Францішак Марыя Ланцы

thumb|220px|Камяніца Патоцкіх па адрасе Кракаўскае прадмесце, 17 у Варшаве
**Франці́шак Мары́я Ла́нцы** (, ; 1799, Фана, Італія — 1875, Варшава, Польшча) — архітэктар, італьянец па паходжанні, які з другой чвэрці ХІХ ст. стала працаваў на землях былой Рэчы Паспалітай.

## Біяграфія 
Навучаўся ў рымскай Акадэміі святога Лукі. Атрымаў залаты медаль за дыпломную працу — праект рэстаўрацыі рымскага касцёла «Санта-Марыя-ін-Арачэлі». У маладым веку стаў ганаровым прафесарам Акадэміі.

У 1825 годзе па запрашэнні  прыехаў у Польшчу дзеля перабудовы родавай рэзідэнцыі ў Конскіх.

Каля 1830 года займаўся адбудовай касцёла св. Ядвігі ў Пемпова, якому надаў рысы англійскай готыкі. Пасля атрымаў запыт на праект перабудову замку на Вавелі, аднак з-за выбуху паўстання праект не быў рэалізаваны. У Кракаве Ланцы разам з разбяром Паола Філіпі спраекціраваў саркафаг Тадэвуша Касцюшкі.

У 1836—1840 на замову Эдварда Рачынскага спраектаваў і пабудаваў  ў Познані.

У 1844 прыбыў у Варшаву. На замову Аўгуста Патоцкага пашырыў левае крыло палацу ў Вілянаве.

Каля 1863 года з-за частковай страты зроку спыніў прыём замоў.

## Дзейнасць 
Займаўся праектаваннем будынкаў рознага прызначэння: палацаў, касцёлаў, гарадскіх жылых і адміністрацыйных збудаванняў, гаспадарчых пабудоў, корчмаў, капліц, мастоў і іншага. Працаваў у архітэктурнай плыні гістарызму. З 40-х гадоў ХІХ ст. пачынае цікавіцца рэнесансам і развіваць неарэнесансны кірунак у межах плыні гістарызму. Найбольш вядомым тыпам збудаванняў гэтага кірунку сталі сельскія вілы (напрыклад Пружанскі палацык).

Архітэктар стварыў вялікую колькасць праектаў, большасць з якіх засталася на паперы.

## Спіс работ Францішка Марыі Ланцы 
Паводле Паўла Гергоні:
 
* 1825 — Класічная егіпецкая аранжарэя ў Конскіх, Польшча (для Малахоўскіх)
* 1825 — Перабудова гатычнага касцёла ў Конскіх (для Малахоўскіх)
* 1825 — Аранжарэя ў Бялачаве
* 1830 — Перабудова касцёла св. Ядвігі ў Пенпове
* 1830 — Перабудова капліцы Патоцкіх у кафедры на Вавелі
* 1830 — Праект грабніцы Тадэвуша Касцюшкі ў крыпце св. Леанарда на Вавелі
* 1834 — Перабудова замка ў Бендзіне (для Эдварла Рачыньскага)
* 1835 — Перабудова замка ў Загужанах
* 1835 — Перабудова замка ў Осеку
* 1835 — Палацык у Гродцы (для Цеханоўскіх)
* 1836 — Перабудова замка ў Затары (для Маўрыцыя Патоцкага)
* 1836 — Дабудова неагатычнай крыпты ў касцёле ў Затары
* 1836 — Залатая капліца ў кафедры ў Познані (для Эдварда Рачыньскага)
* 1836 — Перабудова палаца Скшыньскіх у Загужанах
* 1840 — Публічныя будынкі ў Дамброве Гурнічнай
* 1840 — Палац у Парэнбе Велькай каля Асвенцыма (для Вінцэнта Баброўскага)
* 1845 — Касцёл у Баркавіцах (супольна з Генрыкам Марконі)
* 1846 — Карчма ў Служаве (Варшава)
* 1846 — Перабудова касцёла св. Катажыны ў Варшаве на Служаве
* 1847 — Камяніца Патоцкіх па адрасе Кракаўскае прадмесце, 17 у Варшаве
* 1848 — Перабудова палаца ў Фалентах каля Варшавы
* 1848 — Перабудова паўночнага крыла палаца ў Вілянаве (Варшава) (для Патоцкіх)
* 1848 — Гаспадарчыя пабудовы ў Вілянаве
* 1850 — Палац у Кжышовіцах (для Патоцкіх)
* 1850 — Палац Познанскіх (Лесера) па Алеі Уяздоўскіх, 8 у Варшаве
* 1850 — Перабудова палацыку ва Урсынаве (Варшава)
* 1852 — Ратуша ў Міжрэччы
* 1852 — Палац Патоцкіх у Міжрэччы
* 1858 — Надмагільны помнік Эльжбеты Урбаноўскай на Паванзках у Варшаве
* 1860 — Дом Крашэўскага па вуліцы Макатоўскай, 48 у Варшаве
* 1865 — Касцёл у Хатомаве

Таксама існуе меркаванне, што працай Францішка Марыі Ланцы з’яўляецца Пружанскі палацык. Прамых доказаў, што Ланцы ўдзельнічаў у будаўніцтве палацыку няма, але з’яўляецца фактам тое, што для пабудовы палацыка выкарыстоўваліся тыя самыя асноўныя прыёмы і прынцыпы, якія распрацаваў Ланцы для пабудоў такога роду.

## Галерэя 

Файл:Pružanski pałacyk. Пружанскі палацык (N. Orda, 28.05.1861-77).jpg|Пружанскі палацык
Файл:Międzyrzec podlaski pałac potockich fasada.jpg|Палац Патоцкіх у Міжрэччы (1852)
Файл:Palac Poznanskich Lanci 03.jpg|Палац Познанскіх-Лесера ў Варшаве (1850)
Файл:POL Warsaw Muzeum Plakatu.jpg|Заезная брама ў Вілянаве, Варшава (Музей плаката) (1848)
Файл:Pepowo wojewodztwo wielkopolskie - kosciol.jpg|Касцёл у Пенпове (1830)
Файл:POL 2007 cmentarz ul renety 18.JPG|Касцёл св. Катажыны на Служэве, Варшава (1846)
Файл:Grobowiec Mieszka I i Bolesława I Chrobrego.jpg|Грабніца караля Мешкі I і Баляслава Храбрага ў кафедры ў Познані (1836)
Файл:Oranżeria egipska w końskich.jpg|Класічная егіпецкая аранжарэя ў Конскіх, Польшча (Гарадскі дом культуры) (1825)

## Сям’я 
З жонкай Канчэтай Джанкрыстафарай мелі дачку Марыю Арканджэлу (нар. 1811) і сына Вітальда (1829—1892) — таксама архітэктар, працаваў у Польшчы.

## Літаратура 
*