open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Байба Арвідаўна Рыўжа

**Байба Арвідаўна Рыўжа** (, Вентспілс, Латвія) — эканаміст, палітычны і дзяржаўны дзеяч. Замежны член НАН Беларусі (2017). Акадэмік Латвійскай акадэміі сельскагаспадарчых і лясных навук (1992), Акадэміі навук Латвіі (1999; чл.-кар. з 1995), член-карэспандэнт УАСГНІЛ (1991—1992), замежны член-карэспандэнт Расійскай акадэміі сельскагаспадарчых навук (1992—2013), член Фларэнційскай акадэміі земляробства (2002), Каралеўскай Шведскай акадэміі лясной і сельскай гаспадаркі (2005), Літоўскай АН (2007), Расійскай АН (2014). Доктар эканамічных навук (1990), доктар хабілітаваны (1992).

## Біяграфія 
Скончыла Латвійскую сельскагаспадарчую акадэмію (1973). З 1990 — выкладчык, з 1992 — прафесар, у 2002—2006 — дэкан факультэта эканомікі Латвійскага сельскагаспадарчага універсітэта. З красавіка 2006 па снежань 2007 — міністр адукацыі і навукі Латвійскай Рэспублікі. Адначасова ў 1996—2006 — старшыня Савета па вышэйшай адукацыі, у 2000—2005 — старшыня Савета Еўрафакультэта пры Латвійскім універсітэце. З 2000 — прэзідэнт Латвійскай акадэміі сельскагаспадарчых і лясных навук. У 2006—2010 — дэпутат Сейма Латвіі.

Прэмія Ленінскага камсамола Латвіі (1980).

Узнагароджана Ордэнам Трох зорак IV ступені (2000), Вялікім медалём Латвійскай акадэміі навук (2017).

## Навуковая дзейнасць 
Навуковыя даследаванні прысвечаны пытанням сацыяльнага развіцця вёскі і развіцця сельскіх раёнаў, сельскагаспадарчага прадпрымальніцтва, рэгіянальнага развіцця, рызык, даследаванняў рынку, распрацоўцы сістэмы мікракрэдытаў для жанчын. Шэраг работ асвятляе пытанні вышэйшай адукацыі.

## Асноўныя працы 
* Производственный потенциал сельскохозяйственного предприятия. Рига, 1988.
* Discourse on Rural Development in Latvia. Jelgava, 2003 (у суаўт.).
* Risk assessment in renewable energy production from agriculture biomass in Latvia // Proc. Latv. Acad. Sci. Sec. B. 2012. Vol. 66, N 1-2 (у суаўт.).
* The Improvement of Entrepreneurship Education Management in Latvia // Procedia — Social and Behavioral Sciences. 2014. Vol. 140 (у суаўт.).
* Socio-economic Restructuring of Rural Space — a Feature of the 21st Century // Socialiniai Tyrimai. 2015. Vol. 2015, N 1 (у суаўт.).
* Through economic growth to the viability of rural space // Entrepreneurship and Sustainability Issues. 2017. Vol. 5, N 2 (у суаўт.).

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Профіль Б. І. Рыўжы на сайце НАН Беларусі
* Рыўжа Байба Арвідаўна ў базе даных «Гісторыя беларускай навукі ў асобах» [[Цэнтральная навуковая бібліятэка імя Якуба Коласа НАН Беларусі|Цэнтральнай навуковай бібліятэкі імя Якуба Коласа НАН Беларусі]

Катэгорыя:Члены-карэспандэнты УАСГНІЛ
Катэгорыя:Замежныя члены НАНБ
Катэгорыя:Акадэмікі АН Латвіі
Катэгорыя:Дэпутаты Сейма Латвіі
Гелер

**Гелер** — шматзначны тэрмін.

* Гелер — назва грашовай адзінкі (манеты).

## Прозвішча 
* Барыс Эмануілавіч Гелер (1926—2009) — вучоны-хімік.
* Леў Навумавіч Гелер (1875—1942) — вучоны-ўсходазнавец і рэвалюцыянер.
* Эмануіл Раманавіч Гелер (1903—1984) — беларускі і расійскі савецкі вучоны-біёлаг.
Андрэй Казімір Гелгуд

**Андрэй Казімір Гелгуд** (?— 1711) — дзяржаўны дзеяч Вялікага Княства Літоўскага.

## Біяграфія 
З роду Гелгудаў, сын Бальцара. Каралеўскі сакратар, падстолі жмудскі (1668), пісар вялікі літоўскі (1673). Неаднаразова выбіраўся дэпутатам сейма. У час міжусобіц 2-й пал. XVII ст. прыхільнік караля Міхала Вішнявецкага, належаў да групоўкі канцлера ВКЛ Крыштафа Жыгімонта Паца.

## Зноскі 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Пісары вялікія літоўскія
Радміла Бераснева

**Радміла Бераснева** (нар. , Алматы, Казахстан) — казахстанская валейбалістка.Выступала за зборную Казахстан.

## Біяграфія 
Пачынала займацца валейболам у Алмаце, першым трэнерам быў Анатоль Іванавіч Уцьеў. У 2002—2004 гадах выступала за клуб «Астана-Канаты». У 2004—2005 гадах выступала ў пляжным валейболе ў пары са Святланай Саўчанка, была чэмпіёнкай Казахстана. Сезон 2005/06 правяла ў Іспаніі ў клубе «Кордаба». У 2006—2008 гадах выступала ў чэмпіянаце Азербайджана за «Рабіту». Сезон 2008/09 планавала правесці з балгарскім «Леўскі», аднак выступала ў складзе «Мінчанкі», з якой выйграла срэбныя медалі чэмпіянату Беларусі.

З 2011 года выступае за зборную Казахстана.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Валейбалісткі Казахстана
Катэгорыя:Ігракі жаночай зборнай Казахстана па валейболе
Ян Андрэй Андрайкевіч

**Ян Андрэй Андрайкевіч** (**Гінтоўт-Андрайкевіч**; , Ашмянскі павет — ) — каталіцкі рэлігійны дзеяч, пісьменнік, педагог у Вялікім Княстве Літоўскім.

## Біяграфія 
Паходзіў са шляхецкага роду Андрайкевічаў герба «Побуг» Ваўкавыскага павета.

З 1628 езуіт. Вучыўся ў Вільні. Прэфект бібліятэкі Полацкага езуіцкага калегіума (1631—33), прапаведнік у Варшаве, рэктар Полацкага калегіума (1650—53), спавядальнік падканцлера ВКЛ Казіміра Льва Сапегі ў яго вайсковых абозах (1653—54), пасля ў Варшаве і Рашалі, рэктар Нясвіжскага калегіума (1670—73), місіянер у Тыкоціне.

Аўтар пахавальнага казання «Мемарыял несмяротнай памяці» («Memoriał nieśmiertelnej pamięci», Вільня, 1667), дзе даў звесткі пра жыццё Казіміра Льва Сапегі, змясціў партрэты і гербы прадстаўнікоў роду Сапегаў. Яго тэалагічны твор «Гарчычнае зерне горкай пакуты найсалодшага Збавіцеля» («Ziarno gorczyczne gorzkiej męki najsłodszego Zbawiciela», Вільня, 1673) карыстаўся вялікай папулярнасцю, неаднаразова перавыдаваўся (Вільня, 1688, 1757; Замосце, 1701; Каліш, 1746, 1756; Кракаў, 1881), перакладзены на нямецкую мову (Рэгенсбург, 1719).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Выкладчыкі Нясвіжскага езуіцкага калегіума
Катэгорыя:Выкладчыкі Полацкага езуіцкага калегіума
Катэгорыя:Пісьменнікі Вялікага Княства Літоўскага
Катэгорыя:Польскамоўныя пісьменнікі
Юсуф Хваджа Хамід

**Юсуф Хваджа Хамід** (, Вільнюс, Літва) — вучоны ў галіне арганічнай хіміі і фармацэўтыкі, бізнесмен. Ганаровы член НАН Беларусі (2017). Доктар хіміі (1960). Ганаровы член Каралеўскага хімічнага таварыства (2011, Вялікабрытанія). Ганаровы доктар навук Кембрыджскага ўніверсітэта (2014).

## Біяграфія 
Скончыў Кембрыджскі ўніверсітэт (1957). З 1960 — у фармацэўтычнай кампаніі «Cipla» (г. Мумбаі, Індыя): кіраўнік даследаванняў і распрацовак, у 1976—2013 — кіраўнік, з 1989 — старшыня савета дырэктараў.

## Навуковая дзейнасць 
Навуковыя даследаванні і распрацоўкі ў галіне фармацэўтыкі, арганізацыі фармакалагічнай дапамогі маламаёмасным грамадзянам краін, якія развіваюцца. Арганізаваў вытворчасць прэпаратаў для барацьбы з ВІЧ/СНІДам, сухотамі, астмай і іншымі цяжкімі захворваннямі пацыентаў у самых бедных краінах свету. Ажыццявіў распрацоўку дзіцячых лекаў для пацыентаў з бедных краін. Гэтыя новаўвядзенні істотна аблегчылі доступ да медыкаментаў і адыгралі ключавую ролю ў павышэнні лекавай бяспекі за кошт забеспячэння медыкаментамі ў належных дозах. Узначаліў намаганні па выкараненні СНІДу ў краінах, якія развіваюцца і забеспячэнні пацыентаў жыццёва важнымі медыкаментамі незалежна ад іх плацежаздольнасці.

Узнагароджаны ордэнам Падма Бхушан (2005, Індыя).

## Асноўныя працы 
* Colouring matters of the Aphididæ. Part XVIII. Структура і хімічная тэрыторыя // J. Chem. Soc. 1964 (у суаўт.).
* Isolation of solasodine ад Solanum khasianum grown ў Bombay // Indian J. Pharmacy. 1971. Vol. 33, N 1 (у суаўт.).
* Indian pharma industry: decades of struggle // Chem. Business. 2005. Vol. 19, N 4.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Профіль Ю.Х. Хаміда на сайце НАН Беларусі

Катэгорыя:Ганаровыя члены Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі
Сезон 2009/2010 АЗАА Асіповічы

У сезоне 2009/2010 баскетбольны клуб АЗАА з горада Асіповічы прымаў удзел:
* Чэмпіянат Беларусі 2009/2010 ( **3 месца**),
* Кубак Беларусі 2009 ( **фіналіст**).

## Склад каманды 
*  Алег Антошчанка
*  Сяргей Вабішчэвіч
*  Яўген Ворнік
*  Сяргей Воўк
*  Аляксандр Вярэніч
*  Кірыл Дыдзік
*  Дзмітрый Зайцаў
*  Яўген Іваноў
*  Арсеній Кучынскі (прыйшоў у каманду падчас сезона)
*  Андрэй Максімаў
*  Юрый Мішукоў
*  Ігар Налівайка
*  Вячаслаў Скідан
*  Канстанцін Яфрэмаў

## Трэнеры каманды 
*  Ігар Галабурда (галоўны трэнер)
*  Дзмітрый Калтуноў

## Гл. таксама 
* Сезон 2008/2009 АЗАА Асіповічы
* Сезон 2010/2011 АЗАА Асіповічы

## Спасылкі 
* КУБОК БЕЛАРУСИ. ОЗАА РАВНЕЕ
* КУБОК БЕЛАРУСИ. ВПЕРВЫЕ “МИНСК”

2009/2010
АЗАА Асіповічы
Палеская праўда

**«Палеская праўда»** — абласная, пасля раённая газета. Выдавалася з 1939 па 2023 год у Пінску.

Заснавана ў верасні 1939 г. пад назвай *«Под небом Полесья»*, у кастрычніку 1939 г. выйшла пад загалоўкам *«Освобождённое Полесье»*, затым называлася *«Палеская праўда»*. Друкавалася як орган Часовага ўпраўлення г. Пінск, у сакавіку — красавіку 1940 года Пінскага абкама КП(б)‌Б і аблвыканкама, з мая 1940 года — Пінскага абкама, гаркама КП(б)‌Б і аблвыканкама. Выходзіла да 21 чэрвеня 1941 г.

У час Вялікай Айчыннай вайны з’яўлялася органам Пінскага падпольнага абкама КП(б)‌Б. Вядома 57 нумароў (№ 2-31 за 1943; № 32, 33 за 1-9.1.1944, № 3-28 за студзень — ліпень 1944) за перыяд з 8 чэрвеня 1943 г. да 8 ліпеня 1944 г. на беларускай мове. Рэдактары: І. Р. Ганчарык, М. А. Эрдман (з верасня 1943).

Пасля вызвалення Беларусі выходзіла пад той жа назвай. Выданне газеты ў якасці абласной спынілася на № 8 за 12 студзеня 1954 г. З 7 лютага 1954 г. да 28 лютага 1963 г. мела назву *«Пинская правда»*, з сакавіка 1963 г. — *«Полесская правда»*. З 1965 г. друкавалася як орган Пінскага райкама і гаркама КПБ, раённага і гарадскога Савета дэпутатаў працоўных (Савет народных дэпутатаў з 1977) Брэсцкай вобласці.

Раённая газета, выходзіла 2 разы на тыдзень на беларускай і рускай мовах. Заснавальнікі — Пінскі раённы выканаўчы камітэт і Пінскі раённы Савет дэпутатаў, рэдакцыя газеты.

З 1 студзеня 2023 г. выданне спынена. У Пінску і Пінскім раёне выходзіць аб’яднаная газета «Пінскі веснік» з укладышам «Полесская правда».

## Крыніцы 
Катэгорыя:Газеты Пінска
Катэгорыя:1939 год у Пінску
Сезон 2005/2006 «Белбізнесбанка—БДЭУ» Мінск

У сезоне 2005—2006 жаночы валейбольны клуб «Белбізнесбанк—БДЭУ» з Мінска прымаў удзел у наступных турнірах:
* Чэмпіянат Беларусі 2005/2006 ( **2 месца**).

## Склад каманды 
* Наталля Багарэвіч (1980),
* Вікторыя Гальцова (1985),
* Таццяна Гардзеева (1982),
* Ганна Будревіч (1985),
* Наталля Мацейчык (1985),
* Вера Клімовіч (1988),
* Іна Завойчынская (1976),
* Анжэла Захара (1985),
* Вольга Мажэйка (1985),
* Вольга Паўлюкоўская (1988),
* Дар’я Ермашэвіч (1983),
* Наталля Пузыр (1988).

## Трэнеры каманды 
*  Алег Гулевіч (галоўны трэнер)

## Гл. таксама 
* Сезон 2004/2005 «Белбізнесбанка—БДЭУ» Мінск
* Сезон 2006/2007 «Мінчанкі—БДЭУ» Мінск

## Спасылкі 
* КУБОК ТОП-КОМАНД. ТАКОВА СЕ ЛЯ РОШЕТ
* ЕВРОКУБКИ. ШВЕЙЦАРСКИЙ СТОП-КРАН
* Minchanka Minsk 
* ЕВРОКУБКИ. НАШИ КОНТРАСТЫ
* ЕВРОКУБКИ. ТОП-ПЛАН
2005/2006
Белбізнесбанк—БДЭУ
Катэгорыя:2005 год у Мінску
Катэгорыя:2006 год у Мінску
Сезон 2007/2008 «Мінчанкі—БДЭУ» Мінск

У сезоне 2007—2008 жаночы валейбольны клуб «Мінчанкі—БДЭУ» з Мінска прымаў удзел у наступных турнірах:
* Чэмпіянат Беларусі 2007/2008 ( **3 месца**),
* Кубак Беларусі 2007 ( **Уладальнік**).

## Склад каманды 
2. Вольга Шчарбачэня (1991)
3. Вольга Рахман 
6. Анастасія Гарэлік (1991)
11. Таццяна Мысліўчык (1989)
15. Вікторыя Дудкіна (1985)
18. Наталля Крюк (1983)
99. Таццяна Лапухіна (1982)
99. Дар’я Ермашэвіч (1983)
99. Алена Цвірко (1984)
99. Кацярына Андрэйчык (1986)
99. Ганна Будревіч (1985)
99. Вера Клімовіч (1988)
99. Алена Кулікова (1967)
99. Ірына Лебедзева (1973)
99. Вольга Мароз (1980)
99. Ганна Шыла (1986)
99. Яўгенія Хілько (1990)
99. Марына Будай (1974)

## Трэнеры каманды 
*  Алег Гулевіч (галоўны трэнер)

## Гл. таксама 
* Сезон 2006/2007 «Мінчанкі—БДЭУ» Мінск
* Сезон 2008/2009 «Мінчанкі» Мінск

## Спасылкі 
* МИНЧАНКА (МИНСК) 
* Minchanka Minsk — players 
2007/2008
Мінчанкі Мінск
Катэгорыя:2007 год у Мінску
Катэгорыя:2008 год у Мінску
Віктар Яўгенавіч Панін (фізік)

**Віктар Яўгенавіч Панін** () — савецкі і расійскі вучоны ў галіне фізікі трываласці і матэрыялазнаўства, доктар фізіка-матэматычных навук (1968), прафесар (1971).

Акадэмік АН СССР (1987; чл.-кар. з 1981), Расійскай АН (1991). Замежны член НАН Беларусі (2000), замежны член НАН Украіны (2009). Ганаровы доктар Томскага дзяржаўнага ўніверсітэта (2000). Ганаровы работнік вышэйшай прафесійнай адукацыі Расійскай Федэрацыі (2000). Ганаровы грамадзянін г. Томска (2000).

## Біяграфія 
Нарадзіўся 10 лістапада 1930 года ў Сяміпалацінску (Казахская ССР). 

Скончыў Томскі дзяржаўны ўніверсітэт (1952). З 1956 года працаваў там жа: з 1959 года — старшы навуковы супрацоўнік, з 1969 года — загадчык аддзела Сібірскага фізіка-тэхнічнага інстытута пры універсітэце. У 1980—1984 гадах — намеснік дырэктара Інстытута оптыкі атмасферы Сібірскага аддзялення АН СССР. З 1984 года — дырэктар Інстытута фізікі трываласці і матэрыялазнаўства Сібірскага аддзялення РАН, з 2002 года — дарадца РАН, загадчык лабараторыі гэтага інстытута. Адначасова з 1980 года — загадчык кафедры Томскага політэхнічнага ўніверсітэта. З 1998 года — галоўны рэдактар ​​часопіса «Фізічная мезамеханіка».

Памёр 25 верасня 2020 года ў Томску (Расія).

## Навуковая дзейнасць 
Навуковыя даследаванні ў галіне механікі дэфармуемага цвёрдага цела, фізікі трываласці і пластычнасці, матэрыялазнаўства. Распрацоўвае новы навуковы напрамак — фізічная мезамеханіка матэрыялаў, якая дазваляе звязаць механіку суцэльнага асяроддзя (макраўзровень), фізіку пластычнай дэфармацыі (мікраўзровень) і фізічнае матэрыялазнаўства. Сфармуляваў і абгрунтаваў асноўныя прынцыпы фізічнай мезамеханікі.

Аўтар больш за 600 навуковых прац, у тым ліку 12 манаграфій, 39 аўтарскіх пасведчанняў і патэнтаў.

Прэмія НАН Беларусі і Сібірскага аддзялення РАН імя акадэміка В. А. Капцюга (2002) за цыкл работ «Фізічная мезамеханіка і новыя ўяўленні аб кантактным разбурэнні градыентных матэрыялаў: распрацоўка тэхналогій паверхневай інжынерыі матэрыялаў канструкцый».

Узнагароджаны ордэнамі Працоўнага Чырвонага Сцяга (1981, 1986), «За заслугі перад Айчынай» I (2007) і IV (1998) ступеней, медалямі.

## Асноўныя працы 
* Структурные уровни деформации твердых тел. Новосибирск, 1985 (у суаўт.).
* Физическая мезомеханика и компьютерное конструирование материалов : в 2 т. Новосибирск, 1995 (у суаўт.).
* Поверхностные слои нагруженных твердых тел как мезоскопический структурный уровень деформации // Физ. мезомеханика. 2001. Т. 4, № 3 (у суаўт.).

## Спасылкі 
* Профіль В. Я. Паніна на сайце НАН Беларусі

Катэгорыя:Замежныя члены НАНБ
Катэгорыя:Матэрыялазнаўцы СССР
Рагнхільда Сігурдсдацір

**Рагнхільда Сігурдсдацір** (; каля 830 — дата смерці невядомая) — жонка Хальвдана Чорнага і маці Харальда Цудоўнавалосага.

## Біяграфія 
Рагнхільда была дачкой Сігурда Аленя, конунга Хрынгарыкі з роду Дэглінгаў, якога «сагі пра каралёў» называюць праўнукам Рагнара Лодбрака. Па маці яна была ўнучкай Харальда Клака і пляменніцай Цюры Выратавальніцы Даніі, жонка Гормана Старога.

Калі Рагнхільдзе было дваццаць гадоў, берсерк Хакі забіў яе бацьку, а яе разам з братам Павёз у сваю сядзібу ў Хадаландзе. Ён хацеў ажаніцца на Рагнхільдзе, але ўвесь час адкладаў вяселле, бо раны, атрыманыя ім у баі з Сігурдам, не гаіліся. Хальвдан Чорны адправіў сваіх людзей, якія выкралі дзяцей Сігурда Аленя і спалілі сядзібу Хакі. У дзень іх вяртання з паходу была сыграна вяселле Хальвдана і Рагнхільд.Перад нараджэннем сына, згодна сазе, Рагнхільда ўбачыла сон.
«Ёй снілася, быццам яна стаіць у сваім горадзе і вымае іголку са сваёй сукенкі. І іголка гэтая ў яе ў руках вырасла так, што стала вялікім прабегам. Адзін канец яго спусціўся да зямлі і адразу ж пусціў карані, другі ж канец яго падняўся высока ў паветра. Дрэва здалося ёй такім вялікім, што яна ледзь магла ахапіць яго позіркам. Яно было дзіўна магутным. Ніжняя яго частка была чырвонай, як кроў, вышэй ствол яго быў прыгожага зялёнага колеру, а галіны былі белыя, як снег.

На дрэве было шмат вялікіх галін, як уверсе, так і ўнізе. Галіны дрэва былі такія вялікія, што распаўсюджваліся, як ёй здавалася, над усёй Нарвегіяй і нават яшчэ шырэй».

Гэты сон быў тлумачыцца наступным чынам: чырвоная, як кроў, ніжняя частка дрэва сімвалізуе маладыя гады Харальда Цудоўнавалосага, калі ён шмат ваяваў; «прыгожы зялёны колер» больш высокай часткі ствала — гэта росквіт дзяржавы Харальда, а белая верхняя частка — старасць конунга. «Сукі і галіны дрэва паказвалі на яго нашчадства, якое распаўсюдзіцца па ўсёй краіне». І сапраўды, усе наступныя кіраўнікі Нарвегіі былі нашчадкамі Харальда Цудоўнавалосага, а праз яго — Рагнхільды.

Неўзабаве пасля гэтага сну Рагнхільда нарадзіла сына, названага Харальдам. Больш пра яе нічога не паведамляецца. Хальвдан Чорны загінуў, калі яго сыну было ўсяго 10 гадоў; такім чынам, Рагнхільда, калі яна перажыла мужа, стала ўдавой у трыццаць адзін год.

## Меркаванні ў навуцы 
Паведамленні саг пра раннюю гісторыю Нарвегіі прынята разглядаць са скептыцызмам. Існуе меркаванне, што апавяданні пра эпоху Хальвдана Чорнага даволі блізкія да гістарычнай рэальнасці, але пры гэтым гісторыя замужжа Рагнхільды цалкам тыповая для «хлуслівых саг», яе прароцкі сон — частка ўніверсальнай літаратурнай традыцыі, а генеалогія ўтрымлівае храналагічныя нязгоды. Так, Цюра Выратавальніца Даніі, якую сагі называюць цёткай Рагнхільды, жыла двума ці нават трыма пакаленнямі пазней.

## Вобраз Рагнхільды ў кіно 
* І на камянях растуць дрэвы (СССР, Нарвегія; 1985) рэжысёр Станіслаў Растоцкі і Кнут Андэрсан, у ролі Рагнхільды Лісе Ф’ельстад.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Сага о Хальвдане Чёрном
* Сага о Харальде Прекрасноволосом
* Прядь о сыновьях Рагнара

Катэгорыя:Інглінгі
Заря (газета)

**«Заря́»** — абласная газета. Выходзіць 2 разы на тыдзень на беларускай і рускай мовах. Заснавальнікі — Брэсцкі абласны выканаўчы камітэт і Брэсцкі абласны Савет дэпутатаў. Рэдакцыя размяшчаецца ў горадзе Брэсце па праспекце Машэрава, 75/1. 

Заснавана ў верасні 1939 г. пад назвай *«Рабочы»* (26.9 — 24.12.1939) як орган Брэсцка-Літоўскага Часовага ўпраўлення, затым Часовага ўпраўлення г. Брэст. З 1940 г. мела назву *«Зара»*. У перыяд з 1 студзеня 1940 г. да 21 чэрвеня 1941 г. выходзіла як орган Брэсцкага абкама КП(б)‌Б і абласнога Савета дэпутатаў працоўных.

У час Вялікай Айчыннай вайны з’яўлялася органам Брэсцкага падпольнага абкама КП(б)‌Б. Выдавалася каля возера Спораўскае Бярозаўскага раёна і ва ўрочышчы Хаваншчына каля в. Корачын Івацэвіцкага раёна Брэсцкай вобласці пры штабе Брэсцкага партызанскага злучэння ў 1943–1944 гг. Вядома 60 нумароў за перыяд з 6 мая 1943 г. да 26 ліпеня 1944 г. на рускай мове. Тыраж кожнага нумара складаў 200–300 экзэмпляраў. Рэдактар В. Ф. Калібераў.

Пасля вызвалення БССР выдавалася пад той жа назвай. З лютага 1965 г. друкавалася як орган Брэсцкага абкама і Брэсцкага гаркама КПБ, абласнога i гapадскога Саветаў дэпутатаў працоўных (Саветы народных дэпутатаў з 1977).

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт 

Катэгорыя:Газеты Брэста
Катэгорыя:Газеты Беларусі на беларускай мове
Катэгорыя:Газеты Беларусі на рускай мове
Катэгорыя:1939 год у Брэсце
Катэгорыя:Праспект Машэрава (Брэст)
Кубак Беларусі па валейболе сярод жанчын 2014

**Кубак Беларусі па валейболе сярод жанчын 2014** — 19-ы кубак Рэспублікі Беларусь па валейболе сярод жанчын. Фінал прайшоў у Брэсце 15 снежня 2014 года.

## Вынікі 
### Чвэрцьфінал 
У другім матчы 8 лістапада Прыбужжа Брэст на тай-брэйку саступілі Мінчанке (21:25, 25:22, 30:28, 16:25, 9:15), але па выніках двухматчавага супрацьстаяння вышлі ў паўфінал.

### Паўфінал і Фінал 
## Турнірная табліца 
## Гл. таксама 
* Кубак Беларусі па валейболе сярод жанчын 2013
* Кубак Беларусі па валейболе сярод жанчын 2015

## Спасылкі 
* Волейболистки брестской команды «Прибужье» завоевали Кубок Беларуси
* Женская волейбольная команда «Прибужье» стала обладателем Кубка Беларуси
* «Прибужье» вышло в полуфинал Кубка Беларуси по волейболу
* Belarussian Cup 2014/15

Катэгорыя:2014 год у валейболе
Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 2014 годзе
2014
Катэгорыя:Снежань 2014 года
Яраслаў Яраславіч

**Яраслаў Яраславіч** (у хрышчэнні Афанасій; 2-я пал. 1220-х або пач. 1230-х — 1271) — князь цвярскі (не пазней 1254—1271), вялікі князь уладзімірскі (1264 або 1265—1271). З дынастыі Рурыкавічаў, родапачынальнік цвярскіх Рурыкавічаў. Сын Яраслава Усеваладавіча. Брат Аляксандра Неўскага. Бацька Святаслава Яраславіча (ад 1-га шлюбу), Міхаіла Яраславіча (ад 2-га шлюбу).

## Зноскі 
Катэгорыя:Вялікія князі ўладзімірскія
Катэгорыя:Князі цвярскія
Сезон 2010/2011 «Мінчанкі» Мінск

У сезоне 2010—2011 жаночы валейбольны клуб «Мінчанка» з Мінска прымаў удзел у наступных турнірах:
* Чэмпіянат Беларусі 2010/2011 ( **2 месца**),
* Кубак Беларусі 2010 ( **Фіналіст**).

## Склад каманды 
2. Вольга Шчарбачэня (1991)
3. Вікторыя Брысюк (1992)
5. Ганна Тупікіна (1992)
6. Анастасія Гарэлік (1991)
7. Ганна Шаўчэнка (1979)
7. Алена Бурак (1993) 
8. Вольга Аверына (1986, капітан) 
9. Надзея Чарнавец (1992)
11. Таццяна Мысліўчык (1989)
14. Крысціна Міхайленка (1992)
99. Алена Бернатовіч (1987)
99. Вікторыя Емяльянчык (1989)
99. Наталля Крюк (1983)

## Трэнеры каманды 
*  Алег Гулевіч (галоўны трэнер)

## Гл. таксама 
* Сезон 2009/2010 «Мінчанкі» Мінск
* Сезон 2011/2012 «Мінчанкі» Мінск

## Спасылкі 
* МИНЧАНКА (МИНСК) 
* Minchanka Minsk — players 
* БЕЛАРУСЬ. ЗАКРЕВСКАЯ ОТКРЫЛА ТУРЦИЮ
2010/2011
Мінчанкі Мінск
Катэгорыя:2010 год у Мінску
Катэгорыя:2011 год у Мінску
Васіль Яраславіч (князь бораўскі)

**Васіль Яраславіч** (?—) — сын Яраслава Уладзіміравіча, удзельны князь бораўскі.

У час феадальнай вайны (1425—53) у 1446 годзе выгнаны вялікім князем маскоўскім Дзмітрыем Шамякам. Ад’ехаў у Вялікае Княства Літоўскае, дзе атрымаў ад вялікага князя Казіміра Бранск, Гомель, Старадуб, Мсціслаў. Пасля вярнуўся, дапамог Васілю II вярнуць маскоўскі трон. У 1456 сасланы Васілём II у Угліч. Яго жонка з пасынкам Іванам уцякла ў ВКЛ.

## Зноскі 
## Літаратура 
*
Кіравец

**«Кі́равец»** — раённая газета Кіраўскага раёна Магілёўскай вобласці. Выходзіць 2 разы на тыдзень на беларускай і рускай мовах. Заснавальнікі — Кіраўскі раённы выканаўчы камітэт і Кіраўскі раённы Савет дэпутатаў, рэдакцыя газеты. Рэдакцыя размяшчаецца ў горадзе Кіраўску па вуліцы Пушкінскай, 19.

Заснавана ў сакавіку 1935 г. пад назвай «Кировец» як орган Кіраўскага райкама КП(б)‌Б і раённага Савета дэпутатаў працоўных Магілёўскай вобласці. Выходзіла да 23 чэрвеня 1941 г.

У час Вялікай Айчыннай вайны з’яўлялася органам Кіраўскага падпольнага райкама КП(б)‌Б. Выходзіла спачатку ў в. Хамічы (цяпер не існуе) Кіраўскага раёна, затым у лесе Кіраўскага раёна. У 1942 г. падпольшчыкі па частках вынеслі з былой раённай друкарні, адноўленай нямецкімі ўладамі, друкарскае абсталяванне. Кіраўнік падпольнай групы Г. Л. Комар (сакратар Кіраўскага падпольнага райкама КП(б)‌Б з ліпеня 1943) і мясцовыя майстры вырабілі друкарскі станок. Спачатку выдаваліся лістоўкі, 6 лістапада 1942 г. выйшаў першы нумар газеты. Вядомы 44 нумары (№ 10, 13-21, 23-33, 35, 37-49 за 1943; № 1-9 за 1944) за перыяд з 10 красавіка 1943 г. да 13 красавіка 1944 г. на рускай мове. Рэдактары: Я. С. Дабрынскі, С. С. Зайцаў (з чэрвеня 1943).

Пасля вызвалення Беларусі выдавалася пад той жа назвай. З мая 1962 г. называлася *«Зара»*, з лютага 1969 г. — *«Кіравец»*, друкавалася як орган Кіраўскага райкама КПБ і раённага Савета дэпутатаў працоўных (Савет народных дэпутатаў з 1977).

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт 

Катэгорыя:Культура Кіраўскага раёна
Катэгорыя:1935 год у Беларусі
Катэгорыя:Газеты Беларусі на беларускай мове
Катэгорыя:Газеты Беларусі на рускай мове
Катэгорыя:Прадпрыемствы  Кіраўска
Яраслаў Асмамысл

**Яраслаў Уладзіміравіч Асмамысл** () — князь галіцкі (1153—87).

## Біяграфія 
Сын галіцкага князя Уладзіміра Валадаравіча (1141—52), муж дачкі Юрыя Далгарукага Вольгі.

Князь галіцкі з 1153 года. Імкнуўся ўмацаваць княжацкую ўладу, вёў барацьбу з мяцежным баярствам. Галіцкае княства дасягнула ў княжанне Яраслава Асмамысла свайго росквіту, яго тэрыторыя распасціралася з поўначы на ​​поўдзень ад г. Чэрвен да вусця Дуная, а з захаду на ўсход — ад вярхоўяў р. Віслока да вытоку Паўднёвага Буга. Яраслаў пабудаваў шэраг крэпасцей, паспяхова змагаўся з качэўнікамі і кіеўскімі князямі. Развіваліся рамёствы і гандаль (з Візантыяй, Польшчай, Венгрыяй, рускімі княствамі).

Магутнасць яго ўслаўлена ў «Слове аб паходзе Ігаравым». За мудрасць празваны Асмамыслам («восем розумаў»).

## Зноскі 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Князі галіцкія
Яраслаў Усеваладавіч

**Яраслаў Усеваладавіч** () — вялікі князь кіеўскі (1236—38) і ўладзімірскі (1238—46).

## Біяграфія 
Сын Усевалада Вялікае Гняздо, брат вялікага ўладзімірскага князя Юрыя Усеваладавіча, бацька Аляксандра Неўскага. Князь у Пераяслаўлі Паўднёвым (1200—06), Пераяслаўлі Залескім (з 1212). Удзельнік міжусобных войнаў. У 1210—30-я гады неаднаразова быў князем у Ноўгарадзе; імкнуўся пашырыць рускі ўплыў на фінскія землі, змагаўся з нямецкай агрэсіяй (у 1234 нанёс буйное паражэнне крыжакам на р. Эмайыгі ў Эстоніі). Як вялікі князь уладзімірскі імкнуўся аднавіць разбураныя мангола-татарскім нашэсцем гарады і гаспадарчае жыццё, з дапамогай манголаў падпарадкаваць сабе Кіеўскае, Смаленскае і іншыя княствы. У 1243 хан Залатой Арды Батый прызначыў яго вялікім князем усёй Русі. У 1246 выкліканы да вялікага мангольскага хана Гуюка ў г. Каракарум, дзе атручаны (памёр на зваротным шляху).

## Зноскі 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Вялікія князі кіеўскія
Катэгорыя:Вялікія князі ўладзімірскія
Усевалад Вялікае Гняздо

**Усевалад Вялікае Гняздо** (у хрышчэнні Дзмітрый; ) — вялікі князь кіеўскі (1173), уладзімірскі (1176—1212).

## Біяграфія 
Сын Юрыя Далгарукага. У 1155—62 князь растоўскі і суздальскі (з братам Міхаілам). У 1162 выгнаны братам Андрэем Багалюбскім і выехаў у Візантыю. Да 1168 вярнуўся на Русь, у 1173 двойчы княжыў у Кіеве. Пасля забойства Андрэя (1174) дапамог брату Міхаілу заняць уладзімірскі прастол, пасля яго смерці (1176) сам стаў вялікім князем уладзімірскім.

Ваяваў з Чарнігавам, Волжска-Камскай Балгарыяй, полаўцамі і інш., значна пашырыў межы Уладзімірскага княства, трымаў у залежнасці Вялікі Ноўгарад.

За шматдзетнасць (8 сыноў, 4 дачкі) атрымаў мянушку Вялікае Гняздо.

## Зноскі 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Вялікія князі кіеўскія
Катэгорыя:Вялікія князі ўладзімірскія
Васілька Брачыславіч

**Васілька Брачыславіч** (XII ст. — пасля 1180) — князь з роду Ізяславічаў Полацкіх (зг. 1180).

Адзіны раз згаданы без тытула пад 1180 годам Іпацьеўскім летапісам, калі разам з чарнігаўскімі князямі Яраславам Усеваладавічам і Ігарам Святаславічам, віцебскім князем Брачыславам Васількавічам, полацкім Усяславам Васількавічам з атрадамі ліваў і літоўцаў, лагожскім князем Усяславам Мікулічам, князем Андрэем Валодшычам і яго пляменнікам Ізяславам удзельнічаў у вялікім паходзе на Друцк. Відавочна, як і іншыя згаданыя князі быў у сферы ўплыву чарнігаўскіх князёў Ольгавічаў, што варагавалі са смаленскімі князямі.

Болей нічога пра Васільку Брачыславіча не вядома, толькі даследчыкі прапануюць розныя атаясненні яго з іншымі асобамі, вядомымі з крыніцы тым або блізкім часам. У тым ліку, Васільку прапануюць лічыць сынам згаданага ў гэтым самым паходзе віцебскага князя Брачыслава Васількавіча.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Ізяславічы Полацкія
Сезон 2006/2007 «Мінчанкі—БДЭУ» Мінск

У сезоне 2006—2007 жаночы валейбольны клуб «Мінчанкі—БДЭУ» з Мінска прымаў удзел у наступных турнірах:
* Чэмпіянат Беларусі 2006/2007 ( **1 месца**),
* Кубак Беларусі 2006 ( **Уладальнік**).

## Склад каманды 
3. Вольга Рахман (1985)
6. Анастасія Гарэлік (1991)
15. Вікторыя Дудкіна (1985)
18. Наталля Крюк (1983)
99. Анжэла Захара (1985)
99. Марына Будай (1974)
99. Дар’я Ермашэвіч (1983)
99. Алена Цвірко (1984)
99. Вольга Мароз (1980)
99. Вера Клімовіч (1988)
99. Кацярына Плавінская (1983)
99. Яўгенія Хілько (1990)
99. Таццяна Лапухіна (1982)
99. Ганна Будревіч (1985)
99. Алена Кулікова (1967)
99. Ірына Лебедзева (1973)

## Трэнеры каманды 
*  Алег Гулевіч (галоўны трэнер)

## Гл. таксама 
* Сезон 2005/2006 «Белбізнесбанка—БДЭУ» Мінск
* Сезон 2007/2008 «Мінчанкі—БДЭУ» Мінск

## Спасылкі 
* 2006/2007 European Cups Minchanka MINSK 
* МИНЧАНКА (МИНСК) 
* Minchanka Minsk — players 
2006/2007
Мінчанкі Мінск
Катэгорыя:2006 год у Мінску
Катэгорыя:2007 год у Мінску
Васілька Яраполчыч

**Васілька Яраполчыч** (XII ст.) — гіпатэтычны князь драгічынскі і нурскі.

## Біяграфія 
Згадваецца толькі ў «Гісторыі Расійскай» В. М. Тацішчава пад 1182 годам як уладар Драгічына і Нура на Бугу. Васілька захапіў Бярэсце ў менскага князя Уладзіміркі, аднак той з дапамогай палачан вярнуў горад і ўварваўся ва ўладанні Васількі. Тады Васілька ўцёк да цесця, польскага князя Лешка, з яго дапамогай вярнуў свае землі, але быў выгнаны ўладзіміра-валынскім князем Раманам Мсціславічам.

У другой рэдакцыі тэксту Тацішчава даданы імёны па бацьку Васількі — Яраполчыч, і Уладзіміркі — Валадаравіч. Аднак не ўсе даследчыкі схільны верыць звесткам Тацішчава агулам, пагатоў іх другой рэдакцыі, дзе падазраюць значныя дапрацоўкі і «рэканструкцыі» аўтара.

Калі Васілька быў на праўдзе і быў Яраполчычам, імаверна, мог быць сынам бужскага князя Яраполка Ізяславіча.

## Літаратура 
*
Цьяў Ван Мінь

**Цьяў Ван Мінь** (, , Ха Цінь, В’етнам) — вучоны ў галіне біяарганічнай хіміі. Замежны член НАН Беларусі (2014), доктар філасофіі (1993), прафесар.

## Біяграфія 
Скончыў Маскоўскі дзяржаўны ўніверсітэт імя М. В. Ламаносава (1985). З 1993 — у Цэнтры даследаванняў хіміі прыродных злучэнняў (В’етнам). З 1994 — начальнік аддзела, з 1997 — намеснік дырэктара, з 2004 — дырэктар Інстытута хіміі прыродных матэрыялаў (В’етнам). З 2008 — прэзідэнт В’етнамскай акадэміі навук і тэхналогій (ВАНТ).

## Навуковвая дзейнасць 
Асноўныя навуковыя працы ў галіне біятэхналогіі і біяхіміі біялагічна актыўных рэчываў. Вядзе актыўную работу па супрацоўніцтве з навуковымі і вучэбна-педагагічнымі ўстановамі Рэспублікі Беларусь з мэтай выканання сумесных навуковых праектаў у сферы энергетыкі, біятэхналогій, хіміі і новых матэрыялаў, накіраваных на стварэнне новых кампазіцыйных матэрыялаў, сучасных лекавых прэпаратаў для аховы раслін, а таксама павышэнне энергетычнай бяспекі за кошт дыверсіфікацыі розных відаў паліва. Адзін з ініцыятараў стварэння сумеснай навукова-даследчай лабараторыі біятэхналогій прыродных і сінтэтычных біялагічна актыўных рэчываў Цэнтра ВАНТ — НАН Беларусі ў мэтах прасоўвання сумеснай навукова-даследчай дзейнасці адпаведных арганізацый у галіне біятэхналогіі і біяхіміі біялагічна актыўных рэчываў; паскарэння камерцыйнага выкарыстання вынікаў навуковых даследаванняў.

Аўтар больш за 250 навуковых прац, у тым ліку 8 ​​манаграфій, 6 патэнтаў.

Прэмія Міністэрства навукі і тэхналогій В’етнама (2005) за выдатныя дасягненні ў галіне навукі і тэхналогій у 2000—2005 гг. Нацыянальная прэмія В’етнама ў галіне навукі і тэхналогій (2012) за працу «Mining to use reasonably the Vietnamese marine organisms resources to produce the added value for the life»..

Узнагароджаны медалямі.

## Асноўныя працы 
* Chemical and biological of Acanthopanax trifoliatus (2004, у суаўт.); Potential of Vietnamese seaweed (2004, у суаўт.).
* Chemical and NF-kB activity of some Traditional Vietnamese Medicine (2004, у суаўт.).
* Bioactivity of Lipid and fatty acid from natural products sources (2005, у суаўт.).
* Pharmaceutical Vietnamese seaweed materials (2005, у суаўт.).
* Bioactivity compounds з Vietnam marine organisms (2007, у суаўт.).
* Mallotus genus: Chemical, bioactivity and chromatography fingerprint (2009, у суаўт.).
* Vietnamese marine organisms: Potentials and Challenges (2013, у суаўт.).

## Спасылкі 
* Профіль Ц. В. Міня на сайце НАН Беларусі

Катэгорыя:Замежныя члены НАНБ
Катэгорыя:Дактары філасофіі
Otokar Arma

**Otokar Arma** — турэцкі колавы модульны бронетранспарцёр.

## Апісанне 
Распрацоўшчык і вытворца — кампанія «Otokar». Распрацоўка бронетранспарцёра была пачата ў 2007 годзе. У залежнасці ад мадыфікацыі, можа мець тры ці чатыры восі. Колавая формула: 6 × 6 і 8 × 8.

Платформа аўтамабіля з колавай формулай 6х6 была ўпершыню прадстаўлена на выставе Eurosatory 2010 у Парыжы ў чэрвені 2010 года. БТР можа перавозіць да 10 чалавек, уключаючы камандзіра, вадзіцеля і васьмярых салдат. Здольны ўплаў перасякаць рэкі.

Бронетранспарцёр валодае гнуткай мабільнасцю і забяспечвае высокі ўзровень супрацьміннай і балістычнай абароны. Корпус цалкам абаронены ад біялагічнай і хімічнай зброі. Унутры ўстаноўлены спецыяльныя сядзенні, якія разам з дарожным прасветам у 425 мм памяншаюць негатыўныя ўздзеянні на экіпаж і дэсант ад падрыву мін.

Arma можа перасоўвацца на спушчаных шынах і ў стандартнай камплектацыі таксама абсталяваны цэнтральнай сістэмай падпампоўкі колаў.

Бранявік распрацаваны па модульнай схеме, што дае магчымасць ствараць розныя мадыфікацыі, у залежнасці ад патрабаванняў ваенных розных краін свету. Напрыклад, УС Бахрэйна купілі Arma ў канфігурацыі 6 × 6, а не 8 × 8. Баявая машына пяхоты Rabdan арміі ААЭ — гэта адзін з варыянтаў, на якім устаноўлена вежа для расійскай БМП-3. Казахская мадыфікацыя атрымала дыстанцыйна кіраваны модуль з 30-мм гарматай 2А42 і 7.62-мм кулямётам.

Магчыма ўсталяванне СТКР. Узровень браніравання машыны таксама залежыць ад пажаданні заказчыкаў.

## Тэхнічныя характарыстыкі 
* Экіпаж (дэсант), чал. — 2 (8)
* Баявая маса, кг — 18500
* Габарытныя памеры, мм: даўжыня — 6428, шырыня — 2708, вышыня — 2223, дарожны прасвет — 425
* Браніраванне, мм — 12,5
* Узбраенне — 1 x 12,7-мм кулямёт
* Рухавік — турбадызель з вадзяным астуджэннем, магутнасцю 450 к. с
* Удзельную магутнасць, к. с./т — 24,3
* Максімальная хуткасць па шашы, км/г — 105
* Запас ходу па шашы, км — 700
* Пераадольваюцца перашкоды: пад’ём, град. — 60; сценка, м — 0,6; роў, м — 1,2; брод, м — плавае

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* OTOKAR ПРЕДСТАВЛЯЕТ БРОНЕМАШИНУ ARMA 6Х6 НА EUROSATORY 2010 
* КОЛЕСНАЯ БОЕВАЯ БРОНИРОВАННАЯ МАШИНА ARMA 8×8 (ТУРЦИЯ) 
* Турция передала Казахстану на испытания бронемашину Arma

Катэгорыя:Бранятэхніка Турцыі
Катэгорыя:Бронеаўтамабілі паводле алфавіта
Мсціслаў Давыдавіч

**Мсціслаў Давыдавіч** (у хрышчэнні Фёдар; 1193—1230) — вялікі князь смаленскі (1219—30).

## Біяграфічныя звесткі 
Сын Давыда Расціславіча. Атрымаў Смаленскае княства пасля таго, як яго пакінуў князь Уладзімір Рурыкавіч. В. М. Тацішчаў згадвае Мсціслава Давыдавіча пад 1217 і 1221 гадамі як князя полацкага. Паводле Наўгародскага першага летапісу малодшага зводу, захапіў Полацк 17 студзеня 1222 года, пасадзіў там свайго родзіча Святаслава Мсціславіча. У «Хроніцы Лівоніі» Генрыха Латвійскага ўспамінаецца як удзельнік заключэння гандлёвага дагавору (1222) з Рыгай ад імя Полацка і Віцебска. Верагодна, у той час Мсціслаў Давыдавіч трымаў гэтыя гарады або яны знаходзіліся ў залежнасці ад яго. Заключыў дагавор 1229 года з Рыгаю і Гоцкім берагам ад імя Смаленска, Віцебска і Полацка.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Князі смаленскія
Катэгорыя:Расціславічы Смаленскія
Мсціслаў Усеваладавіч

**Мсціслаў Усеваладавіч** — князь гарадзенскі ў XII стагоддзі.

## Біяграфія 
Сын гарадзенскага князя Усеваладкі. У 1167 годзе дапамог валынскаму князю Мсціславу Ізяславічу заняць кіеўскі сталец. У 1168 (1167?) годзе удзельнічаў у паходзе Мсціслава на полаўцаў. Пасля захопу Кіева ў 1169 годзе Андрэем Багалюбскім, Мсціслаў Усеваладавіч у 1170 годзе дапамог Мсціславу Ізяславічу на кароткі час аднавіць уладу над горадам, імаверна, хадзіў на полаўцаў, бо яго тысяцкі захоплены імі ў палон. У 1173 (1174?) годзе, напэўна, быў сярод гарадзенскіх князёў, якіх Багалюбскі прымусіў удзельнічаць у паходзе на Кіеў. Хадзіў на полаўцаў у 1183 (1184?) годзе з войскамі вялікага князя кіеўскага Святаслава Усеваладавіча.

Адны даследчыкі атаясняюць Гарадзен, якім валодаў Мсціслаў Усеваладавіч, з сучасным Гродна, другія — з Гарадной ў Столінскім раёне, трэція — лакалізуюць на Валыні.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Князі гарадзенскія
Мельбурнскі каралеўскі тэхналагічны інстытут

**Мельбурнскі каралеўскі тэхналагічны інстытут** () — аўстралійская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам даследчага ўніверсітэта, сядзіба якой месціцца ў горадзе Мельбурн у штаце Вікторыя.

## Агульная характарыстыка 
Заснаваная ў 1887 годзе, вучэльня пачыналася як вячэрняя школа, якая прапаноўвала заняткі ў галіне мастацтва, прыродазнаўчых навук і тэхналогій у адказ на прамысловую рэвалюцыю ў Аўстраліі. Гэта быў прыватны каледж больш за сто гадоў, перш чым стаць дзяржаўным універсітэтам у 1992 годзе. З гадавым прыбыткам каля 1,5 мільярда аўстралійскіх долараў гэта адзін з самых багатых універсітэтаў Аўстраліі. Ён займае 15-е месца ў свеце па мастацтву і дызайну і ўваходзіць у 130 лепшых універсітэтаў свету.

## Структура 
### Школы 
* Бухгалтарскага ўліку, інфармацыйных сістэм і ланцугоў паставак
* Архітэктуры і горадабудаўніцтва
* Мастацтва
* Бізнеса і права
* Камп'ютарных тэхналогій
* Дызайну
* Эканомікі, фінансаў і маркетынгу
* Інжынерыі
* Адукацыі
* Моды і тэкстылю
* Здароўя і біямедыцынскіх навук
* Глабальных, гарадскіх і сацыяльных студый
* Медыяў і камунікацый
* Нерухомасці, будаўніцтва і кіравання праектамі
* Прыродазнаўчых навук
* Менеджменту

### Каледжы 
* Каледж бізнесу і права
* Каледж дызайну і сацыяльнага кантэксту
* Каледж прафесійна-тэхнічнай адукацыі
* Каледж прыродазнаўства, тэхналогій, інжынерыі і матэматыкі

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Навучальныя ўстановы з англійскай мовай навучання
Катэгорыя:Універсітэты Аўстраліі
Маяк (газета)

**«Маяк»** — раённая газета Бярозаўскага раёна Брэсцкай вобласці. Выходзіць 2 разы на тыдзень на беларускай і рускай мовах. Заснавальнікі — Бярозаўскі раённы выканаўчы камітэт і Бярозаўскі раённы Савет дэпутатаў.

Газета «Пламя» была органам Бярозаўскага падпольнага райкама КП(б)‌Б Брэсцкай вобласці ў час Вялікай Айчыннай вайны.

Выдавалася пры партызанскім атрадзе 345‑м (Будаўскі лес, Бярозаўскі раён Брэсцкай вобласці) у 1944 г. Вядома 15 нумароў (№ 1–3, 5–16) за перыяд з 21 студзеня да 10 ліпеня 1944 г. на рускай мове. Рэдактары: А. С. Фацік, П. I. Братанаў (з 1.5.1944).

Пасля вызвалення Беларусі выдавалася пад той жа назвай. З 29 красавіка 1962 г. называлася *«Маяк коммунизма»*. З 1965 г. друкавалася як орган Бярозаўскага райкама КПБ і раённага Савета дэпутатаў працоўных (Савет народных дэпутатаў з 1977).

З 1991 г. раённая газета, выходзіць пад назвай «Маяк».

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт 
* 

Катэгорыя:Культура Бярозаўскага раёна
Катэгорыя:Газеты Беларусі на беларускай мове
Катэгорыя:Газеты Беларусі на рускай мове
Катэгорыя:Прадпрыемствы Бярозы
Асееў

**Асееў** — рускае прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Аляксандр Леанідавіч Асееў (нар. 1946) — расійскі фізік, віцэ-прэзідэнт Расійскай акадэміі навук (2008—2017).
* Мікалай Мікалаевіч Асееў (1889—1963) — рускі паэт.

Катэгорыя:Старонкі значэнняў:Цёзкі па прозвішчы
Катэгорыя:Старонкі значэнняў паводле алфавіта
Катэгорыя:Прозвішчы паводле алфавіта
Катэгорыя:Рускія прозвішчы
Цэнтральнаеўрапейская ініцыятыва

**Цэнтральнаеўрапейская ініцыятыва**, **ЦЕІ** — форум рэгіянальнага супрацоўніцтва ў Цэнтральнай і Усходняй Еўропе, створаны ў Будапешце ў 1989 годзе, на аснове вопыту раней створанай Альпійска-Адрыятычнай рабочай групы. Штаб-кватэра з 1996 года знаходзіцца ў горадзе Трыест, Італія.

## Гісторыя 
**Цэнтральнаеўрапейская ініцыятыва**, або **ЦЕІ**, з’яўляецца найбуйнейшым і найстарэйшым форумам рэгіянальнага супрацоўніцтва ў Цэнтральнай, Усходняй і Паўднёва-Усходняй Еўропе. У цяперашні час яна налічвае 17 дзяржаў-членаў, многія з якіх нават не з’яўляюцца часткай Цэнтральнай Еўропы: Албанія, Беларусь, Боснія і Герцагавіна, Балгарыя, Харватыя, Чэшская Рэспубліка, Венгрыя, Італія, Малдова, Чарнагорыя, Паўночная Македонія, Польшча, Румынія, Сербія, Славакія, Славенія і Украіна. Пачатак гісторыі Цэнтральнаеўрапейскай ініцыятывы паклала стварэнне *чатырохкутніка* ў Будапешце 11 лістапада 1989 года, членамі-заснавальнікамі якога былі Італія, Аўстрыя, Венгрыя і Сацыялістычная Федэратыўная Рэспубліка Югаславія (СФРЮ).

Ініцыятыва была накіравана на пераадоленне падзелу краін Еўропы на грамадска-палітычныя блокі шляхам наладжвання супрацоўніцтва паміж краінамі з рознай палітычнай арыентацыяй і эканамічнымі структурамі.

На першым саміце ў Венецыі ў 1990 годзе ў склад форуму была прынятая Чэхаславакія і ініцыятыва была перайменаваная ў *пяцікутнік*. У 1991 годзе, з прыняццем Польшчы, яна стала *шасцікутнікам*.

У 1992 годзе арганізацыя была перайменавана ў Цэнтральнаеўрапейскую ініцыятыву (ЦЕІ). Тады ж Македонія, Боснія і Герцагавіна, Харватыя і Славенія былі прынятыя ў якасці дзяржаў-членаў.

Чэшская Рэспубліка і Славакія былі прыняты ў ЦЕІ ў 1993 годзе пасля распаду Чэхаславакіі. У 1996 годзе ў якасці паўнапраўных членаў да ЦЕІ далучыліся Албанія, Беларусь, Балгарыя, Малдова, Румынія і Украіна.

Цяперашні склад арганізацыі паўстаў пасля далучэння Федэратыўнай Рэспублікі Югаславія (пасля Дзяржаўны саюз Сербіі і Чарнагорыі, а затым і Сербіі) у 2000 годзе і Чарнагорыі ў 2006 годзе.

## Структура 
ЦЕІ мае трохкампанентную сістэму: яна супрацоўнічае ва ўрадавым вымярэнні, парламенцкім вымярэнні і дзелавым вымярэнні.

ЦЕІ спрыяе ўзаемадзеянню і разнастайнасці ў 6 асноўных галінах: грамадская карысць, эканамічны рост, свабода СМІ, ахова навакольнага асяроддзя, міжкультурнае супрацоўніцтва і навуковае супрацоўніцтва/адукацыя і навучанне.

ЦЕІ ажыццяўляе дзейнасць з дапамогай сваёй сумеснай дзейнасці, праектаў ЕС, праграмы абмену ноу-хау і тэхнічнага супрацоўніцтва з Еўрапейскім банкам рэканструкцыі і развіцця (ЕБРР).

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Міжнародныя арганізацыі
Катэгорыя:Усходняя Еўропа
Айгуст

**Айгуст** — князь пскоўскі ў другой паловы XIII стагоддзя.

## Біяграфічныя звесткі 
Паводле паведамлення Наўгародскага 1-га летапісу, у 1270 годзе вялікі князь уладзімірскі, цвярскі і наўгародскі Яраслаў Яраславіч паставіў княжыць у Пскове Айгуста — князя невядомага, пэўна, літоўскага паходжання. Пазнейшы летапіс хібна называе яго імя «Аўгуст». Перад гэтым у Пскове княжыў Даўмонт, магчыма, Айгуст быў з яго праціўнікаў у Літве. Аднак княжанне Айгуста не было доўгатэрміновым, і ўжо ў 1271 годзе Даўмонт вярнуў свой пасад.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Князі пскоўскія
Дамастава

**Дамастава** () — вёска ў Польшчы, у складзе Ніжанскага павета Падкарпацкага ваяводства гміны Яроцін

## Гісторыя 
Побач з вёскай знойдзены мезалітычныя артэфакты. Зафіксаваны таксама сляды паселішчаў эпохі неаліту.

Паводле «Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich», у 1881 годзе Дамастава знаходзілася ў акрузе Ніска Каралеўства Галіцыі і Ладамерыі Аўстра-Венгерскай імперыі, у вёсцы было 97 дамоў і 549 жыхароў.

У 1939 годзе вёска ўваходзіла ў гміну Яроцін Ніскіўскага павета Львоўскага ваяводства Польшчы, у вёсцы жылі 9 украінцаў грэка-каталікоў.

З пачаткам Другой сусветнай вайны Дамастава акупавалі войскі Трэцяга Рэйха, але вёску перадалі СССР згодна з пактам Молатава-Рыбентропа. У лістападзе 1939 года вёска Дамастава ўвайшла у склад УССР. З чэрвеня 1941 да верасня 1944 года вёска зноў знаходзілася пад нямецкай акупацыяй. У 1945 годзе ўлады СССР перадалі вёску Польскай Народнай Рэспубліцы.

У 1975—1998 гадах вёска адносілася да Тарнабжэскага ваяводства.

10 ліпеня 2022 года, напярэдадні 79-й гадавіны Крывавай нядзелі на Валыні ў Дамаставе быў закладзены вуглавы камень пад помнік Анджэя Пітыньскага — «Валынская разня», які стаіць побач з аўтамабільнай стаянкай на хуткаснай трасе S19. Урачыстае адкрыццё помніка «Валынская разня» адбылося 14 ліпеня 2024 года.

## Славутасці 
* Помнік ахвярам Валынскай разні

## Спасылкі
Івана-Дар’іўка

**Івана-Дар’іўка** () — сяло Званіўкаўскай сельскай грамады Бахмуцкага раёна Данецкай вобласці Украіны (дэ-юрэ).

## Гісторыя 
19 ліпеня 2024 года, падчас уварвання Расійскай Федэрацыі ва Украіну, сяло было захоплена 123-й асобна гвардзейскай мотастралковай брыгадай Узброеных сіл Расійскай Федэрацыі.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Бахмуцкага раёна
Караль Мечыслававіч Барысовіч

**Караль Мечыслававіч Барысовіч** (; , маёнтак Разальмаў, цяпер Хоцімскі раён Магілёўскай вобласці — , Варшава, Польшча) — беларускі пісьменнік-нашанівец, публіцыст, перакладчык.

## Біяграфія 
У 1896 г. быў прывезены да сваячкі ў Пецярбург для навучання. У 1905 г. паступіў на юрыдычны факультэт Пецярбургскага ўніверсітэта, аднак праз рэвалюцыйныя падзеі мусіў перапыніць вучобу. У 1906 г. быў залічаны на факультэт права Ягелонскага ўніверсітэта ў Кракаве. Дыплом атрымаў у 1910 г. у Дэрпцкім універсітэце. У апошнім належаў да беларускага зямляцтва. Пахаваны на Паванзкоўскіх могілках (кватэра 230-3-18,19).

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Асобы
Катэгорыя:Публіцысты Беларусі‎
Катэгорыя:Публіцысты паводле алфавіта
Катэгорыя:Перакладчыкі Беларусі
Катэгорыя:Мемуарысты
Катэгорыя:Польскамоўныя пісьменнікі
Катэгорыя:Пісьменнікі Польшчы
Катэгорыя:Пісьменнікі Беларусі
Катэгорыя:Удзельнікі польска-савецкай вайны
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Хоцімскім раёне
Сезон 2013/2014 «Прыбужжа» Брэст

У сезоне 2013—2014 жаночы валейбольны клуб «Прыбужжа» з горада Брэст прымаў удзел у наступных турнірах:
* Чэмпіянат Беларусі 2013/2014 ( **Чэмпіён**),
* Кубак Беларусі 2013 ( **3-е месца**).

## Склад каманды 
1. Вікторыя Драбовіч 
2. Жанна Галодка 
3. Аксана Кавальчук 
4. Марына Паўлава 
5. Алена Макоўская 
6. Вікторыя Камінская
7. Святлана Дзенісюк 
9. Вікторыя Канановіч 
11. Аліна Буцько 
13. Таццяна Карповіч 
17. Ірына Шватро 
18. Віка Канановіч
19. Анастасія Лапато
20. Алена Лазюк
21. Аліна Ільюта

## Трэнеры каманды 
*  Пётр Хілько (галоўны трэнер)
*  Валерый Зароўскі (трэнер)

## Гл. таксама 
* Сезон 2012/2013 «Прыбужжа» Брэст
* Сезон 2014/2015 «Прыбужжа-Лакаматыва» Брэст

## Спасылкі 
* 2013/14 
* Из декрета на пьедестал
* ПРИГЛАШАЕМ БОЛЕЛЬЩИКОВ НА РЕШАЮЩИЕ ИГРЫ ЖЕНСКОГО ЧЕМПИОНАТА БЕЛАРУСИ ПО ВОЛЕЙБОЛУ. 
2013/2014
Прыбужжа
Катэгорыя:2013 год у Брэсце
Катэгорыя:2014 год у Брэсце
Сезон 2015/2016 «Прыбужжа-Лакаматыва» Брэст

У сезоне 2015—2016 жаночы валейбольны клуб «Прыбужжа-Лакаматыў» з горада Брэст прымаў удзел у наступных турнірах:
* Чэмпіянат Беларусі 2015/2016 ( **3 месца**),
* Кубак Беларусі 2015 ( **Уладальнік**).

## Склад каманды 
* Марына Паўлава,
* Аліна Ільюта,
* Алена Лазюк,
* Дзенісюк,
* Марына Кучко,
* Богдан,
* Давідовіч
* Вікторыя Паўлюковіч
* Вера Касцючык

## Трэнеры каманды 
*  Наталля Мелянюк

## Гл. таксама 
* Сезон 2014/2015 «Прыбужжа-Лакаматыва» Брэст
* Сезон 2016/2017 «Прыбужжа» Брэст

## Спасылкі 
* Волейбол: 1/4 финала Кубка Республики Беларусь между командами «Прибужье-Локомотив» Брест — «БГПУ» Минск
* 2015/16 
* 4 декабря в Барановичах сильнейшие женские клубы страны разыграют Кубок Республики Беларусь по волейболу
2015/2016
Прыбужжа-Лакаматыў
Катэгорыя:2015 год у Брэсце
Катэгорыя:2016 год у Брэсце