open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Televisa

**Grupo Televisa, S.A.B. de C.V.** (шырока вядомы як **Televisa**) — мексіканская кампанія сродкаў масавай інфармацыі са штаб-кватэрай у Мехіка.

Буйная лацінаамерыканская медыякарпарацыя, яна часта прэзентуе сябе як найбуйнейшага вытворцу іспанамоўнага кантэнту.

## Гісторыя 
Кампанія была заснавана 8 студзеня 1973 года ў выніку зліцця Telesistema Mexicano і Televisión Independiente de México з чатырох каналаў-папярэднікаў XHTV-TV, XEW-TV, XHGC-TV і XEQ-TV. Televisa належыць сям'і Азкаррага.

## Тэлеканалы 
### Наземныя
* Las Estrellas
* Canal 5
* Nueve
* Foro TV

### Кабель
* Adrenalina Sports Network
* Bandamax
* Bitme
* De Película
* De Película Clásico
* Distrito Comedia
* Golden and Golden Edge
* Golden Premier
* Las Estrellas Internacional — даступны ва ўсім свеце, акрамя Мексікі.
* TLN Network — даступны ў Бразіліі, Партугаліі, Анголе і Мазамбіку.
* Tlnovelas
* Telehit
* Telehit Música
* Telemundo Internacional
* TUDN
* Unicable

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Кампаніі Мексікі
Аўгуста Перэс Гармендыя

**Аўгуста Перэс Гармендыя** (; 1899 — 1936) — іспанскі афіцэр, які вызначыўся ў пачатку грамадзянскай вайны 1936—1939 гадоў.

## Біяграфія 
Паходзіў з Навары.

На момант ліпеньскага паўстання 1936 года ўзначальваў Генеральны штаб у Сан-Себасцьяне. Захаваў лаяльнасць уладам і выступіў супраць мяцежнікаў.

21 ліпеня на чале калоны ў 60 машын выехаў у напрамку Віторыі, для падаўлення атрадаў падпалкоўніка Каміла Алонса Вега. Аднак па дарозе затрымаўся, каб ліквідаваць групу паўстанцаў у казармах Лаёла. Пасля накіраваўся ў Эйбар для пераўзбраення і збору добраахвотнікаў.

22 ліпеня вярнуўся ў Сан-Себасцьян і да наступнага дня ліквідаваў атрады мяцежнікаў. Затым калона накіравалася на фронт з місіяй працягнуць рух на Віторыю і аднавіць кантроль над правінцыяй Алава. 

Аднак 28 ліпеня Перэс Гармендыя быў цяжка паранены і захоплены варожымі сіламі. Яго перавялі ў Памплону, дзе афіцэр памёр праз некалькі дзён ад гангрэны.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Enciclopedia Bernardo Estornés Lasa
* Verano y revolución. La Guerra Civil en Guipúzcoa, Diputación Foral de Guipúzcoa.

Катэгорыя:Удзельнікі грамадзянскай вайны ў Іспаніі (рэспубліканцы)Катэгорыя:Ваенныя Іспаніі
Хранічны танзіліт

**Хранічны танзілі́т** — доўгатэрміновае інфекцыйна-алергічнае захворванее арганізма з мясцовым запаленнем глотачных міндалін (пераважна паднябенных).

Узбуджальнікі танзіліту: гемалітычны стрэптакок групы А (*S. pyogenes*), стафілакокі (*S. aureus*), вірусы, грыбкі. У патагенезе хранічнага танзіліту маюць значэнне ўзаемна звязаныя працэсы фарміравання хранічнага запаленчага ачага ў паднябенных міндалінах і рэакцыі арганізма ў выглядзе парушэнняў у аддаленых органах і сістэмах (пашкоджанні сэрца, рэўматызм, сепсіс і іншыя), змены функцыянавання арганізма ў цэлым.

Вылучаюць танзіліт:
* *кампенсаваны* (пачырваненне і рубцовыя змены міндалін, гнойныя пробкі, пачырваненне і патаўшчэнне нёбных дужак, павелічэнне і балючасць падсківічных і шыйных лімфатычных вузлоў, боль, сухасць, непрыемны пах з рота і іншыя);
* *дэкампенсаваны* (частыя абвастрэнні, узнікненне абсцэсаў каля міндалін, субфебрыльная тэмпература цела і іншыя).

Развіццю хранічнага танзіліту спрыяюць *эндагенныя* (парушэнне насавога дыхання пры скрыўленні перагародкі носа, адэноідах, хранічных рынітах, хранічныя запаленчых працэсах суседніх абласцей, рынасінусіты, запаленчыя захворванні зубоў і дзёсен, вегетатыўная дысфункцыя, алергія) і *экзагенныя* (агульнае і мясцовае пераахаладжэнне, нерацыянальнае харчаванне, недахоп вітамінаў групы B, неспрыяльныя ўмовы працы і побыту, прафесійныя і бытавыя забруджанні паветра) фактары.

Лячэнне тэрапеўтычнае і хірургічнае (танзілектамія).

## Зноскі 
## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* Хронический тонзиллит. Клинические рекомендации // Министерство здравоохранения Российской Федерации

Катэгорыя:Захворванні ЛОР-органаў
Таніраванне (фатаграфія)

.]]
**Тані́раванне**, **вірыраванне** — працэс апрацоўкі фатаграфічных відарысаў з мэтай змянення іх афарбоўкі.

Таніруюць відарысы звычайна ў адценні карычневага (сепія) колеру, таксама ў чырвоны, сіні, зялёны і іншыя колеры часам (напрыклад, у навуковай фатаграфіі) у два колеры.

Пры прамым (1-растворным) спосабе серабро відарыса пераводзіцца ў афарбаваную соль серабра (замяшчаецца солямі медзі, жалеза іншых металаў). Пры непрамым (2- ці 3-растворным) спосабе відарыс спачатку адбельваецца (серабро пераводзіцца ў бясколерныя солі), а затым замяшчаецца афарбаванымі злучэннямі. Пры таніраванні афарбоўваюцца толькі экспаніраваныя ўчасткі здымкаў, якія змяшчаюць  металічнае серабро. У выніку таніравання магчыма ўзмацненне і аслабленне відарысу.

У лічбавай фатаграфіі таніраванне дасягаецца з дапамогай адмысловых інструментаў і фільтраў графічных рэдактараў (напрыклад, Adobe Photoshop, GIMP).

## Зноскі 
## Літаратура 
* 
* Тані́раванне // 
* Вірыраванне // 
* Тонирование // Краткий фотографический словарь [Текст] / Под общ. ред. А. А. Лапаури и В. И. Шеберстова. — М.: Искусство, 1956. — С. 317—319. — 386 с. : ил.; 17 см. — 100 000 экз.
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* *Александр Ефремов* 7 способов тонирования фотографий // Интернет-журнал Fototips.ru

Катэгорыя:Фотатэрміны
Катэгорыя:Фатаграфічныя працэсы
Беларускі інстытут публічнай гісторыі

**Беларускі інстытут публічнай гісторыі** — грамадская арганізацыя, заснаваная ў 2024 годзе беларускімі гісторыкамі ў Польшчы.

Пра планы стварэння Інстытута яшчэ ў канцы 2023 года паведамляў гісторык Андрэй Радаман.

Мэты інстытута — падтрымка нацыянальнай ідэнтычнасці беларусаў, стварэнне погляду на мінулае без аўтарытарных і ідэалагічных установак, захаванне памяці пра трагічныя перыяды гісторыі Беларусі, фармуляванне бачання на праблемныя і неадназначныя тэмы гісторыі Беларусі, папулярызацыя і прасоўванне нацыянальнага гістарычнага наратыву ў Беларусі і на міжнародным узроўні.

Узначальваюць інстытут акадэмічны дырэктар, кандыдат сацыялагічных навук Аляксей Ластоўскі і старшыня праўлення, журналіст, даследчык сталінскіх рэпрэсій Ігар Станкевіч.

У склад інстытута ўваходзіць шэраг вядомых спецыялістаў у галіне гісторыі.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Арганізацыі беларускай дыяспары
Катэгорыя:Арганізацыі беларусаў Польшчы
39-я армія ў Кітаі

**39-я армія ў Кітаі** — місія савецкай 39-й арміі на тэрыторыі Кітая ў 1945—1955 гадах.

На кітайскую тэрыторыю фарміраванне трапіла ў жніўні 1945 года, удзельнічаючы ў савецка-японскай вайне. Пасля баявых дзеянняў размешчана на Ляадунскім паўвостраве. У маі 1946 года асноўны савецкі кантынгент пакінуў краіну, але 39-я армія засталася. Замежныя войскі знаходзіліся на падставе дагавора аб дружбе і саюзе паміж СССР і Кітаем, а таксама пагаднення па Порт-Артуру ад 14 жніўня 1945 года. Савецкі Саюз атрымаў важны стратэгічны плацдарм і магчымасць кантраляваць важныя сухапутныя і марскія камунікацыі. Вайсковая групоўка на паўвостраве стала важным інструментам абароны Кітая ад знешняй агрэсіі, а таксама забеспячэння дзяржаўных інтарэсаў Масквы на Далёкім Усходзе і ў паўночна-заходняй частцы Азіяцка-Ціхаакіянскага рэгіёну.

У аператыўным падначаленні камандуючага 39-й арміяй у Кітаі знаходзіліся ваенна-марскія і авіяцыйныя сілы, якія базаваліся на паўвостраве. Ён валодаў статусам камандуючага ўсімі савецкімі войскамі і сіламі ў рэгіёне, а таксама паўнамоцтвамі па кіраванні ўсімі грамадзянскімі справамі. 

Першапачаткова ў складзе фарміравання былі 9 стралковых і адна танкавая дывізіі, шэраг артылерыйскіх, інжынерных і іншых злучэнняў і часцей. У ходзе пасляваеннай рэарганізацыі ў арміі зменшылася колькасць стралковых дывізій, былі ўтвораны кулямётна-артылерыйская і механізаваная дывізіі. Дададзены дзве артылерыйскія дывізіі. Да пачатку 1947 года ў 39-ю армію ўваходзілі 5-ы гвардзейскі стралковы корпус (уключаў 17-ю і 19-ю гвардзейскія стралковыя дывізіі, 671-ю артылерыйскую брыгаду, злучэнні і часці карпуснога падпарадкавання), 25-я кулямётна-артылерыйская, 7-я механізаваная, 6-я гвардзейская артылерыйскага прарыву, 33-я гарматная артылерыйская і 14-я зенітная артылерыйская дывізіі, дзве артылерыйскія брыгады (55-я знішчальна-супрацьтанкавая, 139-я гарматная), злучэнні і часці армейскага падпарадкавання. Такі склад з нязначнымі зменамі захоўваўся да вываду савецкіх войск у 1955 годзе.

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Замежныя кантынгенты Узброеных сіл СССРКатэгорыя:ЛяанінКатэгорыя:Савецка-кітайскія адносіны
Сонечныя буры ў маі 2024 года

У маі 2024 года зафіксавана серыя магутных сонечных бур з інтэнсіўнымі і экстрэмальнымі сонечнымі ўспышкамі і кампанентамі геамагнітнай буры. З’ява выклікала палярныя ззянні на значна больш нізкіх шыротах, чым звычайна, як у паўночным, так і ў паўднёвым паўшар’ях. 

Напярэдадні, 8 мая, у сонечна-актыўнай вобласці NOAA 3664 адбыліся ўспышкі класа X1.0 і M, зафіксавана некалькі каранальных выкідаў масы ў бок Зямлі. На наступны дзень здарыліся ўспышкі класаў X2.25 і X1.12, а 10 мая — адна класа X3.98. Адначасна ў NOAA 3664 пачаўся радыяцыйны шторм нізкага ўзроўню (S1).

, Місуры, ЗША, 10&nbsp;мая.]]
10 мая тры выкіды дасягнулі Зямлі, выклікаўшы моцныя і экстрэмальныя геамагнітныя штормы з яркімі і вельмі працяглымі палярнымі ззяннямі. Іх можна было ўбачыць на поўначы Індыі і каля горада Урумчы на паўночным захадзе Кітая. У Еўропе яны назіраліся з паўднёвых рэгіёнаў Харватыі і Іспаніі. У Паўночнай Амерыцы палярныя ззянні заўважаны на поўдзень да Фларыды і Мексікі. У паўднёвым паўшар’і палярнае ззянне было заўважана ў Новай Зеландыі, Аўстраліі, Чылі, Аргенціне, на поўначы Уругвая і Намібіі. 

Уздзеянне з’явы адбілася на функцыяванні спадарожнікаў Starlink, паведамлялася аб парушэннях работы GPS.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Май 2024 года
Катэгорыя:2024 год у навуцы
Катэгорыя:Сонечная актыўнасць
Кубак Беларусі па футболе 2024/2025

**Кубак Беларусі па футболе 2024/2025** — 34-ы розыгрыш Кубка Беларусі. Фінал кубка пройдзе ў 2025 годзе. Уладальнік Кубка атрымае права ўдзельнічаць у 1-м кваліфікацыйным раўндзе Лігі канферэнцый 2025/26.

## Каляндар 
## 1-ы раўнд 
Жараб’ёўка 1-га  раўнда (1/64 фіналу) адбылася 6 мая 2024 года. На гэтай стадыі пары вызначаліся па рэгіёнах

На гэтай стадыі прынялі ўдзел 28 клубаў з Другой лігі (Д3) і 2 клуба Медыйнай футбольнай лігі — «DMEDIA» і «Інфарм».

Футбольныя клубы «Асіповічы» (удзельнік 1/8 фіналу Кубка 2023/2024, «Партызан» (Салігорск) (чэмпіён Другой лігі 2023 года), «Крумкачы» (Мінск) і ,«Стэнлес» (Пінск) згодна з рашэннем АБФФ прайшлі ў 2-і раўнд з прычыны цотнай колькасці каманд.

Гульні прайшлі 11, 12 і 14 мая 2024 года.

*Згодна з рэгламентам, на гэтай стадыі пераможца вызначаецца па выніку аднаго матча.*

; Брэсцкая вобласць

; Віцебская вобласць

; Гомельская вобласць

; Гродзенская вобласць

; Магілёўская вобласць

; Мінск і Мінская вобласць

## 2-і раўнд 
Жараб’ёўка 2-га раўнда (1/32 фіналу) адбылася 15 мая 2024 года. Стадыя складаецца з аднаго матча. Гульні пройдуць 22-23 і 29-30 мая.

## 1/16 фіналу 
Жараб’ёўка 1/16 фіналу адбылася чэрвеня 2024 года. Стадыя складаецца з аднаго матча.

## 1/8 фіналу 
Жараб’ёўка 1/16 фіналу адбылася 16 ліпеня 2024 года. Стадыя складаецца з аднаго матча.

## Чвэрцьфіналы 
Жараб’ёўка чвэрцьфіналу адбылася 18 снежня 2024 года

### Першыя матчы 
### Матчы ў адказ 
## Паўфіналы 
Жараб’ёўка паўфіналу адбылася 11 сакавіка 2025 года.

### Першыя матчы 
### Матчы ў адказ 
## Фінал 
## Бамбардзіры 
Крыніца: football.by

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* football.by

2025
Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 2024 годзе
Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 2025 годзе
Катэгорыя:2024 год у футболе
Катэгорыя:2025 год у футболе
Дазор-Б

**«Дазор-Б»** () — украінскі бронеаўтамабіль з колавай формулай 4 × 4. Упершыню прадстаўлены на выставе «Зброя та безпека-2004». Распрацаваны Харкаўскім канструктарскім бюро машынабудавання.

## Апісанне 
«Дазор-Б» прызначаны для транспарціроўкі асабістага складу і перавозкі грузаў ва ўмовах баявых дзеянняў (у тым ліку з ужываннем зброі масавага паражэння). Кампаноўка бронетранспарцёра выканана па аўтамабільнай схеме. Канструктыўна машына дзеліцца на два адсека: маторна-трансмісійны і заселены.

Корпус выкананы з бранявой сталі Armstall 500 польскай вытворчасці і забяспечвае абарону экіпажа, дэсанту і ўнутранага абсталявання ад стралковай зброі, супрацьпяхотных мін і ўздзеяння зброі масавага паражэння. Бранявая абарона корпуса забяспечвае абарону ад бранябойных куль стралковай зброі, выпушчаных з адлегласці 30 метраў, а таксама ад аскепкаў 152-мм аскепкава-фугаснага снарада, які спрацаваў на адлегласці 50 метраў. Дно выканана з бранявой сталі, мае цыліндрычную форму для забеспячэння абароны ад мін.

Назіранне за мясцовасцю вырабляецца праз шклаблокі, а таксама праз дзённыя і начныя прыборы назірання.

На бранявік могуць быць устаноўлены два тыпу рухавіка: DEUTZ BF 4M 1013 FC (магутнасцю 190 к. с.) або IVECO 8142.38.11 (магутнасцю 140 к. с.), 130-мм супрацьтанкавы ракетны комплекс «Бар’ер».

* **«Дазор-Б» (В1320)** — першы варыянт бронемашыны, доследны ўзор якой быў распрацаваны ў 2004—2007 і прадстаўлены на міжнароднай выставе ўзбраенняў «IDEX-2007» у лютым 2007 года. Прапаноўваўся на экспарт, але серыйна не выпускаўся.
* **«Дазор-Б» (В1320-1/В1320А)** — другі варыянт бронемашыны, распрацаваны ў 2014—2015. Машына атрымала іншую кампаноўку дэсантнага адсека (умяшчальнасць узрасла з 9 да 10 чалавек); больш магутную лябёдку (цягавы высілак павялічана з 4100 да 6800 кгс); інструментальныя скрыні на бартах (што павялічыла шырыню машыны на 50 мм, да 2450 мм); новы паліўны бак (аб’ём павялічаны са 146 да 180 л); мадэрнізаваную панэль прыбораў, сістэму пастаноўкі дымавой заслоны, прыбор радыяцыйнай разведкі ДРГ-Т, абноўленую спадарожнікавую навігацыйную сістэму СН-3003М, аўтаматычную сістэму пажаратушэння, перадпускавы падагравальнік, выцяжныя вентылятары для парахавых газаў, лафет, электрападагрэў лабавога шкла і бакавых люстэркаў. У выніку, маса машыны павялічылася на 100 кг.
* **«Oncilla»** — доследны мадэрнізаваны варыянт «Дазор-Б», выраблены ў Харкаве і прададзены ў Польшчу ў 2013 годзе. Выпускаецца па ліцэнзіі польскай кампаніяй «Mista», мадыфікаваны для забеспячэння адпаведнасці стандартам НАТА па балістычнай і супрацьміннай абароне да ўзроўню 3 STANAG 4569.
* **«Хорт»** — варыянт з павялічанай да 3400 мм колавай базай, масагабарытны макет бронемашыны прадстаўлены ў студзені 2016 года.

## Краіны-эксплуатанты 
*  — 25 «Дазор-Б» і «Oncilla» станам на 2021 год
*  — 1 станам на 2013 год
*  — 2 «Oncilla» станам на 2017 год
*  — у 2021 годзе адзін «Дазор-Б» набыты праз «Укрспецэкспорт».

## Крыніцы 
Катэгорыя:Бранятэхніка Украіны
Катэгорыя:Бронеаўтамабілі паводле алфавіта
Каміла Алонса Вега

**Каміла Алонса Вега** (; 29 мая 1889 — 1 ліпеня 1971) — іспанскі ваенны і дзяржаўны дзеяч. Адзін з арганізатараў рэпрэсій у перыяд франкісцкай дыктатуры, за лік чаго атрымаў мянушку *«Дон Камула»* (*Don Camulo*).

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў Феролі. У 1907 годзе паступіў у Таледскую пяхотную акадэмію, дзе завёў блізкае сяброўства з Франсіска Франка. Пасля навучання разам з ім служыў у Іспанскім Марока, удзельнічаў у Рыфскай вайне. У 1920 годзе ў званні капітана ўступіў у Іспанскі легіён.

У часы Другой Рэспублікі Алонса Вега быў уцягнуты ў некаторыя антыўрадавыя змовы. Адзначыўся пры сутычках у Аўеда падчас Астурыйскай рэвалюцыі 1934 года.

Станам на ліпень 1936 года ў званні падпалкоўніка ўзначальваў горны батальён «Фландрыя» ў Віторыі. У гэты час уступіў у кантакт з генералам Эміліа Мола і далучыўся да антырэспубліканскай змовы, якая прывяла да грамадзянскай вайны. 19 ліпеня разам з Анхелем Гарсія Бенітэсам узначаліў паўстанне ў Алаве і наступныя рэпрэсіі супраць прыхільнікаў уладаў. Пазней вызначыўся ў бітве пры Вільярэале — там быў упершыню паранены. Праз некаторы час стаў камандзірам IV Наварскай брыгады. Разам са сваім падраздзяленнем удзельнічаў у Паўночнаіспанскай кампаніі і Брунецкай аперацыі.

У лістападзе 1937 года прызначаны камандзірам 4-й Наварскай дывізіі. Пад кіраўніцтвам Алонса Вега фарміраванне прыняла ўдзел у Тэруэльскай, Арагонскай, Левантыйскай аперацыях, баях на Эбры і Каталонскім наступленні. За час вайны вайсковец даслужыўся да звання брыгаднага генерала.

У верасні 1939 года Алонса Вега быў прызначаны кіраўніком Аддзела ваеннай адукацыі, праз год — намеснікам сакратара Міністэрства арміі. Знаходзячыся на гэтай пасадзе, стаў набліжаным Хасэ Энрыке Варэла. Пад юрысдыкцыю Алонса Вегі падпадаў нагляд за канцлагерамі. 

У ліпені 1943 года ўзначаліў Грамадзянскую гвардыю. Правёў чысткі супраць антыфранкісцкай апазіцыі. У 1957—1969 гадах быў міністрам унутраных спраў. З 1959 года звольнены з арміі ў запас. У 1969 годзе атрымаў званне генерал-капітана арміі. Гэты чын пры жыцці атрымалі толькі Франсіска Франка і Агусцін Муньас Грандэс.

Сканаў у Мадрыдзе.

## Прыватнае жыццё 
У 1924 годзе ажаніўся з Рамонай Радрыгес Бустэла (1895—1983), дачкой заснавальніка мясной фабрыкі «Ла Луз» Хуста Радрыгеса Фернандэса.

## Узнагароды 
* Ваенны медаль (1921)
* Вялікі крыж Каралеўскага і ваеннага ордэна Сан-Херменегільда (1942)
* Вялікі крыж ордэна Ваенных заслуг (1943)
* Вялікі крыж ордэна Альфонса X Мудрага (1955)
* Каралеўскі Вялікі крыж ордэна Карласа III (1969)
* Ганаровы палкоўнік грамадзянскай гвардыі

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
Катэгорыя:Кавалеры Вялікага крыжа ордэна Ізабелы Каталічкі
Катэгорыя:Удзельнікі грамадзянскай вайны ў Іспаніі (франкісты)
Катэгорыя:Міністры ўнутраных спраў ІспанііКатэгорыя:Генералы Іспаніі
Таніроўка (скульптура)

працы І. Коржава, таніраваная пад бронзу]]
**Таніро́ўка** — дэкаратыўная апрацоўка скульптурнага твора або матэрыяла, з якога ён зроблены, з мэтай імітацыі іншага матэрыяла. Садзейнічае больш выразнаму выяўленню пластычных форм твора.

Таніруюць рознымі хімічнымі рэчывамі галоўным чынам скульптуры з танных матэрыялаў (гіпс, мармур, медзь, драўніна і іншыя), часам з мэтай імітацыі іншага, больш каштоўнага матэрыяла.

Таніроўкай таксама называюць прыглушэнне фарбамі белых і іншых плям пры рэстаўрацыі твораў жывапісу і графікі.

## Гл. таксама 
* Імпрыматура

## Літаратура 
* 
* Тониро́вка // Краткий словарь терминов изобразительного искусства / Под. общ. редакцией Г. Г. Обухова — М.: Советский художник, 1961. — С. 170. — 192 с. — 15 000 экз.
* Тонирование, тонировка // *Атанасова Иванка*. Словарь терминов изобразительного искусства — Велико Тырново: Великотырновский университет им. Кирилла и Мефодия, Филологический факультет, Кафедра русистики, 2006. — 142 с. — ISBN 954-775-578-1, ISBN 978-954-775-578-9.
* 
* *Одноралов Н. В.* Декоративная отделка скульптур и художественных изделий из металла, — М.: Искусство, 1954. — 228 с. : ил.; 23 см.

## Спасылкі 
* *Чеглаков А. Д.* Нюансы тонировки и окраски древесины в процессе создания авторских деревянных сткульптур // Архитектура и дизайн. 2020.

.
Катэгорыя:Тэхнікі скульптуры
Брэль

**Брэль** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Жак Брэль (1929—1978) — бельгійскі паэт, спявак, акцёр, кінарэжысёр і гітарыст.
* Леанід Раманавіч Брэль (нар. 1938) — архітэктар.
Танкадром

**Танкадро́м** (ад *«танк»* і  — бег, месца для бегу) — участак мясцовасці, абсталяваны для навучання ваджэнню танкаў і іншых баявых машын.

Танкадромы ствараюцца ў мясцовасці з разнастайным рэльефам, наяўнасцю водных перашкод, воддаль ад населеных пунктаў, шасэйных дарог, чыгунак, ліній электраперадачы і ліній сувязі. Абсталёўваюцца маршруты руху, камандныя пункты, сродкі назірання і сувязі з экіпажамі машын, месцы і класы для вывучэння асноў і правілаў руху, трэніроўкі ваджэнню на трэнажорах, пляцоўкі і месцы для адпрацоўкі нарматываў падрыхтоўкі.

Межы танкадрома, маршруты руху, небяспечныя ўчасткі пазначаюцца спецыяльнымі паказальнікамі і знакамі.

## Літаратура 
* 
* 
* Танкодро́м // Русско-белорусский словарь для военных // Н. Н. Кривко, В. В. Пупко, В. К. Романцевич, С. Е. Танана; Под. ред. В. В. Язепчика, Н. Н. Кривко. — Мн.: БелЭн, 1996. — С. 396. — 447 с. — ISBN 985-11-0047-1.
* 

## Спасылкі 
* Танкодром // Сайт Міністэрства абароны РФ

Катэгорыя:Ваенныя палігоны
Катэгорыя:Ваенная тэрміналогія
Катэгорыя:Танкі
Паводкі ва Усходняй Афрыцы (2024)

У сярэдзіне красавіка 2024 года па Усходняй Афрыцы прайшлі моцныя дажджы, выклікаўшы паводкі ў Кеніі, Танзаніі і Самалі. У выніку бедства загінула больш за 400 чалавек, свае дамы вымушаныя былі пакінуць 637 тыс. чалавек.

Прычынай стаў дыполь Індыйскага акіяна, які ўзнікае з прычыны рознасці тэмператур паверхні вады заходняй і ўсходняй частак Індыйскага акіяна. Сітуацыя была дадаткова пагоршаная падобнай прыроднай з’явай у экватарыяльнай частцы Ціхага акіяна — Эль-Ніньё. З-за адначасовага спалучэнняў гэтых феноменаў дажджы ва Усходняй Афрыцы сталі асабліва экстрэмальнымі.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Паводкі 2024 года
Катэгорыя:Красавік 2024 года
Шалкова-Шэлегаўскі бой

**Шалко́ва-Шэ́легаўскі бой** — бой паміж брыгадай «Смерць фашызму» і нямецка-фашысцкімі захопнікамі ў вёсках Шалкова і Шэлегаўка Полацкага раёна 10 мая 1943 года.

## Перадумовы 
624-ы ахоўны батальён гітлераўцаў, якія рыхтаваліся да карнай аперацыі супраць партызан, высяліў з вёсак Шалкова і Шэлегаўка Полацкага раёна ўсіх жыхароў. Камандаванне брыгады (камандзір У. В. Мельнікаў, камісар І. Ф. Каранеўскі, начальнік штаба М. В. Уткін) распрацавала план раптоўнага нападу, поўнага знішчэння карнікаў.

## Бой 
У 2 гадзіны ночы 10 мая 1943 года партызаны брыгады з апазнавальнымі павязкамі на рукавах некалькімі штурмавымі групамі атакавалі нямецкія гарнізоны ў вёсках Шалкова і Шэлегаўка. Раптоўнасць і імклівасць нападу перашкодзіла гітлераўцам заняць акопы і дзоты, і яны шукалі ратунку ў хатах, скляпах і гарышчах. Супраціўленне аказаў толькі камандны састаў батальёна. У выніку начнога бою партызаны знішчылі і паранілі каля 150 гітлераўцаў, 8 узялі ў палон, знішчылі склады з боепрыпасамі, харчаваннем, захапілі штабныя дакументы, 4 кулямёты, аўтаматы, вінтоўкі, амуніцыю, 25 коней.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Бітвы Другой сусветнай вайны з удзелам савецкіх партызан у Беларусі
Катэгорыя:Канфлікты 1943 года
Катэгорыя:Гісторыя Полацкага раёна
Катэгорыя:1943 год у Беларусі
Катэгорыя:Падзеі 10  мая
Катэгорыя:Май 1943 года
Томаш Шміт

**Томаш Шміт** (; нар. 27 красавіка 1970, Беласток) — польскі дысідэнт, суддзя Адміністрацыйнага ваяводскага суда ў Варшаве (2012–2024), суарганізатар т.зв. «хейтэрскага скандалу». У маі 2024 года ўцёк у Беларусь і папрасіў палітычнага прытулку.

## Біяграфія 
Дзяцінства правёў у Беластоку і Астралэнцы.

У 1989 скончыў 1-ю СШ імя Юзафа Бема ў Астралэнцы. У 1996 годзе скончыў юрыдычны факультэт Варшаўскага ўніверсітэта. У 1998 годзе здаў судовы экзамен. У 2001 стаў суддзёй Акруговага суда ў Цяханаве. У красавіку 2006 года пачаў працаваць у раённым судзе ў Плоцку, дзе выконваў, між іншым, функцыі інспектара ў галіне працоўнага права і сацыяльнага забеспячэння . 

8 мая 2017 года быў накіраваны ў Міністэрства юстыцыі, дзе пачаў працаваць ва ўпраўленні адміністрацыйнага права, кіруючы праверачнай камісіяй, якая расследавала парушэнні падчас варшаўскай рэпрыватызацыі. Са жніўня 2018 года быў галоўным спецыялістам аддзела адміністрацыйнага права, затым перайшоў на пасаду загадчыка. Міхал Войцік выдаў Шміту дазвол на доступ да сакрэтнай інфармацыі. У снежні 2018 года працаваў у Вышэйшым адміністрацыйным судзе, Шміт уцёк у Беларусь. 6 мая на прэс-канферэнцыі ў Мінску суддзя папрасіў палітычнага прытулку і перад камерамі падпісаў заяву аб адмове ад статусу суддзі ў Польшчы. Сваё рашэнне перабежчык растлумачыў нязгодай з бягучай палітыкай краіны, пераследам і пагрозам за самастойную палітычную пазіцыю.

7 мая старшыня Валаснога адміністрацыйнага суда ў Варшаве падаў хадайніцтва аб распачынанні дысцыплінарнай справы супраць Томаша Шміта.

22 лістапада Аляксандр Лукашэнка даў былому польскаму суддзі палітычны прытулак.

## Прыватнае жыццё 
Двойчы быў жанаты. Мае 2 дачок. Яго другой жонкай была Эмілія Шміт, з якой ён расстаўся пасля «хейтэрскага скандалу».

## Крыніцы 
Катэгорыя:Суддзі
Катэгорыя:Беларуска-польскія адносіны
Катэгорыя:Перабежчыкі
Катэгорыя:Дысідэнты Польшчы
Народнае супраціўленне Судана

**Народнае супраціўленне** (, *Аль-Мукавамат аш-Шаабія*), таксама **Народная мабілізацыя** () — кааліцыя суданскіх груповак, якія падчас Суданскага канфлікту паміж САП і УСС падтрымалі войскі Абдэля Бурхана.

## Гісторыя 
У красавіку 2023 года праз барацьбу за ўладу ў краіне пачаліся баявыя дзеянні паміж Узброенымі сіламі Судана (УСС) на чале з Абдэлем Бурханам і Сіламі аператыўнай падтрымкі (САП) пад кіраўніцтвам Махамеда Дагала. 

На гэтым фоне ў чэрвені генерал Бурхан ініцыяваў масавую мабілізацыю. Кампанія атрымала назву *«Народнае супраціўленне»*. Сэнс мерапрыемстваў заключаўся ў тым, каб аб’яднаць людзей розных палітычных поглядаў у «абароне нацыянальнай годнасці». У розных гарадах атрымалася паспяхова завербаваць вялікую колькасць моладзі. Было пачата навучанне навабранцаў. Да 3 снежня Бурхан абвясціў аб мабілізацыі каля 40 000 чалавек. Забяспячэнне лаяльнага насельніцтва зброяй займаліся вайскоўцы УСС. Атрады народнага супраціўлення, пры садзейнічанні мясцовых чыноўнікаў, былі ўтвораны ў правінцыях Ніл, Паўночны Дарфур, Гедарыф, Сенар, Чырвонае мора і Хартум.

## Дзейнасць 
Апалчэнцы прынялі ўдзел у баях за Амдурман і абароне Бабанусы. Станам на красавік 2024 года, дзейнасць апалчэнняў спрыяла частковаму паляпшэнню ваеннай сітуацыі на карысць урадавай арміі.

## Арганізацыя 
30 сакавіка 2024 года ў Порт-Судане пад эгідай урада адбылася ўстаноўчая канферэнцыя па стварэнні Вышэйшага савета народнага супраціўлення пад старшынствам Мухамада аль-Аміна Турка. Намеснікам кіраўніка кааліцыі стаў генерал-лейтэнант Хадэр аль-Мубарак Алі. Аднак пры тым большасць атрадаў працягнулі дзейнічаюць асобна, без фармальнай структуры.  

У склад кааліцыі ўвайшлі два лагеры, якія раней супрацьстаялі адзін аднаму: 
* фарміраванні прыхільнікаў рэвалюцыі 2018—2019 гадоў, якія дагэтуль выступалі супраць дзеючай хунты Бурхана, у тым ліку Народныя сілы абароны і батальён «Аль-Бара ібн Малік», цесна звязаныя са зрынутым рэжымам Амара аль-Башыра. Лагеры падрыхтоўкі падраздзяленняў размешчаны ў Порт-Судане, у правінцыях Ніл і Паўночны Кардафан.

## Крытыка 
Адсутнасць у Народнага супраціўлення афіцыйнай структуры кіраўніцтва выклікала заклапочанасць адносна здольнасці апалчэнцаў эфектыўна кіраваць і каардынаваць сваю дзейнасць. 

Па даных Міжнароднага цэнтра стратэгічных даследаванняў (ICSS), які фінансуецца ААЭ, кааліцыя знаходзіцца пад уплывам джыхадысцкіх і этнічных рухаў. Паводле Middle East Monitor, суданскі рэжым арганізаваў апалчэнні для ўрэгулявання палітычных спрэчак.

## Гл. таксама 
* Аб’яднаныя сілы абароны Дарфура

## Крыніцы 
Катэгорыя:Узброеныя групоўкі ў Судане
Катэгорыя:Трэцяя грамадзянская вайна ў Судане
Беларускае культурнае таварыства «Грунвальд»

**Беларускае Культурнае Таварыства «Грунвальд»** — добраахвотная грамадская арганізацыя беларусаў Эстоніі.

## Гісторыя 
Таварыства было зарэгістравана пры Эстонскім фондзе культуры ў студзені 1990 г. інжынерам Эстонскага тэатра драмы Валерыем Чыжыкам. Тады ж тыражом 25 000 асобнікаў быў апублікаваны першы нумар інфармацыйнага бюлетэня «Грунвальд». Мэтай выдання было «даць максімум інфармацыі беларусам Эстоніі аб падзеях у Беларусі, садзейнічаць нацыянальна-культурнаму адраджэнню, дапамагчы ў вывучэнні беларускай мовы». У далейшым меркавалася павялічыць у два разы тыраж і выпускаць бюлетэнь двойчы на месяц.

У інтэрв'ю газеце «Савецкая Эстонія» Чыжык адзначаў, што Таварыства працавала «ў самым цесным кантакце» з Народным фронтам, Саюзам пісьменнікаў, Саюзам кінематаграфістаў, ТБМ, Купалаўскім тэатрам, вядомымі гісторыкамі і пісьменнікамі. Прадстаўнікі Таварыства, па словах Чыжыка, удзельнічалі у мерапрыемствах Народнага фронту, у тым ліку Чарнобыльскім шляху. планавала наладзіць сувязь паміж беларусамі ў розных гарадах Эстоніі, а таксама ўстанавіць сувязі з суайчыннікамі за мяжой.

26 красавіка 1990 г., у гадавіну Чарнобыльскай катастрофы, Таварыства арганізавала акцыю «гадзіна нацыянальнага трауру» на Ратушнай плошчы Таліна.

У кастрычніку 1990 г. Таварыства надрукавала тыражом 27 500 асобнікаў скарочаную версію брашуры «Кароткі агляд гісторыі Беларусі для беларускіх дадатковых школ», выпушчанай у 1968 г. у ЗША. Сродкі ад яе рэалізацыі планавалася перадаць дзецям Беларусі і Расіі, якія пацярпелі ад чарнобыльскай аварыі, а таксама дзіцячым арганізацыям Эстоніі.

Таварыства налічвала каля 100 сталых чальцоў. 

## Зноскі 
Катэгорыя:Арганізацыі беларусаў Эстоніі
Катэгорыя:Культура Таліна
Катэгорыя:1990 год у Эстоніі
Катэгорыя:З’явіліся ў 1990 годзе
Казак (бронеаўтамабіль)

**«Казак»** () — сямейства ўкраінскіх баявых браніраваных машын. 

## Гісторыя 
«Казак» распрацаваны навукова-вытворчым аб’яднаннем «Практыка» ў ініцыятыўным парадку. Галоўным канструктарам праекта з’яўляўся Яўген Малашын.

Упершыню прадстаўлены шырокай публіцы 24 жніўня 2009, на парадзе ў гонар Дня незалежнасці Украіны ў Кіеве.

## Апісанне 
Бронемашына мае звычайную кампаноўку з пярэднім размяшчэннем рухавіка, аддзяленнем кіравання ў сярэдняй частцы, у кармавой частцы размешчаны грузавы адсек.

Корпус зварны, выраблены са сталёвых бранявых лістоў, размешчаных пад вуглом. Браніраванне забяспечвае абарону ад агню са стралковай зброі ў адпаведнасці са стандартам STANAG 4569 Level 1. Лісты бранявой сталі — імпартныя, вытворчасці Швецыі. Грузавы адсек не браніраваны. Дно браняванай капсулы падвойнае, яе ніжняя частка мае V-вобразную форму для павышэння супрацьміннай стойкасці) з боекамплектам 100 стрэлаў
* 40-мм аўтаматычны гранатамёт УАГ-40 з боекамплектам 87 стрэлаў

Сілавая ўстаноўка — чатырохцыліндравы дызельны рухавік магутнасцю 176 к.с. ад 3-тоннага грузавіка Iveco Daily 55S18W. Каробка перадач ZF6S — шасціступеньчатая, механічная. 
* **ББМ «Казак»** на шасі армейскага грузавіка ГАЗ-66 — распрацоўка пачалася ў 2009 годзе. 
* **«Kozak-2»** (ён жа *«Kozak-2014»*) на шасі грузавіка Iveco EuroCargo. Распрацаваны пры садзейнічанні IVECO, упершыню прадстаўлены 30 лістапада 2014. Уяўляе сабой 15-тонны бронетранспарцёр з дызельным рухавіком Iveco (279 к.с.). Узровень абароны адпавядае STANAG 2. Грузападымальнасць бронемашыны складае 4 тоны, дэсантнае аддзяленне разлічана на 10 чалавек. Прадугледжана магчымасць устаноўкі на бронемашыну дадатковага абсталявання (відэакамеры задняга агляду, цеплавізара, кандыцыянера, прыбора радыяцыйнай разведкі). 
* **Супрацьтанкавы комплекс «Скіф» на базе бронемашыны** прадстаўлены ў красавіку 2013 года.
* **грамадзянскі варыянт**

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Статья «Боевая бронированная машина (ББМ) для Сил специальных операций „Казак“ — новейшая разработка украинских оборонщиков» на сайте flot2017.com
* 

Катэгорыя:Бронеаўтамабілі паводле алфавіта
Катэгорыя:Бранятэхніка Украіны
Грунвальд (значэнні)

* Грунвальд — вёска ў Аструдскім павеце Вармінска-Мазурскага ваяводства Польшчы, цэнтр гміны.
* Грунвальд (гміна)
* Грунвальдская бітва 15 ліпеня 1410 года — бітва паміж злучаным войскам Польскага Каралеўства і Вялікага Княства Літоўскага.
* Грунвальд (бюлетэнь)
* Грунвальд (летнік)
* Беларускае культурнае таварыства «Грунвальд»
Віктар Сцяпанавіч Барэйка

**Віктар Сцяпанавіч Барэйка** (—) — ганаровы грамадзянін Полацка.

## Біяграфія 
Нарадзіўся на Полаччыне ў в. Рулёўка (цяпер у межах Наваполацка) ў сялянскай сям’і. З 1915 г. служыў мінным машыністам карабля «Андрэй Першазваны» ў г. Кранштат. У кастрычніку 1917 г. прымаў удзел у штурме Зімняга палаца ў Петраградзе. Пасля дэмабілізацыі вярнуўся на радзіму, дзе ў 1923 г. стаў першым старшынёй калгаса «Чырвоны сцяг» Руднянскага сельсавета. У 1942 г. уступіў у партызанскі атрад Якімава брыгады «Няўлоўныя», якой кіраваў М. С. Пруднікаў.

З 1943 г. быў прызначаны камісарам атрада ў гэтай брыгадзе. У лістападзе таго ж года накіраваны на вызваленую ад захопнікаў тэрыторыю Віцебскай вобласці, дзе ўзначаліў працу па забеспячэнню насельніцтва таварамі першай неабходнасці. З 1944 г. займаў розныя пасады ў абласным і раённым спажывецкіх саюзах. У 1948 г. перайшоў на працу піларамшчыкам на Полацкую мэблевую фабрыку.

## Узнагароды 
Віктар Сцяпанавіч Барэйка ўзнагароджаны ордэнам Чырвонага Сцяга, медалямі «За перамогу над Германіяй у Вялікай Айчыннай вайне 1941—1945 гг.», «За доблесную працу ў гады Вялікай Айчыннай вайны 1941—1945 гг.» і інш. У 1967 г. прысвоена званне Ганаровага грамадзяніна г. Полацка.

## Спасылкі 
* polotsk.museum.by 

Катэгорыя:Ганаровыя грамадзяне Полацка
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Наваполацку
Савецкія войскі ў Манголіі

**Савецкія войскі ў Манголіі** — абагульняючая назва розных фарміраванняў РСЧА і УС СССР на тэрыторыі Мангольскай Народнай Рэспублікі.

## Гісторыя 
Упершыню савецкія войскі былі ўведзеныя ў Манголію ў 1921 годзе ў перыяд грамадзянскай вайны ў Расіі і Мангольскай народнай рэвалюцыі ў мэтах ліквідацыі Белага руху. У сакавіку 1925 года Савецкі Саюз вывеў ваенныя сілы з краіны.

У далейшым вайсковыя фарміраванні ўводзіліся ў 1932 годзе для падаўлення Хубсугульскага паўстання.

З 1937 года ў адпаведнасці з Пратаколам аб узаемнай дапамозе на тэрыторыі Манголіі былі разгорнутыя часці Чырвонай Арміі. Асноўнай крыніцай для іх часовага папаўнення з’яўляўся 11-ы механізаваны корпус, дыслакаваны ў Забайкаллі.

У маі—верасні 1939 года савецкія фарміраванні ўдзельнічалі ва ўзброеным памежным канфлікце каля ракі Халхін-Гол з Квантунскай арміяй.

У 1945 годзе ў краіну перадыслакавана 39-я армія. Яе часці разам з мангольскімі войскамі ў жніўні прынялі ўдзел у савецка-японскай вайне.

Да канца 1960-х гадоў ля паўднёвых межаў дзяржавы ўтворана магутная групоўка Народна-вызваленчай арміі Кітая. Мілітарызацыя ў рэгіёне была абумоўлена савецка-кітайскім расколам. У адказ да пачатку 1970-х гадоў у Манголіі ўтварылі перадавую групоўку са складу 39-й агульнавайсковай арміі. Узмацнілася і паветраная групоўка.

39-я агульнавайсковая армія, штаб якой знаходзіўся ва Улан-Батары, уключала ў сябе дзве танкавыя дывізіі, тры мотастралковыя дывізіі, разведвальную брыгаду, дзве зенітна-ракетныя брыгады, радыётэхнічную брыгаду, асобны полк сувязі, два інжынерных палка, дэсантна-штурмавы батальён, батальён РЭБ, асобны верталётны полк, асобны радыёбатальён. Групоўка войск у Манголіі лічылася самай магутнай у Забайкальскай ваеннай акрузе. Усяго на тэрыторыі краіны знаходзілася звыш 100 тыс. вайскоўцаў.

4 лютага 1989 года было падпісана савецка-кітайскае пагадненне аб скарачэнні колькасці войскаў на мяжы. 15 мая савецкае кіраўніцтва заявіла аб частковым, а затым аб поўным вывадзе 39-й арміі Забайкальскай ваеннай акругі з Манголіі.

Працэс заняў 28 месяцаў. 25 верасня 1992 года было афіцыйна абвешчана аб завяршэнні вываду сіл (да таго моманту, ужо не савецкіх, а расійскіх). Апошнія замежныя вайскоўцы пакінулі краіну ў снежні 1992 года.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Замежныя кантынгенты Узброеных сіл СССР
Катэгорыя:Гісторыя Манголіі
Казак-2 (бронеаўтамабіль)

**Казак-2** () — сямейства ўкраінскіх баявых браніраваных машын вытворчасці навукова-вытворчага аб’яднання «Практыка».

## Гісторыя 
Бронемашына была распрацавана на шасі грузавіка Iveco Eurocargo 150 E28 пры садзейнічанні кампаніі IVECO. Упершыню прадстаўлена 30 лістапада 2014 на палігоне вучэбнага цэнтра Нацыянальнай гвардыі пад вёскай Наві Пэтрыўці ў Кіеўскай вобласці.

3 лістапада 2016 года загадам Міністэрства абароны Украіны № 588 бронемашыны «Казак-2» былі афіцыйна дапушчаныя да эксплуатацыі ва Узброеных Сілах.

## Апісанне 
Бронемашына мае звычайную кампаноўку з пярэднім размяшчэннем рухавіка, аддзяленнем кіравання ў сярэдняй частцы, у кармавой частцы размешчана дэсантнае аддзяленне.

Корпус зварны, выраблены са сталёвых бранявых лістоў, размешчаных пад вуглом (вытворчасці фінскай кампаніі Miilux). Браніраванне забяспечвае абарону ад агню з стралковай зброі ў адпаведнасці са стандартам STANAG 4569 Level 2.

Грузападымальнасць узброенай бронемашыны складае 4 тоны. Таксама «Казак-2» здольны буксіраваць прычэп масай 6 тон. На першы дэманстрацыйны ўзор быў усталяваны дызельны рухавік Iveco магутнасцю 250 к. с., аднак наступныя машыны выкарыстоўвалі турбадызель Iveco аб’ёмам 5,9 л і магутнасцю 279 к. с. з боекамплектам 450 або 500 патронаў;
* 30-мм аўтаматычны гранатамёт (АГС-17 або КБА-117) з боекамплектам 100 стрэлаў
* 40-мм аўтаматычны гранатамёт УАГ-40 з боекамплектам 87 стрэлаў

## Варыянты і мадыфікацыі 
* **ББМ «Казак-2014»** — перадсерыйны прататып, прадстаўлены ў 2014 годзе.
* **ББМ «Казак 2»** — перадсерыйная мадэль бронеаўтамабіля, прадстаўлена ў 2015 годзе.
* **ББМ «Казак 2М.1»** — серыйны тактычны бронеаўтамабіль з апорным браняваным корпусам і незалежнай пярэдняй падвескай, прадстаўлены ў 2016 годзе.
* **ББМ «Казак 2М.2»** — мадыфікацыя «Казак-2М.1», вонкава адрозніваецца адсутнасцю другой пары дзвярэй, прадстаўлена ў 2016 годзе.

Файл:Kozak-2014.jpg|alt=ББМ «Козак-2014»|ББМ «Казак-2014»
Файл:Зразки_зброї_та_тeхнiки_НГУ_7040_(26093709272).jpg|alt=ББМ «Козак 2»|ББМ «Казак 2»
Файл:Kozak-2M1_1.jpg|alt=ББМ «Козак 2М.1»|ББМ «Казак 2М.1»
Файл:Kozak-2M2_1.jpg|alt=ББМ «Козак 2М.2»|ББМ «Казак 2М.2»

## Крыніцы 
Катэгорыя:Бронеаўтамабілі паводле алфавіта
Катэгорыя:Бранятэхніка Украіны
Віктар Сцяпанавіч Танковіч

**Віктар Сцяпанавіч Танко́віч** (нар. ) — вучоны, эканаміст, кандыдат эканамічных навук (1963, 1962), прафесар (1993, 1995, дацэнт з 1965).

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў вёсцы Карытніца Вілейскага раёна Мінскай вобласці Беларусі. Скончыў 8 класаў Ільянскай сярэдняй школы. У 1956 годзе скончыў Беларускі дзяржаўны інстытут народнай гаспадаркі імя В. У. Куйбышава па спецыяльнасці «Эканоміка сельскай гаспадаркі». З 1956 года працаваў у Інстытуце эканоміі Акадэміі навук БССР. З 1963 года В. С. Танковіч у Белрускім дзяржаўным інстытуце народнай гаспадаркі (зараз Беларускі дзяржаўны эканамічны ўніверсітэт): старшы выкладчык, з 1965 года дацэнт, з 1995 года — прафесар кафедры эканомікі і кіравання прадпрыемствамі АПК. У 1982, 1986 і 1989 гадах прафесар Камагуэйскага дзяржаўнага ўніверсітэта і адначасова кансультант Міністэрства сельскай гаспадаркі Рэспублікі Куба.

## Навуковая дзейнасць 
В. С. Танковіч аўтар 125 навуковых публікацый, пяці манаграфій. Удзельнічаў у падрыхтоўцы трох падручнікаў і вучэбных дапаможнікаў. Падрыхтаваў 14 кандыдатаў эканамічных навук, у тым ліку двух грамадзян Кубы.

Навуковыя працы па праблемах эканамічнага механізму гаспадарання ў аграпрамысловым комплексе, рэфармавання сельскагаспадарчых прадпрыемстваў, іх адаптацыі да рынку.

Сярод апублікаванага:
* Экономика и организация животноводства БССР / под общей редакцией В. С. Тонковича — Мн. : Вышэйшая школа, 1968. — 168 с. : табл. ; 20 см. — 2000 экз.;
* Хозяйственный расчет в колхозах и совхозах: Основы орг.: Учеб. пособие для студентов экон. вузов и фак. / В. С. Тонкович — Мн.: Вышэйшая школа, 1975. — 207 с. ; 20 см. — 7000 экз.;
* Хозяйственный расчет в колхозах и совхозах / В. С. Тонкович, Н. С. Мазало — Минск : Ураджай, 1982. — 109, [2] с. : табл. ; 20 см. — 6200 экз.;
* *Кивейша Е. И., Тонкович В. С.* Экономика предприятий и отраслей АПК : Учеб. пособие для студентов вузов по спец. «Экономика и упр. пр-вом» / [В. С. Тонкович, Е. И. Кивейша, Л. Ф. Догиль и др.] ; Под общ. ред. проф. В. С. Тонковича, доц. Л. Ф. Догиля. — Минск : БГЭУ, 1996. — 261 с. ; 21 см;
* *Мирочицкая И. В., Остапенко Г. П., Тонкович В. С.* Научные основы импортозамещения : На примере импортозамещения продукции АПК / З. М. Ильина, к.э.н., И. В. Мирочицкая, к.э.н., проф., Г. П. Остапенко, к.э.н., В. С. Тонкович, к.э.н., проф. — Минск : БГЭУ, 1999. — 165, [2] с. : ил. ; 21 см.

## Гамадская дзейнасць 
* Член праўлення таварыства «Веды» Рэспублікі Беларусь.
* Саліст вакальнага народнага ансамбля прафесарска-выкладчыцкага складу БДЭУ «Чырвоны гваздзік».

## Узнагароды 
* Ордэн «Знак Пашаны»
* Ганаровыя граматы Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь, Міністэрства сельскай гаспадаркі і харчавання Рэспублікі Беларусь, рэктарата Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта.

## Зноскі 
## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* Тонкович Виктор Степанович // Партал ЭКОНОМИКА.BY
* Тонкович, Виктор Степанович (доктор экономических наук; род. 1934) // Электронны каталог РНТБ
* Знаменитые выпускники. Тонкович Виктор Степанович  // Сайт Ільянскай сярэдняй школы імя А. А. Грымаця

Катэгорыя:Эканамісты СССР
Катэгорыя:Эканамісты Беларусі
Катэгорыя:Постаці аграрнай навукі
Катэгорыя:Аўтары падручнікаў
Касмічная праграма Беларусі

**Беларуская касмічная праграма** пачата ў 2007 годзе. У яе рамках першы спадарожнік быў запушчаны ў 2012 годзе.

Выканаўчы орган — Беларускае касмічнае агенцтва (з 2015). Раней работу курыравала Акадэмія навук.

## Перадгісторыя
Першыя работы над касмічным апаратам у Рэспубліцы Беларусь пачаліся ў 2003 годзе ў супрацоўніцтве з расійскімі ЗАТ «ЦНИИМАШ-Экспорт» і РКК «Энергия» (спадарожнік «БелКА»). Праект быў беларускім, але спадарожнік створаны на расійскіх вытворчых магутнасцях. Запуск адбыўся 26 ліпеня 2006 года, але ён апынуўся няўдалым з-за ракеты-носьбіта, і апарат быў разбураны.

У адпаведнасці з Указам Прэзідэнта 14 чэрвеня 2007 года, зацверджаным пастановай Савета Міністраў 14 кастрычніка 2008 года, сфарміравана Беларуская касмічная праграма.

## Першы этап (2008—2012) 
У перыяд 2008—2012 гадоў рэалізоўваліся навуковыя даследаванні, навукова-тэхнічныя распрацоўкі, арганізацыйныя, кадравыя і іншыя мерапрыемствы. Каардынатарам усёй дзейнасці стала Акадэмія навук Беларусі. Ажыццяўлялася работа над 11 падпраграмі. Сярод іх. 1 лістапада 2013 года Генеральная Асамблея ААН прыняла краіну ў Камітэт ААН па выкарыстанні касмічнай прасторы ў мірных мэтах.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Касманаўтыка Беларусі
Юлія Аляксандраўна Волкава

**Юлія Аляксандраўна Волкава** (нар. 12 верасня 1986, г. Гомель) — беларускі палітык, дэпутатка Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь VIII склікання. Кандыдат эканамічных навук, дацэнт.

## Біяграфія 
Нарадзілася 12 верасня 1986 года ў г. Гомелі.

Скончыла Гомельскі дзяржаўны тэхнічны ўніверсітэт імя П. В. Сухога па спецыяльнасці «Менеджмент», магістратуру і аспірантуру па спецыяльнасці «Эканоміка і кіраванне народнай гаспадаркай».

Працавала на інжынерна-эканамічных пасадах у аддзеле тэхнічнага пераўзбраення і фінансавым аддзеле Гомельскага завода ліцця і нармаляў; выкладчыкам, старшым выкладчыкам, дацэнтам кафедры «Эканоміка» Гомельскага дзяржаўнага тэхнічнага ўніверсітэта імя П. В. Сухога.

Аўтар больш за 100 навуковых і вучэбна-метадычных работ. Лаўрэат стыпендыі Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь таленавітым маладым вучоным.

Выбіралася дэпутатам 27-га і 28-га скліканняў Гомельскага гарадскога Савета дэпутатаў.

Член Рэспубліканскай партыі працы і справядлівасці, рэспубліканскага грамадскага аб’яднання «Белая Русь».

У 2024 годзе выбрана дэпутаткай Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь VIII склікання ад Гомельскай сельскай акругі № 37. Член Пастаяннай камісіі па эканамічнай палітыцы.

## Узнагароды 
Узнагароджана ганаровымі граматамі Гомельскага гарадскога выканаўчага камітэта. Мае Падзяку Гомельскага гарадскога Савета дэпутатаў.

## Спасылкі 
* Біяграфія на сайце Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь

Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 8-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Гомельскага гарадскога Савета дэпутатаў
Аляксандр Мікалаевіч Вячорка

**Аляксандр Мікалаевіч Вячорка** (нар. 26 лютага 1974, в. Гарадная, Столінскі раён) — беларускі настаўнік, дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь VIII склікання.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 26 лютага 1974 года ў в. Гарадная Столінскага раёна Брэсцкай вобласці.

Скончыў Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт па спецыяльнасці «Выкладчык. Матэматык»; Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь па спецыяльнасці «Дзяржаўнае і мясцовае кіраванне».

Працаваў настаўнікам інфарматыкі, дырэктарам Сярэдняй школы № 2 р.п. Рэчыца Столінскага раёна; начальнікам аддзела па адукацыі Столінскага раёна; кіраўніком спраў Столінскага раённага выканаўчага камітэта.

З’яўляўся дэпутатам Столінскага раённага Савета дэпутатаў 27-га і 28-га скліканняў.

Узнагароджаны ганаровымі граматамі Столінскага раённага выканаўчага камітэта, Столінскага раённага Савета дэпутатаў, Брэсцкага абласнога Савета дэпутатаў.

Член Беларускай партыі «Белая Русь».

У 2024 годзе выбраны дэпутатам Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь VIII склікання ад Столінскай акругі № 16. Намеснік старшыні Пастаяннай камісіі па жыллёвай палітыцы і будаўніцтве.

## Узнагароды 
Жанаты, мае дваіх дзяцей.

## Спасылкі 
* Біяграфія на сайце Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь

Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 8-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Столінскага раённага Савета дэпутатаў
Джон Джозеф Лофтус

**Джон Джозеф Лофтус** (; нар. 12 лютага 1950) — былы амерыканскі чыноўнік, медыя-каментатар, радыёвядучы, адстаўны афіцэр армейскай разведкі. З’яўляецца аўтарам шматлікіх кніг аб меркаваных сувязях ЦРУ і нацыстаў.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў Бостане ў сям’і пажарнага. У 1971 годзе скончыў Бостанскі каледж, у 1977 — Сафолкскі ўніверсітэт. 

У 1971—1974 гадах служыў у арміі ЗША, атрымаў званне першага лейтэнанта. З 1977 года працаваў у Міністэрстве юстыцыі ЗША. У 1979 годзе пераведзены ва Упраўленне спецыяльных расследаванняў.

Далей працаваў медыя-каментатарам, рэгулярна з’яўляючыся на ABC National Radio і Fox News. Пісаў дла *Ami*, артадаксальнага яўрэйскага штотыднёвага часопіса.

Меў сваё радыё-шоу на Talkline Communications Network.

Стаў прэзідэнтам The Intelligence Summit і кіраўніком Фларыдскага музея Халакосту ў Сент-Пітэрсбергу.

## Кнігі
Як аўтар і суаўтар напісаў наступныя публікацыі: *«Беларускі сакрэт»* (1982), *«Нячыстая тройца: як ватыканскія нацысцкія сеткі здрадзілі заходнюю разведку Саветам»* (1992), *«Сакрэтная вайна супраць яўрэяў: Як заходні шпіянаж здрадзіў яўрэйскаму народу»* (1994), *«Несвятая Тройца: Ватыкан, нацысты і швейцарскія банкі»* (1998), *«Нацысцкая таямніца Амерыкі: Інсайдэрская гісторыя пра тое, як Міністэрства юстыцыі Злучаных Штатаў перашкаджала Кангрэсу: блакаванне Расследавання Кангрэса ў дачыненні да вядомых амерыканскіх сем’яў, якія фінансавалі Гітлера, Сталіна і арабскіх тэрарыстаў»* (2010).

Найбольш адзначылася кніга *«Беларускі сакрэт»*. Паводле публікацыі, многія лідары беларускай калабарацыяністаў пасля Другой сусветнай вайны сталі супрацоўнічаць са спецслужбамі ЗША. Насуперак федэральнаму закону, як сцвярджаў аўтар, чыноўнікі выдалі візы пранацысцкім дзеячам, якія былі датычны да шматлікіх злачынстваў. Па словах Лофтуса, дапамога калабарацыяністам была абумоўлена патрэбамі Халоднай вайны: меркавалася праз іх арганізаваць партызанскую вайну супраць СССР. Але так як планы спецслужбаў праваліўся, то беларусы атрымалі грамадзянства ЗША і дзесяцігоддзямі абараняліся ўладамі ад выкрыцця. 

Гісторык Упраўлення спецыяльных расследаванняў Дэвід Марвел ахарактарызаваў публікацыю як «найгоршы від аматарскай гісторыі». Ізраільскі гісторык і паляўнічы па нацыстаў Эфраім Зураф назваў кнігу спрэчнай. 

*The New York Times* пісала, што аўтар не рабіў розніцы паміж сапраўднымі калабарантамі і недатычнымі да нацыстаў эмігрантамі. Аднак выданне адзначыла, што *«Беларускі сакрэт»* напэўна можа стаць каштоўнай крыніцай, калі Кангрэс распачне слуханні па справах у прыкрыцці ваенных злачынцаў.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Unofficial Audio Archive of The John Batchelor Show and The Loftus Report commenced February 18, 2008
* *Muslim Brotherhood, (Bana) Nazis And Al Qaeda*
*  with Leon Charney on The Leon Charney Report
Катэгорыя:Вікіпедыя:Біяграфіі сучаснікаў
Катэгорыя:Ваенныя ЗША
Катэгорыя:Пісьменнікі ЗША XX стагоддзяКатэгорыя:Радыёвядучыя паводле алфавіта
Танковіч

**Танковіч** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Віктар Сцяпанавіч Танковіч (нар. 1934) — беларускі вучоны-эканаміст.
* Георгій Лявонавіч Танковіч (нар. 1946) — беларускі мастак.