Вуліца Чалюскінцаў (Магілёў)

**Вуліца Чалюскінцаў** — вуліца ў паўднёва-заходняй частцы Магілёва. Адна з галоўных транспартных магістраляў горада.

Гістарычная назва **Быхаўская шаша**. У 1934 годзе перайменавана ў гонар экіпажа парахода «Чалюскін». Працягласць 4440 м, ад Бабруйскай шашы да моста цераз Дняпро.

## Размяшчэнне 
]]

Пачынаецца каля Дняпроўскага моста, ад скрыжавання Пушкінскага праспекта з Дняпроўскім спускам, як працяг апошняга. Мае дугападобную форму, першапачатковы кірунак на захад змяняцца бліжэй да граніцы горада паўднёвым кірункам. Праходзіць па мосце над ракой Дубравенкай недалёка ад яе вусця і Заводскай вуліцай, за паўднёвага боку прымыкаюць вуліца Свярдлова і завулак Свярдлова, з паўночнага — вуліца Вароўскага, перасякае вуліцу Мянжынскага-завулак Глінкі, з паўночнага боку прымыкаюць вуліца Раманава і завулак Чырвонага Флоту, з поўдня — Грушаўскі завулак. На скрыжаванні з праспектам Шміта і вуліцай Касманаўтаў двухузроўневая развязка. Далей праходзіць над вуліцай Хімікаў, з паўночна-заходняга боку прымыкаюць вуліцы Вішнявецкага, Мельнікава, Жбанкова, Успенскага, завулак Франко, з паўднёва-ўсходняга — вуліцы Гастэла, Аўтамабільная, Максіма Горкага, Рамашкі, Салтанаўская, Дашкаўская, Калінавая. За межамі горада пераходзіць у трасу .

## Гісторыя 
Стала фарміравацца ў пачатку 1930-х гадоў, але найбольш інтэнсіўна пасля Вялікай Айчыннай вайны, калі паводле плана аднаўлення і рэканструкцыі Магілёва 1947—1950 гг. значна пашырылася тэрыторыя паўднёва-заходняга прамысловага раёна з прадпрыемствамі хімічнай прамысловасці, каля якога забудоўваўся рабочы пасёлак фабрыкі (цяпер завод) штучнага валакна 2—3-павярховымі і часткова 1-павярховымі жылымі дамамі. Сучаснае аблічча вуліцы складаецца з 1960-х гадоў. У забудове пераважаюць 5-, 9-павярховыя, пераважна жылыя, дамы з убудаванымі ў першых паверхах прадпрыемствамі гандалю і бытавога абслугоўвання, у раёне рабочага пасёлка захавалася забудова 1-павярховымі дамамі сядзібнага тыпу.

У савецкія часы на вуліцы размяшчаліся стужкаткацкая фабрыка, штучнага валакна завод імя В. У. Куйбышава, жэлацінавы завод, гарбарны завод, рэгенератны завод, хлебазавод № 1, індпашыву і рамонту абутку фабрыка, камбінат бытавога абслугоўвання, магазіны, універсальная кнігарня «Маяк», майстэрні Мастацкага фонду БССР, Палац культуры завода штучнага валакна, бібліятэка № 1 імя Якуба Коласа, Дзяржаўны архіў Магілёўскай вобласці, тралейбуснае дэпо, таксаматорны парк, СПТВ № 70 і № 44, стадыён «Хімік».

Паводле генплана Магілёва 1980—1881 гадоў вуліца ўваходзіў у перспектыўную зону забудовы заходняга планіровачнага раёна.

## Забудова 
## Няцотны бок 
* № 37 — будынак былой Сярэдняй школы № 10.
* № 45 — філіял Белдзяржстраха па Магілёўскай вобласці.
* № 63а — Магілёўскі раённы выканаўчы камітэт.
* № 65 — Магілёўская стужкаткацкая фабрыка.
* № 129 — хлебазавод № 1.
* № 139 — тралейбусны парк № 1, філіял Магілёўаблаўтатранса.

Магілёў. Вуліца Чалюскінцаў, красавік 2019 (02).jpg|Сярэдняя школа № 10
Магілёў. Па Чалюскінцаў да Буйнічаў (19).jpg|Магілёўская стужкаткацкая фабрыка

## Цотны бок 
* № 8 — Запраўка Беларуснафта № 37
* № 10 — будынак былога мужчынскага епархіяльнага вучылішча (першая палова ХІХ стагоддзя) — 
* № 54 — чатырохпавярховы жылы дом. Сваю мянушку «шэры дом» ён атрымаў у 1930-я гады, калі быў пабудаваны і пафарбаваны ў шэры колер. На першым паверсе размяшчаўся гастраном, які насіў такую ж назву. Пазней краму перанеслі ў дом праз дарогу, але яна так і не згубіла сваю назву. У доме правёў сваё дзяцінства і юнацтва расійскі поп-спявак Барыс Маісееў.
* № 56 — Магілёўскі дзяржаўны эканамічны прафесійна-тэхнічны каледж.
* № 66 — аддзяленне Белпошты.
* № 64А — Палац культуры завода штучнага валакна.
* № 66А — Магілёўскі дзяржаўны эканамічны прафесійна-тэхнічны каледж.
* № 84 — «Мажэліт».
* № 172А — Дзяржаўны архіў Магілёўскай вобласці.
* № 178 — гасцініца «Славянская традыцыя».

Магілёў. Па Чалюскінцаў да могілак (11).jpg|Будынак былога мужчынскага епархіяльнага вучылішча
Магілёў. Чалюскінцаў увесну (04).jpg|Дом № 46
Магілёў. Магілёўскі дзяржаўны эканамічны прафесійна-тэхнічны каледж.jpg|Магілёўскі дзяржаўны эканамічны прафесійна-тэхнічны каледж
Магілёў. Па Чалюскінцаў да Буйнічаў (02).jpg|Дом па вуліцы Чалюскінцаў, 60А
Магілёў. Па Чалюскінцаў да Буйнічаў (08).jpg|Палац культуры завода штучнага валакна
Магілёў. Па Чалюскінцаў да Буйнічаў (18).jpg|Аддзяленне Белпошты
Магілёў. Па Чалюскінцаў да Буйнічаў (21).jpg|Магілёўскі дзяржаўны эканамічны прафесійна-тэхнічны каледж (дом № 66А)
Магілёў. Па Чалюскінцаў да Буйнічаў (51).jpg|Мажэліт
Магілёў. Па Чалюскінцаў да Буйнічаў (85).jpg|Дзяржаўны архіў Магілёўскай вобласці

## Славутасці 
На будынку заводакіраўніцтва завода штучнага валокна пастаўлены мемарыяльныя дошкі ў гонар працаўнікоў фабрыкі І. В. Бубнова і М. А. Канавалава, якія загінулі ў час Вялікай Айчыннай вайны. Каля прахадной у 1957 годзе пастаўлены помнік У. І. Леніну.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Вуліцы Магілёва
Катэгорыя:Ленінскі раён (Магілёў)