open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Алена Леанідаўна Богдан

**Алена Леанідаўна Богдан**, народжаная Чмель, (нар. 2 мая 1973, в. Дзівін, Кобрынскі раён, Брэсцкая вобласць) — беларускі урач і дзяржаўны дзеяч, першы намеснік Міністра аховы здароўя Рэспублікі Беларусь (2020—2021), старшыня грамадскага аб’яднання «Беларускі саюз жанчын» (2020—2022).

## Біяграфія 
Нарадзілася 2 мая 1973 года ў в. Дзівін Кобрынскага раёна Брэсцкай вобласці.

У 1996 годзе скончыла Беларускі медыцынскі інстытут. Прайшла перападрыхтоўку ў Беларускай медыцынскай акадэміі паслядыпломнай адукацыі па спецыялізацыі «Арганізацыя аховы здароўя».

Пасля вну працавала інтэрнам, затым — урачом прыёмнага аддзялення Мінскай дзіцячай абласной клінічнай бальніцы. Пасля перападрыхтоўкі працягнула працаваць у клініцы урачом-неўролагам кансультатыўнай паліклінікі і неўралагічнага аддзялення № 2, пазней — намеснікам галоўнага ўрача па арганізацыйна-метадычнай рабоце Мінскай дзіцячай абласной клінічнай бальніцы.

У кастрычніку 2009 года прызначана начальнікам аддзела медыцынскай дапамогі мацярам і дзецям Галоўнага ўпраўлення арганізацыі меддапамогі Міністэрства аховы здароўя, са жніўня 2013 года працавала начальнікам аддзела галоўнага ўпраўлення арганізацыі меддапамогі і экспертызы Міністэрства аховы здароўя працавала першым намеснікам Міністра аховы здароўя Рэспублікі Беларусь.

29 кастрычніка 2021 года прызначана старшынёй Камітэта па ахове здароўя Мінгарвыканкама. У 2021 годзе пераабрана на наступны тэрмін па выніках VII Рэспубліканскай справаздачна-выбарчай канферэнцыі гэтага грамадскага аб’яднання.

15 сакавіка 2021 года прызначана ў склад Канстытуцыйнай камісіі, якая паводле рэзалюцыі VI Усебеларускага народнага сходу распрацоўвае прапановы па змяненні Канстытуцыі Беларусі і забяспечвае іх усенароднае абмеркаванне.

## Міжнароднае супрацоўніцтва 
Супрацоўнічала з рознымі міжнароднымі арганізацыямі ў рамках асноўнай дзейнасці (Дзіцячы Фонд Арганізацыі Аб’яднаных Нацый, Фонд Арганізацыі Аб’яднаных Нацый у галіне народанасельніцтва, дабрачынныя фонды, грамадскія арганізацыі).

У 2011 годзе была адным з кандыдатаў у склад Камітэта па палітыцы і каардынацыі Спецыяльнай праграмы навуковых даследаванняў, распрацовак і падрыхтоўкі навуковых кадраў у галіне ўзнаўлення насельніцтва Сусветнай арганізацыі аховы здароўя.

## Спасылкі 
* https://president.gov.by/ru/events/rassmotrenie-kadrovyx-voprosov-23231 
* http://www.blood.by/news/elena-bogdan-v-lyudyah-stv 
* http://minzdrav.gov.by/ru/sobytiya/kommentariy-po-povodu-rezonansnogo-sluchaya-v-g-berezino/ 

Катэгорыя:Медыкі Беларусі
Катэгорыя:Намеснікі міністра аховы здароўя Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Члены Канстытуцыйнай камісіі Беларусі (2021)
Катэгорыя:Жанчыны-палітыкі Беларусі
Алеся Валер’еўна Берулава

**Алеся Берула́ва** (нар. 1 лістапада 1972, Ясная паляна, Тульская вобласць, РСФСР) — беларуская і расійская спявачка, прадзюсар, кампазітар, аўтар песень, актрыса, заснавальнік і лідар рок-гурта «Мантана» (1999—2003 і з 2016) і сінціпоп-гурта «Merry Poppins» (2004—2008).

## Біяграфія 
Нарадзілася ў Яснай Паляне Тульскай вобласці і сінціпоп-гурта «Merry Poppins» (2004—2008), мастачка, фатограф) і Людміла (удзельніца сінціпоп-гурта «Merry Poppins»).

Сям’я Берулава шмат пераязджала праз службу бацькі, жыла ў розных месцах у Расіі, у Чэхаславакіі, Малдове і Германіі, таму Алеся змяніла шмат школ. Сачыняць песні пачала ў дзяцінстве, першую падарыла аднакласніцы на дзень нараджэння. З 4-га класа Алеся выступала перад сваімі першымі гледачамі — бацькамі і аднакласнікамі.

Скончыла музычную школу па класе фартэпіяна ў Днястроўску (Малдова), займалася бальнымі танцамі. Удзельнічала ў шматлікіх усесаюзных конкурсах. Потым сям’я пераехала ў Германію.

У 1989 годзе ў Германіі скончыла сярэднюю школу. У 1989 годзе адправілася ў Мінск паступаць у Беларускі ўніверсітэт культуры на факультэт рэжысуры масавых свят, пазней перавялася на факультэт эстраднага вакала. Пасля інстытута з’ехала ў Германію, вучыцца вакалу, спяваць у клубах і на вуліцах сусветны фальклор і ўласныя песні, акампануючы на гітары. У Германіі таксама працавала фотамадэллю ў маладзёжным часопісе *Yo Yo* і альбом «Манікюры» (2001).

У 2004 годзе разам з сястрой Марынай стварыла сінціпоп-гурт «Merry Poppins». У перыяд існавання гурта запісала максі-сінгл *«Merry Poppins»* (2006) і альбом *Do svidania…* (2008). Алеся Берулава з’яўляецца салісткай, лідарам, кампазітарам і аўтарам песень у абодвух гуртах.

У 2001—2008 гадах займалася акцёрскай працай, як актрысы знялася ў 3-х відэакліпах рок-гурта «Мантана» і 4-х відэакліпах сінціпоп-гурта «Merry Poppins», у некалькіх тэлевізійных праектах і фільме.

З 2016 года вакалістка і лідар адроджанай рок-групы Мантана.

## Дыскаграфія 
### Мантана 
* 2000 — Таму што… (сінгл) (Саюз)
* У тэлесерыяле «Каменская 5» гучаць песні: «Манікюры», «Пунсовенькая кветачка» і «Дзяўчынкі-прыпевачкі». У фільме «Апошні забой».

## Фільмаграфія 
* 2002 — «Навагоднія прыгоды, або Цягнік № 1» (навагодні тэлефільм) (у 2015 годзе ажаніўся ў другі раз са Святланай Зелянкоўскай).
** Сын Павел Міхалок (нар. 6.05.1995).

## Спасылкі 
* 
* 
* 

### Сацыяльныя сеткі 
* Супольнасць «ВКонтакте»
* Супольнасць у «Facebook»
* Супольнасць у «Twitter»
* Супольнасць у «Instagram»

Катэгорыя:Жаночы вакал у рок-музыцы
Катэгорыя:Рок-музыканты Расіі
Катэгорыя:Жанчыны-кампазітары
Катэгорыя:Актрысы XXI стагоддзя
Катэгорыя:Актрысы Расіі
Катэгорыя:Актрысы паводле алфавіта
Катэгорыя:Прадзюсары XXI стагоддзя
Катэгорыя:Прадзюсары Расіі
Катэгорыя:Прадзюсары паводле алфавіта
Катэгорыя:Кампазітары XXI стагоддзя
Катэгорыя:Кампазітары Расіі
Катэгорыя:Кампазітары паводле алфавіта
Катэгорыя:Музыканты паводле алфавіта
Катэгорыя:Спевакі і спявачкі XXI стагоддзя
Катэгорыя:Спевакі і спявачкі XX стагоддзя
Катэгорыя:Спевакі і спявачкі паводле алфавіта
Катэгорыя:Вікіпедыя:Біяграфіі сучаснікаў
Катэгорыя:Старонкі з недагледжанымі перакладамі
Ліза Марклунд

**Ліза Марклунд** (нар. 9 верасня 1962) — шведская пісьменніца, журналістка, аўтар дэтэктыўных раманаў. Яе кнігі, аб’яднаныя ў серыю пра шведскую журналістку Анiку Бенгтзан, апублікаваны на 30 мовах і прададзены мільённымі накладамі па ўсім свеце. 

## Біяграфія 
Нарадзілася ў Полмарку, Норбатэн. Жыве на віле ў Стакгольме з мужам Мікаэлем. У яе трое дзяцей.

## Пісьменніцкая кар’ера 
Пісьменніцкую кар’еру пачала ў 1995 годзе. З таго часу напісала 13 крымінальных раманаў, 2 дакументальных у суаўтарстве з Марыяй Эрыксан і адну работу ў жанры «нон-фікшн» з Лотай Снікер. Цыкл пра журналістку Аніку Бенгтзан стаў бестселерам.

Па матывах яе кніг зняты фільмы «Апошні тэрмін» і «Рай». Іх выпуск адбыўся ў 2001 і 2003 гадах. У 2009 годзе кампанія «Елаў Бёрд» (Yellow Bird) выкупіла правы на экранізацыю шасці раманаў Марклунд: «Студыя 69», «Прайм-тайм», «Чырвоная ваўчыца», «Апошняе завяшчанне Нобеля», «Пажыццёвы тэрмін» і «Месца пад сонцам».

У 2010 годзе стала сааўтарам рамана «Забойцы па паштоўках» (The Postcard Killers) разам з амерыканскім пісьменнікам Джэймсам Патэрсанам. Кніга была дванаццатай у кар’еры пісьменніцы. У выніку Ліза Марклунд, разам са Стыгам Ларсанам і Джо Несбё, — адзіная скандынаўская аўтарка, якая ўзначаліла спіс бестселераў New York Times. 

## Журналістыка 
Журналісцкі досвед уключае дзесяць гадоў працы журналістам-расследавальнікам і пяць гадоў дырэктарам навін і галоўным рэдактарам штодзённай прэсы і тэлебачання.

У студзені 2007 года на TV4 паказалі яе дакументальныя фільмы пра дзяцей, якія жывуць з ВІЧ і СНІДам у Расіі і Камбоджы. Яе серыял пра гвалт над жанчынамі «Lite stryk får dom tåla» быў намінаваны на лепшы тэлевізійны дакументальны фільм у Швецыі ў 2004 годзе. Ліза таксама вяла паўфінал у «Melodifestivalen» і бала ўдзел як вядучая «Ранішніх навін» на TV4.

Ліза піша хронікі і рубрыкі з 1987 года, галоўным чынам у Expressen, але таксама ў Arbetaren, нямецкім Welt am Sonntag, Financial Times, нарвежскім Verdens, дацкім Dagbladet Information і фінскім Ilta-Lehti.

Ліза Марклунд прадстаўляе за мяжой Salomonsson Agency.

Саўладальніца трэцяга па велічыні выдавецкага дома Швецыі Piratförlaget і аглядальніца вячэрняй газеты Expressen.

## Грамадская дзейнасць 
На працягу адзінаццаці гадоў (2004—2015) працавала паслом ЮНІСЕФ. Прычынай стаў асабісты інтарэс пісьменніцы да правоў чалавека, у прыватнасці дзяцей. Яна шмат падарожнічае ад імя гэтай арганізацыі і займаецца пытаннямі дзіцячага рабства і ВІЧ-інфікаваных дзяцей у краінах трэцяга свету.

## Узнагароды 
У 2013 годзе атрымала тры міжнародныя літаратурныя ўзнагароды: The Reading Relay Gold Medal, Eurocrime Read of the Year i The Petrona Award. 

## Літаратура 
* Bra Svenska A © 2004 Eva Hedencrona, Karin Smed-Gerdin, Peter Watcyn-Jones och Gleerups Utbildning AB.

## Спасылкі 
* https://www.piratforlaget.se/liza-marklund/personligt/ 
* https://www.piratforlaget.se/liza-marklund/unicef-ambassador/ 
* https://www.piratforlaget.se/pressbilder/?sok=Liza+Marklund 

Катэгорыя:Пісьменніцы Швецыі
Катэгорыя:Шведскамоўныя пісьменнікі
Катэгорыя:Журналісты Швецыі
Фрыда Хансдотэр

**Фрыда Хансдотэр** (, нар.  года, ) — шведская гарналыжніца, алімпійская чэмпіёнка 2018 года ў слаламе, пяціразовы прызёр чэмпіянатаў свету (тройчы ў слаламе і двойчы ў камандным першынстве), шматразовая пераможца этапаў Кубка свету. Спецыялістка слаламных дысцыплін.

6 сакавіка 2019 года заявіла пра заканчэнне кар’еры пасля сезону 2018/19.

## Спартыўная біяграфія 
У Кубку свету дэбютавала ў 2004 годзе, у сакавіку 2009 года першы раз трапіла ў тройку лепшых на этапе Кубка свету, у слаламе. Лепшым дасягненнем Хансдотэр ў агульным заліку Кубка свету з’яўляецца 5-е месца ў сезоне 2015/16.

Да сваёй першай перамогі на этапе Кубка свету 2 лютага 2014 года ў славенскай Краньска-Гора 8 разоў займала другія месцы на этапах Кубка свету ў слаламе. Свой поспех змагла паўтарыць на этапе ў аўстрыйскім Флахаў 13 студзеня 2015 года, зноў выйграўшы этап Кубка свету ў слаламе.

На Алімпіядзе-2010 у Ванкуверы стала 15-й у слаламе.

На Алімпійскіх гульнях 2014 года ў Сочы стала пятай у слаламе і 13-й у гіганцкім слаламе.

16 лютага 2018 года Фрыда стала алімпійскай чэмпіёнкай у слаламе на Гульнях у Пхёнчхане.

За сваю кар’еру ўдзельнічала ў сямі чэмпіянатах свету. У 2013 годзе выйграла срэбра ў складзе зборнай Швецыі ў камандным першынстве, а таксама стала трэцяй у слаламе, саступіўшы Мікаэле Шыфрын і Міхаэле Кірхгасер. У 2015 годзе ў Бівер-Крыку выйграла срэбра ў слаламе, саступіўшы Шыфрын. У 2017 годзе на чэмпіянаце свету ў Санкт-Морыц заваявала два бронзавыя медалі — у слаламе і камандным першынстве.

Катэгорыя:Гарналыжнікі Швецыі
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны ад Швецыі
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны па гарналыжным спорце
Катэгорыя:Гарналыжнікі на зімовых Алімпійскіх гульнях 2010 года
Катэгорыя:Гарналыжнікі на зімовых Алімпійскіх гульнях 2014 года
Катэгорыя:Гарналыжнікі на зімовых Алімпійскіх гульнях 2018 года
Катэгорыя:Чэмпіёны зімовых Алімпійскіх гульняў 2018 года
Буда (Лоінскае сельскае паселішча)

**Буда** () — вёска ў Смаленскай вобласці Расіі, у Смаленскім раёне. Насельніцтва — 7 жыхароў (2007).

## Геаграфія 
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 36 км на паўночны захад ад г. Смаленска, за 10 км на захад ад аўтадарогі  Смаленск — Невель, за 15 км на поўнач ад аўтадарогі  Арол — Віцебск, на беразе ракі Лойна. Уваходзіць у склад Лоінскага сельскага паселішча.

## Гісторыя 
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.

Назва паходзіць ад слова *Буда* — у мінулым прадпрыемства па вытворчасці паташу, размешчанае ў лесе.

Катэгорыя:Населеныя пункты Смаленскага раёна (Смаленская вобласць)
Гваздзевіцы

**Гваздзевіцы** () — вёска ў Смаленскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Валокаўскага сельскага паселішча. Насельніцтва — 6 жыхароў (2007).

## Геаграфія 
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 39 км на паўночны захад ад Смаленска, за 8 км на поўнач ад аўтадарогі  Арол — Віцебск, на беразе ракі Грабелькі. За 6 км на поўдзень ад вёскі знаходзіцца чыгуначная станцыя Галынкі на лініі Смаленск — Віцебск.

## Гісторыя 
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.

У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.

Катэгорыя:Населеныя пункты Смаленскага раёна (Смаленская вобласць)
Славацкі медыцынскі ўніверсітэт у Браціславе

**Славацкі медыцынскі ўніверсітэт у Браціславе** — славацкая дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта і з сядзібай у Браціславе.

## Агульная характарыстыка 
Універсітэт заснаваны ў 1953 годзе як Славацкая акадэміі паслядыпломнай медыцынскай адукацыі. Ад 25 чэрвеня 2002 года існуе па цяперашняй назвай. Адзіная вышэйшая дзяржаўная навучальная ўстанова медыцынскага профілю ў Славакіі, якая забяспечвае падрыхтоўку медыкаў па ўсіх трох узроўнях (бакалаўр, магістр, доктар). Мае некалькі філіялаў у рэгіёнах Славакіі.

## Структура 
* Медыцынскі факультэт
* Факультэта медсястрынства і спецыялізаваных медыцынскіх даследаванняў
* Факультэт аховы здароўя
* Факультэт аховы здароўя, г. Банска-Бістрыца

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Універсітэты Славакіі
Галіна Акімаўна Арчакова

**Галіна Акімаўна Арчакова** (11 лістапада 1939, Хабараўск) — савецкая і беларуская шахматыстка, майстар спорту СССР па шахматах (1969), дзевяціразовая чэмпіёнка Беларускай ССР па шахматах (1958, 1960, 1961, 1962, 1963, 1964, 1966, 1968, 1972), кандыдат тэхнічных навук. У складзе каманды БССР бронзавы прызёр трэцяй Спартакіяды народаў СССР па шахматах (1963).

## Біяграфія 
У 1960-я гады была адной з наймацнейшых шахматыстак Беларусі. У 1956 годзе ўпершыню выступіла на чэмпіянаце Беларусі па шахматах сярод жанчын, заняўшы 3 месца. У перыяд з 1950-х да пачатку 1970-х гадоў шматкроць перамагала на чэмпіянатах. У 1969 годзе ў Мінску прайшоў кваліфікацыйны матч, дзе яна выйграла ў Клары Скегінай з лікам 8,5: 5,5 і атрымала званне майстра спорту па шахматах.

Тройчы ўдзельнічала ў фіналах чэмпіянатаў СССР па шахматах сярод жанчын (1962, 1965, 1966). У 1964 годзе стала чэмпіёнкай ДСТ «Буравеснік». Шэсць разоў прадстаўляла каманду Беларускай ССР у першынствах СССР паміж камандамі саюзных рэспублік па шахматах (1958—1963), заваяваўшы ў 1962 годзе другое месца ў асабістым заліку, а ў 1963 стала трэцяй у камандным і асабістым заліках. Таксама з’яўляецца шахматным трэнерам і суддзёй вышэйшай нацыянальнай катэгорыі.

У 1961 годзе скончыла Беларускі політэхнічны інстытут. З 1963 па 1994 год працавала ў Цэнтральным навукова-даследчым інстытуце комплекснага выкарыстання водных рэсурсаў, з’яўлялася вядучым навуковым супрацоўнікам. Мае навуковыя публікацыі.

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Хабараўску
Катэгорыя:Шахматысткі СССР
Катэгорыя:Шахматысткі Беларусі
Катэгорыя:Выпускнікі БНТУ
Рыта з Касіі

**Рыта з Касіі** (1360 ці 1380, Перуджа, Італія — , Касія) — каталіцкая святая, законніца, апякунка ў цяжкіх справах.

## Біяграфія 
Насуперак сваёй волі яна мусіла ўзяць шлюб з Фердынандо Манчыні, якому нарадзіла дваіх сыноў. Калі яе муж быў забіты ў 1401 годзе, сыны паабяцалі крывавую помсту. Рыта горача малілася, каб яе дзеці не былі забойцамі. Сыны памерлі ў 1402 годзе.

Рыта хацела ўступіць ў ордэн аўгустынак у Касіі, але яе не прынялі туды адразу. Традыцыя кажа, што ў начным аб’яўленні яна ўбачыла святых Яна Хрысціцеля, Аўгустына і Мікалая з Таленціно, якія правялі яе да брамаў кляштара. Пасля шматразовых адмоваў Рыту ўрэшце прынялі ў ордэн у 1407 годзе.

Святая пастаянна разважала над мукай Пана, а ў знак таго, што яна непасрэдна ўдзельнічае ў гэтай муцы, атрымала стыгмат — яе чало працяла церне.

Гэты знак яна мела з 1432 года на працягу 15 гадоў, да смерці. Апошнія чатыры гады Рыта правяла ў ложку, знясіленая цяжкай хваробай.

Святая памерла ў сваім кляштары аўгустынак 22 мая 1457 года. Ужо на наступны дзень пасля смерці Рыты здарыліся цуды праз яе заступніцтва. Яна стала вядомай як апякунка ў цяжкіх справах і нават безнадзейных жыццёвых сітуацыях. Праз 10 гадоў пасля смерці яе цела, якое засталося непашкоджаным, было перанесена ў сакрыстыю касцёла пры яе кляштары.

У 1937 годзе каля яго была пабудавана базыліка, якая стала мэтай шматлікіх пілігрымак. У 1627 годзе Папа Урбан VIII беатыфікаваў Рыту, a ў 1900 годзе Леў ХІІІ.

## Памяць 
З 1904 года ў Рыме дзейнічае Брацтва св. Рыты, а ў Вюрцбургу з 1911 года існуе заснаваная аўгустынцамі супольнасць сясцёр святой Рыты. Ва ўсім свеце, можна сустрэць касцёлы ў яе гонар. У Германіі 22 мая арганізуюцца пілігрымкі да святой Рыты, рэліквіі якой знаходзяцца ў касцёле св. Юзафа ў Майнцы.

Катэгорыя:Святыя Італіі
Катэгорыя:Каталіцкія святыя
Катэгорыя:Хрысціянскія містыкі
Катэгорыя:Хрысціянскія святыя XIV стагоддзя
Катэгорыя:Хрысціянскія святыя XV стагоддзя
Бронзавы слімак

**Бронзавы слімак** () — літаратурная прэмія за найлепшыя фантастычныя творы, апублікаваныя на працягу года на рускай мове. Уручалася штогод у Санкт-Пецярбургу з 1992 па 2012 год. Прэмія заснаваная Андрэем Мікалаевым і Аляксандрам Сідаровічам у 1992 годзе. Правобразам прэміі з’яўлялася прэмія Барыса Стругацкага, якая ўручалася ў 1991 годзе.

Прэмія ўручалася ў некалькіх намінацыях: за найлепшую фантастычную публікацыю буйной формы (раман), сярэдняй формы (аповесць), малой формы (апавяданне, навела), а таксама за найлепшы крытыка-публіцыстычны твор, прысвечаны праблемам фантастыкі.

Старшынёй і адзіным членам журы з’яўляўся Барыс Стругацкі, такім чынам дадзеная прэмія — «самая суб’ектыўная» з прэмій расійскай фантастыкі.

Сярод узнагароджаных — Віктар Пялевін, Дзмітрый Быкаў, Яна Дубінянская, Юлія Зоніс.

## Спасылкі 
* Бронзовая Улитка

Катэгорыя:Літаратурныя прэміі Расіі
Катэгорыя:Прэміі фантастам
Гор-Аполле

**Гор-Аполле** () — вёска ў Смаленскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Вязгінскага сельскага паселішча. Насельніцтва — 36 жыхароў (2007).

## Геаграфія 
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 27 км на поўнач ад Смаленска, за 21 км на поўнач ад аўтадарогі  , на беразе ракі Аполенка. За 27 км на поўдзень ад вёскі знаходзіцца чыгуначная станцыя Ракітная на лініі Масква — Мінск.

Катэгорыя:Населеныя пункты Смаленскага раёна (Смаленская вобласць)
Грэчышына

**Грэчышына** () — вёска ў Смаленскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Карахоткінскага сельскага паселішча. Насельніцтва — 15 жыхароў (2007).

## Геаграфія 
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 6 км на ўсход ад Смаленска, за 2 км на поўдзень ад аўтадарогі  Смаленск — Дарагабуж — Вязьма — Зубцоў. За 2,5 км на паўночны захад ад вёскі знаходзіцца чыгуначная станцыя Ваўчайка на лініі Масква — Мінск.

Катэгорыя:Населеныя пункты Смаленскага раёна (Смаленская вобласць)
Ванлярава (раз’езд)

**Ванлярава** () — пасёлак раз’езда ў Смаленскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Катынскага сельскага паселішча. Насельніцтва — 12 жыхароў (2007).

## Геаграфія 
Размешчаны ў заходняй частцы вобласці за 21 км на захад ад Смаленска, за 1 км на поўнач ад аўтадарогі  Арол — Віцебск, на беразе ракі Крапіўня. за 0,1 км на поўнач ад раз’езда знаходзіцца чыгуначная станцыя Ванлярава на лініі Масква — Мінск.

Катэгорыя:Населеныя пункты Смаленскага раёна (Смаленская вобласць)
Грынёва (Смаленскі раён)

**Грынёва** () — вёска ў Смаленскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Талашкінскага сельскага паселішча. Насельніцтва — 36 жыхароў (2007).

## Геаграфія 
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 10 км на паўднёвы ўсход ад Смаленска, за 0,1 км на ўсход ад аўтадарогі  Арол — Віцебск. За 6,5 км на паўночны ўсход ад вёскі знаходзіцца чыгуначная станцыя  на лініі Смаленск — Рослаўль.

Катэгорыя:Населеныя пункты Смаленскага раёна (Смаленская вобласць)
Вербілава (Смаленскі раён)

**Вербілава** () — вёска ў Смаленскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Хохлаўскага сельскага паселішча. Насельніцтва — 11 жыхароў (2007).

## Геаграфія 
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 18 км на паўднёвы захад ад Смаленска, за 10 км на поўдзень ад аўтадарогі  Арол — Віцебск. За 10 км на поўнач ад вёскі знаходзіцца чыгуначная станцыя Катынь на лініі Масква — Мінск.

## Гісторыя 
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.

У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.

Катэгорыя:Населеныя пункты Смаленскага раёна (Смаленская вобласць)
Дзівасы

**Дзівасы** () — вёска ў Смаленскай вобласці Расіі, у Смаленскім раёне.

## Геаграфія 
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 9 км на паўночны захад ад Смаленска ля аўтадарогі . Насельніцтва — 465 жыхароў (2007). Адміністрацыйны цэнтр Дзівасаўскага сельскага паселішча.

## Гісторыя 
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.

## Эканоміка 
Асфальтабетонны завод, АТ «імя Мічурына» (был. сўх. імя Мічурына), АТ «Расбелдарбуд», ДРБУ аўтадарогі «Беларусь». 

## Транспарт 
Па паўночнай ускраіне вёскі праходзіць федэральная аўтамабільная дарога М1 «Беларусь». Дзівасы звязаны са Смаленскам прыгарадным аўтобусным маршрутам №131.

## Славутасці 
* Абеліск на брацкай магіле воінаў Савецкай Арміі, загінулых у 1941 - 1943 гг.

## Спасылкі 
* Дивасы/Энцыклапедыя Смаленскай вобласці

Катэгорыя:Населеныя пункты Смаленскага раёна (Смаленская вобласць)
Града (Смаленскі раён)

**Града** () — вёска ў Смаленскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Навасельскага сельскага паселішча.

## Геаграфія 
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 27 км на паўночны захад ад Смаленска, за 6 км на паўночны ўсход ад аўтадарогі  Смаленск — Невель. За 23 км на поўдзень ад вёскі знаходзіцца чыгуначная станцыя Купрына на лініі Смаленск — Віцебск.

Катэгорыя:Населеныя пункты Смаленскага раёна (Смаленская вобласць)
Замошча (Волакаўскае сельскае паселішча)

**Замошча** () — вёска ў Смаленскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Валокаўскага сельскага паселішча. Насельніцтва — 241 жыхар (2007).

## Геаграфія 
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 30 км на паўночны захад ад Смаленска, за 4 км на поўнач ад аўтадарогі  Арол — Віцебск, на беразе ракі Ляляква. За 1,5 км на паўднёвы ўсход ад вёскі знаходзіцца чыгуначная станцыя Леляквінская на лініі Смаленск — Віцебск.

Катэгорыя:Населеныя пункты Смаленскага раёна (Смаленская вобласць)
Жукава (Смаленскі раён)

**Жукава** () — вёска ў Смаленскай вобласці Расіі, у Смаленскім раёне. Уваходзіць у Стабенскае сельскае паселішча. Насельніцтва — 1520 жыхароў (2007).

Катэгорыя:Населеныя пункты Смаленскага раёна (Смаленская вобласць)
Інькава

**Інькава** () — вёска ў Смаленскай вобласці Расіі, у Смаленскім раёне. Насельніцтва — 1 жыхар (2007).

## Геаграфія 
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 40 км на паўночны захад ад г. Смаленска, за 16 км на захад ад аўтадарогі  Смаленск — Невель, за 11 км на поўнач ад аўтадарогі  Арол — Віцебск, на беразе ракі Клец. Уваходзіць у склад Лоінскага сельскага паселішча.

## Гісторыя 
8 жніўня (27 ліпеня) 1812 года каля вёскі атаман Платаў атрымаў першую ў гісторыі Айчыннай вайны перамогу над войскамі Напалеона.

25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.

Катэгорыя:Населеныя пункты Смаленскага раёна (Смаленская вобласць)
Рыгор Дзмітрыевіч Румянцаў

**Рыгор Дзмітрыевіч Румянцаў** (студзень 1888 — в. Горка, Красцецкі раён, Наўгародская вобласць — 27 жніўня 1961) — адзін з кіраўнікоў партыйнага падполля і партызанскага руху на тэрыторыі Баранавіцкай вобласці.

## Біяграфія 
Член КПСС з 1919 года. Скончыў Вышэйшыя камандна-палітычныя курсы пры Галоўным палітычным упраўленні Рабоча-сялянскай Чырвонай Арміі (1942). З 1922 года на савецкай і партыйнай рабоце. З 1939 года 1-ы сакратар Любчанскага РК КП(б)Б. З красавіка 1942 года на Асобым беларускім зборы. У кастрычніку 1943 — маі 1944 гадоў камісар 20-й партызанскай брыгады імя В. С. Грызадубавай, у маі — ліпені 1944 года камандзір Баранавіцкага партызанскага злучэння паўднёвай зоны, адначасова ў верасні — лістападзе 1943 года сакратар Быценскага падпольнага міжрайкома КП(б)Б, у лістападзе 1943 — маі 1944 гадоў — падпольнага РК КП(б)Б. З 1944 года на партыйнай і савецкай рабоце ў Баранавіцкай і Маладзечанскай абласцях.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Члены КПСС
Катэгорыя:Партызаны Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Камандзіры партызанскіх злучэнняў, брыгад і атрадаў у гады Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1888 годзе
Тамара Пятроўна Аўсяннікава

**Тамара Пятроўна Аўсяннікава** (нар. , в. Сяўкі, Лоеўскі раён) — беларуская паэтэса, празаік, педагог.

## Біяграфія 
Нарадзілася ў 1949 годзе ў вёсцы Сяўкі Лоеўскага раёна Гомельскай вобласці. Скончыла філалагічны факультэт БДУ (1971), працавала настаўніцай, бібліятэкаркай, інжынерам, метадыстам, загадчыкам крамы. Атрымала другую вышэйшую адукацыю эканаміста (Магілёўскі тэхналагічны інстытут, 1999).

Першая публікацыя — артыкул «Непрыручаная птушка», выйшаў 1 снежня 2000 года ў газеце «Магілёўская праўда».

Аўтар лекцый для настаўнікаў-філолагаў па тэорыі вершаскладання і аналізе паэтычных твораў, артыкулаў па творчасці Н. Гілевіча і Я. Янішчыц.

Сябра Саюза беларускіх пісьменнікаў. Піша паэзію і прозу. Аўтар кніг вершаў «Ноты сэрца» (2009), «Лістапад гадоў» (2010), кнігі прозы «Любачка» (2011).

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Лоеўскім раёне
Катэгорыя:Выпускнікі філалагічнага факультэта БДУ
Катэгорыя:Беларускамоўныя пісьменнікі
Катэгорыя:Паэты Беларусі
Катэгорыя:Пісьменнікі Беларусі
Качскі Ран

thumb|У сухі сезон дно саланчакоў ператвараецца ў саляную пустыню
**Качскі Ран** () — пустынная мясцовасць, знакамітая сваімі саланчакамі Вялікім і Малым Ранам, на захадзе індыйскага штата Гуджарат і поўдні пакістанскай правінцыі Сінд. Агульная тэрыторыя — 27 454 км². 

## Этымалогія 
Кач () — назва мясцовасці на захадзе Гуджарата паміж паўвостравам Катхіявар і дэльтай ракі Інд. Мае санскрытскае паходжанне. У старажытнай індыйскай міфалогіі значыла бязлюдны бераг. Ран () на мове гуджараці азначае саляную пустыню.

## Геаграфія 
Качскі Ран пачаў фарміравацца ў эпоху мезазоя, калі стаў часткай плыткаводдзя Аравійскага мора. На яго месцы сфарміравалася возера, суднаходнае ў часы Аляксандра Македонскага. Яго ўзровень паступова зніжаўся з-за заглейвання, адбыўся падзел на Вялікі і Малы Ран. Падчас кароткага сезона мусонаў глей затапляецца. Акрамя таго, у Качсчкі Ран упадае некальки рэк, вядуць сезонныя адгалінаванні ад дэльты Інда. Сярэдняя глыбіня складае каля 0,5 м. Незатопленымі застаюцца толькі пясчаныя выдмы, дзе ратуюцца дзікія жывёлы. У астатнія сезоны вада выпараецца. На паверхні застаецца соль. Качскі Ран мае адзін з самых высокіх гадавых паказчыкаў выпарэння. Сярэдняя летняя тэмпература трымаецца каля +44°C, але можа падвышацца да +50°C. Мінімальная зімовая тэмпература набліжаецца да 0°C.

Для флоры Качскага Рана характэрны метлюжкакветныя травы і калючыя хмызнякі. Сярод прадстаўнікоў фаўны вылучаюцца дзікія аслы і каты, антылопы, ваўкі, гіены, фламінга. Усяго налічваецца каля 50 відаў сысуноў і 200 відаў птушак.

## Гісторыя 
Першыя людзі з'явіліся на тэрыторыі Качскага Рана ў неаліце. Археолагамі тут знойдзены помнікі Індскай цывілізацыі: Дхалавіра і Хірасара. Пазней ён уваходзіў у склад буйных дзяржаў Індастана, адсюль вывозілі соль. Пасля ўсталявання брытанскай каланіяльнай улады ў 1803 г. здабыча і продаж солі былі абмежаваны спецыяльным падаткам. У 1930 г. М. Гандзі арганізаваў саляны паход — антыкаланіяльную акцыю супраць падатка. У 1947 г. Качскі Ран быў падзелены паміж незалежнымі Індыяй і Пакістанам. Большая частка ўвайшла ў склад Індыі.

## Ахова 
76% плошчы Качскага Рана уваходзяць у склад ахоўваемых тэрыторый:
* Індыйскі запаведнік дзікіх аслоў (Індыя)
* Качскі пустынны запаведнік дзікай прыроды (Індыя)
* Запаведнік дзікай прыроды Качскага Рана (Пакістан)

## Эканоміка 
У нашы дні большая частка Качскага Рана знаходзіцца пад аховай. На астатняй тэрыторыі існуюць адгонная жывёлагадоўля і здабыча солі. Развіваецца турызм.

## Спасылкі 
* Southern Asia: Western India into Pakistan
* Rann of Kutch, the great white desert of India
* Worth their Salt: A Fascinating Glimpse into the World of the Hardworking Salt Farmers of Kutch

Катэгорыя:Геаграфія Гуджарата
Катэгорыя:Сінд
Дзямідава (Смаленскі раён)

**Дзямідава** () — вёска ў Смаленскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Піянерскага сельскага паселішча. Насельніцтва — 5 жыхароў (2007).

## Геаграфія 
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 16 км на паўднёвы захад ад Смаленска, за 16 км на поўдзень ад аўтадарогі  Арол — Віцебск, на беразе ракі Трысцянка. За 20 км на поўнач ад вёскі знаходзіцца чыгуначная станцыя Дачная-2 на лініі Смаленск — Віцебск.

## Гісторыя 
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.

У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.

Катэгорыя:Населеныя пункты Смаленскага раёна (Смаленская вобласць)
Стэп (значэнні)

Назву **Стэп** маюць:

* Стэп — тып ландшафту.

## Населеныя пункты 
### Беларусь 
* Стэп — пасёлак у Добрушскім раёне Гомельскай вобласці.

### Украіна 
#### Чарнігаўская вобласць 
* Стэп — вёска ў Ніжынскім раёне.
* Стэп — вёска ў Барзнянскім раёне.
* Стэп — вёска ў Талалаіўскім раёне.
Піліп Піліпавіч Капуста

{{Ваенны дзеяч
| званне     = 
| узнагароды =
{ Style = "background:transparent"

-

}
}}
**Пілі́п Пілі́павіч Капу́ста** (; , сяло Жоўтае, Пяціхацкі раён, Днепрапятроўская вобласць — ) — адзін з кіраўнікоў партыйнага падполля і партызанскага руху ў Мінскай і Беластоцкай абласцях. Генерал-маёр (1943).

## Біяграфія 
Член КПСС з 1932 года. Удзельнік Польскага паходу Чырвонай Арміі, Савецка-фінляндскай вайны (1939—1940). Вялікую Айчынную вайну сустрэў у званні маёра, камандзірам гаўбічнага палка пад Беластокам. Быў паранены, апынуўся ў нямецкім палоне. 17 снежня збег з лагера для ваеннапалонных і перайшоў да партызанскай дзейнасці. У партызанах з сакавіка 1942 года: начальнік штаба, камісар атрада, з мая 1942 года камандзір партызанскай брыгады імя К. Я. Варашылава, са снежня — партызанскага злучэння Слуцкай зоны. У сакавіку — ліпені 1943 года член Слуцкага падпольнага міжрайкома КП(б)Б, са жніўня 1943 года начальнік штаба Беластоцкага партызанскага злучэння, адначасова ў лістападзе 1943 — ліпені 1944 гадоў член Беластоцкага падпольнага абкома КП(б)Б. Вызваліў з гета Клецка і Нясвіжа пэўную колькасць яўрэяў і дазволіў ім стварыць асобны нацыянальны партызанскі атрад са 140 чалавек, які паспяхова ваяваў з немцамі. Атрады Капусты прынялі ўдзел у Гродзенскай аперацыі (1944).

Пасля вайны працягнуў службу ў Чырвонай Арміі. Узнагароджаны ордэнамі і медалямі.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Артыкул.
* Артыкул на сайце Ісагеа. 
* Баявы шлях.
* Архівы Беларусі. Кароткая даведка і партрэт з узнагародамі.

Катэгорыя:Члены КПСС
Катэгорыя:Партызаны Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Камандзіры партызанскіх злучэнняў, брыгад і атрадаў у гады Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Артылерысты Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Ваеннапалонныя СССР
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Днепрапятроўскай вобласці
Факультэт павышэння кваліфікацыі і перападрыхтоўкі ГрДМУ

**Факультэт павышэння кваліфікацыі і перападрыхтоўкі** — адзін з факультэтаў Гродзенскага дзяржаўнага медыцынскага ўніверсітэта.

## Гісторыя 
Факультэт дзейнічае з 1 студзеня 2017 года. Загад рэктара Гродзенскага дзяржаўнага медыцынскага ўніверсітэта № 386 «Аб стварэнні факультэта павышэння кваліфікацыі і перападрыхтоўкі» быў падпісаны 30 снежня 2016 года.

## Адукацыя 
На факультэце ажыццяўляецца рэалізацыя адукацыйных праграм дадатковай адукацыі дарослых: павышэнне кваліфікацыі і перападрыхтоўка кіруючых работнікаў і спецыялістаў з вышэйшай адукацыяй.

У цяперашні час на факультэце праводзіцца павышэнне кваліфікацыі на 17 кафедрах, арганізавана 23 цыклы. Перападрыхтоўка кіруючых работнікаў і спецыялістаў, якія маюць вышэйшую адукацыю, ажыццяўляецца ў межах спецыяльнасці «Агульная медыцынская практыка», навучанне адбываецца на 15 кафедрах.

На цыклах павышэння кваліфікацыі адбываюцца як традыцыйныя формы заняткаў, так і заняткі з выкарыстаннем сімуляцыйнага абсталявання лабараторыі практычнага навучання.

## Дэканы 
* Андрэй Раманавіч Плоцкі (з 2017)

Павышэння кваліфікацыі і перападрыхтоўкі
Катэгорыя:2017 год у Гродне
Катэгорыя:З’явіліся ў 2017 годзе
Катэгорыя:Вуліца Максіма Горкага (Гродна)
Касцёл Найсвяцейшай Тройцы (Радашковічы, стары)

**Касцёл Найсвяцейшай Тройцы** — колішні драўляны касцёл у Радашковічах, які існаваў у 1736—1855 гадах.

## Гісторыя 
Упершыню Радашковічы ўзгадваюцца ў гістарычных дакументах у 1447 г., калі намеснік смаленскі і кашталян віленскі Пётра Сенка Гедыголдавіч (+1451) і ягоная жонка Багуміла фундавалі тут першы драўляны касцёл пад тытулам Найсвяцейшай Тройцы.

У 1734—1736 гг. у Радашковічах быў узведзены «руплівасцю кс. Сымона Мхоўскага, пісара Апостальскага, плябана Радашковіцкага пры дапамозе розных дабрадзеяў» новы касцёл, які ў 1740 г. кансэкравалі пад тытулам Найсвяцейшай Тройцы і Стэфана Пакутніка.

Пры касцёле Найсвяцейшай Тройцы дзейнічалі школа і шпіталь, былі заснаваныя тры брацтвы — св. Ганны з 1703 г., Найсвяцейшай Тройцы з 1738 г. і Імя Найсвяцейшай Марыі Панны з 1750 г. Радашковіцкую парафію, у якой на канец XVIII ст. налічвалася больш за 2300 чалавек, абслугоўвалі таксама дзве капліцы — у Новым Двары (сёння Рагоўскі с/с Мінскага раёна) і ў Сычавічах, якая была пабудаваная ў апошнія 15 гадоў ХVIII ст. «асобна ад панскага дома, пры гасцінцы, па тыпу касцёла». Драўляны касцёл з абразом Найсвяцейшай Марыі Панны ў алтары дзейнічаў да сярэдзіны ХІХ ст., калі згарэў у пажары. У 1859 годзе завершана будаўніцтва новага мураванага касцёла ў стылі позняга класіцызму.

## Архітэктура 
Уяўляў сабой драўляны, крыжова-купальны, пакрыты гонтай і ашалёваны храм, які купал над сяродкрыжжам, 2 вялікія вежы пры ўваходным фасадзе, 2 меншыя вежы каля купала (магчыма, над крыламі трансепта) і яшчэ адна маленькая (сігнатурка) над прэзбітэрыем. Святыня мела 42 сажані ў даўжыню і 15 у шырыню (каля 80х32 м). Уваход у касцёл быў пазначаны гранёным тамбурам-барбаканам — «крухтай акруглай». Прэзбітэрый фланкавалі 2 закрыстыі. Усяго ў касцёле налічвалася 7 алтароў. Пяць з іх, 2-ярусных і разьбяных, упрыгожвалі аб’ём санктуарыя. Галоўны алтар — Найсвяцейшай Тройцы — уяўляў сабой 6-калонную барокавую кампазіцію з фігурамі апосталаў Пятра і Паўла, Яна і Тадэвуша. Бакавыя алтары — Беззаганнага Зачацця Найсвяцейшай Марыі Панны і Св. Ганны. Асабліва прыгожымі лічыліся алтары ў капліцах (у крылах трансепта паміж вокнамі), упрыгожаныя залатымі і срэбнымі дэталямі — Св. Тадэвуша і Св. Антонія. Яшчэ 2 алтары знаходзіліся ў капліцах, зробленых «пры дзвярах бабінца» (магчыма, у першым ярусе вежаў пры галоўным фасадзе) — Езуса Назарэтаніна і Св. Яна Непамука. Партрэты фундатараў — Пятра і Багумілы Гедыголдавічаў — былі вывешаныя ў прэзбітэрыі каля дзвярэй у закрыстыю. На хорах мясціліся арганы на 10 галасоў. Пад касцёлам былі зробленыя 2 мураваныя склепы. Купал і сцены касцёла былі распісаныя на біблейскія сюжэты.

Побач з касцёлам стаяла драўляная званіца.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Драўляныя касцёлы Беларусі
Катэгорыя:Колішнія касцёлы Мінскай вобласці
Катэгорыя:Радашковічы
Катэгорыя:1736 год у Беларусі
Катэгорыя:Зніклі ў 1855 годзе
Катэгорыя:Згарэлыя будынкі і збудаванні
Катэгорыя:Збудаванні Беларусі ў стылі барока
Крыскенція Стасенка

**Крыскенція Стасенка** — беларуская оперная спявачка (мецца-сапрана). Лаўрэат II Незалежнага Міжнароднага конкурсу оперных выканаўцаў, лаўрэат Нацыянальнага конкурсу імя С.Манюшкі «Убельская ластаўка».

## Біяграфія 
Нарадзілася 23 жніўня 1978 года ў Лельчыцах Гомельскай вобласці. Скончыла Лельчыцкую школу № 1. У 2000 годзе скончыла Мінскае музычнае вучылішча па класу вакалу (клас Л. Галушкінай). У 2007 годзе скончыла Беларускую дзяржаўную акадэмію музыкі па класе сольных спеваў народнай артысткі Беларусі Л. Галушкінай. Маецца ступень бакалаўра.

З 2008 года — салістка Вялікага тэатра Беларусі.

## Творчасць 
У канцэртнай рэпертуары салісткі — рамансы беларускіх, рускіх і замежных кампазітараў, арыі з опер Бізэ, Вердзі, Рымскага-Корсакава, Чайкоўскага.

У рэпертуары оперы: Саламея, Лятучая мыш, Царская нявеста, Кармэн, Пікавая дама, Рыгалета, Травіята, Князь Ігар, Яўген Анегін, Іаланта, Чароўная флейта, Мадам Батэрфляй, Вяселле Фігаро, Сівая легенда, «Віні-Пух і ўсе, усе, усе …», Метамарфозы, «Viva la Mamma!», Сельскі гонар, Чароўная музыка.

### Гастролі 
Прымае ўдзел у канцэртах Беларускай дзяржаўнай філармоніі. У 2017 г. выканала партыю Эміліі ў «Атэла» і партыю саліруючага мецца-сапрана ў Рэквіеме В. А. Моцарта. У 2016 годзе выканала партыю Вольгі ў оперы «Яўген Анегін».

Удзельнічала ў Прэзідэнцкім канцэрце на сцэне Мінск-арэны, ўяўляла беларускае мастацтва на Днях культуры Беларусі ў Азербайджане (2013 г.).

Гастралявала з трупай тэатра ў Эстоніі.

## Спасылкі 
* Наши славные земляки: Крискентия СТАСЕНКО  Лельчыцкія навіны

Катэгорыя:Оперныя спевакі і спявачкі Беларусі
Марыяна Фрэдрыксан

**Марыяна Фрэдрыксан**, народжаная Персан (,  — , Швецыя, Эстэрскэр) — шведская пісьменніца, журналіст і рэдактар.

## Біяграфія 
Марыяна Фрэдрыксан вырасла ў Гётэбаргу. Яна была дачкой Х’юга і Хільды Персан. Яе бацька кіраваў транспартнай кампаніяй. У 1947 годзе Марыяна Фрэдрыксан выйшла замуж за марскога капітана Свена Фрэдрыксана, ад якога ў яе нарадзіліся дзве дачкі: Ганна Хелена і Турыд. Пара развялася ў 2002 годзе.

Марыяна Фрэдрыксан памерла ад інфаркту 11 лютага 2007 года ў Эстэрскэры.

## Творчасць 
У 1960-х і 1970-х гадах Марыяна Фрэдрыксан была ўплывовым наватарам у шведскай прэсе. Яна пачала сваю прафесійную кар’еру, працуючы карэктарам у Göteborgs-Tidningen (газета Гётэбарга), але неўзабаве перайшла ў журналістыку. З 1962 па 1974 год яна працавала ў выдавецтве Åhlén & Åkerlund, займаючы пасаду галоўнага рэдактара часопіса аб ўнутраным аздабленні Allt i hemmet («Усё ў доме»). Яна таксама стварыла наватарскія і паспяховыя спецыялізаваныя часопісы Vi föräldrar («Мы бацькі») і Allt om mat («Усё пра ежу»). У 1974 годзе яе наняла нацыянальная газета , для якой яна адкрыла старонку Idag, прысвечаную экзістэнцыяльным пытанням, псіхалогіі і эмоцыям. Гэта заахвоціла іншыя газеты ўключаць аналагічныя матэрыялы ў свае ўласныя публікацыі.

Дэбютны раман Марыяны Фрэдрыксан Evas bok («Кніга Евы») быў апублікаваны ў 1980 годзе. Ён быў напісаны ў той час, калі яна перажывала асабісты крызіс. Марыяна Фрэдрыксан распавяла, як гэтая гісторыя прыйшла да яе падчас медытацыі. Нават пасля таго, як яна стала вельмі прадуктыўным прафесійным пісьменнікам, яна ўсё яшчэ апісвала сваю творчасць як вынік інтуітыўнага і вельмі далікатнага працэсу, пасля якога яна рэдка рэдагавала свае тэксты. Апісанне біблейскага персанажа Евы было фемінісцкім перапісваннем міфа пра стварэнне свету, нацэленым на артадаксальнае лютэранскія хрысціянства. Як і ў некалькіх яе пазнейшых раманах, у тым ліку Kains bok («Кніга Каіна», 1981 г.), Noreas saga (1983 г.) і Syndafloden («Патоп», 1990 г.), у яе дэбютнай працы біблейскія тэмы змешваліся з глыбокімі псіхалагічнымі думкамі пад уплывам тэорый Карла Густава Юнга.

Сапраўдную сусветную славу ёй прынеслі раманы Simon och ekarna («Сымон і дубы») і «Anna, Hanna och Johanna». Яны былі ўключаныя ў спіс дзесяці самых папулярных кніг ва ўсім свеце. Большасць раманаў пісьменніцы былі перакладзены на некалькі дзясяткаў моваў свету, выдадзены больш чым у 150 краінах і прададзены тыражом больш за 17 мільёнаў асобнікаў.

У 2011 годзе ў Германіі ўпершыню была экранізавана яе кніга. У аснову фільма «Сымон і дубы» лёг раман «Сымон і дубы». Драма, ў якой  сыграў нямецкага яўбрэя, была ў 2012 годзе прадстаўлена ў 13-ці намінацыях на прэмію «Залаты жук» (двойчы з іх паспяхова).

## Літаратура 
* Bra Svenska A © 2004 Eva Hedencrona, Karin Smed-Gerdin, Peter Watcyn-Jones och Gleerups Utbildning AB.

## Спасылкі 
* https://www.aftonbladet.se/nyheter/a/1k6VvK/forfattaren-marianne-fredriksson-dod
* http://libris.kb.se/hitlist.jsp?q=förf%3A%28Fredriksson%2C+Marianne%2C+1927-2007%29&m=50

Катэгорыя:Пісьменніцы Швецыі
Катэгорыя:Журналісты Швецыі
Катэгорыя:Памерлі ад інфаркту міякарда
Землеўпарадкавальны факультэт БДСГА

**Землеўпарадкавальны факультэт** — адзін з факультэтаў Беларускай дзяржаўнай сельскагаспадарчай акадэміі.

## Гісторыя 
Факультэт з’яўляецца цэнтрам падрыхтоўкі кадраў для дзяржаўнай землеўпарадкавальнай і картографа-геадэзічнай службы краіны. Факультэт быў утвораны ў 1924 годзе, але пачатак гісторыі бярэ з адкрыцця ў 1859 годзе зямельна-таксатарскіх класаў пры Горыгорацкай земляробчай школе.

Сярод выбітных выпускнікоў землеўпарадкавальнага факультэта прафесары П. А. Атрушкевіч, П. В. Ковель, В. Ф. Калмыкоў, Ф. К. Курапаценка, А. А. Саламонаў, ганаровы доктар акадэміі Г. І. Кузняцоў, намеснік старшыні Дзяржаўнага камітэта па маёмасці Рэспублікі Беларусь А. В. Літрэеў, генеральны дырэктар РУП «Праектны інстытут Белдзіпразем» У. В. Шалыпін і многія іншыя.

## Спецыяльнасці 
На землеўпарадкавальным факультэце ажыццяўляецца падрыхтоўка спецыялістаў з вышэйшай адукацыяй па дзвюх спецыяльнасцях першай ступені і адной спецыяльнасці другой ступені вышэйшай адукацыі. На першай ступені вышэйшай адукацыі падрыхтоўка ажыццяўляецца па спэцыяльнасцях «землеўпарадкаванне» і «зямельны кадастр» (вочная форма атрымання адукацыі). На другой ступені вышэйшай адукацыі — па спецыяльнасцях «землеўпарадкаванне», «кадастр і маніторынг земляў» (вочная і завочная формы атрымання адукацыі).

## Кафедры 
У склад факультэта ўваходзяць тры кафедры, на якіх працуюць высокакваліфікаваныя спецыялісты. Кафедры аснашчаныя сучасным абсталяваннем, маюцца чатыры сучасныя камп’ютарныя класы, вучэбна-метадычны кабінет, вучэбна-геадэзічны палігон «Горкі».

## Дэканы 
* Васіль Васілевіч Папоў (1933—1934)
* Фёдар Кузьміч Курапаценка (1946—1947)
* Ізраіль Шмеравіч Гарфінкель (1948—1949)
* Фёдар Кузьміч Курапаценка (1952—1954)
* Андрэй Васільевіч Калмыкоў (2010—2017)
* Вольга Мікалаеўна Пісецкая (з 2017)

Катэгорыя:З’явіліся ў 1924 годзе
Ганна Дзмітрыеўна Маторная

**Ганна Дзмітрыеўна Маторная** — беларускі тэатральны рэжысёр, педагог.

## Біяграфія 
Нарадзілася ў Ніжнім Тагіле. У 1991 годзе скончыла Гродзенскае музычнае вучылішча, аддзяленне харавога дырыжыравання. Беларускую дзяржаўную акадэмію музыкі імя Луначарскага па спецыяльнасці «дырыжор-хормайстар» (выпуск 1996 года, клас прафесара Т. П. Гулінай), магістратура — 1997 г. аспірантура — 2001 г., навуковы кіраўнік — В. Л. Яканюк;) і там жа па спецыяльнасці «музычная рэжысура» (выпуск 2009 года, курс М. Н. Ізворска-Елізар’евай).

У 1993 годзе прынята ў харавы калектыў Беларускага музычнага тэатра, з 1997 года заняла пасаду хормайстра.

З 1998 года работу ў Музычным тэатры Ганна Маторная сумяшчае з выкладчыцкай дзейнасцю ў Беларускай дзяржаўнай акадэміі музыкі (выкладчык кафедры харавога дырыжыравання: чытае лекцыйныя курсы «Гісторыя беларускай харавой музыкі», «Гісторыя замежнай харавой музыкі», «Методыка вакальна-харавога і музычна-эстэтычнага выхавання дзяцей і юнацтва» і выкладае дысцыпліну «Чытанне харавых партытур»). З 2010 года Ганна Маторная выкладае на кафедры опернай падрыхтоўкі БДАМ (рэжысёр-пастаноўшчык камернай камічнай оперы «Фантазія» В. Кур’яна, оперы «Багема» Дж. Пучыні).

З 2010 года з’яўляецца рэжысёрам-пастаноўшчыкам музычнага тэатра, а з 2021 года з’яўляецца рэжысёрам Вялікага тэатра Беларусі.

## Узнагароды 
* Медаль Францыска Скарыны (2023)

## Спасылкі 
* Ганна Маторная . Нацыянальны акадэмічны Вялікі тэатр оперы і балета.
* МОТОРНАЯ Анна Дмитриевна. Белорусский государственный академический музыкальный театр

Катэгорыя:Тэатральныя рэжысёры Беларусі
Галіна Леанідаўна Галкоўская

**Галіна Леанідаўна Галкоўская** — беларускі тэатральны рэжысёр, педагог, кандыдат мастацтвазнаўства.

## Біяграфія 
Выпускніца Беларускага дзяржаўнага універсітэта культуры і мастацтваў (Майстэрня лаўрэата Дзяржаўнай прэміі БССР В. Цюпы і В. Раманоўскага). Скончыла дактарантуру Беларускай дзяржаўнай акадэміі мастацтваў (дысертацыя на тэму «рэжысёрскага мастацтва музычнага тэатра Беларусі другой паловы XX — пачатку XXІ стст.»), аўтар манаграфіі «Студыйныя тэатры Беларусі 1980 — мяжы 1990-х гг.».

З 6 верасня 1996 года рэжысёр-пастаноўшчык Вялікага тэатра Беларусі. На сцэне тэатра ажыццявіла пастаноўкі дзіцячых мюзіклаў і опер.

## Кар’ера 
Рэжысёр-пастаноўшчык музычнай камедыі «Мая жонка — манюка» В. Ільіна і В. Лукашова ў Беларускім дзяржаўным акадэмічным музычным тэатры (2010 г.).

У розныя гады ажыццявіла ў Вялікім тэатры пастаноўкі шэрагу нацыянальных праектаў: урачысты канцэрт, прысвечаны візіту Яго Высокапраасвяшчэнства Патрыярха Маскоўскага і ўсяе Русі Кірыла ў Рэспубліку Беларусь, канцэрты да адкрыцця Дзён культуры Расіі і Украіны ў Рэспубліцы Беларусь, грамадска-культурнай акцыі «Беларусь у маім сэрцы». Пастаноўшчык шматлікіх арыгінальных тэатралізаваных праектаў, сярод якіх навагоднія канцэрты-сюрпрызы, «Канцэрт да Дня ўсіх закаханых», бенефісы народных артыстаў Беларусі Наталлі Рудневай, Віктара Чарнабаева, кампазітара Сяргея Картэса, галоўнага хормайстра тэатра Ніны Ламановіч, эксперыментальны праект «Опера-мадэрн» і інш.

Сцэнарыст і рэжысёр-пастаноўшчык аднаго з найбольш папулярных праектаў тэатра «Вялікі навагодні баль у Вялікім тэатры» ў 2010, 2011, 2012, 2013 гадах. Шмат творчага увагі рэжысёр надала распрацоўцы і ўкараненню новых форм тэатральнай пастаноўкі ў жанры камернага музычнага тэатра. Выступіла аўтарам і рэжысёрам-пастаноўшчыкам шэрагу арыгінальных праграм у камернай зале имя Л. П. Александроўскай, сярод якіх: тэатралізаваныя канцэрты-жарты «Срэбнае стагоддзе» і «Мастацтва спакушэння», канцэрт інструментальнага трыа «Ларэлея» «Прывітанне кахання», камічная опера «Мядзведзь» С.Картэса.

Прымала ўдзел у міжнародных оперных фестывалях, у тым ліку ў Швейцарыі і Германіі.

### Пастаноўкі 
* Пітэр Пэн (сцэнічная версія, 2000 г.)
* Горад майстроў (сусветная прэм’ера, 2003 г.)
* Турандот (2002 г.)
* Набука (2004 г.)
* Сіняя Барада і яго жонкі (сусветная прэм’ера, 2006 г.)
* Кашчэй Бессмяротны (2008 г. і 2012 г.)
* Князь Ігар (2019)

і іншыя.

## Спасылкі 
* Галіна Галкоўская  Нацыянальны акадэмічны Вялікі тэатр оперы і балета

Катэгорыя:Тэатральныя рэжысёры Беларусі
Катэгорыя:Кандыдаты мастацтвазнаўства
Іван Васілевіч Скалабан

**Іван Васілевіч Скалабан** (верасень 1910, вёска Крывічы,  — красавік 1944) — адзін з кіраўнікоў партызанскага руху на тэрыторыі Палескай вобласці.

## Біяграфія 
Член КПСС з 1939 года. З 1931 года на педагагічнай і партыйнай рабоце ў Старобінскім раёне. З сакавіка 1942 года ў нямецкім тыле, у студзені — ліпені 1943 года камісар 125-й Капаткевіцкай партызанскай брыгады, у ліпені 1943 — сакавіку 1944 гадоў камандзір 130-й Петрыкаўскай партызанскай брыгады, адначасова ў красавіку 1943 — красавіку 1944 гадоў сакратар Петрыкаўскага падпольнага РК КП(б)Б, з кастрычніка 1943 года член Палескага падпольнага абкама КП(б)Б. Загінуў у баі.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Члены КПСС
Катэгорыя:Партызаны Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Камандзіры партызанскіх злучэнняў, брыгад і атрадаў у гады Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1910 годзе
Катэгорыя:Памерлі ў 1944 годзе