open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Савет старэйшын

**Савет старэйшын** () — верхняя палата французскага Заканадаўчага корпуса паводле Канстытуцыі III года.

Савет старэйшын складаўся з 250 чалавек, якія абіраліся дэпартаменцкімі выбарчымі сходамі з асоб, не маладзейшых за 40 гадоў (адсюль яго назва), якія знаходзяцца або якія знахадзіліся ў шлюбе і якія жылі на тэрыторыі рэспублікі не менш за пятнаццаць гадоў да абрання.

Яго склад аднаўляўся штогод па трацінах. Савет старэйшын засядаў у Цюільры, спачатку ў манежы, а затым у Бурбонскім палацы. Савет старэйшын абіраў прэзідэнта і сакратара не больш, як на месячны тэрмін. Члены савета атрымлівалі дараванне. Савет старэйшын прымаў або адхіляў (але абавязкова цалкам, без паправак) рэзалюцыі Савета пяцісот. Прынятыя ім рэзалюцыі станавіліся законамі, але сам Савет старэйшын заканадаўчай ініцыятывы не меў. Яму належала права змяняць, у выпадку патрэбы, месцазнаходжанне заканадаўчага корпуса, паказваючы новае месца і час яго сходу. Савет старэйшын спыніў сваё існаванне ў 1799 годзе пасля перавароту 18 брумера.

## Гл. таксама 
* Сенат

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Колішнія заканадаўчыя органы
Катэгорыя:Вялікая французская рэвалюцыя
Катэгорыя:Верхнія палаты парламентаў паводле краін
Класіфікатар адміністрацыйна-тэрытарыяльных аб’ектаў

**Класіфікатар адміністрацыйна-тэрытарыяльных аб’ектаў** (*скароч.* **КАТА**) — устанаўлівае структуру, парадак вядзення і коды адміністрацыйна-тэрытарыяльных аб’ектаў Рэспублікі Казахстан. КАТА прызначаны для забеспячэння дакладнасці, супастаўнасці і аўтаматызаванай апрацоўкі інфармацыі ў разрэзах адміністрацыйна-тэрытарыяльнага падзелу ў такіх сферах, як статыстыка, эканоміка і іншыя.

## Гл. таксама 
* СААТА — аналаг для Беларусі
* КААТЛУ — аналаг для Украіны
* ОКАТО — аналаг для Расіі

## Спасылкі 
* Апісанне ката 
* КАТО ад 22.06.2022 

Катэгорыя:Адміністрацыйны падзел Казахстана
Катэгорыя:Класіфікатары
Сацыяльны інтэрвенцыянізм

**Сацыяльны інтэрвенцыянізм** — сацыяльна-эканамічная сістэма, заснаваная на ўмяшанні ўрада, партый або арганізацый у функцыянаванне грамадства.

Падобная палітыка можа закранаць розныя бакі жыцця грамадства. У эканамічнай вобласці яна можа выражацца прадастаўленнем дабрачыннага або сацыяльнага забеспячэння — каб палегчыць сацыяльныя і эканамічныя праблемы людзі, якія маюць патрэбу ў галіне аховы здароўя — забеспячэннем медыцынскай дапамогі, у галіне адукацыі — прадастаўленнем магчымасцяў для вучобы і гэтак далей.

## Гл. таксама 
* Эканамічнае ўмяшанне

## Зноскі 
## Літаратура 
* Маркавіч Д. Ж. Супярэчнасці транзіцыі постсацыялістычных грамадстваў // Сацыялагічныя даследаванні. — 2006. — № 9.
* *Усанаў В. П.* Інтэрвенцыянізм 

## Спасылкі 
* Палітычныя рэжымы і ідэалогіі
Катэгорыя:Сацыяльная філасофія
Катэгорыя:Сацыяльная палітыка
Анатоль Трафімавіч Серэп

**Анатоль Трафімавіч Серэп** (; 1920 – 2003) — чувашскі пісьменнік і паэт.

## Біяграфія 
Сереп нарадзіўся ў 1920 годзе ў сяле Вялікія Токташы Алікаўскага раёна Чувашскай Рэспублікі.

Ён атрымаў адукацыю ў Калініна (сучасны Ташыр) і вывучаў педагогіку. Выпускнік Калінінскага педагагічнага вучылішча, Чувашскага дзяржаўнага педагагічнага інстытута. Працаваў школьным настаўнікам у вёсцы Варманкасы Шумерлінскага раёна.

У 1990 годзе Серэп стаў членам Саюза пісьменнікаў Чувашскай Рэспублікі.

Памёр у 2003 годзе ў Чэбаксарах.

## Вядомыя працы 
* "Уйӑх юрри"
* "Асамат"
* "Аттесем ҫук чухне"

## Бібліяграфія 
* Efimov L. I., "Элӗк Енӗ" (Alikovo District), Alikovo, 1994.
* "Аликовская энциклопедия", editing: Efimov L. I., Efimov E. L., Anan'ev A. A., Terernt'ev G. K., Cheboksary, 2009, .
* "Чӑваш литературин антологийӗ", editing: Gordeev D. V., Silem J. A. Cheboksary, 2003.  .
* Гордеев, Д. Пултарулӑх асапне кӑна турӑ панӑ / Д. Гордеев // Хыпар. – 1998. – 28 юпа.
* Гордеев, Д. Фронтри тата ҫыру сӗтелӗ хушшинчи паттӑрлӑх / Д. Гордеев // Хыпар. – 2000. – 27 раштав.
* Тимофеев-Ыхра, А. Мӑн Тукташ Корчагинӗ / А. Тимофеев-Ыхра // Пурнӑҫ ҫулӗпе (Элӗк р-нӗ). – 2000. – 9 раштав.
* Чул хушшинчи чун // Пурнӑҫ ҫулӗпе (Элӗк р-нӗ). – 2000. – 31 çу.
* Ялгир, П. Афанасьев (Сереп) Анатолий Трофимович // Ялгир, П. Литературный мир Чувашии / П.

* Ялгир. – Чебоксары, 2005. – С. 16.

## Ссылки 
* Культурное наследие Чувашии
Нацыянальныя маёмасці

**Нацыянальныя маёмасці** () — у рэвалюцыйнай Францыі канфіскаваныя, у сілу пастаноў Нацыянальнага сходу і Канвента, і абвешчаныя нацыянальнай уласнасцю маёмасці царквы і эмігрантаў. Уключалі землі, будынкі, рэнты з зямель і іншае.

Па дэкрэту ад 2 лістапада 1789 года была канфіскавана ўласнасць царквы і духавенства; пачынаючы з 30 сакавіка 1792 года канфіскоўвалася ўласнасць эмігрантаў, сасланых, пакараных і іншых асоб. Дэкрэт ад 27 ліпеня 1792 года дазволіў продаж нацыянальных маёмасцяў, што спрыяла росту спекуляцый і ўзнікненню так званых «чорных банд».

## Перадгісторыя 
Канфіскацыя, зробленая падчас рэвалюцыі, не была новай справай. Канцлер Дзюпра прапаноўваць Францыску I завалодаць царкоўнымі маёмасцямі пад той падставай, што яны складаюць частку каралеўскіх даменаў. Такая ж прапанова была зроблена ў XVIII стагоддзі пры Людовіку XV. Яна прынята не была, але часткова яе спрабавалі ўжыць шляхам абмежаванняў у набыцці царквой новых зямель (эдыкт 1749 года) або нават цалкам, у адносінах да земляў езуіцкага ордэна, якія былі канфіскаваныя ў 1764 годзе і прададзеныя дзяржаве.

Пытанне аб канфіскацыі царкоўных маёмасцяў быў закрануты і ў літаратуры XVIII стагоддзя; «Энцыклапедыя» рэкамендавала канфіскацыю царкоўных зямель для дабра і карысці дзяржавы. Патрабаванне канфіскацыі было ўнесена і ў некаторыя з наказаў 1789 года.

## Гл. таксама 
* Чорная банда

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Нерухомая маёмасць
Катэгорыя:Вялікая французская рэвалюцыя
Чорныя львы

**Чорныя львы** ('''') — арганізацыя антыфашысцкага руху супраціву, створаная пасля Другой італа-эфіопскай вайны для барацьбы супраць Італіі і акупацыі Эфіопскай імперыі.

## Гісторыя 
Рух быў заснаваны ў Заходняй Эфіопіі ў 1936 годзе. У склад «Чорных львоў» у асноўным уваходзілі студэнты Ваеннай акадэміі Халеты (была заснавана ў 1935 годзе) і эфіопы, якія атрымалі адукацыю за мяжой. Лідарам групоўкі быў Алемеворк Беен, ветэрынар, які вучыўся ў Вялікабрытаніі. Арганізацыя мела канстытуцыю. Яна складалася з дзесяці пунктаў. У ёй зацвярджалася перавага палітычнай сферы над ваеннай, забаранялася жорсткае абыходжанне з сялянамі і ваеннапалоннымі, а таксама выхад членаў арганізацыі з групоўкі. Канстытуцыя заклікала аддаць перавагу смерці, калі стаіць пагроза захопу ў палон ворагам.

«Чорныя львы» дамінавалі ў раннім руху супраціву ў Эфіопіі і змаглі пераканаць Імру Хайле Селасіе, які быў прызначаны імператарам Хайле Селасіе I прынцам-рэгентам падчас акупацыі, далучыцца да іх ва ўзброенай барацьбе. Імру трэба было рэарганізаваць эфіопскія ўзброеныя атрады і працягваць супраціў італьянцам. Для гэтага ён адступіў на поўдзень краіны, але 19 снежня 1936 года трапіў у палон.

Пасля паланення Імру «Чорныя львы» фактычна спынілі сваё існаванне. Большасць членаў арганізацыі былі забіты італьянцамі падчас рэпрэсій пасля няўдалага замаху на Радольфа Грацыяні 19 лютага 1937 года. Сярод нешматлікіх выжылых былі Алемеворк Беен і Ілма Дэрэса.

## Бібліяграфія 
* 
* 

## Зноскі 
Катэгорыя:Нацыянальна-вызваленчыя рухі
Катэгорыя:Антыфашысцкія рухі і арганізацыі
Катэгорыя:Гісторыя Эфіопіі
Катэгорыя:Арганізацыі Эфіопіі
Раіса Аўрамаўна Ровіна

**Раіса Аўрамаўна Ровіна** (нар. , Полацк, Віцебская вобласць) — беларускі бібліяграфазнавец, гісторык кнігі. Кандыдат педагагічных навук, дацэнт, прафесар.

## Біяграфія 
Скончыла Мінскі дзяржаўны педагагічны інстытут імя А. М. Горкага (спецыяльнасць «Бібліятэказнаўства і бібліяграфія», 1961), Маскоўскі дзяржаўны інстытут культуры (аспірантура, 1972).
    
Працавала ў Мінскім дзяржаўным педагагічным інстытуце імя А. М. Горкага (1966—1969, 1973—1974), Беларускім дзяржаўным універсітэце культуры і мастацтваў (з 1975, у 1975—1984 — загадчык кафедры, 1985—1995 — дэкан факультэта бібліятэчна-інфармацыйных сістэм, 1996—2012 — начальнік вучэбна-метадычнага аддзела, з 2012 — факультэт інфармацыйна-дакументных камунікацый, кафедра інфармацыйных рэсурсаў, прафесар, з 2014 — загадчык кафедры).

Навуковыя інтарэсы: гісторыя тэхнічнай кнігі; бібліяграфія галіновай літаратуры (прыродазнаўства, тэхніка, медыцына).

## Узнагароды 
Ганаровыя граматы Вярхоўнага Савета Рэспублікі Беларусь, Міністэрства культуры Рэспублікі Беларусь (2004), нагрудны знак «За ўклад у развіццё культуры Беларусі» (2010), медаль «Ветэран працы».

## Бібліяграфія 
* Развитие технической литературы в Белорусской ССР (1946—1970) : автореферат диссертации … кандидата педагогических наук / Ровина Раиса Аврамовна. — Москва, 1973.
* Інфармацыйна-бібліяграфічнае забеспячэнне навукова-тэхнічнага і медыцынскага комплексу : вучэбна-метадычны дапаможнік / Р. А. Ровіна. — Мінск, 2009.
* Працы выкладчыкаў факультэта бібліятэчна-інфармацыйных сістэм Беларускага універсітэта культуры (1944—1994 гг.) : бібліяграфічны паказальнік. — Мінск, 1994. — У змесце працы Ровінай Р. І.
* Працы выкладчыкаў факультэта інфармацыйна-дакументных камунікацый Беларускага дзяржаўнага універсітэта культуры і мастацтваў (1994—2004) : бібліяграфічны паказальнік. — Мінск, 2005. — У змесце працы Ровінай Р. І.

## Літаратура 
* Бібліятэчны свет. — 2019. — № 2. — с. 23.

Катэгорыя:Дэканы факультэта інфармацыйна-дакументных камунікацый БДУКМ
Катэгорыя:Педагогі Беларусі
Катэгорыя:Гісторыкі Беларусі
Ровіна

**Ровіна** — жаночая форма прозвішча Ровін.

## Прозвішча 
* Раіса Аўрамаўна Ровіна (нар. 1937) — беларускі бібліяграфазнавец, гісторык кнігі.
* Хана Ровіна (1893—1980) — расійская і ізраільская актрыса тэатра Габіма.
Жак Фрэска

**Жак Фрэска** (; 13 сакавіка 1916, Нью-Ёрк, ЗША&nbsp;— 18 траўня 2017; Себрынг, Фларыда)&nbsp;— амерыканскі інжынер-тэхнолаг, прамысловы дызайнер, сацыяльны інжынер і футуролаг.

Жыў у Фларыдзе. Здабыў сусветную папулярнасць дзякуючы фільму . Заснавальнік праекта *Venera*.

Асноўныя тэмы яго лекцый: цэласны дызайн, пасіўны дом, гарады з устойлівым развіццём, эканоміка, заснаваная на эфектыўным выкарыстанні прыродных рэсурсаў (*«рэсурсаарыентаваная эканоміка»*), агульная аўтаматызацыя.
Кірыла Студынскі

**Кірыла Студынскі** гербу Прус (; 4 кастрычніка 1868, Кіпячка — 1941, СССР) — украінскі філёлаг-славіст, літаратуразнавец, гісторык літаратуры і грамадскі дзеяч, прафесар Львоўскага ўніверсітэта (1900—1918; 1939—1941). Правадзейны член Навуковага таварыства ім. Шаўчэнкі (з 1919), у 1923—1932 гадох яго прэзідэнт, акадэмік Усеўкраінскай АН (1924—1933).
Эвеліна Сакура

**Эвеліна Сакура** (нар. , Ташкент, Узбекістан) — беларуская і расійская актрыса кіно і тэатра. Член Беларускага саюза тэатральных дзеячаў.

## Біяграфія 
У 1984 годзе скончыла Мінскі інстытут культуры, 1984 годзе Расійскі ўніверсітэт тэатральнага мастацтва.

З 1985 па 2000 гады працавала ў Беларускім дзяржаўным маладзёжным тэатры.

## Фільмаграфія 
* 2015 — ГараШ
* 2016 — PARTY-zan фільм

## Спасылкі 
* ЭВЕЛИНА САКУРО

Катэгорыя:Актрысы Беларусі
Катэгорыя:Кінаактрысы Беларусі
Катэгорыя:Актрысы Расіі
Парыжская камуна (1789—1794)

**Парыжская Камуна** () — муніцыпальнае праўленне горада Парыж, з 1789 года да 9 тэрмідора (27 ліпеня) 1794 года. Такая назва даецца парыжскаму муніцыпалітэту з 10 жніўня 1792 года, калі на чале яго сталі Пеціён у якасці мэра, і Манюэль у якасці пракурора-сіндзіка.

Па загадзе Пеціёна каралеўская сям’я была пераведзена ў тампльскую турму. Калі Канвент замяніў сабой Заканадаўчы сход, члены камуны ўступілі ў барацьбу з міністрамі і жырандыстамі. Прапановы жырандыстаў у Канвенце супраць камуны былі адхіленыя і камуна з гэтага часу стала гуляць значную ролю ў палітычным жыцці Францыі: яна патрабавала і дамаглася стварэннярэвалюцыйнага трыбунала, суда над Дзюмур’е, арышту жырандыстаў; яна прыняла ўсе выключныя меры Канвента падчас тэрору. Ненавідзячы каталіцызм, камуна ўсталявала культ розуму, пры гэтым асабліва старалісяШамет і Эбер. Рабесп’ер, які загадаў іх гільяцінаваць, павінен быў прызнацца, што гэта значна пахіснула яго аўтарытэт. У новым сваім складзе, аднак, камуна да канца была аддана Рабесп’еру і абараняла яго. Пасля яго падзення, Канвент загадаў гільятыніраваць 73 члена камуны, уключаючы іх мэра, Флерыё-Леско.

Горад быў падзелены на 48 секцый (1795), з усталяваннем для кожнай з іх асаблівага муніцыпалітэта. Агульны савет камуны (*Conseil général de la Commune*) складаўся з 24 прадстаўнікоў парыжскага муніцыпалітэта, і ўсе яго пастановы мелі вялікі ўплыў на падзеі рэвалюцыі. Пасяджэння савета былі публічныя: зала пасяджэнняў мела асаблівыя месцы для публікі, якія былі заўсёды занятыя. Шамет, пракурор савета, штодня ўносіў туды масу прапаноў, якія і прымаліся сходам, за даволі рэдкімі выключэннямі. Большасць гэтых пастаноў прымалі і ўсе астатнія абшчыны рэспублікі.

## Літаратура 
* Равуненкаў У. Г. Парыжская камуна, 1792-1794. Ленінград : Выд-ва Ленингр. ун-та, 1976. 255 с.

Катэгорыя:Гісторыя Парыжа
Катэгорыя:Вялікая французская рэвалюцыя
АФІСМА

**Афрыканская міжнародная місія падтрымкі Малі** (*;* **АФІСМА**) — арганізаваная Эканамічнай супольнасцю краін Заходняй Афрыкі ваенная місія, накіраваная для падтрымкі ўрада Малі ў барацьбе з ісламістамі. Місія была санкцыянавана рэзалюцыяй 2085 Савета Бяспекі ААН, прынятай 20 снежня 2012 года.

Першапачаткова місія павінна была пачацца ў верасні 2013 года, але пасля нечаканага студзеньскага наступлення паўстанцаў і наступнай французскай інтэрвенцыі кантынгент разгарнулі раней тэрмінаў. 17 студзеня Нігерыя пачала разгортванне паветраных і наземных войск у Малі. Праз тыдзень прыбылі 160 чалавек з Буркіна-Фасо.

Генерал-маёр Шэху з Нігерыі быў прызначаны кіраўніком місіі. Яго намеснікам стаў брыгадны генерал Гарбу з Нігера.

Станам на 31 студзеня ў Малі знаходзілася каля 1400 вайскоўцаў АФІСМА.

На канец сакавіка 2013 года страты місіі склалі 65 забітых вайскоўцаў. У ліку загінулых 34 чадыйца, 28 нігерыйцаў, 2 тагалезцы, 1 буркініец.

## Зноскі 
Катэгорыя:Палітыка Малі
Катэгорыя:Барацьба з тэрарызмам
Эканамічнае ўмяшанне

**Эканамічнае ўмяшанне** ( або  «**дзяржаўны інтэрвенцыянізм**») — меры, якія прымаюцца дзяржавай і ўрадам у рыначнай эканоміцы і шматукладнай сацыяльна-арыентаванай рынкавай і змешанай эканоміцы для кантролю над прадпрымальніцтвам, ліквідацыі махлярства і крызісных сітуацый. Можа быць выкарыстана для выканання якіх-небудзь палітычных і эканамічных задач, такіх як садзейнічанне эканамічнаму росту, павелічэнне занятасці, павышэнне заработнай платы, павышэнне ці зніжэнне коштаў, заахвочванне роўнасці, кіраванне грашовай масай і працэнтнымі стаўкамі, павелічэнне прыбытку або рашэнне збояў рынкавага механізму. Тэрмін прадугледжвае, што ўмяшанне ў эканоміку дзяржавай і эканоміка па сваёй прыродзе асобныя адзін ад аднаго, і таму належаць да капіталістычнай рыначнай або змешанай эканомікі, дзе дзеянні ўрада будуць уяўляць сабой «умяшанне» (хоць гэта не распаўсюджваецца на дзяржаўныя прадпрыемствы, якія працуюць на рынку).

## Спасылкі 
* «The size and functions of government and economic growth»  (PDF) 

Катэгорыя:Сацыяэканоміка
Катэгорыя:Палітычная эканомія
Іван Фёдаравіч Садчыкаў

**Іван Фёдаравіч Садчыкаў** (18 сакавіка 1909, г. п. Ніжні Чыр, Суравікінскі раён, Валгаградская вобласць — 30 мая 1978) — адзін з кіраўнікоў партызанскага руху ў Віцебскай вобласці.

## Біяграфія 
З 1930 года ў Чырвонай Арміі. З чэрвеня 1941 на фронце. У партызанах з мая 1942: камандзір арганізатарскай групы, у ліпені 1942 — ліпені 1944 гадоў Смаленскага партызанскага палка. Член КПСС з 1946 года. У 1945—46 гадах намеснік міністра лёгкай прамысловасці БССР, потым працаваў у органах дзяржаўнай бяспекі, на гаспадарчай рабоце ў Мінску.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Члены КПСС
Катэгорыя:Партызаны Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Камандзіры партызанскіх злучэнняў, брыгад і атрадаў у гады Вялікай Айчыннай вайны
Рупар

**Рупар** (ад &nbsp;— крычаць)&nbsp;— труба канічнай формы, якая служыць для ўзмацнення гуку. Размоўнае слова абазначае рэпрадуктар у выглядзе такой трубы. У пераносным значэнні той, хто перадае, выказвае, распаўсюджвае чые-небудзь ідэі, погляды.

Катэгорыя:Абсталяванне
Сяргей Уладзіміравіч Грышын

**Сяргей Уладзіміравіч Грышын** (18 сакавіка 1917, вёска Фаміно, Дарагабужскі раён, Смаленская вобласць — 25 чэрвеня 1994) — Герой Савецкага Саюза (1943), кандыдат ваенных навук (1964), дацэнт (1966).

## Біяграфія 
З чэрвеня 1941 на Заходнім фронце, камандзір танкавага ўзвода. З верасня 1941 камандзір групы, потым партызанскага атрада «Трынаццаць» у Смаленскай вобласці. У чэрвені 1942 — маі 1944 камандзір асобнага партызанскага палка «Трынаццаць», які дзейнічаў з красавіка 1943 на тэрыторыі Беларусі; у чэрвені 1944 года камандзір асобага партызанскага злучэння «Трынаццаць». Член КПСС з 1943 года. Пасля вайны служыў у Савецкай Арміі, палкоўнік. Скончыў ваенныя акадэміі імя Фрунзэ (1947) і Генштаба (1955). З 1958 года на выкладчыцкай рабоце ў ваеннай акадэміі.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Члены КПСС
Катэгорыя:Партызаны Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Камандзіры партызанскіх злучэнняў, брыгад і атрадаў у гады Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Выпускнікі Ваеннай акадэміі імя М. В. Фрунзэ
Катэгорыя:Выпускнікі Ваеннай акадэміі Генштаба
Ларыса Уладзіміраўна Ландзіна

**Ларыса Уладзіміраўна Ландзіна** (нар. , Мінск) — беларускі гісторык. Доктар гістарычных навук (2022), дацэнт (2006).

## Біяграфія 
Скончыла Мінскі дзяржаўны педагагічны інстытут імя А. М. Горкага (1990), Беларускі дзяржаўны педагагічны ўніверсітэт імя М. Танка (аспірантура, 2000), Рэспубліканскі інстытут вышэйшай школы (спецыяльнасць «Культуралогія», 2012).
    
Працавала ў Беларускім дзяржаўным універсітэце культуры і мастацтваў (з 2001, факультэт інфармацыйна-дакументных камунікацый, дацэнт кафедры гісторыі Беларусі і музеязнаўства, кафедры гісторыка-культурнай спадчыны).

Навуковыя інтарэсы: інтэлектуальная гісторыя; гісторыя і метадалогія гістарычнай навукі; усеагульная гісторыя Новага часу; сістэма кіравання і інстытуты ўлады ў Еўропе і Расіі ранняга Новага часу; гендарная гісторыя; гісторыя штодзённасці; гісторыя матэрыяльнай і духоўнай культуры. Пазапрафесійная дзейнасць: літаратурная творчасць (паэт).

## Бібліяграфія 
* Концепт европейского абсолютизма в российской историографии последней трети XIX — начала XXI в. : диссертация … доктора исторических наук : 07.00.09 : защищена 23.12.2021 : утверждена 25.05.2022 / Ландина Лариса Владимировна. ― Минск, 2021.
* Франция и Беларусь: экономические, научно-технические и культурные связи в 1971—1999 гг. : диссертация … кандидата исторических наук : 07.00.03 : защищена 05.04.2001 : утверждена 13.06.2001 / Ляхович Лариса Владимировна. — Минск, 2001.
* Ад класавага падходу — да псіхагісторыі: асобы манархаў дынастыі Раманавых у савецкай і постсавецкай гістарыяграфіі / Ларыса Ляховіч // Беларускі гістарычны часопіс. — 2013. — № 9. — С. 33—45.
* Дискуссия 1968—1972 гг. и разработка проблемы абсолютной монархии в российской историографии второй половины ХХ века / Л. В. Ляхович // Научные труды Республиканского института высшей школы : исторические, психолого-педагогические науки. — Минск, 2013. — Вып. 13, ч. 1. — С. 221—229.
* Понятие «абсолютизм»: проблема интерпретации и критериев определения / Л. В. Ляхович // Научные труды Республиканского института высшей школы : исторические, психолого-педагогические науки. — Минск, 2014. — Вып. 14, ч. 1. — С. 181—188.
* Проблема абсолютизма в постсоветской историографии: понятийный и терминологический аспекты / Л. В. Ляхович // Диалог со временем : альманах интеллектуальной истории. — Москва, 2014. — Вып. 48. — С. 59—75. — Сведения доступны также по Интернету: http://roii.ru/dialogue/roii-dialogue-48.pdf 
* Французские монархи эпохи абсолютизма и их окружение: дискурс советской историографии 1920-х — 1950-х гг. / Л. В. Ландина // Крыніцазнаўства і спецыяльныя гістарычныя дысцыпліны. — 2016. — Вып. 11. — С. 89—102.

## Літаратура 
* Ляховіч Ларыса Уладзіміраўна // Памяць : Крычаўскі раён. — Маладзечна, 2004. — С. 630.
 

Катэгорыя:Гісторыкі Беларусі
Аляксей Пятровіч Кагадзееў

**Аляксей Пятровіч Кагадзе́еў** ( — ) — харавы дырыжор, педагог. Народны артыст Беларускай ССР (1971).

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў пасёлку Альхаватка Данецкай вобласці. У 1955 годзе скончыў Беларускую дзяржаўную кансерваторыю (клас Г. Зелянковай). З 1959 года хормайстар, у 1960—1993 гадах галоўны хормайстар Дзяржаўнага тэатра оперы і балета Беларусі. Адначасова з 1958 года выкладаў у Беларускай акадэміі музыкі. У 1960—1973 гадах выступаў як оперна-сімфанічны дырыжор.

Памёр 23 ліпеня 1997 года.

## Творчасць 
Сярод спектакляў, пастаўленых з удзелам А. П. Кагадзеева такія, як опера «Арэстэя» С. Танеева і «Атэла» Дж. Вердзі, «Хаваншчына» і «Барыс Гадуноў» М. Мусаргскага, «Залаты пеўнік» М. Рымскага-Корсакава, «Міндыя» А. Тактакішвілі, «Новая зямля» Ю. Семянякі, «Вайна і мір» С. Пракоф’ева, «Дзікае паляванне караля Стаха» У. Солтана, «Кармэн» Ж. Бізэ, «Князь Наваградскі» А. Бандарэнкі, вакальна харэаграфічнае прадстаўленне «Карміна Бурана» на музыку К. Орфа і інш.

Аўтар метадычных прац «У дапамогу дырыжору хору» (1967) і «Тэхніка харавога дырыжыравання» (1968).

## Літаратура 
* 
* Музыкальная энциклопедия / Под ред. Ю. В. Келдыша. — М.: Советская энциклопедия, Советский композитор, 1973—1982.

## Спасылкі 
* Да 95-годдзя з дня нараджэння Аляксея Пятровіча Кагадзеева  // Нацыянальны гістарычны музей Рэспублікі Беларусь
* *Надзея Бунцэвіч *Іскра Кагадзеева  // Газета «Культура», № 15 (986) 09.04.2011 — 15.04.2011

Катэгорыя:Харавыя дырыжоры СССР
Катэгорыя:Харавыя дырыжоры Беларусі
Jorunna

**Jorunna** — род безракавінных марскіх бруханогіх малюскаў сямейства .

## Біялогія 
Віды *Jorunna* звычайна маскіруюцца ў адпаведнасці з губкамі, якімі яны харчуюцца, што ў многіх выпадках належаць да сямейства . Цалкам верагодна, што існуе шмат неапісаных відаў.

## Віды 
У родзе *Jorunna* больш за 20 відаў .
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

Файл:Jorunna Funebris, Shark Island, Ko Tao, Thailand (4571139196).jpg|
Файл:Jorunna rubescens.jpg|
Файл:BEP2 1174-1.jpg|

## Літаратура 
* Valdés Á. (2002). *A phylogenetic analysis and systematic revision of the cryptobranch dorids (Mollusca, Nudibranchia, Anthobranchia).* Zoological Journal of the Linnean Society. 136: 535—636

Катэгорыя:Сапраўдныя смаўжы
Паэма (музыка)

**Паэма** () — інструментальная п’еса лірыка-драматычнага характару. Адрозніваецца свабодай пабудовы і эмацыйнай насычанасцю. У большасці выпадкаў пішацца для фартэпіяна, часам для смычковых інструментаў з суправаджэннем фартэпіяна або аркестра. Прыкладамі такіх паэм з’яўляюцца паэма для скрыпкі і фартэпіяна Здэнека Фібіха і паэма для скрыпкі і аркестра Эрнеста Шасона.
]]
Правобразам паэмы стала сімфанічная паэма, упершыню напісаная Ферэнцам Лістам ў 1848 годзе. Паэмы часта маюць праграмныя загалоўкі і вызначэння. Найбольш папулярныя паэмы Аляксандра Скрабіна: «Да полымя», «Праметэй», «Сатанічная паэма», Паэма экстазу і гэтак далей.

Паэмай таксама прынята называць буйныя адначасткавыя аркестравыя праграмныя творы. Паэма ў гэтым вызначэнні выкарыстоўвалася некаторымі кампазітарамі замест сімфанічнай паэмы. Прыкладам такога твора з’яўляюцца паэмы () Рыхарда Штрауса. У XX стагоддзі паэмай сталі называць некаторыя вакальныя сачыненні, напрыклад «10 паэм для хору» (1951) Дзмітрыя Шастаковіча, «Паэма памяці Сяргея Ясеніна» (1956) Георгія Свірыдава і гэтак далей.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Музычныя жанры
Катэгорыя:Музычныя формы
Хала

**Ха́ла** () — яўрэйскі традыцыйны святочны хлеб з здобнага . Мае форму пляцёнкі, пасыпанай макам ці кунжутам. Хлеб-халу ядуць у Шабат і на святы. Аддзяленне халы — адзін з відаў ахвярапрынашэння.

Назва *хала* паходзіць ад адной з запаведзяў Торы, якая загадвае аддзяляць ад толькі што замяшанага гатовага цеста частку, якая і завецца «хала». Першапачаткова гэтая частка цесту прызначалася для ахвярапрынашэння, есці яе было нельга. Дагэтуль, як успамін аб запаведзі аб «аддзяленні халы», пры замешванні цеста для суботняга хлеба прынята адшчыкваць кавалачак і спальваць яго — менавіта ён і ёсць сапраўдная хала.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Боровская Э. Еврейская кухня / Боровская Э. — М.: Эксмо, 2012. — 320 с.: ил. ISBN 978-5-699-56247-3
* 
* 
* 

Катэгорыя:Яўрэйская кухня
Катэгорыя:Хлеб
Беспарадкі ў Вамене (2023)

**Беспарадкі ў Вамене** — падзеі 23 лютага 2023 года ў інданезійскім горадзе , калі натоўп папуасаў, даведаўшыся пра арышт падазраванага ў выкраданні дзяцей, напаў на інданезійскіх сілавікоў. Сутыкненні прывялі да людскіх ахвяр. Гораду нанесена значная матэрыяльная шкода.

## Напярэдадні 
Адносіны паміж інданезійскімі ўладамі і мясцовымі жыхарамі ў высакагорных рэгіёнах Папуа заставаліся вельмі напружанамі. У 2019 годзе ў горадзе Вамена адбываліся , у выніку якіх былі забіты дзясяткі мірных жыхароў, у асноўным непапуаскага паходжання. У распальванні этнічнага канфлікту ў рэгіёне інданезійскія ўлады абвінавацілі ўзброеныя групоўкі, звязаныя з сепаратысцкім .

## Ход падзей 
Па словах мясцовага праваабаронцы Тэа Хасегема, бунт успыхнуў пасля непаразумення паміж двума гандлярамі, якія не з’яўляліся папуасамі, і мясцовым непаўналетнім папуасам у раёне горада Сінакма. У выніку першых абвінавацілі ў выкраданні непаўналетніх. Лідар мясцовай камуны Гібсан Кагоя адзначыў, што там мела месца непаразуменне: гандляры папрасілі дзіцяці сесці на пікап, які яны выкарыстоўвалі ў якасці кіёска, але яно спалохалася, успрыняўшы гэта як спробу выкрадання, і ўцякло. Тады мясцовыя жыхары схапілі гандляроў і даставілі іх у паліцэйскі ўчастак Вамены.

Пакуль гандляры знаходзіліся пад вартай паліцыі, каля 12:30 па мясцовым часе (05:30 UTC) на вуліцы сабраўся раз’юшаны натоўп папуасаў. Інданезійскія ўлады заявілі, што праз WhatsApp распаўсюдзіліся паведамленні з абвінавачваннямі паліцыі ў абароне выкрадальнікаў дзяцей. Натоўп запатрабаваў ад сілавікоў выдаць падазраваных для публічнага допыту. Напружанасць працягвала нарастаць, і адзін з затрыманых гандляроў быў эвакуяваны на машыне ў іншае месца. Спрабуючы разагнаць людзей, супрацоўнікі службы бяспекі ўжылі  і дубінкі. Сілавікі таксама зрабілі некалькі стрэлаў у паветра. Натоўп захваляваўся, і некалькі крам, якія належалі непапуасам, былі падпалены. Затым адбыліся сутыкненні, у выніку чаго некалькі чалавек загінулі.

## Ахвяры 
Паводле даных урада, падчас беспарадкаў дзесяць мірных жыхароў былі забіты. З боку сілавікоў пацярпелі 18 паліцыянтаў і салдат. Яны былі паранены стрэламі або кінутымі камянямі. З дзесяці загінуўшых жыхароў сем. Зафіксавана не менш за 23 параненых сярод мірных жыхароў і ўдзельнікаў беспарадкаў.

## Наступствы 
Для забеспячэння бяспекі раёна ўлады разгарнулі 200 дадатковых супрацоўнікаў сілавых і ваенізаваных структур. 

На наступны дзень сітуацыя стабілізавалася, паведамленняў аб далейшым гвалце не паступала. Аднак у горадзе былі зачынены школы, а тысячы жыхароў схаваліся ад гвалту ў ваенных і паліцэйскіх штабах або месцах культу.

26 лютага ўлады арыштавалі 13 чалавек, якія падазраваліся ў падбухторванні да беспарадкаў. Праз два дні іх адпусцілі. Міністр-каардынатар па палітычных, юрыдычных пытаннях і пытаннях бяспекі пазней заявіў, што падзеі 23 лютага не маюць нічога агульнага з  і былі справакаваны выключна чуткамі аб выкраданні людзей.

## Зноскі 
Катэгорыя:Канфлікты 2023 года
Катэгорыя:Пратэсты 2023 года
Катэгорыя:Люты 2023 года
Катэгорыя:Падзеі 23 лютага
Катэгорыя:Гісторыя Інданезіі
Катэгорыя:Міжэтнічныя канфлікты
Асвета Берасцейшчыны

**«Асвета Берасцейшчыны імя Тараса Шаўчэнкі»** () — грамадская асветніцкая арганізацыя ўкраінцаў Берасцейшчыны. Створана 27 жніўня 1995 года.

Першы старшыня&nbsp;— юрыст Алег Пархач. Сярод найбольш актыўных сяброў арганізацыі — Арсень Цяцярук, Міхаіл Петруковіч, Вера Мурашкевіч (старшыня кобрынскай «Асветы»), Валянціна Кашалюк, Ілья Карпук, Уладзімір Замкавец (дацэнт Брэсцкага ўніверсітэта), Дзмітрый Лівай (ветэран польскай «Асветы»).

У 1999 годзе знята з уліку Упраўленнем юстыцыі Брэсцкага аблвыканкама.

З таго часу як мінімум двойчы адбываліся ўстаноўчыя сходы новарэфармаванай «Асветы», але дзяржаўныя ўлады яе больш не рэгіструюць.

## Мэты і задачы 
Згодна са Статутам ставіцца задача «захавання натуральнай самабытнасці ўкраінскага этнасу Берасцейшчыны… фарміраванне і развіццё нацыянальнай свядомасці ўкраінамоўнага насельніцтва Берасцейшчыны на аснове ведаў пра іх этнагенез і мову».

## Гл. таксама 
* Украінцы ў Беларусі

## Спасылкі 
* Алег Пархач «Асвета» адрадзілася! 1995 год. [спасылка недаступная з ліпеня 2019 г. ]
* 2-я канферэнцыя таварыства «Асвета Берасцейшчыны», 1997 г. [спасылка недаступная з ліпеня 2019 г. ]
* «Асвета Берасцейшчыны» па-за законам ? 1999 год. [спасылка недаступная з ліпеня 2019 г. ]

Катэгорыя:Арганізацыі ўкраінцаў Беларусі
Катэгорыя:Арганізацыі, заснаваныя ў 1995 годзе
Сацыялістычная партыя Бразіліі

**Сацыялістычная партыя Бразіліі (СПБ) ** (, скарочана — PSB) — палітычная партыя Бразіліі. Прытрымліваеццадэмакратычнага сацыялізму.

## Гісторыя 
Партыя заснавана 6 жніўня 1947 года на базе фракцыі «Дэмакратычныя левыя» (*Esquerda Democrática*) Нацыянальна-дэмакратычнага саюза, і ўяўляла сабой альтэрнатыву Бразільскай рабочай партыі і Бразільскай камуністычнай партыі. Была забаронена дыктатарскім рэжымам у 1965 годзе і адноўлена ў 1985 годзе. 

На выбарах у 2006 годзе СПБ атрымала 22 месца ў парламенце з 513 месцаў. У 2010 годзе павялічыла сваё прадстаўніцтва да 34 дэпутатаў ніжняй палаты, а таксама стала другой партыяй па колькасці абраных губернатараў, увайшоўшы ў склад падтрымліваючай прэзідэнта Дылму Русеф кааліцыі «За Бразілію для працягу перамен». Перайшла ў апазіцыю ў 2014 годзе, сабраўшыся выставіць на прэзідэнцкіх выбарах свайго лідэра з 2005 года Эдуарду Кампуша, аднак ён загінуў у авіякатастрофе, і яго змяніла Марына Сілва. Яна заняла трэцяе месца з 22 мільёнамі (21,32%) галасоў.

Членам Сацыялістычнай партыі і федэральным сенатарам з’яўляецца знакаміты ў мінулым футбаліст Рамарыу.

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт Сацыялістычнай партыі Бразіліі

Катэгорыя:Сацыялістычныя партыі
Катэгорыя:Палітычныя партыі Бразіліі
Катэгорыя:Палітычныя партыі, заснаваныя ў 1947 годзе
Фронт нацыянальнага адраджэння

**Фронт нацыянальнага адраджэння** (, FRN) - гістарычная палітычная партыя Румыніі.

Створана ў 1938 годзе як манапольная партыя для падтрымкі палітыкі караля Кароля II услед за яго рашэннем аб забароне ўсіх ранейшых партый, адмене канстытуцыі 1923 года і ўвядзенні ў дзеянне канстытуцыі 1938 года. Вядомымі членамі партыі былі прэм’ер-міністры Арманд Кэлінеску, Георге Арджэшану, Канстанцін Аргетаіну, Георге Тэтэрэску і Іон Джыгурту, рэжымы якіх асацыююцца з карпаратывізмам і антысемітызмам. Асноўная мэта партыі няяўна складалася ў супрацьдзеянні набіраючай папулярнасць Жалезнай гвардыі, якая была яшчэ больш радыкальна правая. У 1940 годзе Караль II замяніў дадзеную партыю на новую **Партыю нацыі** ( або , PN), «партыю таталітарнага адзінства». Партыя спыніла існаванне ў 1940 годзе пасля прыходу да ўлады Легіянерскага ўрада і роспуску парламента Румыніі. Маладзёжнай арганізацыяй фронту з’яўлялася «Варта краіны» (*Straja Țării*)

## Спасылкі 
Катэгорыя:Нацыяналістычныя партыі
Катэгорыя:Ультраправыя партыі
Катэгорыя:Палітычныя партыі Румыніі
Катэгорыя:Партыі аднапартыйных сістэм
Катэгорыя:Вікіпедыя:Артыкулы з некарэктным выкарыстаннем шаблона Кніга (няправільны код мовы)
Сацыял-лібералізм

**Сацыял-лібералізм** (таксама вядомы як *левы лібералізм* у Германіі, *новы лібералізм* у Вялікабрытаніі, *сучасны лібералізм* у ЗША, *прагрэсіўны лібералізм* у іспанамоўных краінах) — разнавіднасць лібералізму, якая выступае (у адрозненне ад класічнага лібералізму і неалібералізму) за дзяржаўнае рэгуляванне эканомікі і ўмяшанне ў эканамічныя працэсы. Сацыял-лібералы знаходзяцца правей за сацыял-дэмакратаў на палітычным спектры.

## Сацыял-ліберальныя партыі 
*  Яблоко
*  Ліберальная партыя Канады
*  Дэмакратычная партыя ЗША

## Спасылкі 
* *Струвэ П.* Социальный либерализм

Катэгорыя:Лібералізм
Катэгорыя:Левая ідэя
Асвета на Палессі

**Украінскае таварыства «Асвета» на Палессі** (1923—1939, )&nbsp;— украінская культурна-асветная арганізацыя Палескага ваяводства. Вярхоўны орган&nbsp;— Агульныя сходы арганізацыі. Зарэгістравана рашэннем Палескага ваяводскага кіравання №&nbsp;161. Мела цесныя кантакты з львоўскай «Асветай» і таварыствам «Родная школа». Прычынай стварэння асобнай асветніцкай арганізацыі былі перашкоды ў распаўсюдзе ўкраінскіх арганізацый з Галіцыі на Валынь і Палессе.

## Арганізацыйная структура 
Узнікла на базе берасцейскай і кобрынскай гарадскіх Асвет. У перыяд найбольшага росквіту мела 127 чытальняў і 1754 члены ў Берасцейскім, Кобрынскім, Пружанскім, Дарагічынскім, Пінскім і Столінскім паветах Палескага ваяводства. Найбольш шматлікай была Берасцейская чытальня.

## Асветніцкая дзейнасць 
Удзельнічала ў школьных плебісцытных акцыях. Арганізавала адукацыйныя курсы. Уладальнік «Украінскай прыватнай 7-класнай пачатковай школы імя Аляксея Старажэнка ў Брэсце». Спрыяла папулярызацыі нацыянальнага тэатра і росту сеціва ўкраінскіх бібліятэк.

13 студзеня 1924 г., на Стары Новы год, у рэзідэнцыі Берасцейскай «Асветы» адбывалася ёлка для дзяцей. Ялінка была добра арганізавана дзякуючы намаганням жаночай секцыі. Удзельнічалі 50 украінскіх дзяцей, 20 з якіх чыталі вершы, спявалі калядкі і песні, танцавалі. Рада таварыства паклапацілася пра падарункі, і кожнае дзіця атрымала пакецік з цукеркамі і кнігі, якія асабіста ўручыў пасол на Сойм Васіль Дзмітрюк.

19 студзеня 1924 г. на Вадохрышча ў гарадскім тэатры намаганнямі «Асветы» быў наладжаны вечар, на якім ішла п’еса «На Каляды» і ўкраінскія песні і танцы.

20 студзеня 1924 года ў памяшканні Берасцейскай Асветы было прадстаўлена маладым супрацоўнікам культурна-адукацыйнай секцыі А. Крыжанівскім рэферат на тэму: Гетман Багдан Хмяльніцкі, які ўсебакова ахарактарызаваў эпоху Хмяльніччыны ().

## Ліквідацыя 
Прычынай узмацнення рэпрэсій супраць «Асветы» на Палессі стала забойства міністра ўнутраных спраў Браніслава Перацкага. У 1934 годзе кіраўніка арганізацыі Паўла Арцемюка адправілі ў лагер у Бярозе. У 1934 г. ліквідавана школа ім. Аляксея Старажэнка. Рашэннем польскага ваяводы Костэк-Бернацкага знята з рэгістрацыі. Фармальна арганізацыя праіснавала да поўнай ліквідацыі ў лютым 1939 года.

## Кіраўнікі 
* Васіль Дзмітрыюк
* Уладзімір Крыніцкі
* Паўло Арцемюк

## Наступствы 
Памяць пра дзейнасць «Асветы на Палессі» паспрыяла адраджэнню асветніцкага руху на Кобрыншчыне і Маларыце ў 90-я гады ХХ стагоддзя. Спадчыннікам лічыла сябе таварыства «Асвета Берасцейшчыны».

## Літаратура 
* Леонюк В., Словник Берестейщини.&nbsp;— Львів: Афіша, 1996&nbsp;— с.57-59.
* Брест. Энциклопедический справочник&nbsp;— Мн.: Белорусская энциклопедия им. П. Бровки, 1987.&nbsp;— с.312-313.
* З діяльності Берестейської Просвіти. Тижневик «Наше Життя». Холм, 3 лютого 1924 року.

Катэгорыя:Навучальныя ўстановы
Хасэ Хіраль

**Хасэ Хіраль Перэйра** (;  — ) — іспанскі палітычны дзеяч і вучоны-хімік.

## Біяграфія 
Быў прафесарам Саламанкскага і Мадрыдскага ўніверсітэтаў, членстваваў у Нацыянальнай медыцынскай акадэміі. У 1930 годзе разам з Мануэлем Асанья заснаваў партыю Рэспубліканскае дзеянне, рэарганізаваную затым у Леварэспубліканскую партыю. У гады існавання Другой Іспанскай Рэспублікі займаў шэраг дзяржаўных пасад, у тым ліку марского міністра (1931—1933), прэм’ера-міністра (1936, у пачатку грамадзянскай вайны) і міністра замежных спраў (1937—1938). Пасля падзення рэспубліканскага ўрада ў 1939 годзе эміграваў. У замежжы, у 1945—1947 гадах, быў прэм’ер-міністрам рэспубліканскага ўрада ў эміграцыі.

Катэгорыя:Выпускнікі Камплутэнсэ
Катэгорыя:Выкладчыкі ВНУ Іспаніі
Катэгорыя:Хімікі Іспаніі
Катэгорыя:Міністры замежных спраў Іспаніі
Катэгорыя:Старшыні ўрада Іспаніі
Катэгорыя:Удзельнікі грамадзянскай вайны ў Іспаніі (рэспубліканцы)
Заходнепалескія гаворкі ўкраінскай мовы

**Заходнепалескія гаворкі** (), **валынска-палескія гаворкі** () — група гаворак украінскай мовы, распаўсюджаная ў Валынскай вобласці (выключаючы яе вельмі паўднёвыя раёны) і на паўночным захадзе Ровенскай вобласці Украіны. Адносіцца да паўночнага дыялекту ўкраінскай мовы.

Паўднёвая частка арэалу заходнепалескіх гаворак закранае паўночны захад Украіны. Паўднёвая мяжа заходнепалескіх гаворак украінскай мовы&nbsp;— гэта ўмоўная лінія паміж гарадамі Устылуг&nbsp;— Уладзімір&nbsp;— Луцк&nbsp;— Роўна (за 50 км на поўнач і поўдзень ад гэтай лініі знаходзяцца пераходныя гаворкі).

Катэгорыя:Мовы Украіны
Катэгорыя:Украінская мова
Савет пяцісот (Францыя)

**Савет пяцісот** () — ніжняя палата французскага Заканадаўчага корпуса у перыяд 1795—1799 гадоў, паводле французскай Канстытуцыі III года рэспублікі.

Савет складаўся, як вынікае з назвы, з 500 дэпутатаў, якія выбіраліся дэпартаменцкімі выбарчымі сходамі на тры гады, з асоб, якія дасягнулі 30-гадовага ўзросту.

Савет пяцісот штогод абнаўляўся на адну траціну; адзін раз дазвалялася пераабранне ўслед за заканчэннем першага тэрміну, але ў наступны раз тая ж асоба можа быць абрана толькі праз два гады.

Савет пяцісот засядаў у Цюільры, асобна ад верхняй палаты — Савета старэйшын, які засядаў спачатку ў манежы, а затым у Бурбонскім палацы.

Каб не дапусціць стварэння дэпутацкіх груп і партый (як гэта адбылося ў Нацыянальным Сходзе, дзе дэпутаты ў залежнасці ад палітычных поглядаў садзіліся па правы ці левы бок ад старшыні, або як у Заканадаўчым сходзе і Канвенце, дзе радыкальныя дэпутаты займалі месцы на верхніх лавах, адкуль і атрымалі назву — мантаньяры (ад французскага «montagne» — гара)), былі прынятыя спецыяльныя правілы для рассадкі дэпутатаў:

* па-першае, усе месцы былі аддзеленыя адно ад другога;
* па-другое, дэпутатам было забаронена больш за месяц сядзець на адных і тых жа месцах;
* па-трэцяе, усе месцы былі пранумараваны і прызначаліся дэпутатам па жрэбію кожны месяц.

Савет пяцісот абіраў прэзідэнта і сакратара не больш, як на месячны тэрмін. Пасяджэнні яго былі публічныя, члены атрымлівалі дараванне. Выключна савету належала па канстытуцыі права прапановы новых законаў. Прапановы, прынятыя Саветам пяцісот, называліся рэзалюцыямі (*résolutions*) і, каб стаць законам, мелі патрэбу ў зацвярджэнні Саветам старэйшын. Савет пяцісот праіснаваў да перавароту 18 брумера ў 1799 годзе.

## Гл. таксама 
* Спіс членаў Савета пяцісот

## Зноскі 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Ніжнія палаты парламентаў паводле краін
Катэгорыя:Вялікая французская рэвалюцыя
Каманда 4 (Конга)

**Каманда 4** () — падраздзяленне еўрапеоідных наймітаў часоў Кангалезскага крызісу 1960-х.

## Атрад 
У падраздзяленні служылі ветэраны Другой сусветнай вайны, а таксама адстаўныя вайскоўцы армій Радэзіі і Ізраіля. У «Каманда 4», акрамя былых байцоў воінскіх часцей, набіралі лекараў і пілотаў. Фарміраванне ўзначальваў Майк Хоар, бельгійцы, ірландцы і радэзійцы.

Найміты моцна падвялі катангскіх сепаратыстаў, якія ўскладалі на іх вялікія надзеі ў справе сваёй барацьбы за незалежнасць. У снежні 1961 года «Каманда 4» расфармавалі, але яго былы камандзір Хоар сабраў новы атрад, які атрымаў назву «Каманда 5».

## Зноскі 
## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Кангалезскі крызіс
Катэгорыя:Часці і злучэнні наймітаў
Катэгорыя:Старонкі з недагледжанымі перакладамі
Майк Ахігбэ

**Майк Ахігбэ** (; 29 верасня 1946 — 28 кастрычніка 2013) — нігерыйскі дзяржаўны і ваенны дзеяч. Былы віцэ-адмірал ВМС Нігерыі.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 29 верасня 1946 г. у Фугары, клан Авіяву, у цэнтральным раёне мясцовага самакіравання Эцака, штат Эда. З 1961 па 1965 год вучыўся ў англіканскай гімназіі Афенмай у Ігары. Дэ-факта, з чэрвеня 1998 па май 1999 года, займаў пасаду віцэ-прэзідэнта Нігерыі (у якасці начальніка Генеральнага штаба) пры кіраванні генерала Абдусалама Абубакара. З 1994 па 1998 год займаў пасаду начальніка ваенна-марскога штаба. З 1986 па 1988 год з’яўляўся ваенным губернатарам штата Лагас, а з 1985 па 1986 год быў ваенным губернатарам штата Онда.

## Зноскі 
Катэгорыя:Постаці Нігерыі
Катэгорыя:Віцэ-прэзідэнты
Судовы веснік

**Судовы веснік** &mdash; часопіс, які выдаецца Вярхоўным Судом Рэспублікі Беларусь. Пачаў выдавацца пасля стварэння судовай улады Беларусі. Першы часопіс быў выдадзены ў студзені 1992 года. Выходзіць адзін раз у тры месяцы. Мова выдання руская, але рэдка бываюць допісы на беларускае мове. Галоўны рэдактар &mdash; Вольга Уладзіміраўна Кісялёва. Раней была Наталля Святаславаўна Радкоўская.

Управа выдання &mdash; 220020 Беларусь, Мінск, вул. Арлоўская, д. 76.

Часопіс мае пасведчанне № 1048 ад 15.01.2010 года, якое было выдадзенае Міністэрствам інфармацыі Рэспублікі Беларусь.

Наклад часопісу прыблізна 2000 асобнікаў.

## Змест 
У часопісе публікуюцца:
* пастановы Пленума Вярхоўнага Суда Рэспублікі Беларусь, якія растлумачваюць парадак прымянення прававых норм, і каментарыі да пастаноў;
* судовыя пастановы Вярхоўнага Суда Рэспублікі Беларусь;
* касацыйная, апеляцыйная і наглядная практыка абласных судоў;
* агляды судовае практыкі;
* матэрыялы аб вопыце работы суддзяў і судоў Беларусі;
* аналітычныя артыкулы па пытаннях правапрымянення і дыскусійныя матэрыялы, у якіх ёсць прапановы па ўдасканаленні заканадаўства.

Рашэннем калегіі Вышэйшай атэстацыйнай камісіі Рэспублікі Беларусь часопіс уключаны ў Пералік навуковых выданняў Рэспублікі Беларусь для апублікавання вынікаў дысертацыйных даследаванняў па юрыдычных навуках.

## Спасылкі 
* Кантакты 
* Гродзенская абласная бібліятэка 

Катэгорыя:Часопісы на рускай мове
Катэгорыя:Юрыдычныя часопісы
Катэгорыя:1992 год у Мінску
Катэгорыя:Часопісы Беларусі
Берлінскі кінафестываль 2023

**73-і Берлінскі кінафестываль** праходзіў з 16 па 26 лютага 2023 года ў Берліне. Галоўную ўзнагароду кінафестывалю — Залатога мядзведзя — атрымаў фільм «» рэжысёра .

## Пераможцы 
Катэгорыя:Берлінскі кінафестываль
Катэгорыя:Кінафестывалі 2023 года
Катэгорыя:Люты 2023 года
Катэгорыя:2023 год у Берліне
Катэгорыя:Падзеі ў Берліне
Мідлотыян

**Мідлотыян** (, ) — адна з 32 абласцей Шатландыі. Мяжуе з горадам Эдынбург на захадзе і абласцямі Іст-Лотыян на ўсходзе і Скотыш-Бордэрс на поўдні. Да 1921&nbsp;года мела афіцыйную назву *графства Эдынбург*.

## Населеныя пункты 
* Далкіт (*Dalkeith*)

## Славутасці 
* Раслінская капэла

## Заўвагі 
Катэгорыя:Вобласці Шатландыі
ГУР

**ГУР** — абрэвіятура, мае некалькі значэнняў:

* Гродзенскі УР —  у ваколіцах Гродна часоў Другой сусветнай вайны.
*  — разведвальная служба Міністэрства абароны Украіны.
* Гідраўзмацняльнік руля — тэхнічны вузел сістэмы кіравання аўтамабіля.
*  — міжпартыйная арганізацыя 1914—1915 гадоў.
Уран-242

**Уран-242** — радыеактыўны нуклід хімічнага элемента ўрану з атамным нумарам 92 і масавым лікам 242. 

## Распад 
Уран-242 распадаецца шляхам β− распаду да радыеактыўнага ізатопа нептунія-242.

Катэгорыя:Ізатопы ўрану
Нацыянал-сацыялістычны саюз юрыстаў

**Нацыянал-сацыялістычны саюз юрыстаў** () — нацысцкая арганізацыя, якая аб’яднала ў сабе ўсіх дзеючых юрыстаў у нацысцкай Германіі і выцесніла астатнія прафесійныя асацыяцыі адвакатаў і прававедаў. Саюз юрыстаў меў уласныя «суды гонару», якія, у сваю чаргу, увасобілі на практыцы нацысцкія ідэі аб юрыспрудэнцыі.

## Гісторыя 
У перыяд распаўсюджвання нацыянал-сацыялізму на тэрыторыі Германіі, стала вострае пытанне аб крыніцы права, якая б адпавядала бы нацысцкай ідэалогіі. Адным з ключавых элементаў нацызму з’яўлялася стварэнне так званага «вобраза ворага», гэта значыць стварэнне «негатыўнай выявы супернікаў», а таксама скасаванне «ўсіх неадпаведных» ідэалогіі. Галоўным «ворагам» нацызму лічыліся яўрэі, як у паўсядзённым жыцці, так і ў прававых пытаннях. Крытыка яўрэйства ў прававым полі і стала адной з прычын ўзнікнення нацыянал-сацыялістычнага саюза юрыстаў.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Нацысцкія арганізацыі
Катэгорыя:Юрыдычныя арганізацыі Германіі
Муляр (фільм)

**«Муляр»** () — дакументальны фільм, зняты ў 1973 годзе польскім кінарэжысёрам Кшыштафам Кеслёўскім. Прэм’ера фільма адбылася ў 1981 годзе.

## Апісанне фільма 
Дакументальны фільм пра , якога ў сталінскія часы партыя заахвоціла стаць узорным работнікам і спрыяць справе камунізму. Як маладога актывіста, яго прасунулі па службе. Ён прыгадвае: «*Я стаў чынушам, а не актывістам… Я займаўся папяровай працай, я задыхаўся і мне прыходзілася ўпускаць свежае паветра праз акно… А потым надышоў 1956 год, і раптам усё рухнула. Было крыху балюча. Паўставала пытанне: што цяпер? І ў 1956 годзе я папрасіў, каб мяне замянілі і адправілі працаваць на вытворчасць. Я вярнуўся туды, адкуль прыйшоў*». Камера паказвае муляра — чалавека, чыё жыццё было зрасходавана вышэйстаячымі ідэалагічнымі сіламі — чаргуючы сцэны з першамайскага параду і яго паўсядзённага жыцця.

## Зноскі 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
*  
* «Муляр» на сайце «*FilmPolski.pl*»

Катэгорыя:Фільмы Польшчы 1973 года
Катэгорыя:Дакументальныя фільмы Польшчы
Катэгорыя:Кароткаметражныя фільмы Польшчы
Катэгорыя:Фільмы, знятыя ў Польшчы
Катэгорыя:Фільмы на польскай мове
Катэгорыя:Фільмы Кшыштафа Кеслёўскага
Катэгорыя:Фільмы па сцэнарыях Кшыштафа Кеслёўскага
Падземны пераход (фільм)

**«Падземны пераход»** () — чорна-белы кароткаметражны фільм, зняты ў 1973 годзе польскім кінарэжысёрам Кшыштафам Кеслёўскім. Прэм’ера фільма адбылася 13 студзеня 1974 года.

## Апісанне фільма 
Жанчына звольнілася з настаўніцкай працы ў мястэчку, дзе раней жыла, і цяпер працуе афарміцелем крамы ў падземным пераходзе ў Варшаве. Яе шукае муж, спадзеючыся, што яна вернецца да яго.

## Зноскі 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
*  
* «Падземны пераход» на сайце «*FilmPolski.pl*»

Катэгорыя:Фільмы-драмы 1973 года
Катэгорыя:Фільмы Польшчы 1973 года
Катэгорыя:Тэлевізійныя фільмы Польшчы
Катэгорыя:Кароткаметражныя фільмы Польшчы
Катэгорыя:Фільмы-драмы Польшчы
Катэгорыя:Чорна-белыя фільмы Польшчы
Катэгорыя:Фільмы, знятыя ў Польшчы
Катэгорыя:Фільмы пра Варшаву
Катэгорыя:Фільмы на польскай мове
Катэгорыя:Фільмы Кшыштафа Кеслёўскага
Катэгорыя:Фільмы па сцэнарыях Кшыштафа Кеслёўскага
Нямецкая айчынная партыя

**Нямецкая айчынная партыя** ()- нацыяналістычная партыя ў Германіі. Была заснавана 2 верасня 1917 года (у гадавіну седанской перамогі) Вольфгангам Каппам і Альфрэдам фон Тырпіцам. Мэтай партыі было выклікаць у германскім народзе нацыянальны рух, сарваць заключэнне міру, працягваць анексіянісцкую знешнюю палітыку. Падтрымлівала палітыку Паўля фон Гіндэнбурга і Людендорфа. Атрымлівала фінансавую падтрымку ад Вярхоўнага камандавання германскай арміі. У ліпені 1918 года на піку папулярнасці, ў партыі складалася 1&nbsp;250&nbsp;000 членаў, але да верасня колькасць членаў скарацілася да 800&nbsp;000. З-за няўдач на фронце папулярнасць партыі імкліва падала; паводле паліцэйскіх рапартаў, пераважная большасць удзельнікаў партыйных дэманстрацый прыходзілі не падтрымліваць партыю, а пратэставаць супраць яе. Неўзабаве пасля Лістападаўскай рэвалюцыі 1918 года, праіснаваўшы ўсяго 14 месяцаў, партыя была распушчаная.

У 1920 годзе былое кіраўніцтва партыі паспрабавала зрабіць путч. А Антон Дрэкслер, радавы член партыі, у 1919 годзе заснаваў Нямецкую рабочую партыю () — папярэдніцу НСДАП.

## Гл. таксама 
* Капаўскі путч

## Зноскі 
## Спасылкі 
* www.firstworldwar.com Архіўная копія ад 7 лістапада 2017 на Wayback Machine
* This Day in History 1917: Fatherland Party formally launched in Germany
* Пракламацыя заснавання партыі Архіўная копія ад 20 снежня 2007 на Wayback Machine і англійскі пераклад

Катэгорыя:Арганізацыі, закрытыя ў 1918 годзе
Катэгорыя:Палітычныя партыі, заснаваныя ў 1917 годзе
Катэгорыя:Ультраправыя партыі
Катэгорыя:Палітычныя партыі Германскай імперыі
Супрацьтанкавая стрэльба

]]
Супрацьтанкавая стрэльба (процітанкавая стрэльба, anti-tank rifle) - агнястрэльная ручная зброя з вялікай дульнай энергіяй кулі прызначаная для прабіцця брані баявых браніраваных машын, часцей за ўсё танкаў, бронетранспарцёраў і баявых машын пяхоты. Тэрмін звычайна выкарыстоўваецца для зброі, якую можа насіць і выкарыстоўваць адным чалавекам, але часам выкарыстоўваецца і для больш буйной зброі (напрыклад нямецкая **2,8 cm schwere Panzerbüchse 41** фармальна класіфікаваліся як цяжкая супрацьтанкавая стрэльба, але з-за адносна вялікай вагі і канструкцыі фактычна ўяўляла сабой малакаліберную супрацьтанкавую гармату).

Карыснасць вінтовак гэтага тыпу праглядваецца ад моманту з'яўлення танкаў (Першая сусветная вайна) да Карэйскай вайны. У той час як браня сярэдніх і цяжкіх танкаў стала занадта тоўстай, каб яе прабівалі цвёрдыя снарады з вінтовак, якія мог несці адзін салдат, супрацьтанкавыя стрэльбы працягвалі выкарыстоўвацца супраць іншых «мяккіх» мэтаў з бранёй да 30 мм, хоць безадкатныя вінтоўкі і рэактыўныя гранаты, такія як як і базука, таксама былі ўведзеныя для блізкай абароны пяхоты ад танкаў.

Часцей за ўсё, такая зброя мае калібр больш, чым у звычайнай стралковай зброі (у СТРД - 14,5 мм) і даўжэйшы ствол.