Інстытут пладаводства НАН Беларусі

**«Інстытут пладаводства»** — доследнае прадпрыемства ў Беларусі ў складзе Навукова-практычнага цэнтра Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі па бульбаводстве і плодаагародніцтве. Заснаванае ў кастрычніку 1925 года ў якасці Беларускага аддзялення Усесаюзнага інстытута прыкладной батанікі і новых культур (УІПБНК). Размяшчаецца ў аграгарадку Самахвалавічы па вул. Кавалёва, 2.

## Гісторыя 
10 кастрычніка 1925 года пастановай Савета народных камісараў БССР на базе саўгаса «Лошыца-1» адкрыта Беларускае аддзяленне Усесаюзнага інстытута прыкладной батанікі і новых культур (УІПБНК) — першая ў рэспубліцы спецыялізаваная ўстанова ў вобласці пладаводства. Ініцыятарам стварэння аддзялення быў акадэмік Мікалай Іванавіч Вавілаў, тагачасны дырэктар УІПБНК.
]]
25-29 кастрычніка 1925 года навуковая калегія УІДБНК ухваліла Рашэнне аб перадачы Беларускага аддзялення ў распараджэнне аддзелу пладаводства. 4 лістапада 1925 года выконваючым абавязкі загадчыка Беларускім аддзяленнем (пасля — дырэктарам) быў прызначаны выкладчык кафедры садаводства ліквідаванага ў г. Мінску Беларускага дзяржаўнага інстытута сельскай і лясной гаспадаркі Аляксей Яфімавіч Сюбараў. З 1925 г. аддзяленне ўваходзіць у склад Наркамзема РСФСР, а з 1929 г. — Наркамзема СССР.

23 лютага 1931 г. Пастановай Саўнаркама БССР на базе аддзялення Усесаюзнага інстытута раслінаводства ў «Лошыцы-1» створана Беларуская занальная доследная станцыя плодаагародніннай гаспадаркі, якая ўвайшла ў склад Наркамзема БССР. 14 сакавіка 1931 года Усесаюзны інстытут раслінаводства выдаў Загад аб выкананні Пастановы ў 10-дзённы тэрмін.

22 жніўня 1944 г. пасля вызвалення Беларускай ССР ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў Пастановай Саўнаркама БССР № 495 у «Лошыцы-1» адноўлена дзейнасць Беларускай плодаагародніннай доследнай станцыі, перапыненая вайной. З 1949 г. станцыя знаходзіцца ў падпарадкаванні Міністэрству сельскай гаспадаркі БССР З гэтага ж часу інстытут знаходзіўся ў складзе Заходняга рэгіянальнага аддзялення УАСГНІЛ.

## Калекцыя 
Калекцыі пладовых, ягадных арэхаплодных культур і вінаграда Інстытута пладаводства ўключаны ў 2012 годзе Дзяржаўны рэестр навуковых аб’ектаў, якія складаюць
нацыянальны здабытак, пад рэестравым нумарам 6. Калекцыі, якія ўключаюць самы паўночны ў Еўропе фонд грэцкага арэха і вінаграда, адносяцца да ліку найбуйнейшых у Еўропе і налічваюць 5576 узораў 40 культур 110 відаў, у тым ліку 3427 — пладовых, 1391 — ягадных, 248 — арэхаплодных і 510 — вінаграда (станам на 2018 год). Калекцыйныя фонды захоўваюцца ў жывым выглядзе ex situ, на плошчы 20 га і па складзе культур і відаў не маюць аналагаў у Беларусі.

## Структура 
Навуковыя падраздзяленні:

* Аддзел селекцыі пладовых культур
** лабараторыя генетычных рэсурсаў пладовых культур
* Аддзел гадавальнікаводства
* Аддзел тэхналогіі пладаводства
* Аддзел ягадных культур
** лабараторыя генетычных рэсурсаў ягадных культур
* Аддзел біятэхналогіі
* Аддзел захоўвання і перапрацоўкі
* Лабараторыя пчалярства

Дапаможныя падраздзяленні:
* Аддзел інфармацыі, укаранення і маркетынгу
* Аддзел бухгалтарскага ўліку і планавання
* Аўтатрактарны гараж
* Гаспадарчы аддзел

### Бібліятэка 
Бібліятэка РУП «Інстытут пладаводства» існуе з 1946 г. Асноўны фонд бібліятэкі налічвае 47113 асобнікі літаратуры, з іх 27941 кніга і 19172 часопісы. У бібліятэцы прадстаўлены сабраныя за шмат гадоў і найноўшыя навуковыя працы па раздзелах, якія з’яўляюцца навуковай асновай сельскай гаспадаркі: біялогія і фізіялогія раслін, генетыка, глебазнаўства, аграхімія і інш.

### Музей гісторыі пладаводства Беларусі 
Музей адкрыты 10 кастрычніка 1995 г. у дзень 70-годдзя інстытута. Размяшчаецца ў галоўным корпусе. У аснову экспазіцыі пакладзены прадметна-храналагічны прынцып. Яна складаецца з пяці буйных раздзелаў і адлюстроўвае развіццё пладаводства на тэрыторыі Беларусі з XI стагоддзя па цяперашні час.

У музейнай экспазіцыі ўпершыню ўведзены ў навуковы ўжытак і шырока прадстаўлены архіўныя матэрыялы XVI, XVIII—XX стст. з фондаў Нацыянальнага гістарычнага архіва і архіваў навуковых устаноў Беларусі, Санкт-Пецярбургскага архіва навукова-тэхнічнай дакументацыі, Польскага музея гісторыі сельскай гаспадаркі і сельскагаспадарчай прамысловасці ў Познані, а таксама з бібліятэк рэспублікі, прыватных збораў і калекцый.

Дэталёва адлюстравана развіццё навуковага пладаводства, раскрываецца праца даследчыкаў-практыкаў Д. і К. Манюшкаў, Вільгельма Ельскага, Якуба Наркевіч-Ёдкі, прафесараў Ж. Жылібера, Эдуарда Рэго, С. Юндзіла, Міхаіла Ачапоўскага, У. Бяляева, М. Рытава, Васіля Пашкевіча, А. Грабніцкага, М. Бурштэйна, заснавальнікаў айчыннай селекцыі пладовых і ягадных культур дактароў сельскагаспадарчых навук Аляксея Яфімавіча і Эмы Пятроўны Сюбаравых, прафесара Анатоля Рыгоравіча Валузнёва, выдатнага навукоўца-пладавода прафесара А. С. Дзявятава, многіх вядомых навукоўцаў Беларусі.

## Кіраўнікі 
* 4 лістапада 1925 — 14 сакавіка 1931 — Аляксей Яфімавіч Сюбараў
* 1931—1934 — Іван Малочка
* 1937—1946 — Т. К. Сакалоў
* 1946—1956 — Пётр Шастапал
* 1956—1959 — Леанід Скрыпнічэнка
* 1959—1976 — М. А. Дарожкін
* 1976—1980 — Мікалай Ганчароў
* 1980—1986 — Анатоль Круглякоў
* 1986—1990 — Аляксандр Багданоўскі
* 1990—2016 — Вячаслаў Андрэевіч Самусь
* Аляксандр Таранаў

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт 

Катэгорыя:Інстытуты Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі
Катэгорыя:Сельская гаспадарка Беларусі
Катэгорыя:Самахвалавічы (аграгарадок)
Катэгорыя:З’явіліся ў 1925 годзе
Катэгорыя:1925 год у Беларусі