open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Камагенскае царства

**Камагенскае царства** (, ) — старажытнаармянскае царства ў Малой Азіі перыяду элінізму. Царства заснаваў у 163 да н.э. Пталамей Камагенскі з армянскай дынастыі Ервандуні. Сталіцай царства з’яўляўся горад Самасата (суч. Самсат).

Царства знаходзілася паміж уласна Вялікай Арменіяй і старажытнай Сірыяй і Кілікіяй. Камагенскае царства ахоплівала тэрыторыі сучасных абласцей Турцыі: Адыяман, Элязыг, Кахраманмараш, Газіянтэп і Малат’я. У другой палове XX стагоддзя яго гістарычная частка была знішчана турэцкімі ўладамі і затоплена водамі Еўфрата, з мэтай канчатковага зацвярджэння афіцыйнай турэцкай гісторыяграфічнай версіі датычна гэтай мясцовасці.

## Гісторыя 
Камагенскае царства было багата пладамі і алеем; пазней спустошана частымі набегамі парфян.

Невялікае Камагенскае царства са сталіцай у Самасаце аддзялілася ад дзяржавы Селеўкідаў у 163 да н.э. Продкам мясцовай дынастыі іранскага паходжання быў Дарыя I, таксама яна мела цесныя роднасныя сувязі з домам Селеўкідаў і армянскай царскай дынастыяй Ервандзідаў. Гісторыя Камагенскага царства не адзначана асабліва значнымі падзеямі. Царам Камагены ўдавалася ўтрымліваць на працягу двух стагоддзяў сваю незалежнасць. Толькі пасля смерці Антыёха III Камагена была далучана да рымскай правінцыі Сірыя

## Гл. таксама 
* Цары Камагены
* Грабніца Антыёха I Камагенскага

## Літаратура 
* 

## Спасылкі
General Cup International 2009 (снукер)

**General Cup International 2009** — запрашальны турнір па снукеры, які праходзіў з 13 па 17 ліпеня 2009 года ў General Snooker Club, у Ганконгу. Турнір стаў другім розыгрышам General Cup International, які таксама праходзіў у 2004 годзе.

Спаборніцтва ўключала ў сябе адзін матч папярэдняга раўнда, пераможца якога далучыўся да 5 іншых снукерыстаў, якія былі разбітыя на 2 групы па 3 удзельніка, гуляючы адзін з адным па аднаму разу ў групавым этапе. Пасля гэтага з кожнай групы выйшла па два лепшых гульца ў плэй-оф, дзе яны згулялі паўфінальныя двубоі і фінальны матч.

Пераможцам турніру стаў Рыкі Уолдэн, які перайграў на групавым этапе ганконгскага снукерыста Чэня Вая Кея (4:3) і саступіў кітайцу Ляну Вэньбо (1:4), выйшаўшы з групы з другога месца, пасля чаго перамог Цяня Пэнфэя (5:1) ў паўфінале і Ляна Вэньбо ў фінальным паядынку з лікам 6:2.

## Турнір 
]]
General Cup International 2009 года стаў другім розыгрышам гэтага турніру, які быў заснаваны ў 2004 годзе. Другі раз запар General Cup International праходзіў у General Snooker Club у Ганконгу.

## Прызавыя грошы 

## Папярэдні раўнд 
## Групавы раўнд 
### Група A 
#### Матчы 
#### Табліца 
### Група B 
#### Матчы 
#### Табліца 
## Плэй-оф 
## Фінал 
|-
| colspan="3" align="center" | 

|-
| colspan="3" align="center" style="font-size: 100%" | 
|-
| align="right" | **116**
| align="center" | Найвышэйшая серыя
| 62
|-
| align="right" | **1**
| align="center" | Соценныя серыі
| 0
|-
| align="right" | 1
| align="center" | Серыі 50+
|**4**
|}

## Серыі, вышэйшыя за 50 ачкоў 
У 10 матчах General Cup International 2009 года ігракі аформілі 6 соценных серый. Колькасць серый, большых за 50 ачкоў, дасягнула 36 брэйкаў, што ў сярэднім азначае больш за 3,5 паўсоценных серыі ў матчы.

Лян Вэньбо, Рыкі Уолдэн і Лі Янь выканалі па 2 соценныя серыі  на турніры. Па колькасці серый «50+» лідарамі сталі фіналісты турніру Рыкі Уолдэн і Лян Вэньбо (па 2 брэйка). Прыз за найвышэйшы брэйк, зроблены на турніры, роўны HK$5,000, атрымаў Лян Вэньбо, які аформіў серыю ў 116 балаў у фінальным матчы супраць Рыкі Уолдэна.

Ніжэй прадстаўлены ўдзельнікі, упарадкаваныя па іх найвышэйшай серыі на турніры. Насупраць пералічаны ўсе соценныя і паўсоценныя брэйкі кожнага іграка.

## Статыстыка турніру 
### Статыстыка ігракоў 
Катэгорыя:General Cup (снукер)
Катэгорыя:Ліпень 2009 года
General Cup (снукер)

**General Cup** — нярэйтынгавы турнір па снукеры. Ён быў заснаваны ў 2004 годзе, пасля чаго праходзіў у 2009, а з 2011 года праводзіцца штогод у «General Snooker Club» ў Ганконгу.

У 2015 годзе турнір праходзіў на працягу шасці дзён у сярэдзіне лістапада, а ў апошнюю суботу быў згуляны фінальны двубой спаборніцтва.

Фармат «General Cup 2015» уключаў у сябе 8 снукерыстаў, якія былі падзелены на 2 групы па 4 удзельнікі і гулялі адзін з адным па аднаму матчу. Пасля гэтага з кожнай групы выходзілі два лепшыя гульцы ў плэй-оф, дзе яны гулялі паўфінальныя паядынкі і фінальны матч.

Пераможцамі сямі розыгрышай «General Cup» станавіліся сем розных снукерыстаў, бо ніводны ігрок не перамагаў на гэтым спаборніцтве двойчы. Рыкі Уолдэн тры разы выходзіў у фінал, перамогшы ў 2009 годзе і пацярпеўшы паразы ў 2011 і 2012 гадах, а аўстраліец Ніл Робертсан быў у фіналах двух розыгрышай, стаўшы пераможцам у 2012 годзе і саступіўшы ў вырашальным паядынку ў 2013. Дзеючым пераможцам турніру з’яўляецца Марка Фу, які атрымаў перамогу з пятай спробы ў 2015 годзе.

## Вынікі 
### Фіналісты турніру 
### Пераможцы турніру па краінах 
## Статыстыка ўсіх удзельнікаў General Cup 
## Выступы ігракоў на General Cup 
### Дэбюты ігракоў 
### Вынікі ігракоў на ўсіх розыгрышах турніру 
Ніжэй прадстаўлены вынікі ўсіх ігракоў, якія хаця б адзін раз выступалі на General Cup, на ўсіх розыгрышах турніру.
Спараванне

[thumb|right|250px|Спароўванне [леў|львоў]]
**Спароўванне,** спарава́нне — у заалогіі злучэнне дзвюх асобін («капуляцыя») у палавым акце, якое служыць узнаўленню.

Пры спараванні сперма адной асобіны пранікае ўнутр іншай, дзе апладняе адну ці некалькі яйцаклетак. Апладненне яйцаклетак, якое адбываецца па-за арганізмам асобіны і без блізкага цялеснага кантакту, як гэта сустракаецца, напрыклад, у рыб, не трапляе пад вызначэнне спаравання. Спароўванне можа адбывацца як паміж асобінамі процілеглага полу, так і паміж гермафрадытамі.
[thumb|left|Спароўванне [божая кароўка|божых каровак]]

Спароўванне з'яўляецца следствам інстынкту, сексуальнай цягі і адпаведных раздражняльнікаў, такіх як вылучэнне палавых сакрэтаў, шлюбны танец ці напуханне палавых органаў самак.

Спараванне сельскагаспадарчых жывёл і жывёл-кампаньёнаў можна называць «злучка».

## Гл. таксама 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Размнажэнне
Катэгорыя:Палавыя паводзіны жывёл
Палавое размнажэнне

**Палавое размнажэнне** — працэс у большасці эўкарыётаў, звязаны з развіццём новых арганізмаў з палавых клетак (у аднаклетачных эўкарыётаў пры кан’югацыі функцыі палавых клетак выконваюць палавыя ядры).

Першыя арганізмы, якія размножваліся палавым шляхам, адносяцца да стэнійскага перыяду мезапратэразою.

Утварэнне палавых клетак, як правіла, звязана з праходжаннем меёзу на якой-небудзь стадыі жыццёвага цыклу арганізма. У большасці выпадкаў палавое размнажэнне суправаджаецца зліццём палавых клетак, або гамет, пры гэтым аднаўляецца падвоены адносна гамет набор храмасом. У залежнасці ад сістэматычнага становішча эўкарыятычных арганізмаў палавое размнажэнне мае свае асаблівасці, але, як правіла, яно дазваляе аб’ядноўваць генетычны матэрыял ад двух бацькоўскіх арганізмаў і дазваляе атрымаць нашчадкаў з камбінацыяй уласцівасцей, якая адсутнічае ў бацькоўскіх формаў.

Эфектыўнасці камбінавання генетычнага матэрыялу ў нашчадкаў, атрыманых у выніку палавога размнажэння, спрыяюць:
# выпадковая сустрэча дзвюх гамет;
# выпадковае размяшчэнне і разыходжанне да палюсоў дзялення гамалагічных храмасом пры меёзе;
# красінговер паміж гамалагічнымі храмасомамі.

Такая форма палавога размнажэння як партэнагенез не прадугледжвае зліцця гамет. Але партэнагенез усё роўна лічыцца палавым размнажэннем, бо арганізм развіваецца з палавой клеткі (аацыта).

У многіх групах эўкарыётаў адбылося паўторнае знікненне палавога размнажэння, або яно адбываецца вельмі рэдка. У прыватнасці, у аддзел дэйтэраміцэтаў (грыбы) аб’ядноўвае шырокую групу філагенетычных аскаміцэтаў і базідыяміцэтаў, якія страцілі палавы працэс. Да 1888 года меркавалася, што сярод наземных вышэйшых раслін палавое размнажэнне цалкам страчана ў цукровага трыснягу. Страта палавога размнажэння ў якой-небудзь групе шматклетачных жывёл не апісана. Аднак вядомыя шматлікія віды (ніжэйшыя ракападобныя — дафніі, некаторыя тыпы чарвякоў), здольныя ў спрыяльных умовах размнажацца партэнагенетычна на працягу дзясяткаў і сотняў пакаленняў. Напрыклад, некаторыя віды калаўротак на працягу мільёнаў гадоў размножваюцца толькі партэнагенетычна, нават утвараючы пры гэтым новыя віды.

У шэрагу поліплоідных арганізмаў з няцотнай колькасцю набораў храмасом палавое размнажэнне адыгрывае малую ролю ў падтрыманні генетычнай зменлівасці ў папуляцыі ў сувязі з утварэннем незбалансаваных набораў храмасом у гаметах і ў нашчадкаў.
 
Магчымасць камбінаваць генетычны матэрыял пры палавым размнажэнні мае вялікае значэнне для селекцыі мадэльных і важных гаспадарчых арганізмаў.

## Спасылкі 
* Половое размножение . Статья по книге Н. А. Лемеза Л. В. Камлюк Н. Д. Лисов «Пособие по биологии для поступающих в ВУЗы»
Сыць

**Сыць** (*Cyperus*) — род кветкавых раслін сямейства .

## Батанічнае апісанне 
Шматгадовыя, радзей двухгадоваыя і аднагадовыя карэнішчавыя травяністыя расліны з прамастойнымі сцёбламі. Кветкі ў каласках, сабраных у суквецці. Плод — арэшак.

## Арэал 
Налічвае больш за 700 відаў, пашыраных у трапічных, субтрапічных і, зрэдку, ва ўмераных паясах. На тэрыторыі Беларусі адзін від — .

## Значэнне і выкарыстанне 
Тэхнічныя, харчовыя, лекавыя, дэкаратыўныя расліны. Некаторыя віды — пустазелле.

## Літаратура 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Асаковыя
Пачкаванне

**Пачкаванне** — тып бясполага або вегетатыўнага размнажэння жывёл і раслін, пры якім даччыныя асобіны фарміруюцца з вырастаў цела матчынага арганізма (почак). Пачкаванне характэрна для многіх грыбоў, пячоначных мохаў і жывёл (прасцейшыя, губкі, кішачнаполасцевыя, некаторыя чарвякі, абалоннікі, некаторыя жгуцікавыя, інфузорыі, спаравікі). У шэрагу жывёл — пачкаванне не даходзіць да канца, маладыя асобіны застаюцца злучанымі з матчыным арганізмам. У шэрагу выпадкаў гэта прыводзіць да ўтварэння калоній. Напрыклад, пры пачкаванні дрожджаў на клетцы ўтвараецца патаўшчэнне, якое паступова ператвараецца ў паўнавартасную даччыную клетку дрожджаў.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Бясполае размнажэнне
Юзаф Яжоўскі

**Юзаф Яжоўскі** (каля  — ) — філолаг, філосаф, удзельнік вызваленчага руху ў Беларусі і Літве ў пачатку XIX ст.

## Біяграфія 
Магчыма, паходзіў са шляхецкай сям’і з Васількаўскага павета Кіеўскай губерні.

Скончыў базыльянскую школу ў Умані (1815), вучыўся ў Віленскім універсітэце. Займаўся філасофіяй і філалогіяй, асновай яго светапогляду стала філасофія Імануіла Канта.

У час вучобы адзін з заснавальнікаў і прэзідэнт (1817—1823) таварыства філаматаў. Дапрацаваў прапанаваны Адама Міцкевічам і Тамаша Занам праект статута філаматычнай суполкі, які і быў прыняты. Імкнуўся да канспіратыўнага існавання таварыства, быў зацікаўлены ў яго аўтаноміі ад масонства. Займаўся ўдасканаленнем арганізацыйнай структуры філаматычнага руху, выступаў на пасяджэннях з навуковымі паведамленнямі і перакладамі з твораў старажытных аўтараў. Даказваў неабходнасць эфектыўнай, прадукцыйнай дзейнасці моладзі з мэтай сацыяльна-эканамічнага росквіту роднага краю, ставіў задачу выхавання ўсебакова развітой асобы, высокай грамадзянскасці і патрыятызму. Лічыў патрэбным абмежаванне цікавасці да рэлігіі ў час станаўлення і дзейнасці моладзевых таварыстваў, таму што яна стрымлівае інтэлектуальныя пошукі моладзі. Склаў статут «Пятнаццаць правіл паводзін для моладзі, якая належыць Таварыству сяброў карыснай забавы», перапрацаваў статут літаратурнага таварыства і дамогся ягонага пераходу пад кіраўніцтва філаматаў. Падтрымаў ідэю Зана пра арганізацыю таварыства натуралістаў дзеля вывучэння прыродных багаццяў краю і іхняга выкарыстання. Асаблівую ўвагу звяртаў на неабходнасць распрацоўкі адмысловай праграмы жаночага выхавання.

Прыцягнуты да следства і арыштаваны паводле справы таварыства філаматаў, дзейнасць якога трактаваў пераважна як навуковую, імкнуўся аблегчыць лёс удзельнікаў таварыства.

24 кастрычніка 1824 вымушаны выехаць у Расію, працаваў настаўнікам ліцэя ў Адэсе. З ліпеня 1825 года ў Маскве, настаўнік класічных моў у гімназіі, выкладчык грэчаскай мовы ва ўніверсітэце. Займаўся навуковай працай, выдаў у Маскве кнігі «Шэсць песняў „Адысеі“ Гамера» (1828, на лацінскай мове) і «Аб развіцці філалагічных даследаванняў пісьмаў Платона» (1829).

У пачатку 1841 года вярнуўся ва Украіну, працаваў хатнім настаўнікам.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Філаматы
Катэгорыя:Выпускнікі Віленскага ўніверсітэта
Партэнагенез

злева і  справа.]]

**Партэнагенез** (ад  — дзева, дзяўчына, дзяўчына і  — узнікненне, зараджэнне, у раслін — **апаміксіс**) — так званае «нявіннае размнажэнне», адна з формаў палавога размнажэння арганізмаў, пры якой жаночыя палавыя клеткі (яйцаклеткі) развіваюцца ў дарослым арганізме без апладнення. Хоць партэнагенетычнае размнажэнне не прадугледжвае зліцця мужчынскіх і жаночых гамет, партэнагенез усё ж лічыцца палавым размнажэннем, бо арганізм развіваецца з палавой клеткі. Лічыцца, што партэнагенез узнік падчас эвалюцыі раздзельнаполых формаў.

У тых выпадках, калі партэнагенетычныя віды прадстаўлены (заўсёды ці перыядычна) толькі самкамі, адна з галоўных біялагічных пераваг *партэнагенезу* складаецца ў паскарэнні тэмпу размнажэння віду, бо ўсе асобіны падобных відаў здольныя пакінуць нашчадства. Такі спосаб размнажэння сустракаецца ў некаторых жывёл, хоць часцей сярод адносна прымітыўных арганізмаў. У тых выпадках, калі з аплодненых яйцаклетак развіваюцца самкі, а з неаплодненых — самцы, *партэнагенез* спрыяе рэгуляванню колькастных суадносін палоў (напрыклад, у пчол). Часта партэнагенетычныя віды і расы з’яўляюцца поліплоіднымі і ўзнікаюць у выніку аддаленай гібрыдызацыі, праяўляючы ў сувязі з гэтым гетэрозіс і высокую жыццяздольнасць. *Партэнагенез* варта адносіць да палавога размнажэння і варта адрозніваць ад бясполага размнажэння, якое адбываецца пры дапамозе саматычных органаў і клетак (размнажэнне дзяленнем, пачкаваннем і да т.п.).

## Гл. таксама 
* Кланіраванне
* Гінагенез
* Педагенез
* Апагамія

## Спасылкі 
Катэгорыя:Палавое размнажэнне
Катэгорыя:Біялогія развіцця
Мікалай Іларыёнавіч Сямейка

**Мікала́й Іларыё́навіч Сяме́йка** (, горад Славянск, Данецкая губерня — , Усходняя Прусія) — ваенны лётчык, удзельнік Вялікай Айчыннай вайны. Двойчы Герой Савецкага Саюза.

## Біяграфія 
М. І. Сямейка нарадзіўся 25 сакавіка 1923 года ў Славянску (зараз у Данецкай вобласці). Скончыў няпоўную сярэднюю школу. У Чырвонай Арміі з 1940 года. У 1942 годзе скончыў Варашылаўградскую ваенную авіяцыйную школу пілотаў і Курсы ўдасканалення начсаставу. На франтах Вялікай Айчыннай вайны з сакавіка 1943 года. Камандзір экіпажа, звяна, эскадрыллі, штурман штурмавога авіяцыйнага палка. Удзельнік баявых дзеянняў на Паўднёвым, 4-м Украінскім, 3-м Беларускім франтах, Сталінградскай бітвы, вызвалення Данбаса, Крыма, Украіны, Беларусі. Здзейсніў за гады вайны 227 баявых вылетаў.

Загінуў у баі на тэрыторыі Усходняй Прусіі 20 красавіка 1945 года.

## Узнагароды 
* Медаль «Залатая Зорка» (19.04.1945)
* Медаль «Залатая Зорка» (29.06.1945)
* 2 ордэны Леніна
* 4 ордэны Чырвонага Сцяга
* Ордэн Багдана Хмяльніцкага 3 ступені
* Ордэн Аляксандра Неўскага
* Ордэн Айчыннай вайны 1-й ступені
* медалі

## Памяць 
* Бронзавы бюст Героя на яго радзіме у Славянску.
* 19—21 красавіка 2013 г. у Славянску праводзіўся адкрыты абласны турнір па грэка-рымскай барацьбе памяці М. І. Сямейкі.

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* 
* 
* Семейко Николай Илларионович  
* Семейко Николай Илларионович  // На сайце donbass.NAME

Катэгорыя:Лётчыкі Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Двойчы Героі Савецкага Саюза
Катэгорыя:Капітаны СССР
Снукерны сезон 2004/2005

**Снукерны сезон 2004/2005** уяўляе сабой серыю турніраў па снукеры, якія праходзілі ў часовым прамежку паміж 11 верасня 2004 і 8 мая 2005.


Катэгорыя:Снукерныя сезоны
Мор Тан

**Мор Тан** (, ; , Обечэ, Бач-Бодраг — , Трыест) — венгерскі . Удзельнік Венгерскай рэвалюцыі 1848—1849 гадоў.

## Жыццё і творчасць 
М. Тан вывучаў спачатку юрыспрудэнцыю, затым вырашыў прысвяціць сябе жывапісу. Удзельнічаў у Венгерскай рэвалюцыі 1848—1849 гадоў. Пазней вучыўся ў Венскай акадэміі мастацтваў у мастака Карла Раля.

Пасля заканчэння вучобы здзейсніў падарожжа праз Германію і Бельгію ў Парыж, дзе ў 1856 годзе напісаў карціну «Мохацкая бітва (1526)». Пасля тры гады жыл у Рыме, малюючы па заказах барона Сіна () палотны міфалагічнага зместу, напрыклад, «Адысей і Наўсікая», «Адысей і Пентэсілея». У 1859 годзе мастак атрымлівае заказ на ўпрыгожванне насценным жывапісам Рэдутнай залы ў Пешце і вяртаецца на радзіму.

Мор Тан пісаў таксама карціны гістарычнага зместу, партрэты (у тым ліку імператара Аўстра-Венгрыі для галоўнай залы новага будынка Нацыянальнай бібліятэкі Аўстрыі), выконваў алтарны і насценны жывапіс.

## Стварэнне першай венгерскай маркі 
 працы М. Тана (праект, 1848)]]

У 1848 годзе Мор Тан стварыў праект першай венгерскай паштовай маркі. Аднак гэта марка так і не была эмітавана, паколькі Венгрыя страціла незалежнасць у 1849 годзе і ўвайшла ў склад Аўстрыйскай імперыі. Таніраваны малюнак так і не выпушчанай у паштовы абарот маркі працы Т. Мора цяпер займае ганаровае месца ў музеі марак у Будапешце.

У 1850 годзе, пасля паражэння Венгрыі ў вайне за незалежнасць 1848—1849 гадоў у Венгрыі паступілі ў абарот аўстрыйскія паштовыя маркі, паколькі яна стала адной з аўстрыйскіх правінцый. Гэта былі мініяцюры з выявай або аўстрыйскага герба з арлом, або партрэта імператара Франца Іосіфа I. Яны выкарыстоўваліся на тэрыторыі Венгрыі аж да 1867 года.

## Галерэя 

Выява:MorThanFeastofAttila.jpg|Баль Атылы
Файл:Than Mór Mohácsi csata.jpg|Мохацкая бітва 1526 года
Файл:Mihály Pollack (portrait).jpg|Партрэт архітэктара Полака
Файл:Komáromi csata II Than 2.jpg|Комарамская бітва
Файл:Than Mór Az ónodi országgyűlés.jpg|Ферэнц II Ракацы (1864)
Файл:Than Mór Ádám az űrben 1863.jpg|Стварэнне Адама (1860)
Файл:Than Rákóczi.jpg|Князь Ракацы
Выява:Than Buda ostroma.jpg|Аблога Буды
Выява:Than Karolyi huszarok.jpg|Гусары

## Спасылкі 
Катэгорыя:Мастакі марак
Катэгорыя:Паштовыя маркі Венгрыі
Катэгорыя:Венгры ў Ваяводзіне
Вігада

**«Вігада»** (, *vigad* — «ладзіць баль, весяліцца»; таксама вядома як **«Рэдут»** ад  — «баль-маскарад, танцавальная зала») — другая па велічыні канцэртная зала Будапешта. Размешчаны на набярэжнай Дуная на плошчы Вігада. Будынак па праекце Фрыдэша Фесля быў пабудаваны ў сярэдзіне XIX стагоддзя на месцы Бальнай залы («Рэдута») Міхая Полака, які згарэў падчас антыгабсбургскага паўстання ў выніку абстрэлу аўстрыйскай артылерыяй, і адкрылася ў 1865 годзе.

Цудоўны фасад канцэртнай залы з венгерскім гербам па цэнтры ўпрыгожаны статуямі і бюстамі танцораў, манархаў і іншых выдатных дзеячаў Венгрыі. Цэнтральны вестыбюль «Вігада» распісаны фрэскамі працы Мора Тана і Карая Лотца. Сцэна канцэртнай залы памятае такіх сусветных знакамітасцей, як Ліст, Вагнер і Брамс. У двухузроўневай галерэі канцэртнай залы працуюць выстаўкі сучаснага венгерскага мастацтва. Падчас Другой сусветнай вайны будынак моцна пацярпеў і адкрыўся пасля рэканструкцыі ў 1980 годзе.

## Літаратура 
* Будапешт: [путеводитель] / С. Кузьмичева, О. Кузьмичев. — М.: Эксмо, 2008. — 384 с.: ил. — (Оранжевый гид).

## Спасылкі 
* http://www.tabulas.hu/vigado/english/index.htm 

Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Будапешта
Катэгорыя:Культура Будапешта
Катэгорыя:Канцэртныя залы
Катэгорыя:З’явіліся ў 1865 годзе
Катэгорыя:1865 год у Будапешце
General Cup International 2004 (снукер)

**General Cup International 2004** — прафесійны нярэйтынгавы турнір па снукеры, які праходзіў з 11 па 16 верасня 2004 года ў General Snooker Club, у Ганконгу. Турнір стаў першым розыгрышам General Cup International.

Спаборніцтва ўключала ў сябе групавы раўнд з удзелам прафесіяналаў і азіяцкіх аматараў, якія былі разбітыя на 4 групы па 4 удзельніка, згуляўшы адзін з адным па аднаму разу ў групавым этапе. Пасля гэтага з кожнай групы выйшла па два лепшых гульца ў плэй-оф, дзе яны згулялі чвэрцьфінальныя і паўфінальныя двубоі, а таксама фінальны матч.

Пераможцам турніру стаў Ісара Качайвон з Тайланда, які перайграў на групавым этапе ганконгскага снукерыста Чэня Вая Кея (4:2) і індыйскага гульца Панкая Адвані (4:2), але саступіў кітайцу Цаю Цзяню Чжуну (2:4), выйшаўшы з групы з другога месца, пасля чаго перамог Пана Вэя Го (4:1) ў чвэрцьфінале, Марка Алена з Паўночнай Ірландыі (5:4) у паўфінале і валійца Дамініка Дэйла ў фінальным паядынку з лікам 6:3.

## Турнір 
]]
General Cup International 2004 года стаў першым розыгрышам гэтага турніру і праходзіў у General Snooker Club у Ганконгу.

## Групавы раўнд 
### Група A 
#### Матчы 
#### Табліца 
### Група B 
#### Матчы 
#### Табліца 
### Група C 
#### Матчы 
#### Табліца 
### Група D 
#### Матчы 
#### Табліца 
## Плэй-оф 
## Фінал 
|}

## Серыі, вышэйшыя за 50 ачкоў 
У 31 матчы General Cup International 2004 года па адной соценнай серыі аформілі Марк Ален і Дамінік Дэйл. Колькасць серый, большых за 50 ачкоў, дасягнула 36 брэйкаў, што ў сярэднім азначае больш за 1 паўсоценную серыю ў матчы. Па колькасці серый «50+» лідарам стаў кітайскі снукерыст Цай Цзянь Чжун, які здзейсніў 6 паўсоцен на турніры.

Ніжэй прадстаўлены ўдзельнікі, упарадкаваныя па іх найвышэйшай серыі на турніры. Насупраць пералічаны ўсе соценныя і паўсоценныя брэйкі кожнага іграка.

## Статыстыка турніру 
### Статыстыка ігракоў 
Катэгорыя:General Cup (снукер)
Катэгорыя:Верасень 2004 года
Апноэ

**Апноэ** (, літар. «бязветранасць»; адсутнасць дыхання) — часовае спыненне дыхальных рухаў у чалавека і жывёл. Настае пасля фарсіраванага дыхання пры недахопе ў крыві вуглякіслага газу, моцнага павышэння артэрыяльнага крывянога ціску або раздзражненнямі скуры (напрыклад, халоднай вадой), у нованароджаных — адразу пасля нараджэння ад лішку кіслароду ў крыві. Адрозніваецца ад асфіксіі, якая ўзнікае пры кіслародным галаданні і лішку вуглякіслага газу.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Пульманалогія
Катэгорыя:Дыханне
Катэгорыя:Неўралогія
Апеляцыя

**Апеляцыя** ( — зварот) — у праве многіх краін абскарджванне прыгавораў ці іншых судовых рашэнняў па крымінальных і цывільных справах, якія не набылі законнай сілы. Апеляцыйны суд нанава даследуе сабраныя доказы па справе і мае права або зацвердзіць раней прынятае рашэнне, або вынесці новае.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Працэсуальнае права
Апатыя

**Апатыя** (грэч. α — без, πάθος — страсць)  — стан поўнай абыякавасці, пасіўнасці, страты (поўнай або частковай) інтарэсу да навакольнага, унутраных памкненняў, эмацыйных рэакцый. Можа быць прыкметай некаторых псіхічных хвароб (напрыклад, шызафрэніі) або парушэння дзейнасці залозаў унутранай сакрэцыі.

## Гл. таксама 
* Абулія
* Гаспіталізм
* Дэпрэсія
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Сімптомы псіхічных расстройстваў
Маяк (значэнні)

**Маяк**:

* **Маяк** — навігацыйная канструкцыя, ствараемая на ўзбярэжжы вялікіх вадаёмаў.
* «Маяк» — расійская дзяржаўная радыёвяшчальная кампанія.
* «Маяк» — амерыкана-канадскі трылер 2019 года.
 
Таксама гэтае слова служыць назвай шматлікіх айконімаў і аронімаў.

## Населеныя пункты 
Айконімы:

### Беларусь 
* Магілёўская вобласць:
** Маяк — вёска ў Бабруйскім раёне.
** Маяк — вёска ў Магілёўскім раёне.

* Мінская вобласць:
** Маяк — вёска ў Слуцкім раёне.

### Казахстан 
* Маяк — сяло ў Жаркаінскім раёне Акмолінскай вобласці.
* Маяк — сяло ў Алтайскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці.

## Узгоркі 
Аронімы:

### Беларусь 
* Маяк — гара Браслаўскай грады, 174,4 м.
* Маяк — гара ў Валожынскім раёне, 334,6 м.
* Маяк — гара ў Верхнязвінскім раёне, 179,4 м.
* Маяк — гара ў Маладзечанскім раёне, 276,7 м.
* Маяк — гара Свянцянскіх градаў, 240,4 м.
Берталан Секей

**Берталан Секей** (часам памылкова *Шэкелі*; сапр. імя *Барталамей Секей*, , ,  — , Мацьяшфёльд, каля Будапешта) — буйны венгерскі мастак-рамантык.

## Жыццё і творчасць 
Берталан Секей нарадзіўся ў Трансільваніі. З 1851 па 1855 год вывучаў жывапіс у Венскай акадэміі выяўленчых мастацтваў пад кіраўніцтвам Іагана Непамука Гейгера і Карла Раля. У 1855 годзе Секей вяртаецца ў Трансільванію, дзе выкладае маляванне і піша шыльды для крам. У 1858 годзе ён працуе ва ўладаннях графаў Айхельбургаў, у тым жа годзе жэніцца. Узімку 1859 года мастак пераяжджае ў Мюнхен, дзе працягвае сваю адукацыю ў Карла фон Пілаці. Прыблізна з гэтага часу Секей усё больш сваёй увагі надае адлюстраванню на палатне падзей венгерскай гісторыі.

У 1862 годзе Берталан Секей пераязджае ў Пешт. У 1863 годзе яго карціна «*Уцёкі імператара Карла VII*» перамагае на мастацкім конкурсе, і на атрыманую грашовую прэмію мастак здзяйсняе паездку ў Францыю (Парыж) і Галандыю, з якой у 1864 годзе вяртаецца на радзіму.

Акрамя славы стваральніка палотнаў на гістарычную тэматыку, Б. Секей быў вядомы як цудоўны партрэтыст. Свае лепшыя творы мастак стварае ў 1870-я гады. У 1880-х гадах ён таксама займаецца насценным жывапісам (Венгерскі дзяржаўны оперны тэатр, Кафедральны сабор у Пешце, ратуша ў Кечкемеце і інш.). З 1902 года ён — дырэктар мастацкай школы.

## Галерэя 

Выява:El descubrimiento del cuerpo del rey Luis II, por Bertalan Székely.jpg|Выяўленне цела караля Людовіка II (1860)
Выява:Battle_of_Mohacs_1526.png|Мохацкая бітва (1866)
Выява:Egri no .jpg|Жанчыны Эгера (1867)
Файл:King László V and Ulrik Cillei.jpg| Кароль Ласла V і Улі Цылійскі (1870)
Файл:Erzsébet királyné by Székely Bertalan.jpg|Партрэт імператрыцы Лізаветы Аўстрыйскай
Выява:Dobozi.jpg|Міклаш Добацы і яго жонка
Выява:Kisfiu v.jpg|Хлопчык з хлебам і маслам (каля 1875)
Выява:Japan no.jpg|Японка (1903)
Выява:Székely Bertalan Vérszerződés.jpg|Клятва крывёй венгерскі правадыроў (1896-99)
Выява:Szekely-deak.jpg|Партрэт Ферэнца Дэака (1869)
Файл:Székely Szalay László.jpg|Партрэт Л. Салая. (1864)

## Спасылкі 
Катэгорыя:Мастакі Венгрыі
Катэгорыя:Мастакі-партрэтысты Венгрыі
Катэгорыя:Мастакі-баталісты Венгрыі
Скаўт Беларусі

«**Скаўт Беларусі**» — газета, машынапіснае друкаванае выданне «Саюзу Скаўтаў Беларусі» (пазней зарэгістраванае як «Аб’яднанне беларускіх скаўтаў»), заснаваная ў 1991 годзе ў Мінску. Выдавец і галоўны рэдактар — Алег Грушэцкі. У газеце друкаваліся матэрыялы, прысвечаныя гісторыі развіцця скаўцкага руху ў Беларусі і ў свеце, асвятляліся мэты і падзеі скаўцкага руху.

## Спасылкі 
* «Скаўт Беларусі» у Электроннай энцыклапедыі

Катэгорыя:Скаўцкі рух у Беларусі
Гусіцкія войны

**Гусіцкія войны** — нацыянальна-рэлігійная барацьба чэшскага народа за рэформу каталіцкай царквы, супраць нямецкага засілля і іншаземнай інтэрвенцыі ў 1-й пал. XV ст..

## Гл. таксама 
* Пратэстанцтва
* Рэфармацыя
* Сага пра Рэйневана
* Барташак з Драганіц

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Гусіцкі рэвалюцыйны рух
* Ян Гус. Гусіцкія войны

Катэгорыя:Гусіты
Катэгорыя:Рэлігійныя войны
Катэгорыя:Войны XV стагоддзя
Вяселле ў Кане Галілейскай (карціна Веранезэ)

**«Вяселле ў Кане Галілейскай»** — карціна італьянскага мастака Паала Веранезэ па матыве вядомага евангельскага сюжэту пра ператварэнне Ісусам вады ў віно.

На карціне намалявана каля 130 фігур, сярод якіх пазнейшая традыцыя вылучала партрэты вядомых кіраўнікоў эпохі Адраджэння, такіх як Карл V, Францыск I і Сулейман Цудоўны. У вобразе музыкантаў на першым плане Веранезэ адлюстраваў знакамітых венецыянскіх жывапісцаў — Тыцыяна, Тынтарэта, Басана і самога сябе ў белым адзенні.

Карціна была выканана па заказу бенедыкцінцаў Сан-Джорджа Маджорэ ў Венецыі для трапезнай абацтва. У 1798 годзе карціна была захоплена арміяй Напалеона і ў тым жа годзе перададзена ў Луўр.

У наш час знаходзіцца ў 6-м зале на 1-м паверсе галерэі Дэнон у Луўры. Код: Inv. 142.

У 2010 годзе арганізацыя, якая абараняе культурную спадчыну Венецыі, звярнулася да першай лэдзі Францыі Карлы Бруні з просьбай аказаць уздзеянне на Луўр. Венецыянцы спадзяюцца, што музей верне ім карціну, якую прысвоіў і вывез у Францыю Напалеон Банапарт.

## Літаратура 
* Лоренс Гоинг Живопись Лувра. — МК-Импорт, 1999.
* Лувр. Большая энциклопедия живописи. — АСТ, Полигон, 2006.
* Лувр. Париж. Альбом. — АСТ, Премьера, 2002.
* Морис Серюльяс, Кристиан Пуйон Лувр. — АСТ, 2000.
* Шарнова Е. Лувр. — Слово, 2005.

## Спасылкі 
* Артыкул на сайце Луўра
* 
* Фатаграфія карціны

Катэгорыя:Карціны Паала Веранезэ
Катэгорыя:Карціны 1563 года
Катэгорыя:Карціны са збораў Луўра
Катэгорыя:Карціны паводле сюжэтаў Новага Запавету
Ціта Гобі

**Ціта Гобі** (, , Басана-дэль-Грапа — , Рым) — італьянскі оперны спявак (барытон) і рэжысёр-пастаноўшчык.

## Біяграфія 
Атрымаў юрыдычную адукацыю ва ўніверсітэце Падуі. Першае публічнае выступленне на сцэне гарадскога тэатра Губіа ў партыі Радольфа («Самнамбула» Беліні) 15 мая 1935 года; у трох пастаноўках 1935 Гобі спяваў басам, але ўжо ў 1936 года спыніўся на кар’еры барытона. З 15 студзеня 1936 г. выступаў у трэцярадных партыях на сцэне міланскай Ла Скала.

У 1936 годзе атрымаў 1-ю прэмію на міжнародным конкурсе вакалістаў у Вене; ў чэрвені таго ж года атрымаў першую партыю ў рымскім тэатры Адрыяна-Жоржа Жэрмона ў «Травіяце» Вердзі. У 1937 годзе выходзіць першы з дваццаці шасці фільмаў-опер з удзелам Гобі — «Кандацьеры» Джузэпэ Бечэ, здымкі якога занялі сем месяцаў.

З 1937 да канца 1950-х гадоў рэгулярна спяваў у рымскім Teatro dell’Opera, з мая 1938 — першыя партыі (Марсель у «Багеме», Данкайра ў «Кармэн»). Неаднаразова выступаў у маштабных пастаноўках пад адкрытым небам у тэрмах Каракалы. Асвоіў як класічны рэпертуар італьянскага бельканта, так і оперы сучасных італьянскіх кампазітараў. Упершыню выступіў у Венецыі, Палерма і Берліне ў 1941. 4 красавіка 1942 года ўпершыню саліраваў у Ла Скала ў ролі Белькорэ («Любоўны напой» Даніцэці).

Пасля вайны, у лютым 1948, упершыню выступіў у Лондане і Ліверпулі і запісаў цыкл арый ў лонданскай студыі *EMI Abbey Road*. У тым жа годзе здзейсніў сусветнае турнэ ў ЗША, ПАР і Швецыю. У 1950—1951 гадах зноў выступаў з сольнымі канцэртамі ў Лондане, а таксама ў Зальцбургу, Вісбадэне, Мюнхене і інш., здзейсніў паўгадавое турнэ па Паўднёвай Амерыцы. З сярэдзіны 1950-х гадоў Гобби праводзіў амаль увесь сезон у міжнародных турнэ, толькі зрэдку з’яўляючыся на італьянскай сцэне. У гэты перыяд найбольш папулярнымі партыямі Гобі былі Яга («Атэла») і Скарпіа («Тоска»); за сваё жыццё, ён выступаў у партыі Скарпіа больш за 900 раз (уключаючы канцэртныя выканання і фільм Франка Дзэфірэлі 1964).

## Спасылкі 
Катэгорыя:Оперныя спевакі і спявачкі Італіі
Катэгорыя:Барытоны
Катэгорыя:Музыканты паводле алфавіта
Алапатыя

[thumb|250px|Гамеапатыя, якая глядзіць на жахі Алапатыі. [Аляксандр Ягоравіч Бейдэман|А. Я. Бейдэман, *1857*]]
**Алапатыя** — тэрмін, які звычайна выкарыстоўваецца гамеапатамі і прыхільнікамі іншых кірункаў альтэрнатыўнай медыцыны для абазначэння фармакатэрапіі і іншых метадаў агульнапрынятай медыцыны. Ён быў уведзены заснавальнікам гамеапатыі Ганеманам, які супрацьпастаўляў «алапатыю» гамеапатычным метадам — назначэнню прэпаратаў, якія выклікаюць сімптомы, аналагічныя сімптомам хваробы.

У сучаснай медыцыне тэрмін практычна не ўжываецца, бо нават у выпадку сучаснай сімптаматычнай тэрапіі лячэнне ў найбольшай ступені арыентавана на падаўленне паталагічных працэсаў, а не іх знешніх праяў. Выкарыстанне тэрміна ў класічнай медыцыне захавана толькі пры параўнанні вынікаў клінічных выпрабаванняў гамеапатычных і звычайных («алапатычных», «артадаксальных») лекавых сродкаў.

Больш таго, уздзеянне прэпаратаў на хворы і здаровы арганізм нярэдка рознае: так, напрыклад, прыняцце аспірыну не выклікае паніжэння тэмпературы ў здаровых, гэта значыць аспірын у гэтым выпадку не з'яўляецца прэпаратам, які выклікае сімптомы, процілеглыя сімптомам хваробы.

Разам з тым, тэрмін «алапатыя» шырока ўжываецца прыхільнікамі альтэрнатыўнай медыцыны і, асабліва, гамеапатыі, для абазначэння як медыкаментозных метадаў тэрапіі, так і для навуковых прынцыпаў класічнай медыцыны.

## Гл. таксама 
* Клінічныя выпрабаванні
* Доказная медыцына

## Літаратура 
* Роберт Т. Кэррол Аллопатия // Энциклопедия заблуждений: собрание невероятных фактов, удивительных открытий и опасных поверий = The Skeptic's Dictionary: A Collection of Strange Beliefs, Amusing Deceptions, and Dangerous Delusions. — М.: «Диалектика», 2005. — С. 18-19. — ISBN 5-8459-0830-2.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Медыцына
Катэгорыя:Медыцынская тэрміналогія
Мастацкі стыль

**Мастацкі стыль** — адзін з асноўных функцыянальных стыляў мовы, што ўтвараецца сістэмай моўных сродкаў мастацкай літаратуры ў яе галоўных родах — эпасе, лірыцы, драме.

## Функцыі 
Асноўныя функцыі:
* **камунікатыўная**
* уласцівая толькі мастацкаму стылю **эстэтычная**, функцыя эмацыянальна-вобразнага ўздзеяння на чытача.

## Апісанне 
У мастацім стылі назіраецца глыбокае ўзаемадзеянне ўсіх стылістычных рэсурсаў, дапускаецца ўключэнне элементаў і фрагментаў іншых функцыянальных стыляў.

Для мастацкага стылю характэрны метафарычнасць, вобразнасць адзінак розных моўных узроўняў, экспрэсіўнасць, узнёсласць. У ім часта ўжываюцца розныя вобразна-выяўленчыя сродкі (эпітэты, параўнанні, увасабленні, гіпербалы, літоты, перыфразы) і стылістычныя фігуры (анафара, эпіфара, антытэза, інверсія і інш.), якія дапамагаюць стварыць яркія мастацкія вобразы, даваць больш дэталёвае апісанне з’яў і фактаў рэчаіснасці, моўную характарыстыку персанажаў.

У мастацкім стылі выкарыстоўваюцца не толькі літаратурныя, але і пазалітаратурныя моўныя сродкі (прастамоўная лексіка, жаргон, дыялектызмы і інш.), якія ўжываюцца не ў іх першаснай функцыі, а ў эстэтычнай.

Кожны моўны сродак у мастацкім творы матываваны змястоўна і стылістычна.

## Разнавіднасці 
Разнавіднасці мастацкага стылю:
* паэтычная мова
* мова мастацкай прозы і драматургіі.

Вылучаюць індывідуальныя стылі асобных пісьменнікаў, мова якіх характарызуецца асаблівасцямі экспрэсіўнага адбору слоў, фразеалогіі, сінтаксічных канструкцый і марфалагічных рысаў і з’яўляецца прыватным праяўленнем агульных заканамернасцей.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Функцыянальныя стылі маўлення
Логнавічы

Назву **Ло́гнавічы** маюць:

## Населеныя пункты 
### Беларусь 
* Гродзенская вобласць:
** Логнавічы — вёска ў Мастоўскім раёне
* Мінская вобласць:
** Логнавічы — вёска ў Клецкім раёне
Цэнтральны рынак (Будапешт)

**Цэнтральны рынак** () — галоўны, найстарэйшы і найбуйнейшы крыты рынак Будапешта, пабудаваны ў 1897 годзе. Помнік архітэктуры. З моманту ўзвядзення і да цяперашняга часу выкарыстоўваецца па прызначэнні, для рыначнага гандлю.

## Гісторыя 
Аўтарам ідэі будаўніцтва вялікага крытага рынку ў Пешце быў першы мэр Будапешта Карл Камермаер. Рынак быў адкрыты ў 1897 годзе, будынак быў выбудаваны па праекце архітэктара Саму Печа.

Падчас Другой сусветнай вайны будынак быў пашкоджаны, пасля заканчэння вайны рэканструяваны. Яшчэ адна рэстаўрацыя прайшла ў 1990-х гадах.

## Архітэктура 
thumb|Інтэр'ер рынку
Будынак Цэнтральнага рынку размешчаны ў Ферэнцварашы на Мытным бульвары (Vámház körút), які з'яўляецца часткай паўкола Малых бульвараў (Kiskörút). Побач з будынкам знаходзіцца Мост Свабоды. Ля цэнтральнага рынку заканчваецца вуліца Ваці, галоўная турыстычная і гандлёвая вуліца Пешта.

Будынак двухпавярховы, але ёсць яшчэ і падземны паверх, раней там знаходзіліся халадзільнікі для хуткапсавальных прадуктаў. У архітэктуры прысутнічаюць элементы неаготыкі, а дах рынку выкладзены рознакаляровай чарапіцай знакамітай фабрыкі Жолнаі. Агульная плошча гандлёвых плошчаў — больш за 10 000 кв. м.

Спектр тавараў, якія прадаюцца на рынку, вельмі шырокі: ад прадуктаў харчавання да вырабаў народнага промыслу і сувеніраў. У будынку Цэнтральнага рынку таксама працуюць прадпрыемствы грамадскага харчавання.

## Спасылкі 
* 
* Будапешт. Цэнтральны рынак
* Архітэктурнае апісанне 

Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Будапешта
Катэгорыя:Рынкі
Катэгорыя:Славутасці Будапешта
Катэгорыя:З’явіліся ў 1897 годзе
Катэгорыя:1897 год у Будапешце
Грамадскі свіран з Касарычаў

**Грамадскі свіран** пачатку XIX стагоддзя з Касарычаў (Глускі раён). Перанесены ў Беларускі дзяржаўны музей народнай архітэктуры і побыту ў аграгарадку Азярцо, дзе прадстаўлены ў экспазіцыі «Цэнтральная Беларусь».

## Архітэктуры 
Па планіроўцы свіран адносіцца да тыпу магазінаў са скразным праездам. Два ярусы бэлек злучаюць два працяглыя зрубныя блокі і служаць апорнай сістэмай для крокваў чатырохсхільнага даху з заломам у ніжняй частцы. Зруб пастаўлены на стужкавы падмурак, падоўжныя бакі якога загнуты ўверх. У пабудове наяўныя як архаічныя рысы народнага дойлідства (спосаб рубкі вугла са схаваным шыпам, «у ахрапку», гідраізаляцыя з бяросты), так і стылявыя элементы, запазычаныя з мураванай архітэктуры, як двухступеньчаты карніз, дробнапрафіляваныя накладкі, ашаляваныя вароты, залом даху.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Славутасці Глускага раёна
Катэгорыя:Помнікі беларускага народнага дойлідства
Катэгорыя:Беларускі дзяржаўны музей народнай архітэктуры і побыту
Катэгорыя:свіраны Беларусі
Катэгорыя:Касарычы
Катэгорыя:З’явіліся ў XIX стагоддзі
Катэгорыя:Перамешчаныя будынкі і збудаванні Беларусі
Скаўцкі рух

справа|150пкс|міні|Генерал-лейтэнант Робэрт Стывенсан Сміт Бадэн-Паўэл
**Скаўцкі рух** () — сусветны юнацкі рух, які займаецца фізічным, духоўным і разумовым развіццём маладых людзей так, каб моладзь магла заняць канструктыўнае месца ў грамадстве. Гэта дасягаецца нефармальнай адукацыяй з акцэнтам на практычныя дзеянні на адкрытым паветры — скаўцкім метадам. Слова *скаўт * () перакладаецца з англійскай, як выведнік. Таму скаўтынг таксама часам завецца выведніцтвам.

## Гісторыя 
злева|250пкс|міні|Амерыканскія скаўты
[злева|250пкс|міні|Пачынальнікі беларускага скаўтынгу на Захадзе (у тым ліку чатыры Алесь Бута, [Лявон Карась|Леанід Карась, Янка Жучка і Паўлюк Урбан). Рэгенсбург, вясна 1946 г.]]
Скаўтынг узнік на пачатку XX стагоддзя. Асноўныя ідэі былі распрацаваны англійскім палкоўнікам Робертам Бадэн-Паўэлам (1857—1941) у кнігах «Інструкцыі для скаўтаў» (1898), «Мастацтва скаўтаў для маладых», «», «Юны выведнік». У 1907 годзе ён арганізаваў у Вялікабрытаніі першы лагер для бойскаўтаў, дзе на практыце былі ажыццёўлены ідэі скаўцкай сістэмы выхавання падлеткаў падчас забаўляльных гульняў, фізічных практыкаванняў і спаборніцтваў, гутарак пра ваеннае жыццё і подзвігах выведнікаў. У канцы 1907 года ў Вялікабрытаніі было каля 60 тыс. скаўтаў; у 1909—10 створаны групы дзяўчынак-выведніц — гёрлскаўты; у 1910 скаўцкія арганізацыі прызнаны адмысловай каралеўскай хартыяй. У 1921 арганізацыі скаўтаў дзейнічалі ў 63 краінах — Вялікабрытаніі, Германіі, ЗША, Італіі, Францыі, Швецыі, Брытанскай Індыі і іншых.

У 1972 бойскаўцкія арганізацыі існавалі ў 106 краінах і налічвалі, уключаючы сталых кіраўнікоў, 13 мільёнаў чальцоў (адна з самых шматлікіх бойскаўцкіх арганізацый — у ЗША, звыш 6 млн). Гёрлскаўцкія арганізацыі дзейнічалі ў 91 краіне і аб'ядноўвалі 6,5 мільёнаў чальцоў. Кантакты паміж бойскаўцкімі арганізацыямі розных краін ажыццяўляюць Міжнародны камітэт (12 чальцоў — прадстаўнікоў нацыянальных звязаў) і яго выканаўчы орган — Міжнароднае бюро байскаўтаў (штаб-кватэра — у Жэневе). Штаб-кватэра Міжнароднага камітэта і Міжнароднае бюро гёрлскаўтаў — у Лондане. Міжнароднае бюро скаўтаў праводзяць кожны год міжнародную радыёпераклічку скаўтаў, кожныя 2—3 гады — міжнародныя канферэнцыі кіраўнікоў нацыянальных скаўцкіх звязаў, маюць у розных краінах міжнародныя лагеры і цэнтры навучання і адпачынку скаўтаў, выдаюць літаратуру, метадычныя дапаможнікі, у тым ліку часопіс «Сусветны скаўтызм» (на англійскай і французскай мовах).

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Гл. таксама 
* Гісторыя скаўтынгу на Беларусі

Катэгорыя:Грамадскія арганізацыі
Катэгорыя:Дзіцячыя арганізацыі‎
Свята-Пакроўская царква з Логнавічаў

**Пакроўская царква** з в. Логнавічы (Клецкі раён) адносілася да маёнтка Вялікія Астроўчыцы. Помнік драўлянай народнай архітэктуры. Перавезена ў Беларускі дзяржаўны музей народнай архітэктуры і побыту ў 1980-я гг.

## Гісторыя 
Была пабудавана як уніяцкая. Вядома, што ў 1866 г. царква рамантавалася, бо да таго часу дах быў у дрэнным стане. Апошні рамонт адбываўся ў 1920-я гг. Пакроўская царква дзейнічала да 1930-х гг. У 1935 г. служба была перанесена ў Дзіянісійскую царкву ў мястэчка Заастравечча. Тады ж быў разабраны іканастас і абразы перададзены ў іншыя цэрквы.

## Архітэктура 
У плане цэнтральны аб'ём уяўляе сабой квадрат (8,2х 8,2 м). Гэта прапорцыя пераходзіць з плана на фасад: фасадная сцяна зруба і шчыт упісваюцца ў квадрат з бокам трохі большым за 8 м, а агульная вышыня царквы (да вастрыя цыбуліны) атрымліваецца пры падваенні стараны квадрата.

За гісторыю свайго існавання царква перабудоўвалася. Натурнае даследаванне помніка паказала, што бабінец з вежачкай прыбудаваны пазней, а ў месцы злучэння апсіды і нефа была сакрысція. Першапачаткова царква ўяўляла сабой падоўжную кампазіцыю нефа і апсіды з прыбудовай збоку рызніцы.

Раней побач з Пакроўскай царквой стаяла званіца. Пра яе вонкавы выгляд можна меркаваць па карціне невядомага мастака 1930-х гг.

## Літаратура 
* 
* Праваслаўныя храмы Беларусі : энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4

## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Клецкага раёна
Катэгорыя:Помнікі беларускага народнага дойлідства
Катэгорыя:Беларускі дзяржаўны музей народнай архітэктуры і побыту
Катэгорыя:Драўляныя цэрквы Беларусі
Катэгорыя:З’явіліся ў XVIII стагоддзі
Катэгорыя:Логнавічы (Клецкі раён)
Катэгорыя:Колішнія ўніяцкія храмы Мінскай вобласці
Катэгорыя:Перамешчаныя будынкі і збудаванні Беларусі
Школа з Калодчына

**Школа** першай паловы XX стагоддзя з вёскі Калодчына Вілейскага раёна. Перанесена ў Беларускі дзяржаўны музей народнай архітэктуры і побыту ў аграгарадку Азярцо (Мінскі раён), дзе прадстаўлена ў экспазіцыі «Цэнтральная Беларусь».

## Архітэктура 
Школа з'яўляецца тыповым збудаваннем сістэмы пачатковага вясковага навучання. Будынак невялікі, прамавугольны ў плане, з вальмавым дахам, накрытым дранкай. Цокаль з бутавага каменю. Сцены неашаляваныя, прарэзаны прамавугольнымі аконнымі праёмамі ў простых ліштвах. Уваход вырашаны невялікім ганкам з навесам. Унутры драўлянымі сценамі падзелены на сенцы, класны пакой і кватэру настаўніцы. Кватэра складалася са спальні, залы і кухні.

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Музеі Вілейскага раёна
Катэгорыя:Помнікі беларускага народнага дойлідства
Катэгорыя:Беларускі дзяржаўны музей народнай архітэктуры і побыту
Катэгорыя:Школы Беларусі
Катэгорыя:З’явіліся ў XX стагоддзі
Катэгорыя:Калодчына
Катэгорыя:Перамешчаныя будынкі і збудаванні Беларусі
Дом з вуліцы Вызвалення, 4

**Дом з вуліцы Вызвалення, 4** — жылы дом пачатку XX стагоддзя з вул. Вызвалення ў Мінску з'яўляецца помнікам драўлянай архітэктуры Ракаўскага прадмесця. Перанесены ў Беларускі дзяржаўны музей народнай архітэктуры і побыту ў в. Азярцо.

## Гісторыя 
Гісторыя помніка сведчыць, што ў ім адлюстраваны не толькі рысы драўлянага дойлідства, характэрныя для былой вул. Уваскрасенскай, але і характэрныя асаблівасці забудовы прадмесцяў XIX — пачатку XX ст. Натурнае даследаванне помніка было выканана ў 1985 г. у сувязі з разборкай дома і перавозам яго ў музей. Даследаванні паказалі, што веранда прыбудавана пазней, у 1960 г. Планіроўка дома захавалася.

Паводле адміністрацыйна-паліцэйскага падзелу Мінска другой паловы XIX — пачатку XX ст., участак, на якім быў узведзены дом, знаходзіўся ў 630-м квартале пад № 3 у другой частцы горада. У той час пляц з забудовай належаў Лейбу Гіршавічу Куперу. Акрамя жылога дома на пляцы існавалі хлеў, лядоўня. Плошча пляца складала 121,5 кв. саж.

Паводле дакумента, дом пабудаваны каля 1906—1907 гг. Меў памеры 18х10х5,8 аршын, крыты гонтай. Праект на будаўніцтва жылога дома быў зацверджаны ў 1895 г. Акрамя дома на пляцы меркавалася пабудаваць яшчэ драўляны флігель. Па праекце дом складаўся з дзвюх жылых чатырохпакаёвых кватэр. Уваходы былі з боку двара праз блакіраваную веранду і кухню. У працэсе будаўніцтва адбыліся нязначныя адхіленні ад праекта.

Аналіз планаў пабудовы за 1895, 1948 і 1984 гг. сведчыць, што за перыяд існавання планіровачная структура не мела значных пераробак.

## Архітэктура 
Сцены рублены ў чысты вугал з зашыўкай дэкаратыўнымі накладкамі і карнізам. Бярвёны абчасаныя на два канты. Пастаўлены на бутабетонны падмурак. Капітальнай сцяной падзелены на дзве часткі. Падлога двайная на лагах. Столь таксама двухслойная. Дах кроквенны, апошнім часам быў накрыты дранкай. Галоўны фасад падзелены прамавугольнымі аконнымі праёмамі ў ліштвах з прапіленым і вытачаным дэкорам, з філянговымі аканіцамі. На дваровым фасадзе зроблена веранда з ганкам.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Славутасці Мінска
Катэгорыя:Жылыя будынкі Беларусі
Катэгорыя:Помнікі беларускага народнага дойлідства
Катэгорыя:Беларускі дзяржаўны музей народнай архітэктуры і побыту
Катэгорыя:Вуліца Вызвалення (Мінск)
Катэгорыя:Ракаўскае прадмесце
Катэгорыя:Драўляная архітэктура Беларусі
Катэгорыя:З’явіліся ў XX стагоддзі
Катэгорыя:XX стагоддзе ў Мінску
Катэгорыя:Перамешчаныя будынкі і збудаванні Беларусі
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Мінска
Станіслаў Матэвуш Жавускі

**Станіслаў Матэвуш Жавускі** (, 1662 — 4 лістапада 1728, Львоў) — дзяржаўны і ваенны дзеяч Рэчы Паспалітай. Палкоўнік каралеўскі (1690), крайчы вялікі каронны (1702), рэферэндар вялікі каронны (1703), гетман польны каронны (1706—1726) і гетман вялікі каронны (1726—1728), ваявода падляшскі (1710—1726) і белзскі (1726—1728). Староста хэлмскі, драгавыскі, клодаўскі, навасельскі і любомльскі.

## Біяграфія 
Паходзіў з роду Жавускіх. Нарадзіўся ў 1662 годзе, сын падваяводы львоўскага і надворнага падскарбія кароннага Міхала Фларыяна Жавускага (памёр у 1687) і Ганны Дзержкаўны.

З 1690 года палкоўнік каралеўскі. У 1686 і 1691 гадах ўдзельнічаў у двух паходах польскай арміі на Малдаўскае княства. У 1693 у чале польскага пасольства ездзіў у Крымскае ханства. У тым жа годзе адправіўся з пасольствам Турцыю. У 1698 годзе ўдзельнічаў у ваеннай кампаніі супраць крымскіх татараў. У 1702 годзе быў прызначаны крайчым вялікім каронным.

У 1703 годзе кароль Аўгуст Моцны прызначыў Станіслава Матэвуша рэферэндарам вялікім каронным. У 1703 годзе, як регіментар каронных войскаў, удзельнічаў у падаўленні казацкага паўстання пад кіраўніцтвам Сямёна Палія на Правабярэжнай Украіне. У 1705 годзе прыняў удзел у бітве пад Варшавай. У наступным 1706 годзе Станіслаў Матэвуш Жавускі быў прызначаны гетманам польным каронным і камандаваў часткай польскіх войскаў у бітве пад Калішам. Пасля абмежавання гетманскіх паўнамоцтваў на сойме 1717 года перайшоў у апазіцыю да Аўгуста Моцнага.

У 1720 годзе Станіслаў Матэвуш Жавускі купляе Падгорацкі замак разам з навакольнымі вёскамі ў Канстанціна, сына польскага караля Яна Сабескага.

У 1726 годзе пасля смерці Адама Мікалая Сяняўскага Станіслаў Матэвуш Жавускі быў прызначаны гетманам вялікім каронным і ваяводай белзскім. Узнагароджаны ордэнам Белага Арла.

Памёр у Львове 4 лістапада 1728 года.

## Сям’я 
Станіслаў Матэвуш Жавускі быў двойчы жанаты. У 1690 годзе пабраўся першым шлюбам з Даротай Цэтнер, а ў 1694 годзе другі раз ажаніўся з Людвікай Куніцкай. Дзеці:
* Севярын Юзаф (памёр у 1755), ваявода валынскі;
* Вацлаў Пётр (1705/1706 — 1779), польны гетман каронны і ваявода кракаўскі;
* Марыяна, жонка з 1712 Станіслава Патоцкага (памёр у 1732);
* Сабіна, жонка Міхала Ледахоўскага;
* Ганна (памерла ў 1730).

## Спасылкі 
* Генеалогія Жавускіх 

Станіслаў Матэвуш
Катэгорыя:Сенатары Рэчы Паспалітай
Катэгорыя:Гетманы вялікія каронныя
Катэгорыя:Гетманы польныя каронныя
Катэгорыя:Ваяводы белзскія
Катэгорыя:Ваяводы падляшскія (Карона)
Катэгорыя:Рэферэндары вялікія каронныя
Катэгорыя:Крайчыя вялікія каронныя
Катэгорыя:Старосты хэлмскія
Катэгорыя:Старосты драгавыжскія
Катэгорыя:Старосты кладаўскія
Катэгорыя:Старосты навасельскія
Катэгорыя:Старосты любомльскія