Парламент Японіі

**Парла́мент Япо́ніі** (, こっかい, *кака́й*, «Дзяржаўная Рада»; )&nbsp;— адзіны двухпалатны заканадаўчы орган Японіі. Вышэйшы орган дзяржаўнай улады ў краіне. Арганізацыя, структура, правы і абавязкі парламента вызначаюцца дзеючай Канстытуцыяй Японіі і Законам пра парламент 1947 года. Складаецца з Палаты прадстаўнікоў і Палаты саветнікаў. Заснаваны 3 мая 1947 года ў сувязі з уступленнем у сілу новай Канстытуцыі Японіі. Замяніў папярэдні найстарэйшы заканадаўчы орган у Азіі — Імператарскі парламент Японіі, заснаваны ў 1889 годзе. Пасяджэнні парламента праходзяць у Такійскім Будынку парламента Японіі.

## Статус 
Парламент Японіі — гэта орган дзяржаўнай улады, які прадстаўляе японскую нацыю і выконвае яе волю. Дзеючая Канстытуцыя Японіі прызнае яго «вышэйшым органам дзяржаўнай улады і адзіным заканадаўчым органам дзяржавы». Вышэйшы орган дзяржаўнай улады азначае, што парламент — гэта галоўны палітычны інстытут японскай дзяржавы, які дзейнічае непасрэдна ад імя ўсёй японскай нацыі, носьбіт дзяржаўнага суверэнітэту і мае статус, неабходны для рэалізацыі волі гэтай нацыі. Адзіны заканадаўчы орган дзяржавы азначае, што толькі парламент мае манаполію на прыняцце японскіх законаў, а іншыя дзяржаўныя органы не могуць узяць на сябе яго паўнамоцтвы. Выключэннем з гэтага правіла з’яўляецца права абедзвюх Палат парламента і Вярхоўнага суда Японіі самастойна ўсталёўваць правілы паводзін у сваіх установах.

## Структура 
справа|міні|250x250px|Зала пасяджэнняў Палаты прадстаўнікоў.

Парламент Японіі — двухпалатны заканадаўчы орган. Складаецца з ніжняй Палаты прадстаўнікоў і верхняй Палаты саветнікаў. Двухпалатная сістэма была запазычана японцамі ў еўрапейскіх канстытуцыйных манархій XIX стагоддзя і ўвасаблялася ў Імператарскім парламенце Японіі з 1890 па 1947 год. Ён складаўся з ніжняй Палаты прадстаўнікоў і верхняй Палаты пэраў. Пасля паражэння Японіі ў Другой сусветнай вайне, амерыканская акупацыйная ўлада планавала ўвесці ў краіне аднапалатную сістэму, аднак японскі ўрад настаяў на захаванні традыцыйнай сістэмы.

## Арганізацыя 
### Колькасць дэпутатаў 
Колькасць дэпутатаў Палаты прадстаўнікоў складае 480 чалавек, тэрмін паўнамоцтваў якіх доўжыцца 4 гады. З 1947 па 1994 год яны абіраліся па мажарытарнай сістэме сярэдніх выбарчых акруг. З 1994 года была ўведзена змяшаная сістэма, пры якой 300 дэпутатаў абіраюцца па мажарытарнай сістэме малых выбарчых акруг, а 180 дэпутатаў — па партыйных спісах у адпаведнасці з прапарцыйнай выбарчай сістэмай. На працягу 1947—1982 гадоў 100 дэпутатаў абіраліся ў адзінай агульнанацыянальнай выбарчай акрузе, а 152 дэпутаты — у прэфектурных акругах. У 1982 годзе выбары па агульнанацыянальнай акрузе былі замененыя выбарамі на прапарцыйнай аснове, у выніку чаго 96 дэпутатаў пачалі выбірацца па партыйных спісах у адпаведнасці з прапарцыйнай сістэмай, а 146 дэпутатаў — па выбарчых акругах мажарытарнай сістэмы. З-за падабенства метадаў выбараў абедзвюх палат пасля 1990-х гадоў Палата саветнікаў часам называлася «калькай» Палаты прадстаўнікоў, намесніка старшыні, часовага старшыню, старшынь пастаянных камітэтаў і генеральнага сакратара.

Старшыня і яго намеснік абіраюцца з ліку дэпутатаў палат. Тэрмін іх паўнамоцтваў адпавядае дэпутацкаму тэрміну той ці іншай палаты. Старшыня падтрымлівае парадак у палаце, кіруе яе пасяджэннямі, кантралюе адміністрацыйную працу палаты і прадстаўляе палату ўнутры краіны і за яе межамі. У выпадку хваробы, смерці або адсутнасці старшыні яго абавязкі выконвае намеснік старшыні. Калі і старшыня, і яго намеснік адсутнічаюць, абіраецца часовы старшыня палаты, які выконвае абавязкі старшыні. Такая сістэма абмеркавання дазваляе бесстаронне прааналізаваць і палепшыць законапраект. Камітэты адыгрываюць важную ролю ў прыняцці парламенцкіх рашэнняў, таму іх часам называюць «малымі заканадаўчымі органамі».

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 矢島孝一著『国会』東京: 行研出版局、1987年 
* 藤本一美編『国会機能論 : 国会の仕組みと運営』東京: 法学書院、1990年　
* 大山礼子著『国会学入門』東京: 三省堂、1997年　
* 浅野一郎編『著国会事典 : 用語による国会法解説』 第3版補訂版、東京: 有斐閣、1998年　
* The National Diet of Japan: the Constitution of Japan, the Diet Law, the Rules of the House of Councillors, the Rules of the House of Representatives. Tokyo: House of Councillors, 1983. 

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт Палаты прадстаўнікоў , 
* Афіцыйны сайт Палаты саветнікаў , 
* Афіцыйны сайт парламенцкай бібліятэкі Японіі: навіны, крыніцы, інфармацыя , 
* Сістэма пошуку пратаколаў пасяджэнняў парламента Японіі  

Катэгорыя:1947 год у палітыцы
Японія
Катэгорыя:Палітыка Японіі
Катэгорыя:Дзяржаўны лад Японіі
Катэгорыя:Двухпалатныя органы заканадаўчай улады