open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Сямён Война

**Сямён Войнавіч Грычынавіч** (? — 1599) — маршалак гаспадарскі (1584—1588), кашталян мсціслаўскі (1588—1599); цівун ужвенцкі (з 1567), дзяржаўца паштоўскі, паморскі, палангскі, горждаўскі.
.]]
З пінскага баярскага роду Войнаў-Грычынавічаў, сын кашталяна мсціслаўскага Войны Мацвеевіча Грычыны і Багданы з Любельскіх. Выслужыў у вялікага князя літоўскага Жыгімонта Аўгуста маёнткі ў Жамойці. У 1583 годзе на памяць пра летась памерлага бацьку заказаў звон для царквы ў Моладаве, сваім вотчынным маёнтку. У 1599 годзе склаў тастамент, важную крыніцу па генеалогіі роду Войнаў-Грычынавічаў, апублікаваную ўпершыню Іванам Спрогісам у канцы XIX ст.

## Сям'я 
Жанаты быў прынамсі двойчы, першы раз з Фядорай Фёдараўнай з Маноўскіх, другі з Гальшкай Севасцьянавай з Кэнштартаў.

* (1) Мацей
* (1) Вінцэнт
* (1) Андрэй
* (1) Бенедыкт
* (1) Аўдоцця
* (1) Марына
* (1) Ганна
* (2) Рыгор
* (2) Аляксандр
* (2) Варвара
* (2) Алена,

гэтых дзяцей ён згадвае ў сваім тастаменце. Аднак, яшчэ трое яго сыноў «Сямёнавічаў, кашталянічаў мсціслаўскіх»:

* (?) Юрый
* (?) Васіль
* (?) Абрам,

не згаданы ў тастаменце, з якой прычыны і хто іх маці -- не вядома.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* *Спрогис И.* Духовное завещание мстиславского каштеляна Семена Войны — 1599 г., 1-го марта // Чтения в Историческом обществе Нестора-летописца. — Киев, 1898. Кн. 12.

Сямён Войнавіч
Катэгорыя:Маршалкі гаспадарскія
Катэгорыя:Кашталяны мсціслаўскія
Катэгорыя:Цівуны ўжвенцкія
Катэгорыя:Старосты паштоўскія
Катэгорыя:Старосты паморскія
Катэгорыя:Старосты палангскія
Катэгорыя:Старосты горждаўскія
Катэгорыя:Сенатары Рэчы Паспалітай
Махамед Юніс аль-Ахмед

**Махамед Юніс аль-Ахмед аль-Мувалі** (; нар. 1949) — высокапастаўлены член іракскай партыі Баас, кіраўнік падпольнай арганізацыі «Аль-Аўда», актыўны арганізатар партызанскіх аперацый супраць сіл міжнароднай кааліцыі падчас Іракскай вайны 2003—2011 гадоў.

## Біяграфія 
Ахмед нарадзіўся ў 1949 годзе ў Аль-Мавале ў правінцыі Масул і падняўся ў шэрагах іракскай партыі Баас пры кіраванні Садама Хусейна. Першапачаткова ён служыў ва ўпраўленні палітычнага кіраўніцтва іракскай арміі, якому было даручана забяспечыць кантроль над ваеннымі, а затым стаў старэйшым членам ваеннага бюро партыі.

Хоць да моманту ўварвання ў Ірак у 2003 годзе Ахмед уваходзіў у склад вышэйшага камандавання партыі Баас, Злучаныя Штаты не надавалі першароднага значэння яго злове да таго часу, пакуль не прайшло некалькі месяцаў пасля падзення баасісцкага ўрада, ненаўмысна даўшы Ахмеду дастаткова часу, каб схавацца. У 2006 годзе іракскі ўрад сцвярджаў, што ён быў «аператыўным лідарам», «фінансавым пасярэднікам» і палявым камандзірам паўстанцаў-баасітаў.

Падчас вайны аль-Ахмед у асноўным жыў у Сірыі, будучы абвінавачаным іракскім прэзідэнтам Нуры аль-Малікі ў тым, што ён кіруе баявымі дзеяннямі суніцкіх паўстанцаў унутры Ірака. Па словах журналістаў Майкла Вайса і Хасана Хасана, прэзідэнт Сірыі Башар Асад у нейкі момант паспрабаваў зрабіць аль-Ахмеда лідарам іракскіх паўстанцаў-баасістаў. Аднак іншыя паведамлялі, што яго арганізацыя, Аль-Аўда мае шмат шыітаў на пасадах сярэдняга ўзроўню і прывабна для некаторых былых шыітаў-баасістаў з паўднёвага Ірака. Акрамя таго, арганізацыя Ахмеда сканцэнтравана на забеспячэнні палітычнай рэабілітацыі, амністыі і рэпатрыяцыі выгнаннікаў-баасістаў, у адрозненне ад арміі Накшбандзіі, што хоча гвалтоўна зрынуць новы іракскі ўрад.

У кастрычніку 2020 года, у сувязі са смерцю ад-Дуры, заходнія крыніцы лічылі яго найбольш верагодным кандыдатам на пасаду сакратара іракскага Баас.

## Гл. таксама 
* ‎Салах аль-Мухтар

## Спасылкі 
*
*
*

Катэгорыя:Палітыкі Ірака
Катэгорыя:Члены іракскага аддзялення партыі Баас
Катэгорыя:Удзельнікі Іракскай вайны
Катэгорыя:Партызаны
Канстанцін Канстанцінавіч Стрыеўскі

**Канстанцін Канстанцінавіч Стрыеўскі** (, в. Гальшаны — , Масква) — рэвалюцыйны і дзяржаўны дзеяч.

## Біяграфія 
Скончыў народнае вучылішча ў Гальшанах. У 1896 годзе сям’я пераязджае ў Рыгу. З 11 гадоў пачаў працаваць у Рыжскіх чыгуначных майстэрнях. У 17-гадовым узросце ўступае ў рады РСДРП, выбіраецца членам падпольнага забастовачнага камітэта чыгуначных майстэрань. У 1908 годзе арыштаваны, сасланы ў Валагодскую губерню. У 1911 годзе прыязджае ў Маскву, дзе працягвае рэвалюцыйную дзейнасць, у 1913 годзе арыштаваны і сасланы ў паўночныя паветы Аланецкай губерні. У 1916 годзе вярнуўся з ссылкі і быў прызваны ў армію, дзе працягваў рэвалюцыйную прапаганду. Прымаў удзел у Кастрычніцкім узброеным паўстанні.

З 1917 годзе — першы камісар па харчаванні. Пасля грамадзянскай вайны працуе ў Маскве на розных партыйных і дзяржаўных пастах. У канцы снежня 1922 года — дэлегат І з’езда Саветаў.
 
У 1927 годзе прызначаюць старшынёй Маскоўскага саўнаргаса. З чэрвеня 1930 года сакратар Маскоўскага абкома партыі і адначасова старшыня ВСНГ РСФСР. У 1932 годзе быў назначаны наркомам лёгкай прамысловасці РСФСР, абраны членам ЦВК СССР.

У 1937 годзе быў арыштаваны па справе Тухачэўскага. Растраляны 21 красавіка 1938 года. Рэабілітаваны пасля XX з’езда КПСС.

## Літаратура 
* Паўлючэнка, Н. У. Рэвалюцыянер і грамадскі дзеяч // Памяць: гіст.-дакум. хроніка Ашмянскага раёна. — Мн.: БЕЛТА, 2003. — С.170 — 171.
* Стрыеўскі Канстанцін Канстанцінавіч // Краязнаўчы каляндар Ашмяншчыны на 2015 год / склад. Г. У. Палубінская.-Ашмяны, 2015. — С. 33 — 34.

Катэгорыя:Расстраляныя і пахаваныя на палігоне «Камунарка»
Катэгорыя:Кандыдаты ў члены ЦК КПСС
Катэгорыя:Дэлегаты XVII з’езда УКП(б)
Катэгорыя:Члены УЦВК
Катэгорыя:Члены ЦВК СССР
Катэгорыя:Члены ЦК КПСС
Катэгорыя:Рэпрэсаваныя савецкай уладай
Катэгорыя:Пасмяротна рэабілітаваныя ў СССР
Катэгорыя:Народныя камісары
Яўгенія Васільеўна Сікорская

**Яўгенія Васільеўна Сікорская** (, Энгельс Саратаўскай вобласці — ) — беларускі педагог, Заслужаны настаўнік прафесійна-тэхнічнай адукацыі Беларусі.

## Біяграфія 
Скончыла Саратаўскі інстытут механізацыі сельскай гаспадаркі СССР (1944). Працавала ў апараце Міністэрства сельскай гаспадаркі БССР (1945—1952), у 1952—1975 гадах — выкладчык Ашмянскага ПТВ № 192.

Ганаровае званне «Заслужаны настаўнік прафесійна-тэхнічнай адукацыі» прысвоена ў 1967 годзе.

## Літаратура 
* Сікорская Яўгенія Васільеўна // Краязнаўчы каляндар Ашмяншчыны на 2016 год / склад. Г. У. Палубінская. — Ашмяны, 2016. — С. 10.
* Сікорская Яўгенія Васільеўна // Памяць: гіст.-дакум. хроніка Ашмянскага раёна. — Мн.: БЕЛТА, 2003. — С. 564.
Раіса Іванаўна Цітко

**Раіса Іванаўна Цітко** ( в. Юраўляны на Беласточчыне — ) — Герой Сацыялістычнай Працы, перадавік сельскагаспадарчай вытворчасці.

## Біяграфія 
З 1952 года па 1974 год працавала свінаркай у саўгасе «Перамога» (зараз КСУП «Кракоўка»).

У 1971 годзе прысвоена званне Героя Сацыялістычнай Працы. Узнагароджана ордэнамі Леніна (1971) і Працоўнага Чырвонага Сцяга (1966), граматай Вярхоўнага Савета БССР (1960).

## Літаратура 
* Ніколаев, Ю. И. Материнский наказ / Ю. И. Николаев // Памяць: гіст.-дакум. хроніка Ашмянскага раёна/ рэдкал.: Г. К. Кісялёў [і інш.]. — Мн.: БЕЛТА, 2003. — С. 546—548. (Вызначыліся працай. Герой Сацыялістычнай Працы).
* Цітко Раіса Іванаўна // Краязнаўчы каляндар Ашмяншчыны на 2016 год / склад. Г. У. Палубінская. — Ашмяны, 2016. — С. 29.
* Цітко Раіса Іванаўна // Памяць: гіст.-дакум. хроніка Ашмянскага раёна / рэдкал.: Г. К. Кісялёў [і інш.]. — Мн.: БЕЛТА, 2003. — С. 546. (Вызначыліся працай. Герой Сацыялістычнай Працы).
Уладзімір Іванавіч Тубеліс

**Уладзімір Іванавіч Тубеліс** (, Віцебск — ) — дзяржаўны і грамадскі дзеяч, удзельнік партызанскага руху на тэрыторыі Беларусі ў гады Вялікай Айчыннай вайны. Член КПСС (з 1939).

## Біяграфія 
Нарадзіўся 28 кастрычніка 1911 года ў Віцебску ў сям’і рабочага. У 1921 годзе сям’я пераехала ў Сенненскі раён Віцебскай вобласці. У дзесяцігадовым узросце пачаў батрачыць у кулака. У 1929 годзе сям’я ўступіла ў калгас. З 1928 года па 1930 год вучыўся ў цэнтральнай школе УЛКСМ г. Свярдлоўска. З 1931 года па 1939 год працаваў на кіруючых пасадах партыйных і савецкіх органаў.

У 1939 годзе пасля ўз’яднання Заходняй Беларусі з БССР камандзіраваны на работу ў Вілейскую вобласць начальнікам абласнога аддзела будматэрыялаў. З 1940 года да чэрвеня 1941 года — інструктар Вілейскага абкама КПБ. У маі 1942 годзе накіраваны ў тыл ворага камісарам партызанскай брыгады імя Гастэлы, якая кантралявала тэрыторыю Ашмянскага раёна. Адначасова з’яўляўся сакратаром падпольнага Ашмянскага РК КПБ.

Пасля вызвалення Ашмянскага раёна ад нямецкіх войск працаваў сакратаром Ашмянскага РК КПБ (1944—1949). Пасля вучыўся ў Мінскай рэспубліканскай партшколе пры ЦК КПБ, працаваў на кіруючых пасадах партыйных і дзяржаўных устаноў. Дэпутат Вярхоўнага Совета БССР (1947—1951).

Імем Тубеліса названа адна з вуліц г. Ашмяны.

## Узнагароды 
Узнагароджны ордэнам Айчыннай вайны 1-й ступені, медалямі «Партызану Айчыннай вайны 1-й і 2-й ступені», «За перамогу над фашысцкай Германіяй», ордэнам Працоўнага Чырвонага Сцяга.

## Літаратура 
* Брыгада імя М. Ф. Гастэлы// Памяць: гіст.-дакум. хроніка Ашмянскага раёна/ рэдкал.: Г. К. Кісялёў [і інш.]. — Мн.: БЕЛТА, 2003. — С.320-321. (Партызанскія фарміраванні, якія дзейнічалі на тэрыторыі Ашмянскага раёна).
* Буслович, И. Посланец-коммунист, секретарь подпольного райкома: о Тубелисе Владимире Ивановиче/ Ирина Буслович // Ашмянскі веснік. — 2019. — 5 ліпеня. — (№ 51). — С. 4. (Их именами названы улицы города).
* Каранеўскі, А. Р. Ашмянскае падполле/ А. Р. Каранеўскі // Памяць: гіст.-дакум. хроніка Ашмянскага раёна/ рэдкал.: Г. К. Кісялёў [і інш.]. — Мн.: БЕЛТА, 2003. — С.313—315.
* Партызанскі рух // Памяць: гіст.-дакум. хроніка Ашмянскага раёна/ рэдкал.: Г. К. Кісялёў [і інш.]. — Мн.: БЕЛТА, 2003. — С.316—320.
* Тубеліс Уладзімір Іванавіч // Краязнаўчы каляндар Ашмяншчыны на 2016 год / склад. Г. У. Палубінская.-Ашмяны, 2016. — С. 32.
* Тубеліс Уладзімір Іванавіч // Памяць: гіст.-дакум. хроніка Ашмянскага раёна / рэдкал.: Г. К. Кісялёў [і інш.]. — Мн.: БЕЛТА, 2003. — С. 393. (Вярнуліся пераможцамі).

Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета БССР 2-га склікання
Катэгорыя:Партызаны Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Постаці Ашмянскага раёна
Якаў Міхайлавіч Цукерзіс

**Якаў Міхайлавіч Цукерзіс** () — беларускі настаўнік, навуковец. Доктар біялагічных навук.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 24 кастрычніка 1909 года ў Ашмянах.

Скончыў Віленскую гімназію, у 1934 годзе — факультэт матэматыкі і прыродазнаўчых навук Віленскага ўніверсітэта імя С. Баторыя. У 1939—1941 гадах працаваў завучам Ашмянскай сярэдняй школы (зараз — сярэдняя школа № 1), наладжваў навучанне на беларускай мове.

У гады Вялікай Айчыннай вайны жыў і працаваў энтамолагам у Туркменскай ССР. Пасля вызвалення Беларусі ў 1944 годзе вярнуўся ў Ашмяны, з дапамогай мясцовых улад адрамантаваў будынак школы, у якой раней працаваў і які моцна пацярпеў падчас вайны, і 1 верасня 1944 года ў школе пачаліся заняткі.

У 1954—1960 гадах — інспектар Міністэрства асветы Літоўскай ССР.

Памёр 17 красавіка 1992 года ў Вільні.

## Бібліяграфія 
* Цукерзис Я. М. Биология широкопалого рака. — Вильнюс, 1970. — 203 с.
* Цукерзис, Я. М. Речные раки / Я. М. Цукерзис; ред. В. Л. Контримавичюс. — Вильнюс : Моксклас, 1989. — 142 с.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Звязаныя лёсам з Ашмяншчынай. Цукерзіс Якаў Міхайлавіч // Памяць: Гіст.-дакум. хроніка Ашмянскага раёна. — Мн.: БЕЛТА, 2003. — С. 581.
* Цукерзіс Якаў Міхайлавіч (1909—1992) // Краязнаўчы каляндар Ашмяншчыны на 2014 год / склад. Г. У. Палубінская. — Ашмяны, 2014. — С. 31.

Катэгорыя:Педагогі Беларусі
Катэгорыя:Постаці Ашмян
Хвоінскі сельсавет

**Хво́інскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Юравіцкага раёна Мазырскай акругі. Цэнтр — вёска Хвойнае.

Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года сельсавет у складзе Юравіцкага раёна Рэчыцкай акругі БССР. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Мазырскай акругі. 10 лістапада 1927 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Алексіцкага сельсавета.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / А.И. Карпачева и др. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Т. 1: (1917―1941 гг.). — Мн., «Беларусь», 1985. — 390 с.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Юравіцкага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1926 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1927 годзе
Лілія Васільеўна Чарненка-Бандарэвіч

**Лілія Васільеўна Чарненка-Бандарэвіч** (нар. , Ашмяншчына, Гродзенская вобласць) — паэтэса, журналіст, культурны дзеяч Украіны. Член Чарнігаўскага медыяклуба, Чарнігаўскага інтэлектуальнага цэнтра. Дыпламант і пераможца ў адной з намінацый абласнога конкурсу «Жанчына года — 99».

## Біяграфія 
Нарадзілася ў сям’і настаўнікаў. У час вучобы ўдзельнічала ў школьных спектаклях, пісала вершы (друкаваліся ў раённай газеце «Ашмянскі веснік» і абласной «Гродзенская праўда»). Скончыла Ашмянскую СШ № 2 (1970), філалагічны факультэт Гродзенскага дзяржаўнага педагагічнага інстытута імя Я. Купалы, з’яўлялася членам літаратурнага аб’яднання «Наднёманскія галасы». З 1974 года настаўніца СШ № 3, пасля выехала ў г. Прылукы Чарнігаўскай вобласці (Украіна).

## Творчасць 
Сцэнарыст, аўтар і рэжысёр двух фільмаў самадзейнай кінастудыі («Яшчэ не позна», «Дом нашых надзей»). На працягу 2-х гадоў працавала на гарадскім тэлебачанні «Эфір-TV». Аўтар 30 праграм, актуальных рэпартажаў, інтэрв’ю, паэтычных вернісажаў. У 1999 годзе выйшла аповесць аб праблемах дзіцячай і падлеткавай злачыннасці ва Украіне, кніга «Красавік кахання» (на беларускай мове). Выдадзены таксама рускамоўны зборнік вершаў «Прошлогодний дождь», кніга «Жанчына, якая нешта ведае» (2000), мініяцюры на беларускай мове.

## Літаратура 
* Бандарэвіч, Л. На берагах любові: [інтэрв’ю з пісьменніцай, уражэнкай Ашмянскага раёна Ліліяй Васільеўнай Бандарэвіч] / Лілія Бандарэвіч; падрыхтаваў Юрка Голуб // Гродзенская праўда. — 2005. — 27 кастрычніка. — С. 8.
* Каранеўскі, А. Пісьменніца, паэтка, журналіст : [аб сустрэчы з Л. Бандарэвіч -Чарненка] / А. Каранеўскі // Ашмянскі веснік. — 2002. — 16 кастрычніка. — С. 2.
* Лісоўская, А. «Усё часцей мне цяпер не спіцца, на Радзіму хачу я сваю» : [аб сустрэчы з Л. Бандарэвіч -Чарненка ў Гальшанскай дзіцячай бібліятэцы] / А. Лісоўская // Ашмянскі веснік. — 2003. — 20 жніўня. — С. 3.
* Нарадзіліся на Ашмяншчыне. Чарненка-Бандарэвіч Лілія Васільеўна // Памяць: Гіст.-дакум. хроніка Ашмянскага раёна. — Мн.: БЕЛТА, 2003. — С. 572.
* Чарненка-Бандарэвіч Лілія Васільеўна (1954) // Краязнаўчы каляндар Ашмяншчыны на 2014 год / склад. Г. У. Палубінская.— Ашмяны, 2014. — С. 19.

Катэгорыя:Журналісты Украіны
Катэгорыя:Публіцысты Украіны
Катэгорыя:Паэты Украіны
Катэгорыя:Рускамоўныя паэты
Напад на сінагогу ў Вене

**Напад на сінагогу ў Вене** — тэрарыстычны акт з удзелам шматлікіх баевікоў, які адбыўся 2 лістапада 2020 года ў сталіцы Аўстрыі Вене на плошчы Шведэнплац блізу сінагогі Штадтэмпель. У выніку нападу былі забітыя па меншай меры восем чалавек, сярод іх адзін са злачынцаў, некалькі чалавек атрымалі раненні, сярод іх быў паліцэйскі. Гэта была першая скаардынаваная стральба ў Еўропе пасля тэрактаў у Парыжы ў лістападзе 2015 года і першая наогул пасля .

Падчас тэракту вызначыўся Усама Халед Джуда, 23-гадовы араб палесцінскага паходжання з Газы, які прама падчас перастрэлкі аказаў першую дапамогу параненаму аўстрыйскаму паліцэйскаму і выцягнуў яго з зоны стральбы, даставіўшы да машыны медыкаў. Камандаванне паліцыі Вены ўзнагародзіла замежніка ўзнагародай «Залатой паліцыі» ў знак прызнання яго смеласці ў выратаванні жыцця праваахоўніка.

Катэгорыя:Лістапад 2020 года
Катэгорыя:Падзеі 2 лістапада
Катэгорыя:Тэрарыстычныя акты 2020 года
Шумская

**Шумская** — жаночая форма прозвішча Шумскі.

## Вядомыя асобы 
* Галіна Іванаўна Шумская (нар. 1936) — беларускі педагог, Заслужаная настаўніца БССР.
* Ірына Хадарэнка (сапр. Шумская, нар. 1976) — беларуская паэтэса, перакладчык, публіцыст, культуролаг, грамадскі дзеяч.
Галіна Іванаўна Шумская

**Галіна Іванаўна Шумская** (, в. Біцюты на Беласточчыне) — беларускі педагог, Заслужаны настаўнік БССР.

## Біяграфія 
Скончыла Ашмянскае педагагічнае вучылішча (1955), Мінскі педагагічны інстытут імя Горкага (1963).

Працавала настаўніцай пачатковых класаў у Мураванаашмянкоўскай СШ (1955—1956), у базавай школе пры Ашмянскім педвучылішчы (1956—1957), у сярэдняй школе № 2 (1957—1991).

Жыве ў Ашмянах.

Ганаровае званне «Заслужаны настаўнік БССР» прысвоена ў 1982 годзе.

## Літаратура 
* Шумская Галіна Іванаўна // Краязнаўчы каляндар Ашмяншчыны на 2016 год / склад. Г. У. Палубінская. — Ашмяны, 2016. — С. 17.
* Шумская Галіна Іванаўна // Памяць: гіст.-дакум. хроніка Ашмянскага раёна. — Мн.: БЕЛТА, 2003. — С. 563.

Катэгорыя:Постаці Ашмян
Генадзь Шутаў

**Генадзь Шутаў**:
* Генадзь Валер’евіч Шутаў (1975—2020) — загінулы ўдзельнік пратэстаў у Беларусі ў 2020 годзе.
* Генадзь Майсеевіч Шутаў (1939—1995) — беларускі спецыяліст у галіне драўніназнаўства, тэхналогіі і абсталявання дрэваапрацоўкі.
* Генадзь Фёдаравіч Шутаў (1939—2017) — беларускі акварэліст, графік.
Абу Умар аль-Багдадзі

**Хамід Давуд Мухамед Халіль аз-Заві** (), больш вядомы пад псеўданімамі *Абу Абдулах ар-Рашыд аль-Багдадзі, Абу Хамза аль-Багдадзі* і **Абу Умар аль-Багдадзі** (;	1959, Каралеўства Ірак — 18 красавіка 2010, Тыкрыт, Ірак) — былы кіраўнік «Дарадчага сходу маджахедаў у Іраку» — галаўной арганізацыі васьмі суніцкіх ісламісцкіх паўстанцкіх груповак (Аль-Каіда ў Іраку, Армія пераможнай абшчыны і інш.), затым эмір «Ісламскай дзяржавы Ірак» у 2006—2010 гадах. Быў забіты, калі амерыкана-іракскія сілы здзейснілі ракетны абстрэл дома, дзе хаваўся аль-Багдадзі недалёка ад горада Тыкрыт. 25 красавіка таго ж года «Ісламская дзяржава» афіцыйна пацвердзіла факт гібелі свайго лідара.

Пра мінулае Абу Умара аль-Багдадзі вядома вельмі мала. У гады праўлення Садама Хусейна ён быў брыгадным генералам паліцыі Ірака. У 2003 годзе пасля ўварвання кааліцыйных сілаў у Ірак далучыўся да іракскіх паўстанцаў.

Катэгорыя:Удзельнікі Іракскай вайны
Катэгорыя:Члены Аль-Каіды
Берлінскі кінафестываль 2010

**60-ы Берлінскі міжнародны кінафестываль** праходзіў з 11 па 21 лютага 2010 года ў Берліне. Старшынёй журы фестывалю быў прызначаны нямецкі рэжысёр, сцэнарыст і акцёр Вернер Херцаг. Фільмам адкрыцця стала кінастужка «» кітайскага рэжысёра .

## Пераможцы 
Катэгорыя:Берлінскі кінафестываль
Катэгорыя:Кінафестывалі 2010 года
Катэгорыя:Люты 2010 года
Катэгорыя:2010 год у Берліне
Катэгорыя:Падзеі ў Берліне
Дніпроўская акадэмія музыкі

**Дніпроўская акадэмія музыкі** — украінская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова мастацкага профілю, якая знаходзіцца ў Дніпры.

Да 2020(?) года **Днепрапятроўская акадэмія музыкі імя Міхаіла Глінкі**.

## Гісторыя 
У чэрвені 1898 года Галоўная дырэкцыя Імператарскага Рускага Музычнага Таварыства пры непасрэднай падтрымцы Кацярынаслаўскага губернатара Пятра Святаполк-Мірскага дазволіла адкрыць Кацярынаслаўскае аддзяленне Імператарскага Рускага Музычнага Таварыства з музычнымі класамі пры ім, што і стала пачаткам Кацярынаслаўскай музычнай вучэльні. У 1919 годзе на базе вучэльні была створана кансерваторыя. 21 снежня 1948 года, у сувязі са святкаваннем 50-годдзя вучэльні, Савет Міністраў УССР прыняў пастанову аб прысваенні вучэльні імя рускага кампазітара Міхаіла Глінкі. Сёння акадэмія з'яўляецца ў камунальнай ўласнасці і падпараткоўваецца Днепрапятроўскаму абластному савету.

## Структура 
* Музычны факультэт
* Музычны каледж
* Музычная школа

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт установы

Катэгорыя:Універсітэты Украіны
Катэгорыя:1898 год ва Украіне
Віктар Арсеньевіч Саковіч

**Віктар Арсеньевіч Саковіч** ( в. Княгінін Мядзельскага раёна — ) — беларускі педагог, Заслужаны настаўнік Беларусі.

## Біяграфія 
Скончыў Мінскі інстытут фізічнай культуры (1955). З 1955 года ў Ашмянах; выкладчык фізічнага выхавання СШ № 1 (1955—1957), школы-інтэрната (1958—1969), дырэктар дзіцячай спартыўнай школы (1969—1972), настаўнік СШ № 2 (1972—1982), Палянскай НСШ (1982—1992).

Ганаровае званне «Заслужаны настаўнік БССР» прысвоена ў 1968 годзе. Узнагароджаны Ганаровай граматай Вярхоўнага Савета БССР (1968).

## Літаратура 
* Саковіч Віктар Арсеньевіч // Краязнаўчы каляндар Ашмяншчыны на 2015 год / склад. Г. У. Палубінская. — Ашмяны, 2015. — С. 38.
* Саковіч Віктар Арсеньевіч // Памяць: гіст.-дакум. хроніка Ашмянскага раёна. — Мн.: БЕЛТА, 2003. — С. 563.

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Мядзельскім раёне
Катэгорыя:Постаці Ашмян
Абдула аль-Джанабі

**Абдула аль-Джанабі** (; нар. 1951) — суніцкі іракскі духоўны лідар, член ІДІЛ. Раней з’яўляўся кіраўніком фалуджыйскага аддзялення арганізацыі «Дарадчы сход маджахедаў у Іраку».

Праславіўся тым, што ў 2004 годзе ўзначаліў абарону Фалуджы ад амерыканцаў. Першы штурм яму ўдалося адбіць, аднак у лістападзе 2004 года ён быў вымушаны пакінуць горад.

У 2005 годзе новыя іракскія ўлады санкцыянавалі арышт Джанабі.

Пасля падзення Фалуджы перад «Ісламскай дзяржавай Ірака і Леванта» і іншымі антыўрадавымі сіламі ў студзені 2014 года Джанабі вярнуўся ў горад і пачаў штотыдзень чытаць пропаведзі ў мячэці Саад Бэн Абі Вакас. Падчас яго пропаведзяў каля 200 баевікоў у масках на разрабаваных паліцэйскіх машынах ахоўвалі дарогу да мячэці, дзе вернікаў правяралі на наяўнасць зброі. Ён таксама распаўсюджваў улёткі, якія абвяшчалі аб стварэнні новага «Камітэта па заахвочванню дабрадзейнасці і прадухіленні заганы» для забеспячэння захавання яго строгага ісламскай кодэкса.

У цяперашні час ён з’яўляецца прапаведнікам і членам «Шарыяцкага савета» ІДІЛ.

## Гл. таксама 
* Муктада ас-Садр

Катэгорыя:Удзельнікі Іракскай вайны
Катэгорыя:Рэлігійныя лідары
Катэгорыя:Рэлігійныя дзеячы Ірака
Прудкоўскі сельсавет (Юравіцкі раён)

**Прудко́ўскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Юравіцкага раёна Мазырскай акругі. Цэнтр — вёска Прудок.

Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года сельсавет у складзе Юравіцкага раёна Рэчыцкай акругі БССР. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Мазырскай акругі. 10 лістапада 1927 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Крышыцкага сельсавета.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / А.И. Карпачева и др. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Т. 1: (1917―1941 гг.). — Мн., «Беларусь», 1985. — 390 с.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Юравіцкага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1926 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1927 годзе
Абу Сулейман ан-Насір

**Абу Сулейман ан-Насір Лідынілах** () — адзін з лідараў ісламісцкай тэрарыстычнай арганізацыі «Ісламская дзяржава Ірак». Ваенны саветнік ІДІ.

Пра Абу Сулеймане вядома вельмі мала. Яго сапраўднае імя — Німан Салман Мансур аз-Зайдзі (). Нейкі час ён узначальваў іракскае аддзяленне «Аль-Каіды», стаўшы пераемнікам Абу Аюба аль-Масры забітага іракскімі сілавікамі ў красавіку 2010 года. З гэтага часу Абу Сулейман — ваенны саветнік у арганізацыі «Ісламская дзяржава Ірак» — папярэдніцы ІД.

У лютым 2011 года іракскія сілавікі абвясцілі, што нібыта ліквідавалі Абу Сулеймана ў горадзе Хіт, што на захад ад Багдаду.

Катэгорыя:Удзельнікі Іракскай вайны
Катэгорыя:Члены Аль-Каіды
Прудкоўскі сельсавет

Назву **Прудко́ўскі сельсавет** маюць:

* Прудкоўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Лепельскага раёна Віцебскай вобласці
* Прудкоўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Гомельскага раёна Гомельскай вобласці
* Прудкоўскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Мазырскага раёна Гомельскай вобласці
* Прудкоўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Юравіцкага раёна Мазырскай акругі
* Прудкоўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Чавускага раёна Магілёўскай вобласці

## Гл. таксама 
* Прудоцкі сельсавет
Мазырскае паўстанне

**Мазырскае паўстанне** — выступленне гараджан Мазыра і сялян навакольных вёсак у 1649 годзе, у час антыфеадальнай вайны 1648—1651 гадоў на Беларусі. Пачалося ўлетку 1648 года. Выступленне ўзначаліў мазырскі рамеснік Іван Сталяр. Жыхары Мазыра склалі асобную харугву на чале з мясцовым седлавым майстрам Седляром. У жніўні да гараджан далучыўся пасланы Багданам Хмяльніцкім атрад Міхненкі. З мэтай закрыць казацкім загонам шлях на Беларусь, у пачатку студзеня 1649 года на Тураў і Мазыр рушыла 15-тысячнае войска Вялікага Княства Літоўскага на чале з гетманам польным Янушам Радзівілам. Радзівіл паслаў да гараджан ганца з лістом, у якім прапанаваў здаць горад без бою, за што абяцаў усім паўстанцам права на свабодны выхад. Гараджане не прынялі прапановы. 19 студзеня войска Радзівіла падышло да Мазыра. Драгуны, пад прыкрыццём саней з дрывамі, падышлі да варот, выбілі іх бярвёнамі і ўварваліся ў горад. К канцу дня горад і замак былі захоплены, рэшткі паўстанцаў адцеснены да Прыпяці і перабіты, горад разрабаваны, часткова спалены. Кіраўнік паўстання Сядляр прарваўся праз акружэнне і выратаваўся, Міхненка быў узяты ў палон і пакараны смерцю.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Паўстанне Хмяльніцкага
Катэгорыя:Канфлікты 1648 года
Катэгорыя:Гісторыя Мазыра
Катэгорыя:Паўстанні ў Беларусі
Катэгорыя:Канфлікты 1649 года
Катэгорыя:1648 год у Еўропе
Катэгорыя:1649 год у Еўропе
Катэгорыя:XVII стагоддзе ў Беларусі
Антон Францавіч Клява

**Антон Францавіч Клява** (нар.  в. Малая Капліца Гродзенскага раёна Гродзенскай вобласці) — Герой Сацыялістычнай Працы.

## Біяграфія 
У 1957 годзе скончыў Мурованскае вучылішча механізацыі сельскай гаспадаркі па спецыяльнасці «трактарыст-машыніст». У 1957—1958 гадах — трактарыст Гродзенскай МТС. З 1958 года па 1976 год — трактарыст, звеннявы механізаванага звяна канчатковай прадукцыі ў калгасе «Расія» Гродзенскага раёна. З 1976 года — трактарыст калгаса «Прынёманскі» Гродзенскага раёна. З 2003 года — трактарыст вучэбна-вопытнага сельскагаспадарчага вытворчага кааператыва «Путрышкі» Гродзенскага раёна.

## Узнагароды 
За поспехі ў павелічэнні вытворчасці і нарыхтоўцы збожжавых і кармавых культур прысвоена званне «Герой Сацыялістычнай Працы» з уручэннем ордэна Леніна (1966), узнагароджаны медалём «За доблесную працу» (1970).

На падставе Палажэння аб парадку прысваення звання «Ганаровы грамадзянін Гродзенскага раёна», рашэннем Гродзенскага раённага Савета дэпутатаў ад 1 кастрычніка 2008 года Кляве Антону Францавічу прысвоена званне «Ганаровы грамадзянін Гродзенскага раёна».

Катэгорыя:Ганаровыя грамадзяне Гродзенскага раёна
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Гродзенскім раёне
Фараж Ахмад Нажмудзін

**Фараж Ахмад Нажмудзін** або **мула Крэкар** ( *Mela Krêkar*;  *Mullā Krīkār*; 7 ліпеня 1956,  Сулейманія, Ірак) — курдскі ісламіст, джыхадзіст, лідар тэрарыстычнай арганізацыі «Ансар аль-Іслам».

## Біяграфія 
Ён прыехаў у Нарвегію ў якасці бежанца з Курдыстана ў 1991 годзе. Яго жонка і чацвёра дзяцей атрымалі нарвежскае грамадзянства, але не сам Крэкар. 

Пазней ён быў першапачатковым лідарам ісламісцкай ўзброенай групоўкі «Ансар аль-Іслам», якая была створана і пачала дзейнічаць у Паўночным Іраку, калі ён меў яшчэ статус бежанца ў Нарвегіі. Крэкар сцвярджаў, аднак, што не ведаў загадзя аб розных тэрарыстычных нападах, учыненых групай, якую ён узначальваў. З лютага 2003 года ў дачыненні да яго дзейнічае пастанова аб высылцы, дзеянне якой прыпыняецца да таго часу, пакуль іракскі ўрад не гарантуе, што ён не будзе падвергнуты катаванням або пакаранню смерцю. Нарвегія прыхільна міжнародным дагаворах, якія забараняюць высылку асобы без такой гарантыі.

Па стане на 8 снежня 2006 года ён быў унесены ў спіс тэрарыстаў ААН, а 8 лістапада 2007 года быў прызнаны Вярхоўным судом Нарвегіі «небяспечным для нацыянальнай бяспекі».

26 сакавіка 2012 года Крэкар быў прысуджаны да 5 гадоў турэмнага зняволення за неаднаразовыя пагрозы забойствам нарвежскім палітыкам і курдам, калі яны будуць праводзіць пэўныя грамадзянскія акцыі супраць яго. Ён абскардзіў гэты турэмны прысуд. На наступны дзень, 27 сакавіка 2012 года, ён быў арыштаваны нарвежскай паліцэйскай службай бяспекі (PST) і нарвежскай паліцыяй і ўзяты пад варту і заключаны ў турму. Гэта адбылося пасля таго, як з ім былі сказагы некаторыя заявы пагрозлівага характару

26 сакавіка 2020 года Крэкар быў экстрадаваны ў Італію.

## Спасылкі 
* "The CIA and The Militant Who Eluded It in Norway" – By Craig Whitlock (journalist), The Washington Post, December 4, 2006.
* mullah Krekar Interview (Windows Media Video) – By Jonathan Miller (reporter), Ivan O'Mahoney (producer), Insight News Television
* "Krekar contradicts his own defense"  – By Inger Anne Olsen, *Aftenposten*, 9 January 2004
* mullah Krekar: Leader of Kurdish Ansar al-Islam – By Trevor Stanley, in Perspectives on World History and Current Events (PWHCE), 2005
* "Krekar can be expelled soon"  – *Aftenposten/Norsk Telegrambyrå*, 16 March 2006
* "Krekar threatens Norway"  – *Aftenposten*, 06 Sep 2005
* "mullah Krekar linked to pro al-Qaida sites"  – *Aftenposten*, 09 Oct 2007
Катэгорыя:Зняволеныя
Катэгорыя:Рэлігійныя лідары
Руджэра Леанкавала

**Руджэ́ра Леанкава́ла** (; ,  — , Монтэкаціні-Тэрмэ) — італьянскі кампазітар.

## Біяграфія 
Бацька — Вінчэнца Леанкавала, суддзя; маці — Вірджынія д’Аурыа, з сям’і неапалітанскіх мастакоў і скульптараў.

Вучыўся ў Неапалітанскай кансерваторыі ў Лаўра Росі па класе кампазіцыі і ў Беньяміна Чэзі па класе фартэпіяна. У 1878 годзе скончыў літаратурнае аддзяленне Балонскага ўніверсітэта, дзе быў вучнем Джазуэ Кардучы, атрымаў званне доктара літаратуры.

У юнацтве быў выдатным піяністам-акампаніятарам; захаваліся запісы твораў у выкананні Леанкавала і Энрыка Каруза. Як акампаніятар гастраляваў у Англіі, Францыі, Германіі, Галандыі, Егіпце. Некаторы час, працягваючы складаць музыку, працаваў настаўнікам спеву.

## Творчасць 
У сваёй опернай творчасці прытрымліваўся прынцыпаў верызму.

Аўтар больш за 20 опер, самая папулярная з якіх — «Паяцы» (лібрэта Леанкавала, 1892, тэатр «Даль Вермэ», Мілан). Вядомыя таксама яго оперы «Багема» (1897; адзін з варыянтаў назвы — «Жыццё Лацінскага квартала»), «Заза» (1900), «Цыганы» (1912), «Цар Эдып» (1920, не скончана). Аўтар аперэты «Маленькая каралева руж» (1912), якія вылучаюцца меладычным багаццем, яркай тэатральнасцю, балета «Жыццё марыянеткі» (каля 1900), сімфанічнай паэмы «Серафіта» (1894), рамансаў і песень, фартэпіянных сачыненняў.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Выпускнікі Балонскага ўніверсітэта
Катэгорыя:Оперныя кампазітары
Катэгорыя:Кампазітары аперэт
Катэгорыя:Акадэмічныя музыканты Італіі
Спіс захворванняў рапса

Гэты артыкул - **спіс захворванняў**  і канолы.

## Бактэрыяльныя захворванні 
## Грыбковыя захворванні 
## Вірусныя захворванні 
## Фітаплазматычныя захворванні 
## Захворванні рознага генезу 
## Спасылкі 
* Агульныя назвы захворванняў, Амерыканскае фітапаталагічнае таварыства

Катэгорыя:Спісы захворванняў раслін
Катэгорыя:Рапс
Катэгорыя:Захворванні капуставых
Абу Аюб аль-Масры

**Абу Аюб аль-Масры** (; таксама вядомы як **Абу Хамза аль-Мухаджыр**; 1968—18 красавіка 2010) — егіпецкі баявік, другі кіраўнік Аль-Каіды ў Іраку пасля гібелі аз-Заркаві, першы лідар групоўкі «Ісламская дзяржава Ірак».

## Біяграфія 
Па даных крыніц спецслужбаў ЗША, Масры нарадзіўся ў 1965—1966 гадах. Каля 1982 года далучыўся да групоўкі «Егіпецкі Ісламскі джыхад». Лічыцца, што ён быў разам з Усама бін Ладэнам у Судане ў 1995-м, потым пераехаў у Пакістан. У 2002 годзе, пасля падрыхтоўкі ў Афганістане, паехаў у Ірак. Да таго, як змяніць забітага Заркаві, ён быў кіраўніком разведкі групоўкі ў Паўночнай Афрыцы і на Блізкім Усходзе.

На пасаду лідара іраксай ячэйкі «Аль-Каіды» быў прызначаны 12 чэрвеня 2006 года

У кастрычніку 2006 года іракскія спецслужбы заявілі, што Масры забіты. Тады гэтыя звесткі не пацвердзіліся. 1 мая 2007 года МУС Ірака зноў аб’явіў аб смерці тэрарыста, на гэты раз нібыта ў выніку сутыкнення паміж рознымі групоўкамі баевікоў. Пры гэтым іракскія ўлады заявілі, што ў іх распараджэнні цела Масры няма.

У лютым 2007 г. паранены ў ходзе амерыканскай спецаперацыі, а яго памочнік забіты. 9 мая 2008 года была атрымана, а затым абвергнута інфармацыя аб яго захопе пад Масулам амерыканскімі вайскоўцамі. 18 красавіка 2010 года забіты ў перастрэлцы. Яго пераемнікам, трэцім лідарам іракскай ячэйкі «Аль-Каіды» ў сярэдзіне мая 2010 года стаў мараканец Абу Сулейман ан-Насір.

Катэгорыя:Удзельнікі Іракскай вайны
Катэгорыя:Члены Аль-Каіды
Канстанцін Кжыжаноўскі

**Канстанцін Кжыжаноўскі** — беларускі скрыпач, педагог i кампазітар сярэдзіны XIX ст. Адзін з найбольш аўтарытэтных тагачасных мінскіх музыкантаў.

Выкладаў музыку ў мінскай мужчынскай гімназіі i прыватных пансіёнах. Сярод яго вучняў Міхал Ксаверы Зыгмунт Ельскі. Выступаў у аматарскіх канцэртах як скрыпач i спявак. Сябраваў з С. Манюшкам i В. Дуніным-Марцінкевічам. Разам з Манюшкам стварыў музыку да спектакляў тэатра Дуніна-Марцінкевіча «Рэкруцкі набор» (1841) i «Ідылія» («Сялянка», 1852). У сваіх творах выкарыстоўваў народныя песенныя i танцавальныя мелодыі.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Скрыпачы Беларусі
Катэгорыя:Скрыпачы XIX стагоддзя
Катэгорыя:Музычныя педагогі Беларусі
Катэгорыя:Музычныя педагогі XIX стагоддзя
Катэгорыя:Кампазітары XIX стагоддзя
Катэгорыя:Кампазітары Беларусі
Ілья Пятровіч Сянько

**Ілья Пятровіч Сянько** (нар.  в. Казлякевічы Баранавіцкага раёна Брэсцкай вобласці) — Герой Сацыялістычнай Працы.

## Біяграфія 
Працоўную дзейнасць пачаў у 1959 годзе вучнем трактарнай брыгады калгаса «Прагрэс» Гродзенскага раёна. У 1965 годзе скончыў Гродзенскі сельскагаспадарчы інстытут па спецыяльнасці «вучоны-аграном». Працаваў загадчыкам вытворчага ўчастка калгаса імя Леніна, галоўным аграномам калгаса «1-е Мая» Гродзенскага раёна. Пасля службы ў радах Савецкай Арміі працягнуў працаваць галоўным аграномам у калгасе «1-е Мая». У 1967 годзе абраны старшынёй калгаса «Шлях да камунізму» Гродзенскага раёна. З 1992 года — старшыня сельскагаспадарчага калектыўнага прадпрыемства «Абухава» Гродзенскага раёна, якое ў 2003 годзе пераўтворана ў сельскагаспадарчы вытворчы кааператыў «Абухава».

## Узнагароды 
За дасягнутыя высокія вынікі ў развіцці сельскагаспадарчай вытворчасці ўзнагароджаны ордэнам Працоўнага Чырвонага Сцяга (1970), медалём «За доблесную працу» (1971), двума ордэнамі Леніна (1981, 1986), прысвоены званні «Герой Сацыялістычнай Працы» (1986), «Заслужаны работнік сельскай гаспадаркі Рэспублікі Беларусь» (2000).

На падставе Палажэння аб парадку прысваення звання «Ганаровы грамадзянін Гродзенскага раёна», рашэннем Гродзенскага раённага Савета дэпутатаў ад 10 чэрвеня 2010 года прысвоена званне «Ганаровы грамадзянін Гродзенскага раёна».

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Баранавіцкім раёне
Катэгорыя:Ганаровыя грамадзяне Гродзенскага раёна
Катэгорыя:Старшыні калгасаў
Баасізм

**Баасізм** (, ад арабскага *«аль-Баас»*, што азначае *«адраджэнне»*) — арабская ідэалогія, якая ставіць сваёй мэтай стварэнне і развіццё аб’яднанай арабскай дзяржавы пад кіраўніцтвам партыі-авангарду і прагрэсіўнага рэвалюцыйнага ўрада. Ідэалогія заснавана на ідэях Закі аль-Арсузі, Мішэля Афляка і Салаха ад-Дзін Бітара.

Баасісцкае грамадства імкнецца да асветы, адраджэння арабскай культуры і каштоўнасцяў. Яно падтрымлівае стварэнне аднапартыйнай дзяржавы і адхіляе палітычны плюралізм на нявызначаны прамежак часу для выканання сваіх заяўленых мэтаў. Баасізм заснаваны на прынцыпах арабскага нацыяналізму, панарабізму і ідэях сацыяльнага прагрэсу. У галіне рэлігіі ідэалогія прытрымліваецца свецкага падыходу. Баасісцкая дзяржава ў той ці іншай ступені ажыццяўляе дзяржаўнае рэгуляванне эканомікі і імкнецца падтрымліваць грамадскую ўласнасць на сродкі вытворчасці, але ў той жа час выступае супраць ліквідацыі прыватнай уласнасці.

Паняцце «сацыялізм» у баасізме гуляе вялікую ролю. Прыхільнікі баасізму мяркуюць, што сацыялізм — гэта адзіны спосаб развіцця арабскага грамадства.

Партыя Баас знаходзілася ва ўладзе ў Іраку ў 1963 годзе і 1968—2003 гадах і ў сапраўдны момант з’яўляецца кіруючай партыяй Сірыі. Для абодвух рэжымаў характэрныя аўтарытарызм, пераслед палітычнай апазіцыі і забарона на крытыку іх ідэалогіі. Аднак абодва дадзеных рэжыму вызначаюцца хутчэй як неабаасісцкія, паколькі рэалізаваная ў іх на практыцы ідэалогія значна адрозніваецца ад арыгінальнай дактрыны Афляка або Бітара, напрыклад, ні адна з кіруючых баасісцкіх партый не ставіла і не ставіць сваёй мэтай аб’яднанне арабскага свету.

## Літаратура 
*
*
*Ben-Tzur, Avraham (1968). "The Neo-Ba'th Party of Syria". *Journal of Contemporary History*, 3:3, pp. 161–181. DOI 10.1177/002200946800300310
*

## Спасылкі 
*The Constitution of the Arab Socialist Baath Party
Катэгорыя:Панарабізм
Катэгорыя:Нацыяналізм
Катэгорыя:Баас
Катэгорыя:Антыімперыялізм
Абу Мусаб аз-Заркаві

**Абу Мусаб аз-Заркаві** (; 20 кастрычніка 1966 — 7 чэрвеня 2006) — іарданскі тэрарыст, заснавальнік і кіраўнік ісламісцкай групоўкі «Армія адзінабожжа і джыхаду», член міжнароднай тэрарыстычнай арганізацыі «Аль-Каіда», удзельнік Афганскай і Іракскай войнаў.

## Біяграфія 
Інфармацыя пра асабістую біяграфію аз-Заркаві заснавана на паведамленнях з розных крыніц і з цягам часу змянялася — магчыма па кан’юнктурных меркаваннях, звязаных з інтарэсамі амерыканскіх спецслужбаў.

Аз-Заркаві нарадзіўся, як мяркуецца, 20 кастрычніка 1966 года ў горадзе Зарка (Іарданія) непадалёк ад Амана. Яго сапраўднае імя, як мяркуецца, — Ахмед Фадыль Халейла (араб. أحمد فاضل النزال الخلايله‎). Быў удзельнікам Афганскай вайны, у гады якой ваяваў супраць Савецкай Арміі. Па вяртанні ў Іарданію быў заўважаны ў падрыўных дзеяннях супраць караля, за што быў арыштаваны і правёў сем гадоў у турме (1992—1999). Выйшаўшы на волю, арганізаваў радыкальную групоўку «Армія адзінабожжа і джыхаду» (з 2003 года перабазаваную ў Ірак).

Сусветную вядомасць аз-Заркаві атрымаў дзякуючы дзяржаўнаму сакратару ЗША Коліну Паўэла, які зімой 2003 года, выступаючы на пасяджэнні Савета бяспекі ААН і спрабуючы даказаць, што Ірак пагражае ўсім свеце сваёй зброяй масавага паражэння і звязаны з «Аль-Каідай», распавёў, у прыватнасці, аб нібыта злучным звяне паміж Садамам Хусейнам і Усамай бэн Ладэнам. Гэтым злучным звяном і быў Абу Мусаб аз-Заркаві.

## Асабістая характарыстыка 
Па расказах людзей, якія асабіста мелі зносіны з аз-Заркаві, ён паўстае змрочным, запальчывым чалавекам. Галоўнае яго крэда — барацьба з заходнім уплывам на мусульманскае грамадства.

## Калецтва 
Адной з важных дэталяў у апісанні Абу Мусаба Заркаві з самага пачатку было яго калецтва. Яшчэ Колін Паўэл сцвярджаў, што падчас Афганскай вайны ён быў паранены ў нагу і доўга лячыўся. У рэшце рэшт яму ампутавалі нагу. Аперацыя была зроблена ў Багдадзе, і гэта лічылася доказам сувязяў Заркаві з Садамам Хусейнам. Аднак у 2004 годзе амерыканскія спецслужбы перагледзелі свае першапачатковыя даныя і было абвешчана, што тэрарыст зусім не інвалід.

## Тэорыя змовы вакол Заркаві 
Прадстаўнікі адной з ісламісцкіх арганізацый заявілі ў красавіку 2004 года, што аз-Заркаві на самай справе мёртвы, а ўсе заклікі, якія публікуюцца ў Інтэрнэце ад яго імя, на самай справе сфабрыкаваны, каб распаліць у Іраку грамадзянскую вайну і нацкаваць шыітаў і сунітаў. Пры гэтым ісламісты абвясцілі аўтарамі фабрыкацый амерыканскія спецслужбы.

Пра сувязі аз-Заркаві з чачэнскімі сепаратыстамі заяўляў расійскі генерал-маёр Ілля Шабалкін, па яго сцвярджэнні, Абу Джарах, які з’яўляўся ў Чачні падчас Чачэнскай вайны эмісарам «Аль-Каіды», прыходзіўся стрыечным братам аз-Заркаві.

## Спасылкі 
* Досье: Абу Мусаб Заркави
* Эмир «Аль-Каиды» террорист Абу Мусаб аз-Заркави убит в Ираке
* Аль-Заркави Абу Мусаб — биография
* Абу Мусаб аз-Заркави вошёл в тройку самых «дорогих» террористов 
* Лучший враг Америки

Катэгорыя:Удзельнікі Іракскай вайны
Катэгорыя:Члены Аль-Каіды
Катэгорыя:Удзельнікі Афганскай вайны (1979—1989)
Эшнуна

[thumb|Галава статуі з Тэль-Асмар, сярэдзіна [2 тысячагоддзе да н.э.|2 тысячагоддзя да н. э.]]

**Эшнуна** (), у нашы дні **Тэль-Асмар** () — помнік археалогіі на месцы старажытнага шумера-акадскага горада ў 30 км на паўночны ўсход ад Багдада, сталіцы Ірака. 

У першай трэці 2 тысячагоддзя да н. э. Эшнуна з'яўлялася палітычным цэнтрам самастойнай дзяржавы, якая супернічала з Вавілонам. Разбурана пасля 1762 г. да н. э. вавілонскім валадаром Хамурапі. 

## Гісторыя 
Шумерскае паселішча Эшнуна на ўсход ад ракі Дыяла ўзнікла ў пачатку 3 тысячагоддзя да н. э. У канцы 3 тысячагоддзя да н. э. яно было далучана да дзяржавы трэцяй дынастыі Ура, дзе стала цэнтрам правінцыі, тут дзейнічаў храм урскага валадара Шу-Суэна. Аднак каля 2026 г. да н. э. спадчынны намеснік *энсі* Іль-Шуілія выкарыстаў цяжкае становішча цэнтральных уладаў і абвясціў сябе валадаром с тытулам *лугаль* краіны вакол рэчышча Дыялы. Рэшткі яго палаца — адзін з рэдкіх прыкладаў захаванай свецкай архітэктуры той эпохі.

Характэрнай асаблівасцю Эшнуны было тое, што яна межавала з Субарту і Эламам, краінамі традыцыйна варожымі ў адносінах да Шумера і Акада. Вядома, што пасля смерці Іль-Шуіліі каля 2010 г. да н. э. валадар Нур-Ахум шукаў падтрымку Ісіна для спынення наступу амарэяў, а яго пераемнікі мелі эламскія імёны. У пачатку 2 тысячагоддзя да н. э. адзіная дзяржава вакол Дыялы распалася. 

Тытул *лугаль* зноў быў прыняты толькі валадаром Ібалпіелям II (1780 — 1765 гг. да н. э.), які канчаткова ўзнавіў уладу Эшнуны над суседнімі гарадамі. Яго сын Сілі-Суэн імкнуўся да саюзу з Мары. Аднак вайна супраць Вавілона прывяла да паразы. Каля 1762 г. да н. э. вавілонскі валадар Хамурапі захапіў і разрабаваў Эшнуну, яе землі былі далучаны да Вавілоніі. Праз 2 гады горад моцна пацярпеў ад паводкі. 

Апошняя ўзгадка пра Эшнуну ўтрымлівалася ў паведамленні пра падтрымку паўстанцаў з Ларсы ў 1736 г. да н. э. Ані, кіраўнік паўстання ў Эшнуне, быў вывезены ў Вавілон і задушаны.

## Даследаванне 
Упершыню пагорак Тэль-Асмар атаесаміў з месцазнаходжаннем старажытнай Эшнуны французскі даследчык Анры Паньён у канцы XIX ст. Археалагічныя даследаванні былі арганізаваны Чыкагскім універсітэтам у 1930 — 1936 гг. Паўторныя раскопкі праводзіліся іракскімі археолагамі ў 1990-х гг. Вынікам вывучэння Тэль-Асмар сталі выяўленне рэштак старажытных будынкаў, прадметаў мастацтва, у тым ліку статуэтак, каля 1500 клінапісных таблетак. 

## Славутасці 
Месца ракопак Тэль-Асмар займае плошчу каля 100 га. Да нашых дзён найлепей захаваліся наступныя будынкі:
* Архаічныя пабудовы часоў Акадскай імперыі
* Паўночны палац з храмам. У нашы дні ўсходазнаўцы аспрэчваюць прыналежнасць будынка да палаца
* Паўднёвы комплекс з храмамі Ніназу—Тышпака і Шу-Суэна, палацам Іль-Шуіліі.    

## Спасылкі 
* Kingdoms of Mesopotamia - Eshnunna
* Eshnunna - Oxford Biblical Studies Online
* Political Change and Cultural Continuity in Eshnunna from the Ur III to the Old Babylonian Period

Катэгорыя:Гарады Шумера
Катэгорыя:Гістарычныя дзяржавы Блізкага Усходу
Катэгорыя:Археалагічныя аб’екты ў Іраку
Катэгорыя:Былыя сталіцы
Вядомыя асобы Добруша

]]
Вядомыя ўраджэнцы Добруша:

__NOTOC__
]]
]]

## А 
* Уладзімір Сямёнавіч Аднаколаў (1928—1998) — украінскі дзяржаўны дзеяч.

## Б 
* Пётр Мікалаевіч Бухонка (1906—1944) — Герой Савецкага Саюза (1944)
* Леанід Васільевіч Барабанаў (нар. 1947) — беларускі дзяржаўны дзеяч.

## В 
* Аркадзь Іванавіч Вольскі (1932—2006) — савецкі і расійскі грамадскі дзеяч.

## Ж 
* Юрый Уладзіміравіч Жаўноў (нар. 1981) — былы беларускі футбаліст, трэнер.

## З 
* Пётр Згурскі (нар. 2001) — беларускі футбаліст.

## К 
* Вацлаў Канопка (1897—1922) — польскі ваенны дзеяч.

## М 
* Рыгор Дзянісавіч Мухін (1901—1992) — савецкі военачальнік, генерал-маёр (1942).

## Н 
* Мікалай Анатольевіч Новікаў (нар. 1986) — беларускі штангіст.

## П 
* Наталля Прывалава (нар. 1987) — беларуская вяслярка.

## Р 
* Уладзімір Мікалаевіч Рыжанкоў (1945—1996) — беларускі дзяржаўны дзеяч, першы міністр спорту і турызму Рэспублікі Беларусь (1995—1996).

## У 
* Ілья Архіпавіч Уласенка (1902—1963) — савецкі афіцэр, генерал-маёр.
* Надзея Іванаўна Урукіна (нар. 1957) — Заслужаны дзеяч культуры Рэспублікі Беларусь.

## Ф 
* Марат Ошэравіч Фрэнкель (1939—2018) — савецкі метэаролаг.

## Ш 
* Рыма Іванаўна Шаршнёва (1925—1942) — партызанка.

## Ч 
* Міхаіл Рыгоравіч Чыжэўскі (1896—1964) — вучоны ў галіне земляробства, доктар сельскагаспадарчых навук (1950), член-карэспандэнт Акадэміі навук БССР (1940), прафесар (1934).
Прэзідэнцкія выбары ў ЗША (2020)

Прэзідэнцкія выбары ў ЗША 2020 года прайшлі 3 лістапада. Галоўнымі кандыдатамі сталі дзеючы прэзідэнт краіны Дональд Трамп ад партыі рэспубліканцаў і Джо Байдэн ад дэмакратаў. У прэзідэнцкай гонцы бралі ўдзел яшчэ сем чалавек, як ад іншых партый, так і незалежныя.

Згодна з другім артыкулам Канстытуцыі ЗША, для абрання прэзідэнтам дзяржавы асоба павінна быць грамадзянінам ЗША па нараджэнні, не маладзей за 35 гадоў, пражыць на тэрыторыі Злучаных Штатаў Амерыкі не менш за 14 гадоў. Галасаванне адбывалася за членаў калегіі выбаршчыкаў, якія затым непасрэдна абіраюць прэзідэнта і віцэ-прэзідэнта тэрмінам на 4 гады.

Паводле звестак на 4 лістапада, за ноч па падліку галасоў лідарам стаў Джо Байдэн. Ён набраў найбольшую колькасць галасоў за ўсю гісторыю прэзідэнцкіх выбараў у ЗША.

Выбары суправаджаліся складанай палітычнай і інфармацыйнай сітуацыяй. Спачатку перад прэзідэнцкай гонкай па краіне пракацілася хваля пратэстаў і беспарадкаў, выкліканай інцыдэнтам з забойствам Джорджа Флойда. На саміх выбарах адзначаўся высокі ўзровень парушэнняў і фактаў альбо спробаў фальсіфікацый. Усё гэта суправаджалася выдаленнямі пастоў Трампа ў Твітэры і заявамі асноўных кандыдатаў аб сваёй перамозе да поўнага падліку галасоў. Больш за тое, рэспубліканцы не прызналі паразы і запатрабавалі пераліку галасоў.

5—6 студзеня 2021 года тысячы прыхільнікаў прэзідэнта ЗША Дональда Трампа сабраліся ў Вашынгтоне, каб адхіліць вынікі прэзідэнцкіх выбараў 2020 года і падтрымаць патрабаванне Трампа да віцэ-прэзідэнта Майка Пенса і Кангрэсу адхіліць перамогу абранага прэзідэнта Джо Байдэна. У гэты час Кангрэс засядаў, праводзячы падлік галасоў Калегіі выбаршчыкаў, і дэбатуючы пасля таго, як Тэд Круз і Пол Госар запярэчылі супраць падліку галасоў Калегіі выбаршчыкаў у Арызоне. Некаторыя будынкі ў комплексе Капітолія ЗША былі эвакуіраваны, і пратэстоўцы прарваліся праз сістэму бяспекі, каб увайсці ў асноўны аб’ект, уключаючы Нацыянальную скульптурную залу. Тады жа мэр Вашынгтона Мюрыэл Баўзер абвясціла каменданцкі час у амерыканскай сталіцы.

## Гл. таксама 
* Пратэсты ў ЗША (2021)

## Спасылкі 
* Statement by NCSC Director William Evanina: Election Threat Update for the American Public  

Катэгорыя:2020 год у ЗША
Катэгорыя:Лістапад 2020 года
Катэгорыя:Падзеі 3 лістапада
Катэгорыя:Выбары 2020 года

Катэгорыя:Першае прэзідэнцтва Дональда Трампа
Панарабізм

**Панарабізм** — грамадска-палітычны ірэндэнтычны рух, накіраваны на кансалідацыю арабаў Блізкага Усходу.

Панарабізм зарадзіўся ў пачатку XX стагоддзя, калі большая частка арабскага свету знаходзілася ў каланіяльнай залежнасці ад Асманскай імперыі, а затым — ад еўрапейскіх дзяржаў. Калыскай панарабізму стаў Аравійскі паўвостраў. У 1916 шэрыф Мекі Хусейн ібн Алі аль-Хашымі заснаваў аб’яднанае арабскае Каралеўства Хіджаз са сталіцай у Джыда, якая была паглынута Недждам і дала пачатак сучаснай Саудаўскай Аравіі. На хвалі арабскай салідарнасці праходзіла таксама барацьба за незалежнасць дзяржаў Паўночнай Афрыкі пасля заканчэння Другой сусветнай вайны. У 1958 годзе Егіпет і Сірыя заснавалі Аб’яднаную Арабскую Рэспубліку, аднак рознагалоссі лідараў прывялі да таго, што дзяржава не праіснавала і трох гадоў.

Панарабская ідэалогія вызнаецца некаторымі палітычнымі партыямі, у прыватнасці, Баас (арабскі сацыялізм). Да найбольш выбітным дзеячам панарабскага руху ставяцца Гамаль Абдэль Насер, Хафез Асад, Садам Хусейн, Ясір Арафат, Муамар Кадафі.

## Спасылкі 
*Arab Nationalism: Mistaken Identity by Martin Kramer
*Sample chapter from Arab Nationalism in the Twentieth Century by A. Dawisha
*"Pan-Arabism on the March?: Israel Weighs the New Challenge" by Nissim Rejwan
Катэгорыя:Паннацыяналізм
Барабанаў

**Барабанаў** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Леанід Васільевіч Барабанаў (нар. 1947) — беларускі дзяржаўны дзеяч.
* Леанід Генадзевіч Барабанаў (нар. 1950) — беларускі дэрматавенеролаг, доктар медыцынскіх навук, прафесар.
Павел Эдэльман

**Павел Эдэльман** (; нар. ) — польскі кінааператар. Найбольш вядомы сваім супрацоўніцтвам з такімі прызнанымі рэжысёрамі, як Раман Паланскі і Анджэй Вайда.

## Выбраная фільмаграфія 
## Узнагароды 
Паводле інфармацыі сайта «*Internet Movie Database*» Павел Эдэльман быў адзначаны 10 кінаўзнагародамі і яшчэ 19 намінацыямі.

## Зноскі 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Кінааператары XX стагоддзя
Катэгорыя:Кінааператары XXI стагоддзя
Катэгорыя:Кінааператары Польшчы