open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Вірусная пнеўманія

**Вірусная пнеўманія** — гэта пнеўманія, пры якой чыннікам парушэння газаабмену на ўзроўні лёгачных альвеол з’яўляецца запаленчы працэс, які выклікаецца вірусам або які з’яўляецца следствам імуннай рэакцыі арганізма на вірус. Часцей за ўсё выклікаецца вірусамі грыпу, рэспіраторна-сінцыціяльным вірусам і чалавечым метапнеўмавірусам. Да вірусных пнеўманій найбольш схільныя малыя дзеці і людзі сталага ўзросту.

У большасці выпадкаў вірусная пнеўманія праходзіць у лёгкай форме, а паляпшэнне наступае праз 1-3 тыдні без якога-небудзь лячэння. Аднак бываюць цяжкія выпадкі, якія патрабуюць шпіталізацыі, да якіх схільныя людзі з аслабленай імуннай сістэмай, уключаючы неданошаных нованароджаных, дзяцей з парушэннямі лёгкіх ці сэрца і людзей з імунадэфіцытамі.

## Сімптаматыка 
Сімптомы віруснай і бактэрыяльнай пнеўманіі падобныя, аднак сімптомы віруснай пнеўманіі могуць быць больш разнастайнымі. Свісцячае дыханне часцей назіраецца пры вірусных інфекцыях. Раннія сімптомы віруснай пнеўманіі могуць ўключаць у сябе:
* галаўны боль,
* нарастанне дыхавіцы,
* боль у цягліцах,
* слабасць,
* абвастрэнне кашлю.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Захворванні лёгкіх
Людміла Эдуардаўна Макарына-Кібак

**Людміла Эдуардаўна Макарына-Кібак** (нар. , Хойнікі, Гомельская вобласць) — беларускі ўрач-отарыналарынголаг, дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь VI і VII скліканняў.

## Біяграфія 
Нарадзілася 20 красавіка 1967 года ў г. Хойнікі.

Скончыла Гродзенскі дзяржаўны медыцынскі інстытут па спецыяльнасці «Лячэбная справа», Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь па спецыяльнасці «Дзяржаўнае кіраванне сацыяльнай сферай».

Працавала ўрачом-отарыналарынголагам, загадчыкам отарыналарынгалагічнага аддзялення Брэсцкай абласной бальніцы; галоўным урачом Рэспубліканскай бальніцы паталогіі слыху, голасу і маўлення; дырэктарам Рэспубліканскага навукова-практычнага цэнтра отарыналарынгалогіі.

З’яўлялася дэпутатам Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь шостага склікання, была старшынёй Пастаяннай камісіі па ахове здароўя, фізічнай культуры, сямейнай і маладзёжнай палітыцы, уваходзіла ў склад рабочых груп Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь па супрацоўніцтве з парламентамі Каралеўства Бельгія і Рэспублікі Узбекістан.

У Палаце прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь сёмага склікання з’яўлялася старшынёй Пастаяннай камісіі па ахове здароўя, фізічнай культуры, сямейнай і маладзёжнай палітыцы. Мае памочніцу — Юлію Арцюх.

Доктар медыцынскіх навук, прафесар. Аўтар 143 навуковых публікацый. Галоўны рэдактар навуковага часопіса «Отарыналарынгалогія. Усходняя Еўропа».

1 красавіка 2024 года прызначана дырэктарам Інстытута генетыкі і цыталогіі НАН Беларусі.

## Асабістае жыццё 
Замужам, мае сына і дачку.

## Узнагароды 
* падзячнае пісьмо Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь
* медаль «За працоўныя заслугі»,
* ганаровая грамата Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь,
* нагрудны знак Міністэрства аховы здароўя «Выдатнік аховы здароўя Рэспублікі Беларусь»,
* званне «Жанчына года — 2013» у намінацыі «За прафесіяналізм і актыўную грамадскую дзейнасць».

Катэгорыя:Дактары медыцынскіх навук
Катэгорыя:Отарыналарынголагі Беларусі
Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 6-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 7-га склікання
Катэгорыя:Узнагароджаныя Ганаровай граматай Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Дэпутаты Мінскага гарадскога Савета дэпутатаў 27-га склікання
Брацкая магіла (Комсенічы)

**Брацкая магіла савецкіх воінаў і партызан** — вайсковае пахаванне ў аграгарадку Комсенічы Круглянскага раёна Магілёўскай вобласці. Знаходзіцца у цэнтры аграгарадка, каля клуба.

## Апісанне 
На могілках пахаваны 24 воіны і партызаны, якія загінулі летам 1944 года ў баях пры вызваленні Круглянскага раена ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў. Сярод пахаваных — Герой Савецкага Саюза Рыгор Іванавіч Шыбанаў, воіны 873-га знішчальнага процітанкавага палка, 187, 329, 757-га стралковых палкоў, 391-га асобнага санітарнага батальёна.

У 1967 годзе на магіле устаноўлены помнік: скульптура воіна са сцягам.

## Літаратура 
* Круглянскі раён // Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі : Магілёўская вобласць. — Мн. : БСЭ, 1986 . — С. 262—270.

Катэгорыя:Брацкія магілы Беларусі
Катэгорыя:Культавыя збудаванні Круглянскага раёна
Катэгорыя:Гісторыка-культурныя каштоўнасці Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:1944 год у Беларусі
Катэгорыя:З’явіліся ў 1944 годзе
Катэгорыя:Комсенічы
Шыбанаў

**Шыбанаў** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Віктар Іванавіч Шыбанаў (1922—2014) — Герой Савецкага Саюза
* Рыгор Іванавіч Шыбанаў (1917—1944) — Герой Савецкага Саюза
Шомін

**Шомін** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Аляксандр Канстанцінавіч Шомін (1906—1944) — Герой Савецкага Саюза
* Валерый Кімавіч Шомін (нар. 1971) — расійскі стралок.
Апочна

**Апочна** () — горад у Польшчы, размешчаны за 80 на паўднёвы ўсход ад Лодзі і за 120 км на паўднёвы захад ад Варшавы. Адміністрацыйны цэнтр Апачынскага павета Лодзьскага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Апочна. Чыгуначная станцыя. Займае плошчу 24,75 км². Насельніцтва 21,8 тыс. чалавек.
Спіс памерлых у 2016 годзе

У гэтым спісе прадстаўлены пералік персон, памерлых у 2016 годзе.
.]]

## Студзень 
* 10 студзеня: Дэвід Боўі (69) — брытанскі рок-спявак, аўтар песень.

## Люты 
* 16 лютага: Бутрас Бутрас-Галі (93) — егіпецкі дыпламат, 6-ы Генеральны сакратар ААН (з 1992 па 1996 год).

## Сакавік 
* 29 сакавіка: Ніл Гілевіч (84) — беларускі паэт і грамадскі дзеяч, народны паэт Беларусі (1991).

## Красавік 
* 9 красавіка: Зміцер Саўка (50) — беларускі мовазнаўца.

## Май 
* 20 мая: Валянцін Васільевіч Герасімаў (77) — беларускі дзяржаўны дзеяч, Міністр паліва і энэргетыкі Рэспублікі Беларусь (1992—1997).

## Чэрвень 
* 3 чэрвеня: Махамед Алі (74) — амерыканскі баксёр, чэмпіён Алімпійскіх гульняў (1960) ў паўцяжкай вазе, адзін з самых вядомых баксёраў у гісторыі сусветнага боксу.

## Ліпень 
* 7 ліпеня: Лаура Манчынэлі (82) — італьянская пісьменніца.
* 19 ліпеня: Гары Маршал (81) — амерыканскі кінарэжысёр
* 20 ліпеня: Павел Рыгоравіч Шарамет (44) — беларускі і расійскі журналіст.

## Жнівень 
* 22 жніўня: Аляксандр Сяргеевіч Бяспалы (67) — беларускі акцёр тэатру і кіно, заслужаны артыст Беларусі.

## Верасень 
* 11 верасня: Юрый Віктаравіч Хадыка (78) — беларускі фізік і грамадска-культурны дзеяч.

## Кастрычнік 
* 13 кастрычніка: Пхуміпон Адульядэт (88) — Кароль Тайланда (1946—2016).
* 14 кастрычніка: Клім Іванавіч Чурумаў (79) — савецкі і ўкраінскі астраном і дзіцячы пісьменнік, адзін з першаадкрывальнікаў камет Чурумава-Герасіменка (1969) і Чурумава-Саладоўнікава.
* 23 кастрычніка: Людміла Пятроўна Шахоцька (76) — беларускі дэмограф, сацыёлаг і эканаміст.

## Лістапад 
* 24 лістапада: Антоніа Пеліча (95) — італьянскі ваенны дзеяч, гісторык і пісьменнік.
* 25 лістапада: Фідэль Кастра (90) — кубінскі палітычны дзеяч

## Снежань 
* 17 снежня: Леанід Уладзіміравіч Маракоў (58) — беларускі пісьменнік, журналіст, гісторык, энцыклапедыст.

## Крыніцы 

2016
Данюшаўскі сельсавет

**Даню́шаўскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Смаргонскага раёна Гродзенскай вобласці. Цэнтр — вёска Данюшава.

Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Смаргонскага раёна Вілейскай вобласці БССР. З 20 верасня 1944 года ў складзе Маладзечанскай вобласці. 31 сакавіка 1958 года ў склад сельсавета з Міцкевіцкага сельсавета перададзена вёска Укропенка. З 20 студзеня 1960 года ў складзе Гродзенскай вобласці. 2 снежня 1961 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Жодзішкаўскага сельсавета.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Смаргонскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1940 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1961 годзе
Аляксандр Канстанцінавіч Шомін

**Аляксандр Канстанцінавіч Шомін** (нар. , в. Малая Анікіна, Ірбіцкі раён, Свярдлоўская вобласць — , Кіраўскі раён) — Герой Савецкага Саюза (1945).

## Біяграфія 
Са жніўня 1941 года на Заходнім, Цэнтральным, 2-м Беларускім франтах. Памочнік камандзіра стралковага ўзвода сяржант А. К. Шомін вызначыўся пры вызваленні Кіраўскага раёна. 26 чэрвеня 1944 года ўдзельнічаў у баі за в. Старое Заліцвінне, дзе ён памёр. Шомін быў пахаваны разам з загінулымі таварышамі.

Званне Героя Савецкага Саюза прысвоена 24 сакавіка 1945 года.

## Памяць 
Яго імем названа адна з вуліц у г. Кіраўску, на яго радзіме ў г. Ірбіце ўстаноўлены бюст. У 1958 годзе яго астанкі былі перанесены і перазахаваны на брацкай магіле ў в. Хвайніца.

## Літаратура 
* Памяць: Гісторыка-дакум. хроніка Кіраўскага раёна. Мн.: Выш. шк., 1997. С. 239.
* Герои Советского Союза: Краткий биографический словарь / Пред. ред. коллегии И. Н. Шкадов. — М.: Воениздат, 1988. — Т. 2 /Любов — Ящук/. — 863 с. — 100 000 экз. — ISBN 5-203-00536-2.

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Свярдлоўскай вобласці
Катэгорыя:Загінулі ў баях Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Воіны, якія закрылі целам амбразуру
Карла Бручыч

**Карла Бручыч** (; нар. 17 красавіка 1992, Заграб, Харватыя) — харвацкі футбаліст, абаронца румынскага клуба ЧФР з Клуж-Напокі.

## Кар’ера 
З’яўляецца выхаванцам футбольнай акадэміі заграбскага «Дынама», хоць за асноўны склад бела-сініх Карла Бручыч не згуляў ніводнага матча, фармальна стаў чэмпіёнам Харватыі ў складзе гэтага клуба ў 2011 годзе. У 2012 годзе на правах арэнды перайшоў у сталічную «Лакаматыву», дзе выступаў да лета 2016 года. У складзе гэтага клуба Карла прыняў удзел у 131 матчы і зарабіў 24 выніковыя балы (7+17). Улетку 2016 га года футбаліст перабраўся ў ізраільскі «Ашдод», у складзе якога згуляў у 80 матчах і зарабіў 5 выніковых балаў (1+4). Узімку 2019 года перабраўся ў Японію, у «Саган Тосу», аднак ужо летам пакінуў каманду. За японцаў Бручыч згуляў у 9 гульнях. У верасні абаронца падпісаў кантракт з літоўскай «Судувай», дзе таксама згуляў у 9 матчах і зарабіў 7 балаў (2+5).

У студзені 2020 Карла Бручыч падпісаў кантракт з мінскім «Дынама». У верасні 2020 года разарваў кантракт з беларускім клубам.

У кастрычніку 2020 года стаў іграком грэчаскага клуба «Апалон Смірніс», дзе гуляў да канца сезона 2020/21. У ліпені 2021 года далучыўся да славенскага «Копера», разам з якім стаў сярэбраным прызёрам чэмпіянату і ўладальнікам Кубка Славеніі. У чэрвені 2022 года падпісаў кантракт з румынскім ЧФР.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісты Харватыі
Катэгорыя:Ігракі ФК ЧФР
Катэгорыя:Ігракі ФК Копер
Катэгорыя:Ігракі ФК Апалон Смірніс
Катэгорыя:Ігракі ФК Дынама Мінск
Катэгорыя:Ігракі ФК Судува Марыямпале
Катэгорыя:Ігракі ФК Саган Тосу
Катэгорыя:Ігракі ФК Ашдод
Катэгорыя:Ігракі ФК Лакаматыва Заграб
Катэгорыя:Ігракі ФК Сесветэ
Катэгорыя:Ігракі ФК Дынама Заграб
Чатыры чвэрці

**«Чатыры чвэрці»** — недзяржаўнае ўніверсальнае выдавецтва, якое ажыццяўляе выпуск літаратуры шырокага спектра розных напрамкаў і жанраў: мастацкая і дакументальная літаратура, унікальныя музычныя выданні, кнігі па гісторыі, мемуары, альбомы па мастацтве.

## Гісторыя 
Выдавецтва створана ў 1993 годзе. На беларускім кніжным рынку выдавецтва «Чатыры чвэрці» выдавецтва добра сабе зарэкамендавала, як папулярызатар нацыянальнай культуры, мастацтва, беларускай літаратуры, навукі і адукацыі, творчасці беларускіх пісьменнікаў. За гады дзейнасці ў выдавецтве выйшла каля 1000 найменняў кніг агульным тыражом каля 500 тысяч экзэмпляраў. Шмат з кніг выдавецтва сталі знакавымі ў нацыянальным кнігавыданні, унеслі ўклад у адраджэнне духоўнай беларускай культуры. Іх мастацка-графічная якасць неаднаразова ўганаравана вышэйшымі ўзнагародамі нацыянальнага конкурсу «Мастацтва кнігі».

Выдавецтву «Чатыры чвэрці» першаму ў Беларусі прысуджана званне лаўрэата ў намінацыі «За духоўнае адраджэнне». Таксама выдавецтва першым у Беларусі пачало выдаваць праваслаўную літаратуру і фотаальбомы беларускіх праваслаўных святынь. Выдавецтва выдала серыю з 12 альбомаў «Нашы духоўныя каштоўнасці», якую блаславіў мітрапаліт Філарэт. У 1995 годзе выйшлі першыя два альбомы серыі — «Праваслаўныя помнікі» і «Праваслаўнае дойлідства Беларусі», а затым і астатнія. Знакавымі для выдавецтва сталі «Мемуары Міхала Клеафаса Агінскага» ў двух тамах, а таксама «Ген Агінскага» і «Час і музыка Міхала Клеафаса Агінскага», напісаныя яго нашчадкамі.

Выходзяць у выдавецтве розныя серыі, сярод якіх — «Дзеці вайны», «Мая Радзіма», «Мінскія маладыя галасы», «Бібліятэка Мінскага гарадскога аддзялення Саюза пісьменнікаў Беларусі».

## Напрамак дзейнасці 
Выдавецтва выпускае разнастайнага ўзоры выданні: літаратурна-мастацкі, духоўна-асветніцкія, навукова-папулярны, навуковы, навучальны, вытворча-практычныя, даведачныя, рэкламныя, масава-палітычныя выданні, выданні для вольнага часу. Выдавецтва «Чатыры чвэрці» з’яўляецца адзінай ў Беларусі выдавецкай структурай, якая падтрымлівае развіццё нацыянальнай музычнай культуры. Таксама калектыў ажыццяўляе працу, накіраваную на папулярызацыю мастацтва, беларускай літаратуры, творчасці беларускіх аўтараў і дзеячаў культуры. У творчых праектах выдавецтва аб’ядноўвае сілы літаратараў і мастакоў: ажыццяўляюцца шматлікія прэзентацыі, праводзяцца мастацкія выставы ў бібліятэках, школах, музеях, выставачных залах, дамах культуры Мінска і іншых рэгіёнаў. Выдавецтва выдае кнігі як пад замову за грошы аўтара, гэтак і з поўным або частковым фінансаваннем выдавецтвам.

## Узнагароды 
* 2014 год — дыплом I ступені ў намінацыі «Духоўнасць», за выдавецкі праект «Праваслаўныя святыя зямлі беларускай» серыі «Нашы духоўныя каштоўнасці».

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
*  (Канал «Культура» Беларускага радыё, 3 кастрычніка 2022)

Катэгорыя:Выдавецтвы Беларусі
Катэгорыя:З’явіліся ў 1993 годзе
Катэгорыя:Арганізацыі Мінска
Катэгорыя:1993 год у Мінску
Брацкая магіла (Крупкі)

**Брацкая магіла** — вайсковае пахаванне ў Крупках Мінскай вобласці.

## Апісанне 
На паўднёва-ўсходняй ускраіне горада Крупкі. Пахаваны 223 загінулых, сярод якіх воіны і партызаны, што загінулі ў Вялікую Айчынную вайну ў баях супраць нямецка-фашысцкіх захопнікаў, і 98 мірных жыхароў в. Слаўнае, расстраляныя гітлераўцамі ў 1942 годзе. Сярод пахаваных — воіны 5-й гвардзейскай танкавай арміі і 10-га гвардзейскага Кіеўскага бамбардзіровачнага авіяпалка, якія загінулі ў чэрвені 1944 годзе пры вызваленні горада ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў.

У 1959 годзе на магіле пастаўлены абеліск. Шпіль жалезабетонны вышынёй 3,3 м, шырыня ў аснаваніі 3 м. Злева і справа ад абеліска пліты з прозвішчамі пахаваных у брацкай магіле.

Катэгорыя:Брацкія магілы Крупскага раёна
Катэгорыя:Гісторыка-культурныя каштоўнасці Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:З’явіліся ў 1942 годзе
Катэгорыя:1942 год у Беларусі
Катэгорыя:Славутасці Крупак
Рыгор Іванавіч Шыбанаў

**Рыгор Іванавіч Шыбанаў** (нар. , в. Нецвятаеўка, Шанкурскі раён, Архангельская вобласць — , Круглянскі раён) — Герой Савецкага Саюза (1945).

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў сялянскай сям’і. Член КПСС з 1943 года. У 1938 годзе скончыў Вельскі сельскагаспадарчы тэхнікум, у 1939 годзе — курсы малодшых лейтэнантаў. З 1938 года ў Чырвонай Арміі. У Вялікую Айчынную вайну з 1941 года на фронце, камандзір батарэі знішчальнага процітанкавага палка. Вызначыўся пры вызваленні Магілёўскай вобласці. 30 чэрвеня 1944 года каля в. Цяцерын Круглянскага раёна загінуў у баі.

Званне Героя Савецкага Саюза прысвоена 24 сакавіка 1945 года. Яго імем названы Вельскі сельскагаспадарчы тэхнікум. Пахаваны на Брацкай магіле ў в. Комсенічы.

## Памяць 
* Яму пастаўлены помнік на Алеі Герояў у г.п. Круглае.

## Літаратура 
* Герои Советского Союза: Краткий биографический словарь / Пред. ред. коллегии И. Н. Шкадов. — М.: Воениздат, 1988. — Т. 2 /Любов — Ящук/. — 863 с. — 100 000 экз. — ISBN 5-203-00536-2.

Катэгорыя:Удзельнікі вызвалення Магілёва
Катэгорыя:Удзельнікі Ржэўскай бітвы
Катэгорыя:Артылерысты Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Архангельскай вобласці
Катастрофа Ту-134 пад Берлінам

**Авіякатастрофа Ту-134 пад Берлінам** — буйная авіяцыйная катастрофа, якая адбылася 12 снежня 1986 года. Авіялайнер Ту-134А авіякампаніі «Аэрафлот» выконваў рэйс SU-892 па маршруце Мінск—Прага—Берлін, але пры заходзе на пасадку ў Берліне паваліўся на зямлю за 3 км ад аэрапорта Берліна. З 82 чалавек, якія знаходзіліся на борце (73 пасажыры і 9 членаў экіпажа), выжылі 10.

## Храналогія падзей 
Ту-134А борт СССР-65795 выконваў рэйс SU-892 з Мінска ў Берлін, але з-за дрэннага надвор’я ў Берліне (туман) экіпаж ажыццявіў пасадку ў Празе. Калі надвор’е ў Берліне палепшылася, рэйс 892 выляцеў з Прагі і пасля набору вышыні заняў эшалон FL220 (6700 метраў). На яго борце акрамя 9 членаў экіпажа знаходзіліся 73 пасажыры; сярод іх — настаўнікі і 27 нямецкіх школьнікаў з 10А класа сярэдняй школы горада Шверына, якія ляцелі дадому пасля экскурсіі ў Мінск.

Калі лайнер падыходзіў да Берліна, неба было цалкам зацягнута кучавымі аблокамі вышынёй 60 метраў, стаяў туман і дзьмуў свежы паўднёва-ўсходні вецер. Дыспетчар перадаў экіпажу, што яны першыя ў чарзе на пасадку, а таксама адразу дазволіў заход на пасадку з прамой па сістэме ILS на УПП № 25L. Заход быў выкананы без заўваг, экіпаж правёў усе неабходныя перадумовачныя працэдуры, пасля чаго лайнер з уключаным аўтапілотам, знаходзячыся за 13,5 км ад УПП, увайшоў у глісаду. Дыспетчар перадаў, што гарызантальная бачнасць складае 900 метраў, а на УПП ў пазіцыі A — 1700 метраў, у пазіцыі B — больш за 1000 метраў. Экіпаж давыпусціў закрылкі на 38°.

Тое, што рэйс SU-892 знік з экранаў радыёлакатара, заўважылі толькі а 17:15, а ўжо а 17:30 да месца катастрофы прыбылі першыя выратавальныя службы. Непасрэдна на месцы падзення былі знойдзеныя 12 пасажыраў, якія выжылі; пазней у шпіталях 2 з іх памерлі ад атрыманых траўмаў. Усяго ў катастрофе загінулі 72 чалавекі — усе 9 членаў экіпажа і 63 пасажыры; сярод іх апынуліся 20 нямецкіх школьнікаў.

У выніку выяўлення вінаватых у катастрофе па віне пілатавання экіпажа, пры наяўнасці правяраючага ад авіяатрада з кантролем працы экіпажа і несвоечасовай (нечаканай) інфармацыі кіраўніком палётаў у момант пасадкі, галоўны штурман Беларускага УГА — Леанід Дзямідавіч Лагун, па ўскоснай віне, быў пераведзены ў штурманы першага класа Мінскага лётнага атрада. Начальніку кіравання БУГА — В. М. Курылу Міністэрствам ГА (МГА) вынесена вымова.

У 2010 годзе на месцы катастрофы быў устаноўлены памятны знак:

* Камандзір паветранага судна (КПС) — Анатоль Васільевіч Багалюбаў.
* Другі пілот — М. В. Андрух.
* Штурман — В. П. Дылёнак.
* Бортмеханік — Аляксей Макаравіч Жукаў.
* Бортрадыст — Анатоль Рыгоравіч Феактыстаў.
* Правяраючы — В. А. Коласаў.

У салоне самалёта працавалі дзве сцюардэсы:

* Ірына Іванаўна Белазёрава.
* Таццяна Яўгенаўна Расказава.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Катастрофы 1986 года
Катэгорыя:Авіякатастрофы
Катэгорыя:Падзеі 12 снежня
Катэгорыя:Падзеі ў Берліне
Катэгорыя:1986 год у Берліне
Катэгорыя:Снежань 1986 года
Катэгорыя:Катастрофы ў Германіі
Вольга Уладзіміраўна Петрашова

**Вольга Уладзіміраўна Петрашова** (нар. , Кізел, Пермская вобласць, РСФСР) — беларускі педагог, дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь VI і VII скліканняў.

## Біяграфія 
Нарадзілася 27 снежня 1968 года ў г. Кізел Пермскай вобласці РСФСР.

Скончыла Магілёўскі дзяржаўны педагагічны інстытут імя А. А. Куляшова па спецыяльнасці «Руская мова і літаратура», Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь па спецыяльнасці «Дзяржаўнае і мясцовае кіраванне».

Працавала настаўнікам пачатковых класаў Батаеўскай пачатковай школы Хоцімскага раёна, настаўнікам рускай мовы і літаратуры сярэдняй школы № 2 г. Хоцімска, інспектарам школ аддзела адукацыі Хоцімскага райвыканкама, загадчыцай дзіцячага садзіка № 3 г. Хоцімска, выконваючым абавязкі намесніка старшыні, намеснікам старшыні Хоцімскага райвыканкама па сацыяльных пытаннях і інфармаванні, намеснікам начальніка ўпраўлення адукацыі Магілёўскага аблвыканкама, намеснікам старшыні Магілёўскага абласнога аб’яднання прафсаюзаў.

З'яўлялася дэпутатам Магілёўскага абласнога Савета дэпутатаў 26-га і 27-га скліканняў.

З’яўлялася дэпутатам Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь шостага склікання, была членам Пастаяннай камісіі па міжнародных справах, уваходзіла ў склад рабочай групы Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь па супрацоўніцтве з Парламентам Каралеўства Бельгія.

У Палаце прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь сёмага склікання з’яўляецца намеснікам старшыні Пастаяннай камісіі па міжнародных справах.

Старшыня пярвічнай прафсаюзнай арганізацыі Сакратарыята Палаты прадстаўнікоў і пярвічнай арганізацыі Беларускага саюза жанчын Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь.

17 студзеня 2023 года прызначана першым намеснікам адказнага сакратара Парламенцкага сходу Саюза Беларусі і Расіі.

## Асабістае жыццё 
Замужам, мае сына і дачку.

## Узнагароды 
* падзяка і падзячныя пісьмы Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь,
* ганаровая грамата Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь,
* ганаровыя граматы Парламентскага Сходу Саюза Беларусі і Расіі, Магілёўскага абласнога Савета дэпутатаў, Федэрацыі прафсаюзаў Беларусі,
* медаль «100 гадоў прафсаюзнаму руху Беларусі»,
* медаль «110 гадоў прафсаюзнаму руху Беларусі»,
* медаль «115 гадоў прафсаюзнаму руху Беларусі».

Катэгорыя:Дактары медыцынскіх навук
Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 6-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 7-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Магілёўскага абласнога Савета дэпутатаў 26-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Магілёўскага абласнога Савета дэпутатаў 27-га склікання
Radio Studio 54 Network

**Radio Studio 54 Network** — прыватная італьянская радыёкампанія, размешчаная ў Локры (правінцыя Калабрыя). Вяшчанне вядзецца ў Калябрыі (у тым ліку ў Кампора-Сан-Джавані), Сыцыліі і Апуліі, а таксама празь сетку інтэрнэт.

Кампанію заснавалі Пётар Парэта і Франчэска Масара разам з сябрамі з Локры. Яе дэвізам з'яўляецца італьянскі пераклад выказвання Боба Марлі: «*Il bello della musica è che quando ti colpisce non senti dolore*» («Сутнасць музыкі ў тым, што калі ты яе слухаеш, то не адчуваеш болю»).

## Гісторыя 
Станцыя была заснавана ў г. Локры П’етрам Парэта і Франчэскам Масару і двума іхнімі сябрамі 6 чэрвеня 1985 году. Офісы студыі разьмешчаны па адрасе: 148 Віа дон Віторыё, Локры. Яе слоган, «Il bello della musica è che quando ti colpisce non senti dolore», з'яўляецца перакладам знакамітай фразы Боба Марлі «Чым добрая музыка, так гэта тым, што, калі яна трапляе ў цябе, ты не адчуваеш болю».

У дадатак да трансьляцый у жывым эфіры іх уласнага шоў Studio 54 LiveTour, станцыя таксама трансьлюе іншыя рэгіянальныя і нацыянальныя канцэрты ў жывым эфіры, уключаючы падзеі на фэстывалі Сан-Рэма.

## Праграмы 
* *54 News* (з 07:00 да 21:00, штогадзіну)
* *Soundtracks — il cinema alla radio* (08:40, 15:10, 23:00)
* *Promodisco* (12:40, 17:40, 19:40)
* *History Time* з Лючана Пракопіё (13:30, 23:30, 5:10)
* *Area 54 — All days* (14:30, 21:30)
* *Pezzi da 90* (22:00)
* *Rock Italia* (08:40, 09:45, 21:20, 23:45)
* *Italia in Prima Pagina* (з 06:00 да 10:00)
* *Rock Collection* (14:00, 21:00)
* *54 Disco Hit* (07:30, 13:00, 18:00, 22:00)
* *Rock a Mezzanotte* (па апоўначы)
* *Action Parade* (09:45, 22:20)
* *The Ultimate Ipod Collection* (10:20, 02:20)
* *Edizione Limitata* (20:40, 03:40)
* *Concerto Impossibile* (03:20, 20:40)
* *Emozioni* (23:30)
* *Dejà vu* (12:30)
* *Celebrity* (10:10, 21:30)
* *Storie* (14:00, 18:40)

## Каманда 
* **Уладальнік**: Франчэска Масара.
* **Гукаапэратары**: Джузэпэ Рамэо, Мімі Дэ Марка, П’ера Ф’юмана, Вінчэнца Макра
* **Дакладчыкі**: луцианов Пракопіа, Розелла Лафас, Энцо ДиКьера, Марыка Торкивья, Демэтры Мальгьеры, Франка Сыцільяна, Паоля Гэтая, Мара Рэкікі.
* **Music Librarian**: Даніэля Панета.
* **Гукаапэратары**: Франчэска д’Агельля, Даніэля Панэта.

## Studio 54 LiveTour 
Studio 54 LiveTour — спэктакль на вольным паветры, які рэгулярна праводзіцца з 2000 году. Шоў працягваецца цэлы дзень, у праграме якога названыя спэцыяльныя госці, музыка, гульні і дыскатэка.

## 54 Angels 
«54 Angels» — гэта т.зв. «Франтавыя дзяўчыны», якія вандруюць на джыпах і кабрыялетах. Першапачаткова выкарыстоўваліся для падтрымкі падзей на свежым паветры, але ў 2010 годзе сталі забаўляльнай камандай, якая таксама з'яўляецца на падзеях, ня арганізаваных Студыяй 54.

## Studio 54 Stargate 
Studio 54 Stargate месцяць у сябе асноўныя заняткі станцыі і жывыя трансьляцыі. Гэта цалкам падрыхтаваная мабільная радыё-і тэлестудыя, якая складаецца з трох адзінак: кансоль для аўдыё і відэа і дзве паасобныя адзінкі для вытворчасці, пост-прадукцыі і вяшчання аўдыё і відэа.

## Нататкі 
## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Радыёстанцыі
Катэгорыя:Калабрыя
Катэгорыя:Сродкі масавай інфармацыі Італіі
Брацкая магіла (Крупкі, 1941—1944)

**Бра́цкая магіла** — вайсковае пахаванне 1941—1944 гадоў у Беларусі, у горадзе Крупкі Мінскай вобласці.

## Апісанне 
Брацкая магіла знаходзіцца на паўднёва-ўсходняй ускраіне горада на могілках. Пахаваны 30 воінаў, якія загінулі ў Вялікую Айчынную вайну пры вызваленні раёна ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў (прозвішчы пахаваных невядомы) і Герой Савецкага Саюза Якаў Дзмітрыевіч Бяляеў.

Стэла з чорнага мармуру ўстаноўлена ў 1962 годзе. Вышыня стэлы — 2,7 м, шырыня — 1,2 м.

Катэгорыя:Брацкія магілы Крупскага раёна
Катэгорыя:Гісторыка-культурныя каштоўнасці Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:З’явіліся ў 1944 годзе
Катэгорыя:1944 год у Беларусі
Катэгорыя:Славутасці Крупак
Агнеса Моніка

**Агнеса Моніка** (; сапраўднае імя **Агнеса Моніка Mульёта** , нар. 1 ліпеня 1986, Джакарта, Інданезія) — інданезійская спявачка, пачала сваю кар’еру ў забаўляльнай індустрыі ў шэсць гадоў. Агнеса выпусціла тры альбомы, з часам набыла папулярнасць у 1990-я гады. Акрамя кар’еры спявачкі Агнеса таксама працавала тэлевядучай некалькіх дзіцячых тэлевізійных шоу. У юнацтве Агнеса пачала акцёрскую кар’еру, з’явіўшыся ў мыльнай оперы *Ранні шлюб* (2001). Акрамя таго, Агнеса здымалася ў серыі мыльных опер, дзякуючы чаму з’яўлялася самай высокааплатнай маладой актрысай на той час.

## Дыскаграфія 
### Студыйныя альбомы 
* 2011: *Agnes Is My Name*
* 2013: *Agnez Mo*

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт 
* Агнеса Моніка на Internet Movie Database.

 
Катэгорыя:Спевакі і спявачкі Інданезіі
Катэгорыя:Дзеці-спевакі
Жодзішкаўскі сельсавет

**Жо́дзішкаўскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Смаргонскага раёна Гродзенскай вобласці. Цэнтр — аграгарадок (да 2009 г. вёска) Жодзішкі.

Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Смаргонскага раёна Вілейскай вобласці БССР. З 20 верасня 1944 года ў складзе Маладзечанскай вобласці, з 20 студзеня 1960 года ў Гродзенскай вобласці. 2 снежня 1961 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Данюшаўскага сельсавета, у склад Войстамскага сельсавета перададзены 8 населеных пунктаў (Абрамаўшчына III, Акушкава, Курчы, Лешчаняты, Мілуці, Няхведы, Семянкі і Целякі). 15 мая 1978 года да сельсавета далучана частка скасаванага Міцкевіцкага сельсавета (3 населеныя пункты: вёскі Завелле, Калпяя і Трылесіна). 17 лістапада 1986 года ў склад сельсавета перададзены 19 населеных пунктаў (вёскі Андрэеўцы, Ашмянец, Будзілкі, Дубкі, Капачы, Паляны, Пастарыні III, Працуты, Селішча, Сенцяняты, Стаўбуцева, Сыраваткі, Хацілавічы, хутары Баравыя, Гародзькава, Дзексна, Сяляцічы, Хваецкаўшчына і Чорная Лужа) скасаванага Сыраваткінскага сельсавета, скасаваны хутар Белая Гара. 28 сакавіка 2016 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Лылойцінскага сельсавета (15 населеных пунктаў: аграгарадок Лылойці, вёскі Буякі, Дабраўляны, Дзенавішкі, Каробкі, Лявонавічы, Міхнічы, Нястанішкі, Пазборцы, Рымшыненты, Станчыненты, Хведзевічы, Шыманэлі, хутары Лапавойня, Росцішкі).

Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года (53 населеныя пункты) — 2971 чалавек, з іх 93,0 % — беларусы, 3,2 % — рускія, 2,4 % — палякі, 0,9 % — украінцы; паводле перапісу 2019 года (68 населеных пунктаў) — 2621 чалавек.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.


Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1940 годзе
Арара

**Арара** () — горад і муніцыпалітэт у Бразіліі, уваходзіць у штат Параіба. Насельніцтва складае 13 258 чалавек на 2014 год. Займае плошчу 99 112 км². Шчыльнасць насельніцтва — 133,7 чал./км².

## Спасылкі 
* http://www.arara.pb.gov.br/

Катэгорыя:Гарады Бразіліі
Катэгорыя:Муніцыпалітэты штата Параіба
Мікалай Трафімавіч Каўко

**Мікала́й Трафі́мавіч Каўко́** (, в. Міраслаўка  Мінскай вобласці) — беларускі партыйны і дзяржаўны дзеяч, кіраўнік справамі Савета Міністраў Беларусі (1989—1994).

## Біяграфія 
Скончыў планава-эканамічны факультэт БДІНГ імя В. У. Куйбышава (1957), Мінскую вышэйшую партыйную школу.

Працаваў на камсамольскай і партыйнай рабоце, з 1971 года першы сакратар Жабінкаўскага райкама КПБ, з 1977 года працуе ў Брэсцкім аблвыканкаме, адначасова з’яўляючыся інспектарам ЦК КПБ.

З 1979 года загадваў планава-фінансавым аддзелам Упраўлення справамі Савета Міністраў БССР. У 1984 годзе заняў пасаду пастаяннага прадстаўніка Савета Міністраў БССР пры Савеце Міністраў СССР. У 1989—1994 гг. працаваў кіраўніком справамі Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь.

Дэпутат Вярхоўнага Савета БССР (1985—1990). Узнагароджаны Ганаровай граматай Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета БССР 11-га склікання
Катэгорыя:Кіраўнікі справамі Савета Міністраў БССР
Катэгорыя:Кіраўнікі справамі Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Першыя сакратары райкамаў КПБ
Якаў Дзмітрыевіч Бяляеў

**Якаў Дзмітрыевіч Бяляеў** (нар. , в. Піхалёва, Заволжскі раён, Іванаўская вобласць — , Крупскі раён) — Герой Савецкага Саюза (1941).

## Біяграфія 
Кандыдат у члены КПСС. У Чыр­вонай Арміі з 1938 года. Удзельнік савецка-фінляндскай вайны 1939—1940 гадоў. У гады Вялікай Айчыннай вайны на фронце з чэрвеня 1941 года. Камандзір бронемашыны сяржант Я. Д. Бяляеў асабліва вызначыўся ў абарончых баях у Беларусі. У чэрвені 1941 года ў в. Астрашыцкі Гарадок Мінскага раёна з экіпажам машыны падбіў варожы танк і 3 матацыклы. 6 ліпеня 1941 года каля вёсак Гібайлавічы і Сомры Крупскага раёна загінуў у баі.

Пахаваны ў г. Крупкі, на брацкай магіле пастаўлены абеліск.

## Памяць 
Яго імем названа вуліца ў Першамайскім раёне Мінска.

## Літаратура 
* Герои Советского Союза: Краткий биографический словарь / Пред. ред. коллегии И. Н. Шкадов. — М.: Воениздат, 1987. — Т. 1 /Абаев — Любичев/. — 911 с. — 100 000 экз. — ISBN отс., Рег. № в РКП 87-95382.
* 

Катэгорыя:Удзельнікі савецка-фінскай вайны
Катэгорыя:Загінулі ў баях Вялікай Айчыннай вайны
Музей-сядзіба Васіля Быкава

**Музей-сядзіба Васіля Быкава** — музей народнага пісьменніка Беларусі Васіля Быкава, размешчаны ў вёсцы Бычкі Ушацкага раёна Віцебскай вобласці. 

Дзейнічае як філіял Ушацкага музея народнай славы. На стварэнне музея ўлады выдаткавалі 80 мільёнаў рублёў.

Колішняя хата, у якой да 1940 года жыў пісьменнік, была пабудавана Уладзімірам Хведаравічам Быкавым. З 1976 года яна пуставала і ў 2003 годзе яе разабралі, бо яна згніла, а на яе месцы была ўзведзена дакладная копія.

На ўрачыстым адкрыцці сядзібы 18 чэрвеня 2004 года старшыня Ушацкага райвыканкама К. Пачэпка зазначыў, што намагаліся будаваць так, як і было.

На тэрыторыі сядзібы размешчаны хата, у якой прайшло дзяцінства Васіля Быкава, хлеў, гумно. Вакол хаты — дрэвы, пасаджаныя бацькам пісьменніка.

У хаце, якая складаецца з трох пакояў (жылы пакой, кухня і сенцы) агульнай плошчай 49 м² знаходзіцца этнаграфічна-бытавая экспазіцыя, дзе размешчаны прадметы хатняга ўжытку (альбо іх аналагі), якімі карысталася сям’я Быкавых. Захоўваюцца таксама кнігі з аўтографамі паэтаў і пісьменнікаў Беларусі, Расіі, Украіны, іншых дзяржаў. Сярод экспанатаў — копіі малюнкаў Васіля Быкава, стужка ганаровага жыхара Ушацкага раёна, асабістыя рэчы пісьменніка.

Экспазіцыя носіць мемарыяльны характар, што і абумовіла яе спецыфіку: на аснове тыпалагічных прадметаў быў адноўлены прыжыццёвы абсталюнак, у якім гадаваўся пісьменнік. Пры стварэнні мемарыяльнай экспазіцыі музея за аптымальную дату, на якую і была праведзена асноўная рэстаўрацыя і рэканструкцыя, аднаўленне інтэр’ераў, быў прыняты гістарычны перыяд, звязаны з нараджэннем і юнацкімі гадамі Васіля Быкава. 

У асноўнай экспазіцыі музея ў сціснутай форме выдзелена гісторыка-біяграфічная частка, пабудаваная па тэматыка-храналагічным прынцыпе. Тут змешчаны дакументы, фотадакументы, аўтабіяграфічныя матэрыялы, літаратурныя выданні.

## Літаратура 
* *Аляксандрава, Г.* Гэта дом нашай памяці / Г. Аляксандрава // Патрыёт (Ушачы). — 2004. — 23 чэрв.
* *Дубровін, А.* Не на дзень, а на век / А. Дубровін // Віцебскі рабочы. — 2004. — 22 чэрв.

Катэгорыя:Музеі Віцебскай вобласці
Катэгорыя:Славутасці Ушацкага раёна
Катэгорыя:Бычкі (Ушацкі раён)
Катэгорыя:Васіль Быкаў
Васіль Быкаў
Катэгорыя:2004 год у Беларусі
Катэгорыя:Персанальныя музеі
Катэгорыя:З’явіліся ў 2004 годзе
Бэйтман

**Бэйтман** () — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Джэйсан Бэйтман — амерыканскі акцёр
* Джэймс Бэйтман — брытанскі батанік
Зічыўйфалу

**Зічыўйфалу** () — вёска ў Венгрыі, у медзье Феер. Насельніцтва 941 чалавек (2012). Займае плошчу 10,82 км².

## Спасылкі 
Катэгорыя:Феер
Катэгорыя:Населеныя пункты Венгрыі
Падымаецца вецер

— поўнаметражны анімацыйны фільм рэжысёра Хаяо Міядзакі, зняты на студыі «*Гіблі*» і выпушчаны ў 2013 годзе.

Фільм заснаваны на падзеях з жыцця японскага авіяканструктара Дзіра Харыкосі, які стаў вынаходнікам вядомых японскіх знішчальнікаў. Акрамя сапраўднага лёсу вынаходніка Харыкосі, яшчэ адной перадумовай для стварэння фільма паслужыла ўласная біяграфія Міядзакі: у некаторых персанажах можна пазнаць яго бацькоў, а адлюстраваны ў фільме свет — гэта свет іх маладосці. Галоўны герой, Дзіра Харыкосі, паказаны летуценнікам, якім з’яўляецца сам Міядзакі: вядома, што да таго, як стаць мульціплікатарам, ён хацеў быць авіяканструктарам. У аснове сюжэта таксама ляжыць апавяданне пісьменніка Тацуа Хоры «*Падымаецца вецер*».

Упершыню «*Падымаецца вецер*» быў прадстаўлены ў 2013 годзе на 70-м Венецыянскім кінафестывалі. У той жа самы кінасезон стужка атрымала прэмію кінакрытыкаў Нью-Ёрка і прэмію Нацыянальнага савета кінакрытыкаў ЗША як найлепшы мультфільм года, трапіла ў асноўныя конкурсныя намінацыі прэмій «*Оскар*» (2014) і «*Залаты глобус*» (2014). На прэзентацыі ў Венецыі, Міядзакі аб’явіў аб заканчэнні кар’еры.

## Зноскі 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Мультфільмы 2013 года
Катэгорыя:Поўнаметражныя анімацыйныя фільмы
Катэгорыя:Анімэ
Катэгорыя:Фільмы-біяграфіі
Катэгорыя:Фільмы, заснаваныя на рэальных падзеях
Катэгорыя:Фільмы-драмы Японіі
Катэгорыя:Фільмы на японскай мове
Катэгорыя:Фільмы Хаяо Міядзакі
Катэгорыя:Фільмы, музыку да якіх напісаў Дзё Хісаісі
Катэгорыя:Фільмы пра Японію
Катэгорыя:Фільмы пра Германію
Катэгорыя:Фільмы пра авіяцыю
Катэгорыя:Фільмы, агучаныя па-беларуску праектам Кінаконг
Ірына Мікалаеўна Кралевіч

**Ірына Мікалаеўна Кралевіч** (нар. , Мазыр, Гомельская вобласць) — беларускі палітык і педагог, член Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь V склікання, дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь VI і VII скліканняў.

## Біяграфія 
Нарадзілася 12 мая 1965 года ў г. Мазыры.

Скончыла Гомельскі дзяржаўны ўніверсітэт, матэматык, кандыдат педагагічных навук, дацэнт. Аўтар больш за 100 навуковых і вучэбна-метадычных публікацый.

Працавала настаўнікам матэматыкі сярэдняй школы № 2 г. Мазыра, асістэнтам кафедры алгебры і матэматычнага аналізу, старшым выкладчыкам, дацэнтам кафедры матэматыкі і методыкі выкладання матэматыкі, дэканам фізіка-матэматычнага факультэта, прарэктарам па навуковай рабоце Мазырскага дзяржаўнага педагагічнага ўніверсітэта імя І. П. Шамякіна.

З’яўлялася членам Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь пятага склікання ад Гомельскай вобласці, была членам Пастаяннай камісіі па адукацыі, навуцы, культуры і сацыяльным развіцці, намеснікам кіраўніка дэлегацыі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь у Міжпарламенцкай асамблеі праваслаўя.

З’яўлялася дэпутатам Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь шостага склікання, была членам Пастаяннай камісіі па пытаннях экалогіі, прыродакарыстання і чарнобыльскай катастрофы, уваходзіла ў склад міжпарламенцкай камісіі па супрацоўніцтве Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь і Народнага сходу Сірыйскай Арабскай Рэспублікі, рабочай групы Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь па супрацоўніцтве з Парламентам Аргенцінскай Рэспублікі.

У Палаце прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь сёмага склікання з’яўляецца членам Пастаяннай камісіі па пытаннях экалогіі, прыродакарыстання і чарнобыльскай катастрофы.

## Асабістае жыццё 
Замужам, мае дачку.

## Узнагароды 
* ганаровая грамата Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь,
* ганаровыя граматы Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь, Гомельскага абласнога і Мазырскага раённага Савета дэпутатаў, Мазырскага дзяржаўнага педагагічнага ўніверсітэта імя І. П. Шамякіна,
* падзяка Гомельскага абласнога выканаўчага камітэта,
* юбілейны медаль «70 год вызвалення Рэспублікі Беларусь ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў»,
* юбілейны медаль «70 год Перамогі ў Вялікай Айчыннай вайне 1941—1945 гг.».

Катэгорыя:Члены Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 5-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 6-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 7-га склікання
Катэгорыя:Матэматыкі Беларусі
Катэгорыя:Педагогі Беларусі
Катэгорыя:Дэканы МДПУ імя І. П. Шамякіна
Эліша Катберт

**Эліша Катберт** (; нар. 30 лістапада 1982, Калгары, Альберта, Канада) — канадская актрыса і мадэль.

## Біяграфія 
Катберт нарадзілася ў Калгары, Альберта, дачка Патрысіі, хатняй гаспадыні, і Кевіна, аўтамабільнага інжынера-канструктара. У Элішы ёсць брат Джонатан і сястра Лі-Эн, яна вырасла ў горадзе Грынфілд-Парк, недалёка ад Манрэаля, Квебек. У 2000 годзе скончыла Сентэніяльскую сярэднюю школу і ва ўзросце 17 гадоў пераехала ў Лос-Анджэлес, каб працягнуць акцёрскую кар’еру.

З 9 гадоў Эліша пачала працаваць мадэллю для розных ліній дзіцячага адзення. Упершыню яна з’явілася на тэлебачанні ў дзіцячым хорар-шоу «Баішся ты цемры?» у эпізадычнай ролі, затым яна стала пастаяннай удзельніцай гэтага шоу. Таксама яна стала са-вядучай у шоу «Папулярная механіка для дзяцей», якое здымалася ў Манрэалі. Яе ўдзел у тэлешоу прыцягнуў увагу тагачаснай першай лэдзі ЗША Хілары Клінтан, якая запрасіла яе ў Белы дом.

Катберт сыграла сваю першую ролю ў кіно ў сямейнай драме «Танцуючы на Месяцы» (1997). Яна таксама знялася ў некалькіх канадскіх фільмах на сямейную тэму і ў трылеры «Паветраная хуткасць». Эліша згуляла галоўную ролю ў канадскім тэлефільме «Шчаслівая дзяўчынка» (2001), за якую атрымала прэмію «Джэміні».

## Спасылкі 
Катэгорыя:Актрысы Канады
Джэйсан Бэйтман

**Джэйсан Бэйтман** (; нар. , Нью-Ёрк, Злучаныя Штаты Амерыкі) — амерыканскі акцёр.

## Біяграфія 
Джэйсан Кент Бэйтман нарадзіўся ў горадзе Рай, штат Нью-Ёрк. Яго сям’я пераехала ў Солт-Лэйк-Сіці, штат Юта, калі яму было чатыры гады, і пазней у Каліфорнію. Яго бацька Кент Бэйтман — пісьменнік і рэжысёр, маці Вікторыя Бэйтман была сцюардэсай. Яго старэйшая сястра Жусцін Бэйтман — амерыканская актрыса. Джэйсан вучыўся ў школе Пацыфік Хілз, але так і не скончыў яе.

Акцёрская дзейнасць Джэйсана пачалася ў сіткомах 1980-х і 1990-х гадоў: «Сярэбраныя лыжкі», «Ваш ход», «Сям’я Хоган», але вядомасць да яго прыйшла ў 2003 годзе, пасля выканання ролі Майкла Блута ў серыяле «Затрымка развіцця». За выкананне гэтай ролі ён быў узнагароджаны кінапрэміяй «Залаты глобус».

## Зноскі 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Акцёры ЗША
Катэгорыя:Акцёры XXI стагоддзя
Катэгорыя:Акцёры тэлебачання ЗША
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Эмі»
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Эні»
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Спадарожнік»
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі Гільдыі кінаакцёраў ЗША
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Залаты глобус»
Карэка

**Карэка** ( , ) — фрацыёнэ ў Італіі, у складзе камуны Амантэя правінцыі Казенца рэгіёна Калабрыя. Насельніцтва 500 чал. (2013). 

## Геаграфія 
Карэка размешчаная на ўзбярэжжы Тырэнскага мора і мяжуе з акругавым горадам Амантэа на поўдні, дзе мяжа пачынаецца з Кампора-Сан-Джавані. Тэрыторыя збольшага прадстаўляе скалісты мыс, на раўніне ляжыць цэнтр горада. Яна таксама ўключае пагоркі і шырокія пляжы. Клімат мяккі.

## Эканоміка 
Асноўнай крыніцай эканомікі Карэкі, а таксама бліжэйшага мястэчка Кампора-Сан-Джавані з’яўляецца турызм і гатэльны сектар, развітыя дзякуючы прыгажосці мясцовага ўзбярэжжа. Ёсць таксама некаторыя невялікія фабрыкі, якія працуюць у галінах харчовай, механічнай і мэблевай прамысловасці.

Катэгорыя:Населеныя пункты Італіі
Катэгорыя:Казенца (правінцыя)
Дрожджава-вінакурны завод Любанскага

**Дро́жджава-вінаку́рны заво́д Лю́банскага** — комплекс будынкаў у Мінску, гістарычным раёне Серабранскія Млыны. Месціцца на вуліцы Маякоўскага, 79.

## Гісторыя 
Завод на Ігуменскім тракце збудаваны на мяжы XIX—XX стагоддзяў, адкрыты ў 1903 годзе. Належаў Яўстахію Любанскаму, гаспадару Лошыцы. Тут жа быў невялікі рэктыфікацыйны завод, дзе рабілася ачыстка спірту. З 1908 года арандаваўся Фундылёрам і Іргерам, якія ўсталявалі тут паравы рухавік. У 1913 годзе на заводзе працуе каля 40 чалавек. Напярэдадні Першай сусветнай вайны манапалістычнае аб’яднанне дражджавікоў распалася, завод закрыўся. За савецкім часам маёмасць нацыяналізаваная. Будынкі прадпрыемстваў у канцы XX ст. былі занятыя пад карпусы Даследчага электрарамонтнага завода.

## Літаратура 
* 
* Шыбека З.В., Шыбека С.Ф. Мінск: Старонкі жыцця дарэв. горада/ Пер. з рускай мовы М.Віжа; Прадмова С.М. Станюты. — Мн.: Полымя, 1994. — 341 с. [1] асобн. арк. карт.: іл. ISBN 5-345-00613-X.

Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Мінска
Катэгорыя:Славутасці Мінска
Дзяржаўны пераварот

**Дзяржа́ўны пераваро́т** — раптоўнае, незаконнае звяржэнне ўрада дзеля замены яго складу. Складаецца з пранікнення ў склад часткі дзяржаўных устаноў, што затым выкарыстоўваецца для пазбаўлення ўрада кіравання астатняй часткай яго ўстаноў. Стаецца паспяховым, калі дзейны ўрад не ў стане прадухіліць старонняга прысваення ўлады. Няздольнасць жа засяродзіць прысвоеную ўладу можа прывесці да грамадзянскай вайны.

Апошнія перавароты ў суседніх з Беларуссю краінах:
* 1926 — Літва: Антанас Смятона
* 1934 — Дзяржаўны пераварот у Латвіі
* 1981 — Польшча: Войцех Ярузельскі
* 1991, 19 жніўня — Расія: Генадзь Янаеў зрынуў Міхаіла Гарбачова на 2 дні (Дзяржаўны камітэт па надзвычайным становішчы)

## Спасылкі 

Катэгорыя:Палітычная тэрміналогія
Мангуставыя

**Мангуставыя** (*Herpestidae*) — сямейства млекакормячих атраду драпежных.

## Знешні выгляд 
Мангуставыя — малыя драпежнікі, звычайна, з доўгім целам і доўгім хвастом. Кіпцюры ўцягваць, як каты, не могуць. Маса 0,27 кг () — 5 кг ().

## Класіфікацыя 
Сямейства ***Мангуставыя***
* 
** 
* 
** 
** 
** 
** 
* 
** 
** 
** 
** 
* 
** 
* 
** 
* 
** 
** 
** 
** 
* 
** 
** 
* 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
* 
** 
* 
** 
* 
** 
** 
* 
** 
* 
** 
* 
** 

## Галерэя 

Crossarchus obscurus Plzen zoo 02.2011.jpg|
Fuchsmanguste 2.jpg|
HerpestesOchraceusWolf.jpg|
Helogale parvula undulata - Zoo Frankfurt 1.jpg|
Herpestes edwardsii at Hyderaba.jpg|
Mongoose.jpg|Mungos:
Suricata.jpg|Suricata:

## Спасылкі 
* The IUCN 
* 
* 


Катэгорыя:Сямействы сысуноў
Андрэй Сяргеевіч Давідзян

**Андрэй Сяргеевіч Давідзян** (; ,  — , ) — савецкі і расійскі музыкант, удзельнік шоу «».

## Біяграфія 
Нарадзіўся 30 студзеня 1956 года ў Маскве ў музычнай сям’і. Маці — вядомая піяністка, бацька — тэнар Сяргей Давідзян.

З трох гадоў захапіўся музыкай, у школе выконвае папулярныя замежныя хіты. У 1972 годзе становіцца салістам  рок-гурта «», удзельнікамі якога з’яўляліся , , Юрый Цітоў і Ігар Акуджава. Давідзян выконваў кавер-версіі песень «Led Zeppelin», «Deep Purple», «».

Адслужыўшы ў арміі, Андрэй Давідзян стварае гурт «Добровольное общество», працягваючы выконваць кавер-версіі хітоў класічнага року. З прыходам у гурт братоў-блізнят Паўла і Аляксандра Смяянаў у 1977 годзе, назва гурта змяняецца на «Виктория», а музычная стылістыка — на фанк. У 1979 годзе «Виктория» распадаецца, а Крыс Кельмі запрашае Давідзяна ў свой новы праект «». Гурт супрацоўнічае з тэатрам  і з’яўляецца першым выканаўцам культавай рок-оперы «». Давідзян з некалькімі музыкамі «Рок-Ателье» ненадоўга далучаецца да гурта «», у канцы 1980-х далучаецца да маскоўскага рок-гурта «Альтер-Эго».

У 1993 годзе Андрэй Давідзян стварае свой уласны праект «Sound Cake», выконваючы фанк,  і .

Восенню 2013 года Андрэй Давідзян стаў адным з удзельнікаў другога сезона праекта «Голас» на Першым канале, дзе ён выступіў у рамках трэцяга праслухоўвання ўсляпую і выканаў кампазіцыю «Georgia on my mind».

13 лістапада 2016 года Андрэй Давідзян памёр ад інсульта ў адной з маскоўскіх бальніц.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Удзельнікі шоу талентаў
Катэгорыя:Музыканты СССР
Катэгорыя:Музыканты Расіі
Напад на УФСБ у Хабараўску

**Напад на УФСБ па Хабараўскім краі** — тэрарыстычны акт, які адбыўся 21 красавіка 2017 года ў будынку рэгіянальнага ўпраўлення ФСБ у Хабараўску. 17-гадовы неанацыст Антон Конеў распачаў стральбу з карабіна ў прыёмнай, у выніку ён забіў двух чалавек — супрацоўніка ФСБ і выпадковага наведвальніка — і загінуў сам. Нападнік паспеў некалькі разоў перазарадзіць зброю і быў забіты агнём у адказ толькі праз сорак хвілін пасля таго, як зрабіў першы выстрал. Такім чынам Конеў адзначыў дзень нараджэння Гітлера. Зброю для нападу малады чалавек здабыў у стралковым ціры, забіўшы інструктара, які спрабаваў яму перашкодзіць.

## Ход падзей 
У крымінальнай справе, адкрытай пасля здзяйснення злачынства, тры артыкулы: 105 («Забойства»), 317 («Замах на жыццё супрацоўніка праваахоўных органаў»), 282 («Распальванне нянавісці») і двое абвінавачаных, Ігар Лімонаў і Аляксандр Таланаў. Па версіі следства, яны разам з Коневым знаходзіліся ў забароненай экстрэмісцкай супольнасці «Штольц» і дапамагалі стралку арганізаваць напад на прыёмную ФСБ. 24 мая 2019 года ў Далёкаўсходнім акруговым ваенным судзе абвясцілі прысуд: Лімонаву — 9,5 гадоў калоніі, Таланову — 26 гадоў турмы. Абодва яны не прызнаюць сваю віну і спрабуюць абскардзіць прысуд.

## Заўвагі 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Падзеі 21 красавіка
Катэгорыя:2017 год у Расіі
Катэгорыя:Красавік 2017 года
Катэгорыя:Тэрарыстычныя акты 2017 года
Катэгорыя:Тэрарыстычныя акты, здзейсненыя ў Расіі
Катэгорыя:Хабараўск
Катэгорыя:Неанацызм
Шуйскае (Смаленская вобласць)

**Шуйскае** () — сяло ў Вяземскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Туманаўскага сельскага паселішча.

## Гісторыя 
Назва паходзіць ад прозвішча вядомых у дарэвалюцыйны час князёў Шуйскіх, якія валодалі сялом.

У 1931 годзе ў сяле быў утвораны калгас «Шлях Леніна». Са снежня 1954 года арганізаваць саўгас «Дзямідаўскі». У цяперашні час саўгас рэарганізаваны ў ЗАТ «Шуйскае».

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Вяземскага раёна (Смаленская вобласць)
Дзямідава (Вяземскі раён)

**Дзямідава** () — вёска ў Вяземскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Туманаўскага сельскага паселішча.

## Гісторыя 
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Вяземскага раёна (Смаленская вобласць)
Павел Антонавіч Леановіч

**Павел Антонавіч Леано́віч** ( — ) — геолаг, Заслужаны геолаг-разведчык Беларускай ССР (1968), лаўрэат Дзяржаўнай прэміі СССР (1952), Дзяржаўнай прэміі БССР (1972).

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў вёсцы Чухны Ашмянскага павета Віленскай губерні (зараз у Смаргонскім раёне Гродзенскай вобласці Беларусі). У 1937 годзе скончыў Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт. Працаваў у Беларускім геалагічным упраўленні (з 1965 года — Упраўленне геалогіі БССР), дзе ў 1952—1973 гг. займаў пасаду загадчыка аддзелам.

## Узнагароды і званні 
* Дзяржаўная прэмія СССР 1952 года за адкрыццё і разведку Старобінскага радовішча калійнай і каменнай солей.
* Дзяржаўная прэмія БССР 1972 года за адкрыццё і разведку нафтавых радовішчаў Прыпяцкай нафтагазавай воласці.
* Заслужаны геолаг-разведчык БССР (1968).

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* 
* Лаўрэаты дзяржаўных прэмій  // Сайт Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Смаргонскім раёне
Катэгорыя:Выпускнікі БДУ
Катэгорыя:Геолагі СССР
Катэгорыя:Геолагі Беларусі
Катэгорыя:Уладальнікі ганаровага звання Беларускай ССР
Катэгорыя:Члены КПСС
Катэгорыя:Супрацоўнікі «Белгеалогіі»