Лагойск

**Лаго́йск** выглядае сумнеўна. Часцей за ўсё імёны паселішчаў паходзілі ад назваў рэчак. Існуе меркаванне, што назву «Лагожаск» магло атрымаць паселішча, якое першапачаткова існавала недзе ля сутокаў Лагазінкі і Гайны (за 8 км ад сучаснага горада). Пазней яго маглі перанесці на новае, больш зручнае месца, захаваўшы пры гэтым старую назву (такая практыка пераносу паселішчаў была даволі звыклай у той час).

Варыянты напісання назвы ў гістарычных крыніцах: *Лагожск*, *Лагожаск*.

## Гісторыя 
### Ранняе Сярэднявечча 
Паселішча на р. Гайна ўзнікла раней, чым звесткі пра Лагойск трапілі ў пісьмовыя крыніцы. На правым беразе р. Гайна (цяпер — Парк культуры і адпачынку) размешчана гарадзішча.

Першы пісьмовы ўспамін пра Лагойск змяшчаецца ў «Павучанні» Уладзіміра Манамаха і датуецца 1078 годам: «*Пожог землю и, повоевав до Лукомля и до Логожьска, та на Дръютъск воюя*». У апошняй чвэрці XI стагоддзя паселішча далучана да Полацкага княства. У 1127 годзе князь кіеўскі Мсціслаў Уладзіміравіч у часе выправы на Полацк разрабаваў Лагойск, узяў у палон жыхароў і перадаў яго Ізяславу Мсціславічу. У 1132 годзе вернуты дынастыі полацкіх князёў.

## Культура 
* Гісторыка-краязнаўчы музей імя К. і Я. Тышкевічаў.

## Славутасці 
* Касцёл Святога Казіміра
* Парк Тышкевічаў (першая палова XIX ст.)
* Лагойская Мікалаеўская царква (1824 г.)
* Касцёл Нараджэння Найсвяцейшай Дзевы Марыі і Святога Казіміра
* Лагойскае замчышча
* Лагойскія гарадзішчы
* Помнік Надзеі Якаўлеўне Харчанка (1974 г.)
* Скульптура Божай Маці «Знаменне» (2016 г.)

### Страчаная спадчына 
У будынку лагойскай «Замкавай» царквы перад дзвярамі знаходзіўся надмагільны камень Астафея Васільевіча Тышкевіча (памёр у 1558 годзе), адкуль ён у 1858 годзе быў вывезены Яўстахам Тышкевічам у Віленскі музей старажытнасцей пры бібліятэцы Віленскага ўніверсітэта. Ён змяшчаў кароткі надпіс *«В лѣто Бож•(аго) нӕр.(оженя) | •а•ф•ни• (1558) м(еся)ца• а|вгүста ѕ҃. (6) днӕ | в пѧтницу/• пре|ставшӕ Ѡст|афеи Василевич | Тишкович.»*.

St. Kaimir Catholic Church 3.jpg|Касцёл Святога Казіміра
Sculpture 'The Mother of God in Lahoysk' 2.jpg|Скульптура Божай Маці «Знаменне»
Файл:Belarus-Lahoisk-Church of Nicholas-2.jpg|Мікалаеўская царква
Файл:Belarus-Lahoisk-Ruins of Tyshkievich Manor-3.jpg|Руіны сядзібы Тышкевічаў
Файл:Belarus-Lahoisk-Park of Former Tyshkievich Manor-4.jpg|Парк Тышкевічаў
Файл:Belarus-Lahoisk-Park of Former Tyshkievich Manor-2.jpg|Памятны знак у парку

## Вядомыя асобы 
* Ісраэль Белкінд (1861—1929) — яўрэйскі грамадскі дзеяч і асветнік, заснавальнік руха Білу.
* Васіліса Марзалюк — беларуская спартсменка.
* Міхаіл Фёдаравіч Навіцкі (1933—1979) — беларускі жывапісец.
* Вячаслаў Селях-Качанскі (1885—1976) — беларускі оперны спявак, тэатральны дзеяч, педагог
* Канстанцін Тышкевіч — беларускі археолаг, гісторык, этнограф XIX стагоддзя.
* Яўстах Тышкевіч — беларускі археолаг, гісторык, этнограф XIX стагоддзя.
* Яўгенія Адамаўна Дзяркач (нар. 1940) — беларускі пісьменік.
* Алесь Шут (1952—2019) — беларускі лекар, палітык і грамадскі дзеяч.

## Гл. таксама 
* Лагожскае княства

## Заўвагі 
## Літаратура 
* 
* 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* Лагойск — Рэгіянальны партал 
* Здымкі Лагойску на Radzima.org 
* 
* 
* 
* 
* Надвор’е ў горадзе Лагойск


Катэгорыя:Гарады-спадарожнікі Мінска