open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Селянін (аднадзёнка)

«**Селянін**» — грамадска-палітычная газета-аднадзёнка, выдадзеная ў Вільні 8 жніўня 1925 года пад рэдакцыяй Язэпа Туркевіча і 15 студзеня 1928 года пад рэдакцыяй Антона Шапеля. У матэрыялах, якія змяшчаліся на яе старонках, патрабавалася адкрыцця школаў на беларускай мове, развіцця беларускай культуры. Змяшчала карэспандэнцыю з Варшавы і Белавежы, інфармавала пра жыццё беларусаў у Літве.

## Спасылкі 
* «Селянін» (1925) // Бібліятэка Акадэміі навук Літвы імя Урублеўскіх
* «Селянін» (1928) // Бібліятэка Акадэміі навук Літвы імя Урублеўскіх

Катэгорыя:Газеты Вільні на беларускай мове
Катэгорыя:Газеты Заходняй Беларусі
Катэгорыя:Друкаваныя выданні, якія ўзніклі ў 1928 годзе
Катэгорыя:1928 год у Вільні
Аляксей Мікалаевіч Афанасьеў

**Аляксей Мікалаевіч Афанасьеў** (, Койкары — 5 жніўня 1968, Петразаводск) — удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза (1944).

## Біяграфія 
. Мемарыял 8-ай танкавай дывізіі, памятная дошка]]

Вучыўся ў 1934—1937 гадах на медыцынскім рабфаку ў Петразаводску. У 1937—1939 гадах працаваў выкладчыкам працы і фізкультуры ў Юстазерскай сямігадовай школе, затым механікам на Сунасплаўстрое.

Восенню 1939 года прызваны ў Чырвоную Армію. Прымаў удзел у савецка-фінляндскай вайне 1939—1940 гадоў, кулямётчык гарналыжнага батальёна.

З пачаткам Вялікай Айчыннай вайны на фронце. Змагаўся пад Ленінградам, будаваў «Дарогу жыцця», удзельнічаў у прарыве блакады. У 1943 годзе скончыў курсы малодшых лейтэнантаў, затым у 1944 году Казанскае танкавую вучылішча, і ў званні малодшага лейтэнанта быў прызначаны камандзірам танка ў 58-ю танкавую брыгаду.

Вызначыўся ў баях за горад Люблін (Польшча). 23 ліпеня 1944 года яго танк першым уварваўся ў цэнтр горада, захапіў мост і утрымліваў яго да падыходу асноўных сіл.

Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 22 жніўня 1944 года за «ўзорнае выкананне баявых заданняў камандавання на фронце барацьбы з нямецкімі захопнікамі і праяўленыя пры гэтым мужнасць і гераізм» гвардыі старэйшаму сяржанту Міхаілу Фёдаравічу Барысаву прысвоена званне Героя Савецкага Саюза з уручэннем ордэна Леніна і медаля «Залатая Зорка» (№ 7356).
 
У пасляваенныя гады служыў на афіцэрскіх пасадах у танкавых войсках Савецкай Арміі. У 1951 годзе ён скончыў Вышэйшую школу самаходнай артылерыі. З 1960 году у запасе. Пражываў і працаваў у горадзе Петразаводску, актыўна ўдзельнічаў у партыйнай і грамадскага жыцця, у ваенна-патрыятычным выхаванні моладзі.

Памёр 5 жніўня 1968 году, пахаваны на Сулажгорском могілках горада Петразаводска.

## Літаратура 
* Герои Советского Союза: Краткий биографический словарь / Пред. ред. коллегии И. Н. Шкадов — М.: Воениздат, 1987. — Т. 1 /Абаев — Любичев/. — 911 с. — 100 000 экз. — ISBN отс., Рег. № в РКП 87-95382.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Удзельнікі Парада Перамогі
Катэгорыя:Удзельнікі савецка-фінскай вайны
Катэгорыя:Танкісты Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Карэліі
Наша будучыня

«**Наша будучыня**» — беларуская газета. Выдавался ў Вільні з 8 снежня 1922 года да 14 студзеня 1923 года. Выдавалася партыяй беларускіх эсэраў. Рэдактар-выдавец А. Амельяновіч. Зачынена ў студзені 1923 года. Замест яе было распачата выданне газет «Наша Жыццё» і «Вольны Сцяг». Выйшла 9 нумароў, з якіх 2 былі сканфіскаваны.

На старонках «Нашай будучыні» змяшчалі артыкулы Ігнат Канчэўскі, Леапольд Родзевіч, Антон Луцкевіч, Уладзімір Самойла, А. Мсціслаўскі, М. Запольскі, Баўтручонак і вершы Наталля Арсеннева, Уладзімір Дубоўка, Уладзімір Жылка, Якуб Колас.

## Літаратура 
*  — С. 313.
*  — С. 247
* 

## Спасылкі 
* «Наша будучыня» (1922—1923) // Бібліятэка Акадэміі навук Літвы імя Урублеўскіх

Катэгорыя:Газеты Вільні на беларускай мове
Катэгорыя:Газеты Заходняй Беларусі
Катэгорыя:1922 год у Вільні
Новае жыццё (газета, 1923)

«**Новае жыццё**» — грамадска-палітычная газета. Выдавалася ў Вільні з 3 сакавіка да 18 мая 1923 года. Рэдактар-выдавец Я. Лагіновіч.

## Спасылкі 
* «Новае жыццё» // Бібліятэка Акадэміі навук Літвы імя Урублеўскіх

Катэгорыя:Газеты Вільні на беларускай мове
Катэгорыя:Газеты Заходняй Беларусі
Катэгорыя:1923 год у Вільні
Беларуская доля (аднадзёнка)

«**Беларуская доля**» — грамадска-палітычная газета-аднадзёнка, якая выйшла ў 23 мая 1923 года ў Вільні пад рэдакцыяй Уладзіслава Знамяроўскага і ў сакавіку 1937 года ў Вільні пад рэдакцыяй Язэпа Ярмалковіча.

## Спасылкі 
* «Беларуская доля» (май 1923) // Бібліятэка Акадэміі навук Літвы імя Урублеўскіх
* «Беларуская доля» (сакавік 1937) // Бібліятэка Акадэміі навук Літвы імя Урублеўскіх

Катэгорыя:Газеты Вільні на беларускай мове
Катэгорыя:Газеты Заходняй Беларусі
Катэгорыя:Друкаваныя выданні, якія ўзніклі ў 1937 годзе
Катэгорыя:1923 год у Вільні
Уладзімір Якавенка

**Уладзімір Якавенка**:
* Уладзімір Андрэевіч Якавенка, беларускі фізік і педагог
* Уладзімір Кірылавіч Якавенка, адзін з кіраўнікоў партызанскага руху ў часы ВАВ
Аляксандр Якавенка

**Аляксандр Якавенка**:
* Аляксандр Уладзіміравіч Якавенка, расійскі дыпламат
* Аляксандр Мікалаевіч Якавенка, украінскі палітык
* Аляксандр Паўлавіч Якавенка, украінскі футбаліст
* Аляксандр Свірыдавіч Якавенка, Герой Савецкага Саюза
Цэнтральны фронт (значэнні)

**Цэнтральны фронт**:
* Цэнтральны фронт (1943) — аператыўнае аб’яднанне войскаў РСЧА ў гады Вялікай Айчыннай вайны.
* Цэнтральны фронт СПА (1944—1945) — аператыўна-стратэгічнае аб’яднанне войскаў ППА ва ўзброеных сілах СССР у час Вялікай Айчыннай вайны.
Паўднёва-Усходні фронт

**Паўднёва-Усходні фронт**:
* Паўднёва-Усходні фронт (Грамадзянская вайна ў Расіі) — аператыўна-стратэгічнае аб’яднанне войскаў РСЧА у час Грамадзянскай вайны.
* Паўднёва-Усходні  фронт (Вялікая Айчынная вайна) (1942) — аператыўнае аб’яднанне войскаў РСЧА ў гады Вялікай Айчыннай вайны.
Беларусь працы

**«Беларусь працы»** — заходнебеларуская грамадска-палітычная газета, орган Беларускай нацыяналістычнай сябрыны. Выдавалася з 3 лютага да 26 мая 1934 года ў Вільні на беларускай мове. Рэдактар-выдавец Сяргей Сарока.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
*   

Катэгорыя:Газеты Вільні на беларускай мове
Катэгорыя:Газеты Заходняй Беларусі
Катэгорыя:1934 год у Вільні
Маладое жыццё

«**Маладое жыццё**» — часопіс беларускай моладзі. Выдаваўся ў Вільні з 14 лютага 1921 года да студзеня 1923 года . Выйшла 7 нумароў. Рэдактар-выдавец — Аляксандр Пусько.

## Літаратура 
* 
*  — С. 54.
*  — С. 556.

## Спасылкі 
* «Маладое жыццё» // Бібліятэка Акадэміі навук Літвы імя Урублеўскіх

Катэгорыя:Часопісы Вільні на беларускай мове
Наша праўда

**«Наша праўда»** — заходнебеларуская грамадска-палітычная газета орган Беларускай сялянска-работніцкай грамады. Выдавалася з 30 сакавіка да 24 верасня 1927 года ў Вільні на беларускай мове 2 разы ў тыдзень. 
Рэдактары-выдаўцы: С. Татарын, з № 20 Марыя Гічан, з № 35 П. Кумпяк.

## Спасылкі 
* «Наша праўда» // Бібліятэка Акадэміі навук Літвы імя Урублеўскіх 

Катэгорыя:Газеты Вільні на беларускай мове
Катэгорыя:Газеты Заходняй Беларусі
Катэгорыя:Беларуская сялянска-работніцкая грамада
Катэгорыя:1927 год у Вільні
Наша воля (1935)

**«На́ша во́ля»** — беларускі незалежны двутыднёвы часопіс (газета). Выдавалася з 24 снежня 1935 да 23 жніўня 1936 года ў Вільні на беларускай мове раз на два тыдні. Рэдактар і выдавец: Вінцэсь Склубоўскі.

## Спасылкі 
* «Наша воля» (1935—1936) // Бібліятэка Акадэміі навук Літвы імя Урублеўскіх

Катэгорыя:Газеты Вільні на беларускай мове
Катэгорыя:Газеты Заходняй Беларусі
Катэгорыя:Часопісы Заходняй Беларусі
Катэгорыя:1935 год у Вільні
Марш за свабоду

**Марш за свабоду** — найбуйнейшая акцыя пратэсту за ўсю гісторыю Беларусі, якая адбылася ў Мінску 16 жніўня 2020 года. Марш таксама называўся агульнанацыянальным і агульнаграмадзянскім.

## Ход акцыі 
Да пункту збору каля стэлы «Мінск — горад-герой» людзі пешшу ішлі з розных куткоў Мінска з бел-чырвона-белымі сцягамі і шматлікімі плакатамі, якія асуджаюць рэжым Лукашэнкі. Ля стэлы «Мінск — горад-герой» сабралася па розных ацэнках ад 400 да 500 тысяч чалавек, без уліку руху людзей па вуліцах. Стэлу «Мінск — горад-герой» абгарнулі ў бел-чырвона-белы сцяг, яшчэ адзін сцяг усталявалі на ёй зверху. З-за вялікай колькасці ўдзельнікаў мерапрыемства каля стэлы амаль не працавалі мабільная сувязь і мабільны інтэрнэт.

Мітынгоўцы скандавалі «*Жыве Беларусь!*», «Ухадзі!», «*Верым, можам, пераможам!*», «*Выпускай!*», «*Далучайся!*», «*Караева пад суд!*» (), «*КДБ пад суд!*» (), «*Лукашэнка, ты звольнены!*» (), «*Лукашэнку ў аўтазак!*» (), «*МУС пад суд!*» (), «*Мы не народзец!*» (), «*Нас 97!*», «*Пакуль мы адзіныя, мы непераможныя!*» (), «Час *мяняць лысую гуму!*» (), «*Адзін за ўсіх і ўсе за аднаго!*» (), «*Саша 3%*», «*Свабоду*», «*Сыходзь!*» (), «*Света!*», «*Трыбунал!*» (), «*Фашызм ня пройдзе!*» (), «*Ярмошыну ў турму!*» () і іншыя споклічы.

На акцыі пратэсту член аб’яднанага штаба Святланы Ціханоўскай і каардынатар штаба незарэгістраванага кандыдата Віктара Бабарыкі Марыя Калеснікава заявіла, што «былы прэзідэнт мусіць падаць у адстаўку, ён утапіў краіну ў гвалце».

Прыкладна ў 17.00 мітынгоўцы пачалі «Марш за свабоду» і накіраваліся па праспектах Пераможцаў і Незалежнасці ў кірунку плошчы Незалежнасці, дзе частка з іх сабралася на самой плошчы, у тым ліку побач з Домам Урада. Падчас шэсьця цэнтральныя праспекты сталіцы спачатку часткова, а потым цалкам былі заняты людзьмі. Увечары дэманстранты занялі плошчу Незалежнасці. Людская калона расцягнулася да плошчы Перамогі. А 19.00 лік дэманстрантаў на плошчы Незалежнасьці перавысіў 100 000 чалавек.

## Гл. таксама 
* Марш свабоды ў Мінску (1999)

## Спасылкі 
Катэгорыя:2020 год у Мінску
Катэгорыя:Жнівень 2020 года
Катэгорыя:Падзеі 16 жніўня
Катэгорыя:Акцыі пратэсту ў Беларусі
Катэгорыя:Пратэсты ў Беларусі (2020—2021)
Катэгорыя:Палітычны крызіс у Беларусі (2020)
Наша Каляіна

**На́ша Каляі́на** — беларуская газета, якая выдавалася ў Слуцку культурна-асветным таварыствам «Папараць-Кветка». Галоўны рэдактар — Андрэй Бараноўскі. Газета фундавалася Часовым Беларускім нацыянальным камітэтам у Менску. Выйшла 2 нумары: №1 ад 27 кастрычніка 1919 года і №2 ад 20 лютага 1920 г.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Газеты Беларусі
Катэгорыя:Слуцкае паўстанне
Катэгорыя:Газеты Слуцка
Катэгорыя:Часовы беларускі нацыянальны камітэт
Аляксандр Аляксандравіч Віхор

**Алякса́ндр Алякса́ндравіч Віхо́р** (, г. Гомель — , г. Гомель) — другі памерлы (афіцыйна прызнаны), затрыманы ў час пратэстаў супраць фальсіфікацыяў на прэзідэнцкіх выбарах у Беларусі 2020 года.

## Смерць 
Віхор быў затрыманы ў дзень выбараў 9 жніўня, калі ён ішоў на спатканне да дзяўчыны. Яго кінулі ў аўтазак, але ён паспеў даслаць SMS родным. Пасля збіцця ў аўтазаку яму стала блага. Як расказаў сведка:

Пазней хлопца палічылі за вар’ята і адвезлі ў псіхіятрычную бальніцу, але там адмовіліся шпіталізаваць яго.

Следчы першапачаткова заявіў бацькам, што ў іх сына была перадазіроўка наркотыкамі, хоць потым іншы следчы папрасіў прабачэння за гэтыя словы, таму што падчас афіцыйнай экспертызы высвятлілася, што ні алкаголю, ні наркотыкаў у крыві Аляксандра Віхора не было.

## Пахаванне 
Аляксандра Віхра пахавалі 16 жніўня на могілках у Касцюкоўцы. Супрацоўнікі ДАІ не пускалі ў Касцюкоўку аўтобусы, якія арганізавалі для людзей, што хацелі прыехаць на пахаванне. Сваякі кажуць, што ў Аляксандра былі паламаны рэбры.

26 лістапада 2020 года Еўрапейскі парламент у сваёй рэзалюцыі, ухваленай абсалютнай большасцю дэпутатаў, заклікаў да «хуткага, дбайнага, бесстаронняга і незалежнага расследавання» забойстваў падчас пратэстаў у Беларусі, у тым ліку Аляксандра Віхора.

## Гл. таксама 
* Аляксандр Тарайкоўскі
* Генадзь Шутаў
* Раман Бандарэнка
* Спіс загінулых падчас акцый пратэсту ў Беларусі (2020)

Катэгорыя:Загінулыя на акцыях пратэсту ў Беларусі ў 2020 годзе
Катэгорыя:Нераскрытыя забойствы ў Беларусі
Наш голас

**«Наш голас»** — газета рэвалюцыйна-дэмакратычнага кірунку ў Заходняй Беларусі. Выдавалася Беларускай сялянска-работніцкай грамадой з 27 студзеня   да 28 лютага 1927 года ў Вільні на беларускай мове 2 разы на тыдзень. Выйшла 11 нумароў, з іх 5 канфіскаваны. Забаронена польскімі ўладамі.

Адлюстроўвала рэпрэсіі польскага ўрада супраць беларускага нацыянальна-вызвольнага руху, выкрывала паклёп праўрадавай прэсы на яго арыштаваных прадстаўнікоў, дэпутатаў сейма, інфармавала пра дэманстрацыі ў іх абарону (у Косаве, расстраляную паліцыяй, а таксама ў Мінску) — артыкулы «Буржуазная маральнасць», «У чым вінавацяць нашых паслоў». Прапагандавала новую тактычную лінію вызвольнай барацьбы ў перыяд наступлення рэакцыі, устаноўку на актывізацыю культурна-асветны фронту. Крытыкавала пазіцыю ўрада па пытаннях зямельнай рэформы і асветы. Востра ставіла праблему правоў чалавека ў Польшчы і праявы фашызму ў краіне (артыкулы «Да вызвалення чалавека», «Ці ёсць фашызм у Польшчы?»). 

Інфарміравала пра важнейшыя культурныя падзеі ў Заходняй Беларусі і БССР. Змяшчала творы М. Васілька, Т. Кляшторнага, С. Галыша, Т. Волі і інш.  

## Літаратура 
## Спасылкі 
* «Наш голас» // Бібліятэка Акадэміі навук Літвы імя Урублеўскіх

Катэгорыя:Газеты Вільні на беларускай мове
Катэгорыя:Газеты Заходняй Беларусі
Катэгорыя:1927 год у Вільні
Саліван Рой

**Рой Клівлэнд Саліван** (англ. *Roy Cleveland Sullivan*; 7 лютага 1912 — 28 верасня 1983) — амерыканскі інспектар па ахове нацыянальнага парка Шэнандоа ў Вірджыніі, вядомы тым, што ў перыяд з 1942 па 1977 год яго сем разоў ударыла маланкай, пасля чаго ён застаўся ў жывых. У сувязі з гэтым ён атрымаў мянушку «чалавек-грамаадвод» (англ. *Human Lightning Conductor*) і быў занесены ў Кнігу рэкордаў Гінэса.
Падняты сцяг (аднадзёнка)

«**Падняты сцяг**» — грамадска-палітычная газета-аднадзёнка Беларускай рэвалюцыйнай арганізацыі, якая выйшла 16 жніўня 1923 года ў Вільні пад рэдакцыяй Лявона Рыдлеўскага. Інфарміравала пра развіццё беларускага тэатра, функцыянаванне Беларускага музея імя Івана Луцкевіча ў Вільні, закрыццё польскімі ўладамі наступных беларускіх выданняў: «Наша будучыня», «Новае жыццё», «Саха», «Наша Жыццё» і «Наш Сцяг», а таксама пра канфіскацыю 15 нумароў перыядычных выданняў.

## Спасылкі 
* «Падняты сцяг» (16 жніўня 1923) // Бібліятэка Акадэміі навук Літвы імя Урублеўскіх

Катэгорыя:Газеты Вільні на беларускай мове
Катэгорыя:Газеты Заходняй Беларусі
Катэгорыя:1923 год у Вільні
Катэгорыя:З’явіліся ў 1923 годзе
Пратэсты ў Малі (2020)

**Пратэсты ў Малі** — антыўрадавыя акцыі пратэсту ў краіне, што пачаліся 5 чэрвеня 2020 года, калі пратэстоўцы сабраліся на вуліцах Бамако з заклікам да прэзідэнта Малі Ібрагіма Бубакара Кейта сыйсці ў адстаўку.

## Храналогія 
* 19 чэрвеня: дзясяткі тысяч чалавек выступілі на вуліцах Бамако з патрабаваннем адстаўкі прэзідэнта Ібрагіма Бубакара Кейта.
* 20 чэрвеня: Эканамічнае супольнасць краін Заходняй Афрыкі (ЭКОВАС) заклікала да правядзення новых выбараў з-за спрэчак аб легітымнасці парламенцкіх выбараў у Малі ў сакавіку 2020  года.
* 11—12 ліпеня: пратэстоўцы ў Бамако ўступілі ў проціборства з сіламі бяспекі, якія, як паведамляецца, адкрылі па іх агонь на паразу. Па паведамленнях, 11 пратэстуючых загінулі і 124 атрымалі раненні.
* 18 жніўня: мяцежныя салдаты арыштавалі прэзідэнта Ібрагіма Бубакара Кейта і прэм’ер-міністра Бубу Сісе пасля таго, як падчас спробы дзяржаўнага перавароту пачалася стральба па ваенным лагеры недалёка ад Бамако.
* 19 жніўня: прэзідэнт Ібрагім Бубакар Кейта аб’яўляе аб сваёй адстаўцы і распускае парламент.

Катэгорыя:Чэрвень 2020 года
Катэгорыя:Ліпень 2020 года
Катэгорыя:Жнівень 2020 года
Катэгорыя:Пратэсты 2020 года
Катэгорыя:Гісторыя Малі
Сампольна

**Сампольна** () — горад у Польшчы. Размешчаны за 210 км на захад ад Варшавы і за 120 км на ўсход ад Познані. Уваходзіць у склад Канінскага павета Велікапольскага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Сампольна. Займае плошчу 6,21 км². Насельніцтва 3,6 тыс. чалавек.

## Спасылкі
Сяргей Іванавіч Мігай

**Сяргей Іванавіч Мігай** (,  — ) — артыст оперы (барытон), педагог. Народны артыст РСФСР (1939).

## Біяграфія 
Скончыў Адэскае музычнае вучылішча ў 1911 годзе. Браў урокі ў М. Батыстыні ў час яго гастроляў у Расіі ў 1911—1913 гадах, вучыўся ў Опернай студыі пад кіраўніцтвам К. Станіслаўскага (1918—1920, з 1919 пры Вялікім тэатры ў Маскве). 3 1927 года саліст Вялікага тэатра, з 1924 года Ленінградскага тэатра оперы і балета; выступаў у Маскве і Ленінградзе, з 1941 саліст і кіраўнік вакальнай групы Усесаюзнага радыёкамітэта. 3 1948 выкладаў у Маскоўскай кансерваторыі, з 1952 года прафесар.

Памёр 8 снежня 1959 года ў Маскве. Пахаваны на Новадзявочых могілках у Ленінградзе.

## Творчасць 
Меў насычаны голас цёплага тэмбру, вялікага дыяпазону (больш за 2 актавы), дасканала валодаў вакальнай тэхнікай. Сярод лепшых партый: Анегін («Яўген Анегін» П. Чайкоўскага), Мізгір, Гразной («Снягурачка», «Царская нявеста» М. Рымскага-Корсакава), Князь Ігар («Князь Ігар» А. Барадзіна), Дэман («Дэман» А. Рубінштэйна), Рыгалета, Жэрмон, Ды Луна («Рыгалета», «Травіята», «Трубадур» Дж. Вердзі) і інш.

Актыўна ўдзельнічаў у рабоце Магілёўскага літаратурна-музычна-драматычнага гуртка. Аўтар мастацтвазнаўчых і метадычных прац. Сярод вучняў Мігая народны артыст СССР А. Саўчанка.

## Памяць 
У Магілёве імем Сяргея Мігая названы завулак.

## Сям’я 
У шлюбе з Валянцінай Абрамаўнай Іофэ (1910—1985), доктарам фізіка-матэматычных навук, загадчыцай лабараторыі ў Інстытуце хіміі сілікатаў АН СССР, дачкой акадэміка А. Ф. Іофэ.

## Літаратура 
* 
* Гусев П. С.  Н.  Мигай. , 1975.

Катэгорыя:Барытоны
Катэгорыя:Оперная трупа Марыінскага тэатра
Катэгорыя:Оперная трупа Вялікага тэатра
Катэгорыя:Выкладчыкі Маскоўскай кансерваторыі
Катэгорыя:Пахаваныя на Новадзявочых могілках (Санкт-Пецярбург)
Катэгорыя:Оперныя спевакі і спявачкі СССР
Катэгорыя:Музычныя педагогі СССР
Катэгорыя:Члены Магілёўскага літаратурна-музычна-драматычнага гуртка
Эстэры

**Эстэры** (**складаныя эфіры**) — вытворныя рэчывы ад карбонавых кіслот і спіртоў. Маюць агульную формулу R1—COO—R2, дзе R1 ды R2 — функцыянальныя групы спірту і карбонавай кіслаты.

## Атрыманне 
* Атрымліваюцца пры дапамозе рэакцыі этэрыфікацыі: злучэннем спіртоў з карбонавымі кіслотамі:
*: СН3COOH + C2H5OH = СН3COOC2H5 + H2O
* Узаемадзеяннем ангідрыдаў ці галагенангідрыдаў карбонавых кіслот са спіртамі:
*: (CH3CO)2O + 2 C2H5OH = 2 СН3COOC2H5 + H2O
* Далучэннем карбонавых кіслот да алкенаў:
*: RCOOH + R’CH=CHR = RCOOCHR’CH2R

## Спасылкі 
* http://www.chemguide.co.uk/organicprops/esters/background.html
Анатоль Анатолевіч Снадскі

**Анатоль Анатолевіч Снадскі** (, Мінск) — беларускі архітэктар.

## Біяграфія 
Скончыў Беларускі політэхнічны інстытут у 1965 годзе. Працаваў архітэктарам галоўным архітэктарам праектаў у Мінскпраекце, з 1981 года — начальнік бюро па інтэр’еры БелОМА.

Член Саюза архітэктараў СССР з 1972 года. Пражывае ў Мінску.

## Творчасць 
Асноўныя працы (у аўтарскім калектыве): інтэрнат трактарнага завода па вуліцы А. Кашавога, навучальны корпус кансерваторыі, Палац шлюбаў, жылыя дамы па праспекце Машэрава, добраўпарадкаванне парку Я. Купалы, паліклініка па вул. Караля (1967—1980) у Мінску.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары СССР
Катэгорыя:Архітэктары Мінска
Людміла Мікалаеўна Сабалеўская

**Людміла Мікалаеўна Сабалеўская** (, г. Багадухіў, Харкаўская вобласць) — беларускі архітэктар.

## Біяграфія 
Скончыла Беларускі політэхнічны інстытут у 1968 годзе. З 1968 г. — архітэктар, старшы архітэктар у Белдзяржпраекце, БелНДІПгорадабудаўніцтва.

Член Саюза архітэктараў СССР з 1973 года. Пражывае ў Мінску.

## Творчасць 
Асноўныя працы: генпланы Узды (1970), Заслаўя (1972), Іванава (1974), ПДП Паўночнага і Паўночна-Заходняга жылых раёнаў у Брэсце (1977—1980).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Горадабудаўнікі Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары Узды
Катэгорыя:Архітэктары Заслаўя
Катэгорыя:Архітэктары Іванава
Катэгорыя:Архітэктары Брэста
Тры колеры: Чырвоны (саўндтрэк)

«**Тры ко́леры: Чырво́ны**» — саўндтрэк да фільма «*Тры колеры: Чырвоны*», напісаны польскім кампазітарам Збігневам Прайснерам. Упершыню выдадзены ў 1994 годзе. Пазней неаднаразова перавыдаваўся.

## Спіс кампазіцый 
## Узнагароды і намінацыі 
## Зноскі 
Катэгорыя:Саўндтрэкі Збігнева Прайснера
Катэгорыя:Саўндтрэкі 1994 года
Катэгорыя:Саўндтрэкі
Галіна Мікалаеўна Саглаева

**Галіна Мікалаеўна Саглаева** (, г. Вэнтспілс, Латвійская ССР) — беларускі архітэктар.

## Біяграфія 
Скончыла Беларускі політэхнічны інстытут у 1973 годзе. Працавала ў Мінсельбудзе БССР, з 1982 года — выкладчык у Беларускім політэхнічным інстытуце.

Член Саюза архітэктараў СССР з 1980 года. Пражывае ў Мінску.

## Творчасць 
Асноўныя працы (у аўтарскім калектыве): цэхі клееных канструкцый заводаў буддэталяў у Гомелі, успушанага перліту ў Баранавічах (1974), сталовая завода «Рамбуддармаш» у Жлобіне (1975), ліцейна-механічны завод у Пінску (1977), СПМК-104 у Мінску (1978), клубы будаўнікоў у Маладзечне і Мазыры (1982).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Асобы
Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Прамысловыя архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары Гомеля
Катэгорыя:Архітэктары Баранавічаў
Катэгорыя:Архітэктары Жлобіна
Катэгорыя:Архітэктары Пінска
Катэгорыя:Архітэктары Маладзечна
Катэгорыя:Архітэктары Мазыра
Аляксандр Васілевіч Собалеў

**Аляксандр Васілевіч Собалеў** (, Менск) — беларускі архітэктар.

## Біяграфія 
Скончыў Беларускую сельскагаспадарчую акадэмію ў 1960 годзе. Працаваў у Белдзіпрасельбудзе, начальнікам аддзела планіроўкі ў Гродзенскім аблміжкалгаспраекце, аддзела сельскага будаўніцтва ва Упраўленні па будаўніцтве і архітэктуры Гродзенскага аблвыканкама, галоўным архітэктарам праектаў у Гродзенскім філіяле Белкалгаспраекта, з 1975 года — інструктар аддзела будаўніцтва ў Гродзенскім абкаме КПБ, з 1983 года — дырэктар Гроднаграмадзянпраекта.

Член Саюза архітэктараў СССР з 1971 года. Пражывае ў Гродне.

## Творчасць 
Асноўныя працы (у аўтарскім калектыве): праекты забудовы грамадскага цэнтра ў в. Луцкаўляны Гродзенскага раёна (1970), жылой і вытворчай зон Галынскага БМУ Зэльвенскага раёна (1972), жылога квартала пасёлка і вытворчай зоны Котрынскай сельгастэхнікі (1973), пас. Індустрыяльны Лідскага раёна (1974), праекты планіроўкі пасёлка Князева калгаса «Прагрэс» Зэльвенскага (1973), В. Эйсманты Бераставіцкага (1967, бронзавы медаль ВДНГ СССР і дыплом I ступені ВДНГ БССР) раёнаў.

## Узнагароды 
Узнагароджаны медалямі, Граматай Прэзідыума Вярхоўнага Савета БССР (1979).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Уладзілен Аляксеевіч Сакалоў

**Уладзілен Аляксеевіч Сакалоў** (, Варонеж) — беларускі архітэктар.

## Біяграфія 
Скончыў Львоўскі політэхнічны інстытут у 1956 годзе. Аўтар шэрагу жылых і грамадскіх будынкаў, пабудаваных у Казахскай ССР, Украінскай ССР, РСФСР. З 1971 г. — галоўны архітэктар праектаў у Мінскпраекце, з 1972-га — начальнік аддзела экспертызы праектаў і каштарысаў, горадабудаўнічага савета з ГалоўАПУ Мінгарвыканкама, з 1979-га — галоўны спецыяліст па архітэктуры аб’ёмных збудаванняў і добраўпарадкаванні ў Мінскпраекце, з 1983 года — намеснік начальніка майстэрні.

Член Саюза архітэктараў СССР з 1962 года. Пражывае ў Мінску.

## Творчасць 
Асноўныя працы ў вобласці тыпавога і эксперыментальнага праектавання жылых і грамадскіх будынкаў.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Асобы
Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Федэральная служба войскаў нацыянальнай гвардыі

**Федэральная служба войскаў нацыянальнай гвардыі (Расгвардыя)** — орган выканаўчай улады ў Расійскай Федэрацыі. Федэральная служба была створана ўказам Прэзідэнта Расійскай Федэрацыі Уладзіміра Пуціна ад 5 красавіка 2016 года № 157 . Дырэктарам службы з моманту яе заснавання з’яўляецца генерал арміі Віктар Васільевіч Золатаў.

## Структура 
Пры стварэнні Расгвардыі ў склад Расгвардыі ўвайшлі :
* Унутраныя войскі МУС Расіі
* АМАП
* САХР
* Цэнтр спецыяльнага прызначэння пазаведамаснай аховы МУС РФ
* Цэнтр спецыяльнага прызначэння сіл аператыўнага рэагавання і авіяцыі МУС РФ
На дадзены момант Расгвардыя падзяляецца на :
* Акругі войскаў нацыянальнай гвардыі:
** Цэнтральная Аршанска-Хінганская Чырванасцяжная акруга
** Паўночна-Заходняя ордэна Чырвонай Зоркі акруга
** Паўночна-Каўказская акруга
** Паўднёвая акруга
** Прыволжская акруга
** Уральская акруга
** Сібірская акруга
** Усходняя акруга
* Непасрэдна падпарадкаваныя часткі (арганізацыі):
** Асобная дывізія аператыўнага прызначэння
** Цэнтральны вузел сувязі
** Галоўны цэнтр інфармацыйных тэхналогій
** Навуковы цэнтр стратэгічных даследаванняў
** іншыя арганізацыі
* Адукацыйныя ўстановы
* Падраздзялення па напрамках дзейнасці

## Ацэнкі і крытыка 
23 жніўня 2018 года расійскі апазіцыянер Аляксей Навальны на сваім канале на YouTube выклаў расследаванне аб тым, што кіраўніцтва Расгвардыі закупляе для сваіх супрацоўнікаў прадукты ў аднаго пастаўшчыка па завышаных цэнах. У снежні 2018 года стала вядома, што закупкі Расгвардыі правяраюць ФСБ, ФАС, ваенная пракуратура, а таксама ўласная ўнутраная служба бяспекі Расгвардыі.

Катэгорыя:Федэральныя службы Расіі
Катэгорыя:Нацыянальная гвардыя
Наталля Міхайлаўна Сакалова

**Наталля Міхайлаўна Сакалова** (, г. Бернау, Германія) — беларускі архітэктар.

## Біяграфія 
Скончыла Беларускі політэхнічны інстытут у 1968 годзе. З 1968 г. — архітэктар, кіраўнік групы архітэктараў у Белдзіпрагандлі. 

Член Саюза архітэктараў СССР з 1975 года. Пражывае ў Мінску.

## Творчасць 
Асноўныя працы: медыка-аднаўленчы цэнтр у Стайках (1980), універсам (1980) і блок бытавога абслугоўвання — ашчадкаса, паштовае аддзяленне, аптэка ў мікрараёне Зялёны Луг-6 па вуліцы Мірашнічэнкі, 3 (1982); у аўтарскім калектыве: рэстаран «На ростанях» (1980), сталовая завода «Інтэграл» (1981), камбінат «Белгандальтэхніка» (1983) у Мінску.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Асобы
Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары Мінска
Аляксей Іванавіч Сарокін

**Аляксей Іванавіч Сарокін** (, Новасібірск) — беларускі архітэктар.

## Біяграфія 
Скончыў у 1963 годзе Новасібірскі інжынерна-будаўнічы інстытут. Працаваў начальнікам участку РБУ ў г.п. Воранава, старшым архітэктарам, кіраўніком групы архітэктараў у Гроднаграмадзянпраекце, з 1969 года — у Гродзенскім філіяле Белжылпраекта.

Член Саюза архітэктараў СССР з 1975 года. Пражывае ў Гродне.

## Творчасць 
Асноўныя працы: спартзала ў г. Усолле-Сібірскае (1966), сельгастэхнікум у г. Ашмяны (1968), Дом Саветаў (1968) і Палац культуры (1973) у г.п. Зэльва, псіхлячэбніца ў в. Астроўля Лідскага раёна (1973), Дом палітасветы (1967), жылыя дамы па вул. Кірава, Чапаева, Сацыялістычнай, К. Цэткін (1972—1979), база «Белабутакгандаль» (1974) у Гродне; у аўтарскім калектыве: будаўнічы тэхнікум (1974), будынак гарсавета народных дэпутатаў (1979) у Гродне, будынкі ЗАГСа і райваенкамата ў Лідзе (1975).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Асобы
Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары Ашмянаў
Катэгорыя:Архітэктары Зэльвы
Катэгорыя:Архітэктары  Ліды
Катэгорыя:Архітэктары Гродна
Кіеўская школа эканомікі

**Кіеўская школа эканомікі** — украінская прыватная вышэйшая навучальная ўстанова фінансава-эканамічнага профілю, якая знаходзіцца ў Кіеве.

## Агульная характарыстыка 
Школа ажыццяўляе адукацыйную дзейнасць на ўзроўні вышэйшай адукацыі па праграмах бакалаўрыята і магістратуры, вядзе падрыхтоўку дактароў філасофіі (PhD), ладзіць шматлікія курсы і праграмы па падвышэнню кваліфікацыі, а таксама праводзіць актыўную навукова-даследчую дзейнасць. Значная частка адукацыйнага працэсу ажыццяўляецца на англійскай мове. Кіруе школай Цімафей Мілаванаў — міністр развіцця эканомікі, гандлю і сельскай гаспадаркі ва ўрадзе Аляксея Ганчарука (2019—2020).

## Структура 
### Акадэмічныя дэпартаменты 
* Дэпартамент эканамічнай адукацыі
* Дэпартамент бізнес-адукацыі, праграмы MBA
* Дэпартамент публічнай палітыкі і адміністравання
* Дэпартамент эканамічна-палітычных даследаванняў

### Даследчыя цэнтры 
* Цэнтр удасканалення закупак
* Цэнтр удасканалення эканамічнай журналістыкі
* Цэнтр аналітыкі знешняга гандлю Trade+
* Цэнтр публічных фінансаў

## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка Кіеўскай школы эканомікі

Катэгорыя:1996 год ва Украіне
Катэгорыя:Эканамічныя ўніверсітэты
Катэгорыя:Вышэйшыя навучальныя ўстановы Кіева
Клара Уладзіміраўна Сакалова

**Клара Уладзіміраўна Сакалова** (, Архангельск) — беларускі архітэктар.

## Біяграфія 
Скончыла Львоўскі політэхнічны інстытут у 1954 годзе. Працавала ў праектных арганізацыях Новакузнецка, Алма-Аты, Львова. З 1972 г. — галоўны архітэктар праектаў у Белдзяржпраекце, з 1974 года — у Мінскпраекце.

Член Саюза архітэктараў СССР з 1965 года. Пражывала ў Мінску.

## Творчасць 
У аўтарскім калектыве ёю запраектаваны: навучальны камбінат Гушашдара па вул. Гогаля (1964), жылыя дамы ў мікрараёне Кактэм-2 (1972) у Алма-Аце, інтэрнат па вул. Брусава (1970), будынак ЦНТІ (1965) у Львове.

У Беларусі ўдзельнічала ў распрацоўцы праектаў буйнапанэльных жылых дамоў і інтэрнатаў серыі М-335 БК, праектаў забудовы мікрараёнаў па вул. Сярова, Сурганава ў Мінску.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Асобы
Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары Алматы
Катэгорыя:Архітэктары Львова
Катэгорыя:Архітэктары Мінска
Уладзімір Львовіч Сарочкін

**Уладзімір Львовіч Сарочкін** (, Орша, Віцебская вобласць — , Мінск) — беларускі архітэктар.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў сям’і Льва Сарочкіна (1914—1998). Скончыў Беларускі політэхнічны інстытут у 1961 годзе. Працаваў у Белдзіпрасельбудзе, старшым архітэктарам Упраўлення па справах будаўніцтва і архітэктуры Мінгарвыканкама, кіраўніком групы архітэктараў, галоўным архітэктарам праектаў у Белдзіпрагандлі, галоўным архітэктарам Мінскчыгунпраекта, Белбыттэхпраекта, з 1978 года — архітэктар-мастак камбіната «Белгандальрэклама».

Член Саюза архітэктараў СССР з 1967 года. Пражываў у Мінску.

## Творчасць 
Асноўныя працы: рэстараны ў Навагрудку (1972), па праспекце Рэвалюцыі ў Барысаве (1975) — абодва з В. М. Чарнатавым, універсам «Цэнтральны» па Ленінскім праспекце (1975, у аўтарскім калектыве), фабрыка фотаработ па вуліцы Фабрычнай (1976) у Мінску, чыгуначныя вакзалы станцый Ратамка, Мызава, Пагарэльцы, Хлусава (1971 —73), чыгуначная паліклініка (1971), газасвятлорэклама крам «Лакомка», «Кветкі», «Паўлінка», універсама «Цэнтральны», «Акадэмічная кніга», «Самацветы» па Ленінскім праспекце, комплексу Дому гандлю «Першамайскі», «Філатэліст» па вул. Леніна, універсамаў «Заслаўе», «Зялёны Луг», «Свіслач», кафэ «Белая вежа», «Блакітнае», рэстарана «Каменная кветка» ў Мінску, гасцініцы «Маладзечна» ў Маладзечне, газасветнае афармленне святочных ілюмінацый у Мінску, Салігорску, Слуцку, Барысаве (1978—1988).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Асобы
Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары Навагрудка
Катэгорыя:Архітэктары Барысава
Катэгорыя:Архітэктары Мінска
Помнік Уладзіміру Ільічу Леніну (Гомель)

**Помнік Уладзіміру Ільічу Леніну** — помнік у Гомелі, размешчаны ў цэнтры горада, на плошчы Леніна. Пастаўлены ў 1958 годзе ў гонар 40-годдзя БССР. Прысвечаны заснавальніку савецкай дзяржавы У. І. Леніну. Аўтары помніка — скульптар Шата Мікатадзэ і архітэктар Іван Спірын.

Фігура з’яўляецца ідэнтычнай тым, што ўстаноўлены ў  і .

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:1958 год у Гомелі
Катэгорыя:Плошча Леніна (Гомель)
Катэгорыя:Помнікі Леніну
Катэгорыя:Помнікі Гомеля
Іван Данілавіч Спірын

**Іван Данілавіч Спірын** (, с. 2-я Аляксандраўка, Гаўрылаўскі раён, Арэнбургская вобласць — ) — беларускі інжынер-архітэктар.

## Біяграфія 
Скончыў Кіеўскі інжынерна-будаўнічы інстытут у 1950 годзе. Працаваў у Сочгарпраекце ў Сочы, з 1965 па 1969 г. — начальнікам Гомельскага аддзела па справах будаўніцтва і архітэктуры.

Член Саюза архітэктараў СССР з 1956 года. Член КПСС з 1952 года.

## Творчасць 
]]
Асноўныя працы:  (1952), школа на 500 месцаў (1954),  (1955, у аўтарскім калектыве) у Сочы, спартыўны павільён (1953), манумент у гонар абароны (1954—1956, у аўтарскім калектыве) у Туапсэ, помнік Леніну (1958, са скульптарам Ш. Мікатадзэ) у Гомелі.

## Узнагароды 
2-я прэмія на Усесаюзным адкрытым конкурсе (1956) за праект жылога дома ў Сочы.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары Сочы
Катэгорыя:Архітэктары Гомеля
Таццяна Паўлаўна Станішэўская

**Таццяна Паўлаўна Станішэўская** (нар. , Мінск) — беларускі савецкі архітэктар.

## Біяграфія 
Скончыла Беларускі політэхнічны інстытут у 1974 годзе. З 1974 года — архітэктар, старшы архітэктар БелНДІПгорадабудаўніцтва.

Член Саюза архітэктараў СССР з 1980 года. Пражывае ў Мінску.

## Творчасць 
Асноўныя працы: генеральныя планы Белаазёрска (1975), Докшыцаў, Езярышча (1976), Жабінкі, Нясвіжа (1978), Браслава (1980), ПДП Талачына (1979); у аўтарскім калектыве: генплан Стоўбцаў (1977), ПДП Паўднёвага жылога раёна Пінска (1984), праект рэгенерацыі Нясвіжа (1986).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары Докшыцаў
Катэгорыя:Архітэктары Жабінкі
Катэгорыя:Архітэктары Белаазёрска
Катэгорыя:Архітэктары Нясвіжа
Катэгорыя:Архітэктары Браслава
Катэгорыя:Архітэктары Талачына
Катэгорыя:Архітэктары Стоўбцаў
Катэгорыя:Архітэктары Пінска
Катэгорыя:Горадабудаўнікі Беларусі
Ятрышнік мужчынскі

**Ятры́шнік мужчынскі** (*Orchis mascula*) — від кветкавых раслін роду  сямейства .

## Батанічнае апісанне 
Шматгадовая травяністая расліна вышынёй 20—50 см, з двума авальнымі клубнямі. Сцябло прамастойнае, мясістае, з фіялетавымі плямамі знізу. Лісце шырокаланцэтнае, звужанае да асновы, даўжынёй 7—12 см, часта з фіялетава-пурпуровымі плямамі, сабранае каля асновы сцябла. Кветкі светла-пурпуровага, ружовага або бледна-фіялетавага колеру. Суквецце — разрэджаны колас. Плод — каробачка.

## Распаўсюджанне і экалогія 
Расліна распаўсюджана на тэрыторыі Еўропы, Заходняй Азіі (Іран, Ірак, Ліван, Турцыя), Паўночнай Афрыкі (Алжыр, Марока), на Каўказе і Канарскіх астравах.

Ценевынослівая расліна, мезафіт і мезатроф. Расце на вільготных лугах, узлесках і палянах, ускрайках балот, пераважна на карбанатных глебах. Цвіце ў канцы мая — пачатку чэрвеня. Ахоўваецца на тэрыторыі Літвы, Латвіі, Расіі, Украіны, Фінляндыі, Эстоніі, Паўднёвай Асеціі. Уключаны ў Дадатак II Канвенцыі CITES.

## Гаспадарчае значэнне 
Лекавая, меданосная і дэкаратыўная расліна.

## Літаратура 
*  — С. 472—473.
* 
* 

## Спасылкі 
* 
* *Orchis mascula* (L.) L. // ИАС «ООПТ России»

Катэгорыя:Ятрышнік
Катэгорыя:Флора Еўразіі
Катэгорыя:Флора Міжземнамор’я
Катэгорыя:Флора Паўночнай Афрыкі
Катэгорыя:Лекавыя расліны
Катэгорыя:Дэкаратыўныя садовыя расліны
Катэгорыя:Меданосныя расліны
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1755 годзе
Сіндбад (фільм, 1971)

«**Сіндба́д**» () — венгерскі фільм 1971 года, пастаўлены рэжысёрам Золтанам Хусарыкам па апавяданнях пісьменніка . Галоўную ролю ў карціне выканаў Золтан Лаціновіч.

Ніжэй прыведзены спіс прэм’ер фільма паводле краін у храналагічным парадку:

## Крытыка 
Крытыкі аднадушна ўхвалілі фільм за прыгажосць вобразаў і аператарскую працу. Так,  з «The New York Times» адзначыла, што «*атмасфера гэтага фільма можа здацца банальнай — але гэта не так з-за незвычайных (і вельмі прыгожых) вобразаў, якія льюцца з экрана*». Па меркаванні кінакрытыка  фільм «*уяўляе сабой дзівосную арыгінальную працу з вобразамі, якой у значнай ступені спрыяе цудоўная аператарская праца , і напоўнены выдатнымі гістарычнымі кадрамі ў сельскай мясцовасці, маляўнічымі касцюмамі і парадам жаночай прыгажосці*». Аглядальнік з «» заявіў, што «*найбольшае задавальненне тут — пачуццёвае, з захапляльнымі ўрэзкамі флоры, фаўны і пацёртых фотаздымкаў, што стварае ўражанне сюррэалістычнага папярэдніцтва такіх творцаў, як Тэрэнс Малік і Вернер Херцаг*».

У 2000 годзе фільм быў уключаны ў «» найлепшых фільмаў .

## Узнагароды 
Фільм быў узнагароджаны прэміяй Джозефа фон Штэрнберга на .

## Крыніцы 
## Спасылкі 
*   (на 12.03.2022)
* Сіндбад на сайце «*FilmAffinity*»   (на 12.03.2022)
*   (на 12.03.2022)
* 
* Сіндбад на сайце «*КиноПоиск*»   (на 12.03.2022)

Катэгорыя:Фільмы Венгрыі 1971 года
Катэгорыя:Фільмы-драмы 1971 года
Катэгорыя:Фільмы-меладрамы 1971 года
Катэгорыя:Фільмы-драмы Венгрыі
Катэгорыя:Фільмы-меладрамы Венгрыі
Катэгорыя:Фільмы на венгерскай мове
Катэгорыя:Экранізацыі літаратурных твораў
Катэгорыя:Фільмы Золтана Хусарыка
Іван Аляксандравіч Станілевіч

**Іван Аляксандравіч Станілевіч** (, в. Мікулічы, Дзяржынскі раён, Мінская вобласць — , Мінск) — беларускі інжынер-геадэзіст. Заслужаны настаўнік БССР (1966).

## Біяграфія 
Скончыў Беларускую сельскагаспадарчую акадэмію ў 1935 годзе. Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны. Працаваў у землеўпарадкавальных органах Смаленскай вобласці, ва Упраўленні па справах архітэктуры пры Савеце Міністраў БССР, з 1955 па 1977 г. — дырэктарам Мінскага архітэктурна-будаўнічага тэхнікума, з 1979 года — старшы інжынер у Беларускім дзяржаўным інстытуце інжынерных пошукаў.

Член Саюза архітэктараў СССР з 1960 года. Член КПСС з 1940 года. Пражываў у Мінску.

## Узнагароды 
Узнагароджаны ордэнамі Чырвонай Зоркі (1945), Працоўнага Чырвонага Сцяга (1971), медалямі. Ганаровымі граматамі Прэзідыума Вярхоўнага Савета БССР (1958, 1966). Заслужаны настаўнік БССР (1966).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Асобы
Катэгорыя:Удзельнікі Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Геадэзісты Беларусі
Уладзімір Іванавіч Старчанка

**Уладзімір Іванавіч Старчанка** (нар. , Мінск) — беларускі архітэктар.

## Біяграфія 
Скончыў Беларускі політэхнічны інстытут у 1972 годзе. З 1972 года — архітэктар, старшы архітэктар, кіраўнік групы архітэктараў, з 1987 года — галоўны архітэктар праектаў у Мінскграмадзянпраекце.

Член Саюза архітэктараў СССР з 1976 года. Пражывае ў г. Мінск.

## Творчасць 
]]
Асноўныя працы: корпус тэарэтычных заняткаў райаб’яднання «Сельгастэхніка» ў Нясвіжы (1981); у аўтарскім калектыве: раённыя бальніцы ў Барысаве (1976—1981), Уздзе (1984), Лагойску (1987), тэрапеўтычныя карпусы бальніц у Івянцы (1976—1980) і Лагойску (1982),  праектна-канструктарскага бюро Мінсельбуда БССР па вуліцы Серафімовіча (1977), сквер па вул. Прытыцкага (1977—1979) у Мінску, забудова праспекта Міру (1982—1984) і вуліцы Леніна (1985) у Жодзіне, санаторна-аздараўленчы дзіцячы садок-яслі «Сонейка» ў Маладзечне (1987).

## Творчасць 
2-я прэмія за праекты міжнароднага аэравакзала ў Брэсце (1974) і мемарыяла партызанскай славы (1975) на рэспубліканскіх конкурсах — у аўтарскім калектыве

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары Нясвіжа
Катэгорыя:Архітэктары Барысава
Катэгорыя:Архітэктары Узды
Катэгорыя:Архітэктары Лагойска
Катэгорыя:Архітэктары Івянца
Катэгорыя:Архітэктары Мінска
Катэгорыя:Архітэктары Жодзіна
Катэгорыя:Архітэктары Маладзечна
Аляксандр Паўлавіч Старчай

**Аляксандр Паўлавіч Старчай** (, г. Барвенкава, Харкаўская вобласць — ) — беларускі інжынер-архітэктар.

## Біяграфія 
Скончыў Маскоўскі архітэктурны інстытут у 1934 годзе. Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны. Працаваў у праектных арганізацыях Масквы, Гродна, з 1960 па 1968 г. — галоўным архітэктарам Маладзечна.

Член Саюза архітэктараў СССР з 1960 года.

## Творчасць 
Асноўныя працы (у аўтарскім калектыве): праекты планіроўкі пасёлкаў тэкстыльшчыкаў у Казані (1936—1938), праекты планіроўкі і забудовы Гродна (1951—1953), Маладзечна (1953—1968). 

## Узнагароды 
Узнагароджаны ордэнам Чырвонай Зоркі, медалямі.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Асобы
Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Галоўныя архітэктары Маладзечна
Катэгорыя:Удзельнікі Вялікай Айчыннай вайны
Ваенны пераварот у Малі (2020)

**Ваенны пераварот у Малі 2020 года** быў абумоўлены незадаволенасцю насельніцтва дзейнасцю ўладаў, у прыватнасці карупцыяй, наступствамі пандэміі COVID-19 і актыўнасці ісламісцкіх груповак. Бунт скончыўся зрушэннем прэзідэнта Кейта і фарміраваннем ваеннага ўрада.

## Ход падзей 
18 жніўня атрады Узброеных сіл Малі зладзілі мяцеж. Салдаты на пікапах штурмавалі ваенную базу ў горадзе Каці, дзе адбылася страляніна да таго, як раздалі зброю з зброевага склада, і былі арыштаваны старэйшыя афіцэры. На вуліцах горада былі заўважаны танкі і бранятэхніка, а таксама ваенныя грузавікі, якія накіроўваліся ў сталіцу Бамако.

Мяцежнікі, узначаленыя палкоўнікам Садзіа Камара, арыштавалі міністра фінансаў Абдула Дафі, начальніка штаба нацыянальнай гвардыі, і Мусу Цімбіне, спікера Нацыянальнага сходу.  Прэзідэнт Ібрагім Бубакар Кейта быў пераведзены ў бяспечнае месца.

Ужо да вечара мяцежнікі арыштавалі сына прэзідэнта Карыма Кейта, прэм’ер-міністра Бубу Сісе, а таксама самога лідара краіны. Акрамя гэтага, затрыманы  шэраг міністраў і высокапастаўленых афіцэраў, у тым ліку кіраўнікі міністэрства замежных спраў і міністэрства абароны. Путчысты высунулі патрабаванне, каб дзейны прэзідэнт Малі пакінуў краіну. Захопленае кіраўніцтва краіны было дастаўлена на бронетранспарцёры ў ваенны лагер у Каці, дзе першапачаткова і пачалося паўстанне. Калі стала вядома пра мяцеж, сотні пратэстуючых сабраліся каля Манумента незалежнасці Бамако, каб запатрабаваць адстаўкі Кейты. Пратэстоўцы таксама падпалілі будынак Міністэрства юстыцыі.

19 жніўня прэзідэнт Ібрагім Бубакар Кейта аб’яўляе аб сваёй адстаўцы і распускае парламент. Ваеннае кіраўніцтва загадала зачыніць усе памежныя пераходы і ўвяло каменданцкі час у начны час. Усе паветраныя і наземныя мяжы закрыты да далейшага паведамлення. Каменданцкі час дзейнічаў з 21:00 да 05:00. Ісмаэль Вагэ, намеснік начальніка ВПС Малі, запрасіў апазіцыйныя групы на перамовы аб новых выбарах. Таксама зачынілі межы, але ўжо 21 жніўня яны былі адкрыты. Для кіравання дзяржавай створаны Нацыянальны камітэт выратавання народа на чале з палкоўнікам Асімі Гаіта.

## Міжнародная рэакцыя 
Прадстаўнікі ЕС і Афрыканскага саюза, а таксама ААН асудзілі дзяржаўны пераварот. З падобнай пазіцыяй выступілі таксама шэраг краін, у тым ліку Францыя, ЗША, Канада, Расія, Турцыя і Кітай.

Эканамічная супольнасць краін Заходняй Афрыкі 20 жніўня прыпыніла членства Малі ў арганізацыі і наклала на краіну гандлёвае і фінансавае эмбарга з патрабаваннем перадачы ўлады грамадзянскім. Аднак ужо у кастрычніку, дзякуючы дыпламатычным намаганням ваеннай хунты, усе санкцыі скасаваны.

## Гл. таксама 
* Ваенны пераварот у Малі (2012)

## Зноскі 
Катэгорыя:Падзеі 18 жніўня
Катэгорыя:Жнівень 2020 года
Катэгорыя:Канфлікты 2020 года
Катэгорыя:Гісторыя Малі
Катэгорыя:Дзяржаўныя перавароты
Асімі Гаіта

**Асімі Гаіта** (; ) — ваенны і дзяржаўны дзеяч Малі.

## Біяграфія 
Атрымаў ваенную адукацыю ў Малі. Праходзіў адукацыйныя курсы ў Францыі, Германіі і ЗША.

У 2016—2017 гады ўзначальваў падраздзяленне спецназа, якое ўдзельнічала ў барацьбе з ісламісцкімі радыкаламі на мяжы з Нігерам і Буркіна-Фасо.

19 жніўня 2020 года, пасля ваеннага перавароту, прызначаны старшынёй Нацыянальнага камітэта выратавання народа.

25 верасня 2020 года ўступіў на пасаду віцэ-прэзідэнта краіны.

24 мая 2021 года, падчас чарговага перавароту, арыштаваў часовага прэзідэнта Малі Ба Ндау і кіраўніка пераходнага ўрада Мактара Уана.

28 мая 2021 года Канстытуцыйны суд Малі абвясціў палкоўніка Гаіту часовым прэзідэнтам краіны.

## Узнагароды 
У ліпені 2024 года быў узведзены ў тытул кавалера Вялікага Крыжа Нацыянальнага ордэна Нігера ў знак прызнання «цвёрдай і непахіснай прыхільнасці справе суверэнітэту і салідарнасці дзяржаў, якія аб’ядналіся ў Альянс дзяржаў Сахеля».

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Ассими Гоита

Катэгорыя:Прэзідэнты Малі
Катэгорыя:Палітыкі XXI стагоддзя
Катэгорыя:Ваенныя Малі
Вячаслаў Уладзіміравіч Гладкіх

**Вячаслаў Уладзіміравіч Гладкіх** (; , Каратау, Таласкі раён, Джамбулская вобласць, Казахская ССР, СССР — , Дэйр-эз-Зор, мухафаза Дэйр-эз-Зор, Сірыя) — расійскі ваенны дзеяч, генерал-маёр. Удзельнічаў у распрацоўцы аперацыі па вызваленні Пальміры ад баевікоў ІДІЛ.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў горадзе Каратау. У 1996 годзе скончыў вышэйшае танкавае вучылішча ў Чалябінску.

Займаў пасады камандзіра 522-га гвардзейскага навучальнага танкавага Рыжскага палка, начальніка Чабаркульскага гарнізона. Потым быў начальнікам штаба, а пазней — 21-й асобнай гвардзейскай мотастралковай брыгады. Неаднаразова прымаў удзел у вучэннях, удзельнічаў у танкавым біятлоне. З’яўляўся членам Грамадска-палітычнага савета пры кіраўніку Тоцкага раёна, супрацоўнічаў з саветам шэфаў брыгады і бацькоўскім камітэтам.

12 снежня 2016 года Гладкіх атрымаў званне генерал-маёра. З адзнакай скончыў ваенную акадэмію ў Маскве. Апошнім яго месцам службы быў пост намесніка камандуючага 36-й агульнавайсковай арміяй. Неўзабаве быў накіраваны ў камандзіроўку ў Сірыі, дзе прыняў удзел у расійскай ваеннай аперацыі ў якасці старэйшага ваеннага саветніка пры Сірыйскіх узброеных сілах. Удзельнічаў у распрацоўцы плана аперацыі па вызваленні Пальміры.

## Гібель 
18 жніўня 2020 года расійская аўтакалона вярталася з гуманітарнай місіі блізу Дэйр-эз-Зора. За 15 кіламетраў ад горада на абочыне дарогі здэтанавала самаробнае выбуховае прыстасаванне, як мяркуецца, міна. У выніку выбуху пацярпелі трое вайскоўцаў, у тым ліку і неназваны генерал-маёр. Атрымаўшы цяжкія раненні, ён у працэсе эвакуацыі лекарамі і аказанні медыцынскай дапамогі памёр на месцы здарэння. Некаторы час імя загінулага афіцэра не называлася, але пасля высветлілася, што загінулым быў менавіта Гладкіх. Старшыня Следчага камітэта Расійскай Федэрацыі Аляксандр Бастрыкін выказаў свае спачуванні блізкім Гладкіх, паведаміўшы аб узбуджэнні крымінальнай справы па факце яго гібелі. Адказнасць за напад на канвой, падчас якога загінуў і адзін з сірыйскіх камандуючых, узяла на сябе групоўка «Сірыйская нацыянальная армія».

Гладкіх стаў першым з 2017 года высокапастаўленым расійскім ваенным загінулым у Сірыі, пасля генерал-лейтэнанта Валерыя Асапава. Пахаваны 24 жніўня на Федэральных ваенных мемарыяльных могілках.

## Асабістае жыццё 
Быў жанаты і з’яўляўся шматдзетным бацькам.

## Зноскі 
Катэгорыя:Удзельнікі ваеннай аперацыі Расіі ў Сірыі
Катэгорыя:Танкісты
Катэгорыя:Генерал-маёры Расіі
Таццяна Севасцьянаўна Страмцова

**Таццяна Севасцьянаўна Страмцова** (, Бухара — 26 красавіка 1996) — беларускі архітэктар. Кандыдат архітэктуры (1954).

## Біяграфія 
Скончыла Сярэднеазіяцкі індустрыяльны інстытут у 1936 годзе. Працавала ў Дзяржплане Узбекскай ССР, старшым архітэктарам, начальнікам аддзела ва Упраўленні па справах архітэктуры пры СНК БССР, навуковым супрацоўнікам, начальнікам канструктарскага бюро ў БелНДІбудматэрыялаў, з 1955 па 1971 год — старшым навуковым супрацоўнікам, загадчык сектара ІБіА Дзяржбуда БССР, БелНДІПгорадабудаўніцтва.

Член Саюза архітэктараў СССР з 1937 года. Член КПСС з 1963 года. Пражывала ў г. Мінск.

## Творчасць 
Удзельнічала ў праектаванні жылога пасёлка Мінскага аэрапорта (1951), распрацоўцы альбома тыпавых праектаў сельскіх клубаў для БССР (1948). Аўтар кнігі «Праектаванне жылых і грамадскіх будынкаў у Беларусі» (Мінск, 1965), артыкулаў па гісторыі жыллёвага будаўніцтва ў БССР.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары Мінска
Дывізіённы камісар

**Дывізіённы камісар** — у  спецыяльнае званне для вышэйшага палітычнага складу Чырвонай Арміі і Флоту ў 1935—1942 гг. Адпавядала воінскаму званню камдыў ў арміі і флагман 2-га рангу на флоце. Папярэдняе званне — брыгадны камісар, наступнае званне — карпусны камісар.

## Гісторыя 
Уведзена пастановамі ЦВК і СНК СССР ад 22 верасня 1935 года адначасова з іншымі персанальнымі воінскімі званнямі.

Рашэннем ДКА ад 9 кастрычніка 1942 года інстытут ваенных камісараў быў ліквідаваны, і ўсе камісары атрымалі армейскія і флоцкія званні на прыступку ніжэй.

; Эквівалентныя чыны

## Знакі адрознення 
Знакі адрознення *дывізіённага камісара* ў арміі: два ромбы ў пятліцах (без эмблемы роду войскаў да  і з эмблемай роду войскаў пасля ) і агульная для палітработнікаў усіх званняў чырвоная зорка з сярпом і молатам, нашытая на абодвух рукавах вышэй за абшлаг. На флоце *дывізіённы камісар* насіў нарукавную нашыўку ў выглядзе шаўрона аднаго шырокага і аднаго вузкага залацістага колеру з чырвоным прасветам паміж імі і чырвонай зоркай з сярпом і молатам над імі (1 жніўня 1941 года нашэнне такіх нашывак было адменена).

## Гл. таксама 
* Камісар (у вайсковым падраздзяленні)
* Воінскія званні і знакі адрознення РСЧА 1935—1940
* Воінскія званні і знакі адрознення РСЧА 1940—1943

## Спасылкі 
* Введение постановлением ЦИК и СНК СССР персональных воинских званий в армии и на флоте (1935 г. 22.9)
* Знаки различия званий военнослужащих РККА 1935-40гг. Часть 3. Высший командный и начальствующий состав.
* Знаки различия званий военнослужащих Красной Армии 1940-42гг. Часть 3. Высший командный и начальствующий состав.
* Нарукавные знаки различия военнослужащих ВМФ (июнь 1941 — февраль 1943)
Катэгорыя:Воінскія званні Узброеных сіл СССР
Кшывінь

**Кшывінь** () — горад на захадзе Польшчы. Размешчаны за 330 км на захад ад Варшавы і за 60 км на поўдзень ад Познані. Уваходзіць у склад Касцянскага павета Велікапольскага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Кшывінь. Займае плошчу 2,27 км². Насельніцтва 1,7 тыс. чалавек.

## Спасылкі