open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Транспарт у Польшчы

]]
Польшча мае шырокую, сучасную і разнастайную **транспартную сістэму**. Становішча Польшчы ў цэнтры Еўропы прадвызначыла важную ролю транзітнага транспарту ў гаспадарцы. Тэрыторыю Польшчы ва ўсіх напрамках перасякаюць найважнейшыя транс’еўрапейскія магістралі.

## Аўтамабільны 
Аўтамабільны транспарт адыгрывае важную ролю ва ўнутраных грузавых і пасажырскіх перавозках, у замежнагандлёвых сувязях з еўрапейскімі краінамі. Краіна мае густую сетку аўтамабільных дарог (найважнейшыя з іх пазначаны літарамі і лічбамі: A1, A2, A4, A6, A8, A18). На 2017 працягласць новых хуткасных аўтастрад складала 3421 км. Апроч гэтага, у краіне дзейнічае праграма мадэрнізацыі рэгіянальных і мясцовых дарог.

## Чыгуначны 
]]
Важнае месца ў транспартнай сістэме краіны займае чыгуначны транспарт. Паводле яго грузаабароту, асноўная частка якога прыпадае на перавозкі вугалю, Польшча саступае ў Еўропе толькі Германіі. Галоўны чыгуначны вузел — Верхнесілезскі — злучаны жалезнымі магістралямі з найбуйнейшымі гарадамі краіны, у тым ліку партовымі цэнтрамі. На 2015 год працягласць чыгунак складае 19 000 км. Высокі ўзровень электрафікаванасці чыгунак. Кампанія Польская Дзяржаўная чыгунка (PKP) праводзіць мадэрнізацыю як шляхоў зносін, так і рухомага складу, які будзе мець магчымасць разганяцца да 200 км/гадз на усіх участках. А паміж галоўнымі гарадамі чыгуначнікі з 2015 ладзяць хуткаснае спалучэнне (да 300 км/гадз).

## Марскі 
Па ўсім балтыйскім узбярэжжы цягенецца ланцужок партоў. Пры гэтым вылучаюцца два марскія партовыя комплексы: Гданьск — Гдыня і Шчэцін — Свінауйсце. У Гданьска-Гдыньскім комплексе збудавана глыбакаводная гавань для буйнатанажных (акіянічных) суднаў — гэта адзіны падобны партовы комплекс на Балтыцы. Круглагадовыя паромныя пераправы злучаюць Польшчу з краінамі Паўночнай Еўропы.

## Рачны 
З унутраных водных шляхоў краіны самы важны — рака Одра. Яна звязана каналамі з Верхнесілезскім басейнам і марскім портам Свінауйсце, з рачной сеткай Германіі і Віслай. Вісла ад Варшавы да Гданьска даступная для суднаў грузападымальнасцю больш за 500 т.

## Паветраны 
У Польшчы выключна добра развіты паветраны транспарт. Найбуйнейшы аэрапорт — Варшаўскі аэрапорт імя Фрыдэрыка Шапена, хаб для нацыянальнай авіякампаніі LOT, што з’яўляеца адной з найстарэйшых авіякампаній свету: год заснавання — 1929. Да самых вядомых міжнародных аэрапортаў краіны адносяца Кракаўскі імя Яна Паўла ІІ, Уроцлаўскі імя Каперніка і Гданьскі імя Леха Валенсы.
Лаадыка I

**Лаадыка I** (III стагоддзе да н.э. — памерла раней за 236 да н.э.) — першая жонка цара Дзяржавы Селеўкідаў Антыёха II Тэаса.

## Паходжанне 
Лаадыка была дачкой Ахея ад невядомай грачанкі. Яе бацька быў уплывовым арыстакратам, які меў зямельныя ўладанні ў Анатоліі, а таксама быў звязаны з дынастыяй Селеўкідаў. У яе была сястра Антыяхіда і два брата — Аляксандр і Андрамах.

Ахей быў другім сынам Селеўка I Нікатара. Імя Лаадыкі тлумачыцца сувяззю з Селеўкідамі, бо так звалі яе цётку і прабабулю яе бацькі.

## Замужжа 
Дата нараджэння Лаадыкі невядомая, і мала вядома пра яе дзяцінства. Яна стала жонкай свайго стрыечнага брата Антыёха II да 266 года да н.э..

## Развод 
У 252 годзе да н.э. па выніках другой сірыйскай вайны, Антыёх заключыў з Пталамеем II мірны дагавор. Селеўкід быў вымушаны пакінуць Лаадыку і ажаніцца з дачкой Лагіда — Берэніка з умовай, што дзеці ад гэтага саюза стануць кіраўнікамі Селеўкідскай дзяржавы.

Нягледзячы на тое, што Лаадыка перастала быць царыцай, яе палітычны статус заставаўся вельмі высокім. Антыёх II пасля разводу аддаў ёй зямельныя ўладанні ў Анатоліі, і цяпер яна кіравала маёнткамі ў Гелеспонце.

Па ўмовах дагавора аб разводзе, Лаадыка магла купляць і прадаваць зямлю. Антыёх даў ёй час для рашэння пытання аб лёсе маёнткаў.

Яна атрымлівала даход ад штогадовага збору ўраджая, а таксама ад любой іншай дзейнасці ў падкантрольных уладаннях. Апроч гэтага, яна была вызвалена ад выплаты падатку на маёмасць.

## Смерць Антыёха II. Трэцяя сірыйская вайна 
Ад шлюбу з Берэнікай у цара з’явіўся сын Антыёх. Селеўк II стаў спадчыннікам прастола свайго бацькі, а яго брат Антыёх Гіеракс стаў яго суправіцелем.

Брат Берэнікі, Пталамей III пачаў ваенныя дзеянні супраць Селеўкідаў, якія перайшлі ў трэцюю сірыйскую вайну, таксама вядомую як *Вайна Лаадыкі*. Лагід паланіў Лаадыку I і забіў яе. У час вайны, у 244 годзе да н.э. яна падтрымала свайго малодшага сына ў барацьбе з Селеўкам. Так у дзяржаве Селеўкідаў пачалася 17-гадовая грамадзянская вайна.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Laodice I article at Livius.org 
* Antiochus II Theos article at Livius.org 
* Seleucus I Nicator article at Livius.org 
* Seleukid Genealogies and Biographies — Antiochos II
* Seleucid genealogy 
* R.A. Billows, Kings and colonists: aspects of Macedonian imperialism, BRILL, 1995
* G.W. Bromiley, International Standard Bible Encyclopedia: A-D, Wm. B. Eerdmans Publishing, 1995
* J.D. Grainger, A Seleukid prosopography and gazetteer, BRILL, 1997
* G.G. Aperghis, The Seleukid royal economy: the finances and financial administration of the Seleukid empire, Cambridge University Press, 2004

Катэгорыя:Селеўкіды
Катэгорыя:Жонкі кіраўнікоў III стагоддзя да н.э.
Лаадыка IV

**Лаадыка IV** — эліністычная прынцэса і кіраўніца Селеўкідскай дзяржавы.

## Біяграфія 
### Сям'я, юныя гады 
Яе бацькамі былі кіраўнікі дзяржавы Селеўкідаў Антыёх III Вялікі і Лаадыка III. Па бацькаўскай лініі яе дзедам і бабуляй былі Селеўк II Калінік і Лаадыка II, па матчынай — пантыйскі цар Мітрыдат II і яго жонка — селеўкідская прынцэса Лаадыка. Такім чынам, бацькі Лаадыкі былі стрыечнымі сваякамі.

Лаадыка нарадзілася і вырасла ў Селеўкідскай дзяржаве, і на востраве Дэлас захавалася прысвечаная ёй ганаровы надпіс.

### Першы шлюб 
У 196 годзе да н.э. старэйшы брат Лаадыкі Антыёх быў абвешчаны будучым кіраўніком бацькаўскага царства, і ў гэтым жа годзе яны ажаніліся. Гэта падзея стала першым шлюбам паміж братам і сястрой у гісторыі дынастыі.

Антыёх III прызначыў сваю дачку ў 193 годзе да н.э. галоўнай жрыцай дзяржаўнага культу, які быў прысвечаны яе памерлай маці Лаадыцы III і размешчаны ў Мідыі

### Трэці шлюб 
Пасля гібелі Селеўка IV, Лаадыка выйшла замуж за малодшага брата Антыёха IV Эпіфана, які стаў рэгентам пры яе старэйшым сыне Антыёху. Але ў 170 годзе да н.э. дзіця было забіта па загадзе дзядзькі, які атрымаў у спадчыну прастол. Лаадыка нарадзіла свайму мужу двух дзяцей — Антыёха V і Лаадыку VI. Пасля гібелі Эпіфана краінай стаў кіраваць іх сын. Але Эпіфан даручыў клопат аб сыне свайму «аднагодку» Філіпу, які прыбыў з Персіі на чале сваёй арміі. Лісій разбіў Філіпа ў 163 годзе да н.э., і атрымаў падтрымку з Рыма за выкананне ўмоў Апамейскага міру.

Пасля гэтага рэгент расправіўся з Лаадыкай IV і яе старэйшай дачкой ад шлюбу з Эпіфанам — удавой цара Кападокіі.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* J.D. Grainger, A Seleukid prosopography and gazetteer, BRILL 1997

## Спасылкі 
* Laodice IV 
* Laodice III 
* Antiochus III the Great 
* Coinage for Laodice IV

Катэгорыя:Селеўкіды
Катэгорыя:Кіраўнікі Азіі II стагоддзя да н.э.
Лаадыка II

**Лаадыка II** (; сярэдзіна 3 стагоддзя да н.э.) — жонка кіраўніка дзяржавы Селеўкідаў Селеўка II, і яго кузіна. Па версіі Палібія, была дачкой Андрамаха і сястрой военачальніка Ахея.

## Сям'я 
Лаадыка нарадзіла Селеўку II пецярых дзяцей, сярод якіх былі: Антыяхіда, Селеўк III і Антыёх III.

## Літаратура 
* Polybius, *&nbsp;Histories*, Evelyn S. Shuckburgh (translator), London — New York, (1889)
* Smith, William; *Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology*, «Laodice (4)», Boston, (1867)

Катэгорыя:Жонкі кіраўнікоў III стагоддзя да н.э.
Катэгорыя:Селеўкіды
Лаадыка VII Тэя

**Лаадыка VII Тэя Філадэльф** (; нарадзілася пасля 122 года да н.э.) — сірыйская прынцэса, царыца Камагены.

## Біяграфія 
### Паходжанне 
З'яўлялася дачкой цара Сірыі Антыёха VIII Грыпа і Клеапатры VI, дачкі егіпецкага цара Пталамея VIII.

### Замужжа 
Шлюб Лаадыкі са спадчыннікам камагенскага кіраўніка Сама Мітрыдатам I Каліннікам быў часткай мірнага дагавора паміж іх бацькамі. Лаадыка нарадзіла свайму мужу сына Антыёха I Тэаса Камагенскага, які стаў будучым кіраўніком краіны.

### Кіраванне краінай 
Каля 90 года да н.э. у краіну ўварваліся парфяне, і Лаадыка звярнулася па дапамогу да свайго траюраднага брата Антыёху X, які кіраваў у той момант Келесірыяй і Фінікіяй. На чале войскі ён прыбыў у Камагену, але быў забіты ў час бітвы з агрэсарамі.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Laodice VII Thea 
* Tryphaena

Катэгорыя:Селеўкіды
Катэгорыя:Кіраўнікі Азіі II стагоддзя да н.э.
Катэгорыя:Кіраўнікі Азіі I стагоддзя да н.э.
Лаадыка Кападакійская

**Лаадыка** () — сястра цара Понта Мітрыдата VI Еўпатара (каля 120—63 да н.э.) і жонка цара Кападокіі Арыярата VI (130—116 да н.э.).

Муж Лаадыкі быў забіты кападакійскім магнатам Гордыем, падбухтораны яе братам Мітрыдатам Еўпатарам (забойства, паводле меркавання рымскіх аўтараў, было тайна падрыхтавана Мітрыдатам з мэтай пашырэння сваіх уладанняў). Пасля гібелі мужа, каб пазбегнуць аналагічнага лёсу для сябе і двух сваіх сыноў, яна выйшла замуж за цара Віфініі Нікамеда III, які ўварваўся ў той час у краіну.

Затым Нікамед расставіў свае гарнізоны па кападакійскіх крэпасцях і абвясціў пра аб'яднанне Віфініі і Кападокіі ў адзіную дзяржаву. Мітрыдат жа абвясціў, што законным царом Кападокіі можа лічыцца толькі юны сын забітага Арыярата VI, вызваліў Кападокію ад віфінскіх гарнізонаў і абвясціў царом Арыярата VII, сына Арыярата VI і свайго пляменніка.

Праз некаторы час Мітрыдат запатрабаваў у новага цара, каб у Понт выслалі яго даўняга паплечніка, Гордыя. У адказ на адмову Арыярата VII выдаць забойцу свайго бацькі Мітрыдат пачаў супраць яго вайну, а затым каварна забіў.

Пасля смерці свайго сына яна разам з Нікамедам паспрабавала паставіць на прастол Кападокіі самазванца. У прыватнасці, яна адправілася ў Рым, каб пацвердзіць перад сенатам, што ў яе было тры сыны ад першага мужа Арыярата VI. Аднак нягледзячы на гэта сведчанне, самазванец быў адпрэчаны сенатам.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Постаці Кападокіі
Катэгорыя:Жонкі кіраўнікоў II стагоддзя да н.э.
Замкі Эдуарда I ва Уэльсе

**Замкі Эдуарда I ва Уэльсе** — фартыфікацыйныя збудаванні эпохі праўлення Эдуарда I (1272—1307 гады), размешчаныя ў паўночным Уэльсе.

Замкі Боўмаріс, Харлек, Карнарвон і Конві знаходзяцца на тэрыторыі старажытнага каралеўства Гвінед. Гэты комплекс умацаванняў вядомы як «Жалезнае кальцо Караля Эдуарда». Замкі з’яўляюцца выдатным прыкладам горадабудаўніцтва, ваеннай архітэктуры, напамінаюць пра імперскія амбіцыі караля Англіі Эдуарда I і пра абарончыя работы, якія праводзіліся падчас яго праўлення.

Праект быў пабудаваны пад кіраўніцтвам самага вядомага ваеннага інжынера таго часу — Джэймса з Сент-Джорджа.

Найболей тэхнічна дасканалым лічыцца замак Боўмаріс, які ўзвышаецца на востраве Англсі сярод раскошнай зеляніны. Замак Конві ўтульна размясціўся ў вусці горнай ракі. Замак Харлех знаходзіцца ў самым сэрцы Уэльса, на вяршыні высокага ўцёса. Кэрнарфон быў распрацаваны і як крэпасць, і як палац, і як адміністрацыйны цэнтр. У ім праходзіла каранацыя прынца Чарльза Уэльскага.

Пабудовы добра захаваліся да нашых дзён, што пацвярджае найвышэйшы ўзровень тэхналогій сярэднявечнага будаўніцтва. З 1986 года замкі і крэпасці караля Эдуарда I у старажытным княстве Гвінед з’яўляюцца аб’ектам са спіса Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА ў Вялікабрытаніі.

## Літаратура 
* Тысяча чудес света. — СПб: ООО «СЗКЭО», 2007. — 336 с.

Катэгорыя:Сусветная спадчына ў Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Замкі Уэльса
Катэгорыя:Каралеўства Гвінед
Катэгорыя:З’явіліся ў XIII стагоддзі
Катэгорыя:XIII стагоддзе ва Уэльсе
Сент-Кілда

**Сент-Кілда** () — архіпелаг вулканічнага паходжання, размешчаны ў Атлантычным акіяне ў 70 км ад Гебрыдскіх астравоў і недалёка ад паўночна-заходніх берагоў Шатландыі, аб’ект са спіса Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА. 

У яго ўваходзяць чатыры маленькія астравы: Хірта, Дан, Соўэй і Борэрэй. Гэты аб’ект славуты самымі высокімі ў Еўропе ўцёсамі. Акрамя таго, на архіпелагу размяшчаецца найбуйнейшая ў Паўночнаатлантычным рэгіёне калонія марскіх птушак. Напрыклад, на мясцовых скалах гняздуюцца болей за 60 тыс. пар паўночнага баклана.

Астравы Сент-Кілда ненаселеныя з 1930 г. Аднак на працягу каля 2000 гадоў на ніх жылі людзі, якія збіралі пух і яйкі марскіх птушак, разводзілі скот і займаліся земляробствам. Унікальная экасістэма архіпелага не пацярпела ад дзейнасці чалавека і захавалася ў непарушным стане. Для яе аховы ў 1986 г. на тэрыторыі архіпелага быў створаны запаведнік. Пазней па прычыне культурнай каштоўнасці ён быў аднесены да катэгорыі «культурны ландшафт».

## Літаратура 
* Тысяча чудес света. — СПб: ООО «СЗКЭО», 2007. — 336 с.

Катэгорыя:Незаселеныя астравы
Катэгорыя:Астравы Шатландыі
Ласла Лекаі

**Ла́сла Ле́каі** (; , Залалёвё, Аўстра-Венгрыя — ) — венгерскі кардынал. Тытулярны біскуп Гірус Тарасіі і апостальскі адміністратар Веспрэма з 8 лютага 1972 па 12 лютага 1976. Архібіскуп Эстэргама і прымас Венгрыі з 12 лютага 1976 па 30 чэрвеня 1986. Кардынал-святар з тытулам царквы *Санта-Тэрэза-аль-Корса-д’Італія* з 24 мая 1976.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 12 сакавіка 1910 года ў Залалёвё, тады Аўстра-Венгрыя, цяпер — Венгрыя. 28 верасня 1934 года пасвечаны ў святары. Пасля пасвячэння вёў пастарскую працу ў Веспрэме і выкладаў у веспрэмскай семінарыі. Тады ж пачаў выконваць функцыі сакратара веспрэмскага біскупа Ёжэфа Міндсенці (будучага кардынала і архібіскупа). У 1944 годзе быў арыштаваны нацыстамі разам са сваім кіраўніком. Выйшаў на свабоду пасля вызвалення Венгрыі. У 1946 годзе атрымаў ганаровы тытул мансеньёра.

16 сакавіка 1972 года ўзведзены ў сан біскупа і прызначаны апостальскім адміністратарам Веспрэма і тытулярным біскупам *Girus Tarasii*. Сітуацыя ў венгерскай каталіцкай царкве была ў гэты перыяд вельмі складанай. Яе глава архібіскуп Эстэргама кардынал Ёжэф Міндсенці пасля разгрому венгерскага паўстання 1956 года хаваўся на працягу 15 гадоў на тэрыторыі амерыканскага пасольства ў Будапешце. Дыпламатычныя перамовы прывялі да таго, што ў 1971 годзе кардынал Міндсенці змог пакінуць пракамуністычную Венгрыю і выехаць у Вену. Увесь гэты перыяд царква ў краіне заставалася фактычна без кіраўніка, паколькі Святы Прастол прынцыпова не выбіраў новага эстэргамскага архібіскупа, абмяжоўваючыся пачарговым прызначэннем некалькіх часовых апостальскіх адміністратараў «sede plena». У 1974 годзе Міндсенці заявіў пра сыход у адстаўку, а Лекаі быў прызначаны апостальскім адміністратарам Эстэргама.

Толькі пасля смерці кардынала Міндсенці 12 лютага 1976 года біскуп Ласла Лекаі быў абвешчаны новым архібіскупам-мітрапалітам Эстэргама і прымасам Венгрыі. Праз некалькі месяцаў Лекаі стаў кардыналам-святаром з тытулам царквы Санта-Тэрэза-аль-Корса-д’Італія. Удзельнічаў у абодвух Канклавах 1978 года.

Сканаў 30 чэрвеня 1986 года, яго пераемнікам на пасадзе архібіскупа Эстэргама стаў Ласла Пашкаі.

## Спасылкі 
* Л. Лекаі на сайце catholic-hierarchy.org
* Л. Лекаі на сайце gcatholic.org

Катэгорыя:Кардыналы Венгрыі
Катэгорыя:Кардыналы Паўла VI
Катэгорыя:Архібіскупы эстэргамскія
Катэгорыя:Пахаваныя ў Эстэргамскім саборы
Катэгорыя:Апостальскія адміністратары
Нікало

**Нікало́** () — італьянскі варыянт імя Мікалай.

* Нікало II д’Эстэ (1338—1388) — маркіз Ферары, Модэны і Пармы ў 1361—1388 гадах.
* Нікало III д’Эстэ (1383—1441) — маркіз Ферары з 1393 года, кандацьер.
* Нікало Макіявелі (1469—1527) — італьянскі мысляр, філосаф, пісьменнік, палітычны дзеяч.
* Нікало Паганіні (1782—1840) — вялікі італьянскі скрыпач і кампазітар.
* Нікало Пізана (1220 — паміж 1278 і 1284) — заснавальнік школы італьянскай скульптуры
* Нікало дзі Банакорса (1355—1388) — італьянскі мастак, сіенская школа.
* Нікало дзі Сенья (працаваў у 1331—1345 гг.) — італьянскі мастак, сіенская школа.
* Нікало дзі Сер Соца — італьянскі мастак, сіенская школа.
Львоўскі ўніверсітэт бізнесу і права

**Львоўскі ўніверсітэт бізнесу і права** () — украінская прыватная вышэйшая навучальная ўстанова, якая знаходзіцца ў Львове.

## Структура 
* Юрыдычны факультэт 
* Факультэт эканомікі і прадпрымальніцтва
* Факультэт журналістыкі і інфармацыі
* Факультэт міжнародных адносін
* Факультэт завочнай формы навучання
* Каледж

## Спецыяльнасці 
### Вышэйшая адукацыя 
* Права
* Міжнароднае права
* Міжнародныя адносіны, грамадскія камунікацыі і рэгіянальныя студыі
* Журналістыка
* Фінансы, банкаўская справа і страхаванне
* Улік і падаткаабкладанне

### Аспірантура і дактарантура 
* Эканоміка
* Менеджмент
* Маркетынг
* Прадпрымальніцтва, гандаль і біржавая дзейнасць
* Права
* Сацыяльнае забеспячэнне

## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка (укр., англ.)

Катэгорыя:Універсітэты паводле алфавіта
Катэгорыя:Універсітэты Львова
Катэгорыя:Універсітэты Украіны
Уладзімір Салавей

**Уладзімір Салавей** (1925—1996) — удзельнік беларускага патрыятычнага падполля ў 1946—1947 гадах у Заходняй Беларусі, заснавальнік арганізацыі «Чайка».

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў 1925 годзе ў вёсцы Гуменікі Слонімскага павета Навагрудскага ваяводства ў Польскай Рэспубліцы (цяпер — Слонімскі раён Гродзенскай вобласці). Вучыўся ў пачатковай школе ў вёсцы Сурынка на Слонімшчыне, а ў 1939—1941 гадах — у слонімскай СШ № 5. Падчас нямецкай акупацыі ў Другую сусветную вайну вучыўся ў Слонімскай настаўніцкай семінарыі. Летам 1944 года працаваў на аднаўленні чыгункі каля Слоніму. Пазней паступіў у Баранавіцкі настаўніцкі інстытут на гісторыка-філалагічны факультэт.

У пачатку 1946 года далучыўся да стварэння патрыятычнай падпольнай беларускай арганізацыі «Чайка», якая планавала змаганне за нацыянальныя правы, годнасць, культуру, мову, гісторыю, свабоду і незалежнасць Беларусі. Арганізаваў аб’яднанне слонімскага і баранавіцкага моладзевага падполля. Летам 1946 года увайшоў у створаны Цэнтр Беларускага Вызваленчага Руху. Пасля заканчэння інстытуту быў накіраваны на працу ў Рахавіцкую сямігадовую вясковую школу, паступіў завочна ў Гродзенскі педінстытут.

У сярэдзіне 1947 года «Чайку» выкрылі савецкія спецслужбы пасля арыштаў сябраў Саюза вызвалення Беларусі, якія былі выдадзены ўладам Алесем Бажко. Пасля гэтага пачаліся арышты ўдзельнікаў «Чайкі», бо некаторыя сябры «Чайкі» утрымлівалі сувязь з СВБ у выніку канспірацыйнай памылкі. Уладзімір Салавей перайшоў на нелегальнае становішча, таму быў арыштаваны МДБ толькі ў пачатку 1950-х гадоў. Падчас катаванняў у турме звар’яцеў. На працягу 4 дзесяцігоддзяў знаходзіўся знаходзіўся на лячэнні ў Магілеўскай, Ружанскай і Гродзенскай вар’ятнях. У 1996 годзе быў пераведзены ў вар’ятню пад Казлоўшчыну.

Загінуў зімой 1996 года. Пахаваны ў вёсцы Жыровічы Слонімскага раёна. Сяргей Ёрш прыводзіць наступную версію смерці: «*У 1996 годзе яго перавялі ў вар’ятню пад Казлоўшчыну. Нават сваякоў не папярэдзілі пра гэта. Неўзабаве Уладзімір там загінуў. Нібыта зімою ён выйшаў за тэрыторыю, заблукаў у лесе і замёрз. Яго шукалі, але знайшлі толькі ў траўні, калі сыйшоў снег… Такую версію прапанавалі санітары сваякам Салаўя. Труну не адкрывалі. Прывезлі ў Жыровічы і пахавалі. На ягонай магіле і сёння няма помніка…*».

## Спасылкі 
* Біяграфія Уладзіміра Салаўя на старонцы Леаніда Маракова

## Літаратура 
* Антысавецкія рухі ў Беларусі. 1944—1956. Даведнік, — Мінск, 1999. ISBN 985-6374-07-3.
* Ёрш С. Ён любіў Беларусь // Газета Слонімская. 30.07-01.08.1998. № 31 (60)
* Ёрш С. Па сьлядох «Чайкі» // Наша Ніва. 28.08.1998.

Катэгорыя:Члены арганізацыі «Чайка»
Катэгорыя:Рэпрэсаваныя савецкай уладай
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Навагрудскім ваяводстве
Ларэнца II Медычы

**Ларэнца II дзі П’ера дэ Медычы** (;  — ) — капітан-генерал Фларэнційскай рэспублікі з 1516 года і герцаг Урбінскі з 1516 года з роду Медычы. Сын П’ера II Няўдачлівага і Альфансіны Арсіні, унук Ларэнца Цудоўнага, бацька Кацярыны Медычы.

## Біяграфія 
Папа Рымскі Леў X з роду Медычы, клапоцячыся пра сямейныя інтарэсы, перадаў 24-гадоваму пляменніку Ларэнца валоданне герцагствам Урбінскім, адабраным у роду дэла Роверэ. Франчэска Марыя I дэла Роверэ ў час Урбінскай вайны здолеў вярнуць сабе ўладанне горадам. Ларэнца ўзначаліў 10-тысячны атрад, які адправіўся на заваяванне Урбіна, але быў паранены і вярнуўся ў Таскану ні з чым. Вярнуць сабе ўладанне горадам ён змог паводле Урбінскага дагавора 1517 года, які завяршыў вайну.

Ларэнца дэ Медычы быў жанаты з Мадлен дэ ла Тур, графіняй Авернскай. Іх дачка Кацярына Медычы (будучая каралева Францыі) нарадзілася за тры тыдні да смерці бацькі. Алесандра Медычы, герцаг Фларэнцыі быў яго пазашлюбным сынам.

Заўчасная смерць герцага Урбінскага наступіла, верагодна, ад сіфілісу. Паводле маршала дэ Фларанжа, Ларэнца ўжо да часу шлюбу быў хворы і перадаў гэту хваробу Мадлен.

Ларэнца дэ Медычы ў капэле Медычы ў грандыёзнай грабніцы, пабудаванай Мікеланджэла. Трактат фларэнційскага пісьменніка Нікало Макіявелі *«Уладар»* (1513) прысвечаны Ларэнца дэ Медычы як маладому кіраўніку, які мог бы аб’яднаць усю Італію, выслаўшы замежных акупантаў.

## Спасылкі 
* Каталіцкая энцыклапедыя *(The Catholic Encyclopedia)*
* 

Катэгорыя:Медычы
Катэгорыя:Кіраўнікі Фларэнцыі
Катэгорыя:Герцагі ўрбінскія
Катэгорыя:Ганфаланьеры (Капітан-генералы) Царквы
Роджэр Эберт

**Ро́джэр Джо́зеф Э́берт** (, IPA: ;  — ) — амерыканскі кінакрытык, гісторык, журналіст, сцэнарыст і пісьменнік. Працаваў кінакрытыкам у газеце «Chicago Sun-Times» з 1967 года да смерці ў 2013 годзе. У 1975 годзе Эберт стаў першым кінакрытыкам, які быў узнагароджаны «Пулітцэраўскай прэміяй за крытыку».

## Гл. таксама 
* Выдатныя фільмы (Роджэр Эберт)

## Зноскі 
## Спасылкі 
* 
* 


Катэгорыя:Кінакрытыкі ЗША
Катэгорыя:Пісьменнікі ЗША XX стагоддзя
Катэгорыя:Пісьменнікі ЗША XXI стагоддзя
Катэгорыя:Мемуарысты ЗША
Катэгорыя:Сцэнарысты ЗША
Катэгорыя:Тэлевядучыя ЗША
Катэгорыя:Тэлевядучыя XX стагоддзя
Катэгорыя:Тэлевядучыя XXI стагоддзя
Катэгорыя:Выпускнікі Чыкагскага ўніверсітэта
Катэгорыя:Выкладчыкі Чыкагскага ўніверсітэта
Катэгорыя:Выпускнікі Ілінойскага ўніверсітэта ва Урбана-Шампейн
Катэгорыя:Лаўрэаты Пулітцэраўскай прэміі
Катэгорыя:Памерлі ад раку
Львоўскі нацыянальны ўніверсітэт ветэрынарнай медыцыны і біятэхналогій імя С. З. Гжыцкага

**Львоўскі нацыянальны ўніверсітэт ветэрынарнай медыцыны і біятэхналогій імя С.З. Гжыцкага** () — украінская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова ветэрынарнага і медыка-біялагічнага профілю, размешчаная ў Львове.

## Гісторыя 
* Імператарска-каралеўская ветэрынарная школа са школай кавання коней з клінікай-стацыянарам для жывёл у Львове — з 1881 г.
* Львоўская акадэмія ветэрынарнай медыцыны — з 1 кастрычніка 1897 г.
* Львоўскі ветэрынарны інстытут
* Львоўская акадэмія ветэрынарнай медыцыны — з 1992 г.
* Львоўская акадэмія ветэрынарнай медыцыны імя С.З. Гжыцкага — з 1994 г.
* Львоўскі нацыянальны ўніверсітэт ветэрынарнай медыцыны і біятэхналогій імя С.З. Гжыцкага — з 2007 г.

## Структура 
* Факультэт ветэрынарнай медыцыны — старэйшы ва ўніверсітэце і адзін з найбуйнейшых ва Украіне. Тут ажыццяўляецца падрыхтоўка дактароў і магістраў ветэрынарнай медыцыны, якія займаюцца прафілактыкай, дыягностыкай і лячэннем хвароб жывёл, птушак і рыб, павышэннем іх прадукцыйнасці, кантролем за якасцю прадуктаў харчавання і сыравіны.
* Біёлага-тэхналагічны факультэт — рыхтуе спецыялістаў для жывёлагадоўлі заходняга рэгіёну Украіны па спецыяльнасцях тэхналогіі вытворчасці і перапрацоўкі прадукцыі жывёлагадоўлі і водных біярэсурсаў, спецыялізацый у сферы менеджмента, пчалярства, зверагадоўлі, птушкагадоўлі.
* Факультэт харчовых тэхналогій — на факультэце вядзецца падрыхтоўка спецыялістаў для працы на прадпрыемствах мясной і малочнай прамысловасці, у забойных і перапрацоўчых цэхах, фермерскіх гаспадарках, лабараторыях ветсанэкспертызы пераважна ў заходнім рэгіёне Украіны.
* Факультэт эканомікі і менеджменту — ажыццяўляе падрыхтоўку спецыялістаў па спецыяльнасцях у сферы маркетынгу, менеджменту, знешнеэканамічнай дзейнасці і менеджменту арганізацый з улікам асаблівасцяў прафесійнай дзейнасці выпускнікоў у сельскай гаспадарцы і сферы перапрацоўкі сельскагаспадарчай прадукцыі.
* Факультэт ветэрынарнай гігіены, экалогіі і права — з'яўляецца арганізацыйным і вучэбна-навуковым структурным падраздзяленнем універсітэта, які навучае спецыялістаў па кірунках «Біятэхналогія», «Права», «Ветэрынарная гігіена, санітарыя і экспертыза», «Экалогія». На факультэце ажыццяўляецца падрыхтоўка студэнтаў як па вочнай, так і па завочнай форме навучання.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўніверсітэта


Катэгорыя:Нацыянальныя вышэйшыя навучальныя ўстановы Украіны
Катэгорыя:Універсітэты Львова
Памфлет

**Памфле́т** (ад  — лісток, які трымаюць у руцэ) — вострасатырычны твор, мэта і пафас якога — выкрыццё ў рэзкай і экспрэсіўнай форме палітычных з’яў пэўнага грамадства ці погляды і дзеянні канкрэтных асоб; жанр публіцыстыкі. Памфлету ўласцівы тэндэнцыйнасць, агульнадаступнасць, сцісласць, вобразнасць характарыстык.

Вядомы са старажытных часоў. Некаторыя даследчыкі лічаць памфлетамі творы старажытнагрэчаскага філосафа і пісьменніка Лукіяна. Быў пашыраны ў эпоху Позняга Адраджэння, Рэфармацыі, асабліва ў эпоху Асветніцтва. Шырока вядомы ў літаратуры Заходняй Еўропы XIX—XX стст. (В. Гюго, Э. Заля, Г. Ман і інш.). У рускай літаратуры памфлеты пісалі В. Бялінскі, А. Герцэн, Дз. Пісараў, Л. Талстой («Не магу маўчаць»), М. Горкі («Горад жоўтага д’ябла»), У. Маякоўскі («Маё адкрыццё Амерыкі»).

## Беларуская літаратура 
Рысы памфлета мелі творы беларускай палемічнай літаратуры канца XVI — першай паловы XVII ст. («Трэнас» М. Сматрыцкага, «Дыярыуш» Афанасія Філіповіча), «Прамова Мялешкі», «Ліст да Абуховіча», асобныя гугаркі другой паловы XIX ст. Майстрамі памфлета выявілі сябе К. Крапіва («Майстры крывавага джаза», «3 фашыстоўскай падваротні» і інш.), К. Чорны («Кат у белай манішцы», «Далікацтва каля вісельні», «Берлінскі анучнік»), М. Лынькоў («Здарэнне ў пекле», «На злодзею шапка гарыць»). У гэтым жанры выступалі і выступаюць М. Паслядовіч, А. Бажко, І. Грамовіч, С. Паўлаў і інш. Спробу стварэння рамана-памфлета зрабіў І. Гурскі («Чужы хлеб», 1969).

## Літаратура 
* 
* Ткачев П. М. "Иду на «вы»: Заметки о памфлете. Мн., 1975;
* Ткачев П. М. «Сатиры злой звенящая строка…»: Природа смеха в памфлете. Мн., 1980;
* Гончарова-Грабовская С. Я. Комедия-памфлет в жанровой системе драматургии XX в. Мн.; 1994.

Катэгорыя:Літаратурныя жанры
*
Пампея Сула

**Пампея Сула** () — рымская матрона, якая жыла ў I стагоддзі да н.э. Другая жонка Гая Юлія Цэзара.

## Паходжанне 
Пампея паходзіла з плебейскага роду Пампеяў. Яе бацькам быў Квінт Пампей Руф, консул 88 года да н.э., сумесна з Луцыем Карнеліем Сулам. Яе маці, Карнелія Сула, была старэйшай дачкой Сулы, якую ён выдаў за Квінта Пампея, каб узмацніць яго прыхільнасць да сябе.

## Шлюб з Цэзарам 
Цэзар ажаніўся з Пампеяй у 67 да н.э., пасля таго, як пры родах памерла яго першая жонка Карнелія Цына. Для Пампеі гэта таксама быў другі шлюб. Да гэтага яна тры гады была ў шлюбе з Гаем Сервіліем Ватыем, пляменнікам Публія Сервілія Ватыі Ісаўрыйскага (консула 79 года да н.э.). Гай Сервілій быў прызначаны консулам-суфектам, аднак памёр, не паспеўшы заняць пасаду і пакінуўшы Пампею ўдавой.

Шлюб з унучкай Сулы можа здацца дзіўным, асабліва калі ўлічыць тыя ганенні, якім Цэзар ад яго падвергся, аднак быў неабходны Цэзару, паколькі па бацькаўскай лініі Пампея была сваячкай Пампея Вялікага. Гэты шлюб змацаваў збліжэнне Цэзара і Пампея. Арганізатарам шлюбу была маці Цэзара, Аўрэлія Кота.

Яны пажаніліся, калі Пампеі было каля 22-х гадоў. Па ўскосных крыніцах Пампея была прыгажуняй. Па апісаннях яна была сярэдняга росту, мела добрую фігуру, тонкую косць; твар — правільны авал, цёмна-рудыя валасы, ярка-зялёныя вочы.

Аднак ніякіх пачуццяў пара адзін да аднаго, здаецца, не мела, асабліва Цэзар. Ён лічыў, што яна *«любіць марнаваць грошы, гультаяватая і манументальна дурная».* Адносіны паміж сужэнцамі ўскосна характарызуюцца адсутнасцю дзяцей у пары за 6 гадоў шлюбу.

## Скандал і развод 
У 62 да н.э. Аўрэлія Кота выкрыла Публія Клодзія Пульхра, які, перапрануўшыся жанчынай, быў праведзены сваёй сястрой, Клодыяй Пульхрай Тэрцыяй на Таінствы Добрай Багіні, якія адбываліся ў доме Цэзара.

Прычынай такіх паводзін Публія Клодыя была яго цікавасць да Пампеі Сулы. Цэзар, які тады займаў пасаду вялікага пантыфіка, пасля гэтага інцыдэнту неадкладна разводзіцца з жонкай, хоць і мяркуе, што яна можа быць невінаватая. Сказаная Цэзарам у тлумачэнне прычыны разводу фраза «Жонка Цэзара мусіць быць вышэйшай за падазроны» стала крылатым выразам.

Гэты эпізод вядомы па жыццяпісе Плутарха «Цэзар» і фігуруе ў многіх пазнейшых жыццяпісах і мастацкіх біяграфіях, такіх як «Жыццяпіс Цыцэрона» Леанарда Бруні Арэціна і «Сакавіцкія іды» Торнтана Уайлдэра.

Пасля разводу, хутчэй за ўсё, выйшла замуж за кліента і паплечніка Цэзара Публія Ватынія, консула 47 да н.э., які незадоўга да гэтага страціў сваю першую жонку.

Далейшы лёс Пампеі невядомая.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* *Helena Stegmann*. Pompeia [1]. // Der Neue Pauly (DNP). — Bd. 10. — : Metzler, 2001. — Sp. 88. — ISBN 3-476-01480-0

Катэгорыя:Пампеі (род)
Катэгорыя:Юліі-Клаўдзіі
Катэгорыя:Жанчыны Старажытнага Рыма
Палескія коні

**Палескія коні** — старажытная папуляцыя коней паўночнага ляснога тыпу Беларускага і Украінскага Палесся. Паходзяць ад тарпанаў. У паўднёвай, паўднёва-заходняй і заходняй частцы арэала палепшаны заводскімі пародамі, большыя. Выкарыстаны для вывядзення беларускага запражнога каня. На Беларусі гадуюць у гаспадарках Брэсцкай і Гомельскай абласцей.

## Апісанне 
Вышыня ў карку жарабцоў беларускіх палескіх коней 137 см (максімальная 140), даўжыня тулава 146 см, маса 392 кг; кабыл адпаведна 135 см (макс. 139,5), 141 см, 367 кг. Масці: буланая, вараная, гнядая, мышастая, рыжая і інш. Тулава кампактнае, вузкае, спіна і шыя прамыя, крыж кароткі, грудзі шырокія, глыбокія. Ногі сухія, дужыя. Даўгавечныя, пладавітыя, непатрабавальныя, трывалыя; выкарыстоўваюцца на палявых і транспартных работах.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Полесская лошадь 

Катэгорыя:Пароды коней
Катэгорыя:Палессе
Міхась Чыгрын

**Міхась Чыгрын** (1927) — удзельнік беларускага патрыятычнага падполля ў 1946—1947 гг. у Заходняй Беларусі, адзін з заснавальнікаў арганізацыі «Чайка», кіраўнік жыровіцкай групы арганізацыі.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў 1927 г. у ў в. Чамяры (Слонімскі раён) Навагрудскага ваяводства ў Польскай Рэспубліцы (цяпер — Слонімскі раён Гродзенскай вобласці). Вучыўся ў Чамяроўскай школе і Слонімскай настаўніцкай семінарыі. З 1945 г. — студэнт Жыровіцкага сельскагаспадарчага тэхнікуму.

У маі 1946 г. далучыўся да стварэння патрыятычнай сацыял-дэмакратычнай падпольнай беларускай арганізацыі «Чайка», якая планавала змаганне за нацыянальныя правы, годнасць, культуру, мову, гісторыю, свабоду і незалежнасць Беларусі. У тым жа годзе ім была створана група «Чайкі» ў Жыровіцкім сельскагаспадарчым тэхнікуме.

У сярэдзіне 1947 г. «Чайку» выкрылі савецкія спецслужбы пасля арыштаў сябраў Саюза вызвалення Беларусі, якія былі выдадзены ўладам Алесем Бажко. Пасля гэтага пачаліся арышты ўдзельнікаў «Чайкі», бо некаторыя сябры «Чайкі» утрымлівалі сувязь з СВБ у выніку канспірацыйнай памылкі. Міхась Чыгрын быў арыштаваны ў чэрвені 1947 г. органамі МДБ. Да суду ўтрымліваўся ў баранавіцкай турме. Ваенным трыбуналам у Баранавічах на працэсе 16—18 кастрычніка 1947 г. быў засуджаны да 10 гадоў зняволення ў канцлагерах і 3 гадоў пазбаўлення правоў паводле артыкулаў 63-I і 76 КК БССР. Пакаранне адбываў у турмах гарадоў Баранавічы і Воршы, і канцлагерах Інты (Комі АССР). Працаваў машыністам цэнтральнага пад’ёму шахты № 5.

Пасля вызвалення працягваў працаваць на шахтах «Інтавуталь» да пенсіі. У Беларусь вярнуўся ў канцы 1980-х. Жыве ў Салігорску.

## Літаратура 
* Антысавецкія рухі ў Беларусі. 1944—1956. Даведнік, — Мінск, 1999. ISBN 985-6374-07-3.

Катэгорыя:Члены арганізацыі «Чайка»
Катэгорыя:Рэпрэсаваныя савецкай уладай
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Навагрудскім ваяводстве
Од Нансен

**Од Нансен** (, 6 снежня 1901 — 27 чэрвеня 1973) — нарвежскі архітэктар, пісьменнік і гуманіст, змагар за правы яўрэяў падчас Другой сусветнай вайны. Лічыцца адным з заснавальнікаў ЮНІСЕФ. Трэці сын і чацвёртае дзіця вядомага палярнага даследчыка, палітыка, лаўрэата Нобелеўскай прэміі міру за 1922 год — Фрыцьёфа Нансена.

У гады Другой сусветнай вайны знаходзіўся ў нямецкіх канцлагерах. У канцлагеры  у блоку для асабліва важных палітвязняў падтрымліваў сяброўскія адносіны са Сцяпанам Бандэрам; стварыў партрэты многіх з вядомых зняволеных.

Катэгорыя:Фрыцьёф Нансен
Катэгорыя:Архітэктары Нарвегіі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Вязні канцлагера Заксенгаўзен
Scythris inertella

**Scythris inertella** — матылёк сямейства . Навуковая назва была ўпершыню  апублікавана ў 1855 годзе .

Сустракаецца ў Еўропе.

Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1855 годзе
Катэгорыя:Цёмныя молі
Дывізіён I чэмпіянату свету па хакеі з шайбай 2019

**Чэмпіянат свету па хакеі з шайбай 2019 года ў I-м дывізіёне** — спартыўнае спаборніцтва па хакеі з шайбай пад эгідай ІІХФ, якое прайшло з 28 красавіка па 4 мая ў Нур-Султане (Казахстан), і з 29 красавіка па 5 мая 2019 г. ў Нур-Султане (Казахстан) і Таліне (Эстонія).

## Группа А 
## Суддзі 
ІІХФ зацвердзіла 7 галоўных і 7 лінейных суддзяў для абслугоўвання гульняў групы А першага дывізіёну чэмпіяната свету па хакеі з шайбай 2019 г.

### Табліца 
### Вынікі 
Час мясцовы (UTC+3).

----

----

----

----

## Група B 
### Табліца 
### Вынікі 
Час мясцовы (UTC+3).

----

----

----

----

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Чэмпіянаты свету па хакеі з шайбай
Катэгорыя:Міжнародныя спартыўныя спаборніцтвы ў Казахстане
Катэгорыя:Міжнародныя спартыўныя спаборніцтвы ў Эстоніі
Катэгорыя:Красавік 2019 года
Катэгорыя:Май 2019 года
Х
Х
Катэгорыя:2019 год у хакеі
Сапоцкінскі лямус

**Сапоцкінскі лямус** — гаспадарчае збудаванне, якое існавала ў XVIII—XIX стагоддзях у сядзібе непадалёку ад г. п. Сапоцкіна (Гродзенскі раён).

## Архітэктура 
Драўлянае квадратнае ў плане 3-яруснае гаспадарчае збудаванне, 1-ы і 2-і ярусы мелі аднолькавыя памеры ў плане, аформлены па перыметры галерэяй (у 1-м ярусе на масіўных мураваных, у 2-м — на драўляных слупах, з балюстрадай). 2-і ярус завяршаў гонтавы 4-схільны ўсечаны дах, над ім знаходзіўся 3-і ярус меншых памераў, накрыты гонтавым шатром з металічным флюгерам-флажком. Сцены былі прарэзаны прамавугольнымі аконнымі праёмамі, уваходы ў памяшканні мелі галерэі, паверхі злучаліся вонкавай лесвіцай.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Драўляная архітэктура Беларусі
Катэгорыя:Гаспадарчыя пабудовы Беларусі
Катэгорыя:Сапоцкін
Катэгорыя:Знішчаныя збудаванні Беларусі
Катэгорыя:З’явіліся ў XVIII стагоддзі
Катэгорыя:Зніклі ў XIX стагоддзі
Іван Хомчык

**Іван Хомчык** (30 жніўня 1915 — 4 чэрвеня 1984) — удзельнік беларускага патрыятычнага падполля ў 1946—1947 гг. у Заходняй Беларусі, сябра арганізацыі «Чайка».

## Біяграфія 
Нарадзіўся 30 жніўня 1915 г. у вёсцы Глоўсевічы Навагрудскага ваяводства ў Польскай Рэспубліцы (цяпер — Слонімскі раён Гродзенскай вобласці). Пачатковую адукацыю атрымаў у польскай школе ў сваёй вёсцы Глоўсевічы. Перад Другой сусветнай вайной служыў у Польскім Войску ў Гдыні, дзе і заспела яго вайна. У верасні 1939 г. трапіў да нямецкага палону. У родную вёску Глоўсевічы вярнуўся ў канцы вайны. Пасля працаваў на сельскай гаспадарцы, а з арганізацыяй савецкіх саўгасаў — на Глоўсевіцкім участку саўгаса «Пераможац».

На пачатку 1946 г. далучыўся патрыятычнай сацыял-дэмакратычнай падпольнай беларускай арганізацыі «Чайка», якая планавала змаганне за нацыянальныя правы, годнасць, культуру, мову, гісторыю, свабоду і незалежнасць Беларусі. Кіраваў падпольнай групай вясковай моладзі ў в. Глоўсевічы.

У сярэдзіне 1947 году «Чайку» выкрылі савецкія спецслужбы пасля арыштаў сябраў Саюза вызвалення Беларусі, якія былі выдадзены ўладам Алесем Бажко. Пасля гэтага пачаліся арышты ўдзельнікаў «Чайкі», бо некаторыя сябры «Чайкі» утрымлівалі сувязь з СВБ у выніку канспірацыйнай памылкі. Але група Івана Хомчыка не трапіла пад рэпрэсіі і ніхто з яе ўдзельнікаў не быў арыштаваны, бо без цэнтральнага кіраўніцтва падпольная група спыніла сваю дзейнасць.

Памёр 4 чэрвеня 1984 году у вёсцы Глоўсевічы.

## Літаратура 
* Антысавецкія рухі ў Беларусі. 1944—1956. Даведнік, — Мінск, 1999. ISBN 985-6374-07-3.

Катэгорыя:Члены арганізацыі «Чайка»
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Навагрудскім ваяводстве
Велікасельскі сельсавет (Маладзечанскі раён)

**Велікасе́льскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Маладзечанскага раёна Маладзечанскай вобласці. Цэнтр — вёска Вялікае Сяло.

Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Маладзечанскага раёна Вілейскай вобласці БССР. З 20 верасня 1944 года ў складзе Маладзечанскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Раеўшчынскага сельсавета. 3 жніўня 1954 года ў склад сельсавета з Рэдзькавіцкага сельсавета Ільянскага раёна перададзены вёскі Кутляны і Самалі. 12 чэрвеня 1958 года ў склад Насілаўскага сельсавета перададзены 9 населеных пунктаў (Бушавіца, Вялікае Сяло, Гаравіны, Зарэчча, Лісава, Мыслевічы, Рагазы, Цівідаўка і Шнуры), цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Раеўшчына, сельсавет перайменаваны ў Раеўшчынскі.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Маладзечанскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1940 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1958 годзе
Мясоцкі сельсавет

**Мясо́цкі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Маладзечанскага раёна Мінскай вобласці. Цэнтр — аграгарадок Выверы.

## Гісторыя 
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Маладзечанскага раёна Вілейскай вобласці БССР. Цэнтр — вёска Мясата. З 20 верасня 1944 года ў складзе Маладзечанскай вобласці.

27 сакавіка 1959 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Раеўшчынскага сельсавета.

20 студзеня 1960 года: ўваход у склад Мінскай вобласці з-за ліквідацыі Маладзечанскай вобласці.

9 жніўня 1960 года ў склад Красненскага сельсавета перададзены вёскі Канчаны, Касцюшкі і Ракуцёўшчына.

1974 год: на тэрыторыі сельсавета ўзнік пасёлак Сасновы Бор.

1987 год: скасаваны хутар Грэбенева.

28 мая 2013 года ў склад сельсавета з Цюрлёўскага сельсавета перададзена вёска Шнуры.

23 кастрычніка 2015 года цэнтр сельсавета перанесены ў аграгарадок Выверы.

Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года (23 населеныя пункты) — 2466 чалавек, з іх 93,0 % — беларусы, 5,3 % — рускія, 1,0 % — украінцы; паводле перапісу 2019 года (24 населеныя пункты) — 2292 чалавекі.

## Склад 
* Вялікія Кашэўнікі — вёска.
* Верадава — вёска.
* Выверы — аграгарадок.
* Даманава — вёска.
* Загорскае — вёска.
* Зарачанская — вёска.
* Крыніца — вёска.
* Куромшычы — вёска.
* Кутляны — вёска.
* Куты — вёска.
* Лазавец — вёска.
* Мясата — вёска.
* Писараўшчына — вёска.
* Плёсы — вёска.
* Раеўшчына — вёска.
* Рашаткі — вёска.
* Рухлі — вёска.
* Самалі — вёска.
* Селівонаўка — вёска.
* Слабодка — вёска.
* Сасновы Бор — сяло.
* Татаршчына — вёска.
* Чарчонава — вёска.
* Шнуры — вёска.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.


Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1940 годзе
Паўгрош

(зправа)]]
**Паўгрош** — срэбраная ці медная манета вартасьцю ½ гроша. На тэрыторыі Беларусі трапляецца паўгрош літоўскі, паўгрош польскі, паўгрош свідніцкі.

Катэгорыя:Сярэдневяковыя манеты
Катэгорыя:Манеты Вялікага Княства Літоўскага
Пятак

**Пятак** — папулярная назва манет у Рэчы Паспалітай і Расійскай імперыі. 

# Паўгрош Вялікага Княства Літоўскага канца XV—1-й паловы XVI стст., роуны 5 пенязям (назва з’явілася ў 2-й палове XVI ст.)
# Трохграшовік Рэчы Паспалітай канца XVI—1-й паловы XVII стст. Назва «пятак» у дачыненні да траякоў зафіксавана кнігамі Магілёўскага магістрата ў 1-й палове XVII ст.
#  Тры грошы (1,5 капейкі) у пачатку XIX ст. Назва зафіксавана ў лексіцы жыхароў Мінска. У адрозненне ад ліку на асігнацыі (медзь), лік II — гэта лік серабром.
# Пяць капеек Расійскай імперыі. Назва, верагодна, пашырылася пасля грашовай рэформы Я. Ф. Канкрына 1839—1843 гг.
# Медная і бронзавая манеты ў 5 капеек у СССР.

## Літаратура 
* Колобова, И. Н. О денежной ьерминологии белорусского рынка XVI—XVIII вв. // Славяне: адзінства і мнагастайнасць: міжнар. канф., 24—27 мая 1990: тэзісы дакладаў і паведамленняў / [рэдкал.: М. В. Бірыла (гал. рэд.) і інш.]. — Мн.: [б. в.], 1990. — (Свята славянскага пісьменства і культуры).
* Синчук, И. Денежный счет. Ведомости Витебской таможенной заставы 1605 г. // Пятая Всероссийская нумизматическая конференция, Москва, 21—25 апреля 1997 г.: тезисы докладов и сообщений. — М.: Государственный исторический музей, 1997. — 141, [1] с. ил., табл. — ISBN 5-89076-016-5.
* Сінчук, І. З гісторыі грашовага абарачэння / Іван Сінчук // Спадчына. — 1992. — № 6. — С.
* Сінчук, І. Пятак / Іван Сінчук // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: У 6 т. / Беларус. Энцыкл.; Рэдкал.: Г. П. Пашкоў (галоўны рэд.) і інш.; Маст. Э. Э. Жакевіч. Т. 6. Кн. 1: Пузыны — Усая. — Мн.: БелЭн, 2001. — 591 с.: іл. — С. 17. — ISBN 985-11-0214-8.

Катэгорыя:Сярэдневяковыя манеты
Катэгорыя:Манеты Вялікага Княства Літоўскага
Катэгорыя:Манеты Расійскай імперыі
Катэгорыя:Манеты СССР
Фаіз Сарадж

**Фаіз Мустафа аль-Сарадж** (; 20 лютага 1960, Трыпалі) — лівійскі палітычны і дзяржаўны дзеяч, прэм’ер-міністр урада нацыянальнай згоды Лівіі.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 20 лютага 1960 года ў Трыпалі.

У 1982 г. атрымаў ступень бакалаўра ў сферы архітэктуры і горадабудаўніцтва ва ўніверсітэце «Аль-Фаціх» (сучасны Універсітэт Трыпалі). У 1999 г. скончыў магістратуру гэтага ж універсітэта, як спецыяліст у галіне дзелавога адміністравання.

Пасля пачатку вайны ў Лівіі ў 2011 г. уваходзіў у камісію, якая займалася пытаннямі нацыянальнага прымірэння. У 2012 стаў дэпутатам Усеагульнага нацыянальнага кангрэса. У маі 2014 г. яму была прапанавана пасада міністра жыллёва-камунальнай гаспадаркі, аднак Сарадж адмовіўся заняць яе, спаслаўшыся на «адсутнасць стабільнасці і бяспекі» ў краіне.

У кастрычніку 2015 г. кіраўніком Місіі ААН па падтрымцы ў Лівіі была прапанавана кандыдатура Фаіза Сараджа на пасаду прэм’ера ва ўрадзе нацыянальнай згоды. Аднак тады ісламісцкія аб’яднання не прынялі яго. 17 снежня ў мараканскім горадзе Схірат бакі лівійскага канфлікту падпісалі «Лівійскае палітычнае пагадненне», што дало магчымасць зноў сфармаваць урад.

19 студзеня 2016 г. прэзідэнцкі савет Лівіі, размешчаны ў Тунісе, прызначыў Фаіза Сараджа прэм’ер-міністрам урада нацыянальнай згоды, закліканага аб’яднаць канфліктуючыя бакі.

13 студзеня 2020 года ў Маскве павінна была прайсці сустрэча паміж Фаізам Сараджам і яго праціўнікам Халіфам Хафтарам, а таксама прадстаўнікамі іншых лівійскіх сіл, Фаіз адмовіўся весці перамовы з апанентам.

16 верасня Сарадж афіцыйна абвясціў аб сваім  жаданні сысці ў адстаўку да канца кастрычніка і перадаць свае паўнамоцтвы новай выканаўчай улады. Раней, 28 жніўня, прэм’ер адправіў у адстаўку кіраўніка МУС Фатхі Башагу. 30 кастрычніка Сарадж заявіў, што адмаўляецца ад намераў пакінуць пасаду.

15 сакавіка 2021 года афіцыйна перадаў свае паўнамоцтвы часоваму ўраду на чале з Мухамедам Юнісам Манфі, абраным у лютым на Форуме лівійскага палітычнага дыялогу.

## Заўвагі 
## Спасылкі 
* Біяграфія Ф.Сараджа ад ТАСС

Катэгорыя:Кіраўнікі Лівіі
Катэгорыя:Прэм’ер-міністры Лівіі
Звычайны прэзідэнт

**Звычайны прэзідэнт** () — дакументальны фільм рэжысёра Юрыя Хашчавацкага, выпушчаны ў 1996 годзе. Кінаспроба высвятлення перамогі Аляксандра Лукашэнкі на выбарах у 1994 годзе. Праца ўзнагароджаная Прэміяй міру на Берлінскім кінафестывалі, Гран-пры «Human Rights Watch» у Нью-Ёрку, прызам «Залатая брама» ў Сан-Францыска. Аўтар сцэнару стужкі — Леанід Міндлін, у якасці прадзюсара выступіў Пётр Марцаў. У стужцы зняўся экс-міністр МУС Беларусі Юрый Захаранка, які ў 1999 годзе будзе выкрадзены недалёка ад свайго дому. Фільм дазваляе вярнуць у памяці факты з нядаўняй гісторыі і гісторыю з пункту гледжання, далёкай ад афіцыйнай.

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* 
* Глядзець фільм «Звычайны прэзідэнт» на тэлеканале Белсат

Катэгорыя:Дакументальныя фільмы
Катэгорыя:Фільмы на рускай мове
Катэгорыя:Фільмы Юрыя Хашчавацкага
Катэгорыя:Фільмы Беларусі
Катэгорыя:Дакументальныя фільмы Беларусі
Парк імя Чынгіза Айтматава

**Парк імя Чынгіза Айтматава** () — парк у Мінску, у жылым раёне Серабранка, складовая частка Сляпянскай воднай сістэмы. Тэрыторыя абмежавана вуліцамі Пляханава, Ванеева і Яна Райніса.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Паркі Мінска
Катэгорыя:Вуліца Ванеева (Мінск)
Катэгорыя:Вуліца Пляханава (Мінск)
Катэгорыя:Вуліца Яна Райніса (Мінск)
Катэгорыя:Сляпянская водная сістэма
Катэгорыя:2018 год у Мінску
Барыс Суравы

**Барыс Суравы** (15 верасня 1907 — снежань 1998) — беларускі настаўнік і грамадскі дзеяч. Падчас Другой сусветнай вайны быў школьным інспектарам, кіраўніком СБМ па Слонімскай акрузе. Дзеяч беларускай эміграцыі ў Вялікабрытаніі.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 15 верасня 1907 года ў Брэсце. Скончыў гімназію, вучыўся ў Віленскім універсітэце.

З восені 1939 года працаваў дырэктарам Дзярэчынскай школы (сёння Зэльвенскі раён).

На пачатку нямецкай акупацыі пераехаў у Слонім, дзе з восені 1941 года арганізаваў 4-класную беларускую прагімназію для амаль 100 вучняў. Быў яе дырэктарам, выкладаў гісторыю Беларусі. Пэўны час быў Слонімскім акруговым школьным інспектарам. Як пісала ў сваіх успамінах Надзея Дземідовіч, Барыс Суравы «быў першым дырэктарам і выкладаў нам гісторыю Беларусі. Гэта быў малады чалавек, меў дзіцятка гадоў чатырох. Спяваў вельмі прыгожа. Было відно, што ён вельмі любіў сваю працу, сваіх вучняў, сваю гісторыю».

З мая 1943 г. актыўна заняўся арганізацыяй Саюза беларускай моладзі ў Слонімскай акрузе. У чэрвені 1943 г. скончыў курс вышэйшых кіраўнікоў СБМ, а ў ліпені 1943 г. быў прызначаны кіраўніком Слонімскай акруговай арганізацыі СБМ. З’яўляўся супрацоўнікам часопіса для кіраўнікоў моладзі СБМ «Жыве Беларусь!». За сваю беларускую дзейнасць атрымліваў пагрозы з боку мясцовых палякаў. Працаваў у Беларускай Народнай Самапомачы, стаў удзельнікам II Усебеларускага Кангрэсу ў Мінску 27 чэрвеня 1944 г.

У ліпені 1944 выехаў з групай слонімскіх беларускіх дзеячаў у горад Бад-Заўльгаў (зямля Бадэн-Вюртэмберг) у Германіі. З 1947 г. жыў у Вялікабрытаніі. 15 сакавіка 1948 г. абраны віцэ-старшынёй у Часовую ўправу Хрысціянскага аб’яднання беларускіх работнікаў (ХАБР), якое згуртавала прыхільнікаў Беларускай Цэнтральнай Рады Радаслава Астроўскага. 26 снежня 1948 г., на 1-ым Агульным з’ездзе ХАБР, абраны старшынёй Галоўнай управы. Быў старшынёй гэтай арганізацыі да яе заняпаду: з канца 1948 г. па 1950 г. ды з чэрвеня 1954 г. па 1966 г. Уваходзіў у рэдакцыйную калегію часопіса «Аб’еднанне», дзе пісаў пад псеўданімам Старшы Праваднік, а таксама ў склад Галоўнай дэлегатуры БЦР у Вялікабрытаніі. У 1948—1953 гг. быў кіраўніком Прадстаўніцтва БЦР у Вялікабрытаніі.

У 1960—1980-ыя гг. Барыс Суравы — актывіст беларускай праваслаўнай парафіі св. Эўфрасінні Полацкай (канстанцінопальскай юрысдыкцыі).

Паводле інфармацыі Юрыя Туронка, меў уласны рэстаран у Лондане. Аднак Барыс Кіт сцвярджаў, што ягоны сябар Барыс Суравы «быў кухарам у польскім рэстаране ў Лондане».

Апошнія гады жыцця быў паралізаваны. Памёр у Лондане, у снежні 1998 г.

## Літаратура 
* Юры Туронак. Людзі СБМ 

Катэгорыя:Беларусы ў Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Выпускнікі Віленскага ўніверсітэта
Катэгорыя:Члены Саюза беларускай моладзі