ФК Пары Сен-Жэрмен

**«Пары Сен-Жэрмен»** () — французскі футбольны клуб з горада Парыж. Заснаваны ў 1970 годзе. Шматразовы чэмпіён Францыі (1986, 1994, 2013, 2014, 2015, 2016, 2018, 2019, 2020, 2022, 2023) і ўладальнік Кубка Францыі, уладальнік Кубка французскай лігі і ўладальнік Суперкубка Францыі. Уладальнік Кубка ўладальнікаў кубкаў (1996), пераможца Лігі чэмпіёнаў УЕФА (2025).

## Гісторыя 
### Першыя гады 
Крызіс сталічнага футбола ў Францыі прывёў гарадскія ўлады і шэраг уплывовых энтузіястаў да думкі аб стварэнні новага футбольнага клуба ў Парыжы, на змену некалі прыстойным камандам «Расінг» і «Стад Франсэ». Лёсавызначальнае рашэнне было прынята 20 мая 1970 года, і ўжо 12 жніўня таго ж года адбылося зліццё адмыслова створанага клуба «Парыж» з камандай «Стад Сен-Жэрмен» () з прыгараду Парыжа. «Стад Сен-Жэрмен», які існаваў аж з 1904 года, у той год выйшаў з трэцяга французскага дывізіёна ў другі. Новы футбольны клуб «Пары Сен-Жэрмен» узначалілі Гі Крэсан і П’ер-Эцьен Гюё. Па выніках сезона 1970/71 ПСЖ з першай жа спробы выйшаў у вышэйшы дывізіён разам з «Манака» і «Лілем». Аднак справы ў эліце ў «Пары Сен-Жэрмен» пайшлі не зусім удала. У сезоне 1971/72 клуб заняў 16 месца, прычым да канца сезона рушылі ўслед фінансавы крызіс і звязаныя з ім рознагалоссі ў кіраўніцтве, якія прывялі да хуткага падзелу клуба на «Парыж» і «Пары Сен-Жэрмен». Вось толькі «Парыж» застаўся ў вышэйшым дывізіёне, а ПСЖ стаў аматарскай камандай і быў адпраўлены назад у трэці дывізіён. Ізноў клуб адразу падняўся вышэй, а ў наступным сезоне 1973/74 дайшоў да 1/4 фіналу Кубка Францыі, паралельна выканаўшы асноўную задачу: «ПСЖ» вярнуўся ў эліту і больш яе ніколі не пакідае. Хоць у далейшым тройчы паўставала пагроза вылету.

### 1974—1978 
Клуб паступова набіраў магутнасць. Аднак правальваліся спробы па запрашэнні вядомых футбалістаў. Так, знакаміты Пеле не гарэў жаданнем гуляць за еўрапейскі клуб, «Барселона» не адпусціла ў Парыж Ёхана Кройфа, а асабісты фінансавы апетыт Франца Бекенбаўэра астудзіў цікавасць да яго з боку парыжскага кіраўніцтва. Перыяд запомніўся з’яўленнем у камандзе шэрагу па-сапраўднаму гістарычных для клуба ігракоў. У 1974 годзе з «Седана» быў набыты алжырац Мустафа Далеб, які правёў у клубе наступныя дзесяць гадоў, і такім жа стажам з ім можа пацягацца толькі дамарослы ігрок Эрык Рэно. З 1975 года на полі з’яўляецца выхаванец клуба, абаронца Жан-Марк Піларжэ, чый лёс будзе звязаны з роднай камандай рэкордныя чатырнаццаць гадоў — да 1989 года. Ветэран «Бенфікі» партугалец Умберту Каэлью правёў у складзе парыжан два сезоны, пакуль яго не змяніў у 1977 годзе такі ж вопытны ігрок апорнай зоны «Сент-Эцьена» Жан-Мішэль Лярке. Тады ж, у 1977 годзе, з «Рэймса» быў набыты аргенцінскі нападаючы Карлас Арманда Б’янкі. Паўфінал Кубка Францыі 1975 парыжане прайгралі. Нічога больш прыкметнага ў плане спартыўных дасягненняў з імі на той момант не здарылася. Скандал з падвойнымі квіткамі на стадыён сканчаецца пакараннем у выглядзе двухгадовай забароны на ўдзел у еўрапейскіх кубкавых турнірах і вымушанай зменай уладальніка прэзідэнцкага крэсла. Даніэль Эштэр сышоў у адстаўку, і са студзеня 1978 года «Пары Сен-Жэрмен» на цэлых 13 гадоў узначаліў Франсіс Барэлі.

## З 1990-х гадоў 
У 1991 годзе клуб быў набыты каналам французскага тэлебачання — Canal+, але з прычыны аддзялення спартыўнага падраздзялення ПСЖ быў набыты ў 2006 годзе двума інвестыцыйнымі фондамі (Colony Capital з ЗША, Butler Capital Partners з Францыі) і амерыканскім банкам Morgan Stanley. 30 чэрвеня 2009 года «Калонія Кэпітал» выкупіў частку «Морган Стэнлі» і стаў акцыянерам, які валодае большай часткай акцый.

31 мая 2011 года фонд Qatar Sports Investments выкупіў 70 % акцый «ПСЖ». Катарцам прыйшлося паўгода весці перамовы аб угодзе, у тым ліку атрымаць ухваленне дзейнага прэзідэнта Францыі.

31 мая 2025 года ПСЖ упершыню выйграў Лігу чэмпіёнаў УЕФА, адолеўшы ў вырашальнай гульні на стадыёне «Альянц Арэна» ў Мюнхене міланскі «Інтэр» з лікам 5:0, што стала самай буйной перамогай за ўсю гісторыю фіналаў гэтага турніру. 13 жніўня «Пары Сен-Жэрмен» стаў уладальнікам Суперкубка УЕФА.

## Дасягненні 
* **Чэмпіён Францыі**: **11**
** 1956, 1994, 2013, 2014, 2015, 2016, 2018, 2019, 2020, 2022, 2023
* **Уладальнік Кубка Францыі**: **14**
** 1982, 1983, 1993, 1995, 1998, 2004, 2006, 2010, 2015, 2016, 2017, 2018, 2020, 2021
* **Уладальнік Кубка французскай лігі**: **9**
** 1995, 1998, 2008, 2014, 2015, 2016, 2017, 2018, 2020
* **Уладальнік Суперкубка Францыі**: **11**
** 1995, 1998, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017, 2018, 2019, 2020, 2022
* **Ліга чэмпіёнаў УЕФА: 1**
** 2025
* **Уладальнік Кубка ўладальнікаў Кубкаў**: **1**
** 1996
* **Уладальнік Кубка Інтэртота**: **1**
** 2002

## Склад 
*Станам на люты 2024 года.*

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт

Пары Сен-Жэрмен