open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
1353

## Падзеі 
* 
## Нарадзіліся 
* Маргарыта I Дацкая, каралева Даніі (пам. 24.10.1412)
## Памерлі 
* Сямён Горды, князь Маскоўскі і вялікі князь Уладзімірскі, князь Наўгародскі з 1346 па 1353 г. (нар. 1317)
1354

**1354** — невысакосны год, пачаўся ў сераду. 1354 год нашай эры, 354 год 2 тысячагоддзя, 54 год XIV стагоддзя, 4 год 6-га дзесяцігоддзя XIV стагоддзя, 5 год 1350-х гадоў.

## Падзеі 
* 

## Нарадзіліся 
* 

## Памерлі 
* 8 студзеня: Карл дэ ла Серда, сеньёр дэ Люнель, граф Ангулемскі
* 9 жніўня: Іштван (герцаг Славоніі)
* 7 верасня: Андрэа Дандола, 54-ы венецыянскі дож
1356

**1356** — высакосны год, пачаўся ў пятніцу. 1356 год нашай эры, 356 год 2 тысячагоддзя, 56 год XIV стагоддзя, 6 год 6-га дзесяцігоддзя XIV стагоддзя, 7 год 1350-х гадоў.

## Падзеі 
* 

## Нарадзіліся 
* 29 ліпеня: Марцін I (кароль Арагона)

## Памерлі 
* 23 чэрвеня: Маргарыта II д’Авен, другая жонка імператара Свяшчэннай Рымскай імперыі Людвіга IV
* 19 верасня: Гацье VI дэ Брыен, граф дэ Брыен
1334

## Падзеі 
* Адмена ардалій — суда шляхам выпрабавання агнём і вадой

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
* 4 снежня: Ян XXII, Папа Рымскі
1358

**1358** — невысакосны год, пачаўся ў панядзелак. 1358 год нашай эры, 358 год 2 тысячагоддзя, 58 год XIV стагоддзя, 8 год 6-га дзесяцігоддзя XIV стагоддзя, 9 год 1350-х гадоў.

## Падзеі 
* 

## Нарадзіліся 
* 20 лютага: Элеанора Арагонская (каралева Кастыліі)
* 24 жніўня: Хуан I (кароль Кастыліі)
* 25 верасня: Асікага Ёсіміцу, 3-ці сёгун сегуната Мураматы

## Памерлі 
* Абу Інан Фарыс, дванаццаты марынідскі султан Марока
* 7 чэрвеня: Асікага Такаудзі, першы сёгун дома Асікага
* 31 ліпеня: Эцьен Марсель, купецкі прэво Парыжа
1359

## Падзеі 
* 
## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
* Архан I, султан Асманскай імперыі
1360

## Падзеі 
* 
## Нарадзіліся 
* 2 мая: Юнлэ, кітайскі імператар
* Ульрых фон Юнгінген, вялікі магістр Тэўтонскага ордэна
* Андрэй Рублёў, рускі іканапісец

## Памерлі 
*
1357

## Падзеі 
* 9 ліпеня: У Празе закладзены Карлаў мост.

## Нарадзіліся 
* 11 красавіка: Жуан I, кароль партугальскі

## Памерлі 
* 28 мая: Афонсу IV, кароль Партугаліі і Алгарві (нар. 8.2.1291)
1362

**1362** — невысакосны год, пачаўся ў суботу. 1362 год нашай эры, 362 год 2 тысячагоддзя, 62 год XIV стагоддзя, 2 год 7-га дзесяцігоддзя XIV стагоддзя, 3 год 1360-х гадоў.

## Падзеі 
* 

## Нарадзіліся 
* 16 студзеня: Роберт дэ Вер (9-ы граф Оксфард)

## Памерлі 
* 6 красавіка: Жак I дэ Бурбон (граф дэ Ла Марш)
* Людовік Тарэнцкі, кароль Неапаля
* 11 ліпеня: Ганна Свідніцкая, імператрыца Свяшчэнай Рымскай імперыі
* 7 верасня: Джаан Таўэрская, першая жонка шатландскага караля Давіда II
* 12 верасня: Інакенцій VI (Папа Рымскі)
1363

## Падзеі 
* Заснаваны горад Рудня (Смаленская вобласць)
* Піліп II Адважны узнавіў герцагства Бургундскае з цэнтрам у Дыжоне
* Утварылася Падольскае княства
## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
*
1364

## Падзеі 
* 8 красавіка: Пачатак валадарства Карла V, караля французскага.
* 12 мая: Па ініцыятыве польскага караля Казіміра III Вялікага ў Кракаве заснаваны Ягелонскі ўніверсітэт.

## Нарадзіліся 
## Памерлі 
* Вальдэмар III, кароль дацкі
* 8 красавіка: Іаан II Добры, кароль французскі
* 30.6: Эрнст фон Пардубіц, чэшскі рэлігійны і палітычны дзеяч, архібіскуп пражскі
* 29.9: Карл дэ Блуа, герцаг брэтонскі
* Карл I, герцаг брэтонскі
1365

## Падзеі 
* Заснаваны Венскі ўніверсітэт

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
*
1361

## Падзеі 
* Заваяванне Эдзірны Асманскай імперыяй
## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
*
1366

## Падзеі 
* 
## Нарадзіліся 
* 11.7: Анна Багемская, жонка Рычарда II Англійскага

## Памерлі 
* Тадэа Гадзі, італьянскі мастак (нар. у 1290)
1367

## Падзеі 
* Каралём Польшчы Казімірам Вялікім уведзены ў абарачэнне кракаўскі грош.
* 3 красавіка: Адбылася бітва пры Нахеры.
* 19 лістапада: У ратушы Кёльна члены Ганзейскага саюза заключаюць канфедэрацыю і аб’яўляюць вайну супраць дацкага караля Вальдэмара IV.

## Нарадзіліся 
* 6 студзеня: Рычард II, англійскі кароль (пам. 14.2.1400)

## Памерлі 
* 18 студзеня: Педру I, кароль Партугаліі (нар. 19.4.1320)
1369

**1369** — невысакосны год, пачаўся ў панядзелак. 1369 год нашай эры, 369 год 2 тысячагоддзя, 69 год XIV стагоддзя, 9 год 7-га дзесяцігоддзя XIV стагоддзя, 10 год 1360-х гадоў.

## Падзеі 
* 

## Нарадзіліся 
* 28 мая: Муцыа Атэндала, італьянскі кандацьер

## Памерлі 
* 17 студзеня: Пётр I (кароль Кіпра)
* 23 сакавіка: Педра I (кароль Кастыліі)
* 15 жніўня: Філіпа Генегаў, каралева Англіі
1368

## Падзеі 
* У імператарскім Кітаі часоў дынастыі Мін выдадзена самая вялікая ў сусветнай гісторыі папяровая грашовая адзінка даўжынёй 32 і шырынёй 23 см.
* 21 лістапада: Адбылася Тросненская бітва паміж войскам ВКЛ на чале з вял. князем Альгердам і старажавым атрадам Масквы.

## Нарадзіліся 
* Марцін V, Папа Рымскі (пам. 20.2.1431)
* 14/15 лютага: Жыгімонт Люксембургскі, кароль Венгрыі, Чэхіі, імператар свяшчэннарымскі (пам. 1437)
* 3 снежня: Карл VI, кароль Францыі (пам. 21.10.1422)

## Памерлі 
*
1370

## Падзеі 
* 18 лютага: Бітва пад Рудавай паміж войскамі Тэўтонскага ордэна і ВКЛ.
* 22 красавіка: У Парыжы пачалося будаўніцтва Бастыліі.

## Нарадзіліся 
* 11 красавіка: Фрыдрых I (курфюрст Саксоніі)

## Памерлі 
* 5 лістапада: Казімір III Вялікі, кароль польскі.
* 19 снежня: Урбан V, Папа Рымскі.
1372

## Падзеі 
* Ліпень — падпісаны Любуцкі дагавор паміж ВКЛ і Масквой

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
*
1371

## Падзеі 
* Упершыню згадваецца горад Калуга
* Узнікла Вельбуждскае княства

## Нарадзіліся 
* Марыя, каралева Венгрыі (пам. 17.5.1395)
* Васіль I Дзмітрыевіч, вялікі князь маскоўскі і ўладзімірскі (пам. 28.2.1425)
* 28 мая: Жан Бясстрашны, герцаг Бургундыі (пам. 10.9.1419)

## Памерлі 
* Стэфан Ураш V, сербскі кароль (нар. у 1336)
* Іван Аляксандр, балгарскі цар у 1331—1371 гг.
1373

**1373** — невысакосны год, пачаўся ў суботу. 1373 год нашай эры, 373 год 2-га тысячагоддзя, 73 год XIV стагоддзя, 3 год 8-га дзесяцігоддзя XIV стагоддзя, 4 год 1370-х гадоў.

## Падзеі 
* 

## Нарадзіліся 
* 25 чэрвеня: Джавана II, каралева Неапаля

## Памерлі 
* 23 ліпеня: Брыгіта Шведская
* Ібн Касір, ісламскі вучоны-правазнавец
* 3 лістапада: Жанна Французская (каралева Навары)
1374

## Падзеі 
* Першае згадванне пра горад Камянец-Падольскі

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
* 1 снежня: Магнус Эрыксан, шведскі кароль
* 19 ліпеня: Франчэска Петрарка, італьянскі паэт, мысліцель, вучоны (нар. 20.6.1304)
1376

## Падзеі 
* 
## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
* 8 чэрвеня: Эдуард Чорны Прынц, сын Эдуарда III, караля Англіі
1377

## Падзеі 
* 
## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
* Рыхарда Шверынская
* 24 мая: Альгерд, вялікі князь літоўскі (нар. ~1295)
* 21 чэрвеня: Эдуард III, кароль Англіі
1378

## Падзеі 
* 
## Нарадзіліся 
* 31 снежня: Калікст III, Папа Рымскі

## Памерлі 
* 27 сакавіка: Рыгор XI, Папа Рымскі
* 29 лістапада: Карл IV Люксембургскі, кароль Германіі
1379

**1379** — невысакосны год, пачаўся ў суботу. 1379 год нашай эры, 379 год 2-га тысячагоддзя, 79 год XIV стагоддзя, 9 год 8-га дзесяцігоддзя XIV стагоддзя, 10 год 1370-х гадоў.

## Падзеі 
* 

## Нарадзіліся 
* 

## Памерлі 
* 18 лютага: Альбрэхт II, герцаг Мекленбурга (нар. у 1318)
* 29 мая: Энрыке II, кароль Кастыліі і Леона
* 15 лістапада: Атон V (герцаг Баварыі)
1375

## Падзеі 
* 
## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
* 24 кастрычніка: Вальдэмар IV Атэрдаг, дацкі кароль
* 21 снежня: Джавані Бакача
1380

## Падзеі 
thumb|Давыдзішкаўскі дагавор.
* 31 мая: Падпісаны Давыдзішкаўскі дагавор паміж вялікім князем літоўскім Ягайлам і вялікім магістрам Тэўтонскага ордэна Уінрыхам фон Кніпродэ, накіраваны супраць Ягайлавага дзядзькі Кейстута.
* 8 верасня: Адбылася Кулікоўская бітва паміж войскам цемніка Мамая і маскоўскай арміяй, на баку Масквы ў бітве прынялі ўдзел шмат выхадцаў з ВКЛ, у т.л. Андрэй і Дзмітрый Альгердавічы.

## Нарадзіліся 
* Гіят аль-Кашы, персідскі матэматык і астраном
* 11 лютага: Поджа Брачаліні, значны італьянскі гуманіст, пісьменнік, збіральнік старажытных рукапісаў (пам. 30.10.1459)
* 8 верасня: Бернардзін Сіенскі, каталіцкі святы (пам. 20.5.1444)
* 27 лістапада: Фердынанд I, кароль арагонскі

## Памерлі 
* 29 красавіка: Кацярына Сіенская, каталіцкая святая
1355

**1355** — невысакосны год, пачаўся ў чацвер. 1355 год нашай эры, 355 год 2 тысячагоддзя, 55 год XIV стагоддзя, 5 год 6-га дзесяцігоддзя XIV стагоддзя, 6 год 1350-х гадоў.

## Падзеі 
* 6 лістапада: Захоп шатландцамі горада Бервік-апон-Твід.

## Нарадзіліся 
* 17 студзеня: Томас Вудстак, герцаг Глостэр
* 16 жніўня: Філіпа Плантагенет, 5-я графіня Ольстэр

## Памерлі 
* 7 студзеня: Інес дэ Кастра, фаварытка Педру І
* Марына Фальер, 55-ы венецыянскі дож
1383

## Падзеі 
* 
## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
* 24 красавіка: Генрых III Мекленбургскі (нар каля 1337)
* 15 чэрвеня: Іаан VI Кантакузін, імператар Візантыі (нар. каля 1293)
1384

**1384** — высакосны год, пачаўся ў пятніцу. 1384 год нашай эры, 384 год 2 тысячагоддзя, 84 год XIV стагоддзя, 4 год 9-га дзесяцігоддзя XIV стагоддзя, 5 год 1380-х гадоў.

## Падзеі 
* 16 лістапада: У Кракаве Ядвіга Анжуйская каранавана на каралеву Польшчы.

## Нарадзіліся 
* 

## Памерлі 
* 30 студзеня: Людовік II (граф Фландрыі)
* 20 жніўня: Герт Гротэ, нідэрландскі багаслоў
* 10 верасня: Жанна дэ Пенцьеўр, герцагіня Брэтані
* 20 верасня: Людовік I Анжуйскі, граф Анжуйскі
1385

## Падзеі 
* 14 жніўня: У Крэўскім замку заключана Крэўская унія паміж ВКЛ і Польшчай.

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
*
1335

## Падзеі 
* Пачынаецца рэформа Цыстэрыянскага ордэну.

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
*
1388

## Падзеі 
* 18 мая: Адбылася Бітва пры Буйр-Нууры ў Кітаі.
* 21 мая: Заснаваны Кёльнскі ўніверсітэт.
* 16 снежня: Упершыню згадваецца Маладзечна.

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
* Нагачу — лідар 
* Усхал-хан — вялікі хан
1389

## Падзеі 
* 15 чэрвеня: Адбылася бітва на Косавым полі паміж сербскімі і асманскімі войскамі.

## Нарадзіліся 
* Мехмед I, султан Асманскай імперыі

## Памерлі 
* 5.2: Збігнеў Алясніцкі, польскі рэлігійны і дзяржаўны дзеяч, кардынал
* 19.5: Дзмітрый Данскі, вялікі князь маскоўскі і ўладзімірскі
* 15 чэрвеня: Мурад I, султан Асманскай імперыі
* 15.10: Урбан VI, Папа Рымскі
1390

## Падзеі 
* Берасце першым з беларускіх местаў атрымала Магдэбурскае права
* Падпісаны Кёнігсбергскі дагавор

## Нарадзіліся 
* Ян ван Эйк

## Памерлі 
* Жан I (герцаг Латарынгіі)
* Таўцівіл Кейстутавіч, князь Чорнай Русі
* Конрад Цёльнер фон Ротэнштайн
1391

## Падзеі 
* Казань атрымала статус горада
* Гродна атрымала Магдэбургскае права (няпоўнае)
* 24-ым вялікім магістрам Тэўтонскага ордэна стаў Конрад фон Валенрод
* У Празе заснавана Віфлеемская капліца
* Лугвен Альгердавіч разбіў ганзейскіх піратаў-вітальераў пад Арэшкам
* У Рыме адбылася кананізацыя заснавальніцы ордэна брыгітак Брыгіты Шведскай
* Конрад фон Валенрод стаў 24-ым вялікім магістрам Тэўтонскага ордэна

## Нарадзіліся 
* 31 кастрычніка: Дуартэ I, кароль Партугаліі ў 1433—1438 гг. (пам. 9.9.1438)

## Памерлі 
* Дзарыгту-хан — вялікі хан
1392

## Падзеі 
* 4 жніўня: Адбылося падпiсанне Востраўскага пагаднення паміж Ягайлам і Вітаўтам, паводле якога Вітаўту перадавалася ўлада ў Вялікім Княстве Літоўскім.

## Нарадзіліся 
* 18 снежня: Іаан VIII Палеалог, візантыйскі імператар у 1425—1448 гадах. 

## Памерлі 
* 25 верасня: Сергій Раданежскі, рускі рэлігійны дзеяч, прылічаны да святых Рускай Праваслаўнай Царквы
1382

## Падзеі 
* 
## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
* 15 жніўня — Кейстут, вялікі князь літоўскі
* 11 верасня — Людовік Венгерскі —  кароль венгерскі і польскі 
* Бірута — другая жонка літоўскага князя Кейстута.
1394

## Падзеі 
* 
## Нарадзіліся 
* 4 сакавіка: Генрых Мараплавец, партугальскі інфант, арганізатар марскіх экспедыцый
* 22 сакавіка: Улугбек, астраном
* 12 ліпеня: Асікага Ёсіноры, 6-ы сёгун сёгуната Мурамаці

## Памерлі 
*Ганна Чэшская — першая жонка караля Рычарда II Плантагенета
1386

## Падзеі 
* 11 студзеня: Прадстаўнікі Польшчы ў Ваўкавыску перадалі вялікаму князю ВКЛ Ягайлу акт аб перавыбранні яго каралём польскім і аддачы яму ў жонкі малалетняй польскай каралевы Ядвігі.
* 15 лютага: Вялікі князь літоўскі Ягайла з братамі Карыгайлам, Свідрыгайлам, Вігандам і сваімі баярамі прыняў каталіцтва і атрымаў імя Уладзіслаў.
* 24 лютага: Кароль Неапаля і Венгрыі Карл III забіты ў Вішэградзе праз змову арыстакратыі.
* 4 сакавіка: У Кракаве каранаваны Уладзіслаў II Ягайла.
* 29 красавіка: Вялікі князь смаленскі Святаслаў Іванавіч, які падтрымаў выступленне Андрэя Полацкага супраць Ягайлы, разгромлены пад Мсціславам.
* 1 кастрычніка: Курфюрстам Рупрэхтам I з дазвалення Папы Рымскага Урбана VI заснаваны Гайдэльбергскі ўніверсітэт.

## Нарадзіліся 
* 12 сакавіка: Ашыкага Ёшымочы, японскі сёгун (пам. 1428)
* 24 чэрвеня: Іаан Капістран, італьянскі святы, прапаведнік крыжовага паходу супраць ератыкаў і турак (пам. 23.10.1456)

## Памерлі 
* 24 лютага: Карл III, кароль Неапаля (нар. 1345)
1396

## Падзеі 
* 
## Нарадзіліся 
* 31 ліпеня: Філіп III Добры, герцаг Бургундыі

## Памерлі 
* 20 жніўня: Марсілій Інгенскі, першы рэктар Гайдэльбергскага ўніверсітэта
1395

**1395** — невысакосны год, пачаўся ў пятніцу. 1395 год нашай эры, 395 год 2 тысячагоддзя, 95 год XIV стагоддзя, 5 год 10-га дзесяцігоддзя XIV стагоддзя, 6 год 1390-х гадоў.

## Падзеі 
* 

## Нарадзіліся 
* Мішэль Французская, дачка французскага караля Карла VI і Ізабелы Баварскай. Першая жонка Філіпа Добрага.

## Памерлі 
* 13 сакавіка: Джон Барбар, шатландскі паэт
* 17 мая: Каралевіч Марка
* 17 мая: Марыя (каралева Венгрыі)
1397

## Падзеі 
* 17 чэрвеня: Каранацыя Эрыка Памеранскага на пасаду караля аб'яднанага поўдня — Кальмарская унія.

## Нарадзіліся 
* 15 лістапада: Мікалай V, Папа Рымскі

## Памерлі 
*
1399

## Падзеі 
*12 жніўня: Адбылася бітва на Ворскле, армія ВКЛ разбітая войскамі Залатой Арды.

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
*
1400

## Падзеі 
*
## Нарадзіліся 
*
## Памерлі 
* 14 лютага: Рычард II, англійскі кароль (нар. 6.1.1367)
1398

## Падзеі 
* 12 кастрычніка: Паміж ВКЛ і Тэўтонскім ордэнам заключаны Салінскі дагавор, Вітаўт чарговы раз паабяцаў перадаць Жамойць Ордэну.
* снежань: Горад Дэлі захоплены, разрабаваны і спалены Тамерланам.

## Нарадзіліся 
* Мантэсума I — вярхоўны кіраўнік (тлатаані) ацтэкаў (мешыкаў)

## Памерлі 
* Чжу Юаньчжан (храмавае імя Тайцзу) — кітайскі імператар, заснавальнік дынастыі Мін.
1401

## Падзеі 
* 18 студзеня: У Вільні Вітаўт разам з біскупамі, князямі і баярамі ВКЛ выдаў першыя акты Віленска–Радамскай уніі.
* 11 сакавіка: У Радаме польскія паны выдалі другі акт Віленска-Радамскай уніі.
* 22 красавіка: Ганзейскі флот пад камандаваннем гамбургскага капітана Сымона Утрэхцкага перамог Віталійскіх братоў у марской бітве пры Гельгаландзе.

## Нарадзіліся 
* 27 сакавіка: Альбрэхт III Набожны, герцаг Баварыі (пам. 29.4.1460)
* 30 жніўня: Георгій Сфрандзі, візантыйскі гісторык і дзяржаўны дзеяч (пам. пасля 1478)
* 21 снежня: Мазачыо, італьянскі мастак (пам. 1428)

## Памерлі 
*
1403

## Падзеі 
* 
## Нарадзіліся 
* 22 лютага: Карл VII, кароль Францыі

## Памерлі 
* 9 сакавіка: Баязід I, султан Асманскай імперыі
1402

**1402** — невысакосны год, пачаўся ў нядзелю. 1402 год нашай эры, 402 год 2 тысячагоддзя, 2 год XV стагоддзя, 2 год 1-га дзесяцігоддзя XV стагоддзя, 3 год 1400-х гадоў.

## Падзеі 
* 15 студзеня: Чжу Дзі пачынае паход на Нанкін.
* 17 ліпеня: Чжу Дзі стаў трэцім імператарам дынастыі Мін у Кітаі, дэвіз праўлення — Юнлэ.
* 20 ліпеня: Паблізу Ангоры войскі Цімура разграмілі турэцкую армію султана Баязіда Маланкавага, што прывяло да часовага распаду Асманскай імперыі.

## Нарадзіліся 
* Элеанора Арагонская (каралева Партугаліі)
* 29 верасня: Фернанда (інфант Партугальскі)
* 23 лістапада: Жан дэ Дзюнуа, французскі военачальнік

## Памерлі 
* 1 жніўня: Эдмунд Лэнглі (1-ы герцаг Ёркскі)
1393

## Падзеі 
* 
## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
* 6.6: Го-Энью, імператар японскі (нар. 1359)
1405

## Падзеі 
* З гавані Люцзяхэ выйшаў флот Чжэн Хэ (62 караблі, 28 тыс. чалавек)

## Нарадзіліся 
* 6 мая: Скандэрбег, нацыянальны герой Албаніі
* 18 кастрычніка: Пій II, Папа Рымскі

## Памерлі 
* 19 студзеня: Цімур, падчас паходу на Кітай (нар. 21.3.1336)
* Маргарыта III, графіня Фландрыі (нар. 13.4.1350)
1406

## Падзеі 
* 4 красавіка: Якаў I, знаходзячыся ў англійскім палоне, намінальна стаў каралём Шатландыі.

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
* Студзень: Клаўс Слютэр, французскі скульптар
* 4 мая: Калуча Салютаці, італьянскі дзяржаўны дзеяч
* 6 лістапада: Інакенцій VII, Папа Рымскі
1408

## Падзеі 
* 14 верасня: Заключэнне мірнага Пагаднення між вялікім князем літоўскім, рускім і жамойцкім Вітаўтам і вялікім князім маскоўскім Васілём I (Канец вайны 1406-1408 гадоў).
* 12 снежня: Жыгімонт Люксембургскі заснаваў ордэн Дракона.

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
*
1407

## Падзеі 
* 20 ліпеня: Ардынскі хан Шадзібек скінуты Булат-Салтанам.

## Нарадзіліся 
* 27 жніўня — Ашыкага Ёшыказу, японскі сёгун (пам. 1425)
* Ларэнца Вала,  італьянскі гуманіст
* Янаш Хуньядзі, венгерскі ваенны і палітычны дзеяч, ваявода Трансільваніі, генерал і рэгент венгерскага каралеўства (1446—1453)

## Памерлі 
* 14 верасня — Юрый Святаславіч, вялікі князь смаленскі (1386—1392; 1401—1404), князь ноўгарадскі (1404—1406/07), наваторжскі (1407)
* 23 лістапада — Людовік Арлеанскі, герцаг арлеанскі (забіты) (нар. 1372)
* Такугава Чыкаўджы, японскі землеўладальнік
* Феадор I Палеалог, дэспат Марэі
* Конрад фон Юнгінген, 25-ы вялікі магістр Тэўтонскага ордэна з 1393 па 1407 год
1409

## Падзеі 
* 31 мая: У Жамойці выбухнула паўстанне супраць ордэна, неафіцыйна падтрыманае вялікім князем ВКЛ Вітаўтам.
* 16 жніўня: Войскі ордэна напалі на польскія гарнізоны ў Добжынскай зямлі, пачалася Вялікая вайна паміж Польскім каралеўствам і Вялікім княствам Літоўскім з аднаго боку і Тэўтонскім ордэнам з другога.
* 2 снежня: Заснаваны Лейпцыгскі ўніверсітэт.
* 8 снежня: У Берасці скончылася нарада Ягайлы і Вітаўта пра план сумесных вайсковых дзеянняў супраць Тэўтонскага ордэна (пач. 30 лістапада).

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
* 13 верасня: Ізабела Валуа (каралева Англіі)
1411

## Падзеі 
* 1 лютага: Заключаны Торуньскі мір, якім скончылася Вялікая вайна (1409–1411) Польшчы і ВКЛ з Тэўтонскім ордэнам.
* 3 верасня: Падпісаны Селімбрыйскі дагавор паміж Венецыянскай рэспублікай і Асманскай імперыяй Мусы Чэлебі

## Нарадзіліся 
* 

## Памерлі 
* 18 студзеня: Ёст, кароль Германіі (нар. 29.1.1351)
1410

## Падзеі 
.]]
* 3 ліпеня: Злучаныя польска-літоўскія войскі пад кіраўніцтвам Уладзіслава II Ягайлы рушылі да мяжы Тэўтонскага ордэна.
* 15 ліпеня: Адбылася бітва пры Грунвальдзе ў ходзе Вялікай вайны 1409–1411 гадоў.
* 25 ліпеня: Войскі Польшчы і ВКЛ пачалі аблогу сталіцы Тэўтонскага ордэна, горада Марыенбурга.
* 19 верасня: Аблога Марыенбурга польскімі і літоўскімі войскамі знята.
* 10 кастрычніка: Адбылася бітва пад Карановам паміж сіламі Тэўтонскага ордэна і польскімі войскамі

## Нарадзіліся 
* 

## Памерлі 
* 18 мая: Рупрэхт III Пфальцкі, кароль Германіі.
* 15 ліпеня: Ульрых фон Юнгінген, вялікі магістр Тэўтонскага ордэна.
1412

## Падзеі 
* 
## Нарадзіліся 
* 6 студзеня: Жана д'Арк, нацыянальная гераіня Францыі (пам. 30.5.1431)

## Памерлі 
*
1336

**1336** — высакосны год, пачаўся ў панядзелак. 1336 год нашай эры, 336 год 2-га тысячагоддзя, 36 год XIV стагоддзя, 6 год 4-га дзесяцігоддзя XIV стагоддзя, 7 год 1330-х гадоў.

## Падзеі 
* 

## Нарадзіліся 
* Інакенцій VII, Папа Рымскі
* Стэфан Ураш V, сербскі кароль

## Памерлі 
* 17 мая: Імператар Го-Фусімі
* Святая Ізабела Партугальская
1415

## Падзеі 
* 25 кастрычніка: Французскія войскі пацярпелі паразу ў бітве пры Азенкуры.

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
* 6 ліпеня: Ян Гус, чэшскі рэлігійны рэфарматар, спалены на вогнішчы.
1416

## Падзеі 
* 17 чэрвеня: Канстанцкі сабор прыняў рашэнне, паводле якога Жамойць у адміністрацыйным дачыненні падпарадкоўвалася імператару Жыгімонту, а ў царкоўным — польскім і літоўскім біскупам.
* 15 лістапада: Сабор епіскапаў у Новагародку пасвяціў Рыгора Цамблака ў мітрапаліта кіеўскага.

## Нарадзіліся 
* П'ера дзі Козіма дэ Медычы, фактычны ўладар Фларэнцыі

## Памерлі 
* 2 красавіка: Фернанда I Арагонскі
* 30 мая: Геранім Пражскі, чэшскі рэлігійны дзеяч, паплечнік Яна Гуса
1417

## Падзеі 
* 
## Нарадзіліся 
* 23.2: Павел II, Папа Рымскі (пам. 1471)

## Памерлі 
* 29 красавіка: Людовік II Анжуйскі
* 4.9: Роберт Гелен, англійскі каталіцкі біскуп
* 18.10: Рыгор XII, Папа Рымскі
1418

**1418** — невысакосны год, пачаўся ў суботу. 1418 год нашай эры, 418 год 2 тысячагоддзя, 18 год XV стагоддзя, 8 год 2-га дзесяцігоддзя XV стагоддзя, 9 год 1410-х гадоў.

## Падзеі 
* сакавік: Мясцовыя князі вызвалілі Свідрыгайлу, зняволенага ў Крамянецкім замку.

## Нарадзіліся 
* 12 снежня: Альбрэхт VI (эрцгерцаг Аўстрыі)

## Памерлі 
* Мірча I Стары, гаспадар Валахіі
* 2 чэрвеня: Кацярына Ланкастэрская, англійская прынцэса
1419

## Падзеі 
* 13 лютага: Заснаваны Ростакскі ўніверсітэт.
* 2 ліпеня: Партугальская экспедыцыя прыбыла на востраў Мадэйра.
* 30 ліпеня: Пражскія гусіты на чале з Я. Жэліўскім узнялі паўстанне і захапілі уладу ў горадзе.

## Нарадзіліся 
*

## Памерлі 
* 5 красавіка: Вінцэнт Ферэр, дамініканскі манах, прапаведнік, каталіцкі святы (нар. 23.1.1350)
* 10 верасня: Жан Бясстрашны, герцаг Бургундскі (нар. 28.5.1371)
1420

## Падзеі 
* 1 сакавіка: Рымскі Папа Марцін V сваёй булай абвясціў крыжовы паход супраць ератыкоў-гусітаў.
* 20 мая: Ян Жыжка ўвайшоў у Прагу і прыняў камандаванне над гусіцкай арміяй.
* 20 мая: Герцаг Бургундыі Філіп III Добры пры садзейнічанні французскай каралевы Ізабелы арганізаваў падпісанне каралём Англіі Генрыхам V і французскім каралём Карлам VI мірнага дагавора ў Труа.
* 14 ліпеня: На Віткавай гары адбылася вырашальная бітва гусітаў і крыжакоў, пасля якой аблога Прагі была знята.
* жнівень: Князь Свідрыгайла памірыўся з Ягайлам і Вітаўтам, атрымаў уладанні ў рускіх землях Польскага каралеўства і Чарнігаўскае княства.
* лістапад: Войска імператара Жыгімонта пацярпела паражэнне пад Вышаградам, уся Чэхія і Маравія апынулася ў руках гусітаў.

## Нарадзіліся 
* Беноца Гоцалі, італьянскі жывапісец эпохі ранняга Адраджэння (пам. 1497)
* 24 жніўня: Альбрэхт фон Эйб, нямецкі гуманіст (пам. 24.4.1475)

## Памерлі 
*
1421

## Падзеі 
* 22 сакавіка: Сумесныя франка-шатландскія сілы атрымалі перамогу над англічанамі ў бітве пры Бажэ.

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
* 26 мая: Мехмед I, султан Асманскай імперыі
1422

## Падзеі 
* 27 верасня: Паміж Польшчай і ВКЛ, з аднаго боку, і Тэўтонскім Ордэнам, з другога, заключаны Мельнскі мір.
* 21 кастрычніка: Карл VII абвешчаны 20-ым каралём Францыі.

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
* 15 студзеня: Шарлота дэ Бурбон, каралева Кіпра
* 31 жніўня: Генрых V, кароль англійскі
* 21 кастрычніка: Карл VI, кароль Францыі
1381

## Падзеі 
* Пачалася Грамадзянская вайна ў Вялікім Княстве Літоўскім 1381—1384 гадоў
* Швабскі саюз гарадоў аб’яднаўся з Рэйнскім саюзам гарадоў
* У Рыме каранаваны Карл III, кароль Неапаля
* Тамерланам заваяваны Харасан

## Нарадзіліся 
*

## Памерлі 
* 24 сакавіка: Кацярына Вадстэнская, святая Рымска-Каталіцкай Царквы ордэна брыгітак (нар. 1331)
* 15 чэрвеня: Уот Тайлер, правадыр сялянскага паўстання 1381 г. у Англіі (нар. 4.1.1341)
1424

## Падзеі 
* май: Кароль Якаў I, вызвалены з англійскага палону, прыбыў у Шатландыю.
* 7 чэрвеня: Дзве фракцыі гусітаў сышліся ў бітве ля горада Мацешаў, чашнікі пацярпелі паражэнне ад табарытаў.
* 29 чэрвеня: Жыгімонт Карыбутавіч на чале ўласнага войска прыбыў у Прагу, дзе ён быў абраны каралём, і прыняў прычасце паводле гусісцкага абраду.

## Нарадзіліся 
* 9 чэрвеня: Бланка II Наварская, каралева Навары

## Памерлі 
*
1425

## Падзеі 
* 21 ліпеня: На сталец Візантыі заступіў імператар Іаан VIII Палеалог.
* 9 снежня: Папа Марцін V зацвердзіў утварэнне Лёвенскага ўніверсітэта.

## Нарадзіліся 
* Лукрэцыя Тарнабуоні, італьянская рэлігійная паэтэса перыяду Адраджэння, заступніца мастацтваў і дабрачынніца (пам. 28.3.1482)

## Памерлі 
* 28 лютага: Васіль I Дзмітрыевіч, вялікі князь маскоўскі і ўладзімірскі (нар. у 1371)
* Ларэнца Манака, фларэнційскі мастак
1426

## Падзеі 
* 16 чэрвеня: Жыгімонт Карыбутавіч на чале гусітаў разбіў імператарскае войска ў бітве пад Усцем.
* 9 верасня: Жыгімонт Карыбутавіч, адхілены ад улады табарытамі, дастаўлены пад вартай да польскай мяжы.

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
* Андрэй Уладзіміравіч Серпухаўскі — князь серпухаўскі (1422—1426), раданежскі (1410—1426), бораўскі (1410—1426)
* Хуберт ван Эйк, жывапісец
1427

## Падзеі 
* 3 жніўня: Барыс Аляксандравіч, вялікі князь цвярскі заключыў з Вітаўтам дагавор «*быть за одно*».

## Нарадзіліся 
* 26 кастрычніка: Сігізмунд (эрцгерцаг Аўстрыі) (пам. 4.3.1496)
* 29 лістапада: Жэнгтонг, кітайскі імператар (пам. 1464)
* 30 лістапада: Казімір Ягелончык, вялікі князь літоўскі (пам. 1492)

## Памерлі 
*Ку Ёў, кітайскі пісьменнік (нар.1341)
1428

**1428** — высакосны год, пачаўся ў чацвер. 1428 год нашай эры, 428 год 2 тысячагоддзя, 28 год XV стагоддзя, 8 год 3-га дзесяцігоддзя XV стагоддзя, 9 год 1420-х гадоў.

## Падзеі 
* 12 чэрвеня: Жыгімонт Люксембург пацярпеў паражэнне пад Голубцам (Сербія), спрабуючы спыніць прасоўванне туркаў на Балканах.

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
* 4 студзеня: Фрыдрых I (курфюрст Саксоніі)
* восень: Мазачыо, італьянскі мастак
1414

## Падзеі 
* 5 кастрычніка: Пачаў пасяджэнні Канстанцкі сабор, скліканы для пераадолення царкоўнага расколу.

## Нарадзіліся 
* 21 ліпеня: Сікст IV, Папа Рымскі

## Памерлі 
*
1430

## Падзеі 
* 23 сакавіка: Жанна д’Арк надыктавала ліст, які заклікаў да выступлення крыжаноснай арміі супраць гусітаў да таго часу, пакуль гусіты не вярнуцца да каталіцкай веры.
* красавік: Жыгімонт Карыбутавіч з войскам пайшоў у Чэхію, дзе заняў горад Глівіцу і абвясціў яго сваёй рэзідэнцыяй.
* 27 кастрычніка: Кароль польскі Уладзіслаў Ягайла ўзяў на сябе фармальнае верхавенства ў ВКЛ.
* 7 лістапада: Ягайла загадаў панам на Падоллі тымчасова вярнуць пад кіраванне ВКЛ галоўныя замкі — Камянец, Смотрыч, Скала і Чырвоны Горад.
* 8 лістапада: Князь Свідрыгайла звярнуўся да германскага імператара Сігізмунда з прапановай супольнага выступлення супраць туркаў.
* 21 лістапада: Жанна д’Арк, захопленая ў палон бур­гунд­ца­мі, была перададзена англічанам.
* 4 снежня: У віленскім саборы Святога Станіслава Свідрыгайла каранаваўся вялікім князем літоўскім.

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
* 29 студзеня: Андрэй Рублёў, рускі іканапісец (нар. каля 1360—1370)
* 27 кастрычніка: Вітаўт, вялікі князь літоўскі (нар. каля 1350)
1429

## Падзеі 
* 8 мая: Жанна д’Арк прымушае англічан адступіць ад Арлеана.
* 17 ліпеня: У Рэймскім саборы каранаваны Карл VII, абвешчаны французскім манархам у 1422 годзе.
* 8 верасня: Жанна д’Арк пацярпела паразу пры спробе адваяваць Парыж, бы­ла пара­не­на.

## Нарадзіліся 
*
## Памерлі 
* 12 ліпеня: Жан Жэрсон, французскі тэолаг
1413

## Падзеі 
* 9 красавіка — Генрык V Ланкасцер ступіў на сталец Англіі.
* 2 кастрычніка — складзеная Гарадзельская унія паміж Польшчай і ВКЛ.

## Нарадзіліся 
* 19 лістапада — Фрыдрых II Брандэнбургскі, курфюрст Брандэнбурга
## Памерлі 
* 20 сакавіка — Генрык IV Ланкасцер, кароль Англіі
1433

## Падзеі 
* 22 сакавіка: Сабраныя ў Віцебску праваслаўныя паны і баяры ВКЛ напісалі ліст у Базель, у якім выказаліся за унію з рымскім касцёлам і падтрымалі правы Свідрыгайлы на вялікакняскі стол.
* 31 мая: Сігізмунд I Люксембургскі каранаваны на імператара ў Рыме.
* 15 снежня: Сігізмунд I Люксембургскі падпісаў у Ленчыцах замірэнне з Каралеўствам Польскім.

## Нарадзіліся 
* 25 красавіка: Юрый Дзмітрыевіч Звенігародскі, вялікі князь маскоўскі, звенігародскі і галіцкі
* 10 лістапада: Карл Смелы, герцаг Бургундыі

## Памерлі 
* 14 жніўня: Жуан I, кароль партугальскі
1423

## Падзеі 
* 4 снежня: Падпісаны Лонданскі дагавор, у адпаведнасці з якім Якаў I (кароль Шатландыі) атрымліваў свабоду за выкуп.

## Нарадзіліся 
* 30 мая: Георг Пурбах, аўстрыйскі астраном і матэматык
* 3 ліпеня: Людовік XI, кароль Францыі

## Памерлі 
*
1435

## Падзеі 
* 1 верасня: Перамога вялікага князя Жыгімонта Кейстутавіча ў бітве пад Вількамірам прымусіла крыжакоў адмовіцца ад умяшальніцтва ў справы ВКЛ, Свідрыгайла ўцёк у Полацк.

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
* 24 верасня: Ізабела Баварская, каралева Францыі
1436

## Падзеі 
* 5 ліпеня: У Іглаве чашнікі заключылі мір з імператарам Жыгімонтам I Люксембургам і Базельскім саборам, падпісаны пагадненні, у якіх са значнымі агаворкамі легалізавана гусіцкая царква.

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
* 4 мая: Энгельбрэкт Энгельбрэктсан
1437

## Падзеі 
* Горад Эдынбург стаў сталіцай Шатландыі

## Нарадзіліся 
* 7 сакавіка: Ганна Саксонская — прынцэса Саксонская, у замужжы курфюрсціна Брандэнбургская (пам. 31.10.1512)

## Памерлі 
* 21 лютага: Якаў I, кароль Шатландыі.
* 9 снежня: Жыгімонт I Люксембургскі, кароль Венгрыі, Чэхіі, імператар Свяшчэннай Рымскай імперыі
1438

## Падзеі 
* 1 студзеня: Альбрэхт II каранаваны каралём Венгрыі.

## Нарадзіліся 
* Мелоца да Форлі, італьянскі мастак (пам. 1494)
## Памерлі 
* 9 верасня: Дуартэ I, кароль Партугаліі ў 1433—1438 гг. (нар. 31.10.1391)
1439

**1439** — невысакосны год, пачаўся ў чацвер. 1439 год нашай эры, 439 год 2-га тысячагоддзя, 39 год XV стагоддзя, 9 год 4-га дзесяцігоддзя XV стагоддзя, 10 год 1430-х гадоў.

## Падзеі 
* 5 ліпеня: Падпісана Фларэнційская царкоўная унія аб аб’яднанні праваслаўнай і каталіцкай цэркваў пад уладай папы рымскага.

## Нарадзіліся 
* 29 мая: Пій III, Папа Рымскі
* 26 ліпеня: Сігізмунд (герцаг Баварыі)

## Памерлі 
* 24 чэрвеня: Фрыдрых IV (граф Ціроля)
* 20 кастрычніка: Амброджа Травесары, італьянскі багаслоў
1440

## Падзеі 
* 29 чэрвеня: Вялікім князем літоўскім, рускім і жамойцкім абраны Казімір Ягелончык

## Нарадзіліся 
* 22 студзеня: Іван III, вялікі князь маскоўскі

## Памерлі 
*
1441

## Падзеі 
* Наданне гораду Слуцку самакіравання паводле магдэбургскага права.
## Нарадзіліся 
* 9 лютага: Алішэр Наваі, паэт, філосаф, дзяржаўны дзеяч (пам. 3.1.1501)
* 11 лістапада: Шарлота Савойская, жонка французскага караля Людовіка XI (пам. 1.12.1483)

## Памерлі 
* 12 ліпеня: Асікага Ёсіноры, 6-ы сёгун сёгуната Мурамаці
1431

## Падзеі 
* 21 лютага: Пачаўся судовы працэс над Жаннай д’Арк па вінавачанні ў ерасі.
* 30 мая: Жанна д’Арк была спалена жыўцом на плошчы Старога Рынку ў Руане. 
* чэрвень: Пасля безвыніковых перамоў польскі кароль Ягайла пачаў ваенныя дзеянні супраць вялікага князя літоўскага Свідрыгайлы і накіраваў войскі на Валынь.
* 19 верасня: Свідрыгайла падпісаў у Хрыстмемелі абаронча-наступальны дагавор з вялікім магістрам Тэўтонскага ордэна.
* 25 лістапада: Сігізмунд I Люксембургскі ў Мілане атрымаў Жалезную карону германскага імператара.

## Нарадзіліся 
* 1 студзеня: Аляксандр VI, Папа Рымскі (пам. 18.8.1503)

## Памерлі 
* 20 лютага: Марцін V, Папа Рымскі (нар. у 1368)
* 30 мая: Жанна д'Арк, нацыянальная гераіня Францыі (нар.6.1.1412)
1442

## Падзеі 
* 

## Нарадзіліся 
* 28 красавіка: Эдуард IV, кароль англійскі
* 3 чэрвеня: Го-Цухімікада, імператар японскі

## Памерлі 
* 28 верасня: Нгуен Чай, вучоны-канфуцыянец, галоўны дарадца імператара Ле Лоя.
* 18 снежня: П'ер Кашон, біскуп Баве.
1443

**1443** — невысакосны год, пачаўся ў аўторак. 1443 год нашай эры, 443 год 2-га тысячагоддзя, 43 год XV стагоддзя, 3 год 5-га дзесяцігоддзя XV стагоддзя, 4 год 1440-х гадоў.

## Падзеі 
* Бітва пры Нішы (1443)

## Нарадзіліся 
* 23 лютага: Мацьяш I Корвін, кароль венгерскі і харвацкі
* 31 ліпеня: Альбрэхт III (герцаг Саксоніі)
* 1 снежня: Мадлен Французская (прынцэса Віянская)
* 5 снежня: Юлій II (Папа Рымскі)

## Памерлі 
* 16 студзеня: Эразма да Нарні, італьянскі кандацьер
* 5 чэрвеня: Фернанда (інфант Партугальскі)
1444

## Падзеі 
* 10 лістапада: Бітва пад Варнай, разгром венгерска-польскай арміі турэцкім войскам. Ліквідацыя уніі паміж Польшчай і Венгрыяй.

## Нарадзіліся 
* 

## Памерлі 
* 26 красавіка: Рабер Кампен, нідэрландскі жывапісец (нар. 1378 або 1379)
* 20 мая: Бернардзін Сіенскі, каталіцкі святы (нар. 8.9.1380)
* 10 лістапада: Уладзіслаў III Варненчык, кароль польскі і венгерскі, вярхоўны князь літоўскі (нар. 1424)
1446

## Падзеі 
* 16 лютага: Вялікі князь маскоўскі Васіль II быў аслеплены ў Крамлі, а затым сасланы ў Угліч.

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
* 2 лютага: Вітарына да Фельтрэ, італьянскі педагог-гуманіст
1447

## Падзеі 
* 2 мая: Вялікі князь Казімір Ягелончык выдаў прывілей, які пашыраў правы баяраў і даў пачатак запрыгоньванню сялян у ВКЛ.
* 25 чэрвеня: Казімір IV Ягелончык ‎каранаваны ў Варшаве.

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
* 23 лютага: Яўген IV, Папа Рымскі
1445

## Падзеі 
* 23 красавіка: На шляхецкім з’езде ў Серадзе вялікі князь літоўскі Казімір Ягайлавіч быў запрошаны на польскі сталец.
* 7 ліпеня: Ардынскія войскі атрымалі перамогу над маскоўскімі ў бітве пад Суздалем, вялікі князь Васіль II трапіў у палон.
* 14 ліпеня: Моцны пажар здарыўся ў Маскве.
* 1 кастрычніка: Хан Улу-Мухамед адпусціў за выкуп Васіля II і іншых палонных.

## Нарадзіліся 
* 1 сакавіка: Сандра Бацічэлі — італьянскі мастак
* 27 кастрычніка: Хрыстафор Калумб — мараплаўца

## Памерлі 
* 13 красавіка: Людвіг VIII Вітэльсбах, апошні герцаг Баварска-Інгальштацкі
1449

## Падзеі 
* 31 жніўня: Падпісаны дагавор пра вечны мір паміж Вялікім княствам Літоўскім і Вялікім княствам Маскоўскім.

## Нарадзіліся 
* 1 студзеня: Ларэнца Медычы, фларэнційскі дзяржаўны дзеяч

## Памерлі 
* 27 кастрычніка: Улугбек, астраном
1450

## Падзеі 
* У Дэлі пачынае правіць дынастыя Лодзі
* Першая згадка Узды.

## Нарадзіліся 
* 18 жніўня: Марка Маруліч, харвацкі паэт

## Памерлі 
*
1432

## Падзеі 
* 14 красавіка: Пачатак валадарства Жыгімонта Кейстутавіча, вялікага князя літоўскага, які не ўсімі часткамі Вялікага Княства Літоўскага прызнаваўся за законнага валадара.
* 15 красавіка: Вялікі князь літоўскі Жыгімонт Кейстутавіч аднавіў дзяржаўную унію з Польшчай, скасаваную Свідрыгайлам.
* 15 кастрычніка: Падпісана Гарадзенская унія, палітычны акт дзяржаўнага саюза Польшчы і ВКЛ. Прывілей польскага караля Ягайлы ўраўноўваў буйнейшых феадалаў праваслаўнага веравызнання ў *некаторых* правах з феадаламі каталіцкага веравызнання.
* 1 верасня: Князі Жыгімонт Кейстутавіч і Сямён Іванавіч Гальшанскі здзейснілі ў Ашмяне спробу замах на влікага князя Свідрыгайлу, але той уратаваўся і ўцёк у Полацк.
* 8 снежня: Ашмянская бітва паміж войскамі вялікіх князёў Свідрыгайлы і Жыгімонта Кейстутавіча, першая буйная бітва феадальнай вайны ў ВКЛ.

## Нарадзіліся 
* 30 сакавіка: Мехмед II, султан Асманскай імперыі

## Памерлі 
*
1434

## Падзеі 
* 6 мая: Вялікі князь літоўскі Жыгімонт Кейстутавіч выдаў прывілей, якім абвяшчаў для праваслаўнай і каталіцкай арыстакратыі саслоўную роўнасць, хоць вышэйшыя дзяржаўныя пасады засталіся недаступнымі для праваслаўных.
* 25 ліпеня: Уладзіслаў III Варненчык каранаваны на польскі сталец.
* У Фларэнційскай рэспубліцы ўсталявалася ўлада роду Медычы, дзяржава трансфармавалася ў аднаасобную сіньёрыю.

## Нарадзіліся 
*

## Памерлі 
* 30 мая: Пракоп Малы, Прокупек, чэшскі дзеяч гусіцкага руху, святар
* 1 чэрвеня: Ягайла, кароль польскі (нар. ~1350)
* 19 чэрвеня: Аляксандра Альгердаўна, княгіня мазавецкая (нар. ~1370)
* 12 лістапада: Людовік III Анжуйскі, герцаг Анжуйскі, граф Праванса (нар. 25.9.1403)
1452

## Падзеі 
* 
## Нарадзіліся 
* 10 сакавіка: Фердынанд II Арагонскі, кароль Арагона, Сіцыліі, Неапаля, Валенсіі, Сардзінніі і Навары (пам. 23.1.1516)
* 21 верасня: Джыралама Саванарола, фларэнційскі грамадскі дзеяч, заснавальнік Фларэнційскай рэспублікі, паэт, каталіцкі багаслоў (23.5.1498)

## Памерлі 
*
1453

## Падзеі 
* 6 красавіка: Пачалася апошняя аблога Канстанцінопаля войскамі Мехмеда II.
* 29 мая: Канстанцінопаль пасля аблогі захоплены войскамі Асманскай імперыі, перастала існаваць Візантыйская імперыя.
* 24 чэрвеня: Казімір IV Ягелончык на з'езде ў Пётркаве пацвердзіў прывелеі шляхты і прынёс каралеўскую прысягу.

## Нарадзіліся 
* 25 сакавіка: Джуліяна Медычы, брат Ларэнца Медычы

## Памерлі 
* 24 снежня: Джон Данстэйбл, англійскі кампазітар
1454

## Падзеі 
* 4 лютага: Прускі саюз падняў паўстанне супраць Тэўтонскага ордэна. Пачалася Трынаццацігадовая вайна 1454-1466 гадоў.
* 6 сакавіка: Кароль і вялікі князь Казімір Ягелончык аб’яўляе варожасць да Тэўтонскага ордэна.
* 9 красавіка: Франчэска Сфорца фарміруе траісты альянс паміж Міланам, Фларэнтыйскай рэспублікай і Неапалітанскім каралеўствам.
* 18 верасня: Польская армія пацярпела паражэнне ад меншай, але болей прафесійнай арміі Тэўтонскага ордэна ў бітве пад Хойніцамі.

## Нарадзіліся 
* Пінтурык'я, італьянскі жывапісец (пам. 1513)
* 9 сакавіка: Амерыга Веспучы, фларэнційскі падарожнік (пам. 22.2.1512)
* 14 ліпеня: Анджэла Паліцыяна, італьянскі класічны філолаг і паэт эпохі Адраджэння (пам. 24.9.1494)

## Памерлі 
*
1448

## Падзеі 
* 17 кастрычніка: Туркі разбіваюць венгерскія войскі ў другой бітве на Косавым полі.
* 31 снежня: Адноўлены ваенны саюз Шатландыі з Францыяй.

## Нарадзіліся 
* 4 лістапада: Альфонс II, кароль неапалітанскі.

## Памерлі 
*
1456

## Падзеі 
* 7 ліпеня: Жанна д’Арк, асуджаная 25 гадоў назад, была рэабілітавана.

## Нарадзіліся 
* 23 чэрвеня: Маргарыта Дацкая, каралева Шатландыі (пам. 14.7.1486)

## Памерлі 
*
1455

## Падзеі 
* 22 мая: Адбылася першая бітва пры Сент-Олбансе на поўнач ад Лондана напачатку вайны Пунсовай і Белай ружы.
* 7 лістапада: У Саборы Парыжскай Божай Маці зноў пачаўся суд над Жаннай д’Арк, якая была ўжо спалена 24 гады таму.

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
* 24 сакавіка: Мікалай V, Папа Рымскі 
* 1 красавіка: Збігнеў Алясніцкі, кардынал, польскі рэлігійны і дзяржаўны дзеяч
1457

## Падзеі 
* 21 верасня: Заснаваны ўніверсітэт Фрайбурга
* Ота Докан распачаў будаўніцства замка Эда (горад Эда стаў пазней горадам Токіа), які будавалі 180 гадоў.

## Нарадзіліся 
* 28 студзеня: Генрых VII, кароль Англіі (пам. 21.4.1509)
* 13 лютага: Марыя Бургундская, герцагіня Бургундыі

## Памерлі 
*
1458

## Падзеі 
*
## Нарадзіліся 
* 15 лютага: Іван Іванавіч Малады, рускі военачальнік, князь маскоўскі, старэйшы сын Івана III
* 2 мая: Леанора Авіская, каралева Партугаліі

## Памерлі 
* 6 жніўня: Калікст III, Папа Рымскі
1460

## Падзеі 
* 3 мая: Партугальскімі маракамі адкрыты востраў Боавішта ў Атлантычным акіяне
*

## Нарадзіліся 
* Бернардзіна Фунгаі, італьянскі мастак (пам. у 1516)

## Памерлі 
* 3 жніўня: Джэймс II, кароль шатландскі
* 13 лістапада: Генрых Мараплавец, партугальскі інфант, арганізатар марскіх экспедыцый (нар. 4.3.1394)
1461

## Падзеі 
* Людовік XI (1461—1483) змяніў Карла VII на французскім стальцы.
* Першы этап вайны Пунсовай і Белой ружы прывёў да змены Генрыха VI Ланкастэра Эдуардам IV Ёркам.
* Апошні вайскаводзец Усходняй Рымскай імперыі Канстанцін Грацый Палеалог перайшоў на службу да Венецыянскай рэспублікі разам са сваім войскам.
*6 снежня: Партугальскія маракі адкрылі востраў Сан-Нікалаў у Атлантычным акіяне.

## Нарадзіліся 
* Аляксандр Ягелончык, кароль польскі і вялікі князь літоўскі

## Памерлі 
* 4 красавіка: Георг Пурбах, аўстрыйскі астраном і матэматык
* 22 ліпеня: Карл VII, кароль Францыі
1462

## Падзеі 
* 22 студзеня: Партугальцы адкрылі востраў Сан-Вісенты з групы астравоў Зялёнага Мыса.

## Нарадзіліся 
* 27 чэрвеня: Людовік XII, 35-ы кароль Францыі

## Памерлі 
* 22.4: Жыльбер дэ Лануа, бургундскі падарожнік і дыпламат
1463

## Падзеі 
* 
## Нарадзіліся 
* 24 лютага: Джавані Піка дэла Мірандола, італьянскі мысляр эпохі Адраджэння ( пам. 17.11.1494)
* 20 кастрычніка: Алесандра Акіліні, італьянскі анатам

## Памерлі 
* 29 лістапада: Марыя Анжуйская,  каралева Францыі (нар. 14.10.1404)
1464

## Падзеі 
* 
## Нарадзіліся 
* 23 красавіка: Жанна Французская, каралева Францыі

## Памерлі 
* 14 жніўня: Пій II, Папа Рымскі
* 2 снежня: Бланка II Наварская, каралева Навары
1465

## Падзеі 
* 
## Нарадзіліся 
* 10 лістапада: Селім I, султан Асманскай імперыі

## Памерлі 
* 5.1: Карл Арлеанскі, французскі паэт
1467

## Падзеі 
* 15 снежня: Стэфан III Вялікі разбіў венгерскае войска Мацьяша Корвіна, якое ўварвалася ў Малдавію.

## Нарадзіліся 
* 1 студзеня: Жыгімонт Стары, вялікі князь літоўскі

## Памерлі 
* 15 чэрвеня: Філіп III Добры, герцаг Бургундыі (нар. 31.7.1396)
1466

## Падзеі 
* Стэфан III Вялікі заснаваў манастыр Путна (Румынія)
* 19 кастрычніка: Заключаны мірны дагавор паміж Тэўтонскім ордэнам і Каралеўствам Польскім

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
]]
* Хаджы-Гірэй, стваральнік Крымскага ханства (нар. каля 1397)
* 30 кастрычніка: Іаган Фуст, адзін з першых нямецкіх кнігадрукароў (нар. каля 1400)
* 13 снежня: Данатэла, скульптар-разьбяр эпохі Рэнесансу (нар. каля 1386)
1469

## Падзеі 
* 
## Нарадзіліся 
* 23 ліпеня: Франчэска Граначы, італьянскі мастак (пам. 30.11.1543).
* 27 кастрычніка: Эразм Ратэрдамскі, нідэрландскі гуманіст.

## Памерлі 
*
1468

## Падзеі 
* 28 лютага: У ВКЛ прыняты крымінальны кодэкс — Судзебнік Казіміра.
* 14 кастрычніка: Кароль Францыі Людовік XI і герцаг Бургундыі Карл Смелы заключаюць у Пероне дагавор аб французскіх валоданнях у Фландрыі.

## Нарадзіліся 
* 29 лютага: Павел III, Папа Рымскі

## Памерлі 
* 17.1: Скандэрбег, нацыянальны герой Албаніі
* 3.2: Ёган Гутэнберг, пачынальнік еўрапейскага кнігадрукавання
1451

## Падзеі 
* 7 студзеня: Папскай булай Мікалая V заснаваны Універсітэт Глазга.
* 12 лютага: Мехмед II Заваёўнік узыходзіць на сталец Асманскай імперыі.
* 26 сакавіка: Падпісаны Гаэтскі дагавор, якім створаны албанска-неапалітанскі альянс.

## Нарадзіліся 
* Хрыстафор Калумб — італьянскі мораплаўца родам з Генуі на службе Іспанскай кароны, якому прыпісваецца першаадкрыццё Амерыкі

## Памерлі 
* 3 лютага: Мурад II, султан Асманскай імперыі
1471

## Падзеі 
* 4 мая: Адбылася бітва пры Т’юксберы ў заходняй Англіі паміж войскамі Ланкастэраў і Ёркаў падчас вайны Пунсовай і Белай ружы.

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
* 21 мая: Генрых VI, кароль Англіі (нар. 6.12.1421)
* 26 ліпеня: Павел II, Папа Рымскі (нар. 23.2.1417)
1473

## Падзеі 
* 
## Нарадзіліся 
* 19 лютага: Мікалай Капернік, польскі астраном, матэматык (пам. 24.5.1543)

## Памерлі 
*
1472

## Падзеі 
* Заснаваны Мюнхенскі ўніверсітэт Людвіга-Максіміліяна

## Нарадзіліся 
* 17 студзеня: Гвідабальда да Монтэфельтра, кандацьер і заступнік мастацтваў
* 4 кастрычніка: Лукас Кранах Старэйшы, нямецкі мастак

## Памерлі 
*
1470

## Падзеі 
*

## Нарадзіліся 
* 4 лістапада: Эдуард V, кароль Англіі

## Памерлі 
*
1474

## Падзеі 
* 
## Нарадзіліся 
* 8 верасня: Лудовіка Арыёста, італьянскі паэт, драматург
* 13 кастрычніка: Марыёта Альберцінелі, італьянскі мастак

## Памерлі 
* 27 лістапада: Гіём Дзюфаі, франка-фламандскі кампазітар
1476

## Падзеі 
* 
## Нарадзіліся 
* 28 чэрвеня: Павел IV, Папа Рымскі
* 28 жніўня: Кано Матанобу, японскі мастак

## Памерлі 
* 15 чэрвеня: Філіп III Добры, герцаг Бургундыі
1475

## Падзеі 
* 14 лістапада: Георг Багаты ўзяў шлюб з Ядзвігай Ягелонкай.

## Нарадзіліся 
* 6 сакавіка: Мікеланджэла Буанароці, італьянскі скульптар, мастак, архітэктар, паэт і інжынер
* 11 снежня: Леў X, Папа Рымскі

## Памерлі 
* 20 сакавіка: Жорж Шатэлен, бургундскі храніст
* 24 красавіка: Альбрэхт фон Эйб, нямецкі гуманіст
* 6 мая: Дзірк Баўтс, нідэрландскі жывапісец
1477

## Падзеі 
* 5 студзеня: Паражэнне бургундскіх войскаў пад Нансі і завяршэнне, у выніку, Бургундскіх войнаў

## Нарадзіліся 
* 25 студзеня: Ганна Брэтонская, каралева Францыі
* 4 ліпеня: Іаган Авенцін, нямецкі вучоны-гуманіст

## Памерлі 
* 5 студзеня: Карл Смелы, герцаг Бургундыі
1459

## Падзеі 
* 12 лістапада: Заснаваны Базельскі ўніверсітэт

## Нарадзіліся 
* 2 сакавіка: Адрыян VI, Папа Рымскі (пам. 14.9.1523)
* 6 кастрычніка: Марцін Бегайм, нямецкі географ і падарожнік

## Памерлі 
*
1478

## Падзеі 
* 1 лістапада: Створана Іспанская інквізіцыя.
* 3 лістапада: Польскія войскі занялі горад Фромбарк на ўзбярэжжы Балтыйскага мора.

## Нарадзіліся 
* 7 лютага: Томас Мор, англійскі гуманіст
* 26 мая: Клімент VII, Папа Рымскі

## Памерлі 
*
1482

## Падзеі 
* 
## Нарадзіліся 
* 29 чэрвеня: Марыя Арагонская, каралева-кансорт

## Памерлі 
* 27 сакавіка: Марыя Бургундская, герцагіня Бургундыі
* 28 сакавіка: Лукрэцыя Тарнабуоні, заступніцтва мастацтваў
1483

## Падзеі 
* 15 жніўня: Адбылося святочнае адкрыццё Сіксцінскай капэлы ў Рыме.
* 17 кастрычніка: Папа Рымскі Сікст IV стварае іспанскую інквізіцыю.
* 20 снежня: У Стакгольме надрукавана першая на тэрыторыі Швецыі кніга.

## Нарадзіліся 
* 6 сакавіка: Франчэска Гвічардзіні, італьянскі філосаф
* 10 лістапада: Марцін Лютэр, нямецкі рэфарматар царквы

## Памерлі 
* 30 жніўня: Людовік XI, кароль Францыі
1484

## Падзеі 
]]
* 5 снежня: Папа Інакенцій VIII выдаў булу супраць ведзьмаў.

## Нарадзіліся 
* 1 студзеня: Ульрых Цвінглі, дзеяч рэфармацыі ў Швейцарыі (пам. 11.10.1531)
* 11 лістапада: Барталамэ дэ лас Касас, святар-дамініканец
* Мікеле Санмікелі, італьянскі архітэктар і інжынер фартыфікацыі (пам. у 1559)

## Памерлі 
* 4 сакавіка: Казімір Казіміравіч, каралевіч польскі і вялікі княжыч літоўскі (нар. 3.10.1458)
* 12 жніўня: Сікст IV, Папа Рымскі (нар. 21.7.1414)
1485

## Падзеі 
* 22 жніўня: Скончылася вайна Пунсовай і Белай ружы, у бітве пры Босварце загінуў Рычард III, кароль англійскі
* 12 верасня: Маскоўскія войскі ўзялі Цвер, Цвярское княства пазбаўлена незалежнасці.

## Нарадзіліся 
* 24 чэрвеня: Іаган Бугенхаген, нямецкі прапаведнік, дзеяч Рэфармацыі, тэолаг, паслядоўнік і паплечнік Марціна Лютэра (пам. 20.4.1558)
* 16 снежня: Кацярына Арагонская, каралева-кансорт Англіі

## Памерлі 
* 22 жніўня: Рычард III, кароль англійскі
1486

## Падзеі 
* 
## Нарадзіліся 
* Джыралама Прыулі, 83-і венецыянскі дож
* 2 ліпеня: Якапа Сансавіна, італьянскі архітэктар

## Памерлі 
* 14 ліпеня: Маргарыта Дацкая (каралева Шатландыі) (нар. 23.6.1456)
1487

## Падзеі 
* 19 жніўня: Малага адваявана кастыльскімі войскамі ў арабаў і далучана да Кастыліі.

## Нарадзіліся 
* 2 лютага: Ян Запальяі, апошні нацыянальны кароль Венгрыі
* 17 ліпеня: Ісмаіл I, шахіншах Персіі

## Памерлі 
*
1488

## Падзеі 
thumb|Мыс Добрай Надзеі.
* 3 лютага: Партугальскі мараплавец Барталамеў Дыяш дасягнуў паўднёвага пункта Афрыкі — мыса Добрай Надзеі.

## Нарадзіліся 
* 19 сакавіка: Іаан Магнус, шведскі багаслоў і гісторык
* 21 красавіка: Ульрых фон Гутэн, нямецкі гуманіст

## Памерлі 
* 11.6: Якаў III, кароль Шатландыі
1489

## Падзеі 
* Пачатак будаўніцтва царквы Сан-Рока ў Венецыі

## Нарадзіліся 
* 2 ліпеня: Томас Кранмер, лідар англійскай Рэфармацыі і архібіскуп Кентэрберыйскі (пам. 21.3.1556)

## Памерлі 
* 15 снежня: Сімон Марміён, мастак і ілюстратар (нар. каля 1425)
1490

## Падзеі 
* Снежань — З Лісабона выйшла некалькі караблёў з цяслярамі, мулярамі і абсталяваннем для будаўніцтва цэркваў у Конга.
* Далучэнне да Брандэнбурга акругі на поўдзень ад Берліна.
* 1490—1516 — Кароль Венгрыі Уласла (Уладзіслаў) II Ягелон (кароль Чэхіі).
* 1490—1492 — Сялянскае паўстанне ў Паўночнай Малдове і Галіцкай зямлі пад кіраўніцтвам Мухі.
* Пачатак распаду Ак Каюнлу на ўдзелы.
* 1490—1491/2 — Султан Ак Каюнлу Байсанкур.
* 1490—1527 — На тэрыторыі былой Бахманійскай дзяржавы ўзнікаюць пяць султанатаў: Ахмеднагар, Берар, Бідар, Біджапур і Галконда.

## Нарадзіліся 
* 28 чэрвеня: Альбрэхт Брандэнбургскі, архібіскуп магдэбургскі і майнцкі

## Памерлі 
* 7 сакавіка: Іван Іванавіч Малады, рускі военачальнік, князь маскоўскі, старэйшы сын Івана III
* 6 красавіка: Мацьяш Хуньядзі, кароль венгерскі (нар. 23.2.1443)
1491

## Падзеі 
* Мікеланджэла стварыў сваю першую скульптурную працу «Мадонна ля лесвіцы»
* Пабудавана Спаская вежа Маскоўскага Крамля

## Нарадзіліся 
* 28 чэрвеня: Генрых VIII, кароль Англіі (пам. 28.1.1547)
* 24 снежня: Ігнацій Лаёла, каталіцкі святы (пам. 31.7.1556)
* 31 снежня: Жак Карцье, французскі мараплавец (пам. 1.9.1557)

## Памерлі 
* Андрэй Гасковіч, рэлігійны дзеяч Вялікага Княства Літоўскага, біскуп віленскі
* Багдан Саковіч, дзяржаўны дзеяч Вялікага Княства Літоўскага
* 2 лютага: Марцін Шангаўэр, нямецкі жывапісец
* 25 верасня: Жан II, граф Невера (нар. 25.10.1415)
1480

## Падзеі 
* Далучэнне графства Анжу да каралеўскага дамена Францыі.
* Арганізацыя інквізіцыі ў Іспаніі.
* Няўдалая спроба турак захапіць востраў Родас, які належаў рыцарам-іаанітам.
* Султан Мехмед II высадзіўся ў Паўднёвай Італіі і разарыў Атранта.
* Стаянне на Угры паміж Вялікай Ардой і Вялікім Княствам Маскоўскім.

## Нарадзіліся 
* Альбрэхт Альтдорфер, нямецкі мастак
* 18 красавіка: Лукрэцыя Борджыя

## Памерлі 
* 19 мая: Ян Длугаш, польскі гісторык.
1493

**1493** — невысакосны год, пачаўся ў аўторак. 1493 год нашай эры, 493 год 2-га тысячагоддзя, 93 год XV стагоддзя, 3 год 10-га дзесяцігоддзя XV стагоддзя, 4 год 1490-х гадоў.

## Падзеі 
 з Нюрнбергскай хронікі.]]
* 12 ліпеня: Выйшла ў свет Нюрнбергская хроніка, якая змясціла ілюстраваную біблейскую гісторыю ад стварэння свету.
* 25 верасня: Хрыстафор Калумб распачаў другое падарожжа да берагоў Амерыкі.
* 19 лістапада: Экспедыцыя Хрыстафора Калумба адкрыла востраў Пуэрта-Рыка.

## Нарадзіліся 
* 9 лютага: Алена Пфальцская
* 5 мая: Алесандра Паскуаліні, італьянскі архітэктар
* 28 верасня: Аньёла Фірэнцуола, італьянскі пісьменнік (пам. 27.6.1543)
* 11 лістапада: Бернарда Таса, італьянскі пісьменнік (пам. 5.9.1569)
* 11 лістапада: Парацэльс, урач (пам. 1541)
* 13 лістапада: Вільгельм IV, герцаг Баварыі (пам. 7.3.1550)

## Памерлі 
* 19 жніўня: Фрыдрых III Габсбург, кароль Германіі