open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Уільям Сміт (лексікограф)

**Уільям Сміт** (; 1813, Лондан — 7 кастрычніка 1893, Лондан) — англійскі лексікограф, выдавец «Слоўніка грэчаскіх і рымскіх старажытнасцей».

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў 1813 годзе ў Лондане на Уотлінг-стрыт (паводле іншых даных — у Энфілдзе) у сям’і кангрэгацыяналістаў. Быў старэйшым сынам Уільяма Сміта з Энфілда (графства Мідлсекс). Малодшым братам Сміта быў Філіп Сміт, спецыяліст па старажытнай гісторыі.

У далейшым Сміт заняўся складаннем слоўнікаў. Першай яго працай у гэтай вобласці стала выданне ў 1842 годзе «Слоўніка грэчаскіх і рымскіх старажытнасцей» (), значную частку якога ён напісаў самастойна. Пазней выдаў «Слоўнік грэчаскіх і рымскіх біяграфій і міфалогіі» (; 1849) і «Слоўнік грэчаскай і рымскай геаграфіі» (; 1857). У яго працах удзельнічалі некаторыя вядучыя даследчыкі таго часу.

У 1850 годзе Сміт пачаў выпускаць школьныя слоўнікі. У 1853 годзе разам з выдаўцом Джонам Мюрэем пачаў серыю «Principia» (), якая значна прасунула наперад школьнае вывучэнне грэчаскай і лацінскай моў. За ёй рушыла ўслед серыя «Student’s Manuals of History and Literature». Кнігу «Student’s Greece» (1854) з гэтай серыі Сміт напісаў самастойна.

Аднымі з найбольш важных кніг Сміта былі тыя, у якіх ён дакранаўся пытанняў эклезіялогіі. Такімі былі «Біблейскі слоўнік» (; 1860—1865), «Слоўнік хрысціянскіх старажытнасцей» (; 1875—1880), выдадзены сумесна з архідыяканам Самуэлем Чытхэмам, і «Слоўнік хрысціянскіх біяграфій, літаратуры, сект і дактрын» (; 1877—1887), сумесна з Генры Вейсам. У 1875 годзе разам з Джорджам Грувам выпусціў «Атлас старажытнай геаграфіі» (). У 1854—1855 гадах выдаў анатаваную рэдакцыю кніг Эдварда Гібана з каментарыямі Франсуа Гізо і Генры Мілмана.

У 1843 годзе, неўзабаве пасля выдання «Слоўніка грэчаскіх і рымскіх старажытнасцей», Сміт становіцца класічным выкладчыкам у каледжы Хомертан. У 1850 годзе, калі каледжы Хайберы, Хомертана і Коварда былі аб’яднаны ў Нью-Каледж, Сміт атрымлівае пасаду прафесара грэчаскай і лацінскай мовы і літаратуры. У 1853—1869 гадах Сміт быў класічным экзаменатарам у Лонданскім універсітэце. Пасля адстаўкі стаў членам сената ўніверсітэта. У 1857 годзе быў выбраны членам камітэта, а 11 сакавіка 1869 года — сакратаром () Каралеўскага літаратурнага фонду. Быў ганаровым доктарам грамадзянскага права Оксфардскага (1870) і Дублінскага (1890) універсітэтаў, а таксама ганаровым доктарам права Універсітэта Глазга і ганаровым Ph. D Лейпцыгскага ўніверсітэта. У 1867 годзе Сміт стаў галоўным рэдактарам часопіса торы *Quarterly Review*, кім і заставаўся да самай смерці. У 1875 годзе быў членам Каралеўскай камісіі па аўтарскім праве (). У 1892 годзе быў пасвечаны ў рыцары. Памёр 7 кастрычніка 1893 года ў Лондане.

## Спасылкі 
* 
* 
* 
* 
;Кнігі:
* Шматлікія артыкулы з «A Dictionary of Greek and Roman Antiquities» у перакладзе
* «Dictionary of Greek and Roman Antiquities» — рэдакцыя 1875 года, няпоўная
* «Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology»  — рэдакцыя 1870 года
* «Dictionary of Greek and Roman Antiquities»  — рэдакцыя 1870 года

Катэгорыя:Гісторыкі Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Вучоныя XIX стагоддзя
Ла Ліга 2014/2015

**Ла Ліга 2014/15** — 84-ы сезон вышэйшага дывізіёна Іспаніі з моманту яго заснавання. Сезон пачаўся 23 жніўня 2014 і скончыўся 24 мая 2015. У турніры прынялі ўдзел 20 каманд.

«Атлетыка» (Мадрыд) не змог абараніць тытул чэмпіёна, заняўшы трэцяе месца. Чэмпіёнам Іспаніі стала «Барселона», другое месца ў мадрыдскага «Рэала».

## Змены ў параўнанні з папярэднім сезонам 
### Клубы, якія выйшлі ў Ла Лігу з Сегунды 
* Эйбар
* Дэпартыва Ла-Карунья
* Кордава

### Клубы, якія страцілі месца ў Ла Лізе па выніках сезона 2013/14 
* Асасуна
* Рэал Вальядалід
* Рэал Бетыс

## Клубы-ўдзельнікі
## Турнірная табліца 
## Статыстыка гульцоў
### Бамбардзіры 
|}
Крыніца: 

### Асістэнты 
|}

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт лігі

2014/15
Іспанія
Катэгорыя:2014 год у Іспаніі
Катэгорыя:2015 год у Іспаніі
Іван Іванавіч Янушкоўскі

**Іван Іванавіч Янушкоўскі** (, в. Пыжы, Віцебская губерня, Расійская імперыя (цяпер , Беларусь) — ) — камандзір 254-га мінамётных палка 27-й Ленінградскай брыгады (1944), гвардыі маёр, Герой Савецкага Саюза (1945, пасмяротна).

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў стараверскай сялянскай сям’і. Да вайны працаваў у Віцебску на мэблевай фабрыцы, на будаўніцтве электрастанцыі. На службе ў РСЧА ў 1932—1935 гадах і з 1937 года. Скончыў 2-е Кіеўскае артылерыйскае вучылішча ў 1939 годзе.

З кастрычніка 1941 года на фронце, а са жніўня 1941 — у перадавых частках на Заходнім, Ленінградскім, 2-ім Украінскім франтах, удзельнік Сталінградскай бітвы.

Камандзір мінамётнага палка гвардыі маёр І. І. Янушкоўскі вызначыўся ў баях на тэрыторыі Румыніі. 18 верасня 1944 года пры руху калоны артылерыйскага палка на пазіцыі штаб палка быў атакаваны групай венгерскіх аўтаматчыкаў колькасцю да ўзмоцненай роты. Янушкоўскі асабіста ўзначаліў групу байцоў і работнікаў штаба, якая адсякала нападнікаў, што акружылі штаб, ад калоны, і адстаў штаб і сцяг палка. У гэтым баі Янушкоўскім былі забіты каля 20 гітлераўцаў, але сам ён загінуў.

Урна з прахам пахавана ў Віцебску.

## Узнагароды 
Званне Героя Савецкага Саюза прысвоена 24.03.45 пасмяротна. Узнагароджаны ордэнам Леніна, Чырвонага Сцяга, Айчыннай вайны I ст., медалямі.

## Памяць 
У Віцебску яго імем названа вуліца.

## Літаратура 
* 
* 
* Их именами названы…: Энциклопедический справочник. — Редкол.: И. П. Шамякин (гл. ред.) и др. — Мн.: БелСЭ, 1987. — 711 с., ил. — 30 000 экз.

## Спасылкі 
* Янушковский Иван Иванович  // Праект «Память народа»
* Янушкоўскі Іван Іванавіч // Прыдзвінскі край: гісторыя і сучаснасць

Катэгорыя:Загінулі ў баях Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Артылерысты Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Камандзіры палкоў у Вялікай Айчыннай вайне
Катэгорыя:Пахаваныя на «Успенскай Горцы»
Катэгорыя:Маёры СССР
Фіджыйская мова

**Фіджы́йская мова** (саманазва: *Na Vosa Vakaviti*) — аўстранезійская мова, родная мова фіджыйцаў. Распаўсюджана і мае афіцыйны статус у Фіджы. Агульная колькасць носьбітаў (2014 г.) - каля 437 тысяч чал.

## Гісторыя
На астравах Фіджы здаўна існавалі 2 асноўныя моўныя кластары — заходні і ўсходні, якія ў сваю чаргу падзяляліся на рэгіянальныя і племянныя дыялекты. У XIX ст. шатландскі місіянер Дэвід Каргіл (1809 - 1843 гг.) распрацаваў граматыку на аснове ўсходнефіджыйскага дыялекта вострава Бау. Яна легла ў аснову сучаснай фіджыйскай літаратурнай мовы.

У 1997 г. фіджыйская мова разам з англійскай і фіджыйскім дыялектам хіндзі была абвешчана афіцыйнай мовай Фіджы. Яна выкарыстоўваецца ў школьным навучанні, а таксама ў сродках масавай інфармацыі.

## Алфавіт
Фіджыйскі алфавіт створаны ў XIX ст. на аснове лацінкі. Мае 23 літары:

**A B C D E F G I J K L M N O P Q R S T U V W Y**.

Літары **B**, **D**, **J**, **N**, **T** фактычна адлюстроўваюць у пісьме па 2 розныя гукі. Літара **Y** можа чытацца як [j], або не чытацца ці значыць пропуск у вымаўленні.

## Кароткі размоўнік
## Спасылкі 
* Fijian (Vakaviti)
* fiji-language.com 
* Useful Fijian phrases
* Speak Fijian — A Glossary of Common Words and Phrases in the Fijian Language 

Катэгорыя:Аўстранезійскія мовы
Катэгорыя:Акіянійскія мовы
Катэгорыя:Мовы Фіджы
Гары Потэр і Дары Смерці

**«Гары Потэр і Дары Смерці»** () — сёмы і апошні раман з серыі пра Гары Потэра, напісанай Джаан Роўлінг. Кніга была выдадзена 21 ліпеня 2007 года ў Вялікабрытаніі выдавецтвам «Bloomsbury», у Злучаных Штатах выдавецтвам «Scholastic Inc» і ў Канадзе выдавецтвам «Raincoast Books».

Роўлінг скончыла пісаць раман у студзені 2007 года. Да яго публікацыі Bloomsbury выдаткавала 10 мільёнаў фунтаў стэрлінгаў, каб утаіць змест кнігі. «Гары Потэр і Дары Смерці» была выдадзена ў 93 краінах і стала самай хуткапрадаванай кнігай, якою застаецца і сёння. У першыя 24 гадзіны пасля публікацыі было прададзена 15 мільёнаў копій, у тым ліку больш за 11 мільёнаў у Злучаных Штатах Амерыкі і 1 — у Вялікабрытаніі. Папярэдні рэкорд у 9 мільёнаў належаў шостай частцы серыі «Гары Потэр і Прынц-паўкроўка». Раман пераклалі больш як на 120 моў.

«Гары Потэр і Дары Смерці» была адаптавана ў кіно ў дзвюх частках, першая з якіх выйшла ў лістападзе 2010 года і зарабіла больш за $960 мільёнаў у пракаце. Прэм’ера другой адбылася 15 ліпеня 2011 года і касавыя зборы склалі больш за $1,34 мільярда, што стала рэкордам сярод экранізацый раманаў пра Гары Потэра. Абедзве часткі здабылі збольшага спрыяльныя водгукі кінакрытыкаў.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Кнігі 2007 года
Катэгорыя:Кнігі пра Гары Потэра
Вікенцій Іосіфавіч Драздовіч

**Вікенцій Іосіфавіч Драздовіч** (, вёска Навасёлкі, Капыльскі раён — ) — удзельнік партызанскага руху ў Мінскай вобласці. Герой Савецкага Саюза (1965).

## Біяграфія 
З жніўня 1941 года ствараў падпольныя арганізацыі ў Капыльскім раёне. З ліпеня 1942 года камандзір узвода атрада імя Катоўскага партызанскай брыгады імя Варашылава Мінскай вобласці. У час карнай экспедыцыі гітлераўцаў супраць партызан у Капыльскім раёне Драздовіч узначаліў партызанскую засаду каля вёскі Клецішча. 18 партызан на працягу 4 гадзін адбілі 8 атак германскага батальёна, сарвалі намер ворага нанесці раптоўны удар па партызанскай брыгадзе, аднак былі акружаны і ўсе загінулі ў няроўным баі. Яго імем названа вуліца ў горадзе Капыль, у цэнтры саўгаса «Лясное» Капыльскага раёна пастаўлены помнік. 

## Літаратура 
* Беларусь у Вялікай Айчыннай вайне, 1941-1945: Энцыклапедыя .- Мн.:БелСЭ, 1990. - с.198-199. 

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Капыльскім раёне
Катэгорыя:Загінулі ў баях Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Партызаны Вялікай Айчыннай вайны
Фёдар Фаміч Дуброўскі

{{Ваенны дзеяч
|імя     = Фёдар Фаміч Дуброўскі
|арыгінал імя = 
|дата нараджэння  = 
|дата смерці    = 
|месца нараджэння = 
|месца смерці = 
|выява  =
|апісанне выявы =
|мянушка =Дубаў
|прыналежнасць = 
|гады службы = 1918—1923, 1939—1944
|званне = генерал-маёр
|род войскаў =
|камандаваў =Чашніцкая партызанская бригада
|частка =
|бітвы = Грамадзянская вайна ў Расіі, Савецка-фінляндская вайна, 1939—1940, 
|узнагароды =
{ style="background: transparent"
 
}
{ style="background: transparent"
     
}
{ style="background: transparent"
 
}
|сувязі =
|у адстаўцы =
}}

**Фёдар Фаміч Дуброўскі** (, вёска Замошша, , Віцебская вобласць — ) — генерал-маёр (1943). Герой Савецкага Саюза (1943).

## Біяграфія 
У 1918 г. добраахвотна ўступіў у Чырвоную Армію. Удзельнік Грамадзянскай вайны на Заходнім фронце. З 1929 г. старшыня калгаса, сельсавета, дырэктар МТС у Віцебскай вобласці. У 1932 годзе скончыў Вышэйшую цэнтральную калгасную школу. Удзельнік вызвалення Заходняй Беларусі ў 1939 г., савецка-фінляндскай вайны ў 1939—1940.
 
У Вялікую Айчынную вайну арганізатар падполля на тэрыторыі Віцебскай вобласці. З красавіка 1942 г. камандзір партызанскага атрада, у жніўні 1942 — чэрвені 1944 г. камандзір Чашніцкай партызанскай брыгады «Дубава».
 
З 1944 г. працаваў сакратаром Чашніцкага Раённага Камітэта КП(б)Б Віцебскай вобласці, дырэктарам саўгасаў імя У. І. Леніна, «Новыя Зялянкі». Памёр 3 сакавіка 1970 г. пахаваны на Усходніх могілках у Мінску.

## Узнагароды 
* Медаль «Залатая Зорка»
* Ордэн Леніна
* Ордэн Чырвонага Сцяга
* Ордэн Айчыннай вайны 2-й ступені
* Ордэн Суворава 2-й ступені
* медалі

## Памяць 
Імем Ф. Ф. Дуброўскага названы вуліцы ў Чашніках, Ушачах, калгас ва Ушацкім раёне і Новалукомльскае ПТВ № 83 (сучасны Новалукомльскі дзяржаўны прафесійны ліцэй будаўнікоў імя Ф. Ф. Дуброўскага).

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Генерал-маёры СССР
Катэгорыя:Удзельнікі Грамадзянскай вайны ў Расіі
Катэгорыя:Удзельнікі польскага паходу РСЧА
Катэгорыя:Удзельнікі савецка-фінскай вайны
Катэгорыя:Партызаны Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Старшыні калгасаў
Катэгорыя:Камандзіры партызанскіх злучэнняў, брыгад і атрадаў у гады Вялікай Айчыннай вайны
Леанід Сямёнавіч Данілюк

{{Ваенны дзеяч
 |поўнае імя       = Леанід Сямёнавіч Данілюк
 |арыгінал імя     = 
 |дата нараджэння  = 
 |месца нараджэння = 
 |дата смерці      = 
 |месца смерці     = 
 |Перыяд жыцця     = 
 |выява            = 
 |подпіс           = 
 |мянушка          = 
 |псеўданім        = 
 |прыналежнасць    = 
 |гады службы      = 
 |званне           = 
 |род войскаў      = 
 |камандаваў       = 
 |частка           = 
 |бітвы            = 
 |узнагароды       = { style="background:transparent"
  
}
{ style="background:transparent"
       
-
     
}
 |Commons        = 
 |Rodovid        =
 |сувязі         = 
 |у адстаўцы     = 
 |роспіс         = 
}}
**Леанід Сямёнавіч Данілюк** (, вёска Студзёнка,  — , ) — удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза.

## Біяграфія 
Скончыў Магілёўскі педінстытут (1939), Тбіліскае артылерыйскае вучылішча (1941). У Чырвонай Арміі з 1939 г. У час Вялікай Айчыннай вайны на Паўночна-Заходнім, 2-м Украінскім, 1-м Беларускім франтах. Камандзір самаходнага артылерыйскага палка маёр Л. С. Данілюк вызначыўся ў Берлінскай наступальнай аперацыі. 18.04.1945 г. па яго ініцыятыве полк атакаваў ворага каля горада Бернаў. На падбітай самаходнай гармаце Данілюк прарваўся на ўскраіну горада, выклікаў паніку ў радах праціўніка, што садзейнічала паспяховаму наступленню корпуса. Да 1955 г. служыў у Савецкай Арміі, падпалкоўнік. Працаваў у Харкаве, Магілёве. Апошні час жыў у Рагачове. Пахаваны ў Быхаве. Імем Л. С. Данілюка названа школа ў Бернаў (ГДР).

## Літаратура 
* 
* Данілюк Леанід Сямёнавіч // Беларусь у Вялікай Айчыннай вайне, 1941—1945: Энцыкл. — Мн.: БелСЭ, 1990. — С. 186.
* Данилюк Леонид Семёнович // Герои Советского Союза: Краткий биографический словарь в 2 т. Т. 1. — М.: Воениздат, 1987. — С. 407.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Героі Савецкага Саюза
Катэгорыя:Падпалкоўнікі СССР
Катэгорыя:Артылерысты Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Пахаваныя ў Быхаве
Павел Андрэевіч Дудчык

**Павел Андрэевіч Дудчык** (, вёска Казённыя Паршні, Аршанскі раён — ) — удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза.

## Біяграфія 
У Чырвонай Арміі з 1938 г. У 1942 г. скончыў Бранскае ваенна-палітычнае вучылішча, у 1950 г. — Вышэйшую афіцэрскую артылерыйскую школу.

У Вялікую Айчынную вайну з мая 1942 г. на Калінінскім, Паўночна-Заходнім, 2-м Прыбалтыйскім, 1-м Украінскім і 4-м Украінскім франтах. Вызначыўся ў баях пад горадам Ліепая і за вёску Берзі (сучасны Добэльскі край, Латвія) у снежні 1944 г.: артылерыйская батарэя пад камандаваннем капітана Дудчыка за 6 гадзін адбіла 11 варожых контратак, знішчыла каля 200 гітлераўцаў, падбіла 8 танкаў і прымусіла ворага адступіць. Герой Савецкага Саюза (29.06.1945 г.).

Да 1959 г. у Савецкай Арміі, палкоўнік. Працаваў начальнікам штаба грамадзянскай абароны на Мінскім аўтазаводзе. Памёр і пахаваны ў Мінску.

## Узнагароды 
* Медаль «Залатая Зорка»,
* ордэн Леніна,
* 2 ордэны Айчыннай вайны 1-й ступені,
* 2 ордэны Айчыннай вайны 2-й ступені, 
* 3 ордэны Чырвонай Зоркі,
* медалі.

## Літаратура 
* Дудчык Павел Андрэевіч // Памяць : гісторыка-дакументальная хроніка Оршы і Аршанскага раёна : у 2 кн. / рэдкал. Г. П. Пашкоў [і інш.]. — Мн., 1999. — Кн. 1. — С. 370.
*  — С. 255.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Артылерысты Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Палкоўнікі СССР
Міжнародны дзень пісьменнасці

** Міжнародны дзень пісьменнасці** () — адзначаецца 8 верасня. Штогадовы Міжнародны дзень пісьменнасці абвешчаны ЮНЕСКА ў 1966 годзе па рэкамендацыі «Сусветнай канферэнцыі міністраў адукацыі па ліквідацыі непісьменнасці», якая адбылася ў Тэгеране ў верасні 1965 года. 8 верасня — дзень урачыстага адкрыцця гэтай канферэнцыі.

Гэты дзень закліканы актывізаваць высілкі грамадства па распаўсюджванні пісьменнасці, адной з галоўных сфер дзейнасці ЮНЕСКА.

У 2002 годзе Генеральная Асамблея ААН (рэзалюцыя № A/RES/56/116) абвясціла «Дзесяцігоддзе пісьменнасці Арганізацыі Аб'яднаных нацый».
У наступным годзе Генеральная Асамблея (рэзалюцыя № A/RES/57/166) зацвердзіла прадстаўлены Генеральным сакратаром ААН «План дзеянняў ААН для Дзесяцігоддзя пісьменнасці» і абвясціла ЮНЕСКА каардынатарам для стымулявання і актывізацыі на міжнародным узроўні мерапрыемстваў, якія праводзяцца ў рамках Дзесяцігоддзя.

## Статыстычныя звесткі 
У 2005 годзе менш за 50 краін забяспечвалі ўсеагульны доступ да пачатковай адукацыі, і толькі каля 20&nbsp;% дарослага насельніцтва свету былі непісьменныя.

## Штогадовыя тэмы Міжнароднага дня 
* 2006 год — «Пісьменнасць забяспечвае ўстойлівае развіццё»
* 2007 год — «Здароўе і пісьменнасць»
* 2008 год — «Пісьменнасць і здароўе»
* 2009 год — «Пісьменнасць пашырае асабістыя магчымасці»
* 2010 год — «Значэнне пісьменнасці для жанчын»

## Спасылкі 
* Рэзалюцыя № 1. 141 14-й сесіі ЮНЕСКА
* Рэзалюцыя № A/RES/56/116
* Рэзалюцыя № A/RES/57/166
* Адукацыя сёння. Інфармацыйны бюлетэнь ЮНЕСКА, 2006 г. 
* Пасланне Генеральнага сакратара ААН у 2007 г.
* Пасланне Генеральнага сакратара ААН у 2008 г.

Катэгорыя:Міжнародныя дні ЮНЕСКА
Катэгорыя:Пісьменнасць
Яўген Піліпавіч Іваноўскі

**Яўге́н Пілі́павіч Івано́ўскі** (, вёска Чарэя, Чашніцкі раён, Віцебская вобласць — ) — Герой Савецкага Саюза.

## Біяграфія 
У 1941 годзе скончыў Ваенную акадэмію механізацыі і матарызацыі. У Чырвонай Арміі з 1936 г. Удзельнічаў у вызваленні Заходняй Беларусі ў 1939 г. У гады Вялікай Айчыннай вайны ўдзельнічаў у баях пад Масквой, Сталінградам, Курскам, вызваленні Украіны, Польшчы. Званне Герой Савецкага Саюза атрымаў у 1985 годзе.

## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Дэпутаты Савета Нацыянальнасцей Вярхоўнага Савета СССР ад Беларускай ССР
Катэгорыя:Генералы арміі СССР
Сяргей Мікалаевіч Каданчык

{{Ваенны дзеяч
|імя     = Сяргей Мікалаевіч Каданчык
|дата нараджэння  = 12.09.1906
|дата смерці    = 15.09.1943
|месца нараджэння = вёска Майсеевічы, Бабруйскі павет, Мінская губерня,  цяпер Магілёўскай вобласці,  Рэспубліка Беларусь
|месца смерці   = горад Новарасійск, СССР
|выява = 
|шырыня = 
|апісанне выявы =
|мянушка =
|прыналежнасць =  
|гады службы = 1928—1943
|званне = Падпалкоўнік
|род войскаў = пяхота
|камандаваў =
|частка = 1339-ы стралковы полк 318-я дывізія 18-я армія
|бітвы = Вялікая Айчынная вайна
|узнагароды =
{ style="background: transparent"
 
}
{ style="background: transparent"
       
}
|сувязі =
|у адстаўцы =
}}
**Сяргей Мікалаевіч Каданчык** (, вёска Майсеевічы, Асіповіцкі раён, Магілёўская вобласць — ) — Герой Савецкага Саюза.

## Біяграфія 
У Чырвонай Арміі з 1928 г. Удзельнік вызвалення Заходняй Беларусі ў 1939 г., савецка-фінляндскай вайны 1939—1940 гг. З чэрвеня 1941 г. на Паўднёвым, Паўднёва-Заходнім, Закаўказскім, Паўднёва-Каўказскім франтах. Падпалкоўнік С. М. Каданчык вызначыўся ў верасні 1943 г. пры вызваленні Новарасійска. Загінуў у баі. Пахаваны ў брацкай магіле на плошчы Герояў у Новарасійску. Званне Героя Савецкага Саюза прысвоена 18.9.1943 г. Яго імем названы вуліцы ў Асіповічах і Новарасійску, рыбалоўны траўлер; у вёсцы Майсеевічы на будынку школы, дзе ён вучыўся, мемарыяльная дошка.

## Літаратура 
* 
* Герои Советского Союза: Краткий биографический словарь / Пред. ред. коллегии И. Н. Шкадов. — М.: Воениздат, 1987. — Т. 1 /Абаев — Любичев/. — 911 с. — 100 000 экз. — ISBN отс., Рег. № в РКП 87-95382

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Героі Савецкага Саюза
Катэгорыя:Члены КПСС
Катэгорыя:Загінулі ў баі
Цукерман

**Цукерман** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Абрам Якаўлевіч Цукерман
* Веньямін Аронавіч Цукерман, савецкі фізік-тэарэтык
* Сямён Тобіясавіч Цукерман, савецкі канструктар-распрацоўшчык сістэм прыцэльвання
Лютэцкі ярус

**Лютэцкі ярус** (**лютэт**) — другі знізу геалагічны ярус эацэну. Ахоплівае перыяд часу ад 41,3 млн год назад па 47,8 млн год назад. Названы ў гонар антычнага паселішча Лютэцыя, якое знаходзілася на месцы сучаснага Парыжа.

Выдзелены ў 1883 годзе французскім геолагам Альбертам дэ Лапаранам у наваколлях Парыжа. У тыпавым разрэзе прадстаўлены «грубымі вапнякамі», якія ўтрымліваюць астаткі двухстворкавых і нумулітаў.

Адклады лютэцкага яруса шырока распаўсюджаны ў Заходняй Еўропе, дзе яны адпавядаюць часу шырокага наступа мора.

У стратыграфічнай схеме палеагена Беларусі лютэцкаму ярусу адпавядаюць вярхі канеўскай світы і нізы бучакскай світы.

## Спасылкі 
* Лютетский ярус/БСЭ

Катэгорыя:Геалагічныя ярусы
Катэгорыя:Эацэн
Сцяпан Антонавіч Калінкоўскі

**Сцяпан Антонавіч Калінкоўскі** (, вёска Даколь, Глускі раён, Магілёўская вобласць — ) — Герой Савецкага Саюза.

## Біяграфія 
З першых дзён вайны на фронце, ваяваў на Паўночна-Заходнім, 1-м Украінскім, 1-м Беларускім франтах. Механік-вадзіцель танка старшы сяржант С. А. Калінкоўскі вызначыўся пры вызваленні Польшчы. Пры наступленні зімой 1945 года ў складзе экіпажа знішчыў 2 варожыя мінамётныя батарэі, 120 павозак і 11 аўтамашын з боепрыпасамі, многа жывой сілы праціўніка.
     
22 студзеня 1945 года ў час правядзення разведкі экіпаж яго танка ўварваўся ў населены пункт Кольмар, перарэзаў шлях варожаму чыгуначнаму эшалону і захапіў склады. 23 студзеня авалодаў пераправай цераз Нотаць і ўтрымліваў яе да падыходу падмацавання. 26 студзеня С. А. Каліноўскі загінуў. 24 сакавіка 1945 г. быў пасмяротна ўдастоены звання Героя Савецкага Саюза. 

## Памяць 
Навечна занесены ў спісы вайсковай часці. Яго імем названа вуліца ў Глуску.

## Літаратура 
* Калінкоўскі Сцяпан Антонавіч //  — С. 469.
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Героі Савецкага Саюза
Катэгорыя:Танкісты Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Сяржанты і старшыны СССР
Катэгорыя:Загінулі ў баях Вялікай Айчыннай вайны
Адшуканне ў храме

[thumb|right|[Уільям Холман Хант, *Знаходжанне Збаўцы Ісуса ў Храме*]]
**Адшуканне ў храме** (таксама ***Хрыстос сярод тлумачальнікаў Закона***) — эпізод у пачатку жыцця Ісуса, запісаны ў Евангеллі ад Лукі. Гэта адзіная гісторыя аб познім дзяцінстве Ісуса, якая згадваецца ў Евангеллях.

Гэты сюжэт знайшоў шырокае адлюстраванне ў мастацтве.

## Евангельскае апавяданне 
Эпізод апісваецца толькі ў Евангеллі ад Лукі 2: 41-52. Ісус ва ўзросце дванаццаці гадоў суправаджае Марыю, Іосіфа і вялікую групу сваіх сваякоў і сяброў у Іерусалім на паломніцтва, па «звычаю свята» — лічыцца, Вялікдня. У дзень вяртання, Ісус «затрымаўся» у Храме, але Марыя і Іосіф думалі, што Ён быў разам са сваёй групай пілігрымаў. Марыя і Іосіф на шляху дадому толькі пасля дня падарожжа зразумелі, што Ісус згубіўся, таму яны вярнуліся ў Іерусалім, дзе і знайшлі Яго праз тры дні. Маленькага Ісуса знайшлі ў Храме падчас абмеркавання са старэйшынамі і тлумачальнікамі Закону, якія былі ўражаны Яго навучаннямі, асабліва ўлічваючы Яго юны ўзрост. Калі Марыя спытала ў Ісуса, чаму Ён пакінуў яе і бацьку, то Ісус адказаў: *«навошта было вам шукаць Мяне? ці вы не ведалі, што Я павінен быць у тым, што належыць Айцу Майму?»*

## Спасылкі 
Катэгорыя:Жыццё Ісуса Хрыста
Катэгорыя:Евангелле паводле Лукі
Ціхан Свірыдавіч Жучкоў

{{Ваенны дзеяч
|імя = Ціхан Свірыдавіч Жучкоў
|арыгінал імя = 
|дата нараджэння  = 4.7.1922
|месца нараджэння = 
|дата смерці = 9.3.1987
|месца смерці =  
|выява =
|подпіс =
|мянушка =
|прыналежнасць = 
|гады службы = 1941—1960
|званне = 
|род войскаў = авіяцыя
|пасада =
|частка =
|бітвы = Вялікая Айчынная вайна
|узнагароды = { style="background: transparent"
 
}
{ style="background: transparent"
 
-
 
}
|сувязі =
|у адстаўцы =
}}
**Ціхан Свірыдавіч Жучкоў** (, вёска Бахацец, Чавускі раён, Магілёўская вобласць — , Масква) — Герой Савецкага Саюза.

## Біяграфія 
У 1937 г. закончыў сем класаў, працаваў у Магілёве токарам на аўтарамонтным заводзе. У 1941 г. закончыў Магілёўскі аэраклуб, у 1942 г. — Ейскае ваенна-марское авіяцыйнае вучылішча. З верасня 1942 г. на фронце. Лётчык-знішчальнік ВПС Балтыйскага флоту старшы лейтэнант Ц. С. Жучкоў вызначыўся ў час прарыву блакады Ленінграда, вызвалення Ленінградскай вобласці і Прыбалтыйскіх рэспублік. Зрабіў 257 баявых вылетаў, з іх 85 на фотаразведку ваенных аб'ектаў праціўніка, правёў 37 паветраных баёў, асабіста збіў 11 варожых самалётаў.

За праяўленыя ў баях мужнасць і адвагу 6 сакавіка 1945 г. прысвоена званне Героя Савецкага Саюза.

Да 1960 г. падпалкоўнік Ц. С. Жучкоў служыў у ваенна-паветраных сілах краіны, працаваў лётчыкам-інструктарам. Узнагароджаны ордэнам Леніна, 3 ордэнамі Чырвонага Сцяга, ордэнам Айчыннай вайны І ступені, медалямі.

З 1960 г. жыў у Маскве, працаваў дыспетчарам Грамадзянскай авіяцыі.

9 сакавіка 1987 г. Ц. С. Жучкоў памёр, пахаваны на Кунцаўскіх могілках. Яго імем названа вуліца ў Чавусах.

## Літаратура 
* Жучкоў Ціхан Свірыдавіч // Беларуская энцыклапедыя : у 18 т. / рэдактар Г. П. Пашкоў. — Мінск, 1998. — Т.6. — С. 453.

Катэгорыя:Лётчыкі Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Пахаваныя на Кунцаўскіх могілках
Персідская казачая дывізія

**Персідская казачая брыгада** () (у 1916 годзе перафарміравана у дывізію) — кавалерыйскае злучэнне, створанае ў Персіі ў 1879 годзе на ўзор церскіх казачых частак. Навучанне асабістага складу ажыццяўлялі ваенныя інструктары з складу рускай ваеннай місіі, камандзірам брыгады быў расійскі афіцэр, які атрымліваў дараванне ад расійскага ўрада. З 1884 года ў складзе брыгады з’явілася артылерыйская батарэя, пазней — пяхота.

У задачы брыгады ўваходзіла ахова шаха і вышэйшых службовых асоб Персіі, каравульная служба пры консульствах, дыпламатычных місіях, міністэрствах, арсеналах, аддзяленнях банкаў, падаўленне беспарадкаў у краіне і спагнанне падаткаў з насельніцтва.

У 1916 годзе брыгада была перафарміравана ў дывізію. Для падтрымання парадку ў Персіі і барацьбы з паўстанцамі з восені 1916 былі сфармаваныя атрады, якія ўваходзілі ў дывізію.

Расфарміравана ў пачатку 1920-х гадоў.

## Спасылкі 
* ПЕРСИДСКАЯ Е. В. ШАХА КАЗАЧЬЯ ДИВИЗИЯ  
* Андрей Серба. Казачество и Персия  
* Гоков О. А. К вопросу о кризисе в Персидской казачьей бригаде (1892—1893 гг.) // Вісник Харківського національного університету імені В. Н. Каразіна. — 2003. — № 594. Історія. — Вип. 35. — С. 74-81.
* Гоков О. А. Российские офицеры и Персидская казачья бригада (1877—1894 гг.) // Canadian American Slavic Studies. — 2003. — Vol.37. — № 4. — Р. 395—414.
* Роль персидской казачьей бригады в определении политики Ирана (1905—1925 гг.)  
* Красняк О. А. Русская военная миссия в Иране (1879 − 1917 гг.) как инструмент внешнеполитического влияния России 
* COSSACK BRIGADE  

Катэгорыя:Элітныя войскі
Катэгорыя:Гісторыя Ірана
Катэгорыя:Узброеныя сілы Расійскай імперыі
Марын Чыліч

**Марын Чыліч** (; , , СФР Югаславія) — харвацкі прафесійны тэнісіст. Пераможца чацвёртага турніру Вялікага шлема, адкрытага чэмпіянату ЗША, у адзіночным разрадзе. Чыліч выйграў 15 тытулаў ATP у адзіночным разрадзе, а яго вышэйшым месцам у рэйтынгу ATP было восьмае, на якое ён падняўся 13 кастрычніка 2014 года. Упершыню харват атрымаў вядомасць пасля перамогі над другім нумарам сусветнага рэйтынгу Эндзі Марэем у 1/8 фіналу адкрытага чэмпіянату Злучаных Штатаў 2009 года. Пасля гэтага ён упершыню дайшоў да паўфінальнай стадыі на турніры Вялікага шлема — адкрытым чэмпіянаце Аўстраліі 2010 года, а таксама дайшоў да чвэрцьфіналу на Уімблдане 2014.

У 2013 годзе адбываў 9-месяцавую дыскваліфікацыю за ўжыванне допінга.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Асобы
Катэгорыя:Тэнісісты Харватыі
Didelphimorphia

***Didelphimorphia*** — атрад сумчатых сысуноў з адзіным сучасным сямействам апосумаў.

З позняга мелу вядомы ў Паўднёвай і Паўночнай Амерыцы; у сярэднім палеагене насялялі ў Еўропе, Афрыцы і Цэнтральнай Азіі. 

Катэгорыя:Апосумы
Катэгорыя:Атрады сысуноў
Іран-контрас

**Іран-контрас** (; таксама вядомы як «**Ірангейт**», па аналогіі з «Уотэргейтам») — буйны палітычны скандал у ЗША ў другой палове 1980-х гадоў. Разгарэўся ў канцы 1986 года, калі стала вядома аб тым, што асобныя члены адміністрацыі ЗША арганізавалі таемныя пастаўкі ўзбраення ў Іран, парушаючы тым самым зброевае эмбарга супраць гэтай краіны. Далейшае расследаванне паказала, што грошы, атрыманыя ад продажу зброі, ішлі на фінансаванне Нікарагуанскіх паўстанцаў-контрас у абыход забароны кангрэса на іх фінансаванне.

## Літаратура і крыніцы 
* The U.S. and Iran // «Time» от 17 ноября 1986 
* «Ирангейт»: зеркало политики и морали Вашингтона. колл. авторов, сост. В. Вербенко. М., изд-во АПН, 1987
* Никонов В. А. Афера «Иран-контрас» М., изд-во МГУ, 1987.
* Philip Shenon. Contras are focus in 7 investigations // «The New York Times» от 30 января 1987
* Philip Shenon. North, Poindexter and 2 others indicted on Iran-Contra fraud and theft charges // «The New York Times» от 17 марта 1988
* Вопросы и ответы о деятельности Международного Суда ООН на сайте ООН

Катэгорыя:Палітычныя скандалы ЗША
Катэгорыя:Ірана-іракская вайна
Катэгорыя:Гандаль зброяй
Катэгорыя:1986 год у ЗША
Катэгорыя:1986 год у палітыцы
Міхаіл Дзянісавіч Капусцін

{{Ваенны дзеяч
 |імя            = Капусцін Міхаіл Дзянісавіч
 |арыгінал імя =   
 |перыяд жыцця   =  
 |дата нараджэння  = 18.11.1907    
 |месца нараджэння = сяло Мікулічы, Расійская імперыя  Магілёўскай вобласці Беларусі 
 |дата смерці    = 08.02.1968
 |месца смерці   = Іркуцкая вобласць, СССР
 |выява    = 
 |шырыня         = 180 px
 |апісанне выявы =     
 |мянушка       =  
 |прыналежнасць =   
 |гады службы    =  
 |званне         = Малодшы лейтэнант 
 |род войскаў      = 
 |камандаваў     = 
 |частка          = 
 |бітвы       = 
 |узнагароды        = 
{ style="background: transparent"
 
}
{ style="background: transparent"
       
}
Медалі
 |сувязі     = 
 |у адстаўцы = Капітан 
}}
**Міхаіл Дзянісавіч Капу́сцін** (, вёска Мікулічы, , Магілёўская вобласць — ) — удзельнік Вялікай Айчыннай вайны,  Герой Савецкага Саюза.

## Біяграфія 
Працаваў у леспрамгасе. У Чырвонай Арміі з 1942 г. Ваяваў на Волхаўскім, 3-м Украінскім, 1-м Беларускім франтах. Вызначыўся пры вызваленні Украіны і Малдовы. 10—11 мая 1944 г. ў баях на правым беразе Днястра каля горада Ціраспаль малодшы лейтэнант М. Капусцін замяніў параненага камандзіра батальёна, які два дні адбіваў контратакі ворага, знішчыў больш за 400 гітлераўцаў, 23 танкі і самаходныя гарматы. У ліпені 1944 г. батальён прарваў абарону праціўніка каля вёскі Мілянавічы пад Ковелем. Удзельнік вызвалення Варшавы і баёў за Берлін. Да 1946 г. служыў у Чырвонай Арміі, капітан, пазней на гаспадарчай рабоце ў лясной прамысловасці. Працаваў дырэктарам леспрамгасаў у Іркуцкай вобласці, быў начальнікам лесаўчастка ў Хабараўскім краі. Пахаваны ў вёсцы Доўгі Мост.

## Узнагароды 
* Медаль «Залатая Зорка» (24.3.1945),
* ордэн Леніна,
* ордэн Чырвонага Сцяга,
* ордэн Айчыннай вайны 1-й ступені,
* ордэн Чырвонай Зоркі.

## Літаратура 
* Капустин Михаил Денисович // Герои Советского Союза: Краткий биогр. словарь. Т. 1. — М., 1987. — С. 622.
* Капусцін Міхаіл Дзянісавіч // Памяць. Бабруйскі раён. — Мн., 1998. — С. 245.
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Пехацінцы Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Члены КПСС
Катэгорыя:Капітаны СССР
Морква дзікая

**Морква дзікая** (*Dáucus caróta*) — двухгадовая, радзей аднагадовая травяністая расліна, від роду  сямейства .

## Этымалогія 
Родавая назва *Daucus* паходзіць ад лацінізаванага грэчаскага слова *daucos*, якое абазначае назвы розных парасонавых раслін. Корань гэтага слова  (daio) азначае *запальваць*, *саграваць*, намякаючы на з’едлівы смак пладоў.

Відавы эпітэт *carota* — транслітарацыя , гэта значыць уласна *морква*.:

* 
:* 
* 
* 
* 
* 
:* 
:* 
* 
:* 
* 
* 
:* 
* 
:* 
* 
:* 
* 
* 
* 
:* 
* 
:* 
:* 
* 
:* 
:* 
:* 
* 
:* 
*  — Морква пасяўная
:* 
:* 
:* syn. 
:* syn. 

= Літаратура =
* *Дудченко Л. Г., Козьяков А. С., Кривенко В. В.* Пряно-ароматические и пряно-вкусовые растения: Справочник / Отв. ред. К. М. Сытник. — К.: Наукова думка, 1989. — 304 с. — 100 000 экз. — ISBN 5-12-000483-0.
* 
* 

## Спасылкі 
* 
* *Доронина A. Ю., Терехина Н. В.* *Daucus carota* L. *subsp. sativus* (Hoffm.) Arcang. — Морковь посевная // Проект «Агроэкологический атлас России и сопредельных стран: экономически значимые растения, их болезни, вредители и сорные растения» 

Катэгорыя:Морква
Катэгорыя:Флора Еўразіі
Катэгорыя:Флора Паўночнай Афрыкі
Катэгорыя:Карняплоды
Катэгорыя:Лекавыя расліны
Катэгорыя:Кармавыя расліны
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1753 годзе
Меланхолік

**Меланхо́лік** (, *mélaina chole*, *мелэна холе*, «чорная жоўць») — адзін з чатырох тыпаў тэмпераменту ў класіфікацыі Гіпакрата. Чалавека меланхалічнага тэмпераменту можна ахарактарызаваць як лёгка ранімага, схільнага глыбока перажываць нават нязначныя няўдачы, але вонкава млява рэагавальнага на навакольнае, польскі кампазітар Фрэдэрык Шапэн, рускі кампазітар Пётр Ільіч Чайкоўскі.

## Літаратура 
* Большая советская энциклопедия: В 30 т. — М.: «Советская энциклопедия», 1969—1978.
* *И. М. Кондаков*. Психологический словарь. — 2000.
* Краткий психологический словарь. — Ростов-на-Дону: «ФЕНИКС». Л. А. Карпенко, А. В. Петровский, М. Г. Ярошевский, 1998.
* Словарь практического психолога. — М.: АСТ, Харвест. С. Ю. Головин, 1998.
* Современная энциклопедия. — 2000.

Катэгорыя:Тэмпераменты
Astronotus ocellatus

**Astronotus ocellatus** — шырока распаўсюджаная акварыўмная рыбка сямейства цыхлідаў, вядомая, галоўным чынам, пад радавой назвай астранотус. У прыродзе *Astronotus ocellatus* жыве на ўсходзе Венесуэлы, Гвіяны, басейн Амазонкі, рэкі: Рыа-Негру, Парана , Парагвай.

## Літаратура 
* А. П. Умельцев Энциклопедия аквариумиста. — 2-е издание. — М.: Локид-Пресс, 2003. — 480 с; ил.

## Спасылкі 
* Род Астронотус
* Фотографии Астронотус 

Катэгорыя:Цыхлавыя
Катэгорыя:Акварыумныя рыбы
Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1831 годзе
Катэгорыя:Рыбы Паўднёвай Амерыкі
Казарма

**Казарма** — будынак з жылымі, службовымі і вучэбнымі памяшканнямі, прызначанымі для пастаяннага размяшчэння асабовага складу вайсковых часцей. Спецыяльныя пабудовы для размяшчэнння войск вядомы з часоў Старажытнага Рыма і Карфагена. З 16 стагоддзя казармы будавалі ў Іспаніі, з 17 стагоддзя ў Францыі.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Жыллё
Катэгорыя:Узброеныя сілы
Шхара

**Шхара** () — горная вяршыня ў цэнтральнай частцы Галоўнага Каўказскага (водападзельнага) хрыбта, найвышэйшы пункт Грузіі. Вышыня 5068 м над узроўнем мора, некаторыя крыніцы даюць ацэнку ў 5201 м. Размешчана ў Сванетыі з поўдня і Безенгі ў Кабардзіна-Балкарыі з поўначы, на мяжы з Расіяй, прыкладна ў 90 км на поўнач ад горада Кутаісі. З’яўляецца часткай унікальнага 12-кіламетровага горнага масіва, вядомага пад назвай Безенгійская сцяна. Складзена гранітамі і крышталічнымі сланцамі. Схілы пакрытыя ледавікамі, на паўночным схіле — ледавік Безенгі, на паўднёвым — ледавік Шхара, ад якога часткова бярэ пачатак рака Інгур. Папулярнае месца альпінізму.

Катэгорыя:Горныя вяршыні Грузіі
Дэрвіш

**Дэ́рвіш** ( — *derviš* — бядняк, жабрак) тое ж, што і «каландар» або «календэр» — мусульманскі аналаг манаха, аскета, прыхільнік суфізму.

## Разнавіднасці дэрвішаў 
Дэрвішы бываюць вандроўныя і тыя, што жывуць у святынях («тэкіе», «ханака») пад пачаткам шэйха — ахоўніка парадку і статута суполкі. Дэрвішы, якія жывуць у святынях, часта валацужнічаюць, сілкуючыся мірской міласцінай, але перыядычна вяртаючыся для сумесных пастоў і малітваў.

У некаторых гарадах Сярэдняй Азіі (напр. Бухара, Самарканд і інш.) Для пражывання дэрвішаў гарадскія ўлады на казённыя сродкі або прыватныя ахвяраванні будавалі .

Адметнай асаблівасцю дэрвіша было адсутнасць уласнасці. Дэрвішу не належала казаць, напрыклад, «*мой абутак*» або «*маё то і гэта*» — у яго не павінна было быць уласнасці, паколькі ўсё належыць Богу. Калі ж дэрвіш чым-то і валодаў, то ён гэтым быў абавязаны дзяліцца. Калі дэрвіш не жыў у галечы, то ён кампенсаваў гэта шчодрасцю і гасціннасцю, калі ён гатовы быў усё аддаць свайму госцю, не пакідаючы нічога ні для сябе, ні нават для сваёй сям’і.

Часам дэрвішаў прылічаюць да манахаў — але гэта спрэчна, так як падабенства чыста знешняе, паколькі дэрвішы маглі ажаніцца, мелі ўласныя дамы і жылі сваім уласным жыццём.

## Галерэя 

Файл:Wassilij Wassiljewitsch Wereschtschagin 001.jpg
Файл:Gérôme - Whirling Dervishes.jpg
Файл:Mevlevi-Derwisch.jpg
Файл:Turkey.Konya053.jpg
Файл:Whirling Dervishes.jpg
Файл:Whirling Dervishes, Konya, Turkey, RMO.jpg
Файл:Amedeo Preziosi - Turks.jpg
Файл:Mevlevi dervishes 1887.jpg

## Спасылкі 
Катэгорыя:Аскетызм
Катэгорыя:Суфізм
Мікалай Піліпавіч Каралёў

{{Ваенны дзеяч
|выява = Мікалай_Піліпавіч_Каралёў.jpg 
|прыналежнасць = 
|гады службы = 1941 — 1944
|званне = 
|камандаваў = 210-ы атрад імя І. В. Сталіна,1-я Асіповіцкая партызанская брыгада, Асіповіцкая ваенна-аператыўная група
|частка =
|узнагароды = 
{ style="background:transparent"
 
}
{ style="background:transparent"
       
-
 
-

}
|сувязі =
|у адстаўцы = 
}}
**Мікала́й Пілі́павіч Каралё́ў** (прозвішча пры нараджэнні — **Каро́ль**; , в. Амінавічы, цяпер Асіповіцкі раён, Магілёўская вобласць — , Магілёў) — савецкі чыноўнік, дзеяч камуністычнай партыі, вайсковец, генерал-маёр (1943), Герой Савецкага Саюза (1944). Адзін з кіраўнікоў савецкага партызанскага руху ў Магілёўскай вобласці ў часе Другой сусветнай вайны.

## Біяграфія 
Нарадзіўся у в. Амінавічы Ігуменскага павета ў сялянскай сям’і. У Чырвонай Арміі з 1929 года. Член КПСС з 1939 года. У 1930—1932 гадах працаваў у Асіповіцкім леспрамгасе, на заводзе, з 1932 года старшыня калгаса, сельсавета, з 1937 года намеснік старшыні, старшыня Асіповіцкага райвыканкама.

У Другую сусветную вайну адзін з арганізатараў і кіраўнікоў партызанскага руху і камуністычнага падполля ў Магілёўскай вобласці. 3 ліпеня 1941 года камандзір групы, з сакавіка 1942 года — 210-га асобнага атрада, са студзеня 1943 года — камандзір 1-й Асіповіцкай партызанскай брыгады, з ліпеня 1943  года — Асіповіцкай ваенна-аператыўнай групы. З 2 красавіка па 15 верасня 1943 года член Магілёўскага падпольнага абкама КП(б)Б. У 1973 годзе на магіле пастаўлена стэла з барэльефам.

## Літаратура 
* 
* Королёв Николай Филиппович // Герои Советского Союза: Краткий биогр.слов.- М.,1987. — Т. 1. — С.735.

## Спасылкі 
* Легендарные комбриги. Николай Королев 

Катэгорыя:Военачальнікі СССР
Катэгорыя:Ганаровыя грамадзяне Магілёва
Катэгорыя:Удзельнікі Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета БССР 2-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета БССР 3-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета БССР 4-га склікання
Катэгорыя:Старшыні Магілёўскага гарадскога выканаўчага камітэта
Катэгорыя:Члены Прэзідыума Вярхоўнага Савета БССР
Катэгорыя:Старшыні Асіповіцкага раённага выканаўчага камітэта
Катэгорыя:Першыя сакратары райкамаў КПБ
Катэгорыя:Камандзіры партызанскіх злучэнняў, брыгад і атрадаў у гады Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Асіповіцкім раёне
Масква на Гудзоне

**«Масква на Гудзоне»** () — амерыканская рамантычная камедыйная драма 1984 года. Рэжысёрам і адным з сцэнарыстаў фільма стаў Пол Мазурскі, а Робін Уільямс выканаў галоўную ролю — расійскага цыркавога музыканта, які становіцца перабежчыкам падчас гастроляў у Злучаных Штатах Амерыкі. Прэм’ера фільма адбылася 6 красавіка 1984 года.

Партнёрамі Уільямса па фільме сталі Марыя Канчыта Алонса (фільм стаў яе дэбютам), Ілля Баскін у ролі цыркавога клоўна, Савелій Крамараў у ролі агента КДБ і Клівант Дэрыкс у ролі першага сябра галоўнага героя ў ЗША.

Катэгорыя:Фільмы ЗША 1984 года
Катэгорыя:Фільмы на англійскай мове
Катэгорыя:Рамантычныя камедыі 1980-х гадоў
Катэгорыя:Камедыйныя драмы 1980-х гадоў
Катэгорыя:Трагікамедыйныя фільмы ЗША
Катэгорыя:Рамантычныя камедыі
Катэгорыя:Фільмы-меладрамы ЗША
Катэгорыя:Перабежчыкі ў кіно
Катэгорыя:Фільмы пра імігрантаў
Катэгорыя:Фільмы Пола Мазурскі
Катэгорыя:Фільмы Columbia Pictures
Ганна Іванаўна Маслоўская

{{Ваенны дзеяч
 |партрэт         = Ганна Іванаўна Маслоўская.jpg
 |узнагароды       = { style="background:transparent"
  
}
{ style="background:transparent"
       
-
        
}
}}
**Ганна Іванаўна Маслоўская** (, вёска Курсевічы, Пастаўскі раён, Віцебская вобласць — ) — Герой Савецкага Саюза (1944).

## Біяграфія 
Да вайны працавала старшай піянерважатай Лынтупскай школы Пастаўскага раёна. У чэрвені 1941 г. добраахвотна ўступіла ў Чырвоную Армію. Трапіла ў акружэнне, наладзіла сувязь з партызанамі. У 1942 годзе па заданні падпольнай партыйнай арганізацыі з мэтай разведкі ўладкавалася ў Паставах на работу ў швейную майстэрню, якая абслугоўвала нацыстаў. 3 яе дапамогай падпольшчыкі знішчылі гітлераўскага генерала. З мая 1943 года — намеснік камісара па камсамольскай рабоце партызанскага атрада імя Пархоменкі партызанскай брыгады імя К. Я. Варашылава. 3 24 снежня 1942 г. па 4 ліпеня 1944 г. — член Пастаўскага падпольнага райкама ЛКСМБ.
 
Удзельнічала ў разгроме нацысцкіх гарнізонаў у Залессі, Лынтупах, Камаях, у падрывах варожых эшалонаў, чыгуначных рэек.

Пасля вайны стала прыёмнай маці 15 сірот, бацькі якіх загінулі ад рук нацыстаў.

## Літаратура 
* *Лукічоў, Н.* Баявое юнацтва / Н. Лукічоў // Настаўніцкая газета. — 1964. — 28 кастр. — С. 2.
* *Мандрык, І.* Узнагарода роўная подзвігу / І. Мандрык // Віцебскі рабочы. — 1979. — 5 чэрв. — С. 3.
*  — С. 189.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Героі Савецкага Саюза
Катэгорыя:Партызаны Вялікай Айчыннай вайны
Іван Раманавіч Карасёў

**Іван Раманавіч Карасёў** (, вёска Вілейка, Чавускі раён, Магілёўская вобласць — ) — Герой Савецкага Саюза.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў сялянскай сям'і. Скончыў сем класаў школы. Да прызыву ў Чырвоную Армію працаваў у калгace.

З ліпеня 1941 г. ваяваў на Паўночным, Заходнім, Стэпавым, 1-м Украінскім і 2-м Украінскім франтах. Удзельнік Курскай бітвы, Корсунь-Шаўчэнкаўскай аперацыі, вызвалення Украіны, Малдовы, Румыніі, Венгрыі. Камандзір аддзялення сувязі малодшы сяржант І. Р. Карасёў вызначыўся пры фарсіраванні Дняпра на поўдзень ад Kіeвa 2 кастрычніка 1943 г. Сярод першых пераправіўся на правы бераг, пад варожым агнём наладзіў сувязь дэсанта з камандным пунктам палка, у час баёў за 2 сутак выправіў 27 пашкоджанняў тэлефоннага кабелю. Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 29 кастрычніка 1943 г. сяржанту І. Р. Карасёву прысвоена званне Героя Савецкага Саюза.

У 1946 г. скончыў Мурманскае ваеннае вучылішча. Да 1955 г. служыў у Савецкай Арміі.

7 лістапада 1955 г. І. Р. Карасёў памёр. Пахаваны на радзіме ў вёсцы Вілейка.

## Памяць 
* Імем І. Р. Карасёва названы вуліцы ў Магілёве і Чавусах.
* У 1965 годзе на магіле Героя ў вёсцы Вілейка пастаўлена стэла.

## Літаратура 
* Карасёў Іван Раманавіч //  — С. 56.

## Спасылкі 
* 
* Герои Советского Союза, уроженцы Чаусского района  // Афіцыйны сайт Чавускага раённага выканаўчага камітэта і Савета дэпутаў

Катэгорыя:Удзельнікі Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Афіцэры СССР
Карасёў

**Карасёў** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Андрэй Ігаравіч Карасёў, беларускі футбаліст
* Барыс Васільевіч Карасёў (нар. 1925) — вучоны у галіне гідраўлікі.
* Віктар Раманавіч Карасёў, беларускі краязнавец
* Іван Васілевіч Карасёў (1910—1983), беларускі савецкі мастак
* Іван Нічыпаравіч Карасёў, беларускі савецкі партыйны і дзяржаўны дзеяч
* Іван Раманавіч Карасёў, Герой Савецкага Саюза
* Іван Уладзіміравіч Карасёў, расійскі пісьменнік, журналіст
* Мікалай Піліпавіч Карасёў, вучоны ў галіне ветэрынарыі, доктар навук, прафесар

## Гл. таксама 
* Карасёва
Кіпрыян Карфагенскі

**Кіпрыя́н Карфаге́нскі** (; ? — ) — епіскап карфагенскі і майстэрскі лацінскі багаслоў, асноўныя сачыненні якога прысвечаныя асэнсаванню пытанняў адступніцтва і расколу. Стваральнік кананічнага вучэння аб адзінстве царквы і яе іерархічнай структуры. Кіпрыян, які называў сваім настаўнікам Тэртуліяна, правёў у Карфагене тры памесных сабора, падчас якіх перамагло яго меркаванне пра тое, што «той не можа ўжо мець Айцом Бога, хто не мае маці Царкву». Адзінства царквы, па Кіпрыяну, выяўляецца не ў меркаваннях нейкага «епіскапа епіскапаў», а ў саборнай згодзе епіскапаў, у роўнай меры надзелены дабрынёй Святога Духа і самастойных ў кіраванні сваёй паствай. Найцяжэйшымі грахамі Кіпрыян лічыў апастасію (адступніцтва) і схізму (раскол).

## Літаратура 
* *В. А. Федосик* Киприан и античное христианство. Мн.: Университетское. 1991. 208 стр. 1655 экз.
* *Альбрехт М. фон*. История римской литературы. Т. 3. М., 2005. С. 1705—1717.

## Спасылкі 
* Священномученик Киприан, епископ Карфагенский
* Тексты Киприана Карфагенского
* Творения Священномученика Киприана епископа Карфагенского

Катэгорыя:Айцы Царквы
Катэгорыя:Мучанікі
Катэгорыя:Епіскапы Карфагена
Катэгорыя:Каталіцкія і праваслаўныя святыя
Катэгорыя:Лацінскія філосафы
Катэгорыя:Хрысціянскія філосафы Старажытнага Рыма
Катэгорыя:Патрыстыка
Сцяпан Аляксандравіч Лавянецкі

{{Дзяржаўны дзеяч
| імя        = Сцяпан Аляксандравіч Лавянецкі
| арыгінал імя   =
| выява            = 
| апісанне выявы            = 
| пасада            = 
| дата нараджэння      = 26.10.1923
| месца нараджэння = 
| дата смерці = 24.10.1944
| месца смерці =  
| род войскаў = Танкавыя войскі
| званне = Сяржант
| узнагароды = 
{ 
     
}
}}
**Сцяпан Аляксандравіч Лавянецкі** (, вёска Філатава, Круглянскі раён, Магілёўская вобласць — , пахаваны ў г. Надзь-Баям) — Герой Савецкага Саюза.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў сялянскай сям’і. Пасля заканчэння сямігадовай школы ў сярэдзіне 30-х гадоў сям’я Лавянецкіх пераехала жыць з Беларусі ў Волагду. Пасля заканчэння сямігодкі працаваў грузчыкам і без адрыва ад вытворчасці вучыўся на вячэрніх курсах шафёраў.
     
З 1942 г. — на фронце. У дасканаласці авалодаў спецыяльнасцю механіка-вадзіцеля самаходнай артылерыйскай устаноўкі. Быў камсоргам танкавага ўзводу. За ўзорнае выкананне баявых заданняў камандаваннем Каўказскага фронта ўзнагароджаны медалём «За адвагу». За храбрасць, праяўленную ў баях за вызваленне Брэста ўзнагароджаны ордэнам Айчыннай вайны 2-й ступені. З 1943 г. ваяваў у складзе часцей 1 Беларускага і 2 Украінскага франтоў. Прымаў удзел у вызваленні Украіны, Беларусі, Польшчы, Венгрыі. Вызначыўся пры вызваленні Варшавы.
     
У кастрычніку 1944 г. Лавянецкі у першых радах 4-га гвардзейскага кавалерыйскага корпуса прымаў удзел у вызваленні Венгрыі. У час боя ў раёне мястэчка Надзь-Баям экіпаж знішчыў 3 танкі ворага. Цяжка паранены С. А. Лавянецкі працягваў змагацца. У гэтым баі экіпаж танка загінуў. 28.04.1945 г. пасмяротна прысвоена званне Героя Савецкага Саюза.

## Памяць 
Імя героя носіць адна з вуліц г. Таліца Свярдлоўскай вобласці. На ўшанаванне памяці ў вёсцы Філатава ўстаноўлены гранітны абеліск з бронзавым барэльефам героя-артылерыста (1967 г.), помнік на Алеі Герояў у г.п. Круглае.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Удзельнікі Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Героі Савецкага Саюза
Сяргей Анісімавіч Каваленка

{{Ваенны дзеяч
 |поўнае імя       = Сяргей Анісімавіч Каваленка
 |арыгінал імя     = 
 |дата нараджэння  = 
 |месца нараджэння = 
 |дата смерці      = 
 |месца смерці     = 
 |партрэт          = 
 |подпіс           = 
 |мянушка          = 
 |псеўданім        = 
 |прыналежнасць    = 
 |гады службы      = 1940—1941, 1943—1945
 |званне           = радавы
 |род войскаў      = пяхота, партызаны
 |камандаваў       = 
 |частка           = 
 |бітвы            = Вялікая Айчынная вайна
 |узнагароды       = { style="background:transparent"
  
}
{ style="background:transparent"
 
}
 |Commons        = 
 |Rodovid        =
 |сувязі         = 
 |у адстаўцы     = 
 |роспіс         = 
}}

**Сяргей Анісімавіч Кавале́нка** (, вёска Ульянавічы, , Віцебская вобласць — ) — удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза (1945).

## Біяграфія 
С. А. Каваленка нарадзіўся ў вёсцы Ульянавічы (сучасны аграгарадок Ульянавічы ў Сенненскім раёне Віцебскай вобласці Беларусі). З 1932 г. жыў у Магілёве. Вучыўся ў чыгуначнай школе № 24. Скончыў 10 класаў школы. Працаваў змазчыкам паравоза ў чыгуначным дэпо. У 1940—1941 гг. на службе ў Чырвонай Арміі. У пачатку Вялікай Айчыннай вайны, разам з бацькам дапамог дзесяткам салдат пазбегнуць палону. Трапіў у лагер смерці, уцёк да партызан. У 1943—1944 гг. у партызанскім атрадзе на тэрыторыі Літвы. На фронце з красавіка 1944 г., радавы.
 
Стралок 5-й стралковай роты 299-га стралковага палка (225-я стралковая дывізія, 21-я армяя, 1-ы Украінскі фронт) С. А. Каваленка вызначыўся ў баях за расшырэнне плацдарма на рацэ Одэр на паўднёвы захад ад горада Шургаст (Германія). 1 лютага 1945 г. у вырашальны момант бою закрыў сваім целам амбразуру варожага дзота, кулямётны агонь якога перашкаджаў наступленню. Рота паднялася ў атаку і прарвала абарону праціўніка.

## Узнагароды 
* Медаль «Залатая Зорка»
* Ордэн Леніна

## Памяць 
У гонар С. А. Каваленкі названы вуліцы ў Магілёве і Сянно; у Магілёве на вуліцы яго імя ўстаноўлена мемарыяльная дошка.

## Літаратура 
* Каваленка Сяргей Анісімавіч // Памяць: гісторыка-дакументальная хроніка Сенненскага раёна / рэдкал.: У. С. Богаў [і інш.]. — Мн., 2003. — С. 297—298.
* 

## Спасылкі 
* 
* Книга памяти Белорусской железной дороги 
* ЛЮБИМЫЙ СЫН СВЯЩЕННИКА // Сайт Храма иконы Божией Матери «Всех скорбящих Радость» на Шпалерной улице, Санкт-Петербург 

Катэгорыя:Ваенныя СССР
Катэгорыя:Памерлі ў Германіі
Катэгорыя:Партызаны Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Загінулі ў баях Вялікай Айчыннай вайны
Ласасёвыя (падсямейства)

**Ласасёвыя** (*Salmoninae*) — падсямейства рыб з аднайменнага сямейства .

## Апісанне 
Маюць рысы, агульныя для ўсяго атрада ласосепадобных. Характарызуюцца наяўнасцю зубоў на верхнясківічнай костцы і раздзеленымі цемяннымі косткамі.

Ад прадстаўнікоў падсямейства  адрозніваюцца больш кароткім і меншым па памеры спінным плаўніком, які ўтрымлівае ад 10 да 16 прамянёў. Маюць больш яркую афарбоўку, чым віды падсямейства .

## Крыніцы 
Катэгорыя:Ласасёвыя