Каралеўства Саксонія

**Карале́ўства Саксо́нія** (); рэдка **Са́ксэн** — дзяржава, якая існавала ў 1806—1918 гадах на тэрыторыі сучаснай Германіі. З 1871 года Саксонія была часткай Германскай імперыі, пакуль тая не пала пасля Першай сусветнай вайны. Сталіцай каралеўства быў Дрэздэн, а яго сучасны пераемнік — Свабодная дзяржава Саксонія.

## Гісторыя 
### Напалеонаўскія войны і Германскі саюз 
Да 1806 года Саксонія была часткай Свяшчэннай Рымскай імперыі, а кіраўнікі краіны мелі тытул курфюрста. Калі Свяшчэнная Рымская імперыя была распушчана пасля паражэння імператара Франца II у бітве з Напалеонам пры Аўстэрліцы, курфюрства пры падтрымцы Францыі стала незалежным каралеўствам, а саксонскі курфюрст Фрыдрых Аўгуст III стаў называцца — кароль Саксоніі Фрыдрых Аўгуст I.

Пасля паражэння пруска-саксонскіх войск у бітве пад Енай Саксонія ўвайшла ў Рэйнскі саюз, часткай якога была да паражэння Напалеона ў Бітве народаў пад Лейпцыгам у 1813 годзе. Пасля бітвы, у якой Саксонія — адна з германскіх дзяржаў — ўдзельнічала на баку французаў, Фрыдрых-Аўгуст здаўся саюзнікам. Краіна была акупаваная рускімі войскамі.

На Венскім кангрэсе пасланаму Фрыдрыхам Аўгустам Ватцдорфу атрымалася ўвайсці ў зносіны з Талейранам і схіліць Людовіка XVIII да ўдзела ў лёсе саксонскага караля; Францыя, якія не жадалі ўзмацнення Прусіі і ахвотней якая бачыла Германію падзеленай на невялікія дзяржавы, рашуча запрацівілася далучэнню Саксоніі да Прусіі. У рэшце рэшт, кангрэс выказаўся за падзел Саксоніі. Саксонія пазбавілася 40 % сваёй тэрыторыі, уключаючы Вітэнберг — калыску пратэстанцкай рэфармацыі. Акрамя таго, Фрыдрых Аўгуст адмовіўся ад правоў на Герцагства Варшаўскае. Каралеўства таксама станавілася часткай Германскага саюза пад вяршэнствам Аўстрыі, які змяніў Свяшчэнную Рымскую імперыю.

### Аўстра-пруская вайна і Германская імперыя 
У Аўстра-прускай вайне 1866 года Саксонія актыўна ўдзельнічала на баку Аўстрыі. Па выніках вайны Саксоніі, дзякуючы пазіцыі Аўстрыі, хоць і ўдалося захаваць фактычную незалежнасць, аднак яна стала часткай Паўночнагерманскага саюза — прускага сатэліта. Пасля перамогі Прусіі ў вайне з Францыяй у 1871 Саксонія, як і іншыя члены саюза, стала часткай Германскай імперыі на чале з Вільгельмам I. Кароль Іаган хоць і захаваў некаторую самастойнасць (Саксонія, у прыватнасці, магла ўступаць у дыпламатычныя адносіны з іншымі дзяржавамі), але лічыўся падданым германскага імператара.

### Канец каралеўства 
Кайзер Вільгельм II, унук Вільгельма I, у выніку паражэння Германіі ў Першай сусветнай вайне і лістападаўскай рэвалюцыі быў змушаны адрачыся ад пасады. 13 лістапада 1918 года апошні саксонскі кароль Фрыдрых Аўгуст III пад ціскам рэвалюцыі таксама падпісаў адрачэнне, пасля чаго Саксонія стала называцца вольнай дзяржавай і ўвайшла ў склад Веймарскай рэспублікі.

## Спіс саксонскіх каралёў 
* 1806—1827 — Фрыдрых Аўгуст I Справядлівы (* 1750, † 1827)
* 1827—1836 — Антон Добры (* 1755, † 1836), брат Фрыдрыха Аўгуста I
* 1836—1854 — Фрыдрых Аўгуст II (* 1797, † 1854), пляменнік Антона
* 1854—1873 — Іаган (* 1801, † 1873), брат Фрыдрыха Аўгуста II
* 1873—1902 — Альберт I (* 1828, † 1902), сын Іагана
* 1902—1904 — Георг I (* 1832, † 1904), брат Альберта I
* 1904—1918 — Фрыдрых Аўгуст III (* 1865, † 1932), сын Георга I

## Гл. таксама 
* Герцагства Саксонія
* Курфюрства Саксонія
* Вольная дзяржава Саксонія

## Спасылкі 
* Канстытуцыя каралеўства Саксонія  

Катэгорыя:Каралеўствы
Катэгорыя:Тэрыторыі Германскай імперыі
Катэгорыя:Гісторыя Саксоніі
Катэгорыя:Гістарычныя дзяржавы Еўропы
Катэгорыя:З’явіліся ў 1806 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 1918 годзе
Катэгорыя:1806 год у Германіі