Жазефіна Спарэ

**Жазефіна Сафі Анэт Шарлота Спарэ аф Сёфдэборг** (швед. *Josephine Sophie Anette Charlotte Sparre af Söfdeborg*; 28 ліпеня 1829, Дырэндаль, Нарвегія — 17 жніўня 1892) — шведская дваранка, фрэйліна і каралеўскай палюбоўніца караля Карла XV.

## Біяграфія 
Жазефіна Спарэ нарадзілася ў сям’і шведскага высакароднага палкоўніка камергера Ёхана Аляксандра Арцеміса Спарэ і нарвежкі Сафіі Адэлаіды Разалі Анкер. Яна была сястрой палітыка Нілса Густава Аляксандра Спарэ і пляменніцай міністра Густава Адольфа Віве Спарэ.

Спарэ была фрэйлінай у наследнай прынцэсы Швецыі Луізы Нідэрландскай у 1851-59 гады, а ў 1859-62 гады старшай фрэйлінай. Спарэ была апісана настолькі дамінантнай, што, як кажуць, кронпрынцэса і яе фрэйліна памяняліся месцамі адзін з адным, а Луіза была фрэйлінай Жазэфіны Спарэ, а не наадварот.

Спарэ была палюбоўніцай наследнага прынца Карла паміж 1852 і 1860 гадамі. Да іх адносін, Карл меў адносіны з яе сваячніцай Сігрыд Спарэ, а затым з актрысай-куртызанкай Лаурай Бергнер. Фрыц фон Дардэль апісаў Спарэ:

: «Дама, пра якую ідзе гаворка, з’яўляецца выдатным фаварытам наследнага прынца, а таксама наследнай прынцэсы, і яна кіруе імі ў цэлым ва ўсім, што датычыцца іх паўсядзённага жыцця. Надзеленая незвычайным талентам дагадзіць і зрабіць сябе незаменнай, яна здолела захапіць наследнага прынца ў дзіўнай ступені»

Усе сімпатыі былі на баку Луізы, якая ў сваю чаргу дзейнічала вельмі талерантна ў адносінах да Жазефіны і Карла і дзейнічала так, быццам яна гэтага не заўважала. Жазефіна стала непапулярнай пры двары з-за спосабу прадэманстраваць свае адносіны з Карлам, адкрыта ходзячы за ім пры двары «як лапік» і з-за агульнай адсутнасці свабоды дзеянняў у бягучых адносінах. Карл XV, аднак, меў яшчэ некалькі часовых адносін паралельна, напрыклад, вядомы раман з Элісай Хвасер каля 1857 года.

Спарэ некалькі разоў была заручана, адзін раз з міністрам замежных спраў Оскарам Б’ёрнст’ернам, але яна разарвала заручыны ў 1856 годзе, бо не хацела пакідаць наследнага прынца і двор. Прыблізна ў 1860 годзе Карл XV уступіў у адносіны з Ганнай Стырэл. У 1862 годзе Спарэ ажанілася з камергерам нарвежскага кабінета Брэдам Стангам у прысутнасці каралеўскай пары. Пасля шлюбу яна пасялілася ў Нарвегіі. У часы Саюза Швецыі і Нарвегіі каралеўская сям’я мела асобны двор у Нарвегіі, які сустракаў каралеўскую сям’ю на мяжы і служыў падчас іх знаходжання ў Нарвегіі. Падчас свайго жыцця ў Нарвегіі, Жазефіна Спарэ аднавіла сваю прыдворную службу, калі яна была прызначаная Лэдзі апачывальні нарвежскагай хатняй гаспадаркі каралевы Луізы пад кіраўніцтвам Джуліяны Ведэль Ярлсберг паміж 1864 і 1871 гадамі. Яе офіс пры нарвежскім двары быў рэдкасцю, бо хатняя гаспадарка каралеўскай сям’і ў Нарвегіі была значна меншай, і офіс статсфру там не быў запоўнены з часоў кіравання Карла XIV Юхана. Яе служба пры каралеўскім двары Нарвегіі была значна больш нерэгулярнай, бо каралеўская сям’я праводзіла большую частку часу ў Швецыі.

Памерла ў 1892 годзе.
 

## Літаратура 
* Svenskt biografiskt lexikon
* Lars Elgklou (1978). *Bernadotte. Historien — eller historier — om en familj*. (Bernadotte. The story — or stories — of a family) Stockholm: Askild & Kärnekull Förlag AB (на шведскай мове)
* Gustaf Elgenstierna, Den introducerade svenska adelns ättartavlor. 1925-36.