Думузі (бог)

**Думузі** (, літаральна «бездакорны малады»), таксама вядомы як **Таму́з** () — міфічны валадар старажытнага шумерскага горада Бад-тыбіра, бог урадлівасці і змены пор году на старажытным Блізкім Усходзе.

## Шумерская міфалогія 
Шумеры лічылі Думузі адным з валадароў горада Бад-тыбіра, які кіраваў да сусветнага патопа, таму мяркуецца, што яго культ першасна нарадзіўся на поўдні Месапатаміі і меў глыбокія старажытныя карані. У пісьмовых крыніцах ён прасочваецца з сярэдзіны 3 тысячагоддзя да н. э. Думузі — герой некалькіх эпічных паданняў. У першым, прысвечаным шлюбу Інаны, ён выступае ў якасці пастуха, які разам з земляробам Энкімду заляцаецца да маладой багіні. Інане болей падабаецца земляроб, але Думузі з дапамогай яе брата Уту ўпэўнівае дзяўчыну выбраць яго. У канцы падання Думузі і Энкімду прыміраюцца і абменьваюцца падарункамі.

У эпічным цыкле пра сашэсце Інаны ў замагільны свет Думузі называецца ўжо яе мужам, а яе думкі прасякнуты эратычнымі ўспамінамі пра яго. Пасля вяртання Інаны на зямлю за ёю прыходзяць замагільныя дэманы *галу*. Яны гатовы схапіць не Інану, а каго-небудзь наўзамен. Інана супраць таго, каб *галу* забралі яе блізкіх спадарожнікаў, якія сумавалі падчас яе часовай смерці. Аднак яна пагаджаецца, калі дэманы знаходзяць Думузі, што адпачывае пад дрэвам. Яны хапаюць яго і зацягваюць у замагілле. Сіртур і Гештынана, маці і сястра Думузі, а потым і сама Інана сумуюць без яго. Муха паказвае багіні месца пахавання яе мужа. Яна забірае яго, а ў замагіллі застаецца Гештынана. Тым не меней, палову года з восені Думузі вымушаны праводзіць у замагільным свеце, а потым зноў мяняцца з Гештынанай.

У многіх шумерскіх гарадах штогадовае вяртанне Думузі адзначалася асобным веснавым святам, шэсцямі, рытуальным савакупленнем валадароў са жрыцамі Інаны.

## Пасляшумерскія традыцыі 
У 2 тысячагоддзі да н. э. культ Думузі распаўсюдзіўся ў Вавілоніі і Асірыі, але яго характар змяніўся з пастырскага на земляробчы. Падобна на тое, што ў Асірыі ён разглядаўся як моц зерня, а яго смерць — як памол збожжа новага ўраджаю. У VII ст. да н. э. свята ў гонар Думузі арганізоўвалася ў чэрвені — ліпені. Пры гэтым рытуальнае цела маладога бога клалі на пастамент і машчылі сумессю раслінных рэчываў і мёду.

У вавілонскім календары меўся асобны месяц тамуз. Ён пачынаўся адразу пасля летняга сонцастаяння. Другі дзень месяца адзначаўся аплакваннем Думузі, а пасля шаснаццатага дня на працягу 3 дзён праводзіліся пахавальныя шэсці. Месяц з назвай тамуз захаваўся ў яўрэйскім і арабскім календарах.

Культ Думузі—Тамуза быў вядомы і сярод іншых народаў Блізкага Усходу. Так, у старазапаветнай кнізе прарока Езекііля ўзгадваюцца жанчыны, якія «плачуць па Тамузе» каля Іерусалімскага Храма. Як паведамляе арабскі пісьменнік Ібн-аль-Надзім (X ст.), у яго час рытуальнае аплакванне Тамуза існавала ў Сірыі.

У фінікійскай міфалогіі Думузі адпавядае Адоніс.

## Зноскі 
## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* Tammuz — New World Encyclopedia
* The Dying-and-Rising Gods: Dumuzi
* The Death of Dumuzi — Mesopotamian Gods & Kings
* Inana’s descent to the nether world
* Кніга прарока Езэкііля, 8:14

Катэгорыя:Міфалогія Блізкага Усходу
Катэгорыя:Шумерская міфалогія
Катэгорыя:Багі ўрадлівасці
Катэгорыя:Багі, якія паміраюць і ўваскрасаюць
Катэгорыя:Багі паводле алфавіта
Катэгорыя:Месапатамскія багі