Узброеныя сілы Аўстра-Венгрыі

**Узбро́еныя сі́лы А́ўстра-Венге́рскай імпе́рыі** () — найменне ў 1867—1918 гадах агульнадзяржаўнай ваеннай арганізацыі Аўстра-Венгерскай імперыі для абароны і аховы тэрытарыяльнай цэласнасці імперыі ўзброеным шляхам.

## Камандаванне Узброеных сіл Аўстра-Венгерскай імперыі 
Вярхоўным Галоўнакамандуючым Узброенымі сіламі з’яўляўся Імператар Аўстра-Венгрыі, намеснікам якога з’яўляўся камандуючы Узброенымі сіламі, які ажыццяўляў камандаванне падчас працэдуры атрымання пасады ў спадчыну або ў выпадку хваробы Вярхоўнага Галоўнакамандуючага.

|-
!1
| rowspan="2" |Вярхоўны Галоўнакамандуючы
| rowspan="2" |Імператар
|Франц-Іосіф (1830—1916)
|
|1848—1914
|-
!2
|Карл I (1887—1922)
|
|1916—18
|-
!3
| rowspan="2" |Камандуючы Узброенымі сіламі
|ЭрцгерцагАўстрыі Маршал
|Фрыдрых (1856—1936)
|
|1914—1916
|-
!4
|Маршал
|Ф. фон Кёвесгаза (1854—1942)
|
|1918 год
|}

## Генеральны штаб Узброеных сіл Аўстра-Венгерскай імперыі 
|-
!1
|Генерал арміі
|Ф. фон Бек-Ржыкоўскі (1830—1920)
|
|1881—1906
|-
!2
|Маршал
|Ф. фон Гётцэндорф (1852—1925)
|
|1906—11  1912—17
|-
!2
|Генерал арміі
|А. фон Штраўсенбург (1857—1935)
|
|1917—18
|}

## Сухапутныя сілы Аўстра-Венгерскай імперыі 
 Аўстрыі на тэрыторыі Аўстра-Венгерскай імперыі.]]

У склад Сухапутных сіл Аўстра-Венгерскай імперыі ўваходзілі:

* Імператарскія Сухапутныя войскі ў складзе 16 агульнавайсковых карпусоў (33 дывізіі з кавалерыйскімі і артылерыйскімі брыгадамі).
* Узброеныя сілы Аўстрыі ў складзе 7 пяхотных і 1 горнай дывізіі, 1 кавдывізіі і 2 артбрыгад.
* Узброеныя сілы Венгрыі і Харватыі ў складзе 8 пяхотных, 2 кавдывізій і 4 артбрыгад.
* Злучэнні запасу (у ваенны час) Аўстрыі і Венгрыі.

Імператарскія Сухапутныя войскі мелі ў сваім складзе часці наступных родаў войскаў:

* **Пяхоту Сухапутных войскаў** у складзе 33 лінейных і 3 лёгкіх (40 батальёнаў Імператарскіх егераў) дывізій.
* **Кавалерыю Сухапутных войскаў** у складзе 10 кавдывізій (20 кавбрыгад) і Дабравольніцкага аўтамабільнага корпуса.
* **Артылерыю Сухапутных войскаў** у складзе 40 артбрыгад і 10 асобных дывізіёнаў.
* **Інжынерныя і спецыяльныя часці Сухапутных войскаў** у складзе інжынерных, пантонных, тылавых, чыгуначных аўтамабільных часцей і часцей сувязі.
* **Сілы бяспекі** ў складзе Імператарскай ваеннай паліцыі Корпуса.
* **Асобныя роты авіяцыі Сухапутных войскаў**.

Асновай штатнай структуры Імператарскіх Сухапутных войскаў з’яўляўся дыслакаваны на асноўных аператыўных напрамках агульнавайскавы корпус двухдывізіённага складу з кавалерыйскімі і артылерыйскімі брыгадамі і часцямі спецыяльных войскаў пастаяннага складу, у пагражальны перыяд разгортваемы ў агульнавайсковую армію і пры неабходнасці ўзмацняемы да фронту.

Асновай штатнай структуры Узброеных сіл зямель Аўстрыі і Венгрыі з’яўлялася пяхотная або горная дывізія двухбрыгаднага складу з кавалерыйскімі і артылерыйскімі дывізіёнамі ўзмацнення.

## ВМС Аўстра-Венгерскай імперыі 
 Антон Гаўз]]
 ГУ ВМС Ваеннага Міністэрства Аўстра-Венгерскай імперыі]]

У склад ВМС Аўстра-Венгерскай імперыі ўваходзілі:

### Сілы ВМС 
* Лінейны флот ВМС (1-4-я лінейныя дывізіі) з 12 лінейных караблёў.
* Крэйсерская флатылія ВМС (1-я крэйсерская дывізія з двума дывізіёнамі эсмінцаў) з 6 крэйсераў, 30 эсмінцаў і тарпедных катараў.
* Флатылія берагавой абароны ВМС (5-я лінейная і 2-я крэйсерская дывізіі) з 5 лінейных і крэйсерскіх адзінак.
* Падводныя сілы ВМС з 6 падводных лодак.

### Пункты базавання ВМС 
#### Адрыятычнае ўзбярэжжа 
* Акруга ВМС в/ч «Пула»

:* тэхнічная камісія ВМС
:* караблебудаўнічы завод ВМС
:* вучылішча інжынернага складу ВМС
:* шпіталь ВМС

* Акруга ВМС в/ч «Трыест»

:* каманднае вучылішча ВМС в/ч «Фіўме»
:* упраўленне тылу і марскіх перавозак ВМС

* Акруга ВМС в/ч «Себеніка»
* Акруга берагавой абароны ВМС в/ч «Кастэль-Нуова»

#### Пункты замежнага базавання 
* Аддзел ВМС у горадзе Пекін
* Пункт базавання в/ч «Цяньцзынь»

## ВПС Аўстра-Венгерскай імперыі 
Да лета 1913 года Сухапутныя войскі мелі на ўзбраенні не больш за 55 аэрапланаў, якія разам з навучальнымі машынамі былі зведзены ў 10 асобных рот авіяцыі (4 баявых і 2 запасных машыны). У наяўнасці мелася два баяздольных дырыжабля. Да 1913 годзе Францыя мела 450 адзінак самалётаў і 23 адзінак дырыжабляў, Расія — 190 адзінак самалетаў, 6 адзінак дырыжабляў (3 у пабудове), Італія да вясны 1914 года павінна была мець 380 адзінак самалётаў.

## Літаратура 
* 
* 
* *Шапошников Б. М*. Мозг армии. — М.—Л.: Государственное издательство. Отдел военной литературы, 1927. — Т. 1. — 4000 экз.

## Спасылкі 
*