open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Першая бітва за Себху (2011)

**Першая бітва за Себху** — адна з бітваў грамадзянскай вайны ў Лівіі 2011 года.

## Ход бітвы 
19 верасня з’явіліся паведамленні, што войскі арміі ПНС, якія наступалі з усходняга боку да Себхі, захапілі аэрапорт, крэпасць і раён Манш у паўднёвай частцы горада.

20 верасня войскі ПНС працягвалі весці баі за Себху. Прадстаўнік «Брыгады Шчыта пустыні» Мухамед Вардугу паведаміў, што быў узяты ў палон кіраўнік разведкі ўрада Кадафі раёна Эль-Хофра генерал Бельгасім Эль-Абаадж, які, па словах Вардугу, адказны за многія «злачынствы». Таксама, па словах Вардугу, каля 300 наймітаў з атрадаў Кадафі беглі з Себхі.

Увечары таго жа дня камандуючы войскамі ПНС Башыр Альхваз паведаміў, што за час кароткатэрміновых баёў за Себху страты іх арміі склалі 3 чалавекі забітымі, страты войскаў Кадафі склалі 19 чалавек забітымі. Таксама, як ён казаў, войскі ПНС кантралююць большую частку горада, заявіўшы, што для ўзяцця пад поўны кантроль паўднёвых межаў Лівіі спатрэбіцца тыдзень.

21 верасня прадстаўнік Пераходнага Нацыянальнага Савета Лівіі ў Себха паведаміў, што іх войскі «цалкам кантралююць Себху, і ўсё, уключаючы [тых, хто быў] за Кадафі, цяпер на баку рэвалюцыі». Як ён дадаў, супраціў Пераходнага Нацыянальнаму Савету ў горадзе быў нязначным. Пазней, са спасылкай на камандаванне войскаў паўднёвага фронту, крыніцы паведамілі, што з 300 адступаючых салдат Кадафі, 150 было ўзята ў палон.

## Значэнне бітвы 
Себха з’яўляецца найбуйнейшым і стратэгічна важным горадам (11-ы горад Лівіі па насельніцтву, да 130 тысяч жыхароў) на поўдні Лівіі. Праз яе праходзяць аўтамагістралі, якія злучаюць паўночнае ўзбярэжжа Лівіі і паўднёвую частку краіны, а таксама суседнія з Лівіяй дзяржавы (Алжыр, Нігер і Чад). Таму ўзяцце Себхі з аднаго боку адкрыла шлях прыхільнікам Пераходнага Нацыянальнага Савета Лівіі да ўсталявання кантролю над паўднёвымі і паўднёва-заходнімі межамі дзяржавы, а з другога — адрэзала лаяльным Кадафі войскам, якія заставаліся ў Бені-Валідзе і Сірце, да адыходу на поўдзень Лівіі, альбо да сумежных дзяржаў рэгіёну Субсахары (Алжыр, Нігер, Чад, Малі і інш.).

## Гл. таксама 
* Другая бітва за Себху

Катэгорыя:Бітвы паводле алфавіта
Катэгорыя:Бітвы грамадзянскай вайны ў Лівіі
Катэгорыя:Верасень 2011 года
Катэгорыя:Канфлікты 2011 года
Катэгорыя:2011 год у Лівіі
Бітва за Себху (2019)

**Бітва за Себху** — эпізод грамадзянскай вайны ў Лівіі, калі паміж Палатай прадстаўнікоў Лівіі (ППЛ), ісламарадыкаламі і Урадам нацыянальнай згоды (УНЗ) з канца студзеня па сакавік 2019 года вяліся баі за кантроль над горадам Себха.

## Перадгісторыя 
Горад Себха і яго наваколлі выкарыстоўваліся тэрарыстычнымі групоўкамі, якія пранікалі ў Лівію з тэрыторыі суседняга Чада. У камандаванні ЛНА неаднаразова заяўлялі пра гатоўнасць пакласці канец дзеянням баевікоў у гэтым раёне, што ў выніку прывяло да масіраванага наступлення на Себху. У 2018 блізу Себхі зафіксаваны сутыкненні паміж войскамі ЛНА і плямёнамі тубу, дружалюбным УНЗ, канкурэнту Палаты прадстаўнік, якой падпарадкоўваўся фельдмаршал Хафтар.

## Ход падзей 
Наступленне сіл фельдмаршала Хафтара на город пачалося 16 студзеня 2019 года. Мэтай аперацыі стала вызваленне Себхі ад тэрарыстычных фармаванняў. Неўзабаве войскам удалося хутка падысці да горада, дзе баевікі ўжо падрыхтаваліся да абароны. Найбольш жорсткія баі вяліся за аэрапорт. 28 студзеня сілы ЛНА цалкам авалодалі Себхай.

З 3 па 6 лютага, пасля шэрагу паразаў, баявыя групы з Нігера і Чада пачалі сыходзіць з краіны. Адзін з атрадаў чадскіх баевікоў падчас свайго адступлення падвергнуўся бамбардзіроўцы ВПС Францыі.

Тым часам УНЗ выказала сваю незадаволенасць аперацыяй ЛНА у Себхе. 6 лютага паміж сіламі ўрада і хафтараўцамі адбыліся першыя сутыкненні.

13 лютага, згодна з інфармацыяй УНЗ, ВПС ЗША нанеслі паветраны ўдар у раёне Убары па пазіцыях баевікоў Аль-Каіды. Аднак на наступны дзень Злучаныя Штаты выпусцілі заяву, што яны не праводзілі паветраных рэйдаў у гэтым раёне.

Раніцай 20 лютага сараджысты ўваходзяць у горад Мурзук і выцясняюць адтуль чадскіх паўстанцаў

21 лютага УНЗ абвясціў, што ён «мірна» захапіў нафтарадовішча Аль-Філ.

У сакавіку сілы Хафтара праводзяць паспяховае наступленне ў раёне Себхі, выцясняючы з рэгіёна УНЗ, у тым ліку з гарада Мурзук, які яны захапілі 2 сакавіка.

Катэгорыя:Бітвы паводле алфавіта
Катэгорыя:Бітвы грамадзянскай вайны ў Лівіі
Катэгорыя:Сакавік 2019 года
Катэгорыя:Канфлікты 2019 года
Катэгорыя:Люты 2019 года
Катэгорыя:Студзень 2019 года
Катэгорыя:2019 год у Лівіі
Гастон (комікс)

.]]
**Гастон** — бельгійскі гумарыстычны комікс-серыял аўтарства мастака Андрэ Франкіна аб прыгодах персанажа Гастона Лагафа. Дадзены персанаж упершыню з'явіўся 28 лютага 1957 года ў журнале «Спіру» як адзін з герояў серыяла «Спіру і фантазіі»; з 1960 года ў гэтым жа часопісе пра няго пачаў друкавацца асобны серыял. Кожная серыя прадстаўляла сабой кароткую іранічную гісторыю ў карцінках. Франкін перастаў маляваць новыя гісторыі пра Гастоне ў 1991 годзе, за шэсць гадоў да смерці.

Гастон Лагаф, кудлаты малады чалавек у зялёным швэдры і чорных джынсах, згодна з сюжэтам гісторый, працуе офісным клеркам і адрозніваецца адначасова знаходлівасцю і вялікі лянотай. Ён увесь час імкнецца любымі спосабамі пазбегнуць працы і якіх бы там ні было намаганняў, для чаго спрабуе выкарыстоўваць прыдуманыя і сабраныя ім вынаходкі; аднак ён лянуецца і пры іх зборцы, таму ўсе яго агрэгаты зроблены з памылкамі і ў выніку не прыносяць гора-вынаходніку жаданага выніку, на чым і пабудаваны гумар абсалютнай большасці гісторый. Адным з нязменных атрыбутаў Гастона з'яўляецца аўтамабіль Fiat 509 1925 года выпуска, да 1960-м гадам ужо безнадзейна састарэлы і фактычна развальваецца на хаду, на якім Гастон ездзіць на працу; «гэгі» і гумар у многіх гісторыях звязаныя менавіта з ім. У цэлым шэрагу гісторый пра Гастон прысутнічалі намёкі на тыя ці іншыя актуальныя на той момант палітычныя падзеі.

«Гастон» лічыцца адным з найбольш вядомых бельгійскіх коміксаў, многія гісторыі аб ім перакладаліся на розныя мовы свету. У 2014 годзе ў Бельгіі і Францыі, дзе коміксы аб дадзеным персанажу таксама карысталіся вялікай папулярнасцю, шырока адзначалі 57-летні юбілей персанажа: газета *Le Figaro* прысвяціла яго гісторыі вялікі артыкул, а кампанія Google — адзін з «дудлаў».

Катэгорыя:Коміксы Бельгіі
Джэрэмі Бентам

**Джэ́рэмі Бентам** (; , Лондан — , Лондан) — англійскі асветнік, вынаходнік, адзін з заснавальнікаў ідэалогіі неалібералізму.

## Біяграфія 
Джэрэмі Бентам нарадзіўся ў багатай сям’і ў Лондане. Да 3 гадоў навучыўся чытаць і размаўляць на лацінскай мове. У 7 гадоў — іграць на скрыпцы. У 12 гадоў быў накіраваны бацькам навучацца ў Каралеўскі каледж Оксфардскага ўніверсітэта. У 1769 г. атрымаў ступень магістра права.

Працаваў прыватным адвакатам у Лондане. У 1786—1787 гг. жыў разам з братам Сэмюэлам Бентамам у Крычаве, дзе падрыхтаваў праект Паноптыкона. Пасля вяртання ў Вялікабрытанію актыўна займаўся грамадскай дзейнасцю, выступаў за рэформу права і кадыфікацыю заканадаўства, вёў перапіску з вядомымі палітыкамі і эканамістамі, у тым ліку Адамам Смітам. Прапанаваў некалькі вынаходніцкіх праектаў. Аднак ніводны пры яго жыцці не быў рэалізаваны. Удзельнічаў у заснаванні Універсітэцкага каледжа ў Лондане.

Пасля смерці па яго асабістаму тастаменту яго цела было публічна анатамавана, галава і шкілет запоўнены сенам і муміфікаваны. З 1850 г. мумія захоўваецца для ўсеагульнага агляду ва Універсітэцкім каледжы ў Лондане.

Panopticon.jpg|Праект Паноптыкона
Jeremy Bentham - 50 Queen Anne's Gate a.k.a 102 Petty France London SW1H 9AJ.jpg|Дом Дж. Бентама ў Лондане
Jeremy Bentham Auto-Icon.jpg|Рэшткі Дж. Бентама ў наш час

## Літаратура 
* *Crimmins, J.* Secular Utilitarianism: Social Science and the Critique of Religion in the Thought of Jeremy Bentham / James E. Crimmins. — Oxford: Clarendon Press, 1990 ISBN 978-0198277415
* *Эткинд, А.* Внутренняя колонизация. Имперский опыт России / Александр Эткинд. — М.: Новое литературное обозрение, 2014 ISBN 978-5-4448-0151-2

## Спасылкі 
* Internet Encyclopedia of Philosophy
* Liberal History
* J. H . BURNS, Happiness and Utility
* 

Катэгорыя:Філосафы Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Вынаходнікі Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Дзеячы лібералізму
Прэзідэнцкі савет Лівіі

**Прэзідэнцкі савет Лівіі** () — найвышэйшы орган выканаўчай улады ў Лівіі, сфармаваны ў адпаведнасці з умовамі Схірацскага пагаднення, якое было падпісана 17 снежня 2015 году.

17 снежня 2015 года ў рамках мірнага ўрэгулявання грамадзянскай вайны ў Лівіі, было падпісана Схірацскае пагаднення, якое мела на ўвазе стварэнне Прэзідэнцкага савета і ўрада нацыянальнай згоды.

Старшынёй Прэзідэнцкага савета стаў Фаіз Аль-Сарадж (з 30 сакавіка 2016 года). 5 красавіка Урад Усеагульнага Нацыянальнага Кангрэсу прыняў рашэнне аб перадачы ўсіх паўнамоцтваў Прэзідэнцкаму савету.

Прэзідэнцкі савет складаецца з дзевяці членаў. Пасяджэння вядзе старшыня разам з трыма намеснікамі, кожны з якога ўяўляе адну з трох гістарычных абласцей Лівіі: Трыпалітанія, Кірэнаіка і Фецан.

5 лютага 2021 дэлегаты двух супрацьлеглых бакоў абралі ў Жэневе лідараў пераходнага ўрада краіны. Гэты ўрад прызначаны кіраваць Лівіяй да выбараў. Прэзідэнцкі савет узначаліў лівійскі дыпламат Мухамед Юніс Манфі, які карыстаецца падтрымкай на ўсходзе краіны. Прэм’ер-міністрам на час пераходнага перыяду прызначаны ўплывовы прадпрымальнік Абдэль Хамід Махамед Дбэйбе, які падтрымліваецца на захадзе Лівіі.

## Гл. таксама 
* Палата прадстаўнікоў Лівіі
* Усеагульны нацыянальны кангрэс Лівіі
* Урад нацыянальнага адзінства (Лівія)

## Спасылкі 
* Правительство Национального согласия - Официальный профиль Facebook
* Правительство Национального согласия - Официальный Твиттер

Катэгорыя:Палітыка Лівіі
1729 год у гісторыі астраноміі

**1729** год быў адзначаны шэрагам падзей у астраноміі.

## Падзеі 
* 24 жніўня — частковае сонечнае зацьменне найменшай у XVIII стагоддзі велічыні — 0,00667. Яно паклала пачатак серыі зацьменняў 150 сараса.

## Астранамічныя з’явы 
1729 год вызначыўся частковым сонечным зацьменнем найменшай у XVIII стагоддзі велічыні (24 жніўня, 0,00667).

## Адкрытыя астранамічныя аб’екты 
## Нарадзіліся 
## Памерлі 
## Зноскі 
Астраномія
Катэгорыя:Гады ў астраноміі
Металазнаўства

**Металазна́ўства** — навука пра састаў, будову і ўласцівасці металаў і сплаваў, пра іх залежнасць (заканамернасці змен) ад вонкавых уздзеянняў (цеплавых, механічных, хімічных і інш.). Асноўная практычная задача металазнаўства — пошук аптымальных саставаў і метадаў апрацоўкі сплаваў для атрымання патрэбных (зададзеных) уласцівасцей. Металазнаўства ўмоўна падзяляюць на тэарэтычнае, якое разглядае агульныя заканамернасці будовы і працэсаў, што адбываюцца ў металах і сплавах пры розных уздзеяннях, і прыкладное, якое вывучае тэхналагічныя працэсы апрацоўкі (тэрмічная апрацоўка, ліццё, апрацоўка металаў ціскам), а таксама канкрэтныя класы металічных матэрыялаў. Састаўной частка металазнаўства з’яўляецца металаграфія.

## Гісторыя 
Металазнаўства развіваецца з другой паловы XIX ст. Яго заснавальнікамі лічацца Дз. К. Чарноў і П. П. Аносаў. Развіццю металазнаўства спрыяла адкрыццё ў 1869 годзе перыядычнага закону Дз. Л. Мендзялеева, што дазваляе прадбачыць уласцівасці як чыстых металаў, так і сплаваў. Станаўленню металазнаўства спрыялі працы  і А. Партэвена (Францыя), Г. Тамана (Германія),  (Вялікабрыганія)  (ЗША) і інш. Значны ўклад у развіццё металазнаўства зрабілі расійскія вучоныя Г. В. Курдзюмаў, А. А. Бочвар, А. А. Байкоў і інш.

## Беларусь 
На Беларусі работы ў галіне металазнаўства вядуцца ў Інстытуце фізікі цвёрдага цела і паўправаднікоў, Фізіка-тэхналагічным інстытуце НАН Беларусі, БНТУ, інш. ВНУ і галіновых НДІ. Распрацоўваюцца пытанні павышэння якасці металапрадукцыі, удасканалення тэхналогіі яе апрацоўкі, укаранення новых спосабаў уздзеяння на структуру і ўласцівасці металаў і сплаваў, стварэння новых матэрыялаў і інш. Важкі ўклад у развіццё металазнаўства зрабілі працы беларускіх вучоных Г. А. Анісовіча, С. А. Астапчыка, С. І. Губкіна, К. В. Горава, Я. Р. Канавалава, В. П. Севярдэнкі, А. В. Сцепаненкі, В. М. Чачына і інш.

## Літаратура 
* 
* Бочвар А. А. Металловедение. 5 изд. М., 1956;
* Болховитинов Н. Ф. Металловедение и термическая обработка. 6 изд М., 1965;
* Структура и свойства металлов и сплавов. Мн., 1974.

Катэгорыя:Металургія
Нарашскі сельсавет

**Нарашскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Шчучынскага раёна Гродзенскай вобласці. Цэнтр — вёска Нарашы.

Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Васілішкаўскага раёна Баранавіцкай вобласці БССР. З 20 верасня 1944 года ў складзе Гродзенскай вобласці. З 20 студзеня 1960 года ў складзе Шчучынскага раёна, з 23 мая па 25 снежня 1962 года ў складзе Скідзельскага раёна. 14 студзеня 1974 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Астрынскага пассавета.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Шчучынскага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Васілішкаўскага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Скідзельскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1940 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1974 годзе
Смурфы (мультсерыял)

**«Смурфікі»** () — амерыкана-бельгійскі анімацыйны серыял, які складаецца з 10 сезонаў. Упершыню ён быў паказаны на тэлеканале NBC 12 верасня 1981 года і завершыцца 2 снежня 1989 года. Мультсерыял быў зроблены амерыканскай кампаніяй «Hanna-Barbera» па коміксах «Смурфы», якія стварыў бельгійскі мастак П'ер Кюліфар, больш вядомы як Пейа (*Peyo*). У агульнай складанасці было выраблена 255 выпускаў.

У 2011 годзе выйшаў фільм «Смурфікі», а ў 2013 годзе выйшла яго прадаўжэнне.

Катэгорыя:Мультсерыялы 1981 года
Катэгорыя:Мультсерыялы ЗША
Катэгорыя:Мультсерыялы Бельгіі
Юзаф Кімбар

**Юзаф Кімбар** уласнага герба «Секеш» (каля 1750 — пасля 1800) — стольнік упіцкі, пасол на Гарадзенскім сойме (1793), стараста тарвідоўскі (1775), суддзя і пісар гродскі ўпіцкі (1776), падчашы (1781), падстолі (1783), стольнік упіцкі (з 1787).

На Гарадзенскім Маўклівым сойме выступаў супраць падзелу Рэчы Паспалітай. 1 ліпеня 1793 года, калі ён выказаў перакананне, што палітыка Кацярыны II імкнецца ператварыць Рэч Паспалітую ў правінцыю Расіі, Юзаф быў заключаны ў турму па загаду рускага пасланца Якава Сіверса. Пазней ён быў вызвалены. Ён працаваў сумесна з апазіцыйнай групай патрыятычна настроеных мазавецкіх і падляскіх амбасадараў.

15 ліпеня 1793 года выступіў з драматычнай прамовай, у якой ён прапанаваў каралю Станіславу Аўгусту Панятоўскаму разам з усім соймам выгнанне ў Сібір, чымся падпісанне дамовы аб ганебным падзеле. Пасля падпісання трактата аб падзеле атакаваў караля, кажучы: *Я нічога не баюся і страху не маю, я кажу праўду, ты здраднік*. У шэрагу выступленняў выказваў негатыўнае стаўленне да стварэння парламенцкага камітэта аб пачатку перамоў з Прусіяй аб падзеле. Разам з некалькімі іншымі дэпутатамі-патрыётамі вымусіў ініцыятара гэтага праекта Адама Падгорскага бегчы з палаты дэпутатаў. Як адзін з чатырох прадстаўнікоў Літвы з’яўляўся сябрам некалькіх іншых патрыятычных камісій, прызначаных для стварэння новай формы праўлення.

Пасля арышту чатырох амбасадараў па загаду Сіверса беспаспяхова патрабаваў іх вызвалення, што выклікала яго гвалт. Гарадзенская канфедэрацыя была падпісаная з агаворкай, што ён настойвае на непарушнасці межаў Рэчы Паспалітай. У кастрычніку ён пратэставаў супраць уваходжання у саюз з Расійскай імперыяй, 18 кастрычніка урачыста заявіў, што лічыць гэты трактат незаконным.

Падчас паўстання 1794 года пад кіраўніцтвам Тадэвуша Касцюшкі быў сябрам акруговага крымінальнага упіцкага суда. Быў ад’ютантам генерала літоўскай арміі.

Быў жанаты з Ганнай з Касцюшкаў, яго сын Ануфрый быў афіцэрам у арміі Княства Варшаўскага.

## Літаратура 
* Andrzej Zahorski, Józef Kimbar, w: Polski Słownik Biograficzny, t.XII 1966—1967, s. 456—457

Катэгорыя:Удзельнікі паўстання 1794 года
Катэгорыя:Генералы Рэчы Паспалітай
Катэгорыя:Стольнікі ўпіцкія
Катэгорыя:Падстоліі ўпіцкія
Катэгорыя:Падчашыя ўпіцкія
Катэгорыя:Суддзі гродскія ўпіцкія
Катэгорыя:Пісары гродскія ўпіцкія
Катэгорыя:Дэпутаты Сойма Рэчы Паспалітай
Карл Фёдаравіч Разенталь

**Карл Фёдаравіч Разенталь** (,  — ) — савецкі дзяржаўны дзеяч.

## Біяграфія 
Скончыў рэальнае вучыпішча ў Дзвінску і курсы тэхнічнай сувязі. З сакавіка 1917 г. па сакавік 1918 г. намеснік старшыні, старшыня Слуцкага Савета рабочых, сялянскіх і салдацкіх дэпутатаў. У жніўні 1918 г. акруговы камісар Смаленскай паштова-тэлеграфнай акругі, у снежні 1918 г. — камісар пошт і тэлеграфаў Заходняй вобласці. У студзені—жніўні наркам пошт і тэлеграфаў БССР. Кандыдат у члены ЦК КП(б)ЛіБ. З лістапада 1920 г. начальнік упраўлення сувязі Туркестанскага фронту. З 1921 г. у Туркестанскай АССР, Узбекскай ССР. З 1930 г. вучоны сакратар прэзідыума Вышэйшага Савета народнай гаспадаркі СССР. З 1931 г. член прэзідыума Дзяржплана СССР. У 1939—1951 гг. на будаўніцтве абарончых аб’ектаў «Галоўпрамбуда» МУС СССР.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Дзяржаўныя дзеячы БССР
Катэгорыя:Народныя камісары БССР
Катэгорыя:Супрацоўнікі Дзяржплана СССР
Катэгорыя:Часовы рабоча-сялянскі савецкі ўрад Беларусі
Разначынцы

**Разначынцы** () («людзі рознага чыну і звання») — міжсаслоўная катэгорыя насельніцтва ў Расійскай імперыі ў канцы XVIII—XIX стст., выхадцы з розных саслоўяў (духавенства, купецтва, мяшчанства, дробнага чыноўніцтва і г.д.); юрыдычна не аформленая катэгорыя насельніцтва, якая займалася пераважна разумовай працай.

## Вядомыя разначынцы 
* Кастусь Каліноўскі
* Ілья Рэпін
* Францішак Савіч
* Мікалай Гаўрылавіч Чарнышэўскі
* Вісарыён Рыгоравіч Бялінскі

## Літаратура 
* Разначынцы // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: У 6 т. / Беларус. Энцыкл.; Рэдкал.: Г. П. Пашкоў (галоўны рэд.) і інш.; Маст. Э. Э. Жакевіч. Т. 6. Кн. 1: Пузыны — Усая. — Мн.: БелЭн, 2001. — 591 с.: іл. — С. 85. — ISBN 985-11-0214-8.

Катэгорыя:Саслоўі
Катэгорыя:Грамадства Расійскай імперыі
Сезон 2018 ФК Горкі

У 2018 годзе футбольны клуб «Горкі» з г.Горкі прымаў удзел у двух афіцыйных турнірах на рэспубліканскім узроўні: 
* Другой лізе чэмпіянату Беларусі 2018 (14 месца),
* Кубку Беларусі 2018/2019 (паражэнне ў 1/32 фіналу).

## Склад каманды 
*Станам на верасень 2018 года*.

|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"

|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"

|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"

2018
Горкі
1711 год у гісторыі астраноміі

**1711** год быў адзначаны шэрагам падзей у астраноміі.

## Падзеі 
* Джавані Даменіка Касіні адкрыў шаравое зорнае скопішча **M 50**.

## Астранамічныя з’явы 
## Адкрытыя астранамічныя аб’екты 
## Нарадзіліся 
* 8 лістапада (с.с.) — **Міхаіл Васільевіч Ламаносаў**, расійскі навуковец-прыродазнавец, палімат, выявіў наяўнасць атмасферы ў Венеры (пам. 04.04.1765 (с.с.)).

## Памерлі 
## Зноскі 
Астраномія
Катэгорыя:Гады ў астраноміі
Канстанцін Іванавіч Развадоўскі

{{Ваенны дзеяч
 |поўнае імя       = Канстанцін Іванавіч Развадоўскі
 |арыгінал імя     = 
 |дата нараджэння  = 1814
 |месца нараджэння = 
 |дата смерці      = 25.03.1885
 |месца смерці     = 
 |Перыяд жыцця     = 
 |выява            = 
 |подпіс           = 
 |мянушка          = 
 |псеўданім        = 
 |прыналежнасць    = 
 |гады службы      = 
 |званне           = 
 |род войскаў      = пяхота
 |камандаваў       = 
 |частка           = 
 |бітвы            = 
 |узнагароды       = { style="background:transparent"
       
-
   
}
 |Commons        = 
 |Rodovid        =
 |сувязі         = 
 |у адстаўцы     = 
 |роспіс         = 
}}
**Канстанцін Іванавіч Развадоўскі** () ( — ) — расійскі ваенны дзеяч. Генерал ад іфантэрыі (1883). Граф (1872).

## Біяграфія 
З дваран Мінскай губерні. З 1829 г. унтэр-афіцэр Літоўскага лейб-гвардыі палка. Прымаў удзел у падаўленіі паўстання 1830—1831 гг.  У 1832 г. праізведзены ў падпаручнікі і паручнікі гвардыі. З 1845 г. падпалкоўнік у Неўскім марскім палку. З 1849 г. прызначаны камандзірам 24-га Сімбірскага пяхотнага палка, на чале якога ў гэтым жа годзе прыняў удзел у падаўленні Венгерскага паўстання. У 1850 г. праізведзены ў палкоўнікі. З 1854 г. разам са сваім палком ўдзельнічаў у Крымскай вайне.

У 1855 г. «за адметнасць ў справах супраць непрыяцеля» быў узнагароджаны Залатой зброяй «За адвагу».

З 1861 г. праізведзены ў генерал-маёры з прызначэннем памочнікам начальніка 4-й пяхотнай дывізіі. З 1863 г. прызначаны генералам для асобых даручэнняў пры намесніку Царства Польскага графе Ф. Ф. Берг і адначасова старшынёй Асобай следчай камісіі па палітычных справах у Царстве Польскім. Прымаў удзел у падаўленні паўстання 1863—1864 гг., камандаваў войскамі Замкавага напрамку г. Варшавы, потым старшыня асобай следчай камісіі па палітычных справах у Царстве Польскім. З 1867 г. камендант Варшавы. У 1869 г. праізведзены ў генерал-лейтэнанты. У 1883 г. праізведзены ў генералы ад інфантэрыі.

## Літаратура 
* Лукашэвіч, А. Развадоўскі Канстанцін Іванавіч / Андрэй Лукашэвіч // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: У 6 т. / Беларус. Энцыкл.; Рэдкал.: Г. П. Пашкоў (галоўны рэд.) і інш.; Маст. Э. Э. Жакевіч. Т. 6. Кн. 1: Пузыны — Усая. — Мн.: БелЭн, 2001. — 591 с.: іл. — С. 396. — ISBN 985-11-0214-8.
* Пономарёв, В. П., Шабанов, В. М. Кавалеры Императорского ордена Святого Александра Невского, 1725—1917: биобиблиографический словарь в трёх томах. Т. 3. — М., 2009. — С. 315—316. — ISBN 978-5-89577-145-7.

Катэгорыя:Генералы ад інфантэрыі (Расійская імперыя)
Катэгорыя:Удзельнікі прыгнечання паўстання 1830—1831 гадоў
Катэгорыя:Удзельнікі Венгерскай вайны
Катэгорыя:Удзельнікі Крымскай вайны
Катэгорыя:Удзельнікі прыгнечання паўстання 1863—1864 гадоў
Смурфы (фільм)

**«Смурфікі»** (,  — штрумфікі) — амерыканскі анімацыйны сямейны 3D-фільм 2011 года. Сюжэт заснаваны на коміксах пра смурфаў. Фільм выйшаў у ЗША 29 ліпеня.

Да фільма 2 жніўня 2013 года быў выпушчаны сіквел.

## Апісанне 
Ратуючыся ад злога чараўніка Гаргамеля, малюсенькія смурфікі аказваюцца за межамі роднай вёскі. Са свайго чароўнага свету яны трапляюць проста ў наш свет, а менавіта ў Цэнтральны парк горада Нью-Ёрк. Цяпер маленькім адважным смурфікам трэба будзе адшукаць дарогу дадому і не патрапіць у лапы Гаргамеля.

## У ролях 
**Жывая ігра акцёраў:**
* Ніл Патрык Гарыс — *Патрык Уінслоу*
* Джэйма Мейс — *Грэйс Уінслоу*
* Генк Азарыя — *Гаргамель*
* Софія Вергара — *Адылія*
* Тым Ган — *Генры*
**Акцёры агучкі (у англамоўнай версіі):**
* Джонатан Вінтэрс — *Бацька Смурф*
* Кеці Перы — *Смурфета*
* Фрэд Армізен — *Разумнік Смурф*
* Алан Камінг
* Антон Яльчын
* Джордж Лопез
А таксама Джэф Фоксварці, Пол Рубенс, Геры Басараба, Джон Олівер, Кенан Томпсан, Б.Дж. Новак, Джоэль МакКрэры, Вульфганг Панк, Джон Касір, Том Кейн і Фрэнк Вэлкер (агучка іншых, другасных смурфаў).

## Выхад на экраны 
Сусветная прэм’ера фільма адбылася 16 чэрвеня 2011 у Хускары — маленькім сяле ў Іспаніі. Каб адсвяткаваць прэм’еру, усю вёску, у тым ліку цэрквы і іншыя гістарычныя будынкі, пафарбавалі ў сіні колер. Дванаццаці мясцовым мастакам спатрэбілася 4000 літраў сіняга колеру, каб ператварыць традыцыйна белы Хускар у першае на свеце Сяло Смурфаў (). Нягледзячы на тое, што кампанія Sony паабяцала вярнуць вёсцы ранейшы выгляд, праз шэсць месяцаў пасля прэм’еры жыхары Хускара прагаласавалі за тое, каб захаваць сіні колер, які прынёс ім больш за 80000 турыстаў.

У ЗША фільм меліся выпусціць 17 снежня 2010 года, але адклалі на 29 ліпеня 2011 года, каб пазбегнуць канкурэнцыі з такімі фільмамі, як Мядзведзь Ёгі і Трон: Спадчына. Але потым фільм быў яшчэ часова адкладзены да 3 жніўня 2011 года праз тое, што Sony супольна з маркетынгавымі партнёрамі ў Злучаных Штатах і Канадзе рэкламавалі фільм праз Хэпі Макдональдс і кашы Post Cereals.
 хвалілі за яго працу ў фільме, хоць фільм меў негатыўныя водгукі]]

## Крытыка 
Фільм атрымаў у асноўным негатыўныя водгукі кінакрытыкаў. Агляд агрэгатара Rotten Tomatoes паведамляе, што 22 % з 116 крытыкаў далі фільму станоўчы водгук, а сярэдняя ацэнка 4 з 10.
Metacritic, які прызначае сярэднеўзважаную ацэнку з 100 магчымых балаў ад пануючых крытыкаў, даў фільму 30 балаў на аснове 22 водгукаў.

## Гл. таксама 
* Смурфікі 2
* Смурфы

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Фільмы на англійскай мове
Катэгорыя:Фільмы 2011 года ў 3D
Катэгорыя:Камп’ютарныя анімацыйныя фільмы
Катэгорыя:Кінакамедыі ЗША
Катэгорыя:Дзіцячыя фільмы
Катэгорыя:Экранізацыі коміксаў
Катэгорыя:Фільмы Columbia Pictures
Гомельскі хімічны завод

**ААТ «Гомельскі хімічны завод»** — прадпрыемства нафтахімічнай галіны ў горадзе Гомель, Рэспубліка Беларусь, якое выпускае фосфаразмяшчальныя мінеральныя ўгнаенні.

## Гісторыя 
У 1960 годзе Дзяржаўным камітэтам па хіміі пры Савеце Міністраў СССР было зацверджана будаўніцтва завода фосфарных мінеральных угнаенняў і фасфатаў у Гомелі. Узводзіць прадпрыемства пачалі ў 1963 годзе.

27 снежня 1965 года была пушчана першая чарга завода, якая складалась з цэха па вытворчасці сернай кіслаты, цэнтральнай заводскай лабараторыі і дапаможных падраздзяленняў.

7 ліпеня 2000 года на падставе загаду канцэрна «Белнафтахім» Гомельскі хімічны завод быў перайменаваны ў Рэспубліканскае ўнітарнае прадпрыемства «Гомельскі хімічны завод». У 2003 годзе РУП «Гомельскі хімічны завод» перайменаваны ў адкрытае акцыянернае таварыства «Гомельскі хімічны завод».

У студзені 2023 года прадпрыемства было ўнесена ў санкцыйны спіс Украіны.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Сайт ААТ «Гомельскі хімічны завод»

Катэгорыя:Прадпрыемствы Гомеля
Катэгорыя:Хімічныя і нафтахімічныя кампаніі Беларусі
Катэгорыя:Хімічныя і нафтахімічныя прадпрыемствы
Катэгорыя:Белнафтахім
Катэгорыя:Вытворцы мінеральных угнаенняў
Сезон 2016 ФК Нёман-Агра Стоўбцы

У 2016 годзе футбольны клуб «Нёман-Агра» з г.Стоўбцы прымаў удзел у двух афіцыйных турнірах на рэспубліканскім узроўні: 
* Другой лізе чэмпіянату Беларусі 2016 (4 месца),
* Кубку Беларусі 2016/2017 (паражэнне ў 1/16 фіналу).

## Склад каманды 
*Станам на кастрычнік 2016 года*.

|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"

|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"

|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"

## Статыстыка выступленняў ігракоў 
## Спасылкі 
2016
Нёман-Агра Стоўбцы
1714 год у гісторыі астраноміі

**1714** год быў адзначаны шэрагам падзей у астраноміі.

## Падзеі 
* 13 мая — частковае сонечнае зацьменне стала апошнім у серыі зацьменняў 104 сараса.
* Эдмунд Галей адкрыў шаравое зорнае скопішча **M 13**, таксама вядомае як «*Вялікае шаравое скопішча ў Геркулесе*».

## Астранамічныя з’явы 
## Адкрытыя астранамічныя аб’екты 
## Нарадзіліся 
## Памерлі 
## Зноскі 
Астраномія
Катэгорыя:Гады ў астраноміі
Каменскі сельсавет (Шчучынскі раён)

**Ка́менскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Шчучынскага раёна Гродзенскай вобласці. Цэнтр — аграгарадок (да 2010 г. вёска) Каменка.

Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Шчучынскага раёна Баранавіцкай вобласці БССР. З 20 верасня 1944 года ў складзе Гродзенскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Залесненскага сельсавета. З 23 мая па 25 снежня 1962 года ў складзе Скідзельскага раёна. 26 кастрычніка 1965 года ў склад сельсавета з Дэмбраўскага сельсавета перададзена вёска Пратасаўшчына. 11 ліпеня 1972 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Скоржыцкага сельсавета. У 1976 годзе ў склад Шчучынскага сельсавета перададзены 13 населеных пунктаў: Агароднікі, Барташы, Будраўцы, Дубраўляны, Ельня, Жадзейкі, Жылічы, Зарэчча, Мілеўцы, Поплава, Скоржыкі, Шніпкі, Юшкі.

Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 1006 чалавек, з іх 53,6 % — палякі, 39,6 % — беларусы, 5,5 % — рускія, 0,6 % — украінцы; паводле перапісу 2019 года — 714 чалавек.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.


Катэгорыя:Былыя сельсаветы Скідзельскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1940 годзе
Артур Васілевіч Кузьмін

**Артур Васілевіч Кузьмі́н** () — вучоны ў галіне машынабудавання, кандыдат тэхнічных навук (1964), прафесар (1989).

## Біяграфія 
А. В. Кузьмін нарадзіўся 26 сакавіка 1929 г. у . У 1953 годзе скончыў тарфяны факультэт Беларускага політэхнічнага інстытута і застаўся ў ім. З верасня 1953 г. асістэнт кафедры «Дэталі машын», у 1957 годзе на пасадзе старэйшага выкладчыка. У 1963 годзе абараніў кандыдацкую дысертацыю і з 1964 года на пасадзе выконваючага абавязкі дацэнта кафедры, з 1966 года — дацэнт. З 1 ліпеня 1968 г. прызначаны на пасаду загадчыка кафедрай. У 1965—1976 гг. А. В. Кузьмін займаў пасаду дэкана тарфянога (горна-механічнага) факультэта. У 1979 годзе пераведзены на пасаду дацэнта, у 1987 г. — прафесара. Працаваў у Беларускім нацыянальным тэхнічным універсітэце да 2009 года.

## Навуковая дзейнасць 
А. В. Кузьміну належаць навуковыя працы па супраціўленні, стомленасці і надзейнасці дэталей машын. Распрацаваў метад разліку надзейнасці і даўгавечнасці дэталей.
Сярод апублікаванага:
* Исследование и расчет сферических подшипников скольжения в габаритах подшипников качения с парой трения сталь-капрон : автореферат диссертации … кандидата технических наук / Кузьмин А. В. ― Минск, 1963.
* Справочник по расчетам механизмов подъёмно-транспортных машин / А. В. Кузьмин, Ф. Л. Марон. — 2-е изд., перераб. и доп. — Минск : Вышэйшая школа, 1983. — 350 с. : ил.
* Расчеты деталей машин. 3-е изд. — Мн., 1986. (разам з І. М. Чэрніным , Б. С. Козінцавым)
* Прикладная механика. — Мн., 1997. (у ссаўтарстве).
* Детали машин и основы конструирования: Учебник. / Скойбеда А. Т., Кузьмин А. В., Макейчик Н. Н. Под общ. ред. А. Т. Скойбеды. — Мн.: Вышэйшая школа, 2000. — 584 с. — 3000 экз. — ISBN 985-06-0081-0

## Прэміі 
* Дзяржаўная прэмія Рэспублікі Беларусь у галіне навукі і тэхнікі (2002, у аўтарскім калектыве) — *за цыкл прац «Комплекс падручнікаў і навучальных дапаможнікаў па курсах „Дэталі машын“, „Прыкладная механіка“ і „Асновы канструявання“, якія забяспечваюць канструктарскую падрыхтоўку студэнтаў інжынерных спецыяльнасцей ВНУ»*.

## Літаратура 
*  — С. 564.

## Спасылкі 
* Кузьмин, Артур Васильевич (кандидат технических наук; род. 1929) // Нацыянальная бібліятэка Беларусі
* История факультета горного дела и экологии  // Беларускі нацыянальны тэхнічны ўніверсітэт

Катэгорыя:Выпускнікі БНТУ
Катэгорыя:Выкладчыкі БНТУ
Катэгорыя:Машынабудаўнікі СССР
Катэгорыя:Машынабудаўнікі Беларусі
Катэгорыя:Аўтары падручнікаў
Знаменскі сельсавет

Назву **Зна́менскі сельсавет** маюць:

* Знаменскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Брэсцкага раёна Брэсцкай вобласці
* Знаменскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Слуцкага раёна Мінскай вобласці
Лапіцкія

**Лапі́цкія** — беларускі шляхецкі род, розныя галіны каторага карысталіся гербамі «Шранява» і «Юноша». Некаторыя з прадстаўнікоў роду карысталіся прыдомкам Шарэпа. Род унесены ў 3 частку РК Мінскай губерні.

## Некаторыя прадстаўнікі роду 
Якуб Міхайлавіч Лапіцкі — унтэр-афіцэр Чарнігаўскага палка, удзельнік вайны з туркамі, кавалер медаля Св. Георгія і ордэна Ганны 3-й ступені. Служыў начальнікам пошты ў мястэчку Гарадок.
# Аляксандр (1889—1946) — праваслаўны святар. У 1913 магчыма скончыў Магілёўскую духоўную семінарыю. Кіраваў прыходам у Петрапаўлаўскай царкве ў в.Касута, у 1938 быў пераведзены ў мястэчка Мільча, у 1941 — у Кабыльнік (цяпер — в. Нарач у Мядзельскім раёне). Жонка — Настасся з Жабінскіх.
## Вадзім (у Польшчы Уладзіслаў; 23 лютага 1915&nbsp;— 1988, Гіжыцка, Польшча) — выпускнік Віленскай кансерваторыі па класе скрыпкі. У часе вайны актыўна ўдзельнічаў у беларускім культурна-асветніцкім руху. У 1944 разам з жонкай і дачкой эвакуяваўся ў Польшчу. Працаваў настаўнікам фізікі ў Гіжыцку.
## Ігар (1921—1927)
## Алег (26 снежня 1922, Касута, Вілейскі раён — 5 кастрычніка 1979, Топар, Казахстан) — удзельнік антысавецкага супраціву.
## Вольга (1917 або 1918, Касута — 25 чэрвеня 2011, Мінск) — беларуская паэтка.
## Расціслаў (1 верасня 1928, Касута — 28 кастрычніка 1950) — кіраўнік антысавецкага падполля на Смаргоншчыне і Мядзельшчыне.

* Яўген Шарэпа-Лапіцкі — выпускнік Магілёўскай мужчынскай гімназіі ў 1880.
* Уладзіслаў Шарэпа-Лапіцкі — выпускнік Магілёўскай мужчынскай гімназіі ў 1889.
* Мікалай Лапіцкі (26 студзеня 1907 — 8 жніўня 1976) — святар Беларускай Аўтакефальнай Праваслаўнай Царквы.

## Літаратура 
* Фонд департамента герольдии РГИА (Санкт-Петербург) ф.1343 оп.24 ч.1 д.572 «О дворянском происхождении Лапицких Минской губ.» 1845
* Фонд департамента герольдии РГИА (Санкт-Петербург) ф.1343 оп.24 ч.1 д.573 «О дворянстве Лапицких Минской губ.» 1836—1894.

## Спасылкі 
* Лапіцкія гербу Szreniawa

Катэгорыя:Расійская арыстакратыя
1698 год у гісторыі астраноміі

**1698** год быў адзначаны шэрагам падзей у астраноміі.

## Падзеі 
## Астранамічныя з’явы 
## Адкрытыя астранамічныя аб’екты 
## Нарадзіліся 
* 16 лютага — **П’ер Бугер**, французскі фізік і астраном, заснавальнік фотаметрыі (пам. 15.08.1758).

## Памерлі 
## Зноскі 
Астраномія
Катэгорыя:Гады ў астраноміі
Стоцкі сельсавет

**Сто́цкі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Свіслацкага раёна Гродзенскай вобласці. Цэнтр — вёска Стокі.

Утвораны 12 кастрычніка 1940 года як **Ялоўскі сельсавет** у складзе Свіслацкага раёна Беластоцкай вобласці БССР. Цэнтр — вёска Ялоўка. З 20 верасня 1944 года ў складзе Гродзенскай вобласці. 8 ліпеня 1950 года, пасля дэмаркацыі мяжы з ПНР, цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Стокі, сельсавет перайменаваны ў Стоцкі. 16 ліпеня 1954 года сельсавет скасаваны, тэрыторыя далучана да Нязбодзіцкага сельсавета.

На 1 студзеня 1941 года ў склад сельсавета ўваходзілі 19 населеных пунктаў, насельніцтва сельсавета складала 2785 чалавек.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* 

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Свіслацкага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1940 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1954 годзе
Каласоўнік мяккі

**Каласоўнік мяккі, Кацец** (*Bromus hordeaceus* L.)&nbsp;— від раслін сямейства Метлюжковыя.

## Назва 
Батанічная назва віду ад &nbsp;— «які нагадвае ячмень». Сінонім *Bromus mollis* L.

## Апісанне 
Адна — або двухгадовыя расліны. Сцябло да 70 см, звычайна узыходзячае. Лісце круглявае, нераўнамерна зубчастае, ліставыя пласцінкі 16 х 0,8 см, плоскія, апушаныя. Мяцёлка шчыльная, ад (2) 4 да 15 см. Каласкі да 16 мм, ад яйкападобных да лінейна-эліптычных. Зярняўкі ад 6 да 7 мм у даўжыню. Цвіценне і плоданашэнне з сакавіка па чэрвень.

## Распаўсюджанне 
Паўночная Афрыка: Алжыр; Марока; Туніс. Азія: Кіпр; Сірыя; Турцыя; Кітай; Тайвань; Пакістан. Каўказ: Азербайджан; Грузія; Расія&nbsp;— Перадкаўказзе, Дагестан, еўрапейская частка [зах.]. Еўропа: Данія; Фінляндыя; Ірландыя; Нарвегія; Швецыя; Вялікабрытанія; Аўстрыя; Бельгія; Чэшская Рэспубліка; Германія; Венгрыя; Нідэрланды; Польшча; Славакія; Германія; Беларусь, Эстонія, Латвія; Літва; Малдова. Украіна [у тым ліку Крым]; Індыя; Балгарыя; Харватыя; Грэцыя [у тым ліку Крыт]; Італія [у тым ліку Сардзінія, Сіцылія]; Румынія, Сербія; Славенія; Францыя [у тым ліку Корсіка]; Партугалія [у тым ліку Мадэйра]; Гібралтар; Іспанія [у тым ліку Балеарскія астравы, Канарскія астравы]. Натуралізаваны і культывуецца ў некаторых іншых краінах. Насяляе на лугах.

## Практычнае выкарыстанне 
Насенне каласоўніка мяккага збіралі і рыхтавалі кісялі, кашы, калатушы, поліўкі.

## Галерэя 

Файл:Bromus hordeaceus unten.jpeg|
Файл:Zachte dravik Bromus mollis bloeiende plant.jpg|
Файл:Zachte dravik Bromus mollis ligula.jpg|
Файл:Zachte dravik Bromus mollis genaald kelkkafje.jpg|

## Спасылкі 
* Vascular Flora (ісп.)
* United States Department of Agriculture  

Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1753 годзе
Катэгорыя:Флора Каўказа
Катэгорыя:Флора Еўропы
Катэгорыя:Флора Азіі
Катэгорыя:Флора Паўночнай Афрыкі
Катэгорыя:Харчовыя расліны
Катэгорыя:Каласоўнік
Трэцяя сусветная тэорыя

**Трэцяя сусветная тэорыя** () — сістэма поглядаў (тэорыя) лідара лівійскай Зялёнай рэвалюцыі Муамара Кадафі, якая супрацьпастаўлялася ім камунізму Карла Маркса і капіталізму Адама Сміта. Муамар Кадафі высунуў сістэмную ідэю грамадскага ладу, якая знайшла частковае ўвасабленне ў Лівійскай Джамахірыі.

Сістэма поглядаў выкладзена ў «Зялёнай кнізе» (1976—1979). У кожнай краме ў Лівіі пры Кадафі яна абавязкова мелася ў продажы і ў большасці выпадкаў на розных мовах, у тым ліку і на рускай. 

У дадзенай тэорыі падрабязна раскрытыкавана сучасная дэмакратыя: на думку Кадафі, дэмакратыя перастала быць сапраўды народнай. Разглядаючы сутнасць дэмакратыі, ён прыводзіць пацверджання гэтай думкі.

Тэорыя адмаўляе традыцыйныя органы ўлады — парламенты, партыі, рэферэндумы — і супрацьпастаўляе ім канцэпцыю прамой народнай дэмакратыі, заснаванай на народных кангрэсах і народных камітэтах. Пры гэтым Усеагульны народны кангрэс, які прымае агульнадзяржаўныя законы, разглядае толькі тыя пытанні, якія абмеркаваны і прапанаваны ў парадак дня першаснымі народнымі кангрэсамі, што аб’ядноўваюць усё дарослае насельніцтва краіны.

Закон грамадства не можа залежаць ад палітычнай кан’юнктуры, а павінен грунтавацца на звычаях і рэлігіі. Трэцяя сусветная тэорыя абвяшчае неабходнасць адмены наёмнай працы і права работніка на выраблены ім прадукт.

Пры распрацоўцы тэорыі Кадафі абапіраўся, у прыватнасці, на тэарэтычныя працы тэарэтыкаў анархізму Міхаіла Бакуніна і Пятра Крапоткіна, сумешчаныя з эгалітарысцкімі прынцыпамі ісламу. Як і папярэднікі, пачынаючы з Платона, Кадафі шукаў ідэальную форму грамадскага суіснавання, пры якім разам з сацыяльнай справядлівасцю існавалі бы моцная ўлада, народная прадстаўнічасць і нацыянальная самабытнасць. У Лівіі была зроблена спроба рэалізаваць яго ідэі на практыцы: у сакавіку 1977 годзе была апублікавана «Дэкларацыя Себха», і краіна стала называцца Сацыялістычная Народная Лівійская Арабская Джамахірыя (слова «*джамахірыя*» («*дзяржава народных мас*») — арабскі неалагізм, утвораны шляхам замены у корані слова «*джумхурыя*» (рэспубліка) адзіночнага ліку «*джумхур*» (народ) на множны лік «*джамахір*» (масы). Існаванне дадзенай формы дзяржаўнага ладу, адрознай ад манархіі і рэспублікі, выцякае з «Трэцяй сусветнай тэорыі» лівійскага лідара Муамара Кадафі.

З надыходам глабалізацыі і інфармацыйнай рэвалюцыі Кадафі некалькі мадыфікаваў сваю тэорыю і увёў у яе тэзіс пра эпоху вялікіх прастор, у якой нацыянальная дзяржава становіцца нежыццяздольнай.

## Гл. таксама 
* Джамахірыя (дзяржаўны лад)
* Кадафісты

## Спасылкі 
* Альтэрнатыўныя палітычныя сістэмы  ў Адкрытым Каталогу 
* Зялёная кніга 
* Сайт «Каддафи.ру» 

Катэгорыя:Левая ідэя
Катэгорыя:Палітыка Лівіі
Катэгорыя:Ісламскі сацыялізм
Катэгорыя:Палітычныя тэорыі
Другая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2019

**Другая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2019** (29-ы чэмпіянат Рэспублікі Беларусь па футболе ў Другой лізе) — трэці па рангу дывізіён (пасля Вышэйшай і Першай ліг) па футболе сярод беларускіх каманд 2019 года.

Турнір пачыналі 16 каманд, аднак у ліпені са спаборніцтваў зняўся жыткавіцкі ЮАС, вынікі матчаў з яго ўдзелам былі ануляваны, і колькасць удзельнікаў скарацілася да 15. У турніры разыгрывалася дзве пуцёўкі ў Першую лігу 2020, аднак пазней колькасць месцаў была павялічана да трох дзякуючы спыненню існавання мінскага «Тарпеда», якое выступала ў Вышэйшай лізе і пасля свайго зняцця пакінула вакансію ў Першай лізе на наступны год. З самага пачатку турніру лідарства захапіў дзяржынскі «Арсенал», аднак пазней значную канкурэнцыю яму стаў складаць клуб «Ашмяны-БДУФК». Тым не менш, «Арсенал» здолеў да канца турніру ўтрымаць першы радок і, дзякуючы валявой перамозе 2:1 над «Ашмянамі-БДУФК» у перадапошнім туры, датэрмінова стаў чэмпіёнам. «Ашмяны-БДУФК» засталіся другімі і таксама выйшлі ў Першую лігу. Трэці радок заняла «Маладзечна», якое пасля шэрагу няўдач на старце ўпэўнена правяло другую палову сезона, але не здолела дагнаць лідараў.

## Склад удзельнікаў 
###  Змены ў параўнанні з папярэднім сезонам 
#### Клубы, якія папоўнілі Другую лігу 
*  ЮАС (Жыткавічы) (10-е месца ў Першай лізе 2018, неатрыманне ліцэнзіі на сезон 2019 і пераход у Другую лігу)
*  «Чысць» (15-е месца ў Першай лізе 2018 і вылет у Другую лігу)
*  «Арсенал» (Дзяржынск) (дэбютант лігі)
*  «Белшына-2» (Бабруйск) (дэбютант лігі)
*  СДЮШАР-3 (Пінск) (каманда вярнулася ў чэмпіянат Беларусі пасля гадавога перапынку)

#### Клубы, якія пакінулі Другую лігу 
*  «Рух» (Брэст) (1-е месца ў Другой лізе 2018, выхад у Першую лігу)
*  «Крумкачы» (Мінск) (2-е месца ў Другой лізе 2018, выхад у Першую лігу)
*  «Спадарожнік» (Рэчыца) (2-е месца ў Другой лізе 2018, атрымане месца ў Першай лізе)
*  «Паперпрам» (Гомель) (15-е месца ў Другой лізе 2018, адмова ад удзелу)

#### Перайменаванні клубаў 
* «Чысць» змяніла назву на «Андэрдог»
* «Маладзечна-ДЮСШ-4» змяніла назву на «Маладзечна»
* СДЮШАР-3 (Пінск) змяніла назву на «ДЮСШ-3-Стэнлес»

## Клубы-ўдзельнікі 
## Турнірная табліца 
***1** Паказчыкі дадзены на момант выключэння каманды з турніру.

### Вынікі матчаў 
## Статыстыка ігракоў 
### Бамбардзіры 
Крыніца: Football.By

## Спасылкі 
* 
* 

2019
Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 2019 годзе
Катэгорыя:2019 год у футболе
Каласоўнік дахавы

**Каласоўнік дахавы** (*Bromus tectorum*)&nbsp;— від раслін сямейства , распаўсюджаны ў Еўропе, Азіі, Паўночнай Афрыцы.

## Апісанне 
Аднагадовая травяністая расліна, 20-60&nbsp;см. Сцёблы прамыя. Ліставыя похвы апушаны; ліставыя пласцінкі 5-20 см × 2-4&nbsp;мм, апушаныя; язычок 1.5-2&nbsp;мм. Ніжняя кветкавая луска шырокаланцэтная, тупая, 10-16&nbsp;мм даўжынёй, з асцюком 12-17&nbsp;мм даўжынёй. Мяцёлка з тонкімі, ніцымі галінкамі.

## Распаўсюджанне 
Распаўсюджаны ў Еўропе, Азіі, Паўночнай Афрыцы; інтрадуцыраваны ў ЗША, Аргенціне, Чылі, на Гаваях, у Аўстраліі, Новай Зеландыі, ПАР.

Ва Украіне від расце на пясках, асыпках, ля дарог, на абочынах палёў і ў пасевах, на выбітых пашах і іншых месцах з парушаным раслінным покрывам — на ўсёй тэрыторыі.

## Галерэя 

Bromus tectorum sl10.jpg|Суквецце
Illustration Bromus tectorum0 clean.png|Батанічная ілюстрацыя (злева)

Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1753 годзе
Катэгорыя:Флора Паўночнай Афрыкі
Катэгорыя:Флора Азіі
Катэгорыя:Флора Еўропы
Катэгорыя:Старонкі з недагледжанымі перакладамі
Катэгорыя:Каласоўнік
Гірс

Назву **Гірс** маюць:

* Гірс — народная назва віду .

## Прозвішча 
* Дзмітрый Гірс (нар. 1997) — беларускі футбаліст.
* Мікалай Карлавіч Гірс (1820—1895) — дзяржаўны дзеяч Расійскай імперыі, міністр замежных спраў з 1882 па 1895 год.
Мятліца (значэнні)

*  — род раслін сямейства 
* народная назва віду 
* народная назва віду
Каласоўнік бясплодны

**Каласоўнік бясплодны** (*Bromus sterilis*) — від аднадольных раслін роду  сямейства . Від упершыню апісаны шведскім сістэматыкам Карлам Лінеем у 1753 годзе.

У некаторых крыніцах расліну разглядаюць як прадстаўніка роду , апісваючы яго пад назвай *Anisantha sterilis*.

## Апісанне 
Аднагадовая або двухгадовая травяністая расліна вышынёй 30-80 см. Лістаразмяшчэнне чарговае. Лісце простае, з гладкім краем, ланцэтнай альбо лінейнай формы. Суквецце — колас, нясе кветкі памерам менш за 1 см. Плод — зярняўка жоўтага колеру. Апісаны з мясцовасці ў графстве Сурэй (Вялікабрытанія).

## Значэнне 
Інвазіўны від. Вядомы як злосная пустазельная расліна (засмечвальнік). Канкуруе з шэрагам важных сельскагаспадарчых культур, такімі як буракі, нут, сланечнік, ячмень, сачавіца, пшаніца, конскія бабы. Да ўсяго іншага, паглынанне расліны жывёламі негатыўна адбіваецца на іх здароўі.

## Сінонімы 
Сярод шматлікіх сінанімічных назваў таксона:

* *Anisantha sterilis* (L.) Nevski
* *Zerna sterilis* (L.) Panz.

Катэгорыя:Інвазіўныя віды раслін
Катэгорыя:Пустазелле
Катэгорыя:Каласоўнік
Катэгорыя:Флора Афрыкі
Катэгорыя:Флора Еўразіі
Свербігуз усходні

**Свербігуз усходні** (*Bunias orientalis*)&nbsp;— шматгадовая, радзей двухгадовая, травяністая расліна сямейства Капуставых.

## Батанічнае апісанне 
Буйная расліна вышынёй да аднаго метра і больш, з дзідападобна-стрэлападобным у аснове ніжнім лісцем, ярка-жоўтымі кветкамі, сабранымі ў верхавінны парасонік, і пакрытымі цёмнымі бародаўкамі сцебламі і пладамі.

## Арэал 
Першапачаткова распаўсюджаная, верагодна, на Каўказе, у XXI стагоддзі гэта расліна сустракаецца амаль па ўсёй Еўропе і Заходняй Сібіры, а таксама на ўсходзе і захадзе Паўночнай Амерыкі. На пашырэнне арэалу ў Еўропе істотна паўплывалі войны&nbsp;— свербігуз выкарыстоўвалі як фураж расійскія войскі, неспадзявана пераносячы яе плады на вялікія адлегласці.

## Выкарыстанне 
Ядомая расліна, па смаку нагадвае хрэн, ўжываецца ў свежым выглядзе ў салатах, а таксама ў вараным і сушоным выглядзе.

## Спасылкі 
* 
* 
* *Bunias orientalis* L. // ИАС «ООПТ России» 

Катэгорыя:Гародніна
Катэгорыя:Пустазелле
Катэгорыя:Інвазіўныя віды
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1753 годзе
Катэгорыя:Флора Паўночнай Амерыкі
Катэгорыя:Флора Еўразіі
Катэгорыя:Капуставыя
Аўсец

**Аўсе́ц** (*Helictótrichon*) — род кветкавых сямейства .

Навуковая назва роду паходзіць з грэчаскай мовы, ад слоў *helictos* — «скручаны» і *trix* — «волас», з-за скручаных у ніжняй частцы асцюкоў ніжніх кветкавых лускавінак.

## Батанічнае апісанне 
Шматгадовыя травяністыя расліны вышынёй каля 1 метра з паўзучымі падземнымі парасткамі (або без такіх), якія часам утвараюць густыя дзярновіны.

Сцёблы прамыя, похвы ў рознай ступені разламаныя, без вушак. Ліставыя пласцінкі лінейныя або нават вузкалінейныя, часта шчацінападобна ўздоўж згорнутыя або складзеныя, да 12 мм шырынёй.

Колькасць храмасом — 7.

## Распаўсюджанне 
Прадстаўнікі роду распаўсюджаныя па-за тропікаў у значнай частцы Еўразіі, у Паўночнай і Паўднёвай Афрыцы. У азіяцкіх і афрыканскіх тропіках сустракаецца на высакагор’ях.

17 відаў растуць на тэрыторыі былога СССР.

## Значэнне і прымяненне 
Усе віды роду з’яўляюцца кармавымі пашавымі раслінамі невысокай якасці, з-за высокай калянасці ліставых пласцінак. Вышэй за іншых цэняцца мезафільныя высакагорныя віды.

## Таксанамія 
Род па дадзеных Каралеўскіх батанічных садоў К’ю ўключае 41 від:, па іншых звестках род аб’ядноўвае 90 відаў.

Віды па дадзеных садоў К’ю:

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

Некаторыя віды, якія раней уключалі ў род, цяпер адносяцца да роду .

## Зноскі 
## Літаратура 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* Helictotrichon // The Plant List
* 

Катэгорыя:Метлюжковыя
Ахрамовіч

**Ахрамовіч** — беларускае прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Аўгусцін Ахрамовіч (1882—1976) — сябра Мядзельска-смаргонскага антыкамуністычнага падполля.
* Вітольд Францавіч Ахрамовіч (1882—1930) — беларускі савецкі партыйны і дзяржаўны дзеяч, літаратар, журналіст.
* Ганна Ахрамовіч (1890—1977) — сябра Мядзельска-смаргонскага антыкамуністычнага падполля.
* Зянон Ахрамовіч (1932—2020) — сябра Мядзельска-смаргонскага антыкамуністычнага падполля.
* Міхал Ахрамовіч — дзеяч польскага прафсаюза Салідарнасць беларускага паходжання.
* Сяргей Ахрамовіч — беларускі музыка.
* Генадзь Уладзіміравіч Ахрамовіч (1965—2021) — беларускі ваенны і дыпламат.
Пажарніца высокая

**Пажарніца высокая** (*Calamagrostis purpurea*) — від раслін сямейства .

## Апісанне 
Расце ў вышыню ад 80 да 150 см.

## Літаратура 
* , Götz, Bödeker, : *Zander — Handwörterbuch der Pflanzennamen*. 17. Auflage; Ulmer Verlag, Stuttgart (2002). ISBN 3-8001-3573-6
* , Muer: *Bildatlas der Farn- und Blütenpflanzen Deutschlands*. 2. Auflage; Ulmer Verlag, Stuttgart (2007). ISBN 978-3-8001-4990-2

Катэгорыя:Метлюжковыя