Іва Войнавіч

**Іва Войнавіч** (9 кастрычніка 1857 — 30 жніўня 1929) — пісьменнік з Дуброўніка.

## Біяграфія 
Войновіч нарадзіўся ў Дуброўніку 9 кастрычніка 1857 года ў сям'і графа Канстанціна Войнавіча (1832–1903) і Марыі дэ Серальі (1836–1922). Па бацьку ён паходзіў з сербскага дваранскага дому Войнавічаў . Яго маці была дваранкай фларэнтыйскага паходжання. Горад, дзе ён нарадзіўся, і яго гісторыя аказалі значны ўплыў на яго пазнейшую літаратурную творчасць. Аднак большую частку дзяцінства ён правёў у Спліце. У яго быў знакаміты малодшы брат Луё Войнавіч, які пазней адыграў важную палітычную і культурную ролю ў Далмацыі і Чарнагорыі канца XIX і XX стагоддзяў.

У маладосці ён разам з сям'ёй пераехаў у Заграб, дзе ў 1879 годзе скончыў юрыдычны факультэт Заграбскага ўніверсітэта. Да 1884 года ён служыў стажорам Каралеўскага судовага стала ў Заграбе. Пасля гэтага ён працягнуў сваю судовую кар'еру ў Крыжэўцах (1884–1889), Б'елавары (1889), Задары (1889–1891).

У 1899 годзе ён атрымаў працу ў судзе ў Дуброўніку, затым пераехаў у Супетар на востраве Брач, потым у Задар, і зноў у Супетар. Яго кар'ера ў судовай сістэме скончылася ў 1907 годзе, калі яго звольнілі з пасады ў Супетары з-за фінансавых парушэнняў і пазбавілі пенсійных правоў. У 1914 годзе ён вярнуўся ў Дуброўнік, дзе аўстра-венгерскі ўрад зняволіў яго ў турме ў Шыбеніку па абвінавачванні ў югаслаўскім нацыяналізме. Праз чатыры месяцы, у Святы вечар 1914 года, яго перавялі ў турму каля Лінца, Аўстрыя. У 1917 годзе яго нарэшце перавялі ў бальніцу Сясцёр Міласэрнасці ў Заграбе.

Пасля заканчэння Першай сусветнай вайны ў 1919 годзе ён пераехаў у Францыю, дзе пераважна жыў у Ніцы да 1922 года, калі вярнуўся ў Дуброўнік. Войнавіч быў аўтарам драм натуралістычнага кшталту, натхнёных літаратурнымі і патрыятычнымі традыцыямі Дуброўніцкай рэспублікі. Ён вядомы сваёй трылогіяй *Dubrovačka trilogija* (Заграб, 1902), якая пазней была перакладзена на англійскую мову і апублікавана ў Грацы ў 1922 годзе пад назвай *Дуброўнікская трылогія*. Кніга апісвае падзенне Дуброўніцкай рэспублікі. Сярод іншых яго твораў: *Смерць маткі Югавічаў* (1906) і *Уваскрасенне Лазара* (1913). Ён з'яўляецца аўтарам псіхалагічных драм, такіх як *Пані са сланечнікам* (1912; экранізавана ў 1918 годзе Майклам Керцісам), і такіх твораў, як *Маскарад на паддашшы* (1922), якія адлюстроўваюць уплыў Луіджы Пірандэла на Войнавіча. Яго п'еса *Раўнадзенства* (*Ekvinocij*, 1898) была ў 1942 годзе пастаўлена як опера пад такой жа назвай славенскім кампазітарам Мар'янам Козінай .

## Спадчына 
Этнічная прыналежнасць і нацыянальнасць Іва Войнавіча з'яўляюцца спрэчным пытаннем. Яго брат Луё Войнавіч, у адрозненне ад Іва, актыўна ўдзельнічаў у сербска-каталіцкім руху ў Дуброўніку 19 стагоддзя.

У 1921 годзе сербскі літаратурны крытык Ёван Скерліч пісаў: *«Іва Войнавіч — адзін з тых пісьменнікаў, якія знаходзяцца пасярэдзіне паміж дзвюма літаратурамі і адной мовай, паміж сербскай і харвацкай. Ён пачаў сваю творчасць выключна ў харвацкай літаратуры, але з часам перайшоў да сербскіх матываў і пачаў пісаць і для сербскай літаратурнай публікі».*

У 2005 годзе прафесар сербскай літаратуры Душан Іваніч уключыў Іва Войновіча ў анталогію сербскіх пісьменнікаў з Харватыі, што выклікала пратэсты ў Харватыі.

У 2010 годзе Нацыянальная і ўніверсітэцкая бібліятэка ў Заграбе і дуброваніцкі філіял Маціцы харвацкай апублікавалі аб'яднаныя лісты Іва Войнавіча ў трох тамах, сабраныя Ціхамілам Маштравічам і адрэдагаваныя Лукой Палетакам. Яго лісты былі цікавыя сваім аб'ёмам &#x2014; больш за 1700 старонак &#x2014; колькасцю моў, якімі карыстаўся Войновіч, і некаторымі асабістымі асаблівасцямі, з-за якіх яго называлі франтам.

## Зноскі 
## Крыніцы 
* 

Катэгорыя:Памерлі ў 1929 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1857 годзе
Катэгорыя:Пісьменнікі Югаславіі
Катэгорыя:Пісьменнікі Сербіі
Катэгорыя:Пісьменнікі XX стагоддзя
Катэгорыя:Старонкі з недагледжанымі перакладамі