Сяргей Вячаслававіч Чалы

**Сярге́й Вячасла́вавіч Ча́лы** (нар. , , БССР, СССР) — беларускі эканаміст-аналітык, трэйдар і журналіст-аналітык у галіне эканомікі; аўтар і вядучы папулярнай праграмы «Эканоміка на пальцах» на партале TUT.BY.

## Выхаванне і сям’я 
Па паходжанні — украінец, але лічыць сябе патрыётам Беларусі і прыналежным да беларускай грамадзянскай нацыі: *«Я прыхільнік такой ідэалогіі, якая не дзеліць грамадзян дзяржавы на сваіх і чужых, сапраўдных беларусаў і несапраўдных, правільных і няправільных»*.

Не жанаты.

## Адукацыя 
У 1977—1987 гадах вучыўся і скончыў сярэднюю палітэхнічную школу (гімназію) № 6 у Мінску. Вучыўся ў аспірантуры, але не скончыў. Паводле ўласных слоў, менавіта за час сваёй працы ў аналітычным цэнтры адміністрацыі прэзідэнта Сяргею давялося кантактаваць са спецыялістамі МВФ і прайсці навучальны курс фонда па макраэканамічным праграмаванні, што стала вельмі карысным, каб разумець узаемасувязі ў эканоміцы больш, чым з тэорыі айчынных падручнікаў ці досведу айчынных выкладчыкаў.

У 2001 г. Сяргей Чалы пазнаёміўся з Аляксандрам Мілінкевічам, які ў той час быў кіраўніком прадвыбарчага штаба кандыдата ў прэзідэнты Рэспублікі Беларусь Сямёна Домаша; пазней Чалы стаў неафіцыйным кансультантам па эканамічных пытаннях у Мілінкевіча, калі апошні высунуў сябе кандыдатам у дэпутаты Беларусі.

У 2009—2010 гг. працаваў журналістам-аналітыкам у галіне эканомікі на радыё «Euroradio» (г. Мінск, Беларусь).

З’яўляецца эканамічным экспертам грамадскай ініцыятывы «Народная праграма» (з 2010 г.). Выказваўся, што не меў і не мае прэзідэнцкіх амбіцый, але з задавальненнем заняў бы пасаду кіраўніка Нацыянальнага банка Беларусі па прапанове прэзідэнта краіны з рынкавымі поглядамі.

З 17 лютага 2011 г. і па сённяшні час з’яўляецца вядучым аўтарскай аналітычнай праграмы «Эканоміка на пальцах» на партале «TUT.BY». Вядзе свой блог у Інтэрнэце.

У 2013 г. Сяргей Чалы выказаўся, што з пачатку 1990-х гг. да сённяшняга часу ніякіх змен у эканамічных і палітычных поглядах у яго не адбылося, а заўсёды заставаўся і з’яўляецца ў прыхільнікам рынкавых эканамічных поглядаў і т. зв. «класічнага лібералізму», чыя дактрына найболей выразна адлюстравана ў зборніку філасофскіх эсэ «Федэраліст» («Запіскі федэраліста»), адным з галоўных аўтараў якога быў амерыканскі дзяржаўны дзеяч Аляксандр Гамільтан (1755/1757—1804). Па гэтай прычыне аўтарская аналітычная праграма Сяргея Чалага «Эканоміка на пальцах» на партале «TUT.BY» з 17 верасня 2015 г. да канца выбарчай прэзідэнцкай кампаніі ў Беларусі часова перайшла з ан-лайнавага рэжыма ў тэкставы (каб не парушыць правілы прадвыбарнай агітацыі).

З 2022 г. аўтар і вядоўца праграм Беларускага расследавальніцкага цэнтра «Навіны з Чалым» і «Чалы: Эканоміка»

31 ліпеня 2024 года стала вядома, што Сяргея Чалага ўнеслі ў базу вышуку МУС Расіі.

## Сеціўная актыўнасць 
* сайт аўтарскай праграмы «Эканоміка на пальцах»  // tut.by
* акаунт Сяргея Чалага ў сацыяльнай сетцы (першы) // facebook.com
* акаунт Сяргея Чалага ў сацыяльнай сетцы (другі) // vk.com
* акаунт Сяргея Чалага ў сацыяльнай сетцы (трэці) // twitter.com
* акаунт Сяргея Чалага ў сацыяльнай сетцы (чацвёрты) // linkedin.com
* блог Сяргея Чалага // livejournal.com

## Выказванні аб жыцці 
* *(аб беларускай нацыі і гістарычнай суб’ектнасці)*: «Гісторыю краіны і народа — неабходна асэснаваць як цэласную і бесперапынную, а не адмаўляць у „праўдзівасці“ савецкага перыяду (як гэта часта робяць ідэолагі апазіцыйнага лагера) або не пачынаць гісторыю з „партызанкі“ часоў Другой сусветнай вайны (як гэта часта робяць тэарэтыкі „ідэалогіі беларускай дзяржаўнасці“). Без прадстаўлення нацыі (грамадзянскай нацыі) як адзінства і гісторыі як бесперапыннай няма і не можа быць суб’ектнасці гэтай нацыі. А без суб’ектнасці мы будзем асуджаныя быць аб’ектам дзейнасці іншых гістарычных суб’ектаў — г.зн. фактычна не будзем гаспадарамі ўласнага лёсу.» (2013)
* *(аб грамадскай салідарнасці)*: «Мне не блізкая ідэалогія тых, якія называюць сябе лібертарыянцамі — з іх дарвінісцкім поглядам на грамадства як „змаганне ўсіх супраць усіх“, у якім „выжывае наймацнейшы“. Як цяпер вядома з антрапалогіі і эвалюцыйнай псіхалогіі, кааперацыя і супрацоўніцтва ігралі ў фарміраванні чалавека як віду значна большую ролю, чым канкурэнцыя — проста пагугліце тэрмін „reciprocal altruism“.  Дзяржава ёсць толькі інструмент і вынік калектыўных дзеянняў грамадзян па дасягненні сваіх мэт. А ўласна палітычная (у шырокім сэнсе слова) дзейнасць — ёсць ні што іншае як майстэрства ствараць кааліцыі для дасягнення гэтых самых мэт. Дарэчы, насуперак распаўсюджанаму перакананню, людзі заходняй цывілізацыі ў дасканаласці валодалі майстэрствам калектыўнага дзеяння, і наадварот, мы бачым, як часта ў нас (у краіне і ўвогуле на постсавецкай прасторы) пераважае стратэгія індывідуальнага выжывання.» (2013)
* *(аб сваёй мроі дабіцца цвёрдасці беларускай валюты на пасадзе кіраўніка Нацыянальнага Банку Беларусі)*: «Мне б хацелася, каб у Беларусі была нарэшце свая паважаная і прызнаная ў свеце валюта, калі б людзі пачалі нарэшце рахаваць у розуме цэны ў ёй, а не перакладаць увесь час у розуме ва „умоўныя адзінкі“.  Пакінуць свой подпіс на купюрах сапраўдных беларускіх грошай — гэта было б годнай справай усяго жыцця :).» (2013)

## Спасылкі 
* Сергей Вячеславович Чалый  // tut.by
* Сергей Вячеславович Чалый  // ekonomika.by
* Визави. Второй заход в большой доход  // belgazeta.by
* Online-конференция с Сергеем Чалым с читателями сайта «БелГазеты»  // belgazeta.by
* Online-конференция с Сергеем Чалым с читателями сайта «БелГазеты» // belgazeta.by *(копія з кэша Google)*
* Профіль Сяргея Чалага на партале livejournal.com
* Сайт грамадскай ініцыятывы «Народная праграма»  // prahrama.by
* «Экономика на пальцах» будет выходить в текстовом виде до конца выборов  // tut.by
* Опубликованы списки доверенных лиц кандидатов в президенты. Среди них — Руммо, Чалый и Щеткина  // tut.by
* Кандидат в президенты Республики Беларусь Короткевич Татьяна Николаевна  // vybory2015.by

Катэгорыя:Супрацоўнікі Адміністрацыі прэзідэнта Беларусі
Катэгорыя:Эканамісты Беларусі
Катэгорыя:Прадпрымальнікі Беларусі
Катэгорыя:Журналісты Беларусі