open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Парк імя Фрунзэ (Віцебск)

**Парк імя Фрунзэ ** — лесапарк, размешчаны ў цэнтры горада Віцебск, у Кастрычніцкім раёне, на берагах ракі Віцьба і ручая Дунай.
 
## Апісанне 
Плошча парку — 15 га. У парку пераважае пейзажная планіроўка, у цэнтральнай частцы — рэгулярная. Высаджана каля 700 дрэў і кустоў розных парод, сярод якіх: бяроза, вярба, таполя канадская, акацыя белая, клёны пірамідальны і вастралісты, ясень звычайны.

У цэнтры парку, на Кстоўскай гары, знаходзіцца канцэртная зала «Віцебск», да якой праз р. Віцьба ад вуліцы Леніна вядзе пешаходны мост 1000-годдзя Віцебска. Непадалёку таксама пабудавана некалькі невялікіх масткоў праз Віцьбу і Дунай. У правай частцы парку — фантан.

Парк закладзены ў сярэдзіне XIX стагоддзя як Архіерэйскі сад. Агульнадаступным стаў пасля Кастрычніцкай рэвалюцыі. У 1926 годзе перайменаваны ў Парк культуры і адпачынку імя Фрунзэ, у гонар рэвалюцыянера і савецкага дзяржаўнага дзеяча. З дарэвалюцыйных гадоў тут была прыватная забудова, але потым яе знішчылі і зрабілі паўнацэнны парк з летнім тэатрам. У сярэдзіне 1930-х гадоў на тэрыторыі парку быў створаны гарадскі піянерскі сад імя Фрунзэ — першы дзіцячы парк г. Віцебска. У гады Вялікай Айчыннай вайны піянерскі сад спыніў сваю работу. А пасля вайны ён аднавіўся як агульнагарадскі. У 1950-я гады тут праводзілася шмат масавых мерапрыемстваў і канцэртаў, працавалі павільёны для чытання і гульні ў шахматы, валейбольная пляцоўка, більярдная. У 1970-я гады парк быў рэканструяваны. У яго цэнтры быў усталяваны святломузычны фантан. Доўгі час у парку працавалі атракцыёны. У 2000-я гады яны спынілі сваё існаванне. У 2017 годзе стары фантан замянілі на новы.

## Літаратура 
* Парк культуры и отдыха имени Фрунзе // Витебск : энциклопедический справочник / редкол.: И. П. Шамякин [и др.]. — Минск : БелСЭ им. П. Бровки, 1988. — С. 277.
* Шарендо, В. В нашем парке звучали такие оркестры / В. Шарендо // Віцьбічы = Витьбичи. — 2011. — 18 июня. — С. 5, 10.

Катэгорыя:Паркі Віцебска
Катэгорыя:Геаграфія Віцебска
Катэгорыя:Лесапаркі Беларусі
Катэгорыя:Кастрычніцкі раён (Віцебск)
Катэгорыя:Аб’екты, названыя ў гонар Міхаіла Фрунзэ
Парламенцкія выбары і рэферэндум у Германіі (1936)

**Безальтэрнатыўныя выбары парламента Германіі і плебісцыт аб рэмілітарызацыі Рэйнскай вобласці** () — усенароднае галасаванне ў Германіі па абранні новага складу Рэйхстагу і ўхваленню прынятага ўрадам рашэння аб увядзенні ўзброеных сіл у дэмілітарызаваную ў адпаведнасці з міжнароднымі пагадненнямі вобласць Райнланд, якая знаходзіцца на мяжы з Францыяй. Адбыліся 29 сакавіка 1936 года.

Да выбараў быў дапушчаны адзіны спіс кандыдатаў ад Нацыянал-сацыялістычнай нямецкай рабочай партыі, у які былі ўключаныя па спецыяльных запрашэннях таксама і беспартыйныя кандыдаты. Дзейнасць іншых партый да моманту правядзення галасавання з’яўлялася незаконнай.

## Палітычны кантэкст выбараў 
Да моманту галасавання ў Германіі сфармавалася аднаасобная дыктатура і культ асобы кіраўніка дзяржавы (фюрэра) Адольфа Гітлера. Усе партыі і палітычныя групы, за выключэннем нацыянал-сацыялістаў, былі забароненыя, іх актывісты і выяўляўшыя незадаволенасць грамадзяне падвяргаліся пераследу з боку дзяржавы.

Пасля 1933 года Германія прадпрымала намаганні па аднаўленні суверэнітэту над абласцямі на захадзе краіны-Саарам і Рэйнландам, якія пасля заканчэння Першай сусветнай вайны па рашэнні дзяржаў-пераможцаў выконвалі ролю буфера на мяжы з Францыяй. У выніку рэферэндуму 13 студзеня 1935 года Саарская вобласць, якая знаходзілася пад кіраваннем Лігі Нацый, была вернутая ў склад Германіі (з 1 сакавіка).

7 сакавіка 1936 Германія ў парушэнне Лакарнскага пагаднення ўвяла войскі ў дэмілітарызаваную Рэйнскую вобласць, не сустрэўшы супраціву з боку Францыі і Вялікабрытаніі.

Прызначанае на 29 сакавіка галасаванне было заклікана замацаваць знешнепалітычны поспех Гітлера.

## Вынікі выбараў-плебісцыту 
За аб’яднаны спіс нацыянал-сацыялістаў і беспартыйных кандыдатаў выказалася пераважная большасць германскіх выбаршчыкаў — 44 462 458 чалавек (98,8 %). Абранымі былі абвешчаныя 741 дэпутат новага склікання парламента. Паколькі выбарчы бюлетэнь утрымліваў толькі поле «за», галасамі «супраць» умоўна можна лічыць незапоўненыя і сапсаваныя бюлетэні, якіх па афіцыйных дадзеных аказалася 540 244.
 

## Літаратура 
* Nohlen, D & Stöver, P Elections in Europe: A data handbook. ISBN 978-3-8329-5609-7

Катэгорыя:1936 год у Германіі
Катэгорыя:Выбары ў Германіі
Катэгорыя:Сакавік 1936 года
Катэгорыя:Падзеі 29 сакавіка
Катэгорыя:Рэферэндумы
Катэгорыя:Выбары 1936 года
Тарб

**Тарб** (, ) — адміністрацыйны цэнтр дэпартамента Верхнія Пірэнеі, Францыя. Размешчаны крыху на поўнач ад Лурда і іспанскай мяжы. Насельніцтва — 45 613 жыхароў (2009). Тарб быў важным цэнтрам пры рымлянах, затым ім валодалі вестготы і арабы. З X стагоддзя сталіца графства Бігор. Спустошаны падчас Стагадовай вайны англічанамі, потым у час Рэлігійных войнаў. Герцаг Велінгтан разграміў французаў ля Тарба ў 1814 годзе. У Тарбе нарадзіліся пісьменнік Тэафіль Гацье і маршал Фош.

Катэгорыя:Гарады Аксітаніі
Катэгорыя:Камуны дэпартамента Верхнія Пірэнеі
Бурк-ан-Брэс

**Бурк-ан-Брэс** (, ) — горад на ўсходзе Францыі, прэфектура дэпартамента Эн. Насельніцтва — 40,7 тыс. жыхароў. Размешчаны на рацэ Рэсуз, на захад ад горнага масіва Юра. У XIII стагоддзі Бурк атрымаў статус вольнага горада. З XV стагоддзя — сталіца правінцыі Брэс у складзе герцагства Савоя. Захоўваў гэты статус і пасля далучэння да Францыі па выніках Ліёнскага міру да Вялікай французскай рэвалюцыі. Горад знаходзіцца на скрыжаванні значных транспартных шляхоў агульнаеўрапейскага значэння.

Асноўная прамысловая вытворчасць — завод грузавых аўтамабіляў «Рэно».

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
Катэгорыя:Гарады рэгіёна Авернь — Рона — Альпы
Катэгорыя:Камуны дэпартамента Эн
Мулен (Алье)

**Мулен** () — горад у цэнтры Францыі, прэфектура (адміністрацыйны цэнтр) і трэці па велічыні горад дэпартамента Алье. Гістарычная сталіца герцагаў Бурбонскіх і былой правінцыі Бурбонэ. Назва перакладаецца як «Млыны». Насельніцтва — 21,9 тыс. жыхароў. Размешчаны на правым беразе ракі Алье. Горад знаходзіцца на поўнач ад гор Цэнтральнага масіва, але мясцовасць у гэтым раёне толькі злёгку пагорыстая. Мулен — адна з нямногіх камун у Францыі, часткі якіх належаць да розных кантонаў (кантоны Мулен-Захад і Мулен-Поўдзень).

Катэгорыя:Гарады рэгіёна Авернь — Рона — Альпы
Катэгорыя:Камуны дэпартамента Алье
Юрый Анатольевіч Балабанаў

{{Спартсмен
|медалі  = 
 
{ style="background: transparent"

}
}}

**Юрый Анатольевіч Балабанаў** (, Віцебск — ) — беларускі спартсмен. Заслужаны майстар спорту па спартыўнай гімнастыцы (1984).

## Біаграфія 
У 1988 годзе скончыў Беларускі інстытут фізічнай культуры .

Чэмпіён свету 1985 года ў камандным заліку ў складзе каманды СССР. Бронзавы прызёр чэмпіянату свету па спартыўнай гімнастыцы 1985 года (на кольцах). Абсалютны чэмпіён СССР (1985). Чэмпіён СССР 1983, 1984, 1986 гг. — на кольцах, 1958 года — у мнагаборстве, 1984 года — на брусах. Сярэбраны прызёр чэмпіянату СССР па спартыўнай гімнастыцы 1982, 1984 гг. — на перакладзіне, 1986 года — на брусах. Бронзавы прызёр чэмпіянату СССР па спартыўнай гімнастыцы 1982 года — на кольцах, 1983 года — у вольных практыкаваннях. Пераможца турніру «Дружба» 1984 года ў камандным заліку.

Завяршыў спартыўную кар’еру ў 1986 годзе. Працаваў трэнерам у ЗША.

Памёр 10 мая 2006 года ад сардэчнага прыступу.

## Спартыўныя дасягненні 
* Чэмпіянат СССР па спартыўнай гімнастыцы (1982) — 2 месца (на перакладзіне)
* Чэмпіянат СССР па спартыўнай гімнастыцы (1982) — 3 месца (на кольцах)
* Чэмпіянат СССР па спартыўнай гімнастыцы (1983) — 3 месца ў вольных практыкаваннях
* Чэмпіянат СССР па спартыўнай гімнастыцы (1984) — 1 месца (на кольцах)
* Чэмпіянат СССР па спартыўнай гімнастыцы (1984) — 1 месца (на брусах)
* Чэмпіянат СССР па спартыўнай гімнастыцы (1984) — 2 месца (на перакладзіне)
* Чэмпіянат СССР па спартыўнай гімнастыцы (1985) — 1 месца ў мнагаборстве
* Чэмпіянат свету па спартыўнай гімнастыцы (1985, Канада) — 1 месца ў камандным заліку
* Чэмпіянат свету па спартыўнай гімнастыцы (1985, Канада) — 3 месца (на кольцах)
* Чэмпіянат СССР па спартыўнай гімнастыцы (1986) — 1 месца (на кольцах)
* Чэмпіянат СССР па спартыўнай гімнастыцы (1986) — 2 месца (на брусах)

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Гімнасты СССР
Катэгорыя:Імігравалі ў ЗША з Беларусі
Катэгорыя:Чэмпіёны свету па спартыўнай гімнастыцы
Аляксей Васільевіч Сінкевіч

{{Спартсмен
|медалі  = 
 
{ style="background: transparent"

}
}}

**Аляксей Васільевіч Сінкевіч** (нар. , Віцебск) — беларускі спартсмен (спартыўная гімнастыка). Заслужаны майстар спорту Рэспублікі Беларусь (2001)

## Біаграфія 
Чэмпіён свету па спартыўнай гімнастыцы 2001 года ў камандным заліку. Сярэбраны прызёр чэмпіянату свету 1997 года ў камандным заліку. Бронзавы прызёр чэмпіянату свету 1999 года ў камандным заліку, чэмпіянату свету 2002 года ў індывідуальным заліку. Бронзавы прызёр чэмпіянату Еўропы 2000 года ў камандным і індывідуальным заліках. Бронзавы прызёр XXI летняй Універсіяды 2001 года.

З 1995 года — спартсмен-інструктар Міністэрства спорту і турызму Рэспублікі Беларусь.

## Спартыўныя дасягненні 
* Чэмпіянат свету па спартыўнай гімнастыцы (1997, Швейцарыя) — 2 месца ў камандным заліку
* Чэмпіянат свету па спартыўнай гімнастыцы (1999, Кітай) — 3 месца ў камандным заліку
* Чэмпіянат Еўропы па спартыўнай гімнастыцы (2000, Грэцыя) — 3 месца ў камандным заліку
* Чэмпіянат Еўропы па спартыўнай гімнастыцы (2000, Грэцыя) — 3 месца ў індывідуальным заліку
* Чэмпіянат свету па спартыўнай гімнастыцы (2001, Бельгія) — 1 месца ў камандным заліку
* XXI летняя Універсіяда (2001, Кітай) — 3 месца (на брусах)

## Літаратура 
* Арсеньев, А. Успех Алексея Синкевича / А. Арсеньев // Народнае слова. — 2001. — 27 лістап. — С. 6.
* Закиров, В. 16 лет терпения… и триумф! / В. Закиров // Віцьбічы = Витьбичи. — 2001. — 16 нояб. — С. 4.
* Закиров, В. Синкевич — третий в мире / В. Закиров // Віцьбічы = Витьбичи. — 2001. — 7 апр. — С. 4.
* Николаев, Е. Дважды бронзовый / Е. Николаев // Віцьбічы = Витьбичи. — 2002. — 7 мая. — С. 7.
* Синкевич, А. До олимпиады нужно «засветиться» / А. Синкевич // Віцьбічы = Витьбичи. — 1997. — 9 окт. — С. 4.
* Синкевич Алексей Васильевич // Спортивная энциклопедия Беларуси / редкол.: Г. П. Пашков [и др.]. — Минск : БелЭн им. П. Бровки, 2005. — С. 394.

Катэгорыя:Гімнасты Беларусі
Катэгорыя:Чэмпіёны свету па спартыўнай гімнастыцы
Катэгорыя:Гімнасты на летніх Алімпійскіх гульнях 1996 года
Катэгорыя:Гімнасты на летніх Алімпійскіх гульнях 2000 года
Бар-ле-Дзюк

**Бар-ле-Дзюк** () — галоўны горад французскага дэпартамента Мёз, займае вузкую даліну ракі Арнен на захад ад Нансі, паблізу Заводскага канала і канала Рэйн — Марна. Пагоркі па баках ад горада пакрытыя пералескамі і вінаграднымі садамі. Насельніцтва 16 944 жыхароў (1999).

З X стагоддзя Бар згадваецца ў хроніках як рэзідэнцыя спачатку графаў, а з 1354 года i герцагаў Барскіх. У XV стагоддзі — рэзідэнцыя Рэнэ Добрага, з XVI стагоддзя — валоданне Латарынгскага дома. Знакамітыя ўраджэнцы Бара — Франсуа дэ Гіз, Нікаля Шарль Удзіно, Эдмон-Нікала Лагер, Раймон Пуанкарэ.

## Гарады-пабрацімы 
Катэгорыя:Гарады рэгіёна Гранд-Эст
Катэгорыя:Камуны дэпартамента Мёз
Лапшын

**Лапшын** — прозвішча, тапонім.

## Прозвішча 
* Ігар Алегавіч Лапшын — беларускі спартсмен, лёгкаатлет

## Тапонім 
* Лапшын (Жыдачыўскі раён)
Балабанаў

**Балабанаў** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Аляксей Акцябрынавіч Балабанаў (1959—2013) — расійскі кінарэжысёр.
* Юрый Анатольевіч Балабанаў (1963—2006) — беларускі спартсмен (спартыўная гімнастыка).
Ігар Алегавіч Лапшын

{{Спартсмен
|медалі  = 

 
{ style="background: transparent"

}
}}

**Ігар Алегавіч Лапшын** (нар. , Віцебск) — беларускі спартсмен, лёгкаатлет. Заслужаны майстар спорту СССР (1991).

## Біаграфія 
У 1999 годзе скончыў Беларускую акадэмію фізічнага выхавання і спорту.

Чэмпіён Еўропы па лёгкай атлетыцы 1990 года, чэмпіён свету па лёгкай атлетыцы ў памяшканні 1991 года. Пераможца Сусветнай Універсіяды 1989 года. Сярэбраны прызёр XXIV летніх Алімпійскіх гульняў 1988 года, чэмпіянату Еўропы па лёгкай атлетыцы 1990 года.

У 1995—2001 гадах — старшы трэнер нацыянальнай каманды Рэспублікі Беларусь па лёгкай атлетыцы. У 2001 годзе — трэнер Рэспубліканскай школы вышэйшага спартыўнага майстэрства. З 2002 года — дырэктар Цэнтра алімпійскай падрыхтоўкі Беларускага таварыства інвалідаў па зроку і старшы трэнер Паралімпійскага камітэта Рэспублікі Беларусь па лёгкай атлетыцы.

## Спартыўныя дасягненні 
* Сусветная Універсіяда (1989, Германія) — 1 месца
* Чэмпіянат Еўропы па лёгкай атлетыцы (1990, Харватыя) — 2 месца
* Чэмпіянат Еўропы па лёгкай атлетыцы ў памяшканні (1990, Шатландыя) — 1 месца
* Чэмпіянат свету па лёгкай атлетыцы ў памяшканні (1991, Іспанія) — 1 месца
* XXIV летнія Алімпійскія гульні (1988, Паўднёвая Карэя) — 2 месца

## Палітычныя погляды 
Падпісаў адкрыты ліст спартыўных дзеячаў краіны, якія выступаюць за дзеючую ўладу Беларусі пасля здушэння народных пратэстаў у 2020 годзе.

## Літаратура 
* Лапшин Игорь Олегович // Республика Беларусь : энциклопедия : [в 7 т.] / редкол.: Г. П. Пашков [и др.]. — Минск : БелЭн імя П. Броўкі, 2007. — Т. 4 : Картография-Миноговые. — С. 408.
* Взлеты и падения Игоря Лапшина / подгот. А. Быньков // Народнае слова. — 2011. — 28 чэрв. — С. 6.
* Игорь Лапшин // Витебщина Олимпийская / сост.: В. В. Быньков [и др.]; фото: А. В. Хитров, Г. Н. Семенов, П. П. Рябухин. — Доп. изд. — Витебск : Витебская областная типография, 2011. — С. 100—105.
* Лапшин Игорь Олегович // Регионы Беларуси : энциклопедия : в 7 т. / редкол.: Т. В. Белова [и др.]. — Минск : БелЭн імя П. Броўкі, 2011. — Т. 2 : Витебская область : в 2 кн. — Кн. 2. — С. 30.
* Матвеев, Д. Труд. Целеустремленность. Результат! / Д. Матвеев // Віцьбічы = Витьбичи. — 2013. — 15 окт. — С. 5.
* * Петриков, А. М.* Лапшин Игорь Олегович / А. М. Петриков // Спортивная энциклопедия Беларуси / редкол.: Г. П. Пашков [и др.]. — Минск : БелЭн им. П. Бровки, 2005. — С. 249.

Катэгорыя:Скакуны трайным СССР
Катэгорыя:Трэнеры Беларусі
Катэгорыя:Чэмпіёны Еўропы па лёгкай атлетыцы
Катэгорыя:Лёгкаатлеты на летніх Алімпійскіх гульнях 1988 года
Катэгорыя:Сярэбраныя прызёры летніх Алімпійскіх гульняў 1988 года
Катэгорыя:Чэмпіёны свету па лёгкай атлетыцы
Катэгорыя:Трэнеры па лёгкай атлетыцы
Парламенцкія выбары і рэферэндум у Германіі (1938)

**Выбары парламента Германіі ў 1938 годзе** () — пазачарговыя выбары дэпутатаў Рэйхстагу, якія адбыліся 10 красавіка 1938 года.

Выбары былі прызначаны пасля аб’яднання Германіі і Аўстрыі, адначасова з плебісцытам па аб’яднанні — дэпутаты новага склікання абіраліся ў абодвух дзяржавах адзіным безальтэрнатыўным спісам, які вылучыла Нацыянал-сацыялістычная нямецкая рабочая партыя.

Былі абраны 831 дэпутат. Гэта былі апошнія выбары ў Рэйхстаг у нацысцкай Германіі.

Дадаткова 4 снежня 1938 года было праведзена галасаванне ў ізноў далучанай да Германіі Судэцкай вобласці, па выніках якога ў Рэйхстаг быў кааптаваны 41 новы дэпутат.

## Палітычны кантэкст выбараў 
11 сакавіка 1938 года ў Аўстрыі пад ціскам Германіі адбыўся дзяржаўны пераварот — канцлер Курт Шушніг абвясціў аб адстаўцы і перадачы ўлады Артуру Зейс-Інкварту, лідару аўстрыйскага крыла НСДАП. У ноч на 12 сакавіка на тэрыторыю Аўстрыі ўступілі германскія войскі. 13 сакавіка ў сталіцу Аўстрыі, Вену, прыбыў кіраўнік Германіі Адольф Гітлер, абвешчаны «пратэктарам кароны Карла Вялікага» і быў апублікаваны Закон «Пра ўз’яднанне Аўстрыі з Германіяй». Такім чынам, прызначаны рэферэндум быў закліканы легітымізаваць ўжо адбыўшаеся аб’яднанне дзвюх германскіх дзяржаў.

У ноч на 30 верасня 1938 года ў Мюнхене было падпісана пагадненне Германіі, Італіі, Вялікабрытаніі і Францыі аб перадачы Германіі Судэцкай вобласці, якая ўваходзіла ў склад Чэхаславакіі. Раніцай таго ж дня прэзідэнт Чэхаславакіі Эдвард Бенеш ад імя Чэхаславацкай дзяржавы абвясціў аб прыняцці ўмоў пагаднення.

## Вынікі выбараў-плебісцыту 
На тэрыторыі Германіі (без Аўстрыі) за ўз’яднанне і спіс нацыянал-сацыялістаў прагаласавалі па апублікаваных дадзеных 44 451 092 выбаршчыка — 99,01 % ад спісачнага складу. Супраць прагаласавалі 443 023 чалавекі (0,91 %). У Аўстрыі — 4 453 912 (99,73 %) — за і 11 929 (0,27 %) супраць. Падчас дадатковых выбараў у Судэцкай вобласці нацысты атрымалі 2 464 681 голас (98,68 %), супраць іх безальтэрнатыўнага спісу выказаліся 32 923 выбаршчыкі (1,32 %, уключаючы сапсаваныя і незапоўненыя бюлетэні).

## Гл. таксама 
* Аўстрыйскі рэферэндум па аншлюсу (1938)

## Літаратура 
* Nohlen, D.; Stöver, P.: Elections in Europe: A data handbook. ISBN 978-3-8329-5609-7.
* Zimmermann, Volker: Die Sudetendeutschen im NS-Staat. Politik und Stimmung der Bevölkerung im Reichsgau Sudetenland (1938—1945). Essen 1999. ISBN 3-88474-770-3.

Катэгорыя:Выбары ў Германіі
Катэгорыя:Красавік 1938 года
Катэгорыя:Падзеі 10 красавіка
Катэгорыя:1938 год у Германіі
Катэгорыя:Рэферэндумы
Катэгорыя:Выбары 1938 года
Аляксей Акцябрынавіч Балабанаў

**Аляксей Акцябрынавіч Балабанаў** (; , Свярдлоўск — , Сестрарэцк, Санкт-Пецярбург) — савецкі і расійскі кінарэжысёр, сцэнарыст і прадзюсар, член Еўрапейскай кінаакадэміі. Уладальнік прэміі «Ніка» за рэжысёрскую працу ў карціне «Пра вырадкаў і людзей».

## Біяграфія 
Нарадзіўся 25 лютага 1959 года ў Свярдлоўску. У 1966—1976 гадах вучыўся там жа ў сярэдняй школе. Скончыў перакладчыцкі факультэт Горкаўскага педагагічнага інстытута замежных моў.

У 1981—1983 гадах праходзіў службу афіцэрам у Савецкай Арміі (у 339-м ваенна-транспартным авіяцыйным палку ВТА ВПС ваенна-транспартнай авіяцыі на пасадзе борт-перакладчыка ў Віцебску), лятаў у краіны Афрыкі і Азіі. Гэты досвед знайшоў адлюстраванне ў карціне «Груз 200». Ваяваў у Афганістане. Незадоўга да заканчэння службы быў пераведзены ў Ваенна-марскі флот. З тых часоў яго ўпадабаным адзеннем была марская цяльняшка.

Чатыры гады працаваў асістэнтам рэжысёра на Свярдлоўскай кінастудыі. У 1990 годзе скончыў рэжысёрскае аддзяленне Вышэйшых курсаў сцэнарыстаў і рэжысёраў (эксперыментальная майстэрня «Аўтарскае кіно» Л. Мікалаева, Б. Галантэра).

Свой першы гульнявы фільм «Раней быў іншы час» 26-гадовы Балабанаў зняў на Урале ў 1985 годзе. Сцэнарый фільма быў напісаны за адну ноч. Гэтая малабюджэтная карціна была знята ў рэстаране. У фільме гуляў гурт Nautilus Pompilius, з лідарам якога Вячаславам Бутусавым рэжысёр быў знаёмы. У масоўцы былі занятыя наведвальнікі ўстановы. Пасля дэбюту ў кожным наступным фільме Балабанаў здымаў непрафесійных артыстаў, дамагаючыся найбольш натуральнага і пераканаўчага ўвасаблення жыццёвых перыпетый сваіх персанажаў з дапамогай мастацкіх вобразаў.

З 1990 года Балабанаў жыў і працаваў у Санкт-Пецярбургу. У 1992 годзе разам з прадзюсарам Сяргеем Сяльянавым ён заснаваў кінакампанію «СТВ», пры дапамозе якой зняў большасць фільмаў.

Першыя два поўнаметражныя фільмы рэжысёра «Шчаслівыя дні» (па матывах Сэмюэля Бэкета) і «Замак» (экранізацыя рамана Франца Кафкі) адрозніваліся запамінальнымі візуальнымі рашэннямі і майстэрскай перадачай пачуццяў абсурду і клаўстрафобіі, закладзеных у літаратурных крыніцах.

Усерасійскую вядомасць прынёс Балабанаву фільм «Брат», які расказвае гісторыю маладога чалавека, які стаў кілерам. Фільм стаў адной з культавых расійскіх кінакарцін 1990-х, а выканаўца галоўнай ролі Сяргея Бадрова-малодшага пачалі называць героем пакалення. Ад непрыязнасці, якую адчувае да іншаземцаў галоўны герой «Брата», Балабанава абвінавачвалі ў нацыяналізме і ксенафобіі.

У 1998 годзе Балабанаў паставіў фільм «Пра вырадкаў і людзей» па сцэнарыі, які ён напісаў за пяць гадоў да гэтага, але не мог рэалізаваць за адсутнасцю фінансавання. Нягледзячы на спрэчнасць тэматыкі (фільм распавядае пра вытворцаў парнаграфіі ў Расійскай імперыі), карціна была ўдастоена прэміі «Ніка» за найлепшы фільм.

Катэгорыя:Кінарэжысёры СССР
Катэгорыя:Кінарэжысёры Расіі
Катэгорыя:Сцэнарысты СССР
Катэгорыя:Сцэнарысты Расіі
Катэгорыя:Прадзюсары Расіі
Катэгорыя:Памерлі ад інфаркту міякарда
Опера Гарнье

**Пары́жская о́пера** (), тое ж, што **Гранд-апера́** (**Гранд-Апера́**; ), у сучаснай Францыі вядомая як **Апера́ Гарнье́** () — тэатр у Парыжы, адзін з самых вядомых і значных тэатраў оперы і балета свету.

## Гісторыя 
Заснаваны ў 1669 годзе, адкрыты ў 1671 годзе як Каралеўская акадэмія музыкі (да XIX стагоддзя назвы мяняліся).

У 1713 годзе пры тэатры створана балетная школа.

З 1875 года працуе ў будынку, пабудаваным архітэктарам Ш. Гарнье (рэканструяваны ў 1936 годзе; размалёўка плафона М. Шагала, 1963—1965), і называецца «Гранд-Апера».

## Дзейнасць тэатра 
Дзейнасць тэатра звязана з увасабленнем на сцэне твораў розных жанраў нацыянальнай французскай оперы: лірычная трагедыя, опера-балет, вялікая опера, лірычная опера і інш.

Ставіліся творы Ж. Б. Люлі (у 1672—1687 гадах быў кіраўніком тэатра), Ж. Ф. Рамо, К. В. Глюка, Дж. Расіні, Дж. Меербера, Г. Берліёза, Г. Даніцэці, А. Адана, Ш. Гуно, Дж. Вердзі, Р. Вагнера, Ж. Маснэ, К. Сен-Санса, Л. Дэліба і іншых, некаторыя з іх у тэатры пастаўлены ўпершыню.

Склалася французская школа класічнага танца.

Акрамя опер і балетаў французскіх кампазітараў у рэпертуары сусветная класіка, у т.л. руская (творы М. Мусаргскага, М. Рымскага-Корсакава, П. Чайкоўскага, І. Стравінскага, С. Пракоф’ева).

У тэатры выступалі і выступаюць вядомыя спевакі, у т.л. М. Ф. Малібран, П. М. Bіярдо-Гарсія, Джулія Грызі, Д. Дзюваль, М. Калас, Э. Каруза, Ф. Шаляпін, А. Няжданава, Ц. Гобі, М. Геда; артысты балета М. Тальёні, К. Грызі, Л. Дарсанваль, Л. Дэйдэ, В. Ніжынскі, С. Перэці, С. Атанасаў, П. Бар; сярод балетмайстраў Ж. Ж. Навер, Л. Петыпа, С. Ліфар, М. М. Фокін, М. Бежар, у 1985—1989 гадах мастацкі кіраўнік балетнай трупы — Р. Нурыеў, дырыжоры Ш. Ламуро, Э. Катон, П. Манцё, Р. Дэзарм’ер, Ш. Мюнш, Л. Фарэсцье, П. Булез і іншыя.

З 1990 года працуе балетная сцэна, у будынку на плошчы Бастыліі — оперная.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:З’явіліся ў 1875 годзе
Катэгорыя:Тэатры Парыжа
Катэгорыя:Тэатры балета
Катэгорыя:Збудаванні ў стылі неабарока
Гарнье
Пачынічы

**Пачынічы** () — вёска ў Шумяцкім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Снегіроўскага сельскага паселішча.

## Гісторыя 
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Пачынічы абвяшчаліся часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яны ўвайшлі ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.

У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з жніўня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Шумяцкага раёна
Аляксей Мікалаевіч Ермалаеў

**Аляксей Мікалаевіч Ермалаеў** (;  — ) — савецкі артыст балета, балетмайстар і педагог. Народны артыст СССР (1970). Лаўрэат трох Сталінскіх прэмій (1946, 1947, 1950).

## Біяграфія 
Аляксей Ермалаеў нарадзіўся 10 (23) лютага 1910 года ў сялянскай сям’і, якая пражывала ў Цвярской губерні (па іншых крыніцах — у Санкт-Пецярбургу).

З 1920 года вучыўся ў Петраградзе ў балетнай школе А. Л. Валынскага, дзе яго педагогам быў М. Г. Легат, а з 1921 па 1926 гады — у Петраградскай балетнай школе (з 1937 — Ленінградскае харэаграфічнае вучылішча, цяпер Акадэмія рускага балета імя А. Я. Ваганавай), дзе за шэсць гадоў прайшоў усю школьную праграму ў класе У. І. Панамарова.

У 1926 годзе быў залічаны салістам у балетную трупу Ленінградскага тэатра оперы і балета (цяпер Марыінскі тэатр). У 1930 годзе яго запрасілі ў Маскву ў Вялікі тэатр, у якім працаваў да канца сваіх дзён.

З імем А. Ермалаева звязана стварэнне новага кірунку ў мужчынскім танцы, якое адказвала агульным тэндэнцыям гераізацыі балета, павышэння гульнявога, драматычнага складніка, увядзення ў практыку класічнага балета элементаў народнага танца. А. Ермалаеў валодаў віртуознай тэхнікай танца, пастаянна яе удасканальваючы і ўскладняючы класічныя элементы. Ствараючы рознахарактарныя ролі, ён сцвярджаў у балеце мужны і валявы вобраз. У гэтым жа кірунку дзейнічалі і выбітныя балетмайстры, якія працавалі з ім — В. І. Вайнанен і Л. М. Лаўроўскі.

А. Ермалаеў працаваў над тэхнікай танца на мяжы магчымасцяў, але гэты кірунак яго творчасці быў абмежаваны сур’ёзнай траўмай. Пачынаючы з 1939 года ён засяроджваецца на ролях, якія патрабуюць не бравурнай выканальніцкай тэхнікі, а драматычнага майстэрства, пантамімы.

У 1939 годзе выступіў як балетмайстар. Ставіў таксама балеты ў Беларускім тэатры оперы і балета (Мінск).

З 1960 года і да канца сваіх дзён працаваў педагогам і балетмайстрам-рэпетытарам у Вялікім тэатры. Пад яго кіраўніцтвам займаліся «зоркі балета» — М. Ліепа, М. Лаўроўскі, В. Васільеў, А. Гадуноў, Б. Акімаў, Н. Фёдараў і інш.

Разм з Ю. І. Сланімскім паставіў балет «Салавей» М. Крошнера (1939).

Катэгорыя:Артысты балета СССР
Катэгорыя:Артысты балета Расіі
Катэгорыя:Артысты балета XX стагоддзя
Катэгорыя:Балетмайстры СССР
Катэгорыя:Балетмайстры Расіі
Катэгорыя:Балетмайстры Беларусі
Катэгорыя:Балетмайстры XX стагоддзя
Катэгорыя:Харэографы СССР
Катэгорыя:Харэографы Расіі
Катэгорыя:Харэографы Беларусі
Катэгорыя:Харэографы XX стагоддзя
Катэгорыя:Балетныя педагогі СССР
Катэгорыя:Балетныя педагогі Расіі
Катэгорыя:Балетныя педагогі XX стагоддзя
Катэгорыя:Постаці Марыінскага тэатра
Катэгорыя:Постаці Вялікага тэатра
Снегіроўка (Шумяцкі раён)

**Снегіроўка** () — вёска ў Шумяцкім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр Снегіроўскага сельскага паселішча.

## Гісторыя 
З 25 сакавіка 1918 года паводле Трэцяй Устаўнай граматы Снегіроўка на тэрыторыі абвешчанай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года паводле пастановы I з’езда КП(б) Беларусі ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня разам з іншымі этнічнымі беларускімі землямі перададзена ў склад РСФСР.

У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска пад нямецкай акупацыяй са жніўня 1941 да верасня 1943 года.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Шумяцкага раёна
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1783 годзе
Парыжская нацыянальная опера

**Парыжская нацыянальная о́пера**, часцей скарочана **Парыжская опера** () — дзяржаўная ўстанова ў французскай сталіцы, якая займаецца развіццём опернага, балетнага і класічнага музычнага мастацтва.

У цяперашні час Парыжская нацыянальная опера валодае двума тэатральнымі будынкамі — *Операй Гарнье* і *Операй Бастыліі*:
]]
* тэатр, у французскім вымаўленні названы Апера́ Гарнье, быў адкрыты 5 студзеня 1875 года; у ім таксама размяшчаецца балетная школа, якая існуе з 1713 года і якая лічыцца самай старэйшай у Еўропе;
* Опера Бастыліі адкрыта напярэдадні двухсотгоддзя ўзяцця Бастыліі — 13 ліпеня 1989 года, гэта самая вялікае збудаванне на плошчы Бастыліі, яно ўзведзена насупраць таго месца, дзе стаяла парыжская крэпасць.

З узвядзеннем будынка тэатра Бастыліі ў першым будынку ставяцца пераважна балеты і класічныя оперы.

Катэгорыя:Парыжская опера
Катэгорыя:Нацыянальныя тэатры Францыі
Катэгорыя:Арганізацыі, заснаваныя ў 1669 годзе
Гнеўкава (Шумяцкі раён)

**Гнеўкава** () — вёска ў Шумяцкім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Азёрнага сельскага паселішча. За 10 км на паўночны ўсход ад Шумяч.

## Гісторыя 
Адна з найстарэйшых вёсак Шумяцкага раёна. Упершыню згадана пад 1522 годам.

Праз вёску, па рацэ Добра, праходзіла мяжа Рэчы Паспалітай з Маскоўскай дзяржавай.

Паводле Трэцяй Устаўной граматай ад 25 сакавіка 1918 года, вёска Гнеўкава ў складзе абвешчанай Беларускай Народнай Рэспублікі. Паводле пастановы I з’езда КП(б) Беларусі ад 1 студзеня 1919 года гэтыя тэрыторыі ўвайшлі ў склад Беларускай ССР. Аднак, 16 студзеня 1919 года вёска разам з іншымі этнічнымі беларускімі тэрыторыямі перададзена ў склад РСФСР.

У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска пад нямецкай акупацыяй з жніўня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Шумяцкага раёна
Шарль Гарнье (архітэктар)

**Жан Луі Шарль Гарнье** (,  — ) — французскі архітэктар эпохі эклектыкі і гісторык мастацтва. Ідэолаг і практык стылю боз-ар.

## Біяграфія 
У 1842—1848 гадах вучыўся ў Школе прыгожых мастацтваў у Парыжы, дзе ў 1848 годзе атрымаў Гран-пры Рымскай прэміі. Тэма дыпломнай працы — «Праект кансерваторыі мастацтваў і рамёстваў з галерэяй-выстаўкай прамысловых вырабаў». З 17 студзеня па 31 снежня 1849 года навучаўся ў Французскай акадэміі ў Рыме, затым працяглы час падарожнічаў па Грэцыі.

З 1860 года — архітэктар Парыжа.

У 1864 годзе Шарль Гарнье быў узнагароджаны ордэнам Ганаровага легіёна.

У 1867 годзе быў абраны членам-карэспандэнтам каралеўскага інстытута англійскіх архітэктараў.

Пасля завяршэння будаўніцтва Оперы Шарль Гарнье стаў адным з выбітных выкладчыкаў архітэктуры, удзельнічаў у дзяржаўных камісіях.

У 1874 годзе абраны членам парыжскай Акадэміі прыгожых мастацтваў.

Пахаваны на могілках Манпарнас.

## Асноўныя праекты 
Стваральнік пампезных збудаванняў у духу эклектызму: тэатр «Гранд-Апера» ў Парыжы (1861—1867, канчатковая апрацоўка да 1875 года), Оперны тэатр (1878—1879) і казіно (1861—1910) у Монтэ-Карла.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Архітэктары Францыі
Катэгорыя:Архітэктары Парыжа
Генадзь Віталевіч Аляшчук

{{Спартсмен
|медалі  = 

 
{ style="background: transparent"

}
}}
**Генадзь Аляшчук** (нар. , Бабруйск) — беларускі спартсмен, цяжкаатлет. Заслужаны майстар спорту Рэспублікі Беларусь (2000). Найлепшы спартсмен Рэспублікі Беларусь (2001).

## Біаграфія 
Скончыў Бабруйскае вучылішча алімпійскага рэзерву (1996), Віцебскі педагагічны інстытут (2002).

З 1995 года — у нацыянальнай камандзе Беларусі, з гэтага ж года працуе спартсменам-інструктарам Міністэрства спорту і турызму Рэспублікі Беларусь.
 
Трэнеры: М. М. Рабікоўскі (з 1992), У. Я. Шаршукоў (з 1998).

## Спартыўныя дасягненні 
* ХХVІІ Алімпійскія гульні (2000, Аўстралія) — 3 месца
* Чэмпіянат свету па цяжкай атлетыцы (2001, Турцыя) — 1 месца
* Чэмпіянат свету па цяжкай атлетыцы (2001, Канада) — 3 месца
* Чэмпіянат Еўропы па цяжкай атлетыцы (2003, Грэцыя) — 3 месца

## Узнагароды 
* Ордэн Пашаны (22 мая 2002)

## Літаратура 
* Александров, А. Три бронзы / А. Александров // Химик (Новополоцк). — 2003. — 22 апр. — С. 3.
* Вахрамеева, И. В мировой элите / І. Вахрамеева // Химик (Новополоцк). — 2001. — 13 нояб. — С.1.
* Геннадий Олещук // Витебщина Олимпийская / сост.: В. В. Быньков; фото: А. В. Хитров, Г. Н. Семенов, П. П. Рябухин. — Доп. изд. — Витебск : Витебская областная типография, 2011. — С. 158—163.
* Олещук Геннадий Витальевич // Республика Беларусь : энциклопедия : [в 7 т.] / редкол.: Г. П. Пашков [и др.]. — Минск : БелЭн, 2007. — Т. 5 : Минск-Педиатрия. — С. 561.
* Петриков, А. М. Олещук Геннадий Витальевич / А. М. Петриков // Спортивная энциклопедия Беларуси / редкол.: Г. П. Пашков [и др.]. — Минск : БелЭн им. П. Бровки, 2005. — С. 310.
* Факеев, В. Этот парень ещё покажет себя / В. Факеев // Народнае слова. — 2000. — 21 верас. — С. 7.

Катэгорыя:Чэмпіёны свету па цяжкай атлетыцы
Катэгорыя:Спартсмены, дыскваліфікаваныя за ўжыванне забароненых прэпаратаў
Катэгорыя:Бронзавыя прызёры летніх Алімпійскіх гульняў 2000 года
Катэгорыя:Цяжкаатлеты на летніх Алімпійскіх гульнях 2000 года
Катэгорыя:Цяжкаатлеты Беларусі
Катэгорыя:Выпускнікі Віцебскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя П. М. Машэрава
Курацкі сельсавет

**Кура́цкі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Чачэрскага раёна Гомельскай акругі. Цэнтр — вёска Куракі.

Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года сельсавет у складзе Чачэрскага раёна Гомельскай акругі БССР. 30 снежня 1927 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Новамалыніцкага сельсавета.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / А.И. Карпачева и др. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Т. 1: (1917―1941 гг.). — Мн., «Беларусь», 1985. — 390 с.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Чачэрскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1926 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1927 годзе
Роўкавіцкі сельсавет

**Ро́ўкавіцкі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Чачэрскага раёна Гомельскай вобласці Беларусі. Цэнтр — аграгарадок (да 2009 года вёска) Роўкавічы.

Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года сельсавет у складзе Чачэрскага раёна Гомельскай акругі БССР. 30 снежня 1927 года сельсавет узбуйнены, у яго склад увайшла тэрыторыя скасаваных Залаўскага і Караблішчанскага сельсаветаў. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Чачэрскім раёне БССР. З 20 лютага 1938 года ў складзе Гомельскай вобласці. 25 мая 1961 года да сельсавета далучана частка скасаванага Глыбочыцкага сельсавета (5 населеных пунктаў: Заложжа, Куракі, Матнявічы, Ржавец і Рэпішча). З 25 снежня 1962 года ў складзе Буда-Кашалёўскага раёна, з 6 студзеня 1965 года ў складзе адноўленага Чачэрскага раёна. 20 мая 1991 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Крутоеўскага сельсавета, 20 чэрвеня 1991 года — тэрыторыя скасаванага Халоцкага сельсавета. У 2007 годзе скасаваны пасёлак Шапрудаўка, 24 верасня 2025 года — пасёлак Аляксееўка.

Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 979 чалавек, з іх 93,3 % — беларусы, 4,6 % — рускія, 0,8 % — украінцы; паводле перапісу 2019 года — 765 чалавек.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.


Катэгорыя:Былыя сельсаветы Буда-Кашалёўскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1926 годзе
Маслоўка (Шумяцкі раён)

**Маслоўка** () — вёска ў Шумяцкім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Азёрнага сельскага паселішча.

## Гісторыя 
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска Маслоўка абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.

У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з жніўня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Шумяцкага раёна
Меркулавіцкі сельсавет

**Ме́ркулавіцкі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Чачэрскага раёна Гомельскай вобласці Беларусі. Цэнтр — аграгарадок (да 2009 года вёска) Меркулавічы.

Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Гарадзецкага раёна Бабруйскай акругі БССР. З 4 жніўня 1927 года ў складзе Рагачоўскага раёна. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Рагачоўскім раёне БССР. З 5 красавіка 1936 года ў складзе Чачэрскага раёна БССР. З 20 лютага 1938 года ў складзе Гомельскай вобласці. 29 кастрычніка 1959 года ў склад сельсавета з Глыбочыцкага сельсавета перададзены 5 населеных пунктаў (Алёс, Батвінава, Ветвіца, Красніца і Прычалесня). З 25 снежня 1962 года сельсавет у складзе Буда-Кашалёўскага раёна. 28 ліпеня 1964 года ў склад Прыбарскага сельсавета перададзены 4 населеныя пункты (Выдрыца, Зялёны Краж, Новафундамінка і Фундамінка). З 6 студзеня 1965 года ў складзе адноўленага Чачэрскага раёна. 13 лістапада 1987 года скасаваны пасёлак Шэрахаў, 29 снежня 2018 года — пасёлак Алёс.

Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года (14 населеных пунктаў) — 1372 чалавекі, з іх 95,8 % — беларусы, 3,1 % — рускія, 0,6 % — украінцы; паводле перапісу 2019 года (13 населеных пунктаў) — 1060 чалавек.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.


Катэгорыя:Былыя сельсаветы Гарадзецкага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Рагачоўскага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Буда-Кашалёўскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Мікалай Нікандравіч Талерка

**Мікалай (Мікола) Нікандравіч Талерка** (, мяст. Дагда, Дрысенскі павет, Віцебская губерня, цяпер Латвія — , Даўгаўпілс, ЛатССР) — беларускі педагог, культурна-грамадскі дзеяч, паэт.

## Біяграфія 
Нарадзіўся  года ў мястэчку Дагда Дрысенскага павета Віцебскай губерні ў сям’і чыгуначнага службоўца.

Пасля сканчэння Лівенгофскага вышэйшага паштовага вучылішча (1916) служыў тэлефаністам у дзеючай арміі Заходняга фронту. З 1917 па 1920 гг. працаваў паштовым работнікам на чыгуначнай станцыі Бальбінава (Індра). Вершы і прозу пачаў пісаць у 15-гадовым узросце. Адзін з першых яго вершаў «Прощание» («Развітанне») быў надрукаваны ў газеце Смаленскай акругі «Голос» 7 лістапада 1918 года.

У 1920 г. М. Талерка быў прызваны на службу ў латвійскую армію бібліятэкарам Відземскага артпалка. Частку архіва бацькі перадаў Беларускаму дзяржаўнаму архіву-музею літаратуры і мастацтва яго сын Дзмітрый. Вялікая калекцыя шкляных фотанегатываў прапала.

## Памяць 
22 снежня 1998 г. Таварыства «Беларусь—Латвія» адзначыла ў Мінску 100-гадовы юбілей паэта і педагога. Да гэтай нагоды ў Даўгаўпілсе сябрамі Беларускага таварыства «Уздым» выдадзены паштовы канверт з партрэтам М. Талеркі.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* О. Шидловская. Николай Талерко — белорусский самородок Латгалии // Латыши и белорусы: вместе сквозь века

Катэгорыя:Педагогі Латвіі
Катэгорыя:Беларусы ў Латвіі
Катэгорыя:Беларускамоўныя паэты
Катэгорыя:Паэты Латвіі
Катэгорыя:Грамадскія дзеячы Латвіі
Ганна Яўгенаўна Бацюшка

{{Спартсмен
|медалі  = 
 
{ style="background: transparent"

}
}}
**Ганна Яўгенаўна Бацюшка** (нар. , Пінск, Брэсцкая вобласць) — беларуская спартсменка (цяжкая атлетыка). Майстар спорту Рэспублікі Беларусь міжнароднага класа (2001). Заслужаны майстар спорту Рэспублікі Беларусь (2004).

## Біаграфія 
Скончыла Віцебскае вучылішча алімпійскага рэзерву (2001), Полацкі дзяржаўны ўніверсітэт. Выхаванка Віцебскай абласной СДЮШАР прафсаюзаў па цяжкай атлетыцы і боксе «Спортальянс».

З 1999 года — у складзе нацыянальнай каманды Беларусі.

Чэмпіёнка Еўропы сярод юніёраў (2000). Сярэбраны прызёр XXVIII (2004), удзельніца XXVII (2000) і XXIX (2008) Алімпійскіх гульняў. Чэмпіёнка і рэкардсменка свету ў рыўку (2003), бронзавы прызёр чэмпіянату свету ў суме дваяборства (2003), сярэбраны прызёр (2005) і бронзавы прызёр (2006) чэмпіянатаў Еўропы, чэмпіёнка і рэкардсменка Беларусі. Устанавіла 9 нацыянальных рэкордаў.

Трэнеры: Б. П. Кухарэнка (1990—1994), І. А. Баранаў (1995—2000), У. Я. Шаршукоў (з 2000), А. Г. Зінчанка (з 2001).

## Спартыўныя дасягненні 
* Чэмпіянат Еўропы па цяжкай атлетыцы сярод юніёраў (2000, Балгарыя) — 1 месца
* Чэмпіянат свету па цяжкай атлетыцы (2003, Канада) — 1 месца ў рыўку, 3 месца ў суме дваяборства
* Чэмпіянат Еўропы па цяжкай атлетыцы (2005, Балгарыя) — 2 месца
* Чэмпіянат Еўропы па цяжкай атлетыцы (2006, Польшча) — 3 месца

## Узнагароды 
Узнагароджана юбілейным медалём «100 гадоў прафсаюзнаму руху Беларусі».

## Літаратура 
* Александров, А. Есть медаль! / А. Александров // Химик (Новополоцк). — 2004. — 20 авг. — С. 1.
* Анна Батюшко // Витебщина Олимпийская / сост.: В. В. Быньков; фото: А. В. Хитров, Г. Н. Семенов, П. П. Рябухин. — Доп. изд. — Витебск : Витебская областная типография, 2011. — С. 122—127.
* Батюшко Анна Евгеньевна // Профессиональные союзы Беларуси : энциклопедия : в 2 т. / редкол.: Л. П. Козик [ и др.]. — Минск, 2011. — Т. 1 : А-М. — С. 332.
* Батюшко Анна Евгеньевна // Республика Беларусь : энциклопедия : [в 7 т.] / редкол.: Г. П. Пашков [и др.]. — Минск : БелЭн, 2005. — Т. 1. — С. 219.
* Петриков, А. М. Батюшко Анна Евгеньевна / А. М. Петриков // Спортивная энциклопедия Беларуси / редкол.: Г. П. Пашков [и др.]. — Минск : БелЭн им. П. Бровки, 2005. — С. 57.
* Плысов, В. Двойной успех белорусок / В. Плысов // Віцьбічы = Витьбичи. — 2004. — 21 авг. — С. 1.
* Факеев, В. «Афины-Пекин» — олимпийский транзит / В. Факеев // Новая газета (Наваполацк). — 2004. — 16 лістап. — С. 4.
* Фенченко, А. Победа на двоих / А. Фенченко // Народнае слова. — 2005. — 15 студз. — С. 6.

Катэгорыя:Цяжкаатлеты Беларусі
Катэгорыя:Сярэбраныя прызёры летніх Алімпійскіх гульняў 2004 года
Катэгорыя:Цяжкаатлеты на летніх Алімпійскіх гульнях 2000 года
Катэгорыя:Цяжкаатлеты на летніх Алімпійскіх гульнях 2008 года
Катэгорыя:Цяжкаатлеты на летніх Алімпійскіх гульнях 2004 года
Аляксандр Юр’евіч Каваленка

{{Спартсмен
|медалі  = 
 
{ style="background: transparent"

}
}}

**Аляксандр Юр’евіч Каваленка** (нар. , Бабруйск, Магілёўская вобласць) — савецкі спартсмен (трайны скачок). Майстар спорту СССР міжнароднага класа (1986).

## Біаграфія 
У 1985 годзе скончыў Беларускі інстытут фізічнай культуры. Выхаванец Віцебскай абласной спецыялізаванай дзіцяча-юнацкай школы алімпійскага рэзерву прафсаюзаў па лёгкай атлетыцы «Буравеснік-73».

З пачатку 1990-х гадоў працуе трэнерам у Латвіі.

Бронзавы прызёр ХХІV летніх Алімпійскіх гульняў (1988) у трайным скачку, чэмпіён Спартакіяды народаў СССР (1986), чэмпіён СССР (1987—1988), чэмпіён СНД (1992).

## Спартыўныя дасягненні 
* Чэмпіянат СССР па лёгкай атлетыцы (1987, Расія) — 1 месца
* ХХІV Алімпійскія гульні (1988, Карэя) — 3 месца
* Чэмпіянат СНД па лёгкай атлетыцы (1992, Расія) — 1 месца

## Літаратура 
* Александр Коваленко // Витебщина Олимпийская / сост.: В. В. Быньков; фото: А. В. Хитров, Г. Н. Семенов, П. П. Рябухин. — Доп. изд. — Витебск : Витебская областная типография, 2011. — С. 146—151.
* Коваленко Александр Юрьевич // Профессиональные союзы Беларуси : энциклопедия : в 2 т. / редкол.: Л. П. Козик [ и др.]. — Минск, 2011. — Т. 1 : А-М. — С. 331.
* Коваленко Александр Юрьевич // Республика Беларусь : энциклопедия : [в 7 т.] / редкол.: Г. П. Пашков [и др.]. — Минск : БелЭн, 2007. — Т. 4 : Картография-Миноговые. — С. 107.
* Коваленко Александр Юрьевич // Спортивная энциклопедия Беларуси / редкол.: Г. П. Пашков [и др.]. — Минск : БелЭн им. П. Бровки, 2005. — С. 226—227.

Катэгорыя:Скакуны трайным СССР
Катэгорыя:Трэнеры Латвіі
Катэгорыя:Лёгкаатлеты на летніх Алімпійскіх гульнях 1988 года
Катэгорыя:Лёгкаатлеты на летніх Алімпійскіх гульнях 1992 года
Катэгорыя:Бронзавыя прызёры летніх Алімпійскіх гульняў 1988 года
Мікалай Захаравіч Ашэйчык

**Мікалай Захаравіч Ашэйчык** (нар. , в. Вугалец, Пухавіцкі раён, Мінская вобласць) — беларускі будаўнік, заслужаны будаўнік Беларусі, заслужаны работнік юстыцыі Беларусі, выдатнік аховы здароўя Беларусі.

## Біаграфія 
У 1961 годзе скончыў Мінскі архітэктурна-будаўнічы тэхнікум. У 1972 годзе скончыў завочна Маскоўскі горны інстытут па спецыяльнасці «Будаванне падземных збудаванняў і шахт».

Быў генеральным дырэктарам адкрытага акцыянернага таварыства «Будтрэст № 3 ордэна Кастрычніцкай Рэвалюцыі», г. Салігорск з 1978 па 2015 год.

## Узнагароды 
У 1971 і 1979 гадах узнагароджаны ордэнам Працоўнага Чырвонага Сцяга. Лаўрэат прэміі Савета Міністраў СССР (1982), кавалер ордэна Пашаны (1998), ордэна Айчыны ІІ (23 мая 2011) і ІІІ ступеняў, уладальнік знака Міністэрства культуры Рэспублікі Беларусь «За ўклад у развіццё культуры Беларусі», граматамі Вярхоўнага Савета, Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь. Ганаровы грамадзянін Салігорска і Мінскай вобласці.

## Літаратура 
* Дыхание земли : очерки о земледельцах и наших современниках / Леонид Екель. — Минск, 2011. — С. 123—127.
* Кто есть кто в Республике Беларусь. Строители Беларуси. — Минск, 2013. — С. 18-19.
* Минская область : энциклопедия : [в 2 т.]. — Минск, 2007. — Т. 1. — С. 229.
* Почетные граждане белорусских городов : биографический справочник / Б. Д. Долготович. — Минск, 2008. — С. 308.
* Регионы Беларуси : энциклопедия : в 7 т. — Минск, 2016. — Т. 5, кн. 1 : Минская область. — С. 49.

## Спасылкі 
* 15 сентября 1940 года родился Николай Захарович Ашейчик 

Катэгорыя:Будаўнікі Беларусі
Катэгорыя:Дэпутаты Мінскага абласнога Савета дэпутатаў
Катэгорыя:Ганаровыя грамадзяне Салігорска
Катэгорыя:Ганаровыя грамадзяне Мінскай вобласці
Выратавальная вуліца (Гомель)

**Выратавальная вуліца** — вуліца ў Цэнтральным раёне горада Гомеля. Злучае ўчасткі ад аўтамагістралі «Усходні абыход» да навучальна-трэніровачнай базы па выратаванні на водах Гомельскага філіяла Універсітэта грамадзянскай аброны МНС. Назву атрымала згодна з рашэннем Гомельскага гарадскога Савета дэпутатаў 30 лістапада 2017 г. Уяўляе сабой спуск з насыпу «Усходняга абыходу» на паўвостраў між пратокай Валатава і затокай р. Сож (у народзе — Абкамаўскае возера).

## Галерэя 

Файл:Вуліца Выратавальная, Гомель, 2022 год.jpg|alt=люты 2022 г.|люты 2022 г.
Файл:Вуліца Выратавальная, Гомель, веснавое разводдзе, 2022 год.jpg|alt=Разводдзе, май 2022 г.|Разводдзе, май 2022 г.

Катэгорыя:Вуліцы Гомеля
Эдуар Эрыё

**Эдуар-Мары Эрыё** (; 5 ліпеня 1872, Труа — 26 сакавіка 1957, Сен-Жэні-Лаваль, дэпартамент Рона) — французскі дзяржаўны і палітычны дзеяч, лідар партыі радыкалаў і радыкал-сацыялістаў, пісьменнік, гісторык, публіцыст, акадэмік.

Катэгорыя:Прэм’ер-міністры Францыі
Катэгорыя:Міністры замежных спраў Францыі
Катэгорыя:Міністры адукацыі Францыі
Катэгорыя:Кандыдаты ў прэзідэнты Францыі (1939)
Катэгорыя:Лаўрэаты Міжнароднай прэміі Міру
Архаічны перыяд у Андах

**Архаічны перыяд у Андах** () — этап развіцця археалагічных культур у дакалумбавую эпоху захаду Паўднёвай Амерыкі на працягу прыкладна 8 тысячагоддзя да н.э. — 2 тысячагоддзя да н.э.

## Перыядызацыя 
Згодна перыядызацыі перуанскага археолага Л. Г. Лумбрарэраса вылучаюцца наступныя перыяды:

* Ранні архаічны перыяд (7000 г. да н. э. — 4000 г. да н. э.): паступовы пераход да аселага ладу жыцця, з'яўленне сельскай гаспадаркі
* Позні архаічны перыяд (4000 г. да н. э. — 2000 г. да н. э.): сацыяльная стратыфікацыя грамадства, з'яўленне манаментальнай архітэктуры

## Спасылкі 
* Periodo Arcaico - Historia Peruana
* Mark S. Aldenderfer, Luis Flores Blanco, Reflexiones para avanzar en los estudios del período arcaico en Los Andes centro-sur 
* Lautaro Núñez, Calogero M. Santoro, EL TRÁNSITO ARCAICO-FORMATIVO EN LA CIRCUMPUNA Y VALLES OCCIDENTALES DEL CENTRO SUR ANDINO: HACIA LOS CAMBIOS "NEOLÍTICOS"
* Nicolás Loaiza Díaz, Francisco Javier Aceituno Bocanegra, Reflexiones en torno al Arcaico colombiano

Катэгорыя:Андскія культуры
Катэгорыя:Мезаліт
Катэгорыя:Неаліт
Баравабудскі сельсавет

**Баравабу́дскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Кармянскага раёна Гомельскай вобласці Беларусі. Цэнтр — аграгарадок Баравая Буда.

Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Кармянскага раёна Магілёўскай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Кармянскім раёне БССР. З 20 лютага 1938 года ў складзе Гомельскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Струкачоўскага сельсавета.

1 снежня 2009 года Струкачоўскі сельсавет перайменаваны ў Баравабудскі. 10 студзеня 2026 года сельсавет скасаваны, яго тэрыторыя далучана да Лужкоўскага сельсавета.

Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года складала 813 чалавек, з іх 99,5 % — беларусы, 0,5 % — рускія; паводле перапісу 2019 года — 576 чалавек.

На момант скасавання ў 2026 годзе ў склад сельсавета ўваходзілі 8 населеных пунктаў: аграгарадок Баравая Буда, вёскі Гарадок, Лесавая Буда, Струкачоў, Шаламея, Шэрахаўская Буда, пасёлкі Коласава і Праўда.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Кармянскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1954 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 2009 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 2026 годзе
Антон Булаўскі

**Антон Булаўскі** (, каля Бабруйска — 1994?, Сідней, Аўстралія) — беларускі грамадскі і вайсковы дзеяч.

## Біяграфічныя звесткі 
Быў афіцэрам Чырвонай Арміі. Падчас Вялікай Айчыннай вайны камандаваў ротай БСА, быў афіцэрам БКА. З лета 1944 года знаходзіўся ў Германіі, а з 1948 года жыў у Аўстраліі, дзе пасяліўся ў Сіднеі.

У 1950-х актыўна ўдзельнічаў у беларускім грамадскім жыцці. Быў сябром Беларускага аб’яднання ў Аўстраліі (прыхільнікаў БЦР). У 1955—1957 гадах быў начальнікам Краёвага штаба Беларускага вызвольнага фронта ў Аўстраліі. Пазней быў сябром Беларускага культурна-грамадскага клуба ў Сіднеі.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Бабруйскім раёне
Катэгорыя:Беларусы ў Аўстраліі
Базіліка Маці Божай Міласэрнасці

**Базіліка Маці Божай Міласэрнасці** — самая маленькая базіліка ў Бразіліі і свеце. Знаходзіцца на Узгорку Міласэрнасці ў штаце Мінас-Жэрайс.

## Гісторыя 
Першапачаткова базіліка была капліцай Маці Божай Міласэрнасці, якая была пабудавана ў XVIII стагоддзі. 15 снежня 2017 года Пантыфік ператварыў капліцу ў базіліку, яна атрымала назву «Капліца Апякункі Мінас-Жэрайс — базіліка Маці Божай Міласэрнасці».

Катэгорыя:Каталіцкія храмы Бразіліі
Катэгорыя:Малыя базілікі