open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Пекалін

**Пекалі́н** (, ) — вёска ў Смалявіцкім раёне Мінскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Пекалінскага сельсавета.

Да 12 лістапада 1957 года вёска ўваходзіла ў склад Воратаўскага сельсавета.

## Геаграфія 
Вёска знаходзіцца за 12 км у напрамку на поўдзень ад горада Смалявічы, за 45 км ад Мінска, на рацэ Уша. Праз вёску пралягае аўтамабільная дарога .

## Насельніцтва 
* 2000 год — 636 жыхароў, 221 двор.

## Памятныя мясціны 
* Брацкая магіла савецкіх воінаў і партызан.

## Вядомыя асобы 
* Леў Яўстаф’евіч Крыштаповіч (нар. 1949) — доктар філасофскіх навук, прафесар.

## Літаратура 
*  — С. 258.
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Пекалінскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Смалявіцкага раёна
Слабада (Пекалінскі сельсавет)

**Слабада́** (, ) — аграгарадок у Смалявіцкім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Пекалінскага сельсавета.

У 1954—1957 гадах цэнтр Воратаўскага сельсавета, у 2008—2013 гадах цэнтр Пекалінскага сельсавета.

## Вядомыя асобы 
* Яніна Канстанцінаўна Дзямідчык (Скуратовіч; нар. 1930) — беларускі работнік сельскай гаспадаркі (кіраўнік ільнаводчага звяна), Герой Сацыялістычнай Працы (1966).

## Здарэнні 
20 лютага 2023 г. недалёк ад аграгарадка адбылося найбуйнейшае ДТЗ у гісторыі незалежнай Беларусі.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Пекалінскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Смалявіцкага раёна
Акцябрскі (Смалявіцкі раён)

**Акця́брскі** (, ) — пасёлак у Смалявіцкім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Пліскага сельсавета, з 2020 года яго цэнтр.

## Вядомыя асобы 
* Мікалай Паўлавіч Блешчык (1930—2017) — беларускі спецыяліст у галіне будаўнічых матэрыялаў, вырабаў і канструкцый.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Пліскі сельсавет (Смалявіцкі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Смалявіцкага раёна
Ліпкі (Смалявіцкі раён)

**Лі́пкі** (, ) — вёска ў Смалявіцкім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Пліскага сельсавета.

Да 23 сакавіка 1987 года вёска знаходзілася ў адміністрацыйным падпарадкаванні Смалявіцкага гарсавета.

## Вядомыя асобы 
* Альфонс Ільіч Тышкевіч

## Спасылкі 
Катэгорыя:Пліскі сельсавет (Смалявіцкі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Смалявіцкага раёна
Сакаўка

**Са́каўка** (, ) — вёска ў Смалявіцкім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Пліскага сельсавета.

## Вядомыя асобы 
* Леанід Вікенцьевіч Лойка (1944—2007) — беларускі гісторык, выкладчык. Доктар гістарычных навук (2003), прафесар.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Пліскі сельсавет (Смалявіцкі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Смалявіцкага раёна
Напалкі

**Напа́лкі** (, ) — вёска ў Смалявіцкім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Жодзінскага сельсавета.

Да 27 снежня 1962 года вёска ўваходзіла ў склад Юр’еўскага сельсавета, да 23 сакавіка 1987 года — у склад Жодзінскага сельсавета, да 22 мая 1998 года — у склад Усяжскага сельсавета.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Жодзінскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Смалявіцкага раёна
Пліса (Смалявіцкі раён)

**Пліса́** (, ) — вёска ў Смалявіцкім раёне Мінскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Пліскага сельсавета.

## Геаграфія 
Вёска знаходзіцца за 7 км у напрамку на ўсход ад горада Смалявічы, за 45 км ад Мінска, каля ракі Пліса.

## Насельніцтва 
* 2000 год — 356 жыхароў, 150 двароў.

## Гістарычныя і памятныя мясціны 
* Свята-Раства-Багародзіцкая царква (1905 г.)
* Брацкая магіла савецкіх воінаў, партызан і падпольшчыкаў.

## Вядомыя асобы 
* Андрэй Фёдаравіч Апаровіч (нар. 1922) — вучоны ў галіне радыёэлектронікі. Доктар тэхнічных навук (1965), прафесар (1966). Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны.
* Алік Паўлавіч Русецкі (1938—2015) — беларускі спецыяліст у галіне меліярацыі, рэкультывацыі і аховы зямель. Доктар тэхнічных навук.

## Літаратура 
*  — С. 428.
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Пліскі сельсавет (Смалявіцкі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Смалявіцкага раёна
Чарніцкі

**Чарні́цкі** (, ) — пасёлак у Беларусі, у  Смалявіцкім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Пліскага сельсавета.

## Насельніцтва 
* 1999 год — 629 чалавек
* 2010 год — 540 чалавек

## Вядомыя асобы 
* Мікалай Барысавіч Карніцкі (нар. 1948) — беларускі энергетык, спецыяліст у галіне цеплавых электрычных станцый, энергетычных сістэм і агрэгатаў. Доктар тэхнічных навук (2000), прафесар (2001).

## Спасылкі 
Катэгорыя:Пліскі сельсавет (Смалявіцкі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Смалявіцкага раёна
Спартыўная інжынерыя

**Спартыўная інжынерыя** — маладая галіна інжынерыі, галоўнай мэтай каторай з’яўляецца ўвесь спектр метадаў даследавання руху розных спартыўных снарадаў і дынамікі многіх відаў спорту. Да гэтых метадаў адносяцца як чыста тэарэтычныя метады (матэматычныя і камп’ютарныя метады аналізу руху), так і метады, заснаваныя на прамых вымярэннях тых ці іншых характарыстык спартсмена або групы спартсменаў. Тут жа варта згадаць розныя метады фізікі, тэарэтычнай механікі (у тым ліку біямеханікі) і кінезіялогіі.

## Спасылкі 
* Біямеханіка спорту  — *Спартыўная інжынерыя — як новы напрамак інжынерыі*
* Адукацыйны партал Bundy.by  — *Спартыўная інжынерыя ў Беларусі*

Катэгорыя:Спартыўны інвентар
Катэгорыя:Інжынерыя
Чамярыца (возера)

**Чамяры́ца** — возера ў Чашніцкім раёне Віцебскай вобласці Беларусі ў басейне ракі Лукомка, за 26 км у напрамку на паўднёвы ўсход ад горада Чашнікі, за 0,7 км на паўднёвы захад ад вёскі Антаполле.

Плошча паверхні возера 0,54 км². Даўжыня 1,52 км, найбольшая шырыня 0,46 км, даўжыня берагавой лініі 3,58 км. Найбольшая глыбіня 2,5 м, сярэдняя 1,6 м. Аб’ём вады ш возеры каля 0,87 млн м³. Плошча вадазбору 4,2 км².
Катлавіна возера рэшткавага тыпу, выцягнутая ў напрамку з паўночнага ўсходу на паўднёвы захад. Схілы катлавіны маюць вышыню 4—7 м. Вакол возера вузкая тарфяністая, месцамі забалочаная пойма. Берагі нізкія, пераважна сплавінныя. Дно ў зоне мелкаводдзя тарфяністае, глыбей — высланае сапрапелем. Возера эўтрофнае. Падводнай расліннасцю зарастае па ўсёй плошчы дна. У паўднёва-заходняй частцы выцякае ручай у возера Чарэйскае.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* 
* 
* 
* Ліст карты N-36-59. Выданне 1986 года. Стан мясцовасці на 1984 год.

## Спасылкі 
* Общая характеристика озёр Витебской области // Справочник «Водные объекты Республики Беларусь» 
* Морфометрические параметры озёр Витебской области // Справочник «Водные объекты Республики Беларусь» 
* *Иванов-Смоленский В. Г.* Все озёра Беларуси. Популярная иллюстрированная энциклопедия. Т. 5.

Катэгорыя:Азёры Чашніцкага раёна
Катэгорыя:Басейн Лукомкі
Іофэ

**Іофэ (Ёфэ)** — яўрэйскае прозвішча.

## Прозвішча 
* Абрам Фёдаравіч Іофэ, савецкі фізік
* Адольф Абрамавіч Іофэ (1883—1927), расійскі палітык і дыпламат
* Зелік Аронавіч Іофэ, савецкі ваенны дзеяч, генерал-лейтэнант інжынерна-авіяцыйнай службы
* Кася Іофэ, беларуская паэтэса, перакладчыца
* Леў Валодзін (Іофэ), беларускі дыктар
* Эмануіл Рыгоравіч Іофэ (нар. 1939), беларускі гісторык, доктар навук

## Гл. таксама 
* Іофе
Свята-Троіцкі манастыр

* Свята-Троіцкі Маркаў манастыр у Віцебску
* Свята-Троіцкі манастыр, Мінск
* Свята-Троіцкі манастыр, Слуцк
* Свята-Троіцкі манастыр, Смаленск
Ляшуга

**Ляшу́га** — возера ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці, за 38 км на паўночны ўсход ад горада Гарадок, за 2,2 км на паўднёвы ўсход ад вёскі Двухполле, у басейне ракі Аўсянка.

Плошча паверхні 0,005 км². Даўжыня 0,12 км, найбольшая шырыня 0,08 км. Даўжыня берагавой лініі 0,3 км.

Схілы катлавіны вышынёй да 5 м, спадзістыя, на поўдні вышынёй да 15 м, у ніжняй частцы забалочаныя і парослыя кустамі.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Агульная характарыстыка азёр Віцебскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь» 
* Морфаметрычныя параметры азёр Віцебскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь» 

Катэгорыя:Азёры Віцебскай вобласці
Катэгорыя:Азёры Гарадоцкага раёна
Жужаліца

**Жу́жаліца** — возера ў Беларусі, у Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці, за 45 км на паўночны ўсход ад горада Гарадок, на ўсход ад вёскі Марчанкі, у басейне ракі Обаль.

Плошча паверхні 0,02 км². Даўжыня 0,21 км, найбольшая шырыня 0,16 км. Даўжыня берагавой лініі 0,58 км.

Вакол возера лес, з паўночнага боку луг.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Агульная характарыстыка азёр Віцебскай вобласці // Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь»  
* Морфаметрычныя параметры азёр Віцебскай вобласці // Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь»  

Катэгорыя:Азёры Гарадоцкага раёна
Катэгорыя:Басейн Обалі
Гудаера паўзучая

**Гудаера паўзучая**, **культанка** (*Goodyera repens*) — шматгадовая травяністая расліна; тыпавы від роду , сямейства .

## Батанічнае апісанне 
Гэта паўзучая расліна, якая выпускае ўверх адзіночнае тонкае сцябло, у верхняй частцы якога ўлетку з’яўляюцца кветкі, размешчаныя па спіралі. Кветкі паварочваюцца да сонца на працягу дня.

Як і іншыя архідныя, Гудаера паўзучая ўтварае мікарызу з грыбамі (роду  у дадзеным выпадку). Мікарыза дапамагае расліне паглынаць і засвойваць пажыўныя рэчывы.

Від апыляецца чмялямі, але можа размнажацца і вегетатыўна.

Насенне, верагодна, самае маленькае сярод усіх знешнетрапічных архідэй; маса семачкі складае каля 0,000002 г, што дазваляе пераносіць насенне з месца на месца слабымі паветранымі плынямі.

## Распаўсюджанне і асяроддзе пасялення 
Гудаера паўзучая расце ў ізаляваных месцах у лясах і балотах Еўропы. Гэта рэдкая расліна, але самая часта сустракаемая з архідных у Скандынавіі. Яна таксама сустракаецца ў Канадзе і на поўначы Злучаных Штатаў Амерыкі. Гэта ахоўны від на большай частцы свайго арэалу. Ён не выжывае пасля лясных пажараў і не сустракаецца пасля пажару або высечкі лесу. Як правіла, сустракаецца толькі ў лясах, якім па меншай меры 95 гадоў.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Архідныя
Катэгорыя:Флора Еўразіі
Катэгорыя:Флора Паўночнай Амерыкі
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1813 годзе
Utricularia bremii

***Utricularia bremii*** — від шматгадовых насякомаедных раслін з роду  сямейства .

## Арэал 
Расліны гэтага віду распаўсюджаныя ў Цэнтральнай і Заходняй Еўропе.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Плывунец
Катэгорыя:Драпежныя расліны
Катэгорыя:Флора Еўропы
Катэгорыя:Таксоны раслін, названыя ў гонар людзей
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1830 годзе
Бенуар

**Бенуа́р** () — ніжні ярус тэатральных ложаў, размешчаны непасрэдна за партэрам на ўзроўні сцэны.

## Апісанне 
Бенуар узнік у французскім тэатры XVIII стагоддзя пасля забароны прывілеяванай частцы гледачоў глядзець спектаклі са сцэны. Тады ложа бенуару завешвалася адмысловымі завесамі, праз якія гледачы добра бачылі спектакль, застаючыся нябачнымі. У XIX стагоддзі распаўсюдзіліся ў тэатрах Еўропы; суцэльныя заслоны-сеткі былі заменены аксамітавымі драпіроўкамі.

## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Тэатральная архітэктура
Катэгорыя:Тэатральная тэрміналогія
Нараджэнне Хрыстова (абраз з Латыгава)

**Абраз Нараджэнне Хрыстова** — абраз з царквы вёскі Латыгава, напісаны ў 1746 годзе Латыгаўскім майстрам. Адлюстроўвае развіццё беларускай школы жывапісу ў XVIII ст. Захоўваецца ў Нацыянальным мастацкім музеі Беларусі.

У XVIII ст. абраз становіцца ўвасабленнем эстэтычных уяўленняў грамадства, таму ў гэты час ён пераўтварыўся ў сродак і форму барацьбы за незалежнасць, захаванне нацыянальнай культуры. Іканапіс гэтага часу выявіў арыентацыю на народныя густы, зварот да традыцый папярэдніх эпох, своеасаблівую фалькларызацыю. Парушэнню кананічнасці абразоў садзейнічалі пошукі рэалістычнага адлюстравання рэчаіснасці, увядзенне ў абраз бытавых дэталяў, з'яў паўсядзённага жыцця. Гэта прывяло да своеасаблівай прымітывізацыі вобразаў, характэрнай і для абраза Нараджэнне Хрыстова з Латыгава, напісанага ў гэты час.

Верагодна, што для напісання абраза Латыгаўскі майстар карыстаўся ў якасці пратографу гравюру «Нараджэнне Хрыстова» з куцеінскага «Трэфалагіёна» (1647), размясціўшы кампазіцыю люстэркава. У абразе выкарыстаны этнаграфічныя элементы, так, напрыклад, структура страхі хаты аналагічная саламяным страхам сялянскіх хат і гаспадарчых пабудоў. Верагодна, мастак маляваў тое, што бачыў у сваёй мясцовасці. Цікава, што ў гэтым выпадку ажыццяўлялася не проста перайманне кампазіцыі з гравюры (што было вельмі распаўсюджана ў той час), але таксама і ўвядзенне «аўтарскіх» дэталяў і элементаў.

У 1898 г. абраз быў вывезены з царквы вёскі Латыгава ў Віцебскае сховішча старажытнасцей. Экспанаваўся на 1-й Усебеларускай мастацкай выстаўцы 1926 года і трапіў у яе «Каталёг старажытнага мастацтва» пад рэдакцыяй М. Шчакаціхіна. У 1975 годзе абраз рэстаўравалі расійскія майстры.

Катэгорыя:Беларуская іканапісная школа
Катэгорыя:Абразы Беларусі
Катэгорыя:латыгаўскі майстар
Катэгорыя:Карціны са збораў Нацыянальнага мастацкага музея Рэспублікі Беларусь
Давыдзенскае

**Давы́дзенскае** — возера ў Беларусі, у Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці, за 28 км на паўночны захад ад горада Гарадок, за 0,5 км на паўднёвы захад ад вёскі Смароднік, у басейне ракі Чарнуйка.

Плошча паверхні 0,01 км². Даўжыня 0,15 км, найбольшая шырыня 0,07 км. Даўжыня берагавой лініі 0,37 км.

Схілы катлавіны вышынёй 10—15 м, на поўначы пад лесам. Упадае ручай з Масліцкага возера.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Агульная характарыстыка азёр Віцебскай вобласці // Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь»  
* Морфаметрычныя параметры азёр Віцебскай вобласці // Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь» 

Катэгорыя:Азёры Гарадоцкага раёна
Катэгорыя:Басейн Обалі
Красянец

**Красяне́ц** — возера ў Беларусі, у Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці, за 37 км на паўночны захад ад горада Гарадок, за 2 км на паўночны захад ад вёскі Ключагорская, у басейне ракі Обаль.

Плошча паверхні возера 0,03 км². Даўжыня 0,27 км, найбольшая шырыня 0,12 км. Даўжыня берагавой лініі 0,67 км.

Вакол возера парослая хмызняком забалочаная пойма шырынёй 25—50 м.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Агульная характарыстыка азёр Віцебскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь» 
* Морфаметрычныя параметры азёр Віцебскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь» 

Катэгорыя:Азёры Гарадоцкага раёна
Катэгорыя:Басейн Обалі
Мілда — багіня кахання

**«Мілда — багіня кахання»**, якая была напісана Ю. Крашэўскім ў 1840—1845 гг.

За першы варыянт карціны, завершаны ў 1890 годзе. Другі аўтарскі варыянт карціны быў напісаны ў 1910 годзе. У 1918 годзе была перададзена з калекцыі Вінцэнта Валеўскага () у Нацыянальны музей у Варшаве. Памер карціны — .

## Апісанне 
Мастак выбраў з паэтычнага твора адзін з самых запамінальных момантаў, калі багі караюць Мілду за каханне з чалавекам Ромам. Чароўная багіня стаіць на вострых каменнях пасярод разбушаванай стыхіі. Смела выкарыстоўваючы рамантычная выяўленчыя сродкі, К. Альхімовіч напаўняе палатно імклівым рухам, моцнымі перажываннямі. Палатно напоўнена бурнымі пачуццямі, рэзкая гульня святла і ценю, адкрытасць колераў падкрэсліваюць трывогу ў душы багіні-бунтаркі, нешчаслівай у сваім каханні.

Катэгорыя:Карціны Казіміра Альхімовіча
Катэгорыя:Карціны са збораў Нацыянальнага музея ў Варшаве
Катэгорыя:Выяўленчае мастацтва
Катэгорыя:Выяўленчае мастацтва Беларусі
Войскі з рогам

**«Войскі з рогам»** () — карціна Казіміра Альхімовіча, напісаная ў 1907 годзе. Створана паводле паэмы «Пан Тадэвуш», якая была напісана Адамам Міцкевічам ў 1832—1834 гг. Памер карціны — .

## Апісанне 
За аснову для карціны быў узяты эпізод «На паляванні», дзе знакаміты Войскі трубіць у рог, абвяшчаючы пра паляўнічае шэсце, мастак падае шляхціца спіною да гледача, што пазбаўляе вобраз канкрэтных індывідуальных рысаў, але падае яму абагульнены сэнс уладара пушчы.

Катэгорыя:Карціны Казіміра Альхімовіча
Катэгорыя:Выяўленчае мастацтва
Катэгорыя:Выяўленчае мастацтва Беларусі
Свіцязянка (карціна Казіміра Альхімовіча)

**«Свіцязянка»** () — карціна Казіміра Альхімовіча, напісаная ў 1898—1900 гадах. Створана паводле аднайменнай балады Адама Міцкевіча «Свіцязянка». У аснове ранніх балад і вершаў паэта ляжалі народныя песні і паданні Наваградчыны, міфалагічны пачатак якіх асабліва імпанаваў мастаку. Памер карціны — .

Гісторыя «Свіцязянкі» пачынаецца ў 1898 годзе, калі — ў сувязі з набліжэннем стагоддзем з дня нараджэння паэта Адама Міцкевіча — рэдакцыя «Tygodnik Ilustrowany» абвясціла конкурс на ілюстрацыі да яго твораў. У журы былі запрошаны вядомыя мастакі — Войцех Герсан, Юліян Машчынскі і Леапольд Васількоўскі. Пасля разгляду 47 прадстаўленых работ журы аднагалосна прысудзіла першую ўзнагароду К. Альхімовічу за яго працу «Свіцязянка».

## Апісанне 
Карціна з тонкім пачуццём перадае самую кульмінацыю твора. Тут паказаны пераломны момант у лёсе хлопца-паляўнічага, які, заварожаны прыгажуняй Свіцязянкай, ідзе ўсё далей у хвалі возера. Успененыя воды Свіцязі, усхваляваны прыбярэжны лес быццам папярэджваюць маладога хлопца, што не знойдзе ён тут шчасця і спакою. Рамантычным дысанансам успрымаецца дасканалае цела Свіцязянкі з рухомым, бурлівым прыродным асяроддзем.

Катэгорыя:Карціны Казіміра Альхімовіча
Катэгорыя:Карціны 1900 года
Абарона Ольштына (карціна Казіміра Альхімовіча)

**«Абарона Ольштына»** () — вялікае сюжэтнае палатно Казіміра Альхімовіча, напісанае ў 1881. «Абарона Ольштына» з'яўляецца самай вядомай графічнай выявай .

Арыгінал карціны напісаны Казімірам Альхімовічам у 1881 годзе.

## Апісанне 
У палатно перадаўся моцны эмацыянальны тон п'есы У. Сыракомлі. Мастак узнаўляе гістарычныя падзеі XVI ст.: Карлінскі меў восем сыноў, сем з якіх памерлі або былі забітыя ў розных войнах. У 1587 годзе  ўзначальвае абарону крэпасці ў Ольштыне, якую аблажылі войскі аўстрыйскага эрцгерцага Максіміліяна Габсбурга, які прэтэндаваў на польскую карону пасля смерці Стэфана Баторыя. Трагізм сітуацыі ў тым, што ворагі захапілі 6-гадовага сына галоўнага героя і, выставіўшы яго пад гарматныя стрэлы, патрабуюць здаць крэпасць без бою. Карлінскі стаіць перад страшным жыццёвым выбарам.

Мастак прытрымліваецца ў карціне рэалістычных у цэлым выразных сродкаў: заўважаецца дакладнасць у выявах пабудоў, старажытнай зброі, адзення. Але ў аснову жывапіснага сюжэта пакладзены рамантычны кантраст паміж знешне спакойнай, амаль манументальнай фігурай Карлінскага і дынамікай іншых персанажаў. Асабліва ярка-экспрэсіўна дадзены вобраз жонкі Карлінскага, якая на каленях моліць мужа.

Катэгорыя:Карціны Казіміра Альхімовіча
Катэгорыя:Карціны са збораў Нацыянальнага музея ў Варшаве
Шандзі

**Шандзі́** () — у старажытна-кітайскай міфалогіі і народнай рэлігіі вярхоўнае бажаство.

У дзяржаве Інь (Шан) у 13—11 ст. да н.э. лічыўся вярхоўным богам, апекуном дзяржавы і продкам кіруючай дынастыі; пры дынастыі Чжоу (11—3 ст. да н.э.) атаясамліваўся з нябесным уладаром Цяньдзі.

У даасізме Шандзі — вялікі продак Дао-шляху. У пачатку 12 ст. н.э. імператар Хуэйцзун надаў тытул Шандзі вярхоўнаму ўладару даоскага і народнага пантэона Нефрытаваму гасудару Юйдзі.

Пасля з'яўлення ў Кітаі хрысціянскіх місіянераў тэрмін «Шандзі» ўжываўся ў кітайскіх перакладах Бібліі для абазначэння хрысціянскага паняцця «Бог».

## Літаратура 
* Шандзі //  С. 369.

Катэгорыя:Кітайская міфалогія
Катэгорыя:Багі неба і надвор’я
Смерць Маргера

**«Смерць Ма́ргера»** () — карціна Казіміра Альхімовіча, напісаная ў 1876 годзе. Створана паводле паэмы «Маргер» Уладзіслава Сыракомлі.

## Апісанне 
На карціне адлюстраваны часы старажытнай Літвы, калі крыжакі штурмуюць замак Маргера. К. Альхімовічам праілюстраваны апошні эпізод п'есы, калі сюжэтныя перапетыі кахання і здрады герояў прыводзяць да самагубства гаспадара замка. Сцэна вырашана мастаком па класіцыстычнай схеме, нават са знешнімі атрыбутамі, але ўсё ж напоўненая высокім пачуццём, не выглядае штучнай.

Катэгорыя:Карціны Казіміра Альхімовіча
Чунцын

**Чунцы́н** () — горад на паўднёвым захадзе Кітая, у правінцыі Сычуань, пры ўпадзенні ракі Цзялінцзян у раку Янцзы.

Узнік больш за 3 тыс. гадоў назад. У 1937—46 гг. часовая сталіца Кітая.
Насельніцтва 6,6 млн жыхароў (2000).

Транспартны вузел. Рачны порт. Горад з’яўляецца буйным прамысловым цэнтрам.
Прамысловасць: чорная металургія, прыладабудаванне, хімічная, гумавая, нафтаперапрацоўчая, тэкстыльная, харчовая; вытворчасць прамысловага абсталявання, будматэрыялаў.
2 ЦЭС, каскад ГЭС.

Паблізу ад Чунцына вядзецца здабыча каменнага вугалю.

У горадзе знаходзіцца .

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Літаратура 
* Чунцын //  С. 290.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарады цэнтральнага падпарадкавання КНР
Гапляна (карціна Казіміра Альхімовіча)

**«Гапляна»** () — карціна Казіміра Альхімовіча, створаная паводле трагедыі «» (), якая была напісана Юльюшам Славацкім у 1839 гг.

## Апісанне 
На палатне напалявана адна з дзеючых асоб «Балядыны» — жанчына-німфа Гапляна, якая паводле народнай міфалогіі, добры дух. Яна не мае поўнай улады на лёсам людзей, але часта ўплывае на падзеі. У трагедыі Ю. Славацкага яна з дапамогай незямных сіл карае жахлівую забойцу — Балядыну. На карціне чарадзейная ўладарка  вольна адпачывае ў вадзе, паклаўшы галаву на купіну. Яе цела выглядае лагічным працягам воднай прасторы, валасы зліваюцца з травамі.

Катэгорыя:Карціны Казіміра Альхімовіча
Vimeo

**Vimeo** () — бясплатны відэахостынг. Адкрыўся ў лістападзе 2004 года. Сайт знаходзіцца пад кіраваннем InterActiveCorp. На сайце можна выкладаць відэа, агульны памер якіх не можа быць больш за 500 мегабайт у тыдзень (пры наяўнасці бясплатнага акаўнта). Даступныя мовы інтэрфейсу: англійская, іспанская, французская, нямецкая і японская. У 2010 годзе Vimeo быў намінаваны ў катэгорыі «Лепшае супольнасць» на прэмію 14th Annual Webby Awards.

## Паходжанне назвы 
Назва сайта была прыдумана Якабам Лодзьвігам: назва паходзіць ад слова «video», толькі літара «d» была змененая на «m», утвараючы гібрыд ангельскіх слоў «video» і «me» («я»). Таксама слова «vimeo» з'яўляецца анаграмай слова «movie» («кіно»).

## Праблема адлюстравання статыстыкі 
Староннія карыстальнікі не могуць убачыць поўную статыстыку праглядаў. Цалкам статыстыку бачыць толькі ўладальнік акаўнта.

## Спасылкі 
*
Tinder

**Tinder** (*Ты́ндар* або *Ці́ндар*) — праграма для мабільных платформаў Android і Apple iOS, прызначаная для падбору кандыдатаў для зносін па зададзеных параметрах.

У красавіку 2014 года праграмай штодня карысталіся да 10 мільёнаў чалавек. У сакавіку 2015 года з’явіліся дадатковыя платныя функцыі і абмежаванні на колькасць бясплатных лайкаў.

## Гісторыя 
Шон Рэд запусціў Tinder на хакатоне ў інкубатары Hatch Labs у Заходнім Галівудзе, акруга Лос-Анджэлес, Каліфорнія, ЗША, у 2012 годзе.

## Спасылкі 
* 
*
Кліма

* Віктар Кліма (нар. 1947), аўстрыйскі дзяржаўны і палітычны дзеяч
* Іван Кліма (нар. 1931), чэшскі празаік
* Ладзіслаў Кліма (1878—1928), чэшскі празаік, драматург, паэт і філосаф
Ліздзейка з дачкой на руінах храма Перуна

**«Ліздзейка з дачкой на руінах храма Перуна»** () — карціна Казіміра Альхімовіча, напісаная ў 1876 годзе. Створана паводле гістарычнай аповесці «Паята, дачка Ліздзейкі» (), якая была напісана  у 1826 г., але не мела такога шырокага грамадскага рэзанансу, як жывапісны твор. Палатно ўпершыню было выстаўлена ў 1876 годзе ў парыжскім салоне і мела вялікі поспех.

## Апісанне 
У аснову карціны была пакладзена легенда пра час, калі Ягайла пачаў сілай уводзіць хрысціянства на землях Літвы, знішчаючы язычніцкія ахвярнікі. На палатне паказаны самы складаны момант у жыцці вярхоўнага жраца Ліздзейкі — руйнавання храма Перуна. У цэнтры кампазіцыі постаць мудрага і велічнага старца ў доўгім адзенні, якая ўспрымаецца як сімвал болю, роспачы. Прыгажуня-дачка ўвасабляе светлыя пачаткі жыцця і надзеі. Іх чыстыя гарманічныя вобразы складаюць рамантычныя кантраст з руінамі храма, таемна-змрочным свяшчэнным дубовым гаем навокал.

К. Альхімовіч у сваім палатне ўздымаецца ды шырокага мастацкага абагульнення, паказваючы не толькі асабістую трагедыю чалавека, але пераломныя змены ў жыцці цэлага народа.

Катэгорыя:Карціны Казіміра Альхімовіча
Касцёл Найсвяцейшай Тройцы

**Касцёл Найсвяцейшай Тройцы** — каталіцкі храм, прысвечаны Святой Тройцы.

Існуюць ў розных гарадах i краінах.

## Беларусь 
### *Брэсцкая вобласць* 
* Касцёл Найсвяцейшай Тройцы (Высокае) — каталіцкі храм у г. Высокае.
* Касцёл Найсвяцейшай Тройцы, Ішкалдзь — каталіцкі храм у в. Ішкалдзь.
* Касцёл Найсвяцейшай Тройцы, Воўчын — касцёл у в. Воўчын (Камянецкі раён).
* Касцёл Найсвяцейшай Тройцы, Лыскава — каталіцкі храм у Лыскаве.
* Касцёл Найсвяцейшай Тройцы, Ружаны — каталіцкі храм у Ружанах.
* Касцёл Найсвяцейшай Тройцы, Шарашова — каталіцкі храм у Шарашове.
* Касцёл Найсвяцейшай Тройцы (Юшкавічы) — каталіцкі храм у Юшкавічах.

### *Віцебская вобласць* 
* Касцёл Найсвяцейшай Тройцы, Глыбокае — каталіцкі храм у Глыбокім.
* Касцёл Найсвяцейшай Тройцы і кляштар бернардзінцаў, Друя — каталіцкі храм у аг. Друя.
* Касцёл Найсвяцейшай Тройцы (Новы Пагост) — каталіцкі храм у в. Новы Пагост.
* Касцёл Найсвяцейшай Тройцы (Плюсы) — каталіцкі храм у аг. Плюсы.
* Касцёл Найсвяцейшай Тройцы, Росіца — каталіцкі храм у в. Росіца.
* Касцёл Найсвяцейшай Тройцы (Сянно) — каталіцкі храм у г. Сянно
* Касцёл Найсвяцейшай Тройцы, Ула — каталіцкі храм у Уле.

### *Гомельская вобласць* 
* Касцёл Найсвяцейшай Тройцы (Калінкавічы)
* Касцёл Найсвяцейшай Тройцы (Рэчыца) — каталіцкі храм у Рэчыцы.

### *Гродзенская вобласць* 
* Касцёл Найсвяцейшай Тройцы, Гервяты — каталіцкі храм у в. Гервяты.
* Касцёл Найсвяцейшай Тройцы, Германішкі — рымска-каталіцкі храм у Германішках.
* Касцёл Найсвяцейшай Тройцы (Дэмбрава) — каталіцкі храм у в. Дэмбрава.
* Касцёл Найсвяцейшай Тройцы, Жодзішкі — каталіцкі храм у в. Жодзішкі.
* Касцёл Святой Тройцы, Зэльва — каталіцкі храм у Зэльве.
* Касцёл Найсвяцейшай Тройцы, Рось — каталіцкі храм у г.п. Рось.
* Касцёл Святой Тройцы, Струбніца — каталіцкі храм у в. Струбніца.
* Касцёл Найсвяцейшай Тройцы, Сурвілішкі — каталіцкі храм у в. Сурвілішкі

### *Мінская вобласць* 
* Касцёл Святой Троіцы, Засвір — каталіцкі храм у в. Засвір.
* Касцёл Святой Тройцы на Залатой Горцы — рымска-каталіцкі храм на Залатой Горцы у Мінску.

### Не захаваліся 
* Касцёл Найсвяцейшай Тройцы і Унебаўзяцця Найсвяцейшай Дзевы Марыі, Мінск — каталіцкі храм у Мінску.
* Касцёл Найсвяцейшай Тройцы, Віцебск — каталіцкі храм у Віцебску.

## Украіна 
* Калегіяльны касцёл Святой Тройцы, Алыка — рымска-каталіцкі парафіяльны касцёл 1-й паловы XVII стагоддзя ў Алыцы.

## Польшча 
* Троіцкі касцёл (Мельнік)

## Вялікабрытанія 
* Брыстальскі Кафедральны сабор Святой Тройцы — кафедральны сабор англіканскай царквы ў Брысталі.

## Гл. таксама 
* Свята-Троіцкая царква
Пахаванне Гедзіміна (карціна Казіміра Альхімовіча)

**«Пахаванне Гедзіміна»** () — гістарычная карціна Казіміра Альхімовіча, напісаная ў 1888 годзе. Захоўваецца ў зборы Нацыянальным музеі ў Кракаве.

Палатно з вялікім поспехам дэманстравалася на выстаўках у Пецярбургу, Вене, Варшаве, Львове і Сан-Францыска, а сам мастак атрымаў некалькі высокіх узнагарод.

## Апісанне 
Вялікі князь Гедымін вёў абарончую вайну з Тэўтонскім ордэнам, паводле падання ваяваў на поўдні Русі да Пуціўля і Бранска, зрабіў Вільню сталіцай Вялікага княства Літоўскага. У снежні 1341 года загінуў пры аблозе ордэнскага замка Баербург.

Тэма карціны — смутак ад незваротнасці цяжкай страты. З гушчару непраходнай пушчы выходзяць на шырокую паляну ваяры Гедыміна, якія нясуць на руках цела ўладара. Схіліўшы галовы, следам за імі грамадзяцца простыя людзі ў белых вопратках і лапцях. Побач — магутныя дубы і елкі. А над усім гэтым — цяжкія свінцовыя хмары, толькі ўдалечыні відаць нейкае святло як сімвал надзеі, што справа Гедыміна па абароне дзяржавы будзе працягнута.

Катэгорыя:Карціны Казіміра Альхімовіча
Катэгорыя:Нацыянальны музей у Кракаве
Катэгорыя:Гедзімін
Meduza

«**Meduza**» — зарэгістраваны ў Латвіі збольшага рускамоўны інтэрнэт-СМІ, створаны былым галоўным рэдактарам «» , якую звольнілі з пасады з-за пазіцыі выдання, якое не падтрымала анексію Крыма Расіяй. Сайт «Meduza», ядро рэдакцыі якога сфармавалі экс-супрацоўнікі «», аднадумцы Цімчанка, пачаў працу 20 кастрычніка 2014 года. Асновай СМІ сталі бясплатныя мабільныя дадаткі для «iOS» і «Android». Назву сайту прыдумаў былы прадзюсар аддзела новых медыя «» Ігар Белкін.

## Канцэпцыя 
«Meduza» з’яўляецца агрэгатарам навін і тэкстаў на рускай мове, якія адбіраюць у ручным рэжыме, у адрозненне ад аўтаматычнага ранжыравання «». Таксама інтэрнэт-выданне выпускае і ўласныя матэрыялы. Суадносіны паміж агрэгаванымі ды ўласнымі матэрыяламі  тлумачыла наступным чынам: *«Мы будзем дзейнічаць гнутка. Чым больш якасных крыніц, тым больш агрэгуем. Калі раптам складзецца так, што іншыя СМІ будуць менш пісаць, а стоп-лісты стануць яшчэ даўжэй, мы будзем пашырацца ў бок уласнага кантэнту»*.

Магчымасць каментавання артыкулаў на сайце «Meduza» і ў мабільных дадатках не прадугледжаная.

## Супрацоўнікі 
* Галоўны рэдактар — 
* Намеснік галоўнага рэдактара — Іван Калпакоў (былы кіраўнік аддзела спецкарэспандэнтаў «»)
* Выдавец — Ілля Красільшчык (былы дырэктар па прадуктах часопіса «») ды інш.

### Спецыяльныя карэспандэнты 
* Ілля Азараў (былы спецыяльны карэспандэнт «»)
* Андрэй Казянкоў (былы спецыяльны карэспандэнт «»)
* Данііл Туроўскі (былы спецыяльны карэспандэнт «»)
* Ілля Жагулёў ды інш.

## Ціск 
23 красавіка 2021 года  ўнесла «Meduza» ў спіс , што выклікала рэзкі адток рэкламадаўцаў з сайта, 3/4 месячнай аўдыторыі ў 13 мільёнаў наведвальнікаў якога прыходзілася на Расію. З-за гэтага рэдакцыя была вымушана скараціць заробкі штатным журналістам на 50 %, закрыць сядзібы ў Рызе і Маскве, адказацца ад паслуг  і звярнуцца да чытачоў за фінансавай падтрымкай. «Рэпарцёры без межаў» ацанілі ціск на выданне спробай абмежаваць свабоду слова ў Расіі напярэдадні выбараў у Дзяржаўную Думу Расійскай Федэрацыі ў верасні 2021 года.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Інтэрнэт-СМІ
Катэгорыя:Руская мова ў інтэрнэце
Катэгорыя:З’явіліся ў 2014 годзе
Над магілай Робака

**«Над магілай Робака»** — сюжэтнае палатно Казіміра Альхімовіча, напісанае ў 1901 годзе.

## Апісанне 
Мастак збірае на карціне ўсіх герояў паэмы. Ксёндз Робак (Яцак Сапліца) — адзін з улюбёных персанажаў А. Міцкевіча, носьбіт яго думак пра свет і грамадства. Гэты вобраз быў цікавы і К. Альхімовічу сваім менавіта «тутэйшым» менталітэтам. Мастак знаходзіць своеасаблівы прыём, каб узвысіць асобу ксяндза: не паказвае яго самога, а толькі тых людзей, што прыйшлі аддаць яму апошнюю даніну. Дэманстрацыя ўзнагароды — крыжа Ордэна Ганаровага легіёна, нададзенага Робаку самім Напалеонам, — найвышэйшы пункт ў развіцці дзеяння карціны.

Катэгорыя:Карціны Казіміра Альхімовіча
Джэк Дорсі

**Джэк Патрык Дорсі** — амерыканскі архітэктар праграмнага забеспячэння і прадпрымальнік, вядомы як стваральнік Твітэру.

У рэйтынгу часопіса Forbes у 2015 годзе яго багацце ацэньваюць у $ 2,7 млрд.

## Раннія гады 
Джэк вырас у Сент-Луісе, штат Місуры, ужо ў 14-гадовым узросце стаў цікавіцца маршрутызацыяй і дыспетчарскай службай. Некаторыя створаныя ім віды адкрытага праграмнага забеспячэння, якія тычацца лагістыкі, станам і на 2015 выкарыстоўваюцца кампаніямі таксі. Хадзіў у сярэднюю школу ў Bishop DuBourg High School, а таксама наведваў Місурыйскі ўніверсітэт навукі і тэхналогій, перш чым пасля перайсці ў Нью-Йоркскі ўніверсітэт, дзе ў яго ўпершыню з’явілася ідэя стварэння кампаніі «Твітэр». Працуючы ў дыспетчарскай службе праграмістам, ён пазней пераехаў у Каліфорнію.

 за лепшы мабільны стартап.]]
У Оклендзе ў 2000 годзе Дорсі заснаваў кампанію па выкліку кур’ераў, таксі, аварыйных службаў праз Інтэрнэт. У ліпені 2000 года, абапіраючыся на дыспетчарскі вопыт і натхнёны «Live Journal» і, магчыма, AOL Instant Messenger, у яго ўзнікла ідэя вэбслужбы кароткіх паведамленняў у рэальным часе.

Калі ён упершыню ўбачыў рэалізацыю абмену імгненнымі паведамленнямі, Дорсі задаўся пытаннем, ці можа статус карыстальніка лёгка распаўсюджвацца сярод сяброў. Ён пайшоў у кампанію Odeo, якая ў той час займалася праблемай абмену тэкставымі паведамленнямі. Дорсі і Біз Стоўн вырашылі, што тэкст SMS-паведамлення падыходзіць як ідэя статусу, і зрабілі прататып Твітэра прыкладна за два тыдні. Ідэя прыцягнула многіх карыстальнікаў Odeo і інвестыцыі ад стваральніка Blogger Эвана Уільямса, які пакінуў Google пасля продажу яму Pyra Labs і Blogger.

## Twitter, Inc 
Дорсі, Стоўн і Уільямс сталі заснавальнікамі кампаніі Obvious, з якой затым вылучылася Twitter, Inc 16 кастрычніка 2008 года Уільямс узяў на сябе ролю генеральнага дырэктара, а Дорсі стаў старшынёй савета. Па меры росту папулярнасці сэрвісу, Дорсі быў вымушаны выбраць паляпшэнне працаздольнасці асноўным прыярытэтам. Дорсі назваў камерцыйнае выкарыстанне Твітэра і яго API як дзве рэчы, якія могуць прынесці прыбытак кампаніі. Яго тры галоўныя прынцыпы, агульныя для ўсёй кампаніі — прастата, лаканічнасць і майстэрства.

## Square, Inc 
Амаль адразу пасля прызначэння старшынёй савета ў Twitter Inc. Джэк Дорсі пачаў распрацоўваць новую платформу для прыняцця крэдытных карт на мабільных прыладах. Гэта была невялікая квадратная прылада, прыдатная для iPod, iPhone, iPod Touch і прылад на Android, якая падключаецца праз раздым для слухавак, дазваляе чалавеку праводзіць розныя аперацыі з банкаўскай картай, такія як аплата рахункаў, перавод грошай і іншыя. Станам на 2015 год у кампаніі працуе прыкладна 800 чалавек. Часопіс Business Insider у 2012-м годзе ацаніў кампанію Square, Inc у $ 3,2 млрд.

## Спасылкі 
*
Паручайнік шыракалісты

**Паруча́йнік шыракалісты** (*Síum latifólium*) — кветкавая расліна; від роду  сямейства . Тыпавы від роду.

Народныя назвы расліны талюха, ці польный кмен. Усе часткі расліны ядавітыя. Эфірны алей з кветак і пладоў выкарыстоўваецца ў парфумерыі.

## Літаратура 
*  — С. 124.
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* 
* *Sium latifolium* L. // ИАС «ООПТ России»

Катэгорыя:Парасонавыя
Катэгорыя:Флора Еўразіі
Катэгорыя:Меданосныя расліны
Катэгорыя:Ядавітыя расліны
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1753 годзе
Трой Сіван

**Трой Сіван Мелет** (; ) — аўстралійскі , відэаблогер і .

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў яўрэйскай сям’і ў ПАР, у 1997 годзе яго сям’я пераехала ў Аўстралію. Трой атрымаў дамашнюю адукацыю. Станам на 2014 год, жыве з бацькамі ў Перце. У сям’і акрамя яго яшчэ трое дзяцей. Сіван — яго сярэдняе імя, ён ужывае яго як свой сцэнічны псеўданім.

## Кар’ера 
### Акцёрская 
У 2007 годзе Трой дэбютаваў як тэатральны акцёр у ролі Олівера Твіста. У лютым 2008 года сыграў юнага Джэймса Хоўлета ў фільме «Людзі Ікс: Пачатак. Расамаха», запрошаны на гэтую ролю пасля таго, як агенты кастынгу прагледзелі шэраг відэаролікаў з ім.

### Музычная 
Музычная кар’ера Сівана пачалася ў 2006 годзе. Трой спяваў на тэлемарафоне Channel Seven Perth ў 2006, 2007 і 2008 гадах. У 2006 ён праспяваў у дуэце з пераможцам конкурсу «Australian Idol» Гаем Себасцьянам. Яго дэбютны незалежны альбом быў выпушчаны ў лютым 2008 года і змяшчаў пяць песень. У лютым 2010 года сваёй песняй адкрыў дабрачынны канцэрт «We Are The World 25 for Haiti», які мае мэтай збор грошай для ахвяр землятрусу на Гаіці.

Трой запісвае каверы на песні вядомых выканаўцаў, а таксама складае песні сам. Адной з яго самых вядомых кампазіцый з’яўляецца песня «The Fault In Our Stars», музыку і словы да якой ён самастойна напісаў. Песня была натхнёная аднайменнай кнігай Джона Грына.

У ліпені 2014 Трой выпусціў сінгл «Happy Little Pill» у падтрымку свайго першага афіцыйнага міні-альбома TRXYE. Рэліз міні-альбома, які складаецца з 5 песень, адбыўся 15 жніўня на мэйджар-лэйбле Universal. На сінгл «Happy Little Pill» таксама быў зняты відэакліп, прадстаўлены за некалькі дзён да рэлізу самога EP.

У сакавіку 2015 Сіван атрымаў прэмію «YouTube Music Awards 2015», увайшоўшы ў лік 50 выканаўцаў, якія сталі найбольш папулярнымі на YouTube ў папярэднім годзе.

26 ліпеня 2015 года Трой анансаваў свой дэбютны альбом «Wild», які складаецца з 6 трэкаў. Рэліз альбома адбыўся 4 верасня. У гэты ж дзень у падтрымку дыска быў выпушчаны аднайменны кліп (усяго запланавана серыя з 3 відэа).

### Блогерская 
У верасні 2012 года Трой пачаў ствараць штотыднёвыя відэаблогі на папулярным відэасэрвісе YouTube. Па стане на верасень 2015 года, Трой мае больш 3.500.000 падпісчыкаў, а яго відэа маюць звыш 200-ці мільёнаў праглядаў. Яго канал на YouTube уваходзіць у топ-20 самых прагляданых каналаў Аўстраліі.

## Асабістае жыццё 
7 жніўні 2010 года Трой прызнаўся сваёй сям’і ў тым, што ён гей. Роўна праз тры гады ён зрабіў публічны камінг-аўт, выклаўшы адпаведнае відэа ў Інтэрнэце.

## Дыскаграфія 
**Студыйныя альбомы**

* *Blue Neighbourhood* (2015)
* *Bloom* (2018)
* *Something to Give Each Other* (2023)

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйны вэб-сайт 

Катэгорыя:Дзеці-акцёры Аўстраліі
Катэгорыя:Музыканты Аўстраліі
Катэгорыя:ЛГБТ у Аўстраліі
Катэгорыя:Акцёры Аўстраліі
Катэгорыя:Блогеры
Катэгорыя:Аўтары-выканаўцы Аўстраліі
Катэгорыя:Відэаблогеры
Званочак скучаны

**Званочак скучаны** (*Campanula glomerata*) — від роду  сямейства .

## Назва 
Званочак скучаны, званкі, званочкі, вешчаніц, званок, званок купкаваты, іванава галава, іванавы краскі, рышточнік, шалфей палявы.

## Батанічнае апісанне 
Сцябло адзіночнае вышынёй 20—40, часам да 60 см. Як правіла, пакрытае серабрыстымі валасінкамі, рэдка — голае. Светла-ліловыя кветкі 1,5—3 см у даўжыню сабраны ў суквецце у верхняй частцы сцябла. Часам (рэдка) кветкі белага колеру.

## Распаўсюджанне 
Дадзены від расце ў Азіі (ад Ірана да Японіі) і ў Еўропе. Інтрадуцыраваны ў Паўночную Амерыку.

## Біялогія і экалогія 
Шматгадовая расліна, цвіце з чэрвеня па верасень. Расце на сухіх лугах, у зарасніках, равах.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Званочак
Катэгорыя:Флора Еўразіі
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1753 годзе
Betula oycoviensis

**Betula oycoviensis** — від гібрыднага паходжання з роду  сямейства .

## Паходжанне 
*Betula oycoviensis* з’яўляецца генетычным гібрыдам двух іншых відаў бяроз:  і , прычым апошні ўжо не сустракаецца ў дзікай прыродзе і расце толькі ў батанічных садах.

## Арэал 
Від расце на тэрыторыі Чэхіі, Даніі, Польшчы, Румыніі, Расіі, Славакіі, Швецыі і Украіны і была апісана ў 1809 годзе . Расліна занесена ў спіс рэдкіх відаў МСАП як уразлівы від.

## Таксанамія 
Від **Betula oycoviensis** ўваходзіць у род  падсямейства  сямейства  парадку .

Катэгорыя:Бярозавыя
Катэгорыя:Флора Еўропы
Катэгорыя:Гібрыды раслін
Malvoideae

**Malvoideae** — падсямейства двухдольных раслін у складзе сямейства .

## Класіфікацыя 
Падсямейства ўключае ў сябе 110 родаў і больш 1670 відаў у 4 трыбах:

*  — 9 родаў;
*  — 27 родаў;
*  — 4 рода;
*  — 68 родаў.
Ляанін

**Ляані́н** () — правінцыя на паўночным усходзе Кітая. На поўдні абмываецца Жоўтым морам, на ўсходзе прымыкае да мяжы з КНДР.

Плошча 151 тыс. км². Насельніцтва 39,5 млн чал. (1990). Адміністрацыйны цэнтр — Шэньян (Мукдэн). Больш за 1 млн жыхароў пражывае ў гарадах Шэньян, Фушунь, Аньшань.

## Геаграфія 
Паверхня пераважна гарыстая. На ўсходзе Усходне-Маньчжурскія і Ляадунскія горы (вышыня да 1367 м), на захадзе адгор’і гор Ляасі, у цэнтральнай частцы — нізінная раўніна. Галоўныя рэкі — Ляахэ і Ялуцзян.

На тэрыторыі правінцыі знаходзяцца радовішчы каменнага вугалю, жалезнай руды, гаручых сланцаў, магнезіту, алюмініевай сыравіны.

Клімат мусоннага тыпу з гарачым вільготным летам і халоднай маласнежнай зімой. Ападкаў выпадае 500—1000 мм за год.

## Эканоміка 
Ляанін — адзін з важнейшых індустрыяльных раёнаў Кітая. На долю Ляанін прыпадае значная частка здабычы каменнага вугалю (Фушунь і Фусінь), жалезнай руды (Аньшань і Бэньсі), сланцаў і інш. Буйныя ЦЭС і ГЭС. Агульнанацыянальнае значэнне мае чорная і каляровая металургія.

Галоўныя галіны прамысловасці: машынабудаванне (горназаводскае абсталяванне, станкі, электра-тэхнічныя вырабы, чыгуначны рухомы састаў, судны, трактары), хімічная, нафтаперапрацоўчая, будаўнічых матэрыялаў, тэкстыльная, харчовая (алейная, мукамольная).

У сельскай гаспадарцы пераважае земляробства, часткова арашальнае. Вырошчваюць пшаніцу, рыс, сою, бавоўнік, кенаф, тытунь. Агародніцтва і садоўніцтва. Рыбалоўства.

Транспарт чыгуначны, марскі, рачны. Галоўныя марскія парты: Люйда, Аньдун, Інкоў.

## Літаратура 
* Ляанін //  С. 414.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Правінцыі Кітая
Луншань (культура)

]]
**Культу́ра Лунша́нь** () — археалагічная культура эпохі позняга неаліту (1-я палавіна 2-га тыс. да н.э.) у паўночным Кітаі.

Атрымала назву ад горада Луншань (на ўсходзе вобласці Цзінаня ў правінцыі Шаньдун), дзе ў 1928—29 гг. былі зроблены першыя знаходкі прадметаў гэтай культуры.

Асноўныя заняткі насельніцтва — земляробства і жывёлагадоўля. З Луншанню звязваюць з'яўленне ў Кітаі пшаніцы і ячменю, свойскіх быка, казы і авечкі.

Для культуры характэрны чорнаглянцаваны керамічны посуд, выраблены на ганчарным крузе, шліфаваныя каменныя сякеры, нажы, цёслы, вырабы з косці і ракавін.

## Літаратура 
* Луншань //  С. 371.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Археалагічныя культуры Кітая
Лунмэнь

**Лунмэ́нь**, ці **Лунмы́нь** — адзін з буйнейшых будыйскіх пячорных храмаў Кітая, за 15 км на поўдзень ад Лаяна (правінцыя Хэнань). Цяпер музей.

Высечаны ў 495—898 гг. у вапняковых скалах на берагах ракі Іхэ.

Складаецца з некалькіх соцень пячор (галоўныя — Біньян, 500—523; Фынсянь, 627—675) са шматлікімі статуямі будыйскіх божастваў, у т. л. Буды Вайрачаны (672—676, вышыня каля 15 м), рэльефамі, якія ўвасабляюць слуг, манахаў, нябесных танцоўшчыц, святочныя працэсіі.

Для манументальна-велічнай скульптуры храма характэрны вытанчанасць прапорцый, графічная дакладнасць дэталей у спалучэнні з пластычна-мяккай трактоўкай форм.

## Літаратура 
* Лунмынь //  С. 370.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Хэнань
Катэгорыя:Будыйская архітэктура
Катэгорыя:Сусветная спадчына ў Кітаі
Катэгорыя:Скульптура Кітая
Антанас Гудайціс

**Антанас Гуда́йціс** (; , г. , цяпер Літва — , , ЛітССР) — літоўскі жывапісец. Заслужаны дзеяч мастацтваў Літвы (1961). Народны мастак Літвы (1964). Народны мастак СССР (1985). У 1965 годзе ўзнагароджаны Дзяржаўнай прэміяй Літвы.

У 1926—1929 гг. вучыўся ў Каўнаскім універсітэце і ў Каўнаскай мастацкай школе, у 1929—1933 гг. — у Нацыянальнай школе прыкладнога мастацтва ў Парыжы.

Аўтар экспрэсіўных тэматычных кампазіцый, прасякнутых дынамікай жыцця: «Праца» (1929), «Рута адпачывае» (1962), «Па дарогах вайны» (1965—1967), «Нявесты» (1981). Піша таксама пейзажы (трыпціх «Літоўскі пейзаж», 1937; «Вечар», 1963), партрэты, тэатральныя дэкарацыі і інш. У творах Гудайціса паглыблены драматызм вобраза, псіхалагізм, узмоцненая роля фактуры жывапісу, колеру, сімволікі.

## Літаратура 
* Гудайціс Антанас // 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Заслужаныя дзеячы мастацтваў Літоўскай ССР
Катэгорыя:Народныя мастакі Літоўскай ССР
Катэгорыя:Народныя мастакі СССР
Катэгорыя:Лаўрэаты Дзяржаўнай прэміі Літоўскай ССР
Катэгорыя:Выпускнікі Універсітэта Вітаўта Вялікага
Катэгорыя:Выпускнікі Каўнаскага інстытута дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва
Хубэй

**Хубэ́й** — правінцыя на паўднёвым захадзе Кітая, у сярэднім цячэнні ракі Янцзы.

Плошча 187,4 тыс. км². Насельніцтва 59,75 млн чал. (2001). Адміністрацыйны цэнтр — горад Ухань.

## Геаграфія 
Правінцыя размешчана ў межах Цзянханьскай раўніны, на ўсходзе — адгор’і хрыбта Дабашань (вышыня да 3052 м). Галоўная рака — Янцзы. Шмат азёр.
Клімат субтрапічны, мусонны.

## Эканоміка 
Аснова эканомікі — сельская гаспадарка. Арашаецца каля 50 % пасяўной плошчы. Галоўная культура — рыс. Вырошчваюць пшаніцу, ячмень, кукурузу, бавоўнік, рамі, кунжут, арахіс, рапс, чай, тытунь. Пладаводства (цытрусавыя, яблыкі, грушы).

Гадуюць буйную рагатую жывёлу (выкарыстоўваецца пераважна як цяглавая сіла), свіней, птушак. Рыбаводства.

Нарыхтоўка пладоў тунгавага дрэва, драўніны. Вядзецца здабыча жалезнай руды і руд каляровых металаў.

Прамысловасць: чорная і каляровая металургія, машынабудаванне (цяжкае, энергетычнае, радыётэхнічнае і інш.), хімічная, тэкстыльная, харчовая, вытворчасць будаўнічых матэрыялаў.
Асноўныя прамысловыя цэнтры: Ухань, Хуаншы, Сянфань, Ічан.

Суднаходства па рацэ Янцзы і яе прытоках.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі
Заходняе аператыўнае камандаванне

**Заходняе аператы́ўнае кама́ндаванне** — аператыўнае аб’яднанне Сухапутных войск Узброеных Сіл Рэспублікі Беларусь у заходняй частцы Беларусі, створанае ў 2001 годзе на базе 28-га армейскага корпуса.

## Гісторыя 
Пасля абвяшчэння Беларуссю незалежнасці, на базе Беларускай ваеннай акругі створаны нацыянальныя Узброеныя сілы Рэспублікі Беларусь. У 1993 годзе 28-я Чырванасцяжная агульнавайсковая армія ператворана ў 28-ы армейскі корпус, а ў 2001 годзе — у Заходняе аператыўнае камандаванне.

## Склад 
* Агульнавайсковыя злучэнні:
** 6-я Кіеўска-Берлінская асобная механізаваная брыгада, (Гродна)
** 11-я Прыкарпацка-Берлінская асобная механізаваная брыгада, (Слонім)
* Злучэнні і часці артылерыі:
** 111-я артылерыйская брыгада, (Брэст)
** 1199-ы змяшаны артылерыйскі полк, (Слабудка)
* Злучэнні і часці вайсковай СПА:
** 62-я зенітная ракетная брыгада
** 215-ы асобны радыётэхнічны полк
** 36-ы асобны радыётэхнічны батальён
* Часці інжынерных войск:
** 557-я інжынерная брыгада, (Гродна)
* Часці войск сувязі:
** 74-ы асобны полк сувязі, (Гродна)
* Рамонтна-механічныя часці і часці захоўвання ўзбраення і ваеннай тэхнікі:
** 815-ы цэнтр тэхнічнага забеспячэння
** 28-я база захоўвання ўзбраення і тэхнікі, (Баранавічы)
** 50-я база захоўвання ўзбраення і тэхнікі, (былая 50-я гвардзейская мсд, Брэст)
* Часці тылу:
** 108-ы асобны полк матэрыяльнага забеспячэння

## Гл. таксама 
* Руслан Анатольевіч Касыгін

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Старонка на сайце Міністэрства абароны 
* Ваенная газета. Заходняму аператыўнаму камандаванню — 72! 

Катэгорыя:Воінскія часці і фарміраванні Беларусі
Паўстанне Жоўтых павязак

**Паўста́нне «Жо́ўтых павя́зак»** — сялянскае паўстанне ў Старажытным Кітаі ў 184—204 гг. Назва паходзіць ад жоўтых павязак, якія паўстанцы насілі на галаве.

Адзін з кіраўнікоў паўстання — Чжан Цзяо, ураджэнец Цзюйлу (правінцыя Хэбэй), які на працягу 10 гадоў аб’ядноўваў сялян на аснове прапаганды містычнага даоскага вучэння «пра шлях вялікай роўнасці».

Паўстанцы былі арганізаваны ў 36 вялікіх (больш за 10 тыс. чал.) і малых (па 6—7 тыс. чал.) атрадаў (фан). Супраць іх выступілі войскі імператара і буйных землеўладальнікаў, якія ліквідавалі паўстанне. Чжан Цзяо загінуў.

У хуткім часе ў правінцыі Хэбэй зноў паўсталі сяляне, якія утварылі «Армію чорных гор» (больш за 1 млн чал.).

Пазней паўстанне канчаткова ліквідавана сіламі военачальнікаў Юань Шао, Цао Цао і інш.

## Літаратура 
* «Жоўтых павязак» паўстанне //  С. 440.
* Очерки истории Китая: С древности до «опиумных войн»: Пер. с кит. М., 1959.

Катэгорыя:Паўстанні ў Кітаі
Катэгорыя:Дынастыя Хань
Сківіцы (фільм)

**Сківіцы** () — амерыканскі трылер 1975 года. Рэжысёр Стывена Спілберга. Сюжэт заснаваны на аднайменным рамане Пітэра Бэнчлі, які выйшаў у 1974 годзе. Стаў класікай летніх блокбастараў, разглядаецца як пераломны ў гісторыі кінематографа.

Катэгорыя:Фільмы-трылеры 1975 года
Катэгорыя:Фільмы-трылеры ЗША
Катэгорыя:Прыгодніцкія фільмы ЗША
Катэгорыя:Фільмы пра акул
Катэгорыя:Фільмы на англійскай мове
Катэгорыя:Фільмы, знятыя ў Аўстраліі
Катэгорыя:Фільмы, заснаваныя на амерыканскіх творах
Катэгорыя:Фільмы Стывена Спілберга
Катэгорыя:Фільмы, музыку да якіх напісаў Джон Уільямс
Катэгорыя:Фільмы кампаніі Universal Pictures
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Оскар» за найлепшую музыку да фільма
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Оскар» за найлепшы гук
Катэгорыя:Фільмы, рэжысёры якіх сталі лаўрэатамі прэміі «Оскар» за найлепшы мантаж
Катэгорыя:Выдатныя фільмы (Роджэр Эберт)