open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Піліп Пятровіч Дайнека

**Піліп Пятровіч Дайне́ка** (29 лістапада 1916, вёска Дуброва, Светлагорскі раён — 13 студзеня 1979) — адзін з кіраўнікоў партыйнага падполля і партызанскага руху ў Беластоцкай вобласці. Герой Сацыялістычнай Працы (1966).

## Біяграфія 
Член КПСС з 1939 года. Скончыў Вышэйшую Партыйную Школу пры ЦК КПСС (1958). З 1935 года на савецкай рабоце. У партызанах са жніўня 1941 года: палітрук роты, камандзір групы, у красавіку-лістападзе 1943 года камісар атрада, у лістападзе 1943 — ліпені 1944 гадоў камісар партызанскай брыгады імя Аляксандра Неўскага, адначасова са студзеня 1944 года сакратар Гродзенскага падпольнага РК КП(б)Б. З ліпеня 1944 года на партыйнай рабоце ў Гродзенскім і Мастоўскім райкамах КП(б)Б. З 1965 года 1-ы сакратар Гродзенскага РК КПБ, 1970 года загадчык аддзела Гродзенскага абкама КПБ. Званне Героя Сацыялістычнай Працы прысвоена за поспехі ў развіцці жывёлагадоўлі, павелічэнні вытворчасці і нарыхтовак сельскагаспадарчай прадукцыі. Кандыдат у члены ЦК КПБ у 1960 — 1961 гадах Дэпутат Вярхоўнага Савета БССР у 1963 — 1971 гадах. 

Пахаваны на гродзенскіх могілках «Сакрэт». 

## Узнагароды 
* Ганаровы грамадзянін горада Масты.
* 2 Ордэна Леніна
* Ордэн Чырвонага Сцяга
* Ордэн Айчыннай вайны I ступені
* Ордэн «Знак Пашаны»
* Герой Сацыялістычнай Працы (1966)

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Члены КПСС
Катэгорыя:Партызаны Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета БССР 6-га склікання
Катэгорыя:Першыя сакратары райкамаў КПБ
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета БССР 7-га склікання
Катэгорыя:Кандыдаты ў члены ЦК КПБ
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Светлагорскім раёне
Катэгорыя:Ганаровыя грамадзяне Мастоў
Стайскі сельсавет (Лепельскі раён)

**Ста́йскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Лепельскага раёна Віцебскай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — аграгарадок (да 2011 года вёска) Стаі.

Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Лепельскага раёна Барысаўскай акругі БССР. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Полацкай акругі. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Лепельскім раёне БССР, з 21 чэрвеня 1935 года — Лепельскай акругі, з 20 лютага 1938 года — Віцебскай вобласці. 20 мая 1960 года да сельсавета далучана частка скасаванага Зацякляскага сельсавета (2 населеныя пункты: вёскі Вокана і Прудок). 9 ліпеня 1965 года ў склад сельсавета з Пышнянскага сельсавета перададзены 3 населеныя пункты (Зацякляссе, Мядзвёдаўка і Селішча). У 1972 годзе ў склад Заазерскага сельсавета перададзены 2 населеныя пункты (вёскі Стары Лепель і імя Чапаева). На 1 студзеня 1974 года ў складзе Стайскага сельсавета 17 населеных пунктаў. 4 сакавіка 1987 года ў склад Домжарыцкага сельсавета перададзены 3 населеныя пункты (Бяседы, Верабкі, Вокана). 8 красавіка 2004 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Заазерскага сельсавета (7 населеных пунктаў: вёскі Будзяўцы, Ворань, Дзяньгубы, Заазер’е, Падлобныя, Стары Лепель і Юркоўшчына), 10 кастрычніка 2013 года — тэрыторыя скасаванага Пышнянскага сельсавета (23 населеныя пункты: Антонаўка, Ассё, Вялікія Пышнагоры, Забалацце, Забор’е, Закаліўе, Заполле, Зароўе, Звязда, Клеўзы, Крыўкі, Крыўцы, Малыя Пышнагоры, Навасёлкі, Навіны, Поплаўкі, Пунішча, Пышна, Савін Дуб, Саламахі, Слабодка, Студзёнка і Убярцы). 31 кастрычніка 2016 года скасавана вёска Клеўзы.

Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года (22 населеныя пункты) — 2273 чалавекі, з іх 94,4 % — беларусы, 4,0 % — рускія, 1,1 % — украінцы; паводле перапісу 2019 года (44 населеныя пункты) — 2385 чалавек.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.


Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Багуслаў Самуэль Курнатоўскі

**Багуслаў Самуэль Курнатоўскі** (; , Ізабелін — , Слуцк) — евангельскі святар, педагог.

## Біяграфія 
Паходзіў з кальвінскага шляхецкага роду Курнатоўскіх герба «Ладдзя». Нарадзіўся ў сям’я Уладзіслава Курнатоўскага (1749—1824), былога рэктара Слуцкай гімназіі, і яго першай жонкі Кацярыны з Эсткаў (1760—1806). Скончыў Слуцкую гімназію, з 1801 г. вывучаў тэалогію ў Кёнігсбергу, з 1806 г. вучыўся ва ўніверсітэце ў Лейдэне. Евангельскі святар. Настаўнік лацінскай і польскай моў, права і літаратуры ў Слуцкай гімназіі ў 1811—1818 гг.

Член масонскай ложы «Шчаслівага Вызвалення» ў Нясвіжы, непрысутны масон 4-й ст. у 1820 годзе.

## Сям’я 
Быў жанаты двойчы. Першая жонка: Алена з Касакоўскіх (каля 1775-22.02.1832). Дзеці. Дзеці:
* Станіслава.
* Казімір Мацільда Генрыэта (01.03.1818-10.11.1818).
* Даброгаст Браніслаў (30.11.1819-08.02.1821).

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Список учителей Слуцкой гимназии до 1863 гг.

Катэгорыя:Масоны Беларусі
Катэгорыя:Рэфармацкія святары
Катэгорыя:Постаці беларускага рэфармацтва
Багуслаў Самуэль
ФК Арбіта Мінск

**«Арбіта»** — беларускі футбольны клуб з Мінска. З 1974 па 1991 гады клуб прымаў удзел у чэмпіянаце Беларускай ССР па футболе.

## Гісторыя 
Клуб створаны ў 1974 годзе. У 1984 годзе, футбольны клуб «Арбіта» выйграў чэмпіянат БССР. Сезон стаў самым паспяховым для мінскай каманды. У 1992 годзе пасля распаду СССР каманда стала гуляць у Другой лізе, але праз год апусцілася да аматарскай каманды.

У 2000 годзе «Арбіта» зноў заявілася ў Другую лігу чэмпіянату Беларусі па футболе, дзе заняла апошняе, 12 месца.

У цяперашні час «Арбіту» уяўляе толькі моладзевая каманда, якая ўдзельнічае ў моладзевым чэмпіянаце. Існуе дзіцячы клуб «Арбіта».

## Статыстыка выступленняў 
### Чэмпіянат і Кубак Беларускай ССР 
### Чэмпіянат і Кубак Беларусі 
## Галоўныя трэнеры 
Катэгорыя:Мінск
Арбіта
Феліцыян Курнатоўскі

**Феліцыян Вацлаў Геранім Уладзіслаў Курнатоўскі** (, Ізабелін — , Ізабелін) — евангельскі святар.

## Біяграфія 
Паходзіў з кальвінскага шляхецкага роду Курнатоўскіх герба «Ладдзя». Быў сынам Багуслава Іахіма (1823—1890) і яго 3-й жонкі Эльжбеты Юзэфы (1841—1902) з Курнатоўскіх, дачкі Вацлава (1804—1867) і Тэклі з Доўнараў (1801—1876).

Нарадзіўся 19.11.1859 у Ізабеліне. Феліцыян быў праўнукам 2-х евангелічна-рэфармацкіх пастараў Літоўскага Адзінства: суперінтэндэнта ксяндза Рафала Доўнара і ксяндза Уладзіслава Курнатоўскага. У 1870—1879 гг. за кошт сям’і вучыўся ў Слуцкай гімназіі. З 1879 па 1890 г. вывучаў багаслоўе ў Дэрпцкім універсітэце. У 1890 г. атрымаў пасаду пастара і быў накіраваны настаўнікам рэлігіі ў Слуцкую гімназію. З 1891 г. працаваў у Слуцку. Пасля смерці ксяндза Станіслава Ястржэмбскага ў 1894 г., акрамя абавязкаў настаўніка выконваў абавязкі пастара ў Слуцку і Копысі.

У час Першай Сусветнай вайны знаходзіўся ў Дэрпце, пазней з жонкай і дачкой Ядвігай вярнуўся ў Слуцк. Не стаў эвакуіравацца ў Вільню разам з іншымі духоўнымі асобамі.

У 1918 г., на першым паваенным Сінодзе, быў абраны адміністратарам 3-х прыходаў — у Ізабеліне, Расне і Непакойчыцах. Феліцыян Курнатоўскі быў апошнім евангелічна-рэфармацкім пастарам у Слуцку.

У 1925 г. у гонар 35-гадовай службы Віленскі Сінод прызначыў яго сеньёрам Віленскага Адзінства.
]]
Памёр  у Ізабеліне ад раку страўніка і быў пахаваны на прыкасцёльных могілках побач з 1-й жонкай.

## Узнагароды 
Меў узнагароды: сярэбраны медаль у памяць цара Аляксандра III (26.02.1896), крыж духавенства (01.04.1901) і памятны медаль «300 гадоў Дому Раманавых» (1913).

## Сям’я 
Яго 1-я жонкай была Аўгуста Катажына Вішнякоўская (16.09.1854-21.11.1926). Дзеці:
* Феліцыя Эльжбета Кацярына (14.11.1892 — да 1939).
* Ян Андрэй (22.02.1894-1964), пастар.
* Ядвіга Ева (нар. 24.12.1895), замужам за ксяндзом Юзафам Янікам.
* Марыя Клемянціна (27.04.1898-21.04.1967?).

Праз паўгады пасля смерці Аўгусты ажаніўся ў другі раз з Вандай Элеанорай Аляксандраўнай Кавельмахер (06.11.1857 — пасля 1939), арганісткай у Ізабеліне.

## Спасылкі 
* Кто есть кто: Фелициан Курнатовский (1859-1933)

Катэгорыя:Памерлі ад раку страўніка
Катэгорыя:Рэфармацкія святары
Феліцыян
Генрых Аляксандравіч Курнатоўскі

**Генрых Аляксандравіч Курнатоўскі** (, Брэст — ) — педагог, рэлігійны дзеяч.

## Біяграфія 
Паходзіў з кальвінскага шляхецкага роду Курнатоўскіх герба «Ладдзя». Нарадзіўся ў Брэсце ў сям’і кальвінісцкага пастара Аляксандра і Марыяны Сплешчын. У 1827 г. скончыў Слуцкую гімназію. Вывучаў філасофію ў 1827—1832 гг. у Дэрпцкім універсітэце, адзін з заснавальнікаў Акадэмічнай канфедэрацыі «Polonia». На пасадзе настаўніка гісторыі Слуцкай гімназіі з 21 ліпеня 1832 па 21 верасня 1835., настаўніка лацінскай мовы — з 21 верасня 1835 па 2 ліпеня 1857.

У 1857—1859 гг. інспектар школы ў Шаўлях Ковенскай губерні. У 1859—1891 гг. прэзідэнт Евангелічна-рэфармацкага калегіума ў Вільні. У 1861—1863 гг. — дырэктар Віленскай гімназіі. Потым куратар Віленскага рэфармацкага Сінода, удзельнік усіх праведзеных у 1832—1888 гг. Сінодаў. Тытулярны саветнік.

## Спасылкі 
* Список учителей Слуцкой гимназии до 1863 гг.

Генрых Аляксандравіч
Мішкавіцкі сельсавет

**Мі́шкавіцкі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Сіроцінскага раёна Віцебскай вобласці. Цэнтр — вёска Мішкавічы.

Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Ульскага раёна Полацкай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ва Ульскім раёне БССР. З 8 ліпеня 1931 года ў складзе Сіроцінскага раёна БССР, з 20 лютага 1938 года — Віцебскай вобласці. З 9 верасня 1946 года сельсавет у складзе адноўленага Ульскага раёна. 16 ліпеня 1954 года ў склад сельсавета з Навікоўскага сельсавета Бешанковіцкага раёна перададзена вёска Парэчча. З 17 снежня 1956 года — у складзе Сіроцінскага раёна. 1 красавіка 1960 года скасаваны, тэрыторыя ўвайшла ў склад новаўтворанага Мікалаеўскага сельсавета.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Сіроцінскага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Ульскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1960 годзе
Уладзіслаў Курнатоўскі

**Уладзіслаў Курнатоўскі** (1749—1824) — педагог, рэктар Слуцкай кальвінскай школы.

## Біяграфія 
Паходзіў з кальвінскага шляхецкага роду Курнатоўскіх герба «Ладдзя».

Скончыў Слуцкую кальвінскую школу ў 1767 гг., навучаўся за кошт стыпендыі Евангелічна-рэфармацкага Сінода. Пазней вучыўся ў гімназіі ў Берліне, у 1770—1773 гг. быў студэнтам тэалогіі ў Марбургскім універсітэце.

З 1775 г. быў намеснікам рэктара, у 1777—1781 гг. рэктар Слуцкай кальвінскай школы. З 1780 г. — скарбнік кальвінскага збору.

## Сям’я 
Быў жанаты двойчы. 1-я жонка: Катажына з Эсткаў (1760-07?.11.1806). Дзеці:
* Ян Міхал (01.09.1781-01.04.1782);
* Багуслаў Самуэль (16.08.1783-17.02.1820), пастар, настаўнік гімназіі;
* Аляксандр Геранім (06.10.1784-1808), студэнт права;
* Крыштаф Тэадор (12.10.1785-12.10.1786);
* Феліцыян Уладзіслаў (01.06.1788-06.03.1856), падпалкоўнік расійскай арміі.

2-я жонка: Рэгіна Феліцыяна з Беняшэўскіх (1775—1825). Дзеці:
* Дарота Іаана Зузанна (28.03.1809-03.12.1867), жонка Яна Мандзялоўскага;
* Аляксандр Крыштаф (30.01.1812-1851);
* Іахана Караліна (27.07.1818-15.05.1846).

## Спасылкі 
* Список учителей Слуцкой гимназии до 1863 гг.

Катэгорыя:Постаці беларускага рэфармацтва
Уладзіслаў
Швейцэр

**Швейцэр** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Альберт Швейцэр — нямецкі тэолаг, філосаф, музыкант і ўрач, лаўрэат Нобелеўскай прэміі міру (1952)
* Міхаіл Абрамавіч Швейцэр — савецкі рэжысёр
Губенка

**Губенка** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Мікалай Мікалаевіч Губенка — савецкі акцёр, рэжысёр
* Святлана Дзмітрыеўна Губенка — беларуская лёгкаатлетка
* Павел Міхайлавіч Губенка (Астап Вішня) — украінскі пісьменнік
Міхаіл Абрамавіч Швейцэр

**Міхаіл (пры нараджэнні Майсей) Абрамавіч Швейцэр** (, Перм — , ) — савецкі, расійскі кінарэжысёр, сцэнарыст. Народны артыст СССР (1990). Лаўрэат Дзяржаўнай прэміі СССР (1977), Дзяржаўнай прэміі РСФСР імя братоў Васільевых (1989) і Прэміі Прэзідэнта Расійскай Федэрацыі (1999).

## Біяграфія 
У 1943 годзе скончыў рэжысёрскі факультэт УДІКа (майстэрня С. М. Эйзенштэйна).

Першыя творы ў якасці пастаноўшчыка стварыў сумесна з аднакурснікамі з УДІКа — «Шлях славы» (1949, з Б. А. Бунеевым і А. М. Рыбаковым) і «Корцік» (1954, паводле А. М. Рыбакова, з В. Я . Венгеравым). Цікавасць кінарэжысёра да чалавечых лёсаў не толькі ў пераломныя моманты гісторыі, але і ў сітуацыі няпростага маральнага выбару ў абсалютна штодзённым жыцці выявіўся ў яго самастойных фільмах пра савецкую вёску — «Чужая радня» (1956, паводле аповесці «Не да двара» У. Ф. Цендракова) і «Тугі вузел» (1957, паводле У. Ф. Цендракова). Апошняя з стужак падвергнулася рэзкай партыйнай крытыцы і наступнай пераробцы з мэтай спрашчэння і згладжвання канфліктаў і характараў. Пазней яна была выпушчана ў пракат пад аптымістычным назвай «Саша ўступае ў жыццё». Толькі ў 1988 годзе рэжысёр змог часткова аднавіць першапачатковы варыянт «Тугога вузла».

Наступны фільм кінарэжысёр паставіў на гісторыка-рэвалюцыйную тэму. Гэта быў «Мічман Панін» (1960) з В. В. Ціханавым у галоўнай ролі. Карціна мела поспех, што забяспечыла яму месца ў абойме савецкіх кінарэжысёраў першага шэрагу. Выдатнай майстэрства дазваляла рэжысёру нават у пафасных, ідэалагічна правільных творах («Час, наперад!» паводле В. П. Катаева, сумесна з С. А. Мількінай, 1966; «Уцёкі містара Мак-Кінлі», паводле Л. М. Лявонава, 1975) знаходзіць, акрамя атракцыёнаў і завостранасці стылявых рашэнняў, па-свойму стэрэаскапічнае бачанне эпохі.

У поўнай меры яго талент раскрыўся ў серыі экранізацый літаратурнай класікі. У сваіх версіях твораў Л. М. Талстога («Уваскрасенне», 1960—1962; «Крейцерова саната», з С. А. Мількінай, 1987), І. А. Ільфа і Я. П. Пятрова («Залатое цяля», 1968), А. П. Чэхава («Карусель», 1970 г.; «Смешныя людзі», 1978), А. С. Пушкіна («Маленькія трагедыі», 1979) і М. В. Гогаля («Мёртвыя душы», 1984) рэжысёр беражліва, уважліва ставячыся ледзь не да кожнага слова класікаў, захоўвае і асабістую інтанацыю, змяняе свой рэгістр часам у межах адной сцэны: ад камічнай, фарсавыя, эксцэнтрычнай ноты да сумнай, драматычнай, нават трагічнай.

У апошняе дзесяцігоддзе свайго жыцця, цяжкае для ўсёй расійскай кінематаграфіі, рэжысёр адчуваў цяжкасці з рэалізацыяй сваіх праектаў, выпусціў толькі два фільмы — сацыяльны фарс «Як жывяце, карасі?» (1992, сумесна з С. А. Мількінай) і своеасаблівы бенефіс «Паслухай, Феліні!» (1993, сумесна з С. А. Мількінай) з Л. М. Гурчанка ў адзінай ролі.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Кінарэжысёры СССР
Катэгорыя:Сцэнарысты СССР
Тамара Фёдараўна Макарава

**Тамара Фёдараўна Макарава** (; 31 ліпеня [13 жніўня] 1907, , Расійская імперыя — , ) — савецкая кінаактрыса, педагог прафесар. Герой Сацыялістычнай Працы (1982), лаўрэат двух Сталінскіх прэмій (1941, 1947), народная артыстка СССР (1950). Кавалер двух ордэнаў Леніна (1977, 1982).

Разам са сваім мужам, народным артыстам СССР Сяргеем Герасімавым, выхавала восем пакаленняў вядомых кінаакцёраў.

## Спасылкі
ФК Ніва Талачын

**«Ніва»** — беларускі аматарскі футбольны клуб з Талачына Віцебскай вобласці. У цяперашні час выступае ў Другой лізе чэмпіянату Беларусі.

## Гісторыя 
Клуб заснаваны ў 1989 годзе.

У сезоне 2021 «Ніва» заявілася ў Другую лігу чэмпіянату Беларусі па футболе. У першынстве клубу неаднаразова былі залічаны тэхнічныя паражэнні. Спачатку ў матчы 3-га тура супраць віцебскага «Прадцэнтра», а потым у матчы 9-га тура супраць «Гарадоцкіх львоў».

## Статыстыка выступленняў 
### Чэмпіянат і Кубак Беларусі 
## Крыніцы 
Ніва Талачын
Мікалай Мікалаевіч Губенка

**Мікалай Мікалаевіч Губенка** (; ,  — , ) — савецкі і расійскі акцёр тэатра і кіно, кінарэжысёр і сцэнарыст; народны артыст РСФСР (1985). Лаўрэат прэміі Ленінскага камсамола (1972) і Дзяржаўнай прэміі РСФСР імя братоў Васільевых (1973).

Заснавальнік, мастацкі кіраўнік тэатра «Садружнасць акцёраў Таганкі» з 1993 года да канца жыцця.

Апошні міністр культуры СССР з 1989 па 1991 год. Дэпутат Дзяржаўнай Думы Федэральнага сходу Расійскай Федэрацыі II і III скліканняў (1995—2003). Дэпутат Маскоўскай гарадской Думы IV, V, VI і VII скліканняў (2005—2020). Намеснік старшыні Маскоўскай гарадской думы (2009—2020).

Катэгорыя:Сцэнарысты СССР
Катэгорыя:Сцэнарысты Расіі
Катэгорыя:Сцэнарысты XX стагоддзя
Катэгорыя:Сцэнарысты XXI стагоддзя
Катэгорыя:Акцёры Расіі
Катэгорыя:Акцёры і актрысы Тэатра на Таганцы
Катэгорыя:Акцёры XX стагоддзя
Катэгорыя:Акцёры XXI стагоддзя
Катэгорыя:Кінарэжысёры СССР
Катэгорыя:Кінарэжысёры Расіі
Катэгорыя:Кінарэжысёры XX стагоддзя
Катэгорыя:Кінарэжысёры XXI стагоддзя
Катэгорыя:Тэатральныя рэжысёры СССР
Катэгорыя:Тэатральныя рэжысёры Расіі
Катэгорыя:Тэатральныя рэжысёры XX стагоддзя
Катэгорыя:Тэатральныя рэжысёры XXI стагоддзя
Катэгорыя:Спевакі і спявачкі СССР
Катэгорыя:Спевакі і спявачкі Расіі
Катэгорыя:Спевакі і спявачкі XX стагоддзя
Катэгорыя:Спевакі і спявачкі XXI стагоддзя
Катэгорыя:Дэпутаты Дзяржаўнай думы Расійскай Федэрацыі II склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Дзяржаўнай думы Расійскай Федэрацыі III склікання
Катэгорыя:Акадэмікі Нацыянальнай акадэміі кінематаграфічных мастацтваў і навук Расіі
Катэгорыя:Старшыні камітэтаў Дзяржаўнай думы Расійскай Федэрацыі
Дом Саветаў (Санкт-Пецярбург)

**Дом Саветаў** — будынак, пабудаваны ў 1936—1941 гадах групай архітэктараў пад кіраўніцтвам акадэміка Н. А. Троцкага — Я. М. Лукіным, М. А. Шапілеўскім і іншымі. Знаходзіцца на Маскоўскай плошчы ў Санкт-Пецярбургу, Маскоўскі праспект, 212.

У будынку каля сямісот працоўных памяшканняў, зала пасяджэнняў на тры тысячы чалавек.

## Архітэктура і гісторыя будынка 
Цэнтральная васьміпавярховага частка будынка: чатырнаццацікалонны порцік, завершаны скульптурнай групай на тэму сацыялістычнага будаўніцтва (скульптар М. В. Томскі) і гербам РСФСР (скульптар І. У. Крастоўскі).

Бакавыя пяціпавярховыя крылы размешчаны сіметрычна, акцэнтаваныя порцікамі. На ўсходнім фасадзе Дома Саветаў выступае паўратонда залы пасяджэнняў. Пры аздабленні будынка (была завершана пасля 1945 года) выкарыстоўваліся граніт, мармур і каштоўныя пароды дрэва.

Пасля Вялікай Айчыннай вайны ў Доме Саветаў працавалі розныя навуковыя інстытуты, затым абароннае прадпрыемства НВА «Ленінец». Цяпер у будынку размешчаны бізнес-цэнтр «Маскоўскі» (уласнік будынка — НВА «Ленінец»).

Катэгорыя:Помнікі архітэктуры Санкт-Пецярбурга
Катэгорыя:Збудаванні ў стылі савецкага класіцызму
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Санкт-Пецярбурга
Мікалай Васілевіч Томскі

**Мікалай Васілевіч То́мскі** (; сапраўднае прозвішча — Грышын; 6 [19] снежня 1900, с. Рамушава, Старарускі павет, Наўгародская губерня, Расійская імперыя — , , СССР) — савецкі, расійскі скульптар-манументаліст, педагог, грамадскі дзеяч. Прэзідэнт Акадэміі мастацтваў СССР (1968—1983). Акадэмік Акадэміі мастацтваў СССР (1949; член-карэспандэнт 1947). Народны мастак СССР (1960). Герой Сацыялістычнай Працы (1970). Лаўрэат Ленінскай прэміі (1972), пяці Сталінскіх прэмій (1941, 1947, 1949, 1950, 1952), і Дзяржаўнай прэміі СССР (1979).

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў сяле Рамушава (зараз у Старарускім раёне Наўгародскай вобласці Расіі). У 1923—1927 гадах вучыўся ў Ленінградскім мастацка-прамысловым тэхнікуме, вучань У. У. Лішава. З 1948 года выкладаў у Маскоўскім мастацкім інстытуце імя Сурыкава, дзе ў 1964—1970 гадах займаў пасаду рэктара.
 Расіі, 2000]]
## Грамадская дзейнасць 
Старшыня Маскоўскага саюза савецкіх мастакоў у 1951—1956 гадах. Дэпутат Вярхоўнага Савета РСФСР 3-га і 6—9-га скліканняў.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* То́мский Николай Васильевич // Популярная художественная энциклопедия. Архитектура. Живопись. Скульптура. Графика. Декоративное искусство. В 2 т. / Под ред. Полевого В. М. Ред. кол.: В. Ф. Маркузон, Д. В. Сарабьянов, В. Д. Синюков (зам. гл. ред.) — М.: Издательство «Советская энциклопедия», 1986. — Книга II. М—Я, 1986. — С. 298. — 432 с, ил., 32 л. ил. — 200 000 экз.

Катэгорыя:Скульптары СССР
Катэгорыя:Скульптары XX стагоддзя
Катэгорыя:Мастакі Санкт-Пецярбурга
Катэгорыя:Педагогі СССР
Катэгорыя:Грамадскія дзеячы СССР
Катэгорыя:Дэлегаты XXIV з’езда КПСС
Катэгорыя:Дэлегаты XXV з’езда КПСС
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета РСФСР 3-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета РСФСР 6-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета РСФСР 7-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета РСФСР 8-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета РСФСР 9-га склікання
Катэгорыя:Асобы на марках
Канцэрт гурта «Кіно» ў Мінску (1989)

**Канцэрт Віктара Цоя і рок-гурта «Кино»** адбыўся ў Мінску на стадыёне «Дынама» 6 і 7 мая 1989 года. Пасля выхаду мастацкага фільма «Ігла» Віктар Цой набыў неверагодную папулярнасць у СССР сярод моладзі. На гэтым фоне першы канцэрт гурта ў сталіцы Беларусі суправаджаўся вялікім ажыятажам.

## Падрыхтоўка і правядзенне
На канцэртах «Кіно», якія адбыліся 6—7 траўня 1989 года ў Мінску, пабывалі  гледачоў. Канцэрт гурта «Кіно» ў 1989 годзе стаў для Беларусі адным з першых стадыённых рок-канцэртаў. Да Цоя яшчэ ніхто не мог сабраць «Дынама» два дні запар. Былі арганізаваныя тры кардоны : першы сустракаў гасцей яшчэ на вуліцы Карла Маркса, на падыходзе да стадыёна.

Сцэна была пабудавана па-аматарску, маленькая, з брызентавым навесам. Сярод гледачоў на першых шэрагах было шмат вайскоўцаў у форме дэсантнікаў і памежнікаў. Тэхнічна іх пасадзілі туды, каб яны дапамагалі ахоўваць бяспеку на стадыёне, але па факце людзі ў берэтах і фуражках актыўна танчылі падчас канцэрта. На разагрэве граў беларускі гурт «Фарпост» і танцаваў балет. Потым па бегавой дарожцы да сцэны пад’ехаў зялёны «» з белай паласой, з яго выйшлі музыканты «Кіно». Некалькі хвілін гурт праводзіў саўнд-чэк. Аднак відавочцы канцэрта, сведчаць, што гук у той дзень быў дрэнны. Ужо пасля першай песні да Цоя падбеглі дзяўчыны з кветкамі і пачалі прасіць аўтографы. Канцэрт скончыўся песняй «» пасля чаго пайшоў моцны дождж.

Канцэрт «Кіно» ў Мінску стаў культавым і сімвалічным таму, што па факце быў адзін з апошніх выхадаў Цоя на сцэну. Сёння праз дарогу ад стадыёна «Дынама» знаходзіцца Сцяна Цоя. Сярод сучасных музыкантаў, якія прысутнічалі на тым канцэрце, як правіла без квіткоў, былі Аляксандр Памідораў,  і іншыя.

## Крыніцы 
## Спасылкі
* 

Катэгорыя:1989 год у Мінску
Катэгорыя:1989 год у музыцы
Катэгорыя:Віктар Цой
Катэгорыя:Падзеі 6 мая
Катэгорыя:Падзеі 7 мая
Катэгорыя:Май 1989 года
Сярэднястогаўская археалагічная культура

**Сярэднястогаўская культура** (, ) — археалагічная культура меднага веку ва Усходняй Еўропе. Ахоплівала тэрыторыю лесастэпавай Украіны і суседнія раёны Расіі. Перыяд існавання: канец 5 тысячагоддзя да н. э. — пачатак 4 тысячагоддзя да н. э.. 

## Вылучэнне 
Адкрыццё першых помнікаў Сярэднястогаўскай культуры адбылося ў 1927 — 1929 гг. пры будаўніцтве Дняпроўскай ГЭС не далёка ад вострава Хорціца. Назва была дадзена памылкова па найменню неіснуючага вострава Сярэдні Стог. У самастойную культуру вылучана ў 1973 г.

## Асаблівасці 
Галоўнымі заняткамі носьбітаў Сярэднестогаўскай культуры былі мясная жывёлагадоўля (каровы, авечкі, коні), рыбалоўства і паляванне. Хаця рэштак коней не болей за 12% і ўзрост жывёл сведчыць пра тое, што іх трымалі на мяса, некаторыя даследчыкі высоўваюць меркаванне, што сярэднястогаўцы аднымі з першых асвоілі верхавую язду. Прычынай з'яўляюцца рогавыя калодачкі, якія археолагі доўгі час прымалі за частку аброцяў. 

Для керамікі характэрны пасудзіны з вузкім акругленым дном, выпуклай шыйкай, грабеністымі ўзорамі, зубчастымі або вусеневымі штампамі. У гліну дадаваліся раздробленыя ракавіны. Ва ўсходнім арэале культуры таксама выкарыстоўвалася чырвонагліняная кераміка, характэрная для Паўночнага Каўказа. Шырока выкарыстоўваліся крэмневыя пласціны, з якіх выраблялі скрэблы, навершы стрэл, сякеры. З косці выразалі шылы і рыбалоўныя гаплікі.

Дамінавалі аднакамерныя, трохі заглыбленыя ў зямлю жытлы з агменем у цэнтры. Магільні Сярэднястогаўскай культуры безкурганныя. Толькі ў асобных выпадках над імі памяшчалі камяні. У большасці выпадкаў целы хавалі з падхіленымі нагамі з арыентацыяй на ўсход і паўночны ўсход, багата пасыпалі охрай. Радзей сустракаецца прамое пакладанне нябожчыкаў.

## Сувязі 
Матэрыяльныя артэфакты Сярэднястогаўскай культуры блізкія да прадметаў, знойдзеных пры раскопках помнікаў Хвалынскай культуры. Прадстаўнікі абедзвюх культур — еўрапеоіды. Генетычныя даследаванні таксама пацвярджаюць іх шчыльную сувязь і блізкасць да сучаснага насельніцтва Заходняй Еўропы. Археолагі высоўваюць ідэю існавання Сярэднястогаўскай—Хвалынскай злучнасці ў лесастэпавых раёнах Усходняй Еўропы. Можна меркаваць, что носьбіты гэтых культур мелі адзінае паходжанне і, магчыма, размаўлялі на супольнай прота-індаеўрапейскай мове.

## Спасылкі 
* Характерні риси середньостогівської культури
* Телегін Д.Я. Середньостогівська культура епохи міді
* Среднестоговская культура - археология Днепра и Дона
* Среднестоговская (стоговская) культуура - Генофонд РФ

Катэгорыя:Археалагічныя культуры Расіі
Катэгорыя:Археалагічныя культуры Украіны
Катэгорыя:Археалагічныя культуры Еўропы
Катэгорыя:Медны век
Пернікавы дамок

**Пе́рнікавы до́мік** — калядны торт з пернікавага цеста і глазуры.

У якасці аздаблення дадаюць такія прысмакі, як: арэхі і зефір, мармелад і печыва, цукаты і шакалад, а таксама цукеркі манпасье і ў выглядзе марскіх каменьчыкаў.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Выпечка
Катэгорыя:Мучныя кандытарскія вырабы
Катэгорыя:Дэсерты
Катэгорыя:Тарты
Катэгорыя:Ласункі
Катэгорыя:Калядная ежа
Катэгорыя:Еўрапейская кухня
Катэгорыя:З’явіліся ў X стагоддзі
Ленінскі праспект (Санкт-Пецярбург)

**Ленінскі праспект** () — адна з найбуйнейшых магістралей Санкт-Пецярбурга, праходзіць у Краснасельскім, Кіраўскім і Маскоўскім раёнах на працягу каля 10 км. Праходзіць ад Балтыйскага бульвара да Маскоўскай плошчы. Уваходзіць у склад Цэнтральнай дугавой магістралі (ЦДМ).

Размяшчаецца паміж Фінскім залівам і Маскоўскай плошчай.

Названы ў 1977 годзе ў 107-ю гадавіну У. І. Леніна, уключыў былую вуліцу Галсцяна (з 1955 года), былы праспект Герояў (з 1962 года) і новы ўчастак у бок Фінскага заліва да вуліцы Доблесці.

У 2011 годзе праспект быў працягнуты да праспекта Герояў, а ў 2015 годзе — да Балтыйскага бульвара, аднак рух на ўчастку ад праспекта Герояў да Балтыйскага бульвара быў адкрыты толькі ў жніўні 2019 года.

Забудова Ленінскага праспекта пачалася ў 1953 годзе (10-павярховыя жылыя дамы ля Маскоўскай плошчы, архітэктар С. Б. Спяранскі) і працягвалася ў 1960—1990-х гадах (архітэктар Я. М. Палтарацкі і інш.).

## Літаратура 
* Санкт-Петербург. Петроград. Ленинград: Энциклопедический справочник / Ред. коллегия: Белова Л. Н., Булдаков Г. Н., Дегтярев А. Я. и др. — М.: научное издательство «Большая Российская Энциклопедия». 1992. — 687 с.; ил. ISBN 5-85270-037-1

Катэгорыя:Праспекты Санкт-Пецярбурга
Катэгорыя:Вуліцы, названыя ў гонар Уладзіміра Леніна
Плошча Леніна (Санкт-Пецярбург)

**Плошча Леніна** (з 1910-х да 1924 года плошча Фінляндскага вакзала) — плошча ў Калінінскім раёне Санкт-Пецярбурга, якая праходзіць уздоўж будынкаў Фінляндскага вакзала. Плошча складаецца з двух частак, падзеленых вуліцай Камсамола; паўднёвы ўчастак даходзіць да Арсенальнай набярэжнай.

Фарміраванне плошчы Леніна пачалося пасля ўстаноўкі 7 лістапада 1926 года помніка Леніну (скульптар С. А. Яўсееў, архітэктары У. А. Шчуко, У. Г. Гельфрэйх). У 1926—1927 гадах пракладзена Алея Леніна, якая адкрыла перспектыву на помнік з Нявы. У 1946—1950 гадах плошча рэканструявалася: помнік Леніну перанесены ў цэнтр новай плошчы, вакол яго створаны ўрачысты сквер, забудаваныя заходні і ўсходні бакі плошчы. У 1950-х гадах пабудаваны жылыя дамы (д. 8, архітэктар А. К. Бартучаў), у 1952—1954 гадах — адміністрацыйны будынак (д.1, архітэктар Н. Г. Агеева і інш.). У 1960 годзе пабудаваны новы будынак Фінляндскага вакзала, у яго левым крыле — станцыя метро «Плошча Леніна».

## Літаратура 
* Санкт-Петербург. Петроград. Ленинград: Энциклопедический справочник / Ред. коллегия: Белова Л. Н., Булдаков Г. Н., Дегтярев А. Я. и др. — М.: научное издательство «Большая Российская Энциклопедия». 1992. — 687 с.; ил. ISBN 5-85270-037-1

Катэгорыя:Плошчы Санкт-Пецярбурга паводле алфавіта
Катэгорыя:Плошчы Калінінскага раёна Санкт-Пецярбурга
Мацісаў мост

**Мацісаў мост** (Сухарны) — аўтадарожны арачны мост праз раку Пражку ў Адміралцейскім раёне Санкт-Пецярбурга. Злучае Мацісаў і Каломенскі астравы. Аб’ект культурнай спадчыны Расіі рэгіянальнага значэння. Размешчаны па паўднёвай (цотнай) набярэжнай ракі Мойкі паміж дамамі № 124 і 126, ля вытоку Пражкі. Побач з мостам размешчана Псіхіятрычная бальніца святога Мікалая Цудатворца. Даўжыня — 39,7 м, шырыня — 10,5 м.

Ніжэй па цячэнні знаходзіцца Лазневы мост.

Найбліжэйшая станцыя метрапалітэна (2,4 км) — «Садовая».

## Літаратура 
* Санкт-Петербург. Петроград. Ленинград: Энциклопедический справочник / Ред. коллегия: Белова Л. Н., Булдаков Г. Н., Дегтярев А. Я. и др. — М.: научное издательство «Большая Российская Энциклопедия». 1992. — 687 с.; ил. ISBN 5-85270-037-1

Катэгорыя:Масты цераз Пражку
Катэгорыя:Аб’екты культурнай спадчыны Расіі
Катэгорыя:Стальныя масты
Катэгорыя:Арачныя масты
Мацісаў востраў

**Мацісаў востраў** () — востраў у вусці ракі Мойкі ў Санкт-Пецярбургу, адзін з малых астравоў дэльты Нявы. Абмываецца Мойкай з поўначы, Вялікай Нявой з захаду і Пражкай з усходу і поўдня. Даўжыня каля 800 м, найбольшая шырыня каля 500 м, плошча звыш 0,25 км². Уся тэрыторыя вострава адносіцца да Адміралцейскага раёна Санкт-Пецярбурга.

## Літаратура 
* Санкт-Петербург. Петроград. Ленинград: Энциклопедический справочник / Ред. коллегия: Белова Л. Н., Булдаков Г. Н., Дегтярев А. Я. и др. — М.: научное издательство «Большая Российская Энциклопедия». 1992. — 687 с.; ил. ISBN 5-85270-037-1
Катэгорыя:Астравы дэльты Нявы
Марскі вакзал (Санкт-Пецярбург)

**Марскі вакзал** — прычальны комплекс у Санкт-Пецярбургу, пабудаваны на беразе Фінскага заліва, на заходнім ускрайку Васільеўскага вострава, у 1977—1982 гадах (кіраўнік праекта — архітэктар Віталь Сахін). Фасад абліцаваны металічнымі аб’ёмнымі панэлямі, па форме нагадваюць надзьмутыя ветразі. Завяршае будынак 78-метровы тытанавы шпіль з выявай карабля на вастрыі. Марскі вакзал мае гасцініцу, памяшканні для бытавога абслугоўвання. Да прычалаў Марскога вакзала могуць швартавацца адначасова 5 пасажырскіх суднаў. Будынак марскога вакзала — адна з архітэктурных дамінант марскога фасада Санкт-Пецярбурга.

## Літаратура 
* Санкт-Петербург. Петроград. Ленинград: Энциклопедический справочник / Ред. коллегия: Белова Л. Н., Булдаков Г. Н., Дегтярев А. Я. и др. — М.: научное издательство «Большая Российская Энциклопедия». 1992. — 687 с.; ил. ISBN 5-85270-037-1

Катэгорыя:Марскія вакзалы Расіі
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Санкт-Пецярбурга
Катэгорыя:Транспарт Санкт-Пецярбурга
Марэйская калона

**Марэйская калона** () — помнік у Екацярынінскім парку Царскага Сяла, узведзены ў гонар перамог рускіх войскаў на паўвостраве Марэя (Пелапанес) у 1770 годзе падчас Першай Архіпелагскай экспедыцыі рускага флота ў руска-турэцкай вайне 1768—1774 гадоў. Манумент выкананы ў стылі класіцызму і ўяўляе сабой растральную калону з мармуру. Ён быў збудаваны па праекце італьянскага архітэктара Антоніа Рынальдзі ў 1771 годзе.

Марэйская калона — адзін з цэлага шэрагу воінскіх мемарыялаў, якія з’явіліся ў Царскім Сяле ў 1770-х гадах і звязаных з руска-турэцкай вайной 1768—1774 гадоў. Яна з’яўляецца аб’ектам культурнай спадчыны Расіі федэральнага значэння ў катэгорыі помнікаў горадабудаўніцтва і архітэктуры.

## Літаратура 
* Санкт-Петербург. Петроград. Ленинград: Энциклопедический справочник / Ред. коллегия: Белова Л. Н., Булдаков Г. Н., Дегтярев А. Я. и др. — М.: научное издательство «Большая Российская Энциклопедия». 1992. — 687 с.; ил. ISBN 5-85270-037-1

Катэгорыя:Калоны
Катэгорыя:Помнікі Санкт-Пецярбурга
Катэгорыя:Пушкін (горад)
Аўтар песні

**А́ўтар пéсні**&nbsp;— чалавек, які піша словы і музыку да песні. Калі чалавек піша толькі словы, то ён называецца паэтам-песняром, калі ж толькі музыку&nbsp;— кампазітарам. Напісанне песні могуць размяркоўваць паміж некалькімі людзьмі.

Аўтары песень могуць працаваць у музычных выдавецтвах ці пісаць песні самі.

Прафесійныя аўтары песень могуць прысутнічаць на запісы песні ў студыі побач з выканаўцам.

## Літаратура 
* Rimler, Walter *Not Fade Away* Pierian Press (1984)  
* Waterman, J. Douglas, Ed. *Song: The World’s Best Songwriters on Creating the Music That Moves Us* Writer’s Digest (2007)  

Катэгорыя:Творцы
Катэгорыя:Кампазітары
Катэгорыя:Паэты
Георгій Фёдаравіч Марозаў

**Георгій Фёдаравіч Марозаў** (; -) — лесавод, батанік, глебазнавец і географ канца XIX стагоддзя — пачатку XX стагоддзя, класік расійскага лесаводства.

## Біяграфія 
Вучэнне Марозава пра лес як біягеацэнатычная, геаграфічная і гістарычная з’ява паказала складаную ўзаемасувязь жывых і імкнуцца абвергнуць кампанентаў лесу, якія ўтвараюць адзіны прыродны комплекс. Навуковец даказаў, што разнастайныя формы лесу могуць быць зразуметыя толькі ў сувязі з прыродным асяроддзем — кліматам, глебай, жывёльным светам.

Маразоў — аўтар класічнай працы «Вучэнне пра лес», у якім выкладзены пытанні біялогіі лясных парод, біялогіі і тыпаў лесанасаджэнняў.

Працы Марозава аказалі вялікі ўплыў на развіццё біягеацэналогіі, лесазнаўства і ўзнікнення вучэння аб прыродных комплексах жывёл.

Прафесар Пецярбургскага ляснога інстытута (1901—1917 гады), кіраўнік Жаночых сельскагаспадарчых курсаў, прафесар Таўрычаскага ўніверсітэта ў Сімферопалі (1918—1920 гады).

## Літаратура 
* Санкт-Петербург. Петроград. Ленинград: Энциклопедический справочник / Ред. коллегия: Белова Л. Н., Булдаков Г. Н., Дегтярев А. Я. и др. — М.: научное издательство «Большая Российская Энциклопедия». 1992. — 687 с.; ил. — ISBN 5-85270-037-1
Прыморска

**Прыморска** ()&nbsp;— горад у Бургаскай вобласці Балгарыі. Адміністрацыйны цэнтр абшчыны Прыморска.

Недалёка ад горада знаходзіцца старажытная фракійская скальная святыня Беглік-Таш.

## Геаграфічнае становішча 
Горад Прыморска размешчаны на невялікім паўвостраве на беразе Чорнага мора, ля падножжа гор Странджа. Дзякуючы свайму размяшчэнню на мяжы ўмерана кантынентальнага і міжземнаморскага кліматычных паясоў Прыморска з’яўляецца самым паўночным месцам у Балгарыі, дзе вырошчваюць цытрусавыя.

## Гісторыя 
На ўзбярэжжы каля Прыморска знаходзіцца мноства руін старажытных і вялікіх гарадоў. Пазней за іншыя быў разбураны горад Ранулі, які знаходзіцца на ўзгорку Валчанова кале і быў у старажытнасці адным з самых вялікіх прыморскіх гарадоў. Рэшткі гарадскіх сцен атачаюць плошчу каля 30 гектараў. Гісторыкі лічаць, што гэта адзін з найбуйнейшых гарадоў-крэпасцяў у Балгарыі. У перыяд росквіту ён быў цэнтрам гэтай вобласці.

На працягу доўгага часу археолагі шукалі культавыя збудаванні Ранулі, мяркуючы, што яны знаходзяцца за гарадской мяжой. Нарэшце, у 2003 годзе, на адлегласці 2-3 кіламетраў ад прыгоннай сцяны, на мысе Маслен Нос навукоўцы выявілі амаль некранутую часам свяцілішча-абсерваторыю Беглік-Таш. Яно ўяўляе сабой няправільны круг з часткова апрацаваных каменных груд, паміж якімі ў дні сонцастаяння і раўнадзенства пранікаюць сонечныя прамяні. Таксама былі знойдзеныя ахвярнік, алтар, трон і найбуйнейшы з вядомых навуцы дальменаў. На думку навукоўцаў, пабудовы былі створаны ў XIV ст. да н. э. і выкарыстоўваліся да V ст. да н. э.

Вельмі часта на ўзбярэжжа можна знайсці выкінутыя морам аскепкі старажытнай керамікі.

## Эканоміка 
Штогод Прыморска наведваюць мільёны замежных і балгарскіх турыстаў. Горад прывабны з ​​яго спрыяльным кліматам, прыгожымі краявідамі, гістарычнымі і культурнымі помнікамі. Горад папулярны асабліва для сямейнага адпачынку. Вельмі развіты турызм і будаўніцтва. Інфраструктура Прыморска добра сфармаваная, ёсць рэгулярныя аўтобусы ў суседнія гарады і курорты, рэгулярныя рэйсы ў сталіцу і некалькі пунктаў за мяжой. Ёсць аквапарк, рэстараны, якія прапануюць стравы традыцыйнай балгарскай кухні, рэстараны хуткага харчавання, піцэрыі, кафэ, бары, дыскатэкі. Агульная плошча пляжаў у горадзе складае 1045 кв. м., таксама ёсць пяшчаныя выдмы плошчай 523 кв.м.

## Насельніцтва 
Паводле дадзеных перапісу насельніцтва, праведзенага ў 2011 годзе, у горадзе пражывае 2965 чалавек.

**Нацыянальны склад насельніцтва горада**:

## Культурныя і прыродныя славутасці 
* Запаведнік Рапатама, размешчаны сярод велізарных скал, навісае над морам. Тут захавалася вялікая папуляцыя эндэмічных відаў флоры і фаўны.
* Запаведнік Аркуціна, у якім ахоўваецца папуляцыя водных лілей.
* Вясёлая скала — пакрытае галькай месца, адкуль можна з вышыні птушынага палёту ўбачыць вялікі ўчастак ракі Рапатама. Гэтак жа папулярная скала «Ільвіная галава», таксама размешчаная над ракой.

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт горада Прыморска
* Статыстыка насельніцтва
* 
* 

Катэгорыя:Гарады Бургаскай вобласці
Катэгорыя:Курорты Балгарыі
Зубачыстка

**Зубачыстка** — завостраная палачка (драўляная, бамбукавая або пластмасавая), прызначаная для выдалення рэшткаў ежы, якія затрымаліся паміж зубамі. Часта падаецца ў рэстаранах у канцы трапезы.

Самае старажытнае сведчанне выкарыстання зубачыстак навукоўцы выявілі, даследуючы выкапнёвую сківіцу Homo antecessor, старажытнага чалавека, які жыў 1,2 мільёна гадоў таму. Паміж зубамі былі выяўленыя драўняныя валокны, што, па словах навукоўцаў, сведчыць аб тым, што старажытныя людзі карысталіся кавалачкамі дрэва ў якасці зубачыстак.

Раней зубачысткі таксама рабілі з срэбра і нават каменя. Напрыклад, персанаж старажытнарымскага рамана «Сатырыкон» (I стагоддзе н. э.) Трымалхіён на балі калупае ў зубах срэбнай зубачысткай, а ў ісламскіх краінах зубачысткі робяць з халцэдону.

У 1872 годзе Сілас Нобле і Дж. П. Кулі запатэнтавалі першую машыну для вытворчасці зубачытак.

Катэгорыя:Гігіена поласці рота
Катэгорыя:Сталовыя прыборы
Дом Чычэрына

**Дом генерал-паліцмайстара Санкт-Пецярбурга М. І. Чычэрына** () — гістарычна-архітэктурны помнік на рагу Неўскага праспекта (дом 15) і ракі Мойкі (дом 59), ля Зялёнага моста.

## Архітэктура 
Будынак з’яўляўся адным з першых узораў ранняга класіцызму. Архітэктурная асаблівасць дома — двух’ярусная каланада, падобная да каланады на фасадах Зімовага палаца, ніжні ярус — тасканскага ордара, верхні — кампазітнага. У канцы XIX ст. пабудавана шмат дваровых флігеляў.

Першапачатковае аздабленне ўнутраных памяшканняў у стылі ранняга класіцызму не захавалася. Толькі ў круглай зале трэцяга паверха засталіся дзве калоны і дзве пілястры карынфскага ордара, выкананыя са штучнага мармуру. У 1810-х гг. па праекце арх. В. П. Стасава да дома быў прыбудаваны мураваны корпус, які выходзіць на Вялікую Марскую вуліцу, — у стылі строгага класіцызму.

У 1858 г. дом перайшоў ва ўласнасць купцоў Елісеевых. Гаспадар дома С. П. Елісееў быў буйным мецэнатам і калекцыянерам. Калекцыя твораў французскага скульптара Радэна, якая экспануецца ў Эрмітажы, трапіла ў музей з дома Елісеева. У тым жа 1858 г. па праекце арх. М. П. Грабёнка была праведзена пераробка будынка. Авальныя вокны на галоўным фасадзе былі заменены прамавугольнымі, калоны верхняга паверху замененыя пілонамі. У 1902 годзе праведзены капітальны рамонт будынка з боку Мойкі.

## Літаратура 
* Санкт-Петербург. Петроград. Ленинград: Энциклопедический справочник / Ред. коллегия: Белова Л. Н., Булдаков Г. Н., Дегтярев А. Я. и др. — М.: научное издательство «Большая Российская Энциклопедия». 1992. — 687 с.; ил. ISBN 5-85270-037-1

Катэгорыя:Славутасці Санкт-Пецярбурга
Катэгорыя:Аб’екты культурнай спадчыны Расіі
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Санкт-Пецярбурга
Катэгорыя:Неўскі праспект
ГК БДУФК-СКА Мінск

**БДУФК-СКА** — беларускі гандбольны клуб. З’яўляецца фарм-клубам «СКА».

## Статыстыка выступленняў 
## Галоўныя трэнеры 
* Алег Шарэйка (2019-?)
* Іван Броўка (2023-?)
* Алег Шарэйка (з 2025)

## Спасылкі 
* Сайт клуба
* БГУФК-СКА


Катэгорыя:Гандбольныя клубы Беларусі
Санкт-Пецярбургскі дзяржаўны ўніверсітэт ветэрынарнай медыцыны

**Санкт-Пецярбургскі дзяржаўны ўніверсітэт ветэрынарнай медыцыны** () — найстарэйшая вышэйшая навучальная ўстанова Расіі па падрыхтоўцы ветэрынарных спецыялістаў.

## Гісторыя 
У 1808 годзе створана ветэрынарнае аддзяленне ў межах Імператарскай медыка-хірургічнай акадэміі. У 1873 годзе ветэрынарнае аддзяленне было рэарганізавана ў інстытут пры той жа акадэміі, які быў закрыты ў 1883 годзе.

Стварэнне інстытута ў Петраградзе пачалося з пастановы калегіі Камісарыята аховы здароўя камуны Паўночнай вобласці ад 21 верасня 1919 года. Было вырашана адкрыць лабараторыю ў складзе 6 аддзелаў, а сумесна з Камісарыятам асветы дэталёва распрацаваць палажэнне аб арганізацыі ў Петраградзе ветэрынарна-заатэхнічнага інстытута. 5 снежня 1918 года сабралася ўстаноўчая камісія па стварэнні ў Паўночнай вобласці вышэйшай ветэрынарнай навучальнай установы. З 1924 года ВНУ пачала называцца Ленінградскім ветэрынарным інстытутам.

## Факультэты 
* Ветэрынарнай медыцыны (вочная, вочна-завочная, завочная)
* Ветэрынарна-санітарны (дзённая)
* Павышэння кваліфікацыі
* Водныя біярэсурсы і аквакультуры
* Біяэкалогія

## Вядомыя выкладчыкі і выпускнікі 
* Іван Андрэевіч Булыгін
* Іларыён Рыгоравіч Галуза
* Мікалай Уладзіміравіч Даменікан
* Іван Якаўлевіч Дземідзенка
* Праскоўя Сцяпанаўна Іванова
* Юрый Казіміравіч Кавалёнак
* Арцём Іванавіч Новік
* Ціт Пятровіч Пратасеня

Катэгорыя:Аб’екты культурнай спадчыны Расіі
Катэгорыя:Ветэрынарныя вышэйшыя навучальныя ўстановы
Обальскі сельсавет (Шумілінскі раён)

**О́бальскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Шумілінскага раёна Віцебскай вобласці Беларусі. Цэнтр — гарадскі пасёлак Обаль.

Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Ульскага раёна Полацкай акругі БССР. Цэнтр — вёска Обаль. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ва Ульскім раёне БССР. З 8 ліпеня 1931 года ў складзе Сіроцінскага раёна БССР, з 20 лютага 1938 года — Віцебскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Спаскага сельсавета, у склад Гаранскага сельсавета Полацкага раёна перададзены вёскі Астравы і Барысаўка. 1 красавіка 1960 года ў склад Лаўжанскага сельсавета перададзены 14 населеных пунктаў (Абалонне, Брыцікі, Гатаўскія, Гушчына, Заполле, Крыцкія, Лабатка, Плігаўкі, Равенец, Спаскае, Станіславова, Ферма, Цаўі і Чарнічонкі). 23 лістапада 1961 года Сіроцінскі раён быў перайменаваны ў Шумілінскі. З 25 снежня 1962 года ў складзе Полацкага раёна. 18 сакавіка 1963 года да сельсавета далучана частка скасаванага Казьянскага сельсавета (5 населеных пунктаў: вёскі Вугальніца, Глісцінец, Зальхаўе, Запалянка, Роўнае). З 30 ліпеня 1966 года ў складзе адноўленага Шумілінскага раёна. 12 студзеня 1968 года ў склад адноўленага Казьянскага сельсавета перададзены 5 населеных пунктаў (Вугальніца, Залессе, Зальхаўе, Запалянка, Роўнае). 30 верасня 1968 года вёска Обаль атрымала статус гарадскога пасёлка. 1 лістапада 1968 года сельсавет скасаваны, яго населеныя пункты перададзены ў адміністрацыйнае падпарадкаванне Обальскага пассавета.

8 лютага 2000 года Обальскі пассавет рэарганізаваны ў сельсавет, таксама ў склад сельсавета ўключана тэрыторыя скасаванага Лявонаўскага сельсавета. 20 снежня 2008 года скасавана вёска Глінна.

Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года (38 населеных пунктаў, без гарадскога пасёлка Обаль) — 743 чалавекі, з іх 88,0 % — беларусы, 9,2 % — рускія, 1,9 % — украінцы; паводле перапісу 2019 года (39 населеных пунктаў) — 2828 чалавек.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.


Катэгорыя:Былыя сельсаветы Ульскага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Сіроцінскага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Полацкага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1968 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 2000 годзе
Цьюпела

**Цьюпела** () — горад у штаце Місісіпі (ЗША). Насельніцтва — 38 312 чал. (2019 г.).

## Геаграфія 
Горад Цьюпела знаходзіцца ў пагорыстай мясцовасці на паўночным усходзе Місісіпі за 257 км ад Джэксана. Клімат субтрапічны вільготны. Сярэдняя тэмпература ліпеня дасягае +27,9 °C, студзеня — +0,9 °C. Цьюпела ўваходзіць у зону частых тарнада. Найбольш разбуральны адбыўся ў 1936 г.

## Гісторыя 
Горад Цьюпела быў заснаваны перасяленцамі з Агая ў 1867 г. каля тагачаснай чыгуначнай магістралі. Галоўнымі заняткамі мясцовых жыхароў першапачаткова былі здабыча драўніны і транспартнае абслугоўванне камерцыйных грузаў (пераважна бавоўны). Некаторы час горад меў назву Гам-Понд, але пазней стаў вядомы як Цьюпела з-за аднайменных кізілакветных дрэў, што раслі ў наваколлі. Горад стаў знакаміты як радзіма амерыканскага спевака Элвіса Прэслі.

## Эканоміка 
Цьюпела — важны транспартны цэнтр на поўначы Місісіпі, перакрыжаванне аўтамагістралей. У ім працуе рэгіянальны аэрапорт. Прамысловасць прадстаўлена прадпрыемствамі па вытворчасці дэталяў для аўтамабіляў і ваенных самалётаў, а таксама сельскагаспадарчай прадукцыі. Развіваюцца турызм, інфармацыйныя тэхналогіі, сферы фінансавага і медыцынскага абслугоўвання.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт
* Галіны эканомікі

Катэгорыя:Гарады Місісіпі
У гушчарах

**«У гушча́рах»** — папулярная беларуская патрыятычная песня на словы Наталлі Арсенневай і музыку Міколы Шчаглова-Куліковіча.

Песня ўпершыню была апублікаваная ў час Другой сусветнай вайны ў часопісах «Беларус на варце» і «Жыве Беларусь». У 1944 годзе яна таксама ўвайшла ў зборнік песень СБМ «Юнацкі сьпеўнік». У 1979 годзе песня ўвайшла ў зборнік выбраных твораў паэткі «Між берагамі» (разьдзел «Тэма вясны»).

Перакладзеная на ангельскую мову Гаем Пікардам.

## Словы 
У 1944 годзе песня складалася з трох строф. У зборніку «Між берагамі» паэтка дадала да іх чацвёртую, якая стала ў вершы трэцяй. Існуе варыянт з заменай радка «*не маскаль-бальшавік і ня ляхі*» на «*не чужыя варожыя сілы*». Таксама варыятыўна ў другой страфе спяваецца «сэрцы» (замест «сэрцах») ды «толькі» (замест «але»).

Катэгорыя:Песні на беларускай мове
Катэгорыя:Творы 1944 года
Катэгорыя:Беларускі калабарацыянізм
Катэгорыя:Беларускі нацыяналізм
Катэгорыя:Творы Наталлі Арсенневай
Hromadske.TV

**Hromadske.TV** (; «Грамадскае тэлебачанне») — украінскае інтэрнэт-тэлебачанне, якое распачало трансляцыю 22 лістапада 2013 года. З 18 красавіка 2015 года пачаў вяшчаць са спадарожніка AzerSpace 1 у HD фармаце.

## Гісторыя 
Трансляцыя канала распачалася 22 лістапада 2013 года ў 14:00 (паводле кіеўскага часу), раней запланаванага часу з-за рашэння Кабінета Міністраў Украіны пра спыненне падрыхтоўкі да падпісання дагавора пра асацыяцыю з ЕС і падзеямі на Еўрамайдане. Ужо 24 лістапада колькасць праглядаў «Грамадскага тэлебачання» дасягнула 761 тысяч за 8 гадзін з сярэднім часам прагляду 12 хв 36 с, максімальная колькасць адначасовых праглядаў перавышала 36 тысяч. Колькасць прыладаў, з якіх праглядалі канал, дасягла 289 тысяч. 29 лістапада ў Марыінскім парку ў Кіеве невядомыя збілі двух журналістаў «Грамадскага тэлебачання» — Дзмітрыя Гнапа і Якава Любчыча.

«Грамадскае тэлебачанне» стала адной з найважнейшых крыніц інфармацыі пра падзеі Еўрамайдана. 1 снежня жывы эфір канала адначасова глядзела каля 100 тысяч гледачоў.

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт Грамадскага

Катэгорыя:Тэлеканалы Украіны
Катэгорыя:Кругласутачныя тэлеканалы
Катэгорыя:З’явіліся ў 2013 годзе
Саматэвіцкі сельсавет

**Саматэ́віцкі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Касцюковіцкага раёна Магілёўскай вобласці Беларусі. Цэнтр — вёска Саматэвічы.

Утвораны 20 жніўня 1924 года як **Саматэвіцкі (Самацеевіцкі) сельсавет** у складзе Касцюковіцкага раёна Калінінскай акругі БССР. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Магілёўскай акругі. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Касцюковіцкім раёне БССР, з 20 лютага 1938 года — Магілёўскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Хоцімскага сельсавета. 8 снежня 1959 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Сілічоўскага сельсавета, у склад Беладубраўскага сельсавета перададзены 6 населеных пунктаў (Аляксандраўка, Астравок, Вуглы, Клеткі, Клеявічы і Ленінскі). На 1 студзеня 1974 года ў складзе сельсавета было 14 населеных пунктаў. У сакавіку 1977 года скасаваны вёскі Зялёнкавічы I і Зялёнкавічы II (зліліся з вёскай Саматэвічы). 26 лютага 1992 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Беладубраўскага сельсавета.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Касцюковіцкага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1992 годзе