Барыс Дзмітрыевіч Грэкаў

**Барыс Дзмітрыевіч Грэкаў** (, Міргарад, Палтаўская губерня, Расійская імперыя — 9 верасня 1953, Масква, СССР) — савецкі гісторык і грамадскі дзеяч, заснавальнік і загадчык кафедры рускай гісторыі  (1916—1918), член-карэспандэнт АН СССР (з 12 лютага 1934 года), акадэмік (з 1 чэрвеня 1935 года), член Балгарскай і Польскай АН (з 1947 года).

Усебаковыя даследаванні Кіеўскай Русі раскрывалі сутнасць эканамічнага і культурнага развіцця дзяржавы ў перыяд татарскага прыгнёту. Свае пошукі ён сабраў у працах пад назвай «Культура Кіеўскай Русі» (1944) і «Расійскія сяляне з самых старажытных часоў да XVII стагоддзя» (1946). Яго самая актуальная ў наступны час праца (перавыданні якой выпускаюцца да гэтага часу) называлася «Залатая Арда», напісаная ў супрацоўніцтве з  і ўпершыню апублікаваная ў 1937 годзе. Другое (класічнае) выданне з’явілася ў 1950 годзе пад назвай «Залатая Арда і яе падзенне».

Грэкаў надаваў вялікую ўвагу збору і публікацыі мноства першакрыніц, у асаблівасці, гістарычных хронік.

## Узнагароды і прэміі 
* Ордэн Святога Станіслава 2-й ступені
* Ордэн Святога Станіслава 3-й ступені
* Ордэн Святой Ганны 3-й ступені
* 2 ордэны Леніна (1944; 1952)
* ордэн Працоўнага Чырвонага Сцяга (10.06.1945)
* медаль «За доблесную працу ў Вялікай Айчыннай вайне 1941—1945 гг.»
* Сталінская прэмія першай ступені (1943) — за шматгадовыя выдатныя работы ў галіне навукі і тэхнікі
* Сталінская прэмія першай ступені (1948) — за навуковую працу «Сяляне на Русі з самых старажытных часоў да XVI стагоддзя» (1946)
* Сталінская прэмія другой ступені (1952) — за навуковую працу «Залатая Арда і яе падзенне», 2-е перапрацаванае выданне (1950)

## Сям’я 
* Жонка — Грэкава Тамара Міхайлаўна, народжаная Філатава (1894—1971), гісторык.
* Сын — Ігар Барысавіч Грэкаў (1921—1993), доктар гістарычных навук, вядучы навуковы супрацоўнік Інстытута славяназнаўства і балканістыкі АН СССР.

## Памяць 
* Помнік у Мыргарадзе ў парку «Дружба».
* Памятная дошка ў Пермі ў будынку гістарычнага факультэта ПДУ.
* Памятная дошка ў Маскве ў будынку .
* Памятная дошка ў Сімферопалі па вуліцы Аляксандра Неўскага 13.
*  каля станцыі метро «Мядзведкава».
*  каля станцыі метро «Дарагажычы».
* Вуліца ў Мыргарадзе.
* Вуліца ў Калінінградзе.
* Вуліца ў Мінску

## Асноўныя працы 
* Новгородский дом святой Софии (Опыт изучения организации и внутренних отношений церковной вотчины). Ч. 1. — СПб., 1914. Ч. 2. — М., 1927.
* Очерки по истории феодализма в России. Система господства и подчинения в феодальной деревне. — М.-Л.: , 1934. — 159 с.
* Главнейшие этапы в истории крепостного права в России. — М.; Л.: Гос. соц.- экон. изд-во, 1940. — 114 с.
* Борьба Руси за создание своего государства. — М.-Л.: , 1942. — 68 с.
* Киевская Русь. — М.-Л.: Изд-во АН СССР, 1944. — 347 с. (6-е изд. 1953)
* Культура Киевской Руси. — М.-Л.: Изд-во АН СССР, 1944. — 75 с.
* Золотая Орда и её падение. — М.-Л.: Изд-во АН СССР, 1950. — 478 с. (Совместно с )
* Крестьяне на Руси с древнейших времен до XVII века. — М.-Л., 1952—1954.
* Избранные труды. Т. 1-4. М., 1957—1960.

## Крыніцы 
## Літаратура 
; на рускай мове

* Академику Б. Д. Грекову ко дню 70-летия. М., 1952;
* Б. Д. Греков (некролог) // . Т. 44. М., 1953;
* Борис Дмитриевич Греков / сост. В. А. Петров. М.-Л., 1947 (Материалы к биобиблиографии учёных СССР. Сер. «История». Вып. 2);
* *, Наумов Е. П.* Академик Б. Д. Греков и развитие советской исторической науки // . — 1982. — № 2;
* 
* *Бухерт В. Г.* Б. Д. Греков в архиве Успенского Тихвинского монастыря //  за 1994 год. М., 1996;
* '** Б. Д. Греков как деятель археографии // Археографический ежегодник за 1958 год. М., 1960;
* **' Памяти академика Б. Д. Грекова // . 1982. № 4;
* *Горская Н. А.* Столетие со дня рождения академика Б. Д. Грекова // Вопросы истории. 1982. № 11;
* *Горская Н. А.* Борис Дмитриевич Греков // Историческая наука в России в XX веке. М., 1997;
* *Горская Н. А.* Борис Дмитриевич Греков. М., 1999;
* *Горская Н. А.* Греков Б. Д. (1882—1953) // Историки России: биографии / сост. А. А. Чернобаев. М., 2001;
* ''* К 90-летию со дня рождения академика Б. Д. Грекова // История СССР. 1972. № 5;
* *, '' Материалы академика Б. Д. Грекова в ЦГАЛИ СССР // Археографический ежегодник за 1982 год. М., 1983;
* Исследования по истории и историографии феодализма: к 100-летию со дня рождения акад. Б. Д. Грекова / отв. ред. В. Т. Пашуто. М., 1982;
* '** Б. Д. Греков: становление учёного // Российская государственность: история и современность. М., 2007;
* **' Академик Б. Д. Греков и советские историко-славистические исследования // Советское славяноведение. 1972. № 5;
* '** Борис Дмитриевич Греков и «Академическое дело» // Вестник Санкт-Петербургского университета. Сер. 2. История. 2016. Вып. 4;
* **' Борис Дмитриевич Греков (1882—1953). Л., 1968 (Выдающиеся учёные Ленинградского университета);
* *Никонов С. А.* Б. Д. Греков и новейшая историография общественного строя Древней Руси. Диссертация… кандидата ист. наук. СПб., 2004;
* ''* Академик Борис Дмитриевич Греков — исследователь-источниковед // Вспомогательные исторические дисциплины. Л., 1983;
*  О следственном деле Б. Д. Грекова. 1930—1931 гг. // Отечественная история. — 2001. — № 4. — С. 208—210.;
* *Пашуто В. Т.'' Б. Д. Греков как учёный и общественно-политический деятель // История СССР. 1982. № 1;
* Письма Б. Д. Грекова С. Д. Шереметеву / Вступ. ст., подгот. текста и коммент. В. Г. Бухерта // Отечественные архивы. 1994. № 3;
* '** Три года работы с Б. Д. Грековым // Отечественная история. — 1996. — № 6;
* **' К пятилетию со дня смерти академика Бориса Дмитриевича Грекова // История СССР. 1958. № 5;
* '** Деятельность академика Б. Д. Грекова в области публикации исторических источников // Археографический ежегодник за 1959 год. М., 1960;
* **' Б. Д. Греков — заведующий Крымским центральным архивом // Советские архивы. 1978. № 3;
* ''* К 90-летию со дня рождения Б. Д. Грекова (1972) // *Черепнин Л. В.'' Отечественные историки XVIII—XX вв. М., 1984;
* '** Начало общественно-политической деятельности академика Б. Д. Грекова // История и историки: историографический ежегодник. 1974 / отв. ред. М. В. Нечкина. М., 1976;
* **' Академик Б. Д. Греков как историк Киевской Руси // Вестник АН СССР. Вып. 9. М., 1982;

; на іншых мовах
* .

## Спасылкі 
* 
* Историческая справка на сайте Архива РАН
* Список научных работ академика Б. Д. Грекова // Библиотека Annales.
* Статья  на сайте СПбИИ РАН
* Греков Борис Дмитриевич (неопр.). Летопись Московского университета. Дата обращения 30 декабря 2017.
* Греков Борис Дмитриевич
* 
* *Дворниченко А. Ю.* Греков Борис Дмитриевич // Биографика СПбГУ.
* Барыс Дзмітрыевіч Грэкаў у базе даных «История белорусской науки в лицах» Цэнтральнай навуковай бібліятэкі імя Якуба Коласа НАН Беларусі 

Катэгорыя:Замежныя члены Балгарскай АН
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета РСФСР 2-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета СССР 3-га склікання
Катэгорыя:Гісторыкі XX стагоддзя
Катэгорыя:Гісторыкі Расіі
Катэгорыя:Гісторыкі СССР
Катэгорыя:Замежныя члены Польскай акадэміі навук
Катэгорыя:Правадзейныя члены АН СССР
Катэгорыя:Выкладчыкі СПбДУ
Катэгорыя:Аўтары падручнікаў
Катэгорыя:Акадэмікі Акадэміі архітэктуры СССР
Катэгорыя:Заслужаныя дзеячы навукі Узбекскай ССР
Катэгорыя:Рэпрэсаваныя савецкай уладай
Катэгорыя:Архівісты
Катэгорыя:Археографы
Катэгорыя:Медыявісты
Катэгорыя:Гісторыкі Расійскай імперыі
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Палтаўскай вобласці
Катэгорыя:Ганаровыя члены Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі