Генры Мілер

**Генры Валянцін Мілер** (; , , ЗША — , , ЗША) — амерыканскі пісьменнік і мастак. Яго жыццё пакладзена ў аснову скандальных для таго часу інтэлектуальна-эратычных раманаў пра час пасля першай сусветнай вайны, час уседазволу, пра лёс пісьменніка. Самыя знакамітыя творы Мілера — раманы «Тропік Рака» (Tropic of Cancer, 1934), «Тропік Казярога» (*Tropic of Capricorn*, 1939) і «Чорная вясна» (B*lack Spring*, 1936), якія склалі аўтабіяграфічную трылогію. «Сэксус» (*Sexus*, 1949), «Плексус» (*Plexus*, 1953), «Нэксус» (*Nexus*, 1960) — другая трылогія Мілера, якую ён назваў «Ружай укрыжавання» (*The Rosy Crucifixion*).

Будучы пісьменнік нарадзіўся ў Ёрквільскай акрузе Манхэтэна, у сям’і нямецкіх эмігрантаў. Бацька валодаў атэлье мужчынскага адзення. Дзяцінства пісьменніка прайшло ў Брукліне. Пасля школы ён спрабаваў паступіць ва ўніверсітэт, але праваліўся. Прайшоў толькі няпоўны курс гісторыі мастацтваў у Нью-Ёркскім гарадскім каледжы. У Нью-Ёрку Генры Мілер пазнаёміўся і пачаў жыць з жанчынай, на пятнаццаць гадоў старэйшай за яго. Гэта досвед скончыўся ўцёкамі ў Каліфорнію, дзе будучы пісьменнік працаваў на цытрусавых плантацыях. У Каліфорніі Мілер трапіў на лекцыю Эмы Гольдман, якая адкрыла яму свет ідэалізму Ніцшэ, пра якога Г. Мілер напісаў сваё першае (неапублікаванае) эсэ.

Пасля Мілер вярнуўся ў Нью-Ёрк і пачаў працаваць памочнікам у майстэрні бацькі. Летам 1917, хаваючыся ад вайсковай службы, ён уступіў у шлюб з піяністкай Беатрыс Сільвас Уікенз. Неўзабаве ў іх нарадзілася дачка Барбара. Г. Мілер працаваў кіраўніком па найме ў тэлеграфнай кампаніі (да 1924). Між тым шлюб развальваўся. У канцы лета 1924 Генры пазнаёміўся з Джун Эдыт Сміт, якая пазней зрабілася яго другой жонкай і «энергетычным суаўтарам». Яна настаяла, каб Мілер цалкам прысвяціў сябе літаратуры.

Генры і Джун былі заўсёднікамі дыскусій пра псіхааналіз, сексуальную свабоду і гомасексуальнасць. У 1926 ў Джун пачынаецца раман з Джын Кронскі, які неўзабаве пасяляецца ў Мілера. Той у пытаннях сексу быў кансерватыўны і з цяжкасцю пераносіў усё, што адбывалася ў яго дома. У выніку Мара і Джун таемна з’ехалі ў Парыж.

Генры Мілер браў у Мары ўрокі жывапісу і пачаў пісаць карціны.

У Нью-Ёрк Джун хутка вярнулася. У яе з’явіўся багаты прыхільнік, што пагадзіўся фінансаваць кнігі Мілера, якія Джун выдавала за свае. Генры Мілер напісаў сваю першую кнігу «Малох» (*Moloch or, This Gentile World*, 1927), аддаўшы суаўтарства Джун. На заробленыя грошы Мілеры з’язджаюць у Квебек і Манрэаль. Па вяртанні ў Нью-Ёрк у 1929 Г. Мілер пачаў пісаць раман «Адурэлы певень» і на патрабаванне Джун паехаў заканчваць яго ў Парыж.

Калі Мілеру стала няма чым плаціць за гатэлі, ён правёў некалькі начэй у кампаніі гандляра жэмчугам Нанаваці (Нанэнціці ў «Тропіку Рака»). Улетку 1931 Г. Мілер знайшоў прытулак у пісьменніка Майкла Фрэнкеля (туды ненадоўга прыязджала Джун). Кожны дзень падоўгу гуляў па Парыжы. Шпацыры ператвараліся ў замалёўкі горада, якімі багаты «Тропік Рака».

Знаёмства з экзатычнай Анаіс Нін паклала пачатак разрыву паміж Мілерам і Джун. Анаіс пазнаёміла яго з псіхааналізам і вядомымі псіхааналітыкамі. Яна выдала мілераўскі раман «Тропік Рака» (1934) на грошы аўстрыйскага псіхааналітыка Ота Ранка. Пад яе ўплывам Мілер пачаў рабіць запісы пра сваё дзяцінства, што леглі ў аснову яго літаратурнага аўтапартрэта — «Чорнай вясны».

У 1940 Генры Мілер вярнуўся ў ЗША і пасяліўся ў мястэчку Біг-Сур. Тут ён напісаў шмат карцін, а таксама аўтабіяграфічны раман «Біг-Сур і апельсіны Гераніма Босха» (*Big Sur and the Oranges of Hieronymus Bosch*, 1957).

Генры Мілер памёр ад сардэчнай недастатковасці. Яго прах пасля крэмацыі быў развеяны ў Біг-Суры.

У Біг-Суры размешчаны дом-музей пісьменніка

## Спасылкі 
* Генры Мілер: Мастацтва белетрыстыкі — prajdzisvet.org

Катэгорыя:Асобы
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Нью-Ёрку
Катэгорыя:Пісьменнікі ЗША
Катэгорыя:Мастакі ЗША