open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Логас (хрысціянства)

[thumb|170px|right|Ісус вымаўляе Слова Божае, Чарльстон, [Паўднёвая Караліна]]
**Логас** ( «слова», «размова» ці «сэнс») — у хрысціянстве паняцце, што **Хрыстос ёсць Логас**, якое адыграла важную ролю ў стварэнні вучэнні аб Боскасці і сутнасці Ісуса Хрыста і Яго становішча як Бога Сына у Тройцы, выкладзеным у Халкідонскім сімвале веры.

Канцэпцыя зыходзіць з пачатку Евангелля ад Яна, які часта проста перакладаецца як: «„*У пачатку было Слова, і Слова было ў Бога, і Слова было Бог*.“» ***Логас*** перакладзена як «„Слова“», але ў тэалагічных размовах яно часта застаецца неперакладзеным.

## Біблейскае апавяданне 
Хрысціянскія багасловы часта лічаць Ян. 1:1 цэнтральным тэкстам, што Ісус ёсць Бог, у сувязі з ідэяй, што Айцец, Сын і Дух Святы роўныя. Хоць толькі ў гэтым вершы Ісус згадваецца як Слова Божае, сама тэма праходзіць праз ўсё Евангелле ад Яна. На думку даследчыкаў, Слова, якое становіцца целам, ўдарае ў самым корані па вучэнню, якое адмаўляе, што Бог становіцца чалавекам.

Хоць тэрмін Логас не выкарыстоўваецца за межамі пралогу, ва ўсім Евангеллі праходзіць гэтая думка. Як Логаса, Ісус Хрыстос ёсць Бог у самараскрыцці (Свет) і выкупленні (Жыццё). Ён ёсць Бог да такой ступені, што Ён можа быць прадстаўлены для разумення чалавеку. Логас — гэта Бог (Ян 1:1), як заявіў Фама: «*Гасподзь мой і Бог мой*» (20:28). Тым не менш, Логас з'яўляецца ў пэўным сэнсе Тым, што адрозніваўся ад Бога, бо «*Логас было ў Бога*.» (1:1) Бог і Логас не дзве істоты, і ўсё ж яны таксама не проста ідэнтычныя. Логас ёсць Бог, але ўсё ж гэта ў пэўным сэнсе адрозніваецца ад Бога ў тэкстах Евангелля. Логас як Бог прымае актыўны ўдзел у стварэнні, адкрыцці і выкупленні. Ісус Хрыстос не толькі дае Слова Божае для людзей; ён і ёсць Слова (1:14), сапраўднае слова, адкрытае ў Чалавеку. Гэтае вучэнне было абвешчана на Першым Сусветным саборы ў Канстанцінопалі (381 год).

Катэгорыя:Ісус Хрыстос
Катэгорыя:Імёны Ісуса
Сцяг Берліна

**Сцяг Берліна** — афіцыйны сімвал Берліна. Сцяг мае суадносіны бакоў 3:5 і складаецца з трох няроўных па шырыні палос: чырвонай, белай і яшчэ адной чырвонай. Кожная чырвоная паласа мае шырыню ў 1/5 шырыні сцяга, белая паласа, адпаведна, займае па шырыні 3/5. Два сучасныя варыянты — грамадзянскі і службовы, які выкарыстоўваецца ўстановамі федэральнай зямлі Берлін — адрозніваюцца фігурай, змешчанай на сцяг. На грамадзянскім сцягу белую паласу займае ўзняты на дыбкі чорны мядзведзь — гербавая фігура берлінскага герба. Службовы сцяг на белай паласе змяшчае выяву герба Берліна цалкам: чорны мядзведзь у белым шчыце, увянчаным каронай.

## Гісторыя 
Сцяг створаны нямецкім вексілолагам Отфрыдам Нойбекерам і зацверджаны 13 мая 1954 як афіцыйны сімвал Заходняга Берліна. Усходні Берлін таксама меў свой сцяг, які трохі адрозніваўся па дызайне: ён меў па краях па дадатковай белай паласе, а чорны мядзведзь у шчыце з чырвонай аблямоўкай, увянчаным чырвонай каронай, быў размешчаны роўна па цэнтры сцяга. Пасля аб'яднанні Германіі ў 1990 сцяг Нойбекера быў прыняты як агульны сімвал Берліна.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Берлін
Берлін
Берлін
Гімн Філіпінаў

**Гімн Філіпінаў** — кампазіцыя пад назвай «Lupang Hinirang» (*Абраная зямля*). Аўтар музыкі — кампазітар Хуліан Феліпэ, словы — пераклад на тагальскую мову верша «Філіпіны», напісанага на іспанскай мове паэтам Хасэ Пальмай.

## Тэкст 
Bayang magiliw 
Perlas ng Silanganan, 
Alab ng puso 
Sa dibdib mo’y buhay.

Lupang hinirang, 
Duyan ka ng magiting, 
Sa manlulupig, 
'Di ka pasisiil.

Sa dagat at bundok, 
Sa simoy at sa langit mong bughaw, 
May dilag ang tula at awit 
Sa paglayang minamahal.

Ang kislap ng watawat mo’y 
Tagumpay na nagniningning, 
Ang bituin at araw niya 
Kailan pa ma’y 'di magdidilim.

Lupa ng araw, ng luwalhati’t pagsinta, 
Buhay ay langit sa piling mo; 
Aming ligaya, na 'pag may mang-aapi 
Ang mamatay nang dahil sa 'yo.

## Пераклад на беларускую 
Улюбёная краіна, 
Жамчужына Усходу, 
Палаючае сэрца 
У тваіх грудзях вечна жыве. 

Абраная краіна, 
Ты — калыска адважных, 
Захопнікам ты 
Не здасі сябе ніколі. 

У морах і ў гарах, 
У паветры і ў блакіце нябёсаў, 
Усюды слава ў вершах, 
І песня пра мілую свабоду. 

Іскра на тваім сцягу — 
Бліскучая перамога, 
Яго зоркі і сонца 
Будуць вечныя, ніколі не згаснуць. 

Краіна сонца, славы і нашай любові, 
Жыццё ў тваіх абдымках — рай нябесны; 
Для нас радасць, калі прыйдуць занявольнікі, 
Памерці дзеля цябе.

## Спасылкі 
* Аўдыё дзяржаўнага гімна Філіпінаў з інфармацыяй і тэкстамі 

Філіпіны
Катэгорыя:Дзяржаўныя сімвалы Філіпінаў
МАЗ-203

**МАЗ-203** — нізкападлогавы гарадскі аўтобус Мінскага аўтамабільнага завода.

Дробнасерыйная вытворчасць аўтобуса пачалася з другога квартала 2006 года; першая буйная партыя з 50 аўтобусаў была выраблена ў першай палове 2007 (праведзена па замове Казані).

МАЗ-203 адпавядае еўрапейскім патрабаванням для перавозкі пасажыраў (Правілы ЕЭК ААН № 85, № 107). Аўтобус атрымаў спецыяльны прыз прафесійнага журы на 9-й , ён таксама прызнаны лепшым гарадскім аўтобусам вялікага класа на міжнародным аўтасалоне SIA-2006 (Кіеў). 

## Агляд 

Выява:MAZ 203 - Transexpo 2011 (3).jpg|
Выява:MAZ 203 - Transexpo 2011 (4).jpg|Пярэдняя частка салона
Выява:MAZ 203 - Transexpo 2011 (5).jpg|Задняя частка салона

Тэхналогія вырабу кузава агульная для ўсіх аўтобусаў МАЗ другога пакалення (МАЗ-256, МАЗ-206, МАЗ-251, МАЗ-171) — каркас вырабляецца з ацынкаваных труб прамакутнага і спецыяльнага перасеку, у яго ўклейваюцца шклопластыкавыя панэлі ашалёўкі і шкла, прычым профілі накладак на швах не ўсталёўваюцца. Ужыта лабавое шкло панарамнага тыпу. У салоне можа быць усталяваны кандыцыянер. Пярэднія дзверы МАЗ-203 у базавай камплектацыі такія ж шырокія, як і ўсе астатнія (у адрозненні ад МАЗ-103, дзе адна палова пярэдніх дзвярэй выкарыстоўвалася для ўваходу ў кабіну вадзіцеля). Пазней па замове Мінска была распрацавана мадыфікацыя з перагародкай ў пярэдняй дзверы (як у МАЗ-103), што тлумачыцца недастатковым аглядам правага боку дарогі пры максімальнай загрузцы ў гадзіну-пік.

Аўтобус можа абсталёўвацца рухавіком Mercedes-Benz, Deutz, ММЗ агрэгатаваным з аўтаматычнай каробкай перадач. У канструкцыі аўтобуса ўжытыя партальныя мост і пярэдняя вось. Вышыня падлогі па ўсёй паверхні 330 мм ад палатна дарогі (у адрозненне ад МАЗ-103, у якога ўзровень падлогі павышаўся на задняй пляцоўцы). Усе колы абсталяваны дыскавымі тормазамі з пнеўматычным прывадам, акрамя таго, абсталяваныя сістэмамі *ABS* і *ASR (антыпрабуксовачная сістэма)*.

## Мадыфікацыі 
thumb|200px|left|МАЗ-203Т
На базе аўтобуса былі распрацаваныя тралейбусы *МАЗ-203Т* (МАЗ) і *АКСМ-203* (Белкамунмаш). 

## Спасылкі 
* МАЗ-203 на афіцыйным сайце // maz.by  
* 

 

203
Рэлізан

**Рэлізан**, раней — *Ігіль-Іза́н* — горад на паўночным захадзе Алжыра, адміністрацыйны цэнтр аднайменнай правінцыі. Знаходзіцца ў заходняй частцы правінцыі, у даліне ракі Міна (басейн ракі Шэліф), на вышыні 98 метраў над узроўнем мора. Размешчаны прыблізна за 250 кіламетраў на паўднёвы захад ад сталіцы краіны Алжыра. Насельніцтва — 130 094 чалавекі (2008).

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Гарады Алжыра
Марыс Уілкінс

**Марыс Уілкінс** (, Пангароа, Новая Зеландыя — ) — англійскі вучоны ў галіне біяфізікі. Член Лонданскага каралеўскага таварыства (1959), Амерыканскай акадэміі мастацтваў і навук.

Скончыў Кембрыджскі ўніверсітэт (1938). З 1940 года ў Бірмінгемскім, з 1945 года ў Сент-Андрускім універсітэце, з 1946 года ў Кінгс-каледжы (Лондан): з 1962 года прафесар малекулярнай біялогіі, з 1970 года прафесар біяфізікі. Навуковыя працы па рэнтгенаструктурным аналізе, атрымаў высакаякасныя рэнтгенаграмы малекулы ДНК, што спрыяла вызначэнню яе будовы, распрацаваў тэорыю фота- і тэрмалюмінісцэнцыі. Нобелеўская прэмія па фізіялогіі і медыцыне (1962) (разам Ф.Крыкам і Дж. Уотсанам).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Лаўрэаты Нобелеўскай прэміі па медыцыне
Томас Хакл Уэлер

**Томас Хакл Уэлер** (; , , штат Мічыган — ) — амерыканскі вучоны ў галіне вірусалогіі. Член Нацыянальнай акадэміі ЗША.

## Біяграфія 
Скончыў Мічыганскі ўніверсітэт у 1936 годзе, Гарвардскую медыцынскую школу ў 1940 годзе. З 1940 года ў дзіцячым шпіталі г. Бостан, з 1954 года прафесар у Гарвардскай медыцынскай школе. Навуковыя працы па вывучэнні метадаў культуры тканак. Распрацаваў метад культывавання віруса поліяміэліту, што спрыяла атрыманню вакцын для эфектыўнай прафілактыкі захворвання. Вылучыў цытамегалавірус (1955), вірус, што выклікае краснуху (1962). Нобелеўская прэмія па фізіялогіі і медыцыне (разам з Ф. Ч. Робінсам і Дж. Ф.Эндэрсам).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Лаўрэаты Нобелеўскай прэміі па медыцыне
Палацін (Венгрыя)

**Палацін** ( або ;  або , пазней  або ; ) — вышэйшая пасля караля дзяржаўная пасада ў Венгерскім каралеўстве да 1853 года. Часам называўся віцэ-каралём Венгрыі. Палацін сумяшчаў функцыі прэм’ер-міністра і вярхоўнага суддзі каралеўства.

Абіраўся сеймам Венгерскага каралеўства з ліку ключавых прадстаўнікоў венгерскай арыстакратыі. Найбольшы ўплыў на абранне палацінаў аказвалі імператары Свяшчэннай Рымскай імперыі германскай нацыі, якія з’яўляліся каралямі Венгрыі пасля 1526 года.

Габсбургі, якія кіравалі Свяшчэннай Рымскай імперыяй, імкнуліся ўсяляк абмяжоўваць уплыў палацінаў, каб асобы, якія займалі гэту пасаду, не набывалі занадта вялікай улады. Былі выпадкі, калі пасада палаціна на працягу шэрагу гадоў з’яўлялася вакантнай, хоць і не была скасавана (пры Леапольдзе&nbsp;I, Карле&nbsp;VI, Марыі Тэрэзіі, Іосіфе&nbsp;II і інш.). Так, пры Марыі Тэрэзіі і Іосіфе&nbsp;II з-за канфлікту імперыі з венгерскай арыстакратыяй, якая супрацівілася рэформам і працягвала абараняць усе свае прывілеі (вызваленне ад падаткаў і інш.), Габсбургі пакідалі вакантнай пасада палаціна з 1765 па 1790 гг., перасталі склікаць венгерскі сейм (дзяржаўны сход) і самастойна прызначалі ў Венгерскае каралеўства намеснікаў. З канца XVIII стагоддзя, пасады палацінаў, як і пасады венгерскіх каралёў, сталі займаць Габсбургі.

З 1790 па 1848 гг. палацінамі Венгрыі былі толькі прадстаўнікі каралеўскай дынастыі Габсбургаў, а сама пасада палаціна перадавалася ім па спадчыне, хоць фармальна палацінамі іх выбіраў венгерскі сейм. Так, у 1790 годзе на пасаду палаціна, вакантную з 1765 года, быў абраны 18-гадовы сын імператара Леапольда&nbsp;II Аляксандр Леапольд Аўстрыйскі, пасля гібелі якога ў 1795 годзе палацінам па спадчыне стаў яго 20-гадовы малодшы брат Іосіф Аўстрыйскі. Апошнім палацінам з дынастыі Габсбургаў у 1847—1848 гг. быў сын Іосіфа Аўстрыйскага Стэфан Франц Аўстрыйскі, які адмовіўся ад палацінату падчас рэвалюцыі 1848—1849 гг.

Пасля рэвалюцыі 1848—1849 гг. палацін меў сімвалічныя функцыі. Пасада намінальна захоўвалася да канца існавання Венгерскага каралеўства.

Катэгорыя:Гісторыя Венгрыі
*
Таўрагскі раён

**Таўра́гскі раён** (Таўрагскае раённае самакіраванне; ) — муніцыпальнае ўтварэнне ў Таўрагскім павеце Літвы.

## Населеныя пункты 
* 2 гарады — Скаўдзвіле і Таўраге;
* 4 мястэчкы — Батакей, Гаўрэ, Паграманціс і Жыгайчэй;
* 320 вёсак.

Колькасць насельніцтва (2001):
* Таўраге — 29 124
* Скаўдзвіле — 2 140
* Таўрай — 1 891
* Лаўксаргей — 700
* Жыгайчэй — 643
* Адакавас — 617
* Мажанай — 577
* Паграманціс — 564
* Буткялей — 498
* Эйчэй — 475

## Староствы 
Раён уключае 8 старостваў:
* Батакейскае (; адм. цэнтр: Батакей)
* Гаўрэўскае (; адм. цэнтр: Гаўрэ)
* Жыгайчэйскае (; адм. цэнтр: Жыгайчэй)
* Лаўксаргейскае (; адм. цэнтр: Лаўксаргей)
* Мажанайскае (; адм. цэнтр: Мажанай)
* Скаўдзвільскае (; адм. цэнтр: Скаўдзвіле)
* Таўрагскае (; адм. цэнтр: Таўраге)
* Таўрагскае гарадское (; адм. цэнтр: Таўраге)

## Літаратура 
* 
## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт 

Катэгорыя:Раёны Літвы
Задуброўе

Назву **Задубро́ўе** маюць:

## Населеныя пункты 
### Беларусь 
* Віцебская вобласць
** Задуброўе — аграгарадок у Віцебскім раёне
* Мінская вобласць
** Задуброўе — вёска ў Бярэзінскім раёне

### Расія 
* Задуброўе — вёска ў Смаленскай вобласці
Лявіцкі

**Лявіцкі** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Аляксандр Лявіцкі (нар. 1940) — ізраільскі біяхімік.
* Аляксандр Андрэевіч Лявіцкі — расійскі кінааператар, заснавальнік расійскай школы аператарскага мастацтва.
* Аляксей Міхайлавіч Лявіцкі — савецкі партыйны дзеяч.
* Антон Іванавіч Лявіцкі — сапраўднае імя Ядвігіна Ш., беларускага пісьменніка.
* Артур Станіслававіч Лявіцкі (нар. 1985) — беларускі футбаліст.
* Арэст Іванавіч Лявіцкі (1848—1922) — украінскі гісторык, этнограф, пісьменнік. 3-ці прэзідэнт НАН Украіны.
* Дзмітрый Рыгоравіч Лявіцкі — расійскі жывапісец.
* Дзяніс Аркадзевіч Лявіцкі (нар. 1997) — беларускі футбаліст.
* Іаакім (Лявіцкі) — праваслаўны дзеяч, архіепіскап.
* 
* Мікалай Аляксеевіч Лявіцкі — расійскі кінарэжысёр.
* Пётр Адамавіч Лявіцкі — партыйны і дзяржаўны дзеяч БССР.
* Раман Амяльянавіч Лявіцкі (нар. 1973) — беларускі футбаліст і трэнер.
* Сяргей Вячаслававіч Лявіцкі (нар. 1990) — беларускі футбаліст.

## Гл. таксама 
* Лявіцкая
Гімн Мальдываў

**Вітаем нашу краіну** () — гімн Мальдываў. Ён быў уведзены ў 1972 годзе. Словы гімна напісаў Мухамад Жамель Дзідзі ў 1948 годзе, музыку стварыў у 1972 годзе шрыланкійскі кампазітар Ванакуватавадуге Дон Амарадзева.

## Тэкст гімна 
## Транскрыпцыя знакамі МФА 
:qaumi: mi ekuweɾikan mati: tibegen kuɾi:me sala:m,
:qaumi: bahun gina hejɔ duˁa: kuɾamun kuɾi:me sala:m.
:qaumi: niʃa:naɲ huɾumita:ˀeku bɔ: lambaˀi tibegen
:aˀuda: nakan libigen e wa: didaˀak kuɾi:me sala:m.
:nasɾa: nasi:ba: ka:mija:bu-ge ɾamzakaŋ himene:
:fessa: ɾata:i huda: eki: fenumun kuɾi:me sala:m.
:faχra: ʃaɾaf gawmang e hɔ:dai dewwi batalun
:zikɾa:ge matiweri ɭentakun aɖugai kuɾi:me sala:m.
:divehi:nge nan mɔɭu wun edi tibegen kuɾi:me sala:m.
:miniwankama: madanijjata: libigen mi ˁa:lamuga:
:dinigen hita: matakun tibun edigen kuɾi:me sala:m.
:di:na:i veɾinnaŋ heyɔ hitun huɾmat ada: kuɾamun
:si:da: wafa:teɾikan mati: tibegen kuɾi:me sala:m.
:dawlatuge abuɾa: ˁizzata: matiweɾi abadaŋ
:aˀuda:na wun edi hejɔ duˁa: kuɾamun kuɾi:me sala:m.

## Пераклад на англійскую 
:We salute you in this national unity.
:We salute you, with many good wishes in the national tongue,
:Bowing the head in respect to the national symbol.
:We salute the flag that has such might ;
:It falls into the sphere of victory, fortune and success
:With its green and red and white together, and therefore we salute it.

:To those heroes who sought out honour and pride for the nation
:We give salute today in auspicious verses of remembrance.
:May the nation of the Maldivian Islanders advance under guard and protection
:And the name of the Maldivian Islanders become great.
:Thus we pledge as we salute.

:We wish for their freedom and progress in this world
:And for their freedom from sorrows, and thus we salute.
:With full respect and heartfelt blessing towards religion and our leaders,
:We salute you in uprightness and truth.
:May the State ever have auspicious honour and respect.
:With good wishes for your continuing might, we salute you.

## Пераклад на беларускую 
:Мы салютуем пра вас у гэтым нацыянальным адзінстве.
:Мы салютуем пра вас з добрымі пажаданнямі на нацыянальнай мове,
:Схіліўшы галовы да нацыянальнага сімвала.
:Мы салютуем сцяг, які мае велізарную моц;
:Ён падае ў сферу перамогі, удачы і поспеху
:З зялёным, чырвоным, і белым, таму мы салютуем пра яго.

:Для тых герояў, якія адшукалі гонар і гордасць нацыі.
:Мы даем салют сёння ў гонар эгіды вершаў памяці.
:Народ возьме мальдыўскі востраў пад ахову і абарону
:А імя мальдыўскага вострава стане вялікім.
:Таму мы абяцаем салют.

:Мы хочам атрымаць сваю свабоду і прагрэс у гэтым свеце
:І за сваю свабоду ад смутку, мы салютуем.
:З поўным павагі і шчырым дабраславеннем да рэлігіі і нашіх лідараў,
:Мы салютуем пра вас у шчырасці і праўдзе.
:Няхай дзяржаве заўжды спрыяе пашана і павага.
:З добрымі пажаданнямі за вашу нястомную сілу, мы схіляемся перад вамі.

## Спасылкі 
* Аўдыё дзяржаўнага гімна Мальдываў з інфармацыяй  

Мальдывы
Катэгорыя:Дзяржаўныя сімвалы Мальдыўскай Рэспублікі
Джон О’Кіф

**Джон О’Кіф** (; ) — амерыканска-брытанскі нейрафізіёлаг. Прафесар Інстытута кагнітыўнай неўралогіі і кафедры анатоміі універсітэцкага каледжа Лондана, член Лонданскага каралеўскага таварыства. Вядомы адкрыццём нейронаў месца ў гіпакампе і выяўленнем таго, што яны ажыццяўляюць часовую кадзіроўку ў выглядзе тэта-рытму. У 2014 годзе ён падзяліў Нобелеўскую прэмію па фізіялогіі і медыцыне разам з Май-Брыт Мозер і Эдвардам Мозерам «за адкрыццё сістэмы клетак у мозгу, якая дазваляе арыентавацца ў прасторы».

## Спасылкі 
* Джон О'Кіф на сайце Нобелеўскага камітэта
* Джон О'Кіф  на сайце Інстытута кагнітыўнай неўралогіі
* Джон О'Кіф на сайце Універсітэцкага каледжа Лондана

Катэгорыя:Нейрабіёлагі Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Выпускнікі Гарадскога каледжа Нью-Ёрка
Катэгорыя:Выпускнікі ўніверсітэта Мак-Гіла
Катэгорыя:Постаці Універсітэцкага каледжа Лондана
Катэгорыя:Лаўрэаты Нобелеўскай прэміі з Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Лаўрэаты Нобелеўскай прэміі з ЗША
Катэгорыя:Лаўрэаты Нобелеўскай прэміі па медыцыне
Пётр Адамавіч Лявіцкі

**Пётр Ада́мавіч Ляві́цкі** (, вёска Лазовае,  — ) — партыйны і дзяржаўны дзеяч БССР.

## Біяграфія 
Закончыў Маскоўскую сельскагаспадарчую акадэмію (1935).

З 1925 года на савецкай рабоце ў Асіповіцкім раёне. У 1928—1931 гадах служыў у дывізіі асобага прызначэння імя Дзяржынскага пры калегіі АДПУ.

З 1936 года дырэктар Мар’інагорскага сельскагаспадарчага тэхнікума.

З 1939 года загадчык аддзела, другі сакратар Мінскага, са студзеня 1941 года 1-ы сакратар Палескага абкомаў КП(б)Б.

У пачатку Айчыннай вайны адзін з арганізатараў партызанскага руху на Палессі. З кастрычніка 1941 года сакратар Алтайскага крайкама УКП(б). З лістапада 1942 года у апараце ЦК УКП(б). Са жніўня 1943 года — 1-ы сакратар Палескага абкама КП(б)Б, адначасова член ваеннага савета 61-й арміі.

У 1944—1947 гадах 1-ы намеснік старшыні Савета Міністраў БССР. З 1947 года — начальнік Баранавіцкага абласнога ўпраўлення сельскай гаспадаркі, 1-ы намеснік міністра сельскай гаспадаркі БССР.

З 1956 года — 1-ы намеснік старшыні Савета Міністраў Літоўскай ССР.

З 1959 года — намеснік старшыні, старшыня Магілёўскага аблвыканкама.

У 1964—1966 гадах — начальнік Галоўнага ўпраўлення меліярацыі і воднай гаспадаркі пры Савеце Міністраў БССР.

## Узнагароды 
* ордэн Леніна
* ордэн Працоўнага Чырвонага Сцяга
* медалі.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Члены ЦК КПБ
Катэгорыя:Члены бюро ЦК КПБ
Катэгорыя:Першыя намеснікі Старшыні Савета Міністраў БССР
Катэгорыя:Другія сакратары Мінскага абкама КП Беларусі
Катэгорыя:Выкладчыкі Мар’інагорскага сельскагаспадарчага тэхнікума імя У. Е. Лабанка
Катэгорыя:Намеснікі міністраў БССР
Каланец

**Калане́ц** — возера ў Шумілінскім раёне Віцебскай вобласці, за 10 км на паўднёвы захад ад гарадскога пасёлка Шуміліна, за 0,5 км на паўднёвы ўсход ад вёскі Забор'е (1,5 км на захад ад Дабееўскага возера). Знаходзіцца ў басейне ракі Сечна.

Плошча паверхні 0,01 км², даўжыня 0,12 км, найбольшая шырыня 0,11 км. Даўжыня берагавой лініі 0,35 км. 
Возера знаходзіцца на ўскрайку асушанага балота і акружана забалочаным лугам, які парос хмызняком. Берагі нізкія, тарфяністыя.

## Спасылкі 
* Агульная характарыстыка азёр Віцебскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь» 
* Морфаметрычныя параметры азёр Віцебскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь» 

## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Азёры Віцебскай вобласці
Катэгорыя:Азёры Шумілінскага раёна
Пагегейскае самакіраванне

**Пагегейскае самакіраванне** () — муніцыпальнае ўтварэнне ў Таўрагскім павеце Літвы. Утворана ў 2000 годзе з часткі Шылуцкага раёна ў выніку .

## Населеныя пункты 
* 2 гарады — Пагегей і Панямуне;
* 1 мястэчка — Вілкішкей;
* 99 вёсак.

Колькасць насельніцтва (2001):
* Пагегей — 2393
* Вілкішкей — 883
* Наткішкей — 724
* Рукай — 718
* Лумпенай — 640
* Шылгалей — 606
* Піктупенай — 416
* Бянінінкай — 369
* Жукай — 333
* Панямуне — 329

## Адміністрацыйны падзел 
Пагегейскае самакіраванне падраздзяляецца на 5 старостваў:
* Вілкішкейскае (; адм. цэнтр: Вілкішкей)
* Лумпенайскае (; адм. цэнтр: Лумпенай)
* Наткішкейскае (; адм. цэнтр: Наткішкей)
* Пагегейскае (; адм. цэнтр: Пагегей)
* Станішкейскае (; адм. цэнтр: Станішкей)

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Раёны Літвы
Чорнае Балота

**Чорнае Балота** — возера ў Шумілінскім раёне Віцебскай вобласці, за 6 км на паўднёвы захад ад гарадскога пасёлка Шуміліна, за 1 км на паўднёвы захад ад вёскі Мерзлякі, (1 км на поўнач ад Дабееўскага возера), у басейне ракі Будавіца.

Плошча паверхні 0,14 км², даўжыня 0,22 км, найбольшая шырыня 0,1 км. Даўжыня берагавой лініі 0,5 км. 
Возера знаходзіцца сярод асушанага балота, на якім вядуцца торфараспрацоўкі. Абкружана хмызняком. На захадзе выцякае ручай, які ўпадае ў сістэму меліярацыйных каналаў.

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* Агульная характарыстыка азёр Віцебскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь» 
* Морфаметрычныя параметры азёр Віцебскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь» 

Катэгорыя:Азёры Віцебскай вобласці
Катэгорыя:Азёры Шумілінскага раёна
Шалягі

Назву **Шалягі́** маюць:

## Населеныя пункты 
### Беларусь 
* Шалягі — вёска ў Шумілінскім раёне Віцебскай вобласці
* Шалягі — вёска ў Пухавіцкім раёне Мінскай вобласці
Крупчына (возера)

**Кру́пчына** — возера ў Шумілінскім раёне Віцебскай вобласці, за 1 км на ўсход ад усходняй ускраіны гарадскога пасёлка Шуміліна, за 0,2 км на захад ад вёскі Крупчына, у басейне ракі Чарніца.

Плошча паверхні 0,02 км², даўжыня 0,32 км, найбольшая шырыня 0,07 км. Даўжыня берагавой лініі 0,65 км. 
Схілы катлавіны невыразныя. Вакол возера забалочаная мясцовасць, парослая хмызняком. Выцякае ручай Чорны.

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* Агульная характарыстыка азёр Віцебскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь» 
* Морфаметрычныя параметры азёр Віцебскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь» 

Катэгорыя:Азёры Віцебскай вобласці
Катэгорыя:Азёры Шумілінскага раёна
Красны (ручай)

**Красны** — ручай у Шумілінскім раёне Віцебскай вобласці Беларусі, правы прыток ручая Чорны.

Даўжыня 6,8 км. Пачынаецца за 0,8 км на паўночны ўсход ад вёскі Хацілава, вусце за 0,5 км на поўнач ад вёскі Крупчына. Рэчышча на працягу 2 км уверх ад вусця каналізаванае.

## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Басейн Обалі
Катэгорыя:Рэкі Шумілінскага раёна
Катэгорыя:Ручаі
Чарлз Брэнтан Хагінс

**Чарлз Брэнтан Хагінс** (; , Галіфакс, Канада — , Чыкага) — амерыканскі хірург і анколаг. Член Нацыянальнай АН ЗША (1949).

Скончыў Гарвардскі ўніверсітэт у 1924 годзе. У 1956-62 гадах прафесар хірургіі Чыкагскага ўніверсітэта. У 1951-69 гадах у лабараторыі па даследаванні раку клінікі Бен-Мей (дырэктар). Навуковыя працы па гармонатэрапіі раку, біяхіміі ферментаў. Нобелеўская прэмія па фізіялогіі і медыцыне (1966) (разам з Ф. Роўсам).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Лаўрэаты Нобелеўскай прэміі па медыцыне
Іван Браніслававіч Шаціла

**Іван Браніслававіч Шаціла** (, Талька Пухавіцкага раёна Мінскай вобласці —  Мінск) — беларускі акцёр тэатра і кіно, народны артыст БССР (1953).

## Біяграфія 
Нарадзіўся у Тальцы і жыў там да 1927 года. Ва ўзросце 7 год вучыўся ў прыватнай школе. У 1927 пачаў вучыцца на артыстычных курсах імя Ф. Дзяржынскага, якія скончыў у 1932 годзе. У 1932—1961, 1967—1971 гадах працаваў у тэатры імя Я. Купалы, а ў 1961—1967 гг. — у тэатры імя М. Горкага.

## Творчасць 
Сярод тэатральных роляў: Рыгор ў «Партызанах» К. Крапівы, Якім Сарока ў «Паўлінцы» Я. Купалы, Мікола Верас ў «Пяюць жаваранкі» К. Крапівы, Алега Кашавога ў «Маладой гвардыі» паводле А. Фадзеева і інш.

Здымаўся у фільмах «Хто смяецца апошнім», «Каханне трэба берагчы», «Пяюць жаваранкі», «Першыя выпрабаванні», «Вуліца малодшага сына», «Масква — Генуя», выступаў як чытальнік на Беларускім радыё, удзельнічаў у радыёпастаноўках.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Шаціла, Іван Браніслававіч (акцёр ; 1910—1977) — http://unicat.nlb.by

Катэгорыя:Акцёры Беларусі
Катэгорыя:Народныя артысты Беларускай ССР
Open Database License

**Ліцэнзія на адкрытую базу даных** (Open Database License, ODbL) — публічная ліцэнзія для выкарыстання ў адкрытых базах даных. Ліцэнзія дазваляе карыстальнікам свабодна дзяліцца з іншымі, змяняць, выкарыстоўваць базу даных пры захаванні такіх самых свабод для іншых («распаўсюд на тых жа умовах» — Share Alike). Ліцэнзія ахоўвае існуючыя аўтарскія правы, а таксама правы на базу даных. Бягучая версія ліцэнзіі 1.0 

## Гісторыя і распаўсюд 
Тэкст ліцэнзіі быў распрацаваны ў 2007 годзе юрыстамі Jordan Hatcher і Dr. Charlotte Waelde з Open Data Commons, якая з'яўляецца часткай Фонду адкрытых ведаў (Open Knowledge Foundation).

Найбольшы распаўсюд атрымала ў адкрытым геаінфармацыйным праекце openstreetmap.org, які з 2012 года выкарыстоўвае ODbL замест Creative Commons .

На сёння развіццё ліцэнзіі падтрымлівае рух за адкрытыя базы даных.

## Структура і характарыстыкі 
### Характарыстыка 
Ліцэнзія ўлічвае так званыя правы на базу даных sui generis, якія зацверджаны Дырэктывай Еўрасаюза 96/9/ЕС, таксама аўтарскія, сумежныя правы. Варта адзначыць што ліцэнзія не пакрывае аўтарскія правы на сам кантэнт базы даных.

### Структура 
Тэкст ліцэнзіі складаецца з 10 частак.
# Вызначэнні і значныя словы
# Што ахоплівае гэта Ліцэнзія
# Прапаноўваемыя правы
# Умовы выкарыстання
# Асабістыя немаёмасныя правы
# Чэсная дзелавая практыка, выключэнні Базы Даных і іншыя неахопліваемыя правы
# Гарантыі і адмовы ад адказнасці
# Абмежаванні адказнасці
# Спыненне вашых правоў у гэтай ліцэнзіі
# Агульнае
* Партал адкрытых даных Непала актыўна выкарыстоўвае гэту ліцэнзію 

## Спасылкі 
* Сайт Open Data Commons — стваральнікаў ODbL.
* тэкст Open Database License.
* Беларускі пераклад ліцэнзіі .
* Чалавекачытальны тэкст ліцэнзіі ODbL.
* Перакладзеная версія ліцэнзіі на беларускую мову.

Катэгорыя:Ліцэнзіі
Катэгорыя:Базы даных
Хайбун

**Хайбун** — жанр японскай літаратуры, узнік у 18 стагоддзі з другасных тэкстаў-каментарыяў дзякуючы апрацоўцы Мацуа Басё; спалучае ўласцівасці паэзіі і прозы. Увабраў асноўныя рысы паэтыкі хайку — лаканізм, моўную немудрагелістасць, свабоду, літаратурныя асацыяцыі. Хайбун — невялікі тэкст, падобны да дзённікавага запісу, змяшчае адно або некалькі хайку.

## Літаратура 
«Мацуо Басё. Лирика», Переводы Адамчика М. В., ХАРВЕСТ, 2005

Катэгорыя:Жанры японскай літаратуры
Кац

**Кац** — яўрэйскае прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Арнольд Міхайлавіч Кац — савецкі дырыжор.
* Артур Юр’евіч Кац (нар. 1994) — беларускі футбаліст.
* Бернард Кац (1911—2003) — англійскі фізіёлаг.
* Ісраэль Кац (нар. 1955) — ізраільскі дзяржаўны дзеяч.
* Максім Яўгенавіч Кац — расійскі палітычны і грамадскі дзеяч.
* Міхаіл Аляксандравіч Кац (нар. 1947) — беларускі спарсмен (міжнародныя шашкі).
* Менке Кац (1906—1991) — яўрэйскі паэт.
Бернард Кац

**Бернард Кац** (; ) — англійскі фізіёлаг. Член Лонданскага каралеўскага таварыства (1952; віцэ-прэзідэнт з 1965 года).

## Біяграфія 
Нарадзіўся 26 сакавіка 1911 года ў Лейпцыгу.

Скончыў Лейпцыгскі ўніверсітэт у 1934 годзе. У 1935—1939 гадах і 1946—1950 гадах — ва Універсітэцкім каледжы ў Лондане, з 1952 года прафесар і загадчык кафедры біяфізікі ў ім жа. Навуковыя працы па нервова-мышачнай фізіялогіі і біяфізіцы, пераважна па вывучэнні механізму генерацыі біяэлектрычных патэнцыялаў, сінаптычнай перадачы ад клеткі і фізіка-хімічных уласцівасцей клетачных мембран. Лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіялогіі і медыцыне (1970) (разам з Дж. Аксельрадам і У. Эйлерам).

Памёр 20 красавіка 2003 года.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Лаўрэаты Нобелеўскай прэміі па медыцыне
Андрэй Віктаравіч Кузьменка

**Андрэй Віктаравіч Кузьменка** (), таксама вядомы як **Кузьма** або **Кузьма Скрабін** (*Кузьма*, *Кузьма Скрябін*; , Самбар, Львоўская вобласць — , каля Лазаваткі, Днепрапятроўская вобласць) — украінскі  , прадзюсар, пісьменнік, акцёр, лідар гурту «Скрябін».

## Біяграфія 
У дзяцінстве сям'я (бацька — інжынер, маці — настаўніца музыкі) пераехала ў Наваяварыўск, Львоўскай вобласці, дзе Андрэй пачынаў свой творчы шлях. Цікавіўся сучаснай замежнай (пераважна англамоўнай) музыкай. Скончыў музычную школу па класе фартэпіяна, пасля службы ў войску скончыў факультэт стаматалогіі. Некаторы час займаўся спортам, быў кандыдатам у майстры спорту па біятлоне. У 1989 годзе стварыў гурт «Скрябін», дзе быў вакалістам, аўтарам тэкстаў песень, часам граў на клавішных. У 1991 годзе прыйшоў першы поспех — гурт заняў трэцяе месца на фестывалі «*Червона рута*» і запісаў першы альбом. У пачатку 1990-х разам з Сяргеем «Шурай» Герай Андрэй на некаторы час пераехаў ў Германію, дзе яны выступалі ў розных клубах. У 1995 годзе група вяртаецца ва Украіну і запісвае альбом «Птаха», які хутка робіцца папулярным. З пачатку 2000-х пачынае актыўна займацца іншымі праектамі ў шоў-бізнэсе: грае ў кіно, з'яўляецца на тэлебачанні ў забаўляльных перадачах. У 2006 годзе выдаў аўтабіяграфічную кнігу «*Я, Побєда і Берлін*». Дапамог стварыць гурт DZIDZIO у 2009 годзе.

Загінуў у выніку аўтамабільнай аварыі раніцай 2 лютага 2015 года, вяртаючыся з канцэрта.

Быў жанаты, ёсць дачка.

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт гурту «Скрябін» 
* Афіцыйны блог Андрэя Кузьменкі

Катэгорыя:Спевакі і спявачкі паводле алфавіта
Катэгорыя:Спевакі і спявачкі Украіны
Катэгорыя:Загінулі ў аўтамабільных катастрофах
Крэйг Мело

**Крэйг Мело** (; ) — амерыканскі навуковец, малекулярны генетык. Працуе ў Гарвардскім універсітэце і медыцынскай школе Масачусецкага ўніверсітэта. У 2006 годзе атрымаў Нобелеўскую прэмію па фізіялогіі і медыцыне разам з Эндру Фаерам за «адкрыццё РНК-інтэрферэнцыі — эфекту гашэння актыўнасці вызначаных генаў».

Катэгорыя:Лаўрэаты Нобелеўскай прэміі з ЗША
Катэгорыя:Лаўрэаты Нобелеўскай прэміі па медыцыне
Катэгорыя:Генетыкі ЗША
Катэгорыя:Малекулярныя біёлагі
Клімаўскае

**Клімаўскае** — возера ў Шумілінскім раёне Віцебскай вобласці, за 20 км на паўднёвы захад ад гарадскога пасёлка Шуміліна, за 1,5 км на паўднёвы захад ад вёскі Клімава, у басейне ракі Сечна.

Плошча паверхні 0,03 км², даўжыня 0,29 км, найбольшая шырыня 0,15 км. Даўжыня берагавой лініі 0,7 км. 
Возера знаходзіцца сярод асушанага балота. Сцёк па канале ў раку Сечна. Зарастае істотна.

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* Агульная характарыстыка азёр Віцебскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь» 
* Морфаметрычныя параметры азёр Віцебскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь» 

Катэгорыя:Азёры Віцебскай вобласці
Катэгорыя:Азёры Шумілінскага раёна
Нусмір Фаіч

**Нусмір Фаіч** (; нар. , Босанска-Крупа, СФРЮ) — баснійскі футбаліст, нападнік клуба «Слога» з Босанскай Отакі.
 
## Клубная кар’ера 
Выхаванец футбольнай школы «Градзіна Срэбранік», пазней выступаў за розныя клубы Босніі і Герцагавіны. У чэрвені 2011 перайшоў у славенскі клуб «Мура 05» (Мурска-Собата). За два сезоны ў «Муры» Фаіч забіў 27 галоў у 57 матчах ва ўсіх турнірах.

У студзені 2013 года перайшоў у склад вядучага клуба Славеніі — «Марыбара». У складзе «Марыбара» двойчы выйграў чэмпіянат і Суперкубак Славеніі і адзін раз стаў уладальнікам Кубка Славеніі. Правёў у розных турнірах (чэмпіянат і Кубак Славеніі, Ліга Еўропы і Ліга Чэмпіёнаў УЕФА) за «Марыбар» 57 матчаў, забіў 24 галы.

У сезоне 2014/15 страціў месца ў аснове «Марыбара». У выніку, у лютым 2015 года падпісаў двухгадовы кантракт з мінскім «Дынама». Аднак не здолеў замацавацца ў «Дынама» — пераважна толькі выхадзіў на замену, а з чэрвеня ўвогуле перастаў з’яўляцца на полі. 7 ліпеня 2015 года кантракт з мінскім клубам па ўзаемнай згодзе быў разарваны.

У верасні 2015 года вярнуўся на радзіму, стаўшы іграком клуба «Віцез». У 2016—2017 гуляў за кітайскі «Сіньцзян Цяньшань Леапард» і румынскі КСУ, пасля перайшоў у баснійскую «Крупу». У ліпені 2018 года перабраўся ў клуб другога баснійскага дывізіёна «Вележ» з Мостара, выйшаў з ім у Прэм’ер-лігу, а ў ліпені 2020 года стаў іграком «Адзінства», дзе гуляў да канца года.

У жніўні 2021 года далучыўся да клуба «Б’елавар» з трэцяга дывізіёна Харватыі. У ліпені 2022 года вярнуўся ў Боснію, у клуб «Слога» з Босанскай Отакі.

## Дасягненні 
*   Бронзавы прызёр чэмпіянату Славеніі: 2011/12
*  Уладальнік Кубка Славеніі: 2013
*   Чэмпіён Славеніі (2): 2012/13, 2013/14
*  Уладальнік Суперкубка Славеніі (2): 2013, 2014
*  Пераможца Першай лігі ФБіГ: 2018/19

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Футбалісты Босніі і Герцагавіны
Катэгорыя:Ігракі ФК Звіезда Градачац
Катэгорыя:Ігракі ФК Рудар Прыедар
Катэгорыя:Ігракі ФК Траўнік
Катэгорыя:Ігракі ФК Мура 05
Катэгорыя:Ігракі ФК Марыбар
Катэгорыя:Ігракі ФК Дынама Мінск
Катэгорыя:Ігракі ФК Віцез
Катэгорыя:Ігракі ФК Сіньцзян Цяньшань Леапард
Катэгорыя:Ігракі ФК КСУ Краёва
Катэгорыя:Ігракі ФК Крупа
Катэгорыя:Ігракі ФК Вележ Мостар
Катэгорыя:Ігракі ФК Адзінства Біхач
Катэгорыя:Ігракі ФК Б’елавар
Катэгорыя:Ігракі ФК Слога Босанска Отака
Чорны (прыток Чарніцы)

**Чо́рны** — ручай у Шумілінскім раёне Віцебскай вобласці, правы прыток ракі Чарніца. Даўжыня 3,3 км. Пачынаецца з возера Крупчына (0,5 км на захад ад вёскі Крупчына), вусце за 0,5 км на поўнач ад гарадскога пасёлка Шуміліна. Прыток — ручай Красны (праваруч). Рэчышча каналізаванае.

## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Басейн Обалі
Катэгорыя:Рэкі Шумілінскага раёна
Катэгорыя:Ручаі
Чорны ручай

Назву **Чорны ручай** маюць:

### Населеныя пункты 
* Чорны Ручай — хутар у Іўеўскім раёне Гродзенскай вобласці

### Ручаі 
* Віцебская вобласць
** Чорны ручай — ручай у Мёрскім раёне, упадае ў возера Важа
** Чорны ручай — ручай у Ушацкім раёне, левы прыток ракі Ідута
** Чорны ручай — ручай у Шумілінскім раёне, правы прыток ракі Чарніца
* Магілёўская вобласць
** Чорны ручай — ручай у Шклоўскім раёне, левы прыток ракі Чарнаводка
* Мінская вобласць
** Чорны ручай — ручай у Лагойскім раёне, правы прыток ракі Ілія
Чарнаводка

**Чарнаводка**, **Альхоўка**, **Вабіч**, **Левы Вабіч** — рака ў Шклоўскім раёне Магілёўскай вобласці, левы прыток ракі Вабіч.

Даўжыня ракі 14 км. Плошча вадазбору 83 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 1,2 м/км. Пачынаецца за 0,8 км на поўнач ад вёскі Палыкавічы, вусце каля вёскі Ступляны. У вярхоўі працякае праз возера Безыменнае. Рэчышча на працягу 8,6 км (ад вёскі Рамшына да вусця) каналізаванае. Паўночней вёскі Бабчына на рацэ створана сажалка. Асноўны прыток — Чорны ручай (леваруч). Вадазбор у межах Аршанскага ўзвышша.

## Літаратура 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Рэкі Шклоўскага раёна
Катэгорыя:Басейн Друці
Чашэйкі

Назву **Чашэйкі** маюць:

### Населеныя пункты 
* Чашэйкі — вёска ў Іўеўскім раёне Гродзенскай вобласці
* Чашэйкі — вёска ў Лідскім раёне Гродзенскай вобласці
Чаплін

**Ча́плін**:

## Прозвішча 
* Уна Чаплін — іспана-брытанская актрыса
* Чарлі Чаплін — амерыканскі акцёр

## Тапонім 
* Чаплін — вёска ў Лоеўскім раёне Гомельскай вобласці
* Чаплін — пасёлак у Гомельскім раёне Гомельскай вобласці
Петкавічы

Назву **Пе́ткавічы** маюць:
## Населеныя пункты 
### Беларусь 
* Брэсцкая вобласць:
** Петкавічы — вёска ў Баранавіцкім раёне
* Мінская вобласць:
** Петкавічы — аграгарадок у Дзяржынскім раёне
Сцяг Баварыі

**Сцяг Баварыі** () — адзін з сімвалаў федэральнай зямлі Свабодная дзяржава Баварыя.

Афіцыйна ў Баварыі два сцягі, абодва прынятыя 16 лістапада 1953 года, абодва маюць прапорцыі 3:5, абодва выкарыстоўваюць традыцыйныя колеры зямлі — белы і блакітны. Нормы, у якім выпадку выкарыстоўваецца той ці іншы сцяг адсутнічаюць.

У першым варыянце («паласаты сцяг») выкарыстоўваецца палотнішча з памерамі бакоў 3 да 5, верхняя палова белая, ніжняя — блакітная.

У другім варыянце («дыяментавы сцяг») выкарыстоўваецца чаргаванне белых і блакітных ромбаў («*дыяментаў*»). Пры гэтым колькасць ромбаў не павінна быць меншай за 21, а зрэз ромба ў правым верхнім вугле павінен быць белага колеру.

Выява герба Баварыі на сцягу не з'яўляецца законнай, але часам выкарыстоўваецца.

## Спасылкі 
* Сцяг Баварыі на Flags of the World

Катэгорыя:Баварыя
Баварыя
Сцяг Брандэнбурга

**Сцяг Брандэнбурга** — афіцыйны сімвал федэральнай зямлі Брандэнбург. Уяўляе сабой палотнішча суадносінамі бакоў 3:5 з двума роўнымі па шырыні гарызантальнымі палосамі чырвонага і белага колеру з гербам Брандэнбурга — чырвоным арлом на белым шчыце — у сярэдзіне. Прыняты ў 1991 пасля аб'яднання Германіі.

## Гісторыя 
Цяперашняя тэрыторыя Брандэнбурга і гістарычнае маркграфства Брандэнбург былі цэнтрам фарміравання каралеўства Прусія і Германскай імперыі. Традыцыйныя колеры Брандэнбурга і гербавая фігура — арол — былі прыняты ў X стагоддзі Гера I Жалезным. Яны ж прадстаўлялі Брандэнбург у складзе Прусіі. Чырвоны і белы колеры ляглі ў аснову сцяга Брандэнбурга, прынятага ў 1945, аднак пасля скасавання земляў у ГДР гэты сцяг з дзвюх чырвоных палос з больш тонкай белай паласой паміж імі перастаў выкарыстоўвацца. Традыцыйныя колеры зноў сталі афіцыйнымі сімваламі Брандэнбурга пасля ўз'яднання Германіі.
## Спасылкі 
Катэгорыя:Брандэнбург
Брандэнбург
Сцяг Гамбурга

**Сцяг Гамбурга** — афіцыйны сімвал горада Гамбург у Германіі. Уяўляе сабой чырвонае палотнішча з суадносінамі бакоў 3:5 з белым замкам з трыма вежамі — гербавай фігурай Гамбурга. Сцяг паўторна прыняты ў 1834 на аснове герба Гамбурга, аднак сцягі падобнага дызайну горад выкарыстоўваў і раней, да страты суверэнітэту ў 1806. Пры гэтым сустракаліся розныя каляровыя рашэнні, у тым ліку чырвоны замак на белым фоне. Першыя вядомыя выявы замка з трыма вежамі як сімвала Гамбурга з’яўляюцца на пячатках 1241 года.

Апісаны асноўны варыянт сцяга можа выкарыстоўвацца як урадавымі ўстановамі, так і недзяржаўнымі арганізацыямі і грамадзянамі. Апроч яго існуе ўрадавы сцяг, які выкарыстоўваецца выключна сенатам Гамбурга. На ім у чырвоным полі замест замка намаляваны цалкам вялікі герб Гамбурга. Гэты сцяг быў уведзены 8 кастрычніка 1897 года і пацверджаны 6 чэрвеня 1952 года.
200px|left|thumb|Марскі сцяг Гамбурга
Існуе таксама марскі сцяг з белым замкам і сінім якарам, які выкарыстоўваецца на суднах, што належаць гораду, і ва ўстановах, звязаных з мараплаўствам.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Гамбург
Гамбург
Гамбург
Сцяг Мекленбурга-Пярэдняй Памераніі

**Сцяг Мекленбурга-Пярэдняй Памераніі** — адзін з сімвалаў зямлі Мекленбург-Пярэдняя Памеранія.

Сцяг прыняты 29 студзеня 1991 года і ўяўляе сабой прамавугольнае палотнішча з палосамі (зверху ўніз) сіняга, белага, жоўтага, белага і чырвонага колераў, з суадносінамі шырыні 4:3:1:3:4.

На іншым варыянце сцяга герб Мекленбурга — Пярэдняй Памераніі не малюецца, а малююцца ў цэнтры сімвалы Мекленбурга (чорная галава быка) злева і Пярэдняй Памераніі (чырвоны грыфон) справа.

Неафіцыйна выкарыстоўваюцца і сцягі гістарычных абласцей. Для Мекленбурга выкарыстоўваецца гістарычны сіне-жоўта-чырвоны сцяг з чорнай галавой быка ў цэнтры, для Пярэдняй Памераніі — бела-блакітны сцяг.

## Сцягі 

Файл:Flagge Großherzogtümer Mecklenburg.svg|Гістарычны сцяг Мекленбурга
Выява:Flagge des Landesteils Mecklenburg.svg|Сцяг Мекленбурга
Выява:Vorpommern flag.svg|Сцяг Пярэдняй Памераніі

## Гл. таксама 
* Герб Мекленбурга-Пярэдняй Памераніі

## Спасылкі 
Катэгорыя:Мекленбург-Пярэдняя Памеранія
Мекленбург-Пярэдняя Памеранія
Сцяг Ніжняй Саксоніі

**Сцяг Ніжняй Саксоніі** - адзін з сімвалаў зямлі Ніжняя Саксонія. Заснаваны на аснове сцягу Германіі. У цэнтры чорна-чырвона-жоўтага трыкалора, які мае суадносіны бакоў 2:3, змешчаны герб Ніжняй Саксоніі. Ніжняя Саксонія выкарыстоўвае адзін і той жа сцяг і ў якасці службовага, і ў якасці грамадзянскага, аднак марскі службовы сцяг трохі адрозніваецца ад асноўнага варыянту і мае выраз у выглядзе ластаўчынага хваста ў свабоднай частцы палотнішча.

## Гісторыя 
Сцяг Ніжняй Саксоніі быў прадстаўлены ў маі 1951, а афіцыйна зацверджаны ў 1952. Да другой сусветнай вайны на тэрыторыі цяперашняй Ніжняй Саксоніі існавала некалькі тэрытарыяльных адзінак, кожная з якіх выкарыстоўвала свае сімвалы: Гановер, Браўншвайг, Ольдэнбург і Шаўмбург-Ліпэ. Гістарычны сцяг каралеўства Гановер з дзвюх гарызантальных палос — жоўтай і белай — з гербам па цэнтры быў першапачаткова прапанаваны ў якасці ніжнесаксонскага, аднак жыхарамі гістарычна негановерскіх тэрыторый ідэя не была прынята, і быў распрацаваны і зацверджаны цяперашні варыянт. Тым не менш, герб Ніжняй Саксоніі, змешчаны і на яе сцяг, быў у свой час сімвалам і Гановерскага каралеўства, і свабоднай дзяржавы Браўншвайг.

## Спасылкі 
* Vorläufige Niedersächsische Verfassung vom 13. April 1951 
* Gesetz über Wappen, Flaggen und Siegel vom 13. Oktober 1952
* Die Flagge auf www.flaggenkunde.de

Катэгорыя:Ніжняя Саксонія
Ніжняя Саксонія
Сцяг Саара

**Сцяг Саара** заснаваны на сцягу Германіі. У цэнтры чорна-чырвона-жоўтага трыкалора, які мае суадносіны бакоў 3:5, змешчаны герб Саара. У адрозненне ад шматлікіх іншых земляў Германіі, Саар выкарыстоўвае адзін і той жа сцяг і ў якасці службовага, і ў якасці грамадзянскага.

## Гісторыя 
Саар як асобнае тэрытарыяльнае ўтварэнне было заснавана Версальскім дагаворам, паводле якога ён разглядаўся як частка Германіі, але быў перададзены пад кіраванне Францыі. 28 ліпеня 1920 тэрыторыі быў нададзены сцяг з трох роўных гарызантальных палос: сіняй, белай і чорнай. Колеры адсылалі да традыцыйнай сімволікі Прусіі (чорны і белы) і Баварыі (белы і сіні). Гэты сцяг успрымаўся насельніцтвам як акупацыйны і выкарыстоўваўся толькі афіцыйнымі ўстановамі. У 1935, калі Саар вярнуўся пад кіраванне Германіі, ён быў скасаваны.

У 1947 Саар вяртаецца пад кіраванне Францыі ў якасці пратэктарата. Новы сцяг быў падзелены белым скандынаўскім крыжам на чатыры палі. Два левыя палі былі афарбаваны ў сіні, два правыя — чырвоны колеры. Колеры адсылаюць да французскага сцяга.

Пасля ўз'яднання Саара з Германіяй 1 студзеня 1957 года быў уведзены цяперашні варыянт сцяга, прыняты 8 ліпеня 1956 года, на аснове сцяга Германіі з гербам Саара — шчытом, падзеленым на чатыры палі — у сярэдзіне. Чатыры палі сімвалізавалі чатыры гістарычных тэрыторыі: Насау-Саарбрукен, Трырскае архібіскупства, Латарынгію і Пфальц-Цвейбрукен.

## Спасылкі 
Сцяг
Саар
Сцяг Саксоніі

**Сцяг Саксоніі** () — адзін з сімвалаў федэральнай зямлі Свабодная дзяржава Саксонія.

Сцяг уяўляе сабой прамавугольнае палотнішча з дзвюх роўнавялікіх гарызантальных палос: верхняй — белага і ніжняй — зялёнага колеру. Другі варыянт — у цэнтры сцяга размешчаны герб Саксоніі. Прапорцыі палотнішча — 3:5, часам выкарыстоўваюцца і адносіны бакоў 1:2.

Бела-зялёны сцяг выкарыстоўваўся як сцяг каралеўства Саксонія ў 1815—1918 гг., а пасля да 1934—1935 гг. у якасці сцяга Свабоднай дзяржавы Саксонія (афіцыйна зацверджаны ў 1920 годзе). У часы Трэцяга Рэйха сцяг быў фармальна адменены. Зноў ён быў зацверджаны ў 1947 годзе, хоць неафіцыйна выкарыстоўваўся ўжо пасля капітуляцыі Германіі да 1952 года. Пасля ўваходжання Германскай Дэмакратычнай Рэспублікі ў склад Федэратыўнай Рэспублікі Германія, у 1991 годзе ў якасці афіцыйнага сімвала быў прыняты таксама і варыянт сцяга з гербам.

## Цікавыя факты 
* Сцяг Саксоніі супадае са сцягам Штырыі, федэральнай зямлі Аўстрыі.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Саксонія
Саксонія
Сцяг Цюрынгіі

**Сцяг Цюрынгіі** — афіцыйны сімвал зямлі Цюрынгія. Уяўляе сабой прамавугольнае палотнішча, якое складаецца з дзвюх гарызантальных палос: белай і чырвонай. Прапорцыі сцяга могуць быць як 1:2, так і 3:5.

## Варыянты сцяга 
Сцяг існуе ў двух варыянтах: грамадзянскім і дзяржаўным. Грамадзянскі ўяўляе сабой стандартнае бела-чырвонае палотнішча, якое знешне не адрозніваецца ад сцяга Польшчы. На дзяржаўным сцягу намаляваны герб Цюрынгіі, і такі сцяг вывешваецца на ўсіх дзяржаўных установах.

## Гісторыя сцяга 
Гісторыя Цюрынгіі адлічваецца з 1920 года пасля аб'яднання сямі княстваў: Саксен-Веймар-Эйзенах, Саксен-Гота (без уліку Кобурга, які ўвайшоў у Баварыю), Саксен-Альтэнбург, Саксен-Мейнінген, Народная Рэспубліка Рэйс, Шварцбург-Рудальштат і Шварцбург-Зондэрсгаўзен. У тым жа годзе быў прыняты і сцяг зямлі: бела-чырвоны сцяг з гербам Цюрынгіі ў цэнтры: сем шасціканцовых зорак у барвовым поле, якія ўяўлялі сем аб'яднаных княстваў.

У 1945 годзе падчас перабудовы паваеннай Германіі прускія землі ўвайшлі ў склад Цюрынгіі, і яе герб на сцягу змяніўся: залаты леў сярод васьмі шасціканцовых зорак (Прусію сімвалізавала восьмая зорка). У 1952 годзе ўрад ГДР скасаваў сцяг Цюрынгіі, ён быў адноўлены толькі ў 1990 годзе. На бела-чырвоным палотнішчы з'явіўся новы герб: паласаты леў (чырвоныя і белыя палосы) у блакітным полі сярод васьмі белых шасціканцовых зорак.

## Гл. таксама 
* Герб Цюрынгіі

## Спасылкі 
* Thüringer Landesflagge auf Flaggenlexikon.de 

Сцяг
Цюрынгія
Сцяг Шлезвіг-Гольштэйна

**Сцяг Шлезвіг-Гольштэйна** - адзін з афіцыйных сімвалаў зямлі Шлезвіг-Гольштэйн. Уяўляе сабой прамавугольнае палотнішча, якое складаецца з трох гарызантальных роўнавялікіх палос: сіняй, белай і чырвонай. Прапорцыі сцяга могуць быць як 1:2, так і 3:5.

## Варыянты сцяга 
Сцяг існуе ў двух варыянтах: грамадзянскім і дзяржаўным. Грамадзянскі ўяўляе сабой стандартнае сіне-бела-чырвонае палотнішча, якое знешне не адрозніваецца ад панславянскага сцяга. На дзяржаўным сцягу намаляваны герб Шлезвіг-Гольштэйна, і такі сцяг вывешваецца на ўсіх дзяржаўных установах.

## Падобныя сцягі 
Апроч панславянскага сцяга і сцяга Югаславіі, на сцяг Шлезвіг-Гольштэйна вельмі падобны Сцяг Мекленбурга-Пярэдняй Памераніі: адрозненнем з'яўляецца прысутнасць залатой гарызантальнай паласы пасярэдзіне. Таксама падобнымі з'яўляюцца сцягі Люксембурга і Нідэрландаў, калі іх адлюстраваць зверху ўніз (адрозненне, аднак, складаецца ў яркасці палос).

## Літаратура 
* Schlürmann, Jan: Dreifarb, Löwen, Nesselblatt — Schleswig-Holsteinische Flaggen vom Mittelalter bis in die Gegenwart, in: Schleswig-Holstein 2005, H. 10, S. 1-3.
* Schlürmann, Jan: Zwischen Dreifarb’ und Dannebrog. Hoheitliche und nationale Symbolik als Spiegel schleswig-holsteinischer
* Identitäten vom 19. bis zum 21. Jahrhundert, in: Von Menschen, Ländern, Meeren. Festschrift für Thomas Riis zum 65. Geburtstag, hrsg. von Fouquet/Hansen/Jahnke/Schlürmann, Tönning : Der Andere Verlag, 2006, S. 69-90.

## Гл. таксама 
* Герб Шлезвіг-Гольштэйна

## Спасылкі 
*Informationen der Landesregierung zu den Symbolen Schleswig-Holsteins  
*Gesellschaft für schleswig-holsteinische Geschichte: Wappen und Flagge 

Сцяг
Шлезвіг-Гольштэйн
Хто смяецца апошнім (п’еса)

**Хто смяецца апошнім** — сатырычная камедыя Кандрата Крапівы. Апублікавана і пастаўлена Купалаўскім тэатрам у 1939 годзе. У 1955 годзе па сцэнарыі Кандрата Крапівы зняты і аднайменны кінафільм.

## Сюжэт 
У цэнтры сюжэта прайдзісветы і падхалімы, якія пракраліся ў навуковыя ўстановы.

## Акцёры 
 у ролі Тулягі. 1939. Грым Глебава пры ўдзеле Р. Волкава]]
 у ролі Нічыпара]]
* Гарлахвацкі Аляксандр Пятровіч
* Ганна Паўлаўна — Вера Пола
* Чарнавус Аляксандр Пятровіч — Арнольд Памазан
* Туляга Мікіта Сымонавіч — Глеб Глебаў, Сяргей Бульчык
* Левановіч
* Вера
* Зёлкін — Генадзь Гарбук, Барыс Платонаў
* Зіна Зёлкіна — Зінаіда Браварская, Стэфанія Станюта
* Цёця Каця — Лідзія Ржэцкая, Марыя Зінкевіч
* Нічыпар — Генрых Грыгоніс

## Узнагароды 
Глеб Глебаў атрымаў Дзяржаўную прэмію СССР 1941 года за выкананне ролі Тулягі.

## Пастаноўкі іншых тэатраў 
У 1954 годзе Віктар Галаўчынер паставіў «Хто смяецца апошнім» у Ташкенцкім рускім тэатры.

П’еса таксама была пастаўлена Баранавіцкім абласным драматычным тэатрам, Мінскім абласным драматычным тэатрам (рэжысёр Уладзімір Савiцкi, спектакль прымаў удзел у фестывалі нацыянальнай драматургіі ў Бабруйску ў 2013 годзе пад назвай «Свінтус грандыёзус або Хто смяецца апошнім»), Браслаўскім народным тэатрам (у 1967 дыплом рэспубліканскага фестывалю самадзейнага мастацтва), Мазырскім драматычным тэатрам імя І. Мележа ў 2018 годзе.

## Пераклады на іншыя мовы 
Галіна Васілеўна Вігурская пераклала камедыю на ўкраінскую мову.

Аліс Вагнер пераклала камедыю на нямецкую мову («Das Mammutschwein», выд. Геншэль, 1954).

## Спасылкі 
Катэгорыя:Тэатр Беларусі
Катэгорыя:П’есы Кандрата Крапівы
Катэгорыя:Нацыянальны акадэмічны тэатр імя Янкі Купалы
Герб Данецкай Народнай Рэспублікі

**Герб Данецкай Народнай Рэспублікі** — адзін з дзяржаўных сімвалаў непрызнанай Данецкай Народнай Рэспублікі, нароўні са сцягам і гімнам.

## Апісанне 
115px|left|міні|Герб ДНР да 21 чэрвеня 2014 года
Герб Данецкай Народнай Рэспублікі ўяўляе сабой сярэбранага двухгаловага арла, які падняў угору раскрытыя крылы. На грудзі арла — у барвовым шчыце Святы Архістратыг Міхаіл у сярэбраным адзенні і ўзбраенні і чорнай мантыі, з блакітным мячом і сярэбраным з залатымі краямі шчытом з залатым крыжом. Ногі ў арла адсутнічаюць.

## Гл. таксама 
* Сцяг Данецкай Народнай Рэспублікі

## Спасылкі 
Катэгорыя:Дзяржаўныя сімвалы Данецкай Народнай Рэспублікі
Круцік

**Круцік** — ручай у Шумілінскім раёне Віцебскай вобласці Беларусі, левы прыток ракі Обаль.

Даўжыня 5,1 км. Пачынаецца з возера Бочава за 1 км на паўночны захад ад вёскі Пушчавыя, вусце за 1 км на паўночны захад ад вёскі Ляхава. Рэчышча ад вытоку на працягу 1,6 км каналізаванае.

## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Рэкі Шумілінскага раёна
Катэгорыя:Прытокі Обалі