Аляксандр Хрыстафоравіч Бенкендорф

{{Ваенны дзеяч
 |імя =  Аляксандр Хрыстафоравіч Бенкендорф
 |арыгінал імя = 
 |дата нараджэння  = 
 |месца нараджэння = 
 |дата смерці    = 
 |месца смерці   = на борце парахода «Геркулес» на шляху з Германіі ў Расію
 |выява = Alexander von Benckendorff.jpg
 |шырыня = 250px
 |апісанне выявы=  Партрэт Аляксандра Хрыстафоравіча Бенкендорфа працы Джорджа Доу. *Ваенная галерэя Зімовага Палаца, Дзяржаўны Эрмітаж (Санкт-Пецярбург)*
 |мянушка=  
 |прыналежнасць=  
 |гады службы= 
 |званне=  генерал-ад'ютант
 |род войскаў=  
 |камандаваў= 
 |частка=  
 |бітвы= Гросберэн, Дэневіц, Лейпцыг 
 |узнагароды=  {style="background:transparent"

}
{style="background:transparent"

}
{style="background:transparent"

}
{style="background:transparent"

}
{style="background:transparent"

}
{style="background:transparent"

}
{style="background:transparent"

}

 |сувязі=  
 |у адстаўцы=  
 |вікісховішча = Alexander von Benckendorff
}}
**Аляксандр Хрыстафоравіч Бенкендорф** (23 чэрвеня (4 ліпеня) 1782, , Расійская імперыя — 23 верасня (5 кастрычніка) 1844, Пецярбург) — граф (1832), расійскі военачальнік і дзяржаўны дзеяч, генерал-ад'ютант (1819), генерал ад кавалерыі (1829), член Дзяржаўнага савета (1830).

## Біяграфія 
Паходзіў з ліфляндскага дваранскага роду, бацька генерал ад інфантэрыі, рыжскі вайсковы губернатар Х. І. Бенкендорф, маці народжаная баранэса Ю. Шылінг фон Канштат, блізкая сяброўка дзяцінства імператрыцы Марыі Фёдараўны.

У 1798 паступіў на службу ўнтэр-афіцэрам у Сямёнаўскі лейб-гвардыі полк, неўзабаве быў узведзены ў прапаршчыкі і прызначаны флігель-ад’ютантам. Баявую кар’еру пачаў на Каўказе ў 1803, затым з поспехам удзельнічаў у напалеонаўскіх войнах і ў баявых дзеяннях з туркамі. У 1807 узведзены ў палкоўнікі. Падчас Айчыннай вайны 1812 знаходзіўся ў першым партызанскім атрадзе генерала Ф. Ф. Вінцінгеродэ і за поспехі атрымаў чын генерал-маёра. Пасля пакідання французамі Масквы стаў першым камендантам вызваленага горада.

Камандуючы кавалерыйскім атрадам, вызначыўся ў кампаніях 1813—1814. У 1819 быў узведзены ў генерал-ад’ютанты і прызначаны начальнікам штаба гвардзейскага корпуса. Актыўны ўдзельнік задушэння паўстання дзекабрыстаў. C 1826 атрымаў прызначэнне ў Сенат і займаў пост шэфа корпуса жандараў і начальніка Трэцяга аддзялення ўласнай Яго Імператарскай Вялікасці канцылярыі.

За гады службы, быў адначасова і камандуючым Галоўнай кватэры, стаў блізкай і даверанай асобай Мікалая I, быў спадарожнікам у яго падарожжах. Суправаджаў імператара ў яго паездцы на тэатр ваенных дзеянняў супраць туркаў ў 1828—1829 і быў вылучаны ў генералы ад кавалерыі. У 1832 узведзены ў графскую годнасць. У кола яго службовых абавязкаў уваходзіла ўскладзеная на яго імператарам цэнзура сачыненняў А. C. Пушкіна.

Пахаваны ў Аляксандра-Неўскай лаўры ў Пецярбургу.

## Літаратура 
* *Олейников Д. И.* Бенкендорф. М., 2009 (серия «Жизнь замечательных людей»).

Катэгорыя:Расійскія камандзіры напалеонаўскіх і рэвалюцыйных войнаў
Катэгорыя:Партызаны 1812 года
Катэгорыя:Члены Дзяржаўнага савета Расійскай імперыі
Аляксандр Хрыстафоравіч
Катэгорыя:Шэфы корпуса жандараў
Катэгорыя:Галоўныя начальнікі Трэцяга аддзялення
Катэгорыя:Удзельнікі руска-турэцкай вайны 1806—1812
Катэгорыя:Удзельнікі руска-турэцкай вайны 1828—1829
Катэгорыя:Мемуарысты Расійскай імперыі
Катэгорыя:Ваенная галерэя
Катэгорыя:Ганаровыя члены Імператарскай Акадэміі мастацтваў
Катэгорыя:Генерал-ад’ютанты (Расійская імперыя)
Катэгорыя:Генералы ад кавалерыі (Расійская імперыя)
Катэгорыя:Дзяржаўныя дзеячы Расійскай імперыі
Катэгорыя:Военачальнікі Расійскай імперыі