Караль Карыцкі

**Караль Фларыян Карыцкі** (, маёнт. Дзітрыкі — , Рым) — буйны дезяч каталіцкага касцёла і Ордэна езуітаў, пісьменнік, педагог.

## Біяграфія 
### Навучанне і пачатак педагагічнай дзейнасці 
Нарадзіўся ў шляхецкай сям’і. Сын Аляксандра и Тэрэсы, брат Міхала Карыцкага. 29 чэрвеня 1717 г. у Вільні ўступіў у Таварыства Ісуса. Прайшоўшы двухгадовае выпрабванне ў навіцыяце, пад кіраўніцтвам прафесара Багуслава Гізберта авалодваў педагагічным майстэрствам у настаўніцкай семінарыі, якая працавала ў Слуцкім езуіцкім калегіуме. У 1720—1723 гг. вывучаў філасофію ў Полацкім езуіцкім калегіуме, пасля чаго выкладаў граматыку і паэтыку ў езуіцкіх навучальных установах Вільні і Варшавы. З 1726 па 1730 гг. праходзіў курс тэалогіі ў Варшаве, дзе ў 1729 г. быў высвечаны на ксяндза.

### Варшаўска-віленскі перыяд 
Імкнучыся да адраджэння мастацтва красамоўства, К. Ф. Карыцкі пачаў у Варшаве выкладаць рыторыку (1730—1732). Польскі гісторык Ян Альбертрандзі назваў яго «першым майстрам навук і густу ў езуіцкай літаратуры на Літве» ().

### Кар’ера ў Таварыстве Ісуса 
У 1746 г. пераведзены ў Рым на пасаду польскага пенітэнцыярыя ў базіліцы Св. Пятра, якую займаў на працягу 9 гадоў (1746—1755). Калі ў 1755 г. пачалося стварэнне асобнай Польскай асістэнцыі Таварыства Ісуса (А. — буйнейшая арганізацыйная адзінка Ордэна езуітаў; да 1756 г. тэрыторыя Рэчы Паспалітай адносілася да Нямецкай асістэнцыі), быў прызначаны сакратаром Тамаша Дуніна, першага Польскага асістэнта ў Рыме (1755—1758). У 1758 г. удзельнічаў у ХІХ генеральнай кангрэгацыі Таварыства Ісуса, на якім быў абраны новы галава ордэна — Ларэнца Рычы.

## Творчасць 
Аўтар драматычнай пастаноўкі для школьнага тэатра — *Rhetor Mediolanensis D. Augustinus in scenam inductus a rhetoribus Regii Coll. Varsaviensis SJ, Anno 1732 — Dramat II, 1, nr 497*. Апублікаваў шмат панегірыкаў у *Auriflamma in Aurelii flamma enitescens, sub vexillo coronati Leopardi Nomini… Petri Kczewski, Palatinidae Mariaeburgensis… in Atheneo Regio Varsaviensi, 1727*. Пасля смерці Ігнація Улодка выдаў яго працу *O naukach wyzwolonych* (1780).

У бібліятэцы Духоўнай семінарыі ў Кельцы у рукапісах захоўваецца некалькі тэалагічных трактатаў, якія адносяцца да часу яго выкладання ў Варшаве (1739—1744). У Галоўным архіве старажытных актаў у Варшаве (AGAD) захавалася частка яго ліставання з Радзівіламі ад 1758—1769 гг. Асабістыя лісты К. Ф. Карыцкага ў Полацк да Станіслава Чарневіча захоўваюцца ў Рымскім архіве Таварыства Ісуса(ARSI) i Архіве Таварыства Ісуса ў Кракаве (ATJKr).

## Літаратура 
* *Мараш Я. Н.* Ватикан и католическая церковь в Белоруссии. ― Мн., 1971.
* Пазднякоў, В. Карыцкі Кароль Фларыян / В. Пазднякоў // Электронная энцыклапедыя «Вялікае княства Літоўскае»
* *Судник С.* Лідскія юбіляры 2002 года // Лідскі летапісец. — № 4. — 2002.
*  ― С. 132.
* Encyklopedia wiedzy o jezuitach na ziemiach Polski i Litwy 1564—1995 / oprac. L. Grzebień. — Kraków : Wyd-wo WAM, 1996. — 882 s
* Królikowska, A. Profesorowie jezuickich seminariów nauczycielskich od XVI do XVIII wieku. Słownik biograficzny. / A.Królikowska. — Kraków: Wydawnictwo Naukowe Akademii Ignatianum w Krakowie — Wydawnictwo WAM, 2017. — 188 s.

Катэгорыя:Дактары філасофіі
Катэгорыя:Езуіты Беларусі
Катэгорыя:Выпускнікі Полацкага езуіцкага калегіума
Катэгорыя:Выкладчыкі Віленскага ўніверсітэта