Дама з аднарогам (карціна Рафаэля)

**«Дама з аднарогам»** () — вядомы жаночы партрэт пэндзля Рафаэля, напісаны каля 1505—1506 гадоў, твор Высокага Рэнесансу.

## Апісанне 
Кампазіцыя партрэта, мяркуючы па ўсім, створана пад уплывам «Моны Лізы», напісанай Леанарда да Вінчы ў 1505—1506. У прыватнасці, гаворка ідзе пра калоны лоджыі, якія атачаюць постаць, у сучасным выглядзе ў «Манэ Лізе» — абрэзаны, а таксама пазітуры мадэлі.

Жанчына намаляваная ў пакаленным зрэзе, у трохчатвяртным павароце, яна сядзіць у лоджыі на фоне азёрнага пейзажу. Мадэль апранутая як высакародная дама, у сукенку з нізкім выразам і з шырокімі рукавамі (практычна ідэнтычна карціне «»). На шыі ў яе надзетs залаты ланцуг з падвескай з рубіну і ізумруду з грушападобнай жамчужынай. На галаве — невялікая дыядэма, амаль прыхаваная валасамі. Аднак, што дзіўна, на яе пальцах няма кольцаў, уключаючы заручальныя — гэта незвычайна, паколькі жаночыя партрэты таго часу ствараліся як правіла з нагоды вяселля.

У руках дама трымае невялікага аднарога — сімвал . Згодна з сярэднявечным легенд, прыручыць яго магла толькі нявінніца.

Дзве галоўныя рысы гэтага партрэта: «грацыёзная вытанчанасць, якой цяжка супрацьстаяць, і загадкавы характар гэтай таямнічай дамы, якая ўсё таксама працягвае пазбягаць апазнання»

File:Raphael-LaDonnaGravida(1505-1506).jpg|«Донна Гравіда» пэндзля Рафаэля
File:Mona Lisa (copy, Walters Art Gallery).JPG|Ранняя копія «Моны Лізы» з захаванымі калонамі

## Гісторыя 
У Вазары гэты партрэт не згадваецца. Ёсць верагоднасць, што ён быў часткай спадчыны , якая ў 1682 годзе ўлілася ў калекцыю Баргезэ, дзе і застаецца да нашых дзён. Супраць гэтага сведчыць тое, што ў тым вопісе згадваецца карціна значна меншага памеру, і хоць там фігуруе аднарог, да гэтага моманту аднарога на палатне, магчыма, ужо не было (гл. ніжэй).

Некалькі разоў карціна была пераатрыбутавана. У інветорыі Галерэі Баргезэ за 1760 яна згадваецца ўпершыню — пад назвай «Святая Кацярына Александрыйская» пэндзля Перуджына і лічылася партрэтам невядомай дамы з атрыбутамі святой пакутніцы. Гэта яе першы ўспамін. У лік яе аўтараў таксама запісвалі Рыдольфа Гірландая, Франчэска Граначы, Андрэа дэль Сарта.

### Запісы 
У 1934—1936 годзе «Святая Кацярына» была на рэстаўрацыі, якая пацвердзіла гіпотэзу гісторыка мастацтваў  пра тое, што яна напісана Рафаэлем. Адначасова з гэтым быў зняты пласт запісаў, ідэнтыфікаваны як пазнейшае даданне ў 1916 годзе даследаваннем Джуліа Канталамеса ().

Запісы былі такія: па-над аднарога быў напісаны традыцыйны атрыбут святой Кацярыны — пакутніцкаt кола і пальмавая галіна пакутніцтва, а плечы прыкрывала мантыя. Кісці рук таксама былі перапісаныя. Арталані паказвае на малюнак у Луўры, які верагодна з’яўляецца падрыхтоўчым да партрэта, і прапануе ідэнтыфікаваць мадэль як Маддалену Доні, прадмет  пэндзля Рафаэля. Гэтая ідэнтыфікацыя зараз адпрэчваецца. Большасць даследчыкаў мяркуюць, што гэтая карціна з'яўляецца вынікам пераасэнсавання Рафаэлем знаходак партрэтнага жывапісу, прапанаваных у «Моне Лізе».

## Выстаўкі 
* З 26 сакавіка па 10 мая 2011 года «Дама з аднарогам» прыбыла ў Маскву ў ДМВМ імя А. С. Пушкіна ў рамках праекта «Выстаўка адной карціны» і перакрыжаванага года Расія-Італія.

## Спасылкі 
* Прэзентацыя на сайце італьянскага міністэрства культуры  

Катэгорыя:Карціны Рафаэля
Катэгорыя:Карціны са збораў галерэі Баргезэ
Катэгорыя:Аднарогі