Ніл Гілевіч

**Ніл Сымо́навіч Гіле́віч** (, в. Слабада,  — , Мінск) — беларускі , , , , літаратуразнавец, фалькларыст і грамадскі дзеяч. Народны паэт Беларусі (1991). Брат Міколы Гіля.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў сям’і Сымона Пятровіча і Кацярыны Міхайлаўны Гілевічаў, бацька быў старшынёй Слабадскога сельсавета. Бацькі вырашылі назваць сына савецкім паслярэвалюцыйным імем Нінел (гэта значыць «Ленін» наадварот), у будучыні Гілевіч зменіць гэтае імя на Ніл. Усяго ў сям’і было васьмёра дзяцей, у т. л. Ліна, Леў (Леўка), Нінел, Іда (Ідзея), двайняты Мікалай і Святлана, Марат, Сальвір (Алесік), яшчэ двое памерлі ў дзяцінстве.

У 1938 годзе пачаў вучобу ў Слабадской сямігадовай школе, да нападу Германіі на СССР у 1941 годзе паспеў скончыць тры класы. Пасля вызвалення Беларусі пайшоў у пяты клас школы суседняй вёскі Гайна. Адначасова першыя гады пасля Другой сусветнай вайны, у 1945—1947 гадах, працаваў калгасным паштальёнам. Па заканчэнні сямігадовай школы ў 1947 годзе паступіў у Мінскае педагагічнае вучылішча, якое скончыў у 1951 годзе. Апошні год вучобы спалучаў з працай настаўніка нямецкай мовы ў адной са школ Мінска.

Па заканчэнні вучылішча паступіў на філалагічны факультэт БДУ, дзе ўключыўся ў студэнцкае жыццё, публікуе свае вершы ў перыядычным друку. Скончыў універсітэт у 1956 годзе, пасля чаго паступіў на аспірантуру, якую скончыў у 1959 годзе.

У часе вучобы пазнаёміўся са сваёй будучай жонкай, аднакурсніцай Нінай Іванаўнай Кавалёвай. Яе бацька не прыйшоў з вайны, маці і айчым, які працаваў чыгуначнікам, жылі ў Мінску. Па размеркаванні трапіла ў Гарадоцкі раён Віцебскай вобласці, пасля вяртання ў Мінск пара ажанілася. Ніл Гілевіч у той час вучыўся ў аспірантуры. Кандыдат філалагічных навук (1963).

У 1976—1990 гадах член прэзідыума, у 1980—1989 гадах першы сакратар праўлення Саюза пісьменнікаў БССР. Член Саюза пісьменнікаў СССР з 1954 года, з 1981 года на пасадзе сакратара Саюза пісьменнікаў СССР.

У 1969 годзе разам з сям’ёй пасяліўся ў Доме пісьменнікаў па вуліцы Карла Маркса, 36. Дэпутат Вярхоўнага савета Беларусі XII склікання (1990—1995), член Прэзідыума Вярхоўнага савета, старшыня Камісіі па адукацыі, культуры і захаванні гістарычнай спадчыны (1990—1995).

Памёр 29 сакавіка 2016 года. Пахаваны на Кальварыйскіх могілках побач са сваёй жонкай Нінай Іванаўнай. 23 лістапада 2018 года быў урачыста адкрыты помнік на магіле паэта (скульптар Ігар Засімовіч).

## Сям’я 
У шлюбе з мовазнаўцай Нінай Іванаўнай Гілевіч (1931—2003) меў адзінага сына Сяргея.

## Творчасць 
Дэбютаваў у друку з вершамі ў 1946.

## Палітычныя погляды 
Як дэпутат Вярхоўнага Савета БССР XI склікання (1985—1990), быў кіраўніком працоўнай групы па падрыхтоўцы праекту Закона Беларускай ССР аб мовах у Беларускай ССР, прынятага 26 студзеня 1990 года на 14-й сесіі Вярхоўнага Савета БССР XI склікання, паводле гэтага закону беларуская мова вызначалася адзінай дзяржаўнай мовай у Беларусі, руская мова мела статус «мовы міжнацыянальных зносін народаў Саюза ССР».

Крытыкаваў рэжым Лукашэнкі ў Беларусі, за што трапляў у «чорныя спісы», падтрымліваў нацыянальныя апазіцыйныя арганізацыі.

## Выбраная бібліяграфія 
* Выбраныя творы. Т. 1-2. Мн., 1981;
* Родныя дзеці. Раман у вершах. Мн., 1985;
* Выбраныя творы. Т. 1-2. Мн., 1991;
* Любоў прасветлая. Роздумы ў вершах і прозе аб роднай мове. Мн., 1996;
* Збор твораў. У 6 т.
** Т. 1. Мн., 1996;
** Т. 2. Мн., 1999;
** Т. 3. Мн., 2001.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* Ніл Гілевіч. Народныя пісьменнікі Беларусі 
* Пяць фактаў пра Ніла Гілевіча — nashaniva.by
* 20 незвычайных фактаў пра Ніла Гілевіча — svaboda.org

Катэгорыя:Выкладчыкі БДУ
Катэгорыя:Заслужаныя дзеячы навукі Беларускай ССР
Катэгорыя:Кандыдаты філалагічных навук
Катэгорыя:Грамадскія дзеячы Беларусі
Катэгорыя:Беларускамоўныя паэты
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета БССР 11-га склікання
Катэгорыя:Члены Таварыства беларускай мовы
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета Рэспублікі Беларусь 12-га склікання
Катэгорыя:Народныя паэты Беларускай ССР