open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Марцін Рывас

**Марцін Рывас** () — іспанскі і галісійскі акцер, сын літаратара і журналіста Мануэля Рываса.
__NOTOC__
## Біяграфічныя даныя 
Марцін Рывас нарадзіўся 10 студзеня 1985 года ў горадзе Ла-Карунья на паўночным захадзе Іспаніі. Яго акцёрскі дэбют адбыўся ва ўзросце 13-ці гадоў, у адным з эпізодаў тэлесерыяла *«Mareas vivas»* (1998 год). У 2006 годзе Марцін іграў у такіх тэлесерыялах, як «*SMS*» і *«Maridos e mulleres»*. З 2007 года ён выконваў ролю Маркаса Навоа ў моладзевым містычным серыяле «Інтэрнат», усяго зняўся ў 71-м эпізодзе.

У 2008 годзе на экраны выйшаў фільм «Сляпыя сланечнікі», Марцін выканаў у ім ролю Лала, за якую быў намінаваны на атрыманне кінапрэміі «Гоя» у катэгорыі «Лепшы акцёр-пачатковец».

## Фільмаграфія 
## Спасылкі 
* Марцін Рывас на сайце fotogramas.es
Чорная лагуна

«**Чорная лагуна**» () — іспанскі містычны серыял, які выходзіў на экраны ў сябе на радзіме на канале Антэна 3 () з 24 мая 2007 года па 13 кастрычніка 2010 года, калі ў развітальны тыдзень на экраны выйшлі адразу два фінальных эпізоды. 
У Расіі серыял трансліруецца на тэлеканале AXN SciFi.
У Беларусі з 17 мая 2011 года трансліруецца на 8 канале.

З бюджэтам кожнай серыі ў  еўра серыял з’яўляецца другім самым дарагім серыялам іспанскага тэлебачання.

## Кароткае апісанне 
Фармацэўтычная кампанія «Ottox» на чале з групай нацыстаў праводзіла эксперыменты над дзецьмі ў дзіцячым доме «Чорная лагуна». Праз гады, адзін з былых выхаванцаў гэтага дзіцячага дому, Гектар дэ ла Вега, ізноў адкрывае «Чорную лагуну», але зараз як элітную школу-інтэрнат, куды ўплывовыя сем'і Іспаніі адпраўляюць на навучанне сваіх дзяцей.
Маркас са сваімі сябрамі — Іванам, Каралінай, Вікі, Рокі і Хуліяй — пасля загадкавай смерці іх сябра Каэтана разумеюць, што ў інтэрнаце адбываюцца невытлумачальныя рэчы і спрабуюць расследаваць усё, што адбываеца у сценах школы.

## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка на сайце канала Антэна 3
* Іспанамоўны сайт пра серыял 
* Іспанамоўны фан-сайт
* Фан-група ВКонтакте

Катэгорыя:Тэлесерыялы 2007 года
Катэгорыя:Драматычныя тэлесерыялы
Катэгорыя:Маладзёжныя тэлесерыялы
Катэгорыя:Тэлесерыялы Іспаніі
Акадэмія эсперанта

**Акадэмія эсперанта** (, скарочана — AE ці AdE) — незалежная моўная установа, чыёй справай з'яўляецца ахова і абарона фундаментальных прынцыпаў мовы эсперанта і кантроль за яе развіццём.

## Гісторыя 
Акдэмія эсперанта была заснавана у 1905 годзе, падчас першага Сусветнага кангрэса эсперантыстаў па прапанове Людвіка Заменгофа, першапачаткова, пад назвай Моўны Камітэт (Lingva Komiteto). Імя «Акадэмія эсперанта» першапачаткова мела вышэйшая камісія Моўнага Камітэта. У 1948 Моўны Камітэт і Акадэмія былі аб'яднаны ў адну установу пад імем Акадэмія эсперанта.

## Секцыі 
Акадэмія мае секцыі, якія займаюцца рознымі бакамі моўнай дзейнасці ў акадэмічнай працы. Секцыі не з'яўляюцца пастаяннымі, але ствараюцца ў выпадку неабходнасці. Кожнай секцыяй кіруе дырэктар. Кожны акадэмік можа ўваходзіць у некалькі секцыяў, у залежнасці ад сваіх інтарэсаў.
Існуюць нваступныя секцыі: Спецыяльных тэрмінаў, Грамматыкі, Асноўнага слоўніка, Літаратуры, Вымаўлення, Кантроля над падручнікамі і Кансультацыйная. Кансультацыю ў Акадэміі можа атрымаць кожны эсперантыст.
Акадэмія мае таксама Камісіі, якія выконваюць розныя даручэнні не звязаныя з мовай. Зараз існуе толькі адна Камісія: Гісторыі Акадэміі эсперанта.

## Склад 
У Акадэмію уваходзяць 45 членаў, якія выбіраюцца на тэрмін у 9 гадоў. Выбары праходзяць раз у тры гады і кожны раз перавыбіраецца трэцяя частка акадэмікаў. Новы член павінен быць прапанаваны не менш чым 5 існуючымі Акадэмікамі. Звычайна выбіраюць вядомых даследчыкаў эсперанта, выкладчыкаў эсперанта, пісьменнікаў. Існуе таксама катэгорыя «членаў-карэспандэнтаў» Акадэміі.

Акадэмія эсперанта

Катэгорыя:Арганізацыі эсперантыстаў
Катэгорыя:Эсперанта
Катэгорыя:Арганізацыі, заснаваныя ў 1905 годзе
Хор (тэлесерыял)

**«Хор»** ( — шматгалосы спеў; таксама вядомы як **«Лузеры»**) — тэлесерыял з элементамі мюзіклу, драмы і камедыі, трансліраваны тэлеканалам Fox у Злучаных Штатах Амерыкі і Канадзе. У цэнтры сюжэту — школьны хор «Новыя гарызонты» (), створаны ў выдуманай сярэдняй школе Уільяма Макінлі ў Лайме, штат Агая. Сюжэтныя лініі серыяла закранаюць узаемаадносіны паміж харыстамі, у ліку якіх восем галоўных герояў, кіраўніком хору і па сумяшчальніцтве выкладчыкам іспанскай мовы, а таксама ўладным трэнерам школьнай каманды падтрымкі, якая спрабуе зачыніць хор.

Аўтарамі серыяла з’яўляюцца Раян Мэрфі, Брэд Фэлчак і Іэн Брэнан. Пілотны эпізод быў паказаны 19 мая 2009 года, адразу пасля фіналу шоу *American Idol*. Другі эпізод выйшаў 9 верасня 2009 года, а апошні эпізод першага сезону — 9 чэрвеня 2010 года. Другі сезон трансліраваўся з 21 верасня 2010 па 24 мая 2011 года, а трансляцыя трэцяга стартавала з 20 верасня 2011 года. Падбор акцёраў праводзіўся на падставе ўзроўня вакальных і акцёрскіх здольнасцей з прычыны асаблівасцей шоу, якія робяць яго блізкім да мюзіклу. Кампазіцыі, выкананыя ў серыяле, набылі папулярнасць. Увогуле было прададзена больш 21 млн копій сінглаў і 9 млн альбомаў; 80 выпушчаных кампазіцый і 156 сінглаў займалі месцы ў чарце *Billboard Hot 100*, што з’яўляецца найвышэйшым вынікам з часоў The Beatles і Элвіса Прэслі

Серыял атрымаў пераважна станоўчыя водгукі крытыкаў, быў намінаваны на дзевятнаццаць прэмій «Эмі», чатыры прэміі «Залаты глобус», шэсць «Спадарожнікавых узнагарод» і пяцьдзясят сем іншых намінацый. «Хор» двойчы стаў лаўрэатам прэміі «Залаты глобус» у катэгорыі «Лепшы тэлесерыял — камедыя ці мюзікл» — у 2010 і 2011 гадах; у 2010 годзе акцёр Крыс Колфер быў адзначаны ў катэгорыі «Лепшая мужчынская роля другога плану — міні-серыял, тэлесерыял ці тэлестужка». Актрыса Джэйн Лінч атрымала ўзнагароду «Эмі» як «Лепшая актрыса другога плану ў камедыйным серыяле», а ў 2011 годзе — Гвінет Пэлтрау як «Лепшая запрошаная актрыса ў камедыйным тэлесерыяле».

## Сюжэт 
Одзін з галоўных герояў Уіл Шустэр, настаўнік іспанскага, пачынае арганізоўваць хор, які займаецца пастаноўкай мюзіклаў. Спачатку калектыў прыцягвае студэнтаў, якія падвяргаюцца здзекаванням з боку аднакласнікаў. Шустэр раскручвае хор, і да яго далучаюцца іншыя ўдзельнікі, якія ўжо не маюць праблем у адносінах з аднагодкамі. Паступова становячыся камандай, харысты знаходзяць упэўненасць у сабе і выпрацоўваюць імунітэт супраць стэрэатыпнай каставай школьнай сістэмы, якая падзяляе навучэнцаў на «папулярных» і «няўдачнікаў».

## Спасылкі 
* 
* Glee Wiki — энцыклапедыя, прысвечаная тэлесерыялу «Хор»
* 

Катэгорыя:Тэлесерыялы ЗША
Катэгорыя:Тэлесерыялы 2009 года
Катэгорыя:ЛГБТ-тэматыка ў серыялах
Катэгорыя:Тэлесерыялы Fox Television Studios
Янка (прыток Янкі)

**Я́нка** — рака ў Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці Беларусі, правы прыток ракі Янка (басейн Заходняй Дзвіны).

Даўжыня ракі 24 км. Плошча вадазбору 105 км². Пачынаецца за 0,7 км на паўднёвы ўсход ад вёскі Дамашы, вусце за 7 км на ўсход ад вёскі Дубраўка. Цячэ ў межах заходняй часткі Полацкай нізіны па забалочанай лясістай мясцовасці. Рэчышча каналізаванае.

## Літаратура 
* 
* 
* Ліст карты N-35-18. Выданне 1984 года. Стан мясцовасці на 1983 год.
* Ліст карты N-35-18. Выданне 1984 года. Стан мясцовасці на 1982 год.

## Спасылкі 
* Общая характеристика речной сети Витебской области (в разрезе районов) // Справочник «Водные объекты Республики Беларусь» 

Катэгорыя:Рэкі Браслаўскага раёна
Катэгорыя:Басейн Янкі (прыток Дзісны)
Косці (тэлесерыял)

**«Косці»** () — амерыканскі дэтэктыўны тэлесерыял пра судовых антраполагаў і ФБР. Прэм’ера адбылася на канале Fox Network 13 верасня 2005 года.

## Сюжэт 
Серыял прысвечаны расследванню злачынстваў спецыяльным агентам ФБР Сілі Бутам з дапамогай каманды антраполагаў з Джэферсанаўскага інстытута (алюзія на Смітсанаўскі інстытут) пад кіраўніцтвам доктара Тэмперанс Брэнан. Доктар Брэнан і яе каманда, як правіла, атрымліваюць справы, дзе ад цела забітага засталіся толькі косці або рэшткі, якія ўжо згнілі. Акрамя злачынстваў у серыяле таксама раскрываюцца асабістыя ўзаемаадносіны паміж асноўнымі персанажамі, уключаючы патэнцыйны раман паміж Бутам і Брэнан.

Літаратурнай асновай персанажаў серыяла з’яўляецца цыкл дэтэктыўных раманаў Кэці Райкс, галоўнай гераіняй якіх з’яўляецца доктар Брэнан. На сапраўдны момант апублікавана 12 кніг. Варта мець на ўвазе адрозненні паміж персанажам кніг і серыяла: у кнізе доктар Тэмперанс — спелая, ужо разведзеная жанчына, якая мае дарослую дачку, і ніякіх загадкавых бацькоў, якія ў мінулым пакутавала ад алкагалізму, жыве ў Квебеку і, што самае важнае, не што валодае такім стрыманым, адштурхнутым, нетактоўным і парой незразумелым для ўсіх, што яе акружае характарам.

Кэці Райкс з’яўляецца дыпламаваным антраполагам, які здзяйсняе судмедэкспертызу для ФБР, і вобраз доктара Брэнан у кнігах шмат у чым з’яўляецца яе альтэр-эга. Кэці Райкс таксама выступае прадзюсарам гэтага серыяла. У серыяле Брэнан таксама піша дэтэктыўныя раманы, прычым гераіню яе раманаў клічуць Кэці Райкс.

## Сезоны 

## Спасылкі 
* Серыял на TV.com 
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Тэлесерыялы на англійскай мове
Катэгорыя:Драматычныя тэлесерыялы ЗША
Катэгорыя:Дэтэктыўныя тэлесерыялы ЗША
Катэгорыя:Тэлесерыялы 2005 года
Катэгорыя:Тэлесерыялы Fox Television Studios
Азербайджанфільм

**Азербайджанфільм імя Джафара Джабарлы** () — азербайджанская кінастудыя мастацкіх і дакументальных фільмаў. Заснавана ў 1920 годзе ў Баку пры Наркамасветы рэспублік. Першапачаткова называлася Азербайджанскае фота-кінаўпраўленне ў 1923—1926, «Азгоскіно» (1926—1930), «Азеркіно» (1930—1934). «Аздзяржкінпром» (1934), «Азерфільм» (1935—1939), «Бакінская кінастудыя» (1939—1959). З 1960 года — «Азербайджанфільм» імя Дж. Джабарлы.

У розныя часы на кінастудыі здымаліся такія вядомыя фільмы, як «Дваццаць шэсць камісараў», «Аршын Малы-Алан», «Не бойся, я з табой!», Дакументальны «Заваёўнікі мора», «Допыт», «Перад зачыненымі дзвярамі», «Іншае жыццё» «Чорцік пад лэбавым шклом», «Прыватны візіт у нямецкую клініку» і іншыя.

## Гл. таксама 
* Спіс кінарэжысёраў Азербайджана

## Спасылкі 
*    
* Інфармацыя пра кінастудыі 

Катэгорыя:Кінастудыі Азербайджана
Катэгорыя:Мультыплікацыйныя студыі Азербайджана
Катэгорыя:Кінакампаніі Азербайджана
Катэгорыя:Кінакампаніі СССР
Катэгорыя:Кампаніі Баку
Малакасосы (тэлесерыял)

**«Малакасосы»** () — брытанскі драматычны тэлесерыял пра жыццё групы падлеткаў 16-18 гадоў з Брысталя. Серыял створаны тэлесцэнарыстамі Браянам Элслі і яго сынам Джэймі Брытанам для Company Pictures. Прэм'ера адбылася на канале E4 25 студзеня 2007 года. Здымкі праходзяць у Брысталі, школьныя сцэны зняты ў Акадэміі Джона Кобата і Каледжы Філтана.

Увесь першы сезон стаў даступны на DVD 24 верасня 2007 года. Музыку з серыяла таксама можна набыць на CD. Другі сезон пачаўся 11 лютага 2008 года. Трэці сезон — 22 студзеня 2009 года. Чацвёрты сезон — 28 студзеня 2010 года.

5 жніўня 2010 года канал E4 абвясціў імёны новага акцёрскага складу пятага сезону тэлесерыяла. Імёны персанажаў сталі вядомыя 12 снежня. Прэм'ера пятага сезону адбылася 27 студзеня 2011 года.

## Сюжэт 
Тэлесерыял распавядае пра жыццё групы падлеткаў 16-18 гадоў з Брысталя, якія наведваюць старэйшую школу. Кожная серыя раскрыняе сваю асобную тэму, якая адносіцца да аднаго з герояў, аднак, ёсць некалькі агульных сюжэтных ліній. Кожныя два сезоны акцёрскі склад цалкам змяняецца. У серыяле раскрыняюцца такія паняцці як дысфункцыянальная сям'я, псіхічныя расстройствы, сексуальная самаідэнтыфікацыя, смерць.

## Фільм 
У Guardian  21 мая 2009 гады надрукавалі артыкул пра магчымы фільм па Skins. Па заяве Channel4 фільм цяпер на стадыі «папярэдніх перамоў». Channel4 ужо меў поспех у кіно з фільмам «Мільянер з трушчоб», у якім зняўся зорка першых сезонаў Skins Дэў Патэль.

27 мая 2010 года ў блогу Skins з'явілася пацверджанне  здымак фільма. Здымкі пачнуцца ў верасні 2010 года, выпуск запланаваны на лета 2011 года.

На гэты момант, удзел у фільме пацвердзілі Дэў Патэль, Нікалас Холт і Кая Скадэларыя.

## Спасылкі 
* 
* *Skins* на Channel4.com

Катэгорыя:Праграмы тэлеканала Channel 4
Катэгорыя:Тэлесерыялы Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Тэлесерыялы 2007 года
Катэгорыя:Драматычныя тэлесерыялы
Катэгорыя:Маладзёжныя тэлесерыялы
Катэгорыя:Тэлевізійныя франшызы
Лявон Радзіміч

**Лявон Радзіміч**, сапр. **Цімох Рублёў** (, в. Будзіна, цяпер Чавускі раён, Магілёўская вобласць — ?; Інш. псеўданімы: *Цімох Зарэчны*) — беларускі пісьменнік, педагог, перакладчык.

## Біяграфія 
Скончыў Мінскі вышэйшы педагагічны інстытут (1928), у 1930-х г. працаваў у «Савецкай Беларусі», на радыё, у Інстытуце школьнай педагогікі, настаўнічаў. Пераклаў на беларускую мову «Першыя людзі на Месяцы» Г. Уэлса і «Дон Кіхота» М. Сервантэса. Падчас нямецкай акупацыі настаўнічаў на Нясвіжчыне, друкаваўся ў «Беларускай газэце». Паводле адных звестак, улетку 1944 г. выехаў у Польшчу, дзе жыў пад прозвішчам Лукашэвіч, паводле другіх — загінуў у час бамбёжкі каля Гарадзеі. У Берліне ў серыі «Народная бібліятэчка» выйшла яго кніга «Адам і Ева. Чабор. Апавяданні».

## Літаратура 
* Туронак Ю. Беларуская кніга пад нямецкім кантролем (1939—1944). — Мн., 2002.

Катэгорыя:Беларускамоўныя паэты
Катэгорыя:Перакладчыкі Беларусі
Катэгорыя:Пісьменнікі Беларусі
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Дрыбінскім раёне
Траянская вайна

**Трая́нская вайна́** — вайна кааліцыі ахейскіх цароў на чале з царом Мікенаў Агамемнанам супраць Троі.

Археалагічныя раскопкі пацвердзілі, што каля сярэдзіны XIII ст. да н.э. Троя была разбурана. У старажытнай гістарыяграфіі Траянская вайна датуецца 1280—1270 гадамі да н.э. (Герадот) ці 1194—1184 гадамі да н.э. (Эратасфен), у археалогіі каля 1260—1200 гадоў да н.э.

Паводле паданняў падставай для вайны стала выкраданне траянскім царэвічам Парысам жонкі спартанскага цара Менелая Алены. Менелай і яго брат Агамемнан з вялікім флотам адплылі ў Трааду (паўночны захад Малой Азіі). Аблога Троі цягнулася 10 гадоў. Горад быў узяты дзякуючы кемлівасці Адысея (гл. Траянскі конь).

Траянская вайна была адным з этапаў пранікнення грэкаў у Малую Азію, якое ўзмацнілася ў XIII ст. да н.э., асабліва пасля выцяснення дарыйцамі ахейцаў з тэрыторыі Грэцыі.

Падзеі Траянскай вайны знайшлі адлюстраванне ў «Эпічным цыкле», у тым ліку ў паэмах «Іліяда», «Адысея» і шэрагу іншых твораў.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* 


Катэгорыя:Міфалагічныя бітвы
Смалянка

**Смаля́нка**, **смолка** (*Melandrium*) — род кветкавых раслін сямейства .

## Батанічнае апісанне 
Аднагадовыя, двухгадовыя і шматгадовыя травяністыя расліны вышынёю да 1 м з залозістым або простым апушэннем. Лісце супраціўнае, суцэльнае, прыкаранёвае звужана ў чаранок, сцябловае — сядзячае. Кветкі белыя, чырвоныя, светла-пурпурныя ў паўпарасоніках. Плод — каробачка.

## Віды 
Раней у род уключалі каля 100 відаў, пашыраных паўсюль, але пасля перагляду таксанаміі ў некаторых крыніцах род прызнаецца сінанімічным роду , а ў іншых страціў большасць відаў, якія былі пераразмеркаваныя ў іншыя роды. Паводле сучасных меркаванняў род уключае 6 відаў, яшчэ 48 відаў на сайце «The Plant List» маюць статус «unresolved», які азначае, што пакуль навукоўцы не вызначыліся канчаткова, трэба гэтыя віды ўключыць у род Смалянка ці вынесці ў іншыя роды.

Пералік відаў:

* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Значэнне і выкарыстанне 
Лекавыя, дэкаратыўныя расліны, некаторыя пустазелле.

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* 
* Genus: *Melandrium* Röhl. // Germplasm Resources Information Network (GRIN-Taxonomy)

Катэгорыя:Гваздзіковыя
Fox Broadcasting Company

**Fox Broadcasting Company** (часта згадваецца проста як **Fox**) — амерыканская тэлекампанія. Уладальнікам Fox з’яўляецца Fox Entertainment Group. Адна з найбуйнейшых тэлекампаній свету. Fox заснавана ў 1986 годзе ў Нью-Ёрку Рупертам Мёрдакам. Тэлекампанія стала паспяховай і папулярнай дзякуючы шэрагу вельмі папулярных серыялаў, такіх, як «Сакрэтныя матэрыялы», «Доктар Хаус», «Жанатыя... з дзецьмі», «Косці», «Уцёкі»; мультсерыялаў «Сімпсаны», «Футурама», «Грыфіны» і інш. А таксама дзякуючы ўнікальным перадачам, напрыклад Магія. Выкрыццё.

## Крытыка 
Навіны, якія выходзяць на канале Fox News актыўна крытыкуюцца за прадузятую (часта прасоўваную ўрадам ЗША ці іншымі ўплывовымі асобамі), патрыятычны, агрэсіўна-імперскі пункт гледжання на сусветныя падзеі. Гэта адзначаецца, у прыватнасці, у фільме Фарэнгейт 9/11.

## Спасылкі 
* Сайт Fox

Катэгорыя:Тэлекампаніі ЗША
Катэгорыя:Тэлеканалы ЗША
Катэгорыя:Тэлеканалы на англійскай мове
Кіпарыс (міфалогія)

[thumb|[Ганімед і Кіпарыс]]
**Кіпары́с** () — у старажытнагрэчаскай міфалогіі  сын Тэлефа , з Карфеі на востраве Кеас, прыгожы юнак, каханы Апалона (паводле іншых — Пана ці Зефіра ), пераўтвораны ім у дрэва, якое носіць яго імя, бо ён моцна гараваў па ненаўмысна забітаму ім любімаму аленю , якога яму даў сам Апалон.

Паводле іншых апавяданняў, каханы Сільвана, у яго была ручная лань, якую забіў Сільван, а Кіпарыс памёр ад гора . Называецца таксама асірыйскім юнаком .

Катэгорыя:Героі старажытнагрэчаскіх міфаў
Катэгорыя:Гомаэратычныя матывы ў старажытнагрэчаскай міфалогіі
Катэгорыя:Міфы пра Апалона
Катэгорыя:Міфы астравоў Эгейскага мора
Андрэ Стыль

**Андрэ Стыль** (; , Эрньі, Францыя — ) — французскі , паэт, публіцыст, шахматыст.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў горадзе Эрньі (Францыя). У час Першай сусветнай вайны прымаў удзел у Руху Супраціўлення. Член Французскай камуністычнай партыі з 1942 года. Скончыў універсітэт у горадзе Ліль. У 1945—1949 гадах на партыйнай і журналісцкай рабоце. У 1950—1959 гадах галоўны рэдактар газеты «Юманітэ» (*L’Humanité*), затым яе літаратурны аглядальнік. Кандыдат у члены і член ЦК Французскай камуністычнай партыі ў 1950—1959 гадах.

## Творчасць 
Друкаваўся з 1949 года. Трылогія «Першы ўдар» (раманы «Каля воданапорнай вежы», 1951, «Канец адной гарматы», 1952; «Парыж з намі», 1953) пра антываенную барацьбу французскага народа. У цыкле твораў «Пастаўлена пытанне аб шчасці» — раманах «Мы будзем любіць адно аднаго заўтра» (1957), «Абвал» (1960), «Апошняя чвэрць гадзіны» (1962), «Пойдзем танцаваць, Віяліна» (1964), «Андрэ» (1965), «Прыгожы, як чалавек» (1968), «Хто?» (1969), зборніках апавяданняў «Егіпецкі хлеб» (1956), «Боль» (1961) і інш. уздымаюцца сацыяльна-палітычныя і маральна-этычныя праблемы, паказана жыццё Францыі ў ІІ сусветную вайну і пасляваенныя гады. Аўтар раманаў «Раман-сон» (1976), «У люстэрку — сябар» (1977), «Бог — гэта дзіця» (1979), «Мілы доктар» (1980), літаратурна-крытычных і публіцыстычных прац. Рэалістычная проза А. Стыля адметная дынамічным сюжэтам, выкарыстаннем дыялектаў, унутранага маналога.

На беларускую мову яго асобныя творы пераклалі Юрка Гаўрук, Сямён Дорскі.

## Беларускія пераклады 
* Любіць будзем заўтра. Мн., 1960;
* Салодкі пірог // Полымя. 1970. № 1;
* Пан Ванэс // Беларусь. 1974. № 3.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* Литературный энциклопедический словарь / Под редакцией В. М. Кожевникова, П. А. Николаева. — М.: Советская энциклопедия, 1987. — 751 с.

## Спасылкі 
* Стиль Андре // «Мегаэнциклопедия Кирилла и Мефодия» megabook.ru

Катэгорыя:Пісьменнікі-сацрэалісты
Катэгорыя:Камуністы Францыі
Катэгорыя:Шахматысты Францыі
Катэгорыя:Рух Супраціўлення ў Францыі
Катэгорыя:Члены Ганкуровскай акадэміі
Катэгорыя:Пісьменнікі Францыі
Катэгорыя:Публіцысты Францыі
Катэгорыя:Франкамоўныя пісьменнікі
Viacom

**Viacom** (скарочана ад **Vi**deo & **A**udio **Com**munications) — амерыканскі кангламерат, які ўключае ў сябе кабельныя і спадарожнікавыя тэлевізійныя сеткі MTV Networks і BET, канал Nickelodeon, таксама займаецца стварэннем і распаўсюджваннем фільмаў (Paramount Pictures і DreamWorks).

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт кампаніі

Катэгорыя:Кампаніі ЗША
VH1

**VH1** (Video Hits One) — музычны тэлеканал. Створаны ў студзені 1985 года кампаніяй *Warner-Amex Satellite Entertainment* (у наш час падраздзяленне *Warner Communications* і ўладальнікі MTV).

## Рэаліці-шоу VH1 
* ''America's Most Smartest Model*
* *Breaking Bonaduce*
* *Brooke Knows Best*
* *But Can They Sing?*
* *Celebracadabra*
* *Celebrity Fit Club*
* *Celebrity Paranormal Project*
* *Celebrity Rehab*
* *Charm School*
* *The Cho Show*
* *Confessions of a Teen Idol*
* *Daisy of Love*
* *Eddie Griffin: Going For Broke*
* *Fantasia for Real*
* *Flavor of Love*
* *For the Love of Ray J*
* *Free Radio*
* *Frank the Entertainer*
* *Glam God*
* *Gotti’s Way*
* *Hogan Knows Best*
* *I Know My Kid's a Star*
* *I Love Money*
* *I Love New York*
* *I Want to Work for Diddy*
* *Kept*

* *Megan Wants a Millionaire*
* *Miss Rap Supreme*
* *My Antonio*
* *My Fair Brady*
* *New York Goes to Hollywood*
* *New York Goes to Work*
* *The Pick-up Artist*
* *Real Chance of Love*
* *Rock of Love*
* *The Salt-N-Pepa Show*
* *Scott Baio Is 45…and Single*
* *Scott Baio Is 46…and Pregnant*
* *Scream Queens*
* *Sex Rehab with Dr. Drew*
* *So NoTORIous*
* *Sober House*
* *Strange Love*
* *:en:That Metal Show*
* *The Surreal Life*
* *The Surreal Life: Fame Games*
* *The T.O. Show*
* *Tool Academy*
* *Tough Love*
* *¡Viva Hollywood!*
* *The (White) Rapper Show''

## Серыя «The Greatest» 
У гэту серыю ўвайшлі такія рэйтынгі тэлеканала, як «100 найвялікшых песень», «100 найвялікшых зорных падлеткаў», «100 найвялікшых куміраў дзяцей» і г. д.

## Спасылкі 
* Официальный сайт

Катэгорыя:Тэлеканалы ЗША
Катэгорыя:Тэлеканалы на англійскай мове
Катэгорыя:MTV
Катэгорыя:Музычныя тэлеканалы
Somebody Told Me

«**Somebody Told Me**» — дэбютны сінгл амерыканскай рок гурта «The Killers» з альбома «Hot Fuss». Песня была напісана ўсім складам групы, а галоўным чынам Брэнданам Флаўэрсам і Роні Ванучы-малодшым.

Першыя часы «The Killers» не прыцягвалі ўвагу крытыкаў і пакупнікоў, менавіта таму «Somebody Told Me» быў выпушчаны два разы ў розных фарматах і з рознымі вокладкамі. На першым выданні сінгла была ружовая вокладка і дыск меў маленькі тыраж, з-за непапулярнасці. Перавыданае выданне мела вялікі тыраж, сіне-блакітную вокладку і зменены трэкліст.

У Аўстраліі песня заняла 4 месца ў Triple J's Hottest 100 of 2004.

Песня заняла 9 радок у хіт-парадзе топ 100 песень дзесяцігоддзя, англійскай радыёстанцыі XFM.

## Спіс кампазіцый 
### Арыгінальнае брытанскае выданне 
;CD
#"Somebody Told Me" (Flowers/Keuning/Stoermer/Vannucci)
#"Under the Gun" (Flowers/Keuning)
#"The Ballad of Michael Valentine" (Flowers/Keuning)

;7"
#"Somebody Told Me"
#"The Ballad of Michael Valentine"

### Амерыканскае выданне
;12"
#"Somebody Told Me" (Josh Harris Club)
#"Somebody Told Me" (Josh Harris Dub)
#"Somebody Told Me" (King Unique Mix)
#"Somebody Told Me" (King Unique's Dub)

250px|right|thumb|Вокладка перавыданай Брытанскай версіі

### Перавыданае брытанскае выданне
;CD1
#"Somebody Told Me"
#"Show You How" (Flowers)

;CD2
#"Somebody Told Me"
#"Somebody Told Me" (Mylo Mix)
#"Somebody Told Me" (King Unique Vocal Mix)
#"Somebody Told Me" (U-MYX)

;12"
#"Somebody Told Me" (Mylo Mix)
#"Somebody Told Me" (The Glimmers GypoRock Mix)

## Музычнае Відэа 
Кліп быў зняты ў лютым 2004 года ў Каліфорніі, амерыканскім рэжысёром Брэтам Сайманам. Відэа проста паказвае The Killers выканаўцаў свае песні ў месяцавым святле пустыні і месцы з гіганцкім святлодыёдным экранам з выявай іх лагатыпа, таксама існуе альтэрнатыўная версія відэа, знятая на працягу дня, меркавана ў тым жа месцы.

## Водгукі і крытыка 
Billboard назваў песню «дзіка заразлівай». Blender сказаў, што сінгл - "цудоўнае полымя сінтэзатараў і гітар, якое рыхтуе да яркай фразы: Somebody told me you had a boyfriend who looked like a girlfriend I had in February of last year".

## Чарты 
## Достижения 
## Зноскі 
Катэгорыя:Песні паводле алфавіта
Катэгорыя:Песні The Killers
Катэгорыя:Дэбютныя сінглы
Катэгорыя:Музыка Вялікабрытаніі
Дацка-шведскія войны

Тэрмін ***Дацка-шведская вайна*** можа быць ужыты ў адносінах да любой вайны, у якой Данія і Швецыя ваявалі паміж сабой.

* Вайна за незалежнасць Швецыі, 1521—1523
* Паўночная сямігадовая вайна, 1563—1570
* Кальмарская вайна, 1611—1613
* Дацка-шведская вайна 1643—1645
* Дацка-шведская вайна 1657—1658. Частка Паўночных войн, 1657-58, 1658-60.
* Дацка-шведская вайна 1675-1679
* Вялікая Паўночная вайна, 1700—1721
:* Дацкая кампанія (1700)
* Тэатральная вайна, 1788—1789. Частка Руска-шведскіх войн, 1788—1790.
* Фінская вайна, 1808—1809
* Напалеонаўскія войны, 1813—1814

## Гл. таксама 
* Польска-шведскія войны
* Руска-шведскія войны

Катэгорыя:Войны Швецыі
Катэгорыя:Войны Даніі
Макс Мінгела

**Макс Джорджыа Чоа Мінгела** (; 16 верасня 1985 года, Хэмпстэд, Лондан) — англійскі акцёр. Сын рэжысёра Энтані Мінгела.

## Фільмаграфія 
## Спасылкі 
*
Вера Рыч

**Вера Рыч** (; , Лондан — ) — англійская паэтэса і перакладчыца.

## Біяграфічныя звесткі 
З 1953 г. ўдзельнічала ў каталіцкіх службах усходняга абраду ў капліцы Св. апосталаў Пятра і Паўла. Скончыла Оксфардскі ўніверсітэт (1958). Доўгі час працавала журналісткай навукова-папулярнага часопіса «Nature». Перад выхадам на пенсію перайшла на працу ў часопіс «New Scientist».

Займалася перакладамі літаратурных твораў беларускіх, украінскіх, польскіх і іншых славянскіх аўтараў на англійскую мову. Заснавала літаратурны часопіс «Manifold», на старонках якога друкаваліся яе пераклады. Чытала лекцыі па славянскіх літаратурах у Бірмінгемскім універсітэце, аўтар некалькіх прац па беларусістыцы, адна з якіх была прысвечаная Максіму Багдановічу, іншая — беларускім элементам у скандынаўскіх сагах. Вынікі гэтых даследаванняў друкаваліся на старонках часопіса «The Journal of Byelorussian Studies».

Сябра лонданскага аддзелу ЗБВБ.

## Творчасць 
У 1960 годзе выйшла першая паэтычная кніга Веры Рыч — «Outlines» («Накіды»). У 1971 годзе ў Лондане — зборнік беларускай паэзіі ў яе перакладзе «Like Water, Like Fire» («Як вада, як агонь»), дзе былі апублікаваны творы 41 аўтара. Зборнік паэзіі Максіма Багдановіча, Алеся Гаруна і Змітрака Бядулі ў перакладах Веры Рыч пад назвай «The Images Swarm Free» («Снуецца зданяў рой») пабачыў свет у Лондане ў 1982 годзе. Дзвюхмоўны зборнік з прадмовай Арнольда Макміліна выйшаў пад шыльдай Англа-беларускага таварыства (АБТ), а грошы на выданне дало ЗБВБ. Верагодна, змест кнігі склалі пераклады, якія Вера Рыч прапаноўвала ўвазе гасцей шэрагу беларускіх літаратурных вечароў, што ладзіліся ў Лондане супольнымі намаганнямі ЗБВБ, АБТ і Бібліятэкі імя Францыска Скарыны. Пераклала паэму «Тарас на Парнасе», усе санеты і «Курган» Янкі Купалы. Яе пераклады адметныя дакладнай перадачай зместу і формы арыгінала. Перакладала таксама са стараславянскай, старанарвежскай, польскай, рускай, украінскай моў. Выступала з лекцыямі пра беларускую літаратуру.

## Літаратура 
* *Гардзіенка Н. С.* Беларусы ў Вялікабрытаніі / Наталля Гардзіенка; пад рэд. А. Гардзіенкі. — Мінск: Медысонт, 2010.
* 

Катэгорыя:Англамоўныя паэты
Катэгорыя:Паэты Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Перакладчыкі Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Перакладчыкі з беларускай мовы
Катэгорыя:Перакладчыкі на англійскую мову
Катэгорыя:Перакладчыкі з украінскай мовы
Катэгорыя:Перакладчыкі з рускай мовы
Катэгорыя:Перакладчыкі з польскай мовы
Оскар Айзек

**О́скар А́йзек Эрна́ндэс** (, нарадзіўся 5 студзеня 1980) — гватэмальска-амерыканскі .

## Асабістае жыццё 
Оскар Айзек нарадзіўся ў Гватэмале, яго бацька — кубінец Оскар Г. Эрнандэс, маці — гватэмалка. Айзек рос у Маямі, штат Фларыда. У Айзека таксама французскія і іншыя еўрапейскія карані. У Маямі ён гуляў на сола-гітары і быў вакалістам у сваёй групе «The Blinking Underdogs».

## Кар’ера 
Айзек скончыў Джульярдскую школу ў 2005 годзе. Яго першай значнай роляй была роля Ісака ў фільме «». Ён таксама атрымаў невялікія ролі ў фільмах «» і «Чэ». Айзек з’явіўся ў тэлесерыяле «».

## Фільмаграфія 
*  (2002) — *Франчэска*
*  (тэлесерыял)
*  (2006) — *Іосіф*
* Усё жыццё перад вачамі (2007)
* Чэ (2008) — *перакладчык*
* Сукупнасць хлусні (2008) — *Басам*
* Агора (2009) — *Арэст*
* Балібо (2009) — *Жазэ Рамуш-Орта*
* Робін Гуд (2010) — *кароль Іаан*
* Забаронены прыём (2011) — *Блю*
* Драйв (2011)
* Мы. Верым у каханне (2011) — *Яўгеній Каўпакоў*

## Зноскі 
## Спасылкі 
*
Гваздзіковае дрэва

**Гваздзіковае дрэва** (*Syzygium aromaticum*) — вечназялёнае дрэва сямейства Міртавых.

Пашырана на Малукскіх аcтравах, культывуецца ў многіх трапічных краінах.

Дрэва сярэдняй вышыні, са скурыстым супраціўным лісцем. Кветкі дробныя, белыя або ружовыя, сабраныя ў кустападобныя суквецці. Плод ягадападобны, аднанасенны.

Усе часткі расліны маюць у сабе гваздзіковы алей, які выкарыстоўваюць у парфумерыі, медыцыне, мікраскапічнай тэхніцы, таксама з'яўляецца крыніцай для атрымання ваніліну. Высушаныя бутоны гваздзіковага дрэва (гваздзіка) выкарыстоўваюць як прыправу.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Дрэвы
Катэгорыя:Міртавыя
Катэгорыя:Флора Паўднёва-Усходняй Азіі
Катэгорыя:Спецыі
Герцагства Варшаўскае

**(Вялікае) герцагства Варшаўскае** (, ) — дзяржава, утвораная ў 1807 паводле Тыльзіцкага міру з польскіх тэрыторый, якія адышлі падчас Другога і Трэцяга падзелаў Рэчы Паспалітыя да Прусіі і Аўстрыйскай імперыі. Герцагства Варшаўскае з’яўлялася пратэктаратам напалеонаўскай Францыі пад эгідай саксонскага караля і праіснавала да 1813, калі яно было заваявана войскамі Шостай кааліцыі. Паводле рашэнняў Венскага кангрэса з 1815 г. большая частка герцагства была далучана да Расійскай імперыі як аўтаномнае Царства Польскае. Заходняя частка Варшаўскага герцагства была ўключана ў Каралеўства Прусія (з 1871 г. у склад Германскай імперыі).

## Геаграфія 
Тэрыторыя герцагства была (1807) 103 тыс. км², колькасць жыхароў — 2,6 млн чал. Пасля перамогі ў вайне Варшаўскага герцагства з Аўстрыяй да яго былі далучаны аўстрыйскія тэрыторыі, згубленыя падчас Трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай, з Кракавам, Люблінам, Радамам, Сандамірам — 52 тыс. км² и 1,7 млн чал. Сталіцай герцагства была Варшава.

## Палітыка 
Канстытуцыю герцагства зацвердзіў Напалеон 22 ліпеня 1807 у Дрэздэне. Герцагам быў прызначаны кароль Саксоніі Фрыдрых Аўгуст I. Канстытуцыя зацвярджала таксама ўрад, Дзяржаўны савет, двухпалатны парламент з палаты дэпутатаў і сената, і, акрамя таго, незалежныя суды. Ужыванне слоў ***Польшча, польскі*** ў палітычным сэнсе не дапушчалася.

Герцагства падзялялася на 6 дэпартаментаў і 10 паветаў у кожным дэпартаменце.

1 мая 1808 года ў краіне быў уведзены Кодэкс Напалеона, у сувязі з чым з’явілася эпіграма: «Княства Варшаўскае, кароль саксонскі, армія польская, манета пруская, кодэкс французскі».

## Вайна з Аўстрыяй 
У 1809 годзе была здабыта перамога ў вайне з Аўстрыяй. Варшаўскае герцагства павялічылася, створана 4 новых дэпартамента.

## Вайна з Расіяй 
26 мая 1812 года герцаг Варшаўскі перадаў свае паўнамоцтвы ўраду герцагства. 28 чэрвеня па рашэнні сойма было абвешчана пра стварэнне Генеральнай канфедэрацыі Каралеўства Польскага на чале з Генеральным саветам, якая стала самым верным з саюзнікаў Напалеона і выставіла статысячнае войска, якое праіснавала да ліквідацыі Канфедэрацыі вясной 1813 года.

3 мая 1815 года Венскі кангрэс зацвердзіў новы падзел Польшчы. Кракаў стаў Вольным горадам; Аўстрыя атрымала Вялічку (і солевыя шахты), да Прусіі адышла Вялікая Польшча, якая атрымала назву вялікае герцагства Пазнаньскае, а большая тэрыторыя былога Варшаўскага герцагства была перададзена Расіі і ўтварыла аўтаномнае Царства Польскае.

## У складзе Расійскай імперыі 
З-за росту польскага нацыяналізму ў 1830—1860-х гадах, які імкнуўся да аднаўлення Рэчы Паспалітая ў ранейшых межах, аўтаномія «Кангрэсаўскай Польшчы» была паступова падрэзана расійскімі імператарамі на працягу XIX стагоддзя. Пасля 1867 года яе статус быў паніжаны, і яна атрымала неафіцыйную назву Прывіслінскі край.

Катэгорыя:Дзяржавы часоў Рэвалюцыйных і Напалеонаўскіх войн

Варшаўскае
Катэгорыя:Гісторыя Польшчы
Катэгорыя:1807 год у Польшчы
Сцяг Віргініі

**Сцяг Віргініі** () - адзін з сімвалаў амерыканскага штата Віргінія.

Сцяг штата Віргінія ўяўляе сабой прамавугольнае палотнішча сіняга колеру з размешчанай па цэнтры выявай пячаткі штата. Сцяг быў прыняты ў пачатку Грамадзянскай вайны ў 1861 годзе. Сярод сцягоў ЗША - гэта адзіны сцяг з малюнкам аголенага цела.

Лацінскі дэвіз *Sic semper tyrannis* на дзяржаўнай пячатке азначае «Такі шлях тырана». Гэтая цытата прыпісваецца Бруту падчас забойства Юлія Цэзара. Жаночы вобраз у адзеннях Амазонкі - алегарычна прадстаўляючы дух Садружнасці - сімвалізуе Віргінію. Патаптаны мужчына - уяўляе тыранію. Скінутая карона ляжыць у боку, у руках ён трымае ланцуг і біч.

Катэгорыя:Сцягі ЗША
Сусветны кангрэс эсперантыстаў

**Сусветны кангрэс эсперантыстаў** ці больш дакладна **Сусветны канргэс эсперанта** () — штогадовы кангрэс, праводзіцца Сусветнай асацыяцыяй эсперанта. З'яўляецца самым вялікім эсперантысцкім мерапрыемствам, збірае тысячы эсперантыстаў з усяго свету. Звычайна, кангрэс праходзіць у апошні тыдзень ліпеня, ці першы тыдзень жніўня, пачынаецца ў суботу, заканчваецца ў наступную суботу (усяго 8 дзён).

Першы кангрэс адбыўся у 1905 годзе ў французскім горадзе Булонь-сюр-Мэр, апошні (2013) у Рэйк'явіку. Наступны (2014 год) адбудзецца ў Буэнас-Айрэсе.

Катэгорыя:Эсперанта-сустрэчы
Катэгорыя:Сусветная эсперанта-асацыяцыя
Наўтылаідэі

**Наўтылаідэі** (*Nautiloidea*) — падклас (атрад, падатрад) беспазваночных жывёл класа галаваногіх малюскаў.

Вядомы 1 сучасны (караблікі) і каля 700 выкапнёвых родаў, больш за 2000 відаў. Пашыраны з кембрыю, росквіту дасягнулі ў ардовіку — дэвоне (каля 400 млн гадоў назад). Жылі ў морах, паводле спосабу жыцця поўзаючыя, плаваючыя або прымацаваныя да субстрату жывёлы.

Памеры выкапнёвых відаў ад 0,5 см да 5 м даўжыні або 3 м у дыяметры. Ракавіны рознай формы, паводле будовы блізкія да аманітаў. Сіфон, прызначаны дпя рэгулявання суадносін газу і вадкасці ў камерах ракавіны, складанай будовы.

Драпежнікі.

Выкарыстоўваюцца пры вызначэнні ўзросту геалагічных адкладаў.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Галаваногія
Нерсес IV Дабратворны

**Нерсес Шнаралі** (1101, крэпасць Цоўк у Кілікіі, цяпер тэрыторыя Турцыі — 13.8.1173) — армянскі царкоўны дзеяч, паэт.

Атрымаў рознабаковую адукацыю ў манастыры Кармір. 3 1126 епіскап, з 1166 каталікос Арменіі (Нерсес IV Дабратворны).

Пісаў тэксты духоўных гімнаў і малітваў, дыдактычныя вершы, свецкія песні, а таксама музыку да іх. Сістэматызаваў гадавы цыкл старажытна-армянскіх духоўных песнапенняў, дапоўніў іх уласнымі вобразамі, матывамі. Апрацаваў тэксты Гімнарыя (Шыраканы) і Літургіярыя (Патаракаматуц). Аўтар тэматычна разнастайных паэм: гістарычнай «Віпасануцюн» (1121), ліра-эпічнай «Элегія на ўзяцце Эдэсы» (1145-46, апубл. 1643), рэлігійных «Слова пра веру» (1151) і «Ісус Сын» (1152), дыдактычнай «Пра неба і свяцілы» (1162), празаічнага зборніка «Пасланні» (1166, апубл. 1788), вершаваных загадак, набліжаных да фальклору (каля 300). Яго творы прасякнуты гуманістычным і патрыятычным пафасам, адметныя шырынёй тэматыкі, непарыўнай сувяззю з вуснай народнай творчасцю.

## Літаратура 
* Св. Нерсес IV Шнорали – Клаеци “Благодатный” 
* Нерсес Шнаралі // БелЭн у 18 т. Т. 11. Мн., 2000.

## Спасылкі 
* Старонка пра Нерсеса Шнаралі ў бібліятэцы Armenian House 
* Saint Nerses IV the Gracious "Shnorhali" Saint Nerses IV the Gracious - Shnorhali (1102 - 1173) Ս. ՆԵՐՍԵՍ ՇՆՈՐՀԱԼԻ.
* Saint Nerses IV the Gracious - Shnorhali "I Confess With Faith" “HAVADOV KHOSDOVANIM” Saint Nerses IV the Gracious - Shnorhali (1102 - 1173) "I Confess With Faith" “HAVADOV KHOSDOVANIM”
* Saint Nerses IV the Gracious "Shnorhali" Ս. ՆԵՐՍԵՍ ՇՆՈՐՀԱԼԻ "ՀԱՎԱՏՈՎ ԽՈՍՏՈՎԱՆԻՄ" Saint Nerses IV the Gracious - Shnorhali (1102 - 1173) "I Confess With Faith" Ս. ՆԵՐՍԵՍ ՇՆՈՐՀԱԼԻ "ՀԱՎԱՏՈՎ ԽՈՍՏՈՎԱՆԻՄ".
* Nikoghos Tahmizian, *Nerses Shnorhali – Composer and Musician* (in Armenian), 1973, Armenian Academy of Scienc

Катэгорыя:Святыя Армянскай апостальскай царквы
Катэгорыя:Пісьменнікі Арменіі
Катэгорыя:Паэты Арменіі
Катэгорыя:Армянскамоўныя пісьменнікі
Катэгорыя:Армянскамоўныя паэты
Катэгорыя:Гісторыкі Арменіі
Катэгорыя:Філосафы Арменіі
Катэгорыя:Гісторыкі XII стагоддзя
Катэгорыя:Каталікосы ўсіх армян
Катэгорыя:Пахлавуні
Пратэктарат Багеміі і Маравіі

**Пратэктарат Багеміі і Маравіі** (; ) — залежнае дзяржаўнае ўтварэнне, заснаванае ўладамі Трэцяга рэйха падчас 2-й сусветныя войны на акупаваных тэрыторыях Багеміі, Маравіі і Сілезіі (Сілезія Чэшская), населеных этнічнымі чэхамі.

## Спасылкі 
* WorldStatesmen — Czech Republic 
* Карты пратэктарата Багеміі і Маравіі
* Amtliches Deutsches Ortsbuch für das Protektorat Böhmen und Mähren
* Карта Еўропы
* Hungarian language map , with land transfers by Germany, Hungary, and Poland in the late 1930s.


Катэгорыя:Марыянеткавыя дзяржавы Другой сусветнай вайны
Суслікі

**Су́слікі** (*Spermophilus* або *Citellus*) — род грызуноў сямейства вавёркавых (*Sciuridae*). Налічвае 36 (35—38) відаў, пашыраных у Еўразіі і Паўночнай Амерыцы.

Даўжыня цела 14—40 см, хваста 4—25 см. (звычайна менш за палову даўжыні цела). Заднія канечнасці трохі даўжэйшыя за пярэднія. Вушы кароткія, з невялікім пухам. Афарбоўка спіны вельмі разнастайная, ад зялёнай, да пурпуровай. Часта на спіне прысутнічае цёмная рабізна, падоўжныя цёмныя палоскі, светлыя стракаціны або дробныя плямкі. Па баках тулава могуць праходзіць светлыя палосы. Бруха звычайна брудна-жоўтага або бялёсага колеру. Да зімы мех сусліка робіцца мяккім і густым; ў летні час ён радзее, робіцца карацейшым і хмулатым. Маюцца зашчочныя мяшкі. Саскоў ад 4 да 6 пар. Нараджаюць да 17 дзіцянят.

Насяляюць лугі, стэпы, пустыні і іншыя зоны. Жывуць у норах. У зімовы перыяд упадаюць у спячку. Некаторыя віды з’яўляюцца пераносчыкамі інфекцыйных захворванняў (чумы і інш) і шкоднікамі пасеваў.

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* Праект «Вся Биология» 
* Животный мир России


Катэгорыя:Вавёркавыя
Паўночная Украіна

thumb|right|350px|Вобласці, якія адносяць да Паўночнай Украіны:
**Паўночная Украіна** () — неафіцыйны тэрмін для азначэння рэгіёна Украіны, да якога адносяць тэрыторыю сучасных Жытомірскай, Кіеўскай, Сумскай и Чарнігаўскай абласцей агульнай плошчай 114.500 км2, або 19% тэрыторыі краіны.

Зрэдку ў паняцце «Паўночная Украіна», акрамя пазначаных абласцей, уключаюць Валынскую і Ровенскую вобласці. 

## Буйныя гарады 
* Белая Царква
* Жытомір
* Канатоп
* Кіеў
* Сумы
* Чарнігаў

## Гл. таксама 
Катэгорыя:Геаграфія Украіны
Паўднёвая Украіна

thumb|right|350px|Вобласці, якія адносяць да Паўднёвай Украіны::
**Паўднёвая Украіна** () — неафіцыйны тэрмін для азначэння рэгіёна Украіны, да якога звычайна адносяць тэрыторыю сучасных Адэскай, Мікалаеўскай, Херсонскай абласцей. Часта ў лік паўднёвых рэгіёнаў уключаюць Крым з Севастопалем і Запарожскую вобласці.
 
## Буйныя гарады 
* Адэса
* Бярдзянск
* Запарожжа
* Мелітопаль
* Мікалаеў
* Севастопаль
* Сімферопаль
* Херсон
* Ялта

## Геаграфічныя асабівасці 
Крайняя паўднёвая кропка — маяк на мысе Сарыч у Крыму, які мае каардынаты 44°23' паўн. ш. і 33°44' усх. д.

## Спасылкі 
* http://www.dergachev.ru/book-15/11.html 

Катэгорыя:Геаграфія Украіны
Усходняя Украіна

thumb|right|350px|Вобласці, якія адносяць да Усходняй Украіны::
**Усходняя Украіна** () — неафіцыйны тэрмін для азначэння рэгіёна Украіны, да якога звычайна адносяць тэрыторыю сучасных Луганскай, Харкаўскай і Данецкай абласцей. Да Усходняй Украіны таксама могуць адносіць Днепрапятроўскую і Запарожскую вобласці.

## Эканамічныя асаблівасці 
Усходняя Украіна — найбольш прамыслова і эканамічна развіты рэгіён Украіны. Цэнтральныя часткі Харкаўскай і Данецкай, а таксама паўночна-заходняя частка Луганскай вобласці з'яўляюцца аднымі з самых высакоўрбанізаваных зон Украіны. Гэта абумоўлена высокім узроўнем канцэнтрацыі прамысловай вытворчасці, наяўнасцю разгалінаванай транспартнай сеткі ды спрыяльных умоў для развіцця сельскай гаспадаркі. Найбольш развітыя галіны прамысловасці — вугальная, хімічная, нафтахімічная прамысловасць, чорная металургія і машынабудаванне.

## Буйныя гарады 
* Горлаўка
* Данецк
* Дняпро
* Запарожжа
* Краматорск
* Луганск
* Макееўка
* Марыупаль
* Севераданецк
* Славянск
* Харкаў

## Гл. таксама 
Катэгорыя:Геаграфія Украіны
Цэнтральная Украіна

thumb|right|350px|Вобласці, якія адносяць да Цэнтральнай Украіны:

**Цэнтральная Украіна** () — неафіцыйны тэрмін для азначэння рэгіёна Украіны, які ахоплівае Вінніцкую, Днепрапятроўскую, Кіраваградскую, Палтаўскую, Чаркаскую вобласці.

Часам у паняцце «Цэнтральная Украіна», акрамя пазначаных абласцей, уключаюць і больш паўночныя  — Жытомірскую, Кіеўскую, Чарнігаўскую, Сумскую вобласці; паўднёвыя Адэскую, Мікалаеўскую, Херсонскую і Запарожскую.

## Буйныя гарады 
* Вінніца
* Дняпро
*Каменскае
* Крамянчуг
*Крапіўніцкі
* Крывы Рог
* Палтава
* Чаркасы

## Спасылкі 
* http://ukrmap.org.ua/Centralnaja.htm
* http://tourout.ru/area/centralukraine.html

Катэгорыя:Геаграфія Украіны
Дзень Канстытуцыі Азербайджанскай Рэспублікі

**Дзень Канстытуцыі Азербайджанскай Рэспублікі** (). 12 лістапада 1995, шляхам усеагульнага народнага рэферэндуму, была прынятая Канстытуцыя незалежнай Азербайджанскай Рэспублікі. У той жа дзень у Азербайджане адбыліся першыя парламенцкія выбары.

## З гісторыі прыняцця канстытуцыі 
* Рашэнне аб заснаванні Дня Канстытуцыі было прынята 6 лютага 1996 года, цяпер нябожчыкам Прэзідэнтам Азербайджана – Гейдарам Аліеўым.
* Згодна з указам Прэзідэнта Азербайджанскай Рэспублікі Ільхама Аліеўа «Аб унясенні паправак у Працоўны Кодэкс Азербайджанскай Рэспублікі», ад 8 снежня 2006 года, калі свята трапляе на выхадны дзень, то наступны працоўны дзень лічыцца непрацоўным.

## Глядзіце таксама 
* Канстытуцыя Азербайджана
* Святы і памятныя дні Азербайджана

## Спасылкі 
* Канстытуцыя Азербайджанскай Рэспублікі, рэдакцыя 2002 
* З гісторыі Коституции Азербайджана  
* Акт Рэферэндуму Азербайджанскай Рэспублікі «Аб унясеннi дапаўненняў i змяненняў у Канстытуцыю Азербайджанскай Рэспублікі» 

Катэгорыя:Палітыка Азербайджана
Азербайджан
Яніс Рыцас

**Я́ніс Ры́цас** (грэч. Γιάννης Ρίτσος; , , Грэцыя — , , Грэцыя) — грэчаскі пісьменнік.

## Біяграфія 
Нарадзіўся  1 мая 1909 года ў Манемвасіі (Грэцыя).

У пачатку 1930-х гадоў знаёміцца з ідэямі марксізму. У 1948—1952 і 1967—1974 гадах зняволены ўладамі Грэцыі. Яго сацыяльна-палітычныя погляды адлюстраваны ў зборніку вершаў «Трактары» (1934), паэмах «Эпітафіі» (1936), «Песня для маёй сястры» (1937), дзе дамінуе імпрэсіянісцкае ўспрыманне рэчаіснасці. У зборніках лірыкі «Выпрабаванні» (1943), «Каменны час» (1949), «Бяссонне» (1954), «Дзённікі высылкі» (1975), «Нататкі сляпога» (1979), «Карані Элінства» (1981), паэмах «Марш акіяна» (1940), «Ранішняя зорка» (1955), «Няскораны горад» (1958), «Мост» (1960), «Васямнаццаць мелодый горкай радзімы» (1973), «Граганда», «Званіца» (абедзве 1974) імкненне дасягнуць глыбінь чалавечай душы, спасцігнуць таямніцы жыцця. Сюррэалістычныя рысы ўласцівыя вершам зборнікаў «Архітэктура дрэў» (1958), «Сведчанні» (ч. 1—2, 1963—66). У раманах «Асцярожны Арыёст» (1982), «Што за дзіўныя рэчы!» (1983), «Штуршком локця» (1984) паказана жыццё грэчаскай правінцыі. Пераклаў верш Я. Купалы «А хто там ідзе?» (1983). На беларускую мову яго вершы перакладала А. Кобец-Філімонава.

Памёр 11 лістапада 1990 года ў Афінах.

## Беларускія пераклады 
* Макронісас. Мн., 1973.

## Літаратура 
* Баршчэўскі Л. Рыцас // БЭ ў 18 т. Т. 13. Мн., 2001.

Катэгорыя:Асобы
Катэгорыя:Паэты Грэцыі
Катэгорыя:Перакладчыкі Грэцыі
Катэгорыя:Рэвалюцыянеры Грэцыі
Катэгорыя:Камуністы Грэцыі
Катэгорыя:Марксісты
Катэгорыя:Антыфашысты
Катэгорыя:Рух Супраціўлення ў Грэцыі
Ферма (Італія)

**Фе́рма** () — горад у італьянскім рэгіёне Марке, адміністрацыйны цэнтр аднайменнай правінцыі.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарады Марке
Катэгорыя:Камуны правінцыі Ферма
Ферма (правінцыя)

**Ферма** () — правінцыя ў Італіі, у рэгіёне Марке. Адміністрацыйны цэнтр — горад Ферма.

## Геаграфія 
## Гісторыя 
Правінцыя ўтворана ў 2009 годзе.

## Эканоміка 
## Спасылкі 
* Сайт правінцыі 
* 

Катэгорыя:Правінцыі Марке
Пезара-э-Урбіна

**Пе́зара-э-Урбі́на** () — правінцыя ў Італіі, у рэгіёне Марке.

## Геаграфія 
thumb|left
## Гісторыя 
## Эканоміка 
Катэгорыя:Правінцыі Марке
Мачэрата (правінцыя)

**Мачэра́та** () — правінцыя ў Італіі, у рэгіёне Марке.

## Геаграфія 
## Гісторыя 
## Эканоміка 
## Адміністрацыйны падзел 
### Гарады 
* Горад Апіра
* Горад Апіньяна
Сцяг Гаваяў

**Сцяг Гаваяў** () - адзін з сімвалаў амерыканскага штата Гаваі. Адзіны сярод сцягоў штатаў ЗША, на якім знаходзіцца Юніан Джэк, перажытак перыяду ў Гавайскай гісторыі, калі Гаваі былі брытанскім пратэктаратам (1794-1843).

## Апісанне сцяга 
Сцяг штата Гаваі ўяўляе сабой прамавугольнае палотнішча, падзеленае па гарызанталі на восем палос аднолькавага памеру, якія сімвалізуюць восемь галоўных астравоў архіпелага. Колер палос (зверху ўніз): белы, чырвоны, сіні, белы, чырвоны, сіні, белы, чырвоны. У крыжы сцяга знаходзіцца сцяг Вялікабрытаніі.

## Гісторыя сцяга 
Гісторыкі прыпісваюць аўтарства сцяга афіцэру Каралеўскага флота, так як у аснове сцяга ляжыць брытанскі ваенна-марскі сцяг. Таксама выклікаюць спрэчкі прозвішча гэтага афіцэра: некаторыя крыніцы называюць Аляксандра Адамса, іншыя Джорджа Беклея.

Першапачаткова сцяг быў распрацаваны з палосамі, якія чаргуюцца ў іншым парадку - чырвоны-белы-сіні, што таксама прыпісваюць розным гістарычным сцягам Вялікабрытаніі. Аднак некаторыя сцвярджаюць, што на парадак палос паўплываў сцяг Злучаных Штатаў.
Таксама першапачаткова сцяг утрымліваў дзевяць палос (дзевятая паласа сімвалізавала востраў Ніхоа). У 1845 колькасць палос на сцягу была афіцыйна зменена на восем.

## Сцяг губернатара 
thumb | 200px |Сцяг губернатара штата Гаваяў з 1959 года
Сцяг, які выкарыстоўваецца губернатарам Гаваяў, уяўляе сабой перасечанае напалову палотнішча, верхняя паласа сіняга колеру, ніжняя - чырвонага колеру. У цэнтры сцяга белы надпіс *HAWAII* (з ), акружаны васьмю белымі зоркамі, якія сімвалізуюць восем галоўных астравоў архіпелага. Раней, калі Гаваі былі Тэрыторыяй ЗША, надпіс на сцягу быў *TH*(Territory of Hawaii з ).

Сцяг

Катэгорыя:Сцягі ЗША
Анкона

**Анко́на** () — горад-порт у Італіі, сталіца рэгіёна Марке, адміністрацыйны цэнтр аднайменнай правінцыі.

Заступнікам горада лічыцца Св. Іуда Кірыяк. Свята горада 4 мая.

## Гісторыя 
Горад Анкона быў заснаваны каля 390 гады да н.э. Яго назва — злёгку змененае грэчаскае Αγκων, што азначае «локаць» — гавань на ўсход ад горада спачатку была абаронена толькі мысам, які па форме нагадвае локаць. Грэчаскія гандляры ўладкавалі тут фабрыку па вытворчасці пурпуру. У часы рымлян у Анконе хадзіла свая манета (з выявай рукі, якая трымае пальмавую галіну, з аднаго боку, і галавой Афрадыты на іншай), а насельніцтва працягвала гаварыць па-грэчаску.
Калі менавіта Анкона стала калоніяй Рыма — пытанне спрэчны. Яна была занята рымскім флотам у Ілірыйскай вайне (178 да н.э., Ціт Лівій). Юлій Цэзар завалодаў ёю адразу пасля таго, як перайшоў Рубікон. Гавань Анконы мела велізарнае значэнне ў часы імперыі, бо была найбліжэйшай да Далмацыі, і была пашырана Траянам.

У Сярэднявечча на тэрыторыі горада была незалежная Анконская рэспубліка, якой спрабавалі завалодаць Рымская царква, Венецыянская рэспубліка і германскія імператары. У 1532 г. у горадзе ўсталявалася ўлада Папы. Падчас войн Французскай рэвалюцыі на тэрыторыі Анконы на кароткі час была абвешчана Анканітанская рэспубліка, неўзабаве якая ўвайшла ў склад Рымскай рэспублікі. Пасля разгрому Напалеона ўлада Папы была адноўлена, а ў 1860 Анкона ўвайшла ў склад Італьянскага Каралеўства.

## Эканоміка 
Суднабудаванне, вагонабудаванне, вытворчасць маставых канструкцый. Нафтаперапрацоўка, фармацэўтычная, абутковая прамысловасць, вытворчасць маёлікавых і шкляных вырабаў. Вываз серы і асфальту.

## Культура 
Вядомы архітэктурны помнік Анконы — трыўмфальная арка Траяна, пабудаваная пасля 115 года нашай эры верагодна, архітэктарам Апаладорам Дамаскім.
Музеі: Нацыянальны музей Марке (італійскія, грэчаскія і рымскія старажытнасці), пінакатэка «Франчэска Падэсці», Епархіяльны музей. У наваколлях Анконы размешчаны найбуйнейшы паломніцкі цэнтр — Ларэцкая базіліка.

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 

File:Crkva Chiesa del Santissimo Sacramento u Anconi.jpg
File:Rimokatolička crkva Chiesa di San Domenico (Ancona) 2017.jpg
File:Chiesa di Santa Maria della Piazza.jpg
File:Pogled iz ankonskoga muzeja.jpg
File:Muzej u Anconi.jpg
File:Ankonska katedrala.jpg
File:U Anconi spomenik.jpg
File:Ancona u rujnu 2017.jpg
File:Upravna zgrada u Anconi.jpg
File:U Anconi u Italiji.jpg
File:Zgrada u Anconi.jpg
File:Na ulazu u Anconu.jpg
File:U talijanskome gradu Anconi 13. rujna 2017.jpg
File:Ancona 2017.jpg

## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарады Марке
Катэгорыя:Камуны правінцыі Анкона
Катэгорыя:Парты Адрыятычнага мора