open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
SCART

thumb|250 px|Штэкер SCART

**SCART** ( — «Аб'яднанне вытворцаў радыёпрыёмнікаў і тэлевізараў») — еўрапейскі стандарт для далучэння мультымедыйных прылад, такіх як тэлевізар, відэамагнітафон, DVD-прайгравальнік. Іншыя назвы: Peritel, еўрараздым, Euro-AV.

## Ужыванне 
SCART уніфікуе злучэнне разнастайных прылад, ён аб'ядноўвае ўсе патрэбныя сігналы ў адным шматкантактным штэкеры. У цяперашні час (пачатак 2014 года) прыкладна 2/3 тэлевізараў абсталяваны як мінімум адным раздымам SCART.
Праз SCART магчыма перадача аналагавых і лічбавых каманд. Напрыклад, калі ўключыць відэамагнітафон, то аўтаматычна ўключыцца і тэлевізар.
Пратакол кіравання відэатэхнікай CEC, які перадаецца праз раздым SCART, дазволіў спрасціць наладжванне рознай тэхнікі праз адзін пульт. Напрыклад, з пульта тэлевізара, можна запраграмаваць відэамагнітафон на запіс у патрэбны час перадачы са спадарожнікавага ці кабельнага лічбавагапрыёмніка.

Стандарт не дазваляе далучыць штэкер памылкова. Невялікім абмежаваннем з'яўляецца тое, што патрэбна ўжыць фізічную сілу для злучэння ці адлучэння гнязда і штэкера.

## Распрацоўка 
Да з'яўлення стандарта SCART ужывалася вялікая колькасць разнастайных раздымаў, што часта ўскладняла злучэнне прылад, створаных разнастайнымі фірмамі. Адрозненні меліся як у фізічным выкананні раздымаў, так і ў спецыфікацыях сігналаў.

У 1978 годзе ў Францыі быў распрацаваны стандарт SCART. З 1981 году ў Францыі было забаронена прадаваць тэлевізары, не абсталяваныя раздымам SCART. Ужо з 1984 году SCART стаў стандартам у еўрапейскіх краінах.

## Схема 
thumb|300px|Распіноўка SCART (гняздо)

## Гл. таксама 
* RCA-раздым (AV-раздым)
* Кампанентны раздым (YPbPr-раздым)
* Раздым S-Video
* HDMI-раздым

## Спасылкі 
* Апісанне раздыма SCART 
* Артыкул «SCART» на сайце iXBT
* Апісанне SCART, падрабязная распіноўка, схемы перахаднікоў 

Катэгорыя:Кабельныя раздымы
DVD-прайгравальнік

**DVD-прайгравальнік** або **DVD-плэер** () — прылада, якая прайграе дыскі DVD, звычайна фарматаў DVD-Video і DVD-Audio. Галоўным апаратным складнікам прылады з’яўляецца аптычны прывад для чытання інфармацыі з аптычнага дыска. Праграмны складнік DVD-плэера — гэта ўбудаваная праграма для апрацоўкі і прайгравання змесціва дыска.

Таксама DVD-плэерамі называюць прыкладныя праграмы, прызначаныя для прайгравання DVD-відэа на камп’ютары.

Існуе вялікая колькасць прылад, здольных прайграваць DVD-дыскі рознага змесціва і фармату. Да асноўных можна аднесці:
* камп’ютар ці ноўтбук з убудаваным DVD-прывадам;
* пераносныя DVD-прайгравальнікі з убудаваным відэаэкранам, у тым ліку аўтамабільныя DVD-прайгравальнікі;
* пераносныя DVD-прайгравальнікі без убудаванага відэаэкрана;
* сучасныя гульнявыя кансолі з DVD-прывадам;
* стацыянарныя DVD-прайгравальнікі;
* разнастайныя гібрыды стацыянарных прайгравальнікаў з цвёрдым дыскам, VHS-відэамагнітафонам) альбо CD-прайгравальнікам;
* DVD-рэкордэры — прылады, здольныя не толькі прайграваць, але і запісваць DVD-дыскі

Стацыянарныя прайгравальнікі прызначаны для ўжывання ў складзе хатняга кінатэатру ці непасрэдна з тэлевізарам. Шэраг мадэляў мае магчымасць прайгравання іншых фарматаў: MP3, Audio-CD, VCD, SVCD, JPEG, DVD-Audio і відэафайлаў у фармаце MPEG-4, запісаных на DVD-дыск, а таксама выканання караоке. Многія кітайскія мадэлі абсталяваны эмулятарамі старых гульнявых прыставак і маюць у камплекце геймпад і дыск з гульнямі. Існуюць гульні для DVD-плэераў (інтэрактыўныя DVD-Video), у асноўным навучальныя і квэсты (не варта блытаць з DVD-ROM носьбітамі для PC). Таксама сучасныя мадэлі маюць убудаваны USB-раздым для прайгравання відэа і аўдыя файлаў розных фарматаў з USB-flash носьбітаў.

## Тэхнічныя дэталі 
DVD-прайгравальнік павінны выконваць наступныя задачы:
* Чытаць DVD дыскі у фарматах ISO — UDF версіі 1,02
* апцыянальна расшыфроўваць інфармацыю з сістэм абароны кантэнта CSS (Content Scramble System) або Macrovision
* чытаць і выконваць згодна коду DVD рэгіянальныя блакіраванні і выводзіць на экран папярэджанні, калі DVD не падтрымліваецца
* дэкадзіраваць паток MPEG-2 відэа з максімум 10 Мбіт/с (пікавы), альбо 8 Мбіт/с (сталы)
* дэкадзіраваць гук у MP2, PCM ці AC-3 фарматах і выводзіць (з неабавязковым AC-3 у стэрэа паніжэнні) на стэрэа-раздым, аптычны ці лічбавы электрычны раздым
* выводзіць відэасігнал, альбо адзін аналагавы (у NTSC, PAL альбо SECAM фармат) на кампазітны, S-Video, SCART, альбо гняздо кампанентнага відэа, альбо лічбавы на DVI ці HDMI раздым

## Гл. таксама 
* Носьбіт інфармацыі
* Upscale — функцыя павелічэння раздзяляльнасці выявы ў некаторых DVD-прайгравальніках.

Катэгорыя:Бытавая электроніка
Катэгорыя:Відэатэхніка
Генрых IV Пробус

**Ге́нрых IV Про́бус** (; каля 1258 — ) — прадстаўнік дынастыі Пястаў, адзін з польскіх князёў перыяду феадальнай раздробненасці.

Сын Генрыха III Белага і Юдыты Мазавецкай, князь уроцлаўскі (з 1270 года) і кракаўскі (з 1288 года).

У першыя гады свайго кіравання выступаў саюзнікам чэшскіх каралёў. У 1271 годзе прыняў удзел у паходзе супраць Венгрыі, вынікам чаго стаў напад на яго князёў вялікапольскіх і малапольскіх. Нягледзячы на гэта, Генрых застаўся саюзнікам Чэхіі (нават тады, калі імператар Рудольф Габсбург дараваў яму тытул герцага Свяшчэннай Рымскай імперыі, каб той здрадзіў). У 1277 годзе Генрых быў узяты ў палон князем Баляславам Рагаткай (да 1278, калі аддаў яму горад Сьрода-Слёнска). У 1278 уварваўся ў Чэхію, паколькі прэтэндаваў на рэгенцтва ў гэтай краіне. Прэтэнзіі Генрыха апынуліся дарэмнымі; аднак, у якасці кампенсацыі ён атрымаў ад Рудольфа Габсбурга Клодзкскую зямлю. У 1280 годзе далучыў да сваіх уладанняў Велюнь, а ў 1284 — Олабак. Пасля смерці Лешака Чорнага заняў Кракаў і стаў князем кракаўскім (з невялікім перапынкам, калі горадам авалодаў Уладзіслаў Лакатак).

Уроцлаўскае княства завяшчаў Генрыху Глогаўскаму, аднак яго падпарадкаваў сабе Генрых V Пузаты. Кракаўскае княства адпісаў Пшэмыслу II.

Катэгорыя:Сілезскія Пясты
Катэгорыя:Памерлі 23 чэрвеня
Катэгорыя:Памерлі ў 1290 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1258 годзе
Катэгорыя:Пахаваныя ва Уроцлаве
Васіль Апанасавіч Равяка

**Васіль Апанасавіч Равяка** () — Герой Беларусі, Заслужаны работнік сельскай гаспадаркі Рэспублікі Беларусь, .

## Біяграфія 
Скончыў Рэчыцкі дзяржаўны аграрны каледж, затым — Гродзенскі сельскагаспадарчы інстытут (спецыяльнасць — навуковец-заатэхнік); Акадэмію грамадскіх навук пры ЦК КПСС (спецыяльнасць — палітолаг, выкладчык сацыяльна-палітычных дысцыплін).

Працоўную дзейнасць пачаў заатэхнікам-селекцыянерам калгасу «Заазер’е» Акцябрскага раёна Гомельскай вобласці. Служыў у шэрагах Узброеных Сіл. Працаваў загадчыкам цэха жывёлагадоўлі, намеснікам старшыні калгаса «Прагрэс» Гродзенскага раёна, інструктарам арганізацыйнага аддзела Гродзенскага абкама КПБ, першым сакратаром Мастоўскага райкама КПБ.

З 1995 года — старшыня сельскагаспадарчага вытворчага кааператыва «Прагрэс-Верцялішкі» Гродзенскага раёна.

Дэпутат Гродзенскага абласнога Савета дэпутатаў дваццаць шостага склікання, член пастаяннай камісіі па аграрных пытаннях і ахове навакольнага асяроддзя. Член Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 4-га склікання, член Пастаяннай камісіі па міжнародных справах і нацыянальнай бяспецы.

Памёр 1 ліпеня 2024 года на 76-м годзе жыцця.

## Узнагароды 
* Медаль Героя Беларусі (2006) — за выключныя заслугі ў сацыяльна-эканамічным развіцці Рэспублікі Беларусь;
* Ордэн «Знак Пашаны»;
* Медаль «За працоўныя заслугі»;
* Юбілейны медаль «65 гадоў Перамогі ў Вялікай Айчыннай вайне 1941—1945 гг.»;
* Юбілейны медаль «60 год вызвалення Рэспублікі Беларусь ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў»;
* Юбілейны медаль «65 год вызвалення Рэспублікі Беларусь ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў»;
* Ганаровая грамата Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь (20 ліпеня 1998) — за шматгадовую і плённую працу ў сельскай гаспадарцы, дасягненне высокіх вытворчых паказчыкаў і ў сувязі з 50-годдзем з дня нараджэння;
* Ганаровая грамата Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь;
* Заслужаны работнік сельскай гаспадаркі Рэспублікі Беларусь.

## Заслугі 
* Ганаровы грамадзянін горада Хойнікі (2008);
* Імя В. А. Равякі на Алеі ганаровых грамадзян Хойніцкага раёна ў Хойніках (Гомельская вобласць);
* Адна з экспазіцый у музеі баявой і працоўнай славы Рэчыцкага аграрнага каледжа прысвечана В. А. Равяку, які скончыў гэту навучальную ўстанову.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 75-летие сегодня отмечает наш земляк, Герой Беларуси, заслуженный работник сельского хозяйства Василий Ревяко

Катэгорыя:Выпускнікі Гродзенскага дзяржаўнага аграрнага ўніверсітэта
Катэгорыя:Першыя сакратары райкамаў КПБ
Катэгорыя:Дэпутаты Гродзенскага абласнога Савета дэпутатаў 26-га склікання
Катэгорыя:Члены Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 4-га склікання
Катэгорыя:Члены Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 5-га склікання
Катэгорыя:Заслужаныя работнікі сельскай гаспадаркі Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Ганаровыя грамадзяне Гродзенскага раёна
Катэгорыя:Узнагароджаныя медалём «60 гадоў вызвалення Рэспублікі Беларусь ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў»
Катэгорыя:Узнагароджаныя Ганаровай граматай Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Узнагароджаныя Ганаровай граматай Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь
Віталь Ільіч Крамко

{{Персона
 |імя                  = Віталь Ільіч Крамко
 |арыгінал імя       = 
 |выява          = Крамко В. І..jpg
 |шырыня               = 
 |апісанне выявы = 
 |імя пры нараджэнні     = 
 |род дзейнасці     = 
 |дата нараджэння        = 
 |месца нараджэння       = 
 |грамадзянства          = ,
 |падданства           = 
 |дата смерці          = 
 |месца смерці         = 
 |бацька                 = 
 |маці                 = 
 |муж               = 
 |жонка              = 
 |дзеці                 = 
 |узнагароды і прэміі     = { style="background:transparent"
 
}
{ style="background: transparent"
   
-

}
 |сайт                 = 
 |вікісховішча            = 
}}
**Віта́ль Ільі́ч Крамко́** (1 студзеня 1941, д. Беражна, Карэліцкі раён — 3 красавіка 2009) — старшыня СПК «Акцябр-Гродна» Гродзенскага раёна, Герой Беларусі.

У 17 гадоў пачаў працу рабочым на Карэліцкім вапнавым заводзе. Праз дзевяць гадоў скончыў Навагрудскі сельскагаспадарчы тэхнікум, а ў 1978 годзе Гродзенскі сельскагаспадарчы інстытут па спецыяльнасці навуковы аграном.

З верасня 1984 года — старшыня калгаса «Акцябр» Гродзенскага раёна (з ліпеня 2003 года калгас пераназваны ў сельскагаспадарчы вытворчы кааператыў «Акцябр-Гродна»).

У 2004 годзе прызнаны мецэнатам Гродзенскай вобласці, дзякуючы падтрымцы, якую ён аказвае развіццю культуры i мастацтва.

## Памяць 
* У маі 2010 года ў цэнтры в. Квасоўка пастаўлены помнік Віталю Крамко.
* З лістапада 2010 года, па рашэнні Сходу ўпаўнаважаных, СПК «Акцябр-Гродна» пераназваны ў *Сельскагаспадарчы вытворчы кааператыў імя В. І. КРАМКО*.

## Узнагароды і званні 
* медаль «За доблесную працу» (1970)
* два ордэны Працоўнага Чырвонага Сцяга (1971, 1981)
* ордэн Леніна (1987)
* Заслужаны працаўнік сельскай гаспадаркі Рэспублікі Беларусь (1996)
* Герой Беларусі (30 чэрвеня 2001)

## Спасылкі 
* Віталь Крамко: «Хачу, каб сыны працягнулі справу»

Катэгорыя:Героі Беларусі
Катэгорыя:Заслужаныя работнікі сельскай гаспадаркі Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Старшыні калгасаў
Кунегунда Чэшская

**Кунегунда Чэшская** (студзень 1265 — 27 лістапада 1321) — дачка Пшэмысл Отакара ІІ і Кунегунды Галіцкай, унучка князя Расціслава Міхайлавіча, праўнука князя Рамана Мсціславіча.

## Біяграфія 
Для замацавання чэшска-нямецкіх мірных адносін яе заручылі з Гартманам, сынам нямецкага караля Рудольфа I Габсбурга. Заручыны разарвалі з-за пачатку новай вайны і гібелі Пржэмысл Отакара ІІ ў бітве пад Сухімі Крутамі. Кунегунду саслалі ў кляштар кларысак ў Празе, адкуль яе забраў брат, кароль Чэхіі Вацлаў II і выдаў замуж за свайго тагачаснага саюзніка князя Баляслава ІІ Мазавецкага. Праз тры гады пазіцыі Баляслава ІІ у Польшчы ўзмацніліся дзякуючы атрыманню ім у спадчыну уладанняў старэйшага брата і ён перайшоў у лагер ворагаў чэшскага караля. Ён не прызнаў каранацыі каралём польскім Вацлава II, у 1300 годзе здзейсніў паход на Мазовію. Кунегунду праз два гады Баляслаў Мазавецкі адаслаў назад у Прагу. Там яна ўступіла ў бенедынцінскі кляштар Св. Юрыя, дзе да смерці была абатысай. Кунегунда Чэшскую лічаць першай чэшскай паэтэсай.

## Дзеці 
* Вацлаў (1293—1336) з 1313 князь плоцкі
* Ефрасіння (1292—1328/29) — выдадзена за князя Уладзіслава І Асвенцімскага
Мяркуюць, што яе дачкой была Берта (да 1299 — пасля 1311) манашка кляштар Св. Юрыя бенедыктынак ў Празе.

## Спасылкі 
* Pasionál abatyše Kunhuty 
* Digitalisat des Passional 

Катэгорыя:Арпады
Рызыка

**Рызыка** — магчымая імавернасць няўдачы, небяспекі чаму-небудзь або каму-небудзь.
Больш строга *рызыка* — гэта патэнцыял страціць нешта каштоўнае, у дачыненні атрымаць другую каштоўнасць. У выніку актыўнасці, дзейнасці або бяздзейнасці, наўмыснай або не, улічваючы і прымаючы рызыку, некаторыя каштоўнасці (напрыклад, фізічнае здароўе, сацыяльны статус, эмацыйны або фінансавы дабрабыт) могуць быць страчаны або атрыманы. Рызыка таксама можа быць вызначана як *наўмыснае* ўзаемадзеянне з нявызначанасцю.  () з'яўляецца суб'ектыўным меркаваннем людзей аб сур'ёзнасці рызыкі і можа вар'іравацца ад чалавека да чалавека. Любая чалавечая дзейнасць нясе ў сабе пэўную рызыку, але некаторыя з іх значна больш рызыкоўныя, чым іншыя.

## Вызначэнні 
**Рызыка** можа быць вызначана як незлічоная характарыстыка рэальнасці або навакольнага асяроддзя ў пэўны момант часу, набор пагрозлівых агентаў.
Істотнай асаблівасцю *рызыкі* з'яўляецца нявызначанасць. Без нявызначанасці няма рызыкі, а толькі *відавочная небяспека*.

Катэгорыя:Фінансавыя рынкі
Катэгорыя:Эканамічныя тэрміны
Катэгорыя:Тэорыя імавернасцей
Катэгорыя:Рызыкі
Катэгорыя:Страхаванне
Свербігуз

**Свербігу́з** (*Bunias*) — род кветкавых раслін сямейства . Налічвае 6 (3) відаў, пашыраных у Еўразіі і Паўночнай Афрыцы.

Аднагадовыя, двухгадовыя і шматгадовыя травяністыя расліны вышынёй да 150 см. Сцёблы прамастойныя або ўзыходныя, галінастыя. Лісце суцэльнае або перыста-раздзельнае, апушанае. Кветкі дробныя, жоўтага або белага колеру. Плод — стручочак. Размнажаецца насеннем і вегетатыўна.

## Гаспадарчае значэнне 
Лекавыя і меданосныя расліны. Другасны корм жывёле. Маладое лісце і парасткі багатыя на вітамін С ужываюцца ў ежу. Некаторыя віды — пустазелле.

## Віды 
* 
* 
* 

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* 
* Bunias // ИАС «ООПТ России» 

Катэгорыя:Капуставыя
Катэгорыя:Лекавыя расліны
Катэгорыя:Флора Еўразіі
Рускія ў Японіі

, цяпер выкарыстоўваецца як камерцыйны будынак]]

 — рускія, якія пражываюць на тэрыторыі Японіі і з'яўляюцца або грамадзянамі Японіі, якія пераехалі ў Японію і атрымалі японскае грамадзянства, а таксама іх нашчадкі, або грамадзянамі Расіі, якія пражываюць у Японіі часова.

Першыя рускія ў Японіі, калі не лічыць наведванняў вострава Хакайда ў той час, калі ён не з'яўляўся тэрыторыяй Японіі, былі зафіксаваны ў 1739 годзе, калі рускія маракі на чале са Шпанбергам наведалі Камагаву (суч. прэфектура Тыба).

Першымі рускімі імігрантамі былі місіянеры, якія пабудавалі праваслаўную царкву ў 1861 і бальніцу. Вядомым рускім місіянерам быў  Мікалай Касаткін, пазней услаўлены ў ліку святых як роўнаапостальны. 

Другую хвалю іміграцыі склалі белыя імігранты пасля Кастрычніцкай рэвалюцыі 1917 года. 

У 2010 годзе ў Японіі пражывала 7814 чалавек з Расіі.

## Спасылкі 
* Russian Tokyo community 
* Russian restaurants in Japan 
* Рускі бізнес у Японіі "Камерсант"

Японія
Японія
Катэгорыя:Народы Японіі
Аўстрыя на конкурсе песні Еўрабачанне 2013

**Аўстрыя** прымала ўдзел у Еўрабачанні 2013 у Мальмё, Швецыя. Аўстрыйская песня была абрана праз нацыянальны адбор "Österreich rockt den Song Contest", арганізаваны аўстрыйскай тэлекампаніяй Österreichischer Rundfunk (ORF). На конкурсе Аўстрыю прадстаўляла Наталля Келі з песняй "Shine", якая не змагла кваліфікавацца з першага паўфіналу конкурсу, заняўшы 14-е месца з 27 баламі.

## Österreich rockt den Song Contest 
2 кастрычніка 2012 года аўстрыйскі тэлеканал ORF аб'явіў аб новым фармаце адбору. Пяць запісаў былі адабраны для нацыянальнага фіналу, які адбыўся ў Вене 15 лютага 2013 года. Зацікаўленыя выканаўцы павінны былі прадставіць свае запісы да першага тыдня лістапада. Аўстрыйскія кандыдаты і песні былі прадстаўлены 14 студзеня.

Рашэнне аб пераможцы прымалася па сістэме 50/50 ад тэлегаласавання і прысуду міжнароднага журы з прадстаўнікоў Швецыі, Вялікабрытаніі, Германіі, Ірландыі і Сербіі.

Члены журы:
* Марыя Шэрыфавіч (Сербія — пераможца конкурсу песні Еўрабачанне 2007)
* Шэй Бірн (Ірландыя — радыё-вядучы)
* Герд Гебхарт (Германія — музычны прадзюсар)
* Люк Фішэр (Вялікабрытанія — галоўны рэдактар escXtra.com)
* Антон Зэтэрхольм (Швецыя — музычны акцёр)

Шоў складалася з двух частак: у першай частцы кожны кандыдат выканаў пераможную песню з былых конкурсаў Еўрабачанне, а ў другой частцы былі выкананы песні для прадстаўлення Аўстрыі на конкурсе. У першай частцы, Yela выканала "Love Shine a Light" (1997), Falco Luneau выканаў "What's Another Year" (1980), The Bandaloop прадставілі "Waterloo" (1974), Наталля Келі выканала "Ne partez pas sans moi" (1988), і Elija выканала "Euphoria" (2012). У першым паўфінале прадзюсары шоў вырашылі, што Аўстрыя адкрые паўфінал і выступіць першай, перад Эстоніяй. На сцэне ў Келі было пяць бэк-вакалістаў: Карын Бауэр, Рэгіна Малінгер, Біргіт Кубіца, Харальд Баўмгартнер і Моніка Бальвайн.

Аўстрыя не прайшла кваліфікацыю ў першым паўфінале конкурсу, заняўшы 14-е месца з 27 баламі. ====

## Спасылкі 
Катэгорыя:Аўстрыя на конкурсе песні Еўрабачанне
Катэгорыя:Краіны на конкурсе песні Еўрабачанне 2013
Замасточча (Мінскі раён)

**Замасто́чча** (, ) — аграгарадок у Мінскім раёне Мінскай вобласці, за 20 кіламетраў на паўднёвы ўсход ад Мінска. Уваходзіць у склад Лугаваслабадскага сельсавета.

У 1926—1954 гадах цэнтр Замастоцкага сельсавета.

## Насельніцтва 
* 1953 жыхары, 634 двары (1997)

## Інфраструктура 
* Сярэдняя школа
* Дом культуры і бібліятэка
* Аддзяленне сувязі

## Літаратура 
* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т.6: Дадаізм — Застава / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн.: БелЭн, 1998. — Т. 6. — 576 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0106-0 (т. 6)

## Спасылкі 
Катэгорыя:Лугаваслабадскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Мінскага раёна
Кайсанскія народы

, насельнікі Калахары]]
**Кайсанскія народы** (з мовы нама *Khoi*, літаральна "гатэнтоты", "людзі", і *san*, літаральна "бушмены", "староннія") — група народаў на поўдні Афрыкі, якія размаўляюць на кайсанскіх мовах. Агульная колькасць - каля 2 млн. чалавек.

## Паходжанне 
Кайсанскія народы — старажытнае карэннае насельніцтва Паўднёвай Афрыкі. Некаторыя даследчыкі адносяць іх да прамых нашчадкаў вытворцаў Сангоанскай археалагічнай культуры верхняга палеаліта, якая займала шырокія тэрыторыі не толькі Паўднёвай, але таксама Усходняй Афрыкі. У Цэнтральнай Афрыцы межы яе распаўсюджання даходзілі да ракі Конга. Гэта часткова падцвярджаецца тым, што знойдзеныя рэшткі носьбітаў Сангоана былі антрапалагічна блізкія да капоіднай расы. У сувязі з кліматычнымі зменамі 20 - 10 тысяч гадоў таму продкі кайсанскіх народаў мігрыравалі на самы поўдзень Афрыкі. У пачатку нашай эры яны былі вымушаны саступіць тэрыторыі на поўначы новым мігрантам-банту. 

Згодна даследаванням групы генетыкаў, якія праводзіліся ў Афрыцы на працягу 1999 - 2009 гг., бушмены маюць найбольшую генетычную разнастайнасць сярод усіх прадстаўнікоў людзей сучаснага тыпу, што можа служыць доказам глыбокай старажытнасці гэтага народа. Мяркуецца, што бушмены паходзяць непасрэдна ад першых людзей разумных, аднак на працягу іх існавання яны мелі стасункі з іншымі перасяленцамі. Блізкімі па паходжанню да бушменаў з'яўляюцца некалькі груп афрыканскага насельніцтва ў раёне Чырвонага мора і Заходняй Афрыкі.

## Этнічныя групы 
*Гатэнтоты
::Нама
::Грыква
::Дамара
::Орлам
*Сан (бушмены)
Хаця дамара размаўляюць на мове нама і лінгвістычна адносяцца да кайсанскіх народаў, яны маюць адрознае ад астатніх кайсанцаў паходжанне. Некаторыя даследчыкі адносяць да кайсанскіх народаў таксама ўсходнеафрыканскія этнічныя супольнасці хадза і сандавэ, хаця іх мовы з'яўляюцца ізаляванымі, але могуць мець адзінае паходжанне з кайсанскімі.

## Літаратура 
* *Говард М.* Сучасная культурная антрапалогія./ Нав. рэд. Павел Церашковіч. Рэд. пер. Мікола Раманоўскі. — Мн.: Тэхналогія, 1995.
* [Лобач У. А. Этналогія: Вучэбна-метадычны комплекс. — Наваполацк(https://be.wikipedia.org/wiki/%D0%9D%D0%B0%D0%B2%D0%B0%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D1%86%D0%BA): ПДУ, 2008] .
Канстанцін Апалонавіч Савіцкі

**Канстанцін Апало́навіч Савіцкі** (, Таганрог, Таганрогскае гораданачальніцтва, Зямля Войска Данскога, Расійская імперыя — , Пенза, Расійская імперыя) — рускі жанравы жывапісец, акадэмік, правадзейны член Імператарскай Акадэміі мастацтваў, педагог, першы дырэктар  імя . Рана страціўшы бацькоў, быў аддадзены сваякамі на выхаванне ў прыватны  пры Ліфляндскай дваранскай гімназіі ў мястэчку Біркенруэ  Ліфляндскай губерні, пасля заканчэння якога ў 1862 годзе, К. А. Савіцкі паступіў у Імператарскую Акадэмію мастацтваў у клас гістарычнага жывапісу. Вучыўся ў прафесараў Ф. А. Бруні,  і П. П. Чысцякова.

За час вучобы ў Акадэміі ўзнагароджаны сям’ю медалямі: у 1868 тры малыя сярэбраныя за карціну «Катрыншчык», у 1869 вялікая сярэбраная за эскіз «Распяцце Хрыста», ў 1870 вялікая сярэбраная і вялікая заахвочвальная за карціны «Наведванне хворага сына» і «Часавы ля парахавога склепа». У 1871 годзе за праграму «Каін і Авель» узнагароджаны малой залатым медалём, пасля чаго адпраўлены Акадэміяй за мяжу, дзе па 1874 атрымліваў стыпендыю Імператара Аляксандра II.

Пасля трагічнай гібелі жонкі ў лютым 1875 года, вярнуўся ў Расію, пасяліўшыся ў Дынабургу, дзе мастак стварыў некалькі сваіх самых значных твораў: «Сустрэча іконы» (1878), «На вайну» (1880).

### Педагагічная дзейнасць 
[thumb|left|250px|[Пензенскае мастацкае вучылішча імя К. А. Савіцкага|Пензенскае мастацкае вучылішча імя М. Д. Сялівёрстава.]]
З 1883 па 1889 годы К. А. Савіцкі жыў у Санкт-Пецярбургу і выкладаў у Цэнтральным вучылішчы тэхнічнага малявання . У 1891 пераехаў у Маскву выкладчыкам у Маскоўскае вучылішча жывапісу, скульптуры і дойлідства. З 1894 кіраваў у Вучылішчы натурным класам. З 1895 — правадзейны член Імператарскай Акадэміі мастацтваў, у 1897 годзе «за вядомасць на мастацкай ніве» К. А. Савіцкаму прысвоена званне акадэміка жывапісу, генерал-лейтэнанта , ва ўласнасць гарадской казны горада Пензы перайшлі 300 тысяч рублёў і калекцыя сабраных генералам кніг і карцін з умовай арганізацыі ў Пензе мастацкай школы, якая павінна была насіць імя спадчынадаўца.

Першым дырэктарам зноў пабудаванай Пензенскай карціннай галерэі і Пензенскага мастацкага вучылішча імя М. Д. Сялівёрстава, якія паступілі ў вядзенне Імператарскім Акадэміі мастацтваў і Міністэрства Імператарскага Двара ў 1898 годзе, быў прызначаны акадэмік жывапісу К. А. Савіцкі у Пензе.

## Галерэя 

Выява:Konstantin Apollonowitsch Sawizkij 001.jpg|«Рамонтныя работы на чыгунцы», (1874), *палатно, алей* — Дзяржаўная Траццякоўская галерэя
Выява:К. А. Савицкий. Встреча иконы.jpg|«Сустрэча іконы», (1878), *палатно, алей* — Дзяржаўная Траццякоўская галерэя
The Fugitive by Savitsky.jpg|«Беглый», (1883), *палатно, алей* — Дзяржаўная Траццякоўская галерэя
Выява:Савицкий Панихида.jpg|«Паніхіда ў 9-ы дзень на могілках», (1885), *палатно, алей* — Дзяржаўная Траццякоўская галерэя
Выява:In anticipation of the verdict.jpg|«У чаканні прысуду», (1895), *палатно, алей* — Дзяржаўная Траццякоўская галерэя

## Заўвагі 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Перасоўнікі
Катэгорыя:Мастакі Расіі XIX стагоддзя
Катэгорыя:Правадзейныя члены Імператарскай Акадэміі мастацтваў
Катэгорыя:Акадэмікі Імператарскай Акадэміі мастацтваў
Чыма да Канельяна

». Эрмітаж. 1496-99]]
**Чыма да Канелья́на** (Чыма з Канельяна, , імя пры нараджэнні — Джаванні Батыста Чыма, ; нар. каля  у Канельяна; памёр там жа ў 1517 ці 1518 годзе) — італьянскі мастак венецыянскай школы жывапісу эпохі Рэнесанса.

Празваны па назве роднага горада, мастак Чыма ды Канельяна пісаў пераважна алтарныя абразы і карціны рэлігійнага зместу з абавязковым пейзажам на заднім плане. Працаваў у ваколіцах Венецыі і верагодна ў атэлье Джавані Беліні, чый ўплыў прасочваецца ў яго творчасці. Меў мянушку «бедны чалавек Беліні». Таксама выпрабаваў ўплыў Антанела да Месіна, Джарджоне і ранняга Тыцыяна.

## Творчасць 
Карціны да Канельяна адрознівае лірычнасць, высакародная прастата вобразаў, залацісты каларыт, сіла і гарманічнасць фарбаў, характарнасць і выразнасць прадстаўленых нерухома ў паслухмянай пакоры асоб, класічная прыгажосць персанажаў, іх засяроджаная малітва, бачная сувязь чалавека з навакольнай прыродай, дбайнасць дэталяў, шырокая і прыгожая кладка драпіровак і празрыстасць святла. Многія з карцін Чымы да Канельяна адрозніваюцца ад пісаных падобнымі з ім майстрамі тым, што на заднім плане яго карцін намаляваны пейзаж з матывам, узятым з гарыстых мясцовасцяў радзімы мастака — . Пейзаж уяўляе невысокія пагоркі з замкамі і гарадскімі сценамі, палі і адзінокія дрэвы, а на першым плане — скала з багатай расліннасцю або выдатны порцік.

## Літаратура 
* 
* Популярная художественная энциклопедия. Под ред. Полевого В. М.; М.: Издательство «Советская энциклопедия», 1986
* Coletti L., Cima da Conegliano, Venezia, 1959;
* Menegazzi L., Cima da Conegliano. Catalogo Mostra di Treviso, Venezia, 1962.

## Спасылкі 
* Чыма да Канельяна на artcyclopedia.com 

Канельяна
Прэм’ер-міністр Харватыі

**Прэм’ер-міністр Харватыі** — кіраўнік урада Харватыі. Афіцыйная назва: «Старшыня Урада Рэспублікі Харватыя» ()

## Гісторыя 
Першапачаткова, па канстытуцыі ад 22 снежня 1990 года, Харватыя была паўпрэзідэнцкай рэспублікай: у прэзідэнта былі шырокія паўнамоцтвы, у тым ліку на прызначэнне прэм’ер-міністра і роспуск урада. Пасля парламенцкіх выбараў 2000 года быў сфарміраваны ўрад на чале з Сацыял-дэмакратычнай партыяй Харватыі, які павялічыў паўнамоцтвы парламента, урада і прэм’ер-міністра. Тым самым Харватыя стала паўпарламенцкай рэспублікай: прэм’ер-міністр краіны мае большы ўплыў, чым яе прэзідэнт.

## Спіс глаў урада 
### Сацыялістычная Рэспубліка Харватыя (1945—1991 гг.) 
#### Міністр па справах Харватыі (ва ўрадзе Югаславіі) 
* Паўле Грэгарыч (7 сакавіка 1945 — 14 красавіка 1945)

#### Прэм’ер-міністр 
* Уладзімір Бакарыч (14 красавіка 1945 — 6 лютага 1953)

#### Старшыні Выканаўчага Савета 
* Уладзімір Бакарыч (6 лютага 1953 — снежань 1953)
* Якаў Блажэвіч (снежань 1953 — ліпень 1962)
* Звонка Бркіч (ліпень 1962 — чэрвень 1963)
* Міка Шпіляк (чэрвень 1963 — май 1967)
* Саўка Дабчэвіч-Кучар (май 1967 — май 1969)
* Драгуцін Харамія (май 1969 — снежань 1971)
* Іва Перышын (снежань 1971 — красавік 1974)
* Якаў Сіроткавіч (красавік 1974 — 9 мая 1978)
* Петар Флекавіч (9 мая 1978 — ліпень 1980)
* Антэ Маркавіч (ліпень 1980 — 20 лістапада 1985)
* Эма Дэросі-Б'елаяц (20 лістапада 1985 — 10 мая 1986)
* Антун Мілавіч (10 мая 1986 — 30 мая 1990)

### Харватыя (з 1991 года) 
#### Прэм’ер-міністры 
Катэгорыя:Дзяржаўны лад Харватыі
*
Харватыя
Васіль Маркіянавіч

**Васіль Маркіянавіч** (,  — ?) — мастак-іканапісец са Слуцка.

## Імя 
Дакладнае веданне імя В. Маркіянавіча — унікальны выпадак у гісторыі іканапісу, які, як правіла, быў ананімны, бо па старажытнай традыцыі мастакі не лічылі сябе вартымі падпісваць свае творы.

Васіль Маркіянавіч падпісаў толькі адзін свой абраз — «Дэісус» — цэнтральную частку іканастаса Свята-Пакроўскай царквы ў вёсцы Вялікі Рожан былога Слуцкага княства.

Прафесійнае майстэрства атрымаў (магчыма ўдасканальваў) у жывапіснай школе пры Кіева-Пячэрскай лаўры.

## Творчасць 
». Адзіная ікона, на якой В. Маркіянавіч паставіў свой подпіс]]
Творы В. Маркіянавіча «Дэісус» (1758), «Благавешчанне», «Пакроў», «Тройца» (1761), «Маці Божая Дцзігітрыя», «Уваскрэсенне» (1766) напісаны для Пакроўскай царквы ў вёсцы Вялікі Рожан. Цяпер яны знаходзяцца ў Нацыянальным мастацкім музеі Беларусі.

У канцы 1960-х гадоў навуковая экспедыцыя Беларускага дзяржаўнага мастацкага музея, якую ўзначаліла доктар мастацтвазнаўства Надзея Высоцкая, прывезла з Чыжэвічаў шэсць абразоў з іканастасу — высокамастацкіх, падобных па манеры выканання. Навуковая экспертыза, праведзеная ў музеі, пацвердзіла: увесь іканастас — сем абразоў — належаў аднаму мастаку. Гэта вызначылася па адметнай аўтарскай манеры. Стыль В. Маркіянавіча, як іканапісца, мае наступныя рысы: мастак ужывае роспіс па ляўкасу, арнаменты, лепныя фаны (барэльеф), на іконы спачатку наклейваў пячаткі, а потым іх залаціў. Адметна пісаў лікі святых. Іх вызначала светлая карнацыя (светлы колер твараў), выпісаныя дэталі, напрыклад, павекі.

## Спадчына 
Большая частка ікон з Вялікага Рожана цяпер знаходзіцца ў Беларускім нацыянальным мастацкім музеі, у тым ліку і творы В. Маркіянавіча. Іншыя творы мастака знаходзяцца ў гістарычным музеі Літвы, беларускім музеі ў Вільнюсе, зборы нацыянальнага Кіева-Пячэрскага запаведніка і г. д.

## Літаратура 
* *Салодкіна Л.* Малеж Васiль Маркiянавiч : [расказвае мастацтвазнавец Ю. М. Піскун] // Слуцкий край [Электронны рэсурс] — s-k.by, 30.07.2009
* *Пискун Ю. А.* Василий Маркиянович ― слуцкий мастак-иконописец середины XVIII в. // Могилянські читання: Матеріали щорічної наукової конференції. ― К., Національний Києво-Печерський історико-культурний заповідник, 2001. С. 225

Катэгорыя:Іканапісцы Беларусі
Катэгорыя:Мастакі Беларусі
Спіс поўных кавалераў ордэна Славы (Беларусь)

**О́рдэн Сла́вы** — ваенны ордэн СССР, заснаваны Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 8 лістапада 1943 года. Узнагароджваліся асобы радавога і сяржанцкага складу Чырвонай Арміі, а ў авіяцыі і асобы, якія маюць званне малодшага лейтэнанта. Уручаўся толькі за асабістыя заслугі.

У гэтым спісе прадстаўлены ў алфавітным парадку поўныя кавалеры ордэна Славы — ураджэнцы Беларусі. У спісе адлюстравана інфармацыя пра дату прысваення ордэна, яго нумар, род войскаў, гады жыцця — даце нараджэння па старым (дзе патрабуецца) і новым стылі і даце смерці, пазначаны месцы нараджэння згодна з сучасным адміністрацыйных падзелам Беларусі.

У спіс не былі ўключаныя Валянцін Фёдаравіч Мішын і Емяльян Ціханавіч Шыракоўскіх, звесткі пра месца нараджэння якіх супярэчлівыя. Паводле даных сучасных беларускіх гісторыкаў яны лічацца выхадцамі з Беларусі.

Першым сярод ураджэнцаў Беларусі ордэн Славы 3-й ступені атрымаў 29 лістапада 1943 года стралок Уладзімір Іванавіч Мотуз.

Першымі поўнымі кавалерамі ордэна сталі 24 сакавіка 1945 наступныя салдаты:

*  Аляксандр Ягоравіч Андрыенка;
* сапёр Рыгор Абрамавіч Багарад;
* мінамётчык Павел Рыгоравіч Барадаўка;
* сапёр Аляксей Фадзеевіч Сямёнаў;
* разведчык Міхаіл Сямёнавіч Струк;
* стралок Іван Лявонцьевіч Ткачоў.

Аляксандр Ільіч Далідовіч стаў адным з 22 узнагароджаных чатырма ордэнамі Славы.

71 беларус і выхадзец з Беларусі былі ўзнагароджаны ордэнам Славы 1-ай ступені.

## Спіс узнагароджаных 
## Гл. таксама 
* Ордэн Славы
* Спіс Герояў Савецкага Саюза, Беларусь

## Заўвагі 
## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* Поўныя кавалеры ордэна Славы на сайце «Героі краіны»
* Архивариус

Катэгорыя:Спісы:Беларусь
Катэгорыя:Постаці Беларусі
*
Раян Гігз

{{Футбаліст
|імя                         = Раян Гігз
|поўнае імя                  = Раян Джозеф Гігз
|выява                       = 
|апісанне выявы              = 
|мянушкі                     = *Welsh Wizard* (Валійскі чараўнік), *Giggsy* (Гігзі)
|дата нараджэння             = 
|месца нараджэння            = 
|грамадзянства               = 
|рост                        = 
|пазіцыя                     = паўабаронца
|каманда                     = 
|пасада                      = 
|маладзёжныя клубы           = 
|клубы                       = 
|нацыянальная зборная        = 
|трэнерскія клубы            = 
|медалі                      = 
{ style="background:transparent"
 
}
}}
**Раян Гігз** (; нар.  Кардыф, Уэльс) — валійскі футбаліст (паўабаронца), трэнер.

Раян Гігз выступаў з 1990 года за «Манчэстэр Юнайтэд». За гэты час гулец зборнай Уэльса выйграў 34 трафеі з «Манчэстэр Юнайтэд», у тым ліку — 13 чэмпіянатаў Англіі, 4 Кубкі і 9 Суперкубкаў Англіі, 2 Лігі чэмпіёнаў. Выступаў за алімпійскую зборную Вялікабрытаніі на гульнях у Лондане (2012). У маі 2014 года Раян Гігз паведаміў, што завяршае кар’еру футбаліста.

З’яўляецца рэкардсменам англійскай Прэм’ер-лігі па колькасці матчаў (632), рэкардсменам «Манчэстэр Юнайтэд» па колькасці афіцыйных матчаў (963), а таксама рэкардсменам па колькасці матчаў у еўракубках (157).

У 2014 годзе ўвайшоў у трэнерскі штаб «Манчэстэр Юнайтэд» у якасці асістэнта Луі ван Гала, аднак у 2016 годзе, пасля прыходу на пасаду галоўнага трэнера Жазэ Маўрынью, пакінуў клуб. У студзені 2018 года быў прызначаны галоўным трэнерам нацыянальнай зборнай Уэльса. У лістападзе 2020 года быў адхілены ад кіраўніцтва зборнай з-за абвінавачванняў у дамашнім гвалце, у чэрвені 2022 года афіцыйна пакінуў пасаду галоўнага трэнера.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Ён сыходзіць: Раян Гігз заявіў пра завяршэнне кар’еры. nashaniva.by

Катэгорыя:Футбалісты Уэльса
Катэгорыя:Ігракі алімпійскай зборнай Вялікабрытаніі па футболе
Катэгорыя:Ігракі зборнай Уэльса па футболе
Катэгорыя:Ігракі ФК Манчэстэр Юнайтэд
Катэгорыя:Футбольныя трэнеры Уэльса
Катэгорыя:Трэнеры ФК Манчэстэр Юнайтэд
Катэгорыя:Трэнеры зборнай Уэльса па футболе
Катэгорыя:Паслы добрай волі ЮНІСЕФ
Катэгорыя:Футбалісты аднаго клуба
Катэгорыя:Футбалісты на летніх Алімпійскіх гульнях 2012 года
Катэгорыя:Члены Залы славы англійскага футбола
Is It Right

«**Is It Right**» (*Ці правільна гэта*) — песня ў выкананні нямецкага фолк-гурта «Elaiza», з якой яны прадставілі Германію на конкурсе песні «Еўрабачанне 2014».

Песня была выбрана 14 сакавіка 2014 года на нацыянальным адборы Германіі на «Еўрабачанне», што дазволіла нямецкаму гурту прадставіць сваю краіну на міжнародным конкурсе песні «Еўрабачанне 2014», які прайшоў у Капенгагене, Данія.

## Пазіцыі ў чартах 
## Гл. таксама 
* Германія на конкурсе песні Еўрабачанне 2014

Катэгорыя:Германія на конкурсе песні Еўрабачанне
Катэгорыя:Песні конкурсу Еўрабачанне 2014
Падпалкоўнік

падпалкоўніка Рускай Імператарскай Арміі]]
 падпалкоўніка Савецкай Арміі]]
]]

**Падпалкоўнік** — воінскае званне старшага афіцэрскага або каманднага (начальніцкага) складу ва ўзброеных сілах (УС) і іншых сілавых ведамствах большасці краін свету.

У арміі ЗША, Вялікабрытаніі і Францыі званню падпалкоўнік адпавядае Lieutenant Colonel (лейтэнант-палкоўнік).

Уведзена ў Еўропе ў XVII ст.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Воінскія званні
Катэгорыя:Воінскія званні Узброеных сіл Расіі
Катэгорыя:Воінскія званні Узброеных сіл Беларусі
Лешак Белы

**Ле́шак Бе́лы** (; каля 1184 — , ) — прадстаўнік дынастыі Пястаў, адзін з польскіх князёў перыяду феадальнай раздробненасці.

Унук Баляслава Крывавустага, сын Казіміра II Справядлівага і Алены Зноемскай, брат Конрада I Мазавецкага. Князь мазавецкі 1194—1200, куяўскі 1199—1200 гадах, сандамірскі з 1200 і кракаўскі ў 1194—1198, 1199, 1206—1210 гадах і з 1211 года.

## Біяграфія 
З 1195 года яго саюзнікам быў галіцка-валынскі князь Раман Мсціславіч, які прыйшоў яму на дапамогу ў бітве на Мазгаве, у якой быў пераможаны Мешка Стары. У 1199 годзе Лешак дапамог Раману ў баях за Галіч. У 1205 годзе Лешак, аднак, пасварыўся з саюзнікам. Раман чакаў перамоў з Лешакам, аднак той нечакана напаў і перамог яго ў бітве пры Завіхосце. У гэтай бітве Раман загінуў.

Актыўна ўмешваўся ва ўнутрыпалітычную барацьбу ў Галіцка-Валынскам княстве. Разам з венграмі выгнаў з княства Ігаравічаў (1211), спрыяў прыходу да ўлады ў Валынскам княстве Раманавічаў (1215). Пасля разрыву з Андрэем II Венгерскім запрасіў наўгародскага князя Мсціслава Удатнага да ўмяшання ў барацьбу за галіцкі прастол, і пасля беспаспяхова змагаўся супраць яго.

Лешак Белы быў забіты ў Гонсаве пры сустрэчы са Святаполкам Паморскім і яго саюзнікам Уладзіславам Адонічам і пахаваны ў Кракаве. Яго жонкай была дачка Аляксандра Усеваладавіча (па летапісе — Інгвара Яраславіча) Грэміслава (c 1207). Меў дваіх дзяцей: Саламею (выдадзена замуж за венгерскага князя Коламана) і сына, Баляслава (стаў спадчыннікам бацькі на кракаўскім прастоле праз 14 гадоў пасля яго гібелі).

## Гл. таксама 
* Вайна за аб'яднанне Галіцка-Валынскага княства

## Спасылкі 
* «ЖИЗНЕОПИСАНИЕ ДАНИИЛА ГАЛИЦКОГО»

Катэгорыя:Пясты
Катэгорыя:Забітыя манархі
Пагон

ВМФ СССР]]

**Пагон** — наплечны знак адрозення на форменным адзенні ваеннаслужачых. Паказваюць персанальныя званні, прыналежнасць да віду Узброенных Сіл (роду войск і інш.).

У арміях ВКЛ і Расіі пагоны былі ўведзены ў сярэдзіне XVIII ст., ва УС СССР — у сярэдзіне XX ст.

Захаваліся ва УС і іншых войсках і вайсковых фарміраваннях Рэспублікі Беларусь

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Знакі адрознення
Катэгорыя:Ваенная тэрміналогія
Катэгорыя:Дэталі адзення
Яфім Мікалаевіч Тарас

**Яфім Мікалаевіч Тарас** (, Мінск — , Мінск) — беларускі мастак.

## Біяграфія 
Вучыўся ў Ленінградскай мастацкай студыі (1924—1925), у Віцебскім мастацкім тэхнікуме (1929—1932). Вучыўся ў Я. Мініна, М. Эндэ, Ф. Фогта. Удзельнічаў у мастацкіх выставах з 1927 года. Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны. Сябра Саюза беларускіх мастакоў (з 1948). Пэўны час жыў у Гродна.

## Творчасць 
Працаваў у прыкладной, у тым ліку, прамысловай і кніжнай графіцы, а таксама медальённым мастацтве. Аўтар серый паштовых марак, паштовых канвертаў, таварных знакаў для Гомельскай мэблевай фабрыкі і абутковай фабрыкі Міністэрства лёгкай прамысловасці БССР, этыкетак для шакаладных цукерак, рэкламы грашова-рэчавых латарэй, тэлевізараў «Неман», матацыклаў «Мінск-101», будзільнікаў «Зара», піяніна Барысаўскай фабрыкі, партрэтаў па метале Я. Купалы і Я. Коласа, шэрагу памятных медалёў. У 1950—1960-я стварыў мноства арыгінальных плакатаў, якія за савецкім часам выконвалі функцыю сацыяльнай і побытавай рэкламы.

Сярод твораў Яфіма Тараса — мастацкае афармленне і ілюстрацыі да «Выбранага» Я. Купалы і Я. Коласа, «Падарожжа на новую зямлю» М. Зарэцкага, твораў А. Пушкіна ў перакладах на беларускую мову (1949). Разам з М. Гуціевым аформіў кніжнае выданне «Слова аб палку Ігаравым» у перакладзе Я. Купалы (1952).

## Літаратура 
* Беларускі саюз мастакоў, 1938—1998: энцыкл. давед. — Мн., 1998.

Катэгорыя:Мастакі Беларусі
Катэгорыя:Удзельнікі Вялікай Айчыннай вайны
Старшына першай стацці

[thumb|150px|[Пагон боцманмата Рускага Імператарскага Флоту]]
[thumb|150px|[Пагон старшыні першага артыкула ВМФ СССР]]

**Старшыня першай стацці** — старшынскае воінскае званне ў ВМФ (ВМС) многіх дзяржаў свету; адпавядае званню *сяржант* ў іншых відах узброеных сіл.

Перад воінскім званнем ваеннаслужачага, які праходзіць ваенную службу ў гвардзейскай вайсковай частцы, на гвардзейскім караблі, дадаецца слова "гвардыі".
 
Да воінскага звання вайскоўца або грамадзяніна, які знаходзіцца ў запасе ці адстаўцы, дадаюцца адпаведна словы «запасу» або «у адстаўцы».

Катэгорыя:Ваеннае кіраванне
Катэгорыя:Воінскія званні Узброеных сіл Расіі
Катэгорыя:Воінскія званні Узброеных сіл Беларусі
Катэгорыя:Ваенна-марскія званні
Старшыня (значэнні)

* Старшыня, пасада
* Старшыня, воінскае званне
* Старшыня першай стацці
* Старшыня другой стацці
* Галоўны старшыня
* Галоўны карабельны старшыня
* Старшыня дыпламатычнага корпуса
Мічман

**Мічман** () — воінскае званне ў ВМФ (ВМС) многіх дзяржаў свету.

У ВМФ Расіі ў 1716—1732 гг. унтэр-афіцэрскі чын, у 1732—1751 і 1758—1917 гг. малодшы (першы) афіцэрскі чын, які адпавядаў паручніку ў арміі. У ВМФ СССР у 1940—1971 гг. воінскае званне старшынскага складу, з 1972 па 1991 гг. воінскае званне ў ВМФ і марскіх часцях пагранічных войск, якое адпавядала званню *прапаршчык*.

У Вялікабрытаніі, ЗША і іншых краінах — воінскае званне курсантаў старшых курсаў ваенна-марскіх ВНУ.

Перад воінскім званнем ваеннаслужачага, які праходзіць ваенную службу ў гвардзейскай вайсковай частцы, на гвардзейскім караблі, дадаецца слова «гвардыі».
 
Да воінскага звання вайскоўца або грамадзяніна, які знаходзіцца ў запасе ці адстаўцы, дадаюцца адпаведна словы «запасу» або «у адстаўцы».

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Ваеннае кіраванне
Катэгорыя:Воінскія званні Узброеных сіл Расіі
Катэгорыя:Воінскія званні Узброеных сіл Беларусі
Катэгорыя:Ваенна-марскія званні
Спіс Герояў Савецкага Саюза (Беларусь)

__NOTOC__

**Геро́й Саве́цкага Саю́за **— найвышэйшая ўзнагарода СССР. Ганаровае званне, якім узнагароджвалі за подзвіг або выдатныя заслугі падчас баявых дзеянняў, а таксама, як выключэнне, у мірны час.

Званне ўстаноўлена Пастановай ЦВК СССР ад 16 красавіка 1934, дадатковы знак адрознення для Героя Савецкага Саюза — медаль «Залатая Зорка» — вызначаны Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 1 жніўня 1939 года. Званне магло надавацца некалькі разоў. Толькі тры чалавекі сталі тройчы Героямі, і толькі два атрымлівалі ўзннагароду чатыры разы. 7 чалавек — ураджэнцаў Беларусі сталі двойчы Героямі. Акрамя іх, пасля вайны званне Героя Сацыялістычнай Працы было прысвоена двум людзям: Кірылу Арлоўскаму і Пятру Машэраву.

У гэтым спісе прадстаўлены Героі Савецкага Саюза, якія нарадзіліся ў Беларусі. Спіс змяшчае інфармацыю пра нацыянальнасць ўзнагароджанага, сучаснай вобласці Рэспублікі Беларусь, дзе цяпер знаходзіцца месца нараджэння ўзнагароджанага, даце Указа аб прысваенні звання, родзе войскаў, пасадзе, воінскім званні Героя на час надання звання, гадах жыцця з пазначэннем дат паводле новага і старога стыляў (дзе трэба). У асобных табліцах прыводзяцца двойчы ўзнагароджаныя, а таксама горад-герой і крэпасць-герой.

Першымі ўзнагароджанымі былі Мікалай Сяліцкі і Павел Купрыянаў (удзельнікі Грамадзянскай вайны ў Іспаніі; званне нададзена пасмяротна 31 снежня 1936 года), першым, хто быў удастоены ўзнагароды двойчы як у Беларусі, так і ва ўсім СССР, быў Сяргей Грыцавец (удзельнік Грамадзянскай вайны ў Іспаніі, баях на Халхін-Голе; першы раз званне нададзена 22 лютага 1939 года).

Найбольшая колькасць была ўзнагароджана за час Вялікай Айчыннай вайны (448 беларусаў і ўраджэнцаў Беларусі). Першым узнагароджаным — выхадцам з Беларусі стаў лётчык-знішчальнік Аляксей Антоненка, першым беларусам паводле паходжання — лётчык-бамбардзіроўшчык Мікалай Гастэла. У дзвюх сем'ях было ўзнагароджана два чалавекі (браты Вайнрубы і браты Лізюковы).

## Двойчы Героі Савецкага Саюза 
## Героі Савецкага Саюза 
## Крэпасць-Герой і горад-Герой 
## Гл. таксама 
* Герой Савецкага Саюза
* Спіс поўных кавалераў ордэна Славы (Беларусь)

## Заўвагі 
## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* Героі краіны

Катэгорыя:Спісы:Беларусь
Катэгорыя:Постаці Беларусі
Беларусь
Рука пустыні

right|250px
**Рука пустыні** () — скульптура ў пустыні Атакама ў 400 метрах ад  Панамерыканскай шашы ў рэгіёне Антафагаста (Чылі).

Скульптура ўяўляе сабой левую далонь чалавека, якая прыкладна на тры чвэрці як бы высоўваецца з-пад зямлі. Аўтар — чыліец Марыё Ірарасабаль, вышыня рукі — 11 метраў. Па задуме аўтара, яго работа павінна паказваць чалавечую несправядлівасць, адзіноцтва, гора і пакуты, а столь значны памер  — слабасць і бездапаможнасць.

Скульптура — папулярнае месца для здымкі, яна трапіла ў мноства рэкламных ролікаў і музыкальных кліпаў. «Руку» часта размалёўваюць графіці, таму ўлады яе рэгулярна ачышчаюць. Клопат пра помнік узяло на сябе «Аб’яднанне за Антафагасту», яе члены займаюцца ачысткай помніка і заклікаюць наведвальнікаў не пакрываць яго надпісамі.

## Глядзіце таксама 
* Рука Пунта-дэль-Эстэ — вельмі падобная скульптура таго жа аўтара на пляжы горада Пунта-дэль-Эстэ ва Уругваі.

## Спасылкі 
* Corporación Pro Antofagasta — Escultura Mano del Desierto   на сайце ''corporacionproa.blogspot.com.es

Катэгорыя:Скульптуры паводле алфавіта
Катэгорыя:Скульптуры XX стагоддзя
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Чылі
Катэгорыя:Атакама
Парк Фарэсталь

**Парк Фарэсталь** — гарадскі парк у сталіцы Чылі горадзе Сант’яга. Парк быў закладзены ў 1905 годзе на меліяраваных землях у даліне ракі Мапоча і знаходзіцца ў гістарычным цэнтры горада, на захад ад Пласа Бакведана і на ўсход ад Культурнага цэнтра Мапоча. З поўначы ён абмежаваны праспектам Санта-Марыя, на поўдні — вуліцай Мерсэд, на захадзе — вуліцай Ісмаэля Вальдэса Вергара. На сваім усходнім канцы парк пераходзіць у парк Бальмаседа, ствараючы амаль суцэльны ўчастак зеляніны ўздоўж ракі Мапоча.

У парку знаходзяцца Нацыянальны музей выяўленчага мастацтва і музыкі і Музей сучаснага мастацтва, насупраць парка на вуліцы Мерсэд знаходзіцца Паласіё Бруна.

Адметнымі асаблівасцямі парка з'яўляюцца яго тры алеі ўсходніх платанаў, а таксама насаджэнні бананавых дрэваў. У парку знаходзяцца помнікі лацінаамерыканскаму паэту Рубену Дарыё, пісьменнікам эпохі вызвалення, а таксама Хрыстафору Калумбу. Амаль кожны дзень тут праходзяць кніжныя кірмашы і культурныя фестывалі, на сцэне адкрытага тэатра ладзяць паказы акцёры.

## Спасылкі 
Гісторыя парка Фарэсталь на сайце Славутасці Чылі (www.monumentos.cl)

Катэгорыя:Паркі Сант’яга
Стандартная бібліятэка шаблонаў C++

**Стандартная бібліятэка шаблонаў C++** (*англ.* Standard Template Library — STL) — сукупнасць магутных кампанентаў мовы праграмавання C++, якія ўтрымліваюць шматлікія структуры дадзеных і алгарытмы, якія выкарыстоўваюцца для апрацоўкі дадзеных. 

## Гісторыя стварэння 
Стандартная бібліятэка шаблонаў C++ была распрацаваная Мэнг Лі ды Аляксандрам Сцяпанавым у карпарацыі "Х'юлет-Пакард". У аснову распрацоўкі былі закладзеныя агульныя дасьледаванні Сцяпанава і Лі ў вобласці праграмавання. Таксама значны ўнёсак у стварэньне STL Дэвіда Мюсэра. 

## Кампаненты STL 
Асноўныя кампаненты STL — кантэйнеры (containers), ітэратары (iterators) і алгарытмы (algorithms). Вылучаюцца таксама размеркавальнікі (allocators), выказнікі (predicates), параўнальныя функцыі (comparison functions) ды аб'екты функцый (function objects).

Катэгорыя:C++
Катэгорыя:Аб’ектна-арыентаванае праграмаванне
Конкурс песні Еўрабачанне 2015

**Конкурс песні Еўрабачанне 2015** (; ; ) — 60-ы конкурс песні «Еўрабачанне», які праходзіў у Аўстрыі ў 2015 годзе. Аўстрыя стала краінай-пераможцам папярэдняга конкурсу «Еўрабачанне 2014», які прайшоў у Капенгагене (Данія), набраўшы 290 балаў з песняй «Rise Like a Phoenix» у выкананні Канчыты Вурст, таксама былі абвешчаны папярэднія даты для абодвух паўфіналаў — 19 мая і 21 мая 2015 года. Фінал конкурсу прайшоў 23 мая 2015 года.

## Лагатып конкурсу 
Да юбілею (60-годдзя) конкурсу песні «Еўрабачанне» Еўрапейскі вяшчальны саюз прыйшоў да адзінагалоснага рашэння пра змяненні ў лагатыпе конкурсу, каб адзначыць адразу два юбілеі: юбілей конкурсу і юбілей лагатыпу (10-годдзе). Сам лагатып падвергнуўся невялікім касметычным зменам, а менавіта:
* Слова «Euro (v) ision» стала больш акуратным
* Словы «Song Contest» і «Austria 2015» змянілі свой шрыфт на Gotham
* Сэрца таксама падвергнулася змене і стала больш акуратным
* Сцяг краіны-гаспадыні ўсярэдзіне сэрца зараз размяшчаецца пад вуглом

## Правядзенне 
## Лёсаванне 
## Першы паўфінал 
## Другі паўфінал 
## Фінал 
## Вяшчальнікі 
#  — Андрэа Дзяміравіч (чарнаг. *Andrea Demirović*)
#  — Джулі Захра (мальт. *Julie Zahra*)
#  — Крысці Сігфрыдс (фінск.*Krista Siegfrids*)
#  — Елена Папарызу (грэч.*Έλενα Παπαρίζου*)
#  — Сузі (парт. *Suzy*)
#  — Соня Аргінт (рум. *Sonia Argint-Ionescu*)
#  — TEO (бел. *TEO*) (прадстаўнік Беларусі на «Еўрабачанні 2014»)
#  — Андры Джаху (алб. *Andri Xhahu*)
#  — Алівія Фуртуна (мал. *Olivia Fortuna*)
#  — Турал Асадаў (азерб. *Tural Asadov*)
#  — Маркус Рыва (латыш. *Markus Riva*)
#  — Мая Нікаліч (серб. *Маја Николић*)
#  — Таня (эст. *Tanja*)
#  — Басім (дацк. *Basim*) (прадстаўнік Даніі на «Еўрабачанні 2014»)
#  — Летыцыя Гуарино (іт. *Laetitia Guarino*)
#  — Валід (ням. *Walid*)
#  — Вірджыні Гіём (фр. *Virginie Guilhaume*)
#  — Ліліт Мурадзян (арм. *Lilit Muradyan*)
#  — Нікі Бірн (англ. *Nicky Byrne*)
#  — Марыета Хансан (швед. *Mariette Hansson*)
#  — Барбара Шонебергер (ням. *Barbara Schöneberger*)
#  — Ці Лін Чын (англ. *Lee Lin Chin*)
#  — Даніэла Пізаржовіцава (чэшск.*Daniela Písařovicová*)

## Прэмія OGAE 
OGAE (; ) з’яўляецца адным з найбуйнейшых міжнародных фан-клубаў конкурсу Еўрабачанне. Ён мае філіялы па ўсёй Еўропе. Утвораны ў 1984 годзе ў Фінляндыі. Усе краіны, якія хоць раз прымалі ўдзел у Еўрабачанні, могуць мець свае ўласныя прэміі OGAE. Краіны, якія не маюць свайго ўласнага фан-клуба, з 2004 года аб’яднаны ў агульную арганізацыю «OGAE Rest of World». Кожны год арганізацыя абвяшчае чатыры некамерцыйныя конкурсы — конкурс песні, «Другі шанец», відэаконкурс і конкурс аўтарскай песні.


2015
Катэгорыя:Май 2015 года
Кайкаўскі дыялект

thumb|Кайкаўскі дыялект

**Кайкаўскі дыялект** (па-харвацку:*kajkavsko narječje, kajkavština, kajkavica*) — адзін з трох дыялектаў харвацкай мовы, заснаваных на адрозненні ў вымаўленні займенніка «што». Назва дыялекту паходзіць ад формы гэтага займенніка, якая выкарыстоўваецца на паўночным захадзе Харватыі — *kaj* (у двух астатніх дыялектах — штокаўскім і чакаўскім — адпаведна *što* i *ča*).

## Спасылкі 
* *Radio Kaj*  — сайт харвацкай радыёстанцыі *Radio Kaj*.

Катэгорыя:Харвацкая мова