Дэулінскае перамір’е

**Дэу́лінскае перамір’е** — пагадненне, складзенае ў сяле  блізу Троіца-Сергіевага манастыра  года ці 3 студзеня 1619 года паміж Рускім царствам і Рэччу Паспалітай на 14,5 гадоў.

Асноўныя пункты будучага перамір’я былі ўзгоднены яшчэ ў Маскве прадстаўнікамі Рэчы Паспалітай — Янам Грыдзічам і Крыштафам Сапегам. Спрэчкі працягваліся адносна спіса гарадоў, якія перадаваліся Рэчы Паспалітай, тэрміну перамір’я і тытулаў Міхала Раманава і Уладзіслава Вазы. 20 (30) лістапада пад манастыр прыбыло рускае пасольства. У час трох сустрэч у вёсцы Дэуліна рускае пасольства настойвала на падпісанні прывезенага варыянта перамір’я, не дапускаючы ўнясення паправак. Найбольш напружанай была сустрэча 26 лістапада (6 снежня), калі палякі і літоўцы прама пагражалі рускім паслам аднаўленнем вайны і нават Смуты, абяцаючы падтрымаць чарговага самазванца. У выніку рускаму пасольству давялося пагадзіцца на ўнясенне паправак. 1 (11) снежня перамір’е было падпісана.

## Умовы перамір’я 
* Тэрмін перамір’я вызначаўся на 14 гадоў і 6 месяцаў з 25 снежня 1618 года (4 студзеня 1619 года) па 25 чэрвеня (5 ліпеня) 1633 года.
* Расія саступала Рэчы Паспалітай наступныя гарады: Смаленск, Рослаўль, Дарагабуж, Белы, Сярпейск, Пуціўль, Трубчэўск, Ноўгарад-Северскі, Чарнігаў, Манастырскі з навакольнымі землямі.
* Рэч Паспалітая вяртала Расіі гарады: Казельск, Вязьму, Мяшчоўск, Масальск замест гарадоў Почапа, Старадуба, Невеля, Себежа, Краснага і Паповай Гары з навакольнымі землямі.
* Азначаныя тэрыторыі павінны былі быць перададзены да 15 (25) лютага 1619 года разам з жыхарамі і маёмасцю. Вярнуцца ў Расію дазвалялася толькі купцам, дваранам і праваслаўнаму духавенству.
* Да 15 (25) лютага 1619 года з рускай тэрыторыі павінны былі быць выведзены як войскі Рэчы Паспалітай, так і ўкраінскія казакі.
* Рускі цар пазбаўляўся тытулаў правіцеля лівонскага, смаленскага і чарнігаўскага.
* 15 (25) лютага павінен быў адбыцца абмен ваеннапалоннымі.
* Вяртанню рускаму боку падлягаў , захоплены ў Мажайску.
* Рускі і польска-літоўскі бакі абавязваліся летам 1619 года выслаць на новую граніцу камісараў для межавання зямель.
* Рускім і польска-літоўскім купцам давалася магчымасць вольнага перамяшчэння па тэрыторыі краіны, з выключэннем Масквы, Вільні і Кракава.
* Уладзіслаў Ваза захоўваў права называцца царом рускім у афіцыйных паперах Рэчы Паспалітай.

## Вынікі і значэнне перамір’я 
Дэулінскае перамір’е з’яўляецца найбольш значным поспехам Рэчы Паспалітай у супрацьстаянні з Рускай дзяржавай. Мяжа паміж дзвюма дзяржавамі адсунулася далёка на ўсход, амаль вярнуўшыся да меж часоў Івана III. З гэтага моманту і да пераходу Лівоніі да Швецыі у 1622 годзе тэрыторыя Рэчы Паспалітай дасягнула максімальнага памеру ў гісторыі — 990 тыс. км². Кароль польскі і вялікі князь літоўскі ўпершыню сталі афіцыйна прэтэндаваць на рускі трон. І ўсё ж, перамір’е адзначыла адмову Рэчы Паспалітай ад працягу інтэрвенцыі ў Расію і падвяло вынік шматгадовай Смуце ў Рускай дзяржаве.

Перамір’е было датэрмінова парушана Расіяй у 1632 годзе з пачаткам Смаленскай вайны. Па яе выніках было ліквідавана адна з самых ганебных для Расіі ўмоў Дэулінскага перамір’я — Уладзіслаў адмовіўся ад правоў на царскі трон. Канчаткова ўмовы перамір’я былі замацаваны Вечным мірам 1634 года.

## Літаратура 
*  С. 362—363.

Катэгорыя:Міжнародныя дагаворы Вялікага Княства Літоўскага
Катэгорыя:Міжнародныя дагаворы Расіі
Катэгорыя:Міжнародныя дагаворы Рэчы Паспалітай
Катэгорыя:Мірныя дагаворы XVII стагоддзя
Катэгорыя:Смутны час
Катэгорыя:Перамір’і
Катэгорыя:1618
Катэгорыя:Дагаворы паводле алфавіта