open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Свята-Мікалаеўская царква (Пральнікі)

**Свята-Мікалаеўская царква** — праваслаўны храм у в. Пральнікі Валожынскага раёна Мінскай вобласці.

## Гісторыя 
У цэнтры вёскі, на могілках. Пабудавана ў першай палове 19 ст. з цэглы і бутавага каменю як капліца-пахавальня ўладальнікаў маёнтка. З 1866 г. праваслаўная царква, у 1920-я гг. вернута католікам, у канцы 20 ст. зноў царква.

## Архітэктура 
Помнік архітэктуры позняга класіцызму. Вырашана ў форме купальнай ратонды з масіўнай глухой атынкаванай сцяной (таўшчыня 1,5 м) і кананічным дахам з макаўкай у завяршэнні. Уваход вылучаны чатырохслуповай аркадай з трохвугольным франтонам. Плоскасная сцяна крапавана цокалем і падкарнізнай цягай.

## Інтэр'ер 
Прастора інтэр'ера вырашага адзіным цыліндрычным аб'ёмам, перакрытым сферычным купалам з абходнай галерэяй у аснаванні і круглай люкарнай у цэнтры. Сцяна рытмічна расчлянёна 4 арачнымі нішамі для скульптуры (не захавалася). Насупраць уваходнага праёма размешчаны алтар у выглядзе перагародкі з 4-калонным іанічна-дарычным порцікам на высокім пастаменце і шырокай арачнай нішай у тоўшчы сцяны. Пры галоўным уваходзе вінтавая лесвіца на абходную галерэю і ў склеп, які вырашаны ў выглядзе круглай залы з цэнтральным апорным стоўпам і цыліндрычным перакрыццем з люнетамі. Па перыметры сцяны глыбокія лучковыя нішы-калумбарыі.

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі : энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4

## Спасылкі 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Валожынскага раёна
Катэгорыя:Колішнія касцёлы Мінскай вобласці
Катэгорыя:Пральнікі
Катэгорыя:Капліцы-пахавальні Беларусі
Катэгорыя:XIX стагоддзе ў Беларусі
Катэгорыя:Ратонды
Катэгорыя:Збудаванні Беларусі ў стылі класіцызм
Катэгорыя:Храмы Маладзечанскай епархіі
Свята-Пакроўская царква (Прыбалавічы)

**Свята-Пакроўская царква** — праваслаўны храм у агр. Прыбалавічы Лельчыцкага раёна Гомельскай вобласці.

## Гісторыя 
У 1797 г на могілках пабудавана ў гонар Пакровы Благародзіцы драўляная капліца са званіцай, якая адносілася да Данілевіцкага прыхода. У 1825 капліца была аддрамантавана і значна павялічана ў памерах. З гэтага часу, па сутнасці, капліца з’яўляецца Свята-Пакроўскім храмам, дзе пастаянна вялася служба. Адпаведна ведамасці аб цэрквах Мінскай епархіі за 1834 г., пабудавана ў 1794 г. з дрэва; у 1907 г. капітальна перабудавана. Аднавіла дзейнасць у 1941 г., пасля вайны зноў закрыта.

Прыход пачаў дзейнічаць ў 1988.

## Архітэктура 
Помнік народнага дойлідства. Падоўжна-восевая трохчасткавая кампазіцыя складаецца з квадратных у плане нізкага прытвора, бабінца, трапецападобнай у плане малітоўнай залы. Зрубы бабінца і малітоўнай залы накрыты агульным вальмавым бляшаным дахам, у які з боку франтальнага фасада ўрэзаны двух’ярусная чацверыковая званіца пад шатровым верхам з ліхтаром; над алтарнай часткай шатровая чацверыковая вежачка з макаўкай. Вертыкальна ашаляваныя сцены прарэзаны прамавугольнымі аконнымі праёмамі ў плоскіх дашчатых ліштвах і расчлянёны брусамі-сцяжкамі ў прасценках. Малітоўная зала перакрыта драўляным люстэркавым скляпеннем, апсіда вылучана драўляным двух’ярусным іканастасам з разнымі царскімі варотамі.

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі : энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4

## Спасылкі 
* 
* 
* 
* 

Прыбалавічы
Катэгорыя:Драўляныя цэрквы Беларусі
Катэгорыя:Прыбалавічы
Катэгорыя:Храмы Тураўскай і Мазырскай епархіі
Мікіта Рыгоравіч Кавалёў

{{Ваенны дзеяч
|імя              = Мікіта Рыгоравіч Кавалёў
|дата нараджэння  = 
|месца нараджэння = 
|дата смерці      = 
|месца смерці     = 
|выява            = 
|подпіс           = 
|мянушка          = 
|прыналежнасць    = 
|гады службы      = 1931—1955
|званне           = 
|род войскаў      = бранятанкавыя войскі
|пасада           = 
|бітвы            = Вялікая Айчынная вайна,Савецка-японская вайна
|узнагароды       = { style="background:transparent"
 
}
{ style="background: transparent"
 
}
|сувязі           = 
|у адстаўцы       = 
}}

**Мікіта Рыгоравіч Кавалёў** (20 снежня 1909 — 10 мая 1978) — палкоўнік Савецкай Арміі, удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза (1944).

## Біяграфія 
Мікіта Рыгоравіч Кавалёў нарадзіўся 20 снежня 1909 года ў вёсцы Майскае (цяпер — Жлобінскі раён Гомельскай вобласці). Пасля заканчэння трох класаў школы працаваў шафёрам у Жлобіне. У 1931 годзе Кавалёў быў прызваны на службу ў Рабоча-сялянскую Чырвоную армію. У 1937 годзе скончыў Ульянаўскае танкавае вучылішча. З лютага 1942 года — на франтах Вялікай Айчыннай вайны. Да лістапада 1943 года гвардыі маёр Мікіта Кавалёў камандаваў батальёнам 21-й гвардзейскай танкавай брыгады 5-га гвардзейскага танкавага корпуса 38-й арміі 1-га Украінскага фронта. Вызначыўся падчас бітвы за Дняпро.

1 лістапада 1943 года падчас баёў на плацдарме на заходнім беразе Дняпра ў раёне вескі Новыя Пятроўцы Вышгарадскага раёна Кіеўскай вобласці Украінскай СССР батальён Кавалёва вызваліў гэтую вёску, знішчыўшы пры гэтым 11 танкаў, 2 самаходныя артылерыйскія ўстаноўкі, 14 мінамётаў, 12 гармат. У перыяд з 3 па 8 лістапада 1943 года батальён знішчыў яшчэ 6 варожых танкаў, 50 гармат і мінамётаў, 124 кулямёта, вялікую колькасць іншай баявой тэхнікі і жывой сілы.

Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 24 красавіка 1944 года гвардыі маёр Мікіта Рыгоравіч Кавалёў быў удастоены высокага звання Героя Савецкага Саюза з уручэннем ордэна Леніна і медаля «Залатая Зорка».

Потым Кавалёў удзельнічаў у савецка-японскай вайне. Пасля яе заканчэння працягваў службу ў Савецкай Арміі. У 1945 годзе скончыў курсы ўдасканальвання каманднага саставу, а ў 1953 годзе — Ленінградскую вышэйшую бранятанкавую школу. У 1955 годзе у званні плкоўніка быў звольнены ў запас. жыў і працаваў у Мінске. Памер 10 мая 1978.

Быў таксама ўзнагароджаны двумя ордэнамі Чырвонага Сцяга, ордэнам Чырвонай Зоркі, шэрагам медаляў.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Танкісты Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Удзельнікі бітвы за Дняпро
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Жлобінскім раёне
Свята-Пакроўская царква (Прылукі)

**Свята-Пакроўская царква** — праваслаўны храм у вёсцы Прылукі Брэсцкага раёна.

## Гісторыя 
На паўночна-заходняй ускраіне вёскі. Пабудавана ў 1870 годзе з дрэва.

## Архітэктура 
Помнік народнага дойлідства. Вырашана прамавугольным зрубам пад двухсхільным дахам, завершаным па цэнтры цыбулепадобнай галоўкай. Да фасада далучана двух'ярусная (васьмярык на чацверыку) шатровая званіца з макаўкай, да алтарнай часткі — прамавугольная апсіда з нізкай рызніцай. Вертыкальна ашаляваныя фасады прарэзаны прамавугольнымі аконнымі праёмамі ў разных ліштвах. Уваход аформлены двухслуповым ганкам пад двухсхільным пакрыццём.
. Сярэдзіна XVIII ст. Музей старажытнабеларускай культуры]]

## Інтэр'ер 
thumb|Праабражэнне Гасподне. Ікона з Прылуцкай Пакроўскай царквы, 17 ст.
Абразы «Божая Маці Замілаванне» і «Хрышчэнне», абразы 17 — 18 ст.: «Мікалай Цудатворац», «Праабражэнне», «Хрышчэнне Хрыста і Маці Божая Замілаванне», «Адзігітрыя».

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі : энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4

## Спасылкі 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Драўляныя цэрквы Беларусі
Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Брэсцкага раёна
Катэгорыя:Прылукі (Брэсцкі раён)
Катэгорыя:Храмы Брэсцкай і Кобрынскай епархіі
Катэгорыя:1870 год у Беларусі
Мікалай Кузьміч Кавалёў

**Мікалай Кузьміч Кавалёў** (1918—1945) — падпалкоўнік Рабоча-сялянскай Чырвонай Арміі, удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза (1945).

## Біяграфія 
Мікалай Кавалёў нарадзіўся ў жніўні 1918 года ў вёсцы Новая Селівонаўка (цяпер Рагачоўскі раён Гомельскай вобласці. Атрымаў сярэднюю адукацыю, пасля чаго працаваў тэхнікам у дэпо станцыі «Жлобін». у 1938 годзе быў прызваны на службу ў Рабоча-сялянскую чырвоную Армію. У 1941 годзе ён кончыў ваенна-палітычнае вучылішча. Са жніўня таго ж года — на франтах Вялікай Айчыннай вайны. У 1943 годзе ён кончыў курыс «Выстрал». Да вясны 1945 года падпалкоўнік Мікалай Кавлёў камандаваў 1126-м стралковым палком 334-й стралковай дывізіі 2-й гвардзейкай арміі 3-га Беларускага форнта. Вызначыўся падчас баёў ва Усходняй Прусіі.

У сакавіку 1945 года полк Кавалёва прарваў нямецкую абарону каля Мазурскіх азёраў, прычыніўшы ворагу вялікія страты. Працягвая развіваць наступленне, полк пераадолеў пяць ліній варожых траншэяў і мінныя палі, пасля чаго выйшаў да вёскі Ленхефен (цяпер не існуе, знаходзілася у 37 кіламетрах на паўночным захадзе ад цяперашняга Баграціёнаўска). У раёне гэтай вёскі, Кавалёў , які дзейнічаў разам з невялікай групай байцоў свайго палка, знішчыў і ўзяў у плен некалькі дзясяткаў салдатаў і афіцэраў ворага, захапіў 6 гармат і 14 кулямётаў. 17 сакавіка 1945 года Кавалёў загінуў у баі. Пахаваны ў горадзе Баграціёнаўск Калінінградскай вобласці.

Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 29 чэрвеня 1945 года падпалкоўнік Мікалай Кавалёў пасмяротна быў удастоены высокага звання Героя Савецкага Саюза. Таксама быў узнагароджаны ордэнамі Леніна, Чырвонага Сцяга, Айчыннай вайны 1-й і 2-й ступеняў, медалем.

У гонар Кавалёва названая вуліца ў Жлобіне.

## Літаратура 
* 
* Дриго С. В. За подвигом — подвиг. Калининград, 1984. / стр. 127.
* Навечно в сердце народном. 3-е изд., доп. и испр. Минск, 1984. /стр. 233.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Падпалкоўнікі СССР
Катэгорыя:Камандзіры палкоў у Вялікай Айчыннай вайне
Катэгорыя:Пахаваныя ў Калінінградскай вобласці
Катэгорыя:Загінулі ў баях Вялікай Айчыннай вайны
Свята-Пакроўская царква (Плотніца)

**Свята-Пакроўская царква** — праваслаўны храм у в. Плотніца Столінскага раёна Брэсцкай вобласці.

## Гісторыя 
[thumb|220px|злева|Свята-Пакроўская царква ў 1912 годзе на фотаздымку [Ісак Абрамавіч Сербаў|І. А. Сербава]]
Знаходзіцца ў цэнтры вёскі. Пабудавана ў 1781 г. з дрэва, у 1873 г. адноўлена. У 1899 г. пабудавана царкоўна-прыходская школа.

## Архітэктура 
thumb|220px|злева|Свята-Пакроўская царква
Помнік народнага дойлідства. Храм цэнтрычнай крыжова-купальнай кампазіцыі, якую фарміруюць цэнтральны кубападобны зруб і аднолькавыя па памерах прамавугольныя крылы бабінца, бакавых прыдзелаў, апсіды. Паміж крыламі прырублены вуглавыя квадратныя рызніцы. Асобныя вальмавыя дахі 5 аб'ёмаў завершаны цыбулепадобнымі купаламі на васьмігранных барабанах, што надае храму маляўнічы стракаты сілуэт. Гарызантальна ашаляваныя фасады члянёны прамавугольнымі вітражнымі вокнамі ў разных ліштвах. Тры ўваходы аформлены ганкамі з двухсхільнымі навісямі.

## Інтэр'ер 
У інтэр'еры пануе прастора сяродкрыжжа, у якую адкрыты светлавы васьмігранны барабан, падтрыманы канструкцыяй вуглавых парусаў. У бабінцы перагародкай вылучаны вузкі прытвор. Вельмі шанаваўся абраз «Маці Божая», маецца абраз 18 ст. «Пакроў».

## Званіца 
thumb|200px|зправа|Званіца
У ансамбль з царквой уваходзіць пабудаваная ў 1873 г. двух'ярусная чацверыковая шатровая званіца з макаўкай у завяршэнні. Ніжні ярус ашаляваны, у адкрытым верхнім выяўлена каркасная канструкцыя збудавання.

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі : энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4

## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Плотніца (аграгарадок)
Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Столінскага раёна
Катэгорыя:Помнікі беларускага народнага дойлідства
Катэгорыя:Драўляныя цэрквы Беларусі
Катэгорыя:Усходнепалеская школа дойлідства
Катэгорыя:Храмы Найсвяцейшай Дзевы Марыі
Катэгорыя:1781 год у Беларусі
Катэгорыя:Храмы Пінскай і Лунінецкай епархіі
Кароціца

**Каро́ціца** — возера ў Беларусі, ва Ушацкім раёне Віцебскай вобласці, за 25 км на ўсход ад гарадскога пасёлка Ушачы, за 1 км на паўднёвы ўсход ад вёскі Турасполле, у басейне ракі Тураўлянка.

Плошча паверхні 0,03 км². Даўжыня 0,27 км, найбольшая шырыня 0,18 км. Даўжыня берагавой лініі 0,68 км.

Знаходзіцца сярод парослага хмызняком балота. Берагі сплавінныя. Зарастае. На поўначы злучана канавай з ракой Дзіва.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Общая характеристика озёр Витебской области // Справочник «Водные объекты Республики Беларусь»  
* Морфометрические параметры озёр Витебской области // Справочник «Водные объекты Республики Беларусь»  

Катэгорыя:Азёры Ушацкага раёна
Катэгорыя:Басейн Тураўлянкі
Крыжаўзвіжанскі сабор (Полацк)

**Крыжаўзвіжанскі сабор** — праваслаўны храм у цэнтры комплексу Спаса-Ефрасіннеўскага манастыра ў Полацку, злева перад Спаса-Праабражэнскай царквой.

## Гісторыя 
 годзе на здымку С. М. Пракудзіна-Горскага]]

Храм пабудаваны ў 1893—1897 гг. паводле праекта віцебскага губернскага архітэктара У. Ф. Коршыкава. Закладка храма здзейснена 23 мая 1893 года праасвяшчэнным Антанінам (Дзяржавіным), епіскапам Полацкім і Віцебскім.

## Архітэктура 
thumb|злева|Праект Крыжаўздзвіжанскага сабора
Помнік манументальнай архітэктуры руска-візантыйскага напрамку рэтраспектыўна-рускага стылю. Белакаменны, амаль цэнтрычны крыжовы ў плане храм завершаны 5 паўсферычнымі купаламі з пазалочанымі крыжамі. Цэнтральны шлемападобны купал на высокім 12-гранным светлавым барабане падтрыманы вуглавымі «апостальскімі» васьміграннымі вежамі з такімі ж купальнымі пакрыццямі. Тры ўваходы аформлены асобнымі прытворамі-рундукамі. Паўкруглая апсіда вырашана ў 2 ярусы, верхні з якіх завершаны конхавым купалам; па баках 2 нізкія рызніцы. На фоне «дашчатай» рустоўкі фасадаў вылучаюцца вузкія высокія арачныя аконныя праёмы, строеныя па цэнтры і здвоеныя па баках. У дэкаратыўнай аздобе фасадаў выкарыстаны закамары, арачныя ўваходныя парталы, паўкалонкі, круглыя медальёны. Па версе фасады акаймоўваюць прафіляваныя карнізы і зубчастыя фрызы. Гмах храма ўзняты на высокі філёнгавы цокаль, што надае будынку надзвычайную манументальнасць.

Архітэктура інтэр'ера спрошчаная. Яго эстэтыка вырашана архітэктанічнымі сродкамі — унутраная прастора развіта ў сферычнае падкупалле, светлавы барабан якога падтрыманы праз парусы чатырма магутнымі крыжовымі ў сячэнні пілонамі; на магутнай арцы прытвора трымаецца галерэя хораў. Такімі ж аркамі адкрываюцца ў прастору сяродкрыжжа бакавыя прыдзелы і апсіда, якая асветлена круглым акном-люкарнай, вылучана драўляным 1-ярусным іканастасам спрошчанай мастацкай трактоўкі. Падлога выкладзена мармуровымі пліткамі.

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі : энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4
*  С. 467—468.

## Спасылкі 
* Крыжаўзвіжанскі сабор // сайт Спаса-Ефрасіннеўскага манастыра 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Полацка
Катэгорыя:Спаса-Ефрасіннеўскі манастыр
Катэгорыя:1897 год у Беларусі
Катэгорыя:1897 год у Полацку
Катэгорыя:Збудаванні Беларусі ў неавізантыйскім стылі
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Уладзіміра Коршыкава
Купена шматкветная

**Купе́на шматкветная**, **Купена мнагакветкавая**, **Купена**, **Куп-купена** (*Polygonatum multiflorum*) — шматгадовая травяністая расліна, від роду  сямейства .

## Батанічнае апісанне 
Расліна 30—60 см вышынёй. Сцябло круглае, голае.

Лісце даўгаватае або эліптычнае, ля асновы трохі звужанае, голыя, з кароткімі хвосцікамі, 10—11 см даўжынёй і 4—4,5 см шырынёй ці ж ніжняе лісце 14—15 см даўжынёй, зверху зялёнае, знізу шаравата-зеленаватае.

Кветаножкі выходзяць з пазух лісця, з 3—5 кветкамі, голыя. Калякветнік звужаны над зяпай, дагары трохі пашыраны, з шасцю зелянявымі зубцамі, якія наверсе з унутранага боку коратка апушаныя. Тычынкавыя ніткі валасістыя. Цвіце ў маі — чэрвені.

Плод — сіне-чорная ягада.

## Распаўсюджанне 
Від апісаны з Еўропы.

Паўночная Еўропа: Данія, Фінляндыя, Нарвегія, Вялікабрытанія; Цэнтральная Еўропа: Аўстрыя, Бельгія, Чэхаславакія, Германія, Венгрыя, Нідэрланды, Польшча, Швейцарыя; Паўднёвая Еўропа: Албанія, Балгарыя, Югаславія, Грэцыя, Італія, Румынія, Францыя, Іспанія; тэрыторыя былога СССР: Каўказ (Перадкаўказзе), Еўрапейская частка Расіі, Беларусь, Украіна; Азія: Турцыя, Непал.

Расце ў бярозавых і хваёвых лясах, сярод кустоў. Расліна ядавітая.

## Літаратура 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Флора Еўразіі
Катэгорыя:Спаржавыя
Катэгорыя:Лекавыя расліны
Катэгорыя:Дэкаратыўныя расліны
Катэгорыя:Ядавітыя расліны
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1785 годзе
Вячорніца матроны

**Вячо́рніца матроны**, **Гаштва**, **Начная фіялка**, **Начная прыгажуня** (*Hesperis matronalis*) — від травяністых раслін з роду  сямейства .

## Назва 
Родавая назва *Hesperis* паходзіць ад грэчаскага слова вечар, і назва была, верагодна, дадзена за тое, што пах кветак становіцца больш прыкметным бліжэй да вечара.

## Батанічнае апісанне 
Двугадовыя ў культуры або кароткажывучыя шматгадовыя расліны вышынёй 30—100 см. Сцябло прамастойнае, галінастае ў верхняй частцы. Лісце простае, зубчастае, апушанае, на кароткіх чаранках. Кветкі ліловага або бэзавага колеру. Плод — стручок.

## Распаўсюджанне 
Растуць на тэрыторыі Еўразіі і культывуюцца ў многіх іншых раёнах свету за іх прывабныя, вяснова-квітнеючыя кветкі. У некаторых з гэтых абласцей, від здзічэў і стаў пустазеллем.

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Капуставыя
Катэгорыя:Дэкаратыўныя садовыя расліны
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1753 годзе
Катэгорыя:Флора Еўразіі
Кінематычны ланцуг

, які складаецца з шэрагу звязаных рухомых спалучэнняў, з'яўляецца дэманстрацыяй кінематычнага ланцуга.]]
**Кінематычны ланцуг** () — гэта звязаная сістэма аб'ектаў, якія ўтвараюць паміж сабой кінематычныя пары. Кінематычны ланцуг з'яўляецца асновай механізму. Кожны механізм з'яўляецца прыватным выпадкам кінематычнага ланцуга, але не кожны кінематычны ланцуг з'яўляецца механізмам.

## Класіфікацыя кінематычных ланцугоў 
У тэорыі машын і механізмаў кінематычныя ланцугі дзеляцца на такія віды:
* *Простыя і складаныя*. У простым кінематычным ланцугу кожнае з яго звёнаў уваходзіць у склад адной або двух кінематычных пар, а ў складаным кінематычным ланцугу маюцца звёны, якія ўваходзяць у склад трох і больш кінематычных пар.
* *Адкрытыя і замкнёныя*. У адкрытым (незамкнёным) кінематычным ланцугу ёсць звёны, якія ўваходзяць у склад адной кінематычнай пары, а ў замкнёным ланцуга кожнае звяно ўваходзіць у склад 2-х і больш кінематычных пар.
* *Плоскія і прасторавыя*. Калі пункты ўсіх звёнаў кінематычнага ланцуга рухаюцца ў адной або паралельных плоскасцях, то такі кінематычны ланцуг называецца плоскім, у адваротным выпадку кінематычны ланцуг — прасторавы, паколькі кропкі яго звёнаў апісваюць плоскія крывыя ў непаралельных плоскасцях або прасторавыя крывыя.

## Структурныя формулы кінематычных ланцугоў 
Лік ступеняў свабоды кінематычнага ланцуга залежыць ад колькасці звёнаў, а таксама ад класа і колькасці кінематычных пар, з якіх ён складаецца.
Кожнае звяно прасторы мае шэсць ступеняў свабоды. Сукупнасць *n* звёнаў ўяўляе сабой сістэму з *6n* ступенямі свабоды. Кожная кінематычная пара V класа памяншае лік ступеняў волі на пяць; пара IV класа — на чатыры, III класа — на тры і г . д.

Лік ступеняў *свабоды W* прасторавага кінематычнага ланцуга, які складаецца з *n* рухомых звёнаў і кінематычных пар пятага класа ў колькасці *P5*, чацвёртага — *P4*, трэцяга — *P3*, другога — *P2* i першага — *P1* будзе:

:  W = 6n - 1P_1 - 2P_2 - 3P_3 - 4P_4 - 5P_5 .

Гэта ўраўненне ўяўляе сабой формулу рухомасці, або структурную формулу прасторавага кінематычнага ланцуга і носіць назву формулы А. П. Малышава.

Для выпадку плоскага кінематычнага ланцуга кожнае звяно, будучы свабодным, мае тры ступені свабоды, а пры наяўнасці *n* — звёнаў — *3n* ступеняў свабоды. У склад плоскага кінематычнай ланцуга могуць уваходзіць толькі кінематычныя пары V і IV класаў. Кінематычная пара V класа ў адносным руху аднаго звяна адносна другой памяншае ступень свабоды на 2, а IV класа — на 1. Адсюль ступень свабоды плоскага, кінематычнага ланцуга:

:  W = 3n - 1P_4 - 2P_5 .
Гэта ўраўненне называецца формулай П. Л. Чабышова, які ўпершыню атрымаў яго ў 1869 годзе.

## Літаратура 
* *Кіницький Я. Т.* Теорія механізмів і машин: Підручник.&nbsp;— К.: Наукова думка,2002.&nbsp;— 660 с.&nbsp;— ISBN 966-00-0740-Х
* *Кореняко О. С.* Теорія механізмів і машин: Навчальний посібник / За ред. Афанасьєва М. К.&nbsp;— К.: Вища школа, 1987.&nbsp;— 206 с.
* *Артоболевский И. И.* Теория машин и механизмов.&nbsp;— М.: Наука, 1988.

Катэгорыя:Дэталі машын і механізмаў
Катэгорыя:Механізмы
Катэгорыя:Механіка
Самуіл Гарацыевіч Лазінскі

**Самуіл Гарацыевіч Лазінскі** (, Бабруйск, Мінская губерня — ) — расійскі і савецкі гісторык, сурэдактар Яўрэйскай энцыклапедыі (1907—1913).

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў сям’і гаспадара карчмы. Скончыў гімназію ў Слуцку, вучыўся ў Кіеўскім універсітэце, таксама вучыўся ў Парыжскім і Берлінскім універсітэтах. Здаў экзамен па гісторыка-філалагічным факультэту пры Санкт-Пецярбургскім універсітэце. Працаваў на пасадзе прафесара Інстытута пазашкольнай адукацыі (1921—1926); у ЛГПІ імя А. І. Герцэна ў пасадзе прафесара кафедры ўсеагульнай гісторыі (1921—1945).

Друкаваўся ў выданні «Вестник знания» і іншых выданнях. Аўтар кніг па гісторыі Сярэднявечча.

Брат — Лазінскі Майсей (Мойша-Хаім) Гарацыевіч (1873—1903) — дзеяч рэвалюцыйнага руху.

## Літаратура 
* Яўрэйская энцыклапедыя, т. 10.

## Спасылкі 
* С.  Г. Лазінскі ў Біяграфічным слоўніку 
* 
* С.  Г. Лазінскі ў архівах свету 
* Артыкул на сайце «Биографика СПбГУ»

Катэгорыя:Выпускнікі Слуцкай гімназіі
Катэгорыя:Выпускнікі гісторыка-філалагічнага факультэта Санкт-Пецярбургскага ўніверсітэта
Катэгорыя:Гісторыкі Расіі
Катэгорыя:Гісторыкі СССР
Катэгорыя:Медыявісты
Катэгорыя:Пісьменнікі Расіі паводле алфавіта
Катэгорыя:Пахаваныя на Літаратарскіх мастках
Лазінскі

**Лазінскі** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Віктар Аляксандравіч Лазінскі, украінскі палітык
* Захар Барысавіч Лазінскі, савецкі гісторык
* Зігмунд Лазінскі, каталіцкі святар, біскуп мінскі (1918—1925) і пінскі (1925—1932)
* Самуіл Гарацыевіч Лазінскі, расійскі і савецкі гісторык
Генрых Казіміравіч Кулакоўскі

**Генрых Казіміравіч Кулакоўскі** ( — ) — рускі лекар, стацкі саветнік, доктар медыцыны і прафесар ваеннай Медыка-хірургічнай акадэміі ў Санкт-Пецярбургу (цяпер Ваенна-медыцынская акадэмія імя С. М. Кірава).

## Біяграфія 
Пасля заканчэння гімназіі ў Слуцку, у 1825 г. паступіў у Віленскі ўніверсітэт, дзе вывучаў спачатку матэматыку, затым юрыспрудэнцыю і, нарэшце, перайшоў да вывучэння медыцыны. У 1837 — асістэнт клінікі ўнутраных хвароб, а таксама празектар. У 1842 доктар медыцыны, тады ж перайшоў у Пецярбург, ад'юнктам у клініку Мяноўскага і адкрыў курс чытанняў па хваробах скуры. З 1849 экстра-, а з 1852 ардынарны прафесар фармакалогіі, але разам з тым працягваў чытанні па хваробах скуры і арганізаваў першую ў Расіі спецыяльную бальніцу для лячэння хворых са скурнымі хваробамі.

## Сачыненні 
* De heiloplastice et stomatopoesi. Dissert. inang. Vilnae 1842. 8°
* De plica (Ваен. мёд. журня. 1846, ч. 48)
* De pathogenia plicae. Petropoli 1847. 8°
* Меркаванні ў вырашэнні праблем нелінейныя generales sur la vie organique (Memoires envoyé à універсітэта Academie de Medicine de Paris 1862)

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Выкладчыкі Ваенна-медыцынскай акадэміі
Катэгорыя:Дэрматолагі Расійскай імперыі
Катэгорыя:Фармаколагі Расійскай імперыі
Эдвард Якуб Даўкша

**Эдвард Якуб Даўкша** (*Эдуардас Ёкубас Даўкша*, , ; 13 мая 1836, вёска Нацюнай, цяпер Біржайскі раён, Літва — каля 1890, мястэчка Папіліс, цяпер Біржайскі раён) — літоўскі паэт і перакладчык.

## Біяграфія 
Вучыўся ў гімназіях у Кейданах і Слуцку (1852—1854), затым у Маскоўскім універсітэце (1854—1856), у Дэрпцкім універсітэце (1856—1857); у Кёнігсбергскім універсітэце вывучаў філалогію і філасофію (1858—1862). Па заканчэнні вучобы служыў рэгістратарам Віленскай рэфармацкай калегіі. Прымаў удзел у паўстанні 1863 года. У 1864 годзе быў высланы ў Сібір. Вярнуўся ў Літву ў 1884 годзе, бедаваў, не маючы пастаяннага жылля і заробку.

## Творчасць 
У студэнцкія гады пісаў вершы на літоўскай і польскай мовах. Адным з першых перакладаў на літоўскую мову творы Адама Міцкевіча. Упершыню вершаваныя творы Даўкшы былі апублікаваныя ў 1926 г.

Катэгорыя:Выпускнікі Слуцкай гімназіі
Катэгорыя:Перакладчыкі Літвы
Катэгорыя:Паэты Літвы
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Біржайскім раёне
Катэгорыя:Памерлі ў Біржайскім раёне
Малое Азярко

**Мало́е Азярко́** — возера ва Ушацкім раёне Віцебскай вобласці, за 7 км на паўднёвы ўсход ад гарадскога пасёлка Ушачы, за 2 км на паўночны ўсход ад вёскі Слабада, у басейне ракі Ушача.

Плошча паверхні 0,04 км². Даўжыня 0,12 км, найбольшая шырыня 0,06 км. Даўжыня берагавой лініі 0,31 км.

Размешчана сярод балота. Зарастае.

Катэгорыя:Азёры Віцебскай вобласці
Катэгорыя:Азёры Ушацкага раёна
Гіргель

**Гіргель** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Мікалай Сяргеевіч Гіргель, беларускі графік
* Сяргей Сяргеевіч Гіргель (нар. 1944) — беларускі фізік
Калпянец

**Калпяне́ц** — возера ва Ушацкім раёне Віцебскай вобласці, за 18 км на ўсход ад гарадскога пасёлка Ушачы, за 2 км на поўдзень ад вёскі Загор'е, за 0,8 км на ўсход ад возера Атолава, у басейне ракі Тураўлянка.

Плошча паверхні 0,02 км². Даўжыня 0,25 км, найбольшая шырыня 0,18 км. Даўжыня берагавой лініі 0,68 км.

Размешчана сярод забалочанай, парослай хмызняком мясцовасці. Злучана канавай з возерам Атолава.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Агульная характарыстыка азёр Віцебскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь» 
* Морфаметрычныя параметры азёр Віцебскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь» 

Катэгорыя:Азёры Віцебскай вобласці
Катэгорыя:Азёры Ушацкага раёна
Гірудзін

**Гірудзін** — поліпептыд, які знаходзіцца ў сакрэце слінных залоз медыцынскай п'яўкі. Утвараючы злучэнне з ферментам крыві трамбінам, перашкаджае ўзнікненню фібрыну, чым затрымлівае згусанне крыві. На гэтым заснавана выкарыстанне п'явак у медыцыне. Гірудзін валодае болепатольным і процізапаленчым дзеяннем.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Пептыды
Катэгорыя:П’яўкі
Гістоны

**Гістоны** — бялкі, на якія намотваецца ДНК. У складзе гістонаў асабліва многа лізіну, дзякуючы якому бялок мае станоўчы зарад і звязваецца з сахарафасфатным шкілетам ДНК. Малекулярная маса 1100-21000 Да. Прысутнічаюць у ядрах у выглядзе комплексу з ДНК. Стабілізуюць структурную будову храмаціну, служаць адным са звёнаў у рэгуляцыі сінтэзу нуклеінавых кіслот (ДНК і РНК), значна павялічваюць пранікальнасць клетачных мембран для высокапалімерных злучэнняў.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Эпігенетыка
Катэгорыя:Генетыка
Катэгорыя:Бялкі
Шаўліс

**Шаўліс** — літоўскае прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Казімерас Сцяпонас Шаўліс (1872—1964) — літоўскі рымска-каталіцкі святар, тэолаг, падпісант Акта аб незалежнасці Літвы 1918 года
* Юргіс Шаўліс (1879—1948) — літоўскі палітык і дыпламат, падпісант Акта аб незалежнасці Літвы 1918 года
Соўка звычайная зерневая

**Соўка звычайная зерневая** (*Apamea sordens*) — матылёк сямейства совак, шкоднік шматгадовых траў.

## Апісанне 
Размах крылаў ад 36 да 42 мм. Пярэднія крылы карычневыя з невыразнай паласой. Заднія крылы бурыя, цямней да краю, з прыкметнымі цёмнымі жылкамі. У маі і чэрвені па начах ляціць на святло. У мяккім клімаце лічынкі зімуюць, харчуюцца на працягу ўсяго года.

## Арэал 
Распаўсюджаная ў Заходняй Еўропе, Паўночнай Манголіі, Карэі, Заходнім Кітаі, Японіі, Паўночнай Амерыцы, Сярэдняй Азіі, Прыбалтыцы, Беларусі, Малдавіі, Закаўказзі, на Украіне (часцей у лесастэпавай зоне), у стэпавай і лесастэпавай зонах Казахстана. У Расіі распаўсюджана на Каўказе, Алтаі, Далёкім Усходзе, у стэпавай і лесастэпавай зонах Сібіры (да Далёкага Усходу), на Сахаліне, значная колькасць і шкоднаснасць адзначаецца ў лесастэпавай зоне еўрапейскай часткі Расіі (акрамя поўначы).

## Шкод для сельскай гаспадаркі 
Вусені харчуюцца рознымі травамі (Leymus juncens, жытняком), у тым ліку наносяць шкоду шматлікім важным збожжавым культурам: пшаніцы, жыту, ячменю, аўсу; пашкоджваюць зерне і лісце пачаткаў кукурузы.

## Літаратура 
* *Беляев И. М.* Вредители зерновых культур. — М.: Колос, 1974. С. 123-12.
* *Григорьева Т. Г.* Зерновые совки и борьба с ними. — М.-Л.: Сельхозгиз, 1958. — 56 с.
* *Ключко З. Ф.* Семейство совки, или ночницы, — Noctuidae. / Вредители сельскохозяйственных культур и лесных насаждений членистоногие. Т. 2. — Киев: Урожай, 1974. — С. 361—408.
* *Поспелов С. М.* Совки, вредящие сельскохозяйственным растениям на Северо-Западе РСФСР. Автореф. дисс. … докт. биол. наук. — Л.- Пушкин, 1975. — 43 с.
* *Поспелов С. М.* Совки- вредители сельскохозяйственных культур. — М.: Агропромиздат, 1989. — 112 с.
* *Сухарева И. Л.* Сем. Noctuidae — совки. / Насекомые и клещи — вредители сельскохозяйственных культур. Т. 3, ч.2. Чешуекрылые. — СПб.: Наука, 1999. — С. 332—378
* *Шек Г. Ж.* Зерновые совки. / Защита растений, 1976, № 3. С. 48—49.
* *Павлов И. Ф.* Защита полевых культур от вредителей. — М.: Россельхозиздат, 1983. — 224 с.

Катэгорыя:Насякомыя Еўразіі
Катэгорыя:Земляныя соўкі
Свята-Раства-Багародзіцкая царква (Прылукі)

**Свята-Раства-Багародзіцкая царква** — праваслаўны храм у в. Прылукі Мінскага раёна.

## Гісторыя 
Пабудавана ў 1863—1865 гадах з цэглы. У 1930-я гады прыстасавана пад клуб. Адноўлена ў канцы XX ст.

## Архітэктура 
Помнік архітэктуры позняга класіцызму з рысамі рэтраспектыўна-рускага стылю. Вырашана прамавугольным у плане аб’ёмам пад двухсхільным дахам (першапачатковае пакрыццё не захавалася). Фасады па цэнтры вылучаны рызалітамі, расчлянёны прамавугольнымі аконнымі праёмамі ў арачных ліштвах і пілястрамі ў прасценках.

Pryłuki, Baharodzickaja. Прылукі, Багародзіцкая (1861).jpg
Pryłuki, Baharodzickaja. Прылукі, Багародзіцкая (1861) (2).jpg
Pryłuki, Baharodzickaja. Прылукі, Багародзіцкая (1900).jpg
Pryłuki, Baharodzickaja. Прылукі, Багародзіцкая (1910-35).jpg

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі : энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4

## Спасылкі 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Мінскага раёна
Катэгорыя:Храмы Мінскай епархіі
Катэгорыя:Прылукі (Мінскі раён)
Катэгорыя:1865 год у Беларусі
Катэгорыя:Збудаванні Беларусі ў стылі класіцызм
Катэгорыя:Збудаванні Беларусі ў псеўдарускім стылі
Глабін

**Глабін** — бялковая частка гемаглабіну. Сувязь паміж гемам і глабінам устойлівая, разбураецца толькі ў кіслым асяроддзі. Пасля адшчаплення гема бялок траціць натыўныя якасці. Скорасць сінтэзу глабіну ў арганізме вельмі вялікая, што звязана з інтэнсіўным аднаўленнем эрытрацытаў. Генетычна абумоўленыя анамаліі ў сінтэзе глабіну вызначаюць некаторыя хваробы крыві (серпападобнаклетачную анімію і інш.)

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Бялкі чалавека
Міхаіл Гіціх

**Міхаіл Гіціх** (? — ) — літаратар, палеміст.

Нарадзіўся на тэрыторыі сучаснай Беларусі. Выхоўваўся ў духу арыянства. 3 1607 года вучыўся ў Альтдорфскай гімназіі (Германія), адкуль выключаны за прапаганду прагрэсіўных ідэй. У 1611 годзе вярнуўся на Беларусь i жыў у Навагрудку. Паслядоўнік С.Буднага. Вядомы філасофскімі трактатами палемікай i перапіскай з сябрамі. Пісаў на лацінскай мове. У 1612 годзе напісаў трактат «Аб задавальненні Хрыста». Палеміка Гіціха з альтдорфскім прафесарам Л.Люцыусам надрукавана пад назвай «Аб задавальненні… паміж М.Гіціхам, сацыніянам, i Л.Люцыусам, артадоксам» (Базель, 1628). У 1649 годзе склаў алфавітны даведнік «Багаслоўскія зборнікі». У перапісцы з польскімі мысліцелямі Я.Крэлем, І.Маскажэўскім, М.Руарам выказаў думкі пра сілу чалавечага розуму i законы прыроды (апублікавана ў Амстэрдаме, 1677).

## Літаратура 
*
Уладзімір Васілевіч Гладкевіч

**Уладзімір Васілевіч Гладкевіч** (нар. , ) — беларускі графік і жывапісец.

## Біяграфія 
У 1975 годзе скончыў Мінскае мастацкае вучылішча, у 1986 годзе — Беларускі тэатральна-мастацкі інстытут, вучыўся ў Васіля Шаранговіча і Альгерда Малішэўскага, стаў дацэнтам кафедры жывапісу Акадэміі мастацтваў, членам Саюза мастакоў Беларусі з 1991 года.

З’яўляецца аўтарам ілюстрацый да кніг, сярод якіх «Востраў скарбаў» Р. Л. Стывенсана і «Тарас на Парнасе» сталі пераможцамі конкурсу «Лепшыя кнігі Беларусі» ў 1993 і 1994 гг.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Мастакі Беларусі
Катэгорыя:Графікі Беларусі
Азярайцы

**Азяра́йцы** — возера ў Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці Беларусі, за 25 км на поўдзень ад горада Браслаў, за 4 км на поўдзень ад вёскі Мілашкі, у басейне ракі Дзісна. Знаходзіцца на тэрыторыі нацыянальнага парку «Браслаўскія азёры».

Плошча паверхні 0,15 км². Даўжыня 0,6 км, найбольшая шырыня 0,28 км. Даўжыня берагавой лініі 1,55 км. Плошча вадазбору 3 км².

Размешчана сярод лесу. Выцякае ручай і меліярацыйны канал у раку Янка.

## Літаратура 
* 
*  — С. 52.
* 
* Ліст карты N-35-18. Выданне 1984 г. Стан мясцовасці на 1983 г.

## Спасылкі 
* Агульная характарыстыка азёр Віцебскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь» 
* Морфаметрычныя параметры азёр Віцебскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь» 

Катэгорыя:Азёры Віцебскай вобласці
Катэгорыя:Азёры Браслаўскага раёна
Гурка (возера)

**Гу́рка** — возера ў Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці, за 10 км на паўднёвы ўсход ад горада Браслаў, за 2 км на паўднёвы ўсход ад аграгарадка Ахрэмаўцы, у басейне ракі Друйка.

Плошча паверхні 0,06 км². Даўжыня 0,42 км, найбольшая шырыня 0,2 км. Даўжыня берагавой лініі 1 км.

Схілы на захадзе вышынёй да 10 м, на ўсходзе да 15 м. З поўначы і поўдня да возера прымыкаюць даліны часовых вадацёкаў. Праз сістэму каналаў на поўначы злучана з возерам без назвы. Зарастае.

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* Агульная характарыстыка азёр Віцебскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь» 
* Морфаметрычныя параметры азёр Віцебскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь» 

Катэгорыя:Азёры Віцебскай вобласці
Катэгорыя:Азёры Браслаўскага раёна
Велікянцы (возера)

**Велікя́нцы** — возера ў Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці, за 12 км на захад ад горада Браслаў, каля вёскі Велікянцы, у басейне ракі Друйка.

Плошча паверхні 0,07 км². Даўжыня 0,45 км, найбольшая шырыня 0,32 км. Даўжыня берагавой лініі 1,2 км.

Схілы катлавіны вышынёй 7—10 м, на захадзе і поўначы невыразныя, пад забалочаным лесам. Пасярэдзіне возера маецца востраў плошчай 0,6 га. Пойма шырынёй 5—100 м, амаль цалкам забалочаная. На захадзе ўпадае ручай з возера Сіта, на поўначы выцякае ручай у возера Саванар.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Агульная характарыстыка азёр Віцебскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь» 
* Морфаметрычныя параметры азёр Віцебскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь» 

Катэгорыя:Азёры Віцебскай вобласці
Катэгорыя:Азёры Браслаўскага раёна
Ларэта Янг

**Ларэта Янг** (, сапраўднае імя **Грэтхен Янг**, ; 6 студзеня 1913 — 12 жніўня 2000) — амерыканская актрыса, уладальніца прэміі «Оскар» за найлепшую жаночую ролю (1948).

У 1930-х і 1940-х гадах Ларэці Янг лічылі ўвасабленнем элегантнасці і хараства кінадзівы, за чвэрць стагоддзя яна знялася прыкладна ў ста карцінах, гуляла ў такіх геніяў кінематографа як Фрэнк Капра, Сесіл Блаўнт Дэміль, Джон Форд і Орсан Уэлс.

## Зноскі 
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Оскар»
Катэгорыя:Галівудская алея славы
Катэгорыя:Актрысы нямога кіно
Катэгорыя:Актрысы ЗША
Катэгорыя:Актрысы тэлебачання ЗША
Катэгорыя:Дзеці-акцёры ЗША
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Эмі»
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Залаты глобус»
Катэгорыя:Памерлі ад раку
1957 год у гісторыі кіно

**1957** год быў адзначаны шэрагам кінематаграфічных падзей.

## Лідары праката 
## Падзеі 
## Фільмы 
* «Палеская легенда» — «Беларусьфільм», рэж. П. С. Васілеўскі, М. М. Фігуроўскі.
* «Прэч» — дакументальны,  «The United Nations Film Board», рэж. Лаянэл Рагозін.
* «Сунічная паляна» — рэж. Інгмар Бергман (у ролях: Віктар Шостром, Бібі Андэрсан, Інгрыд Тулін).

## Узнагароды 
## Нарадзіліся 
* 29 сакавіка — Крыстафер Ламберт, французскі і амерыканскі акцёр.
* 4 красавіка — Акі Каўрысмякі, фінскі кінарэжысёр, сцэнарыст і кінапрадзюсар.
* 29 красавіка — Дэніел Дэй-Льюіс, англійскі акцёр.
* 15 верасня — Павел Паўлікоўскі, польскі і брытанскі кінарэжысёр і сцэнарыст.
* 21 верасня — Ітан Коэн, амерыканскі кінарэжысёр, сцэнарыст, прадзюсар.

## Памерлі 
* 14 студзеня — Хамфры Богарт, амерыканскі кінаакцёр (нар. 1899).

## Спасылкі
Кіно
Катэгорыя:Гады ў кінематографе
Загноек

**Загно́ек** — возера ў Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці, за 2 км на поўнач ад горада Браслаў, за 0,3 км на паўночны ўсход ад возера Бярэжа, у басейне ракі Друйка. Належыць да групы Браслаўскіх азёр і знаходзіцца на тэрыторыі Нацыянальнага парка «Браслаўскія азёры».

Плошча паверхні 0,01 км². Даўжыня 0,17 км, найбольшая шырыня 0,1 км. Даўжыня берагавой лініі 0,4 км.

Схілы катлавіны не выражаны, пад лугам. Вакол возера забалочаная пойма. Упадае канава, выцякае ручай у возера Бярэжа. Зарастае.

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* Агульная характарыстыка азёр Віцебскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь» 
* Морфаметрычныя параметры азёр Віцебскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь» 

Катэгорыя:Азёры Віцебскай вобласці
Катэгорыя:Азёры Браслаўскага раёна
Катэгорыя:Браслаўская група азёр
Гісторыя пра Апалона Цірскага

**«Гісторыя пра Апалона Цірскага»** — помнік перакладной беларускай літаратуры, свецкая аповесць блізкаўсходняга паходжання. Карысталася папулярнасцю на Беларусі ў XVII—XVIII стст. У цэнтры ўвагі твора — апісанне прыгод знатнага чалавека з грэчаскага г. Ціра, які шмат гадоў вандруе па розных краінах, шмат чаго бачыць, трапляе ў самыя нечаканыя сітуацыі, але шчасліва вяртаецца на радзіму і становіцца яе ўладаром.

На Беларусі твор меў абыходак у складзе вядомага зборніка навел «Рымскія дзяянні». Адзін з яго рукапісаў быў перапісаны ў Магілёве ў 1688 годзе. Мова магілёўскага спісу — сумесь старабеларускай і стараславянскай моў XVII ст.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Кнігі паводле алфавіта
Катэгорыя:Літаратурныя творы на старабеларускай мове
Катэгорыя:Беларуская перакладная літаратура
Лабуцеўскае

**Лабу́цеўскае** — возера ў Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці, за 19 км на паўднёвы ўсход ад горада Браслаў, каля вёскі Лабуцеўцы, у басейне ракі Густатка.

Плошча паверхні 0,02 км². Даўжыня 0,18 км, найбольшая шырыня 0,12 км. Даўжыня берагавой лініі 0,48 км.

Мясцовасць вакол возера пад хмызняком, на захадзе і поўначы забалочаная. На поўначы невялікія задзернаваныя схілы.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Агульная характарыстыка азёр Віцебскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь» 
* Морфаметрычныя параметры азёр Віцебскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь» 

Катэгорыя:Азёры Віцебскай вобласці
Катэгорыя:Азёры Браслаўскага раёна
Мілашкаўскае

**Міла́шкаўскае** — возера ў Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці, за 20 км на поўдзень ад горада Браслаў, каля вёскі Мілашкі, у басейне ракі Янка. Знаходзіцца на тэрыторыі нацыянальнага парку «Браслаўскія азёры».

Плошча паверхні 0,15 км². Даўжыня 0,85 км, найбольшая шырыня 0,24 км. Даўжыня берагавой лініі 2,25 км.

Схілы катлавіны вышынёй 5 м, на ўсходзе пад лугам, на паўночным усходзе пад агародамі; уздоўж заходняга берага лес. Злучана ручаём з ракой Янка.

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* Агульная характарыстыка азёр Віцебскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь» 
* Морфаметрычныя параметры азёр Віцебскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь» 

Катэгорыя:Азёры Віцебскай вобласці
Катэгорыя:Азёры Браслаўскага раёна
Нязвядка

**Нязвя́дка** — возера ў Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці, за 22 км на паўднёвы ўсход ад горада Браслаў, каля вёскі Стрыжкі, у басейне ракі Вята.

Плошча паверхні 0,1 км². Даўжыня 0,5 км, найбольшая шырыня 0,3 км. Даўжыня берагавой лініі 1,32 км.

Схілы катлавіны вышынёй 5—7 м, разараныя. На поўначы забалочаная пойма шырынёй да 100 м.

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* Агульная характарыстыка азёр Віцебскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь» 
* Морфаметрычныя параметры азёр Віцебскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь» 

Катэгорыя:Азёры Віцебскай вобласці
Катэгорыя:Азёры Браслаўскага раёна
Сцярвель

**Сцярве́ль** — возера ў Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці, за 17 км на паўднёвы захад ад горада Браслаў, за 0,7 км на паўднёвы ўсход ад вёскі Юравічы, у басейне ракі Акунёўка.

Плошча паверхні 0,02 км². Даўжыня 0,25 км, найбольшая шырыня 0,13 км. Даўжыня берагавой лініі 0,68 км.

Злучана ручаём з ракой Сцярвінка.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Азёры Віцебскай вобласці
Катэгорыя:Азёры Браслаўскага раёна
Канцынова (возера)

**Канцыно́ва** — возера ў Беларусі, у Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці, за 14 км на паўднёвы ўсход ад горада Браслаў, за 1,3 км на ўсход ад вёскі Спаруны, у басейне ракі Вята.

Плошча паверхні 0,02 км². Даўжыня 0,2 км, найбольшая шырыня 0,17 км. Даўжыня берагавой лініі 0,52 км.

Схілы катлавіны вышынёй да 5 м (на паўночным захадзе да 10 м), разараныя, на паўднёвым захадзе і паўночным усходзе невыразныя. Пойма шырынёй да 100 м, забалочаная. Ручаямі злучана з возерам Укля.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Агульная характарыстыка азёр Віцебскай вобласці // Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь»  
* Морфаметрычныя параметры азёр Віцебскай вобласці // Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь»  

Катэгорыя:Азёры Браслаўскага раёна
Катэгорыя:Басейн Заходняй Дзвіны
Рыгор Сямёнавіч Кавалёў

{{Ваенны дзеяч
|імя              = Рыгор Сямёнавіч Кавалёў
|дата нараджэння  = 08.05.1902
|месца нараджэння = вёска Вялікая Крушынаўка, , Гомельская вобласць
|дата смерці      = 18.08.1944
|месца смерці     = 
|выява            =
|подпіс           = 
|мянушка          = 
|прыналежнасць    = 
|гады службы      = 1924—1944 (з перарывам)
|званне           = 
|род войскаў      = пяхота
|пасада           = 
|частка           = 
|бітвы            = Вялікая Айчынная вайна
|узнагароды       = { style="background: transparent"
 
}
{ style="background: transparent"
 
}
|сувязі           = 
|у адстаўцы       = 
}}

**Рыгор Сямёнавіч Кавалёў** (1902—1944) — сяржант Рабоча-сялянскай Чырвонай Арміі, удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза (1945).

## Біяграфія 
Рыгор Кавалёў нарадзіўся 25 красавіка (па новаму стылю — 8 мая) 1902 года у вёсцы Вялікая Крушынаўка (цяпер — Рагачоўскі раён Гомельскай вобласці). У 1924—1928 гадах праходзіў службу ў Рабоча-сялянскай чырвонай Арміі. З 1932 года працаваў старшынёй калгаса на радзіме. У пачатку Вялікай Айчыннай вайны апынуўся ў акупацыі і ўступіў байцом у партызанскі атрад. У жніўні 1944 года быў другі раз прызваны ў армію, быў стралком 2-й матастралковай быгады   1-га Прыбалтыйскага фронту. Вызначыўся падчас Шаўляйскай аперацыі.

18 жніўня 1944 года Кавалёў знаходзіўся сярод савецкіх байцоў, якія абаранялі вышыню на захадзе ад Шаўляя ад магутнай кантратакі батальёна пяхоты ворага, 23 танкаў і 9  бранетранспарцёраў. У крытычны момант бою Кавалёў са звязкай ручных гранат кінуўся пад нямецкі танк, коштам свайго жыцця знішчыўшы яго. Першапачаткова быў пахаваны ў літоўскай вёсцы Купры, але потым быў перапахаваны ў мястэчку Гінкунай Шаўляйскага раёна Літвы.

Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 24 сакавіка 1945 года за «ўзорнае выкананне баявых заданяў камандавання на фронце барацьбы з нямецкімі захопнікамі і паказаныя пры гэтым мужнасць і гераізм» гвардыі сяржант Рыгор Кавалёў быў удастоены высокага звання Героя Савецкага Саюза. Таксама пасмяротна быў узнагароджаны ордэнам Леніна.

## Літаратура 
* 
* Герои Советского Союза — могилевчане. — Минск, 1965.
* Навечно в сердце народном. 3-е изд., доп. и испр. — Минск, 1984.

Катэгорыя:Пехацінцы Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:загінулі ў баях Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Пахаваныя ў Шаўляйскім раёне
Няхайчык

**Няхайчык** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Аксана Уладзіміраўна Няхайчык (нар. 1967) — беларускі палітык, дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу.
* Максім Няхайчык (нар. 1974) — беларускі гандбаліст, трэнер.
* Павел Аляксандравіч Няхайчык (нар. 1988) — беларускі футбаліст.
Бома

**Бо́ма** () — горад на захадзе Дэмакратычнай Рэспублікі Конга, у эстуарыі ракі Конга, за 75 км ад упадзення Конга ў Атлантычны акіян. Пачатковы пункт чыгункі на Чэлу.

Насельніцтва горада па дадзеных на 2010 год складае 167 326 чалавек.

Горад заснаваны ў XVI (затым сталіца была перанесена ў Леапольдвіль — цяпер горад Кіншаса).

Буйны порт (даступны для марскіх суднаў; вываз какавы, бананаў, каўчуку, каштоўных парод драўніны). Харчовая (піваварная, рыбная), хімічная, дрэваапрацоўчая прамысловасць, перапрацоўка металу і сельскагаспадарчай прадукцыі. Суднабудаванне. Маецца аэрапорт.

## Насельніцтва 
* 1969 год — 79 000 чал.
* 2010 год — 167 326 чал.

## Літаратура 
* 
* Бо́ма // 

Катэгорыя:Гарады Дэмакратычнай Рэспублікі Конга
Лень (возера)

**Лень** — возера ў Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці, за 26 км на паўднёвы захад ад горада Браслаў, каля вёскі Рудзі, у басейне ракі Дрысвята.

Плошча паверхні 0,07 км². Даўжыня 0,3 км, найбольшая шырыня 0,3 км. Даўжыня берагавой лініі 0,9 км.

Вакол возера балота, на поўдні забалочаны лес. Зарастае.

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* Агульная характарыстыка азёр Віцебскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь» 
* Морфаметрычныя параметры азёр Віцебскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь» 

Катэгорыя:Азёры Браслаўскага раёна
Катэгорыя:Басейн Дрысвяты
Лень

Назву **Лень** маюць:

* Лень — возера ў Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці
* Лень — меліярацыйны канал у Рэчыцкім і Калінкавіцкім раёнах Гомельскай вобласці
Рудакіс

**Руда́кіс**, **Руда́ка** — возера ў Беларусі, у Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці, за 10 км на паўднёвы захад ад горада Браслаў, за 0,5 км на паўночны ўсход ад вёскі Кумпіні (за 0,5 км на паўночны ўсход ад возера Даўблі), у басейне ракі Друйка.

Плошча паверхні 0,03 км². Даўжыня 0,32 км, найбольшая шырыня 0,1 км. Даўжыня берагавой лініі 0,8 км.

Схілы катлавіны вышынёй да 7 м, часткова разараныя. На захадзе і ўсходзе забалочаная пойма шырынёй 50—100 м. Упадае ручай з возера без назвы, выцякае ручай у раку Акунёўка.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Агульная характарыстыка азёр Віцебскай вобласці // Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь»  
* Морфаметрычныя параметры азёр Віцебскай вобласці // Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь»  

Катэгорыя:Азёры Браслаўскага раёна
Катэгорыя:Басейн Друйкі
Барбад Мервезі

**Барбад** (باربد) — персідскі музыкант, родам з Мерва (цяпер гарадзішча Гяўры-кала ў Туркменістане), славіўся як выдатны кампазітар, спявак і выканаўца на лютневым інструменце, пад назвай вуд, руд, а па яго імені таксама барбад. Барбад быў знаўцам музычнай спадчыны, стваральнікам мноства песень, імправізатарам, які адгукаўся новымі творамі з розных нагодаў.

Спявак праславіўся сваімі цудоўнымі спевамі, сістэматыка якіх адлюстроўвала зараастрыйскія традыцыі і адпавядала старажытнаперсідскаму календару: 360 мелодый (нава), 30 песень (араб. «сі лахн») і 7 ладовых мадэляў або «царскіх хадоў» (араб. «ат-турук ал-мулукія») — на кожны дзень года, месяца і тыдня. У персаў спевы гэтыя называліся «хусраванія», паколькі прызначаліся шаху Хасрову.

Катэгорыя:Дзяржава Сасанідаў
Катэгорыя:Памерлі ў Іраку
Казённае (возера, Браслаўскі раён)

**Казё́ннае** — возера ў Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці, за 34 км на паўднёвы захад ад горада Браслаў, за 5 км на ўсход ад гарадскога пасёлка Відзы, у басейне ракі Дрысвята.

Плошча паверхні 0,05 км². Даўжыня 0,48 км, найбольшая шырыня 0,11 км. Даўжыня берагавой лініі 1,08 км.

На захадзе ўпадае ручай з возера Саўляжоры, на ўсходзе злучана з сеткай меліярацыйных каналаў.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Азёры Браслаўскага раёна
Катэгорыя:Басейн Дрысвяты
Барэальнае падцарства

**Барэальнае падцарства** — частка Галарктычнага царства ва фларыстычным раянаванні ў біягеаграфіі. У яго ўваходзяць: Цыркумбарэальная вобласць, Усходнеазіяцкая вобласць, Атлантычна-Паўночнаамерыканская вобласць і Вобласць Скалістых гор.

У Галарктыцы гэта — самае шырокае падцарства, флора яго найбольш багатая, тут больш эндэмічных сямействаў, чым у двух іншых. Для некаторых яго абласцей характэрна вялікая колькасць старажытных і прымітыўных формаў расліннасці, рэліктаў.

Барэальная зона — зона з добра выяўленай снежнай зімой і досыць кароткім цёплым летам. У Еўразіі яна распасціраецца ад зоны тундры да 50° п. ш., а ў Паўночнай Амерыцы — ад арктычнай зоны да 40° п. ш.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Геаграфія раслін