Бітва на Ведрашы (1500)

**Бітва на Ведрашы** (14 ліпеня 1500) — бітва войскаў Вялікага княства Літоўскага (кам. вялікі гетман літоўскі Канстанцін Астрожскі) і Вялікага княства Маскоўскага (кам. князь Данііл Васільевіч Шчэня-Патрыкееў) на Мітковым полі у час вайны ВКЛ і Маскоўскай дзяржавы (1500—1503). Названая па летапіснай назве блізкай да месца бою ракі Ведраш (Вядрош, цяпер Сельня), якая ўпадае ў Тросну (цяпер Расна).

Маскоўскае войска разграміла літоўскае, што і прадвызначыла вынік гэтай вайны.

Сілы бакоў падаюцца звычайна як «па 40 тыс. з кожнага боку», страты войска ВКЛ у такім выпадку падаюцца як 8 тыс.ч. Існуе іншая ацэнка: да 10 тыс. з боку ВКЛ, і «*больш за гэтую лічбу, але аніяк не 40 тыс.*» з боку Масквы.

## Перад бітвай 
Напярэдадні бітвы людзі Астрожскага ўзялі «языка», збеглага ў Маскву дзяка Багдана Сапегі — Германа. Герман паведаміў, што маскоўскае войска стаіць каля Дарагабужа і яно значна большае за літоўскае, і параіў Астрожскаму не пачынаць бітвы і адступіць. Але гетман не паверыў Герману, загадаў таго павесіць, і павёў войска наперад.

## Бітва 
Войска ВКЛ пасля 6-гадзіннага бою з асноўнымі маскоўскімі сіламі пачало адступаць да сваіх перапраў праз Тросну, потым павярнулася наўцёкі. Аднак пераправы былі яшчэ ў час бітвы знішчаныя маскоўскім атрадам, які таемна выйшаў да іх. Гэта прычынілася паніцы і вынішчэнню ўцекачоў. Адзначаецца малая колькасць войска ВКЛ, якая здолела ўратавацца з поля бітвы. Гетман Астрожскі з многімі князямі і воінамі трапіў у палон. У выніку бітвы ВКЛ страціла лепшае войска і апынулася ў цяжкім ваенна-палітычным становішчы.

## Літаратура 
* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т.3: Беларусы — Варанец / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш — Мн.: БелЭн, 1996. — Т. 3. — 511 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0068-4 (т. 3).
* Ведрошская битва // Неафіцыйны сайт г. Дарагабужа. — http://dorogobuzh.by.ru/hvedrosh.htm(https://web.archive.org/web/20040430195214/http://dorogobuzh.by.ru/hvedrosh.htm).
* *Казаков O.* Битва на річці Ведроші 14 липня 1500 р. // Український історичний журнал. 1998. № 5. — С. 52-62;
* *Квяткоўскі К.* Бітва на рацэ Вядрошы 14 ліпеня 1500 года // Arche № 12, 2014. — С. 40-120.
* *Рыбчонак С.* Бітва на Вядрошы 1500 г.: рэальныя і міфічныя удзельнікі // Ваенныя трыумфы Вялікага Княства Літоўскага : зб. навук. арт. / Уст. "Музей «Замкавы комплекс „Мір“»"; Польскі інст-т у Мінску; навук. рэд. М. Н. Гальпяровіч. — Мір: Музей «Замкавы комплекс „Мір“», 2018. — С. 7-45.
* 
* *Grala Н.* Pamiętna data: 14 lipca nad Wiedroszą // Mówią Wieki. 2000. R. 43. № 7. — S. 36-44.
* *Herbst S.* Bitwa nad Wiedroszą 1500 roku // Potrzeba historii czyli o polskim stylu życia, 1978. — Р. 203—213.
* *Herbst S.* Bitwa nad Wiedroszą 1500 roku // Wieki średnie. Medium aevum. Prace ofiarowane Tadeuszowi Manteufflowi w 60 rocznice urodzin. — Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1962. — 282 p. — P. 275—282.
* *Pletnia R.* Wybrane aspekty genezy i przebiegu wojny litewsko-moskiewskiej z lat 1500—1503 // Studia historyczne. 1999. T. 42. Z. 1. — S. 3-22;

Катэгорыя:Бітвы Вялікага Княства Літоўскага
Катэгорыя:Бітвы Расіі
Катэгорыя:1500 год у Еўропе
Катэгорыя:Ліпень 1500 года
Катэгорыя:Падзеі 14 ліпеня
Катэгорыя:Бітвы XV стагоддзя
Катэгорыя:Вайна Маскоўскай дзяржавы з Вялікім Княствам Літоўскім (1500—1503)