Міхкель Мут

**Міхкель Мут** (; нар. 18 лютага 1953, Тарту) — эстонскі пісьменнік, журналіст, літаратурны і тэатральны крытык.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў сям’і перакладчыка і англіста Алега Мута. Вучыўся ў тартускай сярэдняй школе № 8. У 1971—1976 гадах вывучаў эстонскую філалогію ў Тартускам універсітэце. Пасля ўніверсітэта і да 1987 года працаваў рэдактарам у выдавецтве, а таксама розных газетах і літаратурных часопісах — газеце Тартускага ўніверсітэта (1974—1975), часопісе «Looming» (1977—1986), газетах «Eesti Ekspress», «Eesti Aeg» і «Hommikuleht» (1991—1993). Пасля кароткі час быў фрылансерам, затым два гады працаваў драматургам у Талінскім Тэатры юнага гледача (цяпер Гарадскі тэатр). У 1991—1992 гадах быў кіраўніком інфармацыйнага бюро ў МЗС Эстоніі.

У 1993—1997 гадах зноў фрылансер. У 1997—2005 — галоўны рэдактар газеты «Sirp», а з лістапада 2005 па люты 2016 года — галоўным рэдактарам буйнога эстонскага літаратурнага часопіса «Looming».

З 1980 года член Саюза пісьменнікаў Эстоніі, некалькі разоў уваходзіў у праўленне. З 1992 года член эстонскага ПЭН-клуба, у 1996—1999 гадах яго прэзідэнт.

## Творчасць 
Міхкель Мут з 1970-х гадоў публікуе навелы, крытычныя артыкулы і эсэ. Першая кніга, зборнік апавяданняў «Вучань Фабіяна», выйшла ў 1980 годзе і станоўча ацэненая адным з крытыкаў як «прыемна дасціпная». Той жа крытык паставіў аўтара ў адзін шэраг з Вайна Вахінгам, Маці Уньтам і Яакам Йыэруйтам. У 1981 годзе гэты зборнік атрымаў прэмію імя Ф. Тугласа. Затым выйшлі кнігі «Мужчыны» (1981), сатырычны раман «Мышы на ветры» (1982), «Замры» (1985), «Дарагія пакаленни» (1986), «Плач старога Фабіяна» (1989) і іншыя.

Прозу Мута вылучае іронія і сатыра. Раманы прысвечаны культурна-сацыяльным і міжасобасным праблемам, для іх характэрна ўласцівая аўтару нетрадыцыйная з’едлівасць. Сярод упадабаных тэм творы — інтэлігенцыя, у прыватнасці, творчая інтэлігенцыя. Мут адлюстроўвае яе часта гратэскава, самаіранічна і крыху аўтабіяграфічна. Творы Міхкеля Мута неўзабаве сталі папулярнымі і ў эмігранцкіх колах у Еўропе.

Міхкель Мут аўтар дзвюх кніг для дзяцей «Französisch!» (1981) і «Дзед Мароз» (1986) пра праблемы сучаснай сям’і. Кніга «Дзед Мароз» у 1987 годзе атрымала Літаратурную прэмію імя Ю. Смуула.

Таксама вядомы як эсэіст, палітычны аглядальнік, літаратурны і тэатральны крытык і перакладчык. Крытычныя артыкулы Мута вылучае эрудыцыя і нестандартнае мысленне, пісаў і пародыі на тэатральныя тэмы. Таксама аўтар сцэнарыяў, паводле якіх зняты тэлефільм «1991» і тэлесерыял «Сальманы». Пісаў падарожныя нарысы пра Новую Зеландыю, Манголію, Швецыю і Англію. Урэшце, у 2009—2011 гадах выдаў шэсць тамоў сваіх мемуараў.

## Беларускія пераклады 
Паасобныя творы на беларускую пераклаў Сяргей Шупа.

## Бібліяграфія 
* *Fabiani õpilane* ('Fabians Schüler'). Tallinn: Eesti Raamat 1980. 149 S.
* *Französisch!* [Kinderbuch]. Tallinn: Eesti Raamat 1981. 63 S.
* *Mehed* ('Männer'). Tallinn: Perioodika 1981. 52 S. (Loomingu Raamatukogu 1/1981)
* *Hiired tuules. Satiiriline romaan* ('Mäuse im Wind. Satirischer Roman'). Tallinn: Eesti Raamat 1982. 205 S.
* *Keerukuju* ('Figurenwerfen'). Tallinn: Eesti Raamat 1985. 158 S.
* *Kallid generatsioonid* ('Die lieben Generationen'). Tallinn: Perioodika 1986. 151 S. (Loomingu Raamatukogu 6-8/1986)
* *Näärivana* ('Der Weihnachtsmann' [Kinderbuch]). Ill. Epp Maria Kokamägi. Tallinn: Eesti Raamat 1986. 60 S.
* *Kõik on üks ja seesama* ('Alles ist ein und dasselbe'). Tallinn: Eesti Raamat 1986. 380 S.
* *Vana Fabiani nutulaul* ('Klagelied des alten Fabian'). Tallinn: Eesti Raamat 1988. 252 S.
* *Kerge meel* ('Leichtmütigkeit'). Tallinn. Eesti Raamat 1988. 128 S.
* *Reisid ehk Kolm kord Aasias muust rääkimata. Korea, Vietnam, Mongoolia, Inglismaa, Rootsi, Uus Meremaa* ('Reisen oder dreimal in Asien ganz zu schweigen von dem anderen. Korea, Vietnam, Mongolei, England, Schweden, Neuseeland') Tallinn: Kupar 1990. 234 S.
* *Pingviin & raisakass* ('Pinguin und Aaskatze'). Tallinn: Kupar 1992. 93 S.
* *Rahvusvaheline mees* ('Der internationale Mann'). [Tallinn:] etf 1994. 205 S.
* *Üleminekuaeg. Novelle ja följetone* ('Übergangszeit. Novellen und Feuilletons'). Tallinn: Kupar 1995. 109 S.
* *Inglismaa päevik* ('Englisches Tagebuch'). Tallinn: Kupar 1995. 87 S.
* *Meedia mu meedia. Iseseisvuseagseid kirjutisi.* ('Medien, oh Medien. Artikel aus der Unabhängigkeitszeit'). Tallinn: Tuum 1996. 310 S.
* *Muti tabloid* ('Mutts Boulevardblatt'). Tallinn: Kupar 1999. 235 S.
* *Progressiivsed hiired* ('Die progressiven Mäuse'). Tallinnn: Muti raamat 2001. 217 S.
* *Väärikusest* ('Über Würde'). Tallinn: Muti raamat 2001. 63 S.
* *Elu allikad* ('Quellen des Lebens' = Neuausgabe von *Kerge meel*, 1988). s.l.: Fabian 2002. 109 S.
* *Eestlusest. Essee* ('Über das Estentum'). Tallinn: Fabian 2003. 86 S.
* *Sise ja väli. Päevapoliitilisi mõtteid 2000—2003* ('Innen und außen. Tagespolitische Gedanken 2000—2003'). Tallinn: Sirp 2003. 135 S. (Sirbi raamat 2/2003)
* *Kõik roosid ma kingiksin. Dramaatilised jutustused* ('Alle Rosen würde ich schenken. Dramatische Erzählungen'). Tallinn: Fabian 2004. 165 S.
* *Kõrtsikammija. Literatuur vanadele troppidele* ('Der Kneipenbummler. Literatur für die alte Garde'). Tallinn: muti raamat 2005. 151 S.
* *Siseemigrant. Novellid Rui taevalike kommentaaridega* ('Der innere Emigrant. Novellen mit Ruis himmlischen Kommentaren'). Tallinn: Fabian 2007. 192 S.
* *Mälestused I. Eesti doomino. Eelmälestused* ('Erinnerungen I. Estnisches Domino. Vorerinnerungen'). s.l.: Fabian 2009. 186 S.
* *Mälestused II. Võru tänav. Lapsepõlv* ('Erinnerungen II. Võru-Straße. Kindheit'). s.l.: Fabian 2009. 204 S.
* *Mälestused III. Sitik sügab. Kooliaeg* ('Erinnerungen III. Der Käfer juckt. Schulzeit'). s.l.: Fabian 2010. 207 S.
* *Mälestused IV. Kandilised sambad. Ülikool* ('Erinnerungen IV. Eckige Statuen. Universität'). s.l.: Fabian 2010. 239 S.
* *Mälestused V. Päikesepoolel* ('Auf der Sonnenseite'). Tallinn: Fabian 2011. 247 S.
* *Mälestused VI. Elukott* ('Lebenssack'). Tallinn: Fabian 2011. 223 S.
* *Kooparahvas läheb ajalukku* ('Das Höhlenvolk geht in die Geschichte ein'). s.l.: Fabian 2012. 462 S.
* *Õhtumaa Eesti I. Kultuuripublitsistikat ja kirjandusartikleid* ('Abendländisches Estland I. Kulturpublizistik und Literaturartikel'). Tallinn: Fabian 2014. 416 S.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Эстонскамоўныя пісьменнікі
Катэгорыя:Выпускнікі Тартускага ўніверсітэта
Катэгорыя:Літаратурныя крытыкі Эстоніі
Катэгорыя:Журналісты Эстоніі
Катэгорыя:Пісьменнікі Эстоніі
Катэгорыя:Кавалеры ордэна Белай зоркі 3 класа