Джозеф Грымальдзі

thumb|left|Партрэт Джозэфа Грымальдзі пэндзля Джона Каўсе (*John Cawse*)
[thumb|left|Фарфоравая фігурка вытворчасці [Derby porcelain, якая паказвае Джозэфа Грымальдзі . З калекцыі Музея і мастацкай галерэі Дэрбі]]
**Джозеф Грымальдзі** () — адзін з самых вядомых клоўнаў Англіі, лічыцца першым клоўнам з белым тварам. Выступы Грымальдзі зрабілі клоўна як персанажа цэнтральнай фігурай брытанскіх арлекінад.

## Дзяцінства і асабістае жыццё 
Грымальдзі нарадзіўся ў лонданскім раёне і быў сынам італьянца, сіньёра Джузэпэ (або Язэпа) «Жалезнаногага» Грымальдзі, пантаніміста, цыркавога мастака і балетмайстра тэатра «Друры-Лейн», і Рэбекі Брукер, танцоркі кардэбалета. Бацька Грымальдзі памёр у 1788 годзе, калі Язэпу было дзевяць гадоў, пакінуўшы сям'ю ў пазыках. Ва ўзросце менш за два гады Джозеф быў прадстаўлены на сцэне «Друры-Лейн», ва ўзросце менш за тры гады ён пачаў з’яўляцца на сцэне тэатра Садлерс Уэлс.

Стаўшы маладым чалавекам, Грымальдзі закахаўся ў дачку асноўнага ўладальніка Садлерс Уэлс і ажаніўся з ёй. Мары Грымальдзі памерла падчас родаў праз 18 месяцаў пасля заключэння іх шлюбу. Ён знайшоў суцяшэнне ў працы, і ў канцы канцоў ажаніўся яшчэ раз на Марыі. Сын, Джозеф Грымальдзі Сэмюэль, пасля нараджэння далучыўся да сямейнай прафесіі, але ва ўзросце да трыццаці гадоў спіўся і памёр.

## Кар'ера 
Як пантамім блазан Грымальдзі лічыўся непераўзыдзеным, і самага вялікага поспеху ён дасягнуў у пастаноўцы «Казак Матухны гускі» у Каралеўскім тэатры Ковент-Гарден (у 1806 годзе і пры далейшых пастаноўках).

Джозэф Грымальдзі быў інаватарам, яго блазан Джой (*Joey*) быў сучасным клоўнам, заснаваным на традыцыйнай ролі прасцяка і дурня, якая ішла з часоў камедыі дэль артэ: ён стаў цэнтральным персанажам арлекінад. Яго камедыйная грацыя была незвычайная, ён добра прыдумляў візуальныя трукі і буфанады, выклікаючы смех аўдыторыі. Калі сталі папулярныя мюзік-холы, ён увёў у тэатр жаночую пантаніму і завёў традыцыю ўдзелу аўдыторыі ў прадстаўленні.

Знакаміты «анекдот аб журботным клоуне» (у якім доктар раіў кліенту розныя спосабы выхаду з цяжкай дэпрэсіі, і ў выніку парэкамендаваў схадзіць на прадстаўленне аднаго клоўна, пасля чаго кліент прызнаўся, што ён і ёсць той самы блазан) першапачаткова апавядалі аб Грымальдзі.

## Сыход на пенсію 
Пакутуючы ад хвароб, Грымальдзі сышоў са сцэны. У сваёй развітальнай прамове ён распавёў сваім слухачам:
«Я амбіцыйна знасіў сябе і атрымаў за гэта старэннем. Ужо чатыры гады, як я зрабіў свой апошні скачок, спер апошнюю вустрыцу, зварыў апошнюю каўбасу і сабраўся выйсці на пенсію»

Да 1828 года ён быў спустошаны, і ў Ковент Гардэн (28 чэрвеня) і Садлер Уэлс (17 сакавіка) прайшлі дабрачынныя спектаклі. Фондам Друры-Лейн была прызначаная пенсія ў 100 фунтаў стэрлінгаў у год. Грымальдзі ледзь мог хадзіць, але праводзіў апошнія гады ў карчме Cornwallis Tavern, і яго арэндадаўца Джордж Кук па вечарах адносіў яго ў яго кватэру. Грымальдзі стаў інвалідам з-за свайго блазнавання, і памёр у ноч на 31 мая 1837 года. Газета *London Illustrated News* у некралогу напісала, што «Грымальдзі мёртвы, і не пакінуў сабе роўных. Мы баімся, што дух пантанімы згублены» (*Grimaldi is dead and hath left no peer. We fear with him the spirit of pantomime has disappeared*).

Грымальдзі прасіў, каб пасля яго смерці ён быў абезгалоўлены перад пахаваннем, нібыта з-за страху пахавання жыўцом.

Магіла Джозэфа Грымальдзі знаходзіцца ў парку Джозэфа Грымальдзі (раней у двары капліцы Сент-Джэймс), на Пентанвіл-роўд ў іслінгтане. На будынку ў *Granville Road* ёсць сіняя таблічка ў памяць, што ён калісьці жыў непадалёк.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Джозеф Грымальдзі ў Энцыклапедыі Брытаніка.
* 
* «Boz» (Ed.) (Чарлз Дыкенс), *Memoirs of Joseph Grimaldi*, з Internet Archive (адсканаваная кніга з арыгінальнымі ілюстрацыямі)

Катэгорыя:Клоўны