open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Франсіска дэ Арэльяна

**Франсіска дэ Арэльяна** (; 1511 ці 1512, Трухілья — ​​лістапад ) — іспанскі канкістадор.

З дваранскай сям’і. У 1527 годзе з’ехаў у Паўднёвую Амерыку, далучыўся да атрада Франсіска Пісара, удзельнічаў у заваёве Перу, затым на баку Пісара — у войнах з Дыега дэ Альмагра. У 1537 годзе перанёс раней заснаваны канкістадорамі ў вусці р. Гуаяс г. Гуаякіль на новае месца. Атрымаў пад кіраўніцтва частку тэрыторыі Эквадора, хутка разбагацеў. У 1541 годзе арганізаваў атрад для ўдзелу ў паходзе Г. Пісара на пошукі «краіны карыцы». У канцы снежня 1541 года — верасні 1542 года на чале атрада з 57 чалавек прайшоў па рэках Рыа-Напа, Амазонка, а затым уздоўж узбярэжжа Паўднёвай Амерыкі да іспанскай калоніі на в. Кубагуа, пераадолеўшы каля 6 тыс. км. Падчас падарожжа атрад Арэльяна уступаў у сутычкі з індзейцамі; у адным з паселішчаў супраць іспанцаў разам з мужчынамі ваявалі і жанчыны. Удзельнік і храніст экспедыцыі Гаспар дэ Карвахаль параўнаў іх з антычнымі амазонкамі, у выніку чаго рака, на якой гэта адбылося, атрымала назву «рака Амазонак». Плаванне Арэльяна ўпершыню даказала вялізныя памеры Паўднёваамерыканскага мацерыка. Вярнуўшыся ў 1543 годзе ў Іспанію, Арэльяна заключыў з каронай дамову на каланізацыю адкрытых ім земляў і ў траўні 1545 года ізноў адплыў у Паўднёвую Амерыку. Памёр у дарозе.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Канкістадоры
Трухілья (Касерэс)

**Трухілья** () — горад і муніцыпалітэт у Іспаніі, уваходзіць у правінцыю Касерэс у складзе аўтаномнай супольнасці Эстрэмадура. Муніцыпалітэт знаходзіцца ў складзе раёна (камаркі) Трухілья.

Плошча — 655 км². Насельніцтва — 9692 чалавека (на 2010 год). За 47 км ад цэнтра правінцыі.

## Насельніцтва 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Муніцыпалітэты правінцыі Касерэс
Рыа-Напа

**Рыа-Напа** () — рака ў Паўднёвай Амерыцы (Эквадор, Перу), левы прыток Амазонкі. Даўжыня — 1130 км (з іх 667 км — у Перу).

Бярэ пачатак на ўсходніх схілах эквадорскіх Анд каля вулкана Катапахі на вышыні 4270 метраў. Галоўныя прытокі: злева — Кока (рака) і Агуарыка, справа — Курэры. Разліў ракі адбываецца ў перыяд з чэрвеня па жнівень. У нізоўях па ёй праходзяць невялікія судны. На рацэ размешчаны 130 астравоў.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Рэкі Перу
Катэгорыя:Рэкі Эквадора
Калі (горад)

**Калі** () — горад на захадзе Калумбіі, заснаваны ў 1536 годзе. Цэнтр дэпартамента Валье-дэль-Каўка, трэці па колькасці насельніцтва горад Калумбіі (пасля Багаты і Медэльіна). 
## Насельніцтва 
## Памятныя мясціны 
* вежа Калі
## Крыніцы 
Катэгорыя:Гарады Калумбіі
Ілья Лапато

**Ілья Лапато** (нар. ) — беларускі валейбаліст. 

## Біяграфія 
C 2019 гады бараніў колеры мінскага клуба «Будаўнік», стаўшы пяціразовым срэбным прызёр чэмпіянату Беларусі.

У 2023 годзе скончыў кар’еру гульца і заняў пасаду асістэнта трэнера каманды «Мінчанка-2».

## Спасылкі 
* Ilya Lapato
* Лопато Илья
* 27-летний либеро «Строителя» заканчивает карьеру игрока, но остается на должности тренера
* Старший тренер

Катэгорыя:Валейбалісты Беларусі
Катэгорыя:Валейбольныя трэнеры Беларусі
Катэгорыя:Трэнеры «Мінчанка-2» Мінск
Craterium minutum

**Craterium minutum** — від слізевікоў сямейства . Жыве сапратрофна на ўсіх відах раслінных рэшткаў.

## Апісанне 
Пладовае цела нагадвае кубак. Звонку афарбаваны ад жоўтага да карычневага. Чашападобная частка пладовага цела пакрыта белым вечкам. Яно павольна раскрываецца, адкрываючы карычневае змесціва, якое робіць паверхню рабой.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Фізаравыя
Хэджу

**Хэджу** () — горад і порт у КНДР, адміністрацыйны цэнтр правінцыі Хванхэ-Намдо.

## Гісторыя 
Тэрыторыя Хэджу была заселеная яшчэ ў перыяд неаліту: у Ренданпо былі знойдзеныя курганы з ракавінак, кераміка і каменныя прылады. У пачатку перыяду трох каралеўстваў ім некаторы час кіраваў невялікі правадыр, калі ён быў вядомы як «Наэміхол» (內米忽郡). Аднак у 757 годзе ён быў заваяваны Каралеўствам Кагуро, якое пазней саступіла яго Сіле.

Сваю цяперашнюю назву ён атрымаў пры кіраўніку дынастыі Каро. Акадэмія Сахён (소현서원) — канфуцыянская акадэмія, заснаваная недалёка ад Хэджу знакамітым часонскім навукоўцам Лі І (1536—1584) пасля выхаду на пенсію. Ён размешчаны ў даліне Унбенг, частцы Сактамгугока (дзевяць далін азёр і скал).

У 1945 годзе Карэя была падзелена па 38-паралелі, Хэджу апынуўся падзелены на дзве часткі, большая частка ўвайшла ў Паўночную Карэю, а меншая адышла да Паўднёвай Карэі да 1950 года, тым самым Хэджу з’яўляўся памежным горадам.

25 чэрвеня 1950 года Паўднёвы Хэджу быў заняты Паўночнакарэйскімі войскамі, у кастрычніку 1950 года быў вызвалены ад паўночнакарэйскай арміі цалкам, але ў снежні 1950 быў зноў заняты войскамі КНДР і КНР, 27 ліпеня 1953 было падпісана пагадненне пра спыненне агню, і Хэджу стаў цалкам часткай Паўночнай Карэі.

## Геаграфія 
Размешчаны на паўднёвым захадзе краіны на ўзбярэжжы Жоўтага мора.

### Клімат 
* Сярэднегадавая тэмпература паветра — 10,6 °C
* Адносная вільготнасць паветра — 68,9 %
* Сярэдняя хуткасць ветру — 2,2 м/з

## Насельніцтва 
## Эканоміка 
У 1977 годзе колькасць насельніцтва складала звыш 100 тыс. чалавек, горад з’яўляўся цэнтрам рыбалоўства і перапрацоўкі рыбы, таксама тут дзейнічалі прадпрыемствы сельскагаспадарчага машынабудавання, цэментнай, хімічнай, шкляной, папяровай і харчовай прамысловасці.

## Помнікі 
«Манумент вызвалення» — мемарыял савецкім воінам, якія загінулі пры вызваленні Карэі ад японскай акупацыі.

## Гарады-пабрацімы 
## Крыніцы 
## Літаратура 
* Хэджу // Большой энциклопедический словарь / Гл. ред. А. М. Прохоров. — 1-е изд. — М. : Советская энциклопедия, 1991. — .

Катэгорыя:Гарады Паўночнай Карэі
Халакост у Жыткавіцкім раёне

За час акупацыі практычна ўсе яўрэі Жыткавіцкага раёна былі забітыя, а нешматлікія ацалелыя ў большасці ваявалі пасля ў партызанскіх атрадах.

Яўрэяў у раёне забівалі ў Тураве, Жыткавічах, вёсках Ленін, Верасніца, Дзякавічы, Пасталы, Людзяневічы (105 чалавек у жніўні 1941 года), Старыя Мілевічы, Перароў, Запясочча, Старажоўцы і іншых месцах.

У вёсцы Кажановічы ў студзені 1942 года немцы вывелі на ўскраіну вёскі 10 яўрэяў, загадалі выдзеўбці ў замерзлай зямлі яму і распрануцца. Затым на вачах у бацькоў забілі іх дзяцей, і толькі потым саміх дарослых.

Падчас карнай аперацыі нацыстаў «Прыпяцкія балоты» было забіта мноства яўрэяў, уключаючы 23 жніўня 1941 года ў вёсцы Чэрнічы, дзе частку яўрэяў расстралялі, а частку ўтапілі ў балоце.

У вёсцы Перароў у канцы жніўня (па іншых даных, у пачатку верасня) 1941 года паліцыі сабралі каля 30 яўрэяў-жанчын, 6 мужчын, старых і дзяцей, і пагналі пешшу ў Тураў. Каля вёскі Крэмнае мужчын расстралялі, а пакінутых 18 чалавек забілі побач з Тураўскай МТС. У кастрычніку 1941 года немцы расстралялі яшчэ 15 яўрэяў ва ўрочышчы Пасека і 10 — на беразе Прыпяці каля Перарова.

Рэалізуючы нацысцкую праграму знішчэння яўрэяў, немцы стварылі на тэрыторыі раёна 4 гета:
* Ленінскае (канец ліпеня 1941 — 14 жніўня 1942, каля 2000 загінулых),
* Тураўскае (верасень 1941 — вясна 1942, больш за 500 забітых),
* Жыткавіцкае (да лютага 1942, як мінімум 167 загінулых),
* Людзянівіцкае (да зімы 1941, 105 загінулых).

У Жыткавіцкім раёне 7 чалавек былі ўдастоены ганаровага звання «Праведнік народаў свету» ад ізраільскага мемарыяльнага інстытута «Яд ва-Шэм» «*у знак глыбокай удзячнасці за дапамогу, аказаную яўрэйскаму народу ў гады Другой сусветнай вайны*»: Максімюк Наталля, Іванова (Максімюк) Наталля, Корбут (Вялічка) Марыя, Цуба Вера, Вялічка Павел, Верабей Дзяніс і Верабей Ева.

Помнік забітым яўрэям усталяваны ў Тураве і шэсць — у Леніне.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* 
* 

Жыткавіцкі раён
Катэгорыя:Гісторыя Жыткавіцкага раёна
Катэгорыя:Старонкі з недагледжанымі перакладамі
Сезон 2020/2021 «Будаўніка» Мінск

У сезоне 2020—2021 валейбольны клуб «Будаўніка» з Мінска прымаў удзел у наступных турнірах:
* Чэмпіянат Беларусі 2020/2021 (**Сярэбраны прызёр**),
* Кубак Беларусі 2020 (**Фіналіст**),
* Суперкубак Беларусі 2020 (**Сярэбраны прызёр**).

## Склад каманды 
2. Павел Аўдочанка (1990) 
3. Ілья Лапато (1996) 
4. Сяргей Антановіч (1986) 
6. Сяргей Акуліч (1986) 
7. Раман Пасавец (1999) 
8. Аляксей Комар (1990)
9. Антон Сінгаеўскі (1994) 
10. Пётр Мінянкоў (1999) 
11. Яўген Котаў (2002) 
15. Канстанцін Цюшкевіч (1999) 
17. Ілья Марозаў (2002) 
18. Вадзім Пранько (1991) 
19. Канстанцін Панасенка (1994) 
20. Максім Будзюхін (1992) 

## Трэнеры каманды 
*  Аляксандр Сінгаеўскі (галоўны трэнер)
*   Уладзімір Майсіевіч (трэнер)
*  Віктар Фандо (трэнер)

## Гл. таксама 
* Сезон 2019/2020 «Будаўніка» Мінск
* Сезон 2021/2022 «Будаўніка» Мінск

## Спасылкі 
* Stroitel Mińsk 
* СТРОИТЕЛЬ (МИНСК) 
2020/2021
Будаўніка Мінск
Катэгорыя:2020 год у Мінску
Катэгорыя:2021 год у Мінску
Мікіта Маршавін

**Мікіта Маршавін** (нар. ) — расійскі валейбаліст.

## Біяграфія 
Ураджэнец расійскай сталіцы, выхаванец маскоўскай СДЮШАР№ 21, першым трэнерам быў Аляксандр Анатолевіч Ладыгін.

Гуляе з 2016 года за «Дынама-Алімп» і «Дынама-2», дзе стаў чэмпіёнам спартакіяды моладзі, чэмпіён і двухразовы срэбны прызёр Моладзевай лігі Расіі, срэбны і бронзавы прызёр кубка моладзевай лігі.

Сезон 2021/2022 пачынаў у шэрагах моладзевага «Дынама-Алімп». У лютым 2022 гады папоўніў склад мінскага клуба «Будаўнік».

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Никита Маршавин
* Nikita Marshavin
* Никита Маршавин перешел в ВК «Строитель»

Катэгорыя:Валейбалісты Расіі
Сезон 2021/2022 «Будаўніка» Мінск

У сезоне 2021—2022 валейбольны клуб «Будаўніка» з Мінска прымаў удзел у наступных турнірах:
* Чэмпіянат Беларусі 2021/2022 (**Сярэбраны прызёр**),
* Кубак Беларусі 2021 (**Чвэрцьфінал**),
* Суперкубак Беларусі 2021 (**Уладальнік**).

## Склад каманды 
1. Аляксей Ратуцкі (2000) 
4. Сяргей Бусел (1989) 
6. Сяргей Акуліч (1986) 
7. Раман Пасавец (1999) 
8. Аляксей Комар (1990)
9. Павел Емяльянаў (1998)
10. Пётр Мінянкоў (1999) 
15. Канстанцін Цюшкевіч (1999) 
16. Арсеній Палонскі (2003) 
17. Ілья Марозаў (2002) 
18. Вадзім Пранько (1991) 
20. Максім Будзюхін (1992) 
21. Станіслаў Пагоцкі (2003) 
22. Мікіта Канавалаў (2002) 
99. Мікіта Маршавін (2000) 

## Трэнеры каманды 
*  Алег Мікановіч (галоўны трэнер)
*  Уладзімір Майсіевіч (трэнер)
*  Алег Міхнюк (трэнер)

## Гл. таксама 
* Сезон 2020/2021 «Будаўніка» Мінск
* Сезон 2022/2023 «Будаўніка» Мінск

## Спасылкі 
* Stroitel Mińsk 
* СТРОИТЕЛЬ (МИНСК) 
2021/2022
Будаўніка Мінск
Катэгорыя:2021 год у Мінску
Катэгорыя:2022 год у Мінску
Ваеннае становішча ў Рэспубліцы Карэя (2024)

3 снежня 2024 года падчас начнога звароту, які трансляваўся ў прамым эфіры тэлеканала YTN, Прэзідэнтам Рэспублікі Карэя Юн Сок Ёлем абвешчана ваеннае становішча. У ім ён абвінаваціў галоўную апазіцыйную «Дэмакратычную партыю» ў сімпатыях да КНДР і правядзенні «антыдзяржаўнай дзейнасці».

Гэта першы выпадак абвяшчэння ваеннага становішча ў Рэспубліцы Карэя з часоў ваеннага перавароту 1980 года, які быў здзейснены следам за пераваротам 1979 года, пасля забойства тагачаснага паўднёвакарэйскага дыктатара Пак Чон Хі і першы пасля дэмакратызацыі ў 1987 годзе. Гэта 17-е абвяшчэнне ваеннага становішча з моманту фарміравання ўрада ў 1948 годзе. Член Нацыянальнага сходу не валодаюць парламенцкім імунітэтам ад судовага пераследу і могуць быць арыштаваныя, калі іх зловяць на здзяйсненні злачынства.

Нацыянальны сход прагаласаваў супраць увядзення ваеннага становішча. Пасля Юн Сок Ёль пагадзіўся адклікаць указ аб увядзенні ваеннага становішча ў краіне ў ходзе маючага адбыцца пасяджэння Кабінета міністраў. Пасяджэнне было праведзена 4 снежня і Кабінет міністраў адмяніў ваеннае становішча.

14 снежня Юн Сок Ёль адхілены ад прэзідэнцкай пасады ў выніку імпічмента. Цэнтральны раённы суд Сеула прызнаў Юн Сок Ёля вінаватым у кіраўніцтве мецяжом і 19 лютага 2026 года прысудзіў яго да пажыццёвага зняволення.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Палітычныя крызісы
Катэгорыя:2024 год у палітыцы
Катэгорыя:Гісторыя Паўднёвай Карэі
Катэгорыя:Снежань 2024 года
Катэгорыя:Старонкі з недагледжанымі перакладамі
Павел Емяльянаў

**Павел Емяльянаў** (нар. ) — беларускі валейбаліст.

## Біяграфія 
З 2018 па 2021 год выступаў за каманду «Заходні Буг» (Брэст). З 2021 па 2022 год выступаў за каманду «Будаўнік» (Мінск). У 2022 годзе папоўніў барысаўскую каманду «Барысаў-БДУФК».

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Емельянов Павел
* Pavel Yemialyanau 

Катэгорыя:Валейбалісты Беларусі
Нім (гульня)

**Нім** — гульня, у якой два  па чарзе бяруць прадметы, раскладзеныя на некалькі купак. За адзін ход можа быць узята любая колькасць прадметаў (больш за нуль) з адной купкі. Выйграе гулец, які ўзяў апошні прадмет. У класічным варыянце гульні колькасць купак раўняецца тром.

Прыватны выпадак, калі купка адна, але максімальную колькасць прадметаў, якія можна ўзяць за ход, абмежавана, вядомы як . Нім — канчатковая гульня . Класічная гульня Нім мае фундаментальнае значэнне для . Гэтая тэарэма сцвярджае, што звычайная гульня, якая з’яўляецца сумай бесстаронніх гульняў, эквівалентная звычайнай гульні ў Нім. Пры гэтым кожнай  гульні-складніку адпавядае купка Нім, колькасць прадметаў у якой роўна значэнню  для гульнявой пазіцыі дадзенай гульні.

## Гл. таксама 
* 
* 
* 
* Nimrod

## Зноскі 
## Літаратура 
* 
* 
* '''' Крестики-нолики. — М.: Мир, 1988. ISBN 5-03-001234-6.
* 

Катэгорыя:Матэматычныя гульні
Катэгорыя:Гульні з поўнай інфармацыяй
Парламенцкія выбары на Фарэрскіх астравах (1943)

**Выбары ў Лёгтынг Фарэрскіх астравоў** — выбары ў прадстаўнічы орган Фарэрскіх астравоў, якія прайшлі 24 жніўня 1943 года.

## Вынікі 
Народная партыя, якая дзякуючы громкім абяцанням пад лозунгам «Фарэрцы будуць кіраваць Фарэрскімі астравамі», набрала на выбарах 41,49% галасоў і атрымала 12 мандатаў. Партыі не хапіла 1 мандата для абсалютнай большасці ў Лёгтынгу.

## Вынікі выбараў 
## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* Løgtingið 150: hátíðarrit: 150 ár liðin, síðani Løgtingið varð endurstovnað. Hátíðarrit 3. Løgtingið. — Tórshavn: Løgtingið, 2003. — Ss. 78—79, 149—175.
* Waag, E. Val og valtøl 1906—1966. — Klakksvík: Egiđ forlag, 1967. — Ss. 1—12.

1943
Катэгорыя:1943 год на Фарэрскіх астравах
Катэгорыя:Падзеі 24 жніўня
Катэгорыя:Жнівень 1943 года
Катэгорыя:Выбары 1943 года
Енс Азендорпф

**Енс Азендорпф** (; нар. 26 кастрычніка 1950, Марбург, ФРГ) — нямецкі псіхолаг, які спецыялізуецца ў галіне псіхалогіі асобы і сацыяльнай псіхалогіі.

Адзін з ініцыятараў выкарыстання тэстаў хуткасці рэакцыі (такіх як ) у дачыненні да вымярэння рыс асобы. Прэзідэнт Еўрапейскай асацыяцыі псіхалогіі асобы. Рэдактар  (2005—2008). Рэцэнзент больш за 20 часопісаў у галіне псіхалогіі асобы і сацыяльнай псіхалогіі.

З 1994 года — прафесар псіхалогіі асобы ў Берлінскім універсітэце імя Гумбальта; у 2008—2010 гадах быў дырэктарам Інстытута псіхалогіі пры Універсітэце.

## Публікацыі 
* Asendorpf, J.B. (2003). Temperament. In H. Keller (Ed.), *Handbuch der Kleinkindforschung* (3. Aufl., pp. 775—814). Bern: Huber.
* Asendorpf, J. B. (2007). *Psychologie der Persönlichkeit* (4. Aufl.). Berlin: Springer.
* Asendorpf, J. B. (2009). *Persönlichkeitspsychologie — für Bachelor*. Heidelberg: Springer Verlag.
* Asendorpf, J.B., Banse, R., & Mücke, D. (2002). Double dissociation between implicit and explicit personality self-concept: The case of shy behavior. *Journal of Personality and Social Psychology, 83*, 380—393.
* Asendorpf, J.B. & van Aken, M.A.G. (2003). Validity of Big Five personality judgments in childhood. *European Journal of Personality, 17*, 1-17.
* Schnabel, K., Banse, R., & Asendorpf, J.B. (2006). Assessment of implicit personality self-concept using the implicit association test (IAT): Concurrent assessment of anxiousness and angriness. *British Journal of Social Psychology, 45*, 373—396.
* Teige, S., Schnabel, K., Banse, R., & Asendorpf, J.B. (2004). Assessment of multiple implicit self-concept dimensions using the Extrinsic Affec-tive Simon Task (EAST). *European Journal of Personality, 18*, 495—520.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Псіхолагі Германіі
Вялікая Венгрыя

**Вялікая Венгрыя** або **Старажытная Венгрыя** (Транскрыпцыя з лацінскай — **Магна Хунгарыя** (*Magna Hungaria*), ) — гэта гіпатэтычная прарадзіма венграў, пра якую згадвае ў сваіх справаздачах Джавані дэ Плана Карпіні. Пошукамі гэтай зямлі ў 1230-я гады займаліся венгерскіе дамініканцы, найболей вядомым з якіх быў брат .

Паводле распаўсюджанай версіі, Вялікая Венгрыя знаходзілася ў лесастэпавых раёнах сучаснага Башкартастана, у арэале кушнарэнкаўскай і караякупаўскай культур. Помнікі гэтых культур звязваюцца са старажытнымі башкірамі, а башкіра-венгерскія лінгвістычныя паралелі (напрыклад, этнонімы «д’ярмат», «еней», «тар’ян», «тархан», «кесі», «кесе» і іншыя) тлумачацца перасяленнем старажытных башкір у XI стагоддзі ў складзе печанежскага саюза плямёнаў на тэрыторыю Паноніі.

Некаторыя цюркскія моўныя запазычанні маглі перайсці да венграў ад хазарскага племя кавараў, якое далучылася да венгерскай канфедэрацыіі у першай палове IX стагоддзя пасля няўдалага паўстання супраць улады ў Хазарыі. Гэтыя плямёны з’яўляліся самым баяздольным і лютым кантынгентам венгерскага войска.

## Літаратура 
* *Аннинский С. А.* Известия венгерских миссионеров XIII—XIV вв. о татарах и восточной Европе // Исторический архив. — 1940. — № 3. — С. 71—76.
* *Халиков А. Х.* Великая Венгрия между Волгой и Уралом. — Воронеж: АЛЕКС ПРИНТ, 2022. — 160 с.

## Зноскі 
Катэгорыя:Венгры
Катэгорыя:Гістарычныя вобласці Расіі
Катэгорыя:Гісторыя Урала
Трэцяя планета ад Сонца (тэлесерыял)

**Трэцяя планета ад Сонца** () — амерыканскі камедыйны тэлесерыял (сіткам), які распавядае пра чатырох іншапланецян, якія знаходзяцца ў экспедыцыі на Зямлі, трэцяй планеце ад Сонца, якую яны лічаць вельмі нязначнай планетай. Іншапланецяне прынялі выгляд людзей і выдаюць сябе за сям'ю, каб назіраць за паводзінамі людзей.

## Сюжэт 
Сюжэт тэлесерыяла круціцца вакол іншапланетнай даследчай экспедыцыі, члены якой спрабуюць жыць як звычайная чалавечая сям'я ў выдуманым горадзе ў штаце Агая, дзе яны жывуць у арандаванай кватэры на гарышчы. Кіраўнік экспедыцыі «па легендзе» з'яўляецца главой сям'і і прафесарам фізікі ў мясцовым універсітэце. Афіцэр па інфармацыі і старэйшы член экіпажа атрымаў цела падлетка і вымушаны паступіць у сярэднюю школу (пазней у каледж), бо «па легендзе» ён малалетні сын главы сям'і. Афіцэр службы бяспекі атрымаў цела прывабнай маладой жанчыны і «па легендзе» нібыта з'яўляецца сястрой главы сям'і. Яшчэ адзін член экспедыцыі, які «па легендзе» з'яўляецца малодшым братам главы сям'і, не мае акрэсленай сацыяльнай ролі, выконваючы толькі функцыі «перадатчыка» ці кантакцёра з камандаваннем экспедыцыі на іншай планеце. З часам гэтыя чацвёра даследчыкаў-іншапланецян выглядаюць прыкладна як звычайная амерыканская сям'я, калі іх усё больш уцягвае чалавечае жыццё. 

Гумар серыяла галоўным чынам заснаваны на спробах іншапланецян вывучыць чалавечае грамадства і зразумець чалавека, жывучы як людзі на Зямлі, разважаючы пра чалавечае жыццё з пункту гледжання іншапланецян. У больш позніх эпізодах яны больш прызвычаіліся да Зямлі і часта больш зацікаўлены ў сваім чалавечым жыцці, чым у сваёй місіі. Сіткам таксама чэрпае гумар з шаблонных меркаванняў аб перавазе «даследчыкаў» над «тубыльцамі». Серыял таксама ўключае адносіны членаў гэтай уяўнай сям'і з людзьмі, у асноўным іх любоўныя сувязі.

## Галоўныя персанажы 
* *Дзік Саламон* (у выкананні Джона Літгау), кіраўнік экспедыцыі, "глава" сям'і і прафесар фізікі ў мясцовым універсітэце
* *Томі Саламон* (Джозеф Гордан-Левіт), афіцэр па інфармацыі экспедыцыі, "сын" Дзіка, падлетак, які ходзіць у школу / каледж
* *Салі Саламон* (Крыстэн Джонстан), афіцэр па бяспецы экспедыцыі, "сястра" Дзіка
* *Гары Саламон* (Фрэнч Сцюарт), член экспедыцыі, адказны за кантакты з камандаваннем на іншай планеце
* *Мэры Олбрайт* (Джэйн Кёрцін), прафесар атрапалогі мясцовага ўніверсітэта
* *Ніна Кэмпбэл* (Сімбі Халі), сакратар Мэры і Дзіка ва ўніверсітэце
* *Мэмі Дубчэк* (Элмары Вендэл), домаўласніца, якае здае кватэру іншапланецянам
* *Дон Орвіл* (Уэйн Найт), сержант паліцыі, які мае сімпатыі да Салі

## Спасылкі 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Тэлеперадачы паводле алфавіта
Катэгорыя:Тэлесерыялы ЗША
Катэгорыя:Тэлесерыялы 1996 года
Катэгорыя:Сітуацыйная камедыя
Катэгорыя:Тэлесерыялы на англійскай мове
Эдвард Кондан

**Эдвард Улер Кондан** (; ) — амерыканскі фізік-ядзершчык, заснавальнік квантавай механікі, удзельнічаў у распрацоўцы радара і ядзернай зброі падчас Другой сусветнай вайны ў рамках Манхэтэнскага праекта. У яго гонар названы  і .

Кондан быў дырэктарам  (НІСТ) з 1945 да 1951 года. У 1946 годзе з’яўляўся прэзідэнтам Амерыканскага фізічнага таварыства, а ў 1953 годзе — прэзідэнтам Амерыканскай асацыяцыі садзейнічання развіццю навукі.

У перыяд макартызму, калі праводзіліся ганенні на «спачувальнікаў камунізму» у ЗША, Эдвард Кондан быў мішэнню для Камісіі па расследаванні антыамерыканскай дзейнасці на той падставе, што ён быў «прыхільнікам» «новага рэвалюцыйнага руху» — квантавай механікі; Кондан абараняў сябе, спасылаючыся на адданасць прынцыпам навукі.

Калі ён зрабіў свой першы ўклад у тэарэтычную фізіку ў 1926 году, слова «фізіка» не было ў лексіконе большасці амерыканцаў, а рэвалюцыйныя канцэпцыі квантавай механікі і тэорыі адноснасці былі распрацаваны толькі ў Еўропе; да 1960 году ўжыванне электронікі і фізікі цвёрдага цела пачало незваротна змяняць жыцці людзей, і значэнне ядзернай фізікі было відавочным кожнаму.

У 1968 годзе Кондан стаў шырока вядомы сваім дакладам «», афіцыйным артыкулам, падрыхтаваным пры фінансавай падтрымцы ваенна-паветраных сіл ЗША, у якім прыйшоў да высновы, што ў неапазнаных лятаючых аб’ектаў (НЛА) празаічнае тлумачэнне. У гонар Кондана названы .

## Гл. таксама 
* 
* 
* Тунэльны эфект

## Заўвагі 
## Зноскі 
## Літаратура 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* Alsos Digital Library for Nuclear Resources: Annotated Bibliography for Edward Condon
* American Institute of Physics: Oral history interview transcript with Edward Uhler Condon 17 October 1967, 27 April 1968 & 11 September 1973, Niels Bohr Library & Archives
* Oregon State University: Key Participants: Edward Condon — *Linus Pauling and the International Peace Movement: A Documentary History*
* *Bulletin of the Atomic Scientists Feb 1955*, statements of Condon, Corning Glass, and the Atomic Scientists of Chicago, concerning Condon’s resignation from Corning

Катэгорыя:Фізікі ЗША
Катэгорыя:Выпускнікі Каліфарнійскага ўніверсітэта ў Берклі
Катэгорыя:Выкладчыкі Прынстанскага ўніверсітэта
Катэгорыя:Члены і члены-карэспандэнты Нацыянальнай акадэміі навук ЗША
Сезон 2007/2008 «Будаўніка» Мінск

У сезоне 2007—2008 валейбольны клуб «Будаўніка» з Мінска .

## Склад каманды 
1. Сяргей Місіюк (1989) 
2. Павел Аўдочанка (1990) 
2. Алег Міхнюк (1983) 
3. Сяргей Русакевіч (1978) 
4. Уладзімір Майсіевіч (1982) 
4. Сяргей Бусел (1989) 
5. Андрэй Мурашка (1988) 
6. Сяргей Акуліч (1986) 
8. Максім Хілько (1987) 
10. Павел Дасевіч (1984)
11. Кірыл Краўцоў (Украіна)
12. Сяргей Кітун (1982) 
14. Уладзімір Вярцелка (1988) 

## Трэнеры каманды 
*  Аляксандр Сінгаеўскі (галоўны трэнер)

## Гл. таксама 
* Сезон 2006/2007 «Будаўніка» Мінск
* Сезон 2008/2009 «Будаўніка» Мінск

## Спасылкі 
* Stroitel Mińsk 
* СТРОИТЕЛЬ (МИНСК) 
2007/2008
Будаўніка Мінск
Катэгорыя:2007 год у Мінску
Катэгорыя:2008 год у Мінску
Нацыянальны парк Пяянэ

**Нацыянальны парк Пяянэ** () — нацыянальны парк у Фінляндыі, у паўднёвай частцы возера Пяянэ. Ён складаецца з 50 незабудаваных астравоў і частак заселеных астравоў. Нацыянальны парк быў створаны ў 1993 годзе і мае плошчу 14 квадратных кіламетраў (14 км2).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Нацыянальныя паркі Фінляндыі
Катэгорыя:Катэгорыя МСАП II
Катэгорыя:Фінляндыя
Сусветная выстаўка (1939)

**Сусветная выстава 1939—1940 гадоў у Нью-Ёрку** () — , якая праходзіла ў Нью-Ёрку з 30 красавіка 1939 года да 27 кастрычніка 1940 года. Тэма выставы: «Свет заўтрашняга дня».

Выставачны арэал размяшчаўся ў парку  і займаў плошчу 4,9 км², што з’яўляецца пакуль не пабітым рэкордам. Выставу наведала каля 44 мільёнаў чалавек.

Выстава была падзелена на тэматычныя зоны: транспарт, камунікацыі, прадукты харчавання, кіраванне і г. д.

Падчас выставы пачалася Другая сусветная вайна. Польская дэлегацыя, якая прыбыла на цырымонію адкрыцця, з-за яе пачатку засталася ў Злучаных Штатах разам з так і не адкрытым помнікам каралю Польшчы Ягайлу, дзе ён намаляваны верхам з двума скрыжаванымі над галавой грунвальдскімі мячамі. У 1945 годзе яго ўсталявалі на гранітны пастамент праекту амерыканскага архітэктара ў  Нью-Ёрка.

## Зноскі 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Сусветныя выстаўкі
Катэгорыя:З’явіліся ў 1939 годзе
Катэгорыя:1939 год у ЗША
Катэгорыя:1940 год у ЗША
Пчолка

Назву **Пчолка** маюць:

* Пчолка — рака ў Беларусі
* Пчолка — былая вёска на тэрыторыі Уздзенскага раёна Мінскай вобласці
Сезон 2006/2007 «Будаўніка» Мінск

У сезоне 2006—2007 валейбольны клуб «Будаўніка» з Мінска .

## Склад каманды 
1. Андрэй Радзюк (1990) 
2. Аляксей Густыр (1978) 
3. Сяргей Русакевіч (1978) 
4. Сяргей Бусел (1989) 
4. Уладзімір Майсіевіч (1982) 
6. Сяргей Акуліч (1986) 
8. Максім Хілько (1987) 
15. Алег Мікановіч (1975) 
99. Сяргей Карпаў (1981) 
99. Дзмітрый Дземідзенка (1986) 
99. Міхаіл Крывашэін (1988) 
99. Дзмітрый Кандраценя (1983) 
99. Аляксандр Ворана (1985) 
99. Валерый Клімчук (1978) 
99. Канстанцін Асіпчык (1978) 
99. Максім Папоў (1981) 
99. Ягор Фандо (1986) 
99. Андрэй Пратасеня (1983) 
99. Сяргей Васілеўскі (1981) 
99. Юрый Старавойтаў (1986) 
99. Ілья Кісялёў (1989) 
99. Канстанцін Кураш (1983) 
99. Павел Аўдочанка (1990) 
99. Уладзімір Вярцелка (1988) 

## Трэнеры каманды 
*  Аляксандр Сінгаеўскі (галоўны трэнер)

## Гл. таксама 
* Сезон 2007/2008 «Будаўніка» Мінск

## Спасылкі 
* Stroitel Mińsk 
* СТРОИТЕЛЬ (МИНСК) 
2006/2007
Будаўніка Мінск
Катэгорыя:2006 год у Мінску
Катэгорыя:2007 год у Мінску
Ванэ

**Ванэ** () — пасёлак у латвійскім рэгіёне Курзэмэ, цэнтр воласці, цэнтр гістарычнага маёнтка Курляндскага герцагства. Размешчаны на беразе ракі Сарцэнэ за 23 км ад Кандавы і за 107 км ад Рыгі.

## Насельніцтва 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Латвіі
Варыешы

**Варыешы** () — населены пункт у Крустпілскім краі Латвіі. Адміністрацыйны цэнтр Варыешскай воласці. За 15 км ад горада Екабпілса.

## Насельніцтва 
## Інфраструктура 
Валасная адміністрацыя, пачатковая школа, дом культуры, урачэбная практыка, краязнаўчы музей, крама.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Латвіі
Варыні

**Варыні** () — населены пункт у Смілтэнскім краі Латвіі. Адміністрацыйны цэнтр Варынскай воласці. Знаходзіцца на рацэ Палса.
## Насельніцтва 
## Інфраструктура 
Валасная адміністрацыя, пачатковая школа, дом культуры, паштовае аддзяленне, некалькі магазінаў, бібліятэка.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Латвіі
48Я6-К1 «Падлёт»

**48Я6-К1 «Падлёт»** — універсальная мабільная цвёрдацельная трохкаардынатная радыёлакацыйная станцыя з ФАР кругавога агляду і выяўленні паветраных цэляў на малых і лімітава малых вышынях у складаным перашкодавым становішчы. Радыёлакацыйны комплекс распрацаваны канцэрнам СПА «Алмаз-Антэй» для Паветрана-касмічных сіл Расійскай Федэрацыі. Комплекс прызначаны для выдачы цэлеўказання для ЗРК С-300, С-400 і ім падобных. Да 2009 года канцэрнам СПА «Алмаз-Антэй» ужо вялося стварэнне доследнага ўзору РЛС. Дзяржаўныя выпрабаванні комплексу пачаты ў 2010 годзе. Першыя пастаўкі РЛС «Падлёт-К1» у войскі СПА Расіі пачаты ў 2015 годзе.

## Магчымасці комплексу 
РЛС забяспечвае:

* аўтаматычнае выяўленне і вызначэнне каардынат цэлі;
* захоп і суправаджэнне любых аэрадынамічных цэляў, у тым ліку і малапрыкметных;
* вызначэнне дзяржаўнай прыналежнасці;
* выдачу інфармацыі аб цэлях сістэмам ЗРК і знішчальнай авіяцыі.

## Асноўныя тактыка-тэхнічныя характарыстыкі 
Дыяпазон частот выпраменьвання — сантыметровы

Колькасць цэляў, якія адначасова выяўляюцца, — 200

Далёкасць дзеяння:
* 10—200 км
* 10—300 км (дадатковы рэжым)

Максімальная вышыня выяўлення — 10 км

Зона выяўлення:
* па азімуце — 360 град
* па куце месца — ад −2 да +25 град і (ад −7 да +12 град у дадатковым рэжыме)

Хуткасць цэляў — да 4400 км/г

Дакладнасць вымярэння каардынат цэляў:
* па далёкасці — 200 м
* па азімуце — 1.6 град

Перыяд агляду прасторы — 5 і 10 секунд

Каэфіцыент падаўлення адбітак ад мясцовых прадметаў — 50 Дб

Час разгортвання (згортвання) сродкаў комплексу — 20 хв.

## На ўзбраенні 
* 
*  — мінімум 1 адзінка захоплена падчас наступлення ХТШ на паўночным захадзе Сірыі.

## Служба і баявое прымяненне 
* Уварванне Расіі ва Украіну — выкарыстоўваецца Узброенымі Сіламі Расійскай Федэрацыі.
* Ваенная аперацыя Расіі ў Сірыі

Катэгорыя:Радыёлакацыйныя станцыі
Катэгорыя:Савецкія і расійскія радыёлакацыйныя станцыі
Палса

**Па́лса** () — рака ў Латвіі. Упадае ў Візлу, хоць раней з’яўлялася прытокам Гаўі. Выток ракі (у верхнім цячэнні — Удрупэ, латыш. Ūdrupe) знаходзіцца ў Дзяржынскай воласці, на паўднёвы захад ад гары Слап’юма-калнс. У верхнім цячэнні працякае па лясістай і ўзгорыстай мясцовасці ў паўночнай частцы Відзэмскага ўзвышша.

Найбуйнейшыя прытокі: Клявайса, ручай Кенгу, Акменюпітэ (левыя), Навупітэ (правы).

Найбуйнейшыя населеныя пункты на берагах: Палсманэ, Варыні.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Рэкі Латвіі
Варкава

**Варкава**:

## Беларусь 
* Варкава (Горацкі раён)

## Латвія 
* Варкава (Латвія)
Палсманэ

**Палсманэ** () — населены пункт у Смілтэнскім краі Латвіі. Адміністрацыйны цэнтр Палсманскай воласці. Знаходзіцца на рацэ Палса побач з аўтадарогай A2 (E 77). За 58 км ад горада Валка.
## Насельніцтва 
## Інфраструктура 
Валасная адміністрацыя, пачатковая школа, дзіцячы сад, спецыялізаваная школа-інтэрнат, дом культуры, бібліятэка, паштовае аддзяленне.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Латвіі
Варкава (Латвія)

**Ва́ркава** () — населены пункт у Прэйльскім краі Латвіі. Адміністрацыйны цэнтр Варкаўскай воласці. За 13 км ад горада Прэйлі.

## Насельніцтва 
## Інфраструктура 
Валасная адміністрацыя, пачатковая школа, народны дом, бібліятэка, паштовае аддзяленне, краязнаўчы музей.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Латвіі
Вармэ

**Вармэ** () — населены пункт у Кулдыгскім краі Латвіі. Адміністрацыйны цэнтр Вармскай воласці. За 25 км ад горада Кулдыгі.

## Насельніцтва 
## Інфраструктура 
Валасная адміністрацыя, пачатковая школа, дзіцячы садок, бібліятэка, маладзёжны цэнтр, спартыўная зала, паштовае аддзяленне, аптэка, маёнтак і школьны музей.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Латвіі
Вэнтава

**Вэнтава** () — населены пункт у Вэнтспілскім краі Латвіі. Адміністрацыйны цэнтр Варвскай воласці. Знаходзіцца на левым беразе ракі Вэнта каля рэгіянальнай аўтадарогі P108 (Вэнтспілс — Кулдыга — Салдус).

## Насельніцтва 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Латвіі
Вэргалэ

**Вэргалэ** () — населены пункт у Паўднёвакурзэмскім краі Латвіі, адміністрацыйны цэнтр Вергальскай воласці. Знаходзіцца ля рэгіянальнай аўтадарогі P111. За 32 км ад горада Ліепая.

## Насельніцтва 
## Інфраструктура 
Валасная адміністрацыя, пачатковая школа, дом культуры, музей, бібліятэка, лютэранская царква.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Латвіі
Іосіф (цар хазарскі)

**Іосіф** (), таксама **Ёсеф** або **Іосіф бен Аарон** (перыяд кіравання 930-я-960-я) — апошні цар Хазарскага каганата з дынастыі Буланідаў.

Царстванне Іосіфа, апошняга цара Хазарыі, праходзіла ў умовах заняпаду хазарскай магутнасці. Ён кіраваў прыблізна з 932 па 961 год і быў іўдзеем. Атрымаў трон ад бацькі Аарона і быў жанаты на аланскай прынцэсе для ўмацавання саюза.

Іосіф спрыяў перасяленню візантыйскіх яўрэяў і распачаў пераслед хрысціян у сваіх валадарствах. Каля 939 года Хазарыя была атакованая рускім князем Хельгу, але хазары здолелі адбіць напад пад камандаваннем Песаха.

Фармальна Іосіф быў другой асобай у дзяржаве, кіруючы ад імя кагана. Яго тытул «цар Тогармы» сведчыць пра прэтэнзіі на ўладу над туркскімі народамі.

Паміж 954 і 961 гадамі ён атрымаў ліст ад Хасдая ібн Шапрута з просьбай распавядаць пра Хазарыю. Іосіф адказаў на гэты ліст, што было знаходкай для гісторыкаў.

## Літаратура 
* *Голб Н., Прицак О.* Хазарско-еврейские документы X в. — М.—Иер., 2000. — 
* *Коковцов П. К.* Еврейско-хазарская переписка в X веке. — Л.: Изд-во АН СССР, 1932.
* *Щавелев А. С.* Датировка дипломатических писем Хасдая ибн Шапрута // Вестник ВолГУ. Серия 4, История. Регионоведение. Международные отношения. 2018. Т. 23. № 5.

Катэгорыя:Памерлі ў X стагоддзі
Катэгорыя:Асобы, чыя дата смерці не вызначана
Катэгорыя:Хазары
Катэгорыя:Хазарскі каганат
Вэстыена

**Вэстыена** () — населены пункт у Мадонскім краі Латвіі. Адміністрацыйны цэнтр Весціенскай воласці. Знаходзіцца на рэгіянальнай аўтадарогі P81 (Бэрзаўнэ — Вэстыена — Эрглі). За 25 км ад горада Мадана.

## Насельніцтва 
## Інфраструктура 
Валасная адміністрацыя, пачатковая школа, дзіцячы садок, грамадскі цэнтр, бібліятэка, эстрада пад адкрытым небам, паштовае аддзяленне, фельчарскі пункт, лютэранская царква, заправачная станцыя.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Латвіі
Бэрзаўнэ

**Бэрзаўнэ** () — населены пункт у Маданскім краі Латвіі. Уваходзіць у склад Бэрзаўнскай воласці. Знаходзіцца на рацэ Бэрзаўнэ (прыток Ароны) ля скрыжавання рэгіянальных аўтадарог P37 і P81. На ўсходзе мяжуе з валасным цэнтрам — сялом Саўлескалнс.

За 13 км ад горада Мадана.

## Насельніцтва 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Латвіі
Вэцатэ

**Вэцатэ** () — населены пункт у Буртніекскім краі Латвіі. Адміністрацыйны цэнтр Вэцацкай воласці. Знаходзіцца на аўтадарозе P16 (Валміера — Мацішы — Мазсалаца). За 37 км ад горада Валміера. Побач працякае рака Салаца і знаходзіцца возера Буртніекс.

## Насельніцтва 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Латвіі
Вэцпілс

**Вэцпілс** () — населены пункт у Паўднёвакурзэмскім краі Латвіі, адміністрацыйны цэнтр Вэцпілскай воласці. Знаходзіцца на рацэ Вэцпілс. За 37 км горада Ліепая.

## Насельніцтва 
## Інфраструктура 
Валасная адміністрацыя, пошта, дом культуры, бібліятэка.

## Памятныя мясціны 
Вэцпілская каталіцкая царква (XVII стагоддзе) — помнік архітэктуры.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Латвіі
Вэцсаўлэ

**Вэцсаўлэ** () — населены пункт у Баўскім краі Латвіі. Адміністрацыйны цэнтр Вэцсаўльскай воласці. Знаходзіцца на рэгіянальнай аўтадарозе P87 (Баўска - Айзкраўклэ). За 11 км ад горада Баўска.

## Насельніцтва 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Латвіі
Фроўард

**Фроўард** () — мыс на беразе Магеланава праліва, на паўвостраве Брансуік, прыкладна за 100 км на поўдзень ад Пунта-Арэнаса, самы паўднёвы кантынентальны пункт Паўднёвай Амерыкі. Размешчаны на тэрыторыі рэспублікі Чылі.

У перакладзе з англійскай *Froward* азначае «свабодны, які паступае насуперак, неспрыяльны». Такую назву ён атрымаў у студзені 1587 года ад англійскага пірата Т. Кэвендыша з-за складаных умоў праходжання міма яго і неспрыяльнага клімату.

На мысе стаіць вялікі металічны крыж *Cruz de los Mares*, пабудаваны ў гонар візіту папы рымскага Яна Паўла ІІ у Чылі ў 1987 годзе.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Мысы Ціхага акіяна
Кабу-Бранку

**Кабу-Бранку** ( —  «белы мыс») — мыс у Бразіліі, за 8 км на паўночны ўсход ад горада Жуан-Песоа. Быў адкрыты іспанскім мараплаўцам Дыега Лепэ ў 1500 годзе і названы ў гонар Святога Аўгусціна — Сан-Агусцін. На скалах мыса размешчаны маяк, на якім ёсць знак самага ўсходняга пункта Паўднёвай Амерыкі.
Катэгорыя:Мысы Атлантычнага акіяна
Аляксандр Яўгенавіч Гучок

**Аляксандр Яўгенавіч Гучок** () — беларускі юрыст-крыміналіст. Доктар юрыдычных навук (2015), дацэнт (2004).

## Біяграфія 
З 1983 па 1988 год вучыўся ў Беларускім політэхнічным інстытуце на энергетычным факультэце. Пасля заканчэння ВНУ працаваў па спецыяльнасці. У 1997 годзе скончыў юрыдычны факультэт Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта па спецыяльнасці «Правазнаўства».

З 1995 па 2004 год працаваў у БДУ загадчыкам лабараторыі крыміналістыкі, выкладчыкам, старшым выкладчыкам, дацэнтам кафедры крыміналістыкі. З 2004 па 2016 год праходзіў службу ў органах пракуратуры на пасадах пракурора аддзела пракуратуры Рэспублікі Беларусь і з 2007 года намесніка дырэктара дзяржаўнай установы «Навукова-практычны цэнтр праблем умацавання законнасці і правапарадку Генеральнай пракуратуры Рэспублікі Беларусь».

25 кастрычніка 2016 года прызначаны на пасаду намесніка старшыні Вышэйшай атэстацыйнай камісіі Рэспублікі Беларусь.

З 26 чэрвеня 2018 года — Старшыня Вышэйшай атэстацыйнай камісіі Рэспублікі Беларусь.

## Навуковая дзейнасць 
Аўтар звыш 130 навуковых прац, трох манаграфій, сямі навучальных, метадычных і даведачных дапаможнікаў (у суаўтарстве), дванаццаці патэнтаў на вынаходствы і карысныя мадэлі тэхніка-крыміналістычных сродкаў. Галіна навуковых інтарэсаў — тэорыя крыміналістыкі і крыміналістычная тэхніка.

## Спасылкі 
* Руководство ВАК 
* Гучок, Аляксандр Яўгеньевіч
Мацішы

**Мацішы** () — населены пункт у Валміерскім краі Латвіі. Адміністрацыйны цэнтр Маціскай воласці. Знаходзіцца ля скрыжавання рэгіянальных аўтадарог P15 (Айнажы — Мацішы) і P16 (Валміера — Мацішы — Мазсалаца). За 25 км ад горада Валміера.
## Насельніцтва 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Латвіі
Пчолка (Уздзенскі раён)

**Пчо́лка** () — былая вёска на тэрыторыі цяперашняга Уздзенскага раёна Мінскай вобласці.

## Гісторыя 
Да 1816 года ў складзе дамена Шацк, уласнасць Юзафа Габрыэля Аскеркі, у Ігуменскім павеце Мінскай губерні. У 1816 года ў выніку эксдывізіі Пчолка перайшла ўва ўласнасць Сабецкіх . Пазней набыта Пуцятамі, адносілася да дамена Габрыелеўка (Моньцы). У другой палове XIX стагоддзя ў фальварку было 7,5 валокі зямлі. Пасля 1861 года ў Шацкай воласці Ігуменскага павета.

Паводле перапісу 1917 года засценак.

З канца лютага 1918 года тэрыторыя акупаваная войскамі Германскай імперыі. 25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай абвешчана часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. У снежні 1918 года занята Чырвонай Арміяй, з 1 студзеня 1919 года ў адпаведнасці з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Савецкай Беларусі, з 27 лютага 1919 года — у ЛітБел ССР. У час польска-савецкай вайны ў жніўні 1919 — ліпені 1920 гадоў пад акупацыяй Польшчы (Мінская акруга ГУУЗ).

З 31 ліпеня 1920 года ў Беларускай ССР. Маёмасць нацыяналізавана, створаны пасёлак. У часе прымусовай калектывізацыі ў 1930 годзе быў арыштаваны і прыгавораны да ссылкі прынамсі адзін з жыхароў пасёлка, Іпаліт Сцяпанавіч Гапановіч. Таксама вядома пра асуджанага да ссылкі ў 1931 годзе ўраджэнца вёскі Жыгалку Пятра Васілевіча, які ў 1937 годзе быў асуджаны да расстрэлу. У 1939 годзе было 6 двароў.

У Другую сусветную вайну з канца чэрвеня 1941 года да пачатку ліпеня 1944 года пад акупацыяй Германіі.

У наш час не існуе.

## Насельніцтва 
* 1908 год — 9 двароў, 69 жыхароў
* 1917 год — 9 двароў, 64 жыхары, усе беларусы

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* 
*
Сезон 2008/2009 РДВАР

У сезоне 2008/2009 баскетбольны клуб РДВАР з Мінска прымаў удзел:
* Чэмпіянат Беларусі 2008/2009 (Першая ліга,  **2 месца**).
* Кубак Беларусі 2008 (**групавы этап**).

Каманда з’яўлялася базавай да юніёрскай зборнай Беларусі (U-18) і была сфарміравана з выхаванцаў РДВАР 1991—1992 гадоў нараджэння.

## Склад каманды 
*  Віктар Аўсепян
*  Сяргей Ганчаронак
*  Аляксандр Грумянцаў
*  Максім Дабравольскі
*  Валянцін Ігнатчык
*  Аляксей Качан
*  Уладзімір Крысевіч
*  Яраслаў Курапаў
*  Віталь Лютыч
*  Андрэй Навойчык
*  Мікалай Салаўёў
*  Андрэй Цывінскі

## Трэнеры каманды 
*  Аляксандр Барысаў (галоўны трэнер)
*  Валерый Ваўлеў

## Спасылкі 
* ЮБИЛЕЙ. АЗБУКА ЖИЗНИ АЛЕКСАНДРА БОРИСОВА
* Чернополосый чемпионат
* Belarusian Men National Team U18/19 2009

## Гл. таксама 
* Сезон 2007/2008 РДВАР
* Сезон 2009/2010 Віталюр-РДВАР

2008/2009
РДВАР
Катэгорыя:2008 год у Мінску
Катэгорыя:2009 год у Мінску
Сезон 2008/2009 «Сожа» Гомель

У сезоне 2008/2009 баскетбольны клуб «Сож» з горада Гомель прымаў удзел:
* Чэмпіянат Беларусі 2008/2009 (**7 месца**),
* Кубак Беларусі 2008 (**групавы этап**).

## Склад каманды 
*  Уладзімір Бяляўскі
*  Ігар Драбышэўскі
*  Сяргей Клюшнеў
*  Арцём Маляўка
*  Сяргей Мацвееў
*  Дзяніс Новік
*  Аляксандр Падзерачоў
*  Уладзіслаў Панамарэнка
*  Уладзіслаў Паўлючкоў
*  Валерый Сажыенка
*  Кірыл Сітнік
*  Яўген Скрыпкару
*  Дзмітрый Федароўскі
*  Дзяніс Хорашаў
*  Ігар Целяпнёў
*  Дзяніс Ярэц

## Трэнеры каманды 
*  Андрэй Чванькоў (галоўны трэнер)
*  Аляксандр Падзерачоў (гуляючы трэнер)

## Гл. таксама 
* Сезон 2007/2008 «Сожа» Гомель
* Сезон 2009/2010 «Сожа» Гомель

## Спасылкі 
* Профіль на сайце eurobasket.com
* Чернополосый чемпионат

2008/2009
Сож
Катэгорыя:2008 год у Гомелі
Катэгорыя:2009 год у Гомелі
Сезон 2009/2010 «Сожа» Гомель

У сезоне 2009/2010 баскетбольны клуб «Сож» з горада Гомель прымаў удзел:
* Чэмпіянат Беларусі 2009/2010 (**5 месца**),
* Кубак Беларусі 2009 (**4 месца**).

## Склад каманды 
*  Уладзімір Бяляўскі
*  Юрый Закрэўскі
*  Ігар Канюшэнка
*  Сяргей Клюшнеў
*  Вячаслаў Корж
*  Арцём Лапыгін
*  Сяргей Мацвееў
*  Ігар Мешчаракоў
*  Сяргей Мякінін
*  Аляксандр Падзерачоў
*  Кірыл Сітнік
*  Яўген Скрыпкару
*  Ігар Целяпнёў
*  Дзяніс Ярэц

## Трэнеры каманды 
*  Віктар Белаш (галоўны трэнер, да студзеня 2010 года)
*  Андрэй Чванькоў (галоўны трэнер, са студзеня 2010 года)

## Гл. таксама 
* Сезон 2008/2009 «Сожа» Гомель
* Сезон 2010/2011 «Сожа» Гомель

## Спасылкі 
* Профіль на сайце eurobasket.com

2009/2010
Сож
Катэгорыя:2009 год у Гомелі
Катэгорыя:2010 год у Гомелі
Сезон 2010/2011 «Сожа» Гомель

У сезоне 2010/2011 баскетбольны клуб «Сож» з горада Гомель прымаў удзел:
* Чэмпіянат Беларусі 2010/2011 (**5 месца**),
* Кубак Беларусі 2010 (**групавы этап**).

## Склад каманды 
*  Павел Блізнец
*  Ігар Драбышэўскі
*  Ігар Канюшэнка
*  Павел Карасевіч (прыйшоў у каманду падчас сезону)
*  Вячаслаў Корж
*  Артур Махундзі (пакінуў каманду падчас сезону)
*  Аляксей Павалоцкі (пакінуў каманду падчас сезону)
*  Аляксандр Падзерачоў
*  Вадзім Рэка
*  Кірыл Сітнік
*  Яўген Скрыпкару
*  Дзмітрый Федароўскі
*  Арцём Хітаў (прыйшоў у каманду падчас сезону)
*  Ігар Целяпнёў
*  Дзяніс Ярэц

## Трэнеры каманды 
*  Андрэй Чванькоў (галоўны трэнер)
*  Аляксандр Падзерачоў (гуляючы трэнер)

## Гл. таксама 
* Сезон 2009/2010 «Сожа» Гомель
* Сезон 2011/2012 «ГАЦАР-Сож»

## Спасылкі 
* Профіль на сайце eurobasket.com

2010/2011
Сож
Катэгорыя:2010 год у Гомелі
Катэгорыя:2011 год у Гомелі
Сезон 2011/2012 «ГАЦАР-Сож»

У сезоне 2011/2012 баскетбольны клуб ГАЦАР-Сож з горада Гомель прымаў удзел:
* Чэмпіянат Беларусі 2011/2012 (**7 месца**).

## Склад каманды 
*  Данііл Адаськоў
*  Павел Блізнец
*  Сяргей Бондар (прыйшоў у каманду падчас сезону)
*  Уладзіслаў Бурнос
*  Ігар Драбышэўскі
*  Дзяніс Кусянкоў
*  Ягор Патупчык
*  Руслан Рагавец
*  Яўген Рыбкін
*  Віктар Салянікаў
*  Мікалай Самусенка
*  Арцём Станкевіч
*  Дзмітрый Федароўскі
*  Раман Чарнабаеў
*  Ілля Шчэрба
*  Андрэй Шэмет
*  Андрэй Шэсцілоўскі

## Трэнеры каманды 
*  Андрэй Чванькоў (галоўны трэнер)
*  Аляксандр Падзерачоў

## Гл. таксама 
* Сезон 2010/2011 «Сожа» Гомель
* Сезон 2012/2013 «Сожа» Гомель

## Спасылкі 
* Профіль на сайце eurobasket.com
* ДАВАЙ ЛАДОНЬ — ДЕРЖИ ЭТУ СТРАННУЮ-СТРАННУЮ ЖИЗНЬ

2011/2012
ГАЦАР-Сож
Катэгорыя:2011 год у Гомелі
Катэгорыя:2012 год у Гомелі
Картахена (Калумбія)

**Картахена-дэ-Індыяс** (), **Картахена** — пяты па велічыні горад Калумбіі, адміністрацыйны цэнтр дэпартамента Балівар, буйны порт на беразе Карыбскага мора. Міжнародным аэрапортам імя Рафаэля Нуньеса. Тэхналагічны ўніверсітэт імя Балівара.
## Насельніцтва 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Гарады Калумбіі
Diplostomum commutatum

**Diplostomum commutatum** — від плоскіх чарвей сямейства .

## Апісанне 
Прадстаўнікі віду з’яўляецца гермафрадытамі і могуць вырабляць як мужчынскія, так і жаночыя палавыя клеткі. Від жыве ў вельмі вільготных умовах.

Сярод прамежкавых гаспадароў адзначаны .

## Крыніцы 
Катэгорыя:Дыпластаматыды
Сезон 2014/2015 «ГАЦАР-Сож»

У сезоне 2014/2015 баскетбольны клуб ГАЦАР-Сож з горада Гомель прымаў удзел:
* Чэмпіянат Беларусі 2014/2015 (**7 месца**).

## Склад каманды 
*  Данііл Адаськоў (прыйшоў у каманду падчас сезону)
*  Павел Блізнец (пакінуў каманду падчас сезону)
*  Цімафей Вяроўкін
*  Ягор Дудаў
*  Іван Каляеў
*  Ігар Канюшэнка
*  Аляксей Карпека
*  Яўген Рыбкін
*  Вячаслаў Скідан (прыйшоў у каманду падчас сезону)
*  Арцём Станкевіч
*  Віктар Філіпенка (прыйшоў у каманду падчас сезону)
*  Аляксандр Харытонаў
*  Сяргей Чарыкаў (пакінуў каманду падчас сезону)
*  Ілля Шчэрба
*  Дзяніс Ярэц

## Трэнеры каманды 
*  Аляксандр Падзерачоў (галоўны трэнер)
*  Андрэй Чванькоў

## Гл. таксама 
* Сезон 2013/2014 «Сож-ГДУ»
* Сезон 2015/2016 «ГАЦАР-Зборная Гомельскай вобласці»

## Спасылкі 
* Профіль на сайце eurobasket.com

2014/2015
ГАЦАР-Сож
Катэгорыя:2014 год у Гомелі
Катэгорыя:2015 год у Гомелі
Пратэсты ў Грузіі (2024)

**Пратэсты ў Грузіі пасля парламенцкіх выбараў** пачаліся вечарам 28 кастрычніка 2024 года з прычыны магчымай фальсіфікацый парламенцкіх выбараў, перамогу на якіх атрымала Грузінская мара — Дэмакратычная Грузія. Вынікі выбараў не прызнала апазыцыя і асабіста прэзідэнт Грузіі Саламэ Зурабішвілі.

28 лістапада прэм’ер-міністр Грузіі Іраклій Кабахідзэ заявіў аб спыненні правядзення перамоваў уступлення ў Еўрасаюз да 2028 года, з прычыны чаго 28—29 лістапада ў Тбілісі зноў успыхнулі мітынгі. Пратэстоўцаў падтрымала дзеючы прэзідэнт Грузіі і некаторыя чыноўнікі.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Лістапад 2024 года
Катэгорыя:Снежань 2023 года
Катэгорыя:Пратэсты 2024 года
Катэгорыя:Канфлікты 2024 года
Пелотас

**Пелотас** () — горад і муніцыпалітэт у Бразіліі, уваходзіць у штат Рыу-Гранды-ду-Сул, за 271 км ад сталіцы штата — горада Порту-Алегры. Складовая частка мезарэгіёна Паўднёвы ўсход штата Рыу-Грандзі-ду-Сул. Уваходзіць у эканоміка-статыстычны мікрарэгіён Пелотас. Плошча — 1608,768 км². Шчыльнасць насельніцтва — 203,89 чал./км².

## Насельніцтва 
## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Сілас Араужу да Сілва — бразільскі футбаліст
## Крыніцы 
Катэгорыя:Гарады Бразіліі
Diplostomum

**Diplostomum** — род смактуноў сямейства , якія паразітуюць у тонкім кішачніку рыбаедных птушак.

## Жыццёвы цыкл 
Як і ўсе , прадстаўнікі маюць цыкл развіцця з удзелам трох гаспадароў. Першым прамежкавым гаспадаром з’яўляюцца слімакі. Метацэркарыі, заразныя для канчатковага гаспадара, развіваюцца ў другім прамежкавым гаспадары, . Тут яны паражаюць вочы, асабліва крышталік і шклопадобнае цела. Вось чаму гэтыя лічынкавыя стадыі вывучаны лепш, чым дарослыя; першае апісанне  таксама заснавана на метацэркарыях. Яны маюць форму ліста, авальную форму і даўжынёй да 0,5 мм. Брушная прысоска размешчана ў другой траціне цела. Яны надзвычай рухомыя і могуць заставацца заразнымі ў прамежкавым гаспадары рыбы на працягу некалькіх гадоў. Метацэркарыі таксама могуць міграваць у іншыя органы і тканкі рыбы і наносіць там пашкоджанні.

## Віды 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Крыніцы 
Катэгорыя:Паразіты рыб
Катэгорыя:Паразіты птушак
Катэгорыя:Дыпластаматыды
Diplostomum mergi

**Diplostomum mergi** — від плоскіх чарвей сямейства .

## Апісанне 
Сярод прамежкавых гаспадароў адзначаны .

Сярод метацэркарных гаспадароў адзначаны  і .

## Крыніцы 
Катэгорыя:Дыпластаматыды
Раднашыры

**Раднашыры** — мангольская хатун у перыяд праўлення Аюрбарыбады, які кіраваў у 1311—1320 гадах.

## Біяграфія 
Дакладная дата і месца нараджэння невядомыя.

У 1311 годзе імператар Хайсан памёр, і Аюрбарыбада стаў яго наступнікам.

Стала вялікай ханшай у 1311 годзе, заставалася ёй да 1320 года — года смерці свайго мужа. Па становішчы яна была вышэй за ўсіх іншых ханш, але па ўплывовасці саступала Таджы.

Памерла ў 1322 годзе.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 114-ы худас. Хатад татварын намтар.

Катэгорыя:Постаці Мангольскай імперыі
Катэгорыя:Дынастыя Юань
Станіслаў Васілевіч Брыль

**Станіслаў Васілевіч Брыль** — беларускі савецкі дзяржаўны дзеяч, міністр прамысловага будаўніцтва БССР (1985—1990), намесніка Старшыні Савета Міністраў Беларускай ССР (з 1990 года).

## Біяграфія 
Скончыў будаўнічны факультэт Беларускага політэхнічнага інстытута па спецыяльнасці «Прамысловае і грамадзянскае будаўніцтва» у 1962 годзе. Быў размеркаваны ў Будтрэст №8 горада Брэста, дзе прайшоў шлях ад майстра да начальніка будаўнічага ўпраўлення. Пазней працаваў кіраўніком трэста № 2 у годзе Пінску, намеснікам старшыні Брэсцкага аблвыканкама. У 1984—1986 гадах узначальваў «Мінскбуд». З 1983 года намеснік, а з 1985 па 1990 гады Міністр будаўніцтва Беларускай ССР. 16 ліпеня 1990 года быў зацверджаны на пасадзе намесніка Старшыні Савета Міністраў Беларускай ССР.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Міністры будаўніцтва БССР