open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Мамо (дэпартамент)

**Мамо** () — адзін з 7 дэпартаментаў Паўночна-Заходняга рэгіёну Камеруна. Знаходзіцца ў паўднёва-заходняй частцы рэгіёну, займаючы плошчу ў  км².

Адміністрацыйным цэнтрам дэпартамента з’яўляецца горад Мбенгві (). Мяжуе з дэпартаментамі: Манью (на поўдні і захадзе), Менчум (на поўначы), Мезам (на ўсходзе) і Леб’ялем (на поўдні).

Катэгорыя:Дэпартаменты Камеруна
Менчум (дэпартамент)

**Менчум** () — адзін з 7 дэпартаментаў Паўночна-Заходняга рэгіёну Камеруна. Знаходзіцца ў паўночнай частцы рэгіёну, займаючы плошчу ў  км².

Адміністрацыйным цэнтрам дэпартамента з’яўляецца горад Вум (). Мяжуе з Нігерыяй на захадзе і поўначы, а таксама дэпартаментамі: Мамо (на поўдні), Манью (на паўднёвым захадзе), Донга-Мантунг (на паўночным усходзе), Баё (на ўсходзе) і Мезам (на поўдні).

Катэгорыя:Дэпартаменты Камеруна
Чэмпіянат Еўропы па футболе 2000

**Чэмпіянат Еўропы па футболе 2000** (афіцыйная назва — **UEFA Euro 2000**) — 11-ы футбольны чэмпіянат Еўропы, фінальная частка якога праходзіла з 10 чэрвеня па 2 ліпеня 2000 года, упершыню ў дзвюх краінах — у Бельгіі і Нідэрландах. Гэта быў другі турнір з 16 камандамі-ўдзельніцамі.

2000
Катэгорыя:2000 год у футболе
Катэгорыя:Чэрвень 2000 года
Катэгорыя:Ліпень 2000 года
Катэгорыя:2000 год у Бельгіі
Катэгорыя:2000 год у Нідэрландах
Катэгорыя:Міжнародныя спартыўныя спаборніцтвы ў Бельгіі
Катэгорыя:Міжнародныя спартыўныя спаборніцтвы ў Нідэрландах
Ігар Аляксандравіч Мурашка

**Ігар Аляксандравіч Мурашка** (нар. , Мінск) — беларускі спецыяліст у галіне вылічальнай тэхнікі. Доктар тэхнічных навук (2008), прафесар (2009).

## Біяграфія 
Скончыў Мінскі радыётэхнічны інстытут (спецыяльнасць «Электронныя вылічальныя машыны», кваліфікацыя «Інжынер-сістэматэхнік», 1986), Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт інфарматыкі і радыёэлектронікі (аспірантура, 1995; дактарантура, 2003).

Працаваў у Інстытуце фізікі АН БССР (1986—1991, СКТБ з ВВ, інжынер-канструктар), Беларускім дзяржаўным універсітэце інфарматыкі і радыёэлектронікі (1991—1996, вядучы інжынер, дацэнт кафедры праграмнага забеспячэння інфармацыйных тэхналогій), Гомельскім дзяржаўным тэхнічным універсітэце імя П. В. Сухога (з 1997, факультэт аўтаматызаваных і інфармацыйных сістэм, кафедра «Інфармацыйныя тэхналогіі», прафесар).

Навуковыя інтарэсы: тэсціраванне лічбавых устройстваў; праектаванне лічбавых устройстваў з паніжаным энергаспажываннем.

## Бібліяграфія 
* Методы минимизации потребления энергии при самотестировании вычислительных систем : диссертация … доктора технических наук : 05.13.15 : защищена 19.06.2008 : утверждена 03.12.2008 / Мурашко Игорь Александрович. — Минск, 2008.
* Встроенное самотестирование. Методы минимизации энергопотребления : монография / Игорь Мурашко, Вячеслав Ярмолик. — Saarbrücken, 2012.

## Спасылкі 
* Мурашко Игорь Александрович
 

Катэгорыя:Інжынеры СССР
Катэгорыя:Інжынеры Беларусі
Віктар Панцялеевіч Кудзін

**Віктар Панцялеевіч Кудзін** (нар. , Красыліў, Хмяльніцкая вобласць, Украіна) — беларускі спецыяліст у галіне антэн, ЗВЧ-устройстваў і іх тэхналогій. Доктар тэхнічных навук (2011), дацэнт (1995), прафесар.

## Біяграфія 
Скончыў Маскоўскі фізіка-тэхнічны інстытут (спецыяльнасць «Радыёэлектронныя ўстройствы», 1975; аспірантура, 1981).
    
Працаваў у Гомельскім канструктарскім бюро «Прамень» (з 1975, у 2008—2014 — намеснік дырэктара па навуковай рабоце), Гомельскім філіяле МІПСА (2000—2008, загадчык кафедры матэматыкі і інфармацыйных тэхналогій), Гомельскім дзяржаўным тэхнічным універсітэце імя П. В. Сухога (з 2017, факультэт аўтаматызаваных і інфармацыйных сістэм, кафедра «Інфарматыка», прафесар).
 
Навуковыя інтарэсы: лікавыя метады рашэння задач электрадынамікі; тэорыя перадачы сігналаў.

## Бібліяграфія 
* Проволочные антенны, решетки и рассеиватели. Численное моделирование и новые конструкции : диссертация … доктора технических наук : 05.12.07 : защищена 23.12.2010 : утверждена 27.04.2011 / Кудин Виктор Пантелеевич. — Минск, 2010.
* Численные методы в современной электродинамике / В. П. Кудин. — Гомель, 2016.
* Алгоритмизация задач возбуждения проволочных структур / В. П. Кудин, А. П. Рубан // Известия высших учебных заведений. Радиоэлектроника. — 1986. — Т. 29, № 8. — С. 10—15.
* Диапазонная ФАР с широкоугольным качанием луча на основе спиральной антенны / В. П. Кудин // Антенны. — 2005. — № 4. — С. 3—6.
* Ослепление плоской ФАР из логопериодических вибраторных антенн / В. П. Кудин // Антенны. — 2007. — № 12. — С. 58—62.
 

## Літаратура 
* Кудин Виктор Пантелеевич // Путь в науку. — Гомель, 2011. — Вып. 6 : Очерки о докторах и кандидатах наук Гомельщины. — С. 199.
* Кудин Виктор Пантелеевич // Путь в науку. — Гомель, 2007. — Вып. 4 : Кандидаты наук вузов и НИИ Гомельщины. — С. 242.

Катэгорыя:Постаці савецкай інфарматыкі
Катэгорыя:Постаці беларускай інфарматыкі
Losted

**«Losted»** ― беларуская камп’ютарная гульня ў жанры сярэднявечнага RPG з выглядам ад трэцяй асобы з элементамі стэлс-экшэна, якая знаходзіцца ў стадыі распрацоўкі студыяй «Sector13». Сюжэтна гульня пра Полацкае княства XI стагоддзя, галоўны герой ― вучоны Блэйк Норман, чый эксперымент па стварэнні тэлепорта заканчваецца трапленнем у мінулае дзе яго чакаюць сустрэчы з гістарычнымі асобамі, бітвы з нячысцікамі з беларускіх казак і легенд. Анонс гульні адбыўся ў афіцыйным «Twitter»-акаўнце распрацоўшчыка 28 лістапада 2022 года. У цяперашні час гульня грунтуецца на «Unreal Engine 4», але ў будучыні распрацоўшчыкі плануюць перайсці на «Unreal Engine 5».

## Зноскі 
## Спасылкі 
*
Гарадзішчанская сядзіба

**Гарадзішчанская сядзіба** — колішняя сядзіба ў в. Гарадзішча Баранавіцкага раёна.

Паводле пісьмовых крыніц, вядома з 1413 г. як маёнтак Гарадзішча. З канца XV ст. у розны час уладанне князя Сямёна Бельскага, вялікай княгіні Алены Іванаўны, Няміравічаў, Давойнавічаў, Карыцкіх, Гастомскіх, Хадкевічаў, Каменскіх, Зяновічаў, Людвік Міхал Паца, Бухавецкіх.

Гарадзішча да 1831 г. належала графу Людвіку Пацу, аднаму з найбольш заможных беларускіх магнатаў, які меў у зарэчанскай частцы раскошны двор.
У яго ўваходзілі палац, гаспадарчыя пабудовы, млын, малатарня, сад і маляўнічы парк.

За ўдзел у паўстанні 1831 года маёнтак быў канфіскаваны і перададзены царскім урадам расійскім землеўладальнікам, а мураваны касцёл (1640) перабудаваны ў 1864 г. пад праваслаўную царкву. На сённяшні час ад палаца і парку практычна ўжо нічога не засталося.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Сядзібы Баранавіцкага раёна
Катэгорыя:Гарадзішча (Баранавіцкі раён)
Катэгорыя:Пацы
Катэгорыя:Колішнія сядзібы Беларусі
Катэгорыя:Неміровічы
Катэгорыя:Карыцкія
Катэгорыя:Гастомскія
Катэгорыя:Хадкевічы
Катэгорыя:Каменскія
Катэгорыя:Зяновічы
Катэгорыя:Бухавецкія
Манью (дэпартамент)

**Манью** () — адзін з 6 дэпартаментаў Паўднёва-Заходняга рэгіёну Камеруна. Знаходзіцца ў паўночнай частцы рэгіёну, займаючы плошчу ў  км².

Адміністрацыйным цэнтрам дэпартамента з’яўляецца горад Мамфе. Мяжуе з Нігерыяй на поўначы і захадзе, а таксама дэпартаментамі: Менчум (на паўночным усходзе), Мамо (на ўсходзе), Леб’ялем (на паўднёвым усходзе), Купэ-Маненгуба і Ндыян (на поўдні).

Катэгорыя:Дэпартаменты Камеруна
Васіль Васілевіч Пракопчык

**Васіль Васілевіч Пракопчык** (, в. Рудня Гарбавіцкая, Калінкавіцкі раён, Гомельская вобласць — ) — беларускі спецыяліст у галіне электратэхнічных комплексаў і сістэм. Доктар тэхнічных навук (2003), прафесар.

## Біяграфія 
Скончыў Томскі політэхнічны інстытут (1969).
    
Працаваў у Гомельскім дзяржаўным тэхнічным універсітэце імя П. В. Сухога (з 1978, энергетычны факультэт, кафедра «Электразабеспячэнне», у 1981—1998 гадах — загадчык кафедры, у 1998—2003 гадах — дэкан факультэта павышэння кваліфікацыі і перападрыхтоўкі кадраў).

Навуковыя інтарэсы: павышэнне якасці электразабеспячэння і эфектыўнасці работы электраабсталявання прадпрыемстваў з бесперапынным тэхналагічным працэсам.

## Бібліяграфія 
* Повышение качества электроснабжения и эффективности работы электрооборудования предприятий с непрерывными технологическими процессами : диссертация … доктора технических наук : 05.09.03 : защищена 11.10.2002 : утверждена 21.06.2003 / Прокопчик Василий Васильевич. — Гомель, 2002.
* Вопросы теории и практики аппаратурного контроля качества электрической энергии в распределительных сетях : автореферат диссертации … кандидата технических наук : 05.14.06 / Прокопчик Василий Васильевич. — Томск, 1974.
  

## Літаратура 
* Прокопчик Василий Васильевич // Республика Беларусь : энциклопедия : [в 7 т.]. — Минск, 2008. — Т. 6. — С. 288.
* Прокопчик Василий Васильевич // Регионы Беларуси : энциклопедия : в 7 т. — Минск, 2013. — Т. 3 : Гомельская область : в 2 кн., кн. 2. — С. 231.

## Спасылкі 
* Прокопчик Василий Васильевич

Катэгорыя:Дырэктары інстытута павышэння кваліфікацыі і перападрыхтоўкі ГДТУ імя П. В. Сухога
Катэгорыя:Вучоныя СССР
Катэгорыя:Вучоныя Беларусі
Сядзіба Леяў (Дамашэвічы)

**Сядзіба Леяў** — колішні сядзібна-паркавы комплекс у Дамашэвічах Баранавіцкага раёна.

## Гісторыя 
Двор Дамашэвічы вядомы з канца XV стагоддзя. Належаў Фёдару Песляковічу, Стэцку Рагозічу, Івану Бранцу. У першай палове XIX стагоддзя маёнтак быў спадчынай роду Корбутаў герба «Корчак», які меў неафіцыйнае імя Карафа з урочышча Седлішча. У 1846 годзе паводле купчай Дамашэвічы перайшлі ад М. Корбута да І. Нейгоф-Лея.

У 1876 годзе маёнтак належаў яго сыну Івану Іосіфавічу Нейгоф-Лею, у 1888 годзе ўладальніцай стала Надзея Сцяпанаўна Паўлава, у 1911 — Аляксандр фон Молер. Зямельныя ўладанні складалі 831 дзесяціну, члена Перадсаборнага сходу па арганізацыі Усяпольскага Памеснага сабора, на якім праславіўся сваімі яскравымі выкрывальнымі прамовамі ў адрас польскіх улад за іх ганенні супраць праваслаўных і рускіх у Польшчы. Фонавым дрэвастоем парку з’яўляецца ліпа сэрцападобная ў цеснакустовых пасадках па тры — пяць асобнікаў. Паводле меркавання А. Т. Федарука, гэта стала следствам высечкі дрэвастою ў перыяд Першай сусветнай вайны і наступнага адрастання парасніка.

## Біяразнастайнасць 
Усяго ў парку зафіксаваны 98 відаў раслін, з іх 71 від — травяністыя расліны, 1 — кусцікі (чабор звычайны) і 26 — дрэвы і кусты. Па разнастайнасці відаў сярод вывучаных экасістэм парк Дамашэвічы займае чацвёртае месца ў раёне па разнастайнасці відаў раслін. Пераважнай драўнянай пародай у парку з’яўляецца ліпа сэрцападобная. Самкнутасць дрэвастою 60—70 %. Адзіночна растуць белая акацыя, таполя белая, рабіна звычайная, бяроза павіслая. У падлеску сустракаюцца глог пёрыстанадрэзаны, крушына ломкая, бузіна чырвоная і бузіна чорная, чаромха звычайная. Пасадкі рабінніку рабіналістага ад цэнтра парку даходзяць да паўночнай ускраіны. Уздоўж сцежкі, якая праходзіць каля возера, хмызняковы ярус прадстаўлены бэзам звычайнай і жасмінам танкалістым. Сярод травяністых раслін па колькасці відаў дамінуюць сямейства складанакветных (9 відаў) і злакі (8 відаў).

У парку зафіксаваны 178 відаў жывёл, з іх 141 від беспазваночных і 37 відаў пазваночных. Сярод беспазваночных па колькасці відаў дамінуюць насякомыя — 133 віды. Найбольш шматлікімі сярод іх з’яўляюцца цвердакрылыя і паўцвердакрылыя (72 і 16 відаў адпаведна). Лідыруе па колькасці відаў сярод жукоў сямейства  — 29 відаў. Мае цікавасць знаходжанне ў парку двух рэдкіх відаў насякомых: клапа  з сямейства  і жука  з сямейства , якія на тэрыторыі Беларусі вядомыя толькі па адзінкавых знаходках. У гняздзе берасцянкі быў зафіксаваны рэдкі від жука-стафіліна .

Сярод пазваночных, як і ў іншых парках, па колькасці відаў лідыруюць птушкі (31 від), з якіх на гнездаванні адзначана 19 відаў. У парку адзначаны таксама 5 відаў сысуноў і 1 від земнаводных.

У Дамашэвіцкім парку зафіксаваны 3 віды жывёл, занесеных у Чырвоную кнігу Рэспублікі Беларусь: , пяючы самец  і , якая неаднаразова адзначалася ў момант палявання.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Сядзібы Баранавіцкага раёна
Катэгорыя:Дамашэвічы
Катэгорыя:Нейгоф-Леі
Катэгорыя:Корбуты
Катэгорыя:Колішнія сядзібы Беларусі
Крос (рака)

**Крос** — рака ў Заходняй Афрыцы.

Бярэ пачатак у Камеруне, цячэ праз дэпартамент Манью на захад у Нігерыю. Паварочваючы на поўдзень і аддзяляючы нігерыйскі штат Крос-Рывер ад больш заходніх  і Аква-Ібом, упадае ў Гвінейскі заліў.

Адным з асноўных народаў, якія насяляюць берагі ракі Крос, з’яўляецца .

## Прытокі 
* Анвул

## Прыбярэжныя гарады 
* Мамфэ (Камерун)
* Іком
* Афікпо
* Арон
* Калабар

Катэгорыя:Памежныя рэкі
Катэгорыя:Рэкі Нігерыі
Катэгорыя:Рэкі Камеруна
Катэгорыя:Гвінейскі заліў
Катэгорыя:Рэкі, якія ўпадаюць у Атлантычны акіян
Валянцін Віктаравіч Харытонаў

**Валянцін Віктаравіч Харытонаў** (, Ленінград, Расія — ) — беларускі спецыяліст у галіне авіяцыйнага будавання рухавікоў і цеплафізікі. Доктар тэхнічных навук (1980), прафесар.

## Біяграфія 
Скончыў Ленінградскую ваенна-паветраную інжынерную акадэмію імя А. Ф. Мажайскага (1956; ад’юнктура, спецыяльнасць «Тэорыя рухавікоў апаратаў», 1961).

Служыў у Савецкай Арміі (1956—1966), працаваў у Інстытуце цепла- і масаабмену АН БССР і Інстытуце фізікі цвёрдага цела і паўправаднікоў АН БССР (з 1966, старшы навуковы супрацоўнік), па сумяшчальніцтве ў Беларускім дзяржаўным універсітэце (старшы выкладчык кафедры «Цеплафізіка»), Гомельскім дзяржаўным універсітэце (з 1969, старшы выкладчык кафедры агульнай фізікі, у 1969—1970 — дэкан фізічнага факультэта), Беларускім інстытуце інжынераў чыгуначнага транспарту (з 1974, прафесар кафедры «Фізіка», у 1974—1984 — загадчык кафедры, у 1984—1998 — прафесар кафедры «Гідраўліка і цеплатэхніка»), Гомельскім дзяржаўным тэхнічным універсітэце імя П. В. Сухога (1988—1999, прафесар кафедры «Прамысловая цеплаэнергетыка і экалогія», у 1989—1992 — загадчык кафедры).

Навуковыя інтарэсы: нелінейныя задачы цеплаправоднасці; тэорыя рухавікоў.

## Бібліяграфія 
* Исследование тепловых процессов в реологически сложных средах с наследственной памятью при учете внешних физических воздействий : автореферат диссертации … доктора технических наук : 01.04.14 / Харитонов Валентин Викторович. — Минск, 1978.
  

## Літаратура 
* Харитонов Валентин Викторович // Белорусский государственный университет транспорта : Хроника. События. Люди (1953—2003). ― Гомель, 2003. — С. 309. — Дата смерти: октябрь 1993.
* Лекторское мастерство : Харитонов Валентин Викторович / В. Ф. Новиков // Профессора Белорусского государственного университета транспорта. — Гомель, 2003. — С. 273—275. — Год смерти: 1999.

Катэгорыя:Дэканы факультэта фізікі і інфармацыйных тэхналогій ГДУ імя Ф. Скарыны
Катэгорыя:Выпускнікі Ваенна-касмічнай акадэміі імя А. Ф. Мажайскага
Катэгорыя:Фізікі СССР
Катэгорыя:Фізікі Беларусі
Рута Ванагайце

**Рута Ванагайце** (нар. , Шаўляй) — літоўскі тэатральны крытык, пісьменніца, журналістка, грамадская дзяячка..

У 2015 годзе, пасля размовы з Эфраімам Зурафам, даведалася пра катаванні літоўскіх яўрэяў падчас Халакоста і занялася працай над кнігай «Нашыя», якая выйшла праз год. У кнізе яна расказала пра масавы добраахвотны ўдзел літоўскіх «лясных братоў» і простых літоўцаў у забойствах яўрэяў і рабаванні іх маёмасці падчас Другой сусветнай вайны. У Літве першы тыраж быў раскуплены за 48 гадзін. Дэпартамент дзяржаўнай бяспекі Літвы заявіў, што кніга з’яўляецца «пагрозай нацыянальнай бяспецы», кніга была адклікана з продажу на тэрыторыі Літвы.

У сакавіку 2017 года Рута Ванагайце прыязджала ў Беларусь на запрашэнне нобелеўскага лаўрэата Святланы Алексіевіч на лекцыю ў жалобны дзень 2 сакавіка (у гэты дзень 75 гадоў таму знішчылі каля 5 тысяч вязняў Мінскага гета, дзе цяпер створаны мемарыял «Яма»). У 2018 годзе Рута Ванагайце выступала ў Ізраілі. Кніга «Свае. Падарожжа з ворагам» выйшла ў перакладзе на іўрыт.

У 2022 годзе пераехала жыць у Іспанію.

Катэгорыя:Даследчыкі Халакоста
Катэгорыя:Пісьменніцы Літвы
Юрый Іосіфавіч Драгун

**Ю́рый Іо́сіфавіч Драгу́н** (14 траўня 1926, Менск — 18 снежня 2001) — беларускі гісторык, археолаг. Кандыдат гістарычных навук (1971).

## Біяграфія 
Удзельнік Другой сусветнай вайны. У 1960 годзе скончыў Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт. У 1960—1962 гадах у Інстытуце гісторыі АН Беларусі (малодшы навуковы супрацоўнік сектара археалогіі). З 1962 па 1997 год у БДУ (дацэнт кафедры гістарыяграфіі гісторыі Расіі і СССР).

## Навуковая дзейнасць 
Даследаваў дзядзінец старажытнай Оршы, вызначыў дату яе ўзнікнення, выявіў планіроўку і забудову. Таксама даследаваў раннеславянскія гарадзішчы і селішчы, курганныя могільнікі XI — XIII стагоддзяў на Міншчыне. Аўтар артыкулаў па гісторыі Беларусі XVIII—XIX стагоддзяў.

## Узнагароды 
Ордэны Айчыннай вайны 1-й, 2-й ступеняў і інш.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Археолагі Беларусі
Катэгорыя:Гісторыкі Беларусі
Далас Старз

**Далас Старз** () — амерыканскі прафесійны хакейны клуб, выступае ў Нацыянальнай хакейнай лізе. Клуб прадстаўляе горад Далас са штата Тэхас. Каманда была заснавана ў 1993 годзе, пасля пераезду ў Далас каманды «Мінесота Норт Старз». Найбольшым дасягненнем каманды з'яўляецца перамога ў Кубку Стэнлі ў 1999 годзе.

## Вядомыя гульцы 
*  Ніл Бротэн
*  Майк Мадана
*  Ерэ Лехцінен
*  Сяргей Зубаў
*  Джо Павелскі

## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка

Катэгорыя:Клубы НХЛ
Катэгорыя:Далас
Пракопчык

**Пракопчык** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Васіль Васілевіч Пракопчык (1947—2004) — беларускі спецыяліст у галіне электратэхнічных комплексаў і сістэм.
* Леанід Цімафеевіч Пракопчык (1933—1998) — беларускі краязнавец, пісьменнік.
* Лізавета Сяргеяўна Пракопчык (нар. 1999) — беларуская грамадская і палітычная дзеячка.
Кім Сын Гю

**Кім Сын Гю** (; 30 верасня 1990, Рэспубліка Карэя) — карэйскі футбаліст, брамнік клуб «Аш-Шабаб» і зборнай Рэспублікі Карэя.

## Кар’ера 
У прафесійным футболе дэбютаваў у 2008 годзе, выступаючы за каманду «Ульсан Хендэ».

У 2007 годзе дэбютаваў у складзе юнацкай зборнай Рэспублікі Карэя, прыняў удзел у 12 гульнях на юнацкім узроўні. У 2009 годзе прыцягваўся ў склад маладзёжнай зборнай Рэспублікі Карэя. На маладзёжным узроўні адыграў у 16 афіцыйных матчах.

У 2013 годзе дэбютаваў у афіцыйных матчах у складзе зборнай Рэспублікі Карэя. На дадзены момант правёў у форме галоўнай каманды краіны 33 матчы. У 2014 годзе быў уключаны ў заяўку зборнай на Чэмпіянат свету ў Бразіліі.

У 2016 годзе перайшоў у «ФК Вісэл Кобэ». У 2018 годзе быў уключаны ў заяўку зборнай на Чэмпіянат свету ў Расіі.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Ігракі ФК Аш-Шабаб Эр-Рыяд
Катэгорыя:Ігракі ФК Касіва Рэйсал
Катэгорыя:Ігракі ФК Вісэл Кобэ
Катэгорыя:Ігракі ФК Ульсан Хёндэ
Катэгорыя:Ігракі зборнай Паўднёвай Карэі па футболе
Катэгорыя:Футбалісты Паўднёвай Карэі
Джо Павелскі

**Джо Павелскі** () — амерыканскі хакеіст, цэнтральны нападаючы, які выступае за хакейны клуб «Далас Старз». Сярэбраны прызёр зімовых Алімпійскіх гульняў 2010 года у складзе зборнай ЗША па хакеі з шайбай.

## Кар’ера 
У 2003 годзе Джо Павелскі на драфце НХЛ быў абраны ў 7-м раўндзе пад агульным 205-м нумарам клубам «Сан-Хасэ Шаркс». Дэбютаваў за каманду толькі ў сезоне 2006/07. У сезоне 2012/13, з-за аб’яўленага Асацыяцыяй гульцоў Нацыянальнай хакейнай лігі лакаўта, Джо Павелскі на адзін сезон далучыўся да мінскага «Дынама». За адзін сезон у КХЛ у складзе «Дынама» Павелскі правёў 17 сустрэч, закінуў 7 шайб і аддаў 8 галявых перадач. Пасля заканчэння лакаўта Павелскі вярнуўся ў Сан-Хасэ.

1 ліпеня 2019 года Джо Павелскі падпісаў кантракт з «Далас Старз».

Катэгорыя:Хакеісты ЗША
Катэгорыя:Хакеісты НХЛ
Катэгорыя:Хакеісты КХЛ
Катэгорыя:Ігракі ХК Дынама Мінск
Катэгорыя:Ігракі «Сан-Хасэ Шаркс»
Катэгорыя:Ігракі «Далас Старз»
Катэгорыя:Ігракі зборнай ЗША па хакеі
Катэгорыя:Хакеісты на зімовых Алімпійскіх гульнях 2010 года
Катэгорыя:Хакеісты на зімовых Алімпійскіх гульнях 2014 года
Катэгорыя:Сярэбраныя прызёры зімовых Алімпійскіх гульняў 2010 года
Рабочая партыя Францыі

**Рабочая партыя Францыі** () — адна з першых марксісцкіх палітычных партый у Францыі. Была заснавана Полем Лафаргам (зяцем Карла Маркса) і Жулем Гедам на ўстаноўчым з’ездзе ў Марсэлі ў 1879 годзе. У 1880 годзе Рабочая партыя прыняла сваю праграму, распрацаваную Лафаргам, Гедам, Марксам і Энгельсам.

З 1883 годзе партыя ўдзельнічала ў працы Рабочага інтэрнацыяналу.

З 1893 па 1898 год Жуль Гед быў дэптутатам Палаты дэпутатаў і супрацоўнічаў з іншымі дзеячамі сацыялістычнага руху, такімі як Жан Жарэс. Аднак, супрацоўніцтва было скончана, з прычыны таго, што Жарэс адмовіўся падтрымліваць Альфрэда Дрэйфуса ў справе Дрэйфуса.

У 1902 годзе Рабочая партыя Францыі, аб'яднаўшыся разам з іншымі левымі партыямі, стварыла Сацыялістычную партыю Францыі, якая ў 1905 годзе ўлілася ў Французскую секцыю Рабочага інтэрнацыянала.

## Літаратура 
* Ligou D. (1962) *Histoire du socialisme en France*. P.; 
* C. Willard C. (1965). *Le Mouvement socialiste en France, 1893-1905. Les guesdistes*. Ed. sociales.
* J. Verlhac (1997). *La formation de l’unité socialiste (1898-1905)*. L'Harmattan. Reissue of a memoir published in 1947

Катэгорыя:Палітычныя партыі Францыі
Андрэй Андрэевіч Бойка

**Андрэй Андрэевіч Бойка** () — беларускі фізік, спецыяліст у галіне тэхналогіі сілікатных і тугаплаўкіх неметалічных матэрыялаў, фізікі цвёрдага цела, оптыкі. Доктар тэхнічных навук (Расія, 2014; Беларусь, 2015), кандыдат фізіка-матэматычных навук (1996), дацэнт (2010), прафесар (2023).

## Біяграфія 
Скончыў Гомельскі дзяржаўны ўніверсітэт імя Ф. Скарыны (спецыяльнасць «Фізіка» (1991; аспірантура, 1995), Інстытут хіміі сілікатаў імя І. В. Грабеншчыкова РАН (дактарантура, 2009).

Працаваў у СШ № 24 Гомеля (1990—1991, настаўнік інфарматыкі), Гомельскім дзяржаўным універсітэце імя Ф. Скарыны (1991—1996, навуковы супрацоўнік ПНДЛ), Гомельскім дзяржаўным тэхнічным універсітэце імя П. В. Сухога (з 1996 — старшы навуковы супрацоўнік НДС, 1998—2007 — загадчык НДЛ «Тэхнічная кераміка і сілікаты», дацэнт кафедры фізікі, з 2007 — прарэктар па навуковай рабоце).

Навуковыя інтарэсы: фізікахімія золь-гель працэсу; матэрыялазнаўства неметалічных матэрыялаў, фізіка-хімічныя працэсы фарміравання шкла і шклокерамікі на аснове аксідных сістэм для оптыкі і электронікі.

## Бібліяграфія 
* Золь-гель синтез оптически активных неорганических оксидных материалов : диссертация … доктора технических наук : 05.17.11 : защищена 24.09.2013 : утверждена 11.03.2014 / Бойко Андрей Андреевич. — Санкт-Петербург, 2013.
* Влияние ионов церия на свойства гельных кварцевых стекол для оптических светофильтров : диссертация … кандидата физико-математических наук : 01.04.07 ; 01.04.05 / Бойко Андрей Андреевич. — Гомель, 1996.
* Золь-гель синтез оптического кварцевого стекла / Е. Н. Подденежный, А. А. Бойко. — Гомель, 2002.
* Алмазосодержащая керамика для абразивной обработки : [монография] / П. А. Витязь, Л. В. Судник, А. А. Бойко, Д. М. Авдеев; под общ. ред. П. А. Витязя. — Минск : Бестпринт, 2004. — 196 с.
* Алексеенко, А. А. [материалы на основе диоксида кремния, получаемые золь-гель методом](http://elib.gstu.by/handle/220612/10467 Функциональные) / А. А. Алексеенко, А. А. Бойко, Е. Н. Подденежный. — Гомель : ГГТУ им. П. О. Сухого, 2008. — 183 с.
* Бойко, А. А. Экологические аспекты применения нанотехнологий : учебное пособие / А. А. Бойко, Г. В. Петришин. — Гомель : Новый Меридиан-Н, 2017. — 104 с.
* Бойко, А. А. Композиционные материалы, получаемые с применением золь-гель метода :  / А. А. Бойко. — Гомель : ГГТУ им. П. О. Сухого, 2023. — 185 с.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Бойко Андрей Андреевич: личная страница на официальном сайте ГГТУ им. П. О. Сухого
* Бойко Андрей Андреевич: труды в Электронной библиотеке ГГТУ им. П. О. Сухого
* Бойко Андрей Андреевич: профиль в Google Академия
* Бойко Андрей Андреевич: профиль в eLIBRARY.ru
* Бойко Андрей Андреевич: профиль в ORCID
* Бойко Андрей Андреевич: профиль в Scopus
* Бойко Андрей Андреевич: профиль в Web of Science
* Бойко Андрей Андреевич: личная страница в базе данных «Ученые Беларуси»
 

Катэгорыя:Фізікі Беларусі
Дэльта Нігера

**Дэльта Нігера** — густанаселены раён у дэльце ракі Нігер на поўдні Нігерыі. Па даных нігерыйскага ўрада, вобласць займае каля , складаючы 7,5 % тэрыторыі Нігерыі.

Геаграфічна вобласць уключае ў сябе тэрыторыю 3 штатаў: Дэльты, Баелсы і Рыверз. Аднак у 2000 годзе ўрад  ўключыў у тэрыторыю дэльты Нігера яшчэ 6 штатаў, Абія, Эда, Іма, Крос-Рывер, Аква-Ібам і Онда.
, 2. Аква-Ібом, 3. Баелса, 4. Крос-Рывер, 5. Дэльта, 6. Эда, 7. Іма, 8. Онда, 9. Рыверс]]
Такім чынам, у рэгіёне пражывае больш за 31 млн чалавек, больш за 40 этнічных груп, найбуйнейшымі з якіх з’яўляюцца іджа і ігба.

## Нафтавая прамысловасць 
Патэнцыйная здабыча нафты ў дэльце Нігера складае 3 млн барэляў за дзень. Аднак на практыцы ў апошнія гады было здабыта менш за 2 млн (1,9 млн барэляў у суткі ў 2007 годзе). Зніжэнню нафтаздабычы шмат у чым спрыяла дзейнасць МЕНД.

Катэгорыя:Эканоміка Нігерыі

Катэгорыя:Нігер (рака)
Аква-Ібом

**Аква-Ібом** () — штат у Нігерыі. Адміністрацыйны цэнтр штата — горад Уё з насельніцтвам больш за .

## Геаграфія 
Размешчаны на ўзбярэжжы ў паўднёва-ўсходняй частцы краіны і ляжыць паміж 4°321 і 5°331 паўночнай шыраты. На ўсходзе мяжуе са штатам Крос-Рывер, на захадзе са штатамі Рыверс і Абія, на поўдні з Крос-Рывер і Атлантычным акіянам.

## Гісторыя 
Людзі штата Аква-Ібом разам з іншымі членамі старога Каралеўства Калабар былі першымі ў 1200—1500 гадах да н. э., якія дасягнулі месцаў, вядомых цяпер як Нігерыя.

Штат Аква-Ібом быў утвораны са штата Крос-Рывер 23 верасня 1987 года.

## Насельніцтва 
Аква-Ібом адзін з 36 нігерыйскіх штатаў з насельніцтвам звыш 5 млн чалавек і больш чым 10 млн дыяспарай. Разам з англійскай, асноўнымі гутарковымі мовамі тут з’яўляюцца ібібіа, ананг і арон.

## Важныя гарады 
Уё, які з’яўляецца адміністрацыйным цэнтрам штата, а таксама Экет, Ікат-Экпене, Арон, Абак, Ібена, Ікот-Абасі, Мкпат-Янін, Уканафун, Эцінан.

## Адміністрацыйны падзел 
Адміністрацыйна штат падзяляецца на 31 раён мясцовага кіравання.

## Эканоміка 
Ён быў утвораны ў 1987 годзе з былога штата Крос-Рывер і ў цяперашні час вырабляе найвышэйшую колькасць газу і нафты ў краіне. У штаце ёсць міжнародны аэрапорт AKIA і 2 асноўныя марскія парты Атлантычнага акіяна, а таксама прапанавана будаўніцтва марскога порта Ibaka (Oron Nation) па міжнародных стандартах.

Катэгорыя:Штаты Нігерыі
Бенуэ (штат)

**Бенуэ** () — штат на паўднёвым усходзе Нігерыі. 11-ы па плошчы і 9-ы па насельніцтву штат Нігерыі. Адміністрацыйны цэнтр штата — горад Макурдзі.

## Гісторыя 
Быў утвораны 3 лютага 1976 года і названы ў гонар ракі.

## Адміністрацыйны падзел 
Адміністрацыйна штат падзяляецца на 23 тэрыторыі мясцовага кіравання.

## Эканоміка 
Штат Бенуэ — багаты сельскагаспадарчы рэгіён у Нігерыі.

Катэгорыя:Штаты Нігерыі
Трацэўскі

**Трацэўскі** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Уладзімір Васілевіч Трацэўскі (1936—2025) — беларускі архітэктар, гісторык архітэктуры.
* Усевалад Станіслававіч Трацэўскі (нар. 1995) — беларускі плывец. Майстар спорту Беларусі.
Сяргей Аляксандравіч Елізараў

**Сяргей Аляксандравіч Елізараў** (нар. , Архангельск, Расія) — беларускі гісторык. Доктар гістарычных навук (2013), прафесар.

## Біяграфія 
Скончыў Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт (спецыяльнасць «Гісторыя», 1978; аспірантура, 1983).

Працаваў у Гомельскім дзяржаўным тэхнічным універсітэце імя П. В. Сухога (з 1978, гуманітарна-эканамічны факультэт, кафедра сацыяльна-гуманітарных і прававых дысцыплін, прафесар, у 2010—2015 — загадчык кафедры паліталогіі і гісторыі).

Навуковыя інтарэсы: гісторыя Камуністычнай партыі Беларусі; гісторыя адміністрацыйна-тэрытарыяльнага падзелу БССР; менталітэт усходніх славян.

## Бібліяграфія 
* Формирование и функционирование системы административно-территориального деления БССР (1919—1991 гг.) : диссертация … доктора исторических наук : 07.00.02 : защищена 22.11.2012 : утверждена 10.04.2013 / Елизаров Сергей Александрович. — Минск, 2012.
* Формирование и функционирование системы административно-территориального деления БССР (1919—1991) / С. А. Елизаров. — Гомель, 2009.
* Магілёў ― сталіца БССР: нерэалізаваны праект / Сяргей Елізараў // Беларускі гістарычны часопіс. — 2011. ― № 5. ― С. 6―10.
* Плошча і колькасць насельніцтва БССР 1921―1938 гг. у крыніцах і гістарыяграфіі / С. А. Елізараў // Весці Беларускага дзяржаўнага педагагічнага універсітэта імя Максіма Танка. Серыя 2, Гісторыя. Філасофія. Паліталогія. Сацыялогія. Эканоміка. Культуралогія. — 2010. ― № 2. ― С. 12―16.
  

## Літаратура 
* Елизаров Сергей Александрович // Историки Беларуси в начале ХХІ столетия : биобиблиографический справочник / Г. В. Корзенко. — Минск, 2007. — С. 110.
 

Катэгорыя:Выкладчыкі гуманітарна-эканамічнага факультэта ГДТУ імя П. В. Сухога
Віктар Васільевіч Кірыенка

**Віктар Васільевіч Кірыенка** (нар. , в. Нованікалаеўка, Купінскі раён, Новасібірская вобласць, Расія) — беларускі сацыёлаг. Доктар сацыялагічных навук (2007), прафесар (2009).

## Біяграфія 
Скончыў Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт імя У. І. Леніна (спецыяльнасць «Філасофія», 1968; аспірантура, 1990).
    
Працаваў на ВА «Гомсельмаш» (з 1969) і Гомельскім дзяржаўным тэхнічным універсітэце імя П. В. Сухога (з 1982, сакратар парткама, дацэнт, прафесар кафедры сацыяльна-гуманітарных і прававых дысцыплін, у 1993 прарэктар па вучэбнай і выхаваўчай рабоце).

Навуковыя інтарэсы: менталітэт славян і інтэграцыйныя працэсы; узаемадзеянне палітычных, эканамічных і сацыякультурных кампанентаў у грамадскім прагрэсе.

## Бібліяграфія 
* Менталитет современных белорусов (социологический анализ) : диссертация … доктора социологических наук : 22.00.06 : защищена 21.06.2007 : утверждена 14.11.2007 / Кириенко Виктор Васильевич. — Минск, 2007.
* Белорусская ментальность: истоки, современность, перспективы / В. В. Кириенко. — Гомель, 2009.
* Менталітэт сучасных усходніх славян на беларуска-украінска-расійскім паграніччы / Віктар Кірыенка // Культура беларускага пагранічча : тэматычны зборнік навуковых прац. — Горкі ; Брэст, 1999. — Кн. 6 : Культура беларуска-украінска-расійскага сумежжа. — С. 62—64.
 

## Літаратура 
* Кириенко Виктор Васильевич // Регионы Беларуси : энциклопедия : в 7 т. — Минск, 2012. — Т. 3: Гомельская область : в 2 кн., кн. 1. — С. 320.
* В лабиринтах социальных переплетений : Кириенко Виктор Васильевич / Р. Громыко // Путь в науку. — Гомель, 2008. — Вып. 5 : Очерки о докторах и кандидатах наук — уроженцах Гомельщины. — С. 149—151.
* Виктор Васильевич Кириенко // Социология. — Минск, 2016. — № 1. — С. 92—93.
 

Катэгорыя:Супрацоўнікі Гомсельмаша
Ямс

й (100&nbsp;% = 34 000 000 тон)]]
**Ямс**&nbsp;— назва некаторых раслін роду  сямейства .

Клубні ямса дасягаюць да 2,5 метраў у даўжыню і могуць важыць да 70 кг.

Ямс вырошчваецца ў Афрыцы, Азіі, Лацінскай Амерыцы, Акіяніі (пераважна ў тропіках і субтропіках).

Ямс багаты на вітамін C, клятчатку, вітамін B6, калій і марганец.

Найважнейшыя віды ямса&nbsp;—  і , распаўсюджаныя ў Афрыцы,  і  ў Паўднёва-Усходняй Азіі,  ў Кітаі, , што расце, як у Афрыцы, так і ў Азіі,  ў Паўднёвай Амерыцы.

Ямс ядомы, больш таго&nbsp;— шырока ўжываецца ў кухні народаў свету, асабліва Заходняга Судана.

Найбуйнейшы вытворца ямса ў свеце&nbsp;— Нігерыя.

## Галерэя 

Kiekie yams.jpg|Танганцы з выгадаваным ямсам.

## Спасылкі 
* Ямс // Універсальний словник-енциклопедія. — 4-те вид. — К. : Тека, 2006.

* ДИОСКОРЕЯ  //Фармацэўтычная энцыклапедыя
* The cultural roles of yams By G. Kranjac-Berisavljevic and B.Z. Gandaa, University for Development Studies, Tamale, Ghana, www.bioversityinternational.org 26 June, 2008 

Катэгорыя:Карняплоды
Катэгорыя:Сельскагаспадарчыя культуры
Катэгорыя:Аднадольныя
Ізраіль Плаўнік

**Ізраіль Пла́ўнік** (, Пасадзец — ) — беларускі пісьменнік, перакладчык з ідышу. Брат Змітрака Бядулі.

## Біяграфічныя звесткі 
Навучаўся ў хедэры (1913—1919), Будслаўскай беларускай гімназіі (1919), закончыў двухгадовыя адукацыйныя курсы ў Менску (1925). Працаваў наборшчыкам у друкарні імя Сталіна, пазней — карэктарам.

З 1925 года ўваходзіў у літаратурнае аб’яднанне «Маладняк». У ліпені 1927 года стаў адным з ініцыятараў стварэння аб’яднання «Пробліск».

Расстраляны немцамі ў час Вялікай Айчыннай вайны.

## Творчасць 
Сумесна з Сяргеем Дарожным выдаў зборнік вершаў «Звон вясны» (1926). Таксама былі нявыдадзеныя зборнікі «Блакітныя далі» і «Сонечны маяк».

Звон вясны (1926).pdf|«Звон вясны». 1926
Лейбка «Бэрлінчык» (1929).pdf|«Лейбка „Бэрлінчык“». 1929
Наша любоў (1936).pdf|«Наша любоў». 1936

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Сябры літаратурнага аб’яднання «Маладняк»
Катэгорыя:Беларускамоўныя паэты
Катэгорыя:Перакладчыкі Беларусі
Катэгорыя:Перакладчыкі з ідыш
Катэгорыя:Перакладчыкі паэзіі на беларускую мову
Катэгорыя:Расстраляныя ў Беларусі
Катэгорыя:Расстраляныя на акупаванай тэрыторыі СССР
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Лагойскім раёне
Вядомыя асобы Баку

[thumb|200px|[Герб Баку]]
Вядомыя ўраджэнцы Баку:

__NOTOC__
[thumb|175px|[Зара Кемалаўна Абдулаева|Зара Абдулаева]]
[thumb|175px|[Арсен Барысавіч Авакаў|Арсен Авакаў]]

## А 
* Генрых Мікалаевіч Абаеў (1932—2014) — спецыяліст у галіне працэсаў і апаратаў хімічнай тэхналогіі. Доктар тэхнічных навук (1971), прафесар (1981).
* Зара Кемалаўна Абдулаева (нар. 1953) — савецкі і расійскі рэдактар, журналіст, кінакрытык, мастацтвазнаўца, аўтар прац па гісторыі і тэорыі кіно.
* Арсен Барысавіч Авакаў (нар. 1964) — украінскі дзяржаўны і палітычны дзеяч армянскага паходжання. Міністр унутраных спраў Украіны ў 2014—2021 гадах.
* Аванес Абгаравіч Адамян
* Мадына Аліева
* Мехрыбан Аліева
* Ільхам Аліеў
* Сафура Алізадэ
* Уладзімір Аляксандравіч Арлоў
* Наталля Аляксееўна Арсеннева
* Юрый Андрэевіч Арынянскі
* Алі Асадаў

## Б 
* Уладзімір Ільіч Бакаеў
* Аляксандр Дзмітрыевіч Бяглоў

## В 
* Анастасія Вакулава (нар. 1976) — беларуская гандбалістка.
* Валянцін Мікалаевіч Вінаградаў
* Віталь Якаўлевіч Вульф

## Г 
* Віталь Рубенавіч Габрыелян

## Д 
* Антоній (Даронін)

## Е 
* Валянцін Мікалаевіч Елізар’еў

## З 
* Эдуард Дзмітрыевіч Зарэмба
* Ніна Аляксандраўна Зельтэн
* Рыхард Зоргэ
* Леанід Генрыхавіч Зорын

## І 
* Рустам Ібрагімавіч Ібрагімбекаў
* Хадыджа Ісмаілава
* Віктар Паўлавіч Іўлічаў

## К 
* Лія Авейсаўна Каджар
* Бася Залманаўна Карпілава
* Гары Кімавіч Каспараў
* Яўген Яўстафіевіч Красоўскі

## Л 
* Леў Давідавіч Ландау
* Іна Львоўна Ліснянская

## М 
* Муслім Магамаеў
* Фарыд Мамедаў
* Лэйла Алескер кызы Мамедбекава
* Юра Сяргеевіч Маўсісян
* Барыс Паўлавіч Мінееў (1929—2004) — спецыяліст у галіне тэхналогіі бурэння і асваення свідравін.
* Азер Мірзоеў
* Вагіф Азіз аглы Мустафа-задэ
* Аяз Муталібаў
* Уладзімір Валянцінавіч Мяньшоў

## П 
* Палад Бюльбюль аглы
* Георгій Сяргеевіч Палтаўчанка

## Р 
* Мсціслаў Леапольдавіч Растраповіч

## С 
* Армаіс Асатуравіч Саркісаў

## Ч 
* Уладзімір Аляксандравіч Чантурыя

## Э 
* Рыгор Барысавіч Эйдзінаў
* Эйюб Куліеў
* Аляксей Гургенавіч Экімян

## Я 
* Віктар Іванавіч Ялатаў
Вітольд Антонавіч Ермалёнак

**Вітольд Антонавіч Ермалёнак** (, в. Жаймяны, Браслаўскі раён, Віцебская вобласць) — беларускі гісторык, краязнавец, педагог.

Настаўнік гісторыі вышэйшай кваліфікацыйнай катэгорыі, кіраўнік музейнага аб’яднання «Спадчына Міёрскага краю». Даследчык археалагічных помнікаў, тапанімікі, гісторыі населеных пунктаў, жыцця і дзейнасці знакамітых людзей Міёршчыны. Аўтар больш за 450 публікацый.

Лаўрэат прэміі Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь «За духоўнае адраджэнне» (1999). «Чалавек года Віцебшчыны» — 2010.

## Літаратура 
* Краязнаўцы Віцебшчыны другой паловы XX — пачатку XXI ст.: біябібліяграфічны даведнік / Мікалай Півавар. — Мінск, 2010.

Катэгорыя:Краязнаўцы Беларусі
Катэгорыя:Педагогі Беларусі
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «За духоўнае адраджэнне»
Катэгорыя:Уладальнікі ганаровага звання «Чалавек года Віцебшчыны»
Гуманітарна-эканамічны факультэт ГДТУ імя П. В. Сухога

**Гуманітарна-эканамічны факультэт (ГЭФ ГДТУ імя П. В. Сухога)** — адзін з факультэтаў Гомельскага дзяржаўнага тэхнічнага ўніверсітэта.

## Гісторыя 
Падрыхтоўка адмыслоўцаў эканамічнага профілю вядзецца ва ўніверсітэце з 1982 года. Першы выпуск студэнтаў па спецыяльнасці «Арганізацыя і нармаванне працы» дзённай формы навучання адбыўся ў 1987 годзе. Гуманітарна-эканамічны факультэт створаны загадам рэктара № 48 ад 25 ліпеня 1997 года. Першым дэканам факультэта быў І. П. Трацэўскі.

## Спецыяльнасці 
* Маркетынг
* Эканоміка і кіраванне
* Інжынерная эканоміка

## Склад факультэта 
Факультэт мае ў сваім складзе наступныя кафедры:
* Эканоміка
* Маркетынг і галіновая эканоміка
* Сацыяльна-гуманітарных і праўных дысцыплін

## Дэканы 
* І. П. Трацэўскі (1997—1999)
* Раіса Іванаўна Грамыка (1999—2017)
* Наталля Вячаславаўна Сычова (c 2017)

## Спасылкі 
* Гуманітарна-эканамічны факультэт ГДТУ імя П. В. Сухога на сайце ГДТУ
* Гуманітарна-эканамічны факультэт

Катэгорыя:1997 год у Гомелі
Катэгорыя:З’явіліся ў 1997 годзе

Катэгорыя:Праспект Кастрычніка (Гомель)
ГДТУ імя П. В. Сухога
Міхаіл Іванавіч Міхайлаў

**Міхаіл Іванавіч Міхайлаў** (нар. , в. Васькавічы, Чавускі раён, Магілёўская вобласць) — беларускі спецыяліст у галіне тэхналогіі і абсталявання механічнай і фізіка-тэхнічнай апрацоўкі ў машынабудаванні. Доктар тэхнічных навук (2015), прафесар (2016).

## Біяграфія 
Скончыў Беларускі політэхнічны інстытут (спецыяльнасць «Тэхналогія машынабудавання, металарэжучыя станкі і інструменты», 1980; аспірантура, 1984).
    
Працаваў у Гомельскім дзяржаўным тэхнічным універсітэце імя П. В. Сухога (машынабудаўнічы факультэт, кафедра «Металарэжучыя станкі і інструменты», з 1996 — загадчык кафедры).

Навуковыя інтарэсы: надзейнасць аўтаматызаваных сістэм металаапрацоўкі; САПР апрацоўкі і тэхналагічных сістэм.

## Бібліяграфія 
* Теория, расчет и конструирование сборного металлорежущего инструмента с автоматической сменой режущих кромок для гибких производственных систем : диссертация … доктора технических наук : 05.02.07 : защищена 15.05.2015 : утверждена 25.11.2015 / Михайлов Михаил Иванович. — Гомель, 2014.
* Повышение прочности режущих пластин сборного инструмента путем совершенствования системы их крепления : автореферат диссертации … кандидата технических наук : 05.03.01 / Михайлов Михаил Иванович. — Минск, 1987.
* Износостойкость ограночных дисков / М. И. Михайлов, В. Я. Щерба, В. Я. Прушак. — Гомель, 1996.
* Повышение надежности сборного режущего инструмента / М. И. Михайлов. — Гомель, 2016.
* Повышение прочности сборного режущего инструмента / М. И. Михайлов. — Минск, 1993.
* Сборный металлорежущий механизированный инструмент: ресурсосберегающие модели и конструкции / М. И. Михайлов. — Гомель, 2008.

## Спасылкі 
* Заведующий кафедрой, профессор, д.т.н. Михайлов Михаил Иванович
Барыс Паўлавіч Мінееў

**Барыс Паўлавіч Мінееў** (, Баку, Азербайджан — ) — беларускі спецыяліст у галіне тэхналогіі бурэння і асваення свідравін. Доктар тэхнічных навук (1998).

## Біяграфія 
Скончыў Грозненскі нафтавы інстытут (кваліфікацыя «Інжынер па эксплуатацыі нафтавых радовішчаў», 1957).

Працаваў у нафтагазаздабыўным упраўленні «Сунжанефть», ВА «Грознефть», на Рэчыцкім узбуйненым нафтапромысле (з 1965, начальнік), у Галоўным вытворчым упраўленні энергетыкі і электрыфікацыі Беларускай ССР («Белгалоўэнерга», 1968—1970, намеснік начальніка ўпраўлення), Міністэрстве горнаруднай прамысловасці Рэспублікі Куба (1970—1972, саветнік міністра), Беларускім навукова-даследчым і праектным інстытуце нафты («БелНДПІнафта», 1972—1998, загадчык лабараторыі, загадчык аддзела запампоўкі свідравін), Гомельскім дзяржаўным тэхнічным універсітэце імя П. В. Сухога (з 1998, загадчык кафедры «Распрацоўка, эксплуатацыя нафтавых радовішчаў і транспарту нафты»).

Навуковыя інтарэсы: праектаванне і арганізацыя тэхналагічных працэсаў па здабычы нафты; будаўніцтва і рамонт свідравін; павышэнне нафтааддачы пластоў.

## Узнагароды 
Званне «Заслужаны работнік прамысловасці Рэспублікі Беларусь» (1998).

## Бібліяграфія 
* Комплекс технологий и технических средств для совершенствования процессов заканчивания скважин : диссертация в виде научного доклада … доктора технических наук : 05.15.10 : защищена 09.02.1998 : утверждена 03.07.1998 / Минеев Борис Павлович. ― Гомель, 1997.
* Исследование некоторых факторов, формирующих гидродинамическое несовершенство скважин : автореферат диссертации … кандидата технических наук : 05.15.06 / Минеев Борис Павлович. ― Грозный, 1977.
   

## Літаратура 
* Минеев Борис Павлович // Регионы Беларуси : энциклопедия : в 7 т. — Минск, 2013. — Т. 3 : Гомельская область : в 2 кн., кн. 2. — С. 49.
* Верность свей профессии : [Минеев Борис Павлович] / А. Бельский // Путь в науку. — Гомель, 2006. — Вып. 3 : Очерки о докторах и профессорах — выпускниках и сотрудниках вузов и НИИ Гомельщины. — С. 174—175.
 

Катэгорыя:Выпускнікі Грозненскага дзяржаўнага нафтавага тэхнічнага інстытута
Чон У Ён (футбаліст, 1989)

**Чон У Ён** (; нар. 14 снежня 1989 года, Ульсан, Паўднёвая Карэя) — паўднёвакарэйскі футбаліст, паўабаронца катарскага клуб «Аль-Сад» і нацыянальнай зборнай Рэспублікі Карэя.

## Кар’ера 
### Клубная 
Выхаванец універсітэта Кён Хі. Першым прафесійным клубам Чон У Ёна стаў японскі «Кіёта Санга», які выступаў у другім дывізіёне. Паўабаронца дэбютаваў у камандзе 5 сакавіка 2011 года ў матчы супраць «Міта Холіхок», замяніўшы на 65-й хвіліне сустрэчы Тайсуке Накамуру. У матчы супраць «Гіфу», згуляным 3 ліпеня 2011 года паўднёвакарэйскі паўабаронца забіў першы гол у сваёй клубнай кар’еры.

У студзені 2013 года Чон У Ён перайшоў на правах арэнды ў клуб Джэй-лігі «Джубіла Івата». 2 сакавіка 2013 года абаронца ўпершыню згуляў за новы клуб (у матчы супраць «Нагоі Грампус») і аддаў галявы пас на Хірокі Ямаду.

У студзені 2014 года Чон перайшоў у клуб «Вісэл Кобэ», за які выступаў два сезоны. У студзені 2016 года перайшоў у кітайскі клуб «Чунцын Ліфань», з якім заключыў кантракт да канца 2018 года.

### У зборнай 
Чон У Ён у складзе алімпійскай зборнай Паўднёвай Карэі удзельнічаў у алімпійскім футбольным турніры 2012, дзе згуляў 1 матч (паўфінал супраць Бразіліі) і заваяваў разам з камандай бронзавыя медалі.

## Статыстыка 
; Клубная

## Дасягненні 
* Бронзавы прызёр летніх Алімпійскіх гульняў (1): 2012
## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 
* 
* Профиль на сайте Worldfootball.net 

Катэгорыя:Ігракі ФК Аль-Сад
Катэгорыя:Ігракі ФК Чунцын Ліфань
Катэгорыя:Ігракі ФК Вісэл Кобэ
Катэгорыя:Ігракі ФК Джубіла Івата
Катэгорыя:Ігракі ФК Кіёта Санга
Катэгорыя:Футбалісты на летніх Алімпійскіх гульнях 2012 года
Катэгорыя:Бронзавыя прызёры летніх Алімпійскіх гульняў 2012 года
Катэгорыя:Ігракі зборнай Паўднёвай Карэі па футболе
Катэгорыя:Футбалісты Паўднёвай Карэі
Dioscorea cayenensis

**Dioscorea cayenensis** — від ямсу з роду , які з’яўляецца шырока спажыванай культурай Заходняй Афрыкі.  часам разглядаецца як падвід, а часам таксама як асобны від.

Гэта магчыма трыплоідны гібрыд паміж культываваным  і дзікім .

Катэгорыя:Аднадольныя
2023 год у гісторыі метрапалітэна

У гэтым артыкуле пералічаны асноўныя падзеі з гісторыі метрапалітэнаў у **2023** годзе.
## Падзеі 
*27 лютага – адкрыта 2-я лінія метрапалітэна ў Керэджы.

## Спасылкі
Катэгорыя:2023
Катэгорыя:Гады ў гісторыі метрапалітэна
Катэгорыя:Транспарт у 2020-я
Макурдзі

**Макурдзі** ()&nbsp;— горад у цэнтральнай частцы Нігерыі, на рацэ Бенуэ, прытоку ракі Нігер. Адміністрацыйны цэнтр штата Бенуэ.

## Апісанне 
Насельніцтва горада складае  (2007; 72 тысячы ў 1975).

Горад з’яўляецца транспартным вузлом на скрыжаванні Усходняй чыгуначнай магістралі Порт-Харкорт — Кадуна і аўтадарог. Рачны порт на рацэ Бенуэ. Аўтобуснымі рэйсамі злучаны з навакольнымі гарадамі.

Значны гандлёвы цэнтр сельскагаспадарчага раёна (ямс, кунжут).

У горадзе знаходзіцца паветраная ваенная база Нігерыі. 2 універсітэты: Універсітэт Бенуэ і Cельскагаспадарчы федэральны ўніверсітэт.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарады Нігерыі
2024 год у гісторыі метрапалітэна

У гэтым артыкуле пералічваюцца асноўныя падзеі з гісторыі метрапалітэнаў у 2024 годзе.
## Падзеі 
* 1 студзеня — Каірскі метрапалітэн, падаўжэнне лініі 3, 5 станцый (Kit-Kat — Rod El Farag Corridor).

## Спасылкі
Катэгорыя:2024
Катэгорыя:Гады ў гісторыі метрапалітэна
Катэгорыя:Транспарт у 2020-я
Валерый Дзмітравіч Парошын

**Валерый Дзмітравіч Парошын** (нар. , в. Красны Пахар, Веткаўскі раён, Гомельская вобласць) — беларускі спецыяліст у галіне геалогіі нафты і газу. Доктар геолага-мінералагічных навук (1998; настрыфікацыя — 2017), дацэнт (2017), прафесар.

## Біяграфія 
Скончыў Гомельскі дзяржаўны ўніверсітэт (спецыяльнасць «Інжынерная геалогія і гідрагеалогія», кваліфікацыя «Інжынер-геолаг-гідрагеолаг», 1975; аспірантура, 1980).
    
Працаваў на Растоўскай комплекснай геалагічнай экспедыцыі (1975); Гомельскім комплексным аддзеле УкргіпраНДІнафты (1977—1990, у 1989—1990 — загадчык лабараторыі нафтапошукавай геалогіі); Алжырскай нафтавай кампаніі «СОНОТРАК» (1990—1992, галоўны інжынер); Беларускім навукова-даследчым і праектным інстытуце нафты, Гомель (1993—2008, загадчык сектара, загадчык лабараторыі нафтапрамысловай гідрагеалогіі); ТАА «ЛУКОЙЛ-инжиниринг», філіяле «ПечорНИПИнефть» (2008—2014, намеснік дырэктара); Гомельскім дзяржаўным тэхнічным універсітэце імя П. В. Сухога (з 2016, машынабудаўнічы факультэт, кафедра «Нафтагазараспрацоўка і гідрапнеўмааўтаматыка», прафесар).

Навуковыя інтарэсы: нафтапошукавая і нафтапрамысловая геалогія і гідрагеалогія; аналіз і кантроль распрацоўкі нафтавых радовішчаў па прамысловых гідрахімічных даных.

## Узнагароды 
Знак «Первооткрыватель месторождения» (2013).

## Бібліяграфія 
* Ионно-солевой состав вод эвапоритсодержащих осадочных бассейнов в связи с поисками, разведкой и разработкой нефтяных и газовых месторождений : диссертация … доктора геолого-минералогических наук : 04.00.17 : защищена 00.00.1998 : утверждена 11.06.1998 / Порошин Валерий Дмитриевич. — Москва, 1997.

## Літаратура 
* Порошин Валерий Дмитриевич // Геологи и горные инженеры Беларуси : биографический справочник : [В 2 ч.]. — Минск, 2008. — Ч. 1. — С. 185—186.
Dioscoreales

**Dioscoreales**&nbsp;— парадак аднадольных раслін, які змяшчае крыху больш за 1000 відаў.

## Апісанне 
Гэта ў асноўным шматгадовыя травяністыя расліны. Тры сямействы ўтрымліваюць розныя экалагічныя групы раслін. Сямейства  змяшчае ў асноўным лозы () і іншыя паўзучыя віды ().  з іншага боку гэта сямейства, якая складаецца з травяных раслін, а  цалкам міка-гетэратрофная група. Парадак змяшчае расліны, якія здольныя ўтвараць падземны орган для захоўвання пажыўных рэчываў, як і шмат іншых аднадольных, выключэннем з’яўляецца сямейства .

## Распаўсюджанне і асяроддзе пражывання 
Віды з гэтага парадку распаўсюджаны па ўсіх кантынентах, за выключэннем Антарктыды. Яны, у асноўным, растуць у тропіках але тым не менш ёсць члены сямействаў  і , выяўленых у больш прахалодных рэгіёнах Еўропы і Паўночнай Амерыкі.

## Спасылкі 
* An online resource for monocot plants

## Галерэя 

Файл:Bog Asphodel - geograph.org.uk - 1402752.jpg|
Файл:Gymnosiphon bekensis Korup National Park Cameroon IMG 1736 2 edit.JPG|
Файл:Tamus communis02.jpg|

Катэгорыя:Аднадольныя
Катэгорыя:Парадкі раслін
Dioscoreaceae

**Dioscoreaceae**&nbsp;— сямейства аднадольных раслін, якое змяшчае каля 750 відаў.

## Апісанне 
Гэтыя віды раслін растуць як шматгадовыя травяністыя расліны ці драўняныя ліяны, радзей кусты; у асноўным двухдомныя, але ёсць і аднадомныя віды. Яны, як правіла, утвараюць карэнішчы або клубні ў якасці органаў захоўвання. Лісты, як правіла, размешчаны насупраць адзін аднаго і па спіралі. На многіх буйных лістах часта прысутнічаюць пазакветкавыя нектарнікі. Ліставыя пласцінкі простыя або складаныя. Кветкі знаходзяцца ў па-рознаму пабудаваных суквеццях. Большасць аднаполыя. Кветкі маюць шэсць пялёсткаў. Плады розныя, як правіла, капсулы, рэдка мясістыя ягады або крылаткі.

## Распаўсюджанне і асяроддзе пражывання 
Віды, у асноўным, знаходзяцца ў цёплым сезонна сухім трапічным клімаце. Некалькі відаў роду  таксама распаўсюджаны ва ўмераных і альпійскіх рэгіёнах. У Цэнтральнай Еўропе расце толькі адзін від, . Жыве ў цені лесу, адкрытай другаснай расліннасці, на ўзбярэжжах і ў скалістых засушлівых або горных раёнах.

## Выкарыстанне чалавекам 
Сярод відаў ёсць харчовыя расліны і некаторыя віды лекавыя. Некаторыя расліны могуць служыць зыходным матэрыялам для вытворчасці паўсінтэтычных гармонаў.

## Галерэя 

Файл:White bat flower.jpg|
Файл:Trichopus zeylanicus1.jpg|
Файл:YamsatBrixtonMarket.jpg|Ямс

## Спасылкі 
* An online resource for monocot plants
* Flora Vascular [Архівавана 5 сакавіка 2016 у Wayback Machine.]
* United States Department of Agriculture

Катэгорыя:Аднадольныя
Катэгорыя:Сямействы раслін