open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Кебара

**Пячора Кебара** (, трансліт. *Me’arat Kebbara*, , трансліт. *Mugharat al-Kabara*) — вапняковая пячора ў мясцовасці Вадзі-Кебара на вышыні 60 — 65 метраў над узроўнем мора на заходнім схіле гары Кармель прыкладна ў 10 км ад археалагічнага гарадзішча Кейсарыя. Пячора была населена ў перыяд 60000 — 48000 гадоў таму (сярэдні палеаліт) і атрымала вядомасць у сувязі з знаходкамі рэштак гамінідаў, якія зрабіў прафесар Офер Бар-Йосеф.

Хоць раскопкі ў пячоры праводзілі яшчэ ў пачатку 1930-х гадоў Дораці Гарод і Франсіс Цюрвіль-Пятрэ, найбольш важныя знаходкі тут былі зроблены ў 1982 годзе, калі быў знойдзены амаль поўны шкілет неандэртальца. Экзэмпляр які атрымаў сярод археолагаў мянушку «Мошэ» і датаваны прыкладна 60 тыс. гадоў таму, шкілет захаваў вялікую частку хрыбетнага слупа, рэбраў і таза. Чэрап і большая частка ніжніх канечнасцяў адсутнічаюць. Пад’язычная костка неандэртальца Kebara 2 па сваёй будове мала чым адрознівалася ад пад’язычнай косткі анатамічна сучаснага чалавека і выкарыстоўвалася яна аналагічным чынам.

Ад пячоры атрымала назву эпіпалелітычная кебарская культура.

## Літаратура 
* Schick, T. & Stekelis, M. «Mousterian Assemblages in Kebara Cave, Mount Carmel», *Eretz-Israel* 13 (1977), pp.97-150.
* Bar-Yosef, O. & B. Vandermeersch, *et alii*, «The Excavations in Kebara Cave, Mount Carmel», *Current Anthropology* 33.5 (1992), pp.497-546.
* Goldberg, P. & Bar-Yosef, O., «Site formation processes in Kebara and Hayonim Caves and their significance in Levantine Prehistoric caves», in T. Akazawa, K. Aoki and O. Bar-Yosef (eds), *Neandertals and Modern Humans in Western Asia*, New York & London: Plenum Press, 1998, pp.?
* Albert, Rosa M., Steve Weiner, Ofer Bar-Yosef, and Liliane Meignen, «Phytoliths of the Middle Palaeolithic of Deposits Kebara Cave, Mt. Carmel, Israel: Study of the Plant Materials Used for Fuel and Other Purposes», *Journal of Archaeological Science* 27 (2000), pp.931-947.* Lev, Efraim, Kislev, Mordechai E. & Bar-Yosef, Ofer, «Mousterian Vegetal Food in Kebara Пячора, Mt Carmel», *Journal of Archaeological Science* 32 (2005), pp.475-484.

## Спасылкі 
* Ramat Hanadiv  — the Rothschild Memorial public gardens at Ramat HaNadiv preserve the Kebara Cave within their boundaries for visitors
* Kebara Cave  at About.com

Катэгорыя:Знаходкі неандэртальцаў
Катэгорыя:Пячоры — археалагічныя помнікі
Катэгорыя:Археалагічныя аб’екты ў Ізраілі
Катэгорыя:Палеаліт Азіі
Катэгорыя:Пячоры Ізраіля
Саюз татарскай моладзі

**Саюз татарскай моладзі** (*СТМ*) — маладзёжная татарская нацыянальная арганізацыя на акупіраванай нямецкімі захопнікамі тэрыторыі Беларусі і Літвы ў час Другой сусветнай вайны. 

Створаны 19 мая 1944 г. на ўзор Гітлерюгенда. Дзейнічаў пад кантролем нямецкіх акупацыйных улад і спецслужбаў. Кіраўнік (фюрэр) — Б. Халецкі, начальнік штаба — Х. Якубоўскі. На тэрыторыі Генеральных акруг Беларусь і Літва існавалі 2 акруговыя адзінкі. СТМ аб'ядноўваў татар-мусульман ва ўзросце 6—20 гадоў і старэй. Падзяляўся на мужчынчкую і жаночую часткі, на малодшую (6—10 гадоў), сярэднюю (11—14) і старэйшую (15—20) узроставыя групы. Члены СТМ працавалі ў розных акупацыйных установах, служылі ў паліцыі, даглядалі параненых салдат-мусульман, збіралі ахвяраванні, арганізоўвалі працу гурткоў мастацкай самадзейнасці, вывучэння нямецкай мовы і інш. 3 вызваленнем Беларусі СТМ спыніў існаванне.

## Літаратура 
* Каваленя, А. Саюз татарскай моладзі / Аляксандр Каваленя // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: У 6 т. / Беларус. Энцыкл.; Рэдкал.: Г. П. Пашкоў (гал. рэд.) і інш.; Маст. Э. Э. Жакевіч. Т. 6. Кн. 1: Пузыны — Усая. — Мн.: БелЭн, 2001. — 591 с.: іл. — С. 254. — ISBN 985-11-0214-8.

Катэгорыя:З’явіліся ў 1944 годзе
Катэгорыя:Нямецкая акупацыя Беларусі (1941—1944)
Катэгорыя:Беларуска-літоўскія татары
Чабаны (Фасціўскі раён)

**Чабаны** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Кіеўскай вобласці Украіны.

## Транспарт 
Знаходзіцца за 3 км ад Кіева — па трасе  (Адэса — Кіеў). Таму маршрутныя таксі досыць часта ездзяць у гарадскі пасёлак. Да бліжэйшай станцыі метро — Тэрэмкы — каля 5 км.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Кіеўскай вобласці
Катэгорыя:Населеныя пункты Кіева-Святошынскага раёна
Білагародка (Кіева-Святошынскі раён)

**Білагародка** () — вёска ў Бучанскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны. Размешчана на правым беразе ракі Ірпінь, за 22 км ад Кіева, з якім спалучана шасэйным шляхам, і за 8 км ад чыгуначнай станцыі Боярка.

У ХІХ стагоддзі сяло Білагародка было ў складзе Білагародскай воласці Кіеўскага павета Кіеўскай губерні.

З 1937 па 2020 год вёска ўваходзіла ў склад Кіева-Святошынскага раёна. 12 чэрвеня 2020 года была ўтворана Білагародская сельская абшчына, у якую ўваходзяць дзесяць навакольных вёсак.

## Кіеўскі ўмацаваны раён 
На мяжы 1920-х і 1930-х гадоў вакол Кіева пачалося будаўніцтва ўмацаванняў на выпадак вайны з Польшчай. Білагародка была самай заходняй кропкай першай лініі ўмацаванняў. Адсюль і да Юрыўкі фронт умацаванняў не быў прыкрыты ракой. На тэрыторыі Білагародскай сельскай абшчыны шырыня першай лініі ўмацаванняў найбольшая. Адлегласць ад перадавых да тылавых ДАТаў складае 8 км. На тэрыторыі сельскай абшчыны размешчана сотня ДАТаў, на тэрыторыі ўласна вёска — два дзясяткі. Амаль усе яны адносіліся да дваццатага батальёнаў раёну абароны, паўночныя — да трэцяга. Сем з іх абвешчаныя помнікамі гісторыі. Толькі ў дваццатым батальённым раёне абароны выкарыстоўваліся кулямётныя гнёзды тыпу «Барбет».

File:БРО 20, КиУР.jpg|Схема дваццатага батальённага раёна абароны
File:БРО 3, КиУР.jpg|Схема трэцяга батальённага раёна абароны
File:ДОТ № 356, Білогородка.jpg|ДАТ № 356
File:ДОТ №380.jpg|кулямётнае гняздо тыпу «Барбет» №380
File:ДОТ № 404 348909.jpg|ДАТ № 404
File:Дот 402 (нижній поверх) 377167.jpg|Схема ДАТа № 402 тыпу «Міна»

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Кіева-Святошынскага раёна
Сафііўска Баршчагіўка

**Сафіеўская Баршчагоўка** ці **Сафііўска Баршчагіўка** () — вёска ў  Кіева-Святошынскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны. Размешчана ў прыгарадзе Кіева, з якім размежавана Кальцавой дарогай, на поўначы мяжуе з вёскай Пэтрапаўліўска Баршчагіўка, на поўдні - з горадам Вышнэвэ.

 

Катэгорыя:Населеныя пункты Кіева-Святошынскага раёна
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1497 годзе
Пэтрапаўліўска Баршчагіўка

**Петрапаўлаўская Баршчагоўка** ці **Пэтрапаўліўска Баршчагіўка** () — вёска ў  Кіева-Святошынскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны. 

У ХІХ стагоддзі сяло Петрапаўлаўская Баршчагоўка было ў складзе Білагародскай воласці Кіеўскага павета Кіеўскай губерні.

 

Катэгорыя:Населеныя пункты Кіева-Святошынскага раёна
Дораці Гарад

**Дораці Эні Элізабет Гарад** (;  — ) — брытанскі археолаг, першая жанчына, якая ўзначаліла кафедру ў Оксбрыджы, шмат у чым дзякуючы яе наватарскай навуковай працы ў вывучэнні перыяду палеаліту; з 1938 па 1952 год —  ў Кембрыджскім універсітэце. Яе бацькам быў , урач, вучоны, каралеўскі прафесар медыцыны ў Оксфардзе.

## Біяграфія 
Гарад была выхаваная ў доме яе бацькоў у Мелтан, Сафалк, некалькімі гувернанткамі. У 1913 годзе яна паступіла ў Ньюнхэмскі каледж у Кембрыджы, дзе была адной з нямногіх студэнтак жаночага полу. Гарад пакінула Ньюнхэм пасля заканчэння другога курса і паступіла на вайсковую службу, перайшоўшы перад гэтым у каталіцызм, у складзе валанцёрскай Каталіцкай жаночай лігі і займалася арганізацыяй палявых кухняў для французскіх салдат; была дэмабілізавана ў 1919 годзе. Да гэтага часу яна страціла на франтах Першай сусветнай вайны двух сваіх братоў, трэці ж памёр у 1919 годзе ад іспанскага грыпу. Затым яна паехала на Мальту, дзе працаваў яе бацька і дзе яна зацікавілася мясцовымі старажытнасцямі.

Калі яе бацька ў 1921 годзе быў прызначаны каралеўскім прафесарам медыцыны ў Оксфардзе, Гарад вырашыла атрымаць дыплом па антрапалогіі ў музеі Піт-Рыверса пры Оксфардскім універсітэце, дзе яе выкладчыкам стаў Роберт Рэйналф Марэт. Менавіта Марэт, як лічыцца, натхніў Гарад на тое, каб стаць археолагам і вывучаць дагістарычную эпоху, і пасля яна два гады працавала з вядучым французскім археолагам у галіне дагістарычнай эпохі абатам Анры Брэйлем. Брэйль да таго часу ўжо наведваў Гібралтар і парэкамендаваў Гарад пачаць даследаванні ў пячоры Вежы Д’ябла, якая знаходзілася ўсяго ў 350 метрах ад Форбс-Куэры, дзе некалькі раней быў знойдзены чэрап неандэртальца. Пячора Вежы Д’ябла была выяўленая Брэйлем падчас яго папярэдняй экспедыцыі. Яна прыбыла ў Гібралтар для правядзення даследаванняў па парадзе абата Брэйля і выявіла чэрап у пячоры Вежы Д’ябла сумесна з Уільямам Уілаўбі Коулам Вернэрам.

У 1925—1926 гадах яна займалася раскопкамі ў Гібралтары, а ў 1928 годзе ўзначаліла экспедыцыю ў Паўднёвы Курдыстан, якая займалася раскопкамі пячор Хазар-Мерд і Зарзі. У 1938 годзе ёй быў уведзены навуковы тэрмін «Гравеціянская культура» для абазначэння культуры палеаліту, якая існавала 19-26 тысяч гадоў таму, узоры якой былі выяўленыя ў многіх краінах Заходняй і Цэнтральнай Еўропы.

Важнасць гары Кармель у якасці археалагічнага помніка дагістарычнай эпохі была адкрыта толькі па той прычыне, што англічане палічылі яе добрай крыніцай якаснага каменю для рэалізацыі іх планаў па ператварэнні Хайфы ў галоўны порт у Палесціне. У ходзе папярэдніх даследаванняў, аднак, былі знойдзеныя не толькі ўзоры натуфійскай культуры, але і дагістарычныя прадметы мастацтва, аб чым было надрукавана ва ўплывовым выданні *Illustrated London News*. У Лондане вырашылі, што тут не будзе зроблена ніякай каменяломні, а Гарад было прапанавана праводзіць далейшыя даследаванні ў трох навакольных пячорах.

Катэгорыя:Археолагі Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Камандоры ордэна Брытанскай імперыі
Катэгорыя:Выкладчыкі Кембрыджскага ўніверсітэта
Інстытут жывапісу, скульптуры і архітэктуры імя І. Я. Рэпіна

**Санкт-Пецярбургскі ордэны Працоўнага Чырвонага Сцяга дзяржаўны акадэмічны інстытут жывапісу, скульптуры і архітэктуры імя І. Я. Рэпіна** () — найстарэйшая і найбуйнейшая ў Расіі вышэйшая мастацкая навучальная ўстанова, якая вядзе сваю гісторыю ад Імператарскай Акадэміі мастацтваў. Заснаваны ў 1757 годзе. Інстытут разам з Маскоўскім дзяржаўным акадэмічным мастацкім інстытутам імя Сурыкава ўваходзіць у структуру Расійскай акадэміі мастацтваў. З 2015 года інстытут знаходзіцца пад кіраваннем Міністэрства культуры Расіі.

## Гісторыя 
Заснаваны ў 1757 годзе ў Пецярбургу як Выхавальнае вучылішча Імператарскай Акадэміі мастацтваў. У 1894 годзе пераўтвораны ў Вышэйшае мастацкае вучылішча, у 1918 — у Петраградскія дзяржаўныя вольныя мастацка-вучэбныя майстэрні, у 1926 — Вышэйшы мастастацка-тэхнічны інстытут, у 1934—1944 — Ленінградскі інстытут жывапісу, скульптуры і архітэктуры, з 1944 імя І. Я. Рэпіна, з 1992 сучасная назва.

3 1933 года ўваходзіў у сістэму Усерасійскай Акадэміі мастацтваў, з 1947 — Акадэміі мастацтваў СССР, з 1992 — Расійскай Акадэміі мастацтваў.

## Стуктура 
Мае факультэты жывапісу, графікі, скульптуры, архітэктуры, тэорыі і гісторыі мастацтваў, майстэрні станковага жывапісу, тэатральна-дэкарацыйнага жывапісу, манументальнага жывапісу, рэстаўрацыйную, аспірантуру.

## Вядомыя выкладчыкі 
Сярод выкладчыкаў інстытута А. Мыльнікаў, М. Анікушкін, П. Фамін, Ю. Няпрынцаў, У. Ветрагонскі, А. Жук і інш.

## Вядомыя выпускнікі
У інстытуце вучыліся беларускія мастакі і мастацтвазнаўцы З. Азгур, Н. Высоцкая, В. Заганек, Я. Зайцаў, А. Мазалёў, П. Масленікаў, Г. Мурамцаў, В. Мурашоў, А. Паслядовіч, У. Стальмашонак, Я. Чамадураў, H. Шчасная, А. Шыбнёў і інш.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт
* Пра інстытут на сайце Расійскай акадэміі мастацтваў

Катэгорыя:Імператарская Акадэмія мастацтваў
Катэгорыя:Расійская акадэмія мастацтваў

Катэгорыя:Мастацкія вышэйшыя навучальныя ўстановы Расіі
Бузава (Кіева-Святошынскі раён)

**Бу́зава** () — вёска ў  Кіева-Святошынскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны. Цэнтр Бузаўскага сельсавета.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Кіева-Святошынскага раёна
Стрый (рака)

**Стрый** () — рака ў Львоўскай вобласці Украіны, правы прыток ракі Днестр. Даўжыня 232 км, плошча басейна 3060 км².

Рака бярэ пачатак ва ўсходніх Карпатах, на схіле гары Яварнік (1120,6 метра). Большая частка рэчышча пралягае па вузкай даліне. Упадае ў Днестр у 10 км ад горада Жыдачыў. Галоўны прыток — Опір, таксама прытокі — Крушальніца (правы), Завадка (правы), Вялікая Рэчка (правы), Жыжава (правы), Гуснянка (левы).

Характэрна вясновае разводдзе, летне-восеньскія паводкі (нярэдкія і зімой). Лядовыя з’явы на Стрыю звычайна з лістапада да красавіка, ледастаў працягваецца 2-5 месяцаў. На рацэ пабудавана Завадзіўская ГЭС.

Берага пакрытыя іглічнымі і змяшанымі лясамі, густа заселеныя. На рацэ размешчаны гарады Турка, Стрый, Жыдачыў. Развіты водны турызм.

Катэгорыя:Прытокі Днястра
Катэгорыя:Рэкі Львоўскай вобласці
Буча (Кіева-Святошынскі раён)

**Буча**  () — вёска ў  Кіева-Святошынскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад  Бузаўскага сельсавета.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Кіева-Святошынскага раёна
Віта-Паштова

**Ві́та-Пашто́вая** ці **Ві́та-Пашто́ва** () — вёска ў  Кіева-Святошынскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны. Цэнтр Віта-Паштоўскага сельсавета.

## Галерэя 

Hillfort (Vita-Poshtova).jpg|Гарадзішча ў вёсцы Віта-Паштова
Городище Віта-Поштова, прохід у валі, вид зверху.jpg|Праход у вала гарадзішча
Файл:Dot178 kiur.JPG|ДАК № 178
Файл:ДОТ номер 179.jpg|ДАК № 179
Файл:ДОТ №179 (с. Вита-Почтовая, Киевский укрепрайон).jpg|ДАК № 211
Файл:Vita-PoshtovaChurch.jpg|Царква Нараджэння Найсвяцейшай Багародзіцы

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Кіева-Святошынскага раёна
Юрыўка (Кіева-Святошынскі раён)

**Ю́раўка** ці **Ю́рыўка** () — вёска ў Фасціўскім раёне Кіеўскай вобласці (Украіна). Падпарадкаваны Гатнэнскай сельскай грамадзе.

## Насельніцтва 
* 2001 год — 922 чалавекі (перапіс)
* 2015 год — 1050 чалавек

## Галерэя 

Файл:Дот 202 DSC 0597.jpg|ДАК № 202
Файл:ДОТ 204 3343159.jpg|Артылерыйскі назіральны пункт № 204
Файл:ДОТи Київського укріпленого району!.JPG|ДАК № 205
Файл:ТАУТ 207 DSC 0528 stitch.jpg|Тумбавая артылерыйская ўстаноўка (цяжкая) № 207
Файл:Братська могила воїнів Радянської Армії, які загинули в роки Великої Вітчизняної війни, село Юрівка 02.jpg|Брацкая магіла салдат Савецкай Арміі, загінулых у гады Другой сусветнай вайны 
Файл:Братська могила воїнів Радянської Армії, які загинули в роки Великої Вітчизняної війни, село Юрівка 01.jpg|Брацкая магіла салдат Савецкай Арміі, загінулых у гады Другой сусветнай вайны
Файл:Храм св. Дмитрія Солунського в с. Юрівка.jpg|Храм св. Дзмітрыя Салунскага
Файл:Юрівський DSC 0522 stitch.jpg|Сажалка Сахраўшчына на рацэ Сіверцы
Файл:Юрівський DSC 0517.jpg|Ландшафтны заказнік мясцовага значэння «Юрыўскі»
Файл:Заказник ландшафтний Юрівський 02.jpg| Ландшафтны заказнік мясцовага значэння «Юрыўскі»
Файл:Автобусна зупинка, с. Юрівка 02.jpg|Аўтобусны прыпынак
Файл:Автобусна зупинка, с. Юрівка 01.jpg|Аўтобусны прыпынак

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Кіева-Святошынскага раёна
Святапэтрыўскэ

**Святапятро́ўскае** ці **Святапэтры́ўскэ** (; з 1928 да пач. 1930-х&nbsp;— хутар *Кулыкіўка*; да 2016 года&nbsp;— *Пэтрыўскэ*) — вёска ў  Кіева-Святошынскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны. Цэнтр Святапэтрыўскага сельсавета.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Кіева-Святошынскага раёна
Жорніўка (Фасціўскі раён)

**Жо́рніўка** () — вёска ў Фасціўскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Боярскай гарадской грамады.

## Гісторыя 
Да 2020 года ў складзе Княжыцкага сельсавета Васылькіўскага раёна.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Фасціўскага раёна
Княжычы (Фасціўскі раён)

**Кня́жычы** () — вёска ў Фасціўскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.

## Гісторыя 
Да 2020 года ў складзе Васылькіўскага раёна, былы адміністрацыйны цэнтр Княжыцкага сельсавета.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Фасціўскага раёна
Горэнка

**Горанка** ці **Го́рэнка** () — вёска ў Кіева-Святошынскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр Горэнскага сельсавета.

## Вядомыя ўраджэнцы 
* Тамара Аляксандраўна Яцэнка (нар. 1955) — украінская актрыса тэатра і кіно, Народная артыстка Украіны (1992).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Кіева-Святошынскага раёна
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1552 годзе
Уладзімір Іларыёнавіч Пастэрнацкі

**Уладзімір Пастэрнацкі ** (, Дудзічы, Ігуменскі павет — , Смаленск, турма НКУС) — беларускі святы, свяшчэннамучанік.

## Біяграфія 
Паходзіў з шляхты, якія перайшлі ў духоўнае саслоўе, сын Іларыёна Пастэрнацкага (протаіерэй).

Пасля сканчэння Мінскай духоўнай семінарыі рукапаложаны ў іерэя (1908). Служыў у Пакроўскай царкве ў м. Пясочнае Ігуменскага пав., цяпер вёска Капыльскага раёна Мінскай вобласці. З 25 ліпеня 1914 года памочнік, з 1917 года благачынны цэркваў 2-й акругі Ігуменскага павета Духавенствам акругі на 3 гады выбраны дэпутатам на Мінскі акруговы вучылішчны з’езд.

З восені 1932 года настаяцель Спаса-Увазнясенскага храма ў г. Капыль. У сакавіку 1933 года бальшавіцкія ўлады храм закрылі, а святара неаднаразова выклікалі ў НКУС. Арыштаваны ў сакавіку 1936 года. Жонка Наталля (дачка Феафана Сасіноўскага) засталася з васмярымі дзецьмі. Асуджаны 24 сакавіка 1936 года да 2 гадоў ППК.

У снежні 1937 года нечакана вызвалены, прыехаў у Раслаў Смаленскай вобласці, але 14 снежня 1937 года зноў арыштаваны. 5 студзеня 1938 года прыгавораны тройкай НКУС за «антысавецкую агітацыю» і як «агент нямецкай разведкі» да ВМП. Расстраляны.

У 1999 годзе Сінодам Беларускай праваслаўнай царквы далучаны да ліку святых навамучанікаў.

## Літаратура 
* Святыя зямлі Беларускай. Жыццеапісанні. Уклад. Л. Я. Кулажанка, Т. А. Матрунчык — Мінск. Прыход Свята-Петра-Паўлаўскага сабора. 2012. — 184 с.: іл.
* Памятная книжка Минской губернии; Смоленский мартиролог; НГАБ, ф. 2786, в. 1, с. 67; Житія и Жизнеописанія новопрославленныхъ святых и Подвижниковъ Благочестія, въ Русской Православной Церкви просіявшихъ (отъ царствованія царя-мученика Николая II Александровіча і до нашихъ дней). СПб., 2001. Т. 2 (августъ-декабрь); Жития священномучеников Минской епархии; Смоленский мартиролог.

Катэгорыя:Святыя паводле алфавіта
Катэгорыя:Свяшчэннамучанікі
Катэгорыя:Постаці беларускага праваслаўя
Вялікі Артэзіянскі басейн

**Вялікі Артэзіянскі басейн** () — вялізны падземны рэзервуар вады, размешчаны ў цэнтральнай Аўстраліі. Самы вялікі і глыбокі артэзіянскі басейн у свеце. Займае плошчу ў 1,7 млн км². Адзіная крыніца вады ў засушлівых раёнах цэнтральнай Аўстраліі.

## Геаграфія 
Вялікі Артэзіянскі басейн займае 22 % плошчы Аўстралійскага кантынента ў межах чатырох адміністрацыйных адзінак, уключаючы большую частку штата Квінсленд, паўночную частку Новага Паўднёвага Уэльса, паўночны ўсход Паўднёвай Аўстраліі і паўднёва-ўсходні куток Паўночнай тэрыторыі. Цягнецца на 2400 км з поўдня на поўнач, дзе абмежаваны морам, і на 1200 км з захаду на ўсход, да ўзгоркаў Дарлінга. Басейн прасціраецца да глыбіні 3000 м і змяшчае каля 65 тыс. км³ вады, што дастаткова, каб 130 тыс. разоў напоўніць Сіднейскую гавань.

## Геалогія 
Водапранікальныя слаі складаюцца з пясчаніку і чаргуюцца з водатрывалымі гліністымі пародамі, залягаюць слаі парод сінклінальным чынам (увагнутымі складкамі). Зона жыўлення прыпадае на ўзгоркі Дарлінга — заходнія перадгор’і Вялікага Водападзельнага хрыбта. Тут ападкі — даволі багатыя — праточваюцца ў пясчанікі, і вада паступова рухаецца па нахільна залеглай пародзе паміж вадаўпорнымі слаямі. Дайшоўшы да сярэдзіны складкі, вада працягвае рух, цяпер ужо да паверхні, і шмат дзе выходзіць з-пад зямлі струменьчыкамі крыніц.

## Уласцівасці вады 
Салёнасць вады складае 0,5—1,5 праміле, што дазваляе разглядаць яе як прэсна-саланаватую. Тэмпература вар’іруецца ў межах ад 30 °C на невялікай глыбіні да 100 °C на дне басейна. Лабараторныя даследаванні паказалі, што максімальны ўзрост вады складае 2 млн гадоў.

## Роля для чалавека 
Для арашэння, а тым больш для піцця саланаватая вада Басейна лічыцца непрыдатнай.

Шматлікія крыніцы ігралі значную ролю ў жыцці і культуры абарыгенаў, яны фігуруюць у мясцовых міфах і паданнях. Падчас засухі яны заставаліся адзінай крыніцай вады. Сённяшняе насельніцтва Басейна выкарыстоўвае яго ваду ў асноўным для патрэб жывёлагадоўлі і камунальнай гаспадаркі. Найглыбейшыя свідравіны дасягаюць глыбіні 2 км.

Катэгорыя:Гідраграфія Аўстраліі
Тарасіўка (Боярская гарадская грамада)

**Тара́саўка** ці **Тара́сіўка** (, да 1926 года — **Боярка**) — вёска ў Кіева-Святошынскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр Тарасіўскага сельсавета.

## Гісторыя 
У дакументах 1772 года згадваецца, што вёска Боярка належала да Кіева-Сафійскага сабора. А ў дакументах 1841 года ўжо згадваецца, што вёска была дзяржаўнай.

Станам на 1841 год у вёсцы было 94 дамы, з якіх 60 былі моцнымі, а 34 былі вельмі старымі. Насельніцтва складала 550 чалавек, у тым ліку 262 мужчыны і 288 жанчын. Па дадзеных сялян, было 1363 дзесяціны ворных зямель і 170 дзесяцін сенажацяў. 814 гектараў вакол вёскі займалі лясы і лясістыя кусты.

Станам на 1900 год у вёсцы было 373 двары, у якіх пражывала 1490 чалавек, у тым ліку 760 мужчын і 730 жанчын. У вёсцы налічвалася 1651 дзесяціна зямлі, з іх 71 належала царкве, 1580 — былым дзяржаўным сялянам. У вёсцы была царква, царкоўна-прыходская школа, адна дзяржаўная вінная крама, дзве кузні, тры ветракі, пажарная часць. У сельскай абшчыне была адна хлебная крама. Асноўным заняткам сялян было земляробства, частка сялян выязджала на працу ў Кіеў або на чыгунку.

## Кіеўскі ўмацаваны раён 
На мяжы 1920-1930-ч гадоў была пабудавана першая лінія абароны КіУР паміж вёскамі Тарасіўка і Крукіўшчына. Падчас вайны гэта быў пяты батальённы раён абароны. Немцы атакавалі Тарасіўку ад Віты-Паштовой праз Юрыўку па загадзя пабудаваных умацаваннях, што зрабіла іх неэфектыўнымі. Вёска была акупаваная 6 жніўня, вызвалена праз пару дзён. Лінія фронту стабілізавалася паміж Тарасаўкай і Юраўкай і не змянілася да капітуляцыі Кіева.

ДАТы дайшлі да цяпперашняга часу разбуранымі. ТАУТы лепш захаваліся. Захаваўся адзін камандна-назіральны пункт № 230, які з’яўляецца гістарычным помнікам № 513 / 51-З-Ко.

## Галерэя 

Файл:Tarasivka (KSR) skyline1.jpg|Панарама вёскі
Файл:Тарасовский переезд.jpg|Чыгуначны пераезд
Файл:Тарасівка 3.jpg|Новабудоўлі па вуліцы Шаўчэнкі
Файл:Тарасівка 2.jpg|Новыя жылыя дамы
Файл:Тарасовка Фастовский район братская могила .jpg|Брацкая магіла воінаў, загінулых у гады ВАВ
Файл:Тарасовка Фастовский район храм Успения Богородицы.jpg|Праваслаўны храм Успення Найсвяцейшай Багародзіцы ў стадыі будаўніцтва (красавік 2021) 
Файл:Тарасовка Фастовский район храм переулок Островского.jpg|Царква ў раёне завулка Астроўскага ў стадыі будаўніцтва (красавік 2021) 
File:Дот 229 DSC 0638.jpg|ДАК №229. Тыповы выгляд падарванага ДАТа 
File:ДОТ 230 2851650.jpg|Назіральны пункт №230
File:Командно-спостережний пункт №230 DSC 0900 06.jpg|Назіральны пункт №230. Галерэя першага паверха 
File:ДОТ 230 2562068.jpg|Назіральны пункт №230. Шахта на другім паверсе
File:ТАУТ №231 DSC 0940 stitch.jpg|Тумбовая артылерыйская ўстаноўка №231

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Кіева-Святошынскага раёна
Забучча

**Забучча** () — вёска ў Кіева-Святошынскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Мыхайліўка-Рубэжыўскага сельсавета

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Кіева-Святошынскага раёна
Абуховычы

**Абуховічы** ці **Абухо́вычы** () — вёска ў Іванкіўскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр Абуховыцкага сельсавета.

## Знакамітыя ўраджэнцы 
* Ганна Іванаўна Верас (1928—2003) — украінская вышывальшчыца і ткачыха, Народны мастак Украіны (1995).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Іванкіўскага раёна
Станішыўка

**Станішаўка** ці **Станішыўка** (укр. Станішівка, да 2009 года Станишівка) — вёска ў Іванкіўскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Абуховыцкага сельсавета.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Іванкіўскага раёна
Балотня (Іванкіўскі раён)

**Бало́тня** () — вёска ў Іванкіўскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Іванкіўскага пассавета.

## Вядомыя ўраджэнцы 
* Марыя Аўксенцьеўна Прымачэнка (1909—1997) — украінская мастачка, народная мастачка УССР (1988).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Іванкіўскага раёна
Захарыўка (Іванкіўскі раён)

**Захарыўка** () — вёска ў Іванкіўскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Алыўскага сельсавета.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Іванкіўскага раёна
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1700 годзе
Алыва (Іванкіўскі раён)

**Аліва** ці **Алыва** () — вёска ў Іванкіўскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр Алыўскага сельсавета.

Вёска ставіцца да IV-й зоны ўзмоцненага Радыеэкалагічныя кантролю.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Іванкіўскага раёна
Дом віцэ-губернатара (Мінск)

**Дом віцэ-губернатара** — будынак у Мінску, у квартале, які прымыкае да Верхняга Горада, па адрасе вуліца Рэвалюцыйная, 3.

## Гісторыя 
Архітэктурны комплекс Мінскага калегіума езуітаў у стылі барока сфарміраваўся ў 1-й палове XVIII стагоддзя. У 1745 годзе з боку вуліцы Койданаўскай (цяпер Рэвалюцыйная) пабудаваны вялікі аднапавярховы будынак з падвальнымі памяшканнямі, перакрытымі скляпеннямі, дзе знаходзілася бурса і стайня.

У канцы XVIII — пачатку XIX стагоддзяў будынак перабудаваны паводле праекта архітэктара Фёдара Крамера ў стылі класіцызму пад рэзідэнцыю мінскага . Гэта быў аднапавярховы прамавугольны ў плане будынак з высокім цокальным паверхам. Сіметрычны па кампазіцыі галоўны фасад быў вылучаны трыма рызалітамі ў цэнтральнай і вуглавых частках. У 1873 годзе дом віцэ-губернатара моцна пацярпеў падчас пажару, пасля якога быў адноўлены.

### Найноўшы час 
У канцы XIX — пачатку XX стагоддзяў на першым паверсе будынка знаходзіліся жылыя пакоі, а цокальны паверх выкарыстоўваўся пад крамы, у тым ліку бакалейную і мануфактурны склад «Канавалаў і сын».

У пачатку 1920-х гадоў прынята рашэнне пра грунтоўную рэканструкцыі будынка, праект у 1924 годзе распрацаваў архітэктар Аляксей Дзянісаў. Падчас рэканструкцыі надбудаваны другі паверх, а сіметрычны па кампазіцыі галоўны фасад быў вырашаны ў стылі неакласіцызму з элементамі архітэктуры мадэрну.

З 1932 года ў былым доме віцэ-губернатара знаходзіўся Камітэт па радыёвяшчанні пры ЦВК БССР, які ў 1933 годзе рэарганізаваны ў Камітэт радыёінфармацыі і радыёвяшчання пры Савеце Народных Камісараў БССР, які знаходзіўся тут да 1941 года.

У гады Другой сусветнай вайны будынак не пацярпеў. Пасля вайны ў ім знаходзіліся розныя адміністрацыйныя ўстановы. У 1950-я гады будынак былога дома віцэ-губернатара рэканструяваны, праз што часткова страчаны архітэктурны дэкор галоўнага фасада.

У канцы XX стагоддзя распрацаваны праект рэстаўрацыі будынка (архітэктар Людміла Іванова), такім чынам быў цалкам адноўлены выгляд галоўнага фасада паводле ранейшага праекта архітэктара Аляксея Дзянісава.

У 2003 годзе пасля капітальнага рамонту, калі надбудаваны трэці паверх, будынак заняты цэнтральным апаратам Камітэта па барацьбе з арганізаванай злачыннасцю і карупцыяй пры МУС Рэспублікі Беларусь.

## Архітэктура 
Пабудаваны з цэглы. Двухпавярховы будынак з  цэнтральнай часткай, якая завершана ў выглядзе трохвугольнага шчыта. Кампазіцыя галоўнага фасада сіметрычная. Уваход паглыблены, дэкараваны 2 калонамі круглага сячэння, устаноўленымі на ганку. Аконныя праёмы прамавугольныя, без ліштваў, на 1-м паверсе ў цэнтры шырокія, двухчасткавыя.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* ГІСТАРЫЧНАЯ ЗАБУДОВА АНСАМБЛЯ МІНСКАГА КАЛЕГІУМА ЕЗУІТАЎ. (ДОМ ВІЦЭ-ГУБЕРНАТАРА) 

Катэгорыя:Рэвалюцыйная вуліца (Мінск)
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Мінска
Катэгорыя:Мінскі езуіцкі калегіум
Катэгорыя:1745 год у Беларусі
Дыцяткы

**Дзіця́ткі** ці **Дыця́ткы** () — вёска ў Іванкіўскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр Дыцяткыўскага сельсавета.

Вёска размешчана на мяжы Чарнобыльскай зоны адчужэння. Паблізу вёскі знаходзіцца галоўны кантрольна-прапускны пункт у зону. Да аварыі была ў складзе Чарнобыльскага раёна.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Іванкіўскага раёна
Сільванавецкі сельсавет

**Сільванаве́цкі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Гродзенскага раёна Гродзенскай вобласці. Цэнтр — вёска Сільванаўцы.

Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Сапоцкінскага раёна Беластоцкай вобласці БССР. З 20 верасня 1944 года ў складзе Гродзенскай вобласці, з 10 сакавіка 1959 года ў Гродзенскім раёне. 1 верасня 1959 года скасаваны, вёскі Белае Болта, Белічаны, Войтаўцы, Ленькі, Монькаўцы, Плоскаўцы, Плябанскія, Сільванаўцы і хутар Міхайлава перададзены ў склад Лойкаўскага сельсавета, вёскі Каўняны, Кодзеўцы і Шынкаўцы перададзены ў склад Сапоцкінскага пассавета.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Гродзенскага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Сапоцкінскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1940 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1959 годзе
Лычанка

**Ліча́нка** ці **Лыча́нка** () — вёска ў Кіева-Святошынскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.  Адміністрацыйны цэнтр  Лычанскага сельсавета.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Кіева-Святошынскага раёна
Хадасіўка

**Хадасі́ўка** () — вёска ў Абухіўскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр Фэадасііўскай вясковай грамады.

## Гісторыя 
Да 17 ліпеня 2020 вёска была ў складзе Кіева-Святошынскага раёна.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Абухіўскага раёна
Ліпскі сельсавет

Назву **Лі́пскі сельсавет** маюць:

* Ліпскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Нясвіжскага раёна Мінскай вобласці
* Ліпскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Ляхавіцкага раёна Брэсцкай вобласці
* Ліпскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Сапоцкінскага раёна Гродзенскай вобласці
* Ліпскі сельсавет — назва Шырокаўскага сельсавета Буда-Кашалёўскага раёна Гомельскай вобласці ў 1926—1966 гадах
Джэйхан (значэнні)

**Джэйхан** — тапонім:

* Джэйхан — горад у Турцыі
* Джэйхан — рака ў Турцыі
Джэйхан (рака)

**Джэйха́н** () — рака на поўдні Турцыі, у паўднёва-ўсходняй частцы паўвострава Малая Азія.

Даўжыня ракі 474 км. Плошча вадазбору 21 200 км². Сярэдні расход вады каля 230 м³/с (найбольшы — у пачатку лета). Выток ракі знаходзіцца ў гарах Армянскага Таўра на вышыні каля 3000 м. Ніжняе цячэнне па нізіне Чукурава. Упадае ў заліў Іскендэрун Міжземнага мора. Жыўленне ракі снегавое і дажджавое. Паводкі адбываюцца ў зімовы перыяд. Вада з ракі выкарыстоўваецца на арашэнне, у выніку чаго ўлетку і ўвосень рака часам перасыхае.

У даліне ракі горад Джэйхан.

## Літаратура 
*  — С. 97.
* Словарь современных географических названий / Под общей редакцией акад. В. М. Котлякова — Екатеринбург: У-Фактория, 2006.

## Спасылкі 
* Ceyhan River // Encyclopaedia Britannica

Катэгорыя:Рэкі Турцыі
Катэгорыя:Басейн Міжземнага мора ў Азіі
Піскы (Іванкіўскі раён)

**Пяскі** ці **Піскы** () — вёска ў Іванкіўскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр  Піскыўскага сельсавета.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Іванкіўскага раёна
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1861 годзе
Карпыліўка (Іванкіўскі раён)

**Карпі́лаўка** ці **Карпы́ліўка** () — вёска ў Іванкіўскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Піскыўскага сельсавета.

У ХІХ стагоддзі сяло Карпыліўка было ў складзе Прыборскай воласці Радамысльскага павета Кіеўскай губерні.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Іванкіўскага раёна
Васілевіцкі сельсавет

Назву **Васіле́віцкі сельсавет** маюць:

* Васілевіцкі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Васілевіцкага раёна Гомельскай вобласці
* Васілевіцкі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Гродзенскага раёна Гродзенскай вобласці
* Васілевіцкі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Слонімскага раёна Гродзенскай вобласці
Белкніга

**ААТ «Белкніга»** — найбуйнейшае кнігагандлёвае прадпрыемства Рэспублікі Беларусь, якое налічвае 87 кніжных крамаў ва ўсіх рэгіёнах краіны. Супрацоўнічае з многімі выдавецтвамі, як айчыннымі, так і замежнымі.

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Кампаніі Беларусі
Дыпілонскі майстар

*, Афіны.]]
**Дыпілонскі майстар** — старажытнагрэчаскі вазапісец, актыўны каля 760—750 гадоў да нашай эры. Ён працаваў у Афінах, дзе ён і яго майстэрня выпускала вялікія пахавальныя пасудзіны для тых, хто пахаваны на , адкуль і яго ўмоўнае імя. Яго праца ставіцца да вельмі позняй стадыі геаметрычнага стылю. Яго вазы служылі надмагільнымі знакамі і пасудзінамі для лібацый на арыстакратычных магілах і, як такія, упрыгожаны малюнкам пахавальных сцэн, якая паказвае жалобу па нябожчыку. Амаль 50 ваз атрыбутаваны Дыпілонскаму майстру і яго майстэрні. Прыклады ўключаюць  ў Нацыянальным археалагічным музеі, Афіны, і  у Брытанскім музеі.

## Літаратура 
* Roisman, Joseph, and translated by J.C Yardley, *Ancient Greece from Homer to Alexander* (Blackwell Publishing Ltd, 2011) 1-4051-2776-7
* Boardman, J. *Early Greek Vase Painting: 11th-6th Centuries BC: A Handbook (World of Art)''. London: Thames and Hudson Publishing, May 1998. ISBN 0-500-20309-1(9780500203095).

## Спасылкі 
Катэгорыя:Постаці Старажытных Афін
Катэгорыя:Вазапісцы Старажытнай Грэцыі
Пол Якабсталь

**Пол Якабсталь** (, Берлін — , Оксфард) — знаўца грэчаскага вазапісу і кельцкага мастацтва. Ён напісаў доктарскую дысертацыю ва ўніверсітэце Бона пад кіраўніцтвам . У 1912 годзе ён апублікаваў каталог грэчаскіх ваз у Гётынгене і атрымаў пасаду прафесара ў Марбургскім універсітэце.

У 1920-я гады Якабсталь зацікавіўся працай Джона Бізлі на вазапісе і пачаў прымаць таксанамічныя метадалогіі Бізлі. Яго праца 1927 года «Ornamente griechischer Vasen» была прысвечана Бізлі. У 1930 Якабсталь і Бізлі пачалі супрацоўнічаць па інвентарызацыі ранніх грэчаскіх ваз, праект, які яны стварылі ў 1939 годзе, атрымаў назву «Bilder griechischer Vasen». Пасля Другой сусветнай вайны два навукоўцы сталі калегамі-рэдактарамі оксфардскай класічнай манаграфіі «Bilder griechischer Vasen».

У 1935 годзе Якабсталь быў вымушаны пакінуць нацысцкую Германію па прычыне яго яўрэйскай спадчыны. Ён пасяліўся ў Англіі і ў 1937 годзе быў прызначаны выкладчыкам у , Оксфард. Там ён працягнуў сваё супрацоўніцтва з Бізлі.

Неўзабаве пасля прыбыцця ў Англію Якабсталь пачаў вывучаць мастацтва кельтаў і ў 1944 годзе апублікаваў сваё даследаванне ранняга кельцкага мастацтва. Гэтая кніга сфакусавана на ўздзеянні грэчаскага арнаменту на кельцкае дэкаратыўна-прыкладное мастацтва, яна стала адной з першых англамоўных прац, якая выкарыстала тэрміналогію, устаноўленую  ў яго працы «». З 1947 па 1950 Якабсталь займаў пасаду ўніверсітэцкага  ў сферы кельцкай археалогіі ў Оксфардскім універсітэце.

У апошнім даследаванні Якабсталя, «Greek pins and their connexions with Europe and Asia» (1956), ён звярнуўся да каталагізацыі матэрыялу з грэчаскай антычнасці, застаючыся пры гэтым занятым пытаннямі рэцэпцыі грэчаскага мастацтва за мяжой.

Сярод студэнтаў Якабсталя — швейцарскі археолаг  і .

## Літаратура 
* , *Paul Ferdinand Jacobsthal*. Proceedings of the Seventh International Congress of Celtic Studies: Oxford, 1983. Ed. E. Ellis Evans et al., Jesus College, Oxford/Oxbow Books, 1986, 15-18.
* , «Dr. P.F. Jacobsthal», *The Burlington Magazine* 100 (1958), 27.

## Спасылкі 
* Jacobsthal at the Biographical Dictionary of Art Historians

Катэгорыя:Мастацтвазнаўцы Германіі
Барацьба цэнтаўраў

**«Барацьба цэнтаўраў»** () — карціна Арнольда Бёкліна, створаная ў 1873 годзе. Напісана алеем на дрэве, мае памер 105 на 195.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Карціны 1873 года
Плябанішкаўскі сельсавет

**Пляба́нішкаўскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Гродзенскага раёна Гродзенскай вобласці. Цэнтр — вёска Плябанішкі.

Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Парэцкага раёна Беластоцкай вобласці БССР. З 25 лістапада 1940 года ў складзе Гродзенскага раёна, з 20 верасня 1944 года ў складзе Гродзенскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Гожаўскага сельсавета.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Гродзенскага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Парэцкага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1940 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1954 годзе
Юрыдычныя аб’яднанні Сведкаў Іеговы

'''Юрыдычныя аб'яднанні Сведкаў Іеговы''' - юрыдычныя аб'яднанні, якімі Сведкі Іеговы карыстаюцца ў нацыянальным ці міжнародным маштабе. Гэтыя аб'яднанні выдаюць літаратуру і выконваць іншыя аперацыйныя і адміністрацыйныя функцыі, якія прадстаўляюць інтарэсы рэлігійнай арганізацыі.

Самай старой і найбольш вядомай з іх з'яўляецца «Таварыства Вартавой вежы», якую часам выкарыстоўваюць як сінонім рэлігійнай арганізацыі Сведкаў Іеговы, але самі Сведкі Іеговы падкрэсліваюць адрозненні паміж сваімі аб'яднаннямі і сваёй рэлігійнай арганізацыяй. Існуе шэраг іншых нацыянальных, рэгіянальных і міжнародных аб'яднанняў, якія прадстаўляюць інтарэсы Сведкаў Іеговы.

## Таварыства Вартавой вежы Біблій і трактатаў Пенсільваніі 
Заснавана Ч. Раселам ў 1881 г. У розны час гэта некамерцыйная арганізацыя дзейнічала пад рознымі назвамі: «Сіёнскае таварыства Вартавой вежы» (1881-1896), «Таварыства Вартавой вежы Біблій і трактатаў» (1896-1955) і «Таварыства Вартавой вежы» (з 1955 года). З 2014 г. прэзідэнтам таварыства з'яўляецца Роберт Сіранка.

## Таварыства Вартавой вежы Біблій і трактатаў Нью-Ёрка
Таварыства Вартавой вежы Біблій і трактатаў Нью-Ёрка адказвае за адміністрацыйныя пытанні, такія як нерухомасць, асабліва ў Злучаных Штатах. Гэта аб'яднанне, як правіла, прыводзіцца ў якасці выдаўца публікацый Сведкаў Іеговы. Названыя мэты арганізацыі: «Дабрачынныя, добразычлівыя, навуковыя, гістарычныя, літаратурныя і рэлігійныя мэты; маральнае і разумовае ўдасканаленне мужчын і жанчын, распаўсюджванне біблейскіх ісцін на розных мовах з дапамогай публікацыі трактатаў, брашур, публікацыі і іншых рэлігійных дакументаў, і для рэлігійнай місіянерскай працы.»

## Іншыя аб'яднанні
* Associação Torre de Vigia de Bíblias e Tratados (Бразілія)
* Association cultuelle des Témoins de Jéhovah de France (Францыя)
* Association of Jehovah's Witnesses of East Africa (Усходняя Афрыка)
* Los Testigos de Jehová en México (Мексіка)
* Wachtturm-Gesellschaft, Selters/Taunus (Германія)
* Watchtower Bible & Tract Society Of Australia, Inc. (Аўстралія)
* Еўрапейская асацыяцыя Сведкаў Іеговы
* Рэлігійнае аб'яднанне Сведкаў Іеговы ў Рэспубліцы Беларусь (Беларусь)

Катэгорыя:Сведкі Іеговы
Катэгорыя:Хрысціянства
Ніна Аляксандраўна Сасноўская

**Ніна Аляксандраўна Сасноўская** (, в. Дабраволя Ваўкавыскага павета Гродзенскай губерні, цяпер у Свіслацкім раёне Гродзенскай вобласці — , г. Вільнюс) — заходнебеларускі мастак-графік, педагог

## Біяграфія 
У 1910—1911 гадах вучылася ў Віленскай рысавальнай школе. Два гады (1919—1921) як вольная слухачка займалася на мастацкім факультэце Віленскага ўніверсітэта. У пачатку 1920-х працавала выкладчыкам малявання ў Віленскай беларускай гімназіі.

У 1923 годзе выканала алоўкавы партрэт Я. Купалы, які быў літаграфіраваны на камень мастаком Я. Горыдам. Надрукаваны ў віленскай друкарні Ласкова, партрэт Я. Купалы атрымаў шырокае распаўсюджанне сярод беларускага насельніцтва ў Заходняй Беларусі ў перадваенны перыяд (1930—1939).

File:Горыд. Партрэт Янкі Купалы.jpg|thumb|Партрэт Янкі Купалы

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Графікі Беларусі
Катэгорыя:Выкладчыкі Віленскай беларускай гімназіі
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Ваўкавыскім павеце (Расійская імперыя)
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Свіслацкім раёне
Катэгорыя:Памерлі ў Вільнюсе
Кашыра (значэнні)

* Кашыра — горад у Маскоўскай вобласці
* Юрый Кашыра — каталіцкі святар, прылічаны да блаславёных
Тэрмахіўка

**Цермахаўка** ці **Тэрмахі́ўка** () — вёска ў Іванкіўскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Тэрмахіўскага сельсавета.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Іванкіўскага раёна
Фэнэвычы

**Фе́невічы** ці **Фэнэвычы** () — вёска ў Іванкіўскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр Фэнэвычыцкага сельсавета.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Іванкіўскага раёна
Алея кіно

**«Алея кіно»** з’явілася 17 верасня 2016 годзе ў дзень святкавання 888-годдзя Гродна і ўключае назвы фільмаў, якія здымаліся ў горадзе. Алея складаецца з гранітных пліт з назвамі фільмаў і датай іх выхаду, якія размешчаны на пляцоўцы каля моладзевага цэнтра «Гродна» на Савецкай вуліцы.

## Гісторыя 
Аўтарам ідэі выступіў журналіст і кіраўнік фотаклуба «Гродна» Аляксандр Ласмінскі. Ідэю па стварэнні першай у Беларусі алеі кіно падтрымалі абласныя і гарадскія ўлады. Алею, па традыцыі кіношнікаў, адкрылі разбіваннем талеркі намеснік старшыні аблвыканкама Віктар Лісковіч і старшыня Гродзенскага гарвыканкама Мечыслаў Гой. На ганаровай цырымоніі гарадзенскія акцёры ўзнавілі кадры з фільмаў. Пліты для алеі выраблены на Гродзенскім камнеапрацоўчым заводзе.

Яшчэ сем пліт з'явілася год пасля адрыцця алеі. У цырымоніі закладкі новых пліт 23 верасня 2017 года прымалі ўдзел старшыня гарадскога Савета дэпутатаў Барыс Фёдараў і намеснік старшыні гарадскога выканаўчага камітэта Зоя Кулеша. Планавалася, што алея будзе штогод папаўняцца новымі кінастужкамі (усяго ў горадзе здымалі эпізоды больш за 50 фільмаў).

У планах было таксама ўключэнне алеі ў гарадскі турыстычны маршрут, прысвечаны фільмам, якія здымалі ў Гродне.

## Імянныя пліты алеі 
* Прысвечаная праекту «Алея кіно» — закладзена 17 верасня 2016 года.
* «Белыя росы» (1983) — закладзена 17 верасня 2016 года.
* «Мiколка-паравоз» (1956) — закладзена 23 верасня 2017 года.
* «Я родам з дзяцінства» (1966) — закладзена 23 верасня 2017 года.
* «Раскiданае гняздо» (1981) — закладзена 23 верасня 2017 года.
* «» (1995) — закладзена 23 верасня 2017 года.
* «У жніўні 44-га…» (2001) — закладзена 23 верасня 2017 года.
* «Хрыстос прызямлiўся ў Гароднi» (1967) — закладзена 23 верасня 2017 года.
* «Сляды апосталаў» (2013) — закладзена 23 верасня 2017 года.
* «Кааператыў «Палітбюро», або Будзе доўгім развітанне» (1992) — закладзена 14 верасня 2018 года.
* «Мяне завуць Арлекіна» (1988) — закладзена 14 верасня 2018 года.
* «Замах» (2010) — закладзена 8 верасня 2023 года.
* «Прыгодны да нестраявой» (1968) — закладзена 5 верасня 2025 года.
Пры гэтым стужку «Хрыстос прызямлiўся ў Гароднi» насамрэч, нягледзячы на назву, у Гродне не здымалі.

## Крытыка 
Журналістамі адзначалася, што пераважная большасць сучасных фільмаў з алеі адлюстроўве сам горад у лепшым выпадку ў якасці эпізадычных дэкарацый для постсавецкіх батальных фільмаў выключна на тэматыку II сусветнай вайны. Сапраўды «гарадзенскіх» фільмаў, па якіх можна прачытаць архітэктуру і атмасферу горада, адзінкі.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Культура Гродна
Катэгорыя:2016 год у Гродне
Катэгорыя:Кінематограф Беларусі
Катэгорыя:Савецкая вуліца (Гродна)
Мяне завуць Арлекіна

**«Мяне завуць Арлекіна»** () — беларускі двухсерыйны мастацкі фільм, зняты рэжысёрам Валерыем Рыбаравым на кінастудыі «Беларусьфільм» у 1988 годзе.

## Сюжэт 
Канец 1980-х гадоў. Малады хлопец Андрэй Савічаў па мянушцы «Арлекіна» жыве ў в. Парэчча каля чыгункі, недалёка ад Гродна. Ён з’яўляецца лідарам невялікай групы хлопцаў з «вагонкі», якія клічуць сябе «ваўкамі» і супрацьстаяць розным групам нефармалаў: неанацыстам, хіпі, металістам, а таксама проста багаценькім «мажорам» з горада. «Арлекіна» не ў захапленні ад такога жыцця, але ён разумее, што іншага жыцця ў яго быць не можа. Яго дзяўчына Лена, у якую ён па-сапраўднаму быў закаханы, пакiдае яго дзеля забяспечанага маладога «Інтэра». Аднак любіць яна толькі «Арлекіна» і пазней вяртаецца да яго. Абражаны такім чынам «Інтэр» вырашае разабрацца з «Арлекіна». Ён з групай сваіх прыяцеляў вязе Лену і «Арлекіна» за горад і там гвалтуе Лену на вачах у «Арлекіна».

## У галоўных ролях 
### У ролях 
### У эпізодах 
## Здымачная група 
* Аўтар сцэнарыя і рэжысёр — Валерый Рыбараў

## Спасылкі 
*  

Катэгорыя:Фільмы студыі «Беларусьфільм»
Катэгорыя:Фільмы СССР 1988 года
Катэгорыя:Фільмы Валерыя Рыбарава
Катэгорыя:Фільмы, знятыя ў Гродне
I Міжнародны фестываль мастацтваў «Славянскі Базар у Віцебску»

міні|Афіша I Міжнароднага фестывалю мастацтваў «Славянскі Базар у Віцебску».
**I Міжнародны фестываль мастацтваў «Славянскі Базар у Віцебску»** адбыўся 18 ліпеня 1992 года. Музычны фестываль сабраў больш за тысячу ўдзельнікаў з Беларусі, Расіі, Украіны, ЗША, Канады, Аўстраліі, Польшчы, Грузіі.
## Удзельнікі і мэты 
Ля вытокаў фестывалю стаяла тры дзяржавы — Беларусь, Расія і Украіна. Мэтай краін-арганізатараў было азнаёміць віцябчан і гасцей горада з песеннай творчасцю славянскіх народаў.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Славянскі базар у Віцебску
Дарога Р92

**Дарога**  — аўтамабільная дарога рэспубліканскага значэння у Беларусі, якая злучае гарады Мар’іну Горку і Старыя Дарогі. Працягласць складае 70 км.

Праходзіць па тэрыторыі Пухавіцкага і Старадарожскага раёнаў Мінскай вобласці.

## Маршрут 
* **Мінская вобласць**, **Пухавіцкі раён**
** 24px Мар’іна Горка
** Міхайлава
** Сінча
** Церабуты
* **Мінская вобласць**, **Старадарожскі раён**
** Ляўк 24px 
** Дражна
** Шапчыцы
** 24px Старыя Дарогі

## Спасылкі 
* Дарогі Беларусі

Катэгорыя:Дарогі Пухавіцкага раёна
Катэгорыя:Дарогі Старадарожскага раёна
Катэгорыя:Дарогі Беларусі
Шпілі (значэнні)

Назву **Шпілі** маюць:

## Населеныя пункты 
### Беларусь 
* Шпілі — былая вёска ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласці, зараз у межах Віцебска.

### Расія 
* Шпілі — вёска ў Шчыгроўскім раёне Курскай вобласці.

### Украіна 
* Шпылі ці Шпілі — вёска ў Іванкіўскім раёне Кіеўскай вобласці.
Грандзіцкі сельсавет

**Гра́ндзіцкі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Гродзенскага раёна Гродзенскай вобласці. Цэнтр — вёска Грандзічы.

Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Гродзенскага раёна Беластоцкай вобласці БССР. З 20 верасня 1944 года ў складзе Гродзенскай вобласці. 2 снежня 1961 года ў склад Путрышкаўскага сельсавета перададзены вёскі Малышчына і Кульбакі. 11 лютага 1972 года ў склад сельсавета з Гожскага сельсавета перададзены вёскі Русота Каменная і Чашчаўляны, з Путрышкаўскага сельсавета — вёскі Астравок і Русота. 16 сакавіка 1987 года сельсавет скасаваны, яго тэрыторыя далучана да Путрышкаўскага сельсавета.

На момант скасавання ў склад сельсавета ўваходзілі 12 населеных пунктаў: Астравок 1, Астравок 2, Грандзічы, Дзевятоўка, Дуброва, Зарыца, Кукалі, Лапенкі, Падкрыжакі, Русота, Русота Каменная і Чашчаўляны.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Гродзенскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1940 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1987 годзе
Алэксандрыўка (Чарнігаўскі раён)

**Аляксандраўка** ці **Алэксандрыўка** () — вёска ў Чарнігаўскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Алэшнянскага сельсавета.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Рыпкынскага раёна
Гіркы (Рыпкынскі раён)

**Горкі** ці **Гіркы** () — пасёлак у Рыпкынскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Любецкай пасялковай абшчыны.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Рыпкынскага раёна
Дарога Р68

**Дарога ** — аўтамабільная дарога рэспубліканскага значэння ў Беларусі, якая злучае аграгарадок Пухавічы, горад Узда і аграгарадок Негарэлае. Працягласць — 97 км.

Праходзіць па тэрыторыі Пухавіцкага, Уздзенскага і Дзяржынскага раёнаў Мінскай вобласці.

## Маршрут 
* **Мінская вобласць**, **Пухавіцкі раён**
** Пухавічы 24px 
** Блонь
** 24px Мар’іна Горка
** Шацк
* **Мінская вобласць**, **Уздзенскі раён**
** Валяр’яны 24px 
** 24px Узда
* **Мінская вобласць**, **Дзяржынскі раён**
** Энергетыкаў 24px 
## Спасылкі 
* Дарогі Беларусі

Катэгорыя:Дарогі Пухавіцкага раёна
Катэгорыя:Дарогі Уздзенскага раёна
Катэгорыя:Дарогі Дзяржынскага раёна
Катэгорыя:Дарогі Беларусі