Абалікшты

**Абалі́кшты** (, ) — вёска ў Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Опсаўскага сельсавета.

## Назва 
Назва Абалікшты балцкага паходжання. Назва паселішча ўтвораная ад назвы возера Абалікшты, ля якога вёска знаходзіцца, а тая — ад назвы большага возера Аболі побач.

Абодва азёры праточныя, і гэта стала матывацыяй для ўтварэння іх назваў. З Дрысвяцкага возера непрацяглая пратока цячэ ў возера Аболі, з якога праз возера Абалікшты цячэ рака Прорва ў раку Дрысвяту.

Корань *Ab-* такі самы, як у латышскіх гідронімах тыпу *Abula, Abuls, Abava*. Ад індаеўрапейскага *ab-*, якім пазначаліся рачныя, цякучыя воды. Яго фанетычны варыянт *ap-* даў заходнябалцкае прускае *ape* «рака», а варыянт *up-* — усходнябалцкае літоўскае *upė*. Ад іх — назвы рэк Вопь на Верхнім Падняпроўі, Упа на Верхнім Павоччы. «Звонкі» варыянт *ub-* даў назву прыпяцкай ракі Убарць.

Індаеўрапейскае *ab-*, з усімі яго варыянтамі, пазначала, як мяркуецца, ваду як актыўную сілу і нават воднае боства, а **uedor-* — ваду як матэрыял. Другі корань у балцкай гідраніміі ў назвах тыпу Удага, Водзьга, пруск. **Vadanga,* літ. *Vedega, Vada*. Магчыма, гэтае размежаванне адбівалася і ў сакральных практыках з водамі ў старажытных балтаў, але сляды гэтага згубленыя.

Корань *Ab-* асабліва папулярны на Падзвінні, як у ніжнім цячэнні Дзвіны ў Латвіі, так і ў сярэднім — на поўначы цяперашняй Беларусі. Воды з азёраў Аболі і Абалікшты цякуць у дзвінскі прыток Дзісну. Воды з азёраў Абстэрна і Набіста (абедзве назвы ад асновы **Ab-ist-*) цякуць у дзвінскую раку Вяту. Вышэй па цячэнні Дзвіны ў яе ўцякаюць Обаль (справа) і Абалянка (злева), назвы якіх ад адной і той жа формы **Ab-al-is*. Таго ж паходжання і назва ракі  (на цяперашнім расійска-ўкраінскім памежжы, паміж Курскам і Чарнігавам). Семантыка ўсіх гэтых назваў звязаная з цячэннем рэк, праточнасцю азёраў.

Адпачатныя формы назваў азёраў Аболі і Абалікшты, перад іх паланізацыяй (да , ), былі адзіночнага роду — **Abalis* (як і для назваў Обаль) і **Abalykštis*. Назва меншага возера ўтвораная з дапамогай пашыральніка *-kšt-*, з дапамогай якога ўтвораныя і назвы літоўскіх азёраў *Dysnai* i *Dysnykštis*, *Luodis* i *Luodykštis*, *Vėlys* i *Vėlykštis* у тым жа самым рэгіёне (Аўкштайцкае Паазер’е і яго працяг на тэрыторыю цяперашняй Беларусі), што і Аболі ды Абалікшты.

Пашыральнік *-kšt-* у літоўскай мове выкарыстоўваецца для ўтварэння формаў ад асноў назоўнікаў (*žuvis* «рыба» — *žuvykštis* «рыбка», *rytas* «раніца» *— rytykštis* «ранішні»). Устаўны *-k-* тут далучаецца да карацейшага *-št-*, які з’яўляецца варыянтам пашыральніка *-st-*. Яны прысутныя ў літоўскіх гідронімах тыпу *Lokysta* (*-st-*), *Vadakstis* (*-k-st-*), *Medukšta* (*-k-št-*).

Назва Абалікшцкага возера (як і Абольскага возера) значыць «Праточнае (возера)». Назвы праточных азёраў таксама ўтвараліся ад балцкага кораня *žod-* / *žad-* (як Жодзень ці Жадунь).

## Гісторыя 
У 1921—1939 гадах вёска ў складзе Браслаўскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.

Да 21 верасня 1987 года вёска ўваходзіла ў склад Далёкаўскага сельсавета, да 8 красавіка 2004 года — у склад Відзаўскага пассавета.

## Насельніцтва 
* 1921 год — 90 жыхароў, 15 двароў.
* 1938 год — 102 жыхары, 18 двароў.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Опсаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Браслаўскага раёна