Палац Радзівілаў (Радзівілімонты)

**Палац Радзівілаў** у Радзівілімонтах (цяпер в. Чырвоная Зорка Клецкага р-на) — помнік архітэктуры рэспубліканскага значэння. Знаходзіцца ў зруйнаваным стане. Узведзены Карла Спампані ў 1778—1783 гадах у стылі класіцызм. У пачатку XX стагоддзя рэстаўрыраваны пасля пажара.

## Гісторыя 
З утварэннем у 1579 годзе Клецкай ардынацыі яе адміністрацыйным цэнтрам сталі Радзівілімонты. Першая радзівілімонтаўская сядзіба, згодна з інвентаром пачатку XVIII стагоддзя, мела рэнесансныя рысы. Яна размяшчалася за 10 км ад Клецка на адной восі з замкам.
На высокім узгорку стаяў драўляны палац на падмурку са скляпамі. Каля яго быў рэгулярны парк («італьянскі сад») са шпалерамі, чатырма каналамі, дзвюма мураванымі альтанкамі і гротам. Ансамбль вядомы паводле інвентара пачатку XVIII ст.

У 1750-я гады на змену старой сядзібе прыйшоў палацава-паркавы ансамбль, пабудаваны ў формах барока. Палац быў драўляны, з ламаным дахам, адносна невялікі (шэсць жылых пакояў, зала, дзве прыхожыя і капліца ў мезаніне). Рэгулярны парк складаўся з ліпавых баскетаў. Сядзіба ўключала шматлікія гаспадарчыя пабудовы: кухню, дом адміністратара, хлявы, свірны, сырніцу, гумно, сенавал, вінакурню, кароўнікі і інш. Перад палацам існаваў вялікі партэр. Паралельна палацу праходзіла шырокая ўязная алея, якая была закладзена ў 1875 годзе. З паўночнага і паўночна-ўсходняга бакоў парку знаходзіліся вадаёмы. Асноўны масіў парку, размешчанага на паўднёвы захад ад палаца, меў у плане форму прамавугольніка, да яго з паўднёвага боку прымыкаў сад. Парк адносіцца да ліку лепшых паркаў класіцызму.

Парк пейзажна-рэгулярнага тыпу (плошча каля 13 га), ахоплівае палац падковай. Высаджаны над р. Цапрай, на якой створаны каскад ставоў. Па іх запрудзе арганізаваны галоўны ўезд у сядзібу. Перад палацам — вялікі партэр, абмежаваны па перыметры маляўнічымі групамі лісцевых дрэў і асобнымі салітэрнымі пасадкамі. Элементы рэгулярнасці ўносяць у яго планіроўку прамыя грабавыя, каштанавыя і ліпавыя алеі, пракладзеныя ў глыбіню парку і да гаспадарчай зоны. У пачатку алеі ўздоўж паўдёва-ўсходняй ускраіны парку ўстаноўлены памятны камень з надпісам, што алея высаджаная ў 1875 г. князёўнай М. Радзівіл.

### Гаспадарчыя пабудовы 
З гаспадарчых пабудоў захаваліся вінакурня, стайні, кароўнік і свіран.

#### Свіран 
Ёсць меркаванне, што свіран будаваўся адначасова з палацам па праекце Спампані. Будынак свірна прамавугольны ў плане, аднапавярховы, з бруса, на высокім цокалі. Цокаль з валуноў на вапнавым растворы меў скразны праезд. Сцены з брусоў, гарызантальна ашаляваныя звонку. Вокны паўкруглыя з абрамленнямі, апрацаванымі пад каменны руст.. Накрыты двухсхільным гонтавым дахам на кроквах.

Фасад, павернуты ў бок палаца, мае значны вынас даху, пад якім зроблена галерэя на высокіх слупах (служыла для падымання грузаў на вышку). На вільчыку даху размешчаная вежачка з невялікім звонам і флюгерам. На галоўным фасадзе тры уваходы: цэнтральны вырашаны ў выглядзе порціка з дзвюма стылізаванымі дарычнымі калонкамі, бакавыя аформленыя лапаткамі. Дзверы з узорыста выкладзеных дошак аформленыя мастацкай коўкай.

## Зноскі 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 
* 
* 

Радзівілімонты
Катэгорыя:Будынкі і калекцыі роду Радзівілаў
Катэгорыя:Славутасці Клецкага раёна
Катэгорыя:Красная Звязда (Клецкі раён)
Катэгорыя:1783 год у Беларусі