Рыгор Крушына

**Рыго́р Крушы́на**, сапр.: **Рыго́р Каза́к** (, паводле інш. звестак 1908, в. Бязверхавічы Слуцкага пав. Мінскай губ., цяпер Слуцкі раён Мінскай вобл., паводле інш. звестак у Вільні — , Саўт-Рывер, Нью-Джэрсі, ЗША, паводле інш. звестак у Вашынгтоне; Іншыя псеўданімы: *Алесь Апавядальнік*; *Кастусь Рамановіч*) — беларускі паэт, празаік, крытык.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў сям’і паштовага службоўца, дзяцінства правёў у Вільні і на Случчыне (вёска Еўлічы.

## Творчасць 
Да вайны выйшлі першы паэтычны зборнік «Разгон» (Гомель, 1930; у сааўтарстве з С. Ракітам, В. Палескім), зборнік вершаў «Паэзія чырвонаармейца» (Мінск, 1931), падрыхтаваны трэці збронік «Шкумат пачуцця». У часе Вялікай Айчыннай вайны друкаваўся ў выданнях, якія выходзілі пад акупацыяй, — «Беларуская газэта», «Беларускі работнік», «Раніца». У ЗША выдаў зборнікі лірыкі «Лебедзь чорная» (1947), «Выбраныя творы» (1957), «Вячэрняя лірыка» (1963), «Хвіліна роздуму» (1968), «Вясна ўвосень» (1972), «Дарогі» (1974), «Сны і мары» (1975). Падрыхтаваны ў 1979 зборнік «Рэквіем» застаўся ў рукапісе.

У эміграцыі Р. Крушына, апрача 7 паэтычных зборнікаў, напісаў шэсць цікавых, высокамастацкіх і змястоўных паэм («Пэрсыдская легенда», «Песьня песьняў Саламона», «Эротава іскрынка», «Кантата самотных», «Паэма пра вусны», «На руінах пачуцьцяў»). Як празаік Р. Крушына напісаў апавяданне «Чорныя Дразды», успаміны «Вогнішча», «Пагібель праз жарты», нарысы «Шумавіньне», «Паэзія геолагаў» (пра рэпрасаваных беларускіх аўтараў), крытычныя артыкулы «Барыс Мікуліч», «Сымон Будны», «Паўлюк Шукайла».

Для ранняга перыяду творчасці Р. Крушыны характэрна, што ён пісаў вершы на дазволеныя ідэалагічнай цэнзурай тэмы, з адпаведным пафасам. У амерыканскі перыяд Крушынавай творчасці гучалі самыя разнастайныя матывы. Індывідуальна-творчае развіццё Р. Крушыны як паэта, змест і эстэтычны лад ягоных вершаў змяняліся па меры асэнсавання аўтарам свабоды слова і жыцця ў «свабодным свеце». У многіх паэтычных зборніках Р. Крушыны паўстае вобраз выгнанца — ужо вольнага паэта, але з параненым сэрцам, смуткам па пакінутай радзіме. Скразны матыў Бацькаўшчыны прасочваецца ўва ўсіх яго паэтычных цыклах. Р. Крушына абвясціў прынцып свабоднага ад палітыкі і ўладаў мастацтва.

## Бібліяграфія 
### Прыжыццёвыя публікацыі 
* Лебедзь чорная: зборнік вершаў (Беларускае Выдавецтва «Пагоня», 1947)
* Выбраныя творы: зборнік вершаў (Нью-Ёрк-Мюнхен, 1957)
* Вячорная лірыка: зборнік вершаў (Нью-Ёрк-Мюнхен, 1963)
* Хвіліна роздуму: зборнік вершаў (Нью-Ёрк-Мюнхен, 1968)
* Вясня ўвосень: зборнік вершаў (Нью-Ёрк-Мюнхен, 1972)
* Дарогі: зборнік вершаў (Нью-Ёрк-Мюнхен, 1974)
* Сны і мары: зборнік вершаў (Нью-Ёрк-Мюнхен, 1975)

### Пасмяротныя публікацыі 
* Цымбаліст (Мінск, 2004)
* Выбраныя творы (Мінск, 2005)

## Літаратура 
* 
** Акулін Э. Рыгор Крушына // Родник. 1992, № 5, 6;
** Рагойша В. Душа беларуса — крышталь… // Беларусь. 1993, № 6;
** Скобла М. На акропалі казачных сноў: Нататкі пра Рыгора Крушыну // Роднае слова. 1993, № 8;
* Савік Л. І ты адтуль, мая вясна // Савік Л. Пакліканыя. Літаратура беларускага замежжа. Мн., 2001.
* Юрэвіч Л. Літаратурны рух на эміграцыі. — Мн.: БГА, 2002.
* 

Катэгорыя:Пісьменнікі Беларусі
Катэгорыя:Пісьменнікі паводле алфавіта
Катэгорыя:Крытыкі Беларусі
Катэгорыя:Крытыкі паводле алфавіта
Катэгорыя:Паэты Беларусі
Катэгорыя:Беларускамоўныя паэты
Катэгорыя:Беларусы ў Германіі
Катэгорыя:Беларусы ў ЗША