Баранавічы

**Бара́навічы**, Гарадзішчы. Думку пра сувязь назвы Баранавічаў з прозвішчам Барановіч выказваў тапаніміст В. Жучкевіч.

## Гісторыя 
### Вялікае Княства Літоўскае 
Упершыню Баранавічы згаданы пад 1627 годам у тэстаменце Ганны Ефрасінні Сяняўскай, дачкі ваяводы троцкага Аляксандра Хадкевіча. У 1938 годзе пачала працаваць радыёстанцыя Польскае Радыё Баранавічы, адной з мэт якой было супрацьстанне савецкай радыёпрапагандзе. У Баранавічах мела сядзібу брыгада КАП «Навагрудак», якая дзейнічала ў 1924—1937 гадах. На станцыі Баранавічы-Цэнтральныя з сакавіка 1943 да ліпеня 1944 гадоў дзейнічаў лагер для грамадзянскага насельніцтва.

Супраць акупацыйных улад дзейнічалі Баранавіцкая акруговая антыфашысцкая арганізацыя і Баранавіцкае гарадское патрыятычнае падполле. Падчас акупацыі было знішчана ад 22 да 30 тысяч яўрэяў Баранавічаў і наваколля, 14 сакавіка 1962 года — вёска Жлобін Каўпеніцкага сельсавета, 27 лютага 1978 года — хутар Храсты Навамышскага сельсавета, вёска Баранавічы і частка вёскі Вялікая Каўпеніца Каўпеніцкага сельсавета.

### У незалежнай Беларусі 
Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 9 ліпеня 2012 года № 306 «Аб некаторых пытаннях адміністрацыйна-тэрытарыяльнага ўладкавання г. Баранавічы і Баранавіцкага раёна» вёскі Анісімавічы, Бараўцы, Зорная, Узногі, а таксама часткі аграгарадка Русіно, вёсак Антанова, Гірава, Дубава, Вялікая Каўпеніца, Малая Каўпеніца, Прыазёрная і Янова Баранавіцкага раёна перададзены ў адміністрацыйнае падпарадкаванне Баранавічам. Такім чынам тэрыторыя горада павялічана на 30,4 кв.км, а насельніцтва на 8000 чалавек.

У 2020 годзе ў Баранавічах, як і ў іншых гарадах Беларусі адбывалася вялікая колькасць масавых акцыі супраць фальсіфікацыі вынікаў прэзідэнцкіх выбараў. Адной з самых масавых акцыі быў «Марш за свабоду».

## Насельніцтва 

ImageSize = width:auto height:180 barincrement:27
PlotArea = left:50 bottom:20 top:15 right:15
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = late
Colors =
  id:linegrey2 value:gray(0.9)
  id:linegrey value:gray(0.7)
  id:cobar value:rgb(0.0,0.7,0.8)
  id:cobar2 value:rgb(0.6,0.9,0.6)
DateFormat = yyyy
Period = from:0 till:200000
ScaleMajor = unit:year increment:50000 start:0 gridcolor:linegrey
ScaleMinor = unit:year increment:10000 start:0 gridcolor:linegrey2
PlotData =
  color:cobar width:15
  bar:1885 from:0 till:1500
  bar:1897 from:0 till:8718
  bar:1912 from:0 till:30000
  bar:1939 from:0 till:27000
  bar:1959 from:0 till:58100
  bar:1970 from:0 till:101500
  bar:2006 from:0 till:167900
  bar:2009 from:0 till:168240
  bar:2016 from:0 till:179122
  bar:2017 from:0 till:179439
TextData=
  fontsize:10px pos:(10,195)
  text:

### Дэмаграфія 
* сярэдзіна 1880-х гадоў— 1 500 чал.;
* 1897 год — 8 718 чал.
* 1912 год — 30 000 чал.;
* 1939 год — 27 000 чал.;
* 1959 год — 58 100 чал.;
* 1970 год — 101 500 чал.;
* 2006 год — 167 900 чал.;
* 2009 год — 168 240 чал. (перапіс);
* 2016 год — 179 122 чал.

### Рэлігія 
Большая частка вернікаў у Баранавічах — хрысціяне розных канфесій. Самыя вялікія хрысціянскія грамады:

* праваслаўныя (каля 70 %)
* каталікі (каля 12 %)
* пратэстанты (каля 1-2 %)

У Баранавічах дзейнічаюць касцёлы Узвіжання Святога Крыжа, Маці Божай Фацімскай, Святога Зыгмунта, царквы Покрыва Багародзіцы, Аляксандра Неўскага і Святых Жонак-Міраносіц, а таксама некалькі пратэстанцкіх цэркваў.

У горадзе дзейнічае 21 рэлігійная грамада, 1 манаская грамада і 1 дабрачынная рэлігійная місія, якія належаць да 11 канфесій.
* Мая Беразоўская (1893—1978) — мастачка, ілюстратарка, карыкатурыст, сцэнограф.
* Яніна Зоф’я Клявэ — польская перакладчыца, гісторык літаратуры.

## Партнёрскія гарады 
*  Хейнала (1978)
*  Штокерау (1989)
*  Васілеастроўскі раён, Санкт-Пецярбург (1998)
*  Чыбі (1997)
*  Ферара (1998)
*  Карлава (1999)
*  Мыцішчы (2000)
*  Бяла Падляска (2001)
*  Шаўляй (2001)
*  Кінешма (2002)
*  Нака (2005)
*  Раён Сонцава, Масква (2007)
*  Каньяалты (2007)
*  Хуэ (2007)
*  Калінінград (2007)
*  Турэсё (2008)
*  Павет Суленцын (2009)
*  Палтава (2010)
*  Ейскі раён (2011)
*  Чачак (2013)
*  Магадан (2018)
*  Кузнецк (2022)
*  Обнінск (2023)

## Гл. таксама 
* Баранавіцкае выступленне рабочых і салдатаў, 1905
* Баранавіцкая аперацыя, 1916
* Польскае Радыё Баранавічы
* Баранавіцкі абласны драматычны тэатр
* Абарона Баранавічаў, 1941
* Царква Святых Жонак-Міраносіц
* Гарады Брэсцкай вобласці
* Гарады Беларусі
* Спіс вуліц Баранавічаў

## Крыніцы 
## Спасылкі 

Катэгорыя:Гарады абласнога падпарадкавання Беларусі