open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Сацыялістычная партыя

**Сацыялістычная партыя** — назва, якую выкарыстоўваюць многія палітычныя партыі. Усе партыі, якія бяруць гэтую назву, прытрымліваюцца той ці іншай формы сацыялізму:

## Дзеючыя партыі 
* Сацыялістычная партыя Албаніі
* Сацыялістычная партыя (Аргенціна)
* Балгарская сацыялістычная партыя
* Сацыялістычная партыя (Фландрыя)
* Адзіная сацыялістычная партыя Венесуэлы
* Іспанская сацыялістычная рабочая партыя
* Сацыялістычная партыя (Нідэрланды)
* Сацыялістычная партыя Партугаліі
* Сацыялістычная партыя Сербіі
* Прагрэсіўная сацыялістычная партыя Украіны
* Сацыялістычная партыя Украіны
* Сацыялістычная партыя (Францыя)

## Партыі, якія існавалі раней 
* Венгерская сацыялістычная рабочая партыя
* Сацыялістычная адзіная партыя Германіі
* Сацыялістычная партыя Белай Русі

*
Свята-Георгіеўская царква (Гомель)

**Свята-Георгіеўская царква** — праваслаўная царква ў жылым масіве Прудок Чыгуначнага раёна Гомеля.

Пабудавана ў 1995—1996 гадах з блаславення епіскапа Гомельскага і Жлобінскага Арыстарха па ініцыятве генеральнага дырэктара базы «Аблгандальсаюз» Ю. Л. Астапчанкі. Настаяцелем быў прызначаны і з’яўляецца станам на 2022 г. протаіерэй Дзмітрый Ганчароў.

Будынак — мураваны.
* Максім Калеватаў, з 2013 г.

Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Гомеля
Катэгорыя:Храмы Гомельскай і Жлобінскай епархіі
Наталля Паўлаўна Міцькоўская

**Наталля Паўлаўна Міцькоўская** (нар. 1960) — беларуская ўрач-кардыёлаг. Доктар медыцынскіх навук (2004), прафесар.

## Біяграфія 
У 2008 годзе стварае 3-ю кафедру ўнутраных хвароб Беларускага дзяржаўнага медыцынскага ўніверсітэта і ўзначальвае на пасадзе прафесара. Загадчык кафедры кардыялогіі і ўнутраных хвароб установы адукацыі «Беларускі дзяржаўны медыцынскі ўніверсітэт». Дырэктар дзяржаўнай установы "Рэспубліканскі навукова-практычны цэнтр «Кардыялогія». Галоўны пазаштатны кардыёлаг Міністэрства аховы здароўя Рэспублікі Беларусь. Кіраўнік навукова-педагагічнай школы Беларускага дзяржаўнага медыцынскага ўніверсітэта «Неадкладная кардыялогія і прафілактычная медыцына ў клініцы ўнутраных хвароб». Член Еўрапейскага таварыства кардыёлагаў (ESC). Прэзідэнт Еўразійскай арытмалагічнай асацыяцыі. Старшыня Грамадскага аб’яднання «Беларускае навуковае таварыства кардыёлагаў». Старшыня Рэспубліканскага грамадскага аб’яднання «Беларускае таварыства кардыёлагаў і тэрапеўтаў». Галоўны рэдактар часопіса «Неадкладная кардыялогія і кардыяваскулярныя рызыкі».

## Навуковая дзейнасць 
Галіна навуковых інтарэсаў: кардыялогія, тэрапія, рэўматалогія.

Інавацыйныя дасягненні: укараненне метадаў мультыспіральнай кампутарнай тамагафіі міякарда і аднафатоннай эмісійнай камп’ютарнай тамаграфіі міякарда ў ранняй дыягностыцы ішэмічнай хваробы сэрца.

## Узнагароды 
* Знак «Выдатнік аховы здароўя Рэспублікі Беларусь» (2001),
* Ганаровая грамата Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі (2006, 2020),
* Ганаровая грамата Міністэрства аховы здароўя Рэспублікі Беларусь (2010),
* Ганаровая грамата УАЗ «Гарадская станцыя хуткай медыцынскай дапамогі» (2010),
* Ганаровая грамата Камітэта па Ахова здароўя Мінгарвыканкама (2010, 2013),
* Ганаровая грамата Вышэйшай атэстацыйнай камісіі Рэспублікі Беларусь (2010, 2018),
* Нагрудны знак Міністэрства адукацыі «Выдатнік адукацыі Рэспублікі Беларусь» (2011),
* Ганаровыя дыпломы Навукова-тэхнічнага савета пры Урадзе Санкт-Пецярбурга ў намінацыі «Лепшы інавацыйны праект у галіне медыцыны, санітарыі, прафілактыкі, здаровага ладу жыцця, турызму, медыцынскай тэхнікі» (2014),
* Ганаровы дыплом Еўразійскай Асацыяцыі Тэрапеўтаў (2015, 2019),
* Памятны знак «У гонар заснавання Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі» (2015),
* Ганаровая грамата Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь (2016),
* Статуэтка «За адданасць прафесіі» (2017 год),
* Дыплом Еўразійскай Асацыяцыі Тэрапеўтаў (2019),
* Медаль «За працоўныя заслугі» (2020),
* Ганаровая грамата Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь (2021),
* Нагрудны знак адрознення Беларускага прафсаюза работнікаў аховы здароўя «За працу ў імя жыцця» (2021),
* Ганаровая грамата ўстановы адукацыі «Беларускі дзяржаўны медыцынскі ўніверсітэт» (2021),
* Юбілейны нагрудны знак «100 гадоў Беларускаму дзяржаўнаму медыцынскаму ўніверсітэту» (2021).

Катэгорыя:Кардыёлагі Беларусі
Катэгорыя:Рэўматолагі Беларусі
Катэгорыя:Постаці беларускай аховы здароўя
Рычард Борчэрдс

**Рычард Юэн Борчэрдс** (, нар. ) — брытанскі матэматык, лаўрэат міжнародных прэмій. Знакаміты работамі ў галіне тэорыі рашотак, тэорыі лікаў, тэорыі груп і бясконцамерных алгебр, а таксама сваім адукацыйным матэматычным каналам на ютубе.

## Біяграфія 
Рычард Борчэрдс нарадзіўся ў 1959 годзе ў Кейптаўне. Яго бацька быў доктарам фізікі і выкладаў фізіку ў Кейптаўнскім універсітэце; двое з трох братоў Рычарда сталі выкладчыкамі матэматыкі. Калі Рычарду быў адзін год, яго сям’я перабралася з Паўднёвай Афрыкі ў Вялікабрытанію, і пасялілася ў Бірмінгеме, дзе бацька Рычарда стаў выкладчыкам фізікі ў Бірмінгемскім універсітэце.

Рычард з дзяцінства наведваў школу Караля Эдуарда ў Бірмінгеме, дзе захапіўся шахматамі, і ў 14-гадовым узросце стаў чэмпіёнам Мідленда сярод асоб маладзейшых за 21 год. Пасля заканчэння школы ён паступіў у Трыніці-каледж (Кембрыдж), дзе пасля атрымання ступені бакалаўра напісаў пад кіраўніцтвам Джона Конвея дысертацыю «Рашэткі Ліча і іншыя рашоткі», паспяхова абароненую ў 1985 годзе.

Пасля заканчэння каледжа Рычард Борчэрдс працягнуў працаваць у ім жа, аднак у 1987—1988 гадах працаваў дацэнтам у Каліфарнійскім універсітэце ў Берклі (ЗША). Пасля гэтага ён зноў працаваў у Кембрыджы, а ў 1993 годзе стаў прафесарам матэматыкі ў Берклі. У 1996 годзе ён зноў вярнуўся ў Кембрыдж, а ў 1999 зноў адправіўся працаваць у Берклі.
Уільям Цімаці Гаўэрс

**Уільям Цімаці Гаўэрс** (; нар. , Уілтшыр) — брытанскі матэматык. Доктар (1990), працуе ў Кембрыджскім універсітэце, член Лонданскага каралеўскага таварыства, замежны член Амерыканскага філасофскага таварыства (2010). У 1998 атрымаў Філдсаўскую прэмію за даследаванні, якія звязалі такія галіны матэматыкі, як функцыянальны аналіз і камбінаторыку.

## Узнагароды 
* Прэмія Уайтхеда (1995)
* Прэмія Еўрапейскага матэматычнага таварыства (1996)
* Філдсаўская прэмія (1998) - за даследаванні па функцыянальным аналізе і камбінаторыцы
* Медаль Стэфана Банаха (2011)
* Эйлераўская лекцыя (2011)
* Медаль дэ Моргана (2016)
* Медаль Сільвестра (2016)
Маршалак шляхты

**Марша́лак шля́хты (двара́нства)** () — у Расійскай імперыі да 1917 года важная выбарная пасада ў сістэме саслоўнага самакіравання дваранства і адначасова ў сістэме мясцовага самакіравання.

Была заснавана ў 1785 годзе Даравальнай граматай дваранству імператрыцы Кацярыны II.
* Павятовы маршалак дваранства выбіраўся павятовым аддзяленнем у час агульнага губернскага дваранскага сходу і зацвярджаўся губернатарам. Павятовы маршалак дваранства старшынстваваў таксама ў павятовым земскім сходзе, павятовым вучылішчным савеце, павятовай прысутнасці па вайсковай павіннасці, у павятовым з’ездзе, і шэрагу іншых мясцовых органаў.
* Губернскі маршалак дваранства выбіраўся губернскім дваранскім сходам і зацвярджаўся імператарам. Губернскі маршалак дваранства старшынстваваў у губернскім земскім сходзе.

Маршалкі дваранства з’яўляліся таксама старшынямі ў цэлым шэрагу выбарчых сходаў і з’ездаў па выбарах у Дзяржаўную Думу.

## Ссылки 
* [Даведкавая кніга для павятовых маршалкаў дваранства](http://frontiers.loc.gov/cgi-bin/query/r?intldl/mtfront:@field+(NUMBER+@band(mtfll+0020)):), 1887
* Спісы губернскіх маршалкаў дваранства Расійскай імперыі 1785—1895
* Бойко Дм. А. Дворянский служебник. Предводители Дворянства всех наместничеств, губерний, областей, уездов и округов Российской Империи. 1767—1917 гг. (https://www.rulit.me/books/dvoryanskij-sluzhebnik-predvoditeli-dvoryanstva-vseh-namestnichestv-gubernij-oblastej-uezdov-i-okrug-download-708051.html)


Катэгорыя:Пасады Расійскай імперыі
Катэгорыя:Дваранства
Уладзімір Аляксандравіч Ваяводскі

**Уладзімір Аляксандравіч Ваяводскі** (,  — , Прынстан, Нью-Джэрсі) — савецкі, расійскі і амерыканскі матэматык, які ўнёс значны ўклад у алгебраічную геаметрыю і асновы матэматыкі. Лаўрэат Філдсаўскай прэміі (2002), пастаянны прафесар Інстытута перспектыўных даследаванняў.

Сярод асноўных вынікаў на стыку алгебраічнай геаметрыі і алгебраічнай тапалогіі — пабудова тэорыі матыўных камалогій і доказ яе сродкамі гіпотэзы Мілнара і гіпотэзы Блоха — Като, якія складалі істотную праблемную частку алгебраічнай K-тэорыі. У галіне асноў матэматыкі ініцыяваў і ўнёс вырашальны ўклад у праграму стварэння ўнівалентных асноў матэматыкі — фармальнай мовы для абстрактных раздзелаў матэматыкі, якая забяспечвае аўтаматычную праверку доказаў на камп’ютары.

Катэгорыя:Матэматыкі СССР
Катэгорыя:Матэматыкі ЗША
Катэгорыя:Матэматыкі Расіі
Андрэй Юр’евіч Акунькоў

**Андрэй Юр’эвіч Акунькоў** (нар. , ) — расійскі і амерыканскі матэматык, лаўрэат Філдсаўскай прэміі. Асноўныя працы прысвечаны тэорыі ўяўленняў і яе дадаткам да алгебраічнай геаметрыі, матэматычнай фізіцы, тэорыі верагоднасцяў і тэорыі спецыяльных функцый.

Член Нацыянальнай акадэміі навук ЗША (2012) і Амерыканскай акадэміі мастацтваў і навук (2016).

## Біяграфія 
Вучыўся ў маскоўскай 204-й школе. Паступіў на эканамічны факультэт МДУ, дзе правучыўся да прызыву ў войска. Прайшоўшы тэрміновую службу ва ўзброеных сілах, перавёўся на мехмат МДУ, які скончыў у 1993 годзе. У час вучобы выкладаў у Эканоміка-матэматычнай школе пры МДУ. Выпускнік аспірантуры Незалежнага Маскоўскага ўніверсітэта. Абараніў кандыдацкую дысертацыю ў МДУ ў 1995 годзе пад кіраўніцтвам Аляксандра Кірылава.

Першыя працы адносіліся да тэорыі ўяўленняў і да тэорыі выпадковых матрыц, працаваў у супрацоўніцтве з Рыгорам Альшанскім і Аляксеем Барадзіным.

Метадамі статыстычнай фізікі вывучаў формы паверхняў крышталяў, сродкамі алгебраічнай геаметрыі выявіў наяўнасць плоскіх участкаў мяжы і вылічыў іх лік, пасля гэтыя вынікі атрымалі эксперыментальнае пацверджанне.

У 1996 годзе Акунькоў пераехаў у ЗША, дзе працаваў дацэнтам (assistant professor) у Каліфарнійскім універсітэце ў Берклі, а з 2002 года па 2010 год — прафесарам Прынстанскага ўніверсітэта.

У 2004 годзе зрабіў пленарны даклад на Еўрапейскім матэматычным кангрэсе.

У 2006 годзе на XXV Міжнародным матэматычным кангрэсе ў Мадрыдзе Акунькову была прысуджана Медаль Філдса «за дасягненні, якія злучаюць тэорыю верагоднасцяў, тэорыю ўяўленняў і алгебраічную геаметрыю».
Факультэт гісторыі, камунікацыі і турызму ГрДУ

**Факультэт гісторыі, камунікацыі і турызму ГрДУ імя Янкі Купалы** — адзін з факультэтаў Гродзенскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя Янкі Купалы.

## Гісторыя 
Створаны ў 2013 годзе шляхам аб’яднання факультэта гісторыі і сацыялогіі (заснаваны ў 1954 годзе як гістарычны факультэт і на працягу свайго існавання перайменоўваўся ў гісторыка-філалагічны (1956), гісторыка-педагагічны (1967), факультэт гісторыі і культуры (1994), гістарычны (2001), факультэт гісторыі і сацыялогіі (2007)), факультэта турызму і сэрвісу (заснаваны на базе гуманітарнага факультэта ў 2008 годзе), кафедры журналістыкі і кафедры лінгвістыкі і міжкультурных камунікацый філалагічнага факультэта.

## Кафедры 
* Кафедра гісторыі Беларусі, археалогіі і спецыяльных гістарычных дысцыплін
* Кафедра ўсеагульнай і славянскай гісторыі
* Кафедра паліталогіі і сацыялогіі
* Кафедра турызму і культурнай спадчыны
* Кафедра перакладу і міжкультурнай камунікацыі
* Кафедра журналістыкі

## Дэканы 
* Аляксандр Мікалаевіч Нечухрын (2013—2017)
* Тамара Анатольеўна Піваварчык (2017—2020)
* Віктар Аляксандравіч Белазаровіч (з 2020)

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт ФГКіТ ГрДУ

Гісторыі, камунікацыі і турызму
ГрДУ
Катэгорыя:З’явіліся ў 2013 годзе
Катэгорыя:2013 год у Гродне
Стэфан Незабытоўскі (маршалак шляхты)

**Стэфан Незабытоўскі** (, ; каля 1806 г. — , Варшава) — дзяржаўны службовец.

## Біяграфія 
Прадстаўнік шляхецкага роду Незабытоўскіх герба «Любіч». Сын Якуба Незабытоўскага (каля 1776—1853) і Францішкі з Кунцэвічаў (нар. 1785).

Маршалак шляхты Гродзенскай губерні ў 1847—1853 гадах. Тытулярны саветнік.

Валодаў маёнткам Сваротва Навагрудскага павета, які атрымаў у спадчыну ад бацькі. 

Памёр  года ў Варшаве. Пахаваны на Паванзкоўскіх могілках.

## Сям’я 
У шлюбе з Цэлінай з Біспінгаў (каля 1822—31 кастрычніка 1902, Варшава), дачкой Адама Біспінга (1782—1858) і Тэрэзы з Мікульскіх. Дзеці:
* Марыя (1841—1926), у шлюбе з Родрыкам Патоцкім (1834—1910). Атрымала ў спадчыну двор Сваротва, які запісала свайму ўнуку Уладзіславу Патоцкі. Уладзіслаў быў апошнім яго ўладальнікам да 1939 года.
* Альжбета (1853—1924), у першым шлюбе з Аўгустам Астроўскім (1836—1898), у другім — з Зыгмунтам Анджэем Веляпольскім (1833—1902).

Жонка таксама пахаваная на Паванзкоўскіх могілках.

Стэфан
Тэрэнс Тао

**Тэрэнс Тао** (нар. , , Аўстралія) — аўстралійскі і амерыканскі матэматык, які працуе ў асноўным у галіне гарманічнага аналізу, дыферэнцыяльных ураўненняў у прыватных вытворных, камбінаторыкі, тэорыі лікаў і тэорыі ўяўленняў. Найбольш вядомай яго працай з’яўляецца доказ (сумесна з брытанскім матэматыкам Бенам Грынам) існавання калі заўгодна доўгіх арыфметычных прагрэсій простых лікаў (тэарэма Грына — Тао). Доктар філасофіі (1996), прафесар матэматыкі ў Каліфарнійскім універсітэце ў Лос-Анджэлесе (з 1999). Член Лонданскага каралеўскага таварыства з 18 мая 2007 года. Замежны член Нацыянальнай акадэміі навук ЗША (2008). Член Амерыканскага філасофскага таварыства (2012), членкар АН Аўстраліі.

Лаўрэат Філдсаўскай прэміі (2006). Лаўрэат Міжнароднай прэміі караля Фейсала ў сферы навукі (2010).
Седрык Вілані

**Седрык Вілані** (; нар. , Брыў-ла-Гаярд) — французскі матэматык, лаўрэат Філдсаўскай прэміі. Спецыяліст па матэматычным аналізе. Дэпутат нацыянальнага сходу Францыі з чэрвеня 2017 года ад руху «Наперад, Рэспубліка!».

## Біяграфія 
Седрык Вілані сур’ёзна зацікавіўся матэматыкай падчас вучобы ў Ліцэі Людовіка Вялікага. У 1992 годзе ён паступіў у Вышэйшую нармальную школу Парыжа, затым у 1998 годзе ва Універсітэт Парыж-Дафін, дзе ён абараніў доктарскую дысертацыю пад кіраўніцтвам П’ера-Луі Ліёнса. З 2000 па 2009 гады выкладаў у Вышэйшай нармальнай школе Ліёна. У 2009 годзе прызначаны дырэктарам Інстытута Анры Пуанкарэ пры ўніверсітэце П’ера і Мары Кюры.

Быў жанаты з Клэр Калмэ, двое дзяцей. Развёўся ў 2019 годзе.

Член Французскай акадэміі навук (2013), Папскай акадэміі навук (2016).

Катэгорыя:Дактары філасофіі
Катэгорыя:Матэматыкі Францыі
Катэгорыя:Матэматыкі XX стагоддзя
Катэгорыя:Матэматыкі XXI стагоддзя
Катэгорыя:Палітыкі Францыі
Катэгорыя:Члены Ірландскай каралеўскай акадэміі
Пётр Андрэевіч Леус

**Пётр Андрэевіч Леус** (1938 —) — беларускі вучоны ў галіне стаматалогіі. Доктар медыцынскіх навук (1978), прафесар (1980). Заснавальнік прафілактычнага напрамку ў стаматалогіі Беларусі.

## Біяграфія 
Пасля вучобы ўшколе паступіў у фельчарска-акушэрскае вучылішча ў Харкаве, якое скончыў у 1956 годзе. Вучыўся ў Харкаўскім, а затым Маскоўскім медыцынскім стаматалагічным інстытуце (ММСІ). З 1965 па 1967 г. праходзіў навучанне ў клінічнай ардынатуры па тэрапеўтычнай стаматалогіі ў ММСІ. На той жа кафедры ў 1970 г. скончыў аспірантуру пад кіраўніцтвам прафесара Я. У. Бароўскага і абараніў кандыдацкую дысертацыю на тэму «Радыёізатопнае вывучэнне пранікальнасці эмалі зубоў». Праз 7 гадоў абараніў доктарскую дысертацыю на тэму «Клініка-эксперыментальнае даследаванне патагенезу, патагенетычным кансерватыўнай тэрапіі і прафілактыкі карыесу зубоў». П. А. Леўс стаў адным з самых маладых прафесараў-стаматолагаў.

## Навуковая дзейнасць 
Усяго пад кіраўніцтвам прафесара Леуса П. А абаронены тры доктарскія дысертацыі і 38 кандыдацкіх. П. А. Леус аўтар больш як 500 друкаваных работ у прафесійных выданнях Рэспублікі Беларусь і замежных выданнях, у тым ліку манаграфій, падручнікаў і навучальных дапаможнікаў.

Навуковыя працы па прафілактыцы карыесу і іншых стаматалагічных захворванняў, аўтар вучэбных і вучэбна-метадычных дапаможнікаў для студэнтаў.

Аўтар і распрацоўшчык «Нацыянальнай праграмы прафілактыкі асноўных стаматалагічных захворванняў сярод насельніцтва Рэспублікі Беларусь» (1998) і каардынатар прафілактычных праграм краін СНД. Заснавальнік і рэдактар «Стаматалагічнага часопіса» — асноўнага навукова-практычнага выдання для спецыялістаў.

## Літаратура 
* Беларуская энцыклапедыя. Т. 9. — Мн., 1999

Катэгорыя:Стаматолагі Расіі
Катэгорыя:Стаматолагі Беларусі
Катэгорыя:Стаматолагі СССР
Катэгорыя:Постаці беларускай аховы здароўя
Прэмія Пуанкарэ

**Прэмія Анры Пуанкарэ** — прэмія за выдатны ўклад у матэматычную фізіку і за работы, якія заклалі падставы новым напрамкам у гэтай шырокай галіне ведаў. Носіць імя французскага фізіка Анры Пуанкарэ. Прысуджаецца з 1997 года французскім Фондам Даніэля Ягольніцэра, які працуе пад патранажам дзяржаўнага Фонду Францыі.

Катэгорыя:Матэматычныя ўзнагароды
Катэгорыя:З’явіліся ў 1997 годзе
Брыў-ла-Гаярд

**Брыў-ла-Гаярд** (, ) — горад на поўдні Францыі, у рэгіёне Новая Аквітанія; супрэфектура дэпартамента Карэз. Насельніцтва —  чалавек.

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Гіём Мары-Ан Брун, маршал Напалеона
* Седрык Вілані, французскі матэматык
* П’ер Андрэ Латрэйль, французскі энтамолаг

## Крыніцы 
Катэгорыя:Гарады Новай Аквітаніі
Катэгорыя:Камуны дэпартамента Карэз
Элон Ліндэнштраус

**Элон Ліндэнштраус** (; нар. , ) — ізраільскі матэматык і выкладчык, першы ізраільскі лаўрэат прэміі Філдса.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў 1970 годзе ў Іерусаліме, бацька — вядомы матэматык Ёрам Ліндэнштраус. У 18 гадоў атрымаў бронзавы медаль на міжнароднай алімпіядзе па матэматыцы. Падчас службы ў Арміі Абароны Ізраіля па праграме Тальпіёт атрымаў медаль Міністэрства абароны. Дэмабілізаваўся ў 26 гадоў у званні маёра.

Скончыў Яўрэйскі ўніверсітэт у Іерусаліме, атрымаў навуковае званне доктара (Ph. D.) у 1999 годзе. Працаваў у амерыканскіх універсітэтах: Стэнфард, Прынстан, а таксама ў Матэматычным інстытуце Клэя. З 2009 года — зноў у Ізраілі, прафесар у Яўрэйскім універсітэце ў Іерусаліме.

У 2010 годзе першым з ізраільскіх матэматыкаў удастоіўся прэстыжнага медаля Філдса за работы па эргадычнай тэорыі.

Катэгорыя:Матэматыкі Ізраіля
Катэгорыя:Матэматыкі XX стагоддзя
Катэгорыя:Матэматыкі XXI стагоддзя
Нго Бао Цяу

**Нго Бао Цяу** (; нар. , , Паўночны В’етнам) — в’етнамскі матэматык (мае падвойнае грамадзянства В’етнама і Францыі). Найбольш вядомы сваім доказам так званай фундаментальнай лемы ў праграме Лэнглендса.

Замежны член Французскай акадэміі навук (2015).

## Біяграфія 
Нго — сын прафесара фізікі В’етнамскага інстытута механікі. Першы в’етнамец — пераможца двух Міжнародных матэматычных алімпіяд 1988 і 1989 гг. (першую з іх скончыў са стопрацэнтным вынікам — 42 балы з 42 магчымых).

Пасля заканчэння спецыялізаваных матэматычных класаў пры Ханойскім універсітэце разлічваў атрымаць вышэйшую адукацыю ў Будапешце, але пасля змены рэжыму постсацыялістычны венгерскі ўрад спыніў прымаць в’етнамскіх студэнтаў. У выніку скончыў Вышэйшую звычайную школу ў Парыжы. Працуе ў Інстытуце перспектыўных даследаванняў у Прынстане, Нью-Джэрсі.

Катэгорыя:Матэматыкі В’етнама
Мерыван

**Мерыван** — горад на захадзе Ірана, у правінцыі Курдыстан. Адміністрацыйны цэнтр шахрэстана Мерыван. Трэці па колькасці насельніцтва горад правінцыі. Знаходзіцца ў горнай мясцовасці, на вышыні 1289 метраў над узроўнем мора. Мерыван размешчаны за 75 км на паўночны захад ад Сенендэджа, адміністрацыйнага цэнтра правінцыі, за 460 км на захад ад Тэгерана.

## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Каўшэр Біркар, матэматык

Катэгорыя:Гарады Курдыстана
Каўшэр Біркар

**Каўшэр Біркар** (нарадзіўся ў ліпені  года, , Курдыстан, Іран) — брытанскі і іранскі матэматык, прафесар Кембрыджскага універсітэта. Спецыяліст па бірацыянальнай геаметрыі. Узнагароджаны прэміяй Філдса 2018 года «за доказ абмежаванасці разнастайнасці Фано і ўклад у даследаванне праграмы мінімальных мадэляў».
Банэ (горад)

**Банэ** — горад на захадзе Ірана, у правінцыі Курдыстан. Адміністрацыйны цэнтр шахрэстана Банэ. Чацвёрты па колькасці насельніцтва горад правінцыі. Знаходзіцца ў паўночна-заходняй частцы Курдыстана, у горнай мясцовасці, на вышыні 1502 метраў над узроўнем мора. Размешчаны прыблізна за 125 км на паўночны захад ад Сенендэджа, за 485 км на захад ад Тэгерана.

Катэгорыя:Гарады Курдыстана
Таццяна Вячаславаўна Махорт

**Таццяна Вячаславаўна Махорт** (нар. 1955) — беларуская ўрач-эндакрынолаг. Доктар медыцынскіх навук (2006), прафесар.

## Біяграфія 
Скончыла з адзнакай лячэбны факультэт Мінскага дзяржаўнага медыцынскага інстытута ў 1978 годзе па спецыяльнасці «лячэбная справа». Да 1985 года працавала ўрачом-эндакрынолагам 2-ай гарадской клінічнай бальніцы г. Мінска.

З 1985 года працавала асістэнтам, а з 1990 па 1997 год — дацэнтам 1-ай кафедры ўнутраных хвароб Беларускага дзяржаўнага медыцынскага ўніверсітэта па курсе эндакрыналогіі, з’яўляючыся, па сутнасці, кіраўніком курса.

У перыяд 1997—2003 гады працавала намеснікам дырэктара па навуковай рабоце Навукова-даследчага клінічнага інстытута радыяцыйнай медыцыны і эндакрыналогіі і адначасова выконвала абавязкі загадчыцы лабараторыі цукровага дыябету.

У пэрыяд 1998—2003 гг. выконвала функцыю галоўнага пазаштатнага спецыяліста па эндакрыналогіі Міністэрства аховы здароўя Рэспублікі Беларусь.

У 2003 г. у сувязі з рэарганізацыяй Навукова-даследчага інстытута радыяцыйнай медыцыны і эндакрыналогіі была пераведзена на пасаду галоўнага ўрача Рэспубліканскага кансультатыўнага эндакрыналагічнага цэнтра, дзе працавала да 2005 года.

На працягу 2005—2006 гг. — асістэнт кафедры ваенна-палявой тэрапіі Ваенна-медыцынскага факультэта ў БДМУ, з 1 верасня 2006 г. — прафесар 1-ай кафедры ўнутраных хвароб БДМУ. У 2006 годзе абараніла доктарскую дысертацыю на тэму: «Цукровы дыябет тыпу 1 (асаблівасці развіцця, плыні і аптымізацыя медыцынскіх тэхналогій па папярэджанні прагрэсавання захворвання)» па спецыяльнасці 14.00.03 — эндакрыналогія. З 1 верасня 2012 г. — загадчык створанай кафедры эндакрыналогіі Беларускага дзяржаўнага медыцынскага ўніверсітэта.

## Навуковая дзейнасць 
Навуковыя інтарэсы: цукровы дыябет 1 і 2 тыпаў; метабалічны сіндром; астэапароз; захворванні шчытападобнай залозы; ёдная недастатковасць у Рэспубліцы Беларусь.

Катэгорыя:Эндакрынолагі Беларусі
Катэгорыя:Эндакрынолагі СССР
Алесіа Фігалі

**Алесіа Фігалі** (іт. Alessio Figalli, нар. , , Італія) — італьянскі і швейцарскі матэматык. Спецыяліст па варыяцыйным вылічэнні і дыферэнцыяльных ураўненнях у прыватных вытворных. Узнагароджаны прэміяй Філдса 2018 года «за ўклад у тэорыю аптымальнага пераносу мас і яе дадатку ў галіне дыферэнцыяльных ураўненняў у прыватных вытворных, метрычнай геаметрыі і тэорыі верагоднасцяў».

## Узнагароды і прызнанне 
* 2008: premi «Giuseppe Borgia» Нацыянальнай акадэміі дэі Лінчэі
* 2008: прэмія Карла Міранда
* 2012: французская матэматычная прэмія Cours Peccot
* 2012: Прэмія Еўрапейскага матэматычнага таварыства
* 2014: дакладчык на Міжнародным кангрэсе матэматыкаў у Сеуле.
* 2015: Медаль Стампасхія
* 2017: Прэмія Фельтрынэлі
* 2018: Філдсаўская прэмія
Kernel panic

2.6 не можа змантаваць каранёвую файлавую сістэму.|300x300пкс]]**Kernel panic** (з англ.  —  «Трывога, збой у ядры», даслоўна *паніка ядра*) — паведамленне аб крытычнай памылцы ядра аперацыйнай сістэмы, пасля якой аперацыйная сістэма не можа працягваць далейшую працу ці далейшы працяг працы мае высокую рызыку страты дадзеных.

Звычайна гэты тэрмін ужываецца ў асяроддзі аперацыйных сістэм тыпу UNIX. Эквівалент такой памылкі – "сіні экран" у аперацыйных сістэмах Microsoft Windows. Яе імя звязана з тэкстам памылкі віду `Kernel panic: …` і імем функцыі ядра `panic()` з арыгінальнай АС UNIX.

Kernel panic таксама магчымы на Android, які грунтуецца на ядры Linux, і ў саміх Linux-сістэмах. Паколькі Mac OS X і iOS грунтуюцца на Darwin, якая з’яўляецца падсямействам UNIX-сістэм, яны таксама схільныя kernel panic.

## Прычыны Kernel Panic 

Файл:Kernel-panic.jpg|Паведамленне аб апаратнай памылцы і Kernel panic
Файл:MacOSX kernel panic.png|Kernel Panic у Mac OS X
Файл:IPhone Kernel Panic.jpg|IPhone Kernel Panic
Файл:Linux-2.6-oops-parisc.jpg|Linux выводзе oops
Адной з самых распаўсюджаных прычын kernel panic з’яўляецца немагчымасць знайсці і змантаваць каранёвую файлавую сістэму. Часта гэта памылка канфігурацыі, якая можа быць выпраўлена пры перазагрузцы ядра ўручную.

У Linux узнікненню панікі ядра часта папярэднічае стан пад назвай "oops". У шэрагу выпадкаў «oops» можа прыводзіць да такога ж непрацаздольнага стану сістэмы, як і паніка ядра.

У большасці астатніх выпадкаў чыннікам kernel panic з’яўляецца крытычная апаратная памылка (адмова аператыўнай памяці, памылка працэсара, матчынай платы, відэакарты ці іншай крытычна важнай прылады) ці памылка ў самім ядры АС (напрыклад, спроба звароту да няслушнага ці забароненага адрасу ў памяці). Таксама прычынай для панікі ядра могуць быць памылкі ў апаратных драйверах (асабліва перыферыйных) прылад або адсутнасць гэтых драйвераў. Ядро таксама можа перайсці ў `panic(),` калі ёсць памылкі ў файлавай сістэме або яно ўвогуле яе не знайшло. Падчас фінальнай стадыі ініцыялізацыі прасторы карыстальніка, kernel panic звычайна ўзнікае тады, калі не атрымліваецца запусціць init, бо, нягледзячы на запушчанае і працаздольнае ядро, сама сістэма ўсё яшчэ застаецца ў непрацоўным стане. Kernel panic можа быць выкліканы і прыкладной праграмай, калі тая некарэктна працуе з ядром. Так, памылка ў Google Chrome выклікала kernel panic у Mac OS X.

Катэгорыя:Linux
Шатнэ-Малабры

**Шатнэ-Малабры** () — камуна і горад у Францыі. Знаходзіцца ў дэпартаменце О-дэ-Сен, у французскім рэгіёне Іль-дэ-Франс, на вышыні 104 метры над узроўнем мора. Плошча камуны — 6,38 км². Насельніцтва —  жыхары (на 2006 год). Шчыльнасць насельніцтва — 4996 чал./км².

Катэгорыя:Камуны дэпартамента О-дэ-Сен
Зоя Іванаўна Падліпская

**Зоя Іванаўна Падліпская** (дзяв. **Янучок**; нар. 1964) — беларуская філолаг, пісьменніца, паэтэса. Член Саюза пісьменнікаў Беларусі. Сястра Таісіі Трафімавай і Ларысы Пшанічнай.

## Біяграфія 
Скончыла філалагічны факультэт Беларускага дзяржаўнага педагагічнага універсітэта імя М. Танка. З 2009 г. — галоўны рэдактар часопіса «Роднае слова».

## Творчасць 
Друкавалася ў газеце «ЛІМ»; часопісах «Полымя», «Маладосць», «Роднае слова», «Першацвет» і інш. Аўтар кніг паэзіі.

## Літаратура 
* Мы горды своими земляками // Земля отцов ― земля святая : Лучники: история, люди, события, факты / В. С. Видлога. ― Минск, 2009

## Спасылкі 
* Зоя Іванаўна ПАДЛІПСКАЯ

Катэгорыя:Паэты Беларусі
Катэгорыя:Беларускамоўныя паэты
Катэгорыя:Школа № 10 імя С. Ф. Рубанава (Слуцк)
Таісія Іванаўна Трафімава

**Таісія Іванаўна Трафімава** (дзяв. **Янучок**; нар. 1955) — беларуская паэтка. Член Саюза пісьменнікаў Беларусі. Сястра Зоі Іванаўны Падліпскай і Ларысы Пшанічнай.

## Біяграфія 
Скончыла Маскоўскі народны універсітэт мастацтваў; факультэт журналістыкі Беларускага дзяржаўнага універсітэта. Друкавалася ў газеце «ЛІМ»; часопісах «Полымя», «Маладосць», «Роднае слова», «Першацвет» і інш. Песні на яё вершы выконваюца на «Славянскім базары».

## Літаратура 
* Мы горды своими земляками // Земля отцов ― земля святая : Лучники: история, люди, события, факты / В. С. Видлога. ― Минск, 2009

Катэгорыя:Паэты Беларусі
Катэгорыя:Беларускамоўныя паэты
Лідзія Іванаўна Матуш

**Лідзія Іванаўна Матуш** (нар. 2.7.1946) — беларуская ўрач-педыятр. Кандыдат медыцынскіх навук (1983), дацэнт (1997).

## Біяграфія 
Нарадзілася 2 ліпеня 1946 года на станцыі Ін у сям’і вайскоўца. Скончыла педыятрычны факультэт Мінскага дзяржаўнага медыцынскага інстытута (1970).
У 1964 г. скончыла з залатым медалём 13 сярэднюю школу г. Барысава, Мінскай вобласці. З 1964 па 1970 г. г. вучылася ў Мінскім дзяржаўным медыцынскім інстытуце на педыятрычным факультэце, пасля заканчэння якога па размеркаванні працавала ўчастковым педыятрам у Полацкай гарадской бальніцы, Віцебскай вобласці.

З 1974 па 1979 г.г. вучылася ў ардынатуры, затым у аспірантуры на кафедры педыятрыі-2 Беларускага дзяржаўнага інстытута ўдасканалення ўрачоў. З 1979 па 1995 г.г. працавала на кафедры педыятрыі-2 Беларускага дзяржаўнага інстытута ўдасканалення ўрачоў асістэнтам, затым дацэнтам.

З 1997 па 2003 г.г. працавала ў Міністэрстве аховы здароўя Рэспублікі Беларусь галоўным педыятрам, потым начальнікам аддзела мацярынства і дзяцінства. За час работы ў Міністэрстве аховы здароўя пры садзейнічанні і падтрымцы Лідзіі Іванаўны ў рэспубліцы ўкаранёна сетка аддзяленняў ранняга ўмяшання ў дзіцячых паліклініках, работа ў якіх накіравана на ранняе выяўленне ў дзяцей паталогіі з боку нервовай сістэмы, зроку, слыху, рухальных парушэнняў і ў далейшым — правядзенне рэабілітацыйных мерапрыемстваў дзецям з выяўленымі парушэннямі. Адкрыты аддзяленні «Добразычлівага стаўлення да падлеткаў і моладзі».

Пазней працавала ва УП «Белпрафсаюзкурорт» (галоўны тэрапеўт, 2003—2006), у медыцынскім цэнтры «Лекар» (намеснік дырэктара, 2007—2009). З 2009 г. — дацэнт кафедры дзіцячых інфекцый Беларускага дзяржаўнага медыцынскага ўніверсітэта.

З’яўляецца ўдзельнікам ліквідацыі наступстваў аварыі на Чарнобыльскай АЭС у 1986—1987 гг. У 2001 годзе загадам Міністэрства аховы здароўя РБ узнагароджана знакам «Выдатнік аховы здароўя Рэспублікі Беларусь».

Катэгорыя:Педыятры Беларусі
Катэгорыя:Педыятры СССР
Катэгорыя:Постаці беларускай аховы здароўя
Катэгорыя:Ліквідатары Чарнобыльскай аварыі
Бонінгтан

**Бонінгтан** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Крыс Бонінгтан — брытанскі альпініст
* Рычард Паркс Бонінгтан — англійскі мастак
Горкі Ленінскія

**Горкі Ленінскія** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Ленінскай гарадской акрузе Маскоўскай вобласці Расіі. Да 2019 года быў адміністрацыйным цэнтрам гарадскога паселішча Горкі Ленінскія Ленінскага раёна. Насельніцтва на 1 студзеня 2010 года — 2,3 тыс. жыхароў (2,1 тыс. жыхароў у 2009 годзе).

Адлегласць да адміністрацыйнага цэнтра, горада Віднае, 7 км. Адлегласць да найбліжэйшай чыгуначнай платформы Ленінская 4 км.

У пасёлку размешчаны музей-запаведнік «Горкі Ленінскія», а таксама Навуковы архіў Расійскай акадэміі адукацыі.

Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Маскоўскай вобласці
Катэгорыя:Аб’екты, названыя ў гонар Уладзіміра Леніна
Катэгорыя:Перайменаваныя населеныя пункты Расіі
Магілёўскія павятовыя маршалкі

Спіс маршалкаў дваранства Магілёўскага павета.

## Літаратура 
*
Яўген Рэанальдавіч Макарэвіч

**Яўген Рэанальдавіч Макарэвіч** (нар. 1957) — беларускі ўрач, хірург-траўматолаг, артапед. Доктар медыцынскіх навук (2003). Прафесар кафедры траўматалогіі і артапедыі Беларускага дзяржаўнага медыцынскага ўніверсітэта на базе 6-й гарадской клінічнай бальніцы, г. Мінск.

## Біяграфія 
Пасля заканчэння ў 1980 годзе лячэбнага факультэта Мінскага дзяржаўнага медыцынскага інстытута працуе ў 6 ГКБ г. Мінска: спачатку на пасадзе ўрача траўматолага-артапеда, а з 1989 па 2007 гг. — загадчыка траўматолага-артапедычнага аддзялення для дарослых. З 2007 года — прафесар, а з 2014 года — загадчык кафедры траўматалогіі і артапедыі БДМУ (база кафедры — Гарадскі клінічны цэнтр траўматалогіі і артапедыі ў 6 ГКБ г. Мінска).

## Навуковая дзейнасць 
Прафесійныя інтарэсы: траўматычныя пашкоджанні; артапедычныя захворванні костак і суставаў; хірургічнае лячэнне траўм; паталогія каленнага і тазасцегнавога суставаў і інш.

У 2008 годзе прысвоена званне прафесара. Падрыхтаваў цэлую плеяду ўрачоў і маладых вучоных, якія працуюць у розных клініках краіны і блізкага замежжа.

З’яўляецца старшынёй Рэспубліканскага таварыства траўматолагаў-артапедаў.

Неаднаразова выступаў з дакладамі і паведамленнямі на пасяджэннях таварыства траўматолагаў-артапедаў, розных канферэнцыях, кангрэсах, сімпозіумах па траўматалогіі і артапедыі, якія праводзіліся як у Рэспубліцы Беларусь, так і за яе межамі.

За час сваёй працоўнай дзейнасці выканаў звыш 8000 аператыўных умяшанняў пры рознай паталогіі апорна-рухальнага апарата, у тым ліку ўнікальныя рэканструктыўныя аперацыі на плечавым суставе.

Мае 20-гадовы практычны вопыт эндапратэзавання тазасцегнавога і каленнага суставаў — выканана больш за 3000 аперацый. Урач вышэйшай кваліфікацыйнай катэгорыі.

## Літаратура 
* Республика Беларусь : энциклопедия. [В 7 т.]. Т. 4. — Минск, 2007.

Катэгорыя:Траўматолагі Беларусі
Катэгорыя:Артапеды Беларусі
Катэгорыя:Хірургі Беларусі
Катэгорыя:Загадчыкі кафедраў БДМУ
Акшай Венкатэш

**Акшай Венкатэш** (; нар. , ) — індыйска-аўстралійскі матэматык. Спецыяліст у адытыўнай камбінаторыцы, задачах аб раўнамерным размеркаванні ў аўтаморфных формах і тэорыі лікаў, а таксама ў тэорыі ўяўленняў, лакальна-сіметрычных прасторах і эргадычнай тэорыі. Узнагароджаны прэміяй Філдса 2018 года за «сінтэз аналітычнай тэорыі лікаў, аднастайнай дынамікі, тапалогіі і тэорыі ўяўленняў, які дазволіў вырашыць праблемы ў такіх галінах, як раўнамернае размеркаванне арыфметычных аб’ектаў».

## Узнагароды і прызнанне 
У школьным узросце — узнагароды на міжнародных алімпіядах па фізіцы і матэматыцы[6]
* 2007 — Прэмія Салема
* 2008 — Прэмія SASTRA Ramanujan
* 2016 — прэмія Infosys
* 2017 — Прэмія Астроўскага
* 2018 — Філдсаўская прэмія
Спіс найвышэйшых вяршыняў Зямлі

— з поўдня. Злева, у выглядзе грэбня — , яшчэ лявей —  і  (вялікі і маленькі конусы). Справа ад Джамалунгмы (закрываючы яе) — Лхоцзэ, правей  і Шарцзэ (закрывае Кхартапху на далёкім плане), на пярэднім плане сцяна Чамланга, за ім .]]

У **спіс найвышэйшых вяршыняў Зямлі** уключаны горы вышынёй больш за 7200 метраў над узроўнем мора, якія можна разглядаць як самастойныя (а не як вяршыні іншых гор). У якасці крытэра самастойнасці скарыстана значэнне мінімальнай вышыні, на якую неабходна спусціцца з дадзенай гары, каб падняцца на больш высокую гару; у дадзеным спісе ў якасці парога гэтага параметра узята .

Вышыня некаторых вяршыняў у розных крыніцах адрозніваецца.

Усе 117 найвышэйшых вяршыняў свету размешчаны ў Цэнтральнай і Паўднёвай Азіі.

## Спіс найвысокіх гор 
## Гл. таксама 
* Алімп
* 
* 

## Крыніцы 
## Літаратура 
* «High Asia: An Illustrated History of the 7,000 Metre Peaks» by Jill Neate (Mountaineers Books 1990)
* «The Maps of Snow Mountains in China» by Mi Desheng (Chinese Academy of Science, 1990s)
* «Nepal Topographic Maps» by the Finnish Meteorological Inst. (Nepalese Survey Dept., 1990s)
* Soviet military 1:100,000 topographic maps (most from 1980—1981)
* The «High Mountain Info» section of the «High Mountain Sports Magazine» (1990—2005) (now Climb Magazine)
* Some other topographic maps and much from the external links listed above.

## Спасылкі 
* Summitpost
* Prominence lists
* Alpine Club Himalayan index  (Гімалайскі індэкс змяшчае найбольш дакладную інфармацыю па колькасці ўзыходжанняў і спроб, у тым ліку на малавядомыя вяршыні.)
* List of highest mountains down to 6750 metres
* Список вершин выше 7000 метров
Крыс Бонінгтан

Сэр **Крысціян Джон Сторы Бонінгтан** (, нар. , Хампстэд, Вялікабрытанія) — брытанскі альпініст, фотажурналіст, пісьменнік. Уладальнік самай прэстыжнай узнагароды ў сусветным альпінізме «Залаты ледаруб» (2015) у намінацыі «Кар’ера ў альпінізме» (англ.: Lifetime Achievement Award), які здзейсніў мноства ўзыходжанняў (у тым ліку першых) практычна ва ўсіх рэгіёнах свету. Удзельнік і кіраўнік дзевятнаццаці гімалайскіх экспедыцый, з іх чатырох на Эверэст. Да ліку яго ўнікальных дасягненняў адносяць першае ўзыходжанне на Анапурну II, кіраўніцтва ўзыходжаннямі па паўднёвай сцяне Аннапурны і найскладанейшаму маршруту па паўднёва-заходняй сцяне Эверэста, першае ўзыходжанне на пік Бантха-Брак (Огрэ) у Каракаруме, пік Кангур у Кітаі, Чангабанг, Нупцзэ, Вінсан і многія іншыя.

За свае дасягненні Крыс Бонінгтан быў узнагароджаны Каралеўскім Віктарыянскім ордэнам, ордэнам Брытанскай імперыі, залатым медалём заснавальнікаў Каралеўскага геаграфічнага таварыства і іншымі ўзнагародамі і ганаровымі званнямі. У 1995 годзе атрымаў рыцарскі тытул. Намеснік Лорд-намесніка.

Бонінгтон напісаў амаль два дзясяткі кніг, зняўся (і працягвае здымацца) у шматлікіх тэлевізійных перадачах і дакументальных фільмах, чытаў лекцыі па ўсім свеце для самых розных аўдыторый. Пачынаючы з 1985 года супрацоўнічае з многімі грамадскімі і дабрачыннымі арганізацыямі.
Тэкеста

**Тэкеста**, або **тэгеста** ()  — зніклы індзейскі народ, карэнныя насельнікі паўднёвай прыбярэжнай часткі Фларыды на тэрыторыі сучасных ЗША.

Тэкеста ўзгадваліся іспанскімі мараплаўцамі з канца XVI ст. Іх назва паходзіла ад наймення галоўнай вёскі на паўднёвым усходзе Фларыды. Археолагі атаясняюць тэкеста з культурай вандроўных плямён Глейдс, якая сфарміравалася ў канцы 1 тысячагоддзя. У запісах еўрапейскіх вандроўнікаў і місіянераў захавалася невялікая колькасць слоў на мове тэкеста, і яе карэктная навуковая атрыбуцыя не магчыма. Большасць даследчыкаў схіляецца да думкі, што па паходжанню тэкеста былі звязаны з плямёнамі поўначы Мексіканскага заліва.

Асноўнымі заняткамі тэкеста былі вандроўныя рыбалоўства, паляванне і збіральніцтва. Сезонна яны перамяшчаліся на прыбярэжныя астравы, каб пазбавіцца ад маскітаў. На астравах меліся паселішчы накшталт вёсак. Місіянеры паведамлялі, што яны шанавалі пудзілы дзікіх жывёл. У дакалумбавы перыяд продкі тэкеста стварылі такія помнікі, як курган Пампана-Біч з пахаваннем 1 тысячагоддзя і каменнае кола Маямі.

Кантакты паміж еўрапейцамі і тэкеста пачаліся ўжо ў XVI ст., аднак абмяжоўваліся выпадковым заходам караблёў у залівы на паўднёвым узбярэжжы Фларыды. У 1748 г. да іх у палон трапіў Брытан Хэман, чарнаскуры жыхар Бостана. Паводле яго нататак, апублікаваных у Лондане ў 1760 г., ён быў выкуплены капітанам іспанскага карабля, які стала заходзіў у мясцовыя воды і вёў гандаль з індзейцамі.

У 1743 г. іспанцы арганізавалі на землях тэкеста невялікую каталіцкую місію. Аднак іх з’яўленне было прахалодна прынята з боку мясцовых жыхароў, да таго ж місіянеры паведамлялі пра напады паўночных індзейцаў-мікасукі. Місія была хутка зачынена. У 1763 г., калі Фларыда была перададзена Вялікабрытаніі, тубыльцы перасяліліся на Кубу, дзе былі асіміляваны. Тым не меней, у Фларыдзе існуе супольнасць, якая сцвярджае, што яе члены з’яўляюцца прамымі нашчадкамі тэкеста.

## Гл. таксама 
* Тымукуа
* Калуса (народ)

## Спасылкі 
* A History of the Tekesta Indians of South Florida
* Tequesta & Keys
* The Tequesta of Biscayne Bay

Катэгорыя:Індзейцы Паўночнай Амерыкі
Катэгорыя:Гісторыя Фларыды
Катэгорыя:Зніклыя народы
Георгій Аляксеевіч Зорын

**Георгій Аляксеевіч Зорын** (, г. Кіраў, Расія — ) — юрыст-крыміналіст. Доктар юрыдычных навук (1991), прафесар (1990).

## Біяграфія 
Скончыў Свярдлоўскі юрыдычны інстытут (1971).
    
Працаваў у пракуратуре Кіраўскай вобласці (1971—1976, следчы), Усесаюзным завочным юрыдычным інстытуце (1976—1980, старшы выкладчык), Гродзенскім дзяржаўным універсітэце імя Я. Купалы (з 1980, кафедра крымінальнага права, працэсу і крыміналістыкі, прафесар, у 1987—2016 — загадчык кафедры).

Навуковыя інтарэсы: тэарэтычныя праблемы крыміналістыкі; крыміналістычная тактыка і методыка; асновы пенітэнцыярнай крыміналістыкі; метадалогія пераадолення крыміналістычных памылак; стратэгія і тактыка абвінавачвання і абароны па крымінальных справах; метады барацьбы з міжнароднай злачыннасцю і раскрыцця інсцэніровак.

## Бібліяграфія 
* Проблемы применения специальных логико-психологических методов при подготовке и проведении следственных действий : автореферат диссертации … доктора юридических наук : 12.00.09 / Зорин Георгий Алексеевич. — Москва, 1991.
* Криминалистический анализ основных элементов дорожно-транспортного происшествия : автореферат диссертации … кандидата юридических наук : 12.00.09 / Зорин Георгий Алексеевич. — Москва, 1979.
    

## Літаратура 
* Зорин Георгий Алексеевич // Республика Беларусь : энциклопедия : [в 7 т.]. — Минск, 2006. — Т. 3. — С. 683—684.
* Зорын Георгій Аляксеевіч // Выкладчыкі Гродзенскага дзяржаўнага універсітэта імя Янкі Купалы : біябібліяграфічны даведнік. — Гродна, 1999. — С. 176—177.
* Зорын Георгій Аляксеевіч // Юрыдычны факультэт Гродзенскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя Янкі Купалы: імёны : біяграфічны даведнік / М. У. Сільчанка. — Гродна, 2011. — С. 37—38.
Юго Дзюмініль-Капен

**Юго Дзюмініль-Капен** (фр.: Hugo Duminil-Copin; нар. , Шатнэ-Малабры, Францыя) — французскі матэматык, спецыяліст па тэорыі імавернасцей, філдсаўскі лаўрэат (2022). Доктар, прафесар Інстытута вышэйшых навуковых даследаванняў (IHES) і Жэнеўскага ўніверсітэта.

## Біяграфія 
Вучыўся ў Ліцэі Людовіка Вялікага (2003—2005) і Універсітэце Парыж-поўдзень XI (2006—2007), у апошнім атрымаў магістарскую ступень. Таксама атрымаў агрэжэ па матэматыцы ў парыжскай Вышэйшай нармальнай школе, дзе займаўся для гэтага ў 2006—2008 гады. У 2008—2012 гады працаваў над доктарскай, быў постдактарантам у Жэнеўскім універсітэце ў Станіслава Смірнова. У 2013—2014 гады — асістэнт-прафесар Жэнеўскага ўніверсітэта. З верасня 2016 года поўны прафесар IHES.

## Узнагароды 
* Прэмія Vacheron Constantin (2012)
* Прэмія Рола Дэвідсана (2012, сумесна з Венсанам Бэфарай)
* Абервольфахская прэмія (2013)
* Курс Пека (Калеж дэ Франс, 2015)
* Прэмія за раннюю кар’еру (Міжнародная асацыяцыя матэматычнай фізікі, 2015)
* Прэмія Еўрапейскага матэматычнага таварыства (2016)
* Прэмія за прарыў у матэматыцы (2017)
* Прэмія Эрбрана (2017)
* Прэмія Лоэва (2017)
* Запрошаны даклад на Міжнародным кангрэсе матэматыкаў (2018)
* Філдсаўская прэмія (2022)
Нястрымны (фільм, 1988)

**«Нястрымны»** () — крымінальны трылер 1988 года рэжысёра Рамана Паланскага, дванаццаты поўнаметражны мастацкі фільм рэжысёра. Аўтарамі сцэнарыя выступілі Раман Паланскі,  і . Галоўныя ролі выканалі Харысан Форд, Эманюэль Сенье,  і .

## Сюжэт 
Урач Рычард Уолкер і яго жонка Сондра некалі правялі ў Парыжы свой мядовы месяц. І вось яны зноў у любімым горадзе. Размясціўшыся ў гасцініцы, яны збіраюцца крыху адпачыць. Але, выйшаўшы з ваннага пакою, Рычард выяўляе, што жонкі ў нумары няма. Пошукі не даюць ніякага выніку. Не ведаючы мовы, доктар кідаецца па горадзе, у якім ніхто не жадае яму дапамагчы. Ніхто, акрамя беспрытульніцы Мішэль.

## Акцёрскі склад 
## Зноскі 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Фільмы-трылеры 1988 года
Катэгорыя:Фільмы-драмы 1988 года
Катэгорыя:Крымінальныя фільмы 1988 года
Катэгорыя:Фільмы Францыі 1988 года
Катэгорыя:Фільмы ЗША 1988 года
Катэгорыя:Фільмы-трылеры Францыі
Катэгорыя:Фільмы-трылеры ЗША
Катэгорыя:Фільмы-драмы Францыі
Катэгорыя:Фільмы-драмы ЗША
Катэгорыя:Крымінальныя фільмы Францыі
Катэгорыя:Крымінальныя фільмы ЗША
Катэгорыя:Дэтэктыўныя фільмы Францыі
Катэгорыя:Дэтэктыўныя фільмы ЗША
Катэгорыя:Фільмы на англійскай мове
Катэгорыя:Фільмы на французскай мове
Катэгорыя:Фільмы, знятыя ў Парыжы
Катэгорыя:Фільмы пра Парыж
Катэгорыя:Фільмы Рамана Паланскага
Катэгорыя:Фільмы па сцэнарыях Рамана Паланскага
Катэгорыя:Фільмы па сцэнарыях Жэрара Брака
Катэгорыя:Фільмы па сцэнарыях Роберта Таўна
Катэгорыя:Фільмы, музыку да якіх напісаў Эніа Марыконэ
Катэгорыя:Фільмы кампаніі Warner Bros.
Нё-ле-Мін

**Нё-ле-Мін** () — камуна ў Францыі, рэгіён О-дэ-Франс, дэпартамент Па-дэ-Кале, акруга Бецюн, кантон Нё-ле-Мін. Горад размешчаны за 6 км на поўдзень ад Бецюна і за 14 км на паўночны захад ад Ланса, за 2 км ад аўтамагістралі А26 «Англія». На паўночным усходзе камуны знаходзіцца чыгуначная станцыя Нё-ле-Мін лініі Арас — Дзюнкерк.

Насельніцтва (2018) —  чалавек.

Катэгорыя:Камуны дэпартамента Па-дэ-Кале
Раймон Капа

**Раймон Капа** (, пры нараджэнні **Капашэўскі** (), , Нё-ле-Мін, Па-дэ-Кале — , , Мен і Луара) — французскі футбаліст, нападнік. Выступаў за клубы: «Анжэ» (1949—1951), «Рэймс» (1951—1956; 1959—1967), «Рэал Мадрыд» (1956—1959). За нацыянальную зборную Францыі згуляў 45 матчаў у 1952—1962 гадах.

Уладальнік «Залатога мяча» 1958 года. Паводле апытання МФФІІС займае 43-е месца сярод найлепшых футбалістаў свету XX стагоддзя. Займае 92 месца сярод найлепшых футбалістаў XX стагоддзя па версіі часопіса World Soccer. Займае 50-е месца сярод найлепшых футбалістаў за ўсю гісторыю футбола па версіі часопіса Placar.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісты Францыі
Катэгорыя:Ігракі зборнай Францыі па футболе
Катэгорыя:Ігракі ФК Анжэ
Катэгорыя:Ігракі ФК Рэймс
Катэгорыя:Ігракі ФК Рэал Мадрыд
Катэгорыя:Уладальнікі «Залатога мяча»
Катэгорыя:ФІФА 100
Манкевіч

**Манкевіч** — беларускае прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Аксана Іванаўна Манкевіч — экскурсаводка, палітычная зняволеная.
* Джозеф Леа Манкевіч — амерыканскі кінарэжысёр, кінапрадзюсар, сцэнарыст.
* Сафія Валянцінаўна Манкевіч — беларускі архітэктар.
Ланс (Францыя)

**Ланс** (, ) — горад у Францыі, рэгіён О-дэ-Франс, дэпартамент Па-дэ-Кале, акруга Ланс, кантон Ланс. Чацвёрты па колькасці насельніцтва горад дэпартамента, размешчаны ў цэнтры раўніны Артуа, за 200 км на поўнач ад Парыжа і за 40 км на поўдзень ад Ліля. З поўначы горад абгінае аўтамагістраль А21 «Ракад Міньер». У цэнтры горада знаходзіцца чыгуначны вакзал Ланс лініі Арас — Дзюнкерк, ад якога таксама адыходзяць мясцовыя лініі Ланс — Астрыкур і Ланс — Дон-Сенген.

Насельніцтва (2018) —  чалавек.

Катэгорыя:Гарады О-дэ-Франс
Катэгорыя:Камуны дэпартамента Па-дэ-Кале
Катэгорыя:Гарады, узнагароджаныя ордэнам Ганаровага легіёна
Юрый Канстанцінавіч Малевіч

**Юрый Канстанцінавіч Малевіч** (нар. 1953) — беларускі вучоны ў галіне акушэрства і гінекалогіі. Доктар медыцынскіх навук (1996 г.), прафесар.

## Біяграфія 
Скончыў Цалінаградскі дзяржаўны медыцынскі інстытут у 1976 годзе. Клінічная ардынатура 1976—1978 годзе ва Усесаюзным навукова-даследчым інстытуце акушэрства і гінекалогіі МЗ СССР, там жа з 1978 па 1980 вучоба ў аспірантуры.

У 1979 датэрмінова абараніў кандыдацкую дысертацыю на тэму «Функцыя знешняга дыхання падчас цяжарнасці».

У 1996 г. абараніў доктарскую дысертацыю на тэму «Генітальная герпетычная інфекцыя ў акушэрстве і гінекалогіі».

Загадваў кафедрай акушэрства і гінекалогіі Беларускага дзяржаўнага медыцынскага ўніверсітэта ў 1997—2003 гг.; галоўны рэдактар рэцэнзаванага часопіса «Медыцынская панарама».

## Навуковая дзейнасць 
Асноўныя навуковыя напрамкі ў працы — паталогія цяжарнасці і родаў, аператыўнае акушэрства, гінекалагічная эндакрыналогія. Навуковыя працы па дыягностыцы і лячэнні генітальнай герпетычнай інфекцыі.

## Літаратура 
* Республика Беларусь : энциклопедия. Т. 4. — Мн., 2007.
* Беларуская энцыклапедыя. Т. 10. — Мн., 2000.

Катэгорыя:Акушэры Беларусі
Катэгорыя:Акушэры СССР
Катэгорыя:Загадчыкі кафедраў БДМУ
Апарын

**Апарын** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Аляксандр Іванавіч Апарын (1894—1980) — біяхімік, грамадскі дзеяч, Герой Сацыялістычнай Працы (1969).
* Дзмітрый Аляксандравіч Апарын (1952—1999) — беларускі хімік-арганік. Доктар хімічных навук (1997), прафесар.
* Максім Рыгоравіч Апарын (1920—1943) — Герой Савецкага Саюза (1943).
Бецюн

**Бецюн** () — горад на паўночным захадзе Францыі, рэгіён О-дэ-Франс, дэпартамент Па-дэ-Кале, цэнтр акругі Бецюн і кантона Бецюн. Размешчаны на тэрыторыі былой правінцыі Артуа за 33 км на захад ад Ліля і за 186 км на поўнач ад Парыжа, у месцы перасячэння ракі Лаў і суднаходнага канала Дзюнкерк-Шэльда, за 3 км ад аўтамагістралі А26 «Англія» Труа — Кале. У цэнтры горада знаходзіцца чыгуначная станцыя Бецюн, на якой перасякаюцца лініі Арас — Дзюнкерк і Ліль — Сен-Поль-сюр-Тэрнуаз.

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Гарады О-дэ-Франс
Катэгорыя:Камуны дэпартамента Па-дэ-Кале
Катэгорыя:Артуа
Катэгорыя:Гарады, узнагароджаныя ордэнам Ганаровага легіёна
Людміла Фёдараўна Мажэйка

**Людміла Фёдараўна Мажэйка** (нар. 1958) — беларуская вучоная ў галіне акушэрства і гінекалогіі. Доктар медыцынскіх навук, прафесар.

У 2017 годзе па выніках конкурсу Міністэрства аховы здароўя Рэспублікі Беларусь прызнана лепшым урачом акушэрам-гінеколагам Рэспублікі Беларусь.

У 2002 г. абараніла доктарскую дысертацыю «Станаўленне рэпрадуктыўнай сістэмы дзяўчынак-падлеткаў і карэкцыя яе парушэнняў», з 2003 г. — доктар медыцынскіх навук, з 2005 г. — прафесар.

Загадчыца кафедры акушэрства і гінекалогіі Беларускага дзяржаўнага медыцынскага ўніверсітэта. Старшыня Беларускага навукова-практычнага грамадскага аб’яднання «Асацыяцыя акушэраў-гінеколагаў і неанатолагаў».

## Навуковая дзейнасць 
Напрамкі навуковай дзейнасці: дзіцячая і падлеткавая гінекалогія; акушэрства; эндаскапічная хірургія жаночых органаў.

З 1992 г. займаецца мікраінвазіўнымі хірургічнымі ўмяшаннямі на органах рэпрадуктыўнай сістэмы. Распрацоўвае новыя метады дыягностыкі і лячэння, у тым ліку пры анамаліі палавых органаў, дабраякасных пухлінах малога таза і прыдаткаў, эндаметрыёзе, запаленчых захворваннях палавых органаў, бясплоднасці.

## Літаратура 
* Республика Беларусь : энциклопедия. Т. 4. — Мн., 2007.

Катэгорыя:Акушэры Беларусі
Катэгорыя:Гінеколагі Беларусі
Катэгорыя:Акушэры СССР
Катэгорыя:Гінеколагі СССР