Вершы Пушкіна 1813—1825

1987 года да 150-годдзя з дня смерці паэта]]

У творчай спадчыне Пушкіна вершы займаюць значнае месца. На пачатку літаратурнай дзейнасці яго натхнялі творы французскіх паэтаў XVII—XVIII стагоддзяў, з якімі ён пазнаёміўся, чытаючы кнігі з бібліятэкі бацькі. У той час яго ўлюбёнымі аўтарамі былі Вальтэр і Эварыст Парні. Пазней настаўнікамі юнага паэта сталі Бацюшкаў, які лічыўся майстрам «лёгкай паэзіі», і кіраўнік рускага рамантызму Жукоўскі. У пушкінскай лірыцы перыяду 1813—1815 гадоў пануе тэма хуткацечнасці жыцця, якая дыктуе прагу асалоды радасцямі быцця. У 1815 годзе Пушкін апублікаваў верш, звернуты да Бацюшкава, дзе заклікаў таго, які адышоў ад паэзіі, зноў вярнуцца да творчасці. Бацюшкаў, даведаўшыся, што аўтар ліцэіст, адмыслова прыехаў у Царскае Сяло, каб пазнаёміцца з ім. Ён раіў юнаму паэту не захапляцца празмерна лёгкай (анакрэантычнай) паэзіяй, а заняцца сур'ёзнейшымі тэмамі, у тым ліку ваеннай. З 1816 года Пушкін звяртаецца да жанру элегіі і распрацоўвае характэрныя для яго матывы: нераздзеленага кахання, сыходу маладосці, згасання душы. Нягледзячы на пераймальнасць, умоўнасць, літаратурныя штампы ранніх твораў, Пушкін ідзе сваім асобым шляхам. Ён не абмяжоўваецца камернай паэзіяй, звяртаючыся да тэм складанейшых, грамадска-значных.

## Вершы Ліцэйскага перыяду (1813—1817) 
### 1813 
* Да Наталлі («*Мне даведацца прыпала*…»)
* Няшчасце Кліта
* Двум Аляксандрам Паўлавічам

### 1814 
* Да сябра вершатворца
* Кольна (перайманне Асіяна)
* Эўлега
* Асгар
* Розум і каханне
* Да сястры
* Прыгажуні, якая нюхала табаку
* Эпіграма («*Арыст нам абяцаў трагедыю такую*…»)
* Казак
* Князю А. М. Гарчакову («*Няхай, не знаўшы Апалона*…»)
* Дасведчанасць
* Асалода
* Да Наташы
* Студэнты-бяседнікі
* Бава (урывак з паэмы)
* Да Бацюшкава
* Эпіграма
* Да М. Р. Ламаносава
* На Рыбушкіна
* Успаміны ў Царскім Сяле
* Раманс
* Леда (Кантата)
* Stances
* Mon Portrait
* Мы нядаўна ад журботы
* На Пучкову («*Дальбог, Пучкова не смяшыць*…»)
* Гараль і Гальвіна
* Споведзь беднага вершатворца

### 1815 
* Гарадок (К***)
* Бацюшкаву («*Ў пячорах Гелікона*…»)
* Напалеон на Эльбе
* Да Пушчына (4 мая)
* Да Галіча
* Да маладой актрысы
* Успамін (Да Пушчына)
* Пасланне да Галіча («*Дзе ты, лянівец мой?*..»)
* Да Дэльвіга. Адказ
* На вяртанне гасудара імператара з Парыжа ў 1815 годзе
* «*Так, я шчаслівы быў, так, меў я асалоду*»
* «*Панурых тройка спевакоў*…»
* Вада і віно
* Здрады
* Да Ліцынія
* Летуценнік
* Мой тэстамент. Сябрам
* Да яе («*Эльвіна, мілы друг*...»)
* Мая эпітафія
* Паражаны рыцар
* Да Дэльвіга («*Паслухай, муз нявінных*...»)
* Ружа
* Сляза
* Да бар. М. А. Дэльвіг
* Майму Арыстарху
* Цень Фанвізіна
* Труна Анакрэона
* Пасланне да Юдзіна
* Да жывапісца
* Стары («*Я ўжо не той Філосаф прагны*…»)
* Вішня

### 1816 
* Назаўтра з свечкаю грашовай
* Вусы. Філасафічная ода
* Шчаслівы ў шуме гарадскім
* Хрыстос ускрос, любімец Феба!
* Прынцу Аранскаму
* Сон (Урывак)
* Кж. В. М. Валконскай
* Экспромт на Агарову
* Акно
* Да Жукоўскага («*Дабраславі, паэт!*»)
* Асенняя раніца
* Расстанне
* Ісціна
* На Пучкову
* Дзядзьку, які назваў сачыніцеля братам
* Вершнікі
* Элегія («*Шчаслівы, хто ў запале сам*…»)
* Месяц
* Спявак
* Да сну
* Слова мілай
* Любоў — жыцця халоднага вясёласць 
* Элегія («*Я бачыў смерць*…»)
* Сябрам («*Нашто, вясёлыя сябры*…»)
* Элегія («*Каханне, думаў я, пагасла назаўжды*…»)
* Асалода
* Да Машы
* Заздароўная чара
* Пасланне Лідзе
* Амур і Гіменэй
* Фіял Анакрэона
* Да Шышкова
* Абуджэнне
* Наэль на лейб-гусарскі полк
* Да Дэліі
* Дэлія
* Фаўн і пастушка. Абразкі
* Склеп
* «*Хвароба, дзядзечка? Бяссільны*…»
* Надпіс да альтанкі
* «*Вось Віля — дыхае каханнем*…»
* На гр. А. К. Разумоўскага
* На Бабалаўскі палац
* Параўнанне
* Твой і мой
* «*Нудней ідыліі, за оду халаднейшы*…»
* Куплеты. На словы «*Няможна як — ну так і быць*»
* Куплеты. На словы «*О, дазвольце мне сказаць*»
* Божа! цара тулі!..
* Тэстамент Кюхельбекера

### 1817 
* Да Каверына
* Элегія («*Я зноўку ваш, о юныя сябры!*…»)
* Да маладой удавы
* Бязвер'е
* Да Дэльвіга («*Шчаслівы, хто змала́*…»)
* Стансы «*Ты кажаш мне палаць душою*…»)
* Пасланне В. Л. Пушкіну
* Ліст да Ліды
* Князю А. М. Гарчакову («*Стыкнуся з васямнаццатай вясной*…»)
* У альбом
* У альбом Іллічэўскаму
* Таварышам
* Надпіс на сцяне бальніцы
* У альбом Пушчыну
* Кюхельбекеру («*Апошні раз, у цішы адзіноты*…»)
* Да партрэта Каверына
* Да ліста
* Снабачанне
* Яна
* «*І з пытаннем застанешся*…»
* «*Учора з усяночнай ідучы*…»
* «*Упэўнены ў сабе я*…»
* Couplets
* Эпіграма («*„Скажы, што новага“. — Ні слова…*»)
* «*Пажарскі, Мінін, Гермаген*…»
* Эпіграма на смерць вершатворца
* Партрэт («*Вось карапузік наш, манах*…»)
* Гаўншыльд і Энгельгард

## 1817—1820 
### 1817 (пасля Ліцэя) 
* «*Ёсць ў Расіі горад Луга*…»
* «*Даруйце, верныя дубровы*!..»
* Да Агаровай («*Мітрапаліт, хвалько нахабны*…»)
* Тургеневу
* Да *** («*Не ўдакладняй, нашто панылай думкай*…»)
* «*Краёў чужых без досведу аматар*…»
* Да яе («*У сумнай марнасці я ліру забываў*…»)
* Вольнасць. *Ода*
* Кн. Галіцынай, дасылаючы ёй оду «Вольнасць»
* Крыўцову
* «*Не пагражай ляніўцу маладому*…»
* «*Вянец жаданням! Але што ж, я бачу вас*…»

### 1818 
* Летуценніку
* Да Чаадаева
* Урачыстасць Вакха
* Акрыянне
* «Як соладка!.. багі, ды небяспечна...»
* Жукоўскаму
* Красуні

### 1819 
* Мансураву
* Вёска

### 1820 (Пецярбург) 
* Дарыдзе («*Любімы, веру, я; для сэрца трэба верыць*…»)
* На Коласаву («*Ўсё нас вабіць у Эсфіры*…»)
* «*Я знаю бой — люблю я гук мячоў*…»

### 1820 (Поўдзень) 
* «Радзее хмар густых лятучая града»
* «Чорны шаль»

## 1821 
* Какетцы
* Прыгажуня перад люстрам
* Парада
* Труна Юнака

## 1822 
* Вязень
* Песня пра вешчага Алега

## 1823 
* «Свабоды сейбіт адзінотны…»
* Дэман

## 1824 (Поўдзень) 
Паўднёвая ссылка ці т. зв. паўднёвы перыяд.
* Да мора
* Да Марфея

## 1824 (Міхайлаўскае) 
* Да мора
* Перайманні Карана
* Да Языкава

## 1825 
* П. А. Восіпавай
* Спалены ліст
* Жаданне славы. *Ода*
* Я помню дзіўнае імгненне
* З Вальтэра
* Парада
* Ахоўвай, талісман, мяне
* Ex ungue leonem

## Крыніцы 
Катэгорыя:Літаратурныя творы на рускай мове