Вінніцкая вобласць

**Вінніцкая вобласць** () — вобласць у цэнтры Украіны.

### Агульныя звесткі 
Адміністрацыйны цэнтр Вінніцкай вобласці — горад Вінніца.

Колькасць адміністрацыйных адзінак, саветаў і населеных пунктаў вобласці:
* раёнаў — 6;
* раёнаў у гарадах — 3;
* населеных пунктаў — 1513, у тым ліку:
** сельскіх — 1466;
** гарадскіх — 47, у тым ліку:
*** пасёлкаў гарадскога тыпу — 29;
*** гарадоў — 18, у тым ліку:
**** гарадоў абласнога значэння — 6;
**** гарадоў раённага значэння — 12;
* тэрытарыяльных грамад — 63, у тым ліку:
** вясковых грамад — 24;
** пасялковых грамад — 22;
** гарадскіх грамад — 17.

Мясцовае самакіраванне ў вобласці ажыццяўляе Вінніцкі абласны савет, выканаўчую ўладу — абласная дзяржаўная адміністрацыя. Кіраўніком вобласці (губернатарам) з’яўляецца старшыня аблдзяржадміністрацыі, назначаны Прэзідэнтам Украіны.

#### Кіраўнікі вобласці 
* 1945—1951 — Міхаіл Міхайлавіч Стахурскі

## Геаграфічныя звесткі 
### Месцазнаходжанне 
Размешчаная ў цэнтры Украіны.

На захадзе мяжуе з Чарнавіцкай і Хмяльніцкай, на поўначы з Жытомірскай, на ўсходзе з Кіеўскай, Кіраваградскай і Чаркаскай, на поўдні з Адэскай абласцямі Украіны і з Малдовай.

### Клімат 
Вобласць ляжыць у межах зоны лесастэпу. Клімат умерана кантынентальны. Сярэдняя тэмпература ліпеня +19&nbsp;°C, студзеня −6&nbsp;°C. Ападкі бываюць пераважна ўлетку. Сярэднегадавая колькасць ападкаў — 520—590 мм.

### Рэльеф 
Большая частка тэрыторыі вобласці размешчаная ў межах Падольскага і Прыдняпроўскага ўзвышшаў. Паверхня — хвалістая раўніна, якая ўздымаецца на паўночны захад і паніжаецца на поўдзень і паўднёвы ўсход. Асабліва сільна падзеленая яе паўднёва-заходняя частка вузкімі далінамі мерыдыянальных левых прытокаў Днястра.

Глебы ў паўночна-ўсходняй частцы вобласці — чарназёмныя, у цэнтральнай — шэрыя і светла-шэрыя, на паўднёвым усходзе і ў прыднястроўскіх раёнах — чаргаванне моцных чарназёмаў з ападзоленымі глебамі.

### Карысныя выкапні 
Вобласць багатая няруднымі карыснымі выкапнямі. Гаспадарчае значэнне маюць радовішчы каалінаў і будаўнічага каменьня. На тэрыторыі вобласці выяўлена каля 50 радовішчаў гранітаў, гнейсаў, пяскавікоў. Таксама ёсць радовішча фасфарытаў, крэйды, гіпсу, глінаў, пяску. Паліўныя рэсурсы вобласці абмежаваныя і прадстаўленыя торфам і бурым вуглём. Гэтыя рэсурсы маюць мясцовае значэнне.

На тэрыторыі вобласці адкрытыя крыніцы мінеральных вод.

### Водныя аб’екты 
Па тэрыторыі вобласці цякуць 204 ракі. Рэкі вобласці належаць да басейна Паўднёвага Буга: правыя прытокі — Згар, Роў, Сельніца, Дохна, левыя — Снівода, Дзясна, Соб, Удыч. Па паўднёва-заходняй мяжы цячэ Днестр.

## Гісторыя 
На тэрыторыі, якую займае сучасная вобласць, чалавек сяліўся яшчэ са страдаўніх часоў. Археолагі знайшлі тут прылады працы эпохі неаліту, пахаванні бронзавага веку, раннеславянскія паселішчы, якія адносяцца да чарняхоўскай культуры; пазней тут жылі плямёны, якія ўваходзілі у склад Кіеўскай Русі, Галіцка-Валынскага княства.

У 1240 годзе пад ударамі орд Батыя капітуляваў Кіеў, татарскія заваёўнікі рухаліся на захад і хутка ўварваліся ў Падолле — так з тых часоў стала называцца Паніззе.

У 1362 годзе вялікі князь літоўскі Альгерд, сабраў значнае войска, разбіў у бітве на рацэ Сінюха орды братоў Кутлубуга, Хачыбея і Дмітра. Як зазначана ў летапісе, «з таго часу з Падолля выгнаная ўлада татарская». Атрыманыя землі Альгерд раздаў сваім пляменнікам Фёдару, Юрыю, Аляксандру і Канстанціну Карыятавічам, якія працягвалі ў сваёй дзейнасці дзяржаўныя традыцыі Русі. Уздоўж межаў Дзікага поля браты збудавалі замкі для абароны ад набегаў непакойлівых паўднёвых суседзяў. Гэтыя замкі і з’явіліся асновай для такіх гарадоў, як Вінніца (1363), Чарлёны град, Брацлаў і іншыя.

Паводле Люблінскай уніі 1569 года Брацлаўшчына перайшла пад уладу Рэчы Паспалітай і была ператвораная ў Брацлаўскае ваяводства.

Паводле другога падзелу Рэчы Паспалітай у 1793 годзе Падолле і Брацлаўшчына адыйшлі да Расіі і ўтварылі Падольскую губерню. Пасля гэтага Вінніца стала губернскім горадам.
 
Вінніцкая вобласць была ўтвораная 27 лютага 1932 года ў ліку першых пяці абласцей УССР. 22 верасня 1937 года з тэрыторыі вобласці была вылучаная Камянец-Падольская вобласць.

## Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел 
У складзе вобласці 6 адміністрацыйных раёнаў, 18 гарадоў, з якіх 6 — абласнога значэння, 29 пасёлкаў гарадскога тыпу, 1330 сёлаў.

### Гарады 
#### Абласнога значэння 
* Вінніца
* Жмерынка
* Казацін
* Ладыжын
* Магілёў-Падольскі
* Хмяльнік

#### Раённага значэння 
* Бар
* Бэршадзь
* Гайсін
* Гнівань
* Ільінцы
* Калінаўка
* Ліпавец
* Няміраў
* Паграбішча
* Тульчын
* Шаргарад
* Ямпаль

## Раёны вобласці 
# Вінніцкі раён
# Гайсінскі раён
# Жмерынскі раён
# Магілёў-Падольскі раён
# Тульчынскі раён
# Хмільныцкі раён

## Нацыянальны склад 
Па дадзеных усеўкраінскага перапісу 2001 г. нацыянальны склад Вінніцкай вобласці наступны (у табліцу ўключаныя дадзеныя па нацыянальнасцях, дзель якіх у агульнай колькасці сталага насельніцтва вобласці складае не менш 0,2 %):

* Украінцы: 1674.1 тыс. чал. (94.91 %)
* Рускія: 67.5 тыс. чал. (3.83 %)
* Палякі: 3.7 тыс. чал. (0.21 %)
* Беларусы: 3.1 тыс. чал. (0.18 %)
* Малдаване: 2.9 тыс. чал. (0.16 %)
* Яўрэі: 0.7 тыс. чал. (0.04 %)

### Сельская гаспадарка 
Валавы збор збожжа ў вобласці, млн. пудоў:
* 1953 г. — 65;
* 1956 г. — 67,8;
* 1957 г. — 98.
Вытворчасць цукру, тыс. тон:
* 1955 г. — 492;
* 1961 г. — 910.

## Спасылкі 
* Даведнік паштовых азначнікаў Вінніцкай вобласці 

Катэгорыя:Вобласці Украіны