open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Белуна (правінцыя)

**Белуна** — правінцыя ў Італіі, у вобласці Венецыя. Сталіца — горад Белуна.

Плошча — 3678 км², насельніцтва —  чалавек. Правінцыя дастаткова працяглая і яе значную частку займаюць горныя раёны. Яна ўключае ў сябе прыродныя і гістарычныя рэгіёны Кадорэ, Фельтрына, Альпаджа, Валь-дзі-Зольда, Агардзіна, Камеліка і Ампецана. Усходняя частка прадстаўлена Даламітамі, у тым ліку такія вяршыні як Тафана, Мармалада, інш. Уся тэрыторыя багатая вадой, тут працякае рака П’явэ са сваімі прытокамі.

Катэгорыя:Правінцыі Венета
Пол Геці

**Жан Пол Геці** (, , , Мінесота — , ) — амерыканскі нафтавы магнат і прамысловец, адзін з першых у гісторыі доларавых мільярдэраў, заснавальнік Музея Геці. Заснавальнік кампаніі Getty Oil Company.

У 1957 годзе часопіс Fortune назваў яго найбагацейшым амерыканцам, а ў Кнізе рэкордаў Гінэса за 1966 год ён быў прызнаны найбагацейшым чалавекам у свеце з багаццем у 1,2 млрд долараў ЗША. На момант смерці Геці ў 1976 годзе яго багацце ацэньвалася ў 6 млрд долараў.

Нягледзячы на велізарнае багацце, Геці быў вядомы крайняй скупасцю. У 1973 годзе ён на працягу пяці месяцаў адмаўляўся плаціць выкуп за 16-гадовага ўнука Пола, выкрадзенага ў Рыме.
Вероніка Эчэгі

**Вероніка Эчэгі** (; ) — іспанская актрыса кіно і тэлебачання.

## Біяграфія 
Нарадзілася і вырасла ў Мадрыдзе. Навучалася ў Каралеўскай акадэміі драматычнага мастацтва ў Лондане.

Першую вялікую ролю атрымала ў фільме рэжысёра Бігаса Луна «Мяне клічуць Хуані» 2006 года, за якую яна была намінаваная на прэмію «Гоя» за лепшы жаночы акцёрскі дэбют. У 2008 годзе выйшаў фільм «Мой турэмны двор», за ролю ў якім Эчэгі была намінаваная на прэмію «Гоя» за лепшую жаночую ролю, у 2011 годзе яна таксама намінавалася ў гэтай катэгорыі за працу ў фільме «Катманду, люстэрка неба».

Яе дэбютам у брытанскім кіно стала роля ў фільме «Трус і бык», які выйшаў у 2009 годзе. Яна таксама адыгрывала пастаянную ролю ў брытанскім серыяле «Форціцюд» з 2015 па 2018 год.

У 2018 годзе сыграла ў амерыканскім біяграфічным тэлесерыяле «Траст», дзе згуляла адну з сябровак Пола Геці Лусіяну.

У 2020 годзе актрысу можна было ўбачыць у фільмах «Маё сэрца разрываецца» і «Таемнае паходжанне». У абодвух Эчэгі выканала галоўную жаночую ролю. У канцы студзеня 2022 года ў расійскі пракат выйдзе рамантычная камедыя «Каханне як бэстсэлер», у якой актрыса таксама адыграла галоўную жаночую ролю. Яе партнёрам па фільме стаў Сэм Клафлін.

Памерла 24 жніўня 2025 года ў Мадрыдзе.

## Крыніцы 
## Спасылкі
Мукеш Амбані

**Мукеш Дхірубхай Амбані** (, нар. , , Емен) — індыйскі бізнесмен і найбагацейшы чалавек у Індыі па версіі часопіса «Форбс» 2008 года, з улікам таго, што мільярдэр Лакшмі Мітал пастаянна жыве ў Вялікабрытаніі. Старшыня рады дырэктараў, кіраўнік і асноўны ўладальнік індыйскай кампаніі Reliance Industries, якая з'яўляецца самай буйной кампаніяй у прыватным сектары Індыі. Яго доля ў кампаніі складае 48%.

Багацце Мукеша Амбані ацэньвалася ў 32 млрд долараў — па версіі часопіса «Форбс» за 2009 год. У рэйтынгу «Форбс» 2017 года багацце Амбані ацэньваецца ў 23,2 млрд долараў. Ён захоўвае статус найбагацейшага чалавека ў Індыі. Багацце на 2020 год ацэньваецца ў $64,6 млрд.
Бернар Арно

**Берна́р Арно́** (фр. Bernard Arnault; нар. ) — французскі бізнесмен-мільярдэр, прэзідэнт і CEO групы кампаній Louis Vuitton Moët Hennessy.

У красавіку 2018 года прызнаны найбагацейшым чалавекам Еўропы. 18 студзеня 2020 года Арно стаў самым багатым чалавекам у свеце, Forbes ацаніў яго багацце ў $117 млрд. Ужо праз тры дні ён зноў саступіў першынство заснавальніку Amazon Джэфу Безасу.

Вялікі афіцэр ордэна Ганаровага легіёна з 14 ліпеня 2011 года.

18 чэрвеня 2021 года багацце Бернара Арно за суткі павялічылася на $1,4 млрд і склала $200,4 млрд. Арно стаў другім чалавекам, багацце якога перавысіла $200 млрд, першым быў заснавальнік Amazon Джэф Безас.

На студзень 2022 года багацце Бернара Арно ацэньваецца ў $184,9 млрд. Ён займае 2-е месца ў спісе найбагацейшых людзей свету па версіі Forbes.
Аляксей Аляксандравіч Мардашоў

**Аляксей Аляксандравіч Мардашоў** (; нар. , Чарапавец, Валагодская вобласць) — расійскі прадпрымальнік, мільярдэр. Уладальнік 77 % акцый, старшыня савета дырэктараў, генеральны дырэктар (2006—2014) ПАТ «Северсталь», генеральны дырэктар ЗАТ «Севергруп», старшыня Савета дырэктараў ПАТ «Сілавыя машыны», член Савета дырэктараў Nord Gold N.V. і старшыня Савета дырэктараў ЗАТ «Свеза». Уладальнік 32 % нямецкай турыстычнай кампаніі TUI Group.

У 2004 годзе фатаграфія Мардашова з’явілася на вокладцы першага нумара расійскага Forbes. Заснавальнік рускай рэдакцыі часопіса Пол Хлебнікаў назваў яго адным з найбольш вядомых і цытаваных расійскіх бізнесменаў у Расіі і за мяжой.

У лютым 2021 года з-за росту кошту акцый «Северсталі» багацце Мардашова дасягнула 30 млрд долараў ЗША і ён стаў самым багатым чалавекам у Расіі.
Сарабуры (правінцыя)

**Сарабуры** () — правінцыя ў цэнтральнай частцы Тайланда. Размешчана на ўсходнім баку даліны ракі Менам-Чао-Прая. Усходняя частка правінцыі занята высокімі раўнінамі і плато, заходняя — нізіннымі раўнінамі. Плошча —  км², насельніцтва —  чалавекі (2010). Сярэдняя шчыльнасць насельніцтва — 200,00 чал./км². Адміністрацыйны цэнтр правінцыі — горад Сарабуры, размешчаны за 108 км ад Бангкока. У Сарабуры размешчаны 2 нацыянальныя паркі.

Катэгорыя:Правінцыі Тайланда
Чэрнінскі сельсавет (значэнні)

Назву **Чэ́рнінскі сельсавет** маюць:

* Чэрнінскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Брэсцкага раёна Брэсцкай вобласці
* Чэрнінскі сельсавет — назва Мікалаеўскага сельсавета Светлагорскага раёна Гомельскай вобласці ў 1924—1973 гадах
Супханбуры

**Супханбуры** () — горад у Тайландзе, сталіца аднайменнай правінцыі. Знаходзіцца за 90 км на паўночны захад ад цэнтра Бангкока на берагах ракі Тхачын. Станам на 2015 год насельніцтва горада —  чалавек. Шчыльнасць насельніцтва — 2886 чал/км². Колькасць жаночага насельніцтва (53,7 %) перавышае колькасць мужчынскага (46,3 %).

Катэгорыя:Гарады Тайланда
Ракшынскі сельсавет (Парыцкі раён)

**Ра́кшынскі сельсаве́т** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Парыцкага раёна Гомельскай вобласці. Цэнтр — вёска Ракшын.

Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Парыцкага раёна Бабруйскай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Парыцкім раёне БССР, з 20 лютага 1938 года — Палескай вобласці, з 20 верасня 1944 года — Бабруйскай вобласці, з 8 студзеня 1954 года — Гомельскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Чыркавіцкага сельсавета.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Парыцкага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1954 годзе
Ракшынскі сельсавет (значэнні)

Назву **Ракшынскі сельсавет** маюць:

* Ра́кшынскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Парыцкага раёна Гомельскай вобласці
* Ракшы́нскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Мсціслаўскага раёна Магілёўскай вобласці
Равіга

**Равіга** () — горад у італьянскай вобласці Венецыя, на канале Адыджата, на паўдарозе паміж Ферарай (паўднёвей) і Падуяй (паўночней), адміністрацыйны цэнтр аднайменнай правінцыі.

Заступнікам горада лічыцца святы Беліна. Свята горада — 26 лістапада.

Упершыню згаданы пад назвай Радыга ў 838 годзе. Пасля разбурэння старажытнай Адрыі мадзьярамі (920) сюды перабраўся мясцовы біскуп і заняўся ўмацаваннем паселішча. У Сярэднія вякі — валоданне феадальных кіраўнікоў з суседняга Эстэ. У 1482 г. перайшоў з рук Ферары да Венецыянскай рэспублікі, а пасля яе падзення (1797) — да Габсбургаў. Напалеон даў тытул герцага Равіга свайму фаварыту Савары.

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
Катэгорыя:Гарады Венета
Катэгорыя:Камуны правінцыі Равіга
Равіга (правінцыя)

**Равіга** (, ) — правінцыя ў Італіі, у вобласці Венецыя. Адміністрацыйны цэнтр — горад Равіга. Плошча — 1789 км², насельніцтва —  чалавекі (2014).

На поўначы мяжуе з правінцыямі Верона, Падуя і Венецыя, на поўдні з правінцыяй Ферара, на захадзе з правінцыяй Мантуя і на ўсходзе з Адрыятычным морам. Равіга размешчана на раўніннай мясцовасці з перападамі вышынь ад −2 да 15 метраў.

Паўночная мяжа правінцыі праходзіць па рацэ Адыджэ ад Бадыя-Палезінэ да мора, выключаючы тэрыторыю камуны Кавардзерэ (правінцыя Венецыя); паўднёвая мяжа праходзіць па рацэ По ад камуны Мелара да мора. Правінцыя захоплівае ўсю дэльту ракі і мяжа ідзе ад дэльты па канале По-ды-Гора.

Катэгорыя:Правінцыі Венета
Мантуя (правінцыя)

**Мантуя** (, ) — правінцыя ў Італіі, у рэгіёне Ламбардыя. Мяжа правінцыі праходзіць па некалькіх рэках. На захадзе рака Ольё аддзяляе яе ад правінцыі Крэмона. На поўдні — рака По, за якой знаходзяцца правінцыі Ферара, Модэна, Рэджа-Эмілія і Парма. На ўсходзе па рацэ Мінча праходзіць мяжа з правінцыямі Верона і Равіга. На паўночным захадзе Мантуя мяжуе з правінцыяй Брэшыа. Агульная плошча — 2340 км². Рака По з’яўляецца крыніцай паводак, па яе берагах уладкованыя водаахоўныя дамбы.

Катэгорыя:Правінцыі Ламбардыі
Бергама (правінцыя)

**Бергама** (, ) — правінцыя ў Італіі, у вобласці Ламбардыя. Насельніцтва правінцыі —  чалавек (2010), плошча — 2723 км², складаецца з 244 камун. Сталіца — горад Бергама.

Мяжуе з правінцыяй Сондрыа на поўначы, правінцыяй Брэшыя на ўсходзе, правінцыяй Крэмона на поўдні і правінцыямі Мілан (скасаваная ў 2014 годзе) і Лека на захадзе. Паўночная частка правінцыі адносіцца да Бергамскіх Альп, найвышэйшым пунктам з’яўляецца Піца-дзі-Кока (), вышынёй 3052 м. У ёй знаходзяцца дзве даліны — Валь-Серыяна і Валь-Брэмбана. Паўднёвая частка правінцыі пераважна раўнінная. На паўночна-заходняй мяжы правінцыі знаходзяцца тры ракі: Серыа, Брэмба і Ада. На ўсходзе возера Ізеа разам з ракой Ольё, якая працякае праз даліну Камоніка, фарміруюць мяжу правінцыі.

Катэгорыя:Правінцыі Ламбардыі
Іван Пятровіч Барсукоў

**Іван Пятровіч Барсукоў** ( — ) — Герой Савецкага Саюза, савецкі і беларускі афіцэр-пагранічнік, удзельнік Афганскай вайны (1979—1989) на пасадзе начальніка дэсантна-штурмавой манеўранай групы 35-га пагранічнага атраду Усходняй пагранічнай акругі, у 1991-м годзе — палкоўнік.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 22 студзеня 1948 года ў сяле Казгулак Туркменскага раёна Стаўрапольскага краю ў сялянскай сям’і. Рускі. Член КПСС з 1972 года. Адукацыя сярэдняя. Працаваў у калгасе імя 1-га Мая.

У 1967 годзе прызваны ў Пагранічныя войскі СССР. Служыў у Закаўказзі. Пасля заканчэння школы сяржанцкага складу быў прызначаны камандзірам аддзялення адной з застаў 43-га Прышыбскага Чырванасцяжнага пагранічнага атрада. У 1969 годзе скончыў курсы малодшых лейтэнантаў пры Маскоўскім вышэйшым пагранічным камандным вучылішчы імя Массавета і быў накіраваны для далейшага праходжання службы ў адзін з пагранічных атрадаў Чырванасцяжнай Усходняй пагранічнай акругі.

З 1981 гады на працягу двух гадоў знаходзіўся ў складзе абмежаванага кантынгенту савецкіх войскаў у Афганістане.
Алег Анатолевіч Чарнышоў

**Алег Анатолевіч Чарнышоў** — беларускі дзяржаўны дзеяч, намеснік старшыні Прэзідыума НАН Беларусі (з 18 кастрычніка 2021). Генерал-маёр, кандыдат юрыдычных навук.

## Біяграфія 
Скончыў Мінскае вышэйшае інжынернае зенітнае ракетнае вучылішча проціпаветранай абароны (1986)..
 
Працаваў намеснікам начальніка Інстытута нацыянальнай бяспекі Рэспублікі Беларусь. у 2002—2009 — начальнік Антытэрарыстычнага цэнтра КДБ Рэспублікі Беларусь, У 2009—2013 — камандзір Групы «А» пры Камітэце дзяржаўнай бяспекі Рэспублікі Беларусь.

4 красавіка 2014 года прызначаны намеснікам старшыні Камітэта дзяржаўнай бяспекі Рэспублікі Беларусь.

18 кастрычніка 2021 года прызначаны намеснікам старшыні Прэзідыума НАН Беларусі.

## Міжнародныя санкцыі 
У сакавіку 2012 года быў уключаны ў Чорны спіс Еўрасаюза. Еўрапейскія санкцыі былі зняты 15 лютага 2016 года.

2 кастрычніка 2020 года быў зноў уключаны ў санкцыйны спіс ЕС. Акрамя таго, на яго распаўсюджаныя санкцыі Вялікабрытаніі, Канады, Швейцарыі. 20 лістапада да кастрычніцкага пакета санкцый ЕС далучыліся Албанія, Ісландыя, Ліхтэнштэйн, Нарвегія, Паўночная Македонія, Чарнагорыя і Украіна.

Катэгорыя:Супрацоўнікі Камітэта дзяржаўнай бяспекі Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Постаці Інстытута нацыянальнай бяспекі Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Намеснікі Старшыні Прэзідыума НАНБ
Катэгорыя:Беларускія асобы ў Чорным спісе ЕС
Кевін Мак-Нелі

**Кевін Ро́берт Мак-Нелі** (; нар. , ) — брытанскі акцёр, найбольш вядомы па ролі Джашамі Гібса ў серыі фільмаў «Піраты Карыбскага мора».

## Біяграфія 
Кевін Мак-Нелі нарадзіўся 27 красавіка 1956 года ў горадзе Брыстоль, Англія. Дзяцінства правёў у Бірмінгеме, дзе скончыў школу. У 16 гадоў ён уладкаваўся на сваю першую працу — у Рэпертуарны тэатр Бірмінгема. Праз год ён атрымаў стыпендыю для навучаньня ў Каралеўскай акадэміі драматычнага мастацтва.

У 1976 годзе дэбютаваў у кіно. На 2020 год Кевін зняўся больш чым у 150 фільмах і серыялах.

У 2012 годзе Мак-Нелі агучыў персанажа гульні «Assassin’s Creed III» Роберта Фолкнера, які моцна падобны на Джошы Гібса з серыі фільмаў «Піраты Карыбскага мора». Нягледзячы на шырокую фільмаграфію, якая ўключае разнапланавыя ролі другога плана ў розных жанрах, у цяперашні час Кевін не мае ўзнагарод у кіно.
Роберт Грэйвс

**Роберт Грэйвс** (*Грэйвз*, ; , Уімблдан, Лондан — , Дэя, Мальёрка) — брытанскі паэт, раманіст і літаратурны крытык.

На працягу свайго доўгага жыцця стварыў больш за 140 твораў, сярод якіх бэстсэлерамі сталі два — гістарычны раман «Я, Клаўдзій» (1934), экранізаваны ў 1976 годзе, і міфалагічны трактат «Белая багіня» (1948).

Катэгорыя:Гісторыкі Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Паэты Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Пісьменнікі Вялікабрытаніі XX стагоддзя
Катэгорыя:Літаратурныя крытыкі Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Аўтары гістарычных раманаў
Катэгорыя:Удзельнікі Першай сусветнай вайны (Вялікабрытанія)
Вікторыя Андрэеўна Сафонава

**Вікторыя Андрэеўна Сафонава** (нар. , ) — беларуская фігурыстка, якая выступае ў адзіночным катанні. Пераможца турніру серыі «чэленджэр» Мемарыял Дзяніса Тэна 2021, бронзавы прызёр турніру серыі «чэленджэр» Finlandia Trophy 2021. Двухразовая чэмпіёнка Беларусі (2020, 2021). Заняла 14 месца на чэмпіянаце Еўропы (2020).

## Кар’ера 
### У Расіі 
Вікторыя Сафонава нарадзілася 8 мая 2003 года ў Маскве. У 2015 годзе атрымала перамогу на Адкрытым Кубку ФФККМ у разрадзе Кандыдатаў у майстры спорту. Пасля выканання кароткай праграмы Сафонава займала трэцяе месца. Але скарыстаўшыся памылкамі саперніц у адвольных пракатах, узнялася на першы выніковы радок, апярэдзіўшы ў тым ліку, Вікторыю Васільеву, Ганну Шчарбакову і Аляксандру Трусаву.

У 2017 годзе атрымала званне Майстра спорту, пасля чаго дэбютавала на Першынстве Расіі сярод юніёраў, размясціўшыся на чатырнаццатай пазіцыі. У наступным годзе на Першынстве Сафонава ўвайшла ў дзясятку лепшых юніёрак краіны, скончыўшы турнір на восьмым месцы. У кастрычніку 2018 года адправілася ў Мінск на міжнародны турнір Ice Star, дзе заваявала золата.

### У Беларусі 
#### Сезон 2019—2020 
Улетку 2019 года, перад пачаткам новага сезона, змяніла спартовае грамадзянства і пачала выступаць за зборную Беларусі. Пад сцягам новай краіны ўпершыню прыняла ўдзел у спаборніцтвах серыі «Чэленджэр». У лістападзе 2019 года ў Польшчы Сафонава заняла сёмае месца, а праз тры тыдні прывезла срэбра з турніру Залаты канёк Заграба, устанавіўшы асабісты рэкорд па суме балаў.

На дэбютным чэмпіянаце Беларусі сярод дарослых узнялася на верхнюю прыступку пастамента і была абрана для ўдзелу ў кантынентальным першынстве. У аўстрыйскім Грацы на чэмпіянаце Еўропы па выніках двух пракатаў фінішавала чатырнаццатай. У сакавіку 2020 года павінна была выступіць на першым для сябе чэмпіянаце свету, але турнір быў адменены з-за пандэміі каранавіруса.

#### Сезон 2020—2021 
У сакавіку 2021 года фігурыстка адправілася ў Стакгольм для ўдзелу ў чэмпіянаце свету, але была выключана з ліку ўдзельнікаў з-за станоўчага тэсту на каранавірус.

#### Сезон 2021—2022 
Восенню 2021 года Вікторыя Сафонава прыняла ўдзел у трох спаборніцтвах, якія ўваходзяць у серыю «Чэленджэр». У верасні стала трэцяй на Nebelhorn Trophy, што дазволіла фігурыстцы кваліфікавацца на зімовыя Алімпійскія гульні, у пачатку кастрычніка паказала восьмы вынік на Finlandia Trophy, а праз тры тыдні выйграла турнір Мемарыял Дзяніса Тэна.

У кастрычніку 2021 года атрымала перамогу на турніры Ice Star у Мінску.

Катэгорыя:Фігурысткі Беларусі
Катэгорыя:Фігурысткі Расіі
Катэгорыя:Фігурысты на зімовых Алімпійскіх гульнях 2022 года
Коўчыцкі сельсавет

**Ко́ўчыцкі сельсаве́т** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Парыцкага раёна Гомельскай вобласці. Цэнтр — вёска Коўчыцы 2.

Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Парыцкага раёна Бабруйскай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Парыцкім раёне БССР, з 20 лютага 1938 года — Палескай вобласці, з 20 верасня 1944 года — Бабруйскай вобласці, з 8 студзеня 1954 года — Гомельскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя ўвайшла ў склад новаўтворанага Краснаўскага сельсавета.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Парыцкага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1954 годзе
Вале-д’Аостаўскі ўніверсітэт

**Вале-д’Аостаўскі ўніверсітэт** () — італьянская прыватная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Аоста ў рэгіёне Вале-д’Аоста.

## Агульная характарыстыка 
Будынак універсітэта быў урачыста адкрыты ў студзені 1999 года, пасля чаго ўстанова была заснавана 18 верасня 2000 года. Дазвол Міністэрства адукацыі Італіі на адукацыйную дзейнасць быў атрыманы 31 кастрычніка 2000 года, а першыя заняткі пачаліся ў 1999/2000 навучальным годзе.

Стварэнне ўніверсітэта стала адказам на асаблівасці шматмоўнай і полікультурнай сітуацыі ў Вале-д’Аоста. Пасля ўвядзення абавязку мець дыплом аб вышэйшай адукацыі для таго, каб працаваць настаўнікам пачатковых класаў, неабходна было мець універсітэт у рэгіёне, які, у дадатак да звычайнай падрыхтоўкі настаўнікаў пачатковых класаў, гарантаваў бы належную моўную падрыхтоўку, каб мець магчымасць выкладаць французскую мову ў Вале-д’Аоста і нямецкую мову ў даліне Грэсана (у дадатак да французскай).

Згодна са статутам універсітэта, пасаду прэзідэнта ўніверсітэта займае прэзідэнт аўтаномнага рэгіёна Вале-д’Аоста.

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Універсітэты Італіі
Катэгорыя:Аоста
Моніка Віці

**Моніка Віці** (, сапраўднае імя — **Марыя Луіза Чэчарэлі** (); ,  — , ) — італьянская актрыса, пяціразовая лаўрэатка  (больш толькі ў Сафі Ларэн).
## Фільмаграфія 
* (1974) «Прывід свабоды» - мадам Фуко

## Спасылкі 
Катэгорыя:Актрысы Італіі
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Сярэбраны мядзведзь»
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Давід дзі Данатэла»
Катэгорыя:Памерлі ад хваробы Альцгеймера
Эндшпіль

**Эндшпіль** — заключная частка шахматнай ці шашачнай партыі. Характарызуецца зазвычай невялікай колькасцю фігур і павышэннем значнасці караля і пешак. Як правіла, у эндшпілі асноўнай задачай з’яўляецца не паставіць мат, а правесці пешку ў ферзі, і такім чынам дамагчыся вырашальнай матэрыяльнай перавагі.

## Апісанне 
Стратэгічная мэта эндшпіля — правядзенне адной з пешак у ферзі — вызначае нарастальную ролю пешак. Калі ў сярэдзіне гульні перавага аднаго з партнёраў у адну пешку звычайна вырашальнай ролі не гуляе, то ў эндшпілі гэтага ў шматлікіх выпадках дастаткова для выйгрышу.

Паколькі ступень актыўнасці фігур у значнай меры залежыць ад пешачнага размяшчэння, узрастае роля ўзгодненасці размяшчэння фігур і пешак: пешкі не павінны перашкаджаць дзеянню фігур. Актывізуючы свае фігуры, трэба адначасова адціскаць фігуры саперніка, абмяжоўваць іх рухомасць. У эндшпілі асаблівае значэнне набывае наяўнасць пешачнай слабасці: фігуры, вымушаныя іх абараняць, становяцца пасіўнымі і губляюць у сіле. Вынікам правільнай стратэгіі ў эндшпілі нярэдка аказваецца дасягненне пазіцый цугцванга.

Паколькі ў эндшпілі фігур і пешак менш, чым у сярэдзіне гульні, ён лягчэй паддаецца класіфікацыі і вывучэнню. Развіццё шахмат суправаджалася аналізам мноства пазіцый эндшпіля: у іх знойдзены найлепшыя планы гульні бакоў, дакладна ўсталяваны канчатковы вынік. Такім чынам, у эндшпілі ўзрастае роля ведаў, гэта значыць тэорыі. Па сутнасці многія тэарэтычныя пазіцыі эндшпіля ўяўляюць сабой лагічныя задачы, якія часта маюць адзінае рашэнне. Для лепшай арыентацыі ў шматлікіх пазіцыях эндшпіля распрацавана іх класіфікацыя ў залежнасці ад колькасці і якасці наяўных сіл.

## Літаратура 
* Шахматы: Энциклопедический словарь / Гл. ред. А. Е. Карпов. — М.: Сов. энциклопедия, 1990. — 621 с.
* *Созин В. И.* Что каждый должен знать об эндшпиле, 2 издание,  — , 1935;
* *Рабинович И. Л.* Эндшпиль, 2-e изд.,  — , 1938;
* *Григорьев Н. Д.* Шахматное творчество. Анализы, теоретические работы, этюды, избранные партии, 2-e изд., , 1954;
* *Лисицын Г. М.* Заключительная часть шахматной партии, , 1956;
* *Крогиус Н. В.* Законы эндшпиля, , 1971;
* Последние шахматные лекции Капабланки, [перевод с немецкого], , 1972;
* *Авербах Ю. Л.* Что надо знать об эндшпиле, 3-e изд., , 1979;
* *Портиш Л., Шаркози Б.* 600 окончаний, [перевод с венгерского], , 1979.

Катэгорыя:Шахматы
Цугцванг

**Цугцванг** — становішча ў шашках і шахматах, у якім любы ход гульца вядзе да пагаршэння яго пазіцыі.

У наш час тэрмін ужываецца не толькі ў шахматах, але і ў іншых відах спорту (більярд, кёрлінг), у азартных і настольных гульнях (нарды, картачныя гульні), а таксама ў шматлікіх іншых абласцях, і нават у побыце. Напрыклад, у значэнні, калі любое дзеянне або бяздзейнасць загадзя прывядзе да пагаршэння сітуацыі, гэта значыць «рабіць нельга і не рабіць нельга».

Пры цугцвангу ў аднаго з бакоў або ў абодвух адразу (узаемны цугцванг) няма карысных або нейтральных хадоў, і перамяшчэнне любой з фігур вядзе да пагаршэння ацэнкі ўласнай пазіцыі (у строгім разуменні — да пагаршэння выніку).

Калі ў эндшпілі цугцванг сустракаецца досыць часта, а такі від шахматных канчаткаў, як пешачныя канчаткі, шмат у чым грунтуецца на цугцвангу, то ў мітельшпілі, з прычыны наяўнасці шматлікіх фігур на дошцы, цугцванга дамагчыся значна складаней. Звычайна, гаворачы аб цугцвангу ў дачыненні да мітельшпільных пазіцый, яго разглядаюць у шырэйшым сэнсе гэтага тэрміна — напрыклад, пазіцыі, у якіх адзін з бакоў вельмі сціснуты ў сваіх дзеяннях.

## Літаратура 
* Шахматы: Энциклопедический словарь / Гл. ред. А. Е. Карпов. — М.: Сов. энциклопедия, 1990. — 621 с.

Катэгорыя:Шахматная кампазіцыя
Мелані Ларан

**Мелані Ларан** (фр. Mélanie Laurent; нар. , ) — французская актрыса, рэжысёр, спявачка.

## Біяграфія 
Нарадзілася 21 лютага 1983 года ў Парыжы ў яўрэйскай сям’і: бацька — акцёр, які агучвае розныя ролі за кадрам (агучваў Неда Фландэрса ў французскім варыянце Сімпсанаў), маці — выкладчыца балета. Дзяцінства Мелані прайшло ў IX акрузе Парыжа, з юных гадоў яна цікавілася кінематографам. Сваю першую ролю ў фільме «Мост паміж двух берагоў» Мелані Ларан атрымала дзякуючы выпадковаму знаёмству з акцёрам і рэжысёрам Жэрарам Дэпардзьё на здымках фільма «Астэрыкс і Абелікс супраць Цэзара».

У перыяд з 1999 па 2009 год знялася ў 20 фільмах. У 2008 годзе выступіла ў ролі рэжысёра і сцэнарыста кароткаметражнага эратычнага фільма «A ses pieds», які быў паказаны на французскім тэлеканале Canal+.

## Фільмаграфія 
* «Бясслаўныя вырадкі» (2008) — *Шашанна Дрэйфус*
Астапковіч

**Астапковіч** — беларускае прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Антон Ігаравіч Астапковіч (нар. 1994) — беларускі баскетбаліст.
* Ігар Вячаслававіч Астапковіч (нар. 1963) — беларускі лёгкаатлет. Заслужаны майстар спорту СССР (1991), Заслужаны майстар спорту Рэспублікі Беларусь (1995).
*
Мікалай Астапковіч

**Мікалай Астапковіч**:
* Мікалай Іванавіч Астапковіч (нар. 1954) — беларускі савецкі спартсмен па веславанню на байдарках і каноэ.
* Мікалай Уладзіміравіч Астапковіч — беларускі дзяржаўны дзеяч.
Беларуска-эстонскія адносіны

**Беларуская-эстонскія адносіны** — дыпламатычныя адносіны паміж Рэспублікай Беларусь і Эстонскай Рэспублікай, усталяваныя 6 красавіка 1992 года.

## Сучаснасць 
Урад Беларусі адкрыў сваё генеральнае консульства ў Таліне ў сакавіку 1994 года. У сваю чаргу Эстонія гэта зрабіла праз год, у ліпені 1995 года. Пасля паступовага паляпшэння адносін Эстонія вырашыла адкрыць сваё пасольства ў Мінску ў кастрычніку 2009 года. Беларусь зрабіла гэта ў чэрвені 2010 года.

### Пасля 2020 года 
Летам 2021 года ў Эстоніі прызначылі новага пасла ў Беларусі, аднак эстонскія ўлады вырашылі, што Яак Ленсмент у Беларусь не паедзе. Праз нейкі час прызначэнне было скасавана.

12 жніўня 2022 года міністр замежных спраў Эстоніі Урмас Рэйнсалу паведаміў, што эстонскія ўлады прынялі рашэнне не накіроўваць свайго пасла ў Беларусь пасля заканчэння кадэнцыі дзейнага кіраўніка дыпламатычнай місіі, патлумачыўшы яго тым, што *«накіраванне амбасадара азначала б уручэнне даверчых грамат Лукашэнку, які не прызнаецца Эстонскай Рэспублікай легітымным прэзідэнтам, таму ўзровень нашых дыпламатычных зносін застаецца на ўзроўні паверанага ў справах»*. У выніку афіцыйны Мінск скараціў штат эстонскага пасольства з 1 кастрычніка да консула і супрацоўніка адміністрацыйна-тэхнічнага персаналу, аналагічна скараціўшы сваю дыпламатычную прысутнасць у Эстоніі, а свайго пасла адклікалі для кансультацый.

24 кастрычніка 2022 года прыбыла з візітам у Талін на запрашэнне міністра замежных спраў краіны Урмаса Рэйнсалу лідарка Аб’яднанага пераходнага кабінета Беларусі Святлана Ціханоўская, якая прызнаецца краінамі ЕС пераможцам прэзідэнцкіх выбараў 2020 года. Яна правяла сустрэчы з прэзідэнтам Аларам Карысам, спікерам парламента Юры Ратасам, рэктарамі ВНУ, а таксама выступіла перад дэпутатамі з прамовай аб барацьбе беларусаў за свабоду і супраць расійскага рэваншызму. Ціханоўская ўспомніла беларускага дзеяча Антона Луцкевіча і ягоную сувязь з Эстоніяй, а таксама заявіла, што гэтая краіна выступіла надзейным сябрам дэмакратыі ў Беларусі. Падчас сустрэчы Урмас Рэйнсалу ў будынку Міністэрства замежных спраў Эстоніі ўрачыста перадаў ёй копію знойдзенай у архівах граматы аб прызнанні незалежнасці Эстоніі Радай БНР. Міністр замежных спраў таксама паведаміў, што Эстонія накіруе ў Вільню дыпламатычнага прадстаўніка, які будзе працаваць з дэмакратычнымі сіламі Беларусі. Прэзідэнт Эстоніі Алар Карыс пацвердзіў падтрымку беларускіх дэмакратычных сіл і выказаўся за прыцягненне Аляксандра Лукашэнкі да адказнасці.

## Эканамічнае супрацоўніцтва 
У студзені 2022 года стала вядома, што Беларусь абыходзіць забарону на транзіт светлых нафтапрадуктаў, якія мелі код 2707 (талуол, бензол і інш.), праз Эстонію. У выніку прэм’ер-міністр Эстоніі Кая Калас заявіла, што Эстонія вырашыла ўвесці дадатковыя санкцыі супраць Беларусі і забараніць экспарт нафтапрадуктаў, на якія не распаўсюджваецца санкцыі Еўрапейскага саюза.

## Спасылкі
Аляксандра Фёдараўна Нічыпар

**Алякса́ндра Фёдараўна Нічы́пар** (, с. Мядзведкі  — ?) — дзяржаўны і гаспадарчы дзеяч БССР.

## Біяграфія 
Член КПСС (1948). Скончыла Маскоўскі тэкстыльны інстытут (1939).

Працоўную дзейнасць пачала ў 1931 годзе на фабрыцы ў Серпухаве, з 1939 года працуе намеснікам начальніка фабрыкі Монінскага камвольнага камбіната, у 1940—1941 гг. эканамістам планавага аддзела Наркамата тэкстыльнай прамысловасці БССР. У Вялікую Айчынную вайну працуе нарміроўшчыцай, планавіком, начальнікам аддзела на прадпрыемствах Серпухава, Бійска, Чалябінска, у 1945—1953 гг. — начальнікам планавага аддзела Белгалоўтэкстыльснаба, затым начальнікам аддзела, намеснікам дырэктара Мінскага тонкасуконнага камбіната.

У 1953 годзе прызначана на пасаду намесніка міністра лёгкай прамысловасці БССР (у тым жа годзе перайменавана ў Міністэрства прамысловасці тавараў шырокага спажывання БССР), у 1955 годзе намеснікам міністра тэкстыльнай прамысловасці БССР, у 1956 годзе зноў намеснікам міністра лёгкай прамысловасці БССР. З 1957 па 1965 год працавала намеснікам начальніка Упраўлення лёгкай прамысловасці Саўнаргаса БССР, а затым намеснікам старшыні СНГ БССР.

З 1965 да мая 1972 года міністр лёгкай прамысловасці БССР.

Дэпутат Вярхоўнага Савета БССР 4, 7—8 склікання. Узнагароджана ордэнам Леніна, медалямі.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета БССР 4-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета БССР 7-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета БССР 8-га склікання
Катэгорыя:Міністры лёгкай прамысловасці БССР
Катэгорыя:Члены ЦК КПБ
Цьеры Лерміт

**Цьеры Лерміт** (; нар. , Булонь-Біянкур) — французскі акцёр, вядомы пераважна па ролях камедыйнага плана.

Разам з Крысціянам Клаўе і іншымі вядомымі акцёрамі з’яўляецца ўдзельнікам французскай трупы «Le Splendid».

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў 1952 годзе ў Булонь-Біянкур. Цьеры Лерміт з’яўляецца праўнукам мастака Леона Лерміта, унукам неўролага і псіхіятра Жана Лерміта і пляменнікам неўролага Франсуа Лерміта.

Надзелены добрымі матэматычнымі здольнасцямі, Цьеры вырашыў скончыць эканамічныя курсы ў ліцэі Луі Пастэра у Нёі-сюр-Сен. Там ён пазнаёміўся з Крысціянам Клаўе і Жэрарам Жун’ё. Разам яны пачалі выступаць у Кафэ-Тэатр, дзе і стварылі трупу «Le Splendid». Пазней да іх далучаецца Мары-Анн Шазель. Некаторыя іх сцэнкі пазней экранізавалі.

У 1984 ён сыграў галоўную ролю ў фільме Клода Зідзі «Адчыніце, паліцыя!», якая прынесла яму вядомасць. У далейшым акцёр з’явіўся і ў двух працягах культавай кінакамедыі.

Мае траіх дзяцей: Астрэ, Віктора і Луізу.

## Фільмаграфія 
* (2021) «Таямніца Сен-Трапэ» — Іў Ламарк

Катэгорыя:Акцёры Францыі
Катэгорыя:Кінапрадзюсары Францыі
Катэгорыя:Кінарэжысёры Францыі
Катэгорыя:Сцэнарысты Францыі
Беларуска-афганскія адносіны

**Дыпламатычныя адносіны паміж Рэспублікай Беларусь і Ісламскай Рэспублікай Афганістан** устаноўлены 15 чэрвеня 1999 года. 8 жніўня 2016 года Пасол Рэспублікі Беларусь у Рэспубліцы Таджыкістан і Ісламскай Рэспублікі Афганістан па сумяшчальніцтве А. М. Іваноў уручыў даверчыя граматы Прэзідэнту Ісламскай Рэспублікі Афганістан А. Гані. Працоўныя сустрэчы прэзідэнтаў Беларусі і Афганістана праходзілі ў рамках пасяджэнняў ШАС і БРЫКС у г. Уфа (Расія) у ліпені 2015 года, а таксама «на палях» саміту ШАС у чэрвені 2019 года ў г. Бішкеку (Кыргызстан). Прэзідэнт Беларусі правёў рабочую сустрэчу з кіраўніком выканаўчай улады Афганістана А. Абдулой у красавіку 2016 года падчас саміту АІС у г. Стамбуле. У чэрвені 2015 года адбылася сустрэча Прэзідэнта Беларусі са спецыяльным представнікам Прэзідэнта Афганістана па супрацоўніцтве са краінамі СНД М. Каргарам. У жніўні 2017 года Беларусь з афіцыйным візітам наведаў Кіраўнік выканаўчай улады Афганістана А.Абдула.

У кастрычніку 2018 года «на палях» засяджэння Савета кіраўнікоў урадаў ШАС, які прайшоў у г. Душанбэ, адбылася сустрэча Прэм’ер-міністра Беларусі С. М. Румаса з кіраўніком выканаўчай улады Афганістана А. Абдулой.

У 2020 годзе тавараабарот Рэспублікі Беларусь з Ісламскай Рэспублікай Афганістан склаў 181,4 млн. долараў, экспарт — 181,2 млн долараў, імпарт — 0,2 млн долараў. Аснову беларускага экспарту ў Афганістан складаюць: нафтапрадукты, трактары і седлавыя цягачы, лекавыя сродкі, шыны, прадукты харчавання і іншая прадукцыя. З Афганістана імпартуецца ў асноўным вінаград, свежы або сушаны. Створаны Сумесны Беларуска-Афганскі камітэт па гандлёвым і эканамічным супрацоўніцтве.

Афганістан
Катэгорыя:Палітыка Афганістана
Мікалай Уладзіміравіч Астапковіч

**Мікалай Уладзіміравіч Астапковіч** — беларускі дзяржаўны дзеяч. Член Аграрнай партыі.

## Біяграфія 
Займаў пасаду дырэктара Слонімскай райаграпрамтэхнікі.

У 1995 годзе ў другім туры быў выбран дэпутатам Вярхоўнага Савета Рэспублікі Беларусь ад Слонімска-Чырвонаармейскай выбарчай акругі № 141 Гродзенскай вобласці.

Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета Рэспублікі Беларусь 13-га склікання
Катэгорыя:Члены Беларускай аграрнай партыі
Альхоўка (Клінцоўскі раён)

**Альхоўка** () — сяло ў Клінцоўскім раёне Бранскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Первамайскага сельскага паселішча.

## Гісторыя 
У 1964 г. Указам Прэзідыума ВС РСФСР сяло Чартавічы перайменавана ў Альхоўку.

## Вядомыя асобы 
* Гаўрыла Мікалаевіч Мядзведзеў (1918—1979) — Герой Савецкага Саюза.
* Анатоль Іванавіч Гаранін (1923—1997) — беларускі эканаміст.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Клінцоўскага раёна
Катэгорыя:Перайменаваныя населеныя пункты Расіі
Рут Груцбаўх

**Рут Груцбаўх** (; нар. , Вена) — аўстрыйскі астраном, навуковы камунікатар і аўтар.

Нарадзілася малодшай з шасці дзяцей у венскім раёне Верынг і скончыла матура ў школе ў Зімерынгу. У 1996 годзе яна пачала вывучаць астраномію ў Венскім універсітэце і атрымала дыплом у 2003 годзе. Падчас атрымання доктарскай ступені яна набыла міжнародны досвед у Нотынгемскім універсітэце ў Англіі, Падуанскай абсерваторыі ў Італіі і Абсерваторыі Ла-Сілья ў Чылі. У 2007 годзе ёй была прысвоена вучоная ступень доктар прыродазнаўчых навук пасля завяршэння дысертацыі па карлікавых галактыках.

У якасці постдоку праводзіла пазагалактычныя даследаванні ў Нотынгемскім універсітэце і Лісабонскім універсітэце і праводзіла назіранні ў абсерваторыі Маўна-Кеа на Гаваях.

## Бібліяграфія 
* 

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт планетарыя «Public Space»

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Вене
Катэгорыя:Астраномы XXI стагоддзя
Катэгорыя:Жанчыны-астраномы
Катэгорыя:Выпускнікі Венскага ўніверсітэта
Катэгорыя:Дактары прыродазнаўчых навук
Катэгорыя:Вучоныя Аўстрыі
Катэгорыя:Папулярызатары навукі
Катэгорыя:Пісьменнікі XXI стагоддзя
Катэгорыя:Пісьменнікі Аўстрыі
Церамошка

**Церамошка** () — вёска ў Клінцоўскім раёне Бранскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Первамайскага сельскага паселішча.

## Гісторыя 
Вёска заснавана каля 1750 года.

Да 1917 года ў складзе Суражскага павета Чарнігаўскай губерні Расійскай імперыі.

У Гомельскай губерні РСФСР з 1919 года, з 1926 года ў Бранскай губерні. З 1929 года ў складзе Клінцоўскай акругі, а з 1932 года ў Заходняй вобласці, у 1937 годзе перададзена ў склад Арлоўскай вобласці. У 1944 годзе ўвайшла ў склад Бранскай вобласці.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Клінцоўскага раёна
Іваноўшчына (Клінцоўскі раён)

**Іваноўшчына** () — пасёлак у Клінцоўскім раёне Бранскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Первамайскага сельскага паселішча.

## Гісторыя 
Пасёлак узнік у 1920-х гадах, дзейнічаў калгас «Авангард».

З 1929 года — у складзе Клінцоўскай акругі, з 1932 года — у Заходняй вобласці, у 1937 годзе перададзены ў склад Арлоўскай вобласці РСФСР. У 1944 годзе ўвайшоў у склад Бранскай вобласці.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Клінцоўскага раёна
Бутоўск

**Бутоўск** () — сяло ў Клінцоўскім раёне Бранскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Мядзведаўскага сельскага паселішча.

## Гісторыя 
Упершыню згадваецца ў 1620 годзе.

Да 1781 уваходзіла ў Навамесцкую сотню Старадубскага палка; затым часова ўвайшло ў склад Суражскага павета; з пачатку XIX стагоддзя ў Навазыбкаўскім павеце (з 1861 года - у складзе Вялікатапальскай воласці).

Пасля германскай інтэрвенцыі ў 1918 годзе тэрыторыя занята Чырвонай Арміяй. У складзе Гомельскай губерні РСФСР, а пасля яе ліквідацыі ў 1926 годзе ў Бранскай губерні.

З 1929 года ў складзе Клінцоўскай акругі, а з 1932 года ў Заходняй вобласці, у 1937 годзе перададзена ў склад Арлоўскай вобласці. Пераважала ўкраінскае насельніцтва. У 1941-43 пад германскай акупацыяй. У 1944 годзе ўвайшло ў склад Бранскай вобласці.

У 1976 годзе да сяла далучаны пасёлкі Красная Рыль і Красныя Азанічы.

## Страчаная спадчына 
У 1900-х гадах быў пабудаваны парафіяльны храм Святога Мікалая (дзейнічаў да 1957; знесены ў 1962).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Клінцоўскага раёна
Пчала (Клінцоўскі раён)

**Пчала** () — пасёлак у Клінцоўскім раёне Бранскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Мядзведаўскага сельскага паселішча.

## Гісторыя 
Пасёлак узнік у канцы 1920-х у сувязі з калектывізацыяй, утвораны аднайменны калгас.

Станам на 2005 год фактычна не існуе.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Клінцоўскага раёна
Іван Уладзіміравіч Баярчук

**Іван Уладзіміравіч Баярчук** () — беларускі дзяржаўны дзеяч.

## Біяграфія 
У родзе Баярчукоў мужчыны былі ў асноўным чыгуначнікамі: дзед Іван яшчэ ў царскай Расіі працаваў машыністам паравоза, бацька асвоіў кавальскую справу і таксама пайшоў на чыгунку, дзядзька Аляксей шмат гадоў быў рабочым Жабінкаўскай дыстанцыі пуці.

Закончыў Маціевіцкую сямігодку, потым — сярэднюю школу № 1 г. Жабінка. У 1955 годзе паступіў у Беларускі політэхнічны інстытут на энергетычны факультэт, спецыяльнасць — электрастанцыі.

У 1960 годзе прыехаў на будоўлю Бярозаўскай ГРЭС. Пачынаў дзяжурным інжынерам электрастанцыі. Праз два гады стаў начальнік кацельнага цэха, праз тры — начальнік вытворча-тэхнічнага аддзела, займаўся пытаннямі надзейнасці і эканамічнасці работы ГРЭС, забеспячэннем якасці падачы энергіі спажыўцам. З 1968 па 1981 працуе намеснікам галоўнага інжынера Бярозаўскай ГРЭС, а потым, да 1992 года — галоўным інжынерам. У 1992 годзе прызначаецца дырэктарам Бярозаўскай ГРЭС імя 50-годдзя БССР. На гэтай пасадзе працаваў да 2001 года, да выхаду на пенсію

У 1995 годзе ў другім туры быў выбраны дэпутатам Вярхоўнага Савета Рэспублікі Беларусь ад Белаазёрскай выбарчай акругі № 14 Брэсцкай вобласці.

## Узнагароды 
Узнагароджаны бронзавым і сярэбраным медалямі за рацыяналізатарства на Выстаўцы дасягненняў народнай гаспадаркі (ВДНГ) СССР. Мае значок «Выдатнік энергетыкі і электрыфікацыі СССР». Прысвоены званні «Ганаровы энергетык СССР» і «Ганаровы энергетык Беларусі». Значок «Выдатнік энергетыкі Беларусі», Ганаровыя граматы Мінэнерга СССР і Вярхоўнага Савета Беларускай ССР.

## Славутасці 
* Энергія ГРЭС, энергія душы 

Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета Рэспублікі Беларусь 13-га склікання
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Жабінкаўскім раёне
Брындызі (значэнні)

**Брындызі**:

* Брындызі — горад у Італіі.
* Брындызі — правінцыя ў Італіі.
* Леанард Брындызі (1854—1940) — каталіцкі прэлат, епіскап Тынаса і Міконаса.
Брындызі (правінцыя)

**Брындызі** () — правінцыя ў Італіі, у вобласці Апулія. Сталіца — горад Брындызі. У правінцыі 20 камун. Правінцыя Брындызі размешчана ў паўднёва-ўсходняй Італіі, плошча — 1839 км², з’яўляецца другой самай маленькай правінцыяй у рэгіёне пасля правінцыі Барлета-Андрыя-Трані. Мяжуе на ўсходзе з Адрыятычным морам, на поўначы з правінцыяй Бары, на захадзе з правінцыяй Таранта і на паўднёвым усходзе з правінцыяй Лечэ. Паўночная, цэнтральная і заходняя часткі ўзгорыстыя, з вялікай колькасцю лесу. Максімальная вышыня над узроўнем мора складае 414 м, каля Сельва-дзі-Фазана.

Катэгорыя:Правінцыі Апуліі
Вітэрба

**Вітэрба** () — горад у італьянскім рэгіёне Лацыа, адміністрацыйны цэнтр аднайменнай правінцыі. Размешчаны за 100 км на поўнач ад Рыма па Касіевай дарозе, ля падножжа гор Чыміні.

Заступнікамі горада лічацца Святы Лаўрэнцій і святая Роза з Вітэрба. Святы горада 10 жніўня і 4 верасня.

## Гарады-пабрацімы 
Катэгорыя:Гарады Лацыа
Катэгорыя:Камуны правінцыі Вітэрба
Вітэрба (правінцыя)

**Вітэрба** () — правінцыя ў Італіі, у рэгіёне Лацыа. Сталіцай правінцыі з’яўляецца аднайменны горад Вітэрба. Правінцыя Вітэрба знаходзіцца на поўначы Лацыа, мяжуе з тасканскімі правінцыямі Граcета і Сіена. Займае 3615,24 км². Тэрыторыя правінцыі была населена яшчэ ў часы этрускаў, на гэтай тэрыторыі знаходзіліся этрускія гарады і паселішчы: Тарквінія, Тусканія, Ветрала і Вітэрба. У 310 годзе да нашай эры гэтыя краі былі захопленыя рымлянамі, а ў 774 годзе нашай эры — лангабардамі.

Катэгорыя:Правінцыі Лацыа
Сіена (правінцыя)

**Сіена** () — правінцыя ў Італіі, у рэгіёне Таскана, адміністрацыйны цэнтр — горад Сіена. Плошча —  км², насельніцтва —  жыхары (2005), шчыльнасць насельніцтва — 68,3 чал./км². Складаецца з 36 камун, у тым ліку ў сталіцы. Мяжуе на поўначы з правінцыяй Фларэнцыя, на паўночны ўсход — Арэца, на паўднёвым усходзе з правінцыямі Перуджа і Тэрні (рэгіён Умбрыя), на поўдні з правінцыяй Вітэрба (рэгіён Лацыа), на паўднёвым захадзе з правінцыяй Грасета і на захадзе з правінцыяй Піза.

Катэгорыя:Правінцыі Тасканы
Сіена (значэнні)

**Сіена**:
* Сіена — горад у Італіі.
* Сіена — правінцыя ў Італіі.
* Сіена — прыродны светла-карычневы пігмент.
* «Сіена» — італьянскі баскетбольны клуб з Сіены.
* «Сіена» — італьянскі футбольны клуб з Сіены.
Перуджа (правінцыя)

**Перуджа** () — правінцыя ў Італіі, у рэгіёне Умбрыя. Правінцыя Перуджа размешчана ў цэнтральнай частцы дзяржавы і займае паўночную і цэнтральную частку Умбрыі. Па Перуджы праходзіць рака Тыбр. У гэтай вобласці растуць вінаград і алівы. Тут знаходзіцца самае вялікае возера цэнтральнай Італіі, Тразіменскае возера, на якім размешчана тры астравы — Палвезэ, Маджорэ і Мінорэ. Возера ў акружнасці мае каля 30 міль, аднак дастаткова мелкаводнае.

Катэгорыя:Правінцыі Умбрыі
Тэрні (правінцыя)

**Тэ́рні** () — правінцыя ў Італіі, у рэгіёне Умбрыя. На поўнач мяжуе з правінцыяй Перуджа, на ўсход, поўдзень і захад — з правінцыяй Рыеці, а на паўночным захадзе — з правінцыяй Сіена. Правінцыя размяшчаецца ў паўднёва-заходняй частцы Умбрыі, займаючы нізоўе Неры непадалёк ад зліцця з Веліна і ўсходнюю частку даліны Тыбра.

Дзякуючы перападам вышынь, у правінцыі шырока выкарыстоўваецца гідраэнергетыка, многія азёры служаць вадасховішчамі або маюць штучнае паходжанне.

Катэгорыя:Правінцыі Умбрыі
Тэрні

**Тэрні** () — італьянскі горад. Насельніцтва —  жыхароў. Цэнтр аднайменнай правінцыі ва Умбрыі. Размешчаны на рацэ Нера, за 100 км на паўночны ўсход ад Рыма.

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Гарады Умбрыі
Катэгорыя:Камуны правінцыі Тэрні
Уладзімір Аляксеевіч Андрэеў

**Уладзімір Аляксеевіч Андрэеў** (,  — , ) — савецкі і расійскі акцёр, тэатральны рэжысёр, педагог, прэзідэнт Маскоўскага драматычнага тэатра імя М. Н. Ярмолавай з 2012 года да канца жыцця; народны артыст СССР (1985). Лаўрэат Дзяржаўнай прэміі РСФСР імя К. С. Станіслаўскага (1980). Поўны кавалер ордэна «За заслугі перад Айчынай».

Катэгорыя:Акцёры СССР
Піза (правінцыя)

**Пі́за** () — правінцыя ў Італіі, у рэгіёне Таскана. Адміністрацыйны цэнтр — горад Піза. Плошча — 2448 км², насельніцтва —  чалавекі (на 2014 год), гэта другая па колькасці насельніцтва і пятая па велічыні правінцыя Тасканы. Складаецца з 37 муніцыпальных утварэнняў.

Катэгорыя:Правінцыі Тасканы
Піза (значэнні)

**Піза**:

* Піза — горад у Італіі
* Піза — правінцыя ў Італіі
* Піза (футбольны клуб)
Грасета (правінцыя)

**Грасета** () — правінцыя ў Італіі, знаходзіцца на поўдні рэгіёна Таскана. З’яўляецца адной з найбуйнейшых правінцый рэгіёна. Насельніцтва правінцыі — 221 тыс. чалавек. Па шчыльнасці насельніцтва правінцыя з’яўляецца адной з самых незаселеных на ўсёй тэрыторыі Італіі. Правінцыя кіруе 28 муніцыпалітэтамі, уключаючы цэнтральны горад Грасета, у цэнтры якога ў палацы Альдабрандэскі, таксама вядомым як Палац Правінцыі, праходзяць сходы членаў правінцыі. Грасета размяшчаецца на тэрыторыі ў 4500 км². Тэрыторыя пераважна ўзгорыстая, аднак у правінцыі ёсць і раўнінныя тэрыторыі, і раёны з марскім кліматам, і некалькі багністых мясцовасцяў.

Катэгорыя:Правінцыі Тасканы
Шацілкаўскі сельсавет

**Шаці́лкаўскі сельсаве́т** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Парыцкага раёна Гомельскай вобласці. Цэнтр — гарадскі пасёлак Шацілкі.

Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Парыцкага раёна Бабруйскай акругі БССР. Цэнтр — вёска Шацілкі. 8 кастрычніка 1924 года да сельсавета далучана частка скасаванага Яланскага сельсавета Азарыцкага раёна Мазырскай акругі. У 1928 годзе ўзбуйнены за кошт тэрыторыі скасаванага Якімава-Слабадскога сельсавета. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Парыцкім раёне БССР, з 20 лютага 1938 года — Палескай вобласці, з 20 верасня 1944 года — Бабруйскай вобласці, з 8 студзеня 1954 года — Гомельскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года ў склад сельсавета з Давыдаўскага сельсавета Даманавіцкага раёна перададзена вёска Жэрдзь. 30 снежня 1956 года Шацілкі атрымалі статус пасёлка гарадскога тыпу. 10 сакавіка 1960 года сельсавет скасаваны, яго тэрыторыя перададзена ў склад Чыркавіцкага сельсавета (5 населеных пунктаў: вёскі Асопнае, Жэрдзь, Медзведаў, Печышчы і пасёлак чыгуначнай станцыі Жэрдзь) і ў адміністрацыйнае падпарадкаванне Шацілкаўскага пассавета (2 населеныя пункты: Якімава Слабада і пасёлак чыгуначнай станцыі Шацілкі).

На момант скасавання ў склад сельсавета ўваходзілі 7 населеных пунктаў.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Парыцкага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1960 годзе
Грасета

**Грасета** () — горад у італьянскім рэгіёне Таскана, на поўдзень ад Сіены, за 14 км ад берага Тырэнскага мора. Адміністрацыйны цэнтр аднайменнай правінцыі і галоўны горад вобласці Марэма. Калісьці вакол мястэчка распасціраліся малярыйныя балоты і азёры, затым раўніна была асушана, але да нашых дзён захаваліся мінеральныя крыніцы, паблізу якіх цяпер размешчаны курорт Тэрмэ Сатурнія. Насельніцтва — каля 80 тыс. жыхароў.

Заступнікам горада шануецца святы Лаўрэнцій, святкаванне 10 жніўня.

Катэгорыя:Гарады Тасканы
Катэгорыя:Камуны правінцыі Грасета
Пістоя (правінцыя)

**Пістоя** () — правінцыя ў Італіі, у рэгіёне Таскана. Адміністрацыйным цэнтрам правінцыі з’яўляецца аднайменны горад. Тэрыторыя правінцыі займае плошчу 964,12 км², насельніцтва —  чалавек на 2015 год.

Правінцыя складаецца з камбінацыі роўных далін і гор. Горы Пістоі і курорты Абетонэ і Вал-дзі-Луц — папулярныя месцы сярод турыстаў-лыжнікаў. Горад Пістоя знаходзіцца прыблізна за 40 км і ад Лукі, і ад Фларэнцыі Зямля вакол гарадоў Пістоя і Пеша — папулярнае месца для вырошчвання кветак і раслін на продаж на міжнародным рынку, а горад і камуна Куарата вядомыя вытворчасцю драўлянай мэблі.

Катэгорыя:Правінцыі Тасканы
Павія (правінцыя)

**Павія** (, ) — правінцыя ў Італіі, у рэгіёне Ламбардыя. Мяжуе на поўначы з правінцыямі Мілан і Лодзі, на паўднёвым усходзе — з рэгіёнам Эмілія-Раманья, на паўднёвым захадзе — з рэгіёнам П’емонт. Праз правінцыю працякаюць рэкі Тычына і По, якія зліваюцца за 4 км ад сталіцы правінцыі Павіі. Рака По суднаходная да вусця Тычына. У правінцыі налічваецца 190 камун.

Катэгорыя:Правінцыі Ламбардыі
Варэзэ (правінцыя)

**Варэзэ** (, ) — правінцыя ў Італіі, у вобласці Ламбардыя. Сталіца — горад Варэзэ. На поўначы і на ўсходзе мяжуе са Швейцарыяй (кантон Тычына), на ўсходзе з правінцыяй Кома, на поўдні з правінцыяй Монца-э-Брыянца і з правінцыяй Мілан, на захадзе з вобласцю П’емонт (Навара, Вербана-Куз’ё-Асола).

Катэгорыя:Правінцыі Ламбардыі
Варэзэ

**Варэзэ** — горад у італьянскай вобласці Ламбардыя, адміністрацыйны цэнтр аднайменнай правінцыі. Размешчаны на самай поўначы Італіі, на паўночны захад ад Мілана, каля швейцарскай мяжы, за некалькі кіламетраў ад возера Варэзэ.

Заступнікам горада шануецца святы Віктар Маўр, святкаванне 8 мая. Прадпрыемствы горада спецыялізуюцца на вытворчасці абутку. Інсубрыйскі ўніверсітэт. Развіты турызм.

Катэгорыя:Гарады Ламбардыі
Катэгорыя:Камуны правінцыі Варэзэ