Комплекс будынкаў БНТУ

**Комплекс будынкаў Беларускага нацыянальнага тэхнічнага ўніверсітэта** (былога Беларускага політэхнічнага інстытута) ў Мінску займае квартал, абмежаваны праспектам Незалежнасці, вуліцамі Якуба Коласа, Багдана Хмяльніцкага і Дарашэвіча. Ансамбль будынкаў былога політэхнічнага інстытута — твор архітэктуры класіцыстычнага напрамку.

Комплекс будынкаў Беларускага нацыянальнага тэхнічнага універсітэта, які ўключае галоўны корпус (пр. Незалежнасці, 65), інтэрнат № 2 (пр. Незалежнасці, 67), вучэбны корпус № 18 (пр. Незалежнасці, 67/2), вучэбны корпус № 9 (вул. Якуба Коласа, 14), сталовая (вул. Якуба Коласа, 18), інтэрнат № 3 (пр. Незалежнасці, 63), інтэрнат № 4 (пр. Незалежнасці, 61), вучэбны корпус № 4 (пр. Незалежнасці, 59/1), жылы будынак рэктара (пр. Незалежнасці, 65), клуб (пр. Незалежнасці, 65), вучэбны корпус № 2 (пр. Незалежнасці, 65/2), вучэбны корпус № 13 (вул. Якуба Коласа, 22/2), вучэбны корпус № 14 (вул. Якуба Коласа, 22/3) і вучэбны корпус № 7 (вул. Якуба Коласа, 24), унесены ў Дзяржаўны спіс гісторыка-культурных каштоўнасцей  Рэспублікі Беларусь, як помнік рэспубліканскага значэння.

## Гісторыя 
Будаўніцтва комплекса будынкаў Палітэхнікума па Барысаўскім тракце пачалося ў 1930 годзе. Праект у стылі канструктывізму выканаў архітэктар Георгій Лаўроў і ўтваралі складаную структуру, пабудаваную на канструктывісцкіх прынцыпах разгалінаванага размяшчэння аб’ёмаў рознага функцыянальнага прызначэння. У аснове аб’ёмна-прасторавага рашэння пры складанай канфігурацыі агульнага плана выкарыстаны прыём кампазіцыйнага спалучэння рознавысокіх аб’ёмаў. Т-падобныя ў плане, яны арыентаваны адносна адзін аднаго такім чынам, што галоўны фасад навучальнага корпуса працягваецца направа «дваровымі фасадамі» будынка інтэрната, галоўны фасад якога накіраваны ўздоўж вул. Акадэмічнай перпендыкулярна да фасада галоўнага корпуса. Такая арганізацыя прасторы пры шматпланавым «рэльефе» фасадаў дазволіла стварыць выразную кампазіцыйную структуру. Пасля ў развіццё гэтай прасторавай арганізацыі на рагу вул. Акадэмічнай і Барысаўскага тракта (сёння пр. Незалежнасці) быў пабудаваны Г-падобны ў плане будынак інтэрната (№ 67 корпус 1), які стварыў у паўночна-ўсходняй частцы комплексу своеасаблівы бакавы курданёр.

Будынак галоўнага навучальнага корпуса меў асіметрычнае кампазіцыйна-прасторавае рашэнне. Структура яго ўтворана выступаючым аб’ёмам цэнтральнага ўваходу вышынёй у 1,5 паверхі, паднятага (з улікам рэльефу мясцовасці) на ўзровень верхняга краю аконных праёмаў першага паверху правага крыла будынка, і размешчаным злева ад яго вертыкальным аб’ёмам лесвічнай клеткі з традыцыйна-канструктывісцкім стужачным зашкленнем, а таксама выведзеным на другі план цэнтральным 4-павярховым аб’ёмам. Гэты кампазіцыйны вузел падкрэслены западаннем фасада правага аб’ёму будынка.

Фасад і план галоўнага корпуса БПІ. Макляцова.jpg|Фасад і план галоўнага корпуса па праекце Н. Макляцовай.
Miensk, Barysaŭski, Palitechika. Менск, Барысаўскі, Палітэхніка (1935).jpg|Будаўніцтва інстытута ў 1935 годзе. Вонкавы выгляд будынка ўжо зменены, набыўшы сіметрыю і дэкор
Miensk, Barysaŭski, Palitechika. Менск, Барысаўскі, Палітэхніка (1940).jpg|1940
Miensk, Barysaŭski, Palitechika. Менск, Барысаўскі, Палітэхніка (1941).jpg|1941. На пярэднім плане пахаванні нямецкіх салдат

У час Вялікай Айчыннай вайны ў галоўным корпусе размяшчаўся лазарэт для савецкіх ваеннапалонных. Тут дзейнічала група падпольшчыкаў, якая перапраўляла ваеннапалонных у лясы.

### Пасляваенны перыяд 
Пасля Вялікай Айчыннай вайны разбураныя будынкі інстытута адноўлены. У галоўным корпусе ў 1946—1952 гадах па праекце архітэктараў Льва Рымінскага і Любові Усавай зменены вестыбюльная група памяшканняў, фасады. Цэнтральная частка будынка была ўпрыгожана порцікам.
У 1952—1956 гадах па праекце архітэктараў Сяргея Мусінскага і Георгія Сысоева ўзведзены 3 пяціпавярховыя карпусы інтэрнатаў.

У 1950—1980-я гады да галоўнага корпуса дабудаваны аб’ём бібліятэкі і спартыўны корпус (архітэктар Н. Шпігельман і інш.), паводле тыпавых праектаў пабудаваны навучальныя карпусы, сталовая па 500 месцаў.

## Архітэктура 
Будынак галоўнага корпуса пастаўлены далёка ад «чырвонай лініі» забудовы праспекта Незалежнасці, разам з іншымі будынкамі розных часоў утварае курданёр з шырокай параднай алеяй і скверамі па баках. Развітае ў глыбіню забудовы Ш-падобнае ў плане збудаванне падоўжана па фронту забудовы, мае цэнтральны і бакавыя рызаліты, якія выступаюць па галоўным фасадзе. Аб’ёмна-прасторавая кампазіцыя, як і дэкаратыўная апрацоўка фасадаў, значна зменена пры перабудовах, звязаных з расшырэннем і рэканструкцыяй будынка. Галоўны ўваход аформлены шасцікалонным порцікам, пастаўленым на высокі цокаль і завершаны трохвугольным франтонам са скульптурнай эмблемай у цэнтры. Бакавыя крылы чляняцца гарызантальнай цягай, завяршаюцца ляпным фрызам і карнізам. Аконныя праёмы на ўзроўні трэцяга паверха аздоблены ліштвамі і сандрыкамі.

Узведзеныя ў 1950-я гг. па чырвонай лініі праспекта пяціпавярховыя карпусы інтэрнатаў пастаўлены сіметрычна да галоўнага корпуса і ўтвараюць парадны двор. У вырашэнні іх фасадаў выкарыстаны элементы класіцыстычнага дэкору.

Дабудаваны да галоўнага корпуса аб’ём бібліятэкі і спартыўны корпус, звязаныя з ім у адзіны архітэктурны ансамбль. Фасады будынкаў апрацаваны дэкаратыўнай тынкоўкай зеленаватага тону.

Паводле тыпавых праектаў пабудаваны вучэбныя карпусы і сталовая.

## Комплекс будынкаў на Барысаўскім тракце 
]]
У 1982 годзе па праекце архітэктараў Ігара Есьмана і Віктара Анікіна па Ленінскім праспекце (цяпер праспект Незалежнасці), на скрыжаванні з кальцавой аўтамагістраллю пабудаваны 8-павярховы корпус — галоўны навучальна-лабараторны і інтэрнаты архітэктурнага і будаўнічага факультэтаў.

## Размяшчэнне 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Беларускі нацыянальны тэхнічны ўніверсітэт
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Мінска
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Георгія Лаўрова
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Наталлі Макляцовай
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Любові Усавай
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Льва Рымінскага
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Сяргея Мусінскага
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Георгія Сысоева
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Нуты Шпігельмана
Катэгорыя:Праспект Незалежнасці (Мінск)
Катэгорыя:Вуліца Якуба Коласа (Мінск)