open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ратушная плошча (Вільня)

**Ра́тушная плошча** () — плошча ў цэнтральнай частцы Вільні, у Старым Горадзе. На ім збягаюцца вуліцы Вялікая, Шкляная і Нямецкая. Другая гістарычная назва плошчы — **Рынак**.

Архітэктурныя дамінанты плошчы  — гарадская ратуша і комплекс кляштару езуітаў з касцёлам Святога Казіміра, помнікі архітэктуры XVII—XVIII стагоддзяў.

## Гісторыя 
Трохвугольная плошча Рынак утварыўся ў XV ст. у цэнтры Вільні на месцы скрыжавання гандлёвых шляхоў. Побач з Рынкам будаваліся заезныя двары, дамы купцоў і рамеснікаў. На плошчы збудавалі ратушу, якая ўпамінаецца ў крыніцах XVI ст. Да сярэдзіны XVII ст. на плошчы стаялі шыбеніца і эшафот. Пазней іх перанеслі за межы горада. У 1799 годзе скончылася будаванне новай ратушы ў стылі класіцызму паводле праекту архітэктара Лаўрына Гуцэвіча.

У сярэдзіне XIX ст., калі ў будынку ратушы размяшчаўся тэатр, плошчу абсадзілі дрэвамі і ён атрымаў назву Тэатральнаай плошчы або скверу. У 1854 годзе ў ратушы адбылася прэм'ера оперы Станіслава Манюшкі «Галка».

Па Другой сусветнай вайны ў будынку ратушы размяшчаўся Мастацкі музей і плошча атрымаў назву Музейнага. У 2005—2007 гадах праводзілася рэканструкцыя плошчы.

## Агульныя звесткі 
Мае трохвугольную форму і брукаванае пакрыццё (гранітныя пліткі). У паўночнай частцы плошчы функцыянуе фантан.

Усе будынкі не плошчы маюць адрасы, прыналежныя да Вялікай вуліцы. Сярод адметных помнікаў архітэктуры вылучаюцца ратуша (№ 31), дом Антакольскага (№ 25), камяніца трынітарыяў (№ 27), малая і вялікая гільдыі (№ 24 і 26).

## Галерэя 

Vilenskaja ratuša. Віленская ратуша (1600).jpg|Старая ратуша. Т. Макоўскі, 1600
Vilenskaja ratuša. Віленская ратуша (P. Rossi, 1763).jpg|Старая ратуша, 1763
Vilenskaja ratuša. Віленская ратуша (Ł. Gucevič, 1785-86) (6).jpg|Праект новай ратушы Л. Гуцэвіча, 1785 
Vilenskaja ratuša. Віленская ратуша (Ł. Gucevič, 1785-86).jpg|Праект новай ратушы Л. Гуцэвіча, 1785 
Vilenskaja ratuša. Віленская ратуша (J. Pieška, 1797).jpg|Тэатральны сквер, Ю. Пешка, 1797
Vilenskaja ratuša. Віленская ратуша (J. Pieška, 1808).jpg|Тэатральны сквер, Ю. Пешка, 1808 
Vilnia, Rynak. Вільня, Рынак (V. Timm, 1812).jpg|Адступленне французаў. В. Тым, 1812 
Vilenskaja ratuša. Віленская ратуша (J. Aziambłoŭski, 1835).jpg|Тэатральны сквер. Ю. Азямблоўскі, 1835 
Vilenskaja ratuša. Віленская ратуша (J. Aziambłoŭski, 1835) (2).jpg|Тэатральны сквер. Ю. Азямблоўскі, 1835  
Vilnia, Rynak. Вільня, Рынак (V. Adam, 1846).jpg|Адступленне французаў. Я. Дамель, 1846
Vilenskaja ratuša. Віленская ратуша (1863).jpg|Ратуша, 1863 
Vilnia, Rynak. Вільня, Рынак (1845).jpg|Ратуша, XIX ст. 

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Плошчы Вільні
Вуліца Татору

**Вуліца Татору** (традыцыйная беларуская назва **Тата́рская ву́ліца** () — вуліца ў цэнтральнай частцы Вільні, у Старым Горадзе. Звязвае праспект Гедзіміна і вуліцу Ігнатаўскую.

## Гісторыя 
Атрымала сваю назву ад кірунку да прадмесця Лукішкаў, дзе з часоў Вітаўта пасяліліся крымскія татары. У пачатку XIX ст. вуліца мела брукаваную праезную частку.

За савецкім часам вуліцу перайменавалі ў імя літоўскага камуністычнага дзеяча Паляцкіса. У наш час ёй вярнулі гістарычную назву. 14 верасня 2016 года на кутнім будынку (на рагу з праспектам Гедзіміна) гарадскія ўлады адкрылі шыльду з назвай вуліцы на крымска-татарскай мове.

## Агульныя звесткі 
Даўжыня вуліцы каля 600 м. Нумарацыя дамоў пачынаецца ад праспекту Гедзіміна. З правага заходняга боку вуліцы дамы з няцотнымі нумарамі, з левага ўсходняга боку — цотная нумарацыя.

З правага боку адыходзіць вуліцы Дабрачынная і Бенедыкцінская, з левага боку — Гарбарская. Перасякаецца вуліцай Людвісарскай.

## Будынкі 
### Няцотны бок 
* № 1 (таксама *праспект Гедзіміна, 10*) — дом Гаспара Жалкоўскага, збудаваны ў 1855 годзе. У 1876 годзе зямянін Піліп Давойна прыбудаваў да гэтага дома 2-павярховы будынак. У 1878 годзе новы ўладальнік Геранім Усціновіч надбудаваў трэці паверх да дома Жалкоўскага. У 1913 годзе абодва будынкі злучылі ў адзін, тады ж над другім домам надбудавалі трэці паверх.
* № 25 — Міністэрства абароны Літвы

### Цотны бок 
* № 20 — друкарня Марціна Кухты. Дзейнічала з 1911 года. У пачатку XX ст. тут друкаваліся кнігі на беларускай, літоўскай і польскай мовах. У верасні 1918 года пабачыла свет першая ў гісторыі «Беларуская граматыка для школ».

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Вуліцы Вільні
Вуліца Жыгіманту

**Вуліца Жыгі́манту** (традыцыйная беларуская назва — **Жыгімо́нцкая ву́ліца**; ) — вуліца ў цэнтральнай частцы Вільні, у Старым Горадзе. Працягвае Арсенальную вуліцу. Праходзіць узбярэжжам ракі Віліі і звязвае масты караля Міндоўга і Зялёны. Працягваецца вуліцай Альберта Гаштольда.

## Гісторыя 
Сфарміравалася ў другой палове XIX ст. пры ўпарадкаванні набярэжнай Віліі. Актыўна забудоўвалася ў канцы XIX — пачатку XX стагоддзяў пераважна 3-х і 4-павярховымі дамамі.

Назву Жыгімонцкай атрымала ў міжваенны перыяд у гонар каралёў і вялікіх князёў з адпаведным імем (Жыгімонт Стары, Жыгімонт Аўгуст, Жыгімонт Ваза). За савецкім часам вуліцу перайменавалі ў імя К. Пажэлы.

## Агульныя звесткі 
Даўжыня вуліцы каля 700 м. Нумарацыя дамоў пачынаецца ад скрыжавання з вуліцай Тадэвуша Урублеўскага. Ёсць веласіпедная дарожка.

З левага боку адыходзіць вуліца Радзівілаў. Сканчаецца на скрыжаванні з Віленскай вуліцай.

## Забудова 
### Няцотны бок 
* № 1 (таксама *вуліца Тадэвуша Урублеўскага, 8*) — кутні дом з жоўтай цэглы, у якім размяшчаецца Бібліятэка Акадэміі навук Літвы імя Урублеўскіх. Будаваўся ў 1884—1888 гадах паводле праекту архітэктара Кіпрыяна Мацулевіча.
* № 3 — зімовы палац Тышкевічаў з аранжарэяй. 2-павярховы дом збудавалі ў 1891—1895 гадах паводле праекту К. Мацулевіча.
* № 9 — дом Ігната Парчэўскага. Будаваўся ў 1893—1895 гадах паводле праекту архітэктара Апалінара Мікульскага.

### Цотны бок 
* № 2 — 3-павярховы дом, у якім размяшчаецца Найвышэйшы адміністрацыйны суд Літвы. Збудаваны ў 1892 годзе паводле праекту Канстанціна Быкоўскага. Знаходзіўся ў валоданні Ганны Заячак і Кацярыны Тышкевіча.
* № 4 — дом, збудаваны ў 1886 годзе паводле праекту архітэктара Юльяна Янушэўскага.
* № 10 — дом, збудаваны ў 1911 годзе паводле праекту інжынера Фёдара Смаргонскага.

## Заўвагі 
## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Вуліцы Вільні
Вуліца Русу

**Вуліца Русу** (), традыцыйная беларуская назва — **Прачысценская вуліца** — вуліца ў цэнтральнай частцы Вільні, у Старым Горадзе. Звязвае вуліцы Літарацкую і свой гістарычны працяг (цяпер вуліца Майроніса) да моста ў Зарэчча.

Архітэктурныя дамінанты вуліцы — цэрквы Прачысценская і Спаская (перабудаваная ў жылы дом), помнікі архітэктуры XIV—XIX стагоддзяў.

## Гісторыя 
Гістарычна вуліца называлася **Спаскай** (ад Спаскай царквы), **Прачысценскай** (ад Прачысценскай царквы) і **Мітрапалітнай** (ад палаца мітрапалітаў Кіеўскіх, галіцкіх і ўсяе Русі).

У 1905 годзе названа Рускай.

Да 1-й паловы XX ст. была даўжэйшай і даходзіла да скрыжавання з Зарачанскай вуліцай і моста на Зарэчча. На гэтым працягу гістарычнай трасы (вуліца Майроніса) у наш час апынулася Прачысценская царква, што раней стаяла на самой вуліцы.

4 верасня 2016 года літоўскія ўлады ўрачыста адкрылі шыльду з назвай вуліцы на рускай мове і выявай купалоў-цыбулінаў. З нагоды адкрыцця выступіў расійскі фальклорны ансамбль «Аринушка». У гэты ж дзень невядомыя замазалі шыльду карычневай фарбай.

## Галерэя 

Vilnia, Pračyścienskaja. Вільня, Прачысьценская (I. Trutnev, XVII, 1870).jpg|Прачысценская царква паводле інвентару XVII ст.
Vilnia, Pračyścienskaja. Вільня, Прачысьценская (1809).jpg|Прачысценская царква да 1810
Vilnia, Pračyścienskaja. Вільня, Прачысьценская (V. Griaznov, XIX, 1870).jpg|Прачысценская царква да 1810
Vilnia, Pračyścienskaja. Вільня, Прачысьценская (1864).jpg|Прачысценская царква, пераробленая ў анатамічную залю
Vilnia, Pračyścienskaja. Вільня, Прачысьценская (I. Trutnev, 1870).jpg|Прачысценская царква па маскоўскай перабудове, 1870
Vilnia, Spaskaja. Вільня, Спаская (V. Griaznov, 1870).jpg|Руіны Спаскай царквы, 1870 
Vilnia, Spaskaja. Вільня, Спаская (V. Griaznov, 1874).jpg|Руіны Спаскай царквы, 1874  
Vilnia, Pračyścienskaja. Вільня, Прачысьценская (J. Kamarauskas, 1899).jpg|Прачысценская царква. Ю. Камараўскас, 1899

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Віленскі каталог

Катэгорыя:Вуліцы Вільні
Тарасіўка (Ічнянскі раён)

**Тара́саўка** ці **Тара́сіўка** () — вёска ў Ічнянскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Ічнянскай гарадской абшчыны.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Ічнянскага раёна
Вуліца Рудзнінку

**Вуліца Рудзні́нку** (традыцыйная беларуская назва — **Ру́дніцкая ву́ліца**; ) — вуліца ў цэнтральнай частцы Вільні, у Старым Горадзе. Звязвае вуліцу Вялікую і Ратушная плошча з вуліцай Завальнай.

## Агульныя звесткі 
Даўжыня каля 350 м. Нумарацыя дамоў пачынаецца ад скрыжавання з Вялікай вуліцай. З правага паўночна-заходняга боку вуліцы дамы з няцотнымі нумарамі, з левага паўднёва-ўсходняга боку — цотная нумарацыя.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Вуліцы Вільні
Вуліца Ліцярату

**Вуліца Ліцяра́ту** (традыцыйная беларуская назва — **Літара́цкая ву́ліца**; ) — вуліца ў цэнтральнай частцы Вільні, у Старым Горадзе. Звязвае вуліцы Замкавую і Андрэя Валяна.

## Агульныя звесткі 
Даўжыня каля 140 м. Нумарацыя дамоў пачынаецца ад Замкавай вуліцы. З правага паўднёвага боку вуліцы дамы з няцотнымі нумарамі, з левага паўночнага боку — цотная нумарацыя.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Вуліцы Вільні
Вуліца Арклю

**Вуліца Арклю** (традыцыйная беларуская назва — **Ко́нская ву́ліца**; ) — вуліца ў цэнтральнай частцы Вільнюса, у Старым Горадзе. Звязвае рог вуліц Вялікай і Нямецкай і Ратушная плошча з вуліцамі Усіх Святых і Базыльянскай.

Архітэктурная дамінанта вуліцы — палац Агінскіх, помнік архітэктуры XVIII ст. Сярод мясцовых славутасцей вылучаўся касцёл Святога Язэпа Рамесніка, зруйнаваны расійскімі ўладамі.

## Гісторыя 
У другой палове XIX ст. улады Расійскай імперыі перайменавалі вуліцу ў Паліцэйскі завулак. Па адыходзе расійскіх войскаў з Вільні ў 1915 годзе вуліцы вярнулі традыцыйную гістарычную назву.

У 1884—1898 гадах у доме Казлоўскага пад № 18 жыў Францішак Багушэвіч. Камяніца да нашага часу не захавалася, цяпер на яе месцы знаходзіцца будынак Міжнароднай школы менеджменту. У верасні 2010 года тут адбылося адкрыццё памятнай шыльды ў гонар Ф. Багушэвіча, на якой прысутнічала беларуская дэлегацыя на чале з Міністрам культуры Рэспублікі Беларусь Паўлам Латушкам.

## Агульныя звесткі 
Даўжыня вуліцы каля 430 м. Да Моладзевага тэатра мае брукаваную праезную частку, далей — асфальтавую. Нумарацыя дамоў пачынаецца ад скрыжавання з Вялікай вуліцай. З правага заходняга боку вуліцы дамы з няцотнымі нумарамі, з левага ўсходняга боку — цотная нумарацыя.

З правага боку адыходзіць вуліца Кармеліцкая, з левага — вуліца Гетманская і завулак Гасціны.

## Будынкі 
### Няцотны бок 
* № 5 (*Рудніцкая вуліца, 8*) — палац Агінскіх. У сярэдзіне XVII—XVIII стагоддзях князі Агінскія набылі тут некалькі камяніцаў. У першай палове XVIII ст. збудавалі вялікі корпус палаца, у сярэдзіне XVIII ст. — малы корпус з флігелем. Пазней будынкі рэканструявалі ў стылі класіцызму. Цяпер у будынку знаходзіцца Моладзевы тэатр.

### Цотны бок 
* № 4 — дом Ціхановіча. У канцы XV—XVI стагоддзях збудавалі аднапавярховы паўночны корпус. У сярэдзіне XVI ст. будынак рэканструявалі і пашырылі. У канцы XVI ст. збудавалі паўднёвы корпус і мур. У канцы XVII ст. камяніцай валодаў купец Ціхановіч, у 1777 годзе яна перайшла да бурмістра Ф. Касадубскага, у 1787 годзе — да бурмітстра Яна Дубінскага.
* № 16 — дом з двух карпусоў, збудаваны ў XV—XVI стагоддзях. У XVII—XVIII ст. камяніцай валодалі базыльяны.
* № 20 — Бібліятэка музыкі і мастацтва

## Галерэя 

Vilnia, Konskaja, Karmelicki. Вільня, Конская, Кармэліцкі (N. Orda, 1875).jpg|Н. Орда, 1875 
Vilnia, Konskaja, Karmelicki. Вільня, Конская, Кармэліцкі (S. Kalinoŭski, 1877).jpg|С. Каліноўскі, 1877 
Vilnia, Konskaja, Karmelicki. Вільня, Конская, Кармэліцкі (J. Bałzukievič, 1877).jpg|Ю. Балзукевіч, 1877 

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Вуліцы Вільні
Палац Агінскіх (Вільня)

**Пала́ц Агі́нскіх** — помнік архітэктуры XVIII ст. у Вільні. Знаходзіцца ў Старым Горадзе, паміж вуліцамі Конскай і Рудніцкай, па адрасе *вуліца Конская, 5*. Твор архітэктуры барока і класіцызму. Аб'ект Рэгістра культурных каштоўнасцей Літвы.

## Гісторыя 
У сярэдзіне XVII — XVIII стагоддзях князі Агінскія набылі тут некалькі камяніц. У першай палове XVIII ст. Ігнацій Агінскі (1698—1775) збудаваў вялікі корпус палаца, у сярэдзіне XVIII ст. — малы корпус з флігелем.

Пазней будынкі рэканструявалі ў стылі класіцызму: фасад з боку Конскай вуліцы — архітэктар Ян Хаўтынг, фасад з боку Рудніцкай вуліцы — Тамаш Русэль. У сярэдзіне XIX ст. комплекс дапоўнілі жылым будынкам. У другой палове XIX ст. ў залы палаца праходзілі шляхецкія сходы, балі і канцэрты.

У міжваенны перыяд у будынках размяшчаліся яўрэйская гімназія, майстэрні, абутковая фабрыка, гандлёвыя крамы, кватэры. У Другую сусветную вайну ў частцы будынкаў палаца дзейнічаў тэатр віленскага гета.

Пасля вайны ў палацы некаторы час размяшчаўся дом культуры міліцыі. У 1972—1982 гадах галоўны будынак ансамбля прыстасавалі пад лялечны тэатр «Леле» і Моладзевы тэатр.

## Спасылкі 
* 
* Культурная спадчына Літвы 
* Гісторыя палаца  

Катэгорыя:Палацы Вільні
Катэгорыя:Агінскія
Вуліца Барборас Радзвілайцес

**Вуліца Барборас Радзвіла́йцес** (**Ву́ліца Барба́ры Радзіві́л**; ), гістарычная **Каралеўская** — вуліца ў цэнтральнай частцы Вільні, у Старым Горадзе. Звязвае вуліцу Замкавую і гістарычную вуліцу Святой Ганны (цяпер Майроніса). Праходзіць уздоўж падэшвы Замкавай гары.

## Агульныя звесткі 
Даўжыня вуліцы каля 280 м. Мае асфальтавую праезную частку. Нумарацыя дамоў пачынаецца ад Замкавай вуліцы. Дамы стаяць толькі з паўднёвага боку.

З правага боку адыходзіць вуліца Аранжарэйная.

## Будынкі 
* № 3 — 2-павяховы дом. Тут 3 (15) верасня 1862 года памёр паэт Уладзіслаў Сыракомля. Пра гэты факт сведчыць памятная шыльца над брамай будынка.
* № 5 — кутні 3-павярховы дом Чарноўскіх, збудаваны ў XVIII ст.
* № 7 — кутні 2-павярховы дом Радкевіча, збудаваны ў XVIII ст.
* № 9 — 3-павярховы дом, збудаваны ў канцы XIX ст.

## Заўвагі 
## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Вуліцы Вільні
Бернардзінская вуліца

**Бернардзі́нская ву́ліца** — урбанонім у гарадах і мястэчках колішніх Вялікага Княства Літоўскага і Рэчы Паспалітай, утвораны ад назвы каталіцкага манаскага ордэна бернардзінцаў. Звычайна сведчыць пра размяшчэнне на вуліцы будынкаў бернардзінскага кляштара.

## Беларусь 
* Бернардзінская вуліца — гістарычная назва вуліцы Камсамольскай у Мсціславе.
* Бернардзінская вуліца — гістарычная назва вуліцы Парыжскай Камуны ў Гродне.
* Бернардзінская вуліца — гістарычная назва вуліцы Гейсіка ў Нясвіжы.
* Бернардзінская вуліца — гістарычная назва вуліцы Савецкай у Пінску.
* Бернардзінская вуліца — гістарычная назва вуліцы Васі Крайняга ў Слоніме.
* Малая Бернардзінская вуліца — гістарычная назва вуліцы Герцэна ў Мінску.
* Вялікая Бернардзінская вуліца — гістарычная назва вуліцы Кірыла і Мяфодзія ў Мінску.

## Літва 
* Бернардзінская вуліца — вуліца ў Вільні.
Алёшынскэ

**Алёшынскэ** () — вёска ў Гараднянскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Гараднянскай гарадской абшчыны.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Гараднянскага раёна
Людвісарская вуліца (Вільня)

**Людвіса́рская ву́ліца**, таксама **вуліца Ліейі́клас** () — вуліца ў цэнтральнай частцы Вільні, у Старым Горадзе. Звязвае вуліцу Віленскую з Універсітэцкай і гістарычнай Палацавай плошчай (цяпер плошча Даўкантаса). Працягваецца вуліцай Скопа.

Архітэктурная дамінанта вуліцы — палац Радзівілаў і комплекс кляштара баніфратаў з касцёл Святога Крыжа, помнікі архітэктуры XVII—XVIII стагоддзяў.

## Гісторыя 
Назва вуліцы ўтварылася ад людвісарні, якая знаходзілася тут з канца XVIII ст.

У XIX ст. з мэтай русіфікацыі земляў колішняга Вялікага Княства Літоўскага ўлады Расійскай імперыі перайменавалі вуліцу ў Праабражэнскую (). Па адыходзе расійскіх войскаў з Вільні ў 1915 годзе вуліцы вярнулі традыцыйную гістарычную назву.

## Агульныя звесткі 
Даўжыня вуліцы каля 350 м. Мае брукаваную праезную частку. Нумарацыя дамоў пачынаецца ад скрыжавання з Віленскай вуліцай. З правага паўднёва-ўсходняга боку вуліцы дамы з няцотнымі нумарамі, з левага паўночна-заходняга боку — цотная нумарацыя.

Перасякаецца вуліцай Татарскай. З правага боку адыходзіць вуліца Святога Ігната, з левага — гістарычны Баніфрацкі завулак (цяпер вуліца Лаўрына Гуцэвіча). Усярэдзіне вуліцы перад касцёлам размяшчаецца сквер імя Лаўрына Гуцэвіча, далей — Прэзідэнцкі сквер.

## Будынкі 
### Няцотны бок 
* № 1 — былы дом беларускіх хрысціянскіх дэмакратаў, у якім да 1930 года размяшчалася Беларуская друкарня імя Францішка Скарыны. Пасля пераехала ў дом № 6 па вул. Завальнай.
* № 11 (таксама *Татарская вуліца, 23*) — дом, у якім размяшчаецца атэль «Artis Centrum»

### Цотны бок 
* № 2 (таксама *Гарбарская вуліца, 3* і *Віленская вуліца, 22*) — палац Радзівілаў, збудаваны ў XVII ст. ваяводам віленскім Янушам Радзівілам паводле праекту архітэктара Яна Ульрыха. У XIX ст. Радзівілы перадалі палац Віленскаму філантрапічнаму таварыству, якое валодала ім да 1940 года. З прычыны войнаў і пажараў на пачатак XX ст. будынак быў практычна разбураным. Па Першай сусветнай вайне ацалела толькі паўночнае крыло палаца. У 1967 годзе пачалася рэканструкцыя палаца, якая не завяршылася да нашага часу. З 1990 года ў будынку размяшчаецца філіял Літоўскага мастацкага музея.

## Галерэя 

Vilnia, Pałacavy-Ludvisarskaja. Вільня, Палацавы-Людвісарская (N. Cui, 1812).jpg|Н. Цуі, 1812
Vilnia, Ludvisarskaja. Вільня, Людвісарская (1812).jpg|Невядомы мастак, 1812
Vilnia, Ludvisarskaja, Banifracki. Вільня, Людвісарская, Баніфрацкі (1863).jpg|Невядомы мастак, 1863
Vilnia, Ludvisarskaja. Вільня, Людвісарская (N. Orda, 1875).jpg|Н. Орда, 1875
Vilnia, Ludvisarskaja, Banifracki. Вільня, Людвісарская, Баніфрацкі (M. Januševič, 1854).jpg|Невядомы мастак, XIX ст. 
Vilnia, Ludvisarskaja, Banifracki. Вільня, Людвісарская, Баніфрацкі (1911).jpg|Невядомы мастак, 1911

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Вуліцы Вільні
Першы флот

**Першы флот** — адзінаццаць караблёў пад началам Артура Філіпа, што ў 1788 годзе даставілі катаржнікаў у Аўстралію, такім чынам, паклаўшы пачатак асваенню кантынента.

## Перадгісторыя 
Пасля страты паўночнаамерыканскіх калоній Брытанія стала шукаць новыя землі для высылкі крымінальнага і асацыяльнага элементу з перанаселенай Англіі. Такой зямлёй стала фармальна галандская, а, па сутнасці, нічыйная, Аўстралія, дзе было вырашана заснаваць папраўчую калонію.

## Флот 
Караблі з першай партыяй катаржан выйшлі з Портсмута 13 траўня 1787 года. Флатылія складалася з двух караблёў каралеўскага ваеннага флоту, трох суднаў з запасамі і шасці караблёў з перасяленцамі: катаржанамі (іх было ад 1000 да 1500, у тым ліку каля 20 % жанчын), афіцэрамі канвою, маракамі, вольнымі перасяленцамі. За час падарожжа на суднах нарадзілася 20 дзяцей.

## Падарожжа 
Караблі зрабілі прыпынак у Рыа-дэ-Жанэйра, затым зазірнулі ў Кейптаўн, абышлі паўднёвую Афрыку і водамі Індыйскага акіяна дасягнулі заліва Ботані на ўсходнім беразе Аўстраліі 20 студзеня 1788 года. Усё падарожжа заняло 252 дні.

## У Аўстраліі 
Заліў Ботані, адкрыты ў 1770 Джэймсам Кукам, аказаўся плыткім і безабаронным перад штормамі. Філіп паслаў чоўны з маракамі ў пошуках лепшай гавані і неўзабаве за 12 км на поўнач выведнікі адшукалі зацішны і глыбокі заліў, у які ўпадаў ручай з чыстай вадой. Аб лепшым шчасці немагчыма было і марыць. 26 студзеня караблі зняліся з якараў, і ўвайшлі ў гэты заліў, які Кук назваў Порт-Джэксан. На адной з яго шмалікіх заток было заснавана паселішча, што атрымала назву Сідней, у гонар брытанскага міністра ўнутраных спраў лорда Сіднея. А дзень 26 студзеня ўжо у ХХ стагоддзі стаў нацыянальным святам — Днём Аўстраліі.

Катэгорыя:1788
Катэгорыя:Ваенна-марскія сілы Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Гісторыя Аўстраліі
Будынак Камерцыйнага банка (Гомель)

**Будын́ак Камерцы́йнага ба́нка** (**Буды́нак Ві́ленскага камерцы́йнага ба́нка**) — помнік грамадскай архітэктуры гістарызму ў Гомелі. Пабудаваны ў 1910 годзе (архітэктар Станіслаў Шабунеўскі) на рагу вуліц Румянцаўскай і Троіцкай (цяпер Савецкая і Сялянская 17/10). У архітэктуры будынка прасочваецца ўплыў архітэктуры ракако.

## Гісторыя 
У 1873 годзе ў Вільні быў закладзены Віленскі прыватны камерцыйны банк, і неўзабаве адно з ягоных аддзяленняў адкрылася ў Гомелі. Для яго быў збудаваны дом на рагу вуліц Румянцаўскай і Троіцкай паводле праекта архітэктара Станіслава Шабунеўскага.

У часы Другой сусветнай вайны будынак пашкоджаны, рэканструяваны ў 1947 годзе. У будынку размяшчаўся Гомельскі абкам камсамола. Цяпер у ім, сярод іншых, месціцца ўпраўленне адукацыі Гомельскага гарадскога выканаўчага камітэта.

## Архітэктура 
Мураваны 3-павярховы Г-падобны ў плане будынак. Фасады падзелены прафіляваным карнізным поясам на 2 ярусы: ніжні (1-ы паверх, у якім размяшчаліся канторскія памяшканні, зроблены ў выглядзе цокаля, мае руставаныя прасценкі паміж аконнымі праёмамі; верхні аб’ядноўвае 2-гі і 3-і паверхі, дзе былі жылыя пакоі. Кампазіцыю верхняга яруса ўтварае рытм завершаных маскаронамі ў складаных паводле формы картушах пілястраў, паміж якімі размешчаны нішы з 2 парамі прамавугольных аконных праёмаў. Прасценкі паміж вокнамі аформлены пілястрамі (у 2-м паверсе завершаны мадульёнамі, у 3-м вырашаны ў выглядзе гермы на канеліраваным плоскім пастаменце). Паміж 2-м і 3-м паверхамі скульптурныя ўстаўкі з насычаным раслінным арнаментам. Высокі антаблемент з арнаментаваным лепкай фрызам і вынесеным наперад прафіляваным карнізам на дэкаратыўных мадульёнах, завершаны нізкім крапаваным атыкам. На 3-м паверсе размешчаны балконы, упрыгожаныя каванай агароджай. Цэнтр галоўнага фасада (на вул. Сялянскай) вылучаны рызалітам, галоўны ўваход — паўкалонамі іанічнага ордара.

Файл:Homieĺ, Prabojnaja. Гомель, Прабойная (2021) 05.jpg
Файл:Вул. Савецкая, 17 вул. Сялянская,14 Гомель элемент дэкору.JPG
Файл:Гомель. Крестьянская 14. Отделение Виленского коммерческого банка. Фото 07.JPG
Файл:Homieĺ, Prabojnaja. Гомель, Прабойная (2021) 07.jpg

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Гісторыка-культурныя каштоўнасці Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Славутасці Гомеля
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Гомеля
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Станіслава Шабунеўскага
Катэгорыя:1910 год у Гомелі
Катэгорыя:Савецкая вуліца (Гомель)
Катэгорыя:Сялянская вуліца (Гомель)
Жукевіцкі сельсавет (Гродзенскі раён)

**Жуке́віцкі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Гродзенскага раёна Гродзенскай вобласці. Цэнтр — вёска Жукевічы.

Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Гродзенскага раёна Беластоцкай вобласці БССР. З 20 верасня 1944 года ў складзе Гродзенскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Капцёўскага сельсавета.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Гродзенскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1940 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1954 годзе
Жукевіцкі сельсавет

Назву **Жуке́віцкі сельсавет** маюць:

* Жукевіцкі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Гродзенскага раёна Гродзенскай вобласці
* Жукевіцкі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Свіслацкага раёна Гродзенскай вобласці
Васкрэсэнскэ (Варвінскі раён)

**Васкрэсэнскэ** () — вёска ў Варвінскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Варвінскай АТГ.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Варвінскага раёна
Гардэроб

**Гардэроб** ( — «захоўваць»,  — «сукенка, адзенне»):

* **Гардэроб** (**гардэробная**) — памяшканне для захоўвання адзення і пераапранання
* **Гардэроб** — шафа для захоўвання адзення
* **Гардэроб (Хронікі Нарніі)**
* **Гардэроб** — сукупнасць наяўнага у чалавека ў наяўнасці адзення ці яе часткі, напрыклад, курортны гардэроб, вячэрні гардэроб і г д.
* **Гардэроб** — гардзіна, на якой вісіць роба, напрыклад прараба Джамшута, ці турэмная.
Гардэроб (шафа)

**Гардэроб** ( — «захоўванне»,  — «сукенка»), або **адзежная шафа** — шафа, прызначаная для захоўвання адзення.

## Будова 
У асноўным аддзяленні гардэроба звычайна размяшчаецца адна або некалькі штангаў, на якіх размяшчаецца адзенне на вешалках. Штанга можа размяшчацца як паралельна дзвярэй шафы, так і перпендыкулярна. У першым выпадку глыбіня шафы павінна быць не менш як 600 мм, што вызначаецца стандартнай шырынёй вешалак, а ў другім можа быць зменшана, але штангі ў такім шафе робяць высоўнымі.

Акрамя асноўнага аддзялення ў адзежных шафах уладкоўваюць паліцы, скрыні і антрэсолі. Над штангай можа размяшчацца паліца для галаўных убораў, на дзверцах ўсталёўваюць люстэрка, а таксама перакладзіны і паліцы для захоўвання гальштукаў, паясоў і іншых дробных рэчаў.

Паліцы і скрыні адзежнай шафы звычайна разлічаны на невялікую нагрузку і не прызначаныя для захоўвання посуду, кніг і гд.

## Гардэроб у Расіі 
Узнікненне шафы для захоўвання адзення ў Расіі ставіцца да перыяду рэформаў Пятра I, але толькі да заканчэння ХІХ стагоддзя яна сапраўды распаўсюдзілася ў масах. Да гэтага часу дазволіць сабе мець гардэроб маглі выключна дваране. Папулярызаваў гардэроб фабрыкант з Масквы па прозвішчы Славянаў. Яго Славянаўскія шафы выпускалі да сярэдзіны XX стагоддзя.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Шафа
Гардэробны пакой

**Гардэробны пакой** (**гардэроб**, проста **гардэробная**) — пакой для захоўвання адзення. Наяўнасць такіх пакояў прыносіць у кватэру ўтульнасць, а таксама дазваляе істотна зэканоміць карысную плошчу на шафах, прыносіць парадак у захоўванне рэчаў. Размяшчэнне палічак, гаплікаў і скрынь пажадана павінна адпавядаць парадку рэчаў. Даследаванні паказалі, што тэрмін службы рэчаў, якія захоўваюцца ў гардэробным пакоі, вышэйшы, чым у тых, што захоўваюцца ў звычайных шафах.

Каб стварыць гардэробную ў кватэры, можна аддзяліць частку прасторы дзвярыма-купэ, выкарыстоўваць нішу або асобнае памяшканне.

Пры неабходнасці працяглага захоўвання асабістых рэчаў, хатняга начыння, старой спраўнай бытавой тэхнікі можна выкарыстоўваць альтэрнатыўныя месцы захоўвання: індывідуальныя каморкі. У расійскай рэчаіснасці гэта часта гаражы, летнія дачныя домікі, антрэсолі, балконы і лоджыі.

У вялікапралётных прамысловых будынках гардэробы могуць размяшчацца ў прыбудовах, пры наяўнасці штучнай вентыляцыі і ў падвальных памяшканнях.

На прадпрыемствах з «брудным» вытворчым працэсам або па вытворчасці атрутных рэчываў гардэробы варта падзяляць на брудную і чыстую палову. У выпадку з атрутнымі рэчывамі памяшканні абсталёўваюцца ваннамі.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Эрнст Нойферт. Будаўнічае праектаванне. Бытавыя памяшканні ў прамысловых будынках. Гардэробныя габарыты рэчаў, капелюшоў 

Катэгорыя:Памяшканні
Кафзэх

**Кафзех** ((іўрыт: הקפיצה арабскі: القفزة) — пячора ў Ізраілі. Знаходзіцца на паўднёвым усходзе ад горада Назарэт і Тыверыядскага возера, на схіле гары Ха-Кфіца. Тут былі знойдзеныя рэшткі 25 індывідаў блізкаўсходніх неандэртальцаў якія лічацца аднымі з першых сведчанняў выхаду «анатамічна сучасных людзей» за межы Афрыкі.

= Археалагічныя раскопкі =
Першыя раскопкі пачалі ў пячоры Р Нэвіл, М. Стекелbс ў 1934 годзе, у выніку чаго былі выяўленыя 5 шкілетаў (Кафз'х I — Кафз'х V) у пластах з індустрыяй Левалуа. Працягнуты раскопкі ў пячоры былі ў 1965 годзе (Кафз'х VI — Кафз'х VIII), 1967 годзе (Кафз'х IX — Кафз'х X) і у 1971 годзе (Кафз'х XI).

Усяго ў пячоры Кафзех былі выяўленыя выкапнёвыя рэшткі 25 людзей, якія належаць да больш прагрэсіўнай групы блізкаўсходніх гамінід Схул-Кафзэх, якая прыкметна адрозніваецца ад больш прымітыўных і падобных на еўрапейскіх неандэртальцаў мясцовых знаходак з пячор Табун, Амуд і Кебара. Некаторыя рэшткі, знойдзеныя ў пячоры, могуць быць гібрыдамі неандэртальцаў і чалавека разумнага.

Тэрмалюмінісцэнтны аналіз крэменю з мусцьерскіх слаёў даў ўзрост 92 000 ± 5000 гадоў (Valladas з соавт., 1988). Электронны парамагнітны рэзананс (ESR) даў вынік 130 000-90 000 гадоў. Для шкілета 6 з пячоры Кафзэх уран-ториыевым метадам атрыманы ўзрост каля 80 тыс. гадоў, уран-пратакцініевым метадам — узрост каля 94 тыс. гадоў.

## Гл. таксама 
* Гамініды групы Схул-Кафзэх
* Схул
* Кесем
* Манот

## Літаратура 
* Кафзех — статья из Большой советской энциклопедии. 
* Кафзех (Джебел Кафзех) — статья из Иллюстрированного толкового словаря «Физическая Антропология» — 2013.
* Алексеев В. П. К обоснованию положения черепов из пещеры Джебел Кафзех в системе гоминид // Вопросы антропологии, 1987, вып. 78, С. 6—13.
* Рогинский Я. Я., Палестинские и близкие им формы гоминид. В сборнике: Ископаемые гоминиды и происхождение человека, М., 1966.

## Спасылкі 
* The excavation of Qafzeh
* Гора Кафзех: ранние палеоантропы / Jebel Qafzeh — «Каталог находок», Антропогенез. РУ
* Скелеты Кафзех 9 і 10

Катэгорыя:Знаходкі неандэртальцаў
Катэгорыя:Пячоры — археалагічныя помнікі
Катэгорыя:Археалагічныя аб’екты ў Ізраілі
Катэгорыя:Пячоры Ізраіля
Катэгорыя:Палеаліт Азіі
Багданы (Варвінскі раён)

**Багданы́** () — вёска ў Варвінскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр Багданаўскага сельсавета.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Варвінскага раёна
Калыцянскэ

**Калыцянскэ** () — пасёлак у Чарнігаўскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Кулыкіўскай пасялковай грамады.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Казэлэцкага раёна
Агародніцкі сельсавет (Гродзенскі раён)

**Агаро́дніцкі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Гродзенскага раёна Гродзенскай вобласці. Цэнтр — вёска Агароднікі.

Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Гродзенскага раёна Беластоцкай вобласці БССР. З 20 верасня 1944 года ў складзе Гродзенскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Далінскага сельсавета.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Гродзенскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1940 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1954 годзе
Фелікс Чысекеды

**Фелікс Антуан Чысекеды Чыломба** (, ) — палітычны дзеяч Дэмакратычнай Рэспублікі Конга. Старшыня «Саюзу за дэмакратыю і сацыяльны прагрэс» — найстарэйшай і найбуйнейшай апазіцыйнай партыі ў краіне. Прэзідэнт Дэмакратычнай Рэспублікі Конга з 24 студзеня 2019 года.

## Біяграфія 
### Раннія гады 
Нарадзіўся ў Кіншасе 13 чэрвеня 1963 года. У Фелікса было камфортнае жыццё ў сталіцы. Калі яго бацька  стварыў апазіцыйную шматгадоваму кіраўніку краіны Мабуту партыю «Саюз за дэмакратыю і сацыяльны прагрэс» у пачатку 1980-х гадоў, Фелікс далучыўся да бацькі-дысідэнту.

У 1985 годзе Мабуту даў яму, яго маці і братам дазвол пакінуць іх малую радзіму, вёску ў рэгіёне Касаі. Ён з’ехаў жыць у Брусэль, дзе працаваў на выпадковых падзаробках, атрымліваў асалоду ад начнога жыцця і стаў актывістам СДСП.

### Палітычная дзейнасць 
У канцы 2008 года быў прызначаны Нацыянальным сакратаром СДСП па знешніх сувязях.

У лістападзе 2011 года атрымаў месца ў Нацыянальнай асамблеі ад горада Мбужы-Маі. Тым не менш, не заняў яго, заявіўшы, што «не можа быць і гаворкі пра тое, каб сядзець ва ўстановах, якія з’яўляюцца вынікам фальсіфікаваных выбараў». Яго мандат неўзабаве быў прызнаны несапраўдным за «абсентэізм».

У маі 2013 года адмовіўся ад пасады дакладчыка ў Незалежнай нацыянальнай выбарчай камісіі (ННВК), сказаўшы: «Я не хачу ставіць сваю палітычную кар’еру ў дужкі» (артыкул 17 ННВК выключае членства для тых, хто з’яўляецца членам палітычнай арганізацыі).

У кастрычніку 2016 года стаў намеснікам генеральнага сакратара СДСП.

31 сакавіка 2018 года быў абраны кіраўніком СДСП пасля смерці свайго бацькі, заснавальніка партыі Эцьена Чысекеды 1 лютага 2017 года. У той жа дзень быў абраны кандыдатам у прэзідэнты ад СДСП на ўсеагульных выбарах, прызначаных на снежань 2018 года. На гэтых выбарах атрымаў перамогу, набраўшы 38,57 % галасоў.

Канстытуцыйны суд ДРК зацвердзіў вынікі прэзідэнцкіх выбараў, і 4 студзеня 2019 года Чысекеды афіцыйна ўступіў на пасаду прэзідэнта.

6 лютага 2021 года ўступіў на пасаду старшыні Афрыканскага саюза, змяніўшы Сірыла Рамафоса. 5 лютага 2022 года гэтая пасада перададзена Макі Сал.

Пераабраны прэзідэнтам краіны на выбарах 2023 года.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Прэзідэнты Дэмакратычнай Рэспублікі Конга
Еўмынка

**Еўмынка** () — вёска ў Чарнігаўскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр Еўмынкаўскага сельсавета.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Казэлэцкага раёна
Валянцін Лагунёнак

**Валянцін Лагунёнак** (1925 — ?) — дзеяч беларускага нацыянальнага супраціву, сябра і адзін з лідараў пастаўскай групы беларускай моладзевай падпольнай паваеннай арганізацыі Саюз беларускіх патрыётаў (СБП).

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў 1925 г. у сялянскай сям’і ў в. Вялікае Сяло Дзісенскага павета (Віленскае ваяводства, Польская Рэспубліка). Вучыўся ў Глыбоцкім педагагічным вучылішчы, потым перавёўся ў Пастаўскае педвучылішча. У 1945 г. быў адным са стваральнікаў нелегальнай беларускай арганізацыі «За Беларусь», якая пазней улілася да Саюза беларускіх патрыётаў. Належаў да пастаўскай групы арганізацыі, асабіста прыймаў удзел у перамовах з навучэнцамі Глыбоцкай педнавучальні наконт аб’яднання ў адзіную арганізацыю: узімку 1945 года ён наведаў былых калегаў у Глыбокім і паведаміў, што ў Паставах фактычна стварылася моладзевая патрыятычная суполка «За Беларусь»

У лютым 1947 года савецкая ўлада пачала арышты сябраў СБП: у давер да сябраў пастаўскай групы ўвайшоў афіцэр МДБ Алег Стахоўскі, які выдаваў сябе за ўдзельніка антысавецкай арганізацыі і падштурхоўваў да тэрарызму, а на дадатак канспірацыя арганізацыі была слабай. Сам Валянцін Лагунёнак быў арыштаваны 15 лютага 1947 г. і засуджаны паводле артыкулу 63-I і 76 КК БССР. Як адзін з лідараў, атрымаў смяротную кару, якая потым згодна з указам прэзідыуму Вярхоўнага Савету СССР ад 20 мая 1947 г. была замененая на 25 гадоў пазбаўлення волі з паражэннем праў на пяцігадовы тэрмін.

Далейшы лёс невядомы.

## Літаратура 
* Гарт. З успамінаў пра Саюз Беларускіх Патрыётаў. Мн., 1997. С. 39-41, 48, 115, 161, 165, 167, 251, 252, 340.
* Антысавецкія рухі ў Беларусі. 1944—1956. Даведнік, — Мінск, 1999. ISBN 985-6374-07-3.

## Спасылкі 
* [Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР. Лагунёнак Валянцін Віктаравіч (1925)](https://by.openlist.wiki/%D0%9B%D0%B0%D0%B3%D1%83%D0%BD%D1%91%D0%BD%D0%B0%D0%BA_%D0%92%D0%B0%D0%BB%D1%8F%D0%BD%D1%86%D1%96%D0%BD_%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1925))

## Гл. таксама 
* Саюз беларускіх патрыётаў

Катэгорыя:Рэпрэсаваныя савецкай уладай
Катэгорыя:Члены Саюза беларускіх патрыётаў
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Шаркаўшчынскім раёне
Грэбля (Мэнскі раён)

**Грэбля** () — вёска ў Мэнскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Мыкалаіўскага сельсавета.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Мэнскага раёна
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1861 годзе
Іван Бароўка

**Іван Бароўка** (1930 — ?) — дзеяч беларускага нацыянальнага супраціву, сябра пастаўскай групы беларускай моладзевай падпольнай паваеннай арганізацыі Саюз беларускіх патрыётаў (СБП).

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў 1930 г. у Пастаўскім павеце Віленскага ваяводства (Польская Рэспубліка). У 1944 паступіў у педагагічнае вучылішча ў Паставах. Восенню 1945 г. увайшоў у падпольную арганізацыю «За Беларусь», якая вясной 1946 г. аб’ядналася з глыбоцкай арганізацыяй Саюз беларускіх патрыётаў. Арганізацыя планавала пашырэнне беларускай культуры, сярод асноўных палажэнняў праграмы СПБ былі сапраўдная беларуская дзяржаўнасць і самастойнасць, дзяржаўнасць беларускай мовы, бела-чырвона-белы сцяг і герб Пагоня. 25 сакавіка 1946 браў удзел ва ўрачыстай прысязе сяброў Пастаўскай групы СБП у вёсцы Рамелькi пад Паставамi ў хаце Міколы Асiненкi.

У лютым 1947 года савецкая ўлада пачала арышты сябраў СБП: у давер да сябраў пастаўскай групы ўвайшоў афіцэр МДБ Алег Стахоўскі, які выдаваў сябе за ўдзельніка антысавецкай арганізацыі і падштурхоўваў да тэрарызму, а сама канспірацыя арганізацыі была слабай. Іван Бароўка быў арыштаваны савецкімі карнымі органамі ў лютым 1947 г. На судовым працэсе ў Мінску 16—20 чэрвеня 1947 г. асуджаны да 10 гадоў папраўча-працоўных канцлагераў.

Вызвалены ў 1955 г. Далейшы лёс невядомы.

## Літаратура 
* Гарт. З успамінаў пра Саюз Беларускіх Патрыётаў. Мн., 1997. С. 340.
* Антысавецкія рухі ў Беларусі. 1944—1956. Даведнік, — Мінск, 1999. ISBN 985-6374-07-3.

## Гл. таксама 
* Саюз беларускіх патрыётаў

Катэгорыя:Рэпрэсаваныя савецкай уладай
Катэгорыя:Члены Саюза беларускіх патрыётаў
Андрыіўка (Гараднянскі раён)

**Андрэ́еўка** ці **Андрыіўка** () — вёска ў Гараднянскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр Андрыіўскага сельсавета.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Гараднянскага раёна
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1715 годзе
Вэршыны

**Вэршыны** () — пасёлак у Гараднянскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Ваганыцкага сельсавета.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Гараднянскага раёна
Івашкіўка (Чарнігаўскі раён)

**Івашкіўка** () — вёска ў Гараднянскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр Івашкіўскага сельсавета.

## Вядомыя асобы 
* Валянцін Андрэевіч Ліхапол (нар. 1938) — беларускі архітэктар.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Гараднянскага раёна
Карпіўка (Чарнігаўскі раён)

**Ка́рпаўка** ці **Ка́рпіўка** () — вёска ў Гараднянскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Ільміўкаўскага сельсавета.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Гараднянскага раёна
Кулыкіўка (Чарнігаўскі раён)

**Кулыкіўка** () — вёска ў Гараднянскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр Кулыкіўскага сельсавета.

У ХІХ стагоддзі сяло Кулыкіўка было ў складзе Тупычыўскай воласці Гараднянскага павета Чарнігаўскай губерні.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Гараднянскага раёна
Трасцянэць (Ічнянскі раён)

**Трасцянец** ці **Трасцянэць** () — пасёлак у Ічнянскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр Трасцянэцкага сельсавета.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Ічнянскага раёна
Берштаўскі сельсавет

**Бе́рштаўскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Шчучынскага раёна Гродзенскай вобласці. Цэнтр — вёска Бершты.

Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Парэцкага раёна Беластоцкай вобласці БССР. З 25 лістапада 1940 года ў складзе Скідзельскага раёна, з 20 верасня 1944 года ў складзе Гродзенскай вобласці, з 25 снежня 1962 года ў складзе Гродзенскага раёна. 6 студзеня 1965 года перададзены Шчучынскаму раёну. 20 верасня 2002 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Навадворскага сельсавета.

На момант скасавання ў склад сельсавета ўваходзілі 5 населеных пунктаў: Арлова Гара, Бераставіца, Бершты, Падбершты, Пілаўня.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Шчучынскага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Гродзенскага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Парэцкага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Скідзельскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1940 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 2002 годзе
Райгарадок (Корапскі раён)

**Райгарадок** () — вёска ў Корапскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр Райгарадоцкага сельсавета.

У ХІХ стагоддзі сяло Райгарадок было ў складзе Корапскай воласці Кралэвэцкага павета Чарнігаўскай губерні.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Корапскага раёна
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1654 годзе
Вэлыкы Ліс (Ноўгарад-Сівэрскі раён)

**Вэлыкы Ліс** () — вёска ў Корапскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Корапскага раёна
Абухавэ

**Абухавэ** () — вёска ў Талалаіўскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Талалаіўскага раёна
Бэрэжыўка

**Бэрэжыўка** () — вёска ў Ічнянскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр Бэрэжыўскага сельсавета.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Ічнянскага раёна
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1600 годзе
Лавіркавэ

**Лавіркавэ** () — вёска ў Талалаіўскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Талалаіўскага раёна
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1800 годзе
Стэпаніўка (Мэнскі раён)

**Стэпаніўка** () — вёска ў Мэнскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Валоскіўскага сельсавета.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Мэнскага раёна
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1550 годзе
Дыямед

**Дыяме́д** (, літаральна «разумны нібы бог») — легендарны старажытнагрэчаскі герой. Валадар Аргаса. Удзельнік пахода эпігонаў і Траянскай вайны.

## Ранняе жыццё 
Паводле міфалагічнай традыцыі, Дыямед паходзіў ад нашчадка калідонскага прастола Тыдэя і прынцэсы Дэпілы, дачкі Адраста з Аргаса. Выхоўваўся ў Аргасе. Калі Дыямед быў яшчэ малым, яго бацька Тыдэй загінуў пры нападзе на Фівы. Каб адпомсціць за Тыдэя, Дыямед стаў адным з эпігонаў.

Паход эпігонаў на Фівы скончыўся смерцю Эгіялея, сына Адраста. Адраст памёр ад гора. Такім чынам, Дыямед застаўся адзіным прэтэндэнтам на прастол Аргаса. Для падмацавання сваіх правоў герой ажаніўся з Эгіялеяй, дачкой Эгіялея. Стаўшы ўладаром, ён умешваўся ў справы Калідона, адкуль выгнаў Тэрсіта.

## Траянская вайна 
Дыямед уваходзіў у лік жаніхоў Алены Цудоўнай і быў прывязаны клятвай дапамогі Менелаю. Пасля выкрадання Алены Парысам быў вымушаны ўдзельнічаць у Траянскай вайне. Яго флот з 80 караблёў быў другім па ліку пасля флота Агамемнана.

Дыямед — адзін з найбольш слынных герояў «Іліяды», другі наймагутнейшы ахейскі воін пасля Ахіла. Яго заступніцай была багіня Афіна. Даспехі Дыямеда выкаваў бог Гефест. У баі ледзь не забіў Энея, параніў двух алімпійскіх багоў Афрадыту і Арэса, што змагаліся на баку траянцаў, двойчы нападаў на Апалона. Падчас уварвання траянцаў у ахейскі лагер быў паранены і знаходзіўся на караблі. Згодна з Гамерам, блізкім сябрам Дыямеда быў Адысей. Нягледзячы на насмешкі Агамемнана, ніколі не супрацьстаяў правадыру ахейцаў, удзельнічаў у прымірэнні Агамемнана і Ахіла. У рытуальных гульнях пасля смерці Патрокла выйграў трыножнік, які потым захоўваўся ў Дэльфах.

У іншых творах Траянскага цыкла апавядаецца, што Дыямед разам з Адысеем выкралі з Троі статую Палады. На гульнях пасля смерці Ахіла выйграў спаборніцтва ў бегу. Дыямед знаходзіўся знутры Траянскага каня і забіў шмат траянцаў падчас штурму Троі. Разам з Нестарам пакінуў Трою раней за іншых грэчаскіх правадыроў, таму шчасна дабраўся да Аргаса.

## Дыямед у Італіі 
Афрадыта не прабачыла Дыямеда за раненне. Пакуль ён змагаўся пад Трояй, яна падманам прывабіла яго жонку Эгіялею завесці палюбоўнікаў. Пасля вяртання Дыямеда яна не пусціла мужа ў Аргас. Засмучаны Дыямед перабраўся ў Этолію, а адтуль — у Апулію, дзе змагаўся супраць месалійцаў. Вергілій у «Энеідзе» паведамляў, што Дыямед адмовіўся ваяваць супраць Энея, калі даведаўся пра высадку траянцаў у Лацыа.

Грэкі і рымляне лічылі, што Дыямед заснаваў у Італіі некалькі гарадоў, у тым ліку Брындызі, Венафра, Сан-Севера і Каноза-дзі-Пулья.

## Шанаванне 
Дыямед — адзін з нешматлікіх старажытнагрэчаскіх міфічных герояў, які, падобна да Геракла і Тэсея, меў свой культ шанавання. Цэнтры ахвярапрынашэнняў Дыямеду месціліся пераважна на Кіпры, ва ўсходняй частцы Адрыятыкі, на астравах Палагружа.

## Спасылкі 
* Encyclopedia Mythica
* Naples Life,Death & Miracle
* Heroes in the Trojan War 
* Trojan War

Катэгорыя:Героі старажытнагрэчаскіх міфаў
Катэгорыя:Удзельнікі Траянскай вайны
Какосавы алей

**Како́савы алей** — невысыхальны раслінны тлусты алей з падсушанай мякаці какосавых арэхаў (копры).

Цвёрдае рэчыва. Тэмпература застывання 19—26 °С. Колер белы з жаўтаватым адценнем. Шчыльнасць 925 кг/м³. Устойлівы да акіслення.

Атрымліваюць прасаваннем або экстрагаваннем арганічнымі растваральнікамі. Выкарыстоўваецца ў вытворчасці мыла, касметычных сродкаў, у харчовай прамысловасці (вытворчасць маргарыну).

## Літаратура 
*  — С. 443.

Катэгорыя:Алеі
Баранаўскі сельсавет

**Бара́наўскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Гродзенскага раёна Гродзенскай вобласці. Цэнтр — вёска Баранава.

Утвораны 12 кастрычніка 1940 года як **Навасёлкаўскі сельсавет** у складзе Гродзенскага раёна Беластоцкай вобласці БССР. Цэнтр — вёска Навасёлкі. З 20 верасня 1944 года ў складзе Гродзенскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года сельсавет перайменаваны ў Баранаўскі, цэнтр перанесены ў вёску Баранава. 28 ліпеня 1967 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Капцёўскага (4 населеныя пункты: вёскі Зарубічы, Навасёлкі, Путна і Саломенка) і Квасоўскага (5 населеных пунктаў: вёскі Баранава, Грыўкі, Кругляны, Лікоўка і Хліставічы) сельсаветаў.

На момант скасавання ў склад сельсавета ўваходзілі 9 населеных пунктаў.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Гродзенскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1940 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1967 годзе
Красна Гірка (Ноўгарад-Сівэрскі раён)

**Красна Гірка** () — пасёлак у Чарнігаўскай вобласці Украіны. Адміністрацыйна падпарадкавана Ноўгарад-Сівэрскаму гарадскому савету.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Ноўгарад-Сівэрскага раёна
Блыстава

**Блыстава** — тапонім.

## Украіна 
* Блыстава — вёска ў Мэнскім раёне Чарнігаўскай вобласці
* Блыстава — вёска ў Ноўгарад-Сівэрскім раёне Чарнігаўскай вобласці
Паўлаўскі сельсавет (Пружанскі раён)

**Па́ўлаўскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Пружанскага раёна Брэсцкай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — вёска Паўлава.

16 красавіка 1973 года Ружанскі сельсавет быў перайменаваны ў Паўлаўскі, цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Паўлава. На 1 студзеня 1974 года ў складзе сельсавета 9 населеных пунктаў. 26 лютага 2002 года сельсавет скасаваны, населеныя пункты перададзены ў склад Ружанскага сельсавета і Ружанскага пассавета.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Пружанскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1973 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 2002 годзе
Араповычы

**Араповычы** () — вёска ў Ноўгарад-Сівэрскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Ноўгарад-Сівэрскага раёна
Дабраселецкі сельсавет

**Дабрасе́лецкі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Зэльвенскага раёна Гродзенскай вобласці. Цэнтр — аграгарадок (да 2010 г. вёска) Цяглевічы.

Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Ружанскага раёна Брэсцкай вобласці БССР. Цэнтр — вёска Дабрасельцы. З 8 студзеня 1954 года ў Гродзенскай вобласці, з 19 чэрвеня 1954 года ў Брэсцкай вобласці. З 25 снежня 1962 года ў складзе Ваўкавыскага раёна Гродзенскай вобласці, з 30 ліпеня 1966 года ў складзе Зэльвенскага раёна. У ліпені 1985 года цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Цяглевічы. 18 красавіка 2017 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Славаціцкага сельсавета (11 населеных пунктаў: аграгарадок Славацічы, вёскі Авечыцы, Запруддзе, Зенькаўцы, Манцякі, Мелехавічы, Паўлавічы, Пічукі, Хамічы, Церахавічы, Яруцічы).

Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года (6 населеных пунктаў) — 688 чалавек, з іх 92,0 % — беларусы, 7,3 % — палякі; паводле перапісу 2019 года (17 населеных пунктаў) — 817 чалавек.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.


Катэгорыя:Былыя сельсаветы Ваўкавыскага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Ружанскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1940 годзе