open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Банда (народ)

**Банда** — народ у ЦАР, ДРК, Камеруне, Судане. Насяляюць міжрэчча рэк Убангі і Шары. Агульная колькасць — 1240 тыс.чалавек. Блізкі да нгбанды, гбая. Адносяцца да негрскай расы вялікай негроіднай расы. Гавораць на убангійскіх мовах адамаўа-усходняй падгрупы нігера-кангалезскай групы конга-кардафанскай сям’і. Захоўваюць традыцыйныя вераванні (культ продкаў, духаў, варажба).

Плямёнамі кіруюць павадыры. Земляробчая абшчына аб’ядноўвае малыя і вялікія патрыярхальныя сем’і. Сістэма радства тыпу амаха. Лік радства патрылінейны; шлюб патрылакальны. Банда жывуць у кампактных вёсках. Жытло — чатырохвугольнае ў планіроўцы, каркаснае, з плеценымі абмазанымі глінай сценамі і высокім пірамідальным дахам з саломы. Традыцыйнае адзенне — насцягновая павязка. Асноўная ежа — кашы з проса, гародніна, малако, рыба. Захоўваюць багаты музычны фальклор, гістарычныя паданні.

## Літаратура 
* Народы мира, «Советская энциклопедия», М., 1988 // С.86

Катэгорыя:Народы Афрыкі
Катэгорыя:Народы Цэнтральна-Афрыканскай Рэспублікі
Катэгорыя:Народы Камеруна
Катэгорыя:Народы Дэмакратычнай Рэспублікі Конга
Сара (народ)

**Сара** — народ у Чадзе, часткова ЦАР. Колькасць 1280 тыс.чалавек. Гавораць на мовах сара цэнтральна-суданскай падгрупы шары-нільскай групы ніла-сахарскай сям’і. Прытрымліваюцца традыцыйных вераванняў, ёсць мусульмане-суніты. Па культуры блізкія да багірмі.

## Літаратура 
* Народы мира, «Советская энциклопедия», М., 1988 // С.395

Катэгорыя:Народы Афрыкі
Чэмпіянат Беларусі па плаванні 2016

**Адкрыты чэмпіянат Беларусі па плаванні памяці А. А. Каваленкі 2016** праходзіў 20-23 красавіка ў БА ЦАР па водных відах спорту ў Брэсце.

## Медалісты 
### Мужчыны 
### Жанчыны 
### Змяшаны 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 2016 годзе
Катэгорыя:красавік 2016 года
2016
Катэгорыя:Спорт у Брэсце
Нгаўі

**Нгаўі** () — гара на мяжы ЦАР і Камеруна.

Вышыня над узроўнем мора — 1410 м, вышэйшы пункт Цэнтральна-Афрыканскай Рэспублікі. Геалагічна адносіцца да пласкагор’я Адамава і складзеная старажытнымі крышталічнымі і метамарфічнымі пародамі (пераважна гнейсамі).

Адміністрацыйна Нгаўі размешчана ў камерунскім рэгіёне Адамава і прэфектуры Уам-Пендэ Цэнтральна-Афрыканскай Рэспублікі.

Раён горы населены народамі, якія гавораць на мовах розных груп бенуэ-кангалезскіх і адамава-убангійскіх моў, а таксама групамі фульбэ.

Катэгорыя:Горы Камеруна
Катэгорыя:Горы Цэнтральна-Афрыканскай Рэспублікі
Гбая

**Гбая**, бая, манжа, мбака, нгбака — народ на ўсходзе ЦАР, у Камеруне. Агульная колькасць звыш 850 тыс. чалавек. Падзяляюцца на групы: гбая-багога, гбая-біянды, булі і іншыя. Блізкія па паходжанню да банда і нгбанды, па мове — таксама да бака. Адносяцца да негрскай расы вялікай негроіднай расы. Захоўваюць традыцыйныя вераванні, невялікая частка — хрысціяне. Рамёствы — разьба па дрэве, ганчарства, пляценне кошыкаў, торбаў. Аснова сацыяльнай арганізацыі — вялікасямейная патрыярхальная абшчына, кіруюць старэйшыны. Шлюб патрылакальны. Жытло — круглая хаціна са сценамі з гліны, змяшанай з саломай, часам — плеценымі, абмазанымі глінай, з нізкім канічным саламяным дахам. Асноўная ежа — каша, ляпёшкі, гародніна, бананы, малако, рыба. Распаўсюджаны культ продкаў і сіл прыроды, музычна-танцавальны фальклор.

## Літаратура 
* Народы мира, «Советская энциклопедия», М., 1988 // С.132

Катэгорыя:Народы Камеруна
Катэгорыя:Народы Цэнтральна-Афрыканскай Рэспублікі
Юлія Пятроўна Фомчанка

{{Спартсмен
 |імя                  = 22px Юлія Фомчанка
 |выява                = 
 |шырыня               = 
 |апісанне выявы       = 
 |пол                  = жаночы
 |поўнае імя           = Юлія Пятроўна Фомчанка
 |арыгінал імя         = 
 |мянушкі              = 
 |грамадзянства        = 
 |спецыялізацыя        = 
 |клуб                 = 
 |дата нараджэння      = 02.02.1999
 |месца нараджэння     = 
 |дата смерці          = 
 |месца смерці         = 
 |года кар'еры         = 
 |рабочы бок           = 
 |трэнеры              = 
 |рост                 = 
 |вага                 = 
 |медалі               = 

 

 

 
{ style="background: transparent"

}
 |вікісховішча         = 
}}

**Юлія Пятроўна Фомчанка** (нар. ) — беларуская плыўчыха. Майстар спорту Беларусі.

## Дасягненні 
Бронзавая прызёрка Алімпійскіх дзён моладзі Беларусі 2013 года на дыстанцыі 100 м батэрфляем.

Бронзавая прызёрка чэмпіянату Беларусі 2014 года на дыстанцыі 200 м батэрфляем.

Пераможца Першынства Беларусі 2015 года на дыстанцыі 200 м батэрфляем.

Чэмпіёнка Беларусі 2016 года на дыстанцыі 200 м батэрфляем.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Плыўцы Беларусі
Катэгорыя:Чэмпіёны Беларусі па плаванні
Катэгорыя:Бронзавыя прызёры Алімпійскіх дзён моладзі Беларусі па плаванні
Катэгорыя:Бронзавыя прызёры чэмпіянату Беларусі па плаванні
Катэгорыя:Майстры спорту Беларусі
Катэгорыя:Пераможцы Першынства Беларусі па плаванні
Канстытуцыя Цэнтральна-Афрыканскай Рэспублікі

**Канстытуцыя Цэнтральна-Афрыканскай Рэспублікі** была прынятая на рэферэндуме 15 снежня 2015 года і афіцыйна зацверджана 27 сакавіка 2016 года. З моманту сваёй незалежнасці ў 1960 годзе Цэнтральна-Афрыканская Рэспубліка выкарыстоўвала шмат канстытуцый, паказваючы вялікую палітычную нестабільнасць, выкліканую дзяржаўнымі пераваротамі.

Спіс канстытуцый:
* Канстытуцыя ад 1964 (Першая Рэспубліка);
* Канстытуцыйны Акт ад 1966;
* Імперская каснтытуцыя ад 4.12. (Цэнтральна-Афрыканская імперыя);
* Канстытуцыя ад 5.21981 (Другая Рэспубліка);
* Канстытуцыя ад 28.11.1986 (Трэцяя Рэспубліка);
* Канстытуцыя ад 14.11995 (Чацвёртая Рэспубліка);
* Канстытуцыя ад 27.12.2004 (Пятая Рэспубліка).

Катэгорыя:Цэнтральна-Афрыканская Рэспубліка
Цэнтральна-Афрыканская Рэспубліка
Гімн Цэнтральнаафрыканскай Рэспублікі

**Гімн Цэнтральнаафрыканскай Рэспублікі** (, ) — дзяржаўны гімн Цэнтральнаафрыканскай Рэспублікі, зацверджаны пасля атрымання незалежнасці ў 1960 годзе і напісаны Эрберам Пеперам (таксама напісаў гімн Сенегала) на словы першага прэм'ер-міністра ЦАР Бартэлемі Баганды.

У 1976-1979 гадах таксама выкарыстоўваўся ў якасці гімна Цэнтральнаафрыканскай Імперыі.

## Французскі тэкст гімна 
: O Centrafique, ô berceau des Bantous!
: Reprends ton droit au respect, à la vie!
: Longtemps soumis, longtemps brimé partout,
: Mais de ce jour brisant de la tyrannie.
: Dans le travail, l'ordre et la dignité,
: Tu reconquiers ton droit, ton unité,
: Et pour franchir cette étape nouvelle,
: De nos ancêstres la voix nous appelle.

Refren:
: Au travail dans l'ordre et la dignité,
: Dans le respect du droit dans l'unité,
: Brisant la misère et la tyrannie,
: Brandissant l'étendard de la Patrie.

## Тэкст гімна на санго 
E Zîngo (La Renaissance) :

Bêafrîka, mbeso tî âBantu

Kîri mo gbû gîgî tî mo-mvenî

Mo bâa pâsi na gbe tî âzo kûê

Me fadësô, mo ke na kürü gô

Mo sö benda, mo bûngbi kûê ôko

Na kusâra ngâ na nëngö-terê

Tî tö ndâ tî finî dutï tî ë sô

E mä gbegô tî-âkötarä tî ë

E gbû kua nzönî na nëngö-terê

E kpë ndiä nzönî na mängö-terê

E kinda wasïöbê, ë tomba pâsi

E yâa bandêra tî ködrö tî ë!

Катэгорыя:Гімны
Анастасія Слуцкая (фільм)

**«Анастасія Слуцкая»** () — беларускі мастацкі фільм рэжысёра Юрыя Ялхова, зняты ў 2003 годзе на кінастудыі «Беларусьфільм».

## Сюжэт 
Гістарычная драма пра княгіню Слуцкую, якая пасля гібелі мужа, князя , узначаліла ў 1505 годзе абарону горада Слуцка ад нападаў войск крымскіх татараў на землі Вялікага княства Літоўскага.

## У ролях 
## Здымкі 
Фільм створаны на нацыянальнай кінастудыі «Беларусьфільм» пры падтрымцы Міністэрства культуры Рэспублікі Беларусь.

## Саўндтрэк 
Арыгінальную музыку да фільма стварыў кампазітар Віктар Капыцько. Таксама ў фільме гучыць музыка гурта «Палац», які зняўся ў карціне.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Фільмы на беларускай мове
Катэгорыя:Гістарычныя фільмы Беларусі
Катэгорыя:Фільмы-драмы Беларусі
Катэгорыя:Фільмы Беларусі 2003 года
Катэгорыя:Фільмы-драмы 2003 года
Катэгорыя:Гістарычныя фільмы пра XVI стагоддзе
Катэгорыя:Фільмы студыі «Беларусьфільм»
Катэгорыя:Фільмы, знятыя ў Беларусі
Катэгорыя:Фільмы Юрыя Ялхова
Шуберт

**Шу́берт** — прозвішча.

## Вядомыя асобы 
* Рыхард фон Шуберт (1850—1933) — германскі ваенны дзеяч, генерал-палкоўнік
* Фёдар Фёдаравіч Шуберт — вучоны-геадэзіст
* Франц Шуберт (1797—1828) — аўстрыйскі кампазітар
* Эрвін Отавіч Шуберт (1912—1996) — беларускі архітэктар-мастак і дызайнер мэблі.
2003 год у гісторыі кіно

**2003** год быў адзначаны шэрагам кінематаграфічных падзей.

## Лідары праката 
## Падзеі 
## Фільмы 
* «Акупацыя. Містэрыі» — мастацкі,   Андрэй Кудзіненка (у ролях: Аляксандр Колбышаў, Анатоль Кот, Святлана Зелянкоўская)
* «Анастасія Слуцкая» — мастацкі,  «Беларусьфільм», рэж. Юрый Елхоў (у ролях: Святлана Зелянкоўская, Сяргей Глушко, Юозас Будрайціс, Аляксандр Пяскоў).
* «Вяртанне» — рэж. Андрэй Звягінцаў (у ролях: Уладзімір Гарын, Іван Дабранраваў, Канстанцін Лаўроненка).
* «Змоўкні!» — рэж. Франсіс Вебер (у ролях: Жэрар Дэпардзьё, Жан Рэно).
* «Мы жывем на краі» — дакументальны,  «Беларусьфільм», рэж. Віктар Аслюк
* «Сарабанда» — рэж. Інгмар Бергман (у ролях: Ліў Ульман, Эрланд Юзэфсан).
* «Цесці» — мастацкі,  «Franchise Pictures»,  Эндру Флемінг (у ролях: Майкл Дуглас, Раян Рэйнальдс, Кэндзіс Берген).

## Узнагароды 
## Нарадзіліся 
## Памерлі 
* 8 верасня — Лені Рыфеншталь, нямецкі кінарэжысёр, прадзюсар, сцэнарыст, мантажор, фатограф, актрыса, танцоўшчыца (нар. 1902).

## Спасылкі
Кіно
Катэгорыя:Гады ў кінематографе
Зандэ (мова)

**За́ндэ** (таксама *аза́ндэ, баджандэ, пазандэ, сандэ, занды*) — мова народа зандэ, меркавана адна з убангійскіх моў нігера-кангалезскай макрасям'і. Распаўсюджана на паўночным усходзе Дэмакратычнай Рэспублікі Конга, паўднёвым усходзе Цэнтральнаафрыканскай Рэспублікі і захадзе Паўднёвага Судана. Колькасць носьбітаў складае больш за 1 млн. 142 тыс. чалавек, з іх каля 730 тыс. чалавек у ДРК, 350 тыс. чалавек — у Паўднёвым Судане і 62 тыс. чалавек — у ЦАР.

## Класіфікацыя 
Раней даследчыкі неаднаразова ўключалі мову зандэ ў групу ўбангійскіх моў, аднак сёння гэтыя класіфікацыі не вытрымліваюць крытыкі. Таксама пакуль не зразумела, ці з'яўляецца гэта мова членам нігера-кангалезскай макрасям'і.
*, названы словам з мовы зандэ *niumbaha'']]

## Пісьменнасць 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Убангійскія мовы
Катэгорыя:Мовы Дэмакратычнай Рэспублікі Конга
Катэгорыя:Мовы Цэнтральнаафрыканскай Рэспублікі
Катэгорыя:Мовы Паўднёвага Судана
Рыхард фон Шуберт

{{Дзяржаўны дзеяч
 | беларускае імя            = 
 | арыгінальнае імя          = 
 | партрэт                   = 
 | шырыня партрэта           =  
 | подпіс                    = 
 | герб                      = 
 | подпіс герба              =

 | дата нараджэння           = 
 | месца нараджэння          = 
 | дата смерці               = 
 | месца смерці              = 
 | пахаваны                  = 
 | дынастыя                  = 
 | бацька                    = 
 | маці                      = 
 | муж                       = 
 | жонка                     = 
 | у шлюбе                   = 
 | дзеці                     =

 | гады службы               = 1867 — 1917
 | прыналежнасць             =  
 | род войскаў               = 
 | званне                    =  
 | камандаваў                = 39-я пяхотная дывізіярэзервовы XIV корпус8-я арміярэзервовы XXVII корпус7-я армія
 | бітвы                     = Франка-пруская вайнаПершая сусветная вайна

 | навуковая сфера           = 
 | месца працы               = 
 | вядомы як                 =

 | партыя                    = 
 | дзейнасць                 = 
 | прафесія                  = 
 | адукацыя                  = 
 | вучоная ступень           = 
 | манаграма                 = 
 | рэлігія                   = 
 | узнагароды                = { style="background: transparent"
     
-
     
}
 | аўтограф                  = 
 | Commons                   = 
}}
**Ры́хард фон Шу́берт** (;  — ) — германскі ваенны дзеяч, генерал-палкоўнік.

## Біяграфія 
У 1867 годзе ўступіў у 7-ы піянерны батальён, З 1868 года служыў у артылерыі. Удзельнік франка-прускай вайны 1870—71. У 1875—78 гадах вучыўся ў Ваеннай акадэміі ў Берліне. З 1879 годзе служыў у Генштабе, у 1888-91 — у Вялікім Генштабе. З 1895 года камандзір 30-га палявога артылерыйскага палка, з 1899 года — 16-й, затым 33-й палявой артылерыйскай брыгады, з 1902 года — 39-й дывізіі. З 1904 года быў начальнікам штаба II АК. З 1906 года губернатар Ульма. З 1907 года інспектар палявой артылерыі, а з 1911 года ў рэзерве. 

### Першая сусветная вайна 
З пачаткам вайны 2 жніўня 1914 года прызначаны камандзірам XIV рэзервовага корпуса ў складзе 7-й арміі генерала Ёзаса фон Хеерынга. Дзейнічаў у Вагезах. Пасля прызначэння генерала Паўля фон Гіндэнбурга камандуючым 9-й арміяй у перыяд з 18 верасня па 8 кастрычніка 1914 года камандаваў 8-й арміяй на Усходнім фронце, знаходзячыся ў падначаленні Гіндэнбурга і маючы задачай забеспячэнне абароны Усходняй Прусіі ў выпадку магчымага рускага наступу. Пры гэтым 8-я армія была значна аслаблена, бо найбольш баяздольныя часткі перададзеныя ў 9-ю армію. 27 кастрычніка 1914 года прыняў камандаванне над XXVII рэзервовым корпусам у Фландрыі. З 28 жніўня 1916 года камандуючы 7-й арміяй у Францыі. З 11 сакавіка 1917 года атрымаўшы званне генерал-палкоўнік быў пераведзены ў рэзерв. 

22 жніўня 1916 года ўзнагароджаны ордэнам Pour le Mérite. 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Камандуючыя арміямі ў Першай сусветнай вайне (Германія)
Катэгорыя:Артылерысты Першай сусветнай вайны (Германія)
Будынак геаграфічнага факультэта БДУ (Мінск)

**Будынак факультэта геаграфіі і геаінфарматыкі БДУ** — будынак, які ўваходзіць у Комплекс будынкаў Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта, размешчаны ў раёне Плошчы Незалежнасці ў Мінску па адрасе вул. Ленінградская, 16. Разам з астатнімі будынкамі ўніверсітэцкага гарадка ўключаны ў Дзяржаўны спіс гісторыка-культурных каштоўнасцей.

## Гісторыя 
Будынак геаграфічнага факультэта па праекце архітэктара Запарожца пры аўтарскім надзоры Лаўрова і быў узведзены ў 1931 годзе ў стылі канструктывізму.

У ваенныя гады будынак пазбег поўнага разбурэння, але атрымаў значныя пашкоджанні: была знішчана аконная і дзвярная сталярка, страчаны інтэр'еры. У 1948 г. навучальны корпус адрамантаваны і часткова рэканструяваны па праекце архітэктара С. Б. Баткоўскага.

## Інтэр’ер 
Эскізы для ўнутраных інтэр’ераў выконваў сам Казімір Малевіч. Нажаль, пад час Другой сусветнай вайны яны не захаваліся, уся драўляная частка ўнутранага інтэр’ера была парушана.

Унікальным у сваім родзе з’яўляецца агульны малюнак падлогі ў калідоры другога паверха. Ён уключае 32 пары квадратных пліт з паліраванага граніту памерам 0,5х0,5 м з 32 гранітных радовішчаў розных краін свету — Бразіліі, Грэцыі, Іспаніі, Расіі, Фінляндыі, Украіны, Чылі, Паўднёваафрыканскай Рэспублікі і інш. Тым самым будучыя географы атрымалі наглядны дапаможнік для іх вывучэння.

## Літаратура 
* Архітэктура Беларусі: Энцыклапедычны даведнік. — Мінск: Беларус. энцыкл., 1993.— 620 с.: іл. ISBN 5-85700-078-5.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Геаграфічны факультэт БДУ
Катэгорыя:Славутасці Мінска
Катэгорыя:Ленінградская вуліца (Мінск)
Катэгорыя:1931 год у Мінску
Катэгорыя:Збудаванні Мінска ў стылі канструктывізм
Х’юга фон Катэн

{{Ваенны дзеяч
 | беларускае імя            = 
 | арыгінальнае імя          = 
 | партрэт                   = 
 | шырыня партрэта           =  
 | подпіс                    = 
 | герб                      = 
 | подпіс герба              =

 | дата нараджэння           = 
 | месца нараджэння          = 
 | дата смерці               = 
 | месца смерці              = 
 | пахаваны                  = 
 | дынастыя                  = 
 | бацька                    = 
 | маці                      = 
 | муж                       = 
 | жонка                     = 
 | у шлюбе                   = 
 | дзеці                     =

 | гады службы               = 1873 — 1918
 | прыналежнасць             =  
 | род войскаў               = 
 | званне                    =  
 | камандаваў                = 9-я пяхотная дывізія39-я пяхотная дывізіяРэзервовы XXІIІ корпус8-я армія
 | бітвы                     = Франка-пруская вайнаПершая сусветная вайна

 | навуковая сфера           = 
 | месца працы               = 
 | вядомы як                 =

 | партыя                    = 
 | дзейнасць                 = 
 | прафесія                  = 
 | адукацыя                  = 
 | вучоная ступень           = 
 | манаграма                 = 
 | рэлігія                   = 
 | узнагароды                = { style="background: transparent"
  
}
 | аўтограф                  = 
 | Commons                   = 
}}
**Х’ю́га фон Ка́тэн** (;  — ) — германскі ваенны дзеяч, генерал ад інфантэрыі.

## Біяграфія 
Сын прускага маёра, землеўладальніка.

Пасля камандавання 9-й пяхотнай дывізіяй незадоўга да пачатку вайны прызначаны губернатарам Майнца.

19 снежня 1914 года прызначаны камандзірам ХХIII рэзервовага корпуса.

31 ліпеня 1918 года прыняў ад генерала Гюнтэра фон Кірхбаха камандаванне 8-й арміяй, якая дзейнічала ў Прыбалтыцы. Заставаўся на чале арміі да 14 снежня 1918 года. Затым выйшаў у адстаўку і з’ехаў у Вісбадэн.

28 жніўня 1916 года ўзнагароджаны ордэнам Pour le Mérite, 27 жніўня 1918 года атрымаў да яго дубовыя галіны.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Удзельнікі Першай сусветнай вайны (Германія)
Фастэн-Аршанж Туадэра

**Фастэн-Аршанж Туадэра** (; нар. , Бангі, Убангі-Шары, Французская Экватарыяльная Афрыка (суч. Цэнтральнаафрыканская Рэспубліка) — цэнтральнаафрыканскі палітычны дзеяч, прэм'ер-міністр ЦАР у 2008—2013 гадах. 20 лютага 2016 года атрымаў перамогу на прэзідэнцкіх выбарах 2015—2016 у ЦАР. 30 сакавіка 2016 года ўступіў у пасаду прэзідэнта ЦАР.

Катэгорыя:Прэзідэнты Цэнтральна-Афрыканскай Рэспублікі
Катрын Самба-Панза

**Катрын Самба-Панза** (, нар. , Форт-Ламі) — цэнтральнаафрыканскі палітычны дзеяч, мэр Бангі. З 20 студзеня 2014 года па 30 сакавіка 2016 года — часовы прэзідэнт Цэнтральнаафрыканскай Рэспублікі. Самба-Панза стала першай жанчынай — кіраўніком дзяржавы ў гісторыі ЦАР, і трэцяй жанчынай на чале афрыканскай дзяржавы пасля прэзідэнтаў Ліберыі Элен Джонсан-Серліф і Малаві Джойс Банды.

Катэгорыя:Жанчыны-прэзідэнты
Катэгорыя:Прэзідэнты Цэнтральна-Афрыканскай Рэспублікі
Катэгорыя:Палітыкі XXI стагоддзя
Дарныця (станцыя метро)

**Дарныця** (, ) — 10-я станцыя Кіеўскага метрапалітэна, размешчаная на Святошынска-Броварскай лініі паміж станцыямі «Левабярэжная» і «Чарнігаўская».

Адкрыта 5 лістапада 1965 года. Назву атрымала ад гістарычнай мясцовасці Дарныця, якая ў рэчаіснасці размешчана ў некалькіх кіламетрах ад станцыі.

## Канструкцыя 
Станцыя наземная адкрытага тыпу з астраўной платформай. Пасадачная платформа прычынена навесам, які абапіраецца на калоны, размешчаныя ўздоўж цэнтральнай восі платформы.

Станцыя злучаецца пуцямі з электрадэпо «Дарныця».

Станцыя мае два выхады: з усходняга боку станцыі — праз падземны вестыбюль, сумешчаны з падземным пераходам да Браварскага праспекта і вуліцы Папудрэнка, выхады да Сацгорада і Камсамольскага масіву. З заходняга боку — праз надземны вестыбюль да вуліцы Папудрэнка, пабудаваны пасля рэканструкцыі станцыі і адкрыты 27 лістапада 2006. Другі вестыбюль абсталяваны аднамаршавымі двухстужачнымі эскалатарамі, якія працуюць на ўздым з вуліцы, і лесвіцамі на платформу, з выхадам у бок вуліцы Будаўнікоў.

## Абсталяванне 
Афармленне станцыі ідэнтычна «Левабярэжнай» і «Гідрапарку», станцыю адрознівае толькі выкарыстанне ў аздабленні карычневай пліткі.

## Фотаздымкі 

Darnytsia Metro Station Kiev 2012 02.jpg|Платформа станцыі
Darnytsia Metro Station Kiev 2012 03.jpg|Платформа станцыі
Darnytsia Metro Station Kiev 2012 04.jpg|Платформа станцыі
Darnytsia Metro Station Kiev 2012 05.jpg|Назва станцыі на платформе
Darnytsia Metro Station Kiev 2012 06.jpg|Падземны вестыбюль
Darnytsia Metro Station Kiev 2012 07.jpg|Падземны вестыбюль
Метро Дарниця.jpg|Новы надземны вестыбюль

## Рэжым працы 
Адкрыццё — 05:30, закрыццё — 0:06.

**Адпраўленне першага цягніка ў накірунку:**

* ст. «Лясная» — 5:51
* ст. «Акадэмгарадок» — 5:39

**Адпраўленне апошняга цягніка ў накірунку:**

* ст. «Лясная» — 0:39
* ст. «Акадэмгарадок» — 0:09

## Спасылкі 
* Звесткі на афіцыйным сайце Кіеўскага метрапалітэна 
* Старонка станцыі на неафіцыйным сайце Кіеўскага метрапалітэна  
* Станцыя «Дарныця» на сайце «Свет метро» 

Катэгорыя:Станцыі Кіеўскага метрапалітэна
Запарожац

**Запарожац**:
* *Запарожац* — казак з Запарожскай Сечы — украінскага казацкага войска 16-18 стагоддзяў.
* Запарожац — марка савецкіх і ўкраінскіх заднерухавіковых легкавых аўтамабіляў асоба малога класа, якія выпускаліся ў 1960—1994 гадах.

## Прозвішча 
* Іван Кузьміч Запарожац — савецкі архітэктар, брат Пятра Запарожца
* Пётр Кузьміч Запарожац — савецкі рэвалюцыянер, брат Івана Запарожца
Мікалай Васілевіч Кісялёў

{{Дзяржаўны дзеяч
 |беларускае імя   = Мікалай Васілевіч Кісялёў
 |арыгінал імя     = 
 |дата нараджэння  = 
 |месца нараджэння = 
 |дата смерці      = 
 |месца смерці     =

 |тытул            = Першы сакратар Растоўскага абкама КПСС
 |парадак-жан      = 
 |пад імем         = 
 |сцяг             = Symbol-hammer-and-sickle.svg
 |перыядпачатак    = студзень 1952
 |перыядканец      = 12 студзеня 1960
 |перыяд праўлення = 
 |папярэднік       = 
 |пераемнік        =

 |тытул_2          = Першы сакратар Омскага абкама УКП(б)
 |парадак-жан_2    = 
 |пад імем_2       = 
 |сцяг_2           = Symbol-hammer-and-sickle.svg
 |перыядпачатак_2  = студзень 1949
 |перыядканец_2    = снежань 1951
 |папярэднік_2     = 
 |пераемнік_2      =

 |тытул_3          = Другі сакратар Цэнтральнага камітэта КПБ
 |парадак-жан_3    = 
 |пад імем_3       = 
 |сцяг_3           = Symbol-hammer-and-sickle.svg
 |перыядпачатак_3  = 2 верасня 1944
 |перыядканец_3    = 7 сакавіка 1947
 |папярэднік_3     = Пётр Калінін
 |пераемнік_3      = Сямён Ігнацьеў

 |тытул_4          = Першы сакратар Беластоцкага абкама УКП(б)
 |парадак-жан_4    = 
 |пад імем_4       = 
 |сцяг_4           = Symbol-hammer-and-sickle.svg
 |перыядпачатак_4  = кастрычнік 1940
 |перыядканец_4    = студзень 1941
 |папярэднік_4     = Сямён Ігаеў
 |пераемнік_4      = Уладзімір Кудраеў

 |тытул_5          = Першы сакратар Брэсцкага абкама УКП(б)
 |парадак-жан_5    = 
 |пад імем_5       = 
 |сцяг_5           = Symbol-hammer-and-sickle.svg
 |перыядпачатак_5  = лістапад 1939
 |перыядканец_5    = кастрычнік 1940
 |папярэднік_5     = пасада ўтвораная
 |пераемнік_5      = Міхаіл Тупіцын

 |партрэт          = Мікалай Васілевіч Кісялёў.gif
 |подпіс           = 
 |мянушка          = 
 |псеўданім        = 
 |прыналежнасць    = 
 |гады службы      = 
 |званне           = 
 |род войскаў      = 
 |камандаваў       = 
 |частка           = 
 |бітвы            = 
 |узнагароды       = 
{ style="background:transparent"
  
}
 |Commons        = 
 |Rodovid        =
 |сувязі         = 
 |у адстаўцы     = 
 |роспіс         = 
}}

**Мікала́й Васі́левіч Кісялё́ў ** (, в. Барнукі, Пензенская губерня, Расійская імперыя — , ) — савецкі партыйны і дзяржаўны дзеяч, другі сакратар ЦК КПБ, першы сакратар Беластоцкага, Брэсцкага і Омскага абкамаў УКП(б), Растоўскага абкама КПСС (1952—1960).

## Узнагароды 
* Ордэн Леніна (14.5.1953) — *у сувязі з пяцідзесяцігоддзем з дня нараджэння і адзначаючы яго заслугі перад Савецкай дзяржавай*.

## Спасылкі 
* Біяграфія
* Роль Киселевых в истории Беларуси

Катэгорыя:Партызаны Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета СССР 5-га склікання
Катэгорыя:Члены бюро ЦК КПБ
Катэгорыя:Другія сакратары ЦК КПБ
Катэгорыя:Другія сакратары Палескага абкама КП Беларусі
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Пензенскай вобласці
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета БССР 1-га склікання
Электрадэпо метрапалітэна

81-717 у электрадэпо Ізмайлава]]
**Электрадэпо Метрапалітэну** (**метрадэпо**) — транспартнае прадпрыемства, якое забяспечвае прафілактычнае абслугоўванне, рамонт, экіпіроўку і захоўванне рухомага саставу.
## Схема 
На тэрыторыі метродепо размяшчаюцца галоўны і адміністрацыйны корпуса, , майстэрні, малярная, кампрэсарная, 
электрападстанцый і гэтак далей. У галоўным корпусе размешчаны:
* адстойнай-рамонтныя пралёты - кожны з іх уключае 4-5 шляхоў, якія прызначаны для адстою саставаў і вагонаў. Для магчымасці правядзення аглядаў і прафілактычных рамонтаў падвагоннага абсталявання, на большасці шляхоў размешчаны назіральныя канавы глыбінёй каля 1,4 м (адносна ўзроўню галоўкі рэек); 
* цэх бягучага рамонту - абсталяваны маставымі і разваротных-кансольнымі кранамі, станцыйными дамкратамі, прызначанымі для ўздымкі вагонаў і выкату калясак; 
* вытворчыя майстэрнi - служаць для рамонту аўтаматычных прылад, электрычных, механічных і пнеўматычных прыбораў і абсталявання;
* акумулятарная;
* камера мыйкі і ачысткі саставаў.

Па ўмовах электрабяспецы, ўнутры будынка размясціць кантактныя рэйкі на тым жа ўзроўні, што і на перагонах, нельга. Таму яго размяшчаюць на вышыні не менш за 4 метраў. Падача высокага напружання (825 У) на вагон ажыццяўляецца праз спецыяльныя кабелі (вуды), якія перасоўваюцца па кантактнай рэйкі з дапамогай адмысловай перасоўнай карэткі. На іншым канцы вуд размешчаны гнездавыя раздымы, напрананыя на спецыяльны кантактны палец рэйкавага токапрымача. Падачу высокага напружання ў кантактныя рэйкі можа ажыццяўляць толькі дзяжурны па дэпо. Для папярэджання аб падачы высокага напружання, усе шляхі абсталяваны светлавой і гукавой сігналізацыяй, а рэйкавыя токапрымачы дадаткова агароджваюць з дапамогай спецыяльных кажухоў.

Файл:Minsk metro - depot Mogilevskoye 01.jpg|Від на электрадэпо «Магілёўскае» ў Мінску
Файл:Depot Kharkivske.jpg|Від на электрадэпо «Харкаўскае» у Кіеве
Файл:Subway trains Em in depot Avtovo.jpg|Вагоны тыпу Ем у электрадэпо «Аўтава», Санкт-Пецярбург
 

Катэгорыя:Метрапалітэн
Дарныця (электрадэпо)

**Электрадэпо «Дарныця»** () — электрадэпо Кіеўскага метрапалітэна, якое павінна абслугоўваць Святошынска-Броварскую лінію.

Дэпо мае злучальную галінку на перагоне паміж чыгуначнымі станцыямі Кіеў-Дняпроўскі і Дарныця для перадачы вагонаў метрапалітэна, што перавозяцца па чыгунцы.

## Гісторыя 
У першыя гады існавання метро, цягніка адстойваліся прама ў тунэлях. Вагоны абслугоўваліся ў часовым дэпо «Дняпро», размешчаным на Набярэжнай шашы паблізу ад станцыі «Дняпро». Вагоны з лініі ў дэпо перамяшчаліся з дапамогай спецыяльнага пад'ёмніка, які знаходзіўся пад эстакадай станцыі «Дняпро». Дэпо «Дарныця» была адкрытая адначасова з працягам лініі на левы бераг Дняпра. Абслугоўвала Курэніўска-Чэрванаармійскую лінію ў перыяд з 1976 года па 1988 год, пакуль не было адкрыта электрадэпо «Абалонь».

### Абслугоўваемыя лініі 
## Рухомы састаў 
* Д — 1960—1969
* Е — 1969—2015
* Еж, Еж1
* Ема-501, Ема-502
* Е-КМ (мадэрнізаваныя Еж і Е)
* 81-717.5/714.5
* 81-717.5М/714.5М
* 81-540.2К/541.2К з 2011.
У ліку спецыяльнага рухомага складу маюцца:
* Кантактна-акумулятарны электравоз на базе вагона тыпу Д
* Вагон-шляхавымяральнік на базе вагона тыпу Д
* Грузавы вагон на базе вагона тыпу Е
У дэпо таксама знаходзіцца вагон-музей (тып Д), які быў у складзе пробнага цягніка 22 кастрычніка 1960 года.

## Спасылкі 
* Від на дэпо «Дарныця» (Wikimapia)
* Від на дэпо «Дарныця» з космасу (Google maps)
* Афіцыйны сайт Кіеўскага метрапалітэна  
* Неафіцыйны сайт Кіеўскага метрапалітэна  
* Спіс вагонаў ЦЧ-1 «Дарныця»  
* *Тоцкі Алег.* ЦЧ-1 «Дарныця» // tov-tob.livejournal.com. — 2012. — 8 чэрвеня. 

Катэгорыя:Кіеўскі метрапалітэн
Бразготкі

**Бразготкі**, бразгучкі, бразгуны, бразгаўкі — агульная назва многіх народных самагучальных інструментаў: шархуноў, званкоў і талерачак (як састаўных частак бубна), трашчоткі і ўласна бразготкі, якая служыла не толькі дзіцячай цацкай, але ўжывалася і як сігнальны інструмент у начным старажоўстве, а ў наш час вядома як ансамблевы рытмічна-каларыстычны музычны інструмент.

## Літаратура 
* Назіна І. Дз. Бразготкі // Энцыклапедыя літаратуры і мастацтва Беларусі. Том 1— Мн.: Выдавецтва «Беларуская Савецкая Энцыклапедыя» імя Петруся Броўкі, 1984.

Катэгорыя:Археалагічныя артэфакты
Катэгорыя: Народныя музычныя інструменты
Шархуны

**Шархуны**, шаргунцы, шалестуны, шумёлы, бомы, бразготка бразготкі – самагучальны музычны інструмент. Набор бронзавых (у мінулым і медных) шарыкаў розных памераў са шротам унутры, з проразямі па баках і вушкам у верхняй частцы. Пазвоньваюць пры патрэсванні. 
У старажытнасці выкарыстоўвалі як элемент жаночага ўпрыгожання. У вясельным поезде шархуны на скураным паску чаплялі на шыю коней. У 2-й палове 19 ст. пачалі выкарыстоўваць як састаўны канструкцыйны элемент бубна (мацавалі на драцяных расцяжках пад скураной мембранай). Шархуны выраблялі звычайна мясцовыя каваль кавалі. Вядомы на ўсёй тэрыторыі Беларусі.
## Літаратура
* Назіна І. Дз. Шархуны // Энцыклапедыя літаратуры і мастацтва Беларусі. Том 5— Мн.: Выдавецтва “Беларуская Савецкая Энцыклапедыя” імя Петруся Броўкі, 1987.

Катэгорыя:  Археалагічныя артэфакты
Катэгорыя:  Народныя музычныя інструменты
Падольскі раён (Кіеў)

**Падольскі раён** () — адзін з дзесяці раёнаў Кіева. Створаны ў 1921 годзе.

У склад раёна ўваходзяць: Белічча Поле,  Ветраныя горы, Вінаградар, Кветніцтва, Мастыцкі масіў, Пасёлак Шаўчэнка, Падол, Прыёрка, Рыбальскі востраў.
## Гісторыя 
Як адміністрацыйная адзінка, створаны ў 1921 годзе на тэрыторыі адной з самых старажытных і самых вялікіх частак Кіева - Падоле. У мае 2001 года раён Адзначыў 80-годдзе мясцовага самакіравання.
## Эканоміка 
### Прамысловасць 
На тэрыторыі раёна знаходзіцца каля 50 вытворчых прадпрыемстваў, сярод якіх некаторыя з сусветным імем: ЗАТ Кіеўскі завод шампанскіх вінаў «Сталічны», ЗАТ «Піўзавод на Падоле», ЗАТ «Кіеўскі вітамінавы завод», ААТ «Фармак».
### Транспарт 
На тэрыторыі раёна самая вялікая разнастайнасць грамадскага транспарту знаходзіцца ў гістарычнай часткі Кіева, ад якога раён і пераняў назву - на падоле. Праз падол праходзіць лінія метро з 3 станцыямі: Паштовая Плошча, Кантрактовая Плошча, Тараса Шаўчэнкі.

У раёне метро Паштовая плошча знаходзіцца ніжняя станцыя фунікулёра, рачны вакзал, праходзяць некалькі аўтобусных маршрутаў.

У раёне станцыі Кантрактовай плошчы канчатковы прыпынак для: аўтобусаў, трамваяў, маршрутных таксі, паблізу размяшчаецца аўтастанцыя «Падол»

У раёне станцыі Тараса Шаўчэнкі, у адпаведнасці з генеральным планам Кіева, плануецца адкрыць станцыю метро Падольская, Падольска-Вігураўскай лініі, акрамя таго на тэрыторыі Падольскага раёна гэтак жа плануецца адкрыць станцыю Суднабудаўнічая гэтай жа лініі, так жа, дзякуючы прадаўжэнню Сырэцка-Пячэрскай лініі, станцыі Мастыцкая, Вінаградар і  Сінеазёрная ў заходняй часта раёне, у аднайменных жылых масівах.

## Адукацыя і культура 
На тэрыторыі раёна размешчаны шэрах розных ВНУ і СНУ, сярод іх: Кіева-Магілянская акадэмія, Кіеўская дзяржаўная акадэмія воднага транспарту, Акадэмія муніцыпальнага кіравання, Адкрыты міжнародны універсітэт развіцця чалавека «Украіна», Інстытут прадпрымальніцтва, правы і рэкламы, і іншыя.

Працуе «Тэатр на Падоле» і тэатр «Кола», а таксама культурна-асветніцкі цэнтр «Alex Art House». Часткова на тэрыторыі Падольскага раёна (і часткова - Шаўчэнкаўскага) - Андрэяўскі спуск.
## Насельніцтва 
Колькасць насельніцтва раёна:
* 1959 - 173 240
* 1970 - 167 332
* 1979 - 125 076
* 1789 - 120 467
* 2001 - 180 424
* 2008 - 186 708
## Зноскі 
Катэгорыя:Раёны Кіева
Гюнтэр фон Кірхбах

{{Дзяржаўны дзеяч
 | беларускае імя            = 
 | арыгінальнае імя          = 
 | партрэт                   = 
 | шырыня партрэта           =  
 | подпіс                    = 
 | герб                      = 
 | подпіс герба              =

 | дата нараджэння           = 
 | месца нараджэння          = 
 | дата смерці               = 
 | месца смерці              = 
 | пахаваны                  = 
 | дынастыя                  = 
 | бацька                    = 
 | маці                      = 
 | муж                       = 
 | жонка                     = 
 | у шлюбе                   = 
 | дзеці                     =

 | гады службы               = 1868 — 1919
 | прыналежнасць             =  
 | род войскаў               = 
 | званне                    =  
 | камандаваў                = 17-я пяхотная дывізіяV корпусРэзервовы X корпусЛандверны корпус8-я арміяГрупа армій «Кіеў»
 | бітвы                     = Франка-пруская вайнаПершая сусветная вайна

 | навуковая сфера           = 
 | месца працы               = 
 | вядомы як                 =

 | партыя                    = 
 | дзейнасць                 = 
 | прафесія                  = 
 | адукацыя                  = 
 | вучоная ступень           = 
 | манаграма                 = 
 | рэлігія                   = 
 | узнагароды                = { style="background: transparent"
    
}
 | аўтограф                  = 
 | Commons                   = 
}}

**Гю́нтэр фон Кі́рхбах** (; , г. , правінцыя Цюрынгія, каралеўства Прусія — ) — германскі ваенны дзеяч, генерал-палкоўнік, удзельнік Першай сусветнай вайны.

## Біяграфія 
Сын генерала пяхоты, камандзіра V АК. Адукацыю атрымаў у Берлінскім кадэцкім корпусе (1868).

Выпушчаны ў гвардзейскі фузілерны полк. Удзельнік франка-прускай войны 1870—71. З 18 мая 1903 года камандзір 17-я пяхотнай дывізіі. З 1 кастрычніка 1907 года камандзір V АК. 7 красавіка 1911 года прызначаны прэзідэнтам Імперскага ваеннага суда.

### Першая сусветная вайна 
Пры мабілізацыі 2 жніўня 1914 года пераведзены ў дзеючую армію і прызначаны камандзірам Х рэзервовага корпуса. 29 жніўня 1914 года быў цяжка паранены і амаль два гады правёў у лазарэце.

Пасля выздараўлення 23 верасня 1916 года быў прызначаны камандзірам ландвернага корпуса.

З 22 красавіка 1917 года камандуючы армейскай групай «D» («Дынабург»), якая дзейнiчала на Усходнім фронце.

З 12 снежня 1917 года — камандуючы 8-й арміяй.

Пасля гібелі генерал-фельдмаршала Германа фон Айхгорна 31 ліпеня 1918 года ўзначаліў групу армій «Кіеў», войскі якой акупавалі большую частку тэрыторыі Украіны.

Пасля падзення манархіі ў Германіі кіраваў эвакуацыяй германскіх войскаў на радзіму.

27 жніўня 1917 года ўзнагароджаны ордэнам Pour le Mérite.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Узнагароджаныя Ваенным ордэнам Святога Генрыха
Катэгорыя:Удзельнікі Першай сусветнай вайны (Германія)
Здзітаўская абарона (мемарыяльны комплекс)

«**Здзітаўская абарона**» — мемарыяльны комплекс у вёсцы Здзітава. Ён быў узведзены на месцы баёў і урачыста адкрыты на 30-годдзя Перамогі ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў. Мемарыяльны комплекс — памятнік гераізму і мужнасці загінуўшых і жывых партызан.

Пабудаваны ў 1975 годзе мемарыяльны комплекс «Здзітаўская абарона» ды ўзведзены ў 2004 годзе помнік загінуўшым землякам. На гранітных плітах увекавечана памяць 78 аднавяскоўцаў, якія не вярнуліся з фронту, і 66 мірных жыхароў, замучаных і расстраляных у час акупацыі.

Мемарыяльны комплекс Здзітаўская абарона 2.jpg
Мемарыяльны комплекс Здзітаўская абарона 3.jpg

Катэгорыя:Мемарыяльныя комплексы Беларусі
Катэгорыя:Здзітава (Бярозаўскі раён)
Катэгорыя:1975 год у Беларусі
Катэгорыя:З’явіліся ў 1975 годзе
Лена Васільеўна Леванцэвіч

**Лена Васільеўна Леванцэвіч (Васілеўская)** (нар. ) — беларускі навуковец-этналінгвіст. Кандыдат філалагічных навук, дацэнт, загадчык кафедры беларускага мовазнаўства і дыялекталогіі УА «БрДУ імя А. С. Пушкіна», суаўтар вучэбна-метадычных дапаможнікаў для студэнтаў-філолагаў «Лінгвакраіназнаўства», «Лінгвакультуралогія».

## Біяграфія 
Нарадзілася ў вёсцы Здзітава Бярозаўскага раёна. У 1987 г. Лена Васільеўна скончыла філалагічны факультэт Брэсцкага дзяржаўнага педагагічнага інстытута імя А. С. Пушкіна і па размеркаванні засталася там працаваць — асістэнтам, старшым выкладчыкам, дацэнтам, загадчыкам. Яшчэ ў час вучобы, на чацвёртым курсе, працавала настаўніцай беларускай мовы і літаратуры ў СШ № 3 г. Брэста, бо на той час не хапала настаўнікаў у школах.

Завочна вучылася ў аспірантуры пры Інстытуце мовазнаўства Нацыянальнай акадэміі навук РБ, вывучала гаворкі Бярозаўшчыны. Вынікам працы сталі кандыдацкая дысертацыя «Лінгвагеаграфічная групоўка гаворак Бярозаўскага раёна» (абаронена ў 1996 годзе) і тры выданні «Атлас гаворак Бярозаўскага раёна» (па фанетыцы, марфалогіі і лексіцы).

## Дзейнасць 
Лена Васільеўна з’яўляецца распрацоўшчыкам дапаможнікаў для падрыхтоўкі да цэнтралізаванага тэсціравання («Беларуская мова: тыповыя памылкі на цэнтралізаваным тэсціраванні» (2007, у суаўтарстве), «Беларуская мова: 27 урокаў з рэпетытарам») (выданні 2008, 2010, 2013 гг.), стварыла вучэбна-метадычныя комплексы і дапаможнікі для студэнтаў-філолагаў: «Гісторыя беларускай літаратурнай мовы: курс лекцый» (2011), «Беларуская дыялекталогія: вучэбна-метадычны комплекс» (2014), «Лінгвакультуралогія: дапаможнік» (2010), «Лінгвістычнае краязнаўства Брэстчыны: курс лекцый» (2013), а таксама «Беларуская мова (прафесійная лексіка)» (2013) для студэнтаў нефілалагічных спецыяльнасцей і інш.

Удзельнічае ў навуковых канферэнцыях і публікуе артыкулы не толькі ў Беларусі, але і за яе межамі — Украіна, Польшча, Венгрыя, Расія, Літва.

Катэгорыя:Філолагі Беларусі
Катэгорыя:Выпускнікі Брэсцкага дзяржаўнага ўніверсітэта імя А. С. Пушкіна
Катэгорыя:Выкладчыкі Брэсцкага дзяржаўнага ўніверсітэта
Сядзібна-паркавы комплекс Сегліцаў (Краскі)

**Сядзіба Сегліцаў** — сядзібна-паркавы ансамбль у в. Краскі Ваўкавыскага раёна. Прыклад сядзібна-паркавага мастацтва. Занесены ў Дзяржаўны спіс гісторыка-культурных каштоўнасцей Рэспублікі Беларусь як аб’ект гісторыка-культурнай спадчыны рэспубліканскага значэння. Барыс Лазука назваў палац вышэйшай кропкай у развіцці неагатычнага напрамку ў свецкай архітэктуры Беларусі.

## Гісторыя 
Сфарміравана ў XIX — пачатку XX стагоддзя.

Савецкі час не пашкадаваў Краскі. У будынку размясціўся спачатку касцёвасухотны, а пасля лёгачны санаторый. Некаторы час у панскім маёнтку жылі алкаголікі — тут быў лячэбна-працоўны прафілакторый. З часу незалежнасці будынак пачаў развальвацца і стаяў у аварыйным стане. У пачатку 2010 г. расійскі бізнесмен Вадзім Генадзевіч Селіхаў з горада Салехард Ямала-Ненецкай аўтаномнай акругі купіў стары панскі маёнтак за 300 мільёнаў рублёў ($100 тысяч).

## Размяшчэнне і склад ансамбля 
Размешчана на заходняй ускраіне вёскі на левым беразе р. Зэльвянка. Уключае сядзібны дом, гаспадарчыя пабудовы, парк, сажалку. Уся тэрыторыя (50,2 га) падзелена на 2 часткі: паўночна-заходнюю, якую займае лесапарк, і паўднёва-ўсходнюю, дзе размешчаны асноўныя жылыя і гаспадарчыя пабудовы, вакол іх — пейзажны парк. Кампазіцыйны цэнтр — сядзібны дом, арыентаваны галоўным фасадам на поўдзень. Уязную алею перасякае р. Зэльвянка.

## Сядзібны дом 
Сядзібны дом складаецца з драўлянага аднапавярховага і мураванага аб’ёмаў. Драўляны пабудаваны ў 1839 годзе. Прамавугольны ў плане на высокім цокалі будынак з анфіладнай планіроўкай жылых памяшканняў. Да ўсходняга тарца ў 1905 годзе прыбудаваны мураваны аб’ём. У палацы агулам больш за дваццаць пакояў.

## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Краскі (Ваўкавыскі раён)
Катэгорыя:Сядзібна-паркавыя ансамблі Ваўкавыскага раёна
Клоў (Кіеў)

**Клоў** () — гістарычная мясцовасць Кіева, урочышча на Пячэрске. Распасціраецца ўздоўж *Клоўскага спуску*, вуліц Івана Мар'яненка, *Мечнікава* і прылеглых да іх.

У гэтай мясцовасці размешчана станцыя метро Клоўская.
## Гісторыя 
Назва - ад слова «клоў» - вада, вільгаць (у даўнія часы тут працякаў Клоўскі ручай, упадаў у р. Лыбядзь).
 
Мясцовасць вядомая з часоў Кіеўскай Русі, у 11 стагоддзі тут быў пабудаваны Клоўскі манастыр (разбураны ў 1240 годзе ордамі хана Батыя). У 1752-1756 гадах збудаваны Клоўскі палац (архітэктары І. Г. Шэдэль, С. Д. Коўнір; вул. Піліпа Орліка № 8). Існавалі Клоўскі бульвар (цяпер вуліца Мечнікава), Клоўская вуліца (цяпер вуліца Гусоўскага) і Клоўскі завулак (цяпер у складзе Клоўскага спуску). Сярод кіяўлян лічыцца элітным раёнам.

## Іншыя значэнні 
Клоў — вёска ў Клімавіцкім раёне Магілёўскай вобласці.

Таксама, Кловам называецца заходняя ўскраіна Смаленска. Назва паходзіць ад славянскага «клосный» пакалечаная. «Клоў» - месца дзе вырабляліся цялесныя пакаранні, калечение злачынцаў па рашэнні суда або веча.

Яшчэ клоў - адзінка вагі (масы) ў Брытанскай Імперскай сістэме мер масы (Англійская сістэма мер).

## Гл. таксама 
* Клоўскі манастыр
* Клоўскі палац
## Зноскі 
Катэгорыя:Гістарычныя раёны Кіева
Сядзіба (Дворышча)

**Сядзіба Бельскіх** — рэшткі сядзібна-паркавага ансамбля XIX стагоддзя ў агр. Дворышча Лідскага раёна. Меў рысы несапраўднай готыкі.

## Размяшчэнне і склад сядзібы 
Фальварак размяшчаўся на аддаленні ў чвэрць вярсты ад вёскі Дворышча і прымыкаў да сплаўной ракі Жыжмы. У 1840-х гадах сядзібны комплекс уключаў у сябе наступныя пабудовы: «Дом жылы панскі драўляны на мураваным фундаменце», а таксама «эканамічную хату, свіран з сутарэннямі, стайню, 2 хлявы для буйной жывёлы, аўчарнік, адрыну для складвання сена, гумно і хату для мельніка». Меўся таксама драўляны вадзяны млын на 3-х стойках.

У другой палове ХІХ стагоддзя ў сядзібе былі праведзеныя перабудовы. Комплекс пабудоў застаўся ранейшым — дадаўся толькі піваварны завод, але на месцы струхлелых драўляных будынкаў былі збудаваны новыя мураваныя будынкі сядзібнага дома, млына вадзянога, піваварнага і крухмальнага заводаў, а таксама драўлянага свірана на мураваных сутарэннях. Відаць, у гэты час быў сфармаваны і парк пры сядзібе.

Па абодвух баках дома дзве мураваныя вежы з галерэямі наверсе, сцены іх выфарбаваныя звонку жоўтай фарбай. Галерэі абнесеныя балясамі, падлогі іх пакрыты бляхай, выфарбаванай фарбай цёмна-чырвонага колеру. На вежах былі ўладкованыя бляшаныя трубы для сцёку вады. Вежа па правым баку ад дома — чатырохпавярховая з лесвіцаю ўсярэдзіне. У ёй 4 пакоі без падлог. Тынкованая, 24 акны, 4 печы, 4 дзвярэй. Другая вежа, па левым баку дома — трохпавярховая. У ёй акрамя лесвіцы пакояў няма, з 7 вокнамі з 3-х бакоў. Пад гэтай вежаю знаходзіцца ляднік. Даўжыня дома дасягала 25,2 сажні, а шырыня 6,2 сажні.

## Сучасны стан 
У цяперашні час на тэрыторыі сядзібы захаваліся поўнасцю або часткова будынкі млына, крухмальнага завода, ледніка, свірана, карчмы, кузні і нейкага складскога памяшкання.

Ад сядзібнага дома захавалася толькі адна чатырохпавярховая вежа. Сядзібная вежа ўяўляе сабой чатырохпавярховы, квадратны ў плане цагляны будынак на высокім каменным падмурку. Вышыня вежы каля 15 метраў. Пад ёй маецца склеп. Будынак мае насычанае дэкаратыўнае аздабленне. Абтынкаваныя сцены вежы прарэзаныя паўцыркульнымі вокнамі з прафіляванымі арачнымі сандрыкамі. Вуглы вежы да чацвёртага яруса выдзелены рустам. Ад другой вежы — трохпавярховай — у Дворышчы захаваўся фундамент, на якім у 1980-я гады надбудавалі будоўлю невыразнага прызначэння «пад старыну».

## Парк 
У другой палове ХІХ стагоддзя, а магчыма нават і раней у сядзібе Дворышча быў разбіты парк пейзажнага тыпу. Рэшткі парка захаваліся.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 
* 
* 
* Дворышча (стар. 43-60)
* 

Катэгорыя:Палацава-паркавыя і сядзібна-паркавыя ансамблі Беларусі
Катэгорыя:Славутасці Лідскага раёна
Катэгорыя:Збудаванні Беларусі ў неагатычным стылі
Катэгорыя:Дворышча (Лідскі раён)
Макасіны

[thumb|Макасіны народа [кікапу]]
**Макасі́ны** (алган.: *mohkisson*, *mksɨn*, *makizin*, *mokussin*, літаральна "абутак") — традыцыйны скураны абутак паўночнаамерыканскіх індзейцаў. 

## Спасылкі 
* Moccasin History
* NATIVE AMERICAN CLOTHING Moccasins
* MODERN MOCCASINS
* Moccasins Shed Light on Utah’s Promontory Culture

Катэгорыя:Абутак
Катэгорыя:Індзейцы Паўночнай Амерыкі
Катэгорыя:Культура індзейцаў
Сядзіба Алешаў

**Сядзіба Алешаў:**
* Сядзібна-паркавы ансамбль Алешаў — помнік архітэктуры ў стылі неаготыка ў пасёлку Новаберажное.
* Сядзіба Алешаў — колішняя сядзіба Алешаў у маёнтку Старое Беражное.
Звірынэць (Кіеў)

**Звірынэць** ( — звярынец) — гістарычная мясцовасць на тэрыторыі Пячэрскага раёна горада Кіева.

Размяшчаецца паміж вуліцамі Кіквідзэ, Пятра Боўбачана, Чыгуначнай шашай и Наддняпрянскай шашай.

У часы Старажытнарускай дзяржавы тут былі густыя лясы, багатыя дзічынай (зверам). Адсюль і назва «Звярынец». Тут любілі паляваць кіеўскія князі.

На звярынцы знаходзіўся загарадны палац вялікіх кіеўскіх князёў — Чырвоны двор. Гісторыя звярынца звязана з імёнамі князёў Юрыя Даўгарукага і Данілы Галіцкага. Апошні быў тут праездам ў 1250 годзе, ужо пасля татара-мангольскага нашэсця на Кіеў. На звярынцы паўстала невялікае паселішча, якое належала Выдубіцкому кляштару.
    
На звярынцы будаваліся розныя фартыфікацыйныя ўмацаванні. Пасля заснавання ў 1810 годзе Звярынецкай крэпасці мясцовыя тэрыторыі пачалі асвойвацца пад забудову. У канцы XIX стагоддзя на адным з звярынецкіх пагоркаў быў пабудаваны Троіцкі Янінскі манастыр.

У пачатку XX стагоддзя тэрыторыя звярынцы была густа забудавана невялікімі дамамі і сядзібамі, але ў чэрвені 1918 года ў выніку выбухаў звярынецкіх артылерыйскіх складоў амаль увесь тутэйшы жыллёвы фонд быў разбураны. Новая жыллёвая забудова асабліва шырока разгарнулася ў гэтых краях пасля Вялікай Айчыннай вайны.

На тэрыторыі звярынца знаходзіцца Звярынецкі пячорны манастыр, які служыў месцам жыхарства і падзвіжніцтва манахаў з 12-га стагоддзя. Падчас татара-мангольскага нашэсця манастыр і падземная пахавальня былі разбураныя. Пазней пра яго існаванне забыліся, і толькі ў 1888 годзе, пры здабычы гліны, выпадкова выявілася ацалелая пры абвалаў падземная царква. Тут захаваліся абразы, насценныя надпісы і прадметы кляштарнага ўжытку, а таксама вялікія могілкі, якое захоўвае парэшткі манахаў. З тых часоў Звярынецкія пячоры прыцягнулі ўвагу археолагаў, чыімі стараннямі падземны манастыр быў расчышчаны і ўмацаваны, а таксама вернікаў і простых абывацеляў. У савецкі час пячорам прысвоены статус Помніка археалогіі нацыянальнага значэння, у канцы 1990-х гадоў манахамі Янінскага манастыра былі адноўленыя набажэнствы ў пячорным храме св. Арханёла Міхаіла.

На тэрыторыі звярынца ў 1964 годзе быў адкрыты Цэнтральны батанічны сад Акадэміі навук Украіны, які славіцца сваім сірінгарыям (садам бэзу), размешчаным на дняпроўскіх схілах. З алей сірінгарыя адкрываецца прыгожы від на Выдубіцкі манастыр і Дняпро.

Уздоўж вуліцы Ціміразеўскай, за плотам батанічнага саду працякае ручай.

## Гл. таксама 
* Звярыніцкі пячорны манастыр

## Спасылкі 
Катэгорыя:Гістарычныя раёны Кіева
Чэмпіянат Беларусі па плаванні 2014

**Адкрыты чэмпіянат Беларусі па плаванні памяці А. А. Каваленкі 2014** праходзіў 13-17 мая ў БА ЦАР па водных відах спорту ў Брэсце.

## Медалісты 
### Мужчыны 
### Жанчыны 
### Мікс 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 2014 годзе
Катэгорыя:красавік 2014 года
2014
Катэгорыя:Спорт у Брэсце
Банкаўская сістэма Азербайджана

**Банкаўская сістэма Азербайджана** — Двухступеністая банкаўская сістэма Рэспублікі Азербайджан, рэгуляваная законам «Аб банках».

## Дзейнасць 
Цэнтральнай фігурай у банкаўскім справе (банкінгу) Азербайджана з'яўляецца Цэнтральны банк Азербайджанскай Рэспублікі, які забяспечвае наяўнасць грашовай масы, якая знаходзіцца ў абароце ў краіне, а таксама рэгулюе дзейнасць камерцыйных банкаў краіны. Цэнтральным банкам Азербайджана кіруе Праўленне банка, якое складаецца з сямі членаў. Члены Праўлення прызначаюцца тэрмінам на 5 гадоў. Цэнтральны банк падсправаздачны толькі Прэзідэнту Азербайджанскай Рэспублікі.

У Азербайджане існуюць таксама каля 70 замежных і мясцовых банкаў. З чатырох дзяржаўных банкаў, найбуйнейшым з'яўляецца Міжнародны банк Азербайджана, заснаваны ў 1992 годзе. Сярод замежных банкаў прысутнічаюць Standard Bank, Unibank, DemirBank, AG Bank і іншыя.

Бакінская фондавай біржы была адкрыта ў 2001 годзе гандлёвае месца для кароткатэрміновых казначэйскіх аблігацый і звычайных акцый прыватызаваных дзяржаўных прадпрыемстваў. Біржа мае гандлёвую залу з 30 працоўных месцаў, якія дазваляюць праводзіць таргі па каштоўных паперах любога віду, таксама мае ўласны дэпазітарый. Заснавальнікамі Бакінскай біржы сталі 16 найбуйнейшых банкаў Азербайджана, дзве фінансавыя кампаніі і Стамбульскай фондавай біржы.

У сакавіку 2014 года агенцтва Fitch ацаніла сітуацыю ў банкаўскім сектары Азербайджана як «у цэлым стабільную».

## Гл.таксама 
* Спіс банкаў Азербайджана
* Азербайджанскі манат

## Спасылкі 
* Банкаўская сістэма Азербайджана 
* Банкаўскі сектар Азербайджана: стаўка на рост капіталізацыі  
* Fitch аб банкаўскім сектары Азербайджана  

Катэгорыя:Банкі Азербайджана