Бібліятэка Корвіна

**Бібліятэка Корвіна** () — збор кніг венгерскага караля Мацьяша I. Герб заснавальніка меў выяву крумкача (), адсюль і яе назва «Карвініяна». Заснавана, верагодна, у 1470-я гады. З'яўлялася другой па велічыні бібліятэкай эпохі Адраджэння, саступаючы на той момант толькі бібліятэцы Ватыкана. У ёй налічвалася, па прыблізных падліках, каля 2500 тамоў. Гэта былі творы як старажытных, так і сярэдневяковых аўтараў, а таксама сучасных на той час, у тым ліку гуманістычных. Пераважалі кнігі свецкага зместу, сярод іх — па гісторыі, геаграфіі, астраноміі, медыцыне, паэзіі і г.д.
Большасць кніг упрыгожвалі італьянскія мастакі-мініяцюрысты. Пасля смерці заснавальніка бібліятэка была занядбана, часткова яе фонды былі распрададзены, а некаторыя кнігі вывезены па-за межы Венгрыі. Далей Карвініяна была захоплена турэцкімі войскамі пры заваяванні імі Буды ў 1526 годзе, і перавезена ў Стамбул. Кнігі выкарыстоўваліся для падарункаў замежным паслам, рэшткі фондаў апынуліся раскіданымі па ўсім свеце. Дакладны час і прычыны заснавання бібліятэкі невядомыя. Меркавана, пачатак ёй паклаў другі шлюб караля Мацьяша з дачкой караля Неапаля Фердынанда Арагонскага Беатрыс — новая каралева прывіла пры венгерскім двары моду на італьянскую раннерэнесансавую культуру, што ўзмацніла праіталійскія і гуманістычныя сімпатыі Мацьяша.

Паводле адной з версій, асобныя кнігі ў каралеўскі збор маглі патрапіць пры канфіскацыі маёмасці апазіцыянераў Януша Вітэза і Януса Паноніуса, частка кніг, верагодна, уваходзіла ў пасаг Беатрысы Арагонскай. Аднак найважнейшай прычынай пры заснаванні бібліятэкі былі цесныя сувязі венгерскага каралеўскага двара з Італіяй — найбуйнейшым гандлёвым і культурным цэнтрам Еўропы, а таксама асабістыя сувязі Мацьяша з італьянскімі гуманістамі. Астатнія кнігі (уключаючы ўнікальную калекцыю грэчаскіх рукапісаў) туркі, відаць, проста знішчылі, таму што пазней яны нідзе не з'яўляліся. Праўда, яшчэ ў XVII стагоддзі былі сведчанні, што бібліятэка, ці прынамсі яе частка, працягвала захоўвацца ў замку Буды, але якія кнігі ў ёй заставаліся — невядома.

## Цяперашні час 
У наш час дакладна ідэнтыфікавана 216 кодэксаў з бібліятэкі караля Мацьяша Корвіна. Найбольшыя калекцыі захоўваюцца ў Венгрыі: найбуйнейшая ў Нацыянальнай бібліятэцы імя Сечэні ў каралеўскім палацы ў Будзе — 36 кніг, і ў бібліятэцы Будапешцкага ўніверсітэта — 14. У цэлым у Венгрыі захоўваецца 54 кодэксы. У Аўстрыйскай нацыянальнай бібліятэцы захоўваюцца 39 тамоў.

У 2005 годзе бібліятэка Корвіна была ўключана ў спіс ЮНЕСКА «Памяць свету».

## Крыніцы 
## Літаратура 
* http://www.corvina.oszk.hu/studies/csapodi_eng.htm 
* Csapodi Csaba, Csapodiné Gárdonyi Klára: Bibliotheca Corviniana. Budapest, 1976. — 320 с. Színes illusztrációkkal. ISBN 963-207-291-X
* Marcus Tanner: The Raven King. Matthias Corvinus and the Fate of His Lost Library. Yale University Press, 2008—265 с. ISBN 978-0-300-12034-9
* История культуры стран Западной Европы в эпоху Возрождения: Учеб. для вузов / Л. М. Брагина, О. И. Вальяш, В. М. Володарский и др.; Под ред. Л. М. Брагиной. — М.: Высш. шк., 2001. — 479 с. ISBN 5-06-003216-7

## Спасылкі 
* Аблічбаваная Карвініяна  
* Сусветная лічбавая бібліятэка: Бібліятэка Карвініяна 
* Спасылкі на ўсе аблічбаваныя тамы Бібліятэкі Карвініяна ў інтэрнэце 
* New research on the Bibliotheca Corviniana 
* Soltész Zoltánné: A Mátyás-Graduale, Budapest, 1980. 

Катэгорыя:Аб’екты рэестра Памяць свету
Катэгорыя:Гісторыя Венгрыі
Катэгорыя:Культура Сярэдневякоўя
Катэгорыя:Бібліятэкі Венгрыі
Катэгорыя:Зніклыя бібліятэкі