open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Раман Валер’евіч Бабаеў

**Раман Бабаеў** (нар. , Мінск) — беларускі футбаліст, брамнік клуба «Юні Ікс Лабс».

## Клубная кар’ера 
Пачынаў кар’еру ў дублі барысаўскага БАТЭ. У 2011—2016 гадах гуляў за «Зорку-БДУ», дзе чаргаваўся ў браме з іншымі ігракамі. У лютым 2017 года падпісаў кантракт з мінскім «Промнем», у першай палове сезона 2017 быў асноўным брамнікам каманды, але пасля саступіў месца Максіму Плотнікаву.

У сакавіку 2018 года стаў іграком «Баранавічаў», замацаваўся ў стартавым складзе каманды. Сезон 2019 правёў у «Крумкачах», пакінуў каманду ў студзені 2020 года. У 2020 годзе выступаў у Другой лізе за «Вікторыю» з Мар’інай Горкі, быў капітанам каманды. У самым канцы сезона быў рэзервовым брамнікам «Крумкачоў» у стыкавых матчах за месца ў Вышэйшай лізе, калі сталічны клуб не мог разлічваць на іншых брамнікаў.

Сезон 2021 распачаў у складзе «Вікторыі», але хутка перайшоў у стаўбцоўскі «Кронан». У пачатку 2022 года вярнуўся ў «Вікторыю». У пачатку 2024 года далучыўся да «Юні Ікс Лабс».

## Дасягненні 
* Пераможца Першай лігі чэмпіянату Беларусі: 2017

## Крыніцы 
Катэгорыя:Выпускнікі БДУФК
Катэгорыя:Футбольныя варатары
Катэгорыя:Футбалісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі ФК БАТЭ
Катэгорыя:Ігракі ФК Энергетык-БДУ
Катэгорыя:Ігракі ФК Прамень Мінск
Катэгорыя:Ігракі ФК Баранавічы
Катэгорыя:Ігракі ФК Крумкачы Мінск
Катэгорыя:Ігракі ФК Вікторыя Мар’іна Горка
Катэгорыя:Ігракі ФК Кронан Стоўбцы
Катэгорыя:Ігракі ФК Юні Мінск
Патрык Дэвер

**Патрык Дэвер** (Дэвэр, Дэваэр, ; сапраўднае імя **Патрык Жан-Мары Анры Бурдо**, ; пачаў акцёрскую кар’еру пад прозвішчам маці, Мадо Марэн, як **Патрык Марэн**, ; , Сен-Брыё, Брэтань — , ) — французскі акцёр, спявак і кампазітар. Разам са сваім сябрам Жэрарам Дэпардзьё лічыцца кіназоркай маладога пакалення 1970-х гадоў. Скончыў жыццё самагубствам на 36-м годзе жыцця.

Свой псеўданім Патрык ўзяў пасля таго, як ва ўзросце 17 гадоў даведаўся, што муж яго маці П’ер-Мары Бурдо не быў яго біялагічным бацькам. Дэваэр (фр. Devaëre — Патрык змяніў адну літару) — дзявочае прозвішча яго бабулі. Па-фламандску *de vaere* азначае «праўда». Сапраўдным бацькам Патрыка, верагодна, з’яўляецца дырыжор Мішэль Тэтар, які памёр у 1960 годзе, як і яго сын, на 36-м годзе жыцця.

## Біяграфія 
Патрык Дэевер паходзіў з акцёрскай сям’і, у дзяцінстве ўдзельнічаў у кірмашовых пастаноўках. Разам з Жэрарам Дэпардзьё з 1968 года граў у эксперыментальным французскім тэатры «Café de la Gare», дзе пазнаёміўся з Міу-Міу, з якой яго звязалі блізкія адносіны. Дэбют Дэвера ў кіно адбыўся ў 1970 годзе. Усе трое набылі вядомасць дзякуючы шматлікім ролям у розных фільмах, але ў першую чаргу дзякуючы скандальнай стужцы Бертрана Бліе «Вальсоўшчыкі» (1974). Доўгі час Дэверу прапаноўвалі ролі выключна маладых бунтароў; толькі ў пазнейшых фільмах яму ўдалося паказаць шматграннасць свайго таленту.

Пяць разоў на працягу 6 гадоў Патрык быў намінаваны на галоўную кінапрэмію Францыі «Сезар» за найлепшую мужчынскую ролю (1977, 1978, 1980, 1981, 1982), але ні разу не атрымаў узнагароду (адзін раз Патрыка апярэдзіў яго сябар Дэпардзьё). Яшчэ раз Дэвер прэтэндаваў на «Сезар» у 1976 годзе за мужчынскую ролю другога плана, але таксама не выйграў.

16 ліпеня 1982 года, не пакiнуўшы ніякай перадсмяротнай запіскі, застрэліўся ў сваім доме ў XIV акрузе Парыжа патронам 22 Long Rifle са стрэльбы, падоранай Калюшам. За 35 гадоў зняўся ў 37 поўнаметражных фільмах.

У 1983 годзе ў Францыі была заснаваная Прэмія Патрыка Дэвера. Французскі спявак Рафаэль Арош прысвяціў Патрыку «Песню для Патрыка Дэвера».

## Фільмаграфія 
* (1974) «Вальсоўшчыкі» — П’еро
* (1978) «Падрыхтуйце вашы насоўкі» — Стэфан

Катэгорыя:Артыстычныя псеўданімы
Катэгорыя:Акцёры Францыі
Катэгорыя:Спевакі і спявачкі Францыі
Катэгорыя:Застрэліліся
Трафім Дзянісавіч Ігнаценка

**Трафім Дзянісавіч Ігнаценка** (, Рудня Споніцкая — ) — беларускі плакатыст.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 17 сакавіка 1916 года ў вёсцы Рудня Споніцкая Гомельскага павета Магілёўскай губерні (цяпер — Гомельская вобласць).

У 1958 годзе скончыў Дзяржаўны мастацкі інстытут Літоўскай ССР у Вільні. Удзельнік мастацкіх выставак з 1958 года. Працаваў у сферы плаката. Быў галоўным рэдактарам «Агітплаката Саюза мастакоў БССР».

Асноўныя работы: плакаты «Час не чакае!», «Са святам, таварышы!», «Першае Мая!», «Ніхто і нішто не забыта», «1918—1968», «Брэст — крэпасць-герой», «Мір!», «1945—1975. 9 мая», «Слава Узброеным Сілам Савецкага Саюза!». Работы знаходзяцца ў фондах Беларускага саюза мастакоў. Плакат Т. Д. Ігнаценкі «Час не чакае!» стаў прызёрам І Усесаюзнай выстаўкі плаката (Кіеў, 1959).

Выкладаў у Мінскім мастацкім вучылішчы ў 1958—1976 гадах. Член Беларускага саюза мастакоў з 1961 года.

Памёр 2 верасня 1984 года.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Веткаўскім раёне
Катэгорыя:Мастакі Беларусі
Катэгорыя:Мастакі-плакатысты Беларусі
Свецце

**Свецце** (,  — **Швец**) — горад у Польшчы, размешчаны за 240 км на паўночны захад ад Варшавы і за 45 км на паўночны ўсход ад Быдгашчы на беразе Віслы. Адміністрацыйны цэнтр Свецкага павета Куяўска-Паморскага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Свецце. Займае плошчу 17,55 км². Насельніцтва 25,9 тыс. чалавек.

## Гл. таксама 
* ФК Вда Свецце
Рыпін

**Рыпін** (, ) — горад у Польшчы, размешчаны за 150 км на паўночны захад ад Варшавы і за 60 км на ўсход ад Торуні. Адміністрацыйны цэнтр Рыпінскага павета Куяўска-Паморскага ваяводства. Утварае гарадскую гміну, таксама з’яўляецца сядзібай вясковай гміны Рыпін. Чыгуначная станцыя. Займае плошчу 10,96 км². Насельніцтва 16,6 тыс. чалавек.

## Гарады-пабрацімы
Радзееў

**Радзееў** () — горад у Польшчы, размешчаны за 200 км на захад ад Варшавы і за 50 км на поўдзень ад Торуні. Адміністрацыйны цэнтр Радзяёўскага павета Куяўска-Паморскага ваяводства. Утварае гарадскую гміну, таксама з’яўляецца сядзібай вясковай гміны Радзееў. Займае плошчу 5,69 км². Насельніцтва 5,6 тыс. чалавек.
Белавежа (аб’яднанне)

**Беларускае літаратурнае аб’яднанне «Белавежа»** — аб’яднанне беларускіх пісьменнікаў Польшчы, якія пішуць на беларускай мове. Літаратуразнаўцы атаясняюць іх з асобнай беларускай літаратурнай групай (так званыя *«белавежцы»*). У цяперашні час яно аб’ядноўвае каля 20 пісьменнікаў, якія жывуць у Польшчы. Члены аб’яднання, сярод іншых, Ян Чыквін, Аляксандр Баршчэўскі, Віктар Швед, Надзея Артымовіч і Міра Лукша. Да яго таксама належалі Сакрат Яновіч і Георгій Валкавыцкі. Беларускае літаратурнае аб’яднанне «Белавежа» — адзіная за межамі Беларусі арганізацыя пісьменнікаў, якія пішуць на беларускай мове. Гэта таксама адзіная літаратурная арганізацыя створаная нацыянальнай меншасцю, якая пражывае ў Польшчы.

## Гісторыя 
Аб’яднанне пачало стварацца ў кастрычніку 1956 года, што актывізавала дзейнасць беларускіх пісьменнікаў і давала надзею на ўзнікненне арганізаванага літаратурнага руху. Стварэнне аб’яднання было яшчэ адным элементам інстытуцыяналізацыі беларускай нацыянальнай меншасці, якая прыпала на гэты час (пасля стварэння Беларускага грамадска-культурнага аб’яднання ў 1956 і з’яўлення першага нумара штотыднёвіка «Ніва» 4 сакавіка 1956 года). Першапачаткова штотыднёвік «Ніва» друкаваў творы маладых літаратараў (быў створаны існуючы да сёння раздзел *«Літаратурная старонка»*, прызначаны для прэзентацыі твораў *«белавежцаў»*) вялася дыскусія на тэму мэтазгоднасці стварэння ўласнага аб’яднання.

У рэдакцыі «Нівы» 8 чэрвеня 1958 года адбыўся арганізацыйны з’езд Беларускага літаратурнага аб’яднання, першым кіраўніком якога быў Георгій Валкавыцкі. У 1962 годзе аб’яднанне, ужо пад назвай «Белавежа», аддзялілася ад «Нівы» і стала аддзелам БГКТ. У пачатковым перыядзе дзейнасці аб’яднання найбольш актыўнымі былі: Янка Анісеровіч, Ян Чыквін, Дзмітрый Шатыловіч, Віктар Швед, Аляксандр Баршчэўскі і Уладзімір Гайдук. Першым выданнем аб’яднання (і ў той жа час першым зборнік паэзіі выдадзеным у пасляваенным Беластоку), стаў альманах *«Рунь»*, у якім было надрукавана сямнаццаць вершаў беларускіх аўтараў). Да пачатку 70-х з’явіліся першыя томікі паэзіі членаў «Белавежы».

У 1970—1977 гадах да аб’яднання далучылася 34 асобы, у тым ліку Надзея Артымовіч.

У 1990 аб’яднанне аддзялілася ад Беларускага грамадска-культурнага таварыства і стала незалежнай арганізацыяй Беларускае літаратурнае аб’яднанне «Белавежа». У тым жа годзе пачалося выданне Бібліятэкі Беларускага літаратурнага аб’яднання «Белавежа». Да 2014 года ў гэтай серыі выйшла 88 выданняў.

У 1998 годзе пачалося выданне беларусазнаўчага літаратурна-навуковага часопіса «Тэрмапілы» пад рэдакцыяй Яна Чыквіна.

## Літаратура 
* *Zaniewska, Teresa*. «Białoruskie Stowarzyszenie Literackie „Białowieża“. Biografia zbiorowa.» *Białorusini*, edited by Teresa Zaniewska, Wydawnictwo Sejmowe, 2010, pp. 121—134.

## Спасылкі 
* 55-lecie Białoruskiego Stowarzyszenie Literackiego Białowieża
* Галіна Тварановіч. Беларуская літаратура ў Польшчы. «Наша Слова»
* Беларускае Літаратурнае Аб’яднанне Белавежа 

Катэгорыя:Арганізацыі беларусаў Польшчы
Катэгорыя:Літаратура Польшчы
Катэгорыя:З’явіліся ў 1958 годзе
Катэгорыя:1958 год у Польшчы
Катэгорыя:Беларуская літаратура XX стагоддзя
Алена Мікалаеўна Кітаева

**Алена Мікалаеўна Кітаева** (нар. 11 снежня 1960, Іванава, СССР) — беларуская і расійская мастачка, дызайнер, галоўны дызайнер тэлеканала «Культура».

## Біяграфія 
Нарадзілася 11 снежня 1960 года ў Іванаве ў сям’і інжынераў Мікалая Іванавіча і Іны Мікалаеўны Кітаевых.

У 1986 годзе скончыла мастацка-прамысловы факультэт Беларускага дзяржаўнага тэатральна-мастацкага інстытута па спецыяльнасці «Дызайнер».

З 1988 па 1991 год працавала для мінскага Вялікага акадэмічнага тэатра оперы і балета пераходзіць на работу на тэлеканал «НТВ». Немалую ролю ў супрацоўніцтве НТВ з Кітаевай згуляў Сямён Левін.

У 1998 годзе нядоўга працавала на тэлеканале РТР.

З 1999 года працуе галоўным дызайнерам тэлеканала «Культура». У 2004 годзе выбрана акадэмікам ТЭФИ. Жыве і працуе ў Маскве.

## Персанальныя выстаўкі 
* 2011 — «Снеданне. Абед. Вячэра». Музей сучаснага мастацтва PERMM, Перм.
* 2011 — «Снеданне. Абед. Вячэра». Stella Art Foundation, Масква.
* 1998 — «Тройка. Китаева. Логвин. Ч*а*йка» (*супольна з* А. *Логвиным і Ст. Чайкай*). DNP Duo Dojima Gallery, Осака, Японія.
* 1997 — «Новыя грошы» (супольна з Л. Парфенавым і М. Гельманом), Галерэя М. Гельмана. Масква.
* 1996 — «Дзяўчына і Смерць» (супольна з Р. Літвінавай), Галерэя М. Гельмана, Масква.
* 1995 — «Новая калода», Галерэя М. Гельмана, Масква.
* 1994 — «Плакат, Графіка, Скульптура». Дзяржаўны Музей Мастацтва, г. Віцебск.
* 1994 — «Кітаева». ІМА-Галерэя, Масква.

### Фільмаграфія 
; Мастак-пастаноўшчык

* 1996 — «Мужчынскія адкрыцці» (рэж. Ю. Грымаў)
* 1997 — «Намедни: Наша эра» (рэж. Дж. Файзіеў)
* 2000 — «Няма смерці для мяне» (рэж. Р. Літвінава)

## Узнагароды 
* 2005 — прыз I-га Еўразійскага конкурсу «Аблічча телеканала — 2005» у намінацыі «Найлепшая эфірная ідэнтыфікацыя канала».
* 2013 — Ордэн Дружбы

## Крыніцы 
## Літаратура 
* *Деготь Е.* Весомый вклад русской культуры в деньги // Коммерсантъ-Daily. — 1996. — 17 сент
* *Лунина Л.* Супрематическая карта // Сегодня. — 1995. — 26 апр.
* *Устинов А. Г.* Дизайн на фоне большого искусства // Техническая эстетика. — 1989. — № 9.

## Спасылкі 
* Алена Кітаева на сайце www.gif.ru 
* Алена Кітаева на сайце телеканала «Культура»

Катэгорыя:Мастакі Беларусі
Катэгорыя:Мастакі Расіі
Катэгорыя:Мастакі-плакатысты
Бабаеў

**Баба́еў** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Аляксандр Іванавіч Бабаеў (1913—1981) — Герой Савецкага Саюза.
* Раман Бабаеў (нар. 1992) — беларускі футбаліст.
* Эльчын Бабаеў (нар. 1965) — рэктар Бакінскага дзяржаўнага ўніверсітэта.
Сезон 2019 ФК НФК Мінск

У 2019 годзе футбольны клуб «Крумкачы» прымаў удзел у двух афіцыйных турнірах: 
* Першая ліга чэмпіянату Беларусі 2019 (8 месца),
* Кубку Беларусі 2019/2020 (1/16 фіналу).

## Склад каманды 
*Станам на жнівень 2019 года, згодна з афіцыйным сайтам клуба*.

|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"

|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"

|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"

## Спасылкі 
2019
Крумкачы Мінск
Катэгорыя:2019 год у Мінску
Антон Сцяпанавіч Карпешын

**Анто́н Сця́панавіч Карпе́шын** (, станіца Канстанцінаўская, Данская вобласць — ) — дзяржаўны дзеяч БССР.

## Біяграфія 
З 1917 года член РКП(б).

Пасля Кастрычніцкай рэвалюцыі 1917 года на савецкай і гаспадарчай рабоце.

У 1920—1921 гадах старшыня Ігуменскага ВРК, затым старшыня павятовага выканкама. З лютага старшыня Лескомбела, а з красавіка 1921 года начальнік паліўнага ўпраўлення і член прэзідыума СНГ БССР. З лютага 1922 года быў прызначаны старшынёй СНГ БССР і членам ЦВК БССР. З сакавіка 1924 года старшыня трэста «Западлес». З 1 мая па 20 чэрвеня 1924 года старшыня Лесбела. 6 снежня 1924 года быў прызначаны кіраўніком Беларускай канторы Дзяржбанка СССР. Быў вызвалены ад абавязкаў кіраўніка Беларускай канторы Дзяржбанка СССР Пастановай СНК БССР ад 28 студзеня 1928 годзе за «бальшавіцкую няўстойлівасць, якія выявіліся ў нязгодзе з выключэннем з партыі лідараў апазіцыі». Свае ваганні памылкай не лічыў (пратакол № 10 пасяджэння прэзідыума ЦКК КП(б)Б).

У 1928—1930 гадах загадчык раённай групай і дырэктар крэдытнай групы праўлення Дзяржбанка СССР. У 1930—1931 гадах вучыўся на банкаўскіх курсах у Гандлёвай акадэміі СССР. З чэрвеня 1931 па май 1932 года кіраўнік Далёкаўсходняй краёвай канторы Дзяржбанка СССР.

З ліпеня 1932 года намеснік начальніка цэнтральнага аддзела лясной гаспадаркі наркамата шляхоў зносін СССР. У верасні 1933 года прызначаны кіраўніком трэсту «Горьковтранлес» НКПЗ СССР.

26 верасня 1937 года быў арыштаваны органамі НКУС СССР. Расстраляны 1 красавіка 1938 года. Рэабілітаваны пасмяротна ў студзені 1958 года.

## Працы 
* Итоги работы банковских учреждений Белоруссии за 1924—1925 гг. // Советское строительство, 1926, № 4. — С. 126—137;
* Стэнаграфiчная справаздача па этапу бюджэтнай камiсii ЦВК БССР. Мн., 1928.

## Літаратура 
* Бусько В., Якимченко С. В начале перестройки//Белорусский банковский бюллетень. 2001, № 40. — С.51-54.

## Спасылкі 
* М. М. Ковалев, В. Д. Селемнев ИСТОРИЯ БЕЛОРУССКОГО ЦЕНТРОБАНКА В БИОГРАФИЯХ ЕГО РУКОВОДИТЕЛЕЙ

Катэгорыя:Кіраўнікі Беларускай канторы Дзяржбанка СССР
Катэгорыя:Члены ЦВК БССР
Катэгорыя:Расстраляныя ў СССР
Катэгорыя:Рэабілітаваныя ў СССР
Катэгорыя:Старшыні ВСНГ БССР
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Растоўскай вобласці
Распаўсюджванне COVID-19 у Абхазіі

Па паведамленнях аператыўнага штаба па абароне насельніцтва ад каранавіруснай інфекцыі COVID-19, жыхарка часткова прызнанай Рэспублікі Абхазія прыбыла з Масквы 29 сакавіка 2020 года ў аэрапорт горада Сочы рэйсам U6 407 «Уральскія авіялініі» ў 10:50. Днём 29 сакавіка яна заехала ў Рэспубліку Абхазія праз дзяржаўную мяжу па рацэ Псоў у суправаджэнні сваякоў, на асабістым аўтамабілі пляменніка і прайшла да месца пражывання ў сяло Аберкыт Галскага раёна. Увечары таго ж дня з-за дрэннага самаадчування жанчына была шпіталізавана за межы Абхазіі на тэрыторыю Грузіі, дзе ў яе было пацверджана захворванне COVID-19. Усе грамадзяне, што кантактавалі з ёй, былі ізаляваны і правераны. Па паведамленні Міністэрства аховы здароўя РА ні ў каго з 11 кантактавалых не пацвердзілася захворванне.

7 красавіка Міністр аховы здароўя і сацыяльнага забеспячэння Абхазіі Тамаз Цахнакія паведаміў аб першым станоўчым пацыенце з COVID-19 у Рэспубліцы Абхазія. Ім аказаўся жыхар горада Гагра, які вярнуўся з Масквы 29 сакавіка авіярэйсам «Уральскія авіялініі» Масква — Сочы. Хворы быў вывезены ў раённую бальніцу, якая была вызначана рэзервовым шпіталем для магчымых хворых каранавірусам. Усе асобы, з якімі кантактаваў заражаны грамадзянін з моманту ўезду на тэрыторыю РА, былі ўсталяваныя. Усе жыхары 8 павярховага будынка, у якім ён пражываў, часова былі ізаляваны ў сваіх кватэрах.

8 красавіка COVID-19 пацвердзіўся ў члена сям’і ўжо заражанага. Па паведамленні аператыўнага штаба па абароне насельніцтва ад каранавіруснай інфекцыі, пацыенты працягвалі атрымліваць медыкаментознае лячэнне і знаходзіліся пад пастаянным наглядам лекараў у Цэнтральнай лякарні Гудауце. Стан першага захварэлага расцэньваўся як сярэдняя ступень цяжкасці з нязначнай станоўчай дынамікай. Стан другога пацыента заставаўся адносна здавальняючым.

11 красавіка аператыўны штаб па абароне насельніцтва ад каранавіруснай інфекцыі паведаміў, што за мінулыя суткі тэставанне прайшлі пяць чалавек. У чацвярых з іх вынік адмоўны. Станоўчы вынік тэсту выяўлены ў аднаго з грамадзян, якія кантактавалі з першымі двума захварэўшымі. Ім аказаўся жыхар горада Гагра 1925 г.н., які раней кантактаваў з першым заражаным жыхаром г. Гагра.

Станам на 2021 год у краіне зафіксавана 28 тыс. выпадкаў заражэння, у тым ліку больш за 400 смерцяў.
## Заўвагі 
Катэгорыя:Пандэмія COVID-19
Катэгорыя:2020 год у Абхазіі
Спіс захворванняў яблыні

Гэты артыкул прадстаўляе сабой **спіс захворванняў** .

## Бактэрыяльныя захворванні 
## Грыбковыя хваробы 
## Нематоды, паразіты 
## Вірусныя захворванні 
## Віроідныя захворванні 
## Меркаваныя віруса- і віроіднападобныя захворванні 
## Фітаплазматычныя захворванні 
## Захворванні рознага генезу 
## Літаратура 
* *Амбросов А. Л.*, *Болотникова В. В.*, *Мерцалова О. С.* Как защищать сад от вредителей и болезней. - Мн., 1976

## Спасылкі 
* Агульныя назвы хвароб Амерыканскае фітапаталагічнае таварыства

Яблыня
Катэгорыя:Захворванні яблыні
Сезон 2019 ФК Баранавічы

У 2019 годзе футбольны клуб «Баранавічы» прымаў удзел у двух афіцыйных турнірах: 
* Першая ліга чэмпіянату Беларусі 2019 (15 месца і вылет у Другую лігу),
* Кубку Беларусі 2019/2020 (паражэнне ў 1/16 фіналу).

## Склад каманды 
*Станам на верасень 2019 года*.

|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"

|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"

|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"

2019
Баранавічы
Сядзібны дом (Пышна)

**Сядзіба ў Пышне** — былая мураваная сядзіба ў вёсцы Пышна Лепельскага раёна Віцебскай вобласці.

## Гісторыя 
Першая сядзіба, гэта быў драўляны дом з ганкам, вядома з першай паловы XVIII стагоддзя, калі яна належала Храптовічам, Раецкім і Кашчыцам. У 1786 годзе маёнтак стаў уласнасцю Пятра Сялявы. Пасля яго смерці перайшоў сыну Іасафату і ўнуку Апалінарыю. У 1836 годзе Пышна дасталося Крысціне Любецкай (са Шчытоў), пасля — Яну Шчыту, які прадаў маёнтак свайму сваяку Станіславу Шчыту. Яго сын, Станіслаў Казімір, быў апошнім уладальнікам маёнтка.

Мураваны сядзібны дом быў узведзены Сялявамі ў першай палове XIX стагоддзя.

## Архітэктура 
Будынак быў мураваны, у праекцыі меў форму шырокага прамавугольніка, крыты высокім, гладкім чатырохсхільным гонтавым дахам. 3 правага боку будынка выступаў порцік з гладкім трохкутным франтонам, які падтрымлівалі чатыры шырока расстаўленыя калоны. Порцік, да якога вялі прыступкі, утвараў закрытую тэрасу. Тры акны ў сярэдняй частцы дома мелі паўкруглыя завяршэнні, у той час тры крайнія мелі форму прамавугольніка.

## Літаратура 
* Тухта, В. Панская сядзіба ў Пышне / В. Тухта // Лепельскі край. — 2019. — 15 сак. — С. 12.

Катэгорыя:Пышна
Катэгорыя:Сядзібы Лепельскага раёна
Катэгорыя:Сялявы
Катэгорыя:Шчыты-Неміровічы
Катэгорыя:Знішчаныя збудаванні Беларусі
Катэгорыя:Збудаванні Беларусі ў стылі класіцызм
Шведская царква Святой Кацярыны

**Царква Святой Кацярыны** (, ) — шведскамоўны лютэранскі прыход у Санкт-Пецярбургу, Расія. Заснаваны ў 1632 годзе ў горадзе Нюэне, на месцы якога па захопе гэтых мясцін рускімі быў заснаваны Санкт-Пецярбург. Такім чынам, гэта найстарэйшы прыход горада на Няве.

Сучасны будынак царквы, будаўніцтва якога было завершана ў 1865 годзе, быў спраектаваны архітэктарам Карлам Андэрсанам. Колькасць прыхажанаў дасягала ў XIX стагоддзі 7 000 чалавек, сярод якіх былі сем’і Нобель і Лідваль, ювелір Карл Фабержэ. Тут шлюбаваўся Густаў Манергейм. Пасля Кастрычніцкай рэвалюцыі царква і яе пастары падпалі пад пераслед. У 1934 годзе ў будынку царквы размясцілася спартыўная школа. У 2005 годзе царква была вернута шведскай грамадзе Санкт-Пецярбурга.

## Спасылкі 
* Генеральное консульство Швеции в Санкт-Петербурге: Шведский приход в Санкт-Петербурге 
* Е. Е. Князева, Г. Ф. Соколова «Лютеранские церкви и приходы России XVIII—XX вв.», Санкт-Петербург, «Литера», 2001, ISBN 5-89319-048-3 

Катэгорыя:Лютэранскія храмы
Катэгорыя:Славутасці Санкт-Пецярбурга
Катэгорыя:Збудаванні ў неараманскім стылі
Катэгорыя:Лютэранскія дэнамінацыі
Катэгорыя:Расійска-шведскія адносіны
Катэгорыя:Храмы Санкт-Пецярбурга
Катэгорыя:1865 год у Санкт-Пецярбургу
Вірус хларатычнай плямістасці лісця яблыні

**Вірус хларатычнай плямістасці лісця яблыні** () — раслінны патагенны вірус сямейства .

## Пашкоджанні 
Гэты вірус зніжае рост дрэў і ўраджайнасць, а таксама выклікае зніжэнне якасці пладоў.

## Апісанне 
Гэты вірус не мае прыродных пераносчыкаў і лёгка механічна перадаецца травяністым гаспадарам.

## Перадача 
Вірус перадаецца толькі прышчэпкай з выкарыстаннем заражаных кланальных прышчэпаў, высокапрадукцыйных існуючых дрэў з заражанымі сартамі прышчэпкі, а таксама выкарыстаннем заражаных дрэў у якасці крыніцы матэрыялаў для размнажэння.

## Спасылкі 
* ICTVdB — Універсальная база дадзеных пра вірусы: Вірус хларатычнай плямістасці лісця яблыні
* Сямейныя групы — Балтымарскі метад 

Катэгорыя:Вірусныя раслінныя патагены і захворванні
Катэгорыя:Вірусы
Сезон 2019 ФК Белшына

У 2019-м годзе футбольны клуб «Белшына» прымаў удзел у трох афіцыйных турнірах:
* Чэмпіянаце Беларусі 2019 (1 месца і выхад у Вышэйшую лігу),
* Кубку Беларусі 2018/2019 (паражэнне ў чвэрцьфінале),
* Кубку Беларусі 2019/2020 (1/16 фіналу).

## Склад каманды 
*Станам на верасень 2019 года, згодна з афіцыйным сайтам клуба*.

|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"

|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"

|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"

2019
Белшына
Катэгорыя:2019 год у Бабруйску
Яновец Велькапольскі

**Яновец Велькапольскі** (, ) — горад у Польшчы, размешчаны за 300 км на захад ад Варшавы і за 60 км на поўдзень ад Быдгашчы. Уваходзіць у склад Жнінскага павета Куяўска-Паморскага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Яновец Велькапольскі. Чыгуначная станцыя. Займае плошчу 3,04 км². Насельніцтва 4 тыс. чалавек.
Ябланова Паморске

**Ябланова Паморске** () — горад у Польшчы, размешчаны за 200 км на паўночны захад ад Варшавы і за 70 км на паўночны ўсход ад Торуні. Уваходзіць у склад Брадніцкага павета Куяўска-Паморскага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Ябланова Паморске. Чыгуначная станцыя. Займае плошчу 3,35 км². Насельніцтва 3,8 тыс. чалавек.
Вайнштэйн

**Вайнштэйн** () — яўрэйскае прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Абрам Ільіч Вайнштэйн (1916—1990) — беларускі жывапісец.
* Авенір Вайнштэйн (1934—2018) — беларускі журналіст і джазмен
* Арон Ісакавіч Вайнштэйн (1877—1938) — сацыял-дэмакрат, сіяніст-сацыяліст, актыўны дзеяч Бунда
* Гары Кімавіч Вайнштэйн (прозвішча пры нараджэнні *Гары Каспарава*, нар. 1963) — савецкі і расійскі шахматыст
* Харві Вайнштэйн (нар. 1952) — амерыканскі кінапрадзюсар
Добжынь-над-Віслай

**Добжынь-над-Віслай** () — горад у Польшчы, размешчаны за 140 км на паўночны захад ад Варшавы і за 75 км на паўднёвы ўсход ад Торуні на беразе ракі Вісла і Улацлаўскага вадасховішча. Уваходзіць у склад Ліпноўскага павета Куяўска-Паморскага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Добжынь над Віслан. Займае плошчу 5,45 км². Насельніцтва 2,2 тыс. чалавек.

## Зноскі
Любень Куяўскі

**Любень Куяўскі** () — горад у Польшчы, размешчаны за 150 км на захад ад Варшавы і за 80 км на паўднёвы ўсход ад Торуні. Уваходзіць у склад Улацлаўскага павета Куяўска-Паморскага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Любень Куяўскі. Чыгуначная станцыя. Займае плошчу 2,31 км². Насельніцтва 1,4 тыс. чалавек.
Камень Краеньскі

**Камень Краеньскі** (, ) — горад у Польшчы, размешчаны за 340 км на паўночны захад ад Варшавы і за 70 км на паўночны захад ад Быдгашчы. Уваходзіць у склад Сэмпаленскага павета Куяўска-Паморскага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Камень Краеньскі. Чыгуначная станцыя. Займае плошчу 3,65 км². Насельніцтва 2,4 тыс. чалавек.
Белавежа (значэнні)

**Белавежа** — шматзначны тэрмін:

* Белавежа — вёска ў Гайнаўскім павеце Падляскага ваяводства Польшчы.
* Белавежа — гміна ў Гайнаўскім павеце Падляскага ваяводства Польшчы.
* «Белавежа» — аб’яднанне беларускіх пісьменнікаў Польшчы.
* «Белавежа» — беларускае культурнае таварыства ў Аргенціне, якое існавала ў 1939—1949 гадах.
Солец Куяўскі

**Солец Куяўскі** (, ) — горад у Польшчы, размешчаны за 250 км на паўночны захад ад Варшавы і за 15 км на ўсход ад цэнтра Быдгашчы. Уваходзіць у склад Быдгашчскага павета Куяўска-Паморскага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Солец Куяўскі. Чыгуначная станцыя. Займае плошчу 18,68 км². Насельніцтва 15,7 тыс. чалавек.
Птушкі бяз гнёздаў

«**Птушкі бяз гнёздаў**» () — мастацкі фільм пра беларускую паэтэсу Ларысу Геніюш, створаны на падставе яе ўспамінаў.

## Акцёры 
* Таццяна Кавалеўская
* Павел Кармунін
* Аляксей Булдакоў
* Генадзь Гарбук 
* Аляксандр Ткачонак
* Любоў Румянцава
* Мікалай Кірычэнка
* Алег Корчыкаў
* Уладзімір Шэлестаў
* Аляксандр Цімошкін
* Аляксандр Ждановіч

## Узнагароды 
* 1997 — Яўген Грыгор’еў — Прыз за найлепшы сцэнарый Нацыянальнага кінафестывалю беларускіх фільмаў у Брэсце.
*Прыз «Хрустальный аист» за «Найлепшую жаночую ролю» Т. Кавалеўскай там жа.

## Спасылкі 
* Фільм на «Кінопоіск»
* Фільм на «Кінаэксперт.ру»

Катэгорыя:Фільмы Віталя Дудзіна
Катэгорыя:Фільмы студыі «Беларусьфільм»
Катэгорыя:Фільмы пра Другую сусветную вайну
Катэгорыя:Фільмы 1996 года
Катэгорыя:Фільмы-біяграфіі
Катэгорыя:Фільмы на беларускай мове
Шаара

**Шаара** () — горад на востраве Гоца (Мальта).

У раёне Шаара знаходзяцца гістарычныя славутасці, як створаныя чалавекам, так і прыроднага паходжання: мегалітычны храм Джганція, падземная святыня круг Брашторфа, грот Шэры, пячора Ніну. Гэта другі па велічыні горад на Гоца пасля Надура. Насельніцтва — каля 4200 чалавек (2008 г).

Падчас брытанскага каланіяльнага валадарства вёска была таксама вядомая пад італьянскай назвай Кача (*Caccia* / *Kaċċa*).

Храм у Шаары прысвечаны Маці Божай Пераможцы, вядомай таксама як Іль-Бамбіна. Яе свята адзначаецца 8 верасня.

## Спасылкі 
* Official Website 
* Xaghra Parish
* Xaghra United FC

Катэгорыя:Гарады Мальты
Катэгорыя:Гоца
Ваўчыная зграя (фільм)

**Ваўчыная зграя** () — мастацкі фільм паводле кнігі Васіля Быкава.

## Сюжэт 
Вялікая Айчынная вайна, фашысты пераследуюць невялікую групу партызан, якая спрабуе патрапіць у суседні лагер. На возе чацвёра: цяжка паранены Ціханаў, цяжарная радыстка Клава, паранены Ляўчук і вознік Грыбаед. Ціханаў гіне ў першым баю. Клава нараджае хлопчыка. Пасля наступнага бою ў жывых застаецца Ляўчук і немаўлё…

Праз трыццаць гадоў Ляўчук даведваецца адрас хлопчыка і прыяджае ў госці…

## Акцёры 
* Анатоль Грачоў — *Ляўчук*
* Валянцін Нікулін — *Грыбаед*
* Святлана Кузняцова— *Клава*
* Уладзімір Грыцэўскі — *Ціханаў*
* Валянцін Белахвосцік
* Расціслаў Янкоўскі
* Расціслаў Шмыроў
* Эдуард Гарачы
* Генадзь Гарбук
* Уладзімір Антонік

## Спасылкі 
* Фільм IMDB
* [Энцыклапедыя кінематографа](http://www.rudata.ru/wiki/Волчья_стая_(фильм,_1975)) 
* Кадры з фільма

Катэгорыя:Фільмы на рускай мове
Катэгорыя:Фільмы-драмы СССР
Катэгорыя:Фільмы студыі «Беларусьфільм»
Катэгорыя:Фільмы пра Вялікую Айчынную вайну
Катэгорыя:Фільмы Барыса Сцяпанава
Катэгорыя:Фільмы 1975 года
Катэгорыя:Чорна-белыя фільмы
Катэгорыя:Экранізацыі твораў Васіля Быкава
Катэгорыя:Фільмы СССР 1975 года
Чырвонае лісце

«**Чырвонае лісце**» () — мастацкі фільм пра членаў КПЗБ.

## Сюжэт 
1936 год. Заходняя Беларусь ахоплена рэвалюцыйным уздымам. Малады паўстанец Сяргей Мяцельскі на заданне камуністычнага падполля накіроўваецца ў суседні раён, каб папярэдзіць сялян аб канцэнтрацыі паліцыі і пра адмену падрыхтаванай дэманстрацыі…

## Акцёры 
* Эдуард Павулс — *Сяргей Мяцельскі*
* Ія Арэпіна — *Стася*
* Міхаіл Жараў — *Шыпшынскі*
* Клара Лучко — *Ядвіга*
* Яўген Карнаўхаў — *Ярмаловіч*
* Генадзь Мічурын — *пракурор*
* Уладзімір Чобур — *Лемеш*
* Уладзімір Дзядзюшка — *рыбак*
* Расціслаў Янкоўскі — *Віктар*
* Мікалай Бармін — *Стырны*
* Здзіслаў Стома — *Снытка*
* Сцяпан Бірыла — *ксёндз*
* Канстанцін Адашэўскі — *адвакат*
* Сяргей Карновіч-Валуа — *прэзідэнт*
* Напалеонас Бернотас

## Спасылкі 
* Кінатэатр.ру

Катэгорыя:Фільмы на рускай мове
Катэгорыя:Фільмы-драмы СССР
Катэгорыя:Фільмы студыі «Беларусьфільм»
Катэгорыя:Фільмы пра Заходнюю Беларусь
Катэгорыя:Гістарычныя фільмы
Катэгорыя:Фільмы Уладзіміра Корш-Сабліна
Катэгорыя:Фільмы 1958 года
Інвентары

**Інвентары** ў Беларусі і Літве (ад лац. *inventarium* ― вопіс) ― вопісы шляхецкіх уладанняў XVI—XVIII стагоддзяў. Найважнейшая крыніца па гісторыі маёмасных і аграрных адносін у Еўропе. Падзяляюцца на поўныя і кароткія.

## Поўныя інвентары 
Звычайна складаліся з трох частак. Першая частка змяшчала звесткі пра ўсе сядзібныя пабудовы, іх планіроўцы; далей ішлі звесткі пра маёмасць, даходы і крыніцы даходаў.

Другая частка змяшчала звесткі пра воласці з пазначэннем вуліц гарадоў, мястэчак і вёсак, якія ўваходзілі ў шляхецкае ўладанне. Падаваліся звесткі па кожным двары, па прысядзібных участках, колькасці ворыўнай зямлі, колькасці сенажацяў. У XVI — першай палове XVII стагоддзяў інвентары валасцей вяліся па валоках, а дзе не дзейнічала «Устава на валокі» ― па службах. У аснове «Уставы на валокі» ляжаў абмер зямлі на стандартныя зямельныя ўчасткі ― *валокі*, якія станавіліся адзінкай абкладання павіннасцямі (*служба* ― зямельны ўчастак, які знаходзіўся ва ўладанні двух і болей дымоў). Пры кожнай валоцы пазначаліся пайменна ўсе сяляне, якія карысталіся яе доляй. У другой палове XVII—XVIII стагоддзяў праводзілася павалочна-падворныя інвентары, дзе ўжо ўлічваліся і сялянскія двары ― *дымы*.

У трэцяй частцы пералічваліся ўсе віды шляхецкіх павіннасцей, падаткі, іх памер і тэрміны выплат, умовы земле- і лесакарыстання.

У апошняй чвэрці XVIII стагоддзя інвентары ўжо давалі апісанне кожнага двара, падзелаў і ўгоддзяў; уносіліся сямейнікі гаспадара з пазначэннем узросту, часам ― батракі, пералічвалася скаціна.

## Кароткія інвентары 
Кароткія інвентары былі двух відаў. Першыя змяшчалі інфармацыю пра шляхецкую гаспадарку ці пра воласць.

Другія — берчакі ― пералічвалі сялянскую гаспадарку з пазнакай падзелу і чыншу (натуральнага і грашовага).

Кароткія інвентары праводзіліся па загадзе буйных шляхецкіх землеўладальнікаў для вызначэння ўзаемаадносін з іншымі землеўладальнікамі і насельніцтвам.

Катэгорыя:Гісторыя Беларусі
Катэгорыя:Зямельнае права
Катэгорыя:Гісторыя падаткаабкладання
Катэгорыя:Гісторыя статыстыкі
Леанід Аляксандравіч Каравайка

**Леанід Аляксандравіч Каравайка** (, Бярозаўка, Лідскі раён, Гродзенская вобласць — 29 лістапада 2024) — беларускі дыпламат, першы генеральны консул Беларусі ў Амерыцы. Мае дыпламатычны ранг надзвычайнага і паўнамоцнага пасланніка другога класа.

## Біяграфія 
У 1976 годзе скончыў перакладчыцкі факультэт Мінскага дзяржаўнага педагагічнага інстытута замежных моў па спецыяльнасці французская і англійская мовы. Акрамя французскай і англійскай валодае польскай і сербскай мовамі.

Пасля заканчэння вышэйшай навучальнай установы кароткі час працаваў у Беларускім таварыстве сяброўства і сувязяў з замежнымі краінамі. З 1981 па 1987 год працаваў у сакратарыяце ААН у Нью-Ёрку. Пасля вяртання з Нью-Ёрка працягнуў працу ў Беларускім таварыстве сяброўства і сувязяў з замежнымі краінамі рэферэнтам аддзела культуры.

На дыпламатычную службу ў Міністэрства замежных спраў БССР прыйшоў у 1988 годзе. Працаваў на дыпламатычных пасадах у пратакольна-консульскім, а потым — у консульскім аддзеле міністэрства. З-за адсутнасці беларускай консульскай установы ў ЗША па міждзяржаўнай дамоўленасці прызначаны ў 1992 годзе на пасаду консула Генеральнага консульства Расійскай Федэрацыі ў Нью-Ёрку.

Адначасова з заснаваннем 22 ліпеня 1993 года Генеральнага консульства Рэспублікі Беларусь у Нью-Ёрку быў прызначаны першым кіраўніком першай беларускай консульскай установы ў краінах Амерыкі. Працаваў на гэтай пасадзе да 31 сакавіка 1995 года.

Пасля вяртання ў цэнтральны апарат Міністэрства замежных спраў працаваў з 1995 па 1997 год начальнікам упраўлення краін СНД, Цэнтральнай і Усходняй Еўропы, а пазней — начальнікам сакратарыята міністэрства.

З 1997 па 1998 год працаваў у місіі АБСЕ ў Босніі і Герцагавіне.

З 1998 па 2001 год працаваў начальнікам консульскага ўпраўлення МЗС Беларусі.

З 21 красавіка 2001 года да 24 мая 2007 года быў Генеральным консулам Рэспублікі Беларусь у Беластоку..

Пасля вяртання на Радзіму і да чэрвеня 2012 года працаваў начальнікам упраўлення па пытаннях уезду замежнікаў галоўнага консульскага ўпраўлення МЗС Беларусі.

З чэрвеня 2012 года па лістапад 2013 года — загадчык консульскага аддзела, старэйшы дарадца пасольства Беларусі ў Маскве.

## Спасылкі 
* Белорусские дипломаты: «Шаг Чехии вызвал глубокое недоумение»  на сайце Газета «Туризм и отдых» 
* Беларусь и мир: паритет — начало всех начал  на сайце Газета «Туризм и отдых» 
* Консульская служба защищает интересы граждан Беларуси
* Дзень Рэспублікі / А.Максімюк. — Ніва. — 2001. — 15 ліпеня, № 28 (2357) 
* В Беловеже открыт первый туристический КПП на сайце Polskie Radio 

Катэгорыя:Дыпламаты Беларусі
Катэгорыя:Генеральныя консулы Рэспублікі Беларусь
Ян Непамуцэн Касакоўскі

**Ян Непамуцэн Касако́ўскі** (; 16 мая 1755, Голча Кракаўскага ваяводства — 26 жніўня 1808) — вялікалітоўскі дзяржаўны і рэлігійны дзеяч. Біскуп віленскі (з 9 жніўня 1798).

## Біяграфія 
, XIX ст.]]

З шляхецкага роду Касакоўскіх герба «Слепаўрон», сын Антонія, падстолія новагародскага, і Канстанцыі з Красноўскіх.

Навучаўся ў піярскіх калегіумах у Пётркаве і Варшаве, у Рыме. Падарожнічаў па Францыі і Англіі.

Святар з 1787 года, член віленскага капітула з 1788 года, каад’ютар інфлянцкага біскупа і член Адукацыйнай камісіі з 1793 год.

Тытулярны біскуп ларыменскі і біскуп інфлянцкі з 1794 года. У 1795 годзе шукаў у Пецярбургу падтрымкі і, пэўна, спрычыніўся да загаду Кацярыны II пра далучэнне Віленскай дыяцэзіі да Інфлянцкай (сядзіба ў Вільні). Пасля аднаўлення Віленскай дыяцэзіі ў новых межах — біскуп віленскі з 9 жніўня 1798 года.

Шмат зрабіў для развіцця адукацыі і дабрачыннасці ў краі.

Аўтар шматлiкiх казанняў, прац па гісторыі літаратуры, дыярыуша, перакладаў з французскай мовы.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Ян Непамуцэн
Катэгорыя:Сенатары Рэчы Паспалітай
Катэгорыя:Біскупы віленскія
Катэгорыя:Біскупы інфлянцкія
Катэгорыя:Канонікі Віленскага кафедральнага капітула
Крэсовая балада 1935

**«Крэсовая балада 1935»** () — польскі дакументальны фільм беларускага рэжысёра Тамары Саланевіч з цыклу «Tryptyk Narwiański», зняты ў 1985 годзе на «» («» у Лодзі).

## Сюжэт 
Дакументальна-мастацкі фільм, які прадстаўляе фальклор Падляшша. Адноўлены звычаі беларускай вёскі з 1935 года. Фільм мае этнаграфічны характар. Яму ўласцівая ўвага да дэталяў звычаяў, строяў і мовы. Акцёры — жанчыны і мужчыны з Бельска Падляскага, Гайнаўкі, вёскі , а таксама з Грудка і Міхалова.

## У фільме здымаліся 
Жыхары Беластоцкай зямлі, вучні агульнаадукацыйнага ліцэя з беларускай мовай навучання імя Браніслава Тарашкевіча ў Бельску Падляскім, беларускі рэгіянальны калектыў «Wasiloczki» з Бельска Падляскага пад кіраўніцтвам Сяргея Лукашука, гурт кола гаспадынь з вёскі Мялешкі, регіянальны калектыў дома культуры ў Грудку, царкоўны хор з Гайнаўкі.

## Здымачная група 
* сцэнарый і рэжысёр — Тамара Саланевіч
* аператары — Мікалай Нестаровіч, Яцэк Маліпан
* кіраўнік вытворчасці — Здзіслаў Пшыдонік
* рэдактар — Яўген Данелеўскі
* сцэнаграфія — Тадэўш Майда
* рэквізітар і асістэнт харэографа — Ірэнеўш Сабчак
* касцюмы — Анджэй Джэвецкі
* гук — Анджэй Ханзль, Багдан Каладзей
* эфекты — Зыгмунт Новак
* мантаж — Ёзэф Стжэсьневска
* характэрызацыя — Эльжбета Краковяк, Дарыюш Крысяк
* асістэнт рэжысёра — Зыгмунт Козярскі
* асістэнты аператара — Збігнев Еджэйчак, Марэк Янушкевіч, Віктар Ніткевіч
* асістэнты кіраўніка — Збігнеў Каміньскі, Вітольд Вошчык
* кіраўнік плана — Мірослаў Данельчык

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Фільмы Польшчы 1985 года
Катэгорыя:Дакументальныя фільмы Польшчы
Нефцякамскі аўтазавод

**«Нафтака́мскі аўтазаво́д»** — дзяржаўнае аўтамабілебудаўнічае прадпрыемства Расіі, заснаванае ў кастрычніку 1977 года ў Нефцякамску (цяпер Башкартастан).

На 2020 год быў найбольшым вытворцам надбудоваў на шасі «КамАЗ». Выпускаў вахтавыя і пасажырскія аўтобусы, тралейбусы і электробусы, бартавыя паўпрычэпы і прычэпы, наліўныя і сенаўборачныя самаходы, а таксама запчасткі да іх. На 2019 год вытворчая магутнасць прадпрыемства складала 21 000 самазвальных установак, 3000 прычэпаў і 250 паўпрычэпаў, 2500 наліўных ёмістасцей, па 1500 грузавых прычэпаў і паўпрычэпаў, 1500 аўтобусаў і 800 вахтавых самаходаў за год.

## Вырабы 
На 2020 год ПАТ «Нефцякамскі аўтазавод» вырабляла:
* гарадскія, дзіцячыя, міжгароднія перонныя аўтобусы «НефАЗ» на дызельным паліве і сціснутым прыродным газе змяшчальнасцю ад 36 да 111 чалавек;
* гарадскія і прадмесцевыя мікрааўтобусы «Бравіс» змяшчальнасцю ад 42 да 50 чалавек;
* тралейбус «КамАЗ-62825» і электробус «КамАЗ-6282» на 85 чалавек;
* аўтацыстэрны «КамАЗ» ёмістасцю ад 5600 да 16 000 літраў для вады, малака і нафтапрадуктаў;
* бартавыя паўпрычэпы «НефАЗ» ад 2 да 3 восяў і памерам кузава ад 11 да 43,5 кубаметраў;
* вахтавыя аўтобусы «КамАЗ» змяшчальнасцю ад 2 да 30 чалавек;
* пажарную аўтацыстэрну «КамАЗ-43502» на 6 пажарнікаў, 3 кубаметры вады і 200 літраў пены;
* паўпрычэпы «НефАЗ» ад 2 да 4 восяў падымальнасцю ад 14 да 40 тон і памерам кузава ад 18 да 91 кубаметру;
* паўпрычэпы-цыстэрны «НефАЗ» ад 2 да 3 восяў ёмістасцю ад 16 600 да 40 000 літраў для бітума, нафты і светлых нафтапрадуктаў;
* прычэпы-цыстэрны «НефАЗ» ад 8000 да 11 200 літраў для вады і нафтапрадуктаў;
* самазвалы «Бел», «КамАЗ» і «Мерседэс-Бенц» з памерам платформы ад 6 да 30 кубаметраў;
* самазвальныя паўпрычэпы «НефАЗ» ад 2 да 3 восяў і памерам платформы ад 18 да 30 кубаметраў;
* самазвальныя прычэпы «НефАЗ» ад 2 да 3 восяў і памерам платформы ад 7,8 да 33 кубаметраў;
* сельскагаспадарчыя аўтацягнікі «КамАЗ» падымальнасцю ад 18 да 25 тон з памерам надбудовы ад 30 да 67 кубаметраў, а таксама варашылкі, касілкі, трактарныя прычэпы і збожжавозы «НефАЗ».

## Гісторыя 
» на прыродным газе (Расія, 2013 год)]]
25 снежня 1970 года Дзяржаўны камітэт па справах будаўніцтва СССР выдаў Загад № 65 «Аб стварэнні завода па вытворчасці аўтасамазвалаў і лябёдак» у Нефцякамску (Башкірская АССР). 8 студзеня 1971 года міністр аўтамабільнай прамысловасці СССР зацвердзіў Загад № 4 пра ўзвядзенне завода, якое пачалося 13 ліпеня 1972 года. 15 красавіка 1977 года на Нефцякамскім заводзе аўтасамазвалаў сабралі 1-ы 10-тонны самазвал «КамАЗ-5511». 11 кастрычніка 1977 года запусцілі галоўны канвеер для серыйнага вырабу 10 000 самазвалаў за год.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:1977 год у Расіі
Катэгорыя:КамАЗ
Катэгорыя:Аўтамабілебудаўнічыя кампаніі Расіі
Катэгорыя:Нефцякамск
Катэгорыя:Вытворцы аўтобусаў
Мастаўляны (Падляскае ваяводства)

**Мастаўля́ны** () — вёска ў Польшчы, на левым беразе ракі Свіслач, на мяжы з Беларуссю. Уваходзіць у склад Беластоцкага павета Падляскага ваяводства, частка вясковай гміны Грудак. Размешчана за 5 км на паўднёвы ўсход ад чыгуначнай станцыі Зубкі, за 8 км на поўдзень ад шашы .

## Гісторыя 
У 1835 годзе бацька Кастуся Каліноўскага, Сымон Каліноўскі заснаваў ткацкую «палатняную» фабрыку. Дакументы Нацыянальнага гістарычнага архіва ў Гродне сведчаць, што ў 1840 годзе на фабрыцы налічвалася 12 станкоў, адзін майстар і 20 вольнанаёмных рабочых. Па словах С. Каліноўскага, запісаных падчас допыту па справе яго сына, ён «займаўся гаспадаркай і рукадзеллем», «вырабам сурвэтак і абрусаў». Прадпрыемства мела ўласнае кляймо на баваўняныя і ільняныя вырабы.

## Насельніцтва 
Паводле польскага перапісу насельніцтва 1921 года тут было 52 жыхары, усе праваслаўныя беларусы.

## Славутасці 
* Праваслаўная царква Св. Яна Тэолага (1862 г., разбудаваная ў 1908—1909).
* Грэка-каталіцкая капліца, цяпер праваслаўная могілкавая (канец XVIII ст).
* Помнік Кастусю Каліноўскаму. Надпісы на помніку па-польску і па-беларуску лацінкай.

Cerkiew św. Jana Teologa w Mostowlanach.JPG| Праваслаўная царква Св. Яна Тэолага
Kaplica św. św. Kosmy i Damiana w Mostowlanach 05.JPG|Капліца на могілках

## Вядомыя асобы 
* Віктар Отан Каліноўскі (1833—1862) — гісторык, археограф, бібліяфіл, удзельнік нацыянальна-вызваленчага руху 1860-х г. Старэйшы брат Кастуся Каліноўскага.
* **Кастусь Каліноўскі** (1838—1864) — нацыянальны герой Беларусі, Літвы і Польшчы, адзін з кіраўнікоў нацыянальна-вызваленчага паўстання 1863—1864 гадоў

## Крыніцы 
## Спасылкі
Капыльшчынскі сельсавет

**Капы́льшчынскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Глыбоцкага раёна Маладзечанскай вобласці. Цэнтр — вёска Капыльшчына.

Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Глыбоцкага раёна Вілейскай вобласці БССР. З 20 верасня 1944 года ў складзе Полацкай вобласці. З 8 студзеня 1954 года ў складзе Маладзечанскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Залескага сельсавета.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Глыбоцкага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1940 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1954 годзе
Дамінік Касакоўскі

**Даміні́к Ко́рвін-Касако́ўскі з Ко́сакаў** () — дзяржаўны дзеяч Рэчы Паспалітай.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў 1711 годзе ў Коўне (Троцкае ваяводства).

З шляхецкага роду Касакоўскіх герба «Слепаўрон». Сын Яна Мікалая Касакоўскага і Анны Скарулскай. Падстароста ковенскі (1741), суддзя земскі ковенскі (1741), стражнік ковенскі (1735).

Памёр у 1743 годзе ў Янава.

## Сям’я 
]]
Ажаніўся з Марыянай з Забелаў, з якой меў дзяцей:
* Міхал Касакоўскі (1733—1798), ваявода віцебскі і браслаўскі;
* Антоній Касакоўскі (1735—1798), кашталян інфлянцкі;
* Юзаф Казімір Касакоўскі (1738—1794), біскуп інфлянцкі;
* Шыман Марцін Касакоўскі (1741—1794), гетман польны ВКЛ;
* Ганна Касакоўская (каля 1740 — ?), м. — Караль Чарнецкі, кашталян.

Усе яго сыны былі прыхільнікамі Таргавіцкай канфедэрацыі, за што ў час паўстання 1794 года падпалі пад пераслед з боку інсургентаў.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Dominik Korwin-Kossakowski z Kossaków h. Ślepowron 

Дамінік
Катэгорыя:Падстаросты ковенскія
Катэгорыя:Суддзі земскія ковенскія
Катэгорыя:Стражнікі ковенскія
Генкін

**Ге́нкін** — яўрэйскае прозвішча

## Вядомыя носьбіты 
* Абрам Львовіч Генкін (1909—2001) — савецкі военачальнік, інжынер-віцэ-адмірал, лаўрэат Сталінскай прэміі 1952 года.
* Яфім Барысавіч Генкін (1896—1938) — беларускі савецкі партыйны і дзяржаўны дзеяч.
Казімір Смулька

**Казімір Смулька** (, вёска Пруднікі Дзісенскага павета Віленскай губерні Расійскай імперыі — 1965, Скужац, Польшча) — дзеяч беларускага хрысціянскага руху, каталіцкі святар.

## Біяграфія 
Паходзіў з сялянскай сям’і беларусаў-каталікоў, бацькі — Вікенцій і Варвара (з Пулінаў) Смулькі.

Скончыў 4-ю вышэйшую пачатковую навучальню ў Вільні (1915). У чэрвені 1915 года паспяхова здаў уступныя экзамены ў Віленскую духоўную каталіцкую семінарыю. У сувязі з Першай сусветнай вайной і ваеннымі падзеямі 1917—1921 гадоў давучваўся ў духоўнай семінарыі ў горада Улацлавак (Польшча). Пасля яе заканчэння пераехаў у Друю.

Першы манах у Друйскім кляштары айцоў марыянаў. Пасвячоны ў святары 19 снежня 1926 года. У якасці вікарыя Друйскага кляштара распачаў душпастырскую дзейнасць, адначасова выконваў абавязкі аканома. Пашыраў беларускую мову ў рэлігійным жыцці беларусаў-каталікоў Друйскай парафіі. У 1938 годзе выселены з кляштара польскімі ўладамі.

Да сярэдзіны 1965 года жыў у Доме марыянаў у мясцовасці Скужац недалёка ад горада Седльцы (Польшча), дзе і памёр у 1965 годзе. Пахаваны на мясцовых могілках.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Постаці Друі
Катэгорыя:Постаці беларускага каталіцтва
Катэгорыя:Выпускнікі Віленскай каталіцкай духоўнай семінарыі
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Мёрскім раёне
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Дзісенскім павеце
Катэгорыя:Памерлі ў Мазавецкім ваяводстве
Катэгорыя:Пахаваныя ў Мазавецкім ваяводстве
Пакасць

**Пакасць** (,  — **Пакаш**) — горад у Польшчы, размешчаны за 280 км на паўночны захад ад Варшавы і за 40 км на поўдзень ад Быдгашчы. Уваходзіць у склад Інаўрацлаўскага павета Куяўска-Паморскага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Пакасць. Займае плошчу 3,46 км². Насельніцтва 5,7 тыс. чалавек.
Мітрафан Кепель

**Мітрафан Кепель** (, Лебедзеўская воласць Лідскага павета — 1950, Вільня) — заходнебеларускі грамадска-палітычны дзеяч.

## Біяграфія 
Праваслаўны беларус. Бацькі — Тэадор і Еўдакія.

Член Беларускай сялянска-работніцкай грамады, сябра Галоўнай управы Таварыства беларускай школы, падтрымліваў сувязь з беларускім пасольскім клубам «Змаганне» у Сейме Польскай Рэспублікі. У 1928 годзе сам балатаваўся ў Сейм. Прыхільнік вылучэння Заходняй Беларусі з Польшчы і далучэння да СССР.

Быў сябрам назіральнай рады Беларускага кааператыўнага банка ў Вільні. Супрацоўнічаў з газетай «Наша воля».

У 1944 годзе дапамог уратаваць Беларускі музей імя Луцкевіча ў касцёле св. Міхала ў Адама Станкевіча, паводле Янкі ШутовічаПахаваны на Антокальскіх могілках у Вільні.

З жонкай Верай (1885—1959) меў дачку Марыю, польскую акадэмічную вяслярку, і сына Юрыя, аднаго з самых вядомых польскіх акадэмічных весляроў 1930-х гадоў, бацьку польскага эканаміста і банкіра .

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Лідскім павеце (Расійская імперыя)
Катэгорыя:Члены БСРГ
Катэгорыя:Члены Таварыства беларускай школы
Радзынь Хэлміньскі

**Радзынь Хэлміньскі** (,  — **Рэдэн**) — горад у Польшчы, размешчаны за 200 км на паўночны захад ад Варшавы і за 80 км на паўночны ўсход ад Быдгашчы. Уваходзіць у склад Грудзёндзкага павета Куяўска-Паморскага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Радзынь Хэлміньскі. Займае плошчу 1,78 км². Насельніцтва 1,9 тыс. чалавек.
Орля (Падляскае ваяводства)

**О́рля** () — вёска ў Польшчы, на рацэ Арлянцы. Уваходзіць у склад Бельскага павета Падляскага ваяводства, сядзіба вясковай гміны Орля.

## Гісторыя 
### Вялікае Княства Літоўскае 
Упершыню згаданая пад 1529 годам, тут знаходзіўся аднадворак Багавітовічаў. У 1585 годзе Орля перайшла ў маёмасць Крыштафа Радзівіла «Перуна» і стала маёмасцю Радзівілаў на трыста гадоў.

У 1616 годзе ў горадзе налічвалася 93 дамы. У 1618 годзе Крыштаф Радзівіл «Пярун» надаў Орлі прывілей і загадаў гарадской радзе пабудаваць ратушу каля рынка, а ў 1622 годзе кальвінскі збор пры замку. У 1626 годзе сваю рэзідэнцыю ў Орлі наведаў Януш Радзівіл. 15 мая 1643 года ён аднавіў прывілей на гарадскія правы паводле магдэбургскага права, і Орля артымала ўласны герб *«У чырвоным полі чорны арол у правай лапе трымае сякеру»*.

У 1694 годзе Людвіка Караліна Радзівіл перадае Орлю ў заклад Бенедыкту Паўлу Сапегу з усёй маёмасцю і жыхарамі. У 1702 годзе горад пацярпеў у час Вялікай Паўночнай вайны.

Станам на 1775 год у горадзе было 90 дымоў. У 1789 годзе ваявода віленскі Міхал Геранім Радзівіл падаў пазоў у земскі суд Бельска, які ў выніку падтрымаў правы Радзівілаў на Орлю і запатрабаваў ад Ізабелы Браніцкай вяртання горада і прылеглых ваколіц. У 1794 годзе апошні кароль польскі і вялікі князь літоўскі Станіслаў Аўгуст Панятоўскі зноў запатрабаваў ад Ізабелы Браніцкай пакінуць Орлю.

У 1796 годзе ў вёсцы згарэлай царквы была пабудавана ўніяцкая царква Святога Міхаіла.

### Пад уладай Расійскай імперыі 
У выніку трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай у 1795 годзе Орля апынулася ў складзе Прусіі. Станам на 1799 год у горадзе было 242 дамы. У 1808 годзе Міхал Геранім Радзівіл канчаткова вяртае Орлю з закладу Браніцкіх.

У 1808 годзе паводле Тыльзіцкага перамір’я Падляшша перададзенае Расійскай імперыі. З 1842 года ў складзе Гродзенскай губерні Расійскай імперыі. Станам на 1867 год у горадзе налічвалася 1375 жыхароў, 1900 годзе Орля ўжо мела 4286 жыхароў.

### Найноўшы час 
У 1940—1944 гадах у складзе Бельскага раёна Беластоцкай вобласці БССР. У 1975—1998 гадах уваходзіла ў склад Беластоцкага ваяводства.

## Славутасці 
* Царква Святых Кірыла і Мяфодзія (1850)
* Царква Святога Міхаіла Арханёла (1797)
* Сінагога ў стыле барока (XVII стагоддзе)
* Старыя праваслаўныя могілкі

## Вядомыя асобы 
* Яўген Чыквін (нар. 1949) — польскі палітык, беларускі і праваслаўны дзеяч у Польшчы.

## Галерэя 

Orla - Road.jpg|Пачатак вёскі
Orla - Chapel of Simeon Stylites 01.jpg|Царква Святога Сімяона Слупніка
Orla - Chapel of St. Cyril and Methodius 03.jpg|Царква Святых Кірыла і Мяфодзія
Orla - Church of St. Michael 03.jpg|Царква Святога Міхаіла Арханёла
Orla3.jpg|Звон
Orla - Synagogue 02.jpg|Сінагога
Orla - Cross 01.jpg|Крыж
Orla - House.jpg|Хата

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* г. Орля на Radzima.org