open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
NGC 5215B

**NGC 5215B** (іншыя пазначэнні — **ESO 383-29**, **MCG -5-32-41**, **VV 693**, **PGC 47888**, **PGC 47887**) — лінзападобная галактыка (S0) у сузор’і Цэнтаўр.

Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».

## Гл. таксама 
* Спіс аб’ектаў Месье
* Новы агульны каталог

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1836 годзе
Катэгорыя:Галактыкі
Катэгорыя:Галактыкі «Новага агульнага каталога»
Катэгорыя:Цэнтаўр (сузор’е)
NGC 5334

**NGC 5334** — спіральная галактыка з перамычкай каталога NGC, знаходзіцца ў Сузор’і Дзевы.
Бачная зорная велічыня: 11,6. Размер: 4,2' × 3,0'. Прамое ўзыходжанне: 13 гадз. 52 мін. 54,5 сек. Схіленне: −01°06’49".

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1787 годзе
Катэгорыя:Галактыкі
Катэгорыя:Аб’екты NGC
NGC 5468

**NGC 5468** – галактыка каталога NGC, знаходзіцца ў Сузор’і Дзевы. 
Бачная зорная велічыня: 12,5. 
Размер: 2,4' × 2,3'. 
Прамое ўзыходжанне: 14 гадз. 6 мін. 35 сек. 
Схіленне: -05°27'11".

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1785 годзе
Катэгорыя:Галактыкі
Катэгорыя:Аб’екты NGC
NGC 5483

**NGC 5483** – галактыка каталога NGC, знаходзіцца ў Сузор’і Цэнтаўра. 
Бачная зорная велічыня: 11,2. 
Памер: 3,9' × 3,6'. 
Прамое ўзыходжанне: 14 гадз. 10 мін. 25 сек. 
Схіленне: -43°19'30".

Катэгорыя:Галактыкі
Катэгорыя:Аб’екты NGC
NGC 5494

**NGC 5494** – галактыка каталога NGC, знаходзіцца ў Сузор’і Цэнтаўра. 
Бачная зорная велічыня: 12,0. 
Размер: 2,3' × 2,1'. 
Прамое ўзыходжанне: 14 гадз. 12 мін. 23,7 сек. 
Схіленне: -30°38'41".

Катэгорыя:Галактыкі
Катэгорыя:Аб’екты NGC
NGC 5091

**NGC 5091** (іншыя пазначэнні — **ESO 270-4**, **MCG -7-27-55**, **AM 1318-432**, **DCL 567**, **PGC 46626**) — спіральная галактыка (Sb) у сузор’і Цэнтаўр.

Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.

## Гл. таксама 
* Спіс аб’ектаў Месье
* Новы агульны каталог

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1834 годзе
Катэгорыя:Галактыкі
Катэгорыя:Галактыкі «Новага агульнага каталога»
Катэгорыя:Цэнтаўр (сузор’е)
NGC 5584

**NGC 5584** – галактыка каталога NGC, знаходзіцца ў Сузор’і Дзевы. 
Бачная зорная велічыня: 11,4. 
Размер: 3,5'x2,8'. 
Прамое ўзыходжанне: 14 гадз. 22 мін. 24 сек. 
Схіленне: -00°24'00".

## Гл. таксама 
* Спіс аб’ектаў Месье
* Новы агульны каталог

Катэгорыя:Галактыкі
Катэгорыя:Аб’екты NGC
NGC 55

**NGC 55** — галактыка паўднёвага паўшар'я неба, якая знаходзіцца на мяжы сузор’яў Скульптара і Фенікса, бачная амаль з рабра. Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.

NGC 55 з'яўляецца карлікавай галактыкай тыпу SBm; знаходзіцца параўнальна блізка — на адлегласці 2 мегапарсек, дзякуючы чаму праз вялікія тэлескопы можна распазнаць у ёй асобныя зоркі. Належыць да групы галактык Скульптара, дзе з'яўляецца адной з самых вялікіх. У 2006 годзе з дапамогай арбітальнага тэлескопа XMM-Newton у галактыцы было знойдзена 42 кропкавыя крыніцы рэнтгенаўскага выпраменьвання, у тым ліку 20 рэнтгенаўскіх падвойных зорак, 5 рэштак звышновых і 7 крыніц мяккага рэнтгенаўскага выпраменьвання.

## Гл. таксама 
* Спіс аб’ектаў Месье
* Новы агульны каталог

## Крыніцы 
* Група Скульптара на сайце atlasoftheuniverse.com 

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1826 годзе
0055
Катэгорыя:Скульптар (сузор’е)
Катэгорыя:Карлікавыя галактыкі
Катэгорыя:Група Скульптара
NGC 5605

**NGC 5605** — галактыка каталога NGC, знаходзіцца ў Сузор’і Шаляў.
Бачная зорная велічыня: 12,3.
Размер: 1,5' × 1,3'.
Прамое ўзыходжанне: 14 гадз. 25 мін. 7,5 сек.
Схіленне: −13°09'49".

## Гл. таксама 
* Спіс аб’ектаў Месье
* Новы агульны каталог

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1784 годзе
Катэгорыя:Галактыкі
Катэгорыя:Аб’екты NGC
NGC 578

**NGC 578** (іншыя абазначэнні — **ESO 476-15**, **MCG −4-4-20**, **UGCA 18**, **AM 0128-225**, **IRAS01280-2255**, **PGC 5619**) — спіральная галактыка з перамычкай (SBc) у сузор’і Кіт.

Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.

## Гл. таксама 
* Спіс аб’ектаў Месье
* Новы агульны каталог

 

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1835 годзе
0578
Катэгорыя:Кіт (сузор’е)
Катэгорыя:Спіральныя галактыкі з перамычкай
NGC 612

**NGC 612** (іншыя абазначэнні — **ESO 353-15**, **MCG -6-4-46**, **AM 0131-364**, **IRAS01317-3644**, **PGC 5827**) — галактыка ў сузор’і Скульптар.

Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.

## Гл. таксама 
* Спіс аб’ектаў Месье
* Новы агульны каталог

 

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1837 годзе
0612
Катэгорыя:Скульптар (сузор’е)
NGC 6240

**NGC 6240** — галактыка каталога NGC, знаходзіцца ў Сузор’і Змеяносца.
Бачная зорная велічыня: 12,8.
Бачны размер: 2,1' × 1,0'.
Прамое ўзыходжанне: 16 гадз. 52 мін. 58,8 сек.
Схіленне: +02°24'11".

## Гл. таксама 
* Спіс аб’ектаў Месье
* Новы агульны каталог

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1871 годзе
Катэгорыя:Галактыкі
Катэгорыя:Аб’екты NGC
NGC 625

**NGC 625** — галактыка каталога NGC, знаходзіцца ў Сузор’і Фенікса.
Бачная зорная велічыня: 11,1.
Бачны размер: 5,8' × 1,9'.
Прамое ўзыходжанне: 1 гадз. 35 мін. 4,4 сек.
Схіленне: −41°26'11".

## Гл. таксама 
* Спіс аб’ектаў Месье
* Новы агульны каталог

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1826 годзе
Катэгорыя:Галактыкі
Катэгорыя:Аб’екты NGC
NGC 6398

**NGC 6398** — галактыка каталога NGC, знаходзіцца ў Сузор’і Паўліна.
Бачная зорная велічыня: 12,5.
Размер: 2,0' × 1,7'.
Прамое ўзыходжанне: 17 гадз. 42 мін. 43,9 сек.
Схіленне: −61°41'38".

## Гл. таксама 
* Спіс аб’ектаў Месье
* Новы агульны каталог

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1836 годзе
Катэгорыя:Галактыкі
Катэгорыя:Аб’екты NGC
NGC 6438

**NGC 6438** — галактыка каталога NGC, знаходзіцца ў Сузор’і Актанта.
Бачная зорная велічыня: 11,7.
Размер: 1,6' × 1,4'.
Прамое ўзыходжанне: 18 гадз. 22 мін. 15,9 сек.
Схіленне: −85°24'06".

## Гл. таксама 
* Спіс аб’ектаў Месье
* Новы агульны каталог

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1835 годзе
Катэгорыя:Галактыкі
Катэгорыя:Аб’екты NGC
Катэгорыя:Актант (сузор’е)
NGC 6836

**NGC 6836** — галактыка каталога NGC, знаходзіцца ў Сузор’і Стральца.
Бачная зорная велічыня: 12,9.
Размер: 1,7' × 1,5'.
Прамое ўзыходжанне: 19 гадз. 54м 40,3 сек.
Схіленне: −12°41'18".

## Гл. таксама 
* Спіс аб’ектаў Месье
* Новы агульны каталог

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1881 годзе
Катэгорыя:Галактыкі
Катэгорыя:Аб’екты NGC
Катэгорыя:Стралец (сузор’е)
NGC 5398

**NGC 5398** — галактыка каталога NGC, знаходзіцца ў сузор’і Цэнтаўра. 
Бачная зорная велічыня: 12,6. 
Размер: 2,8' × 1,7'. 
Прамое ўзыходжанне: 14 гадз. 1 мін. 21,7 сек. 
Схіленне: -33°03'47".

## Гл. таксама 
* Спіс аб’ектаў Месье
* Новы агульны каталог

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1836 годзе
5398
Катэгорыя:Цэнтаўр (сузор’е)
NGC 6845

**NGC 6845** — галактыка каталога NGC, знаходзіцца ў Сузор’і Тэлескопа. Прамое ўзыходжанне: 20 гадз. 0 мін. 54 сек. Схіленне: −47°05'00".

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1834 годзе
6845
Катэгорыя:Тэлескоп (сузор’е)
NGC 5266

**NGC 5266** – галактыка каталога NGC, знаходзіцца ў Сузор’і Цэнтаўра. 
Бачная зорная велічыня: 11,1. 
Размер: 3,2'x2,1'. 
Прамое ўзыходжанне: 13 гадз. 42 мін. 54 сек. 
Схіленне: -48°12'00".

Катэгорыя:Галактыкі
Катэгорыя:Аб’екты NGC
NGC 685

**NGC 685** — галактыка каталога NGC, знаходзіцца ў Сузор’і Эрыдана.
Бачная зорная велічыня: 11,2.
Бачны размер: 3,6' × 3,1'.
Прамое ўзыходжанне: 1 гадз. 47 мін. 42,8 сек.
Схіленне: −52°45'43".

## Гл. таксама 
* Спіс аб’ектаў Месье
* Новы агульны каталог

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1834 годзе
Катэгорыя:Галактыкі
Катэгорыя:Аб’екты NGC
NGC 6744

**NGC 6744** – галактыка каталога NGC, знаходзіцца ў Сузор’і Паўліна. 
Бачная зорная велічыня: 8,3. 
Размер: 15,0'x10,0'. 
Прамое ўзыходжанне: 19 гадз. 9 мін. 48 сек. 
Схіленне: -63°52'00".

[thumb|left|NGC 6744 by [GALEX]]

## Гл. таксама 
* Спіс аб’ектаў Месье
* Новы агульны каталог

Катэгорыя:Галактыкі
Катэгорыя:Аб’екты NGC
NGC 6893

**NGC 6893** — галактыка каталога NGC, знаходзіцца ў Сузор’і Тэлескопа.
Бачная зорная велічыня: 11,7.
Размер: 2,6' × 1,7'.
Прамое ўзыходжанне: 20 гадз. 20 мін. 49,6 сек.
Схіленне: −48°14'22".

## Гл. таксама 
* Спіс аб’ектаў Месье
* Новы агульны каталог

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1834 годзе
6893
Катэгорыя:Тэлескоп (сузор’е)
NGC 6902

**NGC 6902** — галактыка каталога NGC, знаходзіцца ў Сузор’і Стральца.
Бачная зорная велічыня: 10,9.
Размер: 5,6' × 3,9'.
Прамое ўзыходжанне: 20 гадз. 24м 27,9 сек.
Схіленне: −43°39'11".

## Гл. таксама 
* Спіс аб’ектаў Месье
* Новы агульны каталог

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1836 годзе
Катэгорыя:Галактыкі
Катэгорыя:Аб’екты NGC
NGC 6907

**NGC 6907** — галактыка каталога NGC, знаходзіцца ў Сузор’і Казярога.
Бачная зорная велічыня: 11,1.
Размер: 3,4' × 2,6'.
Прамое ўзыходжанне: 20 гадз. 25 мін. 6,6 сек.
Схіленне: −24°48'33".

## Гл. таксама 
* Спіс аб’ектаў Месье
* Новы агульны каталог

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1784 годзе
Катэгорыя:Галактыкі
Катэгорыя:Аб’екты NGC
NGC 6902A-1

**NGC 6902A-1** — галактыка каталога NGC, знаходзіцца ў Сузор’і Стральца. 
Бачная зорная велічыня: 13,8. 
Размер: 1,3' × 1,0'. 
Прамое ўзыходжанне: 20 гадз. 23 мін. 0,4 сек. 
Схіленне: -44°16'14".

Гэты аб'ект не ўваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога» і быў дададзены пазней.

## Гл. таксама 
* Спіс аб’ектаў Месье
* Новы агульны каталог

Катэгорыя:Галактыкі
Катэгорыя:Аб’екты NGC
NGC 6909

**NGC 6909** — галактыка каталога NGC, знаходзіцца ў сузор’і Тэлескопа.
Бачная зорная велічыня: 11,6.
Размер: 2,2' × 1,1'.
Прамое ўзыходжанне:20 гадз. 27 мін. 38,8 сек.
Схіленне: −47°01'38".

## Гл. таксама 
* Спіс аб’ектаў Месье
* Новы агульны каталог

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1834 годзе
6909
Катэгорыя:Тэлескоп (сузор’е)
NGC 6937

**NGC 6937** — галактыка каталога NGC, знаходзіцца ў Сузор’і Індзейца.
Бачная зорная велічыня: 12,8.
Памер: 2,5' × 2,1'.
Прамое ўзыходжанне: 20 гадз. 38 мін. 45,8 сек.
Схіленне: −52°08'38".

## Гл. таксама 
* Спіс аб’ектаў Месье
* Новы агульны каталог

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1834 годзе
Катэгорыя:Галактыкі
Катэгорыя:Аб’екты NGC
NGC 6942

**NGC 6942** – галактыка каталога NGC, знаходзіцца ў Сузор’і Індзейца. 
Бачная зорная велічыня: 11,8. 
Размер: 2,1' × 1,6'. 
Прамое ўзыходжанне: 20 гадз. 40 мін. 37,9 сек. 
Схіленне: -54°18'08".

Катэгорыя:Галактыкі
Катэгорыя:Аб’екты NGC
NGC 6851B

**NGC 6851B** — галактыка каталога NGC, знаходзіцца ў сузор’і Тэлескопа.
Бачная зорная велічыня: 15,3.
Размер: 1,1' × 0,2'.
Прамое ўзыходжанне: 20 гадз. 5 мін. 39,9 сек.
Схіленне: −47°58'45".

## Гл. таксама 
* Спіс аб’ектаў Месье
* Новы агульны каталог

6851B
Катэгорыя:Тэлескоп (сузор’е)
NGC 7038

**NGC 7038** – галактыка каталога NGC, знаходзіцца ў Сузор’і Індзейца. 
Бачная зорная велічыня: 12,0. 
Размер: 3,1' × 1,4'. 
Прамое ўзыходжанне: 21 гадз. 15 мін. 7,5 сек. 
Схіленне: -47°13'13".

Катэгорыя:Галактыкі
Катэгорыя:Аб’екты NGC
NGC 7070

**NGC 7070** – галактыка каталога NGC, знаходзіцца ў Сузор’і Жураўля. 
Бачная зорная велічыня: 12,3. 
Размер: 2,1'× 1,9'. 
Прамое ўзыходжанне: 21 гадз. 30 мін. 25,2 сек. 
Схіленне: -43°05'12".

Катэгорыя:Галактыкі
Катэгорыя:Аб’екты NGC
NGC 7

**NGC 7** — галактыка каталога NGC, знаходзіцца ў сузор’і Скульптара.
Бачная зорная велічыня: 13,4.
Бачны размер: 2,2' × 0,5'.
Прамое ўзыходжанне: 0 гадз. 8 мін. 20,7 сек.
Схіленне: −29°54'59".

## Гл. таксама 
* Спіс аб’ектаў Месье
* Новы агульны каталог

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1834 годзе
0007
Катэгорыя:Скульптар (сузор’е)
NGC 6946

**NGC 6946** — галактыка каталога NGC, знаходзіцца ў сузор’і Цэфея.

Бачная зорная велічыня: 9,0. Бачны размер: 11,5' × 9,8'. Прамое ўзыходжанне: 20 гадз. 34м 52,1 сек. Схіленне: +60°09'12".

## Гл. таксама 
* Спіс аб’ектаў Месье
* Новы агульны каталог

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1798 годзе
Катэгорыя:Галактыкі
6946
Катэгорыя:Цэфей (сузор’е)
NGC 7097

**NGC 7097** – галактыка каталога NGC, знаходзіцца ў Сузор’і Жураўля. 
Бачная зорная велічыня: 11,6. 
Размер: 1,8' × 1,2'
Прамое ўзыходжанне: 21 гадз. 40 мін. 12,8 сек. 
Схіленне: -42°32'21".

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1834 годзе
Катэгорыя:Галактыкі
Катэгорыя:Аб’екты NGC
NGC 7135

**NGC 7135** – галактыка каталога NGC, знаходзіцца ў Сузор’і Паўднёвай Рыбы. 
Бачная зорная велічыня: 11,7. 
Размер: 2,8'x2,0'. 
Прамое ўзыходжанне: 21 гадз. 49 мін. 48 сек. 
Схіленне: -34°53'00".

Катэгорыя:Галактыкі
Катэгорыя:Аб’екты NGC
NGC 7171

**NGC 7171** — галактыка каталога NGC, знаходзіцца ў Сузор’і Вадаліва.
Бачная зорная велічыня: 12,2.
Размер: 2,6' × 1,5'.
Прамое ўзыходжанне: 22 гадз. 1 мін. 1,9 сек.
Схіленне: −13°16'11".

## Гл. таксама 
* Спіс аб’ектаў Месье
* Новы агульны каталог

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1787 годзе
Катэгорыя:Галактыкі
Катэгорыя:Аб’екты NGC
NGC 7172

**NGC 7172** — галактыка каталога NGC, знаходзіцца ў Сузор’і Паўднёвай Рыбы.
Бачная зорная велічыня: 11,8.
Размер: 2,4' × 1,3'.
Прамое ўзыходжанне: 22 гадз. 2 мін. 1,7 сек.
Схіленне: −31°52'12".

## Гл. таксама 
* Спіс аб’ектаў Месье
* Новы агульны каталог

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1834 годзе
Катэгорыя:Галактыкі
Катэгорыя:Аб’екты NGC
NGC 7217

**NGC 7217** – галактыка каталога NGC, знаходзіцца ў Сузор’і Пегаса. 
Бачная зорная велічыня: 10,1. 
Бачны размер: 3,8'x3,3'. 
Прамое ўзыходжанне: 22 гадз. 7 мін. 54 сек. 
Схіленне: +31°22'00".

## Гл. таксама 
* Спіс аб’ектаў Месье
* Новы агульны каталог

Катэгорыя:Галактыкі
Катэгорыя:Аб’екты NGC
NGC 7225

**NGC 7225** (іншыя абазначэнні — **PGC 68311**, **ESO 532-33**, **MCG -4-52-23**, **AM 2210-262**, **IRAS22103-2623**) – галактыка каталога NGC, знаходзіцца ў Сузор’і Паўднёвай Рыбы. 
Бачная зорная велічыня: 12,2. 
Размер: 2,0'x1,0'. 
Прамое ўзыходжанне: 22 гадз. 14 мін. 12 сек. 
Схіленне: -26°09'00".

## Гл. таксама 
* Спіс аб’ектаў Месье
* Новы агульны каталог

Катэгорыя:Галактыкі
Катэгорыя:Аб’екты NGC
NGC 7214

**NGC 7214** (іншыя абазначэнні — **PGC 68152**, **ESO 467-12**, **IRAS22062-2803**, **MCG -5-52-34**, **HCG 91A**, **VV 700**, **AM 2206-280**) – галактыка каталога NGC, знаходзіцца ў Сузор’і Паўднёвай Рыбы. 
Бачная зорная велічыня: 12,7. 
Размер: 1,9'x1,5'. 
Прамое ўзыходжанне: 22 гадз. 9 мін. 6 сек. 
Схіленне: -27°49'00".

## Гл. таксама 
* Спіс аб’ектаў Месье
* Новы агульны каталог

Катэгорыя:Галактыкі
Катэгорыя:Аб’екты NGC
NGC 7232

**NGC 7232** (іншыя абазначэнні — **PGC 68431**, **ESO 289-7**, **AM 2212-460**) – галактыка каталога NGC, знаходзіцца ў Сузор’і Жураўля. 
Бачная зорная велічыня: 12,0. 
Размер: 3,0'x0,9'. 
Прамое ўзыходжанне: 22 гадз. 15 мін. 42 сек. 
Схіленне: -45°51'00".

## Гл. таксама 
* Спіс аб’ектаў Месье
* Новы агульны каталог

Катэгорыя:Галактыкі
Катэгорыя:Аб’екты NGC
NGC 7284

**NGC 7284** – галактыка каталога NGC, знаходзіцца ў Сузор’і Вадаліва. 
Бачная зорная велічыня: 12,0. 
Размер: 2,3' × 1,6'. 
Прамое ўзыходжанне: 22 гадз. 28 мін. 35,8 сек. 
Схіленне: -24°50'40".

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1785 годзе
Катэгорыя:Галактыкі
Катэгорыя:Аб’екты NGC
NGC 7314

**NGC 7314** – галактыка каталога NGC, знаходзіцца ў Сузор’і Паўднёвай Рыбы. 
Бачная зорная велічыня: 11,0. 
Размер: 4,6'x2,3'. 
Прамое ўзыходжанне: 22 гадз. 35 мін. 48 сек. 
Схіленне: -26°03'00".

Катэгорыя:Галактыкі
Катэгорыя:Аб’екты NGC
NGC 7412

**NGC 7412** — галактыка каталога NGC, знаходзіцца ў Сузор’і Жураўля.
Бачная зорная велічыня: 11,4.
Размер: 3,8' × 2,8'.
Прамое ўзыходжанне: 22 гадз. 55 мін. 46,1 сек.
Схіленне: −42°38'29".

## Гл. таксама 
* Спіс аб’ектаў Месье
* Новы агульны каталог

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1836 годзе
Катэгорыя:Галактыкі
Катэгорыя:Аб’екты NGC
NGC 7421

**NGC 7421** – галактыка каталога NGC, знаходзіцца ў Сузор’і Жураўля. 
Бачная зорная велічыня: 11,7. 
Размер: 2,0' × 1,9'. 
Прамое ўзыходжанне: 22 гадз. 56 мін. 54,6 сек. 
Схіленне: -37°20'46".

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1834 годзе
Катэгорыя:Галактыкі
Катэгорыя:Аб’екты NGC
NGC 7456

**NGC 7456** — галактыка каталога NGC, знаходзіцца ў Сузор’і Жураўля.
Бачная зорная велічыня: 11,7.
Размер: 5,5' × 1,6'.
Прамое ўзыходжанне: 23 гадз. 2 мін. 10,1 сек.
Схіленне: −39°34'09".

## Гл. таксама 
* Спіс аб’ектаў Месье
* Новы агульны каталог

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1834 годзе
Катэгорыя:Галактыкі
Катэгорыя:Аб’екты NGC
NGC 753

**NGC 753** — галактыка каталога NGC, знаходзіцца ў Сузор’і Андрамеды.
Бачная зорная велічыня: 12,2.
Бачны размер: 3,0' × 1,9'.
Прамое ўзыходжанне: 1 гадз. 57 мін. 42,4 сек.
Схіленне: +35°54'57".

## Гл. таксама 
* Спіс аб’ектаў Месье
* Новы агульны каталог

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1865 годзе
Катэгорыя:Галактыкі
Катэгорыя:Аб’екты NGC
NGC 6872

**NGC 6872** — галактыка каталога NGC, знаходзіцца ў Сузор’і Паўліна.
Бачная зорная велічыня: 11,8.
Размер: 6,0' × 1,5'.
Прамое ўзыходжанне: 20 гадз. 16 мін. 57 сек.
Схіленне: −70°46'04".

## Гл. таксама 
* Спіс аб’ектаў Месье
* Новы агульны каталог

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1835 годзе
Катэгорыя:Галактыкі
Катэгорыя:Аб’екты NGC
NGC 7552

**NGC 7552** — спіральная галактыка з перамычкай каталога NGC, знаходзіцца ў Сузор’і Жураўля.

Бачная зорная велічыня: 10,6. Размер: 3,4' × 2,7'. Прамое ўзыходжанне: 23 гадз. 16 мін. 10,6 сек. Схіленне: −42°35’05".

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1826 годзе
Катэгорыя:Галактыкі
Катэгорыя:Аб’екты NGC
NGC 7573

**NGC 7573** – галактыка каталога NGC, знаходзіцца ў Сузор’і Вадаліва. 
Бачная зорная велічыня: 14,0. 
Размер: 1,3' × 1,1'. 
Прамое ўзыходжанне: 23 гадз. 16 мін. 26,3 сек. 
Схіленне: -22°09'14".

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1886 годзе
Катэгорыя:Галактыкі
Катэгорыя:Аб’екты NGC
NGC 7689

**NGC 7689** — галактыка каталога NGC, знаходзіцца ў Сузор’і Фенікса.
Бачная зорная велічыня: 11,5.
Размер: 2,8' × 1,9'.
Прамое ўзыходжанне: 23 гадз. 33 мін. 16,4 сек.
Схіленне: −54°05'39".

## Гл. таксама 
* Спіс аб’ектаў Месье
* Новы агульны каталог

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1826 годзе
Катэгорыя:Галактыкі
Катэгорыя:Аб’екты NGC
NGC 858-1

**NGC 858** — галактыка каталога NGC, знаходзіцца ў Сузор’і Кіта.
Бачная зорная велічыня: 13,5.
Бачны размер: 1,3' × 1,1'.
Прамое ўзыходжанне: 2 гадз. 12 мін. 30,2 сек.
Схіленне: −22°28'17".

## Гл. таксама 
* Спіс аб’ектаў Месье
* Новы агульны каталог

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1886 годзе
Катэгорыя:Галактыкі
Катэгорыя:Аб’екты NGC
NGC 864

**NGC 864** — галактыка каталога NGC, знаходзіцца ў Сузор’і Кіта.
Бачная зорная велічыня: 11,0.
Бачны размер: 4,7' × 3,5'.
Прамое ўзыходжанне: 2 гадз. 15 мін. 27,5 сек.
Схіленне: +06°00'07".

## Гл. таксама 
* Спіс аб’ектаў Месье
* Новы агульны каталог

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1785 годзе
Катэгорыя:Галактыкі
Катэгорыя:Аб’екты NGC
NGC 87

**NGC 87** — галактыка каталога NGC.
Бачная зорная велічыня: 14,1.
Бачны размер: 0,9' × 0,7'.
Прамое ўзыходжанне: 0 гадз. 21 мін. 14,2 сек.
Схіленне: −48°37'44".

## Гл. таксама 
* Спіс аб’ектаў Месье
* Новы агульны каталог

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1834 годзе
Катэгорыя:Галактыкі
Катэгорыя:Аб’екты NGC
NGC 922

**NGC 922** (іншыя абазначэнні — **ESO 478-28**, **MCG -4-6-37**, **UGCA 30**, **AM 0222-250**, **IRAS02228-2500**, **PGC 9172**) — галактыка ў сузор’і Печ.

Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.

## Гл. таксама 
* Спіс аб’ектаў Месье
* Новы агульны каталог

## Літаратура 
# 

 

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1784 годзе
0922
Катэгорыя:Печ (сузор’е)
NGC 925

**NGC 925** (іншыя абазначэнні — **UGC 1913**, **IRAS02243+3321**, **MCG 5-6-45**, **KARA 105**, **ZWG 504.85**, **KUG 0224+333**, **PGC 9332**) — галактыка ў сузор’і Трыкутнік.

Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.

## Гл. таксама 
* Спіс аб’ектаў Месье
* Новы агульны каталог

 

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1784 годзе
0925
Катэгорыя:Трыкутнік (сузор’е)
NGC 891

**NGC 891** (іншыя абазначэнні — **UGC 1831**, **MCG 7-5-46**, **ZWG 538.52**, **IRAS02195+4209**, **PGC 9031**) — спіральная галактыка (Sb) у сузор’і Андрамеда.

Гэты аб’ект уваходзіць у колькасць пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.
[300px|thumb|злева|Здымак галактыкі зроблены [Вялікі бінакулярны тэлескоп|Вялікім бінакулярным тэлескопам]]

12 кастрычніка 2005 года Вялікі бінакулярны тэлескоп зрабіў свой першы здымак, на якім захаваў аб’ект NGC 891.
## Гл. таксама 
* Спіс аб’ектаў Месье
* Новы агульны каталог

## Літаратура 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 

 

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1783 годзе
0891
Катэгорыя:Андрамеда (сузор’е)
Катэгорыя:Аб’екты Колдуэла
NGC 979

**NGC 979** (іншыя абазначэнні — **ESO 246-23**, **MCG ?7-6-14**, **AM 0229-444**, **PRC C-14**, **PGC 9614**) — лінзападобная галактыка (SB0) у сузор’і Эрыдан.

Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.

## Гл. таксама 
* Спіс аб’ектаў Месье
* Новы агульны каталог

 

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1835 годзе
0979
Катэгорыя:Эрыдан (сузор’е)
Катэгорыя:Лінзападобныя галактыкі
NGC 6855

**NGC 6855** — галактыка каталога NGC, знаходзіцца ў сузор’і Тэлескопа.
Бачная зорная велічыня: 12,9.
Размер: 1,5' × 1,3'.
Прамое ўзыходжанне: 20 гадз. 6 мін. 49,7 сек.
Схіленне: −56°23'23".

## Гл. таксама 
* Спіс аб’ектаў Месье
* Новы агульны каталог

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1834 годзе
6855
Катэгорыя:Тэлескоп (сузор’е)
NGC 5885

**NGC 5885** — галактыка каталога NGC, знаходзіцца ў сузор’і Шаляў.
Бачная зорная велічыня: 11,8.
Размер: 3,5' × 3,1'.
Прамое ўзыходжанне: 15 гадз. 15 мін. 4,2 сек.
Схіленне: −10°05'09".

## Гл. таксама 
* Спіс аб’ектаў Месье
* Новы агульны каталог

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1784 годзе
5885
Катэгорыя:Шалі (сузор’е)
Мінская беларуская школьная рада

**Мінская беларуская школьная рада** (*Беларуская школьная рада Меншчыны*) — беларуская нацыянальная культурна-асветная ўстанова ў Менску, дзейнічала ў 1919 — 20 гг. Стала асновай для стварэння Беларускай цэнтральнай школьнай рады.

Створана 30 жніўня 1919 года ў Менску падчас польскай акупацыі на базе школьнай камісіі Часовага Беларускага нацыянальнага камітэта. Дзейнічала пад палітычным і бюракратычным уціскам польскіх улад.

У прэзідыум Рады ўваходзілі С. Рак-Міхайлоўскі (старшыня), А. Данілевіч, В. Іваноўскі, У. Ігнатоўскі, Ч. Родзевіч, А. Смоліч, Я. Шнаркевіч і інш. Рада кіравала дзейнасцю беларускіх навучальных устаноў Мінскай губерні, стварала беларускія школы і культурна-асветныя гурткі, павятовыя і валасныя беларускія школьныя рады. Арганізавала ў Мінску і Слуцку беларускія настаўніцкія курсы, стварыла камісію, якая склала і выдала навучальную праграму для беларускіх пачатковых школ. Паводле пастановы Беларускай школьнай рады Меншчыны ад 1 сакавіка 1920 года рэктарам Мінскага беларускага педагагічнага інстытута прызанчаны В. Іваноўскі. У далейшым Рада намагалася стварыць беларускі нацыянальны ўніверсітэт.

Рада спыніла дзейнасць у ліпені 1920 года з прыходам Чырвонай Арміі.

## Літаратура 
* 


Катэгорыя:З’явіліся ў 1919 годзе
Катэгорыя:1919 год у Мінску
Ваявода

**Ваявода** -- у славянскіх краінах — кіраўнік узброенага фарміравання. Вядомы па летапісах з X ст.

## Гісторыя 
### Русь 
У Кіеўскай дзяржаве вядомы з 10 ст., спачатку камандавалі княжацкай дружынай або народным апалчэннем. У Галіцка-Валынскай дзяржаве 13—14 стст. ваяводы, акрамя таго, часам былі кіраўнікамі адміністратыўна-тэрытарыяльных адзінак (напрыклад, Берасцейскай зямлі).

### Вялікае Княства Літоўскае і Рэч Паспалітая 
У Польшчы і Вялікім Княстве Літоўскім — службовая асоба, кіраўнік мясцовай адміністрацыі ў ваяводстве. Засядаў у кароннай радзе або радзе ВКЛ, а пасля Люблінскай уніі і ў сенаце Рэчы Паспалітай. Прызначаўся пажыццёва з ліку буйных феадалаў, у Вялікім Княстве Літоўскім -- абавязкова з ураджэнцаў Княства. Прадстаўнік цэнтральнай улады.

Асноўныя абавязкі ваяводы — ажыццяўленне адміністрацыйнай улады, кантроль над крыніцамі дзяржаўных і велікакняжацкіх даходаў, арганізацыя ўзброеных сіл у ваяводстве, выкананне судовых функцый у замкавым судзе. Меў значную незалежнасць ад цэнтральных дзяржаўных органаў.

### Маскоўская дзяржава 
266px|thumb|right|Маскоўскі баярын-ваявода XVII ст.
У Маскоўскай дзяржаве ў канцы 15—17 ст. кожны з пяці асноўных палкоў войска меў аднаго ці некалькі ваявод. З 16 ст. гарадавы ваявода — кіраўнік гарадской і цывільнай адміністрацыі ў горадзе і адпаведным павеце (уездзе). Канцэнтраваў усю паўнату ўлады на месцах, кантраляваў органы губнога і земскага самакіравання. У другой палове 17 ст. палкавыя ваяводы захаваліся толькі ў разрадных палках. Пасля рэформы Пятра І у 1719 г. ваявода — кіраўнік правінцыі (адзінкі, на якія падзялілася губерня), падпарадкоўваўся губернатару. У 1775 г. правінцыі, а разам з імі пасады ваявод, былі скасаваны, яны захаваліся толькі ў Магілёўскай і Пскоўскай губернях (ліквідаваны ў 1778 г.).

### Польшча 
У Польшчы і ў тым ліку ў Заходняй Беларусі, у 1920—1939 гг., ваявода — кіраўнік усёй мясцовай адміністрацыі ваяводства, адначасова кіраўнік выканаўчага органа ваяводскага тэрытарыяльнага самакіравання. Пасада ваяводы была адноўлена ў 1944 г. і існавала ў Польшчы да 1950 г., адноўлена ў 1973 г.

### Іншыя краіны 
Тытул выкарыстоўваўся ў сярэднявечных Чэхіі, Босніі, Балгарыі, Венгрыі, Харватыі, Сербіі, Малдавіі, Валахіі і Трансільваніі як званне военачальніка.

## Літаратура 
* с. 562 т. 26, «Акты издаваемые Виленскою Археографическою Комиссиею для разбора Древних Актов», г. Вильна, 1899 г.

Катэгорыя:Пасады
Катэгорыя:Пасады ў Вялікім Княстве Літоўскім
Лёвенскі каталіцкі ўніверсітэт

**Лёвенскі каталіцкі ўніверсітэт** — бельгійская вышэйшая навучальная ўстанова з сядзібай у горадзе Лёвен. Навучанне вядзецца пераважна на нідэрландскай мове.

## Гісторыя 
Датай заснавання лічыцца 1425 г., калі брабанцкі князь Ян IV звярнуўся з просьбай пра адкрыццё школы (*studium generale*) да Папы Рымскага Марціна V. У сваёй просьбе ён падкрэсліваў зручнасць мясцовасці і дабрабыт жыхароў горада, а таксама наяўнасць адпаведнага будынка для школы.

Праз пяць гадоў пасля заснавання агульнай школы Папа Рымскі Яўген IV адчыніў тут багаслоўскі факультэт, які прынёс універсітэту найбольшую славу. Сярод яго прафесараў былі Адрыян Флёрэнс (пазней Адрыян VI, Папа Рымскі), Эразм Ратэрдамскі, іншыя вядомыя вучоныя. У XIX ст. Лёвенскі ўніверсітэт стаў міжнародным цэнтрам філасофіі неатамізму.

Пад час Французскай рэвалюцыі быў зачынены і толькі з нараджэннем сучаснай бельгійскай дзяржавы, 1831 г., быў адноўлены — перш у горадзе Мехелен, а адтуль перанесены зноў у Лёвен.

У 1888—1889 г. тут пры дапамозе кардынала Д. Мерсье быў заснаваны Вышэйшы інстытут філасофіі (школа Фамы Аквінскага), з 1894 г. выдаваўся часопіс «Revue Neoscolastique». Універсітэт праславілі не толькі філосафы і багасловы: шырока вядомы, напрыклад, картограф, складальнік дакладных атласаў Меркатар, анатаміст А. Везалій, фізік Ж. Леметр і інш.

Падчас абедзвюх сусветных войнаў былі знішчаныя вялікія ўніверсітэцкія кнігазборы, страчана частка архіваў.

У 1946 г. пад адной адміністрацыяй паўсталі дзве паралельныя секцыі ўніверсітэта — французская і фламандская, а з 1970 г. існуюць два асобныя ўніверсітэты — французскі (у горадзе Лёвен-ле-Нёў) і фламандскі. Абодва лічацца пераемнікамі старога ўніверсітэта.

## Мова 
Спачатку адзінай мовай універсітэту была лацінская, пасля французская. Толькі ў 1911 г. лекцыі пачалі чытаць на нідэрландскай мове.

## Беларусы ў Лёвенскім універсітэце 
Першым беларусам, які скончыў вышэйшыя студыі ў Лёвенскім універсітэце з тытулам доктара філасофіі, быў Фабіян Абрантовіч. Сярод выпускнікоў-беларусаў Уладзімір Бакуновіч, Вітаўт Кіпель, Зора Кіпель, Барыс Рагуля, Галіна Русак, Міхась Саўка, Павел Урбан, Уладзімір Цвірка, Лявон Карась, Янка Філістовіч, Уладзімір Бутрымовіч, Аляксей Арэшка (доктар хіміі). Таксама ва ўніверсітэце вучыліся Альбрэхт Станіслаў Радзівіл (у 1609), Андрэй Рудаміна-Дусяцкі (у пачатку XVII ст.), Крыштаф Міхал Сапега (у 1627). Выкладаў ва ўніверсітэце Вінцэнцій Бучынскі (з 1848).

## Літаратура 
* Беларусь-Бельгія: Грамадска-культурнае ўзаемадзеянне: Матэрыялы міжнар. «круглага стала», Мінск, 2001 / Рэдкал.: А. Мальдзіс і інш. — Мн.: «Беларускі кнігазбор», 2002. ISBN 985-6638-68-2.

## Спасылкі 
* Сайт універсітэта 

Катэгорыя:Лёвен
Катэгорыя:Універсітэты Бельгіі
Катэгорыя:Каталіцкія ўніверсітэты
Катэгорыя:Універсітэты паводле алфавіта
Севярын Аляксандравіч Квяткоўскі

**Севярын Аляксандравіч Квяткоўскі** (нар. , ) — беларускі літаратар, блогер.

## Біяграфія 
Працаваў журналістам на «Радыё 101,2» (1995—1996); у газетах «Имя» (1995—1996) і Наша Ніва (1996—1999); у беларускай рэдакцыі «Польскага радыё» (1997—1998); на «Радыё Рацыя» (1999—2002) і Радыё «Свабода» (2002—2008). Рэдактар грамадскага блогу «Будзьма беларусамі!» (2008—2012). Ад 2012 — публіцыст Радыё «Свабода». Сябра БАЖ, Саюза беларускіх пісьменнікаў і ПЭН-цэнтра.

Уваходзіў у склад Партыі аматараў піва.

## Творчасць 
Дэбютаваў у газеце «Наша Ніва» ў 1993 годзе імпрэсіямі «На гэтай паперы…», «Момант Мяне», «Парагвай». Піша апавяданні, эсэ, імпрэсіі, мініяцюры, нарысы, фрашкі, аўтарскія тэксты. Публікуецца ў «Нашай Ніве», «Arche», на Svaboda.org і іншых інтэрнэт-пляцоўках. Паводле Севярына Квяткоўскага, у сеціўнай медыяпрасторы рэальнасць і мастацтва пераплятаюцца і набываюць самыя неверагодныя формы.

Аўтар кніг «Фрашкі да пляшкі» (2007), «Падарунак для Адэлі» (містычны трылер у навелах; 2012). Таксама аўтар ідэі і сааўтар аўдыёкнігі «Народныя фрашкі. Супольны альбом» (2009). Аўтар праекта і кнігі «Як стаць беларусам» (2014). Сатырычнага рамана-комікса «Каларадская пушча» (2019).

## Прызнанне 
* Лаўрэат прэміі «Залатая літара» (2007) за кнігу «Фрашкі да пляшкі».
* Лаўрэат прэміі сайту 101blog.net (2007) за лепшы постынг у беларускай блогасферы за 2007 год.

## Літаратура 
* Квяткоўскі Севярын Аляксандравіч  / Саюз беларускіх пісьменнікаў: Асабістыя старонкі сяброў СБП [Электронны рэсурс] — Рэжым доступу http://lit-bel.org 
* Севярын Квяткоўскі «Падарунак для Адэлі»  // Літаратурная прэмія імя Ежы Гедройца: Вынікі 2012 года [Электронны рэсурс] — Рэжым доступу http://2013.gedroyc.by/ 

## Спасылкі 
* http://www.budzma.org/
* http://abrykos.livejournal.com/ — блог С. Квяткоўскага ў ЖЖ
* Творы С. Квяткоўскага на «Беларускай палічцы»

Катэгорыя:Журналісты Беларусі
Катэгорыя:Пісьменнікі Беларусі
Катэгорыя:Члены Саюза беларускіх пісьменнікаў
Ігумен (значэнні)

* **Ігумен** — кіраўнік мужчынскага манастыра
* **Ігумен** — колішняя назва горада Чэрвень
Дружба (нафтаправод)

**Дружба** — сістэма магістральных нафтаправодаў. Пабудаваная ў 1960-я гады для транспартавання нафты з Волга-Уральскай нафтагазаноснай правінцыі ў краіны Усходняй Еўропы.

Маршрут нафтаправода праходзіць ад Альмецьеўска (Расія) праз Самару, Бранск да Мазыра, затым разгалiноўваецца: паўночны ўчастак (па тэрыторыі Беларусі, Польшчы, Германіі, Латвіі і Літвы) і паўднёвы (па тэрыторыі Украіны, Чэхіі, Славакіі і Венгрыі).

У сістэму ўваходзіць 8900 км трубаправодаў, 45 помпавых станцый, 38 прамежкавых помпавых станцый, рэзервуарныя паркі, якія змяшчаюць 1,5 млн м³ нафты. Па нафтаправодзе ў краіны «далёкага замежжа» штогод экспартуецца 66,5 млн т, у тым ліку па паўночнай галіне — 49,8 млн т.

У сувязі з планамі будаўніцтва БТС-II паўночная галіна хутчэй за ўсё не будзе выкарыстоўвацца як частка «Дружбы». У той жа час, існуюць праекты па выкарыстанні галіны ў якасці працягу нафтаправода Адэса-Броды для экспарту нафты праз балтыйскія парты ці ў рэверсным рэжыме для паставак нафты ў Беларусь праз тэрміналы Бутынге і Вэнтспілс.

Катэгорыя:Трубаправодны транспарт

Катэгорыя:Нафтаправоды Расіі
Катэгорыя:Нафтаправоды Беларусі
Катэгорыя:Нафтаправоды Украіны
Катэгорыя:Энергетыка Польшчы
Катэгорыя:Энергетыка Германіі
Катэгорыя:Энергетыка Славакіі
Катэгорыя:Энергетыка Венгрыі
Катэгорыя:Эканоміка Венгрыі
Катэгорыя:Энергетыка Латвіі
Катэгорыя:Энергетыка Літвы
Злыдні

**Злы́дні** — у беларускай і ўсходнеславянскай міфалогіі нячысцікі, варожыя духі, якія насылаюць на людзей няшчасці.

## Апісанне 
У беларускім фальклоры гэта малыя, гарбатыя, скурчаныя істоты, у вялізных ботах і шапках-вушанках. Падобныя ці то да катоў, ці то да сабак.

## Лад жыцця 
У сквапных гаспадароў у хатах жывуць шкадлівыя злыдні. Толькі гаспадар за вароты, яны вылазяць са хованак і пачынаюць вэрхал. Б’юць посуд, разліваюць малако з глечыкаў, кідаюць патэльні па хаце.

Часам яны нападаюць на пэўную хату, і там ужо нічога не вядзецца. Звычайна жывуць вялікім гуртам у падпеччы, робяць адтуль вылазкі па ўсёй гаспадарцы і губяць розную маёмасць. Заглядваюць ва ўсе гаршкі, у лепшую кашу падсыпаюць пяску, у самае тлустае малако наліваюць вады, псуюць у дзяжы хлеб, крадуць у курэй яйкі. Ёсць беларуская прымаўка: «Упрасіліся злыдні на тры дні, а і ў тры гады не выжывеш».

Займаюцца злыдні пераважна шкодніцтвам, імкнуцца хутчэй навесці беспарадак. У беларускім фальклоры часам гавораць, што злыдні селяцца ў дамах тых, хто хоча хутка разбагацець, але могуць пасяліцца без прычыны.

Злыдні абавязкова нападуць на таго, хто працуе падчас яды. Забаранялася красці ў суседзяў лыжкі, бо «завядуцца Злыдні» (Брагінскі р-н). Лыжка наогул устойліва звязана з міфічнымі злыднямі, яна рэчыўна ўвасабляе іх. У Лельчыцкім р-не верылі, што нельга падымаць знойдзеную лыжку — гэта злыдзень, таксама нельга і класці на стол лішнюю лыжку, каб не клікаць злыдняў.

Катэгорыя:Міфічныя істоты
Катэгорыя:Міфалогія
Катэгорыя:Беларуская міфалогія
Катэгорыя:Беларуская народная дэманалогія
Войт

**Войт**, **войтаўства** (, , ) — абраная службовая пасада наглядчыка ці распарадчыка ў Вялікім княстве Літоўскім, якая ўзначальвала магістрат ў гарадах у XV—XVIII стагоддзях, застарэлы «сельскі стараста».

## Гісторыя 
Узначальваў мясцовае кіраўніцтва ці самакіраўніцтва (воласці, горада, мястэчка, сяла, вёскі, двара). Войта прызначаў вялікі князь ВКЛ з ліку заможных мяшчан або феадалаў, а прыватнаўласніцкіх гарадоў — іх уладальнікі. Іншага разу войта выбіралі гараджане, напрыклад у Оршы, Пінску, Мазыры. У гарадах, дзе існавала самакіраванне, пасада войта ўводзілася да Магдэбургскага права. Увядзенне пасады войта адначасова з наданнем Магдэбургскага права азначала стварэнне прадугледжаных гэтым правам органаў кіравання. Класічнае Магдэбургскае права зводзіла ролю войта да старшынства на шэфенскім судзе.

Аднак на Беларусі войт паступова набыў правы вышэйшай адміністрацыйнай улады і войтаўскага суда. Меў значныя крыніцы даходаў. Акрамя судовых пошлін, прыбытак войта складаўся са значнай часткі розных натуральных пабораў, долі прыбытку ад рыначнага гандлю, утрымання корчмаў, крам, часам — зямельных падараванняў. Прызначаныя войты часта перакладалі свае абавязкі на ландвойтаў, варагавалі з гараджанамі. Задакументаваныя шматлікія скаргі на незаконныя дзеянні войта.

## Іншае 
* Асоба, якая наглядала за працай прыгонных сялян і выкананнем імі павіннасцей. Войт, які кіраваў часткай маёнтка, называўся ключ-войтам.
* Кіраўнік гміны ў Заходняй Беларусі ў 1921—1939.

## Гл. таксама 
* Войтаўскі суд
* Войтаўска-лаўніцкі суд
* Падвойскі

## Літаратура 
* *Доўнар Т. І.* Войт // 
* с. 154, «Словник іншомовних слів», за ред. академіка АН УРСР О. С. Мельничука, м. Київ, 1985 р.;
* с. 563 том. 26, «Акты издаваемые Виленскою Археографическою Комиссиею для разбора Древних Актов», г. Вильна, 1899 г..

Катэгорыя:Пасады
Катэгорыя:Тытулы
Катэгорыя:Арыстакратыя
Катэгорыя:Пасады ў Вялікім Княстве Літоўскім
Віленскае біскупства

**Віленскае біскупства** — царкоўна адміністрацыйная адзінка рымска-каталіцкай царквы ў Вялікім Княстве Літоўскім. Утворана паводле прывілея вялікага князя літоўскага Ягайлы ад 17 лютага 1387 г., зацверджана Папам Рымскім Урбанам VI у 1388 г.

Падпарадкоўвалася Папству, з 1418 г. гнезненскаму архібіскупу. На чале стаяў біскуп, якому падпарадкоўваліся амаль усе парафіі на Беларусі і Літве (апроч парафій Берасцейскага ваяводства). Першы біскуп — Андрэй.

Віленскі капітул (калегія духоўных асоб пры біскупе) створаны ў 2-й палове 1388 г. пазнаньскім біскупам Дабрагостам паводле булы Папы Рымскага Урбана VI са згоды Ягайлы. У яго першапачаткова ўваходзілі пробашч, дэкан, 10 канонікаў, з 1397 г. — кусташ, з 1345 г. — арцыдзяк, з 1522 г. — прэлат-кантар. Для вырашэння важных падзей духоўнага жыцця біскуп склікаў сіноды духавенства. Першы сінод адбыўся ў канцы 1520 г. або пачатку 1521 г.

Штодзённымі справамі біскупа займаўся двор (курыя), які падзяляўся на канцылярыю, духоўны суд і прыватны двор біскупа (маршалак, падскарбі, кухмістр, ключнік і іншыя прыдворныя). За 1387—1430 гг. на аснове фундушаў было створана 27 парафіяльных касцёлаў, за 1431—1500 гг. — 99 касцёлаў, у 1-й палове XVI ст. — 129 касцёлаў. У сярэдзіне XVI ст. у 17 паветах ВКЛ дзейнічала 259 парафій (касцёлаў), у 1790 г. — 277 касцёлаў. Парафіі былі аб’яднаны ў дэканаты. У XVIII ст. на Беларусі існавалі Аршанскі, Ашмянскі, Бабруйскі, Браслаўскі, Ваўкавыскі, Віцебскі, Вішнеўскі, Гродзенскі, Лідскі, Менскі, Наваградскі, Радашковіцкі, Ражанскі, Свірскі, Слонімскі і Полацкі дэканаты. У сярэдзіне XVI ст. ва ўладаннях Віленскага біскупства каля 2/3 вясковага насельніцтва складалі цяглыя сяляне.

У 1387 г. вялікі князь літоўскі наддаў Віленскаму біскупству воласць Таўрогіне на паўднёвым-усходзе сучаснай Літвы, Бакшты на поўначы Меншчыны, Дуброўна каля Ліды і некалькі вёсак. Пазней біскупства атрымала Стрэшын на Дняпры, Корань, Ганявічы і Ваўчу, воласць Убарць (цяпер Лельчыцы) на Мазыршчыне, Параф’янава каля Докшыц і іншыя маёнткі. У сярэдзіне XVI ст. уладанні біскупства ўключалі каля 300 вёсак. Яны падзяліліся на сталовыя біскупскія (прыбытак ішоў на патрэбы біскупа і яго памочнікаў), сталовыя капітульныя (на ўтрыманне капітула) і прэстыманіяльныя (на патрэбы асобных канонікаў капітула). Найбольш значнымі біскупскімі маёнткамі былі Убарць і Ігумен, сталовымі капітульнымі Горваль і Стрэшын, прэстыманіяльнымі — Бакшты, Корань, Ванявічы, Ваўча (цэнтр маёнтку на пачатку XVII ст. перамясціўся з Ваўчы ў Бягомль) і інш.

## Гл. таксама 
* Біскупы віленскія
* Каталіцтва ў Беларусі
* Каталіцтва ў Літве

## Літаратура 
* *Насевіч В. Л.* Віленскае біскупства // 
* Stosunki litewsko-polskie w Djecezji Wileńskiej i nadużycia Partji Wszechpolskiej. Memorjał duchowieństwa litewskiego. — Wilno : Druk. J. Zawadzkiego, 1913. — 66 s.

Катэгорыя:Каталіцтва ў Беларусі
Катэгорыя:Каталіцтва ў Вялікім Княстве Літоўскім
Катэгорыя:Каталіцтва ў Літве
Кікімара

Кікімара (1934)]]
**Кікімары**, **Вешчыцы** — ва ўсходнеславянскай міфалогіі юныя істоты, што жывуць па сядзібах, выключна жаночага полу, загубленыя да хрышчэння дочкі ці праклятыя маткаю яшчэ ў чэраве.

Кікімары бясшкодныя, галоўным чынам збіраюцца ў тыя дамы, дзе адбылося забойства дзяцей, пракляцце і паблізу якіх быў схаваны трупік. З-за свае дзяціннасці Кікімары загульваюцца і перашкаджаюць жыхарам валтузнёй, ад якой чуваць шум уперамешку з рэдкім знямоглым піскам і віскам. Але сярод самай ажыўленай валтузні Кікімары часам спыняюцца: гэта значыць увага іх прыцягнута хатняй абстаноўкай, тою ці іншаю работаю, немаўлятамі, якіх пестуюць іх мацяркі. Тады Кікімары не па-зямному, неяк асабліва ўздыхаюць, чым выказваюць зайздрасць да чужой ласкі і недасягальнае жаданне завалодаць ёю самім. Не ведаючы іншай работы, Кікімары часцей за ўсё накідваюцца на пакладзенае некім шытво і пражу, каб дагадзіць маці ці яе дачцэ, і працягваюць перапыненую работу. Мэта, аднак, не дасягаецца: крывыя і няўмелыя швы, няроўнасць выпрадзеных нітак і г.д. раніцой разбіраюцца сталымі жанчынамі.

Звычайна месцазнаходжанне Кікімар у доме — пляцоўка на паверхні печы і падпечак, куды яны нябачна спускаюцца.

## Літаратура 
* Міфы Бацькаўшчыны: Літаратурна-мастацкае выданьне. Укладальнік: Уладзімір Васілевіч. — Мн.: БелЭн, 1994. ISBN 5-85700-162-5}}

## Спасылкі 
* Міфы Бацькаўшчыны на slounik.org

Катэгорыя:Міфічныя істоты
Катэгорыя:Беларуская народная дэманалогія
Катэгорыя:Беларуская міфалогія
Гнезненская мітраполія

**Гнезненская мітраполія** — адна з 14 мітраполій, лацінскага абраду ў каталіцкай царкве ў Польшчы. У яе склад уваходзяць:

# Гнезненская архідыяцэзія
# Влацлаўская дыяцэзія
# Быдгашчская дыяцэзія

Катэгорыя:Каталіцтва ў Польшчы
Катэгорыя:Мітраполіі
Катэгорыя:Гнезна (Польшча)
Баба-Яга

«Баба-Яга»]]
**Ба́ба-Яга́**, **Ба́ба-Юга́**, **Ягіня** — у славянскай міфалогіі і фальклоры злая чараўніца, гаспадыня ўсіх ведзьмаў.

Яна страшная, чорная, старая, раскудлачаная. Жыве ў хатцы на курыных ножках. Ездзіць у ступе, кульбаю ці таўкачом паганяе і замятае след памялом. Як і іншыя падуладныя ёй ведзьмы, яна лётае таксама на мятле, качарзе, лапаце, граблях, мыліцы.

Паводле павер’яў беларусаў, Баба-Яга — касцяная нага і падначаленыя ёй ведзьмы харчуюцца душамі людзей, ад чаго і робяцца паветранымі, лёгкімі, як душы.

## Вобраз у мастацтве 
. Берлін. 1923 год.]]
Вобраз Бабы-Ягі шырока выкарыстоўваўся творцамі сучасных казак, а з 1990-ых гадоў і рускага фэнтазі. У прыватнасці, вобраз Бабы-Ягі сустракаецца ў Андрэя Бяляніна ў цыкле твораў «Таемны вышук цара Гароха» і інш. А ў аповесці «Лукамор’е» Андрэя Алівярдзіева ўпершыню ў сучаснай літаратуры асвечаны дзяцінства і юнацтва гэтага персанажу.

## Літаратура 
* Міфы Бацькаўшчыны: Літаратурна-мастацкае выданьне. Укладальнік: Уладзімір Васілевіч. — Мн.: БелЭн, 1994. ISBN 5-85700-162-5

## Спасылкі 
Катэгорыя:Міфічныя істоты
Поўня (аб’яднанне)

**По́ўня** — грамадскае гісторыка-культурнае аб'яднанне, якое дзейнічала ў 1988—1989 гг. у г. Светлагорску Гомельскай вобласці, Беларусь. У 1989 прапанавала правесці пошук дакументаў, у выніку чаго былі выяўлены найбольш раннія звесткі аб в. Шацілкі (за 1560 г., цяпер — Светлагорск).

Катэгорыя:Культура Светлагорска
Катэгорыя:Грамадскія арганізацыі Беларусі
Ям-Запольскі мір

**Ям-Запольскі мір** — мірны дагавор паміж Рэччу Паспалітай і Маскоўскай дзяржавай, заключаны на 10 год 6 студзеня 1582 ў в. Ківеравай гары (за 15 вёрст ад Запольскага яма, адсюль назва) пасламі Івана Грознага і Стэфана Баторыя пры пасярэдніцтве папскага легата Антоніа Пасевіна. Ям-Запольскім мірам скончана Лівонская вайна, якую пачаў Іван Грозны з Вялікім княствам Літоўскім за валоданне Лівоніяй. Паводле ўмоў міру, у абмен на адмову ад захопленых Іванам Грозным Лівоніі і Полацка, Маскоўская дзяржава атрымала назад Вялікія Лукі і іншыя землі, захопленыя Стэфанам Баторыям у ходзе вайны.

Катэгорыя:Міжнародныя дагаворы Расіі
Катэгорыя:Міжнародныя дагаворы Рэчы Паспалітай
Катэгорыя:Міжнародныя дагаворы Вялікага Княства Літоўскага
Катэгорыя:Мірныя дагаворы Сярэдневякоўя
Катэгорыя:Мірныя дагаворы XVI стагоддзя
Катэгорыя:Гісторыя Пскова
Катэгорыя:Лівонская вайна
Войтаўска-лаўніцкі суд

**Во́йтаўска-ла́ўніцкі суд** — адзін з мясцовых судоў для гарадскога насельніцтва Вялікага Княства Літоўскага. Дзейнічаў у гарадах, якія мелі грамату на магдэбургскае права. Яго юрысдыкцыі падлягалі мяшчане.

У склад суда ўваходзілі войт і лаўнікі. Старшынёй судовага пасяджэння быў войт ці ландвойт. Ад памераў горада залежала колькасць лаўнікаў.

Справа таксама разглядалася, калі ў судовай спрэчцы ў якасці істца выступаў жыхар горада, які не меў прывілея на магдэбургскае права, або феадал ці залежны ад яго чалавек.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Суды
Катэгорыя:Дзяржаўны лад Вялікага Княства Літоўскага
Войтаўскі суд

**Во́йтаўскі суд** — мясцовы суд у гарадах Вялікага Княства Літоўскага, якія валодалі магдэбургскім правам, суд узначальваў войт.

Войтаўскі суд мог дзейнічаць і ў гарадах, якія не валодалі магдэбургскім правам. Каралева Бона ў 1551 годзе запатрабавала, каб у вялікакняжацкіх гарадах судовыя спрэчкі паміж мяшчанамі староста разглядаў не адзін, а сумесна з гарадскім войтам і 2—3 прысяжнымі.

У многіх прыватнаўласніцкіх гарадах, дзе не было ўведзена магдэбургскае права, таксама дзейнічаў або войтаўскі, або войтаўска-лаўніцкі суд.

У XVI стагоддзі былі прызначыны войты з правам уласнага суда ў Сураж, Веліж, Магілёў і іншыя гарады ВКЛ. Поруч з войтам дзейнічаў бурмістраўска-радзецкі суд.

## Літаратура 
* 
* *Доўнар Т. І.* Войтаўскі суд // 

Катэгорыя:Суды
Свір (возера)

**Свір** — возера на мяжы Мядзельскага і Смаргонскага раёнаў у басейне ракі Страча, за 27 км на паўднёвы захад ад горада Мядзел, каля гарадскога пасёлка Свір.

## Гідраграфія 
Плошча 22,28 км². Найбольшая глыбіня 8,7 м. Даўжыня 14,1 км. Найбольшая шырыня 2,27 км. Даўжыня берагавой лініі 31,2 км. Аб’ём вады 104,3 млн. м³. Плошча вадазбору 364 км².

Катлавіна возера выцягнутая з паўночнага захаду на паўднёвы ўсход. Заходнія схілы катлавіны вышынёй 12—15 м (участкамі да 25 м), разараныя ці пад хмызняком, усходнія вышынёй 3—5 м, параслі лесам. Берагі высокія, месцамі зліваюцца са схіламі катлавіны, усходнія нізкія, забалочаныя. Пойма на ўсходзе і поўначы выразная (шырыня да 200 м), пад зрэджаным хмызняком, забалочаная, парэзана сеткай меліярацыйных каналаў. Пераважаюць глыбіні ў 6 метраў, у цэнтры і на поўдні возера пясчаныя мелі (2 і 3,4 м). Дно да глыбіні 4 м пясчанае, ніжэй выслана сапрапелямі.

Упадаюць рэкі Смолка, Вялікі Перакоп, ручай Свірскі, на поўначы выцякае рака Свірыца.

## Экалогія 
Возера моцна зарастае ўздоўж усходніх берагоў, у вытоку Свірыцы і месцы ўпадзення Смолкі паласа трыснягу і чароту дасягае шырыні 200 м.

Месца адпачынку, каля возера санаторый «Свір».

## Літаратура 
* 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* Общая характеристика озёр Минской области // Справочник «Водные объекты Республики Беларусь» 
* Морфометрические параметры озёр Минской области // Справочник «Водные объекты Республики Беларусь» 
* Озеро Свирь  // Інфармацыйна-гістарычны партал Мядзельскага раёна

Катэгорыя:Азёры Мядзельскага раёна
Катэгорыя:Азёры Смаргонскага раёна
Катэгорыя:Басейн Страчы
Чорт

**Чорт**, **д’ябал**, **нячысты дух** — міфічная істота.

Чорт, паводле народных уяўленняў беларусаў, мае цялесны вобраз; з выгляду чорны, калматы, на галаве ў яго двое невялікіх рагоў, ззаду хвост, на нагах і руках шмат вострых кіпцюроў. У Чарцей мужчынскага полу ёсць нават барада, хоць і рэдзенькая, казліная. Чорт можа прымаць на сябе розныя абліччы: з’яўляцца ў вобразе жывёл і нават чалавека. Але як бы Чорт ні стараўся падрабіцца пад чалавека, яго можна пазнаць па рагах на галаве, кіпцюрах на канечнасцях і па хвасце, таму што гэтыя прыкметы не могуць быць скінуты ці зменены. Таму ён стараецца закрыць свае характэрныя прыкметы адзеннем, з’яўляецца ў капелюшы і пальчатках на руках.

## Вобраз у міфалогіі 
У хрысціянскай народнай міфалогіі злажыліся даўнія і ўстойлівыя ўяўлення аб выглядзе чарцей, дакладней іх цялеснага вобраза, так як чэрці — яшчэ і *злыя духі*. У ўяўленнях аб чорце захаваліся рэшткі індаеўрапейскай міфалогія, з налажэннем больш позняга хрысціянскага ўяўлення, што ўсе паганскія бажаства з’яўляюцца дэманамі і увасабляюць злы пачатак, і змяшаліся з юдэахрысціянскімі ўяўленнямі аб Д’ябле і палых анёлах. У ўяўленнях аб чорце прасочваецца падабенства з грэчаскім Панам — заступнікам жывёлагадоўлі, духам палетак і лясоў, і Вялесам (прыбалт. Вяльном). Аднак хрысціянскі чорт, у адрозненне ад сваіх паганскіх прататыпаў, не з’яўляецца заступнікам жывёлагадоўлі, а з’яўляецца шкоднікам людзям. Чэрці ў павер’ях прымаюць від жывёл старога культу — казлоў, ваўкоў, сабак, варонаў, змей і г. д. Лічылася, што чэрці маюць з большага чалавекападобны (антрапаморфную) выгляд, але з даданнем некаторых фантастычных або пачварных дэталяў. Найбольш распаўсюджаны воблік ідэнтычны выяве антычных Пана, фаўнаў і сатыраў — рага, хвост і казліныя ногі або капыта, часам поўсць, радзей свіны пятачок, кіпцюры, крылы лятучай мышы і г. п. Нярэдка іх апісваюць з гарышчамі як вуглі вачыма. У такім выглядзе чэрці выяўлены на шматлікіх карцінах, іконах, фрэсках і кніжных ілюстрацыях як у Заходней, так і ў Васходней Еўропе. У праваслаўнай літаратуры чэрці апісваюцца пераважна ў выглядзе эфіёпаў.

## Спасылкі 
Міфы Бацькаўшчыны на slounik.org

Катэгорыя:Міфічныя істоты
Катэгорыя:Беларуская народная дэманалогія
Катэгорыя:Беларуская міфалогія
Танец жывата

thumb|Танцоўшчыца выконвае танец жывата
**Танец жывата**, або **бэ́ліданс** — еўрапейская назва адмысловай танцавальнай тэхнікі, распаўсюджанай на Блізкім Усходзе і ў большасці арабскіх краін. Назва «танец жывата» з'явілася ў канцы 19 стагоддзя ў Францыі, арабы жа завуць танец жывата *Raqs Sharqi*, гэта значыць *«усходні танец»*.

## Геаграфія танца 
Танец жывата ўключае ў сябе мноства розных школ, такіх, напрыклад, як Егіпецкая, Ліванская, Турэцкая і інш.

## Асаблівасці танца 
Адна з характэрных рыс гэтага выгляду танцавальнага мастацтва — тое, што абсалютна ўсё рухі выконваюцца ізалявана адзін ад аднаго, што трэніруе каардынацыю танцоркі. Акрамя таго, нельга адмаўляць карысны ўплыў танца жывата на здароўе жанчыны. Асаблівасць танца жывата — у яго пластычнасці, што і дае падобны эфект.
 
Важным кампанентам танца жывата з'яўляецца яго псіхалагічны складнік. Падчас заняткаў здымаюцца стрэс і напруга, паляпшаецца настрой, жанчына вучыцца лепш разумець сваё цела.

## Спасылкі 
* http://arabian-skyfly.narod.ru - бібліятэка арабскай музыкі, неабходнай пры вывучэнні танца жывата

Катэгорыя:Танцы