open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
1931

## Падзеі 
а «Агні вялікага горада».]]
.]]
* 30 студзеня: Адбылася прэм’ера фільма Чарлі Чапліна «Агні вялікага горада».
* 12 лютага:
** Урачыста адкрыты «Вароты Індыі», манумент у Нью-Дэлі ў памяць аб загінулых індыйскіх салдатах.
** Распачало вяшчанне Ватыканскае радыё.
* 28 лютага: Завяршыўся X Усебеларускі з’езд Саветаў.
* 7 сакавіка:
** Афіцыйна адкрыты будынак Эдускунты ў Хельсінкі.
** Створана Беларускае тэлеграфнае агенцтва (БелТА).
* 14 красавіка: Звяржэнне манархіі і абвяшчэнне Каталонскай рэспублікі ў выніку Іспанскай рэвалюцыі
* 6 мая: Пачалося радыёвяшчанне з Парыжа для заморскіх уладанняў Францыі ў Азіі, Амерыцы і Афрыцы.
* 19 мая: Карпарацыя «Скарынія» была заснавана групай былых сяброў Беларускага студэнцкага саюза  ў Вільні.
* 26 мая: На з’ездзе ў Харбіне аформлена стварэнне Рускай фашысцкай партыі.
* 27 чэрвеня: Ігар Сікорскі атрымаў патэнт на вынаходніцтва верталёта.
* 16 ліпеня: Імператар Хайле Селасіе I прымае першую Канстытуцыю Эфіопіі.
* 18 верасня: Пачалося японскае ўварванне ў Маньчжурыю.
* 11 кастрычніка: У СССР прынята рашэнне аб поўнай ліквідацыі прыватнага гандлю.
* 12 кастрычніка: Адбылося афіцыйнае адкрыццё Статуі Хрыста Збавіцеля побач Рыа-дэ-Жанэйра.
* 18 лістапада: Завяршылася Хэйлунцзянская кампанія, серыя бітваў паміж войскамі Кітайскай рэспублікі і Японскай імперыі.
* 5 снежня: Разбураны Храм Хрыста Збавіцеля ў Маскве.
* 9 снежня: Пачатак Другой іспанскай рэспублікі.
* У горадзе Токіа быў пабудаваны аэрапорт Ханеда.

## Нарадзіліся 
* 19 студзеня: Наталля Паплаўская, беларуская мастачка
* 29 студзеня: Ферэнц Мадл, 2-і прэзідэнт Венгрыі
* 1 лютага: Барыс Ельцын, першы расійскі прэзідэнт (пам. 23.4.2007)
* 1 лютага: Іван Пратасеня, беларускі мастак-акварэліст
* 1 мая: Алег Лойка, беларускі паэт і літаратуразнаўца
* 27 мая: Васіль Жураўлёў, беларускі літаратуразнаўца
* 9 чэрвеня: Валянцін Капцюг, расійскі навуковец у галіне арганічнай хіміі.

## Памерлі 
* 11 студзеня: Натан Штраўс, амерыканскі філантроп і гуманіст (нар. 31.1.1848)
* 26 лютага: Ота Валах, нямецкі хімік, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па хіміі (нар. 27.3.1847)
* 8 красавіка: Эрык Аксель Карлфельт, шведскі паэт, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па літаратуры (нар. 20.7.1864)
* 12 мая: Эжэн Ізаі, бельгійскі скрыпач, дырыжор і кампазітар (нар. 16.7.1858)
* 18 кастрычніка: Томас Эдысан, амерыканскі вынаходнік (нар. 11.2.1847)
* 9 мая: Альберт Абрахам Майкельсан, амерыканскі фізік (нар. 19.12.1852)
1932

## Падзеі 
.]]
* 29 студзеня: З канвеера Ніжагародскага аўтамабільнага завода сышоў першы грузавы аўтамабіль НАЗ-АА.
* 3 лютага: Пачалася Белавежска-Гайнаўская забастоўка рабочых лесапільных заводаў.
* 25 лютага: Адольф Гітлер атрымаў нямецкае грамадзянства.
* 1 сакавіка: Абвешчана ўтварэнне незалежнай ад Кітая Маньчжурскай дзяржавы.
* 19 сакавіка: Адкрыты Харбар-Брыдж (Сідней) — адзін з самых вялікіх стальных арачных мастоў у свеце.
* 5 мая: У БССР створаны Клімавіцкі пчалаводны тэхнікум.
* 10 верасня: Адкрыты 29 станцый Нью-Ёркскага метрапалітэна.
* 23 верасня: Абвешчаны каралеўства Саудаўская Аравія.
* 3 кастрычніка: Ірак атрымаў незалежнасць ад Вялікабытаніі.
* 22 снежня: Афіцыйна зарэгістравана Таварыства беларускай асветы, створанае ў Вільні.

## Нарадзіліся 
* 1 студзеня: Яўген Іванавіч Каршукоў, беларускі пісьменнік, перакладчык
* 15 лютага: Мікалай Якавенка, беларускі скульптар
* 18 лютага: Мілаш Форман, чэшскі і амерыканскі кінарэжысёр, драматург, прадзюсар, акцёр і сцэнарыст (пам. 13.04.2018)
* 22 лютага: Іван Міско, беларускі скульптар, заслужаны дзеяч мастацтваў
* 22 лютага: Ірына Назімава, беларускі мастацтвазнавец і педагог
* 4 красавіка: Андрэй Таркоўскі, расійскі кінарэжысер, сцэнарыст (пам. 29.12.1986)
* 15 мая: Аркадзь Вольскі, савецкі і расійскі палітык (пам. 9.9.2006)
* 27 мая: Анатоль Сабалеўскі, беларускі тэатразнавец і педагог
* 25 кастрычніка: Уладзімір Анісковіч, беларускі літаратурны крытык, перакладчык
* 27 кастрычніка: Сільвія Плат, амерыканская паэтэса
* 2 лістапада: Мелвін Шварц, амерыканскі фізік, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіцы (1988)
* 5 снежня: Літл Рычард, амерыканскі спявак і кампазітар
* 30 снежня: Паала Віладжа, італьянскі акцёр і рэжысёр

## Памерлі 
]]
* 7 студзеня: Андрэ Мажыно, французскі палітычны і ваенны дзеяч (нар. 17.2.1877)
* 6 сакавіка: Джон Філіп Суза, амерыканскі кампазітар і дырыжор духавых аркестраў (нар. 6.11.1854)
* 4 красавіка: Вільгельм Оствальд, латышскі хімік, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па хіміі 1909 года (нар. 2.9.1853)
* 29 кастрычніка: Жазеф Бабінскі, французскі ўрач (нар. 2.11.1857)
* 1 лістапада: Тадэвуш Макоўскі, польскі мастак
* 4 снежня: Густаў Майрынк, аўстрыйскі пісьменнік (нар. 19.1.1868)
1933

## Падзеі 
 на вокладцы часопіса «Time».]]
* 1 студзеня: У Вільні выйшаў першы нумар газеты «Родны край» — органа Таварыства беларускай асветы.
* 5 студзеня: Пачатак будаўніцтва ў Сан-Францыска аднаго з самых вядомых у свеце мастоў «Залатыя Вароты».
* 30 студзеня: Канцлерам Германіі становіцца Адольф Гітлер.
* 27 лютага: Пажар Рэйхстага ў Берліне.
* 23 сакавіка: Адольф Гітлер атрымлівае надзвычайныя паўнамоцтвы ад Рэйхстагу.
* 26 жніўня: Прынята пастанова СНК БССР «Аб зменах і спрашчэнні беларускага правапісу».
* 6 верасня: Абмен вязнямі ў Коласава, на савецка-польскай мяжы: Францішка Аляхновіча абмянялі на Браніслава Тарашкевіча.
* 17 кастрычніка: Альберт Эйнштэйн прыехаў у Нью-Ёрк як бежанец з нацысцкай Германіі.
* 26 снежня: У выніку зліцця кампаній «Тобата імона» і «Ніхон саньё» створаная новая кампанія, якая з 1 чэрвеня 1934 г. атрымала назву «Nissan».

## Нарадзіліся 
* 10 сакавіка: Серафім Андраюк, беларускі літаратуразнавец і крытык.
* 10 мая: Уладзімір Вітко, беларускі мастак.
* 25 мая: Рамуальд Іосіфавіч Клім, беларускі спартсмен, рэкардсмен свету.
* 7 жніўня: Элінор Острам, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па эканоміцы (2009).
* 25 кастрычніка: Нінэль Шчасная, беларускі жывапісец і графік.
* 1 лістапада: Вячаслаў Адамчык, беларускі пісьменнік, перакладчык.
* 4 снежня: Ежы Ахманскі, польскі гісторык.

## Памерлі 
* 31 студзеня: Джон Галсуорсі, англійскі пісьменнік, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па літаратуры (1932) (нар. 14.8.1867).
* 9 мая: Джон Джарвіс, брытанскі плывец, двухразовы чэмпіён летніх Алімпійскіх гульняў 1900 года.
* 23 кастрычніка: Іван Генадзевіч Шыраеў, эсперантамоўны пісьменнік і перакладчык, галоўны рэлактар Энцыклапедыі эсперанта.
* 29 кастрычніка: Джордж Лукс, амерыканскі мастак.
1930

## Падзеі 
 Хайле Селасіе I на вокладцы часопіса «Time».]]
* 1 лютага: Газета «Таймс» надрукавала першы ў свеце красворд
* 3 сакавіка: Вываз з Беларусі ў Сібір першага эшалону з «раскулачанымі» сялянскімі сем’ямі.
* 6 красавіка: Пастановай Прэзідыума ЦВК СССР заснаваны ордэн Леніна і ордэн Чырвонай Зоркі
* 13 ліпеня: Ва Уругваі пачаўся першы чэмпіянат свету па футболе.
* 19 ліпеня: У Менску арыштаваны Максім Гарэцкі, абвінавачаны па сфабрыкаванай справе Саюза вызвалення Беларусі.
* 2 лістапада: Хайле Селасіе I каранаваны як імператар Эфіопіі
* 6 снежня: Вацлаў Ластоўскі, Уладзімір Пічэта, Язэп Лёсік, Сцяпан Некрашэвіч, Гаўрыла Гарэцкі і Аляксандр Дубах пазбаўленыя звання акадэмікаў як *«ворагі пралетарскай дыктатуры»*.

## Нарадзіліся 
* 20 студзеня: Баз Олдрын, амерыканскі астранаўт
* 20 студзеня: Лотар Волех, нямецкі фатограф
* 26 лютага: Клод Пірон, швейцарскі лінгвіст, псіхолаг, перакладчык, эсперантыст, прапагандыст эсперанта, пісьменнік
* 19 сакавіка: Ліна Касценка, украінская паэтэса
* 3 красавіка: Гельмут Коль, канцлер Германіі
* 10 мая: Джордж Элвуд Сміт, амерыканскі фізік
* 24 чэрвеня: Клод Шаброль, французскі кінарэжысёр (пам. 12.9.2010)
* 1 жніўня: Лоўрэнс Іглбергер, амерыканскі дзяржаўны дзеяч, дыпламат
* 1 жніўня: П'ер Бурдзьё, французскі сацыёлаг і філосаф (пам. 23.1.2002)
* 25 жніўня: Шон Конеры, шатладнскі акцёр
* 7 верасня: Бадуэн I, кароль Бельгіі
* 5 кастрычніка: Райнгард Зельтэн, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па эканоміцы (пам. 23.8.2016)
* 31 кастрычніка: Майкл Колінз, амерыканскі астранаўт
* 26 лістапада: Уладзімір Караткевіч, беларускі пісьменнік, публіцыст (пам. 25.7.1984)
* 8 снежня: Максіміліян Шэл, аўстрыйскі акцёр і рэжысёр
* 10 снежня: Мікола Арочка, беларускі паэт і літаратуразнавец
* 26 снежня: Жан Фера, французскі спявак

## Памерлі 
* 12 сакавіка: Алаіс Ірасек, чэшскі празаік, драматург, аўтар гістарычных раманаў (нар. 23.8.1851)
* 13 мая: Фрыцьёф Нансен, нарвежскі палярны даследчык, вучоны-заолаг, лаўрэат Нобелеўскай прэміі міру 1922 г. (нар. 10.10.1861)
* 28 ліпеня: Альвар Гульстранд, шведскі афтальмолаг, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіялогіі і медыцыне (1911) (нар. 5.6.1862)
* 5 лістапада: Хрысціян Эйкман, нідэрландскі ўрач, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіялогіі і медыцыне (нар. 11.8.1858)
* 31 снежня: Бенедыкт Дыбоўскі, заолаг, прыродазнавец і ўрач (нар. 11.5.1833)
1928

## Падзеі 
 у мультфільме «Параходзік Вілі».]]
* 24 лютага: Заснавана Нацыянальная бібліятэка Польшчы.
* 22 мая: У Вільні закончыўся судовы працэс над 56 членамі Беларуская сялянска-работніцкай грамады.
* 28 мая:
** Аб’яднанне аўтамабільных канцэрнаў «Chrysler» і «Dodge».
** У Беластоку ў акруговым судзе закончыўся працэс над 133-ма ўдзельнікамі беларускага руху.
* 14 жніўня: У Менску адбылася прэм’ера фільма «Кастусь Каліноўскі».
* 6 верасня: СССР далучыўся да пакта Брыяна—Келога пра вырашэнне міжнародных спрэчак мірным шляхам.
* 13 кастрычніка: Пастановай Цэнтральнага Выканаўчага Камітэта і Савета Народных Камісараў БССР Інбелкульт рэарганізаваны ў Акадэмію навук.
* 3 лістапада: Турцыя перайшла з арабскага на лацінскі алфавіт.
* 18 лістапада: Мікі Маус з’явіўся на кінаэкране ў мультфільме «Параходзік Вілі».

## Нарадзіліся 
* 2 студзеня: Уладзімір Цвірка, дзеяч беларускай эміграцыі
* 9 студзеня: Ірэна Вейсайтэ, літоўская літаратура- і тэатразнаўца 
* 21 студзеня: Іван Аношкін, беларускі пісьменнік
* 18 сакавіка: Фідэль В. Рэмас, прэзідэнт Філіпін
* 8 мая: Манфрэд Герлах, апошні старшыня Дзяржсавета ГДР
* 27 ліпеня: Джозеф Кітынгер, афіцэр ВПС ЗША, здзейсніў самы высокі скачок з парашутам
* 14 жніўня: Ліна Вертмюлер, італьянскі рэжысёр і сцэнарыст
* 30 кастрычніка: Даніэл Натанс, амерыканскі вірусолаг, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіялогіі і медыцыне 1978 (пам. 16.11.1999)
* 21 лістапада: Ганна Уладзіміраўна Арашонкава, беларускі мовазнавец

## Памерлі 
* 13 сакавіка: Франц Аляксеевіч Рубо, расійскі мастак-панараміст (нар. 17.6.1856)
* 2 красавіка: Тэадор Уільям Рычардс, амерыканскі хімік, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па хіміі (нар. 31.1.1868)
* 19 мая: Макс Шэлер, нямецкі філосаф і сацыёлаг (нар. 22.8.1874)
* 18 чэрвеня: Руаль Амундсен, нарвежскі палярны падарожнік (нар. 16.7.1872)
* 30 жніўня: Вільгельм Він, нямецкі фізік, (нар. 13.1.1864)
* Ян Цзэнсінь, палітычны дзеяч Кітая, губернатар Сіньцзяна (нар. 1859)
1934

## Падзеі 
* 13 лютага: Загінуў зацёрты льдамі ў Чукоцкім моры ледакольны параход «Чалюскін».
* 1 сакавіка: Пу І абвешчаны імператарам Маньчжоу-го.
* 13 красавіка: Заканчэнне аперацыі па выратаванні чалюскінцаў у Паўночным Ледавітым акіяне.
* 16 красавіка: У СССР уведзена ганаровае званне Герой Савецкага Саюза.
* 30 чэрвеня: «Ноч доўгіх нажоў» у Германіі, расправа А. Гітлера з кіраўніцтвам штурмавых атрадаў СА.
* 4 кастрычніка: Пачалася забастоўка шахцёраў у Астурыі, якая перарасла ў рэвалюцыйнае паўстанне, задушанае іспанскім флотам і арміяй.
* 27 снежня: Персія змяніла назву на Іран.

## Нарадзіліся 
* 9 красавіка: Леанід Асядоўскі (пам. 1990), беларускі жывапісец
* 5 мая: Аляксей Гардзіцкі, беларускі літаратуразнаўца (пам. 24.8.1999)
* 1 ліпеня: Сідні Полак, амерыканскі кінарэжысёр
* 3 жніўня: Жонаш Савімбі, ангольскі палітычны дзеяч
* 4 верасня: Клайв Грэнджэр, брытанскі эканаміст, Нобелеўскі лаўрэат па эканоміцы (2003)
* 20 верасня: Сокэ Кубота Такаюкі, японскі Гранд майстар баявых мастацтваў
* 24 лістапада: Альфрэд Шнітке, савецкі кампазітар і піяніст
* 15 снежня: Станіслаў Станіслававіч Шушкевіч, беларускі фізік, дзяржаўны дзеяч, першы кіраўнік незалежнай Рэспублікі Беларусь (пам. 3.5.2022)

## Памерлі 
* 28 ліпеня: Мары Дрэслер, канада-амерыканская актрыса, уладальніца прэміі «Оскар» (нар. 9.11.1868)
* 2 жніўня: Паўль фон Гіндэнбург, нямецкі ваенны і дзяржаўны дзеяч (нар. 2.10.1847)
* 30 верасня: Мітрафан Доўнар-Запольскі, беларускі гісторык, этнограф, эканаміст (нар. 14.6.1867)
* 15 кастрычніка: Раймон Пуанкарэ, французскі дзяржаўны дзеяч (нар. 20.8.1860)
1925

## Падзеі 
, №2.]]
. Вокладка каталога першай Усебеларускай мастацкай выстаўкі.]]
* 2 студзеня: Утворана Горна-Бадахшанская аўтаномная вобласць.
* 3 студзеня: Беніта Мусаліні распусціў італьянскі парламент і абвясціў сябе дыктатарам.
* 4 студзеня: У Менску прайшоў I Усебеларускі з’езд настаўнікаў.
* 16 лютага: Пры Інбелкульце заснавана навуковая бібліятэка.
* 26 лютага: Устаноўлены дыпламатычныя адносіны паміж СССР і Японіяй.
* 6 сакавіка: Бельгія анексавала германскія раёны Мальмедзі і Эйпен.
* 16 красавіка: Здзейснены напад у саборы Святой Нядзелі ў Сафіі (Балгарыя), на месцы загінулі 150 чалавек.
* 22 мая: Выйшаў апошні нумар выдаванай у Вільні газеты «Беларуская доля».
* 24 мая: Выйшаў першы нумар газеты «Камсамольская праўда».
* 25 чэрвеня: У Сейме Польшчы пасля расколу Беларускага пасольскага клуба заснаваны пасольскі клуб пад назвай Беларуская сялянска-работніцкая грамада.
* 27 чэрвеня: У Ісландыі прыняты закон № 54, які забараняе грамадзянам мець прозвішчы.
* 15 ліпеня: Адноўлена дзейнасць Беларускага камітэта ў Варшаве.
* 26 ліпеня: Здзейснена масавае забойства ў Іванькаве Кастрамской губерні РСФСР.
* 19 жніўня: У Вільні пачалося выданне газеты «Жыцьцё Беларуса», якая выдавалася ад імя БСРГ.
* 17 верасня: Урачыста абвешчаны акт аўтакефаліі Польскай Аўтакефальнай Праваслаўнай Царквы.
* 15 кастрычніка: Пушчаны Віцебскі аўтобус.
* 28 кастрычніка: Створана Пінская каталіцкая дыяцэзія.
* 15 лістапада: У эфір выйшаў Першы Нацыянальны канал Беларускага радыё.
* 1 снежня: У Лондане падпісаныя Лакарнскія пагадненні.
* 5 снежня: Прэм’ера фільма С. Эйзенштэйна «Браняносец Пацёмкін».
* 6 снежня: Адкрылася Першая Усебеларуская выстаўка.
* 11 снежня: Заснаваны медаль Лорэнца.
* 11 снежня: Вэстмінстэрскім статутам парламент Вялікабрытаніі ўсталяваў прававое становішча дамініёнаў.
* 24 снежня: Газета *London Evening News* апублікавала першае апавяданне, героем якога стаў плюшавы мішка Віня-Пых.
* 26 снежня: Турцыя перайшла на Грыгарыянскі каляндар

## Нарадзіліся 
* 2 студзеня: Яўген Паўлавіч Дзямідчык, беларускі вучоны ў галіне анкалогіі і хірургіі
* 18 студзеня: Жыль Дэлёз, французскі філосаф-постмадэрніст
* 26 студзеня: Пол Ньюман, амерыканскі акцёр
* 4 сакавіка: Поль Марыа, французскі кампазітар
* 9 красавіка: Эрнст Неізвесны, савецкі і амерыканскі скульптар
* 22 мая: Жан Тэнглі, швейцарскі скульптар
* 27 чэрвеня: Лідзія Арабей, беларускі празаік, крытык, літаратуразнавец
* 28 ліпеня: Барух Бламберг,  амерыканскі ўрач і генетык, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіялогіі і медыцыне 1976 (пам.5.4.2011)
* 27 верасня: Роберт Джэфры Эдвардс, брытанскі навуковец-фізіёлаг, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіялогіі і медыцыне 2010
* 1 снежня: Марцін Родбел, амерыканскі фізіёлаг, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіялогіі і медыцыне 1994 (пам. 7.12.1998)

## Памерлі 
* 5 лютага: Анці Аматус Аарне, фінскі фалькларыст
* 12 мая: Фрыдрых Эберт, 1-ы рэйхканцлер Веймарскай рэспублікі
* 3 чэрвеня: Каміль Нікаля Фламарыён, французскі астраном
* 1 ліпеня: Эрык Саці, французскі кампазітар
* 17 лістапада: Юхан Аўгуст Брынель, шведскі інжынер
* 20 лістапада: Стэфан Жэромскі, польскі пісьменнік
* 28 снежня: Сяргей Ясенін, рускі паэт.
1937

## Падзеі 
* 17 сакавіка: У СССР прыняты закон, які пазбавіў сялян свабоды перамяшчэння.
* 26 красавіка: Бамбардыроўка Гернікі падчас грамадзянскай вайны ў Іспаніі.
* 13 мая: Антысеміцкае выступленне ў Брэсце, нагодай для якога стаў напад на паліцэйскага.
* 27 мая: У Сан-Францыска адкрыты мост Залатыя Вароты.
* 7 ліпеня: Пачатак Другой япона-кітайскай вайны.
* 20 жніўня: Польскімі ўладамі забаронена дзейнасць Таварыства беларускай асветы.
* 29 кастрычніка: У Мінску расстраляны шматлікія дзеячы культуры, асветы і дзяржаўнага апарату Беларусі, усяго — каля 100 чалавек (гл. спіс дзеячаў Беларусі, расстраляных 29—30 кастрычніка 1937 года).
* 13 снежня: Пасля захопу Нанкіна японцамі ў горадзе пачалася масавая разня.
* 21 снежня: На экран выходзіць першы ў гісторыі кіно поўнаметражны анімацыйны фільм: «Беласнежка і сямёра гномаў» студыі Уолта Дыснея.

## Нарадзіліся 
* Аляксандр Сільвановіч, беларускі грамадскі дзеяч у ЗША (пам. 16 мая 2007)
* 1 студзеня: Станіслаў Багданкевіч, беларускі банкір, доктар эканамічных навук, прафесар
* 30 студзеня: Барыс Спаскі, расійскі шахматыст, 10-ты чэмпіён свету па шахматах (1969)
* 31 студзеня: Рагімантас Адамайціс, літоўскі акцёр
* 28 лютага: Георгій Галенчанка, беларускі гісторык
* 25 мая: Сяргей Іванавіч Сідор, беларускі географ, прафесар БДУ (пам. 17 ліпеня 1998)
* 22 верасня: Мікалай Уладзіміравіч Амельяновіч, беларускі эканаміст (пам. 1 лютага 2013)
* 17 кастрычніка: Мікалай Чаргінец, беларускі пісьменнік і палітык

## Памерлі 
* 28 снежня: Марыс Равель, французскі кампазітар
* 8 сакавіка: Сяргей Антонавіч Клычкоў, рускі пісьменнік і паэт
* 27 красавіка: Антоніа Грамшы, італьянскі філосаф, тэарэтык марксізму
* 23 мая: Джон Дэвісан Ракфелер, амерыканскі прадпрымальнік, філантроп
* 12 чэрвеня: Вітаўт Путна, савецкі военачальнік (нар. 12.04.1893)
* 18 чэрвеня: Аляксей Андрэевіч Бялыніцкі-Біруля, заолаг і заагеограф, падарожнік
* 14 верасня: Сяргей Астрэйка, беларускі паэт (нар. 9.7.1912)
* 15 верасня: Аляксандр Фаміч Адамовіч, беларус, партыйны і дзяржаўны дзеяч БССР (нар. 6 студзеня.1900)
* 9 снежня: Нільс Густаў Дален, шведскі фізік
* 20 снежня: Сцяпан Некрашэвіч, акадэмік Беларускай Акадэміі навук (нар. 8.05.1883).
* 30 снежня: Аляксандр Цвікевіч, беларускі палітычны і культурны дзеяч (нар. 22.06.1888).
1935

## Падзеі 
* 22 студзеня: У Мінску прайшоў ХІ Усебеларускі з’езд Саветаў.
* 24 студзеня: У ЗША упершыню ў продажы з’явілася баначнае піва.
* 24 лютага: Адбыўся першы палёт нямецкага бамбардзіроўшчыка «Heinkel He 111».
* 9 сакавіка: Абвешчана аднаўленне Германскіх ваенна-паветраных сіл.
* 1 чэрвеня: У Вялікабрытаніі ўведзены экзамен на атрыманне праў кіравання аўтамабілем і аўтамабільныя нумары.
* 15 верасня: У Германіі на з’ездзе НСДАП прыняты Нюрнбергскія расавыя законы.
* 23 верасня: Асвечаны касцёл Святога Лінуса (Пеляса).
* 21 кастрычніка: Германія афіцыйна выйшла са складу Лігі Нацый.

## Нарадзіліся 
* 8 студзеня: Элвіс Прэслі, амерыканскі спявак, кароль рок-н-ролу (пам. 16.8.1977)
* 27 студзеня: Зіновій Бабій, беларускі спявак (пам. 27.7.1984)
* 30 студзеня: Эрнст Ляўкоў, беларускі геолаг, краязнавец (пам. 13.9.1996)
* 31 студзеня: Кэндзабура Оэ, японскі пісьменнік, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па літаратуры (1994)
* 18 лютага: Сяргей Картэс, кампазітар, народны артыст Рэспублікі Беларусь (пам. 2016)
* 16 красавіка: Дамінік Венер, французскі пісьменнік, гісторык (пам. 21.5.2013)
* 27 красавіка: Тэадорас Ангелопулас, грэчаскі кінарэжысёр (пам. 24.1.2012)
* 12 кастрычніка: Лучана Павароці, італьянскі спявак (тэнар) (пам. 6.9.2007)
* 8 снежня: Эдуард Скобелеў, пісьменнік
* 25 сакавіка: Уладзімір Папковіч, беларускі паэт, перакладчык

## Памерлі 
* 16 сакавіка: Джон Маклеад, Нобелеўскай прэміі па фізіялогіі і медыцыне (1923)
* 17 мая: Поль Дзюка, французскі кампазітар
* 19 верасня: Канстанцін Цыялкоўскі, рускі навуковец, тэарэтык касманаўтыкі
* 4 снежня: Шарль Рышэ, французскі фізіёлаг. Лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіялогіі і медыцыне
1922

## Падзеі 
у.]]
 на карце.]]
* 29 студзеня: У Мінску створаны Інстытут беларускай культуры, пазней рэарганізаваны ў Беларускую акадэмію навук.
* 2 лютага: Упершыню цалкам апублікаваны раман Джэймса Джойса «Уліс».
* 20 лютага: Сейм Сярэдняй Літвы прыняў рашэнне пра далучэнне яе да Польшчы.
* 28 лютага: Вялікабрытанія прызнала незалежнасць Егіпта.
* 12 сакавіка: Грузія, Арменія і Азербайджан ўтварылі Закаўказскую Сацыялістычную Федэратыўную Савецкую Рэспубліку.
* 3 красавіка: Генеральным сакратаром ЦК РКП(б) зацверджаны Іосіф Сталін.
* 4 красавіка: Закладзены першы камень статуі Хрыста Збавіцеля побач Рыа-дэ-Жанейра.
* 20 красавіка: У Парыжы на стадыёне «Першынг» адкрыліся першыя сусветныя жаночыя гульні.
* 3 мая: Старшыня ўрада БНР В. Ластоўскі і міністр замежных спраў уручылі старшыні Генуэзскай канферэнцыі ноту, у якой прызналі права Літоўскай Рэспублікі на Вільню.
* 23 ліпеня: У кафедральным праваслаўным саборы Святых апосталаў Пятра і Паўла ў Менску адбыўся царкоўны сінод, які вырашыў стварыць аўтаномную беларускую мітраполію.
* 27 ліпеня: У Бруселі заснаваны Міжнародны геаграфічны саюз.
* 13 верасня: У Лівійскай пустыні зарэгістраваны тэмпературны рэкорд (+57.7 °C у ценю).
* 11 кастрычніка: Замест Рады міністраў утворана Дзяржаўная калегія БНР на чале з П. Крачэўскім.
* 3 снежня: Адкрыта Дзвінская дзяржаўная беларуская гімназія ў Латвіі.
* 30 снежня: Утвораны Саюз Савецкіх Сацыялістычных Рэспублік.

## Нарадзіліся 
* 12 лютага: Васіль Палійчук, беларускі скульптар
* 18 лютага: Міхаіл Савіцкі, беларускі мастак-жывапісец, народны мастак СССР і Беларусі
* 20 лютага: Міхаіл Цікоцкі, беларускі мовазнавец і журналіст
* 22 лютага: Іван Ціханаў, беларускі жывапісец, заслужаны дзеяч мастацтваў
* 28 лютага: Юрый Міхайлавіч Лотман, савецкі літаратуразнавец
* 30 сакавіка: Герман Галынін, рускі кампазітар
* 29 мая: Яніс Ксенакіс, французскі кампазітар
* 10 чэрвеня: Джудзі Гарленд, амерыканская актрыса
* 28 ліпеня: Жак Пікар, французскі акіянолаг
* 13 верасня: Іма Сумак, перуанская спявачка
* 17 верасня: Уладзімір Калеснік, беларускі літаратуразнавец і крытык
* 17 лістапада: Стэнлі Коэн, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіялогіі і медыцыне (1986)
* 24 снежня: Ава Гарднер, амерыканская актрыса

## Памерлі 
* 18 мая: Шарль Лаверан, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіялогіі і медыцыне 1907 (нар. 18.6.1845)
* 12 ліпеня: Джон Морсбі, брытанскі контр-адмірал, даследчык
1938

## Падзеі 
* 13 сакавіка:
** Аўстрыя далучана да нацысцкай Германіі (Аншлюс Аўстрыі).
** У СССР ва ўсіх школах уведзена абавязковае вывучэнне рускай мовы.
* 25 мая: У Мінску адкрыўся Беларускі дзяржаўны тэатр оперы і балета.
* 6 чэрвеня: Японская армія захапіла Кайфэн, сталіцу кітайскай правінцыі Хэнань.
* 7 чэрвеня: Кітайская Рэспубліка ўзарвала дамбы на Хуанхэ, каб паводка спыніла наступленне японцаў. 
* 19 чэрвеня: III чэмпіянат свету па футболе завяршыўся ў Францыі, пераможцам стала ў другі раз запар зборная Італіі.
* 11 верасня: Адкрыты для наведвальнікаў Дом-музей Адама Міцкевіча ў Наваградку.
* 29 верасня: Падпісаны Мюнхенскі дагавор, Італія, Вялікабрытанія і Францыя пагадзіліся з анексіяй Судэцкай вобласці Чэхаславакіі Германіяй.
* 24 кастрычніка: Міністр замежных спраў Трэцяга рэйху Іаахім фон Рыбентроп прадставіў польскаму амбасадару ў Берліне патрабаванне аб перадачы Германіі ўсіх правоў на Гданьск.
* 30 кастрычніка: Пачала сталае вяшчанне радыёстанцыя ў Баранавічах.
* 20 снежня: У СССР уведзены працоўныя кніжкі.
* 23 снежня: У музей Іст-Лондана паступіла рыба латымерыя, якая лічылася даўно вымерлай.

## Нарадзіліся 
* 1 студзеня: Данута Бічэль-Загнетава, беларуская паэтэса
* 6 студзеня: Адрыяна Чэлентана, італьянскі акцёр, спявак, рэжысёр
* 30 студзеня: Іслам Карымаў, прэзідэнт Узбекістана (пам. 2.9.2016)
* 9 лютага: Юрый Іосіфавіч Коваль, рускі пісьменнік
* 26 лютага: А.А. Праханаў, рускі пісьменнік
* 14 сакавіка: Мікалай Пятровіч Цішакін, беларускі акцёр
* 13 студзеня: Васіль Гроднікаў, беларускі пісьменнік і журналіст (пам. 17.10.2005)
* 14 красавіка: Л. І. Барадзін, рускі пісьменнік і грамадскі дзеяч
* 15 красавіка: Клаўдзія Кардынале, італьянская кінаактрыса
* 17 красавіка: Рудольф Нурыеў, артыст балета (пам. 6.1.1993)
* 28 ліпеня: Альберта Фухіморы, перуанскі палітык, прэзідэнт Перу
* 6 жніўня: Ігар Лучанок, беларускі кампазітар

## Памерлі 
* 3 студзеня: Мікалай Багародскі, беларускі гісторык і архівіст
* 27 студзеня: Уладзімір Беняшэвіч, гісторык царквы, акадэмік Берлінскай, Мюнхенскай і Страсбургскай акадэміяў навук, прафесар Пецярбургскага ўніверсітэта
* 17 лютага: Міхась Багун, беларускі паэт, перакладчык (пам. 8.11.1908)
* 3 чэрвеня: Мігель Флета, іспанскі оперны спявак
* 13 чэрвеня: Шарль Эдуар Гіём, швейцарска-французскі фізік, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіцы
* 29 лістапада: Браніслаў Тарашкевіч, беларускі мовазнавец (нар. 20.1.1892)
* 7 жніўня: Канстанцін Станіслаўскі, рускі тэатральны дзеяч (нар. 17.1.1863)
* 3 кастрычніка: Уладзімір Валянцінавіч Варанкін, савецкі гісторык, эсперантолаг, эсперантамоўны пісьменнік
* 5 кастрычніка: Марыян Здзяхоўскі, польскі літаратуразнавец
* 10 кастрычніка: Адам Бабарэка, беларускі пісьменнік і крытык (нар. 14.10.1899)
* 3 снежня: Юха Венала, дзяржаўны і палітычны дзеяч Фінляндыі (нар. 19.6.1872)
1927

## Падзеі 
* 26 студзеня: Заснаваны Беларускі навукова-даследчы інстытут сельскай і лясной гаспадаркі.
* 3 лютага: Косаўскі расстрэл: у мястэчку Косава польскія ўлады расстралялі мірную дэманстрацыю людзей, якія выступалі ў абарону Беларускай сялянска-работніцкай грамады.
* 10 лютага: У Менску пачаў працу Другі Усебеларускі краязнаўчы з’езд.
* 21 сакавіка: Беларуская сялянска-работніцкая грамада афіцыйна забаронена польскімі ўладамі.
* 11 красавіка: Прынятая Канстытуцыя БССР.
* 12 красавіка: Пераварот Чан Кайшы ў Нанкіне і Шанхаі.
* 9 мая: Афіцыйны пераезд Парламента Аўстраліі ў нацыянальную сталіцу, горад Канберу.
* 28 мая: Створаны Цэнтральны дзяржаўны архіў Кастрычніцкай рэвалюцыі і сацыялістычнага будаўніцтва БССР.
* 2 ліпеня: У Вільні адбыўся ўрачысты акт каранацыі іконы Маці Божай Вастрабрамскай.
* 10 жніўня: У Менску з’езд праваслаўных святароў і вернікаў абвясціў Беларускую аўтакефальную царкву.
* 3 лістапада: Адбылася закладка ўніверсітэцкага гарадка ў Менску.
* 12 лістапада: Леў Троцкі выключаны з УКП(б).
* 13 лістапада: У Нью-Ёрку ўведзены ў эксплуатацыю Гудзонаў тунэль — першы ў свеце падводны тунэль для аўтамабіляў.
* 28 снежня: У Вільні пачаўся I з’езд Таварыства беларускай школы.
* 30 снежня: Адкрыўся Такійскі метрапалітэн, запушчана лінія Гінза паміж Асакуса і Уэна.

## Нарадзіліся 
* 1 студзеня: Марыс Бежар, французскі харэограф
* 1 студзеня: Кастусь Рамановіч, удзельнік антыкамуністычнага падпольнага Саюза Вызвалення Беларусі ў Наваградку, вязень савецкіх канцлагераў
* 30 студзеня: Улаф Пальмэ, прэм’ер-мініст Швецыі (1969—1976) і (1980—1986) (пам. 28.2.1986)
* 20 лютага: Сідні Пуацье, амерыканскі акцёр
* 28 лютага: Марк Смагаровіч, беларускі паэт
* 18 сакавіка: Джордж Плімптан, амерыканскі пісьменнік і акцёр 
* 18 сакавіка: Джон Кендэр, амерыканскі спявак 
* 29 сакавіка: Джон Вейн, брытанскі фармаколаг, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіялогіі і медыцыне (1982) (пам.19.11.2004)
* 1 красавіка: Жак Маёль, французскі нырэц
* 3 верасня: Алесь Адамовіч, беларускі пісьменнік (пам. 26.1.1994)
* 27 сакавіка: Мсціслаў Растраповіч, музыкант, народны артыст СССР
* 30 жніўня: Д. А. Жукаў, рускі пісьменнік і грамадскі дзеяч
* 16 красавіка: Бенедыкт XVI, Папа Рымскі
* 8 кастрычніка: Сезар Мільштэйн, аргенцінскі біяхімік, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіялогіі і медыцыне (1984) (пам.24.3.2002)
* 16 кастрычніка: Гюнтэр Грас, нямецкі пісьменнік, скульптар, мастак, графік
* 5 снежня: Пхуміпон Адульядэт (Рама IX), кароль Тайланда (пам. 13.10 2016)
* 25 снежня: Рам Нараян, індыйскі музыка

## Памерлі 
* 14 верасня: Айседора Дункан, амерыканская танцоўшчыца (нар. 27.5.1877)
* 29 верасня: Вілем Эйнтховен, нідэрландскі фізіёлаг (нар. 21.5.1860)
* 2 кастрычніка: Свантэ Аўгуст Арэніус, шведскі хімік, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па хіміі (нар. 19.2.1859)
* 11 лістапада: Рыкарда Гуіральдэс, аргенцінскі пісьменнік (нар. 13.2.1866)
1942

## Падзеі 
 ў Магілёве.]]
 перад адпраўкай, Ісландыя.]]
.]]
* 11 студзеня: Японія захапіла Куала-Лумпур.
* 15 лютага: Брытанскія войскі капітулявалі перад японцамі ў бітве за Сінгапур.
* 24 лютага: Пачалося вяшчанне радыёстанцыі «Голас Амерыкі».
* 8 сакавіка: Японскія войскі захапілі сталіцу Бірмы Рангун.
* 16 сакавіка: Першы пуск балістычнай ракеты («Фау-2», пуск няўдалы).
* 10 красавіка: Патоп на Дубравенцы ў Магілёве прывёў да шматлікіх ахвяр.
* 15 красавіка: У акупаваным нацыстамі Мінску пачала выдавацца газета «Мінскер цайтунг».
* 30 мая: Пры Стаўцы Вярхоўнага Галоўнакамандуючага Чырвонай Арміі створаны Цэнтральны штаб партызанскага руху.
* 27 чэрвеня: Арктычны канвой PQ-17 адправіўся ў СССР.
* 17 ліпеня: Пачалася Сталінградская бітва, адна з вырашальных у Другой сусветнай вайне. 
* 12 верасня: Газета «Minsker Zeitung», якая выходзіла ў акупаваным нацыстамі Мінску, пад рубрыкай «Менскі кур’ер» пачала публікаваць зводкі на беларускай мове.
* 18 кастрычніка: Было ліквідавана Брэсцкае гета.
* 2 снежня: Манхэтэнскі праект: першая штучная ланцуговая ядзерная рэакцыя.
* 17 снежня: Пачалася поўная ліквідацыя Баранавіцкага гета.
* 24 снежня: Праведзена першае выпрабаванне ракеты FZG76 (пазней вядомай як «Фау-2»), створанай пад кіраўніцтвам Вернера фон Браўна.

## Нарадзіліся 
* 17 студзеня: Мухамед Алі, амерыканскі баксёр, алімпійскі чэмпіён
* 9 лютага: Вадзім Болбас, беларускі літаратар
* 10 лютага: Алег Чыркун, беларускі кампазітар
* 12 лютага: Генадзь Буралкін, беларускі скульптар і графік
* 21 сакавіка: Алі Абдула Салех, апошні прэзідэнт Паўночнага Емена і першы прэзідэнт краіны пасля аб'яднання (пам. 4.12.2017)
* 26 сакавіка: Іван Арабейка, беларускі паэт
* 1 мая: Міхаіл Басалыга, беларускі графік
* 28 мая: Стэнлі Бен Прузінер, амерыканскі неўролаг, біяхімік і вірусолаг, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па медыцыне (1997) 
* 19 лістапада: Кельвін Кляйн, амерыканскі дызайнер адзення

## Памерлі 
* 12 лютага: Грант Вуд, амерыканскі мастак (нар. 13.2.1891)
* 12 сакавіка: Уільям Генры Брэг, англійскі фізік (нар. 2.7.1862)
* 10 красавіка: Георгій Фёдаравіч Мірчынк, беларускі і савецкі геолаг (нар. 25.4.1889)
* 20 мая: Эктор Гімар, французскі архітэктар і дызайнер (нар. 10.3.1867)
* 28 чэрвеня: Янка Купала, беларускі паэт (нар. 7.7.1882)
* 3 жніўня: Рыхард Марцін Вільштэтэр, нямецкі хімік-арганік, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па хіміі (нар. 13.8.1872)
* 13 снежня: Яфім Бялевіч, дзеяч беларускага нацыянальнага руху (нар. 27.2.1888)
1946

## Падзеі 
.]]
.]]
* 1 студзеня: Японскі імператар Хірахіта адракаецца ад свайго боскага статусу.
* 3 студзеня: Пажар у Клубе НКДБ ў Мінску прывёў да гібелі людзей.
* 10 студзеня: Адкрылася першая сесія Генеральнай Асамблеі ААН.
* 20 студзеня: Прэзідэнт ЗША Гары С. Трумэн заснаваў Цэнтральную разведвальную групу, якая з часам рэарганізавалася ў ЦРУ.
* 21 лютага: Выйшаў першы нумар газеты «Die Zeit».
* 5 сакавіка: Уінстан Чэрчыль у сваёй прамове называе мяжу з Усходнім блокам «Жалезнай заслонай».
* 1 красавіка: У Ватэнштаце (Германія) выйшаў першы нумар часопіса «Шляхам жыцця», рэдактар Хведар Ільяшэвіч.
* 2 красавіка: Выйшаў першы нумар газеты «Die Welt».
* 9 красавіка: У Міхельсдорфе (Германія) заснавана Беларускае літаратурнае згуртаванне «Шыпшына».
* 17 красавіка: Французскія каланіяльныя войскі выведзены з тэрыторыі Сірыі.
* 3 мая: Пачаўся Такійскі працэс над японскімі ваеннымі злачынцамі.
* 25 мая: Іарданія абвешчана незалежнай дзяржавай.
* 29 мая: Заснаваны Мінскі трактарны завод.
* 22 ліпеня: Яўрэйскія тэрарысты здзейснілі тэракт у Іерусаліме, у выніку якога загінулі каля 100 чалавек.
* 3 жніўня: Заснаваная Нацыянальная баскетбольная асацыяцыя ЗША.
* 1 кастрычніка: Завяршыўся Нюрнбергскі працэс над былымі кіраўнікамі гітлераўскай Германіі.
* 24 кастрычніка: Атрымана першая фатаграфія Зямлі з космасу.
* 2 лістапада: Адбылося Чаткальскае землетрасенне — адно з самых магутных у Цэнтральнай Азіі.
* 4 лістапада: Увайшоў у сілу Статут ЮНЕСКА.
* 19 снежня: Пачалася Індакітайская вайна.
* 25 снежня: У Маскве на эксперыментальным ўран-графітным рэактары здзейснена першая ў Савецкім Саюзе ланцуговая ядзерная рэакцыя.

## Нарадзіліся 
* 3 студзеня: Тадэвуш Кандрусевіч, каталіцкі архібіскуп-мітрапаліт Мінска-Магілёўскі
* 9 лютага — Эдуард Зарыцкі, кампазітар, народны артыст Рэспублікі Беларусь (нар. 1946).
* 18 лютага: Надзея Артымовіч, беларуская паэтэса
* 21 лютага: Алан Рыкман, брытанскі акцёр
* 2 сакавіка: Георгій Шапавал, беларускі гісторык
* 30 красавіка: Карл XVI Густаў,  кароль Швецыі
* 9 ліпеня: Уладзімір Някляеў, беларускі паэт, празаік, эсэіст
* 18 жніўня: Алесь Марціновіч, беларускі пісьменнік, крытык, літаратуразнаўца. 
* 31 жніўня: Міхаэль Сямёнавіч Лайтман, заснавальнік Міжнароднай Акадэміі кабалы
* 6 верасня::Бэні Андэрсан, шведскі кампазітар, музычны прадзюсар, аранжыроўшчык і спявак. Адзін з заснавальнікаў квартэта ABBA
* 19 снежня: Жан-Крыстоф Мітэран, саветнік прэзідэнта Францыі па афрыканскіх справах, бізнесмен, журналіст, сын былога французскага прэзідэнта Франсуа Мітэрана.

## Памерлі 
* 2 студзеня: Фабіян Абрантовіч, беларускі рэлігійны і грамадскі дзеяч.
* 5 жніўня: Вільгельм Маркс, рэйхсканцлер Веймарскай рэспублікі.
* 25 снежня: Анры Ле Факанье, французскі мастак.
1947

## Падзеі 
.]]
* 12 лютага: Упаў Сіхатэ-Алінскі метэарыт.
* 7 сакавіка: Нанова пачынаецца грамадзянская вайна ў Кітаі.
* 12 сакавіка: Абвешчана «Дактрына Трумэна», у аснове якой палітыка «стрымлівання» ў адносінах да СССР ва ўсім свеце.
* 28 красавіка: Тур Хеердал з таварышамі на плыце Кон-Цікі выйшаў з Перу ў плаванне да астравоў Акіяніі.
* 3 мая: У Японіі пачала дзейнічаць новая Канстытуцыя.
* 11 мая: Сіам перайменаваны ў Тайланд.
* 18 ліпеня: Кароль Вялікабрытаніі Георг VI падпісаў закон аб незалежнасці Брытанскай Індыі.
* 7 жніўня: Тур Хеердал на бальсавым плыце «Кан-Цікі» дасягнуў астравоў Туамоту ў Палінезіі.
* 15 жніўня: Індыя атрымала незалежнасць ад Вялікабрытаніі.
* 20 кастрычніка: Адкрыўся Гродзенскі абласны драматычны тэатр.
* 31 кастрычніка: У Мюнхене на беларускай мове пачала выходзіць газета «Бацькаўшчына».
* 23 снежня: Адбылася першая дэманстрацыя транзістара на Bell Labs.
* 29 снежня: У Остэргофене, на сходзе, прысвечаным 30-й гадавіне І Усебеларускага з’езду, было афіцыйна абвешчана пра аднаўленне дзейнасці Рады БНР на чале з Міколам Абрамчыкам.
* 30 снежня: Кароль Румыніі Міхай I адрокся трона.

## Нарадзіліся 
* 1 студзеня: Віталь Міхайлавіч Баркоўскі, беларускі рэжысёр
* 26 студзеня: Святлана Арцёмаўна Акружная, беларуская актрыса
* 25 лютага: Яўген Шатохін, беларускі мастак, грамадскі дзеяч
* 25 сакавіка: Элтан Джон, брытанскі музыка
* 18 красавіка: Ежы Штур, акцёр тэатра і кіно
* 25 красавіка: Ёхан Кройф, нідэрландскі футбаліст і трэнер
* 11 мая: Раіса Баравікова, беларуская паэтка, пісьменніца. 
* 8 чэрвеня: Эрык Вішаўс, амерыканскі генетык, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіялогіі і медыцыне (1995)
* 8 ліпеня: Алег Залётнеў, беларускі кампазітар
* 25 ліпеня: Аляксандр Мілінкевіч, беларускі палітык
* 6 жніўня: Махамад Наджыбула, палітычны і дзяржаўны дзеяч Афганістана
* 27 верасня: Уладзімір Міхнюк, беларускі гісторык
* 5 снежня: Алесь Разанаў, беларускі паэт і перакладчык

## Памерлі 
* 14 студзеня: Вацлаў Міхневіч, беларускі і літоўскі архітэктар.
* 17 студзеня: Эжэн Ланці, эсперантыст, сацыяліст і пісьменнік, заснавальнік SAT і стваральнік тэорыі безнацыяналізма
* 25 студзеня: Аль Капонэ, амерыканскі гангстэр (нар. 17.1.1899)
* 20 красавіка: Крысціян X, кароль Даніі
* 20 мая: Філіп Эдуард Антон фон Ленард, нямецкі фзік
* 7 жніўня: Антон Дзянікін, расійскі военачальнік, палітычны і грамадскі дзеяч, мемуарыст (нар. 1872)
* 19 жніўня: Самуіл Агурскі, беларускі і яўрэйскі гісторык
* 4 кастрычніка: Макс Планк, нямецкі фізік
1949

## Падзеі 
.]]
* 14 лютага: Упершыню сабраўся Кнесет, парламент Ізраіля.
* 4 красавіка: Бельгія, Вялікабрытанія, Нідэрланды, Данія, ЗША, Ісландыя, Італія, Канада, Люксембург, Нарвегія, Партугалія і Францыя падпісалі ў Вашынгтоне (ЗША) Паўночнаатлантычны дагавор — стварылі НАТА.
* 16 красавіка: Па Берлінскім паветраным мосце ў Заходні Берлін за дзень было дастаўлена 12849 тон грузаў.
* 13 мая: Падпісаны міжурадавы дагавор паміж ЗША і Германіяй, паводле якога ЦРУ атрымала кантроль над «арганізацыяй Гелена».
* 23 мая: Утворана Федэратыўная Рэспубліка Германіі (1949—1990).
* 8 чэрвеня: Упершыню выйшаў асобным выданнем раман «1984» Джорджа Оруэла.
* 19 ліпеня: Дзень незалежнасці Лаоса.
* 29 жніўня:
** У СССР выпрабавалі першую савецкую атамную бомбу.
** Югаславія звярнулася да ЗША па фінансавую дапамогу для ліквідацыі вынікаў савецкай эканамічнай блакады.
* 1 кастрычніка: Заснавана Кітайская Народная Рэспубліка (КНР).
* 7 кастрычніка: Абвешчана Германская Дэмакратычная Рэспубліка.
* 10 кастрычніка: На ГАЗе сышла з канвеера апошняя «палутарка».
* 1 лістапада: Створана Кітайская акадэмія навук.
* 27 снежня: Каралева Нідэрландаў прызнала суверэнітэт Інданезіі.

## Нарадзіліся 
* 10 студзеня: Джордж Форман, амерыканскі баксёр
* 8 лютага: Ірына Вадзімаўна Мураўёва, руская актрыса, Народны артыст Расіі
* 30 мая: Валянціна Яноўская, беларускі гісторык
* 7 жніўня: Генадзь Васілевіч Шкуратаў, беларускі акцёр
* 25 жніўня:  Яўгенія Мальчэўская, беларуская паэтэса
* 21 кастрычніка: Біньямін Нетаньяху, палітычны і дзяржаўны дзеяч
* 4 снежня: Джэф Брыджэс, амерыканскі акцёр

## Памерлі 
* 20 студзеня: Юзаф Эдвард Пузына, гісторык, пісьменнік, паэт
* 14 красавіка: Васіль Сідар-Шэлест, украінскі вайсковы дзеяч, адзін з кіраўнікоў УПА
* 24 мая: А. В. Шчусеў, рускі архітэктар
* 25 верасня: Анры Шарль Манген, французскі мастак
* 29 лістапада: Адам Станкевіч, беларускі каталіцкі святар, грамадскі і культурны дзеяч,асветнік, культуролаг, выдавец і публіцыст (нар. 6.1.1892)
1936

## Падзеі 
* 26 лютага: Інцыдэнт 26 лютага — няўдачная спроба дзяржаўнага перавароту ў Японіі.
* 7 сакавіка: Уваход германскіх войскаў у Рэйнскую вобласць.
* 5 красавіка: Адкрыты Палескі музей у Пінску.
* 14—24 красавіка: Бітва за Агадэн на паўднёвым фронце Другой італа-абісінскай вайны.
* 14 чэрвеня: Аўтамабіль BMW 328 упершыню прадстаўлены на Міжнароднай гонцы Эйфеля на трасе Нюрбургрынг.
* 27 чэрвеня: Забарона абортаў у СССР.
* 17 ліпеня: У Іспанскім Марока і на Канарскіх астравах супраць рэспубліканскага ўрада выступіла група вайскоўцаў, на наступны дзень паўстанне ўспыхнула па ўсёй краіне. Пачалася Грамадзянская вайна ў Іспаніі. 
* 31 ліпеня: Кароль Нарвегіі Хокан VII адкрыў Лесвіцу троляў.
* 14 верасня: На сакрэтнай нарадзе НКУС СССР приняў рашэнне аб масавай засылцы сваіх супрацоўнікаў у Іспанію для ўдзелу ў грамадзянскай вайне.
* 1 кастрычніка: Франсіска Франка прызначаны хунтай кіраўніком урада Іспаніі.

## Нарадзіліся 
* 22 студзеня: Алан Хігер, амерыканскі фізік і хімік, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па хіміі (2000)
* 28 студзеня: Ісмаіл Кадарэ, албанскі паэт і пісьменнік
* 22 лютага: Майкл Бішап, амерыканскі анколаг, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіялогіі і медыцыне (1989)
* 1 сакавіка: Лідзія Савік, беларускі гісторык
* 1 красавіка: Івонка Сурвіла, беларуская грамадска-палітычная дзяячка, мастачка, старшыня Рады БНР (з 1997)
* 17 красавіка: Міхась Рудкоўскі, беларускі паэт і перакладчык (пам. 7.7.1991)
* 9 мая: Альберт Фіні, англійскі акцёр
* 28 жніўня: Генадзь Бураўкін, беларускі паэт (пам. 30.5.2014)
* 4 верасня: Сакрат Яновіч, беларускі пісьменнік, публіцыст, грамадскі дзеяч з Беласточчыны (пам. 17.2.2013)
* 7 верасня: Бадзі Холі, амерыканскі спявак (пам. 3.2.1959)
* 25 кастрычніка: Віктар Цімафеевіч Тураў, беларускі кінарэжысёр і сцэнарыст. Народны артыст БССР, Народны артыст СССР (пам. 31.10.1996)

## Памерлі 
* 18 студзеня: Рэдзьярд Кіплінг, англійскі пісьменнік, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па літаратуры (нар. 30.12.1865)
* 23 студзеня: Эдмон Аман-Жан, французскі мастак (нар. 13.1.1858)
* 31 сакавіка: Рафаэле Таранціні, італьянскі інжынер, лётчык і вайсковец (нар. 23.9.1895)
* 8 красавіка: Роберт Барані, аўстрыйскі отарыналарынголаг, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіялогіі і медыцыне 1914 г. (нар. 22.4.1876)
* 28 красавіка: Ахмед Фуад I, кароль Егіпта (нар. 26.4.1868)
* 12 чэрвеня: Карл Краус, аўстрыйскі пісьменнік, паэт-сатырык, літаратурны і мастацкі крытык, фельетаніст, публіцыст (нар. 28.4.1874)
1952

## Падзеі 
.]]
* 18 лютага: Грэцыя і Турцыя ўступілі ў НАТА.
* 29 лютага: ФРГ пашырыла свой сувэренітэт на востраў Гельгаланд.
* 27 красавіка: У паветра падняўся першы савецкі серыйны бамбардзіроўшчык дальняга дзеяння са стралавідным крылом Ту-16.
* 29 красавіка: Уступіў у сілу дагавор пра стварэнне блока АНЗЮС.
* 3 мая: Амерыканскія лётчыкі Джозеф Флечэр і Вільям Бенедыкт зрабілі пасадку на геаграфічным паўночным полюсе.
* 19 ліпеня: Адкрыліся Летнія Алімпійскія гульні 1952 ў Хельсінкі, у іх упершыню прынялі ўдзел савецкія спартсмены.
* 22 ліпеня: Канстытуцыя ПНР замацавала сацыялістычную скіраванасць грамадскага развіцця краіны і асновы сацыялістычнага дзяржаўнага ладу.
* 23 ліпеня: Пачалася Ліпеньская рэвалюцыя ў Егіпце.
* 26 кастрычніка: На Зялёнай лініі Стакгольмскага метрапалітэна адкрыты 17 станцый.
* 29 кастрычніка: У Пінску знішчана сінагога, на той час найстарэйшая з захаваных на тэрыторыі колішняй Рэчы Паспалітай.
* 16 лістапада: Джон Клелан Холмс у артыкуле ў *The New York Times* назваў «разбітым пакаленнем» шэраг амерыканскіх пісьменнікаў-сучаснікаў.

## Нарадзіліся 
* 1 студзеня:Юрый Захаранка, беларускі палітык
* 11 лютага: Мікалай Лук'янаў, беларускі жывапісец
* 11 лютага: Людміла Паўлікава (Хейдарава), беларуская паэтэса
* 21 лютага: Мікалай Паграноўскі, беларускі мастацтвазнавец
* 29 сакавіка: Тэафіла Стывенсан, трохразовы алімпійскі чэмпіён па боксе
* 31 мая: Тамара Чабан, беларускі літаратуразнавец
* 27 чэрвеня: Багуслаў Лінда, польскі акцёр
* 28 ліпеня: Маха Вачыралангкорн, кароль Тайланда
* 16 верасня: Мікі Рурк, амерыканскі кінаакцёр
* 24 верасня: Таццяна Уладзіміраўна Ліхачова, беларуская актрыса
* 27 кастрычніка: Фрэнсіс Фукуяма, амерыканскі філосаф і палітычны эканаміст
* 9 лістапада:  Джэк Шостак, амерыканскі вучоны-цытагенетык, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіялогіі і медыцыне (2009)

## Памерлі 
* 6 лютага: Георг VI, кароль Вялікабрытаніі, Канады, Аўстраліі і Паўднёвай Афрыкі (нар. 4.12.1895)
* 4 сакавіка: Чарлз Скот Шэрынгтан, брытанскі фізіёлаг, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіялогіі і медыцыне 1932 (нар. 27.11.1857)
* 6 мая: Марыя Мантэсоры, італьянскі педагог (нар. 31.8.1870)
* 30 чэрвеня: Маўна Пекала, фінскі дзяржаўны і палітычны дзеяч (нар. 27.1.1890)
* 4 ліпеня: Язэп Варонка, беларускі палітычны дзеяч (нар. 17.4.1891)
* 2 кастрычніка: Уладзімір Агіевіч, беларускі літаратурны крытык (нар.26.9.1910)
* 23 снежня: Васіль Ерашэнка пісьменнік-сімваліст, паэт, музыкант, педагог
## Спасылкі
1953

## Падзеі 
* люты: У Японіі адноўлена тэлевяшчанне.
* 26 сакавіка: Джонас Солк абвяшчае стварэнне вакцыны ад поліяміэліту.
* 10 красавіка: Генеральным сакратаром ААН абраны Даг Хамаршэльд.
* 5 мая: Заснаваны Ордэн Карла Маркса ў ГДР.
* 26 мая: Першае пакарэнне чалавекам Эверэста.
* 25 чэрвеня: У Маскве арыштаваны Лаўрэнцій Берыя.
* 26 ліпеня: Паўстанцы на чале з Фідэлем Кастра паспрабавалі ўзять штурмам казармы Манкада ў Сант’яга-дэ-Куба.
* 27 ліпеня: Скончылася Карэйская вайна — ЗША, КНР, Паўднёвая і Паўночная Карэя падпісалі пагадненне аб спыненні баявых дзеянняў.
* 20 кастрычніка: У ЗША выйшла ў свет антыўтопія Рэя Брэдберы «451 градус па Фарэнгейту».
* 9 лістапада: Абвешчана незалежнасць Камбоджы ад Францыі.
* 13 лістапада: З канвеера сышоў першы аўтамабіль SEAT.
* 23 лістапада: Уведзена ў эксплуатацыю Асіповіцкая ГЭС на рацэ Свіслач.
* 24 снежня: У выніку актыўнасці вулкана Руапеху (Новая Зеландыя) быў змыты селявымі патокамі пасажырскі цягнік.

## Нарадзіліся 
* 26 студзеня: Андэрс Расмусен, прэм’ер-міністр Даніі
* 3 сакавіка: Валерый Васілевіч Маслюк, беларускі рэжысёр
* 16 мая: Пірс Броснан, ірландскі акцёр
* 29 мая: Аляксандр Абдулаў, расійскі акцёр (пам. 3.1.2008)
* 17 чэрвеня: Іва Бабул, украінскі спявак і кампазітар
* 10 ліпеня: Васіль Сахарчук, беларускі паэт
* 23 жніўня: Артурас Паўлаўскас, літоўскі палітычны дзеяч
* 25 жніўня: Уладзімір Арлоў, беларускі пісьменнік
* 1 верасня: Ахмад Шах Масуд, афганскі палявы камандзір
* 2 верасня: Джон Зорн, амерыканскі кампазітар
* 22 верасня: Сегален Руаяль, французскі палітык
* 6 кастрычніка: Аляксандр Баркашоў, расійскі палітык

## Памерлі 
* 3 сакавіка: Джэймс Джэй Джэфрыс, амерыканскі баксёр
* 5 сакавіка: Іосіф Сталін, савецкі дыктатар, Генеральны сакратар ЦК КПСС
* 27 красавіка: Мод Гон, ірландская грамадска-палітычная дзяячка
* 27 красавіка: Іван Саланевіч, рускі манархіст, мысляр, журналіст і грамадскі дзеяч, выхадзец з Гродзенскай губерні
* 12 мая: Фрыц Макензен, нямецкі мастак
* 20 кастрычніка: Яўген Хлябцэвіч, беларускі нацыянальны дзеяч, бібліятэказнавец, бібліёграф, літаратуразнавец
* 30 кастрычніка: Імрэ Кальман, венгерскі кампазітар
* 8 лістапада: Іван Бунін, рускі пісьменнік і паэт
* 9 лістапада: Абдэль Азіз ібн Сауд, 1-ы кароль Саудаўскай Аравіі
* 9 лістапада: Дылан Томас, валійскі паэт
1954

## Падзеі 
* 8 студзеня: У Беларусі былі ліквідаваны вобласці: Бабруйская, Баранавіцкая, Палеская, Пінская і Полацкая.
* 21 студзеня: У ЗША спушчана на воду першая ў свеце атамная падводная лодка «Наўтылус».
* 19 лютага: Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР Крымская вобласць са складу РСФСР перададзена ў склад УССР.
* 16 сакавіка: Заснавана Англа-беларускае таварыства.
* 18 красавіка: Гамаль Абдул Насер стаў прэм’ер-міністрам і ваенным губернатарам Егіпта.
* 24 мая: Пачала вяшчанне беларуская секцыя Радыё «Вызваленне».
* 27 чэрвеня: У Обнінску (Расія) запусцілі першую ў свеце атамную электрастанцыю.
* 18 ліпеня: Уведзена сумеснае навучанне ў школах СССР.
* 22 ліпеня: Лаос стаў незалежным.
* 14 верасня: На Тоцкім палігоне (Расія) праведзены вайсковыя вучэнні ва ўмовах рэальнага ядзернага выбуху з удзелам да 45 тысяч вайскоўцаў.
* 27 кастрычніка: Указам прэзідэнта БЦР Радаслава Астроўскага заснаваны Беларускі вызвольны фронт.

## Нарадзіліся 
* 6 студзеня: Энтані Мінгела, брытанскі кінарэжысёр
* 16 студзеня: Уладзімір Жбанаў, беларускі скульптар
* 18 лютага: Джон Траволта, амерыканскі акцёр
* 13 сакавіка: Сяргей Сяргеевіч Сідорскі, прэм'ер-міністр Беларусі
* 7 красавіка: Джэкі Чан, ганконгскі і амерыканскі акцёр, каскадзёр, кінарэжысёр
* 1 чэрвеня: Алесь Асташонак, беларускі пісьменнік, сцэнарыст, перакладчык
* 25 ліпеня: Валянціна Аколава, беларуская паэтэса, перакладчыца
* 30 жніўня: Аляксандр Лукашэнка, прэзідэнт Беларусі з 1994 года

## Памерлі 
* 19 лютага: Уладзімір Юльевіч Візэ, савецкі акіянолаг, даследчык Арктыкі (нар.5.3.1886)
* 28 лістапада: Энрыка Фермі,  італьянскі фізік, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіцы
* 30 лістапада: Вільгельм Фуртвенглер, нямецкі дырыжор і кампазітар
1955

## Падзеі 
* 9 лютага: Адкрыты Рымскі метрапалітэн.
* 11 лютага: Распачалася Дэкада беларускага мастацтва і літаратуры ў Маскве.
* 6 красавіка: Выйшаў першы нумар газеты «За вяртанне на Радзіму».
* 28 красавіка: Пачалося будаўніцтва касмадрома Байканур.
* 14 мая: Варшаўскі дагавор падпісаны Албаніяй, Балгарыяй, Венгрыяй, ГДР, Польшчай, Румыніяй, СССР і Чэхаславакіяй.
* 9 ліпеня: Адкрыта Мінская дзіцячая чыгунка.
* 27 ліпеня: Канец акупацыі заходнімі саюзнікамі Аўстрыі, якая працягвалася з канца Другой Сусветнай вайны.
* 27 жніўня: Выйшла першае выданне Кнігі рэкордаў Гінеса.
* 29 кастрычніка: На рэйдзе Севастопаля ўзарваўся і затануў лінкор «Новарасійск» (былы «Джуліа Чэзарэ»).
* 11 снежня: У Лондане адкрыты помнік на магіле ўдзельніка Слуцкага паўстання Лявона Рыдлеўскага.
* 14 снежня: З канвеера Мінскага гадзіннікавага завода сышоў першы гадзіннік.
* 15 снежня: Аўстрыя прынята ў ААН.
* 19 снежня: Парламент Судана прыняў дэкларацыю аб незалежнасці.

## Нарадзіліся 
* 25 студзеня: Аляксандр Лакотка, беларускі архітэктар, гісторык архітэктуры, этнограф
* 15 сакавіка: Ды Снайдэр, амерыканскі спявак
* 28 сакавіка: Рэба Макінтайр, амерыканская спявачка
* 13 красавіка: Ірына Хакамада, расійскі палітык
* 20 мая: Збігнеў Прайснер, польскі кампазітар
* 7 кастрычніка: Ё Ё Ма, віяланчэліст-віртуоз
* 12 кастрычніка: Антэ Гатовіна, харвацкі генерал
* 28 кастрычніка: Біл Гейтс, амерыканскі праграміст і прадпрымальнік
* 11 лістапада: Галіна Тычка, беларуская літаратуразнаўца
* 13 лістапада: Вупі Голдберг, амерыканская актрыса
* 15 лістапада: Сяргей Войчанка, беларускі мастак і дызайнер
* 1 снежня: Уладзімір Ванцэвіч, беларускі навуковец у галіне машынабудавання, член Нью-Йоркскай акадэміі навук
* 7 снежня: Віктар Вараб'ёў, беларускі вясляр, заслужаны майстар спорту
* 16 снежня: Вячаслаў Корань, беларускі музыка, лідар гурта ULIS

## Памерлі 
* 18 красавіка: Альберт Эйнштэйн, фізік-тэарэтык, стваральнік тэорыі адноснасці (нар. 14.3.1879)
* 4 мая: Джорджэ Энеску, румынскі кампазітар (нар. 19.8.1881)
* 16 чэрвеня: Васіль Рагуля, беларускі грамадска-палітычны дзеяч (нар. 28.6.1879)
* 29 чэрвеня: Макс Пехштэйн, нямецкі мастак (нар. 31.12.1881)
* 8 снежня: Герман Вейль, нямецкі матэматык (нар. 9.11.1885)