open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Сангушка

**Сангушка**:

## Імя 
* Сангушка Фёдаравіч (пам. 1455) — дзяржаўны і ваенны дзеяч Вялікага Княства Літоўскага, князь ратненскі і кашырскі.

## Прозвішча 
* Адам Аляксандр Сангушка (каля 1590—1653) — дзяржаўны дзеяч Рэчы Паспалітай, ваявода падольскі і валынскі, староста ўладзімірскі.
* Аляксандр Андрэевіч Сангушка (?—1565) — дзяржаўны дзеяч Вялікага Княства Літоўскага, староста гомельскі, князь кашырскі, маршалак гаспадарскі.
* Андрэй Аляксандравіч Сангушка (пам. 1534) — князь кашырскі, намеснік крамянецкі, брацлаўскі і вінніцкі, староста ўладзімірскі, маршалак Валынскай зямлі.
* Андрэй Міхайлавіч Сангушка (?—1560) — дзяржаўны дзеяч Вялікага Княства Літоўскага, князь кашырскі.
* Барбара Сангушка (1718—1791) — паэтэса, перакладчыца, філантроп.
* Дзмітрый Фёдаравіч Сангушка (1530—1554) — дзяржаўны дзеяч Вялікага Княства Літоўскага, староста жытомірскі, чаркаскі і канеўскі.
* Геранім Януш Сангушка (1743—1812) — польскі князь, апошні ваявода валынскі.
* Леў Аляксандравіч Сангушка (?—1571) — дзяржаўны дзеяч Вялікага Княства Літоўскага, князь кашырскі.
* Міхаіл Аляксандравіч Сангушка (пам. пасля 1490/да 1501) — дзяржаўны дзеяч Вялікага Княства Літоўскага, князь кашырскі.
* Павел Караль Сангушка (1680—1750) — буйны польскі магнат, вялікі стольнік літоўскі, палкоўнік літоўскай гвардыі.
* Павел Францішак Раман Сангушка (нар. 1973) — польскі арыстакрат і бізнесмен.
* Раман Станіслаў Сангушка (1800—1881) — князь, польскі грамадскі дзеяч, удзельнік польскага паўстання 1830—1831 гг.
* Раман Фёдаравіч Сангушка (1537—1571) — ваенны і дзяржаўны дзеяч Вялікага Княства Літоўскага, ваявода брацлаўскі, гетман польны літоўскі.
* Рыгор Львовіч Сангушка (?—1601) — дзяржаўны дзеяч Рэчы Паспалітай, князь кашырскі, кашталян любачаўскі і брацлаўскі.
* Сымон Самуэль Сангушка (Ковельскі; 1570—1638) — дзяржаўны і ваенны дзеяч Рэчы Паспалітай, маршалак аршанскі і кашталян мсціслаўскі.
* Уладзіслаў Геранім Сангушка (1803—1870) — польскі грамадска-палітычны дзеяч, удзельнік польскага паўстання 1830—1831 гадоў.
* Фёдар Андрэевіч Сангушка (каля 1500—1547) — староста ўладзімірскі, вінніцкі і брацлаўскі, маршалак Валынскай зямлі.
* Юзаф Сангушка (1740—1781) — дзяржаўны і ваенны дзеяч Вялікага Княства Літоўскага.
* Януш Аляксандр Сангушка (1712—1775) — буйны дзяржаўны і ваенны дзеяч Рэчы Паспалітай.
* Януш Мадэст Сангушка (1749—1806) — польскі князь, староста крамянецкі, вялікі вартаўнік каронны, член Таргавіцкай канфедэрацыі, генерал-паручнік расійскай арміі.
* Яўстахій Станіслаў Сангушка (1842—1903) — польскі дзяржаўны і грамадска-палітычны дзеяч на службе Аўстра-Венгрыі.
* Яўстахій Эразм Сангушка (1768—1844) — польскі военачальнік.

## Гл. таксама 
* Палац Сангушка
Пац

**Пац** — прозвішча, гл. род Пацаў. Вядомыя носьбіты:
* Антоні Міхал Пац (каля 1722 — 1774) — вялікалітоўскі дзяржаўны і ваенны дзеяч, пісар вялікі літоўскі, палкоўнік войскаў літоўскіх, староста барцянскі.
* Баніфацы Тэафіл Пац (каля 1622  —1678) — вялікалітоўскі дзяржаўны і ваенны дзеяч, стражнік вялікі літоўскі, абозны вялікі літоўскі, староста батоцкі і рыжскі.
* Дамінік Мікалаевіч Пац (?—1579) — вялікалітоўскі дзяржаўны дзеяч, падкаморы берасцейскі, кашталян смаленскі.
* Геранім Дамінік Пац (каля 1620 — 1662) — вялікалітоўскі магнат.
* Казімір Пац (?—1695) — вялікалітоўскі рымска-каталіцкі і дзяржаўны дзеяч, канонік віленскі, біскуп смаленскі і жамойцкі.
* Казімір Міхал Пац (каля 1655 — 1719) — вялікалітоўскі дзяржаўны дзеяч, староста шырвінцкі і мейшагольскі.
* Канстанцін Уладзіслаў Пац (1620—1686) — вялікалітоўскі дзяржаўны і ваенны дзеяч, палкоўнік літоўскіх войскаў, харунжы надворны літоўскі, староста васількаўскі.
* Крыштаф Жыгімонт Пац (1621—1684) — канцлер вялікі літоўскі.
* Крыштаф Канстанцін Пац (каля 1679 — 1725) — вялікалітоўскі дзяржаўны дзеяч, пісар вялікі літоўскі, кашталян полацкі, староста ковенскі, пінскі і дудскі.
* Людвік Міхал Пац (1778—1835) — дывізіённы генерал польскай арміі, удзельнік Напалеонаўскіх войнаў.
* 
* 
* Павел Мікалаевіч Пац (каля 1530 — 1595) — вялікалітоўскі дзяржаўны дзеяч, кашталян віцебскі, ваявода мсціслаўскі, кашталян віленскі.
* Пётр Пац (каля 1570 — 1642) — вялікалітоўскі дзяржаўны і ваенны дзеяч, ваявода троцкі.
* Пётр Міхал Пац (каля 1645 — 1696) — вялікалітоўскі дзяржаўны дзеяч, генеральны староста жамойцкі.
* Самуіл Пац (1590—1627) — вялікалітоўскі дзяржаўны і ваенны дзеяч, ротмістр, харунжы вялікі літоўскі.
* Станіслаў Мікалаевіч Пац (каля 1525 — 1588) — вялікалітоўскі дзяржаўны і ваенны дзеяч, ваявода віцебскі.
* Стэфан Пац (1587—1640) — вялікалітоўскі дзяржаўны дзеяч, падканцлер літоўскі.
* Фелікс Ян Пац (каля 1615 — каля 1700) — вялікалітоўскі дзяржаўны дзеяч, падкаморы вялікі літоўскі.
* Юзаф Пётр Пац (1736 — 1797) — вялікалітоўскі дзяржаўны і ваенны дзеяч, генерал-маёр літоўскіх войскаў, староста вілейскі.
* Юрый Пац (*Пацович*; сярэдзіна XV стагоддзя — каля 1505) — вялікалітоўскі дзяржаўны дзеяч, намеснік ковенскі, новагародскі, полацкі, ваявода кіеўскі.
* 

## Гл. таксама 
* Герберт Паац  (1898—1944) — нямецкі пісьменнік і журналіст.
Храптовіч

**Храптовіч** — беларускае прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Храптовічы — вялікалітоўскі магнацкі род герба «Адрованж».
:* Адам Храптовіч (1768—1844) — асветнік, мецэнат.
:* Іахім Храптовіч (1729—1812) — дзяржаўны і палітычны дзеяч Рэчы Паспалітай, канцлер вялікі літоўскі (1793—1795).
:* Іван Храптовіч (?—1513) — дзяржаўны дзеяч Вялікага Княства Літоўскага, падскарбі надворны літоўскі (1482—1493).
:* Караль Храптовіч (?—каля 1801) — дзяржаўны і ваенны дзеяч Вялікага Княства Літоўскага, староста гродзенскі.
:* Марцін Храптовіч (?—1526) — дзяржаўны дзеяч Вялікага Княства Літоўскага, падскарбі надворны літоўскі (1502—1504).
:* Міхаіл Ірынеевіч Храптовіч (1809—1891) — дыпламат, зяць і пратэжэ міністра замежных спраў Несельродэ, царскі пасланец у Бельгіі, Вялікабрытаніі і іншых краінах.
:* Мялецій Храптовіч (?—1593) — рэлігійны дзеяч Рэчы Паспалітай.
:* Фёдар Храптовіч (?—каля 1527) — дзяржаўны дзеяч Вялікага Княства Літоўскага, земскі падскарбі вялікі літоўскі (1501—1508).
:* Юрый Храптовіч (1586—1650) — дзяржаўны і ваенны дзеяч Вялікага Княства Літоўскага, ваявода новагародскі (1646—1650).
Корсак

**Корсак** — беларускае прозвішча.
* Корсак — арыстакратычны род, вядомы з XIV ст.
* Корсак — родавы герб, «Катвіца» змененая.

## Вядомыя асобы 
* Аляксандр Казіміравіч Корсак (1832—1874) — расійскі эканаміст, гісторык, публіцыст.
* Антон Антонавіч Корсак (Корсакаў; Галубіцкі) (1879—1942) — бальшавік, партыйны і савецкі дзеяч.
* Антоній Корсак (1764—1831) — дзеяч каталіцкага касцёла і Ордэна езуітаў, педагог.
* Багдан Сямёнавіч Корсак (1640—1721) — генерал-лейтэнант арміі Пятра I, удзельнік Паўночнай вайны.
* Гіпаліт Корсак — дзяржаўны дзеяч, земскі суддзя Слуцкага павета.
* Іван Феадасеевіч Корсак (1946—2017) — украінскі пісьменнік і журналіст.
* Норберт Корсак (1773—1846) — дзеяч каталіцкага касцёла і Таварыства Ісуса, педагог.
* Мікалай Корсак (*Рафаіл*; каля 1595—1640) — рэлігійны дзеяч Рэчы Паспалітай.
* Сяргей Мікалаевіч Корсак (нар. 1989) — беларускі футбаліст.
* Тадэвуш Корсак (1741—1794) — дзяржаўны, грамадскі і ваенны дзеяч Рэчы Паспалітай. Генерал. Удзельнік паўстання Касцюшкі.
* Уладзіслаў Станіслававіч Корсак (нар. 1944) — расійскі акушэр-гінеколаг, генеральны дырэктар «Міжнароднага цэнтра рэпрадуктыўнай медыцыны», доктар медыцынскіх навук, прафесар.
* 
* Юрый Фёдаравіч Корсак — заслужаны артыст БССР.
* 

## Гл. таксама 
* Карсак
Апатоўскі павет

**Апатоўскі павет** () — павет у Польшчы, уваходзіць у склад Свентакшыскага ваяводства. Утвораны ў 1999 годзе.  Цэнтр павета — горад Апатаў. Займае плошчу 910,87 км². Насельніцтва павета складае 53,5 тыс. чалавек (на 2018 год).

## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка павета
Алесь Кучар

**Алесь Ку́чар** (**Айзік Евелевіч Кучар**; , в. Прудзішча, цяпер Смалявіцкі раён, Мінская вобласць — , Мінск) — беларускі крытык і драматург.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 27 чэрвеня 1909 года ў сям’і служачага. У 1926 годзе працаваў у Смалявіцкім райвыканкаме справаводам.

Вучыўся ў БДУ і Беларускім вышэйшым педагагічным інстытуце (1929—1932), пасля ў Маскоўскім інстытуце гісторыі, філасофіі і літаратуры, які скончыў у 1937 годзе. У 1932—1936 гадах — у рэдакцыях беларускіх рэспубліканскіх газет, на Беларускім радыё.

У 1938—1940 гадах выкладчык Мінскага педагагічнага інстытута. Адным вечарам 1940 года, калі Максім Танк, Наталля Арсеннева і Алесь Кучар ішлі па Савецкай вуліцы ў Мінску, Танк голасна гаварыў па-беларуску, на што атрымаў спалоханую заўвагу Кучара:

Напісаў данос на беларускага пісьменніка Станіслава Пятровіча Шушкевіча, сасланага ў высылку. Гэтая гісторыя апісваецца сынам пісьменніка, Станіславам Шушкевічам, у кнізе «Маё жыццё, крах і ўваскрошанне СССР»:

«Потым з высылкі вярнуўся бацька і расказаў наступнае. У турме ад яго патрабавалі напісаць даносы на некалькіх чалавек. Абяцалі за гэта вызваліць. Бацька катэгарычна адмовіўся. Яго пачалі пераконваць: не будзь святым, усе так робяць. Маўляў, такі крок — узаемавыгодны. Усіх пастрашаць і адпусцяць на свабоду. Бацька не паверыў і працягваў адмаўляцца. Тады следчы паказаў даносы на яго, напісаныя Эдзі Каган (Агняцвет) і Алесем (Айзікам) Кучарам. Следчы сказаў: напішаш на ўсіх, выйдзеш на волю, усе разам зберыцёся і пасмяецеся ўволю. Мы ўсіх адпусцім і справы вашыя закрыем. Бацька адмовіўся.»

У час Вялікай Айчыннай вайны — журналіст франтавых газет.

3 1945 года намеснік галоўнага рэдактара газеты «Літаратура і мастацтва», з 1948 года загадчык аддзела ў «Настаўніцкай газеце», з 1951 года рэдактар у Дзяржаўным выдавецтве БССР. У 1960—1968 гадах член сцэнарна-рэдакцыйнай калегіі на кінастудыі «Беларусьфільм». Друкаваўся з 1927 года.

Памёр 9 красавіка 1996 года ў Мінску.

## Дзейнасць 
У яго працах 1930—1940-х гг. вульгарна-сацыялагічныя ацэнкі творчасці Я. Купалы, Я. Коласа, З. Бядулі, М. Багдановіча, К. Чорнага, У. Хадыкі і інш., прыпісванне ім , эстэцтва. У пазнейшых артыкулах і нарысах пра класікаў беларускай літаратуры, творчасць пісьменнікаў Беларусі (зборнікі «Літаратурна-крытычныя артыкулы», 1953; «Аб мастацкай прозе», 1961) пазбавіўся спрошчанай трактоўкі твораў.

Аўтар п’ес пра партызанскі рух («Заложнікі», пастаўлена ў 1944), мінскіх падпольшчыкаў («Гэта было ў Мінску», пастаўлена ў 1949), пасляваеннае будаўніцтва («Неспакойныя сэрцы», пастаўлена ў 1952), сцэнарыяў мастацкіх фільмаў «Чырвонае лісце» (з А. Куляшовым, 1958), «Гадзіннік спыніўся апоўначы» (з М. Фігуроўскім, 1958), «Лісты да жывых» (1965), «Усходні калідор» (з В. Вінаградавым, 1968).

## Сям’я 
Меў сына Фелікса Айзікавіча Кучара (нар. 1935), беларускага аператара і рэжысёра дакументальнага кіно.

## Творы 
* Дзвіной, Нямігай, Віліяй: П’есы і кінасцэнарыі. Мн., 1962;
* Аблічча часу. Мн., 1971;
* Літаратурна-крытычныя артыкулы:Выбранае. Мн., 1980.

## Зноскі 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Літаратурныя крытыкі Беларусі
Катэгорыя:Асобы, вядомыя пад літаратурнымі псеўданімамі
Катэгорыя:Драматургі Беларусі
Сірыйская нацыянальная армія

**Сірыйская нацыянальная армія** (СНА; ; ) — апазіцыйнае сірыйскае вайсковае фарміраванне, якое складаецца ў асноўным з сірыйскіх, арабскіх і туркменскіх паўстанцаў, якія дзейнічаюць у Сірыі. СНА сканцэнтравана ў раёнах, занятых Турцыяй, захопленых падчас аперацыі «Шчыт Еўфрата». 

Катэгорыя:Палітыка Сірыі
Катэгорыя:Партызанскія рухі
Катэгорыя:Ваенныя арганізацыі
Катэгорыя:Антыўрадавыя баявыя фракцыі сірыйскага канфлікту
Апатаў

**Апатаў** () — горад у Польшчы, размешчаны за 200 км на поўдзень ад Варшавы. Адміністрацыйны цэнтр Апатоўскага павета Свентакшыскага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Апатаў. Займае плошчу 9,36 км². Насельніцтва 6,5 тыс. чалавек.
Ажараў

**Ажараў** () — горад у Польшчы, размешчаны за 180 км на поўдзень ад Варшавы. Уваходзіць у склад Апатоўскага павета Свентакшыскага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Ажараў. Займае плошчу 7,79 км². Насельніцтва 4,5 тыс. чалавек.
Мікалай Леанідавіч Геноў

**Мікалай Леанідавіч Гено́ў** (1930—2002) — беларускі трэнер, заснавальнік наваполацкай школы водналыжнага спорту.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 30 студзеня 1930 года ў Полацку.

У час Вялікай Айчыннай вайны знаходзіўся ў эвакуацыі ў Бугульмінскім раёне Татарскай АССР, працаваў у калгасе.

У 1944 годзе вярнуўся ў Полацк, паступіў вучнем у радыёмайстэрню. У 1951 годзе прызваны ў рады Савецкай Арміі, служыў на Паўночным ваенным флоце. З 1959 года працаваў ва Упраўленні механізацыі № 141 Наваполацка кранаўшчыком, быў задзейнічаны на будаўніцтве аб’ектаў Полацка і Наваполацка.

Адзін з арганізатараў фізкультурнага руху ў Наваполацку. Заснаваў водналыжную школу імя Ю. А. Гагарына (19 мая 1968 года быў прыняты статут клуба Наваполацкіх водналыжнікаў). Першы з наваполацкіх трэнераў атрымаў званне «Заслужаны трэнер БССР» (1980).

22 лютага 2002 годзе загінуў у аўтамабільнай аварыі.

## Узнагароды 
* Ордэн «Знак Пашаны» (1967) — *за вялікі ўклад у будаўніцтва Наваполацка*
* Заслужаны трэнер БССР (1980)
* Знак «За развіццё фізічнай культуры і спорту ў Рэспубліцы Беларусь» (2000)
* Медаль «За заслугі» (2003)
* Ганаровы грамадзянін горада Наваполацка (2003)

## Памяць 
У 2003 годзе Міністэрства спорту і турызму Рэспублікі Беларусь прысвоіла СДЮШАР па водналыжным спорце Наваполацка імя М. Л. Гено́ва. Пачынаючы з 2003 года ў Наваполацку праходзіць міжнародны турнір памяці М. Л. Генава з удзелам спартсменаў з розных краін свету.

У памяць аб М. Л. Гено́ве ў 2004 годзе адкрыта мемарыяльная дошка.

Імя М. Л. Гено́ва носіць адна з вуліц Наваполацка.

## Літаратура 
* *Быньков, А.* Парящие над водой / А. Быньков // Витебские вести. — 2015. — 10 сент. — С. 15.
* В память о Николае Генове // Информ Плюс (Полоцк). — 2011. — 29 сент. — С. 5.
* Генов Николай Леонидович // Почетные граждане города Новополоцка / [сост. С. Б. Филиппенкова; ред. совет: Н. М. Марченко, В. К. Мартыненко, М. В. Караваева]. — Новополоцк : ПГУ, 2015. — С. 6.
* *Малашеня, Л. С* именем Николая Генова / Л. Малашеня // Витебские вести. — 2015. — 14 февр. — С. 11.
* Только вперёд! // Новополоцк сегодня. — 2016. — 10 июня. — С. 7.
* *Факеев, В.* Он море прописал на суше / В. Факеев // Новая газета (Наваполацк). — 2013. — 15 февр. — С. 2.
* *Факеев, В.* Союз всемирный нас отметил / В. Факеев // Новая газета (Наваполацк). — 2013. — 22 февр. — С. 3.
* *Факеев, В.* Яркий след на земле и воде / В. Факеев // Новополоцк сегодня. — 2016. — 21 июня. — С. 4.

## Спасылкі 
* Генаў Мікалай Леанідавіч // Прыдзвінскі край: гісторыя і сучаснасць
* *Дар’я Лабажэвіч* Дынастыя Генавых стварыла адну з найлепшых вадналыжных школ у свеце  // Звязда
* Спортивная слава семьи Геновых // Республиканский центр экологии и краеведения

Катэгорыя:Трэнеры СССР
Катэгорыя:Трэнеры Беларусі
Катэгорыя:Ганаровыя грамадзяне Наваполацка
Катэгорыя:Загінулі ў аўтамабільных катастрофах
Катэгорыя:Заслужаныя трэнеры БССР
Катэгорыя:Вадналыжны спорт
Баян Васілевіч Міралюбаў

**Баян Васілевіч Міралюбаў** (, ст. Ахтырка, Тамбоўская губерня — ) — беларускі археолаг і краязнавец.

## Біяграфія 
Скончыў гімназію ў Пінску і 3 курсы Варшаўскага ўніверсітэта. У 1939—1940 гадах на прафсаюзнай і савецкай рабоце ў Пінску; з 1949 інспектар па ахове помнікаў культуры. У 1954—1978 у Пінскім краязнаўчым музеі: навуковы супрацоўнік, дырэктар.

## Навуковая дзейнасць 
У 1954—1964 удзельнічаў у археалагічных раскопках могільнікаў, селішчаў, гарадзішчаў на Піншчыне, кіраваў раскопкамі дзяцінца і вакольнага горада Пінска.

## Творы 
* Пинск: ист.-экон. очерк. Минск, 1977 (разам з А. П. Дунцом).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Археолагі Беларусі
Катэгорыя:Краязнаўцы Беларусі
Фунес

**Фунес** — прозвішча, тапонім.

## Прозвішча 
* Маўрысіа Фунес — прэзідэнт Сальвадора з 1 чэрвеня 2009 года.

## Тапонім 
* Фунес (Іспанія)
* Фунес — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Трэнціна — Альта-Адыджэ.
Марына Міхайлаўна Жарская

{{Спартсмен
 |імя                 = Марына Міхайлаўна Жарская
 |пол                 = 
 |поўнае імя          = Марына Міхайлаўна Жарская 
 |мянушкі            = 
 |спецыялізацыя       =  
 |клуб                = 
 |дата нараджэння       =  
 |месца нараджэння      =  
 |дата смерці         = 
 |месца смерці        = 
 |трэнеры             = 
 |рост                = 
 |вага                 = 
 |званне              = 
 |медалі     = 
{ style="background:transparent"
 
}
}}
**Марына Міхайлаўна Жарская** (, Орша) — беларуская самбістка. Майстар спорту Рэспублікі Беларусь міжнароднага класа.

## Біяграфія 
У дзяцінстве займалася многімі відамі спорту. У 13 гадоў з гімнастыкі перайшла ў дзюдо. Пасля пераключылася на самба.

Працуе спартсменам-інструктарам нацыянальнай каманды Рэспублікі Беларусь па самба дзяржаўнай установы "Рэспубліканскі цэнтр алімпійскай падрыхтоўкі «Стайкі».

## Узнагароды 
* Чэмпіянат свету 2003 года (Уладзівасток) — 3 месца
* Чэмпіянат свету 2004 года (Кішынёў) — 3 месца
* Чэмпіянат свету 2007 года (Прага) — 2 месца
* Чэмпіянат свету 2012 года (Мінск) — 3 месца
* Чэмпіянат свету 2013 года (Санкт-Пецярбург) — 3 месца
* Чэмпіянат свету 2015 года (Касабланка) — 3 месца
* Чэмпіянат свету 2016 года (Сафія) — 1 месца
* Чэмпіянат Еўропы 2003 года (Албена) — 3 месца
* Чэмпіянат Еўропы 2004 года (Шяўляй) — 2 месца
* Чэмпіянат Еўропы 2005 года (Масква) — 1 месца
* Чэмпіянат Еўропы 2006 года (Белгарад) — 1 месца
* Чэмпіянат Еўропы 2008 года (Тбілісі) — 2 месца
* Чэмпіянат Еўропы 2009 года (Італія) — 1 месца
* Чэмпіянат Еўропы 2011 года (Сафія) — 2 месца
* Чэмпіянат Еўропы 2012 года (Масква) — 2 месца
* Чэмпіянат Еўропы 2015 года (Заграб) — 3 месца
* Чэмпіянат Еўропы 2016 года (Казань) — 1 месца
* Чэмпіянат Беларусі па дзюдо 2006 года — 1 месца
* Чэмпіянат Беларусі па дзюдо 2007 года — 1 месца
* Чэмпіянат Беларусі па дзюдо 2013 года — 1 месца

## Узнагароды 
* Ганаровае званне «Заслужаны майстар спорту Рэспублікі Беларусь» (8 студзеня 2020).

## Літаратура 
* *Дымов, Р.* Все флаги в гости к нам / Р. Дымов // Витебский проспект. — 2012. — 22 нояб. — С. 22.
* *Дымов, Р.* Награды из Москвы / Р. Дымов // Витебский проспект. — 2013. — 4 апр. — С. 22.
* *Дымов, Р.* Награды самбистов / Р. Дымов // Витебский проспект. — 2013. — 5 дек. — С. 22.
* *Дымов, Р.* Успех самбистов / Р. Дымов // Витебский проспект. — 2013. — 30 мая. — С. 22.

Катэгорыя:Дзюдаісты Беларусі
Катэгорыя:Самбісты Беларусі
Катэгорыя:Майстры спорту Беларусі міжнароднага класа
Катэгорыя:Чэмпіёны Беларусі па дзюдо
Катэгорыя:Чэмпіёны Еўропы па самба
Тарзан 2

**«Тарзан 2: Легенда начынаецца»** () — мультфільм 2005 года, які выпушчаны , мідквел мультфільма «Тарзан» 1999 года студыі «Walt Disney Pictures». Рэліз адбыўся 14 чэрвеня 2005 года.

## Сюжэт 
Да таго, як стаць Каралём Джунгляў, Тарзан быў нязграбным маленькім хлопчыкам, які спрабаваў знайсці сваё месца ў навакольным свеце. Балючае адчуванне, што ён не такі, як астатнія, прыводзіць яго да рашэння пакінуць тых, каго ён любіць. Неўзабаве Тарзан знаёміцца з загадкавым Зухарам, ад імя якога трымціць усё наваколле. Будучы разам, Таразан і Зухар разумеюць, што быць рознымі не так ужо і кепска, а радзіна і сябры — гэта напраўду дзве самыя галоўныя каштоўнасці на свеце.

## Беларускі дубляж 
Агучванне на беларускую мову выканана творчым згуртаваннем «Дзіўноты й памароцтвы» і ЗАТ «Сотвар» у 2008 годзе. Пераклад выканаў Алесь Квіткевіч, ролі агучылі Вера Кавалерава, Алег Радкевіч, Аляксандр Ждановіч. Песні з мультфільма выканаў Зміцер Вайцюшкевіч. Запіс адбыўся на студыі «OSMAS» і «Беларускім Відэацэнтры».

## Заўвагі 
## Спасылкі 
* Старонка на афіцыйным сайце Дыснэя
* 

Катэгорыя:Маляваныя мультфільмы
Катэгорыя:Фільмы-сіквелы
Катэгорыя:Фільмы, дубляваныя па-беларуску
Катэгорыя:Дыснэеўскія фільмы
Катэгорыя:Поўнаметражныя анімацыйныя фільмы
Катэгорыя:Мультфільмы 2005 года
Астровец Свентакшыскі

**Астровец Свентакшыскі** () — горад у Польшчы, размешчаны за 180 км на поўдзень ад Варшавы. Адміністрацыйны цэнтр Астравецкага павета Свентакшыскага ваяводства. Утварае гарадскую гміну, таксама з’яўляецца сядзібай вясковай гміны Бадзэхаў. Займае плошчу 46,43 км². Насельніцтва 65 тыс. чалавек.

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Вядомыя асобы 
* Казімір Генрыхавіч Цыхоўскі (1887—1937) — польскі рэвалюцыянер.

## Крыніцы 
## Спасылкі
Сяргей Віктаравіч Каплякоў

**Сяргей Віктаравіч Каплякоў** (, Орша) — беларускі спартсмен (плаванне). Заслужаны майстар спорту СССР (1979).

## Біяграфія 
У 1981 годзе скончыў Ленінградскі інстытут фізкультуры. Сярэбраны прызёр Алімпійскіх гульняў у 1976 годзе (Манрэаль, Канада) і ў 1980 года (Масква). Чэмпіён Еўропы ў 1977 годзе (Ёнчэпінг, Швецыя), СССР у 1978 годзе. Сярэбраны прызёр Чэмпіянату свету ў 1978 годзе (Заходні Берлін). Рэкардсмен свету ў 1979 годзе і Еўропы ў 1980 годзе. Сямікратны чэмпіён Еўропы — 1974—1983 гадах. Дваццацікратны чэмпіён СССР — 1975—1982 гадах. Пераможца Спартакіяды народаў СССР 1979 годзе. Уладальнік рэкорда свету і Еўропы на дыстанцыі 200 м вольным стылем.

## Спартыўныя дасягненні 
* Алімпійскія гульні 1976 года (Канада) — 2 месца
* Алімпійскія гульні 1980 года (Масква) — 2 месца
* Чэмпіянат свету 1978 года (Заходні Берлін) — 2 месца
* Спартакіяда народаў СССР 1979 года — 1 месца

## Узнагароды 
* Ордэн Працоўнага Чырвонага Сцяга

## Літаратура 
* 
* Каплякоў Сяргей Віктаравіч // Памяць: Орша. Аршанскі раён : гісторыка-дакументальныя хронікі гарадоў і раёнаў Беларусі : у 2 кн. / рэдкал.: Г. П. Пашкоў (гал. рэд.) [і інш.]; склад. Т. Г. Ігнацьева [і інш.]; мастак Э. Э. Жакевіч. — Мінск : БелЭн, 2000. — Кн. 2. — С. 424.
* *Копляков, С. В.* Постарайся себя не терять / С. В. Копляков // Советская Белоруссия. — 2009. — 24 янв. — С. 20.
* Копляков Сергей Викторович // Спортивная энциклопедия Беларуси / редкол.: Г. П. Пашков (гл. ред.) [и др.]; худ. оформление З. Э. Герасимович. — Минск : БелЭн им. П. Бровки, 2005. — С. 235.
* *Нестеров, А.* В честь чемпионов / А. Нестеров // Витебский проспект. — 2013. — 2 мая. — С. 2.
* Сергей Копляков // Витебщина Олимпийская / сост. В. В. Быньков [и др.]; фото: А. В. Хитров, Г. Н. Семенов, П. П. Рябухин. — Доп. изд. — Витебск : Витебская областная типография, 2011. — С. 76—81.

Катэгорыя:Плыўцы СССР
Катэгорыя:Заслужаныя майстры спорту СССР
Катэгорыя:Кавалеры ордэна Працоўнага Чырвонага Сцяга
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны па плаванні
Катэгорыя:Чэмпіёны летніх Алімпійскіх гульняў 1980 года
Катэгорыя:Сярэбраныя прызёры летніх Алімпійскіх гульняў 1976 года
Катэгорыя:Сярэбраныя прызёры летніх Алімпійскіх гульняў 1980 года
Катэгорыя:Плыўцы на летніх Алімпійскіх гульнях 1980 года
Буска-Здруй

**Буска-Здруй** () — горад у Польшчы, размешчаны за 220 км на поўдзень ад Варшавы. Бальнеалагічны курорт. Адміністрацыйны цэнтр Бускага павета Свентакшыскага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Буска-Здруй. Займае плошчу 12,28 км². Насельніцтва 16,5 тыс. чалавек. 

## Спасылкі
Казімежа Велька

**Казімежа Велька** () — горад у Польшчы, размешчаны за 270 км на поўдзень ад Варшавы. Адміністрацыйны цэнтр Казімежскага павета Свентакшыскага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Казімежа Велька. Займае плошчу 5,33 км². Насельніцтва 5,5 тыс. чалавек.

## Вядомыя асобы 
* Леў Лубенскі (1861—1944) — гаспадарчы і палітычны дзеяч Расійскай імперыі, Беларусі і Польшчы.

## Спасылкі
Бена Будар

**Бена Будар** (, , Віціхенаў, Германія — , Драйхойзер, Германія) — лужыцкі пісьменнік, паэт, перакладчык і журналіст. Пісаў на верхнялужыцкай мове.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 19 сакавіка 1946 года ў горадзе Віціхенаў (Кулаў). Навучаўся ў розных лужыцкіх сярэдніх навучальных установах, у прыватнасці ў Сербскай гімназіі ў Буддзішыне. Пасля атрымання сярэдняй адукацыі паступіў на факультэт славістыкі Лейпцыгскага універсітэта, які скончыў у 1969 годзе з дыпломам спецыяліста па славянскіх мовах. У 1967—1968 гадах вывучаў русістыку ў Растове-на-Доне. З 1969 года працаваў рэдактарам у выдавецтве «Домавіна». Займаўся грамадскай дзейнасцю; у 1989-90 гадах быў у апазіцыі да Лужыцкага нацыянальнага схода.

З 1990 года працаваў галоўным рэдактарам верхнялужыцкага дзіцячага часопіса «Płomjo» і з 2004 года — галоўным рэдактарам ніжнялужыцкага дзіцячага часопіса «Płomje». З 1998 года ўзначальваў лужыцкае літаратурнае таварыства «Розенталер» (Rosenthaler).

Памёр 8 кастрычніка 2023 года ў Драйхойзеры.

## Сачыненні 
Займаўся перакладамі са славянскіх моў.

* *Mikus a Dajkus*, паэтычны зборнік (1978);
* *W susodstwje makrelow*, проза (1979);
* *Spać w meji měli zakazać*, паэтычны зборнік (1983);
* *Na křižerjach*, драма (1985);
* *Wokomiki słónca* (2001);
* *Tež ja mějach zbožo* (2006);
* *Mała Sněženka* (2007);
* *Widźu nana, widźu mać* (2007);
* *Cyblowe suknički*, анталогія лужыцкай прозы (2008);
* *Serbska poezija 38 — Beno Budar* (2009);
* *Cowboy Tom abo dyrdomdej ze zaka* (2009);
* *Dźens sym połsta dubow sadźił* (2011).

## Узнагароды 
* Прэмія імя Якуба Чышынскага (2013),
* літаратурная прэмія «Домавіны».

## Літаратура 
* Гугнин А. А., Введение в историю серболужицкой словесности и литературы от истоков до наших дней, Российская академия наук, Институт славяноведения и балканистики, научный центр славяно-германских отношений, М., 1997, стр. 169, 191, ISBN 5-7576-0063-2
* Дни лужицко-сербской литературы и искусства
* Serbscy spisowaćeljo. Biografije a bibliografije. (1989) Wudawaćel: Koło serbskich spisowaćelow

## Спасылкі 
* Біяграфія 

Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі імя Якуба Чышынскага
Катэгорыя:Лужыцкамоўныя паэты
Катэгорыя:Верхнялужыцкія пісьменнікі
Катэгорыя:Вікіпедыя:Біяграфіі сучаснікаў
Кітайскае нацыянальнае касмічнае ўпраўленне

**Кітайскае нацыянальнае касмічнае ўпраўленне** — урадавая арганізацыя Кітайскай Народнай Рэспублікі, якая адказвае за кіраванне касмічнай дзейнасцю для грамадзянскага выкарыстання і міжнароднае касмічнае супрацоўніцтва Кітая з іншымі краінамі.

## Спіс касмадромаў 
У карыстанні Кітайскага нацыянальнага касмічнага ўпраўлення знаходзяцца наступныя касмадромы:
*  Цзюцюань
*  Вэньчан
*  Січан
*  Таюань

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт КНКК

Катэгорыя:З’явіліся ў 1993 годзе
Катэгорыя:Касманаўтыка Кітая
Вячаслаў Пятровіч Палескі

**Вячасла́ў Пятровіч Пале́скі** (сапр. **Станкевіч**; , в. Астрагляды, Рэчыцкі павет, Мінская губерня, Расійская імперыя — ) — беларускі драматург, заслужаны дзеяч культуры Беларускай ССР (1967).

## Біяграфія 
У 1929 годзе скончыў дзевяцігадовую школу з педагагічным ухілам. Працаваў настаўнікам у школе ў вёсцы Лазараўка Рэчыцкага раёна. З 1930 года працаваў у газеце «Палеская праўда», «Савецкая Беларусь», «Калгаснік Беларусі», у 1941—1944 гадах — на радыёстанцыі «Савецкая Беларусь» у Маскве. З 1944 года адказны сакратар, намеснік рэдактара газеты «Звязда». З 1961 года намеснік старшыні, у 1965—1971 гадах старшыня Дзяржаўнага камітэта Савета Міністраў БССР па радыёвяшчанні і тэлебачанні.

Дэпутат Вярхоўнага Савета БССР 8-га склікання. На XXVI з’ездзе КПБ быў абраны членам Рэвізійнай камісіі КПБ, на XXVII з’ездзе КПБ быў абраны членам ЦК КПБ. Член Саюза пісьменнікаў СССР з 1949 года.

## Творчасць 
Дэбютаваў у 1928 годзе вершам. Друкаваўся з 1930 года. Аўтар п’ес пра пасляваеннае аднаўленне народнай гаспадаркі, калектывізацыю і жыццё калгаснай вёскі «Песня нашых сэрцаў» (пастаўлена ў 1949), «Калі зацвітаюць сады» (пастаўлена ў 1950), «Гарачыя пірагі» (1958). Пераклаў на беларускую мову п’есы «Палата» С. Алёшына і «Ноч памылак» О. Голдсміта.

## Творы 
* П’есы. — Мн., 1976.

## Узнагароды 
* Заслужаны дзеяч культуры БССР (1967)
* Ордэн Працоўнага Чырвонага Сцяга
* 2 ордэны «Знак Пашаны»

## Зноскі 
## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Брагінскім раёне
Катэгорыя:Беларускамоўныя пісьменнікі
Катэгорыя:Асобы, вядомыя пад літаратурнымі псеўданімамі
Катэгорыя:Драматургі СССР
Катэгорыя:Драматургі Беларусі
Катэгорыя:Перакладчыкі СССР
Катэгорыя:Перакладчыкі Беларусі
Катэгорыя:Перакладчыкі на беларускую мову
Катэгорыя:Перакладчыкі з англійскай мовы
Катэгорыя:Перакладчыкі з рускай мовы
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета БССР 8-га склікання
Катэгорыя:Члены ЦК КПБ
Катэгорыя:Члены Рэвізійнай камісіі КПБ
Лыжны спорт у Беларусі

**Лыжны спорт** у Беларусі.

## Гісторыя лыжнага спорту ў Беларусі 
У Беларусі пачаў развівацца з пачатку ХХ стагоддзя. Першыя аматарскія гурткі лыжнікаў былі арганізаваны ў 1920—21 годах у г. Віцебску. У 1921 годзе чыгуначнікі Мінска правялі першыя лыжныя спаборніцтвы на дыстанцыі 5 вёрст. У 1926 годзе ў г.Магілёве праведзены першы чэмпіянат Беларусі па лыжным спорце. У гэтым жа годзе праведзена Усебеларуская лыжная эстафета па беларускіх гарадах. Нацыянальная федэрацыя лыжнага спорту створана ў 1992 годзе. Галоўная база падрыхтоўкі — Рэспубліканскі цэнтр алімпійскай падрыхтоўкі па зімовых відах спорту «Раўбічы». У 2003—04 гадах пабудавана і абсталяваная 600-метровая гарналыжная траса ў Сілічах.

У Рэспубліцы Беларусь працуе Беларуская федэрацыя гарналыжнага спорту і сноўборда (БФГСС) — грамадская арганізацыя, якая аб’ядноўвае спартсменаў, трэнераў, спартыўных суддзяў, спецыялістаў гарналыжнага спорту, сноўборда, а таксама ўсіх аматараў гэтых відаў спорту. Створана ў 1992 годзе як Федэрацыя гарналыжнага спорту, з 1999 года — сучасная назва. Прайшла перарэгістрацыі ў 1995, 1999, 2003.

## Літаратура 
* Спортивная энциклопедия Беларуси / редкол.: Ю. Л. Сиваков (пред.) [и др.].- Мн. БелЭн, 2005. — 504 с.: ил. ISBN 985-11-0309-8
Скаржыска-Каменна

**Скаржыска-Каменна** () — горад у Польшчы, размешчаны за 140 км на поўдзень ад Варшавы. Адміністрацыйны цэнтр Скаржыскага павета Свентакшыскага ваяводства. Утварае гарадскую гміну. Займае плошчу 64,39 км². Насельніцтва 46 тыс. чалавек.  

## Гарады-пабрацімы
Галіна Фёдараўна Салаўёва

**Галіна Фёдараўна Салаўёва** (, Іванцееўка, Маскоўская вобласць — ) — рускі археолаг. Кандыдат гістарычных навук (1953).

## Біяграфія 
Скончыла ў 1945 годзе Маскоўскі ўніверсітэт. У 1945—1950 і ў 1959—1980 гадах у Інстытуце археалогіі АН СССР. У 1950—1959 гадах інспектар Упраўлення музеяў і аховы помнікаў Міністэрства культуры РСФСР.

## Навуковая дзейнасць 
Даследавала больш за 150 курганоў на Гомельшчыне і Магілёўшчыне (1962—1970), замак рагачоўскіх князёў XII ст. (Збароў). Адкрыла славянскія пахавальныя помнікі VI—IX стст. (Вароніна, Дзям’янкі), язычніцкае свяцілішча Ходасавічы, выявіла «вогненныя кольцы» ў пахавальным абрадзе радзімічаў (вядомыя раней па летапісах). Удзельнічала ў дыскусіях пра ўплыў балцкага субстрату на культуру радзімічаў. Лічыць, што славяне з’явіліся ў верхнім Падняпроўі ў VI—VII стст. і што значнасць уплыву на іх балцкага субстрату перабольшаны.

## Творы 
* Погребальные обряды // Древности железного века в междуречье Десны и Днепра. М.. 1962;
* Семилучевые височные кольца // Древняя Русь и славяне. М., 1978;
* О роли балтского субстрата в истории славянских племён Верхнего Поднепровья // СА. 1971. № 2.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Археолагі Беларусі
Катэгорыя:Археолагі Расіі
Беларуская нафтавая кампанія

**ЗАТ «Беларуская нафтавая кампанія»** — беларуская кампанія, якая займаецца імпартам нафтапрадуктаў і сыравіны для перапрацоўкі і рэалізацыяй нафтапрадуктаў на экспарт. Прадпрыемства было створана 17 мая 2007 года. Акцыянерамі прадпрыемства сталі найбуйнейшыя ў Рэспубліцы Беларусь кампаніі, якія займаюцца нафтаздабычай і нафтаперапрацоўкай — «Беларуснафта», Мазырскі нафтаперапрацоўчы завод і «Нафтан».

## Санкцыі 
Даччыная кампанія «BNK Ltd.» у чэрвені 2021 года была ўнесена ў санкцый спіс Вялікабрытаніі, паколькі існавала абгрунтаванае падазрэнне, што кампанія кантралюецца Аляксандрам Лукашэнкам, які нясе адказнасць за сур’ёзныя парушэнні правоў чалавека ў Беларусі.

## Спасылкі 
* Раздзел «Аб кампаніі» на сайце БНК 
* Старонка прадпрыемства на сайце «Беларуснафты» 

Катэгорыя:Нафтавыя кампаніі
Катэгорыя:Нафтавая прамысловасць
Катэгорыя:Кампаніі Беларусі
Антаніна Леанідаўна Лангіна

**Антаніна Леанідаўна Лангіна** (нар. , Орша) — савецкая і расійская шашыстка. Майстар спорту СССР (1989). Жонка Уладзіміра Лангіна. З’яўляецца адказным сакратаром Федэрацыі шашак Санкт-Пецярбурга, узначальвае кваліфікацыйную і дзіцячую камісію.

## Біяграфія 
Займацца шашкамі стала ў 12-гадовым узросце. І адразу стала чэмпіёнкай Оршы, а затым і Віцебскай вобласці сярод дзяўчынак. Займалася самастойна.

Была неаднаразовай чэмпіёнкай вобласці па рускіх і стаклетачных шашках сярод жанчын, пяцікратнай чэмпіёнкай Беларусі па рускіх шашках сярод жанчын, бронзавым прызёрам Кубка СССР 1989 года ў складзе каманды Беларусі, бронзавым прызёрам чэмпіянату СССР 1990 года сярод прафсаюзаў, пераможцай і прызёрам буйных усесаюзных і міжнародных турніраў. У 1989 годзе ёй было прысвоена званне майстра спорту СССР.

У 1994 годзе Антаніну запрасіў у Санкт-Пецярбург Уладзімір Лангін (заслужаны трэнер Расіі, заслужаны майстар спорту Расіі).

За «пецярбургскі» перыяд Антаніна Лангіна стала 11-кратнай чэмпіёнкай горада па рускіх і стаклетачных шашках сярод жанчын, была неаднаразовай чэмпіёнкай і прызёрам чэмпіянатаў Расіі па рускіх шашках у асабістым і камандным заліках, сярэбным прызёрам чэмпіянату свету 2002 года па версіі МАРШ (Самара), чэмпіёнкай свету 2003 года (асноўная праграма, Санкт-Пецярбург) і 2005 года (хуткая гульня, Днепрадзяржынск) па шашках 64, чэмпіёнкай і прызёрам чэмпіянатаў Еўропы сярод клубных каманд, у складзе каманд «Ззянне Поўначы», «Клуб імя Чыгорына». Антаніна — гросмайстар Расіі, міжнародны гросмайстар.

Скончыла Мінскі радыётэхнічны інстытут і адзінаццаць гадоў працавала на Віцебскім тэлевізійным заводзе. Удзельнічала ў стварэнні касмічнага карабля шматразовага выкарыстання «Буран». Два гады была спартсменам-інструктарам, членам нацыянальнай зборнай па шашках у Дзяржкамспорце РБ.

З 2004 года працуе загадчыцай аддзялення шашак у СДЮШАР па шахматах і шашках ў Санкт-Пецярбургу, інструктарам-метадыстам, трэнерам-выкладчыкам па шашках. Распрацавала праграму падрыхтоўкі шашыстаў у СДЮШАР. Падрыхтавала шмат высокакваліфікаваных спартсменаў. У тым ліку пераможцаў і прызёраў першынстваў Расіі, Еўропы, свету — Віктара Ягорава і Кацярыну Іванову, а таксама маладое пакаленне — Марыю Крыскевіч, Дзмітрыя Мельнікава, Андрэя Усманава.

Пры непасрэдным удзеле Антаніны Леанідаўны ў 2008 годзе была адкрыта спецыялізацыя «шашкі» ў Санкт-Пецярбургскім універсітэце фізічнай культуры імя П. Ф. Лесгафта. Яна распрацавала вучэбна-метадычны комплекс падрыхтоўкі бакалаўраў па дысцыпліне «Тэорыя і методыка выбранай спецыялізацыі — шашкі».

## Спартыўныя дасягненні 
* Чэмпіянат свету 2003 года (Санкт-Пецярбург) — 1 месца
* Чэмпіянат свету 2005 года (Днепрадзяржынск) — 1 месца

## Узнагароды 
* За вялікі ўклад у развіццё шашак узнагароджана знакам «Выдатнік спартыўнай культуры і спорту».

 

Катэгорыя:Шашысты Беларусі
Катэгорыя:Шашысты СССР
Катэгорыя:Шашысты Расіі
Катэгорыя:Трэнеры Расіі
Катэгорыя:Майстры спорту СССР
Ніна Лявонаўна Сняжкова

**Ніна Лявонаўна Сняжкова** (, г. Ветка, Гомельская вобласць — ) — беларускі дзяржаўны дзеяч.

## Біяграфія 
З сялянскай сям’і. Рана пачала сваю працоўную дзейнасць, бо бацька загінуў у Вялікай Айчыннай вайне. У 1943—1944 гадах працавала ў Веткаўскім раённым камітэце КП(б)Б.

## Узнагароды 
Узнагароджана 3 ордэнамі Працоўнага Чырвонага Сцяга, ордэнам Дружбы народаў, шматлікімі медалямі, ганаровыя граматы Вярхоўнага Савета БССР.

## Літаратура 
* Знакамітыя землякі: Сняжкова Ніна Лявонаўна // Памяць: Гіст. — дакум. хроніка Веткаўскага р-на. У 2 кн. Кн. 2. — Мн.: БЕЛТА, 1998. — С. 338—339.
* Снежкова Нина Леонтьевна // Белорусская ССР: Краткая энциклопедия. В 5-и. Т. 5. Биографический справочник / Редкол.: И. П. Шамякин (гл. ред.) и др. — Мн.: Бел. Сов. Энцикл, 1981. — С. 588. 
* 

## Спасылкі 
* Снежкова Нина Леонтьевна 

Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета БССР 6-га склікання
Катэгорыя:Намеснікі Старшыні Савета Міністраў БССР
Катэгорыя:Члены ЦК КПБ
Катэгорыя:Сакратары Магілёўскага абкама КПБ
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета БССР 8-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета БССР 9-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета БССР 10-га склікання
Катэгорыя:Жанчыны-палітыкі Беларусі
Някасецкі сельсавет

**Няка́сецкі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Мядзельскага раёна Маладзечанскай вобласці. Цэнтр — вёска Някасецк.

Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Мядзельскага раёна Вілейскай вобласці БССР. З 20 верасня 1944 года ў складзе Маладзечанскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Мядзельскага сельсавета.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Мядзельскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1940 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1954 годзе
Капліца (Кальварыйскія могілкі, каля касцёла)

**Капліца** — каталіцкая капліца на Кальварыйскіх могілках Мінска, размешчаная па левы бок ад галоўнага ўвахода ў касцёл Узвіжання Святога Крыжа. Пабудавана ў канцы XIX ст. з цэглы.

## Архітэктура 
Помнік архітэктуры неакласіцызму. Вырашана кампактным прамавугольным у плане аб’ёмам пад двухсхільным пакрыццём. Плоскасныя атынкаваныя фасады прарэзаны гарызантальнымі прамавугольнымі аконнымі праёмамі з арачнымі перамычкамі, акаймаванымі прамавугольным парталамі.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Капліцы Мінска
Катэгорыя:Кальварыйскія могілкі
Катэгорыя:З’явіліся ў XIX стагоддзі
Катэгорыя:XIX стагоддзе ў Мінску
Катэгорыя:Збудаванні Мінска ў стылі неакласіцызм
Уладзімір Андрэевіч Котаў

**Уладзімір Андрэевіч Котаў** (нар. , Доўжа, Віцебская вобласць) — лёгкаатлет, прафесійны бягун, займаецца бегам на доўгія дыстанцыі. Майстар спорту міжнароднага класа.

## Біаграфія 
Нарадзіўся ў вёсцы Доўжа Віцебскага раёна. 25 мая 1980 года на чэмпіянаце СССР ён устанавіў рэкорд у 02:10:58, за якія прабег 42 кіламетры. На Алімпійскіх гульнях 1980 года заняў 4-е месца ў марафоне.

Пераможца марафону ў Эйндхавене (1991), Бялградзе (1995); паўднёваафрыканскага марафону «The Comrades» (2000, 2002, 2004), маршрут якога складае 87 кіламетраў па гарыстай мясцовасці.

Зараз жыве ў ПАР.

## Спартыўныя дасягненні 
* Чэмпіянат СССР 1980 года — 1 месца
* Летнія Алімпійскія гульні 1980 года — 4 месца ў марафоне
* Бялградскі марафон 1995 — 1 месца
* «The Comrades», сверхмарафон 2000, 2002, 2004 — 1 месца

## Літаратура 
* Победный финиш витебского марафонца // Физкультурник Белоруссии. — 1980. — 27 мая. — С. 4.
* *Іваноў, П.* Хуткія секунды віцябчаніна / П. Іваноў // Віцебскі рабочы. — 1980. — 12 крас. — С. 1.
* *Хазанскі, У.* Узыходжанне / У. Хазанскі // Чырвоная змена. — 1980. — 24 чэрв. — С. 4.

Катэгорыя:Бегуны на доўгія дыстанцыі Беларусі
Катэгорыя:Лёгкаатлеты на летніх Алімпійскіх гульнях 1980 года
Катэгорыя:Марафонцы Беларусі
Катэгорыя:Майстры спорту СССР міжнароднага класа
Багучаны

**Багучаны** () — сяло, адміністрацыйны цэнтр Багучанскага раёна Краснаярскага края.

Райцэнтр размешчаны ў канцавым пункце рэгіянальнай аўтадарогі 04К-020 Канск — Багучаны (330 км) на левым беразе Ангары. Ля сяла рака мае шырыню больш за два кіламетры; за 17 км на захад па аўтадарозе, ніжэй па плыні, знаходзіцца аўтамабільны мост цераз Ангару (адкрыты 30 верасня 2011 года).
## Насельніцтва 
Катэгорыя:Населеныя пункты Краснаярскага края
Капліца (Кальварыйскія могілкі, каля агароджы)

**Капліца** — каталіцкая капліца на Кальварыйскіх могілках Мінска, размешчаная ва ўсходняй частцы агароджы, каля капліцы-пахавальні Віткевічаў. Пабудавана ў другой палове XIX ст. з цэглы.

## Архітэктура 
]]
]]
Помнік архітэктуры позняга класіцызму. Вырашана кампактным прамавугольным у плане аб’ёмам пад двухсхільным дахам. Фасад завершаны трохвугольным франтонам з крыжам на чатырохгранным пастаменце. Плоскасныя фасады прарэзаны прамавугольным уваходным праёмам, крапаваны бакавымі арачнымі нішамі і вуглавымі пілястрамі, апяразаны прафіляваным карнізам з шырокім антаблементам.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Капліцы Мінска
Катэгорыя:Кальварыйскія могілкі
Катэгорыя:З’явіліся ў XIX стагоддзі
Катэгорыя:XIX стагоддзе ў Мінску
Катэгорыя:Збудаванні Мінска ў стылі класіцызм
Чытанне кнігі Быццё на Апалоне-8

на «*Апалоне-8*» (фільм НАСА)]]
*», каляровы фотаздымак Зямлі з Месяца, зроблены Уільямам Андэрсам у дзень чытання. Тэлевізійная выява была чорна-белая і нізкай якасці.]]

У Вігілію Божага Нараджэння 24 снежня 1968 года члены экіпажа касмічнага карабля «*Апалон-8*» па чарзе прачыталі вершы з Кнігі Быццё пры знаходжанні карабля на арбіце Месяца. Телевізійная трансляцыя гэтага чытання сабрала найбольшую тэлеаўдыторыю для таго часу.

## Змест паслання з Апалона-8 
Пасланне пачаў Уільям Андэрс:

Неўзабаве над Месяцам узыйдзе Сонца. Экіпаж Апалона-8 хацеў бы звярнуцца з пасланнем да ўсіх людзей там, на Зямлі.

Спачатку стварыў Бог неба і зямлю.Зямля была пустая і неабжытая; і цемра над абліччам бяздоння, і Дух Божы ўзносіўся над водамі.І сказаў Бог: «Хай станецца святло!» І сталася святло.І бачыў Бог, што святло было добрае, і раздзяліў Бог святло і цемру.. Прамая апеляцыя ў Вярхоўны Суд была адхілена з-за звароту не па юрысдыкцыі. Гэтак жа была адхілена і апеляцыя ў , які пацвердзіў адмову рэгіянальнага суда Тэхаса «*per curiam*». У рэшце рэшт, Вярхоўны Суд адмовіў у разглядзе справы.

## Памяць 
### Тэлебачанне 
* Чытанне з «*Апалона-8*» прайграецца ў серыі «*Рака зорак*» тэлесерыяла «**» (1995).
* Чытанне было цалкам адноўленае ў серыі «*1968*» міні-серыяла HBO «**» (1998).

### Філатэлія 
У 1969 годзе Пошта ЗША выпусціла паштовую марку (Scott # 1371) ў гонар місіі «*Апалон-8*» і чытання Бібліі. Выява, размешчаная на марцы, заснавана на знакамітым фотаздымку «*Узыход Зямлі*». На марцы значацца словы «*In the beginning God…''» ().

## Зноскі 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Праграма «Апалон»
Катэгорыя:Кніга Быццё
Катэгорыя:1968 год у тэлебачанні
Катэгорыя:Снежань 1968 года
Катэгорыя:Падзеі 24 снежня
Ермакоўскае

**Ермакоўскае** () — сяло, адміністрацыйны цэнтр Ермакоўскага раёна Краснаярскага края.

Размешчана на поўдні Краснаярскага края за 74 км на паўднёвы ўсход ад цэнтра паўднёвай акругі Краснаярскага края — горада Мінусінска на маршруце аўтадарогі федэральнага значэння Р257 «Енісей». Знаходзіцца на рацэ Оя (прыток Енісея), за 103 км на паўднёвы ўсход ад чыгуначнай станцыі Абакан і за 75 км ад Мінусінска.
## Насельніцтва 
Катэгорыя:Населеныя пункты Краснаярскага края
Дзяржынскае (Краснаярскі край)

**Дзяржынскае** () — сяло, адміністрацыйны цэнтр Дзяржынскага раёна Краснаярскага края.

Размешчана на рацэ Усолка (басейн Ангары), за 80 км на поўнач ад горада Канск, дзе размешчана бліжэйшая чыгуначная станцыя. Лесастэп.
## Насельніцтва 
Катэгорыя:Населеныя пункты Краснаярскага края
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1735 годзе
Новабірылюсы

**Новабірылюсы** () — сяло, адміністрацыйны цэнтр Бірылюскага раёна Краснаярскага края.

Размешчана на беразе ракі Чулым за 78 км ад чыгуначнай станцыі Ачынск (вузел ліній на Краснаярск, Анжэрскую, Енісейск і Красную сопку).
## Насельніцтва 
Катэгорыя:Населеныя пункты Краснаярскага края
Навасёлава (Навасёлаўскі раён)

**Навасёлава** () — сяло, адміністрацыйны цэнтр Навасёлаўскага раёна Краснаярскага края.

Сяло размешчана на левым беразе Краснаярскага вадасховішча, за 222 км на паўднёвы захад ад Краснаярска, за 179 км на поўнач ад Абакана (адлегласці дадзены па аўтадарогах). Паблізу вёскі праходзіць федэральная аўтадарога Р257 «Енісей».
## Насельніцтва 
Катэгорыя:Населеныя пункты Краснаярскага края
Уладзімір Мікалаевіч Сасімовіч

**Уладзімір Мікалаевіч Сасімовіч** (нар. , в. Ільінка, Талачынскі раён, Віцебская вобласць) — беларускі лёгкаатлет, трэнер. Спецыялізуецца ў кіданні кап’я. Майстар спорту СССР міжнароднага класа (1986).

## Біаграфія 
У 1985 годзе скончыў Рэспубліканскую школу-інтэрнат спартыўнага профілю.

У 1985—1992 гадах — у зборнай камандзе СССР, з 1993 года — у нацыянальнай камандзе Беларусі.

З 2004 года працуе трэнерам-выкладчыкам у Рэспубліканскай школе вышэйшага спартыўнага майстэрства па лёгкай атлетыцы.

Майстар спорту СССР міжнароднага класа (1986), чэмпіён свету сярод юніёраў (1986) з сусветным рэкордам, сярэбраны прызёр чэмпіянату Еўропы сярод юніёраў (1987), бронзавы прызёр зімовага і летняга чэмпіянатаў СССР (1990), чэмпіён Х Спартакіяды народаў СССР (1991), бронзавы прызёр чэмпіянату свету (1991) і Кубка свету (1992), сярэбраны прызёр Кубка Еўропы (1995, 1-я ліга), сярэбраны прызёр адкрытага чэмпіянату Расіі (1996).

Рэкардсмен СССР (1991, 1992), рэкардсмен Беларусі (1995).

Неаднаразовы пераможца міжнародных турніраў серыі Гран-пры (1991—1996), сярэбраны прызёр фіналу Гран-пры (1991).

Пераможца міжнародных спаборніцтваў «Карнавал кап’я» (1995), Міжнароднага турніру (1999, Аўстрыя), сярэбраны прызёр турніру (1996, Кейптаўн, ПАР), спаборніцтваў на прызы Рамуальда Кліма (1990—2004), чэмпіянатаў Беларусі (з 1983 года).

## Спартыўныя дасягненні 
* чэмпіён свету сярод юніёраў (1986)
* чэмпіён Х Спартакіяды народаў СССР (1991)
* сярэбраны прызёр фіналу Гран-пры (1991)
* сярэбраны прызёр Кубка Еўропы (1995)
* сярэбраны прызёр турніру серыі Гран-пры (1996)
* бронзавы прызёр зімовага чэмпіянату СССР (1990)
* бронзавы прызёр летняга чэмпіянату СССР (1990)
* бронзавы прызёр чэмпіянату свету (1991)
* бронзавы прызёр Кубка свету (1992)
* рэкардсмен СССР (1991, 1992)
* рэкардсмен Беларусі (1995)
* пераможца міжнародных турніраў серыі Гран-пры (1991—1996)
* пераможца міжнародных спаборніцтваў «Карнавал кап’я» (1995)
* пераможца міжнароднага турніру (1999)
* пераможца спаборніцтваў на прызы Р. Кліма (1990—2004)
* пераможца чэмпіянатаў Беларусі (з 1983 года)
 

## Літаратура 
* 
* Сасимович Владимир Николаевич // Спортивная энциклопедия Беларуси / редкол.: Г. П. Пашков [и др.]. — Минск : БелЭн им. П. Бровки, 2005. — С. 382—383.

Катэгорыя:Кідальнікі кап’я Беларусі
Катэгорыя:Лёгкаатлеты на летніх Алімпійскіх гульнях 2000 года
Катэгорыя:Лёгкаатлеты на летніх Алімпійскіх гульнях 1996 года
Катэгорыя:Трэнеры Беларусі
Ігар Канстанцінавіч Сумнікаў

**Ігар Сумнікаў** (нар. , Орша, Віцебская вобласць, БССР) — савецкі і беларускі прафесійны шашэйны велагоншчык. Майстар спорту СССР (1983) і Майстар спорту СССР міжнароднага класа (1984).

## Біяграфія 
У 1983 годзе скончыў Віцебскае дзяржаўнае вучылішча алімпійскага рэзерву. У 1984—1990 гадах працаваў інструктарам па спорце Спарткамітэта Віцебскай вобласці. Чэмпіён свету сярод моладзі (1964). Удзельнік XXIV Алімпійскіх гульняў 1988 года. Чэмпіён свету 1984 года ў каманднай гонцы на 70 км (Францыя); 1985 года ў каманднай гонцы на 100 км (Італія); сярэбраны прызёр чэмпіянату свету 1987 года ў каманднай гонцы на 100 км. Чэмпіён СССР у парнай гонцы 1985 года, каманднай гонцы 1986 года, 1987 годзе на 100 км.

## Спартыўныя дасягненні 
* Чэмпіён свету сярод моладзі (1964)
* Чэмпіянат свету сярод моладзі 1964 года — 1 месца
* Чэмпіянат свету 1985 года (Італія) — 1 месца (камандная гонка)
* Чэмпіянат свету 1987 года — 2 месца (камандная гонка)

## Палітычныя погляды 
Падпісаў адкрыты ліст спартыўных дзеячаў краіны, якія выступаюць за дзеючую ўладу Беларусі пасля жорсткіх падаўленняў народных пратэстаў у 2020 годзе.

## Літаратура 
* Сумников Игорь Константинович // Спортивная энциклопедия Беларуси / редкол.: Г. П. Пашков (гл. ред.) [и др.]; худ. оформление З. Э. Герасимович. — Минск : БелЭн им. П. Бровки, 2005. — С. 424.

Катэгорыя:Велагоншчыкі СССР
Катэгорыя:Велагоншчыкі Беларусі
Катэгорыя:Майстры спорту СССР
Катэгорыя:Майстры спорту СССР міжнароднага класа
Катэгорыя:Чэмпіёны СССР
Катэгорыя:Чэмпіёны свету па веласпорце
Катэгорыя:Удзельнікі летніх Алімпійскіх гульняў 1988 года
Сана Марын

**Сана Мірэла Марын** (; нар. 16 лістапада 1985, Хельсінкі) — фінскі палітык (сацыял-дэмакрат). Прэм’ер-міністр Фінляндыі з 10 снежня 2019 да 20 чэрвеня 2023 года. Дэпутат Эдускунты (парламента) з 22 красавіка 2015 года.

Трэцяя жанчына на пасадзе прэм’ер-міністра Фінляндыі пасля Анелі Яатээнмякі і Мары Ківініемі.

Катэгорыя:Прэм’ер-міністры Фінляндыі
Катэгорыя:Міністры транспарту Фінляндыі
Катэгорыя:Дэпутаты Эдускунты
Катэгорыя:Сацыял-дэмакраты Фінляндыі
Катэгорыя:Жанчыны-палітыкі