open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Кульчыці

**Кульчыці** () — вёска ў Самбірскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Самбірскага раёна
Лапушна (Самбірскі раён)

**Лапушна** () — вёска ў Самбірскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Самбірскага раёна
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1375 годзе
Мікалай Мікалаевіч Шаўчук

**Мікалай Мікалаевіч Шаўчук** (нар. 24 жніўня 1959, г. Драгічын, Брэсцкая вобласць, БССР) — беларускі дзяржаўны дзеяч.

## Біяграфія 
Скончыў Беларускую сельскагаспадарчую акадэмію па спецыяльнасці «Механізацыя сельскай гаспадаркі»; Полацкі дзяржаўны ўніверсітэт па спецыяльнасці «Эканоміка і кіраванне вытворчасцю»; Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь па спецыяльнасці «Дзяржаўнае і мясцовае кіраванне».

Працаваў загадчыкам машыннага двара, галоўным інжынерам, дырэктарам саўгаса «Банонь» Полацкага раёна Віцебскай вобласці; першым намеснікам старшыні — начальнікам упраўлення сельскай гаспадаркі і харчавання, старшынёй Полацкага райвыканкама.

Выбіраўся членам Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь шостага склікання, з’яўляўся намеснікам старшыні Пастаяннай камісіі па заканадаўстве і дзяржаўным будаўніцтве.

З 2019 года дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь VII склікання. Беспартыйны.

Жыве ў г. Полацку.

## Узнагароды 
Узнагароджаны медалём «За працоўныя заслугі», граматай Патрыяршага Экзарха ўсяе Беларусі (2017). Мае падзяку Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь.

## Сям’я 
Жанаты. Мае дарослых сына і дачку.

## Спасылкі 
* Дасье на сайце Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 
* ШАЎЧУК Мікалай Мікалаевіч (Полацкая сельская выбарчая акруга №28)

Катэгорыя:Старшыні Полацкага раённага выканаўчага камітэта
Катэгорыя:Члены Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 6-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 7-га склікання
Паляўнічыя акварэлькі з Палесся

**«Паляўнічыя акварэлькі з Палесся»** — польскамоўная паэма Янкі Лучыны, цалкам апублікаваная ў зборніку «Poezje» ў 1898 годзе ў Варшаве.

## Гісторыя 
Раздзелы паэмы «На ласёў на прынаду», «На цецерукоў у час такаваня» Лучына дасылаў у 1882 годзе Аляксандру Валіцкаму (1826—1893), былому мінскаму кнігару, удзельніку паўстання 1863—1864 гадоў, які жыў тады ў Кракаве.

Раздзелы «Стары паляўнічы», «Выправа на ласёў» і «Апавяданне даяжджаючага» публікаваліся ў часопісе «Życie» (1887, № 25-26; 1888, № 8), а «Перад куццёю» — у альманаху «Życie ilustrowane» (Варшава, 1887) пад агульным загалоўкам «Акварэлькі з паляўнічага жыцця на Палессі» (), які, як сведчаць аўтографы паэта, захаваныя ў аддзеле рукапісаў Нацыянальнай бібліятэкі ў Варшаве, быў рэдакцыйным варыянтам назвы паэмы. 

Цалкам паэма «Акварэлькі» была апублікавана ў Варшаве ў 1898 годзе. Хоць яна і была напісана на польскай мове, у ёй захавалася шмат беларусізмаў, якія надавалі асаблівы нацыянальны каларыт. У адным з лістоў да Зянона Пшасмыцкага аўтар пісаў:

## Апісанне 
Апублікаваны ў зборніку «Вязанка» (Пецярбург, 1903) верш «Стары ляснік» традыцыйна разглядаецца як лучынаўскі самапераклад раздзелу «Стары паляўнічы». На думку Уладзіміра Мархеля, разам з тым гэта арыгінальны твор, які мае прыкметы самастойнасці, выяўленай ў нязначнай змене назвы і ў беларускамоўнай інтэрпрэтацыі тэмы, першасна раскрытай аўтарам па-польску.

Сюжэт верша пачынаецца з настойлівай просьбы Грышкі даць яму пораху. Былы паляўнічы (ляснік) наважыўся забіць шкадлівага мядзведзя, што задраў жарабя. Ні свядомыя перашкоды з боку родных, ні спакуслівыя прапановы пана ня могуць адмяніць ягонага намеру. Верш завяршаецца стрыманай просьбаю Грышкі прыслаць у лес падводу, што ўказвае на паспяховы вынік палявання. Паводле Уладзіміра Мархеля, «Паляўнічыя акварэлькі з Палесся» адкрылі перад беларускімі паэтамі шляхі пошукаў у напісанні нацыянальных эпічных твораў («Новая зямля» Якуба Коласа і інш).

## Беларускія пераклады 
Янка Лучына самастойна пераклаў на беларускую мову раздзел «Стары ляснік». Урывак уступу на беларускую мову пераклаў Міхась Клімковіч. Цалкам паэму пераклаў Генадзь Тумаш.

Катэгорыя:Літаратурныя творы на польскай мове
Катэгорыя:Літаратурныя творы, перакладзеныя на беларускую
Катэгорыя:Творы 1898 года
Катэгорыя:Літаратурныя творы Беларусі
Катэгорыя:Паэмы
Касцёл Найсвяцейшай Дзевы Марыі і кляштар кармелітаў (Чавусы)

**Касцёл Найсвяцейшай Дзевы Марыі і кляштар кармелітаў** — колішні рымска-каталіцкі сакральны комплекс у горадзе Чавусы Магілёўскай вобласці.

## Гісторыя 
Кляштар кармелітаў быў заснаваны Мікалаем Казімірам Падбіпентам у 1653 годзе. Усе пабудовы першапачаткова былі драўлянымі. У 1747 годзе быў узведзены мураваны будынак храма і комплекс жылых кляштарных пабудоў.

У 1803 годзе пры кармеліцкім кляштары дзейнічала вучылішча, у якім навучалася 40 хлопчыкаў.

Пасля паўстання 1830—1831 гадоў быў закрыты (1832 год), а манахі выгнаны. Кляштар без жылых памяшканняў быў перададзены пад новы касцёл.

Пасля паўстання 1863—1864 гадоў касцёл быў закрыты і знаходзіўся ў запусценні. У 1868 годзе будынак касцёла быў перададзены пад юрысдыкцыю праваслаўнай царквы і быў асвечаны як Уваскрасенскі сабор.

Пры савецкай уладзе ў 1930-я гады сабор быў перааснашчоны ў клуб. А ў часы Другой сусветнай вайны храм быў зруйнаваны.

Цяпер на месцы былога кармеліцкага касцёла размяшчаецца рэстаран «Верасы».

## Архітэктура 
Касцёл і кляштар уяўлялі сабою манументальныя пабудовы ў стылі сталага барока. Дамінантай кампазіцыі была вялікая купальная трохнефавая базіліка. Галоўны фасад храма чляніўся па вертыкалі на тры ярусы, якія дынамічна звужаліся адзін да аднаго ўверх. Па баках ён быў фланкіраваны дзвюма барочнымі вежамі, прарэзанымі высокімі паўцыркульнымі вокнамі. Будынкі кляштара дамыкаліся да касцёла, былі двухпавярховымі з простым архітэктурным дэкорам.

## Святары 
* Геранім Будрыс
* 1910-я — Валяр’ян Мацкевіч
* 1914 — Ян Дамінікавіч Сянкевіч
* 1923—1927 — Мікалай Канцэвіч
* 1927—1928 — Юзаф Станіслававіч Лук’янін
* 1928—1936 — Павел Мацвеевіч Казюнас

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Славутасці Чавусаў
Катэгорыя:Колішнія касцёлы Магілёўскай вобласці
Катэгорыя:Касцёлы Чавускага раёна
Катэгорыя:Кармеліцкія кляштары Беларусі
Катэгорыя:Колішнія кляштары Беларусі
Катэгорыя:1747 год у Беларусі
Герб Міньска Мазавецкага

**Герб Міньска Мазавецкага** — шляхецкі герб Ляліва. 

## Апісанне 
У блакітным полі залаты маладзік рагамі ўгору, над ім залатая 8-прамянёвая зорка.

## Гісторыя 
Герб быў прыняты гарадской радай 3 верасня 1936 года і зацверджаны Міністэрствам унутраных спраў Польшчы 2 сакавіка 1938 года. Герб Ляліва выкарыстоўваў Ян Глябовіч, адзін з гістарычных уладальнікаў горада.

## Літаратура 
* Janusz Kuligowski, *Herb miasta Mińska Mazowieckiego *, "Rocznik Mińsko-Mazowiecki", z. 3, 1995-1996, s. 16-27.

Міньск Мазавецкі
Катэгорыя:Міньск Мазавецкі
Касцёл Святога апостала Лукі і кляштар дамініканцаў (Чашнікі)

**Касцёл Святога апостала Лукі і кляштар дамініканцаў** — колішні рымска-каталіцкі сакральны комплекс у горадзе Чашнікі Віцебскай вобласці.

## Гісторыя 
У 1664 годзе харунжым Адамам Слушкам быў заснаваны дамініканскі кляштар і ў 1674 годзе быў узведзены касцёл.

Мураваны храм быў пабудаваны ў 1779—1786 гадах у стылі барока. Побач знаходзіўся кляштар дамініканцаў і бібліятэка. На вежах размяшчаліся гадзіннік і 3 званы, адлітыя ў Рызе.

У 1830 годзе ў кляштары былі прыёр, трое айцоў дамініканцаў і 8 чалавек абслугі. Разам з дамініканцамі ў Чашніках працавалі сёстры марыявіткі, якія мелі кляштар, дзе настаяцельніцай з’яўлялася сястра Эмілія Дзяўшовіч.

Пасля паўстання 1830—1831 гадоў кляштар дамініканцаў у Чашніках быў скасаваны, але касцёл заставаўся дзеючым парафіяльным. Кляштар сясцёр марыявітак існаваў кароткі час, ужо ў 1845 годзе ён быў ліквідаваны.

У 1868 годзе пасля паўстання 1863—1864 гадоў касцёл быў закрыты, а будынак перададзены праваслаўнай царкве i стаў Мікалаеўскім саборам.
 
У 1930 годзе па загадзе мясцовых уладаў вежы сабора да ўзроуню другога яруса знеслі i візуальна аб’ядналі з асноўным аб’ёмам будынка, які перарабілі пад дом культуры.

Будынак быў моцна пашкоджаны ў часы Другой сусветнай вайны. У пачатку 1960-х гадоў знеслі ўжо рэшткі сцен, з якіх мясцовае насельніцтва пасля вайны здабывала цэглу для гаспадарчых патрэб. Будаўніцтва побач новай школы толькі паскорыла прыняцце рашэння аб руйнаванні былога касцёла. На гэтым месцы цяпер знаходзіцца школьная спартыўная пляцоўка.

Čašniki, Uła. Чашнікі, Ула (N. Orda, 20.06.1876).jpg
Čašniki, Daminikanski. Чашнікі, Дамініканскі (1941-44).jpg
Čašniki, Smalanieckaja, Daminikanski. Чашнікі, Смалянецкая, Дамініканскі (1941-44).jpg
Čašniki, Smalanieckaja, Daminikanski. Чашнікі, Смалянецкая, Дамініканскі (1944-49).jpg

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Славутасці Чашнікаў
Катэгорыя:Колішнія касцёлы Віцебскай вобласці
Катэгорыя:Касцёлы Чашніцкага раёна
Катэгорыя:Дамініканскія кляштары Беларусі
Катэгорыя:Колішнія кляштары Беларусі
Катэгорыя:1786 год у Беларусі
Катэгорыя:Збудаванні Беларусі ў стылі барока
Сцяг Міньска Мазавецкага

**Сцяг Міньска Мазавецкага** — адзін з сімвалаў горада Міньск Мазавецкі.

## Апісанне 
Сцяг складзены з дзвюх аднолькавых па памеры жоўтай і сіняй палос з суадносінамі даўжыні і шырыні 5:8. У сярэдзіне жоўтай паласы размешчаны герб Міньска Мазавецкага.

## Спасылкі 
* Urząd Miasta Mińsk Mazowiecki: Miasto Mińsk Mazowiecki – Herb, Flaga, Patron 

Міньск Мазавецкі
Катэгорыя:Міньск Мазавецкі
Афанатэцэ

**Афанатэцэ** (*Aphanothece*) — род каланіяльных сіне-зялёных водарасцей сямейства .

## Арэал 
Клеткі афанатэцэ эліпсападобныя або цыліндрычныя (0,8-2×1,0-11,0 мкм), утвараюць студзяністыя калоніі. Іншы раз памерам да галубінага яйца. Маладыя калоніі жывуць на дне вадаёмаў, потым плаваюць у тоўшчы вады. Размнажаюцца дзяленнем клеткі папалам перпендыкулярна доўгай восі.

## Арэал і экалогія 
Вядома клая 20 відаў, пашыраны ўсюды ў вадзе і глебе. 5 відаў трапляюцца ў салёных водах.

На Беларусі сустракаюцца 5 відаў і 3 разнавіднасці. Найчасцей трапляюцца  і  — выклікаюць цвіценне вады.

## Літаратура 
* *Прасянік Л. В.* 

Катэгорыя:Цыянабактэрыі
Афанахетэ

**Афанахетэ** (*Aphanochaete*) — гэта род зялёных водарасцяў сямейства .

## Віды 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Літаратура 
* *Міхеева Т. М.* 

Катэгорыя:Зялёныя водарасці
Касцёл Святой Марыі Магдалены (Новалукомль)

**Касцёл Святой Марыі Магдалены** — мураваны каталіцкі храм у горадзе Новалукомлі Чашніцкага раёна Віцебскай вобласці. Знаходзіцца ў цэнтры горада на вуліцы Камунальнай, 2.

## Гісторыя 
Парафія ў Новалукомлі бярэ свой пачатак з населенага пункта Лукомль. У XVII стагоддзі князь Ян Лукомскі ў мястэчку пад назвай Лукомль пабудаваў францысканскі кляштар, пры якім была ўтворана парафія.

У 1832 годзе, пасля паўстання 1830—1831 гадоў, кляштар быў закрыты. У 1868 годзе, пасля паўстання 1863—1864 гадоў, парафія была скасавана. Будынак касцёла Святога Духа быў перададзены пад юрысдыкцыю праваслаўнай царквы і стаў вядомы як царква Святой Марыі Магдалены.

У 1996 годзе была адпраўлена першая Святая Імша ў прыватнай кватэры, што і паклала пачатак фарміраванню новай парафіі. У 1997 годзе парафія была названа імем святой Марыі Магдалены. Дзякуючы намаганням ксёндза прэлата Мечыслава Янцышына, у сакавіку 1998 года парафія была зарэгістравана.

Пасля ўтварэння Віцебскай дыяцэзіі ў 2000 годзе ў парафію быў прызначаны першы пробашч — ксёндз прэлат Мечыслаў Янцышын. У 2001 годзе ў цэнтры горада католікі выкупілі старую кацельню з прылягаючай тэрыторыяй, а ў 2003 годзе яе пачалі перабудоўваць у касцёл і плябанію.

## Архітэктура 
Помнік архітэктуры постмадэрнізму. Трохнефная дзвюхвежавая базіліка. Працяглы прамавугольны ў плане аб’ём пад двухсхільным дахам, які на фасадзе закрыты 2-гранным шчытом на прамавугольным атыку з круглай люкарнай па цэнтры. Над карнізам даху выступаюць бочкавыя перакрыцці над арачнымі аконнымі праёмамі бакавых фасадаў. Франтальны фасад завершаны бакавымі васьміграннымі шатровымі вежамі, адкрытымі арачнымі прасветамі. Арачны ўваходны праём у нізкім прамавугольным нартэксе пад двухсхільным пакрыццём.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Касцёлы Чашніцкага раёна
Катэгорыя:Касцёлы Віцебскай дыяцэзіі
Катэгорыя:Новалукомль
Катэгорыя:2005 год у Беларусі
Катэгорыя:Збудаванні Беларусі ў стылі постмадэрнізм
Свята-Мікалаеўская царква (Старыя Дарогі)

**Свята-Мікалаеўская царква** — мураваны праваслаўны храм у горадзе Старыя Дарогі Мінскай вобласці. Знаходзіцца на вуліцы Савецкай, 26.

## Гісторыя 
6 красавіка 1954 года па багаславенні архіепіскапа Піцірыма быў заснаваны прыход. Настаяцелем быў прызначаны протаіерэй Цярэнцій Савіч Локацкі. Будынка царквы ў горадзе не было і набажэнствы праводзіліся ў хаце пробашча.

У канцы 1991 года мітрапаліт Філарэт багаславіў стварэнне прыходу. 12 красавіка 1992 года пробашчам парафіі быў прызначаны іерэй Ігар Кручко.

Прыходу быў перададзены будынак пад храм і 14 сакавіка 1993 года адбылося яго асвячэнне мітрапалітам Філарэтам. Пры прыходзе з 1997 года існуе нядзельная школа.

У 2006 годзе побач з будынкам драўлянага храма было распачата будаўніцтва новай цаглянай царквы. 15 снежня 2019 года епіскап Антоній правёў асвячэнне новазбудаванага храма.

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Старадарожскага раёна
Катэгорыя:Славутасці Старых Дарог
Катэгорыя:Храмы Слуцкай епархіі
Катэгорыя:2019 год у Беларусі
Катэгорыя:Храмы Святога Мікалая
Рэнэ Генон

**Рэнэ Жан-Мары-Жозэф Генон** (, , Блуа, Францыя — , , Каралеўства Егіпет) — французскі філосаф, аўтар прац па метафізіцы, традыцыяналізму, сімвалізму і ініцыяцыі.

Рэнэ Генон лічыцца родапачынальнікам інтэгральнага традыцыяналізму — накірунку традыцыянай думкі, падмурак якой складае палажэнне аб існаванні Прымардыальнай традыцыі альбо «Вечнай мудрасці». Пры гэтым Генон не выкарыстоўваў тэрмін «традыцыяналізм» і не звязваў сябе з канкрэтнымі напрамкамі філасофіі, лічачы апошнюю выразам індывідуальных меркаванняў.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў Блуа ў сям’і архітэктара, якая прытрымлівалася строгіх каталіцкіх традыцый. Атрымаў матэматычную адукацыю ў Парыжы.

Рэнэ Генон стаў адным з нешматлікіх еўрапейцаў, якія пракраліся ў эзатэрычныя ўсходнія вучэнні. Настаўнікам, які вызначыў жыцццёвы шлях Генона, стаў індус, які належаў да школы Адвайта, аднак, як часта бывае з падобнымі настаўнікамі, вядома пра яго мала. Потым, выказваючы ўдзячнасць гэтаму чалавеку, Генон скажа, што «тым, што ў нас ёсць інтэлектуальнага, мы абавязаны выключна Усходу».

У 1912 г. Генон прымае іслам і бярэ сабе арабскае імя Абд-эль-Вахед Ях’я (араб.: *عبد الواحد يحيى*) — Служыцель Адзінага. Ён заўсёды падкрэсліваў, што гэты акт насіў вельмі асабісты характар і ніякім чынам не быў вераадступніцтвам. У 1930 г. ён назаўсёды пакідае Еўропу і пераязджае ў Каір, дзе жэніцца з дачкой аднаго з шэйхаў, род якога належаў да нашчадкаў Мухамада па жаночай лініі.

Катэгорыя:Філосафы Францыі
Катэгорыя:Традыцыяналізм
Рубаніўскэ

**Рубаніўскэ** () — вёска ў Васылькіўскім раёне Днепрапятроўскай вобласці Украіны.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Васылькіўскага раёна (Днепрапятроўская вобласць)
Вэрбіўка (Амвросііўскі раён)

**Вэрбіўка** () — вёска ў Амвросііўскім раёне Данецкай вобласці Украіны.

З 2014 года вёска знаходзіцца на непадкантрольнай тэрыторыі ўкраінскага ўрада, з-за акупацыі тэрарыстаў. На гэтай тэрыторыі дзейнічае асобы рэжым АРДЛА.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Амвросііўскага раёна
Вэрбіўка (Ражняціўскі раён)

**Вэрбіўка** () — вёска ў Ражняціўскім раёне Івана-Франкоўскай вобласці Украіны.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Ражняціўскага раёна
Дытыдач

**Ды́тыдач** (саманазва: *Ditidaht* «людзі ўздоўж берага») — індзейскі народ, карэнныя жыхары паўднёвай часткі вострава Ванкувер у Брытанскай Калумбіі (Канада). Агульная колькасць (2020 г.) — 1000 чал.

Дытыдач блізкія па паходжанню, культуры і мове да сваіх суседдзяў-нутка. У канцы XVIII ст., калі пачаліся кантакты з еўрапейцамі, яны займалі шэраг паселішч на паўднёвым захадзе Ванкувера. Асноўным заняткам з'яўляўся сезонны лоў ласосяў і палтусаў. Дытыдач моцна пацярпелі ад эпідэмічных хвароб, выпадкова занесеных еўрапейцамі, а таксама ад нападаў іншых плямён. У выніку ў канцы XIX — пачатку XX ст. захавалася адносна невялікая група выжылых, сканцэнтраваная ў супольнай рэзервацыі.

З канца XX ст. адбываецца працэс адраджэння. У Канадзе дытыдач прызнаны асобнай першаснай нацыяй. У 2013 г. было падпісана эканамічнае пагадненне з правінцыяй Брытанская Калумбія.

Традыцыйная культура адметна наяўнасцю ўяўлення пра нематэрыяльную маёмасць *tupaat*, прадстаўленую міфамі, генеалагічнымі паданнямі, танцамі, якія належалі пэўным сем'ям. На чале грамадства стаялі правадыры *chaabat*, што валодалі правам на рэсурсы пэўных тэрыторый. Парушэнне гэтага права магло карацца смерцю. Фальклор адметны шматлікімі міфамі і казкамі, сярод якіх вылучаюцца цыклы пра стварэнне сусвету і прыгоды трэкстэра Крумкача.

Родная мова *нітынач* адносіцца да вакашскай сям'і. У нашы дні знаходзіцца пад пагрозай знікнення.

## Спасылкі 
* Ditidaht
* The Canadian Encyclopedia

Катэгорыя:Народы Канады
Катэгорыя:Індзейцы Паўночнай Амерыкі
Вэрхіўці (Крапыўныцкі раён)

**Вэрхіўці** () — вёска ў Крапыўныцкім раёне Кіраваградскай вобласці Украіны.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Крапыўныцкага раёна
Вэрхіўці (Чарткіўскі раён)

**Вэрхіўці** () — вёска ў Чарткіўскім раёне Цярнопальскай вобласці Украіны.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Гусятынскага раёна
Дубрыўка (Самбірскі раён)

**Дубрыўка** () — вёска ў Самбірскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Самбірскага раёна
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1580 годзе
Узброеныя сілы Ірака

**Узброеныя сілы Ірака** ) — ваенная арганізацыя Ірака, прызначаная для абароны свабоды, незалежнасці і тэрытарыяльнай цэласнасці дзяржавы.

У склад узброеных сіл Рэспублікі Ірак уваходзяць 4 віды войскаў:
* Сухапутныя войскі
* Ваенна-марскі флот
* Ваенна-паветраныя сілы
* Сілы спецыяльных аперацый

## Спасылкі 
* Iraqi Force Development in 2006, by Anthony H. Cordesman and William D. Sullivan 
* Fact Sheet: Training Iraqi Security Forces, The White House
* Measuring Security and Stability in Iraq, Quarterly reports from the US Department of Defense to US Congress.
* Blog on Iraqi Forces by Former Naval Intelligence Specialist D. J. Elliott
* SFRC Hearing — Iraq: A Crossroads of U.S. Policy
Чэрвіньск-над-Віслай

**Чэрвіньск-над-Віслай** () — горад у Польшчы, за 65 км на паўночны захад ад цэнтра Варшавы, на рацэ Вісла. Уваходзіць у склад Плоньскага павета Мазавецкага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Чэрвіньск-над-Віслай. Насельніцтва 1,1 тыс. чалавек (на 2011). 

## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка горада
Пустарэбернік голы

**Пустарэ́бернік голы** (*Cenolophium denudatum*) — від кветкавых раслін сямейства , па дадзеных сайта The Plant List — адзіны прадстаўнік роду .

## Батанічнае апісанне 
Шматгадовая травяністая расліна вышынёй да 120. Расце па берагах буйных рэк, прырэчышчавых валах і на пойменных лугах. Святлолюбівая расліна. Мезафіт і мезатроф. Цвіце ў ліпені—жніўні. Плады паспяваюць у жніўні—верасні. Размнажаецца пераважна насеннем.

Ахоўваецца на тэрыторыі Беларусі, Латвіі, шэрагу рэгіёнаў Расіі.

## Сінонімы 
* 
* 
* 
* 
*  — Пустарэбернік Фішэра
* 
* 
* 
* 
* 

## Літаратура 
*  — С. 305.

## Спасылкі 
* 
* Пусторёбрышник обнажённый  // Чырвоная кніга Рэспублікі Беларусь

Катэгорыя:Парасонавыя
Катэгорыя:Флора Еўразіі
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1967 годзе
Іваніўка (Васылькіўскі раён)

**Іваніўка** () — вёска ў Васылькіўскім раёне Днепрапятроўскай вобласці Украіны.

## Вядомыя асобы 
* Аляксандр (Раеўскі) (1868—1937) — праваслаўны дзеяч, епіскап.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Васылькіўскага раёна (Днепрапятроўская вобласць)
Касцёл Найсвяцейшай Дзевы Марыі (Чавусы, 1913)

**Касцёл Найсвяцейшай Дзевы Марыі** — колішні каталіцкі храм у горадзе Чавусы Магілёўскай вобласці.

## Гісторыя 
, 1905]]
Каталіцкая парафія існуе з 1651 года. Да 1832 года ў Чавусах дзейнічаў кляштар кармелітаў, але пасля паўстання 1830—1831 гадоў айцы кармеліты былі выгнаны, а парафія стала філіялам чэрыкаўскага касцёла. Пасля паўстання 1863—1864 гадоў касцёл быў закрыты і знаходзіўся ў запусценні. У 1868 годзе будынак касцёла быў перададзены пад юрысдыкцыю праваслаўнай царквы.

Пасля загаду цара Мікалая II «*О укреплении начал веротерпимости*» ў 1905 годзе жыхары Чавусаў пабудавалі новы касцёл Дзевы Марыі Каралевы.

Новы касцёл быў пабудаваны ў 1913 годзе. Пасля Другой сусветнай вайны, падчас хрушчоўскай антырэлігійнай кампаніі быў разабраны на цэглу ў канцы 1950-х — пачатку 1960-х гадоў.

Касцёл быў размешчаны на тым месцы, дзе цяпер знаходзіцца Чавускае аддзяленне Белаграпрамбанка. На той час касцёл выходзіў на «Конную» плошчу, якая цяпер з’яўляецца тыльным бокам будынка раённага выканкама і будынка пошты. На плошчы таксама праводзіліся кірмашы.

## Архітэктура 
Новы касцёл быў з цэглы і не меў вежаў. Быў пабудаваны ў стылі неаготыкі, меўся арган. Унутраная прастора храма была вырашана гранёнымі слупамі і перакінутай праз іх стрэльчатай аркадай. Падзяляўся на тры нефы, перакрытыя стрэльчатымі скляпеннямі. Трохгранную апсіду запаўняў барочны алтар у выглядзе двух калон, што мелі фігурны франтон. На левай сцяне прэсбітэрыя знаходзіўся кансольны амвон.

## Пробашчы 
* Віктар Гагалеўскі (1915—1920). Падчас паслугі хвораму заразіўся тыфам і памёр на 39 годзе жыцця. Пахаваны на чавускіх каталіцкіх могілках.

## Спасылкі 
* 
* Касцёл Найсвяцейшай Панны Марыі | Чавусы

Катэгорыя:Касцёлы Чавускага раёна
Катэгорыя:Колішнія касцёлы Магілёўскай вобласці
Катэгорыя:Славутасці Чавусаў
Катэгорыя:1913 год у Беларусі
Афіябол

**Афіябол** (*Ophiobolus*) — род грыбоў сямейства .

## Віды 
* 
* 

## Літаратура 
* *Шуканаў А. С.* . — С. 176—177

Катэгорыя:Аскаміцэты
Косаў Ляцкі

**Косаў Ляцкі** () — горад у Польшчы, за 100 км на паўночны ўсход ад цэнтра Варшавы, у гістарычнай вобласці Падляшша. Уваходзіць у склад Сакалоўскага павета Мазавецкага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Косаў Ляцкі. Плошча 11,57 км². Насельніцтва 2,15 тыс. чалавек (на 2018). 

## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка горада
Афіяпагон

**Афіяпагон** (*Ophiopogon*) — род вечназялёных шматгадовых раслін сямейства . Нягледзячы на травяністы выгляд, яны не з’яўляюцца сапраўднымі травамі, паколькі не належаць да сямейства .

## Назва 
Назва роду паходзіць ад грэчаскіх слоў Όφις — «змей» і πόγὦν — «барада», хутчэй за ўсё з адсылкай на яго знешні выгляд.

## Батанічнае апісанне 
Мае кароткія карэнішчы і нясе пучкі лісця, між якога з’яўляюцца кветкі у гронкападобных суквеццях, размешчаныя на кароткіх сцеблах.

## Арэал 
Праўстаўнікі роду насяляюць ад цёплых умераных абласцей да трапічнай Усходняй, Паўднёва-Усходняй і Паўднёвай Азіі.

## Класіфікацыя 
У сістэме класіфікацыі APG III ён размешчаны ў сямействе , у падсямействе  (раней уключаўся ў сямейства ). Як і шматлікія лілеяпадобныя аднадольныя, раней яго часам класіфікавалі як лілейную расліну.

## Віды 
Віды:

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Вырошчванне і выкарыстанне 
Некаторыя віды, такія як  і , выкарыстоўваюцца ў якасці глебапакроўных раслін.

У кітайскай медыцыне выкарыстоўваецца клубень , вядомы як mai men dong.

Некаторыя віды, у тым ліку  і  культывуюць у аранжарэях і пакоях.

Катэгорыя:Флора Азіі
Катэгорыя:Спаржавыя
Касцёл Хрышчэння Пана i Святой Тэрэзы ад Дзіцятка Езус (Пятроўшчына)

**Касцёл Хрышчэння Пана i Святой Тэрэзы ад Дзіцятка Езус** — мураваны каталіцкі храм у вёсцы Пятроўшчыне Глыбоцкага раёна Віцебскай вобласці. Знаходзіцца ў цэнтры вёскі.

## Гісторыя 
Пабудаваны ў канцы XX стагоддзя з цэглы на аснове грамадзянскага будынка. Добраўпарадкаваная тэрыторыя акаймавана бутавым бардзюрам, насычана архітэктурай малых форм: шэраг мураваных арачных каплічак, бутавыя горкі-гроты з культавай скульптурай, металічны масток цераз сажалку.

## Архітэктура 
Вырашаны прамавугольным у плане аднапавярховым будынкам пад двухсхільным дахам. Да вугла алтарнай часткі дабудавана драўляная васьмігранная шатровая вежа-званіца. Франтальны фасад расчлянёны прамавугольнымі аконнымі праёмамі, уваход арганізаваны пад вуглавой нішай-тэрасай.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Касцёлы Глыбоцкага раёна
Катэгорыя:Касцёлы Віцебскай дыяцэзіі
Катэгорыя:Пятроўшчына (Узрэцкі сельсавет)
Катэгорыя:XX стагоддзе ў Беларусі
Свята-Ільінская царква (Высокае)

**Свята-Ільінская царква** — праваслаўны храм у аграгарадку Высокае Аршанскага раёна Віцебскай вобласці. Знаходзіцца ў цэнтры вёскі на перакрыжаванні галоўных вуліц.

## Гісторыя 
Пабудавана ў першай палове XIX стагоддзя з цэглы ўладальнікам маёнтка Канстанцінам Любамірскім. Адкрыта пасля заняпаду ў 1980-я гады.

## Архітэктура 
Помнік архітэктуры рэтраспектыўна-рускага стылю. Кампазіцыйна складаецца з шырокага прытвора з аднаяруснай высокай васьміграннай званіцай над ім працяглай трапезнай, кубападобнай малітоўнай залы з бакавымі прыдзеламі, паўкруглай апсіды з бакавымі рызніцамі такой жа канфігурацыі. Над дахам узвышаўся купал (не захаваўся). Галоўны ўваход вылучаны 3-арачным рундуком з трохвугольным шчытом у завяршэнні, аналагічна завершаны 2 бакавыя ўваходныя парталы, размешчаныя па вуглах пры сачляненні трапезнай і асноўнага аб’ёму. Магутная архітэктурная пластыка ствараецца сродкамі адкрытай фігурнай цаглянай муроўкі. Неатынкаваныя фасады расчлянёны прамавугольнымі аконнымі праёмамі ў пластычных ліштвах са здвоенымі какошнікамі, насычаны дэкорам: пояс какошнікаў каля аснавання шатра званіцы, паясы шырынак, аркатурныя фрызы, пілястры.

У інтэр’еры памяшканні перакрыты цыліндрычнымі скляпеннямі (апсіда — конхай), аб’ядноўваюцца шырокімі арачнымі прасветамі. Падлога пакрыта каляровымі керамічнымі пліткамі.

## Літаратура 
* Храм святого пророка Илии // Витебская епархия. Монастыри, храмы и приходы : справочник / сост. А. Матвеев. — Минск : Белорусская Православная Церковь, 2009. — С. 74.

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Колішнія праваслаўныя храмы Віцебскай вобласці
Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Аршанскага раёна
Катэгорыя:Высокае (аграгарадок, Аршанскі раён)
Катэгорыя:Збудаванні Беларусі ў псеўдарускім стылі
Катэгорыя:Храмы Святога Іліі
Другі ўрад Матэвуша Маравецкага

**Другі ўрад Матэвуша Маравецкага** — Савет міністраў на чале з прэм’ер-міністрам Матэвушам Маравецкім, прызначаны прэзідэнтам Рэспублікі Польшча Анджэем Дудам і прыведзены да прысягі 15 лістапада 2019 года.

## Другі ўрад Матэвуша Маравецкага (з 2019 г.) 
Катэгорыя:Палітыка Польшчы
Катэгорыя:2019 год у Польшчы
5-я танкавая дывізія СС «Вікінг»

**Пятая танкавая дывізія СС «Вікінг»** () — танкавая дывізія у складзе войскаў СС нацысцкай Германіі. Была ўтворана з завербаваных добраахвотнікаў з Даніі, Нарвегіі, Швецыі, Фінляндыі, Эстоніі, Нідэрландаў і Бельгіі, якімі камандавалі нямецкія афіцэры. Падчас Другой сусветнай вайны дывізія служыла на Усходнім фронце. Рэшткі дывізіі здаліся амерыканскім войскам у Аўстрыі ў маі 1945 года.

Катэгорыя:Войскі СС
Свята-Успенская царква (Полацк)

**Свята-Успенская царква** — мураваны стараверскі праваслаўны храм у горадзе Полацку Віцебскай вобласці. Знаходзіцца на вуліцы Гагарына, на правым беразе р. Заходняя Дзвіна.

## Гісторыя 
Пабудавана ў 1998 годзе з цэглы як стараабрадніцкая.

## Архітэктура 
Вырашана крыжовым у плане аб’ёмам. Сяродкрыжжа над чырвоным чарапічным дахам завершана 2-ярусным цыліндрычным светлавым барабанам з макаўкай. Над уваходам 2-ярусная шатровая званіца. У вуглах стыкавання прытвора і прыдзелаў прыбудаваны акруглыя рызніцы. Паўкруглая апсіда крапавана арачнымі блендамі і накрыта конусападобным бляшаным дахам. Бакавыя прыдзелы завершаны трохвугольнымі франтонамі. Галоўны ўваход вырашаны арачным 4-слуповым ганкам-паперцю, бакавыя — бляшанымі арачнымі навісямі. Унутры пануе прастора сяродкрыжжа са светлавым барабанам, у якую адкрываюцца шырокімі арачнымі прасветамі бакавыя прыдзелы, апсіда і прытвор з хорамі наверсе. Пад будынкам на цокальным паверсе створана трапезная з дапаможнымі памяшканнямі.

## Літаратура 
* Полоцкие староверы — поморская ветвь // Витебский курьер. — 1998. — 15 мая. — С. 3.
* Свята-Успенская царква // Праваслаўныя храмы на Беларусі : энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; мастак І. І. Бокі. — Мінск : БелЭн, 2001. — С. 164.
* Царква ў гонар Успення прасвятой Багародзіцы // Праваслаўныя храмы Беларусі : энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; маст.: З. Э. Герасімовіч, У. П. Свентахоўскі. — Мінск : БелЭн, 2007. — С. 336.
* Шуйская, О. С верой предков / О. Шуйская // Полацкі веснік. — 2010. — 5 кастр. — С. 5.

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Храмы Полацка
Катэгорыя:1998 год у Беларусі
Катэгорыя:Стараверскія храмы Беларусі
Катэгорыя:XX стагоддзе ў Полацку
Афіястома

**Афіястома** (*Ophiostoma*) — род грыбоў сямейства . Упершыню быў апісаны ў 1919 годзе.

## Віды 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Аскаміцэты
Будынак былой бальніцы (Браслаў)

**Будынак былой бальніцы** — помнік архітэктуры пачатку XX стагоддзя ў горадзе Браславе Віцебскай вобласці. Знаходзіцца на вуліцы Савецкай, 38.

У цяперашні час у будынку дзейнічае Свята-Панцеляймонаўскі жаночы манастыр.

## Гісторыя 
15 жніўня 1905 года адбылася закладка Браслаўскай земскай участковай бальніцы, якая будавалася на сродкі земства. 25 лістапада 1906 года адбылося яе адкрыццё. Першым урачом Браслаўскай бальніцы стаў Станіслаў Нарбут, які карыстаўся сярод насельніцтва вялікім аўтарытэтам. Аплата за лячэнне ў бальніцы была невысокай, агульнадаступнай. Самы бедны люд лячыўся за кошт земства.

У лютым 2006 года ў будынку бальніцы пачаў дзейнічаць Панцеляймонаўскі скіт, заснаваны як структурнае падраздзяленне Полацкага Спаса-Еўфрасіннеўскага жаночага манастыра. Пастановай святога сінода Беларускай Праваслаўнай Царквы ад 20 снежня 2007 года ён быў ператвораны ў Свята-Панцеляймонаўскі жаночы манастыр.

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Праваслаўныя манастыры Беларусі
Катэгорыя:Жаночыя манастыры
Катэгорыя:Полацкая і Глыбоцкая епархія
Катэгорыя:Славутасці Браслава
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Браслава
Катэгорыя:1906 год у Беларусі
Віцебская духоўная семінарыя

**Віцебская духоўная семінарыя імя святых роўнаапостальных Кірыла і Мяфодзія** — вышэйшая спецыяльная навучальная ўстанова Беларускай Праваслаўнай Царквы ў горадзе Віцебску.

## Гісторыя 
У адпаведнасці з указам імператара Аляксандра I, падпісаным 16 снежня 1806 года, у горадзе Полацку прадпісвалася адкрыць «Беларускую духоўную семінарыю». З 1856 года семінарыя знаходзіцца ў горадзе Віцебску. 2 мая 1918 года ў Віцебскай духоўнай семінарыі адбыўся апошні выпуск, пасля чаго семінарыя была закрыта.

У 1996 годзе згодна рашэнню сінода Беларускай Праваслаўнай Царквы было адроджана Віцебскае духоўнае вучылішча, якое рыхтавала рэгентаў-псаломшчыкаў. У 1997 годзе пры вучылішчы адкрыта багаслоўска-педагагічнае аддзяленне.

У 2001 годзе пры Віцебскім духоўным вучылішчы было адкрыта багаслоўска-пастырскае аддзяленне, асноўнай мэтай якога стала падрыхтоўка будучых святароў.

У 2011 годзе рашэннем Свяшчэннага Сінода (журнал № 59 ад 30 мая) багаслоўска-пастырскае аддзяленне Віцебскага духоўнага вучылішча было пераўтворана ў духоўную семінарыю. Статут семінарыі зарэгістраваны Упаўнаважаным па справах рэлігій і нацыянальнасцяў Рэспублікі Беларусь (№ 185 ад 15 ліпеня 2011 года).

## Рэктары 
* Арсень (Івашчанка) (1871—1872)
* Канстанцін (Булычоў) (1896—1900)
* Дзімітрый (Драздоў) (с 30 мая 2011)


Катэгорыя:Навучальныя ўстановы, заснаваныя ў 1996 годзе
Катэгорыя:1996 год у Віцебску
Катэгорыя:Духоўныя навучальныя ўстановы Беларусі
Афіяцытыум

**Афіяцытыум** (*Ophiocytium*) — род жоўта-зялёных водарасцей сямейства .

## Апісанне 
Аднаклетачныя водарасці. Клеткі маюць цыліндрычную форму і больш-менш сагнутыя. На адным або абодвух канцах клеткі часцей за ўсё сустракаецца выраст.

## Віды 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Літаратура 
* *Міхеева Т. М.* 

Катэгорыя:Жоўта-зялёныя водарасці
Свята-Пакроўская царква (Буй)

**Свята-Пакроўская царква** — драўляны праваслаўны храм у вёсцы Буй Сенненскага раёна Віцебскай вобласці.

## Гісторыя 
Пабудавана ў канцы XIX стагоддзя з дрэва. Станам на 2014 год ад храма застаўся толькі падмурак.

## Архітэктура 
Царква мела ўнікальны архаічны выгляд. Драўляны будынак быў падзелены на тры роўныя часткі. Цэнтральнае месца займала зала ў выглядзе велізарнага чатырохкутнага аб’ёму кубавай формы, над сценамі якой узвышаўся чатырохскатны дах, пераходзячы ў васьмігранны з невялікім барабанам і купалам у выглядзе цыбуліны. Бабінец і апсіда былі значна ніжэй і ўяўлялі сабой выцягнутую прамавугольную пабудову.

Сцены галоўнага аб’ёму былі прарэзаны вялікімі чатырохкутнымі вокнамі са шматячэістымі рамамі. Па цэнтры, на два бакі галоўнага аб’ёму, былі прарэзаны дзверы, упрыгожаныя трохвугольным франтонам. Дзверы і вокны мелі простыя ліштвы. А вось бабінец і апсіда ўпрыгожваліся вокнамі ў форме ромбаў.

Званіца не захавалася. Яна магчыма стаяла асобна, побач з царквой.

## Літаратура 
* Храм во имя Покрова Пресвятой Богородицы // Храмы и приходы Витебской Епархии Белорусской Православной Церкви : справочник / сост.: А. Матвеев, Н. Дубенецкий. — Витебск : Витебская епархия, 2002. — С. 143.
* Храм Покрова Пресвятой Богородицы // Витебская епархия. Монастыри, храмы и приходы : справочник / сост. А. Матвеев. — Минск : Белорусская Православная Церковь, 2009. — С. 100.
* Царква // Праваслаўныя храмы Беларусі : энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; маст.: З. Э. Герасімовіч, У. П. Свентахоўскі. — Мінск : БелЭн імя П. Броўкі, 2007. — С. 458.

## Спасылкі 
* 
* Буй | Царква Покрыва Прасвятой Багародзіцы
* 

Катэгорыя:Колішнія праваслаўныя храмы Віцебскай вобласці
Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Сенненскага раёна
Катэгорыя:Буй (Сенненскі раён)
Катэгорыя:Храмы Пакрова Найсвяцейшай Багародзіцы
Катэгорыя:Драўляныя цэрквы Беларусі
Катэгорыя:XIX стагоддзе ў Беларусі
Ахлія

**А́хлія** (*Achlya*)&nbsp;— род храмістаў сямейства . Назва ўпершыню апублікаваная ў 1823 годзе.

## Апісанне 
Вегетатыўнае цела ўяўляе сабой добра развіты міцэлій з белавата-шараватым адценнем (накшталт пушку). Больш тонкія і галінастыя гіфы (рызаідальныя) прарастаюць у субстрат, асноўная маса гіфаў расце свабодна ў бакі ад яго.

## Пашырэнне 
Пашыраны ў вадаёмах па ўсім зямным шары. Пераважна сапратрофы. Развіваюцца на трупах жывёл і іншых арганічных субстратах. Некаторыя — паразіты рыб і жаб.

## Асаблівасці біялогіі 
Бясполае размнажэнне адбываецца зааспорамі ў дзве стадыі (з'ява дыпланетызму). Зоаспарангіі ніткападобныя, часта расцягнутыя. Першасныя зааспоры амаль шарападобныя, пасля выхаду з зоаспарангія ператвараюцца ў цысты, з якіх выходзяць другасныя зааспоры (ныркападобныя з двума жгуцікамі). Новыя зоаспарангіі ўтвараюцца збоку ад асновы пустога зоаспарангію (сімпадыяльна). Вынік полавага працэсу — ааспоры (супакойныя споры).

## Класіфікацыя 
Да роду *Achlya* адносяць 103 віды:

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Літаратура 
* *Шуканаў А. С.* 

Катэгорыя:Ааміцэты
Achlya

**Achlya** — шматзначны тэрмін

*  — род грыбоў
*  — род насякомых
Новэ-Мяста-над-Піліцай

**Новэ-Мяста-над-Піліцай** () — горад у Польшчы, за 80 км на поўдзень ад цэнтра Варшавы, на рацэ Піліцы. Уваходзіць у склад Груецкага павета Мазавецкага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Новэ Мяста над Піліцан. Плошча 11,25 км². Насельніцтва 3,8 тыс. чалавек (2018). 

## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка горада
Антон Цэзаравіч Збарашэўскі

**Антон Цэзаравіч Збарашэўскі** (1888—1952) — ваенны афіцэр часоў Першай сусветнай вайны, удзельнік Лютаўскай і Кастрычніцкай рэвалюцый.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 28 сакавіка 1888 года ў вёсцы Плотніца. Прызваны ў 1908 годзе на ваенную службу. Трапіў у Праабражэнскі полк. Удзельнік Першай сусветнай вайны.

У час Лютаўскай рэвалюцыі 1917 года ўліўся ў рады рэвалюцыйнага атрада. Удзельнік Кастрычніцкай рэвалюцыі, штурмаваў Зімні палац.

У 1919 годзе вярнуўся з Петраграда ў родную вёску, дзе да канца сваіх дзён працаваў на сельскай гаспадарцы. Памёр 27 снежня 1952 года. Пахаваны на могілках у в. Асавая.

## Узнагароды 
* Георгіеўскі крыж усіх чатырох ступеней
* Медаль «За храбрасць»
* Медаль «У памяць 100-годдзя Айчыннай вайны 1812 года»
* Медаль «У памяць 200-годдзя бітвы пры Гангуце»

## Літаратура 
* Кніга Памяці: Столінскі раён. С. 88

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Столінскім раёне
Катэгорыя:Удзельнікі Першай сусветнай вайны (Расійская імперыя)
Катэгорыя:Удзельнікі Кастрычніцкай рэвалюцыі
Катэгорыя:Ваенныя Расійскай імперыі
Катэгорыя:Ваенныя Беларусі
Касцёл Святога Казіміра (Застадолле)

**Касцёл Святога Казіміра** — мураваны каталіцкі храм у вёсцы Застадолле Сенненскага раёна Віцебскай вобласці. Цяпер больш вядомы як праваслаўная царква ў імя Святой Троіцы.

## Гісторыя 
Фундатарамi касцела з’яўляліся: Дрэмiнг, Турчынскi, Бабiч.

Будынак шмат пацярпеў у гады Вялікай Айчыннай вайны, доўгі час выкарыстоўваўся як склад піламатэрыялаў.

## Архітэктура 
Будынак выцягнуты з усходу на захад. Фасад аздоблены чатырма тасканскімі калонамі. Царква мае трохвугольны каменны франтон, які да нашага часу не захаваўся, быў заменены на драўляны. Каменны франтон меў вялікае круглае акно пад каньком даху, а над каньком існавала фігурная, каменая вежачка з крыжам.

Цэнтральны масіў фасада падзелены на тры аднолькавыя часткі тасканскімі калонамі, якія маюць капітэль і трымаюць на сабе шырокую бэльку з дэнтыкуламі. Цэнтральны — прамавугольныя дзверы, зробленыя ў выглядзе плоскіх калон (пілястраў), выкананых у класічным стылі. Над парталамі з дзвярыма знаходзіцца шырокае паўкруглае акно, аздобленае плоскім налічнікам.

Дзве другія часткі фасада паміж калонамі маюць унізе фігурную, паўкруглую, вогнутую арку. Гэтыя аркі выконвалі ролю памяшкання для статуй, скульптурных фігур святых, якія там ставіліся. Скульптуры святых не захаваліся.

Над аркамі размешчаны два прямавугольныя картушы. З заходняга боку будынка ёсць паўкруглая апсіда, дзе знаходзіліся іконы. Алтар прарэзаны трыма паўкруглымі вокнамі. Па абодвух баках ад апсіды знаходзіліся сакрысты (памяшканні для святароў). Будынак быў атынкаваны ў белы колер, цяпер моцна пашкоджаны. З розных бакоў адвалілася тынкоўка, знішчаны сакрысты, і дзе-нідзе заложаны вокны.

## Літаратура 
* Приход во имя Святой Троицы // Храмы и приходы Витебской Епархии Белорусской Православной Церкви : справочник / сост.: А. Матвеев, Н. Дубенецкий. — Витебск : Витебская епархия, 2002. — С. 145.
* Храм Святой Живоначальной Троицы // Витебская епархия. Монастыри, храмы и приходы : справочник / сост. А. Матвеев. — Минск : Белорусская Православная Церковь, 2009. — С. 100.
* Царква // Праваслаўныя храмы Беларусі : энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; маст.: З. Э. Герасімовіч, У. П. Свентахоўскі. — Мінск : БелЭн імя П. Броўкі, 2007. — С. 502—503.

## Спасылкі 
* 
* Застадолле | Касцёл

Катэгорыя:Колішнія праваслаўныя храмы Віцебскай вобласці
Катэгорыя:Колішнія касцёлы Віцебскай вобласці
Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Сенненскага раёна
Катэгорыя:Касцёлы Сенненскага раёна
Катэгорыя:Застадолле (Машканскі сельсавет)
Катэгорыя:Храмы Святой Тройцы
Катэгорыя:Храмы Святога Казіміра
Катэгорыя:XVIII стагоддзе ў Беларусі
Царква ў гонар Раства Хрыстова (Орша)

**Царква ў гонар Раства Хрыстова** — мураваны праваслаўны храм у горадзе Орша Віцебскай вобласці. Знаходзіцца на вуліцы Дзяржынскага.

## Гісторыя 
У канцы XIX стагоддзя з’явілася патрэбнасць для жыхароў вёсак каля станцыі Орша ў храме і парафіяльнай школе. Першапачаткова намаганнямі ўладаў станцыі Орша, мясцовага святара і людзей была пабудавана драўляная царква на каменным падмурку.

У 1914 годзе царква была цалкам перабудавана ў каменную пяцікупальную з жалезным дахам. У храме быў прыпісаны адзін святар і адзін псаломнік. Пры храме існаваў дзіцячы хор. У 1930 годзе храм закрылі і аддалі ў карыстанне вакзала, ён пераўтварыўся ў закусачную. У 1941 годзе быў разбураны цэнтральны купал, а ў 1955 годзе храм быў узарваны. Зараз на яго падмурку стаіць крама «Чыгуначнік».

У 1998 годзе мітрапаліт Філарэт асвяціў месца будучага храма, якое знаходзіцца непадалёк ад падмурку гістарычнага.

У 2000 годзе была ўтворана царкоўная абшчына, зарэгістраваны Статут Прыхода храма Раства Хрыстова. Часовым памяшканнем стаў пасажырскі вагон. 22 мая 2000 года была адслужана першая боская літургія. Было арганізавана сястрынства, нядзельная школа і бібліятэка.

Восенню 2009 года, пасля залажэння падмурку, настаяцелем храма Раства Хрыстова быў прызначаны іерэй Вячаслаў Енухаў.

7 красавіка 2017 года адбыўся пажар у часовым храме-вагоне. Усе выратаваныя прадметы былі перанесены ў ніжні паверх будаванага храма. Набажэнствы праходзяць у падвальным памяшканні храма.

## Літаратура 
* Коваль, Л. Сестры милосердия! / Л. Коваль // Аршанская газета. — 2002. −21 верас. — С. 2.
* Мачкова, В. Храм Рождества Христова строим вместе / В. Мачкова // Телеком-экспресс (Орша). — 2012. — 2 авг. — С. 3.
* Слепцов, С. Построим храм вместе / С. Слепцов // Телеком-экспресс (Орша). — 2017. — 28 июня. — С. 4
* Шурдукова, А. Сайт прихода Рождества Христова / А. Шурдукова // Аршанская газета. — 2013. — 31 студз. — С. 4.

Катэгорыя:Храмы Віцебскай і Аршанскай епархіі
Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Оршы
Майсей Цярэнцьевіч Лазнуха

**Майсей Цярэнцьевіч Лазнуха** (1883—1919) — удзельнік рэвалюцыйнага руху, адзін з кіраўнікоў партызанскага руху на Беларусі ў гады грамадзянскай вайны і замежнай інтэрвенцыі.

Член Палескага рэўкома, адзін з найбольш актыўных удзельнікаў Палескага паўстання.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 26 жніўня 1883 года ў вёсцы Беражное ў сялянскай сям’і. З 1904 г. служыў матросам Балтыйскім флоце. За ўдзел у кранштацкіх паўстаннях 1905 і 1906 гадоў быў асуджаны, атрымаў 4 гады зняволення і быў змешчаны ў турму г. Вятка. У 1910 годзе вярнуўшыся на радзіму, вёў рэвалюцыйную агітацыю сярод насельніцтва. Рыхтуючыся ад паліцэйскага ўціску, у 1912 годзе выехаў у ЗША, дзе ў 1916 годзе за рэвалюцыйную дзейнасць сярод рабочых арыштаваны і высланы ў Расію, заключаны ў турму ў Мінску, затым высланы ў Екацярынаслаў.

Вызвалены пасля Лютаўскай рэвалюцыі. Па заданні бальшавікоў накіраваны ў г. Сумы, а ў кастрычніку 1917 года — у Петраград. Удзельнічаў у штурме Зімняга палаца.

У 1917 годзе, пасля захопа ўлады бальшавікамі, вярнуўся на радзіму, абраны старшынёй Столінскага валаснога выканкома. У час акупацыі Століншчыны войскамі кайзераўскай Германіі, затым Польшчы ўзначаліў партызанскую барацьбу супраць захопнікаў.

Схоплены польскімі інтэрвентамі ў жніўні 1919 года. Расстраляны пасля жорсткіх катаванняў разам з яго памочнікам бальшавіком С. П. Тарайдайчыкам.

Пахаваны ў роднай вёсцы, на магіле ў 1966 годзе пастаўлены абеліск.

## Ушанаванне 
Імем М. Ц. Лазнухі названа вуліца ў в. Беражное. У Столінскім краязнаўчым музеі яму прысвечаны адзін з раздзелаў экспазіцыі.

## Заўвагі 
## Літаратура 
* Кніга Памяць: Столінскі раён. С.97

Катэгорыя:Удзельнікі польска-савецкай вайны
Катэгорыя:Удзельнікі Кастрычніцкай рэвалюцыі
Катэгорыя:Загінулі ў Грамадзянскую вайну ў Расіі
Катэгорыя:Расстраляныя
Катэрына Сакеларапулу

**Катэрына Сакеларапулу** (; ) — грэчаская палітык. Прэзідэнтка Грэцыі (13 сакавіка 2020 — 13 сакавіка 2025).

## Біяграфія 
У кастрычніку 2015 года прызначана віцэ-прэзідэнткай Дзяржаўнага савета, а ў кастрычніку 2018 года яе аднагалосна абралі прэзідэнткай Дзяржсавета.

22 студзеня 2020 года «падзелены» парламент Грэцыі, прадэманстраваўшы «незвычайную аднадушнасць» выбраў (261 дэпутат «за», «супраць» — 0) Сакеларапулу прэзідэнткай Грэцыі. Такім чынам, упершыню Прэзідэнтам Грэчаскай Рэспублікі прызначана жанчына.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Прэзідэнты Грэцыі
Катэгорыя:Прэзідэнты Дзяржаўнага савета Грэцыі
Сэрацк

**Сэрацк** () — горад у Польшчы, за 40 км на поўнач ад цэнтра Варшавы, на рацэ Нараў каля вусця Заходняга Буга. Уваходзіць у склад Легіяноўскага павета Мазавецкага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Сэрацк. Плошча 13,43 км². Насельніцтва 4,3 тыс. чалавек (на 2018).

## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка горада
Ахнантэс

**Ахнантэс** (*Achnanthes*) — род дыятомавых водарасцей сямейства ахнантавых, які ўключае больш як 100 прэснаводных, саланаватаводных і марскіх відаў.

## Апісанне 
Клеткі адзінкавыя, або ў стужка- і кусцікападобных калоніях, дробныя аднаклеткавыя дыятомы даўжынёй менш 40 мкм. Асобныя клеткі маюць абалонку з двух створак, характэрных для дыятомаў. Створкі пераважна ланцэтныя, эліптычныя або лінейныя, з папярочнымі пункцірнымі або гладкімі штрыхамі. Ніжняя створка мае ніткападобнае або S-падобнае шво. Ракавіна выгнутая ў выглядзе збоку, на канцах часта сагнутая назад у процілеглым кірунку. У выглядзе абалонкі звычайна эліптычная. Клетка мацуецца да субстрату.

Размнажэнне бясполае, адбываецца праз тыповы падзел дыятомаў на два. Палавое размнажэнне адбываецца праз анігамію, у выніку чаго ў кожнай клетцы ўтвараюцца дзве гаметы. Затым адбываецца павелічэнне клетак падчас утварэнне ауксаспор.

## Экалогія 
Прадстаўнікі роду ў асноўным пасяляюцца на іншых раслінах (эпіфітызм) і сустракаецца ў прэсных, саланаватых і марскіх водах.

## Віды 
* 
* 
* 
* 
* 

## Зноскі 
## Літаратура 
* *Логінава Л. П.* 
* Karl-Heinz Linne von Berg, Michael Melkonian u.&nbsp;a.: *Der Kosmos-Algenführer.* *Die wichtigsten Süßwasseralgen im Mikroskop.* Kosmos, Stuttgart 2004, ISBN 3-440-09719-6, S. 202.

## Спасылкі 
* *Ахнантэс* на algaebase.org 

Катэгорыя:Дыятомавыя водарасці
Падкова Лесьна

**Падкова Лесьна** () — горад у Польшчы, за 30 км на паўднёвы захад ад цэнтра Варшавы, частка Варшаўскай агламерацыі. Уваходзіць у склад Градзіскага павета Мазавецкага ваяводства, утварае гарадскую гміну. Плошча 10,13 км2. Насельніцтва 3,9 тыс. чалавек (на 2018). 

## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка горада
П’ер Дрыё ла Рашэль

'''П'ер Дрыё Ла Рашэль'* (фр.: *Pierre Drieu la Rochelle*; 3 студзеня 1893 — 15 сакавіка 1945) — французскі пісьменнік. Аўтар раманаў, апавяданняў і палітычных нарысаў. Прыхільнік французскага фашызму.

## Творы 
* *Interrogation* (1917), вершы
* *Etat civil* (1921)
* "Mesure de la France" (1922), нарыс
* *L'homme couvert de femmes* (1925), раман
* "Le Jeune Européen" (1927), нарыс
* "Genève ou Moscou" (1928), нарыс
* *Hotel Acropolis* (*Une femme à sa fenêtre'') (1929), раман
* "L'Europe contre les patries" (1931), нарыс
* ''Will O' the Wisp* (*Le Feu Follet*) (1931), кароткі раман
* *Drôle de voyage* (1933), раман
* *The Comedy of Charleroi* (*La comédie de Charleroi*) (1934), зборнік апавяданняў
* *Socialisme Fasciste* (1934), нарыс
* *Beloukia* (1936), раман
* *Rêveuse bourgeoisie'' (1937). У гэтым рамане П'ер распавядае пра няўдалы шлюб сваіх бацькоў.
* "Avec Doriot" (1937), палітычны памфлет
* *Gilles* (1939) — галоўная праца Дрыё. Адначасова аўтабіяграфічны раман і аналіз унутрапалітычнага становішча ў міжваеннай Францыі.
* "Ne plus attendre" (1941), нарыс
* "Notes pour comprendre le siècle" (1941), нарыс
* "Chronique politique" (1943), нарыс
* *The Man on Horseback* (''L'homme à cheval*) (1943), раман
* *Les chiens de paille'' (1944), раман
* "Le Français d'Europe" (1944), нарыс
* *Histoires déplaisantes* (1963), апавяданне
* *Mémoires de Dirk Raspe* (1966), раман
* ''Journal d'un homme trompé* (1978), апавяданне
* *Journal de guerre'' (1992), вайсковыя мемуары

Катэгорыя:Пісьменнікі Францыі
Катэгорыя:Пісьменнікі XX стагоддзя
Катэгорыя:Франкамоўныя пісьменнікі