open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Навікула

**Навікула** (*Navicula* — лодачка) — род аднаклетачных водарасцей з аддзела дыятомавых (*Bacillariophyta*).

## Апісанне 
Каля 500 відаў распаўсюджаны ва ўсіх тыпах прэснаводных і марскіх экасістэм. Дамінуюць у бентасе. Сустракаюцца ў складзе планктону ў выглядзе асобных клетак або злучанымі ў стужкі.

Клеткі адзіночныя, з двума хларапластамі, рэдка ў калоніях. Створкі панцыра ланцэтнай або лінейнай формы, звужваюцца да канцоў, з характэрным шчылінападобным швом, што фарміруе здольнасць водарасці рухацца. Падоўжаныя адтуліны панцыра, пакрытыя з унутранага боку тонкім перфараваным слоем крэмянязёма, утвараюць адзіночныя рыскі. Клеткі могуць выдзяляць слізь, якая дазваляе ім слізгаць па субстраце.

Раней род навікула налічваў каля 1000 відаў і лічыўся самым буйным сярод дыятомавых водарасцей. У сучаснай сістэматыцы з яго выдзелена больш за 50 новых родаў (, ,  і інш.).

## Ілюстрацыі 

File:Navicula_sp._1.jpg|
File:Navicula_sp._2.jpg|
File:Diatoms in art.png|

## Зноскі 
Катэгорыя:Дыятомавыя водарасці
Гразіва

**Гразі́ва** — рака ў Оўруцкім раёне Жытомірскай вобласці Украіны і Нараўлянскім раёне Гомельскай вобласці Беларусі, правы прыток ракі Славечна (басейн Прыпяці).

## Гідраграфія 
Даўжыня ракі 28,6 км, з іх 9 км на тэрыторыі Беларусі. Выток ракі знаходзіцца ў Оўруцкім раёне, у напрамку на паўночны ўсход ад пасёлка Магдын. Працякае па забалочанай мясцовасці, на працягу 3,6 км на мяжы Беларусі і Украіны. Упадае ў Славечну прыкладна за 1,3 км за на паўднёвы ўсход ад аграгарадка Дзямідаў (Нараўлянскі раён).

Прытокі — ручай Жалонь (Жалонка), Сітаўка. У басейне ракі вадасховішча Свяча.

## Зноскі 
## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* 
* Общая характеристика речной сети Гомельской области (в разрезе районов) // Справочник «Водные объекты Республики Беларусь» 
* Водні ресурси Житомирської області 

Катэгорыя:Рэкі Жытомірскай вобласці
Катэгорыя:Рэкі Нараўлянскага раёна
Катэгорыя:Басейн Славечны
ChemSpider

**ChemSpider** — база даных хімічных злучэнняў і сумесяў, якая належыць каралеўскаму хімічнаму грамадству Вялікабрытаніі
.

## Змест 
База даных змяшчае інфармацыю пра больш як 30 млн унікальных малекул з больш за 450 крыніц даных, у тым ліку:

## Пошук даных 
У ChemSpider маецца некалькі спосабаў пошуку патрэбных даных:

* *Стандартны пошук* — пошук ажыццяўляецца па сістэматычных назвах, гандлёвых назвах і сінонімах, а таксама рэгістрацыйных нумарах
* *Пашыраны пошук* — інтэрактыўны пошук па хімічнай структуры, хімічнай падструктуры, а таксама па малекулярнай формуле і дыяпазоне малекулярнай масы, нумары CAS і г.д.
* Пошук на мабільных прыладах можа быць выкананы з дапамогай бясплатных дадаткаў для iOS (iPhone/iPod/iPad) і для Android.

## Гл. таксама 
* PubChem

## Спасылкі 
Катэгорыя:Базы даных у Інтэрнэце
Катэгорыя:Навуковыя базы даных
Катэгорыя:Навука ў Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Базы даных па хіміі
Перадвыбарная кампанія

падчас перадвыбарнай кампаніі ў 1972 годзе]]
**Перадвыбарная кампанія** (таксама **выбарчая кампанія**) — сукупнасць агітацыйных мерапрыемстваў, якія праводзяцца палітычнымі партыямі і незалежнымі кандыдатамі, каб забяспечыць сабе максімальную падтрымку выбаршчыкаў на маючых адбыцца выбарах.

**Стратэгія выбарчай кампаніі** — агульны вектар дзеянняў, змест заклікаў і агітацыі кандыдата і яго каманды ў перадвыбарнай гонцы. Стратэгія прадугледжвае канцэнтрацыю ўсіх наяўных рэсурсаў на важнейшых участках для набыцця перавагі перад супернікам.

**Тактыка выбарчых кампаній** — складанне і падтрыманне іміджу кандыдата, яго блізкасць да народа і гатоўнасць да актыўных дзеянняў. Немалаважнай часткай тактыкі ёсць падтрымка кандыдата ў СМІ, падрыхтоўка лозунгаў, друкаванай і агітацыйнай прадукцыі. У аснове тактыкі выбарчай кампаніі ляжыць па сутнасці рэклама кандыдата.

**Этапы выбарчай кампаніі**:
* Першы, так званы «нулявы» этап, характарызуецца перамовамі, падборам каманды, аналізам абстаноўкі і іншымі папярэднімі дзеяннямі.
* Для перыяду «раскруткі» і падрыхтоўкі характэрна рашэнне побытавых і іншых пытанняў, злучаных з размяшчэннем і функцыянальнасцю апарата. Важна забяспечыць каманду сувяззю, тэхнікай, вырашыць лагістычныя пытанні. Арганізоўваецца сувязь з грамадскасцю, СМІ.
* На «планавым» этапе ажыццяўляеца агітацыйнуа работа, выраб і раздача ўлётак, размяшчэнне артыкулаў у сродках інфармацыі, правядзенне сустрэч, канферэнцый, інтэрактыўныя зносіны кандыдата з выбаршчыкамі.
* «Фінішны» этап прымушае каманду своечасова рэагаваць на любыя пературбацыі, больш актыўна ўплываць на выбаршчыкаў.
* Завяршальным этапам выбарчай кампаніі лічыцца «справаздачны», калі кампанія ўжо завершана, а галасы падлічаны.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Выбары
Бенісіа дэль Тора

**Бенісіа Мансератэ Рафаэль дэль Тора Санчэс** (, нар. 19 лютага 1967 года, Сан-Хуан, Пуэрта-Рыка) — амерыканскі кінаакцёр пуэрта-рыканскага паходжання.

## Фільмаграфія (частковая) 
## Зноскі 
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Незалежны дух»
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Оскар»
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Залаты глобус»
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі BAFTA
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі Гільдыі кінаакцёраў ЗША
Мэцью Мак-Конахі

**Мэ́цью Дэ́від Мак-Ко́нахі** (; ) — амерыканскі акцёр, кінарэжысёр, сцэнарыст і прадзюсар. Спачатку, зарэкамендаваўшы сябе як акцёра галоўным чынам камедыйнага амплуа, у другім дзесяцігоддзі XXI стагоддзя Мак-Конахі перайшоў да буйных драматычных роляў, ганараваўшыся шэрагу ўзнагарод і станоўчых водгукаў ад кінапрэсы за карціны «Лінкальн для адваката», «Мад», «Кілер Джо», «Супер Майк», «Інтэрстэлар».

За ролю ў драме «Даласкі клуб пакупнікоў» (2013) быў ганараваны мноства ўзнагарод, у тым ліку «Залатога глобуса», прэміі Гільдыі кінаакцёраў ЗША і першага ў кар’еры «Оскара».

## Біяграфія 
Упершыню атрымаў ухваленне дзякуючы выкананню ролі другога плану ў камедыі «Ашаломлены і збянтэжаны» (1993), якую многія лічылі яго галоўнай роляй. Пасля шэрагу роляў другога плану ў фільмах, у тым ліку «Анёлы ў ля края пляцоўкі» (1994) і «Тэхаская разаніна бензапілой: Наступнае пакаленне» (1994), яго прарыў у якасці галоўнага акцёру адбыўся ў юрыдычнай драме «Час забіваць» (1996). Далейшы поспех рушыў за гэтым, як Мак-Конахі згуляў галоўную ролю ў фільме «Кантакт» (1997), гістарычнай драме «Амістад» (1997), камедыйнай драме «Хлопчыкі Ньютан» (1998), сатырычнай кінастужцы «Эд з тэлевізара» (1999), ваенным фільме «У-571» (2000), і псіхалагічным трылерам «Крохкасць» (2001).

У 2000-х гадах Мак-Конахі атрымаў папулярнасць як акцёр рамантычных камедыяў, як «Вясельны пярэпалах» (2001), «Як згубіць хлопца за 10 дзён» (2003), «Каханне і іншыя непрыемнасці» (2006), «Золата дурняў» (2008) і «Прывіды колішніх сябровак» (2009). Дзякуючы гэтым фільмам акцёр замацаваў за сабой статус секс-сімвала. Пасля двухгадовага перапынку ў акцёрскай справе Мак-Конахі пачаў выконваць больш драматычныя ролі, як роля ў юрыдычнай драме «Адвакат на лінкальне» (2011). Ён атрымаў высокую адзнаку за выкананне ролі другога плану ў фільмах «Берні» (2011), «Чароўны Майк» (2012) і «Воўк з Уол-стрыт» (2013), а таксама за галоўныя ролі ў кінастужках «Забойца Джо» (2011) і «Мад» (2012).

Выкананне ролі Рона Вудрафа, каўбоя з дыягназам СНІД, у біяграфічным фільме «Даласкі клуб пакупнікоў» (2013), якая прынесла яму шырокае прызнанне і шматлікія ўзнагароды, у тым ліку прэмію «Оскар» за найлепшую мужчынскую ролю. У 2014 годзе ён зняўся ў ролі Раста Коле ў першым сезоне крымінальнага анталагічнага серыяла тэлеканала HBO «Сапраўдны дэтэктыў», за які быў намінаваны на прэмію «Эмі» за выдатную галоўную ролю ў драматычным серыяле. З таго часу сыграў у фільмах «Інтэрстэлар» (2014), «Мора дрэваў» (2015), «Вольны штат Джонса» (2016), «Золата» (2016), «Цёмная вежа» (2017) і «Джэнтльмены» (2019), якія мелі розны камерцыйны поспех.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт 
* Інтэрв'ю Мэцью Макконахі

Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Спадарожнік»
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Залаты глобус»
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Сатурн»
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі Гільдыі кінаакцёраў ЗША
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Оскар»
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Незалежны дух»
Катэгорыя:Лаўрэаты MTV Movie & TV Awards
Кембрыджшыр

**Кембрыджшыр** () — вялікае графства на ўсходзе Англіі. Уваходзіць у склад рэгіёна Усходняя Англія. Сталіца — Кембрыдж, найбуйнейшы горад — Пітэрбора. Насельніцтва 579 тыс. чалавек (20-е месца сярод графстваў; даныя 2004 г.).

Сучаснае графства Кембрыджшыр утворана з гістарычных графстваў Кембрыджшыр і Хантынгтаншыра, а таксама вострава Ілі і Соўк-оф-Пітэрбара.

## Геаграфія 
Агульная плошча тэрыторыі 3389 км² (15-е месца); тэрыторыя адміністрацыйнай вобласці — 3046 км² (15-е месца).

## Адміністрацыйны падзел 
У склад графства ўваходзяць 5 раёнаў і 1 унітарная адзінка:

## Спасылкі 
* Cambridgeshire County Council
* Cambridge Market Place Webcam  — CamPlus Site’s Market Place Webcam


Катэгорыя:Графствы Англіі
Вялікая Васількоўская вуліца

**Вялікая Васількоўская вуліца** () — вуліца ў Шаўчэнкаўскім Пячэрскім, Галасееўскім раёнах Кіева.

Да Вялікай Васількоўскай вуліцы прымыкаюць: вуліцы Скарападскага, Рагнедзінская, плошча Льва Талстога, вуліцы Пушкінская, Льва Талстога, Саксаганскага, Жылянская, Фізкультуры, Дзелавая, Івана Фёдарава, завулак Горкага, вуліцы Лабараторная, Канавальца, Уладзіміра-Лыбедская, Нямецкая, Цвярская, Каўпака, Загарадняя і Івана Кудры.

## Выявы 

Ул. Красноармейская вверх от ул. Фёдорова.JPG|Вялікая Васількоўская вуліца уверх ад вуліцы Івана Фёдарава
Ул. Красноармейская вниз от ул. Фёдорова.JPG|Вялікая Васількоўская вуліца уніз ад вуліцы Івана Фёдарава
Улица Красноармейская вниз от дворца «Украина».jpg|Вялікая Васількоўская вуліца уніз ад Палаца «Украіна»
Улица Красноармейская вверх от дворца «Украина».jpg|Вялікая Васількоўская вуліца уверх ад вуліцы Яўгена Коновальца

## Зноскі 
Катэгорыя:Вуліцы Кіева
Карл II (герцаг Савойскі)

**Карл II** (Карла Джавані Амадео, ; 23 чэрвеня 1489, Турын — 16 красавіка 1496, Монкальери) — герцаг Савойскі, князь П’емонцкі, граф дзі Аоста і Ніца, тытулярны кароль Кіпрскі і Ерусалімскі, цар Армянскі (1490—1496).
Міністр замежных спраў Вялікабрытаніі

**Міністр замежных спраў і па справах Садружнасці Нацый** (, дакладны пераклад **Яе Вялікасці Галоўны Дзяржаўны Сакратар па замежных і Садружнасці Нацый справах**), звычайна згадваецца як міністр замежных спраў, з’яўляецца членам Урада Яе Вялікасці, узначальваючы Міністэрства замежных спраў і па справах Садружнасці Нацый, з’яўляецца адказным за адносіны з замежнымі дзяржавамі, за пытанні, якія маюць дачыненне да Садружнасці Нацый і заморскіх тэрыторый Вялікабрытаніі, а таксама за прасоўванне брытанскіх інтарэсаў за мяжой.

## Пасада міністра 
Пасада міністра замежных спраў быў створаны пры ўрадавай рэарганізацыі Вялікабрытаніі ў 1782 г., у якой Паўночны і Паўднёвы дэпартаменты сталі міністэрствам унутраных спраў і міністэрствам замежных спраў адпаведна. Пасада міністра замежных спраў і па справах Садружнасці Нацый была заснавана ў 1968 г. пры зліцці функцый міністра замежных спраў і міністра па справах Садружнасці Нацый у асобны Дзяржаўны дэпартамент. Міністэрства па справах Індыі было папярэднім дэпартаментам міністэрства замежных спраў.

Міністр замежных спраў — член Кабінета, і пасада разглядаецца як адна з Вялікіх Дзяржаўных Пасад. Міністр замежных спраў працуе па-за міністэрствам замежных спраў ва Уайтхоле. Афіцыйныя месцы рэзідэнцыя міністра — Карлтан-Гардэнс 1 у Лондане і Чыўнінг у Кенце. У 2006 г. пры перастаноўцы ў Кабінеце міністраў Вялікабрытаніі, Маргарэт Бекет стала першай жанчынай, якая заняла гэту пасаду.

Цяпер пасаду міністра замежных спраў і па справах Садружнасці Нацый займае Дамінік Рааб.

## Міністры замежных спраў у 1782—1801 
## Міністры замежных спраў у 1801—1900 
## Міністры замежных спраў у 1900—1968 
## Міністры замежных спраў і па справах Садружнасці Нацый з 1968 
## Заўвагі 
1Падаў у адстаўку
²Памёр на пасадзе
³Успадкоўваў як граф Дэрбі ў 1869
4Перамог на выбарах у Палату Абшчын

## Спасылкі 
* Вэбсайт міністэрства замежных спраў і па справах Садружнасці Нацый Вялікабрытаніі


Катэгорыя:Палітыка Вялікабрытаніі
Вялікабрытанія
Стывен Мнучын

**Стывен Тэрнер Мнучын** (; нар. 21 снежня 1962) — амерыканскі прадпрымальнік, былы супрацоўнік Goldman Sachs, пасля перамогі Дональда Трампа прызначаны на пасаду міністра фінансаў у кабінеце абранага прэзідэнта. З 13 лютага 2017 года міністр фінансаў ЗША.

Катэгорыя:Міністры фінансаў ЗША
Граніца па Одэры — Найсэ

**Грані́ца па О́дэры — На́йсэ** (, ) — сучасная граніца паміж Германіяй (ФРГ і ГДР) і Польшчай (ПНР).

Лінія граніцы праходзіць па рэках Одэр (Одра) і Найсэ (Ныса Лужыцкая), але каля Балтыйскага мора адхіляецца на захад, каб ахапіць горад Шчэцін.

## Гісторыя 
Граніца была ўсталявана пасля Другой сусветнай вайны (хоць яна прыкладна адпавядае заходняй граніцы Польшчы ў XI стагоддзі). Галоўнай прычынай зруху граніцы на захад было імкненне Англіі і Савецкага Саюза кампенсаваць Польшчы тэрыторыі Заходняй Беларусі і Заходняй Украіны (так званыя Усходнія Крэсы), адрынутыя ад яе ў 1939 годзе. Польскі ўрад у эміграцыі быў супраць пераносу граніцы, але не меў ніякіх магчымасцей перашкодзіць гэтаму.

Германская Дэмакратычная Рэспубліка Згажэлецкім дагаворам з Польшчай прызнала граніцу па Одэры — Найсэ ў 1950 годзе.

Заходняя Германія прызнала гэту граніцу толькі ў 1970 годзе — у адпаведнасці з дагаворам паміж ФРГ і СССР ад 12 жніўня 1970 года і дагаворам аб асновах нармалізацыі ўзаемных адносін паміж ФРГ і ПНР ад 7 снежня 1970 года.

## Гульня з запалкамі 
Удзельнікі канферэнцыі ў Тэгеране ў 1943 годзе былі адзіныя ў меркаванні, што паваенная Польшча павінна атрымаць кампенсацыю ў выглядзе набыцця часткі Сілезіі і Усходняй Прусіі. Тэрытарыяльнае пытанне канчаткова вырашыў Чэрчыль, выклаўшы на карту Усходняй Еўропы тры запалкі. Дзве з іх ён паклаў паралельна граніцам даваеннай Польшчы, а трэцяй — па «Лініі Керзана», якую І. В. Сталін лічыў сапраўднай польска-ўкраінскай граніцай. Затым Чэрчыль узяў крайнюю (усходнюю) запалку і пераклаў яе на захад, на такую ж адлегласць ад заходняй граніцы Польшчы, як ад «Лініі Керзана», ужо ўздоўж *лініі Одэр-Найсэ*. Такі просты прыём быў ухвалены ўсімі ўдзельнікамі, паколькі СССР як правапераемнік Расійскай імперыі атрымаў раёны на паўночных тэрыторыях Усходняй Прусіі з Кёнігсбергам, які неўзабаве пасля заняцця горада Чырвонай Арміяй атрымаў назву Калінінград. Адначасова было прынята рашэнне пра перасяленне палякаў з тэрыторый, што адышлі да СССР (да 1939 г. палякі на гэтых тэрыторыях належалі да забяспечанага насельніцтва), а таксама немцаў з будучай ПНР у колькасці каля 5 мільёнаў у заходнія зямлі Германіі.

У адказ на меркаванні, што ўзніклі пры гэтым, звязаныя з жыццёвай катастрофай, якую мусілі перанесці перасяленцы, былі выказаны наступныя довады:
* па-першае, такі прэцэдэнт параўнальна нядаўна меў месца ва Усходняй Еўропе, калі з тэрыторый, што адышлі да Турцыі, былі выселены грэкі;
* па-другое, сцвярджалася, што немцы самі арганізавалі ў час разгрому Польшчы перасяленне масы насельніцтва, прычым для яўрэйскага насельніцтва гэта скончылася генацыдам. І немцы не павінны жаліцца, але ўспрымаць гэта як справядлівае пакаранне.

## Гл. таксама 
* Усходнія вобласці Германскай імперыі
* Вернутыя землі
* Дагавор аб канчатковым урэгуляванні ў дачыненні да Германіі

## Спасылкі 
* Германска-польскі дагавор аб мяжы, 14 лістапада 1990 (PDF) 

Катэгорыя:1939 год у Польшчы
Катэгорыя:1939 год у Германіі
Польшча
Германія
Катэгорыя:Одэр
Катэгорыя:Наступствы Другой сусветнай вайны
Катэгорыя:1950 год у Германіі
Катэгорыя:1970 год у Германіі
Пячора Вяроўкіна

**Пячора Вяроўкіна** — найглыбейшая пячора свету. Размешчана на плато Арабіка, якое належыць да Гагрскага хрыбта Заходняга Каўказа на тэрыторыі Абхазіі. Глыбіня вядомай часткі пячоры па выніках тапаздымання 2017 года складае 2204 м і пераўзыходзіць глыбіню пячоры Крубера (Крумкачовая) на 7 м. Рэкордная глыбіня дасягнута без пераадолення сіфонаў.

Уваход у пячору сячэннем 3×4 метры знаходзіцца на перавале паміж гарамі Крэпасць і Зонт, бліжэй да склонаў гары Крэпасць. Глыбіня ўваходнага калодзежа складае 32 метры.

## Назва 
Першапачаткова маркіравалася як С-115, потым П1-7, але ў 1986 годзе была перайменавана ў пячору імя Аляксандра Вяроўкіна. Спелеолаг Аляксандр Вяроўкін загінуў у 1983 годзе пры праходжанні сіфона ў пячоры Су-Акан, размешчанай у масіве Сары-Тала, Кабардзіна-Балкарыя, Расійская Федэрацыя.

## Гісторыя даследаванняў 
* 1968 год — пячора была адкрыта краснаярскімі спелеолагамі. Пройдзеная глыбіня склала 115 м. Пячору прамаркіравалі як С-115.
* 1982 год — пячора знойдзена паўторна экспедыцыяй Пяроўскага спелеаклуба (Масква). Прамаркіравана як П1-7. У экспедыцыях Пяроўскага спелеаклуба 1983-86 гадоў была пройдзена да глыбіні 440 м.
* З 1986 г. па 2000 г. спелеолагі ў пячоры не працавалі.
* З 2000 па чэрвень 2016 года вяліся вынаходніцкія працы, пройдзеная глыбіня пячоры склала 630 м.
* У жніўні 2016 года ў экспедыцыі «Пярова-спелеа» і Пяроўскага спелеаклуба пячора пройдзена да глыбіні 1010 м, у кастрычніку 2016 года да глыбіні 1350 м.
* У лютым 2017 года ў экспедыцыі «Пярова-спелеа» пячора пройдзена да глыбіні 1832 м, што зрабіла яе другой па глыбіні ў свеце пасля пячоры Крубера.
* У жніўні 2017 года ўдзельнікі экспедыцыі «Пярова-спелеа» дасягнулі глыбіні 2204 м, усталяваўшы новы сусветны рэкорд па глыбіні праходжання пячоры. Адметнай асаблівасцю пячоры Вяроўкіна з’яўляецца тое, што рэкордная глыбіня была дасягнута без пераадолення сіфонаў.

## Спасылкі 
* Пячора Вяроўкіна ў інфармацыйна-пошукавай сістэме «Пячоры» РГО.
* Гісторыя даследавання пячоры Вяроўкіна (1968-86 гг.) на сайце каманды «Пярова-спелеа»

Катэгорыя:Геаграфія Абхазіі
Катэгорыя:Пячоры Азіі
Камба

**Ка́мба** (саманазва *Akamba*) — народ ва Усходняй Афрыцы. Жывуць пераважна ў Кеніі, а таксама ў Танзаніі і Угандзе. Агульная колькасць (2017 г.) - каля 4 627 000 

## Гісторыя 
Згодна паданням, у XVI ст. камба перасяліліся з перадгор'яў Кіліманджара ў пагорыстыя саванны цэнтральнай Кеніі. Лінгвісты сапраўды знайшлі сувязь мовы камба з мовай чага, народа, што да нашых дзён жыве каля Кіліманджара. Першасным заняткам камба была пастаральная жывёлагадоўля. Аднак пасля перасялення яны таксама занялісь земляробствам.  

У канцы XVIII ст. камба ўсталявалі гандлёвыя сувязі з узбярэжжам Індыйскага акіяна, пастаўлялі суахілі і арабам рабоў і слановую косць. Лічыцца, што частка вызваленых рабоў-камба ўдзельнічала ў вызваленні Уругвая ад іспанцаў. У 1820 г. яны перасяліліся ў Парагвай. У 2009 г. там жыло 807 іх нашчадкаў. З 1849 г. афрыканскія камба таксама падтрымлівалі сувязі з еўрапейскімі вандроўнікамі і місіянерамі. 

У другой палове XIX ст. камба моцна пацярпелі ад неўраджаеў, эпідэміі сярод кароў і заняпаду гандлю рабамі. Гэта абумовіла іх супрацоўніцтва з каланіяльнымі ўладамі пасля каланізацыі Кеніі Вялікабрытаніяй. Многія камба служылі ў брытанскай арміі. У 1928 - 1935 гг. неураджаі і эканамічны крызіс выклікалі міграцыю камба ў гарады. З гэтага перыяду адбываецца пашырэнне антыкаланіяльнай барацьбы. У пасляваенны час камба падтрымлівалі рух мау-мау.

## Спасылкі 
* The Kamba tribe
* Ethnology of A-Kamba and other East African tribes
* KAMBA PEOPLE: INTELLIGENT, BRAVE, SKILLFUL CRAFT MEN, DRUMMING AND DANCING PEOPLE OF KENYA WHO ALSO FOUNDED AFRICAN TOWNS IN PARAGUAY
* Kamba - Pre-Colonial History
* Kamba - Religion and Beliefs

Катэгорыя:Народы банту
Катэгорыя:Народы Афрыкі
Катэгорыя:Народы Кеніі
Катэгорыя:Народы Танзаніі
Катэгорыя:Народы Уганды
Глінец (значэнні)

**Глінец** — тапонім:

## Беларусь 
* Глінец — возера ў Гродзенскім раёне Гродзенскай вобласці
* Глінец — ручай у Чэрыкаўскім раёне Магілёўскай вобласці, правы прыток ракі Волчас.
Хіма (народ)

**Хіма**, або **хема** (саманазва *Bahima*) — народ у Цэнтральнай Афрыцы. Жывуць пераважна ў Дэмакратычнай Рэспубліцы Конга і Угандзе. Агульная колькасць (2017 г.) - каля 3 829 000 

Хіма першапачаткова належалі да нілотскай групы народаў, якая мігрыравала ва Усходнюю Афрыку ў другой палове 1 тысячагоддзя з тэрыторыі Паўднёвага Судана. Маюць агульнае паходжанне з тутсі. Сярод тутсі Руанды ў нашы дні вылучаецца субэтнічная група хіма, якая налічвае каля 12 000 чалавек. Галоўны традыцыйны занятак — пастаральная жывёлагадоўля.

Да XVII ст. хіма насялялі землі на поўдзень ад возера Вікторыя, адкуль былі выціснуты земляробамі-сукума. Далейшая міграцыя на паўночны захад суправаджалася прыняццём моў і культурных элементаў суседніх народаў банту. Хіма падзяліліся на 2 буйныя моўныя групы — паўднёвую і паўночную. Прадстаўнікі паўднёвай групы жывуць пераважна ў Дэмакратычнай Рэспубліцы Конга і размаўляюць на асобнай мове хіма, што адносіцца да групы моў банту. Паўночныя хіма насяляюць захад Уганды, некаторыя тэрыторыі Конга, Руанды і Танзаніі. Яны размаўляюць на дыялекце мовы нколе.

У 1994 г. хіма сталі адной з ахвяр генацыда ў Руандзе. З 1999 г. на паўночным усходзе Дэмакратычнай Рэспублікі Конга назіраецца канфлікт паміж хіма і суседнім народам ленду.

## Спасылкі 
* The Hima People of Eastern Africa
* Background to the Hema-Lendu Conflict in Uganda-Controlled Congo

Катэгорыя:Народы Афрыкі
Катэгорыя:Народы Дэмакратычнай Рэспублікі Конга
Катэгорыя:Народы Уганды
Катэгорыя:Народы банту
Глінец (ручай)

**Глі́нец** — ручай у Чэрыкаўскім раёне Магілёўскай вобласці Беларусі, правы прыток ракі Волчас (басейн Дняпра).

Даўжыня ручая 13 км. Плошча вадазбору 42 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 2,3 м/км. Пачынаецца прыкладна за 0,8 км у напрамку на паўднёвы ўсход ад вёскі Красны. Упадае ў раку Волчас прыкладна за 1 км на паўночны ўсход ад вёскі Зоры. Працякае праз вёскі Вудага, Глінь, Зоры. Вадазбор у межах Аршанска-Магілёўскай раўніны. У межах вёскі Зоры ў Глінец упадае ручай (справа).

## Літаратура 
*  — С. 78.
* 
* Ліст карты N-36-75. Выданне 1982 г.
* Ліст карты N-36-87. Выданне 1982 г.

## Спасылкі 
* Общая характеристика речной сети Могилёвской области (в разрезе районов) // Справочник «Водные объекты Республики Беларусь» 

Катэгорыя:Рэкі Чэрыкаўскага раёна
Катэгорыя:Басейн Сажа
Голавач

**Го́лавач** — ручай у Расонскім раёне і на мяжы з Верхнядзвінскім раёнам Віцебскай вобласці Беларусі, правы прыток ракі Нішча (басейн Заходняй Дзвіны).

Даўжыня ручай 12 км. Плошча вадазбору 44 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 3,9 м/км. Пачынаецца ў напрамку на паўночны ўсход ад вёскі Казакова Верхнядзвінскага раёна. Упадае ў Нішчу прыкладна за 0,8 км у напрамку на паўночны захад ад вёскі Кульнева Расонскага раёна. Вадазбор нізінны. Рэчышча каналізаванае.

## Літаратура 
*  — С. 96.
* 
* Ліст карты N-35-10. Выданне 1987 г. Стан мясцовасці на 1986 г.

## Спасылкі 
* Общая характеристика речной сети Витебской области (в разрезе районов) Справочник «Водные объекты Республики Беларусь» 

Катэгорыя:Рэкі Верхнядзвінскага раёна
Катэгорыя:Рэкі Расонскага раёна
Катэгорыя:Басейн Нішчы
Згажэлецкі дагавор

і Ота Гротэваль на шляху да падпісання дагавора, 6 ліпеня 1950 года]]

**Згажэлецкі дагавор** — міжнародны дагавор аб граніцы паміж ГДР і Польшчай быў заключаны 6 ліпеня 1950 года прадстаўнікамі абедзвюх краін у Згажэльцы, цяперашняй польскай частцы нямецкага горада Гёрліц.

5 і 6 чэрвеня 1950 года ўрадавая дэлегацыя ГДР пад кіраўніцтвам Вальтэра Ульбрыхта знаходзілася ў Польшчы і падпісала разам з польскім урадам пад кіраўніцтвам Юзафа Цыранкевіча дэкларацыю аб размяшчэнні граніцы паміж абедзвюма краінамі. Падпісанне гэтай дэкларацыі адбывалася пад націскам Савецкага Саюза. Апісаная ў дэкларацыі граніца ў агульных рысах прытрымлівалася праходу граніцы па Одэры — Найсэ.

Нягледзячы на шэраг нявырашаных праблем, гэта граніца месяцам пазней была зацверджана нямецкім урадам у Згажэлецкім дагаворы і ўсходненямецкі бок не запярэчыў супраць падзелу некалькіх нямецкіх гарадоў як Кюстрын, Франкфурт-на-Одэры, Губен і Гёрліц, і поўнай перадачы гарадоў Штэтын і Свінемюндэ Польшчы.

Дагавор падвяргаўся рэзкай крытыцы з боку Федэратыўнай Рэспублікі Германіі.

## Спасылкі 
* Тэкст дагавора 

Катэгорыя:Міжнародныя дагаворы XX стагоддзя
Катэгорыя:Міжнародныя дагаворы ГДР
Катэгорыя:Міжнародныя дагаворы Польшчы
Катэгорыя:1950 год у праве
Катэгорыя:1950 год у Польшчы
Катэгорыя:Граніцы Германіі
Катэгорыя:Граніцы  Польшчы
Катэгорыя:Польская Народная Рэспубліка
Катэгорыя:Дагаворы паводле алфавіта
Lycopsis

'''''' — назва біялагічных таксонаў:
*  — род вымерлых млекакормячых жывёл.
* , сінонім рода раслін .
Фармальная логіка

**Фармальная логіка** — канструяванне і даследаванне правілаў пераўтварэння выказванняў, якія захоўваюць сваё сапраўднае значэнне безадносна да зместу, уваходныя ў гэтыя выказванні паняццяў. У гісторыі філасофіі — асобны раздзел або кірунак логікі канца XIX — пачатку XX стагоддзя. У сучасным ужыванні — сінонім сімвалічнай або матэматычнай логікі. Арыстоцель - стваральнік фармальнай логікі. Пазней, у сярэднія стагоддзі, фармальна-лагічная частка вучэння Арыстоцеля была адарваная ад змястоўнай і кананізаваная, выкарыстоўвалася як метадалагічная аснова сярэднявечнай схаластыкі.

## Літаратура 
* *.* Formale Logik. 5. unveränderte Auflage. Alber, Freiburg (Breisgau) u. a. 1996, ISBN 3-495-44115-8, (*Orbis academicus* 3, 2).
* *.* Formale, und transzendentale spekulative Logik. Klostermann, Frankfurt am Main 1962.
* ''*. Formale Logik. Eine philosophische Einführung. Reclam, Stuttgart 1998, ISBN 3-15-009692-8.
* *Edmund Husserl*. Formale und transzendentale Logik. Versuch einer Крытык der logischen Vernunft. 2. Auflage. Unveränderter Nachdruck der 1. Auflage 1929. Niemeyer, Цюбінген 1981, ISBN 3-484-70129-3.
* *''. Фармальны Logic. Its Scope and Limits. 2. Auflage. McGraw-Hill, New York NY, 1981, ISBN 0-07-032321-6.
* Гасяк О.С. Формальна логіка : короткий словник-довідник. – Чернівці : Чернівецький нац. ун-т, 2014. – 200 с.

Катэгорыя:Логіка
Катэгорыя:Матэматычная логіка
Катэгорыя:Філасофская логіка
Навара (правінцыя)

**Нава́ра** (, ) — правінцыя ў Італіі, у рэгіёне П’емонт.

Плошча правінцыі&nbsp;— 1&nbsp;339 км², насельніцтва &nbsp;—  чалавек.
Сталіцай правінцыі з’яўляецца горад Навара.

## Геаграфія 
Мяжуе на поўначы з правінцыяй Вербана-Кузіа-Асола, на захадзе з правінцыяй Верчэлі, на ўсходзе з правінцыяй Мілан і правінцыяй Варэзэ, на поўдні з правінцыяй Павія.

## Асноўныя муніцыпалітэты 
Найбуйнейшыя па колькасці жыхароў муніцыпалітэты (ISTAT, 31/07/2008):

## Спасылкі
Сасары (правінцыя)

**Са́сары** (, ) — правінцыя ў Італіі, у рэгіёне Сардзінія.

Плошча правінцыі&nbsp;— 4&nbsp;281 км², насельніцтва&nbsp;—  осіб.

Сталіцай правінцыі з'яўляецца горад Сасары.

## Асноўныя муніцыпалітэты 
Найбуйнейшыя па колькасці жыхароў муніцыпалітэты (ISTAT):

## Спасылкі 
Катэгорыя:Правінцыі Сардзініі
Гусінае

**Гусі́нае** — возера ў Мазырскім раёне Гомельскай вобласці Беларусі, за 2,5 км у напрамку на паўночны ўсход ад горада Мазыр, у басейне ракі Прыпяць.

Плошча паверхні возера 0,12 км². Даўжыня 1,1 км, найбольшая шырыня 0,17 км, даўжыня берагавой лініі 2,3 км. Катлавіна возера старычнага тыпу, выцягнутая ў напрамку з паўночнага захаду на паўднёвы ўсход і знаходзіцца на левабярэжнай пойме ракі Прыпяць.

## Літаратура 
*  — С. 147.
* 
* Ліст карты N-35-143. Выданне 1975 г.

## Спасылкі 
* Морфометрические параметры озёр Гомельской области // Справочник «Водные объекты Республики Беларусь» 

Катэгорыя:Азёры Мазырскага раёна
Катэгорыя:Басейн Прыпяці
Крывацвет палявы

**Крывацве́т палявы** (*Anchusa arvensis*) — від кветкавых аднагадовых травяністых раслін сямейства бурачнікавых.

## Назва 
Крывацвет палявы, калючнік, пакравец, старасцнік, сушоннік, пакрывец, страснік, сушанік.

## Апісанне 
Расліна вышынёю 20—50 см. Сцябло прамое або ўзыходнае, часцей галінастае, сакаўное, злёгку рабрыстае, апушанае цвёрдашчаціністымі валаскамі, што сядзяць на бародаўках. Лісце падоўжанае, лінейна-ланцэтнае, тупое, па краі хвалістае, дробнавыемчата-зубчастае, рэдка ўсаджанае шчацінкамі, ніжняе — чаранковае, верняе — сядзячае, паўсцеблаабдымнае. Кветкі блакітныя, з шырокімі прыкветкамі, у моцнааблісцелых завітках. Плод — чатырохарэшак. Арэшкі косаяйцападобныя, сеткавата-маршчакаватыя і дробнабугрыстыя.

## Пашырэнне 
Пашыраны ў Еўропе. На Беларусі расце на палях, папарах, засмечаных мясцінах. Цвіце ў маі — жніўні.

## Выкарыстанне 
Выкарыстоўваецца ў народнай медыцыне.

## Літаратура 
* *Дзмітрыева С. А.* Крывацвет //  — С. 85.

Катэгорыя:Пакрывец
Катэгорыя:Лекавыя расліны
Катэгорыя:Травы
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1808 годзе
Квантавы гарманічны асцылятар

**Лінейны гарманічны асцылятар** — квантавая сістэма, патэнцыяльная энергія ў якой квадратычна залежыць ад каардынаты:
: U(x)=\frac{m \omega^2 x^2}{2}. \qquad\qquad (1)
Тут  — маса часціцы, а  — уласная частата асцылятара.

На мал. 11.1 залежнасць (1) графічна намаляваная. Крывая  сваёй крутасцю і бясконца вялікай вышынёй нагадвае патэнцыяльную яму. Ніжэй мы ўбачым, што лінейны асцылятар, сапраўды, праяўляе некаторыя ўласцівасці часціцы ў бясконца высокай . Напрыклад, ён мае бясконцую колькасць дыскрэтных узроўняў. Але ў адрозненне ад вертыкальных сценак ямы, патэнцыял асцылятара расце плаўна, і, як вынік, паяўляецца некаторая імавернасць знайсці часціцу досыць далёка ад пачатку каардынат. Плаўная форма патэнцыялу дазваляе асцылятару пры пэўных умовах праяўляць уласцівасці класічнай (не квантавай) часціцы. Для гэтага дастаткова, каб даўжыня хвалі дэ Бройля была менш характэрных памераў вобласці змянення патэнцыялу. У выпадку патэнцыяльнай ямы, альбо патэнцыяльнага бар’ера, такая магчымасць цалкам выключана, бо там патэнцыял змяняецца скачком у адной кропцы. Пяройдзем да колькаснага рашэння задачы.

Напішам аднамернае ўраўненне Шродзінгера з патэнцыяльнай энергіяй (1):
: \frac{d^2\psi}{dx^2}+\frac{2m}{\hbar^2}\left(E-\frac{m \omega^2 x^2}{2}\right)\psi = 0. \qquad\qquad (2)
У яго няма натуральных межавых умоў. Дыскрэтныя ўзроўні энергіі атрымліваюцца як следства абмежаванасці хвалевай функцыі .

Пераўтворым ураўненне (2): замест каардынаты  увядзём безразмерны аргумент
: y = \sqrt{\frac{m\omega}{\hbar}}\,x, \qquad\qquad (3)
а замест  — безразмерную энергію асцылятара
: \epsilon = \frac{2E}{\hbar\omega}. \qquad\qquad (4)

Лёгка пераканацца, што адваротная велічыня падкаранёвага выраза ў (3) роўная здабытку комптанаўскай даўжыні хвалі электрона  і даўжыні хвалі , якая адпавядае ўласнай частаце асцылятара. У новых абазначэннях ураўненне Шродзінгера прымае выгляд:
: \psi* + (\epsilon-y^2)\psi=0. \qquad\qquad (5)

## Літаратура 
* *Земцов Ю. К., Бычков К. В.'' Курс лекций по атомной физике.

Катэгорыя:Квантавая механіка
Катэгорыя:Тэорыя ваганняў
Раман Савіч Кудзельскі

**Рама́н Са́віч Кудзе́льскі** (,  — *невядома*) — наркам юстыцыі БССР (1936—1937) і старшыня Вярхоўнага Суда БССР (1933—1936).

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў сялянскай сям'і ў Гродзенскай губерні. У 1917 годзе міліцыянер станцыі Дзвінск Паўночна-Заходняй чыгункі, у наступным быў камандзіраваны ў крымінальны вышук той жа дарогі. У лістападзе 1918 года ўступіў у партыю бальшавікоў. З 1920 года мабілізаваны ў Чырвоную Армію і накіраваны ў Рэўваентрыбунал на пасаду ваеннага следчага.

У 1923 годзе член крымінальнай калегіі Віцебскага губернскага суда, у 1924 годзе член Вышэйшага Суда, з 1928 года пракурор Віцебскай акругі.

У 1933—1936 гадах займаў пасаду Старшыні Вярхоўнага Суда БССР.

15 верасня 1936 года прызначаны Народным камісарам юстыцыі БССР.

З 23 чэрвеня 1937 года старшыня Мінскага гарадскога Савета.

23 кастрычніка 1937 арыштаваны, апраўданы па прысуду Ваеннай Калегіі Вярхоўнага Суда СССР ад 14 студзеня 1940 года. Затым зноў арыштаваны і расстраляны.

Рэабілітаваны ў красавіку 1989 года.

Катэгорыя:Старшыні Вярхоўнага Суда БССР
Катэгорыя:Народныя камісары юстыцыі БССР
Катэгорыя:Рэпрэсаваныя савецкай уладай
Катэгорыя:Рэабілітаваныя ў СССР
Кудзельскі

**Кудзе́льскі** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Анатоль Віктаравіч Кудзельскі — беларускі вучоны ў галіне рэгіянальнай геалогіі і гідрагеалогіі
* Раман Савіч Кудзельскі — дзяржаўны дзеяч БССР
Вольга Піліпаўна Суханава

**Во́льга Пілі́паўна Суха́нава** (,  — ) — наркам юстыцыі БССР (1937—1938) і старшыня Вярхоўнага Суда БССР (1936—1937).

## Біяграфія 
Нарадзілася ў 1900 годзе ў Мінску ў сям’і рабочага. Працавала падсобніцай на Мінскай шпалернай фабрыцы, рабочай на Мінскай мармеладнай фабрыцы.

Скончыла савпартшколу, працавала загадчыцай жаночым аддзелам Мінскага павятовага камітэта партыі.

З чэрвеня 1922 па 1928 год жыла на радзіме мужа ў г. Калуга.

У 1930-я гады — сакратар парткалегіі ЦК КП(б)Б, з 1934 года член Камітэта парткантроля ЦК РКП(б) па Беларусі.

У 1936—1937 гадах — Старшыня Вярхоўнага Суда БССР, у 1937—1938 гадах — Народны камісар юстыцыі БССР.

Пасля Вялікай Айчыннай вайны працавала сакратаром Сталінскага райкама партыі Мінска.

Была дэлегатам XIII—XVI, XIX з’ездаў КП(б)Б. 21 кастрычніка 1937 года партарганізацыя Наркамюста БССР прыняла рашэнне аб выключэнні яе з партыі за сувязь з ворагамі народа. 2 лютага 1938 года яе аднавілі ў партыі.

Катэгорыя:Старшыні Вярхоўнага Суда БССР
Катэгорыя:Народныя камісары юстыцыі БССР
У-70

**Пратонны сінхратрон У-70** — пратонны сінхратрон энергіяй 70 ГэВ, пабудаваны ў 1967 годзе ў Інстытуце фізікі высокіх энергій. На момант збудавання энергія паскаральніка была рэкорднай, на дадзены момант  У-70 — самы высокаэнергетычны паскаральнік у Расіі. За распрацоўку і ўвод у дзеянне сінхратрона У-70 калектыў навукоўцаў быў удастоены Ленінскай прэміі ў 1970 годзе.

## Апісанне паскаральнага комплексу 
Комплекс працуе ў імпульсным рэжыме. Пратоны паскараюцца да 30 МэВ у лінейным паскаральніку УРАЛ-30, і інжэктуюцца ў хуткацыклічны бустэрны сінхратрон У-1.5 перыметрам 100 м, дзе паскараюцца да энергіі 1,32 ГэВ, пасля чаго перапускаюцца ў У-70. Далей на працягу ~9 с ідзе цыкл паскарэння да максімальнай энергіі 76 ГэВ, і пучок выкарыстоўваецца для фарміравання розных другасных пучкоў часціц. Сістэма павольнага вываду пратонавага пучка дае магчымасць выводзіць паскораныя пратоны раўнамерна на працяглым (да 2 с) прамежку часу. Перыметр У-70 — каля 1,5 км. Факусіравальная структура – тыпу FODO (моцнае факусіраванне). Агульная вага магнітнай сістэмы – звыш 20 000 т.

## Спасылкі 
* Аддзяленне паскаральніка У-70

Катэгорыя:Паскаральнікі часціц
Парламент Кеніі

**Парламент Кеніі** () - заканадаўчы орган Кеніі. Па выніках канстытуцыйнага рэферэндуму 2010 года складаецца з дзвюх палат: Нацыянальнай асамблеі і Сената. Да таго парламент Кеніі быў аднапалатным.

Катэгорыя:Дзяржаўны лад Кеніі
Катэгорыя:Парламенты паводле краін
Горанка (значэнні)

**Горанка** — тапонім:

## Беларусь 
* Горанка — вёска ў Краснапольскім раёне Магілёўскай вобласці
* Горанка — рака ў Краснапольскім раёне Магілёўскай вобласці, прыток ракі Палуж

## Украіна 
* Горанка — вёска ў Кіева-Святошынскім раёне Кіеўскай вобласці
* Горанка — рака ў Кіеўскай вобласці, прыток ракі Ірпінь
Сяргей Цярэнцьевіч Лодысеў

**Сярге́й Цярэ́нцьевіч Ло́дысеў** (, в. Акулінцы  Магілёўскай губерні — ) — наркам юстыцыі БССР (1938—1940).

## Біяграфія 
У 1928 годзе накіраваны ў СНК БССР: загадчык інфармацыйна-выдавецкім аддзелам, адказны рэдактар бюлетэня СНК БССР, загадчык Бюро кантролю і выканання.

У 1933 годзе атрымаў юрыдычную адукацыю.

У верасні 1934 года быў выключаны з партыі. З кастрычніка 1934 года прызначаны на працу ў Наркамюст БССР: начальнік планава-фінансавага аддзела, начальнік аддзела падрыхтоўкі і перападрыхтоўкі кадраў.

З снежня 1936 па сакавік 1938 года працаваў на пасадзе начальніка кансультацыйна-кадыфікацыйнага аддзела Наркамюста БССР. Па рашэнні ЦК КПСС адкліканы і накіраваны на працу ў Вярхоўны Суд СССР.

З жніўня 1948 па май 1954 года працаваў на пасадзе Старшыні Судовай калегіі па справах лагерных судоў, пасля — Старшыня судовай калегіі па крымінальных справах Вярхоўнага Суду СССР.

З 1 сакавіка 1957 года — персанальны пенсіянер саюзнага значэння.

Узнагароджаны ордэнам Чырвонай Зоркі, чатырма медалямі.

## Літаратура 
* Из прошлого белорусской юстиции : (о С. Т. Лодысеве) / Эдуард Корнилович // Юстыцыя Беларусі ― 2008. ― № 5. ― С. 78―79

Катэгорыя:Народныя камісары юстыцыі БССР
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Магілёўскім раёне
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета БССР 1-га склікання
Катэгорыя:Персанальныя пенсіянеры саюзнага значэння
Аляксей Валянцінавіч Улюкаеў

**Аляксе́й Валянці́навіч Улюка́еў** (, нар.  г., ) — расійскі дзяржаўны і палітычны дзеяч.

Міністр эканамічнага развіцця Расійскай Федэрацыі з 24 чэрвеня 2013 года па 15 лістапада 2016 года. Сапраўдны дзяржаўны саветнік Расійскай Федэрацыі 1 класа. У 2000—2004 гадах — першы намеснік міністра фінансаў Аляксея Кудрына. Паплечнік Ягора Гайдара, быў яго саветнікам у ельцынскім ўрадзе пры правядзенні эканамічных рэформаў 1990-х гадоў, а затым намеснікам у інстытуце Гайдара.

З 15 лістапада 2016 года — абвінавачаны ў вымагальніцтве хабару ў памеры 2 мільёнаў долараў ЗША ў выканаўчага дырэктара кампаніі «Раснафта» Ігара Сечына. 15 снежня 2017 года суд прыгаварыў Улюкаева да васьмі гадоў пазбаўлення волі ў калоніі строгага рэжыму і штрафу ў 130 млн рублёў. 12 мая 2022 года выйшаў на волю, вызвалены ўмоўна-датэрмінова.

Катэгорыя:Правадзейныя дзяржаўныя саветнікі Расійскай Федэрацыі 1-га класа
Вольфганг Шойбле

**Вольфганг Шойбле** (; , Фрайбург — , Офенбург) — нямецкі палітык з партыі ХДС.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 18 верасня 1942 года ў Фрайбургу.

З 22 лістапада 2005 года па 28 кастрычніка 2009 года — Міністр унутраных спраў ФРГ. З 28 кастрычніка 2009 года па 24 кастрычніка 2017 года — Міністр фінансаў ФРГ. З 24 кастрычніка 2017 года па 26 кастрычніка 2021 года — Старшыня Бундэстага.

Памёр 26 снежня 2023 года ў Офенбургу.
Дэфект масы

**Дэфе́кт ма́сы** — фізічная велічыня, якая выражае ўплыў унутраных узаемадзеянняў на масу састаўной часціцы.
Сярод іншага, дэфект масы характарызуе ўстойлівасць атамных ядзер.
Абазначаецца звычайна .

У літаратуры сустракаюцца розныя азначэнні тэрміна «дэфект масы»:
* адносна масы ядра вугляроду-12,
* праз энергію сувязі ядра.

## Дэфект масы адносна вугляроду-12 
У выпадку атама **дэфект масы**, ці **лішак масы** () — рознасць паміж масай спакою атама дадзенага ізатопа, выражанаю ў атамных адзінках масы, і масавым лікам дадзенага ізатопа:
: \Delta (Z,A) = M_a(Z,A)-A,
дзе  — маса (у а.а.м.) ядра з зарадавым лікам  і масавым лікам .

Паводле гэтага азначэння, дэфект масы атама 12C роўны нулю:
: \Delta(6,12)=0.

Дэфект масы, аднесены да аднаго нуклона, называецца ўпаковачным каэфіцыентам:
: f=\frac{\Delta(Z,A)}{A}.

## Дэфект масы і энергія сувязі 
**Дэфект масы** — рознасць паміж масай звязанай сістэмы ўзаемадзейных часціц і сумай іх мас у свабодным стане:

: \Delta{m}=[Z \cdot m_p + N \cdot m_n] - m_{nuc},

дзе Z — колькасць пратонаў, N — колькасць нейтронаў, m_p — маса пратона, m_n — маса нейтрона, m_{nuc} — маса ядра.

Згодна з суадносінамі Эйнштэйна, энергія сувязі прапарцыянальная дэфекту масы:

: \Delta E = \Delta m \cdot c^2,

дзе \Delta m — дэфект масы і *с* — скорасць святла ў вакууме.

Як правіла, дэфект масы выражаецца ў кэВ.

## Гл. таксама 
* Энергія сувязі
* Ядзерная энергія

## Зноскі 
## Літаратура 
* Сивухин Д. В. Общий курс физики. — М.: Наука, 1989. — Т. V. Атомная и ядерная физика. Часть 2: Ядерная физика. — 416 с.
*  С. 363.

## Спасылкі 
* Астронет. Масса и энергия связи ядра

Катэгорыя:Ядзерная фізіка
Катэгорыя:Маса
Катэгорыя:Энергія
Урсула фон дэр Ляен

**Урсула Гертруда фон дэр Ляен** (), па нараджэнні **Альбрэхт** (; ) — нямецкая палітык, міністр па справах сям’і (2005—2009), міністр працы і сацыяльных пытанняў (2009—2013), міністр абароны (з 2013). Першая жанчына на пасадзе міністра абароны Германіі.

Выбрана 16 ліпеня 2019 года на пасаду Старшыні Еўрапейкай камісіі. Заступіла на пасаду 1 снежня 2019 года. 18 ліпеня 2024 года пераабрана галавой Еўракамісіі на другі тэрмін.

## Крытыка 
### «Пфайзергейт» 
У красавіку 2021 года газета The New York Times расказала пра канфідэнцыяльныя перамовы прэзідэнта Еўрапейскай камісіі Урсулы фон дэр Ляен з прадстаўнікамі менеджменту Pfizer. Па выніках перамоў было заказана больш доз вакцыны і па вышэйшай (на 25 %) цане. У студзені 2023 года газета The New York Times падала ў суд на Еўрапейскую камісію за тое, што выканаўчы орган Еўрапейскага саюза адмовіўся публікаваць перапіску паміж старшынёй Еўракамісіі Урсулай фон дэр Ляен і генеральным дырэктарам фармацэўтычнай кампаніі Pfizer Альбертам Бурлай. Раней нямецкая газета Bild падала шэраг іскаў супраць камісіі з патрабаваннем раскрыцця дакументаў, звязаных з перамовамі пра куплю вакцын супраць COVID-19, якія вырабляюцца Pfizer/BioNTech і AstraZeneca.

## Зноскі 
Катэгорыя:Старшыні Еўрапейскай камісіі
Катэгорыя:Міністры абароны Германіі
Катэгорыя:Міністры Германіі
Элдарэт

**Элдарэт** () — горад на захадзе Кеніі, у правінцыі Рыфт-Валі. Знаходзіцца на захадзе краіны, паблізу мяжы з Угандай, за 360 км на поўдзень ад Лодвара. Вышыня горада над узроўнем мора складае 2117 м. Горад размешчаны на трансафрыканскай шашы і угандыйскай чыгунцы.

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Гарады Кеніі
Адкрыты чэмпіянат Шатландыі па снукеры 2017

**Адкрыты чэмпіянат Шатландыі 2017** (, таксама вядомы як «Dafabet Scottish Open 2017» ад назвы спонсара) — прафесійны рэйтынгавы турнір па снукеры, які праходзіў з 11 па 17 снежня 2017 года ў «Emirates Arena», у Глазга, Шатландыя. Прызавы фонд турніру склаў £366,000, з якіх £70,000 атрымаў пераможца. Турнір стаў трэцім спаборніцтвам «Серыі хатніх нацый» у сезоне, якая была заснавана ў сезоне 2016/2017 і ўключала ў сябе таксама адкрыты чэмпіянат Англіі, адкрыты чэмпіянат Паўночнай Ірландыі і адкрыты чэмпіянат Уэльса, а таксама 24-м розыгрышам адкрытага чэмпіянату Шатландыі, які таксама меў назву «International Open» і праходзіў з 1981 да 2004 года і ў сезоне 2012/2013 у рамках серыі Players Tour Championship.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Адкрыты чэмпіянат Шатландыі 2017 на Snooker.org 
* Статыстыка адкрытага чэмпіянату Шатландыі 2017 на CueTracker.net 

Катэгорыя:Адкрыты чэмпіянат Шатландыі па снукеры
Катэгорыя:2017 год у снукеры
Катэгорыя:Спорт у Шатландыі ў 2017 годзе
Катэгорыя:Снукерны сезон 2017/2018
Катэгорыя:Снукерныя турніры ў Шатландыі
Катэгорыя:2017 год у Глазга
Honda Accord

**Honda Accord** — серыя аўтамабіляў, якая вырабляецца з 1976 года японскай карпарацыяй Honda. Усяго прадстаўлена 11 пакаленняў Honda Accord:
* 1 пакаленне — 1976—1981
* 2 пакаленне — 1981—1985
* 3 пакаленне — 1985—1989
* 4 пакаленне — 1989—1993
* 5 пакаленне — 1993—1997
* 6 пакаленне — 1997—2002
* 7 пакаленне — 2002—2008
* 8 пакаленне — 2008—2012
* 9 пакаленне — 2012—2017
* 10 пакаленне — 2017—2022
* 11 пакаленне — 2022—ц.ч.

## Апісанне дзясятага пакалення (2017) 
Пярэдняпрывадны седан і купэ ад Honda даступныя з 4- або 6-цыліндравымі рухавікамі на 188 і 278 к. с. адпаведна. Кожны можа быць арганізавана як з ручной, так і з аўтаматычнай каробкай перадач. Бензінавыя мадэлі з 4-цыліндравым маторам выкарыстоўваюць скрынку перадач CVT, а V6 выкарыстоўвае традыцыйную аўтаматыку. Калі вы хочаце Accord V6 з механічнай каробкай перадач, то вам прыйдзецца набыць Honda Accord ў форме купэ. Найбольш эфектыўны 3,5-літровы рухавік мае 280 конскіх сіл. З расходам бензіну да 6,5 л на сотню нават стандартная мадэль Honda Accord адзначаецца высокай эфектыўнасцю. Гібрыдны седан дамогся паказчыка 4.8 л / 100 км, выкарыстоўваючы пры гэтым як 2-літровы 4-цыліндравы звычайны рухавік, так і пару электрарухавікоў. Літый-іённы акумулятар знаходзіцца ў задняй часткі аўтамабіля.

## Бяспека 
Вынікі краш-тэсту Honda Accord 2017 года ад страхавога інстытута дарожнай бяспекі (IIHS):

## Агляд мадэлі 
Да 2012 года Honda Accord быў схільны рэдызайн. У аўтамабілі дзявятага пакалення пасажыры будуць адчуваць сябе больш камфортна, так як Accord папрастарнеў, нягледзячы на памяншэнне даўжыні кузава.
Файл:2014 Honda Accord 2.4 i-VTEC sedan (2016-01-07) 01.jpg|Honda Accord (выгляд збоку)
Файл:2014 Honda Accord 2.4 i-VTEC sedan (2016-01-07) 02.jpg|Honda Accord (выгляд ззаду)

Катэгорыя:Аўтамабілі паводле алфавіта
Accord
Chevrolet Aveo

**Chevrolet Aveo** — кампактны легкавы аўтамабіль маркі Chevrolet.

## T200 (2002–2008) 

Выява:Chevrolet Aveo LT hatch front.jpg|Хэтчбек Chevrolet Aveo T200
Выява:Chevrolet Aveo LT hatch rear.jpg|Хэтчбек Chevrolet Aveo T200 (выгляд ззаду)
Выява:Chevrolet Aveo LT Sedan 2004 (27974238189).jpg|Седан Chevrolet Aveo T200 (выгляд ззаду)

## T250 (2006–ц.ч.) 
thumb|Хэтчбек Chevrolet Aveo (2008–2011)
thumb|Седан Chevrolet Aveo (2008–2011)
thumb|Ravon Nexia R3

### Вытворчасць 
#### FSO (Польшча) 
З 6 лістапада 2007 года па 23 лютага 2011 года Chevrolet Aveo выпускаўся на заводзе FSO. За чатыры гады было выраблена 126 622 машыны.

#### ЗАЗ (Украіна) 
У 2012 годзе вытворчасць Chevrolet Aveo пачалася на Запарожскім аўтамабілебудаўнічым заводзе пад маркай **ЗАЗ Vida**. З канвеера ЗАЗа сышло 15 215 аўтамабіляў.

#### GM Uzbekistan/Ravon/UzAuto Motors (Узбекістан) 
У 2016 годзе выпуск пачаўся на заводзе сумеснага прадпрыемства GM Uzbekistan. Аўтамабіль прадаецца на хатнім рынку пад назвай **Chevrolet Nexia**. На экспарт мадэль першапачаткова выйшла як **Ravon Nexia R3**. У 2020 годзе General Motors і UzAuto Motors заключылі пагадненне аб продажы аўтамабіляў у Расіі, Казахстане і Беларусі пад брэндам *«Chevrolet»*.

## T300 (2011–2020) 

Выява:2012 Chevrolet Aveo LTZ 1.4 Front.jpg|Хэтчбек Chevrolet Aveo T300
Выява:2012 Chevrolet Aveo LTZ 1.4 Rear.jpg|Хэтчбек Chevrolet Aveo T300 (выгляд ззаду)
Выява:20110913 chevrolet aveo 2.jpg|Седан Chevrolet Aveo T300 (выгляд ззаду)

Выява:Chevrolet Aveo T300 hatch CN facelift China 2016-04-19.jpg|Хэтчбек
Выява:Chevrolet Aveo T300 sedan CN facelift 01 China 2015-04-06.jpg|Седан
Выява:Chevrolet Aveo T300 sedan CN facelift 02 China 2015-04-06.jpg|Седан (выгляд ззаду)

Выява:2017 Chevrolet Sonic LT sedan front 4.28.18.jpg|
Выява:2017 Chevrolet Sonic LT sedan rear 4.28.18.jpg|

Выпуск Chevrolet Sonic быў скончаны 19 кастрычніка 2020 года. Пераемніка ў мадэлі не будзе, а вытворчыя магутнасці будуць задзейнічаны для выпуску электрамабіляў Chevrolet Bolt і Chevrolet Bolt EUV.

## Спасылкі 
Aveo
Катэгорыя:Аўтамабілі паводле алфавіта
Іван Андрэевіч Падута

**Іва́н Андрэ́евіч Паду́та** (,  — *невядома*) — наркам юстыцыі БССР (1940—1946) і міністр юстыцыі БССР (1946—1953).

## Біяграфія 
Пасля заканчэння Мінскага інстытута савецкага будаўніцтва і права — на партыйнай працы ў Крупскім, Чашніцкім РК КПБ, Аршанскім РК і ГК КПБ. З 1940 па 1941 і з мая 1942 па чэрвень 1953 года — наркам, міністр юстыцыі БССР. З 1953 года пенсіянер саюзнага значэння.

## Узнагароды 
Узнагароджаны ордэнам Леніна, 2 ордэнамі Працоўнага Чырвонага Сцяга, Ганаровымі граматамі Вярхоўнага Савета БССР.

## Літаратура 
* Белорусская юридическая энциклопедия. В 4 т. Т. 3. П-С. — Минск, 2010. — С.5

Катэгорыя:Народныя камісары юстыцыі БССР
Катэгорыя:Міністры юстыцыі БССР
Катэгорыя:Узнагароджаныя Ганаровай граматай Прэзідыума Вярхоўнага Савета БССР
Сон-трава (альбом)

**«Сон-трава»** — чацвёрты альбом этна-трыа Троіца, які выйшаў у 2008 годзе на лэйбле West Records.

## Змест 
## Выканаўцы 
* Юрый Дзмітрыеў - акустычныя 6-стр. гітары, домра, смык, ліра, гуслі, каса
* Іван Кірчук - вакал, нар. духавыя інструменты, гуслі, акустычная 12-стр. гітара, ліра
* Юрый Паўлоўскі - перкуссія, дарабука, джамбэ, барабаны, гонг, гунданг

Катэгорыя:Альбомы 2008 года
Катэгорыя:З’явіліся ў 2008 годзе
Катэгорыя:Альбомы «Троіцы»
Антон Германавіч Сілуанаў

**Антон Германавіч Сілуанаў** (; нар., ) — расійскі палітычны дзеяч і эканаміст. З 16 снежня 2011 года міністр фінансаў Расійскай Федэрацыі. Член Савета Бяспекі Расійскай Федэрацыі.

Катэгорыя:Міністры фінансаў Расійскай Федэрацыі
Катэгорыя:Правадзейныя дзяржаўныя саветнікі Расійскай Федэрацыі 1-га класа