open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Брашоўскі трансільванскі ўніверсітэт

**Брашоўскі трансільванскі ўніверсітэт** () — румынская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Брашоў. 

## Агульная характарыстыка 
У цяперашні час універсітэт з'яўляецца буйнейшым універсітэтам у цэнтральнай Румыніі і Трансільваніі. ВНУ з'яўляецца комплексным універсітэтам, які прапануе навучальныя праграмы ў такіх галінах, як машынабудаванне, прамысловая інжынерыя, ІТ, будаўніцтва, лясная гаспадарка, дрэваапрацоўка, дызайн, турызм, матэматыка, эканоміка, медыцына, псіхалогія, педагогіка, музыка, мовазнаўства, права, сацыялогія і інш.

## Структура
* Факультэт машынабудавання
* Факультэт тэхналагічнай інжынерыі і прамысловага менеджменту
* Факультэт матэрыялазнаўства і машынабудавання
* Факультэт вытворчасці і экалагічнага дызайну
* Факультэт электратэхнікі і камп'ютэрных навук
* Факультэт лясной гаспадаркі і лесанарыхтоўкі
* Факультэт дрэваапрацоўкі
* Факультэт будаўніцтва
* Факультэт эканомікі і дзелавога адміністравання
* Факультэт харчавання і турызму
* Факультэт матэматыкі і інфарматыкі
* Факультэт музыкі
* Факультэт медыцыны
* Факультэт права
* Факультэт сацыялогіі і камунікацый
* Факультэт фізічнага выхавання і горнага спорту
* Факультэт літаратуры
* Факультэт псіхалогіі і педагагічных навук

## Спасылкі 
Катэгорыя:Універсітэты Румыніі
Катэгорыя:Брашоў
Набліжэнне эйканала

У тэарэтычнай фізіцы **набліжэнне эйканала** (грэчаск. Εἰκών- падабенства, значок ці выява, параўн. Ікона) ці **эйканальное набліжэнне** ёсць набліжаным метадам, карысным для рашэння ўраўненняў для рассеяння часціц і хваляў, якія сустракаюцца у оптыцы, сэйсмалогіі, квантавай механіцы, квантавай электрадынаміцы і разлажэнні па парцыяльных хвалях.

## Якаснае апісанне 
Галоўная перавага набліжэння эйканала палягае ў тым, што першапачатковыя ўраўненні зводзяцца да аднаго дыферэнцыяльнага ўраўнення з адной пераменнай. Гэтае скарачэнне да адной пераменнай з'яўляецца вынікам набліжэння прамой лініі (эйканальнага набліжэння), якое дазваляе выбраць прамую лінію ў якасці асаблівага накірунку.

## Сувязь з набліжэннем ВКБ 
Першыя крокі, звязаныя з набліжэннем эйканала у квантавай механіцы, вельмі цесна звязаныя з квазікласічным набліжэннем (ВКБ) для аднамерных хваляў. Метад ВКБ, як і набліжэнне эйканала, зводзіць ураўненні да аднаго дыферэнцыяльнага ўраўнення з адной пераменнай. Але складанасць набліжэння ВКБ складаецца ў том, што гэтая пераменная апісваецца траекторыяй часціцы, якая, у агульным выпадку з'яўляецца складанай.

## Фармальнае апісанне 
Выкарыстоўваючы набліжэнне ВКБ, можна запісаць хвалевую функцыю рассеянае часціцы ў тэрмінах дзеяння *S*:

: \Psi=e^{iS/{\hbar}} 

Падстаўляючы хвалевую функцыю Ψ ва ўраўненне Шродзінгера без наяўнасці магнітнага поля, атрымліваем

:  -\frac{{\hbar}^2}{2m} {\nabla}^2 \Psi= (E-V) \Psi

:  -\frac{{\hbar}^2}{2m} {\nabla}^2 {e^{iS/{\hbar}}}=(E-V) e^{iS/{\hbar}}

: \frac{1}{2m} {(\nabla S)}^2 - \frac{i\hbar}{2m}{\nabla}^2 S= E-V

Запішам *S* у выглядзе ступеннага рада па *ħ*

: S= S_0 + \frac {\hbar}{i} S_1 + ...

Для нулявога парадку:

:  \frac{1}{2m} {(\nabla S_0)}^2 = E-V

Калі разглядаць аднамерны выпадак, то {\nabla}^2 \rightarrow {\partial_z}^2

Атрымліваем дыферэнцыяльнае ўраўненне з гранічнай умовай :

: \frac{S(z=z_0)}{\hbar}= k z_0

для V \rightarrow 0z \rightarrow -\infty

: \frac{d}{dz}\frac{S_0}{\hbar}= \sqrt{k^2 - 2mV/{\hbar}^2}

: \frac{S_0(z)}{\hbar}= kz - \frac{m}{{\hbar}^2 k} \int_{-\infty}^{z}{V dz'} 

## Літаратура 
* 
* 
* 
* 
* 

### Спасылкі 
* http://www.nhn.ou.edu/~shajesh/eikonal/sp.pdf   *Набліжэнне* Эйконала К. Ст. Шаджеш, факультэт фізікі і астраноміі, Універсітэт Оклахомы
Катэгорыя:Тэарэтычная фізіка
Катэгорыя:Матэматычны аналіз
Іона II Глезна

**Іона II Глезна** (? — ) — дзеяч праваслаўнай царквы Вялікага Княства Літоўскага.

## Біяграфія 
Архіепіскап полацкі. Мітрапаліт кіеўскі і ўсяе Русі (1489?—1494, у 1492 зацверджаны канстанцінопальскім патрыярхам). Ад вялікага князя літоўскага Аляксандра ў 1492 годзе атрымаў пацвярджэнне ўсіх правоў, дадзеных духавенству, князям, баярам і шляхце любога веравызнання. Пры Іону II шэраг праваслаўных манастыроў атрымалі ад магнатаў сёлы і зямельныя ўгоддзі.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Мітрапаліты Кіеўскія, Галіцкія і ўсяе Русі
Катэгорыя:Архіепіскапы полацкія, віцебскія і мсціслаўскія
Peribaea setinervis

**Peribaea setinervis** — палеарктычны від двухкрылых сямейства .

## Арэал 
Аўстрыя, Вялікабрытанія, Расія, Швецыя.

## Гаспадары 
Молі сямействаў  і .

Катэгорыя:Тахіны
Псалом 62

**Псалом 62** *(63 паводле масарэцкай нумарацыі)* уваходзіць у шасціпсалмоўе, якое ў хрысціянскім набажэнстве з’яўляецца неад’емнай часткай ютрані. Аўтарства прыпісваецца Давіду. Асноўная тэма гэтага псалма — прага быць з Богам.

## Спасылкі 
* 62 псальма — Пераклад Васіля Сёмухі
* Кніга псальмаў у перакладзе Лукаша Дзекуць-Малея і Антона Луцкевіча
* 62 псалом у перакладзе Яна Станкевіча і Майсея Гітліна
* Георгі Станкевіч — Псалтыр (Пс. 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 11, 22, 50, 62, 83, 136) 
* Катызма 8 (Псалмы 55-63)  у перакладзе Аляксандра Надсана
* Кафісма 8 у перакладзе Міхаіла Астапчыка
* 

## Гл. таксама 
* Псалмы
* Псалтыр

Катэгорыя:Псалмы
Іона I

**Іона I** (? — ) — дзеяч праваслаўнай царквы Вялікага Княства Літоўскага.

## Біяграфія 
Паходзіў з удзельнага Галіцкага княства. Там пастрыгся ў манахі, пасля перайшоў у Маскоўскі Сіманаў манастыр. Епіскап разанскі ў 1433—1448 гадах|314x314пкс]]

Пасля смерці мітрапаліта Фоція (1/2 ліпеня 1431) кіраваў справамі мітраполіі, аднак у 1432 годзе мітрапалітам кіеўскім і ўсяе Русі ў Канстанцінопалі зацверджаны смаленскі епіскап Герасім, стаўленік вялікага князя літоўскага Свідрыгайлы. У адказ у 1432/1433 годзе вялікі князь маскоўскі Васіль II прызначыў мітрапалітам Іону I (тытулаваўся «нарачоным» мітрапалітам). Відаць, пасля спалення Герасіма ў 1435 годзе Іона I ездзіў у Канстанцінопаль, але не дамогся зацвярджэння, і ў 1437 годзе мітрапалітам пастаўлены Ісідор.

## Ушанаванне 
[thumb|справа|90px|Мітрапаліт Іона на [Тысячагоддзе Расіі (помнік)|помніку «1000-годдзе Расіі» ў Вялікім Ноўгарадзе]]
27 мая 1472 года пры перабудове Успенскага сабора былі знойдзены яго нятленныя мошчы (захоўваюцца ва Успенскім саборы Маскоўскага Крамля); Пахоміем Сербам была напісана яму царкоўная служба і ўсталявана яго мясцовае шанаванне. У 1547 годзе пры мітрапаліце Макарыі ён быў праслаўлены для агульнацаркоўнага ўшанавання.

У 1596 годзе патрыярх Іоў усталяваў святкаванне свяціцелю Іону ў Саборы іншых Маскоўскіх свяціцеляў 5 кастрычніка.

## Літаратура 
* Русский феодальный архив XIV — первой трети XVI века. Ч. 1—4. М. 1986—88.
* 

Катэгорыя:Мітрапаліты Кіеўскія і ўсяе Русі
Багдан Андрэевіч Лукомскі

**Багдан Андрэевіч Лукомскі** (каля 1530 — ) — ураднік Вялікага Княства Літоўскага.

## Біяграфія 
Паходзіў з княжацкага роду Лукомскіх герба «Рох». Унук Івана Іванавіча. Часам пісаўся князем Шчыдуцкім. Разам з братам Балтазарам удзельнічаў у Інфлянцкай вайне 1558—1582 гадоў, у 1564—1571 гадах знаходзіўся ў маскоўскім палоне. Аршанскі суддзя земскі з 1579 года і маршалак з 1591 года.

## Сям’я 
Яго малодшы сын Фрыдэрык (каля 1565—1611) быў падкаморым аршанскім з 1600, адначасова старастам крычаўскім з 1602, кашталянам мсціслаўскім з 1610.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Багдан Андрэевіч
Peleteria

**Peleteria** — шырока распаўсюджаны род двухкрылых сямейства .

## Віды 
*  Robineau-Desvoidy, 1830
*  (Zimin, 1965)
*  (Zimin, 1961)
*  (Zimin, 1935)
*  (Zimin, 1961)
*  (Zimin, 1961)
*  Chao, 1982
*  (Zimin, 1961)
*  (Zimin, 1935)
*  (Zimin, 1935)
*  Chao, 1982
*  (Portshinsky, 1882)
*  (Meigen, 1824)
*  (Zimin, 1961)
*  (Zimin, 1935)
*  Chao, 1979
*  Chao & Shi, 1982
*  (Robineau-Desvoidy, 1830)
*  Chao & Zhou, 1987
*  (Macquart, 1835)
*  (Zimin, 1961)
*  Smirnov, 1922
*  (Macquart, 1835)
*  (Chao, 1963)
*  Zimin, 1961
*  Zimin, 1961
*  (Fabricius, 1794)
*  (Loew, 1871)
*  (Loew, 1874)

Катэгорыя:Тахіны
Псалом 87

**Псалом 87** *(88 паводле масарэцкай нумарацыі)* уваходзіць у шасціпсалмоўе, якое ў хрысціянскім набажэнстве з’яўляецца неад’емнай часткай ютрані. Аўтарства прыпісваецца сынам  — брамнікам Іерусалімскага храма, якія належаць да сямейства нашчадкаў Карэя — верагодна, таго самага, што ўзняў бунт супраць Майсея ( і далей). Асноўная тэма гэтага псалма — малітва за збавенне ад смерці.

## Спасылкі 
* 87 псальма — Пераклад Васіля Сёмухі
* Кніга псальмаў у перакладзе Лукаша Дзекуць-Малея і Антона Луцкевіча
* 87 псалом у перакладзе Яна Станкевіча і Майсея Гітліна
* Катызма 12 (Псалмы 85-90)  у перакладзе Аляксандра Надсана
* Кафісма 12 у перакладзе Міхаіла Астапчыка
* 

## Гл. таксама 
* Псалмы
* Псалтыр

Катэгорыя:Псалмы
Канстанцін Міхайлавіч Лукомскі

**Канстанцін Міхайлавіч Лукомскі** (каля 1540 — ) — вайсковы дзеяч Вялікага Княства Літоўскага.

## Біяграфія 
Паходзіў з княжацкага роду Лукомскіх герба «Рох». Унук Рамана Лукомскага.

Уладальнік Дабрыгораў і Карэвічаў, ротмістр войска ВКЛ у час Інфлянцкай вайны, вызначыўся ў 1568 годзе пры ўзяцці замка Ула, які атрымаў у намесніцтва, палкоўнік казацкі з 1579 года.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Канстанцін Міхайлавіч
Катэгорыя:Ротмістры
Катэгорыя:Удзельнікі Лівонскай вайны
Іван Іванавіч Лукомскі

**Іван Іванавіч Лукомскі** (каля 1460— пасля 1520) — князь.

## Біяграфія 
Паходзіў з княжацкага роду Лукомскіх герба «Рох». Яго братамі былі, відаць, Фёдар, Андрэй і Раман. Іх нашчадкі раздрабілі свае ўладанні.

Уладальнік Шчыдутаў і Гарадца. Заснавальнік шчыдуцкай галіны Лукомскіх.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Іван Іванавіч
Раман Іванавіч Лукомскі

**Раман Іванавіч Лукомскі** (? — пасля 1500) — князь.

## Біяграфія 
Паходзіў з княжацкага роду Лукомскіх герба «Рох». Яго братамі былі, відаць, Фёдар, Іван і Андрэй. Іх нашчадкі раздрабілі свае ўладанні.

Уадальнік Пачаевічаў у Лукомскім княстве, Дабрыгораў у Полацкай зямлі і Лічкава ў Лідскім павеце.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Раман Іванавіч
Андрэй Іванавіч Лукомскі

**Андрэй Іванавіч Лукомскі** (каля 1470 — пасля 1528) — князь.

## Біяграфія 
Паходзіў з княжацкага роду Лукомскіх герба «Рох». Яго братамі былі, відаць, Фёдар, Іван і Раман. Іх нашчадкі раздрабілі свае ўладанні.

Уладальнік Меляшковічаў і Бельнякоў. Заснавальнік меляшковіцкай галіны Лукомскіх, якая згасла ў першай палове XVII ст.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Андрэй Іванавіч
Мантыгірдавічы

**Мантыгірдавічы**, **Мантыгердавічы** — шляхецкі род герба «Вадвіч». Родапачынальнік — літоўскі баярын Мантыгірд (Мантыгерд), намеснік полацкі ў 1396 годзе. Меў некалькі сыноў і пляменнікаў, з іх ад Наруша пайшоў род Нарушэвічаў. 3 прамых нашчадкаў Мантыгірда найбольш вядомыя:

* Пётр (Петраш; каля 1390—1459), сын Мантыгірда. У час заключэння Гарадзельскай уніі 1413 разам з братамі і родзічамі прыняў герб «Вадвіч». Стараста падольскі ў 1418, маршалак надворны ў 1422—31, намеснік новагародскі ў 1431, маршалак земскі з 1434.
* Пётр Янавіч (мянушка Белы; каля 1440—99?), унук Пятра. Намеснік браслаўскі, маршалак надворны ў 1480—82, стараста луцкі, маршалак валынскі ў 1487, ваявода троцкі і маршалак земскі з 1491.

## Літаратура 
* 
* Boniecki A. Poczet rodów w Wielkiem Ksiastwie Litewskiem w XV i XVI wieku. Warszawa, 1887. S. 185—187;
* Semkowicz W. O litewskich rodach bojarskich zbratanych ze szlachtą polską w Horodle roku 1413 // Lituana-Slavica Posznaniensia. Poznań, 1989. T. 3.
Себасцьян Мірскі

**Себасцьян Мірскі** (? — пасля 1641) — ураднік Вялікага Княства Літоўскага.

## Біяграфія 
Паходзіў са шляхецкага роду Мірскіх герба «Бялыня». Нарадзіўся ў сям’і Рыгора Рыгоравіча, суддзі земскага браслаўскага.

Суддзя земскі браслаўскі.

Да 1633 перадаў участак зямлі Полацкаму Богаяўленскаму манастыру, у 1641 годзе выдаў фундуш касцёлу ў Мёрах, у 1644 годзе заснаваў там праваслаўны мужчынскі манастыр.

## Сям’я 
Яго сын Крыштоф быў падкаморым браслаўскім і дэпутатам Скарбовага трыбунала ВКЛ у 1658 і 1678.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Себасцьян
Крыштоф Мірскі

**Крыштоф Мірскі** (? — ?) — ураднік Вялікага Княства Літоўскага.

## Біяграфія 
Паходзіў са шляхецкага роду Мірскіх герба «Бялыня». Нарадзіўся ў сям’і Себасцьяна, суддзі земскага браслаўскага.

Падкаморы браслаўскі, дэпутат Скарбовага трыбунала ВКЛ у 1658 і 1678 гадах.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Крыштоф
Катэгорыя:Дэпутаты Скарбовага Трыбунала Вялікага Княства Літоўскага
Канстанцін Уладзіслаў Пац

**Канстанцін Уладзіслаў Пац** (? — ) — ураднік і вайсковы дзеяч Вялікага Княства Літоўскага.

## Біяграфія 
Паходзіў з магнацкага роду Пацаў герба «Газдава». Нарадзіўся ў сям’і Аляксандра Паца і Соф’і з Галоўчынскіх.

Харужы надворны літоўскі з 1658, стараста васількаўскі.

Служыў у войску, з 1657 года камандаваў казацкай (легкаконнай шляхецкай) харугвай, палкоўнік войска ВКЛ. У час вайны Расіі з Рэччу Паспалітай 1654—1667 гадоў удзельнічаў у аблозе Вільні (1660), бітвах на р. Бася (1660), пад Кушлікамі (1661) і Шкловам (1664), а таксама ў вайне 1673 года супраць Турцыі.

Прыхільнік прафранцузскай партыі Крыштофа Зыгмунта Паца і праекта выбараў караля пры жыцці яго папярэдніка. Атрымаў у спадчыну маёнткі князёў Галоўчынскіх, валодаў Княжыцамі, Сенькавам і Рафалавам у Аршанскім павеце, Чартарыйскам на Валыні, Беразіном, Даневам, Домжарыцамі, Шытавам, Усачамі, Вілейкамі, Ветрынам.
## Сям’я 
У шлюбе з Аляксандрай з Лісоўскіх (пам. пасля 1689) меў двух сыноў:

* Міхаіл Казімір Пац (пам. 1724), кашталян полацкі (1697), староста васількаўскі
* Мікалай Андрэй Пац (пам. каля 1710), староста ковенскі, варэцкі, вількоўскі і вілейскі.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Канстанцін Уладзіслаў
Псалом 102

**Псалом 102** *(103 паводле масарэцкай нумарацыі)* уваходзіць у шасціпсалмоўе, якое ў хрысціянскім набажэнстве з’яўляецца неад’емнай часткай ютрані. Аўтарства прыпісваецца Давіду. Асноўная тэма гэтага псалма — хвала Божай міласэрнасці.

## Спасылкі 
* 102 псальма — Пераклад Васіля Сёмухі
* Кніга псальмаў у перакладзе Лукаша Дзекуць-Малея і Антона Луцкевіча
* 102 псалом у перакладзе Яна Станкевіча і Майсея Гітліна
* Катызма 14 (Псалмы 101—104)  у перакладзе Аляксандра Надсана
* Кафісма 14 у перакладзе Міхаіла Астапчыка
* 

## Гл. таксама 
* Псалмы
* Псалтыр

Катэгорыя:Псалмы
Псалом 19

**Псалом 19** *(20 паводле масарэцкай нумарацыі)* адносіцца да ліку царскіх псалмоў, у цэнтры якіх стаіць постаць цара і якія прысвечаны якой-небудзь важнай падзеі з ягонага жыцця. Аўтарства прыпісваецца Давіду. Асноўная тэма гэтага псалма — малітва за цара.

## Спасылкі 
* 19 псальма — Пераклад Васіля Сёмухі
* Кніга псальмаў у перакладзе Лукаша Дзекуць-Малея і Антона Луцкевіча
* 19 псалом у перакладзе Яна Станкевіча і Майсея Гітліна
* Катызма 3 (Псалмы 17-23)  у перакладзе Аляксандра Надсана
* Кафісма 3 у перакладзе Міхаіла Астапчыка
* 

## Гл. таксама 
* Псалмы
* Псалтыр

Катэгорыя:Псалмы
Жан-Антуан Петыпа

**Жан-Антуан Петыпа** (; , , Францыя — , , Расія) — французскі балетны танцор і харэограф; бацька двух выдатных французскіх балетных танцораў і балетмайстраў Люсьена Петыпа і Марыуса Петыпа.

## Біяграфія 
Сцэнічны дэбют Жана-Антуана Петыпа адбыўся ва ўзросце 8 гадоў, калі ён у 1795 годзе ўпершыню выступіў на сцэне Парыжскай оперы ў невялікай партыі балета *«Псіхея»*, пастаўленым П’ерам Гардэлем у гэтым тэатры яшчэ пяць гадоў таму. Аб гэтым дэбюце стала вядома толькі з адной крыніцы — тэатральнай праграмкі; а аб вучобе ў Парыжскай оперы сведчыць яшчэ адзін дакумент: петыцыя бацькі да міністра ўнутраных спраў, датаваная 1799 годам, з просьбай пакінуць дзяцей на навучанні ў школе Парыжскай оперы.

У 1810—1812 гадах працаваў у Каселі, дзе выступаў у балетах «Пакараная ветранасць», «Аннета і Любім» (на лібрэта Шарля-Сімона Фавара), «Цікаба і Зілоа, або Мексіканцы», «Млынары» (балетмайстар ), «Забавы Парыса».

Затым Петыпа быў прыняты балетмайстрам у Ліён на сезон 1813—1814 гадоў. І вельмі хутка атрымаў наступнае запрашэнне — ад наследнага прынца, будучага Карла XIV Шведскага, узначаліць балетную трупу. Затым некалькі разоў узначальваў балет у Французскім тэатры ў Гамбургу.

У 1814—1815 гадах выступіў у балетах «Шэсць прасцячак», «Пастух Сьера-Марэны, або Любоўная хітрасць Аляксандра» і «Квакеры» у парыжскім ., П. А. Герт і іншыя).

## Літаратура 
* Балет: энциклопедия. / Гл. ред. Ю. Н. Григорович. — М.: Советская энциклопедия, 1981. — 623 стр. с илл.

Катэгорыя:Артысты балета паводле алфавіта
Катэгорыя:Артысты балета Францыі
Катэгорыя:Артысты балета XIX стагоддзя
Катэгорыя:Балетмайстры паводле алфавіта
Катэгорыя:Балетмайстры Францыі
Катэгорыя:Балетмайстры XIX стагоддзя
Катэгорыя:Балетныя педагогі паводле алфавіта
Катэгорыя:Балетныя педагогі Францыі
Катэгорыя:Балетныя педагогі Расійскай імперыі
Катэгорыя:Балетныя педагогі XIX стагоддзя
Рыгор Мірскі

**Рыгор Мірскі** (? — ) — вайсковы дзеяч Вялікага Княства Літоўскага.

## Біяграфія 
Паходзіў са шляхецкага роду Мірскіх герба «Бялыня». Нарадзіўся ў сям’і  Лукі Рыгоравіча.

Удзельнічаў у паходах на Малдову супраць туркаў (быў у палоне), у вайне Рэчы Паспалітай са Швецыяй 1600—1629 гадоў, вайне Рэчы Паспалітай з Расіяй 1609—1618 гадоў. У час паходу на туркаў у 1620 або 1621 зноў трапіў у палон, выкуплены ўрадам. У 1625 годзе на чале 10 харугваў адваяваў у шведаў Мітаву. У ходзе вайны Расіі з Рэччу Паспалітай 1632—1634 гадоў рабіў рэйды ў глыб Расіі.

3 1635 года на новастворанай пасадзе стражніка вялікага літоўскага. У 1648 годзе рушыў з войскам на занятую казакамі Рэчыцу, але ў час пераправы цераз Бярэзіну разбіты атрадам І. Гаркушы пад Горвалем. У кастрычніку 1648 года рушыў на Пінск, заняты казакамі А. Нябабы, злучыўся пад горадам з атрадам пінскага маршалка Л. Ельскага, які паводле загаду Мірскага няўдала штурмаваў горад 5 кастрычніка. У час 2-га штурму 9 кастрычніка захапіў Пінск, дзе загінула шмат гараджан і казакоў, у т.л. Нябаба. У студзені 1649 года злучыўся пад Нобелем з асноўнымі сіламі гетмана Я. Радзівіла і стаў яго галоўным памочнікам. У лютым 1649 камандаваў калонай пры аблозе Бабруйска. У ліпені 1649 года разбіў пад Рэчыцай атрад Я. Галавацкага. Удзельнічаў у бітвах пад Лоевам у 1649 і 1651. Пад камандаваннем Радзівіла ўдзельнічаў у кампаніі 1654 годзе ў час вайны Расіі з Рэччу Паспалітай 1654—1667 гадоў.

Падпісаў Кейданскую унію ў 1655 годзе, за што аб’яўлены здраднікам і пазбаўлены пасад (амнісціраваны ў 1658). 3 пачаткам антышведскага паўстання ў Жамойці ў 1655 выехаў у Слуцк, дзе і памёр. Вызнаваў кальвінізм.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Рыгор
Катэгорыя:Удзельнікі вайны Расіі з Рэччу Паспалітай 1654—1667 гадоў (Рэч Паспалітая)
Юзаф Антоні Мірскі

**Юзаф Антоні Мірскі** (; ? — пасля 1736) — ураднік Вялікага Княства Літоўскага.

## Біяграфія 
Паходзіў са шляхецкага роду Мірскіх герба «Бялыня». Нарадзіўся ў сям’і Казіміра.

Браслаўскі харужы ў 1710—1717 гадах і маршалак земскі з 1718, пасол на соймы 1717—1736 гадоў.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Юзаф Антоні
Катэгорыя:Падстаросты браслаўскія
Псалом 118

**Псалом 118** *(119 паводле масарэцкай нумарацыі)* — найбольшы ў Псалтыры (сто семдзесят шэсць вершаў). У хрысціянскім набажэнстве складае асобную 17-ю кафізму, якая мае выключнае значэнне. Гэтая кафізма завецца *памінальнай*, бо чытаецца на трэці, дзявяты і саракавы дзень па нябожчыку, а таксама падчас асаблівага памінання памерлых — у бацькоўскія суботы.

## Спасылкі 
* 118 псальма — Пераклад Васіля Сёмухі
* Кніга псальмаў у перакладзе Лукаша Дзекуць-Малея і Антона Луцкевіча
* 118 псалом у перакладзе Яна Станкевіча і Майсея Гітліна
* Катызма 17 (Псалом 118)  у перакладзе Аляксандра Надсана
* Кафісма 17 у перакладзе Міхаіла Астапчыка
* 

## Гл. таксама 
* Псалмы
* Псалтыр

Катэгорыя:Псалмы
Катэгорыя:Хрысціянскае набажэнства
Псалом 24

**Псалом 24** *(25 паводле масарэцкай нумарацыі)* распачынае 4-ю кафізму і адносіцца да ліку алфавітных псалмоў. Аўтарства прыпісваецца Давіду. Галоўная тэма гэтага псалма — малітва за кіраўніцтва і абарону.

## Спасылкі 
* 24 псальма — Пераклад Васіля Сёмухі
* Кніга псальмаў у перакладзе Лукаша Дзекуць-Малея і Антона Луцкевіча
* 24 псалом у перакладзе Яна Станкевіча і Майсея Гітліна
* Катызма 4 (Псалмы 24-31)  у перакладзе Аляксандра Надсана
* Кафісма 4 у перакладзе Міхаіла Астапчыка
* 

## Гл. таксама 
* Псалмы
* Псалтыр

Катэгорыя:Псалмы
Псалом 116

**Псалом 116** *(117 паводле масарэцкай нумарацыі)* — найкарацейшы ў Псалтыры (два вершы). Галоўная тэма гэтага псалма: увесь свет хай славіць Госпада.

## Спасылкі 
* 116 псальма — Пераклад Васіля Сёмухі
* Кніга псальмаў у перакладзе Лукаша Дзекуць-Малея і Антона Луцкевіча
* 116 псалом у перакладзе Яна Станкевіча і Майсея Гітліна
* Катызма 16 (Псалмы 109—117)  у перакладзе Аляксандра Надсана
* Кафісма 16 у перакладзе Міхаіла Астапчыка
* 

## Гл. таксама 
* Псалмы
* Псалтыр

Катэгорыя:Псалмы
Войцех Нарбутавіч

**Войцех Нарбутавіч** (? — 1510?) — ураднік Вялікага Княства Літоўскага.

## Біяграфія 
Сын літоўскага баярына Нарыбута (Нарбута) Яталтавіча, такім чынам, з першага пакалення роду Нарбутаў герба «Трубы».

Намеснік ясвойнскі ў 1501 годзе, харунжы дворны ў 1501—1505 гадах, маршалак гаспадарскі ў 1505—1509 гадах.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Войцех
Багуслаў Святаполк-Мірскі

**Багуслаў Святаполк-Мірскі** (; ? — пасля 1800) — ураднік Вялікага Княства Літоўскага.

## Біяграфія 
Паходзіў са шляхецкага роду Святаполк-Мірскіх герба «Бялыня». Нарадзіўся ў сям’і Цыпрыяна.

3 1775 года войскі браслаўскі, з 1777 года падкаморы. Пасол на соймы 1776—1786, Чатырохгадовы сойм 1788—1792 гадоў. Належаў да кола рэфарматараў, «Згуртавання сяброў урадавай уставы», з 1791 года ў складзе камісіі па выпрацоўцы крымінальнага і цывільнага кодэкса для ВКЛ. Удзельнік паўстання 1794 года, арганізаваў паўстанцкую парадкавую камісію ў Браслаўскім павеце. 30 мая 1794 увайшоў у склад Найвышэйшай літоўскай рады, 2 жніўня 1794 — у склад Найвышэйшай нацыянальнай рады ў Варшаве. Лёс пасля паўстання невядомы.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Багуслаў
Катэгорыя:Удзельнікі паўстання 1794 года
Нарыбут Яталтавіч

**Нарыбут (Нарбут) Яталтавіч** (зг. 1440 — ) — літоўскі баярын, родапачынальнік Нарбутаў.

## Біяграфія 
Ад вялікага князя Жыгімонта Кейстутавіча ў 1432—1440 гадах атрымаў маёнткі Армяны і Калтыняны ў Літве. У 1440 годзе быў сведкам дарчай Аляксандра Монтаўта віленскім францысканцам. Пасля забойства Жыгімонта Кейстутавіча, паводле «Хронікі Быхаўца», Нарбут заняў Віленскі Верхні замак для Міхайлушкі Жыгімонтавіча. Ад вялікага князя Казіміра ў 1440—1443 гадах атрымаў 7 «людзей» у ваколіцах Няменчына і Лінкменіса, дзе, імаверна, была вотчына Нарбута. У 1486 годзе быў сведкам у купчай Багдана Саковіча.

Меў сыноў Дабрагоста, Яна, Станіслава, Мікалая, Юрыя і Альбрэхта (Войцеха).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Нарбуты
Катэгорыя:Баяры літоўскія
Чырвоны Кастрычнік (Гомель)

**Чырвоны Кастрычнік** (або **Красны Акцябр**) — рабочы пасёлак на поўначы Гомеля, які існаваў з 1920-х гг. Ранейшая назва — **Земпасад**. Знаходзіўся між Новікаўскімі могілкамі, чыгункай і аэрадромам. Быў забудаваны пераважна двухкватэрнымі кааператыўнымі дамамі. Меў уласную сетку вуліц з нумарнымі назвамі ад 1-й да 8-й. Таксама праз пасёлак праходзіў канцавы адрэзак Кааператыўнай вуліцы.

## Гісторыя 
### Земпасад 
У ліпені 1916 г. гомельскі тэхнічны аддзел Усерасійскага земскага саюза арэндаваў адпаведную дзялянку зямлі плошчай 145 дзесяцін для арганізацыі вытворча-гаспадарчай дзейнасці. Гэтая дзялянка атрымала назву «Земпасад». Земпасад падзяляўся на два двары — фабрычны і гаспадарчы. На дварах было ўзведзена 120 пабудоў (майстэрні, гаспадарчыя спаруды, склады). Галоўнай прадукцыяй былі пераносныя фанерныя баракі. Акрамя таго, працавалі мэблевая, механічная, бляшаная і павозачная майстэрні, кузня. Для забеспячэння усяго комплекса электрычнасцю служыла «сілавая станцыя» з лакамабілем і дынама-машынай. Была пракладзена тэлефонная сетка, арганізаваны пажарнае дэпо і ахова. Транспартныя патрэбы абслугоўвалі 65 коней, 4 грузавых і 2 легкавых аўтамабілі. Для службоўцаў і рабочых меліся сталоўка і інтэрнат, бальніца і амбулаторыя, лазня і пральня, харчовая крама і хлебапякарня.

### Рабочы пасёлак 
Станам на 1927 г. пасёлак Чырвоны Кастрычнік прыналежыў да Гарадскога раёна. Адносіўся да 126-га будаўнічага квартала, жыллёвыя ўмовы ў якім лічыліся найбольш спрыяльнымі з гледзішча жылой плошчы (14,1 квадратных аршынаў на чалавека). Разам з тым толькі адзін будынак пасёлка быў падключаны да вадаправода, а гандлёвых і прамысловых устаноў не было наогул. Насельніцтва пасёлка тады складала 686 чалавек, з якіх 449 значыліся беларусамі. Некаторыя сем’і трымалі свойскую жывёлу.

У лістападзе 1927 г. прэса адзначала, што ў Гомелі пры жыллёвым кааператыве «Чырвоны Кастрычнік» адкрылася школа.

Прынамсі частка пасёлка перажыла Другую сусветную вайну. У паваенны час адбывалася яго паступовае пераўладкаванне. 1-я, 2-я і 3-я вуліцы зніклі пад забудовай аўтарамонтнага завода, іншыя атрымалі новыя назвы: 4-я вуліца – вуліца  Федасеенкі; 5-я вуліца — вуліца Дынды; 6-я вуліца — вуліца Уткіна; 7-я вуліца — вуліца Барадзіна.

## Галерэя 

Файл:Забудова пасёлка Чырвоны Кастрычнік, Гомель, 1928 год.jpg|Забудова пасёлка Чырвоны Кастрычнік, 1928 г.
Файл:Пасёлак Чырвоны Кастрычнік на плане Гомеля, 1930-я гады.jpg|Пасёлак на плане Гомеля, 1930-я гг.
Файл:Пасёлак Чырвоны Кастрычнік на нямецкіх аэрафотаздымках, 1941 год.jpg|Пасёлак на нямецкіх аэрафотаздымках, 1941 г.
Файл:Čyrvony Kastryčnik, Homieĺ. Чырвоны Кастрычнік, Гомель, 1941-1943.jpg|У часы нямецкай нацысцкай акупацыі, 1941-1943 гг.
Файл:Вуліца Барадзіна, Гомель, 2017 год.jpg|Меркавана адзін з апошніх тыпавых дамоў былога Чырвонага Кастрычніка (пасля перабудоў), 2017 г.
Файл:Вуліца Барадзіна, Гомель, 2017 год (2).jpg|Куточак старой забудовы, 2017 г.
Файл:Вуліца Кірава, Гомель, 2022 год (2).jpg|Стары будынак па вул. Кірава, 2022 г.
Файл:Вуліца Кірава, Гомель, 2022 год.jpg|Стары будынак па вул. Кірава, 2022 г.

Катэгорыя:Гістарычныя раёны Гомеля
Іона IV

**Іона IV Пратасовіч-Астроўскі** (? — ) — дзеяч праваслаўнай царквы Вялікага Княства Літоўскага.

## Біяграфія 
Паходзіў са шляхецкага роду Пратасовічаў герба «Ястрабец». Да прыняцця сану быў, відаць, каралеўскім дваранінам. Епіскап пінскі і тураўскі ў 1566—1568 гадах. Мітрапаліт кіеўскі, галіцкі і ўсяе Русі ў 1568—1577 гадах. Правіў у складаных умовах пачатку пранікнення езуітаў у Вялікага Княства Літоўскага і схілення імі буйных беларускіх феадалаў у каталіцтва. Клапаціўся аб упарадкаванні дзейнасці епархій. Атрымаў ад вялікага князя літоўскага і караля польскага Жыгімонта II Аўгуста граматы аб недатыкальнасці духоўных спраў і судоў. Дамагаўся забароны даваць епіскапскія кафедры і манастыры свецкім асобам, аднак, нягледзячы на абяцанні караля, гэта заганная з’ява ў царкоўным жыцці Вялікага Княства Літоўскага працягвалася. Беспаспяхова прасіў Жыгімонта II Аўгуста дазволіць праваслаўным іерархам засядаць у каралеўскай радзе побач з каталіцкімі біскупамі.

Калі састарэў, у 1576 годзе прызначыў правіць мітраполіяй Ілью Кучу, захаваўшы за сабой старшынства ўдухоўных справах.

## Літаратура 
* 
* Макарий. История Русской церкви. СП6., 1879. Т. 9. С. 150—189;
* Мартoс А. Беларусь в исторической, государственной и церковной жизни. Мн., 1990. С. 128.

Катэгорыя:Пратасовічы
Катэгорыя:Епіскапы пінскія і тураўскія
Войцех Войцехавіч Нарбут

**Войцех Войцехавіч Нарбут** (? — ) — ураднік Вялікага Княства Літоўскага.

## Біяграфія 
Паходзіў са шляхецкага роду Нарбутаў герба «Трубы». Нарадзіўся ў сям’і Войцеха Нарбутавіча.

Харужы вялікі літоўскі з 1529 года.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Войцех Войцехавіч
Дабрагост Нарбутавіч

**Дабрагост Нарбутавіч**, у хрышчэнні **Пётр** (сярэдзіна XV ст. — паміж 1501-1506) — ураднік Вялікага Княства Літоўскага. Намеснік дарсунішскі (зг. 1492).

## Біяграфія 
Сын літоўскага баярына Нарыбута (Нарбута) Яталтавіча, такім чынам, з першага пакалення роду Нарбутаў герба «Трубы».

У 1492 годзе ездзіў паслом да вялікага магістра Тэўтонскага ордэна па пытаннях удакладнення мяжы, таксама прасіў у Ордэна дапамогі і спрабаваў вербаваць наёмнікаў для вялікалітоўскага войска. У 1496 годзе меў справу пра чацвёртую частку Нарбучава, якую нябожчык цесць Іван Іллініч купіў у Івана Гурскага і яму падарыў. Кароль Аляксандр рашэннем ад 20 жніўня 1496 года валоданне тым маёнткам Дабрагосту пацвердзіў.

## Сям’я 
Быў жанаты з дачкой Івана Іллініча. Пані Дабрагостава перажыла мужа і ў 1506 годзе мела справу з Альбрэхтам Гаштольдам пра двор у Астроўні.

## Спасылкі 
Дабрагост
3-я асобная Чырвонасцяжная брыгада спецыяльнага прызначэння

**3-я асобная Чырвонасцяжная брыгада спецыяльнага прызначэння** — падраздзяленне спецыяльнага прызначэння Унутраных войскаў МУС РБ.

## Гісторыя 
У лістападзе 1989 года ў Мінску была створана вучэнбная рота спецыяльнага прызначэння. У студзені 1993 года вучэбная рота спецыяльнага прызначэння была пераўтворана ў 5-ы асобны Чырванасцяжны батальён спецыяльнага прызначэння Унутраных войскаў. У лістападзе 1994-га года, у сувязі з перападпарадкаваннем Міністэрству ўнутраных спраў і перадачай у склад унутраных войскаў часткі падраздзяленняў 120-й гвардзейскай мотастралковай дывізі, 5 батальён спецыяльнага прызначэння быў пераўтвораны ў 3-ю асобную Чырванасцяжную брыгаду аператыўнага прызначэння Ўнутраных войскаў МУС.

13 кастрычніка 2006 года ўказам прэзідэнта *3-я асобная Чырванасцяжная брыгада аператыўнага прызначэння* была перайменавана ў *3-ю асобную Чырванасцяжную брыгаду спецыяльнага прызначэння Ўнутраных войскаў*.

## Пратэсты 2020 года 
Падраздзяленне брала ўдзел у задушэнні беларускіх пратэстаў у 2020—2021 гадах. За некалькі дзён да пачатку пратэстаў Аляксандр Лукашэнка наведаў вайсковую часць з мэтай праверкі сістэмы бяспекі.

## Гл. таксама 
* АМАП (Беларусь)
* САХР (Беларусь)

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Унутраныя войскі МУС Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Брыгады Беларусі
Катэгорыя:Пратэсты ў Беларусі (2020—2021)
Казімір Адам Нарушэвіч

**Казімір Адам Нарушэвіч** ( — ) — рэлігійны дзеяч, педагог.

## Біяграфія 
Паходзіў са шляхецкага роду Нарушэвічаў герба «Вадвіч».

Вучыўся ў езуіцкіх установах Вільні, Прагі, Варшавы, атрымаў ступень доктара тэалогіі. У 1763 годзе ўступіў у ордэн езуітаў. У 1764—1766 гадах загадваў друкарняй Віленскай акадэміі, з 1766 года выкладаў матэматыку і старажытнаяўрэйскую мову. 3 1767 года сакратар літоўскага правінцыяла (кіраўніка ордэна ў ВКЛ), з 1769 рэктар Віленскай акадэміі. Пасля скасавання ордэна ў 1773 годзе пробашч у Петрыкаве, Касцяневічах. Сакратар Галоўнай школы ВКЛ у Вільні ў 1780—1788 гг.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Казімір Адам
Катэгорыя:Езуіты Беларусі
Несялоўскія

**Несялоўскія** — шляхецкі род герба «Кошбак». Паходзілі з Памор’я, з XVII ст. аселі на Украіне, пасля на Беларусі.

## Найбольш вядомыя 
* Казімір Ігнат Несялоўскі (1676 — пасля 1752), смаленскі кашталян з 1738 года.
* Юзаф Несялоўскі (1728—1814), староста цырынскі з 1756, прэнскі і прапойскі з 1769. Падкаморы новагародскі, чашнік літоўскі ў 1765, кашталян новагародскі 1765—1773, ваявода новагародскі з 1773.
* Францішак Ксаверый Несялоўскі (1771—1845) — ваенны дзеяч.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі
Дамінік Нарбут

**Дамінік Нарбут** (; ? — пасля 1807?) — ураднік Вялікага Княства Літоўскага.

## Біяграфія 
Паходзіў са шляхецкага роду Нарбутаў герба «Трубы». Нарадзіўся ў сям’і Казіміра Нарбута і Мар’яны з Навіцкіх. Быў братам Антонія і Казіміра Нарбутаў.

Пасол на сойм 1764, удзельнічаў у элекцыі караля Станіслава Аўгуста Панятоўскага. Стараста міжэвіцкі з 1771 года, лідскі чашнік у 1770—1774 гадах і войскі ў 1775—1794 гадах; дэпутат Трыбунала Вялікага Княства Літоўскага ў 1789 годзе, пасол на сойм 1782 і Чатырохгадовы сойм 1788—1792 гадоў, член «Згуртавання сяброў урадавай уставы». Падпісаў Віленскі акт паўстання 1794 года, член Найвышэйшай літоўскай рады (яе сакратар, член крымінальнага суда). Пасля падаўлення паўстання яго расшуквалі як адказнага за смяротнае пакаранне гетмана Ш. Касакоўскага.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Дамінік
Катэгорыя:Удзельнікі паўстання 1794 года
Катэгорыя:Старосты міжэвіцкія
Катэгорыя:Чашнікі лідскія
Катэгорыя:Удзельнікі Вялікага Сойма 1788—1792
Катэгорыя:Члены Найвышэйшай Літоўскай Рады
Алба-Юлійскі ўніверсітэт «1 снежня 1918 года»

**Алба-Юлійскі ўніверсітэт «1 снежня 1918 года»** () — румынская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Алба-Юлія. 

## Структура
* Гісторыка-філалагічны факультэт
* Факультэт права і сацыяльных навук
* Факультэт дакладных навук і тэхнікі
* Эканамічны факультэт
* Факультэт праваслаўнага багаслоўя

## Спасылкі 
Катэгорыя:Універсітэты Румыніі
Катэгорыя:Алба-Юлія
Бакэўскі ўніверсітэт імя Васіле Алесандры

**Бакэўскі ўніверсітэт імя Васіле Алесандры** () — румынская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Бакэў. Названы ў гонар пісьменніка, драматурга, паэта і публіцыста Васіле Алесандры.

## Структура
* Факультэт навук
* Факультэт інжынерыі
* Факультэт эканамічных навук
* Факультэт літаратуры
* Факультэт навук аб руху, спорце і здароўі

## Спасылкі 
Катэгорыя:Універсітэты Румыніі
Катэгорыя:Бакэў
Арадзяўскі ўніверсітэт

**Арадзяўскі ўніверсітэт** () — румынская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Арадзя. 

## Структура
* факультэт мастацтваў
* Факультэт будаўніцтва, кадастру і архітэктуры
* Факультэт права
* Факультэт геаграфіі, турызму і спорту
* Факультэт электратэхнікі і інфармацыйных тэхналогій
* Факультэт энергетыкі і прамысловага менеджменту
* Факультэт кіравання і тэхналагічнай інжынерыі
* Факультэт гісторыі, міжнародных адносін, палітычных і камунікатыўных навук
* Факультэт літаратуры
* Факультэт медыцыны і фармацыі
* Факультэт аховы навакольнага асяроддзя
* Факультэт камп'ютарных навук і навук
* Факультэт сацыяльна-гуманітарных навук
* Факультэт эканомікі
* Факультэт праваслаўнага багаслоўя

## Спасылкі 
Катэгорыя:Універсітэты Румыніі
Катэгорыя:Арадзя
Псалом 11

**Псалом 11** *(12 паводле масарэцкай нумарацыі)* уваходзіць у склад 2-й кафізмы. Аўтарства прыпісваецца Давіду. Галоўная тэма гэтага псалма — роздум у часіну бедства.

## Спасылкі 
* 11 псальма — Пераклад Васіля Сёмухі
* Кніга псальмаў у перакладзе Лукаша Дзекуць-Малея і Антона Луцкевіча
* 11 псалом у перакладзе Яна Станкевіча і Майсея Гітліна
* Георгі Станкевіч — Псалтыр (Пс. 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 11, 22, 50, 62, 83, 136) 
* Катызма 2 (Псалмы 9-16)  у перакладзе Аляксандра Надсана
* Кафісма 2 у перакладзе Міхаіла Астапчыка
* 

## Гл. таксама 
* Псалмы
* Псалтыр

Катэгорыя:Псалмы
Тамаш Мірскі

**Тамаш Мірскі** (;  — пасля 1793) — ураднік Вялікага Княства Літоўскага.

## Біяграфія 
Паходзіў са шляхецкага роду Мірскіх герба «Бялыня». Нарадзіўся ў сям’і Цыпрыяна.

Паручнік польнай булавы ВКЛ, пасол на сойм 1764, удзельнічаў у абранні караля Станіслава Аўгуста Панятоўскага. У 1766 годзе генерал-ад'ютант польнай булавы ВКЛ. У 1769 далучыўся да Барскай канфедэрацыі, быў абраны маршалкам Браслаўскага павета. 11 чэрвеня 1770 года прысягнуў у Прэшаве Найвышэйшай радзе канфедэрацыі і ўключаны ў склад Ваеннай рады. Падтрымаў план вызвалення з расійскага палону сенатараў і вярнуўся ў ВКЛ, дзе 22 ліпеня 1771 зноў абраны браслаўскім маршалкам, удзельнічаў у партызанскім руху. Летам—восенню 1771 удзельнічаў у дыверсійным рэйдзе Ш. Касакоўскага па цэнтральнай і паўночнай Беларусі, зімой—вясной 1772 — з ім жа ў Польшчы. Пасол на Чатырохгадовы сойм 1789—1792 гадоў.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Тамаш
Катэгорыя:Генерал-ад'ютанты
Zdob și Zdub

**«Zdob și Zdub»** — малдаўскі рок-гурт, заснаваны ў 1994 годзе. Прадстаўнікі Малдовы на конкурсе песні «Еўрабачанне» ў 2005, 2011 і 2022 гадах.

## Дыскаграфія 
### Альбомы 
* *Hardcore Moldovenesc* (*Moldovan Hardcore*) (1996)
* *Tabăra Noastră* (*Our camp*) (1999)
* *Remixes* (2000)
* *Agroromantica* (2001)
* *450 De Oi* (*450 Sheep*) (2003)
* *Ethnomecanica* (2006)
* *Белое Вино/Красное вино* (*White Wine/Red Wine*) (2010)
* *Basta Mafia!* (*Stop Mafia!*) (2012)
* *20 De Veri* (*20 Summers*) (2015)
* *Bestiarium* (2019)

### Сінглы 
* "Bunica bate doba" (2005)
* "So Lucky" (2011)

### Удзел ў зборніках 
* *Budzma! Tuzin. Perazagruzka-2* (2011), песня "Стоп-мафія"

Катэгорыя:Музычныя калектывы, якія з’явіліся ў 1994 годзе
Катэгорыя:Фолк-рок-гурты
Катэгорыя:Удзельнікі конкурсу песні Еўрабачанне 2011
Катэгорыя:Удзельнікі конкурсу песні Еўрабачанне 2022
Катэгорыя:Удзельнікі конкурсу песні Еўрабачанне 2005
Катэгорыя:Рок-гурты Малдовы
Фрыдэрык Лукомскі

**Фрыдэрык Багданавіч Лукомскі** або **Фрыдрых Багданавіч Лукомскі** () — ураднік і дыпламат Вялікага Княства Літоўскага.

## Біяграфія 
З княжацкага роду Лукомскіх герба «Рох». Малодшы сын Багдана Андрэевіча Лукомскага.

Удзельнік дыпламатычнай місіі ад Жыгімонта Вазы і Рэчы Паспалітай у Вену да святарымскага імператара Рудольфа ІІ, разам з Адрыянам Рэмбоўскім у 1600 годзе, за што атрымаў ад караля ў дзяржаву Крычаўскае староства ў 1603 годзе. Пасол ад Аршанскага павета на вальны і рокашавы сойм 1607 года.

Быў каралеўскім сакратаром, падкаморым аршанскім з 1600 года, адначасова старостам крычаўскім з 1602 года, кашталянам мсціслаўскім з 1610 года.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Фрыдэрык Багданавіч
Псалом 54

**Псалом 54** *(55 паводле масарэцкай нумарацыі)* канчае 7-ю кафізму. Аўтарства прыпісваецца Давіду. Галоўная тэма гэтага псалма — малітва ў страху і трымценні.

## Спасылкі 
* 54 псальма — Пераклад Васіля Сёмухі
* Кніга псальмаў у перакладзе Лукаша Дзекуць-Малея і Антона Луцкевіча
* 54 псалом у перакладзе Яна Станкевіча і Майсея Гітліна
* Псалмы 50, 53, 54, 90  у перакладзе Вацлава Пануцэвіча
* Катызма 7 (Псалмы 46-54)  у перакладзе Аляксандра Надсана
* Кафісма 7 у перакладзе Міхаіла Астапчыка
* 

## Гл. таксама 
* Псалмы
* Псалтыр

Катэгорыя:Псалмы
Let Go

**«Let Go»** — дэбютны студыйны альбом канадскай выканаўцы Аўрыл Лавін, выйшаў 4 чэрвеня 2002 года на лейбле «». Крытыкі апісвалі «Let Go» як альтэрнатыўны рок-альбом з пост-гранж-арыентаваным гучаннем. З альбома было выпушчана 4 сінгла. Услед за альбомам рушыў услед «Try to Shut Me Up Tour».

## Спіс песень 
## Прыём 
## Зноскі 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Альбомы 2002 года
Катэгорыя:Дэбютныя альбомы
Псалом 126

**Псалом 126** *(127 паводле масарэцкай нумарацыі)* уваходзіць у групу псалмоў, якія складаюць песню ўзыходжання. Аўтарства прыпісваецца Саламону. Галоўная тэма гэтага псалма: без Бога ўсе намаганні марныя.

## Спасылкі 
* 126 псальма — Пераклад Васіля Сёмухі
* Кніга псальмаў у перакладзе Лукаша Дзекуць-Малея і Антона Луцкевіча
* 126 псалом у перакладзе Яна Станкевіча і Майсея Гітліна
* Антон Францішак Брыль — Ψальм 127 (126) 
* Выбраныя псалмы : пераклад у Службоўніку БАПЦ
* Выбраныя псалмы  (пераклад мітрапаліта Андрэя (Крыта)
* Катызма 18 (Псалмы 119—133)  у перакладзе Аляксандра Надсана
* Кафісма 18 у перакладзе Міхаіла Астапчыка
* 

## Гл. таксама 
* Псалмы
* Псалтыр

Катэгорыя:Псалмы
Fallen

**«Fallen»** () — дэбютны афіцыйны студыйны альбом «Evanescence», першы альбом, які распаўсюджваўся па ўсім свеце, выдадзены ў 2003 годзе. Гэты альбом стаў 8-м самым прадаваным альбомам у Злучаных Штатах у 2004 годзе, за год было прададзена 6,85 мільёна копій. Альбом быў запісаны на студыі «Ocean Studios» (Бербанк) і «Conway Recording Studios» (Галівуд), у Каліфорніі.
## Список композиций 
## Зноскі
## Спасылкі
Катэгорыя:Альбомы 2003 года
Катэгорыя:Дэбютныя альбомы
Катэгорыя:Альбомы Epic Records
Paroligolophus agrestis

**Paroligolophus agrestis** — від павукападобных з сямейства  атраду сенакосцаў.

## Апісанне 
Цела дарослых самак мае даўжыню каля 6 мм, дарослыя самцы менш, прыкладна 4 мм. Як і амаль ва ўсіх сенакосцаў, другая нага самая доўгая і складае каля 14-20 мм, калі яна цалкам выцягнутая. Паміж членікамі  *patella* і *tibia* маюцца выразныя куты, а не скругленні. Верхняя паверхня цела звычайна карычневая з шэрымі і чырвонымі адценнямі, з лініяй бялёсых метак па цэнтры. Схільнасць да чырвонага колеру разглядаецца як карысная ідэнтыфікацыйная прыкмета. Ззаду могуць быць больш цёмныя меткі з больш светлымі лініямі па ўсім целе. Вобласць паміж вачыма прыкметна светлага колеру. На ніжнім баку палавая пласцінка вышчэрбленая, асабліва ў самак, што з’яўляецца адметнай рысай гэтага віду.

## Арэал 
Сустракаецца ў Еўропе, уключаючы Злучанае Каралеўства, і быў завезены ў Паўночную Амерыку на  і ў Новую Шатландыю.

Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1855 годзе
Катэгорыя:Сенакосцы
Ј (кірыліца)

**Ј** — літара кірылічнага алфавіта, якая выкарыстоўваецца ў сербскай і македонскай мовах, а таксама ў азербайджанскай і алтайскай кірыліцы.

Адпавядае беларускай літары «й».

Катэгорыя:Літары кірыліцы
Францішак Нямцэвіч

**Францішак Ксаверый Урсын Нямцэвіч** (; , в. Клейнікі каля Берасця? — ) — ураднік Вялікага Княства Літоўскага.

## Біяграфія 
Паходзіў са шляхецкага роду Нямцэвічаў герба «Равіч». Нарадзіўся ў сям’і Аляксандра Андрэя Нямцэвіча і Багумілы з Кучборскіх.

Чашнік берасцейскі ў 1750 годзе, суддзя каптуровы ў 1764 і земскі з 1770 года, стараста равяціцкі з 1770-х гадоў. Пасол на соймы 1750, 1764 (падпісаў элекцыю Станіслава Аўгуста Панятоўскага), 1773—1775. У 1769 годзе збудаваў базыльянскую царкву (не збераглася, у якой пазней быў пахаваны.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Францішак
Алейная вуліца (Мінск)

**Алейная вуліца** — вуліца ў Першамайскім раёне Мінска. 

## Размяшчэнне 
Пачынаецца ад скрыжавання з вуліцай Ватуціна, заканчваецца скрыжаваннем з Севастопальскай вуліцай. Мяжуе з Севастопальскім паркам. Таксама перасякаецца з вуліцай Чайкоўскага. Ідзе паралельна вуліцы Кнорына.

## Грамадскі транспарт 
Рух грамадскага транспарту непасрэдна па вуліцы адсутнічае. Бліжэйшая станцыя метро — «Маскоўская».

## Спасылкі 
* Аллейная улица на geodzen.com

Катэгорыя:Першамайскі раён (Мінск)
Галоўнае разведвальнае ўпраўленне

**Галоўнае разведвальнае ўпраўленне:**
* Галоўнае разведвальнае ўпраўленне (СССР) — спецслужба, орган знешняй разведкі Міністэрства абароны СССР.
* Галоўнае разведвальнае ўпраўленне Манголіі — спецыяльная служба Манголіі.
* Галоўнае разведвальнае ўпраўленне Генштаба НВАК — спецыяльная служба Кітайскай Народнай Рэспублікі.
* Галоўнае разведвальнае ўпраўленне (Беларусь) — орган ваеннай разведкі Беларусі.
## Гл. таксама 
* Галоўнае ўпраўленне Генеральнага штаба Узброеных Сіл Расійскай Федэрацыі — орган знешняй разведкі Мінабароны Расіі і цэнтральны орган ваеннай разведкі Узброеных Сіл Расіі. Больш вядома пад сваёй ранейшай назвай — **ГРУ (Галоўнае разведвальнае ўпраўленне)**.
Астрашыцкая вуліца (Мінск)

**Астрашыцкая вуліца** — вуліца ў мікрараёне Уручча Першамайскага раёна Мінска. Сваю назву атрымала ў гонар урочышча Астрошыца, якое калісьці знаходзілася на месцы мікрараёна Уручча.

## Размяшчэнне 
Пачынаецца на скрыжаванні з праспектам Незалежнасці, заканчваецца скрыжаваннем з вуліцай Гінтаўта. Таксама перасякаецца з Гарадзецкай вуліцай. Ідзе паралельна вуліцам Уруцкай і Шафарнянскай.

## Аб’екты 
* Цэнтр дадатковай адукацыі дзяцей і моладзі «АРТ»
* Цэнтр падтрымкі дзяцей з аўтызмам

## Грамадскі транспарт 
Па вуліцы пралягае шэраг аўтобусных (33, 86, 99, 113а, 113с, 135, 155) і тралейбусных (37, 42) маршрутаў. Паблізу ад вуліцы размешчана станцыя метро «Уручча».

## Спасылкі 
* Острошицкая улица на geodzen.com

Катэгорыя:Першамайскі раён (Мінск)
Бэзавая вуліца (Мінск)

**Бэзавая вуліца** — вуліца ў Першамайскім раёне Мінска ў колішнім пасёлку Азярышча, які ў 1989 годзе быў далучаны да Мінска. 

## Перасячэнні 
Вуліца размешчана на паўночна-ўсходняй ускраіне горада Мінска і перасякаецца з шэрагам іншых вуліц:
* 2-й Пясочнай
* Славянскай
* Васільковай

## Грамадскі транспарт 
Рух грамадскага транспарту непасрэдна па вуліцы адсутнічае, але на вуліцы Заснавальнікаў ёсць прыпынак «Бэзавая», на якім спыняецца шэраг аўтобусных маршрутаў. Паблізу размешчана станцыя «Азярышча» Мінскага аддзялення Беларускай чыгункі.

## Спасылкі 
* Сиреневая улица на geodzen.com

Катэгорыя:Першамайскі раён (Мінск)
Падбярэскія

**Падбярэскія** — вялікалітоўскі шляхецкі род герба «Газдава».

Галіна полацкага баярскага роду Радковічаў. Полацкі баярын Яцка Сенькавіч Радковіч (?—пасля 1520) у шлюбе з княжной Ульянай, сястрой князя Сямёна Ямантавіча-Падбярэзскага, меў сыноў Рыгора, Івана і Сямёна Яцкавічаў. Пасля смерці бяздзетнага князя Сямёна Ямантавіча-Падбярэзскага ў 1540 годзе Ульяна адсудзіла права выкупу і выкупіла ў яго ўдавы маёнтак Падбярэззе ў Аршанскім старостве з іншымі ўладаннямі для сваіх сыноў.

Рыгор Яцкавіч (каля 1513 — пасля 1585) пры падзеле з братам атрымаў Падбярэззе з Бачэйкавым і пачаў звацца *Падбярэскім*. Яго нашчадкі неаднаразова займалі павятовыя ўрады, пераважна ў Аршанскім павеце. З іх найбольш вызначыўся Рыгор Казімір (каля 1620—1677), сын Аляксандра, з 1643 года ротмістр казацкай харугвы ВКЛ, удзельнік Лоеўскай бітвы 1649 года, вайны Расіі з Рэччу Паспалітай 1654—1667 гадоў, ваявода смаленскі з 1667 года.

Шляхцічы Падбярэзскія — нашчадкі князёў Ямантавічаў па кудзелі, спрабавалі карыстацца не толькі княжацкім тытулам, але і прозвішчам Друцкія, як папярэднікі Ямантавічаў на Падбярэззі — князі Друцкія-Падбярэзскія, таму гэтыя тры роды нярэдка блытаюць.

Быў і іншы род Падбярэскіх, якія карыстаўся гербам «Тарнава» змененая.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі
Францішак Панятоўскі

**Францішак Панятоўскі** (; 1640 або 1650 — ) — ураднік Вялікага Княства Літоўскага.

## Біяграфія 
Паходзіў са шляхецкага роду Панятоўскіх герба «Цёлак». Нарадзіўся ў сям’і Яна Панятоўскага.

Лоўчы падляшскі з 1680, чашнік вышаградскі з 1690. Служыў у князёў Любамірскіх, з 1670 года падстараста іх жэшаўскіх маёнткаў, з чаго пачалося ўзвышэнне роду.

## Сям’я 
Меў сыноў Юзафа (1675—1739), генерал-маёра польскага войска, Станіслава (1676—1762) і Міхала (1683—1716), манаха-дамініканца.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Францішак
Катэгорыя:Лоўчыя падляшскія
Катэгорыя:Чашнікі вышаградскія
Мадонна з доўгай шыяй

**Мадонна з доўгай шыяй** (каля 1535) — карціна італьянскага мастака Парміджаніна.

## Гісторыя стварэння 
Карціна была замоўлена Эленай Тальяферы, сястрой блізкага сябра Парміджаніна Энрыка Баярда, 23 снежня 1534 года, неўзабаве пасля вяртання мастака ў Парму. Яна прызначалася для сямейнай капэлы ў царкве ордэна францысканцаў Санта Марыя дэі Сэрві. Карціна засталася незавершанай і да моманту смерці мастака (1540) знаходзілася ў яго майстэрні. Па словах Вазары, «праца гэтая не зусім задавальняла» Парміджаніна і таму засталася няскончанай — за спінай Мадоны бачныя калоны без капітэляў, якія сыходзяць у пустэчу, ледзь намечана галава шостага анёла. Але, па здагадцы сучасных даследчыкаў, гэта акалічнасць магла тлумачыцца тым, што мастак, захоплены алхіміяй, выказаў такім чынам Бясконцасць імкнення да дасканаласці і яе недасяжнасць.

На думку некаторых мастацтвазнаўцаў, у вобразе Мадонны з доўгай шыяй Парміджаніна, верагодна, адлюстраваў Паолу Ганзага.

## Сюжэт 
Погляд Мадонны скіраваны на немаўля Хрыста, які спіць на яе каленях. Яго глыбокі сон можа быць вытлумачаны як намёк на смерць. Адзін з анёлаў трымае пасудзіну, так званую вазу Гермеса (Меркурыя), якая ў алхіміі сімвалізуе пачатковую стадыю, зачацце. Крыж на пасудзіне, раней чырвоны (цяпер ён ледзь бачны), азначае будучы жыццёвы шлях Хрыста. Такім чынам мастак увасабляе ідэю аб непарыўнай сувязі жыцця і смерці. На дальнім плане бачная фігура Святога Гераніма, які спявае хвалу Беззаганнаму Зачаццю. Побач з Геранімам спачатку быў намаляваны Святы Францыск. Уключэнне гэтага святога ў карціну мела пэўную сэнсавую нагрузку: ордэн францысканцаў быў адным з актыўных удзельнікаў рэлігійнай спрэчкі аб бязгрэшным зачацці Марыі. Прастора карціны пабудавана са скажэннем перспектывы: фігура Гераніма непраўдападобна малая, шэраг калон, цесна прыціснутых адна да адной, падтрымлівае пустэчу: усё ўзмацняе ўражанне нерэальнасці, ірацыянальнасці. Доўгая шыя Мадонны, гэтак жа, як і калона — атрыбут Марыі з часоў сярэднявечча, сімвалізуюць яе чысціню ( — «шыя твая і калона»).

Авал твару Марыі, абрысы яе цела паўтараюць формы пасудзіны ў руках аднаго з анёлаў, лінію яго нагі. Па словах мастацтвазнаўцы П’етра Сельватыка, Парміджаніна, «упарта веруючы ў тое, што ў саміх паняццях падоўжанае і хвалепадобнае заключаецца грацыя, дадае да намаляваных ім галоў, па праўдзе сказаць, вытанчаных, прывабных і сімпатычных, неверагодна доўгія целы, рукі з плаўна завостранымі пальцамі і нагамі, якія невядома дзе канчаюцца». У выгнутай лініі, аснове кампазіцыі, увасабляецца ідэал маньерызму — параджэнне ўяўлення мастака, квінтэсенцыя вытанчанасці, грацыі, дасканаласці. Нерэальны вобраз, «самагодная прыгажосць» звяртаецца да пачуццяў і розуму гледача.

## Літаратура 
* Ф. Дзери. Пармиджанино. Мадонна с длинной шеей. — М.: Белый город. — 48 с. — (Сто великих картин). — 5000 экз. — .

Катэгорыя:Ісус Хрыстос у жывапісе
Катэгорыя:Выявы Дзевы Марыі