Аўгуры

[thumb|Дэнарый [Квінт Цэцылій Метэл Пій|Метэла, 81 год да н.э.]]

**Аўгу́ры** () — члены ганаровай рымскай жрэцкай калегіі, якія выконвалі афіцыйныя дзяржаўныя варожбы (галоўным чынам аўспіцыі) для прадказання зыходу тых ці іншых мерапрыемстваў па шэрагу прыродных прыкмет і паводзінам жывёл. Паняцце *augurium* пазначала мерапрыемства варажбы. Адметным адзеннем аўгураў была трабея, а інсігніямі — жазло (*lituus*) і адмысловая пасудзіна (*capis*) пры ахвярапрынашэннях. Сукупнасць ведаў і паўнамоцтваў аўгураў звалася *ius augur(i)um* і дакументавалася ў адпаведных кнігах (*libri augurales*). Выявы літууса і капіса можна ўбачыць на дэнарыі Кв. Цэцылія Метэла Пія, адчаканеным у 81 годзе да н.э.

Аўгуры з'явіліся ўжо пры Ромуле. Лівій сцвярджае, што пры Нуме Пампіліі была заснавана дзяржаўная пасада аўгура, ганаровая і пажыццёвая.
Па законе Агульнія 300 да н.э. іх колькасць была павялічана да 9 даданнем 5 плебеяў. Сула павялічыў іх да 15, Цэзар дадаў шаснаццатага члена. Члены калегіі аўгураў выбіраліся самімі ж аўгурамі (*cooptati*), з 154 г. да н.э., па прапанове народнага трыбуна Гнея Даміцыя Агенабарба, выбар з ліку вызначаных калегіяй на гэту пасаду трох кандыдатаў быў прадстаўлены рымскаму народу; у 103 да н.э. гэты закон быў адменены Сулам, але зноў адноўлены ў 63 да н.э., а першапачаткова прызначаліся царом. У 44 да н.э. Марк Антоній ізноў адмяніў закон, але Аўл Гірцый і Гай Вібій Панса зноў надалі яму сілу, але пасля гэтага аўгуры сталі прызначацца імператарам. Пасада аўгура была пажыццёвай, кандыдатуру высоўвалі 2 старэйшыя члены калегіі. Самы старэйшы член калегіі зваўся магістрам (*magister collegii*). З нагоды абранні ладзіўся баль.

Для назірання прыкмет аўгуры павінны былі акрэсліць *templum* (*tescum*), гэта значыць вузкую прастору, з якой павінны былі здзяйсняцца назіранні, і іншую, больш шырокую, на якога трэба было назіраць прыкметы. Адзін з аўгураў сваім жазлом уяўна праводзіў дзве лініі (адну ў кірунку з поўначы на поўдзень — *cardo*, — і іншую, якая перасякала першую з усходу на захад — *decumanus*) праз усё поле назірання і затым злучаў іх канцы чатырма прамымі ў выглядзе прамавугольніка. На гэтым месцы, але абавязкова ў межах Рыма (звычайна на Капітоліі, дзе было адпаведнае месца, *auguraculum*, а падчас збору цэнтурыятных каміцый — на Марсавым поле), разбівалася палатка (*templum minus*).

Аўгуры вырашалі і іншыя праблемы, звязаныя з выбарамі службовых асоб. Так, калі ў 426 да н.э. паўстала пытанне, ці можа без шкоды для рэлігіі ваенны трыбун з консульскай уладай прызначыць дыктатара, звярнуліся ў прыватнасці да аўгураў, якія развеялі сумневы. У 175 да н.э. аўгуры адказалі на пытанне, ці была дапушчана памылка пры лёсаванні консуламі тэатраў ваенных дзеянняў. Рашэнне аўгураў магло нават перашкодзіць адпраўленню рымскага войска ў паход (у 168 да н.э. консул быў вымушаны ісці ў Галію толькі з лацінскімі саюзнікамі, пакінуўшы легіёны ў горадзе, паколькі, паводле меркаванняў аўгураў, ён па памылкова [*vitio*] прызначыў дзень для збору).

## Гл. таксама 
* Гаруспікі
* Аракул

## Спасылкі 
* 
* *Сморчков А. М.* Определение огрешности ауспиций авгурской коллегией // Межвузовский сборник научных статей «Античность Европы». — Пермь: Пермский ун-т, 1992. — С. 78—85.


Катэгорыя:Жрацы