open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Камуністычная вуліца (Полацк)

**Камуністычная вуліца** — вуліца ў цэнтры Полацка.

## Гісторыя 
Вуліца тут існавала яшчэ ў ХІІ стагоддзі. У раёне будынка па вуліцы Камуністычнай, 11 быў зафіксаваны культурны пласт глыбінёй 2,85 м. Знойдзеная кераміка датавана ХІ—ХІІІ стагоддзямі. Зроблена выснова аб існаванні ў ХІ—ХІІІ стагоддзях на гэтай частцы горада пасадскай тэрыторыі.

7 снежня 1918 года на мітынгу ў актавай залі былога кадэцкага корпуса была аб’яўлена сумесная пастанова павятовага камітэта РКП(б), Рэўкама і павятовага выканкама аб змене назвы на «*вуліца Камуністычная*».

## Апісанне 
Вуліца цягнецца ад вуліцы Еўфрасінні Полацкай на захадзе да вуліцы Юбілейнай на ўсходзе.

## Забудова 
Вуліца пачынаецца з бакавога фасада будынка Полацкага райвыканкама, пабудаванага ў якасці будынка абкама КПБ Полацкай вобласці.
* № 7 — Полацкая дзіцячая школа мастацтваў
* № 11 — Цэнтральная гарадская паліклініка
* № 13 — Гімназія № 1
* № 31 — Школа № 1

## Факты 
У 1967 годзе ў пачатку вуліцы Камуністычнай быў збудаваны першы ў горадзе панэльны дом № 4. Але паставілі яго так, што цалкам перакрылі вуліцу Крыжовую.

У 1990 годзе дзеля спраставання вуліцы Камуністычнай быў разбураны дом купца Мінца (ХІХ ст.), які меў адрас вул. Сака і Ванцэці (зараз вул. Леніна) 13. Матывацыя гарадскога начальніка К. Л. Хоміча была наступнай: «каб прадоўжыць справу Скарыны» (на той час у будынку месьцілася гарадская друкарня). Дом разбурылі і цяпер на ягоным месцы невялічкі скверык, які мае неафіцыйную назву «Дзяржынец», бо ім апякуецца вядомая ўстанова.

У 2000 і 2007 гадах быў праведзены археалагічны нагляд за пракладаннем інжынерных сетак у раёне плошчы Ф. Скарыны і па вуліцы Камуністычнай, 15. Удакладнена ўсходняя мяжа Вялікага пасада, на пазначанай тэрыторыі культурных напластаванняў ранейшых за канец XVII стагоддзя не выяўлена.

Паркан Вялікага пасада перасякаў сучасную вуліцу ў раёне паміж гімназіяй № 1 і кінатэатрам «Радзіма».

## Крыніцы 
Катэгорыя:Вуліцы Полацка
Медаль ордэна свяціцеля Кірыла Тураўскага

**Медаль ордэна свяціцеля Кірыла Тураўскага** () — узнагарода Беларускай праваслаўнай царквы. Заснаваны рашэннем Сінода Беларускай Праваслаўнай Царквы ад 10-11 кастрычніка 2004 года ў памяць святкавання 1000-годдзя Тураўскай епархіі і зацверджаны Найсвяцейшым Патрыярхам Маскоўскім і ўсяе Русі Алексіем II 23 снежня 2004 года.

## Статут 
Медаль мае адну ступень.

Медаль ордэна свяціцеля Кірыла Тураўскага носіцца на левым боку грудзей і размяшчаецца паводле пераліку пасля ордэна прападобнай Ефрасінні Полацкай і перад медалём ордэна прападобнай Ефрасінні Полацкай.

Медалём узнагароджваюцца святары, манахі і прыхаджане Беларускай Праваслаўнай Царквы за шматгадовую і актыўную духоўна-асветніцкую, катэхізічную і місіянерскую дзейнасць, дабрачынную дапамогу, накіраваную на аднаўленне праваслаўных святынь на Беларускай зямлі, аднаўленне і рэстаўрацыю праваслаўных манастыроў і храмаў.

## Апісанне 
Медаль свяціцеля Кірыла Тураўскага выраблены з латуні. Ён мае форму круга дыяметрам 33 мм з кантам, які выступае з боку аверса і рэверса. На аверсе адчаканена выява ордэна свяціцеля Кірыла Тураўскага першай ступені, але без камянёў у апраўках. Крыж ордэна пакрыты чырвонай імітацыяй эмалі. Ордэн адлюстраваны ў ззянні прамянёў, паміж якімі па ўсёй акружнасці адчаканены маленькія кругі.

На рэверсе медалю па полі з пазалотай праходзіць выпуклы гарызантальны надпіс стылізаваным шрыфтам у пяць радкоў: «Не презри мене милостию, Иисусе…да дело с разумом Тебе принесу». Літары надпісу і кант паліраваныя.

Медаль пры дапамозе вушкі і кольца злучаецца з прамавугольнай калодкай, абцягнутай стужачкай з рабрыстага шоўка бардовага колеру з больш светлай гладкай выявай шасціканцовага крыжа прп. Ефрасінні Полацкай. Шырыня стужачкі 24 мм. Вышыня прамавугольнай вертыкальнай латуневай калодкі складае 52,7 мм і адпавядае шырыні абліпальнай стужачкі. Стужачка працягнута ў прарэзы ўверсе і ўнізе калодкі. На адваротным боку калодкі маецца прыстасаванне для мацавання. Медаль выдаецца ў аксамітавым ці пластыкавым футарале.

З медалём уручаецца грамата цёмна-ружовага колеру памерам 210x296 мм у развароце.

## Спасылкі 
* Положение о наградах Белорусской Православной Церкви  

свяціцеля Кірыла Тураўскага
Катэгорыя:З’явіліся ў 2004 годзе
Катэгорыя:Аб’екты, названыя ў гонар Кірылы Тураўскага
Ордэн прападобнай Ефрасінні Полацкай

**Ордэн прападобнай Ефрасінні Полацкай** () — узнагарода Беларускай праваслаўнай царквы. Заснаваны рашэннем Сінода Беларускай Праваслаўнай Царквы ад 10-11 кастрычніка 2004 года і зацверджаны Найсвяцейшым Патрыярхам Маскоўскім і ўсяе Русі Алексіем II 23 снежня 2004 года. З імем прападобнай Ефрасінні Полацкай звязаны падзвіжніцкія працы па заснаванні манастыроў, праваслаўнага манаства і духоўнай асветы на зямлі Беларусі.

## Статут ордэна 
Ордэн прападобнай Ефрасінні мае адну ступень.

Ордэнам прападобнай Ефрасінні Полацкай узнагароджваюцца настаяцелі храмаў і манастыроў, клірыкі, манахі і пыхаджане Беларускай Праваслаўнай Царквы:
* за шматгадовую і актыўную духоўна-асветніцкую, катэхізічную і місіянерскую дзейнасць;
* за дабрачынную дапамогу, накіраваную на аднаўленне святынь Беларускай Праваслаўнай Царквы;
* за працы па адраджэнні царкоўных рамёстваў, царкоўнага спеву, бібліятэчнай і кнігавыдавецкай справы.

Ордэн прападобнай Ефрасінні Полацкай носіцца на правай баку грудзей і размяшчаецца ў парадку старшынства ордэнаў пасля ордэна святой праведнай Сафіі, княгіні Слуцкай і перад медалём ордэна свяціцеля Кірыла Тураўскага.

## Апісанне 
Ордэн выраблены з тампаку з залачэннем і гарачай эмаллю. Па форме ён уяўляе сабой квадрыфолій — крыж, канцы якога ўтвораны роўнымі сегментамі. Памер крыжа-квадрыфолія 47x47 мм. Сегменты яго пакрыты зялёнай эмаллю, кожны з якіх мае па тры штучныя белыя камяні. Паміж асноўнымі канцамі крыжа выступаюць чатыры канца крыжа такой жа формы меншага памеру, якія нясуць у кожным пазалочаным сегменце белую кветку лілеі. У цэнтры крыжа-квадрыфолія змантаваны пазалочаны накладны медальён з выявай прападобнай Ефрасінні Полацкай дыяметрам 26 мм. Прападобная намалявана ў цёмна-сінім уборы і ў цёмна-зялёным клабуку, з крыжам у правай руцэ, а ў левай — выява заснаванага ёю Спаскага храма. Выява прападобнай Ефрасінні на медальёне пакрыты празрыстым лакам. Злева і справа ад прападобнай, на ўзроўні яе плячэй, на матавым пазалочаным поле медальёна адчаканены гарызантальны надпіс у адзін рад стылізаваным шрыфтам на рускай мове — «ПР ЕВФРОСИНИЯ».

Медальён абрамлены 4 мм кольцам, пакрытым зялёнай эмаллю з залацістым надпісам стылізаваным шрыфтам у адзін шэраг: «ПРЕПОДОБНАЯ ЕВФРОСИНИЯ ИГУМЕНИЯ ПОЛОЦКАЯ». Кольца з абодвух бакоў абмежавана кантамі. Надпіс унізе падзелены крыжыкам. Усе дэталі аверса ордэна маюць залацістую аблямоўку.

Рэверс ордэна чысты і гладкі, мае матавую пазалоту. На ім бачныя два штыфты мацавання медальёна. З правага боку пад штыфтам гравіруецца парадкавы нумар. Да адзення ордэн мацуецца вертыкальнай шпількай. Ордэн уручаецца ў футарале цёмна-зялёнага колеру.

Да ордэна выдаецца грамата зялёнага колеру памерам А3 у развароце (296х421 мм).

## Спасылкі 
* Положение о наградах Белорусской Православной Церкви  

прападобнай Ефрасінні Полацкай
Катэгорыя:З’явіліся ў 2004 годзе
Катэгорыя:2004 год у Беларусі
Катэгорыя:Аб’екты, названыя ў гонар Ефрасінні Полацкай
Ламбецкі палац

**Ла́мбецкі палац** () — лонданская рэзідэнцыя архібіскупа Кентэрберыйскага, размешчаная на паўднёвым беразе Тэмзы, у раёне Ламбет.

Участак на іншым беразе ад Вэстмінстэра належаў архібіскупам ужо ў XIII ст., а ў XIV ст. тут судзілі Джона Вікліфа. Ад пабудоў тых часоў захавалася толькі капліца ў гатычным стылі. Вежа лалардаў, якая ў час Англійскай рэвалюцыі служыла турмой для іншадумцаў, была пабудавана ў 1440 годзе. Цагляная брама, якая вядзе на тэрыторыю палаца, пабудаваная ў часы Цюдараў.

Сам палац быў адбудаваны наноў пасля рэвалюцыі ў архаічным духу з элементамі готыкі і абноўлены неагатычным стылі архітэктарам Эдвардам Блорам. У палацы можна ўбачыць партрэты архібіскупаў пэндзля Гольбейна, ван Дэйка, Хогарта і Рэйнальдса, а таксама афіцыйную бібліятэку архібіскупаў, заснаваную ў 1610 годзе.

## Гл. таксама 
* Стары палац (Кентэрберы)

## Спасылкі 
Катэгорыя:Палацы Лондана
Катэгорыя:Англіканства
Мінскі маторны завод

**Мінскі маторны завод (ММЗ)** — беларускае прадпрыемства, якое спецыялізуецца на выпуску дызельных рухавікоў.

## Гісторыя 
Рашэнне аб будаўніцтве ў Мінску маторнага завода было прынята ў 1960 годзе, у гэтым жа годзе пачалося будаўніцтва завода. Першую прадукцыю Мінскі маторны завод пачаў выпускаць з 1963 года. Першапачаткова прадукцыя завода пастаўлялася на Мінскі трактарны завод, а ўжо да 1975 года рухавікі сталі пастаўляцца ў Балгарыю, Пакістан і В’етнам. У 2000-х гадах прадукцыя Мінскага маторнага завода стала масава пастаўляцца на Горкаўскі аўтамабільны завод. Так, ГАЗ выйшаў на другое месца пасля МТЗ па аб’ёмах спажывання матораў ММЗ.

У 2012 годзе адкрытае акцыянернае таварыства «Мінскі маторны завод» было пераўтворана ў адкрытае акцыянернае таварыства *«Кіруючая кампанія холдынгу „Мінскі маторны завод“»*. Так, на базе Мінскага маторнага завода быў створаны холдынг, дзе сам ММЗ быў галаўным прадпрыемствам з філіяламі ў Стоўбцах, Лідзе, Гомелі і Жыткавічах.

## Генеральныя дырэктары 
* Мікалай Іванавіч Лобач (1999—2014),
* Аляксандр Міраслававіч Батвіннік (з 12 снежня 2022).

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт Мінскага маторнага завода  

Катэгорыя:Машынабудаўнічыя кампаніі Беларусі
Катэгорыя:Прадпрыемствы Мінска
Катэгорыя:1963 год у Мінску
Медаль ордэна прападобнай Ефрасінні Полацкай

**Медаль ордэна прападобнай Ефрасінні Полацкай** () — узнагарода Беларускай праваслаўнай царквы. Заснаваны рашэннем Сінода Беларускай Праваслаўнай Царквы ад 10-11 кастрычніка 2004 года і зацверджаны Найсвяцейшым Патрыярхам Маскоўскім і ўсяе Русі Алексіем II 23 снежня 2004 года. З імем прападобнай Ефрасінні Полацкай звязаны падзвіжніцкія працы па заснаванні манастыроў, праваслаўнага манаства і духоўнай асветы на зямлі Беларусі.

## Статут 
Медаль мае адну ступень. Медаль прападобнай Ефрасінні Полацкай носіцца на левым боку грудзей і размяшчаецца паводле пераліку медалёў пасля медаля ордэна свяціцеля Кірыла Тураўскага.

Медалём прападобнай Ефрасінні Полацкай узнагароджваюцца манахі і прыхаджанне Беларускай Праваслаўнай Царквы за шматгадовую і актыўную духоўна-асветніцкую, катэхізічную і місіянерскую дзейнасць, якія зрабілі адмысловы ўнёсак у справу заснавання і адраджэння манастыроў, дабрачынную дапамогу, накіраваную на аднаўленне праваслаўных святынь на Беларускай зямлі.

## Апісанне 
Медаль мае форму крыжа-квадрыфолія, памер якога 35,5x35,5 мм, верхні канец яго завяршаецца вушкай для падвескі да калодкі. Сегменты канцоў крыжа пакрыты зялёнай эмаллю. Паміж канцамі асноўнага крыжа выступаюць міліметровыя сегменты малога крыжа.

Аверс медалю займае круглы пазалочаны медальён дыяметрам 20 мм з выявай прападобнай Ефрасінні. Святая трымае ў правай руцэ крыж, у левай — храм. Выява прападобнай Ефрасінні рэльефна адчаканена. Злева і справа ад прападобнай, на ўзроўні яе плячэй, на матавым поле пазалочанага медальёна адчаканены гарызантальны надпіс у адзін шэраг: «ПР ЕВФРОСИНИЯ». Медальён атачае 3 мм зялёнае кольца з надпісам стылізаваным шрыфтам у адзін шэраг: «ПРЕПОДОБНАЯ ЕВФРОСИНИЯ ИГУМЕНИЯ ПОЛОЦКАЯ+».

Рэверс медаля паліраваны і мае выпуклы гарызантальны надпіс стылізаваным шрыфтам у пяць радкоў: «Возсия благодать в подвизех жития Твоего». Медаль падвешана да прамавугольнай вертыкальнай латуневай калодкі, вышыня якой складае 52,7 мм. Шырыня адпавядае шырыні, абцягвальнай стужачкі (24 мм). Стужачка працягнута ў прарэзы ўверсе і ўнізе калодкі. Стужачка на калодцы зялёнага колеру з больш цёмнай гладкай выявай шасціканцовага крыжа прападобнай Ефрасінні Полацкай. На адваротным боку калодкі маецца прыстасаванне для мацавання. Уручаецца медаль у аксамітавым ці пластыкавым футарале.

З медалём выдаецца грамата зялёнага колеру памерам 210x296 мм у развароце.

## Спасылкі 
* Положение о наградах Белорусской Православной Церкви  

прападобнай Ефрасінні Полацкай
Катэгорыя:З’явіліся ў 2004 годзе
Катэгорыя:Аб’екты, названыя ў гонар Ефрасінні Полацкай
Таццяна Аляксееўна Струк

**Таццяна Аляксееўна Струк** (нар. , в. Лебядзінае Чачэрскага раёна Гомельскай вобласці) — беларускі эканаміст і гаспадарчы дзеяч, член Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 5-га склікання.

## Біяграфія 
Скончыла Гомельскі сельскагаспадарчы тэхнікум (бухгалтар), Беларускую дзяржаўную сельскагаспадарчую акадэмію (эканаміст).

Працавала эканамістам па працы ў калгасе «Кастрычнік», бухгалтарам у калгасе імя С.Кірава, бухгалтарам, намеснікам галоўнага бухгалтара, галоўным бухгалтарам, старшынёй калгаса «50 гадоў БССР» Чачэрскага раёна, дырэктарам-прадпрымальнікам прыватнага сельскагаспадарчага ўнітарнага прадпрыемства «Отар» Чачэрскага раёна.

Дырэктар адкрытага акцыянернага таварыства «Отар» Чачэрскага раёна.

Выбіралася дэпутатам Чачэрскага раённага Савета дэпутатаў 18-га, 23-га і 24-га скліканняў, Отарскага сельскага Савета дэпутатаў 26-га склікання, членам Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 5-га склікання.

## Узнагароды 
Узнагароджана медалём «За працоўныя заслугі», юбілейнымі медалямі «70 год вызвалення Рэспублікі Беларусь ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў», «70 гадоў Перамогі ў Вялікай Айчыннай вайне 1941—1945 гг.», Ганаровай граматай Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь, ганаровымі граматамі Гомельскага аблвыканкама, Чачэрскага райвыканкама і Чачэрскага раённага Савета дэпутатаў.

Удастоена звання «Ганаровы грамадзянін Чачэрскага раёна Гомельскай вобласці». Чалавек года Гомельскай вобласці (2010) у намінацыі «Чалавек на зямлі». Лепшы кіраўнік года (2009, 2010, 2011, 2013, 2014).
 
Занесена на раённую Дошку пашаны.

* Ордэн Працоўнай Славы (2025).

Катэгорыя:Члены Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 5-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Чачэрскага раённага Савета дэпутатаў
Катэгорыя:Дэпутаты мясцовых саветаў Беларусі 18-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты мясцовых саветаў Беларусі 23-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты мясцовых саветаў Беларусі 24-га склікання
Катэгорыя:Ганаровыя грамадзяне Чачэрскага раёна
Катэгорыя:Старшыні калгасаў
Катэгорыя:Дырэктары саўгасаў
Катэгорыя:Эканамісты Беларусі
Таццяна Дзмітрыеўна Удавенка

**Таццяна Дзмітрыеўна Удавенка** (нар. , Арджанікідзаўская Сунжанскага раёна Чачэна-Інгушскай АССР) — беларускі дзяржаўны дзеяч, член Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 5-га склікання.

## Біяграфія 
Скончыла Днепрапятроўскі дзяржаўны ўніверсітэт, інжынер-хімік.

Працавала малодшай медсястрой, рэгістратарам Днепрапятроўскага гарадскога анкалагічнага дыспансера, інжынерам аддзела галоўнага тэхнолага, інжынерам-тэхнолагам Александрыйскага электрамеханічнага завода імя XXV з’езда КПСС Кіраваградскай вобласці УССР, лабарантам цэнтральнай вымяральнай лабараторыі, інжынерам лабараторыі, выконваючым абавязкі старшага інжынера — загадчыкам лабараторыі, старшым інжынерам — загадчыкам лабараторыі, загадчыкам лабараторыі цэнтральнай базы вытворчага абслугоўвання вытворчага аб’яднання «Комінафта» г. Усінска (Комі АССР), дыспетчарам-таваразнаўцам вытворча-камерцыйнага прадпрыемства «ТэхнаМіг» г. Луніна Брэсцкай вобласці.

Дырэктар вытворчага прыватнага ўнітарнага прадпрыемства «Вікторыя».

Дэлегат трэцяга і чацвёртага Усебеларускага народнага сходу.

Выбіралася дэпутатам Брэсцкага абласнога Савета дэпутатаў 26-га склікання, членам Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 5-га склікання.

## Узнагароды 
Узнагароджана медалём «За працоўныя заслугі», юбілейнымі медалямі «70 год вызвалення Рэспублікі Беларусь ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў», «70 гадоў Перамогі ў Вялікай Айчыннай вайне 1941—1945 гг.», Ганаровай граматай Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь, медалём Беларускай праваслаўнай царквы святой прападобнай Ефрасінні Полацкай, ганаровымі граматамі Лунінецкага райвыканкама, Лунінецкага раённага Савета дэпутатаў, Брэсцкага аблвыканкама, нагрудным знакам «Лепшы прадпрымальнік года» (2006, 2010), дыпломамі Брэсцкага аблвыканкама «Чалавек года» (2005, 2008) з занясеннем на абласную Дошку пашаны.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Члены Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 5-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Брэсцкага абласнога Савета дэпутатаў 26-га склікання
Катэгорыя:Інжынеры Беларусі
Удавенка

**Удавенка** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Генадзь Іосіфавіч Удавенка (1931—2013) — украінскі дыпламат і палітык, народны дэпутат Украіны 3-га і 4-га скліканняў.
* Таццяна Дзмітрыеўна Удавенка (нар. 1954) — беларускі дзяржаўны дзеяч.
Каменскі сельсавет (Мазырскі раён)

**Ка́менскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Мазырскага раёна Гомельскай вобласці. Цэнтр — аграгарадок (да 2011 г. вёска) Каменка.

Утвораны 20 жніўня 1924 года як **Бокаўскі (Вялікабокаўскі) сельсавет** у складзе Мазырскага раёна Мазырскай акругі БССР. Цэнтр — вёска Вялікі Бокаў. З 5 кастрычніка 1926 года ў складзе Слабадскога раёна, з 4 жніўня 1927 года — у складзе Каралінскага раёна той жа акругі. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Каралінскім раёне БССР, які 5 лютага 1931 года перайменаваны ў Ельскі. 1 красавіка 1931 года перайменаваны ў **Каменкаўскі (Каменскі) сельсавет** цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Каменка. З 5 красавіка 1935 года ў складзе Мазырскага раёна, з 21 чэрвеня 1935 года — Мазырскай акругі, з 20 лютага 1938 года — Палескай вобласці, з 8 студзеня 1954 года — Гомельскай вобласці. 26 лістапада 1959 года ў склад Слабадскога сельсавета перададзены 3 населеныя пункты (Рудня, Чарамашня і Шчакатава). 6 лютага 1964 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Мялешкавіцкага сельсавета. У 1964 годзе ў склад сельсавета з Міхалкаўскага сельсавета перададзены 4 населеныя пункты (Ляхаўцы, Малы Бокаў, Рудня і Стараселле), якія 6 ліпеня 1970 года вернуты назад у склад Міхалкаўскага сельсавета. У 1975 годзе на тэрыторыі сельсавета ўтвораны пасёлак Сасновы. 28 снежня 2005 года перайменаваны ў Каменскі сельсавет.

Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 2203 чалавекі, з іх 93,9 % — беларусы, 4,1 % — рускія, 1,5 % — украінцы; паводле перапісу 2019 года — 1942 чалавекі.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.


Катэгорыя:Былыя сельсаветы Слабадскога раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Ельскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Спіс пласцініставусых Беларусі

Спіс **пласцініставусых** Беларусі.

## Падсямейства  
### Род  
* 

## Падсямейства  
### Род  
* 

### Род  
* 
* 
* 
* 

### Род  
* 

### Род  
* 
* 
* 

### Род  
* 
* 
* 

### Род  
* 
* 

### Род  
* 

### Род  
* 

### Род  
* 
* 

### Род  
* 

### Род  
* 

### Род  
* 
* 

### Род  
* 

### Род  
* 

### Род  
* 

### Род  
* 

### Род  
* 

### Род  
* 
* 
* 

### Род  
* 

### Род  
* 

### Род  
* 

### Род  
* 

### Род  
* 

### Род  
* 

### Род  
* 
* 

### Род  
* 

### Род  
* 

### Род  
* 

### Род  
* 

### Род  
* 

### Род  
* 

## Падсямейства  
### Род  
* 

### Род  
* 
* 
* 
* 

### Род  
* 

### Род  
* 
* 

### Род  
* 

### Род  
* 

### Род  
* 
* 
* 
* 

### Род  
* 

### Род  
* 

### Род  
* 

## Падсямейства  
### Род  
* 

## Падсямейства  
### Род  
* 
* 
* 

### Род  
* 
* 
* 
* 
* 
* 

### Род  
* 

### Род  
* 
* 

### Род  
* 

### Род  
* 

### Род  
* 

## Падсямейства  
### Род  
* 

### Род  
* 

### Род  
* 

## Падсямейства  
### Род  
* 

### Род  
* 

### Род  
* 

### Род  
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* Семейство SCARABEIDAE (Пластинчатоусые) 

*
Пласцініставусыя
Яцак Курань

**Я́цак Ку́рань** (; , Львоў — , Варшава) — польскі палітык і прафсазны дзеяч, у гады ПНР — адзін з дысідэнтаў і апазіцыянераў.

У 1957 годзе скончыў гістарычны факультэт Варшаўскага ўніверсітэта.

У 1964 годзе Курань напісаў адкрыты ліст да кіраўніцтва ПАРП з крытыкай, за што атрымаў 3 гады турмы. У 1968 годзе, пасля вызвалення, Яцэк Курань арганізаваў страйк студэнтаў Варшаўскага ўніверсітэта, за што зноў быў асуджаны і адпраўлены ў турму.

У 1980-х гадах Курань прымаў удзел у стварэнні Камітэта абароны рабочых, а ў наступстве — прафсаюза «Салідарнасць». У 1981 году Яцэк Курань ізноў быў інтэрнаваны.

Курань быў удзельнікам польскага «круглага стала», які прывёў да часткова свабодных выбараў і перамогі на іх «Салідарнасці». З 1989 па 2001 год быў дэпутатам Сейма. У 1989—1990 і 1992—1993 гадах быў міністрам працы і грамадскай палітыкі Польшчы.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Прафсаюзныя дзеячы Польшчы
Катэгорыя:Выпускнікі Варшаўскага ўніверсітэта
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Львове
Катэгорыя:Памерлі ў Варшаве
Індустрыяльныя працоўныя свету

**Індустрыяльныя працоўныя свету** () — прафсаюз у ЗША.

Прафсаюз быў заснаваны ў 1905 годзе. На піку сваёй папулярнасці прафсаюз меў каля 100 тысяч членаў і філіялы ў Канадзе і Аўстраліі. Аднак ужо ў 1920-х гадах колькасць членаў прафсаюза пачала падаць, па розных прычынах, сярод якіх былі забарона Індустрыяльных працоўных свету ў Канадзе, канфлікт з Амерыканскай федэрацыяй працы і раскол арганізацыі ў 1924 годзе.

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Прафсаюзы ЗША
Спіс дэпутатаў Смалявіцкага раённага Савета дэпутатаў 28-га склікання

Спіс дэпутатаў Смалявіцкага раённага Савета дэпутатаў 28-га склікання.

## Спасылкі 
* Спіс дэпутатаў Смалявіцкага раённага Савета дэпутатаў 28-га склікання  на smolevichi.gov.by/

Смалявіцкі раён
Міхалкаўскі сельсавет

**Міха́лкаўскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Мазырскага раёна Гомельскай вобласці. Цэнтр — аграгарадок (да 2009 г. вёска) Рудня.

Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Мазырскага раёна Мазырскай акругі БССР. Цэнтр — вёска Міхалкі. З 5 кастрычніка 1926 года ў складзе Слабадскога раёна, з 4 жніўня 1927 года — у складзе Нараўлянскага раёна той жа акругі. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Нараўлянскім раёне БССР, з 21 чэрвеня 1935 года — Мазырскай акругі. 23 жніўня 1937 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Кустаўніцкага нацыянальнага польскага сельсавета. З 20 лютага 1938 года ў складзе Палескай вобласці. З 3 ліпеня 1939 года ў складзе Мазырскага раёна, з 8 студзеня 1954 года — Гомельскай вобласці. 24 сакавіка 1960 года ў склад сельсавета з Барбароўскага сельсавета Нараўлянскага раёна перададзены 3 населеныя пункты (Праўцюкі, Стрэльск і Стрэльская Горка). У 1964 годзе ў склад Каменкаўскага сельсавета перададзены 4 населеныя пункты (Ляхаўцы, Малы Бокаў, Рудня і Стараселле), якія 6 ліпеня 1970 года вернуты ў склад сельсавета. У 1976 годзе ў склад Бібікаўскага сельсавета перададзена вёска Стрэльск. 24 мая 1978 года скасавана вёска Кустаўніца. 4 чэрвеня 1985 года цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Рудня.

Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 1271 чалавек, з іх 91,7 % — беларусы, 5,0 % — рускія, 2,0 % — украінцы; паводле перапісу 2019 года — 1212 чалавек.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.


Катэгорыя:Былыя сельсаветы Слабадскога раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Нараўлянскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Бой за перавал Дэбека

**Бой за перавал Дэбека** — боесутыкненне ў Паўночным Іраку, якое адбылося ў рамках амерыканскага ўварвання ў Ірак, падчас чаго ажыццёўлена выцясненне амерыканскім спецназам і курдскімі баевікамі іракскіх войск з перавала каля вёскі Дэбека, што паміж Масулам і Кіркукам. Вырашальную ролю ў перамозе кааліцыі адыграла прымяненне супраць іракскіх танкаў СТКР FGM-148 Javelin.

Бой пачаўся 6 красавіка 2003 года, калі 26 «зялёных берэтаў» сіл СпП арміі ЗША атрымалі загад захапіць стратэгічна важны перавал. Яго захоп дазваляў перарэзаць шашы 2 і спыніць перамяшчэнне іракскіх войск на поўначы, а таксама даць штуршок да захопу важных нафтавых радовішчаў Кіркука.

Спярша рушыла паветраная атака сіламі бамбардзіроўшчыкаў B-52. Спецназ пры падтрымцы курдскіх апалчэнцаў «Пешмерга» дасягнулі іракскіх пазіцый.

Курды прыступілі да зачысткі міннага поля на падыходзе да перавала. Іракскія войскі атакавалі і прымусілі кааліцыйныя сілы схавацца за пясчанымі ўступамі. Але ў выніку контратакі спецназ і курды прымусілі іракцаў адступіць да верхняй частцы хрыбта і заняць пазіцыі ў бункерах, адначасна паланіўшы каля 20 іракскіх салдат.

Узлезшы на невялікі пагорак, які затуляе перавал з поўдня, кааліцыйныя войскі сутыкнуліся з іракскім механізаваным корпусам, і чатыры з паловай гадзіны працягваўся бой. Два іракскіх бронетранспарцёры і два грузавікі былі знішчаны. Неўзабаве пасля гэтага тым жа спосабам былі знішчаны яшчэ два іракскіх БТР і грузавік. Іракцы спынілі наступленне і перайшлі да абароны.

Пазней тры іракскія грузавікі пад’ехалі да курдскай пазіцыі, міргаючы фарамі. Гэта была ілжывая спроба капітуляцыі, накіраваная на прыкрыццё апошняй атакі іракскіх войск. У гэты час да пазіцыях кааліцыйных сіл вылучыліся тры іракскіх бронетранспарцёры і тры грузавікі з салдатамі, пры падтрымцы чатырох танкаў Т-55. Кааліцыйныя войскі здзейснілі манеўр і схаваліся за грэбнем, каб контратакаваць. У выніку жорсткі адказ спецназа і курдаў спыніў іракскае прасоўванне і дапамог забяспечыць тактычную перамогу кааліцыі.

 

## Літаратура 
* Lowery, Nathan S., "The Battle for Debecka Crossroads", Tip of the Spear, Winter 2005
Катэгорыя:Канфлікты 2003 года
Катэгорыя:Бітвы і аперацыі Іракскай вайны
Катэгорыя:Красавік 2003 года
Катэгорыя:Падзеі 6 красавіка
Катэгорыя:Падзеі 7 красавіка
Віктар Васільевіч Грышын

**Віктар Васільевіч Грышын** (; , Серпухаў — , Масква) — савецкі палітык і дзяржаўны дзеяч.

Нарадзіўся ў сям’і рабочых. У 1928 годзе скончыў Серпухаўскую чыгуначную школу. У 1933 годзе скончыў Маскоўскі геадэзічны тэхнікум, а ў 1937 годзе — Маскоўскі тэхнікум паравознай гаспадаркі імя Ф. Э. Дзяржынскага.

З 1939 года — член УКП (б).

У 1956 годзе быў абраны старшынёй УЦСПС і членам Цэнтральнага Камітэта КПСС. Пасаду старшыні УЦСПС Віктар Грышын займаў да 1967 года. У 1967 годзе Грышын быў вызвалены ад пасады старшыні УЦСПС і прызначаны на пасаду першага сакратара Маскоўскага гаркама. У 1985 годзе, з пачаткам перабудовы, вызвалены ад гэтай пасады і адпраўлены на пенсію. Яго месца заняў Барыс Ельцын, будучы прэзідэнт Расіі.

Памёр 25 мая 1992 года. Пахаваны ў Маскве на Новадзявочых могілках.

Катэгорыя:Члены Палітбюро ЦК КПСС
Катэгорыя:Члены КПСС
Катэгорыя:Кіраўнікі Масквы
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Маскоўскай вобласці
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета СССР 4-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета СССР 5-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета СССР 6-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета СССР 7-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета СССР 8-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета СССР 9-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Савета Саюза Вярхоўнага Савета СССР 10-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Савета Саюза Вярхоўнага Савета СССР 11-га склікання
Катэгорыя:Двойчы Героі Сацыялістычнай Працы
Катэгорыя:Члены ЦК КПСС
Катэгорыя:Дэпутаты Савета Саюза Вярхоўнага Савета СССР ад акруг РСФСР
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета СССР 3-га склікання
Катэгорыя:Члены Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета РСФСР 6-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета РСФСР 7-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета РСФСР 8-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета РСФСР 9-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета РСФСР 10-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета РСФСР 11-га склікання
Інстытут археалогіі і этналогіі Польскай Акадэміі навук

**Інстытут археалогіі і этналогіі Польскай Акадэміі навук** () — навукова-даследчы інстытут Польскай акадэміі навук.

## Гісторыя 
Інстытут быў створаны 19 лістапада 1953 г. ў выніку пераўтварэння Упраўлення даследаванняў вытокаў польскай дзяржавы, якое існавала з 1949 года. Да 1992 года ён называўся **Інстытутам гісторыі матэрыяльнай культуры**. 

У статутныя задачы інстытута ўваходзіць інтэграцыя навуковых даследаванняў у галіне ведаў пра гісторыю і грамадства з упорам на археалагічныя, гістарычныя і культурныя метады дзейнасці.

## Цэнтры 
Па стане на 2020 год інстытут падзяляўся на цэнтры:
* міждысцыплінарных археалагічных даследаванняў;
* дагістарычных і сярэднявечных даследаванняў;
* сярэднявечнай археалогіі краін Балтыі;
* даследаванняў культуры позняй антычнасці і ранняга сярэднявечча;
* археалогіі гор і нагор’я;
* цэнтр па старажытных тэхналогіях;
* сучаснай этналогіі і антрапалогіі;
* гісторыя матэрыяльнай культуры сярэднявечча і новага часу;
* Незалежная лабараторыя дагістарычнай здабычы крэменю.

Катэгорыя:Інстытуты Польскай акадэміі навук
Катэгорыя:Археалагічныя арганізацыі
Катэгорыя:З’явіліся ў 1953 годзе
Спіс лаўрэатаў Нобелеўскай прэміі па літаратуры

**Но́белеўская прэ́мія па літаратуры** () — прэстыжная ўзнагарода за дасягненні ў галіне літаратуры, якая штогод прысуджаецца Шведскай каралеўскай акадэміяй навук у Стакгольме. Адна з пяці Нобелеўскіх прэмій, заснаваных у 1895 годзе паводле запавету шведскага хіміка Альфрэда Нобеля, які памёр у 1896 годзе. Гэтыя прэміі прысуджаюцца за выдатныя заслугі ў галінах хіміі, фізікі, літаратуры, міру і фізіялогіі або медыцыны.

Нобелеўская прэмія па літаратуры прысуджаецца штогод з 1901 года. Па стане на 2021 год прэмія была прысуджана 118 лаўрэатам, з іх 16 — жанчыны. Усяго 8 разоў узнагароджанне не праводзілася: у 1914, 1918, 1935, 1940—1943 гадах, 2018 (уручана ў 2019):

# члены Шведскай каралеўскай акадэміі навук;
# прафесары літаратуры і мовазнаўства з вышэйшых навучальных устаноў;
# лаўрэаты Нобелеўскай прэміі па літаратуры;
# старшыні аўтарскіх саюзаў, якія прадстаўляюць літаратурную творчасць у адпаведных краінах.

Ацэнку заяў і адбор кандыдатаў робіць Нобелеўскі камітэт па літаратуры. З іх ліку Шведская акадэмія абірае лаўрэатаў.
* Пры ўручэнні прэміі вядомы толькі імёны лаўрэатаў. Усе іншыя намінацыі і меркаванні чальцоў Нобелеўскага камітэта па літаратуры трымаюцца ў сакрэце цягам .

## Заўвагі 
## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт Шведскай каралеўскай акадэміі навук
* Афіцыйны сайт Фонду Нобеля
* Нобелеўскія лаўрэаты на сайце Nobelprize.org


Літаратура
Медыцынскі ўніверсітэт у Любліне

**Медыцынскі ўніверсітэт у Любліне** () — польская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта і спецыялізацыяй у сферы медыцынскіх навук, якая знаходзіцца ў Любліне.

## Гісторыя 
Гісторыя выкладання медыцыны ў Любліне ўзыходзіць да 1944 года, калі быў заснаваны Універсітэт Марыі Складоўскай-Кюры. У тым жа годзе там быў створаны медыцынскі факультэт, годам пазней — таксама фармацэўтычны факультэт. Першым дэканам медыцынскага факультэта быў Ян Генрых Любенецкі. У 1950 годзе факультэт быў аддзелены ад Універсітэта Марыі Складоўскай-Кюры і стаў самастойнай Медыцынскай акадэміяй. У наступныя гады ўніверсітэт дынамічна развіваўся, ствараючы новыя факультэты і філіялы. У 2003 годзе акадэмія атрымала імя прафесара Фелікса Скубішэўскага. 22 сакавіка 2008 года вучэльня стала ўніверсітэтам.

## Структура 
* Лячэбна-стаматалагічны факультэт
* Лячэбны факультэт
* Фармацэўтычны факультэт
* Факультэт навук аб здароўі

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўніверсітэта

Катэгорыя:Навучальныя ўстановы з польскай мовай навучання
Катэгорыя:Люблін
Катэгорыя:Універсітэты Польшчы
Катэгорыя:Медыцынскія вышэйшыя навучальныя ўстановы
Медыцынскі ўніверсітэт у Беластоку

**Медыцынскі ўніверсітэт у Беластоку** () — польская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта і спецыялізацыяй у сферы медыцынскіх навук, якая знаходзіцца ў Беластоку.

## Агульная характарыстыка 
Дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова медыцынскага профілю была створана 3 лютага 1950 года. Да 2008 года ўстанова называлася Медыцынскай акадэміяй у Беластоку.

Да 2000 года ва ўніверсітэце вучонае званне прафесара атрымалі 189 чалавек, ступень доктара хабілітаванага — 255 чалавек і доктарскую ступень — 1586 чалавек. Універсітэт прысвоіў званне доктара honoris causa 42 людзям, навучаў многіх лекараў з краін, якія развіваюцца, у асноўным з Блізкага Усходу, Паўночнай Афрыкі і Лацінскай Амерыкі.

У цяперашні час у склад навукова-педагагічнага персаналу вучэльні ўваходзяць 816 выкладчыкаў, у тым ліку 128 прафесараў, 141 доктар хабілітаваны і 372 дактары медыцыны. Яны прадстаўляюць амаль усе спецыяльнасці медыцынскай навукі, стаматалогіі, фармацыі і медыцынскай аналітыкі. Амаль 90 % прафесараў і хабілітаваных дактароў, якія ў цяперашні час працуюць ва ўніверсітэце, з’яўляюцца выпускнікамі гэтай жа вучэльні. Больш за 30 выпускнікоў Медыцынскага ўніверсітэта ў Беластоку, прафесараў і дактароў навук выконваюць кіруючыя функцыі ў іншых медыцынскіх універсітэтах, інстытутах і медыцынскіх установах, па ўсёй Польшчы і за мяжой.

## Структура 
### Факультэты 
* Лячэбны факультэт
* Фармацэўтычны факультэт
* Факультэт навук аб здароўі

### Іншыя структурныя адзінкі 
* Цэнтр эксперыментальнай медыцыны
* Еўрарэгіянальная лабараторыя фармацэўтычнага аналізу
* Еўрарэгіянальны фармацэўтычны цэнтр
* Цэнтр інавацыйных даследаванняў
* Лабараторыя малекулярнай візуалізацыі

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўніверсітэта

Катэгорыя:Навучальныя ўстановы з польскай мовай навучання
Катэгорыя:Адукацыя ў Беластоку
Катэгорыя:Універсітэты Польшчы
Катэгорыя:Медыцынскія вышэйшыя навучальныя ўстановы
Мікалай Казак

**Мікалай Казак**:
* Мікалай Станіслававіч Казак (нар. 1945) — беларускі фізік
* Мікалай Пятровіч Казак (нар. 1977) — беларускі спартсмен. Майстар спорту Рэспублікі Беларусь міжнароднага класа.
Вуліца Свярдлова (Полацк)

**Вуліца Свярдлова** — вуліца ў цэнтры Полацка.

## Гісторыя 
У пачатку XX стагоддзя насіла назву *Задзвінская*, бо вяла да пераправы цераз Дзвіну на вуліцу Лепельскую (сучасная 23 Гвардзейцаў).

Савецкія ўлады перайменавалі вуліцу ў гонар расійскага рэвалюцыянера Якава Свярдова.

Да Кастрычніцкай рэвалюцыі паміж Задзвінскай і Лепельскай вуліцамі існавала паромная пераправа цераз Дзвіну.

У 1941 годзе частка вуліцы Свярдлова ўваходзіла ў яўрэйскае гета.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Вуліцы Полацка
Ганна Тарасаўна Анішчук

**Ганна Тарасаўна Анішчук** (нар. , в. Млынавэ Ратнэўскага раёна Валынскай вобласці, Украіна) — беларускі настаўнік і палітык.

## Біяграфія 
Скончыла Кіеўскі дзяржаўны педагагічны інстытут, настаўнік гісторыі, грамадазнаўства.

Працоўную дзейнасць пачала настаўніцай гісторыі Канышчанскай васьмігадовай школы ва Украіне. Працавала настаўніцай гісторыі Выдраніцкай сярэдняй школы, загадчыкам музея ў сяле Картэлісы Ратнэўскага раёна, старшым навуковым супрацоўнікам навукова-экспазіцыйнага аддзела мемарыяльнага комплексу «Брэсцкая крэпасць-герой». Была настаўнікам гісторыі, намеснікам дырэктара па выхаваўчай рабоце, дырэктарам сярэдняй школы № 11 горада Брэста. Займала пасаду дырэктара дзяржаўнай установы адукацыі «Гімназія № 6 г. Брэста імя Маршала Савецкага Саюза Г. К. Жукава».

Выбіралася дэпутатам Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 4-га склікання.

У красавіку 2024 года была выбрана дэлегаткай на Усебеларускі народны сход 7-га склікання ад Беларускага грамадскага аб’яднання ветэранаў.

## Узнагароды 
Мае Падзячнае пісьмо Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь. Узнагароджана Ганаровай граматай Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь, Ганаровай граматай Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 4-га склікання
Катэгорыя:Дэлегаты Усебеларускага народнага сходу 7-га склікання
Івянецкае партызанскае злучэнне

**Івянецкае партызанскае злучэнне** — было створана ў 1943 годзе паводле рашэння Баранавіцкага падпольнага абкома КП(б)Б. Дзейнічала на акупаванай тэрыторыі Валожынскага, Івянецкага, Стаўбцоўскага, Дзяржынскага, Мінскага, Заслаўскага, Радашковіцкага раёнаў, уваходзіла ў склад Баранавіцкага партызанскага злучэння.

## Камандаванне 
Камандзір — кіраўнік Івянецкага міжраённага партыйнага цэнтра Рыгор Аляксандравіч Сідарок (Дубаў), начальнік штаба — Рафаіл Людвігавіч Васілевіч, У. К. Курленка, Георгій Васілевіч Будай.

## Склад 
Аб'ядноўвала партызанскія брыгады:
* Партызанская брыгада імя І. В. Сталіна;
* Партызанская брыгада імя В. П. Чкалава;
* Партызанская брыгада імя Г. К. Жукава;
* 18-я партызанская брыгада імя М. В. Фрунзе;
* Партызанская брыгада імя П. К. Панамарэнкі;
* Партызанская брыгада імя М. А. Шчорса;
* Партызанская брыгада «За Савецкую Беларусь»;
асобна дзейныя атрады:
* партызанскі атрад Дз. А. Дзенісенкі (пазней 1-я Беларуская кавалерыйская партызанская брыгада);
* Партызанскі атрад П. А. Алыбіна;
* Партызанскі атрад імя М. І. Кутузава;
* 106-ы партызанскі атрад.

У кастрычніку 1943 года брыгада імя Жукава і атрад Дзенісенкі былі перададзены для фарміравання Стаўбцоўскага партызанскага злучэння, у снежні 1943 — студзені 1944 гадоў партызанская брыгада імя Фрунзе была перадыслацыравана і ўключана ў склад Баранавіцкага партызанскага злучэння паўднёвай зоны.

На час злучэння з Чырвонай Арміяй 4—6 ліпеня 1944 года налічвала 5 500 партызан.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Савецкія партызанскія злучэнні, брыгады і атрады на акупіраванай тэрыторыі Беларусі (1941—1944)
Катэгорыя:З’явіліся ў 1943 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 1944 годзе
Мікалай Мікалаевіч Мязга

**Мязга Мікалай Мікалаевіч** (нар. , Ражковічы, Пружанскі раён, Брэсцкая вобласць) — беларускі гісторык, педагог, доктар гістарычных навук (2017), прафесар (2020).

## Біяграфічныя звесткі 
* 1989 год — скончыў Гомельскі дзяржаўны ўніверсітэт імя Францыска Скарыны па спецыяльнасці «Гісторыя», пасля чаго пачаў працаваць у гэтым жа ўніверсітэце.
* 1996 год — абараніў кандыдацкую дысертацыю ў Беларускім дзяржаўным універсітэце на тэму «Палітыка Рапала і польска-савецкія адносіны ў 1922—1926 гадах» па спецыяльнасці 07.00.03 — сусветная гісторыя.
* 2001 год — атрымаў вучонае званне дацэнта.
* 2004 год — прызначаны на пасаду дэкана гістарычнага факультэта Гомельскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя Францыска Скарыны.
* 2016 год — абараніў доктарскую дысертацыю ў Беларускім дзяржаўным універсітэце на тэму «Савецка-польскія адносіны ў савецкай і польскай гістарыяграфіі 1918—1941 гг.» па спецыяльнасці 07.00.09 — гістарыяграфія, крыніцазнаўства і метады гістарычнага даследвання.
* 2016 год — прызначаны на пасаду загадчыка кафедры сусветнай гісторыі Гомельскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя Францыска Скарыны.
* 2017 год — член савета па абароне кандыдацкіх дысертацый па гісторыі пры Магілёўскім дзяржаўным універсітэце імя А. А. Куляшова.
* 2017 год — член рэдакцыйнай калегіі спецыялізаванага навуковага выдання «Часопіс Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. Гісторыя».
* 2020 год — Вышэйшая атэстацыйная камісія Рэспублікі Беларусь прысвоіла М. М. Мязгу вучонае званне прафесара.

## Навуковая дзейнасць 
Асноўныя навуковыя даследаванні прысвечаны гісторыі міждзяржаўных адносін СССР і Польшчы ў 1920-1930-я гады і месца ў іх беларускіх зямель, гісторыі міжнародных адносін у Еўропе ў міжваенны перыяд, айчыннай і замежнай гістарыяграфіі гэтых пытанняў. Вывучае месца Беларусі ў палітыцы еўрапейскіх дзяржаў у 1914—1991 гадах, праблемы асвятлення гісторыі Заходняй Беларусі ў гістарыяграфіі СССР і Польшчы, месца гістарычнай навукі ў ідэйна-палітычным супрацьстаянні СССР і Польшчы ў перыяд паміж сусветнымі войнамі і інш.

## Бібліяграфія 
* Беларусь у еўрапейскай палітыцы, 1918—1925 гг.: Нарысы / Р. Р. Лазько, А. М. Кротаў, М. М. Мязга. — Гомель: ГДУ, 2003. — 126 с.
* В тисках Рапалло: германский фактор в польско-советских отношениях 1921―1926 годов / Н. Н. Мезга. — Гомель: ГГУ, 2010. — 195 с.
* Между наукой и политикой: советско-польские отношения в историографии России и Польши 1918—1941 годов / Н. Н. Мезга. — Гомель: ГГУ, 2014. — 235 с.
* Гомельский государственный университет имени Франциска Скорины (1930―2015 годы) / А. И. Зеленкова, Н. Н. Мезга, М. П. Савинская. — Гомель: ГГУ, 2015. — 266 с.
* Навейшая гісторыя краін Азіі і Афрыкі: вучэбны дапаможнік для студэнтаў устаноў вышэйшай адукацыі па спецыяльнасцях «Гісторыя», «Гісторыя і грамадазнаўчыя дысцыпліны» / Л. У. Гаўрылавец, М. М. Мязга. — Мінск: Народная асвета, 2017. — 335 с.
* Советско-польские отношения 1921―1926 годов: новый этап противостояния / Н. Н. Мезга. — Гомель: ГГУ, 2019. — 229 с.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Гісторыкі Беларусі
Катэгорыя:Дэканы ГДУ імя Ф. Скарыны
Прудкоўскі сельсавет (Мазырскі раён)

**Прудко́ўскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Мазырскага раёна Гомельскай вобласці. Цэнтр — аграгарадок (да 2011 г. вёска) Прудок.

Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Мазырскага раёна Мазырскай акругі БССР. З 5 кастрычніка 1926 года ў складзе Слабадскога раёна, з 4 жніўня 1927 года — у складзе Калінкавіцкага раёна той жа акругі. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Калінкавіцкім раёне БССР. З 27 верасня 1930 года ў складзе Мазырскага раёна, з 21 чэрвеня 1935 года — Мазырскай акругі, з 20 лютага 1938 года — Палескай вобласці, з 8 студзеня 1954 года — Гомельскай вобласці.

Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 1092 чалавекі, з іх 93,2 % — беларусы, 4,4 % — рускія, 1,6 % — украінцы; паводле перапісу 2019 года — 881 чалавек.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.


Катэгорыя:Былыя сельсаветы Слабадскога раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Калінкавіцкага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Аляксандр Ільіч Антаненка

**Аляксандр Ільіч Антаненка** (нар. , Слаўгарад Магілёўскай вобласці) — беларускі эканаміст і палітык.

## Біяграфія 
Скончыў Ленінградскі фінансава-эканамічны інстытут імя М. А. Вазнясенскага (эканаміст), Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь (дзяржаўнае кіраванне нацыянальнай эканомікай).

Служыў у радах Узброеных Сіл. Працаваў майстрам, старшым майстрам механазборачнага ўчастка, начальнікам аддзела працы і заработнай платы Гродзенскага вытворчага аб’яднання па выпуску тэхналагічнай аснасткі. Быў інструктарам прамыслова-транспартнага аддзела Гродзенскага гаркама КПБ, інструктарам аддзела лёгкай прамысловасці і тавараў народнага спажывання, кансультантам сацыяльна-эканамічнага аддзела Гродзенскага абкама КПБ. Працаваў начальнікам інспекцыі дзяржаўнага падатковага камітэта па гораду Гродна, намеснікам начальніка і начальнікам інспекцыі дзяржаўнага падатковага камітэта па Гродзенскай вобласці, начальнікам аддзела Гродзенскага абласнога ўпраўлення акцыянернага ашчаднага банка «Беларусбанк». Займаў пасады загадчыка фінансавага аддзела, старшыні Гродзенскага гарвыканкама.

Выбіраўся дэпутатам Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 4-га склікання.

## Узнагароды 
Узнагароджаны медалём «За працоўныя заслугі», Ганаровай граматай Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь, Ганаровай граматай Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь.

Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 4-га склікання
Катэгорыя:Эканамісты Беларусі
Катэгорыя:Старшыні Гродзенскага гарадскога выканаўчага камітэта
Лідскае партызанскае злучэнне

**Лідскае партызанскае злучэнне** — злучэнне партызанскіх брыгад і атрадаў, якія змагаліся з немцамі на акупаванай тэрыторыі Воранаўскага, Лідскага, Любчанскага, Навагрудскага і Юрацішкаўскага раёнаў. Уваходзіла ў склад Баранавіцкага партызанскага злучэння.

Злучэнне было створанае ў красавіку 1943 года, паводле рашэння Баранавіцкага падпольнага абкама КП(б)Б. Камандзір — першы сакратар Лідскага міжрайпартцэнтра і Лідскага падпольнага гаркама-райкама Яфім Данілавіч Гапееў.

## Склад 
Злучэнне яднала шэсць партызанскіх брыгад:
* Партызанская брыгада імя Аляксандра Неўскага;
* Партызанская брыгада імя Ф. Э. Дзяржынскага;
* Партызанская брыгада імя С. М. Кірава;
* Партызанская брыгада імя В. І. Чапаева;
* Партызанская брыгада «Уперад»;
* 1-я Баранавіцкая партызанская брыгада;
Акрамя таго на тэррыторыі Лідскай зоны дзейнічалі асобная брыгада «Няўлоўныя» і атрад «Слаўны», у Навагрудскім раёне размяшчаўся сямейны атрад імя М. І. Калініна. На час злучэння з часцямі Чырвонай Арміі 6—11 ліпеня 1944 года ў брыгадах і атрадах партызанскага злучэння налічвалася 4 200 партызан.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Савецкія партызанскія злучэнні, брыгады і атрады на акупіраванай тэрыторыі Беларусі (1941—1944)
Катэгорыя:З’явіліся ў 1943 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 1944 годзе
Катэгорыя:1943 год у Беларусі
Пётра Шыркоўскі

**Пётра Шыркоўскі** (10 кастрычніка 1925 — 23 снежня 2004) — грамадскі дзеяч беларускай дыяспары ў Вялікабрытаніі.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 10 кастрычніка 1925 года ў вёсцы Новы Свержань Стаўбцоўскага павета Навагрудскага ваяводства ў Польскай Рэспубліцы.

Падчас Другой сусветнай вайны вучыўся ў Нясвіжскай настаўніцкай семінарыі. Разам з іншымі навучэнцамі гімназіі стаў курсантам Мінскай афіцэрскай школы БКА. Як і іншыя навучэнцы школы апынуўся ў 30-й грэнадзёрскай дывізіі пры СС (1-я беларуская), пасля чаго перайшоў на бок саюзнікаў, трапіў у Другі Польскі корпус.

Пасля вайны разам з корпусам у 1946 годзе прыбыў у Вялікабрытанію. Пасяліўся ў Манчэстэры. З 2 снежня 1946 года быў сябрам Згуртавання беларусаў у Вялікабрытаніі. Адзін з заснавальнікаў аддзела ў Манчэстэры, дзе ў розныя гады быў старшынёй і сакратаром арганізацыі. Як прадстаўнік Згуртавання ўваходзіў у манчэстэрскі Каардынацыйны камітэт дапамогавых арганізацый уцекачоў. У 1951 годзе стаў сябрам Згуртавання беларускіх камбатантаў. Доўгі час займаў пасаду адміністратара Беларускага дома ў Манчэстэры. На беларускія нацыянальныя святы (угодкі 25 Сакавіка і Слуцкае паўстанне) разам з іншымі выступоўцамі чытаў прысвечаныя адпаведнай падзеі рэфераты. Быў старшынёй царкоўнага камітэта БАПЦ у Манчэстэры.

Памёр 23 снежня 2005 года. Пахаваны ў Манчэстэры на Паўднёвых могілках.

## Спасылкі 
* Наталля Гардзіенка. Беларусы ў Вялікабрытаніі 

Катэгорыя:Беларусы ў Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Члены Саюза беларускай моладзі
Катэгорыя:Члены Беларускай краёвай абароны
Катэгорыя:Члены 30-й грэнадзёрскай дывізіі войскаў пры СС
Катэгорыя:Выпускнікі Нясвіжскай настаўніцкай семінарыі
Спіс шчаўкуноў Беларусі

Спіс **шчаўкуноў** Беларусі.

## Падсямейства  
### Род  
* 

### Род  
* 
* 

### Род  
* 

## Падсямейства  
### Род  
* 
* 
* 

### Род  
* 
* 
* 

## Падсямейства  
### Род  
* 

## Падсямейства  
### Род  
* 

### Род  
* 

### Род  
* 

### Род  
* 
* 
* 

### Род  
* 

### Род  
* 
* 

### Род  
* 

## Род  
* 
* 

### Род  
* 
* 
* 

### Род  
* 

### Род  
* 

### Род  
* 
* 

### Род  
* 
* 

### Род  
* 

### Род  
* 

### Род  
* 
* 

### Род  
* 

### Род  
* 

### Род  
* 

### Род  
* 
* 
* 
* 

### Род  
* 
* 

## Падсямейства  
### Род  
* 
* 

### Род  
* 
* 
* 
* 
* 

### Род  
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

### Род  
* 

### Род  
* 

### Род  
* 
* 

### Род  
* 

## Падсямейства  
### Род  
* 

## Падсямейства  
### Род  
* 
* 
* 
* 

## Падсямейства  
### Род  
* 
* 

### Род  
* 
* 

### Род  
* 

## Спасылкі 
* Семейство ELATERIDAE (Щелкуны) 

*
Шчаўкуны
Сасхоры

**Сасхоры** () — паселішча ў Мцхецкім муніцыпалітэце Грузіі.

Катэгорыя:Населеныя пункты Грузіі
Яўстафій Яўстаф’евіч Леановіч

**Яўстафій Яўстаф’евіч Леановіч** (нар. , в. Камяніца, цяпер Смаргонскі раён) — беларускі архітэктар, аўтар праектаў шматлікіх станцый метрапалітэна.

## Біяграфія 
Скончыў Маскоўскі архітэктурны інстытут у 1966 годзе. У 1956—1959 гадах працаваў у будаўніча-мантажным упраўленні г. Вэнтспілс (Латвія), у 1966—1969 гадах старшы архітэктар інстытута «Бранскграмадзянпраект» (г. Бранск, Расія). З 1969 года ў Мінску ў інстытуце «Белпрампраект», у 1977—1998 гадах галоўны архітэктар мінскага філіяла маскоўскага інстытута «Метрадзіпратранс».

Пражываў у Мінску.

## Узнагароды 
Адзначаны 1-й прэміяй на Усесаюзным конкурсе за найлепшы праект станцыі Днепрапятроўскага метрапалітэна (1982), 1-й прэміяй на конкурсе за найлепшае архітэктурнае рашэнне станцыі метро другой лініі Мінскага метрапалітэна (1983), прэміяй СМ СССР і залатым медалём за праектаванне і будаўніцтва першага ўчастка Мінскага метрапалітэна (1987), Ганаровай граматай Вярхоўнага Савета БССР (1987).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя