Расійская фашысцкая партыя

**Усерасійская фашысцкая партыя (УФП)** (да 1934 года — **Руская фашысцкая партыя**, з 1937 года — **Расійскі фашысцкі саюз**) — палітычная партыя, якая існавала ў 1931—1943 гадах у Кітайскай рэспубліцы і Маньчжоу-го, найбуйнейшая арганізацыя ў асяроддзі рускай эміграцыі, утвораная на Далёкім Усходзе. Утварылася на базе шэрага прафашысцкіх моладзевых арганізацый у асяроддзі рускай эміграцыі ў 1931 годзе ў Харбіне на Далёкім Усходзе, у Маньчжурыі, дзе жыла вялікая руская калонія. Лідар партыі — савецкі эмігрант К. У. Радзаеўскі, заснавальнік рускага фашызму, адзін з кіраўнікоў рускіх эмігрантаў у Маньчжурыі. У 1943 годзе партыя была забаронена японскімі ўладамі, у 1945 годзе Радзаеўскі вярнуўся ў СССР, дзе быў неадкладна арыштаваны, а праз год асуджаны і расстраляны.

## Станаўленне партыі 
У канцы 20-х гадоў у сценах юрыдычнага факультэта ў Харбіне група эмігрантаў з ліку студэнтаў і выкладнікаў аб'ядналася ў Рускую фашысцкую арганізацыю пад кіраўніцтвам прафесара Мікалая Нікіфарава. Пазней арганізацыя была ператворана ў **Рускую фашысцкую партыю (РФП)**, стварэнне якой было аформлена 26 мая 1931 года на 1-м з'ездзе Рускіх Фашыстаў, што праходзіў у Харбіне. Генеральным сакратаром Рускай Фашысцкай партыі з'яўляўся К. У. Радзаеўскі.

У 1934 годзе ў Іакахгаме РФП і Усерасійская фашысцкая арганізацыя А. А. Вансяцкага утварылі Усерасійскую фашысцкую партыю (3 красавіка 1934 года быў падпісаны Пратакол № 1, у якім абвяшчалася зліццё РФП і УФА і стварэнне **Усерасійскай фашысцкай партыі (УФП)**). Афіцыйнае афармленне стварэння партыі адбылося 26 красавіка 1934 года на 2-м (аб'яднальным) з'ездзе Расійскіх Фашыстаў, што прайшоў у Харбіне. Радзаеўскі стаў Генеральным сакратаром і намеснікам Старшыні Цэнтральнага выканаўчага камітэта (ЦВК), а Вансяцкі Старшынём ЦВК партыі. У кастрычніку—снежні 1934 года адбыўся разрыў адносін паміж Радзаеўскім і А. А. Вансяцкім.

## Развіццё партыі, стварэнне даччыных арганізацый 
У 1928 годзе ў Харбіне выйшла кніга Ф. Т. Гарачкіна «Першы рускі фашыст Пётр Аркадзевіч Сталыпін», у якой аўтар, член партыі «праваслаўных рускіх фашыстаў», расказаў, што ўяўляе сабою гэта палітычная плынь і заявіў, што Сталыпін «нават геніяльней сучаснага Беніта Мусаліні. Гэты рускі калос, гэты геніяльны дзяржаўны дзеяч». У Харбіне рускімі фашыстамі была створана «Сталыпінская акадэмія».

У 1934 годзе пад рэдакцыяй К. У. Радзаеўскага выйшла кніга пытанняў і адказаў **«Азбука фашызму»**, перавыдадзеная пасля некалькі разоў.

У 1934 годзе былі створаны даччыныя арганізацыі пры УФП — Расійскі Жаночы Фашысцкі Рух, Саюз Юных Фашыстаў — Авангард, Саюз Юных Фашыстак — Авангард, Саюз Фашысцкіх Малютак, у 1936 годзе быў створаны Саюз Фашысцкай Моладзі.

У сярэдзіне 1930-х гадоў УФП стала самай уплывовай арганізацыяй у Маньчжоу-го. 28 чэрвеня — 7 ліпеня 1935 года ў Харбіне прайшоў 3-і (Сусветны) з'езд Расійскіх Фашыстаў, на якім былі зацверджаны: 3 ліпеня — праграмавыключэння УФП, а 5 ліпеня — статут партыі.

25 кастрычніка 1936 года Вярхоўны Савет УФП (пераназваны ЦВК) зацвердзіў палажэнні «Пра партыйнае вітанне», «Пра партыйны сцяг У. Ф. П.», «Пра Нацыянальны сцяг і Гімн», «Пра партыйны значок У. Ф. П.», «Пра партыйны Сцяг», «Пра партыйную форму і іерархічныя знакі У. Ф. П.», «Пра рэлігійны значок У. Ф. П.».

У 1943 годзе РФС быў забаронены японцамі, якія панавалі ў акупаванай Маньчжурыі.

## Друкаваныя органы, партыйны сцяг, партыйнае вітанне 
У Партыі былі друкаваныя органы — часопіс «Нация» (Шанхай) і газеты «Наш Путь» (Харбін), «Нация» (Шанхай).

УФП мела свой партыйны сцяг. Згодна палажэння № 71 «Пра партыйны сцяг У. Ф. П.», ён уяўляў сабою палатніну з чорнай свастыкай на жоўтым фоне ромба ў белым прамавугольніку. Апроч таго, палажэннем № 72 «Пра Партыйны Сцяг» быў зацверджана Партыйны Сцяг УФП, які ўяўляў сабой «залацістага колеру палатніну, на адным боку якой намалявана Нерукатворнае Аблічча Ратаванніка, а на іншым намаляваны Св. Князь Уладзімір. Краі палатніны аблямаваны чорнай палоскай, на якой з аднаго боку надпісы: „Да воскреснет Бог и расточатся врази Его“, „С нами Бог, разумейте языцы и покоряйтеся“, а з іншага боку — „С Богом“, „Бог, Нация, Труд“, „За Родину“, „Слава России“. У верхніх вуглах выява двухгаловага арла; у ніжніх вуглах выява свастыкі». Сцяг быў асвячоны 24 мая 1935 г. у Харбіне архібіскупам Нестарам і біскупам Дзімітрыем. У § 3 Палажэння гаварылася, што партыйны сцяг ёсць «партыйная святыня, увасабляючая існасць РФП, на якой спачне Боскае дабраславенне»!"". Партыйны значок з'яўляўся графічнай выявай асноўнага лозунга партыі «Бог, Нацыя, Праца!».

Апроч таго, паводле палажэння № 65 «Пра рэлігійны значок У. Ф. П.», кожны фашыст павінен быў насіць рэлігійны значок той рэлігіі, да якой ён прыналежаў. Праект рэлігійнага значка нацыянальна-меньшынственнай арганізацыі павінен быў выпрацоўвацца заснавальнікамі рэлігіі і сцвярджацца Вярхоўным Саветам УФП. Рэлігійным значком Праваслаўных Расійскіх фашыстаў з'яўлялася выява Св. Роўнаапостальнага Князя Уладзіміра на шчыце блакітнага фону, аблямаванага ўладзімірскай стужкай.

## Гімн партыі 
У партыі быў гімн,  які выяўляў заклік УФП да аб'яднання і абуджэння рускай нацыі:

: Поднимайтесь братья, с нами,
: Знамя Русское шумит,
: Над горами, над долами
: Правда Русская летит.

: С нами те, кто верит в Бога,
: С нами Русская земля,
: Мы пробьём себе дорогу
: К стенам древнего Кремля.

: Крепче бей, наш Русский молот,
: И рази, как Божий гром…
: Пусть падёт во прах расколот,
: Сатанинский совнарком.

: Поднимайтесь братья, с нами,
: Знамя Русское шумит,
: Над горами, над долами
: Правда Русская летит.

## Выява ў літаратуры, музыцы і кінематаграфіі 
Члены РФП з нарукаўнымі павязкамі ў выглядзе партыйнага сцяга ёсць у тэлевізійным фільме «Усё пачалося ў Харбіне» (1 серыя).

Члены УФП, а таксама яе лідар Радзаеўскі, з'яўляюцца дзейнымі асобамі рамана савецкага пісьменніка Цімафея Чарнова «У тыя дні на Усходзе».

## Літаратура 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* E. Oberlander, 'The All-Russian Fascist Party', *Journal of Contemporary History*, Vol. 1, No. 1. (1966), pp.&nbsp;158–173
* «Бог, нация, труд» 
* Дальневосточный исход. Фильм 2-ой. Русский Харбин. Ч. 2 (12:00)
* Путь. Дорога, которую мы потеряли. Документальный фильм (28:55)

Катэгорыя:Фашысцкія партыі
Катэгорыя:Гісторыя рускага нацыяналізму
Катэгорыя:Забароненыя палітычныя партыі
Катэгорыя:Зніклі ў 1943 годзе
Катэгорыя:Рускі фашызм
Катэгорыя:Антыкамунізм