open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Muellerius capillaris

**Muelleries capillaris** — від круглых чарвей сямейства . З’яўляецца адной з найбольш эканамічна важных нематод дробных жвачных. Нягледзячы на тое, што паразіт звычайна не з’яўляецца патагенным для авечак, у коз ён выклікае . Авечкі і козы звычайна заражаюцца пасля выпадковага праглынання заражаных *M. capillaris* слімакоў або смаўжоў, і паразіт вырабляе яйцы ў лёгкіх свайго гаспадара, што ў сур’ёзных выпадках выклікае небяспечную для жыцця бронхапнеўманію.

## Распаўсюджанне 
Распаўсюджанне *M. capillaris* вызначаецца геаграфічным размяшчэннем прамежкавых гаспадароў слімакоў і смаўжоў, якія паразіт выкарыстоўвае ў сваім жыццёвым цыкле. Упершыню гэтых слімакоў вылучылі і ахарактарызавалі ў пустыні Негеў у Ізраілі. У альвеолах лічынкі спеюць да дарослай стадыі, і дарослыя асобіны адкладаюць яйцы ў лёгачнай тканцы. Яйцы хутка вылупляюцца, і лічынкі выкашліваюцца або праглынаюцца. Больш сур’ёзныя інфекцыі здараюцца рэдка, таму што жвачныя жывёлы павінны праглынуць вялікую колькасць слімакоў або смаўжоў, каб узнікла вялікая інвазія, але сур’ёзныя інфекцыі прыводзяць да бронхапнеўманіі і ў канчатковым выніку да смерці жывёлы.

## Дыягностыка 
Лічынка першай стадыі (L1) можа быць выяўлена ва ўзорах кала метадам Бэрмана-Ветцэля.

У мёртвых жывёл 2-сантыметровыя вузельчыкі ў лёгкіх назіраюцца пры ўскрыціі; яны могуць быць запоўненыя белым гноем. Патолагаанатамічны аналіз таксама можа выявіць невялікіх, белых, ніткападобных чарвякоў менш за 3 см у даўжыню ў лёгачнай тканцы.

## Лячэнне і прафілактыка 
Лячэнне авечак звычайна не патрабуецца, таму што яны звычайна не паражаюцца інфекцыяй. Івермекцін і бензімідазол можна выкарыстоўваць для знішчэння дарослых глістоў у коз. Штодзённыя дозы фенбендазолу або альбендазолу на працягу 1-2 тыдняў знішчаць усе жыццёвыя стадыі ў коз.

Прафілактыка і барацьба з *M. capillaris* складаныя, таму што прамежкавыя гаспадары слімакі і смаўжы знаходзяцца практычна ўсюды, і паразіт можа выжываць у прамежкавым гаспадары гадамі. Тым не менш, эфектыўны дрэнаж пашы і выкарыстанне хімікатаў можа паменшыць папуляцыю слімакоў і смаўжоў.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1889 годзе
Катэгорыя:Паразіты млекакормячых
Катэгорыя:Рабдытыды
Жасмін Пааліні

**Жасмі́н Паалі́ні**, таксама сустракаецца *Ясмін Пааліні* (, італьянскае вымаўленне: [d͡ʒas'min paoˈlini]; ) — італьянская тэнісістка. Алімпійская чэмпіёнка 2024 года ў парным разрадзе; фіналістка трох турніраў Вялікага шлема: у адзіночным разрадзе (Адкрыты чэмпіянат Францыі-2024, Уімблдан-2024) і ў парным разрадзе (Адкрыты чэмпіянат Францыі-2024); пераможца шасці турніраў WTA (з іх два ў адзіночным разрадзе); фіналістка Кубка Білі Джын Кінг (2023) у складзе зборнай Італіі.

## Біяграфія 
Нарадзілася ў сям’і італьянца (Юга) і маці (Жаклін Гардзінер) ганскага і польскага паходжання; мае брата — Вільяма.

## Спартыўная кар’ера 
У 2015 годзе Пааліні атрымала ўайлд-кард у асноўнай сетцы парнага турніру турніру ў Рыме ў дуэце з Настассяй Барнэт. Пасля правалу кваліфікацыі на Адкрытым чэмпіянаце Аўстраліі па тэнісе 2018 года яна двойчы далучалася да італьянскай каманды ў Кубку Федэрацыі. 1 мая 2018 года яна здабыла сваю першую перамогу над гульцом з топ-20, абыграўшы Дар’ю Касаткіну, а на наступны дзень яна перамагла Ганну Караліну Шмідлаву.

На кастрычнік 2022 года яна выйграла дзевяць тытулаў у адзіночным разрадзе і адзін тытул у парным разрадзе ў турнірах з цыклу ITF.

### 2024 
У студзені на Адкрытым чэмпіянаце Аўстраліі ў чацвёртым раўндзе прайграла расіянцы Ганне Калінскай з лікам 4-6, 2-6.

У лютым 2024 года на турніры WTA 1000 ў Дубаі ўзяла тытул. Яна ў трэцім раўндзе перамагла грачанку Марыю Сакары з лікам 6-4, 6-2, затым пераадолела чвэрцьфінал, калі казахстанская тэнісістка Алена Рыбакіна знялася з турніру праз захворванне СКТ, у паўфінале перамагла дасведчаную румынку Сарану Кырсцю з лікам 6-2, 7-6, і ў фінале расіянку Ганну Калінскую. Дзякуючы гэтаму ўзнялася на 14-е месца ў рэйтынгу.

## Выніковае месца ў рэйтынгу WTA паводле гадоў 
## Выступленні на турнірах 
### Фіналы турніраў WTA ў адзіночным разрадзе (5) 
#### Перамогі (2) 
* колькасць перамог у адзіночным разрадзе + колькасць перамог у парным разрадзе.

#### Паражэнні (3) 
### Фіналы турніраў WTA ў парным разрадзе (4) 
#### Перамогі (3) 
#### Паражэнні (1) 
### Фіналы камандных турніраў (1) 
#### Паражэнне (1) 
## Заўвагі 
## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Тэнісісткі Італіі
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны ад Італіі
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны па тэнісе
Катэгорыя:Чэмпіёны летніх Алімпійскіх гульняў 2024 года
Катэгорыя:Тэнісісты на летніх Алімпійскіх гульнях 2020 года
Катэгорыя:Тэнісісты на летніх Алімпійскіх гульнях 2024 года
Hawkei

**Hawkei** — аўстралійскі лёгкі паўнапрывадны бронеаўтамабіль. Распрацаваны ў 2010 годзе для задавальнення патрэб Сіл абароны Аўстраліі ў лёгкай браняванай патрульнай машыне і для замены некаторых варыянтаў Land Rover Perentie. 

Hawkei названы ў гонар *Acanthophis hawkei*, віду смяротнай змеі, названай, у сваю чаргу, у гонар прэм’ер-міністра Аўстраліі Боба Хоўка (1983—1991) .

Бранявік вагой 7 тон. Мае ўбудаваныя сістэмы, якія дазваляюць выкарыстоўваць машыну ў якасці баявой платформы. Прызначаецца для перамяшчэнне войскаў, камандавання і кіравання, радыёэлектроннай барацьбы, сувязі, назірання і разведкі. У лік генеральных падрадчыкаў уваходзяць: Thales Australia, Boeing Australia, Plasan (Ізраіль) і PAC Group. У кастрычніку 2015 года ўрад Аўстраліі абвясціў аб куплі 1100 аўтамабіляў Hawkei ў Thales Australia.

Ва ўсіх варыянтах бронемашыны выкарыстоўваецца адна і тая ж чатырохколавая платформа.

У версіі з 4 дзвярыма маецца падвойная кабіна з экіпажам ад чатырох да шасці чалавек. Можа ўсталёўвацца баявы модуль з 12,7-мм кулямётам або 40-мм гранатамётам.

Варыяцыя з 2 дзвярыма выкарыстоўвае аднамесную падоўжаную кабіну. Экіпаж складаецца з 2—3 чалавек і мае падрыхтаваную масу ў 6,8 тон з намінальнай грузападымальнасцю ў 3 тоны.

У версіі для пагранічнікаў кабіная двайная. Экіпаж — ад чатырох да шасці чалавек. Бронеаўтамабіль абсталёўваецца радарам, сістэмамі назірання і сувязі.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Hawkei - афіцыйны сайт Hawkei.
* Thales Protected Mobility - афіцыйны сайт вытворцы.

Катэгорыя:Пазадарожнікі
Катэгорыя:Вікіпедыя:Артыкулы з вікі-разметкай у малюнку карткі
Катэгорыя:Бронеаўтамабілі паводле алфавіта
Калавуры

**Кала́вуры** () — беларускі шляхецкі род гербу «Астоя». Вядомы з XVI ст., занесены ў VI частку РК Мінскай губерні.

## Паходжанне 
На думку Рамана Гарашкевіча, Калавуры — шляхецкі род татарскага паходжання, аселы ў Пінскім княстве, версія грунтуецца на цюркскай этымалогіі (цюркскае «karaul» — варта). Тым часам, слова «калавур» магло мець і славянскае паходжанне.

## Гісторыя 
У 1517 годзе пінскі князь Фёдар Іванавіч Яраславіч выдаў замуж Агрэнку Калавураўну, якая была дворнай пані княгіні Алены з Алелькавічаў, за Венедыкта Фурсовіча. У якасці пасагу ёй былі нададзены пяць дварышчаў у вёсках Паршэвічах, Ганчарах, Навошычах і Ляхавічах. Паводле ўмоў надання, гэтая маёмасць магла пераходзіць у спадчыну выключна дзецям, народжаным у гэтым шлюбе.

У 1521 годзе пінскі баярын Фёдар Ленкавіч *Калаур* выдаў ліст на продаж сваёй *«Літвінаўскай зямлі»* Арэсту Кігіру. У лісце згаданы сыны Фёдара — Іван і Далмат, а таксама жонка Марыя.

На Попісе 1528 года Фёдар Ленкавіч і Дзяніс *Коревуловіч* запісаны сярод конных баяр.

На Попісе 1567 года чатыры Калавуры запісаны як баяры Пінскага павета — возны Пінскага павету Пронка Дзянісавіч, Радка Сямёнавіч, Іван і Далмат.

Хоць Фёдар Ленкавіч згадваецца як землеўладальнік у Пінску ў 1552—1555 гадах, маёнтак Калавуравічы, які, хутчэй за ўсё, быў нададзены яму за службу і дзе асела галіна роду, упершыню ўпамінаецца ў 1567 годзе. У 1767 годзе ў Калавуравічах жыў шляхціч Давыд Калавур.

Прадстаўнікі роду адыгрывалі значную ролю ў грамадска-палітычных справах Піншчыны. Так, Пётр Калавур быў выбраны як дваранскі дэпутата ад Пінска ў 1853 годзе. Калавуры падтрымалі паўстанне Каліноўскага. Да палескага паўстанцкага аддзелу Рамуальда Траўгута далучыўся Васіль Калавур. Імаверна, да паўстання таксама далучыліся вучні Пінскай гімназіі Атон і Сцяпан Калавуры, якія не з’явіліся ў навучальную ўстанову ў 1863 годзе. Казімір Калавур (нар. 1834, Пінск), судовы службовец у Мінску, удзельнічаў у паўстанні 1863—1864 гадоў. У 1933 годзе ўдзельнікам паўстання Васілю Калавуру, Сямёну Калавуру і Антону Шаламіцкаму паставілі помнік у Шаломічах.

У 1880 годзе начальнікам Аўліеацінскага павету Расійскай імперыі прызначаны Васіль Калавур, усходазнавец і археолаг Туркестана.

Шэраг Калавураў рэпрэсавалі ў 1940-х — 1950-х гады, з адкрытых спісаў вядома 7 чалавек такога прозвішча з Пінскай вобласці Беларускай ССР.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Пінская шляхта на сайце «Гісторыя Пінску»


Катэгорыя:Вялікалітоўская арыстакратыя
Мануаэ (Астравы Таварыства)

**Мануа́э** (), вядомы таксама як **Сі́лі** () — атол у групе астравоў Таварыства (Французская Палінезія). Агульная плошча — 3,5 км². Насельніцтва (2017 г.) — 21 чалавек. 

Месціцца за 248 км на ўсход ад Маўпіці, у адміністрацыйным падпарадкаванні якога знаходзіцца. Уяўляе сабою шырокую лагуну (да 11 км), замкнёную колам каралавага рыфу. У заходняй частцы рыфа вылучаюцца некалькі астравоў, што ўзвышаюцца над паверхняй акіяна да 53 м. Астатняя частка рыфу затапляецца падчас прыліваў. 

Клімат трапічны пасатны. Атол знаходзіцца ў зоне фарміравання і дзеяння моцных цыклонаў.

Лагуна Мануаэ адметна добра захаваным жывёльным светам, асабліва вустрыцамі. У 1992 г. атол быў абвешчаны запаведнікам для аховы месцаў размнажэння марскіх чарапах. 

Адкрыты экспедыцыяй С. Уоліса ў 1767 г. У той час ужо быў населены палінезійцамі. 

У 1895 г. далучаны да Французскай Палінезіі. З 1917 г. выкарыстоўваўся для вытворчасці копры, што адмоўна паўплывала на наземную флору, выціснутую какосавай пальмай. У нашы дні какосавая плантацыя закінута. 

У 2005 г. каля рыфа Мануаэ пацярпела крушэнне амерыканская яхта «Emerald Jane». Яе ўладальнікі, амерыканская сям'я Сільвервуд, былі выратаваны мясцовым жыхаром. Джон Сільвервуд апісаў свае прыгоды і катастрофу ў кнізе «Black Wave». Акрамя таго, яго гісторыя была экранізавана і паказана як частка дакументальных серыялаў «I Shouldn't Be Alive» і «I Survived...». 

## Спасылкі 
* Bernard Salvat La faune benthique du lagon de l'atoll de Scilly, archipel de la Société
* LES ÎLES DE LA SOCIÉTÉ
* L'Archipel de la Société: MANUAE

Катэгорыя:Астравы Ціхага акіяна
Катэгорыя:Астравы Таварыства
Катэгорыя:Атолы
Катэгорыя:Марскія запаведнікі
Паўночны паход

**Паўночны паход (1926—1927)** — ваенная аперацыя Нацыянальна-рэвалюцыйнай арміі (НРА) Кітайскай Рэспублікі, аб’яднаных сіл партый Гаміньдан і КПК.

## Перадгісторыя 
Са смерці Юань Шыкая ў Кітаі пачалася эра мілітарыстаў, калі краіна была падзелена паміж ваеннымі лідарамі.

У пачатку 1920-х Сунь Ятсен, лідар партыі Гаміньдан, якая кіравала ў паўднёвай правінцыі Гуандун, высунуў ідэю аб правядзенні ваеннага паходу для аб’яднання ўсіх рэгіёнаў і ўтварэння дэмакратычнай дзяржавы.

Умовы для яе рэалізацыі стварыліся толькі да лета 1926 года. У гэты час склаўся адзіны блок Гаміньдана і Кампартыі; створаная імі НРА пры дапамозе СССР налічвала да 100 тыс. жаўнераў, аб’яднаных у 9 карпусоў. План аперацыі распрацоўваўся пры актыўным удзеле групы замежных саветнікаў на чале з Васілём Блюхерам.

## Ход падзей 
Паход пачаўся 9 ліпеня 1926 года. Аперацыяй кіраваў Чан Кайшы. З паветра аказвала падтрымку савецкая авіяцыя.

Спачатку войскі НРА ўсталявалі кантроль над правінцыяй Хунань. Далей сілы падзяліліся на дзве групоўкі – Паўночную, якая рушыла на Ухань, і Усходнюю, якая накіравалася ў напрамку гарадоў Нанкін, Наньчан і Шанхай. 

У верасні часці ўвайшлі ў правінцыю Хубэй і пасля месяца баёў, 10 кастрычніка, цалкам авалодалі Уханем. Да канца года быў усталяваны кантроль над правінцыямі Фуцзянь і Цзянсу. У ходзе аперацыі часці НРА злучыліся з войскамі Фэн Юйсяна, якія ў лістападзе ўсталявалі кантроль над правінцыяй Шэньсі, а да канца года і над часткай правінцыі Хэнань.

Тым часам колькасць НРА ўзрасла да 300 тыс. байцоў.

У пачатку студзеня 1927 года ўрад Гаміньдана з гуандунскага Гуанчжоу пераехаў ва Ухань і з таго часу яго сталі называць уханьскім. Тады ж брытанцы вымушаныя былі вярнуць Кітаю свае канцэсіі на рацэ Янцзы ў Ханькоу і Цзюцзяні. Гэта адбылося ў выніку стыхійных хваляванняў мясцовага насельніцтва, падтрыманага камуністамі.

Паход завяршыўся вясной 1927 года. Улада Гаміньдана распаўсюдзілася на значную тэрыторыю краіны.

## Вынікі 
Поспехі войскаў Чан Кайшы, акрамя ўмацавання яго асабістага аўтарытэту, прывялі да новага вітка напружанасці на поўначы паміж арміяй Фэн Юйсяна, які абвясціў сябе прыхільнікам урада ў Гуанчжоу, і падраздзяленнямі, вернымі пекінскаму ўраду. 

Прыхільнікі правага крыла Гаміньдана на чале з Чан Кайшы ў красавіку 1927 года стварылі ў горадзе Нанкін новы ўрад у процівагу Уханьскаму ўраду левага крыла. Краіну ахапіла грамадзянская вайна. Войскі НРА, якія захавалі вернасць ранейшаму ўраду, працягвалі ў маі—пачатку чэрвеня баявыя дзеянні супраць мілітарыстаў.

## Літаратура 
* 
*  

## Спасылкі 
* Северный поход 1926—27 — Большая российская энциклопедия. 

Катэгорыя:Эра мілітарыстаў у Кітаі
Джон Мак-Інрой

**Джон Мак-Інрой** (; ) — амерыканскі тэнісіст. У адзіночным разрадзе першая ракетка свету на працягу 170 тыдняў, сяміразовы пераможца турніраў Вялікага шлема.

Катэгорыя:Тэнісісты ЗША
Катэгорыя:Пераможцы Уімблданскага турніру ў мужчынскім адзіночным разрадзе
Катэгорыя:Члены Міжнароднай залы тэніснай славы
Макпхо

**Макпхо** () — горад на паўднёвым захадзе Рэспублікі Карэя.

Порт на Жоўтым моры, цэнтр марскога рыбалоўства, база ВМФ.

## Зноскі 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Гарады Паўднёвай Карэі
Франсіска Льяна дэ ла Энкамьенда

**Франсіска Льяна дэ ла Энкамьенда** (; 17 верасня 1879 — 31 снежня 1963) — іспанскі ваенны дзеяч, генерал. Удзельнік Рыфскай вайны і грамадзянскай вайны ў Іспаніі.

## Біяграфія 
У 1898—1900 годах навучаўся ў Таледскай пяхотнай акадэміі. Двойчы накіроўваўся на службу ў Іспанскае Марока.

У лютым 1936 года, пасля выбараў і прыходу да ўлады Народнага фронту, прызначаны камандуючым IV ваеннай акругай (Барселона).

У пачатковы перыяд грамадзянскай вайны трапіў у палон да мяцежнага генерала Мануэля Годэда, але хутка вызвалены.

У лістападзе 1936 года адпраўлены ў Більбаа, дзе ўзначаліў рэспубліканскую абарону ў Кантабрыйскай паласе. У пачатку 1937 года стаў камандуючым Паўночнай арміяй.

Пасля падзення Астурыі ўцёк у Францыю, а затым вярнуўся ў Іспанію. Пры вяртанні на радзіму быў аддадзены пад суд за правал Паўночнай кампаніі. Пасля гэтага кіраваў вайсковай падрыхтоўкай.

У сакавіку 1939 года адправіўся ў эміграцыю, пераехаўшы спачатку ў Францыю, а потым у Мексіку.

## Крыніцы 
## Літаратура 
*
*
*
*

Катэгорыя:Удзельнікі грамадзянскай вайны ў Іспаніі (рэспубліканцы)
Катэгорыя:Генералы Іспаніі
Прыморскія Альпы (рымская правінцыя)

[thumb|right|300px|Рымская правінцыя Прыморскія Альпы (адзначана жоўтым) каля [117 года н. э.]]

**Прыморскія Альпы** () — правінцыя Рымскай імперыі, адна з трох невялікіх правінцый, якія знаходзіліся ў Альпах на граніцы сучасных Францыі і Італіі.

Асноўным прызначэннем гэтых правінцый было падтрыманне ў парадку дарог праз альпійскія перавалы. Прыморскія Альпы межавалі з Нарбонскай Галіяй на захадзе, Коцкімі Альпамі на поўначы і Італіяй на ўсходзе.

У 14 да н.э. вобласць была ўзята пад пратэктарат імператарам Актавіянам Аўгустам. Правінцыя на гэтым месцы, відаць, была арганізавана пры Нероне ў 63 годзе, калі мясцоваму насельніцтву было нададзена лацінскае права. Улада над правінцыяй была перададзена пракуратару Аўгуста. Пасля рэформ Дыяклетыяна, тэрыторыя Прыморскіх Альпаў была злучана з Коцкімі Альпамі і Нарбонскай Галіяй.

Сталіца Прыморскіх Альпаў размяшчалася ў Цэменелуме (, цяпер раён горада Ніца ў Францыі), а ў позняй антычнасці была перанесена ў Эбурадонум.

Мясцовае насельніцтва складалася з трох асноўных плямёнаў: лігураў, капілатаў і мантанаў. Пра гэтыя народы згадвае пастаўлены Аўгустам трафей. У правінцыі размяшчалася тры кагорты: *cohors Ligurum et Hispaniorum*, *cohors II Ligurum* і *cohors Nauticorum*.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Davide Faoro, Novità sui Fasti equestri della Rezia, in Quaderni friulani di archeologia n. XVII, Trieste 2007, pp.&nbsp;97–120.
Макрамэ

**Макрамэ** (, ад  «тасьма, карункі, махры») — вырабы, створаныя ў тэхніцы вузельчыкавага ручнога пляцення; від дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва.

Для макрамэ выкарыстоўваюць тоўстыя суровыя ніткі, сінтэтычны або шаўковы шнур і інш., іх часам дапаўняюць драўлянымі, керамічнымі пацеркамі, зашчэпкамі, скуранымі і іншымі дэкаратыўнымі дэталямі. Асновай для пляцення могуць служыць драўляныя, металічныя, пластмасавыя кольцы. Вырабляюць побытавыя і мастацкія рэчы: сумкі, кулоны, паясы, кашпо, абажуры, пано, абрусы, сурвэткі, кашалькі, футаралы і інш.

Як від мастацкай творчасці макрамэ пашырана з XV стагоддзя ў Італіі, Паўночнай Еўропе, з XVIII стагоддзя ў Расіі. На Беларусі тэхнікай макрамэ выраблялі ў XIX стагоддзі карункі ручнікоў, паясы, галаўныя ўборы. Асаблівую папулярнасць макрамэ набыло ў 1970—80-я гады ў творчасці самадзейных майстроў і майстроў фабрык мастацкіх вырабаў.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Рукадзелле
Валашчане

**Валашча́не**, або **валаша́не** — сяляне, жыхары пэўнай воласці. У сярэднявеччы на Беларусі валашчанамі зваліся сяляне-абшчыннікі з цэнтрам у пагосце (пастаялым двары) ці воласці (княжацкі ўдзел або дзяржаўныя землі, што былі ў прыватным уладанні). 

У XIV—XVI стагоддзях тэрмін валашчане ўжываўся для вызначэння насельніцтва воласці (у процілегласць гарадскому — мяшчанам). У 2-й палове XVI— пачатку XX ст. валашчанамі звалася сельскае насельніцтва валасцей.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Саслоўі
Катэгорыя:Воласці
Уільям Макрэдзі

**Уільям Макрэдзі** (; ) — англійскі акцёр, рэжысёр.

## Творчасць 
Дэбютаваў у 1810 годзе ў Бірмінгеме. З 1816 у Лондане ў тэатрах «Ковент-Гардэн» (у 1837—39 кіраўнік), «Друры-Лейн» (у 1841—43 кіраўнік). Пастаноўшчык і выканаўца галоўных роляў у п’есах: «Генрых V» У. Шэкспіра, «Два Фаскары» Дж. Байрана, «Страфард» Р. Браўнінга, «Ліёнская прыгажуня», «Рышэльё» Э. Дж. Булвер-Літана.

Акцёр вялікага драматч=ычнаг тэмпераменту. Яго мастацтву ўласціва яркая тэатральнасць, глыбокае пранікненне ў псіхалагічную сутнасць вобраза. Адзін з першых адрадзіў на сцэне сапраўдныя шэкспіраўскія тэксты. Сярод роляў: кароль Лір, Гамлет, Макбет (аднайменыыя п’есы У. Шэкспіра).

## Зноскі 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Акцёры Англіі
Сезон 2019/2020 «Жамчужыны Палесся» Мазыр

У сезоне 2019—2020 жаночы валейбольны клуб «Жамчужына» з Мазыра прымаў удзел у наступных турнірах:
* Чэмпіянат Беларусі 2019/2020 ( **2 месца**),
* Кубак Беларусі 2019 ( **3 месца**).

## Склад каманды 
# Дар’я Булах (1998)
# Дар’я Бурак (2002)
# Вікторыя Брысюк (1992)
# Дзіяна Васькоўская (2002)
# Жанна Галодка (1991)
# Наталля Дзедзіцкая (1993)
# Анастасія Міклашэвіч (1988)
# Вольга Маўшук (Лазіцкая) (1994, к)
# Вольга Рахман (1985)
# Яна Русак (Шчэноўская) (1990)
# Дар’я Сірош (1999)
# Аляксандра Шэплякова (2002)
# Вікторыя Гуткнехт (2003)

## Трэнерскі штаб 
* Алена Іванаўна Міхаленка (начальнік каманды)
* Міхал Міхайлавіч Каваленка (галоўны трэнер)
* Людміла Аляксандраўна Капітан (Кот) (трэнер)
* Дзяніс Васільевіч Захарэвіч (трэнер)
* Наталля Сяргееўна Багірава (трэнер-масажыст)
* Вольга Уладзіміраўна Канопліч (Якута) (трэнер-аператар відэазапісу)
* Мікалай Дзмітрыевіч Кароль (лекар)
* Ларыса Аляксандраўна Кундас (адміністратар)

## «Жамчужына-2» 
У сезоне 2019—2020 каманда «Жамчужына-2» прымала ўдзел Першай лізе чэмпіяната Беларусі (**3 месца**). Галоўны трэнер Надзея Рудакоўская.

### Склад каманды 
* Маргарыта Захаранка
* Вікторыя Гуткнехт
* Кацярына Дзеева
* Вольга Ляўкоўская
* Аляксандра Чуб
* Анастасія Бездарогаву
* Дар’я Нікішына
* Юлія Каўтуненка
* Ірына Анціпенка
* Анастасія Васько
* Марыя Жыльская
* Ірына Ясючэня
* Рыта Іванова
* Ганна Карабіновіч
* Юлія Скарына
* Анастасія Казінец
* Анастасія Мінаева
* Дар’я Кастрова

## Гл. таксама 
* Сезон 2018/2019 «Жамчужыны Палесся» Мазыр
* Сезон 2020/2021 «Жамчужыны Палесся» Мазыр

## Спасылкі 
* ВК «Жемчужина Полесья» — история
* Состав женской команды ВК «Жемчужина Полесья-2». Сезон 2019/2020
* Zhemchuzhina Polessia 2 

2019/2020
Жамчужына Палесся
Катэгорыя:2019 год у Мазыры
Катэгорыя:2020 год у Мазыры
Анісій

**Ані́сій** ( — завяршэнне, выкананне ці  — карысць) — мужчынскае імя грэчаскага паходжання.

Вядома на Беларусі з XVI ст. як Ониско, Онисько (1539), Онишко, Нишко (1591).

## Крыніцы 
## Літаратура 
*
Ганна Канстанцінаўна Усціновіч

**Ганна Канстанцінаўна Усціновіч** (нар. 1936, цяпер Навагрудскі раён, Гродзенская вобласць) — беларускі філолаг, спецыяліст у галіне мовазнаўства. Кандыдат філалагічных навук.

Займалася слоўнікам мовы «Нашай Нівы»; публікацыі па пытаннях культуры пісьмовай мовы; назваў населеных пунктаў Беларусі і інш.

## Бібліяграфія 
* Слоўнік мовы «Нашай Нівы», 1906―1915 : у 5 т. / [Нацыянальная акадэмія навук Беларусі, Інстытут мовазнаўства імя Я. Коласа]; пад рэдакцыяй В. П. Лемцюговай. — Мінск : Тэхналогія, 2003―2015. — ISBN 978-985-458-142-2 (у пераплёце). 
* Мова «Нашай Нівы» : семантыка, стылістыка : [манаграфія / В. П. Лемцюгова і інш.]; пад рэдакцыяй В. П. Лемцюговай ; Нацыянальная акадэмія навук Беларусі, Цэнтр даследаванняў беларускай культуры, мовы і літаратуры, Філіял «Інстытут мовы і літаратуры імя Якуба Коласа і Янкі Купалы». — Мінск : Беларуская навука, 2014. — 362, [1] с. : іл., табл. ; 21 см. — Аўтары паказаны на адвароце тытульнага ліста. — Частка тэксту на польскай мове. — Бібліяграфія ў канцы ўводзін, бібліяграфія ў канцы подраздзелаў. — Содержание. — 200 экз. — ISBN 978-985-08-1658-0 (у пераплёце)
* 
* 
* Антрапанiмiя Гродзеншчыны i Брэстчыны (XIV―XVIII стст.) / А. К. Усціновіч ; [рэдактар М. В. Бірыла] ; Акадэмія навук БССР, Інстытут мовазнаўства імя Я. Коласа. — Мінск : Навука і тэхніка, 1975. — 174, [2] с. : табл. ; 21 см. — Бібліяграфія: с. 170―172. — 1500 экз. — 94 к.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Філолагі Беларусі
Катэгорыя:Мовазнаўцы Беларусі
Грэф

**Грэф** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Вернер Грэф (1901—1978) — нямецкі скульптар, жывапісец, графік, фатограф, кінарэжысёр і вынаходнік.
* Герман Грэф (нар. 1964) — расійскі дзяржаўны і банкаўскі дзеяч.
Маўпіхаа

**Маўпіха́а** (), вядомы таксама як **Мапе́лія** () — атол у групе астравоў Таварыства (Французская Палінезія). Агульная плошча — 2,6 км². Насельніцтва (2017 г.) — 20 чалавек. 

Маўпіхаа месціцца за 180 км на паўднёвы ўсход ад Маўпіці, у якога знаходзіцца ў адміністрацыйным падпарадкаванні. Уяўляе сабою атол з шырокай лагунай, што атачаецца каралавым рыфам з нізкімі астраўкамі-*моту*. Найбуйнейшы *моту* займае захад каралавага рыфу. Яго шырыня не перавышае 450 — 500 м. Гэта адзіны населены кавалак сушы на атоле. 

Маўпіхаа славіцца як месца гнездавання рэдкіх відаў птушак, на берагах размножваюцца марскія чарапахі. 

Відавочна, палінезійскія перасяленцы ўпершыню з'явіліся на атоле ў канцы 1 тысячагоддзя. Аднак з-за абмежаваных рэсурсаў ён некалькі разоў пакідаўся насельнікамі. Сучасныя жыхары Маўпіхаа — нашчадкі перасяленцаў з розных астравоў Таварыства, якія прыбывалі сюды пасля II Сусветнай вайны. Яны карыстаюцца архаічнай гаворкай таіцянскай мовы, займаюцца рыбалоўствам і сельскай гаспадаркай. 

Маўпіхаа быў адкрыты экспедыцыяй С. Уоліса ў 1767 г. У 1895 г. фармальна далучаны да Французскай Палінезіі. Спробы французскіх прадпрымальнікаў стварыць на ім камерцыйныя плантацыі какосавых пальм і ванілі скончыліся фінансавай няўдачай. У 1917 г. каля Маўпіхаа пацярпеў крушэнне нямецкі карабель «Seeadler». Яго каманда здолела выратавацца, падманам захапіць французскае судна і дасягнуць Чылі. Нямецкі капітан Фелікс фон Люкнер пазней апублікаваў свае нататкі ў прыгодніцкім стылі, так што гісторыя крушэння стала вядома ва ўсім свеце.

## Спасылкі 
* Mopelia (Maupiha'a) — General Info
* Histoire du Mopélia
* Maupiha’a — life on an isolated atoll

Катэгорыя:Астравы Ціхага акіяна
Катэгорыя:Астравы Таварыства
Катэгорыя:Атолы
BMC Kirpi

**Kirpi** — турэцкі бронеаўтамабіль, пабудаваны кампаніяй BMC.

## Апісанне 
Кантракт на распрацоўку быў заключаны ў 2009 годзе, пастаўкі пачаліся ў 2014 годзе.

Браніраваны корпус машыны забяспечвае абарону ад бранябойных куль і аскепкаў артылерыйскіх снарадаў. Некаторыя аўтамабілі былі абсталяваныя бранёй у клетку для абароны ад снарадаў РПГ.

Kirpi абсталяваны амартызатарамі сядзенняў, сістэмай GPS, камерай задняга выгляду і аўтаматычнай сістэмай пажаратушэння. Ён мае пяць амбразур для вядзення агню са стралковай зброі і чатыры куленепрабівальных вокны на кожным боку адсека.

Таксама маецца экранаванае месца для кулямётчыка на даху. Аўтамабіль можа быць узброены 7,62-мм або 12,7-мм кулямётам, а таксама даступны з дыстанцыйна кіраванымі станцыямі зброі.

## Аператары 
*  — больш за 2 Kirpi-II, станам на 2022 год
*  — некаторая колькасць Kirpi-II, станам на 2022 год

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 
* Страница на официальном сайте
* BMC-350 Kirpi MRAP Mine protected armoured vehicle on armyrecognition.com 

Катэгорыя:Вікіпедыя:Спасылка на Вікісховішча непасрэдна ў артыкуле
Катэгорыя:Бронеаўтамабілі паводле алфавіта
Катэгорыя:Бранятэхніка Турцыі
Віктар Юр’евіч Саяпін

** Віктар Юр’евіч Саяпін ** нар. (17 студзеня 1950, сяло Эркеч-Там у Кыргызстане — 2 лютага 2017 Гродна) — беларускі краязнаўца. Аўтар кніг па гісторыі Гродна.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў горнай мясцовасці Кіргізскай ССР, дзе яго бацька служыў начальнікам мытні на савецка-кітайскай мяжы. Па словах краязнаўцы ён з’яўляецца гарадзенцам у чацвёртым пакаленні .

## Дзейнасць краязнаўцы 
У 2010-х гадах актыўна пісаў кнігі па гісторыі Гродна і выступаў з краязнаўчымі публікацыямі ў СМІ.

У якасці суаўтара супрацоўнічаў з вядомымі гродзенскімі гісторыкамі і краязнаўцамі, сярод якiх Вячаслаў Віталевіч Швед, Андрэй Фрыдрыхавіч Вашкевіч, Андрэй Мікалаевіч Чарнякевіч, Алесь Пятровіч Госцеў і інш.

Пры падрыхтоўцы «не маючага аналагаў у Беларусі»  праекту «Godonim Hrodna», выкарыстоўваліся аўтарскія публікацыі Саяпіна .

Лаўрэат прэміі гродзенскага аблвыканкама 2011 года. У 2013 годзе атрымаў прэмію Ядкоўскага.

## Выбранныя творы 
* «От Фортов до Коложи» (2012)
* Забытые фабрики и заводы Гродно. — Гродно, 2014.
* 50 гродненских улиц: прогулки во времени. — Гродно: ЮрСаПринт, 2015

## Спасылкі 
* Кто такой Виктор Юрьевич Саяпин. Бібліятэка Саяпіна. blogspot.com.

Катэгорыя:Краязнаўцы Беларусі
Наталля Ганчарова (валейбалістка)

**Наталля Ганчарова** (нар. ) — беларуская валейбалістка.

## Біяграфія 
У 2008 годзе ў г. Мінску пачала займацца валейболам. Першым трэнерам быў Васіль Пятровіч Балабешка.

## Спасылкі 
* Nataliya Hancharova
* #19 Гончарова Наталья/ Hancharova Nataliya

Катэгорыя:Валейбалісткі Беларусі
Кляйн

**Кляйн** (ад  — маленькі) — прозвішча нямецкага паходжання.

## Вядомыя носьбіты 
* Бернгард Кляйн — нямецкі кампазітар.
* Іў Кляйн (1928—1962) — французскі мастак.
* Кельвін Кляйн (нар. 1942) — амерыканскі дызайнер адзення і прадпрымальнік.
Тармажэнне (фізіялогія)

**Тармажэ́нне** ў фізіялогіі — актыўны нервовы працэс, у выніку якога адбываецца прыгнечанне ці прадухіленне ўзбуджэння.

Упершыню з’ява тармажэння было адкрыта ў 1845 годзе братамі Вебер, якія выявілі запавольванне рытмічнай дзейнасці сэрца пры раздражненні перыферычнага канца блукаючага нерва. Наяўнасць тармажэння дзейнасці цэнтральнай нервовай сістэмы было адзначана ў 1847 годзе Л. Траубэ, які назіраў прыпыненне дыхальных рухаў (так званае тармажэнне перыядычнай актыўнасці дыхальнага цэнтра) пры раздражненні цэнтральнага канца блукаючага нерва. Далейшыя эксперыменты па вывучэнні значэння тармажэння праводзілі І. М. Сечанаў, М. Я.. Увядзенскі, Ч. Шэрынгтан, А. Ф. Самойлаў, М. А. Кісялёў, І. П. Паўлаў і іншыя.

Адрозніваюць:
* перыферычнае тармажэнне, якое адбываецца ў сінапсах на мышачных і залозістых клетках;
* цэнтральнае, якое адбываецца на ў межах цэнтральнай нервовай сістэмы;
* прэсінаптычнае і постсінаптычнае;
* безумоўнарэфлекторнае і ўмоўнарэфлекторнае.

Найбольш распаўсюджаным з’яўляецца постсінаптычнае тармажэнне, якое ўзнікае ў выніку спецыфічных змяненняў постсінаптычнай мембраны адпаведнага сінапса і характарызуецца кароткачасовай гіперпалярызацыяй постсінаптычнай мембраны, званай тармазным постсінаптычным патэнцыялам. Тармажэнне адбываецца пры ўзаемадзеянні медыятара з постсінаптычнай мембранай шляхам гіперпалярызацыі, якая зніжае ўзбуджальнасць. Існуюць медыятары, здольныя выклікаць працэсы тармажэння і ўзбуджэння (напрыклад, ацэтылхалін) медыятары тармажэння (напрыклад, гліцын у спінным мозгу) і тармазныя нейроны (напрыклад, клеткі Рэншоу ў спіннога мозга).

Складаныя ўзаемадзеянні паміж тармажэннем і ўзбуджэннем — аснова нармальнай дзейнасці тканак і органаў, фарміравання паводзінных звычак у працэсе выспявання арганізма, эвалюцыі аналітычна-сінтэтычнай дзейнасці галаўнога мозга.

## Зноскі 
## Літаратура 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Фізіялогія нервовай сістэмы
Coronocyclus

**Coronocyclus** — род круглых чарвей сямейства .

## Віды 
* 
* 
* 
* 

## Крыніцы 
Катэгорыя:Рабдытыды
Абламовіч

**Абламовіч** — прозвішча.

## Вядомыя асобы 
* Ігнацій Карлавіч Абламовіч — ардынарны прафесар, фізік
* Міхал Абламовіч — дзяржаўны службовец і землеўласнік
Бельцюкоў

**Бельцюкоў** — мужчынскае прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Віктар Уладзіміравіч Бельцюкоў (нар. 1962) — беларускі архітэктар. 
* Сяргей Пятровіч Бельцюкоў (нар. 1956) — беларускі кампазітар.

## Гл. таксама 
* Бельцюкова
Skrjabingylus nasicola

**Skrjabingylus nasicola** — від паразітычных нематод сямейства . Яго жыццёвы цыкл уключае прамежкавага малюска і паратэнічнага гаспадара, землярыйку або дробнага грызуна. Дарослых чарвей знаходзілі ў  куніцавых.

## Гаспадары 
Сярод гаспадароў адзначаны такія віды сямейства , як , , ,  і  норкі, .

## Інфікаванне 
Было паказана, што прамой перадачы нематоды ад куніцавых да куніцавых не адбывалася, а таксама не адбывалася заражэння, калі куніцавых кармілі дробнымі грызунамі, амфібіямі, малюскамі, членістаногімі або дажджавымі чарвякамі. Заражэнне магло адбыцца, калі жывёлу кармілі , а лічынкі нематоды пачынаюць вылучацца куніцавымі прыкладна праз тры тыдні. Даследаванні з тых часоў паказалі, што грызуны могуць быць крыніцай інфекцыі для куніцавых.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1842 годзе
Катэгорыя:Рабдытыды
Катэгорыя:Паразіты млекакормячых
Катэгорыя:Паразіты малюскаў
Катэгорыя:Паразіты грызуноў
Бутаўт-Андрайковіч

**Бутаўт-Андрайковіч** () — беларускае прозвішча.
* Бутаўт-Андрайковічы — шляхецкі род герба «Грыф»

## Вядомыя носьбіты 
* Марыя Магдалена Бутаўт-Андрайковіч (1852—1933) — выкладчыца і мастачка.
* Міхал Тадэвушавіч Бутаўт-Андрайковіч (1778—1830) — расійскі дзяржаўны дзеяч.
* Фелікс Тадэвушавіч Бутаўт-Андрайковіч — дзяржаўны дзеяч.
* Ян Тадэвушавіч Бутаўт-Андрайковіч (нар. каля 1784 — ?) — расійскі ваенны дзеяч.
Галіна Іванаўна Аніскевіч

**Галіна Іванаўна Аніскевіч** (у дзявоцтве **Цярэшка**; нар. 12 снежня 1954, г. Южна-Сахалінск, РСФСР) — беларускі краязнавец.

## Біяграфія 
Нарадзілася 12 снежня 1954 года ў горадзе Южна-Сахалінску РСФСР. У 1959 годзе сям’я пераехала ў Беларусь. У 1972 годзе скончыла СШ № 7 горада Барысава. Выйшла замуж. У 1983 годзе паступіла на гістарычны факультэт Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. Абараніла дыпломную працу з рэкамендацыяй да публікацыі.

У 1989 годзе пераехала ў Жодзіна. Працавала выкладчыцай гісторыі і грамадскіх дысцыплін у прафесійным вучылішчы № 189, у Жодзінскай жаночай гімназіі. У 2001 годзе ўзначаліла рабочую групу па стварэнні Жодзінскага краязнаўчага музея. На пенсіі працягвае працаваць у Жодзінскай жаночай гімназіі на пасадзе загадчыка музеем.

## Навуковая дзейнасць 
Аўтарка і складальніца шэрагу кніг па гісторыі горада Жодзіна, а таксама больш як 100 публікацый. За кнігу «Гартаючы памяці старонкі» пра жодзінскіх ветэранаў Вялікай Айчыннай вайны ўзнагароджана медалём «60 гадоў Перамогі ў Вялікай Айчыннай вайне» (2005).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Краязнаўцы Беларусі
Аніскевіч

**Аніске́віч** — беларускае прозвішча. Утворана ад імя Анісій.

## Вядомыя носьбіты 
* Галіна Іванаўна Аніскевіч (нар. 1954) — беларускі краязнавец.
* Руслан Генадзевіч Аніскевіч (нар. 1967) — беларускі юрыст і дзяржаўны дзеяч.

## Гл. таксама 
* Анісовіч
* Анісевіч
* Анісковіч
* Аніськовіч

## Крыніцы
Зіна

**Зі́на** ( — родны склон імя *Ζεύς* (Зеўс)) — мужчынскае імя грэчаскага паходжання.

Вытворныя імёны: Зінко́, Зінько́, Зіню́к, Зіна́к.

## Гл. таксама 
* Зянон
* Зіновій
* Зінаіда

## Крыніцы 
## Літаратура 
*
Зянон

**Зяно́н** ( — Зеўсаў, боскі) — мужчынскае імя грэчаскага паходжання.

Вядома на Беларусі з XVI ст. як Зенон (1696), Занон (1589), Зень (1585), Зенко (1540), Зенько (1540), Зенец (1556), Зан (1539), Зань (1589), Занко (1540), Занько (1589), Занец (1540), Занюта (1558). Вытворныя імёны: Зен, Зе́нка, Зе́нька, Зянко́, Зяно́ўка, Зяну́к, Зяню́к, Зан, Занко́, За́нька, Занько́.

## Гл. таксама 
* Зіна
* Зіновій
* Зінаіда

## Крыніцы 
## Літаратура 
*
Якім

**Які́м** ( — *Яхве (Бог) узводзіць*, праз ) — мужчынскае імя старажытнаяўрэйскага паходжання. Варыянт імя Іакім.

Імяніны: 26 ліпеня, 16 жніўня.

## Крыніцы 
## Літаратура 
*
Абросімаў

**Абросімаў** — прозвішча.

## Вядомыя асобы 
* Пётр Абросімаў — разьбяр па дрэве і цясляр канца XVII стагоддзя
* Хрыстафор Абросімаў — ювелір XVII стагоддзя
Арцёмчык

**Арцёмчык** — прозвішча.

## Вядомыя асобы 
* Рыма Леанідаўна Арцёмчык — беларускі і расійскі інжынер-будаўнік
* Эдуард Міхайлавіч Арцёмчык — беларускі і расійскі інжынер-праектыроўшчык па транспарце
Бекю

**Бекю** — прозвішча.

## Вядомыя асобы 
* Аўгуст Бекю — польскі вучоны-гігіеніст, прафесар Віленскага ўніверсітэта, айчым паэта Юльюша Славацкага
* Жан Луі Бекю — прамыслова-гандлёвы дзеяч 2-й паловы ХVІІІ стагоддзя
* Якуб Бекю — прамысловы дзеяч другой паловы ХVІІІ стагоддзя
Дэбеляцыя

**Дэбеляцыя** (познелац.: *debellatio*, ад *de-bellare* — перамагаць, заваёўваць) — спыненне міжнароднай асобы і правасуб’ектнасці дзяржавы праз знішчэнне на яе тэрыторыі дзяржаўнай улады. Анексія такіх тэрыторый дзяржавай-агрэсарам паводле сучасных норм міжнароднага права характарызуецца гэтым паняццем.

Дэбеляцыя ўласціва міжнароднаму публічнаму праву мінулага, якое прызнавала вайну і анексію тэрыторыі законнымі сродкамі ажыццяўлення дзяржавамі сваёй знешняй палітыкі. Таму дэбеляцыя дасягалася, звычайна, захопам адной дзяржавай тэрыторыі іншай дзяржавы. Сучаснае міжнароднае права не прызнае дэбеляцыю, бо нават захоп ворагам усёй тэрыторыі дзяржавы і поўнае знішчэнне ўсіх яе ўладных структур не спыняюць існаванне дзяржавы як члена міжнароднай супольнасці паводле Статута Арганізацыі Аб’яднаных Нацый.

Нават у гэтым крайнім выпадку дзяржава застаецца суб’ектам міжнароднага права і мае права на аднаўленне свайго дзяржаўнага суверэнітэту праз саюзнікаў і міжнародную супольнасць агулам.

## Гл. таксама 
* Акупацыя
* 
* Casus belli

## Зноскі 
## Літаратура 
* Armstrong, Anne (1974). Unconditional Surrender: The Impact of the Casablanca Policy upon World War II. Praeger. ISBN 978-0837170428.
* Rheinstein, Max (November 1948). «The Legal Status of Occupied Germany». Michigan Law Review (The Michigan Law Review Association) 47: 23-40.
* Everding, Gerry (3 March 2004). «U.S. rules Iraq under international law doctrine of ‘debellatio’ and will until stable government is formed». Washington University in St. Louis Newsroom. Retrieved 10 September 2012.
* ICRC Commentary on Protocol Additional to the Geneva Conventions of 12 August 1949, and relating to the Protection of Victims of International Armed Conflicts (Protocol I), 8 June 1977. Commenting on the term «The general close of military operations» in Article 3.b of Protocol I the ICRC states in their commentary in footnote 5 «Some of the literature refers to this situation ['The general close of military operations' when the occupation of the whole territory of a Party is completed, accompanied by the effective cessation of all hostilities, without the necessity of a legal instrument of any kind] as 'debellatio', but this is a narrower interpretation of the term than other publicists ascribe to it. On the concept of 'debellatio' and the various definitions of this term, cf. K.U. Meyn, 'Debellatio', in R. Bernhardt (ed.) [Encyclopaedia of Public International Law], Instalment»
* Patterson, Melissa (Summer 2006). «Who’s Got the Title? or, The Remnants of Debellatio in Post-Invasion Iraq». Harvard International Law Journal 47.
* Roberts, Adam (2006). «Transformative Military Occupation: Applying the Laws of War and Human Rights». The American Journal of International Law 100: 580—622. Retrieved 10 September 2012.
* Wedgwood, Ruth (16 November 2004). «Judicial Overreach». Wall Street Journal. Retrieved 10 September 2012.

Катэгорыя:Міжнароднае права
Катэгорыя:Міжнароднае права ўзброеных канфліктаў
Катэгорыя:Суверэнітэт
Cyathostomum

**Cyathostomum** — род круглых чарвей сямейства .

## Арэал 
Род мае касмапалітычнае распаўсюджанне.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Рабдытыды
Cylicocyclus

**Cylicocyclus** — род круглых чарвей сямейства .

Род мае касмапалітычнае распаўсюджанне.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Рабдытыды
Матэвуш Сітак

**Матэ́вуш Сі́так** (; ) — польскі вайсковец, салдат 1-й Варшаўскай танкавай брыгады, забіты нелегальным мігрантам у час міграцыйнага крызісу на беларуска-польскай мяжы, справакаванага рэжымам Лукашэнкі.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў вёсцы . У 2020—2022 гадах наведваў вайсковы клас III агульнаадукацыйнага ліцэя імя Мікалая Каперніка ў Вышкаве. Будучы вучнем, неаднаразова прадстаўляў школу ў атрадзе сцяганосцаў, удзельнічаў у патрыятычных і дабрачынных акцыях. З 18 снежня 2023 года служыў у 1-й Варшаўскай танкавай брыгадзе. Адразу пасля заканчэння навучання ён быў накіраваны на патруляванне польска-беларускай мяжы ў сувязі з міграцыйным крызісам, які там працягваецца з 2021 года.

Раніцай 28 траўня 2024 года Сітак падчас спынення спробы групы мігрантаў прарвацца з беларускага боку каля вёскі Дубічы Царкоўныя, адзін з іх нанёс яму ўдар нажом, праціснуўшы зброю праз шчыліну паміж сегментамі загароды.

Пасля аказання першай медыцынскай дапамогі ён быў дастаўлены ў шпіталь у Гайнаўцы, дзе яму зрабілі аперацыю. 6 чэрвеня Галоўнае камандаванне Узброеных сіл Польшчы паведаміла пра ягоную смерць.

Матэвуш Сітак рашэннем міністра абароны Уладзіслава Касіняка-Камыша пасмяротна павышаны ў званні да сяржанта, а таксама ўзнагароджаны Залатым медалём «За заслугі ў абароне краіны».

## Прыватнае жыццё 
Быў футбалістам каманды вайсковага спартыўнага клуба «Жонснік», гуляў на пазіцыі нападніка, радзей бакавога паўабаронцы .

## Крыніцы
Жардан Бардэла

**Жардан Бардэла** (, нар. , Дрансі , Францыя) — французскі палітык.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў камуне Дрансі дэпартамента Сен-Дэні, які мяжуе з Парыжам на поўначы і з’яўляецца часткай мегаполіса Вялікі Парыж, у сям’і італьянскіх эмігрантаў, якія хутка пасля нараджэння сына разышліся, але ў якіх Жардан жыў па чарзе.
 
Скончыў прыватную сярэднюю школу ў Сен-Дэні. Падчас вучобы ў старэйшых класах ён разам з сябрамі двойчы на тыдзень даваў урокі французскай мовы мігрантам. Пасля Жардан паступіў у Сарбону на геаграфічны факультэт. Але на трэцім курсе яго кінуў, каб прысвяціць сябе палітыцы.
 
Падчас прэзідэнцкіх выбараў у 2017 годзе ён уваходзіў у перадвыбарную каманду Марын Ле Пен. А праз год узначаліў моладзевую арганізацыю партыі.

На выбарах у Еўрапейскі парламент вясной 2019 года, на чале выбарчага спісу якога стаяла імя Бардэлы, заняло першае месца, атрымаўшы 22 мандаты з 79. У 23 гады Жардан стаў еўрадэпутатам. У тым жа годзе ён увайшоў у склад Выканаўчага бюро партыі і заняў пасаду другога старшыні.

У лістападзе 2022 года быў абраны пераемнікам Марын Ле Пен на пасадзе старшыні «Нацыянальнага аб’яднання». Так упершыню тварам гэтай ультраправай партыі стала асоба, якая не звязаная з ёй сямейнымі сувязямі.

## Спасылкі 
* «Ідэальны зяць» і зорка TikTok: у Францыі прэм’ер-міністрам можа стаць 28-гадовы палітык
Cylicostephanus

**Cylicostephanus** — род круглых чарвей сямейства .

## Віды 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Значэнне 
Прадстаўнікі роду з'яўляюцца паразітамі коней.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Рабдытыды
Крохалеў

**Крохалеў** (**Крахалёў**) — мужчынскае прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Пётр Серапіёнавіч Крохалеў (Крахалёў; 1919—1997) — беларускі мастак.
* Аляксандр Пятровіч Крохалеў (Крахалёў; нар. 1943) — беларускі скульптар.
Boeing Starliner

**Boeing CST-100 Starliner** — амерыканскі шматразовы пілатаваны транспартны касмічны карабель. 

Распрацоўваўся з 2014 года кампаніяй «Boeing» у рамках Праграмы развіцця камерцыйных пілатаваных караблёў (Commercial Crew Transportation Capability, CCtCap), арганізаванай і фінансаванай NASA.

Першы запуск карабля адбыўся 20 снежня 2019 года. Паўторны тэставы палёт без экіпажа быў здзейснены 19 мая 2022 года.

Першы пілатаваны запуск адбыўся 5 чэрвеня 2024 года, Boeing CST-100 Starliner з двума астранаўтамі на борце стартаваў да Міжнароднай касмічнай станцыі. Калі Суні Уільямс і Бутч Уілмар стартавалі на МКС, яны планавалі вярнуцца на Зямлю праз восем дзён. Але пры стыкоўцы са станцыяй у Starliner узніклі праблемы з рухальнай сістэмай. У NASA палічылі гэта небяспечным для вяртання астранаўтаў і вырашылі адправіць іх дадому на іншым караблі. У выніку Уільямс і Уілмару давядзецца затрымацца на станцыі на восем месяцаў.

28 верасня кампанія SpaceX запусціла да Міжнароднай касмічнай станцыі ракету-носьбіт Falcon 9 з касмічным караблём Crew Dragon з экіпажам у два чалавекі замест чатырох, а яшчэ два месцы зарэзервавалі для вяртання на Зямлю Суніты Уільямс і Бутча Уілмара.

## Зноскі 
Катэгорыя:Касмічныя караблі шматразовага выкарыстання
Тарнагродская канфедэрацыя

**Тарнагро́дская канфедэра́цыя** — саюз пераважна сярэдняй шляхты Рэчы Паспалітай, накіраваны супраць абсалютысцкіх планаў караля польскага і вялікага князя літоўскага, адначасова курфюрста саксонскага Аўгуста II Моцнага.
 — генеральны маршалак Канфедэрацыі]]

Стварэнню Тарнагродскай канфедэрацыі папарэднічала ўвядзенне каралём у 1713 годзе на тэрыторыю Рэчы Паспалітай саксонскіх войскаў. Гэта абгрунтоўвалася неабходнасцю абароны ад турэцкіх войскаў, а фактычна — з мэтай ўмацавання каралеўскай улады. У 1714 годзе ў Малой Польшчы пачаліся паўстанні шляхты супраць каралеўскага абсалютызму і сялянскія паўстанні супраць рабункаў саксонскіх жаўнераў. Паўстанні былі задушаны.

26 лістапада 1715 года ў горадзе Тарногруд (Люблінскае ваяводства) праціўнікі караля стварылі Тарнагродскую канфедэрацыю на чале са Станіславам Ледухоўскім. Мэтай канфедэрацыі ставіўся вывад саксонскіх войскаў з Рэчы Паспалітай, дэтранізацыю караля Аўгуста і замацаванне шляхецкіх вольнасцей. Цар Пётр I, які быў саюзнікам Аўгуста II у Паўночнай вайне, не жадаючы ўмацавання яго ўлады, падтрымаў Тарнагродскую канфедэрацыю і ўвёў у Рэч Паспалітую войскі. Шляхта Вялікага Княства Літоўскага ў падтрымку Тарнагродскай канфедэрацыі 23 сакавіка 1716 года ў Вільні стварыла Віленскую канфедэрацыю.

Канфедэраты змагаліся супраць каралеўскіх і саксонскіх войскаў. Пасля года баявых дзеянняў Пётр I выступіў пасрэднікам паміж канфедэратамі і каралём. Пасля перагавораў і пад націскам расійскіх дыпламатаў 13 лістапада 1716 года ў Варшаве было падпісана пагадненне паміж Тарнагродскайканфедэрацыяй, Віленскай канфедэрацыяй і каралём Аўгустам. 30 студзеня 1717 года пагадненне было ратыфікавана і 1 лютага 1717 года зацверджана «Нямым соймам». У выніку гэтага саксонскія войскі выводзіліся за межы Рэчы Паспалітай, абмяжоўвалася ўлада караля і правы гетманаў, замацоўваўся прынцып *Liberum veto* пры галасаванні ў сойме. Кароль не мог прымаць рашэнні без згоды Сената і дэпутатаў. Шляхцічам-дысідэнтам (некатолікам) забаранялася займаць дзяржаўныя пасады. Кароннае польскае войска скарачалася да 18 тысяч чалавек, а войска Вялікага Княства Літоўскага да 6 тысяч. Узмацніўся палітычны ўплыў Расійскай імперыі на ўнутраныя справы Вялікага Княства Літоўскага і Рэчы Паспалітай.

## Зноскі 
## Літаратура 
* 
* 
* 
* 
* Konfederacja tarnogrodzka i jej tradycje. Tarnogród: [s.n.], 1995. ISBN 83-904884-0-X. s. 22-23.

## Спасылкі 
* Dziennik Konfederacyi Tarnogrodzkiej przeciw wojskom saskim zawiązany w Polsce (1715—1717 r.) wyd. z rękopismu przez E. Raczyńskiego

Катэгорыя:Тарнагродская канфедэрацыя
Катастрофа Dornier 228 у Чыкангава (2024)

10 чэрвеня 2024 года ваенны транспартнік Dornier 228 сіл абароны Малаві, на борце якога знаходзіўся віцэ-прэзідэнт краіны Саўлас Чыліма і восем іншых пасажыраў, разбіўся ў лясным запаведніку Чыкангава ў акрузе Мзімба. Выжылых не было.

## Борт 
Пацярпелы самалёт Dornier 228 належаў паветранаму крылу Сілаў абароны Малаві. Раней ён некалькі разоў выкарыстоўваўся для перавозкі прэзідэнта Лазаруса Чакверы. 

У апошнім рэйсе на борце знаходзіліся віцэ-прэзідэнт Саўлас Чыліма, былая першая лэдзі Патрыцыя Шаніл Мулузі і сем іншых пасажыраў, у тым ліку падначаленыя Чылімы і ахова. Экіпаж складаўся з трох чалавек. Пасажыры накіроўваліся на пахаванне былога міністра юстыцыі Ральфа Касамбары.

## Катастрофа 
У 9:17 раніцы самалёт вылецеў з Міжнароднага аэрапорта Камузу (Лілонгвэ), накіраваўшыся ў аэрапорт Мзузу ў Паўночным рэгіёне. У пункт прызначэння борт павінен быў прыбыць у 10:02. Неўзабаве транспартнік знік з радараў , але ёй перашкаджалі дрэнныя ўмовы надвор’я. Целы ахвяр даставілі ў Лілонгвэ на борце верталёта ВПС Замбіі. Кіраўнік дзяржава сказаў, што «глыбока засмучаны і шкадуе» аб катастрофе. Ён таксама абвясціў 21-дзённую нацыянальную жалобу. 

Палітычная партыя Чылімы, Аб’яднаны рух пераўтварэнняў, абвінаваціла ўлады ў павольнай рэакцыі на катастрофу.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Чэрвень 2024 года
Катэгорыя:Падзеі 10 чэрвеня
Катэгорыя:Авіяцыйныя здарэнні 2024 года
Луіс Рэдонда

**Луіс Рэдонда Гарсія** (; 24 жніўня 1889 — 14 жніўня 1973) — дывізійны генерал Узброеных сіл Іспаніі, удзельнік Рыфскай вайны і грамадзянскай вайны ў Іспаніі.

## Біяграфія 
На ваеннай службе з 31 жніўня 1908 года. Змагаўся ў Іспанскім Марока ў ходзе Рыфскай вайны. 4 ліпеня 1925 года атрымаў званне капітана кавалерыі. 

Калі была абвешчана Другая рэспубліка, добраахвотна звольніўся з арміі, будучы незадаволеным новым рэжымам. З пачаткам антыцэркоўнай кампаніі ўступіў у кантакт з членамі Традыцыяналісцкай Камуніі.

У жніўні 1932 года прымаў удзел у «Санхурхадзе», няўдалай спробе дзяржперавароту на чале з Хасэ Санхурха. Пасля быў заключаны ў турму.

Пасля вайны камандаваў дывізіяй Алькала-дэ-Энарэс.

Пахаваны на могілках Сан-Фернанда ў Севільі.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
*El Alzamiento en Sevilla. Queipo de Llano. Manuel Fal Conde (incluye una fotografía de Luis Redondo de «Gelán» reproducida por el diario *La Unión* el 19 de octubre de 1936).

Катэгорыя:Удзельнікі грамадзянскай вайны ў Іспаніі (франкісты)
Катэгорыя:Генералы Іспаніі
BMC Vuran

**BMC Vuran** — турэцкі мінаабаронены бронеаўтамабіль, распрацаваны і выраблены кампаніяй BMC для задавальнення патрабаванняў Сухапутных войск Турцыі. 

## Варыянты 
* BMC Vuran (4X4) — шматмэтавы бронеаўтамабіль без баявога модуля
* BMC Vuran (4X4) — бронеаўтамабіль, абсталяваны баявым модулем Aselsan SARP
* BMC Vuran (4X4) — бронеаўтамабіль, абсталяваны 120 мм інтэграваным мінамётам Aselsan Alkar
* BMC Vuran SUNGUR — бронеаўтамабіль, абсталяваны двума ПЗРК PORSAV.

## Аператары 
* : выкарыстоўваюцца арміяй і паліцыяй
* : 46 адзінак станам на 2024 год
* : набыты машыны з 120 мм мінамётамі
* : набыты ва Узброеных сіл Турцыі
* : набыты для выпрабаванняў на 2020 год
* : выкарыстоўваюцца пагранічнікамі
* :
** Сухапутныя войскі: 90 адзінак на 2019 год
** Жандармерыя: невядома
** Берегавая ахова: 1 адзінка набыта для выпрабаванняў на 2019 год.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Бранятэхніка Турцыі
Катэгорыя:Бронеаўтамабілі паводле алфавіта
Расамаха (значэнні)

**Расамаха** — шматзначны тэрмін.

* Расамаха — драпежнае млекакормячае сямейства куніцавых.
* Расамаха — дух у славянскай міфалогіі.
* Расамаха — рака ў Магілёўскай вобласці Беларусі.
Кжыжаноўскі

**Кжыжаноўскі** () — мужчынскае прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Канстанцін Кжыжаноўскі — беларускі скрыпач, педагог і кампазітар сярэдзіны XIX ст.
* Юльян Кжыжаноўскі (1892—1976) — польскі літаратуразнавец і фалькларыст.

## Гл. таксама 
* Крыжаноўскі
* Кржыжаноўскі
Косціч

**Косціч** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Барыс Сяргеевіч Косціч (1951—2025) — беларускі архітэктар.
* Таццяна Фёдараўна Косціч (нар. 1952) — беларускі архітэктар.