open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Вольга Віктараўна Шубіна

**Вольга Віктараўна Шубіна** (, г. Новакузнецк, Кемераўская вобласць) — беларускі архітэктар.

## Біяграфія 
Скончыла Беларускі політэхнічны інстытут у 1966 годзе. З 1966 г. — старшы архітэктар у Мінскпраекце.

Член Саюза архітэктараў СССР з 1972 года. Пражывае ў Мінску.

## Творчасць 
]]
Асноўныя працы (у аўтарскім калектыве): парк імя 900-годдзя Мінска (1967), пансіянат Савета Міністраў БССР на Заслаўскім вадасховішчы (1969), Дом літаратара (1976), блок гандлёвых памяшканняў у мікрараёне Серабранка-9 (1983) у Мінску.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Асобы
Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары Мінска
Мікалай Сямёнавіч Шуміхін

**Мікалай Сямёнавіч Шуміхін** (, в. Тарбеева, Казельскі раён, Калужская вобласць) — беларускі архітэктар.

## Біяграфія 
Скончыў Беларускі політэхнічны інстытут у 1967 годзе. Працаваў архітэктарам, кіраўніком групы архітэктараў у Белпрампраекце, з 1976 года — галоўны архітэктар, начальнік аддзела ў Белдзіпрабіясінтэзе.

Член Саюза архітэктараў СССР з 1974 года. Член КПСС з 1981 года. Пражывае ў г. Мінск.

## Творчасць 
Асноўныя працы (у аўтарскім калектыве): комплекс заводаў Мінлегхарчпрама БССР у Паўднёвым прамвузле Брэста (1975), пашырэнне Лідскага аўтарамзавода (1978), Марганецкі гідролізна-дражджавы завод (1981), заводскія карпусы ў Барысаве, Гомелі, Мінску, Мазыры (1971—1981).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары Брэста
Катэгорыя:Архітэктары Ліды
Катэгорыя:Архітэктары Барысава
Катэгорыя:Архітэктары Гомеля
Катэгорыя:Архітэктары Мінска
Катэгорыя:Архітэктары Мазыра
Катэгорыя:Прамысловыя архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Калужскай вобласці
Леанід Канстанцінавіч Шулаеў

**Леанід Канстанцінавіч Шулаеў** (, Ковель, Валынская вобласць) — беларускі архітэктар.

## Біяграфія 
Скончыў Беларускі політэхнічны інстытут у 1972 годзе. Працаваў у Мінскпраекце, ІБіА Дзяржбуда БССР, у Белжылпраекце, з 1981 года — старшы навуковы супрацоўнік БелНДІдзіпрасельбуда.

## Узнагароды 
Дыплом на Міжнародным студэнцкім конкурсе ў Варне (1972).

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары Мінска
Катэгорыя:Архітэктары Барысава
Аркадзь Барысавіч Эльтэрман

**Аркадзь Барысавіч Эльтэрман** (, Менск) — беларускі архітэктар.

## Біяграфія 
Скончыў Беларускі політэхнічны інстытут у 1952 годзе. Працаваў у Белпрампраекце, Белмясцпрампраекце, Мінскпраекце, з 1979 года — галоўны спецыяліст Беларускага філіяла інстытута Дзіпрамяса.

Член Саюза архітэктараў СССР з 1966 года. Пражываў у Мінску.

## Творчасць 
Асноўныя працы (у аўтарскім калектыве): дывановы камбінат у Брэсце (1962), будынкі Белпрампраекта (1960) і Саюзмаша (1970), дызельны корпус № 2 маторнага завода (1976), рэканструкцыя стадыёна «Дынама» (1980) у Мінску. Аўтар вынаходства прасторавай канструкцыі пакрыцця. 

## Узнагароды 
Узнагароджаны двума медалямі ВДНГ СССР (1962, 1974).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Асобы
Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары Мінска
Катэгорыя:Архітэктары Брэста
Зоя Карпаўна Крот

**Зоя Карпаўна Крот** (нар. , в. Іванькі Мёрскага раёна Віцебскай вобласці) — беларускі палітык.

## Біяграфія 
Скончыла Даўгаўпілскі педагагічны інстытут (настаўнік гісторыі і грамадазнаўства), Акадэмію грамадскіх навук пры ЦК КПСС. Працоўную дзейнасць пачала старшай піянерважатай Дворнасельскай сярэдняй школы Міёрскага раёна Віцебскай вобласці. Працавала метадыстам раённага Дома піянераў і школьнікаў, загадчыкам сектара ўліку і фінансаў, другім і першым сакратаром Міёрскага райкама ЛКСМБ, загадчыкам аддзела камсамольскіх арганізацый, другім і першым сакратаром Віцебскага абкама ЛКСМБ, інструктарам Віцебскага абкама КПБ, намеснікам старшыні, старшынёй Віцебскага абласнога аб’яднання прафсаюзаў. З’яўлялася намеснікам старшыні Віцебскага абласнога Савета дэпутатаў, старшынёй савета па справах рэлігій і нацыянальнасцей, начальнікам упраўлення сацыяльнай абароны Віцебскага аблвыканкама. Займала пасаду старшыні камітэта па працы і сацыяльнай абароне Віцебскага аблвыканкама.

Выбіралася дэпутатам Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь трэцяга склікання.

## Узнагароды 
Узнагароджана ордэнам «Знак Пашаны», медалём «За працоўныя заслугі», Ганаровай граматай Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь, Ганаровай граматай Міжпарламенцкай Асамблеі Еўразійскага эканамічнага супольніцтва.

 

Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 3-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Віцебскага абласнога Савета дэпутатаў
Карл Іосіфавіч Эпштэйн

**Карл Іосіфавіч Эпштэйн** (, Віцебск) — беларускі архітэктар.

## Біяграфія 
Скончыў Беларускі дзяржаўны тэатральна-мастацкі інстытут у 1972 годзе. Працаваў у Белдзіпрагандлі, Белжылпраекце, з 1975 года — кіраўнік групы архітэктараў сектара інтэр’ераў у Белдзяржпраекце.

Член Саюза архітэктараў СССР з 1975 года. Пражывае ў Мінску.

## Творчасць 
]]
Асноўныя працы (у аўтарскім калектыве): рэканструкцыя інтэр’ераў Палаца прафсаюзаў (1975—1978), аэравакзала (1978—1980), інтэр’еры станцыі метрапалітэна «Інстытут культуры» (1984) у Мінску, гасцініцы ў Брэсце (1979—1981), турбазы на воз. Нарач (1980-1982).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Асобы
Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Аляксей Рыгоравіч Шчэрба

**Аляксей Рыгоравіч Шчэрба** (, г. Асіповічы, Мінская вобласць) — беларускі архітэктар.

## Біяграфія 
Скончыў Ленінградскі інжынерна-будаўнічы інстытут у 1966 годзе. Працаваў у Новасібірску, з 1969 года — у Мінскпраекце, Белдзіпрабіясінтэзе, галоўным архітэктарам Віцебска, вядучым архітэктарам аддзела Дзяржбуда БССР, з 1983 года начальнік аддзела Беларускага спецыялізаванага навукова-рэстаўрацыйнага ВА «Белрэстаўрацыя» Міністэрства культуры БССР.

Член Саюза архітэктараў СССР з 1972 года. Член КПСС з 1966 года. Пражывае ў г. Мінск.

## Творчасць 
Асноўныя працы: адміністрацыйна-бытавы корпус у Новасібірску (1969—1972), генплан комплексу бальніцы хуткай дапамогі ў Мінску (1978), рэканструкцыя будынка Віцебскага абласнога краязнаўчага музея (1983, з І. С. Пілатовічам, Э. С. Трыказой).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Асобы
Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Галоўныя архітэктары Віцебска
Катэгорыя:Архітэктары Новасібірска
Катэгорыя:Архітэктары Мінска
Катэгорыя:Архітэктары Віцебска
Юрын

**Ю́рын** — мужчынскае прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Аляксей Яўгенавіч Юрын (нар. 1982) — украінскі паэт, педагог, перакладчык, літаратуразнаўца.
* Аляксандр Фёдаравіч Юрын (нар. 1936) — беларускі архітэктар.
* Уладзімір Міхайлавіч Юрын (1938—2021) — беларускі біяфізік. Доктар біялагічных навук (1981), прафесар (1988).
Ульяцічы

**Ульяцічы** () — вёска ў Краснінскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Мерлінскага сельскага паселішча.

## Гісторыя 
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з ліпеня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Краснінскага раёна (Смаленская вобласць)
Члены Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 2-га склікання

Спіс членаў Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 2-га склікання (працаваў у 2000—2004 гадах).

## Члены Савета 
# Святлана Арцёмаўна Акружная
# Фёдар Васілевіч Аляшкевіч
# Уладзімір Паўлавіч Андрэйчанка
# Наталля Іосіфаўна Андрэйчык
# Таццяна Анатолеўна Арцюшына
# Міхаіл Аляксандравіч Аўласевіч
# Людміла Васільеўна Бараноўская
# Барыс Васільевіч Батура
# Наталля Віктараўна Блахіна
# Аляксандр Паўлавіч Вайтовіч
# Васіль Барысавіч Далгалёў
# Мікалай Фёдаравіч Дамашкевіч
# Леў Антонавіч Дубовік (з сакавіка 2002)
# Валянцін Мікалаевіч Елізар’еў
# Надзея Андрэеўна Ермакова
# Валерый Мікалаевіч Іваноў
# Міхаіл Аляксандравіч Карчміт
# Аркадзь Тарасавіч Кобрусеў
# Уладзімір Уладзіміравіч Крук
# Святаслаў Мікалаевіч Ліс
# Генадзь Васілевіч Навіцкі
# Анатоль Мікалаевіч Новікаў
# Міхаіл Якаўлевіч Паўлаў
# Вітольд Казіміравіч Песціс
# Ала Васільеўна Ралькевіч
# Казімір Уладзіслававіч Рахатка
# Віктар Рыгоравіч Рахманько
# Пётр Іванавіч Саламуха
# Міхаіл Васільевіч Селькін
# Аляксей Сцяпанавіч Скакун
# Раман Іосіфавіч Унучка
# Тамара Уладзіміраўна Філіповіч
# Міхаіл Якаўлевіч Фінберг
# Мікалай Іванавіч Чаргінец
# Павел Уладзіміравіч Шыпук
# Аляксандр Серафімавіч Якабсон
# Расціслаў Іванавіч Янкоўскі

2
Аляксандр Фёдаравіч Юрын

**Аляксандр Фёдаравіч Юрын** (, с. Мала-Ірменка, Ардынскі раён, Новасібірская вобласць) — беларускі архітэктар.

## Біяграфія 
Скончыў у 1970 годзе Новасібірскі інжынерна-будаўнічы інстытут. Працаваў у Сібдзіпрасельбудзе, з 1971 года — інжынер, галоўны архітэктар праектаў у Магілёўграмадзянпраекце.

Член Саюза архітэктараў СССР з 1975 года. Пражываў у Магілёве.

## Творчасць 
]]
 у Магілёве]]
Асноўныя працы: водагразелячэбніца (1975—1982, у аўтарскім калектыве), дзіцячая абласная бальніца на 300 коек (1980, з А. Ц. Кучарэнкам), 86-кватэрны жылы дом з Музеем дзекабрыстаў (1980—1982), радзільня на 145 коек (1982), будынак ЦДС і  аўтакалоны 2446 (1982) у Магілёве.

## Узнагароды 
Узнагароджаны бронзавым медалём ВДНГ СССР (1982) за планіроўку і добраўпарадкаванне пас. Колас Быхаўскага раёна.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Новасібірскай вобласці
Члены Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 1-га склікання

Спіс членаў (няпоўны) Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 1-га склікання (працаваў у 1996—2000 гадах).

## Члены Савета 
# Аляксандр Віктаравіч Агееў
# Уладзімір Паўлавіч Андрэйчанка
# Леанід Васільевіч Барабанаў
# Людміла Васільеўна Бараноўская
# Васіль Мікалаевіч Басалай
# Уладзімір Лявонцьевіч Бядуля
# Мікалай Рыгоравіч Вайцянкоў
# Васіль Васільевіч Дваранінавіч
# Мікалай Іванавіч Дземянцей (з 10 студзеня 1997, па прэзідэнцкай квоце)
# Інэса Міхайлаўна Драбышэўская
# Аляксандр Іосіфавіч Дубко
# Тамара Мікалаеўна Дудко (з 10 студзеня 1997, па прэзідэнцкай квоце)
# Пётр Пятровіч Пётух
# Пётр Пятровіч Пракаповіч
# Віктар Рыгоравіч Рахманько
# Валянціна Іванаўна Садоўская
# Альфонс Ільіч Тышкевіч
# Леанід Ніканоравіч Ціханаў
# Мікалай Іванавіч Чаргінец
# Яўген Аляксандравіч Штоп
# Павел Уладзіміравіч Шыпук
# Уладзімір Васілевіч Ярмошын
# Мікалай Мікалаевіч Яроменка (10 студзеня 1997 — 30 чэрвеня 2000, па прэзідэнцкай квоце)

1
Юрый Аляксандравіч Кулакоўскі

**Юрый Аляксандравіч Кулакоўскі** (нар. , в. Добрынка Старадарожскага раёна Мінскай вобласці) — беларускі палітык.

## Біяграфія 
Скончыў Магілёўскі дзяржаўны педагагічны інстытут (настаўнік гісторыі і грамадазнаўства), Мінскі інстытут паліталогіі і сацыяльнага кіравання КПБ (палітолаг). Працоўную дзейнасць пачаў электраслесарам вайсковай часці ў горадзе Слуцку Мінскай вобласці, быў трэнерам дзіцяча-юнацкай спартыўнай школы горада Слуцка. Працаваў інструктарам арганізацыйнага аддзела Кіраўскага райкама КПБ Магілёўскай вобласці. Служыў у радах Узброеных Сіл намеснікам камандзіра па палітычнай частцы, намеснікам камандзіра роты па палітычнай частцы. Быў інструктарам арганізацыйнага аддзела Кіраўскага райкама КПБ, сакратаром парткама Жыліцкага саўгаса-тэхнікума Кіраўскага раёна, сакратаром Кіраўскага райкама КПБ. Займаў пасады дырэктара Жыліцкай сярэдняй школы Кіраўскага раёна, намесніка старшыні Кіраўскага райвыканкама.

Быў памочнікам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь — галоўным інспектарам па Магілёўскай вобласці.

Выбіраўся дэпутатам Вярхоўнага Савета Рэспублікі Беларусь 13-га склікання, Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь трэцяга склікання. Прызначаўся дэпутатам Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь першага склікання.

## Узнагароды 
Мае Падзяку Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь. Узнагароджаны юбілейным медалём «90 год Узброеных Сіл Рэспублікі Беларусь», Ганаровай граматай Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь
 .

Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета Рэспублікі Беларусь 13-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 1-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 3-га склікання
Катэгорыя:Першыя сакратары райкамаў КПБ
Катэгорыя:Памочнікі Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь — інспектары па Магілёўскай вобласці
Мікалай Арсенавіч Пашкевіч

**Мікалай Арсенавіч Пашке́віч** (, Гарадзішча, Віленскае ваяводства, Польская Рэспубліка — ) — беларускі літаратуразнавец, краязнавец, педагог.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 20 мая 1936 года ў сялянскай сям’і ў вёсцы Гарадзішча Вілейскага павета Віленскага ваяводства (цяпер — Мядзельскі раён Мінскай вобласці). Пасля заканчэння Халмоўскай пачатковай школы вучыўся ў Сваткаўскай сярэдняй школе. Пасля школы служыў у Савецкай Арміі, потым вучыўся на філалагічным факультэце Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта, які скончыў у 1963 годзе. Працаваў настаўнікам беларускай мовы і літаратуры ў Сваткаўскай сярэдняй школе, потым стаў намеснікам дырэктара па вучэбнай рабоце. Узначальваў гурток паэзіі «Маладая рунь», выпускаў насценную газету і альманах. Пісаў вершы, літаратуразнаўчыя артыкулы. У 1967 годзе паступіў у аспірантуру Інстытута літаратуры АН БССР, але па стане здароўя не змог яе скончыць і вярнуўся да працы ў школе. Памёр 14 сакавіка 1972 года. Пахаваны на могілках вёскі Гарадзішча. Помнік, зроблены скульптарам Іванам Міско, нагадвае сонечны прамень, у верхняй частцы якога змешчаны бронзавы барэльеф з профілем маладога настаўніка.

## Памяць 
Памяці настаўніка Васіль Быкаў прысвяціў аповесць «Абеліск», Алег Лойка — верш «Каліны», Апалінарый Пупко — карціну «Памяць». Міколе Пашкевічу прысвечаны раздзел экспазіцыі ў Мядзельскім музеі народнай славы. Пакінуў памяць і ў сэрцах аднавяскоўцаў. Паколькі ў вёсцы была адна студня, настаўнік узняў пытанне аб будаўніцтве водаправода, але атрымаў адмову. Тады ён зрабіў за свае грошы свідравіну.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Вілейскім павеце (1920—1940)
Катэгорыя:Выпускнікі філалагічнага факультэта БДУ
Катэгорыя:Краязнаўцы Беларусі
Катэгорыя:Літаратуразнаўцы Беларусі
Катэгорыя:Педагогі Беларусі
Аксана Альгердаўна Юркеўская

**Аксана Альгердаўна Юркеўская** (, Мінск) — беларускі архітэктар.

## Біяграфія 
Скончыла Беларускі політэхнічны інстытут у 1964 годзе, аспірантуру ў 1978 г. Працавала ў Белдзіпрасельбудзе, Белдзяржпраекце, з 1972 года — старшы навуковы супрацоўнік у БелНДІПгорадабудаўніцтва.

Член Саюза архітэктараў СССР з 1972 года. Пражывае ў Мінску.

## Творчасць 
Асноўныя працы (у аўтарскім калектыве): генплан горада (1971), праект 1-й чаргі будаўніцтва, ПДП Паўночна-Заходняга жылога раёна (1972), тэхнічныя праекты і рабочыя чарцяжы мікрараёнаў № 8, 9 (1970), комплекс грамадскага цэнтра ў Салігорску, № 1 у Барысаве (1969).

Аўтар навуковых прац, у т.л.: «Пераўтварэнне гарадскога асяроддзя» (1973, у аўтарскім калектыве), «Архітэктурна-мастацкая кампазіцыя забудовы гарадоў і іх зон на пойме» (1981), «Архітэктурна-планіровачная арганізацыя гарадскіх паселішчаў» (1986, у аўтарскім калектыве).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Асобы
Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары Салігорска
Катэгорыя:Архітэктары Барысава
Шамоцін

**Шамоцін** () — горад на захадзе Польшчы. Уваходзіць у склад Хадзежскага павета Велікапольскага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Шамоцін. Насельніцтва 4,223 тыс. чалавек (2019).

## Геаграфія
Размешчаны за 330 км на паўночны захад ад Варшавы і за 80 км на поўнач ад Познані. Займае плошчу 4,67 км².

## Насельніцтва 
## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Эрнст Толер (1893—1939) — нямецкі пісьменнік, драматург, рэвалюцыянер, адзін з лідараў экспрэсіянізму.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт
Пінхас Хаімавіч Яброў

**Пінхас Хаімавіч Яброў** (, г. Слуцк, Мінская вобласць — ) — беларускі інжынер-будаўнік. 

## Біяграфія 
Скончыў у 1926 годзе Мінскі архітэктурна-будаўнічы тэхнікум, у 1948 годзе Беларускі політэхнічны інстытут. Працаваў у Белдзяржкіно, начальнікам Упраўлення кінафікацыі СНК БССР, намеснік начальніка Упраўлення па справах будаўніцтва і архітэктуры пры Савеце Міністраў БССР, галоўным інжынерам БУ Міністэрства шляхоў зносін БССР, старшым інжынерам дзяржбуд-інспекцыі Дзяржбуда БССР. 

Член Саюза архітэктараў СССР з 1946 года. Член КПСС з 1927 года.

## Узнагароды 
Узнагароджаны ордэнам «Знак Пашаны», медалямі.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Інжынеры-будаўнікі Беларусі
Уладзімір Уладзіміравіч Крук

**Уладзімір Уладзіміравіч Крук** (нар. , в. Вызваленне Смалявіцкага раёна Мінскай вобласці) — беларускі палітык.

## Біяграфія 
Скончыў Беларускую дзяржаўную політэхнічную акадэмію і аспірантуру, інжынер-эканаміст. Працоўную дзейнасць пачаў электраманцёрам Мінскага камбіната сілікатных вырабаў. Служыў у радах Узброеных Сіл. Працаваў наладчыкам-брыгадзірам тэхналагічнага абсталявання Мінскага вытворча-тэхнічнага аб’яднання «Інтэграл», начальнікам арганізацыйнага аддзела творчага цэнтру савецка-амерыканскай праграмы «Дзеці — творцы ХХІ стагоддзя» прадпрыемства «Інтурсервіс» у горадзе Мінску, генеральным дырэктарам вытворчага прадпрыемства «Магма-1», старшынёй рэдакцыйнага савета газет «Дорожный патруль», «Гастроном», «Экспресс-контакт», выканаўчым дырэктарам закрытага акцыянернага таварыства Гандлёвы Дом «ЛУКойл», намеснікам камерцыйнага дырэктара адкрытага акцыянернага таварыства «Палімір».

З’яўляўся членам Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь першага склікання — членам Пастаяннай камісіі па міжнародных справах і нацыянальнай бяспецы і другога склікання — намеснікам старшыні Пастаяннай камісіі па заканадаўству і дзяржаўнаму будаўніцтву.

Выбіраўся дэпутатам Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь трэцяга склікання.

## Узнагароды 
Узнагароджаны Ганаровай граматай Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь, Ганаровай граматай Савета Міжпарламенцкай Асамблеі дзяржаў — удзельніц Садружнасці Незалежных Дзяржаў, Ганаровай граматай Парламенцкага Сходу Саюза Беларусі і Расіі,
Граматай Мітрапаліта Мінскага і Слуцкага, Патрыяршага Экзарха ўсяе Беларусі.

Катэгорыя:Члены Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 1-га склікання
Катэгорыя:Члены Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 2-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 3-га склікання
Вера Ільінічна Юрціна

**Вера Ільінічна Юрціна** (, Палтава, УССР) — беларускі архітэктар.

## Біяграфія 
Скончыла Львоўскі політэхнічны інстытут у 1958 годзе. Працавала ў Кузбасгарпраекце ў Новакузнецку, Казгарбудпраекце ў Алма-Аце, з 1971 года — у Мінскпраекце, з 1974 года — кіраўнік групы архітэктараў у Белжылпраекце.

Член Саюза архітэктараў СССР з 1967 года. Пражывала ў Мінску.

## Творчасць 
Асноўныя працы (у аўтарскім калектыве): генпланы гарадоў Шэлек і Шыелі (1963—1965), мікрараён № 16 у Новакузнецку (1966), ПДП Сяміпалацінска (1968), жылы раён у Арале Казахскай ССР (1968), жылыя дамы па вул. Брэсцкай (1976— 78), праекты капітальнага рамонту жылых дамоў, школ, дашкольных устаноў, добраўпарадкаванне часткі вул. Я. Коласа (1975—1983), рэканструкцыя дзіцячага садка № 204 з плавальным басейнам (1986) у Мінску.

## Сям’я 
У шлюбе з архітэктарам Барысам Юрціным.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Асобы
Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары Казахстана
Катэгорыя:Архітэктары Мінска
Яўген Аляксандравіч Якаўлеў

**Яўген Аляксандравіч Якаўлеў** (, Астрахань) — беларускі архітэктар.

## Біяграфія 
Скончыў Беларускі політэхнічны інстытут у 1973 годзе. Працаваў у Віцебскграмадзянпраекце, Беларускім філіяле УНДІТЭ, у ІБіА Дзяржбуда БССР, з 1982 года — старшы архітэктар у Паўнзахдзіпрамясамалпраме, з 1987 года — мастак-дэкаратар кінастудыі «Беларусьфільм».

Член Саюза архітэктараў СССР з 1976 года. Пражывае ў Мінску.

## Творчасць 
Асноўныя працы: забудова цэнтра г. Ушачы, добраўпарадкаванне Цэнтральнай плошчы, 4-, 5-, 9-павярховыя жылыя дамы ў г. Ушачы (1974—1976), эксперыментальныя жылыя дамы ў г. Падсвілле (1974) і Віцебску (1975), уніфікаваныя вырабы з кангруэнтных элементаў для сельскай гаспадаркі і прамысловасці (збожжасховішчы, складскія і вытворчыя памяшканні).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Асобы
Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары Ушачаў
Катэгорыя:Архітэктары Віцебска
Нона Герасімаўна Якушка

**Нона Герасімаўна Якушка** (нар. , Менск) — беларуская архітэктар.

## Біяграфія 
Дачка архітэктара Герасіма Якушкі. Скончыла Мінскі архітэктурна-будаўнічы тэхнікум (1958), Беларускі політэхнічны інстытут (1968). З 1958 года — тэхнік-архітэктар, кіраўнік групы архітэктараў у Мінскпраекце.

Член Саюза архітэктараў СССР (з 1973). Жыве ў Мінску.

## Творчасць 
Асноўныя працы (у аўтарскім калектыве):

* жылыя дамы на вул. Брылеўскай (1974),
* жылыя дамы на вул. Матусевіча (1975),
* жылыя дамы на вул. Чкалава (1977),
* медыцынская навуковая бібліятэка на вул. Фабрыцыуса (1976),
* паліклініка на 1200 наведванняў ў Мінск (1979),
* інтэрнат на вул. С. Кавалеўскай (1979),
* НДІ глебазнаўства на вул. Казінца (1980),
* вытворча-лабараторны корпус інстытута «Дзіпразем» (1980),
* школа і дзіцячы садок у мікрараёне Аэрадромная (1984),
* Галоўны вылічальны цэнтр Дзяржплана БССР на пл. Незалежнасці (1985).

Minsk, Belarus - panoramio (103).jpg|НДІ глебазнаўства на вул. Казінца
ГУ_РНМБ_фасад.jpg|thumb|Рэспубліканская навуковая медыцынская бібліятэка на вул. Фабрыцыуса
Дзяржаўны вылічальны цэнтр Дзяржплана БССР.jpg|Галоўны вылічальны цэнтр Дзяржплана БССР на пл. Незалежнасці

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары Мінска
Мікалай Іванавіч Янчык

**Мікалай Іванавіч Янчык** (, г.п. Старобін, Салігорскі раён, Мінская вобласць) — беларускі архітэктар.

## Біяграфія 
Скончыў у 1971 годзе Брэсцкі інжынерна-будаўнічы інстытут. Працаваў у Магілёўграмадзянпраекце, Белжылпраекце, з 1986 года — інжынер будтрэста № 17 у Магілёве.

Член Саюза архітэктараў СССР з 1975 года. Пражывае ў г. Магілёў.

## Творчасць 
Асноўныя працы: інжынерна-бытавы корпус ПКТІАМ (1974), перапрацоўка фасадаў паўторна прымяняльных жылых дамоў (1976—1981), помнік ахвярам фашызму на Лупалаўскіх могілках (1976, у аўтарскім калектыве), жылы комплекс па вул. Якубоўскага (1977—1978), жылы дом на Юбілейным бульвары (1978—1979),  Мінжылкамунгаса БССР па вуліцы Дзяржынскага (1985) у Магілёве.

## Узнагароды 
Узнагароджаны дыпломамі I ступені на VIII Усесаюзным аглядзе маладых архітэктараў (1981), III ступені на VII Усесаюзным аглядзе маладых архітэктараў (1976).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Асобы
Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары Магілёва
Міхаіл Міхайлавіч Яркоў

**Міхаіл Міхайлавіч Яркоў** (, Мінск) — беларускі архітэктар.

## Біяграфія 
Скончыў Беларускі політэхнічны інстытут у 1970 годзе. Працаваў у Белдзіпрагандлі, кіраўніком групы архітэктараў у Белжылпраекце, галоўным архітэктарам праектаў у Белкалгаспраекце, з 1982 года — у Мінскім мастацка-вытворчым камбінаце.

Член Саюза архітэктараў СССР з 1975 года. Пражывае ў Мінску.

## Творчасць 
Асноўныя працы (у аўтарскім калектыве): рэканструкцыя магазіна «Сталічны», ТЮГа (1978) у Мінску, гасцініца «Дзвіна» ў Полацку (1977), рэстаран «Дубрава» ў Бранску (1978, у сааўтарстве з А. Жалдаковым), клуб з адміністрацыйным будынкам у в. Занарач Мядзельскага раёна (1980).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары Мінска
Катэгорыя:Архітэктары Полацка
Катэгорыя:Архітэктары Бранска
Накба

, ЗША, 2018 год.]]
**«Дзень Накба»** ( «дзень катастрофы») — памятная дата, што адзначаецца палесцінскімі арабамі 15 мая, на наступны дзень пасля дня заснавання Дзяржавы Ізраіль у 1948 годзе. Накба для палесцінцаў у першую чаргу звязана з выгнаннем і ўцёкамі каля 700 000 арабскіх бежанцаў, а таксама з прайгранымі араба-ізраільскімі войнамі, са стратай сваёй радзімы і маёмасці. Па сённяшні дзень некаторыя захоўваюць пасведчанне аб нерухомасці, якая знаходзіцца на сучаснай тэрыторыі Ізраіля, і ключы ад былога дома, перадаючы іх па спадчыне сваім дзецям, каб тыя рана ці позна змаглі вярнуцца.

У гэты дзень арабы ў Ізраілі, Палесціне і некаторых іншых краінах праводзяць розныя памятныя дэманстрацыі, у тым ліку і пратэстныя акцыі супраць ізральскага ўрада. З прычыны гэтага, у 2009 годзе дэпутат ізраільскага Кнэсета Алекс Мілер ад партыі «НДІ» высунуў законапраект, згодна з якім удзел у дэманстрацыях у дзень Накба забараняецца. За парушэнне забароны дэманстрантамі прадугледжвалася пакаранне ад буйнога штрафу да трох гадоў турэмнага зняволення. Аднак законапраект быў адхілены дэпутатамі. 

У 2007 годзе па распараджэнні міністра адукацыі Ізраіля (2006—2009 гг.) Юлі Тамір у арабскіх школах краіны прадстаўлены падручнік, які распавядае пра падзеі, звязаных з Накбай. Згодна з Тамір, *«арабскія грамадзяне Ізраіля ведаюць пра канфлікт не са школьных падручнікаў. Яны жывуць у ім. Іх бацькі, сем’і, дзеці на свае вочы бачылі і бачаць усё гэта. Мне здаецца, мы павінны даць іх дзецям магчымасць даведацца праўду са школьнага падручніка»*. Лімор Ліўнат (міністр адукацыі ў 2001—2006 гг.) сцвярджала, што новаўвядзенне Юлі Тамір *«у будучыні падштурхне арабскіх дзяцей на шлях барацьбы супраць Ізраіля»*.

У ізраільскай супольнасці, і яўрэйскай у цэлым, маецца пераважна негатыўнае стаўленне да гэтай адзначэння Накбы. Арабскіх актывістаў крытыкуюць за параўнанне гэтай з’явы з Халакостам. У Ізраілі адзначаецца, што бежанцы пакінулі свае дамы па сваёй волі, а акцэнтуецца на ізганіі 900 тысяч яўрэяў у той жа перыяд з арабскіх краін.

## Гл. таксама 
* Вялікі марш вяртання

 

## Спасылкі 
* In pictures: 'Catastrophe Day' protests, BBC News
* nakba – Daily news and struggles from the Palestinian territory, Nakba news
Катэгорыя:Памятныя даты
Катэгорыя:Ізраільска-палесцінскі канфлікт
Катэгорыя:Падзеі 15 мая
Куцко

**Куцко** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Валерый Барысавіч Куцко (нар. 1955) — беларускі архітэктар.
* Мікалай Васільевіч Куцко (нар. 1954) — беларускі палітык.
* Юлія Мікалаеўна Куцко (нар. 1980) — беларуская валейбалістка.
Юрый Васілевіч Ягупаў

**Юрый Васілевіч Ягу́паў** (, Менск) — беларускі архітэктар.

## Біяграфія 
Скончыў Беларускі політэхнічны інстытут у 1962 годзе. З 1962 па 1968 г. працаваў у Карагандадзіпрашахце. З 1968 г. — кіраўнік групы архітэктараў у Белдзіпрагандлі, Мінскпраекце, Белдзяржпраекце, з 1980 года — старшы мастацтвазнавец у Мінскім мастацка-вытворчым камбінаце Мастацкага фонду СССР.

Член Саюза архітэктараў СССР з 1972 года. Пражывае ў Мінску.

## Творчасць 
Распрацаваў генплан і праект двух мікрараёнаў у г. Актаса (1958), праект помніка казахскаму паэту С. Сейфуліну (1968), ПДП і жылы мікрараён на 16 тыс. жыхароў (1965, у аўтарскім калектыве).

Асноўныя працы (у аўтарскім калектыве) у Беларусі: рэстаран у Барысаве (1971), аб’екты добраўпарадкавання набярэжнай р. Свіслач у раёне вул. Пуліхава ў Мінску (1977), збудаванне Вілейска-Мінскай воднай сістэмы (1980).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Асобы
Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары Барысава
Катэгорыя:Архітэктары Мінска
Артур Іванавіч Ярушын

**Артур Іванавіч Яру́шын** (, г. Хаджэнт, Таджыкская ССР) — беларускі архітэктар.

## Біяграфія 
Скончыў Сярэднеазіяцкі політэхнічны інстытут у 1960 годзе. Працаваў у Таджыкдзіпрабудзе, Мінскпраекце, з 1971 года — кіраўніком аддзела аб'ёмнага праектавання БелНДІПгорадабудаўніцтва, з 1973-га — галоўным архітэктарам праектаў у Мінскграмадзянпраекце, з 1981 года — галоўны спецыяліст па архітэктуры Белкааппраекта. 

Член Саюза архітэктараў СССР з 1961 года. Пражывае ў Мінску.

## Творчасць 
 у Салігорску]]
Асноўныя працы: комплекс праектных інстытутаў па вул. Варвашэні (у аўтарскім калектыве), індустрыяльны тэхнікум, распрацоўка блок-секцый 9-, 12-павярховых дамоў серыі 335, 464 для гнуткай забудовы мікрараёнаў дамамі рознай канфігурацыі (Ракаўская шаша, вул. Харкаўская, Пушкіна, Сурганава), эксперыментальны 16-павярховы жылы дом з маналітнага жалезабетону ў зборна-перастаўной апалубцы ў мікрараёне № 1 у Мінску, прафілакторый Мінскага завода халадзільнікаў у пас. Зялёнае (у аўтарскім калектыве), аперацыйны блок Рэспубліканскай анкалагічнай бальніцы ў г.п. Бараўляны Мінскай вобласці.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Асобы
Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары Мінска
Яўген Фраімавіч Яснагародскі

**Яўген Фраімавіч Яснагародскі** (, пас. Вышчэальчэдаіў, Мурованакурылівецкі раён, Вінніцкая вобласць) — беларускі архітэктар.

## Біяграфія 
Скончыў Сярэднеазіяцкі політэхнічны інстытут у Ташкенце ў 1960 г. Працаваў архітэктарам, кіраўніком майстэрні ў Ташдзіпрагандлі. З 1971 па 1981 г. — галоўным архітэктарам праектаў у Белдзяржпраекце.

Член Саюза архітэктараў СССР з 1963 года. Пражывае ў Ташкенце.

## Творчасць 
Удзельнічаў у праектаванні грамадска-гандлёвага цэнтра жылога раёна, рэстарана на 600 пасадачных месцаў у Ташкенце, серыі буйнапанэльных жылых дамоў для Ташкента.

Асноўныя працы (у аўтарскім калектыве) у Беларусі: будынкі фізіка-тэхнічнага інстытута (1977) і НДІмікрабіялогіі АН БССР у Мінску, рэканструкцыя кінатэатра «Перамога» ў Оршы.

## Узнагароды 
Узнагароджаны медалём, дыпломам III ступені на Усесаюзным аглядзе творчасці маладых архітэктараў за праект дзіцячага садка-ясляў на 140 месцаў (1962).

## Сям’я 
У шлюбе з архітэктарам Наталляй Яснагародскай.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Асобы
Катэгорыя:Архітэктары СССР
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары Ташкента
Катэгорыя:Архітэктары Мінска
Катэгорыя:Архітэктары Оршы
Мікалай Васільевіч Куцко

**Мікалай Васільевіч Куцко** (нар. , в. Табулкі Пінскага раёна Брэсцкай вобласці) — беларускі палітык.

## Біяграфія 
Скончыў Беларускую ордэна Кастрычніцкай Рэвалюцыі і ордэна Працоўнага Чырвонага Сцяга сельскагаспадарчую акадэмію (інжынер-механік), Акадэмію кіравання пры Савеце Міністраў Рэспублікі Беларусь (менеджар-эканаміст). Працаваў галоўным інжынерам саўгаса «Навасёлкі» Петрыкаўскага раёна, дырэктарам саўгаса «Маканавічы» («Сцяг Перамогі») Рэчыцкага раёна, інструктарам Гомельскага абкама КПБ, першым намеснікам старшыні Рэчыцкага райвыканкама — начальнікам упраўлення сельскай гаспадаркі і харчавання.
 
Выбіраўся дэпутатам Вярхоўнага Савета Рэспублікі Беларусь 13-га склікання, Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь другога і трэцяга скліканняў. Прызначаўся дэпутатам Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь першага склікання.

## Узнагароды 
Узнагароджаны медалямі «За працоўныя заслугі», «90 год Узброеных Сіл Рэспублікі Беларусь», Ганаровай граматай Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь, Ганаровай граматай Парламенцкага Сходу Саюза Беларусі і Расіі .

Катэгорыя:Дырэктары саўгасаў
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета Рэспублікі Беларусь 13-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 1-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 2-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 3-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Парламенцкага сходу Беларусі і Расіі
Валерый Мікалаевіч Лектараў

**Валерый Мікалаевіч Лектараў** (нар. , Бійск, Алтайскі край, РСФСР) — беларускі медык і палітык. Кандыдат медыцынскіх навук. Старшыня Беларускай асацыяцыі ўрачоў.

## Біяграфія 
Скончыў Віцебскі дзяржаўны медыцынскі інстытут, урач-хірург. Працоўную дзейнасць пачаў урачом бальніцы станцыі Віцебск Беларускай чыгункі. Працаваў клінічным ардынатарам, старшым лабарантам кафедры агульнай хірургіі Віцебскага медыцынскага інстытута, урачом-хірургам клінічнай бальніцы чыгуначнай станцыі Віцебск, намеснікам галоўнага ўрача па лячэбнай рабоце бальніцы № 3 горада Віцебска. Займаў пасады намесніка начальніка ўпраўлення, начальніка ўпраўлення аховы здароўя Віцебскага аблвыканкама.

Выбіраўся дэпутатам Вярхоўнага Савета Рэспублікі Беларусь 13-га склікання, Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь другога і трэцяга скліканняў. Прызначаўся дэпутатам Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь першага склікання.

## Узнагароды 
Узнагароджаны юбілейным медалём «90 год Узброеных Сіл Рэспублікі Беларусь», Ганаровай граматай Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь, Ганаровай граматай Парламенцкага Сходу Саюза Беларусі і Расіі, Ганаровай граматай Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь, знакам «Выдатнік аховы здароўя» .

Катэгорыя:Хірургі Беларусі
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета Рэспублікі Беларусь 13-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 1-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 2-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 3-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Парламенцкага сходу Беларусі і Расіі
Абжыцка

**Абжыцка** () — горад на захадзе Польшчы на рацэ Варта. Размешчаны за 360 км на захад ад Варшавы і за 50 км на паўночны захад ад Познані. Уваходзіць у склад Шаматульскага павета Велікапольскага ваяводства, утварае гарадскую гміну. Займае плошчу 3,74 км². Насельніцтва 2,4 тыс. чалавек.

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Спасылкі
Наталля Віктараўна Яснагародская

**Наталля Віктараўна Яснагародская** (, Ташкент) — беларускі і ўзбекскі архітэктар.

## Біяграфія 
Скончыла Ташкенцкі політэхнічны інстытут у 1961 годзе. Працавала ў Ташкенце, з 1971 года — кіраўнік групы архітэктараў у Белдзяржпраекце.

Член Саюза архітэктараў СССР з 1963 года. Пражывае ў Мінску.

## Творчасць 
Асноўныя працы: рэспубліканская музычная школа імя Успенскага (1965), інтэрнат для слухачоў партшколы (1968), Палац спорту (1970, у аўтарскім калектыве) у Ташкенце, рэспубліканская станцыя пералівання крыві па Даўгінаўскім тракце, 160 у пас. Навінкі (1981), паліклініка ветэранаў партыі і працы (1983) у Мінску.

## Сям’я 
У шлюбе з архітэктарам Яўгенам Яснагародскім.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Асобы
Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары Ташкента
Катэгорыя:Архітэктары Мінска
Быташ

**Быташ** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Дзяцькаўскім раёне Бранскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр Быташскага гарадскога паселішча.

## Геаграфія 
Размешчаны на поўначы Бранскай вобласці, на рацэ Бытошка, за 39 км на паўночны захад ад чыгуначнай станцыі Дзяцькава (на лініі Бранск — Вязьма).

## Клімат 
Пераважае умерана кантынентальны клімат. Лета цёплае і кароткае. Зімы доўгія і халодныя.

Сярэднегадавая колькасць ападкаў — 450 мм.
 год

## Гісторыя 
Вёска Бытошка (Бытоша, Бытошы) вядомая з 1626 года. Гэтая дата лічыцца годам заснавання пасёлка.

У 1750 годзе на рацэ Бытошка быў пабудаваны чыгуналіцейны завод. У 1912 годзе пабудаваны шкляны завод.

Статус пасёлка гарадскога тыпу з 1929 года.

У 1930 годзе ў рысу Бытошы былі ўключаныя прылеглыя вёскі Шаўцоўка і Махавая Гута, у 1969 годзе — пасёлкі Тарфяное і Пятроўскі Завод.

## Архітэктура 
Царква Пакрова Прасвятой Багародзіцы (1834—1846) — помнік архітэктуры.

## Насельніцтва 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Бранскай вобласці
Катэгорыя:Населеныя пункты Дзяцькаўскага раёна
Інжынерны корпус Мінскага метрапалітэна

**Інжынерны корпус Мінскага метрапалітэна** — будынак у цэнтры Мінска, размешчаны па праспекце Незалежнасці, 6. Уваходзіць у комплекс забудовы паўднёва-ўсходняга боку плошчы Незалежнасці. Пабудаваны ў 1984 годзе па праекце архітэктараў Ю. Грыгор’ева і Дз. Кудраўцава.

## Архітэктура 
6—9-павярховы Г-падобны ў плане корпус размешчаны паміж будынкам гарвыканкама і галоўным корпусам БДУ. Пластыку галоўнага фасада, арыентаванага па плошчу, узбагачае мерны рытм лапатак ламанага контуру, што адпавядае вертыкальным чляненням Дома ўрада і галоўнага корпуса БДУ. З боку галоўнага фасада асіметрычна размешчаны ўваход у вестыбюль станцыі метро «Плошча У. І. Леніна», акцэнтаваны глухім эркерам, завершаным вежай з гадзіннікам і флюгерам (каваная медзь; мастак Ю. Любімаў). Аналагічны эркер меншых памераў вылучае ўваход у корпус з боку заходняга тарцовага фасада. Планіроўка калідорная. Фасады апрацаваны тынкоўкай светла-шэрага колеру. Цокаль і партал увахода ў вестыбюль станцыі метрапалітэна абліцаваны шэрым паліраваным гранітам.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Мінскі метрапалітэн
Катэгорыя:Плошча Незалежнасці (Мінск)
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Юрыя Грыгор’ева
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Дзмітрыя Кудраўцава
Катэгорыя:1984 год у Мінску
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Мінска
Катэгорыя:Праспект Незалежнасці (Мінск)
Віталь Васільевіч Кулік

**Віталь Васільевіч Кулік** (нар. , в. Завялёўе Драгічынскага раёна Брэсцкай вобласці) — беларускі палітык.

## Біяграфія 
Скончыў Мінскі радыётэхнічны інстытут (інжынер-электрык), Беларускі дзяржаўны эканамічны ўніверсітэт (эканаміст-менеджар). Працоўную дзейнасць пачаў рабочым у Драгічынскай раённай нарыхтоўчай канторы. Працаваў інжынерам, галоўным энергетыкам, дырэктарам Рэчыцкага камбіната хлебапрадуктаў.

Выбіраўся дэпутатам Вярхоўнага Савета Рэспублікі Беларусь 13-га склікання, Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь другога і трэцяга склікання. Прызначаўся дэпутатам Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь першага склікання.

У 2008—2009 гадах быў намеснікам, у 2009—2014 гадах — першым намеснікам міністра прыродных рэсурсаў і аховы навакольнага асяроддзя Беларусі.

## Узнагароды 
Узнагароджаны ордэнам Пашаны, юбілейным медалём «90 год Узброеных Сіл Рэспублікі Беларусь», Ганаровай граматай Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь, Ганаровай граматай Савета Міжпарламенцкай Асамблеі дзяржаў — удзельніц Садружнасці Незалежных Дзяржаў, Ганаровай граматай Парламенцкага Сходу Саюза Беларусі і Расіі, Ганаровай граматай Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь.

Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета Рэспублікі Беларусь 13-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 1-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 2-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 3-га склікання
Катэгорыя:Намеснікі міністраў Рэспублікі Беларусь
Віктар Іванавіч Марахін

**Віктар Іванавіч Марахін** (нар. , Быхаў Магілёўскай вобласці) — беларускі ваенны і палітык.

## Біяграфія 
Скончыў Кіеўскае вышэйшае ваеннае інжынернае вучылішча сувязі (радыёінжынер), Ленінградскую ваенную акадэмію сувязі (інжынер аўтаматызаваных сістэм кіравання), Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь (дзяржаўнае рэгуляванне нацыянальнай эканомікі). Праходзіў ваенную службу ў якасці намесніка начальніка цэнтра брыгады сувязі Туркестанскай ваеннай акругі, начальніка выязнога аддзялення па рамонту сродкаў сувязі брыгады матэрыяльнага забеспячэння ў Афганістане, старшага памочніка начальніка сувязі дывізіі гвардзейскай танкавай арміі групы савецкіх войскаў у Германіі, вядучага інжынера, начальніка групы Ваеннага прадстаўніцтва, намесніка начальніка Ваеннага прадстаўніцтва Міністэрства абароны Рэспублікі Беларусь.

Выбіраўся дэпутатам Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь другога і трэцяга скліканняў.

## Узнагароды 
Мае Падзяку Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь. Узнагароджаны ордэнам «Садружнасць» (Міжпарламенцкая Асамблея дзяржаў — удзельніц Садружнасці Незалежных Дзяржаў), дванаццаццю медалямі СССР, Дэмакратычнай Рэспублікі Афганістан, Рэспублікі Беларусь, Ганаровай граматай Вярхоўнага Савета СССР, Ганаровай граматай Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь, Ганаровай граматай Савета Міжпарламенцкай Асамблеі дзяржаў — удзельніц Садружнасці Незалежных Дзяржаў, Ганаровай граматай Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь.

Катэгорыя:Ваенныя Беларусі
Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 2-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 3-га склікання
Навічок (хімічная зброя)

**Навічок** () — сямейства фосфарарганічных (галагеніды карбанімідаў фосфару) таксічных рэчываў нервова-паралітычнага дзеяння. Праца па іх стварэнні пачалася ў Савецкім Саюзе ў сярэдзіне 1960-х і працягвалася да пачатку 1990-х гадоў у Расійскай Федэрацыі. Асноўную частку даследаванняў правялі Дзяржаўны навукова-даследчы інстытут арганічнай хіміі і тэхналогій (Масква) і філіял інстытута ў Вольску (Саратаўская вобласць). Першы прадстаўнік гэтага сямейства быў сінтэзаваны Пятром Кірпічовым у 1972 годзе.

Сямейства складаецца з больш чым шасцідзесяці падобных злучэнняў. Самыя вядомыя з іх:
* A-230: N-(метылфторфасфаніл)-N',N'-дыэтыл-ацэтамідзін (малюнак 1 злева) — замярзае ў халоднае надвор’е;
* A-232: N-(O-Метылфторфосфаніл)-N',N'-дыэтыл-ацэтамідзін (малюнак 1 справа) — быў распрацаваны і выпрабаваны для выкарыстання ў якасці баявой атруты;
* A-234: N-(O-Этылфторфосфаніл)-N',N'-дыэтыл-ацэтамідзін — падобны на глейкую мазь і не распаўсюджваецца па паветры, уздзейнічае на арганізм пры кантакце са скурай, стабільны і ўстойлівы да пагодных умоў.

14 студзеня 2019 года на 62-й сесіі Выканаўчага камітэта Арганізацыі па забароне хімічнай зброі было прапанавана ўключыць групы рэчываў, у тым ліку А-230, А-232, А-234, у спіс 1 таксічных рэчываў, якія падпадаюць пад дзеянне Канвенцыі аб хімічнай зброі. Дакументы гэтай сесіі дакладна вызначаюць два сямействы хімічных рэчываў (у адпаведнасці з наяўнасцю пэўных фрагментаў у іх структурных формулах, але без выкарыстання тэрміна «Навічок» альбо якіх-небудзь іншых спасылак на савецкае, рускае ці іншае паходжанне) як небяспечныя яды. Артыкул грунтуецца на апісанні таго, што вядома пра гэтыя дакладна апісаныя групы рэчываў, а не на ненадзейнай інфармацыі аб рэчывах, адвольна аб’яднаных тэрмінам «Навічок», апісаным у шэрагу крыніц (напрыклад, у кнізе Хёніга) на аснове здагадак.

## Атручванне Навальнага 
20 жніўня 2020 года расійскі палітык Аляксей Навальны быў атручаны. Яму стала дрэнна ў самалёце, які ляцеў з Томска ў Маскву. У далейшым Навальны ўпаў у кому, і 24 жніўня ён быў дастаўлены на лячэнне ў берлінскую клініку «Шарытэ».

Сляды атрутнага рэчыва з групы «Навічок» былі знойдзены лабараторыяй узброеных сіл Германіі. Даследаванне праводзілася па запыце клінікі «Шарытэ». 2 верасня 2020 года вынікі аналізаў былі афіцыйна абвешчаны ўрадам Германіі.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Хімічная зброя
Іван Мікалаевіч Мычко

**Іван Мікалаевіч Мычко** (нар. , Старыя Габы Мядзельскага раёна Мінскай вобласці) — беларускі палітык.

## Біяграфія 
Скончыў Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт (двойчы, юрыст, выкладчык гісторыі і грамадска-палітычных
дысцыплін), Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь (юрыст міжнароднага права). Працаваў наладчыкам Мінскага завода шасцерняў, электрамантажнікам у «ВілюйГЭСбудзе», старшым майстрам дарожна-эксплуатацыйнага ўчастка Ленінскага раёна горада Мінска, старшым інспектарам упраўлення ўліку і размеркавання жылой плошчы Мінскага гарвыканкама, загадчыкам аддзела Партызанскага райвыканкама горада Мінска, інструктарам Беларускага савета прафесійных саюзаў, кансультантам Мінскага гарадскога Савета дэпутатаў, намеснікам начальніка ўпраўлення па эканамічнай рэформе Мінскага гарвыканкама, загадчыкам юрыдычнага аддзела Мінскага гарвыканкама, намеснікам кіраўніка адміністрацыі Маскоўскага раёна горада Мінска.

Выбіраўся дэпутатам Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь другога і трэцяга скліканняў.

## Узнагароды 
Узнагароджаны медалём «За працоўныя заслугі», Ганаровай граматай Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь, Ганаровай граматай Парламенцкага Сходу Саюза Беларусі і Расіі, Ганаровай граматай Мінскага гарадскога выканаўчага камітэта.

Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 2-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 3-га склікання
Падынгтан 2

«**Падынгтан 2**» () — мастацкі фільм 2017 года рэжысёра . Кінастужка з’яўляецца працягам гісторыі медзведзяня Падынгтана. 

Фільм быў дубліраваны на беларускую мову кампаніяй «Кінаконг» у межах праекта «Беларускія ўікэнды» пры падтрымцы velcom.

## Сюжэт 
Госць з Перу абжыўся ў Лондане са сваёй новай сям’ёй. Цяпер яго імя Падынгтан Браўн. Спроба знайсці найлепшы падарунак для цёткі Люсі, якая жыве ў доме для састарэлых мядзведзяў прыводзіць да нечаканых праблем. Падынгтана абвінавачваюць у крадзяжы альбома і садзяць у турму. Ці здолее мядзведзік ачысціць сваё імя і апраўдацца? І як звязаны стары альбом мадам Козлавай і таямнічы скарб, схаваны сярод знакамітасцяў Лондана?

## Узнагароды 
Паводле інфармацыі сайта «Internet Movie Database» фільм быў адзначаны 14 кінаўзнагародамі і яшчэ 46 намінацыямі.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Фільмы Вялікабрытаніі 2017 года
Катэгорыя:Фільмы Францыі 2017 года
Катэгорыя:Кінакамедыі 2017 года
Катэгорыя:Кінакамедыі Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Кінакамедыі Францыі
Катэгорыя:Фільмы, агучаныя па-беларуску праектам Кінаконг
Катэгорыя:Фільмы, музыку да якіх напісаў Дарыа Марыянелі
Арханёл Міхаіл (скульптура, Мінск)

**Арханёл Міхаіл** — скульптура ў Мінску, размешчаная на плошчы Незалежнасці, перад будынкам Чырвонага касцёла.

## Гісторыя 
Скульптура была асвечаная 27 верасня 1996 года, у дзень каталіцкага свята Арханёла Міхаіла, кардыналам Казімірам Свёнтакам і прадстаўніком папы Яна Паўла II. Усталяванне скульптуры было прымеркаванае да першага ў гісторыі краіны сіноду Мінска-Магілёўскай архідыяцэзіі і Пінскай дыяцэзіі, інаўгурацыя якога адбылася 28 верасня. У гонар гэтай падзеі перад касцёлам была ўсталяваная бронзавая скульптура Святога Міхала Арханёла. Аўтары твора — скульптар Ігар Голубеў, які працаваў над скульптурай у 1994—1996 гг.

## Апісанне 
Твор мае алегарычна-сімвалічны характар. Бронзавая скульптурная кампазіцыя (вышыня 4,5 м, дыяметр 3 м, вага каля 3 тон) прадстаўляе кіраўніка нябеснага войска ў момант яго перамогі над варожай сілай: Міхаіл Арханёл з узнятымі ўгору крыламі працінае дзідай ашчэраную пастку крылатага цмока. Імклівы рух Арханёла з гнеўным рашучым тварам, «усхваляваныя» пасмы яго валасоў і расхінутыя крылы, перадсмяротныя звівы зрынутай пачвары, надаюць кампазіцыі надзвычайны дынамізм і экспрэсію.

Са старажытнасці Архістратыг Міхаіл лічыўся апекуном Беларусі і абаронцам яе шматпакутнага народа. Яго перамога — сімвал перамогі Дабра над Злом.

## Заўвагі 
## Крыніцы 
Катэгорыя:1996 год у Мінску
Катэгорыя:Творы Ігара Голубева
Катэгорыя:Плошча Незалежнасці (Мінск)
Катэгорыя:Помнікі Мінска
Навасад

**Навасад** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Пётр Аляксандравіч Навасад (1939—1994) — беларускі спявак (барытанальны тэнар), заслужаны артыст Беларусі (1989).
* Тамара Іванаўна Навасад (нар. 1952) — беларускі палітык.
Любахна

**Любахна** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Дзяцькаўскім раёне Бранскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр Любаханскага гарадскога паселішча.

## Геаграфія 
Размешчаны на поўначы Бранскай вобласці, на правым беразе ракі Балва, за 12 км на поўдзень ад Дзяцькава, за 41 км на поўнач ад Бранска. У пасёлку знаходзіцца аднайменная чыгуначная станцыя (на лініі Фаянсавай — Чарнец).

## Клімат 
Пераважае умерана кантынентальны клімат. Лета цёплае і кароткае. Зімы доўгія і халодныя.

Сярэднегадавая колькасць ападкаў — 450 мм.

## Гісторыя 
Згадваецца як вёска Любахна з 1626 года. У 1747—1755 гадах пабудаваны чыгуналіцейны завод

З 1857 года Любахна — сяло. У гэтым жа годзе пабудавана каменная царква Казанскай іконы Божай Маці. Улетку 1931 года савецкай уладай касцёл быў закрыты. Уся маёмасць і ўбранне было знішчана. У памяшканні касцёл былі ўладкованыя клуб, потым спартзалу і машынатрактарная станцыя. У 1943 годзе касцёл быў узарваны.

З 1861 па 1924 год Любахна — валасны цэнтр Бранскага павета, з 1921 года ў складзе Бежыцкага павета, затым у Дзяцькаўскай воласці, з 1929 года ў Дзяцькаўскім раёне.

Статус пасёлка гарадскога тыпу — з 1939 года.

## Насельніцтва 
## Вядомыя выхадцы 
* Аляксандр Галавачоў — гвардыі палкоўнік, удзельнік Савецка-фінляндскай і Вялікай Айчыннай войнаў, двойчы Герой Савецкага Саюза (1944, 1945).

Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Бранскай вобласці
Катэгорыя:Населеныя пункты Дзяцькаўскага раёна