Касцюковічы

**Касцюко́вічы** () — горад у Беларусі, на рацэ Жадунька. Адміністрацыйны цэнтр Касцюковіцкага раёна Магілёўскай вобласці. Месціцца за 160 км на паўднёвы ўсход ад Магілёва. Чыгуначная станцыя Камунары на лініі Крычаў—Унеча (Расія), вузел аўтадарог на Клімавічы, Краснаполле, Хоцімск, Чэрыкаў, Сураж (Расія).

## Гісторыя 
### Вялікае Княства Літоўскае 
Першы пісьмовы ўспамін пра сяло *Касцюкова* ў Лучыцкай воласці датуецца 28 жніўня 1508 года. Паселішча ўваходзіла ў склад Мсціслаўскага ваяводства.

У 1730-я гады ў Касцюковічах было 35 дымоў.

3 студзеня 2005 года афіцыйна зацвердзілі герб і сцяг Касцюковічаў.

Kaściukovičy. Касьцюковічы (1901-18).jpg|Рынак. Мураваная царква, да 1918 г.
Kaściukovičy, Lakarnia. Касьцюковічы, Лякарня (1930-39).jpg|Лякарня, 1930-я гг.
Kaściukovičy, Kaplica. Касьцюковічы, Капліца (1941-43).jpg|Могілкавая царква (?), 1941—1943 гг.
Kaściukovičy, Kaplica. Касьцюковічы, Капліца (1941-43) (2).jpg|Могілкавая царква, 1941—1943 гг.

## Насельніцтва 

ImageSize = width:auto height:170 barincrement:29
PlotArea = left:50 bottom:20 top:15 right:15
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = late
Colors =
  id:linegrey2 value:gray(0.9)
  id:linegrey value:gray(0.7)
  id:cobar value:rgb(0.0,0.7,0.8)
  id:cobar2 value:rgb(0.6,0.9,0.6)
DateFormat = yyyy
Period = from:0 till:18000
ScaleMajor = unit:year increment:5000 start:0 gridcolor:linegrey
ScaleMinor = unit:year increment:1000 start:0 gridcolor:linegrey2
PlotData =
  color:cobar width:15
  bar:1784 from:0 till:413 
  bar:1800 from:0 till:412 
  bar:1827 from:0 till:1845 
  bar:1861 from:0 till:1661 
  bar:1897 from:0 till:3240
  bar:1933 from:0 till:3100
  bar:1939 from:0 till:6100
  bar:1959 from:0 till:7495
  bar:1995 from:0 till:17000
  bar:1998 from:0 till:17400
  bar:2006 from:0 till:15300
  bar:2009 from:0 till:15993
  bar:2018 from:0 till:15977
TextData=
  fontsize:10px pos:(20,195)
  text:

* **XVIII стагоддзе**: 1784 год — 413 чал.; 1800 год — 412 чал.
* **XIX стагоддзе**: 1827 год — 1845 чал.; 1858 год — 1036 чал.; 1861 год — 1661 чал.; да 1880 год — 1869 чал., з іх 663 праваслаўных, 10 каталікоў, 1196 іўдзеяў; 1880 год — 2148 чал.; 1897 год — 3240 чал.;
* **XX стагоддзе**: 1933 год — 3,1 тыс. чал.; 1939 год — 6,1 тыс. чал.; 1959 год — 7495 чал.; 1991 год — 14,7 тыс.; 1995 год — 17 тыс. чал.; 1997 год — 17 тыс. чал.; 1998 год — 17,4 тыс. чал.
* **XXI стагоддзе**: 2006 год — 15,3 тыс. чал.; 2007 год — 15,6 тыс. чал.; 2009 год — 15 993 чал. (перапіс); 2015 год — 15 887 чал.; 2016 год — 15 850 чал.; 2017 год — 15 855 чал.; 2018 год — 15 977 чал.; 2025 — 20 904 чал.

## Культура 
Дзейнічаюць раённы цэнтр культуры. У 1973 годзе адкрыўся Касцюковіцкі краязнаўчы музей.

### Адукацыя 
У Касцюковічах працуюць 4 сярэднія, базавая, спартыўная школы, школа мастацтваў, цэнтр дзіцячай творчасці, станцыя юных натуралістаў.

### СМІ 
Выдаецца раённая газета «Голас Касцюкоўшчыны».

Касцюковічы. Музей (02).jpg|Касцюковіцкі краязнаўчы музей
Касцюковічы. Замалёўкі (30).jpg|Дом рамёстваў
Касцюковічы. Замалёўкі (24).jpg|Кінатэатр «Юнацтва»
Касцюковічы. Замалёўкі (13).jpg|Бібліятэка
Касцюковічы. Замалёўкі (22).jpg|Рэстаран «Дуброва»

## Забудова 
У пасляваенных Касцюковічах цэнтральная частка забудоўвалася капітальнымі 2—5-павярховымі дамамі, у паўночнай частцы з’явіўся жылы квартал з 2—4-павярховых дамоў. У сучасным горадзе сфарміраваліся новыя 5-павярховыя раёны ў заходняй і паўднёва-заходняй частках.

### Вуліцы і плошчы 
З урбананімічнай спадчыны Касцюковічаў да нашага часу гістарычную назву захавала толькі вуліца Палонская.

## Эканоміка 
Прадпрыемствы дрэваапрацоўчай, будаўнічых матэрыялаў, харчовай прамысловасці. Працуюць ільнозавод, ВРУП «Беларускі цэментны завод», ААТ «Касцюковіцкі леспрамгас», філіял «Касцюковіцкі хлебазавод» РУПП «Магілёўхлебпрам», Касцюковіцкі спіртзавод РУП «Клімавіцкі лікёра-гарэлкавы завод», Касцюковіцкі ўчастак ААТ «Гарант». Спыніцца можна ў адной з 2 гарадскіх гасцініц.

## Славутасці 
* Крыжаўзвіжанская царква
* Забудова гістарычная (XIX — пачатак XX ст.; фрагменты)
* Могілкі іўдзейскія

### Страчаная спадчына 
* Касцёл пры кляштары францысканцаў
* Царква (XIX ст.)

Касцюковічы. Старая забудова (06).jpg
Касцюковічы. Замалёўкі (27).jpg|Старая забудова 
Касцюковічы. Забудова (01).jpg|Старая забудова 
Касцюковічы. Замалёўкі (23).jpg|
Касцюковічы. Замалёўкі (05-1).jpg|Дом па Савецкай вуліцы, 16

## Вядомыя асобы 
* 
* 
* Зяма Раманавіч Півавараў (1910—1937) — паэт, перакладчык, публіцыст
* Самуіл Барысавіч Кормер (1922—1982) — Доктар фізіка-матэматычных навук, прафесар.
* Марыя Генадзеўна Дабужская (нар. 1920) — беларускі архітэктар.
* Мікалай Іванавіч Гаўрычэнка (нар. 1967) — беларускі спецыяліст у галіне развядзення, селекцыі, генетыкі і ўзнаўлення сельскагаспадарчых жывёл. Доктар сельскагаспадарчых навук (2008), кандыдат біялагічных навук (1997), дацэнт (2003).
* Тамара Гаўрылаўна Слабодчыкава (нар. 1952) — беларускі дырыжор.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* 
* 
* Надвор’е ў горадзе Касцюковічы


Катэгорыя:Мястэчкі Мсціслаўскага ваяводства