Вячаслаў Казіміравіч Ліпінскі

**Вячаслаў Казіміравіч Ліпінскі** (,  17 красавіка (5 красавіка па старым стылі) 1882 — 14 чэрвеня 1931) — украінскі гісторык польскага паходжання, грамадска-палітычны дзеяч, філосаф і , сапраўдны член Навуковага таварыства імя Т. Шаўчэнкі (з 1914), ідэолаг украінскага кансерватызму («Гетманскага руха»).

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў радавым маёнтку Затурцы каля Луцка на Валыні ў польскай сям’і. Належаў да старадаўняга польскага дваранскага роду. Быў старэйшым сынам Казіміра Ліпінскага і Клары Ракіцкай. У яго былі малодшыя браты Станіслаў (у будучыні вядомы аграном-селекцыянер), Уладзімір і малодшая сястра Ванда.

Да 12 гадоў навучаўся дома, а затым — у жытомірскай, луцкай і кіеўскай гімназіях. Атэстат сталасці атрымаў у Кіеве. У 1902—1903 гг. прайшоў гадавую службу ў драгунскім палку ў Крамянцы. У 1903 годзе паступіў на сельскагаспадарчы факультэт Ягелонскага ўніверсітэта ў Кракаве, але неўзабаве страціў цікавасць да сельскагаспадарчых навук і захапіўся гісторыяй і грамадскімі навукамі. У 1905 годзе перапыніў вучобу і заняўся гістарычнымі даследаваннямі ў бібліятэках горада і архівах. 30 жніўня 1906 г. ажаніўся з Казімірай Шуміньскай. У кастрычніку таго ж года паступіў на факультэт грамадскіх навук ва Ўніверсітэце Жэневы, але летам 1907 г. па стану здароўя быў вымушаны перапыніць вучобу.

У 1908 годзе вярнуўся на Украіну, пасяліўся на хутары пад Уманню, дзе займаўся навуковай дзейнасцю. У гэты перыяд выйшлі яго першыя працы «Данііл Браткоўскі» (1909), «Генерал артылерыі Вялікага Княства Літоўскага» (1909). У напісаным на польскай мове гісторыка-філасофскай працы «Шляхта на Украіне» (1909) Ліпіньскі абгрунтаваў вырашальную ролю шляхты ў працэсе фарміравання ўкраінскай дзяржаўнасці і заклікаў яе змагацца за адраджэнне Украіны. У 1910 годзе пераехаў у Кракаў (Польшча). У 1912 годзе тут выйшаў зборнік яго фундаментальных навуковых прац і гістарычных дакументаў «Z dziejów Ukrainy» («З гісторыі Украіны») — своеасаблівы вынік яго гістарычных даследаванняў у ранні перыяд творчасці, куды ўвайшлі такія працы, як «Назва Русь і Украіна і іх гістарычнае значэнне», «Станіслаў-Міхаіл Крычаўскі», «Багданавым шляхам», «Дакументы Руіны» і інш. Аўтар прысвяціў яго «хлопоманам» Ст. Антановічу (якога лічыў сваім настаўнікам), П. Свенціцкаму і Г. Рыльскаму.

У 1912 годзе выступіў ініцыятарам стварэння Украінскага інфармацыйнага камітэта, мэтай якога стала прапаганда за мяжой ідэі стварэння Украінскай незалежнай дзяржавы.

У 1917—1921 гадах — дзеяч незалежнай украінскай дзяржавы, пасол Украіны ў Аўстра-Венгрыі. Пасля 1921 года ў эміграцыі ў Чэхаславакіі і Аўстрыі, адзін з заснавальнікаў Украінскага універсітэта ў Празе. Адстойваў ідэі патрыярхальнай манархіі і згоды розных грамадскіх класаў дзеля нацыянальнага адзінства. Выступаў з рэзкай крытыкай поглядаўД. Данцова і яго тэорыі «».

## Асноўныя ідэі 
### Класакратыя 
Ст. Ліпінскі увёў паняцце класакратыі як адной з формаў дзяржаўнага кіравання. Гэтае паняцце было вылучана ў тэорыі у*краінскага кансерватызму* (таксама тэорыя *украінскага манархізму* ці, як ён сам яе называў, тэорыя *украінскага гетманскага нацыяналізму*). Згодна з Липинскім, гэта форма дзяржаўнага ладу, якая адрозніваецца раўнавагай паміж уладай і воляй, паміж сіламі кансерватызму і прагрэсу. У аснову такога ладу павінна быць ускладзена прававая, «абмежаваная законам і якая абмяжоўвае законам» канстытуцыйная манархія. На чале дзяржавы павінен быць манарх (гетман), улада якога перадаецца па спадчыне і з’яўляецца легітымнай.

## Спасылкі 
* Статья в газете «День» об идеях Вячеслава Липинского 
* Вячаслаў Липинський.  Націоналізм, патріотизм тая шовінізм (з ліста да Б.Шэмета)  
* Вячаслаў Липинський.  Да характарыстыкі Дмитра Данцова (з кнігі «Листи да братів хліборобів»)  
* Вячаслаў Липинський.  Неусталеність расі у Україні (з кнігі «Листи да братів хліборобів»)  
* Даведнік па гісторыі Украіны  

Катэгорыя:Выпускнікі Ягелонскага ўніверсітэта
Катэгорыя:Дыпламаты Украіны
Катэгорыя:Палітыкі Украіны