open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Угліцкі раён

**Угліцкі раён** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка (раён) і муніцыпальнае ўтварэнне (муніцыпальны раён) на паўднёвым захадзе Яраслаўскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр — горад Угліч, які мае статус горада абласнога значэння і не ўваходзіць у раён, але з’яўляецца складовай часткай аднайменнага Угліцкага муніцыпальнага раёна.

## Геаграфія 
Плошча 2565 км² (4-е месца сярод раёнаў). Раён мяжуе на поўначы з Мышкінскім, на ўсходзе — з Велікасельскім і Барысаглебскім, на поўдні — з Пераслаўскім раёнамі Яраслаўскай вобласці, на захадзе — з Цвярской вобласцю.

Асноўныя рэкі — Волга, Каражэчна, Улейма.

Катэгорыя:Раёны Яраслаўскай вобласці
Фламандскі нацыянальны саюз

**Фламандскі нацыянальны саюз (ФНС)** () — фламандская нацыяналістычная арганізацыя ў Бельгіі, створаная Стафам дэ Клеркам 8 кастрычніка 1933 года.

## Стварэнне 
З’явілася пасля аб’яднання некалькіх фламандскіх галандскіх партый. Ідэалогія партыі станавілася аўтарытарнай і хутка ператварылася ў фашысцкую.

## Другая сусветная вайна 
У 1940 годзе Германія акупавала Бельгію. Франкамоўныя рэксісты з Валоніі пачалі супрацоўнічаць з немцамі і стварылі 28-ю дабраахвотніцкую грэнадзёрскую дывізію СС «Валонія» (1-я Валонская). Гэта прымусіла Стафа дэ Клерка пайсці на саюз з немцамі.

Клерк памёр у 1942 годзе і яго месца заняў больш умераны Хендрык Эліяс. Ён пачаў весці перамовы з Германіяй аб стварэнні грамадзянскага ўрада, але прашэнне было адхілена.

Пасля ўваходу саюзнікаў у Бельгію ФНС быў абвешчаны па-за законам, Эліяс збег у Германію, дзе пасля акупацыі яе саюзнікамі прысуджаны да пажыццёвага зняволення, аднак, адбыўшы 14 гадоў у зняволенні, быў памілаваны і вызвалены ў 1959 годзе.

## Літаратура 
* 
* 
* 
* 
Катэгорыя:Фашысцкія партыі
Катэгорыя:Палітычныя партыі Бельгіі
Катэгорыя:Нацыяналістычныя арганізацыі
Катэгорыя:Вікіпедыя:Артыкулы з некарэктным выкарыстаннем шаблона Кніга (няправільны код мовы)
Катэгорыя:Бельгійскі калабарацыянізм
Мышкінскі раён

**Мышкінскі раён** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка (раён) і муніцыпальнае ўтварэнне (муніцыпальны раён) у складзе Яраслаўскай вобласці Расійскай Федэрацыі. Адміністрацыйны цэнтр — горад Мышкін.

## Геаграфія 
Плошча — 1111,25 км² (17-е месца сярод раёнаў). Раён мяжуе на поўначы з Некаузскім, на ўсходзе — з Рыбінскім і Велікасельскім, на поўдні — з Угліцкім раёнамі Яраслаўскай вобласці, на захадзе — з Цвярской вобласцю.

Асноўныя рэкі — Волга, Юхаць, Сутка.

## Гісторыя 
Раён утвораны 10 чэрвеня 1929 года на частцы тэрыторыі былога Мышкінскага павета (1777—1923) у складзе Рыбінскай акругі Іванаўскай прамысловай вобласці. У 1935 годзе ў новаўтвораны Велікасельскі раён перададзены Алексінскі і Гарскі сельсаветы. 11 сакавіка 1936 года раён увайшоў у склад Яраслаўскай вобласці. 18 снежня 1944 года 7 сельсаветаў адышлі да новаўтворанага Маслоўскага раёна. 6 сакавіка 1959 года ў сувязі з ліквідацыяй Маслоўскага раёна ў Мышкінскі раён увайшлі Багародскі, Мартынаўскі і Раждзественскі сельсаветы.

Катэгорыя:Раёны Яраслаўскай вобласці
Нацыянал-сацыялістычны саюз урачоў

**Нацыянал-сацыялістычны саюз нямецкіх урачоў** (, скар. *NSD-Ärztebund* або *NSDAB*) — грамадская арганізацыя ў Германіі (1935—1944), якая аб’ядноўвала ў сваіх шэрагах урачоў-членаў НСДАП.

Створаны ў 1929 годзе па ініцыятыве ўрача і выдаўца Людвіга Лібля.

Згодна са статутам, прынятым у 1929 годзе, саюз меў наступныя задачы:

1. Прадастаўляць партыі па ўказанні кіраўніка ўпраўлення па пытаннях аховы здароўя ўрачоў і спецыялістаў для ўсіх партыйных арганізацый і мэтаў у межах упраўлення.

2. Стварыць службовую этыку нямецкіх урачоў і ўсёй аховы здароўя ў духу нацыянал-сацыялістычнага светапогляду і ўкараняць гэтыя прынцыпы таксама ў свядомасць грамадскасці.

3. Ажыццяўляць узаемную падтрымку і дапамогу ў прафесійных справах, выхоўваць нацыянал-сацыялістычнае падрастаючае пакаленне, у тым ліку студэнтаў, у духу нацыянал-сацыялістычнай прафесійнай этыкі.

Членамі саюза маглі стаць урачы, аптэкары, ветэрынары і стаматолагі, якія маюць допуск да практыкі, прызнаны кіраўніком саюза, і калі яны з’яўляюцца членамі НСДАП.

Кандыдатамі ў члены саюза маглі стаць урачы, якія не з’яўляюцца членамі НСДАП, але падтрымліваюць мэты саюза. Пытанне аб прыёме ў якасці члена або кандыдата вырашаў кіраўнік саюза.

## Кіраўніцтва 
Першым старшынёй саюза (1929—1932) быў Людвіг Лібль.

У 1932 годзе яго змяніў Герхард Вагнер, якому ў 1934 годзе было прысвоена званне *Reichsärzteführer*.

Пасля смерці Вагнера ў 1939 годзе саюз узначаліў Леанарда Конці.

## Літаратура 
* Организация национал-социалистической рабочей партии. Рыга: Выд-ва «Gramatu Draugs». — 2002 г.

## Спасылкі 
* Нацыянал-сацыялістычны саюз нямецкіх урачоў
* Тэадор Штраўб: *Denk-Stätten — Zur Geschichte der NS-Zeit in Ingolstadt 1918—1945.* Ingolstadt 1994 

Катэгорыя:Гісторыя медыцыны
Катэгорыя:Арганізацыі Трэцяга рэйха
Крэпдэшын

**Крэпдэшын** ( — кітайскі крэп) — від шаўковай крэпавай тканіны з умераным бляскам, адна з самых распаўсюджаных шаўковых тканін у СССР і Расіі пачынаючы з 1952 года. Шчыльная, адносна тонкая тканіна. Вырабляецца перапляценнем нітак з шоўку-сырца ў аснове і нітак крэпавай круткі ва ўтку. Ужываецца для пашыву блузак, сукенак, касцюмаў і шаляў.

Тканіна можа вырабляцца з выкарыстаннем таксама ваўняных і поліэфірных валокнаў.

У крэпдэшыну прыемная шурпатая паверхня, ён не камечыцца, можа быць дастаткова шчыльным або вельмі тонкім. З тонкіх відаў атрымліваюцца прыгожыя сукенкі і блузкі, з цяжкіх шыюць стыльныя касцюмы. Яго часта параўноўваюць з шыфонам, аднак у крэпдэшыну празрыстасць нашмат менш. Драпіроўкі, мяккія спадальныя зморшчыны — тыя дэталі, што ўпрыгожваюць любую рэч, лёгка дазваляе ствараць гэтая тканіна.

Выраблены з чыста натуральных валокнаў шоўку матэрыял у летнюю спёку прапускае паветра, дае магчымасць целу дыхаць. Часта служыць асновай для батыка, таму выкарыстоўваецца для стварэння шаляў, хустак, распісаных дзіўнымі ўзорамі. Шалікі з яго, дзякуючы шурпатай структуры, добра трымаюцца на плячах і галаве.

## Літаратура 
* 
* Креп-де-шин // Корзинка — Кукунор. — М. : Советская энциклопедия, 1953. — С. 336. — (Большая советская энциклопедия : [в 51 т.] / гл. ред. Б. А. Введенский ; 1949—1958, т. 23).

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Шаўковыя тканіны
Сяргей Аляксандравіч Ігумнаў

**Сяргей Аляксандравіч Ігумнаў** (нар. , Мінск) — беларускі урач-псіхіятр. Доктар медыцынскіх навук (2000), прафесар (2003).

## Біяграфія 
Скончыў Мінскі дзяржаўны медыцынскі інстытут (спецыяльнасць «Педыятрыя», 1990), Дзяржаўны навуковы цэнтр Расійскай Федэрацыі — Інстытут біяфізікі (дактарантура, спецыяльнасці «Псіхіятрыя», «Радыебіялогія», 1999).

Працаваў у Рэспубліканскім дыспансеры радыяцыйнай медыцыны (Мінск, 1991—1995), Беларускай медыцынскай акадэміі паслядыпломнай адукацыі (1995—2002), Акадэміі кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь (2002—2003), Навукова-даследчым інстытуце медыка-сацыяльнай экспертызы і рэабілітацыі (Мінск, 2004—2005, загадчык лабараторыі), Беларускім дзяржаўным медыцынскім універсітэце (2005—2009, загадчык кафедры судовай медыцыны), Рэспубліканскім навукова-практычным цэнтры псіхічнага здароўя (Мінск, 2009—2012, дырэктар), Гомельскім дзяржаўным медыцынскім універсітэце (2013, лячэбны факультэт, кафедра псіхіятрыі, наркалогіі і медыцынскай псіхалогіі, прафесар), Беларускім дзяржаўным медыцынскім універсітэце (2005—2009, 2013—2014), медыцынскім цэнтры «Лодэ» (Мінск, з 2015, урач-псіхатэрапеўт), Нацыянальным навуковым цэнтры наркалогіі — філіял Нацыянальнага медыцынскага даследчага цэнтра псіхіятрыі і наркалогіі імя У. П. Сербскага (Масква, 2016—2018, загадчык аддзялення псіханаркалогіі), Беларускім дзяржаўным педагагічным універсітэце імя М. Танка (2003—2004 і з 2018, Інстытут псіхалогіі, кафедра клінічнай і кансультатыўнай псіхалогіі, прафесар).

Навуковыя інтарэсы: праблема распрацоўкі методык дыягностыкі, экспертызы і рэабілітацыі пацыентаў розных узроставых груп, якія пакутуюць на псіхічныя расстройствы і паводзінскія дэвіяцыі; вывучэнне аддаленых нейрабіялагічных, нейрапсіхіятрычных і псіхалагічных наступстваў тэхнагенных аварый.

## Узнагароды 
Ганаровыя граматы Міністэрства аховы здароўя Рэспублікі Беларусь (1999, 2007), Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь (2003), прэмія НАН Беларусі (2011).

## Бібліяграфія 
* Психическое развитие детей, подвергшихся антенатальному облучению в связи с аварией на Чернобыльской АЭС (проспективное исследование) : автореферат диссертации … доктора медицинских наук : 14.00.18 / Сергей Александрович Игумнов. — Москва, 1999.
* Антенатальное облучение: нейропсихиатрические аспекты : монография / С. А. Игумнов, В. В. Дроздович. — Москва, 2002.
* Клиника и психология девиантного поведения : монография / А. Ю. Егоров, С. А. Игумнов. — Санкт-Петербург, 2010.
* Расстройства поведения у подростков : монография / А. Ю. Егоров, С. А. Игумнов. — Санкт-Петербург, 2005.
* Стресс и стресс-зависимые заболевания : монография / С. А. Игумнов, В. А. Жебентяев. — Санкт-Петербург, 2011.

## Літаратура 
* Ігумнаў Сяргей Аляксандравіч // Беларуская энцыклапедыя : у 18 т. — Мінск, 2004. — Т. 18, кн. 1.— С. 393.
* Игумнов Сергей Александрович // Руководители, заведующие кафедрами, профессора и доктора наук Белорусской медицинской академии последипломного образования (1931—2006). — Минск, 2006. — С. 58—59.
Аблучанскі раён

**Аблу́чанскі раён** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка (раён) і муніцыпальнае ўтварэнне (муніцыпальны раён) у Яўрэйскай аўтаномнай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр — горад Аблучча.

## Геаграфія 
Паводле плошчы раён з’яўляецца найбуйнейшым у вобласці, размяшчаецца ў паўночнай і паўночна-заходняй яе частцы. На поўдні мяжуе з Бірабіджанскім, Ленінскім і Акцябрскім раёнамі ЯАВ, на поўначы і паўночным усходзе з Хабараўскім краем, на захадзе з Амурскай вобласцю і КНР.

Па цэнтральнай частцы раёна праходзяць Транссібірская магістраль і федэральная аўтамабільная траса М58 «Амур». Горны комплекс Малога Хінгана займае большую частку раёна. 2/3 тэрыторыі пакрыта лесам, пераважна хвойных парод.

Горны рэльеф раёна спрыяе фармаванню густой рачной сеткі. Найбольш буйныя рэкі, якія праходзяць па тэрыторыі раёна — Амур і яго прытокі: Біра, Біджан, Кульдур, Хінган, Вялікая Камянушка і Сутара.

Разведаны радовішчы жалезных (Кімканскае, Касцёнгіньскае і Сутарскае), марганцавых (Біджанскае) і алавяных руд, рассыпнога золата, брусіту (Кульдурскае радовішча). Крыніца мінеральных вод (Кульдурскі).

Катэгорыя:Раёны Яўрэйскай аўтаномнай вобласці
Беджа

**Беджа**:
* Беджа (вілает)
* Беджа (горад)
* Беджа (мова)
* Беджа (народ)
Вядомыя асобы Хмяльніцкага

[thumb|200px|[Герб Хмяльніцкага]]
Вядомыя ўраджэнцы Хмяльніцкага:

__NOTOC__
[thumb|175px|[Марына Аляксандраўна Бех-Раманчук|Марына Бех-Раманчук]]
[thumb|175px|[Георгій Сямёнавіч Вярэйскі|Георгій Вярэйскі]]
[thumb|175px|[Дзяніс Анатольевіч Манастырскі|Дзяніс Манастырскі]]
[thumb|175px|[Аляксандр Валер’евіч Панамароў|Аляксандр Панамароў]]
[thumb|175px|[Аляксандр Сяргеевіч Педан|Аляксандр Педан]]
[thumb|175px|[Аляксандр Уладзіміравіч Руцкой|Аляксандр Руцкой]]
[thumb|175px|[Святаслаў Мікалаевіч Фёдараў|Святаслаў Фёдараў]]

## Б 
* Марына Аляксандраўна Бех-Раманчук (нар. 1995) — украінская лёгкаатлетка, выступае ў скачках у даўжыню. Заслужаны майстар спорту Украіны.

## В 
* Георгій Сямёнавіч Вярэйскі (1886—1962) — савецкі графік і жывапісец. Народны мастак РСФСР (1962). Лаўрэат Сталінскай прэміі другой ступені (1946).

## М 
* Дзяніс Анатольевіч Манастырскі (1980—2023) — украінскі юрыст, палітык, міністр унутраных спраў Украіны (2021—2023).

## П 
* Аляксандр Валер’евіч Панамароў (нар. 1973) — украінскі спявак.
* Аляксандр Сяргеевіч Педан (нар. 1982) — украінскі тэлевядучы і шоумен.

## Р 
* Аляксандр Уладзіміравіч Руцкой (нар. 1947) — расійскі дзяржаўны і палітычны дзеяч, генерал-маёр, Герой Савецкага Саюза, з 1991 па 1993 год — першы і апошні віцэ-прэзідэнт Расійскай Федэрацыі, з 1996 па 2000 год — губернатар Курскай вобласці.

## Ф 
* Святаслаў Мікалаевіч Фёдараў (1927—2000) — савецкі і расійскі ўрач-афтальмолаг, вокавы мікрахірург, адзін з удзельнікаў укаранення радыяльнай керататаміі, прафесар, член-карэспандэнт РАН і акадэмік РАМН, палітык. Сапраўдны член РАЕН.

## Ш 
* Леў Барысавіч Шнеперман (1930—2017) — беларускі матэматык.
Леў Барысавіч Шнеперман

**Леў Барысавіч Шнеперман** (, Хмяльніцкі, Украіна — ) — беларускі матэматык. Кандыдат фізіка-матэматычных навук (1963), прафесар (1991).

## Біяграфія 
Скончыў Кіеўскі дзяржаўны ўніверсітэт імя Т. Шаўчэнкі (спецыяльнасць «Матэматыка», 1953), Ленінградскі дзяржаўны педагагічны інстытут імя А. І. Герцэна (аспірантура, 1962).
    
Працаваў у СШ рабочага пасёлка Рыбніца (Малдова, 1953—1957), Бійскім педагагічным інстытуце (1957—1959), Барнаульскім педагагічным інстытуце (1962—1963), Беларускім дзяржаўным педагагічным універсітэце імя М. Танка (1965—2005, матэматычны факультэт, кафедра алгебры і геаметрыі, у 1968—1979 і 1989—1994 — загадчык кафедры).

Навуковыя інтарэсы: паўгрупы неперарыўных пераўтварэнняў; тапалагічныя і лінейныя паўгрупы.

## Бібліяграфія 
* Полугруппы непрерывных преобразований : автореферат диссертации … кандидата физико-математических наук / Шнеперман Л. Б. — Ленинград, 1962.

## Літаратура 
* 
* Шнеперман Лев Борисович // Кто есть кто в Республике Беларусь. — Минск, 2004. — С. 314.

Катэгорыя:Выкладчыкі Алтайскай дзяржаўнай акадэміі адукацыі
Катэгорыя:Матэматыкі СССР
Катэгорыя:Матэматыкі Беларусі
Расійская акадэмія дзяржаўнай службы

**Расійская акадэмія дзяржаўнай службы пры Прэзідэнце Расійскай Федэрацыі** () — расійская вышэйшая навучальная ўстанова ў горадзе Масква.

## Гісторыя 
Створана 2 жніўня 1946 года як *Акадэмія грамадскіх навук пры ЦК ВКП(б)* для тэарэтычнай падрыхтоўкі работнікаў цэнтральных партыйных устаноў, ЦК камуністычных партый саюзных рэспублік, райкамаў і абкамаў ВКП(б), а таксама выкладчыкаў ВНУ, навуковых работнікаў навукова-даследчых устаноў і навуковых, часопісаў. Пасля перабудовы, распараджэннем Прэзідэнта РФ Б. М. Ельцына Акадэмія грамадскіх навук была пераўтворана ў Расійскую акадэмію кіравання. 6 чэрвеня 1994 года на базе Расійскай акадэміі кіравання створана Расійская акадэмія дзяржаўнай службы (РАДС) пры Прэзідэнце РФ.

У Акадэміі навучаюцца супрацоўнікі федэральных органаў дзяржаўнай улады і кіравання, органаў дзяржаўнай улады суб’ектаў Расійскай Федэрацыі, муніцыпальныя служачыя, прадстаўнікі заканадаўчай, выканаўчай і судовай улады, работнікі камерцыйных структур, якія маюць вышэйшую адукацыю. Акрамя таго, пры Акадэміі дзейнічаюць спецыяльныя курсы павышэння кваліфікацыі для вышэйшых клірыкаў РПЦ.

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт РАДС

Катэгорыя:Вышэйшыя навучальныя ўстановы Масквы
Айван Хітчэнс

**Айван Хітчэнс** (; ,  — ) — англійскі мастак. Пачаў выстаўляцца ў 1920-х гадах. Быў сябрам «Лонданскай групы» мастакоў і выстаўляўся з імі на працягу 1930-х гадоў. Яго дом разбамбілі ў 1940 годзе падчас Другой сусветнай вайны. Хітчэнс і яго сям’я пакінулі сталіцу і пераехалі ў сельскую мясцовасць Сасекса, дзе ён набыў невялікі ўчастак лесу на Лавінгтан-Каман (недалёка ад Петуорта). Менавіта тут мастак развіў сваё захапленне лясной тэматыкай, і гэты занятак працягваўся да самай смерці мастака ў 1979 годзе.
Нацыянал-сацыялістычны рух Чылі

.]]
**Нацыянал-сацыялістычны рух Чылі** () — палітычны рух у Чылі, які існаваў у эру прэзідэнцкай рэспублікі, які першапачаткова падтрымліваў ідэі Адольфа Гітлера, але пазней зрушыўся ў напрамку італьянскага фашызму.

Рух быў створаны ў красавіку 1932 года генералам Дыясам Вальдэрамам, Карласам Келерам (галоўны ідэолаг групы) і Хорхэ Гансалесам фон Марэесам, які стаў лідарам. Партыя першапачаткова строга прытрымлівалася ідэі нацызму, з падкрэсленым антысемітызмам. Яны атрымалі фінансавую падтрымку ад нямецкага насельніцтва Чылі і неўзабаве колькасць партыі дасягнула 20 000 чалавек, а на выбарах 1937 года яна атрымала 3,5% галасоў і правяла 3 дэпутатаў у парламент. Рух падкрэсліваў, што ён бачыў патрэбу ў аднапартыйнасці, карпаратывізме і салідарнасці паміж класамі. Пазней з’явілася ўласнае ваенізаванае крыло, Трапас Насістас дэ Асальта.

У 1938 годзе, пасля няўдалага фашысцкага путчу, дзейнасць Нацыянал-сацыялістычнага руху была спынена. У 1939 годзе яго членамі была створана новая партыя Народна-сацыялістычны авангард, распушчаная ў 1942 годзе. З членаў партыі паспяховую палітычную кар’еру пабудавалі толькі Хорхэ Прат і Оскар Хіменес, якія займалі ў наступным міністэрскія пасады ва ўрадах Карласа Ібаньеса (абодва) і Сальвадора Альендэ (другі).

## Заўвагі 
## Гл. таксама 
* Прэзідэнцкая рэспубліка (1925—1973)

Катэгорыя:Фашысцкія партыі
Катэгорыя:Палітычныя партыі Чылі
Пабла Іглесіяс

**Пабла Іглесіяс Посэ** (; ,  — , ) —  іспанскі палітычны дзеяч, заснавальнік Іспанскай сацыялістычнай рабочай партыі і сацыялістычнага прафсаюза «Усеагульны саюз працоўных».

## Біяграфія 
Пабла Іглесіяс вырас у вельмі беднай сям’і. У 1859 годзе яго маці Хуана Посэ пераехала з Пабла і яго малодшым братам Мануэлем у Мадрыд. Беднасць прымусіла Хуану Поссе здаць Пабла ў прытулак. Навучыўся прафесіі друкарскага наборшчыка, а таксама вывучаў французскую мову ў вячэрняй школе.

Пабла падвяргаўся пераследам за сваю дзейнасць у Інтэрнацыянале ў 1869-1875 гадах. У 1870 годзе ён быў абраны старшынёй аб’яднання друкароў і заняўся падрыхтоўкай да стварэння новай сацыялістычнай рабочай партыі. Іспанская сацыялістычная рабочая партыя была створана 2 мая 1879 года, сярод яе заснавальнікаў былі 16 наборшчыкаў, чатыры лекара, два ювеліра, адзін каменячос і адзін шавец.

У 1888 годзе Іглесіяс заснаваў прафсаюз «Усеагульны саюз працоўных» і стаў яго старшынёй у 1889 годзе. У тым жа годзе Пабла Іглесіяс прыняў удзел ва ўстаноўчым з’ездзе Другога Інтэрнацыяналу. 1 мая 1890 года ён узначальваў першую ў Іспаніі майскую демонстрацыю, патрабаваннямі якой былі васьмігадзінны рабочы дзень і адмена дзіцячай працы.

Пасля смерці цела Пабла Іглесіяса было забальзамавана, яго пахаванне сабралі больш за 150 тысяч чалавек.

## Зноскі 
## Спасылкі 
* Иглесиас Пабло — артыкул з Вялікай савецкай энцыклапедыі. 
* Под ред. Е. М. Жукова. Иглесиас // Советская историческая энциклопедия. — М.: Советская энциклопедия (рус.). — 1973—1982.

Катэгорыя:Пахаваныя на могілках Альмудэна
Катэгорыя:Палітыкі XX стагоддзя
Катэгорыя:Палітыкі XIX стагоддзя
Катэгорыя:Прафсаюзныя дзеячы Іспаніі
Катэгорыя:Члены ІСРП
Катэгорыя:Вікіпедыя:Артыкулы са спасылкамі на элементы Вікіданых без беларускага подпісу
Катэгорыя:Пахаваныя ў Мадрыдзе
Катэгорыя:Памерлі ў Мадрыдзе
Катэгорыя:Памерлі ў 1925 годзе
Катэгорыя:Памерлі 9 снежня
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1850 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся 18 кастрычніка
Фтарыд магнію

**Фтарыд магнію** - гэта неарганічнае злучэнне з формулай MgF2 . Злучэнне ставіць сабой белую крышталічную соль, празрыстую ў шырокім дыяпазоне даўжынь хваль, з камерцыйным выкарыстаннем у оптыцы, а таксама ў касмічных тэлескопах . Яно таксама сустракаецца ў прыродзе як рэдкі мінерал селаіт .

## Атрыманне і структура 
Фтарыд магнію атрымліваюць з аксіду магнію з крыніц фтарыду вадароду, такіх як двухфтарыд амонію :

: MgO + (NH 4 )HF 2 → MgF 2 + NH 3 + H 2 O

Магчыма таксама ужываць звязаныя рэакцыі метатэзы.

## Структура 
Злучэнне крышталізуецца ў выглядзе тэтраганальных двухпраменепраламляльных крышталёў. Структура злучэння падобная да структуры рутылу, з актаэдрычнымі цэнтрамі Mg 2+ і 3-каардынатнымі фтарыднымі цэнтрамі. 

У газавай фазе манамерныя малекулы MgF2 маюць лінейную малекулярную геаметрыю.

## Выкарыстанне 
### Оптыка 
Фтарыд магнію празрысты ў вельмі шырокім дыяпазоне даўжынь хваляў. Вокны, лінзы і прызмы з гэтага матэрыялу можна выкарыстоўваць ва ўсім дыяпазоне даўжынь хваль ад 0,120 мкм (вакуумны ультрафіялет ) да 8,0 мкм (інфрачырвоны дыяпазон). Высакаякасны сінтэтычны фтарыд магнію з'яўляецца адным з двух матэрыялаў (іншым з'яўляецца фтарыд літыю), які прапускае у вакуумным ультрафіялетавым дыяпазоне пры 121 нм (Ліман альфа). Фтарыд магнію ніжэйшага гатунку саступае фтарыду кальцыю ў інфрачырвоным дыяпазоне. 

Фтарыд магнію цвёрды і добра паліруецца, але мае невялікае падвойнае праламленне, і таму крышталь павінен быць выразаны так, каб аптычная вось была перпендыкулярная плоскасці аптычнага элемента. З-за адпаведнага паказчыка праламлення 1,37 фтарыд магнію звычайна наносіцца тонкімі пластамі на паверхні аптычных элементаў ў якасці недарагога антыблікавага пакрыцця. Яго канстанта Вердэ  роўная 0.00810вугл. хвіл. ⋅ Г −1 ⋅см−1 пры 632,8 нм.

## Бяспека 
Хранічнае ўздзеянне фтарыду магнію можа паўплываць на шкілет, ныркі, цэнтральную нервовую сістэму, дыхальную сістэму, вочы і скуру, а таксама можа выклікаць або ўзмацніць прыступы астмы.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Аплет Java, які паказвае ўплыў MgF 2 на лінзу 
* Інфрачырвоныя вокны ў Нацыянальнай лабараторыі Лоўрэнса Берклі
* Нацыянальны кадастр забруджвальных рэчываў - фтор і яго злучэнні
* Crystran Data  Crystran MSDS

Катэгорыя:Злучэнні магнію
Катэгорыя:Фтарыды
Старасты Воласці

**Старасты Воласці** () — ганаровае спадчыннае званне сярод хобітаў Воласці ў легендарыуме Толкіна.

Тытул старасты быў устаноўлены ў 379 годзе паводле летазлічэння Воласці (1979 год Трэцяй Эпохі): пасля гібелі ў 1975 годзе апошняга караля  Арведуі і канца . Стараста мусіў «*выконваць абавязкі нябытнага караля*» («*hold the authority of the king*»). У абавязкі старасты ўваходзіла скліканне народнага апалчэння і камандаванне ім, а таксама некаторыя судовыя функцыі. Нягледзячы на тое, што стараста лічыўся «*намеснікам*» караля ў Воласці, яго рэальная вага была нязначнай, ён амаль не ўплываў на жыццё ў краіне хобітаў.

Стараста быў кіраўніком валаснога веча, абвяшчаў валасныя зборы і ваяводзіў хобіцкім рушэннем, але паколькі веча і рушэнне склікаліся толькі ў надзвычайных выпадках, якія ўжо даўно не здараліся, то старастоўства ператварылася ў звычайную адзнаку пашаны.

Самым галоўным родам у Воласці здаўна былі Тукі, менавіта да іх (ад Старатураў) перайшла пасада старасты, якую з таго часу і займаў нязменна найстарэйшы Тук.

Пасля аднаўлення Паўночнага Каралеўства (у межах ) у 3019 годзе Трэцяй Эпохі (1419 год Воласці) пасада старасты засталася ў якасці каралеўскага прадстаўніка. У 1434 годзе стараста Перэгрын I быў прызначаны дарадцам Паўночнага Каралеўства.

## Спіс старастаў Воласці 
## Зноскі 
## Спасылкі 
* Thain of the Shire на сайце «*The Encyclopedia of Arda*»
* Thain на сайце «*The Lord of the Rings Wiki*»
* Thain на сайце «*Tolkien Gateway*»

Катэгорыя:Хобіты Серадзем’я
Катэгорыя:Спісы Серадзем’я
Мікалай Іванавіч Міцкевіч (педагог)

**Мікалай Іванавіч Міцкевіч** (нар. , в. Мікалаеўшчына, Стаўбцоўскі раён, Мінская вобласць) — беларускі педагог, спецыяліст у галіне тэорыі і методыкі прафесійнай адукацыі. Доктар педагагічных навук (2003), прафесар (2004).

## Біяграфія 
Скончыў Мінскі дзяржаўны педагагічны інстытут імя А. М. Горкага (спецыяльнасць «Матэматыка», 1966), Навукова-даследчы інстытут агульнай адукацыі дарослых Акадэміі педагагічных навук СССР (аспірантура, 1980), Беларускі дзяржаўны педагагічны ўніверсітэт імя М. Танка (дактарантура, 2001).
    
Працаваў у Беларускім дзяржаўным педагагічным універсітэце імя М. Танка (1980—1998, 2002—2006), Расійскім дзяржаўным сацыяльным універсітэце (філіял у г. Мінску; 2006—2015, кафедра сацыяльнай работы, кіравання і сацыяльнага права, прафесар), Нацыянальным інстытуце адукацыі Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь (2016, лабараторыя праблем выхавання асобы, галоўны навуковы супрацоўнік).

Навуковыя інтарэсы: кіраванне адукацыяй; дыдактыка.

## Узнагароды 
Нагрудны значок «Выдатнік адукацыі Рэспублікі Беларусь» (2000).

## Бібліяграфія 
* Теоретические основы дидактической системы повышения квалификации : автореферат диссертации … доктора педагогических наук : 13.00.08 / Мицкевич Николай Иванович. — Санкт-Петербург, 2001.
* Дидактика повышения квалификации: инвариантные характеристики / Н. И. Мицкевич. — Минск, 2009.
* Квалиметрия учебно-воспитательного процесса вуза: теория и практика / [Н. И. Мицкевич и др.]. — Минск, 2011.
* Квалиметрические основы компетентности / Н. И. Мицкевич // Вестник МГЛУ. Серия 2. — Минск, 2015. — № 1. — С. 26—32.
* Практика социального сопровождения / Н. И. Мицкевич // Научные труды Республиканского института высшей школы : исторические, психолого-педагогические науки. — Минск, 2016. — Вып. 16, ч. 2. — С. 396—402.

 

Катэгорыя:Вучоныя СССР
Катэгорыя:Вучоныя Беларусі
Катэгорыя:Педагогі СССР
Катэгорыя:Педагогі Беларусі
Катэгорыя:Дэканы БДПУ імя Максіма Танка
Кубрак

**Кубрак** (з  ад  — адзенне з лёну) — верхні кафтан, які надзявалі мужчыны на жупан у XVII—XVIII стагоддзях. Меў зашытыя рукавы; шылі з тонкіх і танных тканін паўваўняных. У штодзённым касцюме шляхты і мяшчан замяніў кунтуш.

## Апісанне 
Першапачаткова кубрак — тып адзення з капюшонам.  у XVII стагоддзі гаворыць пра кубрак як пра жаночае адзенне. У XVIII стагоддзі кубрак азначаў жабрацкае адзенне. Так піша і Францішак Заблоцкі:

 кажа, што пры Аўгусце III суконныя або камуфляжныя жупаны і ўвогуле грубыя жупаны сталі называць кубракамі.

## Літаратура 
* 
* Зыгмунт Глогер. Encyklopedia staropolska
* Аляксандр Брукнер. Słownik etymologiczny języka polskiego

Катэгорыя:Верхняе адзенне
Нацыянальны фашысцкі рух

**Нацыянальны фашысцкі рух** () —  румынскі палітычны рух, утвораны ў 1923 годзе ў выніку зліцця Румынскай нацыянальнай фасцыі і Нацыянальнага італа-румынскага культурнага і эканамічнага руху.

З’яўляючыся пра-італьянскім рухам, НФР імкнуліся пабудаваць фашызм па мадэлі Мусаліні, аднак рух таксама ўхваляў метады Аксьён франсез. Рух не карыстаўся поспехам у асноўным з-за сваёй прыхільнасці да замежных партый і ў канчатковым выніку быў заменены «Жалезнай гвардыяй», якая прапанавала больш унутраныя формы фашызму.

## Заўвагі 
Катэгорыя:Палітычныя партыі Румыніі
Кук (акруга)

**Акруга Кук** () — назва чатырох акруг у ЗША і адной у Аўстраліі:
:;ЗША
:* Кук — акруга штата Джорджыя.
:* Кук — акруга штата Ілінойс.
:* Кук — акруга штата Мінесота.
:* Кук — акруга штата Тэхас.
:
:;Аўстралія
:* Кук — акруга штата Новы Паўднёвы Уэльс.
Кабяк

**Кабяк** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Алег Вітальевіч Кабяк (нар. 1973) — беларускі сацыёлаг.
* Сяргей Уладзіміравіч Кабяк (нар. 1945) — беларускі гісторык.
* Сяргей Цярэнцьевіч Кабяк (1931—1985) — беларускі савецкі партыйны і дзяржаўны дзеяч.
Юрый Анатолевіч Марозаў

**Юрый Анатолевіч Марозаў** (нар. , Мінск) — беларускі палітык.

## Біяграфія 
У 1987 годзе скончыў Беларускі політэхнічны інстытут. У 1987-89 гадах праходзіў службу ў войску. У 1989-91 гадах — супрацоўнік інстытута «Белдзяржпраект». У 1991 годзе скончыў Акадэмію кіравання па спецыялізацыі «менеджмент у знешнеэканамічнай дзейнасці». У 1994-95 гадах - член Савета Саюза прадпрымальнікаў РБ і Савета па прадпрымальніцтве пры МЗЭС РБ. Адзін са стваральнікаў беларуска-германскай кампаніі «Белфарм». У 2000 годзе абраны дэпутатам Палаты прадстаўнікоў. Падчас перадвыбарнай кампаніі прыпыніў сяброўства ў Аб’яднанай грамадзянскай партыі. У маі 2001 года абраны кіраўніком дэпутацкай групы «Адзінства».

Жанаты, мае дачку.

## Спасылкі 
* ЮРИЙ МОРОЗОВ ЖУРНАЛИСТОВ НЕ ПОКУПАЕТ  // БелГазета
* Список депутатов Палаты представителей Национального собрания Республики Беларусь второго созыва на 1 декабря 2002 г. 

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Мінску
Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 2-га склікання
Катэгорыя:Выпускнікі БНТУ
Катэгорыя:Выпускнікі Акадэміі кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Члены Аб’яднанай грамадзянскай партыі
Барыс Мікалаевіч Гурскі

**Барыс Мікалаевіч Гурскі** (, Мінск — ) — беларускі вучоны-геолаг, аўтар прац па геалогіі антрапагену і геамарфалогіі. Доктарам геолага-мінералагічных навук (1974), прафесар (1976). Выдатнік разведкі нетраў СССР, выдатнік асветы СССР, выдатнік народнай адукацыі Беларусі, лаўрэат Дзяржаўнай прэміі Беларусі (1986)

## Біяграфія 
Скончыў у 1957 годзе аддзяленне геалогіі геолага-геаграфічнага факультэта Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта.

Працоўную дзейнасць пачаў на пасадзе малодшага геолага Беларускай геолага-гідрагеалагічнай экспедыцыі, а з часам узначаліў яе. Кіраваў геолагаздымачнымі работамі, на аснове вынікаў якіх былі складзены карты і апублікаваны шэраг навуковых прац. Даследаваў ніжне- і сярэднеантрапагенавыя адклады, рэканструяваў этапы развіцця прыроды ў антрапагене на тэрыторыі Беларусі, вывучаў будову антрапагенавых адкладаў басейна Сажа. У 1965 годзе абараніў кандыдацкую дысертацыю па тэме «Условия залегания и строение антропогеновых (четвертичных) отложений в басейне р. Сож». У 1966 годзе быў адзначаны нагрудным знакам «Выдатнік разведкі і аховы нетраў СССР» за ўклад у практычную геалогію БССР. 

З 1967 года працаваў у Мінскім дзяржаўным педагагічным інстытуце імя М. Горкага старэйшым выкладчыкам кафедры геаграфіі замежных краін (з 1968 па 1971 год з’яўляўся яе загадчыкам). З 1971 па 1980 г. — дэкан факультэта прыродазнаўства. У кастрычніку 1973 года абараніў доктарскую дысертацыю па тэме «Стратиграфические комплексы и палеогеоморфологические поверхности нижнего и среднего антропогена территории Белоруссии». У 1974 годзе стаў доктарам геолага-мінералагічных навук, у 1976 г. — прафесарам. З 1980 года кіраваў кафедрай фізічнай геаграфіі.

За гады працы на факультэце стаў вядомым навукоўцам, лаўрэатам Дзяржаўнай прэміі БССР (1986), аўтарам больш за 300 навуковых прац па геалогіі антрапагену і геамарфалогіі, у тым ліку некалькіх манаграфій і навучальных дапаможнікаў для сярэдніх і вышэйшых навучальных устаноў. Вучонаму належаць такія працы, як «Нижний и средний антропоген Белоруссии» (1974), «Общая геология» (1976, разам з Г. У. Гурскім), «Практикум по общей геологии» (1978), «Историческая геология с элементами палеонтологии» (1979), «Пытанні геалогіі ў школе» (1980), «Як збудаваны і чым багатыя нетры Беларусі» (1992) і інш. Ён з’яўляўся членам шэрагу вучоных саветаў, рэдкалегій, быў віцэ-прэзідэнтам Геаграфічнага таварыства Беларусі, старшынёй аб’яднання выкладчыкаў біёлага-геаграфічных дысцыплін. Адзначаны знакамі: «Выдатнік асветы СССР» і «Выдатнік народнай адукацыі БССР».
 

## Літаратура 
* 
* Геологи и горные инженеры Беларуси : биографический справочник : [в 2 ч.] / составители: А. Д.
* Смычник [и др.]. — Минск, 2008. — Ч. 1. — С. 65.
* Літасфера. — 1995. — № 2. — С. 205—206.
* Республика Беларусь : энциклопедия : [в 7 т.]. — Минск, 2006. — Т. 3. — С. 285.

Катэгорыя:Дэканы БДПУ імя Максіма Танка
Катэгорыя:Геолагі СССР
Катэгорыя:Геолагі Беларусі
Рэспубліканская фашысцкая партыя

**Рэспубліканская фашысцкая партыя** (, PFR) — італьянская фашысцкая палітычная партыя, заснаваная ў верасні 1943 года ў якасці пераемніка Нацыянальнай фашысцкай партыі (НФП). У 1943-1945 гадах з’яўлялася кіруючай і адзінай законнай партыяй Італьянскай сацыяльнай рэспублікі (дзяржавы, утворанай на акупаванай нацысцкай Германіяй тэрыторыі паўночнай і часткова цэнтральнай Італіі). Мела ўласнае ваенізаванае крыло, вядомае пад назвай «Чорныя брыгады». Партыя спыніла сваё існаванне з падзеннем рэжыму Італьянскай сацыяльнай рэспублікі ў красавіку 1945 года.

## З’езд партыі 
Адзіны з’езд партыі прайшоў 14-15 лістапада 1943 года ў Вероне. Генеральным сакратаром партыі стаў Алесандра Паваліні. Асноўным праграмным дакументам партыі быў Веронскі маніфест, які замацаваў пераход ад манархіі, якая «здрадзіла фашызму», да рэспублікі, да вытокаў фашызму 1910—1920-х гадоў, яго левай, дакампроміснай (з манархіяй і буржуазіяй) формы. Разам з тым захоўвалася добразычлівае стаўленне да Рымска-каталіцкай царквы, не характэрнае для ранняга фашызму.

## Члены 
* 900 000 (1943)
* 1 000 000 (1944)
* 850 000 (1945)

## Літаратура 
* Несцераў А.Г. Итальянская Социальная Республика: документы эпохи. — Екатеринбург: Издательство Уральского университета, 2002.

Катэгорыя:Беніта Мусаліні
Катэгорыя:Антыкамуністычныя арганізацыі
Катэгорыя:Партыі аднапартыйных сістэм
Катэгорыя:Фашысцкая Італія
Катэгорыя:Фашысцкія партыі
Катэгорыя:Палітычныя партыі, заснаваныя ў 1943 годзе
Баваўняная прамысловасць

, вынайдзены Джэймсам Харгрыўсам]]
**Баваўняная прамысловасць** — галіна тэкстыльнай прамысловасці, якая аб’ядноўвае прадзільную, ткацкую, круцільнаніткавую і фарбавальна-аздобную вытворчасць.

## Сыравіна, вырабы 
Баваўняная прамысловасць вырабляе паркаль, бязь, сацін, тканіны плацельныя, мэблева-дэкаратыўныя, ворсавыя, ручніковыя, тэхнічныя ніткі, корд і таму падобнае. Асноўнай сыравінай для баваўнянай прамысловасці з’яўляецца бавоўна.

## Гісторыя прамысловасці 
Ручная вытворчасць тканін з бавоўны была вядома задоўга да н. э. у Індыі і Кітаі. Новая гісторыя баваўнянай прамысловасці пачынаецца ў Англіі, дзе ў другой палове XVIII стагоддзя ствараецца машынная вытворчасць баваўняных тканін.

У Расіі першыя адносна вялікія баваўняныя прадпрыемствы паўсталі ў другой палове XVIII і пачатку XIX стагоддзя ў Маскоўска-Уладзімірскім раёне, а таксама ў Астраханскай і Пецярбургскай губернях. Механізацыя баваўнянай вытворчасці ў Расіі пачалася з заснавання ў 1798 годзе пад Санкт-Пецярбургам Аляксандраўскай мануфактуры. Баваўняная прамысловасць у Расіі ў вялікай ступені залежала ад замежжа. Перад Першай сусветнай вайной амаль палова перапрацоўванай сыравіны завозілася з іншых краін. У 1913 годзе ў Расіі было выраблена 2672 мільёнаў метраў баваўняных тканін.

Баваўняная прамысловасць расла высокімі тэмпамі ў КНР, Польшчы, Чэхаславакіі, Балгарыі, ГДР. У КНР у 1957 годзе выраблялася баваўняных тканін звыш 5000 мільёнаў метраў, што амаль у 5 разоў больш, чым у 1949 годзе.

У краінах Заходняга свету ў XX стагоддзі баваўняная прамысловасць была найбольш развіта ў ЗША, дзе ў 1958 годзе вытворчасць баваўняных тканін склала 8100 мільёнаў метраў, у Вялікабрытаніі — 1306 мільёнаў, Францыі — 223 тысяч тон, Італіі — 114,4 тысяч тон і ў Японіі — 2653 мільёнаў метраў квадратных.

## Літаратура 
* 
* 
* Промышленность Советской Украины за 40 лет. К., 1957;
* Корнеев А. Текстильная промышленность СССР и пути ее развития. М., 1957;
* Международный политико-экономический ежегодник. М., 1959;
* Легкая промышленность Украины. К., 1957.

Катэгорыя:Тэкстыльная прамысловасць
Катэгорыя:Бавоўна
Кубінская інтэрвенцыя ў Анголу

**Кубінская інтэрвенцыя ў Анголу** альбо **аперацыя «Карлота»** () — ваеннае ўмяшанне Узброеных Сіл Кубы ў грамадзянскую вайну ў Анголе ў лістападзе 1975 года.

## Ход падзей 
У лістападзе 1975 года, напярэдадні абвяшчэння незалежнасці Анголы, Куба зрабіла буйнамаштабную ваенную інтэрвенцыю для падтрымкі пракамуністычнай фракцыі МПЛА супраць ФНЛА і УНІТА, якіх падтрымлівалі Злучаныя Штаты Амерыкі, ПАР і Рэспубліка Заір. Да канца 1975 года Куба накіравала ў Анголу 25000 салдат. Пасля вываду войск Заіра кубінскія ўзброеныя сілы засталіся ў Анголе і працягнулі ваяваць супраць УНІТА і падтрымліваючай іх зброяй, інструктарамі і войскамі ПАР. 27 мая 1977 года кубінцы адыгралі вырашальную ролю ў падаўленні бунту «фракцыянераў».

У 1988 годзе кубінскія войскі зноў умяшаліся ў канфлікт, каб прадухіліць паражэнне ўрадавых войск ФАПЛА ў бітве супраць УНІТА, што прывяло да бітвы пры Куіта-Кванавале і адкрыцця другога фронту. Такі паварот падзей стаў галоўным штуршком да падпісання Нью-Ёркскіх пагадненняў, згодна з якімі кубінскія і паўднёваафрыканскія войскі былі выведзены з Анголы, а Намібіі прадастаўлена незалежнасць. Фактычна МПЛА выйграла вайну, пазбавіўшы прамой дапамогі сілы УНІТА. У 1991 годзе кубінскі воінскі кантынгент канчаткова пакінуў Анголу, аднак млявапраяўная грамадзянская вайна ў краіне супраць рэшткаў унітаўцаў скончылася толькі ў 2002 годзе (баі ў анклаве Кабінда ідуць па цяперашні час).

## Гл. таксама  
* Група савецкіх ваенных спецыялістаў у Анголе

## Літаратура 
* Clodfelter, M. (2017). Warfare and Armed Conflicts: A Statistical Encyclopedia of Casualty and Other Figures, 1492-2015 (4th ed.). Jefferson, North Carolina: McFarland. ISBN 978-0786474707.
* George, Edward The Cuban Intervention in Angola, 1965-1991, Frank Cass, London, New York, 2005, ISBN 0-415-35015-8
* Gleijeses, Piero: Conflicting Missions: Havana, Washington, and Africa, 1959-1976, The University of North Carolina Press, 2003 ISBN 0-8078-5464-6
* Smith, Wayne: A Trap in Angola in: Foreign Policy No. 62, Spring 1986, Carnegie Endowment for International Peace

Катэгорыя:Гісторыя Кубы
Катэгорыя:Грамадзянская вайна ў Анголе
Катэгорыя:Вікіпедыя:Артыкулы, якія патрабуюць канкрэтызацыі
Во Ван Тхыонг

**Во Ван Тхыонг** (; ) — Прэзідэнт В’етнама (2023—2024), член Палітбюро, пастаянны член Сакратарыята Цэнтральнага камітэта правячай Кампартыі В’етнама (КПВ).

Нарадзіўся ў 1970 годзе ў паўднёвай правінцыі Віньлонг. У розныя гады займаў кіруючыя пасады ў Саюзе камуністычнай моладзі В’етнама, у партарганізацыях на месцах, а ў чэрвені 2007 года быў выбраны дэпутатам Нацыянальнага сходу. У лютым 2021 года Во Ван Тхыонга выбралі пастаянным членам Сакратарыята ЦК КПВ. З 2021 года ён займаў пасаду намесніка старшыні Цэнтральнага кіруючага камітэта па барацьбе з карупцыяй і негатыўнымі з’явамі.

17 студзеня 2023 года Прэзідэнт В’етнама Нгуен Суан Фук пайшоў у адстаўку. 2 сакавіка Нацыянальны сход (аднапалатны парламент) Сацыялістычнай Рэспублікі В’етнам у ходзе пазачарговай сесіі разгледзеў і зацвердзіў на пасаду кіраўніка дзяржавы Во Ван Тхыонга. Ён стаў самым маладым кіраўніком В'етнама.

20 сакавіка 2024 года Цэнтральны камітэт Камуністычнай партыі В'етнама адправіў у адстаўку Во Ван Тхыонга за парушэнні партыйнай дысцыпліны, якія выклікалі негатыўную рэакцыю грамадскай думкі і паўплывалі на рэпутацыю партыі і ўлады. Яго звольнілі адразу з усіх пасад — Прэзідэнта, члена Палітбюро і кіраўніка Савета нацыянальнай абароны і бяспекі. Афіцыйна было паведамлена, што «цалкам усведамляючы сваю адказнасць перад партыяй, дзяржавай і народам, ён падаў заяву аб звальненні».

## Зноскі 
Катэгорыя:Прэзідэнты В’етнама
Вера і прыгажосць

**«Вера і прыгажосць»** () — у нацысцкай Германіі арганізацыйнае падраздзяленне Саюза нямецкіх дзяўчын, якое ў сваю чаргу ўваходзіла ў склад Гітлерюгенда. Арганізацыя «Вера і прыгажосць» з’яўлялася складовай часткай сістэмы выхавання пры нацыянал-сацыялізме. У сферы ўвагі гэтай арганізацыі знаходзіліся дзяўчаты ва ўзросце ад 18 гадоў да 21 года. Дзяўчыны гэтай узроставай групы ўжо не з’яўляліся членамі Саюза нямецкіх дзяўчын, але яшчэ не маглі ўступіць у Нацыянал-сацыялістычную жаночую арганізацыю, таму дзяржава і НСДАП з дапамогай «Веры і прыгажосці» імкнуліся ўтрымаць іх у рэчышчы грамадскага жыцця.

## Арганізацыя 
«Вера і прыгажосць» была ўтворана ў 1938 годзе па загадзе лідара імперскай моладзі Бальдура фон Шыраха па ўзгадненні з кіраўніцтвам Саюза нямецкіх дзяўчын. Як і вышэйстаячыя арганізацыі — Саюз нямецкіх дзяўчын і Гітлерюгенд — «Вера і прыгажосць» мела строгую іерархічную структуру, яе кіраўніцтва ажыццяўлялася па «прынцыпу фюрара». Законам усталёўвалася добраахвотнае сяброўства ў гэтай арганізацыі, аднак на практыцы ўсе выпускаліся з шэрагаў Саюза нямецкіх дзяўчын і аўтаматычна ўступалі ў шэрагі «Веры і прыгажосці». Выхад з арганізацыі даваў падставу падазраваць дзяўчыну і яе бацькоў (паўналецце наступала ў поўны 21 год) у апазіцыйных поглядах. Ціск на дзяўчат Германіі яшчэ больш узмацніўся з уступленнем у сілу 4 верасня 1939 года закона аб імперскай працоўнай павіннасці.

Дзейнасць «Веры і прыгажосці» адказвала палітычным мэтам арганізацыі. Яна праводзілася ў гуртках, якія функцыянавалі адзін раз у тыдзень у непрацоўны час. Спартыўныя, танцавальныя заняткі або курсы догляду цела былі закліканы ўмацоўваць здароўе маладых жанчын як будучых маці новага пакалення Германіі. Гурткі, якія распаўсюджвалі веды ў галіне ахова здароўя, службы сувязі або супрацьпаветранай абароны, рыхтавалі маладых жанчын да таго, каб у выпадку вайны замяніць на вытворчасці мужчын, якія пайшлі на фронт.

Арганізацыя «Вера і прыгажосць» была забаронена і ліквідавана пасля вайны законам №2 Кантрольнага савета, а яе маёмасць канфіскавана.

## Бібліяграфія 
* Sabine Hering, Kurt Schilde: *Das BDM-Werk «Glaube und Schönheit». Die Organisation junger Frauen im Nationalsozialismus*. Metropol Verlag, Berlin 2000.

Катэгорыя:Нацысцкія арганізацыі
Тэхнадром імя І. П. Кулібіна

«**Тэхнадром імя І. П. Кулібіна**» (рас. «*Технодром имени И. П. Кулибина*») — расійская навукова-папулярная тэлепраграма, якая выходзіла з 1992 па 2008 год. Вядучымі праграмы ў 1992—1993 гадах былі журналісты Мікалай Рыбакоў і Андрэй Самохін. Пасля 1993 года вядучым быў Андрэй Самохін. Асобныя сюжэты здымалі журналісты Аляксандр Філатаў (раней прымаў актыўны ўдзел у вытворчасці праграмы Гэта вы можаце), Алена Чарнова, Сяргей Бура, Віталь Собалеў. У 2005—2008 гадах аўтарскую рубрыку ў перадачы вёў расейскі матэматык, пісьменнік і вынаходнік .

## Аб перадачы 
Перадача развівала фармат публічнай дэманстрацыі айчынных вынаходнікаў, раней рэалізаваны ў перадачы «*Гэта вы можаце*», і папулярызавала вынаходніцкую дзейнасць (што падкрэсліваецца назвай, якая з’явілася ў гонар расійскага механіка-самавучкі і вынаходніка І. П. Кулібіна). Асноўны акцэнт у перадачы рабіўся на арыгінальнасць ідэі і яе практычную значнасць. Адметнай рысай з’яўлялася тое, што ў перадачы аўтары наўмысна пазбягалі замежных слоў у тэкстах, знаходзячы ім замену ў рускай мове, часта выкарыстоўвалі прыказкі і прымаўкі. Асобныя сюжэты і рубрыкі здымаліся ў гумарыстычным ключы. У якасці акцёраў у іх удзельнічалі вядучыя і рэжысёры праграмы, тэхнічныя работнікі здымачнай групы і студэнты тэатральных ВНУ.

Ідэя перадачы належыць журналістам Мікалаю Рыбакову і Андрэю Самохіну, іх ініцыятыву падтрымала прадзюсар і мастацкі кіраўнік Ірына Аляксандраўна Жалязова. Рэжысёрам праграмы быў Генадзь Колін, мастак заставак — архітэктар Ігар Промахаў, яму ж належыць і ідэя лагатыпа праграмы у выглядзе ровара з квадратнымі коламі.

Кожны выпуск меў працягласць 10 хвілін і складаўся з асобных сюжэтаў працягласцю 3 хвіліны, у якіх альбо вядучы, альбо самі вынаходнікі расказвалі пра сваё вынаходніцтва. У перыяд 1992—1993 гадоў перадача выходзіла два разы на тыдзень — у панядзелак і сераду. У 1993 годзе тэлеперадача была на другім месцы (пасля праграмы ) па колькасці лістоў ад тэлегледачоў, але, нягледзячы на гэта, была знята з эфіру.

У 1994 годзе выпуск быў на некаторы час адноўлены на канале Расія-1 пад назвай «Навіны Тэхнадрома». Пасля працяглай паўзы выпускі ўзнавіліся ў 2005 годзе на канале . Фармат перадачы істотна змяніўся: хранаметраж вырас да 26 хвілін, сюжэты сталі больш працяглымі, перадача атрымала арыгінальную камп’ютарную графіку ад мастака Івана Максімава. На тэлеканале «Звязда» перадача выходзіла па нядзелях. У 2008 годзе выпуск перадачы быў спынены ў сувязі са змяненнем фармату тэлеканала і больш не ўзнаўляўся.

## Літаратура 
* *А. Самохин.* Памяти друга… // Техника — молодёжи : журнал. — 2006. — № 11. — С. 4. — ISSN 0320-33IX
* *А. Самохин.* «Технодром имени И. П. Кулибина»: TV в журнале — журнал на TV // Техника — молодёжи : журнал. — 2006. — № 6. — С. 3—5. — ISSN 0320-33IX
* *А. Самохин.* Инновационный бум-бум. От Кулибина до Эдисона и обратно // Техника — молодёжи : журнал. — 2007. — Август (№ 887). — С. 5—6. — ISSN 0320-33IX

Катэгорыя:Тэлеперадачы
Катэгорыя:Тэлеперадачы Расіі
Катэгорыя:Тэлеперадачы паводле алфавіта
Аперацыя «Азалія»

**Аперацыя «Азалія»** () — ваенная аперацыя Францыі супраць групы наймітаў пад пачаткам Боба Дэнара, якія захапілі ўладу на Каморах.

## Перадгісторыя 
У 1975 годзе пры падтрымцы атрада ваенных авантурыстаў, якіх узначальваў француз Боб Дэнар, быў арганізаваны дзяржпераварот на Каморскіх астравах. Да ўлады прыйшоў мааіст . 13 мая 1978 года Дэнар правёў новы пераварот, у выніку якога Суаліх быў скінуты і забіты. Прэзідэнтам стаў .

Боб Дэнар стаў камандуючым прэзідэнцкай гвардыяй, прыняў іслам, імя Саід Мустафа Маджуб і каморскае грамадзянства. На астравах была створана ваенная база наймітаў. Дэнар актыўна заняўся бізнесам, стаў саўладальнікам сеткі гатэляў і зямельных участкаў. Прэзідэнцкая гвардыя ператварылася ў буйнога (па каморскіх маштабах) гаспадарчага суб’екта.

У лістападзе 1989 года, баючыся новага дзяржаўнага перавароту і поўнай узурпацыі ўлады Дэнарам, прэзідэнт Абдала падпісаў указ аб раззбраенні гвардыі. Праз некалькі дзён кіраўнік дзяржавы быў забіты пры нявысветленых да канца абставінах, а Дэнар эвакуіраваны ў ПАР, пасля чаго экстрадаваны ў Францыю. На радзіме ён паўстаў перад судом па абвінавачванні ў забойстве Абдалы, але апраўданы за недастатковасцю доказаў.

## Ход падзей 
У ноч на 27 верасня 1995 года Дэнар зноў прыбыў на Каморскія Астравы. Разам з ім было 33 баевіка. Група рыхтавала новы пераварот. Місія па змене ўлады атрымала назву аперацыя «Каскары». Замежнікі на караблі «Вулкан» высадзіліся ў гавані Мароні і спусціліся ў горад. 29 верасня ўрад краіны быў зрынуты; армія ў гэты час бяздзейнічала.

Французскія ўлады, як і раней, загадзя ведалі аб перавароце. Але ў адрозненне ад папярэдніх выпадкаў, афіцыйны Парыж выступіў супраць наймітаў і асудзіў Дэнара. Ведаючы гэта, першачарговай задачай замежных баевікоў стала прадухіліць верагодны зваротны пераварот з боку Францыі. Акрамя мер палітычнага прымірэння, такіх як фарміраванне грамадзянскага ўрада, Дэнар таксама спрабаваў узнавіць прэзідэнцкую гвардыю колькасцю 500 чалавек, якую ён узначальваў пасля свайго другога перавароту (1978—1989). Папулярнасць Дэнара ў пачатку 1980-х гадоў дазволіла яму мабілізаваць да 300 прыхільнікаў усяго за пяць дзён і размясціць іх вакол партоў і аэрапортаў.

Ведаючы, з чым яны сутыкнуцца на астравах, французы не сталі рабіць стаўку на велізарную лікавую перавагу. Было вырашана правесці ўсё адносна невялікай групай. Падрыхтоўку місіі перадалі . Для ўварвання сабралі 400 марскіх пяхотнікаў і 200 спецназаўцаў.

3 кастрычніка ў 23:00 на Каморы, а менавіта на востраў Нгазіджа, высадзілася . Французы абаранілі сваё пасольства, узялі два аэрапорты (у тым ліку Мароні-Ахая.

Падчас аперацыі французскія вайскоўцы страт не панеслі.

Дэнар у гэты час трапіў пад суд, але турмы яму ўдалося пазбегнуць.

## Спасылкі 
*Tropas francesas entran en las Comoras y reducen a los mercenarios de Bob Denard - El País

Катэгорыя:Дзяржаўныя перавароты
Катэгорыя:Канфлікты 1995 года
Катэгорыя:Кастрычнік 1995 года
Катэгорыя:Каморскія астравы
Катэгорыя:Найміты
Данута Валенса

**Міраслава Данута Валенса** (, народж. Голось (); нар. 25 лютага 1949, с. Крыпы, Вэнгроўскі павет, Мазавецкае ваяводства, Польшча) — жонка 6-га Прэзідэнта Польшчы Леха Валенсы.

## Біяграфія 
Нарадзілася ў шматдзетнай сялянскай сям’і. Скончыла сярэднюю школу ў Венгрувэ. Працавала ў бацькоўскай гаспадарцы на вёсцы. У 1968 пераехала да сваякоў у Гданьск. Уладкавалася на працу ў кветкавы магазін.

Пазнаёмілася з электрыкам Лехам Валенсай, будучым палітычным дзеячам, кіраўніком незалежнага прафсаюза «Салідарнасць» і Прэзідэнтам Польшчы (1990—1995). 8 лістапада 1969 года выйшла за яго замуж.

У сям’і Леха і Дануты Валенс нарадзілася восем дзяцей.

Ад імя мужа 10 снежня 1983 года ў Осла атрымала Нобелеўскую прэмію міру.

Будучы першай дамай Польшчы, узначальвала шэраг грамадска-культурных таварыстваў і арганізацый, у тым ліку была ганаровым прэзідэнтам Гданьскага фонду па культурным развіцці. У якасці ганаровага члена прымала ўдзел і курыравала правядзенне розных конкурсаў і работу грамадскіх арганізацый.

У 2011 годзе 300-тысячным накладам была надрукаваная аўтабіяграфія Дануты Валенсы *«Мары і таямніцы»*, якая карысталася вялікім поспехам у чытачоў. У наступным годзе за кнігу яна была ўзнагароджана прэміяй *Супергарантыя культурнай падзеі года*, заснаванай рэдакцыяй TVP Kultura Польскага тэлебачання.

У 2012 Прэзідэнт Польшчы Браніслаў Камароўскі, за выдатныя заслугі ў справе дэмакратычных пераменаў у краіне, дасягненні ў прафесійнай і грамадскай дзейнасці, узнагародзіў Дануту Валенсу Камандорскім крыжам з зоркай Ордэна Адраджэння Польшчы.

У 2013 годзе выйшаў фільм «Валенса. Чалавек з надзеі» рэжысёра Анджэя Вайды, дзе распавядаецца пра палітычную кар’еру і асабістае жыццё Леха Валенсы. Ролю Дануты выканала Агнешка Грахоўская.

## Зноскі 
## Спасылкі 
* Danuta Walesa-laureatka nagrody radia Архивная копия ад 27 сакавіка 2019 на Wayback Machine 
* Нобелеўская прэмія для Валенсы
Катэгорыя:Камандоры ордэна Адраджэння Польшчы
Катэгорыя:Камандоры з зоркай ордэна Адраджэння Польшчы
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Мазавецкім ваяводстве
Катэгорыя:Вікіпедыя:Біяграфіі сучаснікаў
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1949 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся 25 лютага