open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Паўлінава вока

**Паўлінава вока** (*Inachis io*) — дзённы матылёк сямейства . Лацінская бінамінальная назва паходзіць ад *Īnachis* — цара Інаха і яго дачкі **Іа** у старажытнагрэчаскай міфалогіі.

## Агульная характарыстыка 
Даўжыня пярэдняга крыла — 27-31 мм. Размах крылаў да 62 мм. Самкі часцей за ўсё крыху буйнейшыя за самцоў. Асноўны фон крылаў чырвона-буры, чырвона-карычневы. На крылах размяшчаюцца 4 буйныя «вочкі» з блакітнымі плямамі.

Ніжні бок крылаў ахоўнай афарбоўкі — чорна-карычневага колеру, з радамі хвалістых больш светла афарбаваных звілістых ліній.

Paon-du-jour MHNT CUT 2013 3 14 Cahors Dos.jpg| Паўлінава вока
Paon-du-jour MHNT CUT 2013 3 14 Cahors Ventre.jpg| △ Паўлінава вока

## Арэал 
Нетрапічная Еўразія і Японія. На поўначы да 60 градуса паўночнай шыраты. Сустракаецца на ўсёй тэрыторыі Усходняй Еўропы, акрамя раёнаў крайняй поўначы (не заходзіць у зону тундраў) і пустыннай зоны. Адсутнічае на востраве Крыт і ў Паўночнай Афрыцы.

## Месцапражыванне 
Паляны, лугі, лясныя ўзлескі, прасекі, берагі рэк і вадаёмаў, лесапалосы і лесапаркі, гарадскія паркі, балкі, яры, сады, пусткі, тэрыторыі населеных пунктаў. Падымаецца ў горы на вышыню 2000—2500 м над узроўнем мора.

## Асаблівасці біялогіі 
Развіваецца ў адным пакаленні ў стэпавай і лесастэпавай зонах; у Крыме і Перадкаўказзі — у двух. Матылькі выходзяць з кукалак у пачатку чэрвеня. Імага часта сустракаюцца на кветках , , , ,  і розных садовых раслін. Часам трапляюцца ў драўняным соку або забрадзілай садавіне.

Лёт першага пакалення — з канца чэрвеня да сярэдзіны ліпеня. Лёт другога пакалення — з жніўня да верасня, зімуе ў абароненых месцах. Самкі другога пакалення сустракаюцца да канца кастрычніка, зімуюць і зноў сустракаюцца ранняй вясною да пачатку чэрвеня. Зімуючыя асобіны могуць сустракацца зімой падчас адліг.

## Размнажэнне 
]]

### Яйцо 
Самка адкладвае да 100—300 яец, звычайна групамі, на ніжнім баку ліста крапівы.

### Вусень 
Стадыя вусеняў — з мая па жнівень. Вусені інтэнсіўнага чорнага колеру з дробнымі белымі кропкамі і з паяском з жорсткіх галінастых шыпоў. На кармавых раслінах жывуць кодлы, часам да 300 асобнікаў, у агульным гняздзе з аплеценага шаўковай ніткай лісця. Пачынаючы з другога ўзросту, вусені жывуць асобна. Вусені першага пакалення — з мая па чэрвень, другога — з ліпеня па жнівень.

### Кармавыя расліны вусеняў 
Кармавыя расліны вусеняў — , , , у тым ліку , , значна радзей — .

### Кукалка 
Стадыя кукалкі — каля 1-2 тыдняў. Кукалка вуглаватая, размяшчаецца галавой уніз. Афарбоўка ад шэра-зялёнай да карычневай (залежыць ад колеру субстрата), з двума шэрагамі бліскучых шыпоў.

## Ахова 
*  ў 2009 годзе.

## Літаратура 
* *Стриганова Б. Р., Захаров А. А.* Пятиязычный словарь названий животных: Насекомые (латинский-русский-английский-немецкий-французский) / Под ред. д-ра биол. наук, проф. Б. Р. Стригановой. — М.: РУССО, 2000. — С. 270. — 1060 экз. — ISBN 5-88721-162-8 
* *Коршунов Ю. П.* Определители по флоре и фауне России // Булавоусые чешуекрылые Северной Азии. Выпуск 4. — М.: Товарищество научных изданий КМК, 2002. — С. 57. — ISBN 5-87317-115-7 

Катэгорыя:Німфаліды
Катэгорыя:Насякомыя на марках
Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1758 годзе
Размова паляка з літвінам

«**Размова паляка з літвінам**» () — аналітыка-публіцыстычны трактат, напісаны Аўгусцінам Ратундусам у 1564 годзе ў форме палемічнага адказу на трактат Станіслава Ажахоўскага «Quincunx» (1564). Твор быў накіраваны на абарону інтарэсаў Вялікага Княства Літоўскага і супрацьстаянне польскім прэтэнзіям, выказаным у трактаце Станіслава Ажахоўскага.

Трактат быў напісаны неўзабаве пасля Сойма 1564 года, дзе разглядалася пытанне аб уніі Вялікага Княства Літоўскага з Польшчай. Паводле меркавання літоўскага гісторыка Інгі Лукшайтэ, «Размова паляка з літвінам» з’яўляецца плёнам калектыўнай творчасці

Катэгорыя:Літаратурныя творы паводле алфавіта
Катэгорыя:З’явіліся ў 1564 годзе
Катэгорыя:Літаратура Вялікага Княства Літоўскага
Мальцава (Сафонаўскі раён)

**Мальцава** () — вёска ў Смаленскай вобласці Расіі, у Сафонаўскім раёне. Насельніцтва — 14 жыхароў (2007).

## Геаграфія 
Размешчана ў цэнтральнай частцы вобласці за 39 км на паўночны ўсход ад горада Сафонава, за 16 км на поўнач ад аўтадарогі , на беразе ракі Вязьма. За 20 км на поўдзень ад вёскі чыгуначная станцыя Алфёрава на лініі Масква — Мінск. Уваходзіць у склад Старасельскага сельскага паселішча.

## Гісторыя 
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў верасні 1941 года, вызваленая ў 1943 годзе.

Катэгорыя:Населеныя пункты Сафонаўскага раёна
Карадана

**Карадана** () —  камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Лігурыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Ла Спецыя.

Насельніцтва складае 507 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 24 чал./км². Займае плошчу 21 км². Паштовы індэкс — 19020. Тэлефонны код — 0187.

Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Santi Sette Fratelli.
Павел Канстанцінавіч Лыжын

{{Лёгкаатлет
 |імя            = Павел Лыжын
 |пол            = мужчынскі
 |поўнае імя     = Павел Канстанцінавіч Лыжын
 |грамадзянства  = 
 |клуб           = Дынама
 |спартыўная ўстанова = АЦАР г.Магілёў
 |трэнер         = Э. Э. Гурская
 |рост           = 189
 |вага           = 117
 |ядро           = 21,21 м 
 |дыск           = 
 |дзіда          = 
 |молат          = 
 |пяцібор'е      = 
 |сямібор'е      = 
 |дзесяцібор'е   = 
 |10000мх        = 
 |20000мх        = 
 |30000мх        = 
 |20кмх          = 
 |50кмх          = 
 |медалі         = 

 

 
{ style="background: transparent"

}
 |вікісховішча         = 
 |узнагароды        = 
 |абнаўленне     =
}}

**Павел Канстанцінавіч Лыжын** (нар. , Высокае, Брэсцкая вобласць, БССР) — беларускі лёгкаатлет. Спецыялізуецца ў штурханні ядра, кіданні дыска. Майстар спорту Беларусі міжнароднага класа.

## Дасягненні 
На Алімпійскіх гульнях 2008 года — 5-ы, Алімпійскіх гульнях 2004 — 17-ы, Чэмпіянаце свету 2009 — 6-ы, сярэбраны прызёр Чэмпіянату Еўропы 2007, на Чэмпіянаце Еўропы 2010 — 7-ы.

Удзельнік Алімпійскіх гульняў 2012 года ў катэгорыі штурханне ядра, у фінале заняў 8-е месца з 12-ці.

Чэмпіён Беларусі 2016 года ў штурханні ядра з вынікам 20.13.

## Спасылкі 
* 
* 
* Біяграфія П. К. Лыжына 
* Павел Лыжын — кандыдат на званне лепшага лёгкаатлета красавіка 

Катэгорыя:Штурхальнікі ядра Беларусі
Катэгорыя:Лёгкаатлеты на летніх Алімпійскіх гульнях 2004 года
Катэгорыя:Лёгкаатлеты на летніх Алімпійскіх гульнях 2008 года
Катэгорыя:Лёгкаатлеты на летніх Алімпійскіх гульнях 2012 года
Катэгорыя:Майстры спорту Беларусі міжнароднага класа
Катэгорыя:Чэмпіёны Беларусі па лёгкай атлетыцы
Марыя Сяргееўна Бялінская

**Марыя Сяргееўна Бялінская** (, г. Магілёў — ) — беларуская савецкая актрыса. Народная артыстка БССР (1953).

## Біяграфія 
Скончыла Беларускую драматычную студыю ў Маскве ў 1926 годзе. Працавала ў Беларускім тэатры імя Я. Коласа (у 1944 у складзе тэатральнай франтавой брыгады). У 1965-79 у Беларускім тэатры імя Я. Купалы.

## Сям’я 
У шлюбе з тэатральным дзеячам Іосіфам Дорскім.

## Літаратура 
* Театральная энциклопедия. Том 1/Глав. ред. С. С. Мокульский — М.: Советская энциклопедия, 1961.- 1214 стб. с илл., 12 л. илл.
* 

## Спасылкі 
* Фатаграфія
Іван Мікалаевіч Белічонак

**Іван Мікалаевіч Белічонак** (, в. Асмолаўка, Бярэзінскі раён) — Герой Сацыялістычнай Працы (1966).

З 1951 прыцэпшчык, камбайнер-механік Любанскай МТС, з 1963 звеннявы механізаванага звяна па вырошчванню буракоў.

З 1974 памочнік брыгадзіра паляводчай брыгады калгаса «Чырвоная змена» Любанскага раёна. Званне Героя прысвоена за атрыманне высокіх ураджаяў цукровых буракоў.

## Літаратура 
* А. Близнец. Труд, талант, доблесть. Минск: Беларусь, 1981.
Андрэй Іосіфавіч Бялко

**Андрэй Іосіфавіч Бялко** (нар. , в. Прудцы, Шчучынскі раён) — Герой Сацыялістычнай Працы (1976).

Скончыў машынабудаўнічы тэхнікум у 1962 годзе. У 1954—1978 гадах сталявар на Мінскім трактарным заводзе. Званне Героя прысвоена за поспехі ў выкананні заданняў 9-га пяцігадовага плану. Дэпутат Вярхоўнага Савета БССР у 1975—1980 гадах.

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Шчучынскім раёне
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета БССР 9-га склікання
Пётр Мантыгердавіч

* Пятрашка Мантыгердавіч (? — каля 1453) — маршалак земскі літоўскі і адначасова намеснік новагародскі (1431—1452)
* Пётр Янавіч Мантыгердавіч (? — 1498) — ваявода троцкі і маршалак земскі літоўскі (1491—1497)
Браніслаў Белаблоцкі

**Браніслаў Белаблоцкі** (, в. Астрашын, Слуцкі раён — , г. Варшава) — рэвалюцыянер-дэмакрат, сацыёлаг, літаратурны крытык.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў збяднелай шляхецкай сям’і. Скончыў Мінскую гімназію. Вучыўся на юрыдычным факультэце Пецярбургскага ўніверсітэта і адначасова ў Пецярбургскай Акадэміі мастацтваў. Удзельнічаў у рабоце гурткоў «Народнай волі». На фарміраванне яго светапогляду паўплывалі творы А. Герцэна, М. Чарнышэўскага, В. Бялінскага, М. Дабралюбава. З 1882 ў Варшаве, супрацоўнічаў з дзеячамі польскай рэвалюцыйнай партыі «» (першы), вёў рэвалюцыйную прапаганду.

## Творчасць 
Друкаваўся ў часопісе «Athenaeum» («Атэнэум»), га­зеце «» («Штотыднёвы агляд») У літаратурна-крытычных творах падкрэсліваў класавы характар літаратуры, патрабаваў рэалістычнага адлюстравання жыцця народа, заклікаў пісьменнікаў сваёй творчасцю служыць вызвалення працаўнікоў. У сацыялагічных даследаваннях з марксісцкіх пазіцый крытыкаваў так званую «арганічную тэорыю таварыства» Г. Спенсера, падкрэсліваў, што рухаючай сілай грамадства з’яўляецца класавая барацьба. Удзельнік гуртка, перакладаў «» К. Маркса на польскую мову.

## Бібліяграфія 
* Szkice społeczne i literackie / Oprac. S. Sandler. — Warszawa, 1961.
* Szkice literackie / Oprac. L. Krzywicki. — Warszawa, 1932.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Малевіч С. А. Белаблоцкі Браніслаў // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі. — Т. 1. — Мн., 1993.
* Białobłocki Bronisław [Электронный ресурс] // Encyklopedia PWN. — Электрон. дан. — Режим доступа (на 11.12.2006): http://encyklopedia.pwn.pl/haslo.php?id=3877032, свободный. — Загл. с экрана.
* Мальдзіс А. Верны вучань рэралюцыйных дэмакратаў // ЛіМ. 1961. 21 лістап.
* Малевич С. А. Вопросы истори­ческого материализма в трудах Людвига Крживицкого. Мн., 1971
* Sandler S. U pocz№tkуw marksistowskiej krytyki litera­ckiej w Polsce; Bronisіaw Biaіobіocki. Wro­cіaw, 1954
* Krzywicki Z. Wspomnienia. T. 2. Warszawa, 1958.
* Henryk Markiewicz: Pozytywizm. Wyd. VII. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2008, s. 374, 449, seria: Wielka Historia Literatury Polskiej. ISBN 978-83-01-13849-3.
* Ludwik Krzywicki: Białobocki Bronisław. W: Polski Słownik Biograficzny. T. 2: Beyzym Jan — Brownsford Marja. Kraków: Polska Akademia Umiejętności — Skład Główny w Księgarniach Gebethnera i Wolffa, 1936, s. 12-13. Reprint: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Kraków 1989, ISBN 8304032910

Катэгорыя:Перакладчыкі на польскую мову
Мукачэва

**Мука́чэва** ці **Мука́чава** () — горад абласнога падначалення ў Закарпацкай вобласці Украіны, адміністрацыйны цэнтр Мукачэўскага раёна, важны прамысловы і культурны цэнтр, размешчаны на рацэ Латорыца. Насельніцтва — 82 000 чал. (2011). Асноўнымі нацыянальнымі групамі ў горадзе з’яўляюцца ўкраінцы, венгры, рускія.

Горад вядомы шматлікімі архітэктурнымі славутасцямі, сярод якіх найбольш вядомы замак Паланак.

## Адукацыя і навука 
* Мукачэўскі дзяржаўны ўніверсітэт

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Вядомыя асобы 
* Міхай Мункачы (1844—1900) — жывапісец
* Мікола Лучок (нар. 1974) — біскуп Мукачэўскай дыяцэзіі.

## Крыніцы 
## Спасылкі 

Катэгорыя:Перайменаваныя населеныя пункты Украіны‎
Катэгорыя:Гарады Закарпацкай вобласці
Катэгорыя:Гарады Русі
Электронвольт

**Электро́нво́льт** (скарочана **эВ** або **eV**) — пазасістэмная адзінка вымярэння энергіі, якая шырока выкарыстоўваецца ў атамнай і квантавай фізіцы. Адзін электронвольт роўны энергіі, якая неабходная для пераносу электрона ў электрастатычным полі паміж кропкамі з розніцай патэнцыялаў 1 В. Паколькі работа пры пераносе зарада *q* роўная *qU* (дзе *U* — рознасць патэнцыялаў), а зарад электрона складае −1,602 176 487(40)×10−19 Кл, то

: **1 эВ&nbsp;=&nbsp;1,602&nbsp;176&nbsp;487(40)×10−19&nbsp;Дж&nbsp;=&nbsp;1,602&nbsp;176&nbsp;487(40)×10−12&nbsp;эрг**.

Як правіла, у электронвольтах выражаецца маса элементарных часціц (зыходзячы з ураўнення Эйнштэйна *Е = mc*²). 1 эВ/*c*² роўны 1,782 661 758(44)·10−36 кг, і наадварот, 1 кг роўны 5,609 589 12(14) эВ/*c*². 1 атамная адзінка масы роўная 931,4 МэВ/*c*².

У тэмпературных адзінках 1 эВ = 11 604,505(20) кельвін (гл. пастаянная Больцмана).

У хіміі часта выкарыстоўваецца малярны эквівалент электронвольта. Калі адзін моль электронаў перанесены паміж кропкамі з рознасцю патэнцыялаў 1 В, ён набывае (або губляе) энергію 96 485,3383(83) Дж, роўную значэнню 1 эВ на лік Авагадра. Гэтая велічыня лікава роўная пастаяннай Фарадэя.

У электронвольтах вымяраецца таксама шырыня распаду \Gamma элементарных часціц і іншых квантавамеханічных станаў, напрыклад ядзерных энергетычных узроўняў. Шырыня распаду — гэта нявызначанасць энергіі стану, звязаная з часам жыцця стану \tau суадносінамі нявызначанасцей: \Gamma = \hbar/\tau). Часціца з шырынёй распаду 1 эВ мае час жыцця 6,582 118 89(26)·10−16 с. Наадварот, квантавамеханічны стан з часам жыцця 1 с мае шырыню 4,135 667 33(10)·10−15 эВ.

## Кратныя і дробныя адзінкі 
У ядзернай фізіцы звычайна выкарыстоўваюцца велічыні кіла- (10^3), мега- (10^6) і гіга- (10^9) электронвольт.

## Некаторыя значэнні энергіі ў электронвольтах 
## Зноскі 
Катэгорыя:Адзінкі вымярэння энергіі
Катэгорыя:Адзінкі вымярэння масы
Катэгорыя:Адзінкі вымярэння тэмпературы
Вольга Аляксандраўна Дубоўская

**Вольга Аляксандраўна Дубоўская-Салевіч** (, в. Вялікія Шылавічы, ) — беларуская лёгкаатлетка (марафон).

Заняла 4-е месца на марафоне ў Дзюсельдорфе.

Удзельніца Алімпійскіх гульняў 2012 года ў катэгорыі марафон.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Лёгкаатлеты Беларусі
Катэгорыя:Лёгкаатлеты на летніх Алімпійскіх гульнях 2012 года
Катэгорыя:Марафонцы Беларусі‎
Святлана Пятроўна Коўган

{{Лёгкаатлет
 |імя            = Святлана Коўган
 |пол            = жаночы
 |поўнае імя     = Святлана Пятроўна Коўган
 |грамадзянства  = 
 |клуб           =СК ФПБ
 |спартыўная ўстанова = РЦАП па лёгкай атлетыцы
 |дата нараджэння  = 26.08.1980
 |медалі         = 
 
{ style="background: transparent"

}
}}

**Святлана Пятроўна Коўган** (нар. , в. Неманіца, Барысаўскі раён, Мінская вобласць, БССР, СССР) — беларуская лёгкаатлетка. Спецыялізуецца ў бегу на 3000 м, 10 000 м, 800 м, 1500 м, паўмарафоне, марафоне. Майстар спорту Беларусі міжнароднага класа.

## Дасягненні 
Пераможца марафону ў Брайтане (Вялікабрытанія)

Удзельніца Алімпійскіх гульняў 2012 года ў катэгорыі марафон.

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Марафонцы Беларусі
Катэгорыя:Лёгкаатлеты на летніх Алімпійскіх гульнях 2012 года
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Барысаўскім раёне
Катэгорыя:Бегуны на сярэднія дыстанцыі Беларусі
Катэгорыя:Майстры спорту Беларусі міжнароднага класа
Эбанікс

**Афраамерыканская англійская** (у англійскамоўным асяроддзі вядомая пад назвамі: Afroamerican English, Black English, Ebonics ( і ), AAVE — African American Vernacular English) — асаблівы разнавід англійскай мовы з прыкметамі дыялекта і сацыялекта. Гутарковая, а часам і літаратурная мова афраамерыканцаў.

## Гісторыя 
Лінгвісты дагэтуль не высветлілі, дзе менавіта пачалося фармаванне эбанікса. Два асноўныя пукты гледжання:
# Афраамерыканская мова — крэольская мова, зароджаная ў Заходняй Афрыцы яшчэ ў XVII стагоддзі сярод карэнных народаў, што належаць да макрасям’і нігера-кангалезскіх моваў (народы сем’яў ква, гур, мандынга, атлантычнай (заходнеатлантычнай) сям’і, часткова — сям’і моваў бенуэ-конга). Гэтая мова была сродкам зносін паміж абарыгенамі і ангельцамі.
# Афраамерыканская мова — вынік змешвання англійскай лексікі з афрыканскім вымаўленнем і, часткова, граматыкай, які з’явіўся на тэрыторыі сённяшніх ЗША з пачаткам інтэнсіўнага ўвозу рабоў.

Няпэўным застаецца статус афраамерыканскай англійскай: ад самастойнай мовы да дыялекта, гаворкі ў межах амерыканскай англійскай.

## Спасылкі 
* Расійскі артыкул пра эбанікс
* Black English Vernacular (Ebonics) and Educability. A Cross-Cultural Perspective on Language, Cognition, and Schooling -
* http://www.hawaii.edu/satocenter/langnet/definitions/aave.html African American Vernacular English (Ebonics)

Катэгорыя:Англійская мова
Катэгорыя:Афраамерыканская культура
Андрэй Хрыстафоравіч Белабоцкі

**Андрэй Хрыстафоравіч Белабоцкі, Ян Андрэй Белабоцкі** (сярэдзіна XVII ст., Перамышль — пасля 1712) — польска-беларуска-рускі паэт і філосаф эпохі барока.

## Біяграфія 
Скончыў Слуцкую кальвінісцкую гімназію, Кракаўскі ўніверсітэт. З 1665 года падарожнічаў па Еўропе, вучыўся ў Францыі, Італіі, Іспаніі, Фландрыі. Быў кальвінскім прапаведнікам у Слуцку, выкладчыкам у Магілёве. У яго філасофскіх поглядах перапляталіся ідэі рацыяналізму, дэізму і пантэізму. Белабоцкі падкрэсліваў, што разам з богам вечна існуе прырода, сам бог — частка прыроды. Ставіў філасофію вышэй багаслоўя, сцвярджаў, што магчымасці чалавечага розуму неабмежаваныя, адстойваў адзінства душы і цела.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Энцыклапедычны артыкул 
* Белабоцкі ў бібліятэцы 

Катэгорыя:Паэты Расіі
Катэгорыя:Паэты Беларусі
Катэгорыя:Рускамоўныя паэты
Катэгорыя:Філосафы Расіі
Катэгорыя:Філосафы Беларусі
Катэгорыя:Перакладчыкі Расіі
Катэгорыя:Пісьменнікі барока
Futurepop

**Futurepop** — назва музычнага кірунку, які з’явіўся ў другой палове 1990-х гадоў. Гэта сумесь электра-індастрыялу з сінці-попам і элементамі клубнай электроннай музыкі. Тэрмін прыдуманы Ронанам Харысам (Ronan Harris) з VNV Nation і Штэфанам Гросам (Stephan Groth) з Apoptygma Berzerk, калі яны спрабавалі апісаць гучанне сваіх гуртоў.

Жанру уласцівы чысты неапрацаваны вакал, які нясе меладычную функцыю. Інструменты ж, якія зазвычай нясуць меладычную і гарманічную функцыю, у futurepop пераважна нясуць рытмічную функцыю. Futurepop у пераважнай большасці выпадкаў граецца ў памеры 4/4, у аснове кампазіцыі зазвычай ляжыць фіксаваная рытмічная канструкцыя, што пастаянна дадаецца новымі элементамі. 

: *Тыповыя прадстаўнікі*:  VNV Nation, Covenant, Apoptygma Berzerk

Катэгорыя:Музычныя жанры
Катэгорыя:Індастрыял
Катэгорыя:Электронная музыка
Белае (возера, Мёрскі раён)

**Бе́лае во́зера** — возера ў Мёрскім раёне Віцебскай вобласці ў басейне ракі Волта за 14 км на паўднёвы ўсход ад горада Мёры ў межах ландшафтнага заказніка «Ельня».

Плошча паверхні возера 0,54 км². Даўжыня 1,5 км, найбольшая шырыня 0,75 км. Найбольшая глыбіня возера дасягае 2 метраў (больш за 2 м з возерам Лебядзінае на поўначы.

## Літаратура 
* Белае возера // 
* 

## Спасылкі 
* Белае возера 

Катэгорыя:Азёры Віцебскай вобласці
Катэгорыя:Азёры Мёрскага раёна
Бялоў

**Бялоў** — прозвішча. Жаночая форма — Бялова.

## Вядомыя асобы 
* Вячаслаў Аляксандравіч Бялоў (1938—2010) — беларускі савецкі і расійскі спартсмен, пяціборац.
* Іван Панфілавіч Бялоў (1893—1938) — савецкі военачальнік, камандарм.
* Ігар Паўлавіч Бялоў (нар. 1954) — савецкі футбаліст.
* Канстанцін Уладзіміравіч Бялоў (нар. 1990) — расійскі футбаліст.
* Максім Васілевіч Бялоў (нар. 1999) — беларускі футбаліст.
* 
* 
* Юрый Андрэевіч Бялоў — савецкі кінаакцёр.

## Крыніцы
Грамадзянская варта

**Грамадзянская варта** — добраахвотныя фармацыі, існаваўшыя ў 1918—1920 гады ў гарадах і паветах Польшчы, прызначаныя дзеля выканання бяспекі, забяспечвання парадку, аховы камукацыйных лініяў (варты каля мастоў, тунэляў i вядукаў, аховы сродкаў транспарту, будынкаў). Залежна ад рэгіёну, у якім ствараліся, мелі розныя назвы, напрыклад: Грамадзянская гвардыя, Ахова чыгункі, Народная ахова, Ахова зямлі, Гарадская паліцыя.

## Літаратура 
* *Mała Encyklopedia Wojskowa*, tom III (R – Ż), Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, Warszawa 1971, wyd. I, s. 218.

Катэгорыя:Грамадская бяспека
Катэгорыя:Польская Рэспубліка (1918—1939)
Даўжыня хвалі

thumb|Даўжыня хвалі вымяраецца паміж *двума адвольнымі пунктамі*, чые фазы ваганняў супадаюць (гэта могуць быць або *максімумы*, або *мінімумы*, або *вузлы* хвалі.
**Даўжыня́ хва́лі** — адлегласць паміж двума найбліжэйшымі адзін да аднаго пунктамі, якія вагаюцца з аднолькавымі фазамі. Звычайна даўжыня хвалі вызначаецца грэчаскай літарай \lambda (лямбда). З’яўляецца адной з найболей істотных характарыстык ваганняў. Вымяраецца ў адзінках адлегласці: метрах і вытворных. Велічыня k = \frac{2\pi}{\lambda}, адваротная самой даўжыні хвалі, называецца хвалевым лікам і мае сэнс прасторавай частаты.

Каб зразумець, чым з’яўляецца даўжыня хвалі, можна ўявіць сабе хвалі, што з’явіліся ад кінутага ў ваду каменя — даўжынёй хвалі будзе адлегласць паміж двума найбліжэйшымі хрыбтамі.

Даўжыня хвалі звязана з фазавай скорасцю v і частатой f паводле азначэння. Даўжыня хвалі адпавядае прастораваму перыяду хвалі — адлегласці, якую пункт з нязменнай фазай праходзіць за час, роўны перыяду ваганняў T, таму справядлівы наступныя суадносіны:
: \lambda = vT = \frac{v}{f} =  \frac{2\pi v}{\omega}, дзе \omega — вуглавая частата.

Хвалі дэ Бройля таксама маюць сваё вызначэнне даўжыні хвалі і частаты, якія залежаць ад імпульса p і энергіі E
:* частата: \nu = \frac{E}{h}
:* даўжыня хвалі: \lambda = \frac{h}{p}
дзе h — пастаянная Планка.

Катэгорыя:Тэорыя хваль
Вячаслаў Аляксандравіч Бялоў (пяціборац)

**Вячаслаў Аляксандравіч Бялоў** (, г. Ленінград — ) — беларускі савецкі і расійскі спартсмен. Заслужаны майстар спорту СССР па сучасным пяцібор'і (прысвоена ў 1972 г.). Майстар спорту СССР па плаванні, фехтаванні. Заснавальнік школы пяціборцаў Беларусі. Ганаровы член таварыства «Дынама». Член саюза спартсменаў Беларусі. Удзельнік ліквідацыі наступстваў аварыі ў 30-кіламетровай зоне Чарнобыльскай АЭС (чэрвень-ліпень 1986 г.). Палкоўнік міліцыі.

## Біяграфія 
Скончыў Ерэванскі інстытут фізічнай культуры ў 1966. З 1967 інструктар па спорце Беларускага савета ФСТ «Дынама», з 1977 старшы выкладчык Мінскай вышэйшай школы МУС СССР.

## Выкладчыцкая дзейнасць 
* За ўвесь трэнерскай перыяд работы падрыхтаваў МСМК СССР — 2 чал., МС — 4 чал., КМС — 6 чал.
* 1972—1977 гг. — Старшы трэнер Мінскага абласнога савета «Дынама».
* 1977—1981 гг.: Выкладчык, старшы выкладчык кафедры баявой і фізічнай падрыхтоўкі Мінскай вышэйшай школы МУС СССР
* 1981—1988 гг.: Начальнік курсу Мінскай вышэйшай школы МУС СССР
* 1988—1992 гг.: Старшы выкладчык кафедры баявой і фізічнай падрыхтоўкі Мінскай вышэйшай школы МУС СССР
* 1992—1993 гг.: Старшы выкладчык кафедры баявой і фізічнай падрыхтоўкі Акадэміі МУС Рэспублікі Беларусь

## Медалі 
* «За выдатную службу па ахове грамадскага парадку»
* «За добрасумленную працу. У адзначэнне 100-годдзя з дня нараджэння У. І. Леніна»
* «Ветэран працы»
* «За бездакорную службу» 1-й, 2-й і 3-й ступеняў.

## Спартыўныя дасягненні 
* Неаднаразовы чэмпіён Ленінграда і РСФСР па плаванні.
* Пераможца II-й Спартакіяды народаў СССР па плаванні (1959 г.)
* Неаднаразовы пераможца усесаюзных і міжнародных спаборніцтваў па сучасным пяцібор’і
* Чэмпіён Свету 1969 г. (Будапешт) у складзе зборнай каманды СССР па сучасным пяцібор’і
* Сярэбраны прызёр Чэмпіянату Свету 1970

Член каманд: зборная каманда СССР па плаванні (1957 г.); спартыўная каманда «Дынама» Рэспублікі Арменія (1965 г.); зборная каманда цэнтральнага савета «Дынама»; зборныя каманды БССР і СССР; штатная спартыўная каманда «Дынама» (1967 г .).

Катэгорыя:Палкоўнікі СССР
Катэгорыя:Заслужаныя майстры спорту СССР
Катэгорыя:Трэнеры Беларусі
Катэгорыя:Выкладчыкі Акадэміі Міністэрства ўнутраных спраў Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Плыўцы СССР
Катэгорыя:Пяціборцы
Лукавіна

thumb|250px|справа|Лукавіна ракі Руза
[thumb|250px|Вымушаная лукавіна [рака Маас|Мааса]]
**Лукавіна** — участак звілістага рэчышча вадацёка паміж дзвюма сумежнымі кропкамі перагіну яго восевай лініі.

Лукавіны рэк утвараюцца як пры меандраванні, гэтак і паводле іншых прычын: геалагічных, геамарфалагічных і іншых. Калі пры меандраванні лукавіны прычынай стварэння з'яўляецца заканамернае планавае развіццё рэчышча, гэта значыць *працэс меандравання*, то ў гэтым выпадку тэрмін лукавіна і меандраванне практычна ідэнтычныя.

## Гл. таксама 
* Меандр рачны
* Рэчышчавыя працэсы
* Самарская Лука

## Літаратура 
* *Попов И. В.* О формах перемещения речных излучин // Труды ГГИ, вып. 56 (110), 1956. — С. 36—57.
* *Гендельман М. М.* О формах речных излучин // Сборник работ по гидрологии, № 17, 1982. — С. 197—207.
* *Чалов Р. С., Завадский А. С., Панин А. В.* Речные излучины. — Изд-во МГУ, 2004. — 371 с.

Катэгорыя:Рака
Вераніка Дзмітрыеўна Шуткова

{{Лёгкаатлет
 |імя            = Вераніка Шуткова
 |пол            = жаночы
 |поўнае імя     = Вераніка Дзмітрыеўна Шуткова
 |грамадзянства  = 
 |клуб           = Дынама, РЦФВС
 |спартыўная ўстанова = РЦАП па лёгкай атлетыцы
 |дата нараджэння  = 26.05.1986
 |медалі         = 
 

 
{ style="background: transparent"

}
}}

**Вераніка Дзмітрыеўна Шуткова** (нар. , ) — беларуская лёгкаатлетка. Спецыялізуецца ў скачках у даўжыню, трайных скачках, скачках з шастом. Майстар спорту Беларусі міжнароднага класа.

## Дасягненні 
На Чэмпіянаце Свету 2010 — 9-я, Чэмпіянаце Свету 2011 — 16-я, Чэмпіянаце Свету 2012 — 6-я, Чэмпіянаце Еўропы 2011 — 5-я. Шматразовая чэмпіёнка Беларусі.

Удзельніца Алімпійскіх гульняў 2012 года ў катэгорыі скачкі ў даўжыню .
Пераможца Першынства Беларусі 2016 года ў скачках у даўжыню з вынікам 6,16 м.

На Чэмпіянаце свету 2016 года заняла 14 месца ў скачках у даўжыню з вынікам 5,52 м.

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Скакуны з шастом Беларусі
Катэгорыя:Скакуны ў даўжыню Беларусі
Катэгорыя:Скакуны трайным Беларусі
Катэгорыя:Майстры спорту Беларусі міжнароднага класа
Катэгорыя:Пераможцы Першынства Беларусі па лёгкай атлетыцы
Катэгорыя:Лёгкаатлеты на летніх Алімпійскіх гульнях 2012 года
Вольга Аляксандраўна Сударава

{{Лёгкаатлет
 |імя            = Вольга Сударава
 |пол            = жаночы
 |поўнае імя     = Вольга Аляксандраўна Сударава
 |грамадзянства  = 
 |клуб           = СК УС РБ, СК ФПБ
 |спартыўная ўстанова =ГАЦАР па лёгкай атлетыцы
 |дата нараджэння  = 22.02.1984
 |даўжыня        = 6,86 м (2015)
 |медалі         = 

 

 
{ style="background: transparent"

}
}}

**Вольга Аляксандраўна Сударава** (нар. , ) — беларуская лёгкаатлетка. Спецыялізуецца ў скачках ў даўжыню. Майстар спорту Беларусі міжнароднага класа.

## Дасягненні 
Срэбараны прызёр чэмпіянату Еўропы 2012. Удзельніца алімпіяды 2008 года.

На Чэмпіянаце Свету 2009 — 11-я, Чэмпіянаце Свету 2011 — 4-я, Чэмпіянаце Свету 2012 — 5-я, Чэмпіянаце Еўропы 2011 — 6-я.

Удзельніца Алімпійскіх гульняў 2012 года ў катэгорыі скачкі ў даўжыню .

Бронзавая прызёрка чэмпіянату Беларусі 2016 года ў скачках у даўжыню з вынікам 6,36 м.

На Летніх Алімпійскіх гульнях 2016 года заняла 26 месца ў скачках у даўжыню з вынікам 6,29 м.

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Скакуны ў даўжыню Беларусі
Катэгорыя:Майстры спорту Беларусі міжнароднага класа
Катэгорыя:Бронзавыя прызёры чэмпіянату Беларусі па лёгкай атлетыцы
Катэгорыя:Лёгкаатлеты на летніх Алімпійскіх гульнях 2012 года
Катэгорыя:Лёгкаатлеты на летніх Алімпійскіх гульнях 2008 года
Валерый Іваноў

**Валерый Іваноў**:
* Валерый Кірылавіч Іваноў (1948—2020) — беларускі кампазітар, педагог. Заслужаны дзеяч мастацтваў Беларускай ССР (1988), Народны артыст Рэспублікі Беларусь (1998).
* Валерый Мікалаевіч Іваноў (нар. 1955) — беларускі дзяржаўны дзеяч.
Настасся Сяргееўна Мірончык-Іванова

{{Лёгкаатлет
 |імя            = Настасся Мірончык-Іванова
 |пол            = жаночы
 |поўнае імя     = Настасся Сяргееўна Мірончык-Іванова
 |грамадзянства  = 
 |клуб           = Дынама
 |спартыўная ўстанова = РЦАП па лёгкай атлетыцы
 |дата нараджэння  = 13.04.1989
 |медалі         = 
 

 
{ style="background: transparent"

}
}}

**Настасся Мірончык-Іванова** (, ) — беларуская лёгкаатлетка, дэпутатка Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь з 2024 года. Спецыялізуецца ў трайных скачках, скачках у даўжыню. Майстар спорту Беларусі міжнароднага класа.

## Біяграфія 
Нарадзілася  года ў г. Слуцку Мінскай вобласці.

Скончыла Рэспубліканскае дзяржаўнае вучылішча алімпійскага рэзерву па спецыяльнасці «Трэнерская праца па лёгкай атлетыцы»; Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт фізічнай культуры па спецыяльнасці «Трэнер-выкладчык па лёгкай атлетыцы»; Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь па спецыяльнасці «Дзяржаўнае кіраванне і права».

На Чэмпіянаце свету 2016 года заняла 9 месца ў скачках у даўжыню з вынікам 6,56 м.

Чэмпіёнка Беларусі 2016 года ў скачках у даўжыню з вынікам 6,76 м.

Майстар спорту міжнароднага класа па лёгкай атлетыцы.

## Узнагароды 
Узнагароджана Ганаровай граматай Мінскага абласнога выканаўчага камітэта, граматамі Міністэрства спорту і турызму Рэспублікі Беларусь, Міністэрства ўнутраных спраў Рэспублікі Беларусь.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 
* 
* Біяграфія на сайце Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь

Катэгорыя:Скакуны ў даўжыню Беларусі
Катэгорыя:Скакуны трайным Беларусі
Катэгорыя:Майстры спорту Беларусі міжнароднага класа
Катэгорыя:Лёгкаатлеты на летніх Алімпійскіх гульнях 2012 года
Катэгорыя:Чэмпіёны Беларусі па лёгкай атлетыцы
Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 8-га склікання
Катэгорыя:Сярэбраныя прызёры Еўрапейскіх гульняў 2019 года
Юлія Уладзіміраўна Балыкіна

**Юлія Уладзіміраўна Балы́кіна** (, , Манголія — , Беларусь) — беларуская лёгкаатлетка (бег). Майстар спорту міжнароднага класа.

Пачала займацца спортам у 18 гадоў, у Запарожжы (Украіна). У 2008 г. пераехала ў Беларусь, атрымала беларускае грамадзянства. У 2013 г. была дыскваліфікавана на два гады за ўжыванне допінга.

Месца працы — трэнер СДЮШАР № 2 БФСТ «Дынама».

Шматразовая чэмпіёнка Беларусі. Эстафета 4х100 м:
* Чэмпіянат свету 2011 — 15-я
* Чэмпіянат Еўропы 2010 — 5-я
* Чэмпіянат Еўропы 2012 — 7-я

Удзельніца Алімпійскіх гульняў 2012 года ў катэгорыі бег 100 м (у кваліфікацыі заняла 47-е месца і ў паўфінал не патрапіла) і эстафета 4×100 м .

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Бегуны на кароткія дыстанцыі Беларусі
Катэгорыя:Лёгкаатлеты на летніх Алімпійскіх гульнях 2012 года
Аліна Генадзеўна Талай

{{Лёгкаатлет
 |імя            = Аліна Талай
 |выява          = Alina Talay Pedro's Cup Łódź 2016.jpg
 |пол            = жаночы
 |поўнае імя     = Аліна Генадзеўна Талай
 |грамадзянства  = 
 |клуб           = СК УС РБ, РЦФВС
 |спартыўная ўстанова = РЦАП па лёгкай атлетыцы
 |гады кар'еры   = 2011—2023
 |трэнер         =  Віктар Мяснікоў
 |60м            = 7.31 (2015)
 |100м           = 11.48 (2011)
 |200м           = 23.59 (2011)
 |60мсб          =  7.85 (2015) 
 |100мсб         = 12.63 (2016) 
 |медалі         = 

 
{ style="background: transparent"

}
}}
**Аліна Генадзеўна Талай** (нар. , Орша) — беларуская лёгкаатлетка. Спецыялізуецца ў бар'ерным бегу на 60 метраў, 100 метраў з бар'ерамі. Майстар спорту Беларусі міжнароднага класа.

## Спартыўная кар’екра 
Чэмпіёнка Еўропы 2011 сярод моладзі, бронзавы прызёр Чэмпіянату свету ў памяшканнях 2012, чэмпіёнка Еўропы 2012. Чэмпіёнка Еўропы па лёгкай атлетыцы ў памяшканнях 2015.

Удзельніца Алімпійскіх гульняў 2012 года і Алімпійскіх гульняў 2016 года ў катэгорыі 100 м (бар’еры).

Бронзавы прызёр чэмпіянату свету 2015 года па лёгкай атлетыцы на дыстанцыі 100 м метраў з бар’ерамі.

Рэкардсменка Беларусі ў бегу на 100 м з бар’ерамі — 12,41 сек. (2018), у бегу на 60 м з бар’ерамі — 7,85 сек. (2015).

Срэбраная прызёрка Чэмпіяната Еўропы 2016 года ў бегу на 100 метраў з бар’ерамі з вынікам 12.68 сек.

На Чэмпіянаце свету 2016 года заняла 6 месца ў бегу на 60 метраў з бар’ерамі з вынікам 7.96 сек.

## Зноскі 
## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Бегуны з бар’ерамі Беларусі
Катэгорыя:Майстры спорту Беларусі міжнароднага класа
Катэгорыя:Лёгкаатлеты на летніх Алімпійскіх гульнях 2012 года
Катэгорыя:Лёгкаатлеты на летніх Алімпійскіх гульнях 2016 года
Катэгорыя:Чэмпіёны Еўропы па лёгкай атлетыцы
Наталля Станіславаўна Карэйва

**Наталля Станіславаўна Карэйва** (, ) — беларуская лёгкаатлетка (бег).

## Біяграфія 
 на дыстанцыі 800 м. У выніку Карэйва не змагла прыняць удзел у летняй Алімпіядзе 2016 года.

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Лёгкаатлеты Беларусі
Катэгорыя:Бегуны на доўгія дыстанцыі Беларусі
Катэгорыя:Лёгкаатлеты на летніх Алімпійскіх гульнях 2012 года
Настасся Аляксандраўна Яцэвіч

{{Лёгкаатлет
 |імя            = Настасся Яцэвіч
 |пол            = жаночы
 |поўнае імя     = Настасся Аляксандраўна Яцэвіч
 |грамадзянства  = 
 |клуб           = Дынама, СК ФПБ
 |спартыўная ўстанова = РЦАП па лёгкай атлетыцы
 |дата нараджэння  = 18.01.1985
 |рост           = 1.58 м
 |медалі         = 
 

 

 
{ style="background: transparent"

}
}}

**Настасся Аляксандраўна Яцэ́віч** (нар. , ) — беларуская лёгкаатлетка. Спецыялізуецца ў хадзьбе на 3000 м, 5000 м, 10 км, 20 км. Майстар спорту Беларусі міжнароднага класа.

## Дасягненні 
На Чэмпіянаце Еўропы 2010 — 14-я, Чэмпіянаце свету 2011 — 18-я. Кубку свету 2012 — 54-я.

Удзельніца Алімпійскіх гульняў 2012 года ў катэгорыі хада на 20 км (47-е месца) . Чэмпіёнка Беларусі 2016 года ў заходзе на 10 000 метраў. На летніх Алімпійскіх гульнях 2016 фінішавала 17-й у заходзе на 20 км.

Срэбраная прызёрка чэмпіянату Беларусі 2016 года ў хадзьбе на 20 км з вынікам 1.35,42.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Спартыўныя хадакі Беларусі
Катэгорыя:Майстры спорту Беларусі міжнароднага класа
Катэгорыя:Срэбраныя прызёры чэмпіянату Беларусі па лёгкай атлетыцы
Катэгорыя:Лёгкаатлеты на летніх Алімпійскіх гульнях 2012 года
Катэгорыя:Лёгкаатлеты на летніх Алімпійскіх гульнях 2016 года
Катэгорыя:Чэмпіёны Беларусі па лёгкай атлетыцы
Марына Аляксандраўна Арзамасава

{{Лёгкаатлет
 |імя            = Марына Арзамасава
 |пол            = жаночы
 |поўнае імя     = Марына Аляксандраўна Арзамасава
 |грамадзянства  = 
 |клуб           = СК УС РБ
 |спартыўная ўстанова = РШВСМ па лёгкай атлетыцы
 |медалі         = 
 
{ style="background: transparent"

}
}}

**Марына Аляксандраўна Арзамасава** (нар. , , БССР) — беларуская лёгкаатлетка. Спецыялізуецца ў бегу на 800 метраў. Майстар спорту Беларусі міжнароднага класа.

Бацька — Аляксандар Катовіч, займаўся скачкамі ў вышыню; маці — Равіля Аглетдынава, чэмпіёнка Еўропы і СССР у бегу на сярэднія дыстанцыі. Калі Марыне было 11 гадоў маці загінула, і яна пераехала жыць у Калінінград да матуліных сяброў — сям'і трэнераў — Аляксандра і Надзеі Гадзіятавых. Пасля заканчэння 10 класа пераехала назад у Мінск, каб скончыць школу. Затым закончыла юрыдычны факультэт БДУ.

На Чэмпіянаце свету 2011 — 21-я, Чэмпіянаце свету 2012 — 8-я, Чэмпіянаце Еўропы 2012 — 4-я. Стала чэмпіёнкай Еўропы ў бегу на 800 метраў (2014). Чэмпіёнка свету ў бегу на 800 метраў (2015).

Удзельніца Алімпійскіх гульняў 2012 года ў катэгорыі бег 800 метраў.

На Летніх Алімпійскіх гульнях 2016 года заняла 7 месца на дыстанцыі 800 м  1.59,10.

Замужам, мае дачку. Лейтэнант ўзброеных сіл Рэспублікі Беларусь.

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Майстры спорту Беларусі міжнароднага класа
Катэгорыя:Выпускнікі БДУ
Катэгорыя:Лёгкаатлеты Беларусі
Катэгорыя:Лёгкаатлеты на летніх Алімпійскіх гульнях 2012 года
Катэгорыя:Лёгкаатлеты на летніх Алімпійскіх гульнях 2016 года
Катэгорыя:Заслужаныя майстры спорту Рэспублікі Беларусь
Святлана Міхайлаўна Кудзеліч

{{Лёгкаатлет
 |імя            = Святлана Кудзеліч
 |пол            = жаночы
 |поўнае імя     = Святлана Міхайлаўна Кудзеліч
 |грамадзянства  = 
 |клуб           = Дынама
 |спартыўная ўстанова = РЦАП па лёгкай атлетыцы
 |дата нараджэння  = 07.05.1987
 |медалі         = 
 

 
{ style="background: transparent"

}
}}

**Святлана Міхайлаўна Кудзеліч** (нар. , ) — беларуская лёгкаатлетка. Спецыялізуецца ў бегу на 800 метраў, 3000 м, 5000 м, 10 000 м, 2000 метраў з перашкодамі, 3000 метраў з перашкодамі. Майстар спорту Беларусі міжнароднага класа, рэкардсменка Беларусі ў бегу на 3000 м.

## Спартыўная кар’ера 
На Чэмпіянаце Еўропы 2010 — 10-я ў катэгорыі бег на 10000 м. Удзельніца Чэмпіянату Еўропы 2012.

Удзельніца Алімпійскіх гульняў 2012 года ў катэгорыі 3000 м (з перашкодамі), дзе заняла 34 месца і ў фінал не патрапіла.

Чэмпіёнка Беларусі ў памяшканні 2016 года ў бегу на 3000 метраў з вынікам 9.10,40.

Срэбраны прызёр Чэмпіянату Еўропы ў памяшканні (Прага, 2015) у бегу на 3000 м.

На Алімпійскіх гульнях 2016 года ў бегу на 3000 метраў з перашкодамі з вынікам 9:32,93. Таксама была выключана са спісачнага складу нацыянальнай зборнай. Тым не менш пара працягнула падрыхтоўку да Алімпійскіх гульняў 2020 ужо самастойна.

## Спасылкі 
* 
* 
*

Катэгорыя:Спартыўныя хадакі Беларусі
Катэгорыя:Майстры спорту Беларусі міжнароднага класа
Катэгорыя:Лёгкаатлеты на летніх Алімпійскіх гульнях 2012 года
Катэгорыя:Чэмпіёны Беларусі па лёгкай атлетыцы
Катэгорыя:Рэпрэсаваныя рэжымам Лукашэнкі
Алена Дзмітрыеўна Бялова

**Алена Дзмітрыеўна Бялова**, па нараджэнні **Новікава** (нар. , Савецкая Гавань, Хабараўскі край, РСФСР) — савецкая фехтавальшчыца на рапірах, 4-разовая алімпійская чэмпіёнка, шматразовая чэмпіёнка свету і СССР, адзіная алімпійская чэмпіёнка (сярод жанчын) у індывідуальным відзе ў гісторыі савецкага і расійскага фехтавання. Кандыдат педагагічных навук (1979). 

## Узнагароды 
* Заслужаны майстар спорту СССР (1968),
* заслужаны дзеяч фізічнай культуры Беларускай ССР (1979),
* заслужаны трэнер Рэспублікі Беларусь (1994),
* ганаровая грамадзянка горада Мінска,
* ордэн Дружбы народаў,
* два ордэны «Знак Пашаны»,
* ордэн Айчыны III ступені.

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* Спортивная биография Елены Беловой
* Награждение Елены Беловой медалью Пьера де Кубертена
* Почётные граждане Минска
* 
* 
* Белова Елена Дмитриевна  

Катэгорыя:Фехтавальшчыкі СССР
Катэгорыя:Заслужаныя майстры спорту СССР
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны ад СССР
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны па фехтаванні
Катэгорыя:Чэмпіёны летніх Алімпійскіх гульняў 1968 года
Катэгорыя:Чэмпіёны летніх Алімпійскіх гульняў 1972 года
Катэгорыя:Чэмпіёны летніх Алімпійскіх гульняў 1976 года
Катэгорыя:Сярэбраныя прызёры летніх Алімпійскіх гульняў 1980 года
Катэгорыя:Бронзавыя прызёры летніх Алімпійскіх гульняў 1976 года
Катэгорыя:Фехтавальшчыкі на летніх Алімпійскіх гульнях 1968 года
Катэгорыя:Фехтавальшчыкі на летніх Алімпійскіх гульнях 1972 года
Катэгорыя:Фехтавальшчыкі на летніх Алімпійскіх гульнях 1976 года
Катэгорыя:Фехтавальшчыкі на летніх Алімпійскіх гульнях 1980 года
Катэгорыя:Чэмпіёны свету па фехтаванні
Катэгорыя:Заслужаныя дзеячы фізічнай культуры БССР
Катэгорыя:Заслужаныя трэнеры Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Рэкардсмены Кнігі рэкордаў Гінеса
Катэгорыя:Ганаровыя грамадзяне Мінска
Катэгорыя:Трэнеры Беларусі
Катэгорыя:Выкладчыкі БДПУ імя Максіма Танка
Катэгорыя:Выкладчыкі БДУФК
Катэгорыя:Кандыдаты педагагічных навук
Іосіф Антонавіч Беластоцкі

**Іосіф Антонавіч Беластоцкі** (, в. Міхалкавічы, Лагойскі раён — ) — Герой Сацыялістычнай Працы (1974). Заслужаны шафёр БССР (1970). Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны.

З 1946 шафёр ў сістэме Галоўмінскбуда, у 1957-79 шафёр, брыгадзір шафёраў Мінскага аўтакамбіната № 4. Званне Героя прысвоена за паспяховае выкананне вытворчых планаў, сацыялістычных абавязацельстваў.

## Спасылкі 
* Герои Социалистического труда  

Катэгорыя:Заслужаныя шафёры БССР
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Лагойскім раёне
Кацярына Віктараўна Паплаўская

{{Лёгкаатлет
 |імя            = Кацярына Паплаўская
 |пол            = жаночы
 |поўнае імя     = Кацярына Віктараўна Паплаўская
 |грамадзянства  = 
 |клуб           = СК УС РБ, СК ФПБ
 |спартыўная ўстанова =ГАЦАР па лёгкай атлетыцы
 |дата нараджэння  = 07.05.1987
 |медалі         = 
 

 
{ style="background: transparent"

}
}}

**Кацярына Віктараўна Паплаўская** (нар. , ) — беларуская лёгкаатлетка. Спецыялізуецца ў бар'ерным бегу на 60 метраў, бар'ерным бегу на 100 метраў. Майстар спорту Беларусі міжнароднага класа.

## Дасягненні 
Удзельніца Алімпіяды 2008. Чэмпіянаце Еўропы 2010 — 12-я, Чэмпіянаце Еўропы 2011 — 13-я. Бронзавы прызёр Чэмпіянату Еўропы 2012. На

Удзельніца Алімпійскіх гульняў 2012 года ў катэгорыі 100 м (бар'еры) .

Пераможца Кубка Беларусі 2016 года ў бегу на 100 метраў з бар'ерамі з вынікам 12.95 сек.

## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Бегуны з бар’ерамі Беларусі
Катэгорыя:Майстры спорту Беларусі міжнароднага класа
Катэгорыя:Пераможцы Кубка Беларусі па лёгкай атлетыцы
Катэгорыя:Лёгкаатлеты на летніх Алімпійскіх гульнях 2008 года
Катэгорыя:Лёгкаатлеты на летніх Алімпійскіх гульнях 2012 года
Белае (возера, басейн Дрысы)

**Бе́лае возера** — возера ў Полацкім раёне Віцебскай вобласці ў басейне ракі Дрыса. Знаходзіцца за 14 км на паўночны захад ад горада Полацк каля вёскі Азіна.

Плошча паверхні возера складае 1 км. Даўжыня 1,6 км, найбольшая шырыня 1,1 км. Найбольшая глыбіня дасягае 19,6 м.Катлавіна возера складанага тыпу. Схілы катлавіны вышынёй да 25 м. Берагавая лінія звілістая, у заходняй частцы возера ўтварае некалькі заліваў і мысоў. Даўжыня берагавой лініі 6,2 км. Берагі возера пясчаныя і спадзістыя. Мелкаводдзе пясчанае, глыбей дно возера складзена з заглеенага пяску і глею. Возера бяссцёкавае, мезатрофнае.Падводная расліннасць пашырана да глыбіні 8—12 м. Палоса прыбярэжнай расліннасці 5—190 м, імхі растуць да глыбіні 12,7 м. На возеры расце палушнік азёрны — від, занесены ў Чырвоную кнігу Рэспублікі Беларусь.

## Літаратура 
* Белае возера // 
* 
* 

## Спасылкі 
* Озёра Полоцкого района 

Катэгорыя:Азёры Віцебскай вобласці
Катэгорыя:Азёры Полацкага раёна
Тамара Іванаўна Нікалаева

**Тамара Іванаўна Нікалаева-Апіёк** (нар. , в. Ляды Чэрвеньскага раёна) — беларуская актрыса. Заслужаная артыстка Рэспублікі Беларусь (1972). Актрыса Нацыянальнага акадэмічнага тэатра імя Янкі Купалы.

## Біяграфія 
У 1966 годзе скончыла акцёрскі факультэт Беларускага дзяржаўнага тэатральна-мастацкага інстытута па спецыяльнасці «Актрыса драматычнага тэатра і кіно» (курс У. А. Маланкіна).

З 1966 па 1974 год працавала ў складзе трупы Гродзенскага абласнога драматычнага тэатра.

З 1975 года — у Купалаўскім тэатры.

Атрымала вядомасць як выканаўца глыбока псіхалагічных, тэмпераментых роляў, спалучаных з пяшчотай і лірызмам. У сталай творчасці зарэкамендавала сябе таксама як камедыйная актрыса.

Выкладае ў Беларускім дзяржаўным універсітэце культуры і мастацтваў.

## Сям'я 
Муж — мастак-жывапісец Мікалай Апіёк.

## Асноўныя ролі 
### У Гродзенскім абласным драматычным тэатры 
* Надзя («Трыбунал» А. Макаёнка)
* Ізабэла Дрозд («Амністыя» М. Матукоўскага)
* Суддзя Зубрыч («Трывога» А. Петрашкевіча)
* Наташа («104 старонкі пра каханне» Э. Радзінскага
* Ірына («Вогненны мост» Б. Рамашова)
* Турандот («Прынцэса Турандот» К. Гоцы)
* Лідзія («Платон Крэчат» А. Карнейчука)
* Кацярына «» А. Астроўскага)
* Алена Тальберг («Дні Турбіных» М. Булгакава)
* Раксана («Сірано дэ Бержэрак» Э. Растана)

### У тэатры імя Янкі Купалы 
* Наталля Мікалаеўна («Пагарэльцы» А. Макаёнка)
* Тамара Паўлаўна («Верачка» А. Макаёнка)
* Вера («Радавыя» А. Дударава)
* Каця («Эшалон» М. Рошчына)
* Марыя Аляксандраўна Ульянава («Шлях» А. Рэмеза)
* Шындзіна («Мы, што ніжэй падпісаліся» А. Гельмана)
* Сакратарка («Святая святых» І. Друцэ)
* Ала Кастрова («Курыца» М. Каляды)
* Яна («Віват, імператар!» паводле п’есы «Крэслы» Э. Іянэскі)
* Грыпіна («Ажаніцца — не журыцца» бр. Далецкіх, М. Чарота)
* Вусціння Навумаўна («Свае людзі — паладзім» А. Астроўскага)
* Шарлота («Восеньская саната» І. Бергмана)
* Тамара («Адчыніце Кантралёру!» А. Несіна)
* Вядучая («Паўлінка» Я. Купалы)
* Генеральша Крахоткіна («Вечны Фама» У. Бутрамеева паводле Ф. Дастаеўскага)
* Жонка Губернатара («Чычыкаў» паводле М. Гогаля)
* Кукарнікава («Дзеці Ванюшына» С. Найдзёнава)
* Настасся Цімафееўна («Вяселле» паводле А. Чэхава)
* Баба з фіялетавым носам («» паводле М. Гогаля)
* Валя («Лістапад. Андэрсен» А. Паповай)

## Крыніцы 
## Літаратура 
*Навуменка, В. Т.* Нікалаева-Апіёк Тамара Іванаўна / В. Т. Навуменка, М. І. Гарэцкая // Тэатральная Беларусь: Энцыклапедыя. У 2 т. Т. 2. — Мн., БелЭН, 2003. — С. 216.

Катэгорыя:Асобы
Катэгорыя:Актрысы Беларусі
Катэгорыя:Тэатральныя педагогі Беларусі
Катэгорыя:Постаці Нацыянальнага акадэмічнага тэатра імя Янкі Купалы
750-я

## Найважнейшыя падзеі 
* Пачатак 750-х гадоў — вайна Візантыі з арабамі ідзе ў Месапатаміі і Паўднёвай Арменіі. Канстанцін V захапіў і разбурыў Феадасіёпаль, Малатыю, Самасату, а жыхароў перасяліў углыб Візантыі. Шматлікія сірыйцы і армяне расселены ў Фракіі.
* Пачатак 750-х гадоў — першае з’яўленне скандынаваў на Ладазе.

## Гл. таксама
760-я

## Найважнейшыя падзеі 
* 760-я-770-я гады — князь Сербіі Вышаслаў.
* Другая палова 760-х гадоў — першая палова 770-х гадоў — спусташальныя паходы Канстанціна на Балгарыю.
* Канец 760-х гадоў — на Ладазе з’яўляюцца першыя прыкметы прасоўвання славян.

## Гл. таксама
Безанузану

**Безануза́ну** (малагас. *Bezanozano*, літаральна "шмат касічак") — этнічная група малагасійцаў. Насяляюць лясны рэгіён Мадагаскара паміж землямі мерына і бецымісарака. Агульная колькасць - 178 тыс. чал.

Безанузану сфарміраваліся як этнічная група ў XVII ст. пад кіраўніцтвам манархаў Ранантуана і Андрыямалазабе. У кан. XVIII ст. былі падначалены Андрыямпуінімерынам і ўвайшлі ў склад Каралеўства Мадагаскар. 

Безанузану размаўляюць на дыялекце малагасійскай мовы, які ў наш час хутка выціскаецца гаворкамі  Цэнтральнага Мадагаскара.

Распаўсюджаны традыцыйныя культы і хрысціянства.

## Спасылкі
*Madagascar. Peoples of the East Coast

Катэгорыя:Малагасійцы
950-я

## Найважнейшыя падзеі 
* Цюркі-шато заснавалі ў Паўночным Шаньсі дзяржаву Бэй-Хань, варожую кітайцам.
* Кароль Англіі Эдрэд канчаткова выгнаў нарвежцаў з Нартумбрыі.
* Спыніла існаванне Ёркскае каралеўства, якое ўвайшло ў склад Англіі.
* Выгнанне з Кітая будыстаў, нестарыян і маніхеяў.

## Гл. таксама
900-я

## Найважнейшыя падзеі 
* Рабаўніцкія набегі на Маравію, Саксонію, Швабію венграў, якія атабарыліся ў Паноніі.
* Разбураны Чан'ань, сталіца дынастыі Тан, адзін з найбуйнейшых гарадоў свету.
* Паход Алега Вешчага на Канстанцінопаль (906—907).
860-я

## Найважнейшыя падзеі 
* Рурык заснаваў Наўгародскую Русь (пазней — Кіеўская Русь)
* Васіль I, устараніўны ўплывовага Варду, становіцца замест яго кесарам, а хутка і суправіцелем Візантыі. У 867 годзе, у перыяд пагаршэння адносін паміж ім і Міхаілам, арганізаваў забойства імператара і аднаасобна заняў імператарскі прастол, заснаваўшы новую дынастыю.

## Значныя людзі 
* Рурык
* Мікалай I, Папа Рымскі
* Людовік II, імператар Свяшчэннай Рымскай імперыі
* Рагнар Лодбрак
* Васіль I
* Карл II Лысы
* Людовік II Нямецкі

## Гл. таксама
930-я

## Найважнейшыя падзеі 
* 930 — на Палях тынга на паўднёвым захадзе вострава на паўночным беразе возера Тынгвадлаватн упершыню сабраўся А́льтынг — «Усеагульны сход», парламент Ісландыі. Альтынг лічыцца самым старым дзеючым да цяперашняга часу парламентам.
* 932—934 — халіф Мухамад ал-Кахір.
* 932 — канфлікт Візантыі з Хазарыяй. Ганенне на яўрэяў.
* Печанегі і венгры ваявалі супраць Візантыі.
* Зрыньванне дынастыі Хоу-Тан (шато) кітайцамі. Заснаванне імперыі Хоу-Цзінь.

## Гл. таксама
Спіс астэроідаў

**Спісы астэроідаў**
## Астэроіды 1 — 10000 
## Астэроіды 10001 — 20000 
## Астэроіды 20001 — 30000 
## Астэроіды 30001 — 40000 
## Астэроіды 40001 — 50000 
## Астэроіды 50001 — 60000 
## Астэроіды 60001 — 70000 
## Астэроіды 70001 — 80000 
## Астэроіды 80001 — 90000 
## Астэроіды 90001 — 100000 
## Астэроіды 100001 — 110000 
## Астэроіды 110001 — 120000 
## Астэроіды 120001 — 130000 
## Астэроіды 130001 — 140000 
## Астэроіды 140001 — 150000 
## Астэроіды 150001 — 160000 
## Астэроіды 160001 — 170000 
## Астэроіды 170001 — 180000 
## Астэроіды 180001 — 190000 
## Астэроіды 190001 — 200000 
## Астэроіды 200001 — 210000 
## Астэроіды 210001 — 220000 
## Астэроіды 220001 — 230000 
## Астэроіды 230001 — 240000 
## Астэроіды 240001 — 250000 
## Астэроіды 250001 — 260000 
## Астэроіды 260001 — 270000 
## Астэроіды 270001 — 280000 
## Астэроіды 280001 — 290000 
## Астэроіды 290001 — 300000 
## Гл. таксама 
* Спіс аб’ектаў Сонечнай сістэмы па памерах
* Спіс планетападобных аб’ектаў

## Спасылкі 
* IAU Minor Planet Center / Numbered Minor Planets