open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Канстытуцыя Бадэна

**Канстытуцыя федэральнай зямлі Бадэн** — канстытуцыя, прынятая 18 мая 1947 года, якая распаўсюджвала сваю юрысдыкцыю на тэрыторыю зямлі Бадэн. 19 лістапада 1953 года дзеянне Канстытуцыі адменена, так як зямля Бадэн 25 красавіка 1952 года ўвайшла ў склад зямлі Бадэн-Вюртэмберг.

Канстытуцыя мела пяць раздзелаў: асноўныя правы, абавязкі і грамадскае жыццё, дзяржаўны лад, абарона Канстытуцыі і заключныя палажэнні.

Праект канстытуцыі быў зацверджаны 21 красавіка 1947 года на 16-м пасяджэнні кансультатыўнай асамблеі Бадэна 40 галасамі супраць дванаццаці. Затым 25 красавіка яго ўхваліў французскі ваенны ўрад. Канстытуцыя зямлі Бадэн была прадстаўлена насельніцтву адначасова з правядзеннем парламенцкіх выбараў 18 мая.

Канстытуцыя ўступіла ў сілу 19 мая 1947 года. Яе дзеянне спынілася 19 лістапада 1953 года.

## Заўвагі 
## Літаратура 
* Birgit Wilhelm: *Das Land Baden-Württemberg: Entstehungsgeschichte – Verfassungsrecht – Verfassungspolitik.* Böhlau Verlag, Köln / Weimar, 2007
* Otto Gilliar: *Die Entstehung der badischen Verfassung vom 19. Mai 1947.* In: *Das Markgräflerland*, Heft 2/1982, S. 3–43 Digitalisat der UB Freiburg
* Paul Feuchte: *Besatzungsregime oder Selbstregierung. Demokratischer Aufbau in (Süd-) Baden nach 1945.* In: *Schau-ins-Land*, 120. Jahrgang (2001), S. 209–221, Digitalisat der UB Freiburg

## Спасылкі 
* *Конституция земли Баден от 18 мая 1947 года*
* *Конституция земли Баден-Вюртемберг от 11 ноября 1953 года*

Катэгорыя:1947 год у Германіі
Катэгорыя:1947 год у палітыцы
Масачусецкі ўніверсітэт у Бостане

**Масачусецкі ўніверсітэт у Бостане** () — дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам даследчага ўніверсітэта, якая месціцца ў горадзе Бостан (штат Масачусетс, ЗША) недалёка ад Прэзідэнцкай бібліятэкі і музея Джона Кенэдзі.

## Агульная характарыстыка 
Гэта адзіны дзяржаўны даследчы ўніверсітэт у Бостане.

3 кастрычніка 2000 года першыя прэзідэнцкія дэбаты паміж Джорджам Бушам і Альбертам Горам прайшлі на тэрыторыі кампуса ўніверсітэта, у спартыўным комплексе.

Амаль 80% студэнтаў універсітэта атрымліваюць ступень бакалаўра, сярод якіх 15% — азіяты, 18% — афраамерыканцы, 19% — іспанамоўныя лацінаамерыканцы і 34% белыя еўрапейцы.

## Структура 
* Каледж вольных мастацтваў
* Каледж дакладных навук і матэматыкі
* Каледж менеджмента
* Каледж сястрынскай справы і навук аб здароўі
* Каледж адукацыі і развіцця чалавека
* Школа навакольнага асяроддзя
* Каледж паглыбленых і прафесійных студый
* Каледж дзяржаўных і грамадскіх паслуг

## Гл. таксама 
* Спіс універсітэтаў штата Масачусетс

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Навучальныя ўстановы з англійскай мовай навучання
Катэгорыя:Універсітэты Масачусетса
Колар

**Колар** — шматзначны тэрмін.

## Вядомыя асобы 
* Вінцэнц Колар — аўстрыйскі энтамолаг
* Ян Колар — славацкі палітык, паэт, этнограф, філосаф і лютэранскі святар

## Гл. таксама 
* Фернанду Колар ды Мелу — бразільскі дзяржаўны і палітычны дзеяч, прэзідэнт краіны ў 1990—1992 гадах
Багдан Грынькавіч Валовіч

**Багдан Грынькавіч Валовіч** (? — да 14 красавіка 1539) — вялікалітоўскі шляхціч. Канюшы гарадзенскі (1508—1537), войскі гарадзенскі (з 1529).

Паходзіў з роду Валовічаў герба «Багорыя», старэйшы сын гарадзенскага гараднічага Грынькі Ходкавіча Валовіча і яго першай невядомай з імя жонкі.

Быў ураднікам вялікай княгіні Боны Сфорца ў Гарадзенскім павеце. У 1534—1536 гадах быў прызначаны ёй спраўцам Гарадзенскага староства, а ў 1535—1537 гадах таксама быў яе намеснікам крынскім, скідзельскім і азёрскім.

Быў жанаты з Тамілай з Міцутаў. Меў чатырох сыноў і дзвюх дачок:
* Васіль (?—1540), памёр маладым
* Іван (Ян) (?—1541), дзяржаўца вялікай княгіні Боны ў Крынках і Скідзелі пасля бацькі
* Рыгор (?—1577), маршалак гаспадарскі, лоўчы літоўскі, ваявода смаленскі
* Астафій (?—1587), кашталян троцкі і віленскі, канцлер літоўскі
* Міласлава (? — да 1555), замужам за гаспадарскім дваранінам Мікалаем Кунцэвічам
* Кацярына (? — да 1561), у першым шлюбе за Мікалаем Бакаляравічам, а ў другім — за каронным абозным Пятром Весялоўскім

Багдан стаў пачынальнікам старэйшай, так званай «ваяводскай і канцлерскай» галіны Валовічаў, якая згасла ў XVII стагоддзі.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 

Багдан Грынькавіч
Катэгорыя:Канюшыя гарадзенскія
Катэгорыя:Войскія гарадзенскія
Сезон 2018/2019 «Гарызонта» Мінск

У сезоне 2018—2019 жаночы баскетбольны клуб «Гарызонт» з Мінска прымаў удзел:
* Чэмпіянат Беларусі 2018/2019 ( **3 месца**),
* Кубак Беларусі 2018 ( **3 месца**).

## Склад каманды 
*  Баяна Стэванавіч (прыйшла ў каманду падчас сезону)
*  Яўгенія Каратыгіна
*  Марына Крэс
*  Вольга Зюзькова
*  Наталля Гарбачова
*  Крысціна Яўсейчава (прыйшла ў каманду падчас сезону)
*  Вольга Громік
*  Ганна Брыч
*  Алёна Голубева
*  Віялета Кіўляк
*  Дар’я Сямілетнікава
*  Марыя Трафіменкава
*  Любоў Піваварава (пакінула каманду падчас сезону)

## Трэнеры каманды 
*  Наталля Трафімава (галоўны трэнер)
*  Андрэй Клемезь

## Гл. таксама 
* Сезон 2017/2018 «Гарызонт Мінск»
* Сезон 2019/2020 «Гарызонт Мінск»

## Спасылкі 
* 2018-2019
2018-2019
Гарызонт Мінск
Катэгорыя:2018 год у Мінску
Катэгорыя:2019 год у Мінску
14-я асобная гвардзейская брыгада спецыяльнага прызначэння

**14-я асобная гвардзейская брыгада спецыяльнага прызначэння** — ваеннае фарміраванне УС СССР і УС РФ.

Сфарміравана ў 1963 годзе ў горадзе Усурыйск. На працягу ўсяго савецкага перыяду існавання асабісты склад прымаў удзел у акруговых вучэннях. Падчас Афганскай вайны частку байцоў накіравалі ў склад 334-га асобнага атрада СпП.

У 1990-я на базе падраздзялення створаны 308-ы асобны атрад СпП, які прымаў удзел у барацьбе з чачэнскімі паўстанцамі.

У 2012 годзе часць перадыслакавана ў горад Хабараўск.

З 2019 года фарміраванне атрымала ганаровае найменне «гвардзейская».

Брыгада прымала ўдзел у баявых дзеяннях у Сірыі і ва Украіне.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 14-я отдельная гвардейская бригада специального назначения

Катэгорыя:Узброеныя сілы СССР
Катэгорыя:Воінскія часці і фарміраванні Расіі
Катэгорыя:Брыгады
Лукаш Грынькавіч Валовіч

**Лукаш Грынькавіч Валовіч** (? — да 24 лістапада 1552) — вялікалітоўскі шляхціч. Ключнік гарадзенскі (1524—1541).

Паходзіў з роду Валовічаў герба «Багорыя», сын гарадзенскага гараднічага Грынькі Ходкавіча Валовіча і яго першай невядомай з імя жонкі.

У 1514 годзе згадваецца як гаспадарскі дваранін.

Быў жанаты з Аленай з Міцутаў, якая перад гэтым была замужам за Юрыем Катовічам. Меў з ёй адзінага сына Андрэя (?—1559), гаспадарскага двараніна і мернічага. Андрэй памёр бяздзетным, на ім лінія нашчадкаў Лукаша Грынькавіча скончылася.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 

Лукаш Грынькавіч
Катэгорыя:Дваране гаспадарскія
Крысціна Алегаўна Яўсейчава

**Крысціна Алегаўна Яўсейчава** (нар. ) — расійская баскетбалістка.

## Біяграфія 
Выхаванка новакуйбышаўскага баскетбола. Практычна ўсю сваю прафесійную кар’еру правяла ў Самару, дзе выступала за мясцовы «Палітэх-СамДТУ».

Другую палову сезона-2018/19 правяла за мінскі «Гарызонт», у складзе якога стала бронзавым прызёрам чэмпіянату Беларусі. У чэмпіянаце Беларусі мела 4.5 ачка, 2.6 падбору і 2.1 перадачы ў сярэднім за гульню.

## Спасылкі 
* Игрок — Евсейчева Кристина Олеговна

Катэгорыя:Баскетбалісткі Расіі
Катэгорыя:Ігракі ЖБК «Палітэх-СамДТУ» Самара
Іван Грынькавіч Валовіч

**Іван (Івашка) Грынькавіч (Грышкавіч) Валовіч** (? — да 18 красавіка 1555) — вялікалітоўскі шляхціч. Канюшы троцкі (1536—1547).

Паходзіў з роду Валовічаў герба «Багорыя», сын гарадзенскага гараднічага Грынькі Ходкавіча Валовіча і яго першай невядомай з імя жонкі.

У 1523—1527 гадах згадваецца як гаспадарскі дваранін, у 1525 годзе — як падскарбі дворны (гаспадарскі). Удзельнічаў у вайне з Маскоўскай дзяржавай 1534—1537 гадоў.

Быў жанаты з Філеяй Паўлаўнай, дачкой цівуна юрбарскага Пашкі. Меў з ёй двух сыноў і дачку:
* Беняш (Багдан) (? — да 1583), маршалак гаспадарскі
* Іван (?—1582), маршалак гаспадарскі і маршалак гарадзенскі
* Раіна, замужам за Астафеем Халецкім

Іван стаў пачынальнікам так званай «біскупскай» галіны Валовічаў (назвай так ад унука Івана Грынькавіча, віленскага біскупа Яўстаха Валовіча), якая згасла ў XVII стагоддзі.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 

Іван Грынькавіч
Катэгорыя:Дваране гаспадарскія
Катэгорыя:Канюшыя троцкія
Катэгорыя:Удзельнікі вайны Маскоўскай дзяржавы з Вялікім Княствам Літоўскім 1534—1537 гадоў
Марына Мікалаеўна Сцец

**Мары́на Мікала́еўна Сце́ц** (нар. 21 лютага 1973) — былая беларуская тэнісістка.

Найвышэйшую адзіночную пазіцыю сусветнага рэйтынгу — 403 месца дасягнула 19 чэрвеня 1995, парную — 220 месца — 18 верасня 1995 года.
Здабыла 1 адзіночны і 10 парных тытулаў .

Сцец чатыры разы выступала за зборную Беларусі ў Кубку Федэрацыі, прайграўшы ўсе матчы, у якіх прымала ўдзел.

## Фіналы ITF (11-8) 
### Адзіночны разрад (1-2) 
|

|}

### Парны разрад (10-6) 
|

|}

## Удзел у Кубку Федэрацыі 
### Парны разрад 
## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Тэнісісткі Беларусі
Яўгенія Каратыгіна

**Яўгенія Каратыгіна** (нар. , Масква, Расія) — расійская баскетбалістка. Кандыдат у майстры спорту Расіі па баскетболе.

## Біяграфія 
З 2008 года правяла ў нагінскім «Спартаку» восем сезонаў, з’яўлялася гульцом стартавай пяцёркі і была адным з лідараў каманды па колькасці набраных ачкоў. У сезоне-2015/2016 выйшла на паркет у 25 сустрэчах, набіраючы 9 ачкоў, а таксама здзяйсняючы 3 падборы, 2 дзейсныя перадачы і 1 перахоп за 26 хвілін. У ліпені 2016 года падпісала гадавы кантракт з краснаярскім жаночым клубам «Енісей». За «Енісей» згуляла ў 22 матчах і ў маі 2017 года перайшла ў маскоўскі «Дынама».

## Дасягненні 
*  бронзавы прызёр Усходне-Еўрапейскай лігі (2018)
*  бронзавы прызёр чэмпіянату Беларусі (2019)
*  срэбны прызёр чэмпіянату Расіі (2022)

## Спасылкі 
* Евгения Коротыгина
* Состав ЖБК «Енисей» Евгения Коротыгина

Катэгорыя:Баскетбалісткі Расіі
Катэгорыя:Ігракі ЖБК «Спартак» Нагінск
Віялета Ежаўна Кіўляк

**Віялета Ежаўна Кіўляк** (нар. , Гродна, Беларусь) — прафесійная беларуская баскетбалістка. Выступала за зборную Беларусі.

## Біяграфія 
Кар’еру пачала ў «Вікторыі» у Гродна і гуляла за яе ў чэмпіянаце Беларусі з 2011 па 2013 год, а потым перайшла ў «Алімпію». У жніўні 2020 года падпісала гадавы кантракт з расійскім «Волагда-Чэвакатам».

Выступала за зборную U-16 (2012), U-18 (2013) і U-20 (2013—2016).
 

## Спасылкі 
* Белорусский форвард усилит команду «Вологда-Чеваката» в новом сезоне

 

Катэгорыя:Баскетбалісткі Беларусі
Катэгорыя:Ігракі жаночай зборнай Беларусі па баскетболе
Катэгорыя:Ігракі ЖБК МПКК Саколаў Падляскі
Святлана Аляксандраўна Піражэнка

**Святла́на Алякса́ндраўна Піражэ́нка** (нар. ) — былая беларуская тэнісістка.

Найвышэйшую адзіночную пазіцыю сусветнага рэйтынгу — 371 месца дасягнула 18 жніўня 2014, парную — 253 месца — 7 ліпеня 2014 года.
Здабыла 4 адзіночныя і 20 парных тытулаў .

Піражэнка здзейсніла свой дэбют у  на 2014 Gastein Ladies разам з Ірынай Фальконі ў парах. Пара прайграла свой матч у першым раундзе Кацярыне Бандарэнка і Ніколь Меліхар у трох сэтах.

## Фіналы ITF 
### Адзіночны разрад: 8 (4 тытулы, 4 паражэнні) 
|

|}

### Парны разрад: 46 (20 тытулаў, 26 паражэнняў) 
|

|}

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Тэнісісткі Беларусі
Надзея Астроўская

**Надзе́я Астро́ўская** (нар. ) — былая беларуская тэнісістка.

Найвышэйшую адзіночную пазіцыю сусветнага рэйтынгу — 96 месца дасягнула 15 студзеня 2001, парную — 78 месца — 15 красавіка 2002 года.

Здабыла 10 адзіночных і 19 парных тытулаў . Выступала за зборную Беларусі ў Кубку Федэрацыі, мае розніцу выйгрышаў і пройгрышаў 13—9.
Завяршыла кар’еру ў 2005 годзе.

## Фіналы ITF 
### Адзіночны разрад: 17 (10-7) 
|

|}

### Парны разрад: 37 (19-18) 
|

|}

## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Тэнісісткі Беларусі
Кіўляк

**Кіўляк** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Віялета Ежаўна Кіўляк (нар. 1996) — беларуская баскетбалістка.
* Марыя Янаўна Кіўляк (нар. 1995) — беларуская плыўчыха. Майстар спорту Беларусі.
Банджарскі султанат

**Банджа́рскі султанат** () — дзяржава на поўдні вострава Калімантан у 1526 — 1860 гг.

## Гісторыя 
У сярэднявеччы выхадцы з Явы і Суматры стварылі на поўдні Калімантана шэраг індуісцкіх дзяржаў, залежных ад імперый Шрывіджая і Маджапахіт. У пачатку XVI ст. у дзяржаве Негара-Даха адбыўся раскол з-за спадчыны манарха. Уладу захапіў прынц Пангеран Тумангунг, а яго пляменнік Радэн Самудра быў вымушаны хавацца сярод рыбакоў у вусці ракі Барыта. З дапамогай мусульман з Явы ён здолеў перамагчы Пангерана Тумангунга, прыняў іслам і заснаваў у 1526 г. Банджарскі султанат з цэнтрам у Банджармасіне.  

Росквіт Банджарскага султаната адбыўся ў гады кіравання чацьвёртага султана Мустэйна Білаха (1595 — 1638 гг.). Дзякуючы вытворчасці і гандлю чорным перцам Банджармасін ператварыўся ў важны эканамічны цэнтр Паўднёва-Усходняй Азіі. У 1637 г. яго насельніцтва значна павялічылася дзякуючы бежанцам з Явы, што ратаваліся ад дынастычных войн. Сюды актыўна перасяляліся выхадцы з суседняга вострава Сулавесі. Каля 1663 г. быў складзены летапіс «Хікаят Банджар» на банджарскай мове, які адлюстроўваў генеалогію султанскай дынастыі. 

У 1757 г. бугі і Галандская Ост-Індская кампанія ўмяшаліся ва ўнутранны канфлікт, што адбыўся паміж спадчыннікамі прастолу. Султан Тахмідула II, стаўленнік галандцаў, у выніку перамог, што дапамагло Ост-Індскай кампаніі абвясціць свой пратэктарат. Але ў 1799 г. кампанія была ліквідавана, і галоўны ўплыў на некаторы час перайшоў да кітайскіх гандляроў. Яны ўсталёўвалі прамыя сувязі з рэгіянальнымі лідарамі, так што цэнтральная ўлада значна саслабла. У 1826 г. адміністрацыя Галандскай Ост-Індыі дамаглася заключыць новы дагавор з султанам Адамам Аль-Ватсікам, згода якому пад кантроль галандцаў трапілі значныя тэрыторыі, дзе раней гаспадарылі кітайскія гандляры, Банджарскі султанат абавязваўся мець вонкавыя сувязі толькі з Галандскай Ост-Індыяй. 

У 1852 г. галандцы прызначылі афіцыйным спадчыннікам прастолу прынца Тамджыдулаха, які не меў падтрымкі сярод банджарцаў. Насуперак іх воле Адам Аль-Ватсік завяшчаў уладу прынцу Хідаятулаху. Пасля яго смерці ў 1857 г. паміж спадчыннікамі ўспыхнула вайна. У 1859 г. галандскія ваенныя занялі Банджармасін. У адказ банджарцы пачалі забіваць еўрапейцаў. Важную ролю ў руху супраціўлення адыгралі мусульманскія прапаведнікі. Тамджыдулах быў вымушаны зрачыся прастолу. Галандцы запрасілі на яго пасаду Хідаятулаха, але той не даверыўся ім. У 1860 г. адміністрацыя ў Батавіі абвясціла прамое кіраванне султанатам. У 1862 г. Хідаятулах здаўся ў палон і быў высланы на Яву, аднак паўстанні супраць галандцаў працягваліся да 1905 г. 

## Спасылкі 
* Sejarah Berdirinya Kesultanan Banjar
* Oleh SAHRIANSYAH SEJARAH KESULTANAN DAN BUDAYA BANJAR
* Brief History of the Banjar War Complete Against the Netherlands
* Banjar Kingdom: History, Founder, Heyday And King

Катэгорыя:Гістарычныя дзяржавы Азіі
Катэгорыя:Гісторыя Інданезіі
Катэгорыя:Калімантан
Чэмпіянат Беларусі па баскетболе сярод жанчын 2022/2023

**Чэмпіянат Беларусі па баскетболе сярод жанчын 2022/2023** — 31-ы чэмпіянат Рэспублікі Беларусь па баскетболе сярод жанчын.

## Клубы-ўдзельнікі 
## Рэгулярны сезон 
## Плэй-оф 
### За 5-8 месцы 
## Турнірная табліца 
## Узнагароды 
* MVP:  Анастасія Верамеенка (БК Гарызонт)
* Найлепшая абаронца:  Юлія Васілевіч (БК Гарызонт)
* Найлепшая нападаючая:  Кацярына Карпук (Мінск)
* Найлепшая цэнтравая:  Анастасія Верамеенка (БК Гарызонт)
* Найлепшая маладая баскетбалістка:  Паліна Дамянюк (Алімпія)
* Найлепшая баскетбалістка па выніках галасавання сярод аматараў:  Кацярына Новік (Алімпія)

## Статыстыка 
### Індывідуальная статыстыка 
#### Каэфіцыент карыснасці 
#### Ачкі 
#### Падборы 
#### Перадачы 
#### Блок-шоты 
#### Іншае 
### Камандная статыстыка 
## Глядзі таксама 
* Кубак Беларусі па баскетболе сярод жанчын 2022

## Спасылкі 
* Сезон 2022/2023
* Премьер-лига — Женщины 2022/2023
* Premier League (2022—2023)

Катэгорыя:2022 год у баскетболе
Катэгорыя:2023 год у баскетболе
Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 2022 годзе
Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 2023 годзе
2023
Яна Каладынска

**Яна Каладынска**, **Яна Каладынская** (нар. ) — беларуская прафесійная тэнісістка.

Найвышэйшую адзіночную пазіцыю сусветнага рэйтынгу — 310 месца дасягнула 20 лютага 2023, парную — 920 месца — 22 мая 2023 года..

Каладзінская выйграла свой першы тытул ITF на турніры W40 у Ла-Марсе, Туніс у адзіночным разрадзе.

## Фіналы ITF 
### Адзіночны разрад: 6 (3 тытулы, 3 паражэнні) 
## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Тэнісісткі Беларусі
Астроўская

**Астроўская** — жаночая форма прозвішча Астроўскі.

## Вядомыя носьбіты 
* Надзея Астроўская — беларуская тэнісістка
* Эва Астроўская — польская пісьменніца
Вольга Глушчанка

**Во́льга Глу́шчанка** (нар. ) — былая беларуская тэнісістка.

Найвышэйшую адзіночную пазіцыю сусветнага рэйтынгу — 366 месца дасягнула 28 кастрычніка 1996, парную — 220 месца — 26 студзеня 1998 года.
Здабыла 2 парныя тытулы . Выступала за зборную Беларусі ў Кубку Федэрацыі, мае розніцу выйгрышаў і пройгрышаў 1—0.
Завяршыла кар’еру ў 2000 годзе.

## Фіналы ITF 
### Адзіночны разрад: 1 (0-1) 
### Парны разрад: 6 (2-4) 
## Удзел у Кубку Федэрацыі 
### Парны разрад 
## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Тэнісісткі Беларусі
Бенжамен Лаверн

**Бенжамен Лаверн** (; нар. ) — французскі акцёр, здымаецца ў кіно з 2009 года. Трохразовы намінант на прэмію «Сезар» (2018, 2020, 2021).

## Біяграфія 
Бенжамен Лаверн вырас у Пуацье. Сын кіраўніка фабрыкай па вытворчасці фільтраў, мае траіх братоў і сясцёр.

Пасля першага года падрыхтоўчых літаратурных класаў у ліцэі імя Каміля Герэна ён спачатку атрымаў ліцэнзію ў галіне інфармацыі і камунікацыі, а затым працягнуў навучанне ў школе акцёрскага майстэрства Франсуа Фларана. Пазней ён паступіў у бясплатны клас гэтай тэатральнай школы і займаўся пад кіраўніцтвам Жана-П’ера Гарнье, Лоіка Корберы, Поля Дэсво і Магалі Леры.

У 2008 годзе ён паступіў у Нацыянальную кансерваторыю драматычнага мастацтва ў Парыжы пад кіраўніцтвам Марыё Гансалеса, Яна-Жаэля Калена, Дамініка Валадзі, Алена Франсана і Аліўе Пі, з якімі ён сыграў ролю Бенволіа ў спектаклі «Рамэа і Джульета» ў 2008 годзе.

Рэзідэнт Камеды Франсэз з 2012 года, з’яўляецца пастаянным членам трупы з 2019 года.
Стывен Уорбек

**Стывен Уорбек** (; нар. ) — англійскі кампазітар. Атрымаў прэмію «Оскар» за музыку да фільма «Закаханы Шэкспір». У 1994 годзе атрымаў прэмію «Драма Дэск» у намінацыі «Лепшая музыка спектакля».

## Біяграфія 
Нарадзіўся 3 мая 1953 года ў Саўтгемптане, Англія, Вялікабрытанія. Паступіў у Брыстальскі ўніверсітэт і спрабаваў пачаць акцёрскую кар’еру.

З 1991 года піша музычнае суправаджэнне для фільмаў і спектакляў.

## Прэміі і намінацыі 
* 1998 — «Оскар» за музыку да фільма «Закаханы Шэкспір»
* 1999 — намінацыя на прэмію BAFTA за «Закаханы Шэкспір»
* 2001 — намінацыя на BAFTA за музыку да фільма «Білі Эліёт»
* 1992 — намінацыя на BAFTA TV за музыку да тэлесерыяла «Галоўны падазраваны»

Катэгорыя:Кампазітары Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Кампазітары XX стагоддзя
Катэгорыя:Кампазітары XXI стагоддзя
Катэгорыя:Кінакампазітары Вялікабрытаніі
Callindra principalis

**Callindra principalis** — моль сямейства . Від быў апісаны Вінцэнцам Коларам у 1844 годзе. Сустракаецца ў гарах Паміра, Афганістане, Пакістане, Кашміры, Гімалаях, Непале і Кітаі (Чжэцзян, Цзянсу, Сычуань, Юнань, Тыбет).

## Падвіды 
* *Callindra principalis principalis* (Пакістан, Кашмір, Гімалаі, Непал)
* *Callindra principalis flavicolor* (Moore, 1879) (Ладакх)
* *Callindra principalis fedtschenkoi* (Grum-Grshimailo, 1902) (Таджыкістан; Кітай, Сіньцзян)
* *Callindra principalis nuristanica* (Kardakoff, 1937)
* *Callindra principalis regalis* (Leech, 1889) (Кітай: Чжэцзян, Цзянсу, Сычуань, Шэньсі, Хубэй, Хунань, Фуцзянь)

## Крыніцы 
Катэгорыя:Фаўна Азіі
Катэгорыя:Молі
Банджарская мова

**Банджа́рская мова** (, بهاس بنجر) — мова банджараў, адна з малайска-палінезійскіх моў аўстранезійскай моўнай сям'і. Колькасць носьбітаў — 5,9 млн. Распаўсюджана ў Паўднёвым Калімантане, а ў якасці лінгва-франка амаль па ўсім інданезійскім Калімантане.

Вельмі блізкая да малайскай мовы, і паводле розных класіфікацый уключаецца або ва ўласна малайскую падгрупу (Local Malay), або ў вышэйстаячую малайска-чамскую галіну (малаічную, Malayic) заходнезондскай зоны.

У якасці пісьменасці выкарыстоўваецца мадыфікаваны арабскі алфавіт джаві і лацініца.

## Фаналагічныя звесткі 
Вакалізм прадстаўлены пяццю галоснымі /a, i, u, e, o/ (у некаторых дыялектах — толькі трыма).

## Звесткі пра дыялекты 
Вылучаюць два асноўныя дыялекты — верхні рачны (Banjar Hulu) і ніжні рачны (Banjar Kuala).

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Заходнезондскія мовы
Катэгорыя:Мовы інданезійскага Калімантана
Мультыварка

**Мультыварка** (ад  — шмат, + варка) — электрарондаль для аўтаматычнага выканання розных відаў цеплавой апрацоўкі ежы.

Складаецца з корпуса з вечкам і чашы, якая ўсталёўваецца ў корпус на награвальны элемент. Чаша з тэфлонавым або керамічным антыпрыгарным пакрыццём. Аб’ём складае 5 літраў (стандартна) ці менш.

## Функцыі 
У залежнасці ад мадэлі, прылада выконвае варэнне ў вадкасці і на пару, тамленне і тушэнне, смажанне і выпяканне (да 160 °C), слабы нагрэў для сквашвання ёгурта і расстойкі цеста (дражджавога або на заквасцы) — усё гэта рэалізуецца праграмамі мультываркі.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Варка
Anacamptis

**Anacamptis** — род шматгадовых травяністых раслін, уключаны ў трыбу  сямейства .

## Батанічнае апісанне 
Шматгадовая клубневая расліна 25-65 см вышынёй.

Клубні суцэльныя, эліпсоідныя або яйкападобныя, амаль шарападобныя.

Лісце лінейнае.

Суквецце — густы, коратка-пірамідальны або яйкападобны колас 3-8 см даўжынёй.

Кветкі пурпурна-чырвоныя, зрэдку ружовыя ці белыя. Бакавыя вонкавыя пялёсткі калякветніка адагнутыя, няроўнабокія; сярэдні эліптычна-яйкападобны, увагнуты, разам з яйкападобнымі ўнутранымі пялёсткамі ўтварае шлем; губа пры аснове з трыма падоўжнымі грабеньчыкамі, трохлопасцевая, з амаль роўнымі лопасцямі, тупымі, сярэдняй больш вузкай даўгаватай, бакавымі даўгавата-рамбічнымі; шпора ніткападобная, доўгая, павіслая, амаль прамая, тупаватая, амаль роўная завязі, 13-15 мм даўжынёй, у склад роду ўключаны 34 віды:

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Літаратура 
* Флора СССР = Flora URSS : в 30 т. / гл. ред. В. Л. Комаров. — Л. : Изд-во АН СССР, 1935. — Т. 4 / ред. тома В. Л. Комаров. — С. 718—719. — 760, XXX с. — 5175 экз.

Катэгорыя:Архідныя
Кулер (апарат)

**Кулер** ( — «ахаладжальнік»;  «ліць», «даіць») — апарат, прызначаны для раздачы астуджанай ці нагрэтай вады ў грамадскіх месцах ці ў хатніх умовах. Таксама існуе назва «дыспенсер», яно больш карэктна ва ўжыванні, бо кулер толькі астуджае.

Кулер можа мець дадатковыя функцыі: газаванне, фільтраванне, абеззаражанне і інш. Дадаткова кулеры могуць мець шафку, азанатар ці халадзільнік. Некаторыя мадэлі камплектуюцца зменным балонам з вуглякіслым газам і могуць газаваць халодную ваду, якая разліваецца. Для абеззаражання вады ці камеры шафкі часам выкарыстоўваецца азанатар.

Самыя простыя мадэлі ўяўляюць сабой трымальнік для бутлі з падстаўкай для шклянкі, у дадзеным варыянце кулера няма астуджэння вады. Даражэйшыя мадэлі могуць мець падагрэў і астуджэнне (кампрэсарнае і электроннае з дапамогай элементаў Пельцье). Выпускаюцца таксама дазатары з сістэмай фільтрацыі (пурыфаеры), якія падлучаюцца да сістэмы пітнога водазабеспячэння будынка.

Часцей за ўсё вада раздаецца са стандартных 12- ці 19-літровых бутляў (пры наяўнасці перахадніка — і 5-літровых).

## Спасылкі 
Катэгорыя:Водазабеспячэнне
Катэгорыя:Офісная тэхніка
Мельвіль Пупо

**Мельвіль Пупо** (фр. Melvil Poupaud; нар. ) — французскі акцёр, сцэнарыст і рэжысёр. Лаўрэат Берлінскага МКФ у намінацыі Shooting Stars Award 1999 года (гэтую ўзнагароду штогод прысуджаюць дзесяці маладым акцёрам з розных краін Еўропы). Тройчы намінант на прэмію «Сезар» (1990, 1994, 2016).

## Біяграфія 
Нарадзіўся 26 студзеня 1973 года ў Парыжы. Яго старэйшы брат Ярал Пупо (нар. 1968) — вядомы ў Францыі музыкант і музычны прадзюсар. Яго маці Шанталь працавала прэс-аташэ ў многіх вядомых кінематаграфістаў, была прадзюсарам і сцэнарыстам і з дзяцінства вадзіла Мельвіля па розных кастынгах.

Дэбютаваў у кіно ў 1983 годзе ў фільме Рауля Руіса «Горад піратаў».

У 1992 годзе ён зняўся ў ролі малодшага брата галоўнай гераіні ў культавым фільме Жана-Жака Ано «Каханак».

Найбольш вядомы па ролях у фільмах Руіса, Азона, Далана.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Акцёры Францыі
Катэгорыя:Кінарэжысёры паводле алфавіта
Катэгорыя:Кінарэжысёры Францыі
Катэгорыя:Сцэнарысты паводле алфавіта
Катэгорыя:Сцэнарысты Францыі
Катэгорыя:Кінааператары Францыі
Жан-Жак Ано

**Жан-Жак Ано́** (; нар. ) — французскі кінарэжысёр, сцэнарыст і прадзюсар, уладальнік прэміі «Оскар» за найлепшы фільм на замежнай мове (1977).

## Біяграфія 
Жан-Жак Ано нарадзіўся 1 кастрычніка 1943 года ў Францыі. Вучыўся ў школе Важырар, вывучаў літаратуру ў Сарбоне, паступіў у Інстытут вышэйшай кінаадукацыі (IDHEC). Скончыў вучобу ў 1964 годзе. У 1965 годзе праходзіць вайсковую службу ў Камеруне. Пасля здымаў тэлевізійную рэкламу і навучальныя фільмы для французскай арміі.

Дэбютны фільм «Чорнае і белае ў колеры» (1976) не карыстаўся поспехам у Францыі, аднак у 1977 годзе атрымаў «Оскар» як найлепшы фільм на замежнай мове ў ЗША. Жан Буіз, які здымаўся ў другім яго фільме «Удар галавой» (1979), атрымаў еўрапейскую ўзнагароду «Сезар». «Барацьба за агонь» (1981) атрымаў два «Сезара» — за лепшы фільм года і рэжысуру. У экранізацыі рамана Умберта Эка «Імя Ружы» здымаліся знакамітыя галівудскія акцёры Шон Конэры і Крысціян Слэйтэр. Фільм быў выпушчаны на англійскай мове і атрымаў «Сезар» як найлепшы замежны фільм.

Ано становіцца першапраходцам у засваенні новай лічбавай тэхналогіі IMAX 3D і стварае ў ёй першую ў гісторыі сусветнага кіно гульнявую карціну «Крылы адвагі» (1995) працягласцю каля 45 хвілін.

У апошні час рэжысёр жыве і працуе ў Лос-Анджэлесе. З’яўляецца старшынёй French Hollywood Circle — арганізацыі, якая аб’ядноўвае больш за 130 французскіх прафесіяналаў, якія працуюць у кінаіндустрыі ў Галівудзе.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Кінарэжысёры Францыі
Катэгорыя:Сцэнарысты Францыі
Рабен Рэнучы

**Рабен Рэнучы** (фр. Robin Renucci; нар. , Ле-Крозо) — французскі акцёр і рэжысёр.

## Біяграфія 
Сын жандара паліцыі Луі Рабена і швачкі Палет Рэнучы. Яго бацька бургундскага паходжання, а маці родам з Корсікі. Дзяцінства будучага акцёра прайшло ў Ёне.

Вучыўся ў Вышэйшай нацыянальнай кансерваторыі драматычнага мастацтва ў Парыжы.

У 1981 годзе дэбютаваў у драме Мішэля Дэвіля «Глыбокія воды». У першай палове 80-х ён таксама адзначыўся яркімі ролямі ў фільмах «Запрашэнне ў падарожжа», «Адрынутыя» і «Форт Саган». У 1985 годзе за ролю Фортсера, маладога крытыка мастацтва і мізантропа, у фільме Жана-Шарля Такела «Лесвіца С» Рэнучы быў удастоены намінацыі на прэмію «Сезар» за лепшую мужчынскую ролю, але саступіў узнагароду Крыстаферу Ламберту.

У 1998 годзе Робен Рэнучы ўпершыню паспрабаваў сябе ў рэжысуры. Яго дэбют — фільм «Жонка аднаго чалавека» паводле сцэнарыя Жакі Фрыжман.
Trentepohlia aurea

**Trentepohlia aurea** — від ніткаватых наземных зялёных водарасцяў, распаўсюджаны па ўсім свеце. Ён расце на скалах, старых сценах, а таксама на ствалах і галінах такіх дрэў, як ,  і . Аранжавая афарбоўка ўзнікае з-за караціноідных пігментаў у клетках водарасцящ. Імаверна, гэта самы распаўсюджаны роду ў Брытаніі і Ірландыі.
]]

Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1753 годзе
Катэгорыя:Зялёныя водарасці
Паскаль Грэгары

**Паскаль Грэгары** (фр. Pascal Greggory; нар. , , Францыя) — французскі акцёр.

## Біяграфія 
Паскаль Грэгары нарадзіўся 8 верасня 1954 года ў Парыжы ў буржуазнай пратэстанцкай сям’і. З 12-ці гадоў Паскаль спяваў у хоры на сцэне парыжскай Оперы, а таксама выконваў «дзіцячыя ролі» ў тэатры. У гэты ж час вучыўся на курсах акцёрскага майстэрства Жана Перымоні, каб паступіць у Нацыянальную Кансерваторыю драматычнага мастацтва. Экзамены ў кансерваторыі ў 1973 годзе Паскаль праваліў, але кіраўнік курса, вядомы тэатральны рэжысёр Антуан Вітэз, дазволіў яму вучыцца як вольнаслухачу.

У кіно Паскаль Грэгары дэбютаваў у 1975 годзе ў фільме Жан-Луі Бертучэлі «Доктар Франсуаза Гаян», і з тых часоў сыграў каля 80 роляў. Здымаўся ў фільмах такіх вядомых рэжысёраў, як Андрэ Тэшынэ, Эрык Рамер, Анджэй Жулаўскі і Аліўе Даан.

Пасля знаёмства ў 1987 годзе з вядомым тэатральным і кінарэжысёрам Патрысам Шэро іграў у яго тэатральных пастаноўках і зняўся ў пяці яго фільмах. За ролю ў фільме Шэро «Тыя, хто мяне кахаюць, паедуць цягніком» Паскаль Грэгары ўпершыню быў намінаваны на прэмію «Сезар» за лепшую мужчынскую ролю. Акцёр яшчэ двойчы быў намінаваны на «Сезар» — у 2001 годзе як лепшы акцёр за ролю ў фільме «Змешванне жанраў» і ў 2008 годзе за лепшую мужчынскую ролю другога плана ў байопіку пра Эдзіт Піяф Аліўе Даана «Жыццё ў ружовым колеры», але ўзнагароды не атрымаў.
Сіндром Марціна Ідэна

**Сіндро́м Ма́рціна І́дэна** ці **сіндро́м дасягне́ння мэ́ты** — паталагічны стан чалавека, які ўзнікае і развіваецца ў выніку дасягнення запаветнае мары. Сваю назву атрымаў у гонар аднайменнага рамана Джэка Лондана, дзе галоўны герой, прайшоўшы доўгі і цяжкі шлях да сваёй мары, упадае ў дэпрэсію і канчае жыццё самагубствам.

Сіндром выяўляецца ў выніку завышаных чаканняў, а таксама знясілення нервовае сістэмы, што і прыводзіць да смерці.

## Гісторыя 
]]

Гэтае захворванне атрымала сваю назву ў гонар галоўнага персанажа рамана Джэка Лондана. *Марцін Ідэн* прайшоў цярністы шлях ад анікому непатрэбнага марака, да ўсімі вядомага і багатага пісьменніка. Ён дамагаўся сваёй мэты не адзін год, а калі дасягнуў яе, запаў у глыбокую дэпрэсію. Марцін расчараваўся ў жыцці, паколькі стаўшы старэйшым і разумнейшым, наблізіўшыся да сваёй запаветнай мары, ён страціў веру ў людзей, веру ў дабро і справядлівасць, тым самым увесь навакольны свет страціў для яго фарбы. Усё гэта выклікала дэпрэсію, а як вынік прывяло да суіцыду.

Вядома, што персанаж Марціна Ідэна з'яўляецца аўтабіяграфічным, бо шматлікія падзеі ў яго жыцці апісваюць шлях самога Джэка Лондана.

## Прычыны фарміравання сіндрому 
Узнікненне хваробы звязана ў збоі працы псіхікі і нервовае сістэмы чалавека. Сімптомы сіндрому развіваюцца пад уплывам наступных прычын:

* **Доўгая напруга**, якая ўзнікае з-за знясільваючае працы. Нервовая сістэма высільваецца, таму пасля доўгачаканага ажыццяўлення мары развіваецца абыякавасць да таго, што адбываецца.
* **Адсутнасць далейшых планаў**. Калі засяроджвацца толькі на адной падзеі, то пасля яе чалавек губляецца, бо не бачыць сэнсу ў далейшым існаванні.
* **Занадта высокія чаканні**, а таксама **маральныя прынцыпы і ідэалы**. Узвядзенне мэты ў абсалют непазбежна прыводзіць да расчаравання, што падрывае нармальную працу псіхікі.
* **Асаблівасці вышэйшае нервовай дзейнасці**. Развіццё падобных паталагічных станаў многія лекары звязваюць з характарам чалавека. меланхалічныя альбо, наадварот, халерычныя.

## Гл. таксама 
* Сіндром
* Джэк Лондан

Катэгорыя:Псіхалогія
Катэгорыя:Нервовая сістэма
Яна Шостак

**Я́на Шо́стак** (; нар. , г. Гродна, Беларусь) — беларуская і польская артыстка, фемінісцкая актывістка, перформерка, прадстаўніца грамадскай ініцыятывы «Партызанка».

## Біяграфія 
Яна Шостак нарадзілася ў 1993 годзе ў Гродне. Яе бацькі жывуць у Гродна.

Яна Шостак вывучыла польскую мову ад бабулі. У Польшчу прыехала ў 2010 годзе. У 2013 годзе скончыла бакалаўрыят на аддзяленні інтэрмедыі Акадэміі мастацтваў Яна Матэйкі ў Кракаве, потым навучалася ў магістратуры на факультэце медыямастацтва Акадэміі мастацтваў у Варшаве.

Яна таксама пачала навучанне ў дактарантуры ва Універсітэце мастацтваў у Познані.

Жыве ў Польшчы.

## Артыстычная дзейнасць 
У сваёй мастацкай дзейнасці Яна Шостак сумяшчае шмат сродкаў з сферы перформансу, відэаарту, інтэрнэт-мастацтва. Стварае сацыяльна ангажаванае мастацтва. Прапагандуе выкарыстанне фемінітываў.

З 2018 года разам з Якубам Ясюкевічам стварае фільм «Міс Палонія», які ўяўляе сабой спалучэнне дакументальнага фільма, камедыі і візуальнага эсэ, які паказвае ўдзел артысткі ў шматлікіх конкурсах прыгажосці ў Польшчы, у тым ліку Міс Палоніі Вялікай Польшчы, дзе трапіла ў фінал. Прэм’ера фільма павінна была адбыцца ў 2021 годзе, у стагоддзе заснавання першых конкурсаў прыгажосці. Сцэнарый фільма стаў яе доктарскай дысертацыяй.

## Пратэсты ў Беларусі 
У 2020 годзе Яна Шостак удзельнічала ў пратэстах у Беларусі. На пачатку жніўня яна арганізавала акцыю «Хвіліна крыку за Беларусь». Яна раскрытыкавала дапамогу польскага ўрада беларусам, якія пратэстуюць супраць Аляксандра Лукашэнкі, ацаніўшы яе як павярхоўную. Нягледзячы на запэўніванні прэм’ер-міністра Матэвуша Маравецкага, многія палітычныя ўцекачы не змаглі перасячы польскую мяжу з-за пандэміі COVID-19. Шостак спрабавала дзейнічаць, кантактуючы з польскімі палітыкамі, якія наведвалі беларускіх пратэстоўцаў на месцы, напрыклад з Робертам Бедранем ці Міхалам Шчэрбам, а таксама з Хельсінкскім фондам правоў чалавека.

8 верасня 2020 года ў Кракаўскім прадмесці ў Варшаве пасля сустрэчы Матэвуша Маравецкага з лідарам беларускай апазіцыі Святланай Ціханоўскай яна ў прысутнасці камер «накрычала» на польскага прэм’ера, звяртаючы ўвагу на праблему пераходу праз мяжы. На ейную працу непасрэдна звярнуў увагу кіраўнік канцылярыі прэм’ер-міністра Міхал Дворчык. Праз два дні ён патэлефанаваў артыстцы, пацвердзіўшы парушэнні ў выкананні пастановы прэм’ер-міністра на мяжы. З 17 верасня 2020 года адноўленая выдача турыстычных віз беларусам.

## Акцыі 
* 2015: kocham Cię!,
* 2016: Neuroplastic Tourist Guide (разам з Марыяй Альбрыхтовіч),
* 2016: Who is your pope? (разам з Марыяй Альбрыхтовіч),
* 2017: nowak / nowaczka / nowacy,
* 2020: Krzyk dla Białorusi (Крык для Беларусі).

## Спасылкі 
Катэгорыя:Перформеры Беларусі
Катэгорыя:Перформеры Польшчы
Катэгорыя:Грамадскія дзеячы Беларусі
Катэгорыя:Грамадскія дзеячы Польшчы
Катэгорыя:Феміністкі Беларусі
Катэгорыя:Феміністкі Польшчы
Катэгорыя:Беларусы ў Польшчы
Сірыус (адукацыйны цэнтр)

**«Сірыўс»** — адукацыйны цэнтр падтрымкі адораных дзяцей у Расіі.

## Гісторыя 
Створаны ў 2015 годзе адукацыйным фондам «талент і поспех» па ініцыятыве прэзідэнта Расіі Уладзіміра Пуціна на базе Алімпійскага парку.

Размешчаны на самым поўдні Краснадарскага краю ў утвораным у лютым 2020 года пасёлку гарадскога тыпу Сірыус, які 22 снежня 2020 года стаў першай Федэральнай тэрыторыяй Расіі. У момант стварэння ў 2015 годзе адукацыйны цэнтр ставіўся да Адлерскага раёну горада Сочы Краснадарскага краю.

Цэнтр працуе цэлы год. Штомесяц у ім праходзяць падрыхтоўку каля 800 дзяцей 10-17 гадоў з усіх рэгіёнаў Расіі, якія праявілі выдатныя здольнасці або дамагліся поспеху ў розных галінах прыродазнаўчых і гуманітарных навук, мастацтваў і спорту, і больш за сотню суправаджаюць іх выкладчыкаў і трэнераў, якія падвышаюць у цэнтры сваю кваліфікацыю. Праезд і знаходжанне ў «Сірыўсе» для дзяцей бясплатныя  .

Катэгорыя:Адукацыя ў Расіі
Баяна Стэванавіч

**Баяна Стэванавіч** (; нар. , г. Ягодзіна, Сербія) — сербская баскетбалістка. Выступала за зборную Сербіі.

## Біяграфія 
Напачатку студзеня 2019 года далучылася да мінскага «Гарызонта».

Сезон 2019—2020 правяла ў першым сербскім дывізіёне за «Раднічку», дзе набірала больш за 15 ачкоў, 7 падбораў і 2 перадачы за гульню.

У 2020 годзе падпісала кантракт з клубам «Ла Саль Мелілья», які гуляе 2 жаноча лізе Іспаніі.

Выступала за зборную U-16, U-18, U-19 і U-20.

## Спасылкі 
* BOJANA STEVANOVIC 
* ЖЕНСКИЙ ЧЕМПИОНАТ БЕЛАРУСИ. АНОНС ПОЛУФИНАЛЬНЫХ СЕРИЙ
* Bojana Stevanovic primer gran fichaje de Melilla Sport Capital La Salle

Катэгорыя:Баскетбалісткі Сербіі
Катэгорыя:Ігракі жаночай зборнай Сербіі па баскетболе
Катэгорыя:Ігракі ЖБК «Шабац»
Катэгорыя:Ігракі ЖБК «Раднічкі» Крагуевац
Катэгорыя:Ігракі ЖБК «Ягодзіна 2001»
Нацыянальная дзяржава

**Нацыянальная дзяржава** — гэта дзяржава, утвораная пэўнай нацыяй, якая жыве ў межах сваёй этнічнай тэрыторыі, у выніку рэалізацыі ёю асноўнага права на палітычнае самавызначэнне, якая забяспечвае належныя ўмовы дзеля захавання і развіцця здабыткаў гэтай нацыі і для ўзаемаўзбагачэнне і развіцця ўсіх нацый, этнасаў, якія пражываюць у гэтай дзяржаве.  

Нацыя ёсць найвышэйшай каштоўнасцю, галоўнай крыніцай улады і вызначае сацыяльна-палітычную сістэму такой дзяржавы. Ідэалам нацыянальнай дзяржавы ёсць монаэтнічная дзяржава, дзе пераважная большасць грамадзян належыць да аднаго карэннага этнасу і выкарыстоўвае адзіную знакавую сістэму, зразумелую ўсім выхадцам з гэтай нацыі: мову, культуру, звычаі, стэрэатыпы, сістэму каштоўнасцей і іншае.

Згодна з дакументамі ААН і ЮНЕСКА нацыянальная дзяржава — гэта такая дзяржава, у якой тытульны народ складае 67% насельніцтва.

Канцэпцыя нацыянальнай дзяржавы мае цесныя повязі з развіццём нацыяналізму ў Еўропе XVII—XVIII стагоддзяў, каланіялізмам і нацыянальна-вызваленчымі рухамі XIX — першай паловы XX стагоддзяў. У XX стагоддзі нацыянальныя дзяржавы сталі асноўнымі формамі дзяржаўнай арганізацыі свету; яны замянілі дынастычныя і класавыя дзяржавы Сярэднявечча.

Нацыянальным дзяржавам часта супрацьстаяць наднацыянальныя ўтварэнні імперскага-інтэгральнага тыпу, такія як імперыі мінулага — СССР і г. д. У канцы XX стагоддзя прадказваўся заняпад нацыянальных дзяржаў, аднак распад СССР паказаў супрацьлеглае. У большасці міжнародных арганізацый менавіта нацыянальная дзяржава выступае асноўнай палітычнай адзінкай ва ўсіх міжнародных працэсах.

Катэгорыя:Паліталогія
Катэгорыя:Дзяржава
Катэгорыя:Нацыяналізм
Вінчэнца Тынэа

**Вінчэнца Тынэа** (; 1791—1856) — італьянскі батанік.

## Біяграфія 
Вінчэнца Тинео нарадзіўся ў Палерма 27 лютага 1791 года у сям’і батаніка Джузэпэ Тынэа (1756—1812). З 1815 года быў прафесарам батанікі Універсітэта Палерма, таксама працаваў дырэктарам мясцовага батанічнага саду. У 1836 годзе сышоў з гэтых пастоў.

У 1838 годзе Тынеа быў прызначаны намінальным кіраўніком універсітэта Палерма.

Тынеа сабраў шырокі гербарый раслін флоры Сіцыліі, аднак ён быў амаль цалкам знішчаны падчас сіцылійскай рэвалюцыі 1820 года. Пасля ён стараўся аднавіць згублены гербарый.

Вінчэнца Тынэа памёр 25 ліпеня 1856 года.

Асноўны захаваны гербарый Тынеа захоўваецца ў Палермскім міжземнаморскім гербарыі ўніверсітэта Палерма (PAL).

## Некаторыя навуковыя публікацыі 
* 

## Роды раслін, названыя ў гонар у. Тынэа 
*  [= ]
*  [≡ ]

## Літаратура 
* Stafleu F. A., Cowan R. S. Taxonomic Literature : [англ.]. — Ed. 2. — Utrecht, Antwerpen, The Hague, Boston, 1986. — Vol. VI: Sti—Vuy. — P. 365—366. — 926 p. — ISBN 90-313-0714-9. — doi:10.5962/bhl.title.48631.

Катэгорыя:Батанікі XIX стагоддзя
Катэгорыя:Батанікі Італіі
Mycena interrupta

**Mycena interrupta** — відаў грыбоў сямейства . Еўразіі Сустракаецца ў Аўстраліі, Новай Зеландыі, Новай Каледоніі і Чылі. У Аўстраліі від сустракаецца ў Вікторыі, Тасманіі, Новым Паўднёвым Уэльсе, Паўднёвай Аўстраліі і Квінслендзе, дзе яго распаўсюджанне абмежавана .

## Апісанне 
Капялюшыкі *Mycena interrupta* вагаюцца ад 0,8 да 2&nbsp;см, і маюць бліскучы блакітны колер. Калі з’яўляюцца, яны шарападобныя, а па меры паспявання набываюць шырокую выпуклую форму са злёгку ўціснутым цэнтрам капялюшыка. Капялюшыкічаста ліпкія і выглядаюць слізістымі, асабліва ў вільготнае надвор’е.

Звычайна ножка вагаецца ад 1 да 2&nbsp;см даўжыні і 0,1-0,2&nbsp;см таўшчынёй. Яна белая і гладкая, а аснова ножкі прымацавана да драўнянага субстрата плоскім белым дыскам, падобным на , які, у адрозненне ад *M. interrupta*, прымацаваны да драўнянага субстрата масай тонкіх валасінак.

Пласцінкі белыя і прылягаюць, з блакітнымі палямі. Споры белыя, гладкія і эліпсоідныя, і маюць памеры 7-10×4-6 мкм .

У адрозненне ад некаторых іншых відаў *Mycena*, *Mycena interrupta* не біялюмінесцэнтная.

## Арэал і распаўсюджанне 
Расце невялікімі калоніямі на гнілой вільготнай драўніне ў трапічных лясах, а таксама ў букавых і эўкаліптавых лясах.

Катэгорыя:Агарыкальныя
Няміраў (Падляскае ваяводства)

**Нямі́раў** (, падляшск.: *Nymyróvo*) — вёска ва ўсходняй Польшчы. Уваходзіць у склад гміны Мельнік Семятыцкага павета Падляскага ваяводства. Размешчана на рацэ Буг, за 8 км на паўднёвы ўсход ад Мельніка, за 25 км ад Сямятычаў, каля беларуска-польскай граніцы.

## Гісторыя 
### Паміж Вялікім Княствам Літоўскім і Каралеўствам Польскім 
Відаць, у XI—XV стагоддзях у вёсцы сучаснага Нямірава існавала заселенае гарадзішча. Першы пісьмовы ўспамін пра паселішча пад назвай *Нівічы* датуецца 1495 годам. У 1496 годзе ўладальнікам вёскі быў Хведзька Храптовіч, пазнейшы падскарбі вялікі літоўскі. Па пажары 1775 года, у якім згарэў драўляны касцёл, у 1780—1790 гадах у мястэчку збудавалі новы мураваны касцёл.

### Пад уладай Прусіі і Расійскай імперыі 
У выніку трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай у 1795 годзе і да падпісання Тыльзіцкага дагавора 1807 года каля сучаснага Нямірава праходзіла граніца між прускім, аўстрыйскім і расійскім падзеламі, мястэчка апынулася ў Бельскім павеце Беластоцкай вобласці Расійскай імперыі. У час паўстання 1863 года жыхары Нямірава падтрымалі дзеянні паўстанцаў, за што ў 1866 годзе расійскія ўлады ліквідавалі тутэйшую парафію. На 1894 год у мястэчку было 106 будынкаў
* **XXI стагоддзе**: 2006 год — 240 чал.

## Славутасці 
* Гарадзішча на Замкавай гары
* Забудова гістарычная (XIX — пачатак XX ст.; фрагменты)
* Касцёл Святога Станіслава (1780)
* Могілкі іўдзейскія

### Страчаная спадчына 
* Сінагога (XIX ст.)
* Сядзіба Няміраў (XVI ст.)

## Крыніцы 
## Спасылкі
Вустэрскі дзяржаўны ўніверсітэт

**Вустэрскі дзяржаўны ўніверсітэт** () — дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта, якая месціцца ў горадзе Вустэр у штаце Масачусетс, ЗША.

## Кампус 
Кампус плошчай 58 акраў уключае ў сябе лясы і забалочаныя тэрыторыі і мае схіл, які выходзіць на ўсход, з будынкамі непасрэдна на схіле пагорка.

У канцы ХІХ стагоддзя кампус быў маёнткам Уільяма Севера Лінкальна (1811–1889), які ўзначальваў 34-ы Масачусецкі пяхотны полк падчас Грамадзянскай вайны ў ЗША і атрымаў званне брыгаднага генерала ў 1865 годзе. Ён быў сынам Леві Лінкальна-малодшага, былога губернатара штата Масачусетс.

У 1930 годзе гэтае месца было набыта для новага кампуса вучэльні, а ў 1942 годзе былі дададзены дадатковыя трыццаць пяць акраў.

Сёння каля 30% студэнтаў дзённай формы навучання пражываюць у кампусе.

## Структура 
* Школа навукі, тэхналогій і здароўя
* Школа гуманітарных і сацыяльных навук
* Школа адукацыі, ліберальных і міждысцыплінарных студый

## Гл. таксама 
* Спіс універсітэтаў штата Масачусетс

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Навучальныя ўстановы з англійскай мовай навучання
Катэгорыя:Універсітэты Масачусетса
Neotinea

**Neotinea** — невялікі род травяністых раслін сямейства .

## Назва 
Назва роду звязана з імем сіцылійскага батаніка Вінчэнца Тынэа.

## Арэал 
Прадстаўнікі роду натуральным чынам растуць у большай частцы Еўропы, распаўсюджаныя ў Міжземнаморскім рэгіёне, на астравах ўсходняй часткі Атлантычнага акіяна, ад Канарскіх астравоў, Мадэйры і Ірландыі да ўсходніх раёнаў Ірана і тэрыторыі Заходняй Сібіры.

## Віды 
У мінулым, доўгі час, род разглядаўся як манатыпны, які ўключае адзіны від . Пазней, у ходзе філагенетычных даследаванняў род папоўніўся новымі відамі, у значнай ступені за кошт пераносу шэрагу відаў з роду . Па даных *The Plant List* на 2013 год, род уключае пяць відаў, адзін з якіх мае гібрыднае паходжанне:

* 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Флора Еўразіі
Катэгорыя:Таксоны раслін, названыя ў гонар людзей
Катэгорыя:Архідныя
Badhamia panicea

**Badhamia panicea** — від слізевікоў сямейства  Упершыню ён быў навукова апісаны ў 1873 годзе.

## Апісанне 
Пладовыя целы выглядаюць як шэраг белых круглых нарастаў, якія знаходзяцца ў кластарах на драўняным субстракце. Па меры паспявання колер змяняецца на цёмна-шэры, перш чым пераходзіць у светла-шэры. Яны маюць чорныя споры і сядзяць на тонкіх чырвоных сцеблах.

## Асяроддзе пражывання 
Яны сустракаюцца ў вільготных раёнах, такіх як акварыумы для рэптылій, асабліва калі яны ўтрымліваюць драўняную дробку. У прыродзе яны распаўсюджаны на паваленых ствалах дрэў, асабліва бука.

Катэгорыя:Бадамія
Спіс універсітэтаў штата Вермонт

У штаце Вермонт (ЗША) дзейнічаюць дзяржаўныя і прыватныя ўніверсітэты.

## Дзяржаўныя 
* Вермонцкі ўніверсітэт
* Вермонцкі дзяржаўны ўніверсітэт

## Прыватныя 
* Норвіцкі ўніверсітэт

Вермонт
Automeris io

**Automeris io** — від паўлінавочак з роду , які жыве ў Паўночнай Амерыцы.

## Апісанне 
Размах крылаў ад 6 да 9 см. Выяўлены палавы дымарфізм. Самка мае чырванавата-бурыя пярэднія крылы і лапкі, а самец мае жоўтыя пярэднія і заднія крылы, цела і лапкі. Заднія крылы самца і самкі нясуць так званыя вочкі, якія маюць чорны колер, а ў цэнтры знаходзіцца белая кропка. Задняе крыло каля свайго кораня мае яркую чырвоную афарбоўку.

## Распаўсюджанне 
Сустракаецца ад паўднёва-ўсходняга раёна Манітоба (Канада) да паўднёвага краю штатаў Антарыа, Квебек і правінцыі Нью-Брансуік. У ЗША ён сустракаецца ад Паўночнай Дакоты, Паўднёвай Дакоты, Небраскі, Каларада, Нью-Мексіка, Тэхасу, Юты, з усходу на поўдзень да Фларыды.

## Размнажэнне 
Вусень зялёнага колеру, харчуецца лісцем наступных раслін (але гэтым спіс не абмяжоўваецца):

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Галерэя 

Файл:Io moth caterpillar.png|Дарослы вусень
Файл:Automeris io 1st instar 1 sjh.JPG|Вусені першай стадыі
Файл:Automeris ioPCCP20040706-5706AB.jpg|Самка

## Спасылкі 
* Site with a description and pictures
* io moth on the UF / IFAS Featured Creatures Web site

Катэгорыя:Насякомыя Паўночнай Амерыкі
Катэгорыя:Паўлінавочкі
Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1775 годзе
Базіліка Святых Пятра і Паўла (Лесьна Падляска)

**Базі́ліка Святы́х Пятра́ і Па́ўла** () — гістарычны касцёл у барочным кляштары паўлінаў у Лясной Падляскай (Люблінскае ваяводства)
, санктуарый Маці Божай Ляснянскай. З 1984 года носіць тытул малой базілікі.

Гэта адзін з найважнейшых цэнтраў марыйнага культу на Падляшшы, які называецца «Падляска Чэнстахова».

## Гісторыя 
У 1686 годзе ў Лясной Падляскай быў пабудаваны драўляны касцёл. Заснавальнікам быў тагачасны ўладальнік вёскі Павел Міхалоўскі. У алтары касцёлу была змешчана каменная выява Маці Божай з Дзіцяткам, якую ў 1700 г. біскуп Францішак Пражмоўскі прызнаў цудадзейнай.

У 1718 годзе пачалося будаўніцтва мураванага храма. У 1722 годзе было вырашана павялічыць касцёл, што будаваўся, з-за вялікай колькасці пілігрымаў, якія прыязджалі ў Лясную Падляску. Таксама было прызнана, што парафія не зможа фінансава даць рады запланаваным выдаткам. Таму ў 1727 годзе былі прыцягнуты манахі-паўліны, якія неўзабаве пачалі будаваць кляштар, а потым і новы вялікі касцёл.

Існуючы касцёл быў пабудаваны ў 1731—1752 гадах у стылі барока. Праект выкананы варшаўскім архітэктарам Вінцэнтам Рачэці.

У Расійскай Імперыі кляштар быў скасаваны ў 1864 годзе. Касцёл у Лясной Падляскай стаў парафіяльным, а ў 1875 годзе — праваслаўным храмам. У пачатку 1880-х гадоў інтэр’ер царквы быў перабудаваны, а дах увянчаны пяццю купаламі. У 1885—1915 гадах пры былой царкве дзейнічаў праваслаўны жаночы манастыр.

Падчас Першай сусветнай вайны касцёл быў разбураны. Манахі-паўліны вярнуліся ў кляштар у 1919 годзе. Рамонт, які пачаўся неўзабаве, часткова вярнуў храму яго першапачатковы выгляд. У 1923—1925 гадах з касцёла былі знесены купалы, а ў 1927 годзе перабудаваны фасад (паводле праекта архітэктара Адольфа Шышко). У 1927 годзе ў храм вярнуўся цудатворны вобраз Маці Божай, што быў перавезены ў Ломжу ў сярэдзіне XIX ст.

## Галерэя 

Выява:Leśna Podlaska - górna część fasady bazyliki.JPG|Верхняя частка фасада базілікі
Выява:Lesna Podlaska Basilica of Saints Peter and Paul 2016 P03 nave.jpg|У сярэдзіне базілікі
Выява:Lesna Podlaska Basilica of Saints Peter and Paul 2016 P02 main altar.jpg|Галоўны алтар з маці Божай Ляснянскай
выява:Medallion of the Mother of God Leśniańska - Medalik Matka Boża Leśniańska.jpg|Медалік Маці Божай Ляснянскай, XIX ст.

## Спасылкі 
Лясная Падляская
Катэгорыя:Касцёлы Польшчы
Катэгорыя:Збудаванні Польшчы ў стылі барока
Катэгорыя:Малыя базілікі Польшчы
Катэгорыя:З’явіліся ў 1752 годзе
Катэгорыя:Паўліны
Вермонцкі дзяржаўны ўніверсітэт

**Вермонцкі дзяржаўны ўніверсітэт** () — дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта, якая месціцца ў штаце Вермонт, ЗША. 

Універсітэт утвораны ў 2023 годзе шляхам аб'яднання трох устаноў: Каслтанскага ўніверсітэта, Паўночна-Вермонцкага ўніверсітэта  і Вермонтскага тэхнічнага каледжа.

Вермонцкі дзяржаўны ўніверсітэт кіруе кампусамі ў пяці населеных пунктах штата: Каслтан, Джонсан, Ліндан, Рэндальф і Уілістан. Акрамя таго, ён кіруе дзевяццю меншымі навучальнымі цэнтрамі па ўсім штаце і трыма за межамі штата: на Алясцы, у Нью-Гэмпшыры і Вісконсіне.

## Гл. таксама 
* Спіс універсітэтаў штата Вермонт

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Навучальныя ўстановы з англійскай мовай навучання
Катэгорыя:Універсітэты Вермонта
Спіс універсітэтаў штата Мэн

У штаце Мэн (ЗША) дзейнічаюць дзяржаўныя і прыватныя ўніверсітэты.

## Дзяржаўныя 
* Мэнскі ўніверсітэт
* Паўднёва-Мэнскі ўніверсітэт

## Прыватныя 
* Білаўскі ўніверсітэт
* Нова-Англійскі ўніверсітэт
* Хасанскі ўніверсітэт

Мэн