open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Вікторыя Гуткнехт

**Вікторыя Гуткнехт** (нар. ) — беларуская валейбалістка.

## Біяграфія 
З’яўляецца выхаванкай «Жамчужыны Палесся». Выступала за «Жамчужыну Палесся-2», з 2020 года ў асноўным складзе. Сезон 2023—2024 правяла ў баранавіцкам «Атланце». У ліпені 2024 года падпісала кантракт з магілёўскім «Камунальнікам».

## Дасягненні 
*  **Бронзавы прызёр** Чэмпіяната Беларусі 2021/22
*  **Фіналіст** Кубка Беларусі 2021
*  **Бронзавы прызёр** Кубка Беларусі 2022

## Спасылкі 
* Состав команды «Атлант» Галерея. Сезон 2023/2024
* Гуткнехт Виктория/ Hutknekht Viktoryia
* Viktorya Gytkneht 
* ТРАНСФЕРНЫЕ НОВОСТИ😱🤫🫣

Катэгорыя:Валейбалісткі Беларусі
Леон Маршан

**Леон Маршан** (нар. ) — французскі плывец, член зборнай штата Арызона па плаванні. Рэкардсмен свету і Алімпійскіх гульняў на доўгай дыстанцыі 400 метраў комплексным плаваннем і рэкардсмен Францыі на доўгай дыстанцыі 200 метраў комплексным плаваннем, 200 метраў батэрфляем і 200 метраў брасам. Удзельнічаў у комплексным плаванні на 400 метраў на летніх Алімпійскіх гульнях 2020 года, заняў шостае месца ў фінале і выйграў залаты медаль у гэтай дысцыпліне на летніх Алімпійскіх гульнях 2024 года. На мужчынскім чэмпіянаце NCAA Division I па плаванні і скачках у ваду ў 2022 годзе ён выйграў тытулы NCAA на дыстанцыі 200 ярдаў брасам і комплексным плаваннем на 200 ярдаў. На чэмпіянаце свету па водных відах спорту 2022 года ён выйграў залаты медаль на дыстанцыях 400 метраў комплексным плаваннем і 200 метраў комплексным плаваннем, а таксама сярэбраны медаль на дыстанцыі 200 метраў батэрфляем. На мужчынскім чэмпіянаце NCAA Division I па плаванні і скачках у ваду ў 2023 годзе ён выйграў тытулы NCAA на дыстанцыі 200 ярдаў брасам, 200 ярдаў комплексным плаваннем і 400 ярдаў комплексным плаваннем.
Торы Хаск

**Торы Хаск** (; нар. , Арлінгтан, Віргінія) ― амерыканская плыўчыха. Алімпійская чэмпіёнка і двухкратны сярэбраны прызёр Гульняў 2020 і 2024, чэмпіён свету 2022.

## Біяграфія 
Нарадзілася 7 снежня 2002 года ў Арлінгтане, штат Вірджынія. Яе маці эмігравала з Кітая ў Злучаныя Штаты ў 1991 годзе. Яе бацька — Джым Хаск. Маці вадзіла Торы плаваць, калі яна была маленькай дзяўчынкай. У сем гадоў Торы плавала хутчэй за сваю маці. Яна прыцягнула ўвагу Эвана Стайлза, прафесійнага трэнера Арлінгтанскага воднага клуба, сваёй хуткасцю і тым, што яна насіла гідракасцюм, бо не магла вытрымаць халодную ваду.

Плаванне не было любымым відам спорту Хаск, але яна прыйшла да высновы, што яе вынікі паляпшаюцца па меры таго, як яна надае трэніроўкам больш часу. Стайлз сказаў, што яна была адным з самых працавітых вучняў, які не ўхіляўся ад цяжкіх трэніровак.

Вучылася і займалася плаваннем у сярэдняй школе Йорктаўн у акрузе Арлінгтан.

Пасля заканчэння школы яна вырашыла вучыцца ў Стэнфардскім універсітэце.

Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны па плаванні
Элеанор Харві

**Элеанор Харві** (; нар. , Гамільтан) ― канадская фехтавальшчыца на рапірах, бронзавая прызёрка летніх Алімпійскіх гульняў 2024 года, чэмпіёнка і прызёр Панамерыканскіх гульняў.

## Біяграфія 
Дзякуючы поспехам на юніёрскім і маладзёжным узроўнях, летам 2015 года ўвайшла ў склад зборнай на Панамерыканскія гульні, на якіх заваявала золата ў каманднай рапіры.

У наступным годзе ўдзельнічала на Алімпійскіх гульнях, дзе ў спаборніцтвах на рапірах выступіла паспяхова, прабіўшыся ў 1/4 фіналу, дзе прайграла Інес Бубакры, якая стала на тым турніры бронзавым прызёрам, а Харві стала першай канадскай фехтавальшчыцай у гісторыі, якая дабілася такога поспеху.

Улетку 2019 года ўдзельнічала ў Панамерыканскіх гульнях, на якіх заваявала тры медалі: срэбра (камандная рапіра) і дзве бронзы (рапіра і камандная шабля).

Летам 2021 года ўдзельнічала на Алімпійскіх гульнях, дзе ў спаборніцтвах на рапірах, прайшла ў 1/8 фіналу, дзе прайграла амерыканцы Лі Кіфер, якая стала алімпійскай чэмпіёнкай. У наступным годзе на чэмпіянаце свету па фехтаванні прабілася ў 1/8 фіналу, паказаўшы свой найлепшы вынік на чэмпіянатах свету.
Арыярн Тытмус

**Арыярн Элізабет Тытмус** (; нар. , Лонсестан, Тасманія) — аўстралійская плыўчыха, трохразовая алімпійская чэмпіёнка 2020 і 2024 гадоў, 5-разовая чэмпіёнка стылем на кароткай вадзе, 7-кратная чэмпіёнка Гульняў Садружнасці. Рэкардсменка свету на дыстанцыі 400 метраў вольным стылем.

## Біяграфія 
На чэмпіянаце свету па водных відах спорту ў Будапешце ў эстафетнай чацвёрцы на 200 метраў вольным стылем яна заваявала бронзавы медаль.

На Гульнях Садружнасці 2018 года яна выйграла золата на дыстанцыі 4×200 метраў вольным стылем.

У першы дзень чэмпіянату свету на кароткай вадзе ў Ханчжоу заваявала асабісты залаты медаль на 200 метрах вольным стылем. Гэта першы сур'ёзны тытул аўстралійскай плыўчыхі.

На чэмпіянаце свету 2019 года ў карэйскім Кванджу заваявала залаты медаль на дыстанцыі 400 метраў вольным стылем, на фінішы перасягнула Кэці Лэдэкі на 1,21 сек, а праз некалькі дзён дапамагла сваёй зборнай заняць першае месца ў «кралявой» эстафеце 4×200 м новы сусветны рэкорд.
Грэйс Браўн

**Грэйс Браўн** (, нар.  г., Кампердаўн) — аўстралійская прафесійная велагоншчыца, якая выступала ў 2023 годзе за жаночую каманду FDJ-Suez. Браўн удзельнічала ў Алімпійскіх гульнях 2020 года ў Токіа. Яна не змагла заваяваць медаль у індывідуальнай гонцы з раздзельным стартам, заняўшы чацвёртае месца. Яна таксама ўдзельнічала ў групавой гонцы, дзе заняла 47-е месца.
Нікало Марцінэнгі

**Нікало Марцінэнгі** (, нар. ) — італьянскі плывец, двухразовы бронзавы прызёр Алімпійскіх гульняў 2020 года. Чэмпіён Летніх Алімпійскіх гульняў 2024 года. Чэмпіён свету 2022 года, чэмпіён свету і Еўропы на кароткай вадзе 2021 года. Пераможца чэмпіянату Еўропы па водных відах спорту 2020 года. Пераможца чэмпіянату Еўропы па плаванні на кароткай вадзе 2017 года.
Філіпа Гана

**Філіпа Гана** (; нар. , Вербанія, П'емонт) — італьянскі велагоншчык на трэку і шашы, выступае за каманду Ineos Grenadiers. Дзеючы ўладальнік рэкорду часу язды за гадзіну (56 792 метра). Сярэбраны прызёр Летніх летніх алімпійскіх гульняў за 2024 года.
Нацумі Цунода

**Нацумі Цунода** (нар. ) — японскі дзюдаістка, алімпійская чэмпіёнка 2024 года, трохразовая чэмпіёнка свету, двухразовая чэмпіёнка Азіяцкіх гульняў.

## Біяграфія 
У 2017 годзе японская дзюдаістка Нацумі Цунода стала сярэбраным прызёрам чэмпіянату свету ў вагавой катэгорыі да 52 кг, які праходзіў у Венгрыі ў Будапешце. У фінале яна ўступіла сваёй суайчынніцы Аі Сісімэ.

На Азіяцкіх гульнях 2018 года, якія адбыліся ў Інданезіі ў Джакарце, у вагавой катэгорыі да 52 кг, Нацумі стала чэмпіёнкай, перамогшы ў фінале спаборніцтваў спартсменку з Паўднёвай Карэі.

На чэмпіянаце свету 2021 года, які праходзіў у Венгрыі ў Будапешце, у чэрвені, Нацумі заваявала залаты медаль і тытул чэмпіёнкі свету ў вагавой катэгорыі да 48 кг, перамогшы ў фінале сваю суайчынніцу Вакану Кога.

У маі 2023 года, у сталіцы Катары, на чэмпіянаце свету, японская дзюдаістка ў вагавой катэгорыі да 48 кг стаў чэмпіёнкай, у фінале перамогшы французскую спартсменку Шырын Буклі.

На летніх Алімпійскіх гульнях 2024 года ў Парыжы Нацумі заваявала залаты медаль, адолеўшы ў фінале мангольскую спартсменку Бавуударжыйн Баасанхуу.

## Зноскі 
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны па дзюдо
Баі за Бабруйск (1918)

**Баі за Бабруйск** — эпізод грамадзянскай вайны ў Расіі, частка падзей паўстання Доўбар-Мусніцкага.

## Ход падзей 
У ліпенія 1917 года Часовы ўрад Расіі ўтварыў Польскі корпус, з мэтай наступнай адпраўкі на фронт Першай сусветнай. Камандзірам фарміравання прызначаны генерал Юзаф Доўбар-Мусніцкі. Пасля Кастрычніцкай рэвалюцыі кіраўніцтва корпуса адмовілася падпарадкоўвацца ўладзе бальшавікоў, заняло пазіцыю нейтралітэту і перадыслакавалася з Быхава ў раён Рагачоў-Жлобін-Бабруйск.

12 студзеня 1918 года прайшла першая бітва з бальшавіцкімі сіламі, корпусу ўдалося заняць Рагачоў. Аднак Доўбар-Мусніцкі імкнуўся да захопу Бабруйскай крэпасці:Узяцце Бабруйска было маёй галоўнай мэтай, таму што крэпасць спрыяла перагрупоўцы войскаў і эфектыўнай абароне. Толькі пасля страты крэпасці бальшавікі сталі ўсведамляць яе стратэгічнае значэнне.
Бальшавікі абаранялі Бабруйск сіламі каля 7 тысяч салдат. Аблога горада пачалася 2 лютага, на наступны дзень горад капітуляваў. Войскі генерала Доўбар-Мусніцкага атрымалі доступ да складоў з ваенным забеспячэннем, боепрыпасамі і правіянтам, атрымаўшы сродкі для працягу барацьбы. Чырвоная Армія не змірылася са стратай горада, яе часці распачалі некалькі беспаспяховых спробаў штурму пры ўдзеле партызан. Баі працягваліся па ўсім наваколлі (у тым ліку і пад Рагачовам), страты раслі з абодвух бакоў. Палякі зладзілі вайсковыя могілкі, дзе хавалі загінулых і памерлых салдат і афіцэраў. У баях асабліва вызначыліся воіны Рыцарскага (афіцэрскага) легіёна.

На падставе Брэсцкага міру Савецкая Расія вымушана была перадаць Германія захоплены палякамі Бабруйск. Генерал Доўбар-Мусніцкі, не атрымаўшы падтрымкі Рэгенцкай рады Польскага каралеўства, у маі здаў горад немцам. Перад эвакуацыяй камандаванне корпуса вырашыла стварыць на месцы польскіх могілак курган як помнік загінуўшым у баях за незалежнасць Польшчы. Пасля польска-савецкай вайны курган быў знесены.

## Памяць 
У 1932 годзе была адноўлена паменшаная копія Бабруйскага кургана на могілках Старыя Павонзкі ў Варшаве. Там хавалі салдат генерала Доўбар-Мусніцкага, якія памерлі ўжо ў незалежнай Польшчы.

Баі за Бабруйск таксама былі ўвекавечаны на Магіле невядомага салдата ў Варшаве, з надпісам на адной з дошак: *BOBRUJSK 2 II — 11 III 1918*.

## Гл. таксама 
* Баі за Бабруйск (1919)

## Літаратура 
* 
* *Wacław Lipiński.* Walki o niepodległość Polski w latach 1905—1918, Wolumen, Warszawa 1990
* *Mieczysław Wrzosek.* Polski czyn zbrojny podczas pierwszej wojny światowej 1914—1918, Państwowe Wydawnictwo «Wiedza Powszechna», Warszawa 1990

Катэгорыя:Бітвы Расіі
Катэгорыя:Бітвы Польшчы
Катэгорыя:Канфлікты 1918 года
Катэгорыя:Гісторыя Бабруйска
Катэгорыя:Аперацыі і бітвы Грамадзянскай вайны ў Расіі
Катэгорыя:Бітвы ў Беларусі
Катэгорыя:1918 год у Беларусі
Катэгорыя:Грамадзянская вайна ў Беларусі
Рэмка Эвенепул

**Рэмка Эвенепул** (; нар.  г., Алст, Фламандскі рэгіён) — бельгійскі шашэйны велагоншчык.

## Біяграфія 
Пачаў сваю спартыўную кар’еру ў якасці футбаліста. Ва ўзросце пяці гадоў далучыўся да бельгійскага «Андэрлехта». Калі яму было адзінаццаць гадоў, перайшоў у маладзёжную акадэмію нідэрландскага ПСВ Эйндховен, але ва ўзросце чатырнаццаці гадоў зноў вярнуўся ў «Андэрлехт». Паспеў згуляць за зборную Бельгіі ва ўзроставай катэгорыі U15 і U16.

Пасля шэрагу няўдач і расчараванняў у 2017 годзе перайшоў у веласпорт, у якім выступаў яго бацька, Патрык Эвенепул. У красавіку дэбютаваў у сваёй першай гонцы, а праз два месяцы атрымлівае сваю першую перамогу.

У ліпені 2018 года атрымаў перамогі ў індывідуальнай і групавой гонках на Чэмпіянаце Еўропы сярод юніёраў. Праз чатыры дні падпісвае прафесійны кантракт з камандай Quick-Step Floors на два гады. У верасні ў той жа ўзроставай катэгорыі становіцца чэмпіёнам свету ў індывідуальнай і групавой гонках.

У пачатку жніўня 2019 года атрымаў першую перамогу на гонцы Сусветнага тура UCI — Класіцы Сан-Себасцьяна.
Тавуці

**Таву́ці** () — возера ў правінцыі Паўднёвы Сулавесі Інданезіі, самае вялікае на востраве Сулавесі.

Знаходзіцца на вышыні 293 м над узроўнем мора. Плошча паверхні возера складае каля 600 (560) км². Глыбіня да 203 м. Катлавіна тэктанічнага тыпу, акружана гарамі. Сцёк у заліў Бо́ні мора Банда. Каля возера горад Ларонда.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* Towuti Drilling Project, Indonesia // University of Cologne. Institute of Geology and Mineralogy
* Towuti: Paleoenvironments, Biological Evolution, and Geomicrobiology of a Tropical Pacific Lake // The International Continental Scientific Drilling Program

Катэгорыя:Азёры Інданезіі
Катэгорыя:Сулавесі (востраў)
Фехтаванне на летніх Алімпійскіх гульнях 2024

**Спаборніцтвы па фехтаванні на летніх Алімпійскіх гульнях 2024 года** пройдуць з 27 ліпеня па 4 жніўня 2024 года на спартыўнай арэне Парыжскага Вялікага палаца. 212 спартсменаў разыгралі дванаццаць камплектаў медалёў: па 6 у мужчын і жанчын. Медалі разыграюцца ва ўсіх 12 дысцыплінах фехтавання.

## Расклад 
## Медалі 
### Агульны залік 
(**Тлустым** вылучана самая вялікая колькасць медалёў у сваёй катэгорыі; краіна-арганізатар таксама выдзелена)

### Медалісты 
#### Мужчины 
#### Жанчыны 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Фехтаванне на летніх Алімпійскіх гульнях 2024
Сезон 2003/2004 «Белбізнесбанка—БДЭУ» Мінск

У сезоне 2003—2004 жаночы валейбольны клуб «Белбізнесбанк—БДЭУ» з Мінска прымаў удзел у наступных турнірах:
* Чэмпіянат Беларусі 2003/2004 ( **Чэмпіён**).

## Склад каманды 
* Яна Грамыка,
* Вольга Мароз (1980),
* Анжэла Захара,
* Вольга Мажэйка,
* Ганна Будревіч,
* Наталля Мацейчык (1985),
* Ганна Барычова (Грэбенка) (1980),
* Алена Кулікова,
* Наталля Багарэвіч (1980),
* Таццяна Гардзеева,
* Наталля Крюк (1983).

## Трэнеры каманды 
*  Алег Гулевіч (галоўны трэнер)

## Гл. таксама 
* Сезон 2002/2003 «Белбізнесбанка—БДЭУ» Мінск
* Сезон 2004/2005 «Белбізнесбанка—БДЭУ» Мінск

## Спасылкі 
* 
* 
* Minchanka Minsk 
2003/2004
Белбізнесбанк—БДЭУ
Катэгорыя:2003 год у Мінску
Катэгорыя:2004 год у Мінску
Сезон 2002/2003 «Алімпіі» Гродна

**Сезон 2002/2003 жаночага баскетбольнага клуба «Алімпія»** быў 11-м сезонам у гісторыі існавання клуба.

## Склад 
Да удзелу ў Балтыйскай лізе былі залучаныя наступныя баскетбалісткі:

## Трэнеры 
*  Яўген Елісееў (галоўны трэнер, да снежня 2002 года)
*  Валянціна Навойчык (галоўны трэнер, са снежня 2002 года)

## Спасылкі 
* СИТУАЦИЯ. "ОЛИМПИЯ": СМЕНА ВЛАСТИ
* БАЛТИЙСКАЯ ЖЕНСКАЯ ЛИГА. В ПИТЕР — С ТРЕВОГОЙ
* ЛАУРЕАТЫ СЕЗОНА. ВАЛЕНТИНА НАВОЙЧИК: МЫ — ЕДИНОЕ ЦЕЛОЕ

2002/2003
Алімпіі Гродна
Катэгорыя:2002 год у Гродне
Катэгорыя:2003 год у Гродне
Дзіёра Келдзіёрава

**Дзіёра Келдзіёрава** (; ) — узбекістанская дзюдаістка, якая выступае ў вагавой катэгорыі да 52 кг. Алімпійская чэмпіёнка 2024, чэмпіёнка Азіі, прызёр чэмпіянатаў свету і Сусветных ваенных гульняў. Першая узбекская дзяўчына, якая выйграла турнір «Вялікага шлема» па дзюдо.

Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны па дзюдо
Лукас Мертэнс

**Лукас Мертэнс** (ням.: Lukas Märtens, нар. , ) — нямецкі плывец, алімпійскі чэмпіён 2024 года на дыстанцыі 400 метраў вольным стылем, прызёр чэмпіянатаў свету, чэмпіён Еўропы 2022 года.

## Біяграфія 
У 2021 годзе на Алімпійскіх гульнях у Токіа прыняў удзел у заплывах на 200, 400 і 1500 метраў вольным стылем, дзе не змог пераадолець бар’ер папярэдняга раунда. У складзе эстафетнай каманды Германіі ў эстафеце 4 па 200 метраў стаў сёмым.

У чэрвені 2022 года на чэмпіянаце свету ў Будапешце на дыстанцыі 400 метраў вольным стылем ён заваяваў сярэбраны медаль. Праз год на чэмпіянаце свету ў Фукуоку на гэтай жа дыстанцыі стаў трэцім.

На чэмпіянаце Еўропы 2022 года ў Рыме стаў чэмпіёнам на дыстанцыі 400 метраў вольным стылем, а таксама заваяваў срэбра на дыстанцыі 800 метраў вольным стылем.

У горадзе Доха, на чэмпіянаце свету 2024 года, заваяваў бронзу на дыстанцыі 400 метраў вольным стылем.

У першы дзень плавальнай праграмы летніх Алімпійскіх гульняў 2024 года на дыстанцыі 400 метраў вольным стылем заваяваў залаты алімпійскі медаль з вынікам 3:41,78, стаўшы першым у гісторыі пераможцам з Германіі ў гэтай дысцыпліне (у 1988 годзе перамагаў Увэ Даслер з ГДР).

Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны па плаванні
Сезон 2022/2023 «Вікторыі» Гродна

У сезоне 2022/2023 жаночы баскетбольны клуб «Вікторыя» з Гродна прымаў удзел у наступных турнірах:
* Чэмпіянат Беларусі 2022/2023 (**6 месца**).

## Склад каманды 
*  Ангеліна Амбражэвіч
*  Ксенія Гуліда
*  Ксенія Калеснік
*  Ірына Краўчанка
*  Карына Курстак
*  Марыя Ляскоўская
*  Ульяна Няганава
*  Аляксандра Палубок
*  Дар’я Саўчук
*  Уладзіслава Скрабко
*  Алеся Сліж
*  Наталля Спорык
*  Лізавета Трашчынская
*  Дар’я Трусь
*  Лізавета Шышлюк
*  Ксенія Шэпель

## Трэнеры каманды 
*  Алена Скрабко (галоўны трэнер)
*  Наталля Васілеўка

## Гл. таксама 
* Сезон 2021/2022 «Вікторыі» Гродна
* Сезон 2023/2024 «Вікторыі» Гродна

## Спасылкі 
* 2022-2023

2022/2023
Вікторыя Гродна
Катэгорыя:2022 год у Гродне
Катэгорыя:2023 год у Гродне
Дэніелс

**Дэніелс** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Чарльз Дэніелс — амерыканскі плывец, 4-разовы алімпійскі чэмпіён
* Энтані Дэніелс — брытанскі акцёр
Ток (значэнні)

**Ток** — шматзначны тэрмін.

* Ток — пляцоўка для абмалоту і ачысткі збожжа.
* Ток, такавішча — месца такавання птушак.

## Фізіка 
* Электрычны ток — упарадкаваны рух зараджаных часціц.
** Пераменны ток
** Пастаянны ток
** Планкаўскі ток
* Нейтральны ток
* Ток зрушэння — характарыстыка магнітнага дзеяння пераменннага электрычнага поля.

## Тапонім 
* Глухі Ток — вёска ў Бярэзінскім раёне Мінскай вобласці Беларусі.
* Ток — рака ў Арэнбургскай вобласці Расіі.
* Ток — рака ў Амурскай вобласці Расіі.

## Гл. таксама 
* Таковішча
Чарльз Дэніелс

**Чарльз Мелдрам Дэніелс** (; , , Агая — , Кармэл Вэлі Віладж, Каліфорнія) — амерыканскі плывец, чатырохразовы чэмпіён летніх Алімпійскіх гульняў.

Дэніелс быў лепшым спартоўцам на летніх Алімпійскіх гульнях 1904 у Сент-Луісе. Ён выйграў тры заплывы — 220 і 440 ярдаў вольным стылем і эстафету 4×50 ярдаў вольным стылем. Акрамя таго, ён яшчэ выйграў сярэбраны медаль у гонцы на 100 ярдаў і бронзавы за 50 ярдаў вольным стылем. На Гульнях, ён заняў пятае месца па колькасці медалёў і чацвёртае па суме залатых узнагарод.

Праз два гады, Дэніелс прыняў удзел у неафіцыйных Алімпійскіх гульнях 1906 у Афінах спаборнічаў у двух дысцыплінах. Ён стаў чэмпіёнам на дыстанцыі 100 м вольным стылем і заняў чацвёртае месца разам са сваёй камандай у эстафеце 4×250 м вольным стылем. Аднак Міжнародны алімпійскі камітэт не даваў дазволу на правядзенне гэтых спаборніцтваў, і таму фармальна Дэніэльс не выйграў тут свой чацвёрты залаты медаль.

На наступных сваіх летніх Алімпійскіх гульнях 1908 у Лондане Дэніельс выйграў яшчэ два медалі — залаты ў гонцы на 100 м вольным стылем і бронзавы ў эстафеце 4х200 м вольным стылем.

Дэніелс устанавіў таксама некалькі дасягненняў па-за Алімпійскімі гульнямі. З 1904 па 1911 год ён 31 раз выйграў чэмпіянат ЗША па плаванні. За чатыры дні 1905 года ён устанавіў адразу 14 сусветных рэкордаў. Усяго за сваё жыццё ён пабіў сусветныя дасягненні на ўсіх дыстанцыях ад 25 ярдаў да 1 мілі. Дэніельс таксама распрацаваў адмысловую тэхніку кроля, якую ён запазычаў з аўстралійскай тэхнікі. Яна да гэтага часу выкарыстоўваецца ўсімі плыўцамі вольнага стылю з невялікімі зменамі.

Дэніэлс быў уключаны ў Амерыканскую Алімпійскую залу славы ў 1988 годзе.
Палін Феран-Прэво

**Палін Феран-Прэво** (, нар. , ) — французская прафесійная велагоншчыца. Уладальніца 15 тытулаў чэмпіёнкі свету ў чатырох розных дысцыплінах, з'яўляецца адной з самых паспяховых веласіпедыстак усіх часоў. У 2014 і 2015 гадах была чэмпіёнкай свету ў шашэйным веласпорце, велакросе і маўнцінбайку. Заваявала залаты медаль у маўнцінбайку на летніх Алімпійскіх гульнях 2024 года.
Тмутараканскае княства

**Тмутарака́нскае кн́яства** — старажытнарускае ўдзельнае княства, якое існавала ў X — канцы XI стагоддзя на Таманскага і, верагодна, часткова Керчанскага паўастравоў. Адміністрацыйным цэнтрам княства быў горад Тмутаракань.

Упершыню Тмутараканскае княства згадваецца ў летапісах пад 988 годам. Да 1036 года належала князю Мсціславу Уладзіміравічу. З 1060-х гадоў належала князю чарнігаўскаму Святаславу Яраславічу і яго нашчадкам, было аб’ектам дамаганняў іншых рускіх князёў і Візантыі. У канцы XI — пачатку XII стагоддзя пад націскам полаўцаў Тмутараканскае княства страціла сувязь з рускімі землямі (Кіеўскай Руссю) і спыніла сваё існаванне.

## Гл. таксама 
* Князі тмутараканскія
* Тмутараканскі камень

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* История в деталях: Тмутараканское княжество // Музей Фелицына
* Краткий исторический очерк: Затерявшиеся в веках. Далёкое русское княжество — Тмутаракань // Крымский институт профессионального развития
* Тмутараканское княжество // Российский Кавказ
* Тмутараканское княжество // Государственная публичная научно-техническая библиотека Сибирского отделения Российской академии наук

Катэгорыя:Княствы Русі
Катэгорыя:З’явіліся ў 988 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 1094 годзе
Хіфумі Абэ

**Хіфумі Абэ** (; ) — японскі дзюдаіст, уладальнік 5 дана дзюдо, чатырохразовы чэмпіён свету ў вагавой катэгорыі да 66 кг. Двухразовы алімпійскі чэмпіён у вагавой катэгорыі да 66 кг (2020 і 2024 гадоў). Брат алімпійскай чэмпіёнкі 2020 года Уты Абэ.

## Біяграфія 
Пачаў займацца дзюдо ва ўзросце 6 гадоў у Hyogo Boys Kodamakai, з-за таго, што ўбачыў спаборніцтвы дзюдаістаў па тэлевізары.

Абэ выйграў два сярэбраныя медалі на сусветных першынствах сярод моладзі, спачатку ва ўзросце да 18 гадоў у 2014 годзе, а затым ва ўзросце да 21 года ў Форт-Лодэрдэйлі ў 2014 годзе. Праз некалькі тыдняў, у тым жа годзе, ён выйграў свой першы буйны міжнародны турнір, выйграўшы Кубак Дзігора Кано, перамогшы Масасі Эбінуму, бронзавага прызёра Алімпійскіх гульняў у Лондане і трохразовага чэмпіёна свету.

На чэмпіянаце Японіі ў 2016 годзе ён зноў перамог Масасі Эбінуму ў паўфінале, а затым выйграў тытул. Нягледзячы на ​​гэтую перамогу, менавіта Масасі Эбінума быў абраны для абароны японскага сцяга на Алімпійскіх гульнях у Рыа-дэ-Жанейра. У ліпені Абэ выйграў новы турнір Вялікага шлема ў Цюмені, а ў канцы года выйграў Кубак Дзігора Кано.

У лютым 2017 года ён стаў самым маладым пераможцам у гісторыі турніру ў Парыжы.

На чэмпіянаце свету 2017 года ў Будапешце ён перамог усіх сваіх супернікаў і заваёўвае залаты медаль. У канцы года ён выйграў свой трэці тытул у Кубку Дзігора Кано.

У 2018 годзе ён выйграў «Вялікі шлем» у Екацярынбургу, а затым саступіў упершыню з 2015 года на Гран-пры Заграбе мангольскаму атлету Алтансухі Доўдану.

На чэмпіянаце свету 2018 года ў Баку, у фінале ў вагавой катэгорыі да 66 кг, атрымаў перамогу ва ўсіх сваіх паядынках і заваяваў другі залаты медаль на сусветных чэмпіянатах.

На чэмпіянаце свету 2019 года, які праходзіў у Токіа заваяваў бронзавы медаль, перайграўшы ў паядынку за бронзу італьянскага спартсмена Мануэля Ламбарда.

У 2021 годзе стаў алімпійскім чэмпіёнам на гульнях у Токіа.

## Зноскі 
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны па дзюдо
Сезон 2003/2004 ЖБК РВАР

У сезоне 2003/2004 жаночы баскетбольны клуб РВАР з Мінска прымаў удзел:
* Чэмпіянат Беларусі 2003/2004 (**4 месца**),
* Кубак Беларусі 2003 ( **3 месца**).
* Балтыйская жаночая баскетбольная ліга 2003/2004 (**12 месца**).

У Балтыйскай лізе каманда выступала як юніёрская зборная Беларусі U-18.

## Склад каманды 
*  Анастасія Верамеенка
*  Вікторыя Гаспер (*у Балтыйскай лізе*)
*  Юлія Дурэйка
*  Таццяна Жураўлёва
*  Анастасія Кулажына
*  Вікторыя Макаранка
*  Надзея Надзежка
*  Алена Новікава
*  Вікторыя Панцюх
*  Алена Рынкевіч
*  Аляксандра Тарасава
*  Святлана Трукшаніна
*  Ірына Цуканава
*  Кацярына Шаркова

## Трэнеры каманды 
*  Віктар Бялевіч (галоўны трэнер)

## Гл. таксама 
* Сезон 2002/2003 ЖБК РВАР
* Сезон 2004/2005 ЖБК РДВАР

## Спасылкі 
* БАЛТИЙСКАЯ ЛИГА. НА СТАРТЕ БЕЛОРУССКОЕ ТРИО
* КУБОК БЕЛАРУСИ. ЖЕНЩИНЫ. "ЖИВАЯ" ПОБЕДА "БЕРЕЗИНЫ"
* ЧЕМПИОНАТ НЕ НУЖЕН?

2003/2004
РВАР
Катэгорыя:2003 год у Мінску
Катэгорыя:2004 год у Мінску
Томас Бах

**Томас Бах** (; ) — дзеяч нямецкага і міжнароднага алімпійскага руху, прэзідэнт Міжнароднага алімпійскага камітэта з 10 верасня 2013 года, у мінулым — прэзідэнт Алімпійскай спартыўнай канфедэрацыі Германіі. Прэзідэнт апеляцыйнага камітэта Спартыўнага арбітражнага суда. У мінулым — фехтавальшчык на рапірах, алімпійскі чэмпіён 1976 года ў камандным першынстве, чэмпіён свету 1977 года ў камандным першынстве.

Па адукацыі юрыст, скончыў універсітэт Вюрцбурга. Свабодна размаўляе, апроч роднай нямецкай, на французскай, англійскай і іспанскай мовах.

## Зноскі 
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны па фехтаванні
Катэгорыя:Прэзідэнты Міжнароднага алімпійскага камітэта
Хуан Юйцін

**Хуан Юйцін** (нар. ) — кітайскі спартовы стралок​​. Заваявала тры медалі ў стральбе з пнеўматычнай вінтоўкі на чэмпіянаце свету па стральбе 2022 года ISSF. Яна заваявала залаты медаль у змешанай камандзе на дыстанцыі 10 м з пнеўматычнай вінтоўкі ў дуэце з Шэн Ліхаа і сярэбраны медаль у стральбе з пнеўматычнай вінтоўкі на 10 м на летніх Алімпійскіх гульнях 2024 года ў Парыжы.
Нік Фінк

**Нікалас Фінк** (; нар.  г.) — амерыканскі плывец. Пяціразовы чэмпіён свету па плаванні брасам і сярэбраны прызёр Алімпійскіх гульняў у заплыве на 100 м брасам. Рэкардсмен свету ў камбінаванай эстафеце 4×100 метраў і змяшанай эстафеце 4×50 метраў. Рэкардсмен Амерыкі на кароткай дыстанцыі 50 метраў брасам, 100 метраў брасам і 200 метраў брасам, а таксама рэкардсмен Амерыкі на доўгай дыстанцыі 50 метраў брасам. На дыстанцыі 50 метраў брасам ён стаў чэмпіёнам свету на кароткай вадзе ў 2021 і 2022 гадах і тытул чэмпіёна свету на доўгай вадзе ў 2022 годзе. На дыстанцыі 200 метраў брасам ён стаў залатым прызёрам чэмпіянату свету на кароткай вадзе 2021 года.

Катэгорыя:Чэмпіёны свету па плаванні
Тоні Эстангэ

**Тоні Эстангэ** (; нар. , По, Францыя) — французскі канаіст-слаламіст. Удзельнік чатырох Алімпійскіх гульняў. Трохразовы алімпійскі чэмпіён (2000, 2004, 2012). Пяціразовы чэмпіён свету. Член МАК з 2013 года. Старшыня Арганізацыйнага камітэта па правядзенні Алімпіяды 2024 года ў Парыжы.

Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны ад Францыі
Адэнамер

**Адэнамер** — канцавы аддзел залоз жывёл і чалавека, у якім узнікае сакрэт, што трапляе ў вывадную пратоку.

Катэгорыя:Сістэмы органаў
Engesa EE-11 Urutu

**EE-11 Urutu** — бразільскі бронетранспарцёр.  

## Гісторыя 
У пачатку 1960-х абаронная прамысловасць Бразіліі была нязначнай і абмяжоўвалася ў асноўным вытворчасцю стралковай зброі або рэканструкцыяй састарэлай амерыканскай тэхнікі.  Паміж 1964 і 1967 гадамі ўрад запусціў праграму па адраджэнні зброевай прамысловасці. На гэтым фоне машынабудаўнічая фірма Engenheiros Especializados SA (Engesa) распрацавала бронемашыну EE-9 Cascavel. На базе браневіка ўзнік праект *Carro Transporte de Tropas Anfíbio* (CTTA). Ён прадугледжваўся як БТР на шасі EE-9. У армію машына прынята пад пазначэннем *EE-11 Urutu*.

## Апісанне 
Кампаноўка ўсіх варыянтаў Urutu аднолькавая: аддзяленне кіравання размешчана ў пярэдняй левай частцы корпуса, з маторным аддзяленнем у пярэдняй правай частцы і дэсантным аддзяленнем у задняй.

## Эксплуатанты
* : 24
* : 12
* : 56
* : 60
*  24
* : 148
* 
* : 82
* : 15
* : 29
* : 38
* : 7
* : 37

## Крыніцы 
Катэгорыя:Бронетранспарцёры
Міран Марычыч

**Міран Марычыч** (; нар. , Б'елавар) — харвацкі спартыўны стралок, бронзавы прызёр чэмпіянату свету. Бронзавы прызёр Алімпійскіх гульняў 2024 года. Чэмпіён свету сярод юніёраў і прызёр чэмпіянату Еўропы.

## Біяграфія 
Міран Марычыч нарадзіўся 17 чэрвеня 1997 года ў Б’елавары. Вывучае інфармацыйныя тэхналогіі на факультэце арганізацыі і інфарматыкі ў Вараждзіне (FOI).

Міран выступае за стралковы клуб «SD Bjelovar 1874 г.» пад кіраўніцтвам свайго асабістага трэнера Даміра Бошняка. Міран Марычыч стаў чэмпіёнам свету сярод юніёраў на першынстве свету, які прайшоў у 2017 годзе ў Зуле. На дарослым чэмпіянаце свету па стральбе 2018 года, які праходзіў з 31 жніўня па 15 верасня 2018 года ў Чханвоне, Марычыч выйграў бронзавы медаль у стральбе з пнеўматычнай вінтоўкі з 10 м. Гэты вынік прынёс Харватыі квоту на Алімпійскія гульні.

Марычыч прыняў удзел на Алімпійскіх гульнях, якія прайшлі ў 2021 годзе. У стральбе з пнеўматычнай вінтоўкі з 10 метраў ён не прайшоў праз кваліфікацыйны адбор, а ў стральбе з трох пазіцый з 50 метраў ён выйшаў у фінал, дзе заняў шостае месца.

Міран стаў уладальнікам прэміі Дражэна Петравіча ў 2017 годзе, якая ўручаецца таленавітым маладым спартсменам і камандам за выдатныя спартыўныя вынікі і развіццё спорту. Прызнаваўся лепшым спартсменам Б’елавара ў 2017, 2018 і 2019 гадах.
Беларус-05

**Беларус-05** — першы мотаблок, які выпускаўся з 1985 года на Мінскім трактарным заводзе.

Прызначаны для выканання ворыва лёгкіх глеб, баранавання, культывацыі, міжраднай апрацоўкі бульбы і буракоў, кашэння траў у садках і агародах, на прышкольных і прысядзібных участках, транспартавання грузаў.

На мотаблоках усталёўваліся аднацыліндровыя чатырохтактныя бензінавыя рухавікі УД-15 і УД-25 з паветраным астуджэннем. Працоўны аб’ём рухавіка — 245 см3. Намінальная магутнасць 3,7 кВт (5 к. с.).

Выкарыстоўвалася механічная ступеністая каробка перадач. Муфта счаплення — фрыкцыйная. Мотаблок мае дыферэнцыял. Колы ад аўтамабіля Луаз.

Мотаблок мае залежны вал адбору магутнасці для працы з актыўнымі прыладамі. Намінальная частата кручэння махавіка 1000 аб/хвіл.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Kitchen-garden tractor // "Soviet Military Review", No. 10, October 1981. page 28

Катэгорыя:Трактары МТЗ
Трахеамікозы

**Трахеамікозы** — грыбковыя захворванні сасудзістай сістэмы некаторых сельскагаспадарчых культур, дэкаратыўных раслін, дрэў і дзікарослых траў, выкліканыя рознымі паразітычнымі аскаміцэтавымі грыбамі, якія закаркоўваюць сасуды драўніны, засяляючы трахеіды ксілемы, вынікам чаго становіцца поўнае або частковае завяданне заражанай расліны. Да ўзбуджальнікаў адносяцца грыбы родаў  і . Гэтыя захворванні часта вядомыя пад назвамі, якія паходзяць ад узбуджальнікаў (фузарыёз, ) або характэрных сімптомаў ().

## Сімптомы 
Характарызуюцца стратай  клетак усёй расліны або асобных яе частак, завяданнем, скручваннем, засыханнем лісця і галінак кроны (у дрэў). Завяданне наступае ў выніку закупокі сасудаў міцэліем узбуджальніка або пекцінападобнымі прадуктамі распаду клетачных сценак сасудаў пад дзеяннем ферментаў, якія вылучае паразіт. Пад дзеяннем таксічных рэчываў, што выдзяляе патаген, падае тургар клетак расліны.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Грыбковыя захворванні раслін
Тока

**Тока** — шматзначны тэрмін.

## Прозвішча 
* Тока — знатная італьянская сям’я.
** Карла I Тока (XIV стагоддзе — 1429) — кіраўнік Эпірскага царства, граф Кефалініі і Закінфа.
** Карла II Тока
** Карла III Тока
** Леанарда I Тока
* Мадалена Тока (XIV стагоддзе — 1429) — першая жонка Канстанціна XI Палеалога.
* Салчак Калбакхарэкавіч Тока (1901—1973) — тывінскі савецкі пісьменнік.

## Тапонім 
* Вялікае Тока — возера ў Расіі, у Нерунгрынскім раёне Рэспублікі Саха (Якуція).

## Гл. таксама 
* Ток
Захарэвіч

**Захарэвіч** — беларускае прозвішча.

## Прозвішча 
* Дзяніс Васільевіч Захарэвіч (нар. 1990) — беларускі валейбаліст і трэнер.
* Марыя Георгіеўна Захарэвіч (нар. 1936) — беларуская актрыса, Народная артыстка БССР (1977).
Як я выйграў вайну

**«Як я выйграў вайну»** () — сатырычны фільм пра Другую сусветную вайну рэжысёра Рычарда Лестэра. Фільм распавядае пра лёс узвода лейтэнанта Гудбодзі ў Паўночнай Афрыцы. Фільм адметны тым, што ў ім зняўся Джон Ленан са знакамітага ліверпульскага гурта The Beatles. Гісторыя паездкі Джона Ленана на здымкі гэтага фільма ў Альмерыю легла ў аснову фільма іспанскага рэжысёра Давіда Труэбы «Лёгка жывецца з заплюшчанымі вачамі».

## Сюжэт 
Брытанскі афіцэр Гудбодзі трапляе ў нямецкі палон, дзе пачынае аповед пра сваю вайсковую службу. Гісторыя пачалася ў кастрычніку 1939 года. Узвод грамадзянскіх рэзервістаў з вучэнняў накіраваны ў Паўночную Афрыку для выканання небяспечнага, сакрэтнага задання — паблізу аазіса стварыць пляцоўку для крыкету. Для выканання гэтага задання разам з салдатамі ў Афрыку была дастаўлена ваенная тэхніка і каток (для выраўноўвання пляцоўкі). Але высадзіўшыся, капрал Трэнсам выяўляе, што ніхто акрамя яго не ўмее кіраваць машынамі. Нядоўга думаючы, ён прымае рашэнне правесці кароткі курс ваджэння для салдат. Тым часам лейтэнант Гудбодзі, які выпаў з дэсантнага воднага транспарту, даганяе свой атрад, па шляху сустрэўшы генерала, які накіроўваўся ў Трыпалі. Дагнаўшы свой атрад, Гудбодзі працягвае рух да запаветнага аазіса, і на ноч ён уладкоўвае свайму атраду прывал. На прывале стралок Грыпвід па загадзе Гудбодзі (той любаваўся прыгажосцю неба з апазнавальнымі сігналамі) у адказ на чырвоныя нямецкія сігналы выпускае зялёны сігнал, тым самым пазначыўшы нямецкім артылерыстам «брытанскую» мішэнь.

Пасля артылерыйскага абстрэлу атрад Гудбодзі страчвае частку ваеннай тэхнікі. Пацярпеўшы яшчэ некалькі няўдач, Гудбодзі ўсё ж захоплівае аазіс, але з-за Грыпвіда, які выліў усю ваду з коўзанкі, пляцоўку не атрымоўваецца расчысціць і разметка пляцоўкі Грыпвідам праходзіць па неапрацаванай глебе. Камандаванне застаецца незадаволена праведзенай працай і пасылае ўвесь атрад у Арнем, дзе з-за выхадкі стралка Грыпвіда гіне ўвесь атрад, акрамя Гудбодзі.

Пасля гэтага Гудбодзі спыняе сваё апавяданне і заўважыўшы, што нямецкі капітан, якому той расказваў гісторыю пра ваенную службу, рыхтуецца да падрыву моста цераз Рэйн, угаворвае яго за неіснуючую суму грошай спыніць падрыў і прапусціць амерыканскія войскі на той бок Рэйна.

Праз 22 гады Гудбодзі сустракаецца з Трусам (адзіным, хто выжыў\ з атрада), дзе той прызнаецца, што ён таксама хацеў ваяваць, але не мог, бо ў яго была прычына ваяваць, а вайну ён пакінуў маладым людзям, у якіх прычын ваяваць не было. Гудбодзі разумее яго, але ўсё ж сцвярджае, што гэта ён, Гудбодзі, выйграў вайну.

Катэгорыя:Кінакамедыі Вялікабрытаніі
Беларус-09Н

**BELARUS-09Н** — беларускі мотаблок, прызначаны для выканання ворыва лёгкіх глеб, баранавання, культывацыі, міжраднай апрацоўкі бульбы і буракоў, кашэння траў у садках і агародах, на прышкольных і прысядзібных участках, а таксама для транспартавання грузаў.

## Гісторыя 
Быў сканструяваны ў 1992 годзе. Першы мотаблок сышоў з канвера ў гэтым жа годзе. Неадразова мадыфікаваўся. 

У снежні 2009 года Смаргонскі агрэгатны завод выпусціў 15-тысячны мотаблок. 

11 сакавіка 2011 года быў сабраны 20-тысячны мотаблок. 

Мотаблокі Беларус-09Н, акрамя Беларусі, пастаўляліся ў Расію, Украіну, Літву, Латвію, Эстонію, Венесуэлу і ЗША.

## Апісанне 
Мотаблок падыходзіць для выкарыстання ў фермерскіх і прысядзібных гаспадарках, на жывёлагадоўчых фермах, для працы ў цяпліцах, садках, агародах, парках і скверах, на прышкольных участках. Мае шырокі асартымент малагабарытнага навяснога абсталявання для сельскагаспадарчых і камунальных работ.

Колавая формула 2×2. Колы мотаблока з пнеўматычнымі шынамі 6L-12.

На BELARUS-09Н усталёўваліся аднацыліндровыя чатырохтактныя бензінавыя рухавікі Honda GX270, Lifan LF177 або Kipor KG280. Працоўны аб'ём рухавіка складае 270 см3. Намінальная магутнасць 6,6 кВт (9 к. с.).

Камплектаваліся толькі механічнай трансмісіяй; каробка перадач механічная, ступеністая, з пастаянным зачапленнем шасцерняў. Колькасць перадач 4 наперад, 2 назад.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Прайс-лист на Официальном сайте
* Официальный сайт РУП «Сморгонский агрегатный завод»

Катэгорыя:Трактары МТЗ
Трыенафароз

**Трыенафароз** — глісная хвароба драпежных рыб, якая выклікаецца палаваспелымі стужачнымі чарвямі сямейства .

## Узбуджальнікі 
Узбуджальнікамі з’яўляюцца віды  і .

Палаваспелыя ўзбуджальнікі трыенафарозу жывуць у кішэчніку шчупакоў (канчатковыя гаспадары). Развіццё з удзелам прамежкавых (беспазваночныя, ракападобныя) і дадатковых (недрапежныя рыбы) гаспадароў.

## Апісанне 
Драпежныя рыбы заражаюцца на трыенафароз пры паяданні інвазаванай недрапежнай рыбы. Хворыя рыбы худзеюць, слабеюць, пры значнай інвазіі гінуць.

## Прафілактыка 
Перыядычна абследуюць рыб на заражанасць узбуджальнікамі трыенафарозу. У неспрыяльных на гэтую хваробу вадаёмах адлоўліваюць інвазаваных рыб, памяншаюць колькасць у іх шчупакоў.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Справочник по болезням рыб. — М., 1978
* Пономарев Ю. Б., Линник В. Я. Ловля рыбы в водохранилищах. — Мн., 1983

Катэгорыя:Захворванні рыб
Катэгорыя:Цэстадозы
Катэгорыя:Стужачныя чэрві
Трыхастрангіліды

**Трыхастрангіліды** (*Trichostrongylidae*) — сямейства паразітычных круглых чарвей падатраду .

## Апісанне 
Даўжыня цела 4 — 6 мм. Самцы драбнейшыя за самак:

*  Hoberg, Abrams & Ezenwa, 2008
*  Petrova, 1987
*  Sarwar, 1957
*  Le Roux, 1930
*  Yuen, 1963
*  Rohrbacher & Ehrenford, 1954
*  Orloff, 1933
*  Durette-Desset & Denke, 1978
*  Chabaud, Durette-Desset & Houin, 1967
*  Ransom, 1907
*  Guerrero, 1983
*  Mönnig, 1929
*  Yeh, 1956
*  Olsen, 1948
*  Cameron, 1923
*  Railliet & Henry, 1909
*  Guerrero & Rojas, 1969
*  Cobb, 1898
*  Hoberg & Abrams, 2008
* 
*  Lomakin, 1991
*  Magalhães Pinto & Corrêa Gomes, 1985
*  Hall, 1921
*  Mönnig, 1923
*  Sutton & Durette-Desset, 1987
*  Durette-Desset & Chabaud, 1992
*  Lane, 1923
*  Vaucher & Durette-Desset, 1986
*  Le Roux, 1931
*  Kalyankar & Palladwar, 1989
*  Orloff, 1933
*  Railliet & Henry, 1912
*  Khalil & Gibbons, 1976
*  Leroux, 1936
*  Fotedar & Bambroo, 1971
*  Baylis, 1930
*  Graybill, 1924
*  Ransom, 1907
*  Travassos, 1935
*  Boomker, Horak & de Vos, 1981
*  Ortlepp, 1939
*  Freitas & Mendonça, 1950
*  Kreis, 1945
*  Mawson, 1960
*  Durette-Desset & Beveridge, 1981
*  Orloff, 1933
*  Lomakin, 1991
*  Hoberg, Abrams & Pilitt, 2009
*  Lakshmipyari & Gambhir, 2013
*  Ali & Deshpande, 1969
*  Orloff, 1933
*  Andreeva & Satubaldin, 1954
*  Harris, 1985
*  Khalil, 1922
*  Orloff, 1933
*  Dikov, 1961
*  Looss, 1905
*  Vaucher & Durette-Desset, 1986

## Значэнне 
Некаторыя віды з’яўляюцца ўзбуджальнікамі трыхастрангілёзу.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Трыхастрангіліды
Катэгорыя:Сямействы круглых чарвей
Віленская зямля

**Віленская зямля** — адміністрацыйная адзінка Польскай Рэспублікі ў 1922—1926 гадах са сталіцай у Вільні.

Віленская зямля — тэрыторыя былой Сярэдняй Літвы і часткі былой польска-літоўскай нейтральнай паласы, якая складалася з Вільні і Віленскага, Ашмянскага, Свянцянскага, Троцкага і Браслаўскага паветаў і, паводле акта ад 6 красавіка 1922 года, уключана ў склад Польшчы 13 красавіка 1922 года. Тады ў склад Віленскай зямлі былі ўключаны Дзізненскі, Дунілавіцкі і Вілейскі паветы з суседняга Навагрудскага ваяводства.

У 1923—1924 гадах Віленскі і Троцкі паветы аб’яднаны ў Віленска-Троцкі павет. 1 студзеня 1926 года Дунілавіцкі павет пераўтвораны ў Пастаўскі.

Віленская зямля была апошнім абшарам Польскай Рэспублікі, які атрымаў статус ваяводства. Адбылося гэта 20 студзеня 1926 года, калі паводле акта ад 22 снежня 1925 года зямля ператворана ў Віленскае ваяводства.
## Гл. таксама 
* Крэсы ўсходнія
* Адміністрацыйны падзел Польскай Рэспублікі

## Крыніцы 
Катэгорыя:1926 год у Польшчы
Катэгорыя:1925 год у Польшчы
Катэгорыя:1924 год у Польшчы
Катэгорыя:1923 год у Польшчы
Катэгорыя:1922 год у Польшчы
Катэгорыя:Польская Рэспубліка (1918—1939)
Стральба на летніх Алімпійскіх гульнях 2024

**Спаборніцтвы па стральбе на летніх Алімпійскіх гульнях 2024 года** прайшлі з 27 ліпеня па 5 жніўня 2024 года ў Нацыянальным стралковым цэнтры ў горадзе Шатару. Колькасць стралкоў, якія ўдзельнічалі ў пятнаццаці спаборніцтвах, была скарочана з 360 на папярэдніх Гульнях да 340 пры роўным размеркаванні паміж мужчынамі і жанчынамі. Акрамя таго, у алімпійскую праграму па стральбе ўнесены шэраг істотных змяненняў, у тым ліку новы фармат фіналаў і спаборніцтвы змешаных каманд у трапе замест скіта.

## Фармат спаборніцтваў 
Стралкі ў алімпійскім фінале ў індывідуальных дысцыплінах пачналі выступленне з нуля ў спаборніцтве з выбываннем. У стральбе з малакалібернага пісталета і стэндавых дысцыплінах па чатыры фіналісты спаборнічалі ў дзвюх групах, а пераможцы і тыя, хто заняў другое месца, змагаліся ў фінале і паядынку за 3 месца адпаведна. У спаборніцтвах па стральбе з вінтоўкі і пнеўматычнага пісталета восем фіналістаў спаборнічалі адзін з адным з выбываннем, пасля чаго два стралкі зышліся ў паядынку за залаты і сярэбраны медалі.

## Кваліфікацыя 
Асноўная колькасць квотных месцаў была размеркавана па выніках сусветных і кантынентальных чэмпіянатаў, праведзеных у перыяд з 24 жніўня 2022 года да 27 мая 2024 года. Пасля гэтага ISSF праверыў сусветны рэйтынг у кожным з відаў індывідуальнай стральбы. Стралок з самым высокім рэйтынгам, які не прайшоў кваліфікацыю ні на адным спаборніцтве і чый НАК не атрымаў квоту ў адпаведнай дысцыпліне, атрымаў прамую алімпійскую квоту. Як і на папярэдніх Гульнях, Францыі, як краіна-арганізатару, гарантавана дванаццаць квотных месцаў, па адным у кожным з індывідуальных спаборніцтваў. Усяго было размеркавана 340 квотных месцаў з роўнымі суадносінамі паміж мужчынамі і жанчынамі.

## Расклад 
## Медалі 
### Агульны залік 
(**Тлустым** вылучана самая вялікая колькасць медалёў у сваёй катэгорыі; прымаючая краіна таксама выдзелена)

## Медалісты 
### Мужчыны 
### Жанчыны 
### Змешаныя каманды (мікст) 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Стральба на летніх Алімпійскіх гульнях 2024
Кацінка Хосу

**Кацінка Хосу** (венг. Hosszú Katinka; нар., Печ) — венгерская плыўчыха, трохразовая алімпійская чэмпіёнка 2016 года, 26-разовая чэмпіёнка свету (9 разоў перамагала ў 50-метровым басейне і 17 у 25-метровым), 35-разовая чэмпіёнка Еўропы (15-разовая ў 50-метровым басейне і 20-кратная ў 25-метровым), шматразовая чэмпіёнка Венгрыі. Спецыялізуецца ў плаванні вольным стылем, батэрфляем і комплексным плаваннем на дыстанцыях 50, 100, 200 і 400 метраў. Шматразовая рэкардсменка свету.

Сем разоў прызнавалася лепшай спартсменкай года ў Венгрыі (2009, 2013—2017, 2019). Чатыры разы станавілася лепшай плыўчыхай года ў свеце (2014—2016, 2018), пяць разоў у Еўропе (2013—2016, 2019). Пяць разоў запар выйгравала агульны залік Кубка свету па плаванні (2012—2016).

Прадстаўляла Венгрыю на пяці Алімпійскіх гульнях (2004, 2008, 2012, 2016, 2020).

Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны па плаванні
Грэтчэн Уолш

**Грэтчэн Уолш** (; нар. , Нашвіл) ― амерыканская плыўчыха. Двухразовы сярэбраны прызёр Алімпійскіх гульняў 2024 года, чэмпіёнка свету 2023 года.

На чэмпіянаце свету 2023 года, які адбыўся ў японскай Фукуоку, Грэтчэн заваявала адразу тры медалі рознай вартасці. У эстафеце 4 па 100 метраў комплексным плаваннем стала чэмпіёнкай свету, выйграла індывідуальны бронзавы медаль на дыстанцыі 50 метраў батэрфляем.

На летніх Алімпійскіх гульнях 2024 года ў Парыжы стала ўладальнікам двух сярэбраных медалёў: у эстафеце 4 па 100 метраў вольным стылем і на дыстанцыі 100 метраў батэрфляем.
Уолш

**Уолш** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Грэтчэн Уолш — амерыканская плыўчыха
* Майкл Эмет Уолш — амерыканскі акцёр
* Фрэн Уолш — новазеландская сцэнарыстка
Такасі Она

**Такасі Она** (нар. ) — японскі гімнаст, пяціразовы алімпійскі чэмпіён і двухразовы чэмпіён свету. Адзін з трох спартоўцаў у гісторыі Алімпійскіх гульняў, якія заваявалі не меней 4 медалёў кожнай вартасці.

Нарадзіўся ў 1931 годзе ў горадзе Насіра прэфектуры Акіта; скончыў Універсітэт Кэё.

У 1952 годзе на Алімпійскіх гульнях у Хельсінкі Такасі Она заваяваў бронзавы медаль у апорным скачку, а ў 1956 годзе на Алімпійскіх гульнях у Мельбурне атрымаў чатыры медалі: залаты, тры сярэбраныя і адзін бронзавы. На чэмпіянаце свету 1958 года стаў уладальнікам чатырох сярэбраных медалёў і аднаго бронзавага. У 1960 годзе на Алімпійскіх гульнях у Рыме заваяваў тры золаты (у тым ліку за апорны скачок і практыкаванні на перакладзіне), адзін сярэбраны і два бронзавыя медалі. У 1962 годзе заваяваў два залатыя медалі чэмпіянату свету, а ў 1964 годзе на Алімпійскіх гульнях у Токіа выйграў яшчэ адзін залаты алімпійскі медаль.

Жонка — японская гімнастка Кіёка Она (у дзявоцтве — Оідзумі, нар. 1936), уладальніца бронзы Алімпійскіх гульняў 1964 года ў камандным першынстве. Кіёка Она ў 1986—2007 гадах была членам верхняй палаты парламента Японіі.

Катэгорыя:Гімнасты Японіі
Кост

**Кост** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Крысціян Кост — французскі футбаліст.
* Паскаль Кост — французскі архітэктар.
* Стыў Кост — заснавальнік праекта OpenStreetMap.
* Шарль Кост (1924—2025) — французскі велагоншчык, алімпійскі чэмпіён (1948).
Дзяніс Васільевіч Захарэвіч

**Дзяніс Васільевіч Захарэвіч**(нар. ) — беларускі валейбаліст і трэнер. Кандыдат у майстры спорту Беларусі (2012).

## Біяграфія 
У 10 гадоў пачаў займацца валейболам у ДЮСШ г. Паставы, першым трэнерам быў Г. Г. Савосіна. У 2005—2008 гадах навучаўся ў РДВАР г. Мінск.

У 2006—2018 гадах выступаў за «Атлант» г. Паставы. у 2018 годзе перайшоў на трэнерскую працу у «Жамчужына Палесся» г. Мазыр.

## Спасылкі 
* Захаревич Денис/ Zakharevich Dzianis

Катэгорыя:Валейбалісты Беларусі
Катэгорыя:Трэнеры «Жамчужыны Палесся» Мазыр
Катэгорыя:Валейбольныя трэнеры Беларусі
Катэгорыя:Ігракі «Атланта» Паставы
Самер Мак-Інташ

**Самер Мак-Інташ** (; нар. , Таронта) — канадская плыўчыха, чэмпіёнка і сярэбраны прызёр летніх Алімпійскіх гульняў 2024 года, чатырохразовая чэмпіёнка свету на індывідуальных дыстанцыях і чэмпіён0, двухразовая чэмпіёнка Гульняў Садружнасці (2022), рэкардсменка свету на дыстанцыі 400 метраў комплексным плаваннем і інш. Лаўрэат прэміі Бобі Розенфельд як найлепшая спартсменка Канады (2023).

У 2025 годзе цягам пяці дзён яна ўсталявала новыя сусветныя рэкорды ў трох дысцыплінах. 7 чэрвеня на дыстанцыі 400 метраў вольным стылем пераўзышла вынік дзеючай алімпійскай чэмпіёнкі Арыярн Тытмус. 9 чэрвеня на 200 метрах комплексным плаваннем пабіла рэкорд Кацінкі Хосу. Нарэшце, 11 чэрвнея на дыстанцыі 400 метраў комплексам плыўчыха палепшыла ўласнае ж сусветнае дасягненне.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Плыўцы Канады
Райлен Вайнс

**Райлен Вайнс** (; нар.  года) — канадскі скакун у ваду з платформы (10 метраў). Прадстаўляў Канаду на Алімпійскіх гульнях 2024 года.

Першае буйное спаборніцтва Вайнса адбылося на Гульнях Садружнасці 2018, дзе ён удзельнічаў у індывідуальных і сінхронных відах.

На чэмпіянаце свету па скачках у ваду 2021 года Вайнс набраў у фінале 488,55, што прынесла яму бронзавы медаль. У ліпені 2021 года Вайнс заняў другое месца ў індывідуальных спаборніцтвах на 10-метровай платформе на канадскіх выпрабаваннях. Гэта дазволіла яму ўдзельнічаць у індывідуальных спаборніцтвах на 10 м у Токіа, дзе ён заняў 19-е месца.

На чэмпіянаце свету па водных відах спорту 2022 года ў Будапешце, Венгрыя, Вайнс заваяваў бронзавы медаль у сінхронных спаборніцтвах па 10-метровай платформе з партнёрам Натанам Зсомбар-Мюрэем. Ён удзельнічаў у Гульнях Садружнасці 2022, дзе заваяваў сярэбраныя медалі ў мужчынскіх 10-метровых вышках і мужчынскіх сінхронных 10-метровых вышках. На летніх Алімпійскіх гульнях 2024 года ён выйграў бронзавы медаль у мужчынскіх спаборніцтвах на 10-метровай сінхроннай платформе з партнёрам Натанам Зсомбар-Мюрэем.
Крыста Дэгучы

**Крыста Дэгучы** (; нар.  г. Нагана, Японія) — канадская дзюдаістка, алімпійская чэмпіёнка 2024 года, двухразовая чэмпіёнка свету 2019 і 2023 гадоў у вагавой катэгорыі да 57 кг.

## Біяграфія 
У 2017 годзе Дэгучы пачала прадстаўляць Канаду на афіцыйных турнірах па дзюдо. Хаця яна нарадзілася ў Японіі, але бацька Дэгучы з Канады, і гэта дазволіла ёй пачаць выступленні за гэтую паўночную краіну. У 2012 годзе да Дэгучы ўжо звярталіся з просьбай прадстаўляць Канаду, але ў той момант яна адмовілася. Разумеючы, што яе лепшым выбарам, каб выступіць на Алімпіядзе будзе Канада, у рэшце рэшт яна пагадзілася.

Пераможца Панамерыканскага чэмпіянату па дзюдо ў 2018 годзе ў Коста-Рыцы.

На чэмпіянаце свету 2018 года ў Баку, яна заваявала першы для сябе медаль на буйных сусветных спаборніцтвах — бронзу ў вагавой катэгорыі да 57 кг. Яна прынесла першы медаль для Канады ў жаночым дзюдо.

На перадалімпійскім чэмпіянаце свету 2019 года, які праходзіў у Токіа заваявала залаты медаль, перайграўшы ў фінале японскую спартсменку Цукасу Ёсіду.

У маі 2023 года, у сталіцы Катары, на чэмпіянаце свету, канадская дзюдаістка ў вагавой катэгорыі да 57 кг стала чэмпіёнкай, у фінале перамогшы японскую спартсменку Харуку Фунакуба.

Увесну 2024 года на перадалімпійскім чэмпіянаце свету, які адбыўся ў Аб’яднаных Арабскіх Эміратах, Крыста заваявала сярэбраны медаль, у фінале яна саступіла спартсменцы з Паўднёвай Карэі Ха Мі-мі.

На летніх Алімпійскіх гульнях 2024 года ў Парыжы Крыста заваявала залаты медаль, адолеўшы ў фінале карэйскую спартсменку Ха Мі-мі.

Катэгорыя:Дзюдаісты Японіі
Кокі Кано

**Кокі Кано** (нар. , Айці) — японскі фехтавальшчык на шпагах, двухразовы алімпійскі чэмпіён, шматразовы пераможца Азіяцкіх гульняў.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 19 снежня 1997 года ў горадзе Ама, Японія.

На працягу васьмі гадоў ён займаўся спартовай гімнастыкай. Кокі Кано пачаў займацца фехтаваннем у 2008 годзе, натхнёны тым, як японскі фехтавальшчык Юкі Ота выйграў сярэбраны медаль у асабістым заліку на рапірах на Алімпійскіх гульнях 2008 года ў Пекіне. Ён перайшоў з рапіры на шпагу, калі вучыўся ў старэйшай школе пасля перамогі ў турніры па шпазе.

Яго трэнеры — Юсуке Аокі і Аляксандр Гарбачук.

У 2018 годзе на Азіяцкіх гульнях у Джакарце Кокі Кано стаў чэмпіёнам у каманднай шпазе і бронзавым прызёрам у асабістым першынстве.

На Чэмпіянаце Азіі ў 2018 годзе ў Бангкоку ён выйграў бронзу ў індывідуальным заліку. А ў 2019 годзе на Чэмпіянаце Азіі ў сябе на радзіме таксама стаў бронзавым прызёрам у каманднай шпазе.

Скончыў спартовы факультэт Універсітэта Васэда.

Катэгорыя:Фехтавальшчыкі Японіі