open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Белтан (Тэхас)

**Белтан** () — горад у ЗША, у цэнтральнай частцы штата Тэхас, адміністрацыйны цэнтр акругі Бел. Па дадзеных перапісу за 2010 год колькасць жыхароў складала 18 216 чалавек, паводле ацэнкі Бюро перапісу ЗША ў 2018 годзе ў горадзе пражывала 21 123 чалавекі.

Катэгорыя:Гарады Тэхаса
Cz52

**CZ vz.52** (CZ52)- самазарадны пісталет, распрацаваны ў пачатку 1950-х гадоў для Чэхаславацкай арміі.

## Гісторыя стварэння 
Пісталет Cz52 распрацавалі супрацоўнікі завода Česká zbrojovka Strakonice, канструктар Ян Кратахвіл і яго брат Яраслаў Кратахвіл.

Першапачаткова пісталет быў распрацаваны пад патрон 9×19 мм Парабэлум, аднак у 1960-х гадах было прынята рашэнне аб уніфікацыі боепрыпасаў у краінах Варшаўскага Дагавора, у выніку чаго пісталет быў перароблены пад патрон 7,62×25 мм.

## Канструкцыя 
Аўтаматыка працуе па схеме выкарыстання аддачы пры кароткім ходзе ствала. Замыканне канала ствала ажыццяўляецца пры дапамозе двух ролікаў і замыкалага паўзуна, размешчаных у ніжнім прыліве тыльнай часткі ствала і ўваходзячым ва ўнутраныя выемкі засаўкі-кажуха. Ударна-спускавы механізм - куркового тыпу, адзінарнага дзеяння, з ахоўным узводам курка. На левым баку рамы размешчаны рычаг сцяжковага засцерагальніка які з'яўляецца таксама рычагом бяспечнага спуску курка з баявога ўзвода. Засцерагальнік мае тры пазіцыі. Ніжняе — "агонь", верхняе — "бяспечны спуск курка", і сярэдняе  — "засцерагальнік". Убудаваная затворная затрымка фіксуе кажух-затвор ў крайнім заднім становішчы па сканчэнні з магазіна ўсіх патронаў. У аснаванні спускавой клямары размяшчаецца двухбаковы замыкальнік ствала.

Прыцэльныя прыстасаванні складаюцца з ня рэгуляванай мушкі і цаліка, замацаванага ў пазе тыпу «ластаўчын хвост», з магчымасцю ўнясення бакавых паправак. На ніжняй паверхні дзяржальні знаходзіцца зашчапка магазіна, які змяшчае 8 патронаў.

## Краіны-эксплуатанты 
*  Ісламская Рэспубліка Афганістан - у 2006 годзе па праграме ваеннай дапамогі ўрад Славакіі адправіў у Афганістан прызнанай залішняй маёмасць узброеных сіл краіны (у тым ліку, 790 пісталетаў CZ 52)
*  — некаторая колькасць заставалася на захоўванні па меншай меры да 2006 года да 1982 года

## Зноскі 
Катэгорыя:Зброя паводле алфавіта
Катэгорыя:Пісталеты
Бел (акруга, Тэхас)

**Акруга Бел** () — акруга штата Тэхас Злучаных Штатаў Амерыкі. На 2000 год у ім пражывала 237974 чалавек. Па ацэнцы бюро перапісу насельніцтва ЗША ў 2008 годзе насельніцтва акругі складала 285 084 чалавек. Акруговы цэнтр - горад Белтан.

## Гісторыя 
Сфарміравана ў 1850 годзе з часткі акругі Майлам. Названа ў гонар Пітэра Хансбара Бела, трэцяга губернатара Тэхаса.

Катэгорыя:Акругі Тэхаса
Нокс (акруга, Тэхас)

**Акруга Нокс** () — акруга штата Тэхас Злучаных Штатаў Амерыкі. На 2000 год у ёй пражывала 4253 чалавекі. Па ацэнцы бюро перапісу насельніцтва ЗША ў 2009 годзе насельніцтва акругі складала 3322 чалавек. Акруговы цэнтр - горад Бенджамін.

## Гісторыя 
Акруга Нокс была сфарміравана ў 1858 годзе, аднак затым была назад далучана да акругі Бэр. Канчаткова статут акругі атрымала ў 1886 годзе. Названа ў гонар Генры Нокса, першага вайсковага міністра ЗША.

Катэгорыя:Акругі Тэхаса
Бернэ (Францыя)

**Бернэ** () — горад на поўначы Францыі, рэгіён Нармандыя, дэпартамент Эр, цэнтр аднайменнай акругі. Размешчаны за 167 км на захад ад Парыжа і за 60 км на паўднёвы захад ад Руана, за 6 км ад аўтамагістралі А28. У цэнтры горада знаходзіцца чыгуначная станцыя Берне лініі Мант-ла-Жалі — Шэрбур.

Насельніцтва (2018) — 9951 чалавек.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Гарады Нармандыі
Катэгорыя:Камуны дэпартамента Эр
Бернэ (Германія)

**Бернэ** () — камуна ў Германіі, у зямлі Ніжняя Саксонія. Уваходзіць у склад раёна Везермарш. Насельніцтва — 6951 чалавек (на 31 снежня 2010 года). Плошча — 85,2 км².

Камуна падзяляецца на 34 сельскія акругі.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Камуны Ніжняй Саксоніі
Кендал (акруга, Тэхас)

**Акруга Кендал** () — акруга штата Тэхас Злучаных Штатаў Амерыкі. На 2000 год у ёй пражывала 23748 чалавек. Па ацэнцы бюро перапісу насельніцтва ЗША ў 2009 годзе насельніцтва акругі складала 34 053 чалавек. Акруговы цэнтр - горад Бернэ.

## Гісторыя 
Акруга Кендал была сфарміравана ў 1862 годзе. Названа ў гонар Джорджа Кендала, ваеннага карэспандэнта ў Амерыкана-мексіканскай вайне.

Катэгорыя:Акругі Тэхаса
Бернет (Тэхас)

**Бернет** () — горад у ЗША, размешчаны ў цэнтральнай частцы штата Тэхас, адміністрацыйны цэнтр аднайменнай акругі. Па даных перапісу за 2010 год колькасць жыхароў складала 5987 чалавек, паводле ацэнкі Бюро перапісу ЗША ў 2019 годзе ў горадзе пражывала 6266 чалавек.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Гарады Тэхаса
Уладзімір Канстанцінавіч Касько

**Уладзі́мір Канстанці́навіч Касько́** (нар. 9 траўня 1938, Фаніпаль, Менская вобласць) — беларускі фалькларыст, журналіст. Кандыдат філалагічных навук (1981), дацэнт (1989).

## Біяграфія 
У 1964 годзе скончыў Філалагічны факультэт Беларуска дзяржаўнага ўніверсітэта па спецыяльнасці «журналістыка». У 1982 годзе скончыў Акадэмію грамадскіх навук пры ЦК КПСС. З 1982 года працуе ў БДУ (Інстытут журналістыкі, кафедра перыядычнага друку).

## Навуковая дзейнасць 
Навуковыя інтарэсы: метадалогія аналітычнай журналістыкі, вусна-паэтычная творчасць беларусаў.

Аўтар звыш 150 навуковых прац, сярод якіх манаграфіі ў розных аспектах журналістыкі, беларускай і славянскай культуры, літаратуры і мовы.

## Узнагароды 
Узнагароджаны медалямі «За доблесную працу» (1970), «Ветэран працы» (1988), ганаровымі граматамі Вярхоўнага Савета БССР (1971, 1988), нагрудным знакам «Выдатнік друку Беларусі». Заслужаны работнік БДУ.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Фалькларысты Беларусі
Бернет (акруга)

**Акруга Бернет** () — акруга штата Тэхас Злучаных Штатаў Амерыкі. На 2000 год у ёй пражывала 34147 чалавек. Па ацэнцы бюро перапісу насельніцтва ЗША ў 2008 годзе насельніцтва акругі складала 44 488 чалавек. Акруговы цэнтр - горад Бернет.

## Гісторыя 
Сфарміравана ў 1852 годзе з частак акруг Бел, Трэвіс і Уільямсан. Названа ў гонар Дэвіда Бернета, першага (часовага) прэзідэнта Рэспублікі Тэхас.

Катэгорыя:Акругі Тэхаса
Бернэ (Тэхас)

**Бернэ** () — горад у цэнтральнай частцы штата штата Тэхас (ЗША), размешчаны прыкладна за 40 км на паўночны захад ад Сан-Антоніа. Акруговы цэнтр акругі Кендал. Паводле Бюро перапісу насельніцтва ЗША, паводле перапісу 2010 года насельніцтва Бернэ складала 10 471 чалавек.

Катэгорыя:Гарады Тэхаса
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1849 годзе
Бандэра (Тэхас)

**Бандэра** () —  горад у Тэхасе (ЗША), акруговы цэнтр аднайменнай акругі. Знаходзіцца ў цэнтральнай частцы Тэхаса, у мясцовасці Хіл-Кантры. Плошча горада - 3,1 км², адкрытых водных прастор няма. Праз горад праходзіць аўтамагістраль Texas State Highway 16. Насельніцтва
- 829 чал. (2020).

Катэгорыя:Гарады Тэхаса
Вержбаловіч

**Вержбаловіч** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Барбара Іванаўна Вержбаловіч (1901—1967) — беларуская оперная і канцэртная спявачка.
* Сяргей Міхайлавіч Вержбаловіч (1902—1987) — беларускі псіхолаг і псіхатэхнік.
Псіхатэхнічная лабараторыя Інбелкульта

**Псіхатэхнічная лабараторыя** — лабараторыя ў складзе Інбелкульта.

 (стаіць), А. А. Гайвароўскі, прафесар С. М. Васілейскі і невядомы]]
, Сяргей Вержбаловіч, Аляксандр Гайвароўскі (стаіць), Якаў Ракаў.]]
Запрошаны ў БДУ Серафім Міхайлавіч Васілейскі, які ў лютым 1924 года быў зацверджаны прафесарам па кафедры псіхалогіі, разгарнуў актыўную дзейнасць па ўкараненні і папулярызацыі псіхалагічных даследаванняў. 9 красавіка 1924 г. на педагагічна-метадалагічнай камісіі пры педагагічным факультэце было разгледжана пытанне аб стварэнні псіхатэхнічнай лабараторыі. Стварэнне першай Цэнтральнай псіхатэхнічнай лабараторыі БССР была падтрымана Усебеларускай асацыяцый навуковай арганізацыі працы (НАП). Лабараторыю, праца якой па прафадбору і прафкансультацыі пачалася ўжо ўлетку 1925 года, узначаліў С. М. Васілейскі.

У 1925 для пашырэння кадравага складу БДУ па псіхалогіі і педагогіцы быў запрошаны Аляксандр Аляксеевіч Гайвароўскі, з якім С. М. Васілейскі быў знаёмы па Самарскім універсітэце.

У 1929 г. лабараторыю ўзначаліў А. А. Гайвароўскі, у сувязі з пераводам у 1928 г. С. М. Васілейскага ў Ніжагародскі ўніверсітэт. Ва ўмовах змены сацыяльна-палітычных рэалій сярэдзіны 1930-х гг. педалогія і псіхатэхніка былі раскрытыкаваныя. Паводле пастановы ЦК УКП(б) ад 04.07.1936 г. «Аб педалагічных скрыўленнях у сістэме наркамасветы» навука педалогія была забаронена.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Інстытут беларускай культуры
Катэгорыя:1925 год у Мінску
Катэгорыя:З’явіліся ў 1925 годзе
Катэгорыя:Псіхалогія ў Беларусі
Фінская вайна

**Фінская вайна** (, , ) — вайна паміж каралеўствам Швецыя і Расійскай імперыяй, якая працягвалася з 21 лютага 1808 да 17 верасня 1809 года і была адной з шэрагу напалеонаўскіх войнаў. У выніку вайны ўсходняя частка Швецыі ўвайшла ў склад Расійскай імперыі як аўтаномнае Вялікае княства Фінляндскае. Іншымі значнымі наступствамі былі прыняцце шведскім парламентам  і ўсталяванне дынастыі Бернадотаў на шведскім троне.

## Ход вайны 
У лютым 1808 года на загад імператара Аляксандра I расійскае войска пачало наступ у падкантрольнай Швецыі частцы Фінляндыі. Прычынай быў Тыльзіцкі мір 1807 года паміж Расіяй і Францыяй, паводле каторага Расія павінна была прымусіць Швецыю далучыцца да гандлёвай  Вялікабрытаніі, на якую не пагаджаўся шведскі кароль. Ужо праз месяц расіяне захапілі вялікія вобласці на поўдні Фінляндыі, яшчэ праз некаторы час здалося камандаванне Свеаборга, не верачы ў поспех абароны. Шведы пры падтрымцы Вялікабрытаніі спрабавалі правесці контрнаступленне і мелі частковы поспех на моры, але не далі рады ў баях на сушы, у выніку чаго адступілі канчаткова.

Ідэя далучыць Фінляндыю ўзнікла ў Расіі ўжо падчас вайны. Частка фінскіх сялян вяла партызанскую вайну, бо падтрымлівала шведскага караля і не хацела прыгону, але сярод іншых саслоўяў пашыраліся прарасійскія настроі і расчараванне ў здольнасцях Швецыі абараніць Фінляндыю. У чэрвені 1808 года Аляксандр падпісаў маніфест, дзе абяцаў захаваць шведскія законы і фінансава падтрымліваць краіну. У канцы восені 1808 года група фінскіх дэпутатаў наведала Санкт-Пецярбург і прасіла імператара склікаць сойм, дзе саслоўі б абвясцілі яго кіраўніком Фінляндыі. На загад Аляксандра 29 сакавіка 1809 года быў скліканы Боргаскі сойм, а былы шведскі генерал  прызначаны . 17 верасня 1809 года Швецыя і Расія падпісалі Фрыдрыхсгамскі мірны дагавор, згодна з якім Расія атрымала шэсць фінскіх ленаў, Аландскія астравы і частку лена . Гэтая падзея паклала канец шведскаму праўленню ў Фінляндыі.

Катэгорыя:Руска-шведскія войны
Катэгорыя:Напалеонаўскія войны
Катэгорыя:Канфлікты 1808 года
Катэгорыя:Канфлікты 1809 года
Катэгорыя:1808 год у Фінляндыі
Катэгорыя:1809 год у Фінляндыі
Катэгорыя:1808 год у Швецыі
Катэгорыя:1809 год у Швецыі
Катэгорыя:1808 год у Расійскай імперыі
Катэгорыя:1809 год у Расійскай імперыі
Катэгорыя:Вялікае Княства Фінляндскае
Сяргей Міхайлавіч Вержбаловіч

**Сяргей Міхайлавіч Вержбаловіч** (, г. Мінск — ) — беларускі псіхолаг і псіхатэхнік.

## Біяграфія 
У 1928 г. скончыў сацыяльна-гістарычнай аддзяленне педагагічнага факультэта Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. Удзельнічаў у грамадзянскай вайне 1921—1922 гг. ва Украіне.

. 1926. Злева направа: Серафім Васілейскі, Сяргей Вержбаловіч, Аляксандр Гайвароўскі (стаіць), Якаў Ракаў.]]
Паколькі псіхатэхнічная лабараторыя была цесна звязана з кафедрай псіхалогіі БДУ, то Вержбаловіч прыцягваўся для правядзення заняткаў па навучальным плане псіхалогіі на педагагічным факультэце.

У 1929 г. беларускімі псіхолагамі і псіхатэхнікамі, якія працавалі ў псіхатэхнічнай лабараторыі, С. М. Васілейскім, А. А. Гайвароўскім і С. М. Вержбаловічам па выніках даследаванняў была апублікавана фундаментальная праца «З тэорыі і практыкі прафарыентацыі і прафкансультацыі» (1929) і шэраг іншых.

Вержбаловіч прымаў актыўны ўдзел таксама ў працы Беларускай асацыяцыі навуковай арганізацыі працы (НАП), спачатку як член прэзідыума і сакратар гэтай Асацыяцыі, а з мая 1927 г. па кастрычнік 1929 г. як адказны сакратар Беларускай асацыяцыі НАП.

Выступаў у радыёперадачах па праблемах псіхалагічных характарыстак найбольш запатрабаваных спецыяльнасцяў таго часу — настаўнікі, урача, слесара, сталяра, вадзіцеля і інш.

У 1932 г., пасля дэмабілізацыі з шэрагаў Чырвонай Арміі ён пераехаў на працу ў г. Горкі. Працаваў на пасадзе кіраўніка псіхатэхнічнага кабінета Горкаўскага Інстытута аховы здароўя і гігіены працы. З 1934 г. на пасадзе асістэнта, выконваючага абавязкі дацэнта кафедры псіхалогіі Горкаўскага педагагічнага інстытута. Пасля прынятай у 1936 г. Пастановы ЦК УКП(б) аб педалагічных скрыўленнях у сістэме Наркамасветы Вержбаловіч у далейшым і да пачатку войны 1941 г. працягваў працу ў медыцынскіх установах.

У самым пачатку Вялікай Айчыннай вайны быў прызваны Свярдлоўскім РВК г. Горкага і служыў у 173 знішчальным авіяцыйным палку 18-й паветранай арміі Ваенна-паветраных сіл у званні старэйшага тэхніка-лейтэнанта.

Пасля заканчэння вайны Вержбаловіч пераехаў у г. Маскву, дзе працаваў у Маскоўскім гарадскім педагагічным інстытуце імя У. П. Пацёмкіна, а пры яго аб’яднанні ў 1960 г. са МДПІ імя У. І. Леніна быў залічаны на пасаду старэйшага выкладчыка кафедры філасофіі. У 1968 г. сышоў на пенсію і вярнуўся ў г. Мінск.

## Узнагароды 
Узнагароджаны медалём «За абарону Масквы» (1944) медалём «За баявыя заслугі» (1945).

Катэгорыя:Удзельнікі Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Псіхолагі Беларусі
Катэгорыя:Псіхатэхнікі Беларусі
Мячэць імя Ахмата Кадырава

**Мячэць імя Ахмата Кадырава** — мячэць ў горадзе Абу-Гош каля Іерусаліма, Ізраіль.

## Гісторыя 
У 2014 годзе Рамзан Кадыраў адкрыў мячэць у гонар свайго бацькі. На яе будаўніцтва ў свой час было выдаткавана каля 10 мільёнаў даляраў, з якіх шэсць вылучыў чачэнскі ўрад.

9 кастрычніка 2023 года, пад час нападу ХАМАСа на Ізраіль, была пашкоджана з-за ракетнага абстрэлу з боку палестынцаў.
 

## Спасылкі 
* Ракета трапіла ў мячэць побач з Ерусалімам. Мячэць носіць імя Ахмата Кадырава

Катэгорыя:Мячэці Ізраіля
Спіс насенняжэраў Беларусі

У Беларусі адзначана больш за 53 віды **насенняжэраў**.

## Род  
* 

## Род  
* 

## Род  
* 
* 
* 
* 
* 

## Род  
* 
* 
* 

## Род  
* 

## Род  
* 
* 
* 

## Род  
* 
* 
* 
* 
* 

## Род  
* 
* 
* 

## Род  
* 
* 

## Род  
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Род  
* 
* 
* 
* 
* 

## Род  
* 

## Род  
* 
* 
* 

## Род  
* 
* 

## Род  
* 

## Род  
* 

## Род  
* 

## Род  
* 

## Род  
* 

## Род  
* 
* 
* 
* 

## Род  
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Род  
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Род  
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Род  
* 
* 
* 
* 

## Род  
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Род  
* 
* 

## Род  
* 

## Род  
* 

## Род  
* 

## Род  
* 

## Спасылкі 
* Trichopterapion holosericeum Семейство APIONIDAE (Семяеды) 

*
Насенняжэры
Жаліўскі сельсавет

**Жалі́ўскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Чавускага раёна Магілёўскай вобласці Беларусі. Цэнтр — вёска Жаліўе.

## Гісторыя 
Утвораны 20 жніўня 1924 года як **Галузскі сельсавет** у складзе Чавускага раёна Магілёўскай акругі БССР. Цэнтр — вёска Галузы. 21 жніўня 1925 года цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Жаліўе, сельсавет перайменаваны ў Жаліўскі. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Чавускім раёне БССР, з 20 лютага 1938 года — Магілёўскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Пуцькаўскага сельсавета.

28 верасня 1959 года ў склад Пуцькаўскага сельсавета ўключаны 13 населеных пунктаў скасаванага Суслаўскага сельсавета (13 населеных пунктаў: вёскі Александроўка, Бародкі, Будзіна, Бялівіца, Заложжа, Калясянка, Радамля, Радучы, Сялец, Чыжы і пасёлкі Будзіна, Радучы, Сялец), у склад Асінаўскага сельсавета перададзены 4 населеныя пункты (вёскі Прылёпаўка, Пуцькі, Русінаўка і Старасёлы), цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Жаліўе, сельсавет перайменаваны ў Жаліўскі. 16 мая 1960 года скасаваны, тэрыторыя ўвайшла ў склад адноўленага Пуцькаўскага сельсавета.

25 лютага 1964 года ўтвораны зноў у Чавускім раёне Магілёўскай вобласці БССР у складзе 26 населеных пунктаў (вёскі Александроўка, Бародкі, Барышаўка, Бялівіца, Будзіна, Вярбоўка, Галузы, Гіраўцы, Дзедня, Жаліўе, Заложжа, Калясянка, Марозаўка, Навінка, Пірцы, Пухнава, Пясчанка, Рабінавая Слабодка, Радамля, Радучы, Скварск, Сялец, пасёлкі Будзіна, Красны Бор, Радучы і Сялец) Пуцькаўскага сельсавета з цэнтрам у вёсцы Жаліўе. 23 снежня 2009 года цэнтр сельсавета перанесены ў аграгарадок Радамля, сельсавет перайменаваны ў Радамльскі сельсавет.

## Насельніцтва 
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года (23 населеныя пункты) — 870 чалавек, з іх 97,2 % — беларусы, 1,7 % — рускія, 0,7 % — украінцы.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Чавускага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1954 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1959 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1960 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1964 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 2009 годзе
Энтані Хіліярд

**Энтані Хіліярд** (нар. , Феетвіл, ЗША) — амерыканскі баскетбаліст.

## Кар’ера 
У 2011—2012 гадах ён гуляў у Германіі за «Артленд Драконс». У перыяд з 2012 па 2014 гады ён гуляў у Францыі за «Алімпік Анціб». Затым ён гуляў у Фінляндыі за «Бізонс Лоймаа» ў 2014-15 гадах і ў Беларусі за «Цмокі-Мінск» у 2015-16 гадах. Выйграў чэмпіёнства ў 2016 годзе ў Вышэйшай лізе Беларусі.

## Спасылкі 
* Баскетболист «Цмоки-Минск» стал самым ценным игроком недели в лиге ВТБ
* Хіліярд пакідае «Цмокі» 
* «Цмокі» сенсацыйна выйгралі ў гасцях ва УНІКСа

Катэгорыя:Баскетбалісты ЗША
Катэгорыя:Ігракі «Каўхаёена Карху»
Катэгорыя:Ігракі «Бізонса» Лоймаа
Катэгорыя:Ігракі «Алімпіка» Антыб
Дру Вайсман

**Дру Вайсман** (; ) — амерыканскі імунолаг, біяхімік і вучоны-медык, найбольш вядомы сваім укладам у даследаванне РНК. Лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіялогіі і медыцыне 2023 года разам з Каталін Карыко за «адкрыцці, якія датычаць мадыфікацый нуклеазідных асноў, што дазволілі распрацаваць эфектыўныя мРНК-вакцыны супраць COVID-19».

Яго праца дапамагла распрацаваць эфектыўныя мРНК-вакцыны, найбольш вядомымі з якіх з’яўляюцца вакцына супраць COVID-19 вытворчасць BioNTech/Pfizer і Moderna. Вайсман з’яўляецца прафесарам медыцыны ў Медыцынскай школе Перэльмана пры Універсітэце Пенсільваніі. Ён і яго калега-даследчык Каталін Карыка атрымалі шмат узнагарод, уключаючы прэмію за клінічныя медыцынскія даследаванні Ласкера-Дэбейкі (2021).

## Біяграфія 
Нарадзіліся ў Лексінгтане ў яўрэйска-італьянскай сям’і. Яго бацька Харалд Вайсман быў інжынерам і заснавальнікам кампаніі па распрацоўцы аптычных люстэркаў для касмічных спадарожнікаў, маці Эйдэл Вайсман (народжаная Грэка) была зубным гігіеністам. У пяцігадовым узросце ў Дру Вайсмана быў дыягнаставаны цукровы дыябет 1-га тыпу, і неабходнасць штодзённых ін’екцый інсуліну, а таксама частых аналізаў ўзроўню глюкозы ў крыві прывялі да яго цікавасці да навукі і медыцыне.

Атрымаў ступень бакалаўра і магістра ў Брандэйскім універсітэце у 1981 годзе, дзе спецыялізаваўся ў вобласці біяхіміі і энзімалогіі і працаваў у лабараторыі Джэральда Фасмана.

Падрыхтаваў і абараніў сваю дыпломную працу па імуналогіі і мікрабіялогіі ў Бостанскім універсітэце, дзе атрымаў ступень доктара медыцыны і доктара філасофіі ў 1987 годзе. Пасля гэтага Вайсман прайшоў ардынатуру ў медыцынскім цэнтры дыяканісы Бэт Ізраэл, пасля чаго атрымаў стыпендыю ў Нацыянальных інстытутах аховы здароўя ЗША пад кіраўніцтвам Энтані Фаўчы, цяперашняга дырэктара Нацыянальнага інстытута алергіі і інфекцыйных захворванняў.

## Сям’я 
Жонка — Мэры Элен Вайсман, дзіцячы псіхолаг. Дачкі Рэйчэл і Элісан.

## Узнагароды 
* 2020 — Прэмія Розенсціла
* 2021 — 
* 2021 — 
* 2021 — Прэмія прынцэсы астурыйскай
* 2021 — BBVA Foundation Frontiers of Knowledge Award
* 2022 — Прэмія за прарыў у галіне медыцыны
* 2022 — Медаль Бенджаміна Франкліна
* 2022 — Медаль Джэсі Стывенсан-Каваленка
* 2022 — Прэмія Ласкера-Дэбейкі за клінічныя медыцынскія даследаванні
* 2022 — Прэмія Японіі
* 2022 — Міжнародная прэмія Гайрднера
* 2022 — Прэмія Роберта Коха
* 2022 — 
* 2023 — Jonathan E. Rhoads Medal for Distinguished Achievement in Medicine
* 2023 — Нобелеўская прэмія па фізіялогіі і медыцыне

## Дачыненні з Беларуссю 
19 жніўня 2025 года падпісаў зварот дваццаці двух нобелеўскіх лаўрэатаў да прэзідэнта ЗША Дональда Трампа з просьбай дамагчыся вызвалення каля 1300 беларускіх палітвязняў.

## Зноскі 
## Спасылкі 
* На сайце Nobelprize.org

Катэгорыя:Біяхімікі ЗША
Катэгорыя:Імунолагі ЗША
Катэгорыя:Медыкі ЗША
Катэгорыя:Генетыкі ЗША
Катэгорыя:Ганаровыя дактары Ельскага ўніверсітэта
Катэгорыя:Выкладчыкі Пенсільванскага ўніверсітэта
Катэгорыя:Лаўрэаты Нобелеўскай прэміі па медыцыне
Катэгорыя:Члены Амерыканскай акадэміі мастацтваў і навук
Пінулярыя

**Пінулярыя** (*Pinnularia*) — род аднаклетачных дыятомавых водарасцей.

## Апісанне 
Клеткі сіметрычныя, адзіночныя, радзей аб’яднаныя ў стужкі, прамавугольныя з паяска і лінейна-эліпсоідныя або ланцэтныя са створкі, зрэдку з хвалістымі краямі. Канцы створак тупыя, закругленыя, выцягнутыя, дзюбападобныя або галоўчатыя. Папярочныя рэбры з’яўляюцца перагародкамі ўнутраных камер створкі. У малых форм рэбры вельмі тонкія, гладкія, падобныя да штрыхоў. Шво простае, ніткападобные або шырокае двухконтурнае, суцэльнае, прамое або сагнутае з добра развітымі цэнтральным і канцавым вузельчыкамі. Хларапласт — дзве пласцінкі, размешчаныя ўздоўж паясковых бакоў клеткі.

Размнажэнне вегетатыўнае (падоўжаным дзяленнем клеткі) і палавое (кан’югацыя дзвюх клетак з утварэннем аўкаспор).

## Пашырэнне 
Вядома звыш 1000 відаў (частка з іх выкапнёвыя). Пашыраны пераважна ў прыбярэжнай зоне і на дне прэсных, радзей саланаватых і марскіх вадаёмаў (пераважна ў бедных кальцыем). На Беларусі шэраг відаў адзначаны ў іле возера Нарач і суседніх азёр, часткова ў рэках і сажалках, іншых азёрах і ў глебе. Найбольш пашыраны , , , , , .

## Зноскі 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Дыятомавыя водарасці
Тэхна

**Тэхна** — жанр электроннай танцавальнай музыкі, які звычайна ствараецца для выкарыстання ў бесперапынным дыджэйскім сэце з тэмпам, які часта вар’іруецца ад 120 да 150 удараў у хвіліну (удараў у хвіліну). Цэнтральны рытм, як правіла, у агульным такце (4/4) і часта характарызуецца паўтаральнымі чатырма на падлозе .  Артысты могуць выкарыстоўваць электронныя інструменты, такія як драм-машыны, секвенсары і сінтэзатары, а таксама лічбавыя аўдыёстанцыі . Драм-машыны 1980-х гадоў, такія як TR-808 і TR-909 Roland, высока цэняцца, а праграмная эмуляцыя такіх рэтра- інструментаў папулярная.

## Крыніцы 
## Фільмаграфія 
* *High Tech Soul* — Catalog No.: PLX-029; Label: Plexifilm; Released: 19 September 2006; Director: Gary Bredow; Length: 64 minutes.
* *Paris/Berlin: 20 Years Of Underground Techno* — Label: Les Films du Garage; Released: 2012; Director: Amélie Ravalec; Length: 52 minutes.
* *We Call It Techno!* — A documentary about Germany’s early Techno scene and culture — Label: Sense Music & Media, Berlin, DE; Released: June 2008; Directors: Maren Sextro & Holger Wick.
* *Tresor Berlin: The Vault and the Electronic Frontier* — Label: Pyramids of London Films; Released 2004; Director: Michael Andrawis; Length: 62 minutes
* *Technomania* — Released: 1996 (screened at *NowHere*, an exhibition held at Louisiana Museum of Modern Art, Denmark, between 15 May and 8 September 1996); Director: Franz A. Pandal; Length: 52 minutes.
*  — Label: Les Films à Lou; Released: 1996; Director: Dominique Deluze; Length: 63 minutes.

## Спасылкі 
* Techno Live Sets — The #1 resource for Techno sets
* «From the Autobahn to I-94: The Origins of Detroit Techno and Chicago House»  — reminiscences in 2005 by techno and house innovators
* Sounds Like Techno — online historical documentary produced by the Australian Broadcasting Corporation (ABC)
* Techno from past years  — Oldie but goldie classic techno sets

Катэгорыя:Электронная музыка
Катэгорыя:Танцавальная музыка
Катэгорыя:Музычныя жанры
Электра (музыка)

**Электра** — жанр электроннай музыкі і ранняга хіп-хопа, на які непасрэдна паўплывала выкарыстанне драм-машын Roland TR-808 і фанка. Звычайна ў гэтым жанры гучыць цяжкае электроннае гучанне, звычайна без вакалу, але, калі ён прысутнічае, ён падаецца ў спакойнай манеры, часта з дапамогай электронных скажэнняў. Ён прыкметна адрозніваецца ад свайго папярэдніка бугі тым, што менш арыентаваны на вакал і больш засяроджаны на электронных бітах, якія вырабляюцца драм-машынамі.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Стылі хіп-хопа
Катэгорыя:Электронная музыка
Катэгорыя:Танцавальная музыка
AJ і Каралева

«**AJ і Каралева**» () — амерыканскі камедыйны тэлесерыял, створаны Ру Полам і Майклам Патрыкам Кінгам. Прэм’ера адбылася на Netflix 10 студзеня 2020 года.

## Сюжэт 
Серыял распавядае гісторыю пра вядомую, але няшчасную дрэг-квін Рубі Рэд, якая вандруе па Амерыцы ад клуба да клуба з 10-гадовай бяздомнай дзяўчынкай.

## Зноскі 
## Спасылкі 
*  

Катэгорыя:ЛГБТ-тэматыка ў серыялах
Катэгорыя:Тэлесерыялы паводле алфавіта
Катэгорыя:Тэлесерыялы ЗША
Катэгорыя:Арыгінальныя праграмы Netflix
Катэгорыя:Тэлесерыялы 2020 года
Катэгорыя:Тэлесерыялы на англійскай мове
Віч-хаўс

**Віч-хаўс** () — мікражанр электроннай музыкі, які ў музычным плане характарызуецца высокімі клавішнымі эфектамі, моцна напластаванымі басовымі лініямі і барабаннымі лупамі ў стылі трэпа, у той час як у ім эстэтычна выкарыстоўваюцца акультныая і гатычныая тэматыка.

Візуальная эстэтыка віч-хаўс уключае ў сябе акультызм, вядзьмарства, шаманізм, тэрор і творы мастацтва, жахі, калажы і фатаграфіі, а таксама значнае выкарыстанне схаваных паведамленняў і друкарскіх элементаў, такіх як сімвалы Унікода. У працах візуальных мастакоў віч-хаўс выкарыстаны вобразы з фільмаў жахаў, такіх як «*Праект ведзьмы з Блэр*», тэлесерыял «*Твін Пікс*» фантастычнае шоу «*Зачараваны*», а таксама знакамітасцяў мэйнстрымнай поп-культуры 2000-х гадоў.

## Паходжанне і этымалогія 
Тэрмін віч-хаўс быў уведзены ў 2009 годзе Трэвісам Эгедзі, таксама вядомым як Pictureplane.   Тэрмін першапачаткова быў задуманы як жарт    як патлумачыў Эгедзі.

Некаторыя музычныя журналісты, а таксама некаторыя ўдзельнікі музычных гуртоў, ідэнтыфікаваныя як тыя, што ўваходзяць у сучасны рух жанру, лічаць віч-хаўс ілжывым ярлыком для мікражанру, створаным пэўнымі публікацыямі ў музычнай прэсе, у тым ліку *The Guardian*, *Pitchfork* і розных музычных блогах.  Жанр быў ненадоўга звязаны з тэрмінам « *позірк згвалтавання»*, сур’ёзнае выкарыстанне якога было публічна асуджана тымі, хто яго прыдумаў, якія ніколі не чакалі, што ён будзе выкарыстоўвацца як сапраўдны жанравы тэрмін  , але разглядалі яго як проста жарт, закліканы высмеяць схільнасць музычнай прэсы да стварэння мікражанраў. 

## У Беларусі 
Эксперыментамі ў жанры віч-хаўс, станоўча прынятымі музычнымі крытыкамі, адзначыўся гомельскі электроншчык Мікіта Васільеў  — стваральнік праекта (((О))).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Індастрыял
Катэгорыя:Электронная музыка паводле жанраў
Катэгорыя:Эксперыменты
Эліс Глас

**Маргарэт Осбарн** (25 жніўня 1988 г.), больш вядомая як **Эліс Глас**, — канадская спявачка і аўтарка песень. Яна з’яўляецца сузаснавальніцай і былой галоўнай жанчынай у гурце Crystal Castles. У 2014 годзе яна пачала сольную кар’еру. Яна выпусціла свой аднайменны дэбютны міні-альбом у 2017 годзе. Яе сольны дэбютны альбом *Prey//IV* выйшаў у лютым 2022 года.

## Зноскі 
## Спасылкі 
* Інтэрв’ю незалежнай газеце

Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1988 годзе
Катэгорыя:Спевакі і спявачкі Канады
Электраклэш

**Электраклэш** — жанр папулярнай музыкі, у якім спалучаюцца электра, новая хваля і сінт-поп 1980-х з тэхна, рэтра-стылем электрапоп і электроннай танцавальнай музыкай 1990-х. Ён з’явіўся ў канцы 1990-х гадоў і, як думаюць, дасягнуў свайго піку прыкладна ў 2002/2003 гг. Ён быў заснаваны і звязаны з гуртамі IF, DJ Hell, Miss Kittin and The Hacker і Fischerspooner.

## Тэрміналогія і характарыстыка 
Тэрмін электраклэш апісвае музычны рух, які аб’яднаў сінці-поп, тэхна, панк і перформанс-мастацтва. Жанр быў рэакцыяй на жорсткія фармулёўкі тэхна-музыкі, якія робяць акцэнт на напісанні песень, відовішчнасці і пачуцці гумару Візуальная эстэтыка electroclash асацыюецца з культавым фільмам 1982 года «*Вадкае неба*». DJ Hell шырока вядомы як вынаходнік і стваральнік назвы гэтага жанру, пазней папулярызаваў гэты тэрмін у ЗША, назваўшы ў яго гонар фестываль Electroclash 2001 у Нью-Ёрку.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Профіль руху Electroclash у часопісе FACT
* Сатырычнае кіраўніцтва аб тым, як стаць зоркай Electroclash

Катэгорыя:Электронная музыка паводле жанраў
Катэгорыя:Танцавальная музыка
Катэгорыя:Жанры поп-музыкі
Ян Станіслаў Казакевіч

**Ян Станіслаў Казаке́віч** (; , Дзісенскі павет, Мінская губерня — , , Сібір.

## Літаратура 
* 
* Janik M. Dzieje polaków na Syberii. Kraków, 1928; PSB, z. 63.

Катэгорыя:Удзельнікі паўстання 1830—1831 гадоў
Катэгорыя:Сасланыя ў Сібір
Хіліярд

**Хіліярд** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Нікалас Хіліярд (1547—1619) — англійскі мастак, ювелір і ілюстратар манускрыптаў.
* Энтані Хіліярд (нар. 1986) — амерыканскі баскетбаліст.
Хлусовічы

» (Хлусовіч)]]
**Хлусо́вічы**, **Хлусе́вічы** — шляхецкі род герба «Лілія» (часам ім прыпісваюць герб «Газдава») у Вялікім Княстве Літоўскім.

## Вядомыя прадстаўнікі 
* Крыштоф Валяр’ян, гараднічы аршанскі.
* Леан, падстолі аршанскі.
* Казімір Леан (1665—1737), харунжы ваўкавыскі ў 1735, ваявода мсціслаўскі з 1735; пасол на сойм 1718.
* Юзаф (1776—1828), удзельнік паўстання 1794 года і напалеонаўскіх войнаў, палкоўнік-маёр.

## Літаратура 
*
Казімір Леан Хлусовіч

**Казімір Леан Хлусовіч** (;  — .

## Літаратура 
* 

Казімір Леан
Барабанны біт

**Барабанны біт** — рытмічныя ўдары альбо паўтаральны рытм, які ўстанаўлівае метр і груў праз пульс і падраздзяленне, іграны на ўдарных устаноўках і іншых ударных інструментах. Такі «рытм» складаецца з некалькіх удараў барабана, якія адбываюцца на працягу некалькіх музычных удараў, у той час як тэрмін «барабанны ўдар» можа таксама адносіцца да аднаго ўдару барабана, які можа займаць больш або менш часу, чым бягучы імпульс. Многія барабанныя ўдары вызначаюць або з’яўляюцца характэрнымі для пэўных музычных жанраў.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Барабаны
Катэгорыя:Музычныя тэхнікі
Бівіл (Тэхас)

**Бівіл** () — горад у ЗША, у паўднёвай частцы штата Тэхас, адміністрацыйны цэнтр акругі Бі. Па дадзеных перапісу за 2010 год колькасць жыхароў складала 12 863 чалавекі, паводле ацэнкі Бюро перапісу ЗША ў 2019 годзе ў горадзе пражывала 12 912 чалавек.

Катэгорыя:Гарады Тэхаса
Вялікі Мендэрэс

**Вялі́кі Мендэрэ́с**, **Бююк-Мендэрэс**, у старажытнасці — **Меандр** () — рака на захадзе Турцыі, у Эгейскім рэгіёне.

Даўжыня ракі 380 км (прыкладна 584 км). Плошча вадазбору 23,9 тыс. км² (24 976 км²). Сярэдні расход вады каля 90 м³/с. Выток ракі знаходзіцца на Анаталійскім пласкагор’і. Упадае ў Эгейскае мора, утвараючы дэльту. Басейн Вялікага Мендэрэса ўяўляе сабой грабенавую вобласць, якая змяшчае палеазойскія метамарфічныя ўтварэнні, складзеныя з гнейсаў, сланцаў, вапнякоў. Рэчышча ў ніжнім цячэнні моцна звілістае, таму старажытнагрэчаская назва ракі Меандр () пачала ўжывацца ў якасці пазначэння лукавін рэк — меандраў.

Рака мнагаводная ў зімовы перыяд. Вада Вялікага Мендэрэса выкарыстоўваецца на арашэнне.

## Зноскі 
## Літаратура 
* 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* 
* Большо́й Мендере́с, Бююк-Мендерес // «Мегаэнциклопедия Кирилла и Мефодия» megabook.ru
* *Prof.Dr.Ömer Faruk Durdu* BÜYÜK MENDERES RIVER BASIN HYDROLOGIC MODELING // Faculty of Agriculture Adnan Menderes University

Катэгорыя:Рэкі Турцыі
Катэгорыя:Басейн Эгейскага мора
Рэйган (акруга)

**Рэйган** () — акруга штата Тэхас Злучаных Штатаў Амерыкі. На 2000 год у ёй пражывала 3326 чалавек. Па ацэнцы бюро перапісу насельніцтва ЗША ў 2009 годзе насельніцтва акругі складала 3014 чалавек. Акруговы цэнтр — горад Біг-Лэйк.

## Гісторыя 
Акруга Рэйган сфарміравана ў 1903 годзе. Названа ў гонар Джона Хенінгера Рэйгана, генерала канфедэратаў і лідара Дэмакратычнай партыі ЗША ў Тэхасе.

Катэгорыя:Акругі Тэхаса
Рэйган

**Рэйган** — прозвішча, тапонім.

## Прозвішча 
* Нэнсі Рэйган — першая лэдзі ЗША
* Рональд Рэйган — 40-ы прэзідэнт ЗША

## Тапонім 
* Рэйган (акруга)
Хаўард (акруга, Тэхас)

**Акруга Хаўард** () — акруга ў ЗША, штаце Тэхас. На 2000 год колькасць насельніцтва складала 33627 чалавек. Па ацэнцы бюро перапісу насельніцтва ЗША ў 2009 годзе насельніцтва акругі складала 32 940 чалавек. Акруговы цэнтр — горад Біг-Спрынг. Акруга Хаўард была сфарміравана ў 1876 годзе.

Катэгорыя:Акругі Тэхаса
Бомант

**Бомант** — прозвішча, тапонім.

## Прозвішча 
* Фрэнсіс Бомант — англійскі драматург

## ЗША 
* Бомант (Каліфорнія)
* Бомант (Тэхас)

## Канада 
* Бомант (Альберта)
Нечэс (рака)

**Нечэс** () — рака на ўсходзе Тэхаса (ЗША). Працягласць — 669 км. Упадае ў возера Сабін. На рацэ размешчаны два вадаёмы, возера Палестын і рэзервуар Бі-Эй-Штайнхаген. Таксама на рацэ размешчаны шэраг гарадоў, у тым ліку Тайлер, Бомант, Вайдар і Порт-Артур.

У горадзе Бомант на Нечэсе размешчаны пяты па загружанасці порт ЗША.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Рэкі Тэхаса
Катэгорыя:Рэкі, якія ўпадаюць у Атлантычны акіян
Чэмпіянат Еўропы па футболе 2028

**Чэмпіянат Еўропы па футболе 2028** (, ) або **Еўра 2028** — 18-ы розыгрыш чэмпіянату Еўропы па футболе, футбольнага турніру, які праводзіцца кожныя чатыры гады сярод нацыянальных зборных, якія ўваходзяць у склад УЕФА. Меркавалася, што ён стане першым у гісторыі турнірам з удзелам 32 каманд, але ў студзені 2023 года УЕФА прыняў рашэнне пакінуць 24 каманды ў фінальнай частцы турніру, магчыма зрабіўшы апошнім чэмпіянатам Еўропы з такім удзелам каманд (у выпадку, калі на Еўра-2032 не пакінуць дакладна гэтак жа). 10 кастрычніка 2023 года на кангрэсе УЕФА ў Ньёне (Швейцарыя) было абвешчана, што турнір пройдзе ў дзвюх краінах: Вялікабрытаніі і Ірландыі.

## Зноскі
## Спасылкі
2028
Катэгорыя:2028 год у футболе
Катэгорыя:Спорт у Еўропе ў 2028 годзе
Леан Хлусовіч

**Леан Хлусовіч** (; ? — ?) — ураднік Вялікага Княства Літоўскага.

## Біяграфія 
Паходзіў са шляхецкага роду Хлусовічаў герба «Лілія». Нарадзіўся ў сям’і Крыштофа Валяр’яна Хлусовіча, гараднічага аршанскага.

## Літаратура 
* 

Леан
Катэгорыя:Падстоліі аршанскія
Уладзіслаў Мікалаевіч Вяроўкін-Шэлюта

**Уладзіслаў Мікалаевіч Вяроўкін-Шэлюта** (нар. ) — беларускі гісторык, генеолаг, калекцыянер. Геральдмайстар Згуртавання беларускай шляхты, правадзейны член Гісторыка-радаводнага таварыства ў Мінску. Аўтар артыкулаў Энцыклапедыі гісторыі Беларусі.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Гісторыкі Беларусі
Катэгорыя:Генеалогі Беларусі
Катэгорыя:Калекцыянеры Беларусі
Орындж

**Орындж**:
* Орындж (Аўстралія)
* Орындж (акруга, Каліфорнія)
* Орындж (акруга, Тэхас)
* Орындж (Каліфорнія)
* Орындж (Тэхас)
Бі (акруга)

**Акруга Бі** () — акруга штата Тэхас Злучаных Штатаў Амерыкі. На 2000 год у ёй пражывала 32359 чалавек. Па ацэнцы бюро перапісу насельніцтва ЗША ў 2008 годзе насельніцтва акругі складала 32 661 чалавек. Акруговы цэнтр - горад Бівіл.

## Гісторыя 
Акруга Бі была сфарміравана ў 1857 годзе з участкаў акруг Сан-Патрысіа, Галіяд, Рэфухіа, Лайв-Ок і Карнс. Названа ў гонар сэра Бернарда Бі, дзяржсакратара Рэспублікі Тэхас.

Катэгорыя:Акругі Тэхаса
Аляксей Захаравіч Казак

**Аляксей Захаравіч Казак** (, в. Бучаціна, Слуцкі павет, Мінская губерня, цяпер Капыльскі раён — , Менск, НКУС.

## Творы 
* Краязнаўства ў БССР к дзесяцігоддзю Кастрычніцкай рэвалюцыі // Наш край. 1927, № 10;
* Вынікі ІІ Усебеларускай краязнаўчай канферэнцыі // Наш край. 1929, № 2.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Расстраляныя ў БССР
Катэгорыя:Рэпрэсаваныя ў БССР
Катэгорыя:Рэабілітаваныя ў СССР
Катэгорыя:Краязнаўцы Беларусі
Катэгорыя:Публіцысты Беларусі
Чэмпіянат Еўропы па футболе 2032

**Чэмпіянат Еўропы па футболе 2032** (, , ) або **Еўра 2032** — 19-ы розыгрыш чэмпіянату Еўропы па футболе, футбольнага турніру, які праводзіцца кожныя чатыры гады сярод нацыянальных зборных, якія ўваходзяць у склад УЕФА. Мяркуецца, што ён стане першым у гісторыі турнірам з удзелам 32 каманд (у выпадку, калі УЕФА не пакіне 24 каманды ў гэтым турніры). 10 кастрычніка 2023 года на кангрэсе УЕФА ў Ньёне (Швейцарыя) было абвешчана, што турнір пройдзе ў дзвюх краінах: Італіі і Турцыі.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
2032
Катэгорыя:2032 год у футболе
Катэгорыя:Спорт у Еўропе ў 2032 годзе
Бомант (Тэхас)

**Бомант** () — горад на паўднёвым усходзе штата Тэхас (ЗША), прыкладна за 125 км на ўсход ад Х'юстана і за 35 км на захад ад мяжы з Луізіянай, на заходнім беразе ракі Нечэс. Бомант — цэнтр акругі Джэферсан. Паводле Бюро перапісу насельніцтва ЗША, паводле перапісу 2010 года насельніцтва Боманта складала 118 296 чалавек (паводле ацэнкі на 1 ліпеня 2019 года — 118 151 чалавек). Сярод гарадоў Тэхаса Бомант знаходзіцца на 24-м месцы па колькасці жыхароў. Належыць да агламерацыі Бомант—Порт-Артур. Разам з гарадамі Порт-Артур і Орындж, Бомант складае т.зв. «залаты трыкутнік» (англ.: Golden Triangle) — буйную індустрыяльную вобласць у раёне ўзбярэжжа Мексіканскага заліва.

## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Роберт Крыпен

Катэгорыя:Гарады Тэхаса
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1835 годзе
Crystal Castles

**Crystal Castles** — канадскі гурт электроннай музыкі, створаны у 2006 годзе ў Таронта, Антарыа, аўтарам песень і прадзюсарам Ітанам Кэтам і аўтарам песень Эліс Глас, якая пазней пакінула гурт і была замененая Эдытам Фрэнсісам. Crystal Castles былі вядомы сваімі хаатычнымі жывымі шоу і меланхалічнымі хатнімі пастаноўкамі ў жанры lo-fi . Яны выпусцілі шмат абмежаваных вінілавых сінглаў паміж 2006 і 2007 годам, а потым выпусцілі чатыры студыйныя альбомы паміж 2008 і 2016 годам.

Глас абвясціла аб сваім сыходзе з гурта ў кастрычніку 2014 года, спаслаўшыся на асабістыя і прычыны. Праз тры гады, падчас тура гурта ў падтрымку іх чацвёртага альбома *Amnesty (I)*, Глас абвінаваціла Кэт у сэксуальных дамаганнях падчас яе знаходжання ў Crystal Castles, у выніку чаго астатнія даты тура былі адмененыя. З тых часоў Crystal Castles не дзейнічае, не даючы ніякіх абнаўленняў аб новых матэрыялах альбо спектаклях.

## Музычны стыль 
Музычны стыль Crystal Castles быў апісаны рэцэнзентам Джэкам Шэнклі як «люты, задушлівы набор скажоных двухмерных глюкаў  і зруйнавальнай барабаннай напышлівасці, якая пранізвае ваш чэрап сваёй чыстай пранізлівай сілай, пранікаючы глыбока ў мозг, як ліхаманка». У аглядзе 2008 года для BBC, Сафі Хамер напісала, што слухаць Crystal Castles «гэта як быць кінутым на волю лёсу ў віры аглушальнай болю без страховачнай сеткі. […У вас узнікае адчуванне, што вы маглі б зрабіць усё, што заўгодна ў гэтым свеце, але ў выніку гэта нічога б не вырашыла».

## Члены 
* Эліс Глас — вакал, аўтарка песень
* Ітан Кэт — начынне, аўтар песень, музычны прадзюсар, вакал
* Эдыт Фрэнсіс — вакал
* Крыстафер Чартранд — ударны

**Удзельнікі гастроляў**

* Кэмеран Фіндлі — ударны (2007—2008)
* Томас Каллен — ударны (2008)
* Майк Бэл — ударны (2008—2009)

## Дыскаграфія 
### Студыйныя альбомы 
* *Crystal Castles* (2008)
* *Crystal Castles* (2010)
* *III* (2012)
* *Amnesty (I)* (2016)

### Рэміксы 
* Klaxons — «Atlantis to Interzone» (2006)
* GoodBooks — «Leni» (2006)
* The Little Ones — «Lovers Who Uncover» (2006)
* Uffie — «Make It Hot» (2006)
* The Whip — «Divebomb» (2007)
* Bloc Party — «Hunting for Witches» (2007)
* Switches — «Lay Down the Queen» (2007)
* Sohodolls — «Trash the Rental» (2007)
* Liars — «It Fit When I Was a Kid» (2007)
* White Lies — «Death» (2008)
* HEALTH — «Eat Flesh» (2010)

### Музычныя кліпы 
## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Музычныя калектывы, якія з’явіліся ў 2006 годзе
Катэгорыя:Музычныя калектывы Канады
Катэгорыя:Электронная музыка
Келвін Кіптум

**Келвін Кіптум** (; 2 снежня 1999 — 11 лютага 2024) — кенійскі лёгкаатлет, сусветны рэкардсмен у марафонскім бегу.

Спецыялізаваўся ў бегу на доўгія дыстанцыі. У 2022 годзе дэбютаваў у марафоне.

8 кастрычніка 2023 года на 45-м Чыкагскім марафоне ўсталяваў сусветны рэкорд (2:00.35).

Загінуў 11 лютага 2024 года на дарозе паміж в. Каптагат і г. Элдарэт на захадзе Кеніі (асноўны рэгіён трэніровак кенійскіх бегуноў) у выніку ДТЗ.

## Зноскі 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Бегуны на доўгія дыстанцыі Кеніі
Катэгорыя:Марафонцы Кеніі
Майсей Ісакавіч Бурштэйн

**Майсей Ісакавіч Бурштэйн** (, Смаргонь — ) — беларускі вучоны ў галіне садоўніцтва. Доктар сельскагаспадарчых навук (1944), прафесар (1922).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Раслінаводы СССР
Катэгорыя:Раслінаводы Беларусі
Катэгорыя:Садаводы
Гарэт Штуц

**Гарэт Штуц** (нар. , Канзас-Сіці, ЗША) — амерыканскі баскетбаліст.

## Кар’ера 
Пасля завяршэння кар’еры ў каледжы не быў абраны на драфце НБА 2012 года. Прафесійную кар’еру пачаў з «Аньян» у Паўднёвай Карэі.

12 чэрвеня 2015 года падпісаў кантракт з беларускім «Цмокі-Мінск».

## Зноскі 
## Спасылкі 
* Гарэт Штутц па-за гульнёй на паўтара месяца

Катэгорыя:Баскетбалісты ЗША
Катэгорыя:Ігракі «Мэн Селтыкс»
Джорджэ Гагіч

**Джорджэ Гагіч** (нар. , Бенкавац, Сацыялістычная Рэспубліка Харватыя, Югаславія) — сербскі баскетбаліст. Выступаў за нацыянальную зборную Сербіі.

## Кар’ера 
Спартыўную адукацыю атрымліваў у школах «Црвены Звезды» да «Жалезніка». За сваю кар’еру абараняў колеры «Морнара», «Гемафарма» ды бялградскага «Партызана». 2015—2016 гады выступаў за межамі Сербіі: напачатку ён спрабаваў сябе ў турэцкім «Газіянтэпе» ды італьянскім «Брындызі», а ў сезоне-2015/16 перайшоў у іспанскі «Тэнэрыфе».

У ліпені 2016 года падпісаў кантракт з мінскімі «Цмокамі».

Двойчы станавіўся чэмпіёнам Сербіі, а ў 2013 годзе святкаваў перамогу разам з «Партызанам» у Адрыятычнай лізе. Акрамя таго, улетку 2013 года спартовец заваёўваў срэбра казанскай Універсіяды ў складзе зборнай Сербіі.

## Спасылкі 
* Сербский центровой Джордже Гагич подписал контракт с минскими «Цмокамі» 
* Центровой Джордже Гагич покидает баскетбольный клуб «Цмокі-Мінск» 

Катэгорыя:Баскетбалісты Сербіі
Катэгорыя:Ігракі зборнай Сербіі па баскетболе
Катэгорыя:Ігракі «Морнара» Бар
Катэгорыя:Ігракі «Літкабеліса» Панявежыс
Катэгорыя:Ігракі «Баскета» Брындызі
Сдэрот

**Сдэрот** ( — у перакладзе на беларускую мову «*праспект*», «*бульвар*»; ) — горад у паўночна-заходнім Негеве, у паўднёвай частцы Ізраіля. Размешчаны каля мяжы з Сектарам Газа за 15 кіламетраў на паўднёвы ўсход ад Ашкелона. Насельніцтва —  (2020).

## Гарады-пабрацімы 
## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарады Ізраіля
Дру Джойс

**Дру Джойс** (нар. , Акран, ЗША) — амерыканскі баскетбаліст.

## Кар’ера 
Гуляў у адной школьнай камандзе з Лебронам. Атрымліваў баскетбольную адукацыю ва ўніверсітэце «Акран», першы прафесійны кантракт падпісаў у Германіі, дзе з 2007 па 2009 год абараняў колеры «Ульма». Потым дапамагаў клубам польскай экстраклясы — «Слупску» ды «Анвілю». З 2010 па 2012 гады выступаў за нямецкі «Трыр», пасля ў той жа Бундэслізе гуляў за «Ольденбург» ды «Браўншвейг».

У ліпені 2017 года падпісаў кантракт з мінскімі «Цмокамі».

## Спасылкі 
* Дру Джойс перайходзiць у «Цмокi»!

Катэгорыя:Баскетбалісты ЗША
Катэгорыя:Баскетбольныя трэнеры ЗША
Катэгорыя:Ігракі ТББ Трыр
Катэгорыя:Ігракі «Ольдэнбурга» (баскетбол)
Катэгорыя:Ігракі «Лёвена» Браўншвайг
Катэгорыя:Ігракі «С. Олівера» Вюрцбург
Сцяпан Іванавіч Журык

**Сцяпан Іванавіч Журык** (, в. Крупка, Ігуменскі павет, цяпер Пухавіцкі раён — ) — дзеяч беларускага маладзёжнага руху, вучоны ў галіне жывёлагадоўлі, аграном, публіцыст. Член-карэспандэнт Інбелкульта (1925), прафесар (1930).

У 1919—1920 гадах працаваў у Наркамаце земляробства Літ-Бел ССР. У 1919—1921 гадах старшыня Беларускай секцыі студэнтаў Горацкага сельскагаспадарчага інстытута; скончыў інстытут у 1924 годзе. На пачатку 1920-х гадоў адзін з ідэолагаў беларускага маладзёжнага і студэнцкага нацыянальнага руху; па гэтай тэме выступаў у друку.

## Навуковая дзейнасць 
Аўтар навук даследаванняў па заатэхніцы, механізацыі працы на фермах.

## Творы 
* Культурна-асветная праца Беларускае Секцыі студэнтаў Горацкага сельскагаспадарчага інстытуту // Савецкая Беларусь. 1921,19 чэрв.;
* Халоднае сіласаванне. Мн., 1928,
* Пытанні бэконізацыі ў БССР. Мн., 1930.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Пухавіцкім раёне
Катэгорыя:Рэпрэсаваныя ў БССР
Катэгорыя:Пасмяротна рэабілітаваныя ў СССР
Катэгорыя:Аграномы СССР
Катэгорыя:Аграномы Беларусі
Катэгорыя:Публіцысты СССР
Катэгорыя:Публіцысты Беларусі
Юзаф Хлусовіч

**Юзаф Ежы Хлусовіч** (; , мяст. Крынкі, Гродзенскі павет — .

Удзельнічаў у паўстанні 1830 года, а пасля яго разгрому быў сасланы ў Сібір, дзе і памёр. 

## Узнагароды 
Шэвалье Ганаровага Легіёна (29 снежня 1809 года), Афіцэр Ганаровага Легіёна (23 чэрвеня 1810 года), кавалер ордэна «Virtuti Militari» (26 лістапада 1810 года).

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 

Юзаф
Катэгорыя:Ваенныя Польшчы
Катэгорыя:Удзельнікі напалеонаўскіх і рэвалюцыйных войнаў
Катэгорыя:Удзельнікі паўстання 1794 года
Катэгорыя:Удзельнікі вайны 1812 года
Вера Мікалаеўна Маркава

**Вера Мікалаеўна Маркава** (,  —) — савецкая паэтэса і перакладчыца, філолаг, даследчык японскай класічнай літаратуры.

## Біяграфія 
Нарадзілася 18 лютага (4 сакавіка) 1907 года ў Мінску ў сям’і чыгуначнага інжынера. У 1931 годзе скончыла японскае аддзяленне ўсходняга факультэта Ленінградскага ўніверсітэта.

Пасля Вялікай Айчыннай вайны пераехала ў Маскву. У 1950-я гады пачала перакладчыцкую дзейнасць.

Памерла ў ноч з 8 на 9 сакавіка 1995 г. Пахаваная на Галавінскіх могілках.

Большая частка перакладаў Маркавай звязана з літаратурай Японіі. Стварыла ўнікальныя ў савецкай япаністыцы пераймання японскай паэтычнай мініяцюры (хоку, танка, вака і інш.) — афарыстычныя верлібры, якія пераходзяць у белыя вершы.

У перакладах В. Маркавай выйшлі сярэднявечныя японскія аповесці «Атыкуба-манагатары», «Такэтары-манагатары», «Дзённік лятучай павуцінкі» Міціцуна-но хаха, «Цыдулкі ля падгалоўя» Сэй Сёнагон, драмы Цікамацу Мандзаэмона, зборнік вершаў і паэтаў яго школы, п’есы тэатра но, японская паэзія XX стагоддзя, навелы Іхара Сайкаку і Акутагавы Руноскэ, раман Кавабаты Ясунары «Танцоўшчыца з Ідзу» і інш., японскія народныя казкі.

У 1987 годзе апублікавала зборнік японскіх вершаў «Зімовая поўня», да якой напісала прадмову «Доўгая дарога кароткай песні».

Катэгорыя:Паэтэсы
Катэгорыя:Філолагі СССР
Катэгорыя:Перакладчыкі XX стагоддзя
Катэгорыя:Перакладчыкі на рускую мову
Донна Векіч

**Донна Векіч** (; ) — харвацкая тэнісістка; пераможца чатырох турніраў WTA ў адзіночным разрадзе.

## Агульная інфармацыя 
Донна — адна з двух дзяцей Ігара і Бранкіцы Векіч; яе брата клічуць Бруна (ён на тры гады маладзейшы). Бацька сямейства — былы прафесійны футбольны варатар, а маці — лёгкаатлетка (бар’ерны бег).

Харватка ў тэнісе з шасці гадоў. Улюбёнае пакрыццё — хард, найлепшыя ўдары — фархенд і падача. Трэніровачны працэс Векіч з юніёрскіх гадоў ажыццяўляла ў адной з брытанскіх тэнісных акадэмій.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт
----
* 
* 
* 
----
* Інтэрв’ю сайту WTA

Катэгорыя:Тэнісісткі Харватыі
Катэгорыя:Тэнісісты на летніх Алімпійскіх гульнях 2020 года
Катэгорыя:Тэнісісты на летніх Алімпійскіх гульнях 2024 года
Лаймонас Кіселюс

**Лаймонас Кіселюс** (; нар. , г. Вільнюс, Літва) — літоўскі баскетбаліст. Выступаў за нацыянальную зборную Літвы.

## Кар’ера 
Скончыў амерыканскі каледж «Уільямс энд Мэры» ў 2008 годзе, пасля чаго распачаў прафесійную кар’еру. За плячыма спартсмена з Вільні выступы ў «Фера-ЗНТУ» (Украіна), «Ліепае» (Латвія), «Глорыя Джайантс» (Германія) і ў клубах Літвы: «Кеданяя», «Ювентуса» з Уцены, «Прэная», а таксама «Піена Жвайгжджэс» з Пасваліса.

Сезон 2015/16 правёў у складзе «Вітаўтаса» з Прэная. У жніўні 2016 года падпісаў кантракт з мінскімі «Цмокамі».

## Спасылкі 
* Лаймонас Киселюс покидает Цмокі-Мінск

Катэгорыя:Баскетбалісты Літвы
Катэгорыя:Ігракі зборнай Літвы па баскетболе