Міжнародны стандартны серыйны нумар

**ISSN** ( — **Міжнародны стандартны серыйны нумар**) — васьмізначны нумар, які выкарыстоўваецца для ўнікальнай ідэнтыфікацыі перыядычнага выдання (часопіса, газеты, бюлетэня і г.д.).

ISSN дапамагае адрозніваць выданні з аднолькавымі назвамі. Коды выкарыстоўваюцца пры замове, каталагізацыі, міжбібліятэчным абанеменце і іншых працэсах, звязаных з серыйнай літаратурай.

## Гісторыя і стандартызацыя 
Сістэма ISSN была ўпершыню распрацавана як міжнародны стандарт Міжнароднай арганізацыі па стандартызацыі (ISO) у 1971 годзе і апублікавана як ISO 3297 у 1975 годзе. За падтрыманне стандарту адказвае падкамітэт ISO TC 46/SC 9.

Коды ISSN прысвойваюцца сеткай Нацыянальных цэнтраў ISSN, якія звычайна знаходзяцца ў нацыянальных бібліятэках і каардынуюцца Міжнародным цэнтрам ISSN у Парыжы. Міжнародны цэнтр — гэта міжурадавая арганізацыя, створаная ў 1974 годзе па пагадненні паміж ЮНЕСКА і ўрадам Францыі.

## Тыпы ISSN 
Калі перыядычнае выданне з аднолькавым зместам публікуецца больш чым на адным тыпе носьбіта, кожнаму тыпу носьбіта прысвойваецца асобны ISSN. Напрыклад, многія серыялы публікуюцца як у друкаваным, так і ў электронным выглядзе. Сістэма ISSN адносіць гэтыя тыпы да:
* **Друкаваны ISSN** (**p-ISSN** — *print ISSN*);
* **Электронны ISSN** (**e-ISSN** — *electronic ISSN*).

Акрамя таго, паводле стандарту ISO 3297:2007, кожнаму серыялу ў сістэме прысвойваецца **звязальны ISSN** (**ISSN-L** — *linking ISSN*). Гэта унікальны ідэнтыфікатар для ўсіх версій серыяла, якія змяшчаюць аднолькавы кантэнт на розных носьбітах. Як правіла, ён супадае з ISSN першага апублікаванага носьбіта (звычайна друкаванага).

## Фармат кода 
Фармат ISSN уяўляе сабой васьмізначны код, падзелены злучком на два чатырохзначныя лікі. Апошняя лічба, якая можа быць ад 0 да 9 або X, з’яўляецца кантрольнай лічбай.

Напрыклад, ISSN часопіса *Hearing Research* — 0378-5955, дзе апошняя 5 — кантрольная лічба. Каб вылічыць кантрольную лічбу, выкарыстоўваецца наступны алгарытм:

# Кожная з першых сямі лічбаў ISSN памнажаецца на яе пазіцыю ў ліку, лічачы справа (8, 7, 6, 5, 4, 3, 2).
#: 0\cdot8 + 3\cdot7 + 7\cdot6 + 8\cdot5 + 5\cdot4 + 9\cdot3 + 5\cdot2
#: = 0 + 21 + 42 + 40 + 20 + 27 + 10
#: = 160
# Затым вылічваецца астача ад дзялення гэтай сумы на 11:
#: \frac{160}{11} = 14\mbox{ астача }6
# Калі астача роўная 0, кантрольная лічба роўная 0. У адваротным выпадку астача аднімаецца ад 11:
#: 11 - 6 = 5

Такім чынам, кантрольная лічба роўная 5. Калі вынік роўны 10, кантрольная лічба пазначаецца як вялікая літара X.

## Параўнанне з іншымі ідэнтыфікатарамі 
ISSN і ISBN падобныя па канцэпцыі, але ISBN прысвойваецца асобным кнігам. ISBN можа быць прысвоены асобным выпускам серыі ў дадатак да кода ISSN для серыі ў цэлым. У адрозненне ад ISBN, ISSN з’яўляецца ананімным ідэнтыфікатарам, звязаным з назвай перыядычнага выдання, і не змяшчае інфармацыі пра выдаўца ці яго месцазнаходжанне. Па гэтай прычыне новы ISSN прысвойваецца выданню кожны раз, калі яно істотна змяняе назву.

## Гл. таксама 
* Міжнародны стандартный кніжны нумар (ISBN)
* CODEN
* WorldCat

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Міжнародны цэнтр ISSN
* Партал ISSN

Катэгорыя:Унікальныя ідэнтыфікатары
Катэгорыя:Стандарты ISO
Катэгорыя:Бібліятэчная справа
Катэгорыя:Серыйныя нумары
Катэгорыя:Стандартызацыя
Катэгорыя:Перыядычныя выданні