open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Хрысціна Баўместэр

**Хрысціна Баўместэр** (, Джакарта —, ) — галандска-французскі жывапісец-абстракцыяніст, сюррэаліст.

## Біяграфія 
Баўместэр нарадзілася ў Батавіі, тагачаснай сталіцы галандскай каланіяльнай Інданезіі. Пераехаўшы ў Еўропу ў маладым узросце, Баўместэр вучылася ў «École des Beaux Arts» у Гаазе з 1922 па 1924 год. У 1935 годзе яна пераехала ў Парыж і паступіла ў «Académie de la Grande Chaumière». Менавіта там Баўместэр пазнаёмілася і неўзабаве выйшла замуж за мастака Анры Геца.

Першая персанальная выстава Баўместэр у Францыі адбылася ў «Galerie Bonaparte». Яе працы часта выстаўляліся на групавых выставах разам з такімі мастакамі, як Ханс Хартунг, Кандзінскім і Віера да Сілва. Баўместэр і Гет пераехалі ў Ніцу ў пачатку Другой сусветнай вайны, дзе яны абодва ўдзельнічалі ў Супраціве, дапамагаючы ствараць падробленыя паперы. Працягвалася цесная сувязь пары з супольнасцю мастакоў, у тым ліку супрацоўніцтва з Раулем Юбакам і Крысціянам Датрэмонам. Падчас вайны Баўместэр таксама завязала цеснае сяброўства з мастаком Франсісам Пікабіа.

Баўместэр і Гец вярнуліся ў Парыж у 1945 годзе. У 1946 годзе Баўместэр была тэмай кароткаметражнага фільма Алена Рэнэ, які дакументаваў стварэнне карціны. У 1949 годзе разам са сваім мужам яна атрымала грамадзянства Францыі. У 1962 годзе пераклала на французскую мову кнігу Кандзінскага «Кропка і лінія да плоскасці».

Катэгорыя:Мастакі Францыі
Дзірк Баўтс

**Дзірк Баўтс** (нідэрл. Dirk Bouts; каля 1415,  — , ) — нідэрландскі жывапісец Паўночнага Адраджэння.

## Біяграфія 
Пра жыццё мастака вядома празмерна мала. Карэл ван Мандэр у сваёй «Кнізе пра мастакоў» упамінае пра тое, што Баўтс нарадзіўся ў Харлеме, жыў і працаваў у Лёвене, дзе быў гарадскім жывапісам з 1468 года. На Баўтса аказалі ўплыў Ян ван Эйк і Рагір ван дэр Вейдэн.

У 1447 годзе ён ажаніўся з дзяўчынай з зажытачнай сям’і Катарынай Ван дэ Бруген з Лёвена і пераехаў туды. Сыны мастака, Дзірк Малодшы і Альберт, таксама сталі жывапісцамі і супрацоўнічалі ў майстэрні бацькі. Памёр у Лёвене ў 1475 годзе.

Катэгорыя:Мастакі Нідэрландаў XV стагоддзя
У краіне талераў

**«У краіне талераў»** — дэбютны студыйны альбом беларускага гурта «Камэлот», які быў выдадзены ў 1995 годзе.

## Спіс трэкаў
## Удзельнікі запісу
*Зміцер Сідаровіч ― дуда
*Ігар Войніч
*Алесь Кішкін

## Спасылкі
*Камэлот - У Краіне Талераў (1995)
*КАМЭЛОТ — 1995 — «У Краіне Талераў»

Катэгорыя:Альбомы 1995 года
Катэгорыя:Альбомы «Камэлота»
Пампеа Батоні

**Пампеа Джыралама Батоні** (; , Лука — , ) — італьянскі жывапісец і малявальшчык акадэмічнага кірунку рымскай школы. Адзін з самых паспяховых і запатрабаваных італьянскіх жывапісцаў XVIII стагоддзя. Родапачынальнік жанру параднага рэпрэзентатыўнага партрэта.

Катэгорыя:Мастакі Італіі XVIII стагоддзя
Катэгорыя:Мастакі-партрэтысты Італіі
Скуратоўскі сельсавет

**Скурато́ўскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Бялыніцкага раёна Магілёўскай вобласці. Цэнтр — вёска Скураты.

Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Круглянскага раёна Аршанскай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Круглянскім раёне БССР. З 8 ліпеня 1931 года ў складзе Талачынскага раёна БССР, з 12 лютага 1935 года ў складзе адноўленага Круглянскага раёна БССР. 3 верасня 1937 года да сельсавета далучана частка скасаванага Мархлеўскага нацыянальнага польскага сельсавета. З 20 лютага 1938 года ў складзе Магілёўскай вобласці. З 16 верасня 1959 года ў складзе Бялыніцкага раёна. 11 красавіка 1960 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Паўлавіцкага (11 населеных пунктаў: Баканава, Варгуццева, Вялікія Каскевічы, Галошына, Засенак, Кіпячы, Саннікі, Сідаркава, Філатава, Хралішчава і Царэўск) і Ляснянскага (12 населеных пунктаў: Александрова, Арава, Бурнеўка, Гаўрылаўка, Грыбіна, Красуля, Лавуткі, Лыскаўшчына, Малая Арава, Ражкі, Скураты і Трыпутня) сельсаветаў.

На момант скасавання ў склад сельсавета ўваходзілі 23 населеныя пункты.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Бялыніцкага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Круглянскага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Талачынскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1960 годзе
Запрудскі сельсавет

**Запру́дскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Круглянскага раёна Магілёўскай вобласці Беларусі. Цэнтр — аграгарадок Запруддзе.

Утвораны 20 жніўня 1924 года як **Ляснянскі сельсавет** у складзе Круглянскага раёна Аршанскай акругі БССР. Цэнтр — вёска Лясныя. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Круглянскім раёне БССР. З 8 ліпеня 1931 года ў складзе Талачынскага раёна БССР. З 12 лютага 1935 года сельсавет у складзе адноўленага Круглянскага раёна БССР, з 20 лютага 1938 года — Магілёўскай вобласці. З 16 верасня 1959 года ў складзе Бялыніцкага раёна. 11 красавіка 1960 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Загаранкаўскага сельсавета і частка скасаванага Скуратоўскага сельсавета (12 населеных пунктаў: Александрова, Арава, Бурнеўка, Гаўрылаўка, Грыбіна, Красуля, Лавуткі, Лыскаўшчына, Малая Арава, Ражкі, Скураты і Трыпутня). У красавіку 1963 года ў склад Круглянскага сельсавета перададзены 16 населеных пунктаў (Александрова, Арава, Бурнеўка, Гай, Гаўрылаўка, Грыбіна, Красуля, Лавуткі, Лыскаўшчына, Навапруддзе, Новае Радча, Пралетарый, Ражкі, Скураты, Старое Радча і Трыпутня). 25 лютага 1964 года цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Дудаковічы. З 30 ліпеня 1966 года сельсавет у складзе адноўленага Круглянскага раёна. У 2004 годзе скасавана вёска Амерыка. 20 лістапада 2013 года ў склад сельсавета з Комсеніцкага сельсавета перададзены 6 населеных пунктаў (аграгарадок Запруддзе, вёскі Ахімкавічы 1, Ахімкавічы 2, Краснагор’е, Петушкі і Тубышкі. 20 снежня 2014 года ў склад Круглянскага сельсавета перададзены 5 населеных пунктаў (Арэхаўка, Вялікае Зубава, Дудаковічы, Лясныя і Пасырава), сельсавет перайменаваны ў Запрудскі.

Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года (18 населеных пунктаў) — 919 чалавек, з іх 96,5 % — беларусы, 3,4 % — рускія; паводле перапісу 2019 года (19 населеных пунктаў) — 737 чалавек.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.


Катэгорыя:Былыя сельсаветы Талачынскага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Бялыніцкага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Пасечнік

**Пасечнік**:
* Алена Васілеўна Пасечнік — беларуская лёгкаатлетка
* Леанід Іванавіч Пасечнік — лідар самаабвешчанай ЛНР
Філатаўскі сельсавет

**Філа́таўскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Круглянскага раёна Магілёўскай вобласці Беларусі. Цэнтр — аграгарадок (да 2010 года вёска) Філатава.

Утвораны 20 жніўня 1924 года як **Паўлавіцкі сельсавет** у складзе Круглянскага раёна Аршанскай акругі БССР. Цэнтр — вёска Паўлавічы. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Круглянскім раёне БССР. З 8 ліпеня 1931 года ў складзе Талачынскага раёна БССР. З 12 лютага 1935 года сельсавет у складзе адноўленага Круглянскага раёна БССР, з 20 лютага 1938 года — Магілёўскай вобласці. З 16 верасня 1959 года ў складзе Бялыніцкага раёна. 11 красавіка 1960 года да сельсавета далучаны тэрыторыя скасаванага Кручанскага сельсавета і частка скасаванага Скуратоўскага сельсавета (11 населеных пунктаў: Баканава, Варгуццева, Вялікія Каскевічы, Галошына, Засенак, Кіпячы, Саннікі, Сідаркава, Філатава, Хралішчава і Царэўск). 4 чэрвеня 1965 года ў склад адноўленага Кручанскага сельсавета перададзены 26 населеных пунктаў (Аладзенка, Бярозка, Вугляны, Дарожкавічы, Дудакі, Жукава, Кассё, Катоўка, Каўрыжына, Круча, Лужа, Любішча, Малыя Вугляны, Малыя Каскевічы, Мікулінка, Новае Палессе, Паграбішча, Паляжаеўка, Салаўёва, Стаі, Старое Палессе, Татарка, Труханаўка, Цімохаўка, Шчыток і Янава). З 30 ліпеня 1966 года сельсавет у складзе адноўленага Круглянскага раёна. 27 снежня 1977 года цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Рубеж, сельсавет перайменаваны ў **Рубежскі сельсавет**. Да 1 студзеня 2005 года цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Філатава. 21 снежня 2011 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Кручанскага сельсавета (17 населеных пунктаў: Бярозка, Вугляны, Дарожкавічы, Дудакі, Жукава, Каўрыжына, Круча, Любішча, Малыя Вугляны, Малыя Каскевічы, Мікулінка, Новае Палессе, Паграбішча, Стаі, Старое Палессе, Татарка і Янава), сельсавет перайменаваны ў Філатаўскі. 29 снежня 2020 года скасавана вёска Бярозка, 29 снежня 2022 года — вёска Татарка.

Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года (15 населеных пунктаў) — 1105 чалавек, з іх 95,8 % — беларусы, 3,3 % — рускія, 0,5 % — украінцы; паводле перапісу 2019 года (32 населеныя пункты) — 1224 чалавекі.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.


Катэгорыя:Былыя сельсаветы Талачынскага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Бялыніцкага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Вілі Баўмейстэр

**Вілі Баўмейстэр** (; ) — нямецкі мастак-абстракцыяніст і тэарэтык мастацтва.

## Жыццё і творчасць 
Вілі Баўмайстар нарадзіўся ў Штутгарце ў сям’і камінара. Маці — Ганна Баўмейстэр — была дачкой мастака-дэкаратара; пад яе ўплывам Вілі пачаў маляваць у раннім дзяцінстве. З 1905 года вывучаў дэкаратыўнае мастацтва. У 1909 годзе паступіў у штутгарцкую Акадэмію мастацтваў, дзе навучаўся ў класе кампазіцыі ў Адольфа Хёльцэля. Тут ён пазнаёміўся з Оскарам Шлемерам, з якім яго надоўга звяжуць сяброўскія адносіны.

У 1911 годзе Баўмейстэр на працягу трох месяцаў вучыўся жывапісу ў Парыжы. Вярнуўшыся ў Штутгарт, ён адкрыў уласную студыю. Першая персанальная выстаўка адбылася ў 1912 годзе ў Цюрыху. У 1913 годзе Баўмейстэр удзельнічае ў «Першым Нямецкім Восеньскім салоне». На яго раннюю творчасць вялікі ўплыў аказаў жывапіс Сезана.

З лістапада 1914 па снежань 1918 года Вілі Баўмейстэр браў удзел у Першай сусветнай вайне. Пасля заканчэння вайны ён вярнуўся ў родны горад і завяршыў курс навучання ў Акадэміі. У 1919 г. ён стаў членам берлінскай Novembergruppe; у гэтым жа годзе, сумесна з Оскарам Шлемерам, заснаваў у Штутгарце групу «Üecht». У 1920 годзе мастак становіцца вядомы за межамі Германіі, у тым ліку дзякуючы кантактам з Фернанам Лежэ і Ле Карбюзье.

У 1919 годзе фарміруецца свой, арыгінальны мастацкі стыль, у якім вялікую ролю адыгрываюць рэльефныя, канструктывісцкія элементы. У сваіх працах гэтага перыяду — параўнальных з палотнамі Мохай-Надзя і іншых майстроў Баўхаўса — В. Баумайстэр шукаў злучныя ніткі паміж жывапісам і архітэктурай. Асабліва гэта адбілася ў яго геаметрычна пабудаваных працах «Сцянныя карціны» (Mauerbilder, 1919-23), якія ўяўлялі сабой рэльефныя каляровыя паверхні з грубай тэкстурай (мастак нярэдка прымешваў да фарбы пясок). Вучні: Петэр Брунінг, Герберт Шнейдэр.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Мастакі Германіі
Катэгорыя:Мастакі XX стагоддзя
Катэгорыя:Мастакі-абстракцыяністы
Леанід Іванавіч Пасечнік

**Леанід Іванавіч Пасечнік** (, ; нар. 15 сакавіка 1970, Варашылаўград, УССР) — лідар самаабвешчанай Луганскай Народнай Рэспублікі. З 2014 па 2017 год займаў пасаду міністра дзяржаўнай бяспекі рэспублікі і начальнікам Стаханаўскага раённага атрада. 15 жніўня 2006 года ён праславіўся тым, што на памежным пункце «Ізварыне» перахапіў вялікую колькасць кантрабанды (1,94 млн даляраў і 7,24 млн расійскіх рублёў), пры гэтым прынцыпова адмовіўшыся ад хабару. Праз тры дні на сайце сепаратыстаў з’явілася інфармацыя, што Платніцкі падаў у адстаўку «па стане здароўя. Множныя ваенныя раненні, наступствы выбуховых раненняў зрабілі сваё». Расійскія СМІ паведамляюць, што Платніцкі ўцёк з непрызнанай рэспублікі 23 лістапада 2017 года ў Расію. 25 лістапада Народны Савет ЛНР у складзе 38 чалавек аднагалосна ўхваліў адстаўку Платніцкага. Пасечнік заявіў аб сваёй прыхільнасці да мінскіх пагадненняў, заявіўшы, што «рэспубліка будзе паслядоўна выконваць узятыя на сябе абавязацельствы па гэтых пагадненнях». 30 сакавіка 2018 года Пасечнік заявіў: «Наш [ЛНР] вопыт можа дапамагчы ўсім рэгіёнам Украіны ў канчатковым выніку атрымаць свабоду і незалежнасць, і тады мы можам разам абвясціць новую Украіну, у якой будуць свабодна жыць прадстаўнікі розных нацыянальнасцей і культур». (Летам 2019 года пры сустрэчы з людзьмі, якія пражываюць на падкантрольнай ЛНР тэрыторыі) Пасечнік заявіў: «Гэта не значыць, што мы вернемся ва Украіну. Толькі так можна спыніць гэтае вар’яцтва, гэтую вайну. Вы павінны разумець, што мы, як суверэнная дзяржава, будзем дзяржавай у дзяржаве — гэта будзе наш асаблівы статус».

6 снежня 2021 года Пасечнік стаў членам расійскай кіруючай партыі «Адзіная Расія».

Катэгорыя:Члены «Адзінай Расіі»
Катэгорыя:Постаці Луганска
CAC 40

**CAC 40** () з’яўляецца важнейшым фондавым індэксам Францыі. Пачатковае значэнне індэкса — 1000 пунктаў — было ўстаноўлена 31 снежня 1987 года.

## Разлік індэкса 
Індэкс вылічваецца як сярэдняе арыфметычнае ўзважанае па капіталізацыі значэнне коштаў акцый 40 найбуйных кампаній, акцыі якія гандлююцца на біржы Euronext Paris. Кожная з сарака кампаній мае свой індэкс, які ўзважваецца ў адпаведнасці з вартацю яе каштоўных папер, даступных на рынку. Вагі вар’іруюцца ад кампаніі да кампаніі ў залежнасці ад яе капіталізацыі ў вольным звароце. Падчас узважвання кампанія ўсякаецца да максімальнай вагі 15 % у CAC 40.

Пачынаючы з 1 снежня 2003 года пры падліку капіталізацыі ўлічваюцца толькі акцыі, якія знаходзяцца ў свабодным абарачэнні.

Індэкс вылічваецца кожныя 30 секунд у працоўныя дні біржы з 9:00 да 17:30 па Цэнтральна-еўрапейскім часе.

## Крытэры выбару 
Састаў CAC 40 абнаўляецца штоквартальна камітэтам экспертаў Conseilcientifique des indices (CSI). Змяненні заўсёды ўступаюць у сілу ў трэцюю пятніцу сакавіка, чэрвеня, верасня і снежня. Колькасць акцый у свабодным звароце пераглядаецца кожны верасень.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Еўрапейскія фондавыя індэксы
Ільменскія горы

**Ільменскія горы** (або **Ільмены**) — група хрыбтоў на Паўднёвым Урале, у Чалябінскай вобласці Расіі, у ваколіцах горада Міяс.

Складзены масіўна-крышталічнымі пародамі (міяскіты, граніты і іншыя) са шматлікімі пегматытавымі жыламі складанага і разнастайнага мінералагічнага складу, якія ўтрымоўваюць ільменіт, апатыт, гранат, тапаз і іншыя. Тут упершыню ў 1824—1826 гг. быў знойдзены мінерал манацыт. Горы пакрыты лясамі (хвоя, лістоўніца, бяроза), шмат лугоў, балот. З Ільменскімі гарамі з усходу мяжуе ўзгораная лясіста-азёрная мясцовасць, а з захаду за далінай ракі Міяс — асноўная маса хрыбтоў Уральскіх гор, яны такім чынам з’яўляюцца ўсходняй мяжой Уральскіх гор на сваёй геаграфічнай шыраце.

Найвышэйшы пункт — гара Ільментау (755 м). На поўдні Ільменскія горы працягваюцца хрыбтамі Кумас і Ірэндык (на тэрыторыі Учалінскага раёна) Башкартастана.

Амаль уся тэрыторыя, занятая Ільменскімі гарамі, уваходзіць у склад Ільменскага запаведніка. На паўднёвым ускрайку размешчана Ільменскае возера. Паміж Ільменскімі гарамі і Ільменскім возерам ля самага падножжа гор праходзіць чыгуначная лінія Транссібірскай магістралі. У 2008 годзе Ільменскія горы ўключаны ў папярэдні спіс аб’ектаў Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА.

Катэгорыя:Горныя хрыбты Расіі
Катэгорыя:Уральскія горы
Катэгорыя:Геаграфія Чалябінскай вобласці
Барыс Венядзіктавіч Бароўскі

**Барыс Венядзіктавіч Бароўскі** (нар. , в. Быкі (цяпер Рабінавая), Маладзечанскі раён) — беларускі хімік, гісторык. Кандыдат хімічных навук, дацэнт.

## Біяграфія 
Скончыў Гарадзілаўскую СШ. Выпускнік Саратаўскага ваенна-хімічнага вучылішча, інжынернага факультэта, а затым аддзялення інжынернага кіруючага складу Акадэміі хімічнай абароны імя маршала Цімашэнкі ў Маскве. Працаваў у двух цэнтральных навукова-даследчых інстытутах (у Кіраве і Вольску Саратаўскай вобласці), потым выкладчыкам, старшым выкладчыкам, узначальваў кафедру ў Саратаўскім вышэйшым ваенна-хімічным вучылішчы.

Ад 1993 года — у Беларусі. Працаваў на розных пасадах у грамадзянскай абароне, выканаўчай уладзе, адукацыі, Мінскім абласным краязнаўчым музеі ў Маладзечне.

## Навуковая дзейнасць 
Аўтар 57 навуковых і вучэбна-метадычных работ. Спецыяліст у галіне краязнаўства, гісторыі Вялікай Айчыннай вайны, палітычных рэпрэсій 1920—1950 г. на Беларусі.

Навукова-даследчыя працы пра палітычныя рэпрэсіі ў Беларусі; ураджэнцаў Беларусі ў арміі Андэрса падчас Другой сусветнай вайны; беларускіх вязняў нацызма і інш.

## Бібліяграфія 
* Бароўскі, Б. В. Ураджэнцы Беларусі ў арміі Андэрса [Тэкст] / [Б. В. Бароўскі]. — Маладзечна : Друкарня «Перамога», 2006. — 83, [1] с.
* Бароўскі, Б. В. Беларусы ў арміі Андэрса [Тэкст] : Уражэнцы Беларусі ў арміі Андэрса падчас Другой Сусветнай вайны / Барыс Бароўскі. — Мінск : Выдавец В. Хурсік, 2008. — 117, [3] с
* Бароўскі, Б. В. Насельнікі Беларусі — вязні нацызма [Тэкст] / Б. В. Бароўскі. — Маладзечна : Друкарня «Перамога», 2009. — 135, [1] с.
* Бароўскі, Б. В. З гісторыі палітычных рэпрэсій 1920-50-х гадоў на Беларусі [Тэкст] / Барыс Бароўскі. — Маладзечна : Друкарня «Перамога», 2010. — 239, [1] с
* Бароўскі, Б. В. Маладзечанская Свята-Пакроўская царква. Старонкі гісторыі [Тэкст] / [Б. В. Бароўскі]. — Маладзечна : Друкарня «Перамога», 2018. — 79, [1] с.

## Спасылкі 
* Бароўскі Барыс Венядзіктавіч

Катэгорыя:Хімікі Беларусі
Катэгорыя:Гісторыкі XX стагоддзя
Катэгорыя:Гісторыкі Беларусі
Барыс Назаравіч Ус

**Барыс Назаравіч Ус** (, г. Карлаўка, Палтаўская вобласць, Украіна — ) — беларускі жывапісец.

## Біяграфія 
Скончыў Беларускі тэатральна-мастацкі інстытут у 1960 годзе.

Член Беларускага саюза мастакоў з 1967 года.

Творы адметныя выразнасцю жывапіснай мовы. У сюжэтных палотнах значнае месца займаюць ваенна-патрыятычная тэма, працоўныя будні: «Знайшлі таварыша» (1960), «Думы салдата» (1965), «Кастрычнік» (1970), «Хвіліна маўчання» (1979), «Родныя далі» (1981), «Дарога вайны» (1984), «Клятва» (1985). Аўтар партрэтаў Я. Купалы (1983), нацюрмортаў і інш.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Мастакі XX стагоддзя
Катэгорыя:Мастакі Беларусі
Барыс Аляксандравіч Семілетаў

**Барыс Аляксандравіч Семілетаў** (нар. , г. Мінск) — беларускі манументальна-дэкаратыўнага і прыкладнога мастацтва, жывапісец.

## Біяграфія 
Сын мастака Аляксандра Семілетава. Скончыў Беларускі тэатральна-мастацкі інстытут у 1983 годзе. Вучыўся ў Г. Вашчанкі. Удзельнік мастацкіх выставак з 1983 года.

Член Беларускага саюза мастакоў з 1993 года. Жыве ў г. Мінску.

## Творчасць 
Працуе ў манументальна-дэкаратыўным і прыкладным мастацтве, а таксама ў станковым жывапісе ў жанры карціны. Асноўныя творы: роспіс «Спадчына» ў саўгасе-камбінаце «Белавежскі» Брэсцкай вобласці; габелен «Сутыкненне»; палотны «Партрэт сучасніцы», «Месца былых баёў», «Ахвярапрынашэнне», «МойМінск», «Зацьменне», «Лёс», «Разам з адлюстраваным сонцам»; дыптых «Дарогі». Творы знаходзяцца ў фондах БСМ, Музеі сучаснага выяўленчага мастацтва ў Мінску.

## Сям’я 
У шлюбе з мастачкай Ларысай Мележ, малодшай дачкой пісьменніка Івана Мележа. Бацька мастака Івана Семілетава.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Мастакі Беларусі XX стагоддзя
Катэгорыя:Мастакі Беларусі XXI стагоддзя
Катэгорыя:Мастакі-манументалісты Беларусі
Апера камік

**Апера́ камі́к** () — жанр французскага музычнага тэатра XVIII—XIX стагоддзяў, заснаваны на спалучэнні музычных нумароў і гутарковых дыялогаў. Склаўся ў сваёй класічнай форме і доўгі час практыкаваўся ў аднайменным парыжскім тэатры. У XIX стагоддзі развіваўся ў напрамку драмы (оперы Жоржа Бізэ) і аперэты (Жак Афенбах).

Французская камічная опера сярэдзіны XVIII стагоддзя адлюстроўвала перасычэнне  класіцызаванымі героіка-міфалагічнымі операмі Ж. Б. Люлі і Ж. Рамо, якія традыцыйна ставіліся пры версальскім двары ў адпаведнасці з густамі прыдворнай арыстакратыі. Выгнаныя са сферы «высокага мастацтва» сатыра і камедыя ўвабралі ў сябе спектаклі кірмашовых тэатраў Парыжа і тэатра італьянскай камедыі.
, самы вядомы кампазітар *«апера камік»* да Французскай рэвалюцыі]]
У 1752 годзе гастролі ў Парыжы італьянскай трупы, якая прадставіла публіцы, сярод іншага, оперу-буфа Дж. Б. Пергалезі «», спарадзілі вайну памфлетаў паміж прыхільнікамі старога і новага мастацтва (т. зв. , аналаг  сярод літаратараў). Італьянскіх камедыянтаў падтрымалі такія буйныя фігуры Асветніцтва, як Д. Дзідро, М. Грым, Ж. Ж. Русо. Апошні ў запале палемікі нават напісаў пастараль з жыцця пасрэдных сучаснікаў пад назвай «Вясковы вядзьмак» (1752). З падачы Русо ў камічную оперу праніклі элементы сентыменталізму, які толькі нарадзіўся — пейзанскія сюжэты, культ высакароднай адчувальнасці.

Часам росквіту камічнай оперы на парыжскай сцэне сталі 1750-я і 1760-я гады, калі свае сілы гэтаму жанру цалкам прысвяцілі папулярныя кампазітары як , Ф. А. Філідор, П. А. Мансіньі і А. Грэтры, з якімі супрацоўнічалі лібрэтысты Ш. С. Фавар, Ж. Ф. Мармантэль і М. Ж. Седэн.

У параўнанні з італьянскімі аналагамі (опера-буфа) звяртае на сябе ўвагу разнастайнасць тэматыкі і сацыяльны падтэкст французскіх камічных опер. Нямала агульнага з імі маюць і вытрыманыя ў цэлым у італьянскім стылі камічныя оперы, якімі славіўся пры венскім двары Крыстоф Вілібальд Глюк.

У пачатку XIX стагоддзя камічная опера Францыі паступова страціла свае сатырычныя абертоны. У эпоху рамантызму сюжэты опер імкнуцца да трагедыі, упадабаная тэма — звяржэнне тыраніі (т. н. «»). З камічнымі операмі папярэдняга стагоддзя іх збліжае толькі фармальная прыкмета — багацце гутарковых дыялогаў і арый. Да найболей услаўленых узораў французскай оперы з дыялогамі прыналежаць «Фра Д’ябла» Д. Абера (1830) і «Кармэн» Ж. Бізэ (1875).

## Літаратура 
* 
* Ла Лоранси Л. Французская комическая опера XVIII в., пер. с франц. М., 1937.
* Гинзбург С. Л. Война буффонов и борьба за реализм во французской музыке XVIII в. Л., 1933.

Катэгорыя:Жанры оперы
Падаляк

**Падаляк** — прозвішча.

## Вядомыя асобы 
* Алена Міхайлаўна Падаляк (нар. 1962) — беларускі дзяржаўны дзеяч, член Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 4-га склікання.
* Міхаіл Міхайлавіч Падаляк (нар. 1972) — украінскі журналіст і паліттэхнолаг.
Ваенная дактрына

**Ваенная дактрына** — дэкларацыя (дактрына) і палітыка дзяржавы ў галіне абароны. Гэта сістэма афіцыйных поглядаў і палажэнняў, якая ўстанаўлівае напрамак ваеннага будаўніцтва, падрыхтоўкі дзяржавы і ўзброеных сіл да вайны, спосабы і формы яе вядзення. Асноўныя палажэнні ваеннай дактрыны складаюцца і змяняюцца ў залежнасці ад палітыкі і грамадскага ладу, узроўню развіцця прадукцыйных сіл, новых навуковых дасягненняў і характару чаканай вайны.

## Вызначэнне 
«Абаронная бяспека» — больш шырокае паняцце, чым «ваенная бяспека». Яна забяспечваецца намаганнямі ўсёй краіны або дзяржавы з улікам не толькі ваенных, але і эканамічных, інфармацыйных і іншых фактараў.

Дактрынальныя пытанні ў тым ці іншым выглядзе знаходзяць адлюстраванне ў розных дакументах:
* Канстытуцыя;
* Канцэпцыя нацыянальнай бяспекі;
* Канцэпцыя знешняй палітыкі;
* розныя заканадаўчыя дакументы мірнага і ваеннага часу («Закон аб бяспекі», «Закон аб абароне», «Закон аб вайсковым абавязку і вайсковай службе» і іншыя);
* у баявых і агульнавайсковых дакументах.

Найважнейшыя з дактрынальныэ пытанняў акумулююцца ў асновах ваеннай (абароннай) дактрыны, напрыклад:
* Пагрозы бяспекі і абаронныя задачы;
* Палітычныя і прававыя асновы ваеннай (абароннай) дактрыны;
* Ваенна-стратэгічныя асновы ваеннай (абароннай) дактрыны;
* Ваенна-эканамічныя і ваенна-тэхнічныя асновы ваеннай (абароннай) дактрыны.

Як сістэмы прынятых у дзяржаве афіцыйных поглядаў ваенныя дактрыны ёсць у любой дзяржаве.

## У свеце 
* Ваенная дактрына ЗША  (гл. таксама Знешняя палітыка ЗША, Убамбіць ў каменнае век)
* Ваенная дактрына Вялікабрытаніі (гл. Знешняя палітыка Вялікабрытаніі)
* Ваенная дактрына Украіны
* Ваенная дактрына Рэспублікі Беларусь
* Ваенная дактрына Рэспублікі Узбекістан

Катэгорыя:Дэкларацыі
Катэгорыя:Ваенная навука
Катэгорыя:Ваенная справа
Барыс Флоравіч Манцэвіч

**Барыс Флоравіч Манцэвіч** (, Мёршчына — 18 жніўня 2022) — беларускі журналіст, пісьменнік.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў 1933 годзе ў сям’і настаўнікаў. Бацька — Флор Данатавіч Манцэвіч (1890—1941) браў удзел у Народным сходзе ў Беластоку ў 1939 годзе, выступаў з дакладам па адным з асноўных пытанняў парадку дня, а затым ездзіў з заходнебеларускай дэлегацыяй у Маскву. На пачатку Вялікай Айчыннай вайны, у 1941 годзе бацька быў расстраляны захопнікамі ў Полацку. Маці Аляксандра Міхайлаўна засталася адна з пяццю дзецьмі. Яна актыўна ўключылася ў барацьбу з ворагам у радах падпольшчыкаў і партызан, стварыла адзіны ў Беларусі падпольны партызанскі атрад «Масква», а ў пасляваенны час арганізоўвала першы на Мёршчыне дзіцячы дом — Александроўскі. Псеўданім: Якім Пярэчка (так падпісваўся бацька).

Член Беларускага Саюза журналістаў з 1958 года.

Удзельнік ліквідацыі наступстваў аварыі на Чарнобыльскай АЭС.

Пахаваны ў Іжы.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Пісьменнікі Беларусі
Катэгорыя:Журналісты Беларусі
Катэгорыя:Мемуарысты Беларусі
Катэгорыя:Ліквідатары Чарнобыльскай аварыі
Міхаіл Міхайлавіч Падаляк

**Міхаіл Міхайлавіч Падаляк** (нар. ) — украінскі журналіст і паліттэхнолаг. Займае трэцяе месца сярод самых уплывовых украінцаў паводле версіі часопіса «Фокус».

## Біяграфія 
Дзяцінства правёў у Львове і Новавалынску. Меў украінскае грамадзянства. Але з 1989 года жыў у Беларусі, скончыў Мінскі медыцынскі інстытут.

У 1990-х гадах працаваў журналістам у выданнях «FM-бульвар», «Время», «Народная Воля», «Белорусская деловая газета», «Наша Свабода».

Пасля закрыцця «Нашай Свабоды» працаваў намеснікам галоўнага рэдактара газеты «Время». 21 чэрвеня 2004 года да яго дадому прыйшлі супрацоўнікі КДБ Беларусі і далі паўгадзіны на тое, каб сабраць рэчы. Беларускія ўлады абвінавацілі Падаляка ў тым, што яго дзейнасць «супярэчыць інтарэсам дзяржаўнай бяспекі», а матэрыялы ўтрымліваюць «паклёпніцкія выдумкі аб рэальным становішчы ў краіне, заклікі да дэстабілізацыі палітычнай сітуацыі ў Беларусі». Быў дэпартавалі ва Украіну і пазбавілі права наведваць Беларусь на працягу пяці гадоў. Гэта была адна з першых палітычных дэпартацый з Беларусі.

Пасля дэпартацыі з Беларусі працягнуў працаваць журналістам ва Украіне, паступова адыходзячы ад беларускай тэматыкі.

У 2005 годзе ён быў галоўным рэдактарам «Украінскай газеты», і менавіта тады выданне апублікавала яго артыкул «Тайная вячэра», які тычыўся атручвання ў 2004 годзе тады яшчэ кандыдата ў прэзідэнты Віктара Юшчанкі. Гэта было журналісцкае расследаванне, выкладзенае ў мастацкай форме, у якім аўтар, абапіраючыся на ўласныя крыніцы, выказаў здагадку, хто стаяў за атручваннем Юшчанкі.

У 2006 годзе як пазаштатны журналіст пачаў працаваць з украінскім інфармацыйным сайтам «Обозреватель». Адначасова стаў радцам уладальніка выдання — старшыні ўкраінскага Дзяржкамітэта па пытаннях рэгулятарнай палітыкі і прадпрымальніцтва Міхаіла Бродскага. Праз пяць гадоў заняў пасаду шэф-рэдактара «Обозревателя».
 
На пачатку красавіка 2020 года Падаляк стаў радцам кіраўніка Офіса прэзідэнта Украіны і «антыкрызісным менеджарам» ОПУ. Сваё рашэнне далучыцца да Офіса прэзідэнта Зяленскага ён патлумачыў жаданнем будаваць «эфектыўную, кампактную, але жорсткаю дзяржаву».

## Спасылкі 
* Михаил Подоляк — от критика властей до обличителя Милинкевича // Салідарнасць — gazetaby.com, 05.03.2022
* 

Катэгорыя:Журналісты Украіны
Катэгорыя:Журналісты XXI стагоддзя
1010-я гады ў гісторыі мастацтва

У **1010-х** гадах у свеце адбыліся шэраг падзей, якія пакінулі след у гісторыі мастацтва.

## Падзеі 
* каля 1015: Дзверы Бернвальда Гільдэсгаймскага (літая бронза).

## Нарадзіліся 
* 1012: Цай Сян — кітайскі каліграф, навуковец і паэт (пам. у 1067 годзе)
* 1019: Вэнь Тун — кітайскі мастак дынастыі Паўднёвая Сун, вядомы сваімі малюнкамі тушшу на бамбуку (пам. у 1079 годзе).

## Памерлі 
Катэгорыя:Гісторыя мастацтва паводле гадоў
Катэгорыя:1010-я
Алівія Уільямс

**Алівія Хай Уільямс** (; нар. 26 ліпеня 1968) — брытанская актрыса, лаўрэат прэміі Нацыянальнага таварыства кінакрытыкаў ЗША за ролю ў фільме Рамана Паланскага «Прывід пяра» (2010).

## Выбраная фільмаграфія 
* Эма (1996)
* Прывід пяра (2010)
* Сёмы сын (2015)
* Бацька (2020)

## Зноскі 
Катэгорыя:Актрысы XX стагоддзя
Катэгорыя:Актрысы XXI стагоддзя
Катэгорыя:Выпускнікі Кембрыджскага ўніверсітэта
Катэгорыя:Кінаактрысы Вялікабрытаніі
Кім Кэтрал

**Кім Вікторыя Кэтрал** (; нар. 21 жніўня 1956) — англа-канадская актрыса, найбольш вядомая па ролі Саманты Джонс у тэлесерыяле «Секс у вялікім горадзе» (1998—2004).

## Выбраная фільмаграфія 
* Паліцэйская акадэмія (1984)
* Зорны шлях VI: Не адкрытая краіна (1991)
* Прывід пяра (2010)

## Зноскі 
Катэгорыя:Актрысы XX стагоддзя
Катэгорыя:Актрысы XXI стагоддзя
Катэгорыя:Кінаактрысы Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Актрысы Канады
Каляровая рэвалюцыя

**Каляровая рэвалюцыя**, таксама **Аксамітная рэвалюцыя** — змена кіруючых рэжымаў, якая ажыццяўляецца з пераважным выкарыстаннем метадаў негвалтоўнай палітычнай барацьбы (звычайна масавых вулічных акцый пратэсту). У навуковай супольнасці не заўсёды класіфікуецца як непасрэдна рэвалюцыя.

Катэгорыя:Ідэалагічныя клішэ
Катэгорыя:Рэвалюцыі
Катэгорыя:Пацыфізм
Быдгашч-Галоўны

**Быдгашч-Галоўны** () — станцыя Польскай чыгункі ў горадзе Быдгашч. Па класіфікацыі польскіх чыгунак мае найвысокую катэгорыю.
 бежанцаў на чыгуначным вакзале]]
У 2014—2015 гадах была праведзена комплексная рэканструкцыя галоўнага вакзала якая абышлася ў 164 млн злотых.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Чыгуначныя станцыі Польшчы
Спіс народжаных у 2000 годзе

У гэтым спісе прадстаўлены спіс персон, якія нарадзіліся ў 2000 годзе.

## Сакавік 
.]]
* 1 сакавіка: Шахід Афрыдзі — пакістанскі ігрок у крыкет.

## Май 
* 11 мая: Віктар Акцістаў — беларускі палітвязень.

## Чэрвень 
 у 2017 годзе.]]
, футбалістка Беларускай асацыяцыі ў форме РДВАР, 2018 год.]]
* 13 чэрвеня: Пені Алексяк — канадская плыўчыха, алімпійская чэмпіёнка.
* 17 чэрвеня: Карына Альхавік — беларуская футбалістка.

## Верасень 
* 8 верасня: Яраслаў Арашкевіч — беларускі футбаліст.

## Гл. таксама 
* Спіс памерлых у 2000 годзе

## Спасылкі 

2000
Загаранкаўскі сельсавет

**Загара́нкаўскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Бялыніцкага раёна Магілёўскай вобласці. Цэнтр — вёска Загаранкі.

Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Круглянскага раёна Аршанскай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Круглянскім раёне БССР. З 8 ліпеня 1931 года ў складзе Шклоўскага раёна БССР. З 12 лютага 1935 года ў складзе адноўленага Круглянскага раёна БССР, з 20 лютага 1938 года — Магілёўскай вобласці. З 16 верасня 1959 года ў складзе Бялыніцкага раёна. 11 красавіка 1960 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Ляснянскага сельсавета.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Бялыніцкага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Круглянскага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Шклоўскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1960 годзе
З Новым годам!

**«З Новым годам!»** — дэбютны студыйны альбом беларускага рок-гурта «Zet», які быў выдадзены ў 2000 годзе.

## Спіс трэкаў
## Удзельнікі запісу
*Porter — барабаны
*Akrabat — бас-гітара
*Strong — гітара
*Kanzler — спеў, гітара

## Спасылкі
*«З Новым Годам!» на сайце 

Катэгорыя:Альбомы 2000 года
Катэгорыя:Альбомы гурта «Zet»
Канстытуцыйны рэферэндум у Таджыкістане (2016)

22 мая 2016 года ў Таджыкістане прайшоў **канстытуцыйны рэферэндум**. Усяго была прапанавана 41 папраўка ў Канстытуцыю. Змены ўключалі:

* унясенне змяненняў у артыкул 65, каб скасаваць абмежаванні прэзідэнцкіх тэрмінаў для Эмамалі Рахмона
* памяншэнне мінімальнага ўзросту для ўдзелу ў выбарах прэзідэнта з 35 да 30 гадоў
* забарона палітычных партый, заснаваных на рэлігійных платформах

Паводле афіцыйных звестак, змены ўхвалілі 96,6 % выбаршчыкаў. Заяўлена, што яўка выбаршчыкаў склала 91,63 %.

## Правядзенне выбараў 
Паводле «Рэпарцёраў бяз межаў», урад Таджыкістана блакаваў, запужваў і пагражаў незалежным СМІ падчас падрыхтоўкі да рэфэрэндуму. Па словах Сяргея Сіроткіна, які ўзначальваў расійскую назіральную місію, «рэферэндум прайшоў у поўнай адпаведнасці з законамі». Назіральнікам ад Арганізацыі па бяспецы і супрацоўніцтве ў Еўропе і яе даччынай арганізацыі БДІПЧ было адмоўлена ва ўездзе і дазволе на назіранне за рэферэндумам.

У краіне было размешчана больш за 3200 выбарчых участкаў, а для таджыкскіх эмігрантаў у некалькіх буйных гарадах Расіі былі размешчаны дадатковыя месцы для галасавання.

Катэгорыя:Рэферэндумы 2016 года
Катэгорыя:Май 2016 года
Катэгорыя:Падзеі 22 мая
Васіль Аляксеевіч Сляпцоў

**Васіль Аляксеевіч Сляпцо́ў** (;  — ) — рускі пісьменнік і публіцыст.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў Варонежы. Сын афіцэра. Вучыўся ў Маскоўскай гімназіі, у 1849—1852 гадах вучыўся ў Пензенскім дваранскім інстытуце, у 1854—1855 гадах на медыцынскім факультэце Маскоўскага ўніверсітэта. Неўзабавае пераехаў у Яраслаўль, дзе быў акцёрам у гарадскім тэатры. У 1857—1862 гадах служыў чыноўнікам. Пад уплывам творчасці М. Г Чарнышэўскага у 1863 годзе арганізаваў у Санкт-Пецярбургу «Знаменскую камуну», дзе спрабаваў увасобіць сацыялістычныя ідэі ўсеагульнай працы, раўнапраўя жанчын і інш. Камуна была ліквідавана пад пагрозай ссылкі яе ўдзельнікаў. У 1866 годзе, пасля няўдалага замаху Д. І. Каракозава на імператара Аляксандра II В. А. Сляпцоў быў арыштаваны і неўзабаве вызвалены пад негалосны нагляд паліцыі.

У 1873 годзе у Сляпцова была выяўлена язва. Ён лячыўся на Каўказскіх Мінеральных водах, жыў у Тыфлісе, у маёнтку сваёй маці ў Саратаўскай губерні і ў Маскве. Перанёс аперацыю ў Санкт-Пецярбургу і зноў лячыўся.

Памёр В. А. Сляпцоў у маёнтку сваёй маці. Пахаваны на гарадскіх могілках у Сярдобску.

## Літаратурная творчасць 
Друкавацца В. А. Сляпцоў пачаў у 1861 годзе. Вядомасць яму прынёс цыкл нарысаў «Уладзімірцы і Клязьма» (1861). Аўтар фельетонаў, літаратурна-крытычных артыкулаў, цыкла нарысаў «Лісты аб Асташкаве», апавяданняў і драматычных эцюдаў «Гадаванка», «Начлег», «Свінні», «Мёртвае цела», аповесці «Цяжкі час» (1865), незавершанага рамана «Добры чалавек».

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* СЛЕПЦОВ, ВАСИЛИЙ АЛЕКСЕЕВИЧ  // Энцыклапедыя «Кругасвет»

Катэгорыя:Пісьменнікі Расійскай імперыі
Катэгорыя:Публіцысты Расійскай імперыі
Катэгорыя:Пісьменнікі Расіі XIX стагоддзя
Катэгорыя:Публіцысты XIX стагоддзя
Катэгорыя:Рускамоўныя пісьменнікі XIX стагоддзя
Сан-Джыміньяна

**Сан-Джыміньяна** () — італьянскі горад у правінцыі Сіена ў Таскане. Размешчаны за 56 км на паўднёвы захад ад Фларэнцыі на вяршыні ўзгорка вышынёй 334 м; насельніцтва — 7743 жыхары. Адзін з самых маляўнічых і наведвальных турыстамі гарадоў Тасканы. З 1990 года гістарычны цэнтр Сан-Джыміньяна ўваходзіць у спіс аб’ектаў Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА.

Катэгорыя:Сусветная спадчына ў Італіі
Катэгорыя:Гарады Тасканы
Катэгорыя:Камуны правінцыі Сіена
Франчэска Басана

**Франчэска Басана-малодшы** ( — ), таксама вядомы як Франчэска Джамбатыста-да-Пантэ і Франчэска-да-Пантэ-малодшы, — італьянскі мастак эпохі Адраджэння.

Нарадзіўся ў Басана-дэль-Грапа каля Венецыі, быў старэйшым сынам Якапа Басана і ўнукам Франчэска-да-Пантэ-старэйшага. Вучыўся жывапісу ў свайго бацькі і працаваў у майстэрні сям’і Басана разам са сваімі трыма братамі, Джамбатыста і Джыралама. Затым ён пераехаў у Венецыю, дзе заснаваў «галіну» сямейнай мастацкай справы і дзе быў наняты, каб напісаць серыю гістарычных карцін у Палацы Дожаў. Але з прычыны таго, што ён быў схільны да іпахондрыі і іншых захворванняў, ён скончыў жыццё самагубствам, выкінуўшыся з акна неўзабаве пасля смерці свайго бацькі ў 1592 годзе.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Мастакі Італіі XVI стагоддзя
Катэгорыя:Мастакі Адраджэння
Паўль Баум

**Паўль Баум** (ням.: Paul Baum; ,  — , Сан-Джыміньяна) — мастак, малявальшчык і графік, адзін з найбуйнейшых прадстаўнікоў постімпрэсіянізму ў Германіі).

## Біяграфія 
Паўль Баум пачаў сваю творчую дзейнасць як малявальшчык кветак на посудзе, працаваў у родным горадзе на каралеўскім фарфоравым заводзе. Затым вучыўся ў Фрыдрыха Прэлера Малодшага ў дрэздэнскай Акадэміі мастацтваў. У 1878 годзе Баум пераязджае ў Веймар, дзе вучыцца ў мясцовай Школе мастацтваў у мастака Тэадора Хагена. Падчас вучобы ён здзейсніў падарожжы па Паўночнай Германіі, Фландрыі і Галандыі.

У 1888 годзе Баум жыў у Мюнхене і далучаецца да калоніі мастакоў Дахау, дзе пасябраваў з Карлам Банцэрам і Максам Штрэмелем. У сакавіку 1890 года ён здзейсніў сумесна са Штрэмелем паездку ў Парыж, дзе абодва мастакі пазнаёміліся з працамі французскіх імпрэсіяністаў. Неўзабаве пасля гэтага Баум пакідае Дахау і селіцца ў бельгійскім горадзе Кноке-Хейст. Тут ён у 1894 годзе знаёміцца з Камілем Пісаро і бельгійскім мастаком-пуантылістам Тэа ван Рэйсельбергэ. У тым жа годзе Баум з’яжджае ў Дрэздэн і ўдзельнічае ў мастацкім руху Дрэздэнскі сэцэсіён. У 1895 годзе мастак перасяляецца ў горад Слейс у Нідэрландах, дзе жыве да 1908 года, час ад часу здзяйсняючы паездкі ў Італію, Паўднёвую Францыю, Турцыю і ў Берлін, дзе ён у 1902 годзе прымае ўдзел у выставе Берлінскі сецэсіён.

У 1909 годзе Баум атрымаў прэмію Віла Рамана, пасля чаго ён пражыў 4 гады ў Італіі, пераважна ў Таскане. З пачаткам Першай сусветнай вайны мастак вярнуўся ў Германію і ў 1914 годзе становіцца прафесарам у дрэздэнскай Акадэміі мастацтваў. З 1918 года ён — прафесар па класе пейзажа ў касельскай Акадэміі мастацтваў. Пасля 1924 года Баум жыў пераважна ў Сан-Джыміньяна, дзе ў 1932 годзе памёр ад запалення лёгкіх.

Катэгорыя:Мастакі Германіі
Катэгорыя:Графікі Германіі
Катэгорыя:Графікі XIX стагоддзя
Катэгорыя:Графікі XX стагоддзя
Катэгорыя:Постімпрэсіянізм
Катэгорыя:Памерлі ад пнеўманіі
Якапа Басана

**Якапа даль Понтэ** (іт. Jacopo Dal Ponte), празваны Якапа Басана (іт. Jacopo Bassano); каля 1510, Басана-дэль-Грапа, Венецыянская рэспубліка — , там жа) — італьянскі мастак, прадстаўнік венецыянскай школы. Аўтар карцін на біблейскія сюжэты і партрэтаў у стылі позняга рэнесансу і маньерызму, з лёгкім уплывам барока. Яго працы ўключалі рэалістычныя выявы прадметаў побыту, жывёл, дамоў і пейзажаў; людзі выконваліся ім у складаных позах. У творах мастака заўважны ўплыў творчасці яго бацькі — Франчэска Басана Старэйшага, а таксама Джэнтыле Беліні, Тыцыяна і Паала Веранезэ. У сваю чаргу ён аказаў уплыў на творчасць чацвярых сваіх сыноў і Эль-Грэка.
Леандра Басана

**Леандра Басана** (,  — ) — венецыянскі мастак, трэці сын Якапа Басана. Разам са сваім братам Франчэска ён вучыўся ў майстэрні бацькі, затым працаваў у майстэрні ў Венецыі, якую стварыў ягоны брат. Як і бацька, Леандра таксама цікавіўся рэлігійнай тэматыкай («Вавілонская вежа», «Сусана і старцы», «Маленне аб чашы», «Майсей, які здабыў ваду са скалы»), але быў таксама вядомы і як партрэтыст.

Каля 1575 года ён, па жаданні бацькі ўзначаліў іх сямейную майстэрню ў Басана-дэль-Грапа. Пасля смерці бацькі і самагубства Франчэска Леандра вярнуўся ў венецыянскую майстэрню. Там ён працаваў у стылі Тынтарэта.

З часам яго папулярнасць узрастала. Венецыянскі дож нават прысвяціў яго ў рыцары ў канцы 1590-х гадоў. Браў удзел у роспісе Царквы Іль Рэдэнторэ, Сабора Санці-Джавані э Паала і Палаца дожаў. Стварыў партрэт Праспера Альпіні.

Большасць яго работ не маюць дакладнай датыроўкі, а аўтарства некаторых дакладна не ўстаноўлена. Яго работы знаходзяцца ў прыватных калекцыях, а таксама ў многіх музеях свету: Уфіцы, Эрмітаж, Музей Эшмала, Луўр, Лонданская Нацыянальная галерэя, Ка’Рэцаніка.

Катэгорыя:Мастакі Венецыі
Леанід Пятровіч Смаляк

**Леанід Пятровіч Смаля́к** ( — ) — вучоны ў галіне геабатанікі, доктар біялагічных навук (1968), прафесар (1979).

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў вёсцы Асобіна Гомельскага павета Гомельскай губерні (зараз у Буда-Кашалёўскім раёне Гомельскай вобласці Беларусі). Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны. Скончыў Беларускі лесатэхнічны інстытут у 1948 годзе. З 1950 года працаваў у Інстытуце лесу Акадэміі навук БССР, дзе ў 1956—1960 гадах займаў пасаду загадчыка аддзела гідралесамеліярацыі і глебазнаўства, у 1963—1971 гадах — намеснік дырэктара па навуковай рабоце. У 1971—1977 гадах Л. П. Смаляк на пасадзе загадчыка лабараторыі прадукцыйнасці і воднага рэжыму фітацэнозаў Інстытута эксперыментальнай батанікі імя В. Ф. Купрэвіча. З 1977 года працаваў загадчыкам кафедры дэндралогіі і фізіялогіі раслін Беларускага тэхналагічнага інстытута.

## Навуковая дзейнасць 
Аўтар прац па гідралесамеліярацыі, лясным балотазнаўстве, лесаводстве; экалогіі раслін.

Сярод апублікаванага:
* Влияние уровня грунтовых вод на потребление минеральных веществ сосной из почвы // Доклады АН БССР. — 1963. — Т. 7. — № 9.
* Эколого-физиологические основы мелиорации почв агрофитоценозов. / Л. П. Смоляк, В. Г. Реуцкий; АН БССР. Ин-т эксперим. ботаники им. В. Ф. Купревича. — Мн., 1974;
* Водное питание и продуктивность основных фитоценозов. — Мн., 1978;
* Дендрология: [Учеб. пособие для вузов по спец. 31.12 «Лесн. и садово-парковое хоз-во»] / Л. П. Смоляк, В. Г. Антипов, И. В. Гуняженко. — Мн.: Вышэйшая школа, 1990. — ISBN 5-339-00401-5

## Узнагароды 
* Ордэн Айчыннай вайны II ступені (1985)
* Медаль «За адвагу»
* Дзяржаўная прэмія БССР 1972 года

## Літаратура 
* 
* Смаляк Леанід Пятровіч // Памяць: Гіст. дакум. хроніка Буда-Кашалёўскага р-на. У 2 кн. Кн. 2-я. — Мн.: БЕЛТА, 2000. — С. 400.

## Спасылкі 
* 
* Смоляк Леонид Петрович // Знаменитые люди Гомельщины  
* **Память народа** — электронный банк документов периода Великой Отечественной войны 
* Музейный комплекс «Дорога памяти»  

Катэгорыя:Геабатанікі
Катэгорыя:Геабатанікі Беларусі
Катэгорыя:Аўтары падручнікаў
Басана

**Басана**:
* Леандра Басана — мастак
* Франчэска Басана — мастак
* Якапа Басана — мастак
Эварыста Баскеніс

**Эварыста Баскеніс** (іт. Evaristo Baschenis, ,  — ) — італьянскі мастак эпохі барока, аўтар нацюрмортаў з музычнымі інструментамі.

## Біяграфія 
Адносіцца да найменш вядомых італьянскіх майстроў. Толькі стараннае даследаванне архіваў і ўвага да мастацкіх працэсаў на поўначы Італіі далі магчымасць крыху растлумачыць сітуацыю. Эварыста Баскеніс паходзіў з мастацкай сям’і, дзейнасць якой задакументавана яшчэ ў XV стагоддзі. У гады з’яўлення на свет і раннім жыцці Эварыста сям’я была заможнай, што дазволіла яму атрымаць мастацкую і музычную адукацыю. Эварыста Баскеніс — вядомы музыка эпохі. Заможнасць сям’і дазволіла мастаку здзяйсняць падарожжы. Ёсць дадзеныя аб яго знаходжанні ў Венецыі.

Як мастак працаваў пераважна ў жанры нацюрморта. Але гэта спецыфічныя нацюрморты — з музычнымі інструментамі і без выяў чалавечых фігур. У эпоху барока выявы музычных інструментаў часта ўспрымаліся як алегорыя мітусні, мімалётнасці маладосці і чалавечага жыцця, мімалётнасці асалоды. Нацюрморты Эварыста Баскеніса, аднак, у меншай ступені ўспрымаюцца як падобныя алегорыі.

Па падліках, майстар стварыў каля 600 нацюрмортаў падобнай тэматыкі. Вядома аб сяброўскіх адносінах майстра з мастаком Жакам Куртуа, з якім той доўга перапісваўся.

Сярод вучняў Эварыста Баскеніса — мастак Барталамеа Бетэра (Бергама, 1639 год — магчыма, Мілан, 1688 год), які сам маляваў нацюрморты з музычнымі інструментамі і атрымаў у спадчыну краму Эварыста Баскеніса пасля яго смерці.
Павукі-кругапрады

**Павукі-кругапрады** (*Araneidae*) — сямейства аранеаморфных павукоў. Уключае каля 3 000 відаў, якія аб’ядноўваюцца ў 170 родаў. Трэцяе па колькасці відаў сямейства павукоў, якое саступае толькі  і . Апісана каля 70 выкапнёвых відаў, найбольш старажытныя рэшткі датуюцца мелавым перыядам.

## Падсямействы 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Галерэя 

Файл:Argiope sp.jpg|*Argiope* у лоўчай сетцы (горы Улугуру, Танзанія)
Файл:Eriophora sp 2.jpg| sp.
Файл:Argiopespain.jpg|

## Гл. таксама 
* Крыжавікі
* Gasteracanthini

## Літаратура 
* 


Катэгорыя:Сямействы павукападобных
Іван Міхайлавіч Дзюба (пісьменнік)

**Іва́н Міха́йлавіч Дзю́ба** (; , Мікалаеўка, Валнавахскі раён, Данецкая вобласць, Украінская ССР, СССР — , , Украіна) — украінскі літаратуразнавец,  і праваабаронца, літаратурны . Савецкі дысідэнт, Герой Украіны (2001). Доктар філалагічных навук. Сапраўдны член НАНУ. Акадэмік-сакратар аддзялення літаратуры, мовы і мастацтвазнаўства, галоўны рэдактар часопіса «Сучасність», другі міністр культуры Украіны (лістапад 1992 — жнівень 1994).

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Валнавахскім раёне
Джанфранка Барукела

**Джанфранка Барукела** (; нар. , ) — італьянскі жывапісец, малявальшчык, а таксама акцёр, прадстаўнік мек-арту (механічнае мастацтва).

Пасля Другой сусветнай вайны Барукела скончыў юрыдычны факультэт. У 1947 годзе ён працаваў у хімічнай кампаніі Delfini Bombrini Parodi, якая спецыялізавалася на выбуховых рэчывах. Прамысловае асяроддзе пакідае ў 1959 годзе, каб цалкам прысвяціць сябе мастацтву — жывапісу.

У 1960 годзе пераехаў у Парыж, пазнаёміўся з мастаком Раберта Мата. У 1963 годзе, знаходзячыся ў Нью-Ёрку, ён зблізіўся з Марселем Дзюшанам, які пазнаёміў яго з авангарднай сцэнай і нават зрабіў сваім вучнем.

Катэгорыя:Мастакі Італіі
Ваагн Гарнікавіч Хачатран

**Ваагн Гарнікавіч Хачатран** (, 22 красавіка 1959, Сісіян) — армянскі дзяржаўны дзеяч. Прэзідэнт Арменіі з 13 сакавіка 2022 года.

## Біяграфія 
У 1980 годзе скончыў Ерэванскі Інстытут народнай гаспадаркі.

З 1980 да 1981 года служыў у Савецкай Арміі.

У 1981—1989 гадах працаваў эканамістам у ПА «Разданмаш».

З 1989 да 1992 года працаваў начальнікам аддзела, намеснікам генеральнага дырэктара дзяржпрадпрыемства «Марс».

У 1992—1996 гадах займаў пасаду мэра Ерэвана і саветніка прэзідэнта Арменіі.

З 1996 да 1999 года дэпутат парламента. Член Пастаяннай камісіі па фінансава-крэдытных, бюджэтных і эканамічных пытаннях. Член фракцыі «Рэспубліка».

На парламенцкіх выбарах у Арменіі 2007 года з’яўляўся прадстаўніком блока «Імпічмент».

З 2021 да 2022 года займаў пасаду міністра высокатэхналагічнай прамысловасці Рэспублікі Арменія.

На пазачарговых прэзідэнцкіх выбарах 3 сакавіка 2022 года абраны прэзідэнтам Арменіі. Заступіў на пасаду 13 сакавіка 2022 года.

## Спасылкі 
* Біяграфія

Катэгорыя:Дзеючыя кіраўнікі дзяржаў
Іван Ільіч Кустаў

**Іван Ільіч Кустаў** (, сяло Манчаж, Арцінская воласць, Кунгурская акруга, Уральская вобласць, РСФСР, СССР — , , Беларусь) — палкоўнік Савецкай Арміі, удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза (1945).

## Біяграфія 
Нарадзіўся 31 студзеня 1924 года ў вёсцы Манчаж (цяпер — Арцінская гарадская акруга Свярдлоўскай вобласці). Пасля заканчэння няпоўнай сярэдняй школы працаваў у калгасе. У жніўні 1942 года Кустаў быў прызваны на службу ў Рабоча-сялянскую Чырвоную армію. З кастрычніка таго ж года — на франтах Вялікай Айчыннай вайны. У 1943 годзе ён скончыў Свярдлоўскае пяхотнае вучылішча. Да студзеня 1945 года капітан Іван Кустаў камандаваў стралковай ротай 1052-га стралковага палка, 301-й стралковай дывізіі, 9-га стралковага корпуса, 5-й ударнай арміі, 1-га Беларускага фронту. Вызначыўся падчас вызвалення Польшчы.

14 студзеня 1945 года рота Кустава прарвала нямецкую абарону ў раёне вёскі Выбараў за 12 кіламетраў ад Магнушава. Пераследуючы адыходзячага суперніка, яна паспяхова адбіла некалькі яго контратак і па лёдзе пераправілася цераз Піліцу, захапіўшы і ўтрымаўшы да падыходу ўсяго палка плацдарм на яе заходнім беразе.

Указам Прэзідыума Вярхоўнай Рады СССР ад 27 лютага 1945 года за «мужнасць і гераізм, праяўленыя ў наступальных баях і пры фарсіраванні ракі Піліцы» капітан Іван Кустаў быў удастоены высокага звання Героя Савецкага Саюза з уручэннем ордэна Леніна і медаля.

Пасля заканчэння вайны Кустаў працягнуў службу ў Савецкай арміі. У 1979 годзе ў званні палкоўніка Кустаў быў звольнены ў запас. Працаваў начальнікам штаба грамадзянскай абароны інстытута Белпрампраект.

Жыў у Мінску. З’яўляўся ганаровым членам Ваенна-навуковага таварыства УС РБ. Пасля смерці В. С. Мічурына Іван Ільіч Кустаў з’яўляўся апошнім Героем Савецкага Саюза, які пражываў на тэрыторыі Рэспублікі Беларусь.

Памёр 3 сакавіка 2022 г. ва ўзросце 98 гадоў.

Катэгорыя:Камандзіры рот у Вялікай Айчыннай вайне