Ігар Аляксандравіч Пушкін

**Ігар Пушкін** (нар. 22 мая 1964, ) — гісторык і краязнаўца Магілёва. Кандыдат гістарычных навук, дацэнт кафедры гуманітарных дысцыплін Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта харчовых і хімічных тэхналогій. Вядучы гістарычнай перадачы на магілёўскім «2 канале». Адзін з ініцыятараў, стваральнікаў і першы дырэктар Музея гісторыі горада Магілёва (1992—2001).

## Біяграфія 
Скончыў Аршанскае педагагічнае вучылішча (1983), гістарычны факультэт Магілёўскага дзяржаўнага педагагічнага інстытута (завочна, 1989), завочную аспірантуру Інстытуту гісторыі НАНБ (1999). У Інстытуце гісторыі ў 2002 г. абараніў кандыдацкую дысертацыю «Нацыянальныя меншасці БССР у грамадска-палітычным і культурным жыцці. 1920-я гг.». Дацэнт (2005).

Займаецца даследаваннем гісторыі і культуры Беларусі, горада Магілёва, нацыянальных меншасцей Беларусі ў XX ст., антысавецкага ўзброенага супраціву.

Ініцыятар і арганізатар правядзення Міжнародных навуковых канферэнцый пад агульнай назвай «Гісторыя Магілёва: мінулае і сучаснасць» (1998, 2001, 2003, 2005, 2007, 2011, 2021), навуковы кіраўнік III, IV, V, VII, Х, ХІІ (2021 г.) канферэнцый. Адзін з арганізатараў Міжнароднай навуковай канферэнцыі «Праблемы і перспектывы станаўлення грамадзянскай супольнасці» (20-21 мая 2010, МДУХ), Міжнароднай навукова-практычнай канферэнцыі «Роля этнічнай, моўнай і культурнай разнастайнасці ў сучасным грамадстве» (29-30 мая 2014, МДУХ), Міжнароднай навукова-практычнай канферэнцыі «Ад Магдэбургскага права да сучаснага самакіравання» (28 студзеня 2017, Магілёў), Міжнароднай навукова-практычнай канферэнцыі «Кадравая і антыкарупцыйная палітыка як фактары развіцця грамадзянскай супольнасці» (24-25 мая 2018, МДУХ).

Адзін з ініцыятараў аднаўлення выдання і член рэдакцыйнай рады часопісу «Магілёўская даўніна» (1993—2001). У 1998—2001 гг. вядучы гісторыка-пазнавальных радыёпраграм на «Новым радыё Магілёў». У 1999—2011 гг. стваральнік гістарычных тэлеперадач для Магілёўскага абласнога і гарадскога тэлебачання. У 2001—2008 гг. суаўтар і вядоўца цыкла гістарычных перадач «З гісторыяй поруч» на прыватным гарадскім тэлеканале «2 канал. Магілёў».
Адзін з ініцыятараў і суаўтар (разам з В.Валадзьковай) першай вучэбнай праграмы «Магілёвазнаўства» для навучальных школ горада Магілёва. У 1995 г. першым апрабаваў выкладанне курса «Магілёвазнаўства» на базе 7 класаў у СШ № 30 (Нацыянальная гімназія).

Адзін з арганізатараў усталявання ў Магілёве памятных дошак у гонар: асветніка Георгія Каніскага (1992), друкара Спірыдона Собаля (1993), кіраўніка абароны г. Магілёва ў 1941 г. генерала М. Раманава (1994), заслужанага дзеяча культуры Беларусі, тэатральнага рэжысёра Вялянціна Ермаловіча (2015).

Уваходзіў у склад Беларускага гістарычнага таварыства (2002—2009). З’яўляўся актыўным сябрам і адным з кіраўнікоў культурна-асветніцкай суполкі беларусаў г. Магілёва «Машэка» (1989—1999). Захапляўся аматарскім тэатрам пад кіраўніцтвам рэжысёра, заслужанага дзеяча культуры Беларусі Валянціна Ермаловіча (брат Міколы Ермаловіча).

Удзельнічаў ва ўстаноўчым з’ездзе Згуртавання беларусаў свету «Бацькаўшчына» ў 1990 годзе, быў дэлегатам пятага, шостага і сёмага з’ездаў беларусаў свету (2009, 2013, 2017). Уваходзіў у склад арганізацыйнага камітэта па падрыхтоўцы і правядзенні першага Міжнароднага фестывалю духоўнай хрысціянскай музыкі «Магутны Божа» (1993). У 1993—1995 гг. працаваў у складзе аргкамітэта па правядзенню фестывалю. Член гарадской камісіі па тапаніміцы і ўшанаванні гістарычнай і культурнай спадчыны Магілёва пры Магілёўскім гарвыканкаме (1992—2021) і архітэктурна-будаўнічага савета пры ўпраўленні архітэктуры і градабудаўніцтва Магілёўскага гарвыканкама (2014—2020); член грамадскага аб’яднання «Таварыства беларускай мовы імя Ф.Скарыны» (1995—2021), ГА «ЗБС „Бацькаўшчына“» (1990-2021). За дзейнасць па захаванні гісторыка-культурнай спадчыны грамадскім магістратам горада Магілёва прызнаны «Чалавекам года — 2013».

У 2015—2016 гг. адзін з выканаўцаў грамадскага праекту «Магдэбургскія традыцыі на Магілёўшчыне» (кіраўнік праекту У. Лапцэвіч). У 2015 г. былі праведзены круглыя сталы аб традыцыях Магдэбургскага права ў Шклове, Чавусах, Чэрыкаве, Бялынічах, Крычаве, Горках, Бабруйску. У 2016 г. былі выраблены, падараваны і ўсталяваны з удзелам грамадскасці і мясцовых уладаў гранітныя інфармацыйныя дошкі аб Магдэбургскім праве ў Чэрыкаве, Чавусах і Бялынічах.

## Працы 
* «Магілёўская даўніна ў пытаннях і адказах» (2-е выд., 1999, разам з А. Агеевым, І. Марзалюком)
* «Магілёў на скрыжаванні» (2-е выд., 2000, разам з А. Агеевым)
* «История Могилёвского еврейства. Кн. 1, Кн.2, Ч. І, II, III» (2002, 2006, 2009, 2011 калектыў аўтараў)
* «Перекрёстки Могилёвской истории» (2004, разам з А. Агеевым, Я. Клімуцём)
* «Нацыянальныя меншасці БССР у грамадска-палітычным і культурным жыцці, 20-я гады XX ст.» (манаграфія, Магілёў, 2004)
* «История профсоюзного движения Могилёвщины» (2005, разам з А. Агеевым)
* 
* 
* «Нацыянальныя супольнасці Беларусі: грамадска-палітычная і культурна-асветніцкая дзейнасць (1990—2005 гг.)» (манаграфія, Магілёў, 2007)
* «Могилёвщина. Легенды, события, люди» (2-е выд., 2008, разам з І. Курковым)
* 
* «Узброены супраціў ва Усходняй Беларусі (20—30-я гады ХХ ст.)» (Мінск: Медысонт, 2009)
* 
* «Места памяти русской истории: монография» (Варонеж, 2010, калектыў аўтараў)
* «Гражданское общество и государство (очерки теории и практики взаимодействия)» (Магілёў, 2014, калектыў аўтараў)
* «Гісторыя (гісторыя Беларусі ў кантэксце еўрапейскай цывілізацыі): канспект лекцый» (Магілёў: МДУХ, 2014)
* «Политика управления этнокультурным разнообразием в Беларуси, Молдове и Украине: между советским наследием и европейскими стандартами: монография» (Вильнюс: ЕГУ, 2014, калектыў аўтараў)
* «Нацыянальны сегмент грамадзянскай супольнасці Рэспублікі Беларусь» (манаграфія, Магілёў: МДУХ, 2015, калектыў аўтараў)
* Спірыдон Собаль і вытокі магілёўскага кнігадруку (Мінск: Беларуская Энцыклапедыя імя Петруся Броўкі, 2016, калектыў аўтараў)
* Фарміраванне і дзейнасць Магілёўскага Беларускага Камітэта (1917—1918): (манаграфія, Магілёў: МДУ імя А. А. Куляшова, 2017, разам з А. Агеевым)
* Грамадзянская супольнасць і дзяржава. Станаўленне беларускага самакіравання (Магілёў: МДУХ, 2017, разам з А. Агеевым)
* Шляхамі БНР: Да 100-годдзя абвяшчэння Беларускай Народнай Рэспублікі (манаграфія, Гродна, 2018, калектыў аўтараў)
* Латвия-Беларусь: 1918—2018 : [коллективная монография] (Минск: Четыре четверти, 2018)
* Горад, які быў (Магілёў, 2018, калектыў аўтараў)
* Грамадская і культурна-асветніцкая дзейнасць нацыянальных меншасцей у Беларускай ССР (1919—1991) : манаграфія (Магілёў : МДУХ, 2018)
* История белорусской государственности. В 5 т. Т. 5. Национальная государственность на переломе эпох (вторая половина ХХ — начало ХХІ в.) / А. А. Коваленя [и др.]; отв. ред. Н. В. Смехович ; Нац. акад. наук Беларуси, Ин-т истории. — Минск : Беларуская навука, 2020. — 759 с. (калектыў аўтараў)
* Кадравы патэнцыял прамысловасці ўсходніх рэгіёнаў БССР (1944–1991) : манаграфія (Магілёў : БДУТ, 2022. – 302 с., разам з А. Агеевым)
* Асновы кіравання інтэлектуальнай уласнасцю: канспект лекцый. – Магілёў: БДУТ, 2025. – 124 с.

Рэцэнзент кнігі Трусава і Агеева «Магілёўская ратуша. Лёс і адраджэнне» (2009), адзін з рэцэнзентаў кнігі Рубінчыка «З гісторыі Беларусі шахматнай» (2012).

## Узнагароды 
* Памятны знак «2000 год хрысціянству» (2000).
* Лаўрэат прэміі «Дасягненне» Магілёўскага гарвыканкама ў намінацыі «навука» (2003).
* яго імя ўнесена ў «Кнігу гонару горада Магілёва» (2004).
* медаль «60 год вызвалення Рэспублікі Беларусь ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў» (2005).
* Грамата Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь (2008).
* Ганаровая грамата Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь (2014).
* Нагрудны знак Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь "Выдатнік адукацыі" (2024).

## Літаратура 
* Пушкин И. А. // Кто есть Кто в Республике Беларусь. Люди дела: Энциклопедия. — Минск: УП «Энциклопедикс», 1999. — С. 134;
* Пушкин И. А. // Кто есть Кто Деловой мир СНГ: Энциклопедия. — Минск: УП «Энциклопедикс», 2001. — С. 170;
* Пушкін І. А. // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі. Т. 6. Кн. 2. — Мінск: БелЭн, 2003. — С. 427;
* Пушкин И. А. // Кто есть Кто в Республике Беларусь. Деловой мир СНГ: Энциклопедия. — Минск: УП «Энциклопедикс», 2006. — С. 305;
* Пушкін І. А. // Корзенко, Г. В. Историки Беларуси в начале XXІ столетия: биобиблиогр. справ. / Г. В. Корзенко. — Минск: Белорус. наука, 2007. — С. 309—310.

## Спасылкі 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Оршы
Катэгорыя:Гісторыкі Беларусі
Катэгорыя:Постаці Магілёва
Катэгорыя:Кандыдаты гістарычных навук
Катэгорыя:Выпускнікі Магілёўскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя Аркадзя Куляшова
Катэгорыя:Члены Таварыства беларускай мовы