open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
1190

__NOTOC__
## Падзеі 
* 19 лістапада: Заснаваны Тэўтонскі ордэн у Акры, дзе паломнікі з Любека і Брэмена стварылі шпіталь.

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
* 15 сакавіка: Ізабела дэ Эно, каралева Францыі.
* 19 красавіка: Святаполк Юр'евіч, князь тураўскі.
* 10 чэрвеня: Фрыдрых I Барбароса, кароль Германіі, імператар Свяшчэннай Рымскай імперыі, герцаг Швабіі (нар. каля 1122).
1191

## Падзеі 
*12 мая: Англійскі кароль Рычард I Львінае сэрца ажаніўся ў Лімасоле з Берэнгарыяй Наварскай, дачкой наварскага караля Санча VI Мудрага

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
* 20 сакавіка: Клімент III, Папа Рымскі
1180

## Падзеі 
* 18 верасня: Філіп II стаў каралём Францыі пасля смерці свайго бацькі Людовіка VII Маладога
* Упершыню згадваецца горад Вітэнберг

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
*Людовік VII Малады — французскі кароль
1193

## Падзеі 
* Кутб-уд-дзін Айбек захапіў Дэлі.

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
*
1194

## Падзеі 
*
## Нарадзіліся 
* 16 ліпеня: Клара Асізская, італьянская святая
* 26 снежня: Фрыдрых II, імператар Свяшчэннай Рымскай імперыі

## Памерлі 
* 27 чэрвеня: Санча VI Мудры, кароль Навары
* 18 ліпеня: Гі дэ Лузіньян, 8-ы кароль Іерусаліма
* 15 лістапада: Маргарыта I Эльзаская, графіня Фландрыі з 1191 г. (нар. каля 1145)
1195

## Падзеі 
* верасень: Войска полацкага князя Уладзіміра разбіла ў бітве войскі смаленскага князя Давыда Расціславіча.

## Нарадзіліся 
* 15 жніўня: Антоній Падуанскі, партугальскі францысканец, тэолаг, каталіцкі святы

## Памерлі 
* 6 жніўня: Генрых Леў, манарх з дынастыі Вельфаў
1196

## Падзеі 
*

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
* 8 красавіка: Кнут I Эрыксан, кароль Швецыі
* 25 красавіка: Альфонса II Цнатлівы, кароль Арагонскі
1197

## Падзеі 
*

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
* 10 верасня: Генрых II (граф Шампані)
* Пётр IV, цар балгарскі
1192

## Падзеі 
* 17 верасня: Мінамота-но Санэтома, сёгун
* Саладзін і Рычард I дасягнулі згоды наконт падзелу Святой Зямлі паміж хрысціянамі і мусульманамі.

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
*
1199

## Падзеі 
*

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
* 9 лютага: Мінамота-но Ёрытома, заснавальнік сёгуната Камакура
1186

## Падзеі 
*Візантыя прызнала незалежнасць Балгарыі і Сербіі
## Нарадзіліся 
*Агатай, хан мангольскі (пам. 1241)

## Памерлі 
* 7 верасня: Іаан Наўгародскі, першы наўгародскі архіерэй у сане архіепіскапа
1202

## Падзеі 
* 12 лістапада: Пасля смерці свайго брата Кнуда VI каралём Даніі стаў Вальдэмар II Пераможца.

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
* 12 лістапада: Кнуд VI, кароль Даніі
1203

## Падзеі 
* 5 ліпеня: Падчас 4-га крыжовага паходу пачалася аблога Канстанцінопаля.

## Нарадзіліся 
* Энрыке І Кастыльскі, кароль кастыльскі

## Памерлі 
* Артур I, герцаг брэтонскі
1204

## Падзеі 
*13 красавіка: Падчас 4-га крыжовага паходу захоплены і разрабаваны Канстанцінопаль.

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
* 31 сакавіка: Аліенора Аквітанская, каралева Францыі
* 12 жніўня: Бертольд IV Меранскі, граф Андэкса
* 13 снежня: Майманід, яўрэйскі філосаф
1205

## Падзеі 
## Нарадзіліся 
* Батый — мангольскі военачальнік і правадыр

## Памерлі 
* 7 мая: Ласла III, кароль Венгрыі і Харватыі (нар. у 1199)
1206

## Падзеі 
* ліпень–жнівень: Рыжскі біскуп Альберт заняў Кукенойскае княства пакінутае князем Вячкам.
* Кутб-уд-дзін Айбек засноўвае Дэлійскі султанат, становіцца яго першым султанам і заснавальнікам рабскай дынастыі.

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
* 4 чэрвеня: Адэль Шампанская, каралева Францыі
1207

## Падзеі 
* 2 лютага: Terra Mariana («Зямля дзевы Марыі») у Прыбалтыцы абвешчана княствам у складзе Свяшчэннай Рымскай імперыі.

## Нарадзіліся 
* 8 верасня: партугальскі кароль Саншу II Набожны
* 30 верасня: Румі, персідскі паэт
* 1 кастрычніка: Генрых III, кароль Англіі

## Памерлі 
*
1208

## Падзеі 
* Самая ранняя пісьмовая згадка пра горад Алькаркон.
* Атон IV прызнаны каралём Германіі.

## Нарадзіліся 
* Хаймэ I Арагонскі
## Памерлі 
* Ота фон Керпен, вялікі магістр Тэўтонскага ордэна
1210

## Падзеі 
## Нарадзіліся 
* 5 мая: Афонсу III, пяты кароль Партугаліі

## Памерлі 
*
1209

## Падзеі 
* 4 кастрычніка: Атон IV становіцца імператарам Свяшчэннай Рымскай Імперыі

## Нарадзіліся 
* 5 студзеня: Рычард, кароль Германіі

## Памерлі 
* 5 чэрвеня: Генрых фон Туна, вялікі магістр Тэўтонскага ордэна
1211

## Падзеі 
## Нарадзіліся 
* Іаланта Іерусалімская, каралева Іерусаліма (пам. 5.5.1288)

## Памерлі 
* Аляксей III Ангел, візантыйскі імператар (нар. каля 1153)
1212

## Падзеі 
*

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
* 26 сакавіка: Саншу I, 2-і кароль Партугаліі
1156

## Падзеі 
* 17 верасня — Фрыдрыхам I, імператарам Свяшчэннай Рымскай імперыі, выдадзены Privilegium Minus — патэнт аб асаблівых правах Аўстрыі і яе кіруючай дынастыі, які заклаў асновы незалежнасці Аўстрыйскай дзяржавы.
*Фрыдрых I Барбароса ажаніўся з Беатрыс I, графіняй Бургундыі.

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
* 25 снежня: Сверкер I, кароль Швецыі

## Крыніцы
1160

## Падзеі 
*

* 13 лістапада: Кароль Францыі Людовік VII ажаніўся з Адэлью Шампанскай

## Нарадзіліся 
* Ма Юань, кітайскі мастак

## Памерлі 
* 18 мая: Эрык IX Святы, кароль шведскі
* 4 кастрычніка: Канстанцыя Кастыльская, каралева Францыі
1213

## Падзеі 
*
## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
* 12 верасня: Педра II Каталік, кароль арагонскі
1214

## Падзеі 
*

## Нарадзіліся 
* 25.4: Людовік IX, кароль Францыі

## Памерлі 
*
1157

## Падзеі 
* 11 чэрвеня: Альбрэхт Мядзведзь захапіў Брандэнбург і заснаваў Маркграфства Брандэнбург
* 23 кастрычніка: Шлюб караля дацкага Вальдэмара I з княжной менскай Сафіяй Валадараўнай.

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
* 15 мая: Юрый Далгарукі, князь суздальскі, вялікі князь кіеўскі
* 16 жніўня: Раміра II Манах, кароль Арагонскі
* 4 лістапада: Мафальда Савойская, першая каралева Партугаліі
1198

## Падзеі 
* 8 студзеня: Пачатак пантыфікату Інакенція III (Латарыа, граф Сеньі), 176-га Папы рымскага.
* 24 ліпеня: Крыжакі разбілі ліваў у бітве пры Рыжскай гары.

## Нарадзіліся 
* Эртагрул, цюрскі правіцель, бацька заснавальніка Асманскай імперыі
* 24 жніўня: Аляксандр II, кароль шатландскі

## Памерлі 
* 8 студзеня: Цэлесцін III, Папа Рымскі (нар. каля 1106)
* 5 мая: Сафія Валадараўна, княжна менская, каралева дацкая (нар. каля 1140)
* 10 снежня: Авероэс, арабскі філосаф і лекар (нар. у 1126)
1216

## Падзеі 
* 22 красавіка: Завяршылася бітва на Ліпіцы, буйнейшая міжусобная бітва ў гісторыі Русі.
* 22 снежня: Папа Ганорый III зацвердзіў ордэн вандроўных прапаведнікаў ― дамініканцаў. Члены ордэна называлі сябе «божымі сабакамі», а на іх сцягу былі намаляваныя сабакі, раздзіраючыя на часткі цела ерэтыкоў.

## Нарадзіліся 
* Эрык IV Плужны Грош, кароль Даніі з 1241 года.

## Памерлі 
* 10 красавіка: Эрык X, кароль Швецыі
* 16 ліпеня: Інакенцій III, Папа Рымскі
* 19 кастрычніка: Іаан Беззямельны, кароль Англіі
1218

## Падзеі 
* Заснаваны Саламанкскі ўніверсітэт

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
* Атон IV — нямецкі кароль, імператар Свяшчэннай Рымскай імперыі
1217

## Падзеі 
* Пачатак 5-га Крыжовага паходу.

## Нарадзіліся 
* Балдуін II дэ Куртэнэ, імператар лацінскі
* Хулагу, чангізід, заснавальнік дзяржавы Хулагідаў

## Памерлі 
* Інге II, кароль нарвежскі
* Пётр Вальдус, заснавальнік гнастычнай секты вальдэнсаў
* Энрыке I, кароль кастыльскі
1219

## Падзеі 
*

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
* 13 лютага: Мінамота-но Санэтома, сёгун
1220

## Падзеі 
* Пачалося будаўніцтва Ам'енскага сабора

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
* 3 лістапада: Урака, каралева Партугаліі
1221

## Падзеі 
*

## Нарадзіліся 
* 23 лістапада: Альфонса X (Альфонса Мудры), кароль Леона і Кастыліі (з 1252)

## Памерлі 
*
1223

## Падзеі 
* 25 сакавіка: Санча II стаў каралём Партугаліі.
* 31 мая: Адбылася бітва на Калцы паміж манголамі і войскам рускіх і палавецкіх князёў.
* 6 жніўня: Людовік VIII стаў каралём Францыі.

## Нарадзіліся 
* Бейбарс I (пам. 1277), мамелюкскі султан Егіпта і Сірыі
## Памерлі 
* 14 ліпеня: Філіп II Аўгуст, кароль Францыі
1222

## Падзеі 
* 17 студзеня: Князь смаленскі Мсціслаў Давыдавіч захапіў Полацк.
* верасень: Адкрыты Падуанскі ўніверсітэт.

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
* Аляксей I Вялікі Камнін, першы імператар Трапезундскай імперыі, заснавальнік дынастыі Вялікіх Камнінаў (нар. 1181)
* 10 сакавіка: Юхан I, кароль Швецыі
* 23 чэрвеня: Канстанцыя Арагонская
1224

## Падзеі 
* 5 чэрвеня: Заснаваны Неапалітанскі ўніверсітэт імя Фрыдрыха II

## Нарадзіліся 
* 5 сакавіка: Кунігунда Венгерская, каталіцкая святая (пам. 24.7.1292)

## Памерлі 
*
1225

## Падзеі 
*

## Нарадзіліся 
* 21 студзеня: Фама Аквінскі, тэолаг і філосаф-схаласт (пам. 28.2.1274)

## Памерлі 
* Ма Юань, кітайскі мастак
1227

## Падзеі 
* 19 сакавіка: Пачатак пантыфікату Папы Рымскага Рыгора IX.
* 18 верасня Рыгор IX накіраваў кардынала П'етра Джафрэда Кастыльёні легатам у Ламбардыю і Таскану, каб схіліць гарады верныя імператару Фрыдрыху II на свой бок.

## Нарадзіліся 
* 30 верасня: Мікалай IV, Папа Рымскі

## Памерлі 
* 18 сакавіка: Ганорый III, Папа Рымскі
1228

## Падзеі 
__NOTOC__
* 16 ліпеня: Кананізаваны Францыск Асізскі, заснавальнік Ордэна Францысканцаў
## Нарадзіліся 
* 25 красавіка: Конрад IV Гогенштаўфен,  кароль Германіі, Іерусаліма, Сіцыліі, герцаг Швабіі (пам. 21.5.1254)
## Памерлі 
*
1215

## Падзеі 
* 15 чэрвеня: Іаан Беззямельны падпісвае Вялікую хартыя вольнасцей
* 23 ліпеня: У Ахене Фрыдрых II быў у другі раз каранаваны імператарам Свяшчэннай Рымскай імперыі
* У выніку аб’яднання некалькіх царкоўных школ утвораны Парыжскі ўніверсітэт

## Нарадзіліся 
* Цэлесцін V, Папа Рымскі (пам. 19.5.1296)
* 23 верасня: Хубілай, мангольскі хан (нар. 1215).

## Памерлі 
*
1230

## Падзеі 
*

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
* 28 чэрвеня: Леапольд VI Слаўны, герцаг Штырыі і Аўстрыі з дынастыі Бабенбергаў.
1226

## Падзеі 
* 29 лістапада: Кароль Францыі Людовік IX каранаваны ў Рэймскім саборы.
* Папа Рымскі Ганорый III зацвярджае статут ордэна Кармелітаў.

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
* 3 кастрычніка: Францыск Асізскі, заснавальнік ордэна Францысканцаў
* 8 лістапада: Людовік VIII Леў, кароль Францыі
1231

## Падзеі 
## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
* 13 чэрвеня: Антоній Падуанскі, партугальскі францысканец, тэолаг, каталіцкі святы
1236

## Падзеі 
* 19 лютага: Папа Рыгор IX абвясціў першы крыжовы паход супраць літоўцаў.
* 22 верасня: Адбылася Саўлеская бітва паміж войскам Ордэна мечаносцаў і яго саюзнікаў з аднаго боку і войскам жамойтаў і земгалаў з другога. Крыжакі пацярпелі цяжкае паражэнне.

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
* 14 студзеня: Сава I Сербскі, рэлігійны, культурны і палітычны дзеяч, першы архіепіскап сербскі
* 29 ліпеня: Інгеборга Дацкая, каралева Францыі
1237

## Падзеі 
* 21 лютага: Мангольскае войска захапіла Разань.
* 12 мая: Ордэн мечаносцаў паводле булы Папы Рымскага Рыгора IX аб’яднаўся з Тэўтонскім ордэнам.

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
*
1238

## Падзеі 
* 4 сакавіка: У бітве на рацэ Сіць манголамі разгромлена аб’яднанае войска ўладзімірска-суздальскіх князёў, загінуў вялікі князь Юрый Усеваладавіч.

## Нарадзіліся 
* 1 мая: Магнус VI, кароль Нарвегіі

## Памерлі 
*
1239

## Падзеі 
*

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
* 20 сакавіка: Герман фон Зальца, вялікі магістр Тэўтонскага ордэна
1232

## Падзеі 
*

## Нарадзіліся 
* Хакон Малады, (малодшы) кароль Нарвегіі
## Памерлі 
* П’ер дэ Мантэгю, вялікі магістр ордэна тампліераў
1241

## Падзеі 
* 3 сакавіка: Манголы разбілі каля Кракава польскае войска на чале з Баляславам V.
* 9 красавіка: Манголы разбілі апалчэнне нямецкіх і польскіх князёў пры Лягніцы.
* 11 красавіка: Мангольскае войска ў бітве пры Шаё разбіла войска венгерскага караля Белы IV.
* 24 чэрвеня: Манголы пацярпелі паражэнне ад чэхаў у Оламаўцкай бітве.
* 25 кастрычніка: Папа Рымскі Цэлесцін IV узышоў на сталец.

## Нарадзіліся 
* 23 верасня: Сноры Стурлусан, ісландскі скальд, празаік, гістарыёграф і палітык (нар. 1178)

## Памерлі 
* 28 сакавіка: Вальдэмар II, кароль Даніі з 1202 года (нар. 1170)
* 24 чэрвеня: Іван Асень II, балгарскі цар
* 22 жніўня: Грыгорый IX, Папа Рымскі
* 10 лістапада: Цэлесцін IV, Папа Рымскі (нар. 1187)
1242

## Падзеі 
* 5 (12) красавіка: Бітва на Чудскім возеры.

## Нарадзіліся 
* Маргарыта Венгерская,  каталіцкая святая (пам. 18.1.1271)

## Памерлі 
* Аль-Мустансір, Багдадскі халіф (нар. ў 1192)
1243

## Падзеі 
* 25 чэрвеня: Папа Рымскі Інакенцій IV узышоў на сталец.

## Нарадзіліся 
* Вальдэмар I, кароль шведскі

## Памерлі 
*
1244

## Падзеі 
* Упершыню згадбаецца Сараева (пад назвай Врхбосна)
* Крыжакі захапілі замак на гары Монтсэгюр

## Нарадзіліся 
* Генрых I Тоўсты, граф Шампані і Бры (Генрых III), кароль Навары (як Энрыке I Тоўсты) з 1270 года

## Памерлі 
* Іаан Камнін Дука, кіраўнік Фесалонікаў з 1237, а таксама Фесаліі ў 1237—1239 гадах
1245

## Падзеі 
*
## Нарадзіліся 
* 30 красавіка: Філіп III Смелы, кароль Францыі

## Памерлі 
*
1246

## Падзеі 
*

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
* 31 мая: Ізабела Ангулемская, каралева Англіі
* 26 лістапада: Герхард фон Мальберг, вялікі магістр Тэўтонскага ордэна
1247

## Падзеі 
* 

## Нарадзіліся 
* Маргарыта Картонская, святая

## Памерлі 
* 16 лютага: Генрых IV Распэ
* Конрад I Мазавецкі
1248

## Падзеі 
*

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
* 4 студзеня: Саншу II, 4-ы кароль Партугаліі
1249

## Падзеі 
* Пасольства Андрэ дэ Ланжума в Каракарум.

## Нарадзіліся 
* Фрыдрых I, маркграф бадэнскі 
* Эрык V, кароль дацкі

## Памерлі 
* Джакапа Цьепала, дож венецыянскі
* Усевалад Мсціславіч, князь смаленскі
* 6 ліпеня: Аляксандр II, кароль шатландскі
1250

## Падзеі 
*

## Нарадзіліся 
* 8 красавіка: Жан Трыстан Французскі, французскі прынц
* 25 снежня: Іаан IV Ласкарыс, візантыйскі імператар

## Памерлі 
* 2 лютага: Эрык XI, кароль шведскі
* 13 снежня: Фрыдрых II, імператар Свяшчэннай Рымскай імперыі
1251

## Падзеі 
 аб прызнанні Літвы каталіцкай дзяржавай, яе пераходзе пад юрысдыкцыю біскупа Рыма, хрышчэнні і каранацыі Міндоўга.]]
* Вялікі князь літоўскі Міндоўг прыняў каталіцтва.

## Нарадзіліся 
* Кункыран хан — мангольскі военачальнік і дзяржаўны дзеяч (пам. у 1280)

## Памерлі 
*
1252

## Падзеі 
* Першае згадванне Ваўкавыска
* Першае згадванне Стакгольма
* Альфонса X Мудры ступіў на сталец Леона і Кастыліі (пам. 1284)
## Нарадзіліся 
* 25 сакавіка: Конрадзін, герцаг Швабіі
## Памерлі 
* 1 красавіка: Джавані да Плана Карпіні, першы еўрапеец, які наведаў Мангольскую імперыю
* 30 мая: Фердынанд III Святы, кароль Леона і Кастыліі
* 27 лістапада: Бланка Кастыльская, каралева Францыі
1253

## Падзеі 
* 7 мая: З Канстанцінопаля ў Манголію выправілася французскае пасольства на чале з манахам-францысканцам Вілемам Рубрукам.
* 6 ліпеня: Каранацыя Міндоўга (імаверна ў Новагародку).
* Першая згадка пра горад Бельск-Падляшскі

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
* 11 жніўня: Клара Асізская, італьянская святая
1254

## Падзеі 
* 4 студзеня: Фламандзец Вілем Рубрук прыняты ў Каракаруме ханам Мункэ.
* 19 снежня: Папа Рымскі Аляксандр IV узышоў на сталец.

## Нарадзіліся 
* 13 мая: Марыя Брабанцкая, каралева Францыі

## Памерлі 
* 21 мая: Конрад IV Гогенштаўфен, кароль Германіі, Іерусаліма, Сіцыліі, герцаг Швабіі (нар. 25.4.1228)
* 7 снежня: Інакенцій IV, Папа Рымскі (нар. каля 1195)
1255

## Падзеі 
__NOTOC__
### Заходняя Еўропа 
*
### Блізкі Усход 
*
### Паўднёвая Азія 
*
### Далёкі Усход 
*

## Нарадзіліся 
*
## Памерлі 
* Батый — мангольскі военачальнік і правадыр
1257

## Падзеі 
*

* 13 студзеня: У Франкфурце-на-Майне Рычард Карнуольскі быў абраны каралём Германіі

## Нарадзіліся 
* 14 кастрычніка: Пшэмысл II, кароль польскі
 
## Памерлі 
*
1258

## Падзеі 
* 10 лютага: Манголы пад кіраўніцтвам Хулагу захапілі Багдад, сталіцу Абасідскага Халіфата.

## Нарадзіліся 
* Асман I, заснавальнік Асманскай імперыі (пам. у 1326)
* 12 мая: Санча IV Кастыльскі, кароль Кастыліі і Леона (пам. 25.4.1295)

## Памерлі 
*
1259

## Падзеі 
*

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
* 29 мая: Крыстафер I, кароль Даніі
1260

## Падзеі 
* 5 мая: Хубілай стаў Вялікім ханам мангольскай імперыі.
* 13 ліпеня: Адбылася бітва на Дурбэ, войска жамойтаў разбіла злучаную армію Тэўтонскага ордэна і Ордэна мечаносцаў.

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
*
1261

## Падзеі 
* 29 жніўня: Папа Рымскі Урбан IV узышоў на сталец.

## Нарадзіліся 
* 28 лютага: Маргарэт Шатландская, каралева Нарвегіі (пам. 9.3.1283)

## Памерлі 
* 25 мая: Аляксандр IV, Папа Рымскі.
1262

## Падзеі 
* 5 жніўня: Войскі Міндоўга і Шварна нанеслі паражэнне мазавецкаму рыцарству пад Длугасёдламі.

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
*
1263

## Падзеі 
* 2 кастрычніка: Бітва пры Ларгсе паміж каралём Нарвегіі Хоканам IV і шатландскімі войскамі.

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
* 12 верасня: Міндоўг, вялікі князь літоўскі
* 14 лістапада: Аляксандр Яраславіч, вялікі князь уладзімірскі
* 16 снежня: Хокан IV Хокансан, кароль Нарвегіі
1264

**1264** — высакосны год, пачаўся ў аўторак. 1264 год нашай эры, 264 год 2-га тысячагоддзя, 64 год XIII стагоддзя, 4 год 7-га дзесяцігоддзя XIII стагоддзя, 5 год 1260-х гадоў.

## Падзеі 
* 22 снежня: Мірны і гандлёвы дагавор Полацка (падпісаны князем Гердзенем) з горадам Рыгай і Лівонскім ордэнам. У адпаведнасці з дамовай Полацк адмаўляўся ад прэтэнзій на ніжняе Падзвінне і латгальскія землі, а Ордэн гарантаваў непарушнасць Полацкіх зямель; агавораны правы нямецкіх і полацкіх купцоў у Рызе і Полацку.

## Нарадзіліся 
* Клімент V, Папа Рымскі
* 21 студзеня: Аляксандр Шатландскі, прынц

## Памерлі 
* 2 кастрычніка: Урбан IV (Папа Рымскі)
* 16 лістапада: Лі-цзун (дынастыя Сун), 5-ы кітайскі імператар імперыі Паўднёвая Сун
1265

## Падзеі 
* 20 студзеня: Граф Лестэрскі ўпершыню склікаў на сесію англійскі парламент.
* 5 лютага: Папа Рымскі Клімент IV узышоў на сталец.

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
* 8 лютага: Хулагу, мангольскі кіраўнік і ваенаначальнік
1266

## Падзеі 
* 23 мая: Кашалін атрымаў статус горада.
* 2 ліпеня: Заключаны Перцкі дагавор, які спыніў нарвежска-шатландскае суперніцтва за ўладу над Гебрыдскімі астравамі.

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
* 21 кастрычніка: Біргер Ярль, заснавальнік Стакгольма
1267

## Падзеі 
* «Спіс гарадоў далёкіх і блізкіх» змяшчае першую згадку пра горад Магілёў.

## Нарадзіліся 
* Джота дзі Бандонэ — італьянскі жывапісец, прадстаўнік Протарэнесансу.

## Памерлі 
*
1268

## Падзеі 
* 18 лютага: Ракаворская бітва, разгром Лівонскага ордэна пскоўскім князем Даўмонтам
* На тэрыторыі Сіцыліі і Неапаля ўсталёўваецца ўлада Карла I Анжуйскага, узнікае анжуйская галіна дома Капетынгаў
* Султан Бейбарс бярэ штурмам Антыёхію.
* Каралеўству Кадыры пад кіраўніцтвам Кертанагары ўдаецца распаўсюдзіць сваю ўладу амаль на ўсю Яву, а таксама на княства Малаю на Суматры. Цэнтрам Яванскай дзяржавы стаў Сінгхасары.

## Нарадзіліся 
* Філіп IV, кароль Францыі

## Памерлі 
* 29 лістапада: Клімент IV, Папа Рымскі.
1269

**1269** — невысакосны год, пачаўся ў аўторак. 1269 год нашай эры, 269 год 2 тысячагоддзя, 69 год XIII стагоддзя, 9 год 7-га дзесяцігоддзя XIII стагоддзя, 10 год 1260-х гадоў.
## Падзеі 
*

## Нарадзіліся 
* 18 чэрвеня: Элеанора Англійская (графіня Бара)

## Памерлі 
* 27 кастрычніка: Ульрых III (герцаг Карынтыі)
1270

## Падзеі 
* 16 лютага: На лёдзе замерзлага Балтыйскага мора ў бітве пры Карусе зышліся войскі Вялікага Княства Літоўскага і аб'яднаныя атрады нямецкіх рыцараў.
* 19 ліпеня: У Залатой Ардзе за адмову зрачыся праваслаўя забіты разанскі князь Раман Алегавіч.
* жнівень: Пачатак уладарання Трайдзеня, вялікага князя літоўскага.

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
* 3 жніўня: Жан Трыстан Французскі, французскі прынц
* 25 жніўня: Людовік IX, кароль Францыі
* Шварн Данілавіч, кароль рускі і вялікі князь літоўскі
1271

## Падзеі 
* 15 жніўня: Кароль Францыі Філіп III каранаваны ў Рэймскім саборы.
* 1 верасня: Скончыліся трохгадовыя, самыя доўгія ў гісторыі выбары папы рымскага — абраны Грыгорый X.

## Нарадзіліся 
* 17 верасня: Вацлаў II, кароль венгерскі і польскі

## Памерлі 
* 28 студзеня: Ізабела Арагонская, каралева Францыі (нар. у 1247)
1272

## Падзеі 
*

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
* 2 красавіка: Рычард, кароль Германіі
* 16 лістапада: Генрых III, кароль Англіі
1273

## Падзеі 
* 6 снежня: Фама Аквінскі спыняе працу над "Сума тэалогіі", пакінуўшы яе нескончанай.

## Нарадзіліся 
* Давыд VIII, цар грузінскі

## Памерлі 
* 17 снежня: Румі, персідскі паэт
1274

## Падзеі 
* верасень: Аб’яднаныя галіцка-валынскія і татарскія войскамі аблажылі Новагародак, але ўзяць яго не здолелі.

## Нарадзіліся 
* 11 ліпеня: Роберт I Брус, кароль Шатландыі

## Памерлі 
* 22 ліпеня: Генрых I Тоўсты,  граф Шампані і Бры, кароль Навары (нар. каля 1244)
1275

## Падзеі 
__NOTOC__
### Заходняя Еўропа 
*
### Блізкі Усход 
*
### Паўднёвая Азія 
*
### Далёкі Усход 
*

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
*
1276

## Падзеі 
* 21 студзеня: Папа Рымскі Інакенцій V узышоў на сталец.
* 24 мая: Каранаваны Магнус I Ладулас, конунг Швецыі.
* 11 ліпеня: Папа Рымскі Адрыян V узышоў на сталец.
* 8 верасня: Папа Рымскі Ян XXI узышоў на сталец.

## Нарадзіліся 
* 

## Памерлі 
* 10 студзеня: Грыгорый X, Папа Рымскі
* 22 чэрвеня: Інакенцій V, Папа Рымскі
* 18 жніўня: Адрыян V, Папа Рымскі
1277

## Падзеі 
* 25 лістапада: Папа Рымскі Мікалай III узышоў на сталец.

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
* 1 мая: Стэфан Ураш I, кароль Сербіі
* 20 мая: Ян XXI, Папа Рымскі
1278

## Падзеі 
__NOTOC__

* Утворана княства Андора
* Утворана Зальцбургскае архібіскупства
* Барлінэк атрымаў статус горада

## Нарадзіліся 
*

## Памерлі 
* 26 жніўня: Пржэмысл Отакар II, кароль Чэхіі (Багеміі), герцаг Аўстрыі (нар. 1233)
* 13 лістапада: Барнім I Добры, князь паморскі-шчэцінскі, князь паморскі-дымінскі (нар. каля 1210)
1279

## Падзеі 
* 5 сакавіка: Перамога войска ВКЛ на чале з Трайдзенем над ордэнскім войскам у бітве пры Ашарадэне.

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
* 16 лютага: Афонсу III, пяты кароль Партугаліі
1280

## Падзеі 
* 
## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
* Кункыран хан — мангольскі военачальнік і дзяржаўны дзеяч (нар. 1251)
* 9 мая: Магнус VI, кароль Нарвегіі
* 22 жніўня: Мікалай III, Папа Рымскі
* 15 лістапада: Альберт Вялікі, філосаф, тэолаг
1281

## Падзеі 
* 28 лютага: Папа Рымскі Марцін IV узышоў на сталец.

## Нарадзіліся 
* Рудольф III Габсбург, герцаг аўстрыйскі, кароль багемскі (як Рудольф I), тытулярны кароль польскі
* Архан I, султан Асманскай імперыі

## Памерлі 
* Эртагрул, цюрскі правіцель, бацька заснавальніка Асманскай імперыі
1282

## Падзеі 
* 17 снежня: Кароль Германіі Рудольф I абраў сваіх сыноў Альбрэхта і Рудольфа герцагамі Аўстрыі і Штырыі. Дакумент пра гэта выдадзены 27 снежня.

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
* 2 сакавіка: Агнеса Чэшская, каталіцкая святая
* 19 жніўня: Хартман фон Гельдрунген, вялікі магістр Тэўтонскага ордэна ў 1273—1282 гг.
1283

## Падзеі 
* Пачалася вайна Тэўтонскага ордэна і ВКЛ
* Упершыню згадваюцца гарады Норчэпінг, Ліпецк, Роўна

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
* 9 сакавіка: Маргарэт Шатландская, каралева Нарвегіі (нар. 28.2.1261)
1284

## Падзеі 
*

* 16 жніўня: Філіп IV Прыгожы ажаніўся з Іаанай I Наварскай

## Нарадзіліся 
* 25 красавіка: Эдуард II, кароль Англіі

## Памерлі 
* 4 красавіка: Альфонса X (Альфонса Мудры), кароль Леона і Кастыліі (з 1252)
* 6 красавіка: П'ер I, граф Алансона
1233

## Падзеі 
*

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
* Баэмунд IV, князь Антыёхіі (нар. каля 1172)
1234

## Падзеі 
*

## Нарадзіліся 
*

## Памерлі 
* Кнут II Хальмгерсан Доўгі — кароль Швецыі (1229—1234).
1235

## Падзеі 
*

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
* Стэфан Радаслаў, сербскі кароль
* 26 кастрычніка: Андраш II, кароль Венгрыі
1285

## Падзеі 
* 2 красавіка: Папа Рымскі Ганорый IV узышоў на сталец.

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
* 28 сакавіка: Марцін IV, Папа Рымскі
* 5 кастрычніка: Філіп III Смелы, кароль Францыі
1286

## Падзеі 
* Першая згадка пра Ліптаўскі Мікулаш

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
*
1287

## Падзеі 
* Першыя вядомыя згадкі пра Кобрын у пісьмовых крыніцах

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
* 3 красавіка: Ганорый IV, Папа Рымскі
1288

## Падзеі 
* 22 лютага: Пачатак пантыфікату Папы Рымскага Мікалая IV
* Узведзена Камянецкая вежа
* Дзюсельдорф атрымаў статус горада

## Нарадзіліся 
* Іван I, вялікі князь маскоўскі (пам. 31.3.1340)
* Карл I Роберт, кароль Венгрыі (пам. 16.7.1342)

## Памерлі 
* 10 снежня: Уладзімір Васількавіч, князь Валынскі
1289

## Падзеі 
* 29 жніўня — заснаваная святая інквізіцыя

## Нарадзіліся 
* 4 кастрычніка: Людовік X, кароль Францыі (пам. 1316)
* 6 кастрычніка — Вацлаў III, кароль Венгрыі (1301—1305), Чэхіі і Польшчы (1305—1306).
* Фрыдрых III, кароль Германіі
* Чжаа Юн, кітайскі мастак.

## Памерлі 
*
1290

## Падзеі 
* Заснаваны Каімбрскі ўніверсітэт

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
*
1291

## Падзеі 
* 1 жніўня: Прадстаўнікі кантонаў Уры, Швіц і Унтэрвальдэн заключылі саюз супраць улады Габсбургаў.
* Гарадскі савет Венецыі вырашыў перанесці шкляную вытворчасць на востраў Мурана.

## Нарадзіліся 
* 8 лютага: Афонсу IV, кароль Партугаліі і Алгарві (пам. 28.5.1357).
* 17 лістапада: Філіп V Высокі, кароль Францыі (пам. 3.1.1322).

## Памерлі 
* 26 чэрвеня: Элеанора Праванская, каралева Англіі.
* 15 ліпеня: Рудольф I Габсбург, кароль Германіі, першы прадстаўнік дынастыі Габсбургаў на троне Свяшчэннай Рымскай імперыі.
1292

## Падзеі 
* 
## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
*Вахтанг II, цар грузінскі
* 24 ліпеня: Кунігунда Венгерская, каталіцкая святая (нар. 5.3.1224)
*4 кастрычніка: Мікалай IV, Папа Рымскі (нар. 1227)
1293

## Падзеі 
* Пачатак будаўніцтва крэпасці Выбарг шведамі

## Нарадзіліся 
* Клеменцыя Венгерская, каралева Францыі
* Філіп VI, кароль Францыі (пам. 1350)

## Памерлі 
*аль-Малік аль-Ашраф Халіль, султан Егіпту
*Давід IV Нарын, цар Грузіі (нар. 1225)
1294

## Падзеі 
* Партугалія і Англія падпісалі першае гандлёвае пагадненне.
* 5 ліпеня, пачатак пантыфікату Папы Рымскага Цэлестына V

## Нарадзіліся 
* 18 чэрвеня: Карл IV Прыгожы, кароль Францыі

## Памерлі 
* 18 лютага: Хубілай, мангольскі хан (нар. 1215).
* Роджэр Бэкан, англійскі навуковец і філосаф.
1295

## Падзеі 
* Персідскі валадар Махмуд Газан прыняў іслам.

## Нарадзіліся 
*аль-Наср Мухамад, султан Егіпту (пам. 1341)

## Памерлі 
]]
* 20 снежня: Маргарыта Праванская, каралева Францыі (нар. у 1221)
* 25 красавіка: Санча IV Кастыльскі, кароль Кастыліі і Леона (нар. 12.5.1258)
1296

## Падзеі 
* 
## Нарадзіліся 
* 10 жніўня: Ян Люксембургскі, граф Люксембурга, кароль чэшскі, тытулярны кароль польскі (пам. 26.8.1346)

## Памерлі 
* 8 лютага: Пшэмысл II, кароль Польшчы
* 19 мая: Цэлесцін V, Папа Рымскі (нар. 1215)
1297

## Падзеі 
* 4 красавіка: Папа Баніфацый VIII перадаў каралю Хайме II Арагонскаму астравы Сардзінію і Корсіку.

## Нарадзіліся 
*14 жніўня: Ганазона, імператар Японіі (пам. 1348)
*Абу аль-Гасан Алі, султан Марока (пам. 1351)
*Кейстут, вялікі князь літоўскі (пам. 1382)

## Памерлі 
*
1298

## Падзеі 
* 1 чэрвеня: Бітва пад Коркгаўзам у Лівоніі, саюзнае войска Рыгі і ВКЛ атрымала перамогу над войскам Інфлянцкага ордэна.
* 29 чэрвеня: Бітва пад Ноймюлем у Лівоніі, ордэнскае войска (комтур Бертальд Брухавен) цалкам разграміла саюзнае рыжска-літоўскае войска, якое трымала крэпасць у аблозе.
* Імператар Го-Фушымі узышоў на японскі трон.

## Нарадзіліся 
* 12 снежня: Альберт II, герцаг аўстрыйскі (пам. 1358)

## Памерлі 
*
1299

## Падзеі 
* 
## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
* Эртугруль, бацька Асмана I, заснавальніка Асманскае імперыі.
* Эйрык II, кароль Нарвегіі (нар. 1268)
Жабнік звычайны

**Жабнік звычайны**, **Парэз** (*Hydrocharis morsus-ranae*) — від водных раслін роду  сямейства .

## Назва 
Навуковая назва роду, *Hydrocharis* паходзіць ад  «вада» і  «упрыгожванне, хараство», гэта значыць назва расліны перакладаецца як «упрыгожванне вод».

Відавы эпітэт утвораны ад  — укус і  — жаба, гэта значыць «укус жабы».

## Батанічнае апісанне 
Шматгадовая плавальная травяністая расліна з кароткім карэнішчам, як бы абкусаным знізу (адсюль назва «morsus ranae» — укус жабы). Доўгія даданыя карані пакрытыя тонкімі валасінкамі, усярэдзіне якіх здзяйсняецца вярчальны рух пратаплазмы. Увесь сасудзісты пучок у каранях зводзіцца ў жабніку да аднаго-адзінага вузкага сасуда.

Кожны парастак пачынаецца двума кароткімі ніжнімі лістамі, за якімі ідуць да пяці доўгачарашковых лістоў з круглявымі пласцінкамі, ля аснавання сэрцападобныя (як у гарлачыка), каля 2,5 см у папярочніку; з кутоў лісця выходзяць бакавыя плёткападобныя парасткі, якія развіваюць на канцах новае лісце і даданыя карані. Пасля адгнівання ці адарвання ад першапачатковай расліны, такія парасткі становяцца самастойнымі. Гэта адзін са спосабаў размнажэння жабніку звычайнага.

Плады не раскрываюцца.

У жабніку звычайным утвараюцца зімовыя (якія спачываюць) пупышкі, доўгія і шчыльныя, якія падаюць на дно і прарастаюць вясною.

## Арэал 
Жабнік звычайны шырока распаўсюджаны ў прыродзе, сустракаецца ад тундравай да субтрапічнай зоны (Заходняя і Усходняя Еўропа, Каўказ, Заходняя Сібір, захад Усходняй Сібіры, Усходні Казахстан, Заходні Кітай). Прадстаўнік флоры сярэдняй паласы еўрапейскай часткі Расіі.

Натуралізаваўся паўсюль у свеце.

Часцей за ўсё расце на прыбярэжнай паверхні сажалак, азёр, рачных старыц, у ціхіх затоках.

## Экалогія 
Жабнік звычайны ставіцца да раслін, якія плаваюць на паверхні вады. Шматлікія галінаваныя карані жабніку пагружаныя ў ваду і здабываюць пажыўныя рэчывы непасрэдна з яе. Асвятлення патрабуе светлага, тэмпературу — 18-20&nbsp;°C, а ўлетку да 28&nbsp;°C.

## Значэнне і ўжыванне 
Жабнік — непатрабавальная расліна, якую выкарыстоўваюць для ўпрыгожвання сажалак і вадаёмаў.

З’яўляецца індыкатарам чыстай вады, разрастаючыся ў ёй з утварэннем зараснікаў.

## У мастацтве 
На гербе беларускага горада Жабінка — стылізаваная выява жабніка звычайнага.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* 
* *Ирина Тугай*. Водокрас в садовом пруду / Статья на сайте Gardenia.ru 
* Водокрас. / Статья в Энциклопедии декоративных садовых растений 

Катэгорыя:Жабнікавыя
Катэгорыя:Водныя расліны
Катэгорыя:Флора Еўразіі
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1753 годзе
1240

## Падзеі 
* 15 ліпеня: Неўская бітва, перамога наўгародцаў і ладажцаў пад кіраўніцтвам Аляксандра Неўскага над шведамі
* восень-зіма: захоп мангола-татарскімі войскамі хана Батыя гарадоў Чарнігава, Пераяслаўля.
* 6 снежня: Войска Батыя разбурыла Кіеў.

## Нарадзіліся 
* Бенедыкт XI, Папа Рымскі

## Памерлі 
* 24 ліпеня: Конрад Цюрынгскі, вялікі магістр Тэўтонскага ордэна
Дзюбач распісны

**Дзюбач распісны** (*Mycteria leucocephala*) — птушка сямейства Бусліных.

Дзюбач распісны распаўсюджаны ў Шры-Ланцы, Індыі, Індакітаі і паўднёвым Кітаі. Селіцца каля азёр, балот і на рысавых палях.

## Сінонімы 
* *Tantalus leucocephalus*
* *Ibis leucocephalus*
* *Pseudotantalus leucocephalus*

Катэгорыя:Бусліныя
1001

## Падзеі 
* Брачыслаў Ізяславіч становіцца князем полацкім

## Нарадзіліся 
*  Нікіфар III Ватаніят, імператар візантыйскі
*Інгігерда, вялікая княгіня кіеўская
## Памерлі
1002

## Падзеі 
* 7 чэрвеня: каралём Германіі стаў Генрых II Святы
*10 жніўня: Кунігунда Люксембургская, жонка Генрыха II Святога, была каранавана ў Падэрборне як каралева

## Нарадзіліся 
* Конрад II, герцаг Карынтыі (пам. 20.7.1039)
* 21 чэрвеня: Леў IX, Папа Рымскі (пам. 19.4.1054)

## Памерлі 
* 23 студзеня: Атон III
1003

## Падзеі 
*

* Эсэн упершыню згадваецца як горад

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
* Эрык Руды
* 6 снежня: Ян XVII, Папа Рымскі
1004

## Падзеі 
*21 сакавіка: Імператар Свяшчэннай Рымскай імперыі Генрых II Святы перадаў Баварыю брату сваёй жонкі, Генрыху I, графу Люксембурга. Ён пачаў кіраваць пад імем Генрых V.
*Пачалося будаўніцтва Бамбергскага кафедральнага сабора

## Нарадзіліся 
* 3 верасня: Насір Хасроў, персідскі паэт, філосаф, рэлігийны дзеяч.

## Памерлі 
* 26 верасня: Ніл Расанскі, хрысціянскі святы
1005

## Падзеі 
* Заснаванне Тураўскай епархіі
* Першае згадванне Ваўкавыска ў летапісах.
* Заснаваны горад Казань
* 13 - 18 студзеня. Пасля паражэння ад войскаў пад кіраўніцтвам удовай кіданьскай імператрыцы Чэнцян заключаны , па якім дынастыя Сун абавязвалася выплачваць Ляа штогадовую даніну ў памеры 3 тон срэбра і 200 000 рулонаў шоўку.

## Нарадзіліся 
* Генрых II, граф Люксембурга
* Макбет, кароль Шатландыі (пам. 1057)
## Памерлі 
*
1007

## Падзеі 
* 15 жніўня: Заснаванне горада Ушмаль, цэнтра цывілізацыі мая
* 1 лістапада: Першае згадванне про горад Фюрт

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
*
1008

**1008** — высакосны год, пачаўся ў чацвер. 1008 год нашай эры, 8 год 2-га тысячагоддзя, 8 год XI стагоддзя, 8 год 1-га дзесяцігоддзя XI стагоддзя, 9 год 1000-х гадоў.

## Падзеі 
* 

* Баграт III стаў царом над усёй Грузіяй пасля смерці свайго бацькі Гургена.

## Нарадзіліся 
* 4 мая: Генрых I, кароль Францыі
* 12 кастрычніка: Імператар Го-Ітыдзё

## Памерлі 
* 17 сакавіка: Імператар Кадзан
1009

## Падзеі 
* Першая дакументальная згадка пра Літву ў Кведлінбургскіх аналах

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
]]
* 9 сакавіка: Бруна фон Кверфурт, місіянер, прылічаны да святых каталіцкай царквой (нар. у 974)
* 18 ліпеня: Ян XVIII, Папа Рымскі
Lockheed P-3 Orion

**Lockheed P-3 Orion** () — чатырохматорны, прапелерны самалёт. *P-3 Orion* з’яўляецца мадыфікаваным ваенным варыянтам грамадзянскага самалёта Lockheed L-188 Electra.

Першы палёт адбыўся 25 лістапада 1959 года. Першая машына тыпу *Orion* увайшла пад назвай P-3A ва ўзбраенне арміі ЗША ў 1962 годзе, у 1979 годзе апошні самалёт гэтага тыпу быў зняты з узбраення амерыканскай арміі.

## Гл. таксама 
;Роднасныя распрацоўкі:
* Lockheed L-188 Electra
;Аналагі:
* Іл-38
* Avro Shackleton
* Boeing P-8 Poseidon
* Breguet Atlantic
* Hawker-Siddeley Nimrod
* Kawasaki P-1
* Lockheed P-2 Neptune
* Martin P5M Marlin
;Спісы:
* Спіс самалётаў

## Спасылкі 
Катэгорыя:Самалёты ЗША
Катэгорыя:Самалёты Lockheed
Катэгорыя:Самалёты В’етнамскай вайны
1006

**1006** — невысакосны год, пачаўся ў аўторак. 1006 год нашай эры, 6 год 2-га тысячагоддзя, 6 год XI стагоддзя, 6 год 1-га дзесяцігоддзя XI стагоддзя, 7 год 1000-х гадоў.

## Падзеі 
* 1 мая — назіралася самая магутная за ўсю гісторыю назіранняў ўспышка звышновай зоркі SN 1006 у сузор’і Ваўка.
* Імператар Свяшчэннай Рымскай імперыі Генрых II заключае саюз з французскім каралём Робертам II.

## Нарадзіліся 
* Канстанцін X Дука, візантыйскі імператар

## Памерлі 
* 13 лютага: Фулькран, каталіцкі святы
1012

## Падзеі 
* 6 мая: Асвячэнне Бамбергскага кафедральнага сабора
* 18 мая: Бенедыкт VIII стаў Папам Рымскім

## Нарадзіліся 
* Цай Сян — кітайскі каліграф, навуковец і паэт (пам. у 1067 годзе)

## Памерлі 
* 12 мая: Сергій IV, Папа Рымскі
1011

## Падзеі 
* 1011 (або 1012) — Бітва на альтынгу (Ісландыя).
* 1011-1014 — ісландзец Грэцір ў выгнанні ў Нарвегіі.
*

## Нарадзіліся 
* Пётр Арсеола — другі кароль Венгрыі.
* Роберт I, герцаг Бургундыі

## Памерлі 
* 5 лістапада: Мацільда II, абатыса Эсэна
* Конрад I, герцаг Карынтыі
1014

## Падзеі 
*

* 14 лютага: Генрых II са сваёй жонкай Кунігундай былі каранаваны ў Саборы Святога Пятра як імператар і імператрыца Свяшчэннай Рымскай імперыі

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
* Баграт III, цар аб’яднанай Грузіі
1013

## Падзеі 
__NOTOC__
### Заходняя Еўропа 
* Свен Вілабароды захапіў Англію і стаў яе каралём

*
### Блізкі Усход 
*
### Паўднёвая Азія 
*
### Далёкі Усход 
*

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
*
1016

## Падзеі 
*

* Кнуд Вялікі стаў каралём над усёй Англіяй.

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
* 23 красавіка: Этэльрэд Неразумны, кароль Англіі (нар. у 968)
* 30 лістапада: Эдмунд Жалезнабокі, кароль Англіі
1017

**1017** год у сусветнай гісторыі

## Падзеі 
* Шлюб Гізелы, кузіны Генрыха ІI, і графа Конрада Вормскага (будучага імператара Конрада IІ).
* Вайна Германіі з Польшчай
* Кароль Англіі Кнуд Вялікі ажаніўся з Эмай Нармандскай, жонкай памёрлага летась караля Этэльрэда.

## Нарадзіліся 
* 28 кастрычніка: Генрых III Чорны, імператар Свяшчэннай Рымскай імперыі
## Памерлі 
*
1018

## Падзеі 
* Першае Балгарскае царства далучана да Візантыйскай імперыі.
* Польскія войскі на чале з Баляславам I Храбрым захапілі Кіеў.
* Англійскі кароль Кнуд Вялікі стаў таксама каралём Даніі пасля смерці яго брата Харальда II

## Нарадзіліся 
* Міхаіл Псел, візантыйскі палітычны дзеяч, пісьменнік, філосаф

## Памерлі 
* Харальд II, кароль Даніі
* Цітмар Мерзебургскі, сярэднявечны летапісец
* Генрых I, маркграф аўстрыйскі
1021

**1021** — невысакосны год, пачаўся ў нядзелю. 1021 год нашай эры, 21 год 2 тысячагоддзя, 21 год XI стагоддзя, 1 год 3-га дзесяцігоддзя XI стагоддзя, 2 год 1020-х гадоў.

## Падзеі 
*

* Першая дакументальная згадка пра горад Віцебск

## Нарадзіліся 
* Ван Аньшы, кітайскі паэт, філосаф

## Памерлі 
*
1019

## Падзеі 
* Першая згадка Берасця ў крыніцах.
* Наўгародскі князь Яраслаў Уладзіміравіч разбіў войска свайго брата кіеўскага князя Святаполка Уладзіміравіча і заняў вялікакняскі сталец у Кіеве.
__NOTOC__
### Заходняя Еўропа 
* 

### Блізкі Усход 
* 

### Паўднёвая Азія 
* 

### Далёкі Усход 
*

## Нарадзіліся 
* Вэнь Тун — кітайскі мастак, каліграф і паэт (пам. у 1079)
* Сыма Гуан — кітайскі кітайскі гісторык, філосаф, дзяржаўны дзеяч (пам. у 1086)

## Памерлі 
*
1024

## Падзеі 
*

* 4 верасня: Конрад II быў абраны каралём Германіі

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
* 13 ліпеня: Генрых ІІ, імператар свяшчэннарымскі
1229

## Падзеі 
* 12 сакавіка: Армія крыжакоў заняла Іерусалім.
* 12 красавіка: Падпісаны Парыжскі дагавор.

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
* 17 студзеня: Альберт фон Буксгёўдэн, рыжскі біскуп
1029

## Падзеі 
* Бржэціслаў I з дынастыі Пржэмысловічаў выгнаў палякаў з Маравіі.

## Нарадзіліся 
* Алп-Арслан, другі султан Сельджукідаў
* Усяслаў Брачыславіч, князь полацкі (пам. 14.4.1101)

## Памерлі 
*
1030

## Падзеі 
*
* Яраслаў Мудры заснаваў каля Ноўгарада Свята-Юр'еў манастыр

## Нарадзіліся 
* 26 ліпеня: Станіслаў, біскуп кракаўскі, святы-патрон Польшчы
## Памерлі 
* 30 красавіка: Махмуд Газневі, эмір і падзішах дзяржавы Газневідаў
1010

## Падзеі 
* Фірдаўсі закончыў складанне «Шахнамэ»
* Заснаваны горад Яраслаўль
* Першая дакументальная згадка пра горад Глогаў

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
*
1026

## Падзеі 
__NOTOC__
### Заходняя Еўропа 
* Конрад II быў каранаваны ў Мілане, як кароль Італіі.

*
### Блізкі Усход 
*
### Паўднёвая Азія 
*
### Далёкі Усход 
*

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
* 27 лютага: Генрых I (граф Люксембурга)
1022

## Падзеі 
*

* Анунд Якаб становіцца каралём Швецыі

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
* Олаў Шатконунг, кароль Швецыі
* Канстанцін Дабрыніч, пасаднік наўгародскі
1031

## Падзеі 
*

* Кордаўскі халіфат распаўся на мноства эміратаў.

## Нарадзіліся 
* Шэнь Куо — кітайскі навуковец.

## Памерлі 
* 20 ліпеня: Роберт II Набожны, кароль Францыі
* 2 верасня: Святы Эмерык, каталіцкі святы
1038

## Падзеі 
* Пётр Арсеола стаў каралём Венгрыі

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
* 15 жніўня:  Іштван I Святы, першы кароль Венгрыі
1037

## Падзеі 
* Гаральд I быў афіцыяльна абвешчаны каралём Англіі.
* Каралём Кастыліі Фернанда I Вялікім захоплена каралеўства Леон
* 

## Нарадзіліся 
* 8 студзеня: Су Шы, кітайскі паэт, мастак

## Памерлі 
*
1040

## Падзеі 
__NOTOC__
* Пачалося будаўніцтва кафедральнага сабора Святога Кіліяна ў Вюрцбургу
* Хардэкнуд стаў каралём Англіі

## Нарадзіліся 
* Іаан Скіліца, візантыйскі чыноўнік, гісторык (пам. 1101)
## Памерлі 
* 17 сакавіка: Гаральд I Заечая Лапа, кароль Англіі (нар. каля 1015)
1032

## Падзеі 
* Базель увайшоў у склад Свяшчэннай Рымскай імперыі.

## Нарадзіліся 
* 16 лютага: Ін-цзун (дынастыя Сун), імператар

## Памерлі 
* 25 ліпеня: Канстанцыя Арльская, каралева Францыі
* кастрычнік: Ян XIX, Папа Рымскі
* Безпрым — князь Польшчы
1043

## Падзеі 
* 3 красавіка: Эдуард Спаведнік быў каранаваны ў Вінчэстэры як кароль Англіі.
* Заснаваны горад Ковентры.
* Харэзм заваяваны цюркамі-сельджукамі.

## Нарадзіліся 
* Альфонса VI Храбры, іспанскі імператар
* Уладзіслаў I Герман, князь польскі

## Памерлі 
* Хальвард Веб'ёрсан, каталіцкі святы, заступнік Осла
1044

## Падзеі 
* В'еты нанеслі паражэнне жыхарам Чампы
* Першая згадка пра Ноўгарад-Северскі
* Скончыўся першы пантыфікат папы рымскага Бенедыкта IX
* Кіеўскі князь Яраслаў Уладзіміравіч здзейсніў паход да Берасця
* Пачатак княжання ў Полацку Усяслава Брачыславіча
* Пётр Арсеола змог вярнуць венгерскі трон з дапамогай Генрыха III

## Нарадзіліся 
* 

## Памерлі 
* Брачыслаў Ізяславіч, князь полацкі
* Самуіл Аба, венгерскі кароль
1046

## Падзеі 
* Бітва пры Ганджа
* 25 снежня: Генрых III Чорны быў каранаваны ў Рыме як імператар Свяшчэннай Рымскай імперыі.
* Была пабудавана , Нівель, Бельгія — прыклад Атонаўскай архітэктуры

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
* Аліба, абат
* 24 верасня: Герард Венгерскі, асветнік Венгрыі
1045

## Падзеі 
* 1 мая: Грыгорый VI быў абраны Папам Рымскім (паводле некаторых даных, купіў папства ў свайго хросніка Бенедыкта IX)
* Горад Ані захоплены Візантыяй, Анійскае царства спыніла існаванне, канец дынастыі Багратыдаў

## Нарадзіліся 
* Маргарыта Шатландская, каралева, прылічаная да каталіцкіх святых
* Раймунд IV Тулузскі, граф, адзін з кіраўнікоў першага крыжовага паходу
* Сід Кампеадор, іспанскі палкаводзец
* Хуан Цінцзян, кітайскі каліграф

## Памерлі 
* 7 лютага: Імператар Го-Судзаку, японскі імператар
1047

## Падзеі 
__NOTOC__
### Заходняя Еўропа 
* Бенедыкт IX зноў стаў Папам Рымскім (у трэці раз) пасля смерці Клімента II.

*
### Блізкі Усход 
*
### Паўднёвая Азія 
*
### Далёкі Усход 
*

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
*
1049

## Падзеі 
* 12 лютага: Леў IX становіцца Папам Рымскім.

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
*
1050

## Падзеі 
* Эймунд Стары стаў каралём Швецыі.
* Першая згадка Нюрнберга.

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
*
1051

## Падзеі 
* 19 мая: Кароль Францыі Генрых I ажаніўся з Ганнай Кіеўскай у Рэймскім саборы.

## Нарадзіліся 
* 

## Памерлі 
*
1052

## Падзеі 
*

## Нарадзіліся 
* 23 мая: Філіп I, кароль Францыі
* Ён Огмюндсан, ісландскі біскуп

## Памерлі 
*
1053

## Падзеі 
* Нармандцы знішчылі аб'яднаную армію італьянскіх і германскіх князёў, якая была сабрана папай рымскім Львом IX.

## Нарадзіліся 
* 

* Уладзімір Манамах, князь Кіеўскі (пам. 1125)

## Памерлі 
*
1042

## Падзеі 
*

* Дацкі і англійскі кароль Хардэкнуд напіўся да смерці падчас вяселля. З яго смерцю скончылася кіраванне дацкіх каралей у Англіі. 

## Нарадзіліся 
* Раймунд IV Тулузскі — граф Тулузы і Трыпалі, удзельнік першага крыжовага пахода

## Памерлі 
* 8 чэрвеня: Хардэкнуд, кароль Даніі
1039

## Падзеі 
__NOTOC__
### Заходняя Еўропа 
* 4 чэрвеня: Генрых III Чорны стаў каралём Германіі

* Фердынанд I Вялікі прыняў тытул імператара Іспаніі
### Блізкі Усход 
*
### Паўднёвая Азія 
*
### Далёкі Усход 
*

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
* 20 ліпеня: Конрад II, герцаг Карынтыі (нар. у 1002)
* 29 лістапада: Адальбера, герцаг Карынтыі (нар. у 980)
1035

__NOTOC__
## Падзеі 
* 12 лістапада: каралём Даніі стаў Хардэкнуд

## Нарадзіліся 
*

## Памерлі 
* Кнуд Вялікі, кароль Даніі, Англіі і Нарвегіі
* 1 чэрвеня: Сімяон Трырскі, візантыйскі манах
* 3 ліпеня: Роберт Д'ябал, граф Іемуа, герцаг Нармандыі (нар. каля 1000)
1034

## Падзеі 
__NOTOC__
### Заходняя Еўропа 
* Першая дакументальная згадка пра горад Амберг.

*
### Блізкі Усход 
*
### Паўднёвая Азія 
*
### Далёкі Усход 
*

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
* 10 мая: Мешка II, кароль Польшчы (нар. у 990)
* 9 лістапада: Ольдржых, князь Чэхіі
1055

## Падзеі 
* Кароль Гвінеда Грыфід ап Лівелін сумесна з былым эрлам Эльфгарам здзейснілі атаку на Херэфардшыр.

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
* 10 студзеня: Бржэціслаў I, чэшскі князь з дынастыі Пржэмысловічаў (нар. аміж 1002 і 1005)
1048

## Падзеі 
__NOTOC__

* 17 ліпеня: Дамасій II стаў Папам Рымскім, але праз некалькі тыдняў ён памёр у Палестрыне ад малярыі.

## Нарадзіліся 
* Магнус II Харальдсан, кароль Нарвегіі (пам. 28.4.1069)
* 18 мая: Амар Хаям, персідскі і таджыкскі паэт і вучоны (пам. 4.12.1131)

## Памерлі 
* Грыгорый VI, Папа Рымскі
* 9 жніўня: Дамасій II, Папа Рымскі
* 9 снежня: Аль-Біруні, узбекскі вучоны,  аўтар шматлікіх прац па гісторыі, геаграфіі, філалогіі, астраноміі, матэматыцы, геадэзіі, мінералогіі, фармакалогіі, геалогіі і інш. (нар. 4.9.973)
1058

## Падзеі 
*

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
* 1 сакавіка: Эрмесэнда Каркасонская, графіня
* 29 сакавіка: Стэфан IX, Папа Рымскі
1056

## Падзеі 
* 31 жніўня: Міхаіл VI Стратыётык стаў імператарам Візантыі.
* Канец перыяду кіравання Македонскай дынастыі ў Візантыі (пач. 867)
* У Скалхольце ўтворана першае епіскапства ў Ісландыі.

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
* 5.10: Генрых III Чорны, імператар Свяшчэннай Рымскай імперыі
1057

## Падзеі 
* 12 мая: Кніжнік Рыгор скончыў працу над «Астраміравым Евангеллем», адным з найстаражытнейшых помнікаў пісьменнасці Русі.
* 1 верасня: Ісаак I Камнін стаў імператарам Візантыі

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
* 28 ліпеня: Віктар II, Папа Рымскі
* 15 жніўня: Макбет, кароль Шатландыі (нар. у 1005)
1059

## Падзеі 
* 23 сакавіка: Адбылася каранацыя сямігадовага Філіпа I як караля Францыі.

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
* Міхаіл VI Стратыётык — візантыйскі імператар
1060

## Падзеі 
* 4 жніўня: Пачатак кіравання французскага караля Філіпа I.

## Нарадзіліся 
* 

## Памерлі 
* 4 жніўня: Генрых I, кароль Францыі
1054

## Падзеі 
* 4 ліпеня: Успышка звышновай зоркі ў сузор’і Цяльца (утварылася Крабападобная туманнасць).
* 16 ліпеня: Папскія легаты абвясцілі адлучэнне ад царквы патрыярха Міхаіла Керуларыя. Пачатак Вялікай схізмы. У Канстанцінопалі канчаткова аформіўся раскол паміж каталіцкай і праваслаўнай царквамі.
* 17 ліпеня: Генрых IV быў каранаваны як кароль Германіі.

## Нарадзіліся 
*

## Памерлі 
* 20 лютага: Яраслаў Уладзіміравіч
* 9 красавіка: Бенедыкт VIII, Папа Рымскі
* 19 красавіка: Леў IX, Папа Рымскі
1063

## Падзеі 
* Нарманы пад кіраўніцтвам Роберта Гвіскара захапілі Таранта.

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
* Тагрул-бек, цюркскі кіраўнік з дынастыі Сельджукідаў.
1064

## Падзеі 
* Сельджукі ўварваліся ў Анатолію і захапілі гарады Кайсеры і Ані.

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
*
1061

## Падзеі 
* Асвячэнне Шпаерскага сабора (горад Шпаер, Германія)
* Ураціслаў II стаў князем Чэхіі.

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
* 28 студзеня: Спытыгнеў II, князь Маравіі і князь чэшскі (нар. у 1031)
* 27 ліпеня: Мікалай II, Папа Рымскі
1062

## Падзеі 
* На скліканым архібіскупам Ана з Кёльна царкоўным сходзе абранне Ганорыя II на папскі сталец было абвешчана пазапраўным, Аляксандр II прызнаны Папам Рымскім.

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
*

* Эльфгар, эрл Мерсіі
1070

## Падзеі 
* Сельджукі захапілі Алепа

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
*
1069

## Падзеі 
* Туркі-сельджукі разрабавалі Конью ў Малой Азіі.

## Нарадзіліся 
* 

* Генрых Бургундскі, граф Партугаліі (пам. 1112)

## Памерлі 
*
1072

## Падзеі 
* 10 студзеня: Нарманскі герцаг Апуліі Роберт Гвіскар захапіў Палерма, які належаў арабам.
* Станіслаў са Шчэпанава стаў біскупам Кракава.

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
*
1068

## Падзеі 
*

*Сельджукскі султан Алп-Арслан захапіў Тыфліс

## Нарадзіліся 
* верасень: Генрых I Баклерк, кароль Англіі (пам. 1.12.1135)
* Агуда, заснавальнік і першы імператар дынастыі Цзінь у Кітаі
* Хокан I Магнусан, кароль Нарвегіі (пам. у 1094)

## Памерлі 
*
1073

## Падзеі 
* Сельджукіды адваявалі Іерусалім у Фацімідаў.

## Нарадзіліся 
* Магнус III, кароль Нарвегіі

## Памерлі 
*
1071

## Падзеі 
* 15 красавіка: Пасля трохгадовай аблогі змучанныя голадам жыхары горада Бары здаліся нарманам пад кіраўніцтвам Роберта Гвіскара. Візантыя такім чынам губляе апошнія валоданні ў Апуліі.
* 19 жніўня: Бітва пад Манцыкертам скончылася поўнай перамогай сельджукскіх туркаў над войскамі Візантыйскай імперыі.

## Нарадзіліся 
* 22 кастрычніка: Гільём IX, герцаг Аквітаніі

## Памерлі 
*
1065

## Падзеі 
* Усяслаў Полацкі ўзяў у аблогу Пскоў.

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
*
1076

## Падзеі 
* 25 снежня: Баляслаў II Смелы быў каранаваны як кароль Польшчы.

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
* 21 сакавіка: Роберт I, герцаг Бургундыі
1079

## Падзеі 
* Годрэд Крован стварыў Каралеўства Мэна і Астравоў і робіцца яго першым каралём.
* Польскі кароль Баляслаў Храбры забіў св. Станіслава Шчапанаўскага, кракаўскага біскупа.

## Нарадзіліся 
* П’ер Абеляр, французскі філосаф
 
## Памерлі 
* 11 красавіка: Станіслаў, біскуп кракаўскі, святы-патрон Польшчы
* Вэнь Тун — кітайскі мастак дынастыі Паўднёвая Сун, вядомы сваімі малюнкамі тушшу на бамбуку (нар. у 1012 годзе).
1078

## Падзеі 
__NOTOC__

* Першае згадванне пра гарады Арад, Лагойск
* Вільгельм Заваёўнік загадаў пабудаваць Лонданскі Таўэр

## Нарадзіліся 
* Аляксандр I Шатландскі, кароль Шатландыі (пам. 23.4.1124)

## Памерлі 
* 3 кастрычніка: Ізяслаў Яраславіч, князь тураўскі, князь наўгародскі, вялікі князь кіеўскі (нар. 1024)
1080

## Падзеі 
__NOTOC__
* Упершыню згадваецца замак Вартбург (Германія).
* Уладзімір Манамах адбіў набег полаўцаў на чарнігаўскія землі.
* Заснаваны горад Старадуб.
* Папа Грыгорый VII зноў адлучыў імператара Генрыха IV, які высунуў у якасці кандыдата на папскі прастол архібіскупа Віберта з Равены, які ўзяў імя Клімент III.
* Кнуд IV становіцца каралём Даніі пасля смерці свайго брата Харальда III.

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
* 17 чэрвеня: Харальд III, кароль Даніі
1082

## Падзеі 
* 16 студзеня: Войска нарманаў пад кіраўніцтвам Роберта Гвіскара захапіла візантыйскі горад Дырахію.

## Нарадзіліся 
* Ганна Камніна, дачка Аляксея I Камніна, візантыйскі гісторык.

## Памерлі 
*