open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Падару табе горад

**«Падару табе горад»** () — савецкі мастацкі фільм рэжысёра Эдуарда Хачатурава. Фільм створаны на кінастудыі «Узбекфільм» у 1978 годзе. Лічыцца адным з лепшых узбекскіх фільмаў.

## Сюжэт 
Герой карціны — малады чалавек, які займаецца расшыфроўкай старадаўніх клінапісаў. Жыццё яго цячэ дакладна па раскладзе, усё наканавана, разлічана, улічана. Але нечакана падзеі пачынаюць развівацца так імкліва, непрадбачаныя абставіны так поўнаўладна заяўляюць пра сябе, што Юнус на працягу цэлага дня ніяк не можа патрапіць на ўласнае вяселле і становіцца актыўным удзельнікам многіх падзей, якія адбываюцца ў гэты дзень у горадзе…

## У ролях 
* Абіджан Юнусаў&nbsp;— *Юнус*
* Гані Агзамаў&nbsp;— *канатаходзец*
* Дыларом Камбарава&nbsp;— *Барно, дачка канатаходца*
* Гаўхар Закірава&nbsp;— *Нігора, нявеста Юнуса*
* Разак Хамраеў&nbsp;— *бацька Юнуса*
* Ікрама Балтаева&nbsp;— *маці Юнуса*
* Лола Бадалава&nbsp;— *маці Нігоры*
* Наіля Ташкенбаева&nbsp;— *сяброўка нявесты*
* Дыля Каракашава&nbsp;— эпізод
* Уміда Ахмедава&nbsp;— эпізод
* Хайрула Сагдыеў&nbsp;— *фатограф*
* Джамал Хашымаў&nbsp;— эпізод
* Фарыда Мумінава&nbsp;— эпізод
* Анвара Алімава&nbsp;— эпізод
* Абдураім Абдувахобаў&nbsp;— *сваяк на вяселлі*
* Кізлархон Дустмухамедова&nbsp;— *танцорка*
* Мамура Яргашава&nbsp;— *танцорка*
* Хайрула Лутфулаеў&nbsp;— *спявак*
* Сяргей Рахманаў&nbsp;— эпізод
* Саіб Хаджаеў&nbsp;— *пасажыр таксі*
* Інагам Адзілаў&nbsp;— *таксіст*
* Талят Рахімаў&nbsp;— *тэлевядучы*
* Мурад Раджабав&nbsp;— *акцёр, пасажыр таксі*
* Уктам Лукманава&nbsp;— *загадчыца аптэкі*
* Хабіб Нарыманаў&nbsp;— *сваяк на вяселлі*
* Рыхсі Ібрахімава&nbsp;— *сваячка на вяселлі*
* Зухрытдзін Рэжаметаў&nbsp;— *чалавек, які плавае ў рацэ*
* Меліс Абзалаў&nbsp;— *міліцыянер*
* Шухрат Іргашаў&nbsp;— *машыніст крана*
* Рауф Балтаеў&nbsp;— *сваяк на вяселлі*
* Аїда Юнусова&nbsp;— *сваячка на вяселлі*
* Світлана Норбаєва&nbsp;— *супрацоўнік ДАІ*
* Атабек Ганіеў&nbsp;— *незнаёмец з цыгарэтай*
* Бахціяр Касымаў&nbsp;— 'госць на вяселлі*
* Фарух Закіраў&nbsp;— *спявак*
* Наргіз Байханава&nbsp;— *спявачка*
* Рахім Арыфхаджаеў&nbsp;— *спявак*

## Здымачная група 
* Рэжысёр — Эдуард Хачатураў
* Сцэнарыст — Барыс Саакаў
* Аператар — Мірон Пенсан
* Кампазітар — Яўген Шыраеў
* Мастак — Анатоль Шыбаеў

## Спасылкі 
* Фільм *«Падару табе горад»* на сайце *kino-teatr.ru''

Катэгорыя:Кінакамедыі СССР
Катэгорыя:Фільмы студыі «Узбекфільм»
Катэгорыя:Фільмы 1978 года
Катэгорыя:Фільмы на ўзбекскай мове
Фортэск’ю Андэрсан

**Фортэск’ю Андэрсан** (; , Шатландыя — , Вандсворт, Лондан, Англія) — святар, аўтар кнігі падарожных нататак «Сем месяцаў у рускай Польшчы» («Seven Months’ Residence In Russian Poland In 1863») — апісаных ад першай асобы прыгод англічаніна на беларускіх землях у 1863 годзе.

## Паходжанне і сям’я 
Бацька — Джэймс Андэрсан (James Stuart Murray Anderson), капелан англіканскай (магчыма, шатландскай) царквы. Маці — Барбара Андэрсан (Barbara Charlotte Anderson). Бацька меў вялікі ўплыў на сына. Магчыма, таму той таксама выбраў святарскую кар’еру.

23 траўня 1865 ажаніўся з Шарлотай Фішэр (Charlotte Frances Fisher) у царкве Святога Мікалая ў Абердзіне (Абердзіншыр, Шатландыя). З Шарлотай Фішэр меў некалькі дзяцей.

## Кар’ера 
Скончыў Оксфардскі ўніверсітэт. Пэўны час жыў з бацькамі ў Боне (Нямеччына). Там пазнаёміўся з графам Аляксандрам Біспінгам, які вучыўся ў яго англійскай мове і запрасіў у 1863 годзе ў супольную паездку ў свае маёнткі ў Масалянах і Вярэйках (зараз Ваўкавыскі раён Гродзенскай вобласці). У 1864 годзе выдаў кніжку паводле ўспамінаў з гэтага падарожжа.

З 1869 па 1899 год быў прыходскім святаром царквы Святога Болдрыда ў Норт-Бервіку (Шатландыя).: *«Яны рабуюць, забіваюць і падпарадкоўваюць, хлусліва называючы гэта імперыяй; а таксама, дзе яны робяць пустыню, называюць гэта мірам»*.Кніга атрымала ў Брытаніі шырокі розгалас. На яе выйшлі пазітыўныя рэцэнзіі ў папулярных газетах. Ці перадалі адпаведную ноту пратэсту ў Расійскую імперыю, невядома.

Інфармацыя пра падарожжа Андэрсана захавалася таксама ў дзённіках Джона Біспінга (брата Аляксандра), напісаных у 1885 годзе. Там ён згадвае, што Аляксандр Біспінг быў супраць выбуху паўстання і лічыў яго злом, зробленым Польшчы.

У 2014 у Кракаве ў выдавецтве A.B.B. Nieruchomosci выйшаў пераклад кнігі на польскую мову. Перакладчыкам і ініцыятарам выдання стаў нашчадак Біспінгаў Адам Бенедыкт Біспінг (Adam Benedykt Bisping).

На прэзэнтацыі альманаха адзін з аўтараў, Андрэй Вашкевіч, расказаў пра апублікаваны фрагмент і магчымую сустрэчу святара з лідарам паўстання Кастусём Каліноўскім.

Цалкам пераклад ўпершыню выйшаў толькі ў 2023 годзе ў выдавецкай серыі «Гарадзенская бібліятэка».

## Крыніцы
Вялікая армія

**Вялікая армія** () — назва арміі Напалеона Банапарта падчас войн трэцяй (1805), чацвёртай  (1806—1807) кааліцыі і рускага пахода (1812).

Упершыню тэрмін з’явіўся падчас кампаніі ў Латарынгіі, калі Напалеон засяродзіў практычна ўсе сухапутныя сілы Францыі (250 000 чалавек) супраць руска-аўстрыйскай арміі. У ходзе падзей французы разграмілі праціўніка пры Ульме і Аўстэрліцам.

Увосень 1808 года Вялікая армія падзелена на Французскую, Іспанскую, Германскую, Італьянскую і Ілірыйскую.

Напярэдадні ўварвання ў Расію яна адноўлена, налічваючы 680 тысяч байцоў і 2792 гарматы; складалася з гвардыі, 12 пяхотных карпусоў, кавалерыйскага рэзерву (4 корпуса), артылерыі і інжынерных паркаў (усяго 40 пяхотных і 24 кавалерыйскіх дывізій). Каля паловы колькасці складалі іспанцы, італьянцы, галандцы, палякі, швейцарцы і іншыя.

У Расіі Вялікая армія пацярпела поўнае паражэнне: з 650 тысяч чалавек вярнуліся толькі 30 тысяч.

## Літаратура 
*  А. В. Чудинов Великая армия, Большая российская энциклопедия

Катэгорыя:Напалеонаўскія войны
Катэгорыя:Імёны, высечаныя пад Трыумфальнай аркай (Парыж)
Катэгорыя:Арміі Францыі
Падсудны

**Падсу́дны** — абвінавачаны, якога аддалі пад суд. Паводле працэсуальнага заканадаўства Рэспублікі Беларусь (КПКу рэдакцыі 1960) мае права браць удзелу судовым разглядзе яго справы, заяўляць адводы і хадайніцтвы, прад’яўляць доказы, выступаць у судовых спрэчках, выступаць з апошнім словам, абскарджваць прыгавор і вызначэнне суда. Яўка падсуднага ў суд абавязковая. Разбор справы пры адсутнасці падсуднага дапускаецца ў выключных выпадках, калі гэта не перашкаджае ўстанаўленню ісціны па сутнасці абвінавачвання. Свае правы падсудны рэалізуе сам або з дапамогай абаронца. Пасля вынясення абвінаваўчага прыгавору і набыцця ім законнай сілы падсудны становіцца асуджаным.

КПК Рэспублікі Беларусь 1999 замест паняцця «падсудны» ўжывае паняцце «абвінавачаны», пакідаючы за ім тыя ж правы і абавязкі.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Крымінальна-працэсуальнае права
Катэгорыя:Суды
Пад сцягам камунізму

**«Пад сцягам камунізму»** — заходнебеларускі часопіс. Орган ЦК КПЗБ. Выдаваўся ў 1927—1930 гадах у Вільні на беларускай мове (рэдакцыя часопіса знаходзілася ў Менску). Выходзіў 1 раз у 3 месяцы. Ставіў за мэту ўзброіць камуністаў ленінскім вучэннем, распрацоўваць новыя ідэалагічныя і палітычныя пытанні для партыйнага актыву, знаёміць з дзейнасцю Камінтэрна, ВКП(б), КПП, КП(б)Б і КПЗБ. Шмат увагі аддаваў сацыялістычнаму будаўніцтву ў БССР. Асвятляў найбольш важныя і праблемы пралетарскай рэвалюцыі, нацыянальнага пытання, расстаноўкі і суадносін класавых сіл у Заходняй Беларусі. Меў рубрыку «Хроніка міжнароднага жыцця». У 1930 выдаваў серыю брашур, у іх ліку «Вынікі пленумаў ЦК КПЗБ», «Аб УКП(б)», «Аб прафсаюзах», «Аб нацыянальна-вызваленчай барацьбе», «Аб правым ухіле ў УКП(б)».

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Часопісы Вільні на беларускай мове
Катэгорыя:1927 год у Вільні
Катэгорыя:Часопісы Заходняй Беларусі
Катэгорыя:Цэнтральны камітэт КПЗБ
Катэгорыя:1927 год у Мінску
Паўднёва-Ютаўскі ўніверсітэт

**Паўднёва-Ютаўскі ўніверсітэт** () — амерыканская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта, якая месціцца ў горадзе Сідар-Сіці ў штаце Юта, ЗША.

## Агульная характарыстыка 
Заснаваны ў 1897 годзе як настаўніцкая школа, Паўднёва-Ютаўскі ўніверсітэт цяпер мае больш за 1800 выпускнікоў штогод са ступенню бакалаўра і іншымі акадэмічнымі ступенямі ў шасці каледжах і адной школе. Вучэльня прапануе больш за 140 праграм бакалаўрыяту і 19 праграм магістратуры.

## Структура 
* Каледж адукацыі і развіцця чалавека
* Каледж навук пра здароўе
* Каледж выяўленчых і выканальнцкіх мастацтваў
* Каледж інжынерыі і вылічальнай тэхнікі
* Каледж сацыяльна-гуманітарных навук
* Каледж прыродазнаўчых навук
* Школа бізнесу

## Гл. таксама 
* Спіс універсітэтаў штата Юта

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Навучальныя ўстановы з англійскай мовай навучання
Катэгорыя:Універсітэты паводле алфавіта
Катэгорыя:Універсітэты Юты
Пралом (часопіс)

**«Прало́м»** — палітычны і літаратурны часопіс Віленскага акруговага камітэта КСМЗБ. Выдаваўся нелегальна ў студзені — лютым 1932 года ў Вільні на беларускай мове. Часопіс рэдагавалі і рыхтавалі да выдання М. Танк і Я. Гарох. Асвятляў палітычнае і сацыяльна-эканамічнае становішча ў Заходняй Беларусі, заклікаў рабочых да рэвалюцыйнай і нацыянальна-вызвольнай барацьбы, змагання ў абарону Таварыства беларускай школы, за школу на роднай мове, адкрыццё бібліятэк-чытальняў, народных дамоў, курсаў для непісьменных. Апублікаваў публіцыстычным артыкулы А. Цвіка, Л. Родзевіча (пад псеўданімам *Змагар*), вершы і апавяданне М. Танка (пад псеўданімам *А. Граніт*), верш Я. Гароха і інш. Выйшлі 2 нумары. 3 сакавіка 1932 года выдаваўся легальны «Часопіс для ўсіх».

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Часопісы Вільні на беларускай мове
Катэгорыя:Камуністычны саюз моладзі Заходняй Беларусі
Катэгорыя:1932 год у Вільні
Янка Гарох

**Янка (Іван Іванавіч) Гарох** (1908, в. Слабада, цяпер Стаўбцоўскі раён — пасля верасня 1932) — заходнебеларускі пісьменнік.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў 1908 годзе ў вёсцы Слабада, цяпер Стаўбцоўскі раён.

Паходзіў з сялянскай сям’і. Вучыўся ў Віленскай беларускай гімназіі. У 1929 г. удзельнічаў у вучнёўскіх хваляванняў. Быў на камсамольскай працы, за што быў выключаны з гімназіі і займаўся на прыватных курсах. Паводле некаторых звестак, у 1930 г. быў асуджаны Віленскім акруговым судом на 2 гады турмы. У 1932 г. разам з М. Танкам выдаваў у Вільні палітычны і літаратурны часопіс «Пралом», у адным з нумароў якога апублікаваў свой верш, займаўся афармленнем вокладкі. Іншыя вершы, паводле сведчанняў М. Танка, засталіся ў рукапісах, якія не захаваліся.

У верасні 1932 г. нелегальна перайшоў польска-савецкую мяжу ў бок БССР. Быў арыштаваны савецкімі ўладамі. Далейшы лёс невядомы, акрамя таго, што лісты ад Я. Гароха прыходзілі каханай дзяўчыне яшчэ напярэдадні Другой сусветнай вайны.

Дата смерці і месца пахавання невядомае.

Катэгорыя:Рэпрэсаваныя ў Польскай Рэспубліцы (1918—1939)
Катэгорыя:Рэпрэсаваныя ў БССР
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Стаўбцоўскім раёне
Катэгорыя:Пісьменнікі Беларусі
Катэгорыя:Беларускамоўныя пісьменнікі
Праваслаўны беларус

**«Правасла́ўны белару́с»** — часопіс. Выдаваўся ў лютым — снежні 1925 года ў Варшаве на беларускай мове па ініцыятыве Беларускага пасольскага клуба. Рэдактар Я. Пачопка, мастацкае афармленне Я. Драздовіча. Афіцыйна павінен быў асвятляць жыццё праваслаўнай царквы ў Польшчы і Заходняй Беларусі. Асноўны змест складалі матэрыялы з гісторыі, грамадскага і культурнага жыцця Заходняй Беларусі, літаратурныя творы. 

Меў рубрыкі: «Што чуваць у свеце», «Беларускае жыццё», «3 народнай творчасці», «3 гісторыі археалогіі» і інш. Выступаў за ўвядзенне беларускай мовы ў навучальных установах, царкве. Змясціў артыкулы, прысвечаныя Ф. Скарыне, Сімяону Полацкаму, Я. Купалу, па гісторыі старажытнай Полаччыны І. Палачаніна, пра народныя земляробчыя святы М. Яцкевіча, даследаванне «Месца беларускай мовы сярод моў свету і славянскіх увасобку» І. Савіцкага. Друкаваў вершы Г. Леўчыка, П. Прадухі, С. Свістуна, апавяданні З. Бядулі, Я. Пачопкі, М. Запольскага і інш. Выйшлі 22 нумары.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Часопісы Варшавы на беларускай мове
Катэгорыя:1925 год у Польшчы
Катэгорыя:Часопісы Заходняй Беларусі
Арыян (ракеты)

з касмадрома Куру, 14.06.1988]]
**Арыян** — серыя 3-ступенчатых ракет-носьбітаў на вадкім паліве для запуску штучных спадарожнікаў Зямлі. Створаны Еўрапейскім касмічным агенцтвам пры вядучай ролі Францыі і ФРГ. У эксплуатацыі з 1979 года. Карысны груз больш за 1700 кг пры вывадзе на пераходную арбіту з вышыні ў апагеі 36 000 км. Стартавая маса каля 200 тон, даўжыня 50 м (з карысным грузам), дыяметр 3,8 м.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Касманаўтыка Еўропы
Катэгорыя:Ракеты-носьбіты
Арыядна

**Арыядна** () — у старажытнагрэчаскай міфалогіі дачка крыцкага цара Мінаса і Пасіфаі, унучка бога сонца Геліяса. Дапамагла афінскаму герою Тэсею, які забіў Мінатаўра, выбрацца з лабірынта пры дапамозе клубка нітак («нітка Арыядны»). Пакінутая Тэсеем, стала жонкай Дыяніса; вянок, падораны Дыянісам, пасля смерці Арыядны трапіў на неба прыняў форму сузор’я (сузор’е Паўночная Карона). Міф пра Арыядну — часты сюжэт у выяўленчым мастацтве (антычныя вазы, фрэскі, рэльефы рымскіх саркафагаў, карцінцы Тыцыяна, Тынтарэта, А.Каўфман), літаратуры (Лопэ дэ Вэга, І.Гундуліч), музыцы (Г. Ф. Гендэль, І.Гайдн, І.К.Бах).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Гераіні старажытнагрэчаскіх міфаў
Часночнае марожанае

, Фінляндыя.]]
**Часночнае марожанае** — гэта разнавіднасць марожанага, якое складаецца ў асноўным з  або мёду і вяршкоў у якасці асновы, у якія дадаецца часнок . Яно падавалася на многіх фестывалях часнаку, у тым ліку на  ў , штат Каліфорнія.

## Гатаванне і апісанне 
Па рэцэпце рэстарана , які знаходзіцца ў Сан-Францыска і добра вядомы тым, што ўключае часнок ва ўсе стравы, часночнае марожанае ў асноўным з’яўляецца ванільным з даданнем часнаку. У Scandinavian Garlic & Shots, якая знаходзіцца ў Сёдэрмальме, падаюць часночнае марожанае, якое, па сутнасці, з’яўляецца спалучэннем марожанага з мёдам і часнаком. Часночнае марожанае пікантнае на смак.

## Адчуванне смаку 
Дэгустатары часночнага марожанага на фестывалі часнаку і мастацтваў Паўночнага Квабіна ў 2012 годзе станоўча ацанілі смак марожанага, прычым адзін з іх адзначыў, што яно «сапраўды сметанковае, з тонкім водарам, але вы можаце адчуць смак часнака».

## Прыкметнае выкарыстанне 
.]]
Часночнае марожанае было важнай стравай на некалькіх часночных мерапрыемствах. Прыклады ўключаюць фестываль часнаку ў Ітацы ў 1986 годзе ў Ітацы, штат Нью-Ёрк і , які некалькі разоў уключаў яго ў лік страў з часнаком, у тым ліку ў 2000 і 2005 гадах. Яго таксама падавалі на фестывалі часнаку ў 2011 годзе ў Таронта, Канадаі на Паўночнаквабінскім фестывалі часнака і мастацтваў у 2012 годзе на ферме Форстэра ў , штат Масачусетс. Смак марожанага разглядаецца як «соус» для суправаджэння харчовых прадуктаў, такіх як , хоць яго таксама можна ўжываць у якасці дэсерту.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Цыбуля
Катэгорыя:Марожанае
Гарох (значэнні)

* Гарох
* Уладзімір Уладзіміравіч Гарох — беларускі рамеснік, палітычны зняволены
* Янка Гарох — заходнебеларускі паэт
Флавій Арыян

**Фла́вій Арыян** (, , каля 95 — каля 160 года н. э.) — старажытнагрэчаскі гісторык і географ, займаў шэраг вышэйшых пасад у Рымскай імперыі.

## Біяграфія 
Ураджэнец віфінскага горада Нікамедыі (у Малой Азіі). Грэк па паходжанні, рымскі грамадзянін. Нарадзіўся ў шляхетнай сям’і паміж 87 і 90 гадамі нашай эры («Слоўнік антычнасці» паказвае 95 год), памёр паміж 169 і 180 гадамі.

Арыян быў вучнем Эпіктэта, чые філасофскія гутаркі запісаў і выдаў пад назвай «Гутаркі Эпіктэта» («Лекцыі Эпіктэта») у 8 кнігах.

Арыян напісаў гістарычныя трактаты, напрыклад, пра Індыю («Індыка»), пра жыццё і паходы Аляксандра Македонскага («Анабасіс Аляксандра»). Гарачы аматар псовага палявання, Арыян напісаў кнігу «Пра паляванне».

У 131—137 гадах ён кіраваў Кападокіяй у званні legatus Augusti pro praetore (легат імператара на пасадзе прапрэтара), адбіў нашэсце аланаў. З 140 года займаў пасады архонта-эпаніма і прытана ў Афінах.

Пры імператары Антаніне Піі займаў у Рыме пасаду консула; па вяртанні ў Нікамедыю, быў на ганаровых жрэцкіх пасадах.

Шмат падарожнічаў, наведаў Афіны і Рым. Здзейсніў у 134 годзе плаванне па Понце да Дыяскурыяды, пры нэта прадставіў справаздачу рымскаму імператару Адрыяну (Перыпл Понта Еўксінскага).
Куру (Французская Гвіяна)

**Куру́** (фр. Kourou) — горад у Французскай Гвіяне, заморскім дэпартаменце Францыі. Знаходзіцца за 60 км на паўночны захад ад сталіцы краіны — горада Каены, на беразе Атлантычнага акіяна ў вусці ракі Куру. Да 2015 года ўтвараў кантон Куру.

Недалёка ад Куру знаходзіцца Гвіянскі касмічны цэнтр. У 1975 годзе, пасля ўтварэння Еўрапейскага касмічнага агенцтва (ESA), французскі ўрад прапанаваў ESA выкарыстоўваць касмадром Куру для еўрапейскіх касмічных праграм.

Тут жа размешчаны і востраў Д’ябла, былая катарга, якая стала вядомай дзякуючы раману «Матылёк» Анры Шар’ера, які адбываў тут пакаранне. Акрамя таго, тут у канцы XIX стагоддзя быў змешчаны ў турму Альфрэд Дрэйфус.

## Зноскі 
Катэгорыя:Французская Гвіяна
Куру

**Куру**:
* Куру (касмадром)
* Куру (хвароба)
* Куру (царства)
## Фінляндыя 
* Куру (Фінляндыя)
## Францыя 
* Куру (Французская Гвіяна)
## Эстонія 
* Куру (Іда-Вірумаа)
Уэрфана (акруга)

**Уэрфана** () — акруга ў штаце Каларада, ЗША. Афіцыйна ўтворана ў 1861 годзе. Насельніцтва — 6711 чалавек (2010). Адміністрацыйны цэнтр — Уолсенберг.

Катэгорыя:Акругі Каларада
Уэлд (акруга)

**Уэлд** () — акруга ў штаце Каларада, ЗША. З’яўляецца трэцяй паводле велічыні ў штаце. Размешчана ў паўночнай частцы штата, з поўначы мяжуе з Небраскай і Ваёмінгам, з астатніх бакоў — з іншымі акругамі Каларада. Названа ў гонар Люіса Ледзіярда Уэлда, першага Сакратара Тэрыторыі Каларада. Сталіца акругі — Грылі.

Катэгорыя:Акругі Каларада
Торнтан

**Торнтан**:

## Прозвішча 
* Білі Боб Торнтан, амерыканскі акцёр

## Тапонім 
* Торнтан (Каларада)
Торнтан (Каларада)

**Торнтан** () — горад у штаце Каларада, ЗША. Пераважна знаходзіцца на тэрыторыі акругі Адамс, але ў апошні час, у сувязі з ростам, таксама часткова знаходзіцца ўжо ў акрузе Уэлд, адносіцца да метраполіі Дэнвер—Орара—Лейквуд. Насельніцтва — 118772 чалавек (2010). Займае шостае месца паводле колькасці жыхароў сярод гарадоў штата і 213-е сярод гарадоў краіны (паводле ацэнак 2013 года).

## Насельніцтва 
## Зноскі 
Катэгорыя:Гарады Каларада
Грылі (Каларада)

**Грылі** () — горад у штаце Каларада (ЗША), адміністрацыйны цэнтр акругі Уэлд. Насельніцтва — 94 962 чалавекі (2011). Паўночна-Каларадскі ўніверсітэт. Статус горада з 15 лістапада 1885 года.

Катэгорыя:Гарады Каларада
Фісташкавае марожанае

**Фісташкавае марожанае** або **марожанае з фісташкамі** — від марожанага, прыгатаваны з выкарыстаннем арэхаў або араматызатараў. Часта мае характэрны зялёны колер, які забяспечваецца фарбавальнікамі. Фісташкі таксама выкарыстоўваюцца як адзін з напальняльнікаў сарбету і марожанага джэлата. Фісташкавае марожанае з’яўляецца адным з пластоў у .

У Дамаску (Сірыя) вырабляецца здробненае марожанае, пакрытае фісташкамі, пад назвай буза. Яно мае эластычную тэкстуру з масцікі і сахлаба і вядома ва ўсім арабскім свеце. Раён Аль-Міна ў Трыпалі вядомы сваім арабскім марожаным, у тым ліку «ашта» з фісташкамі.

Фісташкавае марожанае шырока вырабляецца буйнымі амерыканскімі брэндамі.

Катэгорыя:Марожанае
Мікола Шэляговіч

**Мікола Шэляговіч** (таксама сустракаецца варыянт **Шыляговіч**, нар. 21 ліпеня 1956) — беларускі філолаг, журналіст, паэт і палітычны дзяеч. Вядомасць атрымаў як лідар заходнепалескага руху.

## Біяграфія  
Нарадзіўся ў вёсцы Агдэмер, Драгічынскі раён.

Скончыў філалагічны факультэт БДУ. Пад уплывам сваіх знаёмых Алеся Разанава, Алеся Каско, Міколы Пракаповіча захапіўся беларускай гісторыяй, мовай і літаратурай. Паралельна стаў індыфікаваць сябе як палешука. Пачаў пісаць вершы на палескай гаворцы.

У 1982 годзе друкуе ў газеце «Голас Радзімы» артыкул пад назвай «Голас старажытных балтаў», у якім абгрунтоўвае права палешукоў, як асобнага этнасу, на існаванне. Пры гэтым іх паходжанне Шэляговіч вёў ад плямён яцвягаў. У гэтыя гады ён стаў аўтарам літаратурнага варыянту «яцвяжскай» (заходнепалескай) мовы.

У красавіку 1988 года разам з аднадумцамі стварае грамадска-культурнае аб’яднанне «Полісьсе», якое займалася даследаваннем і распаўсюджваннем палескай культуры. З часам арганізацыя палітызавалася. Прыхільнікі Шэлаховіча сталі заклікаць да аўтаноміі палешукоў. Дзейнасць ГКА «Полісьсе» набыла значны рэзананс у грамадстве.

У першай палове 90-х стаў заснавальнікам Партыі ўсебеларускага адзінства і згоды. Вылучаў сваю кандыдатуру на прэзідэнцкіх выбарах 1994 года. Адначасна працаваў карэспандэнтам славенскай газеты DELO на тэрыторыі Беларусі.

З сярэдзіны 1990-х працаваў у холдынгу Sheleng group, з 2008 года — намеснік старшыні савета дырэктараў альянсу «Расійскія сістэмы аўтаматызацыі». Старшыня Калінінградскага рэгіянальнага грамадскага аб’яднання «Етвызь».

## Спасылкі 
* Біяграфія на Slounik.org
* Кароткая даведка

Катэгорыя:Паэты Беларусі
Катэгорыя:Палітыкі Беларусі
Катэгорыя:Журналісты Беларусі
Катэгорыя:Філолагі Беларусі
Грылі

**Грылі**:

## Прозвішча 
* Адольф Грылі — амерыканскі ваенны дзеяч, навуковец і вандроўнік
* Хорас Грылі — амерыканскі журналіст, палітычны дзеяч

## Тапонім 
* Грылі (акруга, Канзас)
* Грылі (акруга, Небраска)
* Грылі (Каларада)
Урэй (акруга)

**Урэ́й** () — акруга ў штаце Каларада, ЗША. Афіцыйна ўтворана ў 1877 годзе. Насельніцтва — 4436 чалавек (2010). Адміністрацыйны цэнтр — Урэй.

Катэгорыя:Акругі Каларада
Рабер Бадэнтэр

**Рабер Бадэнтэр** (; , XVI акруга Парыжа — , ) — французскі палітык і юрыст, міністр юстыцыі (1981—1986), старшыня Канстытуцыйнага савета (1986—1995).

Вядомы сваёй барацьбой супраць смяротнага пакарання ў Францыі, якая скончылася яе адменай у 1981 годзе. Таксама правёў судовую рэформу, у выніку якой у 1992 годзе быў прыняты новы Крымінальны кодэкс.
Limacodidae

**Limacodidae** — сямейства лускакрылых.

## Апісанне 
Дробныя, часам сярэдняй велічыні, матылі з шырокімі крыламі. Хабаток імага рэдукаваны. Матылі актыўныя ў прыцемках і ноччу. Цела вусеняў шырокае, пляскатае. Вусені нагадваюць смаўжоў. Замест брушных ног у іх маецца восем пар прысосак. Вусені шмат’ядныя, шэраг відаў могуць пашкоджваць пладовыя садовыя культуры. Перыядычна даюць ўспышкі масавага размнажэння. Акукляюцца ў бочкападобным кокане. Зімуюць кукалкі.

## Сістэматыка 
Уключае каля 400 родаў і 1000 відаў. Найбольш шматліка сямейства прадстаўлена ў тропіках.

### Класіфікацыя 
У сямействе вылучаюць два падсямействы —  і  — і вялікую колькасць родаў, не аб’яднаных у падсямействы.

## Спасылкі 
* Слизневидки (Lepidoptera, Limacodidae). Фотографии видов.

## Літаратура 
* Дубатолов В. В. 2009. Macroheterocera без Geometridae и Noctuidae s. lat. (Insecta, Lepidoptera) Нижнего Приамурья. *Амурский зоологический журнал* **1** (3): 221—252.
* Дубатолов В. В., Долгих А. М. 2007. Macroheterocera (без Geometridae и Noctuidae) (Insecta, Lepidoptera) Большехехцирского заповедника (окрестности Хабаровска). *Животный мир Дальнего Востока*. — Вып. 6. — Благовещенск. — С. 105—127.
* Дубатолов В. В., Долгих А. М. 2011. Новые находки ночных макрочешуекрылых (Insecta, Lepidoptera, Macroheterocera) в Большехехцирском заповеднике (окрестности Хабаровска) в 2010 году. *Амурский зоологический журнал* **3** (2): 188—195, цветная табл. V.
* Дубатолов В. В., Долгих А. М., Платицын В. С. 2012. Новые находки макрочешуекрылых (Insecta, Lepidoptera, Macroheterocera) в Большехехцирском заповеднике (окрестности Хабаровска) в 2011 году. *Амурский зоологический журнал* **4** (1): 32-49, цвет. табл. II.
* Дубатолов В. В., Стрельцов А. Н. 2005 [март 2006]. Слизневидки (Lepidoptera, Limacodidae) Среднего Приамурья. *Животный мир Дальнего Востока: сборник научных трудов*. Под общ. ред. А. Н. Стрельцова. — Благовещенск: Изд-во БГПУ, 2005. — Вып. 5. — С. 111—114.
* Синев С. Ю., Дубатолов В. В. 2008. Семейство Limacodidae. *В кн.:* Синев С. Ю. (ред.). 2008. Каталог чешуекрылых (Lepidoptera) России. Санкт-Петербург-Москва: Товарищество научных изданий КМК. С. 106—107, 329.
* Dubatolov V.V., Ustjuzhanin P.Ya. 1991. Moths from Southern Sakhalin and Kunashir, collected in 1989. Part 2. Microheterocera: Hepialidae, Zygaenidae, Limacodidae, Thyrididae, Pyraloidea, Pterophoridae, Alucitidae. ''Japan Heterocerists' J.'' **164**: 249—252.

Катэгорыя:Сямействы насякомых
Катэгорыя:Матылі
Карл Стольберг

**Карл Эміль Стольберг** (; , , Вялікае княства Фінляндскае, Расійская імперыя — , ) — фінскі фатограф, прадпрымальнік, інжынер, рэжысёр, прадзюсар. Бацька фінскага кіно.

## Біяграфія 
Стрыечны брат Каарла Юха Стольберга, першага прэзідэнта Фінляндыі. Вучыўся ў Оўлу. Атрымаў адукацыю інжынера-геадэзіста ў Гельсінфорсе. Тры гады працаваў інжынерам на будаўніцтве чыгункі Оўлу.

Зацікавіўся фатаграфіяй падчас знаходжання ў Парыжы. Вярнуўшыся на радзіму, у 1889 годзе заснаваў уласную фотастудыю «Атэлье Стольберга» ў Гельсінфорсе. З часам адкрыў філіялы ў Ваасе, Выбарзе, Тамперэ і Іматры. Фотаатэлье было пераўтворана ў акцыянернае таварыства і ў 1899 годзе стала называцца Atelier Apollo. На мяжы стагоддзяў цікавасць Стольберга пераключылася з фатаграфіі на кіно.

У 1904 годзе ён адкрыў першы ў Фінляндыі кінатэатр пад назвай Världen Runt — Maailman Ympäri. Стольберг таксама ў 1907 годзе зняў першы фінскі мастацкі фільм «Таемныя самагоншчыкі» («Salaviinanpolttajat»). Быў першым у краіне кінапрадзюсарам, які першапачаткова спецыялізаваўся на стварэнні кароткаметражных дакументальных фільмаў.

Зрабіў значны ўплыў на развіццё фінскай фатаграфіі.
Сезон 2002/2003 «Спартак-Кандытар»

У сезоне 2002/2003 баскетбольны клуб «Спартак-Кандытар» з горада Гомель прымаў удзел:
* Чэмпіянат Беларусі 2002/2003 (**4 месца**),
* Кубак Беларусі 2002 ( **фіналіст**).

## Склад каманды 
*  Уладзімір Бяляўскі
*  Сяргей Варонежцаў
*  Дзяніс Гандлін
*  Дзяніс Закружны
*  Дзмітрый Зотаў
*  Андрэй Максімаў
*  Ягор Марозаў
*  Аляксей Мельнікаў
*  Дзяніс Новік
*  Аляксандр Падзерачоў
*  Дзяніс Пракапенка
*  Аляксандр Сапоцкі
*  Станіслаў Скульдзіцкі
*  Алег Філін

## Трэнеры каманды 
*  Ігар Марозаў (галоўны трэнер)
*  Уладзімір Дубадзелаў
*  Мікалай Гаравенка

## Гл. таксама 
* Сезон 2001/2002 «Спартак-Кандытар»
* Сезон 2003/2004 «Спартак-Кандытар»

## Спасылкі 
* 
* КУБОК БЕЛАРУСИ. ВЫНУЖДЕННОЕ ОМОЛОЖЕНИЕ

2002/2003
Спартак-Кандытар
Катэгорыя:2002 год у Гомелі
Катэгорыя:2003 год у Гомелі
Стольберг

**Стольберг** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Віктар Стольберг — шведскі хакеіст
* Вільгельміна Стольберг — шведская пісьменніца
* Каарла Юха Стольберг — першы прэзідэнт Фінляндыі
* Карл Стольберг — фінскі рэжысёр
Кубак Беларусі па баскетболе 2002

**Кубак Беларусі па баскетболе 2002** — спаборніцтвы па баскетболе, якія прайшлі 12-15 верасня 2002 года ў Палацы гульнявых відаў спорту ў Гомелі. Кубак Беларусі па баскетболе разыгрываўся ў 6-ы раз. 4-ы раз трафей выйграла каманда Гродна-93.

## Першы этап 
### Група А 
### Група Б 
## Матч за 7-е месца 
## Матч за 5-е месца 
## Матч за 3-е месца 
## Фінал 
## Турнірная табліца 
## Гл. таксама 
* Чэмпіянат Беларусі па баскетболе 2002/2003
* Першая ліга чэмпіянату Беларусі па баскетболе 2002/2003

## Спасылкі 
* 
 

2002
Катэгорыя:2002 год у баскетболе
Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 2002 годзе
Катэгорыя:Верасень 2002 года
Катэгорыя:2002 год у Гомелі
Сезон 2004/2005 «Лакаматыў-КіС»

У сезоне 2004/2005 баскетбольны клуб «Лакаматыў-КіС» з горада Віцебск прымаў удзел:
* Чэмпіянат Беларусі 2004/2005 ( **3 месца**),
* Кубак Беларусі 2004 ( **фіналіст**).

## Склад каманды 
*  Руслан Байдакоў (пакінуў каманду падчас сезону)
*  Алег Груздзеў
*  Віктар Губко
*  Ігар Канюшэнка
*  Сяргей Кец
*  Вячаслаў Корж
*  Андрэй Максімаў
*  Сяргей Максімаў
*  Сяргей Мацвееў
*  Вячаслаў Мыцько
*  Аляксандр Падзерачоў
*  Юрый Паміндзеяў
*  Артур Пішчулёнак
*  Аляксандр Самойлаў
*  Сяргей Сапегін

## Трэнеры каманды 
*  Дзмітрый Рыбакоў (галоўны трэнер)
*  Аляксандр Гуляеў (старшы трэнер)
*  Сяргей Махонь
*  Аляксандр Барысаў (кансультант, са студзеня 2005 года)

## Гл. таксама 
* Сезон 2003/2004 «Лакаматыў-КіС»
* Сезон 2005/2006 «Лакаматыў-КіС»

## Спасылкі 
* 
* 

2004/2005
Лакаматыў-КіС
Катэгорыя:2004 год у Віцебску
Катэгорыя:2005 год у Віцебску
Тэлер

**Тэлер**:
## Прозвішча 
* Генры Мур Тэлер, амерыканскі сенатар
* Эдвард Тэлер, амерыканскі фізік

## Тапонім 
* Тэлер (акруга)
Кітайскія шашкі

**Кітайскія шашкі** () — стратэгічная настольная гульня на 2, 3, 4 або 6 гульцоў.

## Паходжанне 
Нягледзячы на назву, з шашкамі гульня не мае амаль нічога агульнага і да Кітая дачынення не мае. Кітайскія шашкі — спрошчаны варыянт гульні , якая была вынайдзена ў 1883—1884 гадах у ЗША. Сучасны выгляд гульні створаны ў 1892 годзе ў Германіі пад назвай «Stern-Halma» (гэта значыць Халма ў выглядзе зоркі). Назву «Кітайскія шашкі» прыдумалі ў 1928 годзе Біл і Джэк Прэсмані, амерыканскія прадпрымальнікі.

## Гульнявы камплект 
У кітайскія шашкі гуляюць на полі, які мае форму правільнай шасціканцовай зоркі. Калі гульцоў двое, кожны атрымлівае па 15 камянёў-шашак, калі трое і больш — то па 10. Падчас гульні ўсе шашкі застаюцца на полі — біць у гэтай гульні нельга.

## Правілы гульні 
, ліпень 1942 г.]]
Гульцы ходзяць па чарзе. За адзін ход можна альбо перасунуць сваю шашку на суседняе поле, альбо скокнуць да яе праз адну сваю або чужую шашку. Скакаць можна колькі заўгодна, але нельга сумяшчаць скачкі з перамяшчэннем на суседняе поле.

Мэта гульні — пераставіць усе свае шашкі ў супрацьлеглы прамень зоркі першым. Калі двое гульцоў зрабілі гэта за аднолькавую колькасць хадоў, залічваецца нічыйны вынік.

## Распаўсюджанне ў свеце 
Кітайскія шашкі шырока распаўсюджаныя ў свеце. Ёсць онлайн-варыянты, і гульнявыя наборы з дрэва, пластыку і міні-фармату з магнітным полем для гульні ў дарозе.

## Спасылкі 
* Гісторыя гульні

Катэгорыя:Настольныя гульні
Літаратурная старонка

**«Літаратурная старонка»** — літаратурна-мастацкі часопіс; орган Літаратурнага фронту сялянска-рабочых пісьменнікаў Беларусі, дадатак да «Беларускай газеты». Выйшаў 1 нумар у студзені 1934 года на беларускай мове ў Вільні. Часопіс рыхтавалі В. Таўлай і Я. Патаповіч (Я. Чабор).

Змясціў дэкларацыю групы паэтаў, якую падпісалі Я. Патаповіч, М. Васілёк, А. Рэдзька, П. Граніт, П. Пестрак (Звястун), А. Іверс, да ўсіх пісьменнікаў Заходняй Беларусі.

3 мастацкіх твораў у ёй змешчаны: вершы «Заклік» і «Гэй, арліная мая сіла» М. Патаповіча, «Я пішу, як магу», «Змяя, катору ўзгадавала» і «Пад гукі струн маёвых» М. Васілька, «Моладзі» Пестрака, «Вёска» А. Іверса, «Там, дзе шуміць каласістае гора» М. Танка (дасланы ім з турмы Лукішкі), «А хто ў полі?» А. Салагуба, «У вастрозе» А. Леўскага, «Каваль» П. Граніта, «Мы» А. Рэдзькі, «Што ты, Нёман, звіхраваўся?» М. Ліста (В. Камянецкага), «Акрыльвай думку ты сваю» Н. Жальбы (А. Бяленкі); арт. «На новым этапе» М. Руніча; урывак з рамана «Кардыян і хам» («Нашто мужыкам шкала?») Л. Кручкоўскага; рэцэнзія (пад крыптанімам Фр. Гр.) «Мастацкая літаратура „Грамады“» на аднайменны арт. Салагуба, надрукаваны ў часопіс «Полымя рэвалюцыі» (1933, № 1).

Забаронены ўладамі Польшчы, яго тыраж канфіскаваны, Найбольш актыўныя супрацоўнікі арыштаваны.

Адзіны экзэмпляр «Літаратурнай старонкі» зберагаецца ў Цэнтральнай бібліятэцы АН Літвы.

## Літаратура 
* 
* История белорусской советской литературы. Мн., 1977. С. 115—116.
* Судовы працэс 1936 г. па справе 'Беларускай газеты', 'Асвы', 'Літаратурнай старонкі'

## Спасылкі 
*  

Катэгорыя:Літаратурныя часопісы Беларусі
Каміла Лэкберг

**Каміла Лэкберг** (, нар. ) — шведская пісьменніца. Яе кнігі перакладзены больш, чым на 30 моў. Паводле твораў зняты шведскі тэлесерыял.

## Біяграфія 
Нарадзілася 30 жніўня 1974 года ў невялікім партовым гарадку Ф’ельбака, Швецыя. Рана пачала захапляцца літаратурай. У дзяцінстве спрабавала ствараць казкі, пераказваць іх. Вывучала ў Гётэбаргскім універсітэце эканоміку і маркетынг і прапрацавала некалькі гадоў у Стакгольме ў гэтай галіне. Пасля заканчэння курсаў па напісанні дэтэктываў, у свет выходзіць першы раман «Ледзяная прынцэса», выдадзены ў 2002 годзе. Праз тры гады — «Прапаведнік». З’явілася серыя трылераў пра маладую пісьменніцу Эрыку Фальк і паліцыянта Патрыка Хэдстрэма. Акрамя дэтэктываў, Каміла Лэкберг з’яўляецца аўтарам дзвюх кулінарных кніг, напісаных у суаўтарстве з вядомым кухарам Хрысціянам Хельбергам і серыі дзіцячых кніг «Супер-Чарлі».
Патаповіч

**Патаповіч** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Іван Сцяпанавіч Патаповіч (Янка Чабор) — беларускі паэт, публіцыст
* Мікалай Іосіфавіч Патаповіч — поўны кавалер ордэна Славы
Эркі Таміксаар

**Эркі Таміксаар** (нар.  года, , Эстонія) — эстонскі гісторык навукі і географ, доктар навук (з 2000). Лаўрэат трох нацыянальных прэмій, у тым ліку прэміі імя Карла Эрнста фон Бэра.

Працуе ў Тартускім універсітэце і Эстонскім універсітэце прыродазнаўчых навук. Вывучае гісторыю палярных даследаванняў. Таксама пазнаёміў эстонамоўную публіку з даследчыкам Камчаткі Карлам Дзітмарам, раней ёй практычна невядомым.
Літаратурны фронт сялянска-рабочых пісьменнікаў

**Літаратурны фронт сялянска-рабочых пісьменнікаў** — арганізацыя рэвалюцыйна настроеных пісьменнікаў Заходняй Беларусі. Існаваў з 10 снежня 1933 да сакавіка 1934 года. Створаны нелегальна па ініцыятыве КПЗБ і рэдакцыі «Беларускай газеты» ў Вільні з мэтай выхавання маладых літаратараў. Праграма фронту выкладзена ў «Дэкларацыі групы паэтаў…» (апублікавана ў часопісе «Літаратурная старонка», 1934, № 1).

Распаўся ў выніку арыштаў актыву — В. Таўлая, Я. Чабора, П. Пестрака, А. Дубровіча, Я. Міско, выдаўца «Беларускай газеты» А. Карповіча.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Літаратурныя аб’яднанні Беларусі
Катэгорыя:Заходняя Беларусь
Катэгорыя:Беларусы ў Вільні
Катэгорыя:1933 год у Вільні
Танел Кангерт

**Танел Кангерт** (, нар.  года, , Эстонская ССР) — эстонскі прафесійны шашэйны велагоншчык, які выступае з 2019 года за каманду сусветнага тура «EF Pro Cycling». Шматразовы Чэмпіён Эстоніі ў розных дысцыплінах.

## Кар’ера 
У 2017 годзе пасля цяжкай траўмы калена Фабіа Ару на трэніроўцы ў Іспаніі і трагічнай гібелі Мікеле Скарпоні (абодва інцыдэнты ў красавіку) Кангерт стаў капітанам «Астаны» на Джыра д’Італія. У гонцы ён ішоў на сёмым месцы ў генеральным заліку, але ў выніку падзення на этапе 15 Танел зламаў абодва пляча і сышоў з дыстанцыі, выбыўшы да канца сезона.
Алар Ланеман

**Алар Ланеман** (, нар. , Вяндра, Пярнумаа) — эстонскі ваенны дзеяч, з 18 лістапада 2020 па 26 студзеня 2021 года — міністр унутраных спраў Эстонскай Рэспублікі. З’яўляецца членам Кансерватыўнай народнай партыі Эстоніі.

## Біяграфія 
Алар Ланеман нарадзіўся 6 мая 1962 года ў Вяндра, жанаты, бацька трох дачок. У 2019 годзе ўступіў у Кансерватыўную народную партыю Эстоніі.

У 2005 годзе ўзнагароджаны Крыжом арла трэцяй ступені, у тым жа годзе яму было прысвоена званне брыгаднага генерала.

У 1980 годзе скончыў Пярнускую гімназію Койдула (былая 2-я сярэдняя школа горада Пярну) у 1985 годзе скончыў Талінскае вышэйшае ваенна-палітычнае будаўнічае вучылішча, у 2001 годзе — ваенную акадэмію ў Швецыі, а ў 2007 годзе — Каралеўскі каледж. Валодае эстонскай, англійскай, шведскай і рускай мовай.

Катэгорыя:Міністры ўнутраных спраў Эстоніі
Айбарчын Бакірава

**Айбарчын Абасаўна Бакірава** (27 чэрвеня 1950 — 20 сакавіка 2020) — узбекская . Дачка . Народная артыстка Узбекістана (2000).

## Біяграфія 
Нарадзілася 27 чэрвеня 1950 года ў г. Андыжане, у сям’і вядомага ўзбекскага акцёра .

Скончыла Ташкенцкі тэатральна-мастацкі інстытут (1971).

Член Саюза кінематаграфістаў Узбекістана.

Памерла 20 сакавіка 2020 года. Пахавана на Чыгатайскіх могілках.

## Прызнанне і ўзнагароды 
* Спецыяльны прыз Саюза кінематаграфістаў Узбекістана за ролю Байхатун у фільме «Армон»(1986)
* Заслужаная артыстка Узбекскай ССР (1989)
* Народная артыстка Узбекістана (2000)

## Ролі ў кіно 
* 1971 — Драма кахання — *эпізод*
* 1975 — Узыход над Гангам — *эпізод*
* 1986 — Тайнае падарожжа эміра
* 1986 — Сыходзячы, застаюцца
* 1987 — Клініка
* 1988 — Погляд
* 1988 — Пачвара ці нехта іншы
* 1988 — Шок («З любоўю і болем») ТБ-фільм
* 1989 — Правадыр на адну змену
* 1989 — Змова
* 1990 — Кодэкс маўчання
* 1990 — Забойца нехаця — *Саіда*
* 1991 — Жалезны мужчына
* 1992 Аліф Лейла («Хітрыца з казак 1001 ночы»)
* 1993 — Кош ба кош

## Спасылкі 
* Айбарчин Бакирова
Драма кахання (фільм)

**«Драма кахання»** — савецкі фільм 1971 года рэжысёра Шухрата Абасава.

## Сюжэт 
Атрымаўшы вестку пра гібель на фронце свайго старэйшага сына Махкама, бацька, у адпаведнасці з традыцыямі шарыяту, насуперак волі нявесткі Зумрад і малодшага сына, дабраслаўляе іх на шлюб. Але пасля вайны вясной 1946 года нечакана вяртаецца Махкам. Даведаўшыся пра бацькава рашэнне, ён сыходзіць з родных мясцін і пасяляецца ў адзінокай жанчыны Махбубы. Ён уладкоўваецца шафёрам на аўтабазу, дзе знаёміцца з Умарам. Умар спрабуе ўцягнуць Макхама ў махінацыі з «левым» грузам. Але, калі Умар разумее, што былы франтавік не пойдзе насуперак сумленню, падладжвае аварыю спіхваючы Махкама і яго машыну ў прорву. Шчаслівая выпадковасць ратуе ад трагедыі. Махбуба, калісьці падманутая Умарам, якая ўсім сэрцам кахае Махкама, падтрымлівае яго, і новае вялікае пачуццё да гэтай жанчыны дапамагае Махкаму пераадолець адзіноту і горыч.

## У ролях 
* Пулат Саідкасымаў — *Махкам*
* Аіда Юнусава — *Махбуба*
* Хікмат Латыпаў — *Бацька Махкама*
* Айша Джураева — *Зумрад*
* Якуб Ахмедаў — *Умар*
* Даўрон Умараў — *Мураджан*
* Набі Рахімаў — *Эргаш-ака*
* Лютфі Сарымсакава — *маці Умара*
* Турсун Імінаў — *Хакім*
* Айбарчын Бакірава — *эпізод*
* Разак Хамраеў — *эпізод*
* Бахціёр Іхтыяраў — *эпізод*
* Хабіб Нарыманаў — *эпізод*
* Шарафат Шакірава — *эпізод*
* Сабахан Карымава — *эпізод*
* Гані Агзамаў — *эпізод*

## Пракат 
У пракаце СССР з 12 чэрвеня 1972 года, фільм заняў 46-ае месца ў кінапракаце, яго паглядзелі 12 400 000 гледачоў.

## Фестывалі і ўзнагароды 
* Дыплом і прэмія За рэжысёрскую працу Ш. Абасаву на V Усесаюзным кінафестывалі (1972)
* Прэмія ЦК ЛКСМ Узбекістана Ш. Абасаву за фільмы «Ташкент — горад хлебны», «Ты не сірата», «Драма кахання».

## Літаратура 
* Драма любви // Советские художественные фильмы: 1970—1971. — М.: Нива России, 1995. — с. 182

Катэгорыя:Фільмы-драмы СССР
Катэгорыя:Фільмы СССР 1971 года
Катэгорыя:Фільмы студыі «Узбекфільм»
Chlorociboria aeruginascens

**Chlorociboria aeruginascens** — від грыбоў, які ўваходзіць у род  сямейства .

## Апісанне 
Тыповы дыскаміцэт. Пладовыя целы (апатэцыі) 3-8 мм у дыяметры, чашападобнай, дыскападобнай або лапаткавай формы, нярэдка асіметрычныя. Унутраная спараносная паверхня (гіменафор) сіне-зялёная, часам з жаўтлявым адценнем, з узростам цямнее, гладкая. Знешняя стэрыльная паверхня таксама сіне-зялёная, больш цёмная, голая або аксаміціста-валасістая. Грыбніца грыба афарбоўвае драўніну ў сіне-зялёны колер, што робіць грыб прыкметным і не падчас утварэння апатэцыяў. Ілжывая ножка звычайна эксцэнтрычная, выяўленая, да 6 мм даўжынёй і да 1,5 мм таўшчынёй, звужваецца дадолу.

Мякаць тонкая, сіне-зялёная, без водара.

Споры бялёсыя ў масе, 5-8(10)×1-2(2,5) мкм, верацёнападобнай або эліптычнай формы, з двума кроплямі-гутуламі ля канцоў, з гладкімі сценкамі. Аскі васьміспоравыя, 45-50×3-4 мкм, булавападобнай формы. Парафізы каля 1,5 мкм таўшчынёй, ніткападобныя, з трохі патоўшчанымі канцамі, у аснове часта разгалінаваныя, септыраваныя, якія перавышаюць па даўжыні аскі. Знешні эксцыпул з прыпаднятымі над паверхняй (што робіць яе аксаміцістай) спіралепадобна выгнутымі або прамымі танкасценнымі гіфамі 1-1,5(2) мкм таўшчынёй.

### Падобныя віды 
*  — больш рэдкі ў большасці рэгіёнаў від. Адрозніваецца амаль заўсёды правільнымі апатэцыямі меншых памераў на цэнтральнай, часта рэдукаванай ножцы, нягледзячы на назву, з больш бледнай, па меншай меры з узростам, бялёсай спораўтваральнай паверхняй, і жаўтлявай мякаццю. Споры буйнейшыя — 8—15×2—4 мкм.

## Значэнне 
Харчовага значэння грыб не мае з-за невялікіх памераў і тонкай мякаці. Драўніна, афарбаваная міцэліем грыба, здаўна цэніцца ў разьбяроў па дрэве.

## Экалогія і арэал 
Сапротроф (ксілатроф), які расце на аголенай гнілой драўніне лісцевых дрэў, найбольш часта адзначаецца на дубе.

Шырока распаўсюджаны грыб. Сустракаецца ў Цэнтральнай, Паўночнай і Усходняй Еўропе (Балгарыя, Вялікабрытанія, Данія, Нідэрланды, Славакія, Украіна, Фінляндыя, Чэхія, Швецыя, Расія), на Каўказе (Арменія, Грузія), у Азіі (Індыя, Кітай, Японія, Філіпіны), у Паўночнай Амерыцы (Канада, ЗША, Грэнландыя, Куба), на поўначы Паўднёвай Амерыкі (Венесуэла).

## Сінонімы 
* 
* 
*  

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Неядомыя грыбы
Катэгорыя:Грыбы Паўночнай Амерыкі
Катэгорыя:Грыбы Еўразіі
Катэгорыя:Аскаміцэты
Сезон 2019/2020 «Цмокі-Мінск-2»

У сезоне 2019/2020 баскетбольны клуб «Цмокі-Мінск-2» («Цмокі-Мінск»-моладзевая) прымаў удзел:
* Чэмпіянат Беларусі 2019/2020 (**7 месца**),
* Еўрапейская юнацкая баскетбольная ліга (U-20) (удзел у групавым раўндзе, турнір не быў завершаны з-за пандэміі COVID-19).

## Склад каманды 
*  Давід Адзіах (пераведзены ў рэзервовую каманду падчас сезона)
*  Аляксей Бачкар
*  Дзмітрый Бязручанка
*  Кірыл Васкаўцоў
*  Мікіта Гадун
*  Назар Гуліеў
*  Тарас Мецяж
*  Ілля Мілашэўскі
*  Мікіта Надзеяў
*  Канстанцін Паско
*  Канстанцін Сацук
*  Арсеній Тугарынаў
*  Іван Церахаў
*  Рыгор Шарко
*  Раман Шчарбакоў

## Трэнеры каманды 
*  Аляксандр Падзерачоў (галоўны трэнер)
*  Аляксей Пынцікаў

## Гл. таксама 
* Сезон 2018/2019 «Цмокі-Мінск-2»
* Сезон 2020/2021 «Цмокі-Мінск-2»

## Спасылкі 
* 2019-2020

2019/2020
Цмокі-Мінск-2
Катэгорыя:2019 год у Мінску
Катэгорыя:2020 год у Мінску
Спіс народжаных у 2024 годзе

У гэтым спісе прадстаўлены спіс персон, якія нарадзіліся ў 2024 годзе.
## Студзень 
* 7 студзеня — , трэцяе дзіця  і , 7-ы ў парадку на сталец Люксембурга

## Гл. таксама 
* Спіс памерлых у 2024 годзе

## Зноскі 
## Літаратура 
## Спасылкі 
*
2024
Універсітэт Ютаўскай даліны

**Універсітэт Ютаўскай даліны** () — амерыканская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта, якая месціцца ў горадзе Орэм у штаце Юта, ЗША.

## Агульная характарыстыка 
Вучэльня была заснавана ў 1941 годзе як Ютаўская цэнтральная дзяржаўная прафесійная школа ў Прова, у 1963 годзе яна стала Ютаўскім дзяржаўным гандлёвым тэхнічным інстытутам і ў 1967 годзе Ютаўскім дзяржаўным тэхнічным каледжам у Прова. У 1977 годзе ўніверсітэт пераехаў у сваё цяперашняе месца ў Орэме. Да атрымання цяперашняй назвы і статусу ўніверсітэта ў 2008 годзе ён быў вядомы як Грамадскі каледж Ютаўскай даліны з 1987 года і Дзяржаўны каледж Ютаўскай даліны з 1993 года.

## Структура 
* Каледж інжынерыі і тэхналогій
* Каледж здароўя і сацыяльных паслуг
* Каледж сацыяльна-гуманітарных навук
* Каледж прыродазнаўчых навук
* Школа адукацыі
* Школа мастацтваў
* Школа бізнесу

## Гл. таксама 
* Спіс універсітэтаў штата Юта

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Навучальныя ўстановы з англійскай мовай навучання
Катэгорыя:Універсітэты паводле алфавіта
Катэгорыя:Універсітэты Юты
Ты не сірата

«**Ты не сірата**» — мастацкі драматычны кінафільм 1962 года.

## Сюжэт 
Кінааповесць заснавана на рэальных падзеях, адлюстраваных у рамане ўзбекскага пісьменніка Рахмата Файзі «Яго вялікасць Чалавек». Прататыпы герояў карціны — ташкенцкі каваль Шаахмед Шамахмудаў і яго жонка Бахры Акрамава — якія ў гады Вялікай Айчыннай вайны ўсынавілі і ўдачарылі 14 дзяцей розных нацыянальнасцяў, эвакуяваных ва Узбекістан з розных куткоў СССР. Гэты факт пасля стаў шырока вядомы.

## У ролях 
* Лютфі Сарымсакава — *Фаціма-опа*
* Абід Джалілаў — *Махкам-ата*
* Гена Ткачэнка — *Ваня*
* Фіма Камінер — *Абрам*
* Ларыса Лупіян — *Дзідра*
* Людміла Парэчына — *Ляна*
* Роберт Атабекаў — *Коля*
* Абіль Азізаў — *Сарсанбай*
* Жэня Арцішэўскі — *Тарас*
* Валерый Ражаеў — *Рэнат*
* Ліля Пянькова — *Леся*
* Наташа Мітрохіна — *Надзя*
* Наталля Ніканава — *Ганка*
* Ніна Іванова — *Марына*
* Махіра Ахмедава — *Барно*
* Пеця Калеснікаў — *Густаў*
* Павел Шахаў — *цыбаты*
* Эве Ківі — *маці, якая шукае сваю дачку*
* Рахім Пірмухамедаў — *кантралёр-хабарнік*
* Юлдуз Рызаева — *эпізод*
* Нарыман Латыпаў — *Батыр*
* Е. Слуцкі — *эпізод*
* І. Курскіх — *эпізод*
* Тамара Назарава — *эпізод*

## Узнагароды 
* Прэмія I Усесаюзнага кінафестывалю ў Ленінградзе (1964 год) "За лепшы сцэнарый " (Рахмат Файзі).
* Прыз МКФ у Франкфурце-на-Майне (1963).
* За фільмы «Ты не сірата» і «Абу Райхан Беруні» рэжысёр Шухрат Абасаў быў удастоены Дзяржаўнай прэміі Узбекскай ССР імя Хамзы (1974).
* За фільмы «Ты не сірата», «Драма кахання» і «Ташкент — горад хлебны» рэжысёр Шухрат Абасаў быў удастоены Прэміі Ленінскага камсамола Узбекістана (1972).

Катэгорыя:Фільмы на рускай мове
Катэгорыя:Фільмы СССР
Катэгорыя:Фільмы 1962 года
Катэгорыя:Фільмы студыі «Узбекфільм»
Каларадскі дзяржаўны ўніверсітэт

**Каларадскі дзяржаўны ўніверсітэт** () — амерыканская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам даследчага ўніверсітэта, якая месціцца ў горадзе Форт-Колінс у штаце Каларада, ЗША.

## Агульная характарыстыка 
Гэта флагманская ўсанова ўніверсітэцкай сістэмы штата. Яна класіфікуецца як доктарскі ўніверсітэт з вельмі высокай даследчай актыўнасцюю Вучэльня была заснавана ў 1870 годзе як сельскагаспадарчы каледж і прыняла сваю цяперашнюю назву ў 1957 годзе. Ва ўніверсітэце працуе каля 2 тысяч выкладчыкаў у 8 каледжах. Ступень бакалаўра прапануецца па 65 праграмах навучання, а ступень магістра - па 55 праграмах. Таксама ўніверсітэт прысвойвае доктарскія ступені па 40 спецыяльнасцях. Кампус уключае сярод іншага лабараторыю рухавікоў і пераўтварэння энергіі, універсітэцкі цэнтр мастацтваў, у якім знаходзяцца музей дызайну і мерчандайзінгу і музей мастацтваў, ветэрынарную навучальную бальніцу і інстытут даследаванняў атмасферы.

## Структура 
* Каледж сельскагаспадарчых навук
* Каледж бізнесу
* Каледж здароўя і сацыяльных паслуг
* Каледж вольных мастацтваў
* Каледж прыродазнаўчых навук
* Каледж ветэрынарнай медыцыны і біямедыцынскіх навук
* Каледж інжынерыі
* Каледж прыродных рэсурсаў

## Гл. таксама 
* Спіс універсітэтаў штата Каларада

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Навучальныя ўстановы з англійскай мовай навучання
Катэгорыя:Універсітэты паводле алфавіта
Катэгорыя:Універсітэты Каларада
Сяргей Махонь

**Сяргей Іванавіч Махонь** (нар. , Віцебск, БССР, СССР) — беларускі баскетбаліст, трэнер. Выступаў на пазіцыі разыгрываючага абаронца.

## Кар’ера 
Нарадзіўся ў Віцебску, бацька з Полацкага раёна, а маці — з Сенненскага.

У школе любіў урокі фізкультуры, дзе пачаў гуляць у баскетбол. Пасля пайшоў у СШ № 34, дзе трэнераванні праводзіў Міхал Міноў. Потым у віцебскай школе № 1 апынуўся ў заслужанага трэнера Беларусі Дзмітрыя Рыбакова, які праводзіў набор у секцыю хлопчыкаў 1964 года нараджэння. Па хуткім часе давялося перайсці ў СШ № 25, дзе арганізоўваўся першы спецклас па баскетболе, заняткі ў якім праводзіў Дзмітрый Рыбакоў.

Браў удзел у рэспубліканскіх моладзевых гульнях, па выніку якіх атрымаў запрашэнне ў зборную краіны свайго веку і дублюючы склад мінскага РТІ. Калі прыйшоў час ісці ў армію, дзякуючы Дзмітрыю Рыбакову апынуўся ў моладзевым складзе мінскага СКА.

Быў капітанам «Лакаматыва» з моманту яго стварэння ў 1990-х і да 2001 года. Пры яго актыўным удзеле віцябляне ў сезоне 1997/98 гадоў заваявалі сярэбраныя медалі чэмпіянату краіны, былі фіналістамі Кубка Беларусі-1999. З 2003 года ўвесь час уваходзіць у трэнерскі штаб каманды.

## Дасягненні 
*  Сярэбраны прызёр чэмпіянату Беларусі (1): 1997/1998.
*  Фіналіст Кубка Беларусі (1): 1999.

## Спасылкі 
* Старший тренер команды «Рубон» Сергей Махонь пришел в баскетбол волею случая

Катэгорыя:Баскетбольныя трэнеры Беларусі
Катэгорыя:Баскетбалісты Беларусі

Катэгорыя:Трэнеры «Рубона» Віцебск
Павел Карасевіч

**Павел Карасевіч** (нар. ) — беларускі баскетбаліст. Цяжкі форвард / цэнтравы. Муж баскетбалісткі Алёны Голубевай-Карасевіч.

## Біяграфія 
Выхаванец Гродзенскай школы баскетбола.

Пасля сезона 2017/18 у «Зубрах» з Беластока (Польшча) вяртаецца ў «Гродна-93».

У жніўні 2022 года падпісаў кантракт з польскім «Турам» з горада Бельск Падляскі.

## Кар’ера 
* 2006—2010 — Лакаматыў-КіС (Віцебск)
* 2010—2011 — Барысфен (Магілёў)
* 2011 — Сож (Гомель)
* 2011—2012 — Рубон-2 (Віцебск)
* 2011—2012 — Рубон (Віцебск)
* 2013—2014 — Прынёманне (Гродна)
* 2014—2017 — Гродна-93
* 2017—2018 — Зубры (Беласток, Польшча)
* 2018—2021 — Гродна-93
* 2021—2022 — Барысфен (Магілёў)
* 2022—2023 — Тур (Бельск Падляскі, Польшча)

## Дасягненні 
*  Сярэбраны прызёр чэмпіянату Беларусі (4): 2014/2015, 2015/2016, 2016/2017, 2021/2022.
*  Бронзавы прызёр чэмпіянату Беларусі (1): 2019/2020.
*  Фіналіст Кубка Беларусі (2): 2014, 2016.

## Спасылкі 
* Профіль на сайце eurobasket.com
* Профіль на сайце proballers.com
* Профіль на сайце basketball.realgm.com
* Профіль на сайце scoutbasketball.com
* Белорусский центровой Павел Карасевич после сезона в «Зубрах» из Белостока (Польша) возвращается в «Гродно-93».
* Pavel Karasevich
* Kolejnym zawodnikiem, który wzmocni Tur Basket przed najbliższym sezonem II ligi koszykówki to środkowy z Białorusi Pavel Karasevich.

Катэгорыя:Баскетбалісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі зборнай Беларусі па баскетболе