Мадагаскар

**Мадагаскар** (малаг. *Madagasikara*, ), афіцыйная назва — Рэспубліка Мадагаскар (малаг. Repoblikan'i Madagasikara [republikʲan madaɡaskʲarə̥], фр. République de Madagascar) — астраўная дзяржава ў Індыйскім акіяне, размешчаная на востраве Мадагаскар (чацвёрты па велічыні востраў у свеце) і прылеглых дробных астравах ля ўзбярэжжа Афрыкі.

Найбуйнейшая ў свеце дзяржава, якая займае адзін востраў. Плошча — 587 тыс. км². Насельніцтва — 24,2 млн чалавек. Сталіца — Антананарыву.

## Прырода 
Пасля распаду суперкантынента Гандвана, каля 88 мільёнаў гадоў назад, Мадагаскар аддзяліўся ад ад індастанскай літасфернай пліты, што абумовіла развіццё мясцовых раслін і жывёл у адноснай ізаляцыі. Больш за 90% відаў не сустракаюцца больш нідзе на Зямлі. Зараз разнастайныя экасістэмы вострава і ўнікальны жывёльны свет знаходзяцца пад пагрозай вымірання з-за хуткага росту насельніцтва.

## Насельніцтва 
Большасць насельніцтва Мадагаскара (96,8 %; 2023, ацэнка) складаюць малагасійцы.

## Гісторыя 
### Ранняя гісторыя 
Першыя чалавечыя паселішчы на Мадагаскары паўсталі паміж 350 годам да н. э. і 550 годам н. э. Аўстранезійскія народы прыбылі на каноэ з Калімантану. Каля 1000 года н. э. да іх далучыліся банту, якія пераправіліся праз Мазамбіцкі праліў. Пазней на Мадагаскары аселі і іншыя перасяленцы. Кожны з іх зрабіў свой уклад у культуру вострава.

### Гісторыя з ранніх часоў да здабыцця незалежнасці 
* У VII стагоддзі арабскія купцы збудавалі на Мадагаскары факторыю.
* 10 жніўня 1500 года партугальскі карабель пад кіраўніцтвам Дыяга Дыяс, трапіў на востраў Мадагаскар.
* У 1665 годзе кіраўнік Усходнеіндыйскай французскай кампаніі Франсуа Карон дасягнуў Мадагаскару. Кампанія не здолела стварыць тут калонію, але ў тым жа годзе французы пасяліліся на прылеглых астравах.
* У 1643 годзе французы збудавалі першую калонію на Мадагаскары, якая існавала да 1672 года.
* Каля 1600 года тэрыторыя кантралізаваная народнасцю мерына падзялілася на сем незалежных краін-гарадоў.
* У 1625 годзе адзін з правадыроў племені мерына, Андрыяньяка заснаваў будучую сталіцу Мадагаскарскай Рэспублікі горад Антанарыву.
* У 1646—1649 гг. востраў спрабуюць каланізаваць англічане.
* У 1680—1725 гг. Мадагаскар быў адной з пірацкіх схованак.
* 1776 годзе Маўрыцый фон Бенеўскі, якога ў 1773 годзе ўрад Францыі выслаў на Мадагаскар для каланізацыі вострава, быў абраны мясцовымі жыхарамі каралём адной з выспаў.
* У 1883 годзе французы ўварваліся на востраў, і распачалі першую мадагаскарскую вайну.
* У 1885 годзе Вялікабрытанія прызнала права французаў на Мадагаскар
* У 1895 годзе французы заваёўваюць Антананарыву.
* У 1896 годзе французскі парламент прыняў дэкларацыю пра анексію Мадагаскара.
* 14 жніўня і 30 жніўня 1897 года 10 000 ваяроў племені Сакалава, узброеныя стрэльбамі правялі дзве бітвы з французскімі войскамі.
* 1912 года — узніклі першыя незалежніцкія арганізацыі.
* 1942 год — на Мадагаскар, кантраляваны Францыяй Вішы, адбылася высадка англійскіх войскаў.
* 1947—1948 гг. — узброенае паўстанне за незалежнасць.
* 1958 года — абвяшчэнне незалежнай Дэмакратычнай Рэспублікі Малагасі, якая мела шырокую аўтаномію ў рамках Французскага супольніцтва.
* 1960 — атрыманне поўнай незалежнасці

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Малайскі свет у берагоў Афрыкі
* ProMadagascar.com — навуковы погляд на вялікі востраў

; Урад
* Урад Мадагаскара 
* Нацыянальная Асамблея Мадагаскара 
* Міністэрства замежных спраў Мадагаскара
* Пасольствы і прадстаўніцтвы
** Канада  Венгрыя ЗША
* Глава дзяржавы і члены кабінета, з ЦРУ 
; Асноўная інфармацыі
* Madagascar  from *UCB Libraries GovPubs*
* 
* 

; СМІ
* Madagascar Навіны online на *allAfrica.com*

; Экалогія
* Madagascar’s National Parks and Reserves Афіцыйны вэб-сайт паркаў і запаведнікаў Мадагаскара
* Conservation International  — Madagascar overview pages
* New York Academy of Sciences  *Conserving Madagascar* — Podcast by Helen Crowley
* Journal Madagascar Conservation & Development 
* WildMadagascar.org Агляды, навіны, фатаграфіі, гісторыя культуры.  
* Madagascar  Фатаграфіі Мадагаскара
* The Palmarium reserve , is situated on the East coast of Madagascar.


Катэгорыя:Астравы Афрыкі
Катэгорыя:Астраўныя дзяржавы
Катэгорыя:Унітарныя дзяржавы
Катэгорыя:Усходняя Афрыка