Радыёхвалі

[thumb|Анімацыя [электрычнае напружанне|напружання і току ў прыёмнай ]]
 радыёлакацыйнай станцыі]]
**Радыёхва́лі** — электрамагнітнае выпрамяненне, даўжыня хвалі якога большая за ўмоўную граніцу 50 мкм (частата менш за 6 Гц = 6000 ГГц).

Паводле тэхнічных стандартаў, **радыёхвалі** — электрамагнітныя хвалі, частоты якіх умоўна абмежаваныя частотамі ніжэй за 3000 ГГц, якія распаўсюджваюцца ў прасторы без штучнага хвалявода.

Радыёхвалі ў электрамагнітным спектры размяшчаюцца ад вельмі нізкіх частот аж да інфрачырвонага дыяпазону. З улікам класіфікацыі Міжнародным саюзам электрасувязі радыёхваль па дыяпазонах, да радыёхваль адносяць электрамагнітныя хвалі з частотамі ад 0,03 Гц да 3 ТГц, што адпавядае даўжыні хвалі ад 10 млн кіламетраў да 0,1 міліметра.

У шырокім сэнсе радыёхвалямі з’яўляюцца разнастайныя хвалевыя працэсы электрамагнітнага поля ў апаратуры (напрыклад, у хваляправодных прыладах, у інтэгральных схемах і інш.), у лініях перадачы і, нарэшце, у прыродных умовах, у асяроддзі, якое падзяляе перадатачную і прыёмную антэны.

Радыёхвалі, з’яўляючыся электрамагнітнымі хвалямі, распаўсюджваюцца ў свабоднай прасторы са скорасцю святла. Натуральнымі крыніцамі радыёхваль з’яўляюцца ўспышкі маланак і астранамічныя аб’екты. Штучна створаныя радыёхвалі выкарыстоўваюцца для стацыянарнай і мабільнай радыёсувязі, радыёвяшчання, радыёлакацыі, радыёнавігацыі, спадарожнікавай сувязі, арганізацыі бесправадных камп’ютарных сетак і ў мностве іншых абласцей.

Працэсы выпрамянення, распаўсюджвання і пераўтварэння радыёхваль вывучае радыёфізіка і радыётэхніка.

Існаванне радыёхваль эксперыментальна даказана Г. Герцам (1888).

Адрозніваюць радыёхвалі, узбуджаныя штучнымі крыніцамі (радыёперадатчыкамі), і радыёхвалі, якія паступаюць ад пазаземных крыніц ці выкліканы маланкай.
Радыёхвалі ад штучных крыніц умоўна падзяляюць па даўжыні хвалі (частаце) на дыяпазоны (гл. радыёчастоты), з іх дапамогай перадаюць інфармацыю, вызначаюць адлегласці да аб’ектаў і інш. Энергію такіх радыёхваль можна канцэнтраваць у вузкі пучок з дапамогай накіраваных антэн ці радыёхваляводаў.
Радыёхвалі выкарыстоўваюцца ў радыёсувязі, радыёлакацыі, радыёастраноміі і інш.

## Дыяпазоны радыёхваль 
Радыёхвалі падзяляюцца на:
# звышдоўгія хвалі з даўжынёй хвалі больш 10 км (частата менш 3 Гц = 30 кГц);
# доўгія хвалі ў інтэрвале даўжынь ад 10 км да 1 км (частата ў дыяпазоне 3 Гц — 3 Гц = 300 кГц);
# сярэднія хвалі ў інтэрвале даўжынь ад 1 км да 100 м (частата ў дыяпазоне 3 Гц — 3 Гц = 3 МГц);
# кароткія хвалі ў інтэрвале даўжынь хваль ад 100 м да 10м (частата ў дыяпазоне 3 Гц — 3 Гц = 30 МГц);
# ультракароткія хвалі з даўжынёй хвалі менш 10 м (частата больш 3 Гц = 30 МГц). Ультракароткія хвалі ў сваю чаргу падзяляюцца на:
## метровыя хвалі;
## сантыметровыя хвалі;
## міліметровыя хвалі;
## субміліметровыя ці мікраметровыя.

Хвалі з даўжынёй хвалі менш, чым 1 м (частата менш чым 300 МГц) называюцца мікрахвалямі ці хвалямі звышвысокіх частот (ЗВЧ-хвалі).

## Зноскі 
## Літаратура 
*  С. 238.

## Спасылкі 
* Радиоволны // Физическая энциклопедия.

Катэгорыя:Электрамагнітныя з’явы
Катэгорыя:Электрамагнітнае выпраменьванне
Катэгорыя:Радыёфізіка
Катэгорыя:Хвалевая фізіка
Катэгорыя:Радыётэхніка