open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Станіслаў Уладзіміравіч

**Станіслаў Уладзіміравіч** (984/987 — да 1015) — імаверна, першы гістарычны князь смаленскі (1010—1015).

## Біяграфія 
Сын вялікага князя кіеўскага Уладзіміра Святаславіча.

Станіслаў згаданы толькі ў спісе сыноў Уладзіміра, трэцім ад канца, з чаго робяць выснову, што быў адным з малодшых. Імаверна, нарадзіўся ў 984—987 гады. Паводле позняга Ніканаўскага летапісу, каля 988 года Станіслаў атрымаў ва ўдзелу Смаленск. Імаверна, памёр раней за бацьку.

## Літаратура 
* ПСРЛ, т. 2. Ипатьевская летопись. Фототип. изд. 1908 г. — М., 1962. — XVI 938 стб. 87 с. IVc.
* ПСРЛ, т. 9. Патриаршая, или Никоновская летопись. Ч. 1. — СПб., 1862. — 256 с.
* *Карпов А. Ю.* Владимир Святой. — М.: Молодая гвардия — ЖЗЛ; Русское слово, 1997.

Катэгорыя:Князі смаленскія
Катэгорыя:Рускія князі XI стагоддзя
Катэгорыя:Рурыкавічы
Рутульская мова

**Рутульская мова** (рут. *МыхӀабишды чӀал*) — мова рутульцаў. Належыць да лезгінскай групы нахска-дагестанскіх моў. Адрозніваюць дыялекты: мухадскі (аснова літаратурнай мовы), шыназскі, мюхрэкскі, іхрэкскі і борчынска-хноўскі. Распаўсюджаны ў Рутульскім раёне Дагестана і ў Азербайджане. Колькасць носбітаў рутульскай мовы ў Расіі — 30 360 чалавек (2010), паводле перапісу 2021 — 13 591 чалавек.

На рутульскай мове выдаецца штотыднёвая газета «МыхаӀбишды цӀинды хабарбыр» («Рутульскія навіны»).

## Крыніцы
Катэгорыя:Мовы Дагестана
Катэгорыя:Мовы Азербайджана
Катэгорыя:Нахска-дагестанскія мовы
Мартадэла

**Мартадэла** — вараная каўбаса з Балонні (рэгіён Эмілія-Раманья). За межамі гэтага горада каўбасу часта называюць *балонскай*.

Мартадэлу робяць са свінога фаршу і свінога сала, з-за чаго ўтвараецца характэрная плямістая структура. Свіны фарш часта змешваюць з іншымі гатункамі мяса: ялавічынай, цяляцінай, канінай. Часам у каўбасу дадаюць трыбухі, скваркі. У якасці спецый пры вырабе мартадэлы выкарыстоўваюць часнок, перац гарошкам, віно, фісташкі. Абавязковым патрабаваннем да класічнай балонскай мартадэлы з’яўляецца наяўнасць сухіх ягад мірта ў якасці асноўнай прыправы. У кожнага вытворцы свой рэцэпт. Батон каўбасы мартадэла можа важыць ад паўкілаграма да двух цэнтнераў. Каўбасу звычайна наразаюць вельмі тонка.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Італьянская кухня
Катэгорыя:Каўбасы
Крушэнне парахода «Надзея»

**Крушэнне парахода «Надзея»** — буйнейшае караблекрушэнне на рацэ Заходняя Дзвіна.

## Параход 
, 1903 год.]]
«Надзея» () — заднекалёсны аднапалубны тавара-пасажырскі параход, пабудаваны ў 1892 годзе кампаніяй «Ланге і сын» на верфі ў Рызе. Магутнасць 30,4×5×X0,6 96 лс. Умяшчальнасць да 300 пасажыраў.

Да 1900 года гаспадар Л. Рахілевіч ладзіў на ім рэйсы ў раёне Віцебск—Дзісна.

У 1918 годзе «Надзея» разам з параходамі «Герой», «Змагар» () была захоплена немцамі ва Уле і затопленыя ў рацэ Ульянцы да верхняй палубы разам з 15 баркамі, двума прыстанямі і плашкоўтам (шырокім несамаходным суднам). Пасля сыходу немцаў супрацоўнікі Віцебскага раённага ўпраўлення воднага транспарту Паўночна-Заходняй вобласці пры садзейнічанні мясцовых жыхароў паднялі параходы і вылілі ваду. Судны былі ў вельмі сумным стане, на іх адсутнічалі многія дэталі, асабліва медныя, таму параходы былі пастаўленыя на рамонт.

З 1919 года «Надзея» курсіравала паміж Віцебскам і Бешанковічамі пад камандаваннем вопытнага капітана Міхаіла Міхайлавіча Казлоўскага, прызначанага на гэтую пасаду 25 сакавіка 1919 года.

## Крушэнне 
27 красавіка 1919 года а 9-й гадзіне раніцы параход пад кіраваннем рулявога Якава Еўдакімава прыбыў з Бешанковічаў ў Віцебск. Каля двух гадзін дня ён даў тры свісткі, пасля трэцяга скамандаваў: «Ход наперад». «Надзея» адчаліла ад прыстані пасажырскім рэйсам № 3 на Бешанковічы. Усяго на ёй у той дзень былі 242 пасажыры, у тым ліку 5 дзяцей.

Капітан у час развароту судна спрабаваў выканаць нестандартны манёўр, у выніку чаго адбылося сутыкненне з каменным лёдарэзам апоры Дзвінскага моста. Капітан, некаторыя пасажыры і члены каманды паляцелі ў халодную ваду, іншыя кінуліся на правы бок, каб вылезці на апору. Параход нахіліўся, зачэрпаў вокнамі кают ваду і стаў тануць. Загінула не менш за 100 чалавек. Такая колькасць ахвяр тлумачыцца ў тым ліку хуткасцю развіцця падзей, у выніку чаго шматлікія пасажыры не паспелі пакінуць свае каюты праз дзверы або ілюмінатары.

## Прычыны аварыі 
У якасці прычын аварыі адзначаліся парушэнні ў працы Віцебскага рупвода: выкарыстанне аварыйных суднаў, прызначэнне на працу пажылых людзей без медыцынскага агляду і дакументаў, адсутнасць выразных правіл суднаходства і ведаў у галіне аказання дапамогі пацярпелым у аварыйнай сітуацыі.

## Спасылкі 
* Витебский «Титаник»: крупнейшее кораблекрушение на Западной Двине 

Катэгорыя:Красавік 1919 года
Катэгорыя:Падзеі 27 красавіка
Катэгорыя:1919 год у Віцебску
Катэгорыя:Караблекрушэнні
Катэгорыя:Катастрофы 1919 года
Катэгорыя:Транспартныя катастрофы ў Беларусі
AlphaZero

**«AlphaZero»** — камп’ютарная праграма распрацоўкі кампаніі «DeepMind» (ва ўласнасці Google), пераемнік алгарытма «AlphaGo Zero». У адрозненне ад апошняй, распрацаваная з магчымасцю гульні не толькі ў го, але таксама ў шахматы і сёгі.

5 снежня 2017 года «DeepMind» выпусціў праграму «AlphaZero», якая на працягу наступных 24 гадзін прааналізавала правілы ўсіх трох гульняў і перамагла ўсе камп’ютарныя праграмы-чэмпіёны: Stockfish (шахматы), elmo (сёгі) і 3-хдзённую версію праграмы AlphaGo Zero (го). Для трэніроўкі «AlphaZero» карысталася «саманавучаннем» з дапамогай 5000 TPU першага пакалення і навучаннем нейронных сетак з дапамогай 64-х TPU другога пакалення, пры гэтым не маючы доступу да дэбютных ці эндшпільных кнігаў.

Матч паміж «AlphaZero» і «Stockfish 8» са 100 гульняў скончыўся на карысць першай з вынікам 28 перамогаў, 0 паразаў і 72 нічыі. У адрозненьне ад «Stockfish» і «elmo», якія за секунду знаходзяць 70 мільёнаў і 35 мільёнаў пазіцый адпаведна, «AlphaZero» шукае ўсяго 80 000 пазіцый, кампенсуючы гэта глыбінёй нейроннай сеткі, каб абраць найбольш аптымальныя варыянты.

У матчы ў сёгі супраць «elmo» «AlphaZero» перамог у 90 партыях са ста, прайграў 8 разоў і двойчы згуляў унічыю. У гульні з «AlphaGo Zero» у го «AlphaZero» перамог у 60 партыях і прайграў у 40.

## Спасылкі 
* Шахматны матч AlphaZero — Stockfish

Катэгорыя:2017 год у шахматах
Катэгорыя:З’явіліся ў 2017 годзе
Катэгорыя:Выкарыстанне штучнага інтэлекту
Катэгорыя:Машыннае навучанне
Катэгорыя:Прыкладное машыннае навучанне
Катэгорыя:Шахматныя праграмы
Тэтрыс

**Тэтрыс** () — лагічная камп’ютарная гульня, створаная савецкім праграмістам Аляксеем Пажытнавым 6 чэрвеня 1984 года. Ідэя гульні натхнёная гульней пентаміна.

У класічным «Тэтрысе» выкарыстоўваюцца фігуры, састаўленыя з чатырох квадратных сегментаў. Усяго магчыма сем варыянтаў: квадрат; прамавугольнік; літара «Т»; дзве літары «Г», правая і левая; дзве літары «Z», правая і левая.

Фігуры падаюць зверху да долу ў прастакутнай «шклянцы». На працягу падзення фігуры гулец можа перамяшчаць яе ўправа-ўлева, альбо паварочваць яе па гадзіннікавай стрэлцы ці супраць. Фігура спыняецца, калі дасягне дна калодзежа, альбо яе руху ўніз будзе перашкаджаць іншая фігура. Калі сегменты фігур цалкам запоўняць рад, ён «згарае», а на яго месца апускаюцца вышэйляжачыя рады. Мэта гульні: размяшчаючы фігуры найшчыльней, пратрымацца як мага болей часу. Гульня лічыцца скончанай, калі ў «шклянцы» не застанецца месца для чарговай фігуры.

Рэалізацыі «Тэтрыса» існуюць на болей за 200 платформаў. Створаныя варыянты з іншымі наборамі фігур. У некаторых рэалізацыях магчымы ўдзел некалькіх гульцоў.

## Зноскі
## Спасылкі 

Катэгорыя:Камп’ютарныя галаваломкі
Катэгорыя:Гульні для Xbox 360 Live Arcade
Катэгорыя:Гульні для Amiga
Катэгорыя:Гульні для Sega Genesis/Mega Drive
Катэгорыя:Гульні для NEC PC-8801
Катэгорыя:Гульні для NES
Катэгорыя:Гульні для iOS
Катэгорыя:Камп’ютарныя гульні 1984 года
Катэгорыя:Камп’ютарныя гульні, распрацаваныя ў СССР
Катэгорыя:Вынаходніцтвы СССР
Катэгорыя:Камп’ютарныя гульні з двухмернай графікай
Катэгорыя:Чэрвень 1984 года
Катэгорыя:Камп’ютарныя гульні, уключаныя ў Сусветную залу славы відэагульняў
Галаваломка

]]
 Рубіка]]
а (пазначаныя жоўтым колерам)]]

**Зага́дка** — няпростая задача або загадка, для развязання якой зазвычай патрэбная кемлівасць, а не адмысловыя веды высокага ўзроўню.

Найбольш шырокі распаўсюд галаваломкі атрымалі на пераломе XIX і XX стагоддзяў, праніклі ў шматлікія перыядычныя выданні і сталі папулярныя сярод шырокіх слаёў насельніцтва.

Гульні часта грунтуюцца на галаваломках. Існуе мноства камп’ютарных, слоўных, матэматычных гульняў, якія патрабуюць у гульнявым працэсе развязання галаваломак.

## Вядомыя галаваломкі 
* Красворд
* Кубік Рубіка
* Пазл
* Пятнашкі
* Рэбус
* Тэтрыс
* Ханойская вежа
* Шахматная кампазіцыя

## Гл. таксама 
* Загадка

## Спасылкі 
* Ламаніны  на Open Directory Project
Міжнародная федэрацыя баскетбола

**Міжнародная федэрацыя баскетбола** (, скар. **FIBA**, у беларускай транслітарацыі **ФІБА**) — арганізацыя, што аб’ядноўвае ўсе нацыянальныя баскетбольныя федэрацыі, якая вызначае асноўныя кірункі развіцця сусветнага баскетбола. Пад эгідай ФІБА праводзіцца чэмпіянат свету па баскетболе і іншыя міжнародныя спаборніцтвы. Штаб-кватэра ФІБА знаходзіцца ў швейцарскай Жэневе.

Першапачаткова абрэвіятура расшыфроўвалася як *Міжнародная фдэрацыя аматарскага баскетбола* (). У 1989 г. слова * Amateur * было прыбрана (у сувязі з афіцыйным допускам прафесійных баскетбалістаў да міжнародных спаборніцтваў), але скарачаць назву не сталі.

## Гісторыя 
Арганізацыя была ўтворана 18 чэрвеня 1932 года на першай міжнароднай канферэнцыі нацыянальных баскетбольных асацыяцый, якая адбылася ў Жэневе, Швейцарыя. Нарада нацыянальных баскетбольных камітэтаў прыняла пастанову аб стварэнні Міжнароднай федэрацыі баскетбольных асацыяцый (FIBA), ля вытокаў стварэння ФІБА стаялі нацыянальныя баскетбольныя камітэты васьмі краін: Аргенціна, Грэцыя, Італія, Латвія, Партугалія, Румынія, Чэхаславакія і Швейцарыя. У 1989 годзе на кангрэсе ФІБА ў нямецкім горадзе Мюнхен была прынятая гістарычная пастанова аб удзеле прафесійных баскетбалістаў ва ўсіх спаборніцтвах пад эгідай ФІБА, у тым ліку Алімпійскіх гульнях.

## Спаборніцтвы пад эгідай ФІБА 
З 1950 году пачаў праводзіцца чэмпіянат свету па баскетболе сярод мужчын, а з 1953 года сярод жанчын. У цяперашні час абодва турніры праводзяцца незалежна адзін ад аднаго, з інтэрвалам раз у чатыры гады, на змену з Алімпійскім баскетбольным турнірам двухгадовым інтэрвалам. Акрамя гэтага пад эгідай ФІБА праводзяцца першынства свету для юніёрскіх (да 19 гадоў) і юнацкіх (да 21 года) мужчынскіх і жаночых зборных. Таксама ФІБА курыруе ўсе кантынентальныя першынствы, якія праходзяць на ўсіх пяці кантынэнтах, акрамя іх, юніёрскія (да 18 гадоў) і юнацкія (да 20 гадоў) кантынентальныя першынствы, якія праводзяцца толькі ў Афрыцы, Амерыцы і Еўропе.

З 1936 года баскетбольны турнір з’яўляецца нязменнай часткай праграмы летніх Алімпійскіх гульняў, правядзеннем турніру ў роўнай ступені займаюцца краіна-арганізатар Алімпійскіх гульняў, МАК і ФІБА.

З 1972 па 2002 год пад яго эгідай праводзіўся турнір Кубак Ранкеці. У 2003 годзе зменены на Жаночы Еўракубак (*FIBA EuroCup Women*).

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт ФІБА 


Катэгорыя:Міжнародныя спартыўныя рэгулюючыя органы
Катэгорыя:Арганізацыі паводле алфавіта
Катэгорыя:Асацыяцыя летніх Алімпійскіх міжнародных федэрацый
Катэгорыя:З’явіліся ў 1932 годзе
Рульная скрынка

з цэльнафрэзернай рульнай скрынкай]]
 з рознымі рульнымі скрынкамі, унізе частка адной з такіх рульных скрынак]]
**Рульная скрынка**&nbsp;— дэталь агняпальнай зброі, якая служыць для злучэння частак і механізмаў аўтаматычнай зброі (аўтаматаў, пісталет-кулямётаў, аўтаматычных вінтовак і г.д.) у адзіную канструкцыю, размяшчэння засаўной групы (засаўкі, засаўной рамы) і задання характару яе руху, забеспячэння працы механізма падачы набою ў рулю, зачынення засаўкай канала рулі і замыкання засаўкі; таксама ўнутры яе, як правіла, месціцца ударна-спускавы механізм. Рульная скрынка засцерагае механізм зброі ад пашкоджання і забруджання.

Рульная скрынка можа быць выкарыстаная ў сістэмах стралковай зброі, якія аб’ядноўваюць аўтамат і падствольны гранатамёт.

Шырока вядомы аўтамат Калашнікава, у якім скрынка, руля і казённік мацуюцца паміж сабой з дапамогай пяці заклёпак, а пасадкавыя месцы для мацавання падрульнага гранатамёта размешчаныя на рулі.

Вядома таксама амерыканская вінтоўка M16, у якой руля ў казённай частцы мае кант і разьбярства на канцы. Аб’яднанне казённіка з руляй і скрынкай здзяйсняецца з дапамогай разьбовых злучэнняў. Месцы для мацавання падрульнага гранатамёта таксама размешчаныя на рулі вінтоўкі.

Да недахопу аўтаматаў Калашнікава варта аднесці тое, што руля аб’ядноўваецца з казённікам пасля таго, як казённік быў аб’яднаны са скрынкай з дапамогай чатырох заклёпак і ў ім зробленая механічная апрацоўка з мэтай ліквідацыі паводзінаў ад расклёпывання заклёпак.

Да недахопу амерыканскай вінтоўкі варта аднесці тое, што разьбовае злучэнне між руляй і казённікам не дае магчымасці зрабіць між імі прэсавую (такую, што змацоўвае) пасадку, што прыводзіць, пры аднолькавых дыяметрах руляў, да абцяжаранага вылучэння (экстрагавання) стралянай набойніцы з патронніка праз меншую жорсткасць рулі і казённіка.

## Гл. таксама 
* Дула (зброя)
* Набойнік
* Цынгель
* Прыклад (зброя)

## Спасылкі 
* ПРАЕКТ КАЛАШНІКАЎ Рульная Скрынка&nbsp;— Резки
* Рульная скрынка

Катэгорыя:Часткі агнястрэльнай зброі
1948 год у гісторыі літаратуры

**1948** год быў адзначаны шэрагам літаратурных падзей.

## Падзеі 
## Кнігі 
## Прэміі 
* Нобелеўская прэмія па літаратуры — Томас Стэрнз Эліят.

## Нарадзіліся 
* 23 сакавіка — Генадзь Пятровіч Пашкоў, беларускі паэт, перакладчык, публіцыст.
* 21 ліпеня — Міхаіл Мікалаевіч Задорнаў, савецкі і расійскі празаік-сатырык, драматург, гумарыст, комік.
* 20 лістапада — нарадзілася Яўгенія Янішчыц, беларуская паэтка.

## Памерлі 
## Спасылкі

Катэгорыя:Літаратура паводле гадоў
1961 год у гісторыі музыкі

**1961** год быў адзначаны шэрагам музычных падзей.

## Падзеі 
## Альбомы 
## Узнагароды 
## Гурты 
### Створаны 
### Распаліся 
## Нарадзіліся 
* 23 жніўня — Аляксандр Дэспла, французскі кінакампазітар.
* 14 красавіка — Ірына Паладзеўна Ползік, беларускі грамадскі дзеяч, навуковец, педагог.
* 21 верасня — Ганна Іванаўна Кароткіна, беларуская кампазітарка (пам. 2019).

## Памерлі 
*
Катэгорыя:Гады ў музыцы
1954 год у гісторыі кіно

**1954** год быў адзначаны шэрагам кінематаграфічных падзей.

## Лідары праката 
## Падзеі 
## Фільмы 
* «Сабрына» — рэж. Білі Уайлдэр, у ролях: Одры Хепбёрн, Хамфры Богарт, Уільям Холдэн.

## Узнагароды 
## Нарадзіліся 
* 6 студзеня — Энтані Мінгела, брытанскі кінарэжысёр, сцэнарыст і драматург (пам. 2008).
* 18 лютага — Джон Траволта, амерыканскі акцёр, кінапрадзюсар, танцор і спявак.
* 1 сакавіка — Рон Ховард, амерыканскі кінарэжысёр, кінапрадзюсар і акцёр.
* 1 чэрвеня — Сяргей Журавель, беларускі акцёр.
* 16 жніўня — Джэймс Кэмеран, амерыканскі кінарэжысёр, сцэнарыст, прадзюсар.
* 18 лістапада — Картэр Бёруэл, амерыканскі кінакампазітар.
* 29 лістапада — Джоэл Коэн, амерыканскі кінарэжысёр, сцэнарыст, прадзюсар.
* 28 снежня — Дэнзел Вашынгтон, амерыканскі акцёр і кінарэжысёр.

## Памерлі 
* 15 лістапада — Лаянел Бэрымар, амерыканскі акцёр (нар. 1878).

## Спасылкі
Кіно
Катэгорыя:Гады ў кінематографе
Heroes (альбом Sabaton)

***Heroes*** (*англ.* "*Героі *") — сёмы студыйны альбом шведскай паўэр-метал групы Sabaton, выпушчаны 16 мая 2014. Гэта першы альбом групы ў новым складзе з гітарыстамі Крысам Роландам і Тобэ Энглундам, а таксама з новым барабаншчыкам Ханесам Ван Дау. Прадзюсаваннем альбома займаўся Петэр Тэктгрэн (Abyss Studios). Першы сінгл * To Hell and Back * з гэтага альбома быў выпушчаны з дапамогай лічбавай дыстрыбуцыі 28 сакавіка 2014 і даступны на iTunes, Nuclear Blast, Amazon і Google Play. Другі сінгл * Resist And Bite * быў таксама выпушчаны з дапамогай лічбавай дыстрыбуцыі 2 мая 2014, даступны на iTunes, Nuclear Blast і Amazon.

Пэр Сундстром сказаў пра канцэпцыю альбома: «*Добра, я думаю гэта ідэальная канцэпцыя для групы Sabaton. Мы вырашылі пісаць аб некаторых асобах замест вялікіх бітваў. Асобы, пра якіх мы думалі, звычайна выходзяць за рамкі доўгу, кідаюць сябе на цяжкія выпрабаванні дзеля дабра іншых*».
## Спіс кампазіцый 
### Бонусныя трэкі 
Прысутнічаюць толькі на абмежаваным выданні альбома

## Выканаўцы 
* Ёакім Бродэн — вакал і клавішныя, рытм-гітара (Resist and Bite)
* Пэр Сундстром — бас і бэк-вакал
* Крыс Роланд — сола і рытм-гітара і бэк-вакал
* Тобэ Энглунд  — сола і рытм-гітара і бэк-вакал
* Ханнес Ван Дау — ударныя

Катэгорыя:Альбомы Sabaton
Бухар-Жыраўскі раён

**Буха́р-Жыраўскі раён** — раён Карагандзінскай вобласці Казахстана.

Раённы цэнтр — пасёлак Батакара (Ульянаўскі), размешчаны ў 50 км да паўночнага ўсходу ад абласнога цэнтра.

Тэрыторыя — 14576 км².

## Спасылкі 
* Информационный портал аппарата акима Бухар-Жырауского района
* Информация о районе на сайте Карагандинской области 


Катэгорыя:З’явіліся ў 1997 годзе
Пчолы з Маліі

**Пчолы Маліі** () — залаты кулон мінойскага перыяду, знойдзены ў Маліі на Крыце. Цяпер знаходзіцца ў  (Inv.-Nr.: AMI 559).

## Апісанне 
Пчолы Маліі былі знойдзены ў 1930 годзе французскімі археолагамі  і   ў некропалі . Падвеска мае шырыню 4,9 см і вышыню — 4,6 см. Яна складзена з дзвюх пчол або вос, якія смокчуь кроплю мёду. Па іншай інтэрпрэтацыі яны кладуць кроплю мёду ў соты, што знаходзяцца паміж імі. Целы насякомых выгнутыя так, што яны разам утвараюць круг. Над галовамі пчол залаты шар у драцяной клетцы. На абодвух крылах, а таксама ў месцы злучэння жалаў прымацаваны маленькія рухомыя дэталі з фактурай зерні. Залатая зернь на сотах і ніжніх частках цел насякомых яшчэ танчэйшая і мае дыяметр каля 0,4 мм.

Упрыгажэнне было створана паміж 1800 і 1700 да н.э. прадстаўнікамі Мінойскай цывілізацыі і лічыцца шэдэўрам  .

## Літаратура 
* Antonis S. Vassilakis: Malia, Amnissos, Nirou Chani, Skotino, Chersonissos. Athen 1990, S. 72-75.
* : Heraklion — Das Archäologische Museum — Ein Bildführer. Athen 2006, ISBN 960-213-038-5, S. 70-71.
* Nota Dimopoulou-Rethemiotaki: The Archaeological Museum of Herakleion. Athen 2005, ISBN 960-86743-8-7, S. 308—309

Катэгорыя:Мінойская культура
Катэгорыя:Упрыгажэнні
Фінал НБА 2018

**Фінал НБА 2018** — чэмпіёнская серыя Нацыянальнай Баскетбольнай Асацыяцыі сезона 2017/2018 і заключная серыя плэй-офа. Праходзіў з 31 мая да 8 чэрвеня 2018 года.

Чэмпіёны Заходняй канферэнцыі Голдэн Стэйт Уорыярз і чэмпіёны Усходняй канферэнцыі Кліўленд Кавальерс выйшлі ў фінал НБА ў чацвёрты раз запар, што стала першым выпадкам у гісторыі галоўных прафесійных ліг Паўночнай Амерыкі.

Голдэн Стэйт перамаглі Кліўленд з лікам у серыі 4:0. Такім чынам, упершыню з 2007 года каманда выйграла фінальную серыю з лікам 4:0. Самым каштоўным гульцом фінала ў другі раз запар стаў Кевін Дзюрэнт з Голдэн Стэйт Уорыярз.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Сезон НБА 2017/2018
2018
Катэгорыя:2018 год у баскетболе
Катэгорыя:Чэрвень 2018 года
Сарока (горад)

**Сарока** () — горад і муніцыпій у Малдове, цэнтр Сарокскага раёна. 22 196 чалавек (2014). Размешчаны ў глыбокай даліне на правым беразе ракі Днестр за 40 км ад чыгуначнай станцыі Фларэшць. Галоўная славутасць горада — сярэднявечная Сарокская крэпасць, таксама папулярны для турыстаў Бякіраўскі Яр — скала з гіпсу і пясчаніку, Пячора Манаха.
## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Кіра Георгіеўна Муратава, кінарэжысёр

Катэгорыя:Гарады Малдовы
Кантэмір

**Кантэмір** — прозвішча і тапонім.

## Прозвішча 
* Анцівох Дзмітрыевіч Кантэмір (1708—1744) — рускі паэт-сатырык і дыпламат
* Дзмітрый Канстанцінавіч Кантэмір (1673—1723) — гаспадар Малдаўскага княства (1693, 1710—1711)

## Тапонім 
* Кантэмір — горад у Малдове
Кантэмір (горад)

**Кантэмір** () — горад Малдовы, цэнтр Кантемірсага раёна. Заснаваны ў красавіку 1973 года. Названы ў гонар гаспадара Малдаўскага княства Дзмітрыя Кантэміра. Размешчаны на плато на поўдні рэспублікі, паблізу ракі Прут. Праз горад праходзіць аўтамабільная траса Кішынёў-Кахул. Горад знаходзіцца за 126 км на поўдзень ад Кішынёва, за 1 км ад чыгуначнай станцыі Прут.

Катэгорыя:Гарады Малдовы
Верхні Баскунчак

**Верхні Баскунчак** () — рабочы пасёлак у Ахтубінскім раёне Астраханскай вобласці Расіі, адміністрацыйны цэнтр муніцыпальнага ўтварэння «Пасёлак Верхні Баскунчак». Размешчаны ва ўсходняй частцы вобласці, за 41 км на ўсход ад Ахтубінска, за 15 км на поўдзень ад мяжы з Казахстанам.

Вузлавая чыгуначная станцыя. Насельніцтва 8,5 тыс. чалавек (2009 год).

Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Астраханскай вобласці
Джуманіяз Худайбергенаў

{{Ваенны дзеяч
|імя              = Джуманіяз Худайбергенаў
|арыгінал імя     = 
|дата нараджэння  = 1912
|месца нараджэння = 
|дата смерці      = 
|месца смерці     = 
|выява            = 
|подпіс           = 
|мянушка          = 
|прыналежнасць    = 
|гады службы      = 1941—1943
|званне           = 
|род войскаў      = 
|пасада           = 
|часць            = 
|бітвы            = Вялікая Айчынная вайна
|узнагароды       = {
 
}
{
 
}
|сувязі           = 
|у адстаўцы       = 
}}
**Джуманіяз Худайбергенаў** (1912, аул Бой-1, Дашагузскі велаят, -1943) — малодшы лейтэнант Рабоча-сялянскай Чырвонай Арміі, удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза (1944).

## Біяграфія 
Джуманіяз Худайбергенаў нарадзіўся ў 1912 года ў ауле Бой-1 (цяпер — Дашагузскага велаята Туркменістана). Пасля заканчэння няпоўнай сярэдняй школы, жыў і працаваў у Дашагузе. У 1941 годзе Худайбергенаў быў прызваны на службу ў Рабоча-сялянскую Чырвоную Армію. Са жніўня таго ж года — на франтах Вялікай Айчыннай вайны. Скончыў курсы малодшых лейтэнантаў.

Да верасня 1943 года гвардыі малодшы лейтэнант Джуманіяз Худайбергенаў камандаваў узводам 5-й гвардзейскага кавалерыйскага палка 1-й гвардзейскай кавалерыйскай дывізіі 1-га гвардзейскага кавалерыйскага корпуса Варонежскага фронту. 26 верасня 1943 года ўзвод Худайбергенава ў ліку першых пераправіўся праз Дняпро у раёне вёскі Ніўкі Брагінскага раёна Гомельскай вобласці Беларускай ССР і прыняў актыўны ўдзел у баях за захоп і ўтрыманне плацдарма на яго заходнім беразе, нанёсшы ворагу вялікія страты. 28 верасня 1943 года падчас адлюстравання чарговы нямецкай контратакі ўзвод знішчыў два танкі праціўніка і нанёс праціўніку вялікія страты. У тым баі Худайбергенаў асабіста знішчыў 15 варожых салдат і афіцэраў, але і сам загінуў. Пахаваны ў вёсцы Галавураў Барыспільскага раёна Кіеўскай вобласці Украіны. Таксама пасмяротна быў узнагароджаны ордэнам Леніна.

У гонар Худайбергенава усталяваны бюст на яго радзіме.

## Літаратура 
* 
* Герои Советского Союза — туркменистанцы. Ашхабад, 1950.
* Герои Советского Союза — узбекистанцы. Ташкент, 1984.

Катэгорыя:Камандзіры ўзводаў у Вялікай Айчыннай вайне
Катэгорыя:Загінулі ў баях Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Пахаваныя ў Кіеўскай вобласці
Катэгорыя:Удзельнікі бітвы за Дняпро
Катэгорыя:Малодшыя лейтэнанты СССР
Скандал з Essjay

150px|thumb|Фатаграфія карыстальніка Essjay з яго профілю у Вікіі
**Скандал з Essjay** — падзеі, звязаныя з тым, што ўдзельнік Вікіпедыі на англійскай мове, які рэдагаваў пад псеўданімам Essjay і выдаваў сябе за прафесара, апынуўся самазванцам, 24-гадовым студэнтам, чэрпаўшым веды з анлайн-кіраўніцтваў «для імбрычкаў». Незадоўга да таго, як праўда аб Essjay стала здабыткам грамадскасці, Джымі Вэйлз прызначыў яго ў арбітражны камітэт.

Катэгорыя:Гісторыя Вікіпедыі
WikiScanner

**WikiScanner** () — вікі-прылада адсочвання ананімных правак старонак Вікіпедыі. WikiScanner дазваляе выявіць праўкі, якія пераследуюць прыватныя мэты. Праграму распрацаваў амерыканскі студэнт з інстытута Санта-Фэ Вірджыл Грыфіт. Нямецкі раздзел Вікіпедыі мае асобную старонку для найболей вядомых ашуканскіх правак.

## Гл. таксама 
* Крытыка Вікіпедыі

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт  

Катэгорыя:Гісторыя Вікіпедыі
Крытыка Вікіпедыі

**Крытыка Вікіпедыі** — шматмоўнай агульнадаступнай свабодна распаўсюджваемай інтэрнэт-энцыклапедыі, якае існуе дзякуючы добраахвотнаму ўдзелу многіх тысяч людзей, — узрастае з павелічэннем папулярнасці праекта.

Асноўнымі аб’ектамі крытыкі з’яўляюцца: адкрытая прырода праекта, неаўтарытэтнасць і ненадзейнасць інфармацыі, перакосы ў ахопе тэм і суб’ектыўнасць іх асвятлення, недастаткова эфектыўная праца суполкі ўдзельнікаў праекта і наяўныя магчымасці для «ціску» адміністратараў на звычайных удзельнікаў праекта і так званай «адміністратыўнай самаўпраўнасці».

Катэгорыя:Вікіпедыя
1939 год у гісторыі кіно

**1939** год быў адзначаны шэрагам кінематаграфічных падзей.

## Лідары праката 
## Падзеі 
## Фільмы 
* «*Знесеныя ветрам*» — рэж. Віктар Флемінг (у ролях: Кларк Гейбл, Віўен Лі, Лэслі Ховард, Алівія дэ Хэвіленд).
*«Шчорс» — мастацкі,  «Кінастудыя імя А. Даўжэнкі»,  Аляксандр Даўжэнка (у ролях: , , ).

## Узнагароды 
## Нарадзіліся 
* 7 красавіка — Фрэнсіс Форд Копала, амерыканскі кінарэжысёр, сцэнарыст і прадзюсар.
* 25 мая — Іэн Мак-Келен, брытанскі акцёр кіно і тэлебачання.
* 17 чэрвеня — Кшыштаф Занусі, польскі кінарэжысёр, сцэнарыст і прадзюсар.
* 17 верасня — Уладзімір Мяньшоў, савецкі і расійскі акцёр тэатра, кіно і тэлебачання, кінарэжысёр († 2021).
* 8 кастрычніка — Пол Хоган, аўстралійскі акцёр.

## Памерлі 
## Спасылкі
Кіно
Катэгорыя:Гады ў кінематографе
Кубак Беларусі па футболе 2018/2019

**Кубак Беларусі па футболе 2018/2019** — 28-ы розыгрыш Кубка Беларусі. Фінал кубка прайшоў 26 мая 2019 года на ЦСК у Віцебску. Уладальнікам Кубка трэці раз у гісторыі стаў салігорскі «Шахцёр», які ў фінале атрымаў перамог гаспадароў поля — футбольны клуб «Віцебск» (3:2).

Як пераможца Кубка, «Шахцёр» атрымаў права ўдзельнічаць у 1-м кваліфікацыйным раўндзе Лігі Еўропы 2019/20.

## Каляндар 
## 1-ы кваліфікацыйны раўнд 
Жараб’ёўка першага (1/64 фіналу) і другога (1/32 фіналу) кваліфікацыйнага раўнда адбылася 3 мая 2018 года.

На гэтай стадыі прынялі ўдзел 4 клубы, абраных выпадкова:
* 2 пераможцы рэгіянальных Кубкаў (КФК);
* 2 клуба Другой лігі (Д3) (з 15).

Гульні прайшлі 12 і 13 мая 2018 года.
*Згодна з рэгламентам, на дадзенай стадыі пераможца вызначаецца па выніку аднаго матчу.*

## 2-і кваліфікацыйны раўнд 
Жараб’ёўка другога кваліфікацыйнага раўнда (1/32 фіналу) адбылася 3 мая 2018 года разам з першым раўндам.

На гэтай стадыі прымуць удзел 32 клубы:
* 16 пераможцаў 1/32 фіналу;
* 16 клубаў Вышэйшай лігі (Д1) (усе клубы лігі).

Клубы Вышэйшай лігі супрацьстаялі клубам ніжэйшых ліг.

Гульні прайшлі з 27 па 29 ліпеня 2018 года (адзін матч прайшоў 11 ліпеня, адзін 24 ліпеня).
*Згодна з рэгламентам, на дадзенай стадыі пераможца вызначаецца па выніку аднаго матчу.*

## 1/8 фіналу 
Жараб’ёўка 1/8 фіналу адбылася 30 ліпеня 2018 года.

Гульні прайшлі 11 і 12 жніўня 2018 года, частка матчаў была перанесена на больш позні час.
*Згодна з рэгламентам, на дадзенай стадыі пераможца вызначаецца па выніку аднаго матчу.*

## Чвэрцьфіналы 
Жараб’ёўка чвэрцьфіналу адбылася 9 кастрычніка 2018 года.

Гульні прайшлі з 9 па 16 сакавіка 2019 года.
*Згодна з рэгламентам, на дадзенай стадыі пераможца вызначаецца па выніку двух матчаў.*

### Першыя матчы 
### Адказныя матчы 
## Паўфіналы 
Жараб’ёўка паўфіналу адбылася 18 сакавіка 2019 года.

Гульні прайшлі з 10 красавіка па 1 мая 2019 года.
*Згодна з рэгламентам, на дадзенай стадыі пераможца вызначаецца па выніку двух матчаў.*

### Першыя матчы 
### Адказныя матчы 
## Фінал 
## Бамбардзіры 
;6 галоў

;5 галоў

;4 галы

;3 галы

Крыніца: football.by

## Спасылкі 
* football.by

2019
Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 2018 годзе
Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 2019 годзе
Катэгорыя:2018 год у футболе
Катэгорыя:2019 год у футболе
Пабачыць свет

**Пабачыць свет** — другі альбом у творчасці Таццяны Беланогай, выдадзены ў 2006 годзе.

## Змест 
# «Да цябе»
# «Акно»
# «Беларускі рок-н-рол» 
# «Чорная ноч»
# «Дзеці неба»
# «Балюча»
# «Дрэва»
# «Адзінота ў лістападзе»
# «Над хронікай 30-х гадоў» 
# «Мара»
# «1984» 
# «Мой голас чорны»
# «П'еса» (на словы сястры Марыі Беланогай)
# «Рэспубліка ч-б кіно»
# «Пір» 
# «Мы — вецер» 
# «Крыло»
# «Трымай мяне»
# «Казка»
# «Лес»

## Каментарыі 
Альбом «Пабачыць свет» быў выдадзены ў 2006 годзе.
Песня з альбома «Дзеці неба» ўвайшла ў спіс лепшых песень 2006 года па версіі наведвальнікаў партала «Тузін Гітоў». Таццяна з альбомам была намінаваная ў прэміі «Спеўная паэзія» «Рок-Каранацыя-2006».

## Спасылкі 
* Пра альбом на афіцыйным сайце спявачкі

Катэгорыя:Альбомы 2006 года
Катэгорыя:Альбомы Таццяны Беланогай
Дзвюхкроп’е (альбом)

«**Дзвюхкроп’е**» — трэці альбом у творчасці Таццяны Беланогай, выдадзены ў 2008 годзе.

## Спіс трэкаў 
## Удзельнікі запіса 
Інфармацыя адаптавана з партала experty.by:

* **Таццяна Беланогая** – вакал, гітара (3,12)
* **Зміцер Крамушчанка** – гітара (1,2,4-11)
* **Аляксандр Сазонаў** – бубны (4), перкусія (1,2,4-12)
* **Алег Чыжык** – блок-флейта (6)
* **Юлія Глушыцкая** – віяланчэль (8,9)
* **Карэн Карапецян** – скрыпка (3)
* **Уладзімер Ліхашапка** – флейта (2)
* Запіс альбома – **Алег Чыжык**, студыя "Хата"

## Каментарыі 
Кружэлка стала вынікам года працы Таццяны: запісу, афармлення і дапрацоўкі матэрыялу. Магчымасць зрабіць альбом з дапамогай прафесіяналаў Таццяна атрымала, дзякуючы сваёй перамозе ў Міжнародным фестывалі бардаў «OPPA 2006» (Польшча).

## Зноскі 
## Спасылкі 
* Пра альбом на афіцыйным сайце спявачкі 

Катэгорыя:Альбомы 2008 года
Катэгорыя:Альбомы Таццяны Беланогай
Зорны шлях: Наступнае пакаленне

**Зорны шлях: Наступнае пакаленне** () — амерыканскі навукова-фантастычны сіндыкаваны серыял, трэці ў сусвеце «Зорнага шляху», які трансліраваўся ў 1987—1994 гг. Здымкі серыяла былі пачаты пад кіраўніцтвам стваральніка арыгінальнага «Зорнага шляху» Джына Родэнберы, а пасля яго смерці працягнуты Рыкам Берманам.

Серыял набыў вялікую папулярнасць: яго пяты сезон меў аўдыторыю амаль 12 мільёнаў гледачоў, а апошнюю серыю глядзела 30 мільёнаў. Было таксама знята два непасрэдных серыяла-працяга: «Вояджэр» і «Глыбокі космас 9», а таксама чатыры кінафільма з героямі тэлесерыяла.

У цэнтры сюжэта, як і ў арыгінальным серыяле, знаходзяцца прыгоды касмічнага карабля «Энтэрпрайз» (*Смеласць, прадпрымальнасць*) на чале з новым капітанам Жанам-Люкам Пікарам, у экспедыцыі па даследаванню невядомых месцаў Галактыкі і пошуку новых відаў жыцця. Падзеі серыяла пачынаюцца сем дзесяцігоддзяў пасля завяршэння арыгінала, у 2364: за гэты час адбыліся змены як у палітычнай сітуацыі ў сусвеце «Зорнага шляху» (з мінулымі ворагамі, клінганамі, быў усталяваны мір, і адзін з іх прадстаўнікоў нават служыць на борце «Энтэрпрайза»), так і ўва ўзроўні тэхналагічнага развіцця.

Пілотная серыя пачынаецца са з’яўлення на борту карабля прадстаўніка амаль усемагутнай расы іншапланецян — К’ю, які абвінавачвае чалавецтва ў нецывілізаванасці і ўстройвае выпрабаванне гуманізму членаў экіпажа. Пасля паспяховага вырашэння праблемы карабель пачынае свой паход, у якім не раз зноў сутыкаецца як з К’ю, так і з іншымі магутнымі праціўнікамі — цывілізацыямі ферэнгі, кардасіянцаў і кібаргаў-боргаў. У апошнім эпізодзе К’ю завяршае выпрабаванне чалавецтва і віншуе капітана, што яго раса прайшла праверку на магчымасць развівацца і далей.

## Спіс эпізодаў 
Усяго серыял доўжыўся 7 сезонаў і 178 серый; першая і апошняя серыі мелі працяг у два звычайных эпізода, таму кожная лічыцца за дзве серыі.

Катэгорыя:Зорны шлях
Катэгорыя:Фантастычныя тэлесерыялы
Катэгорыя:Навукова-фантастычныя тэлесерыялы ЗША
Катэгорыя:Тэлесерыялы ЗША
Катэгорыя:Тэлесерыялы на англійскай мове
Ніткі

**Ніткі** — чацвёрты альбом у творчасці Таццяны Беланогай, выдадзены ў 2010 годзе.

## Спіс трэкаў 
## Канцэпцыя 
Канцэпцыя альбома — паказаць нябачыя повязі паміж людзьмі ў межах сям’і, краіны, сусвету. На дыску аматары бардаўскай песні пазнаёмяцца з баляднымі песьнямі Тацьцяны. Менавіта так можна ахарактэрызаваць новыя песні беларускай бард-спявачкі.

## Удзельнікі запіса 
Інфармацыя адаптавана з партала experty.by:

* **Тацяна Беланогая** — тэксты, музыка, гітара, вакал
* **Эдуард Іваноў** — гукарэжысэр

## Зноскі 
## Спасылкі 
* Пра альбом на афіцыйным сайце спявачкі 

Катэгорыя:Альбомы 2010 года
Катэгорыя:Альбомы Таццяны Беланогай
Святло і цені

«**Святло і цені**» — пяты альбом у творчасці Таццяны Беланогай, выдадзены ў 2013 годзе.

## Змест 
# «Музыка» (прысвячаецца спеваку Мануэлю Агухэтасу)
# «Там, за акіянам»
# «Анёлы»
# «Распавядзі»
# «Крыніца срэбра»
# «Кола»
# «Будынак з чорнымі вокнамі»
# «Нябачныя танкі»
# «Чацвёртая сусветная вайна»
# «Бесхрыбетнасць»
# «Мама»
# «Вакол сваёй краіны»
# «Пакідаеш мяне, але заўжды са мною»
# «Мёртвая трава»

## Канцэпцыя 
Канцэпцыя альбома — чалавек як поле змагання дабра і зла. «Святло і цені» прысвечаны памяці Вольгі Рамановіч, выкладчыцы французскай мовы, якая ўпершыню пераклала з французскай на беларускую мемуары Міхала Клеафаса Агінскага. Яна пайшла ў іншы свет у 33 гады.
Назва альбома паходзіць з вершу "Шляхі Ігната Буйніцкага" Уладзіміра Караткевіча.

## Спасылкі 
* 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Альбомы 2013 года
Катэгорыя:Альбомы Таццяны Беланогай
Катэгорыя:Музычныя альбомы Беларусі
Бусельнік цыкутавы

**Бу́сельнік цыкутавы**, **Бусельнік цыкутовы**, **Бусельнік звычайны** (*Erodium cicutarium*) — від кветкавых раслін роду  сямейства .

## Назва 
Грабелькі, дажджоўнік, жабнік, грабенчыкі, сушчэннік, чарвівец.

## Батанічнае апісанне 
Аднагадовая травяністая расліна вышынёй 10—50 см. Сцябло прамастаячае або прыўзнятае, апушанае густымі валаскамі. Лісце двойчыперыстарассечанае. Сцябловае на чаранках, супраціўнае. Расце на палях, адкрытых сухіх месцах, у садах і агародах, у стэпах, пустынях і перадгор’ях, на засмечаных месцах. Цвіце ў маі—верасні.

## Гаспадарчае значэнне 
Лекавая і меданосная расліна. Утрымлівае дубільныя рэчывы, карацін, арганічныя кіслоты і смолы. Пустазелле на пасевах збожжавых, прапашных культур і льну, у садах і вінаградніках.

## Літаратура 
*  — С. 363.

## Спасылкі 
* 
* Аистник обыкновенный, или Грабельки — *Erodium cicutarium* (L.) L’Herit. // Экологический центр «Экосистема»™ 
* Сорные растения. *Erodium cicutarium* (L.) L’Her. — Аистник цикутовый, журавельник цикутовый, грабельки // Агроэкологический атлас России и сопредельных стран: экономически значимые растения, их болезни, вредители и сорные растения 

Катэгорыя:Гераніевыя
Катэгорыя:Флора Еўразіі
Катэгорыя:Лекавыя расліны
Катэгорыя:Меданосныя расліны
Катэгорыя:Пустазелле
Чадыр-Лунга

**Чадыр-Лунга** (, ) — муніцыпій і горад на поўдні Малдовы, размешчаны на рацэ Лунга. Другі па велічыні населены пункт у Гагаузскай аўтаноміі. Колькасць жыхароў складае 16605 чалавек (2014 год), пераважна гагаузы; таксама пражываюць рускія, балгары, малдаване, украінцы, яўрэі і іншыя. У горадзе знаходзіцца чыгуначная станцыя, аўтастанцыя. У горадзе ёсць футбольны клуб «Саксан».

## Гарады-пабрацімы 
## Знакамітыя ўраджэнцы 
* Ніна Іванаўна Карпачова (нар. 1957) — украінская юрыстка, упаўнаважаная Вярхоўнай Рады Украіны па правах чалавека (1998—2012).

Катэгорыя:Гарады Малдовы
Катэгорыя:Муніцыпіі Малдовы
Катэгорыя:Гагаузія
Зборная Саудаўскай Аравіі па футболе

**Зборная Саудаўскай Аравіі па футболе** прадстаўляе Саудаўскую Аравію на міжнародных спаборніцтвах па футболе з 1957 года. Каманда кантралюецца Футбольнай федэрацыяй Саудаўскай Аравіі, якая з’яўляецца адным з 47 членаў АФК (Азіяцкая футбольная канфедэрацыя) і ўваходзіць у ФІФА.

## Выступы на турнірах 
### Чэмпіянат свету 
## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт Футбольнай федэрацыі Саудаўскай Аравіі
* Зборная Саудаўскай Аравіі на сайце ФІФА
Знакі паштовай аплаты Украіны (1999)

**Зна́кі пашто́вай апла́ты Украі́ны (1999)** — пералік (каталог) знакаў паштовай аплаты (паштовых марак), уведзеных у абарачэнне поштай Украіны ў 1999 годзе.

Паштовыя маркі № 257, 258, 259, 263 и 264 надрукаваныя банкнотна-манетным дваром Нацыянальнага банка Украіны, а усе астатнія надрукаваныя дзяржаўным прадпрыемствам «Паліграфічны камбінат „Украіна“».

## Спіс камемарацыйных марак 
Парадак прытрымлівання элементаў у табліцы адпавядае нумару па каталогу марак Украіны на афіцыйным сайце Укрпошта ().

## Каментарыі 
## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:1999 год ва Украіне
Правілы гульні ў футбол

**Футбольныя правілы** — правілы гульні ў футбол, паводле якіх праходзяць спаборніцтвы.

## Бягучыя правілы 
Апошняя рэдакцыя правілаў (1 ліпеня 2005 года) складаецца з 17 пунктаў.
* Правіла 1:Поле для гульні
* Правіла 2:Мяч
* Правіла 3:Лік гульцоў
* Правіла 4:Экіпіроўка гульцоў
* Правіла 5:Суддзя
* Правіла 6:Асістэнты суддзі
* Правіла 7:Працягласць гульні
* Правіла 8:Пачатак і аднаўленне гульні
* Правіла 9:Мяч у гульні і не ў гульні
* Правіла 10:Узяцце варот
* Правіла 11:Становішча «па-за гульнёй»
* Правіла 12:Парушэнні і недысцыплінаваныя паводзіны гульцоў
* Правіла 13:Штрафны і свабодны ўдары
* Правіла 14:11-метровы ўдар
* Правіла 15:Укіданне мяча
* Правіла 16:Удар ад варот
* Правіла 17:Вуглавы ўдар

## Гісторыя 
Упершыню правілы былі ўведзеныя 8 снежня 1863 года, Футбольнай асацыяцыяй Англіі. Засноўваліся рэдагаваннем прыдуманых у Кембрыджскім універсітэце становішчах гульні.

Сёння правілы ўсталёўвае арганізацыя РМАФ (). Сапраўдныя правілы ў сваёй аснове былі прынятыя ў 1997 годзе і з тых часоў падвяргаліся толькі невялікім зьменам.

## Спасылкі 
*
* Правілы гульні на сайце fifa.com 

Катэгорыя:Правілы футбола
Садовы гном

**Садовыя гномікі** — невялікія фігуркі ў выглядзе гномаў у чырвоных каўпаках у розных позах, папулярныя ў Еўропе (асабліва ў Германіі) у якасці ўпрыгожвання садоў.

Першыя садовыя гномікі былі выраблены ў нямецкай зямлі Цюрынгія, у горадзе Грэвенрода, у пачатку XIX стагоддзя, некім Філіпам Грыбелем. У 1847 годзе садовыя гномікі былі завезены у Вялікабрытанію сэрам Чарльзам Ісхемам. З партыі гномікаў, якую набыў Ісхем у Германіі, да нашых дзён захаваўся адзіны — «Лэмпі»; ён застрахаваны на мільён фунтаў стэрлінгаў.

Гномікі вырабляліся ў Германіі ў вялікай колькасцю да Другой сусветнай вайны, пасля якой іх вытворчасць узнаўляць у ранейшых аб'ёмах не сталі. У наш час сям'я Грыбелей — адзіны нямецкі вытворца садовых гномікаў; вялікая частка іх вырабляецца ў Польшчы і Кітаі.

Традыцыйныя садовыя гномікі вырабляюцца шляхам адліўкі ў формы вадкай тэракотавай гліны з наступным абпалам. Абпалены гномік размалёўваецца фарбамі. У наш час садовых гномікаў таксама адліваюць з палімерных смол і таму падобных матэрыялаў. Садовыя гномікі часта лічацца кічам і безгустоўшчынай і з'яўляюцца тэмай для спрэчак сярод прафесійных садоўнікаў.

Існуе жартоўны рух, напэўна, створаны як пародыя на актывістаў «Грынпіса» — «Фронт вызвалення садовых гномікаў», які дзейнічае ў Францыі і Італіі. Яны займаюцца выкраданнем садовых гномікаў з садоў і «адпушчэннем іх на волю» — а дакладней, пакіданнем удалечыні ад жытла. Некаторыя выкрадзеныя гномікі здзяйсняюць цэлыя вандраванні, перадаючыся з рук у рукі. У 2008 годзе 53-гадовы француз у Брытані быў арыштаваны па падозранні ў крадзяжы 170 садовых гномікаў. Практыка крадзяжу садовых гномікаў завецца «гномінг» ці «паляванне на гномаў».

Катэгорыя:Гномы
Катэгорыя:Ландшафтны дызайн
Амадэй VI

**Амадэй VI Зялёны** (; , Шамберы — , Кампабаса) — граф Савойскі з 1343 па 1383 гады, старэйшы сын графа Аймона Міралюбнага і яго жонкі Іаланды Манферацкай. Амадэй быў выдатным палкаводцам і кіраўніком, які істотна пашырыў тэрыторыю Савойскага графства і паспяхова манеўраваў паміж дзвюма вялікімі дзяржавамі, Францыяй і Свяшчэннай Рымскай імперыяй. Ён быў вельмі рэлігійным чалавекам, змагаром за высокія ідэалы рыцарства, апекаваў Петрарку і Гіёма дэ Машо.

## Біяграфія 
Амадэй атрымаў у спадчыну тытул графа Савойскага ў дзевяць гадоў. У 1348 годзе ён узяў кіраванне графствам у свае рукі. Яму адразу давялося душыць мецяжы ў гарадах П’емонта, а ў 1352 годзе — у Швейцарыі. У 1355 годзе Амадэй ажаніўся са швагеркай дафіна Карла (пазней караля Францыі Карла V), Бонай дэ Бурбон. Шляхам заваяванняў і пакупак да 1360 года Амадэй пашырыў свае ўладанні ў заходніх Альпах, пазней ён далучыў да іх тэрыторыі на італьянскім баку гор.

У 1366 годзе Амадэй адгукнуўся на заклік Папы Рымскага Урбана V пачаць крыжовы паход супраць турак. Ён з невялікай арміяй з 1500—1800 чалавек адбіў у асманаў паўвостраў Галіпалі, захоплены імі ў 1354 годзе. Паўвостраў быў вернуты візантыйцам, аднак праз некалькі гадоў асманы зноў занялі Галіпалі.

Затым у 1366 годзе Амадэй адправіўся ваяваць з Балгарскім царствам. Высадзіўся на чарнаморскім узбярэжжы, захапіў некалькі балгарскіх гарадоў, аблажыў Варну, і вымусіў балгарскага цара Іаана-Аляксандра вызваліць палоннага візантыйскага імператара Іаана V Палеалога, які даводзіўся Амадэю стрыечным братам. Амадэй пераканаў Іаана звярнуцца да Папы Рымскага па дапамогу ў вайне з туркамі.

У ліпені 1372 года Амадэй выступіў супраць міланскіх Вісконці ў складзе кааліцыі, на чале якой стаялі Папа Грыгорый XI, кіраўнікі Манферата, Эстэ і Карары, каралева Неапаля, а таксама Генуэзская і Фларэнційская рэспублікі. Амадэю ўдалося абараніць ад міланцаў горад Асці і пры дапамозе Джона Хоквуда разбіць іх войскі. Задаволіўшыся гэтымі поспехамі Амадэй выйшаў з кааліцыі і памірыўся з Вісконці. Неўзабаве ён далучыў да сваіх уладанняў істотную частку Манферата, хоць горад Асці за сабой захаваў Джан Галеаца Вісконці, які даводзіўся Амадэю пляменнікам.

Дзякуючы свайму высокаму аўтарытэту Амадэй неаднаразова выступаў у якасці арбітра для вырашэння спрэчак паміж кіраўнікамі Паўночнай Італіі. Пры яго пасродніцтве ў 1381 годзе быў заключаны мірны дагавор паміж Генуэзскай і Венецыянскай рэспублікамі, які паклаў канец Вайне К’ёджы.

Амадэй у апошнія гады жыцця марыў арганізаваць новы крыжовы паход у Святую зямлю, але гэтым планам не наканавана было збыцца. У 1382 годзе авіньёнскі Папа Клімент VII папрасіў Амадэя выступіць супраць Карла Дураца, абвешчанага каралём Неапаля рымскім Папам Урбанам VI, і аказаць дапамогу каралеве Джаванне. У чэрвені 1382 года Амадэй выступіў у паход, які з прычыны хвароб і голаду ўграз у Паўднёвай Італіі. Сам Амадэй сканаў у пачатку 1383 года ад хваробы ў Кампабаса.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Кіраўнікі Еўропы XIV стагоддзя
Катэгорыя:Графы савойскія
Катэгорыя:Савойская дынастыя
Варатар

міні|Варатар у хакеі з шайбай
**Брамнік**, **варатар**, **галкіпер** (ад ) — ігрок, які абараняе вароты ў спартыўных гульнях (гандбол, футбол, хакей).

У шматлікіх гульнявых камандных відах спорту абавязкам яго з’яўляецца абараняць свае вароты, гэта значыць не даваць камандзе суперніка забіць гол. Звычайна існуюць спецыяльныя правілы, якія адносяцца толькі да варатароў. Варатары часта носяць дадатковую экіпіроўку.

## Варатары ў розных відах спорту 
### Гандбол 
### Футбол 
У футболе варатар можа дакранацца да мяча рукамі ў межах сваёй штрафной плошчы. Варатарская форма павінна адрознівацца ад формы іншых гульцоў каманды, а таксама гульцоў каманды суперніка і суддзяў. Варатар носіць спецыяльныя пальчаткі, якія дазваляюць яму лепш трымаць мяч і змякчаюць удары. Варатар, які пакінуў штрафную плошчу, лічыцца звычайным гульцом.

### Хакей з мячом 
thumb|Варатар у хакеі з мячом
У хакеі з мячом варатар гуляе бяз клюшкі ў межах штрафной плошчы (паўкруга радыусам 17 м). Касцюм варатара па колеры павінен адрознівацца ад касцюма астатніх гульцоў каманды. Варатару дазваляецца для засцярогі ад удараў пры падзенні і прамым трапленні мяча апранаць ахоўнае экіпіяванне, а таксама спецыяльныя шчыткі, якія шчыльна абліпаюць ногі. Для абароны кісцей дазваляецца апранаць спецыяльныя пальчаткі, але пальцы пальчатак варатара павінны быць падзеленыя і не павінны мець паміж сабой перапонак або пастак. Дазваляецца на пальчатку наляпляць пласт губкі, паралону або іншага матэрыялу, які не павялічвае іх памераў. Варатар таксама павінен быць на каньках і ў шлеме. Выкарыстанне варатарам ахоўнай маскі з’яўляецца абавязковым.

### Хакей з шайбай 
У хакеі з шайбай варатар носіць спецыяльнае экіпіяванне, якое складаецца з маскі, шчыткоў, пасткі і спецыяльнай клюшкі. Варатар можа прыціскаць шайбу да лёду або заціскаць яе ў пастцы, каб спыніць гульню. Напад на варатара гульцамі каманды суперніка лічыцца парушэннем.

### Хакей на траве 
У хакеі на траве варатар носіць ахоўнае экіпіяванне, і яму дазваляецца адбіваць мяч любой часткай цела.

### Воднае пола 
У водным пола варатар можа чапаць мяч двума рукамі, дакранацца крыса басейна і удараць мяч кулаком на адлегласці 4-х метраў ад варот. Таксама варатар можа забіваць галы, аднак яму пры гэтым забараняецца пераплываць на чужую палову поля.
Варатар (гандбол)

[thumb|[Дэян Перыч]]
**Варата́р, брамнік** — у гандболе пазіцыя гульца, які стаіць у варотах. Ягонай асноўнай задачай з’яўляецца прадухіленне трапляння мяча ў вароты сваёй каманды.

Варатары маюць форму, адрозную па колеры ад гульцоў як уласнай, так і чужой каманды. У адрозненне ад футбола, у гандболе варатары не мусяць мець пальчатак, хоць гэта і не забаронена.

Ён можа быць заменены іншым брамнікам альбо палявым гульцом. Варатар можа гуляць разам з палявымі гульцамі.

У межах сваёй пляцоўкі варатар мае права кранацца мяча любой часткай цела для абароны ўласных варот. Калі ж ён пакідае варатарскую пляцоўку і гуляе разам з палявымі гульцамі, да яго прымяняюцца тыя ж правілы, што і для звычайных палявых гульцоў.

Катэгорыя:Гандбол
Дрэнаж

**Дрэнаж** — спосаб асушэння зямель з дапамогай падземных штучных вадатокаў (дрэн): полых хадоў або труб. Дрэнажам называлі таксама канструкцыю ці сістэму вадатокаў.

## Гл. таксама 
* Фантан

## Літаратура 
* Русов, П. А. Деревянные сооружения Менска XIII—XVII вв. — Минск, 1992.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Будаўнічыя элементы і канструкцыі
Сонцава (Чаплыгінскі раён)

**Сонцава** () — вёска ў Салаўскім сельсавеце Чаплыгінскага раёна Ліпецкай вобласці Расійскай Федэрацыі. Мае насельніцтва 126 чалавек. Мае дарогу, што злучае вёску з вёскамі Солавая і Ржэўка. Праз Сонцава цячэ рака Станавая.

Катэгорыя:Населеныя пункты Ліпецкай вобласці
Смаленскі разлом

**Смаленскі разлом** — субрэгіянальнае разрыўное парушэнне паўночна-ўсходняга распасцірання. Цягнецца ад Шклова (Беларусь) праз Шклоўскі, Горацкі, Дубровенскі раёны да Смаленска (Расія).

Даўжыня каля 125 км. Абмяжоўвае з паўднёвага ўсходу Цэнтральнааршанскі горст. Амплітуда па паверхні фундамента каля 200 м.

Залажыўся ў раннім пратэразоі, інтэнсіўна развіваўся ў рыфеі. Слабая актывізацыя па ім праяўлялася да антрапагену ўключна. На гэта ўказвае яго ўздзеянне на размеркаванне сучаснай рачной сеткі. Па глыбіні пранікнення Смаленскі разлом, мяркуюць, коравы.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Аршанская ўпадзіна
Катэгорыя:Геалогія Горацкага раёна
Катэгорыя:Геалогія Дубровенскага раёна
Катэгорыя:Геалогія Шклоўскага раёна
Катэгорыя:Тэктоніка Беларусі
Катэгорыя:Тэктоніка Расіі
Шабеніха

**Шабе́ніха**, **Журы́ха** — рака ў Вілейскім раёне Мінскай вобласці Беларусі, левы прыток ракі Ментынь (басейн Нёмана). Даўжыня 7,5 км. Пачынаецца за 3 км (з працягнутым каналам за 0,8 км) на паўночны захад ад вёскі Сухары, у нізоўі цячэ праз лес, упадае ў Ментынь у лясным урочышчы Рудня, за 3 км на паўднёвы ўсход ад вёскі Красны Бераг.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Общая характеристика речной сети Минской области

Катэгорыя:Рэкі Вілейскага раёна
Катэгорыя:Басейн Нарачы
Салаўскі сельсавет

**Салаўскі сельсавет** () — сельсавет у Чаплыгінскім раёне Ліпецкай вобласці Расійскай Федэрацыі. Сельская ўправа — вёска Салавое.

## Мінулае 
Стан і межы сельсавета ўстаноўлены Законам Ліпецкай вобласці ад 23 верасня 2004 г. № 126-воз «Аб устанаўленні межаў муніцыпальных утварэнняў Ліпецкай вобласці».

## Насельніцтва 
Па стане на 2015 год насельніцтва склала 474 чалавекі.

## Склад 
Вёскі:
* Сонцава (жыве ў ёй 126 чал.)
* Салавое (жыве ў ёй 372 чал.)

Катэгорыя:Ліпецкая вобласць
Катэгорыя:Сельскія паселішчы Расіі