open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ZIGZAG

**«ZIGZAG»** () — беларускі рок-гурт, заснаваны ў горадзе Мінску у 2003 годзе Ігарам Загумёнавым. Калектыў працуе у стылях альтэрнатыўны рок, industrial, synthpop з элементамі беларускай этнічнай музыкі.

Калектыў выступаў на вялікай беларускай эстрадзе, у клубах і на вялікіх канцэртных пляцоўках роднага горада Мінска, выступаў у заходняй Еўропе і Афрыцы. У тым ліку на гала-канцэрце «СВЕТ БЕЗ МІН» у горадзе Найробі, Кенія.

Нягледзячы на тое, што асноўная частка творчасці «ZIGZAG» — альтэрнатыўны рок з элементамі этнікі і электронікі, на Беларусі праект найбольш вядомы шырокай аўдыторыі сваімі лёгкімі кампазіцыямі, якія з 2006 года актыўна ратуюцца айчыннымі FM-станцыямі.

У след за поспехам на радыё пачаўся ўдзел у вялікіх канцэртах на адной сцэне з зоркамі беларускай эстрады, удзел у тэлешоў, ратацыя кліпаў на тэлеканалах. Рэжысёрам кліпа на песню «Song Of The Wave» выступіў па сваёй ініцыятыве генеральны прадзюсар «MTV Мінск» Валянцін Грышко.

Хлопцы вырашылі цалкам не паглыбляцца ў кан’юнктуру беларускай афіцыйнай эстрады каб засяродзіцца на эксперыментах з альтэрнатыўнай, і таксама этнічнай музыкай.

У 2010 годзе калектыў прадстаўляе публіцы свой новы праект «BLAGI MAT!!!». З гэтай назвай гурт грае сімбіёз electro punk і folk punk з правакацыйнымі востра-сацыяльнымі тэкстамі і, нягледзячы на поўную адсутнасць падтрымкі з боку СМІ, дасягае ў клубах і на фестывалях яшчэ большага прызнання сярод беларускай моладзі, чым «ZIGZAG». Пры гэтым музыкі не выкарыстоўваюць для рэкламы свае раннія заслугі і ўспрымаюцца аўдыторыяй як новы гурт.

У апошнія гады з'яўлення новых трэкаў і жывыя выступы «ZIGZAG» бывалі нячастай з’явай у сувязі з занятасцю музыкаў у «BLAGI MAT!!!».

У жніўні 2011 года адбыўся апошні канцэрт «ZIGZAG». Гэта быў сольны канцэрт гурту на адкрытай летняй сцэне Палаца Рэспублікі (Мінск, Кастрычніцкая плошча).

У жніўні 2016 года калектыў заявіў аб магчымым хуткім вяртанні групы «ZIGZAG».

## Дыскаграфія 
### Студыйныя альбомы 
* Bionic@ (2005)
* Тры расейскія літары!!! (2007)

### Удзел у складанках 
* Жыць для Беларусі (2005)
* Варта Вежы Багоў (2005)
* Сяргей Новік-Пяюн. Песьні з-за кратаў  (2005)
* Не заганяйся (2008)
* З крывіцкай сям’і (2009)
* Трибьют Нейро Дюбель. Место подписи. (2013)
### Відэакліпы
*«Кастрычнік 2»,  — Максім Сіры (2007)

## Артыкулы 
* Прощальный сингл ZIGZAG
* Гурт ZIGZAG
* ZigZag зняў відэа на кавэр «Танкаў» Neuro Dubel
* Zigzag анансуе новы альбом 
* Группа ZIGZAG снимает видеоклип на песню "Mine Free World"  
* ZigZag продолжает дело принцессы Дианы 
* ZIGZAG грае Depeche Mode 
* Змяя, Postscriptum, Bionic@ — новыя дыскі.
* Neuro Dubel і ZigZag выступяць за сьвет бязь мінаў 1 сакавіка

## Літаратура 
* 
## Спасылкі 
* ZIGZAG ВКонтакте
* ZIGZAG на FaceBook
* ZIGZAG на SoundCloud
* ZIGZAG на YouTube
* ZIGZAG на ReverbNation
* ZIGZAG на MySpace

Катэгорыя:Рок-гурты Беларусі
Катэгорыя:Музычныя калектывы, якія з’явіліся ў 2003 годзе
Белтэлекам

**Рэспубліканскае ўнітарнае прадпрыемства электрасувязі «Белтэлекам»** — тэлекмунікацыйная кампанія Рэспублікі Беларусь, забяспечвае тэхналогіі сувязі.

## Гісторыя 
 па вул. Энгельса]]

Створаны 3 ліпеня 1995 года як Рэспубліканскае дзяржаўнае аб’яднанне. 1 жніўня 2004 года кампанія прайшла пераўтварэнне ў Рэспубліканскае ўнітарнае прадпрыемства электрасувязі. Абласныя ўнітарныя прадпремствы электрасувязі, а таксама УП «Мінская гарадская тэлефонная сетка», УП «Міжгародная сувязь», УП «Мінская тэлефонна-тэлеграфная станцыя» былі рэарганізаваны ў філіялы РУП «Белтэлекам» шляхам далучэння.

Сёння кампанія «Белтэлекам» уключае ў сябе 9 філіялаў і 3 вытворчасці ў складзе галаўнога структурнага падраздзялення прадпрыемства.

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт  

Катэгорыя:Аператары сувязі Беларусі
Катэгорыя:1995 год у Беларусі
Міхаіл Іванавіч Дружынін

{{Ваенны дзеяч
 |імя     = Міхаіл Іванавіч Дружынін
 |арыгінал імя = 
 |дата нараджэння  = 
 |месца нараджэння = 
 |дата смерці    = 
 |месца смерці   = 
 |выява =
 |шырыня = 
 |апісанне выявы        = 
 |мянушка       = 
 |псеўданім      =
 |прыналежнасць = 
 |гады службы    = 1939—1987
 |званне         = 
 |род войскаў      = Пяхота
 |камандаваў     = 
 |частка          = 
 |бітвы       = Вялікая Айчынная вайна  Савецка-японская вайна
 |узнагароды        = { style="background:transparent"
 
}
{ style="background: transparent"
       
-
       
-
   
}
 |вікісховішча        =
 |сувязі          = 
 |у адстаўцы     = 
 |роспіс        = 
}}

**Міхаіл Іванавіч Дружынін** (, в. Дзям’янцава, цяпер Бежацкі раён Цвярской вобласці — , Масква) — савецкі ваенны дзеяч, генерал-палкоўнік (1978). Герой Савецкага Саюза. Ганаровы грамадзянін Віцебска (1964).

## Біяграфія 
У шэрагах Чырвонай арміі з 1939 года. Скончыў школу малодшых камандзіраў. З пачаткам Вялікай Айчыннай вайны быў накіраваны ў асобную 11-ю запасную стралковую брыгаду, дзе займаўся падрыхтоўкай сувязістаў. У 1943 годзе скончыў Маскоўскае ваенна-палітычнае вучылішча імя У. І. Леніна. У баявых дзеяннях на фронце са студзеня 1944 года, з красавіка 1944 года камсорг 1-га стралковага батальёна 61-га палка 19-й гвардзейскай стралковай дывізіі (39-я армія, 3-ці Беларускі фронт).

Старшы лейтэнант Дружынін М. І. сябе ў баі каля вёскі Замасточча Віцебскага раёна. 23 чэрвеня 1944 г. першым падняўся ў атаку, з чатырма байцамі захапіў мост праз раку Лучоса і ўтрымліваў да падыходу асноўных сіл, забяспечыўшы хуткую пераправу войскаў 5-га гвардзейскага стралковага корпуса.
Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 24 сакавіка 1945 года за мужнасць і гераізм, праяўленыя пры ўзяцці мастоў праз Лучоса гвардыі лейтэнанта Міхаілу Іванавічу Дружыніну прысвоена званне Героя Савецкага Саюза з уручэннем ордэна Леніна і медаля «Залатая Зорка» (№ 3714). У 1969 г. у вёсцы Замасточча усталяваны абеліск на ўвекавечанне подзвігу байцоў.

Пасля вайны М. І. Дружынін працягнуў службу ў Савецкай Арміі. У 1955 г. скончыў Вышэйшы ваенна-педагагічны інстытут, у 1962 годзе — Ваенную акадэмію Генштаба. У 1962—1969 гг. у РВСН. Член ваеннага савета — начальнік палітуправы ваенных акругаў, з мая 1985 года начальнік палітаддзела Ваеннай акадэміі Генштаба.

У адстаўцы з 1987 г. Жыў у Маскве. Памёр 31 сакавіка 1995 года. Пахаваны на Кунцаўскіх могілках.

## Літаратура 
* Витебск: Энциклопедический справочник. / Гл. редактор И. П. Шамякин. — Мн.: БелСЭ им. П. Бровки, 1988. — 408 с. — 60 000 экз. — ISBN 5-85700-004-1
* Памяць: Гіст.-дакументальная хроніка Віцебска. У 2-х кн. Кн. 1-я / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў (гал. рэд.) і інш.; Маст. Э. Э. Жакевіч. — Мн.: БелЭн, 2002. — 648 с.: іл. — 5000 экз. — ISBN 985-11-0246-6

## Спасылкі 
Катэгорыя:Члены КПСС
Катэгорыя:Кандыдаты ў члены ЦК КПСС
Катэгорыя:Выпускнікі Ваеннай акадэміі Генштаба
Катэгорыя:Удзельнікі савецка-японскай вайны
Катэгорыя:Военачальнікі Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Ганаровыя грамадзяне Віцебска
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Бежацкім раёне
Валерый Георгіевіч Кандраценка

**Валерый Георгіевіч Кандраценка** () — беларускі спартсмен, трэнер па боксе. Ганаровы грамадзянін Віцебска (1988). Майстар спорту (1969), заслужаны трэнер БССР (1977), заслужаны трэнер СССР (1988).

## Біяграфія 
Нарадзіўся 4 верасня 1944 года ў Таганрогу.

Пасля пераезду ў Віцебск трэніраваўся пад кіраўніцтвам Абрама Брына. У 1969 годзе выканаў нарматыў майстра спорту СССР. У 1972 годзе скончыў Беларускі дзяржаўны інстытут фізічнай культуры.

Старшы трэнер нацыянальнай каманды Рэспублікі Беларусь (1984—1989). Падрыхтаваў 16 майстроў спорту, 2-х майстроў спорту міжнароднага класа (В. Масюка і Ю. Прохарава), аднаго заслужанага майстра спорту (алімпійскага чэмпіёна В. Яноўскага).
 
Памёр 21 сакавіка 2021 года ў Віцебску.

## Узнагароды 
* Ордэн «Знак Пашаны».

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Ганаровыя грамадзяне Віцебска
Кандраценка

**Кандраценка** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Валерый Георгіевіч Кандраценка (1944—2021) — беларускі баксёр, трэнер.
* Генадзь Георгіевіч Кандраценка — беларускі хірург.
* Міхаіл Барысавіч Кандраценка (1924—2004) — Герой Сацыялістычнай Працы.
* Пётр Ягоравіч Кандраценка — Герой Савецкага Саюза.
* Раман Ісідоравіч Кандраценка — расійскі вайсковы дзеяч.
Авечкін

**Авечкін** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Аляксандр Аляксеевіч Авечкін, пісьменнік
* Аляксандр Міхайлавіч Авечкін, расійскі хакеіст
* Аляксандр Пятровіч Авечкін, Герой Сацыялістычнай Працы, Ганаровы грамадзянін Віцебска
* Валянцін Уладзіміравіч Авечкін, савецкі пісьменнік
Аляксандр Пятровіч Авечкін

**Аляксандр Пятровіч Авечкін** (, Пуціўль, Сумская вобласць, Украіна — , Віцебск) — Герой Сацыялістычнай Працы (1986), заслужаны работнік прамысловасці БССР (1976). Лаўрэат прэміі Савета міністраў СССР (1979). Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны.

## Біяграфія 
Скончыў Кіеўскі політэхнічны інстытут у 1957 годзе. Працаваў на Віцебскім заводзе радыёдэталяў «Маналіт» з 1957 года: інжынер, начальнік лабараторыі, начальнік АТК, галоўны інжынер, з 1966 — дырэктар, у 1971—1987 гг. — Генеральны дырэктар Віцебскага вытворча-тэхнічнага аб’яднання «Маналіт».

Звання Героя Сацыялістычнай Працы ўдастоены за вялікі асабісты ўклад у выкананне вытворчых заданняў 11-й пяцігодкі. Ганаровы грамадзянін Віцебска (1987). На доме, дзе ён жыў (д. 1А, вул. Леніна), устаноўлена мемарыяльная дошка.

## Літаратура 
* Витебск: Энциклопедический справочник. / Гл. редактор И. П. Шамякин. — Мн.: БелСЭ им. П. Бровки, 1988. — С. 264. — 408 с. — 60 000 экз. — ISBN 5-85700-004-1

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Ганаровыя грамадзяне Віцебска
Катэгорыя:Заслужаныя работнікі прамысловасці БССР
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі Савета Міністраў СССР
Катэгорыя:Удзельнікі Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета Рэспублікі Беларусь 12-га склікання
Мікалай Акімавіч Макараў

**Мікалай Акімавіч Макараў** (, Віцебск — ) — Ганаровы грамадзянін Віцебска (1967), Герой Сацыялістычнай Працы (1943), Ганаровы чыгуначнік (1940, 1943). Удзельнік грамадзянскай і Вялікай Айчыннай вайны.

## Біяграфія 
Мікалай Акімавіч Макараў нарадзіўся ў Віцебску. У 1927—1929 гг. служыў у Чырвонай Арміі. У 1933—1941 гадах працаваў у Віцебскім аддзяленні Заходняй чыгункі. У час Вялікай Айчыннай вайны ў 1941—1943 гг. удзельнічаў у забеспячэнні ваенных аперацый пад Масквой, Курскам, Сталінградам, Віцебскам і інш.

У 1943—1944 гг. М. А. Макараў начальнік Віцебскай аператыўнай групы чыгуначнікаў Віцебскага аддзялення чыгункі. З 1944 года начальнік аддзялення руху, з 1946 года начальнік Віцебскага аддзялення Беларускай чыгункі. З 1967 года М. А. Макараў працаваў інжынерам кабінета навукова-тэхнічнай інфармацыі аддзялення.

Званне Героя Сацыялістычнай Працы М. А. Макараву прысвоена за выкананне заданняў ваеннага камандавання па франтавых перавозках.

## Літаратура 
* Белорусская ССР: Краткая энциклопедия. В 5-ти т. Т. 5: Биографический справочник / Редкол. И. П. Шамякин (гл. редактор) и др. — Мн.: БелСэ им. П. Бровки, 1981. — Т. 5. — 740 с., ил. — 50 000 экз.

Катэгорыя:Ганаровыя грамадзяне Віцебска
Ганаровы грамадзянін горада Віцебска

**Ганаровы грамадзянін горада Віцебска** — званне, якое прысвойваецца асобам за вялікі ўклад у развіццё Віцебска, павышэнне яго аўтарытэту, за здзяйсненне мужных учынкаў на карысць горада. Прысвойваецца гарадскім выканаўчым камітэтам і прэзідыумам гарадскога Савета дэпутатаў. На дадзены момант звання ўдастоены 55 чалавек.

Устаноўлена 17 чэрвеня 1964 года рашэннем выканкама гарадскога савета ў адзначэнне 20-й гадавіны з дня вызвалення Віцебска ад нямецка-нацысцкіх захопнікаў. Прозвішча, імя і імя па бацьку асобы, ганараванага звання, заносяцца ў Кнігу Ганаровыя грамадзян горада Віцебска. Ганаровым грамадзянам горада ўручаецца пасведчанне і шаўковая стужка з надпісам «Ганаровы грамадзянін горада Віцебска».

Першымі гэтага звання былі ўдастоены Героі Савецкага Саюза, удзельнікі вызвалення Віцебска ў 1944 годзе Ф. Ц. Блахін і М. І. Дружынін, кіраўнік партызанскага руху М. П. Шмыроў, удзельніца падполля і партызанскага руху М. І. Мацэнка 26 чэрвеня 1964 года.

## Спіс 
### 26.06.1964 
* Фёдар Цімафеевіч Блахін
* Міхаіл Іванавіч Дружынін
* Мінай Піліпавіч Шмыроў
* Марыя Ільінічна Мацэнка

### 21.10.1967 
* Міхаіл Фёдаравіч Бірулін
* Мікалай Акімавіч Макараў
* Мікалай Міхайлавіч Міхайлаў
* Сара Давыдаўна Пескіна
* Акім Несцеравіч Салоха

### 11.11.1969 
* Цімафей Мікалаевіч Сяргейчык

### 21.09.1972 
* Вікенцій Дзмітрыевіч Дзмітрыеў

### 28.03.1974 
* Данііл Фядотавіч Райцаў

### 30.05.1974 
* Афанасій Паўланцьевіч Белабародаў
* Іван Ільіч Люднікаў

### 11.03.1975 
* Дзмітрый Іванавіч Пятроў

### 4.06.1975 
* Валянціна Уладзіміраўна Церашкова

### 28.02.1976 
* Ефрасіння Савельеўна Зянькова

### 28.07.1977 
* Мікалай Фядотавіч Зайцаў

### 13.10.1977 
* Рыгор Іванавіч Багамазаў
* Ганна Арцёмаўна Галубкова
* Пётр Дзмітрыевіч Клімкоў
* Іван Паўлавіч Собалеў

### 10.05.1978 
* Мікалай Леанідавіч Цвяткоў

### 10.08.1983 
* Мікалай Міхайлавіч Мядзведскі

### 16.05.1985 
* Георгій Мікітавіч Каўтуноў
* Міхаіл Севасцьянавіч Цітоў
* Леанід Мікалаевіч Філіпенка

### 21.04.1988 
* Добрын Дзімітрыевіч Дзімітроў

### 26.10.1988 
* Валерый Георгіевіч Кандраценка
* Вячаслаў Яўгенавіч Яноўскі

### 13.02.1989 
* Зінаіда Ігнатаўна Канапелька

### 26.05.1994 
* Уладзімір Андрэевіч Багданаў
* Пётр Ягоравіч Кандраценка
* Пётр Савельевіч Шчэціна

### 14.07.1994 
* Фёдар Іванавіч Шмакаў
* Георгій Аляксеевіч Міхневіч

### 04.05.1995 
* Вера Сямёнаўна Кулагіна
* Мікалай Аляксандравіч Сакмаркін
* Марыя Якаўлеўна Чуманіхіна
* Сяргей Міхайлавіч Шабашоў

### 05.01.1996 
* Уладзімір Ільіч Швальбо

### 19.12.1997 
* Ігнат Пятровіч Антонаў

### 06.01.1999 
* Міхаіл Рыгоравіч Сачак

### 21.04.1999 
* Валянцін Васілевіч Міхельсон

### 30.01.2001 
* Мікалай Аляксеевіч Федарчук

### 11.10.2001 
* Анатоль Васільевіч Багатыроў

### 12.09.2003 
* Жарэс Іванавіч Алфёраў

### 10.08.2007 
* Пётр Віктаравіч Драздоў

### 22.06.2011 
* Радзівон Міхайлавіч Бас
* Ніна Уладзіміраўна Тулінава

### 10.06.2016 
* Аляксандр Мікалаевіч Косінец
* Валянціна Трафімаўна Шырокава

### 18.08.2016 
* Вольга Анатолеўна Уласава
* Уладзіслаў Алегавіч Ганчароў

### 19.06.2019 
* Уладзімір Панцялеевіч Кулакоў
* Пётр Пятровіч Шэршань

## Літаратура 
* 


Віцебск
Рыгор Іванавіч Багамазаў

**Рыгор Іванавіч Багамазаў** ( — ) — савецкі ваенны лётчык, удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза (1943). Ганаровы грамадзянін Віцебска.

## Біяграфія 
Г. І. Багамазаў нарадзіўся ў вёсцы Канавалава (Валаконаўскі раён, Белгародская вобласць). Працаваў майстрам на панчошнай фабрыцы ў Сталінградзе. У Чырвонай Арміі з 1937 года. У 1938 годзе Скончыў Барысаглебскую авіяцыйную школу.

У баявых дзеяннях Р. І. Багамазаў прымаў удзел з першых дзён Вялікай Айчыннай вайны. Па верасень 1941 года служыў на складзе 16-га знішчальнага авіяцыйнага палка. Удзельнічаў у бітве пад Масквой, у баях на Ленінградскім і Волхаўскім франтах.
Да ліпеня 1943 года намеснік камандзіра эскадрыллі 158-га знішчальнага авіяцыйнага палка старшы лейтэнант Р. І. Багамазаў здзейсніў 350 баявых вылетаў, у 50 паветраных баях асабіста збіў 12 і ў групе 4 самалёта праціўніка. Да канца вайны здзейсніў больш за 400 паспяховых баявых вылетаў, правёў звыш 60 паветраных баёў.

Пасля заканчэння вайны працягнуў Р. І. Багамазаў ваенную службу. У 1956 годзе скончыў Ваенна-паветраную акадэмію. У 1958—1960 гг. — Камандзір 339-га ваенна-транспартнага авіяцыйнага ордэна Суворава 3-й ступені палка.

З 1969 гады палкоўнік Р. І. Багамазаў ў запасе. Жыў у горадзе Віцебску. Працаваў на абутковай фабрыцы «Чырвоны Кастрычнік», займаўся савецкім выхаваннем.

Р. І. Багамазаў узнагароджаны ордэнамі Леніна, Чырвонага Сцяга, Айчыннай вайны 1-й ступені, двума ордэнамі Айчыннай вайны 2-й ступені, трыма ордэнамі Чырвонай Зоркі, медалямі.

## Літаратура 
* Витебск: Энциклопедический справочник / Гл. редактор И. П. Шамякин. — Мн.: БелСЭ им. П. Бровки, 1988. — 408 с. — 60 000 экз. — ISBN 5-85700-004-1

Катэгорыя:Ганаровыя грамадзяне Віцебска
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Белгародскай вобласці
Міхаіл Рыгоравіч Сачак

**Міхаіл Рыгоравіч Сачак** (, в. Варонічы, Слонімскі раён, Гродзенская вобласць — , ) — беларускі хірург, прафесар. Заслужаны дзеяч навукі Рэспублікі Беларусь.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў сялянскай сям’і. У 1955 годзе скончыў Віцебскі медыцынскі інстытут. У 1961 годзе працаваў галоўным урачом Лепельскага раёна. У 1963 годзе прызначаны галоўным хірургам Віцебскага абласнога аддзела аховы здароўя. У 1975 годзе абараніў доктарскую дысертацыю «Аднаўленне функцый лёгкага». У 1979 годзе стаў рэктарам Віцебскага дзяржаўнага медыцынскага інстытута. З 1996 года на пасадзе загадчыка кафедры.

## Навуковая дзейнасць 
Мае 9 вынаходстваў, 340 друкаваных прац.

## Узнагароды і званні 
Ордэн «Знак Пашаны», 3 Ганаровыя граматы Вярхоўнага Савета БССР. Медаль Пірагова, Выдатнік аховы здароўя, Выдатнік адукацыі і Вынаходнік СССР, Ганаровы грамадзянін Віцебска. Чалавек года Віцебшчыны — 2013.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 
* Гісторыя ВДМУ 

Катэгорыя:Ганаровыя грамадзяне Віцебска
Катэгорыя:Хірургі СССР
Катэгорыя:Медыкі Беларусі
Катэгорыя:Рэктары Віцебскага дзяржаўнага медыцынскага ўніверсітэта
Катэгорыя:Узнагароджаныя Ганаровай граматай Прэзідыума Вярхоўнага Савета БССР
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Слонімскім раёне
Царква Святога Дзмітрыя Салунскага (Мясата)

**Царква Святога Дзмітрыя Салунскага** — праваслаўны храм у в. Мясата Маладзечанскага раёна Мінскай вобласці.

## Гісторыя 
Знаходзіцца на могілках. Пабудавана ў 19 ст. з дрэва. У наш час абкладзена цэглай.

## Архітэктура 
Твор народнага дойлідства. Вырашана прамавугольным зрубам пад двухсхільным дахам з вальмай над алтарнай часткай. Вертыкальна ашаляваныя сцены прарэзаны лучковымі аконнымі праёмамі.

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі : энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4

## Спасылкі 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Мясата
Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Маладзечанскага раёна
Катэгорыя:Помнікі беларускага народнага дойлідства
Катэгорыя:Храмы Маладзечанскай епархіі
Міністэрства жывёлагадоўлі БССР

**Міністэ́рства жывёлагадо́ўлі Белару́скай ССР** было ўтворана 13 мая 1946 года на базе Упраўлення жывёлагадоўлі Наркамата земляробства БССР. 

У 1947 годзе Міністэрства земляробства, Міністэрства тэхнічных культур і Міністэрства жывёлагадоўлі были аб'яднаны ў Міністэрства сельскай гаспадаркі БССР. 

## Міністры 
Увесь час існавання Міністэрства яго ўзначальваў Васіль Міронаў.

## Літаратура 
* Высшие органы государственной власти и центрального управления БССР. Ч. 2. — Минск, 2000. – С.5–11.

Катэгорыя:Скасаваныя органы выканаўчай улады Беларусі
Катэгорыя:Міністэрствы БССР
Катэгорыя:З’явіліся ў 1946 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 1947 годзе
Пётр Ягоравіч Кандраценка

{{Ваенны дзеяч
|імя = Пётр Ягоравіч Кандраценка
|арыгінал імя = 
|дата нараджэння  = 
|месца нараджэння = 
|дата смерці = 
|месца смерці = 
|выява = 
|подпіс =
|мянушка =
|прыналежнасць = 
|гады службы = 1940—1945
|званне = 
|род войскаў = інжынерныя войскі
|пасада =
|частка =
|бітвы = Вялікая Айчынная вайна
|узнагароды = { style="background: transparent"
 
}
{ style="background: transparent"
 
-

}
|сувязі = 
|у адстаўцы =
}}
**Пётр Ягоравіч Кандраценка** ( — ) — старшы сяржант Чырвонай Арміі, удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза (1944).

## Біяграфія 
Пётр Кандраценка нарадзіўся 1 студзеня 1923 года ў вёсцы Ажогіна (цяпер Дзямідаўскі раён, Смаленская вобласць). Атрымаў пачатковую адукацыю, пасля працаваў у калгасе. У 1940 годзе прызваны на службу ў Рабоча-сялянскую Чырвоную Армію. З чэрвеня 1941 года — на франтах Вялікай Айчыннай вайны. Да чэрвеня 1944 года сяржант Пётр Кандраценка быў сапёрам 1122-га стралковага палка 334-й стралковай дывізіі 43-й арміі 1-га Прыбалтыйскага фронту. Вызначыўся падчас фарсіравання Заходняй Дзвіны.

У перыяд з 23 па 26 чэрвеня 1944 года Кандраценка удзельнічаў у фарсіраванні Заходняй Дзвіны ў Шумілінскім раёне, зрабіў 4 праходы ва варожых драцяных загародах і мінных палях, асабіста зняў 387 мін, ліквідаваў 1 агнявую кропку, знішчыў 21 нямецкага салдата і афіцэра, яшчэ 24-х узяў у палон.

Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 22 ліпеня 1944 года сяржант Пётр Кандраценка быў удастоены звання Героя Савецкага Саюза з уручэннем ордэна Леніна і медаля «Залатая Зорка».

Пасля заканчэння вайны ў званні старшага сяржанта Кандраценка быў дэмабілізаваны. Пражываў у Віцебску. Памёр у 1994 годзе.

Ганаровы грамадзянін Віцебска. Быў таксама узнагароджаны ордэнам Айчыннай вайны 1-й ступені і шэрагам медалёў.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Сапёры Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Ганаровыя грамадзяне Віцебска
Катэгорыя:Пахаваныя на Мазурынскіх могілках
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Дзямідаўскім раёне (Смаленская вобласць)
Кабель

**Кабель** (, ) — адзін ці некалькі ізаляваных праваднікоў (токаправодных жыл), змешчаных у ахоўную абалонку (звычайна герметычную). Выкарыстоўваецца для перадачы на адлегласць электраэнергіі (сілавы кабель) або сігналаў (кабель сувязі). Злучаецца кабельнымі муфтамі. Пракладваюцца ў зямлі спецыяльнымі машынамі — кабелеўкладчыкамі, у вадзе з дапамогай кабельных суднаў. Пры пракладцы ў адным кірунку вялікай колькасці кабеляў (больш за 20), што характэрна для энергаёмістых прамысловых прадпрыемстваў, выкарыстоўваюцца кабельныя збудаванні: тунэлі, галерэі, эстакады, каналы.

## Гісторыя 
Камерцыйная вытворчасць тэлеграфных кабеляў пачалася ў Англіі ў 1851 годзе. Тэхналогія вытворчасці тэлеграфных кабеляў развілася на аснове тэхналогіі вытворчасці канатаў.

Найстарэйшы ў Германіі кабельны завод Carlsberg пабудаваны ў 1874 годзе.

У 1878 годзе М. М. Падабедаў арганізаваў першыя ў Расійскай імперыі саматужныя майстэрні па вырабе правадоў з шаўковай і баваўнянай ізаляцыяй. Майстэрні размяшчаліся на Васільеўскім востраве Санкт-Пецярбурга і на іх працавала некалькі чалавек. Там сама ім было створана невялікае прадпрыемства «Руская вытворчасць ізаляваных праваднікоў электрычнасці Падабедавых, Лебурдэ і Ко». 25 кастрычніка 1879 года Вернэру фон Сіменсу (фірма «Сіменс і Гальске») выдана пасведчанне на пачатак работы пабудаванага ім завода па вырабе ізаляванага дроту і тэлеграфных правадоў у Васільеўскай частцы Санкт-Пецярбурга (пасля завод «Севкабель»).

## Гл. таксама 
* Вітая пара
* Сілавы кабель

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Электратэхніка
Кірыл Валянцінавіч Руды

**Кіры́л Валянці́навіч Ру́ды** (нар. , , БССР) — беларускі дзяржаўны дзеяч, дыпламат, доктар эканамічных навук (2011), прафесар.

## Біяграфія 
У 2000 г. скончыў Беларускі дзяржаўны эканамічны ўніверсітэт. Застаўся на кафедры фінансаў, дзе працаваў спачатку асістэнтам, пасля дацэнтам. У 2001 г. абараніў кандыдацкую дысертацыю на тэму «Механізм выбару рэжыму абменнага курса» (навук. кіраўнік — Мікалай Заяц). У 2002 г. быў прызначаны намеснікам дэкана факультэта фінансаў і банкаўскай справы. Быў стыпендыятам праграмы Фулбрайта, якая фінансуецца федэральным урадам ЗША. На працягу 4 месяцў стажыраваўся ў Чыкага. Працаваў над «планам фінансавай стабілізацыі краін СНД».

З 2007 да 2012 гг. быў саветнікам пасольства Рэспублікі Беларусь у Кітайскай Народнай Рэспубліцы.

Са студзеня 2013 да чэрвеня 2013 гг. быў намеснікам генеральнага дырэктара ТАА «Бел-Хуавэй Тэхноладжыс».

Пасля быў прызначаны памочнікам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь па эканамічных пытаннях. З 2014 г. — памочнік Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь — начальнік галоўнага эканамічнага ўпраўлення Адміністрацыі Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь.

З 12 ліпеня 2016 да 30 студзеня 2020 гг. — Надзвычайны і Паўнамоцны Пасол Рэспублікі Беларусь у Кітайскай Народнай Рэспубліцы.

Валодае англійскай і кітайскай мовамі.

## Сям’я 
Жанаты. Мае двух сыноў.

## Спасылкі 
* Старонка на сайце пасольства Беларусі ў Кітаі 

Катэгорыя:Памочнікі Прэзідэнта Беларусі
Катэгорыя:Паслы Беларусі ў Кітаі
Катэгорыя:Дактары эканамічных навук
Катэгорыя:Выпускнікі БДЭУ
Камунарка (фабрыка)

**«Камуна́рка»** — кандытарская фабрыка ў Мінску, заснаваная ў 1905 годзе.

Адзін з найбуйнейшых вытворцаў кандытарскіх вырабаў у Рэспубліцы Беларусь. Уваходзіць у склад Беларускага дзяржаўнага канцэрна харчовай прамысловасці «Белдзяржхарчпрам».

## Гісторыя 
З 1926 года называлася «Прагрэс». У 1929 годзе атрымала сучасную назву. У 1994 годзе прадпрыемства акцыянавалі. Мае крамы ў сталіцы, Брэсце і Гродна.

У 2009 годзе выпусціла 20 тыс. тон цукерак. 

## Прадукцыя 

Камунарка. Шакаладны батончык.jpg|Шакаладны батончык
20190617 Choclate Belarus President.jpg|Горкі шакалад
2024 шакаляд Жадаю Вам Камунарка - Belarusian chocolate Zhadayu Vam.jpg|Шакалад «Жадаю Вам»

## Генеральныя дырэктары 
* Барыс Адамавіч Булат (1951—1973)
* Іван Іванавіч Данчанка (19 кастрычніка 2012 — жнівень 2021)
* Аляксандр Генадзевіч Нячай

## Крыніцы 
Катэгорыя:Прадпрыемствы Мінска
Катэгорыя:З’явіліся ў 1905 годзе
Катэгорыя:Кандытарскія прадпрыемствы Беларусі
Катэгорыя:1905 год у Мінску
Катэгорыя:Аранская вуліца
Несцераў

**Не́сцераў** — беларускае і рускае прозвішча. Утворана ад імя Не́сцер. Таксама тапонім.

## Вядомыя носьбіты 
* Іван Фірсавіч Несцераў (1904—1989) — Герой Савецкага Саюза (1945)
* Міхаіл Васілевіч Несцераў — рускі мастак.
* Пётр Мікалаевіч Несцераў (1887—1914) — расійскі ваенны лётчык.

## Тапонім 
* Несцераў (Калінінградская вобласць) — горад у Расіі

## Крыніцы
Культура эсперанта

**Культура эсперанта** — культура, якая ўзнікла ў таварыстве эсперантыстаў за больш чым 100 гадоў існавання мовы.

## Літаратура, фільмы і музыка 
, Ратэрдам, 2008 год.]]
На эсперанта напісана больш за 120 арыгінальных раманаў, перакладзеных жа каля 25 000. Існуе эсперантамоўны часопіс Monato, у якім публікуюць навіны, папулярны сярод эсперантыстаў як Time і Newsweek. Таксама існуе часопіс для сляпых, Aŭroro, які выдаецца з 1920 года. Усяго газет і часопісаў, якія выдаюцца на эсперанта, каля 250.

Каналы на эсперанта магчыма ўбачыць па тэлевізару, вельмі часта можна пачуць аб гэтай мове па інтэрнэту і радыё. На эсперанта вяшчаюць:
* *China Radio International*
* *Melbourne Ethnic Community Radio*
* *Radio Habana Cuba*
* *Radio Audizioni Italiane (RAI)*
* *Radio Polonia*
* *Radio F.R.E.I.*
* *Radio  Vatican*
У лістападзе 2005 года з'явіўся эсперантамоўны тэлевізійны канал Internacia Televidio. Большая частка музычных твораў на эсперанта з'яўляюцца перакладам народных песень. У 1964 годзе Джэкс-Луіс Мэй выпусціў поўнаметражны фільм Angoroj — першы арыгінальны фільм на эсперанта. У 1965 годзе быў выпушчаны фільм Incubus.

## Таварыства 
, культурны цэнтр эсперантыстаў у Францыі]]
Таварыствы эсперантыстаў з'яўляюцца неад'емнай часткай кульруры эсперанта. Гэтая мова была створана для палягчэння ўзаемаразумення, салідарнасці і міра. Большая частка эсперантыстаў працягвае прытрымлівацца гэтых мэт. Акрамя таго, шмат хто з эсперантыстаў выкарыстоўвае мову як дзверы у вялікі свет, каб сустрэцца з людзьмі з іншых краін на роўных, а таксама для падарожжаў. Эсперанта-грамадства мае пэўны набор агульных фонавых ведаў.

Таксама сярод эсперантыстаў існуюць суместныя святы і агульнапрынятыя традыцыі. Найбольш распаўсюджанай урачыстасцю з'яўляецца Дзень Заменгофа.

## Гл. таксама 
* Музычная культура эсперанта

## Спасылкі 
* radio.htm Радыё на эсперанта
* Esperanto kaj Turismo
Лосвіда (значэнні)

**Лосвіда** — тапонім:

* Лосвіда — вёска ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласці Беларусі
* Лосвіда — возера ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці ў басейне ракі Храпаўлянка
* Лосвіда — чыгуначная станцыя Віцебскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласці

## Гл. таксама 
* Лосвіда (турысцка-аздараўленчы комплекс)
* Вялікае Лосвіда — вёска ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці
* Малое Лосвіда — вёска ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці
Іван Фірсавіч Несцераў

{{Ваенны дзеяч
 |поўнае імя       = Іван Фірсавіч Несцераў
 |арыгінал імя     = 
 |дата нараджэння  = 07.07.1904
 |месца нараджэння = вёска Таўкачы, , Магілёўская вобласць
 |дата смерці      = 24.12.1989
 |месца смерці     = Белая Царква, , Украіна
 |партрэт          = 
 |подпіс           = 
 |мянушка          = 
 |псеўданім        = 
 |прыналежнасць    = 
 |гады службы      = 1939—1940, 1941—1945
 |званне           = гвардыі старшы лейтэнант
 |род войскаў      = пяхота
 |камандаваў       = 
 |частка           = 
 |бітвы            = Паход Чырвонай Арміі ў Заходнюю Беларусь і Украіну, 1939, Вялікая Айчынная вайна
 |узнагароды       = { style="background:transparent"
  
}
{ style="background:transparent"
       
-
 
}
 |Commons        = 
 |Rodovid        =
 |сувязі         = 
 |у адстаўцы     = 
 |роспіс         = 
}}
**Іван Фірсавіч Несцераў** ( — ) — удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, гвардыі старшы лейтэнант. Герой Савецкага Саюза (1945).

## Біяграфія 
І. Ф. Несцераў нарадзіўся ў вёсцы Таўкачы (зараз у Шклоўскім раёне Магілёўскай вобласці Беларусі). З 1924 г. на камсамольскай рабоце ў Таўкачах. Вучыўся ў Маскоўскай горнай акадэміі. У 1939—1940 гг. праходзіў службу ў Чырвонай Арміі. З пачаткам Вялікай Айчыннай вайны зноў прызваны на службу. З чэрвеня 1941 года на Паўднёва-Заходнім, Сталінградскім, Данскім, 2-м і 3-м Украінскіх франтах.

Намеснік камандзіра батальёна па палітычнай частцы 311-га гвардзейскага стралковага Ізмаільскага Чырванасцяжнага палка 108-й гвардзейскай стралковай Мікалаеўскай Чырванасцяжнай дывізіі (46-я армія, 2-і Украінскі фронт) капітан І. Ф. Несцераў вызначыўся пры фарсіраванні ракі Дунай ў ходзе Будапешцкай наступальнай аперацыі ў раёне населенага пункта Эрчы на тэрыторыі Венгрыі.

Пасля вайны І. Ф. Несцераў у запасе. Жыў у горадзе Александрыя (Кіраваградская вобласць Украіны), потым у горадзе Белая Царква Кіеўскай вобласці. Памёр у 1989 годзе.

## Узнагароды 
* Медаль «Залатая Зорка»
* Ордэн Леніна
* Ордэн Айчыннай вайны 1-й ступені
* Ордэн Айчыннай вайны 2-й ступені
* Ордэн Чырвонай Зоркі
* медалі.

## Памяць 
* Партрэт і імя І. Ф. Несцерава на мемарыяльнай пліце Алеі Герояў у горадзе Шклоў.

## Літаратура 
*  — С. 298.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Удзельнікі польскага паходу РСЧА
Катэгорыя:Удзельнікі Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Старшыя лейтэнанты СССР
Джызак

**Джыза́к** () — горад абласнога падпарадкавання ў Джызакскім вілаеце Рэспублікі Узбекістан. Адміністрацыйны, эканамічны, культурны і навукова-адукацыйны цэнтр Джызакскага вілаета, буйны транспартны вузел, які злучае цэнтр і захад краіны з усходнімі абласцямі. Насельніцтва горада складае 165,0 тысячы жыхароў (студзень 2015 года). Плошча каля 100 км².

## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарады Узбекістана
Катэгорыя:Джызакскі вілает
Андыжан

**Андыжа́н** () — горад ва Узбекістане, адміністрацыйны цэнтр Андыжанскай вобласці.

Насельніцтва — 410 тыс. чалавек. Агламерацыя 645 тыс. чалавек. Клімат Андыжана субтрапічны ўнутрыкантынентальны. Размешчаны ва ўсходняй частцы Ферганскай даліны на вышыні 490 м над узроўнем мора, на старажытных адкладах ракі Андыжансай, за 260 км на паўднёвы ўсход ад Ташкента (360 км па дарозе), за 40 км на паўночны захад ад кыргызскага Оша.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарады Узбекістана
Кашкадар’я

**Кашкадар’я** () — рака ў Сагдыйскай вобласці Таджыкістана і Кашкадар’інскага вобласці Узбекістана. Даўжыня ракі — 378 км, плошча басейна, паводле «Вялікай савецкай энцыклапедыі», складае 8780 км², згодна з Нацыянальнай энцыклапедыі Узбекістана — каля 12 000 км².

Вытокі на захадзе Зераўшанскага і Гісарскага хрыбтоў. Месца цячэння ракі ад паселішча Дуаб называюць Кашкадар’інскай далінай. Кашкадар’я (Абіхунда) бярэ пачатак на вышыні 2960 метраў, у заходняй частцы Гісара, у 1,5 кіламетрах на ўсход ад пагранічнага перавала Таўташ.

Асноўныя прытокі: Акдар’я (Аксу), Танхізыдар’я і Гузардар’я.

Жыўленне — снегавое-дажджавое.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Рэкі Таджыкістана
Катэгорыя:Бяссцёкавыя рэкі
Катэгорыя:Рэкі Узбекістана
Дымаўшчына (заказнік)

**Дымаўшчына** — арніталагічны заказнік мясцовага значэння, які знаходзіцца на поўнач ад аднайменнай вёскі.

## Апісанне 
Створаны плошчай 150 га ў 1979 годзе для аховы унікальных згуртаванняў птушак на зарослых тарфяных кар'ерах на месцы верхавога балота. Рашэннем Віцебскага райвыканкама № 667 ад 30.05.2012 года пераўтвораны. Плошча 157,83 га.

## Фаўна 
На тэрыторыі заказніка гняздуецца 61 від птушак, у тым ліку прамысловыя (вадаплаўныя, кулікі), ахоўныя і рэдкія (, , , , чайкі  і  і інш.), агульнай колькасцю каля 1,5 тысяч пар.

## Літаратура 
* Заказнікі на тэрыторыі Віцебскага раёна // Памяць: Гісторыка-дакументальная хроніка Віцебскага раёна / Рэдкал.: А. П. Красоўскі і інш.; Уклад. У. І. Мезенцаў; Маст. Э. Э. Жакевіч. — Мн.: Маст. літ., 2004. — 772 с.: іл. — С. 725. — ISBN 985-02-0647-0.

Катэгорыя:Біялагічныя заказнікі мясцовага значэння Беларусі
Катэгорыя:Віцебскі раён
Узбекская кухня

**Узбекская кухня** () — нацыянальная кухня Узбекістана. Мае багатую гісторыю, цесна звязаная з узбекскай культурай, мовай і традыцыямі. Значны ўплыў на разнастайнасць рэцэптаў зрабіла тое, што ўзбекам гістарычна быў уласцівы як аселы, так і качавы лад жыцця. Таксама запазычанне кулінарных традыцый, асіміляцыя культур (асабліва персідска-таджыкскай) аказалі глыбокі ўплыў на разнастайнасць і багацце страў. Паходжанне многіх з іх мае агульныя карані з традыцыйнымі азіяцкімі стравамі, такімі як плоў, лагман, манты і іншымі. Аднак ва Узбекістане ёсць свае асаблівасці прыгатавання гэтых страў, а таксама цалкам арыгінальныя стравы.

Асову кухні складаюць мясныя стравы, супы, хлебабулачныя і кандытарскія вырабы, салаты і напоі.

Мясныя стравы вызначаюцца смажаннем, высокакаларыйнасцю, шырокім выкарыстаннем баваўнянага алею, курдзючнага сала, масла, спецый і зеляніны.

Мужчын-прафесійных кухараў клічуць «ашпаз» (). У шырокім сэнсе ашпаз наогул кухар, але звычайна ва ўзбекскай мове пад гэтым тэрмінам разумеюць менавіта спецыяліста па прыгатаванні плову.

## Гл. таксама 
* Дэўзыра
* Харыса, страва
* Хасіп
Помнік Віленскаму тракту

**Помнік Віленскаму тракту** — помнік у в. Мясата Маладзечанскага раёна Мінскай вобласці, размешчаны справа ад аўтамабільнай дарогі Мінск — Вільня, каля павароту на вёску. Пастаўлены ў 1979 годзе.

На трэцім валуне пералічаны імёны сыноў і дочак Беларусі, народаў-суседзяў, якія таксама пакінулі на гэтым старажытным гасцінцы свой след, несучы ў край святло дабрыні, свабоды і гуманізму: Тамаш Зан, Канстанцін Тышкевіч, Яўстафій Тышкевіч, Каміла Марцінкевіч, Кастусь Каліноўскі, Змітрок Бядуля, Рыгор Шырма, Сяргей Прытыцкі, Раман Семашкевіч, Язэп Драздовіч, Генадзь Цітовіч, Аляксандр Твардоўскі, Фёдар Янкоўскі, Пётр Машэраў, Іван Чарняхоўскі, Алесь Бачыла, Уладзімір Караткевіч, Еўдакія Лось, Генадзь Каханоўскі, Рыгор Семашкевіч, Аркадзь Куляшоў, Кандрат Крапіва, Кузьма Чорны, Міхась Лынькоў, Пятрусь Броўка, Пятро Глебка, Аркадзь Чарнышэвіч, Лукаш Сільвановіч.

Да камннёў вядуць выкладзеныя плітамі дарожкі.

## Літаратура 
* 
* Сардаров А. С. История и архитектура дорог Белоруссии.— Мн., 1978.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Помнікі Мінскай вобласці
Катэгорыя:Помнікі паводле алфавіта
Катэгорыя:Славутасці Маладзечанскага раёна
Катэгорыя:Мясата
Катэгорыя:З’явіліся ў 1979 годзе
Катэгорыя:1979 год у Беларусі
Тэрмез

**Тэрме́з** () — горад ва Узбекістане, адміністрацыйны цэнтр Сурхандар’інскага вілаета.

Насельніцтва — 136,2 тыс. жыхароў (1 студзеня 2014 года). Самым паўднёвы горад Узбекістана. Размешчаны на правым беразе Амудар’і, па якой праходзіць мяжа з Афганістанам, пры ўпадзенні ў яе Сурхандар’і, за 490 км на паўднёвы захад ад Ташкента (па дарозе 708 км).

Побач з Тэрмезам знаходзіцца «Мост Дружбы» — адзіны на дзяржаўнай мяжы Узбекістана з Афганістанам, які злучае Тэрмез з горадам Хайратон (60 км да Мазары-Шарыфа).

Чыгуначная станцыя, міжнародны рачны порт, аэрапорт. За 40 км на паўночны ўсход ад Тэрмеза размешчаны ваенны аэрадром «Какайды».

## Вядомыя асобы 
* Таццяна Міхайлаўна Казлова (нар. 1944) — беларускі архітэктар.

## Зноскі 
## Спасылкі 
* Сайт горада Тэрмез 

Катэгорыя:Гарады Узбекістана
Узген

**Узген** () — горад у Кыргызстане, адміністрацыйны цэнтр Узгенскага раёна (Ошская вобласць).

Насельніцтва горада 50,3 тыс. чалавек (2011). Размешчаны за 54 км на паўночны ўсход ад горада Ош, на правым беразе ракі Карадар'я (басейн Сырдар'і). На аўтатрасе Бішкек-Ош Узген размешчаны паміж абласнымі цэнтрамі Ош і Джалал-Абад.
## Насельніцтва 
## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Рахмонберды Мадазімаў, кыргызскі тэатральны дзеяч

## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарады Кыргызстана
Катэгорыя:Ошская вобласць
Каршы

**Каршы** () — горад ва Узбекістане, адміністрацыйны цэнтр Кашкадар’інскага вілаета.

Насельніцтва — 254,6 тыс. жыхароў (2014). Каршы размешчаны на заходняй ускраіне Паміра-Алайскі горнай сістэмы, у Каршынскім аазісе, на рацэ рака Кашкадар’я, каля падножжа ўзвышша Кунгуртаў, ва ўсходняй частцы Каршынскага стэпу. Клімат засушлівы, ападкаў — 200—400 мм у год. У пачатку 1970-х быў праведзены ірыгацыйных канал ад Амудар'і.

Горад знаходзіцца за 400 км на паўднёвы захад ад Ташкента (520 км па дарозе). За 10 км на ўсход ад Каршы размешчана ваенна-паветраная база Каршы-Ханабад.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарады Узбекістана
Шаўкат Мірзіяеў

**Шаўкат Мірамонавіч Мірзіяеў** (, нар. , Джызакская вобласць, Узбекская ССР, СССР) — узбекскі дзяржаўны і палітычны дзеяч, Прэзідэнт Рэспублікі Узбекістан з 14 снежня 2016 года (выконваў абавязкі прэзідэнта з 8 верасня 2016 года).

Прэм’ер-міністр Узбекістана і кіраўнік Комплексу па пытаннях сельскай і воднай гаспадаркі, перапрацоўкі сельгаспрадукцыі і спажывецкіх тавараў з 12 снежня 2003 года.

## Біяграфія 
У большасці крыніц пра яго жыццё сцвярджалася, што ён нарадзіўся ў Замінскім раёне Джызацкай вобласці Узбекістана, але яго бацькі былі з ваколіцы Істараўшана, вёскі Яхтан Ганчынскага раёна Таджыкскай ССР.

У 1981 годзе Мірзіяеў скончыў Ташкенцкі інстытут ірыгацыі і меліярацыі (Ташкенцкі інстытут ірыгацыі і механізацыі сельскай гаспадаркі (ТІІМСГ), атрымаў адукацыю па спецыяльнасці «інжынер-механік».

З 1981 па 1992 год Мірзіяеў працаваў у ТІІСМГ — быў спачатку малодшым навуковым супрацоўнікам, сакратаром камсамольскай арганізацыі, пазней — парторгам інстытута. У тым жа ВНУ Мірзіяеў атрымаў ступень кандыдата тэхнічных навук.

Да прызначэння прэм’ер-міністрам, з верасня 2001 па 2003 год быў губернатарам Самаркандскай вобласці, раней з 1996 па 1999 гады займаў аналагічны пост у Джызакскай вобласці.

## Дзяржаўная дзейнасць 
У 1990 годзе Мірзіяеў быў абраны дэпутатам Вярхоўнага Савета Узбекістана, а ў 1994 годзе ён быў абраны і ў новы сабор краіны (Вярхоўны Меджліс). У 1992 годзе Мірзіяеў стаў кіраўніком Мірзаўлугбецкага раёна Ташкента.

У 1996 годзе Указам Прэзідэнта Узбекістана, Іслама Карымава, Мірзіяеў быў прызначаны кіраўніком Джызакскай вобласці Узбекістана. У 1999 годзе ён пераабіраўся ў Вярхоўны Меджліс другога склікання ад Джызакскай вобласці, і захоўваў мандат да 2004 года. У 2001 годзе Мірзіяеў стаў кіраўніком Самаркандскай вобласці Узбекістана. З 12 снежня 2003 года — прэм’ер-міністр Узбекістана.

14 снежня 2016 года абраны Прэзідэнтам Узбекістана пасля смерці Іслама Карымава (выконваў абавязкі Прэзідэнта з 8 верасня 2016 года).

У кастрычніку 2021 года, а затым у ліпені 2023 года Шаўкат Мірзіёеў быў пераабраны прэзідэнтам Узбекістана.

## Спасылкі 
* Урадавая старонка Узбекістана
* ЗАКОН РЕСПУБЛИКИ УЗБЕКИСТАН «О КАБИНЕТЕ МИНИСТРОВ РЕСПУБЛИКИ УЗБЕКИСТАН»

Катэгорыя:Прэм’ер-міністры Узбекістана
Катэгорыя:Прэзідэнты Узбекістана
Міністэрства будаўніцтва БССР

**Міністэ́рства будаўні́цтва Белару́скай ССР** было заснавана ў 1954 годзе. Пасля кароткачасовага скасавання ў 1957 годзе яно было пераўтворана ў *Міністэрства будаўніцтва БССР*. У 1967 годзе яно было пераўтворана ў *Міністэрства прамысловага будаўніцтва БССР*. З 1986 годзе зноў *Міністэрства будаўніцтва БССР*.

## Структура на 1974 год 
* Галоўнае ўпраўленне матэрыяльна-тэхнічнага забеспячэння
* Упраўленне механізацыі
* Вытворчае ўпраўленне
* Упраўленне прамысловасці
* Тэхнічнае ўпраўленне
* Інфармацыйна-вылічальны цэнтр (вул. Чкалава, 14).

## Міністры 
* Іван Жыжаль (1955 — 1969)
* Мікалай Архіпец (1969 — 1979)
* Іван Мазаляка (1979 — 1985)
* Станіслаў Брыль (1985 — 1990)
* Мікалай Навіцкі (1990 — 1991)

## Літаратура 
* Фонды Нацыянальнага архіва Рэспублікі Беларусь
* Высшие органы государственной власти и центрального управления Белорусской ССР (1965-1991). Ч. 2. - Мн., 2000. - С. 71-75.

Катэгорыя:Скасаваныя органы выканаўчай улады Беларусі
Катэгорыя:Міністэрствы БССР
Катэгорыя:З’явіліся ў 1953 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 1991 годзе
Карадар’я

**Карадар’я** (, ) — рака ў Ошскай вобласці Кыргызстана, Андыжанскім і Наманганскім вілаятах Узбекістана, левы прыток ракі Сырдар’я. Адна з найбуйнейшых рэк, якія ўпадаюць у Сырдар’ю.

Даўжыня Карадар’і — 180 км, разам з левай ракой Тар — 318 км. Плошча басейна, паводле «Вялікай савецкай энцыклапедыі», складае 30 100 км², паводле «Нацыянальнай энцыклапедыі Узбекістана» — 28 600 км². Карадар’я жывіцца водамі снягоў і ледавікоў. Расход вады паблізу населенага пункта Учтэпа — 136 м³/с, найбольшы — 265 м³/с (1969 год), найменшы — 68,4 м³/с (1975 год). 55 % гадавога сцёку прыпадае на перыяд з сакавіка па ліпень. Найбольш паўнаводнай рака бывае ў чэрвені.

Катэгорыя:Рэкі Кыргызстана
Катэгорыя:Рэкі Узбекістана
Катэгорыя:Прытокі Сырдар’і
Міністэрства гарадскога і сельскага будаўніцтва БССР

**Міністэ́рства гарадско́га і се́льскага будаўні́цтва Белару́скай ССР** было ўтворана ў 1946 годзе пад назвай *Міністэрства жыллёва-грамадзянскага будаўніцтва БССР* на базе Наркамата жыллёва-грамадзянскага будаўніцтва БССР. 

5 красавіка 1954 года пастановай Савета Міністраў БССР № 266 з Міністэрства сельскай гаспадаркі было выдзелена самастойнае Галоўнае ўпраўленне калгаснага будаўніцтва і перададзена ў падпарадкаванне Міністэрства гарадскога і сельскага будаўніцтва.

Было скасавана ў 1957 годзе, яго функцыі былі перададзеныя Міністэрству будаўніцтва БССР 

## Міністры 
* Іосіф Рыжыкаў (1946 — 1953)
* Уладзімір Каменскі (1953 — 1957)

## Літаратура 
* Фонды Нацыянальнага архіва Рэспублікі Беларусь

Катэгорыя:Скасаваныя органы выканаўчай улады Беларусі
Катэгорыя:Міністэрствы БССР
Катэгорыя:З’явіліся ў 1946 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 1957 годзе
Маргілан

**Маргілан** () — горад у Ферганскім вілаеце Узбекістана.

Маргілан размешчаны на паўднёвым усходзе Ферганскай даліны, у перадгор’ях Алайскага хрыбта, за 9 км на паўночны захад ад горада Фергана — абласнога цэнтра. Старажытны цэнтр вытворчасці шаўковых тканін у Сярэдняй Азіі.

Чыгуначная станцыя на лініі Андыжан — Каканд. Насельніцтва — 215 400 чалавек (2014).

## Спасылкі 
* Маргілан на афіцыйным сайце Ферганскай вобласці

Катэгорыя:Гарады Узбекістана
Катэгорыя:Ферганскі вілает
Леваканд

**Леваканд** — горад на ўсходзе Таджыкістана, размешчаны на рацэ Вахш, у Вахшскай даліне. У 120 км ад Душанбэ. Насельніцтва 15 800 чалавек.

У Сарбандзе функцыянуе адзінае ў Таджыкістане хімічнае прадпрыемства па вытворчасці мінеральных угнаенняў — ЗАТ СП «Таджык Азот».

### Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарады Таджыкістана
Вадаплаўныя птушкі

(*Cygnus cygnus*)]]
**Вадаплаўныя птушкі** — несістэматычнае вызначэнне птушак, якія вядуць водны спосаб жыцця. Да іх не адносяцца ўсе тыя птушкі, якія палююць у воднай сферы, а толькі птушкі, якія ўмеюць трымацца на паверхні вады. З пункту гледжання кладыстыкі вадаплаўныя птушкі далёка не заўсёды з'яўляюцца блізкімі сваякамі. Да вадаплаўных птушак адносяцца ўсе ці некаторыя прадстаўнікі наступных атрадаў:
* гусепадобныя (*Anseriformes*)
* гагарападобныя (*Gaviiformes*)
* паганкападобныя (*Podicipitiformes*)
* пеліканападобныя (*Pelecaniformes*)
* пінгвіны (*Sphenisciformes*)
* некаторыя жураўлепадобныя (*Gruiformes*), напрыклад лысуха
* некаторыя сеўцападобныя (*Charadriiformes*), напрыклад, чайкі і крачкі
Хоць гэтыя птушкі і не з'яўляюцца сваякамі, але падобны спосаб жыцця прывёў у многіх з іх да фарміравання падобных расаў. Перш за ўсе гэта «ласты»: скурная перапонка, нацягнутая паміж пальцамі. Далей — вельмі шчыльнае апярэнне. Так як адно толькі пяро не абараняе ад вады, у вадаплаўных птушак вельмі развіта хвастцовая залоза. Яна ёсць у большасці птушак і вылучаемы ёю сакрэт служыць для догляду пер'я. Для вадаплаўных птушак гэты орган мае асаблівае значэнне.

На адным месцы могуць трымацца розныя віды вадаплаўных птушак, не ствараючы адна адной харчовай канкурэнцыі — кожны від спецыялізуецца на сваім корме. Адсюль і розныя спосабы здабывання ежы. Чайкі і крачкі, напрыклад, хапаюць рыбу прама з лёту, апускаючы ў ваду толькі дзюбу. Бакланы ныраюць за рыбай, пікіруючы ў ваду. Нырковые качкі таксама ныраюць, але з паверхні вады. Іншыя віды качак пры кармленні апускаюць у ваду толькі галаву. Гэтак жа паступаюць і лебедзі, але больш доўгая шыя дазваляе ім здабываць корм з большай глыбіні.

## Гл. таксама 
* Марскія птушкі
* Сусветны дзень водна-балотных угоддзяў

Катэгорыя:Птушкі
Вахшская даліна

**Вахшская даліна** — міжгорная даліна ў Таджыкістане, па сярэднім і ніжнім цячэнні ракі Вахш.

Працягласць даліны складае каля 110 км пры шырыні ад 7 да 25 км. Плошча — 2 500 км². Пераважаюць глебы серазёмнага тыпу, месцамі засоленыя; у пойме лугова-багністыя. Сярэдняя тэмпература студзеня складае 1—3 °C, ліпеня — 31 °C. Сярэдняя працягласць безмарознага перыяду — ад 224 да 242 дзён.

На тэрыторыі даліны ёсць арашальныя сістэмы. На паліўных землях вырошчваецца бавоўнік. Таксама насельніцтва даліны займаецца садоўніцтвам (персікі, гранаты, хурма, інжыр). Па даліне праходзіць чыгуначная лінія, якая злучае прыстань Ніжні Пяндж з Душанбэ (праз Курган-Цюбэ).

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Даліны Таджыкістана
Вахшскі хрыбет

**Вахшскі хрыбет** — горны хрыбет у Таджыкістане, выцягнуты ўздоўж левага берага сярэдняга цячэння ракі Вахш. Служыць водападзелам рэк Вахш і Кызылсу.

Працягласць хрыбта складае каля 80 км. Максімальная вышыня — 3141 м. Хрыбет складзены пясчанікамі, вапнякамі, кангламератамі, глінамі. На схілах размешчаны эфемеравыя паўпустыні і субтрапічныя стэпы.

## Літаратура 
* .

Катэгорыя:Горныя хрыбты Паміра
Катэгорыя:Горныя хрыбты Таджыкістана
Вахш (рака)

**Вахш** () — рака ў Таджыкістане, якая, зліваючыся з ракой Пяндж, утварае раку Амудар’я.

Агульная працягласць 786 км, плошча басейна — 39,1 тыс. км², сярэдні расход вады — 156 м³/с. Бярэ выток на Паміры, у раёне піка імя Каржанеўскай (7105 м над узроўнем мора). Ля вусця Вахша знаходзіцца запаведнік «Тыгровая балка». У басейне Вахша налічваецца 569 горных азёр агульнай плошчай 1737 км², у асноўным яны размешчаны на вышынях 2800-3500 м. У даліне ракі Вахш знаходзяцца пасёлкі і гарады Вахш, Нурэк, Сарбанд і Курган-Цюбэ. Водападзелам паміж рэкамі Вахш і Кызылсу з'яўляецца Вахшскі хрыбет (вышыня — звыш 3000 м).

На рацэ Вахш размешчаны Вахшскі каскад — найбуйнейшы комплекс гідраэлектрастанцый у Хатлонскай вобласці Рэспублікі Таджыкістан.
На рацэ — Нурэкскае вадасховішча.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Басейн Амудар’і
Катэгорыя:Рэкі Таджыкістана
Міністэрства саўгасаў БССР

**Міністэ́рства саўга́саў (саве́цкіх гаспада́рак) Белару́скай ССР** — саюзна-рэспубліканскае міністэрства, было ўтворана Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР ад 15 лютага 1947 года, які ўсклаў на яго кіраўніцтва збожжавымі, агародніннымі і жывёлагадоўчымі саўгасамі, якія знаходзіліся ў веданні Міністэрства земляробства, Міністэрства жывёлагадоўлі і Міністэрства тэхнічных культур Беларускай ССР.

У адпаведнасці з Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета БССР ад 24 красавіка 1953 года Міністэрства сельскай гаспадаркі, Міністэрства саўгасаў, Міністэрства меліярацыі, Міністэрства лясной гаспадаркі, упраўленні сельскага і калгаснага будаўніцтва пры Савеце Міністраў БССР і ўпраўленне па справах калгасаў пры Савеце Міністраў БССР аб’яднаны ў адно *Міністэрства сельскай гаспадаркі і нарыхтовак БССР*. Неўзабаве было адноўлена Пастановай Савета Міністраў БССР за № 1348 ад 16 лістапада 1953 года (з Галоўнага ўпраўлення саўгасаў МСГіН БССР).

Было скасавана ў 1957 годзе, яго функцыі былі перададзеныя Міністэрству сельскай гаспадаркі. 

## Міністры 
* Іван Крупеня (1947 — 1951)
* Пётр Калінін (1951 — 1957)

## Літаратура 
* Фонды Нацыянальнага архіва Рэспублікі Беларусь 

Катэгорыя:Скасаваныя органы выканаўчай улады Беларусі
Катэгорыя:Міністэрствы БССР
Катэгорыя:З’явіліся ў 1946 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 1957 годзе
ІЗОКАРП

**Міжнароднае таварыства гарадскога і рэгіянальнага планавання** (**ІЗАКАРП / ISOCARP**) — міжнародная асацыяцыя людзей, якія працуюць у галіне гарадскога планавання. Створана ў 1965 годзе. У цяперашні час мае членаў больш чым 80 краін свету. ISOCARP афіцыйна прызнана ААН і Саветам Еўропы. Працуе з ЮНЕСКА і не знаходзіцца пад кантролем якога-небудзь урада.

## Спасылкі 
* ISOCARP
* ISOCARP institute

Катэгорыя:Міжнародныя арганізацыі
Union Pacific Railroad

**Union Pacific Railroad** — амерыканская кампанія, якая валодае самай вялікай сеткай чыгунак у ЗША. Заснавана ў 1862 годзе. Штаб-кватэра ў г. Омаха, штат Небраска. Прэзідэнт, выканаўчы дырэктар (CEO) і старшыня праўлення з 2015 года — Лэнс Фрыц.

Асноўны канкурэнт — BNSF Railway.

Катэгорыя:З’явіліся ў 1862 годзе
Катэгорыя:Чыгуначны транспарт ЗША