open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Васілевічы (Магілёўскі раён)

**Васіле́вічы** (, ) — вёска ў Магілёўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Сухарэўскага сельсавета. Размешчана за 30 км на паўночны ўсход ад Магілёва і чыгуначнай станцыі Лупалава на лініі Магілёў — Крычаў. Рэльеф раўнінны. На поўнач цячэ р. Раста (прыток р. Проня). Транспартныя сувязі па мясцовай дарозе праз вёскі Еганы, Кругі і далей па шашы Санкт-Пецярбург — Адэса.

## Гісторыя 
### Вялікае Княства Літоўскае 
Вядома ў Вялікім Княстве Літоўскім з пачатку XVII ст. У 1604 годзе сяло ў Даманаўскім войтаўстве Магілёўскага староства-эканоміі Аршанскага павета Віцебскага ваяводства, дзяржаўная ўласнасць.

### Пад уладай Расійскай імперыі 
У выніку першага падзелу Рэчы Паспалітай у 1772 годзе апынулася ў складзе Расійскай імперыі. У 1785 годзе ў складзе маёнтка Сухары Чавускага павета, уласнасць памешчыка, які меў тут у 1872 годзе 435 дзесяцін зямлі. Паводле перапісу 1897 года ў Чартоўскай воласці Чавускага павета Магілёўскай губерні.

### Найноўшы час 
У 1913 годзе адкрыта царкоўна-прыходская школа, якая размяшчалася ў наёмным памяшканні.

25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала яе разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР. З 26 красавіка 1919 года ў Гомельскай губерні РСФСР. У сакавіку 1924 года вёску вярнулі БССР.

З 20 жніўня 1924 года ў Зарасцянскім сельсавеце Лупалаўскага раёна Магілёўскай акругі, з 26 ліпеня 1930 года ў Лупалаўскім, з 2 сакавіка 1931 года ў Чавускім, з 12 лютага 1935 года ў Дрыбінскім раёнах, з 20 лютага 1938 года ў Магілёўскай вобласці.

На базе дарэвалюцыйнай створана працоўная школа першай ступені, у якой у 1925 годзе было 56 вучняў. У 1924 годзе адкрыта хата-чытальня. У 1929 годзе арганізаваны калгас «Рассвет».

У Вялікую Айчынную вайну з ліпеня 1941 года да 27 чэрвеня 1944 года акупіравана нямецка-фашысцкімі захопнікамі. З 16 верасня 1959 года ў Сухарэўскім сельсавеце Чавускага, з 22 студзеня 1965 года Магілёўскага раёнаў. У 1990 годзе ў складзе калгаса «Парыжская Камуна» (цэнтр — в. Зарэсце). Размяшчаліся вытворчая брыгада, ферма буйной рагатай жывёлы.

## Планіроўка 
Планіровачна складаецца з вуліцы ламанага абрысу, арыентаванай з паўднёвага захаду на паўночны ўсход і забудаванай двухбакова, няшчыльна традыцыйнымі драўлянымі дамамі сядзібнага тыпу.

## Насельніцтва 
* **XVII стагоддзе**:
** 1604 — 46 двароў.
* **XVIII стагоддзе**:
** 1785 — 32 двары, 237 жыхароў.
* **XIX стагоддзе**:
** 1897 — 56 двароў, 420 жыхароў.
* **XX стагоддзе**:
** 1909 — 83 двары, 446 жыхароў.
** 1926 — 125 двароў, 724 жыхары.
** 1990 — 35 гаспадарак, 51 жыхар.
* **XXI стагоддзе**:
** 2007 — 11 гаспадарак, 14 жыхароў.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Сухарэўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Магілёўскага раёна
Вялікае Бушкава

**Вялі́кае Бу́шкава** (, ) — вёска ў Магілёўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Сухарэўскага сельсавета.

Размешчана за 35 км на паўночны ўсход ад Магілёва і чыгуначнай станцыі Лупалава на лініі Магілёў — Крычаў. Рэльеф раўнінны, на захадзе цячэ рака Раста (прыток ракі Проня). Транспартныя сувязі па мясцовай дарозе праз вёскі Сухары, Качурына і далей па шашы Санкт-Пецярбург — Адэса.

## Гісторыя 
### Вялікае Княства Літоўскае 
Вядома ў Вялікім Княстве Літоўскім з 1604 года як сяло *Бушкова* (20 двароў) у Бардзілаўскім войтаўстве Магілёўскага староства-эканоміі, дзяржаўная ўласнасць. У 1742 годзе мелася царква.

### Пад уладай Расійскай імперыі 
У выніку першага падзелу Рэчы Паспалітай у 1772 годзе апынулася ў складзе Расійскай імперыі. У 1785 годзе ўваходзіла ў маёнтак Ждановічы Чавускага павета, налічвала 17 двароў і 119 жыхароў, казённая ўласнасць, дзейнічаў млын.

Паводле перапісу 1897 года — 30 двароў, 227 жыхароў, у Гладкаўскай воласці Чавускага павета Магілёўскай губерні, меўся піцейны дом.

### Найноўшы час 
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай тэрыторыя абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала яе разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР. З 26 красавіка 1919 года ў Гомельскай губерні РСФСР. У сакавіку 1924 года вёску вярнулі БССР.

З 20 жніўня 1924 года ў Зарасцянскім сельсавеце Лупалаўскага раёна Магілёўскай акругі (да 26 ліпеня 1930), з 2 сакавіка 1931 года ў Чавускім, з 12 лютага 1935 года — у Дрыбінскім раёне, з 20 лютага 1938 года — у Магілёўскай вобласці. У 1929 годзе арганізаваны калгас «Калгасны сцяг».

Падчас Вялікай Айчыннай вайны з ліпеня 1941 да 27 чэрвеня 1944 года акупіравана нямецка-фашысцкімі захопнікамі.

З 16 жніўня 1959 года, пасля скасавання Дрыбінскага раёна, вёска ўвайшла ў склад Сухарэўскага сельсавета Чавускага раёна, а з 22 студзеня 1965 года — Магілёўскага раёна.

У 1990 годзе ў складзе калгаса «Парыжская Камуна» (цэнтр — вёска Зарэсце). Дзейнічалі вытворчая брыгада, фермы свінагадоўчая і буйной рагатай жывёлы. У 2007 годзе працаваў магазін.

## Планіроўка 
Планіровачна вёска складаецца з прамалінейнай вуліцы з завулкам, арыентаванай з паўночнага захаду на паўночны ўсход, забудаванай двухбакова і няшчыльна пераважна драўлянымі дамамі сядзібнага тыпу.

## Насельніцтва 
* **XVII стагоддзе:**
** 1604 — 20 двароў.
* **XVIII стагоддзе:**
** 1785 — 17 двароў, 119 жыхароў.
* **XIX стагоддзе:**
** 1897 — 30 двароў, 227 жыхароў.
** 1909 — 30 двароў, 217 жыхароў.
* **XX стагоддзе:**
** 1926 — 40 двароў, 289 жыхароў.
** 1990 — 27 гаспадарак, 49 жыхароў.
* **XXI стагоддзе:**
** 2007 — 13 гаспадарак, 18 жыхароў.

## Вядомыя асобы 
* Міхаіл Аляксеевіч Козыраў (нар. 1937) — беларускі вучоны ў галіне хірургіі. Доктар медыцынскіх навук (1985), прафесар (1990).

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Сухарэўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Магілёўскага раёна
Харошкі (Магілёўскі раён)

**Харо́шкі** (, ) — вёска ў Магілёўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Сухарэўскага сельсавета.

## Памятныя мясціны 
* Брацкая магіла ў в. Харошкі Магілёўскага раёна — .

## Вядомыя асобы 
* Леанід Віктаравіч Раманоўскі (1943—2002) — беларускі мастак, педагог.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Сухарэўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Магілёўскага раёна
Доўгавічы

**До́ўгавічы** (, ) — вёска ў Мсціслаўскім раёне Магілёўскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Ракшынскага сельсавета.

## Геаграфія 
Вёска знаходзіцца за 33 км у напрамку на паўднёвы захад ад горада Мсціслаў, за 80 км ад Магілёва.

## Насельніцтва 
* 1816 год — 466 жыхароў, 86 двароў.
* 1886 год — 487 жыхароў, 73 двары.
* 1909 год — 727 жыхароў, 135 двароў.
* 1971 год — 731 жыхар, 239 двароў.
* 1997 год — 438 жыхароў, 187 двароў.

## Крыніцы 
## Літаратура 
*  — С. 187.
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Ракшынскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Мсціслаўскага раёна
Перамога (Магілёўскі раён)

**Перамо́га** (, ) — былая вёска ў Магілёўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіла ў склад Семукацкага сельсавета.

Скасавана 20 чэрвеня 2023 года.

## Крыніцы 
## Спасылкі
Малькаўка (Мсціслаўскі раён)

**Ма́лькаўка** (, ) — вёска ў Мсціслаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Ракшынскага сельсавета.

Адна з нямногіх мясцовасцей на ўсходзе Беларусі, дзе кампактна пражывалі літоўцы. Яны прыехалі сюды з Ковенскай губерні ў канцы XIX стагоддзі з мэтай набыць больш зямлі, бо яна тут каштавала дастаткова танна. Да рэвалюцыі літоўцы займаліся ў асноўным продажам лесу і пасевам ільну.

У 1921 годзе малькаўцы актыўна ўдзельнічалі ў сходах грамадзян літоўскай нацыянальнасці Гомельскай губерні, да якой тады адносіліся, па пытаннях арганізацыі пры губкаме літоўскай секцыі.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Ракшынскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Мсціслаўскага раёна
Катэгорыя:Літоўцы ў Беларусі
Сафійск

**Сафі́йск** (, ) — вёска ў Магілёўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Сухарэўскага сельсавета.

## Геаграфічнае становішча 
Знаходзіцца за 28 кіламетраў на ўсход ад Магілёва, 23 кіламетры ад чыгуначнай станцыі Лупалава на лініі Магілёў—Крычаў. Рэльеф раўнінны. Транспартная сувязь па шашы Магілёў—Мсціслаў.

## Гісторыя 
### У складзе Расійскай імперыі 
Вёска заснавана ў 19 стагоддзі ў Расійскай імперыі ў сувязі с перасяленнем сюды сялян з Ковенскай і Віленскай губерняў. Памешчык тут меў у 1878 годзе 1801 дзесяціну зямлі.

Паводле перапісу 1897 г. вёска (34 двары, 221 жыхар) у Гладкаўскай воласці Чавускага павета Магілёўскай губерні. У 1909 г. 36 двароў, 200 жыхароў.

У 1916 г. адкрыта земская школа, якая размясцілася ў наёмным памяшканні.

### Найноўшы час 
На базе земскай створана працоўная школа 1-й ступені, у якой у 1925 г. было 53 вучні з вёсак Сафійск, Малыя Сухары, Сухары, Бушкава, Кіркоры, пасёлка Пласкоў і хутара Паплавы.

З 20 жніўня 1924 г. ў Сухарэўскім сельсавеце Лупалаўскага раёна Магілеўскай акругі (да 26 ліпеня 1930 г.), з 2 сакавіка 1931 г. Чавускага раёна, з 20 лютага 1938 г. ў Магілеўскай вобласці.

У 1926 г. 57 двароў, 352 жыхары.

Вясной 1928 г. арганізаваны калгас, працавала кузня. Калгас атрымаў з Амерыкі ад літоўцаў-эмігрантаў падарунак — трактар.

У 1936 г. ў пачатковай школе было 118 вучняў, дзейнічала бібліятэка.

Перад Вялікай Айчыннай вайной 89 дамоў, 240 чалавек.

У Вялікую Айчынную вайну з ліпеня 1941 г. па 27 чэрвеня 1944 г. акупіравана нямецка-фашысцкімі захопнікамі. Падчас акупацыі разбурана 18 дамоў, забіт 1 чалавек.

З 22 студзеня 1965 г. ў Магілеўскім раёне.

У 1990 г. 32 гаспадаркі, 55 жыхароў, у складзе калгаса «Камуністычны маніфэст» (цэнтр — вёска Сухары). Размяшчалася ферма буйной рагатай жывёлы, працавала 8-гадовая школа.

У 2009 г. — 18 чалавек.

## Планіроўка 
Планіровачна складаецца з прамалінейнай вуліцы, арыентаванай з паўднёвага захаду на паўночны ўсход уздоўж шашы. На паўднёвай ускраіне — гаспадарчы сектар.

## Насельніцтва 
* 1897 год — 34 двары, 221 чалавек
* 1909 год — 36 двароў, 200 чалавек
* 1926 год — 37 двароў, 352 чалавек
* 1940 год — 89 дамоў, 240 чалавек
* 1990 год — 32 двары, 55 чалавек
* 2009 год — 18 чалавек

## Вядомыя асобы 
* Вікенцій Іосіфавіч Скардзіс (Вінцас Скарджус) (1897—1967) — гісторык, публіцыст, паэт.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Сухарэўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Магілёўскага раёна
Бескаўка

**Бе́скаўка** (, ) — вёска ў Мсціслаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Размешчана на рацэ Кляпацінцы (прыток р. Волчас). Уваходзіць у склад Ходасаўскага сельсавета.

## Геаграфія 
За 32 км на паўднёвы захад ад Мсціслава, 64 км ад Магілёва, 13 км ад чыгуначнай станцыі Ходасы на лініі Орша-Сураж.

Рэльеф раўніны, на захадзе мяжуе з лесам. Транспартныя суязі па шашы Мсціслаў-Магілёў, якая праходзіць побач з вёскай.

## Гісторыя 
У 1811 г. вёска, 12 двароў, 36 жыхароў мужчынскага полу, у Чэрыкаўскім павеце Магілёўскай губерні, дзяржаўная ўласнасць. У 1897 г. 8 двароў, 41 жыхар, у Беліцкай воласці Чэрыкаўскага павета. У 1909 г. 16 двароў, 34 жыхары.

Савецкая ўлада ўстаноўлена ў студзені 1918 г. У студзені 1925 г. у вёску пераведзена школа з вёскі Лыкінка, у ёй было 36 вучняў. У 1931 г. арганізаваны калгас «Чырвоны колас», які ў 1932 г. аб'ядноўваў 34 гаспадаркі, меў 274 га ворыва, працавала кузня па рамонту сельгасінвентару.

У Вялікую Айчынную вайну ад 13 ліпеня 1941 г. да 30 верасня 1943 г. была акупавана нямецка-фашысцкімі захопнікамі.

Да 18 лістапада 1966 года вёска ўваходзіла ў склад Доўгавіцкага сельсавета.

У 1999 г. у складзе саўгаса «Забалацце».

Да 22 лютага 2012 года вёска ўваходзіла ў склад Забалацкага сельсавета.

## Галерэя 

Файл:Бескавка2.jpg|
Файл:Бескавка3.jpg|
Файл:Бескавка4.jpg|
Файл:Бескавка5.jpg|

## Насельніцтва 
* 2012-2013 гады — 12 жыхароў
* 2014 год — 11 жыхароў
* 2015 год — 8 жыхароў
* 2016 год — 6 жыхароў

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Ходасаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Мсціслаўскага раёна
Андраны

**Андраны́** (, ) — аграгарадок у Мсціслаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Ракшынскага сельсавета.

Да 2017 года ўваходзіў у склад Доўгавіцкага сельсавета.

## Гісторыя 
### Вялікае Княства Літоўскае 
Цяперашняя правабярэжная частка Андраноў — былая вёска Валымерава — згадваецца ў 1758 годзе як вёска Валымер у Мсціслаўскім ваяводстве ВКЛ.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Ракшынскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Мсціслаўскага раёна
Васількова (Мсціслаўскі раён)

**Васілько́ва** (, ) — вёска ў Мсціслаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Ходасаўскага сельсавета.

## Геаграфія 
Размешчана на рацэ Волчас. За 32 км на паўднёвы захад ад Мсціслава, 70 км ад Магілёва, 17 км ад чыгуначнай станцыі Ходасы па лініі Горкі-Сураж. Рэльеф раўнінны.

## Гісторыя 
У 1834 г. 48 двароў, уласнасць памешчыкаў Пячкоўскіх. У 1897 г. 43 двары, 153 жыхары, у Беліцкай воласці Чэрыкаўскага павета Магілёўскай губерні. У 1909 г. 164 жыхары, у Расненскай воласці Чавускага павета Магілёўскай губерні. У 1910 г. адкрыта царкоўна-прыходская школа.

Савецкая ўлада ўстаноўлена ў студзені 1918 г. У 1931 г. арганізаваны калгас «Шлях Леніна», які ў 1932 г. аб'ядноўваў 28 гаспадарак, меў 332 га ворыва.

У Вялікую Айчынную вайну з 15 ліпеня 1941 г. да 30 верасня 1943 г. вёска была акупавана нямецка-фашысцкімі захопнікамі.

Да 18 лістапада 1966 года вёска ўваходзіла ў склад Доўгавіцкага сельсавета.

У 1999 г. у складзе саўгаса «Забалацце».

Да 22 лютага 2012 года вёска ўваходзіла ў склад Забалацкага сельсавета.

## Насельніцтва 
* 2012—2016 г. — нежылая

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Ходасаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Мсціслаўскага раёна
Ваўкаўцы

**Ваўкаўцы́** (, ) — вёска ў Мсціслаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Ходасаўскага сельсавета.

Да 22 лютага 2012 года вёска ўваходзіла ў склад Забалацкага сельсавета.

## Насельніцтва 
* 2014 год — 17 жыхароў
* 2016 год — вёска апусцела

## Вядомыя асобы 
* Іван Васільевіч Гутараў (1906—1967) — літаратуразнавец і фалькларыст. Член-карэспандэнт АН БССР (1953), доктар філалагічных навук, прафесар (1949)

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Ходасаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Мсціслаўскага раёна
Карпісонаўка

**Карпісо́наўка** (, ) — былая вёска ў Мсціслаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіла ў склад Ходасаўскага сельсавета.

Да 22 лютага 2012 года вёска ўваходзіла ў склад Забалацкага сельсавета.

Скасавана 23 снежня 2016 года.

## Назва 
Назва напэўна паходзіць ад прозвішча **Карпісон** або вытворнага ад яго. Паводле падання, у 1920-я гады праводзілася надзяленне сялян зямельнымі ўчасткамі, яго здзяйсняў землеўпарадчык Карпісонаў, які і назваў новую вёску ў сваё прозвішча.

## Крыніцы 
## Спасылкі
Міхайлава (Мсціслаўскі раён)

**Міха́йлава** (, ) — вёска ў Мсціслаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Ходасаўскага сельсавета.

Да 22 лютага 2012 года вёска ўваходзіла ў склад Забалацкага сельсавета.

## Назва 
Назва напэўна ад уласнага імя **Міхаіл (Міхайла)**. Паводле падання, Міхаіл пабудаваў першы дом на месцы паселішча.

## Гісторыя 
У 1714 г. у Крычаўскім старостве Мсціслаўскага ваяводства, дзяржаўная ўласнасць. У 1727 г. хутар **Міхайлаў** у Беліцкай воласці Чэрыкаўскага павета Магілёўскай губерні. У 1910 г. адкрыта царкоўнапрыходская школа.

Савецкая ўлада ўстаноўлена ў студзені 1918 г. У 1931 г. арганізаваны калгас «Перамога», які ў 1932 г. аб'ядноўваў 52 гаспадаркі, меў 431 га ворыва і кузню. У 1940 г. да вёскі далучаны хутар **Калоша**.

У Вялікую Айчынную вайну ад 15 ліпеня 1941 г. да 30 верасня 1943 г. акупіравана нямецка-фашысцкімі захопнікамі. У 1999 г. у складзе саўгаса «Забалацце».

## Насельніцтва 
* 1727 год — 15 двароў, 107 жыхароў
* 1909 год — 37 двароў, 179 жыхароў
* 2012 год — 17 жыхароў
* 2013 год — 18 жыхароў
* 2014 год — 16 жыхароў
* 2015 год — 13 жыхароў
* 2016 год — 12 жыхароў

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Ходасаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Мсціслаўскага раёна
Лыкінка

**Лы́кінка** (, ) — вёска ў Мсціслаўскім раёне Магілёўскай вобласці на ручаі Язвітка (прыток р. Волчас). Уваходзіць у склад Ходасаўскага сельсавета. За 35 км на паўднёвы захад ад Мсціслава, 69 км ад Магілёва, 15 км ад чыгуначнай станцыі Ходасы на лініі Орша-Сураж.

Рэльеф раўнінны, на паўднёвым захадзе і захадзе мяжуе з лесам. Транспартныя сувязі па шашы Мсціслаў-Магілёў, якая праходзіць паблізу вёскі.

Да 22 лютага 2012 года вёска ўваходзіла ў склад Забалацкага сельсавета.

## Гісторыя 
У 1830 г. памешчыкі Багушэўскія мелі тут 250,5 дзесяцін зямлі. У 1834 г. у Беліцкай воласці Чэрыкаўскага павета Магілёўскай губерні. У 1909 г. побач з вёскай быў аднайменны фальварак. У 1910 г. адкрыта школа.

Савецкая ўлада ўстаноўлена ў студзені 1918 г. Была адкрыта працоўная школа 1-й ступені. У 1931 г. арганізаваны калгас «Шлях Леніна», які ў 1932 г. аб'ядноўваў 60 гаспадарак, меў 573 га ворыва, абслугоўваўся Ходасаўскай МТС імя Тэльмана. Працавала кузня па рамонце сельгасінвентару. У 1940 г. да вёскі далучаны пасёлак **Баравы**.

У Вялікую Айчынную вайну ад 15 ліпеня 1941 г. да 30 верасня 1943 г. акупіравана нямецка-фашысцкімі захопнікамі.

У 1999 г. у складзе саўгаса «Забалацце».

## Галерэя 

Файл:Лыкинка1.jpg|
Файл:Лыкинка2.jpg|
Файл:Лыкинка3.jpg|
Файл:Лыкинка4.jpg|

## Насельніцтва 
* 1834 год — 110 жыхароў,
* 1897 год — 38 двароў, 262 жыхары.
* 1909 год — 58 двароў, 135 жыхароў; у фальварку — 1 двор, 6 жыхароў.
* 2007 год-157 двароў, 396 жыхароў
* 2012 год — 20 жыхароў
* 2013 год − 19 жыхароў
* 2014 год — 17 жыхароў
* 2015 год — 16 жыхароў
* 2016 год — 13 жыхароў

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Ходасаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Мсціслаўскага раёна
Маўрыцыа Педэці

[thumb|справа|120px|Труна Маўрыцыа Педэці на могілках [Горад Айхштэт|Айхштэта]]
**Маўры́цыа Педэ́ці** (; 13 кастрычніка 1719, Казаска-д’Інтэльві, правінцыя Кома — 14 сакавіка 1799, Айхштэт) — італьянскі архітэктар позняга барока.

Дзед Маўрыцыа па матчынай лініі, будучы прафесійным архітэктарам, навучыў хлопчыка маляваць. У 1722 годзе сям'я пераязджае ў Мангейм. Разам са стрыечным братам Маўрыцыа працаваў на будаўніцтве Людвігсбургскай рэзідэнцыі. У 1735 годзе ўдзельнічае ў праектаванні рэзідэнцыі маркграфа ў Ансбахе. У 1738 годзе праектуе царкву святога Гумберта ў Мюнхене.

У 1739-1741-х гадах Педэці падарожнічае па Італіі, удасканальваючы пры гэтым сваё майстэрства архітэктара. Педэці быў уцягнуты ў вайну за аўстрыйскую спадчыну. У 1743 годзе ён паступае на ваенную службу. Аднак неўзабаве пакідае яе і аказваецца пры двары князёў Радзівілаў у Нясвіжы, дзе працаваў у 1748—1752 гадах. Тут Педэці ўдзельнічае ў рэстаўрацыі езуіцкага храма Божага Цела, пабудаваў капліцу ў ягоным двары, а таксама ўдзельнічае ў  будаўніцтве невялікага палаца «Кансаляцыя» ў Альбе.

Пасля некалькіх гадоў, праведзеных у Вялікім Княстве Літоўскім, Педэці вяртаецца ў нямецкія землі і паступае ў слугаванне да князю-біскупу айхштэцкаму. Больш шырокую вядомасць, чым ранейшыя працы, яму прыносіць стварэнне шэрагу будынкаў у горадзе Айхштэце.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Архітэктары барока
Катэгорыя:Архітэктары Італіі
Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары Германіі
Катэгорыя:Архітэктары Нясвіжа
Ракітанка

**Ракіта́нка** (, ) — вёска ў Мсціслаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Ходасаўскага сельсавета. Да 22 лютага 2012 года вёска ўваходзіла ў склад Забалацкага сельсавета.

## Геаграфія 
Вёска знаходзіцца за 37 км у напрамку на паўднёвы захад ад Мсціслава, 72 км ад Магілёва, за 18 км ад чыгуначнай станцыі Ходасы на лініі Орша—Сураж.

Рэльеф раўнінны, на поўдні мяжуе з лесам. На поўначы праходзіць меліярацыйны канал, злучаны з ракі Сарочынка (прыток Мяртвіцы). Транспартныя сувязі па мясцовай дарозе праз вёску Міхайлава, аграгарадок Забалацце і далей па шашы Мсціслаў—Магілёў.

## Гісторыя 
У 1897 годзе ў Беліцкай воласці Чэрыкаўскага павета Магілёўскай губерні. У 1909 годзе дзейнічала школа граматы.

Савецкая ўлада ўстаноўлена ў студзені 1918 годзе. У 1931 годзе арганізаваны калгас, які ў 1932 годзе аб'ядноўваў 33 гаспадаркі, меў 208 га ворыва, абслугоўвала яго Ходасаўская МТС імя Тэльмана. У 1940 годзе да Ракітанкі далучана вёска Папоўшчына. У Вялікую Айчынную вайну ад 15 ліпеня 1941 г. да 30 верасня 1943 г. вёска акупіравана нямецка-фашысцкімі захопнікамі. У кастрычніку 1942 г. і верасні 1943 г. акупанты спалілі 60 двароў, загубілі 32 жыхары.

Пасля вайны адбудавана. Станам на 2016 год у складзе саўгаса «Забалацце».

## Насельніцтва 
* 1897 год — 44 двары, 278 жыхароў
* 1909 год — 66 двароў, 275 жыхароў
* 1940 год — 67 двароў, 197 жыхароў
* 2012 год —16 жыхароў
* 2013 год —17 жыхароў
* 2014 год —15 жыхароў
* 2015,2016 год —14 жыхароў

## Крыніцы 
## Літаратура 
* «Памяць»: Мсціслаўскі раён. — Мн.: «Полымя», 1999.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Ходасаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Мсціслаўскага раёна
Чорная Сасна

**Чо́рная Сасна́** (, ) — вёска ў Мсціслаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Ходасаўскага сельсавета.

Да 22 лютага 2012 года вёска ўваходзіла ў склад Забалацкага сельсавета.

## Назва 
Паводле падання, некалі на гэтым месцы стаяла вялікая сасна ў якую ўдарыла маланка, дрэва часткова згарэла і яго абгарэлыя ("чорныя") рэшткі доўга стаялі, сяляне не здолелі іх выкарчаваць, ад чаго быццам і паходзіць назва вёскі.

## Насельніцтва 
* 2012 год — 4 жыхары
* 2013—2016 гады — 3 жыхары

## Вядомыя асобы 
* Піліп Мікітавіч Рудкін (1893—1954) — Герой Савецкага Саюза, генерал-маёр танкавых войскаў (1943)

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Ходасаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Мсціслаўскага раёна
Юшкавічы (Мсціслаўскі раён)

**Ю́шкавічы** (, ) — вёска ў Мсціслаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Ходасаўскага сельсавета.

Да 22 лютага 2012 года вёска ўваходзіла ў склад Забалацкага сельсавета.

## Вядомыя асобы 
* Міхаіл Аляксандравіч Уласенка. Нарадзіўся ў в. Юшкавічы Мсціслаўскага раёна Магілёўскай вобласці. Член Саюза журналістаў (1965) і Саюза пісьменнікаў Беларусі (2007). Скончыў аддзяленне журналістыкі Вышэйшай партыйнай школы. Працаваў літаратурным супрацоўнікам Крычаўскай раённай газеты, галоўным рэдактарам Магілёўскага абласнога тэлерадыёкамітэта, Горацкай раённай газеты «Ленінскі шлях», уласным карэспандэнтам «Могилёвской правды». Зараз уласны карэспандэнт абласной газеты «Зямля і людзі». Друкуецца ў газеце «Літаратура і мастацтва», часопісе «Вожык», у зборнику «Гоман». Аўтар сатырычна-гумарыстычных мініяцюр, якія выйшлі зборнікам «Мелочи жизни».

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Ходасаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Мсціслаўскага раёна
Асмолавічы (Мсціслаўскі раён)

**Асмо́лавічы** (, ) — вёска ў Мсціслаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Капачоўскага сельсавета.

## Гісторыя 
Гарадзішча ранняга жалезнага веку (5 ст. да н. э. — 5 ст. н. э.) знаходзіцца за 0,1 км на поўдзень ад вёскі, на левым беразе забалочанага ручая, па пагорку, што ўзвышаецца над поймай на 4—5 м. Пляцоўка памерам 37 на 17 м выцягнута з поўначы на поўдзень. Па краі ўмацавана валам, які з боку поля дасягае вышыні 2,5 м. Адкрыў і абследаваў у 1978 г. М. А. Ткачоў. Культурны пласт у шурфах — 0,45—1,3 м, насычаны абломкамі ляпной керамікі, касцямі, вуголлем і каменнямі. Матэрыялы абследавання захоўваюцца ў Інстытуце гісторыі Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі.

На паўночна-ўсходняй ускраіне вёскі, каля старых могілак, — курганны могільнік. Два насыпы вышынёй 1,3 м, дыяметрам 6 м. Выявіў у 1978 г. М. А. Ткачоў. Раскопкі не праводзіліся.

У 1612 г. сяло знаходзілася ў Мсціслаўскім ваяводстве. У 1723 г. на месцы праваслаўнай пабудавана ўніяцкая царква. Памешчыца Шымковіч у 1877 г. мела 598 дзесяцін зямлі. У 1886 г. тут быў 71 двор, 428 жыхароў. У 1897 г. тут быў 61 двор, 405 жыхароў, у Старасельскай воласці Мсціслаўскага павета. Працавала кузня, дзейнічала школа граматы.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Капачоўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Мсціслаўскага раёна
Гутараўшчына (Мсціслаўскі раён)

**Гу́тараўшчына** (, ) — вёска ў Мсціслаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Капачоўскага сельсавета.

Да 18 лістапада 1966 года вёска ўваходзіла ў склад Мазалаўскага сельсавета.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Капачоўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Мсціслаўскага раёна
Басценавічы

**Басце́навічы** (, ) — аграгарадок у Мсціслаўскім раёне Магілёўскай вобласці, на рацэ Кашанка. Уваходзіць у склад Капачоўскага сельсавета. Знаходзіцца за 22 км на захад ад Мсціслава, за 14 км ад чыгуначнай станцыі Ходасы (лінія Орша — Сураж). Насельніцтва на 2009 год — 313 чалавек.

З 1919 па 1924 гады вёска знаходзілася ў складзе Смаленскай губерні РСФСР, аднак у выніку першага ўзбуйнення БССР 17 ліпеня 1924 года была вернута ў склад Беларусі. У 1929 годзе ў Басценавічах быў арганізаваны калгас «1 мая», які ў 1932 годзе меў 257 га ворнай зямлі, аб’ядноўваў 38 гаспадарак, меў уласную кузню і абслугоўваўся Хлышчоўскай МТС. З 20 лютага 1938 года вёска знаходзіцца ў складзе Магілёўскай вобласці.

Падчас Другой сусветнай вайны ад ліпеня 1941 да 29 верасня 1943 года Басценавічы знаходзіліся пад нямецкай акупацыяй. На ўшанаванне памяці 96 загінулых вяскоўцаў у 1965 годзе ў цэнтры паселішча быў пастаўлены абеліск, на могілках знаходзіцца брацкая магіла палеглых салдат.

Станам на 1990 год, Басценавічы з’яўляліся цэнтрам калгаса імя Энгельса, працавалі бібліятэка, дзіцячы сад-яслі, комплексны прыёмны пункт абслугоўвання насельніцтва, клуб, аддзяленні банка і сувязі, школа, сталовая, фельчарска-акушэрскі пункт, крама, гандлёвы цэнтр. У 2007 годзе вёска была цэнтрам СВК імя Энгельса, дзейнічалі школа, бібліятэка, клуб, аддзяленне сувязі, фельчарска-акушэрскі пункт, крама. Аграгарадок забудоўваецца паводле генеральнага плану, распрацаванага ў 1981 годзе «Белкалгаспраектам».

Штогод у вёсцы на Святую Варвару ладзіцца абрад «Варварынская свяча», які ў 2011 годзе быў унесены ў Дзяржаўны спіс гісторыка-культурных каштоўнасцей Рэспублікі Беларусь як аб’ект нематэрыяльнай спадчыны, *«поўная аўтэнтычнасць і дакладнасць якога безумоўная і нязменная»*.

## Насельніцтва 
* **XIX стагоддзе**: 1816 год — 166 чал., 33 двары; 1880 год — 252 чал., 46 двароў; 1897 год — 408 чал., 57 двароў; 1990 год — 315 чал., 132 двары.; 1992 год — 354 чал., 140 двароў; 1995 год — 365 чал., 141 двор.
* **XXI стагоддзе**: 2007 год — 294 чал., 123 двары; 2009 год — 313 чал.

## Славутасці 
* Свята-Пакроўская царква (1890—1904 г., драўляная).

## Зноскі 
## Літаратура 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Капачоўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Мсціслаўскага раёна
Кокатава (Мсціслаўскі раён)

**Ко́катава** (, ) — былая вёска ў Мсціслаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіла ў склад Капачоўскага сельсавета.

Ліквідавана ў 2016 годзе.

## Вядомыя ўраджэнцы 
* Антон Іванавіч Якімовіч (1883—1944) — савецкі ваенны дзеяч, генерал-маёр (1942).

## Крыніцы 
## Спасылкі
Вялікая Лешчанка

**Вялі́кая Ле́шчанка** (, ) — вёска ў Мсціслаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Краснагорскага сельсавета.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Краснагорскі сельсавет (Мсціслаўскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Мсціслаўскага раёна
Шыркі (Мсціслаўскі раён)

**Шы́ркі** (, ) — вёска ў Мсціслаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Капачоўскага сельсавета.

## Гісторыя 
У 1811 г. вёска, 40 двароў, 107 жыхароў, у Доўгавіцкай воласці Чэрыкаўскага павета Магілёўскай губерні, уласнасць памешчыка Стахоўскага, які меў тут 649 дзесяцін зямлі і вадзяны млын.У 1883 г. 25 двароў, 128 жыхароў. Акрамя зямляробства частка насельніцтва займалася сталярным промыслам. У 1897 г. 35 двароў, 243 жыхары. У 1909 г. у вёсцы 40 двароў, 279 жыхароў, у маёнтку 1 двор, 2 жыхары (належаў барону фон Корфу).

У 1925—1954 гадах цэнтр Шыркаўскага сельсавета.

Курган за 0,5 км на захад ад вёскі, ва ўрочышчы Віскаўшчына, за ракой Кашанкай (вышыня — 1,5 м, дыяметр — 10 м) адкрыў і абследаваў у 1978 г. М. А. Ткачоў.

## Вядомыя асобы 
* Уладзімір Сяргеевіч Гуркоў — беларускі этнограф.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Капачоўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Мсціслаўскага раёна
Лютня (Мсціслаўскі раён)

**Лю́тня** (, ) — вёска ў Мсціслаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Капачоўскага сельсавета.

Знаходзіцца за 4 км у напрамку на паўночны захад ад горада Мсціслаў, за 99 км ад Магілёва, каля левага берага ракі Віхра.

## Гісторыя 
У 1834 годзе сяльцо Рагайлаўшчына, 1 двор, 2 жыхары, у Мсціслаўскім павеце Магілёўскай губерні, уласнасць памешчыка Хіжынскага, які меў 142 дзесяціны зямлі. У 1897 годзе 1 двор, 3 жыхары, у Старасельскай воласці Мсціслаўскага павета. У 1909 годзе 1 двор, 7 жыхароў. У пачатку ХХ стагоддзя фальваркі Лютня і Бобрыкі аб'ядналіся ў адну вёску ў Старасельскай воласці Мсціслаўскага павета.

Савецкая ўлада ўстаноўлена ў студзені 1918 года. У 1919 годзе адкрыта працоўная школа першай ступені. У 1924 годзе арганізаваны саўгасы Рагайлаўшчына і Бобрыкі, якія спецыялізаваліся на вырошчванні гародніны і садавіны. У 1935 годзе на базе гэтых саўгасаў створаны конны завод №120. У 1935 годзе адкрыты дзіцячыя яслі. У Вялікую Айчынную вайну з 14 ліпеня 1941 года да 28 верасня 1943 года вёска была акупіравана нямецка-фашысцкімі захопнікамі.

З 29 мая 1978 года да 20 лістапада 2013 года Лютня была цэнтрам Лютненскага сельсавета, у 2013 у сувязі з яго скасаваннем увайшла ў склад Капачоўскага сельсавета.

## Насельніцтва 
* 1999 год — 514 жыхароў у 202 дварах.

## Памятныя мясціны 
* Помнік землякам, загінуўшым у гады Вялікай Айчыннай вайны.

## Галерэя 

Сядзіба пчаляра, красавік 2019, вуліца Рачная.jpg|Сядзіба пчаляра, красавік 2019, вуліца Рачная

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Капачоўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Мсціслаўскага раёна
Мушына (Мсціслаўскі раён)

**Му́шына**.

У вёсцы размешчана вадасховішча, з якога выцякае рака Радуга.

## Гісторыя 
Вёска заснавана ў пачатку 1930-х гадоў як цэнтральная сядзіба саўгаса «Перамога», які ўваходзіў у Аршанскі свінагадоўчы трэст, меў у 1935 годзе 7 трактароў і іншую тэхніку. У 1940 годзе ў саўгасе былі 3 вытворчыя аддзяленні, 2 жывёлагадоўчыя фермы, дзейнічалі дзіцячыя яслі, клуб, бальніца, аптэка.

У Вялікую Айчынную вайну з 14 ліпеня 1941 года да 28 верасня 1943 года вёска была акупіравана нямецка-фашысцкімі захопнікамі. У 1943 годзе гітлераўцы спалілі вёску. Пасля вайны адбудавана.

Да 18 лістапада 1966 года вёска ўваходзіла ў склад Ходасаўскага сельсавета, пасля — цэнтр Мушынскага сельсавета.

## Насельніцтва 
* 1999 год — 525 жыхароў у 219 дварах.

## Памятныя мясціны 
* Помнік землякам, загінуўшым у Вялікую Айчынную вайну.

## Крыніцы 
## Літаратура 
*  — С. 48.
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Мушынскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Мсціслаўскага раёна
Белы Мох

**Бе́лы Мох** (, ) — вёска ў Мсціслаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Падсолтаўскага сельсавета.

## Вядомыя асобы 
* Міхаіл Якаўлевіч Лісоўскі (1931—1970) — беларускі жывапісец і графік.
## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Падсолтаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Мсціслаўскага раёна
Буліна

**Бу́ліна** (, ) — вёска ў Мсціслаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Падсолтаўскага сельсавета.

Да 16 чэрвеня 1981 года вёска ўваходзіла ў склад Раздзельскага сельсавета.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Падсолтаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Мсціслаўскага раёна
Пуцяты

**Пуця́ты** (, ) — вёска ў Мсціслаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Падсолтаўскага сельсавета.

. Капліца на могільніку ў вёсцы Пуцяты Мсціслаўскага раёна. 1925–1927. НГМ РБ]]
## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Падсолтаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Мсціслаўскага раёна
Мілейкава

**Міле́йкава** (, ) — вёска ў Мсціслаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Падсолтаўскага сельсавета.

## Назва 
Фіксавалася прозвішча Мілейка. Ёсць літоўскія *Mileika, Mileikis*. Аснова *Mil*- актыўна выкарыстоўвалася ў старажытных балцка-літоўскіх двухасноўных імёнах. Ёсць літоўскае *Milys*, латышскае *Mīls*.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Падсолтаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Мсціслаўскага раёна
Дуброўка (Мсціслаўскі раён)

**Дубро́ўка** (, ) — былая вёска ў Мсціслаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіла ў склад Мушынскага сельсавета.

Да 18 лістапада 1966 года вёска ўваходзіла ў склад Ходасаўскага сельсавета. Ліквідавана ў 2017 годзе.

## Крыніцы 
## Спасылкі
Дубейкава

**Дубе́йкава** (, ) — вёска ў Мсціслаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Мушынскага сельсавета.

## Гісторыя 
Да 18 лістапада 1966 года вёска ўваходзіла ў склад Ходасаўскага сельсавета.

## Вядомыя асобы 
* Лявон Іванавіч Дубейкаўскі (1869—1940) — беларускі палітычны і грамадскі дзеяч, паэт, інжынер-будаўнік, архітэктар

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Мушынскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Мсціслаўскага раёна
Курманава (аграгарадок)

**Курма́нава** (, ) — аграгарадок у Мсціслаўскім раёне Магілёўскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Падсолтаўскага сельсавета.

## Назва 
На думку В. Жучкевіча, назва вёскі Курманава вытворная ад прозвішча Курман цюркскага паходжання.

З іншага боку, было старажытнае балцка-літоўскае двухасноўнае імя *Kur-manas**.* Ёсць літоўскае прозвішча *Kurmanavičius*.

Сярод наваградскага баярства ў Перапісе войска ВКЛ 1528 г. згаданы баярын на імя "***Курманъ.***" Ля Наваградка (Раготна) у ХІХ ст. фіксавалася прозвішча Курман.

## Геаграфія 
Каля аграгарадка ў даліне ракі Рамясцвянка — вадасховішча Курманава.

## Гісторыя 
У 1924—1959 гадах цэнтр Курманаўскага сельсавета. Да 2013 года Курманава ўваходзіла ў склад Раздзельскага сельсавета (у 2007—2013 гадах — яго цэнтр).

## Крыніцы 
## Літаратура 
*  — С. 50.
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Падсолтаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Мсціслаўскага раёна
Слаўнае (Мсціслаўскі раён)

**Сла́ўнае** (, ) — вёска ў Мсціслаўскім раёне Магілёўскай вобласці, на рацэ Рамясцвянцы. Уваходзіць у склад Падсолтаўскага сельсавета. Знаходзіцца за 30 км на паўночны захад ад Мсціслава, за 10 км ад чыгуначнай станцыі Цёмны Лес (лінія Орша — Сураж). Насельніцтва на 2009 год — 10 чалавек.

Падчас Другой сусветнай вайны Слаўнае з 14 ліпеня 1941 да 29 верасня 1943 года знаходзілася пад нямецкай акупацыяй. Па звестках 1990 года, у вёсцы працавалі калгас, магазін, пачатковая школа. У 2007 годзе Слаўнае — у складзе СВК «Курманава». Да 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Раздзельскага сельсавета.

## Насельніцтва 
* **XIX стагоддзе**: 1880 год — 54 чал., 8 двароў; 1897 год — 101 чал., 17 двароў.
* **XX стагоддзе**: 1909 год — 99 чал., 14 двароў; 1990 год — 38 чал., 24 двары.
* **XXI стагоддзе**: 2007 год — 7 чал., 6 двароў.; 2009 год — 10 чал.

## Славутасці 
* Свята-Ільінская царква (1-я пал. XIX ст., драўляная).

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Падсолтаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Мсціслаўскага раёна
Картыжы

**Картыжы́** (, ) — вёска ў Мсціслаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Ракшынскага сельсавета.

## Гісторыя 
### Вялікае Княства Літоўскае 
Згадваецца ў 1756 годзе як вёска ў Мсціслаўскім ваяводстве ВКЛ.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Ракшынскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Мсціслаўскага раёна
Кош (Мсціслаўскі раён)

**Кош** (, ) — вёска ў Мсціслаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Ракшынскага сельсавета.

У 1924—1925 гадах цэнтр Кашанскага сельсавета. Да 16 ліпеня 1954 года вёска ўваходзіла ў склад Шыркаўскага сельсавета. Да 18 верасня 1979 года вёска ўваходзіла ў склад Ракшынскага сельсавета, да 20 красавіка 1993 года — у склад Капачоўскага сельсавета.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Ракшынскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Мсціслаўскага раёна
Шамава

**Ша́мава** (, ) — вёска ў Беларусі, у Мсціслаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Падсолтаўскага сельсавета.

## Геаграфія 
Знаходзіцца за 34 км у напрамку на паўночны захад ад горада Мсціслаў, за 100 км ад Магілёва, за 18 км ад чыгуначнай станцыі Цёмны Лес. Каля вёскі працякае рака Рухва.

## Гісторыя 
Вядомая з XVIII стагоддзя. У 1737 годзе вёска ў Мсціслаўскай правінцыі. З 1777 года мястэчка, з 1784 года цэнтр воласці ў Мсціслаўскім павеце. З 1846 года ў Магілёўскім павеце, у 1861 годзе — мястэчка ў Мсціслаўскім павеце. У 1880 годзе у мястэчку дзейнічалі школа, царква, аптэкі, 30 крам, у 1897 годзе — 2 крупадзёркі, вадзяны млын, пошта, хлебазапасны магазін, 32 крамы, 4 карчмы. З 20 жніўня 1924 года да 29 жніўня 1959 года Шамава — цэнтр Шамаўскага сельсавета ў Мсціслаўскім раёне. У 1929 годзе быў пабудаваны тарфяны завод, дзейнічалі шавецкая і сукнавальная майстэрні, млын.

У час Вялікай Айчыннай вайны ў лістападзе 1941 года, ліпені 1942 года і верасні 1943 года нямецка-фашысцкія захопнікі палілі вёску і загубілі 500 яе жыхароў.

Да 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Раздзельскага сельсавета.

## Насельніцтва 
* 1846 год — 314 жыхароў;
* 1861 год — 489 жыхароў, 105 двароў;
* 1880 год — 741 жыхар, 91 двор;
* 1897 год — 917 жыхароў, 107 двароў;
* 1940 год — 920 жыхароў, 228 двароў;
* 2003 год — 125 жыхароў, 56 двароў.

## Памятныя мясціны 
* Брацкая магіла савецкіх воінаў.
* Помнік землякам, загінуўшым у Вялікую Айчынную вайну/
* Помнік ахвярам фашызму.

## Страчаная спадчына 
* Свята-Васкрасенская царква (архітэктар М. Міроненка)

## Вядомыя асобы 
* Вадзім Рыгоравіч Астапенка (1924—1989) — беларускі хірург.

## Крыніцы 
## Літаратура 
*  — С. 365.
* 
* Ліст карты N-36-63. Выданне 1982 г.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Падсолтаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Мсціслаўскага раёна
Ракшыно

**Ракшыно́** (, ) — вёска ў Беларусі, у Мсціслаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Ракшынскага сельсавета.

## Геаграфія 
Знаходзіцца за 35 км у напрамку на захад ад горада Мсціслаў, за 63 км ад Магілёва, за 6 км ад чыгуначнай станцыі Цёмны Лес (станцыя).

## Гісторыя 
У 1667 годзе сяло аддадзена Мсціслаўскаму кармеліцкаму кляштару. У 1699 годзе згадваецца як вёска Ракаўшчына ў Мсціслаўскім ваяводстве ВКЛ. У 1876 годзе памешчыца Лазарэвіч-Шапялевіч мела тут 100 дзесяцін зямлі. У 1897 годзе 8 двароў, 46 жыхароў, у Расненскай воласці Чавускага павета Магілёўскай губерні. Побач былі 2 фальваркі: у адным — 1 двор, 10 жыхароў. У 1909 годзе ў сяле 10 двароў, 57 жыхароў, у двух фальварках — 2 двары, 9 жыхароў і хутар належаў Бучынскаму.

Савецкая ўлада ўстаноўлена ў 1918 годзе. У 1930 годзе арганізаваны калгас «Пераможац», які абслугоўвала Курманаўская МТС. У Вялікую Айчынную вайну з 14 ліпеня 1941 года да 29 верасня 1943 года вёска была акупіравана нямецка-фашысцкімі захопнікамі. З 1973 года па канец 2010-х — цэнтр Ракшынскага сельсавета. Цэнтр калгаса імя Свярдлова.

## Насельніцтва 
* 1897 — 46 жыхароў, 8 двароў.
* 1909 — 57 жыхароў, 10 двароў.
* 2001 — 191 жыхар, 74 двары.

## Памятныя мясціны 
* Брацкая магіла савецкіх воінаў.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* Ліст карты N-36-63. Выданне 1983 г.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Ракшынскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Мсціслаўскага раёна
Брагі (Мсціслаўскі раён)

**Бра́гі** (, ) — вёска ў Мсціслаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Сапрынавіцкага сельсавета.

17 лістапада 1964 года вёска перададзена з Манастыршчынскага раёна Смаленскай вобласці РСФСР у склад Мсціслаўскага раёна БССР. 25 снежня 1964 года вёска ўключана ў склад Пячкоўскага сельсавета. З 25 мая 1988 года вёска ў складзе Сапрынавіцкага сельсавета.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Сапрынавіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Мсціслаўскага раёна
Новыя Віхраны

**Но́выя Віхра́ны** (, ) — вёска ў Мсціслаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Сапрынавіцкага сельсавета.

## Гісторыя 
У 1746 годзе фальварак і вёска Віхраны згадваюцца ў складзе Мсціслаўскага ваяводства ВКЛ.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Сапрынавіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Мсціслаўскага раёна
Вароўскага (Мсціслаўскі раён)

**Варо́ўскага** (, ) — вёска ў Мсціслаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Краснагорскага сельсавета.

Да 2017 года ўваходзіла ў склад Сялецкага сельсавета.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Краснагорскі сельсавет (Мсціслаўскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Мсціслаўскага раёна
Капачы (Мсціслаўскі раён)

**Капачы́** (, ) — аграгарадок у Мсціслаўскім раёне Магілёўскай вобласці Беларусі. Цэнтр Капачоўскага сельсавета і саўгаса «Пісараўшчына».

## Геаграфія 
Аграгарадок знаходзіцца за 25 км у напрамку на захад ад горада Мсціслаў, за 72 км ад Магілёва, за 12 км ад чыгуначнай станцыі Ходасы, каля аўтамабільнай дарогі . У напрамку на ўсход ад аграгарадка працякае рака Белая Натапа.

## Гісторыя 
У 1855 годзе вёска, уласнасць памешчыцы Корзун. У 1897 годзе вёска, 10 двароў, 98 жыхароў, у Старасельскай воласці Мсціслаўскага павета Магілёўскай губерні. Побач 2 фальваркі: у адным — 1 двор, 2 жыхары; у другім — 1 двор, 10 жыхароў. У 1909 годзе ў вёсцы 10 двароў, 89 жыхароў, у фальварках Капачы-1 — 1 двор, 7 жыхароў, Капачы-2 — 1 двор, 8 жыхароў.

Савецкая ўлада ўстаноўлена ў студзені 1918 года. Вясной 1918 года сяляне падзялілі памешчыцкую зямлю. У 1919 годзе адкрыта працоўная школа першай ступені, у 1926 годзе было 45 вучняў. У 1919 годзе разам з атрадам польскіх легіянераў вярнуўся ў Капачы памешчык Корзун, але калі Чырвоная Армія падышла да вёскі, ён пакінуў маёнтак. У 1926 годзе ў вёсцы Старыя Капачы — 22 двары, 133 жыхары, у вёсцы Новыя Капачы — 5 двароў, 45 жыхароў. У 1931 годзе арганізаваны саўгас «Чырвоны сцяг», з 1932 года — «Пісараўшчына», уваходзіў у Аршанскі свінагадоўчы трэст, меў у 1933 годзе 9 трактароў і іншую тэхніку. У 1933 годзе адкрыты дзіцячыя яслі. У 1934 годзе саўгас атрымаў тэлефонную сувязь, у 1935 годзе электрыфікаваны. У 1940 годзе да вёскі далучаны пасёлак Казінскі. У вёсцы пабудаваны 13 саўгасных дамоў, мелася 450 кароў, 750 галоў маладняку буйнай рагатай жывёлы, 87 коней, 2,5 тыс. свіней. Працавалі 15 трактароў, 5 грузавых і 1 легкавая аўтамашыны.

У Вялікую Айчынную вайну з 14 ліпеня 1941 года да 28 верасня 1943 года вёска была акупіравана нямецка-фашысцкімі захопнікамі. Калі пачалася вайна, большая частка жывёлы была эвакуіравана і перададзена саўгасу «Рассвет» Калужскага раёна РСФСР, а частка — рабочым свайго саўгаса. Гітлераўцы спалілі вёску, разрабавалі маёмасць саўгаса. Пасля вайны вёска адбудавана.

## Насельніцтва 
* 1897 год — 98 жыхароў, 10 двароў.
* 1926 год — 133 жыхары, 22 двары (Старыя Капачы) і 45 жыхароў, 5 двароў (Новыя Капачы).
* 1997 год — 906 жыхароў, 323 двары.

## Памятныя мясціны 
* Помнік землякам, загінуўшым у Вялікую Айчынную вайну.

## Крыніцы 
## Літаратура 
*  — С. 20.
* 
* Ліст карты N-36-63. Выданне 1982 г.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Капачоўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Мсціслаўскага раёна
Бялынец

**Бялы́нец** (, ) — вёска ў Мсціслаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Ходасаўскага сельсавета.

## Геаграфія 
За 25 км на паўднёвы захад ад Мсціслава, 72 км ад Магілёва, 5 км ад чыгуначнай станцыі Ходасы на лініі Орша-Сураж. Рэльеф узгорысты. На паўднёвым захадзе цячэ р. Чорная Натапа. Транспартныя сувязі па шашы Мсціслаў-Магілёў, якая праходзіць паблізу вёскі.

## Гісторыя 
У 1777 г. вёска у Чэрыкаўскай акрузе Магілёўскай губерні. У 1858 г. — 118 жыхароў. У 1897 г. — 24 двары,113 жыхароў, у Доўгавіцкай воласці Чэрыкаўскага павета Магілёўскай губерні. У 1909 г. — 26 двароў, 101 жыхар.

Савецкая ўлада ўстаноўлена ў студзені 1918 г. У 1931 г. арганізаваны калгас «Чырвоны будаўнік», які ў 1932 г. аб'ядноўваў 22 гаспадаркі, меў 137 га ворыва, яго абслугоўвала Ходасаўская МТС імя Тэльмана.

У Вялікую Айчынную вайну з 14 ліпеня 1941 г. да 28 верасня 1943 г. вёска была акупавана нямецка-фашысцкімі захопнікамі.

У 1976 г. да вёскі далучаны вёскі Ходасы-2 і Гарадок. Станам на 2016 год у складзе Мсціслаўскага «Райаграпрамтэхзабеспячэння».

## Насельніцтва 
* 2007 год—37 гаспадарак, 72 жыхары
* 2012 год — 49 жыхароў
* 2013 год — 38 жыхароў
* 2014 год — 34 жыхара
* 2015 год — 32 жыхара
* 2016 год — 27 жыхароў

## Галерэя 

Файл:Бялынец. Крыніца.jpg|Крыніца
Файл:Бялынец. Вёска.jpg|Закінутая хата
Файл:Бялынец. Дарога праз бялынец.jpg|Хата, прыдатная для жыцця
Файл:Дарога на Бялынец.jpg|Дарога на Бялынец
Файл:Бялынец 1.jpg|Пачатак

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Ходасаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Мсціслаўскага раёна
Рэмества

**Рэмества** (, ) — вёска ў Мсціслаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Ракшынскага сельсавета.

Да 2011 года пад назвай Рэместава. Яшчэ адна ранейшая форма — Рэмістава.

## Назва 
Ад назвы ракі Рэмества (варыянты Рамяствянка, Раміствянка, Рэмістава). Вытворныя варыянты тыпу «Рамяствянка» (рус. *Ремествянка*) паказваюць на пярвейшую назоўную аснову *Рэмест(а)в-*.

Назва параўноўваецца з прускім тапонімам *Ramestow (Ramesto, Ramstho)*, у якім вылучаецца корань *Ram-* (ад балцкага **ramas* «спакойны») і пашыральнік *-st-* (вядомы таксама ў балцкай гідраніміі на ўсходзе: рэкі Нераста на Павоччы, Абеста на Падзесенні).

Апроч элементаў *Ram-, -st-*, у назве вылучаецца канцавы элемент, блізкі літоўскаму гідранімічнаму пашыральніку *-uva*, латышскаму *-ava*, як у балцкіх гідронімах Масква́, Смядва́, Пратва́ на Верхнім Павоччы. Ён шырока ўжываецца ў літоўскім слова- і назваўтварэнні.

Прысутнасць двух пашыральнікаў у адной воднай назве рэдка, але сустракаецца. Той жа пашыральнік *-st-* разам з яшчэ адным пашыральнікам *-rn-* у назве падзвінскага возера Абстэрна (*Ab-, -st-, -rn-*). Для яго вядомая і карацейшая назва Обста ( Сігайвіна).

Назва Рэмества значыла «Спакойная (рака)».

На Рэместве адзначаецца гідранімічны комплекс з трох рэчак-прытокаў з найімаверней перакладнымі назвамі Каменка, Глінка, Пясочня (ад назваў яе прытокаў і тапонімы Каменка, Глінне, Пясочня), якія даўней, магчыма, мелі балцкае моўнае афармлене (як Стабна, Молінка, Жыздра).

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Ракшынскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Мсціслаўскага раёна
Катэгорыя:Рэместава
Кісялёўка (Мсціслаўскі раён)

**Кісялёўка** (, ) — вёска ў Мсціслаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Ходасаўскага сельсавета. За 22 км на паўднёвы захад ад Мсціслава, 4 км ад чыгуначнай станцыі Ходасы. Рэльеф раўнінны. На захадзе цячэ р. Чорная Натапа.

## Гісторыя 
У 1816 годзе ўласнасць памешчыка Кашуры-Масальскага, які меў тут у 1865 годзе 157 дзесяцін зямлі, вадзяны млын і карчму. У 1897 годзе ў Доўгавіцкай воласці Чэрыкаўскага павета Магілёўскай губерні. У 1910 годзе адкрыта школа (народнае вучылішча).

Савецкая ўлада ўстаноўлена ў студзені 1918 года. У 1929 годзе арганізаваны калгас «Шлях Ільіча», які ў 1932 годзе аб'ядноўваў 48 гаспадарак і меў 427 га ворыва.

У Вялікую Айчынную вайну з 14 ліпеня 1941 г. да 28 верасня 1943 г. вёска акупіравана нямецка-фашысцкімі захопнікамі. У 1999 г. у складзе калгаса імя «26 з'езда КПСС».

Станам на 2016 год у складзе Мсціслаўскага «Райаграпрамтэхзабеспячэння».

## Галерэя 

Файл:Киселевка1.jpg|Сад у Кісялёўцы
Файл:Киселевка2.jpg|Прырода каля Кісялёўкі
Файл:Киселевка-4.jpg|Ферма
Файл:Киселевка17.jpg|Калектыў "Надзея" ў вёсцы

## Насельніцтва 
* 1816 год — 17 двароў, 100 жыхароў
* 1897 год — 23 двары, 159 жыхароў
* 1909 год — 36 двароў, 216 жыхароў.
* 1926 год — 35 двароў, 248 жыхароў.
* 2012—2016 гады — 5 жыхароў

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Ходасаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Мсціслаўскага раёна