open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Беларускі цэментны завод

**Беларускі цэментны завод** — прадпрыемства цэментнай прамысловасці ў горадзе Касцюковічы Магілёўскай вобласці. Працуе на базе Камунарскага радовішча мелу. Уваходзіць у склад холдынгу Беларуская цэментная кампанія.

Член Рэспубліканскага саюза будаўнікоў.

## Гісторыя 
У 1987 годзе ў адпаведнасці з рашэннем урада БССР N216 было пачата будаўніцтва Беларускага цэментнага завода, унікальнага па сваіх характарыстыках (упершыню ў сусветнай практыцы ўкаранёны «сухі» спосаб вытворчасці цэменту з высокавільготнага мелу). У 1993 годзе ў сувязі з недахопам грашовых сродкаў будаўніцтва завода было прыпынена. І толькі па заканчэнні доўгага часу, 11 верасня 1996 г. была ўведзена ў эксплуатацыю першая тэхналагічная лінія Беларускага цэментнага завода. З таго часу былі ўведзены ў строй новая печка "Обжиг" і лінія ўпакоўкі цэменту.

У 2003 годзе ўведзена ў эксплуатацыю газатурбінная ўстаноўка ГТЭ-15 магутнасцю 16 МВт, якая выпрацоўвала да 60 % электраэнергіі, неабходнай для патрэб прадпрыемства; у 2010 да яе далучылася другая ўстаноўка.  У 2011 завод зрабіў першыя крокі па выкарыстанні пылавугальнага паліва ў цэментнай прамысловасці.

## Сучаснасць 
У цяперашні час у склад прадпрыемства ўваходзяць 6 цэхаў, 2 тэхналагічныя лініі вытворчасці цэменту.
Выпускаюцца наступныя віды прадукцыі:
* цэмент марак ПЦ500-Д0, ПЦ500-Д20, ШПЦ -40 0, ЦЕМ-I 42, ЦЕМ- I I / А-Ш 42,5Н, СЕМ – I 42.5N, СЕМ – I I/А-S  42.5N, ПЦП 500
* вапна будаўнічая комавая 2 і 3 гатунку, вапна будаўнічая молатая парашкападобная 2 і 3 гатунку
* мел молаты

## Дырэктары 
* Уладзімір Аляксеевіч Кісялёў
* Аляксандр Станіслававіч Даўгала

## Спасылкі 
Катэгорыя:Касцюковічы
Катэгорыя:Прадпрыемствы Магілёўскай вобласці
Катэгорыя:Прадпрыемствы Беларусі па вытворчасці будаўнічых матэрыялаў
Катэгорыя:1996 год у Беларусі
Міхаіл Ігаравіч Каплінскі

**Міхаіл Каплінскі** (нар. ) — беларускі футбаліст, брамнік.

## Клубная кар’ера 
Пачынаў кар’еру ў «Мінску-2», пазней гуляў у Другой лізе за «Рудзенск» і «Белтрансгаз». У лютым 2011 года пасля прагляду стаў іграком жодзінскага «Тарпеда-БелАЗ», дзе выступаў за дубль. У 2012—2013 годзе гуляў у Першай лізе за «Смаргонь» і СКВІЧ, у гэтых клубах быў другіх брамнікам і амаль не выхадзіў на поле.

У 2013 годзе зноў апынуўся ў Другой лізе, далучыўшыся да «Маладзечна-2013», сезон 2014 пачаў у мінскім «Тарпеда». У жніўні 2014 года перабраўся ў першалігавыя «Смалявічы-СТІ», дзе быў рэзервовым брамнікам.

У 2016 годзе выступаў за мар’інагорскую «Вікторыю», у 2017 годзе ў якасці рэзервовага брамніка гуляў за «Ашмяны-БДУФК». У 2019 годзе зноў выступаў за «Вікторыю», згуляў у двух матчах.

## Дасягненні 
*  Пераможца Другой лігі чэмпіянату Беларусі: 2009

## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбольныя варатары
Катэгорыя:Футбалісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі ФК Мінск-2
Катэгорыя:Ігракі ФК Рудзенск
Катэгорыя:Ігракі ФК Слонім-2017
Катэгорыя:Ігракі ФК Тарпеда-БелАЗ
Катэгорыя:Ігракі ФК Смаргонь
Катэгорыя:Ігракі ФК СКВІЧ
Катэгорыя:Ігракі ФК Маладзечна
Катэгорыя:Ігракі ФК Тарпеда Мінск
Катэгорыя:Ігракі ФК Смалявічы
Катэгорыя:Ігракі ФК Вікторыя Мар’іна Горка
Катэгорыя:Ігракі ФК Ашмяны-БДУФК
Куранты

Маскоўскага Крамля]]
**Кура́нты** (ад  — цякучы, бягучы) — старадаўняя назва вежавых або вялікіх пакаёвых гадзіннікаў з музычным механізмам, якія б’юць з пэўнай меладычнай паслядоўнасцю ці выконваюць невялікія музычныя п’есы. 3 найбольш вядомых — куранты Маскоўскага Крамля.

## Гл. таксама 
* Бефруа

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Гадзіннікі
Лусон

**Лусо́н** (, ) — самы паўночны востраў Філіпінскага архіпелага, самы вялікі на Філіпінах.

Плошча вострава складае 109 964,9 км². Даўжыня берагавой лініі 3249,6 км. Рэльеф пераважна сярэднегорны. Вышыні да 2934 м (2928, гара Пулаг). Маюцца дзеючыя вулканы (Маён і інш.). Клімат трапічны мусонны з частымі тайфунамі. Расліннасць — вечназялёныя і лістападныя лясы, у далінах рэк саванны. 

Насельніцтва вострава ў 1995 годзе налічвала каля 30 млн чалавек.

На востраве знаходзіцца сталіца Філіпінаў — горад Маніла.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Luzon // United Nations Environment Programm (UNEP) 
* Luzon // Энцыклапедыя Брытаніка

Катэгорыя:Астравы Філіпінаў
Ліван (значэнні)

**Ліван**:
* Ліван — дзяржава ў Азіі, на ўсходнім беразе Міжземнага мора
* Ліван (хрыбет)
Ліванаў

**Ліванаў** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Барыс Мікалаевіч Ліванаў — савецкі акцёр
* Васіль Барысавіч Ліванаў — расійскі акцёр
Канстытуцыя Лівана

**Канстытуцыя Лівана** — асноўны закон Ліванскай рэспублікі. Была прынятая падчас французскага мандату, 23 мая 1926 года. Пасля ў Канстытуцыю неаднаразова ўносіліся папраўкі — 17 кастрычніка 1927 года, 8 мая 1929 года, 9 лістапада 1943 года, 7 снежня 1943 года, 21 студзеня 1947 гады, 22 мая 1948 года, 24 красавіка 1976 года, 21 верасня 1990 года.

Прэамбула Канстытуцыі абвяшчае, што дзяржаўны лад Лівана заснаваны на прынцыпе падзелу ўлад, а асноўнай нацыянальнай задачай з’яўляецца адмена канфесійнай сістэмы, абвяшчае роўнасць грамадзян Лівана, свабоду асобы і сумлення. Частка 2 ўстанаўлівае парадак выбару дэпутатаў парламента і прэзідэнта краіны. Прэзідэнт, у адпаведнасці з артыкулам 49, абіраецца ў першым туры парламентам (Палатай дэпутатаў) большасцю ў дзве траціны галасоў шляхам тайнага галасавання. Калі ў першым туры прэзідэнт не абраны, праводзіцца другі тур, для перамогі ў якім досыць набраць простую большасць галасоў. Тэрмін паўнамоцтваў Прэзідэнта — шэсць гадоў, ён можа быць пераабраны на гэты пост толькі па сканчэнні шасці гадоў пасля заканчэння тэрміну сваіх паўнамоцтваў.

Выканаўчую ўладу, у адпаведнасці з артыкулам 65, ажыццяўляе ўрад — Савет міністраў, якому падпарадкаваны ўзброеныя сілы краіны. Для прыняцця рашэння па найважнейшых пытаннях (перагляд Канстытуцыі, абвяшчэнне надзвычайнага становішча ў дзяржаве і яго адмена, пытанні вайны і міру, агульная мабiлiзацыя, заключэнне міжнародных дагавораў, бюджэт дзяржавы, доўгатэрміновыя агульнанацыянальныя праграмы развіцця, прызначэнне служачых першай катэгорыі або аналагічнага статусу, рэарганізацыя адміністрацыйных акругаў і г. д.) патрабуецца кваліфікаваная большасць у дзве траціны складу ўрада.

Ліван
Катэгорыя:Ліван
Ліван (хрыбет)

**Ліван** () — горны хрыбет уздоўж узбярэжжа Міжземнага мора на тэрыторыі Лівана, на ўсходзе абмежаваны далінай Бекаа. Даўжыня — 170 км, найбольшая шырыня — 45 км. Вышыня да 3088 м (г. Курнет-эс-Саўда).

## Назва 
Назва горнага хрыбта паходзіць ад фінікійскага кораня *lbn*, што азначае «белы» і звязана з пакрытымі снегам горнымі вяршынямі.

## Геалогія і рэльеф 
Уяўляе сабой  у выглядзе глыбавага горнага хрыбта. Складзены пераважна з вапнякоў і пясчанікаў, на поўначы таксама — з базальтаў.

Заходні схіл моцна рассечаны, ступенямі спускаецца да мора, усходні схіл круты. На поўдні хрыбет абмежаваны скідамі з вузкай цяснінай , на поўначы — нізінай . На заходнім схіле карставая пячора  (аб’ект турызму).

## Клімат і расліннасць 
Клімат міжземнаморскі. Ападкаў на заходнім схіле выпадае больш за 1000 мм, усходні — больш сухі. Порыстыя вапнякі спрыяюць інфільтрацыі атмасферных ападкаў.

На бедных вапняковых глебах пануюць міжземнаморскія хмызнякі (маквіс і фрыгана), сухія стэпы; на асобных участках, складзеных пескавікамі, невялікія гаі з ліванскага кедра, алепскай хвоі, дуба, клёна, кіпарыса. На ўзбярэжжы вырошчваюцца садовыя культуры (алівы, абрыкосы, яблыкі).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Горы Лівана
Катэгорыя:Горныя хрыбты Азіі
Сэрэбрыя (Магілёў-Падольскі раён)

**Сэрэбрыя** () — вёска ў Магілёў-Падольскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.

## Вядомыя асобы 
* Вадзім Аляксандравіч Васюцінскі — украінскі псіхолаг, доктар псіхалагічных навук.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Магілёў-Падольскага раёна
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1442 годзе
Эн-Набатыя

**Эн-Набатыя**  — паўднёваліванскі горад з насельніцтвам каля 120 тысяч чалавек. У горадзе знаходзіцца кіраванне аднайменнага раёна і аднайменнай мухафазы.
Найважнейшы горад Джабаль-Амеля (гістарычная назва паўднёвага Лівана да стварэння сучаснага Лівана ў 1920 годзе).

Катэгорыя:Гарады Лівана
Марына Іванаўна Лягенчанка

**Марына Іванаўна Ляге́нчанка** (нар. )— вучоны ў галіне педыятрыі, доктар медыцынскіх навук (1973), прафесар (1992). Заслужаны ўрач БССР (1971).

## Біяграфія 
Нарадзілася ў горадзе . Бацька — Іван Сяргеевіч Лягенчанка. У 1943 годзе скончыла сярэднюю школу. У 1943—1944 гг. вучылася ў Казанскім медыцынскім інстытуце, у 1948 годзе скончыла Мінскі медыцынскі інстытут і працавала ў ім. У 1948—1951 гг. аспірант кафедры дзіцячых хвароб, у 1951—1968 гг. асістэнт. У 1954 годзе абараніла кандыдацкую дысертацыю на тэму «Микроэлементы (медь, цинк) в крови детей при ревматизме». У 1968—1970 гг. дацэнт, у 1970—1992 гг. загадчык кафедрай дзіцячых хвароб лячэбнага факультэта Мінскага медыцынскага інстытута, у 1992—1993 гг. — прафесар. У 1978 годзе абараніла доктарскую дысертацыю на тэму «Деятельность сердца и особенности регионарного кровообращения при пневмонии у детей раннего возраста».

## Навуковая дзейнасць 
М. І. Лягенчанка належаць навуковыя працы па пульманалогіі і кардыялогіі дзяцей ранняга ўзросту. Распрацавала і ўкараніла ў практыку шэраг методык даследавання дыхальнай і сардэчна-сасудзістай сістэм. Аўтар больш за 50 навуковых прац. Пад яе кіраўніцтвам абаронены 5 кандыдацкіх дысертацый.

Сярод апублікаванага:
* Медь и цинк в крови у детей в остром периоде ревматизма, 1955.
* Нарушение содержания меди и цинка в крови детей в межприступном периоде ревматизма, 1956.
* Состояние сердечно-сосудистой системы при пневмонии у детей раннего возраста // Здравоохранение Белоруссии, 1980, № 7.

## Літаратура 
* 
* Легенченко Марина Ивановна: (К 60-летию со дня рождения) //Здравоохранение Белоруссии. — 1985. — № 9. — С. 76. 
* Республика Беларусь : энциклопедия. [В 7 т.]. Т. 4. — Минск, 2007

## Спасылкі 
* Легенченко Марина Ивановна  // Беларускі дзяржаўны медыцынскі ўніверсітэт
* История медицины Беларуси  // Афіцыйны сайт УА «Слонімскі дзяржаўны медыцынскі каледж»

Катэгорыя:Заслужаныя ўрачы Беларускай ССР
Катэгорыя:Педыятры Беларусі
Катэгорыя:Педыятры СССР
Вадзім Аляксандравіч Васюцінскі

**Вадзім Аляксандравіч Васюцінскі** () — украінскі псіхолаг, доктар псіхалагічных навук, прафесар, загадчык лабараторыі псіхалогіі мас і супольнасцяў Інстытута сацыяльнай і палітычнай псіхалогіі НАПН Украіны. Актыўны ўдзельнік беларускага размоўнага клуба ў Кіеве.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 21 студзеня 1955 у вёсцы Сэрэбрыя Вінніцкай вобласці . З юнацтва цікавіцца беларускай мовай і беларускай літэратурай.

У 1977 годзе скончыў аддзяленне псіхалогіі філасофскага факультэта Кіеўскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя Т. Шаўчэнкі.

Працаваў псіхолагам Львоўскай абласной псіхіятрычнай бальніцы (1977—1980), асістэнтам кафедры педагогікі і псіхалогіі Львоўскага дзяржаўнага універсітэта імя Івана Франка (1980—1985), інжынерам-псіхолагам аддзела кадраў Львоўскага вытворчага аб’яднання «Іскра» (1985—1986), псіхолагам службы сям’і Львоўскага гарадскога фірмы абрадавых паслуг (1986—1989), выкладчыкам Кіеўскага дзяржаўнага педагагічнага інстытута замежных моў (1992—1993). У 1992 годзе пасля заканчэння аспірантуры Інстытута псіхалогіі АПН Украіны абараніў кандыдацкую дысертацыю на тэму «Асаблівасці пола-ролевага самавызначэння хлопчыкаў-падлеткаў з няпоўнай сям’і».

З 1994 года прафесійная дзейнасць В. Васюцінскага звязана з Інстытутам сацыяльнай і палітычнай псіхалогіі НАПН Украіны (да 1996 года — Навукова-практычным цэнтрам палітычнай псіхалогіі). Ён працаваў загадчыкам лабараторыі псіхалогіі мас і арганізацый (1994—1998), вядучым навуковым супрацоўнікам лабараторыі метадалогіі псіхасацыяльных і палітыка-псіхалагічных даследаванняў (2001—2007), быў дактарант гэтага інстытута (1998—2001). З 2007 года працуе загадчыкам лабараторыі псіхалогіі мас і супольнасцяў. У 2006 годзе абараніў доктарскую дысертацыю на тэму «Інтэракцыйная псіхалогія ўлады».

## Навуковая дзейнасць 
В. А. Васюцінскі адным з бачных прадстаўнікоў сучаснай палітычнай псіхалогіі ва Украіне. Сярод найбольш значных навуковых вынікаў — стварэнне Інтэракцыйнай тэорыі ўлады, у якой усебакова асветлена сацыяльна-псіхалагічная прырода ўлады як дыскурсу інтэрсуб’ектнага ўзаемадзеяння, даследаваны асобасныя, ўзроставыя, гендэрныя, межполавыя, сямейныя, палітыка-ідэалагічныя вымярэння уладна-падначаленых адносін. В. А. Васюцінскі даследаваў праблемы псіхалогіі супольнасцяў, псіхалогіі беднасці як стылю жыцця, псіхалогіі масавай свядомасці і паводзін, праблемы культурна-этнічнай ідэнтычнасці. Сярод яго навуковых інтарэсаў — тэорыя і практыка псіхатэрапіі, ён з’яўляецца сертыфікаваным спецыялістам па групавога псіхааналізу.

В. А. Васюцінскі з’яўляецца членам Таварыства псіхолагаў Украіны (з 1989), Асацыяцыі палітычных псіхолагаў Украіны (з 1995), Украінскага саюза псіхатэрапеўтаў (з 2000), Украінскай асацыяцыі арганізацыйных псіхолагаў і псіхолагаў працы (з 2002), Польскай асацыяцыі сацыяльнай псіхалогіі (з 2011).

## Цікавыя факты 
В. А. Васюцінскі валодае беларускай мовай на высокім узроўні. Упершыню беларускую ён пачуў у юнацтве па радыё, пасля чаго на аматарскім узроўне пачаў яе вывучаць. Зараз Васюцінскі актыўны ўдзельнік беларускамоўнага размоўнага клуба, ініцыятар шматлікіх беларускіх літаратурных вечароў і тэатральных імпрэз.

Катэгорыя:Псіхолагі Украіны
Эн-Накура

**Эн-Накура** — горад у правінцыі Паўднёвы Ліван, на ўзбярэжжы Міжземнага мора, наделёка ад маяжы з Ізраілем. З 23 сакавіка 1978 тут базуюцца Часовыя сілы ААН у Ліване. Насельніцтва — каля 4500 жыхароў.

Катэгорыя:Гарады Лівана
Джэзін

**Джэзін** — горад у Ліване.

Знаходзіцца ў паўднёвым Ліване, за 40 км на поўдзень ад сталіцы гэтай краіны Бейрута і за 22 кіламетры ад горада Сайда. Цэнтр аднайменнай акругі з насельніцтвам 14&nbsp;500 чалавек. Джэзін ляжыць на вышынях нагор’я Тумат-Ніха, у асяроддзі пініевых лясоў, вінаграднікаў і садоў. Насельніцтва складаюць у пераважнай большасці арабы-хрысціяне (грэка-каталікі і мараніты).

Катэгорыя:Гарады Лівана
Ерванд Сямёнавіч Качар

**Ерванд Сямёнавіч Качар** (; *Качаран*; 15 чэрвеня 1899, Тыфліс — 22 студзеня 1979, Ерэван) — армянскі  і . Народны мастак СССР (1976).

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў Тыфлісе ў 1899 годзе ў сям’і Сямёна Качарана, выхадца з Шушы (Карабах).

У 1906—1918 гадах вучыўся ў Нерсісянаўскай семінарыі, адначасна наведваў курсы малявання і скульптуры (школа О. Шмерлінга) у класе армянскага мастака Егішэ Тадэвасяна. У 1918—1919 гадах — навучанне ў маскоўскіх Дзяржаўных вольных мастацкіх майстэрнях, у класе Пятра Канчалоўскага.

У 1921—1936 гадах жыў у Парыжы. За 13 гадоў знаходжання ў Парыжы браў удзел у шматлікіх выставах. Арганізаваў 5 персанальных выстаў, ганаруючыся высокіх мастацтвазнаўчых водгукаў.

У Францыі стварыў новы від мастацка-пластычнай выразнасці «Маляванне ў прасторы» («Peinture dans l’espace»), якое ўлучае час, як дадатковае чацвёртае вымярэнне.

У 1936 годзе Качар вярнуўся ў СССР. На радзіме яго вінавацілі ў фармалізме, што ў той час лічылася сінонімам «ворага народа». Першая персанальная выстава Качара ў адбылася толькі ў 1965 годзе, толькі праз 30 гадоў пасля яго вяртання ў Арменію. Забароны, турэмнае зняволенне, ізаляцыя, паўплывалі на творчасць Качара, але ў гэтым выпадку, мабыць, спрацаваў закон супраціву. Без сумневу, сваю ролю згуляла і хрушчоўская «адліга»…

У гэтыя гады былі створаны палотны «Экстаз» (1960), «Жахі вайны» (1962), манументальныя скульптуры «Арол Звартноца» (1955), «Меланхолія» (1959), «Муза кібернетыкі» (1972), «Вардан Маміканян» (1975), «Давід Сасунцы» (1959), які стаў знакам Ерэвана, прасторавыя карціны і іншыя шэдэўры.

Памёр у 1979 годзе ў Ерэване.

У 1984 годзе ў Ерэване адкрыўся Музей Ерванда Качара (праспект Маштоца, 39/12), які прадстаўляе ўвесь творчы шлях мастака. Толькі ў музеі Ерванда Качара і ў Цэнтры Пампіду можна ўбачыць працы з серыі «Прасторавае маляванне».

Па ўспамінах Льва Аспавата, Качар казаў: «Тое, што вы бачылі ў майстэрні, я раблю для сябе. А гэта [статую Давыда Сасунскага] — для кесара. Але з кесарам я адплачваю чыстым золатам».

Узнагароджаны ордэнам Працоўнага Чырвонага Сцяга (02.07.1971).

## Спасылкі 
* Виртуальный музей Ерванда Кочара
* Ерванд Кочар в энциклопедии «Кругосвет»
* Марго Гукасян. Голос Ерванда Кочара: Заметки на полях книги «Я и вы» // «Голос Армении», 6 декабря 2007.
* Ерванд Кочар, в книге Тельмана Зурабяна «Волны счастья» (1981).
Пераклады Бібліі

**Пераклады Бібліі**
* Пераклады Бібліі на беларускую мову
** Пераклад Бібліі Дзекуць-Малея
** Пераклад Бібліі Гадлеўскага
** Пераклад Бібліі Беларускага біблейскага таварыства

* Vetus Latina
* Пераклады Бібліі на эсперанта

* Пераклады Бібліі на ўкраінскую мову
* Чэшскія пераклады Бібліі
* Пераклады Бібліі на латышскую мову
* Пераклады Бібліі на фінскую мову
* Пераклады Бібліі на эстонскую мову
* Пераклады Бібліі на шведскую мову
* Дацкія пераклады Бібліі
Хасбея

**Хасбея** — горад у Ліване, ля падножжа гары Эш-Шэйх.

У горадзе нарадзіўся Фарыс аль-Хуры — двухразовы прэм’ер-міністр Сірыі (14 кастрычніка 1944 — 1 кастрычніка 1945 і 3 лістапада 1954 — 13 лютага 1955 года).

Катэгорыя:Гарады Лівана
Лебедзеўскі сельсавет (Маладзечанскі раён)

**Ле́бедзеўскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Маладзечанскага раёна Мінскай вобласці. Цэнтр — аграгарадок (да 2008 г. вёска) Лебедзева.

Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Маладзечанскага раёна Вілейскай вобласці БССР. З 20 верасня 1944 года ў складзе Маладзечанскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Мароськаўскага сельсавета. 11 верасня 1959 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Заскевіцкага сельсавета. З 20 студзеня 1960 года ў складзе Мінскай вобласці. 10 чэрвеня 1965 года ў склад сельсавета з Маркаўскага сельсавета перададзена вёска Маліноўшчына. У 1974 годзе скасаваны вёскі Старое Сяло, Шмараўка, хутары Куп’ё і Устронне, у сакавіку 1977 года — хутар Хвашчоўка, у 1980 годзе — вёска Уша.

Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 5093 чалавекі, з іх 94,4 % — беларусы, 3,9 % — рускія; паводле перапісу 2019 года — 4446 чалавек.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.


Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1940 годзе
Эль-Мінія

**Эль-Мінія** — горад на паўночным захадзе Лівана, на тэрыторыі правінцыі Паўночны Ліван. Адміністрацыйны цэнтр раёна Мініе-Даніе. Разам з населеным пунктам Набі-Юкхіеа ўтварае муніцыпалітэт, плошча якога складае 13,46 км², насельніцтва — 20 680 чалавек (2008).

Катэгорыя:Гарады Лівана
Эль-Херміль

**Эль-Херміль** — горад на паўночным усходзе Лівана, на тэрыторыі правінцыі Бекаа. Адміністрацыйны цэнтр раёна Эль-Херміль. знаходзіцца ў паўночнай частцы правінцыі, на тэрыторыі аднайменнай раўніны, на левым беразе ракі Эль-Асі, за 73 км на паўночны ўсход ад горада Захле, адміністрацыйнага цэнтра правінцыі і за 95 км на паўночны ўсход ад Бейрута. Абсалютная вышыня — 696 метраў над узроўнем мора.

Катэгорыя:Гарады Лівана
Хальба

**Хальба** — горад на поўначы Лівана, на тэрыторыі правінцыі Акар. Адміністрацыйны цэнтр раёна Акар. Знаходзіцца ў паўночнай частцы правінцыі, у даліне Акар, на поўнач ад ракі Нахр-эль-Арка, прыблізна за 22 км на паўночны ўсход ад горада Трыпалі і за 87 км на паўночны ўсход ад Бейрута. Абсалютная вышыня — 327 метраў над узроўнем мора. Насельніцтва 4 730 чалавек (2013).

Катэгорыя:Гарады Лівана
Бітва за Дэрну (2018)

**Бітва за Дэрну** — баі за авалоданне горадам Дэрна з лютага 2018 па люты 2019 года.

## Ход бітвы 
5 лютага 2018 года вайскоўцы Лівійскай нацыянальнай арміі пачалі аперацыю супраць баевікоў у партовым городзе Дэрна на ўсходзе Лівіі. Пасля 5 тыдняў баёў, 19 сакавіка, ЛНА пацярпела паражэнне ў сутыкненнях з джыхадзістамі. Вайскоўцы адступілі з пазіцый, пакінуўшы ворагу некаторую колькасць тэхнікі.

4 красавіка ўспыхнуў бой у паўднёвай Дэрне пасля нападу з боку тэрарыстычнай групоўкі «Савет Шуры» на пазіцыі сіл хафтараўцаў у Дахарэ Аль-Хамар. Рэгулярная армія адбіла атаку.

8 мая сілы ЛНА пачалі штурм Дэрны, з мэтай поўнага вызвалення горада. 15 мая байцам Хафтара атрымалася заблакаваць усходнія падыходы да Дэрны. Войскі таксама здолелі захапіць трафеі, уключаючы некалькі лёгкіх ракет і адзін танк. 16 мая Лівійская нацыянальная армія зноў пацярпела паражэнне ў баях з джыхадзістамі і адступіла. Праз два дні пачаўся новы штурм. ЛНА здолела зламаць знешнюю лінію абароны ісламістаў.

2 чэрвеня ВПС нанеслі авіяўдары па складах зброі, якія належалі баевікам «Савета шуры маджахедаў Дэрны».

У чэрвені, падчас баёў у Дэрне, узяты ў палон Абу Саф’ян бен Каму — адзін з кіраўнікоў тэрарыстычнай арганізацыі «Аль-Каіда».

28 чэрвеня лівійскім нацыянальная армія абвясціла аб поўным вызваленні ад баевікоў горада Дэрна, аднак баі працягваліся. Атрады баевікоў змагаліся да 11 лютага 2019 года, хаваючыся ў старажытнай частцы горада.

## Заўвагі 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Бітвы грамадзянскай вайны ў Лівіі
Катэгорыя:Канфлікты 2018 года
Катэгорыя:Канфлікты 2019 года
Катэгорыя:2018 год у Лівіі
Катэгорыя:2019 год у Лівіі
Курпрынц

**Курпрынц** () — тытул афіцыйна абвешчанага пераемніка курфюрста ў Свяшчэннай Рымскай імперыі. Прыраўноўваўся да тытула кронпрынца.

## Вядомыя курпрынцы 
* Фрыдрых Вільгельм (1620—1688), курпрынц Брандэнбургскі
* Фрыдрых Вільгельм (1688—1740), курпрынц Брандэнбургскі, пасля курфюрст
* Фрыдрых Крысціян (1722—1763), курпрынц Саксонскі, пасля курфюрст
* Ёган Фрыдрых
* Карл Саксонскі, курпрынц Саксонскі
* Іосіф Фердынанд (1692—1699), курпрынц Баварскі, памёр дзіцем

## Гл. таксама 
* Карабель «Курпрынц»
* Кронпрынц
* Курфюрст

Катэгорыя:Тытулы
Катэгорыя:Свяшчэнная Рымская імперыя
Урад нацыянальнай згоды (Лівія)

**Урад нацыянальнай згоды** — часовы ўрад Лівіі, утвораны ў адпаведнасці з Лівійскім палітычным дагаворам, падпісаным 17 снежня 2015 года. Сфармаваны пры падтрымцы Савета бяспекі ААН, разам з Прэзідэнцкім саветам, які выконвае пасаду кіраўніка дзяржавы. Урад нацыянальнага адзінства з’яўляўся міжнародна прызнаным, легітымным урадам Лівіі. 31 снежня 2015 года старшыня Палаты прадстаўнікоў Агіла Салах Іса заявіў, што палата падтрымлівае новы ўрад.

Урадам нацыянальнай згоды кіраваў прэм’ер-міністр Фаіз Сарадж. Першае пасяджэнне кабінета адбылося 2 студзеня 2016 года ў Тунісе. Сарадж, члены Прэзідэнцкага савета і міністры прыехалі ў Трыпалі, сталіцу Лівіі, 30 мая 2016 года.

Орган уступіў у канфлікт з камандуючым лівійскай арміяй Халіфам Хафтарам, які паставіў мэтай зрынуць урад.

Урад спыніў сваю дзейнасць пасля таго, як у 2021 годзе супрацьстаячыя сілы зацвердзілі часовы аб’яднаны ўрад, які павінен быў дзейнічаць да правядзення ўсеагульных выбараў.

## Спасылкі 
* Урад нацыянальнага адзінства — афіцыйны профіль Facebook
* Урад нацыянальнага адзінства — афіцыйны Twitter

Катэгорыя:Палітыка Лівіі
Катэгорыя:Грамадзянская вайна ў Лівіі
Рудакопы

**Рудакопы** () — вёска ў Пулынскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Сакаліўскай вясковай абшчыны.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Пулынскага раёна
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1875 годзе
Кунімунд

**Кунімунд** (; загінуў у 567 годзе) — кароль гепідаў (каля 560—567).

## Біяграфія 
Кунімунд кіраваў у другой палове VI стагоддзя, атрымаўшы ў спадчыну прастол Каралеўства гепідаў пасля свайго бацькі Тарысвінта.

Кунімунд загінуў у вайне з лангабардамі і аварамі ад рукі караля Альбаіна.

Нібыта Альбаін з чэрапа Кунімунда зрабіў кубак, з якога на банкеце ў Вероне прымусіў піць Разамунду, дачку Кунімунда. У помсту яна ў 572 ці 573 годзе падгаварыла сваіх набліжаных  і  забіць Альбаіна і разам з забойцамі бегла да візантыйцаў у Равену. Тут да яе пасватаўся равенскі экзарх Лонгін. Жадаючы пазбавіцца ад Хельмегіса, Разамунда паднесла яму яд. Адчуўшы сябе атручаным, ён прымусіў дачку Кунімунда выпіць яд, які яшчэ заставаўся ў кубку.

## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Каралі гепідаў
Катэгорыя:Манархі, якія загінулі ў баі
Катэгорыя:Кіраўнікі Еўропы VI стагоддзя
Кілікія (рымская правінцыя)

**Кілікі́я** — рымская правінцыя, якая размяшчалася на тэрыторыі паўднёва-ўсходняга ўзбярэжжа Турцыі.

Пракуратарская правінцыя Кілікія была арганізавана ў 101—100 гадах да н.э. і існавала да 67 года да н.э., калі ў склад першапачатковай правінцыі (якая складалася з Лікаоніі, Памфіліі, паўднёва-ўсходняй Фрыгіі і Кілікіі Трахеі, за выключэннем яе берагавой лініі, якая кішэла піратамі) была ўключана і Кілікія Педыяда пасля кампаніі Гнея Пампея Вялікага. Такім чынам, правінцыя Кілікія аб’яднала амаль усё паўднёвае малаазіяцкае ўзбярэжжа Міжземнага мора. Варта адзначыць, што Кілікія Трахея знаходзілася на захадзе і была гарыстай, а Кілікія Педыяда размяшчалася на ўсход і пераважна мела раўнінны рэльеф. Кантакты з іншымі абласцямі Малой Азіі ажыццяўляліся праз вядомы перавал, званы Кілікійскімі варотамі.

У склад Кілікіі ў 58 годзе да н.э. быў уключаны востраў Кіпр. У 27 годзе да н.э. вобласць стала імператарскай правінцыяй са сталіцай у Тарсе, якая кіравалася намеснікам у прэтарскім рангу. Праз некалькі гадоў, у 22 годзе да н.э., ад Кілікіі быў аддзелены Кіпр, які стаў незалежнай правінцыяй (ён быў сенацкай правінцыяй, якая кіравалася праконсулам прэтарскага рангу). Магчыма, што сама Кілікія быў аб’яднана з Сірыяй, у той час як горная яе частка была пад кіраваннем мясцовых царкоў. Канчаткова правінцыя была адноўлена ў 74 годзе па загадзе імператара Веспасіяна, і яе кіраўніком быў легат Аўгуста прапрэтар.

У 297 годзе ў выніку адміністрацыйна-тэрытарыяльнай рэформы імператара Дыяклетыяна Кілікія была ўключана ў склад Усходняй дыяцэзіі.

Кілікія ў часы кіравання Канстанціна I стала часткай прэтарыянскай прэфектуры Усходу.

Правінцыя была падзелена пры Феадосіі I на дзве часткі: Кілікія Першая са сталіцай у Тарсе і Кілікія Другая са сталіцай у Аназарбе.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Giovanni Brizzi, Storia di Roma. 1. Dalle origini ad Azio, Bologna, 1997.
* M. H. Crawford, Origini e sviluppi del sistema provinciale romano, in Storia Einaudi dei Greci e dei Romani, Ediz. de Il Sole 24 ORE, Milano, 2008 (vol. 14°).
* André Piganiol, Le conquiste dei Romani, Milano, 1989.

Катэгорыя:Кілікія
Official Xbox Magazine

**«Official Xbox Magazine»** ()&nbsp;— амерыканскі штомесячны журнал пра відэагульнях, які пачаў выдавацца ў лістападзе 2001 года падчас запуску продажаў арыгінальнага Xbox'а. Журнал пастаўляецца ў камплекце з дыскам, які змяшчае: дэмаверсіі гульняў, відэаролікі і трэйлеры, а таксама іншыя матэрыялы, напрыклад, гульні або абнаўлення для зваротнай сумяшчальнасці гульняў ад Xbox для Xbox 360, а таксама гульнявыя аватары для профіляў.

У часопісе змяшчаюцца навіны, рэцэнзіі і чыт коды для гульняў Xbox, Xbox 360. 22 лістапада 2005 года журнал стаў выходзіць пад лагатыпам новай кансолі Microsoft, Xbox 360. З гэтага часу ў ім утрымліваліся толькі абнаўлення для сумяшчальнасці гульняў ад Xbox, больш нічога ад першага Xbox'а у ім не было. У няму змяшчаюцца гульнявыя рэцэнзіі, анонсы, Xbox Live дэмаверсіі гульняў. У ім пішуцца агляды для ўсіх гульняў Xbox, Xbox 360 і Xbox Live, а таксама на загружаны кантэнт і пакеты з пашырэннем гульнявых магчымасцяў.

Катэгорыя:Xbox
Катэгорыя:Часопісы ЗША
Катэгорыя:Камп’ютарныя часопісы
Сенацкая правінцыя

**Сенацкія правінцыі** — правінцыі ў Рымскай імперыі, намеснікі якіх прызначаліся сенатам. Гэтыя правінцыі былі далёкія ад граніц імперыі, а небяспека паўстання ў іх была мінімальнай. Такім чынам, на тэрыторыі гэтых правінцый было вельмі мала войскаў, што памяншала верагоднасць, што сенат паспрабуе скарыстаць сілу супраць імператара. Падзел на імператарскія і сенацкія правінцыі быў прыняты неўзабаве пасля прыходу да ўлады Актавіяна Аўгуста.

У 14 годзе наступныя правінцыі мелі статус сенацкіх:

* Азія;
* Ахея;
* Афрыка;
* Бетыка;
* Віфінія;
* Кіпр;
* Крыт і Кірэнаіка;
* Македонія;
* Нарбонская Галія;
* Понт;
* Сіцылія

## Літаратура 
* Werner Eck: Provinz. Ihre Definition unter politisch-administrativem Aspekt. In: Werner Eck: Die Verwaltung des römischen Reiches in der Hohen Kaiserzeit. Bd. 2. Reinhardt, Basel 1998, ISBN 3-7245-0962-6, S. 167—185.
Катэгорыя:Правінцыі Старажытнага Рыма
Імператарскія правінцыі

**Імператарскія правінцыі** — правінцыі ў Рымскай імперыі, намеснікі якіх прызначаліся імператарам. Самымі першымі імператарскімі правінцыямі былі Лугдунская Галія, Лузітанія і Сірыя. Галоўным чынам гэтыя правінцыі мелі стратэгічнае значэнне. Падзел на імператарскія і сенацкія правінцыі быў прыняты неўзабаве пасля прыходу да ўлады Аўгуста.

thumb|400px|Рымская Імперыя ў 117 годзе. Імператарскія правінцыі афарбаваны зялёным.
Наступныя правінцыі мелі статус імператарскіх у 14 годзе:
* Аквітанія
* Белгіка
* Верхняя Германія
* Галатыя
* Далмацыя
* Егіпет
* Кілікія
* Корсіка і Сардзінія
* Коцкія Альпы
* Лугдунская Галія
* Лузітанія
* Мёзія
* Ніжняя Германія
* Норык
* Панонія
* Пенінскія Альпы
* Прыморскія Альпы
* Рэцыя
* Тараконская Іспанія
* Сірыя
* Фракія

## Літаратура 
* Werner Eck: *Provinz. Ihre Definition unter politisch-administrativem Aspekt*. In:  ders: *Die Verwaltung des römischen Reiches in der Hohen Kaiserzeit*. Bd. 2. Reinhardt, Basel 1998, ISBN 3-7245-0962-6, S. 167–185.

Катэгорыя:Правінцыі Старажытнага Рыма
Валянцін Пятровіч Глушко

**Валянцін Пятровіч Глушко** (, Адэса — , Масква) — савецкі інжынер і навуковец у галіне ракетна-касмічнай тэхнікі. Адзін з піянераў ракетна-касмічнай тэхнікі, заснавальнік савецкага вадкаснага ракетнага рухавікабудавання.

Галоўны канструктар касмічных сістэм (з 1974), генеральны канструктар шматразовага ракетна-касмічнага комплексу «Энергія — Буран», акадэмік АН СССР (1958; член-карэспандэнт з 1953), лаўрэат Ленінскай прэміі, двойчы лаўрэат Дзяржаўнай прэміі СССР, двойчы Герой Сацыялістычнай Працы (1956, 1961). Член ЦК КПСС (1976—1989).

У 1929—1974 гадах узначальваў ГДЛ — АКБ, дзе пад яго кіраўніцтвам былі створаны вопытныя ўзоры першага ў свеце электратэрмічнага ракетнага рухавіка, а пачынаючы з 1930 года — вялікі лік вадкасных ракетных рухавікоў (ВРР). Магутныя ВРР канструкцыі В. П. Глушко былі ўсталяваны на большасці першых і другіх прыступак савецкіх ракет-носьбітаў і многіх баявых ракет; яны забяспечылі вывад на арбіту першых савецкіх штучных спадарожнікаў Зямлі, палёты Ю. А. Гагарына і іншых савецкіх касманаўтаў, запускі аўтаматычных міжпланетных станцый да Месяца і планет Сонечнай сістэмы. У 1974—1989 гадах, узначальваючы ў якасці генеральнага канструктара НВА «Энергія» і будучы старшынёй Савета галоўных канструктараў, ажыццяўляў агульнае кіраўніцтва працамі шматлікіх прадпрыемстваў і арганізацый па ключавых праектах, звязаных з савецкай пілатуемай касманаўтыкай.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Ганаровыя грамадзяне Калугі
Катэгорыя:Ганаровыя грамадзяне Байканура
Катэгорыя:Ганаровыя грамадзяне Адэсы
Катэгорыя:Асобы на марках
Катэгорыя:Памерлі ад сардэчна-сасудзістых захворванняў
Катэгорыя:Дэпутаты Савета Нацыянальнасцей Вярхоўнага Савета СССР 11-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета СССР 10-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета СССР 9-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета СССР 8-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета СССР 7-га склікання
Катэгорыя:Члены ЦК КПСС
Катэгорыя:Двойчы Героі Сацыялістычнай Працы
Катэгорыя:Машынабудаўнікі СССР
Катэгорыя:Канструктары СССР
Катэгорыя:Ганаровыя грамадзяне Казані
Катэгорыя:Рэпрэсаваныя савецкай уладай
Катэгорыя:Рэабілітаваныя ў СССР
Катэгорыя:Заснавальнікі савецкай касманаўтыкі
Катэгорыя:Ганаровыя грамадзяне Каралёва
Катэгорыя:Ганаровыя грамадзяне Элісты
Іван Кліментавіч Маныла

**Іван Маныла** (нар. 1927) — удзельнік беларускага патрыятычнага падполля ў 1946—1947 гг. у Баранавіцкай вобласці, сябра арганізацыі «Чайка».

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў 1927 г. у сялянскай сям'і ў в. Заполле Навагрудскага ваяводства ў Польскай Рэспубліцы (цяпер — Карэліцкі раён Гродзенскай вобласці). У 1945 г. скончыў Навагрудскае педагагічнае вучылішча. У 1946 г. падчас вучобы ў Баранавіцкім настаўніцкім інстытуце далучыўся да мясцовай групы падпольнай беларускай арганізацыі «Чайка», якая планавала змаганне за нацыянальныя правы беларусаў, беларускую годнасць, культуру, мову, гісторыю, свабоду і незалежнасць.

У сярэдзіне 1947 г. арганізацыю выкрылі савецкія спецслужбы пасля арыштаў удзельнікаў Саюза вызвалення Беларусі, якія былі выдадзены ўладам Алесем Бажко. Пасля пачаліся арышты ўдзельнікаў «Чайкі»: некаторыя сябры «Чайкі» утрымлівалі сувязь з СВБ у выніку канспірацыйнай памылкі. Іван Маныла быў арыштаваны органамі МДБ 17 чэрвеня 1947 і засуджаны ў Баранавічах 18 кастрычніка 1947 г. ваенным трыбуналам за садзеянне антысавецкай арганізацыі да 5 гадоў канцлагераў. Пакаранне адбываў у баранавіцкай турме, канцлагерах Іркуцкай вобласці.

3 кастрычніка 1956 г. справу пераглядаў Вярхоўны Суд БССР. Рэабілітаваны ў 1975 г.

Далейшы лёс невядомы.

## Літаратура 
* Антысавецкія рухі ў Беларусі. 1944—1956. Даведнік, — Мінск, 1999. ISBN 985-6374-07-3.

## Спасылкі 
* [Маныла Іван Кліментавіч (1927)](https://by.openlist.wiki/%D0%9C%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D0%BB%D0%B0_%D0%86%D0%B2%D0%B0%D0%BD_%D0%9A%D0%BB%D1%96%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1927))

Катэгорыя:Члены арганізацыі «Чайка»
Катэгорыя:Рэпрэсаваныя савецкай уладай
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Навагрудскім ваяводстве
Ладдзя

**Ладдзя́** — старажытнае рачное і марское судна ўсходніх славян.
]]
Шырока бытавала на тэрыторыі Беларусі. Вядома з 7 ст., калі на іх перавозілі грузы па шляху «з варагаў у грэкі». Аднадрэвы човен, найчасцей з дашчанымі набоямі па баках для павелічэння памераў. 3 12 ст. мела палубу. Кіравалася рулявымі вёсламі на карме і носе, рухалася з дапамогай грабных вёслаў і ветразя. Вялікая ладдзя змяшчала 40—60 і нават 100 чалавет. Тэрмін «ладдзя» выйшаў з ужытку ў 14 ст. ў сувязі са з’яўленнем тэрміна «судна».

## Геральдыка 

Coat of Arms of Žłobin, Belarus.png|Герб Жлобіна
Coat of Arms of Dzisna, Belarus.svg|Герб Дзісны
Coat of arms of Biešankovičy.png|Герб Бешанковічаў

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Тыпы ваенных караблёў
Катэгорыя:Тыпы парусных суднаў
Катэгорыя:Лодкі
Лагіновіч

**Лагіновіч** — беларускае прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Язэп Каэтанавіч Лагіновіч (1891—1940) — сапраўднае імя беларускага нацыянальнага дзеяча Паўла Корчыка.
* Данііл Алегавіч Лагіновіч (нар. 1998) — беларускі плывец.
Лаадыка

**Лаадыка** () — імя наступных персаналій:

## Старажытнагрэчаская міфалогія 
* Лаадыка — дачка Прыяма.
*  — дачка Кініра.
* Лаадыка — адна з гіпербарэйскіх дзяўчын, пасланых з дарамі ў Дэлас.

## Эліністычныя царыцы і царэўны 
* Лаадыка — жонка Антыёха, маці Селеўка I Нікатара.
* Лаадыка — дачка Антыёха I Сатэра і Стратанікі.
* Лаадыка I — жонка Антыёха II Тэаса.
* Лаадыка — дачка папярэдняй і Антыёха II Тэаса, жонка Мітрыдата II.
* Лаадыка II — жонка Селеўка II Калініка.
* Лаадыка III — дачка Мітрыдата II, жонка Антыёха III Вялікага.
* Лаадыка — сястра Лаадыкі III (ці дачка Антыёха Гіеракса), жонка Ахея.
* Лаадыка IV — дачка Антыёха III Вялікага, жонка свайго брата Антыёха, Селеўка IV Філапатара і Антыёха IV Эпіфана.
* Лаадыка V — дачка Лаадыкі IV і Селеўка IV Філапатара, жонка Персея Македонскага.
* Лаадыка VI — дачка Лаадыкі V і Антыёха IV Эпіфана, жонка Мітрыдата V Эвергета.
* Лаадыка Кападакійская — дачка Лаадыкі VI і Мітрыдата V Эвергета, жонка цара Кападокіі Арыярата VI Эпіфана Філапатра.
* Лаадыка — жонка цара Бактрыі Эўкратыда I.
* Лаадыка — дачка цара Камагены Антыёха I Тэаса і Ісіяды, жонка цара Парфіі Арода II, маці Пакора I.
* Лаадыка — жонка цара Камагены Мітрыдата II, маці Мітрыдата III.
* Лаадыка Старэйшая — дачка Антыёха VII Сідэта.
* Лаадыка Малодшая — дачка Антыёха VII Сідэта.
* Лаадыка — дачка Дэметрыя II Нікатара, жонка Фраата II.
* Лаадыка Ніса — жонка цара Кападокіі Арыярата V Філапатра.
* Лаадыка (III стагоддзе—II стагоддзе да н.э.) — селеўкідская прынцэса, жонка пантыйскага цара Мітрыдата III.
* Лаадыка (130/129 да н.э.—каля 90 да н.э.) — пантыйская прынцэса і царыца, сястра Мітрыдата VI.
* Лаадыка VII Тэя (нар. пасля 122 гады да н.э.) — сірыйская прынцэса, царыца Камагены.

## Музыка 
* Лаадыка — опера Альбіноні (1724).

## Касмічныя аб'екты 
* (507) Лаадыка — астэроід, адкрыты ў 1903 годзе.

## Гл. таксама 
* Лаадыкія

Катэгорыя:Жаночыя імёны
Катэгорыя:Старонкі, якія змяшчаюць спісы цёзак
Tatoeba

**Tatoeba** (*Татоэба*, ад яп. 例えば «напрыклад») — інтэрнэт-платформа для збору прыкладаў сказаў і іх перакладаў на мовы свету і існуючая ў яе рамках сістэма паралельных моўных корпусаў. З’яўляецца каштоўным рэсурсам для вывучэння замежных моваў і атрымання звестак аб рэальным функцыянаванні і сучасным стане канкрэтнай мовы. Функцыянаванне падобнае да праектаў Вікімедыя:

* матэрыял ліцэнзуецца пад свабоднымі ліцэнзіямі CC2 і СС0,
* матэрыял можа дадаваць кожны жадаючы,
* але апастэрыёры ўвесь кантэнт калектыўна мадэруецца супольнасцю носьбітаў (носьбіцтва моваў павінна сістэматычна адлюстроўвацца ў профілях карыстальнікаў), акрамя таго, дзеля павышэння якасці сказаў кожная фраза прывязваецца да адмысловага карыстальніка, адказнага за яе моўны «дабрабыт»;
* існуе кадыфікаваная сістэма правілаў, апісваючая пазіцыі праекта ў дачыненні да паходжання сказаў, згадвання вядомых асоб і ўдзельнікаў праекта і г.д.

Праект заснаваны ў 2006 годзе. У сакавіку 2019 года налічвае 333 моўныя раздзелы, сярод якіх ёсць рэдкія мовы (суахілі, мальтыйская і г.д.) і нават штучныя. Інтэрфейс даступны і па-беларуску.

У 2019 годзе агульная колькасць сказаў перавышае 7 мільёнаў, з іх у беларускай частцы больш за 8 тысяч. Да кожнага сказа можна дадаць аўдыёзапіс. Але гэтая працэдура няпростая, таму фонд аўдыё папаўняецца павольна.

## Спасылкі 
* Галоўная старонка сайта
* Прынцыпы дзеяння 
* Карыстальніцкая насычанасць розных моўных сегментаў праекта

Катэгорыя:Прыкладная лінгвістыка
Катэгорыя:Вывучэнне моў
Катэгорыя:Сайты
Xbox Game Studios

**Xbox Game Studios** (раней вядомая як **Microsoft Studios**, **Microsoft Game Studios** і **Microsoft Games**)&nbsp;— гэта падраздзяленне па вытворчасці відэагульняў кампаніі Microsoft, якія адказвае за распрацоўку і выпуск гульняў для платформаў Xbox, Xbox 360, Xbox One, Windows, Steam, Windows Store, а таксама для гульняў пад Windows Phone. Падраздзяленне было ўтворана ў 2002 годзе пад назвай Microsoft Game Studios, але у 2011 зазнаў рэбрэндынгу па збегу назваў з ужо створаным Xbox. Даччынае прадпрыемства было таксама вядома як Microsoft Game Divinion, або проста Microsoft Games да 2002 года. Microsoft Studios распрацоўвае і публікуе як гульні ўласнай вытворчасці, так і пабочныя&nbsp;— іншых студый распрацоўкі пад сваім выдавецтвам.

## Ацэнкі 
У 2010 годзе аглядная платформа Metacritic ацаніла гульні Microsoft на 73,4 балаў (з 100 магчымых), што дае чацвёрты радок сярод іншых распрацоўнікаў. Такім чынам Microsoft апярэдзіла канкурэнта па распрацоўках кансоляў Sony, але уступіўшы Nintendo. У 2011 годзе іх сярэдні вышэйшы бал падняўся да 77,2, што з'яўляецца лепшым для любога буйнога выдаўца, уключаючы Nintendo і Sony. У 2012 году Microsoft апусцілася на другое месца, маючы ў сярэднім 73,0, саступіўшы Electronic Arts. У 2013 годзе яны займаюць шостае месца, саступаючы Nintendo і Sony. У наступным, 2014 годзе, Microsoft працягвае трымаць шостае месца, аднак атрымлівае 68,9 балаў супраць 72,1 у 2013. У 2015 годзе Microsoft не трапляюць у сярэдні паказчык высокай якасці, дзе лідзіруе Sega з 77,1, паколькі выпусцілі менш 14 унікальных навінак. Аднак у рэйтынгу «сярэдняй якасці» яны маюць 4 месца з паказчыкам у 78,6 балаў. У 2016 годзе Microsoft застаецца ў спісе «сярэдніх выдаўцоў» маючы 3 месца і 77,6 балаў, супраць лепшай сёлета студыі Electronic Arts. 2017 год выдаўся ня прадуктыўным для Microsoft. У рэйтынгу «сярэдніх выдаўцоў» яны апусціліся на 12 месца з 72, 0 баламі, паколькі не выпусціла ніякіх перспектыўных або новых прадуктаў, апроч выпускаў для старых франшыз Forza і Minecraft.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Xbox
Катэгорыя:Вытворцы камп’ютарных гульняў ЗША
Сельская гаспадарка Польшчы

У **сельскай гаспадарцы** Польшчы, дзе занята 11 % эканамічна актыўнага насельніцтва, ствараецца ўсяго 2,5 % ВУП. Польшча з’яўляецца адным з еўрапейскіх лідараў па плошчы раллі і вытворчасці многіх відаў сельскагаспадарчай прадукцыі.

За сацыялістычным часам польскае землеўласцніцтва, у адрозненне ад астатніх сфер гаспадаркі, заставалася прыватным. Былыя землі нешматлікіх дзяржаўных прадпрыемстваў сёння здадзеныя ў арэнду фермерам, якім увогуле належыць больш за 90 % угоддзяў. Прадукцыйнасць сучаснай сельскай гаспадаркі адносна невысокая. Фермы невялікія (сярэдні памер каля 8 га) і часта цераспалосныя. Больш за палову фермераў працуюць выключна на здавальненне сваіх патрэбаў. Затое 9 % гаспадароў з надзеламі больш за 15 га трымаюць амаль палову зямлі.

## Жывёлагадоўля 
Вядучая галіна сельскай гаспадаркі — жывёлагадоўля. Дамінуе развядзенне свіней і буйной рагатай жывѐлы. Свінагадоўля забяспечвае каля паловы вытворчасці ўсёй прадукцыі жывёлагадоўлі. Значную ролю адыгрывае птушкагадоўля (вытворчасць курыных яек). Польскія жывёлаводы моцна залежаць ад імпарту кармавой пшаніцы, фуражу, расліннага масла і бялковай мукі, якімі краіна не забяспечвае сябе ў поўным аб’ёме.

## Раслінаводства 
У раслінаводстве вядучае месца займае вытворчасць збожжавых культур — пшаніцы і жыта. Вялікія плошчы заняты пад ячмень і авёс, кармавыя культуры, бульбу, рапс, цукровыя буракі. Польшча займае першае месца ў ЕС па валавым зборы бульбы і жыта, адно з першых — па цукровых бураках, першае ў свеце — па трыцікале, шостае ў свеце па зборы і экспарце яблыкаў.

## Экспартнае значэнне 
Польшча пастаўляе на экспарт мясапрадукты і жывую жывёлу, клубніцы і іншыя ягады, яблыкі, агародніну, тытунёвыя вырабы, цукар, бульбу, алкагольныя і іншыя напоі.
Выдатныя фільмы (Роджэр Эберт)

***Выдатныя фільмы*** () — назва шэрагу папяровых і анлайн-публікацый вядомага амерыканскага кінакрытыка Роджэра Эберта (1942—2013), прысвечаных найлепшым з яго пункту гледжання фільмам у гісторыі кіно. Мэтай гэтых публікацый, паводле слоў самога Эберта, было «правесці экскурсію па славутасцях першага стагоддзя кіно».

«*Выдатныя фільмы*» былі апублікаваны ў якасці асобных рэцэнзій на афіцыйным сайце кінакрытыка, а таксама сабраны і выдадзены ў чатырох кнігах:
* «*Выдатныя фільмы*» (апублікавана ў 2002 годзе)
* «*Выдатныя фільмы II*» (апублікавана ў 2005 годзе)
* «*Выдатныя фільмы III*» (апублікавана ў 2010 годзе)
* «*Выдатныя фільмы IV*» (апублікавана ў 2016 годзе)

У канчатковым рахунку, Роджэр Эберт апублікаваў **364** хвалебныя рэцэнзіі, у якіх прысвойваў таму ці іншаму твору званне «*Выдатнага фільма*». Аднак гэты лік утрымлівае асобныя абагульненні серый фільмаў, зробленыя крытыкам. Так, Эберт аб’яднаў у адно цэлае серую фільмаў «'**», абагульніў фільмы «**'», дзесяць серый тэлецыкла «*Дэкалог*», трылогію «*Тры колеры*», а таксама прысвяціў адну рэцэнзію рэтраспектыве кінематаграфічных прац Бастэра Кітана. У сувязі з гэтым агульная колькасць «*Выдатных фільмаў*» Эберта на розных інтэрнэт-рэсурсах вагаецца ад 364 да больш чым чатырохсот. Напрыклад, на сайце «*КиноПоиск*» спіс складаецца з 407 фільмаў, а на сайце «*iCheckMovies*» іх лік дасягае 409.

## Выдатныя фільмы 
## Статыстыка 
Ніжэй прыведзена табліца, у якой сабрана статыстыка па колькасці твораў таго ці іншага рэжысёра, якія ўвайшлі ў лік «*Выдатных фільмаў*». Колькасць разлічвалася на падставе падліку рэцэнзій Эберта, а зробленыя ім абагульненні серый фільмаў лічыліся за адзін фільм. У табліцу ўвайшлі толькі тыя рэжысёры, сярод прац якіх прынамсі два «*Выдатныя фільмы*».

## Заўвагі 
## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* Выдатныя фільмы (Роджэр Эберт)  на сайце Роджэра Эберта
* Выдатныя фільмы (Роджэр Эберт)  на сайце «*Internet Movie Database*»
* Выдатныя фільмы (Роджэр Эберт)  на сайце «*iCheckMovies*»
* Выдатныя фільмы (Роджэр Эберт)  на сайце «*КиноПоиск*»

Катэгорыя:Кінематаграфічныя рэйтынгі
Прамысловасць Польшчы

]]
**Прамысловасць** — найважнейшая галіна гаспадаркі Польшчы, у якой ствараецца каля 40 % ВУП і фармуецца большая частка экспарту. Вядучыя галіны прамысловасці — машынабудаванне, чорная і каляровая металургія, паліўная, хімічная і лёгкая. Большасць машынабудаўнічых прадпрыемстваў з’яўляюцца даччынымі падраздзяленнямі вядучых заходніх кампаній. Польшча займаецца вытворчасцю адзення, электронікі, аўтамашын, аўтобусаў, верталётаў, лакаматываў, самалётаў, караблёў, ваеннай тэхнікі, лекаў, ежы. Польшча займае адно з першых месцаў у свеце па вытворчасці рыбалоўных суднаў, таварных і пасажырскіх вагонаў, цеплавозаў і электравозаў. Харчовая прамысловасць у Польшчы адна з найбольш буйных у Еўрасаюзе.

## Энергетыка 
 — найбуйнейшая буравугальная электрастанцыя свету, штогод вырабляе 27-28 ТВт*гдз электраэнергіі — 20 % нацыянальнай вытворчасці]]
У энергетыцы Польшчы асаблівае месца займае *вугальная прамысловасць*. Штогод здабываецца каля 100 млн тон вугалю (кампаніі Węglokoks, Kompania Węglowa and JSW). Па здабычы каменнага вугалю Польшча лідзіруе ў Еўропе. Значная частка яго экспартуецца. Асноўны каменнавугальны басейн — Верхнесілезскі.  Запасы нафты і прыроднага газу параўнальна малыя. Уся спажываемая краінай нафта — імпартная. Частка яе паступае па нафтаправодзе з Расіі, а частка дастаўляецца марскімі шляхамі. Вялікі нафтаперапрацоўчы завод працуе ў Плоцку. Імпартуецца з Расіі і прыродны газ. На вугалі, пераважна бурым, базуецца электраэнергетыка. У 2017 на ўзнаўляльных крыніцах (уключаючы ГЭС) стваралася 10,9 % электраэнергіі. Да 2020 іхнюю долю плануецца давесці да 15 %.

## Металургія 
Нягледзячы на агульны спад вытворчасці ў **чорнай металургіі**, Польшча застаецца буйным вытворцам (больш за 10 млн тон у 2017 і 2018) і экспарцёрам сталі. Галоўныя камбінаты чорнай металургіі размешчаны ў Верхняй Сілезіі. Жалезная руда імпартуецца з Расіі, Украіны і Бразіліі. Значная частка сталі выплаўляецца з металалому. **Каляровая металургія** прадстаўлена свінцова-цынкавай і меднай галінамі. Па выплаўцы рафінаванай медзі і срэбра Польшча — еўрапейскі лідар (кампанія KGHM Polska Miedź з штаб-кватэрай у Любіне)

## Машынабудаванне 
У машынабудаванні вядучыя пазіцыі належаць транспартнаму, які выпускае легкавыя і грузавыя аўтамабілі, марскія судны, лакаматывы і вагоны. Асноўныя прадпрыемствы размяшчаюцца ў буйных гарадах (Варшава, Познань). Легкавыя аўтамабілі вырабляюць прадпрыемствы вядомых фірм («Фіат», «Фальксваген», «Опель» і г. д.). Суднабудаванне сканцэнтравана на поўначы краіны, у Гдыні, Шчэціне, Гданьску.

## Іншыя галіны 
**Хімічная прамысловасць** базуецца на ўласнай сыравіне (вуглі, прыроднай серы, паваранай солі). Вырабляе серную кіслату, фосфарныя і азотныя ўгнаенні, лекавыя сродкі. Вядучая галіна **лёгкай прамысловасці** — тэкстыльная, канцэнтруецца ў раёне горада Лодзь. Прадукцыя швейнай і абутковай прамысловасці пастаўляецца на знешнія рынкі.
Турызм у Польшчы

**Турызм у Польшчы** — адзін з найважнейшых сектараў сферы паслуг эканомікі Польшчы.

Найбольш прывабныя для адпачынку горныя раёны Польшчы, узбярэжжа Балтыйскага мора, Мазурскія азёры і Белавежская пушча, гістарычныя цэнтры (Кракаў, Варшава, Люблін). Усяго ў Польшчы 15 аб’ектаў Сусветнай спадчыны з іх 14 культурных. 

Самы папулярны сярод турыстаў горад — Кракаў — старая сталіца і месца каранацыі ў далейшым, цэнтр Залатога веку польскага Адраджэння.

Цалкам зруйнаваны падчас Другой сусветнай вайны стары горад у Варшаве быў адноўлены і з’яўляецца галоўнай славутасцю стаіцы.

Вялікую прывабнасць мае Уроцлаў — у ансамбль вялікай Рынкавай плошчы ўваходзяць ажно дзве ратушы, ўроцлаўскі заапарк налічвае ўжо больш за 150 гадоў гісторыі і надзвычай багатую калекцыю відаў, на кожным кроку турыстаў сустрэнуць мілыя гномы. 

У Польшчы звыш 100 замкаў, большая іх частка захавалася ў Ніжняй Сілезіі і уздоўж Шляху арліных гнёздаў паміж Кракавам і Чэнстаховай.

Яснагурскі манастыр у Чэнстахове штогод кліча да сябе сотні тысяч паломнікаў-каталікоў.

Сярод відаў актыўнага турызму ў Польшчы шырока прадстаўлены гарналыжны турызм, водныя віды, хайкінг і склалазанне. Развіваецца аграрны (сельскі) турызм. Ад часу ўступлення краіны ў ЕС у 2004 паскорана развіваецца міжнародны турызм. 

## Крыніцы