Косава і еўра

Перад тым як Рэспубліка Косава абвясціла сваю незалежнасць у 2008 годзе, рэспубліка ў аднабаковым парадку прыняла еўра ў якасці сваёй валюты ў 2002 годзе, калі на тэрыторыі Косава дзейнічала часовая грамадзянская адміністрацыя Арганізацыі Аб’яднаных Нацый; пры гэтым Косава не з’яўляецца афіцыйным членам еўразоны.

## Грашовая сітуацыя да 1999 года 
Да стварэння Місіі ААН Косава (як частка Сербіі) было звязана з югаслаўскай грашова-крэдытнай палітыкай і югаслаўскім дынарам. Аднак самая моцная інфляцыя і напружанасць у Югаславіі сур’ёзна дыскрэдытавалі югаслаўскі дынар. У выніку шмат хто аддаваў перавагу выкарыстоўваць і назапашваць замежную валюту замест таго, каб спадзявацца на дынар. Найбольш часта карыстанай замежнай валютай была нямецкая марка, хоць даляр ЗША і швейцарскі франк таксама шырока выкарыстоўваліся.

## Увядзенне нямецкай маркі 
Разам з дынарам шырока выкарыстоўваліся іншыя валюты, асабліва нямецкая марка. У верасні 1999 года часовая адміністрацыя ААН выпрацавала пастанову, якая рэгулюе выкарыстанне іншых валют; гэты акт замацаваў статус-кво. Югаслаўскі дынар ніколі афіцыйна не выходзіў са звароту, але яго выкарыстанне «не заахвочвалася». Таксама працягвалася выкарыстанне іншых валют, у асноўным даляра ЗША. Нямецкі федэральны банк не быў загадзя апавешчаны аб дадзенай сітуацыі і не адправіў у Косава дадатковыя манеты і банкноты для замены. Але паколькі ніякіх абмежаванняў на ўвоз і вываз нямецкіх марак не было, то шмат касавараў, якія працавалі за мяжой, адпраўлялі грошы дадому, што забяспечвала папаўненне грашовай масы ў Косаве.

Югаслаўскі (і, пазней, сербскі) дынар працягваў шырока выкарыстоўвацца ў паўночных раёнах і іншых сербскіх анклавах па ўсім Косаве.

## Пераход да еўра 
Як і Германія, Рэспубліка Косава перайшла на еўра 1 студзеня 2002 года. Нямецкая марка заставалася законным аплатным сродкам у Косаве да 9 сакавіка 2002 года.

Пераход на еўра быў дасягнуты ў супрацоўніцтве з Еўрапейскім цэнтральным банкам і некалькімі нацыянальнымі банкамі ў еўразоне. Да снежня 2001 года каля 100 мільёнаў еўра наяўнымі былі адпраўленыя ва Ўпраўленне па банкаўскай справе і плацяжах у Косаве. У самым Косаве выпуск валюты не ажыццяўляецца.

## Сяброўства ў ЕС 
Косава з’яўляецца патэнцыйным кандыдатам на ўступленне ў Еўрапейскі саюз. Еўрапейская камісія і ЕЦБ выказалі сваю незадаволенасць тым, што некаторыя краіны ў аднабаковым парадку перайшлі на еўра, і застаецца незразумелым, ці зможа Косава далучыцца да ЕС, выкарыстоўваючы еўра. Чакаецца, што гэтае пытанне будзе вырашана ў ходзе працэсу перамоваў аб далучэнні. Дыпламаты выказалі здагадку, што краіны не будуць прымушаныя да вываду еўра са звароту.

## Бібліяграфія 
* Bogetic, Zeljko (2000). OFFICIAL DOLLARIZATION: CURRENT EXPERIENCES AND ISSUES (). Cato Journal, Vol.20, No.2 (Fall 2000).
* BQK (2010).
* NRC Handelsblad (1999). Kosovo krijgt douane en Duitse mark, 4 September 1999.
* Starr, Martha (2004). Monetary policy in post-conflict countries: Restoring credibility. American University, May 2004.
* Svetchine, Michel (2005). KOSOVO EXPERIENCE WITH EUROIZATION OF ITS ECONOMY. Central Bank of Albania.
* Schon, Gerard (2008). Euro Munzkatalog.

Катэгорыя:Еўра
Катэгорыя:Косава