2016

**2016** — высакосны год, пачынаецца ў пятніцу па грыгарыянскім календары.

## Падзеі 
### Студзень 
* 1 студзеня: Кніга Адольфа Гітлера «Mein Kampf» перайшла ў грамадскі набытак.

### Люты 
* 12 лютага: Сустрэча Папы Рымскага Францыска і Патрыярха Маскоўскага і ўсяе Русі Кірыла на Кубе.
* 17 лютага: Тэрарыстычны акт здзейснены ў Анкары.
* 26 лютага: Зімовыя Юнацкія Алімпійскія гульні 2016 стартуюць у Лілехамеры (сконч. 6 сакавіка).

### Сакавік 
* 9 сакавіка: Поўнае сонечнае зацьменне.
* 13 сакавіка: ФК БАТЭ выйграў Суперкубак Беларусі па футболе 2016.
* 30 сакавіка: Беларусь устанавіла дыпламатычныя адносіны з Манака

### Красавік 
* 27 красавіка: Беларусь устанавіла дыпламатычныя адносіны з Ліберыяй.
* 29 красавіка: Пачаўся Чэмпіянат свету па хакеі з шайбай у Расіі.

### Май 
* 9 мая: Праходжанне Меркурыя па дыску Сонца.
* 18 мая:  Фінальны матч Лігі Еўропы УЕФА адбыўся ў Базелі. Пераможцам турніру трэці год запар стаў іспанскі клуб «Севілья», які ў фінале атрымаў перамогу на англійскім «Ліверпулем».
* 21 мая: ФК Тарпеда-БелАЗ (Жодзіна) выйграў Кубак Беларусі па футболе 2015/2016, перамогшы ў фінале ў Брэсце ФК БАТЭ (Барысаў).
* 22 мая: Скончыўся Чэмпіянат свету па хакеі з шайбай у Расіі, пераможцам стала зборная каманда Канады.
* 28 мая:  Фінал Лігі чэмпіёнаў УЕФА адбыўся ў Мілане. Пераможцам турніру стаў мадрыдскі «Рэал», які перамог землякоў з «Атлетыка».

### Чэрвень 
* 4 чэрвеня: XI Рэспубліканскі фестываль нацыянальных культур пачаўся ў Гродне (сконч. 5 чэрвеня).
* 11 чэрвеня: У Францыі стартаваў Чэмпіянат Еўропы па футболе 2016.
* 12 чэрвеня: Масавае забойства ў Арланда.
* 23 чэрвеня: Рэферэндум аб членстве Вялікабрытаніі ў Еўрапейскім саюзе.
* 25 чэрвеня: Адбыўся першы запуск з касмадрома Вэньчан на кітайскім востраве Хайнань.
* 28 чэрвеня: У стамбульскім аэрапорце імя Атацюрка адбыўся тэракт, 43 чалавекі загінулі.
* 29 чэрвеня: У Бразіліі адбываецца адключэнне аналагавага тэлебачання.

### Ліпень 
* 1 ліпеня: Дэнамінацыя нацыянальнай грашовай адзінкі Беларусі.
* 3 ліпеня: У Францыі заканчваецца чэмпіянат Еўропы па футболу. У фінале зборная Партугаліі перамагла зборную Францыі.
* 3 ліпеня: У выніку двайнога тэракта ў Багдадзе загінулі 292 чалавекі.
* 5 ліпеня: Аўтаматычная міжпланетная станцыя «Юнона», запушчаная амерыканскім касмічным агенцтвам НАСА 5 жніўня 2011,  выйшла на арбіту Юпітэра.
* 10 ліпеня: Чэмпіянат Еўропы па лёгкай атлетыцы 2016 скончыыўся ў Амстэрдаме (пачаўся 6 ліпеня).
* 12 ліпеня: У Мюнхене ў выніку масавых забойстваў загінулі  і яшчэ32 паранена.
* 14 ліпеня: У Ніцы на святкаванні Дня ўзяцця Бастыліі здзейснены тэрарыстычны акт.
* 15 ліпеня: Ваенны спрабавалі здзейсніць дзяржаўны пераварот у Турцыі.
* 30 ліпеня: Адкрыты Нацыянальны музей Амана.

### Жнівень 
.]]
* 5—21 жніўня: Летнія Алімпійскія гульні ў Рыа-дэ-Жанэйра.
* 24 жніўня: У выніку землетрасення ў Італіі загінулі прынамсі 250 чалавек, больш за 350 паранены.

### Верасень 
.]]
* 1 верасня: Кольцападобнае сонечнае зацьменне было бачнае Атлантычным акіянам, Афрыкай і Індыйскім акіянам.
* 4 верасня: Маці Тэрэза прылічана Каталіцкай царквой да ліку святых.
* 7 верасня: Цырымонія адкрыцця летніх Паралімпійскіх гульняў 2016. Беларускі спартыўны функцыянер, насуперак забароне МПК, пранёс сцяг Расіі, дыскваліфікаванай за допінг.
* 11 верасня: Прайшлі парламенцкія выбары ў Беларусі.
* 18 верасня: Скончыліся Летнія Паралімпійскія гульні 2016.
* 25 верасня: Завяршыўся турнір «Шанхай Мастэрс» па снукеры, пераможцам стаў кітаец Дзін Цзюньхуэй.
* 30 верасня: Еўрапейскае касмічнае агенцтва правяло кіраванае сутыкненне касмічнага апарата «Разета» з каметай Чурумава — Герасіменка.

### Кастрычнік 
* 12 кастрычніка:
** Літаратурную прэмію імя Ежы Гедройца атрымаў Макс Шчур за кнігу «Завяршыць гештальт».
** Мітрапаліт Тадэвуш Кандрусевіч асвяціў касцёл Святога Юзафа ў Брэсце.
* 13 кастрычніка: Нобелеўская прэмія па літаратуры прысуджана Бобу Дылану.
* 13 кастрычніка: Антоніу Гутэрыш абраны на пасаду Генеральнага сакратара ААН.
* 19 кастрычніка: Спускальны модуль «Скіяпарэлі» місіі «Экзамарс» разбіўся пры спробе сесці на Марс, а «Трэйс Гас Орбітэр» стаў штучным спадарожнікам Чырвонай планеты.
* 21 кастрычніка:
** Беларусь выбрана месцам правядзення Еўрапейскіх гульняў 2019 года.
** Адбыўся інцыдэнт з пасадкай Boeing 737 у Кіеве.
* 25 кастрычніка: Лаўрэатам прэміі Алеся Адамовіча стаў Уладзімір Арлоў. Прэміяй імя Францішка Багушэвіча адзначаны Святлана Марозава і Дзяніс Лісейчыкаў. Першым лаўрэатам прэміі імя Карласа Шэрмана стаў Якуб Лапатка за пераклад эпасу «Калевала».
* 30 кастрычніка: Прэзідэнцкія выбары ў Малдове.

### Лістапад 
 выступае пасля перамогі на прэзидэнцкіх выбарах.]]
* 3 лістапада: Распачаўся 24-ы Мінскі міжнародны кінафестываль «Лістапад» (сконч. 10 лістапада)
* 8 лістапада: Прэзідэнцкія выбары, выбары ў Сенат і Кангрэс ЗША. На выбарах прэзідэнта перамог прадстаўнік ад Рэспубліканскай партыі Дональд Трамп.
* 29 лістапада: Новым каралём Тайланда абвешчаны Маха Вачыралангкорн.
* 29 лістапада: У небе над Калумбіяй разбіўся самалёт з футбольнай камандай «Шапекаэнсі».
* 30 лістапада: Магнус Карлсен абараніў тытул чэмпіёна свету па шахматах, перамогшы прэтэндэнта Сяргея Каракіна.

### Снежань 
* 1 снежня: Народ Гамбіі змяніў мірным шляхам кіраўніка дзяржавы ўпершыню за апошнія 22 гады.
* 2 снежня: Прэм’ер-міністр Індыі Нарэндра Модзі названы чалавекам года па версіі чытачоў амерыканскага часопіса *Time*.
* 5 снежня: Прэм’ер-міністр Італіі Матэа Рэнцы прызнаў паражэнне на канстытуцыйным рэферэндуме і абвясціў пра сваю адстаўку.
* 7 снежня: Дональд Трамп стаў чалавекам года паводле версіі часопіса *Time*.
* 11 снежня: Уведзены ў эксплуатацыю Гатардскі базісны тунэль, самы доўгі ў свеце чыгуначны тунэль.
* 15 снежня: Запушчана еўрапейская спадарожнікавая навігацыйная сістэма Галілеа.
* 19 снежня: У Анкары забіты пасол Расіі ў Турцыі Андрэй Карлаў.
* 25 снежня: Самалёт Ту-154 Міністэрства абароны Расійскай Федэрацыі, які накіроўваўся ў Сірыю, пацярпеў катастрофу над Чорным морам пасля ўзлёту з аэрапорта Сочы.

## Памерлі 
* 6 студзеня: Рыгор Сасна — гісторык царквы, беларусазнавец (нар. 30.4.1939)
* 10 студзеня: Дэвід Боўі — брытанскі рок-музыкант (нар. 8.1.1947)
* 16 лютага: Бутрас Бутрас-Галі — егіпецкі дыпламат, 6-ы Генеральны сакратар ААН (нар. 14.11.1922)
* 19 лютага: Харпер Лі — амерыканская пісьменніца (нар. 12.4.1926)
* 19 лютага: Умберта Эка — італьянскі пісьменнік (нар. 5.1.1932)
* 26 лютага: Эры Клас — эстонскі дырыжор
* 6 сакавіка: Нэнсі Рэйган — першая лэдзі ЗША, удава Рональда Рэйгана (нар. 6.7.1921)
* 17 сакавіка: Аляксандр Аляксандравіч Прахарэнка — вайсковец Сіл спецыяльных аперацый Узброеных Сіл Расійскай Федэрацыі, старшы лейтэнант (нар 27.06.1990).
* 18 сакавіка: Гіда Вестэрвэле — нямецкі палітык (нар. 27.12.1961)
* 24 сакавіка: Ёхан Кройф — галандскі футбаліст і трэнер (нар. 25.4.1947)
* 29 сакавіка: Ніл Гілевіч — беларускі паэт і грамадскі дзеяч (нар. 30.9.1931)
* 4 красавіка: Уладзімір Казбярук — беларускі літаратуразнавец
* 9 красавіка: Зміцер Саўка — беларускі мовазнавец (нар. 26.7.1965)
* 17 красавіка: Вітаўт Мартыненка — беларускі музычны крытык
* 19 красавіка: Вальтэр Кон — амерыканскі фізік-тэарэтык
* 19 красавіка: Патрысіа Эйлвін — 33-і прэзідэнт Чылі
* 18 мая: Алег Аблажэй — беларускі мастак
* 3 чэрвеня: Махамед Алі — амерыканскі баксёр (нар. 17.1.1942)
* 3 чэрвеня: Марат Радыкавіч Ахметшын — расійскі афіцэр, артылерыст, удзельнік баявых дзеянняў у Сірыі, Герой Расійскай Федэрацыі (нар. 27.06.1980).
* 26 чэрвеня: Расціслаў Янкоўскі — беларускі акцёр
* 26 чэрвеня: Сяргей Картэс — беларускі кампазітар
* 2 ліпеня: Элі Візель — яўрэйскі, французскі пісьменнік, лаўрэат Нобелеўскай прэміі міру
* 8 ліпеня: Абдул Сатар Эдхі — пакістанскі філантроп
* 15 ліпеня: Янез Бернік — славенскі мастак
* 20 ліпеня: Павел Шарамет — беларускі журналіст
* 9 жніўня: Эрнст Неізвесны — савецкі і амерыканскі скульптар
* 23 жніўня: Райнхард Зелтэн — лаўрэат Нобелеўскай прэміі па эканоміцы (нар. 5.10.1930)
* 2 верасня: Іслам Карымаў — прэзідэнт Узбекістана (нар. 30.1.1938)
* 11 верасня: Юрый Хадыка — беларускі навуковец, грамадскі і культурны дзеяч, доктар фізіка-матэматычных навук (нар. 23.6.1938)
* 14 верасня: Іван Лучыц-Федарэц — беларускі мовазнаўца і перакладчык (нар. 26.11.1938)
* 9 кастрычніка: Анджэй Вайда — польскі тэатральны дзеяч і кінарэжысёр (нар. 6.3.1926)
* 13 кастрычніка: Пхуміпон Адульядэт — кароль Тайланда (нар. 5.12.1927)
* 19 кастрычніка: Клім Чурумаў — украінскі астраном, пісьменнік (нар. 19.2.1937)
* 23 лістапада: Анатоль Валахановіч — беларускі гісторык, журналіст, краязнавец (нар. 17.4.1939)
* 25 лістапада: Фідэль Кастра — кубінскі рэваюцыянер, дзяржаўны і палітычны дзеяч (нар. 13.8 1926)
* 1 снежня: Алесь Белакоз — беларускі грамадскі дзеяч, музеязнаўца, настаўнік, краязнаўца (нар. 11.11.1928)
* 13 снежня: Томас Шэлінг — амерыканскі эканаміст, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па эканоміцы (нар. 14.4.1921)
* 17 снежня: Леанід Маракоў — беларускі журналіст, пісьменнік, гісторык (нар. 15.4.1958)
* 20 снежня: Мішэль Марган — французская актрыса
* 25 снежня: Джордж Майкл — брытанскі спявак (нар. 25.6.1963)
* 27 снежня: Кэры Фішэр — амерыканская актрыса (нар. 21.10.1956)