Фрыда Метшк

**Фрыда Метшк** (, 4 кастрычніка 1916, Анаберг-Бухгольц, Германія — 9 ліпеня 1990, Баўтцэн, Германія) — ніжнялужыцкі пісьменнік, паэт, гісторык, перакладчык, рэдактар і педагог. Пісаў на ніжнялужыцкай і нямецкай мовах. Заснавальнік ніжнялужыцкай гімназіі ў Котбусе і першы дырэктар Сербскай гімназіі ў Баўтцене.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 4 кастрычніка 1916 года ў горадзе Анаберг-Бухгольц. З 1927 па 1936 год навучаўся ў гімназіі Святога Крыжа ў Дрэздэне. З 1936 па 1937 год навучаўся ў Вышэйшай педагагічнай школе ў Франкфурце-на-Одэры. З 1940 года вывучаў класічную філалогію, гісторыю і славістыку ў Гале-Вітэнбергскім і Енскім універсітэтах. У 1940 годзе пад кіраўніцтвам Дзмітрыя Чыжэўскага напісаў дысертацыю на суісканне навуковай ступені доктара навук па працам нямецкага тэолага Гейнрыха Мільдэ. Потым працаваў кароткі час настаўнікам у Кейльхаў і Гале. З 1941 года ваяваў на Усходнім фронце. Быў у савецкім палоне, дзе працаваў лектарам у антыфашысцкай школе.

У 1947 годзе вярнуўся ў Германію. У гэтым жа годзе заснаваў у Котбусе ніжнялужыцкую гімназію. У 1949 годзе стаў першым дырэктарам лужыцкай пашыранай школы ў Баўтцэне, якая пазней была перайменаваная ў Сербскую гімназію. З 1955 года працаваў навуковым супрацоўнікам у Інстытуце сербскага народазнаўства пры Акадэміі навук ГДР. З 1959 года ўзначальваў Сербалужыцкі культурны архіў.

У 1986 годзе выйшаў на пенсію і жыў у Баўтцэне, дзе і памёр 9 ліпеня 1990 года.

## Сачыненні 
Аўтар зборнікаў вершаў, прозы, літаратурных і гістарычных навуковых твораў. Займаўся перакладамі з кашубскай, літоўскай і латышскай моў.

* *Mojim Serbam*. 1939 (зборнік вершаў)
* *Ze žywjenja*. 1944 г. (зборнік вершаў)
* *Józef Nowak: Swobody njewjesta*, Volk und Wissen, Berlin 1954
* *Naša rědna bajkojta domownja. Serbske bajki a basnicki z luda a z literatury*, Volk und Wissen, Berlin 1955
* *Marjana Domaškojc: Wubrane spise*, Volk und Wissen, Berlin 1956
* *Korčmar Hawelka přećiwo magistratej*. Domowina, Budyšin 1956 (гістарычны рэпартаж)
* *Do cuzeje zemje*, 1957 (гістарычны рэпартаж)
* *Die brandenburgisch-preussische Sorbenpolitik im Kreise Cottbus vom 16. Jahrhundert bis zum Posener Frieden*. (=Veröffentlichungen des Instituts für Slawistik, Band 25). Akademie Verlag, Berlin 1962
* *Der kurmärkisch-wendische Distrikt. Эйн Beitrag zur Geschichte der Territorien Bärwalde, Beeskow, Storkow, Teupitz und Zossen mit besonderer Berücksichtigung des 16. bis 18. Jahrhunderts* (=Schriftenreihe des Instituts für Sorbische Volksforschung in Bautzen, Band 24). LND, Budyšin 1965.
* *Bjerduški*. Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1967 (паэзія і проза)
* *Die Stellung der Sorben in der territorialen Verwaltungsgliederung des deutschen Feudalismus* (=Schriftenreihe des Instituts für sorbische Volksforschung in Bautzen, Band 43). LND, Budyšin 1968
* *Das Interesse der Ostforschung des westdeutschen Imperialismus an den Sorben*. Domowina, Bautzen 1968
* *Verordnungen und Denkschriften gegen die sorbische Sprache und Kultur während der Zeit des Spätfeudalismus*. Domowina, Bautzen 1969
* *K. A. Kocorowe zawostajenstwo w Serbskim kulturnym archiwje*, Dom za serbske ludowe wuměłstwo, Budyšin 1971.
* *Bogumił Šwjela: Běźenje a Wěźenje*. Domowina, Budyšyn 1973
* *Juro Surowin: Wšyknym by kśěl tołmacyś*, Domowina, Budyšyn 1975
* *Marjana Domaškojc: Z našeje glinjaneje budki*, Domowina, Budyšyn 1972, 2. Auflage: Domowina, Budyšyn 1986
* *Ideologen der antisorbischen Sprachpolitik während der Periode des Übergangs vom Feudalismus zum Kapitalismus. Eine Quellensammlung*. Domowina, Bautzen 1973
* *Jurja Pilkowe zawostajenstwo w Serbskim kulturnym archiwje*, Dom za serbske ludowe wuměłstwo, Budyšin 1974.
* *Geschichte der Sorben*. Band 1: Von den Anfängen bis 1789 (=Schriftenreihe des Instituts für Sorbische Volksforschung in Bautzen, Band 39). Domowina, Bautzen 1977 (сумесна з Янам Бранкачком);
* *Juro Surowin: Sol zemje*, Domowina, Budyšyn 1978.
* *Studien zur Geschichte sorbisch-deutscher Kulturbeziehungen* (=Schriftenreihe des Instituts für Sorbische Volksforschung in Bautzen, Band 55). Domowina, Bautzen 1980
* *Mato Kosyk: Listy*. 1880—1939, Domowina, Budyšyn 1980
* *Chrestomatija dolnoserbskego pismowstwa*, 3 Bände, Volk und Wissen, Berlin 1956 і 1957; 2. Auflage: Domowina, Budyšyn 1982
* *Mato Kosyk*. Domowina, Budyšyn 1983
* *Mato Kosyk*. LND, Budyšin 1985 (біяграфія)
* *Frido Mětšk*. Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1986 (зборнік вершаў)

## Сям’я 
Бацька лужыцкага кампазітара Юра Метшка.

## Узнагароды 
* У 1960 годзе стаў лаўрэатам прэміі імя Якуба Чышынскага;
* У 1969 годзе ўзнагароджаны кашубскім медалём «Stolema Medaille».

## Літаратура 
* Гугнин А. А., Введение в историю серболужицкой словесности и литературы от истоков до наших дней, Российская академия наук, Институт славяноведения и балканистики, научный центр славяно-германских отношений, М., 1997, стр. 27, 36, 53, 71, 77, 155—156, 158, 161, 174, 192, 197, ISBN 5-7576-0063-2
* Günther Albrecht, Kurt Böttcher, Herbert Greiner-Mai und Paul-Günter Krohn: Schriftsteller der DDR. 2. Auflage, Bibliographisches Institut, Leipzig 1975, S. 376—377
* P. Kunze: Mětšk, Frido. In: Ernst Eichler (Hrsg.): Slawistik in Deutschland von den Anfängen bis 1945. Domowina-Verlag, Bautzen 1993, ISBN 3-7420-1538-9, S. 266—267

## Спасылкі 
* Бібліяграфія
* Біяграфія

Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі імя Якуба Чышынскага
Катэгорыя:Лужыцкамоўныя паэты
Катэгорыя:Ніжнялужыцкія пісьменнікі