open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Wrightia

**Wrightia*** - род кветкавых раслін сямейства , упершыню апісаны як род у 1810 годзе. Віды роду сустракаюцца ў трапічнай Афрыцы, Кітаі, Індыі, Паўднёва-Усходняй Азіі, Папуасіі і Аўстраліі. Усе віды невялікія дрэвы або кусты.

Род быў названы ў гонар Уільяма Райта (1735-1819), шатландскім лекарам і батанікам .

*Wrightia antidysenterica'' ужо даўно вядома ў індыйскай аюрведычнай традыцыі і называецца "kuţaja" на санскрыце.

Катэгорыя:Кутровыя
Сухарэўскі сельсавет

**Сухарэўскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Магілёўскага раёна Магілёўскай вобласці. Адміністрацыйны цэнтр — аграгарадок (да 2008 года вёска) Сухары. 

## Гісторыя 
Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Лупалаўскага раёна Магілёўскай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Лупалаўскім раёне БССР. З 2 сакавіка 1931 года ў складзе Чавускага раёна БССР, з 20 лютага 1938 года — Магілёўскай вобласці. 13 лістапада 1959 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Зарэсценскага сельсавета, у склад Варварынскага сельсавета перададзены 5 населеных пунктаў (Глініцкі, Кіркоры, Селішча, Сласцёны і Шляхавы). 16 мая 1960 года да сельсавета далучана частка скасаванага Варварынскага сельсавета (14 населеных пунктаў: Бардзілы, Бракава Слабада, Варварына, Каралёўка, Кіркоры, Макрадка, Папоўцы, Пілешчына, Рагозінка, Селішча, Сласцёны, Старасёлы, Хількавічы і Хонькавічы). З 25 снежня 1964 года за выключэннем 14 населеных пунктаў (Бардзілы, Бракава Слабада, Варварына, Каралёўка, Кіркоры, Макрадка, Папоўцы, Пілешчына, Рагозінка, Селішча, Сласцёны, Старасёлы, Хількавічы і Хонькавічы) у складзе Магілёўскага раёна.

## Насельніцтва 
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 1146 чалавек, з іх 92,3 % — беларусы, 5,6 % — рускія, 0,8 % — украінцы; паводле перапісу 2019 года — 954 чалавекі.

## Склад 
У склад сельсавета ўваходзяць 15 населеных пунктаў:

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.
* Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т.6. Кн.2. Магілёўская вобласць / рэдкал.: Т. У. Бялова (дырэктар) і інш. – Мінск: Беларуская Энцыклапедыя імя П. Броўкі, 2009. –592 с.: іл. .


Катэгорыя:Былыя сельсаветы Лупалаўскага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Чавускага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Мілс

**Мілс** — прозвішча, тапонім.

## Прозвішча 
* Білі Мілс — амерыканскі стаер
* Джон Эванс Ата Мілс — Прэзідэнт Ганы
* Огдэн Лівінгстан Мілс — 50-ы міністр фінансаў ЗША
* Чарлз Райт Мілс — амерыканскі сацыёлаг і публіцыст

## Тапонім 
* Мілс (акруга, Тэхас)
Лузія (выкапнёвы чалавек)

ў Вашынгтоне (ЗША)]]

**Лузія** () — умоўная назва, якую даў біёлаг  знойдзеным у Бразіліі найстаражытнейшым вядомым (на пачатак XXI стагоддзя) выкапням парэшткаў чалавека ў Амерыцы узростам каля 11 тысяч гадоў.

Парэшткі захоўваліся ў Нацыянальным музеі Бразіліі, пакуль не былі пашкоджаны падчас пажару. Пазней, было абвешчана, што большую частку парэшткаў удалося дастаць з-пад завала і ідэнтыфікаваць, што дазволіць будучыні аднавіць частку шкілета.

## Знаходка 
Чэрап жанчыны, узрост якога складае каля 11 тысяч гадоў, выявіла ў 1974 годзе ў пячоры  (муніцыпалітэт Лагоа-Санта штата Мінас-Жэрайс) група бразільскіх і французскіх археолагаў, якую ўзначальвала Анета Ламінг-Амперер (1917—1977). Імя *Лузія* было дадзена як аналаг Люсі — вядомай антрапалагічнай знаходкі 1974 года ў Танзаніі узростам 3,5 млн гадоў.

Даследаванні шкілета паказалі, што Лузія адносілася да самых першых жыхароў Паўднёвай Амерыкі. Чэрап жанчыны мае авальную форму і маленькі памер, твар з падбародкам, які выпірае наперад. Археолагі мяркуюць, што Лузіі было ад 20 да 25 гадоў, калі яна загінула ў выніку няшчаснага выпадку ці ад нападу дзікай жывёлы. Жанчына належала да групы, якая займалася паляваннем і збіральніцтвам.

## Гіпотэзы 
Пры вывучэнні краніяльнай марфалогіі Лузіі, Невіс выявіў прыкметы, уласцівыя сучасным абарыгенам Аўстраліі і жыхарам Афрыкі (пры тым, што згодна з сучасным уяўленням аб расах, негроіды і аўстралоіды генетычна вельмі далёкія адны ад другіх). Разам са сваім аргенцінскім калегам Эктарам Пуч’ярэлі (*Héctor Pucciarelli*) з Музея Ла-Платы Нэвіс сфармуляваў гіпотэзу, згодна з якой засяленне Амерыкі адбылося ў выніку двух розных хваляў перасялення паляўнічых-збіральнікаў з Азіі праз Берынгаў мост, які існаваў да канца апошняга абледзянення. Пры гэтым гэтыя хвалі перасяленцаў былі зусім рознымі як біялагічна, так і этнічна. Першыя (так званыя «абарыгены Амерыкі») перайшлі праз мост каля 14 тысяч гадоў таму — да іх адносілася і Лузія. Да гэтай жа групы мог адносіцца і кенэвікскі чалавек, рысы твару якога таксама адрозніваюцца ад індзейскіх. Другая група перасяленцаў, якая прыйшла ў Амерыку каля 11 тыс. гадоў таму, у расавых адносінах была больш блізкая да мангалоідаў. Ад яе паходзяць амаль усе сучасныя індзейскія народы як Паўночнай, так і Паўднёвай Амерыкі.

## Гл. таксама 
* Палеаіндзейцы
* Засяленне Амерыкі
* Дагістарычная Бразілія
* Ева з Нахарона

## Літаратура 
* *Neves, Walter Alves e Luís Beethoven Pio*. O povo de Luzia: em busca dos primeiros americanos. — Editora Globo, 2008. — ISBN 978-85-250-4418-1.

Катэгорыя:Палеаіндзейцы
Катэгорыя:Археалогія ў Бразіліі
Катэгорыя:Мінас-Жэрайс
Катэгорыя:Кантакты з Амерыкай да Калумба
Катэгорыя:Археалогія ў Паўднёвай Амерыцы
Томас Вінтэрберг

**То́мас Ві́нтэрберг** (, , , Данія) — дацкі кінарэжысёр, сцэнарыст, акцёр і прадзюсар, суаўтар (разам з Ларсам фон Трыерам) маніфеста «*Догма 95*». Стваральнік першага фільма, знятага паводле правіл «*Догмы*», — кінастужкі «*Святкаванне*» (1998).

## Біяграфія 
Томас Вінтэрберг нарадзіўся 19 мая 1969 года ў Капенгагене. У дзевятнаццаць год Вінтэрберг паступіў у Дацкую нацыянальную кінашколу, якую паспяхова скончыў у 1993 годзе. Яго дыпломны праект — кароткаметражны фільм «*Апошні раўнд*» атрымаў узнагароду прадзюсараў і прыз журы на міжнародным студэнцкім кінафестывалі ў Мюнхене, а таксама прыз на фестывалі ў Тэль-Авіве.

## Фільмаграфія 
## Зноскі 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Вікіпедыя:Біяграфіі сучаснікаў
Катэгорыя:Постаці Даніі
Катэгорыя:Лаўрэаты Еўрапейскай кінапрэміі
Ленгер

**Ленгер** — горад у Талебійскім раёне Паўднёва-Казахстанскай вобласці Казахстана. Размешчаны ў перадгор’ях Угамскага хрыбта. Канцавая станцыя чыгуначнай лініі ад Шымкента. Уваходзіць у склад Шымкенцкай агламерацыі.

## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Андрэй Эрыхавіч Духоўнікаў (нар. у 1966) — беларускі мастак
* Алег Сяргеевіч Пафёраў (нар. у 1949) — беларускі дыпламат
Зуста

**Зу́ста** — рака ў Беларусі, у Смаргонскім раёне Гродзенскай вобласці і Вілейскім раёне Мінскай вобласці, правы прыток ракі Спягліца (басейн Віліі).

Даўжыня ракі 15 км. Плошча вадазбору 142 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,7 м/км. Пачынаецца на асушаным тарфяным балоце з возера без назвы за 3,5 км на паўночны ўсход ад вёскі Укропенка, упрадае ў Спягліцу за 2 км на ўсход ад вёскі Навасёлкі. На працягу 12,1 км каналізаваная (выток — 0,2 км на поўнач ад вёскі Лемяшы). Вадазбор на ўсходняй ускраіне Нарачана-Вілейскай нізіны.

## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Рэкі Смаргонскага раёна
Катэгорыя:Рэкі Вілейскага раёна
Катэгорыя:Басейн Нарачы
Вітко

**Вітко** — беларускае прозвішча, утворанае ад імя Віт.

## Вядомыя носьбіты 
* Аляксандр Віктаравіч Вітко — расійскі ваенны дзеяч
* Раман Аляксандравіч Вітко — беларускі хакеіст (хакей на траве)
* Уладзімір Ільіч Вітко — беларускі мастак
Юрый Артуравіч Альдэкоп

**Юрый Артуравіч Альдэко́п** (;  — ) — вучоны ў галіне арганічнай хіміі, доктар хімічных навук (1956), прафесар (1959). Член-карэспандэнт Акадэміі навук БССР (1969).

## Біяграфія 
Ю. А. Альдэкоп нарадзіўся ў вёсцы Палякі Варнавінскага павета Кастрамской губерні (у сучасным Варнавінскім раёне  Расіі). У 1941 годзе скончыў Горкаўскі дзяржаўны ўніверсітэт. У 1942 годзе праходзіў навучанне ў Саранскім пяхотным вучылішчы, быў звольнены па стану здароўя і пачаў працаваць ў Горкаўскім універсітэце (асістэнт кафедры арганічнай хіміі, з 1949 года — дацэнт). У 1946 годзе абараніў кандыдацкую дысертацыю. У 1955 годзе абараніў доктарскую дысертацыю ў Інстытуце арганічнай хіміі імя М. Д. Зялінскага АН СССР. З 1956 года Ю. А. Альдэкоп у Мінску, загадчык лабараторыі арганічнай хіміі Інстытута хіміі АН БССР.

## Навуковая дзейнасць 
Ю. А. Альдэкопу належаць працы па сінтэзу металаарганічных і полігалагенаарганічных злучэнняў, элементаарганічных пераксідаў, вывучэнню рэакцый іх пераўтварэння і інш. Значны ўклад унёс у хімію арганічных злучэнняў ртуці.

Пад кіраўніцтвам Ю. А. Альдэкопа падрыхтаваны 2 дактары і 27 кандыдатаў хімічных навук. На працягу 14 гадоў выкладаў у Беларускім дзяржаўным універсітэце (у 1956—1958 гг. дацэнт, 1959—1970 гг. прафесар кафедры). Ю. А. Альдэкоп з’яўляўся членам Бюро Аддзялення хімічных і геалагічных навук АН БССР, членам рэдакцыйнай калегіі часопіса «Весці Акадэміі навук БССР, серыя хімічных навук», членам шэрагу навуковых саветаў Акадэміі навук СССР.

Ю А. Альдэкопу належаць больш за 420 апублікаваных навуковых прац, у т.л. 2 манаграфіі.
Сярод апублікаванага:
* *Ю. А. Ольдекоп, К. Л. Мойсейчук, А. Н. Севченко, И. П. Зятьков* 1,1’-Бис-ацилперокси-дициклогексил перекиси, Докл. АН СССР, 139:5 (1961), 1117—1120.
* Введение в элементоорганическую химию. — Мн., 1973 (разам з М. А. Маерам)
* Синтез металлоорганических соединений декарбоксилированием ацилатов металлов. — Мн., 1976 (разам з М. А. Маерам)

## Узнагароды 
* Ордэн Дружбы народаў (1979)
* Медаль «У азнаменаванне 100-годдзя з дня нараджэння Уладзіміра Ільіча Леніна»

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Член-корреспондент ОЛЬДЕКОП Юрий Артурович // Национальная академия наук Беларуси
* *Рахманов С. К., Крутько Н. П., Бильдюкевич А. В. и др.* // Юрий Артурович Ольдекоп (К 90-летию со дня рождения)  // Весцi НАН Беларусі. Серыя хiмiчных навук. № 1. — Мн.: Беларуская навука, 2009. — С. 124—125.
* Юрый Артуравіч Альдэкоп у базе даных «История белорусской науки в лицах» Цэнтральнай навуковай бібліятэкі імя Якуба Коласа НАН Беларусі 

Катэгорыя:Члены-карэспандэнты АН БССР
Катэгорыя:Хімікі СССР
Катэгорыя:Супрацоўнікі Інстытута фізіка-арганічнай хіміі НАНБ
Катэгорыя:Выкладчыкі БДУ
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Кастрамской губерні
Еўрапейскія каштоўнасці

**Еўрапейскія каштоўнасці**, або **еўрапеізм** — сукупнасць і сістэма каштоўнасцяў у Еўропе, асноўных прынцыпаў уладкавання сям’і, грамадства і дзяржавы, палітыка-эканамічных, прававых, культурных, этычных і іншых нормаў, якая аб’ядноўвае значную большасць жыхароў Еўропы (і, шырэй, «заходняга свету»), якая служыць асновай іх ідэнтычнасці.

Еўрапейскія каштоўнасці лічыцца фундаментальнай базай Еўрапейскага Саюза (ЕС) і падставай еўрапейскай інтэграцыі.

## Пералік 
Еўрапейскія каштоўнасці замацаваны.

Кіраўнік Еўрапейскай акадэміі (Берлін) прафесар Эхарт Штратэншультэ падкрэслівае, што ЕС з’яўляецца супольнасцю еўрапейскіх каштоўнасцяў:

*Артыкул 2. Каштоўнасці Саюза.*

Каштоўнасцямі, на якіх заснаваны Саюз, з’яўляюцца павага чалавечай годнасці, свабоды, дэмакратыі, роўнасці, вяршэнства закона і павага правоў чалавека, уключаючы правы асоб, якія належаць да меншасцяў. Гэтыя каштоўнасці з’яўляюцца агульнымі для сукупнасці дзяржаў-членаў, якія характарызуюцца плюралізмам, недыскрымінацыяй, памяркоўнасцю, справядлівасцю, салідарнасцю і роўнасцю паміж жанчынамі і мужчынамі.

У прэамбуле Хартыі Еўрасаюза па правах чалавека гэтыя каштоўнасці-прынцыпы выкладзены так: прынцып павагі да чалавечай годнасці, прынцып забеспячэння правоў і свабод чалавека і грамадзяніна, прынцып роўнасці, прынцып салідарнасці, прынцып дэмакратыі і прынцып прававой дзяржавы. Падкрэсліваецца, што яны заснаваны на духоўнай, маральнай і гістарычнай спадчыне народаў Еўропы.

Большасць прыхільнікаў канцэпцыі еўрапейскіх каштоўнасцяў адносяць да іх наступнае:
* Дэмакратыя і правы чалавека;
* Чатыры свабоды — агульны рынак, свабоднае перамяшчэнне, пражыванне і занятасць грамадзян;
* Сацыяльнае партнёрства;
* Шматнацыянальнасць, адмаўленне ад нацыяналізму;
* Свецкі мультыкультуралізм;
* Антытаталітарызм і антымілітарызм, але без пацыфізма;
* Шматвектарнасць знешняй і ўнутранай палітыкі;
* Трохузроўневае кіраванне — наднацыянальны, нацыянальны і рэгіянальны ўзроўні;
* Адкрытасць для ўсіх еўрапейскіх дэмакратый;
* Змены, эвалюцыя межаў Еўрасаюза.

Катэгорыя:Геапалітыка
Дагестанская вайна

**Дагестанская вайна**, **Уварванне вахабітаў у Дагестан** (лічыцца пачаткам Другой чачэнскай вайны) — узброеныя сутыкненні на тэрыторыі Дагестана паміж атрадамі «Ісламскай міратворчай брыгады» з аднаго боку, і арміяй Расіі з другога, якія адбываліся ў жніўні—верасні 1999 года.

## Баявыя дзеянні 
Першапачаткова атрады чачэнскіх вахабітаў увайшлі на тэрыторыю Батліхскага раёна. Федэральная армія пачала ваенную аперацыю ў гэтым раёне. Наступленне было паспяховым. 5 верасня 1999 года атрады другі раз уваходзяць у Дагестан, на гэты раз ўдар нанесены па Навалакскаму раёну. У пачатку верасня вахабітам удалося часова схіліць сітуацыю на свой бок. Чачэнцамі былі захопленыя дагестанскія сёлы Навалакскае, Чапаева, Шушыя, Ахар, Навакулі, Тухчар, Гаміях. 10 верасня армія Расіі пачала аперацыю па вызваленні захопленай тэрыторыі. Апошняй апорай вахабітаў у Дагестане стала сяло Навалакамскае, але 14 верасня яно было вызвалена. 15 верасня вахабіты былі цалкам выбітыя з тэрыторыі Рэспублікі Дагестан.

## Спасылкі 
* https://ria.ru/history_spravki/20110418/365668402.html
* http://tanci-kavkaza.ru/chechenskaya-voyna/
* https://topwar.ru/74417-vtorzhenie-boevikov-v-dagestan-boi-v-novolakskom-rayone.html

Катэгорыя:Гісторыя Дагестана
Катэгорыя:Вайна супраць тэрарызму
Катэгорыя:Канфлікты 1999 года
Катэгорыя:Войны Расіі
BNP Paribas Open 2017

**BNP Paribas Open 2017** (таксама вядомы як *«Індыян Уэлс Мастэрс 2017»* ()) — прафесійны турнір па тэнісе, які праходзіў з 6 па 19 сакавіка 2017 года ў «Indian Wells Tennis Garden», у Індыян Уэлсе, Каліфорнія, ЗША. Турнір, які быў заснаваны ў 1974 годзе, стаў 42-м розыгрышам сярод мужчын і 29-м сярод жанчын, а таксама ўваходзіў у Сусветны тур ATP Мастэрс 1000 і быў адным з Прэм'ер-турніраў WTA.

Катэгорыя:2017 год у тэнісе
Катэгорыя:Спорт у ЗША ў 2017 годзе
Катэгорыя:Сусветны тур ATP 2017
Катэгорыя:Тур WTA 2017
Катэгорыя:Тэнісныя турніры ў ЗША
Катэгорыя:2017 год у Каліфорніі
Лістапад (значэнні)

**Лістапад**:
* Лістапад
* Лістапад (кінафестываль)
* Лістапад (месяц)
* Лістапад (фільм, 2017)
## Прозвішча 
* Іван Віктаравіч Лістапад (нар. 1951) — беларускі педагог, спецыяліст у галіне тэорыі і методыкі фізічнага выхавання, спартыўнай трэніроўкі.
* Юрый Іванавіч Лістапад
Іван Савіч Чымбург

**Іван Савіч Чымбург** (, Еўлічы, Слуцкі раён, Бабруйскай (цяпер — Мінскай) вобласці — ) — беларускі філосаф. Рэктар БДУ.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў сялянскай сям’і 27 студзеня 1904 года. Да жніўня 1917 года працаваў у бацькоўскай гаспадарцы. Пасля вучыўся ў беларускай земскай гімназіі ў г. Слуцку. У 1919—1921 гг. зноў працаваў разам з бацькам у сельскай гаспадарцы. З 1923 года вучыўся ў БДУ, а пасля ў Саратаўскім дзяржаўным універсітэце. У 1927—1931 гадах працаваў у органах следства і пракуратуры. З 1931 года — на выкладчыцкай працы: у Варонежскім зоаветінстытуце, а пасля аспірантуры — загадчык кафедры сацыяльна-эканамічных дысцыплін БДУ.

З ліпеня 1941 года — на фронце: палітрук, намеснік камандзіра роты, інструктар прапаганды палітупраўлення палка.

Пасля дэмабілізацыі зноў вяртаецца ў БДУ загадчыкам кафедры марксізму-ленінізму. У 1947 годзе прызначаны дырэктарам Інстытута гісторыі партыі ЦК КП(б)Б. Памёр у 1978 годзе.

## Публікацыі 
* *Санков А. П., Чимбург И. С.* Диалектический материализм. — Мн.: Вышэйшая школа, 1969. — 342 с.
* *Чымбург І. С.* Ідэйная барацьба ў Беларусі напярэдадні Кастрычніка. — Мн.: Выдавецтва БДУ, 1977. — 142 с.

## Спасылкі 
* Гісторыя БДУ. Іван Савіч Чымбург // Сайт Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта

Катэгорыя:Рэктары БДУ
Катэгорыя:Філосафы Беларусі
Катэгорыя:Педагогі Беларусі
Катэгорыя:Выкладчыкі БДУ
Катэгорыя:Дэканы гістарычнага факультэта БДУ
Катэгорыя:Члены КПСС
Катэгорыя:Удзельнікі Вялікай Айчыннай вайны
Ермакоўскае сельскае паселішча (Вікулаўскі раён)

{{Адміністрацыйная адзінка
|Беларуская назва=**Ермакоўскае сельскае паселішча**
|Арыгінальная назва=Ермаковское сельское поселение
|Герб=
|Сцяг=
|Краіна=
| lat_deg                          = 57.2526441
| lon_deg                          = 70.9377765
|region=Цюменская вобласць
|type=
|узровень=
|CoordScale=
|Гімн=
|Статут=cельсавет
|Уваходзіць у=Вікулаўскі раён
|Уключае=4 населеныя пункты
|Сталіца=сяло Ермакі
|Буйны горад=
|Буйныя гарады=
|Датаўтварэння=
|Скасаванне=
|Глава=Ажгібесава Святлана Аляксандраўна
|Назва главы= Кіраўнік адміністрацыі
|Глава2= 
|Назва главы2=
|Глава3=
|Назва главы3=
|ВУП=
|Год ВУП=
|Месца па ВУП=
|ВУП на душу насельніцтва=
|Месца па ВУП на душу насельніцтва=
|Мова=руская
|Мовы=
|Насельніцтва=307
|Год перапісу=2017
|Працэнт ад насельніцтва=
|Месца па насельніцтве=
|Шчыльнасць=
|Месца па шчыльнасці=
|Нацыянальны склад=
|Канфесійны склад=
|Плошча=304,33
|Працэнт ад плошчы=5,25
|Месца па плошчы=
|Максімальная вышыня=
|Сярэдняя вышыня=
|Мінімальная вышыня=
|Карта=
|Памер карты=
|Карта адміністрацыйнай адзінкі=
|Памер карты аа=
|Часавы пояс= MSK+2 {UTC+5)
|Абрэвіятура=
|ISO=
|Лічбавы ідэнтыфікатар=
|Від ідэнтыфікатара=
|Лічбавы ідэнтыфікатар2=
|Від ідэнтыфікатара2=
|Лічбавы ідэнтыфікатар3=
|Від ідэнтыфікатара3=
|FIPS=
|Тэлефонны код=+7 34557
|Паштовыя індэксы=
|Інтэрнэт-дамен=
|Код аўтамабільных нумароў=72
|Назва параметру1=Тэлефоны адміністрацыі
|Параметр1=48-222
|Сайт= 
|Катэгорыя ў Commons=
|Заўвагі=
}}

**Ермакоўскае сельскае паселішча** — муніцыпальнае ўтварэнне ў Вікулаўскім раёне Цюменскай вобласці Расійскай Федэрацыі.

Адміністрацыйны цэнтр — сяло Ермакі.

## Гісторыя 
Статус і межы сельскага паселішча ўсталяваны Законам Цюменской вобласці ад 5 лістапада 2004 года № 263 «Об установлении границ муниципальных образований Тюменской области и наделении их статусом муниципального района, городского округа и сельского поселения».

Населеныя пункты Асінаўка, Ермакі і Ялоўка заснаваны ў 1886 годзе выхадцамі з вёсак Рагінь, Бушаўка, Меркулавічы Рагачоўскага павета Магілёўскай губерні.

## Насельніцтва 
Насельніцтва, жыхароў: 376 (2010), 307 (2017).

## Склад сельскага паселішча 
У склад сельскага паселішча ўваходзіць 4 населеныя пункты:

Катэгорыя:Сельскія паселішчы Расіі
Катэгорыя:Цюменская вобласць
Кубля

**Ку́бля** — рака ў Мядзельскім раёне Мінскай вобласці, у басейне Віліі. Даўжыня 13 км. Пачынаецца на поўдзень ад вёскі Суднікі, упадае з поўначы ў возера Баторына за 0,75 км на паўднёвы ўсход ад вёскі Баклаі. На ўсім працягу каналізаваная. У вытоку магчымы пераліў у раку Зелянуха.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Басейн Нарачы
Катэгорыя:Рэкі Мядзельскага раёна
Сера-да-Капівара

**Сера-да-Капівара** — нацыянальны парк у штаце Піяўі на паўночным захадзе Бразіліі, аб’ект са спіса Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА.

Як паказваюць даследаванні археолагаў, у старажытныя часы Сера-да-Капівара была густа заселена, тут была найбуйнейшая ў старажытнай Амерыцы канцэнтрацыя дагістарычных сялянскіх гаспадарак.

У нацыянальным парку знаходзіцца мноства помнікаў дагістарычнага наскальнага жывапісу. Узрост малюнкаў складае болей за 25 тысяч гадоў.
Знаходка гэтых малюнкаў абвяргае гіпотэзу позняга засялення кантынента Паўднёвай Амерыкі і прымушае гісторыкаў і антраполагаў па-іншаму глядзець на найстаражытнейшы этап гісторыі краіны. Наскальны жывапіс — аргумент на карысць таго, што на гэтых тэрыторыях былі і іншыя, ранейшыя хвалі міграцыі.

Экалагічны калідор Канфусьёнс-Капівара звязвае нацыянальныя паркі Сера-дас-Канфусьёнс і Сера-да-Капівара.

Image:Serra da Capivara - Painting 7.JPG
Image:Serra da Capivara - Painting 8.JPG
Image:Serra da Capivara - Several Paintings 3.jpg

## Літаратура 
* Тысяча чудес света. — СПб.: ООО «СЗКЭО», 2007. — 336 с.

Катэгорыя:Бразілія
Катэгорыя:Сусветная спадчына
Сяргей Валер’евіч Аксёнаў

**Сярге́й Вале́р’евіч Аксё́наў** (; ) — расійскі палітык і лідар сепаратысцкага руху ў Крыму, прадпрымальнік. Кіраўнік Рэспублікі Крым з 9 кастрычніка 2014 г. Старшыня Савета міністраў Рэспублікі Крым з 17 сакавіка 2014 г.. Старшыня Савета міністраў Аўтаномнай Рэспублікі Крым з 27 лютага па 17 сакавіка 2014 г., непрызнаны новымі ўладамі Украіны. Старшыня Крымскага аддзялення Расійскага ваенна-гістарычнага таварыства. Дэпутат Вярхоўнага Савета Аўтаномнай Рэспублікі Крым (з 31 кастрычніка 2010 г. па 17 сакавіка 2014 года). Старшыня ўсеўкраінскай партыі «Рускае адзінства» (2008—2014).

## Крымінальны пераслед ва Украіне 
У сакавіку 2014 года ў дачыненні да Аксёнава была ўзбуджаная крымінальная справа па ч. 1 арт. 109 КК Украіны («гвалтоўнае змяненне ці звяржэнне канстытуцыйнага ладу або захоп дзяржаўнай улады»). 4 сакавіка акруговы адміністрацыйны суд Кіева задаволіў хадайніцтва аб прызнанні супрацьпраўнымі і адмене рашэнняў Вярхоўнага Савета Крыма аб прызначэнні Сяргея Аксёнава на пасаду старшыні Савета міністраў, а 5 сакавіка Шаўчэнкаўскі раённы суд Кіева пастанавіў затрымаць Сяргея Аксёнава.

13 красавіка 2016 года Пячэрскі раённы суд Кіева даў дазвол на затрыманне Сяргея Аксёнава па падазрэнні ў здзяйсненні злачынства, прадугледжанага ч. 5 арт. 191 (прысваенне, растрата маёмасці або завалоданне ёй шляхам злоўжывання службовым становішчам) Крымінальнага кодэкса Украіны.

23 чэрвеня 2016 года Генеральная пракуратура Украіны выклікала на допыт 29 чэрвеня Сяргея Аксёнава, апублікаваўшы позву ва ўкраінскай урадавай газеце «Урядовий кур’єр».

## Міжнародныя санкцыі 
thumb|right|Краіны, дзе Аксёнаў патрапіў пад санкціі
17 сакавіка 2014 года ЗША ўвялі персанальныя санкцыі супраць асоб, якія пагражаюць міру, бяспецы, стабільнасці, суверэнітэту і тэрытарыяльнай цэласнасці Украіны і за падрыў дэмакратычных інстытутаў і працэсаў ва Украіне, у тым ліку дадаўшы ў санкцыйны спіс спецыяльна прызначаных грамадзян і заблакіраваных асоб і Аксёнава.

У той жа дзень Аксёнаў таксама трапіў пад санкцыі Канады і краін ЕС.

Катэгорыя:Члены «Адзінай Расіі»
Катэгорыя:Кіраўнікі рэгіёнаў Расіі
Катэгорыя:Анексія Крыма Расіяй
Катэгорыя:Палітыкі Крыма
Катэгорыя:Спіс спецыяльна прызначаных грамадзян і заблакіраваных асоб
Катэгорыя:Чорны спіс ЕС
Лукашоў

**Лукашоў** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Аляксандр Васілевіч Лукашоў — дзяржаўны дзеяч Рэспублікі Беларусь, міністр транспарту і камунікацый Рэспублікі Беларусь (1994—2001).
* Анатоль Іванавіч Лукашоў (нар. 1960) — беларускі дзяржаўны дзеяч.
* Антон Юр’евіч Лукашоў (нар. 2004) — беларускі футбаліст.
* Валянцін Канстанцінавіч Лукашоў — беларускі геахімік.
* Канстанцін Ігнатавіч Лукашоў — беларускі навуковец у галіне геалогіі і геахіміі.
Візжар

**Візжа́р** — вадасховішча ў Жабінкаўскім раёне Брэсцкай вобласці Беларусі, на паўднёва-заходняй ускраіне горада Жабінка.

Вадасховішча наліўное, створана ў 1979 годзе ў польдарнай сістэме каля безыменнага канала, які ўпадае ў раку Мухавец ніжэй за раку Жабінка. Плошча паверхні 0,26 км². Даўжыня 0,6 км, найбольшая шырыня 0,5 км. Найбольшая глыбіня 6,2 м, сярэдняя — 4,3 м. Аб’ём вады 1,13 млн м³. Дно пясчанай. Напаўняецца вадой з польдара і канала.

Вадасховішча выкарыстоўваецца ў мэтах адпачынку, развядзення рыбы, прыёму вады з польдарнай сістэмы.

## Літаратура 
*  — С. 452.
* 
* Ліст карты N-34-144. Выданне 1986 г. Стан мясцовасці на 1982 г.

Катэгорыя:Вадасховішчы Брэсцкай вобласці
Катэгорыя:Вадасховішчы Жабінкаўскага раёна
Катэгорыя:Басейн Мухаўца
Рыс (значэнні)

**Рыс**:
* Рыс (*Oryza*) — род аднагадовых і шматгадовых травяністых раслін сямейства метлюжковыя
* Рыс (прадукт харчавання)

## Прозвішча 
* Адам Рыс - амерыканскі астрафізік, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіцы (2011)
* Тайлер Рыс - валійскі непрафесійны гулец у снукер
Хофман

**Хофман** — прозвішча.

## Прозвішча 
* Альберт Хофман — швейцарскі вучоны-хімік, філосаф і пісьменнік
* Дасцін Хофман — амерыканскі акцёр, рэжысёр
* Жуль Хофман — лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіялогіі і медыцыне (2011)
* Роалд Хофман — лаўрэат Нобелеўскай прэміі па хіміі (1981)
* Філіп Сеймур Хофман — амерыканскі акцёр

## Гл. таксама 
* Гофман
Пашкаўскі сельсавет

**Па́шкаўскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Магілёўскага раёна Магілёўскай вобласці Беларусі. Цэнтр — вёска Новае Пашкава.

## Гісторыя 
Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Магілёўскага раёна Магілёўскай акругі БССР. Цэнтр — вёска Пашкава. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Магілёўскім раёне БССР, з 20 лютага 1938 года — Магілёўскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Гаранскага сельсавета. 22 ліпеня 1960 года ў склад сельсавета з Цішоўскага сельсавета перададзены 3 населеныя пункты (Казіміраўка, Прысна-I і Прысна-II).

## Насельніцтва 
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 2820 чалавек, з іх 91,8 % — беларусы, 6,1 % — рускія, 1,6 % — украінцы; паводле перапісу 2019 года — 3107 чалавек.

## Склад 
У склад сельсавета ўваходзяць 18 населеных пунктаў (2009 г.):

Скасаваныя населеныя пункты на тэрыторыі сельсавета:
* Казіміраўка — вёска, далучана да г. Магілёва.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.
* Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т.6. Кн.2. Магілёўская вобласць / рэдкал.: Т. У. Бялова (дырэктар) і інш. – Мінск: Беларуская Энцыклапедыя імя П. Броўкі, 2009. –592 с.: іл. ISBN 978-985-11-0440-2.


Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Прэзідэнт Прыднястроўскай Малдаўскай Рэспублікі

**Прэзідэнт непрызнанай Прыднястроўскай Малдаўскай Рэспублікі** з'яўляецца кіраўніком прыднястроўскай дзяржавы.

## Паўнамоцтвы Прэзідэнта Прыднястроўя 
Згодна з арт. 70-71 Канстытуцыі Прыднястроўя і закона «Аб унясенні змяненняў і дапаўненняў у канстытуцыю ПМР», Прэзідэнт ПМР:
# З'яўляецца гарантам Канстытуцыі і законаў Прыднястроўскай Малдаўскай Рэспублікі, правоў і свабод чалавека і грамадзяніна, забяспечвае дакладнае выкананне Канстытуцыі і законаў;
# Прымае меры па ахове суверэнітэту Рэспублікі, яе незалежнасці і тэрытарыяльнай цэласнасці, забяспечвае ўзгодненае функцыянаванне і ўзаемадзеянне ўсіх органаў дзяржаўнай улады;
# Распрацоўвае канцэпцыю унутранай і знешняй палітыкі дзяржавы і прымае меры да яе рэалізацыі;
# Прадстаўляе інтарэсы Прыднястроўскай Малдаўскай Рэспублікі ўнутры краіны і ў міжнародных адносінах;
# Валодае недатыкальнасцю;
# З'яўляецца Галоўнакамандуючым Узброенымі сіламі Прыднястроўскай Малдаўскай Рэспублікі і прымае любыя законныя меры, накіраваныя на ўмацаванне абараназдольнасці Рэспублікі
# Ў прадугледжаных Канстытуцыяй выпадках уводзіць на тэрыторыі Прыднястроўскай Малдаўскай Рэспублікі ваеннае становішча знеадкладным паведамленнем пра гэта Вярхоўнаму Савету. Прэзідэнт Прыднястроўя ажыццяўляе агульнае кіраўніцтва выканаўчымі органамі дзяржаўнай улады і кіравання і забяспечвае іх узаемадзеянне з іншымі органамі дзяржаўнай улады. Прэзідэнт Прыднястроўя мае права памілавання, вырашае пытанні грамадзянства Прыднястроўя і прадастаўлення палітычнага прытулку. Прэзідэнт Прыднястроўя засноўвае дзяржаўныя ўзнагароды, ўсталёўвае ганаровыя і спецыяльныя званні, узнагароджвае дзяржаўнымі ўзнагародамі, прысвойвае ганаровыя званні Прыднястроўя, вышэйшыя воінскія і спецыяльныя званні, вышэйшыя кваліфікацыйныя класы і класныя чыны. Прэзідэнт Прыднястроўскай Малдаўскай Рэспублікі:
# Прызначае са згоды Вярхоўнага Савета Старшыні Урада;
# Мае права старшынстваваць на пасяджэннях Урада;
# Прымае рашэнне аб адстаўцы Урада;
# Прадстаўляе Вярхоўнаму Савету кандыдатуры для прызначэння на пасады старшыняў Канстытуцыйнага, Вярхоўнага, Арбітражнага судоў, а таксама кандыдатуру пракурора Прыднястроўскай Малдаўскай Рэспублікі; ўносіць у Вярхоўны Савет прапанову аб вызваленні ад пасады Пракурора, прызначае двух суддзяў Канстытуцыйнага суда ісуддзяў іншых судоў;
# Прымае рашэнне аб адстаўцы асобных членаў Урада ў выпадках і ў парадку, устаноўленых Канстытуцыяй і законам;
# Распускае Вярхоўны Савет у выпадках i ў парадку, прадугледжаных Канстытуцыяй Прыднястроўскай Малдаўскай Рэспублікі;
# Прызначае і вызваляе вышэйшае камандаванне Узброеных сіл Прыднястроўскай Малдаўскай Рэспублікі;
# Сцвярджае ваенную дактрыну Прыднястроўскай Малдаўскай Рэспублікі;
# Прызначае і вызваляе ад пасады паўнамоцных прадстаўнікоў Прэзідэнта Прыднястроўскай Малдаўскай Рэспублікі.

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт Прэзідэнта ПМР
* Прэзідэнт Прыднястроўя

Катэгорыя:Прыднястроўе
Ганутка (прыток Нарачы)

**Гану́тка** — рака ў Смаргонскім раёне Гродзенскай вобласці і Вілейскім раёне Мінскай вобласці, правы прыток ракі Нарач (басейн Віліі). Даўжыня 12 км. Плошча вадазбору 59 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 1,9‰. Пачынаецца каля вёскі Куляшы, упадае ў Нарач на паўднёвай ускраіне вёскі Ручыца. На ўсім працягу каналізаваная.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Агульная характарыстыка рачной сеткі Мінскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь»  

Катэгорыя:Басейн Нарачы
Катэгорыя:Рэкі Вілейскага раёна
Катэгорыя:Рэкі Смаргонскага раёна
Жан-П’ер Жэнэ

**Жан-П’е́р Жэнэ́** (, IPA: ; нар. , Раан, Францыя) — французскі кінарэжысёр і сцэнарыст.

## Фільмаграфія 
## Зноскі 
## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт Жан-П’ера Жэнэ

Катэгорыя:Лаўрэаты Еўрапейскай кінапрэміі
Валькавадскі Беатус

**Валькавадскі Беатус, Беатус з Валькавада, Вальядалідскі Беатус, Беатус з Вальядаліда** — ілюмінаваны рукапіс, копія  Беата Ліебанскага, перапісаны манахам Авека ў 970 годзе, у цяпер зніклым Манастыры Маці Божай Валькавадскай у Паленсіі. Ён захоўваецца ў калекцыі .

## Гісторыя 
У 970 годзе, падчас праўлення караля Леона , манах па імені Авека ў манастыры ў Валькавада скапіяваў і зрабіў мініяцюры на пергаменце для абата Валькавада Семпроніа да Каментарыя Святога Беата з манастыра , створанага паміж 765 і 775 гадамі. Валькавадскі Беатус з’яўляецца адной з 32 копій гэтага твора, якія існуюць у цяперашні час, многія з іх багата ілюмінаваны.

Рукапіс Авека заставаўся ў абацтве да XVI стагоддзя. Амбросіа дэ Маралес апісвае, што бачыў яго там у 1572 годзе. Але ў 1590 годзе яго ўжо там не было. Ён адправіўся ў , а потым у Мадрыд, дзе належаў сакратару Філіпа II Габсбурга. У XVII стагоддзі рукапіс належаў езуіцкай школе Святога Амброзія ў Вальядалідзе, а калі Карл III Іспанскі загадаў выгнаць езуітаў, калекцыя іх бібліятэкі была перавезена ва ўніверсітэт Вальядаліда.

## Апісанне 
Рукапіс, таксама вядомы як *Вальядалідскі Беатус*, складаецца з 230 , захаваных у добрым стане (яшчэ чатырнаццаці не хапае), памерамі 35,5 х 24.5&#x20;см і змяшчае 87 мініяцюр і шматлікія буквіцы. Яркія колеры даюць пігменты азурыту, малахіту і кінавары, змешаныя з яйкамі, мёдам або клеем і пакрытыя пластом воску. Фігуры людзей абмяжоўваюцца лініямі, і іх экспрэсіўнасць зыходзіць з вялікіх міндалепадобных вачэй. На палях многіх старонак знаходзяцца шматлікія пазнакі, безумоўна, дададзеныя аўтарам у ходзе яго працы, і іншыя, зробленыя пазней на працягу стагоддзяў.

Падрыхтоўка рукапісу выканана вельмі хутка, з 8 чэрвеня па 9 верасня 970 года. На Фоліа 3 маецца надпіс, які пацвярджае гэтыя даты: *Initiatus est liber iste Apocalipsis Joahnni VI idus junius et pinibit exaratus VI idus septembris sub era VIII*.

Адным з першых радкоў Беатуса з’яўляецца пазначэнне, хто і па чыёй замове стварыў гэты манускрыпт: *Hoc opus tu fieret prae-dictus Abbas Sempronius instanter egit, cui ego Oveco indignus mente obediens devota depinxi*. Далей пазначана дата: *Anno Domini 970*.

## Галерэя 

File:Valcavado Beatus f. 111r - Palms.jpg|
File:_ValladolidBeatusFolio120rAngelWithLocusts.jpg |
File:B_Valladolid_151.jpg|

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Кнігі X стагоддзя
Катэгорыя:Ілюмінаваныя рукапісы паводле алфавіта
Катэгорыя:Кнігі паводле алфавіта
Катэгорыя:Творы 970 года
Катэгорыя:970
Катэгорыя:Беатусы
Пітчар

падае мяч]]
**Пітчар** ( — «гулец, які падае») — гулец у бейсболе, які знаходзіцца на пітчарскай горцы і падае кэтчару мяч, які спрабуе адбіць бэтар іншай каманды. Супрацьстаянне паміж пітчарам і бэтарам з’яўляецца асноўным элементам гульні, які часта ўплывае на яе дынаміку і вынік.

Мэтай пітчара з’яўляецца такое пападанне мяча ў страйк-зону (шырыня якой вызначаецца па шырыні пласцінцы «дома», а вышыня супадае з адлегласцю паміж каленямі і сярэдзінай тулава бэтара), пры якой бэтар альбо б’е і не трапляе па мячу, альбо ўвогуле не б’е, бо памылкова лічыць, што мяч не пройдзе праз страйк-зону — за такую памылку бэтару налічваюцца страйкі і пасля трох ён павінны сысці з гульні — трапіць у «аўт». Тры аўта завяршаюць палову інінга, і каманды мяняюцца ролямі. Пры гэтым пітчар павінны быць асцярожным, бо калі кэтчар яго каманды не здолее злавіць або хутка падабраць, бэтар можа паспець дабегчы да першай базы, як быццам ён паспяхова адбіў мяч («скрасці базу»). Таксама пітчар павінны і не прамахнуцца міма страйк-зоны — калі бэтар здолее распазнаць гэту памылку, то пітчару будзе залічаны «бол» і пасля чатырох болаў бэтар зойме першую базу, а калі яна ўжо была занятая ранарам, то і той здолее заняць наступную пазіцыю.

Пітчар таксама кантралюе гульцоў іншай каманды, якія ўжо знаходзяцца на базах і могуць паспрабаваць пачаць перабежку да наступнай пазіцыі яшчэ да падачы мяча. У гэтым выніку ён можа перакінуць мяч гульцу сваёй каманды на бліжэйшай базе, каб той адправіў у «аўт» гульца праціўніка.

## Асноўныя віды падач 
Неабходнасць прымушаць бэтара рабіць памылкі: прамахвацца міма мяча або няправільна ацэньваць ці трапляе мяч у страйк-зону — прывяла да стварэння некалькіх відаў падач, якія пітчар звычайна ўжывае ў выпадковым парадку і спрабуе маскіраваць адну за другую. Каб кэтчар быў гатовы прыняць менавіта той від падачы, які збіраецца рабіць пітчар, яны выпрацоўваюць паміж сабою сістэму таемных знакаў.
* Фастбол (fastball — хуткі мяч) — хуткая прамая падача, ужываецца найбольш часта.
* Кёрвбол (curveball — кручаны мяч) — падача, пры якой мяч рухаецца па гнутай траекторыі з мэтай заблытаць бэтара.
* Слайдар (slider — паўзучы) — падача, пры якой мяч рухаецца па гнутай траекторыі і ўходзіць убок.
* Чэнджап (change up — змяніць хуткасць) — падача, якая выглядае як фастбол, але пры якой мяч рухаецца больш павольна, што прымушае бэтара зрабіць памылку і ўдарыць раней, чым трэба.
Частка падач, папулярных у першыя дзесяцігоддзі прафесійнага бейсбола, была забаронена з-за небяспекі для здароўя бэтара і для павышэння яго шанцаў адбіць мяч: бінбол (beanball) — намераная падача ў галаву б’ючага, эмеры-бол — падача мяча, які быў нацёрты наждачнай паперай, што рабіла яго траекторыю непрадказальнай, шайн-бол — падача мяча, які быў нацёрты да ззяння і спітбол — падача мяча, які быў змазаны слінай, петралатумам або іншым слізкім рэчывам.

Катэгорыя:Пазіцыі гульцоў у бейсболе
Сэм Куэры

**Сэм Куэры** (; ) — прафесійны амерыканскі тэнісіст. Паўфіналіст Уімблдана 2017 года і чвэрцьфіналіст адкрытага чэмпіянату ЗША 2017 года. Пераможца дзесяці турніраў серыі ATP. Вядомы сваёй моцнай падачай, валодае рэкордам па колькасці эйсаў, выкананых запар, — 10 эйсаў.

## Спасылкі 
Профіль на сайте ATP

Катэгорыя:Тэнісісты ЗША
Катэгорыя:Тэнісісты на летніх Алімпійскіх гульнях 2008 года
Уржэльскі Беатус

'', Уржэльскі Беатус (f°198v-199), каля X стагоддзя]]
**Уржэльскі Беатус** () — ілюмінаваны рукапіс X стагоддзя з сярэднявечным каментарыем да Апакаліпсіса. Захоўваецца ў   ў  у Іспаніі.

## Гісторыя 
Каля 786 года настаяцель манастыра Сан-Марцін-дэ-Льебана ў Сантандэры, вядомы як Беат, напісаў каментарый да Кнігі Апакаліпсіс. З дзясятага стагоддзя да гэтай працы было зроблена шмат копій або друкаваных мініяцюр, якія распаўсюджваліся Беатам у манастыры і саборы на працягу ўсяго Сярэднявечча. Сярод гэтых дваццаці рукапісаў, званых «Беатусамі», якія да гэтага часу раскіданыя па ўсім свеце, адным з самых прыгожых і поўных прыкладаў з’яўляецца Уржэльскі Беатус.

У цяперашні час ён складаецца з 7 аркушаў з рымскімі лічбамі і яшчэ 243 аркушамі з арабскай нумарацыяй. Ён змяшчае 79 ілюстраваных мініяцюр. У першай трэці X стагоддзя ён быў вывучаны спецыялістамі, якія спрабавалі падкрэсліць палеаграфічную цікавасць і мастацкую значнасць Кодэкса і ўдакладніць любыя пытанні і бібліяграфічныя факты. У адрозненне ад іншых існуючых Беатусаў, пра якіх вядомы прозвішчы аўтараў, месцы паходжання і даты стварэння, Уржэльскі Беатус не мае ніякіх адсылак на гэта, што робіць практычна немагчымымі ідэнтыфікаванне перапісчыка і мініяцюрыста. Наконт месца і даты многія цяперашнія спецыялісты выказваюць здагадку, што ён створаны ў манастыры Ла-Рыёха да канца X стагоддзя.

29 верасня 1996 года два члены арганізаванай групы выкрадальнікаў твораў мастацтва адключылі сігналізацыю, разбілі акно і скралі Беатус. Гэтая група была злоўленая ў Валенсіі  21 студзеня 1997 года, у ліку іншых твораў мастацтва паліцыя выявіла непашкоджаны Беатус.

## У культуры 
* У 1975 годзе паштовая служба Іспаніі выпусціла марку, на якой выкарыстала 72-ю мініяцюру з Уржэльскага Беатуса.

Катэгорыя:Ілюмінаваныя рукапісы паводле алфавіта
Катэгорыя:Кнігі паводле алфавіта
Катэгорыя:Кнігі X стагоддзя
Катэгорыя:Беатусы
Рускае Адзінства

**Рускае Адзінства** () — палітычная партыя і аднайменны агульнакрымскі грамадска-палітычны рух, заснаваны ў 2008 годзе. У перыяд крымскага крызісу лідар партыі Сяргей Аксёнаў адыграў важную ролю ў анексіі Крыма Расійскай Федэрацыяй, за што дзейнасць партыі была забаронена ўладамі Украіны ў 2014 годзе.

## Гісторыя 
Партыя была заснавана ў 2008 годзе пад назвай «Авангард», а ўзначаліў яе Сяргей Валер’евіч Аксёнаў.

Прадстаўнік партыі Канстанцін Рубаненка быў абраны гарадскім кіраўніком Бахчысарая. Тры месцы атрымала партыя ў Сімферопальскім гарадскім савеце.

На ўсеўкраінскіх парламенцкіх выбарах 2012 партыя выстаўляла кандыдатаў у чатырох выбарчых акругах, але ніводны не атрымаў перамогу.

27 лютага 2014 года лідар «Рускага адзінства» Сяргей Валер’евіч Аксёнаў па рашэнні Вярхоўнага Савета Крыма ўзначаліў урад Аўтаномнай Рэспублікі Крым і пасля сыграў важную ролю ў падзеях, якія прывялі да анексіі Крыма Расіяй.

30 красавіка 2014 года рашэннем акруговага адміністрацыйнага суда Кіева дзейнасць партыі была забаронена ва Украіне.

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт 
* 
* Архіў сайта 

Катэгорыя:Палітычныя партыі Украіны
Катэгорыя:Забароненыя палітычныя партыі
Катэгорыя:Анексія Крыма Расіяй
Біхач

**Біхач** (, ) — горад, з навакольнымі паселішчамі складае абшчыну **Град Біхач** () ў паўночным захадзе Босніі і Герцагавіны на рацэ Уна (правы прыток Савы). Адміністрацыйны цэнтр Унска-Санскага кантона Федэрацыі Босніі і Герцагавіны.

## Геаграфія 
thumb|left|Рака Уна ў Біхачы

Горад Біхач размешчаны ў паўночна-заходняй частцы Босніі і Герцагавіны на абодвух берагах ракі Уна, і з’яўляецца гаспадарчым, адміністрацыйным і культурным цэнтрам Унска-Санскага кантона. На захадзе абшчына мяжуе з наступнымі харвацкімі абшчынамі: Доньі-Лапац і Плітвічка-Езера-Карэніца, на поўначы — з абшчынай Цазін, на ўсходзе — Босанска-Крупа і Босанскі-Петровац, на поўдні — з абшчынай Дрвар.

## Насельніцтва 
Паводле перапісу насельніцтва 2013 года колькасць насельніцтва ў населеным пункце Біхач склала 39&nbsp;690 чалавек, ва ўсёй гарадской абшчыне — 56&nbsp;261 чалавек.

Склад насельніцтва ў межах сёння існуючай тэрыторыі абшчыны Біхач:
#### 2013 
* Баснійцы — 49 550 (88.07 %)
* Харваты — 3 265 (5.8 %)
* Сербы — 910 (1.61 %)
* Іншыя — 2,536 (4.5 %)

#### 1991 
* Мусульмане — 46 737 (66,08 %)
* Сербы — 12 689 (17,94 %)
* Харваты — 5 580 (7,9 %)
* Югаславы — 4 356 (6,15 %)
* Іншыя — 1 370 (1,95 %)

#### 1981 
* Мусульмане — 40 041 (61,09 %)
* Сербы — 11 093 (16,92 %)
* Харваты — 5 855 (8,9 %)
* Югаславы — 8 003 (12,2 %)
* Іншыя — 246 (0,37 %)

## Гаспадарка 
У былой Югаславіі Біхач быў сярод гарадоў з развітой прамысловасцю, прагрэс якой вызначаўся ў першую чаргу такімі прадпрыемствамі, як Kombiteks, Krajinametal і Polietilenka. Сёння Біхач — адзін з найбуйнейшых вытворцаў піва ў краіне. Тут таксама існуюць малочныя прадпрыемствы, вытворчасць халадзільнікаў. Значны ўдзел у эканоміцы абшчыны, дзякуючы ўрадлівым глебам, займае і сельская гаспадарка. Развіваецца водны турызм на рацэ Уна.

## Гарады-пабрацімы 
Катэгорыя:Гарады Федэрацыі Босніі і Герцагавіны
Дзмітрый Сяргеевіч Абашаў

**Дзмі́трый Сярге́евіч Аба́шаў** (, Губаха, Пермская вобласць) — беларускі біятланіст, які мае таксама расійскае грамадзянства, удзельнік Кубка свету ў складзе зборнай Беларусі.

## Кар’ера 
### Юніёрская кар’ера 
У юнацкім узросце займаўся лыжным спортам у ДЮСШ г. Губаха Пермскай вобласці, першы трэнер — Цягло Ірына Міхайлаўна, далей СДЮСШАР «Старт» горада Пермі, першы трэнер — Марылаў Сяргей Генадзьевіч. Прызываўся ў зборныя Расіі малодшых узростаў, у тым ліку ўдзельнічаў у Еўрапейскім юнацкім Алімпійскім фестывалі 2009 года, заваяваў 3-е месца (Бронзу) у эстафеце. На першынстве Расіі сярод юніёраў 2011 года лепшым вынікам Дзмітрыя стала 13-е месца.

У сезоне 2011/12 перайшоў у біятлон, першы трэнер Мерзлякоў Андрэй, г. Перм, удзельнічаў ва ўнутрырасійскіх спаборніцтвах сярод юніёраў.

### Дарослая кар’ера 
Летам 2012 года прыняў грамадзянства Беларусі і быў уключаны ў другой склад зборнай краіны, выступае за клуб «Дынама» (Мінск). Першым спаборніцтвам для яго стаў чэмпіянат Беларусі па летнім біятлоне 2012 года, дзе Дзмітрый заняў шостае месца ў спрынце і восьмае ў мас-старце.

У сезоне 2012/13 дэбютаваў на Кубку IBU на этапе ў Валь-Рыдана, заняў 99-е месца ў спрынце. Першыя ачкі ў залік Кубка IBU набраў толькі год праз, на этапе ў Ідрэ, дзе быў 36-м у спрынце. На чэмпіянаце Еўропы 2014 года ў Нове-Места-на-Мораве лепшым вынікам Абашава стала 17-е месца ў індывідуальнай гонцы, таксама ён быў 36-м у спрынце і гонцы пераследвання, а ў эстафеце зборная Беларусі заняла шостае месца.

У 2013, 2014, 2016 гадах стаў пераможцам 50-кіламетровага лыжнага марафону «Сапраўдны мужык», які праходзіў у горадзе Чусавой Пермскага краю.

На Кубку свету Абашаў дэбютаваў у сезоне 2014/15 на этапе ў Рупольдынгу, стаў восьмым у эстафеце і 59-м у спрынце. У тым жа сезоне прыняў удзел яшчэ ў некалькіх этапах Кубка свету, у тым ліку ў чэмпіянаце свету ў Кантыялахці, дзе заняў 70-е месца ў спрынце, 97-е месца ў індывідуальнай гонцы і 10-е ў эстафеце. На чэмпіянаце Еўропы 2015 Дзмітрый займаў месца ў трэцім дзясятку ў асабістых гонках, а ў эстафеце стаў чацвёртым.

У 2015 годзе на чэмпіянаце Беларусі па летнім біятлоне выйграў срэбра ў змяшанай эстафеце, а ў спрынце заняў чацвёртае месца (і трэцяе сярод удзельнікаў з Беларусі).

У лютым 2016 года Абашев упершыню набраў ачкі ў залік Кубка свету, заняўшы 29-е месца ў спрынце на этапе ў Кэнмары. У спаборніцтвах Кубка IBU ён упершыню падняўся на п’едэстал, фінішаваўшы трэцім у спрынце ў Нове-Места-на-Мораве.

### Агульны залік у Кубку свету 
* 2015 — 2016 — **87-е месца** (12 ачкоў)
* 2016 — 2017 — **80-е месца** (16 ачкоў)

## Спасылкі 
* Профіль biathlon.com.ua

Катэгорыя:Біятланісты Беларусі
Катэгорыя:Біятланісты паводле алфавіта
Катэгорыя:Спартсмены паводле алфавіта
Нюя

**Ню́я** () — рака ў Расіі, у Рэспубліцы Саха (Якуція), левы прыток ракі Лена.

Даўжыня ракі 798 км. Плошча вадазбору 38 100 км². Працякае па Прыленскаму плато. Упадае ў Лену каля сяла Нюя. Сярэдні расход вады 115 м³/с. Рака суднаходная на працягу 146 км ад вусця.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Государственный водный реестр РФ
* A Regional, Electronic, Hydrographic Data Network For the Arctic Region

Катэгорыя:Рэкі Якуціі
Катэгорыя:Прытокі Лены
Канстытуцыя Прыднястроўскай Малдаўскай Рэспублікі

**Канстытуцыя Прыднястроўскай Малдаўскай Рэспублікі** — асноўны закон непрызнанай Прыднястроўскай Малдаўскай Рэспублікі. Мае вышэйшую юрыдычную сілу і прамое дзеянне на тэрыторыі рэспублікі.

## Змест 
Канстытуцыя складаецца з прэамбулы, 5 раздзелаў, 106 артыкулаў асноўнай часткі і 7 артыкулаў пераходных нормаў і палажэнняў. Уключае раздзелы і главы:

* **Раздзел I. Асновы канстытуцыйнага ладу**
* **Раздзел II. Правы, свабоды, абавязкі і гарантыі чалавека і грамадзяніна**
* **Раздзел III. Асновы дзяржаўнага кіравання**

Глава 1. Развіццё асноў канстытуцыйнага ладу.

Глава 2. Прэзідэнт Прыднястроўскай Малдаўскай Рэспублікі (да паправак 2011 года — «Вярхоўны Савет Прыднястроўскай Малдаўскай Рэспублікі»).

Глава 3. Вярхоўны Савет Прыднястроўскай Малдаўскай Рэспублікі (да паправак 2011 года — «Прэзідэнт Прыднястроўскай Малдаўскай Рэспублікі. Выканаўчая ўлада»).

Глава 3-1. Урад Прыднястроўскай Малдаўскай Рэспублікі (глава ўведзена папраўкамі 2011 года).

Глава 4. Мясцовае дзяржаўнае кіраванне і мясцовае самакіраванне.

Глава 5. Судовая ўлада.

Глава 6. Нагляд за дакладным i аднолькавым выкананнем Канстытуцыі і законаў Прыднястроўскай Малдаўскай Рэспублікі (да паправак 2011 года — «Пракуратура»).

Глава 7. Абарона, бяспека і праваахоўная дзейнасць.

Глава 8. Фінансавая і бюджэтная сістэма.

* **Раздзел IV. Змяненне Канстытуцыі**
* **Раздзел V. Пераходныя нормы і палажэнні**

Катэгорыя:Прыднястроўе
Прыднястроўская Малдаўская Рэспубліка
Груздзеніца

**Груздзе́ніца**, **Навіны** — рака ў Вілейскім раёне Мінскай вобласці, правы прыток ракі Нарач (басейн Віліі). Даўжыня 10,3 км. Пачынаецца за 0,3 км на ўсход ад вёскі Дзярвелі, упадае ў Нарач на паўночна-ўсходняй ускраіне вёскі Вайдзені. На ўсім працягу каналізаваная.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Рэкі Вілейскага раёна
Катэгорыя:Басейн Нарачы
Чорная (прыток Ушы)

**Чо́рная**, **Чарняўка** — рака ў Маладзечанскім раёне Мінскай вобласці, левы прыток ракі Уша (басейн Віліі). Даўжыня 4,6 км. Пачынаецца за 3 км на паўночны ўсход ад вёскі Крыніца, i упадае ў Ушу за 2 км на паўночны ўсход ад былой вёскі Вялікае Сяло, што ў паўночна-ўсходняй частцы Маладзечна. Прымае сцёк з меліярацыйных каналаў.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Рэкі Маладзечанскага раёна
Катэгорыя:Прытокі Ушы (прыток Віліі)
Пяршайка

**Пярша́йка**, **канал П-10** — рака ў Беларусі, у Валожынскім раёне Мінскай вобласці, правы прыток ракі Іслач (басейн Нёмана).

## Назва 
Паводле К. Бугі, назва рэчкі Пяршайкі — з балцкага **Peršējā.* За адпаведнік падаваў латышскі гідронім *Pērsēja*. А. Ванагас гідронім *Péršeja* звязваў з літоўскім *pro-perša* «незамерзлае або расталае месца ў лёдзе на рацэ, на возеры ўзімку». Аднясенне назвы Пяршайкі да балцкіх гідронімаў падтрымліваў і Ул. Тапароў.

## Гідраграфія 
Даўжыня ракі 13 км. Плошча вадазбору 67 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 6,2 ‰.

Пачынаецца каля вёскі Шараі, цячэ па заходніх схілах Мінскага ўзвышша, упадае ў Іслач каля вёскі Яцкава-Карчомныя. Прытокі — Баранаўка, Літанка (справа).

За 1 км на захад ад аграгарадка Пяршаі на працягу 1,2 км уніз па цячэнні каналізаваная. У ніжнім цячэнні на левым беразе ад аграгарадка Пяршаі лясныя масівы, з правага боку прымае сцёк з меліярацыйных каналаў.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Рэкі Валожынскага раёна
Катэгорыя:Прытокі Іслачы