Бахрэйнска-ізраільскі мірны дагавор

**Бахрэйнска-ізраільскі мірны дагавор** — дагавор аб нармалізацыі адносін паміж Ізраілем і Бахрэйнам, аб заключэнні і падпісанні якога было абвешчана 11 верасня 2020 года. Падпісанне дамовы адбылося 15 верасня гэтага ж года, адначасова з падпісаннем ізраільска-эмірацкага дагавора. Цырымонія прайшла на лужку перад Белым домам у Вашынгтоне, ЗША. Па выніках пагаднення паміж краінамі ўстаноўлены паўнавартасныя дыпламатычныя адносіны.

Гэта чацвёрты мірны дагавор, падпісаны Ізраілем з арабскай краінай, пасля Егіпта (1979), Іарданіі (1994) і ААЭ (2020).

Эксперты ацэньваюць мірныя працэсы паміж Ізраілем і суніцкімі манархіямі як вынік іх сумеснага супрацьстаяння ўплыву Ірана.

## Гісторыя 
Пасля абвяшчэння аб эмірацка-ізраільскай нармалізацыі саветнік прэзідэнта ЗША Трампа Джарэд Кушнер неаднаразова наведваў Манаму і праводзіў перамовы з прадстаўнікамі ўрада Бахрэйна. Тады апошнія заяўлялі, што падпішуць пагадненне толькі пасля таго, як на падобны крок пойдзе Саудаўская Аравія. Яна, у сваю чаргу, заявіла, што зробіць гэта толькі пасля стварэння незалежнай палесцінскай дзяржавы.

11 верасня 2020 года адбылася тэлефонная размова паміж каралём Бахрэйна Хамадам ібн Іса Аль Халіфай і кіраўніком урада Ізраіля Біньямінам Нетаньяху. Крыху пазней у гэты ж дзень прэзідэнт ЗША Дональд Трамп заявіў, што 15 верасня ў Вашынгтоне паралельна з падпісаннем эмірацка-ізраільскай дамовы будзе заключана і падпісана пагадненне аб нармалізацыі адносін паміж Ізраілем і Бахрэйнам.

Дагавор быў падпісаны 15 верасня 2020 года кіраўніком МЗС Бахрэйна Абдулатыф бін Рашыд аль-Заяні і прэм’ер-міністрам Ізраіля Нетаньяху. Падпісанае пагадненне ўступіць у сілу пасля яго ратыфікацыі ізраільскім урадам.

## Роля Саудаўскай Аравіі 
Бахрэйн — невялікая астраўная дзяржава ў Персідскім заліве, аддзеленая мостам ад Саудаўскай Аравіі. Нягледзячы на тое, што дзяржава з’яўляецца незалежнай, яе знешняя палітыка амаль цалкам вызначаецца Саудаўскай Аравіяй, якая часцяком наўпрост дыктуе ёй сваю волю. З гэтай прычыны крок насустрач нармалізацыі з Ізраілем не мог бы адбыцца без адабрэння і згоды суседа. Эксперты мяркуюць, што такім чынам саудзіты «прамацваюць глебу» і могуць рушыць услед за астатнімі ў справе ўстанаўлення міру ў рэгіёне.

Пасля паведамлення аб нармалізацыі адносін Ізраіля і ААЭ Саудаўская Аравія першая адкрыла сваю паветраную прастору для пралёту ізраільскіх самалётаў, якія ідуць у Эміраты. Праз некалькі дзён сваё неба для ізраільцян адкрыў і Бахрэйн.

Па паведамленні СМІ, здзелка аб нармалізацыі адносін паміж Ізраілем і ААЭ і Бахрэйнам падтрымлівалася наследным прынцам Саудаўскай Аравіі Мухамедам, у той час як яго бацька кароль Салман быў супраць яе.

## Прававыя аспекты 
Дакумент, які Ізраіль падпісаў з Бахрэйнам, — «мірная дэкларацыя». У ёй агаворваецца агульная заява аб імкненні да міру, але яна стане базай для заключэння дагавора ў будучыні. Пагадненне прадугледжвае ўсталяванне прамых рэгулярных рэйсаў паміж Манамай і Тэль-Авівам.

## Міжнародная рэакцыя 
У міжнароднай супольнасці пагадненне было ўспрынята неадназначна. Іншыя манархіі рэгіёна, а таксама саюзнікі ЗША падтрымалі нармалізацыю адносін паміж краінамі. Іран, Турцыя, Дзяржава Палесціна і іх саюзнікі раскрытыкавалі дакумент, паколькі ён пагражаў інтарэсам палесцінскіх арабаў.

## Зноскі 
Катэгорыя:Дагаворы паводле алфавіта
Катэгорыя:2020 год у палітыцы
Катэгорыя:Двухбаковыя адносіны Ізраіля
Катэгорыя:Падзеі 15 верасня
Катэгорыя:Верасень 2020 года
Катэгорыя:Араба-ізраільскі канфлікт
Катэгорыя:Першае прэзідэнцтва Дональда Трампа