Беларуска-расійскі канфлікт вакол падатковага манеўру Расіі

**Канфлікт вакол падатковага манеўру Расіі** — эканамічны і палітычны канфлікт паміж Расіяй і Беларуссю, які абвастрыўся ў канцы 2018 года.

## Сутнасць канфлікта 
Крызіс у адносінах паміж Беларуссю і Расіяй узнік з-за правядзення Масквой так званага падатковага манеўру, які прывядзе да падаражэння нафты для беларускіх НПЗ. Паводле ацэнак экспертаў Сусветнага банка, Беларусь будзе вымушана скарачаць расходы бюджэту, калі не дасягне дамоўленасцей з Масквой аб кампенсацыі выпадальных даходаў. Мінск прапануе Маскве кампенсаваць гэтыя страты, але гэтая прапанова не знаходзіць разумення ў Расіі. Бакі разглядалі два варыянту кампенсацыі — зніжэнне кошту нафты для Беларусі ці прамы міжбюджэтны трансферт. Беларусь разлічвае на ўзгадненне і зацвярджэнне механізму не толькі на 2019 год, але і на ўвесь перыяд рэалізацыі падатковага манеўру ў РФ, гэта значыць да 2024 года ўключна. Пры гэтым памер кампенсацыі павінен таксама ўлічваць увесь аб’ём паставак расійскай нафты, які замацаваны міжурадавым пагадненнем ад 2007 года — 24 млн тон у год. На гэта Прэзідэнт Расіі Уладзімір Пуцін адказаў, што калі б для Беларусі была рыначная цана газу, ён быў бы пад $200 за тыс. куб. м, а не $130, і прапанаваў працягнуць дыскусію пра цэны на газ пазней у зачыненым рэжыме. Пасля А. Лукашэнка распавёў, што перапрасіў перад В. Пуціным за тое, што ў «нядобрай форме» ініцыяваў дыскусію па газавым пытанні.

1 студзеня 2020 года Расія спыніла пастаўкі нафты ў Беларусь, але расійская нафта працягвала паступаць транзітам праз Беларусь у Еўропу. Беларусь і Расія не дамовіліся пра пастаўкі нафты ў 2020 годзе, хоць Аляксандр Лукашэнка і Уладзімір Пуцін вялі перамовы 30 і 31 снежня. Лукашэнка 31 снежня даручыў завозіць нафту з партоў Балтыі і залучыць альтэрнатыўныя пастаўкі праз магістральны нафтаправод «Дружба». Гатоўнасць транспартаваць нафту ў Беларусь выказалі суседнія Латвія і Літва. Беларускія нафтаперапрацоўчыя заводы ў студзені працавалі на леташніх запасах. Экспарт нафтапрадуктаў Беларусь часова прыпыніла.

Беларусь увяла экалагічны падатак на транзіт нафты па сваёй тэрыторыі. 10 студзеня 2020 года Аляксандр Лукашэнка падпісаў указ, згодна з якім аб’ектам падаткаабкладання экалагічным падаткам прызнана транзітная транспарціроўка па тэрыторыі Беларусі нафты і нафтапрадуктаў магістральнымі трубаправодамі.

Намеснік старшыні праўлення Нацбанка Беларусі Сяргей Калечыц, у сваім дакладзе «Обеспечение ценовой стабильности и развитие финансового рынка — итоги за 2019 год и задачи на 2020 год», паведаміў, што Нацбанк плануе прагназуе змяншэнне золатавалютных рэзерваў у 2020 годзе на чвэрць, але іх дастаткова, «каб вытрымаць рызыкі, зьвязаныя з „падатковым манэўрам“ у Расейскай Фэдэрацыі».

Як паведаміў прэм’ер-міністр Сяргей Румас, для Беларусі ў 2019 годзе агульныя страты ад гэтага склалі каля 330 мільёнаў долараў: 130 мільёнаў — страты бюджэта і 200 мільёнаў — страты НПЗ.

## Пагроза суверэнітэту Беларусі 
Расійскі прэм’ер Дзмітрый Мядзведзеў, выступаючы 13 снежня 2018 года ў Брэсце на пасяджэнні Савета міністраў Саюзнай дзяржавы, заявіў, што існуе два сцэнары для Беларусі. Паводле кансерватыўнага — захаўваюцца контуры існай Саюзнай дзяржавы без павышэння ўзроўню інтэграцыі да тых межаў, якія ўстаноўлены ў Дагаворам аб стварэнні Саюзнай дзяржавы ад 8 снежня 1999 года, без фарміравання ўсіх інстытутаў, якія закладзены ў гэтай дамове. Другі варыянт развіцця інтэграцыі з Беларуссю заснаваны на павышэнні яе ўзроўню да межаў, азначаных у Дагаворы з адначасовым павышэннем ўзаемазалежнасці эканомік, магчымасці аказання дапамогі і падтрымкі ў ходзе саюзнага будаўніцтва, рашэнні самых розных пытанняў інтэграцыі. У гэтым выпадку, паводле Дзмітрыя Мядзведзева, можна праводзіць адзіную палітыку ў галіне падаткаў, цэна- і тарыфаўтварэння.

У Беларусі гэтая заява Дзмітрыя Мядзведзева была ўспрынята як ультыматум. Дзяржаўнае інфармацыйнае агенцтва БелТА, спрабуючы прыхаваць сутнасць расійскага ўльтыматуму, дала выступ Мядзведзева ў моцна адрэдагаваным выглядзе.

14 снежня 2018 года прэзідэнт Беларусі Аляксандр Лукашэнка на сустрэчы з расійскімі журналістамі:

Лукашэнка таксама заклікаў Маскву развіваць стасункі «без шантажу»: казаў, «шантажаваць Беларусь, нахіліць, стаць каленам на грудзі — марна».

## Гл. таксама 
* Расійска-беларускі нафтавы канфлікт (2020)

Катэгорыя:2018 год у Беларусі
Катэгорыя:Гандлёвыя войны
Катэгорыя:Беларуска-расійскія адносіны
Беларусь
Беларусь
Катэгорыя:2018 год у Расіі
Катэгорыя:Снежань 2018 года