УАЗ-469

**УАЗ-469, УАЗ-469Б** *(пасля 1985 года — УАЗ-3151 і 31512 адпаведна)* — аўтамабіль падвышанай праходнасці. Пачынаючы з сярэдзіны 1970-х — асноўны лёгкі шматмэтавы аўтамабіль у Савецкай Арміі.

З 1972 па 2003 год было выпушчана 1,8 млн аўтамабіляў УАЗ-469/469Б/3151/31512/31514. Выпуск мадэрнізаванай версіі — УАЗ Хантэр — працягваецца дагэтуль.

## УАЗ-469 / УАЗ-469Б 
Праектаванне новага сямейства легкавых пазадарожнікаў пачалося ў 1958 годзе. Было вырашана прапрацоўваць два варыянты аўтамабіля: цывільны **УАЗ-460Б** з залежнай рысорнай падвескай і ваенны **УАЗ-469** з незалежнай падвескай на падвойных папярочных рычагах і падоўжных тарсіёнах. УАЗ-469 камплектаваўся аднаступеневымі колавымі рэдуктарамі, на яго ўсталявалі больш магутны верхняклапанны рухавік ГАЗ-21 (75 к.с.) і чатырохступеньчатую каробку перадач. УАЗ-460Б быў прасцей і базаваўся на агрэгатах, уніфікаваных з ГАЗ-69. Ад ваеннай мадыфікацыі ён адрозніваўся менш магутным рухавіком (70 к.с.), рысорнай падвескай і адсутнасцю колавых рэдуктараў ў мастах.

Хадавыя доследныя ўзоры УАЗ-469 і УАЗ-460Б пабудавалі ў 1960 годзе. Параўнальныя выпрабаванні паказалі станоўчы ўплыў колавых рэдуктараў УАЗ-469 на праходнасць, але ад незалежнай тарсіённай падвескі адмовіліся — яна атрымалася складанай і ненадзейнай у эксплуатацыі.

У 1961 годзе з’явіўся ўдасканалены варыянт аўтамабіля УАЗ-469, з рэдуктарнымі мастамі на рысорнай падвесцы. Дзяржаўныя выпрабаванні УАЗ-469 паспяхова прайшоў ў 1964 годзе і ўжо разглядалася пытанне аб хуткім запуску машыны ў серыйную вытворчасць. А замест УАЗ-460Б з’явіўся **УАЗ-469Б**, які адрозніваўся ад УАЗ-469 толькі адсутнасцю колавых рэдуктараў на мастах.

Запуск у серыйную вытворчасць новых аўтамабіляў доўга адкладаўся, то з-за адсутнасці неабходнай колькасці 75-моцных матораў (іх вытворчасць у дастатковай колькасці на Ўльянаўскім маторным заводзе наладзілі толькі ў канцы 1969), то з-за затрымак з вылучэннем грошай з боку Міністэрства аўтамабільнай прамысловасці. Толькі 15 снежня 1972 года з галоўнага канвеера сышла першая партыя аўтамабіляў *УАЗ-469Б* — гэтая мадыфікацыя мела масты ўніфікаваныя з мастамі УАЗ-452, што спрасціла яе пастаноўку ў вытворчасць. У наступным годзе пайшоў ў вытворчасць і «ваенны» *УАЗ-469* з мастамі з колавымі рэдуктарамі.

У жніўні 1974 года тры стандартныя УАЗ-469Б здзейснілі ўзыходжанне на Эльбрус на вышыню 4000 метраў над узроўнем мора. Аўтамабілі выйшлі на Эльбрускі ледавік па маршруце «пасёлак Цярскол — пік Цярскол — пікет №105 — Лядовая база», які пераадолелі за 38 хвілін.

У 1980 годзе аўтамабіль перажыў мадэрнізацыю. Памянялася святлатэхніка — з’явіліся новыя паказальнікі паваротаў спераду і новыя заднія ліхтары, дадатковыя бакавыя паказальнікі паваротаў, ліхтар асвятлення нумарнога знака і ліхтар задняга ходу. Рычажныя амартызатары замененыя тэлескапічнымі. Больш мяккімі сталі заднія рысоры аўтамабіляў УАЗ-469Б і УАЗ-469БГ. У рулявым кіраванні з’явіліся разрэзная калонка. У салоне — люстэрка задняга віду з супрацьасляпляльнай прыладай.

## УАЗ-3151 / УАЗ-31512 / УАЗ-31514 
У 1985 годзе аўтамабіль быў мадэрнізаваны — быў усталяваны больш магутны рухавік (спачатку 77 к.с., а са студзеня 1986 года — 80 к.с.); каробка перадач, з сінхранізатарамі на ўсіх перадачах пярэдняга ходу; узмацняльнік тормазаў; ужыты шэраг іншых новаўвядзенняў. Змяніліся і пазначэнні аўтамабіляў: УАЗ-469 (з колавымі рэдуктарамі, экранаваным электраабсталяваннем і перадпускавым падагравальнікам рухавіка) атрымаў індэкс **УАЗ-3151**, мадыфікацыя УАЗ-469Б (без рэдуктараў, з неэкранаваным электраабсталяваннем і без перадпускавога падагравальніка) — **УАЗ-31512**. Усяго ў сямейства УАЗ-31514 уваходзіла пятнаццаць варыянтаў аўтамабіляў з мастамі тыпу УАЗ-469Б і шэсць варыянтаў з рэдуктарнымі мастамі УАЗ-469. Мадыфікацыя, аснашчаная рухавіком аб’ёмам 2,89 л (а таксама і сядзеннямі палепшанай камфортнасці з абіўкай з тканіны), атрымала індэкс **31519**.

20 лістапада 2003 года з канвеера сышоў апошні аўтамабіль УАЗ-31512. Ад рухавіка ГАЗ-21 агрэгат мадэлі ЗМЗ-451 адрозніваўся канструкцыяй накрыўкі каромыслаў, паддона картара, кранштэйнаў мацавання падушак пярэдняй апоры рухавіка і тэрмастата. З восені 1969 года вытворчасць гэтага рухавіка пачалася на Ўльянаўскім маторным заводзе і рухавік атрымаў пазначэнне *УМЗ-451*. У 1971 годзе пачалася вытворчасць мадэрнізаванага рухавіка *УМЗ-451М* магутнасцю 75 к.с. Гэты рухавік быў выкарыстаны і для УАЗ-469 і 469Б.

З 1983 года на аўтамабіль стаў усталёўвацца рухавік *УМЗ-414* магутнасцю спачатку 77 к.с., а пасля студзеня 1986 года — 80 к.с. У 1989 годзе з’явіўся рухавік *УМЗ-417* магутнасцю 90 к.с.

У 1996–1997 гады з’явіліся рухавікі *УМЗ-421* і *ЗМЗ-410* аб’ёмам 2,89 л (усталёўваліся на УАЗ-31519 і на мадыфікацыі з падоўжанай колавай базай).

У сямействе таксама была мадыфікацыя УАЗ-31516 з рухавіком УМЗ-420 (аб’ём 2445 см³, 89 к.с.), абсталяваным упырскам паліва.

Усталёўваліся і дызельныя рухавікі — польскі * 4С90* і расійскі *ЗМЗ-514*.

### Трансмісія і хадавая частка 
Вузел манаблока каробкі перадач і раздаткавай каробкі не быў новым, бо дагэтуль яго ўкаранілі на УАЗ-452, а новая чатырохступеньчатая каробка перадач з’явілася яшчэ раней на заднепрываднай мадэлі УАЗ-451. Пры гэтым каробкі перадач усталёўваліся двух тыпаў — каробка з сінхранізаванымі трэцяй і чацвёртай перадачамі і цалкам сінхранізаваная каробка (з’явілася ў 1989 годзе. Так, на сярэдняй правай стойцы знутры мацавалася ўніверсальная аўтамабільная медыцынская аптэчка ў квадратным металічным корпусе; у кішэні задніх левых дзвярэй быў бачок для пітной вады. У нішах за заднімі колавымі аркамі знаходзіліся буксірны трос, супрацьадкатныя ўпоры, бачок для масла. На правай арцы ўнутры салона мацавалася сапёрная рыдлёўка, а астатні шанцавы інструмент (сякера і піла) знаходзіўся на заднім борце, за запасным колам. Таксама на заднім адкідным борце мацаваўся шпрыц для змазкі вузлоў аўтамабіля.

Спецыфіка армейскага аўтамабіля прадугледжвала і месцы мацавання асабістай зброі. Аўтамат кіроўцы мацаваўся на кранштэйнах сярэдняй левай стойкі кузава, «пасажыры» трымалі сваю зброю пры сабе.

### Характарыстыкі 
### Бяспека 
У 1969 годзе  () быў праведзены краш-тэст УАЗ-469 з ударам аб цвёрдую бетонную сцяну. Хуткасць перад сутыкненнем склала 44,65 км/г. Паколькі аўтамабіль мае рамную канструкцыю, а змінаных элементаў не прадугледжана, дэфармацыя пярэдняй часткі кузава аўтамабіля была адносна невялікай, аднак гэта стала прычынай узнікнення вялікіх перагрузак падчас сутыкнення. Максімальная велічыня перагрузкі ў салоне склала 110g, што амаль у тры разы перавышае гранічна дапушчальную для чалавека. Элементы здымнага каркаса даху выпалі з месцаў мацавання і ссунуліся ў "жылую" прастору салона, стварыўшы небяспеку траўмавання пасажыраў.

Краш-тэст з частковым перакрыццём ніколі не праводзіўся.

## Выкарыстанне 
[thumb|У [:ru:Группа советских войск в Германии|Групе савецкіх войскаў у Германіі, 1991]]
УАЗ стаў асноўным лёгкім шматмэтавым аўтамабілем Савецкай Арміі — 10% гадавога выпуску паступала ў войска. Пры гэтым астатнія аўтамабілі, што ішлі ў народную гаспадарку, падлягалі абавязковай рэгістрацыі ў ваенкаматах на выпадак мабілізацыі. Вытворчасць такіх патрульных машын ажыццяўлялася на аўтарамонтных заводах. У Мінску гэтым займаўся Аўтарамонтны завод №124 Міністэрства абароны.

Для перавозкі хворых і медыцынскага персанала ў сельскай мясцовасці на базе аўтамабіля УАЗ-469Б / 31512 выпускалася санітарная мадыфікацыя **УАЗ-469БГ** (пасля 1985 года — **УАЗ-3152**. Аўтамабіль з’явіўся ў пісьменніка ў 1973 годзе. У 1975 па прапанове працоўных Ульянаўскага аўтазавода ён быў пераабсталяваны: тэнт быў заменены металічным дахам доследнага ўзору, ветравая шыба стала рассоўнай, былі замененыя сядзенні.

Пасля распаду СССР адбылося скарачэнне паставак машын на дзяржзаказ і ўсюдыходы УАЗ паступілі ў вольны продаж.

## Мадыфікацыі 
* **УАЗ-31514-031** — мадыфікацыя УАЗ-31514 з мастамі з колавымі рэдуктарамі.
* **УАЗ-31517** — экспартная мадыфікацыя з рухавіком VM Motori (рухавік: VM-HR 492 HT — дызельны, рабочы аб’ём — 2393 см³, магутнасць — 100 к.с./73,5 кВт, максімальная хуткасць — 120 км/г).
* **УАЗ-31518** — экспартная мадыфікацыя з рухавіком Peugeot.
* **УАЗ-31519-031** — мадыфікацыя УАЗ-31519 з мастамі з колавымі рэдуктарамі.
* **УАЗ-3153** — мадыфікацыя з рухавіком аб’ёмам 2,89 л і падоўжанай колавай базай (габарыты: 4405×1785×2020 мм, колавая база: 2760 мм).
* **УАЗ-3159 «Барс»** — варыянт мадэлі 3153 з палепшанай камплектацыяй і пашыранай каляінай (1600 мм). Меў таксама масты з колавымі рэдуктарамі, гідраўзмацняльнік рулявога кіравання, ссоўнымі форткамі і заднімі дзвярыма, якія адкрываліся ўбок.
* **УАЗ-2966** — вайсковы варыянт УАЗ-3159 са спрошчанай камплектацыяй, рухавіком УМЗ-421.10 (98 к.с./72,1 кВт) і чатырохступеньчатай каробкай перадач.
* **УАЗ-2315** — пікап грузападымальнасцю 800 кг. Прататып. 
* **УАЗ-3150** — мадыфікацыя са скарочанай колавай базай (2000 мм). Пазіцыянаваўся як пляжна-забаўляльны аўтамабіль. Прататып быў паказаны ў 1999 годзе.

Выява:УАЗ-469. Банк России.JPG|УАЗ-3153
Выява:UAZ-3159 Bars.jpg|УАЗ-3159
Выява:Transnistrian UAZ-469.JPG|УАЗ-2966
Выява:UAZ-2315 pickup.jpg|УАЗ-2315

## Далейшае развіццё 
### UAZ Hunter (УАЗ-315195) 
thumb|200px|UAZ Hunter
У 2003 годзе пачаўся выпуск грунтоўна мадэрнізаванай мадыфікацыі аўтамабіля — **УАЗ-315195**, якая з маркетынгавых меркаванняў атрымала назву **UAZ Hunter** Абноўлены аўтамабіль атрымаў масты тыпу «Спайсер», новую пяціступеньчатую каробку перадач і раздаткавую каробку. Спераду ўстаноўлены дыскавыя тармазы і спружынная падвеска. Пад капотам — 16-клапанны рухавік ЗМЗ-409.10 з размеркаваным упырскам (працоўны аб’ём — 2,7 літра, магутнасць — 136,7 к.с.).

thumb|200px|left|UAZ Hunter Classic
Але змены закранулі не толькі трансмісію і сілавы агрэгат. Суцэльнаметалічны кузаў запазычаны ў мадэлі УАЗ-31519, але мацуецца да рамы не цвёрда, а праз гумавыя падушкі, што дазволіла знізіць узровень шумоў і вібрацый. З’явіліся пластыкавыя бамперы і аздабленне пярэдняй панэлі. Змянілася форма даху, паваротныя фортачкі ў дзвярах саступілі месца ссоўным шклам, а дзвярныя праёмы цяпер — з падвойным ушчыльненнем. Ззаду замест адкіднога борта — распашныя дзверы. Абнавіўся салон: мяккія сядзенні, пластмасавая панэль прыбораў, абіўка дзвярэй тканінай і ворсавыя дыванкі на падлозе.

Увесну 2007 года з’явіўся **UAZ Hunter Classic** — з рухавіком УМЗ-4213 і чатырохступеністай каробкай перадач. UAZ Hunter Classic таксама адрозніваецца ад базавай мадыфікацыі металічнымі бамперамі, заднім бортам замест распашных дзвярэй і адсутнасцю знешняга пластыкавага абліцоўвання. У студзені 2008 года вытворчасць была перапынена ў сувязі з увядзеннем экалагічных нормаў Еўра-3, але вясной 2008 года «Класік» вярнуўся на рынак — ужо з новым сілавым агрэгатам.

У 2011 годзе дзеля спрашчэння адмовіліся ад пластыкавай абліцоўкі на перадку і на замену пластыкавым бамперам вярнуліся металічныя з пластыкавымі накладкамі на вуглах.

### УАЗ-315108 
thumb|200px|УАЗ-315108
У 2009 годзе па заказу Міністэрства абароны Расіі быў распрацаваны пазадарожнік **УАЗ-315108** на базе UAZ Hunter. У параўнанні з *УАЗ-3151*, ад «Хантэра» аўтамабілю дасталіся масты тыпу «Спайсер», каробка перадач DYMOS, гідраўзмацняльнік руля і пярэдняя спружынная падвеска. Аўтамабіль абсталёўваецца дызельным рухавіком ЗМЗ — з турбанаддзіманнем аб’ёмам 2,2 літра магутнасцю 106 к.с. Гэты армейскі аўтамабіль вырабляецца па дзяржзамове міністэрства абароны Расіі і не прызначаны для продажу, бо не адпавядае нормам шумнасці і пасіўнай бяспекі.

### УАЗ 469 (315196) 
thumb|200px|left|УАЗ 469 (УАЗ-315196-110)
У лютым 2010 года Ульянаўскі аўтамабільны завод абвясціў пра аднаўленне вытворчасці аўтамабіля з пазначэннем *УАЗ 469* (індэкс — **УАЗ-315196**). На аўтамабіль, створаны на базе *UAZ Hunter*, вярнуліся разрэзныя масты тыпу «Timken» (але з паваротнымі кулакамі і дыскавымі тормазамі ад «Спайсераў»), 4-ступеньчатая каробка перадач, металічныя бамперы, адкідны борт багажніка. Рухавік застаўся той жа, што і ў *Хантэра* — ЗМЗ-409, але яго пераналадзілі: магутнасць знізілася да 112 к.с., змяніліся яго цягавыя характарыстыкі, за кошт пераносу максімальнага круцільнага моманту ў зону больш нізкіх абаротаў. Аўтамабіль выпускаўся ў двух варыянтах: як з тэнтам (*УАЗ-315196-110*), так і з металічным дахам (*УАЗ-315196-10*).

## Зноскі 
## Літаратура 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Гл. таксама 
* ГАЗ-69
* УАЗ-452
* UAZ Hunter

469
Катэгорыя:Аўтамабілі паводле алфавіта