open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Веньямін Іванавіч Кандрацьеў

**Веньямі́н Іва́навіч Кандра́цьеў** () — расійскі дзяржаўны і палітычны дзеяч. Губернатар Краснадарскага края з 22 верасня 2015 года.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 1 верасня 1970 года ў горадзе Пракоп’еўску Кемераўскай вобласці. У 1993 годзе скончыў Кубанскі дзяржаўны ўніверсітэт па спецыяльнасці «філолаг, выкладчык рускай мовы», у 1995 годзе той жа ўніверсітэт па спецыяльнасці «юрыст».

На дзяржаўнай службе з 1994 года. Працаваў у юрыдычным аддзеле упраўлення справамі адміністрацыі Краснадарскага края з 1994 па 1995 год, з 1995 года — у прававым упраўленні адміністрацыі Краснадарскага краю. З 2001 па 2003 год — намеснік кіраўніка апарата, начальнік прававога ўпраўлення адміністрацыі Краснадарскага краю. Са жніўня 2003 года працаваў на пасадзе намесніка кіраўніка адміністрацыі Краснадарскага края па пытаннях маемасных, зямельных і прававых адносін. З 30 ліпеня 2014 года на працы ў Галоўным упраўленні федэральнай маемасці РФ Упраўлення справамі Прэзідэнта РФ. З студзеня 2015 года — начальнік Галоўнага ўпраўлення федэральнай маемасці Упраўлення справамі прэзідэнта РФ, з 12 сакавіка 2015 года — намеснік кіраўніка справамі прэзідэнта Расійскай Федэрацыі.

## Асабістае жыцце 
Жанаты, двое дзяцей. Свае рэлігійныя погляды вызначае як праваслаўныя.

## Спасылкі 
* Сайт администрации 
* Афіцыйная старонка Вконтакте

Катэгорыя:Постаці Краснадарскага края
Катэгорыя:Кіраўнікі рэгіёнаў Расіі
Катэгорыя:Юрысты Расіі
Аляксандр Ільіч Дутаў

{{Ваенны дзеяч
 |поўнае імя       = Аляксандр Ільіч Дутаў
 |арыгінал імя     = 
 |дата нараджэння  = 
 |месца нараджэння = 
 |дата смерці      = 
 |месца смерці     = 
 |партрэт          = Dutov.jpg
 |подпіс           = у 1919 годзе
 |мянушка          = 
 |псеўданім        = 
 |прыналежнасць    = 
 |гады службы      = 1897—1921
 |званне           =  
 |род войскаў      = 
 |камандаваў       = 
 |частка           = 
 |бітвы            = Руска-японская вайна, Першая сусветная вайна, Грамадзянская вайна
 |узнагароды       = { style="background:transparent"
     
}
 |Commons        = 
 |Rodovid        =
 |сувязі         = 
 |у адстаўцы     = 
 |роспіс         = 
}}

**Алякса́ндр Ільі́ч Ду́таў** (;  года, горад Казалінск Сырдар'інскай вобласці, Расійская імперыя — 7 лютага 1921 года, горад Суйдун, Кітайская рэспубліка) — рускі ваенны, герой Белага руху, атаман Арэнбургскага казацтва, генерал-лейтэнант (1919).

## Спасылкі 
* Біяграфія на сайце праекта Хронас

Катэгорыя:Казакі ў Першай сусветнай вайне
Катэгорыя:Удзельнікі руска-японскай вайны
Катэгорыя:Постаці Белага руху
Катэгорыя:Забітыя ў выніку аперацый савецкіх спецслужбаў
Анатоль Паўлавіч Лівен

{{Ваенны дзеяч
 |поўнае імя       = Анатоль Паўлавіч Лівен
 |арыгінал імя     = 
 |дата нараджэння  = 
 |месца нараджэння = 
 |дата смерці      = 
 |месца смерці     =
 |партрэт          = Anatoly-Leonid Lieven.jpeg
 |подпіс           = 
 |мянушка          = 
 |псеўданім        = 
 |прыналежнасць    = 
 |гады службы      = 1895—1920
 |званне           = 
 |род войскаў      = кавалерыя
 |камандаваў       = 
 |частка           = 
 |бітвы            = Першая сусветная вайна, Грамадзянская вайна
 |узнагароды       = { style="background:transparent"
  
}
 |Commons        = 
 |Rodovid        =
 |сувязі         = 
 |у адстаўцы     = 
 |роспіс         = 
}}
Найяснейшы князь **Анато́ль Па́ўлавіч Лі́вен** (;  года, горад Санкт-Пецярбург, Расійская імперыя — 3 красавіка 1937 года, горад Кемеры, Латвія) — рускі афіцэр. Палкоўнік (1919). Удзельнік Першай сусветнай і Грамадзянскай войнаў.

## Спасылкі 
* Біяграфія на сайце праекта Хронас

Катэгорыя:Удзельнікі Першай сусветнай вайны (Расійская імперыя)
Катэгорыя:Постаці Белага руху
Канстанцін Вячаслававіч Сахараў

{{Ваенны дзеяч
 |поўнае імя       = Аляксандр Ільіч Дутаў
 |арыгінал імя     = 
 |дата нараджэння  = 30.03.1881 (18)
 |месца нараджэння = горад , Расійская імперыя
 |дата смерці      = 23.02.1941
 |месца смерці     = горад , Трэці рэйх
 |партрэт          = 
 |подпіс           = 
 |мянушка          = 
 |псеўданім        = 
 |прыналежнасць    = 
 |гады службы      = 1898—1920
 |званне           =  
 |род войскаў      = інжынерныя войскі
 |камандаваў       = 
 |частка           = 
 |бітвы            = Руска-японская вайна, Першая сусветная вайна, Грамадзянская вайна
 |узнагароды       = { style="background:transparent"
     
- 
       
- 
     
}
 |Commons        = 
 |Rodovid        =
 |сувязі         = 
 |у адстаўцы     = 
 |роспіс         = 
}}

**Канстанці́н Вячасла́вавіч Са́хараў** (;  года, горад Арэнбург, Расійская імперыя — 23 лютага 1941 года, горад Берлін, Германія) — Вядомы дзеяч Белага руху у Сібіры.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Удзельнікі Першай сусветнай вайны
Катэгорыя:Удзельнікі руска-японскай вайны
Катэгорыя:Постаці Белага руху
Канстанцін Іванавіч Сычоў

{{Ваенны дзеяч
 |поўнае імя       = Канстанцін Іванавіч Сычоў
 |арыгінал імя     = 
 |дата нараджэння  = 
 |месца нараджэння = 
 |дата смерці      = 
 |месца смерці     =
 |партрэт          = 
 |подпіс           = 
 |мянушка          = 
 |псеўданім        = 
 |прыналежнасць    = 
 |гады службы      = 1897—1920
 |званне           = 
 |род войскаў      = кавалерыя
 |камандаваў       = 
 |частка           = 
 |бітвы            = Руска-японская вайна, Першая сусветная вайна, Грамадзянская вайна
 |узнагароды       = { style="background:transparent"
      
-
     
}
 |Commons        = 
 |Rodovid        =
 |сувязі         = 
 |у адстаўцы     = 
 |роспіс         = 
}}

**Канстанці́н Іва́навіч Сычо́ў** (;  года, Вобласць Войска Данскога — 25 красавіка 1935 года, Парыж) — рускі военачальнік, генерал-маёр, адзін з кіраўнікоў Белага руху. Удзельнічаў у абароне Іркуцка ад паўстанцаў 22 снежня 1919 года — 5 студзеня 1920 года.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Удзельнікі Першай сусветнай вайны
Катэгорыя:Удзельнікі руска-японскай вайны
Катэгорыя:Постаці Белага руху
Уладзімір Сяргеевіч Талстоў

{{Ваенны дзеяч
 |поўнае імя       = Уладзімір Сяргеевіч Талстоў
 |арыгінал імя     = 
 |дата нараджэння  = 
 |месца нараджэння = 
 |дата смерці      = 
 |месца смерці     = 
 |партрэт          = 
 |подпіс           = 
 |мянушка          = 
 |псеўданім        = 
 |прыналежнасць    = 
 |гады службы      = 1902—1922
 |званне           = 
 |род войскаў      = 
 |камандаваў       = 
 |частка           = 
 |бітвы            = Першая сусветная вайна, Грамадзянская вайна
 |узнагароды       = { style="background:transparent"
      
- 
   
}
 |Commons        = 
 |Rodovid        =
 |сувязі         = 
 |у адстаўцы     = 
 |роспіс         = 
}}

**Уладзі́мір Сярге́евіч Талсто́ў** (; , Лохвіца, Палтаўская губерня, Расійская імперыя — 29 красавіка 1959, Брысбен, Аўстралія) — рускі военачальнік. Удзельнік Першай сусветнай вайны і Грамадзянскай вайны на баку Белага руху, апошні атаман Уральскага казачага войска, апошні камандуючы Уральскай асобнай арміі. Генерал-лейтэнант (кастрычнік 1919 года).

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Палтаўскай вобласці
Катэгорыя:Удзельнікі Першай сусветнай вайны
Катэгорыя:Постаці Белага руху
Дваякадыхальныя

**Дваякадыхальныя** (*Dipnoi*) — надатрад прэснаводных лопасцевапёрых рыб, уключае 2 сучасных атрады, 3 сямействы, 6 відаў.

## Апісанне 
Максімальная даўжыня каля 2 м, маса каля 10 кг. Цела падоўжанае, сціснутае з бакоў ці вугрападобнае.

Дыханне жабернае і лёгачнае (адсюль назва), замест плавальнага пузыра «лёгкае», што дазваляе дыхаць атмасферным паветрам. Прымітыўныя асаблівасці: целы пазванкоў адсутнічаюць, хорда захоўваецца ўсё жыццё, сэрца з артэрыяльным конусам, кішэчнік са спіральным клапанам, верхняя сківіца зрошчана з чэрапам (аўтастылія). Ёсць унутраныя ноздры (хааны), «лёгачны» кровазварот, ніжняя полая вена, перадсэрдзе часткова падзелена на правую і левую часткі.

## Пашырэнне 
Вядомы з сярэдняга дэвону. Жывуць у прэсных слабапраточных вадаёмах, якія перасыхаюць, Паўднёвай Амерыкі (амерыканскі лускаўнік, або лепідасірэн), трапічнай Афрыкі (віды пратоптараў) і Паўночна-Усходняй Аўстраліі (рагазуб).

## Асаблівасці біялогіі 
У засуху лепідасірэн і пратоптары ўпадаюць у спячку. Нерастуюць у перыяд дажджоў.

Кормяцца беспазваночнымі, рыбамі, земнаводнымі.

## Літаратура 
*
Троіцкая лінія

**Троіцкая лінія** () (у перспектыве — **Троіцка-Някрасаўская**) — шаснаццатая па афіцыйнай нумарацыі і пятнаццатая па парадкавым вылічэнні лінія Маскоўскага метрапалітэна. Бярэ пачатак ад Маскоўскага цэнтральнага кальца і ідзе ў Новамаскоўскую адміністрацыйную акругу (Новую Маскву) да пасёлка Камунарка, і далей у 2029 годзе будзе працягнута да Троіцка. Пасля адкрыцця ўсіх участкаў стане адным з самых доўгіх радыусаў Маскоўскага метрапалітэна пасля Калінінска-Сонцаўскай лініі (у выпадку рэалізацыі праекта аб’яднання Калінінскай лініі з Сонцаўскай) і самай працяглай лініяй, размешчанай за МКАД, — агульная даўжыня складзе 43 км.

Першы пускавы ўчастак «Наватарская» — «Цютчаўская» працягласцю 8,8 км з 4 станцыямі адкрыты 7 верасня 2024 года. Другі пускавы ўчастак «Карнілаўская» — «Новамаскоўская» працягласцю 6,7 км з 3 станцыямі адкрыты 28 снежня 2024 года. Трэці пускавы ўчастак «ЗІЛ» — «Наватарская» працягласцю 9,7 км з 4 станцыямі плануецца адкрыць у 2025 годзе. Даўжыня чацвёртага пускавога ўчастка да Троіцка з 6 станцыямі складзе яшчэ 15,2 км, ён будзе адкрыты ў 2029 годзе.

Да 2021 года мела назву — **Камунарская лінія**.

## Праект 
Агульная працягласць лініі пасля адкрыцця ўсіх запланаваных 17 станцый будзе складаць 43,4 км.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Лініі Маскоўскага метрапалітэна
Сычоў

**Сычоў** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Аляксандр Мікалаевіч Сычоў — беларускі палітык і дыпламат.
* Аляксей Мікалаевіч Сычоў (нар. 1966) — беларускі бізнесмен.
* Васіль Іосіфавіч Сычоў — беларускі гісторык і археолаг.
* Дзмітрый Яўгенавіч Сычоў — расійскі футбаліст.
* Канстанцін Іванавіч Сычоў — рускі военачальнік, генерал-маёр.
* Уладзіслаў Аляксандравіч Сычоў (нар. 2002) — беларускі футбаліст.

## Гл. таксама 
* Сычова
Рэчыцкае радовішча нафты

**Рэчыцкае радовішча нафты** — радовішча нафты за 10 км на паўднёвы захад ад г. Рэчыца Гомельскай вобласці. Першае нафтавае радовішча, адкрытае на Беларусі (1964). Распрацоўваецца з 1965 года. 6 пакладаў нафты прымеркаваны да міжсалявых (ялецкі, задонскі гарызонты), падсалявых карбанатных (варонежскі, сямілуцкі) і падсалявых тэрыгенных (ланскі і верхнепратэразойскі) адкладаў. Асноўную частку разрэзу (да 80 %) складаюць верхне- і сярэднедэвонскія адклады.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Нафтавыя радовішчы Беларусі
Катэгорыя:Геалогія Рэчыцкага раёна
Рыгор Міхайлавіч Сямёнаў

{{Ваенны дзеяч
 |поўнае імя       = Рыгор Міхайлавіч Сямёнаў
 |арыгінал імя     = 
 |дата нараджэння  = 
 |месца нараджэння = 
 |дата смерці      = 
 |месца смерці     = 
 |партрэт          = Ataman semenov.jpg
 |подпіс           = 
 |мянушка          = 
 |псеўданім        = 
 |прыналежнасць    = 
 |гады службы      = 1908—1921
 |званне           =  
 |род войскаў      = 
 |камандаваў       = 
 |частка           = 
 |бітвы            = Першая сусветная вайна, Грамадзянская вайна
 |узнагароды       = { style="background:transparent"
   
}
 |Commons        = Grigorii Semenov
 |Rodovid        =
 |сувязі         = 
 |у адстаўцы     = 
 |роспіс         = 
}}

**Рыго́р Міха́йлавіч Сямё́наў** (; , каравул Куранжа, Дурулгуеўская станіца Забайкальскай вобласці, Расійская імперыя — 30 жніўня 1946, Масква, СССР) — казачы атаман, дзеяч Белага руху ў Забайкаллі і на Далёкім Усходзе, генерал-лейтэнант (1919).

## Літаратура 
* Борисов Б. Дальний Восток: атаман Г. М. Семенов и его борьба за освобождение России от большевиков. — Вена, 1921. — 62 с.
* Кручинин А. С. К истории конфликта между А. В. Колчаком и Г. М. Семёновым // История белой Сибири. Тезисы 4-й научной конференции / ред. С. П. Звягин. Кемерово, 2001.
* Познанский В. С. Очерки истории вооружённой борьбы Советов Сибири с контрреволюцией в 1917—1918 гг. Новосибирск, 1973.
* Российская эмиграция в Маньчжурии: военно-политическая деятельность (1920—1945). Сб. док. / Сост., вступ. ст., прил. Е. Н. Чернолуцкой. Ответ. ред. М. С. Высоков. Южно-Сахалинск. 1994.
* Шерешевский Б. М. Разгром семёновщины (апрель — ноябрь 1920 г.). О роли Дальневосточной республики в борьбе за ликвидацию «читинской пробки» и объединение Дальнего Востока. Новосибирск, 1966.
* Шишкин С. Г. Гражданская война на Дальнем Востоке. Архив ФСБ. Следственное дело Н-18765 в отношении Семёнова Г. М., Родзаевского К. В. и др. Т.2 стр. 4-7, 24-39, 117, 122; Т.3 стр. 28-29; Т.5 стр. 82. — Москва: Военное издательство министерства обороны СССР, 1957.

## Спасылкі 
* Біяграфія на сайце праекта Хронас 

Катэгорыя:Удзельнікі Першай сусветнай вайны
Катэгорыя:Постаці Белага руху
Катэгорыя:Павешаныя
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Забайкальскім краі
Катэгорыя:Правадыры паўстанняў
Катэгорыя:Мемуарысты рускага замежжа
Катэгорыя:Казакі ў Першай сусветнай вайне
Качан (Буда-Кашалёўскі раён)

**Кача́н** (, ) — пасёлак у Буда-Кашалёўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Патапаўскага сельсавета.

## Геаграфія 
### Размяшчэнне 
У 14 км на паўночны захад ад Буда-Кашалёва, 62 км ад Гомеля, 3 км ад чыгуначнай станцыі Забаб’е (на лініі Жлобін — Гомель).

## Транспартная сетка 
Транспартныя сувязі па прасёлкавай, затым аўтадарогах, якія адыходзяць ад Буда-Кашалёва. Планіроўка складаецца з кароткай просталінейнай вуліцы, арыентаванай амаль мерыдыянальна і забудаванай драўлянымі дамамі сядзібнага тыпу.

## Гісторыя 
Заснавана напачатку XX стагоддзя перасяленцамі з суседніх вёсак. У 1929 годзе жыхары вёскі ўступілі ў калгас. У 1959 годзе ў складзе гаспадаркі Буда-Кашалёўскага аграрна-тэхнічнага каледжа (цэнтр — горад Буда-Кашалёва).

## Насельніцтва 
* 1925 год — 16 двароў.
* 1959 год — 73 жыхары (паводле перапісу).
* 1999 год — 17 жыхароў.
* 2004 год — 9 гаспадарак, 15 жыхароў.
* 2010 год — 12 жыхароў.

## Літаратура 
* Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т.1, кн.1. Гомельская вобласць/С. В. Марцэлеў; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. — Мн.: Белэн, 2004. 632с.: іл. Тыраж 4000 экз. ISBN 985-11-0303-9 ISBN 985-11-0302-0

## Спасылкі 
Катэгорыя:Населеныя пункты Буда-Кашалёўскага раёна
Катэгорыя:Патапаўскі сельсавет
Сяргей Вячаслававіч Скандракоў

**Сярге́й Вячасла́вавіч Скандрако́ў** (21 кастрычніка 1876, Мглін, цяпер Бранская вобласць, Расія — 2 жніўня 1953, Караганда) — беларускі навуковец-аграном, журналіст, краязнавец; псеўданімы: *Сяргей Мглінскі*; *Янка з Вялікага Поля*.

## Біяграфія 
 1924 года. Сяргей Скандракоў у першым радзе трэці злева]]

Вучыўся ў Слуцкай і Мінскай гімназіях, скончыў Маскоўскі сельскагаспадарчы інстытут (1906). Удзельнічаў у працы Мінскага таварыства аматараў прыгожых мастацтваў. У рэвалюцыю 1905—1907 гг. сябра Мінскага камітэта Беларускай сацыялістычнай грамады, рэдактар-выдавец газеты «Голос Белоруссии» (выйшаў 1 нумар 1 студзеня 1906 г. у Мінску, забароненая ўладамі), дзе змясціў свой рэвалюцыйны твор «Казка пра голых і сабаліныя футры», вершы на беларускай мове Францішка Багушэвіча і Янкі Лучыны. Адзін з заснавальнікаў кніжнага таварыства «Мінчук». У 1907—1910 гадах у мінскіх газетах друкаваў палітычныя казкі. З 1911 года дырэктар доследнага поля ў Палтаўскай губерні, з 1921 года — беларускай агранамічнай станцыі ў Банцараўшчыне, прафесар БДУ, БСГА. Працаваў у Інбелкульце (1923—1925 гадах адказны сакратар Цэнтральнага бюро краязнаўства) і Беларускага НДІ сельскай і лясной гаспадаркі.

6 ліпеня 1930 года арыштаваны ДПУ БССР па справе «Саюза вызвалення Беларусі». Асуджаны паводле пастановы калегіі АДПУ СССР 10 красавіка 1931 года за «шкодніцтва і антысавецкую агітацыю» да 5 гадоў пазбаўлення волі. Пакаранне адбываў у Яраслаўлі. Вызвалены 15 лістапада 1934 года. Пасля вызвалення на навуковай і педагагічнай рабоце ў Яраслаўлі, Мічурынску, Душанбэ, Алмаце, Карагандзе. Рэабілітаваны судовай калегіяй па крымінальных справах Вярхоўнага суда БССР 15 лістапада 1957 года.

Аўтар апавядання «Аграном Сэрадэля» (1924), навукова-папулярных нарысаў па аграноміі, артыкулаў па краязнаўстве. Збярог жывапісныя творы Каруся Каганца «Тып беларуса» і «Зімовы пейзаж». Быў знаёмы з Янкам Купалам і Якубам Коласам, перапісваўся з Уладзімірам Караленкам.

Сяргей Скандракоў — прататып Кандаковіча ў трылогіі Якуба Коласа «На ростанях»

Быў жанаты, меў дзіця.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Скандракоў Сяргей Вячаслававіч  // Рэпрэсаваныя літаратары, навукоўцы, работнікі асветы, грамадскія і культурныя дзеячы Беларусі. 1794—1991.
* Скандракоў Сяргей Вячаслававіч (Васілевіч) // Рэпрэсаваныя літаратары, навукоўцы, работнікі асветы, грамадскія і культурныя дзеячы Беларусі. 1794—1991.
* 

Катэгорыя:Аграномы СССР
Катэгорыя:Аграномы Беларусі
Катэгорыя:Краязнаўцы СССР
Катэгорыя:Краязнаўцы Беларусі
Катэгорыя:Журналісты СССР
Катэгорыя:Журналісты Беларусі
Катэгорыя:Рэпрэсаваныя савецкай уладай
Катэгорыя:Асуджаныя па справе «Саюза вызвалення Беларусі»
Катэгорыя:Члены Беларускай сацыялістычнай грамады
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Бранскай вобласці
Фруктуоз Тарагонскі

**Біскуп Фруктуоз** (лац. Fructuosus; памёр каля  года) — біскуп Тарагонскі, свяшчэннамучанік.

Святы Фруктуоз, біскуп Тарагоны, і яго дыяканы Аўгурый і Яўлогій былі схопленыя па загадзе Эміліяна, губернатара горада. На мясцовай арэне яны былі спалены на вогнішчы. Пахвальнае слова святым было складзена блажэнным Аўгусцінам.

## Памяць 
* Дзень памяці — 21 студзеня, 2 жніўня.
* У горадзе Такуарэмба знаходзіцца сабор, асвечаны ў гонар святога Фруктуоза.

## Литература 
* *Избранные Жития святых по изложению Филарета Черниговского*. 2 августа. Священномученика Фруктуоза, епископа Таррагонского, и с ним двух диаконов Авгурия и Евлогия

## Спасылкі 
* St. Fructuosus

Катэгорыя:Святыя паводле алфавіта
Катэгорыя:Свяшчэннамучанікі
Стоўнвалскія бунты

[thumb|350px|Сутыкненне з паліцыяй. Фатаграфія з першай паласы газеты [New York Post за 29 чэрвеня 1969 года]]

**Стоўнвалскія бунты**, або **Стоўнвалскае паўстанне** () — серыя беспарадкаў і спантаных дэманстрацый супраць паліцэйскіх рэйдаў, якія пачаліся ў ноч на 28 чэрвеня 1969 года ў гей-бары Стоўнвал-ін на Крыстафер-стрыт (Грынвіч-Вілідж, Нью-Ёрк). Гэтыя сутыкненні часта прыводзяцца ў якасці першага выпадку ў гісторыі, калі прадстаўнікі ЛГБТ-супольнасці аказалі супраціўленне ўзаконенай дзяржавай сістэме праследавання сексуальных меншасцей. Лічыцца, што бунты сталі вызначальнай падзеяй, якая адзначыла пачатак масавага руху за выкананне правоў чалавека ў дачыненні да ЛГБТ у ЗША і ва ўсім свеце. Паводле слоў гісторыка Дэвіда Картэра, гэта «было для гей-руху тым жа, чым падзенне Бастыліі было для пачатку Вялікай французскай рэвалюцыі».

У 1950-1960-я гады гомасексуалы ў ЗША падвяргаліся немалой дыскрымінацыі. Раннія праваабарончыя ЛГБТ-групы імкнуліся даказаць, што гомасексуалы маглі быць асіміляваны ў грамадстве, і прытрымліваліся неканфрантацыйнай стратэгіі. Аднак канец 1960-х гадоў стаў вельмі востра дыскусійным: ён адзначыўся актывізацыяй мноства грамадскіх рухаў, такіх як рух чарнаскурых за грамадзянскія правы, фемісцкі, контркультурны і антываенны рухі. Гэта сацыяльная актыўнасць разам з ліберальным грамадскім асяроддзем Грынвіч-Вілідж сталі каталізатарамі Стоўнвалскіх бунтаў.

У 1960-х гадах паліцэйскія рэйды на гей-бары ў ЗША былі звычайнай справай. Але ў чэрвені 1969 года паліцыя хутка страціла кантроль над сітуацыяй, таму што каля Стоўнвал-ін сабраўся натоўп, які нечакана аказаў супраціўленне. Гэта сутыкненне ў наступныя дні працягнулася ў масавых пратэстах і беспарадках. На працягу некалькіх тыдняў жыхары гей-квартала хутка арганізаваліся ў групы актывістаў, якія сканцэнтравалі сілы на стварэнні месцаў для геяў і лесбіянак, дзе можна было б адкрыта гаварыць пра сваю сексуальную арыентацыю, без рызыкі быць пры гэтым арыштаванымі.

У выніку Стоўнвалскіх бунтаў геі і лесбіянкі Нью-Ёрка пераадолелі гендарныя, класавыя і пакаленчыя адрозненні, стаўшы згуртаванай супольнасцю. На працягу шасці месяцаў былі сфарміраваны дзве праваабарончыя гей-арганізацыі, якія сканцэнтраваліся на актыўнай пратэстнай тактыцы, таксама былі заснаваны тры газеты для падтрымкі правоў геяў і лесбіянак. На працягу некалькіх гадоў арганізацыі па абароне правоў гомасексуалаў былі заснаваны ў ЗША і ва ўсім свеце. 28 чэрвеня 1970 года ў памяць пра бунты праведзены першыя маніфестацыі гей-прайда ў Нью-Ёрку, Лос-Анджэлесе, Чыкага, Сан-Францыска, Атланце і Таронта. Пазней падобныя маршы былі арганізаваны ў іншых гарадах і краінах. Сёння гей-прайды праводзяцца штогод па ўсім свеце ўлетку (часцей у канцы чэрвеня).

## Крыніцы 
## Літаратура 
*  ISBN 0-8057-9714-9

## Спасылкі 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Акцыі пратэсту ў ЗША
Катэгорыя:Гісторыя ЛГБТ-руху ў ЗША
Катэгорыя:1969 год у Нью-Ёрку
Катэгорыя:Канфлікты 1969 года
Плакальшчык

ў Егіпце]]

**Плакальшчык** — прафесія. Платныя плакальшчыкі прысутнічаюць на пахаванні, выказваюць смутак па памерлым.

Прафесія вядомая з глыбокай старажытнасці, вобразы плакальшчыкаў сустракаюцца ў старажытнаегіпецкім і старажытнагрэчаскім мастацтве. Платон згадвае пра карыйскія гімны, якія выконваліся іх хорамі. Ппрарок Ерамія паведамляе пра жанчын-лямантух і заклікае іх смуткаваць аб сваім народзе.

Рэлігійныя і грамадзянскія ўлады неаднаразова прымалі меры супраць плакальшчыкаў. Законы Дванаццаці табліц прама забаранялі драпаць шчокі і галасіць падчас пахавання. Іаан Златавуст лічыў дзейнасць плакальшчыкаў і пахавальных музыкаў супярэчным хрысціянскай веры ў васкрасенне мёртвых. негатыўна ставіцца да гэтай з'явы і шарыят.

тым не менш, старадаўняя прафесія да гэтага часу існуе. Так, у Бразіліі карыстаецца папулярнасцю нашчадкавая плакальшчыца Іта Роша, прысутная, у прыватнасці, на пахаванні мадэльера . Філіпінскі фільм 2003 «Лэдзі, якія плачуць», гераіні якога зарабляюць такім жа чынам, заслужыў высокую ацэнку крытыкаў.

Катэгорыя:Прафесіі
Катэгорыя:Пахавальныя традыцыі
Катэгорыя:Плач
Кажан позні

**Позні кажан** (*Eptesicus serotinus*) — млекакормячая жывёла сямейства гладканосых лятучых мышэй.

## Апісанне 
Даўжыня цела 62—75, перадплечча 48—51 мм. Крылы адносна шырокія. Вушы нагадваюць вушы начніц. Поўсць высокая, шаўкавістая, рэдкая, зверху цёмна-карычневая з бляскам, энізу святлейшая. 

## Пашырэнне 
Пашыраны ў Еўразіі, Паўночнай Афрыцы, у тым ліку ў Еўрапейскай частцы Расіі, Казахстане, Сярэдняй Азіі, на Каўказ . На тэрыторыі Беларусі адносна рэдкі аселы від, адзначаны ў Брэсцкай і Мінскай абласцях.

## Асаблівасці біялогіі 
Корміцца ўсю ноч у парках, садах, на ўзлесках, лясных прасеках, уздоўж вуліц паблізу сховішчаў. Знішчае совак, пядзенікаў, вусачоў, хрушчоў, ліставёртак і іншых шкодных насякомых.

Жыве калоніямі. У летніх сховішчах (на гарышчах, у шчылінах драўляных сцен, за аканіцамі) паяўляецца з сярэдзіны красавіка. У 2-й пал. чэрвеня—ліпені самка нараджае адно дзіцянё. Зімуе ў падвалах, склепах.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Гладканосыя лятучыя мышы
Кабомба водная

**Кабомба водная** (*Cabomba aquatica*) — шматгадовая водная расліна сямейства кабомбавых.

Пашырана ў вадаёмах Амерыкі. Культывуецца як акварыумная расліна.

Расліна з добра развітай валасніковістай каранёвай сістэмай. Сцябло круглае, слабагалінастае, у акварыумах дасягае 2 м даўжыні. Падводнае лісце супраціўнае, веерападобнае, дробнарассечанае, ярка-зялёнае; плаваючае — круглае, бліскучае, гладкае. На парастках, якія паднімаюцца над паверхняй вады, дробныя белыя кветкі з жоўтым адценнем.

Размнажаецца сцябловымі чаранкамі, якія ўкараняюцца ў грунце. Святлалюбная, добра расце пры штучным і натуральным асвятленні, пры тэмпературы 18 °С (аптымальная 24 °C).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Кабомбавыя
Катэгорыя:Акварыумістыка
Катэгорыя:Флора Паўднёвай Амерыкі
Кажан двухколерны

**Двухколерны кажан** (*Vespertilio murinus*) — млекакормячая жывёла сямейства .

## Апісанне 
Даўжыня цела 54—66, перадплечча 41—49 мм. Крылы вузкія і доўгія. Вушы кароткія. Поўсць доўгая, мяккая, зверху каля асновы карычневая (вар'іруе ад бурага да светла-карычневага), на канцах серабрыстая, знізу — белаватая або жаўтавата-шэрая. 

## Пашырэнне 
Пашыраны ў Еўразіі, на поўнач да 60° паўн. шыраты, паўднёвая мяжа праходзіць праз Сярэднюю Італію, узбярэжжа Чорнага мора, Іран, Гімалаі і Паўночна-Усходні Кітай, у Еўрапейскай частцы Расіі, на Каўказе, Паўднёвым Урале, у Сярэдняй Азіі, Паўднёвай Сібіры на поўнач да шыраты Новасібірска — Амура. На Беларусі звычайны від, трапляецца ва ўсіх раёнах. Двухколерныя кажаны з Беларусі адзначаны на зімоўцы ў Румыніі, Аўстрыі.

## Асаблівасці біялогіі 
Корміцца ўсю ноч. Знішчае ліставёртак, молей, совак, агнёвак, пядзенікаў, бражнікаў, даўганосікаў, дробных хрушчоў, шаўкапрадаў і іншых насякомых.

Жыве калоніямі (да 50 асобін у кожнай, самцы і самкі асобна). У летніх сховішчах (у шчылінах драўляных сцен, за аканіцамі, у дуплах дрэў) самкі паяўляюцца ў другой палове мая, самцы — у другой палове чэрвеня. У канцы чэрвеня — першай палове ліпеня самка нараджае двух дзіцянят. Асеннія міграцыі ў канцы чэрвеня — ліпені.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Гладканосыя лятучыя мышы
Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1758 годзе
Мысліцель (скульптура)

**«Мысліцель»** () — адна з самых вядомых скульптурных прац Агюста Радэна. Майстар працаваў над ёй у 1880—1882 гг. Арыгінал скульптуры экспануецца ў музеі Радэна у Парыжы.

## Гісторыя 
Па першапачатковай задумцы аўтара скульптура называлася *«Паэт»* і была часткай кампазіцыі *«Брама пекла»* па матывах «Боскай камедыі», дзе адлюстроўвала Дантэ, стваральніка адлітых у бронзе Радэнам карцін пекла. З часам задумка Радэна была ўскладнена, у прыватнасці вобраз Дантэ быў заменены ўніверсальным вобразам творцы. Прытрымліваючыся традыцыяў класічнай скульптуры Мікеланджэла, Радэн надзяліў свайго героя фізічнай сілай, аднак выканаў яго падкрэслена алегарычным, не маючым рэальных прататыпаў.

Мадэллю для скульптуры (як і для многіх іншых скульптур Радэна) паслужыў француз па імені  (), мускулісты баксёр, які ў асноўным выступаў у Парыжы, у квартале чырвоных ліхтароў.

Упершыню «Мысліцель» быў публічна выстаўлены ў 1888 годзе ў Капенгагене. У 1902 годзе была адліта ў бронзе павялічаная да 181 см скульптура, якую ў 1904 Радэн выставіў у парыжскім Салоне. У 1906 бронзавы "Мысліцель" быў усталяваны ў Пантэоне. Пры гэтым Радэн, які выступаў на адкрыцці, заявіў, што "Мысліцель" з'яўляецца помнікам французскім працоўным. У 1922 годзе гэтую бронзу перанеслі ў музей Радэна у Гатэль Бірон.

## Копіі 
Існуе больш за 20 бронзавых і гіпсавых копій статуі ў розных гарадах па ўсім свеце. У прыватнасці, бронзавая копія скульптуры ўсталяваная на магіле скульптара ў Мёдоне, прыгарадзе Парыжа. Іншыя копіі ўстаноўлены каля брамы філадэльфійскага музея Радэна і каля брамы Калумбійскага універсітэта.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* The Thinker Project  — Праект, прысвечаны лёсе розных копій скульптуры

Катэгорыя:Бронзавыя скульптуры
Катэгорыя:Мастацтва Францыі
Катэгорыя:Агюст Радэн
Дубайскі парк

**Дубайскі парк** — помнік садова-паркавага мастацтва, размешчаны на паўднёва-заходняй ускраіне в. Дубае Пінскага раёна Брэсцкай вобласці. Рэдкі помнік садова-паркавага мастацтва т. зв. «французскага» рэгулярнага тыпу планіроўкі 18 ст.

Заснаваны як сядзібны парк у сярэдзіне 18 ст. У першай палове 19 ст. расшыраны ў паўночным напрамку і набыў пейзажную кампазіцыю. Ад комплексу сядзібных пабудоў захавалася васьмігранная капліца.

## Апісанне 
Парк спланаваны па квадратным участку плошчай каля 11 га, абмежаваным каналамі і сажалкамі. Асноўны зялёны масіў, які знаходзіцца за былым палацам, разам з ліпавымі шпалерамі быў фонам для манументальных пабудоў параднага партэра. Абапал яго былі зафлігельныя прамавугольныя баскеты з пладовым садам.

Пачатковая планіроўка парку мела геаметрычна-восевы характар. Прынцыпу рэгулярнасці падпарадкоўвалася размяшчэнне палаца, жылых флігеляў, капліцы, фантанаў, кветнікаў, баскетаў. У паркавы ландшафт былі ўключаны аранжарэі, цяпліцы, масткі і інш. Цэнтральны ўезд у сядзібу вырашаны 2 руставанымі пілонамі, якія падкрэслівалі падоўжаную вось ансамбля. Два бакавыя пад'езды праходзяць па яловых алеях. Планіровачна-прасторавая кампазіцыя заснавана на чаргаванні адкрытай прасторы палян і вадаёмаў з цяністымі прысадамі. Прагулачныя маршруты праходзілі па алеях, уздоўж каналаў і дамб. У парку растуць мясцовыя пароды дрэў: елка, ліпа, таполя, бяроза, хвоя, ясень, а таксама піхта, лістоўніца, тсуга канадская, каштан, валоскі арэх.

Прынпыпу рэгулярнасці падпарадкавана і арганізацыя воднай сістэмы парку: па восі палаца знаходзяцца круглая (дыяметр каля 30 м) сажалка з фантанамі (не зберагліся) і шэраг прамавугольных вадаёмаў па вуглах. На паўднёва-заходняй ускраіне сядзібы былі рыбныя садкі, якія з дапамогай дамб стваралі перапад вады і жывілі паркавыя сажалкі і фантаны .

## Літаратура 
* Парк «Дубай». 
* Дубайскі парк. 

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Палацава-паркавыя і сядзібна-паркавыя ансамблі Беларусі
Катэгорыя:Дубае
Катэгорыя:Славутасці Пінскага раёна
Катэгорыя:З’явіліся ў XVIII стагоддзі
Катэгорыя:Рэгулярныя паркі
Вольга Барысаўна Ладыгіна

**Вольга Барысаўна Ладыгіна** (,  — , Мінск) — беларускі архітэктар. Заслужаны архітэктар БССР (1969). Дачка Барыса Іванавіча Ладыгіна, жонка архітэктара Яўгена Заслаўскага.

## Біяграфія 
Нарадзілася  года ў г. Маскве ў сям’і інжынера Барыса Ладыгіна і Арыядны Пампееўны Александроўскай, сястры беларускай спявачкі Ларысы Александроўскай. Мела сястру Арыядну (нар. 1927), якая стала вучоным-эстэтыкам. У 1926 годзе сям’я пераехалі на на радзіму маці — у Менск. Тут Вольга пайшла ў школу, аднак, ратуючыся ад рэпрэсій, бацькі ў кастрычніку 1938 года з’ехалі ў Саратаў, дзе бацька працаваў выкладчыкам аўтамабільна-дарожнага інстытута. Вольга з дзяцінства «марыла будаваць цудоўныя будынкі, каб у іх было радасна і шчасліва жыць і працаваць» гадах галоўным архітэктарам Белдзяржпраекта, з 1978 года — начальнік аддзела дзяржэкспертызы Белдзяржпраекта, з 1988 года — аддзела галоўэкспертызы пры Дзяржбудзе БССР. Удзельнічала ў нарадах і кангрэсах Міжнароднага саюза архітэктараў у Гаване (Куба), Мадрыдзе (Іспанія), Міжнароднага кангрэса жанчын (Масква).

## Творчасць 
 ў пас. Бараўляны. Макет]]

 № 8/1]]
]]
Асноўныя работы: вадаскідныя збудаванні і ГЭС на Заслаўскім вадасховішчы (1955), у Віцебску Кіраўскі мост (1955), жылыя дамы па вул. Варвашэні, Казлова, Берасцянскай, В. Харужай, Кульман, М. Горкага, Ленінскім і Партызанскім праспекце (1954—1987),  (1962), адміністрацыйна-вытворчыя будынкі па вул. Варвашэні, Чырвонай (1955), Палац воднага спорту (1967), рэканструкцыя дамоў архітэктара (1961), працаўнікоў мастацтваў (1965) у Мінску; у аўтарскім калектыве: праект галоўнага корпуса Беларускага тэхналагічнага інстытута (1956—1958), комплекс будынкаў тэхнікума Белпрамсавета па вул. З. Бядулі (1956), тыпавыя праекты жылых дамоў, школ-інтэрнатаў, дзіцячых садкоў (1955—1961), праект забудовы мікрараёна па вул. Валгаградскай (1958), корпус Інстытута гісторыі (1964) і рэканструкцыя корпуса Прэзідыума НАН РБ, мікрараён па вул. Куйбышава і 9-, 11-павярховыя жылыя дамы з убудаванымі ўстановамі (1984), комплекс здароўя па вул. Сурганава (1988) у Мінску, комплексы будынкаў НДІ анкалогіі і медрадыялогіі ў Бараўлянах (1963) і абласной бальніцы ў пас. Лясное (1967, у сааўтарстве з А. Канстанціновічам) Мінскага раёна, мост цераз р. Дняпро (1955) і Палац культуры ВА «Хімвалакно» (1976) у Магілёве, гандлёва-грамадскі цэнтр на вуліцы Куйбышава (1997, у суаўтарстве) у Мінску.

Аўтар артыкулаў па пытаннях архітэктуры.

## Узнагароды 
У 1969 годзе ёй сярод першых прысвоена званне «Заслужаны архітэктар БССР». Узнагароджана ордэнам Працоўнага Чырвонага Сцяга (1981), медалямі, дзвюма Ганаровымі граматамі Прэзідыума Вярхоўнага Савета БССР (1968, 1969) і Узбекскай ССР (1970) «За высокую свядомасць патрыятычнага абавязку і самаадданую працу па ліквідацыі наступстваў землетрасення, аднаўленні і будаўніцтве горада Ташкента», Дыпломам лаўрэата прэміі Мінбудархітэктуры імя У. А. Караля, інш.

## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Выпускнікі МАРХІ
Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары Мінска
Катэгорыя:Старшыні Беларускага саюза архітэктараў
Катэгорыя:Архітэктары Магілёва
Катэгорыя:Архітэктары Віцебска
Барыс Уладзіміравіч Аненкаў

{{Ваенны дзеяч
 |поўнае імя       = Барыс Уладзіміравіч Аненкаў
 |арыгінал імя     = 
 |дата нараджэння  = 
 |месца нараджэння = 
 |дата смерці      = 
 |месца смерці     = 
 |партрэт          = 
 |подпіс           = 
 |мянушка          = 
 |псеўданім        = 
 |прыналежнасць    = 
 |гады службы      = 1908—1920
 |званне           = 
 |род войскаў      = 
 |камандаваў       = 
 |частка           = 
 |бітвы            = Першая сусветная вайна, Грамадзянская вайна
 |узнагароды       = { style="background:transparent"
      
- 
     
}
 |Commons        = 
 |Rodovid        =
 |сувязі         = 
 |у адстаўцы     = 
 |роспіс         = 
}}

**Бары́с Уладзі́міравіч А́ненкаў** (; 9 лютага 1889 года — 25 жніўня 1927 года, горад Сяміпалацінск, Казахская ССР) — генерал-маёр, удзельнік Першай сусветнай і Грамадзянскай вайны, атаман Сібірскага казацкага войска, камандуючы Асобнай Семірэчанскай арміі.

## Спасылкі 
* Біяграфія на сайце праекта Хронас

Катэгорыя:Постаці Белага руху
Катэгорыя:Сібірскія казакі
Катэгорыя:Выпускнікі Адэскага кадэцкага корпуса
Катэгорыя:Казакі ў Першай сусветнай вайне
Катэгорыя:Рускія эмігранты першай хвалі ў Кітаі
Барыс Уладзіміравіч
Катэгорыя:Рэпрэсаваныя савецкай уладай
Катэгорыя:Расстраляныя ў Казахскай АССР
Катэгорыя:Нерэабілітаваныя
Катэгорыя:Генерал-маёры Расіі (Белы рух)
Катэгорыя:Пакараныя ў 1927 годзе
Катэгорыя:Ваенныя злачынцы
Катэгорыя:Рускае войска Калчака
Анатоль Мікалаевіч Пепяляеў

{{Ваенны дзеяч
 |поўнае імя       = Анатоль Мікалаевіч Пепяляеў
 |арыгінал імя     = 
 |дата нараджэння  = 
 |месца нараджэння = 
 |дата смерці      = 
 |месца смерці     = 
 |партрэт          = Analolij Piepielajew.jpg
 |подпіс           = 
 |мянушка          = 
 |псеўданім        = 
 |прыналежнасць    = 
 |гады службы      = 1902—1920
 |званне           = 
 |род войскаў      = 
 |камандаваў       = 
 |частка           = 
 |бітвы            = Першая сусветная вайна, Грамадзянская вайна
 |узнагароды       = { style="background:transparent"
      
-
     
-
     
}
 |Commons        = 
 |Rodovid        =
 |сувязі         = 
 |у адстаўцы     = 
 |роспіс         = 
}}

**Анато́ль Мікала́евіч Пепяля́еў** (;  года, Томск, Расійская імперыя — 14 студзеня 1938 года, Новасібірск, СССР) — рускі военачальнік. Удзельнік Першай сусветнай вайны і Грамадзянскай вайны на Усходнім фронце. Белагвардзеец. Вызначыўся ўзяццем Пярмі 25.12.1918 года і паходам на Якуцк у 1922—1923. Сібірскі абласнік. Родны брат калчакаўскага прэм’ер-міністра Расійскага ўрада Віктара Мікалаевіча Пепяляева.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Удзельнікі Першай сусветнай вайны
Катэгорыя:Постаці Белага руху
Катэгорыя:Расстраляныя ў СССР
Philadelphus 'Elbrus'

'''*Philadelphus* 'Эльбрус'''' — сорт роду .

Выкарыстоўваецца, як дэкаратыўны лістападны куст з пышнымі кветкамі.

## Батанічнае апісанне 
Вышыня куста каля 1,1 м. Лісце цёмна-зялёнае, моцна вышчэрбленае.

Кветкі белыя, махрыстыя, дыяметрам да 4,5 см, амаль без водару. Суквецці — складаныя гронкі да 6,5 см даўжынёй, шчыльныя, надзвычай шматкветкавыя (да 15-21). Цвіценне выключна багатае.

Працягласць цвіцення каля 25 дзён. Квітнеючы куст нагадвае беласнежную вяршыню гары.

Катэгорыя:Дэкаратыўныя кусты
Катэгорыя:Сарты раслін
Катэгорыя:Кізілакветныя
Кабея лазячая

**Кабея лазячая** (*Cobaea scandens*) — від кветкавых раслін роду  сямейства .

## Батанічнае апісанне 
Шматгадовая паўкустовая расліна з учэпістым або павойным сцяблом даўжынёй да 4 м. Лісце перыста-складанае, заканчваецца вусікам для прымацавання да апоры. Кветкі светла- ці цёмна-фіялетавыя, званочкавыя, дыяметрам да 6—8 см, з доўгімі тычынкамі і песцікам. Плод — каробачка.

## Арэал і экалогія 
Радзіма — трапічныя раёны Паўночнай Амерыкі (Мексіка). Натуралізавалася на тэрыторыі Паўднёвай Амерыкі, трапічных раёнаў Азіі (Філіпіны), Новай Зеландыі.

Сонцалюбівая і цеплалюбная. Размнажаецца насеннем і парасткамі. Ва ўмовах Беларусі цвіце з канца ліпеня да замаразкаў. Прыдатная для дэкарыравання альтанак, верандаў, балконаў, агароджаў на сонечным баку.

## Літаратура 
*  — С. 424.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Сінюхавыя
Катэгорыя:Флора Паўночнай Амерыкі
Катэгорыя:Флора Паўднёвай Амерыкі
Катэгорыя:Флора Азіі
Катэгорыя:Флора Аўстраліі і Акіяніі
Катэгорыя:Дэкаратыўныя расліны
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1791 годзе
Андрэй Сцяпанавіч Бакіч

{{Ваенны дзеяч
 |поўнае імя       = Андрэй Сцяпанавіч Бакіч
 |арыгінал імя     = 
 |дата нараджэння  = 
 |месца нараджэння = 
 |дата смерці      = 
 |месца смерці     = 
 |партрэт          = Andrei Bakic.jpg|200px
 |подпіс           = 
 |мянушка          = 
 |псеўданім        = 
 |прыналежнасць    =  Багда-ханская Манголія
 |гады службы      = 1900—1921
 |званне           = 
 |род войскаў      = інфантэрыя (да 1919)ірэгулярная кавалерыя (пасля 1919)
 |камандаваў       = 55-ы Сібірскі полк 
 |частка           = 
 |бітвы            = Руска-японская вайна, Першая сусветная вайна, Грамадзянская вайна
 |узнагароды       = { style="background:transparent"
      
- 
     
}
 |Commons        = 
 |Rodovid        =
 |сувязі         = 
 |у адстаўцы     = 
 |роспіс         = 
}}

**Андрэ́й Сцяпанавіч Ба́кіч** (,  ;  года, Чарнагорыя — 17 чэрвеня 1922 года, горад Новамікалаеўск) — рускі военачальнік, генерал-лейтэнант (1920). Значны дзеяч белага руху ў Сібіры.

## Спасылкі 
* Біяграфія на сайце праекта Хронас

Катэгорыя:Удзельнікі Першай сусветнай вайны (Расійская імперыя)
Катэгорыя:Удзельнікі руска-японскай вайны
Катэгорыя:Постаці Белага руху
Катэгорыя:Расстраляныя ў СССР
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Чарнагорыі
Тураўскія крыжы

**Тураўскія крыжы** — каменныя крыжы XII ст. ў горадзе Тураве і яго наваколлях. Вядома больш за 10 каменных крыжоў у Тураве, Пагосце, Хлупіне, Перарове, Верасніцы, Аздамічах і інш. З'яўляюцца сімвалам веры і прадметам пакланення для хрысціян.

Найбольш вядомым з крыжоў з'яўляецца Святы (Тураўскі) крыж (вышынёй 2 м, шырынёй 0,7 м). Да 1979 г. ён стаяў на могілках вёскі Пагост на беразе Прыпяці, пасля быў перавезены ў Гомельскі абласны краязнаўчы музей, але па просьбе жыхароў быў вернуты назад і цяпер захоўваецца ў царкве вёскі Пагост. У Гомельскім абласным краязнаўчым музеі можна пабачыць 2 іншыя крыжы (вышынёй 1 м, шырынёй 0,6 м), якія стаялі на тураўскіх Барысаглебскіх могілках.

У вёсках Пагост і Верасніца над крыжамі былі пабудаваны капліцы. 

Вышыня тураўскіх крыжоў складае ад 1 да 2 м, шырыня ад 0,6 да 1 м. Яшчэ ў пачатку XX стагоддзя на крыжы вешалі стужкі, лампадкі, пакрывалі іх хусткамі, прыносілі ахвяры — манета, палатно, мяса, рыбу. Да крыжоў накіроўваліся хрэсныя ходы. Асабліва шмат людзей збіралася на Узвіжанне. 

Паводле паданняў, тураўскія крыжы прыплылі з Кіева уверх па Дняпры і Прыпяці і затым апынуліся сярод палёў; яны нібыта ахоўваюць ад розных хваробаў. Пра адзін з тураўскіх крыжоў расказваюць, што калі бацькі прасілі паслаць выздараўленне іх сыну, то ў небе з'явілася велічная агністая постаць жанчыны, якая сказала, што дапаможа. Хлопчык выздаравеў, і на наступны дзень у Прыпяці знайшлі каменны крыж. Яго выцягнулі на бераг і ўстанавілі на высокім месцы. 

## Спасылкі 
* Дучыц Людміла. Каменныя крыжы // З глыбі вякоў. Наш край 2. Мн., 1997. C. 31-46. 

Тураўскія крыжы
Катэгорыя:Славутасці Жлобінскага раёна
Катэгорыя:Славутасці Турава
Катэгорыя:З’явіліся ў XII стагоддзі
Мікалай Мікалаевіч Джонсан

**Мікалай Мікалаевіч (Браян) Джонсан** () — апошні асабісты сакратар і сябар Вялікага князя Міхаіла Аляксандравіча. Адправіўся самахоць разам з ім у спасылку ў Перм. Адмовіўшыся жыць асобна ад князя, быў забіты разам з ім пермскімі чэкістамі.

## Літаратура 
* 

### Мемуары 
* 
* 

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Рэабілітаваныя
Капліца (Дубае)

**Капліца ў Дубаі** — рымска-каталіцкая капліца ў в. Дубае Пінскага раёна. Адна з нямногіх захаваных сядзібных пабудоў Дубайскага сядзібна-паркавага комплексу. Размешчана на паўднёвы ўсход ад былога палаца.

## Гісторыя 
Пабудавана езуітамі ў XVIII ст. у стылі барока, пазней прыстасавана пад касцёл Святога Крыжа.

## Архітэктура 
Васьміграннасць архітэктурнага аб'ёму, вуглавая крапоўка пілястрамі, складанасць абломаў, шлемападобнае фігурнае завяршэнне з гранёным ліхтаром надаюць капліцы барочную пластычнасць. Інтэр’ер упрыгожаны фрэскавай размалёўкай. У скляпах капліцы знаходзіліся саркафагі продкаў гаспадароў маёнтка.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Збудаванні Беларусі ў стылі барока
Катэгорыя:Дубае
Катэгорыя:Капліцы Брэсцкай вобласці
Катэгорыя:Культавыя збудаванні Пінскага раёна
Катэгорыя:Славутасці Пінскага раёна
Помнікі прыроды мясцовага значэння Брэсцкай вобласці

## Спасылкі 
* Помнікі прыроды мясцовага значэння Брэсцкай вобласці  // Міністэрства прыродных рэсурсаў і аховы навакольнага асяроддзя Рэспублікі Беларусь
* Помнікі прыроды мясцовага значэння Брэсцкай вобласці  // Брэсцкі абласны камітэт прыродных рэсурсаў і аховы навакольнага асяроддзя
Ружы Геліягабала

**«Ружы Геліягабала»** () — карціна англійскага мастака Лоўрэнса Альма-Тадэмы, напісаная ў 1888 годзе.

Альма-Тадэма ўзяў за аснову карціны сумніўнае апавяданне «Гісторыі аўгустаў» пра тое, што падчас банкета рымскі імператар Геліягабал загадаў рассыпаць са столі ружы ў такой колькасці, што запрошаныя на банкет яго ворагі задыхнуліся.

На першым плане карціны намаляваны госці, накрытыя пялёсткамі руж. На заднім плане бачныя сам Геліягабал у залатой дыядэме і яго маці Юлія Саэмія. Справа за Геліягабалам стаіць жанчына, якая іграе на аўласе, а ўдалечыні бачная статуя Дыяніса, напісаная мастаком з арыгінала, які захоўваецца ў музеях Ватыкана.

Суадносіны бакоў палатна складаюць 132×213, што практычна роўна залатому сячэнню.

## Спасылкі 
* «Ружы Геліягабала»

Катэгорыя:Карціны Лоўрэнса Альма-Тадэмы
Бэз 'Вера Харужая'

'''Бэз 'Вера Харужая'''' (Syringa 'Vera Khoruzhaya') — сорт роду .

Выкарыстоўваецца як дэкаратыўны лістападны куст з пышнымі кветкамі.

## Гісторыя 
Гэты сорт з’яўляецца вынікам працы арыгінатараў з Беларусі М. У. Смольскага і В. Ф. Бібікавай. Атрыманы ў выніку скрыжавання сартоў Рэамюр і Абель Шатанэ у 1964 годзе і названы ў гонар Веры Харужай, падпольшчыцы часоў Вялікай Айчыннай Вайне, якая загінула ў 1942 годзе.

Аўтэнтычная расліна захоўваецца ў сірынгарыі Цэнтральнага батанічнага саду Беларусі пры Нацыянальнай Акадэміі Навук.

## Батанічнае апісанне 
Кусты гэтага сорта сярэднерослыя, разгалістыя. Лісце сэрцападобнае, сярэднезялёнае.

Бэз 'Вера Харужая' ставіцца да V-й каляровай групы — ружаватыя бэзы. Падоўжаныя бутончыкі маюць яркую бэзавую афарбоўку. Пры распусканні кветка становіцца бэзава-ружовай, а па цэнтральнай жылцы кожнага пялёстка расцякаюцца блакітныя цені. Самі пялёсткі бліскучыя, падоўжаныя, адгінаюцца вонкі, нагадваючы кветкі гіяцынту. Дыяметр кветак можа дасягаць 30 міліметраў.

Кветкі сабраны ў суквецці-мяцёлкі ў форме пышных пірамід шырынёй да 19 сантыметраў, яны маюць доўгія адгалінаванні, месцамі перарываюцца, з-за чаго глядзяцца асабліва ажурна. Вышыня суквеццяў да 35 сантыметраў.

Распускаецца штогод у сярэдзіне сезону цвіцення бэзу і багата цвіце да 20 дзён.

Водар сорта 'Вера Харужая' вельмі далікатны і прыемны.

## Выкарыстанне 
Добры для салітэрных пасадак, таксама рэкамендуецца ў групе.

## Літаратура 
* Н. В. Смольский, В. Ф. Бибикова. Сорта сирени селекции ЦБС АН БССР // Интродукция растений и охрана природы. — Минск: Наука и техника. — 1969 — С.93-106.

## Спасылкі 
* Гісторыя і апісанне сорта 
* . в поддержку проекта «Сирень Победы». Сорт «Вера Хоружая» 
* Проект «Сирень Победы!»  

Катэгорыя:Дэкаратыўныя кусты
Катэгорыя:Сарты раслін
Катэгорыя:Маслінавыя
Тураўскі крыж (Пагост)

**Тураўскі**, або **Святы крыж**, таксама **Чэсны крыж** — найбольш вядомы тураўскі крыж, які першапачаткова стаяў на могілках на беразе Прыпяці каля в. Пагост Жыткавіцкага раёна. У 1979 годзе яго перавезлі ў Гомельскі абласны краязнаўчы музей.

Вышыня крыжа складае 2 м, шырыня 0,7 м. Абвешаны фартушкамі, стужкамі, палотнамі, аздоблены кветкамі. Каля яго заўсёды знаходзіцца маленькі ножык, ім мясцовыя вернікі сашкрабаюць з крыжа парушынкі і ўжываюць як лекі.

Катэгорыя:Славутасці Турава
Катэгорыя:Тураўскія крыжы
Катэгорыя:Пагост (Жыткавіцкі раён)
Мікалай Уладзіслававіч Смольскі

**Мікала́й Уладзісла́вавіч Смо́льскі** (,  — ) — вучоны ў галіне батанікі. Акадэмік Акадэміі навук БССР (1967), доктар біялагічных навук (1967), прафесар (1969). Акадэмік АН Таджыкскай ССР (1951). Заслужаны дзеяч навукі БССР (1972). Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны.

## Біяграфія 
М. У. Смольскі нарадзіўся ў горадзе Нароўля. У 1924 годзе скончыў Горы-Горацкі сельскагаспадарчы інстытут, у 1927 годзе Сібірскую сельскагаспадарчую акадэмію ў Омску. У 1931—1941 гг. ва Усесаюзным інстытуце раслінаводства і Усесаюзнай селекцыйнай станцыі вільготна-субтрапічных культур у Сухумі. З 1945 года дырэктар Усесаюзнага НДІ сухіх субтропікаў у Душанбэ (Таджыкістан). У 1951—1952 гг. віцэ-прэзідэнт і акадэмік-сакратар Аддзялення натуральных навук Акадэміі навук Таджыкскай ССР. З 1955 па 1976 г. дырэктар Цэнтральнага батанічнага сада АН БССР.

Памёр  года. Пахаваны ў Мінску на Усходніх могілках..

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* Академик СМОЛЬСКИЙ Николай Владиславович // Центральный ботанический сад НАН Беларуси 
* Неоконченная экспедиция… Центральный ботанический сад НАН Беларуси мог бы называться именем белорусского учёного-ботаника Николая Смольского
* Мікалай Уладзіслававіч Смольскі ў базе даных «История белорусской науки в лицах» Цэнтральнай навуковай бібліятэкі імя Якуба Коласа НАН Беларусі 

Катэгорыя:Батанікі Беларусі
Катэгорыя:Батанікі СССР
Катэгорыя:Удзельнікі Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Акадэмікі Акадэміі навук Таджыкскай ССР
Марцін Фрымен

**Ма́рцін Джон Кры́стафер Фры́мен** (; нарадзіўся 8 верасня 1971, Олдэршот, Хэмпшыр, Англія, Вялікабрытанія) — англійскі акцёр, вядомы сваімі ролямі Тыма Кентэрберы ў «Офісе», доктара Ватсана ў «Шэрлаку» і Більба Торбінса ў кінатрылогіі «Хобіт».

## Выбраная фільмаграфія 
## Спасылкі 
* 
* Суполка ў LJ

Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі BAFTA
Галоўная стаўка

* Галоўная стаўка Гітлера — агульная назва камандных пунктаў галоўнакамандуючага вермахт ым Адольфа Гітлера падчас Другой сусветнай вайны
* Стаўка Вярхоўнага Галоўнакамандавання — надзвычайны орган вышэйшага ваеннага кіравання, які ажыццяўляў у гады Вялікай Айчыннай вайны стратэгічнае кіраўніцтва Савецкімі узброеныя Сіламі
* Стаўка Вярхоўнага Галоўнакамандуючага — орган вышэйшага палявога кіравання войскам і месцазнаходжанне вярхоўнага галоўнакамандуючага ўзброенымі сіламі Расіі на тэатры баявых дзеянняў пад час Першай сусветнай вайны 1914—1918 гг.
* Галоўная стаўка (п’еса) — драма К. Губарэвіча
Галоўная стаўка (п’еса)

**Гало́ўная ста́ўка** — гісторыка-рэвалюцыйная драма ў 4 актах, 11 карцінах з пралогам К. Губарэвіча, пастаўленая ў Рускім драматычным тэатры БССР у 1957 годзе. Таксама ставілася ў Магілёўскім драматычным тэатры.

Дэкарацыі да п'есы ў пастаноўцы Рускага драматычнага тэатра БССР 1965 года стварыў тэатральны мастак Васіль Галубовіч.

## Акцёры 
* Мікалай II — Станіслаў Яворскі
* Мар'я — Ганна Абуховіч
* Крыленка — Расціслаў Янкоўскі

## Літаратура 
* Галоўная стаўка: Гіст.- рэв. драма ў 4-х актах, 11-ці карц. з пралогам. Мн., 1958.
* Рагаўцоў, В. І.. Вербальнае выражэнне камічнага ў п'есе К. Губарэвіча «Галоўная стаўка», 2011

Катэгорыя:П’есы
Катэгорыя:Нацыянальны акадэмічны драматычны тэатр імя Максіма Горкага
Катэгорыя:Тэатр Беларусі