open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Сяргей Рыгоравіч Навіцкі

**Сяргей Рыгоравіч Навіцкі** (нар. , Мінск) — беларускі дзяржаўны дзеяч, член Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 5-га склікання.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 26 жніўня 1962 года ў Мінску.

Скончыў Мінскі радыётэхнічны інстытут па спецыяльнасці «Інжынер-электрык».

Працаваў інжынерам аддзела метралагічнага забеспячэння завода імя Ф. Э. Дзяржынскага вытворчага аб’яднання «Інтэграл» імя XXV з’езда КПСС, інжынерам-канструктарам вопытна-канструктарскага бюро машынабудавання, майстрам-вытворцам мастацкіх вырабаў з металу Мінскага вытворчага аб’яднання мастацкіх вырабаў, майстрам Мінскага мастацкага вытворчага камбіната, майстрам Мінскага камбіната манументальна-дэкаратыўнага і прыкладнога мастацтва, дырэктарам малога прадпрыемства «НН», дырэктарам таварыства з абмежаванай адказнасцю «РАДАКСІС» (г. Мінск).

Генеральны дырэктар сумеснага таварыства з абмежаванай адказнасцю «Хенкель Баўтэхнік» (г. Заслаўе Мінскага раёна).

Выбіраўся дэпутатам Мінскага абласнога Савета дэпутатаў 26-га склікання, членам Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 5-га склікання.

## Узнагароды 
Чалавек года Міншчыны-2011. Лепшы прадпрымальнік Мінскай вобласці (2009, 2010), лепшы прадпрымальнік Мінскага раёна (2007, 2009). Мае падзякі старшыні Мінскага аблвыканкама, Беларускай праваслаўнай царквы. Узнагароджаны юбілейнымі медалямі, Ганаровай граматай Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь, ганаровымі граматамі Міністэрства спорту і турызму, упраўлення адукацыі Мінскага аблвыканкама, Мінскага райвыканкама, медалём Беларускай праваслаўнай царквы свяціцеля Кірылы Тураўскага, ганаровай граматай прыхода храма праведнай Сафіі Слуцкай у г. Мінску Мінскай епархіі Беларускай праваслаўнай царквы.

Катэгорыя:Члены Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 5-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Мінскага абласнога Савета дэпутатаў 26-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Мінскага абласнога Савета дэпутатаў 28-га склікання
Катэгорыя:Інжынеры Беларусі
Людміла Уладзіміраўна Нікалайчык

**Людміла Уладзіміраўна Нікалайчык** (нар. , в. Моўчадзь Баранавіцкага раёна Брэсцкай вобласці) — беларускі медык, член Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 5-га склікання.

## Біяграфія 
Скончыла Гродзенскі дзяржаўны медыцынскі інстытут па спецыяльнасці «педыятрыя».

Працавала ўрачом-інтэрнам па педыятрыі Брэсцкай абласной дзіцячай бальніцы, участковым урачом-педыятрам дзіцячай кансультацыі, участковым урачом-педыятрам установы аховы здароўя «Драгічынская цэнтральная раённая бальніца».

Загадчык педыятрычнага аддзялення паліклінікі ўстановы аховы здароўя «Драгічынская цэнтральная раённая бальніца».

Выбіралася членам Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 5-га склікання.

## Узнагароды 
Узнагароджана юбілейнымі медалямі «70 год вызвалення Рэспублікі Беларусь ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў», «70 гадоў Перамогі ў Вялікай Айчыннай вайне 1941—1945 гг.», Ганаровай граматай Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь, ганаровымі граматамі Драгічынскага райвыканкама і Драгічынскага раённага Савета дэпутатаў.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Члены Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 5-га склікання
Катэгорыя:Педыятры Беларусі
Тамара Іванаўна Паследняя

**Тамара Іванаўна Паследняя** (нар. , в. Куклічы Свіслацкага раёна Гродзенскай вобласці) — беларускі дзяржаўны дзеяч, член Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 5-га склікання.

## Біяграфія 
Скончыла Гродзенскі дзяржаўны ўніверсітэт (матэматык), Маскоўскі дзяржаўны адкрыты ўніверсітэт (эканоміка і кіраванне ў галінах хіміка-ляснога комплексу, інжынер-эканаміст). Мае патэнт на карысную мадэль.

Працавала настаўнікам матэматыкі Дзяшкоўскай васьмігадовай школы Свіслацкага раёна, выхавальнікам ясляў-сада № 54 г. Гродна, бухгалтарам бухгалтэрыі дзіцячых садоў, эканамістам фінансавага аддзела, старшым бухгалтарам жыллёва-эксплуатацыйнага ўпраўлення, бухгалтарам па ўліку фондаў эканамічнага стымулявання, бухгалтарам-рэвізорам, намеснікам галоўнага бухгалтара Гродзенскага вытворчага рэспубліканскага ўнітарнага прадпрыемства «ГВА Азот», намеснікам галоўнага бухгалтара, начальнікам фінансавага аддзела, намеснікам генеральнага дырэктара па эканоміцы і інвестыцыях адкрытага акцыянернага таварыства «Гродна Азот».

Першы намеснік генеральнага дырэктара — намеснік генеральнага дырэктара па эканоміцы і фінансах адкрытага акцыянернага таварыства «Гродна Азот».

Выбіралася членам Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 5-га склікання.

## Узнагароды 
Мае падзяку адкрытага акцыянернага таварыства «Гродна Азот».

Узнагароджана юбілейнымі медалямі «70 год вызвалення Рэспублікі Беларусь ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў», «70 гадоў Перамогі ў Вялікай Айчыннай вайне 1941—1945 гг.», Ганаровай граматай Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь, Ганаровай граматай Савету Міністраў Рэспублікі Беларусь, ганаровымі граматамі Гродзенскага аблвыканкама, Гродзенскага гарвыканкама, ганаровай граматай і знакам «Ганаровы хімік» Беларускага дзяржаўнага канцэрна па нафце і хіміі.

Катэгорыя:Члены Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 5-га склікання
Катэгорыя:Эканамісты Беларусі
Алена Аляксееўна Круцько

**Алена Аляксееўна Круцько** (нар. , Караганда Казахскай ССР) — беларускі ўрач і дзяржаўны дзеяч, член Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 5-га склікання.

## Біяграфія 
Скончыла Карагандзінскі дзяржаўны медыцынскі інстытут, урач акушэр-гінеколаг.

Працавала ўрачом-інтэрнам па акушэрстве-гінекалогіі Кустанайскага радзільнага дома (Казахская ССР), урачом акушэрам-гінеколагам жаночай кансультацыі, загадчыкам гінекалагічнага аддзялення, загадчыкам радзільнага аддзялення Кустанайскай раённай бальніцы, урачом-гінеколагам Васілевіцкай гарадской бальніцы Рэчыцкага тэрытарыяльнага медыцынскага аб’яднання Гомельскай вобласці, намеснікам галоўнага ўрача па лячэбных пытаннях Касцюковіцкай раённай бальніцы, выконваючым абавязкі галоўнага ўрача ўстановы аховы здароўя «Кіраўская цэнтральная раённая бальніца» Магілёўскай вобласці.

Галоўны ўрач установы аховы здароўя «Кіраўская цэнтральная раённая бальніца».

Выбіралася членам Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 5-га склікання.

## Узнагароды 
Узнагароджана медалём «За працоўныя заслугі», юбілейнымі медалямі «70 год вызвалення Рэспублікі Беларусь ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў», «70 гадоў Перамогі ў Вялікай Айчыннай вайне 1941—1945 гг.», Ганаровай граматай Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь, ганаровымі граматамі Міністэрства аховы здароўя Рэспублікі Беларусь, упраўлення аховы здароўя Магілёўскага аблвыканкама і абкама прафсаюза работнікаў аховы здароўя, Кіраўскага райвыканкама, Магілёўскага аблвыканкама.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Члены Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 5-га склікання
Катэгорыя:Гінеколагі Беларусі
Котліна

**Котліна** () — вёска ў Рослаўльскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Сыракоранскага сельскага паселішча.

## Гісторыя 
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Котліна абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.

У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з жніўня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.

З 2004 па 2019 год у складзе Савееўскага сельскага паселішча.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Рослаўльскага раёна
Усе нашы дзеці з Булербю

**Усе нашы дзеці з Булербю** () — дзіцячая кніга, напісаная шведскай пісьменніцай Астрыд Ліндгрэн у 1947 годзе. Першая кніга серыі пра Булербю. Наступныя кнігі гэтай серыі — «Зноў пра дзяцей з Булербю» (, 1949) і «Весела жывецца ў Булербю» (, 1952).

Паводле сюжэту ў маленькай шведскай вёсачцы Булербю () усяго тры дамы. Тут жывуць шасцёра дзяцей са сваімі бацькамі. Апавядальнік, дзяўчынка Ліза, якой 7 гадоў, апісвае сваё жыццё і штодзённыя прыгоды. Ліза жыве ў адным доме са сваімі старэйшымі братамі Ласэ і Босэ. У іншым доме жывуць дзве дзяўчынкі Брыта і Ганна, а ў трэцім жыве хлопчык Уле.

Прататыпам Булербю з’яўляецца паселішча Севедсторп у шведскай правінцыі Смоланд. У гэтым месцы вырас бацька будучай пісьменніцы, а сама яна нарадзілася за 10 міль адтуль — на хутары Нэс ля горада Вімербю.

Паводле серыі кніг пра дзяцей з Булербю шведскі рэжысёр Ласэ Хальстром зняў фільмы «Усе нашы дзеці з Булербю» (, 1986) і «Зноў пра дзяцей з Булербю» (, 1987).

На беларускую мову кнігу «Усе нашы дзеці з Булербю» пераклаў Лявон Баршчэўскі.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Творы Астрыд Ліндгрэн
Катэгорыя:Кнігі 1947 года
Авангард (прадпрыемства, Сафонава)

**Авангард** (раней — Сафонаўскі завод пластмас) — расійскае прадпрыемства, вытворца буйнагабарытных вырабаў з шклапластыка, а таксама прадукцыі з пластмас і гумы.

Уваходзіць у склад НВА машынабудавання, у складзе якога ў 2013 годзе ўвайшоў у карпарацыю «Тактычнае ракетнае ўзбраенне». Асноўная прадукцыя — транспартна-пускавыя кантэйнеры і корпуса рухавікоў цвёрдапаліўных ракет, а таксама элементы броні і супрацьрадыяцыйную абарону для бронетэхнікі.

## Гісторыя 
Сафонаўскі завод пластмас быў створаны ў мэтах выканання распараджэння Савета Міністраў СССР ад 1 студзеня 1959 года.

Будаўніцтва завода па перапрацоўцы пластмас пачалося ў 1960 годзе спачатку ў выглядзе эксперыментальнага цэха на базе наземных збудаванняў шахты № 8, затым — і асноўных вытворчых карпусоў на паўднёвай ўскраіне горада. У 1962 годзе яму было прысвоена найменне «Сафонаўскі завод пластмас». Вытворчыя корпуса ўзводзіліся чэргамі, і да пачатку 90-х гг. завод стаў адным з найбуйнейшых прамысловых прадпрыемстваў вобласці.

З 1998 года знаходзіцца ў падпарадкаванні Федэральнага касмічнага агенцтва.

У 2003 годзе праведзена рэарганізацыя прадпрыемства ў форме далучэння да яго даччынага дзяржаўнага унітарнага прадпрыемства СКТБ «Курс» і створана федэральнае дзяржаўнае ўнітарнае прадпрыемства «Авангард» (ФДУП «Авангард»).

У 2008 годзе пераўтворана ў адкрытае акцыянернае таварыства «Авангард».

## Прадукцыя 
Асноўнай сферай дзейнасці прадпрыемства з’яўляецца выраб вырабаў з шклапластыка, пластмас і гумы метадамі намоткі, прасавання, фармавання, ліцця, вакуумфармавання і інш. Акрамя таго, маюцца вытворчыя магутнасці па выпуску сінтэтычных смол. На прадпрыемстве маюцца унікальнае намотачнае абсталяванне для вытворчасці шклопластыкавыя труб дыяметрам ад 300 да 4270 мм і хімстойкіх ёмістасцяў аб’ёмам да 200 куб. м, а таксама вялікім паркам прэсаў з высілкам ад 63 да 9000 куб. см, металарэзнай абсталявання .

Асноўныя сферы спажывання прадукцыі, гэта ракетна-касмічная галіна, а таксама для чыгуначны транспарт, паліўна-энергетычная, металургічная галіна і хімічнай прамысловасці, жыллёва-камунальная гаспадарка.

Наменклатура ўключае корпуса ракетных рухавікоў цвёрдага паліва, корпуса транспартна-пускавых кантэйнераў і шклянак, радыёпразрыстыя хованкі, газаадвадныя ствалы дымавых труб, ёмістасці для захоўвання і транспарціроўкі агрэсіўных вадкасцяў і гаруча-змазачных матэрыялаў, насцілы для чыгуначных і трамвайных пераездаў, газаходы і пульповоды.

## Узнагароды 
За заслугі ў стварэнні і вытворчасці новай тэхнікі Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 12 жніўня 1976 года прадпрыемства ўзнагароджана ордэнам Працоўнага Чырвонага Сцяга.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Арганізацыі, узнагароджаныя ордэнам Працоўнага Чырвонага Сцяга
Катэгорыя:Прадпрыемствы паводле алфавіта
Катэгорыя:Ракетна-касмічныя кампаніі
Катэгорыя:Прадпрыемствы Расіі
Катэгорыя:Кампаніі Расіі
Катэгорыя:З’явіліся ў 1962 годзе
Ісландыя на конкурсе песні Еўрабачанне

**Ісландыя** прымае ўдзел у конкурсе песні  **Еўрабачанне** з 1986 года, пры гэтым двойчы прапускала ўдзел, у 1998 і 2002 гадах, так як не прайшла кваліфікацыю з-за дрэнных вынікаў у мінулых гадах. Ісландыя ніколі не перамагала ў конкурсе. Найлепшым вынікам краіны з'яўляецца 2-е месца ў 1999 (Сельма з песняй «All out of luck») і 2009 (Ёхана з песняй «Is It True?») гадах.

Усяго Ісландыя ўваходзіла ў топ-10 толькі 6 разоў: у 1990, 1992, 1999, 2003, 2009, 2019 гадах. З моманту ўвядзення паўфіналаў у 2004 годзе, краіна 7 разоў не змагла дасягнуць фіналу, у тым ліку чатыры разы запар (2015-2018).

За ўсю гісторыю ўдзелу Ісландыя атрымала ў фінале 1314 балаў, а ў паўфінале (без уліку кваліфікацыйага этапа 1996 года) – 1004 бала.

## Удзельнікі 
:  *Пераможца*&nbsp;
:  *Другое месца*
:  *Трэцяе масца*
:  *Чацвертае месца*
:  *Пятае месца*
:  *Апошняе месца*
:  *Аўтаматычны праход у фінал*
:  *Не прайшла ў фінал*
:  *Не ўдзельнічала, або была дыскваліфікавана*

## Гісторыя галасавання 
Па стане на  год гісторыя галасавання Ісландыі выглядае наступным чынам:

|

|

|

|}

## Фотагалерэя

File:ESC 2007 Iceland - Eirikur Hauksson - Valentine Lost.jpg|Эйрыкур Хёйксан у Хельсінкі ()
File:Iceland, Eurobandið, semi-final of Eurovision 2008.jpg|Eurobandið у Белградзе ()
File:Yohanna1.jpg|Ёхана ў Маскве ()
File:Hera Björk 01.JPG|Хера Б’ёрк у Осла ()
File:The Icelandic contenders.jpg|Грэта Салоумэ і Ёнсі ў Баку ()
File:ESC2013 - Iceland 04 (crop).jpg|Эйтоўр Інгі Гюнлёйгсан у Мальмё ()
File:ESC2014 - Iceland 11 (crop).jpg|Pollapönk у Капенгагене ()
File:20150516 ESC 2015 Maria Olafs 8302.jpg|Марыя Олафсдоўцір у Вене ()
File:ESC2016 - Iceland 04.jpg|Грэта Салоумэ ў Стакгольме ()
File:ESC2017 - Iceland 01.jpg|Свала ў Кіеве ()
File:Ari Ólafsson 2018.jpg|Ары Оўлафсан у Лісабоне ()
File:Iceland-Hatari-ESC2019-002.jpg|Hatari ў Тэль-Авіве ()

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт конкурса песні Еўрабачанне

Катэгорыя:Краіны на конкурсе песні Еўрабачанне
Катэгорыя:Музыка Ісландыі
Бітва пры Сен-Кантэне (1914)

**Бі́тва пры Сен-Кантэ́не** (29 — 30 жніўня 1914 года), вядомая таксама як **бітва пры Гюізе** — бітва на Заходнім фронце Першай сусветнай вайны, частка Вялікага адступлення войскаў Антанты.

## Ход падзей 
У ноч з 26 на 27 жніўня 1914 года пасля Бітвы пры Ле-Като войскі Антанты адышлі да Сен-Кантэну. Паміж працягваючым адступленне Брытанскім экспедыцыйным корпусам і французскай чацвёртай арміяй утварыўся значны разрыў. Французскі галоўнакамандуючы Жофр накіраваў на гэты ўчастак пятую армію пад камандаваннем генерала Ланрэзака з мэтай нанясення контрудару. 28 жніўня армія Ланрэзака, разгарнуўшы фронт, здзейсніла абыходны манеўр з мэтай правесці атаку на Сен-Кантэн у заходнім накірунку. Англійскі галоўнакамандуючы Джон Фрэнч, які імкнуўся ў гэты час толькі да таго, каб захаваць сваё войска, адмовіўся садзейнічаць французам у правядзенні гэтай аперацыі. Карл фон Бюлаў, камандуючы другой германскай арміяй, якая вяла наступленне на гэтым напрамку, даведаўся аб контрудары з папер палоннага французскага афіцэра і падрыхтаваўся да бітвы.

Атака 18-га корпуса пятай арміі на Сен-Кантэн была адбітая, нападаўшыя, панеслі вялікія страты. Тады Ланрэзак загадаў перанесці напрамак наступу на ўсход, у раён Гюіза. Камандуючы 1-ым корпусам Франшэ Д’Эспере, аб’яднаўшы сілы з трох карпусоў, пасля артпадрыхтоўкі пачаў атаку на гэтым участку, на гэты раз паспяховую. Немцы, у тым ліку і гвардзейскі корпус — лепшая часць арміі фон Бюлава — былі вымушаныя адысці.

Аднак развіць гэты поспех аказалася немагчыма. І брытанцы на левым флангу, і 4-я французская армія на правым працягвалі адступаць. Перад арміяй Ланрэзака ўстала пагроза акружэння. Ацаніўшы абстаноўку, Жофр загадаў Ланрэзаку адступіць за Уазу, разбурыўшы за сабой масты. З-за памылкі штабных афіцэраў загад гэты быў атрыманы Ланрэзаком толькі раніцай 30 жніўня. Гэта спазненне, аднак, не было выкарыстана немцамі, паколькі фон Бюлаў наогул не меў дакладнага ўяўлення аб ходзе бітвы: ён паведаміў пра яе ў штаб, як аб перамозе, дадаўшы, што яго армія занадта стамілася, каб пераследваць французаў. Камандуючыя германскімі войскамі, у якіх склалася памылковае ўражанне, што французы ўжо не здольныя супраціўляцца, пакінулі першапачатковы план абыходу праціўніка справа і разгортвалі свае часці на поўдзень, да Марне.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Бітвы Германіі
Катэгорыя:Жнівень 1914 года
Катэгорыя:Бітвы Францыі
Катэгорыя:Бітвы ў Францыі
Катэгорыя:Бітвы Першай сусветнай вайны
Катэгорыя:Бітвы паводле алфавіта
Катэгорыя:Францыя ў Першай сусветнай вайне
Катэгорыя:Германія ў Першай сусветнай вайне
Катэгорыя:Канфлікты 1914 года
Таццяна Віктараўна Нічышына

**Таццяна Віктараўна Нічышына** (нар. , Брэст) — беларускі дзяржаўны дзеяч, член Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 5-га склікання. Кандыдат педагагічных навук, дацэнт.

## Біяграфія 
Скончыла Брэсцкі дзяржаўны педагагічны інстытут імя А. С. Пушкіна па спецыяльнасці «педагогіка і методыка пачатковага навучання».

Працавала настаўнікам пачатковых класаў Нацыянальнай мастацкай гімназіі № 3 г. Брэста. Была асістэнтам, старшым выкладчыкам, дацэнтам кафедры педагогікі пачатковага навучання Брэсцкага дзяржаўнага ўніверсітэта імя А. С. Пушкіна.

Загадчык кафедры педагогікі пачатковага навучання ўстановы адукацыі «Брэсцкі дзяржаўны ўніверсітэт імя А. С. Пушкіна».

Выбіралася членам Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 5-га склікання.

Аўтар больш як 100 навуковых работ.

## Узнагароды 
Узнагароджана юбілейнымі медалямі «70 год вызвалення Рэспублікі Беларусь ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў», «70 гадоў Перамогі ў Вялікай Айчыннай вайне 1941—1945 гг.», Ганаровай граматай Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь, Ганаровай граматай Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь, граматай Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Члены Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 5-га склікання
Катэгорыя:Педагогі Беларусі
Ізбынскі сельсавет

**Ізбы́нскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Хойніцкага раёна Гомельскай акругі. Цэнтр — вёска Ізбынь.

Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года сельсавет у складзе Хойніцкага раёна Рэчыцкай акругі БССР. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Гомельскай акругі. 30 снежня 1927 года сельсавет скасаваны, тэрыторыя далучана да Велікаборскага сельсавета.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / А.И. Карпачева и др. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Т. 1: (1917―1941 гг.). — Мн., «Беларусь», 1985. — 390 с.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Хойніцкага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1926 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1927 годзе
Айсберг (прадпрыемства)

**ААТ «Айсберг»** (*Смаленскі завод халадзільнікаў*) — вырабнік халадзільнікаў у Смаленску, сумеснае прадпрыемства беларускай фірмы «Атлант». Зачынены ў 2014 годзе.

## Гісторыя 
Смаленскі завод халадзільнікаў пачаў выпускаць халадзільнікі пад маркай «Смаленск» з 1964 года.

У 1975 г. быў выпушчаны першы мільён халадзільнікаў. Усяго за 30 гадоў было выраблена 5 млн бытавых халадзільнікаў «Смаленск» шасці марак, з іх 251 тыс. Пастаўлена ў замежныя краіны (Італія, Турцыя, Югаславія, Венгрыя, Албанія, Балгарыя і інш.).

Да 80-х гадоў ХХ стагоддзя гэта адна недарагая мадэль халадзільніка аб’ёмам 120 літраў. У 80-х гадах засвоены выпуск двухкамернага халадзільніка аб’ёмам 180 літраў. Да 90-х гадах наменклятура пашырана да пяці мадэляў, засвоены выпуск маразільнікаў.

На пачатак 2000-х завод складаўся з наступных цэхоў: кампрэсарны, агрэгатны, механа-штамповачны, інструментальны, зборкі халадзільнікаў.

Пачынаючы з 2002 года наменклятура ААТ «Айсберг» складаецца з больш за 15 мадэляў халадзільнікаў і маразільнікаў аб’ёмам ад 50 да 320 літраў.

Пачынаючы з 2007 года праведзена грунтоўная рэканструкцыя і мадэрнізацыя вытворчасці халадзільнікаў і маразільнікаў, за інвістыцыі беларускай фірмы «Атлант». За 2010 год ААТ «Айсберг» выпушчана больш за 200 тысяч адзінак прадукцыі.

Восенню 2014 года ААТ «Айсберг» спыніла існаванне з-за немагчымасці выплаты крэдыторам па даўгах. Асноўны крэдыторам з’яўляўся беларускі вытворца халадзільнікаў — Атлант.

## Прадукцыя 
Галоўная прадукцыя: бытавой халадзільнік «Смаленск», маразільнікі і кампрэсары для хатняга халадзільніка.

## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Кампаніі, заснаваныя ў 1964 годзе
Катэгорыя:Атлант (прадпрыемства)
Катэгорыя:Прадпрыемствы Смаленска
Віён

**Віён**:
* Жак Віён — французскі мастак
* Франсуа Віён — паэт
.50 Action Express

]]

.**50 Action Express** (таксама .50 AE, 12.7 x 33, 12,7×32,6 мм) — патрон калібру 12,7 мм, распрацаваны ў 1988 годзе для ізраільскага пісталета Desert Eagle. Адзін з самых магутных унітарных пісталетных патронаў у свеце. Мае тупаканцовую кулю, з-за якой дадзены патрон валодае вялікім спыняючым дзеяннем.

## Годнасцi і недахопы 
Як і ўсе боепрыпасы, патрон .**50 Action Express** мае свае годнасцi і недахопы:

Як і іншыя пісталетныя патроны такіх памераў, асноўнымі відамі выкарыстання .50 AE з’яўляецца сілуэтная стральба. Аднак такі патрон добра падыходзіць і для абароны ад буйных драпежнікаў (напрыклад мядзведзяў).

## Літаратура 
* Жук А. Б. Энцыклапедыя стралковай зброі — М.: Ваяніздат, 1998.к А. Б. Энциклопедия стрелкового оружия. — М.: Воениздат, 1998.

Катэгорыя:Патроны
Асельская града

**Асельская града** (часам ўключаецца ў **Шумяцка-Рослаўльскія грады**) — узвышша, якое знаходзіцца на поўдні Еўрапейскай часткі Расіі. Найбольшая вышыня — гара Аселле — 292 м.

Складае заходнюю частку Якімавіцкага ўзвышша, якое цягнецца паралельна Рослаўльскай градзе (узвышшу). Іх падзяляе глыбокае паніжэнне — Сешчынская пратока. Над ім града узвышаецца ўступам вышынёй да 100 м. Яе шырыня змяняецца ад 2 да 6 км, а даўжыня дасягае 60 км. Абсалютныя вышыні часцей 240—250 м, а максімальная адзнака — 292 м (вёска Аселле). Магутнасць складаючай чацвярцічнай тоўшчы змяняецца — ад 30—50 да 80 і больш м. Напорная марэнная града паўстала пад уздзеяннем напору ледавіковага языка на яго левы борт.

Града характарызуецца буйна-ўзгорыста-градавым марэнным рэльефам з уключэннем адторжанцаў юрскіх парод. Іх пласты, змятыя ў зморшчыны ледніком, утвараюць на паверхні грэбнепадобныя павышэнні вышынёй у 2—3 м. Паўночная, больш прыпаднятая частка грады, у адрозненне ад паўднёвай, пазбаўленая покрыўных суглінкаў. Амаль на ўсім працягу яна характарызуецца глыбокай і адносна густы эразійны сеткай.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Смаленска-Маскоўскае ўзвышша
Катэгорыя:Геаграфія Смаленскай вобласці
Кіт Харынг

**Кіт Харынг** (; , Рэдынг — , Нью-Ёрк) — амерыканскі ,  і грамадскі дзеяч.

## Біяграфія 
Харынг нарадзіўся ў Пенсільваніі, рана пачаў маляваць, выхоўваўся на амерыканскай папулярнай культуры коміксаў, мультфільмаў, рэкламы. Два семестра правучыўся на дызайнера ў мастацкай школе ў Пітсбургу, кінуў заняткі. Затым перабраўся ў Нью-Ёрк, увайшоў у кругі альтэрнатыўнага мастацтва. Займаўся насценнай жывапісам у нью-ёркскай падземцы, а таксама ў Мельбурне, Сіднэі, Рыа-дэ-Жанейра, Амстэрдаме, Парыжы, Берліне.

Сябраваў з Жанам-Мішэлем Баскія, , Эндзі Уорхалам і Мадонай, супрацоўнічаў з Уільямам С’юардам Бероузам, , Ёка Она і .

Першая персанальная выстаўка Кіта Харынга была арганізавана ў Нью-Ёрку ў 1982. Удзельнічаў у  (1982),  і іншых буйных міжнародных выстаўках.
]]
У 1986 годзе мастак адкрыў у Манхэтане краму Pop Shop, якая гандлявала самымі рознымі таварамі з нанесенымі на іх малюнкамі мастака. Крама праіснавала да верасня 2005 года, ды і цяпер працягвае працаваць у выглядзе інтэрнэт-крамы. З’яўленне гэтага крамы адпавядала інтарэсам мастака зрабіць свае працы як мага больш даступнымі і прыбраць мяжу паміж сваім мастацтвам і масавай культурай. З той жа мэтай да «Поп-Шопа», а таксама пасля яго адкрыцця, мастак часта і памногу маляваў і падпісваўся ў блакнотах, на часопісах і на саколках людзей, якія падыходзілі да яго.

Кіт Харынг быў адкрытым геем. Нягледзячы на тое, што мастак з’яўляўся актыўным прыхільнікам бяспечнага сэксу, у 1988 годзе ён атрымлівае дыягназ СНІД. З гэтага моманту Кіт Харынг разгортвае актыўную агітацыйную работу супраць замоўчвання праблем хворых на СНІД, небяспека гэтай хваробы становіцца адной з пастаянных тэм у яго працах (як правіла, роля ВІЧ/СНІД у яго графіцы выконваў сперматазоід з рожкамі, як у чорта). І па гэты дзень Кіт Харынг застаецца самым вядомым і найбольш актыўным мастаком — змагаром супраць СНІД.

Смерць напаткала мастака 16 лютага 1990 года, прычынай з’явіліся ўскладненні, выкліканыя СНІД.

## Творчасць 
Адчуў уплыў Дзюбюфэ, П’ера Алешынскага, , Уорхала, Джэксана Полака. Быў блізкі да руху .

## Спадчына 
У 1989 стварыў Фонд Кіта Харынга ў дапамогу дзіцячым арганізацыям і хворым на СНІД, дзеючы да гэтага дня.

У 2008, у сувязі з 50-годдзем Харынга, яго рэтраспектыўныя выстаўкі прайшлі ў Тэрасе, Ліёне, Будапешце і іншых.

У 2010 годзе кампанія «Ravensburger Puzzle» выпусціла гульню-мазаіку, якая складаецца з 32 256 элементаў, якая стала новай найбуйнейшай у свеце мазаікай. На ёй намаляваны калаж з 32 ілюстрацый мастака.

## Тэксты 
* Keith Haring journals. New York: Viking, 1996

## Літаратура 
* *Gruen J.* Keith Haring: the authorized biography. New York: Prentice Hall Press, 1991.
* *Kolossa A.* Keith Haring, 1958—1990: a life for art. Köln: Taschen, 2004.

## Спасылкі 
* Сайт Фонду Харынга 
* Адсканаваны дзённік Кіта Харынга за 1971—1989 гг., выкладваецца паступова 
* *Игорь Гулин*, «Происхождение человечков», «Коммерсантъ Weekend», № 9 (3654) — 2012. — 16 сакавіка
* Sheff D. (August 10, 1989). «Keith Haring, An Intimate Conversation». Rolling Stone.

Катэгорыя:Памерлі ад захворванняў, звязаных са СНІДам
Кастрычніцкая рэвалюцыя (агітцягнік)

**Агітцягнік «Кастрычніцкая рэвалюцыя»** — агітацыйна-інструктарскі цягнік, які здзейсніў з 29 красавіка 1919 па 12 снежня 1920 — 12 паездак па еўрапейскіх і сібірскіх губернях, які ўзначальваў Старшыня УЦВК М. І. Калінін.

## Гісторыя 
За час свайго існавання (1919—1925 гады) гэты агітцягнік здзейсніў 22 рэйсы, у тым ліку ў першыя два гады — 12 рэйсаў у самыя розныя рэгіёны краіны. Падчас другога рэйса, які доўжыўся з 6 па 28 чэрвеня 1919 года, агітцягнік пабываў у Смаленскай, Віцебскай, Мінскай, Магілёўскай, Чарнігаўскай, Арлоўскай і Калужскай губернях. Было абследавана каля 300 устаноў і арганізацый, адбылося больш за 200 мітынгаў, на якіх актыўна, часам па некалькі разоў на дзень, выступаў і сам М. І. Калінін, рабіліся кінасеансы.

Першым павятовым горадам, дзе 6 чэрвеня спыніўся агітцягнік, быў Гжацк (цяпер Гагарын). У той жа дзень ён прыбыў у Вязьму, на наступны дзень — на чыгуначную станцыю Дарагабуж (цяпер Сафонава). 9 чэрвеня М. І. Калінін выступіў на пляцы перад Нарвскімі казармамі на вялікім мітынгу з удзелам як чырвонаармейцаў мясцовага гарнізона, так і ваеннапалонных. Увечары «ўсерасійскі стараста» на сходзе партыйна-савецкага актыву выступіў з прамовай (сход праходзіў у былым будынку Высакародны сходу, пераўтвораным у «Палац працы»). Са Смаленска М. І. Калінін выязджаў у сяло Катынь, дзе гутарыў з сялянамі, і сяло Кошчына. У ноч з 10 на 11 чэрвеня агітцягнік адбыў у Віцебск.

11-12 чэрвеня М. І. Калінін выступаў з прамовай на мітынгу чыгуначнікаў на станцыі Віцебск, а 12-13 чэрвеня М. І. Калінін наведаў Оршу, дзе выступіў перад працоўнымі.

20 чэрвеня М. І. Калінін выступаў з прамовай на мітынгу ў Мінску, на плошчы Свабоды. Выступаў у вёсцы Ігнацічы (пазней перайменавана ў **Калініна**), у мястэчку Самахвалавічы і іншых.

Месца знаходжання М. І. Калінін адзначаны мемарыяльнымі дошкамі. Часцей за ўсё такія дошкі шожна сустрэць на чыгуначных вакзалах, палацах культуры або будынках выканкамаў.

## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Прапаганда ў СССР
Катэгорыя:Грамадзянская вайна ў Расіі
Бітва на Эне (1914)

**Бі́тва на Э́не** (13 — 15 верасня 1914) — бітва паміж англа-французскімі і нямецкімі войскамі на рацэ Эне, на Заходнім фронце Першай сусветнай вайны. 

## Ход падзей 
Пасля бітвы на Марне немцы адышлі на поўнач і 12 верасня занялі абарону па рэках Эна і Вель. Французскія і брытанская арміі выйшлі на гэтую мяжу 13 верасня і пачалі атакі. Разгарэлася кровапралітная бітва, жорсткія лабавыя сутыкненні працягваліся да 15 верасня, аднак усё скончылася безвынікова. У ротах германскай гвардыі засталося па 50 чалавек замест 300, а ў некаторых палках практычна не засталося афіцэраў. Тылы ў немцаў былі зусім разлажаныя, паўсталі вялікія цяжкасці з забеспячэннем і боепрыпасамі. Становішча армій саюзнікаў мала чым адрознівалася ад становішча германскіх армій.

Абодва бакі канчаткова выдыхнуліся, сталі закопвацца ў зямлю і перайшлі да пазіцыйнай абароны. Бітва на Эне пазначыла пераход да пазіцыйных баявых дзеянняў у ходзе Першай сусветнай вайны.

## Літаратура 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Бітвы Першай сусветнай вайны
Катэгорыя:Бітвы Францыі
Катэгорыя:Бітвы Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Бітвы Германіі
Катэгорыя:Канфлікты 1914 года
Катэгорыя:Германія ў Першай сусветнай вайне
Катэгорыя:Францыя ў Першай сусветнай вайне
Катэгорыя:Вялікабрытанія ў Першай сусветнай вайне
Катэгорыя:Бітвы ў Францыі
Катэгорыя:Верасень 1914 года
Exile (песня Тэйлар Свіфт)

**«Exile»** *(бел. «Выгнанне»)* — песня амерыканскай спявачкі Тэйлар Свіфт і амерыканскага гурта «Bon Iver». 3 жніўня 2020 года яна была адпраўленая на альтэрнатыўнае радыё ў якасці другога сінгла з восьмага студыйнага альбома артысткі «Folklore». Кампазіцыя была напісана самой Тэйлар у супрацоўніцтве з Уільямам Баўэрам і Джасцінам Вернанам. Прадзюсарам трэка выступіў Ааран Дэснер.

«Exile» — гэта кінематаграфічная інды-фолкавая балада з евангельскімі і аркестравымі элементамі, лірыка якой адлюстроўвае нявыказаны дыялог паміж двума адчужанымі палюбоўнікамі. Меланхалічны дуэт далікатнага вакалу Свіфта і глыбокага барытона Джасціна Вернана лунае над цяжкім піяніна, вяртлявымі струнамі і трапяткімі гармоніямі.

Песня атрымала прызнанне крытыкаў і любоў фанатаў творчасці Свіфт. Сінгл дэбютаваў на шостым месцы ў амерыканскім хіт-парадзе Billboard Hot 100.

## Інфармацыя 
Тэкст «Exile» распавядае гісторыю няўдалага драматычнага кахання з пункту гледжання абодвух палюбоўнікаў. Каб разыграць такую лірычную канцэпцыю, Тэйлар запрасіла Джасціна Вернана, саліста «Bon Iver», паўдзельнічаць у запісе песні. Першапачатковы варыянт кампазіцыі быў напісаны Свіфт і Уільямам Баўэры, але Вернан унёс некаторыя змены, і менавіта гэтая версія стала канчатковай. У якасці прадзюсара выступіў Ааран Дэснер.

Тэйлар Свіфт распявадае пра кампазіцыю:

Рэліз песні апынуўся сюрпрызам. 23 ліпеня 2020 года Свіфт абвясціла ў сацыяльных сетках, што заўтра выпускае свой восьмы студыйны альбом «Folklore», і ў яго трэклісце значылася «Exile». Такім чынам, прэм'ера песні адбылася 24 ліпеня 2020 года разам з рэлізам лірык-відэа. 3 жніўня 2020 года трэк адправілі на альтэрнатыўнае радыё ў якасці другога сінгла з «Folklore».

«Exile» — гэта інды-фолк балада з евангельскімі элементамі і аркестравым поп-уплывам. Джасцін Вернан выкарыстоўвае спецыфічны рык у якасці спосаба вакальнага выканання і аплаквае страчанае каханне, у той час як Свіфт спявае далікатна і мякка. Песня напісана ў танальнасці фа-мажор і мае павольны тэмп роўны 76 ударам у хвіліну. Вакальны дыяпазон дуэта ў песні распасціраецца ад C♭3 да E♭5 і лунае над цяжкім піяніна, вяртлявымі струнамі і трапяткімі гармоніямі.

### Крытычныя водгукі 
Кампазіцыя, у цэлым, была ўхвальна сустрэтая музычнымі экспертамі і аглядальнікамі. Часопіс «Under the Radar» назваў яе адной з лепшых песень «Folklore» і заўважыў, што галасы Свіфт і Вернана добра спалучаюцца адзін з адным. Выданне «Consequence of Sound» выбрала «Exile» песняй тыдня і назвала дуэт «маленькім цудам 2020 года». «Vulture» заявілі, што «Exile» — гэта галоўны вынік усяго альбома.

### Камерцыйны поспех 
Сінгл дэбютаваў на шостым месцы ў амерыканскім хіт-парадзе Billboard Hot 100 і ў чарце Канады, на трэцім — у хіт-парадах Аўстраліі і Ірландыі, на пятым — у Новай Зеландыі, на восьмым — у Вялікабрытаніі.

## Удзельнікі запісу 
* Тэйлар Свіфт — вакал, аўтар;
* Джасцін Вернан — вакал, аўтар, гуказапіс;
* Уільямам Баўэрам — аўтар;
* Ааран Дэснер — прадзюсар, гуказапіс;
* Роб Муз — альт, скрыпка;
* Лаура Сіск — гуказапіс;
* Джонатан Лоў — гуказапіс, міксаванне;
* Рэндзі Мерыл — звядзенне.

## Чарты 
### Штотыднёвыя чарты
Марс-1

**Марс-1** — савецкая аўтаматычная міжпланетная станцыя другога пакалення праграмы Марс. Адна з трох АМС серыі М-62.

Касмічны апарат для ажяцяўлення навуковых даследаванняў Марса з пралётнай траекторыі, перадачы інфармацыі аб міжпланетнай прасторы і аб прасторы каля Марса.

Станцыя распрацавана ў ВКБ-1.

«Марс-1» — першы ў гісторыі касмічны апарат, выведзены на траекторыю палёту да Марса.

Спецыяльна для запускаў касмічных апаратаў да Марса быў пабудаваны радыётэхнічны комплекс далёкай касмічнай сувязі. За траекторыяй палёту станцыі сачыў таксама тэлескоп Крымскай астрафізічнай абсерваторыі дыяметрам 2,6 м.

## Тэхнічныя характарыстыкі 
Параметры «Марса-1»:

* маса 893,5 кг;
* даўжыня 3,3 м;
* шырыня з улікам сонечных батарэй і радыятараў 4 м;
* дыяметр арбітальнага адсека 1,1 м.

## Мэты 
Асноўныя задачы АМС «Марс-1»:

* ажыцяўленне працяглых даследаванняў касмічнай прасторы пры палёце да Марса,
* устанаўленне радыёсувязі на міжпланетнай адлегласці,
* даследаванне Марса і калямарсіянскай касмічнай прасторы з пралётнай траекторыі.

## Вынікі 
Палёт «Марс-1» даў першыя даныя аб фізічных уласцівасцях касмічнай прасторы між арбітамі Зямлі і Марса (на адлегласці ад Сонца 1—1,24 а.а.), аб інтэнсіўнасці касмічнага выпраменьвання, напружанасці магнітных палёў Зямлі і міжпланетнай прасторы, аб плынях іанізаванага газу, ідучага ад Сонца, і аб размеркаванні метэорнага рэчыва (касмічны апарат перасек 2 метэорныя плыні).

## Літаратура 
* Черток Б. Е. Ракеты и люди (в 4-х тт.) — М.: Машиностроение, 1999.

Катэгорыя:1962 год у СССР
Катэгорыя:Аўтаматычныя міжпланетныя станцыі
Катэгорыя:Штучныя спадарожнікі
Катэгорыя:Аб’екты на марках
Катэгорыя:Касмічныя апараты паводле алфавіта
Мікалай Мікалаевіч Бардзюжа

**Мікалай Мікалаевіч Бардзюжа** (нар. , Арол) — расійскі ваенны і дзяржаўны дзеяч. Генерал-палкоўнік. Сакратар Савета Бяспекі Расіі ў 1998—1999 гадах, кіраўнік Адміністрацыі прэзідэнта Расіі ў 1998—1999 гадах, генеральны сакратар АДКБ у 2003—2016 гадах.

Катэгорыя:Супрацоўнікі КДБ СССР
Катэгорыя:Дыпламаты Расіі
Катэгорыя:Кіраўнікі Адміністрацыі прэзідэнта Расіі
Катэгорыя:Сакратары Савета бяспекі Расіі
Уладзімір Паўлавіч Паўлюкевіч

**Уладзімір Паўлавіч Паўлюкевіч** (нар. , Пясчанка Лунінецкага раёна Брэсцкай вобласці) — беларускі інжынер, член Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 5-га склікання.

## Біяграфія 
Скончыў Салігорскі горна-хімічны тэхнікум імя М. Тарэза (горная электрамеханіка), Маскоўскі дзяржаўны адкрыты ўніверсітэт (горныя машыны і абсталяванне).

Працоўную дзейнасць пачаў вучнем слесара, слесарам па кантрольна-вымяральных прыборах і аўтаматыцы сільвінітавай абагачальнай фабрыкі другога рудаўпраўлення вытворчага аб’яднання «Беларуськалій» імя 50-годдзя СССР. Служыў у радах Узброеных Сіл. Працаваў майстрам участка па кантрольна-вымяральных прыборах і аўтаматыцы, начальнікам бюро аўтаматызаванай сістэмы ўпраўлення тэхналагічным працэсам, намеснікам галоўнага інжынера па аўтаматызацыі, галоўным інжынерам, начальнікам цэха сільвінітавай абагачальнай фабрыкі другога рудаўпраўлення рэспубліканскага ўнітарнага прадпрыемства «Вытворчае аб’яднанне „Беларуськалій“», галоўным інжынерам трэцяга рудаўпраўлення адкрытага акцыянернага таварыства «Беларуськалій».

Дырэктар трэцяга рудаўпраўлення адкрытага акцыянернага таварыства «Беларуськалій».

Выбіраўся членам Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 5-га склікання.

## Узнагароды 
Занесены на раённую Дошку гонару.

Узнагароджаны юбілейнымі медалямі «70 год вызвалення Рэспублікі Беларусь ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў», «70 гадоў Перамогі ў Вялікай Айчыннай вайне 1941—1945 гг.», Ганаровай граматай Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь, ганаровымі граматамі Беларускага дзяржаўнага канцэрна па нафце і хіміі, Салігорскага гарвыканкама, адкрытага акцыянернага таварыства «Беларуськалій» і знакам «Ганаровы хімік».

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Салігорскім раёне
Катэгорыя:Інжынеры Беларусі
Катэгорыя:Члены Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 5-га склікання
Віктар Фёдаравіч Пінчук

**Віктар Фёдаравіч Пінчук** (нар. , в. Канцы Асіповіцкага раёна Магілёўскай вобласці) — беларускі дзяржаўны дзеяч, член Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 5-га склікання. Кандыдат біялагічных навук, дацэнт. Заслужаны работнік сельскай гаспадаркі Рэспублікі Беларусь. Падпалкоўнік запасу.

## Біяграфія 
Скончыў Віцебскі ветэрынарны інстытут, ветэрынарны ўрач.

Працоўную дзейнасць пачаў галоўным ветэрынарным урачом калгаса імя Мічурына Бабруйскага раёна Магілёўскай вобласці. Служыў у радах Узброеных Сіл. Працаваў галоўным ветэрынарным урачом саўгаса «Слабадскі» Старадарожскага раёна Мінскай вобласці, калгаса «Гігант» Бабруйскага раёна, намеснікам старшыні Магілёўскага раённага аграпрамысловага аб’яднання жывёлагадоўлі і перапрацоўкі прадукцыі, дырэктарам адкрытага акцыянернага таварыства «Агракамбінат „Усход“» Магілёўскага раёна.

Дацэнт факультэта павышэння кваліфікацыі і перападрыхтоўкі кадраў установы адукацыі «Віцебская ордэна „Знак Пашаны“ дзяржаўная акадэмія ветэрынарнай медыцыны».

Выбіраўся дэпутам Магілёўскага абласнога і Магілёўскага раённага Саветаў дэпутатаў 23—26-га скліканняў. Быў членам Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 5-га склікання.

Аўтар 21 навуковай работы і 7 вынаходніцтваў.

## Узнагароды 
Удастоены звання «Чалавек года-2002». Ганаровы грамадзянін горада Магілёва. Унесены ў кнігу славы Магілёўшчыны. Лаўрэат спецыяльнай прэміі Магілёўскага аблвыканкама «Чалавек года» ў сферы вытворчасці. Мае Падзячнае пісьмо Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь, падзяку Міністра сельскай гаспадаркі і харчавання. Узнагароджаны ордэнам Айчыны III ступені, медалём «За працоўную доблесць», юбілейнымі медалямі, ганаровымі граматамі Нацынальнага сходу Рэспублікі Беларусь, Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь, Міністэрства сельскай гаспадаркі і харчавання, Магілёўскага аблвыканкама, Магілёўскага райвыканкама, Магілёўскага абласнога Савета дэпутатаў, Магілёўскага раённага Савета дэпутатаў, Рэспубліканскага камітэта Беларускага прафсаюза работнікаў аграпрамысловага комплексу, камітэта па сельскай гаспадарцы і харчаванні Магілёўскага аблвыканкама, ордэнам Беларускай праваслаўнай царквы свяціцеля Кірылы Тураўскага II ступені, ганаровым знакам Міністэрства спорту і турызму.

Катэгорыя:Члены Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 5-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Магілёўскага абласнога Савета дэпутатаў 23-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Магілёўскага абласнога Савета дэпутатаў 24-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Магілёўскага абласнога Савета дэпутатаў 25-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Магілёўскага абласнога Савета дэпутатаў 26-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Магілёўскага раённага Савета дэпутатаў
Катэгорыя:Дэпутаты мясцовых саветаў Беларусі 23-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты мясцовых саветаў Беларусі 24-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты мясцовых саветаў Беларусі 25-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты мясцовых саветаў Беларусі 26-га склікання
Катэгорыя:Ганаровыя грамадзяне Магілёва
Катэгорыя:Ветэрынары Беларусі
Катэгорыя:Дырэктары саўгасаў
Ордэн Крыжа прападобнай Ефрасінні Полацкай

**Ордэн Крыжа прападобнай Ефрасінні Полацкай** () — найвышэйшая ўзнагарода Беларускай праваслаўнай царквы. Заснаваны па блаславенні Найсвяцейшага Патрыярха Маскоўскага і ўсяе Русі Алексія II 29 верасня 1998 года на паставе рашэння Сінода Беларускай Праваслаўнай Царквы ад 23 верасня 1998 года як найвышэйшая ўзнагарода Беларускага Экзархата. З імем прападобнай Ефрасінні Полацкай звязаны падзвіжніцкія працы па стварэнні манастыроў, праваслаўнага манаства і духоўнай асветы на зямлі Беларусі.

## Статут ордэна 
Ордэн Крыжа прападобнай Ефрасінні Полацкай мае дзве ступені:
* Ордэн Крыжа прападобнай Ефрасінні Полацкай I ступені;
* Ордэн Крыжа прападобнай Ефрасінні Полацкай II ступені.

Ордэн Крыжа прападобнай Ефрасінні Полацкай носіцца на правай баку грудзей і размяшчаецца перад ордэнам свяціцеля Кірыла Тураўскага.

Ордэнам узнагароджваюцца дзяржаўныя, грамадскія і рэлігійныя дзеячы, іерархі, клірыкі, манахі і прыхаджанне Беларускай Праваслаўнай Царквы:
* за шматгадовую і актыўную духоўна-асветніцкую, катэхізічную і місіянерскую дзейнасць;
* за шматгадовую выкладчыцкую дзейнасць у духоўных школах Беларускага Экзархата;
* за шматгадовую і паспяховую дзейнасць па аднаўленні і рэстаўрацыі манастыроў і храмаў Беларускай Праваслаўнай Царквы, працу па напісанні абразоў і царкоўным дойлідстве, дзейнасць па вяртанні і аднаўленні гістарычных царкоўных аб’ектаў;
* за дабрачынную дапамогу, накіраваную на аднаўленне Праваслаўных святынь;
* за адраджэнне царкоўных рамёстваў, развіццё харавога пеўчага мастацтва.

## Апісанне 
Пярэдні бок (аверс) ордэна Крыжа прападобнай Ефрасінні Полацкай I ступені мае выпуклую форму і ўяўляе сабой раўнаканцовы крыж з пашыранымі канцамі, якія абмежаваны паралельнымі бэлькамі па 20 мм кожная. Канцы крыжа пакрыты белай эмаллю. Кожны яго канец на вуглах бэлек упрыгожаны двума залацістымі шарыкамі. Памер крыжа 54x54 мм. Паміж канцамі крыжа выступаюць залацістыя канеліраваныя прамяні, з якіх сярэднія, шырэйшыя, нясуць на сабе па два чырвоныя штучныя камяні (рубіны). Цэнтр крыжа займае круглы накладны медальён, дыяметрам 30 мм, пакрыты белай эмаллю і аблямаваны кольцам з арэолам з дэкаратыўных рысачак. На медальён накладаецца рэльефная пазалочаная выява крыжа прападобнай Ефрасінні Полацкай. Крыж упрыгожаны дзевяццю маленечкімі эмалевымі кропкамі. Вышыня крыжа 30 мм.

Ордэн II ступені мае пасярэбраныя канеліраваныя прамяні, на якіх па два сінія камяні (лазурыты).

Рэверс ордэна плоскі і чысты, увагнуць з люстраным адлюстраваннем рэльефу пярэдняга боку (аверса). Мацуецца ордэн да адзення гарызантальнай шпількай. Даўжыня гарызантальнай шпількі — 30 мм. Пры мацаванні ордэна гарызантальнай шпількай бачныя два штыфты мацавання накладнога крыжа. На ніжнім канцы крыжа гравіруецца парадкавы нумар.

Да ордэна прыкладаецца грамата фармату АЗ у развароце (297x420 мм).

## Спасылкі 
* Положение о наградах Белорусской Православной Церкви  

Крыжа прападобнай Ефрасінні Полацкай
Катэгорыя:З’явіліся ў 1998 годзе
Катэгорыя:1998 год у Беларусі
Гданьскі медыцынскі ўніверсітэт

**Гданьскі медыцынскі ўніверсітэт** () — польская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта і спецыялізацыяй у сферы медыцынскіх навук, якая знаходзіцца ў Гданьску.

## Гісторыя 
Вытокі ўніверсітэта сягаюць XV стагоддзя, пачынаючы з узнікнення ў 1454 годзе цэха хірургаў Гданьска і медыцынскага навучання ў Гданьскай акадэмічнай гімназіі ().

У 1908—1911 гадах была створана Гданьская гарадская бальніца. На яе базе ў 1935 годзе ўлады Вольнага горада Гданьска вырашылі арганізаваць Акадэмію практычнай медыцыны (). Пасля 1945 года вучэльня была перайменавана ў медыцынскую акадэмію. З 1950 года па 19 мая 2009 года яна функцыянавала як Медыцынская акадэмія ў Гданьску.

У 2003 годзе ў структуру медыцынскай акадэміі ў Гданьску ўключаны кафедры Інстытута марской і трапічнай медыцыны ў Гдыні, створанага ў 1935 годзе як філіял Дзяржаўнага інстытута гігіены і ператворанага ў 1938 годзе ў Інстытут марской медыцыны.

У структуру ўніверсітэта ўваходзяць дзве лячэбныя ўстановы: Універсітэцкі клінічны цэнтр (разам з пляцоўкай для пасадкі санітарных верталётаў на даху), які ў цяперашні час з’яўляецца найбуйнейшай бальніцай у Польшчы, і Універсітэцкі стаматалагічны цэнтр.

Па колькасці навучэнцаў універсітэт уваходзіць у тройку буйнейшых у Польшчы.

## Структура 
* Лячэбны факультэт
* Фармацэўтычны факультэт
* Факультэт навук аб здароўі
* Факультэт біятэхналогій (сумесны з Гданьскім універсітэтам)

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўніверсітэта

Катэгорыя:Навучальныя ўстановы з польскай мовай навучання
Катэгорыя:Вышэйшыя навучальныя ўстановы Гданьска
Катэгорыя:Універсітэты Польшчы
Катэгорыя:Медыцынскія вышэйшыя навучальныя ўстановы
Бітва ў Пікардыі (1914)

**Бі́тва ў Пікарды́і** (22 — 26 верасня 1914) — бітва паміж французскімі і нямецкімі войскамі ў раёне рэк Уаза і Сома на Заходнім фронце Першай сусветнай вайны. 

## Ход падзей 
Французская Шостая армія атакавала даліну ракі Уаза ў бок горада Нуаёна, а Другая армія засяродзілася далей на поўнач, гатовая да спробы прасоўвання вакол паўночнага флангу германскай 1-я арміі. Абедзвюм французскім арміям удалося прасунуцца паслядоўна па лініі ад Руа да Шольна, пакуль германская 6-я армія і іншыя падмацаванні не прыбылі з Латарынгіі і спынілі далейшае прасоўванне французаў. Затым абодва бакі паспрабавалі правесці чарговы флангавы рух на поўнач, які пераўтварыўся ў бітву пры Альберы.

## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Бітвы Першай сусветнай вайны
Катэгорыя:Бітвы Францыі
Катэгорыя:Бітвы Германіі
Катэгорыя:Канфлікты 1914 года
Катэгорыя:Германія ў Першай сусветнай вайне
Катэгорыя:Францыя ў Першай сусветнай вайне
Катэгорыя:Бітвы ў Францыі
Катэгорыя:Верасень 1914 года
Горнаўскі сельсавет

Назву **Го́рнаўскі сельсавет** маюць:

* Горнаўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Плешчаніцкага раёна Мінскай вобласці
* Горнаўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Краснапольскага раёна Магілёўскай вобласці
Асуніца

**Асуніца** () — рака ў Латвіі і Верхнядзвінскім раёне Віцебскай вобласці Беларусі, правы прыток ракі Сар’янка (басейн Заходняй Дзвіны).

Даўжыня ракі — 47 км, з іх на тэрыторыі Беларусі — 11 км. Выцякае з возера Дагда, цячэ на паўднёвы ўсход і ўпадае ў раку Сар’янка за 3,7 км на паўночны ўсход ад вёскі Ліпаўкі Верхнядзвінскага раёна. На беразе ракі размешчана латвійскае сяло Асунэ. Асноўныя прытокі: Армянка, Акмінейца, Акціца, Дагдзіца, Пупальна, Барысаўская рака. Па рацэ Асуніца праходзіць участак латвійска-беларускай мяжы.

Катэгорыя:Рэкі Латвіі
Катэгорыя:Рэкі Верхнядзвінскага раёна
Катэгорыя:Басейн Заходняй Дзвіны
Катэгорыя:Памежныя рэкі
Горнаўскі сельсавет (Плешчаніцкі раён)

**Го́рнаўскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Плешчаніцкага раёна Мінскай вобласці БССР. Цэнтр — вёска Горнае.

Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Плешчаніцкага раёна Барысаўскай акругі БССР. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Мінскай акругі. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Плешчаніцкім раёне БССР. З 20 лютага 1938 года ў складзе Мінскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года сельсавет скасаваны, яго тэрыторыя ўвайшла ў склад новаўтворанага Задор’еўскага сельсавета.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Плешчаніцкага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1954 годзе