Ватыканская пінакатэка

**Ватыканская пінакатэка** () — адзін з музеяў Ватыкана.

Ватыканская пінакатэка (калекцыя твораў жывапісу, адкрытая для наведвання публікі) была заснавана Папам Піем VI у другой палове XVIII стагоддзі. У 1797 годзе шматлікія з карцін былі адпраўлены па загаду Напалеона Банапарта ў Парыж. У 1815 годзе на Венскім кангрэсе было прынята рашэнне вярнуць карціны ў Ватыкан.

Карціны ватыканскай пінакатэкі размяшчаліся ў папскіх пакоях, неаднаразова перамяшчаючыся з аднаго памяшкання ў іншае, датуль, пакуль не былі размешчаны ў адным з крылаў Бельведэрскага палаца, дзе 19 сакавіка 1908 года адбылося ўрачыстае адкрыццё пінакатэкі для публікі. У 1932 годзе для пінакатэкі па заказе Папы Пія XI быў пабудавана новы будынак (архітэктар Л. Бельтрамі), дзе яна размяшчаецца па сённяшні дзень. Адкрыццё пінакатэкі ў новым будынку адбылося 27 кастрычніка 1932 года.

У пінакатэцы Ватыкана прадстаўлены галоўным чынам працы італьянскіх майстроў, а таксама набытая Папам Піем X калекцыя візантыйскага мастацтва, працы мастакоў з іншых краін нешматлікія. Усяго ў зборы прадстаўлена каля 460 карцін XII—XIX стагоддзяў, размешчаных у 18 залах пінакатэкі ў храналагічным парадку. Па традыцыі ў зборы прысутнічаюць толькі карціны на рэлігійныя тэмы.
thumb|right|300px|Рафаэль. Дабравешчанне

## Залы 
**Зала I** (XII—XV стст.): Сярэднявечныя сіенская, умбрыйская і тасканская школы. Працы Нікола і Джавані.

thumb|left|Трыпціх Стэфанескі

**Зала II** (XIII—XV стст.): Прадстаўлены карціны сіенскіх мастакоў трэчэнта, Джота дзі Бандонэ (1267—1337) і вучняў: трыпціх Стэфанескі (1330—1335 гг.); Сімонэ Марціні, Бернарда Дадзі («Мадонна»), П'етра Ларэнцэці.

**Зала III** 
(XV ст.): Фларэнційскі жывапіс часоў Рэнесансу: працы *Фра Беата Анжаліка* (1387—1455): *Мадонна на троне паміж святымі Кацярынай і Даменікам* (каля 1435), *Сцэны з жыцця Св. Мікалая* (1437 г.), *Святы Францыск Асізскі атрымлівае стыгматы* (каля 1440 г.); Філіпа Ліпі: «Шлюб Маці Божай», «Мадонна» працы Беноца Гацолі.

thumb|right|Мелоца дзі Форлі

**Зала IV**
(XV—XVI стст.) Фрэска Мелоца дзі Форлі — «Сікст IV засноўвае Ватыканскую бібліятэку», фрагменты мазаікі апсіды з царквы Санці-Апастолі.

**Зала V**
(XV ст.): Эрколе дэ Раберці; *Лукас Кранах Старэйшы* — «П'ета».

**Зала VI**
(XV ст.): Паліпціхі; «П'ета» працы Карла Крывелі, Антоніа Віварыні.

**Зала VII**
(XV—XVI стст.) *П’етра Перуджына* (каля 1452—1523): «Мадонна з немаўлём і святымі» (1495—1496 гг.), «Уваскрэсенне» (1499—1500 гг.), «Св. Бенедыкт»; Пінтурык'ё — «Укаранаванне Марыі».

**Зала VIII**
(XVI ст.): *Рафаэль Санці* (1483—1520): «Мадонна дзі Фалінья» (1511 г.), «Ператварэнне» (1519—1520 гг.), «Укаранаванне Марыі» (1502—1504 гг.), «Св. Пётр» (1513—1514 гг.), «Св. Павел» (1513—1514 гг.), (каля 1490—1576 гг.): «Партрэт дожа Нікола Марчэла» (каля 1474 г.), «Мадонна з немаўлём і святымі» (*Мадонна дзі Сан Нікола дэі Фрары*) (1533—1535 гг.); Таксама габелены па эскізах Рафаэля.
thumb|right|«Св. Еранім»
thumb|

**Зала IX**
Знаходзяцца творы *Леанарда да Вінчы* (1452—1519): няскончаная карціна *Св. Еранім* (каля 1482 г.) і мастакоў XV—XVI стст., напрыклад, венецыянскага мастака Джавані Беліні: «Аплакванне Хрыста Св. Іосіфам Арымафейскім, Нікадзімам і Марыяй Магдалінай»;

**Зала X**
(XVI ст.): Школа Рафаэля і венецыянскі жывапіс; *Тыцыян*: «Святы Мікалай і Мадонна»; *Паала Веранезэ* (1528—1588 гг.): «Бачанне святой Алены» (каля 1570 г.), «Алегорыя»; Бардонэ.

**Зала XI**
(канец XVI ст.): *Федэрыка Барочы*: «Дабравешчанне»; *Джорджа Вазары*.

thumb|left|180px|Рэні

**Зала XII**
(XVII ст.): Жывапіс у стылі барока Дамінічына, Гуерчына: «Святая Марыя Магдалена»; *Нікаля Пусэна* (1594—1665 гг.): «Пакутніцтва святога Эразма», *Караваджа* (1573—1610): «Здыманне з крыжа»; *Гвіда Рэні* (1575—1642): «Распяцце Святога Пятра», «Святы Матфей і анёл».

**Зала XIII**
(XVII ст.): П'етра дзі Картона — «Мадонна і Святы Францыск»; Рыбера.

**Зала XIV**
(XVII ст.): Нідэрландскія і фламандскія майстры: *Нікаля Пусэн*, *Жак Куртуа*: «Бітва»; *Барталомэ Эстэбан Мурыльё*.

**Зала XV**
(XVIII ст.): Партрэты. Джузэпэ Марыя Крэспі: «Папа Бенедыкт XIV»; Томас Лорэнц: «Георг IV» (1816 г.); Тыцыян; Пампеа Батоні: «Папа Пій VI», Карла Марата: «Папа Клімент IX».

**Зала XVI**
(XIX ст.): Петэр Венцэль;

**Зала XVII**
(XVII ст.): анёлы *Джавані Ларэнца Берніні*;

**Зала XVIII**
(XV—XVI стст.) абразы і мазаіка;

## Літаратура 
* 
* Ralf van Bühren: *Kunst und Kirche im 20. Jahrhundert. Die Rezeption des Zweiten Vatikanischen Konzils* (Konziliengeschichte, Reihe B: Untersuchungen), Paderborn: Verlag Ferdinand Schöningh 2008, ISBN 978-3-506-76388-4
* Orazio Petrosillo: La città di Pietro. Storia, arte e tesori, Città del Vaticano, 2002

## Спасылкі 
* 

## Гл. таксама 
* Спіс музеяў Ватыкана

Катэгорыя:Музеі Ватыкана
Катэгорыя:Мастацкія музеі і галерэі