open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Генадзь Іванавіч Забара

**Генадзь Іванавіч Забара** () — беларускі кларнетыст, педагог, заслужаны артыст Беларусі.

## Біяграфія 
У 1970 годзе закончыў Мінскае музычнае вучылішча імя Глінкі і да 1980 года працаваў у ім выкладчыкам. У 1975 годзе закончыў Музычна-педагагічны інстытут імя Гнесіных у Маскве. З гэтага ж года — саліст Дзяржаўнага акадэмічнага сімфанічнага аркестра Беларусі, з 1986 года — саліст-інструменталіст і з 1994 года — артыст-саліст, вядучы майстар сцэны канцэртна-гастрольнага аддзела Беларускай філармоніі. Адначасова выкладае ў Беларускай акадэміі музыкі.

## Творчасць 
Выканаў у сольных канцэртах беларускую анталогію камернай музыкі для кларнета з твораў класікі і сучасных кампазітараў, у тым ліку.

## Узнагароды 
Лаўрэат конкурсаў: Усесаюзнага маладых выканаўцаў (1979) і Міжнароднага «Пражская вясна»(1981).

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Культура Беларусі : энцыклапедыя : [у 6 т.]. — Мінск, 2012. — Т. 3. — С. 684.
* Новыя кнігі : па старонках беларускага друку : штомесячны бібліяграфічны бюлетэнь / Нацыянальная бібліятэка Беларусі. — 2011. — № 8. — С. 23 дадатка «Беларускі каляндар, 2012 год».
* Регионы Беларуси : энциклопедия : в 7 т. — Минск, 2020. — Т. 6, кн. 1 : Могилевская область. — С. 275—276.
* Забара Генадзь Іванавіч // Беларуская энцыклапедыя : у 18 т. / рэдактар Г. П. Пашкоў. — Мінск, 1998. — Т.6. — С. 486.
* Забара Геннадий Иванович // Республика Беларусь : энциклопедия : в 6 т. / редактор Г. П. Пашков. — Минск, 2006. — Т.3. — С. 578.
* Ляшчэвіч, Л. І будзе новы дзень… / Л. Ляшчэвіч // ЛіМ. — 1991. — 4 кастрычніка. — С. 10.
Уэйн (акруга)

У Злучаных Штатах Амерыкі налічваецца 16 акруг з назвай **Уэйн** ():
* **Уэйн** — акруга ў штаце Аява
* **Уэйн** — акруга ў штаце Джорджыя
* **Уэйн** — акруга ў штаце Заходняя Віргінія
* **Уэйн** — акруга ў штаце Ілінойс
* **Уэйн** — акруга ў штаце Індыяна
* **Уэйн** — акруга ў штаце Кентукі
* **Уэйн** — акруга ў штаце Мічыган
* **Уэйн** — акруга ў штаце Місісіпі
* **Уэйн** — акруга ў штаце Місуры
* **Уэйн** — акруга ў штаце Небраска
* **Уэйн** — акруга ў штаце Нью-Ёрк
* **Уэйн** — акруга ў штаце Агая
* **Уэйн** — акруга ў штаце Пенсільванія
* **Уэйн** — акруга ў штаце Паўночная Караліна
* **Уэйн** — акруга ў штаце Тэнесі
* **Уэйн** — акруга ў штаце Юта
Івашкоў

**Івашкоў** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Аляксандр Уладзіміравіч Івашкоў (нар. 1951) — беларускі архітэктар.
* Леанід Пятровіч Івашкоў (1939—2012) — беларускі спявак (лірычны тэнар), музыказнавец.
Уладзімір Уладзіміравіч Будкевіч

**Уладзімір Уладзіміравіч Будкевіч** (нар. , Магілёў) — беларускі музыкант (фагот), педагог. Прафесар (1993), Заслужаны артыст Рэспублікі Беларусь (1980).

## Біяграфія 
Скончыў Магілёўскае музычнае вучылішча (клас Т. С. Варашэнь). У 1967 годзе па конкурсе быў залічаны ў аркестр ДАВТ оперы і балета ў групу фаготаў.

1978—1986 — канцэртмайстар групы фаготаў ДАВТ.

1973—1986 — па сумяшчальніцтве працаваў на кафедры духавых інструментаў Белдзяржкансерваторыі.

У 1986 годзе прыняты па конкурсе на пастаянную работу ў Белдзяржкансерваторыю выкладчыкам па класе фагота.

З’яўляўся дэканам аркестравага факультэта акадэміі музыкі РБ. За перыяд працы падрыхтаваў 35 выканаўцаў па спецыяльнасці «фагот», якія працуюць у творчых калектывах Рэспублікі Беларусь, а таксама ў краінах далёкага і блізкага замежжа. 18 выпускнікоў станавіліся лаўрэатамі розных конкурсаў. Найбольш яркія выхаванцы: А. Фромаў, А. Дамброўскі, А. Батальёнак, А. Мурзіч, А. Халомкін, П. Лук’янёнак, Л. Калеснеў, С. Рамановіч, А. Атрашкевіч.

Падрыхтаваў чатыры асістэнта-стажора, пяць магістрантаў.

## Творчасць 
Супрацоўнічаў з ансамблем «Актэт драўляных духавых інструментаў» (мастацкі кіраўнік Б.Нічкоў). Гастраляваў па Расіі, Італіі, Францыі, Польшчы, Германіі, Украіне, ЗША, Літве.

Неаднаразова ўдзельнічаў у рабоце журы міжнародных і нацыянальных конкурсаў.

На працягу многіх гадоў супрацоўнічае з беларускімі кампазітарамі — В. Солтанам, К. Літвінам, Л. Мурашкай, В. Даўгалёвым. Падчас плённага супрацоўніцтва з’явілася шмат твораў для фагота.

## Узнагароды 
Узнагароджаны граматамі Міністэрства культуры Рэспублікі Беларусь, Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь, Ганаровай граматай Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь, медалём імя Францыска Скарыны (2007), Ганаровым знакам акадэміі музыкі (2022).
 

## Літаратура 
* Беларуская энцыклапедыя : у 18 т. — Мінск, 1996. — Т. 3. — С. 315.
* Культура Беларусі : энцыклапедыя : [у 6 т.]. — Мінск, 2011. — Т. 2. — С. 104.
* Регионы Беларуси : энциклопедия : в 7 т. — Минск, 2020. — Т. 6, кн. 1 : Могилевская область. — С. 105.
* Республика Беларусь : энциклопедия : [в 7 т.]. — Минск, 2006. — Т. 2. — С. 546.
* Энцыклапедыя літаратуры і мастацтва Беларусі : у 5 т. — Мінск, 1984. — Т. 1. — С. 506.

## Спасылкі 
* БУДКЕВІЧ УЛАДЗІМІР УЛАДЗІМІРАВІЧ 

Катэгорыя:Дэканы Беларускай дзяржаўнай акадэміі музыкі
Катэгорыя:Музычныя педагогі Беларусі
Катэгорыя:Музычныя педагогі СССР
Катэгорыя:Фагатысты Беларусі
Катэгорыя:Фагатысты СССР
Леанід Пятровіч Івашкоў

**Леанід Пятровіч Івашкоў** (, в. Шылавічы, Чачэрскі раён, Гомельская вобласць — ) — беларускі спявак (лірычны тэнар), музыказнавец. Кандыдат мастацтвазаўства (1989), прафесар (1992).

## Біяграфія 
Скончыў Гомельскае музычнае вучылішча (спецыяльнасць «Харавое дырыжыраванне», 1960), Беларускую дзяржаўную кансерваторыю (вакальнае аддзяленне, 1965), Дзяржаўны музычна-педагагічны інстытут імя Гнесіных (аспірантура).
    
Працаваў у Дзяржаўным акадэмічным Вялікім тэатры оперы і балета БССР (1970—1985), Беларускай дзяржаўнай акадэміі музыкі (1970—2012, кафедра спеваў, загадчык кафедры).

Навуковыя інтарэсы: гісторыя музычнай культуры, вакальнага мастацтва Беларусі; вакальная педагогіка.

Памёр 10 снежня 2012 года, пахаваны на Паўночных могілках, г. Мінск.

## Узнагароды 
Званне «Заслужаны артыст Рэспублікі Беларусь» (1995).

## Бібліяграфія 
* Становление и развитие профессионального вокального искусства Белоруссии (дореволюционный и довоенный периоды) : диссертация … кандидата искусствоведения : 17.00.02 : защищена 20.04.1989 : утверждена 28.03.1990 / Ивашков Леонид Петрович. — Москва, 1988.
   

## Літаратура 
* Івашкоў Леанід Пятровіч // Беларуская энцыклапедыя : у 18 т. — Мінск, 1998. — Т. 7. — С. 158.
* Ивашков Леонид Петрович // Республика Беларусь : энциклопедия : [в 7 т.]. — Минск, 2006. — Т. 3. — С. 703.
* Ивашков Леонид Петрович // Регионы Беларуси : энциклопедия : в 7 т. — Минск, 2012. — Т. 3 : Гомельская область : в 2 кн., кн. 1. — С. 289—290.
* Наследие Леонида Петровича Ивашкова / Клиндухов В. И. // Весці Беларускай дзяржаўнай акадэміі музыкі. — 2015. ― № 26. ― С. 187―190.
Прэзідэнцкія выбары ў Расіі (2024)

**Вы́бары Прэзідэ́нта Расі́і**  прайшлі 17 сакавіка 2024 года. Прэзідэнт абіраецца тэрмінам на 6 гадоў, Уладзімір Пуцін захаваў пасаду.

## Палітычны кантэкст 
«Праблема 2024» была звязаная з магчымым пераходам улады ў Расіі пасля заканчэння прэзідэнцкіх паўнамоцтваў Уладзіміра Пуціна. Паводле Кацярыны Шульман ішоў шырокі пошук элітарнага пакту. Старшыня Канстытуцыйнага Суда Расіі Валерый Зоркін прапанаваў змяніць Канстытуцыю, Старшыня Дзяржаўнай Думы Вячаслаў Валодзін прапанаваў пашырыць паўнамоцтвы парламента. Падчас падрыхтоўкі да галасавання па папраўках Пуцін дапусціў свой удзел у выбарах 2024 года. «Праблема 2024» была вырашана.

Да гэтага калі Канстытуцыйны Суд, які ў 1998 годзе забараніў Барысу Ельцыну ісці на трэці прэзідэнцкі тэрмін у падобнай сітуацыі, на гэты раз прыняў супрацьлеглае рашэнне.

## Галасаванне 
Галасаванне адбывалася з 15 да 17 сакавіка 2024 года, папярэдне было арганізавана датэрміновае галасаванне.

## Кандыдаты 
Палітычныя партыі, прадстаўленыя ў Дзярждуме ці заканадаўчых органах не менш як траціны суб’ектаў федэрацыі, могуць вылучаць кандыдатаў без збору подпісаў. Такімі партыямі з’яўляюцца «Адзіная Расія», КПРФ, «Справядлівая Расія» і «Новыя людзі». Было зарэгістравана 4 кандыдаты, у тым ліку Уладзімір Пуцін, як самавылучэнец.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Выбары ў Расіі
Катэгорыя:Выбары 2024 года
Катэгорыя:2024 год у Расіі
Катэгорыя:Сакавік 2024 года
Катэгорыя:Падзеі 17 сакавіка
Эркен-Шахар

**Эркен-Шахар** — пасёлак сельскага тыпу ў Карачаева-Чаркесіі (да 1992 года — пасёлак гарадскога тыпу). Адміністрацыйны цэнтр Нагайскага раёна і Эркен-Шахарскага сельскага паселішча. Размешчаны ва ўсходняй частцы Нагайскага раёна, на левым беразе ракі Кубань, крыху вышэй упадзення ў яе ракі Малы Зелянчук. Знаходзіцца за 18—20 км на паўночны захад ад Чаркеска і за 31 км на поўдзень ад горада Нявіннамыск (адлегласць па дарозе). У пасёлку размешчана аднайменная чыгуначная станцыя, якая знаходзіцца на лініі Нявіннамыская — Джэгута.

Катэгорыя:Населеныя пункты Карачаева-Чаркесіі
Хабез

**Хабе́з** () — аул у Карачаева-Чаркескай Рэспубліцы. Адміністрацыйны цэнтр Хабезскага муніцыпальнага раёна.

Утварае муніцыпальнае ўтварэнне «Хабезскае сельскае паселішча», як адзіны населены пункт у яго складзе. Размешчаны ў цэнтральнай частцы Хабезскага раёна, на левым беразе ракі Малы Зелянчук. Знаходзіцца за 33 км на паўднёвы захад ад горада Чаркеск (па дарозе), на трасе Р265 Чаркеск — Архыз.

Плошча тэрыторыі сельскага паселішча — 65,37 км².
Клімат умераны. Сярэдняя гадавая тэмпература паветра складае +9 °C. Найбольш халодны месяц — студзень (сярэднямесячная тэмпература — 4 °C), а найбольш цёплы — ліпень (+ 22 °C).

Катэгорыя:Населеныя пункты Карачаева-Чаркесіі
Інжыч-Чукун

**Інжыч-Чукун** () — аул у Карачаева-Чаркескай Рэспубліцы. Адміністрацыйны цэнтр Абазінскага раёна.

Утварае муніцыпальнае ўтварэнне «Інжыч-Чукунскае сельскае паселішча», як адзіны населены пункт у яго складзе. Аул размешчаны на правым беразе ракі Малы Зелянчук, у заходняй частцы Абазінскага раёна. Знаходзіцца за 37 км на паўднёвы захад ад горада Чаркеск, насупраць раённага цэнтра Хабезскага раёна — аула Хабез.

Плошча тэрыторыі сельскага паселішча складае — 61,15 км².
## Насельніцтва 
Катэгорыя:Населеныя пункты Карачаева-Чаркесіі
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1861 годзе
Нацыянальная гвардыя Вялікага Княства Літоўскага

**Нацыянальная гвардыя Вялікага Княства Літоўскага** — пешая армейска-міліцэйская адзінка, створаная загадам Камісіі Часовага ўрада Вялікага Княства Літоўскага ад 12 кастрычніка 1812 года.

## Гісторыя 
Створана для падтрымання парадку ў гарадах і мястэчках, аховы дзяржаўнай і асабістай маёмасці, скарбу дэпартаментаў і дыстрыктаў, а таксама стратэгічных аб’ектаў (складоў і мастоў).

Рэкруты набіраліся з гараджан мужчынскага полу, што валодалі нерухомасцю і запісаныя ў гарадскую кнігу, ва ўзросце ад 18 да 50 гадоў, якія не ўступілі ў літоўскія пяхотныя або кавалерыйскія палкі. Служба была абавязковай. Частка гвардзейцаў атрымлівала абмундзіраванне і рыштунак за кошт горада, астатнія — за ўласны кошт, узбраенне паступала часткова з французскіх арсеналаў, часткова было трафейным. Гвардзейцы жылі ў сябе дома, але ў названыя ім дні выходзілі на патруляванне тэрыторыі, а ў нядзелю збіраліся дзеля ваеннага навучання, якое праводзілі афіцэры арміі Княства Варшаўскага.

Падраздзяленні нацыянальнай гвардыі, згодна з загадам, былі створаны ў Вільні, Вількаміры, Ашмянах, Троках, Мерачы, Свянцянах, Відзах, Панявежы, Біржах, Шаўлях, Цельшах, Кейданах, Горадні, Ваўкавыску, Лідзе, Слоніме, Кобрыне, Пружанах, Каменцы, Слуцку, Мінску, Нясвіжы, Барысаве, Бабруйску, Вілейцы, Дзісне, Ігумене, Мазыры, Рэчыцы, Саколцы, Бельску, Драгічыне.

Стварэнне нацыянальнай гвардыі сустрэла вялікія цяжкасці з-за недахопу зброі. Так, газета «Літоўскі кур’ер», у адным са сваіх нумароў заявіла, што ў Вільні сабрана ўжо 1220 гвардзейцаў, але колькасць салдат і афіцэраў, якія маглі весці бой, не перавышала 826 чалавек. У Гародні нацыянальная гвардыя налічвала 236 чалавек (2 роты) на чале з капітанам Шастакоўскім. Яе ўзброілі трафейнымі расійскімі стрэльбамі. У Слоніме — 54 чалавекі. У Мінску стварыць гвардыю практычна не ўдалося.

Удзелу ў баявых дзеяннях гвардзейцы не прымалі, за выключэннем віленскіх, якія баранілі 10-12 снежня свой горад ад расійскіх войск.

Звестак пра далейшы лёс нацгвардзейцаў, пасля адыходу  з тэрыторыі Княства, няма. Хутчэй за ўсё ніхто з іх не далучыўся да арміі Напалеона і гвардзейцы проста разышліся па дамах.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Andrzej Tomaszewicz. Wojsko Wielkiego Ksiestwa Litewskiego w roku 1812 // Nasz Czas. — 2006. — № 18.
* Historia 17 pulku ulanow na tle wojsk litewskich 1812—1814 / Jozef Tyszkiewicz w opracowaniu Dariusza Nawrota i Andrzeja Nieuwaznego.- Gdynia: Wydawnictwo «Armagedon Books», 2004.
* Nawrot D. Litwa I Napoleon w 1812 roku. Katowice, 2008.
* Акты Виленской археографической комиссии. Т. XXXVII. — Вильно, 1912.
* Вильна в 1812 году. В память столетней годовщины Отечественной войны. Составил Ф. А. Кудринский. С факсимиле Императора Александра I, Наполеона и некоторых русских генералов. — Вильна: Издание Управления Виленскаго Учебнаго Округа Типография А. Г. Сыркина, 1912.
* Заходні рэгіён Беларусі ў часы напалеонаўскіх войнаў. 1805—1815 гады. / В. Швед, С. Данскіх. — Гр.: ГрДУ імя Янкі Купалы, 2006.
* Часовая мінская газета. 1812 год. — Мн.: Выд. В. Хурсік, 2008.

Катэгорыя:З’явіліся ў 1812 годзе
Катэгорыя:1812 год у Беларусі
Катэгорыя:Літоўскае войска ў вайне 1812 года
Каўказскі (Карачаева-Чаркесія)

**Каўказскі** — пасёлак у Карачаева-Чаркесіі, Расія, адміністрацыйны цэнтр Прыкубанскага раёна і Каўказскага сельскага паселішча, у якое акрамя пасёлка Каўказскі ўваходзіць таксама пасёлак Красівы. Пасёлак размешчаны за 12 км на ўсход ад ускраіны Чаркеска на аўтадарозе А165 Лермантаў — Чаркеск, на поўнач ад Кубанскага вадасховішча. Насельніцтва — 3053 чалавекі (2021).

Катэгорыя:Населеныя пункты Карачаева-Чаркесіі
Зелянчукская

**Зелянчукская** — станіца, адміністрацыйны цэнтр Зелянчукскага раёна Карачаева-Чаркесіі (Расія). Цэнтр Зелянчуцкага сельскага паселішча. Станіца Зелянчукская размешчана ля месца ўпадзення ў Вялікі Зелянчук ракі Хуса-Карданікская, прыблізна за 60 км на паўднёвы захад ад Чаркеска. За 9 км на захад ад знаходзіцца станіца Старажавая, за 6 км на ўсход ад — Карданікская (адлегласці па дарогах).

Катэгорыя:Населеныя пункты Карачаева-Чаркесіі
Праградная (станіца)

**Праградная** — станіца ва Урупскім раёне Карачаева-Чаркескай Рэспублікі. Адміністрацыйны цэнтр Урупскага раёна і Праградненскага сельскага паселішча. Станіца размешчана на рацэ Уруп. Насельніцтва — 7553 чалавекі (2021).

Катэгорыя:Населеныя пункты Карачаева-Чаркесіі
Плутоній-244

**Плутоній-244** () — радыеактыўны нуклід хімічнага элемента плутонію з атамным нумарам 94 і масавым лікам 244. 
Перыяд паўраспаду 80 мільёнаў гадоў, што даўжэй, чым любы з іншых ізатопаў плутонію і адзин з даўжэйшых сярод актынідаў (за выключэннем трох распаўсюджаных у прыродзе: урану-235 (704 мільёна гадоў), урану-238 (4,468 мільярда гадоў) і торыя-232 (14 мільярдаў гадоў). Нягледзячы на тое, што даследаванні супярэчаць адно аднаму, улічваючы матэматыку распаду плутонію-244, у складзе Зямлі павінна прысутнічаць надзвычай малая колькасць, што робіць плутоній верагодным, хоць і недаказаным кандыдатам у якасці самага кароткачасовага першабытнага элемента.

## Вытворчасць 
У адрозненне ад плутонію-238, плутонію-239, плутонію-240, плутонію-241 і плутонію-242, плутоній-244 не вырабляецца ў вялікай колькасці ў ядзерным паліўным цыкле, таму што пры далейшым захопе нейтронаў на плутонію-242 утворыцца плутоній-243, які мае кароткі перыяд паўраспаду (5 гадзін) і хуткі бэта-распад да амерыцыя-243, перш чым мець магчымасць далейшага захопу нейтронаў (у любым асяроддзі, акрамя вельмі высокага патоку нейтронаў). Сусветны запас 244Pu складае прыкладна 20 грамаў. Плутоній-244 таксама з'яўляецца нязначным кампанентам тэрмаядзерных ападкаў.

Катэгорыя:Ізатопы плутонію
Правакубанскі

**Правакубанскі** — пасёлак гарадскога тыпу ў Карачаеўскім раёне Карачаева-Чаркесіі (Расія).

Утварае муніцыпальнае ўтварэнне Правакубанскае гарадское паселішча як адзіны населены пункт у яго складзе. Пасёлак Правакубанскі размешчаны на шырокай прыўзнятай тэрасе правага берага Кубані, за 34 км ад Чаркеска, адміністрацыйнага цэнтра рэспублікі, і за 17 км ад Карачаеўска, адміністрацыйнага цэнтра Карачаеўскага раёна, адлегласць да найбліжэйшай чыгуначнай станцыі Джэгута ў горадзе Усць-Джэгута складае 24 км.

Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Карачаева-Чаркесіі
Арджанікідзэўскі

**Арджанікідзэўскі** — пасёлак гарадскога тыпу ў Карачаева-Чаркескай Рэспубліцы. Уваходзіць у склад муніцыпальнага ўтварэння «Карачаеўская гарадская акруга». Пасёлак размешчаны на левым беразе ракі Кубань, за 8 км (па дарозе) на поўнач ад цэнтра горада Карачаеўска і за 42 км на поўдзень ад горада Чаркеск. Адлегласць да найбліжэйшай чыгуначнай станцыі (станцыя Джэгута, горад Усць-Джэгута) — 31 км. Праз пгт Арджанікідзэўскі з поўначы на поўдзень праходзіць Ваенна-Сухумская дарога. Статус пасёлка гарадскога тыпу з 1938 года.

Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Карачаева-Чаркесіі
Аер (значэнні)

**Аер** — шматзначны тэрмін.

*  — род шматгадовых травяністых раслін
* Аер — шаўковае, часта багата вышытае накрыццё дыскасу і паціру падчас літургіі візантыйскага абраду
* Элізабет Аер (1897—1987) — архітэктар
Хабезскі раён

**Хабезскі раён** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка і муніцыпальнае ўтварэнне (муніцыпальны раён) у складзе Карачаева-Чаркескай Рэспублікі Расійскай Федэрацыі. Адміністрацыйны цэнтр — аул Хабез.

## Геаграфія 
Хабезскі раён размешчаны ў заходняй частцы рэспублікі і мяжуе з землямі: Адыгэ-Хабльскага і Нагайскага раёнаў на поўначы, з Абазінскім і Прыкубанскім раёнамі на ўсходзе, з Усць-Джэгуцінскім раёнам на паўднёвым усходзе, з Зелянчукскім раёнам на поўдні і паўднёвым захадзе, а таксама з Атрадненскім раёнам Краснадарскага края на захадзе.

Паводле занальнага раянавання тэрыторыя раёна з поўначы на поўдзень дзеліцца на 2 зоны — перадгорную і горную. Вышыні на тэрыторыі раёна вагаюцца ад 500 да амаль 1600 метраў над узроўнем мора.

Гідраграфічная сетка ў раёне прадстаўлена ў асноўным падбасейнамі рэк Вялікі Зелянчук і Малы Зелянчук, якія маюць мноства прытокаў на тэрыторыі раёна.

Агульная плошча тэрыторыі раёна — 528,53 км² (з 2013 года).

Катэгорыя:Раёны Карачаева-Чаркесіі
Сылва (Пермскі край)

**Сылва** () — пасёлак у Пермскім краі Расіі.

## Геаграфія 
Размешчаны за 30 км на ўсход ад горада Пермі. Пасёлак знаходзіцца на паўвостраве, які з трох бакоў абмываецца залівам Камскага вадасховішча ў вусцевай частцы Сылвы.

Праз пасёлак праходзіць чыгуначная лінія Перм — Чусавой, у пасёлку знаходзяцца прыпыначныя пункты 48 км, Сылва, Кулікоўка, 54 км. Маецца чыгуначны мост цераз Сылвенскі заліў.

## Гісторыя 
Пасёлак узнік пры станцыі Сылва, пабудаванай у 1879 годзе пры будаўніцтве Горназаводскай чыгункі. Назва пасёлку дадзена па рацэ Сылве (ад  — «талая» і *ва* — «вада»).

З 1940 года да 2005 года — пасёлак гарадскога тыпу (рабочы пасёлак) Пермскага раёна.

У 2004—2022 гадах пасёлак быў адміністрацыйным цэнтрам Сылвенскага сельскага паселішча.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Населеныя пункты Пермскага края
Сылва

**Сылва** — тапонім у Расіі.

* Сылва — пасёлак у Пермскім краі.
* Сылва — рака ў Свярдлоўскай вобласці і Пермскім краі.
Аер (царкоўнае начынне)

, XIX стагоддзе, Кірыла-Белазерскі манастыр]]
]]
**Аер, Ваздух, Воздух** — шаўковае, часта багата вышытае накрыццё дыскасу і паціру падчас літургіі візантыйскага абраду.

Пакрыванне адбываецца паслядоўна спачатку малымі пакроўцамі, кожны посуд паасобку, а затым абодва разам пакрываюцца агульным вялікім покрывам. Меншыя па памеры пакровы называюцца *пакроўцамі*, большы — *ваздухам*.

Паходжанне ваздухаў старажытнае. Раней за ўсё ўвайшлі ва ўжыванне малыя пакроўцы, якія выконвалі практычную задачу — засцярогу  у сасудах ад мух, пылу, чаго асабліва шмат у гарачых краінах Блізкага Усходу. Вялікі пакроў быў уведзены ў царкоўнае ўжыванне пазней, у V стагоддзі, ужо пераважна з сімвалічных меркаванняў.

### Сімвалічная інтэрпрэтацыя 
Псеўда-Герман Канстанцінопальскі ў канцы VIII стагоддзя параўнаў ваздух з каменем, які Іосіф Арымафейскі прываліў да труны Хрыстовай, высечанай у скале; таксама параўнаў з заслонай нябеснага храма, апісанага ў 10-й главе Паслання да яўрэяў. Паводле свяціцеля  ваздух з’яўляецца сімвалам нябеснай цвердзі, а таксама Плашчаніцы Збавіцеля; адсюль ваздух разумеюць як напамін пра Мукі Хрыстовыя. Традыцыйна абрад патрасання святарамі аерам падчас вымаўлення Сімвала веры сімвалічна тлумачаць як указанне на ласку Святога Духа.

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* Покровцы (материалы сайта Архиерейского подворья Управляющего Самарской епархией)

Катэгорыя:Праваслаўнае набажэнства
Катэгорыя:Царкоўнае начынне
Абазінскі раён

**Абазінскі раён** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка і муніцыпальнае ўтварэнне (муніцыпальны раён) у складзе Карачаева-Чаркескай Рэспублікі Расійскай Федэрацыі. Адміністрацыйны цэнтр — аул Інжыч-Чукун.

## Геаграфія 
Абазінскі раён размешчаны ў цэнтральнай частцы Карачаева-Чаркескай Рэспублікі. Плошча тэрыторыі раёна — 300,19 км².

Мяжуе з Хабезскім раёнам на захадзе, Адыгэ-Хабльскім раёнам на поўначы, Чаркескай гарадской акругай і Усць-Джэгуцінскім раёнам на ўсходзе. На поўначы ў раён укліньваецца і дзеліць яго на дзве часткі Дружбінскае сельскае паселішча Прыкубанскага раёна, адлучаючы ад астатняй часткі раёна Псыжскае сельскае паселішча.

На ўсходзе раён абмежаваны ракой Кубань, на захадзе яе левым прытокам — ракой Малы Зелянчук. Іншыя значныя рэкі раёна — Эльбурган, Вялікі Эльбруган, Хатапацікор, Кара-Пага і Чыбіш.

Катэгорыя:Раёны Карачаева-Чаркесіі
Адыгэ-Хабльскі раён

**Адыгэ-Хабльскі раён** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка і муніцыпальнае ўтварэнне (муніцыпальны раён) у складзе Карачаева-Чаркескай Рэспублікі Расійскай Федэрацыі.

Адміністрацыйны цэнтр — аул Адыгэ-Хабль.

## Геаграфія 
Адыгэ-Хабльскі раён размешчаны ў паўночна-заходняй частцы рэспублікі і мяжуе з землямі Хабезскага і Абазінскага раёнаў на поўдні, з Атрадненскім раёнам Краснадарскага края на захадзе, з Качубееўскім раёнам Стаўрапольскага края на поўначы, з Прыкубанскім раёнам на ўсходзе, а таксама з Нагайскім раёнам, які дзеліць тэрыторыю Адыгэ-Хабльскага раёна на дзве няроўныя часткі.

Паводле занальнага раянавання тэрыторыя раёна з поўначы на поўдзень дзеліцца на 2 зоны — раўнінную і перадгорную, раўніны прыкметна пераважаюць. Сярэднія вышыні на тэрыторыі раёна вагаюцца ад 400 да 700 метраў над узроўнем мора.

Гідраграфічная сетка на тэрыторыі раёна прадстаўлена ў асноўным рэкамі. Найбольш буйныя — Кубань, Вялікі Зелянчук, Малы Зелянчук, Вялікі Шчаблонак і Малы Шчаблонак.

Агульная плошча тэрыторыі раёна — 323,37 км² (з 2008 года).

Катэгорыя:Раёны Карачаева-Чаркесіі
Элізабет Аер

**Элізабет Аер** (; 13 кастрычніка 1897 — 4 жніўня 1987) — адна з найвялікшых архітэктараў Сіэтла, якая аддала прафесійнай працы больш за 50 гадоў. Яна была першай жанчынай, якая скончыла прафесійную праграму навучання па архітэктуры ў Вашынгтонскім універсітэце, і першай жанчынай, якая была зарэгістраваная як архітэктар у штаце Вашынгтон.

## Жыццё і кар’ера 
Элізабет Аер нарадзілася ў 1897 годзе ў Алімпіі, Вашынгтон. У 1916 годзе яна паступіла ў Вашынгтонскі ўніверсітэт, дзе ў 1921 годзе скончыла бакалаўрскі курс па архітэктуры. У 1919 годзе, яшчэ будучы студэнткай, пачала працаваць у . У наступным годзе яна пачала доўгатэрміновае супрацоўніцтва з архітэктарам з Сіэтла Эдвінам Айві. У 1922—1923 гадах працавала ў Нью-Ёрку, але праз год зноў вярнулася да супрацоўніцтва з Айві ў Сіэтле.

У канцы 1920-х гадоў Элізабет Аер ужо была вядомая як «калега» Айві. На працягу 1920-30-х гадоў яна адыгрывала ключавую ролю ў распрацоўцы і ўвасабленні ў жыццё прыватных маёнткаў Айві. Прыкладна ў 1930 годзе Аер зарэгістравалася як архітэктар у штаце Вашынгтон.

У 1940 годзе Эдвін Айві загінуў у аўтакатастрофе. Элізабет Аер узяла кіраванне фірмай на сябе і яшчэ з адным работнікам, Раландам Лемпінгам працягнула працаваць. У 1942 годзе яны часова спынілі працу з-за Другой сусветнай вайны, на працягу якой Аер працавала ў інжынерным корпусе ЗША. Пасля 1945 года яна аднавіла архітэктурную практыку. У 1950 годзе назва фірмы была зменена на «Аер & Лемпінг».

Элізабет Аер выйшла на пенсію ў 1970 годзе пасля 50-ці гадоў прафесійнай кар’еры. Яна пераехала ў Лэйсі, Вашынгтон, дзе дапамагала камісіі па планаванні да 1980 года. Элізабет Аер памерла ў Лэйсі ў 1987 годзе.

## Літаратура 
* Roberts, S. Sian, and Shaughnessy, Mary, "Elizabeth Ayer, " in «Shaping Seattle Architecture: A Historical Guide to the Architects» (ed. Jeffrey Karl Ochsner), University of Washington Press, Seattle and London 1994, pages 210—215.

## Спасылкі 
* Ayer, Elizabeth (1897—1987), Architect — HistoryLink.org
* PCAD — Elizabeth Ayer

Катэгорыя:Архітэктары ЗША
Катэгорыя:Архітэктары Сіэтла
Каштанавыя глебы

**Каштанавыя глебы** — тып глеб сухіх стэпаў, што ўтвараюцца ва ўмовах кантынентальнага засушлівага клімату з раслінным покрывам з кавылю, тыпчаку, розных відаў палыну. Пашыраныя ў Паўночнай і Паўднёвай Амерыцы, на поўдні Еўразіі.

## Уласцівасці 
Гумусавы гарызонт 20-25 см.

Характарызуюцца непрамыўным тыпам воднага рэжыму, саланцаватасцю, нізкімі порыстасцю і водапранікальнасцю, насычанасцю кальцыем (да 80 %), нейтральнай ці слабашчолачнай рэакцыяй.

Выкарыстоўваюцца пад пасевы збожжавых, алейных і кармавых культур, пашы і сенажаці.

## Класіфікацыя 
Асноўныя падтыпы:
* цёмна-каштанавыя
* каштанавыя
* светла-каштанавыя

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Глебы
Урупскі раён

**Урупскі раён** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка і муніцыпальнае ўтварэнне (муніцыпальны раён) у складзе Карачаева-Чаркескай Рэспублікі Расійскай Федэрацыі. Адміністрацыйны цэнтр — станіца Праградная.

## Геаграфія 
Урупскі раён размешчаны ў паўднёва-заходняй частцы рэспублікі. Агульная плошча тэрыторыі раёна — 2782 км².

Мяжуе з землямі Зелянчукскага раёна на ўсходзе, а таксама з раёнамі Краснадарскага края: Мастоўскім на захадзе, Лабінскім і Атрадненскім на поўначы. На поўдні мяжуе з часткова прызнанай Рэспублікай Абхазія.

Тэрыторыя раёна размешчана ў горнай частцы рэспублікі. У наяўнасці вялікія ваганні вышынь паміж хрыбтамі і рачнымі далінамі. Клімат раёна абумоўлены уплывам гор, з тыпова горным тэмпературным рэжымам (халаднаватае лета, параўнальна цёплая зіма). Раён знаходзіцца ў горнай сельскагаспадарчай зоне.

Катэгорыя:Раёны Карачаева-Чаркесіі
Усць-Джэгуцінскі раён

**Усць-Джэгуцінскі раён** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка і муніцыпальнае ўтварэнне (муніцыпальны раён) у складзе Карачаева-Чаркескай Рэспублікі Расійскай Федэрацыі. Адміністрацыйны цэнтр — горад Усць-Джэгута. Плошча раёна — 890,15 км² (з 2013 года).

## Гісторыя 
Усць-Джэгуцінскі раён быў утвораны Пастановай УЦВК ад 23 студзеня 1935 года. 12 кастрычніка 1943 года Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР у сувязі з ліквідацыяй Карачаеўскай аўтаномнай вобласці Усць-Джэгуцінскі раён з усімі населенымі пунктамі перададзены ў склад Стаўрапольскага края.

12 студзеня 1957 года Чаркеская аўтаномная вобласць была пераўтворана ў Карачаева-Чаркескую АВ у складзе Стаўрапольскага края. Ёй былі таксама перададзены Зелянчукскі, Карачаеўскі і Усць-Джэгуцінскі раёны Стаўрапольскага края.

1 лютага 1963 года Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета РСФСР Усць-Джэгуцінскі раён скасаваны.

Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета РСФСР ад 1 лютага 1963 года ў Карачаева-Чаркескай аўтаномнай вобласці Стаўрапольскага края ўтвораны Прыкубанскі сельскі раён. З 1 лютага 1963 года цэнтр Прыкубанскага сельскага раёна — станіца Усць-Джэгуцінская. У склад Прыкубанскага сельскага раёна перададзены Джэгуцінскі і Усць-Джэгуцінскі сельскія Саветы са скасаванага Усць-Джэгуцінскага раёна.

23 сакавіка 1977 года Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета РСФСР быў утвораны Усць-Джэгуцінскі раён з цэнтрам у горадзе Усць-Джэгута.

Катэгорыя:Раёны Карачаева-Чаркесіі
Карычневыя глебы

**Карычневыя глебы** — тып глеб, што ўтвараюцца ў горных раёнах пад покрывам сухіх вечназялёных лясоў і хмызнякоў ва ўмовах папераменна-вільготнага субтрапічнага клімату. Маюць карычневую афарбоўку, якая ўнізе паступова святлее. Пашыраныя ў Паўднёвай Еўропе, Азіі, Закаўказзі, Паўночнай Афрыцы, Амерыцы.

## Уласцівасці 
Магутнасць гумусавага гарызонта 30-40 см.

Характарызуюцца непрамыўным тыпам воднага рэжыму, значным агліненнем (на 30-60 см), насычанасцю кальцыем, нейтральнай рэакцыяй.

Выкарыстоўваюцца пад пасевы збожжавых, сады.

## Класіфікацыя 
Асноўныя падтыпы:
* вышчалачаныя
* тыповыя
* карычневыя карбанатныя

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Глебы
Dead by Sunrise

**Dead by Sunrise** — сольны праект вакаліста рок-гурта Linkin Park Чэстэра Бэнінгтана, заснаваны ў 2005 годзе. У гурце таксама ўдзельнічаюць Амір Дэрак, Раян Шак, Брандан Белскі, Эліяс Андра, Энтані Валкіч. Іх дэбютны альбом *Out of Ashes* выйшаў 13 кастрычніка 2009 года. У Японіі выйшаў раней — 30 верасня таго ж года.

## Гісторыя 
Ідэяй стварэння сольнага праекта Чэстэр загарэўся ў 2006 годзе. Адпаведна, пасля выхаду 3-га студыйнага альбома Linkin Park *Minutes to Midnight* Чэстэр пачаў пошук запісвальнай кампаніі. Ён вырашыў заснаваць гурт і паклікаў свайго сябра Раяна Шака. Першапачатковая назва гурта была Snow White Tan. У інтэрв’ю Бэнінгтан сказаў, што не думаў аб назве гурта, таму што яны лічылі яе «сходам» або «вечарынкай».

10 мая 2008 года Dead By Sunrise выканалі 3 песні («Walking In Circles», «Morning After» і «My Suffering») у гонар 13-га дня нараджэння Тату-Салона Чэстара Бэнінгтана.

Нягледзячы на раннія выступленне гурта, афіцыйны дзень нараджэння гурта 9 ліпеня 2009 года. Менавіта тады кампанія «Warner Brothers» апублікавала афіцыйны прэс рэліз.

У ліпені 2008 тур Dead By Sunrise быў завершаны і праца над альбомам, які атрымаў назву *Out of Ashes*, пачалася поўным ходам. Да ўдзелу быў запрошаны прадзюсер Говард Бэнсан, вядомы па супрацоўніцтве з My Chemical Romance і Daughtry. Першым слухачом альбома стаў Майк Шынода. Ён сказаў, што Чэстэр сур’ёзна папрацаваў над вакалам, і што яму гэты альбом падабаецца. Папярэднія заказы на альбом былі адкрыты першага верасня на iTunes і MySpace. Альбом выйшаў 13 кастрычніка 2009 года. Альбом шчодра ацэнены крытыкамі і прыхільнікамі абодвух гуртоў.

## Дыскаграфія 
### Студыйныя альбомы 
### Сінглы 
## Удзельнікі 
* Чэстэр Бэнінгтан — вакал, гітара (2005—2012)
* Раян Шак — гітара, бэк-вакал (2005—2012)
* Амір Дэрак — гітара (2005—2012)
* Энтані «Марыхуана» Валкіч — клавішныя (2009—2012)
* Брэндон Бельскі — бас-гітара (2009—2012)
* Эліяс Андра — ударныя (2009—2011)
* Фрэнк Зума — ударныя (2012)

## Спасылкі 
* Старонка На MySpace

Катэгорыя:Рок-гурты ЗША
Катэгорыя:Музычныя калектывы, якія з’явіліся ў 2005 годзе
Нагайскі раён (Карачаева-Чаркесія)

**Нагайскі раён** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка і муніцыпальнае ўтварэнне (муніцыпальны раён) у складзе Карачаева-Чаркескай Рэспублікі Расійскай Федэрацыі.

Адміністрацыйны цэнтр — пасёлак Эркен-Шахар.

## Геаграфія 
Нагайскі раён размешчаны ў паўночнай частцы Карачаева-Чаркескай Рэспублікі. Плошча тэрыторыі раёна — 209,59 км² (з 2013 года), што складае каля 1,47 % ад тэрыторыі Карачаева-Чаркесіі.

Мяжуе з Адыгэ-Хабльскім раёнам на ўсходзе і захадзе (падзяляючы яго, такім чынам, на дзве часткі), Хабезскім раёнам на поўдні, а таксама з Качубееўскім раёнам Стаўрапольскага края на поўначы.

Катэгорыя:Раёны Карачаева-Чаркесіі
Прыкубанскі раён

**Прыкубанскі раён** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка і муніцыпальнае ўтварэнне (муніцыпальны раён) у складзе Карачаева-Чаркескай Рэспублікі Расійскай Федэрацыі.

Адміністрацыйны цэнтр — пасёлак Каўказскі.

## Геаграфія 
Прыкубанскі раён размешчаны ў паўночна-ўсходняй частцы Карачаева-Чаркескай Рэспублікі. Плошча тэрыторыі раёна — 946,29 км² (з 2014 года).

Мяжуе з Усць-Джэгуцінскім раёнам на поўдні, Абазінскім і Адыгэ-Хабльскім раёнамі, а таксама Чаркескай гарадской акругай на захадзе і са Стаўрапольскім краем на поўначы і ўсходзе. Ад асноўнай часткі раёна аддзелена Дружбінскае сельскае паселішча, размешчанае за ракой Кубань.

Катэгорыя:Раёны Карачаева-Чаркесіі
Карачаеўскі раён

**Карачаеўскі раён** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка і муніцыпальнае ўтварэнне (муніцыпальны раён) у Карачаева-Чаркескай Рэспубліцы Расійскай Федэрацыі. Адміністрацыйны цэнтр — горад Карачаеўск (не ўваходзіць у склад раёна).

## Геаграфія 
Раён размешчаны ў горнай частцы рэспублікі паміж Галоўным Каўказскім і Скалістым хрыбтамі. Плошча раёна — 3917,24 км² (з 2010 года). Найвышэйшы пункт — заходняя вяршыня гары Эльбрус (5642 м), на тэрыторыі раёна таксама размешчана вяршыня Дамбай-Ульген (4046 м) — найвышэйшы пункт Заходняга Каўказа.

## Гісторыя 
У выніку скасавання Карачаеўскай аўтаномнай вобласці ў 1943 годзе, у сувязі з дэпартацыяй карачаеўцаў, два раёны ліквідаванай вобласці (Мікаянаўскі і Учкуланскі), якія прыблізна адпавядалі цяперашняму Карачаеўскаму раёну, былі перададзены ў склад Грузінскай ССР, дзе яны ўтварылі Клухарскі раён.

14 сакавіка 1955 года Указам Прэзідыума ВС СССР Клухарскі раён быў перададзены з Грузінскай ССР у склад Стаўрапольскага края.

12 студзеня 1957 года Клухарскі раён перайменаваны ў Карачаеўскі. У той жа дзень Чаркеская аўтаномная вобласць была пераўтворана ў Карачаева-Чаркескую АВ у складзе Стаўрапольскага края. Ёй былі таксама перададзены Зелянчукскі, Карачаеўскі і Усць-Джэгуцінскі раёны Стаўрапольскага края.

Катэгорыя:Раёны Карачаева-Чаркесіі
Закон Бэра

**Закон Бэ́ра** — закон, які тлумачыць адхіленне цячэння і падмыў берагоў рэк уплывам сутачнага вярчэння Зямлі.

Абгрунтаваны ў 1857 годзе К. М. Бэрам, які паказаў, што руславы паток рэк мерыдыянальнага напрамку пад уздзеяннем сілы Карыяліса адхіляецца ў Паўночным паўшар’і ўправа і падмывае правы бераг, у Паўднёвым паўшар’і — улева і падмывае левы бераг.

Французскі вучоны Ж. Бабінэ даказаў, што так адхіляюцца ўсе рэкі, незалежна ад напрамку цячэння. Сіла Карыяліса на экватары роўная нулю і павялічваецца ў напрамку да полюсаў, а сіла адхілення патоку прапарцыянальная масе вады, таму закон Бэра найбольш праяўляецца на вялікіх рэках сярэдніх шырот (Дняпро, Волга, Дунай, Парана, Уругвай і інш.).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Фізічныя законы
Катэгорыя:Геафізіка
Жак Бабінэ

**Жак Бабінэ** (; 15 вантаза II (), Люзіньян — , ) — французскі фізік, матэматык і астраном, найбольш вядомы сваім укладам у оптыку.

## Біяграфія 
Наведваў Напалеонаўскі ліцэй, і з 1811 года Політэхнічную школу, якую пакінуў у 1813 годзе, каб паступіць у Артылерыйскае вучылішча ў Мецы. З вучылішча выпушчаны артылерыйскім афіцэрам, але ў 1814 годзе назаўжды кінуў ваенную службу і неўзабаве зрабіўся прафесарам матэматыкі ў Фантэнэ-ле-Конт, затым прафесарам фізікі ў Пуацье і нарэшце, у Парыжскай калегіі св. Людовіка. У 1840 годзе быў абраны ў члены Акадэміі навук; адзін час займаўся таксама ў Астранамічным бюро геаграфічных даўгот.

Памёр у Парыжы 21 кастрычніка 1872 года.

Ён шмат зрабіў для ўдасканалення мінералагічнай і метэаралагічнай навукі і набыў вядомасць работамі ў галіне астраноміі, вучэнні аб магнетызме і тэорыі цеплыні. Вынікі яго даследаванняў і назіранняў рассеяны ў розных пачасовых выданнях і навуковых зборніках. Вялікая частка яго прац змешчана ў Compte rendu Акад. навук. Артыкулы Б., змешчаныя ў «Revue de deux Mondes», і «Journal des Débats», былі сабраны ў «Études et lectures sur les sciences d’observation» (8 т., Парыж, 1855-68 гг.). Варта таксама згадаць пра яго «Traité élémentaire de la géometrie descriptive» (Парыж, 1851).
Майк Шынода

**Майкл Кенджы «Майк» Шынода** (, ;  , Лос-Анджэлес, Каліфорнія, ЗША) — вакаліст, гітарыст, клавішнік, рэпер і адзін з заснавальнікаў рок-гурта Linkin Park, а таксама мастак, дызайнер-графік. З’яўляецца заснавальнікам сольнага праекта Fort Minor, у якім прынялі ўдзел іншыя вядомыя выканаўцы, такія як Tariq «Black Thought» Trotter з The Roots, Нью-соўл-выканаўца Джон Леджэнд і шмат іншых.

## Біяграфія 
Майкл Кенджы Шынода нарадзіўся ў Панарама-Сіці (раён Лос-Анджэлеса), вырас у прыгарадзе Лос-Анджэлеса — Агура-Хілз. Яго бацька — амерыканец японскага паходжання у трэцім пакаленні. У Майка ёсць брат Джэйсан 1979 года нараджэння.

Майк ажаніўся на дзіцячай пісьменніцы Ганне Мары Хілінджэр () 10 мая 2003 года. Цяпер у іх ёсць сын Оціс () і дзве дачкі-Джоджо і Аба. Па словах Майка, песня Where’d You Go" яго сольнага праекта Fort Minor прысвечаная яго жонцы.

## Дыскаграфія 
### Студыйныя альбомы 
#### Сольна 
* 2018 —  — міні-альбом
* 2018 — 
* 2020 — 
* 2020 — Dropped Frames, Vol. 2
* 2020 — Dropped Frames, Vol. 3
* 2021 — ZIGGURATS

#### Linkin Park 
#### Fort Minor 
### Іншыя працы 
* 1996 — «Fuse»(Сумесна з Mark Wakefield)
* 1996 — «Stick N Move»(Сумесна з Mark Wakefield)
* 2002 — «It’s Goin’ Down» (Сумесна з The X-Ecutioners і Mr. Hahn)
* 2004 — «Enjoy the Silence 04» (Афіцыйны рэмікс на песню Depeche Mode «Enjoy the Silence»)
* 2007 — «Second to None» (Сумесна з Styles of Beyond)
* 2007 — «Hey You» (Сумесна з Styles of Beyond)
* 2012 — «RAZORS.OUT» (Сумесна з Chino Moreno і Joseph Trapanese)
* 2015 — «Welcome» (Fort Minor)
* 2018 — «Waiting For Tomorrow» (Сумесна з Martin Garrix і Pierce Fulton)
* 2019 — «Fine» (для расійскага фільма «Аванпост»)
* 2020 — «Passenger» (Афіцыйны рэмікс на песню Deftones «Passenger»)

### Прадзюсаванне 
## Спасылкі 
* Афіцыйны блог

Катэгорыя:Аўтары-выканаўцы ЗША
Катэгорыя:Барытоны
Бластацыста

**Бластацыста** (ад  (blaste) — «зародак» і  (kystis) — пузыр) — бластадэрмічны пузырок, стадыя развіцця зародка млекакормячых жывёл і чалавека ў выніку драблення аплодненага яйца.

Бластацыста — пузырок, запоўнены вадкасцю. Вонкава нагадвае бластулу млекакормячых, але адрозніваецца ад яе дыферэнцыроўкай груп клетак на трафабласт і эмбрыяпласт (зародкавы вузельчык). З зародкавага вузельчыка ўтвараюцца зародкавыя лісткі (эктадэрма, эндадэрма і мезадэрма), якія фарміруюць цела зародка.

На стадыі бластацысты зародак перамяшчаецца па  ў поласць маткі, абалонка яйца разрываецца, што стварае ўмовы для .

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Эмбрыялогія
РДВАР (жаночы баскетбольны клуб)

**РДВАР** — беларускі жаночы баскетбольны клуб з горада Мінск. Прадстаўляе Рэспубліканскае дзяржаўнае вучылішча алімпійскага рэзерву. Выступае ў жаночым чэмпіянаце Беларусі па баскетболе з 1993 года (з перапынкамі).

## Назвы 
* РВАР (1993—1996)
* РВАР-Гарызонт-2 (1996—1998)
* РШВСМ-РВАР (2000—2001)
* РВАР (2001—2004)
* РДВАР (з 2004)

## Дасягненні 
**Чэмпіянат Беларусі па баскетболе сярод жанчын**
*  **Сярэбраны прызёр (1)**: 1995/1996.
*  **Бронзавы прызёр (1)**: 1997/1998.

**Кубак Беларусі па баскетболе сярод жанчын**
*  **Сярэбраны прызёр (2)**: 2002, 2004.
*  **Бронзавы прызёр (2)**: 2000, 2003.

## Статыстыка выступленняў 
## Трэнеры 
* Аляксандр Лазоўскі (1993—1995)
* Віктар Бялевіч (1995—1996)
* Марыя Сялюніна (1996—1998)
* Андрэй Ваўлеў (2000—2001)
* Віктар Бялевіч (2001—2010)
* Алена Іваноўская (2012—2016)
* Вольга Падабед (2018—2020)
* Алена Іваноўская (2022—2024)
* Алеся Лаловіч (з 2024)

## Спасылкі 
* Профіль на сайце belarus.russiabasket.ru
* Профіль на сайце eurobasket.com
* Баскетбол на сайце РДВАР
Бластула

**Бла́стула** (ад  зародак) — заключная стадыя , што завяршае цытатыпічны перыяд развіцця і прыводзіць да ўтварэння шматклетачнага аднаслойнага зародка.

У сярэдзіне бластулы знаходзіцца бластацэль (поласць драблення, першасная поласць цела).

Тып бластулы залежыць ад тыпу яйцаклеткі і спосабу драблення.

Пры поўным раўнамерным драбленні яйца бластула мае форму пустога шара, абалонка якога складаецца з аднаго слоя клетак; пры частковым нераўнамерным драбленні ўтвараецца дыскабластула, пры спіральным — бластула не мае поласці (стэрабластула).

У млекакормячых і чалавека драбленне яйца завяршаецца ўзнікненнем бластацысты.

Развіваючыся, бластула ператвараецца ў гаструлу.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Эмбрыялогія
Люксембургская сацыялістычная рабочая партыя

**Люксембургская сацыялістычная рабочая партыя (ЛСРП)** (, , ) — левацэнтрысцкая палітычная партыя.

Партыя была заснавана 5 ліпеня 1902 года як *Сацыял-дэмакратычная партыя*. У 1912 годзе ў склад партыі ўвайшла *Сацыял-дэмакратычная рабочая партыя*. У 1916 годзе партыя перайменоўваецца ў Сацыялістычную партыю, у 1921 годзе - Люксембургскую рабочую партыю. У 1944 годзе, пасля вайны, партыя была пераўтворана ў Люксембургскую сацыялістычную рабочую партыю. У 1948 годзе ЛСРП атрымала свой лепшы вынік на выбарах - 37,8%.

У 1971 годзе ад партыі адколваецца правае крыло і ўтварае *Сацыял-дэмакратычную партыю*, якая спыніла сваё існаванне ў 1984 годзе.

## Літаратура
* 
* 

## Спасылкі 
* lsap.lu — афіцыйны сайт ЛСРП

Катэгорыя:Палітычныя партыі Люксембурга
Катэгорыя:Партыі-члены ПЕС
Катэгорыя:Сацыялістычны інтэрнацыянал
Гродзенскія каралеўскія мануфактуры

гродзенскай вытворчасці. ]]
 гродзенскай вытворчасці. ]]
**Гродзенскія каралеўскія мануфактуры** — прамысловыя прадпрыемствы па вырабу прадметаў бытавога, гаспадарчага, ваеннага прызначэння.

## Апісанне 
Заснаваны ў другой палове XVII стагоддзя па ініцыятыве падскарбія ВКЛ і гродзенскага старосты Антонія Тызенгаўза. У складзе вытворчага комплексу з 1760 года налічвалася 21 мануфактура, у тым ліку па вырабу пацерак, карункаў, ігральных карт, зброі, гармат, набіўнога паркалю, камлоту, дываноў, кілімаў, карэт. Меліся ткацкія мануфактуры: шаўкаткацкая, залататкацкая, панчошная, металічных вырабаў, суконна-капялюшная, тонкасуконная, гарбарная, фарбавальная, палатняная, суконная. На фабрыцы сталовай бялізны, якую заснаваў там А. Тызенгаўз, ткалі вырабы рознага памеру, у тым ліку абрусы на 80 асоб, якія па «бялюткасці, тонкасці і прыгажосці» не саступалі галандскім. Вядома, што на палатнянай фабрыцы Каралеўскай мануфактуры працавалі замежныя майстры, а таксама мясцовыя ткачы, напрыклад, ткач Сузановіч з Навагрудскага ваяводства. Пасля закрыцця фабрык Гродзенскай каралеўскай мануфактуры некалькі тысяч работнікаў вымушаныя былі шукаць сабе працу. Многія ткачы папоўнілі сялянскае саслоўе, што не магло не паўплываць на ўзровень развіцця народнага ткацтва. Накпрыклад, яшчэ ў 1840-я гады на высокім узроўні стаяла ткацкае рамясло — «рэха ўжо даўно не існавалых гродзенскіх мануфактур» у ваколіцах Аўгустова, адкуль шырока разыходзіліся сялянскія ільняныя ўзорыстыя тканіны. Паводле даных на 1905 год, у Гродзенскай губерні было 3186 ткачоў-рамесленнікаў, да якіх адносіліся таксама наёмныя рабочыя і вучні, у той час, як у Мінскай губерні ў 1900 годзе налічвалася ўсяго 174 ткачы.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Граф Антоний Тизенгауз и Гродненские королевские мануфактуры : очерк по экономической истории Польши в эпоху Станислава Августа (1764―1795) на основании архивных источников / И. Г. Гибянский; под редакцией и с предисловием П. Б. Струве; с приложением портрета И. Г. Гибянского. — Петроград : издание Петроградского политехнического института Императора Петра Великого, 1916. — XII, 64 с., [1] л. портр. ; 23 см. — (Труды студентов экономического отделения Петроградского политехнического института Императора Петра Великого ; № 19). — Библиография в предисловии и в подстрочных примечаниях. — Другие взаимосвязанные документы: Труды студентов Экономического отделения С.-Петербургского политехнического института Императора Петра Великого. — Санкт-Петербург, 1909―1916

Катэгорыя:Прадпрыемствы Гродна
Катэгорыя:Гісторыя Гродна
Гродэтур

**Гродэтур** ( — «шоўк з Тура») — шчыльная, незмінальная і ноская шаўковая тканіна ў XIX стагоддзі.

«Гро» () у складовых назвах тканін азначаў наяўнасць у іх шоўку. У XIX стагоддзі існавала шмат сартоў шоўку, назвы якіх пачыналіся з «гро»: грагрон, гродафрык («афрыканскі»), гродэнапль («неапалітанскі»). Гродэтур ткалі толькі аднакаляровым і ў цёмных адценнях сіняга, зялёнага і ліловага. Кожная нітка асновы гродэтура закрывалася двума ніткамі ўтка. З гродэтура шылі як жаночую, так і мужчынскую вопратку. Пачынаючы з XX стагоддзя тканіну ў Расіі перасталі вырабляць, і абодзве яе назвы выйшлі з ужывання.

У Расіі гродэтур палюбіўся купецтву і духавенству і ўвасабляў ступень, трывалае становішча ў грамадстве і цвярозы погляд на жыццё. Не абцяжаранае адукацыяй купецтва перайначыла складанае ў вымаўленні і запамінанні слова «гродэтур» у слова «гарнітур», якое існавала ў рускай мове, і менавіта пад такой назвай шаўковая тканіна ўвайшла ў рускую літаратуру і стала своеасаблівым сродкам характарыстыкі персанажаў. Тканіна «гарнітур» сустракаецца ў Ф. М. Дастаеўскага ( носіць гарнітуравыя штаны), М. С. Ляскова і  («»).

## Літаратура 
* Андреева Р. П. Гродетур // Энциклопедия моды. — СПб.: Издательство «Литера», 1997. — С. 148. — ISBN 5-86617-030-2.
* 
* 

Катэгорыя:Тур (горад)
Катэгорыя:Шаўковыя тканіны
Іван Іванавіч Кірчук

**Іван Кірчук** (нар. , Ліда, Лідскі раён, Гродзенская вобласць, Беларусь) — беларускі музыка, кампазітар, фалькларыст, пісьменнік, выкладчык, лідар гурта «Этна-трыа Троіца». Аўтар шматлікіх праграм і рэканструяваных абрадаў і свят.

## Біяграфія 
Скончыў Лідскі дзяржаўны музычны каледж па спецыяльнасці дырыжор акадэмічнага хора. У 1985 годзе скончыў Інстытут культуры па спецыяльнасці кіраўнік народнага хора, працягнуў адукацыю ў аспірантуры Інстытута мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклора АН БССР па спецыяльнасці фалькларыстыка. З 1996 года — лідар музычнага калектыва Этна-трыа «Троіца».

## Літаратура 
* Беларускі фальклор : энцыклапедыя : [у 2 т.]. — Мінск, 2005. — Т. 1. — С. 686.
* Культура. — 2014. — 11 кастрычніка (№ 41). — С. 6-7.
* Культура. — 2018. — 15 верасня (№ 37). — С. 6.
* Культура. — 2019. — 23 сакавіка (№ 12). — С. 4-5.
* Мазаіка жыцця / А. Тамковіч. — Мінск, 2017. — С. 193—206.
* Минская школа сегодня. — 2015. — № 9. — С. 60-63.
* Полымя. — 2019. — № 7. — С. 144—148.
 

## Спасылкі 
* «З’язджаць можна, але куды?» Іван Кірчук — пра тое, чаму застаецца ў Беларусі і якім будзе новы альбом з 50 песень
Вядомыя асобы Цюмені

]]
]]

;Вядомыя ўраджэнцы Цюмені

__NOTOC__
]]

## А 
* Эдуард Міхайлавіч Арцёмчык (1934—2011) — беларускі і расійскі інжынер-праектыроўшчык па транспарце.

## Б 
* Ірвінг Берлін (1888—1989) — амерыканскі кампазітар і паэт-песеннік, адзін з «вялікай пяцёркі» амерыканскіх кампазітараў ХХ ст. (разам з Д. Гершвіным, Дж. Кернам, Р. Роджэрсам і К. Портэрам).

## Д 
* Пётр Іосіфавіч Дзеншчыкоў (1918—1980) — работнік сельскай гаспадаркі (старшыня калгаса), Герой Сацыялістычнай Працы (1971).

## К 
* Анастасія Уладзіміраўна Кузьміна

## Л 
* Вольга Аляксандраўна Лабачэўская (нар. 1951) — беларускі мастацтвазнавец, культуролаг, этнолаг.

## Ф 
* Кацярына Юр’еўна Фадзеева
* Іван Іванавіч Фядзюнінскі

## Ш 
* Антон Уладзіміравіч Шыпулін
Карызна

**Кары́зна** — беларускае прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Уладзімір Іванавіч Карызна (1938—2026) — беларускі паэт і перакладчык.
* Уладзімір Уладзіміравіч Карызна (нар. 1962) — беларускі кампазітар.
Глазет

, пашытая з глазету]]
**Глазет** ( — «бліскучы») — разнавіднасць парчы, тканіна з шаўковай асновай і металічным утком срэбнага колеру.

Глазет ткалі гладкім і ўзорыстым, расшывалі каляровымі шаўкамі. Дарагі глазет выпускалі з сапраўднай срэбнай ніткай — расплясканым дротам. Пазней для асновы выкарыстоўвалі таксама баваўняную і ваўняную нітку. За кошт розных колераў ніткі асновы, якая праглядалася на згінах, глазет быў не толькі срэбным, але і іншых адценняў: белага, блакітнага, зялёнага, бэзавага. У «Страшнай ночы» ў А. П. Чэхава глазет ружовы. У XVIII стагоддзі ў Расіі парадную вопратку з глазету насілі як мужчыны, так і жанчыны. У «Капітанскай дачцэ» А. С. Пушкіна ў глазетавым кафтане выступае дырэктар мытні, румяны дзядок.

Да XIX стагоддзя ў Расіі канчаткова наладзілі вытворчасць глазету і іншых парчовых тканін, прычым рускія парчы маглі смела канкураваць са знакамітай Ліёнскай вытворчасцю, але сам глазет да гэтага часу ўжо заставаўся запатрабаваным толькі ў праваслаўнай царквы і літургічным уборы святароў. Для гэтых мэтаў глазет выконваўся ў тэхніцы вышыўкі і «брака́», а суцэльнаметалічны ўток змяніла фольга на ніткавай аснове, якая імітуе яго. З такога глазету прыватныя асобы і манастыры заказвалі паднашэнні (дары) для царквы:  для духавенства, разнастайныя аеры, заслоны і надмагільныя пакровы.

## Літаратура 
* Андреева Р. П. Глазет // Энциклопедия моды. — СПб.: Издательство «Литера», 1997. — С. 146. — ISBN 5-86617-030-2.
* Беловинский Л. В. Глазет // Иллюстрированный энциклопедический историко-бытовой словарь русского народа. XVIII — начало XIX в. / под ред. Н. Ерёминой. — М.: Эксмо, 2007. — С. 128. — 784 с. — 5000 экз. — ISBN 978-5-699-24458-4.
* 
* 

Катэгорыя:Парча