open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Пласт Галіцына

**Пласт Галіцына** — пераходная зона паміж верхняй мантыяй і , што знаходзіцца ў інтэрвале глыбінь 410—670 км. Атрымала сваю назву ў гонар Б. Б. Галіцына, які фактычна паклаў пачатак сейсмічнаму вывучэнню ўнутранай будовы Зямлі. Верхняя мяжа гэтай зоны усталёўваецца па інтэнсіўным росце хуткасцяў . Мяркуецца, што павелічэнне хуткасцяў  на глыбіні 410 км пераважна звязана са  алівіну ў , якая суправаджаецца ўтварэннем больш шчыльнай фазы з вялікімі значэннямі , а на мяжы «520 км» — з наступнай трансфармацыяй  ў шпінелепадобны . Да важных мінеральных фаз пераходнай зоны варта адносіць , стышавіт, карунд, а таксама згаданыя вышэй  і . Аднак менавіта фазы са структурнымі тыпамі граната і шпінелі, верагодна, пераважаюць у гэтай частцы мантыі.

Істотная частка субдукцыйных слэбаў, верагодна ў больш чым палове выпадкаў, выпалажваецца ў пераходнай зоне мантыі. Такія субдукцыйныя пліты атрымалі назву стагнуючых слэбаў (якія спынілі рух). Менавіта стагнацыя слэбаў з’яўляецца прынцыпова важнай з’явай для насычэння пераходнай зоны мантыі вадой, CO2, якія адыгрываюць найважнейшую ролю ў мантыйным магматызме і , і яе ўзбагачэння несумяшчальнымі элементами асабліва пад .

Сейсмолагам К. Буленам унутраная частка Зямлі была падзелена на шэраг абалонак з прысваеннем ім літарных пазначэнняў. Пераходная зона атрымала назву «пласт С».

Катэгорыя:Абалонкі Зямлі
Пулемецкае возера

**Пулемецкае** () — возера карставага паходжання ў Валынскай вобласці Украіны.

Знаходзіцца побач з вёскай Пулэмэць. Плошча возера 16,4 км², даўжыня 6,1 км, шырыня — 3,5 км, максімальная глыбіня — 19,2 м, сярэдняя — 4,1 м. Катлавіна мае форму няправільнага авала.

Водзяцца акунь, карась, шчупак, сом, уюн, сярод акліматызаваных відаў чудскі сіг.

Уваходзіць у Шацкі нацыянальны прыродны парк.

## Літаратура 
* Пулемецьке // Географічна енциклопедія України: [в 3 т.] / редкол.: О. М. Маринич (відповід. ред.) та ін. Т. 3. — К.: Українська енциклопедія ім. М. П. Бажана, 1993. 

Катэгорыя:Азёры Валынскай вобласці
Сент-Стывен (Нью-Брансуік)

**Сент-Стывен** () — горад у Канадзе, у акрузе Шарлат, правінцыя Нью-Брансуік. 

Горад размешчаны на ўсходнім беразе ракі Сент-Круа, якая з'яўляецца тут натуральнай мяжой паміж Канадай і ЗША (штат Мэн). 

У 1604 годзе тут зімаваў французскі даследчык Самюэль дэ Шамплейн са сваімі людзьмі.

## Адукацыя і навука 
* Універсітэт Святога Стэфана

Катэгорыя:Гарады Нью-Брансуіка
Паводкі ў Афганістане і Пакістане (2024)

12 красавіка 2024 года праз моцныя дажджы ў Афганістане і Пакістане адбыліся паводкі. Загінулі больш за 130 чалавек. 

Стыхія ахапіла 23 афганскія правінцыі. Загінулі 66 чалавек, 36 атрымалі раненні. Больш за 1200 дамоў былі цалкам або часткова разбураны. Упраўленне ААН па каардынацыі гуманітарных пытанняў у Афганістане паведаміла, што ад непагадзі пацярпелі больш за 1200 сем’яў. Большасць ахвяр загінулі ад абвальвання даху. Разам з людзьмі, загінула 200 галоў жывёлы. Было затоплена больш за 600 км дарог і 800 гектараў сельскагаспадарчых угоддзяў. 

У Пакістане найбольш пацярпела правінцыя Хайбер-Пахтунхва, дзе колькасць загінулых дасягнула 46 чалавек. Некаторыя загінулі ад маланкі падчас збораў ураджаю пшаніцы. Фіксаваліся адключэнні электрычнасці ў Белуджыстане, Пенджабе і Азад Кашміры. У Белуджыстане ўлады абвясцілі надзвычайнае становішча.  

Пакістанскае нацыянальнае ўпраўленне па ліквідацыі наступстваў стыхійных бедстваў рэкамендавала экстраным службам быць у стане павышанай гатоўнасці, паколькі чакалася другая хваля моцных дажджоў.

## Гл. таксама 
* Паводкі ў краінах Персідскага заліва (2024) 
* Паводка на Урале (2024)
## Крыніцы 
Катэгорыя:Паводкі 2024 года
Катэгорыя:Красавік 2024 года
Катэгорыя:Падзеі 12 красавіка
Рэклама, інфармацыя, дайджэст

**Рэклама, інфармацыя, дайджэст** (**РІД**) — недзяржаўная інфармацыйная служба Рэспублікі Беларусь у 1992—1997 гадах. 

## Агульнае 
РІД займалася зборам і апрацоўкай навін палітычнага, эканамічнага, культурнага і іншага характару, распаўсюджваннем іх у сродках масавай інфармацыі, прыватным асобам на тэрыторыі Беларусі і за яе межамі, узаемаабменам з замежнымі сродкамі масавай інфармацыі.

Праводзіла таксама сацыялагічныя даследаванні, аказвала кансультацыйныя, рэкламныя і пасрэдніцкія паслугі, рыхтавала і размяшчала дайджэсты рэспубліканскіх і замежных перыядычных выданняў, праводзіла выстаўкі, кірмашы, ярмаркі, стварала рэкламную прадукцыю.

## Зноскі 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Інфармацыйныя агенцтвы
Катэгорыя:Кампаніі паводле алфавіта
Streit Group Cobra

**Streit Group Cobra** — бронеаўтамабіль з колавай формулай 4 × 4, распрацаваны канадскай кампаніяй Streit Group на шасі аўтамашыны Toyota Land Cruiser 200. Прэзентаваны ў 2013 годзе.

## Апісанне 
Бронемашына мае звычайную кампаноўку з пярэднім размяшчэннем рухавіка, аддзяленнем кіравання ў сярэдняй частцы, у кармавой частцы  размешчана дэсантнае аддзяленне. Экіпаж кладаецца з двух чалавек, прадугледжана магчымасць перавозкі некалькіх пяхотнікаў.

## Варыянты і мадыфікацыі 
* **Cobra** — выпускаецца ў двух варыянтах выканання: стандартным з’яўляецца варыянт з трыма дзвярыма, аднак магчымы выпуск з пяццю.

## Краіны-эксплуатанты 
* 
* 

## Крыніцы 
## Літаратура 
* „STREIT COBRA“ - лесно оклопно мобилно возило 4х4 // "Штит", № 126, април 2020. стр.36-37

## Спасылкі 
* STREIT Group :: APC Vehicle Range
* Cobra // «Army Guide»

Катэгорыя:Бронеаўтамабілі паводле алфавіта
Катэгорыя:Бранятэхніка Канады
Чжэн Цзасінь

**Чжэн Цзасінь** (; , таксама , 1906—1998) — кітайскі арнітолаг, адзін з заснавальнікаў сучаснай кітайскай арніталогіі і зоагеаграфіі, заснавальнік Пекінскага музея натуральнай гісторыі.

## Біяграфія 
### Раннія гады 
Чжэн нарадзіўся 18 лістапада 1906 года ў Фуцзяні. Яго маці памерла ад туберкулёзу, калі Чжэн Цзасіню было пяць гадоў, і пра яго клапацілася ў асноўным яго бабуля. Бацька Чжэн Сенфан шмат гадоў быў супрацоўнікам бюро па саляных справах, а таксама настаўнікам сярэдняй школы, а затым дырэктарам сярэдняй школы, ён быў адным з нямногіх кітайцаў з вышэйшай адукацыяй і валодаў англійскай мовай. Бацька навучыў свайго сына гаварыць па-англійску яшчэ ў дзяцінстве. Чжэн быў слабым дзіцем, і яго бацька заахвочваў яго заняткі спортам. Чжэн шмат хадзіў у горы, гуляў у тэніс і нават стаў чэмпіёнам у бегу на 100 м. Нягледзячы на высокі ўзровень адукацыі бацькі, сям’я жыла вельмі сціпла, і спачатку цікавасць да прыроды была сфакусавана на ядомых аб’ектах. Ён лавіў рыбу, збіраў дзікую садавіну і гародніну, якія гатавала яго бабуля. Ён пайшоў у сярэднюю школу ў Фучжоў і паказаў выдатныя поспехі, у пачатковай школе ён двойчы пераскокваў праз клас. Чжэн дамогся права паступлення ў хрысціянскі ўніверсітэт Фуцзянь ва ўзросце 15 гадоў, для чаго было неабходна прайсці спецыяльны тэст. Англійскі прафесар біялогіі спытаў у заяўнікаў, у якой гародніне ўтрымліваецца самая вялікая колькасць вітамінаў. Чжэн Цзасінь быў адзіным, хто знайшоў правільны адказ на гэтае пытанне — памідор. Памідоры тады былі невядомыя ў Кітаі, але Чжэн чытаў пра іх, і гэта дало яму магчымасць правільна адказаць. У 1926 годзе ён скончыў універсітэт, прайшоўшы курс з сямі семестраў, пасля гэтага ён вырашыў працягнуць адукацыю ў Злучаных Штатах.

### Вучоба і праца ў ЗША 
Яго дзядзька, які працаваў лекарам у Фучжоў, фінансаваў паездку Чжэна ў ЗША. Ён абраў Мічыганскі ўніверсітэт, бо там вучыўся яго стрыечны брат. У 1927 годзе ён атрымаў ступень магістра, спецыялізуючыся ў эмбрыялогіі. Яго навуковым кіраўніком быў эмбрыёлаг Пітэр Олас Окельберг. Чжэн Цзасінь атрымаў ступень доктара філасофіі (Ph.D.) у 1930 годзе за дысертацыю на тэму «Гісторыя зародкавых клетак *Rana cantabrigensis* Baird». Ён таксама атрымаў узнагароду  Golden Key. Падчас вучобы ў ЗША ён часта наведваў музеі натуральнай гісторыі і задаўся пытаннем, чаму ўсе віды ў Кітаі ў апошні час былі апісаны некітайцамі. Пры гэтым ён выдатна ведаў, што ў 3000-гадовай класічнай кітайскай літаратуры згадваюцца і апісаны не менш за 100 відаў птушак. Ён вырашыў вярнуцца ў Кітай і адхіліў прапановы аб працы ў Злучаных Штатах.

Памёр ад сардэчнага прыступу.

## Асабістае жыццё 
Чжэн сустрэў сваю будучую жонку Чэнь Цзя-чжан *Chen Jia-jang* (Лідзію) падчас гульні ў тэніс. Яны ажаніліся ў 1942 годзе. У 1992 годзе пара святкавала сваё залатое вяселле, калі Чжэн уручыў сваёй жонцы залаты ключ ад Мічыгана і ў сваю чаргу атрымаў у падарунак залаты аловак.

## Памяць 
У яго гонар названы некалькі відаў, напрыклад, від птушак , а таксама від .

Катэгорыя:Арнітолагі Кітая
Эльванген

**Эльванген**  () — горад у Германіі, у зямлі Бадэн-Вюртэмберг.

9 мая 1948 года ў Эльвангене беларускімі эмігрантамі быў скліканы пленум БЦР, на якім Беларуская цэнтральная рада была абвешчана «выканаўчым і прадстаўнічым на эміграцыі органам незалежнай Беларускай Народнай Рэспублікі».

## Зноскі 
Катэгорыя:Гарады Бадэн-Вюртэмберга
Лабараторныя ўмовы

**«Лабараторныя ўмовы»** () ― амерыканскі кароткаметражны фантастычны фільм, зняты ў 2017 годзе на кінастудыі «Joe Russell Productions». Прэм’ера адбылася 6 кастрычніка 2017 года ў Іспаніі ў межах Міжнароднага кінафестывалю ў Сітжэсе.

## Сюжэт 
З бальніцы знікае пацыент у крытычным стане. Дзяжурная лекарка знаходзіць яго ў будынку непадалёк. Таксама там выяўляецца цалкам ізаляваны пакой з разнастайнымі датчыкамі і група людзей, якія збіраюцца засекчы змены, якія адбываюцца з целам пасля смерці. Лекарка, якая шукала зніклае цела, зрывае незаконны эксперымент.

## У ролях 
## Здымачная група 
* рэжысёр ― Jocelyn Stamat;
* сцэнарыст ― Тэры Росіа;
* прадзюсар ― Джо Расел;
* аператар ― Бэн Катчынс;
* кампазітар ― Эндру Каўчынскі;
* мастакі ― Іў МакКарні, Margaret Kaiser, Адам Кедзіс;
* мантаж ― Роберт Шэйд.

## Узнагароды і намінацыі 
* «», 2018 ― Найлепшы кароткаметражны фільм.
* «», 2017 ― намінацыя ў катэгорыі «Найлепшы кароткаметражны фільм».
* «Independent Filmmakers Showcase IFS Film Festival», 2018 ― Найлепшы навукова-фантастычны фільм, Найлепшы кароткаметражны фільм.
* «Pasadena International Film Festival», 2018 ― Найлепшы кароткаметражны фільм.
* «ConCarolinas Short Film Festival», 2018 і 2019 ― Найлепшы кароткаметражны фільм, Найлепшы паўночнаамерыканскі кароткаметражны фільм, Найлепшы сцэнарый.
* «FilmQuest», 2018 ― Найлепшы навукова-фантастычны фільм, Найлепшая актрыса другога плана ў кароткаметражцы, Найлепшая актрыса другога плана.
* «Bangalore International Short Film Festival», 2018 ― Найлепшы рэжысёр.
* «SENE Film, Music and Art Festival», 2018 ― Найлепшы навукова-фантастычны кароткаметражны фільм, Найлепшы акцёрскі склад.
* «Molins Film Festival», 2018 ― Найлепшы кароткаметражны фільм, Гран-пры за еўрапескі фантастычны кароткаметражны фільм (срэбра).
* «Bentonville Film Festival», 2018 ― Найлепшы кароткаметражны фільм.
* «Canada Shorts Film Festival», 2018 ― Найлепшы навукова-фантастычны фільм.
* «San Diego Film Week», 2019 ― намінацыя ў катэгорыі «Найлепшы хорар/навукова-фантастычны/фэнтэзійны кароткаметражны фільм».
* «Mindfield Film Festival Los Angeles», 2018 ― Найлепшы кароткаметражны фільм.
* «Oregon Short Film Festival», 2018 ― Найлепшы аператар.
* «Gold Movie Awards», 2018 ― Найлепшы фільм месяца, Найлепшая актрыса.
* «The Discover Film Awards», 2018 ― Найлепшы навукова-фантастычны кароткаметражны фільм.
* «Queen Palm International Film Festival», 2018 ― Найлепшыя візуальныя эфекты, Найлепшая актрыса.
* «Etheria Film Night», 2018 ― Найлепшы фільм.
* «Cordillera International Film Festival», 2019 ― Найлепшы драматычны кароткаметражны фільм.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 
*
Корнуал (Антарыа)

**Корнуал** ( — горад у правінцыі Антарыа (Канада). Названы ў гонар Георга IV, які насіў тытул герцага Корнуальскага. Насельніцтва — 45 965 чалавек (перапіс 2006), з якіх англійская мова была роднай для 64,2 %, французская для 27,2 %.

## Зноскі 
Катэгорыя:Гарады Антарыа
Лімінгтан (Антарыа)

**Лімінгтан** () — горад у Канадзе. атрымаў гарадскі статус у 1876 годзе, калі тут пражывалі 300 чалавек. Насельніцтва — 31 113 чалавек (2006), з прыгарадамі — 49 741. Англамоўных гараджан з іх налічвалася сярод іх 16 915, франкамоўных — 470.

Катэгорыя:Гарады Антарыа
Лімінгтан (Англія)

**Лімінгтан** () — горад у Вялікабрытаніі. Размешчаны на поўдні Англіі, на ўзбярэжжы праліва Ла-Манш. Адміністрацыйна ўваходзіць у акругу Нью-Форэст графства Хэмпшыр, на паўднёвы захад ад Лондана. Марскі порт, у тым ліку зручны для стаянак яхт. Паблізу ад горада размешчаны нацыянальны парк Нью-Форэст. Насельніцтва — 14 тысяч чалавек (на 2001 год).

## Зноскі 
Катэгорыя:Гарады Англіі
Маркем (Канада)

**Маркем** () — горад правінцыі Антарыа (Канада), насельніцтва — каля 301 тыс. жыхароў (2011), тэрыторыя — 211 км². Сабор Праабражэння.

## Гарады-пабрацімы 
Катэгорыя:Гарады Антарыа
Regesta źródłowe do dziejów Litwy od czasów najdawniejszych aż do unji z Polską

**Regesta źródłowe do dziejów Litwy od czasów najdawniejszych aż do unji z Polską = Regesta Lithuaniae ab origine usque ad Magni Ducatus cum Regno Poloniae unionem** () — зборнік рэгестаў па гісторыі Літвы, Жамойці і некаторых заходнебалцкіх плямён (яцвягаў, галіндаў, надроваў, скальваў) з найдаўнейшых часоў да пачатку панавання ў Вялікім Княстве Літоўскім вялікага князя Гедзіміна (1315 год).

Складзены на лацінскай мове і выдадзены Г. Пашкевічам ў 1930 годзе.Працяг выдання не здзейснены.

## Змест 
Рэгесты змяшчаюць з вычарпальнай паўнатой асобныя паведамленні з працантычных аўтараў (Тацыта, К. Пталамея), сярэдневяковых гісторыкаў (Касіядора, Іардана, Я. Длугаша, Пятра з Дусбурга, В. Кадлубака, Генрыха Латвійскага і іншых), нямецкіх і польскіх аналаў, рускіх летапісаў (Іпацьеўскага, Лаўрэнцьеўскага, наўгародскіх і іншых).

Размешчаны ў храналагічным парадку, 1-ы з іх — паведаменне Тацыта пра эстаў (98 год н.э.), апошні — паведамленне з хронікі Г. Вартберга пра горад Кукенойс (1315 год). Усяго змешчана 853 рэгесты і ў дадатку 6.

Рэгесты перадаюць кароткі змест паведамлення, некаторыя цакам яго цытуюць (калі крыніца на лацінскай мове), у асобных ёсць арыгінальныя напісанні геаграфічных назваў (на старажытнарускай мове лацінскім шрыфтам). Матэрыялы зборніка асвятляюць старажытную гісторыю балцкіх народаў, працэс утварэння Вялікага Княства Літоўскага, уключэння ў яго склад беларускіх зямель, ваенныя і мірныя ўзаемадачыненні Вялікага Княства Літоўскага з суседнімі дзяржавамі. Дзякуючы паўнаце сабраных звестак выданне мае вялікую навуковую каштоўнасць.

## Публікацыі 
* Regesta Lithuanie ab origine usque ad Magni Ducatus cum Regno Polonie unionem. T. I: Tempora usque ad annum 1315 complectens / Recensuit Henricus Paszkiewicz. — Varsovie, 1930.

## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Творы на лацінскай мове
Катэгорыя:Гістарычныя крыніцы
Маркем (рака)

**Маркем** () — рака на востраве Новая Гвінея. Рака працякае на ўсходзе па тэрыторыі Папуа - Новай Гвінеі. Бярэ свой пачатак у мясцовасці Фіністэр Рэндж і цячэ 180 км у паўднёва-ўсходнім напрамку, упадае ў заліў Юон Саламонава мора ля горада Лаэ на ўзбярэжжы Ціхага акіяна.

Рака была названа ў 1873 годзе капітанам Джонам Морсбі ў гонар сэра Клементса Маркема, сакратара Каралеўскага геаграфічнага таварыства.

Катэгорыя:Рэкі Папуа — Новай Гвінеі
Клементс Маркем

**Клементс Роберт Маркем** (таксама Маркхэм; ; , Стылінгфліт — , ) — англійскі географ, даследчык і пісьменнік. З 1863 па 1888 гады займаў пасаду сакратара Каралеўскага геаграфічнага таварыства, а пазней заставаўся прэзідэнтам таварыства яшчэ на працягу дванаццаці гадоў. Спрыяў пачатку палярнай кар’еры Роберта Скота. Клементс Маркем з’яўляўся членам Лонданскага каралеўскага таварыства, а таксама Рыцарам-Камандорам Ордэна Лазні.

## Біяграфія 
Маркем пачаў ваенна-марскую кар’еру як кадэт Каралеўскага ваенна-марскога флота. Стаўшы мічманам, адправіўся ў Арктыку на караблі HMS «Assistance», які быў пасланы на пошукі зніклай экспедыцыі сэра Джона Франкліна. Быў адказным за збор пладоў хінных дрэў у перуанскіх лясах і наступнае вырошчванне іх у Індыі. Такім чынам індыйскі ўрад атрымаў сваю крыніцу хініну. Маркем таксама з’яўляўся географам абісінскіх экспедыцыйных сіл сэра Роберта Нейпіра ў Англа-эфіёпскай вайне і прысутнічаў пры падзенні Магдалы ў 1868 годзе.

Галоўным дасягненнем Маркема на пасадзе прэзідэнта КГА стала адраджэнне ў канцы XIX стагоддзя ў Брытаніі цікавасці да даследавання Антарктыкі пасля амаль 50-гадовага перапынку. Змагаўся за тое, каб першая з іх была прадпрынятая як ваенна-марское прадпрыемства, на чале якой павінен быў абавязкова стаць Роберт Скот. Маркем змог пераадолець пярэчанні значнай часткі навуковай супольнасці і ў выніку ажыццявіў сваю задуму ў поўным аб’ёме. іншых даследчыкаў.

Два астравы каля берагоў Антарктыды і адна з рэк вострава Новая Гвінея таксама носяць імя Маркема.
Маркем (гара)

**Маркем** () — гара ў Антарктыдзе, самы высокі пункт хрыбта Каралевы Лізаветы на Трансантарктычных гарах. Вышыня — 4350 м над узроўнем мора.

## Геаграфія 
Гара размешчана ва Усходняй Антарктыдзе, на Тэрыторыі Роса, на хрыбце Каралевы Лізаветы (Бераг Шэклтана), які з’яўляецца складовай часткай Трансантарктычных гор, прыкладна за 175 км на поўнач — паўночны захад ад гары Керкпатрык (4528 м), і за 148 км — на захад ад гары Элізабет (4480 м).

Гара Маркем уяўляе сабой горны масіў даўгаватай формы, з трыма вяршынямі.

Горны масіў быў адкрыты падчас другой Брытанскай антарктычнай экспедыцыі (экспедыцыя «Дыскаверы») 1901—1904 гадоў пад кіраўніцтвам капітана Роберта Скота і быў названы ў гонар прэзідэнта Каралеўскага геаграфічнага таварыства сэра Клементса Маркема, які быў галоўным ініцыятарам гэтай экспедыцыі.

Катэгорыя:Горы Антарктыды
Універсітэт Тунцзі

**Універсітэт Тунцзі** () — вышэйшая навучальная ўстанова ў Шанхаі, Кітайская Народная Рэспубліка.

Ва ўніверсітэце вучыцца каля 50 000 студэнтаў і аспірантаў. ВНУ выдае дыпломы ступеняў бакалаўра, магістра і доктара.

## Структура і спецыялізацыя 
У складзе ўніверсітэта Тунцзі 19 факультэтаў:

* Каледж архітэктуры і гарадскога планавання;
* Мастацтваў і камунікацый;
* Будаўніцтва;
* Эканомікі і менеджменту;
* Інфармацыйных тэхналогій;
* Геалагічны;
* Экалогіі;
* Замежных моў;
* Палітыкі і права;
* Машынабудавання;
* Медыцынскі:
* Жаночы;
* Транспартны;
* Прыродазнаўчых навук;
* Кінематаграфічны;
* Аэракасмічны
* Біятэхнічны;
* Аўтамабільны;
* Праграмнага забеспячэння.

Таксама ва ўніверсітэце дзейнічаюць інстытуты паслядыпломнай адукацыі.

## Гісторыя стварэння і станаўлення 
У 1907 годзе Эрых Паўлун заснаваў нямецкую медыцынскую школу Тунцзі. У 1912 годзе ў навучальныя праграмы ўстановы былі дададзены тэхнічныя прадметы і назва была зменена на Медыцынская і інжынерная школа Тунцзі. Статус універсітэта школа атрымала ў 1923 годзе, а ў 1927 была перайменавана ў Нацыянальны універсітэт Тунцзі.

Пасля пачатку япона-кітайскай вайны, у верасні 1937 года ўніверсітэт быў эвакуіраваны з Шанхая ў Цзіньхуа (правінцыя Чжэцзян), Ганьчжоу (правінцыя Цзянсу), Хэчжоу (правінцыя Гуандун), Куньмін і іншыя месцы. У 1940 годзе эвакуіраваны далей, у Лічжуан (цяпер у акрузе Ібінь), у правінцыі Сычуань. У 1946 годзе ўніверсітэт вярнуўся ў Шанхай.

У пачатку 1950-х гадоў частка факультэтаў была перанесена ў іншыя ўніверсітэты. Так напрыклад факультэты матэматыкі і фізікі былі ўключаныя ў склад Фуданьскага ўніверсітэта. А факультэты электратэхнікі і суднабудавання перанесены ў Шанхайскі ўніверсітэт Цзяатун.

У 1978 годзе ўніверсітэт Тунцзі аднавіў супрацоўніцтва з універсітэтамі Германіі і стаў акном у культурным і навуковым абмене паміж Кітаем і Германіяй.

З 1995 года універсітэт прымае ўдзел у Праекце 211. У 1996 годзе Універсітэт Тунцзі быў аб’яднаны з Шанхайскім універсітэтам гарадскога будаўніцтва, а ў 2000 годзе з Шанхайскім чыгуначным універсітэтам. З 2002 года універсітэт Тунцзі ўдзельнічае ў Праекце 985.

## Спасылкі 
* Універсітэт «Тунцзи»
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Адукацыя ў Шанхаі
Катэгорыя:Універсітэты Кітая
Streit Group Spartan

**Streit Group ** — бронеаўтамабіль з колавай формулай 4 × 4, распрацаваны канадскай кампаніяй Streit Group на шасі аўтамашыны Ford 550 у 2012 годзе.

## Апісанне 
### Канструкцыя 
Бронемашына мае звычайную кампаноўку з пярэднім размяшчэннем рухавіка, аддзяленнем кіравання ў сярэдняй частцы машыны, у кармавой частцы машыны размешчана дэсантнае аддзяленне.

У бартах баявога аддзялення маецца чатыры дзверы, у верхняй частцы якіх усталяваны куленепрабівальны шклаблок (дзве дзверы — для кіроўцы і камандзіра машыны, дзве — для дэсанту). Лабавое шкло куленепрабівальнае. У карме корпуса размешчана дзверы для пасадкі і высадкі дэсанту. Таксама маецца люк на даху.

У верхняй частцы бартоў дэсантнага аддзялення размешчаны амбразуры для вядзення агню са стралковай зброі (па дзве з кожнага боку).

Пярэдні бампер бронемашыны ўзмоцнены, разлічаны на магчымасць тарана перашкод
* 
* 
* 
* 

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* STREIT Group :: APC Vehicle Range
* Спартан (Спартан)  / афіцыйны сайт «АвтоКрАЗ»

Катэгорыя:Бронеаўтамабілі паводле алфавіта
Катэгорыя:Бранятэхніка Канады
Майк Піндэр

**Майкл Томас Піндэр** (; , , Англія — , Каліфорнія) — англійскі музыкант і кампазітар, найбольш вядомы як адзін з заснавальнікаў і ўдзельнік рок-гурта The Moody Blues, які прымаў удзел у запісе ўсіх студыйных альбомаў гурта, пачынаючы з першага (1965) да альбома Octave (1978), пасля чаго пакінуў гурт.

## Творчасць 
За гады працы ў Moody Blues Майк Піндэр стаў вядомы сакавітымі, шчыльнымі гукамі, вымаемымі ім са сваіх мелатронаў, якія ён у пачатку 1970-х так моцна мадыфікаваў, што ў рок-прэсе (якая ў той час шырока асвятляла творчасць Moody Blues) яны пачалі неафіцыйна называцца «піндэр-троны». У 2018 годзе быў уведзены ў Залу славы рок-н-ролу як удзельнік The Moody Blues.
Бэй Шыжан

**Бэй Шычжан** (; 10 кастрычніка 1903 — 29 кастрычніка 2009), або **Шы-Чжан Бэй** — кітайскі біяфізік, эмбрыёлаг, палітык і . Быў акадэмікам Кітайскай акадэміі навук.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў Чжэньхаі, правінцыя Чжэцзян, 10 кастрычніка 1903 года. Атрымаў доктарскую ступень у Цюбінгенскім універсітэце ў 1928 годзе. У 1929 годзе заснаваў кафедру біялогіі Чжэцзянскага ўніверсітэта і працаваў там 20 гадоў. На момант смерці ён быў найстарэйшым членам як Academia Sinica, так і Кітайскай акадэміі навук. Ён быў заснавальнікам, першым галоўным дырэктарам і ганаровым дырэктарам Інстытута біяфізікі Кітайскай акадэміі навук.

Бэй Шычжан быў піянерам кітайскай цыталогіі, эмбрыялогіі і заснавальнікам кітайскай біяфізікі.

Памёр у сваім доме ў Пекіне 29 кастрычніка 2009 года ва ўзросце 106 гадоў

## Шанаванне 
Лічыцца «бацькам кітайскай біяфізікі». Астэроід 31065 Бэйшычжан быў названы ў яго гонар з нагоды 100-годдзя з дня нараджэння.

Катэгорыя:Акадэмікі Кітайскай акадэміі навук
Катэгорыя:Акадэмікі Акадэміі Сініка
Катэгорыя:Эмбрыёлагі
Катэгорыя:Цытолагі
Катэгорыя:Біёлагі Кітая
Катэгорыя:Біяфізікі
Ревизия пущ и переходов звериных в бывшем Великом Княжестве Литовском...

**«Ревизия пущ и переходов звериных в бывшем Великом Княжестве Литовском с присовокуплением грамот и привилегий на входы в пущи и на земли, составленная Старостою Мстибоговским Григорием Богдановичем Воловичем в 1559 году с прибавлением другой актовой книги, содержащей в себе привилегии, данные дворянам и священникам Пинскаго повета, составленной в 1554 году»** — выданне гаспадарча-юрыдычнай дакументацыі дзяржаўных і прыватных уладанняў Вялікага Княства Літоўскага сярэдзіны XVI стагоддзя, ажыццёўленае Віленскай археаграфічнай камісіяй. Выдадзена ў 1867 годзе ў Вільні. Выданне з’яўляецца каштоўнай крыніцай па сацыяльна-эканамічнай гісторыі Беларусі, змяшчае вялізны матэрыял па гісторыі, геаграфіі, анамастыцы, генеалогіі. Паказальнікі асабістых імён, геаграфічных назваў і рэчаў былі выдадзены асобна ў Вільні ў 1873 годзе — «Алфавитный указатель к Актовой книге, изданной Виленскою Археографическою Коммиссиею в 1867 году: Ревизия пущ и переходов звериных в бывшем Великом Княжестве Литовском...»

Змяшчае «Реистр списанья и выведанья пущ и переходов звериных», складзены ў 1559 годзе Р. Б. Валовічам па даручэнні вялікага князя і караля польскага Жыгімонта II Аўгуста.

Мэтай апісання было ўпарадкаванне дзяржаўнай лясной гаспадаркі і вяртанне ў дзяржаўны скарб незаконна захопленных шляхтай зямель. З аналагічнымі мэтамі ў 1554 годзе адміністрацыяй каралевы Боны Сфорцы быў складзены «Реестр списованья привильев земян, шляхты повету Пинского и попов, наданья замку Пинского», дзе перапісаны граматы на землі Жыгімонта I Старога, Боны Сфорцы, Ф. І. Яраславіча і пінскай княгіні Марыі, выдадзеныя шляхце і праваслаўнаму духавенству Пінскага павета, а таксама шляхецкія акты на куплю-продаж зямель.

Праверка правоў прыватных землеўладальнікаў на маёнткі была важным мерапрыемствам Боны Сфорцы, складанай часткай валочнай памеры на Палессі.

## Змест 
У дакуменце дадзена апісанне дзяржаўных пушчаў у паўночнай Украіне, паўднёвай і заходняй Беларусі і Літве з пазначэннем іх межаў на карце (не збераглася). Адзначаны «оступы» — месцы палявання, сёлы ў пушчах, колькасць у іх «службаў» і людзей. Адначасова з правядзеннем апісання зроблена праверка правоў навакольнай шляхты на валоданне землямі і карыстанне пушчамі і складзены «Реистр списанья и оказыванья привилев и листов на именья», дзе перапісаны граматы вялікага князя Аляксандра, Жыгімонта II Аўгуста, каралевы Боны Сфорцы, пінскага князя Ф. І. Яраславіча, пінскай княгіні Марыі, выдадзеныя на карысць пінскай, кобрынскай, камянецкай, давыд-гарадоцкай, слонімскай, мсцібогаўскай, ковенскай і трокскай шляхты. 

## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Гістарычныя крыніцы
Наталля Міхайлаўна Вітрэнка

**Наталля Міхайлаўна Вітрэнка** (; нар. 28 снежня 1951, Кіеў) — украінскі палітычны дзеяч, лідар Прагрэсіўнай сацыялістычнай партыі Украіны (ПСПУ), доктар эканамічных навук.

Катэгорыя:Эканамісты СССР
Катэгорыя:Эканамісты Украіны
Катэгорыя:Кандыдаты ў прэзідэнты Украіны
Катэгорыя:Дактары эканамічных навук
Катэгорыя:Народныя дэпутаты Вярхоўнай Рады Украіны II склікання
Катэгорыя:Народныя дэпутаты Вярхоўнай Рады Украіны III склікання
Катэгорыя:Члены КПСС
Катэгорыя:Жанчыны-палітыкі Украіны
Чжу Цзяхуа

е.]]
**Чжу Цзяхуа** (; (30 мая 1893 — 3 студзеня 1963) — палітык у Кітайскай Рэспубліцы. З лістапада 1930 па люты 1932 быў рэктарам Нацыянальнага цэнтральнага ўніверсітэта. У першай палове 1930-х гадоў займаў пасаду міністра камунікацый і міністра адукацыі пры Гаміньдане ў Нанкіне. Віцэ-прэм’ер у 1949-1950-х гадах.

Катэгорыя:Палітыкі Кітая
Катэгорыя:Члены Гаміньдана
Ян Сяньцзінь

**Ян Сяньцзінь** (; 1913—1984) — кітайскі батанік і лесавод.

## Біяграфія 
Ян Сяньцзінь нарадзіўся 4 мая 1913 года ў павеце Цзяхэ правінцыі Чжэцзян. З 1931 года вучыўся ў Нацыянальным цэнтральным універсітэце ў Нанкіне, у 1935 годзе скончыў аддзяленне сельскай гаспадаркі і лесаводства, пасля чаго застаўся там працаваць на пасадзе асістэнта. У 1937 годзе Ян быў прызначаны навуковым супрацоўнікам і рэдактарам у Нанкінскім інстытуце біялагічных навук.

З 1942 года Ян Сяньцзінь выкладаў у званні прафесара ў Фуданьскім універсітэце. У красавіку 1945 года ён адправіўся ў ЗША, атрымліваць дадатковую адукацыю ў Ельскім універсітэце. Вярнуўшыся ў Кітай у жніўні 1946 года, ён працягнуў выкладаць у Фуданьскім універсітэце, а таксама стаў ад’юнкт-прафесарам Хэнаньскага ўніверсітэта ў Кайфыне. Таксама ён працаваў прафесарам ва Універсітэце Тунцзі ў Шанхаі.

У маі 1950 года Ян стаў прафесарам і дэканам дэпартамента лесаводства Паўночна-ўсходняга сельскагаспадарчага каледжа. З 1952 года быў прафесарам зноў арганізаванага Паўночна-Усходняга універсітэта. З 1956 года Ян — член Камуністычнай партыі.

## Навуковая дзейнасць 
Ян Сяньцзінь быў спецыялістам па сістэматыцы сямейства , яго аўтарству належаць апрацоўкі родаў ,  і  ў манаграфіі флоры Кітая. Апісаў звыш 70 новых відаў раслін.

Памёр Ян Сяньцзінь ў Пекіне 6 лютага 1984 года.

## Некаторыя навуковыя публікацыі 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Батанікі XX стагоддзя
Катэгорыя:Батанікі Кітая
Вань (прозвішча)

**Вань** — адна з раманізацый кітайскага прозвішча, якое запісваецца як 万 на спрошчанай кітайскай і 萬 на традыцыйнай кітайскай. На кантонскім дыялекце яно раманізавана як **Man**.

Прозвішча значыцца 162-м у  дынастыі Сун «Сто прозвішчаў». Па стане на 2008 год гэта 88-е па распаўсюджанасці прозвішча ў Кітаі, якое насілі 2,4 мільёна чалавек. Правінцыя з найбольшай колькасцю людзей з такім прозвішчам — Аньхой .

## Вядомыя асобы 
*  (нар. 1967) — палітык з Атланты
*  (Вань Цзілян; нар. 1957) — ганконскі акцёр
*  — заснавальнікі кітайскай індустрыі анімацыі
**  (1900—1997)
**  (1900—1995)
**  (1906—1992)
**  (*1907 — ?)
* Вань Ган (нар. 1952) — міністр навукі і тэхналогій Кітая
*  (нар. 1961) — эканаміст
*  (нар. 1950) — тайваньскі кінарэжысёр
*  (1428—1487) — супруга  з дынастыі Мін
*  (1907—1997) — генерал і палітык
*  (1903—1995) — майстар баявых мастацтваў
*  (1916—2015) — віцэ-прэм’ер, член Палітбюро
*  (нар. 1940) — бізнесмен-мільярдэр, генеральны дырэктар WH Group
*  (нар. 1996) — кітайская актрыса
*  (нар. 1941) — былы губернатар правінцыі Чжэцзян
*  (нар. 1971) — кітайская спявачка
*  (1916—1966) — кіраўнік Камуністычнай партыі Цяньцзіня
*  (1880—1951) — ваенны губернатар правінцыі Хэйлунцзян
*  (1920—2023) — кітайскі генерал
*  (XVI стагоддзе) — легендарны «вучоны-ракетчык»
*  (нар. 1986) — футбаліст
*  (нар. 1948) — палітык, сын 
* Вань Цзябаа, псеўданім  (1910—1996) — уплывовы драматург
*  (1495—1585) — педыятр дынастыі Мін
*  (нар. 1985) — футбаліст
*  (нар. 1930) — былы старшыня Камуністычнай партыі правінцыі Цзянсі, першая жанчына-старшыня партыі правінцыі
*  (памёр у 272) — канцлер Усходняга У
*  (нар. 1956) — намеснік старшыні Вярхоўнага народнага суда Кітая
*  (нар. 1963) — актывіст барацьбы са СНІДам
*  (Вань Цывэнь; нар. 1970) — ганконгская актрыса

## Гл. таксама 
* Ван (прозвішча)

Катэгорыя:Кітайскія прозвішчы
Мідленд (Антарыа)

**Мідленд** () — горад у заліве Джорджыян-Бей графстве Сімка, правінцыя Антарыа (Канада). Уваходзіць у склад рэгіёну Гуронія/Вендат у Цэнтральным Антарыа. Эканамічны цэнтр рэгіёну. Бальніца на 125 месцаў. Аэрапорт. Насельніцтва — 16864 жыхароў (2016).

Катэгорыя:Гарады Антарыа
Бопфінген

**Бопфінген** () — горад у Германіі, у зямлі Бадэн-Вюртэмберг. Падпарадкаваны адміністрацыйнай акрузе Штутгарт. Уваходзіць у склад раёна Усходні Альб. Насельніцтва — 12 167 чалавек (на 31 снежня 2010 года). Плошча — 77,00 км². Афіцыйны код — 08 1 36 010.

Горад падзяляецца на 9 гарадскіх раёнаў.

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Гарады Бадэн-Вюртэмберга
Гшвенд

**Гшвенд** () — абшчына ў Германіі, у зямлі Бадэн-Вюртэмберг. Падпарадкоўваецца адміністрацыйнай акрузе Штутгарт. Уваходзіць у склад раёна Усходні Альб. Насельніцтва — 4956 чалавек (на 31 снежня 2010 года). Плошча — 54,50 км².

## Крыніцы 
Катэгорыя:Камуны Бадэн-Вюртэмберга
Катэгорыя:Населеныя пункты паводле алфавіта
Аляксандр Васілевіч Бранцэвіч

**Аляксандр Васілевіч Бранцэвіч** (, в. Лужасна, Мазалаўскі сельсавет, Віцебскі раён, Віцебская вобласць, Беларуская ССР) — генеральны дырэктар УП «Віцебскаблгаз» (з 2022 года), член Прэзідыума Усебеларускага народнага сходу (з 2024 года).

## Біяграфія 
Працоўную дзейнасць пачаў у 2000 годзе слесарам па эксплуатацыі газавай гаспадаркі вытворчага ўпраўлення «Віцебскгаз». У 2002 годзе скончыў Віцебскі дзяржаўны ўніверсітэт імя П. М. Машэрава па спецыяльнасці «Беларуская мова, літаратура і гісторыя».

У 2014 годзе скончыў Полацкі дзяржаўны ўніверсітэт імя Ефрасінні Полацкай па спецыяльнасці «Цеплагазазабеспячэнне, вентыляцыя і ахова паветранага басейна». У 2016 годзе —  Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь па спецыяльнасці «Дзяржаўнае і мясцовае кіраванне», дэпутат Віцебскага абласнога Савета дэпутатаў, член Беларускага прафсаюза работнікаў энергетыкі, газавай і паліўнай прамысловасці. З 25 красавіка 2024 года член Прэзідыума Усебеларускага народнага сходу.

## Спасылкі 
## Літаратура 
* Производственное республиканское унитарное предприятие "Витебскоблгаз" = Вытворчае рэспубліканскае унітарнае прадпрыемства "Віцебскаблгаз": 60 лет успешного развития. ― Минск, 2020.

Катэгорыя:Дэпутаты Віцебскага абласнога Савета дэпутатаў 28-га склікання
Катэгорыя:Члены Прэзідыума Усебеларускага народнага сходу
Інстытут палеанталогіі пазваночных і палеаантрапалогіі

**Інстытут палеанталогіі пазваночных і палеаантрапалогіі** Кітайскай акадэміі навук () — вядучая навуковая ўстанова па даследаванні выкапнёвых рэшткаў пазваночных жывёл і ранняга чалавека ў КНР.

Інстытут размяшчаецца ў Пекіне. У яго калекцыі, а таксама ў зборы Палеанталагічнага музея Кітая, што прымыкае да будынка інстытута, захоўваюцца многія знаходкі дыназаўраў, птэразаўраў і першабытных птушак. 45 супрацоўнікаў інстытута ў перыяд з 1999 па 2005 год былі аўтарамі і суаўтарамі навуковых публікацый у часопісах «Nature» і «Science».

## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Кітайская акадэмія навук
Катэгорыя:Палеанталогія
Катэгорыя:Біялагічныя арганізацыі
Сюй Хауцзэ

**Сюй Хауцзэ** (; 4 мая 1934, Шэсянь (Хуаншань), Аньхой — 31 жніўня 2021, Ухань) — кітайскі геадэзіст і геафізік. Навуковы супрацоўнік Інстытута геадэзіі і геафізікі акадэміі навук Кітая, акадэмік Кітайскай акадэміі навук (1991), Прэзідэнт Уханьскага аддзялення Кітайскай акадэміі навук.

## Біяграфія 
Скончыў Універсітэт Тунцзі у 1955 годзе. У 1962 годзе атрымаў дадатковую адукацыю ў Інстытуце геадэзіі і геафізікі Кітайскай акадэміі навук. Навуковы супрацоўнік Інстытута геадэзіі і геафізікі Кітайскай акадэміі навук (таксама дырэктар). Прэзідэнт Уханьскага аддзялення Кітайскай акадэміі навук.

Член КПК, дэлегат 6-га, 7-га і 8-га Усекітайскага сходу народных прадстаўнікоў.

## Навуковыя інтарэсы 
Прадметам пастаяннай навуковай цікавасці Сюй Хауцзэ былі зямныя прылівы. Ён стварыў сістэму збору гравіметрычных даных па зямных прылівах на тэрыторыі Кітая, пашырыў мадэль зямнога прыліву з улікам неаднастайнасці мантыі і нагрузкі ад акіянскай вады і, нарэшце, аб’яднаў намаганні з замежнымі калегамі для глабальных даследаванняў геадынамікі з дапамогай звышправодзячых гравіметраў.

## Публікацыя 
* 

## Узнагароды 
* 1991 — акадэмік Кітайскай акадэміі навук.
* 2004 — прэмія за навукова-тэхнічны прагрэс .
* 2013-прэмія Поля Мелькіёра, вышэйшая міжнародная ўзнагарода ў галіне вывучэння зямных прыліваў

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Геафізікі
Катэгорыя:Вучоныя Кітая
Барыс Ісакавіч Насоўскі

**Барыс Ісакавіч Насоўскі** ( — ) — беларускі , , рэжысёр. Загадчык музычнай часткі Беларускага нацыянальнага тэатра імя Якуба Коласа з 1965 па 1990 год. Галоўны рэжысёр Гомельскага абласнога драматычнага тэатра (1990—1992).

## Біяграфія 
Скончыў Віцебскае музычнае вучылішча імя І. Салярцінскага. Дырыжорам у аркестр тэатра імя Якуба Коласа яго запрасілі, калі ён выкладаў на кафедры музыкі Віцебскага педагагічнага інстытута. Скончыў завочна рэжысёрскі факультэт Ленінградскага інстытута тэатра, музыкі і кіно.

Працаваў у тэатрах Далёкага Усходу, Казахстана. У Беларусь вярнуўся ў канцы 80-х, працаваў галоўным рэжысёрам Гомельскага абласнога драматычнага тэатра. У 1992 годзе пераехаў у Чэбаксары, працаваў галоўным рэжысёрам Чувашскага рускага дзяржаўнага драматычнага тэатра, у 1996 годзе з’ехаў у ЗША. Памёр у 2014 годзе.

## Творчасць 
Быў кампазітарам і аўтарам музычнага афармлення спектакляў «Апошняя інстанцыя» М.Матукоўскага, «Восем жанчын закаханых» Р.Тама, «Драўляны кароль» В.Зіміна, «Летась у Чулімску» А.Вампілава, «Пяты дзесятак» А.Бялінскага, «Сінія коні на чырвонай траве» М.Шатрова, «Развітанне ў чэрвені» А.Вампілава, «Іван-Світанік» Г.Каржанеўскай, «І наяве часам такое бывае, што і ў сне не прысніш» паводле «Святой прастаты» А.Макаёнка, «Жыла-была Сыраежка» В.Зіміна і іншых. Паставіў спектаклі «Калі лялькі не спяць», «Прыгоды Гекльберы Фіна», «Вясёлы дзянёк».
Nephila inaurata

**Nephila inaurata** — від аранеаморфных павукоў з сямейства .

## Апісанне 
Самкі дасягаюць у даўжыню 25-30 мм, самцы меншыя, 8-10 мм і маюць больш цёмную афарбоўку.

## Арэал 
Від шырока распаўсюджаны ў Паўднёвай Афрыцы і шэрагу астравоў у Індыйскім акіяне (Мадагаскар, Сейшэльскія астравы, Рэюньён, Маўрыкій, Радрыгес).

## Спосаб жыцця 
Гэтыя павукі плятуць трывалае павуцінне, у якім могуць заблытацца невялікія птушкі і лятучыя мышы. Павуцінне размяшчаецца ў сырых месцах, сярод дрэў. Як правіла, некалькі сетак знаходзяцца побач, утвараючы калонію з вялікай плошчай. Павук харчуецца мухамі, камарамі, восамі і жукамі. Адкладае адзін яечны мяшок з 100—200 яйцамі.

## Літаратура 
* Thorell, 1859 : *Nya exotiska Epeirider.* Öfversigt af Kongliga Vetenskaps Akademiens Förhandlingar, vol.16,  (тэкст).
* Blackwall, 1865 : *Descriptions of recently discovered species and characters of a new genus, of Araneida from the East of Central Africa.* Annals and Magazine of Natural History, ser. 3, vol.16,  (тэкст).
* Dahl, 1912 : *Seidenspinne und Spinneseide.* Mitt. zool. Mus. Berlin vol.6,  (тэкст).

Катэгорыя:Павукападобныя Афрыкі
Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1842 годзе
Катэгорыя:Аранеаморфныя павукі
Рыжскі судовы працэс

**Рыжскі судовы працэс** — адзін з пасляваенных савецкіх адкрытых судоў у дачыненні да вайскоўцаў Трэцяга Рэйха і яго саюзнікаў, абвінавачаных у здзяйсненні ваенных злачынстваў у перыяд Другой сусветнай вайны. Праходзіў у Рызе з 26 студзеня па 2 лютага 1946 года. Перад судом паўсталі восем высокапастаўленых вайскоўцаў: шэсць генералаў вермахта, адзін обергрупенфюрар СС і адзін штандартэнфюрар СА. Усіх іх судзілі за злачынствы, учыненыя ў 1941—1944 гадах на тэрыторыі акупаванай Прыбалтыкі. Некаторыя падсудныя таксама здзейснілі злачынствы на іншых тэрыторыях СССР: у РСФСР, Беларускай ССР, Украінскай ССР.

Падсудных абвінавачвалі ў арганізацыі масавых забойстваў (у тым ліку яўрэяў і савецкіх ваеннапалонных), знішчэнні гарадоў пры адступленні, згоне насельніцтва ў Германію. Сем падсудных былі прысуджаныя да смяротнага пакарання і публічна павешаныя на плошчы Перамогі ў Рызе. Крымінальная справа ў дачыненні да аднаго (фон Дзітфурта) была выдзеленая ў асобную вытворчасць, але да суда ён не дажыў.

## Спасылкі 
* До Нюрнберга: судебные процессы на территории СССР (1943—1946 гг.) 
* Рижский процесс на портале История. РФ

Катэгорыя:Судовыя працэсы
Катэгорыя:Ваенныя злачынствы нацыстаў на тэрыторыі СССР
Катэгорыя:Гісторыя Рыгі
Катэгорыя:Студзень 1946 года
Катэгорыя:Люты 1946 года
Маркем

**Маркем** — прозвішча, тапонім.

## Прозвішча 
* Джун Маркем — брытанская фігурыстка
* Клементс Маркем — англійскі географ

## Тапонім 
* Маркем (востраў)
* Маркем (гара)
* Маркем (заліў)
* Маркем (Канада)
* Маркем (рака)
Terradyne Gurkha

**Terradyne Armored Vehicles Gurkha** (або скарочана **Terradyne Gurkha**) — тактычны бронеаўтамабіль, створаны канадскай кампаніяй Terradyne Armored Vehicles Inc. Gurkha на шасі Ford F-550 Super Duty.

## Гісторыя 
Gurkha быў распрацаваны ў 2005 годзе кампаніяй Armet Armored Vehicles. У 2011 годзе канструкцыю машыны набыла кампанія Terradyne Armored Vehicles. Назва з’яўляецца данінай павагі гуркхам, непальскім салдатам брытанскай арміі.

## Варыянты 
* Light Armored Patrol Vehicle (LAPV) — памежны/паліцэйскі/тактычны санітарны аўтамабіль.
* Multi-purpose Patrol Vehicle (MPV) — прызначаны толькі для дзяржаўных і праваахоўных органаў.
* Rapid Patrol Vehicle (RPV) — прызначаны для праваахоўных органаў/урадавых устаноў/ваенных/пагранічных патрулёў.
* Civilian Limited Edition Vehicle (CLEV) — аўтамабіль для PR кампаній/пазадарожнік/аўтамабіль для хобі.

## Аператары 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*  Сірыйскі Курдыстан
* 
* 
* 
* 
* 

## З’яўленні 
У кіно Gurkha дэбютаваў у фільме 2011 года «Фарсаж 5».

У гульнях Gurkha ўпершыню афіцыйна дэбютуе ў *Forza Horizon 2* у варыянце LAPV (не лічачы выдуманых мадэляў, такіх як HVY Insurgent з *Grand Theft Auto V* ), які быў заснаваны на Gurkha.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Terradyne Armored Vehicles

Катэгорыя:Бронеаўтамабілі паводле алфавіта
Катэгорыя:Бранятэхніка Канады
Аранскі раён

**Аранскае раённае самакіраванне** або **Варэнскае раённае самакіраванне** (, да 1995 — **Аранскі раён**) — муніцыпальнае ўтварэнне ў Алітускім павеце на поўдні Літвы.

## Гісторыя 
7 снежня 1959 года да Аранскага раёна была далучана частка тэрыторыі скасаванага Даўгайскага раёна.

## Насельніцтва 
Размеркаванне насельніцтва

**Па месцы жыхарства:**

* Гарадское — 6174 (34,83 %)
* Сельскае — 20292 (75,27 %)

**Па палавой прыкмеце:**

* Мужчыны — 14947 (48,00 %)
* Жанчыны — 16190 (52,00 %)

**Па веравызнанні:**

* Каталікі — 28651 (94,75 %)
* Атэісты — 1146 (3,79 %)
* Праваслаўныя — 349 (1,15 %)
* Іншыя — менш 0,5 %

**Па нацыянальнасці (на 2011 год):**

* Літоўцы — 22967 (90,50 %)
* Палякі — 1612 (6,35 %)
* Рускія — 307 (1,2 %)
* Беларусы — 237 (0,93 %)
* Іншыя — менш за 0,99 %

## Геаграфія 
Самы вялікі па плошчы і самы лясны раён у Літве. Плошча 2218 км². З іх 67 % займаюць лясы, 22,6 % сельскагаспадарчыя ўгоддзі, 2,4 % прамысловыя прадпрыемствы і дарогі, 2,2 % вадаёмы, 1,2 % гарады і пасёлкі, 5,9 % плошчы іншага прызначэння.

## Адміністрацыйны падзел 
Раён уключае 8 старостваў:
* Валькінінкскае (Валькінінку) (),
* Аранскае (Варэнас) (),
* Відзеню (),
* Канявас (),
* Марцінконіскае (Марцінконю) (),
* Матуйзу (),
* Меркінес (),
* Якену ().

## Беларускія гаворкі
У 1966 годзе абследавана гаворка вёскі Новыя Мацалі. Адметная лексіка ўвайшла ў пяцітомны «Слоўнік беларускіх гаворак паўночна-заходняй Беларусі і яе пагранічча». У пачатку XXI стагоддзя беларускія гаворкі раёна даследаваў Міраслаў Янковяк, апублікаваны запісы вуснай мовы розных вёсак (Боўбаты, Дубічы, Котра, Кавалькі, Парамок, Рудня і інш.)

## Крыніцы 
Катэгорыя:Алітускі павет
Катэгорыя:Раёны Літвы
Катэгорыя:Варэнскі раён
Катэгорыя:Вікіпедыя:Спасылка на Вікісховішча непасрэдна ў артыкуле
Карл Фрэдрык Нюман

**Карл Фрэдрык Нюман** (; 31 жніўня 1820, Стакгольм — 26 красавіка 1893, там жа) — шведскі батанік.

## Жыццяпіс 
Нарадзіўся 31 жніўня 1820 года ў Стакгольме ў сям’і гандляра. Скончыў мясцовую школу Святой Клары, гімназію і нейкі час вывучаў медыцыну ва Упсальскім універсітэце. Аднак потым перавёўся на факультэт батанікі і па яго заканчэнні працаваў памочнікам настаўніка ў школе, у якой раней вучыўся.

Нюман з 1850 па 1889 год працаваў у батанічным аддзеле Шведскага музея натуральнай гісторыі ў Стакгольме. У 1844 годзе ён здзейсніў батанічную паездку на Мальту, Сіцылію і Неапаль. Разам з Генрыхам Вільгельмам Шотам і Тэадорам Кочы ён быў рэдактарам часопіса *Analecta Botanica*.

Найбольш вядомымі і запатрабаванымі з’яўляліся яго працы *Utkast till svenska växternas naturhistoria eller Sveriges fanerogamer* (частка 1, 1867; частка 2, 1868), *Sylloge floræ europææ* (1854—1855; дадатак 1865) і шматтомнае выданне *Conspectus floræ europææ* (1878—1882; другое выданне 1883—1890)..

## Крыніцы 
Н
Катэгорыя:Батанікі Швецыі
Катэгорыя:Батанікі XIX стагоддзя
Катэгорыя:Біёлагі XIX стагоддзя
Катэгорыя:Ліхенолагі
Славянка Мінск

**Славянка** — былы беларускі жаночы валейбольны клуб з горада Мінск.

## Назвы 
* ДЭНІ-РШВСМ (2001—2002)
* Славянка-РШВСМ (2002—2004)
* Дынама-Славянка (2004—2005)
* Дынама-Славянка-ЦФР (2005—2006)

## Дасягненні 
**Чэмпіянат Беларусі па валейболе сярод жанчын**
*  **Чэмпіён** 2004/2005.
*  **Сярэбраны прызёр** — 2003/2004.
*  **Бронзавы прызёр (3)** — 2001/2002, 2002/2003, 2005/2006.

## Статыстыка выступленняў 
## Трэнеры 
*  Віктар Ганчароў (2003—2005)
*  Уладзімір Казлоў (2005—2006)

## Спасылкі 
* Slavyanka RSHVSM 
* БЕЛАРУСЬ. ЗАКРЕВСКАЯ ОТКРЫЛА ТУРЦИЮ
Плеіды

**Плеіды** (*Pleidae*) — сямейства насякомых з атрада паўцвердакрылых. У сямействе налічваюць 37 відаў.

## Апісанне 
Дробныя водныя блашчыцы даўжынёй 1,5-3 мм. Цела кароткае, уздутае. Заднія ногі хадзільныя, без доўгіх валасінак. Надкрыллі без перапоначкі.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Сямействы насякомых
Катэгорыя:Клаповыя
Лі Ліньсы

**Лі Ліньсы** (, 18 лютага 1896 — 21 кастрычніка 1970) — сучасны кітайскі педагог, дыпламат і навуковец, які быў прызнаны адной з ключавых фігур у сучаснай кітайскай культурнай і дыпламатычнай гісторыі. Ён быў вядомы сваімі намаганнямі выратаваць сотні яўрэяў, якія ўцяклі ў Шанхай падчас Другой сусветнай вайны. Як дыпламатычны кансультант Чан Кайшы, ён быў ключавым пасярэднікам у адносінах паміж Кітаем і Германіяй у 1930-я гады. Ён быў адным з заснавальнікаў некаторых найбольш уплывовых арганізацый Кітая, у тым ліку кітайскага аддзялення Арганізацыі Аб’яднаных Нацый. Будучы вядомым як чалавечы мост, што злучае кітайскую і еўрапейскую культуры, ён унёс вялікі ўклад у дапамогу Захаду ў разуменні старажытнакітайскіх філасофій і прадставіў многія заходнія прагрэсіўныя думкі Кітаю. Ён памёр у Шанхаі падчас Культурнай рэвалюцыі.

## Біяграфія 
### Раннія гады 
Лі Ліньшы нарадзіўся ў знакамітай кітайскай літаратурнай сям’і на землях Ханчжоускай управы (сучасны Ханчжоу) у лютым 1896 года. Яго бацька, , быў чыноўнікам дынастыі Цын, педагогам і вядомым мастаком, які быў сузаснавальнікам Таварыства Сілін, адной з найважнейшых традыцыйных асацыяцый мастацтваў у Кітаі. Яго прапрапрапрадзед, , вялікі паэт і навуковец часоў дынастыі Цын, быў прызнаны лідарам паэзіі дынастыі Цын.

Пасля заканчэння Універсітэта Тунцзі ў 1915 годзе ён працягнуў сваю далейшую адукацыю ў Японіі і Германіі, пасля чаго скончыў , Енскі ўніверсітэт і Гейдэльбергскі ўніверсітэт. Ён атрымаў ступень магістра ў галіне права і доктара філасофіі. Шмат падарожнічаючы па Еўропе, ён уступіў у кантакт з цэлым шэрагам заходніх прагрэсіўных ідэй і пазнаёміўся са жменькай перспектыўных кітайскіх студэнтаў, у тым ліку з Чжоу Эньлаем і Чжу Дэ, якія пасля сталі лідарамі Народнай Рэспублікі Кітай.

Катэгорыя:Палітыкі Кітайскай Рэспублікі
Катэгорыя:Дыпламаты Кітая
Катэгорыя:Рэвалюцыянеры Кітая
Сезон 2005/2006 «Славянкі» Мінск

У сезоне 2005—2006 жаночы валейбольны клуб «Славянка» з Мінска прымаў удзел у наступных турнірах:
* Чэмпіянат Беларусі 2005/2006 ( **3 месца**),
* Кубак Беларусі 2005 ( **1 месца**.

## Склад каманды 
* Кацярына Андрэйчык (1986)
* Вольга Антонік (1985)
* Вольга Аверына (1986)
* Дар’я Чэркас (1990)
* Алена Гендзель (1984)
* Вікторыя Глажеўская (1984)
* Яўгенія Хілько (1990)
* Таццяна Маркевіч (1988)
* Анастасія Міклашэвіч (1988)
* Вольга Пальчэўская (1984)
* Алеся Праневіч (1980)
* Кацярына Скірмонт (1984)
* Марына Тумас (1984, капітан)
* Анастасія Гарэлік (1991)
* Вікторыя Гурава

## Трэнеры 
*  Уладзімір Казлоў

## Гл. таксама 
* Сезон 2004/2005 «Славянкі» Мінск

## Спасылкі 
* Slavyanka RSHVSM
* ЕВРОКУБКИ. НАШИ КОНТРАСТЫ
* 2005/2006 European Cups Slavyanka MINSK 
2005/2006
Славянкі Мінск
Катэгорыя:2005 год у Мінску
Катэгорыя:2006 год у Мінску
Універсітэт мастацтва і дызайну імя Эмілі Кар

**Універсітэт мастацтва і дызайну імя Эмілі Кар** () — канадская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта, якая месціцца ў горадзе Ванкувер у правінцыі Брытанская Калумбія, Канада.

## Агульная характарыстыка 
Аб'ядноўваючы студыйную практыку, даследаванні і крытычную тэорыю ў міждысцыплінарным і сумесным асяроддзі, універсітэт заахвочвае эксперыменты на стыках мастацтва, дызайну, медыяў і тэхналогій.

Установа названа ў гонар канадскай мастачкі і пісьменніцы Эмілі Кар, якая была вядомая сваімі творамі мадэрнізму і постімпрэсіянізму.

## Структура 
* Факультэт супольнасці і культуры
* Факультэт дызайну і дынамічных медыяў
* Факультэт мастацтваў
* Факультэт магістратуры і аспірантуры

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Навучальныя ўстановы з англійскай мовай навучання
Катэгорыя:Універсітэты паводле алфавіта
Катэгорыя:Універсітэты Канады
Boaedon capensis

**Boaedon capensis** — від неядавітых змей сямейства  з Батсваны, Паўднёвай Афрыкі (ад Квазулу-Натала да Заходне-Капскай правінцыі), Мазамбіка, Замбіі і Зімбабвэ. Раней від уключаўся ў род , але быў перагрупаваны ў род .

## Знешні выгляд 
Прадстаўнікі віду звычайна цёмна-карычневыя зверху, але колер моцна вар’іруецца ад амаль чорнага праз карычневы да аліўкава-зялёнага. Поласы, што цягнуцца ад растральнай лускі праз вочы да патыліцы, яркія і выразныя. Від можа мець бакавую паласу, якая часта нагадвае звёны ланцуга. Змеі таксама часам маюць бакавыя палоскі, што ідуць уздоўж абодвух бакоў хрыбетніка. Сувязныя лініі паміж бакавымі палоскамі — не рэдкасць. *Boaedon capensis* вельмі вясёлкавыя, іх луска часта ззяе масляністым бляскам пры пэўным асвятленні. Гэта від з палавым дымарфізмам. Самкі вырастаюць значна большымі за самцоў, часам дасягаючы да 120 см. Самцы драбнейшыя, часта дасягаюць толькі 61 — 76 см.

## Паводзіны і дыета 
У дзікай прыродзе гэты від, як вядома, часта сустракаецца ў жыллі людзей і харчуецца грызунамі, якія там збіраюцца. Распаўсюджанае памылковае меркаванне, што жыхары Паўднёвай Афрыкі заводзяць гэтых змей у свае дамы, каб звесці грызуноў. Такое здараецца надзвычай рэдка. Гэты від, які вядзе начны спосаб жыцця, як вядома, з’ядае цэлыя гнёзды мышэй за адзін раз. У дзікай прыродзе гэты від размнажаецца адзін-два разы на год.

## У няволі 
Від становіцца ўсё больш распаўсюджаным у гандлі экзатычнымі свойскімі жывёламі, і многія аматары пачынаюць трымаць і разводзіць гэтых змей па ўсім свеце. Іх догляд просты, што робіць іх ідэальнымі для пачаткоўцаў, але яны па-ранейшаму цікавыя і для больш прасунутых захавальнікаў. Вядома, што ў няволі гэты від размнажаецца да 6 разоў на год, адкладаючы 5-16 яец прыкладна кожныя 60 дзён.

## Спасылкі 
* House Snake Forums
* Informational, *Boaedon* Specialised Website & Forum. Boaedon.com

Катэгорыя:Змеі