open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Вольга Вячаславаўна Смірнова

**Вольга Вячаславаўна Смірнова** (нар., ) — расійская артыстка балета, прыма-балерына Нацыянальнай балетнай трупы Нідэрландаў. Лаўрэат прэміі Прэзідэнта Расійскай Федэрацыі (2020).

## Біяграфія 
Нарадзілася ў Санкт-Пецярбургу. У 2011 годзе скончыла Акадэмію рускага балета імя А. Я. Ваганавай (педагог Людміла Кавалёва) і была прынята ў балетную трупу Вялікага тэатра. Педагогам-рэпетытарам артысткі стала Марына Кандрацьева, затым Вольга рэпетавала пад кіраўніцтвам Марыі Алаш.

Пастаянна брала ўдзел у гастролях Акадэміі рускага балета — выступала ў складзе акадэміі ў Японіі, Вялікабрытаніі, Італіі, Літве, Венгрыі, Грэцыі і Партугаліі. У 2004 годзе прыняла ўдзел у сумесным канцэрце АРБ і Школы Каралеўскага балета Вялікабрытаніі, які адбыўся ў Лондане.

У маі 2011 года ўдзельнічала ў гала-канцэрце зорак памяці Галіны Уланавай з цыкла «Іконы рускага балета», які прайшоў на сцэне лонданскага тэатра Калізей. У ліпені гэтага ж года ўдзельнічала ў гала-канцэрце зорак міжнароднага балета ў рамках I Міжнароднага конкурсу балета і харэаграфіі, які адбыўся ў Пекіне.

Сярод балетных партый, выкананых ёю ў Вялікім тэатры: Адэта-Адылія («Лебядзінае возера»), Нікія («Баядэрка»), прынцэса Аўрора («Спячая прыгажуня»), вядучая жаночая партыя («Дыяменты» з балета «Каштоўнасці» , Тэрпсіхора («Апалон Мусагет»), Таццяна («Анегін»), Маргарыта Гацье («Дама з камеліямі»), Аспічыя («Дачка фараона»), Б’янка («Утаймаванне наравістай»), Бэла («Герой нашага часу») , Анастасія («Іван Грозны»), маркіза Самп’етры («Марка Спада»), уладарка дрыяд («Дон Кіхот») і іншыя.

У маі 2014 года адбыўся яе дэбют у якасці запрошанай артысткі ў Амерыканскім тэатры балета: выступіла ў партыі Нікіі ў балеце «Баядэрка» (рэдакцыя Н. Макаравай) у Нью-Ёрку.

У кастрычніку 2014 года выступіла ў якасці запрошанай артысткі ў Марыінскім тэатры ў ролі Адэты-Адыліі ў балеце «Лебядзінае возера» (рэдакцыя К. Сяргеева) у Санкт-Пецярбургу.

У снежні 2015 і студзені 2016 выступіла ў якасці запрошанай артысткі з балетнай трупай Монтэ-Карла ў балеце «Casse-Noisette Compagnie» харэографа Жана-Крыстафа Маё ў княстве Манака.

Пасля ўварвання Расіі на Украіну пакінула Вялікі і паступіла ў трупу Нацыянальнага балета Галандыі, дзе яе педагогам-рэпетытарам стала Ларыса Ляжніна. Артыстка паведаміла, што яна «супраць гэтай вайны ўсімі фібрамі сваёй душы».
Давід Вінкбонс

**Давід Вінкбонс** (нідэрл. David Vinckboons або Vinckebooms; ахрышчаны 13 жніўня 1576, , Паўднёвыя Нідэрланды — , ) — галандскі жывапісец Залатога стагоддзя.

## Біяграфія 
Каля 1580 года яго сям’я пераехала ў Антверпен, а затым у 1585 годзе, пасля іспанскай акупацыі, — у Мідэлбург. У 1602 годзе Д. Вінкбонс ажаніўся з Агнетай ван Лун, дачкой натарыуса, з якой меў дзесяць дзяцей. Адным з іх быў картограф Ёханес Вінгбонс.

Вучыўся ў свайго бацькі Філіпа, мастака-акварэліста. Сярод яго вучняў былі Клас Янсан Вісхер, Гіліс Клас дэ Хондэкутэр і, верагодна, Эсаяс ван дэ Велдэ. Аказаў уплыў на творчасць Хендрыка Аверкампа.
Крысціян Вінк

**Ёган Крысціян Томас Вінк** (; , Айхштэт — , Мюнхен) — мастак позняга ракако, мастак фрэскі і афортаў.

Пасля прызначэння прыдворным жывапісцам да курфюрста (1769) ён падпісаў важныя заказныя работы з «Bayerischer Hofmaler» («Aulae Boicae Pictor»). Спачатку працаваў у Аўгусбургу і Фрэйзінгу; пазней, у 1760-х гадах, пасяліўся ў Мюнхене.

Акрамя фрэсак пісаў алтары, працаваў у тэхніцы малюнка, гравюры разцом і афорта. Тэматыка яго творчасці амаль выключна рэлігійная («Узнясенне Марыі», 1772, Баварскія дзяржаўныя зборы карцін).

Катэгорыя:Мастакі Германіі XVIII стагоддзя
Катэгорыя:Графікі Германіі
Катэгорыя:Мастакі ракако
Вамбатавыя

**Вамбатавыя** (*Vombatidae*) — сямейства сумчатых млекакормячых.

## Апісанне 
Жыве калоніямі ў паўднёва-ўсходняй Аўстраліі, на астравах Тасманія і Фліндэрс у лясах і саваннах.

Даўжыня цела 67-105 см, маса да 40 кг. Галава вялікая, круглаватая. Нос чорны, безвалосы, вушы кароткія, круглыя. Тулава валікападобнае, нізкае, з кароткай шыяй. Валасяное покрыва густое, нізкае, грубое жоўта-шэрае або пясчанае да чарнаватага. Канечнасці з вялікімі кіпцюрамі. Зубы растуць увесь час, разцы вялікія. Рые норы даўжынёй да 30 м. Нараджае 1 дзіцяня. Раслінаедны. Колькасць скарачаецца.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Сумчатыя
Герд Вінер

**Герд Вінер** (нар. , ) — нямецкі жывапісец і графік.

З 1956 па 1962 год Вінер вучыўся жывапісу ва Універсітэце выяўленчага мастацтва ў Берліне, стаў магістрантам Вернера Фолькерта ў 1961—1962 гадах і з таго часу жыў як вольны мастак і графік у Берліне, Браўншвайгу і Лондане. З 1964 года працаваў пазаштатным жывапісцам і графікам у Берліне, а з 1975 года быў прафесарам жывапісу і графікі ў Акадэміі выяўленчага мастацтва ў Мюнхене. З 1974 года месцам пражывання і працы Вінера з’яўляецца барочны замак у Лібенбургу, які знаходзіцца на месцы былога замка Лібенбург.

Катэгорыя:Мастакі Германіі
Катэгорыя:Графікі Германіі
Вінтэр

**Вінтэр**:
* Каця Вінтэр — шведская актырса
* Фрыц Вінтэр (мастак)
Ламберт Марыя Вінтэрсбергер

**Ламберт Марыя Вінтэрсбергер** (; ,  — , Вальбур) — нямецкі жывапісец, прадстаўнік поп-арту. Пасля вучобы ў Мюнхене і Фларэнцыі ён рабіў (асабліва пасля 1967 года) калажы, элементамі якіх звычайна былі часткі цела.
Фрыц Вінтэр (мастак)

**Фрыц Вінтэр** (; , Альтэнбёгэ — , Хершынг-ам-Амерзэе) — нямецкі жывапісец, адзін з найважнейшых мастакоў-абстракцыяністаў пасляваеннага перыяду.

У 1919—1926 гадах працаваў электрыкам; у 1927—1930 гадах вучыўся ў Баўхаўсе ў Паўля Клее, Васіля Кандзінскага і Оскара Шлемера. Уплыў гэтых майстроў праявіўся ў яго ранняй творчасці; напрыклад у карціне «Човен» (1930, прыватная калекцыя) адчуваецца ўплыў Паўля Клее.

Катэгорыя:Мастакі Германіі
Катэгорыя:Мастакі XX стагоддзя
Катэгорыя:Мастакі-абстракцыяністы
Франц Ксавер Вінтэрхальтэр

**Фра́нц Кса́вер Вінтэрхальтэр** (ням.: Franz Xaver Winterhalter; —) — нямецкі жывапісец і літограф, адзін з самых модных партрэтыстаў сярэдзіны XIX стагоддзя.

[злева|міні|Княгіня [Марыя Феліцыя Друцкая-Любецкая. 1853.]]
Майстар свецкага і прыдворнага партрэта, стварыў адзіную ў сваім родзе галерэю прынцэс і арыстакратак практычна ўсіх краін Еўропы.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Мастакі Германіі
Катэгорыя:Памерлі ад брушнога тыфу
Клод Віньён

**Клод Віньён** (фр. Claude Vignon; , Тур — , ) — французскі мастак эпохі барока, прыдворны жывапісец Людовіка XIII.

## Жыццё і творчасць 
Клод Віньён нарадзіўся ў багатай сям’і ў Туры. Вывучаў жывапіс у Парыжы ў Жакоба Бюнеля. У 1610 годзе з’ехаў у Рым, дзе пад уплывам творчасці Караваджа, асвойваў тэхніку святлаценю. У 1616 годзе Віньён вярнуўся ў Францыю, дзе стаў членам Парыжскай гільдыі мастакоў. На наступны год ён зноў адправіўся ў Рым; пазней таксама працаваў у Іспаніі.

Вярнуўшыся ў 1623 годзе ў Францыю, ажаніўся ў 1624 годзе з Шарлотай дэ Лё, дачкой гравёра Тома дэ Лё. Неўзабаве пасля вяртання ў Парыж заняў пасаду прыдворнага мастака. Пісаў палотны па замове Людовіка XIII і кардынала Рышэльё для палацаў Луўр і Пале-Раяль.

Карціны К. Віньёна сёння можна ўбачыць ва ўсіх буйных мастацкіх музеях свету.

Катэгорыя:Мастакі Францыі
Петэр Кандыд

**Петэр Кандыд**, таксама **Пітэр дэ Вітэ** — фламандскі жывапісец і графік эпохі Адраджэння.

## Біяграфія 
Ён нарадзіўся каля 1548 года ў Бругэ. З 1568 года жыў са сваім бацькам, бронзавым ліцейшчым Эліясам дэ Вітам, у Фларэнцыі.

Ён быў вучнем Джорджа Вазары і з 1575 года працаваў на вялікага герцага Тасканы Фердынанда I Медычы. У 1586 годзе ён быў выкліканы герцагам Вільгельмам V у Мюнхенскі двор і застаўся жыць у Баварыі. Для свайго пераемніка герцага Максіміліяна I ён распісаў мноства залаў мюнхенскай рэзідэнцыі. Памёр у 1628 годзе ў Мюнхене.
Тайсір Ахмедавіч Адамчык

**Тайсір Адамчык** (нар. ) — беларускі футбаліст, паўабаронца клуба «Слонім-2017».

## Клубная кар’ера 
Выхаванец «Мінска», з 2018 года пачаў выступаць за дубль клуба, а з 2019 года стаў часам прыцягвацца і да асноўнай каманды клуба. У ліпені 2021 года быў аддадзены ў арэнду ў «Слонім-2017», дзе замацаваўся ў стартавым складзе.

У студзені 2022 года па заканчэнні арэнды пачаў трэніравацца з асноўнай камандай «Мінска». 18 сакавіка 2022 года дэбютаваў у Вышэйшай лізе ў матчы першага тура супраць мінскага «Дынама» (0:1), калі выйшаў у стартавым складзе і быў заменены ў другім тайме. У далейшым у асноўнай камандзе не з’яўляўся, гуляў за дубль. У ліпені 2022 года па пагадненні бакоў пакінуў сталічны клуб.

У жніўні 2022 года далучыўся да клуба «Слонім-Сіці» ў Другой лізе. У ліпені 2023 года перайшоў у «Слонім-2017».

## Міжнародная кар’ера 
У кастрычніку 2018 года выступаў за юнацкую зборную Беларусі (да 17 гадоў) у кваліфікацыйным, а ў сакавіку 2019 года — у элітным раўндах чэмпіянату Еўропы.

У кастрычніку 2019 года выступаў за юніёрскую зборную Беларусі (да 19 гадоў) у кваліфікацыйным раўндзе чэмпіянату Еўропы.

## Статыстыка выступленняў 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі ФК Мінск
Катэгорыя:Ігракі ФК Слонім-2017
Катэгорыя:Ігракі ФК Слонім-Сіці
Міхаэль Вольгемут

**Міхаэль Вольгемут** (, ,  — , там жа) — нямецкі жывапісец, гравёр і разьбяр па дрэве. Прадстаўнік нюрнбергскай школы жывапісу. У яго майстэрні ў 1486-89 гадах вучыўся Альбрэхт Дзюрэр. Вольгемут выконваў замову саксонскага курфюрста Фрыдрыха Мудрага па афармленні яго палаца ў Вітэнбергу (згублены ў Другую сусветную вайну).

## Біяграфія 
Верагодна, Міхаэль Вольгемут навучаўся рамяству на працах фламандскіх жывапісцаў. Вольгемут ажаніўся з удавой свайго працадаўцы Ганса Плейдэнвурфа і атрымаў яго майстэрню. Разам са сваім прыёмным сынам Вільгельмам Плэйдэнвурфам ілюстраваў «Нюрнбергскую хроніку».

Да лепшых работ Вольгемута адносяцца: алтар Перынгсдэрфераў (цяпер у Царкве міру ў Нюрнбергу), разны, упрыгожаны жывапісам алтар царквы св. Марыі ў Цвікау, роспіс залы ратушы ў Гослары, алтар у Гарадской царкве Іаана Хрысціцеля ў Швабаху і чатыры алтарныя панэлі ў мюнхенскай пінакатэцы. Вольгемут пісаў таксама партрэты.

Катэгорыя:Мастакі Германіі
Андрэй Юр’янс

**Андрэй Юр’янс** (; ,  — , ) — латвійскі кампазітар, фалькларыст і музыказнаўца. Ён быў першым у Латвіі кампазітарам-класікам, які напісаў інструментальныя п’есы і кантаты. Юр’янс таксама вывучыў і сабраў больш за  латышскага фальклору, у тым ліку , якія ён аб’яднаў у шэсць кніг пад назвай «Матэрыялы латышскай народнай музыкі» ().
## Біяграфія
Андрэй Юр’янс з 1875 года вучыўся ў Санкт-Пецярбургскай кансерваторыі, перш у класе органа , затым таксама ў класе кампазіцыі Мікалая Рымскага-Корсакава.

У 1877 годзе была апублікавана першая напісаная ім песня. Пасля заканчэння кансерваторыі ў 1882—1916 гадах выкладаў у горадзе Харкаве, у той жа час актыўна ўдзельнічаючы ў музычным жыцці Латвіі як збіральнік, даследнік і аранжыроўшчык нацыянальнага песеннага фальклору.

Сваёй чатырохтомнай працай «Матэрыялы латышскай народнай музыкі», у якой прыведзена каля 2000 напеваў, Юр’янс паклаў падставу ўсім далейшым даследаванням у гэтай галіне.

Разам з братамі ён рэгулярна браў удзел у .

Пасля смерці Юр’янса яго праца была дапоўнена (5-я частка) братам Юр’янса, Паўлам. Уласныя творы Юр’янса таксама ў значнай ступені заснаваныя на фальклорным матэрыяле.
## Крыніцы 
## Спасылкі
Эмануэл дэ Вітэ

**Эмануэл дэ Вітэ** (нідэрл. Emanuel de Witte або Мануэл дэ Віт, нідэрл. Manuel de Witt, каля 1617, Алкмар — , ) — нідэрландскі мастак. У адрозненне ад Пітэра Янса Санрэдама, які падкрэсліваў архітэктурную дакладнасць, дэ Віта больш клапаціўся аб атмасферы сваіх інтэр’ераў. Хоць іх было няшмат, дэ Вітэ таксама ствараў жанравыя карціны.

## Біяграфія 
Дэ Вітэ нарадзіўся ў Алкмары і вывучаў геаметрыю ў свайго бацькі, школьнага настаўніка. У 1636 годзе быў прыняты ў Алкмары ў гільдыю Св. Лукі. Пасля знаходжання ў Ратэрдаме ён пераехаў у Дэлфт і вучыўся ў Эверта ван Алста. У 1651 годзе пераехаў у Амстэрдам, дзе ў 1655 годзе памерла яго першая жонка, Гір’е Арэнц. Затым ён ажаніўся з 23-гадовай сіратой Лісбет ван дэр Плас. Жонка і яе дарослая дачка ад першага шлюбу былі асуджаныя ў снежні 1659 года за крадзеж. Цяжарную жонку выгналі з горада, у 1663 годзе яна памерла — як мяркуецца, ад чумы. Каля 1688 года ён пераехаў да Хендрыка ван Стрыка.

Сам Вітэ адрозніваўся крайнасцямі ў паводзінах, быў азартным гульцом, задзірай (вядома пра яго бойку з Герардам дэ Лерэсам), увесь час змяняў месца жыхарства, разрываў кантракты з гандлярамі жывапісам. Пасля разрыву з чарговым крэдыторам павесіўся зімовай ноччу на гарадскім мосце, вяроўка абарвалася, цела павалілася ў канал і было знойдзена толькі праз некалькі тыдняў, ужо вясной.
Правы чалавека ў Беларусі

1918 і 1991—1995 гадоў стаў сімвалам апазіцыі рэжыму Лукашэнкі]]
Урад Беларусі крытыкуюць за **парушэнні правоў** чалавека і пераслед няўрадавых арганізацыяў, незалежных журналістаў, нацыянальных меншасьцяў і апазыцыйных палітыкаў. У сведчанні ў Камітэце Сената Злучаных Штатаў па міжнародных адносінах былая дзяржсакратар ЗША Кандаліза Райс назвала Беларусь адным з шасці ў свеце «фарпостаў тыраніі». У адказ урад Беларусі назваў ацэнку «даволі далёкай ад рэальнасці». Падчас прэзідэнцкіх выбараў і пратэстаў у Беларусі 2020 года колькасць палітвязняў, прызнаных Праваабарончым цэнтрам «Вясна», рэзка ўзрасла да 1062 па стане на 16 лютага 2022 года. Некалькі чалавек загінулі пасля ўжывання праваахоўнікамі супрацьпраўнай і абразлівай сілы (у тым ліку агнястрэльнай) падчас пратэстаў 2020 года. Паводле Amnesty International, улады не расследавалі парушэньні падчас пратэстаў, а пераследавалі тых, хто аспрэчваў іхную вэрсію падзей.

Прэзідэнт Аляксандр Лукашэнка назваў сябе «аўтарытарным стылем кіравання». Заходнія краіны ахарактарызавалі Беларусь пры Лукашэнку як «апошнюю дыктатуру Еўропы»; урад абвінаваціў тыя ж заходнія дзяржавы ў спробе змены рэжыму. З 1997 года Савет Еўропы не дапускае Беларусі членства за недэмакратычнае галасаванне і парушэнні ў выбарах падчас канстытуцыйнага рэферэндуму ў лістападзе 1996 года і дадатковых выбараў у парламент.

Дзесяткі беларускіх дзяржаўных чыноўнікаў, адказных за палітычныя рэпрэсіі, , прапаганду і фальсіфікацыі выбараў, патрапілі пад персанальныя санкцыі з боку Злучаных Штатаў Амерыкі і Еўрапейскага Саюза.


Беларусь
Мартэн дэ Вос

**Мартэн (Марцін) дэ Вос** (нідэрл. Marten de Vos або Maarten de Vos, часам Maerten de Vos; 1532 — ) — адзін з вядучых мастакоў паўднёванідэрландскага (фламандскага) жывапісу і графікі канца XVI стагоддзя.

Марцін дэ Вос нарадзіўся ў Антверпене каля 1531 года. У 1558 годзе быў прыняты майстрам у антверпенскую гільдыю. Дэ Вос, таксама як і ў свой час яго бацька і настаўнік Франс Флорыс, здзейсніў паездку ў Італію для зразумення прыёмаў маньерызму — стылю папулярнага ў той час. У 1552 годзе (?) знаёміцца з вядомым галандскім жывапісцам Пітэрам Брэйгелем Старэйшым; у гэтым жа годзе яны разам наведваюць Фларэнцыю, Венецыю і Рым, дзе Марцін піша карціну «Бязгрэшнае зачацце» для царквы S. Francesco a Ripa. У яго работах праглядаецца дакладная лінія венецыянскай школы жывапісу.
Дэ Вос

**Вос**:
* Вілем дэ Вос — фламандскі мастак-партрэтыст
* Карнеліс дэ Вос — фламандскі мастак
* Мартэн дэ Вос — фламандскі жывапісец
Сімон дэ Улігер

**Сімон дэ Улігер** (; 1601,  — , Весп) — нідэрландскі мастак.

Сімон дэ Улігер нарадзіўся ў Ротэрдаме каля 1600 года. Працаваў з 1634 па 1640 год у Дэлфце, дзе быў прыняты ў гільдыю Св. Лукі, а затым у Амстэрдаме ў 1638 годзе. У 1630-х і 1640-х гадах ён быў адным з самых вядомых галандскіх мастакоў-марыністаў.

Ён адзін з першых мастакоў-марыністаў галандскай школы жывапісу і пісаў як шторм, так і спакойнае мора, асобныя караблі і флаты, марскія баталіі. Дэ Улігер па-майстэрску перадае адлюстраванне сонечнага святла на марской роўнядзі. Яго вучнямі былі Вілем ван дэ Велдэ Малодшы, Адрыян ван дэ Велдэ і Ян ван дэ Капель.

Ян ван дэр Капель меў 9 арыгінальных карцін і больш за 1300 гравюр дэ Улігера. Яго працы аказалі вялікі ўплыў на маладое пакаленне мастакоў-марыністаў.

Творчая спадчына Сімона дэ Улігера шырокая і захоўваецца ў карцінных галерэях Амстэрдама, Ротэрдама, Капенгагена, Санкт-Пецярбурга, Вены, Будапешта, Дрэздэна, Берліна, Шверына і інш.

Катэгорыя:Мастакі Нідэрландаў
Катэгорыя:Мастакі-марыністы Нідэрландаў
Вольнадумства

— кветкавы сімвал вальнадумства]]
**Вольнадумства** — плынь грамадскай думкі, якая адхіляе рэлігійныя забароны на рацыянальнае асэнсаванне дагматаў веры і адстойвае свабоду розуму ў пошуках ісціны.

Фіялка Віттрока або садовыя браткі лічыцца сімвалам вальнадумства.

## Гісторыя 
Тэрмін «вольнадумства» () увайшоў ва ўжыванне ў XVIII стагоддзі пасля публікацыі трактата ангельскага дэіста Джона Колінза «Разважанне аб вальнадумстве» (1713), азначаў вальнадумства ў рэлігіі. У XIX стагоддзі канцэпцыі вальнадумства распаўсюдзіліся ў Еўропе і Паўночнай Амерыцы. У 1881 годзе ў Вялікабрытаніі быў заснаваны часопіс «Вальнадумны» ().

## Арганізацыі 
* 1880 створаны Сусветны саюз вольнадумцаў (дзейнічае па цяперашні час),
* з 1952 — "Міжнародны гуманістычны і этычны саюз".

## Гл. таксама 
* Іншадумства
* Клуб пякельнага полымя
* Лібертынізм
* Свабода сумлення

Катэгорыя:Гісторыя Еўропы
Катэгорыя:Гісторыя XVIII стагоддзя
Катэгорыя:Гуманізм
Катэгорыя:Атэізм
Вольс

**Вольс** (ням. Wols, уласна *Альфрэд Ота Вольфганг Шульцэ*, Schulze; ,  — , ) — нямецкі і французскі жывапісец, графік, фотамастак.

## Жыццё і творчасць 
Нарадзіўся ў сям’і высокапастаўленага нямецкага чыноўніка і, разам з тым, аматара і апекуна мастацтваў. Пасля пераезду сям’і ў 1919 у Дрэздэн бацьку не раз пісалі тамтэйшыя жывапісцы, уключаючы Ота Дыкса, многія з іх увесь час бывалі ў доме сям’і Шульцэ.

Вырашальнымі падзеямі ў жыцці будучага мастака стаў падораны яму ў 1924 годзе фотаапарат, а таксама наведванне Міжнароднай мастацкай выставы і Дрэздэнскай выставы да 50-годдзя Паўля Клее ў 1926 годзе. У 1927—1928 гадах Альфрэд Ота актыўна займаўся музыкай (скрыпка) і спортам. Хвароба і смерць бацькі ў 1929 годзе аказаліся шокавымі — Ота кінуў школу, працаваў у некалькіх фотаатэлье, зблізіўся з літаратурна-мастацкай багемай Дрэздэна, надзвычай цікавіўся этнаграфічнымі даследаваннямі афрыканіста Леа Фрабеніуса, старога сябра яго бацькі. У 1932 годзе з рэкамендацыямі Ласла Мохай-Надзя ён адправіўся ў Парыж, пазнаёміўся з Фернанам Лежэ. Праз румынку Алену-Маргарыту Дабіжа («Грэці»), жонку паэта Жака Барона, якая стала сяброўкай, а потым жонкай Вольса, ён увайшоў у кола сюррэалістаў, пасябраваў з Хансам Арпам, Аляксандрам Колдэрам, А. Джакамеці, акцёрамі тэатра і кіно. У 1933, пасля кароткай дзелавой паездкі ў нацысцкую Нямеччыну, вырашыў вярнуцца ў Парыж і ніколі больш не бываў на радзіме.

Як дэзерцір і апатыд Вольс адчуваў пастаянныя цяжкасці ў адносінах з уладамі і ў Францыі, і ў Барселоне, куды разам з Грэці пераехаў у канцы 1933 года, а потым на востраве Мальёрка і ў Івісе. Працаваў шафёрам таксі, гідам, даваў прыватныя ўрокі нямецкай, жыў у крайняй беднасці. У 1935 годзе быў выдвараны з Іспаніі. У 1936 г. з дапамогай Ф. Лежэ атрымаў дазвол жыць у Парыжы, але павінны быў штомесяц рэгістравацца ў паліцыі. З 1937 года ён заняўся фатаграфіяй, працаваў на Сусветнай выставе ў Парыжы, яго фатаграфіі публікаваліся ў шматлікіх часопісах свету. З гэтага часу карыстаецца псеўданімам.
Весп

**Весп** () — горад, гарадская тэрыторыя ў амстэрдамскім муніцыпалітэце і былая абшчына ў нідэрландскай правінцыі Паўночная Галандыя. Размешчаны ў паўднёва-ўсходняй частцы правінцыі, адразу на ўсход ад Амстэрдам-Рэйн-канала, за 3 км ад Амстэрдама. Плошча — 21,88 км², з іх суша — 20,58 км². Насельніцтва па даных на 2019 год —  чалавекі. Сярэдняя шчыльнасць насельніцтва — 801,1 чал./км². На тэрыторыі абшчыны маецца адна чыгуначная станцыя — Весп (каля 15 км ад Цэнтральнага вакзала Амстэрдама).

Населеныя пункты абшчыны ўключаюць: Весп, Дэ-Хорн і Эйтэрмер.

Катэгорыя:Гарады Нідэрландаў
Карнеліс дэ Вос

**Карнеліс дэ Вос** (нідэрл. Cornelis de Vos) (1585,  — , ) — фламандскі мастак.

Дэ Вос лічыцца выдатным партрэтыстам, таксама пісаў карціны на рэлігійныя і міфалагічныя сюжэты. Ён вучыўся ў Антверпене ў Давіда Рэмеуса і ў 1608 г. стаў майстрам гільдыі мастакоў. Малодшы брат Карнэліса Паўль дэ Вос (1590—1678) пад уплывам Франса Снейдэрса быў таксама мастаком, пісаў сцэны палявання і жывёл і працаваў у Рубенса. Сястра Карнеліса і Паўля была замужам за Франсам Снейдэрсам.
Клуб пякельнага полымя

— загарадны дом Фрэнсіса Дэшвуда.]]
**Клуб пякельнага полымя** () у англійскай гістарыяграфіі — некалькі закрытых таварыстваў вальнадумцаў з ліберальных колаў арыстакратыі Англіі і Ірландыі, якія таемна збіраліся ў розных кутках Вялікабрытаніі на працягу XVIII стагоддзя. Дэвізам гэтых гурткоў была раблезіянская фраза «Рабі што хочаш» (). Дадзены лозунг быў выгравіраваны на ўваходных дзвярах Клуба пякельнага полымя, заснаваным у 1746 году . Дзейнасць клубаў не афішавалася, таму іх заняткі і склад удзельнікаў уяўляюць добрую глебу для спекуляцый. Філасофія жыцця членаў клуба дзякуючы іх дэвізу асацыюецца як з Франсуа Рабле і яго творам «Гарганцюа і Пантагруэль » і Тэлемскім абацтвам, так і з пазнейшымі філасофскімі і тэалагічнымі пошукамі Алістэра Кроўлі.

Катэгорыя:Тайныя таварыствы
Катэгорыя:Гісторыя Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Эпоха Асветніцтва
Катэгорыя:Гісторыя атэізму
Свабода сумлення

**Свабода сумлення** — натуральнае права на самастойнае фармаванне перакананняў і каштоўнасцяў, якія садзейнічаюць самаактуалізацыі. Паняцце «свабоды сумлення» ўключае больш шырокае кола пытанняў, чым паняцце «свабоды веравызнання». Сутнасць свабоды сумлення прынята даследаваць з пункту гледжання філасофіі, этыкі, паліталогіі і рэлігіязнаўства.

Катэгорыя:Рэлігія
Катэгорыя:Правы чалавека
Бацькі-пілігрымы

(Robert W. Weir). Бацькі-пілігрымы садзяцца на карабель. 1844 год.]]
**Бацькі-пілігрымы** () — назва першых пасяленцаў, якія прыбылі для стварэння новай калоніі ў Паўночнай Амерыцы. Плімуцкая калонія (цяпер Плімут, штат Масачусэтс ), заснаваная ў 1620 годзе, стала першым англійскім паселішчам з пастаянным насельніцтвам і першым буйным паселішчам у Новай Англіі. Будучы глыбока рэлігійнымі людзьмі, пасяленцы Плімуцкай калоніі адрозніваліся пурытанскімі норавамі і прыхільнасцю да традыцый. Некаторыя з іх традыцый сталі неад'емнай часткай амерыканскай культуры; да ліку такіх адносіцца звычай святкаваць Дзень падзякі (упершыню адзначаўся пілігрымамі ў Новым Плімуце ў 1621 годзе). Гісторыя бацькоў-пілігрымаў, якія перасяліліся за акіян у пошуках рэлігійнай свабоды, стала цэнтральнай у гісторыі і культуры Злучаных Штатаў Амерыкі.
Катэгорыя:Гісторыя Масачусетса
Катэгорыя:Плімуцкая калонія
Другая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2022

**Другая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2022** (32-і чэмпіянат Рэспублікі Беларусь па футболе ў Другой лізе) — трэці па рангу дывізіён (пасля Вышэйшай і Першай ліг) па футболе сярод беларускіх каманд 2022 года.

## Рэгламент сезона 
У пачатку 2022 года АБФФ пацвердзіла, што ў сезоне 2022 у Другой лізе будзе захаваны фармат папярэдняга сезона (рэгіянальныя і фінальны этап пры агульнай колькасці ўдзельнікаў каля 80). 15 сакавіка быў абвешчаны папярэдні склад удзельнікаў (на той час іх было 78: па 16 каманд у Брэсцкай і Мінскай абласцях, па 10 у Віцебскай, Гродзенскай і Магілёўскай, 7 у Гомельскай, 9 у новым дывізіёне горада Мінска) і тэрміны правядзення турніру. Неўзабаве колькасць была скарочана да 77 пасля адмовы «Віхры» з Мсціслаўля (Магілёўская вобласць).

5 красавіка прайшла жараб’ёўка турніру. На гэты час колькасць удзельнікаў павялічылася да 80: у Гомельскай вобласці дадаліся ДЮСШ-2 з Рэчыцы, ДЮСШ з Веткі і «Дняпро» з Рагачова, у Мінску дадалося «Тарпеда», у Магілёўскай вобласці дадаўся «Сервалюкс-Агра», але зняўся «Дняпро» з Быхава, у Брэсцкай вобласці зняліся «Пружаны». 6 красавіка з’явілася інфармацыя, што брэсцкі «Рух» зняўся з Другой лігі, а «Івацэвічы» пераведзены ў Брэсцкім дывізіёне з усходняй групы ў заходнюю. 8 красавіка ў дывізіёне Мінска зняўся «Фаварыт», у выніку колькасць удзельнікаў склала 78 каманд.

Ужо па ходзе сезона, у чэрвені, са спаборніцтваў знялася «Маларыта», вынікі матчаў з яе ўдзелам былі ануляваны. Такім чынам, колькасць удзельнікаў скарацілася да 77.

## Першы этап 
### Брэсцкая вобласць 
#### Захад 
Сярод удзельнікаў групы таксама была «Маларыта», але ў ліпені яна знялася з Другой лігі, вынікі матчаў з яе ўдзелам былі ануляваны.

#### Усход 
#### Фінальны этап 
#### Матчы за 7—12 месцы 
*Згодна з рэгламентам, пераможца вызначаецца па выніку двух матчаў.*

### Віцебская вобласць 
### Гомельская вобласць 
### Гродзенская вобласць 
### Магілёўская вобласць 
### Мінская вобласць 
#### Поўдзень 
#### Поўнач 
#### Матчы за 1—4 месцы 
*Згодна з рэгламентам, у паўфіналах пераможца вызначаецца па выніку двух матчаў, у фінале і матчы за 3-е месца — па адной сустрэчы.*

#### Матчы за 5—16 месцы 
*Згодна з рэгламентам, пераможца вызначаецца па выніку двух матчаў.*

### Мінск 
## Фінальны этап 
### 1/8 фіналу 
Жараб’ёўка 1/8 фіналу адбылася 26 верасня 2022 года.

Першыя матчы прайшлі 1—4 кастрычніка, матчы ў адказ — 8—9 кастрычніка.

### Чвэрцьфіналы 
Жараб’ёўка чвэрцьфіналаў адбылася 10 кастрычніка 2022 года.

Першыя матчы прайшлі 15 кастрычніка, матчы ў адказ — 22—23 кастрычніка.

### Паўфіналы і матчы за 5-8 месцы 
Жараб’ёўка паўфіналаў і матчаў за 5-8 месцы адбылася 25 кастрычніка 2022 года.

Першыя матчы прайшлі 29—30 кастрычніка, матчы ў адказ — 5 лістапада.

### Матчы за 1, 3, 5, 7 месцы 
Уладальнікі 1, 3, 5 і 7 месцаў вызначаліся па выніках аднаго матча. Матчы за 3, 5, 7 месцы прайшлі 12 лістапада, фінальны матч за 1 месца — 13 лістапада.

## Статыстыка ігракоў 
### Бамбардзіры 
Крыніца: Football.By

## Спасылкі 
* 
* 

2022
Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 2022 годзе
Катэгорыя:2022 год у футболе
Бацькі-заснавальнікі ЗША

, паказвае Камітэт пяці, які прадстаўляе свой праект Кангрэсу 28 чэрвеня 1776 года.]]
**Бацькі-заснавальнікі ЗША** () — група амерыканскіх дзяржаўных дзеячаў, якія адыгралі ключавую ролю ў заснаванні і станаўленні амерыканскай дзяржаўнасці, у тым ліку ў заваяванні незалежнасці і стварэнні прынцыпаў новай палітычнай сістэмы. Некаторыя гісторыкі ўключаюць у іх лік прадстаўнікоў Трынаццаці брытанскіх калоній у Паўночнай Амерыцы, якія арганізавалі і правялі амерыканскую рэвалюцыю і стварылі ЗША ў якасці палітыкаў, юрыстаў, дзяржаўных дзеячаў, салдат, дыпламатаў ці проста радавых грамадзян.

У больш вузкім сэнсе абазначае дэпутатаў Другога Кантынентальнага кангрэса, якія падпісалі Дэкларацыю незалежнасці ЗША і Філадэльфійскі канвент, які стварыў Канстытуцыю ЗША. Да канца XIX стагоддзі яны згадваліся як "Заснавальнікі ЗША" або як "Бацькі ЗША".

Пры абмеркаванні духу амерыканскай канстытуцыі на любым узроўні (уключаючы і Вярхоўны суд) важным аргументам з'яўляецца меркаванне бацькоў-заснавальнікаў, выказанае імі ў лістах, публікацыях і іншых захаваных дакументах. 

Гісторык Рычард Морыс у 1973 годзе вылучыў наступных сем ключавых Айцоў-заснавальнікаў: Джон Адамс, Бенджамін Франклін, Аляксандр Гамільтан, Джон Джэй, Томас Джэферсан, Джэймс Мэдысан і Джордж Вашынгтон. Трое з іх (Гамільтан, Мэдысан і Джэй) з'яўляюцца аўтарамі "Запісак Федэраліста" — 85 артыкулаў у падтрымку ратыфікацыі Канстытуцыі ЗША.

## Сем галоўных бацькаў заснавальнікаў
Цьеры Мюглер

**Цьеры Мюглер** (, ,  — , Венсен) — французскі мадэльер і фатограф, стваральнік моднага дому свайго імя.

## Біяграфія 
Цьеры Мюглер нарадзіўся ў Страсбургу. Любіў маляваць, чым вучыцца. Ва ўзросце 9 гадоў Цьеры пачаў займацца класічным танцам і ў 14 гадоў быў прыняты ў кардэбалет Рэйнскай оперы. Зацікавіўшыся дызайнам, некаторы час вучыўся ў Страсбургскай школе дэкаратыўных мастацтваў, меў намер заняцца дызайнам інтэр’ераў. У 1969 годзе Мюглер пераехаў у Парыж, дзе пачаў працаваць модным стылістам.

У 1973 годзе Мюглер стварыў сваю першую калекцыю жаночага адзення пад назвай *Café de Paris*. Асноўнымі яе дамінантамі быллі матывы пяцідзясятых гадоў з характэрным акцэнтам на таліі, а таксама строгасць і выразнасць форм, уласцівая модзе саракавых. Гэтыя рэтра-элементы мадэльер напоўніў сучасным гучаннем, дадаўшы выявы агрэсіўнай сэксуальнасці і жаноцкасці, што стала характэрным для яго стылю. У 1977 годзе ён прадставіў публіцы сваю першую «калекцыю-спектакль», а ў 1978 годзе адкрыў свой першы буцік па адрасе Плошча Перамог, дом № 10.

У 1984 годзе адзначыў 10-гадовы юбілей сваёй творчай дзейнасці паказам калекцыі ў толькі што пабудаванай зале «Зеніт», на якой прысутнічала 6 тысяч гледачоў.

У пачатку 1990-х стаў запрошаным членам Сіндыката высокай моды. У 1992 годзе ў гатэлі «Рыц» была паказана яго першая калекцыя haute couture (восень-зіма 92/93). У тым жа годзе Мюглер узначаліў парфумернае падраздзяленне свайго моднага дому, створанае ў супрацоўніцтве з канцэрнам Clarins, і выпусціў духі «Анёл». Тады ж стварыў чорную абліпальную сукенку, у якой Дэмі Мур знялася ў фільме «Непрыстойная прапанова», а годам раней удзельнічаў у стварэнні кліпа спевака Джорджа Майкла «Too funky», дзе абраныя ім топ-мадэлі дэфіліравалі ў яго ўборах.

У 1995 годзе мадэльер адзначыў 20-годдзе свайго дома грандыёзным паказам моды ў парыжскім Зімовым цырку, на якім прысутнічала мноства зорак эстрады і кіно.
Неўзабаве пасля гэтага ён пакінуў свет высокай моды і пераехаў у Нью-Ёрк, дзе пачаў працаваць як мастак па касцюмах для тэатра і кіно, фатограф і дызайнер парфумерных флаконаў. Мюглер ствараў касцюмы для выступленняў Цырка Дзю Салей, у 2009 годзе ён стаў персанальным стылістам Беёнсэ і пачаў ствараць касцюмы для сцэнічных выступленняў спявачкі.

Мюглер кіраваў вытворчасцю адзення prêt-à-porter «Цьеры Мюглер» да 2002 года, калі ў кампаніі пачалі ўзнікаць праблемы, а парфумернай студыяй — да 2013 года. У 2015 годзе гэты дызайнер выпусціў першую калекцыю сумак пад сваім імем. Схільны да тэатральнасці, ён ператвараў кожнае дэфіле ў феерычнае шоу. Увасабленнем ідэальнай жаночай прыгажосці для Мюглера стала мадэль Джэры Хол.

Пасля свайго сыходу са свету моды ён пачаў жыць пустэльнікам і пачаў прадстаўляцца сваім другім асабістым імем (Манфрэд). Актыўна займаўся бодыбілдынгам. Пасля таго, як у трэнажорнай зале Мюглер выпусціў сабе на галаву штангу, яго твар падвергнуўся ўмяшанню пластычных хірургаў і сур’ёзна змяніўся.

Цьеры Мюглер памёр ад натуральных прычын 23 студзеня 2022 года ва ўзросце 73 гадоў.
Чэмпіянат Беларусі па гандболе 2021/2022

**Чэмпіянат Беларусі па гандболе 2021/2022** — 30-ы чэмпіянат Рэспублікі Беларусь па гандболе.

## Выніковае размеркаванне месцаў 
## Спасылкі 
* Сезон на сайце Беларускай федэрацыі гандбола
* Первый дивизион 2020/2021
* История чемпионатов Беларуси

Катэгорыя:2022 год у гандболе
2022
Катэгорыя:2021 год у гандболе
Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 2021 годзе
Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 2022 годзе
Калеснікава

**Калеснікава** — жаночая форма рускага прозвішча Калеснікаў і тапонім.

## Прозвішча 
* Віталія Антанаўна Калеснікава (нар. 1946) — беларускі філолаг, выкладчыца французскай мовы, грамадская дзяячка.
* Віялета Паўлаўна Калеснікава (1938—2022) — савецкі і расійскі мастак-мультыплікатар, заслужаны мастак РСФСР (1989).
* Марыя Аляксандраўна Калеснікава (нар. 1982) — беларуская палітычная дзяячка, каардынатарка штабу Віктара Бабарыкі на прэзідэнцкіх выбарах у Рэспубліцы Беларусь 2020 года.

## Тапонім 
* Калеснікава — возера ў Полацкім раёне Віцебскай вобласці.
Як-28

**Як-28** (**«выраб 28»**, па кадыфікацыі НАТА: **Brewer**— **«Півавар»**) — савецкі шматмэтавы звышгукавы рэактыўны ваенны самалёт.

Першы палёт здзейсніў у 1958 годзе. Першы ў СССР буйнасерыйны звышгукавы франтавы бамбардзіроўшчык. Выпускаўся ў мадыфікацыях франтавога бамбардзіроўшчыка, перахопніка, разведчыка, самалёта РЭБ, вучэбна-трэніровачнага самалёта.

У мадыфікацыі бамбардзіроўшчыка прызначаўся для дастаўкі тактычнай ядзернай зброі.

## Літаратура 
* Адлер Е. Сверхзвуковой бомбардировщик. Ещё раз о Як-28 // Крылья Родины. — М., 2000. — № 2. — С. 5—7. — ISSN 0130-2701.
Катэгорыя:Бамбардзіроўшчыкі
Катэгорыя:Самалёты СССР
127-я зенітна-ракетная брыгада

**127-я зенітна-ракетная брыгада** (127 ЗРБр) — злучэнне зенітна-ракетных войскаў супрацьпаветранай абароны СССР. Ажыццяўляла прыкрыццё паўночна-заходняга стратэгічнага кірунку са штабам і камандным пунктам (КП)

Падраздзяленне дыслакавалася ў Гродзенскай вобласці БССР. Штаб 127 зрбр знаходзіўся ў горадзе Ліда ў ваенным гарадку «Северны». Побач са штабам 127 зрбр знаходзіўся штаб 49-й гвардзейскай ракетнай дывізіі РВСП.

Брыгада была сфарміравана як 127-ы зенітна-ракетны полк пасля Вялікай Айчыннай вайны. У 1974 годзе, са зяўленнем у складзе 127 зрп групы дывізіёнаў ЗРК С-200, полк быў перафармаваны ў 127 зрбр.

У 1970-я—1980-я ў складзе 127 зрбр было 12 агнявых дывізіёнаў і тры тэхнічных дывізіёна. З 12 агнявых дывізіёнаў два зрдн мелі на ўзбраенні ЗРК С-200, чатыры зрдн ЗРК С-75 і шэсць зрдн былі ўзброены ЗРК С-125. 

Расфармавана ў 1995 годзе.

## Спасылкі 
* 127 зенитно-ракетная бригада
Катэгорыя:Зніклі ў 1995 годзе
Катэгорыя:Былыя воінскія часці і фарміраванні Беларусі
Катэгорыя:Узброеныя сілы СССР
Катэгорыя:Брыгады Беларусі
МіГ-25

**МіГ-25** (па кадыфікацыі НАТА: **Лятучая лісіца** ()) — савецкі звышгукавы вышынны двухрухомы ваенны самалёт, спраектаваны канструктарскім бюро Мікаяна — Гурэвіча ў 1960-х гадах. Серыйна выпускаўся ў камплектацыях знішчальніка-перахопніка 3-га пакалення, разведчыка і тактычнага бамбардзіроўшчыка.

## Зноскі 
## Літаратура 
* Gordon, Yefim. Mikoyan MiG-25 Foxbat: Guardian on the Soviet Borders. — Hinckley, England: Midland Publishing, 2007. — 143 p. — (Red Star. Vol. 34). — ISBN 1-85780-259-4.

Катэгорыя:Бамбардзіроўшчыкі
Катэгорыя:Рэактыўныя знішчальнікі
Катэгорыя:Самалёты СССР
Сезар (прэмія, 2022)

**47-я цырымонія прысуджэння прэміі «Сезар»** адбылася 25 лютага 2022 года ў Парыжы. Уручэнне ажыццяўлялася Акадэміяй мастацтваў і тэхналогій кінематографа у гонар найлепшых французскіх фільмаў 2021 года. Сцэнарыст і рэжысёр  узначаліла журы, вёў цырымонію . Аўстралійская актрыса і прадзюсар Кейт Бланшэт атрымала . Цырымонія была прысвечана акцёру Гаспару Ульелю, які памёр 19 студзеня 2022 года.

Драматычны фільм «» лідзіраваў па ўсіх намінацыях з 15 намінацыямі, за імі ідуць «» і «» з адзінаццацю і дзесяццю намінацыямі адпаведна.

## Пераможцы 
## Спасылкі 
* 47-я прэмія «Сезар»  на сайце Акадэміі мастацтваў і тэхналогій кінематографа
* 47-я прэмія «Сезар»  на сайце «*AlloCiné*»
* 47-я прэмія «Сезар»  на сайце «*Internet Movie Database*»

Катэгорыя:Кінапрэмія «Сезар»
Катэгорыя:Кінапрэміі 2022 года
Катэгорыя:2022 год у Францыі
Катэгорыя:Люты 2022 года
Катэгорыя:Падзеі 25 лютага
Катэгорыя:Падзеі ў Парыжы
Сезон 2020 ФК Нафтан

У 2020 годзе футбольны клуб «Нафтан» прымаў удзел у двух афіцыйных турнірах: 
* Чэмпіянаце Беларусі 2019 (12 месца), 
* Кубку Беларусі 2020/2021 (вылет на стадыі 1/16 фінала).

## Склад каманды 
*Станам на кастрычнік 2019 года, згодна з афіцыйным сайтам клуба*.

|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"

|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"

|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"

2020
Нафтан
Кваліфікацыя (адукацыя)

**Кваліфікацыя** (ад  — уласцівасці, якасці), або **ступень** — узровень падрыхтоўкі выпускнікоў сярэдніх спецыяльных і вышэйшых навучальных устаноў.

Катэгорыя:Сярэдняя прафесійная адукацыя
Катэгорыя:Вышэйшая адукацыя
Сярэдняшведскі ўніверсітэт

**Сярэдняшведскі ўніверсітэт** () — шведская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Сундсваль.

## Структура 
* Факультэт гуманітарных навук
* Факультэт навук, тэхналогій і медыяў
* Факультэт адукацыйных навук

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Універсітэты Швецыі
Катэгорыя:Сундсваль
Мелардаленскі ўніверсітэт

**Мелардаленскі ўніверсітэт** () — шведская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Вестэрос.

## Агульная характарыстыка 
Універсітэт мае кампусы ў Эскільстуне і Вестэросе. Ва ўніверсітэце навучаецца каля  студэнтаў і працуе каля  супрацоўнікаў, з якіх каля 500 — выкладчыкі.

Універсітэт быў створаны ў сувязі з рэформай вышэйшай адукацыі ў 1977 годзе як Мелардаленская вышэйшая школа. 11 снежня 2020 года ўрад Швецыі прапанаваў установе атрымаць статус універсітэта з 1 студзеня 2022 года, што было ўхвалена парламентам Швецыі 21 красавіка 2021 года. Рашэнне аб змене назвы было прынята ўрадам 9 снежня 2021 года.

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Універсітэты Швецыі
Катэгорыя:Вестэрос
Сезон 2022 ФК Нафтан

У 2022 годзе футбольны клуб «Нафтан» прымаў удзел у двух афіцыйных турнірах: 
* Чэмпіянаце Беларусі 2022 , 
* Кубку Беларусі 2022/2023.

## Склад каманды 
*Станам на сакавік 2022 года, згодна з афіцыйным сайтам клуба*.

|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"

|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"

|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"

## Трансферы 
### Зіма 2021—2022 
#### Прыйшлі ў клуб 
* З арэнды
** У арэнду

2022
Нафтан
Стакгольмская вышэйшая гандлёвая школа

**Стакгольмская вышэйшая гандлёвая школа** () — шведская прыватная вышэйшая навучальная ўстанова з сядзібай у Стакгольме.

Установа больш вядомая па-за межамі Швецыі як **Стакгольмская школа эканомікі**.

## Агульная характарыстыка 
Гэта прыватная бізнес-школа, размешчаная ў раёне Васастан у цэнтральнай частцы Стакгольма. Яна прапануе праграмы бакалаўрыяту і магістратуры, а таксама праграмы аспірантуры.

Магістарская праграма школы па фінансах займае 18-е месца ў свеце. Праграма магістратуры ў галіне менеджменту займае 7-е месца ва ўсім свеце паводле «Financial Times». Установа агулам займае 26-е месца сярод ВНУ ў галіне эканомікі ва ўсім свеце. Школа з’яўляецца адзінай прыватнай ВНУ Швецыі, якая мае правы ўніверсітэта.

Школа заснавала даччыныя ўстановы ў Рызе (Стакгольмская вышэйшая школа эканомікі ў Рызе), Санкт-Пецярбургу і Маскве.

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Адукацыя ў Стакгольме
Катэгорыя:Вышэйшыя навучальныя ўстановы Швецыі
Катэгорыя:Бізнес-школы
Катэгорыя:Эканамічныя навучальныя ўстановы
Foo Fighters

**«Foo Fighters»** — амерыканскі рок-гурт, утвораны былым удзельнікам «Nirvana»  у 1994 годзе.

## Дыскаграфія 
**Студыйныя альбомы**

* *Foo Fighters* (1995)
* *The Colour and the Shape* (1997)
* *There Is Nothing Left to Lose* (1999)
* *One by One* (2002)
* *In Your Honor* (2005)
* *Echoes, Silence, Patience & Grace* (2007)
* *Wasting Light* (2011)
* *Sonic Highways* (2014)
* *Concrete and Gold* (2017)
* *Medicine at Midnight* (2021)
* *But Here We Are* (2023)

## Спасылкі 
Катэгорыя:Гурты альтэрнатыўнага метала ЗША
Катэгорыя:Музычныя калектывы, якія з’явіліся ў 1994 годзе
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі BRIT Awards
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Грэмі»
Катэгорыя:Выканаўцы RCA Records
Катэгорыя:Квартэты
Катэгорыя:Квінтэты
Жанна Ланвен

**Жанна Ланвен**, народжаная Жан-Мары Ланвен (франц. Jeanne-Marie Lanvin, , , Францыя — , там жа) — французская мастачка-мадэльер, заснавальніца ўласнага дома высокай моды.

## Біяграфія 
Жанна Ланвен адкрыла ўласнае атэлье па пашыве адзення ў 1889 годзе ў Парыжы, па адрасе Ру-Буасі-д-Англе, дом № 16.

Набыла вядомасць у пачатку XX стагоддзя распрацоўкай мадэляў элегантнага адзення для юных маці і іх маленькіх дачок. «Музай» мадэльера стала яе дачка Мары-Бланш (1897—1958). У 1907 годзе эмблемай дома «Ланвен» стаў сілуэт дамы, якая трымае за рукі дзяўчынку, — малюнак быў выкананы Полем Ірыбам. У мадэлях Ланвен выкарыстоўвалася вышыўка, матывы народнага касцюма.

У 1909 годзе Ланвен была прынята ў Сіндыкат высокай моды, адкрыла буцік на вуліцы Фабур Сент-Анарэ, дом № 22, і пачала прапаноўваць кліентам мадэлі з калекцый haute couture.

У 1920 годзе Ланвен пачала супрацоўніцтва з дызайнерам інтэр’ераў Альберам Рато — ён стаў кіраўніком аддзела Lanvin-Décoration, адкрытага ў буціку на Фабур Сент-Анары. Таксама Ланвен запрасіла яго абнавіць інтэр’еры сваёй нерухомасці і крам (некаторыя з інтэр’ераў яе парыжскай кватэры, створаныя ў 1920—1922 гадах, у 1985 годзе ўвайшлі ў экспазіцыю парыжскага Музея дэкаратыўнага мастацтва).

У гэты ж перыяд Ланвен адкрыла даччыныя крамы, якія спецыялізаваліся на таварах для дома, мужчынскай вопратцы і футры. Да 1923 года ёй належала тканефарбавальная фабрыка ў Нантэры, прыгарадзе Парыжа.

У 1924 годзе было заснавана парфумернае падраздзяленне — Lanvin Parfums SA. У 1927 годзе быў выпушчаны самы вядомы водар ад «Ланвен» — духі «Арпеж» (арпеджыа). Дызайн флакона, які выпускаўся Сеўрскай мануфактурай, належаў таму ж Альберу Рато. Ён жа стаў кіраўніком новай лініі адзення — Lanvin-Sport.

Пасля смерці Жаны Ланвен у 1946 годзе кіраванне домам перайшло да яе дачкі Мары-Бланш. Да пачатку 1960-х гадоў «Ланвен» заставаўся ў ліку дамоў высокай моды, затым перайшоў да вытворчасці адзення prêt-à-porter. Адраджэнне брэнда адбылося праз некалькі дзесяцігоддзяў, калі ў 2001 годзе да кіравання домам быў прыцягнуты мадэльер Альбер Эльбаз.
Дзедаўшчына (нестатутныя адносіны)

**«Дзедаўшчы́на»**, або «**дзяду́ха**» (аналаг у расійскім ВМФ — **«гадко́ўшчына»**) — неафіцыйная іерархічная сістэма ўзаемаадносін паміж вайскоўцамі ніжэйшага армейскага звяна (салдатамі, яфрэйтарамі, сяржантамі), заснаваная на іх ранжыраванні, «сартаванні» па прыкмеце велічыні фактычна выслужанага тэрміну службы кожнага канкрэтнага індывіда і звязанай з гэтым дыскрымінацыі, адна з разнавіднасцяў нестатутных узаемаадносін. Мае полукрымінальны характар і праяўляецца звычайна ў выглядзе эксплуатацыі, псіхалагічным, фізічным або сексуальным гвалце. К. Л. Банікавым «дзедаўшчына» вызначаецца як *«неабмежаваная ў сродках уздзеяння на асобу нестатутная сістэма дамінантных адносін»* і падкрэсліваецца яе цесная сувязь з «устаўшчынай».

У большай ці меншай ступені ўласціва ўсім салдацкім калектывам.

Адносна прычын узнікнення такой з’явы, як «дзедаўшчына», адзінага, агульнапрызнанага меркавання не існуе. У якасці вядучых фактараў вылучаюцца як сацыяльна-эканамічныя, так і біялагічныя, гістарычныя, культурныя фактары.

Падзел вайскоўцаў па нацыянальнай, расавай, этнічнай і рэлігійнай прыкмеце з’яўляецца праявай не «дзедаўшчыны», а так званага зямляцтва. Вядучы, вызначальны фактар «дзедаўшчыны» — адрозненне ў тэрмінах службы.

Катэгорыя:Ваеннае права
Катэгорыя:Нестатутныя ўзаемаадносіны
Катэгорыя:Саветызмы
Катэгорыя:Дыскрымінацыя
Катэгорыя:Гвалт над мужчынамі
Міхаіл Аляксандравіч Урубель

**Міхаіл Аляксандровіч Урубель** (; 5 [17] сакавіка 1856, , Вобласць Сібірскіх Кіргізаў, Расійская імперыя — 1 [14] красавіка 1910, , Расійская імперыя) — рускі мастак мяжы XIX—XX стагоддзяў, які працаваў практычна ва ўсіх відах выяўленчага мастацтва: жывапіс, графіка, дэкаратыўна-прыкладныя рамёствы, скульптура і тэатральнае мастацтва. З 1896 года быў жанаты з вядомай спявачкай Н. І. Забела, партрэты якой неаднаразова пісаў.

Н. А. Дзмітрыева параўноўвала творчую біяграфію Урубеля з драмай у трох актах з пралогам і эпілогам, прычым пераход да новага этапу кожны раз здзяйсняўся рэзка і нечакана. Пад «пралогам» маюцца на ўвазе раннія гады вучэння і выбару паклікання. Акт першы — 1880-я гады, знаходжанне ў Акадэміі мастацтваў і пераезд у Кіеў, заняткі візантыйскім мастацтвам і царкоўным жывапісам. Акт другі — маскоўскі перыяд, пачаты ў 1890 годзе «Дэманам сядзячым» і які завяршыўся ў 1902 годзе «Дэманам зрынутым» і шпіталізацыяй мастака. Акт трэці: 1903—1906 гады, звязаныя з душэўнай хваробай, якая паступова падточвала фізічныя і інтэлектуальныя сілы жывапісца. Апошнія чатыры гады, аслепнуўшы, Урубель жыў ужо толькі фізічна.

У 1880—1890-я гады творчыя пошукі Урубеля не знаходзілі падтрымкі Акадэміі мастацтваў і крытыкаў мастацтва, аднак яго пастаянным заказчыкам зрабіўся С. І. Мамантаў.
Карупцыя ў Албаніі

**Карупцыя ў Албаніі** актуальная праблема Албаніі. Паводле звестак Барометра сусветнай карупцыі 2021 года, 66 % рэспандэнтаў указалі, што ўзровень карупцыі ў Албаніі павялічыўся. У Індэксе ўспрымання карупцыі за 2021 год краіна займае 110-е месца са 180 краін, набраўшы 35 балаў.

Пасля 1990 года Албанія перайшла ад цэнтралізаванай эканомікі да ліберальнай. Лібералізацыя прынесла як станоўчыя, так і адмоўныя наступствы для палітыкі, эканомікі і іншых сацыяльных аспектаў.

Па дадзеных міжнародных арганізацый (Індэкс ўспрымання карупцыі і Інстытута дэмакратыі і пасярэдніцтва), у Албаніі пагаршаецца карупцыйны «захоп дзяржавы».

Албанія
Албанія
Катэгорыя:Палітыка Албаніі
Ніна Рычы

**Ні́на Ры́чы** (італ.: Nina Ricci), народжаная *Марыя-Адэлаіда Нэі* (фр.: Maria Adélaide Nielli, , , Італія — , Францыя) — французскі мадэльер італьянскага паходжання, заснавальніца дома высокай моды Nina Ricci.

## Біяграфія 
Марыя-Адэлаіда Нэі нарадзілася ў Турыне ў 1883 годзе ў сям’і шаўца. Калі дзяўчынцы было пяць гадоў, сям’я пераехала ў Фларэнцыю, а ў 1895 годзе, калі ёй споўнілася дванаццаць — у Парыж. Бацька, які памёр у Монтэ-Карла, пакінуў сям’ю без грошай. З трынаццаці гадоў Адэлаіда разам з маці працавала ў галантарэйнай краме, тады ж яна пачала вучыцца краўцоўскаму майстэрству. Пачынаючы з дзяўчынкі «на пасылках» і затым малодшай мадысткі, да васямнаццаці гадоў яна стала старэйшай мадысткай, да дваццаці гадоў у яе ў падпарадкаванні ўжо былі свае вучаніцы і швачкі.

У 1904 годзе яна выйшла замуж за кветачніка Луіджы Рычы і ўзяла прозвішча мужа. У мужа і жонкі нарадзіўся сын Рабер, аднак шлюб быў нядоўгім — яна засталася з сынам адна, Ніна самастойна зарабляла на жыццё.

У 1908 годзе яна паступіла на працу ў дом моды «Рафэн», дзе прапрацавала на працягу 20 гадоў; праз нейкі час яна стала партнёрам па бізнесе і яе імя ўвайшло ў назву дома. Пасля смерці мадэльера ў 1929 годзе модны дом Raffin et Ricci быў зачынены і Ніна не збіралася працягваць справу. Аднак у пачатку 1930-х гадоў, на фоне фінансавага крызісу, яе сын Рабер вырашыў пакінуць сваю працу і ўгаварыў маці адкрыць уласнае атэлье. Дом Nina Ricci адкрыўся ў 1932 годзе ў 1-й акрузе Парыжа па адрасе вуліца Капуцынак, дом № 20.

Да гэтага часу пяцідзесяцігадовая Ніна Рычы ўжо зарабіла пэўную рэпутацыю. Ва ўласным доме моды яна нязменна прытрымлівалася рамантычнага, поўнага пяшчоты і жаноцкасці стылю — роўна пазбягаючы як яркіх эксперыментаў, так і стрыманага мінімалізму; яе сукенкі заўсёды заставаліся ў рамках прыстойнасці. Такі падыход карыстаўся попытам у прадстаўніц буйной буржуазіі, адзенне якіх павінна была дэманстраваць не столькі раскошу, колькі стрыманую элегантнасць. Ніна любіла ўзоры і далікатныя фарбы, лейтматывам яе работ былі кветкі — вышытыя, нашытыя ў выглядзе аплікацыі або прысутныя ў малюнку тканіны. У адрозненне ад шматлікіх іншых мадэльераў, яна ніколі не малявала эскізаў, але самастойна падколвала тканіны на манекене ці непасрэдна на манекеншчыцы.

Дом моды імкліва развіваўся: пачаўшы са штата ў сорак служачых, у 1939 годзе Ніна змагла наняць ужо чатырыста пяцьдзесят швачак. Неўзабаве атэлье займала адзінаццаць паверхаў у трох будынках, у тым ліку аддзел аксесуараў і вырабаў са скуры. У 1940 годзе Рабер засяродзіўся на бізнэсе маці, у 1945 годзе ён стаў дырэктарам кампаніі. У 1950-х гадах Ніна Рычы паступова адышла ад спраў, да 1959 года канчаткова выйшаўшы на пенсію.

Ніна Рычы памерла 29 лістапада 1970 года ва ўзросце 87 гадоў. Яе сын Рабер Рычы памёр у 1988 годзе, пасля чаго кампанію ўзначаліў член сям’і Жыль Фуш; у 1998 годзе яна была перапрададзена.
Чорны краб

**«Чорны краб»** () ― мастацкі фільм рэжысёра Адама Берга. У галоўнай ролі выступіла Нумі Рапас. Карціна выйшла 18 сакавіка 2022 года на стрымінгавым сэрвісе «Netflix».

## Спасылкі
Катэгорыя:Фільмы Швецыі 2022 года
Катэгорыя:Фільмы на шведскай мове
Катэгорыя:Фільмы на дацкай мове
Вундэрліх

**Вундэрліх** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Паўль Вундэрліх, нямецкі мастак
* Фрыц Вундэрліх, нямецкі спявак
* Эрхард Вундэрліх, нямецкі гандбаліст
Густаў ван дэ Вустэйнэ

**Густаў ван дэ Вэстэйнэ** (;  — ) — бельгійскі мастак-экспрэсіяніст.

Ён належаў да «Латэмскай групы», групы мастакоў, якія працавалі ў вёсцы Сінт-Мартэнс-Латэм на беразе Лее, недалёка ад Гента. Брат фламандскага паэта Карэла ван дэ Вустэйнэ. Цэнтральнай тэмай яго творчасці былі выявы, часам на мяжы карыкатуры, звычайных людзей і іх слабасцяў. Пазней ён пачаў маляваць пераважна рэлігійныя сюжэты ў экспрэсійнісцкай манеры. Пахаваны на могілках Кампа-Санта.