open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Вялікая шахматная дошка

**«Вялікая шахматная дошка: вяршэнства Амерыкі і яе геастратэгічныя імператывы»** () — найбольш вядомая кніга, напісаная Збігневам Бжазінскім. Кніга ўяўляе сабой разважанні пра геапалітычную магутнасць ЗША і пра стратэгіі, дзякуючы якім гэта магутнасць можа быць рэалізавана ў XXI стагоддзі. Найбольшую ўвагу Бжазінскі сканцэнтраваў на геапалітычнай стратэгіі ЗША адносна Еўразіі. Бжазінскі мяркуе, што вяршэнства на Еўразійскім кантыненце фактычна з'яўляецца вяршэнствам ва ўсім свеце, і лічыць найбольш важнымі стратэгічнымі мэтамі ЗША — распаўсюдзіць свой уплыў у Цэнтральнай Азіі і на Постсавецкай прасторы (у першую чаргу на Расію, якая займае найбольшую плошчу гэтай прасторы).

Бжазінскі з'яўляецца паслядоўнікам заснавальніка сучаснай англа-саксонскай геапалітыкі Мак-Кіндэра, гэта значыць разглядае палітыку з пункту гледжання проціборства цывілізацыі мора (ЗША, Вялікабрытанія) і цывілізацыі сушы (гл. Хартленд).

## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Палітычная літаратура
Катэгорыя:Кнігі 1998 года
Катэгорыя:Геапалітыка
Сістэма абазначэння аб’ектаў адміністрацыйна-тэрытарыяльнага падзелу

'''Сістэма абазначэння аб'ектаў адміністрацыйна-тэрытарыяльнага падзелу '''(СААТА, SOATO) — класіфікатар, які з'яўляецца складовай часткай Адзінай сістэмы класіфікацыі і кадзіраванні тэхніка-эканамічнай інфармацыі, які выкарыстоўваецца ў аўтаматызаваных сістэмах кіравання. Код класіфікацыйных прыкмет аб'екта, які дазваляе вызначыць яго месцазнаходжанне.

## Аб'екты класіфікацыі 
Аб'ектамі класіфікацыі ў СААТА з'яўляюцца:
* рэспублікі;
* аўтаномныя рэспублікі;
* краі;
* вобласці;
* аўтаномныя вобласці;
* нацыянальныя акругі;
* раёны;
* гарады;
* унутрыгарадскія раёны;
* пасёлкі гарадскога тыпу;
* сельсаветы.

У СААТА выкарыстоўваецца метад паслядоўнага кадавання. Максімальная даўжыня кода складаецца з 10 разрадаў — код складаецца з 10 лічбавых значэнняў.

* Першы і другі разрады (лічбы) прызначаны для кадавання рэспублік; 
* Трэці і чацвёрты — для кадавання аб'ектаў рэспубліканскага падначалення (краі, вобласці, аўтаномныя вобласці, раёны, гарады, аўтаномныя рэспублікі)
* Пяты, шосты і сёмы разрады ўжываюцца для кадавання аўтаномных абласцей і акруг, раёнаў, у тым ліку ўнутрыгарадскіх, гарадоў, пасёлкаў гарадскога тыпу, сельсаветаў
* Восьмы, дзявяты і дзясяты разрады кадуюць раёны, гарады, пасёлкі гарадскога тыпу, сельсаветы.

## Гл. таксама 
* Агульнарасійскі класіфікатар тэрыторый муніцыпальных утварэнняў

 
Катэгорыя:Геакоды
Генуя (правінцыя)

**Ге́нуя** (, ) — правінцыя ў Італіі, у рэгіёне Лігурыя. Сталіца правінцыі — горад Генуя.

## Геаграфія 
У правінцыі Генуя размешчана мноства горных вяршыняў, найбольш высокая з якіх — Маджараска (1804 м). Мноства прыродных запаведнікаў.

16 з 67 камун правінцыі маюць выхад да мора.

## Гісторыя 
Правінцыя Генуя ўтворана 1 сакавіка 1860 года дэкрэтам караля . У гэтым жа годзе Лігурыя была падзелена на дзве вялікія правінцыі&nbsp;— Геную і правінцыю Порта Маўрыцыа (пазней Імперыя). 27 красавіка 1875 года  зацвердзіў герб правінцыі. Герб змяняўся ў 1933 годзе, з прыходам фашыстаў да ўлады.

## Эканоміка 
Вырошчваецца вінаград, алівы, персікі, лімоны, абрыкосы. Індустрыя сканцэнтравана галоўным чынам у горадзе Генуя.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Правінцыі Лігурыі
Мужчынскі партрэт (Антанела да Месіна, Лондан)

**Мужчынскі партрэт** () — карціна італьянскага мастака эпохі Адраджэння Антанела да Месіна, у цяперашні час размешчана ў Нацыянальнай галерэі ў Лондане, Вялікабрытанія. Яна была надрукаваная на італьянскай купюры ў 5000 лір, якая друкавалася з 1979 па 1983 год.

## Апісанне 
Праца адлюстроўвае невядомага мужчыну, чыё адзенне належала багатаму сярэдняму класу таго часу. Ён носіць скураную блузку, пад якой бачная белая кашуля, і галаўны ўбор з чырвонай тканіны.

Ён намаляваны ў павароце тры чвэрці, у адрозненне ад традыцыі таго часу. Цёмны фон і кампазіцыя зроблены ў традыцыях  школы, у тым ліку Петрус Крыстус, якога Антанела асабіста ведаў у Італіі.

Рэнген-аналіз паказаў, што першапачаткова вочы глядзелі ў іншы бок. Магчыма, было поле з подпісам, якое было адрэзаная пазней. Была выказана здагадка, што гэта позняя праца можа быць аўтапартрэтам.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Page at the museum’s official website

Катэгорыя:Карціны Антанела да Месіны
Катэгорыя:Карціны са збораў Нацыянальнай галерэі ў Лондане
Катэгорыя:Карціны XV стагоддзя
Салянка

**Салянка**:

* Салянка — суп на  мясным, рыбным або грыбным булёне
* Салянка — рака ў Старадарожскім раёне Мінскай вобласці Беларусі, левы прыток ракі Солан.
* Салянка — адзінка аб’ёму сыпкіх рэчываў і вадкасцей у Вялікім Княстве Літоўскім
*  — род раслін сямейства лебядовых
*  — род грыбоў
Салянка (род раслін)

**Саля́нка** (*Salsola*) — род кветкавых раслін сямейства .

## Батанічнае апісанне 
Аднагадовыя травы, дрэвы, кусты, паўкусты з прамастойнымі або галінастымі сцёбламі. Вшыня ад 0,3 да 5 м. Лісце дробнае, мясістае, вузкае. Кветкі непрыкметныя, размешчаныя ў пазухах лісця або сабраныя ў коласападобных і мяцёлкавых суквеццях. Плод — арэшак.

## Распаўсюджанне і экалогія 
Расліны роду распаўсюджаны ў паўпустынях і пустынях Афрыкі і Еўразіі. Заносныя (інтрадукцыйны) віды ў Аўстраліі і Амерыцы.
Растуць на саланчаках, саланцах, пясках. Трапляюцца ўздоўж дарог, на пустках, каля жылля.

## Віды 
Род налічвае каля 174 відаў.

Некаторыя віды:

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
**  [syn. ]
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

Від  цяпер змешчаны ў манатыпны род  пад назвай .

## Значэнне і выкарыстанне 
Выкарыстоўваюцца ў якасці дэкаратыўных раслін, корму авечкам, вярблюдам, козам. Некаторыя віды салянак выкарыстоўваюцца для замацавання пясчаных глеб. Кусты і дрэвы выкарыстоўваюцца ў якасці паліва.

### У медыцыне 
 (чэркез) утрымлівае ў пладах, лісцях і кветках алкалоіды сальсалін і сальсалідзін, якія выкарыстоўваюцца пры лячэнні гіпертаніі.

## Літаратура 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* 
* 
* Salsola // ИАС «ООПТ России»

Катэгорыя:Салянка
Сезон 2013 ФК Тарпеда-БелАЗ

У 2013-м годзе футбольны клуб «Тарпеда-БелАЗ» з Жодзіна прымаў удзел у трох афіцыйных турнірах: 
* Чэмпіянаце Беларусі 2013 (5 месца),
* Кубку Беларусі 2012/2013 (вылет у паўфінале),
* Кубку Беларусі 2013/2014 (вылет на стадыі 1/8 фінала).

## Склад каманды 
### Ігракі 
|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"

*Заўвагі*
# Ігрок пакінуў ФК «Тарпеда-БелАЗ» (яго нумар можа быць выдадзены іншаму іграку).
# Дзмітрый Платонаў улетку быў пазбаўлены 32-га нумара.
# Павел Платонаў улетку змяніў 23-і нумар на 32-і.
# Пасля рыскі пададзены ігракі, якія прыйшлі ў каманду ў сярэдзіне сезону.

* Капітан каманды:  Дзмітрый Шчагрыковіч

### Трэнерскі штаб 
*  Ігар Крывушэнка (1964 г.н.) − галоўны трэнер
*  Алег Кузьмянок (1974 г.н.) − старшы трэнер
*  Ігар Тарлоўскі (1974 г.н.) − трэнер
*  Андрэй Віктаровіч (1963 г.н.) − трэнер брамнікаў
*  Аляксей Юшкевіч (1986 г.н.) − трэнер па навукова-метадычнай працы
*  Сяргей Ярмоленка (1972 г.н.) − галоўны трэнер дубля

### Трансферы зіма 2012/2013 
#### Прыйшлі ў клуб 
* З арэнды
** У арэнду

#### Пакінулі клуб 
* З арэнды
** У арэнду

### Трансферы лета 2013 
#### Прыйшлі ў клуб 
#### Пакінулі клуб 
* З арэнды

## Спасылкі 
* Сезон 2013 на сайце football.by
* Сезон 2013 на сайце teams.by

2013
Тарпеда-БелАЗ
Музей Эшмала

**Эшмалаўскі музей мастацтва і археалогіі** () — найстарэйшы агульнадаступны музей у Вялікабрытаніі. Адна з чатырох музейных устаноў, дзеючых пры Оксфардскім універсітэце. Цяперашні будынак музея быў пабудаваны ў 1841-45 гг. у стылі позняга класіцызму (архітэктар Ч. Р. Кокерэл).

## Гісторыя 
Музей адкрыўся ў 1683 г. у кампактным будынку, спраектаваным адным з вучняў Крыстафера Рэна спецыяльна для захоўвання рэдкасцей, адпісаных універсітэту Эліясам Эшмалам (1617-92). Збіраў Эшмалаўскую калекцыю зусім не Эшмал, а яго таварыш Джон Традэскант (1608-52) і бацька апошняга.

На працягу 150 гадоў Эшмалаўскі музей заставаўся цэнтрам оксфардскіх даследаванняў у вобласці прыродазнаўчых навук, але ў XIX стагоддзі калекцыі былі пераразмеркаваны паміж чатырма оксфардскімі музеямі. У стары будынак заехаў Музей гісторыі навукі, а ўласна Эшмалаўскі музей быў перапрафіляваны ў бок археалогіі і мастацтва.

## Калекцыі 
Эшмалаўскі музей славіцца сваім зборам старажытнаегіпецкага мастацтва і графікі эпохі Адраджэння (Мікеланджэла, Рафаэль, Леанарда да Вінчы). У карціннай галерэі прадстаўлены Учэла, Джарджонэ, Рубенс, Рэмбрант, Ларэн, Цёрнер, Рэнуар і Пікаса.

Сярод іншых рарытэтаў — Параскі мармур, скрыпка Страдзівары «Месія», сабраныя Артурам Эвансам (куратар музея ў 1884—1908 гг.) старажытнасці мінойскай эпохі, экспазіцыя старадаўніх пярсцёнкаў (адно з іх, як лічыцца, навеяла прафесару Толкіну «Уладара пярсцёнкаў») і дыямент, які нібы належаў каралю Альфрэду Вялікаму. Музей таксама размяшчае багатымі калекцыямі старадаўніх манет, сярэднявечнай зброі і даспехаў.

## Цікавыя факты 
* У навагодні вечар 1999 года з музея было выкрадзена палатно Сезана. Яно не знойдзена дагэтуль.

## Спасылкі 
* 
* Афіцыйны сайт музея

Эшмала
Катэгорыя:Оксфардскі ўніверсітэт
Катэгорыя:З’явіліся ў 1683 годзе
Эліяс Эшмал

**Эліяс Эшмал** (; нар. 23 мая 1617 — 18 мая 1692) — вядомы англійскі антыквар, палітычны дзеяч, збіральнік старажытнасцяў, алхімік і астролаг. Член брытанскага Каралеўскага таварыства, які стаяў ля яго вытокаў. Калекцыі і бібліятэка Эшмала ляглі ў аснову экспазіцыі Музея Эшмала ў Оксфардзе.

## Біяграфія 
Эліяс Эшмал нарадзіўся ў горадзе Лічфілд у графстве Стафардшыр. Яго сям'я мела пэўнае становішча ў грамадстве, але значна збяднела да моманту нараджэння Эліяса. Юны Эшмал наведваў школу  і быў харыстам Лічфілдскага сабора. У 1633 годзе ён адправіўся ў Лондан, дзе стаў кампаньёнам сыноў сям'і Пэгіт, сваякоў Эшмалаў па матчынай лініі.
У 1638 годзе з дапамогай Пэгітаў стаў салісітарам і заснаваў сваю практыку ў Лондане. У тым жа годзе ён жаніўся на Элеанор Мэйнуорынг, якая паходзіла са збяднелага арыстакратычнага роду. Шлюб быў нядоўгім, Элеанор памерла падчас цяжарнасці 6 снежня 1641 года.
thumb|left|Брытанскі алхімічны тэатр
У часы Англійскай рэвалюцыі і грамадзянскай вайны Эшмал падтрымліваў Карла I. З 1642 года Эшмал перабраўся ў памесце свайго цесця ў Чэшыры, дзе заставаўся да 1644 года, калі быў прызначаны . Неўзабаве ён атрымаў новае прызначэнне, гэтым разам пасаду начальніка службы артылерыйска-тэхнічнага забеспячэння ў Оксфардзе. У свабодны ад службы час Эліяс Эшмал вывучаў матэматыку і фізіку ў Оксфардскім універсітэце.

Тым часам ён пачынае праяўляць цікавасць да астралогіі, астраноміі і магіі. У 1645 годзе заснаваў «Нябачную Калегію». У 1646 годзе, 16 кастрычніка Эліяс Эшмал быў прыняты ў масонскую ложу. У яго працах, апублікаваных пазней, адчуваецца цікавасць да розенкрэйцарства.

## Спіс твораў 
* 1650 — «Fasciculus Chemicus» (трактат па алхіміі).
* 1652 — «Theatrum Chemicum Britannicum» () — зборнік алхімічных тэкстаў.
* 1658 — «The Way to Bliss» ()

## Спасылкі 
* Биография Элиаса Эшмола на сайте администрации г. Личфилда 
* 

Катэгорыя:Члены Лонданскага каралеўскага таварыства
Катэгорыя:Антыквары Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Масоны Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Алхімікі
Катэгорыя:Выпускнікі Оксфардскага ўніверсітэта
Джон Традэскант старэйшы

**Джон Традэскант старэйшы** (, каля 1570 — 15 (16) красавіка 1638) — англійскі натураліст, садоўнік, батанік і падарожнік; калекцыянер рэдкасцей.

## Кароткая біяграфія 
Верагодна, нарадзіўся ў Сафалку, Англія. Працаваў на пасадзе старэйшага садоўніка ў графа Солсберы. У 1610 годзе той адправіў Джона Традэсканта ў яго першае падарожжа — у Нідэрланды за фруктовымі дрэвамі.

У 1615—1623 гадах займаўся праектаваннем садоў на тэрыторыі кентэрберыйскага абацтва Святога Аўгусціна.

У 1618 годзе Джон Традэскант пабываў у расійскай Арктыцы — у Нікало-Карэльскім манастыры на Белым моры (сучасны Северадзвінск). Ён стаў «першым навукоўцам, хто заняўся вывучэннем рускай фаўны і флоры».

У 1620 годзе разам з экспедыцыяй, адпраўленай на барацьбу з піратамі, быў у Леванце і Алжыры.
[thumb|left|Джон Традэскант старэйшы. Гравюра [Вацлаў Холар|Вацлава Холара]]

Пазней ён працаваў садоўнікам у Джорджа Вільерса, першага герцага Бекінгема, фаварыта караля і міністра, займаючыся пераабсталяваннем яго садоў. Па заданні герцага ў 1624 годзе ён ізноў ездзіў у Нідэрланды. Разам з герцагам ён ездзіў у Парыж, а таксама ўдзельнічаў у якасці інжынера ў няўдалай ваеннай кампаніі англійскіх войскаў на востраве Рэ () з мэтай зняцця аблогі Ла-Рашэлі (1627). Пасля таго, як герцаг Бекингем у 1628 годзе быў забіты, у 1630 Джон Традэскант быў нечакана прызначаны каралём на пасаду захавальніка садоў, вінаграднікаў і шаўкапрада Яго Вялікасці ў палацы ў Сурэі.

## Калекцыі 
Ва ўсіх сваіх падарожжах ён збіраў насенне і цыбуліны, а таксама розныя прыродныя і этнаграфічныя дзівы. Усе гэтыя прадметы, а таксама ўзоры, якія Традэскант атрымліваў праз амерыканскіх каланістаў, паступалі ў яго вялікі дом у Ламбеце (цяпер гарадская акруга Лондана), вядомы пад імем «каўчэг» (). Калекцыя Традэсканта стала асновай першага публічнага музея ў Англіі — *Musaeum Tradescantianum*. Яго збор раслін склаў аснову Эшмалеанскага музея ў Оксфардзе.

## Іншая інфармацыя 
Сын Джона Традэсканта, таксама Джон, вядомы пад імем Джон Традэскант малодшы (1608—1662), быў, як і бацька, падарожнікам, садоўнікам, батанікам і збіральнікам рэдкасцей, ездзіў за раслінамі для ламбецкага саду ў Вірджынію (ЗША).

Карл Ліней у гонар Джона Традэсканта старэйшага і яго сына назваў род паўночнаамерыканскіх травяністых раслін сямейства Commelinaceae — .

Джон Традэскант старэйшы — герой рамана англійскай пісьменніцы Філіпы Грэгары (нар. 1954) «Зямныя радасці» (, 1998).

Джон Традэскант старэйшы сябраваў з іншым вядомым англійскім батанікам — Джонам Паркінсанам.

## Літаратура 
*  — in 4°.
* 

## Спасылкі 
* *Традэскант* — артыкул з Навукова-тэхнічнага слоўніка 
* Калекцыя Джона Традэсканта старэйшага ў Эшмалеанскім музеі  
* *Plant Hunters in the Northeast* на сайце NY-NJ-CT Botany Online (Botany in the greater New York City Metropolitan Area) 

Катэгорыя:Батанікі Англіі
Катэгорыя:Далінееўскія батанікі
Катэгорыя:Садоўнікі Вялікабрытаніі
Трурскі сабор

**Сабор Найсвяцейшай Дзевы Марыі** () — англіканскі кафедральны сабор у Трура (Корнуал).

Будынак быў пабудавана ў стылі неаготыкі на месцы старой царквы XVI стагоддзя на працягу 1880—1910 гг. як кафедра трурскага біскупа (дыяцэзія створана 15 снежня 1876 года). Першая частка сабора была завершана ўжо ў 1887 годзе, пасля чаго ён быў асвечаны. Першая вежа вышынёй 76 м была пабудавана да 1905 годзе, а дзве іншыя збудаваны да заканчэння будаўніцтва ў 1910 годзе. Усяго ў сабора чатыры вежы. Таксама Трурскі сабор з'яўляецца адным з трох сабораў Вялікабрытаніі, нароўні з Лічфілдскім і Эдынбургскім, якія маюць тры шпілі.

## Спасылкі 
* Welcome to Truro Cathedral

Катэгорыя:Трура
Катэгорыя:Дыяцэзія Трура
Трура
Катэгорыя:Збудаванні Вялікабрытаніі ў неагатычным стылі
Лічфілдскі сабор

**Сабор Найсвяцейшай Дзевы Марыі і Святога Чэда** () — сярэднявечны гатычны кафедральны сабор у Лічфілдзе (Стафардшыр), рэзідэнцыя біскупа Лічфілдскага.

Лічфілдскі сабор пачаў будавацца з пясчаніку з узнаўленнем дыяцэзіі ў 1200-я, будаўніцтва было завершана да 1340 года. Унутры сабор мае даўжыню 113 м, шырыня нефа складае 21 м. Шпіль цэнтральнай вежы дасягае вышыні 77 м, а шпілі заходніх вежаў — 58 м. Лічфілдскі сабор — адзін з трох сабораў Вялікабрытаніі, якія маюць тры шпілі. Аднак, два іншыя саборы, у Трура і Эдынбургу, былі пабудаваны толькі ў канцы XIX — пачатку XX стст.

На тэрыторыі сабора пахаваны шматлікія біскупы Ковентры і Лічфілда, у тым ліку і Чэд Лічфілдскі, легендарны святы VII стагоддзя. У рызніцы захоўваецца Лічфілдскае евангелле, манускрыпт меркавана VIII стагоддзя. 

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Горад Лічфілд
Катэгорыя:Саборы Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Збудаванні Вялікабрытаніі ў гатычным стылі
Оксфардскі слоўнік Візантыі

**Оксфардскі слоўнік Візантыі** (, скарочана **ODB**) — трохтомны гістарычны слоўнік, апублікаваны ў чэрвені 1991 года выдавецтвам Оксфардскага ўніверсітэта. Змяшчае ўсебаковую інфармацыю па Візантыйскай імперыі. Галоўны рэдактар — А. П. Каждан.

## Апісанне 
Слоўнік даступны як у друкаваным выглядзе, так і ў электроннай версіі ў *«The Oxford Digital Reference Shelf»* (пры ўмове рэгістрацыі).

У слоўніку маецца больш за 5000 артыкулаў, якія ахопліваюць усю гісторыю Візантыі. Выданне ўтрымлівае біяграфіі выдатных палітычных і літаратурных дзеячаў, падрабязныя артыкулы на рэлігійныя, сацыяльныя, культурныя, юрыдычныя і палітычныя тэмы. Культурныя тэмы ўключаюць музыку, багаслоўе і мастацтва. Таксама раскрыты пытанні ваеннага мастацтва, дэмаграфіі, адукацыі, сельскай гаспадаркі, гандлю, навукі, філасофіі і медыцыны.

У слоўніку больш за 200 ілюстрацый, табліцы і карты ў якасці даведкавага матэрыялу для вывучэння візантыйскай цывілізацыі.

## Узнагароды 
Оксфардскі слоўнік Візантыі ганараваны шматлікімі ўзнагародамі, у тым ліку:
* 1991 г. — *Reference Reviews Award*: Лепшае спецыяльнае даведкавае выданне.
* 1991 г. — *R. R. Hawkins Award*: Найбольш выдатнае прафесійнае даведкавае або навуковае выданне.

Катэгорыя:Оксфардскі ўніверсітэт
Катэгорыя:Слоўнікі
Катэгорыя:Англійская мова
*
Патрык Ален

**Патрык Лінтан Ален** (; нар. 7 лютага 1951) — ямайскі палітык, рэлігійны дзеяч, генерал-губернатар Ямайкі з 26 лютага 2009 года.

На працягу шматлікіх гадоў займаў кіруючыя пасады ў арганізацыях Царквы адвентыстаў сёмага дня на Ямайцы. Стаў генерал-губернатарам замест Кенета Хола, які пакінуў пасаду з-за праблем са здароўем.

Катэгорыя:Генерал-губернатары Ямайкі
Катэгорыя:Дзеючыя кіраўнікі дзяржаў
Катэгорыя:Палітыкі XXI стагоддзя
Кенет Хол

**Кенет Актавіус Хол** (, нар. ) — генерал-губернатар Ямайкі з 16 лютага 2006 па 26 лютага 2009, змяніў Говарда Кука. Да гэтага выкладаў ва ўніверсітэце Вест-Індыі як прафесар. У 1994—1996 быў намеснікам генеральнага сакратара Карыбскай супольнасці.

13 студзеня 2009 Кенет Хол падаў у адстаўку з пасады генерал-губернатара з-за праблем са здароўем. Яго змяніў Патрык Ален.

Катэгорыя:Генерал-губернатары Ямайкі
Говард Кук

**Говард Фелікс Ганлан Кук** (; нар. 13 лістапада 1915, Сент-Джэймс) — ямайскі палітык, генерал-губернатар Ямайкі з 1 жніўня 1991 года па 15 лютага 2006 года.

У сямідзесятых гадах ХХ стагоддзя Кук працаваў міністрам ва ўрадзе Майка Мэнлі. У 1991 годзе ён змяніў на пасадзе генерал-губернатарa Ямайкі Эдвард Зака. Праз 15 гадоў яго змяніў на гэтай пасадзе Кенет Хол.

Застаецца адным з найстарэйшых палітыкаў XX і XXI стагоддзяў, якія жывуць на планеце ў XXI стагоддзі.

Катэгорыя:Генерал-губернатары Ямайкі
Катэгорыя:Палітыкі XXI стагоддзя
Катэгорыя:Палітыкі XX стагоддзя
Чэзарэ да Сеста

]]
**Чэзарэ да Сеста** (; ,  — , ) — італьянскі , вучань Леанарда да Вінчы.

Вялікі ўплыў на яго творчасць — як і на Бернардзіна Луіні, і  — аказаў Леанарда, што выразна праглядаецца ў *Мадонне з дзіцем*. Пазней, у Паўднёвай Італіі, ён стварыў складаны і вычварны стыль, у якім злучыліся класіцызм і найбольш характэрныя элементы ранняга маньерызму.

Як і Леанарда, Чэзарэ не меў прозвішча ў сучасным сэнсе; «да Сеста» — мянушка па горадзе Сеста-Календэ ў цяперашняй правінцыі Варэзэ, з якога ён быў родам.

Магчыма, што ён быў вучнем або чаляднікам у Бальдасарэ Перуцы ў Рыме ў 1505 годзе. Яго аўтарству адносяць тымпаны ў  і некаторыя роспісы ў ваколіцах Рыма.

Імя Чезаре да Сеста ўпершыню сустракаецца ў 1508 годзе, калі ён зрабіў роспісы ў Ватыканскім палацы (не захаваліся) па замове папы Юлія II. У 1513 годзе ён працаваў на Сіцыліі, у 1515 годзе — у Неапалі. У 1515 годзе ён завяршыў манументальны поліптых для манастыра Найсвяцейшай Тройцы ў Кава-дэ’-Тырэні.

У 1516 у ён вярнуўся ў Мілан, дзе стварыў знакамітую карціну «Саламея» (), набытую імператарам Рудольфам II (зараз яна знаходзіцца ў Музеі гісторыі мастацтваў у Вене).

У 1517 годзе ў Месіна Чэзарэ стварыў адну з найбольш знакамітых сваіх прац — «», — пасля чаго ў 1520 годзе зноў вярнуўся ў Мілан, дзе стварыў іншы свой шэдэўр — так званы «поліптых Святога Роха» (для сабора Св. Роха, зараз у Кастэла Сфарцэска).

Катэгорыя:Асобы
Катэгорыя:Мастакі Італіі
Хрышчэнне Хрыста (П’ера дэла Франчэска)

**«Хрышчэнне Хрыста»** () — карціна майстра італьянскага Адраджэння П’ера дэла Франчэска, скончыў каля 1448—1450 гадоў. Яна размешчана ў Лонданскай нацыянальнай галерэі.

Панэль была створана, як мяркуецца, каля 1448—1450 для  манахаў-камедулаў у Сансеполькра, Таскана, першапачаткова як частка трыпціха. Яе адносяць да пачатку кар’еры П’ера дэла Франчэскі з-за цеснай сувязі з «лёгкім жывапісам» настаўніка мастака Даменіка Венецыяна.

Панэль адлюстроўвае Хрыста, які прымае хрышчэнне ад Іаана Хрысціцеля, яго галава ўвянчана голубам, які ўяўляе . Хрыстос, рука Іаана, птушка і чары ўтвараюць вось, якая дзеліць карціну на дзве сіметрычныя часткі. Другое сячэнне ствараецца дрэвам злева, якое дзеліць карціну ў адпаведнасці з залатым сячэннем.

Тры анёлы злева носяць розную вопратку і, у адрозненне ад традыцыйнай іканаграфіі, не трымаюць адзенне Хрыста, але трымаюць адзін аднаго за рукі як сімвал згоды. Гэта можа быць намёкам на Ферара-Фларэнційскі сабор (1431-45), мэтай якога было аб’яднанне заходняй і ўсходняй цэркваў. Камедульскі манах і багаслоў  (1439), які быў прыёрам , быў перакананым прыхільнікам уніі. Сімвалізм таксама падтрымліваўся прысутнасцю за неафітам справа фігур, апранутых ва ўсходняе ўбранне.

П’ера дэла Франчэска быў вядомы ў свой ​​час у якасці аўтарытэта па перспектыве і геаметрыі: яго ўвага да гэтай тэмы паказана рукой і нагой Іаана, якія ўтвараюць два вугла аднаго і таго ж памеру.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Page at artonline.it  

Катэгорыя:Карціны П’ера дэла Франчэска
Катэгорыя:Карціны са збораў Нацыянальнай галерэі ў Лондане
Катэгорыя:Ісус Хрыстос у жывапісе
Катэгорыя:Іаан Хрысціцель у жывапісе
Адкрыты чэмпіянат Кітая па снукеры

**Адкрыты чэмпіянат Кітая** () — прафесійны рэйтынгавы турнір па снукеры. З’явіўся ў календары мэйн-тура ў 1997 годзе як нярэйтынгавае спаборніцтва «China International», якое праводзілася ў Пекіне. Праз два гады турнір прайшоў яшчэ раз у Шанхаі, але ўжо атрымаў статус рэйтынгавага. З наступнага сезона спаборніцтва было перайменавана ў адкрыты чэмпіянат Кітая (). З 2005 года турнір штогод праходзіць у Пекіне, з 2006 да 2017 года праходзіў у спартыўнай зале Пекінскага універсітэта, а ў 2018 годзе быў перанесены ў Палац спорту Алімпійскага спорткомплекса. Прызавы фонд адкрытага чэмпіянату Кітая 2018 года склаў £, што стала першым выпадкам у гісторыі снукера, калі прызавы фонд рэйтынгавага турніру дасягнуў мільёна (не ўлічваючы чэмпіянат свету).

Рэкардсменамі па колькасці тытулаў адкрытага чэмпіяната Кітая з’яўляюцца Марк Уільямс і Марк Сэлбі, якія выйгравалі гэты турнір па тры разы.

## Вынікі 

### Фіналісты турніру 
 — трохразовы пераможца турніру (2002, 2006, 2010).]]
 — трохразовы пераможца турніру (2015, 2017, 2018).]]
 — двухразовы пераможца турніру (2009, 2012).]]
 — двухразовы пераможца турніру (1999, 2000).]]
 — двухразовы пераможца турніру (2005, 2014).]]
 — двухразовы пераможца турніру (2011, 2016).]]

### Статыстыка паводле краін 
## Рэкорды адкрытага чэмпіянату Кітая 
### Агульныя вынікі розыгрышаў 
## Спасылкі 
* Зала славы адкрытага чэмпіянату Кітая на Snooker.org 
* Гісторыя адкрытага чэмпіянату Кітая на CueTracker.net
Марк Вее

**Марк Вее** (; 1880—1945) — французскі батанік.

## Біяграфія 
Марк Вее нарадзіўся 9 лютага 1880 года на тэрыторыі камуны Ангулем. Вучыўся ў Каледжы Св. Паўла ў Ангулеме, затым перайшоў у Каледж Станісласа ў Парыжы. У 1899 годзе паступіў у Політэхнічную школу, дзе вучыўся артылерыі, пасля чаго запісваецца ў гарнізон у камуну Ван. З 1907 года Вее — член Батанічнага таварыства Францыі.

У снежні 1910 года Вее ажаніўся з Мадлен Дро, затым служыў у Арлеане і Клермон-Феране.

З 1914 па 1918 Вее быў капітанам 36-га і 53-га артылерыйскіх палкоў. Пасля Першай сусветнай вайны атрымаў Ваенны крыж і стаў кавалерам Ордэна Ганаровага легіёна, затым працаваў у Міністэрстве абароны Францыі. У 1920 годзе Вее, быўшы афіцэрам Ордэна Ганаровага легіёна і падпалкоўнікам, сышоў на пенсію.

У 1931 годзе Вее, Эміль Жаандзье і Мары Луі Эмбаржэ даследавалі флору паўднёвага захаду Марока. З 1939 года Вее, Рэнэ Мэр і іншыя батанікі працавалі над падрыхтоўкай манаграфіі па флоры Паўночнай Афрыкі.

20 ліпеня 1945 года Марк Вее сканаў.

## Некаторыя віды раслін, названыя ў гонар М. Вее 
* 
* 

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Батанікі Францыі
Мармуровая ладдзя

**Мармуровая ладдзя** () — 36-мятровы азёрны павільён пекінскага Летняга палаца. Пабудаваны ў 1755 годзе пры імператары Цяньлуне ў выглядзе ладдзі, якая плыве. Канструкцыя каменная, з традыцыйнай надбудовай з дрэва.

Разбураны падчас Другой опіумнай вайны (1860), адноўлены праз 33 гады з даданнем люстэркаў і дэкаратыўных вяслярных колаў, якія імітуюць параход. На ўсход ладдзі цягнецца Доўгі калідор.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Архітэктура Пекіна
Катэгорыя:Лодкі
Катэгорыя:Скульптура Кітая
Катэгорыя:Павільёны
Опіум

thumb|Опіум атрымліваюць з опіумнага маку, надразаючы макаўкі
**О́піум**, **опій** (з ) — моцнадзейны наркотык, які атрымліваюць з высушанага на сонцы млечнага соку недаспелых макавак опіумнага маку (лац. *Papaver somniferum*). Змяшчае каля 20 алкалоідаў. У традыцыйнай медыцыне дзякуючы высокаму ўтрыманню марфінавых алкалоідаў выкарыстоўваўся як моцны болесуцішальны сродак. Аднак ён хутка выклікаў наркатычную залежнасць і цяпер ужываецца толькі як сыравіна для атрымання медыцынскіх прэпаратаў (марфіну, кадэіну, папаверыну і іншых), а таксама для сінтэзу наркотыка гераіну.

## Гісторыя 
Першыя згадкі опіуму адносяцца да 300-х гадоў да н.э. Опіум ужываўся ў Старажытнай Грэцыі, яго болесуцішальныя ўласцівасці згадваў Гіпакрат. У далейшым (у 1 тысячагоддзі н.э.) ужыванне опіуму распаўсюдзілася на ўсход, у Індыю, Кітай. Ужыванне опіумнага маку ў Сярэднявеччы не зафіксавана. Пік ужывання опіуму ў Еўропе прыйшоўся на канец XIX стагоддзя.

## Вытворчасць 
thumb|злева|320px|Афганістан, правінцыя Гільменд — адзін з галоўных цэнтраў вытворчасці опіуму. Амерыканская марская пяхота і салдаты Афганскай нацыянальнай арміі на поле опіумнага маку, падчас патрулявання тэрыторыі вакол сваёй базы.
Опіум атрымліваюць з опіумнага маку, надразаючы галоўкі, пасля ападзення пялёсткаў. Белае смалістае рэчыва, якое выцякае з галоўкі, паступова цвярдзее і становіцца карычневым. Гэта і ёсць опіум, які ўтрымлівае каля 20 алкалоідаў, уключаючы марфін (10 %), кадэін (0,5 %), наркацін (наскапін), тэбаін і папаверын.:558

У наш час асноўныя пасяўныя плошчы опіумнага маку сканцэнтраваны ў т.зв. «Залатым трохвугольніку» (Паўночны Тайланд, Лаос, Бірма), а таксама ў Афганістане. Паводле даных штогадовага дакладу кіравання ААН па наркотыках і злачыннасці, плошча пасеваў опіумнага маку ў Афганістане цяпер пераўзыходзіць плантацыі кокі ў Калумбіі, Перу і Балівіі, разам узятых, і складае 193 000 га (на 2006 год у Афганістане выраблялася 92% ад яго сусветнай вытворчасці роўнай 6630 тон). Збор ураджая опіумнага маку ў 2007 годзе ўзрос да 8200 тон — гэта ў 2,4 разы больш, чым у 2002 годзе, калі кааліцыйныя войскі пачалі баявыя дзеянні супраць арміі талібаў. У той жа час, паводле даных ААН, у паўночнай частцы краіны, якая знаходзіцца пад кантролем праамерыканскага ўрада, пасевы маку скарачаюцца, а збор збожжавых расце. У паўднёвых раёнах Афганістана, дзе моцныя пазіцыі «Талібана», процілеглая сітуацыя.

У краінах СНД фірмы, якія вырошчваюць мак або мак опіумны, павінны мець ліцэнзію. У Тайландзе існуе забарона на вырошчванне маку толькі з нядаўняга часу.

## Гл. таксама 
* Гераін
* Марфінанавыя алкалоіды
* Псіхаактыўныя рэчывы
* Першая опіумная вайна

## Літаратура 
* Опіум // 

Катэгорыя:Алкалоіды
Катэгорыя:Апіёіды
Паўднёвая Ірландыя

**Паўднёвая Ірландыя** (, ) — адміністрацыйна-палітычная частка Злучанага Каралеўства Вялікабрытаніі і Ірландыі, створаная паводле Акту аб Урадзе Ірландыі 1920 года на пару з Паўночнай Ірландыяй. Была ўтворана 3 мая 1921 года і скасавана 6 снежня 1922 года, калі быў заключаны Англа-ірландскі дагавор, паводле якога Ірландыя была прызнана Вялікабрытаніяй у якасці дамініёна і была створана Ірландская Свабодная дзяржава.

Катэгорыя:Гісторыя Ірландыі
Акт аб урадзе Ірландыі (1920)

**Акт аб урадзе Ірландыі** — акт парламента Вялікабрытаніі, які падзяліў Ірландыю на дзве часткі. Поўная назва акту — «Акт, які забяспечвае лепшае кіраванне Ірландыяй», таксама ён вядомы як «Чацвёрты біль аб самакіраванні» або, што менш дакладна, «Чацвёрты акт аб самакіраванні».

Акт ставіў мэтай стварыць асобныя ўстановы самакіравання для двух новых рэгіёнаў Ірландыі: шэсць паўночна-ўсходніх графстваў павінны былі стаць Паўночнай Ірландыяй, тады як большая частка тэрыторыі павінна была атрымаць назву «Паўднёвая Ірландыя». Абодва рэгіёны Ірландыі павінны былі застацца часткай Вялікабрытаніі, і было прадугледжана іх аб'яднанне ў будучыні па ўстановах самакіравання.

Акт ніколі не набыў моц на асноўнай тэрыторыі Ірландыі з-за вайны за незалежнасць, у выніку якой у 1922 годзе была створана Ірландская Свабодная дзяржава. Установы, створаныя ў адпаведнасці з Актам у Паўночнай Ірландыі, працягвалі дзейнічаць да прыпынення іх брытанскім парламентам у 1972 годзе з-за напружанага становішча ў рэгіёне.

Некаторыя палажэнні Акту заставаліся ў сіле аж да канчатковай іх адмены ў 1998 годзе па выніках Белфасцкага пагаднення.

## Спасылкі 
* Text of the Act as current at the time of its repeal in the UK
* Text of the Act as originally enacted in 1920, from BAILII
* Text of the Act as originally enacted in 1920, from the Office of Public Sector Information
Катэгорыя:Гісторыя Ірландыі
Катэгорыя:Гісторыя Вялікабрытаніі
Палацці-дэі-Ролі

**Палацці-дэі-Ролі** () — квартал палацаў генуэзскай арыстакратыі, пабудаваны ў эпоху маньерызму ўздоўж новай гарадской магістралі Ле-Страдэ-Нуова (цяпер Віа Гарыбальдзі) і ў яе наваколлях. У 2006 годзе абвешчаны помнікам Сусветнай спадчыны.
злева|thumb|Віа Гарыбальдзі на фатаграфіі XIX стагоддзя.

Гэта першы ў еўрапейскай гісторыі праект цэнтралізаванай гарадской забудовы, якая ажыццяўлялася ў адпаведнасці з загадзя заканадаўча зацверджаным планам (належыць Галеаца Алесі). Больш за сорак палацаў сканцэнтраваны на даволі вузкім участку зямлі, што прымушала ўладальнікаў надбудоўваць іх увысь. У 1576 годзе рэспубліканскі сенат абавязаў уладальнікаў палацца аказваць гасціннасць дэлегацыям замежных дзяржаў.

Палацці-дэі-Ролі як прыклад наватарскага горадабудаўнічага рашэння выклікаў непадробную цікавасць замежнікаў, якія наведвалі Геную, не выключаючы і Рубенса. Вопыт узвядзення гэтага арыстакратычнага квартала выкарыстоўваўся пры задуманай Генрыхам IV і яго міністрам Сюлі перапланіроўцы Парыжа (гл. плошча Вагезаў).

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт музейнага комплексу Палацці-дэі-Ролі
* «Palazzi dei Rolli» di Genova — Unesco World Heritage

Катэгорыя:Генуя
Катэгорыя:Палацы Італіі
Віа Гарыбальдзі

thumb|Віа Гарыбальдзі
**Віа Гарыбальдзі** () — адна з найважнейшых вуліц у гістарычным цэнтры Генуі, вядомая сваімі палацамі генуэзскай арыстакратыі.

Гісторыя з'яўлення вуліцы ўзыходзіць да 1550 года. Праектаваннем вуліцы займаўся Галеаца Алесі. Першапачаткова яна звалася Страда-Маджорэ, затым Страда-Нуова, а ў 1882 годзе набыла сучасную назву ў гонар народнага героя Італіі Джузэпэ Гарыбальдзі. У наш час працягласць вуліцы складае 250 метраў, а яе шырыня — 7,5 метраў.

У ліпені 2006 года Віа Гарыбальдзі ўключана ў спіс Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА як частка квартала Палацці-дэі-Ролі ў цэнтры Генуі.

## Спасылкі 
* Strada Nuova.it 

Катэгорыя:Славутасці Генуі
Кючуксу

**Кючуксу** або **Гюксу** — віла султана Абдул-Меджыда на азіяцкім беразе Басфора ў Бейкозе, паміж Анаталійскай крэпасцю і мостам султана Мехмеда. З’яўляецца яскравым помнікам т.з. асманскага барока — стылю, у якім тварылі армянскія дойліды Бальяны.

Мініяцюрны палац, пабудаваны ў 1857 годзе і ў 1944 годзе пераўтвораны ў музей, замяніў сабой драўлянае жыллё візіра Махмуда I. Яго афармленне мудрагеліста спалучае ў сабе традыцыйныя турэцкія матывы з еўрапейскімі дзівамі. За ўнутранае ўбранне адказвалі майстры боз-ара, якія будавалі Венскую оперу.

У адрозненне ад іншых палацаў султана, віла аддзелена ад горада не высокай сцяной, а ажурнай рашоткай у еўрапейскім стылі. Парк у свой час упрыгожвалі садовыя павільёны, большасць з якіх была страчана.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Вілы
Катэгорыя:Палацы Турцыі
Катэгорыя:Музеі Стамбула
Катэгорыя:Басфор
Катэгорыя:З’явіліся ў 1857 годзе
Махмуд I

**Махму́д I** (, ;  — ) — султан Асманскай імперыі з 2 кастрычніка 1730 года.

Сын султана Мустафы II і Саліхі Султан. Прыйшоў да ўлады ў выніку паўстання Патрона Халіла. Напачатку яго кіравання фактычная ўлада ў Канстанцінопалі належала лідарам паўстанцаў. 15 лістапада 1731 года Патрона Халіл быў забіты па загадзе Махмуда I. Паўстанне яго прыхільнікаў было жорстка падушана.

Падчас кіравання Махмуда I прадпрымаліся спробы мадэрнізаваць асманскую армію па еўрапейскіх узорах пад кіраўніцтвам графа дэ Баневаля, француза, які прыняў іслам. З-за супраціўлення янычар гэтыя спробы завяршыліся няўдачай.

У 1731—1735 і 1741—1746 гадах працягваліся войны з Іранам, у цэлым няўдалыя для асманцаў, якія страцілі тэрыторыі, заваяваныя ў 1720-х. Заключаны ў 1746 годзе мірны дагавор замацаваў межы, усталяваныя яшчэ па Каср-і-Шырынскаму дагавору 1639 года.

У 1736—1739 гадах Асманская імперыя вяла вайну з Расіяй і Аўстрыяй. Аўстрыйскія войскі пацярпелі шэраг паражэнняў, у выніку асманы вярнулі Паўночную Сербію з Бялградам і Малую Валахію, страчаныя ў 1718 годзе, па Бялградскаму дагавору 1739 года з Расіяй ёй быў саступлены Азоў.

## Спасылкі 
* http://www.osmanli700.gen.tr/english/engindex.html(http://www.osmanli700.gen.tr/english/engindex.html)
* http://www.theottomans.org/english/index.asp(http://www.theottomans.org/english/index.asp)

Катэгорыя:Султаны Асманскай імперыі
Катэгорыя:Кіраўнікі XVIII стагоддзя
Спіс хімічных элементаў

**Спіс хімічных элементаў** упарадкаваны ў парадку ўзрастання атамных нумароў з магчымасцю сартавання па іншых параметрах. У табліцы прыведзены назва хімічнага элемента, сімвал, які выкарыстоўваецца для яго абазначэння (прызнаны Міжнародным саюзам тэарэтычнай і прыкладной хіміі), група і перыяд у Перыядычнай сістэме хімічных элементаў, атамная маса (найбольш стабільнага ізатопа), шчыльнасць, тэмпература плаўлення, тэмпература кіпення, год адкрыцця, прозвішча першаадкрывальніка. Колеры радкоў адказваюць сямействам элементаў:

## Заўвагі 
## Спасылкі 
* Atomic Weights of the Elements 2001, Pure Appl. Chem. 75(8), 1107—1122, 2003. Retrieved June 30, 2005. Atomic weights of elements with atomic numbers from 1-109 taken from this source.
* IUPAC Standard Atomic Weights Revised  (2005).
* WebElements Periodic Table. Retrieved June 30, 2005. Atomic weights of elements with atomic numbers 110—116 taken from this source.
* (for atomic weights of elements with atomic numbers from 1-102)
*
*
* (for atomic weights of elements with atomic numbers 103-118)

*
Сусветны снукерны тур

**Сусветны снукерны тур** () уяўляе сабой ланцуг снукерных турніраў, арганізаваных сусветнай асацыяцыяй прафесійнага більярда і снукера () для сваіх удзельнікаў. Каб паспяхова канкураваць у якасці прафесійнага снукерыста, гулец павінен быць членам WPBSA. Ланцуг ўтрымлівае двухузроўневую структуру тура з асноўным турам і другасным турам. Колькасць гульцоў у асноўным туры абмежавана, а другасны тур адкрыты для ўсіх прафесіяналаў і аматараў.

Катэгорыя:Прафесійныя спаборніцтвы па снукеры
Роскіле

**Ро́скіле** () — горад у Даніі, на ўсходзе вострава Зеландыя (Шэлан). Адміністрацыйны цэнтр камуны Роскіле. Порт на беразе Роскіле-фіёрда, чыгуначны вузел. З 1971 года праводзяцца штогадовыя рок-фестывалі. Насельніцтва складае 46 292 чал. (2009).

## Гісторыя 
Названы ў гонар легендарнага заснавальніка — караля Ро і свяшчэнных крыніц (), частка з якіх захавалася ў ваколіцах горада. Роскіле — былая рэзідэнцыя дацкіх каралёў (каля 1020-1416) і ўрада, сталіца Даніі (да 1443 года), да прыкладна 1060 года — цэнтр дыяцэзіі і найважнейшы рэлігійны цэнтр да часоў Рэфармацыі. Тут у XII стагоддзі была напісана Роскільская хроніка — найстаражытны твор дацкай гістарыяграфіі. 28 лютага 1658 года ў Роскіле заключаны Роскільскі мір, які завяршыў дацка-шведскую вайну.

## Транспарт 
З’яўляецца буйным чыгуначным і транспартным вузлом вострава Зеландыя, у эканамічным плане цесна звязаны з Капенгагенам. Першая дацкая чыгунка даўжынёй 31 км была пракладзена паміж Роскіле і Капенгагенам у 1847 годзе. Пасродкам сістэмы тунэляў пад пралівамі Вялікі Бельт (1997-98) і Зунд (2000) звязаны з гарадамі Швецыі і Германіі.

## Культура і адукацыя 
У горадзе ёсць некалькі вышэйшых навучальных устаноў і даследчых цэнтраў, уключаючы ўніверсітэт (1972). З 1971 года праводзяцца штогадовыя рок-фестывалі.

## Славутасці 
* Сабор у Роскіле
* Каралеўскі палац у Роскіле
* Музейны востраў
* Былы кляштар дамініканцаў

## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Расмус Барталін — дацкі навуковец

## Гарады-пабрацімы 
## Літаратура 
* Henning Dehn-Nielsen, Kings and Queens of Denemark, Rosenborg Castle.Copenhagen 2007. ISBN 978-87-89542-71-3
* Roskilde Domkirkes Salgfond und Anette Kruse. Der Dom von Roskilde.2005. ISBN 87-980270-7-7

## Спасылкі 
* Апісанне горада і фатаграфіі
* Музей караблёў вікінгаў у Роскіле 

Катэгорыя:Былыя сталіцы
Катэгорыя:Гарады Даніі
Катэгорыя:камуна Роскіле
Каралеўскі палац у Роскіле

**Каралеўскі палац** () у Роскіле быў пабудаваны каралеўскім архітэктарам Лаўрыцам дэ Цюра (Lauritz de Thurah) у 1733—1736 гадах і выкарыстоўваўся каралём Крысціянам VI падчас свайго знаходжання праездам у Роскіле або пры наведванні цырымоніі каралеўскіх пахаванняў. У 1835—1848 гадах палац быў месцам сходу прадстаўнікоў саслоўяў, якія паслужылі падрыхтоўцы дэмакратычных рэформаў 1849 года. У наш час палац належыць дзяржаве і выкарыстоўваецца як рэзідэнцыя біскупа, а таксама ў якасці музея.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Палацы Даніі
Катэгорыя:Роскіле
Катэгорыя:Музеі Даніі
Катэгорыя:Збудаванні Даніі ў стылі барока
Катэгорыя:1736 год у Еўропе
Катэгорыя:XVIII стагоддзе ў Даніі
Фрыстайл на зімовых Алімпійскіх гульнях 2014

Спаборніцтвы па **фрыстайлу на зімовых Алімпійскіх гульнях 2014** у Сочы прайшлі з 6 па 21 лютага ў экстрым-парку «Роза Хутар», размешчаным каля Краснай Паляны. Было разгуляна 10 камплектаў узнагарод, што на 4 больш, чым на папярэдніх Алімпійскіх гульнях. 6 красавіка 2011 года выканкам Міжнароднага алімпійскага камітэта (МАК) прыняў рашэнне аб уключэнні ў праграму зімовых Алімпійскіх гульняў хаф-пайпа (мужчыны і жанчыны), 4 ліпеня таго ж года на паседжанні ў Дурбане (ПАР) было прынята рашэнне ўключыць у праграму Сочы 2014 яшчэ адну дысцыпліну — слоўпстайл (мужчыны і жанчыны).

## Расклад 
Расклад усіх спаборніцтваў паводле афіцыйнага сайта:

Час МСК (UTC+4).

## Медалі 
### Агульны залік 
(**Тлустым** вылучана самая вялікая колькасць медаляў у сваёй катэгорыі; прымалая краіна таксама вылучана)

## Медалісты 
### Мужчыны 
### Жанчыны 
## Спартыўны аб'ект 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Спаборніцтвы на зімовых Алімпійскіх гульнях 2014
Роскільская хроніка

**Роскільская хроніка** () — найстаражытны помнік сярэднявечнай дацкай гістарыяграфіі. Была складзена каля 1140 года невядомым аўтарам, які, верагодна, пражываў у Роскіле, а затым, пасля 1170 года, атрымала кароткае даданне (глава XX). Захавалася ў рукапісе кан. XIII ст. Ахоплівае перыяд з 826 па 1140 (1157) гады. Апісвае, пераважна, падзеі гісторыі Даніі.

## Выданні 
* Chronicon Roskildense // Scriptores minores historiae Danicae medii aevi / Rec. M.C. Gertz. Kobenhavn, 1970. Vol. I. P. 3-33. 

Катэгорыя:Дацкія хронікі
Катэгорыя:Гісторыя Даніі
Катэгорыя:Роскіле
The Eerie

**The Eerie** — дэма-альбом беларускага метал-гурта Gods Tower запісаны ў 1993 годзе на студыі D.P.

У траўні-чэрвені 1997 году гурт перазапісвае альбом на студыі Aria. У 1998 годзе альбом выходзіць пад выдавецтвам MetalAgen Records.

## Змест 
* Кліп «The Eerie»

## Удзельнікі 
* Аляксандар Уракаў — гітара
* Ірына Лазоўская — клавішныя
* Дзмітрый Аўчыньнікаў — клавішныя
* Лэслі Найф — спеў, тэксты
* Уладзіслаў Сальцэвіч — бубны
* Юрый Сіўцоў — бас-гітара
* Віктар Лапіцкі — менеджмент
* Дзмітрый Траяновіч — вокладка

Катэгорыя:Альбомы 1993 года
Катэгорыя:Альбомы 1998 года
Катэгорыя:Альбомы Gods Tower
Вылячэнне цешчы Пятра

, 19 ст.]]
**Вылячэнне цешчы Пятра** — адзін з цудаў Ісуса Хрыста ў Евангеллях, запісаны ў Марка 1:29-31, Лукі 4:38-41 і Матфея 8:14-15.

## Біблейскае апавяданне 
У Евангеллях ад Марка і Лукі гэты эпізод адбываецца пасля выгнанне бесаў з мужчыны ў сінагозе Капернаума. Ісус пайшоў ў дом апостала Пятра. Там Ён убачыў цешчу Пятра, якая лежала ў ложку з высокай тэмпературай. Ісус дакрануўся яе рукі, і гарачка пакінула яе, яна ўстала і пачала Хрысту прыслужваць. Пасля гэтага, Евангеллі паведамляюць, што пасля заходу сонца і заканчэння суботы, людзі панеслі да Ісуса ўсіх, хто меў розныя хваробы ці быў апанаваны бесамі, а Хрыстос, паклаўшы рукі на кожнага з іх, вылечыў іх і выгнаў з іх дэманаў (Матфея 8:16-18).

Урывак з'яўлецца адзіным месцам у Евангеллях, дзе згадваецца цешча апостала, такім чынам можна зрабіць выснову, што апосталы былі жанатыя.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Цуды Ісуса Хрыста
Капенгагенскі мір (1660)

[thumb|200px|Жоўтым колерам паказана тэрыторыя Швецыі, чырвоным — уладанні Дацкай кароны (Данія і [Нарвегія). Зялёным колерам паказаны тэрыторыі, вернутыя Даніі і Нарвегіі па Капенгагенскім міры 1660 года.]]

**Капенгагенскі мір** () — мірны дагавор паміж Даніяй і Швецыяй заключаны  года ў Капенгагене. З падпісаннем Аліўскага міру і Капенгагенскага міру завяршылася Паўночная вайна 1655—1660. Гэты дагавор быў параўнальна невялікім дадаткам да Роскільскага міру, які ўсталяваў межы Даніі, Швецыі і Нарвегіі, якія амаль без змен захаваліся да нашых дзён. У дадатак да дагавора ў Роскіле, Даніі вярталася частка яе тэрыторыі — востраў Борнхальм у Балтыйскім моры і паўночная вобласць Трондэлаг. Акрамя таго, было скасавана палажэнне аб недапушчэнні ў Балтыйскае мора суднаў небалтыйскіх дзяржаў.

Катэгорыя:Міжнародныя дагаворы Швецыі
Катэгорыя:Міжнародныя дагаворы Даніі
Катэгорыя:Мірныя дагаворы XVII стагоддзя
Катэгорыя:Падзеі 27 мая
Катэгорыя:1660
Рэлігія ў Бурундзі

Рэспубліка Бурундзі — свецкая дзяржава, якая не мае дзяржаўнай рэлігіі. Канстытуцыі краіны (31 артыкул) гарантуе свабоду веравызнання. Прававой базай для функцыянавання рэлігійных арганізацый з'яўляецца закон 1992 года, які рэгулюе дзейнасць некамерцыйных арганізацый. Улады краіны патрабуюць, каб рэлігійныя абшчыны праходзілі рэгістрацыю ў Міністэрстве ўнутраных спраў Бурундзі.

Большасць жыхароў Бурундзі (92,9%) вызнаюць хрысціянства.

## Хрысціянства 
[thumb|150px|злева|Кафедральны сабор у [Бужумбура|Бужумбуры]]

 

Першымі хрысціянскімі місіянерамі на тэрыторыі сучаснай Бурундзі былі два каталіцкія святары з місіянерскага таварыства Белых бацькоў. Прыбыўшы ў краіну ў 1879 годзе яны паспрабавалі запусціць місіянерскае служэнне, аднак былі забіты праз два гады. Наступная спроба ўсталяваць місіянерскую станцыю ў Бурундзі была прадпрынятая каталікамі толькі ў 1899 годзе і апынулася паспяховай.

У першай палове XX стагоддзя на тэрыторыю Бурундзі таксама прыбываюць місіянеры з пратэстанцкіх цэркваў — адвентысты, баптысты, англікане, пяцідзясятнікі і інш.

У 1960 годзе доля хрысціян у насельніцтве Бурундзі склала 45%. У 2010 годзе колькасць хрысціян Бурундзі дасягнула 8,879 млн. Большасць з іх — гэта каталікі (5,85 млн.) і пяцідзясятнікі (больш за 1 млн.).

## Іслам 
[200px|thumb|Мячэць у [Бужумбура|Бужумбуры]]

Большасць мусульман Бурундзі з'яўляюцца сунітамі. У краіне распаўсюджана малікіцкая прававая школа. Арабы, суахілійцы і індыйцы, якія пражываюць у Бурундзі, прытрымліваюцца шафііцкага мазхаба. Нязначная колькасць мусульман (пераважна азіяты) з'яўляюцца шыітамі-ісмаілітамі. У краіне дзейнічае адна абшчына мусталітаў.

Большасць мусульман жыве ў заходнім Бурундзі, на ўзбярэжжы возера Танганьіка. Агульная колькасць мусульман — 130 тыс. чалавек.

## Іншыя рэлігіі 
Доля вернікаў мясцовых традыцыйных рэлігій няўхільна змяншаецца. Так, калі ў 1970 годзе яны складалі 26% насельніцтва, то да 2010 года іх доля зменшылася да 5,5% насельніцтва (або 525 тыс. чалавек). Па этнічнай прыналежнасці большасць з іх — хуту і тва.

Гуджаратцы, якія жывуць у Бурундзі, вызнаюць індуізм (6,8 тыс.). У сталіцы краіны ёсць невялікія абшчыны будыстаў і іўдзеяў.

У 1953 годзе з Уганды ў краіну прыбыла група бахаі. У 1969 годзе быў сфарміравана *Нацыянальны духоўны сход Бурундзі*. Паводле Сусветнай хрысціянскай базы даных у 2005 годзе ў Бурундзі пражывала 6,9 тыс. бахаістаў.

Няверуючымі з'яўляюцца трохі больш за 5 тыс. жыхароў Бурундзі.

## Гл. таксама 
* Каталіцтва ў Бурундзі
* Пратэстанцтва ў Бурундзі
* Супольнасць пяцядзясятніцкіх цэркваў Бурундзі

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Насельніцтва Бурундзі
НФЛ у сезоне 1934

**Cезон 1934** году стаў 15-ым рэгулярным сезонам Нацыянальнай футбольнай лігі (NFL). Скончыўся 9 снежня перамогай "New York Giants".

## Выніковая табліца
**Г** = Гульні, **В** = Выйгрыш, **П** = Паражэнне, **Н** = Нічыя, **%** = Адсотак перамог, **АН** = Ачкі набраныя, **АП** = Ачкі прапушчаныя*

***Заўвага**: Да 1972 года, нічыі ў турнірных табліцах не ўлічваліся.''

## Плэй-оф 
## Спасылкі 
* Гісторыя НФЛ 1931-1940 
* Дэталі сезону 1934

1934
Катэгорыя:1934 год у спорце
Сконэ

**Ско́нэ** (, ; да рэвалюцыі таксама *Шонія*, *Сканія*) — гістарычная правінцыя ў паўднёвай Швецыі, у рэгіёне Гёталанд. Існуе толькі як гісторыка-культурнае вызначэнне. Адміністрацыйнай адзінкай у наш час з’яўляецца лен Сконэ, які практычна супадае з правінцыяй па межах.

## Геаграфія 
Сконэ мяжуе з правінцыямі Халанд, Смоланд і Блекінгэ; мае выхад да Балтыйскага мора. Ад Даніі правінцыю аддзяляе праліў Эрэсун.

Ландшафт сфармаваўся да канца апошняга ледавіковага перыяду, у час якога ўся тэрыторыя правінцыі была пакрыта лёдам. Практычна ўся тэрыторыя правінцыі раўнінная, што моцна адрознівае яе ад большай часткі Швецыі, дзе пераважаюць лясы і шматлікія вадаёмы. На тэрыторыі Сконэ няма гор, нешматлікія ўзгоркі, лясы і азёры. З паўночнага захаду на паўднёвы ўсход працягнулася града лісцявых лясоў, якая раней з’яўлялася мяжой паміж ленамі Мальмёхус і Крысціянстад.

Найвышэйшы пункт — горст Сёдэрасен, 212 м. Самы нізкі пункт знаходзіцца ў горадзе Крысціянстад, 2,7 м ніжэй за ўзровень мора. Нацыянальныя паркі: Дальбю Сёдэрскуг, Сёдэрасен, Стэнсхувуд.

Зямля на раўнінах высокаўрадлівая, што з’яўляецца надзвычай важным фактарам для ўсёй Швецыі. Большая частка сельскай гаспадаркі краіны сканцэнтравана менавіта ў Сконэ.

Найбуйнейшыя гарады: Мальмё, Хельсінгбарг, Лунд, Крысціянстад, Ландскруна.

## Гісторыя 
Сконэ доўгі час належала Даніі. Росквіт правінцыі ў складзе Дацкага каралеўства прыпаў на XI стагоддзе. Тым часам на тэрыторыі Сконэ размяшчаліся дзве дыяцэзіі з цэнтрамі ў Лундзе і Дальбю. Кароль Даніі Свен II Эстрыдсен меў уласную рэзідэнцыю ў Дальбю. Там жа пры яго кіраванні было распачата будаўніцтва кляштара і царквы.

Па Роскільскаму мірнаму дагавору 1658 года Сконэ адышоў да Швецыі. Востраў Борнхальм быў вернуты Даніі праз два гады па ўмовах Капенгагенскага міру.

## У астраноміі 
У гонар правінцыі Сконэ названы астэроід , адкрыты ў 1900 годзе і названы ў памяць пра з’езд астраномаў у горадзе Лундзе (1904), размешчаным у гэтай правінцыі.

## Гл. таксама 
* Правінцыі Швецыі
* Адміністрацыйны падзел Швецыі

## Спасылкі 
* Турыстычны сайт
* Адміністрацыя лена Сконэ
* Region Skåne

Катэгорыя:Правінцыі Швецыі
Катэгорыя:Сконэ (правінцыя)