open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Янаўшчынскі сельсавет

**Я́наўшчынскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Крупскага раёна Мінскай вобласці Беларусі. Цэнтр — вёска Янаўшчына.

## Гісторыя 
Утвораны 20 жніўня 1924 года як **Вялікахальнявіцкі (Хальнявіцкі) сельсавет** у складзе Чарэйскага раёна Барысаўскай акругі БССР. Цэнтр — вёска Вялікія Хальнявічы. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Аршанскай акругі. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Чарэйскім раёне БССР. З 8 ліпеня 1931 года ў складзе Крупскага раёна, з 12 лютага 1935 года ў складзе Халопеніцкага раёна БССР, з 20 лютага 1938 года — Мінскай вобласці. 26 жніўня 1959 года да сельсавета далучана частка скасаванага Слабадскога сельсавета (3 населеныя пункты: Лісічына, Малы Каменец і Слабада) і частка скасаванага Дубоўскага сельсавета (5 населеных пунктаў: вёскі Вялікі Каменец, Дакучына, Дуброўка, Старожышча і Худава). З 20 студзеня 1960 года сельсавет у складзе Крупскага раёна. 28 ліпеня 1966 года ў склад Акцябрскага сельсавета перададзены 5 населеных пунктаў (вёскі Вялікі Каменец, Дакучына, Дуброўка, Старожышча і Худава), у склад Халопеніцкага сельсавета — вёска Слабада. Да 1968 года цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Янаўшчына. 14 верасня 1972 года ў склад Акцябрскага сельсавета перададзены 4 населеныя пункты (вёскі Высокае, Калодніца, Малінаўка і Малыя Хальнявічы). 1 кастрычніка 1973 года сельсавет перайменаваны ў Янаўшчынскі. 30 кастрычніка 2009 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Халопеніцкага сельсавета.

## Насельніцтва 
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года складала 354 чалавекі, з іх 94,9 % — беларусы, 4,2 % — рускія, 0,8 % — украінцы.

## Склад 
На момант скасавання ў склад сельсавета ўваходзілі 13 населеных пунктаў: вёскі Баркі, Барсукі, Вялікія Хальнявічы, Глінаўка, Дудары, Клішына, Лісічына, Малы Каменец, Мялешкавічы, Падбярэззе, Пасёмкавічы, Янаўшчына і пасёлак Хальнявічы.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Крупскага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Халопеніцкага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Чарэйскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 2009 годзе
Гарадок (значэнні)

Назву **Гарадо́к** маюць:
## Населеныя пункты 
### Беларусь 
* Віцебская вобласць:
** Гарадок — горад, цэнтр Гарадоцкага раёна
** Гарадок — вёска ў Лёзненскім раёне
** Гарадок — вёска ў Вяркудскім сельсавеце Ушацкага раёна
** Гарадок — былая вёска ў Сарочынскім сельсавеце Ушацкага раёна
** Гарадок — вёска ў Шумілінскім раёне
* Гомельская вобласць:
** Гарадок — вёска ў Брагінскім раёне
** Гарадок — пасёлак у Буда-Кашалёўскім раёне
** Гарадок — пасёлак у Веткаўскім раёне
** Гарадок — пасёлак у Гомельскім раёне
** Гарадок — былы пасёлак у Добрушскім раёне
** Гарадок — вёска ў Жлобінскім раёне
** Гарадок — вёска ў Кароцькаўскім сельсавеце Кармянскага раёна
** Гарадок — вёска ў Лужкоўскім сельсавеце Кармянскага раёна
** Гарадок — вёска ў Лоеўскім раёне
** Гарадок — пасёлак у Лоеўскім раёне
** Гарадок — былы пасёлак у Рэчыцкім раёне
** Гарадок — пасёлак у Чачэрскім раёне
* Магілёўская вобласць:
** Гарадок — вёска ў Глускім раёне
** Гарадок — вёска ў Касцюковіцкім раёне
** Гарадок — былы пасёлак у Мхініцкім сельсавеце Краснапольскага раёна
** Гарадок — былы пасёлак у Сідараўскім сельсавеце Краснапольскага раёна
** Гарадок — вёска ў Буйніцкім сельсавеце Магілёўскага раёна
** Гарадок — вёска ў Заводскаслабодскім сельсавеце Магілёўскага раёна
** Гарадок — вёска ў Гарадзецкім сельсавеце Шклоўскага раёна
** Гарадок — вёска ў Александрыйскім сельсавеце Шклоўскага раёна
* Мінская вобласць:
** Гарадок — аграгарадок у Маладзечанскім раёне
** Гарадок — вёска ў Пухавіцкім раёне
** Гарадок — вёска ва Уздзенскім раёне
** Гарадок — вёска ў Чэрвеньскім раёне

### Польшча 
* Гарадок — вёска ў Беластоцкім павеце Падляшскага ваяводства

### Расія 
#### Калужская вобласць 
* Гарадок (Жукаўскі раён)
#### Смаленская вобласць 
* Гарадок (Вяземскі раён)
* Гарадок (Гагарынскі раён)
* Гарадок (Каменскае сельскае паселішча)
* Гарадок (Манастыршчынскі раён)
* Гарадок (Навадугінскі раён)
* Гарадок (Пачынкаўскі раён)
* Гарадок (Хіславіцкі раён)
* Гарадок (Шокінскае сельскае паселішча)

### Украіна 
* Гарадок (Іллінецкі раён)
* Гарадок — горад у Львоўскай вобласці
* Гарадок — горад у Хмяльніцкай вобласці
* Гарадок — пасёлак гарадскога тыпу ў Радамышльскім раёне Жытомірскай вобласці
* Гарадок (Валадымырэцкі раён)
* Гарадок — вёска ў Ружынскім раёне Жытомірскай вобласці
* Гарадок — вёска ў Манэвыцкім раёне Валынскай вобласці

## Гідронімы 
* Гарадок — рака ў Горацкім раёне Магілёўскай вобласці
* Гарадок — возера ў Себежскім раёне Пскоўскай вобласці Расіі, у басейне ракі Свольна

## Славутасці 
* Гарадок — мясцовая назва гарадзішча мілаградскай культуры ў каля в. Леніна (Добрушскі раён).

## Тэлебачанне 
* Гарадок — расійскае скетч-шоў
Хацюхоўскі сельсавет

**Хацюхо́ўскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Крупскага раёна Мінскай вобласці Беларусі. Цэнтр — аграгарадок (да 2008 года вёска) Хацюхова.

## Гісторыя 
Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Халопеніцкага раёна Барысаўскай акругі БССР. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Менскай акругі. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Халопеніцкім раёне БССР. З 8 ліпеня 1931 года ў складзе Крупскага раёна, з 12 лютага 1935 года ў складзе адноўленага Халопеніцкага раёна БССР, з 20 лютага 1938 года — Мінскай вобласці. З 20 студзеня 1960 года сельсавет у складзе Крупскага раёна. 30 кастрычніка 2009 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Дакудаўскага сельсавета (10 населеных пунктаў: аграгарадок Дакудава, вёскі Брышча, Вялікае Восава, Вялікія Жаберычы, Клён, Крыстопаўшчына, Малыя Жаберычы, Нявераўшчына, Прыклёнак і Шыялоўка), 28 мая 2013 года — частка скасаванага Нацкага сельсавета (7 населеных пунктаў: аграгарадок Нача, вёскі Барок, Заполле, Колас, Малое Восава, Плавучае Галае і Прыяміна).

## Насельніцтва 
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года (11 населеных пунктаў) — 1032 чалавекі, з іх 95,3 % — беларусы, 3,7 % — рускія, 0,4 % — украінцы; паводле перапісу 2019 года (28 населеных пунктаў) — 2149 чалавек.

## Склад 
1 студзеня 1947 г. — 18 населеных пунктаў.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.


Катэгорыя:Былыя сельсаветы Халопеніцкага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Плошча Незалежнасці (Кіеў)

**Плошча Незалежнасці** () — галоўная плошча Кіева.
Плошча размешчаная паміж Хрэшчатыкам, вуліцамі Барыса Грынчанкі, Сафіеўская, Малая Жытомірская, Міхайлаўская, Касцельная, Інстытуцкая, Архітэктара Гарадзецкага і завулкам Тараса Шаўчэнкі.

## Гісторыя 
Да канца Х стагоддзя гэтая мясцовасць, як і ўвесь цяперашні Хрэшчатык, мела назву Перавесішча і была балотам. Там, дзе зараз пачынаецца вуліца Сафіеўская, была Лядская брама, якая вяла да верхняга горада.

У канцы XVIII — пачатку XIX стагоддзя на месцы будучай плошчы была пустэча з рэшткамі абарончых валаў. «Апісанне Кіева» 1868 года, складзенае Мікалаем Закрэўскім, згадвае кірмашовую плошчу пасярэдзіне Хрэшчатыка, якую «здаўна называюць Казіным балотам».

Плошча сфарміравалася ў 1830-х гадах, калі былі знесены рэшткі абарончых валаў. Тады ж яна ўжо мела назву Хрэшчатыцкая — ад назвы вуліцы, да якой яна непасрэдна прымыкала. У 1876 годзе на плошчы быў узведзены будынак Гарадской думы і яна атрымала назву думскай. У 1913 годзе перад будынкам Гарадской думы быў адкрыты помнік Сталыпіну.

У 1919 годзе плошча была перайменавана ў Савецкую, а ў 1935 — у плошчу Калініна. У 1941 годзе будынак Думы (пасля рэвалюцыі ў ім размяшчаўся абкам КП(б) УССР) згарэў, а тэрыторыя плошчы значна павялічылася за кошт разбуранага няцотнага боку Хрэшчатыку.

Сучасная забудова плошчы ўтвораная будынкамі 1950-х — 1970-х гадоў. У 1961 годзе быў узведзены будынак гатэля «Украіна» (да 2001 года — «Масква»). У наступныя гады плошча неаднаразова перабудоўвалася і рэканструявалася.

У 1977 годзе плошча была перайменавана ў плошчу Кастрычніцкай Рэвалюцыі. На ёй былі пабудаваны помнік Кастрычніцкай рэвалюцыі і ансамбль фантанаў. Цяперашняе імя плошчы прысвоенае пасля абвяшчэння незалежнасці Украіны ў 1991 годзе. Станцыя метро «Плошча Незалежнасці», адкрыта ў 1976 годзе, змяняла сваю назву адначасова з плошчай.

У 2004 годзе плошча стала цэнтрам Аранжавай рэвалюцыі.

У 2013 годзе ў 9-ю гадавіну Аранжавай рэвалюцыі на плошчы пачаўся Еўрамайдан — масавая акцыя пратэсту супраць прыпынення курсу дзяржавы на асацыяцыю з Еўрасаюзам. У лютым 2014 года на плошчы адбываліся масавыя сутыкненні, у выніку якіх плошча атрымала пашкоджанні.

## Галерэя 

Image:Kyiv mainsquare.jpg|Выгляд плошчы да рэканструкцыі 2001
Image:Fountain_in_Maidan_Nezalezhnosti_in_Kyiv.jpg|Фантан на плошчы

## Спасылкі 
* Вэб-камера анлайн: Плошча Незалежнасці, Кіеў, Украіна 

Катэгорыя:Плошчы Кіева
Плошча Незалежнасці

* Плошча Незалежнасці, Мінск
* Плошча Незалежнасці, Кіеў
* Станцыя метро Плошча Незалежнасці, Кіеў
Ухвальскі сельсавет

**Ухва́льскі сельсавет**— адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Крупскага раёна Мінскай вобласці Беларусі. Цэнтр — аграгарадок (да 2010 года вёска) Ухвала.

## Гісторыя 
Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Крупскага раёна Барысаўскай акругі БССР. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Менскай акругі, з 18 чэрвеня 1927 года — у складзе Аршанскай акругі. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Крупскім раёне БССР, з 20 лютага 1938 года — Мінскай вобласці. 4 студзеня 1964 года ў склад сельсавета са Стараслабодскага сельсавета пералічаны 15 населеных пунктаў (Бярозка, Красны Пахар, Мажаны, Матошка, Машчаніца, Новая Ніва, Новая Слабада, Новы Шлях, Новыя Пышачы, Свірыдаўка, Селішча, Сомры, Старая Слабада, Старыя Пышачы і Трудавік), наўзамен у склад Стараслабодскага сельсавета пералічаны 6 населеных пунктаў (Вялікі Вязок, Дзянісавічы, Захараўка, Малы Вязок, Новы Сакол і Стары Сакол). 31 ліпеня 1972 года ў склад сельсавета з Дзянісавіцкага сельсавета перададзена вёска Захараўка, 31 сакавіка 1977 года — з Выдрыцкага сельсавета вёскі Гумны і Узнаж. 30 кастрычніка 2009 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаваных Выдрыцкага (4 населеныя пункты: вёскі Выдрыца, Вялікае Горадна, Малое Горадна і Прудок) і Дзянісавіцкага (11 населеных пунктаў: вёскі Вялікі Вязок, Дубавое, Забалоцце, Малы Вязок, Новы Сакол, Новыя Дзянісавічы, Папарнае, Стары Сакол, Старыя Дзянісавічы, Шынкі і Яджар) сельсаветаў. 20 верасня 2021 года скасавана вёска Новы Шлях.

## Насельніцтва 
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года (26 населеных пунктаў) — 1445 чалавек, з іх 97,2 % — беларусы, 1,8 % — рускія, 0,5 % — украінцы; паводле перапісу 2019 года (41 населены пункт) — 1708 чалавек.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.


Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Дыягназ

**Дыягназ** ( — распазнаванне) — заключэнне аб сутнасці хваробы і стане пацыента, зафіксаванае ў прынятай медыцынскай тэрміналогіі і заснаванае на ўсебаковым сістэматычным вывучэнні пацыента. Працэс ўстанаўлення дыягназу называецца дыягностыкай.

Пры пастаноўцы дыягназу ўрач кіруецца суб'ектыўнымі скаргамі хворага, анамнезам, аглядам хворага (стан скурных покрываў, слізістай носаглыткі, вымярэнне тэмпературы, пульсу і ціску, і г.д.), вынікамі медыка-дыягнастычных даследаванняў і назіраннем за далейшым цягам хваробы. Пры гэтым таксама улічваюцца ўзрост, пол, праца, сацыяльнае становішча, мясцовасць і іншыя не медыцынскія фактары.

Варыянты дыягназу: папярэдні, канчатковы, клінічны і паталагаанатамічны. Канчатковы дыягназ можа быць прамым (выразна зразумела захворванне), дыферэнцыяльным (урач вызначае кола магчымых хвароб і прызначае даследаванні, затым вырашае на што пакутуе хворы чалавек) і дыягнастычным.

## Гл. таксама 
* Анамнез
* Эпікрыз

Катэгорыя:Назалогія
Катэгорыя:Медыцынская дыягностыка
Час Unix

паказвае час у фармаце Unix і дату па грыгарыянскім календары.]]
**Час Unix** ці час POSIX — сістэма вызначэння часу, прынятая ў Unix і POSIX-сумяшчальных аперацыйных сістэмах. Час лічыцца ад пачатку гэтак званай «эры Unix» () — 1 студзеня 1970 года, і строга прымацаваны да Універсальнага каардынаванага часу, за выняткам высакосных секунд. Час Unix не з'яўляецца ні лінейным эквівалентам часу, ні эквівалентам універсальнага каардынаванага часу (з-за высакосных секунд, напрыклад, 31 снежня 1998, 23:59:60). На большасці Unix-падобных сістэм атрымаць бягучы час Unix можна камандай `date +%s`. У некаторых мовах праграмавання ёсць свае сродкі для атрымання часу Unix.

Катэгорыя:Час
Катэгорыя:Unix
Дзіцячы конкурс песні Еўрабачанне 2010

**Дзіцячы Конкурс песні Еўрабачанне 2010** — восьмы дзіцячы конкурс песні Еўрабачанне. Яго фінал адбыўся 20 лістапада 2010 года ў сталіцы Беларусі — Мінску, на пляцоўцы Мінск-Арэны. Пераможцай конкурса стаў прадстаўнік Арменіі — Уладзімір Арзуманян з песняй «Мама».

## Месца правядзення 
У лютым 2009 года ў Кіеве адбылося паседжанне прадстаўнікоў Еўрапейскага Вяшчальнага Саюза (ЕВС), на якім былі абраны тры краіны, якія могуць прыняць у сябе Дзіцячы Конкурс песні Еўрабачанне ў 2010. Гэтымі краінамі сталі Расія, Мальта і Беларусь. 5 чэрвеня 2009 у выніку галасавання пераможцай стала сталіца Беларусі — Мінск. Было вырашана, што фінал конкурса пройдзе 20 лістапада на пляцоўцы Мінск-Арэны. Арганізатарам Конкурса стала Белтэлерадыёкампанія, якая з’яўляецца адзіным удзельнікам ЕВС ад Беларусі.
У канцы кастрычніка 2010 на «Мінск-Арэне» пачалася зборка сцэны па праекце шведскага дызайнера Улафа Мартэнсана. Зборка скончылася 15 лістапада.

## Фармат 
**28 ліпеня** ЕВС пацвердзіў спіс краін, якія будуць удзельнічаць у «Дзіцячым Еўрабачанні 2010». У ім 14 краін. Дэбютавала Малдова, таксама вярнуліся Літва і Латвія. У Швецыі замест TV4 за конкурс пачаў адказваць тэлеканал SVT.
**6 верасня** быў аб’яўлены кастынг на месца вядучых «Дзіцячага Еўрабачання 2010». Імі сталі Дзяніс Кур’ян — адзін з найбольш папулярных тэлевядучых у Беларусі і студэнтка факультэта журналістыкі БДУ Лейла Ісмаілава.
**14 кастрычніка** ў Мінску адбыўся сход прадстаўнікоў тэлекампаніі — удзельнікаў конкурса, на якім разглядаліся апошнія арганізацыйныя моманты і была праведзена жараб’ёўка.
**15 кастрычніка** былі аб’яўлены выніковыя рэзультаты жараб’ёўкі.
**24 кастрычніка** Белтэлерадыёкампанія прэзентавала песню UNICEF «A Day Without War», якая была выканана Дзмітрыем Калдуном падчас 15-хвіліннага галасавання.
**15 лістапада** прайшло афіцыйнае адкрыццё восьмага Дзіцячага Конкурса песні «Еўрабачанне 2010». Цырымонія адбылася ў Палацы Рэспублікі.
**18 лістапада** адбылася першая вялікая прэс-канферэнцыя.
**20 лістапада** адбыўся фінал восьмага Дзіцячага Конкурса песні «Еўрабачанне 2010».

## Удзельнікі 
## Фотагалерэя 

File:JunEurovis2010A.jpg
File:JunEurovis2010B.jpg
File:JunEurovis2010C.JPG
File:JunEurovis2010E.jpg
File:JunEurovis2010F.jpg
File:2010. Stamp of Belarus 41-2010-11-10-m.jpg

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт дзіцячага конкурсу песні Еўрабачанне
* Дзіцячы конкурс песні Еўрабачанне

2010
Катэгорыя:Падзеі 20 лістапада
Катэгорыя:Лістапад 2010 года
Наша воля (1927)

**«Наша воля»** — газета рэвалюцыйна-дэмакратычнага кірунку ў Заходняй Беларусі. Выдавалася з 4 да 12 сакавіка 1927 г. у Вільні на беларускай мове замест закрытай газеты «Наш голас». Рэдактар-выдавец Міхась Машара. Прытрымлівалася праграмных поглядаў Беларускай сялянска-работніцкай грамады. Крытыкавала адносіны польскіх улад да заходнебеларускага народа, змяшчала матэрыялы пра несправядлівую падатковую сістэму, нявырашанае аграрнае пытанне, паланізацыю беларускай школы. Асвятляла культурніцкае жыццё ў Заходняй Беларусі, друкавала творы Алеся Салагуба, Язэпа Гаўрыліка і інш. Выйшлі 4 нумары, з іх 2 канфіскаваны. Закрыта польскімі ўладамі.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Газеты Вільні на беларускай мове
Катэгорыя:Газеты Заходняй Беларусі
Катэгорыя:1927 год у Вільні
Сцяг Алжыра

**Дзяржаўны сцяг Алжыра** складаецца з двух вертыкальных палос аднолькавай шырыні зялёнага і белага колеру. У цэнтры размешчаны чырвоная зорка і паўмесяц. Сцяг прыняты 3 ліпеня 1962 г. нагадвае сцяг алжырскага Нацыянальнага Фронту Вызвалення і, па некаторых дадзеных, выкарыстоўваўся Абдэль Кадырам ў XIX стагоддзі. Белы колер сімвалізуе чысціню, зялёны колер - колер ісламу. Паўмесяц таксама з'яўляецца ісламскім сімвалам.

Ваенна-марскі сцяг ідэнтычны дзяржаўнаму, за выключэннем двух скрыжаваных якараў у верхнім левым куце.

thumb|left|Геаметрычная канструкцыя сцяга

## Спасылкі 
* «Алжыр», *Сусветная база гэтых сцягоў*.

Сцяг
Алжыр
Сцяг Анголы

**Дзяржаўны сцяг Рэспублікі Ангола** — разам з дзяржаўным гербам і дзяржаўным гімнам адзін са «знакаў суверэнітэту і дзяржаўнай незалежнасці, адзінства і цэласнасці Рэспублікі Анголы, якія былі прынятыя пры абвяшчэнні дзяржаўнай незалежнасці 11 лістапада 1975 года, устаноўлены Канстытуцыйным законам 1992 года і прыведзены ў дадатках I, II і III Канстытуцыі Рэспублікі Ангола», які ўступіў у сілу 5 лютага 2010 года.

Катэгорыя:Ангола
Агнола
Сцяг Беніна

**Дзяржаўны сцяг Беніна** — першапачаткова прыняты ў 1958 годзе. Быў зменены ў 1975 годзе пасля прыходу да ўлады марксістаў, аднак пасля аднаўлення старога рэжыму быў ізноў прыняты 1 жніўня 1991. Колеры сцяга — традыцыйныя пан-афрыканскія колеры: зялёны, сімвалізуе надзею, жоўты, сімвалізуе росквіт і чырвоны, сімвалізуе адвагу.

Бенін
Катэгорыя:Бенін
Сцяг Батсваны

**Дзяржаўны сцяг Батсваны** — прыняты 30 верасня 1966 г..

## Сімволіка сцяга 
Блакітны колер на сцягу сімвалізуе неба і надзею на ваду, чорны і белы — большасць народа і нацыянальныя меншасці.

Батсваны
Катэгорыя:Батсвана
Сцяг Бурундзі

**Дзяржаўны сцяг Бурундзі** - прыняты 28 чэрвеня 1967 года.

## Сімволіка сцяга 
Колеры сцяга сімвалізуюць барацьбу за незалежнасць (чырвоны), надзею (зялёны) і свет (белы). Тры зоркі ўвасабляюць нацыянальны дэвіз: «Адзінства. Праца. Прагрэс.».

Бурундзі
Сцяг Габона

**Дзяржаўны сцяг Габона** - прыняты 9 жніўня 1960 г.

## Сімволіка сцяга 
Дызайн сцяга адлюстроўвае геаграфічнае становішча Габона. Зялёнае поле (леса) і блакітнае (Атлантыка) падзеленыя жоўтай паласой — сімвалам экватара і Сонца.

Габон
Катэгорыя:Габон
Гіяцынт Альхімовіч

250px|thumb|«Паенне асла» і «Малочніца» Г. Альхімовіча
**Гіяцынт Альхімовіч** (; , в. Дзембрава (Дубрава) Лідскага павета, цяпер Шчучынскі раён — пасля 1897, ) — мастак.

Нарадзіўся ў шляхецкай сям’і, малодшы брат Казіміра Альхімовіча. Скончыў Віленскую гімназію, дзе між іншым атрымаў пачатковую мастацкую адукацыю. На мастацкае станаўленне Г. Альхімовіча аказала моцны ўплыў творчасць вядомага віленскага мастака Канута Русецкага. Разам з братам удзельнічаў у паўстанні 1863—1864 г., пасля паўстання эміграваў у Францыю, дзе жыў у Перпіньяне. Пазней пераехаў у Парыж, дзе пазнаёміўся з Міхалам Андрыёлі.

У 1876 годзе ён быў прызначаны прафесарам малявання ў сярэдняй школе ў Перпіньяне, затым у прафесійна-тэхнічным вучылішчы і вышэйшай жаночай школе. За сваю працу ён быў узнагароджаны ў 1892 годзе французскім ордэнам «».

Ён удзельнічаў у шматлікіх выстаўках жывапісу ў Францыі, дзе ён жыў да смерці.

## Літаратура 
* *Бібікава А.* Зорка Казіміра Альхімовіча: (аб творчасці беларускага мастака) / Ала Бібікава // Милицейский вестник: еженедельная газета УВД Гродненского облисполкома / учредитель: УВД Гродненского облисполкома. — 2006. — 26 окт. (№ 43). — С. 12.

Катэгорыя:Удзельнікі паўстання 1863—1864 гадоў
Катэгорыя:Мастакі Польшчы
Катэгорыя:Мастакі Францыі
Сцяг Ганы

**Дзяржаўны сцяг Ганы** складаецца з панафрыканскіх колераў — чырвонага, жоўтага і зялёнага. Гана як першая дзяржава, якая атрымала незалежнасць пасля другой сусветнай вайны, была заснавальніцай гэтых колераў. Многія іншыя афрыканскія краіны, якія атрымалі незалежнасць пазней, бачылі ў сцягу Ганы прыклад і выбіралі падобныя сцягі, з тым, каб выказаць панафрыканскую ідэю. Яшчэ ў XIX стагоддзі гэтыя колеры выкарыстоўваліся ў Эфіопіі — першай незалежнай афрыканскай краіне, хаця ў той час яны яшчэ не былі панафрыканскімі сімваламі.

Сцяг быў распрацаваны ганезійкай Тэадосіяй Саломе Ока і сімвалізуе наступнае: чырвоны колер нагадвае аб крыві, пралітую ў барацьбе за свабоду; жоўты сімвалізуе багацце краіны (ужо ранейшая назва каралеўства Залаты Бераг паказвала на гэта); зялёны сімвалізуе лясы і палі краіны.

Чорная пяціканцовая зорка ў сярэдзіне сцяга служыць пуцяводнай зоркай афрыканскай волі. Часта яна паказваецца няправільна: зорка павінна тычыцца як верхняй, так і ніжняй паласы. Сцяг Ганы быў афіцыйна прыняты 6 сакавіка 1957. 1 студзеня 1964 жоўтая паласа замененая белай, а 28 лютага 1966 сцяг зноў быў адноўлены ў зыходнай форме.

Гана
Катэгорыя:Гана
Ранавалона II

**Ранавалона II** (1829 — 13 ліпеня 1883, Антананарыву, Мадагаскар) — каралева Імерыны з 3.04.1868 − 13.07.1883 гг.

## Біяграфія 
Ранавалона II была ўдавой Радамы II. Пасля смерці сваёй стрыечнай сястры каралевы Расохерыны Ранавалона ўзышла на прастол. У 1868 годзе яна прыняла хрышчэнне і абвясціла англійскі пратэстантызм дзяржаўнай рэлігіяй. Час яе праўлення характарызуецца ў гісторыі Мадагаскара хуткім далучэнне мадагаскарскага грамадства да еўрапейскай культуры, эканамічным ростам, будаўніцтвам школ, прыняццем першага зводу юрыдычнага права, а таксама ўзнікненнем канфлікту з Францыяй. Ранавалона II рэальнай улады на Мадагаскары не мела; ўся дзяржаўная ўлада была ў руках яе другога мужа прэм’ер-міністра Райнілайарівоні.

Пасля яе смерці на трон узышла Ранавалона III — апошняя каралева Мадагаскара.

Катэгорыя:Гісторыя Мадагаскара
Эпікрыз

**Эпікрыз** (ад  (epikrisis) — меркаванне, рашэнне) — меркаванне пра стан хворага, пра дыягназ, прычыны ўзнікнення і развіцці хваробы, пра абгрунтаванне і вынікі лячэння, фармулюецца па завяршэнні лячэння або на пэўным яго этапе. Эпікрыз з’яўляецца абавязковай складовай часткай медыцынскіх уліковых дакументаў. У залежнасці ад асаблівасцяў працякання і зыходу хваробы эпікрыз можа ўключаць меркаванне аб прагнозе хворага, заключэнне аб неабходнасці далейшага назірання за ім, лячэбна-працоўныя рэкамендацыі. У выпадку лятальнага зыходу ў эпікрызе паказваецца прычына смерці.

Змест эпікрыза даступны толькі медыцынскім работнікам, і на яго распаўсюджваюцца правілы захавання прафесійнай таямніцы.

## Гл. таксама 
* Анамнез
* Дыягназ

Катэгорыя:Медыцынская дакументацыя
Катэгорыя:Медыцынская дыягностыка
Чарнаморскі раён

**Чарнаморскі раён** (, ) — адміністрацыйная адзінка ў складзе Аўтаномнай Рэспублікі Крым. Адміністрацыйны цэнтр — Чарнаморскэ ().

З 2014 года анэксаваны Расійскай Федэрацыяй.
Сцяг Буркіна-Фасо

**Дзяржаўны сцяг Буркіна-Фасо** прыняты 4 жніўня 1984 г, пасля ваеннага перавароту (названага рэвалюцыяй), які прывёў да ўлады капітана Томаса Санкару (апошні таксама пераназваў краіну ў Буркіна-Фасо з Верхняй Вольты і напісаў гімн краіны). Прыняцце сцягу было адным з эпізодаў у курсе ўрада Санкары на рэвалюцыйны разрыў з каланіяльным мінулым.

Сцяг уяўляе сабой дзве гарызантальныя паласы, чырвоную зверху і зялёную знізу, пасярэдзіне размешчана жоўтая пяціканцовая зорка. Чырвоны колер сімвалізуе рэвалюцыю, зялёны — багатыя прыродныя рэсурсы краіны, а жоўтая зорка — святло рэвалюцыі (больш позняя інтэрпрэтацыя — мінеральныя багацці). Акрамя таго, зялёны, жоўты і чырвоны таксама з'яўляюцца панафрыканскімі колерамі.

З 1958 г. (калі была дадзена аўтаномія) па 1984 гады (калі да ўлады прыйшлі сацыялісты) выкарыстоўваўся сцяг Верхняй Вольты, які прадстаўляе тры гарызантальных паласы, чорную, белую і чырвоную, колеры якога сімвалізавалі тры ракі, пры зліцці якіх ўтвараецца Вольта: Чорную Вольту, Белую Вольту і Чырвоную Вольту.

Буркіна-Фасо
Катэгорыя:Буркіна-Фасо
Сацыяльна-эканамічная геаграфія

**Сацыяльна-эканамічная геаграфія** (СЭГ) — адна з асноўных частак (разам з фізічнай геаграфіяй) сістэмы геаграфічных навук. Вывучае тэрытарыяльную арганізацыю грамадства ў разных краінах, рэгіёнах, мясцовасцях.

## Аб’ект і прадмет СЭГ 
Аб’ект СЭГ — сацыясфера — грамадска арганізаваная частка геаграфічнай абалонкі. Таксама сацыяльна-эканамічная геаграфія даследуе асаблівасці і заканамернасці размяшчэння насельніцтва і гаспадаркі і дае ўяўленне аб разнастайнасці ў эканамічных, этнічных, рэлігійных, сацыяльных адносінах.

Сацыяльна-эканамічная геаграфія цесна ўзаемазвязана з іншымі грамадскімі навукамі, у першую чаргу з сацыялогіяй і эканомікай. Але СЭГ вывучае тэрытарыяльныя спалучэнні сацыяльных і эканамічных аб’ектаў — сістэмы рассялення, тэрытарыяльна-вытворчыя комплексы, эканамічныя раёны, агульнымі словамі, тэрытарыяльныя сацыяльна-эканамічныя сістэмы. Гэта і адрознівае СЭГ ад іншых грамадскіх навук і робіць яе навукай геаграфічнай, аб’ядноўвае з іншымі геаграфічнымі навукамі.

У краінах Заходняй Еўропы, ЗША, Канадзе і іншых у дачыненні да дадзенай падсістэмы геаграфічнай навукі ўжываюць назвы «грамадская геаграфія», «геаграфія чалавека».

## Структура СЭГ 
У СЭГ вывучаюцца самыя разнастайныя бакі жыцця людзей: тэрытарыяльныя асаблівасці ўзроўню жыцця, ладу жыцця, умоў працы, быту, адпачынку; розныя галіны гаспадаркі, рассяленне і інш.
У залежнасці ад аб’ектаў даследавання атрымалі развіццё асобныя напрамкі СЭГ і адпаведныя ім вучэбныя дысцыпліны. У гэтых адносінах усю СЭГ можна падзяліць на наступныя групы галін:
* геаграфія насельніцтва і населеных пунктаў;
* геаграфія галін невытворчай сферы;
* геаграфія галін матэрыяльнай вытворчасці: прамысловасці, сельскай гаспадаркі, транспарту;
* геаграфія галін, што займаюць прамежкавае становішча паміж вытворчай і невытворчай сферамі: гандлю, бытавога абслугоўвання, жыллёва-камунальнай гаспадаркі і інш.

## Метады даследаванняў у СЭГ 
Трэба зазначыць, што агульным і абавязковым падыходам для ўсіх геаграфічных даследаванняў з’яўляецца тэрытарыяльны падыход.

СЭГ выкарыстоўвае наступныя агульнанавуковыя метады:
* сістэмны,
* гістарычны,
* праблемны,
* комплексны,
* мэтавы,
* канструктыўны,
* экалагічны.

Усе яны ў той ці іншай ступені выкарыстоўваюцца і ў даследаваннях у галіне сацыяльна-эканамічнай геаграфіі. Існуюць і спецыфічныя метады СЭГ.

## Літаратура 
* Сідор С. І., Смалякоў Г. С. Тэорыя сацыяльна-эканамічнай геаграфіі: Курс лекцый — Мн.: Бел. дзярж. ун-т, 2001—110, [1] с. ISBN 985-445-592-0
* Страха М. Л. Уводзіны ў сацыяльна-эканамічную геаграфію: Вучэб.-метад. дапам. — Мн.: БДПУ, 2000. — 52 с. ISBN 985-432-246-3

Катэгорыя:Эканамічная геаграфія
Універсітэт

**Універсітэ́т** (, якое, у сваю чаргу, паходзіць ад  — сукупнасць, супольнасць) — вышэйшая навучальная ўстанова, дзе рыхтуюцца спецыялісты па фундаментальных і многіх прыкладных навуках.

Як правіла, ажыццяўляе і навукова-даследчую працу. Многія сучасныя ўніверсітэты дзейнічаюць як вучэбна-навукова-практычныя комплексы. Універсітэты аб’ядноўваюць у сваім складзе некалькі факультэтаў, на якіх прадстаўлена сукупнасць розных дысцыплін, якія складаюць асновы навуковых ведаў.

Катэгорыя:Адукацыя
*
Дакумент

**Дакумент** ( — узор, сведчанне, доказ, любы матэрыяльны аб’ект) — акт у пісьмовай форме, які пацвярджае наяўнасць фактаў пэўнага значэння.

Важны від дакументаў — розныя пасведчанні, якія пацвярджаюць асобу чалавека, яго прыналежнасць да якой-небудзь арганізацыі або дазвол займацца пэўнай дзейнасцю.

Запіс інфармацыі на розных носьбітах па ўсталяваных правілах называецца дакументаванне, і ўяўляе сабой працэс стварэння і афармлення дакументаў. Пры дакументаванні неабходна ўлічваць дзеючыя нормы заканадаўства, кампетэнцыю аўтара і выконваць агульнадзяржаўныя правілы складання і афармлення дакументаў. Адказнасць і паўнамоцтвы ў галіне справаводства павінны быць дакладна вызначанымі і абвешчанымі.

Сукупнасць дакументаў, прысвечаных якому-небудзь пытанню, з’яве, працэсу, асобе, установе і г. д., называецца дакументацыяй.

**Дакладная запіска** — дакумент, які ствараецца для выкладання якога-небудзь пытання з высновамі і прапановамі. У залежнасці ад зместу і мэтавага прызначэння адрозніваюць дакладныя запіскі *ініцыятыўныя* і *справаздачныя*. Мае ўступную і высноўную часткі.

**Указанне** — арганізацыйна-распарадчы дакумент, які выдаецца па пытаннях інфармацыйна-метадычнага характару, а таксама звязаных з арганізацыяй выканання загадаў, інструкцый і іншых актаў.

**Інструкцыя** — прававы акт, які выдаецца органамдзяржаўнага кіравання (ці зацвярджаецца яго кіраўніком) у мэтах усталявання правілаў, якія рэгулююць арганізацыйныя, навукова-тэхнічныя, фінансавыя і іншыя спецыяльныя бакі дзейнасці ўстаноў, арганізацый і прадпрыемстваў, службовых асоб і грамадзян.

## Гл. таксама 
* Дыплом
* Пашпарт
* Табель ваенны
* Дакументаабарот


Катэгорыя:Дакументазнаўства
Хаджы-Гірэй

**Хаджы-Гірэй** (крым. I Hacı Geray, ۱خاجى كراى; Melek Hacı Geray, ملک خاجى كراى; каля 1397, Ліда — 1466) — першы хан крымскі, заснавальнік незалежнай Крымскай дзяржавы і дынастыі Гірэяў.

## Біяграфія 
Паводле адных даследчыкаў, нарадзіўся ў Лідзе, дзе яго сям'я часова жыла ў эміграцыі з-за міжусобіц у Крыме.

Каля 1428 г. выступіў як удзельнік барацьбы за ўладу ў Крыме. Сярод продкаў Хаджы-Гірэя (ардынскіх намеснікаў Крымскага ўлуса) ужо даўно выяўляліся тэндэнцыі да адасаблення Крыму ад Залатой Арды. Хаджы-Гірэй канчаткова рэалізаваў гэтыя імкненні, утварыўшы ў Крыме суверэнную крымска-татарскую дзяржаву — Крымскае ханства. У барацьбе за незалежнасць Крыму ад Арды Хаджы-Гірэй абапіраўся на падтрымку знатных крымскіх родаў і Вялікага Княства Літоўскага.

Спачатку перамогі чаргаваліся з паразамі: Хаджы-Гірэй дастаў уладу ў 1428, 1433, 1443 г., але з-за супраціву канкурэнтаў губляў яе. У 1449 г. нарэшце трывала зацвердзіўся на стальцы і кіраваў да канца свайго жыцця (1466) з кароткім перапынкам у 1456 г. У знешняй палітыцы нязменна трымаўся саюза з Польска-Літоўскай дзяржавай, разам з якою супрацьстаяў Залатой Ардзе.

Адной з найважных ініцыятыў Хаджы-Гірэя быў перанос дзяржаўнага цэнтра Крыму з Кырыма ў Кырк-Ер (цяпер Чуфут-Кале). Увёў новую дзяржаўную сімволіку: трохзубую тамгу («taraq tamğa»).

Памёр у 1466 г. Пахаваны ў паселішчы Салачык каля Кырк-Ера.

## Дзеці 
* **сыны:** Дэўлет'яр, Нур-Даўлет, Айдар, Уз-Тэмур, Менглі-Гірэй, Кутлук-Заман (Мелік-Эмін), Кільдыш і Ямгурчы.

## Літаратура 
* Гайворонский О (А. Е.). Созвездие Гераев . Краткие биографии крымских ханов. — Симферополь: «Доля», 2003. — 108 с.

Катэгорыя:Ханы крымскія
Катэгорыя:Старосты лідскія
Сцяг Гамбіі

**Дзяржаўны сцяг Гамбіі** быў прыняты 18 лютага 1965 года. Уяўляе сабой палотнішча з трыма гарызантальнымі палосамі, сярэдняя паласа аблямавана дзвюма вузкімі палосамі. Арыгінальная ідэя сцяга належыць мастакам Гамбіі, але дызайн быў распрацаваны ў Лонданскай Гербавай калегіяй, Л. Томасі.

## Апісанне сцяга 
Верхняя паласа — чырвонага колеру, сярэдняя — сіняга. Ніжняя — зялёнага. Сіняя паласа вужэйшая за астатнія палосы за кошт аблямоўкі белага колеру, якая сімвалізуе адзінства народа, мір і росквіт. Чырвоны колер азначае сонца на небе, сіні колер сімвалізуе раку Гамбія, зялёны — зямлю краіны. Па іншай версіі: рака Гамбія (сіні колер) працякае паміж экватарыяльных джунгляў (зялёны колер) і чырвонымі глебамі саваны (чырвоны колер).

Прапорцыі шырыні палос — 6:1:4:1:6. Суадносіны шырыні сцяга да даўжыні 2:3.

## Гістарычныя сцягі 

Выява:Flag of the British West Africa Settlements (1870–1888).svg| Сцяг Брытанскай Заходняй Афрыкі  — 
Выява:Flag of The Gambia (1889–1965).svg| Сцяг Брытанскай калоніі Гамбія  — 
Выява:Flag of the Governor-in-chief of the British West Africa Settlements (1870–1888).svg| Сцяг Губернатара Брытанскай Заходняй Афрыкі  — 
Выява:Flag of the Governor of The Gambia (1901–1965).svg| Сцяг Губернатара Брытанскай калоніі Гамбія  — 
Выява:Flag of the Governor-General of The Gambia (1965–1970).svg| Сцяг Генерал-губернатара Гамбіі  — 

Гамбія
Катэгорыя:Гамбія
Сцяг Джыбуці

**Дзяржаўны сцяг Рэспублікі Джыбуці** — прыняты 27 чэрвеня 1977 г.

## Сімволіка сцяга 
Колеры сцяга ўвасабляюць мора і неба (сіні), зямлю (зялёны) і свет (белы). Зялёны і сіні таксама колеру двух галоўных груп насельніцтва — афар і песа (плямёны Джыбуці). Чырвоная зорка — памяць аб барацьбе за незалежнасць і сімвал адзінства.

Катэгорыя:Сцягі дзяржаў
Катэгорыя:Джыбуці
Сцяг Замбіі

**Дзяржаўны сцяг Замбіі** — прыняты 24 кастрычніка 1964 года.

## Апісанне і сімволіка 
Сцяг распрацавала Габрыэль Элісан (анг. Mrs. Gabriel Ellison), якая таксама з’яўляецца аўтарам герба Замбіі і дызайну многіх паштовых марак краіны. Заканадаўчае рэгуляванне выкарыстання дзяржаўнага сцяга і герба Замбіі ажыццяўляецца Законам аб дзяржаўным сцягу і гербавых сцягах (анг.: National Flag and Armorial Ensigns Act).

Асноўныя колеры дзяржаўнага сцягу Замбіі: зялёны, чырвоны, чорны, аранжавы. Сцяг ўяўляе сабой зялёнае палотнішча, у правым ніжнім куце якога намаляваны сцяг з трох вертыкальных палос чырвонага, чорнага, аранжавага колераў, а ў верхнім правым куце — выява арлана-крыкуна (*Haliaeetus vocifer*) з распрастанымі крыламі.

Колеры маюць наступнае значэнне:

* Зялёны колер сімвалізуе прыродныя багацці.
* Чырвоны колер сімвалізуе кроў, пралітую за незалежнасць Замбіі.
* Чорны колер увасабляе насельніцтва Замбіі.
* Аранжавы колер сімвалізуе багацце краіны мінеральнымі рэсурсамі (перш за ўсё, меддзю).
* Арлан-крыкун увасабляе узвышэнне народа Замбіі над дзяржаўнымі праблемамі.

Катэгорыя:Сцягі дзяржаў
Катэгорыя:Замбія
Сцяг Гвінеі

**Дзяржаўны сцяг Рэспублікі Гвінея** — прыняты 10 лістапада 1958 г. З 1 студзеня 1979 да 25 мая 1984 г. краіна называлася *Народная Рэвалюцыйная Рэспубліка Гвінея*.

Прапорцыі 2:3. Уяўляе сабой палотнішча з трыма вертыкальна размешчанымі роўновялікімі палосамі. У аснове сцяга паласа чырвонага колеру, у сярэдзіне — жоўтага, далей паласа зялёнага колеру.

Колеры сцяга Гвінеі паўтараюць колеры сцяга Ганы і з'яўляюцца традыцыйнымі колерамі афрыканскіх сцягоў. Чырвоны колер сцяга сімвалізуе кроў, пралітую ў барацьбе за свабоду, жоўты — колер Гвінейскага золата і сонца, зялёны — афрыканскую прыроду. Акрамя таго, кожны колер адпавядае тром словах дэвізу Гвінеі: чырвоны — «Праца», жоўты — «Справядлівасць», зялёны — «Салідарнасць».

Гвінея
Катэгорыя:Гвінея
Вялікі Зімбабвэ

**Вялікі Зімбабвэ** — каменныя руіны старажытнага паўднёваафрыканскага горада, размешчанага ў дзяржаве Зімбабвэ.
 
Вялікі Зімбабвэ, як лічыцца, быў галоўнай святыняй і культавым цэнтрам продкаў шона (народ групы банту). Горад быў заснаваны каля. 1130 г. н. э. і існаваў на працягу двух-трох стагоддзяў. У старажытнасці гэта быў цэнтр дзяржавы Монаматапа, таксама вядомай як дзяржава Вялікага Зімбабвэ, Муене Мутапа або Мунхумутапа. Гэтая імперыя кіравала тэрыторыяй, у цяперашні час размешчанай у межах сучаснай дзяржавы Зімбабвэ (якое бярэ сваю назву ад гэтага горада) і Мазамбіка. Яны гандлявалі з астатнім светам праз парты, такія як Софа на поўдні дэльты ракі Замбезі. Горад быў падзелены на два раёны. Асноўная частка жыхароў (іх было не менш дзесяці тысяч чалавек) туліліся ў саламяных хацінах, знатныя людзі сяліліся ў спецыяльна агароджанага раёнах горада. Большая частка архітэктурных збудаванняў — каменныя вежы, маналітаў і алтароў — была прызначана для малітваў. Слова «Зімбабвэ» акрамя асноўнага значэння — «каменныя дамы», мае і дадатковае — «дамы пакланення». У асноўным тут маліліся багам, «адказным» за дождж, а значыць, за багаты ўраджай. Галоўным богам мясцовага племені быў творца — Мвары. Племя мбірэ пакланялася таксама мбандора — духам кіруючых дынастый. У Вялікім Зімбабвэ шоны жылі да пачатку XIX ст.

## Цікавыя звесткі 
* Выява Вялікага Зімбабвэ размешчана на гербе Зімбабвэ.

## Спасылкі 
* 
* Фатаграфіі Вялікага Зімбабвэ 

Катэгорыя:Гісторыя Зімбабвэ
Катэгорыя:Архітэктура Афрыкі
Катэгорыя:Сусветная спадчына ў Зімбабвэ
Катэгорыя:Былыя гарады Афрыкі
Зімбабвійская кухня

**Зімбабвійская кухня** — нацыянальная кухня народаў Зімбабве.

Зімбабвійская кухня прадстаўлена ў асноўным сумессю традыцыйнай брытанскай і афрыканскай ежы. Асноўная страва — садза (sadza) — каша з белага маіса, які выкарыстоўваецца ў прыгатаванні большасці мясцовых страў. Другі важны кампанент — ніама (nyama) — мяса, звычайна курыца або свініна, а таксама кракадзіл, куду або імпала. Выкарыстанне садавіны і агародніны абмежаваны. Піва — алкагольны напой, які больш за ўсё ўжываецца ў краіне. Традыцыйнае маісавае піва — «вхавха» (whawha) — рыхтуецца ў вялікай колькасці да святаў або пэўных падзей.

Катэгорыя:Нацыянальныя кухні
Катэгорыя:Культура Зімбабвэ
Вялікі куду

**Вялікі куду** (*Tragelaphus strepsiceros*) — афрыканскі від антылоп з падсямейства быкоў (*Bovinae*).

## Знешні выгляд 
Поўсць самцоў афарбаваная ў шэра-карычневыя колеры, а ў самак і маладняку светла-карычневага колеру. На футры куду як правіла маецца ад шасці да дзесяці вертыкальных палосак. У куду буйныя акруглыя вушы і часам даволі доўгі хвост. У самцоў на галаве растуць буйныя завінчаныя рогі, які дасягае велічыні да 1 метра. Патомства па знешняму выгляду нагадвае бязрогіх самак. Велічыня ў карку складае каля 1,40 м, а даўжыня каля 2,20 м самцы дасягаюць вагі да 250 кг, самкі — да 200 кг. Вялікага куду знешне лёгка зблытаць з роднаснай яму ньялай, да таго ж іх арэалы распаўсюджвання часткова перакрыжоўваюцца.

Катэгорыя:Быкі
Малы куду

**Малы куду** (*Tragelaphus imberbis*) — афрыканская антылопа.

## Знешні выгляд 
Самцы малога куду значна буйнейшыя за самак і дасягаюць вагі да 100 кг пры росце ў карку каля 1 м. Даволі буйныя, завічаныя рогі, якія налічваюць да 75 см, ёсць толькі ў самцоў. Самкі важаць толькі 60 кг. Поўсць ў абодвух полаў шэра-бурая і пакрыта пятнаццаці тонкімі белымі палоскамі. На шыі знаходзяцца два акрэсленыя белыя плямы. Ногі карычневыя з лёгкім аранжавым адценнем. Ратуючыся ўцёкамі, малы куду задзірае свой кароткі хвост, паказваючы яго белы ніжні бок.

Катэгорыя:Быкі
Сцяг Зімбабвэ

**Дзяржаўны сцяг Зімбабвэ** — прыняты 18 красавіка 1980 г.

## Апісанне і сімволіка 
Сцяг Зімбабвэ ўяўляе сабой палотнішча з сям’ю гарызантальнымі палосамі ў наступнай чарговасці: зялёная, жоўтая, чырвоная, чорная, чырвоная, жоўтая, зялёная палосы. У левай частцы палотнішча — белы роўнабаковы трохвугольнік, адзі з бакоў якога супадае з левай бокам сцягу. Два з бакоў апраўлены ў чорны колер. У трохвугольніку знаходзіцца выява залацістай «птушкі Зімбабвэ» (разная статуэтка са стэатіта, знойдзеная ў руінах Вялікага Зімбабвэ), на заднім фоне якой — пяціканцовая чырвоная зорка.

Асноўныя колеры дзяржаўнага сцягу Зімбабвэ: зялёны, жоўты, чырвоны, чорны, белы. Яны супадаюць з колерамі партыі ЗАНУ-ПФ, што кіруе краінай з 1980. Колеры маюць наступнае значэнне:

* Зялёны колер сімвалізуе сельскую гаспадарку і сельскія раёны Зімбабвэ.
* Жоўты колер сімвалізуе багацце карыснымі выкапнямі.
* Чырвоны колер увасабляе кроў, пралітую падчас Паўстання матабелаў і Вайны ў бушы.
* Чорны колер увасабляе спадчыну і этнічную прыналежнасць карэнных афрыканскіх народаў Зімбабвэ.
* Белы колер сімвалізуе свет.
* Птушка сімвалізуе гісторыю Зімбабвэ, чырвоная зорка — марксізм і рэвалюцыйную барацьбу за свабоду і мір.

Катэгорыя:Сцягі дзяржаў
Катэгорыя:Зімбабвэ
Сцяг Егіпта

**Дзяржаўны сцяг Арабскай Рэспублікі Егіпет**.

Суадносіны бакоў 2:3. Уяўляе сабой трыкалор з гарызантальна размешчанымі роўнавялікімі палосамі чырвонага, белага і чорнага колераў. У цэнтры сцяга на белай паласе змешчаны т. н. «Арол Саладзіна».

Прыняты ў 1984 годзе. Выкарыстоўваецца на сушы як грамадзянскі і дзяржаўны сцяг і на моры як грамадзянскі сцяг. Чырвоны колер сімвалізуе барацьбу з каланіяльным рэжымам, белы — «бяскроўную» рэвалюцыю 1952 года, чорны — заканчэнне прыгнёту брытанскага каланіяльнага рэжыму. Залаты арол — сімвал Саладзіна (Салах ад-Дзін), егіпецкага султана, які ўзначаліў ў XII стагоддзі барацьбу з крыжакамі.

Першы дзяржаўны сцяг Егіпта быў зацверджаны каралеўскім дэкрэтам ў 1923 годзе, пасля таго, як Егіпет атрымаў незалежнасць ад Вялікабрытаніі (16 сакавіка 1922 года). На зялёным полі гэтага сцяга быў размешчаны паўмесяц і тры зоркі. У 1958 годзе прэзідэнт Егіпта прыняў іншы сцяг — чырвона-бела-чорны трыкалор з палосамі, размешчанымі гарызантальна. На белай паласе знаходзіліся 2 зялёныя зоркі. У 1972 годзе зоркі на сцягу былі замененыя залатым сокалам. У 1984 годзе залаты сокал быў зменены залатым арлом («арлом Саладзіна»). Так сцяг прыняў свой сучасны выгляд.

Выява:Egypt flag 1882.svg|Сцяг Егіпецкага султаната  — 
Выява:Flag of Egypt 1922.svg|Сцяг Каралеўства Егіпет  — 
Выява:Flag of Egypt 1952.svg|Сцяг Рэспублікі Егіпет  — 
Выява:Flag of the United Arab Republic.svg|Сцяг Аб'яднанай Арабскай Рэспублікі  — 
Выява:Flag of Egypt 1972.svg|Сцяг Арабскай Рэспублікі Егіпет  —  Сцяг Федэрацыі Арабскіх Рэспублік 1972 — 1977

Егіпет
Катэгорыя:Дзяржаўныя сімвалы Егіпта
Сцяг Каба-Вердэ

**Дзяржаўны сцяг Рэспублікі Каба-Вердэ** прыняты 22 верасня 1992 г.

Сцяг складаецца з пяці гарызантальных палос - сіняй, белай, чырвонай, белай і сіняй ў суадносінах паміж сабой як 6:1:1:1:3. Паверх палос бліжэй да дрэўка па акружнасці з радыусам ў 1 / 4 шырыні сцяга размешчаны 10 жоўтых пяціканцовых зорак. Цэнтр акружнасці знаходзіцца на восевай лініі чырвонай паласы і адстае ад дрэўкавага краю палотнішча на 3 / 8 даўжыні сцягу.

Сіні колер сцяга сімвалізуе бясконцыя прасторы неба і акіяна, белы - свет, чырвоны - упартасць. 10 зорак - колькасць заселеных астравоў, акружнасць - адзінства дзяржавы.

Аўтар праекта сцяга - архітэктар Педра Грэгары Лопес (Pedro Gregorio Lopes).

Каба-Вердэ
Катэгорыя:Дзяржаўныя сімвалы Каба-Вердэ
Сцяг Камеруна

**Дзяржаўны сцяг Рэспублікі Камерун** - прыняты 20 мая 1975 года. 

## Апісанне і сімвалы 
Сцяг ўяўляе сабой камбінацыю панафрыканскіх колераў (зялёнага, жоўтага, чырвонага), размешчаных вертыкальна, як на сцягу Францыі, былой метраполіі. 

Колеры маюць наступнае значэнне: 

* Зялёны колер сімвалізуе лясы ў паўднёвай частцы Камеруна; 
* Чырвоны колер увасабляе адзінства поўначы і поўдня краіны, яе дзяржаўны суверэнітэт; 
* Жоўты колер сімвалізуе сонца, а таксама саваны ў паўночнай частцы краіны. 
* Залатая зорка увасабляе адзінства дзяржавы. 

Катэгорыя:Сцягі дзяржаў
Сцяг Кеніі

**Дзяржаўны сцяг Кеніі** — прыняты 12 снежня 1963 года.

## Апісанне і сімволіка 
thumb|250px|Спецыфікацыя сцяга.
Сцяг Кеніі складаецца з трох гарызантальных палос чорнага, чырвонага і зялёнага колераў, падзеленых паміж сабой двума белымі гарызантальнымі палосамі. У цэнтральнай частцы сцяга знаходзіцца выява чырвона-бела-чорнага шчыта афрыканскага народа масаі, а за ім — выява белых перакрыжаванай дзіды і стралы.

Колеры маюць наступнае значэнне:

* Чорны колер сімвалізуе афрыканскае насельніцтва краіны.
* Чырвоны колер увасабляе кроў, пралітую падчас барацьбы за незалежнасць Кеніі.
* Зялёны колер сімвалізуе сельскую гаспадарку і прыродныя багацця краіны.
* Белы колер сімвалізуе свет.
* Шчыт масаі, дзіда і страла сімвалізуюць абарону свабоды.

## Гісторыя 
Сучасны сцяг Кеніі быў створаны на аснове сцяга Афрыканскага Нацыянальнага Саюза Кеніі (), палітычнай арганізацыі, якая прыняла самы актыўны ўдзел у барацьбе за незалежнасць краіны. Першы сцяг партыі быў прыняты 3 верасня 1951 года і ўяўляў сабой палотнішча з дзвюма гарызантальнымі палосамі чорнага і чырвонага колераў. У цэнтральнай частцы сцяга знаходзілася выява шчыта і дзіды. У 1952 годзе ў сцяг арганізацыі былі ўнесены змены: была дададзена трэцяя паласа зялёнага колеру (чарговасць: чорная, чырвоная, зялёная палосы), а ў цэнтральнай частцы размяшчалася выява шчыта і перакрыжаваных дзіды і стралы з надпісам «*KAU*».

З атрыманнем незалежнасці ад Вялікабрытаніі 12 снежня 1963 года быў прыняты дзяржаўны герб Кеніі. Адрозненнем ад сцяга Афрыканскага Нацыянальнага Саюза Кеніі была наяўнасць дзвюх белых гарызантальных палос. Акрамя таго, было павялічана выява шчыта.

Выява:Flag of Kenya (1921–1963).svg|Сцяг Брытанскай Усходняй Афрыкі  — 
Выява:Flag of the Witu Protectorate (1893-1920).svg|Сцяг Віту 1893 — 1920

Кенія
Катэгорыя:Дзяржаўныя сімвалы Кеніі
Геба (рака)

**Геба** — рака ў Заходняй Афрыцы.

Бярэ пачатак у Гвінеі, цячэ праз Сенегал і дасягае Атлантычнага акіяна ў Гвінеі-Бісау. Агульная працягласць ракі 340 міль (550 км).

Катэгорыя:Рэкі Сенегала
Катэгорыя:Рэкі Гвінеі
Катэгорыя:Рэкі Гвінеі-Бісау
Катэгорыя:Рэкі, якія ўпадаюць у Атлантычны акіян
Дыплом

**Дыпло́м** (, ад  — складзены ўдвая ліст або дакумент) — афіцыйны дакумент пра сканчэнне пачатковай прафесійнай, сярэдняй прафесійнай (спецыяльнай) або вышэйшай навучальнай установы і прысваенні адпаведнай кваліфікацыі; афіцыйны дакумент пра прысваенне вучонай ступені або вучонага звання.
 (1962)]]
У Старажытным Рыме дыпломам называлі дзве бронзавыя шыльды, якія выдаваліся пры звальненні адслужыўшаму ў дапаможных частках салдату, дзе падаваліся звесткі пра яго службу, удзел ў бітвах і г.д. Гэтыя шыльды былі падставай для прадастаўлення пэўных прывілеяў, у тым ліку рымскага грамадзянства.

Катэгорыя:Сярэдняя прафесійная адукацыя
Катэгорыя:Вышэйшая адукацыя
Катэгорыя:Навуковыя ступені і званні
Трафальгарская плошча

**Трафальгарская плошча** () — плошча ў цэнтры Лондана, дзе, на месцы Чарынгскага крыжа, сыходзяцца тры галоўныя вуліцы Вэстмінстэра — Стрэнд, Уайтхол і Мэл. Першапачаткова насіла назву Плошча караля Вільгельма IV, але канчатковую назву атрымала ў гонар перамогі Вялікабрытаніі пры Трафальгары ў 1805 г.

## Архітэктура 
У цэнтры плошчы —  з цёмна-шэрага граніту вышынёй 44 м, увянчаная статуяй адмірала Нельсана. Чатыры бакі калоны ўпрыгожаны фрэскамі, вырабленымі з захопленых і пераплаўленых напалеонаўскіх гармат. Яна збудавана ў 1840—1843 гг., акружана скульптурамі львоў і фантанамі. Па вуглах плошчы — чатыры скульптуры.

Вакол плошчы размяшчаюцца Лонданская Нацыянальная галерэя, царква Св. Марціна ў палях (арх. Дж. Гібс, 1721),  і некалькі пасольстваў.

## Гл. таксама 
* Плошча Пікадзілі

## Літаратура 
### Артыкулы 
* .

### Кнігі 
* 
* 
*  (hbk.)
*  Second edition published as  (pbk.)

## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка на сайце мэрыі Лондана 
* Вэб-камера на Camvista.com 

Катэгорыя:Плошчы Лондана
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Джона Нэша
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Чарлза Бэры
Анамнез

]]
**Анамнез** (ад  — успамін) — сукупнасць звестак, атрыманых пры медыцынскім абследаванні шляхам роспытаў самога пацыента і / ці асоб, якія яго ведаюць. Вывучэнне анамнеза, як і роспыты ў цэлым, не проста пералік пытанняў і адказаў на іх. Ад стылю размовы ўрача і хворага залежыць тая псіхалагічная сумяшчальнасць, якая шмат у чым вызначае канчатковую мэту — аблягчэнне стану пацыента.

Дадзеныя анамнеза (звесткі аб развіцці хваробы, умовах жыцця, перанесеных захворваннях, аперацыях, траўмах, цяжарнасці, хранічнай паталогіі, алергічных рэакцыях, спадчыннасці і інш.) медыцынскі работнік высвятляе з мэтай іх выкарыстання для дыягностыкі, выбару метаду лячэння і / або прафілактыкі. Збор анамнеза з’яўляецца адным з асноўных метадаў медыцынскіх даследаванняў. У некаторых выпадках, у сукупнасці з агульным аглядам, ён дазваляе дакладна паставіць дыягназ без далейшых дыягнастычных працэдур. Збор анамнеза — гэта універсальны метад дыягностыкі, ужывальны ва ўсіх абласцях медыцыны.

## Гл. таксама 
* Эпікрыз

Катэгорыя:Медыцынская дыягностыка
Катэгорыя:Медыцынская дакументацыя
Таўэр

**Та́ўэр**, **Тоўэр** (ад  — вежа), **Лонданскі Таўэр** (*Her Majesty’s Royal Palace and Fortress, Tower of London*) — замак-крэпасць ва ўсходняй частцы гістарычнага цэнтра Лондана, на паўночным беразе ракі Тэмзы.

Адзін з найстарэйшых гістарычных будынкаў Вялікабрытаніі, старэйшая частка, г. зв. *«Белая вежа»*, пабудавана пры Вільгельме Заваёўніку. Да XVII стагоддзя адна з рэзідэнцый англійскіх манархаў, да 1820 года ў Таўэры размяшчалася галоўная дзяржаўная турма. Пазней ў Таўэры размяшчаўся арсенал і казармы. На тэрыторыі Таўэра раманская царква Сент-Барталам’ю-зе-Грэйт, заснаваная ў 1123 годзе). Таўэрскі мост (1886—1894, неаготыка, архітэктары Д. Бэры і Х. Джонс).

У свой час, у Таўэры было тайна забіта або пакарана смерцю шмат вядомых асоб, у т.л. Генрых VI, Эдуард V з братам Рычардам, Томас Мор, Томас Кромвель, жонкі Генрыха VIII — Ганна Балейн і Кацярына Говард, і інш.

Сёння Таўэр — адначасова помнік гісторыі і музей (калекцыя зброі, каралеўскіх каштоўнасцей і інш.), уключаны ў спіс аб’ектаў сусветнай спадчыны ЮНЕСКА.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* *Gower R. Ch.* The Tower of Londom. v. 1-2. — L., 1901—1902.

Катэгорыя:Лондан
Катэгорыя:Музеі