «Экскурсіі пана Броўчка».

## Памяць 
Адзін з мастоў у Празе носіць імя Сватаплука Чэха. Таксама яго імем названыя вуліцы ў розных гарадах Чэхіі.

## Беларускія пераклады 
* Пад засенню ліпы: паэма-эпапея / Сватаплук Чэх. — Мінск : Зміцер Колас, 2013. — 133, [2] с., [6] л. каляр. іл.

## Спасылкі 
* Кароткая біяграфія 

Катэгорыя:Пісьменнікі XIX стагоддзя
Катэгорыя:Пісьменнікі Чэхіі
Катэгорыя:Паэты паводле алфавіта
Катэгорыя:Паэты XIX стагоддзя
Катэгорыя:Паэты Чэхіі
Катэгорыя:Журналісты паводле алфавіта
Катэгорыя:Журналісты XIX стагоддзя
Катэгорыя:Журналісты Чэхіі
Катэгорыя:Выпускнікі Карлава ўніверсітэта
Яраслаў Соўкуп

**Я́раслаў Со́ўкуп** (; нар. , Ічын) — чэшскі біятлоніст, бронзавы прызёр зімовых Алімпійскіх гульняў 2014 года ў спрынце, двухразовы бронзавы прызёр чэмпіянатаў свету.

Пачаў займацца біятлонам у 1999 годзе, з 2004 года — член нацыянальнай зборнай.

## Кубак  свету 
* 2005/06 — **74-е месца** (12 ачкоў)
* 2006/07 — **62-е месца** (29 ачкоў)
* 2007/08 — **54-е месца** (50 ачкоў)
* 2008/09 — **43-е месца** (175 ачкоў)
* 2009/10 — **37-е месца** (211 ачкоў)
* 2010/11 — **44-е месца** (192 ачка)
* 2011/12 — **25-е месца** (380 ачкоў)
* 2012/13 — **56-е месца** (87 ачкоў)

### Кар'ера ў Кубку свету 
* Дэбют у кубку свету — 26 студзеня 2002 года ў эстафеце ў Обергофе — **13** месца.
* Першае трапленне ў ачковую зону — 20 студзеня 2006 года **36** месца ў гонцы пераследвання ў Антэрсельве.
* Першы подыум — 4 снежня 2011 года **3** месца ў гонцы пераследвання ў Эстэрсундзе

## Спасылкі 
* Профіль IBU

Катэгорыя:Біятланісты Чэхіі
Катэгорыя:Бронзавыя прызёры зімовых Алімпійскіх гульняў 2014 года
Катэгорыя:Біятланісты на зімовых Алімпійскіх гульнях 2010 года
Катэгорыя:Біятланісты на зімовых Алімпійскіх гульнях 2014 года
Катэгорыя:Чэмпіёны свету па летнім біятлоне
Катэгорыя:Чэмпіёны Еўропы па біятлоне
Лабелія Дортмана

**Лабе́лія До́ртмана** (*Lobelia dortmanna*) — рэдкая прыбярэжна-водная расліна роду Лабелія сямейства , занесена ў Чырвоную кнігу Беларусі і Расіі. Вядомая ў Заходняй Еўропе пад назвай **водная лабелія** (, ).

## Батанічнае апісанне 
Травяністая расліна. Каранёвая сістэма махрыстая, моцна развітая. Лісце лінейнае, даўжынёй да 7,5 см, сабранае ў прыкаранёвую разетку, якая знаходзіцца пад вадой. Кветаносныя сцёблы бязлісцевыя альбо пакрытыя шматлікімі дробнымі лускавінкамі, выступаюць над вадой падчас цвіцення і плоданашэння.

Кветкі званочкавай формы, бела-блакітныя, радзей белыя ці пурпурныя, сабраны ў друзлую аднабокую гронку на верхавіне сцябла, альбо сядзяць паасобку ў пазухах лісця.

Цвіце ў канцы ліпеня — пачатку жніўня, плоданасіць у жніўні. Плод — сухая прадаўгаватая каробачка, раскрываецца двума створкамі. Насенне дробнае, падоўжана-грудкаватае, распаўсюджваецца ветрам.

## Экалагічная характарыстыка 
Расце ў прыбярэжных зонах прэснаводных вадаёмаў на чыстым пясчаным дне на глыбіні 60-80 см. Сустракаецца паасобку альбо невялікімі групамі; скапленняў не ўтварае. З’яўляецца індыкатарам чысціні вады. Можна выказаць здагадку, што магчымае змяненне ўзроўню азёр ўяўляе для яе значную небяспеку. Іншы лімітуючы фактар — забруджванне вадаёмаў.

## Распаўсюджанне 
Лабелія Дортмана з’яўляецца роднай для халодных умераных абласцей Еўропы: Паўночная, Сярэдняя і Усходняя Еўропа (ад Брытанскіх астравоў і паўночнага захаду Францыі на ўсходзе да паўночнага захаду Расіі) і поўначы Паўночнай Амерыкі (абодва ўзбярэжжы).

Рэліктавы від. Усюды рэдкая.

## У літаратуры 
Аксана Спрынчан у вершы «На Белым возеры…» згадвае лабелію.

## Ахоўны статус 
Від *Лабелія Дортмана* занесены ў Чырвоныя кнігі Расіі і многіх рэгіёнаў еўрапейскай часткі Расіі, а таксама ў Чырвоную кнігу Беларусі.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Лобелия в Энциклопедии декоративных садовых растений  
* *Lobelia dortmanna*  in *FloraWeb.de*   
* Лобелия Дортмана в базе данных «Флора сосудистых растений Центральной России»   

Катэгорыя:Лабелія
Катэгорыя:Флора Еўропы
Катэгорыя:Флора Паўночнай Амерыкі
Катэгорыя:Водныя расліны
Катэгорыя:Ядавітыя расліны
Катэгорыя:Таксоны раслін, названыя ў гонар людзей
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1753 годзе
Ханна Кірні

center|240px

**Ханна Кірні** (, ) — амерыканская фрыстайлістка, спецыялізуецца ў могуле, алімпійская чэмпіёнка.

Кірні ўдзельнічала ў двух Алімпіядах. У Турыне яна не змагла прабіцца ў фінальную дваццатку. У Ванкуверы ёй пашанцавала выйграць залаты алімпійскі медаль.

Кірні лічыць сябе «напалову канадкай», бо яе маці вырасла ў Манрэалі, і яна мае шмат канадскіх сваякоў.

## Спасылкі 
* Вынікі на сайце FIS

Катэгорыя:Фрыстайлісты паводле алфавіта
Катэгорыя:Фрыстайлісты ЗША
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны ад ЗША
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны па фрыстайле
Катэгорыя:Чэмпіёны зімовых Алімпійскіх гульняў 2010 года
Катэгорыя:Бронзавыя прызёры зімовых Алімпійскіх гульняў 2014 года
Катэгорыя:Фрыстайлісты на зімовых Алімпійскіх гульнях 2006 года
Катэгорыя:Фрыстайлісты на зімовых Алімпійскіх гульнях 2010 года
Катэгорыя:Фрыстайлісты на зімовых Алімпійскіх гульнях 2014 года
Катэгорыя:Чэмпіёны свету па фрыстайле
Максім Міхайлавіч Вылягжанін

**Максім Міхайлавіч Вылягжанін** (нар. , сяло Шаркан, Удмурцкая АССР) — заслужаны майстар спорту Расіі (лыжныя гонкі), трохразовы віцэ-чэмпіён свету, пераможца зімовай Універсіяды 2007, шматразовы чэмпіён Расіі. Трохразовы віцэ-чэмпіён Алімпійскіх гульняў 2014 у эстафеце, камандным спрынце і лыжным марафоне.

## Спартыўная кар’ера 
Максім Вылегжанін з’яўляецца трохразовым віцэ-чэмпіёнам свету ў індывідуальных гонках: 2009 года ў мас-старце на 50 км вольным стылем, 2011 года ў дуатлоне на дыстанцыі 30 км і ў мас-старце на 50 км вольным стылем.

Пераможца Сусветнай Універсіяды (2007) на дыстанцыі 30 км вольным стылем, бронзавы прызёр у гонцы пераследу на 15 км.

З’яўляўся членам алімпійскай зборнай каманды Расіі на Алімпіядзе ў Ванкуверы. Лепшы вынік — 8 месца ў гонцы на 50 км.

Трохразовы чэмпіён Расіі на дыстанцыях 30 км (дуатлон, 2007) і 50 км (2007 — мас-старт класічным стылем, 2008 — мас-старт вольным стылем).

На рахунку Максіма Вылегжаніна дзве перамогі на этапах Кубка свету на дыстанцыі 30 км вольным стылем ў сезоне 2010/2011 і на дыстанцыі 15 кіламетраў класічным стылем на этапе «Тур дэ скі» ў Аберхофе ў сезоне 2012—2013.

9 лютага 2014 года на Алімпійскіх гульнях у Сочы заняў 4 месца ў скіятлоне (15 км класічным стылем + 15 км каньковым ходам), саступіўшы на фінішы нарвежскаму спартсмену Мартыну Сундбю.

## Спасылкі 
* 
* Старонка на сайце зімовых алімпійскіх гульняў 2010 

Катэгорыя:Лыжнікі паводле алфавіта
Катэгорыя:Лыжнікі Расіі
Катэгорыя:Лыжнікі на зімовых Алімпійскіх гульнях 2010 года
Катэгорыя:Лыжнікі на зімовых Алімпійскіх гульнях 2014 года
Катэгорыя:Сярэбраныя прызёры зімовых Алімпійскіх гульняў 2014 года
Катэгорыя:Чэмпіёны свету па лыжных гонках
Магнус Вісландэр

**Ганс Э́йнар Ма́гнус Ві́сландэр** (, нар. , , Швецыя) — знакаміты шведскі гандбаліст, двухразовы чэмпіён свету, 4-разовы чэмпіён Еўропы, трохразовы віцэ-чэмпіён Алімпійскіх гульняў. У 2000 годзе па выніках апытання Міжнароднай федэрацыі гандболу быў прызнаны найлепшы гандбалістам планеты ў XX стагоддзі. Завяршыў гульнявую кар'еру ў 2005 годзе.

## Кар'ера 
### Клубная 
На клубным узроўні Магнус Вісландер выступаў за «Рэдбергслідс» з роднага Гётэбарга з 1979 па 1990 і з 2002 па 2005 гады, а таксама за нямецкі «Кіль» (1990—2002). У складзе «Кіля» Вісландэр двойчы выйграваў Кубак ЕГФ (1998, 2002), а ў 2000 годзе гуляў у фінале Лігі чэмпіёнаў, дзе нямецкі клуб саступіў іспанскай «Барселоне».

У складзе «Рэдбергслідса» Вісландэр 5 разоў станавіўся чэмпіёнам Швецыі (1985, 1986, 1987, 1989, 2003), а ў складзе «Кіля» 6 разоў выйграваў чэмпіянат Германіі (1994—1996, 1998—2000).

### Міжнародная 
Усяго за зборную Швецыі ў 1985—2004 гадах Вісландэр правёў 384 матчы (найбольш сярод шведскіх ігракоў) і закінуў 1185 мячоў (у сярэднім больш за 3 мячы за гульню). На 4 Алімпіядах (1988, 1992, 1996 і 2000) Вісландэр правёў 28 матчаў, у якіх зборная Швецыі атрымала 23 перамогі і саступіла 5 разоў. У 28 алімпійскіх матчах Вісландэр толькі двойчы сыходзіў з поля без закінутых мячоў, а найлепшым яго вынікам сталі 9 галоў у браму Іспаніі ў паўфінале Алімпіяды-2000 у Сіднеі (перамога Швецыі 32:25).

## Узнагароды 
У 1990 годзе Магнус Вісландэр быў прызнаны найлепшым гандбалістам года.

## Спасылкі 
* 
* Вісландэр на сайце МАК  

Катэгорыя:Гандбалісты Швецыі
Катэгорыя:Ігракі зборнай Швецыі па гандболе
Катэгорыя:Ігракі ГК Рэгбергслідс
Катэгорыя:Трэнеры ГК Рэгбергслідс
Катэгорыя:Ігракі ГК Кіль
Катэгорыя:Сярэбраныя прызёры летніх Алімпійскіх гульняў 1992 года
Катэгорыя:Сярэбраныя прызёры летніх Алімпійскіх гульняў 1996 года
Катэгорыя:Сярэбраныя прызёры летніх Алімпійскіх гульняў 2000 года
Катэгорыя:Гандбалісты на летніх Алімпійскіх гульнях 1988 года
Катэгорыя:Гандбалісты на летніх Алімпійскіх гульнях 1992 года
Катэгорыя:Гандбалісты на летніх Алімпійскіх гульнях 1996 года
Катэгорыя:Гандбалісты на летніх Алімпійскіх гульнях 2000 года
Туонэ Удайна

**Туонэ Удайна** (далм. *Tuone Udaina*), італьянізаванае імя **Антоніа Удзіна** () — апошні носьбіт далмацінскай мовы.

## Біяграфія 
Туонэ нарадзіўся на востраве Велья (зараз востраў Крк, Харватыя) і служыў для лінгвістаў інфармантам мовы сваіх бацькоў, так званага вельоцкага дыялекта далмацінскай мовы, хаця ён не быў яе носьбітам у дакладным сэнсе гэтага слова. З-за рэзкага звужэння выкарыстання мовы далмацінская ўжо не была яго роднай мовай, і ён навучыўся ёй пазней, слухаючы паўсядзённыя зносіны бацькоў, а сам у школе, а потым і ў паўсядзённых зносінах выкарыстоўваў венецыянскі дыялект італьянскай мовы, бо пасля XV стагоддзя далмацінцы падвяргаліся масавай італьянізацыі, у гарадах стаўшы часткай групы так званых , а ў сельскай мясцовасці — , стаўшы часткай харвацкага этнаса. Акрамя таго, да 1897 года, калі з ім працавалі лінгвісты, Туонэ ўжо 20 гадоў як не чуў далмацінскай гаворкі, больш за тое, ён амаль аглух і яго зубы выпалі. Удайна працаваў цырульнікам, яго далмацінская мянушка была *Бурбур* («цырульнік»). 10 чэрвеня 1898 года Удайна загінуў пры выбуху анархісцкай бомбы падчас дарожных работ; з яго смерцю далмацінская мова вымерла.

## Навуковыя даследаванні 
Турынскі лінгвіст Матэа Бартолі, які працаваў з Удайнай перад яго смерцю, запісаў са словаў Удайны каля 2800 слоў і разнастайных гісторый жыцця яго сям’і. У 1906 годзе апублікаваў свае даследаванні, першапачаткова напісаныя па-італьянску, у доктарскай дысертацыі, складзенай па-нямецку і абароненай у Венскім універсітэце Аўстра-Венгрыі пад назвай: «Далмацінская мова: старажытнараманскія моўныя рэлікты ад Веллі да Рагузы і іх месца ў Апеніна-Балканскай Раманіі» (). Італьянскі рукапіс неўзабаве быў знішчаны падчас пажару, а нямецкая дысертацыя была зноў перакладзена на італьянскую мову толькі ў 2001 годзе.

Катэгорыя:Апошнія носьбіты моў
Катэгорыя:Далмацінская мова
Гейтс

**Гейтс** () — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Біл Гейтс (нар. 1955) — былы прэзідэнт кампаніі «Microsoft».
* Генры Луіс Гейтс (нар. 1950) — амерыканскі крытык, пісьменнік.
* Мелінда Гейтс — амерыканскі прадпрымальнік.
* Роберт Майкл Гейтс (нар. 1943) — амерыканскі дзяржаўны і ваенны дзеяч.
* Сіністэр Гейтс, сапр. Браян Элвін Хэйнер (нар. 1981) — амерыканскі рок-музыкант.
* Томас Гейтс (1906—1983) — амерыканскі дзяржаўны дзеяч.
Кэры

**Керы**, **Кэры** () — англійскае імя, прозвішча, тапонім.

## Прозвішча 
* Генры Фрэнсіс Кэры — англійскі пісьменнік
* Генры Чарлз Кэры — амерыканскі эканаміст
* Джон Керы — амерыканскі палітык
* Джым Керы — акцёр
* Мэрая Кэры — амерыканская поп-, рытм-энд-блюз-спявачка

## Тапонім 
* Керы (востраў)
* Кэры (Паўночная Караліна)
## Будынкі 
* Маяк Керы
Маркус Хельнер

**Маркус Хе́льнер** (, нар. , Лердала, Скараборг) — шведскі лыжнік, алімпійскі чэмпіён 2010 года ў дуатлоне і эстафеце, 2014 года ў эстафеце. Чэмпіён свету 2011 года ў спрынце, бронзавы прызёр чэмпіянату свету 2007 года ў складзе эстафеты. Сярэбраны прызёр чэмпіянату свету 2013 у камандным спрынце.

## Спартыўная кар’ера 
Дэбютаваў у зборнай Швецыі на адным з этапаў Кубка свету ў 2006 годзе. Спецыялізуецца ў забегах на сярэднія дыстанцыі. У выніковай табліцы розыгрышу Кубка свету 2008-09 быў на 22- й пазіцыі. Пасля таго, як Хельнер выйграў 2 золата на Алімпійскіх гульнях у Ванкуверы, яму было даверана несці сцяг Швецыі на цырымоніі закрыцця Алімпіяды.

У лютым 2011 года выйграў золата чэмпіянату свету ў асабістым спрынце вольным стылем.

9 лютага 2014 года на Алімпійскіх гульнях у Сочы заваяваў срэбра ў скіятлоне (15 км класічным стылем + 15 км каньковым ходам).

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт спартсмена  
* Старонка на FIS 

Катэгорыя:Лыжнікі Швецыі
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны ад Швецыі
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны па лыжных гонках
Катэгорыя:Чэмпіёны зімовых Алімпійскіх гульняў 2010 года
Катэгорыя:Сярэбраныя прызёры зімовых Алімпійскіх гульняў 2014 года
Катэгорыя:Лыжнікі на зімовых Алімпійскіх гульнях 2010 года
Катэгорыя:Лыжнікі на зімовых Алімпійскіх гульнях 2014 года
Катэгорыя:Чэмпіёны свету па лыжных гонках
Катэгорыя:Чэмпіёны зімовых Алімпійскіх гульняў 2014 года
Лупіновіч

**Лупіновіч** — беларускае прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Іван Сцяпанавіч Лупіновіч (1900—1968) — беларускі глебазнавец, першы і адзіны прэзідэнт Акадэміі сельскагаспадарчых навук БССР, заснавальнік Беларускага геаграфічнага таварыства.
* Карл Лупіновіч (1891—1937) — каталіцкі святар, удзельнік беларускага хрысціянскага руху.

Катэгорыя:Беларускія прозвішчы
Шаўчэнка

**Шаўчэнка** — украінскае прозвішча, тапонім.

## Прозвішча 
* Акім Міхайлавіч Шаўчэнка (1902—1980) — беларускі мастак-жывапісец.
* Аляксандра Шаўчэнка (нар. 1999) — беларуская баскетбалістка.
* Андрэй Мікалаевіч Шаўчэнка (нар. 1976) — украінскі футбаліст і трэнер.
* Валянціна Сямёнаўна Шаўчэнка — украінскі дзяржаўны дзеяч.
* Валянціна Яўгенаўна Шаўчэнка (нар. 1975) — украінская лыжніца.
* Васіль Шаўчэнка (?—1925) — беларускі атаман, кіраваў антыбальшавіцкім атрадам на Магілёўшчыне.
* Васіль Савельевіч Шаўчэнка — беларускі вучоны ў галіне машыназнаўства.
* Вячаслаў Міхайлавіч Шаўчэнка (нар. 1936) — беларускі архітэктар.
* Глеб Вячаслававіч Шаўчэнка (нар. 1999) — беларускі футбаліст.
* Іна Сцяпанаўна Шаўчэнка — украінская феміністка.
* Кірыл Віктаравіч Шаўчэнка (нар. 2002) — беларускі футбаліст.
* Лідзія Пятроўна Шаўчэнка — беларуская оперная спявачка.
* Мікіта Русланавіч Шаўчэнка (нар. 1993) — украінскі футбаліст.
* **Тарас Рыгоравіч Шаўчэнка** (1814—1861) — класік украінскай літаратуры.
* 
* Яўген Аляксандравіч Шаўчэнка (нар. 1996) — беларускі футбаліст.

## Тапонім 
### Украіна 
#### Жытомірская вобласць 
* Шаўчэнка — вёска ў Жытомірскім раёне.
* 
* Шаўчэнка — вёска ў Чудніўскім раёне.

#### Чарнігаўская вобласць 
* Шаўчэнка — вёска ў Барзнянскім раёне.
* Шаўчэнка — вёска ў Бахмацкім раёне.
* Шаўчэнка — пасёлак у Ічнянскім раёне.
* Шаўчэнка — вёска ў Прылуцкім раёне.

## Гл. таксама 
* Шэўчэнка

Катэгорыя:Украінскія прозвішчы
Кубак свету па біятлоне 2011/2012. Індывідуальныя гонкі

Залік **Кубка свету па біятлоне 2011/12 па індывідуальным гонкам**.

*Курсівам* вылучаны ачкі за гонкі, пасля якіх спартсмены з'яўляліся лідарамі заліку.

**Тоўстым** вылучаны ачкі за гонкі, пасля якіх спартсмены сталі пераможцамі заліку.

## Мужчыны 
## Жанчыны 
## Заўвага 
**DNS** — спартсмен быў заяўлены, але не стартаваў
**DNF** — спартсмен стартаваў, але не фінішаваў
**DSQ** — спартсмен дыскваліфікаваны
**—** — спартсмен не ўдзельнічаў у гэтай гонцы

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт IBU
* Залік Кубка свету па індывідуальных гонках (мужчыны) на сайце IBU 
* Залік Кубка свету па індывідуальных гонках (жанчыны) на сайце IBU 

Катэгорыя:Біятлон
Катэгорыя:2011 год у спорце
Катэгорыя:2012 год у спорце
Марцін Ёнсруд Сундбю

**Марцін Ёнсруд Су́ндбю** (, нар. , Осла) — нарвежская лыжнік, прызёр Алімпійскіх гульняў. Чэмпіён свету 2011 года ў эстафеце і бронзавы прызёр таго чэмпіянату ў класічнай гонцы на 15 км, шматразовы пераможца этапаў Кубка Свету. Спецыяліст як на стаерскіх дыстанцыях так і ў спрынце. Пераважным для яго лічыцца класічны стыль перамяшчэння на лыжах.

## Спартыўная кар’ера 
У кубку свету Марцін Ёнсруд Сундбю дэбютаваў у 2005 годзе, у лістападзе 2007 года атрымаў сваю першаю перамогу на этапе Кубка Свету ў складзе эстафеты. Усяго на сённяшні момант мае адну перамогу на этапах Кубка Свету ў асабістых гонках і шэсць перамог у камандных гонках.

На Алімпіядзе 2010 у Ванкуверы заваяваў срэбра ў эстафеце, у індывідуальных гонках паказаў наступныя вынікі: 15 км вольным стылем — 33 месца, дуатлон 15+15 км — 18 месца, мас-старт 50 км — 15 месца.

Прымаў удзел у чэмпіянаце свету 2009 у Ліберэцы, дзе заняў 34 месца ў гонцы на 15 км класікай.

Пераможца лыжнай шматдзёнкі «Тур дэ скі» 2013—2014.

9 лютага 2014 года на Алімпійскіх гульнях у Сочы заваяваў бронзу ў скіятлоне (15 км класічным стылем + 15 км каньковым ходам).

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Лыжнікі Нарвегіі
Катэгорыя:Сярэбраныя прызёры зімовых Алімпійскіх гульняў 2010 года
Катэгорыя:Бронзавыя прызёры зімовых Алімпійскіх гульняў 2014 года
Катэгорыя:Лыжнікі на зімовых Алімпійскіх гульнях 2010 года
Катэгорыя:Лыжнікі на зімовых Алімпійскіх гульнях 2014 года
Катэгорыя:Чэмпіёны свету па лыжных гонках
Юлія Вячаславаўна Ліпніцкая

**Юлія Вячаславаўна Ліпніцкая** (нар. , Екацярынбург, Расія) — алімпійская чэмпіёнка, расійская фігурыстка, якая выступае ў жаночым адзіночным катанні. Алімпійская чэмпіёнка 2014 года ў камандных спаборніцтвах, чэмпіёнка Еўропы 2014 года. Чэмпіёнка свету сярод юніёраў 2012 года і віцэ-чэмпіёнка 2013 года. Сярэбраны прызёр фіналу Гран-пры сезона 2013/2014 . Сярэбраны прызёр чэмпіянату Расіі 2012, 2014 гадоў, чэмпіёнка Расіі сярод юніёраў 2012 года, пераможца фіналу Гран-пры сярод юніёраў сезона 2011/2012. Майстар спорту Расіі міжнароднага класа. Па стане на студзеня 2014 займае 3-е месца ў рэйтынгу Міжнароднага саюза канькабежцаў.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Фігурысты Расіі
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны па фігурным катанні
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны ад Расіі
Катэгорыя:Чэмпіёны зімовых Алімпійскіх гульняў 2014 года
Катэгорыя:Фігурысты на зімовых Алімпійскіх гульнях 2014 года
Катэгорыя:Чэмпіёны Еўропы па фігурным катанні
Катэгорыя:Майстры спорту Расіі міжнароднага класа
Катэгорыя:Заслужаныя майстры спорту Расіі
Біятлон на зімовых Алімпійскіх гульнях 2014 — спрынт (мужчыны)

**Спрынтарская гонка на 10 кіламетраў сярод мужчын** у біятлоне на зімовых Алімпійскіх гульнях 2014 года прайшла 8 лютага. У спаборніцтвах прынялі удзел 87 спартсменаў з 32 краін. Месцам правядзення гонкі стаў лыжна-біятлонны комплекс «Лаура». Спаборніцтвы пачаліся ў 18:30 па мясцовым часе (UTC+4). Алімпійскі чэмпіён 2010 года ў гэтай дысцыпліне француз Венсан Жэ завяршыў кар'еру ў 2012 годзе і не выступаў.

40-гадовы нарвежац Уле-Эйнар Б’ёрндален выйграў свой сёмы залаты алімпійскі медаль, трэці раз у кар'еры перамогшы ў спрынце на Алімпійскіх гульнях пасля 1998 і 2002 гадоў. Па агульнай колькасці алімпійскіх медаляў (12) Б'ёрндален дагнаў рэкардсмена зімовых Гульняў свайго суайчынніка лыжніка Бёрна Дэлі.

Аўстрыец Дамінік Ландэртынгер выйграў сваю першую алімпійскую ўзнагароду ў асабістых дысцыплінах (у яго ўжо было срэбра Ванкувера-2010 у эстафеце). Чэх Яраслаў Соўкуп выйграў першы алімпійскі медаль у кар'еры. 

У цэлым, пагодныя ўмовы спрыялі дакладнай стральбе — 15 чалавек не зрабілі ніводнай прамашкі, яшчэ 30 чалавек прамахнуліся па адным разе.

Спартсмены, якія занялі першыя 60 месцаў, адабраліся для ўдзелу ў гонцы пераследу, якая адбылася 10 лютага.

## Медалісты 
## Спаборніцтва 
## Спасылкі 
* Вынікі спаборніцтваў на афіцыйным сайце Гульняў
Джэймі Андэрсан

**Джэймі Луіс Андэрсан** (анг. Jamie Louise Anderson; нар. , Саўт-Лейк-Таха, штат Каліфорнія, ЗША) - амерыканская снаўбардыстка. Алімпійская чэмпіёнка ў дысцыпліне слоўпстайл (2014). Шматразовая чэмпіёнка X-Games.

## Спасылкі 
* Профіль FIS 

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Саўт-Лейк-Таха
Катэгорыя:Снаўбардысты ЗША
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны ад ЗША
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны па снаўбордынгу
Катэгорыя:Чэмпіёны зімовых Алімпійскіх гульняў 2014 года
Катэгорыя:Снаўбардысты на зімовых Алімпійскіх гульнях 2014 года
Ведрынскае

**Ве́дрынскае возера** — возера ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці Беларусі ў басейне ракі Аўсянка, за 36 км у напрамку на паўночны ўсход ад горада Гарадок.

Плошча паверхні возера 0,22 км². Даўжыня 0,75 км, найбольшая шырыня 0,44 км, даўжыня берагавой лініі 2,25 км. Найбольшая глыбіня 1,5 м, сярэдняя 0,9 м. Плошча вадазбору 432 км². Аб’ём вады 0,2 млн м³.
Катлавіна возера рэшткавага тыпу, круглаватай формы. Схілы катлавіны вышынёй 2—3 м, пясчаныя і сугліністыя. Берагавая лінія слабазвілістая. Берагі сплавінныя. Вакол возера пойма шырынёй 500—600 м. Дно плоскае і высланае крэменязёмістым сапрапелем. Возера дыстрофнае, праточнае. Праз Ведрынскае працякае рака Аўсянка і злучае яго з возерам Цёста. Возера моцна зарастае.

У Ведрынскім возеры водзяцца шчупак звычайны, карась, акунь, плотка, краснапёрка і іншыя рыбы.

## Літаратура 
* 
* 
* Ліст карты N-36-14. Выданне 1984 года. Стан мясцовасці на 1981 год.

## Спасылкі 
* *Иванов-Соленский В.* Все озёра Беларуси: популярная иллюстрированная энциклопедия. Том 2. 

Катэгорыя:Азёры Гарадоцкага раёна
Катэгорыя:Басейн Усвячы
Ірэн Вюст

**Ірэнэ Карлейн (Ірэн) Вюст** (; ) — нідэрландская канькабежка, шасціразовая алімпійская чэмпіёнка, віцэ-чэмпіёнка Алімпійскіх гульняў 2014 на дыстанцыі 1000 м, 15-кратная чэмпіёнка свету на асобных дыстанцыях і сяміразовая чэмпіёнка свету ў класічным мнагабор’і, 5-кратная чэмпіёнка Еўропы і чэмпіёнка свету сярод юніёраў (2004, 2005). Трэнер — Герард Кемкерс.

## Асабістае жыццё 
Вюст адкрыта заявіла пра тое, што бісексуальна. Была ў гомасексуальных адносінах са спартсменкай Санэ ван Керкхоф, якая выступала ў шорт-трэку. З сакавіка 2013 года сустракаецца з хлопцам.

## Зноскі 
## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт  
* Профіль на SkateResults.com 
* Профіль на сайце *SpeedSkatingNews* 
* Профіль на *Sports Reference*  

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Паўночным Брабанце
Катэгорыя:Канькабежцы Нідэрландаў
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны па канькабежным спорце
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны ад Нідэрландаў
Катэгорыя:Чэмпіёны зімовых Алімпійскіх гульняў 2006 года
Катэгорыя:Чэмпіёны зімовых Алімпійскіх гульняў 2010 года
Катэгорыя:Чэмпіёны зімовых Алімпійскіх гульняў 2014 года
Катэгорыя:Бронзавыя прызёры зімовых Алімпійскіх гульняў 2006 года
Катэгорыя:Канькабежцы на зімовых Алімпійскіх гульнях 2006 года
Катэгорыя:Канькабежцы на зімовых Алімпійскіх гульнях 2010 года
Катэгорыя:Канькабежцы на зімовых Алімпійскіх гульнях 2014 года
Катэгорыя:Чэмпіёны свету па канькабежным спорце
Катэгорыя:Чэмпіёны Еўропы па канькабежным спорце
Катэгорыя:Чэмпіёны зімовых Алімпійскіх гульняў 2018 года
Катэгорыя:Чэмпіёны зімовых Алімпійскіх гульняў 2022 года
Катэгорыя:Сярэбраныя прызёры зімовых Алімпійскіх гульняў 2018 года
Катэгорыя:Канькабежцы на зімовых Алімпійскіх гульнях 2018 года
Катэгорыя:Канькабежцы на зімовых Алімпійскіх гульнях 2022 года
Ян Цыбіс

**Ян Цыбіс** (, Урублін, Сілезія — , там жа) — польскі жывапісец. Прадстаўнік каларызму. Вучыўся ў АМ у Вроцлаве (1919-21) і Кракаве (1921-24). У 1924—1934 працаваў у Парыжы. Прафесар АМ у Варшаве (з 1945). Аўтар пейзажаў і нацюрмортаў, выкананых у свабоднай тэмпераментнай манеры, мажорных і гучных па каларыту («Гданьск», 1959, Нацыянальны музей, Варшава; «Стары Сонч», 1959—1960, Нацыянальны музей, Познань).

## Спасылкі 
Катэгорыя:Нарадзіліся ва Урубліне
Катэгорыя:Мастакі Польшчы
Катэгорыя:Мастакі XX стагоддзя
Катэгорыя:Каларысты
Катэгорыя:Выпускнікі Кракаўскай акадэміі мастацтваў
Збігнеў Цыбульскі

**Збігнеў Цыбульскі** (; , Княжэ, , Польшча — , ) — польскі  кіно.

Скончыў у Кракаве Дзяржаўную вышэйшую тэатральную школу (1953). Працаваў у тэатрах Гданьска, Варшавы. У 1954 дэбютаваў у кіно. Вядомасць Цыбульскаму прынеслі ролі ў фільмах рэжысёраў А. Вайды «Попел і дыямент» (1958) і Е. Кавалеровіча «Цягнік» (1959). Цыбульскі належаў да рамантычнай школы, яго творчасць адрознівалася адкрытым праяўленнем пачуццяў, імпульсіўнасцю, напружанай эмацыянальнасцю. Акцёр увасобіў на экране біяграфію пакалення, да якога належаў сам, з яго пошукамі, імкненнем да ісціны. Сярод іншых роляў: Рысь («Каханне дваццацігадовых»), Віктар («Як быць каханай») — абодва ў 1962; капітан Зентэк («Злачынца і дзяўчына», 1963), Янак («Поўны наперад», 1967).

## Спасылкі 
* 
* Zbigniew Cybulski на сайце filmpolski.pl

Катэгорыя:Выпускнікі Дзяржаўнай вышэйшай тэатральнай школы ў Кракаве
Катэгорыя:Ахвяры наезду цягніка
Катэгорыя:Пахаваныя ў Катавіцах
Цыклагексан

**Цыклагексан, цыклагексаметылен, гексаметылен, гексагідрабензол** — арганічнае рэчыва класа цыклаалканаў. Хімічная формула — C6H12.

Бясколерная вадкасць з характэрным пахам. Атамная маса 84,16 а.а.м. Шчыльнасць 0,77855 г/см³ (пры 20 °C). Тэмпература плаўлення 6,5 °C. Тэмпература кіпення 81,4 °C. Не раствараецца ў вадзе, змешваецца з этанолам і дыэтылавым эфірам, тлустымі кіслотамі, амінамі. З вадой і бензолам утварае азеатропныя сумесі.

## Атрыманне 
Атрымоўваюць каталітычнай гідрагенізацыяй бензолу ў вадкай фазе пры тэмпературы 150—250 °C і ціску 1—2,5 МПа (выхад 99 %), а таксама вылучаюць рэктыфікацыяй з нафтапрадуктаў.

## Выкарыстанне 
Цыклагексан выкарыстоўваецца ў якасці сыравіны асноўнага арганічнага сінтэзу, растваральніка. Таксама выкарыстоўваецца ў фармацэўтычнай прамысловасці ў якасці экстрагента.

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* 
* Артыкул на сайце ХиМиК.ру 
* Артыкул на сайце ХиМиК.ру 

Катэгорыя:Цыклаалканы
Катэгорыя:Прадукцыя асноўнага арганічнага сінтэзу
Цыклагексанол

**Цыклагексанол** — аліцыклічны спірт; формула C6H11OH.

Бясколерныя крышталі са слабым пахам камфары, тэмпература плаўлення 25,15 °C, тэмпература кіпення 161,1 °C, шчыльнасць 0,942 г/см³ (пры тэмпературы 30 °C).

Раствараецца ў вадзе (4—5 % пры 20 °C), змешваецца з большасцю арганічных растваральнікаў, растварае многія алеі, воскі і палімеры. Цыклагексанол утварае ўсе характэрныя для спіртоў вытворныя (алкагаляты, складаныя эфіры і інш.); каталітычнае акісленне яго кіслародам паветра прыводзіць да цыклагексанону, а ў больш жорсткіх умовах — да адыпінавай кіслаты. Цыклагексанол лёгка дэгідратуецца з утварэннем цыклагексану CH. 

Атрымліваюць цыклагексанол гідраваннем фенолу, акісленнем цыклагексану (у гэтым выпадку звычайна ў сумесі з ціклагексанонам); выкарыстоўваюць як сыравіну ў вытворчасці капралактаму.

## Літаратура 
*  — С. 142.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Аднаатамныя спірты
Катэгорыя:Растваральнікі
Цыклагексанон

**Цыклагексанон** — аліцыклічны кетон.

Бясколерная вадкасць з рэзкім пахам ацэтону і мяты. Тэмпература плаўлення  −40,2 °C , тэмпература кіпення 155,6 °C, шчыльнасць 0,946 г/см³ (пры тэмпературы 20 °C). Раствараецца ў вадзе (каля 7 % пры 20 °C), змешваецца з большасцю арганічных растваральнікаў, растварае нітрацэлюлозу, ацэтат цэлюлозы, тлушчы, воскі, многія прыродныя смолы, полівінілхларыд і інш. Мае ўсе характэрныя для кетонаў хімічныя ўласцівасці. У прамысловасці цыклагексанон атрымліваюць каталітычным акісленнем цыклагексану (звычайна ўтвараецца сумесь з цыклагексанолам) і каталітычным акісленнем цыклагексанолу.

Выкарыстоўваюць пераважна ў якасці сыравіны для атрымання капралактаму і адыпінавай кіслаты, сыравіны ў вытворчасці поліамідаў і ў якасці растваральніка.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Кетоны
Шарль Амлен

**Шарль Амлен** (; нар.  г.) — канадскі шорт-трэкіст, трохразовы алімпійскі чэмпіён 2010 года і шматразовы чэмпіён свету. Амлен — пяціразовы чэмпіён свету, прычым як на самай кароткай (500 метраў), так і на самай доўгай (3000 метраў) дыстанцыях. На зімовых Алімпійскіх гульнях 2006 у Турыне ён выйграў сярэбраны медаль у эстафеце, а ў індывідуальных спаборніцтвах яго лепшым вынікам стала чацвёртае месца на 1500 метрах. На наступных зімовых Алімпійскіх гульнях 2010 у роднай Канадзе выйграў два залатыя медалі, стаўшы лепшым на дыстанцыі 500 метраў і ў эстафеце.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Шорт-трэкісты Канады
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны ад Канады
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны па шорт-трэку
Катэгорыя:Чэмпіёны зімовых Алімпійскіх гульняў 2010 года
Катэгорыя:Сярэбраныя прызёры зімовых Алімпійскіх гульняў 2006 года
Катэгорыя:Шорт-трэкісты на зімовых Алімпійскіх гульнях 2006 года
Катэгорыя:Шорт-трэкісты на зімовых Алімпійскіх гульнях 2010 года
Катэгорыя:Чэмпіёны свету па шорт-трэку
Катэгорыя:Чэмпіёны зімовых Алімпійскіх гульняў 2014 года
Катэгорыя:Шорт-трэкісты на зімовых Алімпійскіх гульнях 2014 года
Катэгорыя:Шорт-трэкісты на зімовых Алімпійскіх гульнях 2018 года
Каміль Стох

**Каміль Віктар Стох** (; нар. , , Польшча) — польскі скакун з трампліна, чэмпіён свету 2013 года, Двухразовы чэмпіён алімпійскіх гульняў 2014 года, удзельнік трох Алімпійскіх гульняў.

У Кубку свету Стох дэбютаваў у 2004 годзе. У сакавіку 2009 года заняў другое месца на этапе Кубка свету ў камандных спаборніцтвах. 23 студзеня 2011 г у Закапанэ першы раз выйграў этап Кубка свету ў асабістых спаборніцтвах. Лепшым вынікам Стоха ў выніковым агульным заліку Кубка свету з'яўляецца 3-е месца ў сезоне 2012/2013.

На Алімпіядзе-2006 у Турыне стаў 5-м у камандзе, 16- м на нармальным трампліне і 26-м на вялікім трампліне. На Алімпіядзе-2010 у Ванкуверы стартаваў у трох дысцыплінах: 6-е месца ў камандзе, 27-е месца на нармальным трампліне і 14-е месца на вялікім трампліне.

За сваю кар'еру ўдзельнічаў у пяці чэмпіянатах свету. У 2013 годзе на чэмпіянаце свету ў італьянскім Валь-дзі-Ф'еме на вялікім трампліне (HS134) Стох заваяваў першы асабісты залаты медаль.

## Вынікі ў Кубку свету 
|-
|
|-
|

 |-
 |
**Інд** — індывідуальныя спаборніцтвы
**Пал** — скачкі з палётных трамплінаў
**Кам** — камандныя спаборніцтвы
**Т4Т** — Турнэ чатырох трамплінаў
**Зм** — змяшаныя камандныя спаборніцтвы
**DNS** — спартсмен быў заяўлены, але не стартаваў
**DNF** — спартсмен стартаваў, але не фінішаваў
**DSQ** — спартсмен фінішаваў, але дыскваліфікаваны
**—** — спартсмен не ўдзельнічаў у гэтым этапе
**×** — спаборніцтвы адменены 
 |}

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Скакуны на лыжах з трампліна Польшчы
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны ад Польшчы
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны па скачках з трампліна
Катэгорыя:Чэмпіёны зімовых Алімпійскіх гульняў 2014 года
Катэгорыя:Скакуны з трампліна на зімовых Алімпійскіх гульнях 2006 года
Катэгорыя:Скакуны з трампліна на зімовых Алімпійскіх гульнях 2010 года
Катэгорыя:Скакуны з трампліна на зімовых Алімпійскіх гульнях 2014 года
Крыстаф Інерхофер

**Крыстаф Інерхофер** (, нар. , Гайс) — італьянскі гарналыжнік, чэмпіён свету 2011 года ў супергіганце. Двухразовы прызёр Алімпійскіх гульняў 2014 у Сочы, пераможца 6 этапаў Кубка свету. Спецыяліст хуткасных дысцыплін.

У Кубку свету Інерхофер дэбютаваў у 2006 годзе, у снежні 2008 года атрымаў сваю першую перамогу на этапе Кубка свету ў хуткасным спуску. У сезоне 2010/11 выйграў суперкамбінацыі ў Банска, а ў наступным сезоне стаў першым у супергіганце на фінальным этапе ў Шладмінгу. Лепшым дасягненнем у агульным заліку Кубка свету з'яўляецца для Інерхофера 8-е месца ў сезоне 2010/11.

На Алімпіядзе-2010 у Ванкуверы, стартаваў у трох дысцыплінах: хуткасны спуск — 19-е месца, камбінацыя — 8-е месца, супергігант — 6-е месца.

За сваю кар'еру ўдзельнічаў у чатырох чэмпіянатах свету (2007, 2009, 2011, 2013): золата ў супергіганце, срэбра ў суперкамбінацыі і бронза ў хуткасным спуску ў 2011 годзе ў Гарміш-Партэнкірхене.

## Перамогі на этапах Кубка свету (6) 
## Крыстаф Інерхофер на чэмпіянатах свету 
## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт гарналыжніка
* 
* 

Катэгорыя:Гарналыжнікі Італіі
Катэгорыя:Сярэбраныя прызёры зімовых Алімпійскіх гульняў 2014 года
Катэгорыя:Гарналыжнікі на зімовых Алімпійскіх гульнях 2010 года
Катэгорыя:Гарналыжнікі на зімовых Алімпійскіх гульнях 2014 года
Катэгорыя:Чэмпіёны свету па гарналыжным спорце
Столе Сандбек

**Столе Сандбек** (; нар.  года, , Нарвегія) — нарвежскі снаўбардыст, які выступае ў слоўпстайле і біг-эйры. Сярэбраны прызёр зімовых Алімпійскіх гульняў 2014 года ў слоўпстайле; Трохразовы бронзавы прызёр X-Games (у біг-эйры — 2013 і 2014; ў слоўп-стайл — 2014). Чэмпіён свету сярод юніёраў 2010 у слоўп-стайл.

## Спасылкі 
* Профіль FIS

Катэгорыя:Снаўбардысты Нарвегіі
Катэгорыя:Сярэбраныя прызёры зімовых Алімпійскіх гульняў 2014 года
Катэгорыя:Снаўбардысты на зімовых Алімпійскіх гульнях 2010 года
Катэгорыя:Снаўбардысты на зімовых Алімпійскіх гульнях 2014 года
Вольга Генадзеўна Вілухіна

**Во́льга Гена́дзеўна Вілу́хіна** (нар. , Мяжгор’е, Башкірская АССР) — расійская біятланістка, майстар спорту. Двухразовы срэбны прызёр Алімпійскіх гульняў 2014 года ў спрынце і эстафеце, бронзавы прызёр чэмпіянату свету 2012 года ў гонцы пераследвання.

## Біяграфія 
Нарадзілася ў Мяжгор’і. Бацька — Генадзь Віктаравіч Вілухін, інжынер будаўнічай кампаніі, маці — Вольга Віктараўна Вілухіна

## Зборная статыстыка 
|}

### Статыстыка выступленняў у Кубку свету 
### Статыстыка стральбы 
## Канчатковыя вынікі ў заліку індывідуальных дысцыплін у Кубку свету 
## Вынікі выступленняў у Кубку свету 
|-
|

|-
|

|-
|

|-
|

 |-
 |
**Інд** — індывідуальная гонка
**Пр** — гонка пераследвання
**Спр** — спрынт
**МС** — мас-старт
**Эст** — эстафета
**Зм** — змешаная эстафета
**DNS** — спартсмен быў заяўлены, але не стартаваў
**DNF** — спартсмен стартаваў, але не фінішаваў
**DSQ** — спартсмен фінішаваў, але дыскваліфікаваны
**LAP** — спартсмен па ходзе гонкі (для гонак праследавання і мас-стартаў) адстаў ад лідара больш за на круг і быў зняты з трасы
**—** — спартсмен не ўдзельнічаў у гэтай гонцы
 |}

## Экіпіраванне 
* Вінтоўка — Бі-7-4.
* Лыжы — Fischer.
* Лыжныя палкі — Swix
* Пальчаткі — Adidas
* Ачкі — Adidas

## Спасылкі 
* Профіль IBU
* Профіль на сайце СБР
* Профіль на www.biastat.com 
* Профіль на www.biathlon.com
* Афіцыйны сайт прыхільнікаў Вольгі Вілухінай 
* Профіль Вольгі Вілухінай на Sportbox.ru

Катэгорыя:Біятланісткі Расіі
Катэгорыя:Сярэбраныя прызёры зімовых Алімпійскіх гульняў 2014 года
Катэгорыя:Біятланісты на зімовых Алімпійскіх гульнях 2014 года
Катэгорыя:Майстры спорту Расіі
Мартэн Фуркад

**Мартэ́н Фурка́д** (, нар. , Серэ, акруга Серэ, Усходнія Пірэнеі, Францыя) — французскі біятланіст. Шасціразовы алімпійскі чэмпіён (мас-старт (2010, 2018), гонка пераследвання (2014, 2018), індывідуальная гонка (2014), змешаная эстафета (2018)), сярэбраны прызёр Алімпійскіх гульняў у мас-старце (2014), транаццаціразовы чэмпіён свету, сяміразовы ўладальнік Кубка свету ў 2012, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017 і 2018 гадах. Малодшы брат Сімона Фуркада.

Займацца біятлонам пачаў ва ўзросце 14 гадоў. У нацыянальнай камандзе Мартэн лічыцца з 2006 года. Аднак дэбютаваў у Кубку Свету толькі вясной 2008 года на этапе ў Холменколене.

## Удзел у Алімпійскіх гульнях 
## Удзел у Чэмпіянатах свету 
## Юніёрскія і маладзёжныя дасягненні 
## Кар’ера ў Кубку свету 
|-
|

|-
|

|-
|

|-
|

|-
|

|-
|
У табліцы адлюстраваны месцы, занятыя спартсменам на гонках біятлоннага сезона.

**Інд** — індывідуальная гонка
**Пр** — гонка пераследу
**Спр** — спрынт
**МС** — мас-старт
**Эст** — эстафета
**Зм** — змешаная эстафета
**DNS** — спартсмен быў заяўлены, але не стартаваў
**DNF** — спартсмен стартаваў, але не фінішаваў
**LAP** — спартсмен па ходзе гонкі (для гонак пераследу і мас-стартаў) адстаў ад лідара больш за на круг і быў зняты з трасы
**DSQ** — спартсмен дыскваліфікаваны
**—** — спартсмен не ўдзельнічаў у гэтай гонцы
|}

## Агульны залік у Кубку свету 
* 2017—2018 — **1-е месца** (1116 ачкоў)
* 2016—2017 — **1-е месца** (1322 ачкі)
* 2015—2016 — **1-е месца** (1152 ачкі)
* 2014—2015 — **1-е месца** (1042 ачкі)
* 2013—2014 — **1-е месца** (928 ачкоў)
* 2012—2013 — **1-е месца** (1248 ачкоў) 
* 2011—2012 — **1-е месца** (1100 ачкоў)
* 2010—2011 — **3-е месца** (990 ачкоў)
* 2009—2010 — **5-е месца** (719 ачкоў)
* 2008—2009 — **24-е месца** (345 ачкоў)

## Экіпіраванне 
* Вінтоўка — Somfy.
* Лыжы — Rossignol
* Лыжныя палкі — One Way
* Пальчаткі — Odlo
* Ачкі — Julbo
* Чаравікі — Rossignol

## Спасылкі 
* Профіль IBU
* Старонка на сайце Федэрацыі біятлона Украіны
* Старонка на сайце Sports.ru
* Прэс-партрэт Фуркада Мартэна на Sportbox.ru
* Твітар Мартэна Фуркада

Катэгорыя:Біятланісты Францыі
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны па біятлоне
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны ад Францыі
Катэгорыя:Чэмпіёны зімовых Алімпійскіх гульняў 2010 года
Катэгорыя:Чэмпіёны зімовых Алімпійскіх гульняў 2014 года
Катэгорыя:Сярэбраныя прызёры зімовых Алімпійскіх гульняў 2014 года
Катэгорыя:Біятланісты на зімовых Алімпійскіх гульнях 2010 года
Катэгорыя:Біятланісты на зімовых Алімпійскіх гульнях 2014 года
Катэгорыя:Чэмпіёны свету па біятлоне
Катэгорыя:Пераможцы Хольменколена
Катэгорыя:Біятланісты на зімовых Алімпійскіх гульнях 2018 года
Катэгорыя:Чэмпіёны зімовых Алімпійскіх гульняў 2018 года
Вольга Барысаўна Граф

**Вольга Барысаўна Граф** (нар. , Омск, РСФСР, СССР) — расійская канькабежка. Бронзавы прызёр зімовых Алімпійскіх гульняў 2014 года на дыстанцыі 3000 м. Чэмпіёнка Расіі ў каманднай гонцы (2008) і на 5000 м (2011). Майстар спорту Расіі міжнароднага класа.

## Спартыўныя дасягненні 
Лепшы вынік на этапах Кубка свету — пятае месца на дыстанцыі 5000 м у сезоне 2011/2012 года.

## Спасылкі 
* Біяграфія на сайце СКР 
* Статыстыка выступленняў 
* Профіль на сайце Sportbox.ru 

Катэгорыя:Канькабежцы Расіі
Катэгорыя:Бронзавыя прызёры зімовых Алімпійскіх гульняў 2014 года
Катэгорыя:Канькабежцы на зімовых Алімпійскіх гульнях 2014 года