Скідзель

**Скі́дзель**.

Той жа фармант -*el*-, што і ў гідроніме Скідзель, таксама ў нёманскай рачной назве *Zietela* (Зецела) — у такой форме ў аўтахтонным літоўскім маўленні на Верхнім Панямонні засведчаная назва ракі Дзятлаўка. У сваю чаргу, назва *Zietela* ўтварылася ад назвы возера, якое засведчанае пад 1253 г. як «Зъято» (ад яцвяжскага **Zeitō*). Фармант -*el*-, з дапамогай якога назва ракі ўтварылася ад назвы возера, часта выступае ў такой ролі ў балцкай гідраніміі.

Магчыма, рачная назва таксама ўтварылася ад зніклай з часам назвы возера з асновай *Skid-* (яцв. **Skidō*). Знікнуць з цягам часу магло і само возера — як знікла на сёння тое возера, ад назвы якога пайшла назва ракі *Zietela* (Дзятлаўка).

Гідранімічны корань *Skid-* звязаны з літоўскім *skidyti, skisti* «разыходзіцца ў бакі; абтрэпвацца», *kidyti,* *kedyti, kedėti* «абтрэпвацца, ірвацца». Далей да гнязда слоў ад сінанімічных каранёў **kēd- / *kēt-*. Водныя назвы, утвораныя ад гэтых каранёў, пазначалі або азёры з «ірванай» берагавой лініяй (з мноствам заток, што ўразаюцца ў сушу), або рэкі з цячэннем, якое на адносна абмежаваным участку свайго шляху рэзка мяняе кірунак.

Значэнне рачной назвы Скідзель можна прыблізна перадаць як «Шчаціністая (рака)» (у канфігурацыйным сэнсе).

## Гісторыя 
У XVI стагоддзі вялікакняскі двор у Гарадзенскай эканоміі Вялікага Княства Літоўскага. З 1588 года — каралеўскі двор Гарадзенскага староства Троцкага ваяводства.

Гісторыя мястэчка Скідзель пачалася з прывілею караля Рэчы Паспалітай Уладзіслава IV Вазы ад 27 ліпеня 1644 года, паводле якога на адным з ворных палеткаў каралеўскага двара быў заснаваны новы населены пункт з правамі горада. Каморнік эканоміі Войцех Пуцілоўскі вымераў тут квадратны па сваёй форме рынак, які займаў плошчу 3 моргі і 9 прутоў, а таксама 100 местачковых пляцаў — на рынку і Азёрскай, Віленскай, Катранскай, Луненскай і Наваградскай вуліцах — пад засяленне будучымі мяшчанамі. Паводле каралеўскага прывілея ў Скідзелі праводзіліся 2 кірмашы на год, таргі 2 разы на тыдзень.

З 1795 года ў складзе Расійскай імперыі. У 1885 годзе цэнтр воласці Гродзенскага павета.

З 1921 года ў складзе Польшчы, цэнтр гміны Гродзенскага павета.

З 1939 года ў БССР, з 1940 гарадскі пасёлак, цэнтр раёна. У гады Вялікай Айчыннай вайны акупанты стварылі ў Скідзелі лагер смерці, дзе знішчылі 2330 чалавек. З 1962 года ў Гродзенскім раёне. 29 верасня 1972 года да Скідзеля далучана вёска Хваты. З 1974 горад.

## Насельніцтва 

* **XIX стагоддзе**: 1897 год — 2790 чал.
* **XX стагоддзе**: 1973 год — 8,6 тыс. чал.; 1995 год — 11,3 тыс. чал.
* **XXI стагоддзе**: 2006 год — 10,7 тыс. чал.; 2015 год — 10&nbsp;554 чал..
* 
* 
* 
* Ёсеф Рубінштэйн (1904—1978) — ізраільскі паэт.
* 
* 
* 
* Веньямін Іванавіч Сянько (1946—2020) — спецыяліст у галіне рухомага саставу чыгункі, цягі паяздоў і электрыфікацыі. Доктар тэхнічных навук (1990), прафесар (1992).
* Пётр Якаўлевіч Сяўрук
* Алесь Чобат
* 

## Зноскі 
## Літаратура 
* *Токць С.* Метадалогія і метады гісторыка-дэмаграфічнага даследавання беларускага мястэчка ХІХ ст. (на прыкладзе Скідзеля) // Гістарычная ўрбаністыка: асновы метадалогіі і крыніцазнаўчая база : зб. навук. арт. / ГрДУ імя Я.Купалы; рэдкал. І. В. Соркіна (гал. рэд.) і інш. — Гродна: ГрДУ, 2011. — ISBN 978-985-515-519-6
* 
* 
* 

## Спасылкі 

Катэгорыя:Гарады-спадарожнікі Гродна