open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Традыцыйная тэхналогія ткацтва «кажушком»

**Тэхналогія ткацтва «кажушком»** была шырока распаўсюджана ў Маларыцкім краі (цяпер — Маларыцкі раён Брэсцкай вобласці) і выкарыстоўвалася для вытворчасці народнага адзення («маларыцкага строю»). 

Гаворка ў асноўным ідзе пра чатырохнітовую тэхніку ткацтва, у выніку якой атрымлівалі аднабаковае перапляценне на аснове саржавага, якое па-мясцоваму называлася «кажушок». У тэхналогіі ткацтва «кажушком» характэрнай рысай з’яўляецца тое, што ўточная нітка ўтварае адначасова ўзор і фонавае палатно. Пры разбурэнні ўзору парушаецца структура і самой тканіны. Тэхналогія ткацтва «кажушком» дазваляе ткаць не толькі аднакаляровыя, але і шматкаляровыя тканіны. Тым не менш, тканіна застаецца аднаўточнай, узор нельга аддзяліць ад карэннай тканіны.

Узор «кажушком», як і ўсякі «нітавы» ўзор, закладваецца перш за ўсё ў запраўцы кроснаў. Для таго, каб атрымаць як мага больш узораў на аснове адной запраўкі, ужываліся розныя варыянты ходу па «панажах». Тэхналогія маларыцкай запраўкі «кажушком» дазваляе атрымаць чатыры тэхналогіі ткацтва, дзякуючы ходу па «панажах». Арнамент на тканіне набіраецца іголкаю і выконваецца пры дапамозе «дошчачак».

## Гісторыя 
Ткацтва «кажушком» з’яўляецца характэрным элементам ў вытворчасці рэгіянальнага варыянту жаночага беларускага народнага касцюма, распаўсюджанага на тэрыторыі Маларыцкага раёна. Для яго характэрны буйны геаметрычны арнамент, насычаны каларыт, пабудаваны на палучэнне чырвонага, белага і часам чорнага колераў, а таксама — багатыя кампазiцыі аздаблення, якiя запаўняюць верхнiя і нiжнія часткi рукавоў, манжэты, фартушкi, паясное адзенне. З вытканых «кажушком» тканін выраблялі кашулі, андаракі і паясы.

З цягам часу традыцыйны спосаб ткацтва «кажушком» быў страчаны і з ім можна было пазнаёміцца ў захаваўшыхся ўзорах аўтэнтычнага касцюма. У 2011 годзе тэхналогія была адноўлена народным майстрам Рэспублікі Беларусь Сцепанідай Аляксееўнай Сцепанюк. Сёння гэта практыка прерадаецца моладзі праз навучанне ў Дамах фальклору і народнай творчасці Брэсцкага рэгіёну.

## Ахоўны статус 
У 2023 годзе традыцыйная тэхналогія ткацтва «кажушком» атрымала статус нематэрыяльнай гісторыка-культурнай каштоўнасці і была ўключана ў Дзяржаўны спіс гісторыка-культурных каштоўнасцей Рэспублікі Беларусь (шыфр — 13БК000169).

## Зноскі 
Катэгорыя:Беларускае народнае ткацтва
Катэгорыя:Культура Маларыцкага раёна
Rhabdochona denudata

**Rhabdochona denudata** — від круглых чарвей з сямейства , якія паразітуюць на рыбах.

## Гаспадары 
Адзначаны на такіх відах рыб, як , , , ,  і .

Катэгорыя:Тэлазііды
Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1845 годзе
Катэгорыя:Паразіты рыб
Чэмпіянат Беларусі па валейболе сярод жанчын 2020/2021

**Чэмпіянат Беларусі па валейболе сярод жанчын 2020/2021** — 30-ы чэмпіянат Рэспублікі Беларусь па валейболе сярод жанчын.

## Выніковае размеркаванне месцаў 
## Спасылкі 
* Belarussian League 2020/21
* КУБОК БЕЛАРУСИ. СОХРАНИЛИ 

2021
Катэгорыя:2020 год у валейболе
Катэгорыя:2021 год у валейболе
Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 2020 годзе
Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 2021 годзе
Physaloptera

**Physaloptera** — род паразітычных круглых чарвей сямейства .

## Віды 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Значэнне 
Від  быў знойдзены ў  на тэрыторыі Беларусі. Від  быў знойдзены ў , ,  і  на тэрыторыі Беларусі, у  у Фларыдзе і ў , ,  і  у Бразіліі.

## *Physaloptera* spp. як чалавечыя паразіты 
 ў Іране]]
Большасць відаў выкарыстоўваюць у якасці прамежкавых гаспадароў такіх насякомых, як цвыркуны, прусакі і жукі. Гэта рэдкае захворванне вядома як **спірурыдыяз**. Заражэнне чалавека лічыцца старажытным; яйцы *Physaloptera* sp. былі знойдзены ў магіле бронзавага веку ў Іране.

## Літаратура 
* Kinsella, J.M. 1988. Comparison of helminths of rice rats, *Oryzomys palustris*, from freshwater and saltwater marshes in Florida. Proceedings of the Helminthological Society of Washington 55(2):275-280.

Катэгорыя:Круглыя чэрві
Сезон 1998/1999 «Папіруса-БДУ»

У сезоне 1998/1999 баскетбольны клуб «Папірус-БДУ» з горада Барысаў прымаў удзел:
* Чэмпіянат Беларусі 1998/1999 (**8 месца**).

## Склад каманды 
*  Яўген Бязручанка
*  Кірыл Дыдзік
*  Дзмітрый Іваноў
*  Дзмітрый Калтуноў
*  Барыс Кам’янаў
*  Генадзь Кустрэй
*  Генадзь Мастоў
*  Васіль Мінаеў (прыйшоў у каманду падчас сезону)
*  Аляксандр Мозаў
*  Дзмітрый Мозаў
*  Дзмітрый Навіцкі
*  Яўген Парамонаў
*  Уладзімір Селязнёў (прыйшоў у каманду падчас сезону)
*  Дзмітрый Сёмачкін
*  Андрэй Фамін
*  Андрэй Юрманаў
*  Сяргей Якушанка

## Трэнеры каманды 
*  Юрый Фамін (галоўны трэнер)
*  Дзмітрый Навіцкі (гуляючы трэнер)

## Гл. таксама 
* Сезон 1997/1998 «Папіруса» Барысаў
* Сезон 1999/2000 «Папіруса» Барысаў

## Літаратура 
Прессбол №153 (721) от 03.10.1998. — Мн.: ЗАО «Прессбол-ТСЖ», 1998. — С. 7. — 8 с.

Папірус-БДУ
Жывая спадчына Беларусі

**«Жывая спадчына Беларусі»** () — найменне Беларускага нацыянальнага інвентару нематэрыяльнай культурнай спадчыны, а таксама адпаведнага Інтэрнэт-партала, на якім гэты Інвентар размешчаны.

Нацыянальны інвентар «Жывая спадчына Беларусі» быў створаны ў 2014 г. камандай экспертаў Інстытута культуры Беларусі, пры кансультацыйнай і фінансавай падтрымцы ЮНЕСКА. Ён уяўляе сабой базу даных элементаў нематэрыяльнай культурнай спадчыны (НКС), якія былі вылучаны пры непасрэдным удзеле іх носьбітаў і выканаўцаў — супольнасцей, груп, асобных людзей, а таксама экспертаў і прадстаўнікоў грамадскіх арганізацый, а затым, па рашэнню Беларускай навукова-метадычнай рады па ахове гісторыка-культурнай спадчыны пры Міністэрстве культуры Рэспублікі Беларусь атрымалі статус гісторыка-культурнай каштоўнасці і ўключаны ў Дзяржаўны спіс гісторыка-культурных каштоўнасцей.

Асноўнай мэтай Нацыянальнага інвентару з’яўляецца забеспячэнне аховы нематэрыяльнай культурнай спадчыны і яе ўстойлівага развіцця, падтрымка носьбітаў нематэрыяльнай культурнай спадчыны; уключэнне нематэрыяльнай культурнай спадчыны ў сферу рэгіянальнай палітыкі.

## Базавыя прынцыпы 
Нацыянальны інвентар нематэрыяльнай культурнай спадчыны Беларусі:

* з’яўляецца адкрытым рэсурсам;
* пастаянна змяняецца і дапаўняецца новымі звесткамі;
* створаны з ужываннем новых тэхналогій і ўяўляе сабой шматузроўневую базу даных;
* фіксуе ўсе рызыкі і праблемы, звязаныя з захаваннем нематэрыяльнай культурнай спадчыны Беларусі;
* ствараецца пры актыўным удзеле носьбітаў — супольнасцей, груп і асобных людзей;
* фарміруецца ў выніку сістэмнай дзейнасці рэгіёнаў па ідэнтыфікацыі і інвентарызацыі НКС, а таксама на падставе прапаноў, якія паступаюць непасрэдна ад носьбітаў спадчыны, альбо ад няўрадавых арганізацый;
* адлюстроўвае духоўную культуру беларускага народа ў яе пастаянным развіцці.

## Крытэрыі інвентарызацыі 
* *Адметнасць.* Інвентар уключае ўсе адметныя і тыповыя элементы НКС Беларусі, якія характарызуюць яе культурную традыцыю і адрозненне ад іншых;
* *Прывязка да месца, лакалізацыя*. НКС заўсёды звязана з месцам свайго паходжання гістарычна і ментальна;
* *Значнасць для супольнасці, якой належыць.* НКС спрыяе яднанню людзей у межах супольнасці, падтрымлівае супольнасць цалкам і кожнага ў ёй;
* *Шчыльна звязана з акаляючым прыродным і культурным атачэннем.* НКС падтрымлівае прыняты лад жыцця, спрыяе культурнаму дыялогу ў межах супольнасці і па-за ёй;

* *НКС не змяшчае гвалту і не супярэчыць міжнародным праваахоўным актам*;
* *Мае ўстойлівыя механізмы трансляцыі*. Існуе выразнае жаданне носьбітаў захаваць сваю НКС як індыкатар іх самаідэнтыфікацыі; спрыяе ўстойліваму развіццю рэгіёна, які з’яўляецца даволі значным інтэлектуальным і адукацыйным рэсурсам, акрамя ўласна Інвентару НКС, размешчаны навіны, якія пастаянна аднаўляюцца, актуальны каляндар падзей, звязаных з НКС, розныя інфармацыйныя рэсурсы, публікацыі і метадычныя рэкамендацыі, а таксама — шмат фота і відэа.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Культурная спадчына Беларусі
Катэгорыя:Базы даных
Катэгорыя:Сайты Беларусі
Таксафон

**Таксафо́н**, **тэлефон-аўтамат** — тэлефонны апарат агульнага карыстання, з дапамогай якога злучэнне з выклікаемым абанентам адбываецца пасля аплаты.
]]
]]

Адрозніваюць таксафоны мясцовай, міжгароднай і міжнароднай сувязі. У СССР выкарыстоўваліся толькі таксафоны мясцовай і міжгароднай сувязі. Аплата злучэння ў таксафонах магчыма ажыццяўляць з дапамогай манет, адмысловых жэтонаў, адмысловых тэлефонных картак, а таксама банкаўскіх картак.

Некаторыя сучасныя таксафоны таксама маюць дадатковыя функцыі, напрыклад адпраўкі электроннай пошты, SMS.

## Зноскі 
## Літаратура 
* 
* Тэлефон-аўтамат; Таксафо́н / 
* 
* 

## Спасылкі 
* Назад в прошлое. Попробовали позвонить по таксофону и узнали, востребован ли этот телефонный аппарат // СБ. Беларусь сегодня
* Таксофонная связь // Белтэлекам

Катэгорыя:Тэлефонная сувязь
Elcysma

**Elcysma** — род начных матылькоў сямейства . Род быў вылучаны Артурам Гардзінерам Батлерам у 1881 годзе.

## Віды 
*  Oberthür, 1891
*  (Elwes, 1890)
*  (Snellen van Vollenhoven, 1863)
*  (Chada, Gogoi & Young, 2017)

## Літаратура 
* Koshioa, C., Murajia, M., Tatsutab, H. & Kudoa, S.-I. (2007). «Sexual selection in a moth: effect of symmetry on male mating success in the wild». *Behavioral Ecology*. **18** (3): 571—578. 

Катэгорыя:Стракаткі
Вера Ніколіч-Падрынска

**Вера Ніколіч-Падрынска** (;  8 лістапада 1886, Заграб, Аўстра-Венгрыя — 28 сакавіка 1972, Заграб, Югаславія) — харвацкая мастачка, пісьменніца і дабрачынец.

## Біяграфія 
Нарадзілася ў сям’і барона Уладзіміра Нікаліча і баранэсы Габрыэлы Францішкі Марыі з дынастыі Скоцці. З 1910 па 1914 год вывучала жывапіс у Акадэміі Мастацтваў Заграба пад кіраўніцтвам Атона Івекавіча. У 1917 годзе яна правяла сваю першую персанальную мастацкую выставу, атрыманыя грошы з якой Нікаліч адправіла людзям, якія пацярпелі ад Першай сусветнай вайны. Пасля гэтага яна вучылася ў Вене і ў Парыжскай Акадэміі Жуліяна з 1926 па 1928 год у класе Андрэ Лота. У 1939 годзе яна пабудавала вілу ў горадзе Нові-Вінадолскі, дзе ладзіла прыёмы для выдатных дзеячаў мастацтва Харватыі. У 1944 годзе на базе яе дома ў Заграбе, урад Незалежнай дзяржавы Харватыя стварыў лагер для амерыканскіх палонных лётчыкаў.

Ёй належаць шматлікія партрэты, малюнкі аголеных цел, нацюрморты, інтэр’еры і пейзажы. Маляваць Ніколіч пачынала ў рэалістычным стылі, але наступныя яе працы былі выкананы ўжо ў стылі постімпрэсіянізму і посткубізму. Акрамя карцін яна таксама была аўтарам ілюстрацый для газет і часопісаў, а таксама для сваёй кнігі пра падарожжа з Заграба ў Бангкок у 1955 годзе.

## Літаратура 
*
Таксацыя лесу

**Такса́цыя ле́су** — комплекс мерапрыемстваў, накіраваны на вызначэнне, улік, ацэнку колькасных і якасных характарыстык лясных рэсурсаў

Уключае метады і тэхналогіі вымярэння і мадэлявання асноўных аб’ектаў уліку (асобных дрэваў і іх сукупнасцей, насаджэнняў і лясных масіваў, нарыхтаванай лесапрадукцыі), для якіх праз сістэму біяметрычных характарыстык — таксацыйных паказчыкаў (напрыклад, запасу і прыросту дрэвастояў, сартыментнай структуры і інш.) даецца тэхнічны дакумент — таксацыйнае апісанне. Пры таксацыі лесу улічваюць і іншыя прадукты (ігліца, лісце, грыбы, ягады, лекавая і тэхнічная сыравіна). Праводзяць таксацыю лесу наземнымі сродкамі, з выкарыстаннем штучных спадарожнікаў Зямлі і авіяцыі.

Вынікі таксацыі выкарыстоўваюцца для рацыянальнага планавання і правядзення лесагаспадарчай дзейнасці, аховы прыроды.

## Зноскі 
## Літаратура 
* 
* 
* Такса́ция ле́са // Лесная энциклопедия / Гл. ред. Г. И. Воробьёв. — Москва: Советская энциклопедия, 1986. — Т. 2: Лимонник — Ящерицы. — С. 436—437. — 631 с. — 100 900 экз.
* *Поздеев Д. А.* Таксация леса. Курс лекций: учеб. пособие / Д. А. Поздеев, А. А. Петров. — Ижевск: ФГБОУ ВПО Ижевская ГСХА, 2012. — 161 с.
* Таксация леса: Методические указания для практических занятий и самостоятельной работы / Новосиб. гос. аграр. ун-т, Агроном. фак.; сост. О. В. Паркина. — Новосибирск: ИЦ «Золотой колос», 2015. — 57 с.
* Лесная таксация: учебное пособие для студентов высших учебных заведений по специальностям «Лесное хозяйство», «Лесоинженерное дело» / О. А. Атрощенко — Минск: БГТУ, 2009. — 466, [1] c. : ил., табл. ; 21 см . — ISBN	978-985-434-800-1.

## Спасылкі 
* Лясная таксацыя (Канспект лекцый) // Кафедра лесаўпарадкавання БДТУ
* Оценка продуктивности древостоев / Д. В. Тишин. — Казань: Казанский университет, 2011. — 31 с.
* *Быков А. Ю.* Таксация леса — задача государственной важности // Производственно-технический журнал «Промышленная и экологическая безопасность, охрана труда». № 8 (149), август, 2019. 
* Что такое таксация лесов и способы ее проведения // Информационный портал «Город Выборг»
* Таксация лесов и деревьев // ООО «Комитет Кадастра»
* Проведение линейной таксации. Таксация лугов, пастбищ // Геаграфічны факультэт БДУ

Катэгорыя:Лясная гаспадарка
Nilus

**Nilus** — род аранеаморфных павукоў сямейства , упершыню апісаны Актавіем Пікардам-Кембрыджам у 1876 годзе:

*  (Doleschall, 1859)
*  O. Pickard-Cambridge, 1876
*  (Patel & Reddy, 1990)
*  (Sierwald, 1984)
*  (F. O. Pickard-Cambridge, 1898)
*  (Caporiacco, 1947)
*  (Strand, 1916)
*  (Strand, 1907)
*  (Pocock, 1898)
*  (Pavesi, 1883)
*  (Zhang, Zhu & Song, 2004)
*  (F. O. Pickard-Cambridge, 1898)
*  (Simon, 1898)
*  (Sen, Saha & Raychaudhuri, 2010)
*  (Sierwald, 1987)
*  (Strand, 1906)
*  (Pocock, 1902)
*  (Thorell, 1899)

Катэгорыя:Павукападобныя Азіі
Катэгорыя:Павукападобныя Афрыкі
Катэгорыя:Пізаўрыды
Злата Каларыч-Кішур

**Злата Каларыч-Кішур** (;  29 кастрычніка 1894, Славанскі-Брод, Аўстра-Венгрыя — 24 верасня 1990, Заграб, Югаславія) — харвацкая пісьменніца.

## Біяграфія 
Нарадзілася 29 кастрычніка 1894 года у Славанскім-Бродзе. З часам з бацькамі пераехала ў Пожэгі. Яна апісала сваё дзяцінства ў кнізе «Мая залатая даліна». З 1919 па 1990 год жыла ў Заграбе. Была замужам за Хінкам Каларычам-Кішурам. Злата Каларыч-Кішур пражыла доўгае жыццё. Яна памерла ў Заграбе 24 верасня 1990 года ва ўзросце 95 гадоў.

## Творчасць 
Жанчыны-пісьменніцы выдавалі часопіс з мэтай папулярызацыі жаночай літаратуры. Вершы Златы Каларыч-Кішур былі надрукаваны ў выданні dыдавецтва «Пяць стагоддзяў харвацкай літаратуры». Каларыч-Кішур пісала песні, шмат з якіх былі пакладзены на музыку. Таксама пісьменніца рыхтавала творы для радыё. Некаторыя з выкананых твораў: «Няздзейсненыя пажаданні», радыёдрама пра Ватраслава Лісінскага, Радыё Заграб 1954, «Адно маленькае жыццё», радыёспектакль для дзяцей, прэм’ера на Радыё Заграб ў 1966 годзе, «Дзік Уітынгтан і яго кот», прэм’ера на Радыё Заграб ў 1968 годзе і многія іншыя працы. Найбольшае прызнанне яна атрымала за сваю эпатажную драму «вяртанне», якую дэманстравалі ў 1940 годзе на сцэне харвацкага Нацыянальнага тэатра ў Заграбе, рэжысёр Бранка Гавела.

## Творы 
* *Наш вясёлы свет* (1933)
* *Iz dječjeg kutića* (1935)
* *Смейцеся, дзетка!* (1935)
* *Прыча і збіла* (1940)
* *Od zore do mraka* (1950)
* *Zimska priča* (1950)
* *Po sunčanim stazama* (1951)
* *Dječje igre* (1953, 1956, 1963)
* *Neostvarene želje* (1954)
* *Cvijeće* (1955, 1958)
* *Фестываль Пцічы* (1958, 1959, 1961)
* *Uz pjesmu i šalu na jadranskom žalu* (1961)
* *Мая Злата Даліна* (1972)
* *Мае радасці* (1981)
* *Hrvatski dječji pisci — Pet stoljeća hrvatske književnosti, 181/III* (1991)
* *Ізабрана Дыла* (1994)

## Спасылкі 
* LZMK / Hrvatska enciklopedija: Kolarić Kišur, Zlata 
* LZMK / Hrvatski biografski leksikon: Kolarić Kišur, Zlata  (autorica: Nevenka Videk, 2009.)
Фрэнсіс Конрай

**Фрэнсіс Хардман Конрай** (; ) — амерыканская .

Найбольш вядомая па ролі Рут Фішэр у тэлесерыяле «Шэсць футаў пад зямлёй» (2001—2005), за якую яна атрымала «Залаты глобус» і тры прэміі Гільдыі кінаакцёраў ЗША, а таксама чатыры намінацыі на прэмію «Эмі». Таксама вядома рознымі ролямі ў серыяле «Амерыканская гісторыя жахаў».

## Фільмаграфія 
## Зноскі 
## Спасылкі 
*
Галабурда

**Галабурда** — беларускае прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Ігар Валер’евіч Галабурда (нар. 1978) — беларускі баскетбаліст і трэнер.
* Тамара Аляксандраўна Галабурда (1922—1944) — актывістка мінскага падполля ў гады Вялікай Айчыннай вайны.
Сонечнае зацьменне 2 кастрычніка 2024 года

**Сонечнае зацьменне 2 кастрычніка 2024 года** — кольцападобнае сонечнае зацьменне 144 сараса.

Зацьменне мела велічыню 0,9326 і дасягнула максімуму ў 18:46:13 UTC у пункце з каардынатамі 22°00′ пд. ш. 114°30′ з. д. у акваторыі Ціхага акіяна. Працягласць максімальнай фазы зацьмення склала 7 хв. 25 с., а месяцавы цень на зямной паверхні дасягнуў шырыні 266 км.

Зацьменне 2 кастрычніка 2024 года стала 2-м сонечным зацьменнем у 2024 годзе і 52-м у XXI стагоддзі. Папярэдняе сонечнае зацьменне адбылося 8 красавіка 2024 года, наступнае адбудзецца 29 сакавіка 2025 года.

## Звязаныя зацьменні 
## Гл. таксама 
* Сонечныя зацьменні XXI стагоддзя

## Зноскі 
## Спасылкі 
* Каталог сонечных зацьменняў 2001 — 2100
* Каталог сонечных зацьменняў 144 сараса
* Малая глабальная карта, на якой паказана геаграфія бачнасці зацьмення
* Вялікая глабальная карта, на якой паказана геаграфія бачнасці зацьмення

Катэгорыя:2024 год у астраноміі
2024-10-02
2024-10-02
2024-10-02
Катэгорыя:Падзеі 2 кастрычніка
Катэгорыя:Кастрычнік 2024 года
Лявона Паповіч

**Лявона Паповіч** (;  13 лістапада 1997, Рыека, Харватыя) — харвацкая гарналыжніца, удзельніца зімовых Алімпійскіх гульняў 2018 і 2022 года. Чэмпіёнка Харватыі ў слаламе (2022, 2023) і гіганцкім слаламе (2023).

## Біяграфія і спартыўная кар’ера 
Паповіч упершыню прыняла ўдзел у гонцы пад эгідай FIS у студзені 2014 года. У студзені 2015 года дэбютавала на этапе Кубка свету ў слаламе, які адбыўся ў Заграбе. Праз некалькі тыдняў яна атрымала перамогу ў слаламе на еўрапейскім зімовым юнацкім алімпійскім фестывалі ў Мальбуне.

На сваім першым чэмпіянаце свету ў Каларада яна заняла 27-е месца ў слаламе. Свае першыя ачкі на Кубку свету Паповіч зарабіла ў лютым 2017 года ў камбінацыі на трасе ў Кран-Мантана, дзе заняла 18-е месца. Менш паспяховым дя яе стаў Чэмпіянат свету ў Санкт-Морыцы. Яна змагла кваліфікавацца толькі ў камандным заліку, ва ўсіх астатніх спаборніцтвах выбыла з барацьбы на ранніх стадыях. На чэмпіянаце свету сярод юніёраў у Давосе Лявона Паповіч заняла 7-е месца ў гіганцкім слаламе, у слаламе ж яна сышла з дыстанцыі.

У 2018 годзе харватка прыняла ўдзел у зімовых Алімпійскіх гульнях у Паўднёвай Карэі. На трасе гіганцкага слалама яна сышла з дыстанцыі ўжо ў першым спуску.

У сезоне 2021-22 гадоў Паповіч стабільна набірала ачкі ў залікоўцы Кубка свету. На зімовых Алімпійскіх гульнях у Пекіне яна заняла 23-е месца ў слаламе.

На працягу сезона Кубка свету 2022-23 гадоў у яе атрымалася значна палепшыць свае вынікі, восем разоў яна ўваходзіла ў дзясятку лепшых. 18 сакавіка 2023 года ў яе атрымался ўпершыню падняцца на подыум — яна заняла другое месца ў слаламе ў фінале Кубка свету ў Сольдэу. У лістападзе 2023 года на этапе Кубка свету ў Фінляндыі яна другі раз у кар’еры заняла другое месца ў слаламе.

## Выступленні на найбуйнейшых спаборніцтвах 
### Зімовыя Алімпійскія Гульні 
### Чэмпіянаты свету 
Катэгорыя:Гарналыжнікі на зімовых Алімпійскіх гульнях 2022 года
Катэгорыя:Гарналыжнікі на зімовых Алімпійскіх гульнях 2018 года
Катэгорыя:Спартсмены Харватыі
Нэш

**Нэш** - прозвішча.

## Вядомыя асобы 
* Джон Форбс Нэш — амерыканскі матэматык
* Джон Нэш — брытанскі архітэктар
* Джордж Валянцін Нэш — амерыканскі батанік
Паповіч

**Паповіч** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Лявона Паповіч (нар. 1997) — харвацкая гарналыжніца.
* Марына Лаўрэнцьеўна Паповіч — савецкі лётчык-выпрабавальнік.
* Павел Раманавіч Паповіч (1930—2009) — савецкі касманаўт.
Чэмпіянат Беларусі па валейболе сярод жанчын 2014/2015

**Чэмпіянат Беларусі па валейболе сярод жанчын 2014/2015** — 24-ы чэмпіянат Рэспублікі Беларусь па валейболе сярод жанчын.

## Выніковае размеркаванне месцаў 
## Спасылкі 
* Belarussian League 2014/15 
* ТУРНИРНАЯ ТАБЛИЦА

2015
Катэгорыя:2014 год у валейболе
Катэгорыя:2015 год у валейболе
Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 2014 годзе
Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 2015 годзе
Джордж Валянцін Нэш

**Джордж Валянцін Нэш** (, 1864—1921) — амерыканскі батанік, даследчык флоры Паўночнай і Цэнтральнай Амерыкі; адзін з першых даследчыкаў флоры Пенсільваніі.

Джордж Нэш працаваў у Нью-Ёркскім батанічным садзе, займаў пасаду старэйшага садоўніка. Удзельнічаў у палявых работах на Багамскіх астравах, у Паўднёвай Фларыдзе і на Гаіці.

Апісаў каля тысячы новых таксонаў раслін, у першую чаргу з сямейства .

## Навуковыя працы 
* North American Plants, Collected in Central Peninuslar Florida. — 1894—1895. Washington, DC.
* Revision of the genus Asimina in North America. // Bull. Torrey Bot. Club 23: 234—242. — 1896.
* American Ginseng: Its Commercial History, Protection, And Cultivation. — 1898.
* Costa Rican Orchids («Архідэі Коста-Рыкі»). — 1906.
* North American Flora («Паўночна-амерыканская флора»). — 1909.

## У гонар Джорджа Нэша 
У гонар Джорджа Нэша названа некалькі відаў раслін, такія таксоны маюць відавы эпітэт *nashii*. Спіс таксонаў з відавым эпітэтам *nashii* можна знайсці ў базе дадзеных *International Plant Names Index (IPNI)*. Сярод іх:

* 
*  (= ).

Парк Нэша (*Nash Park*) у горадзе Кліфтан (штат Нью-Джэрсі, ЗША) таксама названы ў гонар Джорджа Валянціна Нэша.

Катэгорыя:Батанікі ЗША
Эма Дэросі-Белаяц

**Эма Дэросі-Белаяц** (;  3 мая 1926, Штрмац — 20 чэрвеня 2020, Заграб) — харвацкі палітык, займала пасаду прэзідэнта Сацыялістычнай Рэспублікі Харватыя (якая уваходзіла ў склад Сацыялістычнай Федэратыўнай Рэспублікі Югаславіі) з 1985 па 1986 год. Яна была першай жанчынай, якая насіла тытул, эквівалентны кіраўніку дзяржавы ў сучаснай Харватыі.

## Біяграфія 
Яна выконвала шэраг высокапастаўленых функцый у Саюзе камуністаў Харватыі і харвацкім рэспубліканскім урадзе: у прыватнасці, яна была членам Цэнтральнага Камітэта Саюза ў перыяд з 1964 па 1974 год, а таксама была членам і намеснікам спікера харвацкага парламента (Сабора) з 1978 па 1982 год. З 1964 па 1968 год працавала ў ЦК Саюза камуністаў Югаславіі.

Эма памерла ў Заграбе 20 чэрвеня 2020 года ва ўзросце 94 гадоў.

## Спасылкі 
* DEROSSI-BJELAJAC, Ema на lzmk.hr
Таксідэрмія

**Таксідэрмі́я** (ад  + ) — спосаб вырабу чучал жывёл.
 ў Маскве]]
Уключае кансервацыю і рэканструкцыю аб’ектаў жывёльнага свету. У выніку вырабляецца аб’ёмнае чучала, аднаўляецца знешні выгляд жывёлы або цэлай
біягрупы.

Адмыслова апрацаваную і падрыхтаваную скуру жывёлы напаўняюць мяккім матэрыялам (пакулле, вата, пеннаполіурэтан) або нацягваюць яе на цвёрды каркас (мадэль жывёлы). Каркас уяўляе сабой копію фігуры жывёлы ў зададзенай позе, зробленую альбо спосабам накруткі на каркас з мяккага матэрыялу, альбо з металічнай сеткі, пап’е-машэ, пластмасы, мантажнай пены.

Таксідэрміяй займаюцца музеі, запаведныя і паляўнічыя гаспадаркі, аматары і іншыя.

## Зноскі 
## Літаратура 
* 
* 
* 
* *Шкулёв А. А.* Таксидермия — ремесло и искусство // Мордовский заповедник. № 7, 2014.
* *Заславский М. А.* Изготовление чучел, муляжей и моделей животных. Общая таксидермия. — Л.: Наука, 1968. — 352 с. — 7000 экз.

## Спасылкі 
* *Писарев А. А.* Таксидермия, искусство и новая природа постгуманизма // Школа дызайна Вышэйшай школы эканомікі
* *Анастасия Гнединская* Шкурный интерес. Таксидермисты — о причудах заказчиков и особенностях работы // РИА Новости
* *Диана Абрамова* Кому и зачем потребовались чучела животных // Московские новости

Катэгорыя:Народныя промыслы
Катэгорыя:Узаемадзеянне чалавека з жывёламі
Атабаскаўскі ўніверсітэт

**Атабаскаўскі ўніверсітэт** () — канадская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам даследчага ўніверсітэта, якая месціцца ў горадзе Атабаска ў правінцыі Альберта, Канада.

## Агульная характарыстыка 
Заснаваны ў 1970 годзе, гэта адзін з чатырох комплексных акадэмічных і даследчых універсітэтаў у Альберце і першы ўніверсітэт Канады, які спецыялізуецца на дыстанцыйнай і анлайн адукацыі.

## Факультэты 
* Бізнесу
* Медыцынскіх дысцыплін
* Сацыяльна-гуманітарных навук
* Прыродазнаўчых навук і тэхналогій
* Магістратуры і аспірантуры

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Навучальныя ўстановы з англійскай мовай навучання
Катэгорыя:Універсітэты паводле алфавіта
Катэгорыя:Універсітэты Канады
Алег Віктаравіч Гулевіч

**Алег Віктаравіч Гулевіч** — беларускі валейбаліст і трэнер. Майстар спорту СССР.

## Кар’ера 
Два гады (1996—1998) працаваў у харватскай камандзе «Спліт». Вярнуўшыся ў Мінск у 1998 годзе, узначаліў валейбольны клуб «Белбізнесбанк—БДЭУ»,

У 2007 годзе каманда «Мінчанка» пад яго кіраўніцтвам дабілася звання чэмпіёнак Беларусі. Летам 2008 года галоўным трэнерам мінчанак быў прызначаны Генадзь Аляксандровіч, а ён некалькі месяцаў працаваў яго асістэнтам. Аднак пасля серыі паражэнняў «Мінчанкі» ад гродзенскага «Нёмана» ў снежні 2008 года было вырашана вярнуць яго на пасаду галоўнага трэнера.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Олег Викторович Гулевич
* Aleh Hulevich

Катэгорыя:Валейбалісты Беларусі
Катэгорыя:Валейбольныя трэнеры Беларусі
Катэгорыя:Трэнеры «Мінчанкі» Мінск
Сяргей Юркін

**Сяргей Юркін** (нар. ) — расійскі валейбаліст і трэнер. Майстар спорту Расіі

## Біяграфія 
Асноўную частку кар’еры гульца правёў у новаўрэнгойскім «Факеле», дзе выступаў з 1997 па 2009 год на пазіцыі цэнтральнага блакіруючага. Затым гуляў у «Грозным».

У 2010 годзе завяршыў кар’еру гульца, пасля чаго стаў скаўтам і трэнерам-аналітыкам. Першым яго клубам на новай пасадзе стаў «Грозны».

З 2011 года працаваў у юніёрскай, маладзёжнай і асноўнай зборных Расіі.

У лістападзе 2018 года стаў трэнерам-статыстыкам каманды «Пратон». У 2019 годзе некаторы час выконваў абавязкі галоўнага трэнера. Пасля заканчэння сезона пакінуў каманду. У ліпені 2022 года прызначаны на пасаду галоўнага трэнера клуба «Мінчанка». 2 сакавіка 2023 года пакінуў каманду.

## Спасылкі 
* ЮРКИН СЕРГЕЙ ВИКТОРОВИЧ 

Катэгорыя:Валейбольныя трэнеры Расіі
Катэгорыя:Трэнеры «Мінчанкі» Мінск
Катэгорыя:Трэнеры «Пратона» Балакова
Катэгорыя:Валейбалісты Расіі
Катэгорыя:Ігракі «Грознага‎» (валейбол)
Юхан Аксель Нанфельт

**Юхан Аксель Фрыцьёф Нанфельт** (; 1904—1985) — шведскі батанік і міколаг.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 18 студзеня 1904 года у горадзе Трэлебарг у Швецыі. Нанфельт вучыўся ва Упсальскім універсітэце, у 1932 годзе яму прысвоена ступень доктара філасофіі. У 1939 годзе ён стаў прафесарам батанікі Упсальскага ўніверсітэта, працаваў там да 1970 года. У 1955 годзе Нанфельт быў абраны ў Шведскую Каралеўскую акадэмію навук. Нанфельт быў адным з аўтараў працы *Fungi Exsiccati Suecici, praesertim Upsalienses*, у якой апісваліся розныя віды грыбоў па ўзорах, што захоўваюцца ў гербарыі Упсальскага ўніверсітэта. Таксама ён выдаў некалькі прац, прысвечаных кветкавым раслінам (у тым ліку метлюжковым і парасонавым). Памёр 4 лістапада 1985 года ва Упсале.

## Некаторыя навуковыя публікацыі 
* Nannfeldt, J.A. (1932). Studien über die Morphologie und Systematik der nichlichenisierten inoperculaten Discomyceten. *Nova Acta Regiae Societatis Scientiarum Upsaliensis* Series 4 **8** (1.2): 1-368.
* Melin, E.; Nannfeldt, J.A. (1934). Researches into the blueing of ground woodpulp. *Svenska Skogsvårdsföreningens Tidskrift* **3-4**: 397—616.
* Nannfeldt, J.A. (1942). The Geoglossaceae of Sweden (with regard also to the surrounding countries). *Arkiv för Botanik* **30** (4): 1-67.
* Nannfeldt, J.A.; Du Rietz, G.E. (1945). *Vilda Vaxter i Norden; Mossor, Lavar, Svampar, Alger*. 443 pp., 212 col. pls.
* Nannfeldt, J.A.; Eriksson, J. (1952). On the genus *Costantinella* Matruchot (Hyphomycetes). *Svensk Botanisk Tidskrift* **46** (1): 109—128, 3 figs.
* Hylander, N.; Jørstad, I.; Nannfeldt, J.A. (1953). Enumeratio Uredinearum Scandinavicarum. *Opera Bot. (Bot. Notiser Suppl.)* **1** (1): 102 pp.
* Pilát, A.; Nannfeldt, J.A. (1955). Notulae and cognitionem, Hymenomycetum Lapponiae Toruensis (Sueciae). *Friesia* **5** (1): 6-38, 14 figs.
* Nannfeldt, J.A. (1972). *Camarops* Karst. (Sphaeriales — Boliniaceae) with special regard to its European species. *Svensk Botanisk Tidskrift* **66**: 335—376.
* Nannfeldt, J.A. (1984, publ. 1985). Notes on *Diplonaevia* (Discomycetes inoperculati), with special regard to the species on Juncaceae. *Nordic Journal of Botany* **4** (6): 791—815.
* Nannfeldt, J.A. (1985). *Pirottaea* (Discomycetes inoperculati), a critical review. *Symbolae Botanicae Upsalienses* **25** (1): ii + 1-41.
* Nannfeldt, J.A. (1985, publ. 1986). *Niptera*, *Trichobelonium* und *Belonopsis*, drei noch zu erläuternde Gattungen der mollisioiden Discomyceten. *Sydowia* **38**: 194—215.
* Nannfeldt, J.A. (1986). *Russula* — floran kring en grupp gästrikländska björkar. *Svensk Botanisk Tidskrift* **80** (5): 303—320.

## Роды грыбоў, названыя ў гонар Ю. А. Нанфельта 
* 
*  
* 

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Члены Шведскай каралеўскай акадэміі навук
Катэгорыя:Міколагі Швецыі
Катэгорыя:Ліхенолагі
Катэгорыя:Батанікі Швецыі
Катэгорыя:Выкладчыкі Упсальскага ўніверсітэта
Факультэт псіхалогіі ГрДУ

**Факультэт псіхалогіі ГрДУ** — адзін з факультэтаў Гродзенскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя Янкі Купалы. 

## Гісторыя 
У 1981 годзе рашэннем Вучонага савета універсітэта было прынята стварыць кафедру псіхалогіі, якую ўзначаліла доктар псіхалагічных навук, прафесар Святлана Вітальеўна Кандрацьева (1926—2004).

А ў 2000 годзе адбылося стварэнне факультэта псіхалогіі, у склад якога ўвайшлі кафедра агульнай і сацыяльнай псіхалогіі, кафедра ўзроставай і педагагічнай псіхалогіі і псіхалагічны цэнтр.

## Кафедры 
* Кафедра эксперыментальнай і прыкладной псіхалогіі
* Кафедра ўзроставай і педагагічнай псіхалогіі
* Кафедра агульнай і сацыяльнай псіхалогіі

## Дэканы 
* Вольга Генадзьеўна Мітрафанава

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт ФП ГрДУ

Катэгорыя:Факультэты ГрДУ імя Янкі Купалы
Катэгорыя:Гаспадарчая вуліца (Гродна)
Катэгорыя:З’явіліся ў 2000 годзе
Катэгорыя:2000 год у Гродне
Вудард

**Вудард** () — англійскае прозвішча.
* Элфры Вудард — амерыканская актрыса і прадзюсар

## Гл.таксама 
* Вудвард
Прычудскія гаворкі

**Прычудскія гаворкі,** (гаворкі старавераў Прычуддзя, старавераў Эстоніі) — група блізкароднасных гаворак рускай і беларускай мове, іх часам лічаць пераходным паміж рускай і беларускай мовамі, разам з пскоўскімі. Традыцыйна выкарыстоўваюцца ў паселішчах размешчаных уздоўж узбярэжжа Чудскага возера, на тэрыторыі Пскоўскай вобласці і некаторых эстонскіх паветаў. Большасць носьбітаў пражывае на тэрыторыі Эстоніі. У рамках расійскай дыялекталагічнай традыцыі гэтыя ідыёмы часцей за ўсё адносяць да пскоўскай групы гаворак, хоць яны і маюць некаторыя рысы, не характэрныя ні для пскоўскіх, ні для якіх-небудзь іншых рускіх дыялектаў. Некаторыя з’явы аб’ядноўваюць іх з беларускай мовай, таксама ў гаворках назіраецца уплыў эстонскай мовы.

Гаворкі Заходняга (эстонскага) і Усходняга (расійскага) Прычуддзя ўяўляюць сабой дыялектны кантынуум, няхай і некалькі змешаны ў выніку рознанакіраваных міграцыйных працэсаў XX стагоддзя і моцнага ўплыву літаратурнай расійскай мовы, якая насаджаецца ва ўсіх публічных і фармальных сферах жыцця. Для ідыёмаў цэнтральнай і паўднёвай частак Усходняга Прычуддзя разам з агульнымі для Чудскіх гаворак дэталямі характэрна змешванне рыс пскоўскіх і гдоўскіх гаворак.

## Прыклады 

*Прычудскія гаворкі: Ни пэцкай адёжыну, хто мыть и чыстить буди?*

Беларуская мова: Ня пэцкай адзежу, хто мыць і чысціць будзе?

Руская мова: Не пачкай одежду, кто мыть и чистить будет?

## Зноскі 
* Кюльмоя И. П., Ровнова О. Г. О современном состоянии русских старообрядческих говоров Западного Причудья, 2007 .
* Ровнова О. Г. Говоры староверов Западного Причудья по материалам 1946 г. и 2003—2007 гг. // Humaniora: Lingua Russica. Труды по русской и славняской филологии. Лингвистика X. Очерки по истории и культуре староверов Эстонии. II. Тарту, 2007. С. 178—189.
* Ровнова О. Г. Староверы Западного и Восточного Причудья: проблема конфессиональных и языковых связей. Тарту, 2001.
Skrjabillanidae

**Skrjabillanidae** — сямейства круглых чарвей з атраду .

## Роды 
*  Moravec, 1977
*  Sokolov, 2006
*  Moravec, Molnar & Szekely, 1998
*  Moravec, 1968
*  Wu, 1973
*  Shigin & Shigina, 1958

Катэгорыя:Круглыя чэрві
Катэгорыя:Сямействы круглых чарвей
Алі Вонг

**Аляксандра Дон «Алі» Вонг** (; ) — амерыканская , стэндап-комік, пісьменніца, прадзюсар і рэжысёр.

Найбольш вядома па міні-серыяле Netflix «Сварка» (2023), за які яна атрымала дзве прэміі «Залаты глобус» і дзве прэміі «Эмі», стаўшы першай азіяцкай жанчынай, якая атрымала прэмію *«Эмі»* за галоўную ролю. Таксама лаўрэат прэміі Гільдыі кінаакцёраў ЗША і Выбар тэлевізійных крытыкаў.

Вонг была ўключана ў спіс 100 самых уплывовых людзей 2020 і 2023 гадоў па версіі Time.

## Зноскі 
## Спасылкі 
* 
*
Элфры Вудард

**Элфры Вудард** (; ) — амерыканская  і прадзюсар.

За сваю кар’еру Вудард атрымала чатыры прэміі «Эмі», тры прэміі Гільдыі кінаакцёраў ЗША, «Залаты глобус», а таксама была намінавана на «Оскар», прэмію BAFTA і дзве прэміі «Грэмі». Маючы васемнаццаць намінацый і чатыры перамогі, Вудард належыць абсалютны рэкорд сярод афраамерыканскіх акцёраў па колькасці ўзнагарод і намінацый на прэмію «Эмі».

У 2020 годзе The New York Times паставіла Вудард на семнаццатае месца ў сваім спісе «25 найвялікшых акцёраў 21-га стагоддзя».

## Фільмаграфія 
## Зноскі 
## Спасылкі 
*
Ascarops strongylina

**Ascarops strongylina** — від круглых чарвей сямейства , які паразітуе ў венах некаторых пласцініставусых і ў страўніку некаторых мясаедных і шырока распаўсюджаны ў свеце. Палаваспелыя формы былі знойдзеныя ў  і  свінняў.

Прамежкавымі гаспадарамі *Ascarops strongylina* з’яўляюцца прадстаўнікі родаў , , ).

Яйцы *Ascarops strongylina* маюць памеры 20-40 мкм. Яны ператвараюцца ў інфекцыйныя лічынкі. Канчатковыя гаспадары звычайна заражаюцца праз прамежкавых гаспадароў.

Памеры *Ascarops strongylina* розныя, даўжыня самак круглых чарвей, якія жывуць у слізістай абалонцы страўніка, дасягае 20 мм, а самцоў — 15 мм.

## Паталогія 
У невялікіх колькасцях гэтыя круглыя чэрві не выклікаюць хвароб, але ў вялікіх колькасцях могуць выклікаць запаленне страўніка.

## Спасылкі 
* , «Veterinaarparasitoloogia õpik kõrgkoolile 5. Ümarusstõved. Kidakärssusstõved. Kaanid. Keelussid», Tartu Ülikooli Kirjastus, 2011, ISBN 978 9949 19 715 6

Катэгорыя:Круглыя чэрві
Катэгорыя:Паразіты млекакормячых
Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1819 годзе
Катэгорыя:Паразіты свіней
Майкл Карлайл Хол

**Майкл Карлайл Хол** (; ) — амерыканскі  і прадзюсар.

Найбольш вядомы па ролях Дэкстэра Моргана ў серыяле «Дэкстэр» і Дэвіда Фішэра ў серыяле «Шэсць футаў пад зямлёй». Гэтыя дзве ролі ў сукупнасці прынеслі Холу «Залаты глобус» і тры прэміі Гільдыі кінаакцёраў, прэмію «Спадарожнік» і «Сатурн», а таксама сем намінацый на прэмію «Эмі».

## Зноскі 
## Спасылкі 
*
Браніслаў Мора

**Браніслаў Мора** (нар. ) — сербскі валейбольны трэнер.

## Біяграфія 
Трэніраваў клубы ў Грэцыі, Румыніі, Тунісе, Саудаўскай Аравіі, Кувейце, Лівіі, Беларусі і Паўночнай Карэі. У чэрвені 2017 года стаў галоўным трэнерам «Фатона».

## Спасылкі 
* Branislav Moro

Катэгорыя:Валейбольныя трэнеры Сербіі
Катэгорыя:Трэнеры «Мінчанкі» Мінск
Катэгорыя:Трэнеры жаночай зборнай Сербіі па валейболе
Mungo ESK

**Mungo ESK** — нямецкі транспартны шматмэтавы аўтамабіль, створаны кампаніяй Krauss-Maffei Wegmann. На ўзбраенні Бундэсвера з вясны 2005 года.

## Гісторыя 
Федэральнае ведамства абаронных тэхналогій і закупак паставіла прадпрыемствам ВПК задачу стварыць да канца 2002 года новую транспартную машыну. Былі прадстаўлены 2 мадэлі: Mungo ESK ад Krauss-Maffei Wegmann і Wolf ESK ад Rheinmetall Landsysteme. Параўнальныя выпрабаванні машын прайшлі вясной 2003 года. Частка выпрабаванняў праходзілі ва ўмовах баявых дзеянняў у Афганістане.

У лютым 2005 года KMW паставіла арміі першую партыю машын (396 адзінак). Усяго на верасень 2011 года Бундэсвер закупіў больш за 400&nbsp;Mungos. Ён пастаўляўся ў трох розных варыянтах: «транспартная машына», «шматмэтавая машына» і «вялікая кабіна».

З-за недастатковых аператыўных магчымасцяў было вырашана адмовіцца ад далейшых закупак. У 2023 годзе было абвешчана, што Бундэсвер закупіць машыны Caracal у Rheinmetall для замены Mungo і Wolf.

## Апісанне 
Здольны перавозіць да дзесяці чалавек; двое з іх сядзяць у браніраванай кабіне кіроўцы з кандыцыянерам, астатнія восем — у грузавым аддзяленні. Размяшчэнне сядзенняў — пяць тварам і тры — па кірунку руху. Даўжыня — 4,71&nbsp;м, шырыня — 1,94&nbsp;м, вышыня — 2,09&nbsp;м. Вага машыны, у залежнасці ад варыяцыі, складае ад 5300 да 5400 кг. Браня абараняе ад супрацьпяхотных мін, ручных гранат і агню прамой наводкай калібрам да 7,62×51 мм NATO.

Рухавік: турбадызельны, 5-цыліндравы, аб’ём — 2,8 л, магутнасць — 105 к. с.

## Заўвагі 
## Спасылкі
* Webseite von Krauss-Maffei Wegmann zum Mungo
* Webseite vom deutschen Heer zum Mungo
* Webseite mit vielen Fotos zum Mungo

Катэгорыя:Грузавыя аўтамабілі паводле алфавіта
Катэгорыя:Бранятэхніка Германіі
Амвросіеўскі ўніверсітэт

**Амвросіеўскі ўніверсітэт** () — канадская прыватная хрысціянская вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта, якая месціцца ў горадзе Калгары ў правінцыі Альберта, Канада.

## Агульная характарыстыка 
Універсітэт быў створаны ў 2007 годзе, калі Назарэтанскі ўніверсітэцкі каледж, створаны ў 1921 годзе, і Універсітэцкі каледж «Альянс», створаны ў 1941 годзе, аб'ядналіся ў адну ўстанову, якая была названа ў гонар святога Амвросія.

Ён забяспечвае бакалаўрыят і паслядыпломную адукацыю для пастарскага служэння, а таксама бакалаўрыят на ўзроўні асобных гуманітарных і прыродазнаўчых ступеняў. Вышэйшая школа тэалогіі таксама прапануе кітайскую праграму (тэалагічныя студыі на кітайскай мове).

Місія вучэльні заключаецца ў тым, каб «выпускаць выпускнікоў, якія свядома і актыўна з'яўляюцца хрысціянамі ва ўсіх аспектах жыцця», а таксама «служыць царкве, забяспечваючы выдатную падрыхтоўку да пастырскага служэння».

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Навучальныя ўстановы з англійскай мовай навучання
Катэгорыя:Універсітэты паводле алфавіта
Катэгорыя:Універсітэты Канады
Mastophorus muris

**Mastophorus muris** — від паразітычных круглых чарвей з сямейства .

## Прамежкавыя гаспадары 
У якасці прамежкавых гаспадароў вызначаны жукі відаў ,  і . Рэзервуарнымі гаспадарамі выяўлены ,  і , , , , , , , , ,  і .

## Літаратура 
* Cole, F.R. and Wilson, D.E. 2010. *Microtus miurus* (Rodentia: Cricetidae). *Mammalian Species* 42(855):75-89.
* Kinsella, J.M. 1974. . *American Museum Novitates* 2540:1-12.
* Kinsella, J.M. 1988. Comparison of helminths of rice rats, *Oryzomys palustris*, from freshwater and saltwater marshes in Florida. *Proceedings of the Helminthological Society of Washington* 55(2):275-280.

Катэгорыя:Круглыя чэрві
Катэгорыя:Паразіты млекакормячых
Fritillaria gibbosa

**Fritillaria gibbosa** — від травяністых шматгадовых раслін сямейства . Радзімай яго з’яўляюцца Афганістан, Іран, Пакістан, Туркменістан, Закаўказзе.

## Апісанне 
*Расце да 30 см у вышыню*. Кветкі паваротныя (шырока адкрытыя і амаль плоскія), а не званочкавыя, як у большасці відаў роду, і ружовыя з больш цёмнымі плямамі.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1846 годзе
Катэгорыя:Рабчык
Катэгорыя:Флора Азіі
Крушэнне лодкі ў Паўночным Мазамбіку (2024)

7 красавіка 2024 года ля паўночнага ўзбярэжжа Мазамбіка паміж Мазамбікскім пралівам і залівам Масарыл затанула рыбацкае судна, пераабсталяванае ў паром, на борце знаходзілася прыкладна 130 чалавек.

У выніку крушэння загінула больш за 100 чалавек, у тым ліку шмат дзяцей. Каля дваццаці чалавек абвешчаны прапаўшымі без вестак. Целы загінулых вынесла на бераг, некаторыя з іх былі хутка пахаваныя ў адпаведнасці з ісламскімі абрадамі. Улады першапачаткова заявілі, што прычынай трагедыі стаў перагруз судна.

Карабель накіроўваўся з Лунгі ў акрузе Масарыл (правінцыя Нампула) на востраў Мазамбік. Большасць пасажыраў спрабавалі пакінуць мацярык з-за ўспышкі халеры на поўдні Афрыкі, прычым правінцыя Нампула апынулася адной з найбольш пацярпелых. Рэгіянальныя ўлады заявілі, што дэзінфармацыя пра халеру прымусіла людзей запанікаваць і сесці на карабель. Некаторыя людзі на борце лодкі планавалі наведаць кірмаш на востраве. Ратавальнікі выявілі пяцярых тых, хто выжыў, двое з іх былі шпіталізаваныя

За тысячамі паромаў, якія працуюць у Мазамбіку, практычна не вядзецца нагляд, і інцыдэнты не з’яўляюцца рэдкасцю. Аднак крушэнне лодкі 7 красавіка 2024 вылучаецца вялікай колькасцю загінулых.

## Заўвагі 
Катэгорыя:Падзеі 7 красавіка
Катэгорыя:Красавік 2024 года
Катэгорыя:Транспартныя здарэнні 2024 года
Катэгорыя:Караблекрушэнні
Катэгорыя:Гісторыя Мазамбіка
Crinum macowanii

**Crinum macowanii** — від цыбульных раслін роду  сямейства .

## Батанічнае апісанне 
Цыбуліна круглявая, буйная, да 25 см у дыяметры, з шыйкай да 25 см даўжынёй.

Лісце 60-90 см даўжынёй і 10 см шырынёй.

Кветканос 60-90 см вышынёй, з 10-15 кветкамі ў парасоніку; трубка калякветніка выгнутая, зялёная, 8-10 см даўжынёй; пялёсткі 8-10 см даўжынёй, ружовыя. Цвіце позна восенню.

## Распаўсюджанне 
Сустракаецца ў Афрыцы (Заір, Эфіопія, Самалі, Кенія, Танзанія, Уганда, Ангола, Малаві, Мазамбік, Замбія, Зімбабвэ, Батсвана, ПАР, Свазіленд) і на Сейшэльскіх астравах.

## Практычнае выкарыстанне 
Вырошчваецца ў халодных аранжарэях як прыгожаквітнеючая расліна.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Crinum macowanii у базе даных батанічных садоў у г. К’ю, Вялікабрытанія

Катэгорыя:Таксоны раслін, названыя ў гонар людзей
Катэгорыя:Пакаёвыя расліны
Катэгорыя:Флора Афрыкі
Катэгорыя:Амарылісавыя
39-я стралковая дывізія

**39-я стралковая дывізія** — воінскае злучэнне Узброеных Сіл СССР у Вялікай Айчыннай вайне

## Гісторыя 
Сфарміравана 20.07.1922 года на базе 104-й стралковай брыгады 35-й стралковай дывізіі як 1-я Забайкальская стралковая дывізія, затым перайменавана ў Ціхаакіянскую стралковую дывізію, у 1936 годзе перайменавана ў 39-ю Ціхаакіянскую стралковую дывізію.

У 1929 годзе вяла баявыя дзеянні на поўнач ад возера Ханка.

У жніўні 1938 года часткай сіл удзельнічала ў Хасанскіх баях.

На 22.06.1941 года дыслакавалася ў г. Дальнягорск.

У баявых дзеяннях падчас Вялікай Айчыннай вайны ўдзелу не прымала.

З пачаткам баявых дзеянняў з Японіяй і Маньчжурскай стратэгічнай аперацыі знаходзілася ў другім эшалоне ўдарнай групоўкі арміі.

17 мая 1957 года перафармавана ў 129-ю мотастралковую дывізію.

22 лютага 1968 года ўзнагароджана ордэнам Кутузава 2-й ступені.

Цяпер — 392-і акруговы навучальны Ціхаакіянскі Чырванасцяжны ордэна Кутузава цэнтр падрыхтоўкі малодшых спецыялістаў імя Героя Савецкага Саюза Маршала В. І. Пятрова.

## Склад 
Станам на 1945 год.

* 50-ы стралковы Чыцінскі полк
* 199-ы стралковы полк
* 254-ы стралковы полк
* 15-ы артылерыйскі полк
* 87-ы гаўбічны артылерыйскі полк
* 83-і асобны знішчальна-супрацьтанкавы дывізіён
* 455-ы зенітна-артылерыйскі дывізіён
* 16-я асобная разведвальная рота
* 71-ы асобны сапёрны батальён
* 924-ы асобны батальён сувязі
* 62-і медыка-санітарны батальён
* 47-я асобная рота хімічнай абароны
* 57-я аўтатранспартная рота
* 2-я рамонтна-аднаўленчая рота
* 100-я палявая хлебапякарня
* 135-я палявая паштовая станцыя
* 248-я палявая каса Дзяржбанка

## Камандзір 
* Дзмітрый Сяргеевіч Фірсаў (лістапад 1933 — 31.05.1937), камдыў;
* Канстанцін Яфімавіч Кулікоў (10.07.1937 — 31.12.1938), палкоўнік, з 17.02.1938 камбрыг;
* Анатоль Маркіянавіч Марозаў (ліпень 1939 — 19.07.1940), палкоўнік;
* Уладзімір Сцяпанавіч Кузняцоў (20.07.1940 — 19.11.1941), генерал-маёр;
* Мікалай Міхайлавіч Сухараў (20.11.1941 — 22.11.1944), палкоўнік, генерал-маёр;
* Дзмітрый Васільевіч Макараў (23.11.1944 — 25.07.1945), палкоўнік;
* Васіль Аляксандравіч Сямёнаў (25.07.1945 — снежань 1945), генерал-маёр, паранены у баях за Харбін
* Віктар Васільевіч Архангельскі (снежань—сакавік 1946), генерал-маёр;
* Лука Герасімовіч Басанец (сакавік 1946 — май 1949), генерал-маёр;
* Іван Пракопавіч Калюжны (чэрвень 1949 — май 1952), генерал-маёр;
* Серафім Андрыянавіч Красноўскі (верасень 1954 — май 1955), генерал-маёр.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Белобородов А. П. Прорыв на Харбин. — М.: Воениздат, 1982.
* Феськов В. И., Голиков В. И., Калашников К. А., Слугин С. А. Вооружённые Силы СССР после Второй мировой войны: от Красной Армии к Советской. Часть 1: Сухопутные войска. — Томск: Издательство Томского университета, 2013. — 640 p. — ISBN 978-5-89503-530-6.

## Спасылкі 
* Справочник
* 39 стрелковая дивизия на сайте «Память народа 1941—1945» 

Катэгорыя:Воінскія часці, узнагароджаныя ордэнам Чырвонага Сцяга
Катэгорыя:Дывізіі СССР
Таксікоз

**Таксіко́з** (ад  — яд) — паталагічны стан, які ўзнікае ў выніку паступлення ў арганізм таксічных рэчываў звонку (экзатаксікоз) ці ўтварэння ў арганізме таксінаў пры захворваннях (эндатаксікоз).

Экзатаксікоз атаясамліваецца з атручэннем, эндатакісікоз — з з аўтаінтаксікацыяй (напрыклад, таксікоз цяжарнасці). У залежнасці ад тыпу атрутных рэчываў і іншых фактараў вылучаюць таксікоз інфекцыйны, харчовы, траўматычны, таксікоз цяжарнаці і іншыя. Адрозніваюць вострыя і хранічныя таксікозы. 
Вылучаюць формы таксікозу: нейратаксікоз (першаснае пашкоджанне нервовай сістэмы) і таксікоз з эксікозам (абязводжваннем).

## Гл. таксама 
* Таксікоз цяжарнасці
* Траўматычны таксікоз (сіндром працяглага здушэння)

## Зноскі 
## Літаратура 
* 
* Таксіко́з // 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Таксікалогія
Катэгорыя:Паталагічныя працэсы
Сезон 2002/2003 РШВСМ

У сезоне 2002/2003 баскетбольны клуб РШВСМ з Мінска прымаў удзел:
* Чэмпіянат Беларусі 2002/2003 (Першая ліга,  **1 месца**),
* Кубак Беларусі 2002 (**7 месца**).

Каманда з’яўлялася базавай да юніёрскай зборнай Беларусі (U-18) і была сфарміравана з баскетбалістаў 1986—1987 гадоў нараджэння.

## Склад каманды 
*  Дзмітрый Акуліч
*  Алег Антошчанка
*  Іван Вінчэль
*  Сяргей Гайдук
*  Ігар Дабрасердаў
*  Аляксандр Канапацкі
*  Ігар Канюшэнка
*  Руслан Кулага
*  Аляксей Трасцінецкі
*  Максім Шустаў
*  Канстанцін Яфрэмаў
*  Юрый Яцук

## Трэнеры каманды 
*  Міхаіл Фейман (галоўны трэнер)
*  Леанід Талкачоў

## Гл. таксама 
* Сезон 2001/2002 РШВСМ
* Сезон 2003/2004 РШВСМ

## Спасылкі 
* ЧЕ. МОЛОДЕЖКА. ЮНИОРЫ. Проблемы общие, перспективы туманные
* КУБОК БЕЛАРУСИ. Вынужденное омоложение

2002/2003
РШВСМ
Катэгорыя:2002 год у Мінску
Катэгорыя:2003 год у Мінску
Таксіс

**Та́ксісы** (ад  — размяшчэнне) — найпрасцейшыя рухальныя рэакцыі ў адказ на раздражненне.

Таксіс уласцівы арганізмам, якія свабодна перамяшчаюцца (мікраарганізмы, некаторыя грыбы і водарасці, жывёлы), і некаторым асобным клеткам і арганоідам (гаметы, зааспоры са жгуцікамі, лейкацыты, хларапласты).

Таксіс адбываецца пад дзеяннем аднабаковага раздражнення, выкліканага ўздзеяннем святла (фотатаксіс), тэмпературы (тэрматаксіс), вільгаці (гідратаксіс), хімічных рэчываў (хематаксіс), электрычнага току (гальванатаксіс), току вадкасці (рэатаксіс), кіслароду (аэратаксіс), пашкоджанняў (траўматаксіс), механічных (баратаксіс) і іншых уздзеянняў.

Па характару руху ў адказ на ўздзеянне раздражняльніка адрозніваюць:
* *дадатны таксіс* — рух накіраваны да крыніцы раздражнення;
* *адмоўны таксіс* — рух накіраваны ад крыніцы раздражнення;
* *фобатаксіс* — рух ад «спалоху», не арыентаваны адносна крыніцы раздражнення, уласцівы бактэрыям і зааспорам некаторых фікаміцэтаў.

Характар таксісу можа мяняцца ў залежнасці ад інтэнсіўнасці раздражнення і стану арганізма. Прыкладам таксісу ў жывёл могуць служыць накіраваная рэакцыя лічынак мясной мухі на святло, кідок багамола на ахвяру, арыентацыя па Сонцы ў пчол, мурашак, пералётных птушак.

## Гл. таксама 
* Трапізмы

## Зноскі 
## Літаратура 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Фізіялагічныя працэсы
Катэгорыя:Паводзіны
Катэгорыя:Мікрабіялогія
Strix

**Strix** — род птушак сямейства .

## Біялагічнае апісанне 
Даўжыня цела ад 30 да 70 см. Пёравыя вушкі адсутнічаюць, тваравы дыск добра выяўлены, вушныя адтуліны вялікія, асіметрычныя і амаль цалкам прыкрытыя зморшчынай скуры. Дзюба высокая, сціснутая з бакоў. Апярэнне друзлае, звычайна шараватае, або рудаватае, з бурымі стракацінамі. Радужына бурага колеру.

Аснову харчавання складаюць грызуны, таксама ў рацыён уваходзяць птушкі, земнаводныя, паўзуны, беспазваночныя.

## Распаўсюджанне 
Распаўсюджаныя ў Еўропе, Паўночнай Афрыцы, Азіі і Амерыцы.

У фаўне Расіі і краін былога СССР тры віды: шэрая, даўгахвостая і барадатая кугакаўкі.

## Віды 
У склад роду ўключаюць 22 віды (разам з родам , прызнаным сінанімічным):

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Роды птушак
Катэгорыя:Савіныя