open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Часночніца

**Часночніца**, **Часночнік** (*Alliaria*) — род травяністых раслін сямейства , распаўсюджаных у Еўразіі.

## Назва 
Назва роду паходзіць ад лацінскага слова *allium* («часнок», «цыбуля») і тлумачыцца часнаковым пахам, які характэрны для расцёртага лісця раслін.

## Батанічнае апісанне 
Двухгадовыя травяністыя расліны з гародчатым лісцем.

Чашалісцікі прамыя, пялёсткі белыя. Плод — струк, насенне ў стручку размешчана ў адзін шэраг.

## Таксанамія 
Па інфармацыі базы дадзеных *The Plant List*, род уключае 3 виды:

* 
* 
*  [syn. ]

## Літаратура 
*  — С. 329—330.
* 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Капуставыя
Катэгорыя:Спецыі
Катэгорыя:Флора Еўразіі
Сачавічнік вясенні

**Сачавічнік вясенні** (*Lathyrus vernus*) — травяністая шматгадовая расліна сямейства .

## Батанічнае апісанне 
Сцёблы 25-50 см даўжынёй, прамыя, голыя.

Лісце з 2-3(4) парамі лісточкаў. Вось ліста заканчваецца невялікім лінейным адгалінаваннем, каля якога часам маецца ложнаканечны лісточак. Лісточкі яйкападобныя або эліптычныя, зрэдку амаль ланцэтныя, доўга адцягнута завостраныя, 3-8(9) см даўжыней, (1)1,5—3(4) см шырынёй, з абодвух бакоў голыя, рэдка зверху рассеяна-валасістыя, па краі кароткарасніцавыя, часам дадолу паўзагарнутыя.

Гронкі друзлыя, 3-10-кветкавыя. Чашачка 7-9 мм даўжынёй, верхнія трохкутныя зубцы яе ў два-тры разы карацей трубкі, ніжнія ланцэтныя, амаль роўныя трубцы. Венчыкі пурпурна — ці сіне-фіялетавыя, 15-17 мм даўжынёй. Завязь можа быць дробназалозістая. Бабы 3,5—5 см даўжынёй, лінейныя, голыя. Цвіце вясной.

## Распаўсюджанне 
Расце ў разрэджаных хвойных і змешаных лясах, на лугах і сярод кустоў.

Сустракаецца ў Еўропе, на Каўказе, на Алтаі, у Сібіры і ў Малой Азіі.

На Алтаі сустракаецца ў барах ля Барнаула і далей на паўднёвы ўсход па далінах ракі Ішы ля вёскі Верх-П’янкава і ракі Біі ля сёлаў Кібязеня і Пыжы.

## Хімічны склад 
У надземнай частцы выяўленыя алкалоіды, флаваноіды (гліказіды, кемпферол), антацыяны, вітаміны. На Алтаі Lathyrus vernus змяшчае 23,4 мг% каратыну.

## Гаспадарчае значэнне і выкарыстанне 
Дае меданосным пчолам шмат нектару і пылка-абножкі .

### У медыцыне 
Шырока ўжывалася ў народнай медыцыне Старажытнай Русі.

М. І. Аненкаў у «Батанічным слоўніку», выдадзеным у 1878 годзе, адзначаў:Имѣтъ растворяющее дѣствіе и употр. отъ внутренняго разстройства, отъ боли сердца, отъ ранъ (Кіевск.), ногтоѣды (УФ.). Стручья ѣдятъ отъ зубной боли (Вор.)

У сучаснай народнай медыцыне лічыцца, што трава валодае сардэчна-сасудзістым, абязбольвальным і раназажыўляльным дзеяннем.

У Заходняй Сібіры і на Алтаі адвар здробненай сухой травы п’юць пры захворваннях нервовай сістэмы, пры стэнакардыі. Адвар пладоў са струкамі прымаюць пры зубным болі. Адвар насення п’юць як мачагонны і кровесупыняльны сродак, а таксама пры дыярэі. Настоем травы палошчуць рот і горла пры запаленчых працэсах.

## Падвіды 
 год
Паводле дадзеных GRIN існуюць наступныя падвіды:
* *Lathyrus vernus subsp. flaccidus* (Ser.) Arcang.
* *Lathyrus vernus subsp. vernus*

## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Дэкаратыўныя садовыя расліны
Катэгорыя:Лекавыя расліны
Катэгорыя:Флора Еўразіі
Катэгорыя:Флора Паўночнай Амерыкі
Катэгорыя:Чына
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1800 годзе
Катэгорыя:Расліны на марках
Няміга (аркестр)

**Канцэртны аркестр «Няміга»** — беларускі духавы аркестр. Структурнае падраздзяленне галаўной канцэртнай арганізацыі Мінска ДУ «Мінскканцэрт».

Заснаваны ў 1990 годзе трыма музыкамі-духавікамі, прафесарамі Беларускай дзяржаўнай акадэміі музыкі (БДАМ): дырыжорам і аранжыроўшчыкам, народным артыстам Расіі Львом Муранавым, аранжыроўшчыкам, заслужаным артыстам БССР Віталём Воўкавым і дырыжорам Аркадзем Берыным.

Аркестр складаецца ў асноўным з выпускнікоў БДАМ. Ім кіруюць галоўны дырыжор, дацэнт кафедры аркестравага дырыжыравання БДАМ **Аляксандр Сасноўскі** і дырыжор, заслужаны артыст Рэспублікі Беларусь **Аляксандр Фёдараў**. Дырэктар калектыву — '''Шугала Ірына Юр'еўна'''.

У рэпертуары аркестра сімфанічная класіка і духавая музыка кампазітараў Беларусі і іншых краін, а таксама джазавая і сучасная папулярная музыка.

Аркестр актыўна выступае, у тым ліку на тэлебачанні і радыё, сталы ўдзельнік міжнароднага фестывалю «Беларуская музычная восень». Лаўрэат міжнародных конкурсаў і фестываляў. Выступаў у Расіі, на Украіне, у Літве, Польшчы, Германіі, Іспаніі. З аркестрам працавалі такія дырыжоры, як Трэвар Форд (Нарвегія), Дэвід Андрэ (ЗША), Георгій Калінкавіч (Расія), Генадзь Праватараў і Пётр Вандзілоўскі (Беларусь); з ім выступалі Іосіф Кабзон, Алег Газманаў, Рэнат Ібрагімаў, Марыя Гулегіна і іншыя.

## Спасылкі 
* Молодеем вместе с «Немигой» // Минский курьер. — 17.06.2007.

Катэгорыя:Беларуская дзяржаўная акадэмія музыкі
Катэгорыя:Культура Мінска
Катэгорыя:Акадэмічныя калектывы Беларусі
Катэгорыя:Музычныя калектывы, якія з’явіліся ў 1990 годзе
Мікалай Уладзіміравіч Някрасаў

**Мікалай Уладзіміравіч Някрасаў** (18 снежня 1900 — 4 кастрычніка 1938) — рускі эсперантыст і перакладчык на эсперанта, пісьменнік, паэт, журналіст і крытык.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў Маскве ў 1900 годзе. У 15 гадоў вывучыў эсперанта. У 1918-1919 гадах быў рэдактарам уласнаручна выдаваемага выдання *Juna Mondo* («Юны свет»). Стаў сузаснавальнікам літаратурнага рэв'ю *La Nova Epoko* («Новая эпоха») у 1922 годзе і быў яго рэдактарам да 1930 года. Сярод дзейнасці «Новай эпохі» можна адзначыць адкрыты ліст міністру адукацыі Францыі , які ў чэрвені 1922 года забараніў выкладанне эсперанта ў французскіх навучальных установах як «патэнцыйна небяспечнага» (у лісце міністру дзякавалі за павышэнне папулярнасці эсперанта і раілі далей забараніць французскую мову, на якой апублікавана яшчэ больш рэвалюцыйных твораў). У 1933 годзе рэдагаваў зборнік артыкулаў *«Новыя праблемы мовазнаўства»*.

Перш за ўсё вядомы як перакладчык рускай вершаванай класікі на эсперанта. Паэтычная спадчына самога Някрасава друкавалася ў розных перыядычных выданнях. На яго творчасць паўплывалі прадстаўнікі рускага сімвалізму, такія як Блок і Бальмонт.

У сярэдзіне 1930-х гадоў Някрасаў разам з іншымі членамі эсперантистского руху ў СССР стаў аб'ектам сталінскага тэрору і 4 лістапада 1938 года быў расстраляны. Пасмяротна рэабілітаваны 26 лістапада 1957 года.

## Творы 
### Перакладзеная паэзія 
* *Kupra rajdanto* (*Медны коннік*), Пушкіна.
* *Eŭgeno Onegin* (*Яўген Анегін*) . Пушкіна, SAT.
* *Dekdu* (*Дванаццаць*) і *Najtingala ĝardeno* (*Салаўіны сад*) Блока.
* *Blanka cigno* (*Белы лебедзь*) і *La mortaj ŝipoj* (*Мёртвыя караблі*) Бальмонта.
* *Nubo en pantalono* (*Воблака ў штанах*) і *Suno* (*Сонца*) Маякоўскага.
* *Monna Liza* .
* *Socialismo*, *Patrino* (*Маці*) Бежыменскага.

### Перакладзеная проза 
* *Ruĝa Stelo* (*Чырвоная зорка*) Аляксандра Багданава, SAT, 1929.
* *La Vojo de formiĝo kaj disvastiĝo de la lingvo internacia* (*The way of formation and spread of the international language*) Эрнста Дрезена, SAT, 1929
* *Historio de la mondolingvo* (*History of the world Language*) Эрнста Дрезена.

### Уласная паэзія 
* *Fablo pri ĝilotinŝraŭbeto* (*Байка пра маленькага шруба з левай разьбой*), апублікавана ў *Sennacieca Revuo*.
* *Testamento de Satano* (*Запавет Сатаны*).
* *Verda flamo* (*Зялёнае полымя*)
* *Krono de sonetoj pri Esperanto* (*Вянок санетаў*).
* *Mi moskvano* (*Я, масквіч*), апублікавана ў *Internacia Literaturo*.

### Уласная проза 
* *Bibliografio de Esperantaj presaĵoj en USSR dum 12 jaroj de la revolucio 1917-1928* (*Бібліяграфія матэрыялаў на эсперанта, апублікаваных у СССР за 12 гадоў рэвалюцыі 1917-1928*), Масква, 1928.
* *Tra USSR per Esperanto* (*Праз СССР аб эсперанта*).
* Некалькі эсэ аб літаратуры на эсперанта, апублікаваных у *La Nova Epoko*.

Катэгорыя:Перакладчыкі паэзіі на эсперанта
Катэгорыя:Перакладчыкі прозы і драматургіі на эсперанта
Катэгорыя:Пісьменнікі на эсперанта
Катэгорыя:Паэты на эсперанта
Катэгорыя:Эсперантысты
Джэральдзін Пэйдж

**Джэральдзін Пэйдж** (; 22 лістапада 1924 — 13 чэрвеня 1987) — амерыканская актрыса, лаўрэат прэміі «Оскар» у 1986 годзе.

## Зноскі 
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Залаты глобус»
Катэгорыя:Памерлі ад інфаркту міякарда
Вяз шурпаты

**Вяз шурпаты**, **Вяз горны** (*Ulmus glabra*) — расліна; від роду Вяз сямейства Вязаў.

## Біялагічнае апісанне 
Дрэва вышынёй да 30 м і да 2 м, дыяметрам з густой шырока-цыліндрычнай, зверху круглявай кронай. Кара бурая, глыбока прасякнута расколінамі. Лісце эліптычнае або даўгавата-зваротнаяйкападобнае, даўжынёй 8-15 см.

Жаночыя кветкі сабраны ў пазухавыя пучкі і сядзяць на кароткіх кветаножках. Мужчынскія пылавікі фіялетавыя. Кветкі з’яўляюцца ў сакавіку ці ў красавіку. Плады — авальная або зваротнаяйкападобная крылатка, дыяметрам да 2,5 см. Спачатку яна апушаная, затым становіцца голай, з невялікім выманнем на канцы і ў цэнтры з семем. Расліна плоданасіць у маі-чэрвені.

## Распаўсюджанне і экалогія 
Арэал віду ўключае ў сябе Цэнтральную і Усходнюю Еўропу, Крым, Каўказ і Малую Азію. Таксама расце на паўднёвым усходзе Казахстана, вялікая папуляцыя расце ў гарах Заілійскага Алатау. У Нарвегіі заходзіць за Палярны круг крыху на поўнач ад 67° пн. ш. (самае паўночнае у свеце прыроднае месцазнаходжанне роду Вяз), у Швецыі дасягае шыраты ледзь паўночней 65° пн. ш., у Фінляндыі пранікае за 63° пн. ш. Паўночная мяжа росту ў Расіі праходзіць праз паўднёвыя раёны Рэспублікі Карэлія (у Карэліі нават ёсць адзінкавае месцазнаходжанне злёгку на поўнач ад 64° пн. ш.), Архангельскай вобласці і Рэспублікі Комі. На поўдзень ад гэтай лініі дадзены від сустракаецца ў малой колькасці ў другім ярусе іглічных і іглічна-шыракалістых лясоў, на водападзеле і ў далінах рэк. Расліна з’яўляецца адным з характэрных відаў шырокалісцевых лясоў. У дубовых і ліпавых лясах зоны шыракалістых лясоў ён расце як прымешак у першым і ў другім ярусе. У стэпавай зоне сустракаецца ў бэлечных лясах, у поймах і на схілах тэрас рачных далін. Расце таксама на чарназёмах, але не можа выносіць засоленыя глебы. У гарах Каўказа ён можа падымацца на вышыню каля 1400 метраў над узроўнем мора.

## Батанічная класіфікацыя 
### Сінонімы 
Па дадзеных The Plant List:
* Ulmus campestris L.
* Ulmus communis Carrière
* Ulmus horizontalis Loudon (ням. inval.)
* Ulmus latifolia Moench
* Ulmus montana With. (nom. illeg.)
* Ulmus podolica Klokov
* Ulmus scabra Mill.
* Ulmus sukaczevii Andrews

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Вязавыя
Катэгорыя:Дэкаратыўныя дрэвы
Катэгорыя:Флора Еўразіі
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1762 годзе
Серпакрылыя молі

**Серпакрылыя молі** (*Plutellidae*) — сямейства матылькоў.

## Апісанне 
Матылі сярэдняй велічыні з размахам крылаў 13-30 мм. Галава са шчыльна прыціснутымі лускавінкамі на лбе, якія тырчаць у выглядзе пучка на цемені. Вочкі прысутнічаюць. Вусікі ніткападобныя і перавышаюць палову даўжыні пярэдняга крыла. Сківічныя шчупікі 4-членікавыя. Губныя шчупікі накіраваныя наперад, 2-і членік можа быць са шчоткай волосападобных лускавінак, 3-і членік часта шылападобны і загнуты ўверх. Крылы выцягнутыя, часам з серпападобна загнутай вяршыняй.

Матылькі ў спакойным стане сядзяць паралельна субстрату з выцягнутымі наперад вусікамі.
Вусені верацёнападобныя, спачатку жывуць у мінах, затым адкрыта на лісці, аплецены шаўкавінкамі. Шэраг відаў пашкоджвае сельскагаспадарчыя культуры. Акукляюцца ў сеткаватым кокане. У Расіі і сумежных краінах 11 родаў і 70 відаў.

## Роды 
* *Acrolepia*
* *Acrolepiopsis*
* *Digitivalva*
* *Eidophasia*
* *Plutella*

## Літаратура 
* N. P. Kristensen: *Lepidoptera, Moths and Butterflies, 1: Evolution, Systematics, and Biogeography. Handbuch der Zoologie 4 (35)* S. 124f, Walter de Gruyter. Berlin, New York 2003, ISBN 3-11-015704-7.

Катэгорыя:Молі

Катэгорыя:Сямействы насякомых
Чына клубняносная

**Чына клубняносная**, **Земляныя арэхі** (*Lathyrus tuberosus*) — шматгадовая травяністая расліна роду Чына сямейства .

## Распаўсюджанне 
Сустракаецца ў Еўропе, на Каўказе, у Сібіры, на Алтае, у Сярэдняй Азіі, на поўдні Далёкага Усхода, у Паўночна-Заходнім Кітаі.

Расце на стэпавых лугах, як пустазелле ў пасевах, па лясных узлесках і хмызняках, пераважна на чарназёмных глебах. Апафіт.

## Батанічнае апісанне 
Карэнішча тонкае, звычайна з патоўшчанымі верацянопадобнымі або амаль шарападобнымі каранямі.

Сцёблы 30-80 см даўжынёй, узыходзячыя, прасцёртыя, зачэпліваюцца з дапамогай ліставых вусікаў, рабрыстыя.

Лісточкі 2-4,5 см даўжынёй, 0,7—1,5 см шырынёй, даўгавата-эліптычныя, звычайна найбольш шырокія ў верхняй палове. Прылісткі паўстрэлападобныя, 0,5—2 см даўжынёй.

Гронкі друзлыя, 3-7-кветкавыя. Чашачка 5-6 мм даўжынёй; верхнія зубцы трохкутныя, ніжнія ланцэтныя, карацей трубкі або амаль роўныя ёй. Вяночак пурпурна-чырвоны, 15-20 мм даўжынёй. Завязь, пераважна ў ніжняй частцы, пакрыта дробнымі залозкамі.

Бабы 2,5—4 см даўжынёй, даўгавата-лінейныя, голыя.

## Хімічны склад 
Хімічны склад вывучаны недастаткова. Вядома, што ў траве ўтрымліваюцца бялкі, вітаміны і такаферол.

## Практычнае выкарыстанне 
Клубні велічынёй з лясны арэх ужываюцца ў ежу, у сырым выглядзе іх смак ялкавы і нагадвае радыску. На Каўказе іх чысцяць ад скарыначкі, вараць у салёнай вадзе і ўжываюць у ежу (па смаку яны нагадваюць каштаны або кампот). З маладога лісця робяць салаты.

Культывуюць як харчовую культуру ў Новай Зеландыі і Нідэрландах.

Вырошчваецца ў якасці дэкаратыўнай расліны. Можа быць выкарыстана як шматгадовы «Lathyrus odoratus».

## Выкарыстанне ў медыцыне 
Ужываецца ў народнай медыцыне Каўказа, Паволжа і Заходняй Сібіры. Адвар клубняў прымаюць пры дызентэрыі, калітах, дыярэі ― пры парушэнні перыстальтыкі органаў стрававання, адрыжцы, спазмах, неўрозах кішачніка. На Алтаі, акрамя таго ўжываецца ад «радзімчыка» (дзіцячыя радавыя траўмы), колючых галаўных боляў і супраць глістоў.

## Літаратура 
*  
* 

Катэгорыя:Дэкаратыўныя садовыя расліны
Катэгорыя:Лекавыя расліны
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1753 годзе
Катэгорыя:Флора Еўразіі
Катэгорыя:Чына
Дзеразовыя (клас)

**Дзеразовыя** (*Lycopodiopsida*) — клас дзеразападобных.

## Апісанне 
Спарафіты — сухапутныя вечназялёныя шматгадовыя расліны з укарочанымі або доўгімі паўзучымі, звычайна галінастымі сцябламі. Лісце маленькае, ланцэтнае, вострае, луска- або шылападобнае, завостранае, без язычка, размешчана па спіралі ці беспарадкава. Спарафілы мала або зусім не адрозніваюдца ад астатняга лісця. Спарангіі ныркападобныя, па верхнім баку спарафілаў каля іх асновы, сабраны ў стробілы (дзеразовыя), або пазушныя (баранцовыя). Споры роўныя, прарастаюць на 3-і, іншы раз на 5—8-ы год. Гаметафіты — зарасткі (у відаў нашай флоры) добра развітыя, мясістыя, падэемныя, клубнепадобныя, бесхларафільныя, двухполыя, з мікарызай, дыферынцыраваны на тканкі, сапратрофныя або паўсапратрофныя, выспяваюць на працягу 5—20 гадоў. Архегоніі і антэрыдыі размешчаны раздзельна на паверхні гаметафіта. Сперматазоіды з 2 жгуцікамі.

## Класіфікацыя 
Выдзяляецца два сучасных сямействы:  і . Пашыраны па ўсім зямным шары. На Беларусі сустракаюцца прадстаўнікі родаў , , , .

## Гл. таксама 
* 

## Літаратура 
* Дзярэзы // Энцыклапедыя прыроды Беларусі: У 5 т. Т. 2: Гатня — Катынь / Рэдкал.: І. П. Шамякін і інш. — Мн.: БелСЭ, 1983. — 522 с.: іл.

Катэгорыя:Дзеразападобныя
Аўран лекавы

**Аўра́н ле́кавы** (*Gratiola officinalis*) — від травяністых раслін з роду  сямейства .

## Батанічнае апісанне 
Шматгадовая травяністая расліна з прамым або прыўзнятым сцяблом вышынёй 15—60 см і паўзучым карэнішчам. Лісце лінейна-ланцэтнае. Кветкі белыя, званочкавыя, адзіночныя, у пазухах лісця, на даўгіх кветаножках. Цвіце ў маі—чэрвені. Плод — каробачка.

Расліна ядавітая.

## Распаўсюджанне і экалогія 
Аўран лекавы распаўсюджаны на тэрыторыі Еўразіі і Паўночнай Амерыкі. На тэрыторыі Беларусі сустракаецца пераважна ў паўднёва-ўсходніх раёнах. Расце на балотах, заліўных лугах, па вільготных пясчаных берагах вадаёмаў.

## Літаратура 
* 
* 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Флора Еўразіі
Катэгорыя:Флора Паўночнай Амерыкі
Катэгорыя:Ядавітыя расліны
Катэгорыя:Лекавыя расліны
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1753 годзе
Павой

**Павой, Калістэгія** (*Calystegia*) — род травяністых раслін сямейства .

## Батанічнае апісанне 
Шматгадовыя травяністыя расліны. Сцёблы кучаравыя або ляжачыя; лісце чарговае, чарашковае, простае.

Кветкі размяшчаюцца ў пазухах лісця па аднаму на доўгіх кветаножках. Чашачка апранутая двума больш-менш буйнымі лістападобнымі прылісткамі, ушчыльную прыціснутымі да яе; чашалісцікаў 5. Венык варонкападобна-званочкавы, з пяццю слаба выяўленымі лопасцямі. Тычынак 5, тычынкавыя ніткі ў ніжняй частцы пашыраныя; слупок адзін, з двума эліптычнымі або даўгавата-эліптычнымі лычыкамі; завязь аднагнёздавая або не цалкам двухгнёздавая.

Плод — чатырохстворкавая, чатырохнасенная каробачка.

## Распаўсюджанне 
Распаўсюджаны ва ўмераных вільготных абласцях усіх кантынентаў.

## Гаспадарчае значэнне і прымяненне 
## Спіс відаў 
Род *у*ключае 19 відаў:

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* 
* 
* 
* (Праверана 10 сакавіка 2012)

Катэгорыя:Бярозкавыя
Антыкапіталізм

**Антыкапіталізм** - шырокі спектр рухаў, ідэй і падыходаў, якія выступаюць супраць капіталізму. Антыкапіталісты, у строгім сэнсе гэтага слова, гэта тыя, хто хочуць цалкам замяніць капіталізм іншай сістэмай.

Аднак ёсць таксама ідэі, якія можна ахарактарызаваць як часткова антыкапіталістычныя, у тым сэнсе, што яны толькі хочуць замяніць або адмяніць некаторыя аспекты капіталізму, а не ўсю сістэму.
Гісторыя вызначэння
Антыкапіталістычныя ідэі развіваліся адначасова з ростам капіталістычнай сістэмы.

Антыкапіталізм атрымаў імклівае развіццё ў сярэдзіне 19-га стагоддзя, а менавіта пасля крызісу 1857 года. Пасля крызісу была заснавана "Міжнароднае таварыства працоўных", якое актыўна падтрымлівала ідэі па барацьбе працоўных за свае правы.

У 1871 годзе, пасля паразы ў французскай рэвалюцыі, адбыўся раскол паміж марксістамі і анархістамі, вакол метадаў процідзеяння капіталізму: марксісты лічылі неабходным ўдзельнічаць у выбарах, у той час як анархісты лічылі, што ўдзел у выбарах нічога не дасць.
Ідэалогіі і капіталізм
Анархізм
Анархісты выступаюць за поўную адмену дзяржавы. Многія анархісты (у тым ліку прыхільнікі левага анархізму, сацыяльнага анархізму і камуністычнага анархізму) супраць капіталізму на той падставе, што ён цягне за сабой сацыяльнае панаванне (праз няроўнасць у размеркаванні багацця) адных людзей над іншымі. Некаторыя формы анархізму выступаюць супраць капіталізму ў цэлым, падтрымліваючы пры гэтым некаторыя прынцыпы капіталізму, такія як рынкавасць эканомікі, а некаторыя нават прыватную ўласнасць.
Антыглабалізм
Антыглабалісты лічаць, што цяперашняя мадэль глабалізацыі сфармаваная пад заступніцтвам сусветнага капіталу і вядзе за сабой:
* Разрыў у даходах, узроўні спажывання, здароўя, адукацыі ў краінах «залатога мільярда» і «трэцяга свету».
* Недапушчальныя ўмовы для работнікаў нізкай кваліфікацыі транснацыянальных карпарацый.
* Дамінаванне масавай поп-культуры, падаўленне свабоднай творчасці, «стандартызацыя розумаў»
* Спажывецкае і драпежніцкія стаўленне да прыроды, спроба «абыходу» экалагічных праблем, вываз брудных вытворчасцей у краіны «трэцяга свету»
* Панаванне ідэалогіі нэалібэралізму
Іслам
Іслам забараняе крэдытаванне.
Марксізм
Марксісты выступаюць за змену капіталістычнай сістэмы іншай - камуністычнай сістэмай. Змена павінна ісці праз сацыялістычную рэвалюцыю, усталяванне сацыялізму і эвалюцыйнага пераходу да камунізму.

## Антыкапіталізм сёння 
Сёння антыкапіталізм дзеліцца на тры асноўныя плыні:
* Марксісты, камуністы і сацыялісты, якія прымаюць удзел у выбарах
* Радыкальные эколагі і антыглабалісты, якія таксам прымаюць удзел у выбарах
* Анархісты
* Прыхільнікі рэсурса-арыентаванай эканомікі

Катэгорыя:Капіталізм
Катэгорыя:Анархізм
Катэгорыя:Іслам
Катэгорыя:Марксізм
Катэгорыя:Антыглабалізм
Катэгорыя:Ідэалогіі
Calystegia soldanella

**Calystegia soldanella** (сін. *Convolvulus soldanella*) — від раслін сямейства . Шматгадовыя травяністыя ліяны, якія растуць на пясчаных пляжах і іншых прыбярэжных месцах ва ўмераных рэгіёнах па ўсім свеце. Таксама стаў вядомы як «кветка прынца» ў гонар прынца Карла Эдуарда Сцюарта, які пасеяў яго на востраве Эрыскей, Шатландыя, калі прызямліўся там у 1745 годзе, каб узначаліць паўстанне Якабітаў.

## Распаўсюджанне 
У Паўночнай Амерыцы *Calystegia soldanella* сустракаецца на заходнім узбярэжжы, а таксама ў некаторых раёнах усходняга ўзбярэжжа. Таксама распаўсюджаны ў Аўстраліі і Новай Зеландыі.

## Спасылкі 
* USDA Plants Profile
* Jepson Manual Treatment
* Munz, Philip A. (2003). *Introduction to Shore Wildflowers of California, Oregon, and Washington*. Berkeley: University of California Press.

Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1753 годзе
Катэгорыя:Флора Аўстраліі
Катэгорыя:Флора Паўночнай Амерыкі
Дзвонка

**Дзво́нка** — рака ў Лагойскім раёне Мінскай вобласці Беларусі, левы прыток ракі Дзвінаса (басейн Віліі).

Даўжыня ракі 15 км. Плошча вадазбору 57 км². Выток ракі знаходзіцца ў напрамку на паўднёвы захад ад вёскі Ляда. Упадае ў Дзвінасу прыкладна за 1 км у напрамку на поўнач ад вёскі Ляўданшчына. Вадазбор на заходніх схілах Мінскага ўзвышша.

Каля ракі аграгарадок Малыя Нястанавічы, вёскі Завішына, Ляўданшчына. Паміж вёскамі Завішына і Ляўданшчына на рацэ сажалка.

## Літаратура 
*  — С. 172.
* 
* 
* Ліст карты N-35-56. Выданне 1987 г. Стан мясцовасці на 1984 г.

## Спасылкі 
* Общая характеристика речной сети Минской области (в разрезе районов) // Справочник «Водные объекты Республики Беларусь» 

Катэгорыя:Рэкі Лагойскага раёна
Катэгорыя:Прытокі Дзвінасы
Бярозка трохкаляровая

**Бярозка трохкаляровая** (*Convolvulus tricolor*) — від раслін сямейства Бярозкавыя (Convolvulaceae).

## Назва 
Навуковая відавая назва паходзіць ад лацінскага слова трохкаляровы ()

## Апісанне 
Гэта аднагадовая расліна, дасягае вышыні ад 15 да 50 сантыметраў з адзінкавымі кветкамі на доўгіх ножках. Вяночак ад 15 да 40 міліметраў у даўжыню, сіні, а цэнтр жоўты і белы. Перыяд цвіцення з чэрвеня па верасень.

## Распаўсюджанне 
Паўночная Афрыка: Алжыр; Лівія; Марока; Туніс. Еўропа: Германія, Былая Югаславія; Грэцыя; Італія; Францыя; Партугалія; Іспанія; Іспанія. Таксама культывуецца, выкарыстоўваецца як дэкаратыўная расліна. Расце на адкрытых, сухіх месцах.

## Галерэя 

Convolvulus tricolor.jpg
Convolulus tricolor (Convolvulaceae) leaves.JPG
Convolvulus tricolor0.jpg

## Спасылкі 
* Vascular Flora
* United States Department of Agriculture 

Катэгорыя:Бярозкавыя
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1753 годзе
Катэгорыя:Флора Еўропы
Катэгорыя:Флора Паўночнай Афрыкі
Acrolepia

***Acrolepia*** — род молей сямейства Acrolepiidae.

## Віды 
У род уключаюць наступныя віды:

**Acrolepia afghanistanella*
**Acrolepia aiea*
**Acrolepia aleuritis*
**Acrolepia asiatica*
**Acrolepia aureella*
**Acrolepia aureonigrella*
**Acrolepia autumnitella*
**Acrolepia beardsleyi*
**Acrolepia bythodes*
**Acrolepia canachopis*
**Acrolepia cestrella*
**Acrolepia chalarodesma*
**Acrolepia chalcolampra*
**Acrolepia chariphanes*
**Acrolepia conchitis*
**Acrolepia corticosa*
**Acrolepia dioscoreivora*
**Acrolepia elaphrodes*
**Acrolepia gelida*
**Acrolepia halosema*
**Acrolepia jaspidata*
**Acrolepia kasyi*
**Acrolepia maculella*
**Acrolepia manganeutis*
**Acrolepia marmaropis*
**Acrolepia mixotypa*
**Acrolepia moriuti*
**Acrolepia niphosperma*
**Acrolepia nitrodes*
**Acrolepia nodulata*
**Acrolepia nothocestri*
**Acrolepia oxyglypta*
**Acrolepia peyerhimoffella*
**Acrolepia poliopis*
**Acrolepia prasinaula*
**Acrolepia rejecta*
**Acrolepia rungsella*
**Acrolepia seraphica*
**Acrolepia syrphacopis*
**Acrolepia tharsalea*
**Acrolepia xiphias*

## Спасылкі 
* Gaedike, R., 1986: Die typen der orientalischen, australischen und äthiopischen Acrolepiidae (Lepidoptera). Beiträge zur Entomologie 36 (1): 63-68.
* Klimesch, von J., 1956: Die Arten der Acrolepia granitella Tr.-Gruppe. Ein Beitrag zur Kenntnis der Genitalmorphologie der Acrolepiidae sowie Beschreibung von 6 neuen Arten (Lep., Acrolepiidae). Zeitschrift der Wiener Entomologischen Gesellschaft 41: 129—144.

Катэгорыя:Молі
Катэгорыя:Матылі
NAPOLI

**NAPOLI** (**«Наполі»**) — псеўданім беларускай спявачкі Вольгі Шыманскай; раней — музычная група, якая выступала ў жанрах поп-музыкі, сучаснага рытм-н-блюза і танцавальнай музыкі. Удзельнік нацыянальных адборачных конкурсаў на Еўрабачанне 2014, 2015, 2016 і 2017 гадоў у Беларусі. Удзельнік нацыянальнага адборачнага конкурсу на Еўрабачанне 2016 года ў Польшчы.

## Гісторыя 
Група «NAPOLI» была ўтворана ў складзе Іллі Краўчука, Ілоны Мунцян і Вольгі Шыманскай у красавіку 2012 года ў горадзе Мінск. Удзельнікі фестывалю Славянскі базар 2012 года.

### 2014 
10 студзеня 2014 года група «NAPOLI» прыняла ўдзел у нацыянальным адборачным конкурсе на Еўрабачанне 2014 года ў Беларусі. Група выступіла з кампазіцыяй «Stay With Me» і заняла восьмае месца, набраўшы 8 балаў (7 балаў з 12 ад тэлегледачоў, 1 бал з 12 ад журы).

25 сакавіка 2014 года трагічна загінуў саліст гурта Ілля Краўчук.

2 ліпеня 2014 года быў прадстаўлены новы саліст гурта Сяргей Балаболаў.

26 снежня 2014 група «NAPOLI» прыняла ўдзел у нацыянальным адборачным конкурсе на Еўрабачаннн 2015 года ў Беларусі. Група выступіла з кампазіцыяй «My Dreams» і заняла шостае месца, набраўшы 36 балаў (7 балаў з 12 ад тэлегледачоў і 29 балаў ад журы).

### 2015 
З лістапада 2015 года група «NAPOLI» прадстаўлена ў выглядзе сольнага праекта Вольгі Шыманскай.

### 2016 
22 студзеня 2016 года праект «NAPOLI» прыняў ўдзел у нацыянальным адборачным конкурсе на Еўрабачанне 2016 года ў Беларусі з кампазіцыяй «My Universe». Праект «NAPOLI» заняў другое месца, атрымаўшы 22 399 галасоў тэлегледачоў.

5 сакавіка 2016 года група «NAPOLI» прыняла ўдзел у нацыянальным адборачным конкурсе да Еўрабачання 2016 года ў Польшчы з песняй «My Universe». «NAPOLI» заняла дзевятае месца, набраўшы 0,59 % галасоў тэлегледачоў.

30 чэрвеня 2016 года саліст групы «NAPOLI» Вольга Шыманская была прызнана лепшым беларускім выканаўцам па версіі музычнага тэлеканала RUTV: Беларусь. Па выніках галасавання Вольга атрымала 24,9 % галасоў.

### 2017 
20 студзеня група «NAPOLI» ўдзельнічала ў фінале беларускага нацыянальнага адбору на Еўрабачанне з песняй «Let's come together» і заняла 5 месца.

### Склад 
* Вольга Шыманская — вакал, аўтар песень

### Былыя ўдзельнікі 
* Ілля Краўчук
* Сяргей Балаболаў
* Ілона Мунцян
Прадзюсар - Аляксандр Слуцкі

### Сінглы 
### Гасцявы ўдзел 
### Відэакліпы 
Катэгорыя:Музычныя калектывы 2010-х
Катэгорыя:Музычныя калектывы паводле алфавіта
Катэгорыя:Поп-гурты Беларусі
Гніліца (прыток Тур’і)

**Гні́ліца** — рака ў Капыльскім раёне Мінскай вобласці Беларусі, правы прыток ракі Тур’я (прыток Нёмана).

Даўжыня ракі 14 км плошча вадазбору 66 км². Выток ракі знаходзіцца каля вёскі Рымашы. Упадае ў Тур’ю прыкладна за 1,9 км у напрамку на поўнач за ад вёскі Цялядавічы. Рэчышча каналізаванае. Асноўны прыток — рака Скорыца (правы).

## Літаратура 
*  — С. 93.
* 
* 
* Ліст карты N-35-103. Выданне 1987 г. Стан мясцовасці на 1984 г.

## Спасылкі 
* Общая характеристика речной сети Минской области 

Катэгорыя:Рэкі Капыльскага раёна
Катэгорыя:Басейн Нёмана
Pontia edusa

**Pontia edusa** — від лускакрылых насякомых з сямейства бялянак.

## Этымалогія назвы 
Відавая лацінская назва ўзыходзіць да Эдусы (рымская міфалогія) — багіні, якая ахоўвала ежу дзіцяці.

## Апісанне 
Распаўсюджаны ў Еўропе, Паўночнай Афрыцы і Азіі. Жывуць у стэпах, на палях і сухіх лугах, на вышыні да 2300 метраў над узроўнем мора. Даўжыня пярэдняга крыла 18-27 мм. Самкі адкладаюць яйкі на кармавыя расліны вусеняў. Вусені харчуюцца рознымі капуставымі (, , ), а таксама лісцем , , , .

## Заўвагі па сістэматыцы 
На тэрыторыі Усходняй Еўропы від прадстаўлены намінатыўным падвідам. Раней від змешвалі з блізкім відам  (Linnaeus, 1758) (адрозным па біяхімічным крытэру). У многіх працах па фаўне еўрапейскай Расіі прыводзяцца дадзеныя аб распаўсюджванні ў паўднёвых рэгіёнах абодвух відаў без указання на іх канкрэтныя адрозненні паміж імі. Асноўным адрозненнем з'яўляецца круглявая вальва ў геніталіях самца *daplidice* і вуглаватая у самца edusa. Для матылькоў характэрны сезонны марфізм.

Катэгорыя:Бялянкі
Катэгорыя:Насякомыя Азіі
Катэгорыя:Насякомыя Еўропы
Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1777 годзе
Глыбокае (возера, Бешанковіцкі раён)

**Глыбо́кае** — возера ў Бешанковіцкім раёне Віцебскай вобласці Беларусі, у басейне ракі Заходняя Дзвіна, за 28 км у напрамку на паўночны ўсход ад гарадскога пасёлка Бешанковічы, за 0,6 км на паўночны ўсход ад вёскі Малы Двор, прыкладна за 0,2 км на паўднёвы ўсход ад вёскі Пушкары.

Плошча паверхні возера 0,18 км². Даўжыня 0,96 км, найбольшая шырыня 0,27 км, даўжыня берагавой лініі 2,32 км. Найбольшая глыбіня 9 м. Аб'ём вады ў возеры каля 1 млн м³. Катлавіна возера выцягнутая ў напрамку з паўднёвага захаду на паўночны ўсход. Схілы катлавіны дасягаюць вышыні 15 м. Берагі пясчаныя, зліваюцца са схіламі катлавіны. Паўднёвыя і паўночныя берагі месцамі нізкія і забалочаныя. Дно возера да глыбіні 3,5—4 м пясчанае, глыбей — ілістае. Зарастае падводнай расліннасцю да глыбіні 4,5 м. У паўднёвай частцы ў Глыбокае ўпадае вузкая пратока з возера Лукаўскае, у паўночна-ўсходняй частцы выцякае ручай у Заходнюю Дзвіну.

У возеры водзяцца шчупак звычайны, акунь, лінь, плотка, карась і іншыя віды рыб.

## Літаратура 
* 
* Ліст карты N-35-36. Выданне 1991 г. Стан мясцовасці на 1987 г.

## Спасылкі 
* *Иванов-Смоленский В. Г.* Все озёра Беларуси. Популярная иллюстрированная энциклопедия. Т. 2.

Катэгорыя:Азёры Віцебскай вобласці
Катэгорыя:Азёры Бешанковіцкага раёна
Рэлігійны камунізм

**Рэлігійны камунізм** — форма камунізму, якая ўключае ў сабе рэлігійныя прынцыпы.

## Гісторыя 
Тэрмін «рэлігійны камунізм» выкарыстоўваўся для апісання розных сацыяльных або рэлігійных рухаў на працягу ўсёй гісторыі. Напрыклад, «камуна першых хрысціян у Іерусаліме» апісвалася як група, якая практыкуе «рэлігійны камунізм».

Па словах Бэна Фоукса і Булент Гокей, бальшавік Міхаіл Скачко заявіў на з’ездзе народаў Усходу, што «мусульманская рэлігія караніцца на прынцыпах рэлігійнага камунізму, па якой ні адзін чалавек не можа быць рабом іншага, і ні адзін кавалак зямлі не можа знаходзіцца ў прыватнай уласнасці».

Некаторыя навукоўцы выкарыстоўвалі тэрмін «рэлігійны камунізм», каб апісаць шэраг пратэстанцкіх рухаў XVII стагоддзя.

Іншыя навукоўцы выкарыстоўвалі гэты тэрмін для апісання камуністычнага грамадскага руху, які развіваўся ў Парыжы ў 1840-х гадах і быў арганізаваны «замежнага паходжання, у першую чаргу нямецкамоўнымі, чаляднікамі-рамеснікамі, якія атабарыліся там». У пачатку XX ст., да ўзнікнення бальшавізму ў Расіі, некаторыя інтэлектуалы выступалі за рэалізацыю формы камунізму, якая б уключала хрысціянскую ідэалогію «у якасці альтэрнатывы марксізму». Акрамя таго, у канцы XX ст. некаторыя каталіцкія багасловы таксама арганізоўвалі групы, каб весці «дыялог» паміж каталіцкай царквой і камуністычнай партыяй у Італіі.

## Зноскі 
Катэгорыя:Камунізм
Катэгорыя:Рэлігія і палітыка
Пузырнік судэцкі

**Пузы́рнік судэцкі** (*Cystopteris sudetica*) — папарацепадобная расліна сямейства .

## Апісанне 
Шматгадовая папараць вышынёй 10—35 см з тонкім чарнаватым паўзучым карэнішчам. Лісце тонкае, на доўгіх чаранках, шырокаавальнае або шырокатрохвугольнае двойчы-тройчы перыстае. Ніжнія сегменты ліставой пласцінкі карацей за размешчаныя вышэй. Жылкі ліставых пласцінак выходзяць у выемчастыя зубцы. Сорусы круглаватыя, з плеўкавым пакрывальцам, залозістыя, размешчаны на тыльным баку ліставых жылак. Споры з тупымі кароткімі шыпікамі.

## Пашырэнне 
Еўрасібірскі старажытнатаежны рэліктавы від. Пашырэнне: паўночныя, паўночна-заходнія, заходнія і цэнтральныя раёны Усходняй Еўропы, Каўказ, Сярэдні Урал, горы Заходняй і Усходняй Сібіры, Далёкі Усход, Камчатка. У Беларусі знойдзены ў Бярэзінскім запаведніку ў ізаляваных лакалітэтах еўрапейскага фрагмента дыз'юнктыўнага еўразійскага арэала. Месцы росту: хвойныя, шыракаліста-хвойныя і шыракалістыя лясы.

## Асаблівасці біялогіі 
Размнажэнне споравае і вегетатыўнае. Ветраапыляльная расліна. Спараносіць у ліпені-жніўні.

## Літаратура 
* Чырвоная кніга Рэспублікі Беларусь: Рэдкія і тыя, што знаходзяцца пад пагрозай знікнення віды жывёл і раслін. — Мн.: БелЭн, 1993. — ISBN 5-85700-095-5
* *Казлоўская Н. В.* Пузырнік //  — С. 300.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Качадыжнікавыя
Катэгорыя:Флора Еўразіі
Чыставуст каралеўскі

**Чыставуст каралеўскі** (*Osmunda regalis*) — папарацепадобная расліна сямейства чыставуставых (*Osmundaceae*).

## Апісанне 
Шматгадовазялёная (ва ўмовах Беларусі летнезялёная) паўдрэвападобная папараць вышынёй 80-120 (200) см з моцным разгалінаваным касым карэнішчам. Сцябло ўкарочанае, звычайна прамастойнае, адраўнелае, укрытае рэшткамі чаранкоў апалага лісця і шматлікімі чорнымі паветранымі каранямі. Лісце бледна-зялёнае, буйное, на доўгіх чаранках. Верхнія сегменты лісця вузкалінейныя, спараносныя, па ўсёй паверхні ўкрытыя сорусамі, сабраны ў канцавую сціснутую мяцёлку (спачатку зялёная, па меры выспявання спор становіцца карычневай і да моманту іх высыпання - бурай).

## Пашырэнне 
Прыакіянічны (амфіатлантычны) рэліктавы від. Пашырэнне: Скандынавія (поўдзень), Сярэдняя і Атлантычная Еўропа, Каўказ, Закаўказзе, Міжземнамор'е, Малая Азія, Іран. У Беларусі вядома месцазнаходжанне ў Брэсцкім раёне, на ўсходняй мяжы еўрапейскага фрагмента арэала. Месцы росту: сырыя сасновыя, мяшаныя і чорнаальховыя лясы (звычайна ўзлескі), адкрытыя тарфяныя і лясныя балоты, берагі азёр. Расце невялікімі групамі і асобнымі экземплярамі. 

## Асаблівасці біялогіі 
Спараносіць у чэрвені-жніўні. Размнажэнне споравае і вегетатыўнае (парасткамі карэнішча).

## Літаратура 
* Чырвоная кніга Рэспублікі Беларусь: Рэдкія і тыя, што знаходзяцца пад пагрозай знікнення віды жывёл і раслін. — Мн.: БелЭн, 1993. ISBN 5-85700-095-5

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Чыставуставыя
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1753 годзе
Каліроі Парэн

**Каліроі Парэн** (, народжаная * Сигану* (); 1861 — 1940) — грэчаская педагог, журналістка і пісьменніца; заснавальніца фемінісцкага руху ў Грэцыі.

## Біяграфія 
Нарадзілася ў 1861 годзе (па іншых дадзеных у 1859 годзе) у горадзе  на востраве Крыт.

Дашкольную адукацыю атрымала ў школе манашак у Пірэі. Пасля гэтага вучылася ў адной з лепшых школ для дзяўчынак у Афінах. У 1878 годзе яна скончыла школу *Αρσάκειον* для падрыхтоўкі настаўнікаў. Стала адукаванай жанчынай, ведала шмат замежных моў, уключаючы рускую, французскую, італьянскую і англійскую.

Пасля заканчэння навучання была запрошаная ў Адэсу, дзе працавала на працягу двух гадоў у школе для дзяўчынак грэчаскай абшчыны горада. Затым працавала на працягу некалькіх гадоў у Адрыянопалі, дзе заснавала школу *Zapeion* таксама для грэчаскай абшчыны. Выйшаўшы замуж за французскага журналіста Жана Парэна (), які адкрыў французскае агенцтва друку ў Канстанцінопалі, яна ў рэшце рэшт пасяліўся ў Афінах.

У Афінах Каліроі занялася фемінісцкім рухам і пачала выпускаць у 1887 годзе часопіс для жанчын *Εφημερίς των Κυριών* («Жаночы часопіс»). Гэта выданне было цалкам прысвечана жанчынам і штотыдзень выходзіла да 1908 года. У 1908-1916 гг. часопіс выдаваўся два разы ў месяц. Спыніў сваё існаванне ў 1917 годзе, калі Парэн была сасланая урадам Элефтэрыяса Венізеласа на востраў  за свае выступы супраць ўдзелу Грэцыі ў Першай сусветнай вайне на баку Антанты.

Каліроі Парэн вядомая і іншымі сваімі ініцыятывамі. У Афінах яна супрацоўнічала з еўрапейскім і амерыканскім жаночым рухам, прадстаўляючы сваю газету на міжнародных канферэнцыях у Парыжы і ў Чыкага. Яна змагалася за правы жанчын у галіне атрымання адукацыі і працаўладкавання. У 1896 годзе яна заснавала Саюз грэчаскіх жанчын. У 1908 годзе дзякуючы яе намаганням быў створаны Нацыянальны савет жанчын Грэцыі, які супрацоўнічаў з Міжнародным саветам жанчын (). Яна напісала на грэчаскай мове кнігу «Гісторыя жанчын Грэцыі», якая ахоплівае перыяд з 1650 па 1860 гады.

Акрамя гэтага Каліроі стварыла літаратурны салон, вядомы як «Літаратурныя суботы». Яна сябравала з такімі пісьменнікамі і публіцыстамі, як , , , . Таксама сама была аўтарам некалькіх грэчаскіх раманаў, упершыню апублікаваных у яе «Дамском часопісе» пад псеўданімам Мая. Парэн лічыцца першай, прызнанай грамадскасцю, грэчаскай раманісткай за свае творы «Вызваленая», «Чарадзейка» і іншыя. За ёй рушылі ўслед пісьменніцы Аляксандра Пападопулу (1867-1906), Ірыні Дэндрыну (1879-1974), Юлія Драгумі (1858-1937), Пенэлопа Дэльта.

Памерла 15 студзеня 1940 года ў Афінах.

Каліроі Парэн ўваходзіць у лік жанчын, удзельніц кампазіцыі «». Была ўзнагароджана  (першая з жанчын Грэцыі), срэбраным медалём Афінскай акадэміі і медалём горада Афіны.

## Гл. таксама 
* 

## Спасылкі 
* ГІСТОРЫЯ ДВУХ ЖАНЧЫН, ЯКІЯ ЎЗРУШЫЛІ ГРЭЦЫЮ
* ΠΕΡΙΣΚΟΠΙΟ — ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΦΕΜΙΝΙΣΤΙΚΟ ΕΝΤΥΠΟ 
* Parren, Kalliroe (1861—1940) 

Катэгорыя:Кавалеры Вялікага крыжа ордэна Збавіцеля
Катэгорыя:Пісьменнікі Грэцыі
Ёўка Ліндстэт

**Ёўка Ліндстэт** (; 1955, Фінляндыя) — фінскі лінгвіст-балгарыст і эсперантыст, прафесар кафедры славянскай філалогіі Хельсінкскага універсітэта.

## Біяграфія 
Скончыў Хельсінкскі ўніверсітэт, абараніў дысертацыю ў 1985 годзе. Прафесар славянскай філалогіі Хельсінкскага універсітэта, займаўся даследаваннямі ў Салонікскім універсітэце (красавік — май 1999 года) і ва ўніверсітэце Упсалы (люты — сакавік 2007 года). Член Міжнароднага камітэта славістаў (1993 — 2010), старшыня Нардычнай асацыяцыі славістаў (1994 — 1997), намеснік дэкана факультэта мастацтваў Хельсінкскага ўніверсітэта (2004 — 2006), член Акадэміі эсперанта з 1998 года. У 2000 годзе намінаваны на званне Эсперантыста года арганізацыяй La Ondo de Esperanto.

Ліндстэт вядомы як даследчык праблематыкі выкарыстання эсперанта «з нараджэння». У 1996 годзе Ліндстэт, вывучаючы колькасць гаворачых на эсперанта, зрабіў наступныя высновы:
* Да 1000 чалавек лічаць  яе  роднай мовай;
* Да 10 тысяч свабодна размаўляюць на ёй;
* Да 100 тысяч могуць выкарыстоўваць яё для эфектыўнай камунікацыі;
* Да 1 мільёна ведаюць асобныя элементы эсперанта.

## Бібліяграфія 
* *Доклады финской делегации на XIV международном съезде славистов = Finnish contributions to the 14th International Congress of Slavists: Ohrid, September 10-16, 2008*. Helsinki: Institute for Russia and Eastern Europe, 2008, 257 p. (Studia Slavica Finlandensia; 25)/
* *Finnish Contributions to the 13th International Congress of Slavists, Ljubljana, August 15-21, 2003*. Venäjän ja Itä-Euroopan instituutti, 2003, 277 p. (Studia Slavica Finlandensia; 20)/
* *Hejma vortato: Vortareto de hejmaĵoj en Esperanto*. Rotterdam: Universala Esperanto-Asocio, 1999, 62 p.
* *Studia Slavica Finlandensia in Congressu XII Slavistarum Internationali Cracoviae Anno MCMXCVIII Oblata. Tomus XV*. Venäjän ja Itä-Euroopan instituutti, 1998, 168 p. (Studia Slavica Finlandensia; 15)/
* *On the semantics of tense and aspect in Bulgarian*. Helsingin Yliopisto, 1985, 320 p. (Slavica Helsingiensia; 4).

Катэгорыя:Выпускнікі Хельсінкскага ўніверсітэта
Катэгорыя:Прафесары Хельсінкскага ўніверсітэта
Катэгорыя:Вучоныя паводле алфавіта
Катэгорыя:Мовазнаўцы Фінляндыі
Катэгорыя:Эсперантысты
Адамкова

**Адамкова** (, ) — былая вёска ў Брэсцкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіла ў склад Рэчыцкага сельсавета. З 1958 года ў складзе Брэста.

## Гісторыя 
У 1620 годзе берасцейскі староста Астафій Валовіч падараваў фальварак Адамкова езуітам

У пачатку XX стагоддзя Адамкова — маёнтак у Косіцкай воласці Брэсцкага павета, 58 жыхароў. У 1930-я гг. вёска, у 1940—1958 гг. у складзе Рэчыцкага сельсавета Брэсцкага раёна. У 1958 годзе ўвайшла ў склад Брэста.

## Планіроўка 
Планіроўка квартальная, пераважае сядзібная забудова. Вуліцы Адамкоўская, вуліца Лейтэнанта Акімачкіна, Дачная, Дворнікава, Лётная, Межавая, Мічурына, Сонечная і інш.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Былыя населеныя пункты Брэсцкага раёна
Катэгорыя:Населеныя пункты, якія ўвайшлі ў склад Брэста
Бярозаўка 2 (Брэст)

**Бяро́заўка 2** (, ) — былая вёска ў Брэсцкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіла ў склад Трышынскага сельсавета. З 1958 года ў складзе Брэста.

## Гісторыя 
У пачатку XX стагоддзя  маёнтак у Косіцкай воласці Брэсцкага павета, 50 жыхароў. Пазней вёска, з 1940 года ў Бярозаўскім, у 1954-1958 гадах у Трышынскім сельсаветах  Брэсцкага раёна. У 1958 годзе ўвайшла ў склад Брэста. З 1978 года ў Ленінскім раёне горада.

## Планіроўка 
Вуліцы былой вёскі сталі працягам вуліц Фартэчнай, Вуглавой, Інжынернай і інш.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Былыя населеныя пункты Брэсцкага раёна
Катэгорыя:Населеныя пункты, якія ўвайшлі ў склад Брэста
Катэгорыя:Ленінскі раён (Брэст)
Брэсцкі аўтавакзал

**Брэсцкі аўтавакзал** — аўтавакзал у Брэсце, Беларусь. Новы будынак адкрыты 28 мая 2019 года і знаходзіцца на вуліцы Арджанікідзэ, стары будынак размяшчаўся ў гістарычным цэнтры горада, па адрасе вул. Міцкевіча, 35.

## Стары будынак 
Будынак вакзала пабудаваны ў 1963 годзе. Станам на 1986 год з аўтавакзала штосутачна здзяйсняліся 272 рэйсы. Вакзал меў 2 касы папярэдняга продажу квіткоў на бульвары Касманаўтаў, 120 і па вуліцы Набярэжная, 2, а таксама 4 лінейныя касы ў гарадах Маларыта, Жабінка, вёсках Федзькавічы, Чарнаўчыцы. Выконваліся заказы па дастаўцы квіткоў на дом.

## Новы будынак 
Новы будынак знаходзіцца на вул.Арджанікідзэ, адкрыты 28 мая 2019 года. Першым адправіўся з новага аўтавакзала аўтобус Мінск — Варшава. Ён адбыў з платформы №13 роўна ў 03.00. Прапускная здольнасць новага брэсцкага аўтавакзала — 5 тысяч пасажыраў. Транспарт прымаюць 13 пасадачных платформаў, якія знаходзяцца з боку чыгункі. Цэнтральную частку будынка займае зала чакання на 250 пасажыраў. У адным крыле размяшчаюцца кафэ, камеры для багажу і прыбіральні, у іншым — білетныя касы. На прывакзальнай тэрыторыі ёсць паркоўка на 88 месцаў, праведзена тралейбусная лінія.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Аўтастанцыі і аўтавакзалы Беларусі
Катэгорыя:Транспарт Брэста
Катэгорыя:Вуліца Міцкевіча (Брэст)
Катэгорыя:З’явіліся ў 1963 годзе
Катэгорыя:1963 год у Брэсце
Катэгорыя:Вуліца Арджанікідзэ (Брэст)
Катэгорыя:2019 год у Брэсце
Валынка (Брэст)

**Валынка** — прадмесце Брэста. Размешчана ў Маскоўскім раёне.
## Гісторыя 
Узнікла ў XIII стагоддзі за 2,5 км на паўднёвы ўсход ад гістарычнага Берасця на гандлёвым шляху на Валынь як рамеслена-гандлёвае паселішча, якое пазней прыйшло ў заняпад. Затым сельскае паселішча, жыхары якога займаліся земляробствам. У XIX стагоддзі ўвайшло ў склад Брэста. У 1921—1939 гадах называлася **Траўгутава**.

## Забудова 
Забудова сядзібнага тыпу. Асноўныя вуліцы — Ковельская, Калгасная і інш. Тут размешчаны сярэдняя школа, магазіны і прадпрыемсты бытавога абслугоўвання паселішча.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Гістарычныя раёны Брэста
Катэгорыя:Маскоўскі раён (Брэст)
Катэгорыя:З’явіліся ў XIII стагоддзі
Катэгорыя:Населеныя пункты, якія ўвайшлі ў склад Брэста
Кепел Эндэрбі

**Кепел Эрл «Кеп» Эндэрбі** (, , Новы Паўднёвы Уэльс, Аўстралія — ) — аўстралійскі палітык і суддзя; быў членам Палаты прадстаўнікоў, прадстаўляючы Аўстралійскую лейбарысцкую партыю ў перыяд з 1970 па 1975 год, і стаў старэйшым міністрам ва ўрадзе Гофа Уітлэма. Пасля заканчэння палітычнай кар’еры ён быў прызначаны суддзёй Вярхоўнага суда Новага Паўднёвага Уэльса.

## Біяграфія 
Вучыўся ў Вышэйшай школе горада , у 1944 годзе ён паступіў на вайсковую службу ў авіяцыю, вывучаў права ў Сіднейскім і Лонданскім універсітэтах, з 1950 года працаваў як юрыст і выкладчык. З 1962 чытаў лекцыі ў Аўстралійскім нацыянальным універсітэце (Канбера), у 1970 годзе быў абраны ў Парламент Аўстраліі. З 1972 па 1975 быў міністрам. З 1982 да адстаўкі ў 1992 годзе ён быў суддзёй Вышэйшага суда Новага Паўднёвага Уэльса. Выконваў розныя важныя функцыі ў мясцовых і агульнадзяржаўных юрыдычных установах Аўстраліі. З 2003 года быў старшынёй рэгіянальнага таварыства па дабравольнай эўтаназіі. Чэмпіён па гульні ў гольф сярод аматараў.

### Эсперантыст 
Эсперантыст з 1987 года, у 1992—1997 быў прэзідэнтам Аўстралійскай Эсперанта-Асацыяцыі. Удзельнічаў у арганізацыі і падрыхтоўцы 82-га Сусветнага кангрэса эсперантыстаў у Адэлаідзе (1997). Быў членам камітэта UEA і старшынёй Эсперантысцкай юрыдычнай асацыяцыі ў 1996—2002 гадах. У 1998—2002 гадах быў прэзідэнтам UEA. Па выніках галасавання, праведзенага часопісам La Ondo de Esperanto у 1999 годзе, ён быў абвешчаны *эсперантыстам года*. Як прэзідэнт UEA ён заўсёды падкрэсліваў у сваіх выступленнях і артыкулах важнасць барацьбы за правы чалавека. Ён імкнуўся таксама да больш цеснага супрацоўніцтва паміж UEA і іншымі эсперанта-арганізацыямі, асабліва з Sennacieca Asocio Tutmonda, чыім членам ён быў таксама.

## Літаратура 
* 
* Кароткі біяграфічны слоўнік, 2014.

Катэгорыя:Палітыкі Аўстраліі
Катэгорыя:Эсперантысты
Граеўка

каля Прыгараднага вакзала]]
]]
**Граеўка** — былы пасёлак. З 1929 года ў складзе Брэста.

## Гісторыя 
Граеўка ўзнікла ў 1870-я гг. на паўночнай ускраіне Брэста ў сувязі з будаўніцтвам чыгункі Брэст — Граева (адсюль і назва). У пасёлку жылі рабочыя і служачыя чыгункі, частка насельніцтва займалася сельскай гаспадаркай, гандлем. У 1929 годзе ўвайшоў у склад Брэста. З 1978 года ў Ленінскім раёне горада.

## Забудова 
]]

Асноўныя вуліцы раёна — Баброва, Брэсцкіх дывізій, Чыгуначная, Кіжаватава, Чырвонагвардзейская, Паплаўскага, Рэспубліканская, Фартэчная, Чарнянская. Станам на 1987 год тут размяшчаліся прамысловыя прадпрыемствы, будаўнічыя арганізацыі, 3 сярэднія школы, бальніца Брэсцкага аддзялення Беларускай чыгункі, дзіцячыя садкі і яслі, магазіны, прадпрыемствы бытавога абслугоўвання насельніцтва, гідраметэаралагічная абсерваторыя, аграбіялагічная станцыя Брэсцкага педінстытута.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Населеныя пункты, якія ўвайшлі ў склад Брэста
Катэгорыя:Ленінскі раён (Брэст)
Гузні (Брэст)

**Гузні** (, ) — былая вёска ў Брэсцкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіла ў склад Трышынскага сельсавета. З 1968 года ў складзе Брэста.

## Гісторыя 
У XIX стагоддзі ў в. Гузні (Гузня) дзейнічалі лесапільны і цагельны заводы. Заснаваны ў 1879 годзе і абсталяваны ў 1884 годзе паравой машынай лесапільны завод (22 рабочыя) вырабляў у 1886 годзе прадукцыі на 10 тысяч рублёў. Вёска ўваходзіла ў склад Косіцкай воласці Брэсцкага павета. У 1940-1968 гадах у Трышынскім сельсавеце  Брэсцкага раёна. У 1968 годзе ўвайшла ў склад Брэста. З 1978 года ў Маскоўскім раёне горада.

## Планіроўка 
Галоўная вуліца Багданчука і некалькі завулкаў.

## Насельніцтва 
* 1905 - 159 жыхароў.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Былыя населеныя пункты Брэсцкага раёна
Катэгорыя:Населеныя пункты, якія ўвайшлі ў склад Брэста
Катэгорыя:Маскоўскі раён (Брэст)
Дуброўка (Брэст)

**Дуброўка** (, ) — былая вёска ў Брэсцкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіла ў склад Матыкальскага сельсавета. З 1979 года ў Ленінскім раёне Брэста.

## Гісторыя 
У пачатку XX стагоддзя вёска ў Косіцкай воласці Брэсцкага павета.

Згодна з умовамі Рыжскага мірнага дагавора 1921 года ў складзе Польшчы, у Косіцкай гміне Брэсцкага павета Палескага ваяводства.

У 1980-я гады на месцы вёсцы вялося інтэнсіўнае будаўніцтва жылых дамоў і аб'ектаў культурна-бытавога прызначэння, пабудаваны завод бытавой хіміі.

## Насельніцтва 
* **XX стагоддзе**:
** 1905 — 67 жыхароў.
** 1921 — 13 двароў, 83 жыхары.
** 1959 — 223 жыхароў.
** 1970 — 495 жыхароў.

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Былыя населеныя пункты Брэсцкага раёна
Катэгорыя:Населеныя пункты, якія ўвайшлі ў склад Брэста
Катэгорыя:Ленінскі раён (Брэст)
Кацінбор

**Кацінбор** (, ) — былая вёска ў Брэсцкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіла ў склад Матыкальскага сельсавета. З 1979 года ў складзе Ленінскага раёна Брэста.

## Гісторыя 
У 1819-1850 гадах у маёнтку Кацінбор дзейнічала суконная мануфактура, на якой працаваў 31 рабочы (1828). Маёнтак і хутар уваходзілі ў склад Матыкальскай воласці Брэсцкага павета, пазней зліліся ў вёску. З 1940 года ў Цюхініцкім, у 1959-1979 гадах у Матыкальскім сельсаветах  Брэсцкага раёна. У 1979 годзе ўвайшла ў склад Брэста.

## Насельніцтва 
* 1905 - 58 жыхароў.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Былыя населеныя пункты Брэсцкага раёна
Катэгорыя:Населеныя пункты, якія ўвайшлі ў склад Брэста
Катэгорыя:Ленінскі раён (Брэст)