open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ігнацы Эмануэль Ляхніцкі

**Ігнацы Эмануэль Ляхніцкі** (; псеўданімы і крыптанімы: *Antoni Antymagnetystowicz brukowiec, szubrawiec i urwipołeć; Dzidzis Lado; I. E. L.; J. E. L*; ) — публіцыст і выдавец, першы ў польскамоўным свеце даследчык гіпнозу, парапсіхолаг. Заснавальнік квартальніка «Pamiętnik Magnetyczny Wileński», у якім шмат месца займала тэорыя і практыка біяэнергетыкі.

## Біяграфія 
Са шляхецкага роду Ляхніцкіх герба ўласнага. Сын Антонія Ляхніцкага, сына Юзафа, і Веранікі з Келпшаў. Пляменнік дзяржаўнага дзеяча Ігнацыя Ляхніцкага.

Вучыўся ў Віленскім універсітэце, абараніў 11 чэрвеня 1812 года доктарскую працу на тэму пра хімічнае растварэнне. Быў адэптам магнетызму, займаўся статыстыкай, пошукам пакладаў солі ў Беларусі і Літве. Камер-юнкер расійскага двара (красавіка 1812). Прызначаны да Міністэрства паліцыі, дзе служыў у статыстычным аддзяленні. Удзельнічаў у замежным паходзе расійскіх войск у 1813 годзе пры Галоўнай кватэры. У 1815—1817 гадах збіраў статыстычныя даныя на літоўскіх і беларускіх землях. У 1816 годзе прапагандаваў распаўсюджванне Біблейскага таварыства. Быў рэдактарам і выдаўцом «Pamiętnik Magnetyczny Wileński» (3-ы тамы ў 1816—1817), «Dziejow Dobroczynnosci» (разам з масонамі Казімірам Кантрымам і Антонім Марцыноўскім у 1820—1823). Лічыцца ініцыятарам заснавання сатырычнага бюлетэня *Wiadomości Brukowe*, з якога вырасла Таварыства шубраўцаў.

Выбраны членам-карэспандэнтам Камітэта па вучонай частцы  і ганаровым сябрам Мінералагічнага Дрэздэнскага таварыства (1818). У 1820 годзе зацверджаны літоўскім генерал-губернатарам правадзейным сябрам камітэта па вучонай частцы ў прадметах дабрачыннасці. З 1820 годзе — сябра Камісіі па разглядзе радзівілаўскіх спраў.

Кантактаваў з філаматамі і філарэтамі, дапамагаў выдаць і распаўсюджваць 2-і том «Паэзіі А. Міцкевіча». Падчас следства ў 1823 годзе хадайнічаў пра адданні Міцкевіча з-пад арышту яму на парукі. У 1823 годзе прызначаны літоўскім генерал-губернатарам у камісію па разглядзе злоўжыванняў і непарадкаў па фінансах Вільні, у 1824 — сябрам Камітэта па будаўніцтве ў Вільні палаца. Выступаў за вызваленне сялян.

Член масонскай ложы «Сябры чалавецтва» ў Гродне.

У 1825 годзе праводзіў геалагічныя даследаванні па лініі ад Гродна ўздоўж Нёмана да меж Курляндыі і Прусіі. Адкрыў скалы юрскага перыяду. Падчас прац захварэў і памёр.

## Творы 
* Даследаванне з хіміі аб растварэнні. Напісаная для атрымання ступені доктара філасофіі. Чытана публічна 11 чэрвеня 1812 г. — Вільня, 1812. — 17 с. (на рускай мове?);
* Статыстычнае апісанне Літоўска-Гродзенскай губерні. — Вільня, 1817. (на рускай мове);
* Звесткі аб спосабе лячэння вар’яцтва магнетызмам. — Вільня, 1821. — 20 с. (на польскай мове).

## Сям’я 
У шлюбе з Анжалікай з Трэмбіцкіх.

Дзеці:
* дачка Антаанева (нар. 1823)
*  (1824—1906) — калекцыянер мастацтва, дырэктар рысавальнай школы і Музея прыгожых мастацтваў у Варшаве.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Масоны Беларусі
Катэгорыя:Публіцысты XIX стагоддзя
Катэгорыя:Публіцысты Беларусі
Катэгорыя:Публіцысты Расійскай імперыі
Катэгорыя:Выдаўцы Беларусі
Катэгорыя:Выдаўцы Расійскай імперыі
Катэгорыя:Парапсіхолагі
Ігнацы Эмануэль
Будапешцкі ўніверсітэт Корвіна

**Будапешцкі ўніверсітэт Корвіна** — венгерская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта і з сядзібай у горадзе Будапешт. Названа ў гонар караля Мацьяша I Корвіна.

## Агульная характарыстыка 
Гэта даследчы ўніверсітэт, арыентаваны на навуку і адукацыю. У цяперашні час ва ўніверсітэце навучаецца каля 11 500 студэнтаў, якія засвойваюць адукацыйныя праграмы ў галіне дзелавога адміністравання, эканомікі і сацыяльных навук у Будапешце і Секешфехервары з 1948 года.

Універсітэт навучае студэнтаў на шасці факультэтах і іншых структурных падраздзяленнях, якія навучаюць бакалаўраў, магістраў і дактарантаў па спецыяльнасцях, якія выкладаюцца на венгерскай, англійскай, французскай і нямецкай мовах.

Універсітэт быў уключаны ў топ-50 у рэйтынгу еўрапейскіх ВНУ Financial Times. Многія міністры і прэм’ер-міністры Венгрыі вучыліся ў гэтай ВНУ.

## Структура 
* Інстытут эканомікі бізнесу
* Інстытут камунікацый і сацыялогіі
* Інстытут развіцця прадпрыемстваў
* Інстытут эканомікі і публічнай палітыкі
* Інстытут эканомікі
* Інстытут фінансаў, уліку і бізнес-права
* Інстытут інфармацыйных тэхналогій
* Інстытут міжнародных, палітычных і рэгіянальных навук
* Інстытут маркетынгу
* Інстытут менеджменту
* Інстытут матэматыкі і статыстычнага мадэлявання

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Універсітэты Будапешта
Катэгорыя:Эканамічныя ўніверсітэты
Катэгорыя:1920 год у Будапешце
Катэгорыя:1948 год у Будапешце
Універсітэт ветэрынарнай медыцыны

**Універсітэт ветэрынарнай медыцыны** () — венгерская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта і з сядзібай у горадзе Будапешт.

Асобная ВНУ дзейнічала з 1851 па 1934 гады, затым з 1952 па 2000 гады і, нарэшце, з 2016 года ВНУ зноў праводзіць ветэрынарную падрыхтоўку ў Будапешце. У перыяд з 2000 па 2016 гады пераемнікам установы быў факультэт ветэрынарыі Універсітэта Святога Стэфана.

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Універсітэты Будапешта
Катэгорыя:Ветэрынарныя вышэйшыя навучальныя ўстановы
Станіслаў Магільніцкі

**Станіслаў Магільніцкі** () — дзяржаўны дзеяч.

## Біяграфія 
Прадстаўнік шляхецкага роду Магільніцкіх герба «Любіч». Нарадзіўся ў сям’і Антонія.

У 1820 г. памешчык Слуцкага павета. У 1821 г. — суддзя Навагрудскага межавага апеляцыйнага суда.

Член масонскай ложы «Шчаслівага Вызвалення» ў Нясвіжы.

## Сям’я 
У шлюбе (1790 г.) з Ганнай Быстрай, дачкой кашталяна берасцейскага Юзафа Быстрага.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Масоны Беларусі
Катэгорыя:Род Магільніцкіх
Танлесап (значэнні)

**Танлесап** — тапонім:

* Танлесап, Сап — возера ў Камбоджы.
* Танлесап — рака ў Камбоджы, прыток Меконга.
Ігнаці Леанард Садоўскі

**Ігнаці Леанард Садоўскі** (; ?—?) — ваенны і дзяржаўны дзеяч Вялікага Княства Літоўскага. 

## Біяграфія 
Прадстаўнік шляхецкага роду Садоўскіх герба «Наленч», сын Рэйхальда, кашталяна берасцейскага, і Крысціны з Пацеяў. Староста слонімскі, палкоўнік літоўскага войска.

Меў двух сыноў Станіслава і Каэтана.

Прыведзены ў картцы партрэт у наш час захоўваецца ў Львове (Украіна). У Алескім замку ёсць яшчэ адзін партрэт І. Садоўскага з невялікімі стылёвымі адрозненнямі.

Катэгорыя:Старосты слонімскія
Катэгорыя:Род Садоўскіх
Беларуская рада культуры

**Беларуская рада культуры** — некамерцыйная дабрачынная арганізацыя, якая займаецца праблемамі беларускай культуры.

Арганізацыя зарэгістраваная на тэрыторыі ЕС (у Эстоніі пад назваю MTÜ Valgevene Kultuuri Assotsiatsioon), з мая 2023 года мае праваабарончы статус.

## Гісторыя 
Заснавана 1 кастрычніка 2020 года ў адказ на рэпрэсіі беларускіх улад супраць дзеячаў культуры ў Беларусі пасля фальсіфікацыі прэзідэнцкіх выбараў 2020 года і пачатку масавых пратэстаў. Спачатку арганізацыя называлася «Беларускі фонд культурнай салідарнасці». У лютым 2021 года ў сувязі з пашырэннем дзейнасці, акрамя дапамогі арганізацыя пачала займацца працэсамі падрыхтоўкі рэформ, фонд змяніў назву на Беларуская рада культуры.

7 чэрвеня 2022 года Міністэрства ўнутраных спраў Беларусі прызнала Беларускую раду культуры «экстрэмісцкім фарміраваннем». Рашэннем Партызанскага суда Мінску ўсе старонкі і суполкі ў сетках, матэрыялы і ініцыятывы Беларускай рады культуры прызнаны «экстрэмісцкімі матэрыяламі». «Экстрэмісцкім» таксама прызнаны канал арганізацыі, прысвечаны кампаніі салідарнасці #BelarusWithUkraine.

Арганізацыя зарэгістраваная на тэрыторыі ЕС, з мая 2023 года мае праваабарончы статус.

У 2024 годзе некалькі людзей асудзілі за ахвяраванні Беларускай радзе культуры, у тым ліку за зробленыя да прызнання яе экстрэмісцкім фарміраваннем.

## Дзейнасць 
За першыя 10 месяцаў дзейнасці арганізацыя дапамагла больш за 600 дзеячам культуры. На момант 1 кастрычніка 2025 года было падтрымана і рэалізавана больш за 230 праектаў, а таксама аказана дапамога больш за 1600 дзеячам культуры.

## Кіраўніцтва 
У склад Рады ўваходзяць 9 дзеячаў культуры.
* Сяргей Будкін — кіраўнік.
* Надзея Гарэцкая — намесніца кіраўніка.
* Эліна Калнібалоцкая — дырэктарка па развіцці.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Палітычны крызіс у Беларусі (2020)
Катэгорыя:Грамадскія арганізацыі Беларусі
Сапуноў

**Сапуноў** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Аляксей Парфенавіч Сапуноў (1852—1924) — гісторык, археограф, краязнавец.
* Васіль Андрэевіч Сапуноў (1914—1978) — вучоны ў галіне жывёлагадоўлі.
Міхась Ключановіч

**Міхась Ключановіч** (20 лістапада 1901, Старобін — студзень 1938, Казахстан ?) — беларускі паэт, грамадскі дзеяч. Падпісваў кніжкі імем **Міхаіл**.

Сын Васіля і Вольгі. Праваслаўны. Удзельнік Слуцкага збройнага чыну (шараговы брыгады). Скончыў Слуцкую беларускую гімназію, у канцы 1920 прыехаў у Лодзь, быў запісаны ў школу падхарунжых. У пачатку 1921 — у вайсковай афіцэрскай школе ў Быдгашчы, у траўні адтуль пайшоў і пасяліўся бліжэй да родных мясцін. Жыў у Пузічах Лунінецкага павета, верагодна, быў у радах «Зялёнага Дуба». У 1922 аддалены ад мяжы, бо яго падазравалі ў «антыдзяржаўнай дзейнасці».

Пасяліўся ў Пінску. Працаваў касірам, білецёрам у кінатэатры «Казіно», праз некалькі месяцаў заклаў грамадскую рускую бібліятэку і кнігарню. Выдаў кнігу вершаў «Хрыстовы золак» (1927). У другой палове 1920-х арганізоўваў і падтрымліваў філіі беларускіх арганізацый (Грамада, Кааператыўны банк, Змаганне). Яго бібліятэка становіцца асяродкам расійскага манархізму. Паводле звестак паліцыі, Ключановіч адышоў ад беларускага руху і ўжо ў 1930 агітаваў за спіс «Русскіе люді» на выбарах у гарадскую раду. Сяргей Сіняк сцвярджаў інакшае. Спрабаваў стварыць хрысціянскі манархічны гурток (верасень 1930), удзельнічаў у выданні газет «Под небом Полесья» (1931—1932), «Пинский голос». У 1930-я працягваў даставаць беларускія газеты, ахвяраваў 18 манет Музею імя Івана Луцкевіча, выказаўся ў алфавітнай дыскусіі часопіса «Шлях Моладзі». Быў знаёмы з Язэпам Драздовічам.

4 сакавіка 1933 года пінскае староства дэпартуе яго з Польшчы, 6 сакавіка ён пераходзіць савецка-польскую граніцу. Восенню 1933 сядзеў у менскай гарадской турме, а пазней быў сасланы ў Казахстан. Гэта сведчыў Ул. Сядура, апісаўшы паэта ў аўтабіяграфічным рамане «Тэстамэнт».

У 1937 жыў у сяле Сарыагач Туркестанскай вобласці Казахстана, працаваў рахункаводам. 15 верасня 1937 арыштаваны НКВД, 8 студзеня 1938 асуджаны да расстрэлу за «шпіянаж».

Рэабілітаваны ў 1989.

## Творы 
* Хрыстовы золак. Вільня, друкарня імя Фр. Скарыны, 1923 [ 1927 ] анлайн
* Два Дерева. 1924
* Древо Жизни, 1925

## Літаратура 
* Ёрш С. Пра слуцкага паўстанца Міхася Ключановіча // Беларускі Рэзыстанс № 1(16)/2015

## Спасылкі 
* [Ключенович Михаил Васильевич (1901)](https://ru.openlist.wiki/Ключенович_Михаил_Васильевич_(1901))

Катэгорыя:Удзельнікі Слуцкага паўстання
Катэгорыя:Паэты Беларусі
Катэгорыя:Беларускамоўныя паэты
Катэгорыя:Рускамоўныя паэты
Катэгорыя:Постаці беларускага праваслаўя
Катэгорыя:Манархісты
Катэгорыя:Постаці Пінска
Катэгорыя:Рэпрэсаваныя ў Польскай Рэспубліцы (1918—1939)
Катэгорыя:Рэпрэсаваныя савецкай уладай
Катэгорыя:Рэабілітаваныя
Пятровіцкі сельсавет (Смалявіцкі раён)

**Пятро́віцкі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Смалявіцкага раёна Мінскай вобласці. Цэнтр — вёска Пятровічы.

Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Смілавіцкага раёна Мінскай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Смілавіцкім раёне БССР. З 8 ліпеня 1931 года ў складзе Смалявіцкага раёна, з 20 лютага 1938 года — Мінскай вобласці. З 25 снежня 1962 года ў складзе Мінскага раёна, з 6 студзеня 1965 года ў складзе адноўленага Смалявіцкага раёна. 13 сакавіка 1975 года скасаваны вёскі Заямнае II і Заямнае III (зліліся з вёскай Заямнае I). 10 лютага 1977 года ў склад Драчкаўскага сельсавета перададзены 4 населеныя пункты (вёскі Вялікі Камень, Калюга, Сінія Горы і хутар Дуброва). 16 снежня 2009 года сельсавет скасаваны, яго тэрыторыя далучана да Драчкаўскага сельсавета.

Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 1706 чалавек, з іх 92,1 % — беларусы, 5,0 % — рускія, 1,3 % — украінцы.

На момант скасавання ў склад сельсавета ўваходзілі 19 населеных пунктаў: вёскі Быкачына, Бярозавая Гара, Волма, Дзяхань, Загор’е, Задвор’е, Зарэчча, Заямнае, Зялёны Лужок, Каліта, Куляшоўка, Лазовы Куст, Лукава, Першамайская, Плюшчай, Пятровічы, Самсонаўка, Узбарогі і Чырвоны Лужок.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Смалявіцкага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Смілавіцкага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Мінскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 2009 годзе
Лутаўскі сельсавет

Назву **Лутаўскі сельсавет** маюць:

* Лу́таўскі сельсавет — назва Ушацкага сельсавета Ушацкага раёна Віцебскай вобласці ў 1954—2004 гадах
* Лута́ўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Лоеўскага раёна Гомельскай акругі
Ушацкі сельсавет

**Уша́цкі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Ушацкага раёна Віцебскай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — гарадскі пасёлак Ушачы (не ўваходзіць у склад).

Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Ушацкага раёна Полацкай акругі БССР. Цэнтр — мястэчка Ушачы. 24 верасня 1926 года са складу сельсавета вылучаны Ушацкі яўрэйскі нацыянальны местачковы Савет, цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Востраў-Сарочынскі, а сельсавет перайменаваны ў **Востраў-Сарочынскі сельсавет**. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года сельсавет ва Ушацкім раёне БССР, з 21 чэрвеня 1935 года — Лепельскай акругі, з 20 лютага 1938 года — Віцебскай вобласці, з 20 верасня 1944 года — Полацкай вобласці, з 8 студзеня 1954 года — Віцебскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Лутава, сельсавет перайменаваны ў **Лутаўскі сельсавет**. З 25 снежня 1962 года сельсавет у складзе Лепельскага раёна. 9 ліпеня 1965 года ў склад сельсавета з Селішчанскага сельсавета перададзены 13 населеных пунктаў (Бярозкі, Двор Пліна, Забораўна, Замошша-I, Замошша-II, Новае Сяло, Паперына, Пліна, Пушча, Роўбы, Старое Сяло, Угрынкі і Чабатова). З 30 ліпеня 1966 года ў складзе адноўленага Ушацкага раёна. На 1 студзеня 1974 года ў складзе Лутаўскага сельсавета 41 населены пункт. 22 снежня 1981 года цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Лутава Сяльцо. 18 чэрвеня 1985 года ў склад Сарочынскага сельсавета перададзены 14 населеных пунктаў (вёскі Арэхаўна, Ваўчо, Гарадок, Градзянец, Кавалеўшчына, Канцавыя, Крыскавічы, Кублішчына, Кулінава, Лутава, Слабодка, Ціханяты, Федаронкі і Шчарбёнкі). 8 красавіка 2004 года ў склад сельсавета ўключаны 4 населеныя пункты (вёскі Заазер’е, Матырына, Салонец 1 і Салонец 2) скасаванага Селішчанскага сельсавета і вёска Градзянец Сарочынскага сельсавета, цэнтр сельсавета перанесены ва Ушачы, сельсавет перайменаваны ва Ушацкі. У 2011 годзе скасавана вёска Пралетарый (уключана ў склад Ушачаў).

Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 2269 чалавек, з іх 96,4 % — беларусы, 2,8 % — рускія, 0,4 % — украінцы; паводле перапісу 2019 года — 1406 чалавек.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.


Катэгорыя:Былыя сельсаветы Лепельскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Універсітэт фізічнага выхавання

**Універсітэт фізічнага выхавання** () — венгерская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта і з сядзібай у горадзе Будапешт.

## Гісторыя 
* 1925—1945 — Венгерскі каралеўскі каледж фізічнага выхавання
* 1945—1985 — Каледж фізічнага выхавання
* 1985—2000 — Венгерскі ўніверсітэт фізічнага выхавання
* 2000—2014 — факультэт фізічнага выхавання і спартыўных навук Універсітэта Земельвайса
* 2014 — Універсітэт фізічнага выхавання

## Структура 
* Інстытут падрыхтоўкі настаўнікаў
* Інстытут эканомікі і сацыяльных навук
* Інстытут спартыўных і навук аб здароўі
* Інстытут спорту

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Універсітэты Будапешта
Катэгорыя:Вышэйшыя навучальныя ўстановы фізічнай культуры і спорту
Аляксей Якаўлевіч Кійкоў

**Аляксе́й Я́каўлевіч Кійкоў** (, в. Калтык, Алтайскі край — ?) — савецкі дзяржаўны і партыйны дзеяч БССР, адзін з кіраўнікоў лесагаспадарчай галіны Беларусі. 

## Біяграфія 
Скончыў Ленінградскі інстытут павышэння кваліфікацыі Міністэрства лясной гаспадаркі СССР (1951), Вышэйшую партыйную школу пры ЦК КПСС (1960).

У 1936—1941 на працы ў Краснаярскім краі. Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны. У 1942—1949 гадах працуе на дрэваапрацоўчых прадпрыемствах у Расіі, Мастах і Барысаве. З 1951 года дырэктар Барысаўскага дрэваапрацоўчага камбіната «Камінтэрн». З 1953 года старшыня Барысаўскага гарвыканкама, пасля 1-ы сакратар Барысаўскага гаркама КП(б)Б. 

З 1960 года намеснік загадчыка прамыслова-транспартнага аддзела ЦК КП(б)Б. З 11 студзеня 1963 па 10 снежня 1964 года 2-гі сакратар Магілёўскага прамысловага абкама КП(б)Б. 

З 12 снежня 1964 па кастрычнік 1965 года працаваў начальнікам Упраўлення лясной, цэлюлозна-папяровай і дрэваапрацоўчай прамысловасцю СНГ БССР. З 21 лістапада 1965 па 11 жніўня 1968 года — міністр лясной, цэлюлозна-папяровай і дрэваапрацоўчай прамысловасці БССР, пасля перайменавання міністэрства міністр лясной і дрэваапрацоўчай прамысловасці БССР. 

З 1985 года — навуковы супрацоўнік Беларускага тэхналагічнага інстытута імя С. М. Кірава. 

Заслужаны работнік прамысловасці БССР.

## Спасылкі 
* Борисовская центральная районная библиотека. Знаменитые земляки 

Катэгорыя:Міністры лясной прамысловасці БССР
Катэгорыя:Заслужаныя работнікі прамысловасці БССР
Катэгорыя:Старшыні Барысаўскага гарадскога выканаўчага камітэта
Катэгорыя:Другія сакратары Магілёўскага абкама КП Беларусі
Катэгорыя:Першыя сакратары Барысаўскага гаркама КПБ
Катэгорыя:Постаці БДТУ
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Алтайскім краі
Обудскі ўніверсітэт

**Обудскі ўніверсітэт** () — венгерская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта і з сядзібай у горадзе Будапешт (раён Обуда).

## Агульная характарыстыка 
Заснаваны ў 2000 годзе як Будапешцкі тэхнічны каледж (). У 2010 годзе ВНУ была перайменавана ў гонар старажытнага раёна венгерскай сталіцы — Обуды — і атрымала статус універсітэта. Сучасная ВНУ была створана ў выніку аб’яднання трох політэхнічных інстытутаў: Тэхнічнага каледжа Доната Банкі, Тэхнічнага каледжа Кальмана Канда і Каледжа лёгкай прамысловасці. Маючы амаль 13 000 студэнтаў, Обудскі ўніверсітэт з’яўляецца адным з найбуйнейшых тэхнічных універсітэтаў у краіне.

## Структура 
* Факультэт машыназнаўства і бяспекі
* Факультэт электратэхнікі
* Факультэт інфармацыйных тэхналогій
* Эканамічны факультэт
* Факультэт інжынернай экалогіі
* Інжынерны факультэт

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Універсітэты Будапешта
Катэгорыя:Вышэйшыя тэхнічныя навучальныя ўстановы
Ігнацы Ляхніцкі

**Ігнацы Раман Ляхніцкі** (; 1755 — каля 1830) — дзяржаўны дзеяч Вялікага Княства Літоўскага.

## Біяграфія 
Сын вількамірскага стольніка Юзафа Ляхніцкага і Розы з Богушаў.

Належаў да масонскай ложы «Сябры чалавецтва» ў Гродне і ніжэйшага капітула «Святыні Спакою» ў Нясвіжы.

## Сям’я 
У шлюбе з Антанінай-Мартай з Трэмбіцкіх (каля 1760 — 20.12.1830) дзяцей не меў.

## Літаратура 
* Żytkowicz L. Rządy Repnina na Litwie w latach 1794—1797. Wilno, 1938;
* Цеханавецкі А. Міхал Казімір Агінскі і яго «сядзіба музаў» у Слоніме. [2 выд.] Мн., 2006.
* 

## Спасылкі 
* 

Ігнацы
Катэгорыя:Масоны Беларусі
Катэгорыя:Лоўчыя вількамірскія
Катэгорыя:Стольнікі вількамірскія
Катэгорыя:Палкоўнікі Рэчы Паспалітай
Катэгорыя:Польскамоўныя пісьменнікі
Катэгорыя:Пісьменнікі Беларусі
Універсітэт мастацтваў Мохай-Надзя

**Універсітэт мастацтваў Мохай-Надзя** () — венгерская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта і з сядзібай у горадзе Будапешт. Названая ў гонар венгерскага скульптара і дызайнера Ласла Мохай-Надзя.

## Структура 
Ва ўніверсітэце ёсць пяць асноўных дэпартаментаў: архітэктуры, дызайну, сілікатнага дызайну, тэкстыльнага дызайну і візуальнай камунікацыі (графічны дызайн, відэа, анімацыя, фатаграфія). А таксама пры ўніверсітэце функцыянуюць курсы павышэння кваліфікацыі для выкладчыкаў, адукацыйныя курсы для менеджараў у сферы дызайну і аспірантура.

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Універсітэты Будапешта
Катэгорыя:Мастацкія вышэйшыя навучальныя ўстановы
Нацыянальны ўніверсітэт дзяржаўнай службы

**Нацыянальны ўніверсітэт дзяржаўнай службы** () — венгерская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта і з сядзібай у горадзе Будапешт.

## Агульная характарыстыка 
Універсітэт быў створаны ў выніку аб’яднання Нацыянальнага ўніверсітэта абароны Міклаша Зрыньі, Паліцэйскай акадэміі і факультэта дзяржаўнага кіравання Будапешцкага ўніверсітэта Корвіна. Папярэднікам Нацыянальнага ўніверсітэта дзяржаўнай службы лічыцца Венгерская каралеўская ваенная акадэмія «Людавіка», створаная ў 1808 годзе.

## Структура 
### Факультэты 
* Факультэт ваенных навук і падрыхтоўкі афіцэраў
* Факультэт праваахоўнай дзейнасці
* Факультэт дзяржаўнага кіравання і міжнародных навук
* Факультэт водных навук

### Інстытуты 
* Інстытут падрыхтоўкі кіруючых кадраў і бесперапыннай адукацыі ў галіне дзяржаўнага кіравання
* Інстытут па барацьбе са стыхійнымі бедствамі
* Інстытут стратэгічных студый
* Даследчы цэнтр Ёжэфа Этвеша

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Універсітэты Будапешта
Катэгорыя:Акадэміі дзяржаўнага кіравання
Іван Захаравіч Сцяпанаў

**Іва́н Заха́равіч Сцяпа́наў** (, в. Вялікая Любшчына, цяпер Віцебскага раёна Віцебскай вобласці — ) — беларускі дзяржаўны дзеяч, наркам фінансаў БССР (1937—1941), старшыня Пінскага абласнога выканаўчага камітэта.

## Біяграфія 
Скончыў Ленінградскую Фінансавую Акадэмію (1937).

Рана застаўся без бацькі, дапамагаў маці гадаваць 8 дзяцей. Скончыў 2 класы пачатковай школы. У 12 гадоў пайшоў батрачыць. У 1923 годзе паступіў на працу ў сельсавет, уступіў у камсамол. Неўзабаве быў абраны сакратаром камсамольскай арганізацыі.

З 1930 года працаваў загадчыкам спачатку Суражскага, пасля Любанскага раённага фінаддзела. З мая 1937 года прызначаны начальнікам Фінансава-бюджэтнай інспекцыі Народнага камісарыята фінансаў БССР.

У лістападзе 1937 года стаў выконваючым абавязкі наркама фінансаў БССР, замяніўшы на пасадзе рэпрэсаванага наркама Е. П. Жуковіча. З 28 ліпеня 1938 года па 1941 год быў наркамам фінансаў БССР.

Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны (1941—1944).

З 1944 па 1946 год — упаўнаважаным Народнага камісарыята нарыхтовак СССР па Беларускай ССР.

Са жніўня 1946 года — старшыня Пінскага абласнога выканаўчага камітэта.

У маі 1948 года быў прызначаны начальнікам Групы нарыхтовак Савета Міністраў БССР.

Абіраўся дэпутатам Вярхоўнага Савета БССР (1940—1950).

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Народныя камісары фінансаў БССР
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета БССР 1-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета БССР 2-га склікання
Уладзімір Яхімавіч Дабрускін

**Уладзімір Яхімавіч Дабрускін** (нар. , Екацярынаслаў, Расійская імперыя — ?) — неўрапатолаг, дацэнт.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў Екацярынаславе (цяпер Дніпро, Украіна), скончыў тамсама прыватную гімназію. З 1919 па 1922 год служыў у Чырвонай Арміі, браў удзел у грамадзянскай вайне. У 1921 годзе паступіў на другі курс медычнага факультэта Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта, які скончыў у 1925 годзе. Быў членам партыі бальшавікоў з 1917 года. Працаваў неўрапатолагам, з 1933 па 1934 год узначальваў Магілёўскую рэспубліканскую псіхіятрычную бальніцу. У 1934 годзе пераведзены ў Мінскі медыцынскі інстытут, дзе прысвоена званне дацэнта. У лістападзе 1934 года прызначаны дырэктарам Беларускага інстытута ўдасканалення ўрачоў. У 1938 годзе быў рэпрэсаваны. У 1953 годзе працаваў у Чалябінскім медычным інстытуце і фігураваў у «справе лекараў», якая не скончылася для яго сумна ў сувязі са смерцю Сталіна.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Інфармацыя на сайце БМАПА 

Катэгорыя:Рэктары БМАПА
Катэгорыя:Удзельнікі Грамадзянскай вайны ў Расіі
Катэгорыя:Неўролагі Беларусі
Катэгорыя:Рэпрэсаваныя ў БССР
Катэгорыя:Неўролагі СССР
Юрые Лянкэ

**Юрые Рыгоравіч Лянкэ** (; нар. 20 кастрычніка 1963) — малдаўскі дзяржаўны і палітычны дзеяч. Міністр замежных спраў і еўрапейскай інтэграцыі і першы віцэ-прэм’ер-міністр (2009—2013), прэм’ер-міністр Рэспублікі Малдова з 25 красавіка 2013 па 18 лютага 2015, віцэ-прэм’ер-міністр па еўрапейскай інтэграцыі з 10 студзеня 2018 па 8 чэрвеня 2019.
МАПІД (валейбольны клуб)

**Мапід** — беларускі валейбольны клуб з горада Мінск. З’яўляецца фарм-клубам «Будаўніка»

## Гісторыя 
Каманда «МАПІД» была заснавана ў 2005 годзе на базе супрацоўнікаў будаўнічай арганізацыі. Пасля перамогі ў Першай Лізе ў першы год сваіх выступаў каманда перашла ў Вышэйшую лігу ўжо пад імем «Будаўнік», а яе дубль, пакінуўшы за сабой назву «МАПІД» і застаўся рэзервовай камандай для выхавання новага пакалення валейбалістаў.

З 2006 па 2012 год каманда «МАПІД» была ўдзельнікам Першай Лігі Чэмпіянату Рэспублікі. У сезоне 2013 каманда была заяўлена як удзельнік Вышэйшай Лігі Чэмпіянату Рэспублікі Беларусі.

З 2012 каманда «МАПІД» удзельнік Чэмпіянату Беларусі і Кубка краіны. У сезоне 2016/2017 каманда паказала свой лепшы вынік у гісторыі нацыянальных спаборніцтваў, заняўшы 5-е месца сярод камандаў Дывізіёна «А». У Кубку Беларусь 2017 года каманда заняла чацвёртае месца.

## Статыстыка выступленняў 
## Трэнеры 
* Уладзімір Майсіевіч (2013—2016)
* Алег Мікановіч (2016—2018)
* Уладзімір Майсіевіч (2018—2020)
* Алег Міхнюк (2020—2021)
* Аляксандр Сінгаеўскі (2021—2024)
* Алег Міхнюк (2024—2025)

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт БК «Мапід Мінск» 
* Апісанне валеболны клуб «Мапід» на http://bvf.by/
* МАПИД — чемпион! 
* Mapid Minsk

Катэгорыя:МАПІД (валейбольны клуб)
Гёдзёлё

**Гёдзёлё** () — горад у Венгрыі. Насельніцтва 34 тыс. чалавек.

## Геаграфія і транспарт 
Горад размешчаны за 30 кіламетраў на паўночны ўсход ад Будапешта, звязаны са сталіцай лініяй прыгараднай чыгункі. Час у дарозе да станцыі «Örs vezér tere» на ўсходзе Будапешта, дзе можна здзейсніць перасадку на метро, займае каля 50 хвілін. Акрамя таго, паміж Будапештам і Гёдзёлё існуе аўтобусная камунікацыя. Таксама можна дабрацца да Гёдзёлё і цягніком з Усходняга вакзала Будапешта, час у дарозе да Гёдзёлё складае каля 30 хвілін.

## Насельніцтва 
## Адукацыя і навука 
* Венгерскі аграрна-прыродазнаўчы ўніверсітэт

## Гарады-пабрацімы 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Гарады Венгрыі
Венгерскі аграрна-прыродазнаўчы ўніверсітэт

**Венгерскі аграрна-прыродазнаўчы ўніверсітэт** () — венгерская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта, факультэты якой размяшчаюцца ў Будапешце і Гёдзёлё.

## Гісторыя 
Універсітэт быў заснаваны ў 2000 годзе ў выніку зліцця некалькіх устаноў, найстарэйшай з якіх быў Універсітэт ветэрынарнай медыцыны, заснаваны ў 1787 годзе (у 2016 годзе Універсітэт ветэрынарнай медыцыны аднавіў сваю самастойнасць, такім чынам, ён больш не з’яўляецца часткай гэтай ВНУ), і Універсітэт Святога Стэфана, названы ў гонар караля Іштвана (Стэфана) I Святога.

## Структура 
### Будапешт 
* Факультэт навук аб харчаванні
* Факультэт садоўніцтва
* Факультэт ландшафтнай архітэктуры і ўрбаністыкі
* Факультэт архітэктуры і будаўніцтва імя Міклаша Ібля

### Гёдзёлё 
* Факультэт сельскагаспадарчых і экалагічных навук
* Факультэт эканамічных і сацыяльных навук
* Факультэт інжынерыі машынабудавання

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Універсітэты Венгрыі
Катэгорыя:Універсітэты Будапешта
Катэгорыя:Гёдзёлё
Катэгорыя:Вышэйшыя навучальныя ўстановы сельскай гаспадаркі
Мінянкоў

**Мінянкоў** — рускае прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Пётр Мінянкоў (нар. 1999) — беларускі валейбаліст.
* Яўген Міхайлавіч Мінянкоў (нар. 1988) — беларускі футбаліст.

Катэгорыя:Рускія прозвішчы
Пётр Аляксандравіч Мінянкоў

**Пётр Аляксандравіч Мінянкоў** (нар. ) — беларускі валейбаліст.

## Біяграфія 
Выпускнік мядзельскай ДЮСШАР, першы трэнер — Андрэй Ігаравіч Русак.

Выступаў за мінскі РДВАР, дзе яго падрыхтоўкай займаўся Сяргей Конанаў. У 2017 годзе гуляў за МАПІД.

У 2020 годзе быў самы выніковым валейбалістам чэмпіянату Беларусі і рэгулярнай стадыі турніру. У тым жа годзе перайшоў у сталічны «Будаўнік».

Быў лідарам моладзевых зборных Беларусі U18 і U20. З 2018 года сталы ўдзельнік рыхтавальных збораў нацыянальнай каманды.

## Спасылкі 
* Миненков Петр/ Miniankou Petr
* Petr Miniankou
* Петр Миненков/ Petr Minenkov

Катэгорыя:Валейбалісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі «Будаўніка» Мінск
Катэгорыя:Ігракі МАПІДа (валейбол)
Катэгорыя:Ігракі зборнай Беларусі па валейболе
Мосарскі сельсавет (Ушацкі раён)

**Мо́сарскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Ушацкага раёна Віцебскай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — вёска Мосар.

Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Ушацкага раёна Полацкай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ва Ушацкім раёне БССР, з 21 чэрвеня 1935 года — Лепельскай акругі, з 20 лютага 1938 года — Віцебскай вобласці, з 20 верасня 1944 года — Полацкай вобласці, з 8 студзеня 1954 года — Віцебскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Завячэльскага сельсавета. 10 мая 1958 года ў склад Жарскага сельсавета перададзены 2 населеныя пункты (Вацлавова і Завыдрына). 20 мая 1960 года ў склад Сарочынскага сельсавета перададзены 8 населеных пунктаў (Бутава, Жывалака, Івахнава, Казьяне, Калужчына, Латышова, Пілатоўшчына і Северыны). З 25 снежня 1962 года сельсавет у складзе Лепельскага раёна, з 30 ліпеня 1966 года — у складзе адноўленага Ушацкага раёна. На 1 студзеня 1974 года ў складзе Мосараўскага сельсавета 18 населеных пунктаў. 8 красавіка 2004 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Сарочынскага сельсавета.

На момант скасавання ў склад сельсавета ўваходзілі 16 населеных пунктаў: вёскі Арцюшкі, Баравыя, Белае, Вялічкаўцы, Вярхоўе, Гара, Губінка, Завячэлле, Занавінне, Кісялёва, Мосар, Немірова, Рубанікі, Старынка, Урбанова і Шасцярні.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Ушацкага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Лепельскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 2004 годзе
Касцягаўскі сельсавет

**Касця́гаўскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Краснапольскага раёна Магілёўскай вобласці. Цэнтр — пасёлак Ленінскі.

Утвораны 16 ліпеня 1954 года ў складзе Краснапольскага раёна Магілёўскай вобласці БССР шляхам аб’яднання скасаваных Горскага і Казельскабудскага сельсаветаў з цэнтрам у вёсцы Касцягаўка. 19 студзеня 1960 года цэнтр сельсавета перанесены ў пасёлак Ленінскі. 11 красавіка 1960 года да сельсавета далучана частка скасаванага Гніліцкага сельсавета (15 населеных пунктаў: Арцёхаў, Вясёлы, Гніліца, Грозны, Зарэчча, Зборны, Каўпіта, Леніна, Льва Талстога, Мікольск, Някрасава, Рашатнёўка, Слабада, Стайкі і Холмінкі) і частка скасаванага Палужскага сельсавета (7 населеных пунктаў: Горанка, Грыбы, Дубраўка, Загарэнне, Лявонаўка, Новы Свет і Раманоў), у склад Высакаборскага сельсавета перададзены 10 населеных пунктаў (Галузы, Залясок, Зара, Казелле, Касцягаўка, Коз-Буда, Ленінскі, Лесавы, Рэпішча і Сталінскі), цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Горы, сельсавет перайменаваны ў Горскі.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / С.Д. Гриневич и др. — Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Т. 2: (1944―1980 гг.). — Минск: «Беларусь», 1987. — 283 с.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Краснапольскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1954 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1960 годзе
Казельскабудскі сельсавет

**Казельскабу́дскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Краснапольскага раёна Магілёўскай вобласці. Цэнтр — вёска Казельская Буда.

Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Краснапольскага раёна Калінінскай акругі БССР. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Магілёўскай акругі. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Краснапольскім раёне БССР. З 20 лютага 1938 года ў складзе Магілёўскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя ўвайшла ў склад новаўтворанага Касцягаўскага сельсавета.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Краснапольскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1954 годзе
Каталіцкі ўніверсітэт Караля Эстэрхазі

**Каталіцкі ўніверсітэт Караля Эстэрхазі** () — венгерская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта, факультэты якой размяшчаюцца ў гарадах Эгер і Ясберэнь.

## Гісторыя 
Універсітэт быў заснаваны ў 1774 годзе ў Эгеры. У 1989 годзе ён быў перайменаваны ў гонар свайго заснавальніка — біскупа Караля Эстэрхазі. Будынкі ўстановы раскіданыя па ўсім горадзе, самы вялікі і стары з іх быў пабудаваны ў стылі барока пад патрэбы ліцэя. Папярэднія назвы: ліцэй (1774), настаўніцкі каледж (1828), педагагічны каледж, Эгерскі настаўніцкі каледж (1962), Настаўніцкі каледж імя Ха Шы Міна (1969), Педагагічны каледж Караля Эстэрхазі (1990), Універсітэт Караля Эстэрхазі (2000). З 2021 года — Каталіцкі ўніверсітэт Караля Эстэрхазі.

Карані ўніверсітэта ўзыходзяць да XVIII стагоддзя, калі пачалася падрыхтоўка да стварэння навучальнай установы ў Эгеры, якая б прапанавала адукацыю ў галіне права, філасофіі, тэалогіі і медыцыны. У 1700 годзе быў створаны Багаслоўскі калегіум, ў 1740 годзе там пачалося выкладанне права, а ў 1756 годзе — філасофіі.

Датай стварэння ўніверсітэта лічыцца 1774 год, калі быў уведзены ў эксплуатацыю комплекс ліцэя, пабудаваны па замове каталіцкага біскупа Караля Эстэрхазі, здольны змясціць усе запланаваныя падраздзяленні. Пасля адукацыйных рэформ Марыі Тэрэзіі навучанне праву і філасофіі было прыпынена ў 1784 годзе, а семінарыя пераехала ў Пешт у 1786 годзе. Аднак біскуп Эстэрхазі не адмовіўся ад планаў стварэння ўніверсітэта ў Эгеры і ў 1790 годзе, пасля смерці імператара Іосіфа II, аднавіў яго дзейнасць.

У 1828 годзе біскуп Ласла Янаш Піркер стварыў педагагічны каледж — першую навучальную ўстанову для настаўнікаў з венгерскай мовай навучання. У 1852 годзе ён быў перанесены ў будынак ліцэя, дзе да 1948 года функцыянаваў як Арцыбіскупскі каледж педагагічнай адукацыі. Пасля да яго было далучана педагагічнае вучылішча, створанае ў Дэбрэцэне, і перайменавана ў педагагічны каледж. У 1990 годзе каледж прыняў імя свайго заснавальніка, а таксама пашырыў сваю адукацыйную прапанову, уключыўшы агульныя напрамкі.

У снежні 2015 года рашэннем венгерскага парламента былі аб’яднаны ранейшыя каледж Караля Эстэрхазі, каледж Карла Роберта ў Дзёндзёшы і факультэт прыкладнога мастацтва Універсітэта Святога Стэфана, і такім чынам быў створаны Універсітэт Караля Эстэрхазі, які з 2021 года таксама называецца каталіцкім.

## Структура 
### Факультэты 
* Гуманітарны факультэт
* Факультэт педагагічнай падрыхтоўкі і адукацыйных тэхналогій
* Факультэт эканомікі і сацыяльных навук
* Факультэт прыродазнаўчых навук

### Інстытуты 
* Інстытут лінгвістычных і літаратуразнаўчых навук
* Інстытут гісторыі
* Інстытут медыяінфарматыкі
* Інстытут эканамічных навук
* Інстытут матэматыкі і інфарматыкі
* Інстытут біялогіі
* Інстытут навук аб харчаванні
* Інстытут фізічнага выхавання і навук аб спорце

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Універсітэты Венгрыі
Катэгорыя:Эгер
Катэгорыя:Ясберэнь
Чэмпіянат Беларусі па валейболе сярод жанчын

**Вышэйшая ліга Беларусі** — гэта нацыянальная жаночая ліга Беларусі па валейболе, першы розыгрыш адбыўся ў сезоне 1992/1993 года, які выйграл мінскі «Камунальнік».

## Пераможцы 
## Спасылкі 
* Пераможцы і прызёры Чэмпіяната РБ. Жанчыны
* БЕЛАРУСЬ. ЗАКРЕВСКАЯ ОТКРЫЛА ТУРЦИЮ
Мінчанка (валейбольны клуб)

**Мінчанка** — беларускі жаночы валейбольны клуб з горада Мінск. Уваходзіць у склад валейбольнага клуба «Будаўнік».

## Гісторыя 
Каманда была створана ў 1994 годзе на базе Рэспубліканскай вучылішча алімпійскага рэзерву пад назвай «Марыта», у 1996 годзе заваявала права выступаць у вышэйшай лізе чэмпіянату Беларусі. З 1999 годзе змяніла назву на «Белбізнесбанк—БДЭУ». У 2006 годзе клуб быў пераназваны ў «Мінчанку» і ўвайшоў у структуру валейбольнага клуба «Мінск».

## Назва 
* Марыта (1994—1998)
* Белбізнесбанк—БДЭУ (1999—2006)
* Мінчанка—БДЭУ (2006—2008)
* Мінчанка (з 2008)

## Дасягненні 
**Чэмпіянат Беларусі па валейболе сярод жанчын**
*  **Чэмпіён (14)** 2000/2001, 2003/2004, 2006/2007, 2009/2010, 2015/2016, 2016/2017, 2017/2018, 2018/2019, 2019/2020, 2020/2021, 2021/2022, 2022/2023, 2023/2024, 2024/2025
*  **Сярэбраны прызёр (9)** — 1999/2000, 2001/2002, 2002/2003, 2004/2005, 2005/2006, 2008/2009, 2010/2011, 2013/2014, 2014/2015.
*  **Бронзавы прызёр (3)** — 2007/2008, 2011/2012, 2012/2013.

**Кубак Беларусі па валейболе сярод жанчын**
*  **Уладальнік (10)** 2006, 2007, 2016, 2017, 2018, 2019, 2020, 2021, 2023, 2024.
*  **Фіналіст (3)** 2010, 2015, 2022

** Суперкубак Беларусі па валейболе сярод жанчын**
*  **Уладальнік (2)** — 2023, 2024

** Балтыйская ліга па валейболе сярод жанчын**
*  **Сярэбраны прызёр (1)** — 2012/2013

## Статыстыка выступленняў 
## Трэнеры 
*  Алег Гулевіч (1994—1996)
*  Алег Гулевіч (1998—2008)
*  Генадзь Аляксандровіч (2008)
*  Алег Гулевіч (2008—2013)
*  Браніслаў Мора (2013—2014)
*  Алег Гулевіч (2014—2016)
*  Віктар Ганчароў (2016—2020)
*  Станіслаў Салікаў (2020—2022)
*  Сяргей Юркін (2022)
*  Сяргей Кузняцоў (2023)
*  Вольга Пальчэўская (з 2023)

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт ВК «Мінчанка» 
* Апісанне валеболны клуб «Мінчанка» на http://bvf.by/
* Minchanka Minsk
Кубак Беларусі па валейболе сярод жанчын

**Кубак Беларусі па валейболе сярод жанчын** — штогадовы турнір па валейболе.

## Пераможцы 
## Зноскі 
## Спасылкі 
* Пераможцы і прызёры Кубка РБ. Жанчыны

Катэгорыя:Кубак Беларусі па валейболе сярод жанчын
Данчык (фільм)

**«Данчык»** ― беларускі дакументальны фільм рэжысёра Галіны Навумчык, які выйшаў на тэлеканале «Белсат» у 2015 годзе.
## Змест
Малады амерыканец, які гаворыць па-беларуску, які спявае па-беларуску… Біяграфічны фільм пра легенду беларускай аўтарскай песні Багдана Андрусішына, вядомага як Данчык. Адмыслова для гэтага фільму сям’я барда перадала відэа з сямейнага архіву, якое ніколі раней не дэманстравалася.
## Песні, якія прагучалі ў фільме
*«Я ад вас далёка»
*«Аксамітны вечар»
*«Не шукай ты мяне»
*«Трэба дома бываць часцей»
*«Беларусачка»
*«Шумныя бярозы»
*«Калыханка»
*«У гушчарах
*«Крывічаначка»
*«Асеннее лісце»
*«Толькі ўчора»
## Здымачная група
*рэжысёр і аўтар сцэнарыя ― Галіна Навумчык
*рэдактар ― Валянціна Аксак
*аператары ― Аляксандр Белікаў, Алесь Матафонаў, Вячаслаў Муратаў
*мантаж ― Вячаслаў Муратаў

## Спасылкі
*

Катэгорыя:Дакументальныя фільмы Беларусі
Катэгорыя:Фільмы на беларускай мове
Ясберэнь

**Ясберэнь** ()  — горад у Венгрыі. Насельніцтва 34 тыс. чалавек.

## Геаграфія і гісторыя 
Размешчаны ў цэнтральнай частцы краіны ў 50 км на ўсход ад Будапешта, на рацэ Задзьва (прыток Цісы). Адміністрацыйны цэнтр раёна. Заснаваны ў XIII стагоддзі іранамоўнымі аланамі ясамі, роднаснымі асецінам-аланам.

## Адукацыя і навука 
* Каталіцкі ўніверсітэт Караля Эстэрхазі

Катэгорыя:Гарады Венгрыі
Рэльеф (значэнні)

Назву **Рэльеф** маюць

* Рэльеф — від выяўленчага мастацтва, адзін з відаў скульптуры.
* Рэльеф — геаграфічны тэрмін, сукупнасць няроўнасцей паверхні.
Сарачанскія азёры (заказнік)

**Сарача́нскія азёры** — ландшафтны заказнік рэспубліканскага значэння ў Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці Беларусі.

Заказнік створаны ў 1998 годзе з мэтай захавання прыродных ландшафтаў Беларускага Паазер’я, папуляцый рэдкіх і знікаючых відаў жывёл і раслін, занесеных у Чырвоную кнігу Рэспублікі Беларусь. Ядром заказніка з’яўляецца Сарачанская група азёр. Плошча складае 14738,97 гектараў, у тым ліку рака Вілія — 188 га і 14 азёр — 430 га.
]]
]]
Размешчаны на мяжы Свірскай грады і Вілейскай нізіны. Рэльеф разнастайны. Лясістасць заказніка 75 %. Пераважаюць хвойнікі, таксама ёсць ельнікі і беразнякі. Сярод дрэваў сустракаюцца дуб і асіна. Балотна-лугавая расліннасць займае каля 15 % плошчы заказніка. У яго флоры вялікая колькасць гаспадарча карысных раслін. У фаўне заказніка прысутнічаюць 203 віды жывёл, 26 з якіх занесены ў Чырвоную кнігу Беларусі.
]]

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Беларусь у асобах і падзеях
* Республиканский ландшафтный заказник «Сорочанские озёра» преобразован   // Сайт Міністэрства прыродных рэсурсаў і аховы навакольнага асяроддзя Рэспублікі Беларусь
* Республиканский ландшафтный заказник «Сорочанские озёра»   // Экалагічны партал Рэспублікі Беларусь
* Заказник «Сорочанские озёра» // Гражданское объединение «Зелёная экономика» 

Катэгорыя:Геаграфія Астравецкага раёна
Катэгорыя:Ландшафтныя заказнікі рэспубліканскага значэння Беларусі
Катэгорыя:З’явіліся ў 1998 годзе
Катэгорыя:Паазер’е
Прыбужжа Брэст

**Прыбужжа** — беларускі жаночы валейбольны клуб з горада Брэст. Клубы «Прыбужжа» і «Заходні Буг» — часткі структуры ДУ «Валейбольны клуб Брэст».

## Гісторыя 
Клуб створаны ў 1991 годзе на базе брэсцкага дывановага камбіната і на працягу дваццаці гадоў называўся «Дываноўшчык». Першы зарэгістраваны жаночы валейбольны клуб Беларусі. Першы зарэгістраваны мужчынскі валейбольны клуб — «Заходні Буг Брэст»

## Назвы 
* Дываноўшчык (1991—2011)
* Прыбужжа (2011—2013)
* Прыбужжа-БрДУ (2013—2014)
* Прыбужжа-Лакаматыў (2014—2016)
* Прыбужжа (з 2016)

## Дасягненні 
**Чэмпіянат Беларусі па валейболе сярод жанчын**
*  **Чэмпіён (3)** 2001/2002, 2002/2003, 2013/2014
*  **Сярэбраны прызёр (7)** 1996/1997, 1998/1999, 2017/2018, 2018/2019, 2020/2021, 2021/2022, 2022/2023
*  **Бронзавы прызёр (6)** 1995/1996, 1997/1998, 2000/2001, 2014/2015, 2015/2016, 2019/2020

**Кубак Беларусі па валейболе сярод жанчын**
*  **Уладальнік (7)** 2001, 2002, 2003, 2004, 2014, 2015, 2022
*  **Фіналіст (3)** 2019, 2023, 2024
*  **Бронзавы прызёр (5)** 2006, 2013, 2016, 2017, 2020, 2021

** Суперкубак Беларусі па валейболе сярод жанчын**
*  **Фіналіст (1)** — 2023

## Статыстыка выступленняў 
## Трэнеры 
* Валерый Зароўскі
* Віктар Ганчароў (2000—2003)
* Валерый Зароўскі (2004—2013)
* Пётр Хілько (2013—2015)
* Наталля Мелянюк (з 2016)

## Прыбужжа-ЦАР-Вікторыя 
«Прыбужжа-ЦАР-Вікторыя» з’яўляецца рэзервовы складам каманды «Прыбужжа».

### Статыстыка выступленняў 
### Трэнер 
* Андрэй Абухоўскі (з 2019)

## Зноскі 
## Спасылкі 
* Краткая история команды «Прыбужжа»
* Афіцыйны сайт ВК «Прыбужжа Брэст»
* Pribuzhie Brest 
* ЦОР «Виктория-Прибужье»
* Pribuzhie Brest II 

Катэгорыя:Прыбужжа Брэст
Катэгорыя:1991 год у Брэсце
Яноўскі сельсавет (Краснапольскі раён)

**Яно́ўскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Краснапольскага раёна Магілёўскай вобласці Беларусі. Цэнтр — аграгарадок (да 2010 года вёска) Яноўка.

Утвораны 22 лютага 1977 года ў Краснапольскім раёне Магілёўскай вобласці БССР у складзе 10 населеных пунктаў (Галузы, Казелле, Калінінскі, Касцягаўка, Курбакі, Ленінскі, Лесавы, Малінаўка, Перадавы і Яноўка), якія раней уваходзілі ў склад Горскага сельсавета. 27 снежня 2006 года скасавана вёска Гарэзна. 25 ліпеня 2008 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Высакаборскага сельсавета (8 населеных пунктаў: вёскі Брылёўка, Буглаі, Забор’е, Какойск, Лешчанка, Палуж 1, Палуж 2 і пасёлак Зарэчча). Не пазней 2009 года скасавана вёска Буглаі.

Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 930 чалавек, з іх 93,9 % — беларусы, 4,6 % — рускія, 0,8 % — украінцы; паводле перапісу 2019 года — 663 чалавекі.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / С.Д. Гриневич и др. — Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Т. 2: (1944―1980 гг.). — Минск: «Беларусь», 1987. — 283 с.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.


Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1977 годзе
Элен Б’ёрклунд

**Элен Б’ёрклунд** (, у дзявоцтве – **Персан** (); ) – шведскі палітык сацыял-дэмакратычнай партыі Швецыі. З 2018 года з’яўляецца членам Рыксдага ад акругі Блекінгэ. Як дэпутат уваходзіць у Камітэт па абароне.

## Біяграфія 
Нарадзілася і вырасла ў камуне Сельвесбарг. Бацькі: Гунар Персан (нар. 1947) і Моніка Гад (нар. 1953). На 2021 год жыла там жа з мужам Маркусам Александэрсанам і чатырма дзяцьмі.

Скончыла . Б’ёрклунд паводле прафесіі настаўніца.

## Палітычная кар’ера 
Б’ёрклунд пачала палітычную кар’еру як муніцыпальны палітык у  муніцыпалітэта Сельвесбарг. З 2006 па 2018 год была старшынёй муніцыпальнага савета, пакуль у 2018 годзе не была абрана яе пераемніца .

Б’ёрклунд з’яўляецца прэзідэнтам сацыял-дэмакратычнай партыі Швецыі ў акрузе Блекінгэ, дзе яна таксама з’яўляецца членам праўлення.

2 чэрвеня 2021 года ўзяла шэфства над Соф’яй Сапега, расійска-беларускай палітычнай зняволенаю.

## Зноскі
## Гл. таксама 
* 
## Спасылкі 
* Старонка Элен Б’ёрклунд на сайце Рыксдага

Катэгорыя:Жанчыны-палітыкі Швецыі
Катэгорыя:Дэпутаты Рыксдага
Венгерскі ўніверсітэт выяўленчых мастацтваў

**Венгерскі ўніверсітэт выяўленчых мастацтваў** () — венгерская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта і з сядзібай у горадзе Будапешт.

## Агульная характарыстыка 
Установа была заснавана ў 1871 годзе як Венгерская каралеўская школа малявання. З 2001 года мае статус універсітэта і сучасную назву.

## Напрамкі навучання 
* выяўленчае мастацтва
* інтэрмедыйнае мастацтва
* графіка
* рэстаўрацыя твораў мастацтва
* скульптура
* тэорыя мастацтва
* прыкладны візуальны дызайн
* арт-дызайнер
* выкладанне выяўленчага мастацтва

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Універсітэты Будапешта
Катэгорыя:Мастацкія вышэйшыя навучальныя ўстановы
Венгерскі ўніверсітэт танцавальнага мастацтва

**Венгерскі ўніверсітэт танцавальнага мастацтва** () — венгерская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта і з сядзібай у горадзе Будапешт.

## Агульная характарыстыка 
Вучэльня заснавана ў 1950 годзе як Дзяржаўны балетны інстытут, з 1983 года — каледж. У 1990 годзе ўстанова атрымала сучасную назву.

Яго асноўная мэта — падрыхтаваць артыстаў балета, настаўнікаў танцаў, харэографаў і спецыялістаў-тэарэтыкаў, здольных да выканальніцкай, выкладчыцкай і творчай дзейнасці на аснове іх высокай ступені майстэрства, з універсальнай і нацыянальнай культурай, у прыватнасці каштоўнасцямі венгерскага танцавальнага мастацтва.

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Універсітэты Венгрыі
Катэгорыя:Балетныя навучальныя ўстановы
Катэгорыя:Мастацкія вышэйшыя навучальныя ўстановы