open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Намазга-Дэпэ

**Намазга-Дэпэ** (, «малітоўны пагорак») — помнік археалогіі неаліту, меднага і бронзавага вякоў на тэрыторыі Туркменістана. Агульная плошча — каля 70 га.

Намазга-Дэпэ месціцца за 80 км на ўсход ад Ашгабада каля мяжы з Іранам. Быў адкрыты і даследаваны ў другой палове XX ст. археолагамі  і В. І. Сарыяніды.

Неалітычнае паселішча ўзнікла на месцы Намазга-Дэпэ 8200 гадоў таму. У раннім медным веку яго жыхары пачалі займацца сельскай гаспадаркай. Вырошчвалі мяккую пшаніцу, трымалі кароў, коз, авечак. Палеагенетычныя даследаванні паказалі, што генетычны склад насельніцтва Намазга-Дэпэ амаль не змяняўся з часоў неаліту. Хаця навукоўцы мяркуюць, што ў медным веку магла прысутнічаць міграцыя выхадцаў з суседняга Іранскага нагор’я, якія прынеслі новыя навыкі.

У перыяд існавання Бактрыйска-Маргіянскага археалагічнага комплекса Намазга-Дэпэ набыў памеры горада. У ім развіваліся рамёствы, вялося планавае будаўніцтва вуліц. Мяркуецца, што колькасць насельніцтва магла дасягаць 5 000 — 10 000 чалавек. Аднак з пачатку 2 тысячагоддзя да н.э. пачаўся заняпад, колькасць насельніцтва рэзка скарацілася. Прычынамі маглі быць пагроза з боку качэўнікаў-індаеўрапейцаў і змены клімату, якія вымушалі мясцовых жыхароў перасяляцца на паўднёвы ўсход.

Паселішча на месцы Намазга-Дэпэ праіснавала прыкладна да IV ст. да н.э.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* V. M. Masson, THE BRONZE AGE IN KHORASAN AND TRANSOXANIA
* Hiebert F.T., The Kopet Dag Sequence of Early Villages in Central Asia

Катэгорыя:Археалагічныя аб’екты ў Туркменістане
Катэгорыя:Неаліт
Катэгорыя:Медны век
Катэгорыя:Бронзавы век
Валосавіцкі сельсавет (Лепельскі раён)

**Вало́савіцкі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Лепельскага раёна Віцебскай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — вёска Новыя Валосавічы.

Утвораны 20 жніўня 1924 года як **Валосавіцкі (Валасевіцкі) сельсавет** у складзе Лепельскага раёна Барысаўскай акругі БССР. Цэнтр — вёска Валосавічы (Валасевічы). З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Полацкай акругі. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Лепельскім раёне БССР, з 21 чэрвеня 1935 года — Лепельскай акругі. 3 верасня 1937 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Весялоўскага нацыяльнага польскага сельсавета. З 20 лютага 1938 года ў складзе Віцебскай вобласці. 23 лістапада 1959 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Ляхавіцкага сельсавета, у склад Палянскага сельсавета перададзены 6 населеных пунктаў (Азерцы, Акцябрск, Зялёны Востраў, Ленінск, Сяргееўшчына, Тадуліна). 7 ліпеня 1961 года ў склад сельсавета з Красналуцкага сельсавета перададзены 3 населеныя пункты (Валатоўкі, Вобалачча і Карсаўшчына). На 1 студзеня 1974 года ў складзе сельсавета 27 населеных пунктаў.

Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 946 чалавек, з іх 95,9 % — беларусы, 2,5 % — рускія, 0,7 % — украінцы; паводле перапісу 2019 года — 615 чалавек.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.


Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Заазерскі сельсавет

**Заазе́рскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Лепельскага раёна Віцебскай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — вёска Заазер’е.

Утвораны 20 жніўня 1924 года як **Воранскі сельсавет** у складзе Лепельскага раёна Барысаўскай акругі БССР. Цэнтр — вёска Ворань. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Полацкай акругі. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Лепельскім раёне БССР, з 21 чэрвеня 1935 года — Лепельскай акругі, з 20 лютага 1938 года — Віцебскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Заазер’е, сельсавет перайменаваны ў Заазерскі. 17 ліпеня 1964 года ў склад Вялікадолецкага сельсавета перададзена вёска Вострава. У 1972 годзе ў склад сельсавета са Стайскага сельсавета перададзены 2 населеныя пункты (вёскі Стары Лепель і імя Чапаева). На 1 студзеня 1974 года ў складзе Заазерскага сельсавета 12 населеных пунктаў.

4 сакавіка 1987 года ў склад Каменскага сельсавета перададзены 5 населеных пунктаў (Балотнікі, Забароўе, Плігаўкі, Пяскі і Стараселле). 8 красавіка 2004 года Заазерскі сельсавет скасаваны, тэрыторыя далучана да Стайскага сельсавета.

На момант скасавання ў склад сельсавета ўваходзілі 7 населеных пунктаў: вёскі Будзяўцы, Ворань, Дзяньгубы, Заазер’е, Падлобныя, Стары Лепель і Юркоўшчына.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Лепельскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 2004 годзе
Весялоўскі нацыянальны польскі сельсавет

**Весяло́ўскі нацыянальны польскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Лепельскага раёна Лепельскай акругі. Цэнтр — вёска Весялова.

Утвораны ў 1927 годзе ў складзе Лепельскага раёна Барысаўскай акругі БССР. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Полацкай акругі. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Лепельскім раёне БССР, з 21 чэрвеня 1935 года — Лепельскай акругі. 3 верасня 1937 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Валосавіцкага (Валасевіцкага) сельсавета.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / А.И. Карпачева и др. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Т. 1: (1917―1941 гг.). — Мн., «Беларусь», 1985. — 390 с.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Лепельскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1927 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1937 годзе
Катэгорыя:Нацыянальныя польскія сельсаветы БССР
Крэмс-ан-дэр-Донаў

**Крэмс-ан-дэр-Донаў** () — горад у Аўстрыі.

## Гісторыя 
Горад упершыню згадваецца ў 995 годзе ў грамаце Атона III, але паселішча ўзнікла тут відавочна яшчэ раней. Напрыклад, тут была знойдзена магіла дзіцяці узростам больш 27 000 гадоў. Гэта самая старая магіла, знойдзеная ў Аўстрыі.

У ХІ і ХІІ стагоддзях Крэміс, як яго тады называлі, быў амаль такім жа вялікім, як Вена.

Горад з’яўляецца асноўным вытворцам абрыкосавага брэндзі «Marillenschnaps».

Гэта родны горад Марціна Іагана Шміта, мастака, малявальшчыка і гравёра позняга барока.

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Гарады Ніжняй Аўстрыі
Парк Авіятараў (Санкт-Пецярбург)

**Парк Авіятараў** () — парк у Маскоўскім раёне Санкт-Пецярбурга. Знаходзіцца ў паўднёвай частцы Санкт-Пецярбурга на захад ад Маскоўскага парку Перамогі паміж Новаізмайлаўскім праспектам, Кубінскай вуліцай, Кузняцоўскай вуліцай і Басейнай вуліцай.

Найбліжэйшая станцыя метро — Парк Перамогі. Плошча парку 35,2 га.

Саступае амаль у два разы Маскоўскаму парку Перамогі, з’яўляецца другім па велічыні паркам Маскоўскага раёна. Парк быў закладзены ў 1966 годзе на паўднёва-заходняй частцы тэрыторыі былога корпуснай аэрадрома, які пасля вайны не выкарыстоўваўся.

Мае звілістую планіроўку дарожак, у цэнтры парку — сажалка. У 1968 годзе на яе беразе адкрыты помнік ваенным лётчыкам — самалёт-знішчальнік МіГ-19, размешчаны на стальной пірамідальнай кансолі з бетоннай асновай. Вышыня помніка складае 12 м.

## Літаратура 
* Санкт-Петербург. Петроград. Ленинград: Энциклопедический справочник / Ред. коллегия: Белова Л. Н., Булдаков Г. Н., Дегтярев А. Я. и др. — М.: научное издательство «Большая Российская Энциклопедия». 1992. — 687 с.; ил. ISBN 5-85270-037-1

Катэгорыя:Сады і паркі Санкт-Пецярбурга
Аптэкарскі завулак (Санкт-Пецярбург)

**Аптэкарскі завулак** — завулак паміж вуліцай Міліённай і набярэжнай ракі Мойкі. Пракладзены ў 1737 годзе як дарога да Круглага рынку. Назва ўзнікла ў канцы XVIII стагоддзя ад Галоўнай аптэкі, якую перавялі сюды з Петрапаўлаўскай крэпасці ў новы каменны будынак (д.1/4; 1732, архітэктар Д. Трэзіні), перабудавана ў 1789—1796 гадах Дж. Кварэнгі. Аптэка тут размяшчалася да 1839 года. У пачатку XIX стагоддзя пабудаваны казармы Паўлаўскага палка, задні фасад якіх выходзіць у Аптэкарскі завулак (д. 2), пабудаваны дом Адаміні (д. 8). У XX стагоддзі забудаваны каменнымі дамамі і працягнуты да ракі Мойкі.

## Літаратура 
* Санкт-Петербург. Петроград. Ленинград: Энциклопедический справочник / Ред. коллегия: Белова Л. Н., Булдаков Г. Н., Дегтярев А. Я. и др. — М.: научное издательство «Большая Российская Энциклопедия». 1992. — 687 с.; ил. ISBN 5-85270-037-1

Катэгорыя:Завулкі Санкт-Пецярбурга
Аларчын мост

**Аларчын мост** () — аўтадарожны бэлечны мост цераз канал Грыбаедава ў Адміралцейскім раёне Санкт-Пецярбурга, злучае Каломенскі і Пакроўскі астравы. Мост з’яўляецца помнікам архітэктуры федэральнага значэння і ахоўваецца дзяржавай.

Размешчаны па восі Англійскага праспекта. Побач з мостам знаходзіцца будынак Пятай Санкт-Пецярбургскай гімназіі, у якой былі ўладкаваныя адны з першых вышэйшых жаночых курсаў у Пецярбургу. Вышэй па цячэнні знаходзіцца Магілёўскі мост, ніжэй — Каломенскі мост. Найбліжэйшая станцыя метрапалітэна (2 км) — «Садовая».

Назва вядома з 1761 года і паходзіць ад няправільнага вымаўлення прозвішча галернага майстра Алатчаніна, які жыў паблізу ў канцы XVIII стагоддзя. Да 1790 года выкарыстоўвалася форма Аларчынаў мост, сучасная назва вядома з 1776 года.

## Літаратура 
* Санкт-Петербург. Петроград. Ленинград: Энциклопедический справочник / Ред. коллегия: Белова Л. Н., Булдаков Г. Н., Дегтярев А. Я. и др. — М.: научное издательство «Большая Российская Энциклопедия». 1992. — 687 с.; ил. ISBN 5-85270-037-1

Катэгорыя:Масты цераз канал Грыбаедава
Катэгорыя:Аб’екты культурнай спадчыны Расіі
Катэгорыя:Стальныя масты
Фёдар Якаўлевіч Акуратаў

**Фёдар Якаўлевіч Акуратаў** (4 [17] верасня 1915, Чарамісіна, Кастрамская губерня, Расійская імперыя — , Кяхяры, Выбаргская губерня, Фінляндыя) — савецкі ваенны лётчык, старшына, удзельнік савецка-фінляндскай вайны 1939—1940 гадоў. Стралок-радыст 2-й эскадрыллі 50-га хуткаснага бамбавальнага авіяцыйнага палка 18-й хуткасны бамбавальнай авіябрыгады 7-й арміі Паўночна-Заходняга фронту. У час вайны здзейсніў 44 баявыя вылеты. Герой Савецкага Саюза (1940).

З 19 снежня 1939 года Акуратаў знаходзіўся на франтах савецка-фінляндскай вайны. Удзельнічаў у баях на Карэльскім перашыйку. За выдатнае выкананне баявога задання атрымаў некалькі падзяк ад камандавання.

1 сакавіка 1940 г. пры выкананні баявога задання па знішчэнні агнявых кропак праціўніка самалёт, у якім знаходзіліся старэйшы палітрук Васіль Койнаш, штурман лейтэнант Барыс Карнілаў і старшына Акуратаў, трапіў пад інтэнсіўны абстрэл зенітнай артылерыі суперніка ў раёне станцыі Тамісуа. Членам экіпажа удалося ліквідаваць пажар на борце, але затым яны здзейснілі вымушаную пасадку ў раёне населенага пункта Кяхяры (цяпер — пасёлак Ганчарова Выбаргскага раёна Ленінградскай вобласці) на тэрыторыі, занятай праціўнікам. У распачатым наземным баі акурат быў забіты кулямётным агнём, калі спрабаваў выведаць шляхі адыходу. Пахаваны на Сестрарэцкіх могілках.

## Літаратура 
* Санкт-Петербург. Петроград. Ленинград: Энциклопедический справочник / Ред. коллегия: Белова Л. Н., Булдаков Г. Н., Дегтярев А. Я. и др. — М.: научное издательство «Большая Российская Энциклопедия». 1992. — 687 с.; ил. ISBN 5-85270-037-1

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Іванаўскай вобласці
Аптэкарскі востраў

**Аптэкарскі востраў** — адзін з астравоў, размешчаных у паўночнай частцы дэльты ракі Нявы, уваходзіць у склад Петраградскага раёна горада Санкт-Пецярбурга. Аддзяляецца ад Петраградскага вострава ракой Карпаўкай, ад Каменнага і Крастоўскага астравоў — Малой Неўкай, ад Выбаргскай стараны — Вялікай Неўкай. Плошча вострава — каля 2 км².

Фінская назва Корпісаары (фін. Korpisaari — востраў глухога лесу) — востраў з дрымучым лесам або Корпісаары (фін. Korppisaari) — Варонін востраў. Востраў мае і рускія назвы — Дзікі або Яловы востраў.

Сучасная назва Аптэкарскі востраў вядома з 1726 года, дадзена ад Аптэкарскіх агародаў (цяпер Батанічны сад).

Аптэкарскі востраў злучаны з Петраградскім сям’ю мастамі: Аптэкарскім, Петрапаўлаўскім, Сіліным, Геслераўскім, Карпаўскім, Барочным і Маладзёжным, з Каменным востравам — Каменаастроўскім мастом, з Выбаргскай стараной — Кантэміраўскам і Грэнадзерскім.

## Літаратура 
* Санкт-Петербург. Петроград. Ленинград: Энциклопедический справочник / Ред. коллегия: Белова Л. Н., Булдаков Г. Н., Дегтярев А. Я. и др. — М.: научное издательство «Большая Российская Энциклопедия». 1992. — 687 с.; ил. ISBN 5-85270-037-1

Катэгорыя:Астравы дэльты Нявы
Вялікая Неўка

**Вялікая Неўка** () — першы правы рукаў дэльты Нявы, бярэ пачатак за паўкіламетры ніжэй Ліцейнага моста. Упадае ў Елагінскі фарватар Неўскай губы. Сярод рукавоў Нявы з’яўляецца найбуйнейшым па працягласці.

Даўжыня каля 8,5 км. Шырыня ад 50 да 360 м. Глыбіня да 8,5 м.

Воднасць Вялікай Неўкі змяняецца на працягу ад вытока да вусця, памяншаючыся па меры адгалінавання ад яе двух рукавоў — Малой і Сярэдняй Невак. Норма сярэднегадавога расходу вады ў пачатку Вялікай Неўкі — 342 м³/с. Сярэдняя глыбіня змяняецца ад 6,0 да 3,8 м. Хуткасць цячэння — 0,24—0,28 м/с.

За 4 км ад вусця Вялікая Неўка прымае ваду Чорнай Рэчкі. Вялікая Неўка аддзяляе Выбаргскую старану ад Петраградскай стараны.

## Літаратура 
* Санкт-Петербург. Петроград. Ленинград: Энциклопедический справочник / Ред. коллегия: Белова Л. Н., Булдаков Г. Н., Дегтярев А. Я. и др. — М.: научное издательство «Большая Российская Энциклопедия». 1992. — 687 с.; ил. ISBN 5-85270-037-1

Катэгорыя:Рукавы і пратокі Нявы
Катэгорыя:Рэкі і каналы Санкт-Пецярбурга
Аптэкарскі праспект

**Аптэкарскі праспект** () — праспект у Петраградскім раёне Санкт-Пецярбурга. Праходзіць ад набярэжнай ракі Карпаўкі да Аптэкарскай набярэжнай. Праспект з’явіўся на картах горада ў 1836 годзе. Яго найменне, як і назва некаторых іншых тапонімаў Аптэкарскага вострава, звязана з тым, што ў пачатку XVIII стагоддзя тут знаходзіліся аптэкарскія агароды, пазней пераўтвораныя ў Імператарскі Батанічны сад.

## Будынкі 
* Дом 4 (наб. Ракі Карпаўкі, 5 / вул. Прафесара Папова, 6) — будынак ААТ «Ленпаліграфмаш».
* Дом 6 (вул. Прафесара Папова, 4) — асабняк Я. І. Трусевіча. Будынак у стылі мадэрн (1911—1912, арх. Оль А. А.). У 1919 годзе ў доме адкрыўся першы ў Расіі хіміка-фармацэўтычны інстытут. У 1932—1977 гадах у доме пражываў савецкі географ С. І. Калеснік, у 1941 годзе — савецкая паэтэса В. М. Інбер.
* Дом 8 (вул. Прафесара Папова, 7) — даходны дом (1913, арх. Г. Я. Гевірц).
* Дом 8а — жылы дом (1911—1912, арх. Пагонкін).
* Дом 9 — жылы дом.
* Дом 10 — жылы дом (1908 арх. Шагін Д. А.).

Катэгорыя:Праспекты Санкт-Пецярбурга
Магілёўскі мост

**Магілёўскі мост** () — аўтадарожны арачны мост цераз канал Грыбаедава ў Адміралцейскім раёне Санкт-Пецярбурга, злучае Каломенскі і Пакроўскі астравы.

Размешчаны па восі Лермантаўскага праспекта. Побач з мостам знаходзіцца праваслаўная Свята-Ісідараўская царква эстонскага праваслаўнага брацтва. Вышэй па цячэнні знаходзіцца Пікалаў мост, ніжэй — Аларчын мост. Бліжэйшая станцыя метрапалітэна (1,6 км) — «Садовая».

Назва вядомая з 1906 года і дадзена па Магілёўскай вуліцы, як тады называўся ўчастак цяперашняга Лермантаўскага праспекта паміж Екацярынінскім каналам і Фантанкай. Першапачаткова выкарыстоўвалася форма Магілёўскі пешаходны мост, але пасля рэканструкцыі 1912 года мост стаў транспартным і ўдакладненне «пешаходны» адпала. У савецкі час мост не быў перайменаваны, бо назву Лермантаўскі атрымаў Нова-Пецяргофскі мост на скрыжаванні Лермантаўскага праспекта з Абводным каналам.

Даўжыня моста 28,3 м, шырыня 24 м. У 1911—1912 гадах быў пабудаваны драўляны трохпралётны мост, які згарэў у 1941 годзе. Сучасны жалезабетонны мост пабудаваны ў 1951—1952 гадах.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Масты цераз канал Грыбаедава
Катэгорыя:Жалезабетонныя масты
Чэмпіянат Беларусі па гандболе 2017/2018

**Чэмпіянат Беларусі па гандболе 2017/2018** — 26-ы чэмпіянат Рэспублікі Беларусь па гандболе.

## Выніковае размеркаванне месцаў 
## Спасылкі 
* Беларуская федэрацыя гандбола
* ИСТОРИЯ ЧЕМПИОНАТОВ РЕСПУБЛИКИ БЕЛАРУСЬ ПО ГАНДБОЛУ

2018
Катэгорыя:2017 год у гандболе
Катэгорыя:2018 год у гандболе
Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 2017 годзе
Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 2018 годзе
Дом Адаміні

**Дом Адаміні** — будынак у Санкт-Пецярбургу на вуглу Марсава поля і набярэжнай ракі Мойкі, помнік архітэктуры федэральнага значэння.

Самы паўднёвы будынак квартала на заходняй мяжы Марсава поля. Ад імя заснавальніка купца Антонава будынак часам называюць домам Антонава, а агульнапрызнаную назву дом Адаміні атрымаў ад імя яго архітэктара, Даменіка Адаміні. Трохпавярховы даходны дом быў пабудаваны на трапецападобным участку, набытым Антонавым у сям’і Сцяпана Апраксіна. Вялікая аснова трапецыі выходзіць на Марсава поле, меншая — на Аптэкарскі завулак. Фасады будынка аформленыя цэнтральнымі рызалітамі, другія і трэція паверхі якіх упрыгожаны васьмікалоннымі порцікамі. Паўднёвы фасад замыкае перспектыву канала Грыбаедава ад Неўскага праспекта, від быў часткова перакрыты пасля пабудовы Спаса на Крыві. Паўднёва-ўсходні вугал будынка скруглены, 2 верхнія паверхі ўпрыгожаны пілястрамі. Па перыметры будынка праходзіць пышны ляпны фрыз, на порціках і паўднёва-ўсходнім вугле — з грыфонамі. Першы паверх паўднёвага фасада Антонаў збіраўся выкарыстаць для гандлю, і таму ён аформлены аркадай.

Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Санкт-Пецярбурга
Катэгорыя:Даходныя дамы
Малая Нява

**Малая Нява** () — другі па велічыні рукаў дэльты Нявы пасля Вялікай Нявы. Адыходзіць ад яе ля Стрэлкі Васільеўскага вострава. Упадае ў Неўскую губу разам з Малой Неўкай паміж Пятроўскім і Крастоўскім астравамі.
Даўжыня складае каля 4,25 км, шырыня — ад 200 да 400 м, глыбіня — 3—7 м.

З ракі Малая Нява выцякаюць рукавы Неўскай дэльты: Смаленка і Жданаўка.

Праз Малую Няву перакінутыя тры масты: Біржавы мост, Тучкоў мост, Мост Бетанкура.
З 27 мая 2015 года пад Малой Нявой дзейнічае травалатарны тунэль, які злучае станцыю метро Спартыўная з Васільеўскім востравам.

Катэгорыя:Рэкі і каналы Санкт-Пецярбурга
Катэгорыя:Рукавы і пратокі Нявы
Катэгорыя:Рэкі, якія ўпадаюць у Балтыйскае мора
Лермантаўскі праспект (Санкт-Пецярбург)

**Лермантаўскі праспект** — магістраль у Адміралцейскім раёне Санкт-Пецярбурга. Праходзіць ад вул. Дзекабрыстаў да набярэжнай Абводнага канала. Утвораны ў 1912 годзе.

Першы ўчастак (ад вуліцы Дзекабрыстаў да канала Грыбаедава) 20 жніўня 1739 года атрымаў назву 1-я Салдацкая вуліца, бо там збіраліся будаваць дамы для салдат Адміралцейскага ведамства. У 1776 годзе яна была пераназваная ў Вялікую Папярочную вуліцу. У 1798 годзе была падзелена на два праезды. Першы быў названы Вялікі Майстэрскай вуліцай (з-за размяшчэння слабод майстравых людзей), другі — Старой кананерскай вуліцай (там размяшчалася паселішча пушкароў, кананіраў). У 1801—1859 гадах называўся Бруднай вуліцай, а пасля — Магілёўскай. Трэці ўчастак з 1798 года таксама некалькі разоў мяняў назву — Ізмайлаўскі праспект, Малы Ізмайлаўскі праспект (знаходзіўся на мяжы тэрыторыі Ізмайлаўскага палка). З 1820-х гадоў называўся праспектам да Абводнага гарадавога канала або праспектам да Нова-Абводнага канала, з 1829 года — Загарадным праспектам, з 5 сакавіка 1871 года — Нова-Пецяргофскім.

24 верасня 1912 года ўсе тры ўчасткі аб’ядналі пад назвай Лермантаўскі праспект.
## Літаратура 
* Санкт-Петербург. Петроград. Ленинград: Энциклопедический справочник / Ред. коллегия: Белова Л. Н., Булдаков Г. Н., Дегтярев А. Я. и др. — М.: научное издательство «Большая Российская Энциклопедия». 1992. — 687 с.; ил. ISBN 5-85270-037-1
Катэгорыя:Праспекты Санкт-Пецярбурга
Палдыскі

**Палдыскі** () — горад у воласці Ляэнэ-Хар’ю павета Хар’юмаа, Эстонія. Порт на беразе Фінскага заліва. Размешчаны за 52 км на захад ад Таліна. Мяжуе з валасцямі Кейла, Вазалема і Падызэ. Тэрыторыя горада разам з акваторыяй, а таксама астравамі Пакры, займае 102 км². Па дадзеных перапісу насельніцтва 2011 года, у горадзе пражывалі 4 805 чалавек, з іх 1 338 (32,8 %) — эстонцы.
## Насельніцтва 
Катэгорыя:Гарады Эстоніі
Апраксін двор

**Апраксін двор** (Апраксін рынак) — архітэктурны комплекс у цэнтральнай частцы Санкт-Пецярбурга, адзін з найбуйнейшых гістарычных гандлёвых цэнтраў горада. Займае 14 га тэрыторыі, абмежаванай вуліцамі Садовай, Ламаносава, набярэжнай Фантанкі і Апраксіным завулкам. Помнік архітэктуры (рэгіянальны). Названы ад прозвішча першага ўладальніка зямельнага ўчастка — графа Ф. М. Апраксіна.

Гістарычна тэрыторыя цяперашняга Апраксіна двара складалася з двух частак — Шчукіна двара (на якім гандлявалі сельскагаспадарчымі прадуктамі, уладальнікам зямлі ў сярэдзіне XVIII стагоддзя быў купец Іван Шчукін) і ўласна Апраксіна двара (землі Фёдара Апраксіна).

З 1754 года на ўчастку Апраксіна пачалося будаўніцтва гандлёвых лавак, якія здаваліся ў наём або прадаваліся з зямлёй. Да канца XVIII стагоддзя тут сфармаваліся шырокія гандлёвыя рады.

Да сярэдзіны XIX стагоддзя ў Шчукавым і Апраксіным дварах была сканцэнтравана амаль увесь букіністычны гандаль Санкт-Пецярбурга.

Па ўказе Мікалая I у 1833 годзе Апраксін і Шчукін двары былі аб’яднаны ў адзін шырокі рынак. У 1862 годзе моцны пажар знішчыў вялікую частку будынкаў рынку. Пасля пажару забудова рынку вялася паводле плану.

## Літаратура 
* Санкт-Петербург. Петроград. Ленинград: Энциклопедический справочник / Ред. коллегия: Белова Л. Н., Булдаков Г. Н., Дегтярев А. Я. и др. — М.: научное издательство «Большая Российская Энциклопедия». 1992. — 687 с.; ил. ISBN 5-85270-037-1

Катэгорыя:Гістарычныя раёны Санкт-Пецярбурга
Катэгорыя:Рынкі
Катэгорыя:Гасціныя двары
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Санкт-Пецярбурга
Неўская губа

**Неўская губа** () — усходняя частка Фінскага заліва. У вяршыню Неўскай губы некалькімі рукавамі ўпадае рака Нява. У дэльце Нявы знаходзіцца горад Санкт-Пецярбург. Неўская губа абмежавана на ўсходзе пясчаным барам ракі Нява, на захадзе — лініяй Лісі Нос — Кранштат — Ламаносаў, на поўначы — заказнікам «Паўночнае ўзбярэжжа Неўскай губы». Плошча воднай паверхні да стварэння Комплексу ахоўных збудаванняў Санкт-Пецярбурга ад паводак прымалася роўнай 329 км². Дно пераважна пясчанае і плоскае.

З астатняй часткай Фінскага заліва Неўская губа злучаецца праз два пралівы ля вострава Котлін, названыя Паўночная і Паўднёвая Брама. Шырыня Паўночнай Брамы 9-10 км, Паўднёвай — 5-7 км. У сучасным стане Неўская губа аддзеленая ад Фінскага заліва па лініі Горская — Кранштат — Бронка комплексам дамбаў ахоўных збудаванняў Санкт-Пецярбурга ад паводак і з’яўляецца ізаляваным праточным вадаёмам.

Калі лінію ахоўных збудаванняў прыняць за сучасную заходнюю мяжу Неўскай губы, то плошча воднай паверхні пры ўзроўні, блізкім да ардынару, складзе 380 км², аб’ём воднай масы 1,2 км³. Даўжыня Неўскай губы ў названых межах з захаду на ўсход 21 км, найбольшая шырыня 15 км. Сярэдняя натуральная глыбіня губы каля 3,0 м.

Катэгорыя:Залівы Фінскага заліва
Катэгорыя:Эстуарыі
Лядовы палац (Санкт-Пецярбург)

**Лядовы палац** () — спартыўна-канцэртны комплекс у Санкт-Пецярбургу, разлічаны на 12 300 гледачоў, прызначаны для правядзення спартыўных спаборніцтваў, музычных канцэртаў, выставак, канферэнцый і іншых мерапрыемстваў, зала мае магчымасць трансфармацыі пад канкрэтныя патрэбы.

Стадыён будаваўся два гады з 1998 па 2000 гады, і першы матч быў згуляны ў красавіку 2000 года. Выдаткі на ўзвядзенне Палаца Спорту — каля 60 мільёнаў долараў. Лядовы Палац (пр. Пяцігодак, д. 1) быў пабудаваны да чэмпіянату свету па хакеі, які праводзіўся ў Санкт-Пецярбургу ў 2000 годзе. Палац пабудаваны каля станцыі метро «Праспект Бальшавікоў» на месцы забалочанай пусткі.

Катэгорыя:Лядовыя арэны Расіі
Катэгорыя:Спартыўныя збудаванні Санкт-Пецярбурга
Катэгорыя:Канцэртныя залы Расіі
Уласава

**Уласава** — жаночая форма прозвішча Уласаў, тапонім.

## Прозвішча 
* Лілія Уладзіміраўна Уласава (нар. 1953) — беларуская правазнаўца.
* Вольга Анатольеўна Уласава (нар. 1977) — галоўны трэнер нацыянальнай каманды Рэспублікі Беларусь па скачках на батуце.

## Тапонім 
### Беларусь 
* Уласава (Віцебскі раён)
### Расія 
* Уласава (Цёмкінскі раён)
Алтын-Дэпэ

thumb|На карце
**Алтын-Дэпэ** ( «залаты пагорак») — помнік Бактрыйска-Маргіянскага археалагічнага комплекса ў Туркменістане.

Алтын-Дэпэ месціцца за 223 км на паўднёвы ўсход ад Ашгабада. Упершыню быў адкрыты і даследаваны ў 1929 г. Найбольш маштабныя раскопкі пачаліся ў 1955 г. Было выяўлена, што ніжэйшыя пласты прадстаўлены перыядам 3200—2400 гг. да н. э. У гэты час на месцы пагорка знаходзілася земляробчае паселішча і пахавальны пляц. У іх былі знойдзены размаляваная кераміка і скляпы з сырцовай цэглы.

У перыяд 2300—1900 гг. да н. э. Алтын-Дэпэ стаў горадам, умацаваным цагляным мурам. Падчас росквіту на мяжы 3 і 2 тысячагоддзяў да н. э. яго плошча дасягала 25 га, а насельніцтва магло складаць 5 000 — 10 000 чалавек. Мясцовыя жыхары займаліся рамёствамі і сельскай гаспадаркай. Цэнтральнае месца ў горадзе займаў чатырохступеністы храм, падобны на зікураты Шумера і Вавілона. Ён з’яўляўся часткай рэлігійнага комплекса, у склад якога таксама ўваходзіў некропаль з калектыўнымі магільнямі. Адметны знаходкі тэракотавых жаночых, радзей мужчынскіх статуэтак, піктаграм, пячатак, гліняных мадэляў чатырохколавых вазоў, прадметаў са слановай косці. Алтын-Дэпэ меў гандлёвыя сувязі з землямі Месапатаміі і Індскай цывілізацыі.

З пачатку 2 тысячагоддзя да н. э. пачаўся заняпад. Канчаткова паселішча было пакінута ў другой палове 2 тысячагоддзя да н. э.

## Літаратура 
* *Массон, В.* Раскопки на Алтын-Депе в 1969 г. — Ашхабад: Ылым, 1970
* *Массон, В.* Алтын-Депе: Раскопки города бронзового века в Южном Туркменистане  — Ленинград: Наука, 1981
## Спасылкі 
* Алтын-депе: центр высокоразвитого ремесленного производства и храмовый комплекс
* Алтын-Депе — Научно-Популярный Сайт
* Lyubov B. Kirtcho, Altyn-Depe: The Formation of the Earliest Urban Centre in Central Asia

Катэгорыя:Археалагічныя аб’екты ў Туркменістане
Катэгорыя:Бронзавы век
Зіновій Яфімавіч Герт

**Зіновій Яфімавіч Герт** (пры наражджэнні: **Залман Афроімавіч Храпіновіч**; ) — акцёр тэатра і кіно, народны артыст Расіі. Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны.

## Біяграфія 
Скончыў ФЗУ пры Электразаводзе імя Куйбышава ў г. Маскве. Гуляў у Тэатры працоўнай моладзі (ТРАМ) пад кіраўніцтвам А. Арбузава і В. Плучэка. З 1945 г. — акцёр Тэатра лялек пад кіраўніцтвам С. Абразцова; з 1982 г. — артыст Маскоўскага міжнароднага тэатральнага цэнтра імя М. М. Ярмолавай.

Здымаўся ў фільмах «Залатое цяля», «Аўтамабіль, скрыпка і сабака Клякса», «Ключ без права перадачы», «Казкі старога Арбата» і інш., быў вядучым шэрагу тэлевізійных перадач.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі
Чэмпіянат Беларусі па гандболе 2005/2006

**Чэмпіянат Беларусі па гандболе 2005/2006** — 14-ы чэмпіянат Рэспублікі Беларусь па гандболе.

## Выніковае размеркаванне месцаў 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Беларуская федэрацыя гандбола
* Спіс прызёраў чэмпіяната Беларусі па гандболе
* ИСТОРИЯ ЧЕМПИОНАТОВ РЕСПУБЛИКИ БЕЛАРУСЬ ПО ГАНДБОЛУ

2006
Катэгорыя:2005 год у гандболе
Катэгорыя:2006 год у гандболе
Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 2005 годзе
Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 2006 годзе
Санкт-Пецярбургскі акадэмічны тэатр імя Ленсавета

**Санкт-Пецярбургскі акадэмічны тэатр імя Ленсовета** () — драматычны тэатр, створаны ў Ленінградзе ў 1933 годзе пад назвай «Новы тэатр», у 1953 годзе перайменаваны ў Ленінградскі тэатр імя Ленсавета.

Займае былы асабняк князя В. П. Галіцына на Уладзімірскім праспекце, д. 12 (архітэктар Міхайлаў 2-і).

Тэатр быў заснаваны ў 1933 годзе групай артыстаў (сярод іх Ксенія Куракіна, Раман Рубінштэйн, Міхаіл Розанаў, Аляксандр Жукаў, Вера Кузняцова) на чале з рэжысёрам Ісаакам Кролем, вучнем Усевалада Меерхольда. Адкрыццё адбылося 19 лістапада 1933 года ў доме былой Галандскай царквы на Неўскім праспекце, 20 спектаклем «Шалёныя грошы» па п’есе А. М. Астроўскага. Да 1937 года тэатр узначальваў І. Кроль. У 1936 годзе пажар знішчыў памяшканне тэатра; гарадскія ўлады далі калектыву новую сцэнічную пляцоўку.

У 1953 годзе, напярэдадні 20-годдзя з дня заснавання, тэатру было прысвоена новае імя — Ленінградскі тэатр імя Ленсавета.

Катэгорыя:Тэатры Санкт-Пецярбурга
Катэгорыя:Аб’екты культурнай спадчыны Расіі
Катэгорыя:Акадэмічныя тэатры
Фінская царква Святой Марыі (Санкт-Пецярбург)

**Царква Святой Марыі** () — лютэранская царква ў Санкт-Пецярбургу, цэнтр гістарычнага прыходу Піетары () Евангелічна-лютэранскай царквы Інгрыі. У цяперашні час дзеючы прыход, кафедральны сабор Царквы Інгрыі.

Размешчана па адрасе: Вялікая Канюшанная вуліца, дом 8, літара А.

Катэгорыя:Храмы Санкт-Пецярбурга
Катэгорыя:Лютэранскія храмы Расіі
Грацкі тэхнічны ўніверсітэт

**Грацкі тэхнічны ўніверсітэт** () — аўстрыйская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта і з сядзібай у горадзе Грац.

## Агульная характарыстыка 
Заснаваны эрцгерцагам Іаганам ў 1811 годзе. З'яўляецца адным з пяці універсітэтаў у Штырыі. Сем факультэтаў прапануюць 19 праграм бакалаўрыяту і 34 праграмы магістратуры (з іх 17 англамоўных) з тэхніка-прыродазнаўчай спецыялізацыяй. Дактарантура налічвае 14 спецыяльнасцей. Навуковыя даследаванні праводзяцца сумесна з Універсітэтам Карла і Франца.

Штогод ВНУ налічвае каля 1 800 выпускнікоў. Ва ўніверсітэце працуе больш за 3 800 супрацоўнікаў і навучаецца каля 16 500 студэнтаў. У Аўстрыі ўніверсітэт ўваходзіць у лік універсітэтаў з самымі высокімі даходамі ад трэціх асоб. Грацкі тэхнічны ўніверсітэт разам з Леабенскім універсітэтам і Венскім тэхнічным універсітэтам ўтварае Асацыяцыю аўстрыйскіх тэхнічных універсітэтаў, у якой навучаецца каля 45 000 студэнтаў.

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Універсітэты Аўстрыі
Павел Яўгенавіч Башкін

**Павел Башкін** (нар. , г. Астрахань) — расійскі гандбаліст. Майстр спорту Расіі міжнароднага класа. Бронзавы прызёр XXVIII летніх Алімпійскіх гульняў, што праходзілі ў Афінах (Грэцыя) у 2004 годзе. Срэбны прызёр Кубка ЕГФ (2003).

Скончыў у 2001 годзе Валгаградскі дзяржаўны ўніверсітэт фізічнай культуры. З 2010 года па 2012 год выступаў за гандбольны клуб БГК. з 2013 года з’яўляецца спартовым дырэктарам БГК.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Майстры спорту Расіі міжнароднага класа
Катэгорыя:Гандбалісты Расіі
Катэгорыя:Ігракі зборнай Расіі па гандболе
Катэгорыя:Бронзавыя прызёры летніх Алімпійскіх гульняў 2004 года
Катэгорыя:Гандбалісты на летніх Алімпійскіх гульнях 2004 года
Катэгорыя:Ігракі ГК Дынама Астрахань
ГК Колас Горкі

**«ГК Колас Горкі»** — беларускі гандбольны клуб з горада Горкі.

## Статыстыка выступленняў 
## Спасылкі 
* ИСТОРИЯ ЧЕМПИОНАТОВ РЕСПУБЛИКИ БЕЛАРУСЬ ПО ГАНДБОЛУ
* Общественное объединение "Гандбольный клуб «Колос — Горки»
Сярэдняя Неўка

**Сярэдняя Неўка** () — пратока ў дэльце Нявы. Працякае паміж Ялагіным востравам (па правым беразе) і Каменным і Крастоўскім астравамі (па левым). Упадае ў Ялагінскі фарватар Неўскай губы.

Даўжыня 2,6 км, шырыня 100—230 м, глыбіня 3,7-8,4 м, сярэдні расход вады ля вытоку 188 м³/с. Берагі, акрамя невялікага ўчастка Крастоўскага вострава ніжэй вусця ракі Крастоўкі, натуральна-земляныя, умацаваныя дрэвам, зона адпачынку. Суднаходная.

Катэгорыя:Рэкі, якія ўпадаюць у Балтыйскае мора
Катэгорыя:Рэкі і каналы Санкт-Пецярбурга
Катэгорыя:Рукавы і пратокі Нявы
Прэмія Асацыяцыі кінакрытыкаў Лос-Анджэлеса за найлепшы фільм

**Прэмія Асацыяцыі кінакрытыкаў Лос-Анджэлеса за найлепшы фільм** ()&nbsp;— галоўная штогадовая ўзнагарода Асацыяцыі кінакрытыкаў Лос-Анджэлеса. Прысуджаецца з 1975 года.

Часцей за ўсё ўзнагарода прысуджалася рэжысёрам Стывену Спілбергу (1982, 1993, 1998) і  (2002, 2004, 2011).

## Лаўрэаты 
Прэмія Асацыяцыі кінакрытыкаў Лос-Анджэлеса за найлепшы фільм прысуджалася з 1975 года. Пачынаючы з 2004 года, вызначалася таксама і другое месца — адзначана шэрым колерам фона &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;.

## Крыніцы 
Асацыяцыя кінакрытыкаў Лос-Анджэлеса
Катэгорыя:З’явіліся ў 1975 годзе
Катэгорыя:Прэмія Асацыяцыі кінакрытыкаў Лос-Анджэлеса
Сенат Румыніі

**Сенат Румыніі** () — верхняя палата вышэйшага прадстаўнічага і заканадаўчага органа — парламента Румыніі.

Складаецца з 136 дэпутатаў (па стане на 2020 год), якія абіраюцца прамым усеагульным галасаваннем, выкарыстоўваючы змешанае прапарцыянальнае прадстаўніцтва ў 42 выбарчых акругах (у 41 паветах і горадзе Бухарест), тэрмінам на чатыры гады.

Апошнія выбары ў Сенат праводзіліся 6 снежня 2020 года, на іх перамагла Нацыянал-ліберальная партыя Румыніі.

Парламенцкая гісторыя Румыніі бярэ пачатак з мая 1831 года з прыняцця «Арганічнага статута» аўтаномнай Валахіяй (пад пратэктарам Расіі). У студзені 1832 года ён уступіў у сілу таксама і ў Малдове. Гэта заклала асновы для стварэння інстытута парламентаў у двух румынскіх княствах.

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт Сената Румыніі 

Румынія
Катэгорыя:Палітыка Румыніі
Катэгорыя:Парламент Румыніі
Чэмпіянат Беларусі па гандболе 2010/2011

**Чэмпіянат Беларусі па гандболе 2010/2011** — 19-ы чэмпіянат Рэспублікі Беларусь па гандболе.

## Выніковае размеркаванне месцаў 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Беларуская федэрацыя гандбола
* Спіс прызёраў чэмпіяната Беларусі па гандболе
* ИСТОРИЯ ЧЕМПИОНАТОВ РЕСПУБЛИКИ БЕЛАРУСЬ ПО ГАНДБОЛУ

2011
Катэгорыя:2010 год у гандболе
Катэгорыя:2011 год у гандболе
Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 2010 годзе
Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 2011 годзе
Ляхавіцкі сельсавет (Лепельскі раён)

**Ля́хавіцкі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Лепельскага раёна Віцебскай вобласці. Цэнтр — вёска Ляхавічы.

Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Лепельскага раёна Барысаўскай акругі БССР. Цэнтр — фальварак Ляхавічы. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Полацкай акругі. У 1927 годзе цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Грыгаравічы. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Лепельскім раёне БССР, з 21 чэрвеня 1935 года — Лепельскай акругі, з 20 лютага 1938 года — Віцебскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Ляхавічы. 23 лістапада 1959 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Валосавіцкага сельсавета.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Лепельскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1959 годзе
Ігнацы Керсноўскі

**Ігнацы Янавіч Керсноўскі** (*Кераноўскі*, ; ? — ?) — дзяржаўны службовец.

## Біяграфія 
Паходзіў са шляхецкага роду Керсноўскіх герба «Побуг». Сын Яна Керсноўскага. Меў брата Нікадзіма.

17 лютага 1792 года на сейміку Случарэцкага павета суддзёй зямянскага суда быў выбраны нейкі Ігнацы Керсноўскі, рэгент Галоўнага Трыбунала ВКЛ.

У 1821—1823 г. — тытулярны дарадца, казначэй Навагрудскага павета. Валодаў маёнткам Гарадзілаўка ў Навагрудскім павеце, які быў ухвалены Адамам Міцкевічам у паэме «Пан Тадэвуш». Прызнаны ў дваранстве Расійскай імперыі і запісаны ў дваранскую кнігу Гродзенскай губерні.

Член масонскай ложы «Вузел еднасці» ў Навагрудку, масон 2-й ступені ў 1820 годзе.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Масоны Беларусі
Ігнацы
Касцюковіцкі сельсавет

**Касцюко́віцкі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Касцюковіцкага раёна Калінінскай акругі. Цэнтр — мястэчка Касцюковічы.

Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Касцюковіцкага раёна Калінінскай акругі БССР. 24 верасня 1926 года скасаваны ў сувязі з утварэннем Касцюковіцкага местачковага Савета.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / А.И. Карпачева и др. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Т. 1: (1917―1941 гг.). — Мн., «Беларусь», 1985. — 390 с.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Касцюковіцкага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1926 годзе
Ямскі рынак

**Ямскі рынак** () — рынак у Санкт-Пецярбургу. Размешчаны ў Цэнтральным раёне на вуліцы Марата, 53.

Ямскі рынак паміж вуліцамі Марата, Баравой і Раз’езджай быў пабудаваны ў 1817—1819 гадах па праекце архітэктара Васіля Стасава. Тут існавала 28 крам, якія, пераважна, гандлявалі мясам (таму рынак часам называлі Мясным).

У пачатку 1960-х гадоў у будынку рынку быў адкрыты камісійны мэблевы магазін.

## Літаратура 
* Санкт-Петербург. Петроград. Ленинград: Энциклопедический справочник / Ред. коллегия: Белова Л. Н., Булдаков Г. Н., Дегтярев А. Я. и др. — М.: научное издательство «Большая Российская Энциклопедия». 1992. — 687 с.; ил. ISBN 5-85270-037-1

Катэгорыя:Рынкі
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Санкт-Пецярбурга
Катэгорыя:Эканоміка Санкт-Пецярбурга
Вуліца Якубовіча (Санкт-Пецярбург)

**Вуліца Якубовіча** () — вуліца ў гістарычным цэнтры Санкт-Пецярбурга ад Ісакіеўскай плошчы да плошчы Працы.

20 красавіка 1738 года прысвоена найменне Адміралцейская вуліца (уключаючы сучасны Адміралцейскі праспект), названая ад Адміралцейскага канала. З 1776 года называлася Вялікая вуліца. Паралельна існавалі назвы Вялікі праспект, Нова-Ісакіеўская вуліца, Вялікая Ісакіеўская вуліца, Новаісакіеўская вуліца. З 1874 года замацавалася назва Новая Ісакіеўская вуліца.

6 кастрычніка 1923 года перайменавана ў вуліцу дзекабрыста Якубовіча, у памяць дзекабрыста А. І. Якубовіча (1792—1845). З 1925 года з’яўляецца сучасны варыянт напісання — вуліца Якубовіча.

У XVIII стагоддзі па трасе вуліцы праходзіў Масцярскі канал (адгалінаванне Адміралцейскага канала, засыпаны ў 1797—1798 гадах). У 1782—1789 гадах пабудаваны дом № 12 (Паштамт). У 1804—1807 гадах збудаваныя манеж, казармы і стайні Коннагвардзейскага палка (дома № 1 і № 3).

## Літаратура 
* Санкт-Петербург. Петроград. Ленинград: Энциклопедический справочник / Ред. коллегия: Белова Л. Н., Булдаков Г. Н., Дегтярев А. Я. и др. — М.: научное издательство «Большая Российская Энциклопедия». 1992. — 687 с.; ил. ISBN 5-85270-037-1

Катэгорыя:Вуліцы Санкт-Пецярбурга
Лепельскі сельсавет

**Ле́пельскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Лепельскага раёна Віцебскай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — горад Лепель (не ўваходзіць у склад сельсавета).

Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Лепельскага раёна Барысаўскай акругі БССР. Цэнтр — горад Лепель. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Полацкай акругі. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Лепельскім раёне БССР, з 21 чэрвеня 1935 года — Лепельскай акругі, з 20 лютага 1938 года — у складзе Віцебскай вобласці. У 1972 годзе ў склад Чэрскага сельсавета перададзены 3 населеныя пункты (вёскі Баравенскія Хутары, Бораўна і Залессе). Да 1977 года цэнтр сельсавета перанесены ў пасёлак Лепель. На 1 студзеня 1974 года ў складзе Лепельскага сельсавета 32 населеныя пункты. 21 верасня 1987 года ў склад сельсавета з Чэрскага сельсавета перададзены 9 населеных пунктаў (Азерцы, Зялёны Востраў, Масцішча, Навіны, Паддуб’е, Сяргееўшчына, Тадуліна, Шубнікі і Юндзілаўка), 29 ліпеня 1988 года — яшчэ 5 населеных пунктаў (Адамаўка, Двор Людчыцы, Дрымаўшчына, Людчыцы і Чэрцы). 18 красавіка 2000 года цэнтр сельсавета перанесены ў горад Лепель.

Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 2569 чалавек, з іх 91,9 % — беларусы, 6,6 % — рускія, 0,6 % — украінцы; паводле перапісу 2019 года — 2228 чалавек.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.


Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Палац Юсупавых на Мойцы

**Палац Юсупавых на Мойцы** () — палац у Санкт-Пецярбургу, помнік гісторыі і культуры федэральнага значэння. Размяшчаецца на набярэжнай ракі Мойкі, тэрыторыя палаца з садам распасціраецца да вуліцы Дзекабрыстаў. Палац увайшоў у гісторыю як месца забойства Рыгора Распуціна.

У цяперашні час у будынку размяшчаецца Палац культуры работнікаў асветы, які ў 1990-я гады сфарміраваўся ў шматфункцыянальны гісторыка-культурны цэнтр, які злучае асветніцкую, экскурсійную, выставачную і канцэртную дзейнасць.

У 1770-х гадах пачалося будаўніцтва сучаснага будынка палаца па праекце Жана-Батыста Валена-Дэламота для графа Андрэя Пятровіча Шувалава.

## Літаратура 
* Санкт-Петербург. Петроград. Ленинград: Энциклопедический справочник / Ред. коллегия: Белова Л. Н., Булдаков Г. Н., Дегтярев А. Я. и др. — М.: научное издательство «Большая Российская Энциклопедия». 1992. — 687 с.; ил. ISBN 5-85270-037-1

Катэгорыя:Палацы Санкт-Пецярбурга
Паўднёвыя могілкі (Санкт-Пецярбург)

**Паўднёвыя могілкі** — дзеючыя могілкі ў Санкт-Пецярбургу, размешчаныя на паўднёвай мяжы горада ў Маскоўскім раёне. Да вайны на месцы могілак размяшчалася вёска Веняразі.

Былі адкрытыя для пахаванняў у 1971 годзе, з’яўляюцца найбуйнейшымі ў Санкт-Пецярбургу, адны з самых буйных у Еўропе (плошча — больш за 400 га). Маюць перспектыву далейшага пашырэння.

На могілках рэгулярная планіроўка, падвоз да месцаў пахавання ажыццяўляецца па магістральных дарогах, што раздзяляюць ўчасткі.

На Паўднёвых могілках робяцца пахаванні большасці памерлых гараджан з усіх раёнаў Санкт-Пецярбурга. Вядомыя пахаванні: Герояў Савецкага Саюза М. П. Васільева, М. І. Бразголя, В. П. Гумаленка, Ф. А. Харытонава.

## Літаратура 
* Санкт-Петербург. Петроград. Ленинград: Энциклопедический справочник / Ред. коллегия: Белова Л. Н., Булдаков Г. Н., Дегтярев А. Я. и др. — М.: научное издательство «Большая Российская Энциклопедия». 1992. — 687 с.; ил. ISBN 5-85270-037-1
Катэгорыя:Могілкі Санкт-Пецярбурга
Паўднёва-Прыморскі парк

**Паўднёва-Прыморскі парк** (да 1992 — Паўднёва-Прыморскі парк імя У. І. Леніна) — буйны парк у Краснасельскім раёне Санкт-Пецярбурга. Займае ўчастак зялёных насаджэнняў плошчай 58 га паміж Пецяргофскай шашой, вуліцай Доблесці, вуліцай Маршала Захарава і Дудэргофскім каналам.

Створаны ў 1960—1970 гадах да стагоддзя У. І. Леніна калектывам пад кіраўніцтвам архітэктара А. Г. Лялякава. Тут пад літарынавай тэрасай знаходзілася балота.

У рамках дэсаветызацыі ў лістападзе 1999 года метадам выбуху быў знішчаны 28-метровы манумент «Серп і молат». У 2005 годзе надпіс на помніку пры ўваходзе «100 гадоў У. І. Леніну» быў заменены на «60 гадоў Перамогі», тады ж быў адноўлены фантан і заснаваны парк атракцыёнаў «Планета Лета».

## Літаратура 
* Санкт-Петербург. Петроград. Ленинград: Энциклопедический справочник / Ред. коллегия: Белова Л. Н., Булдаков Г. Н., Дегтярев А. Я. и др. — М.: научное издательство «Большая Российская Энциклопедия». 1992. — 687 с.; ил. ISBN 5-85270-037-1

Катэгорыя:Сады і паркі Санкт-Пецярбурга
Юбілейны (спартыўны комплекс, Санкт-Пецярбург)

**«Юбілейны»** — спартыўны комплекс у Санкт-Пецярбургу, на Петраградскай старане (праспект Дабралюбава, 18) побач са стадыёнам «Пятроўскі» і станцыяй метро «Спартыўная».

Пабудаваны ў 1967 годзе (першапачаткова — Палац спорту ленінградскіх прафсаюзаў «Юбілейны»), сваю назву атрымаў у гонар 50-годдзя Савецкай улады. Хатняя арэна ХК «Дынама Санкт-Пецярбург», БК «Зеніт» (галоўная арэна), МХК «Дынама Санкт-Пецярбург» (малая арэна).

Цэнтральны будынак комплексу — круглы ў плане, дыяметрам 94 м і вышынёй 22 м. Маюцца таксама Вялікі і Малы дапаможныя карпусы (Малая арэна і Трэніровачны каток) і Дзіцячы каток (усяго 4 лядовыя пляцоўкі). Комплекс пабудаваны па праекце інжынера А. П. Марозава, архітэктараў Р. П. Марозава, І. П. Суслікава, А. Л. Леўханяна, Ф. Н. Якаўлева. За гэты праект калектыў удастоены Дзяржаўнай прэміі СССР за 1971 год.

На галоўнай і малой арэнах праходзяць як спартыўныя спаборніцтвы, так і тэатралізаваныя імпрэзы, канцэрты і выстаўкі.

## Літаратура 
* Санкт-Петербург. Петроград. Ленинград: Энциклопедический справочник / Ред. коллегия: Белова Л. Н., Булдаков Г. Н., Дегтярев А. Я. и др. — М.: научное издательство «Большая Российская Энциклопедия». 1992. — 687 с.; ил. ISBN 5-85270-037-1

Катэгорыя:Лядовыя арэны Расіі
Катэгорыя:Спартыўныя збудаванні Санкт-Пецярбурга
Катэгорыя:Канцэртныя залы Расіі
Эрмітажны мост

**Эрмітажны мост** — аўтадарожны арачны мост цераз Зімнюю канаўку, злучае 1-ы і 2-і Адміралцейскім астравы ў Цэнтральным раёне Санкт-Пецярбурга. Найстарэйшы каменны мост Санкт-Пецярбурга. Від на Эрмітажны мост з боку Мільённай вуліцы — адзін з вядомых сімвалаў горада. Аб’ект культурнай спадчыны Расіі федэральнага значэння.

Размешчаны па лініі Дварцовай набярэжнай паміж будынкамі Эрмітажнага тэатра (дом № 32) і Вялікага (Старога) Эрмітажа (дом № 34) у вытоку Зімняй Канаўкі. Ніжэй па плыні знаходзіцца 1-й Зімовы мост. Бліжэйшыя станцыі метрапалітэна — «Адміралцейская» (1,0 км), «Неўскі праспект» (1,2 км), «Гасціны двор» (1,2 км).

## Назва 
20 красавіка 1738 года мост атрымаў назву Верхні Набярэжны . Аднак гэтая назва фактычна не магла ўжывацца. У сярэдзіне XVIII стагоддзя ўзнікла назва Зімнедварцовы мост ад Зімняга палаца, а з канца XVIII стагоддзя мост Дварцовы. З 1829 года пад ім замацавалася сучасная назва — Эрмітажны, па будынках Малога Эрмітажа і Старога Эрмітажа.

## Літаратура 
* Санкт-Петербург. Петроград. Ленинград: Энциклопедический справочник / Ред. коллегия: Белова Л. Н., Булдаков Г. Н., Дегтярев А. Я. и др. — М.: научное издательство «Большая Российская Энциклопедия». 1992. — 687 с.; ил. ISBN 5-85270-037-1

Катэгорыя:Масты Санкт-Пецярбурга
Катэгорыя:Жалезабетонныя масты
Катэгорыя:Аб’екты культурнай спадчыны Расіі
Эрмітажны тэатр

**Эрмітажны тэатр** — тэатральны будынак у Санкт-Пецярбургу, пабудаваны ў 1783—1787 гадах (фасад быў завершаны ў 1802 годзе) па праекце італьянскага архітэктара Джакама Кварэнгі. Будынак размешчаны на месцы былога Зімняга палаца Пятра I, на рагу Палацавай набярэжнай (дом № 32) і Зімняй канаўкі. Завяршае комплекс пабудоў, якія працягнуліся ўздоўж ракі Нявы і звязаных аркамі і пераходамі ў адно цэлае з Зімнім палацам.

## Літаратура 
* Санкт-Петербург. Петроград. Ленинград: Энциклопедический справочник / Ред. коллегия: Белова Л. Н., Булдаков Г. Н., Дегтярев А. Я. и др. — М.: научное издательство «Большая Российская Энциклопедия». 1992. — 687 с.; ил. ISBN 5-85270-037-1

Катэгорыя:Тэатры Санкт-Пецярбурга
Катэгорыя:Эрмітаж
Катэгорыя:Аб’екты культурнай спадчыны Расіі
Керсноўскі

**Керсноўскі** (часам *Кярсноўскі*; ) — мужчынскае прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
*  (1907—1944) — рускі публіцыст, ваенны гісторык.
*  — лоўчы новагародскі ў 1794—1798 гг.
* Еўфрасіння Антонаўна Керсноўская (1908—1994) — аўтар рукапісных мемуараў пра ГУЛАГ, сястра А. А. Керсноўскага.
* Ігнацы Керсноўскі — тытулярны дарадца, казначэй Навагрудскага павета.
* Каспар Керсноўскі (?—1592) — падсудак Наваградскага земскага суда. Уладальнік маёнтка Гарадзея (?) у Наваградскім павеце.
*  — лоўчы старадубскі ў 1699—1728 гг.
* Мар’ян Керсноўскі — лоўчы Навагрудскага павета ў 1820 г. Член масонскай ложы «Шчаслівага Вызвалення» ў Нясвіжы, непрысутны масон 1-й ст. у 1820 г.
* Нікадзім Керсноўскі (1794—1881) — дзяржаўны службовец.
* Пётр Керсноўскі (каля 1815 — ?) — абшарнік Барысаўскага павета. За ўдзел у паўстанні 1863—1864 гадоў і агітацыю сярод сялянаў і іншых жыхароў на карысць паўстання асуджаны на пазбаўленне саслоўных правоў і высылку на жыхарства ў Томскую губерню з канфіскацыяй маёмасці.
*  (1912—1977) — польскі паэт, пісьменнік, сатырык, мемуарыст, драматург.
* Рышард Керсноўскі (1925—2006) — польскі нумізматык-медыевіст, гісторык, прафесар ПАН.
* Францішак Керсноўскі — удзельнік паўстання 1830—1831 гадоў.
*  — суддзя земскі новагародскі, ваявода новагародскі ў 1670 г.