open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Адорвень

**Адорвені** — глыбы горных парод рознага ўзросту, памерам ад некалькіх метраў да некалькіх сот метраў, аддзеленыя ледавіком ад мацярынскай тоўшчы і перанесеныя ім на розныя адлегласці. Часта захоўваюць слаістасць. Ляжаць на пародах больш маладога ўзросту, напрыклад, адорвень ніжнепалеазойскіх парод у даліне ракі Ловаць, прынесены з вобласці Балтыйска-Ладажскага глінта 

На Беларусі шмат адорвеняў, прынесеных ледавікамі з Скандынавіі і Фінляндыі. 

Некаторыя адорвені — крыніцы карысных выкапняў (гліны, мел, друз). 

## Літаратура 
* Геаграфічныя паняцці і тэрміны: Энцыклапедычны даведнік / Рэдкал.: М. М. Курловіч, Я.В. Малашэвіч і інш. — Мн.: БелЭн, 1993. — 333 с. ISBN 5-85700-085-8

Катэгорыя:Гляцыялогія
Катэгорыя:Ледавіковыя формы рэльефу
Тэнгіз Яўгенавіч Абуладзэ

**Тэнгіз Яўгенавіч Абуладзэ** (; 31 студзеня 1924, Кутаісі — 6 сакавіка 1994, Тбілісі) — савецкі грузінскі кінарэжысёр, педагог. Народны артыст СССР (1980 г.).

Працаваў у жанры паэтычных і філасофскіх драм. У яго творах адлюстраваны традыцыі, жыццё і звычаі Грузіі.

## Рэжысёрскія працы 
* 1956&nbsp;— 
* 1960&nbsp;— 
* 1963&nbsp;— 
* 1967&nbsp;— 
* 1971&nbsp;— 
* 1977&nbsp;— 
* 1984&nbsp;— 
* 1989&nbsp;— 

## Узнагароды 
* Народны артыст СССР (1980)
* Ленінская прэмія
* Спецыяльны прыз журы Канскага кінафестывалю
* Лаўрэат прэміі «Ніка» (1988).
Зялёны марш

**Зялёны марш** ( — *аль-Масірат уль-хадра́*) — палітычная акцыя на тэрыторыі Заходняй Сахары, мірная інтэрвенцыя, ініянаваная ўладамі Марока ў 1975, мэтаю якой было далучэнне Заходняй Сахары да Марока. Акцыя скончылася паспяхова, але негатыўна паўплывала на імідж Марока і мела далёкія палітычныя наступствы.

## Перадгісторыя 
Доўгі час Заходняя Сахара была іспанскай калоніяй. У кастрычніку 1975 года каланіяльныя ўлады, не здольныя болей супрацьстаяць фронту ПОЛІСАРЫО, што ўзначальваў нацыянальна-вызваленчую барацьбу, вырашылі перадаць кіраванне тэрыторыі паўстанцам. З гэтым не згадзіліся Марока і Маўрытанія, што здаўна лічылі землі Заходняй Сахары сваімі. Рашэнне міжнароднага суда па гэтай праблеме было няпэўным: у Гаазе заявілі, што адносіны паміж сахарцамі і султанамі Марока заўжды былі лаяльнымі. Кароль Марока Хасан ІІ трактаваў гэтыя словы як дазвол на вяртанне Заходняй Сахары ў склад Марока. 

## Марш 
16 кастрычніка 1975 года кароль Хасан ІІ заклікаў усіх неабыякавых мараканцаў без зброі прыйсці на зямлю «Паўднёвых правінцый каралеўства» — так у Марока называюць Заходнюю Сахару. 6 лістапада 1975 года 350 000 бяззбройных мараканцаў, сярод якіх былі жанчыны і дзеці, па закліку караля сабраліся ў паўднёвым горадзе Тарфая і, размахваючы мараканскім сцягамі і сцягамі, фотаздымкамі караля і Каранам, з крыкамі: «Вярніце нам мараканскую Сахару!», Перайшлі па яго камандзе ўяўную мяжу, не сустракаючы супраціву, паколькі іспанскім войскам было загадана не страляць каб пазбегнуць кровапраліцця. Затым мяжу перайшлі часці мараканскіх ўзброеных сіл. Дзень 6 лістапада, які лічыцца пачаткам акупацыі Заходняй Сахары, кароль Хасан абвясціў нацыянальным святам Марока. 

## Наступствы 
Акцыя скончылася для Марока паспяхова: Іспанія пакінула Заходнюю Сахару, а яе тэрыторыя была падзелена паміж Марока і Маўрытаніяй. У 1979 Марока авалодала краінай цалкам. Аднак мясцовае насельніцтва не пажадала падпарадкоўвацца Рабату і народ узняўся на барацьбу з акупантамі, стварыўшы фронт ПОЛІСАРЫО, падтрыманы міжнароднай супольнасцю.  Ваенны канфлікт з фронтам ПОЛІСАРЫО ў 1976 — 1989 гг. негатыўна паўплываў на эканамічнае становішча Марока. У 1984 Марока пакінула Афрыканскі саюз у знак пратэсту па пазіцыі арганізацыі ў адносінах да канфлікту ў Заходняй Сахары.

Катэгорыя:Гісторыя Марока
Аэрапорт (станцыя метро, Масква)

**«Аэрапорт»** — станцыя Замаскварэцкай лініі Маскоўскага метрапалітэна. Размешчана пад Ленінградскім праспектам паміж станцыямі «Сокал» і «Дынама». Выхады знаходзяцца на тэрыторыі раёна «Аэрапорт» Паўночнай адміністрацыйнай акругі Масквы і адзін выхад (праз падземны пераход пад Ленінградскім праспектам) на тэрыторыі Харашоўскага раёна гэтай жа акругі.

Адкрыта 11 верасня 1938 года ў складзе пляцоўкі «Плошча Свярдлова» (цяпер «Тэатральная») — «Сокал» (другая чарга будаўніцтва). Названа па былым Цэнтральным маскоўскім аэрадроме, які знаходзіўся на Хадынскім полі.

«Аэрапорт» — першая аднаскляпеністая станцыя маскоўскага метро, цалкам выбудаваная адкрытым метадам (улучаючы нахільныя хады і вестыбюлі), а таксама другая па пабудове аднаскляпеністая станцыя Маскоўскага метрапалітэна (пасля «Бібліятэкі імя Леніна»).

## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Станцыі Маскоўскага метрапалітэна
Катэгорыя:Аднаскляпеністыя станцыі мелкага залажэння
Катэгорыя:Аэрапорт (раён Масквы)
Катэгорыя:Хорашаўскі раён
Паўднёвыя паютэ

**Паўднёвыя паютэ** (саманазва: *Nuwuvi*) — група індзейскіх плямён, якія размаўляюць на нумійскай мове. Карэнныя жыхары рэгіёна Вялікі Басейн. Агульная колькасць (2018 г.) - 6 800 чал.

Паўднёвыя паютэ як самастойная лінгвістычная галіна пачалі фарміравацца ў сярэдзіне 1 тысячагоддзя н. э. на тэрыторыі ўсходняй Невады і паўднёва-усходняй Юты. Іх асноўнымі заняткамі былі вандроўныя паляванне і збіральніцтва. У сярэдзіне XIX ст. налічвалася ад 16 да 31 самастойных груп, што жылі на тэрыторыі сучасных Невады, Юты і Арызоны.

Кантакты з еўрапейцамі пачаліся з 1776 г., калі на землях паўднёвых паютэ з'явіліся іспанскія місіянеры. Менавіта іспанцы далі мясцовым плямёнам назву *Payuchi*. У першай палове XIX ст. паўднёвыя паютэ пакутвалі ад нападаў наваха і ютаў. 

З канца 1840-х гг. на іх тэрыторыях з'явіліся перасяленцы-мармоны. Адносіны паміж мармонамі і паўднёвымі паютэ захоўвалі мірны характар, аднак кантакты прывялі да эпідэмій сярод індзейцаў, мармоны паступова захапілі іх водныя крыніцы і зрабілі немагчымым традыцыйнае існаванне. У 1857 г. мармоны і паўднёвыя паютэ здзейснілі масаваю разню амерыканскіх перасяленцаў у Каліфорнію. 

У Невадзе адносіны паміж амерыканскімі пасяленцамі, паўднёвымі і паўночнымі паютэ сапсаваліся ў канцы 1850-х гг. Нягледзячы на дагавор 1858 г. гэта прывяло да ваенных дзеянняў 1860 г. Яны былі спынены толькі пасля ўмяшальніцтва федэральных уладаў ЗША. 

У канцы XIX ст. паўднёвыя паютэ былі пераселены ў рэзервацыі. 3 красавіка 1980 г. паўднёвыя паютэ Юты аб'ядналіся ў адзіную племянную арганізацыю, прызнаную з боку ЗША. 

## Спасылкі 
* Paiute Indian Tribe of Utah
* History: The Paiutes
* Southern Paiute Indians

Катэгорыя:Народы ЗША
Катэгорыя:Індзейцы Паўночнай Амерыкі
Дынама (станцыя метро, Масква)

{{Станцыя метро
 |Колер шрыфта = white
 |Колер шрыфта2 = 
 |Колер = #
 |Колер2 = 
 |Назва = Дынама
 |Лінія = 
 |Лінія2 = 
 |Метрапалітэн = Маскоўскі метрапалітэн
 |Выява = Metro MSK Line2 Dinamo Central Hall.jpg
 |Подпіс = 
  |lat_dir = N |lat_deg = 55 |lat_min = 47 |lat_sec = 23
  |lon_dir = E |lon_deg = 37 |lon_min = 33 |lon_sec = 29
  |region = RU
  |CoordScale = 1600
 |Дата адкрыцця = 11 верасня 1938} года
 |Дата закрыцця = 
 |Праектная назва = Бега (1934 год), Стадыён Дынама (1935 год)
 |Старыя назвы = 
 |Праекты пераназвання = Пятроўскі парк (1992 год)
 |Раён = Аэрапорт
 |Акруга = Паўночны
 |Тып канструкцыі = пілонная трохскляпеністая глыбокага залажэння
 |Глыбіня залажэння = 40
 |Архітэктары платформы = Я. Р. Ліхтэнберг, Ю. А. Раўкоўскі
 |Архітэктары вестыбюля = Д. М. Чачулін
 |Скульптар = А. А. Янсан-Манізер
 |Інжынеры-канструктары вестыбюля = 
 |Інжынеры-канструктары платформы = А. Ф. Дзянішчанка
 |Лік платформаў = 1
 |Тып платформы = астраўная
 |Форма платформы = прамая
 |Даўжыня платформы = 155
 |Шырыня платформы = 
 |Будаўнічая арганізацыя = Шахта 84-85 Масметрабуда (кіраўнікі А. Барышнікаў, П. Смятанкін)
 |Выхад да = Ленінградскі праспект, Маскоўская алея, Тэатральная алея, Рабочая алея, да стадыёна «Дынама»
 |Размяшчэнне = 
 |Перасадка на станцыі =  Пятроўскі парк
 |Наземны транспарт = А: м1, 22, 22да, 84, 84да, 105, 105к, 110, 207, 318, 319, 384, 456, 595, 692, 818, 904, 904к, 905, т29, т86, Н1; Тб: 12, 42, 65, 70, 82
 |Час адкрыцця = 5:25
 |Час закрыцця = 1:00
 |Тарыфная зона = 
 |Код станцыі = 036
 |Катэгорыя на Вікісховішчы = Dinamo (Moscow Metro)
}}

**«Дынама»** — станцыя Маскоўскага метрапалітэна на Замаскварэцкай лініі. Злучана наземнай перасадкай са станцыяй «Пятроўскі парк» на Вялікай кальцавой лініі. Размешчана ў раёне Аэрапорт (ПАА) ўздоўж Ленінградскага праспекта ля аднайменнага стадыёна, па якому і атрымала сваю назву. Адкрыта 11 верасня 1938 года ў складзе пляцоўкі «Плошча Свярдлова» (цяпер «Тэатральная») — «Сокал» (другая чарга будаўніцтва). Пілонная трохскляпеністая станцыя глыбокага залажэння з адной астраўной платформай.

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* «Динамо» в программе «Подземка» на Радио801  
* Окаменелости на станции метро «Динамо»

Катэгорыя:Станцыі Маскоўскага метрапалітэна
Катэгорыя:Пілонныя станцыі
Катэгорыя:Аэрапорт (раён Масквы)
Катэгорыя:Дзмітрый Чачулін
Катэгорыя:Станцыі метро, названыя ў гонар футбольных клубаў
Віктар Іванавіч Бялевіч

**Віктар Іванавіч Бялевіч** ( — ) — беларускі баскетбольны трэнер. Заслужаны трэнер  Рэспублікі Беларусь.
## Біяграфія 
Скончыў аддзяленне баскетбола ў БДУФК. Сам прафесійным баскетбалістам ён не стаў, аднак з 1966 года сам вельмі добра вучыў гэтаму іншых, працуючы трэнерам у Рэспубліканскім вучылішчы алімпійскага рэзерву, а таксама ў пэўныя часы трэнерам розных каманд.

Пад яго кіраўніцтвам у 1996 годзе каманда РВАР стала сярэбраным прызёрам IV чэмпіянату Рэспублікі Беларусь па баскетболе сярод жаночых каманд.

З 1975 па 1989 год быў трэнерам БК «Гарызонт» і дырэктарам спартшколы. У 1989 годзе каманда «Гарызонт» становіцца сярэбраным прызёрам чэмпіянату СССР. У 1980-х гадах таксама быў трэнерам жаночай нацыянальнай каманды БССР разам з Халіпскім.

З 1999 па 2002 год — галоўны трэнер жаночай нацыянальнай каманды Беларусі. Лічыўся адным з найлепшых баскетбольных жаночых трэнераў Беларусі.

Катэгорыя:Баскетбольныя трэнеры СССР
Катэгорыя:Баскетбольныя трэнеры Беларусі
Катэгорыя:Трэнеры жаночай зборнай Беларусі па баскетболе
Катэгорыя:Трэнеры «Гарызонта» Мінск
Катэгорыя:Трэнеры РДВАР (жаночы баскетбольны клуб)
Варанок (альбом)

**«Варано́к»** — сямнаццаты музычны альбом Змітра Вайцюшкевіча і гурта «WZ-Orkiestra», выдадзены ў 2013 годзе. Песні з альбому запісаны на вершы Генадзя Бураўкіна і Уладзіміра Някляева ў аранжыроўцы Змітра Вайцюшкевіча.

## Змест 
## Удзельнікі 
* Зміцер Вайцюшкевіч — спеў;
* Алег Іваноў — гітара;
* Аляксандр Шувалаў — баян;
* Вясаслаў Сяргеенка — бас-гітара;
* Андрэй Сапоненка — бубен;
* Канстанцін Гарачы — фартэпіяна;
* Зміцер Бударын — трамбон;
* Зміцер Ціхановіч — труба;
* Віталь Ямуцееў — саксафоны, аранжаванне духавых
* Галіна Казіміроўская — бэк-вакал;
* Аляўціна Альшанава — бэк-вакал, сцюардэса;
* Vinsent — тэкст, вакал, біт;
* Аляксандра Захарык — спеў.

## Крытыка
Музычны журналіст Сяргей Будкін з партала Budzma.by мяркуе, што на дыску *«цудоўную паэзію падмацоўвае музычнае суправаджэньне»*. Музычны крытык Зміцер Падбярэзскі з партала Experty.by успрымае *«гэтую праграму ня тое каб тонкі зьдзек зь вядомай стылістыкі ці пародыю на турэмны шансон, колькі як іранічны погляд на некаторыя музычныя рэаліі»*. Музычны журналіст Аляксандр Чарнуха лічыць, што *«гэтая праца практычна на галаву вышэй за той матэрыял, які цяпер прынята ўпіхваць ў рамкі шансона ― выдатна саранжыраваная, выдатна выкананая музыка з выразным упорам на канцэпцыю»*. Музычны крытык Ягор Цывілька мяркуе, што альбом *«цудоўна аранжыраваны, а небанальная і трапна выкарыстаная духавая секцыя, узятая быццам з амерыканскіх біг-бэндаў, ― проста найвышэйшы клас»*. Музычны журналіст Зміцер Безкаравайны адзначыў, што *«шансон ад Вайцюшкевіча аказаўся занадта гладкім, ахайным і інтэлігентным»*. Музычны крытык Алег Клімаў рэфлексуе: *«Беларускім   Вайцюшкевічу з такім рэпертуарам, з такой падачай і з такімі аранжыроўкамі не стаць»*.
## Тэхнічныя дадзеныя 
* запіс — студыя «Cuba» (сакавік—лістапад 2013 года);
* мастэрынг, звядзенне — Эдуарж Іваноў;
* дызайн — Юлія Галавіна;
* генерал крэатыву — Юлія Ляшкевіч;
* прадзюсар — Зміцер Вайцюшкевіч (Todar).

## Спасылкі 
* «Варанок» на сайце Experty.by

Катэгорыя:Альбомы WZ-Orkiestra
Катэгорыя:Альбомы 2013 года
Акцябрск

**Акцябрск** — тапонім.

## Беларусь 
* Акцябрск — вёска ў Клічаўскім раёне Магілёўскай вобласці

## Расія 
* Акцябрск — горад у Самарскай вобласці
Беларуская федэрацыя баскетбола

**Беларуская федэрацыя баскетбола** – рэспубліканская грамадскае арганізацыя, якая займаецца правядзеннем баскетбольнага першынства і падрыхтоўкай зборных Беларусі па баскетболе. Створана ў 1992 г. З 1992 г. ў складзе ФІБА.

## Функцыі 
Ажыццяўляе сваю дзейнасць на ўсёй тэрыторыі Рэспублікі Беларусь, мае свае арганізацыйныя структуры, якія ствараюцца па тэрытарыяльнаму прынцыпу і дзейнічаюць на падставе Статута.

Мэтамі БФБ з'яўляюцца арганізацыя, развіццё і папулярызацыя баскетбола як віда спорта, у т.л. аматарскага і прафесійнага на тэрыторыі Рэспублікі Беларусь, а таксама ўмацаванне пазіцый і павышэнне прэстыжу беларускага баскетбола на міжнароднай арэне, развіццё міжнародных спартыўных сувязяў у галіне баскетбола ва ўсіх яго формах.

## Старшыні БФБ 
* Аляксандр Бондар (1992—1998);
* Мікалай Ананьеў (1998—2001);
* Леў Піменаў (2001—2008);
* Віктар Камянкоў (2008—2014);
* Максім Рыжанкоў (2014—ц.ч.)

## Спасылкі 
*  Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Баскетбол у Беларусі
Катэгорыя:Баскетбольныя арганізацыі
Кубак Беларусі па баскетболе

**Кубак Беларусі па баскетболе** — штогадовы турнір, які праводзіцца з 1997 года Беларускай федэрацыяй баскетбола.

## Гісторыя 
Першым пераможцам турніру стала каманда, складзеная з гульцоў мінскіх клубаў Аўтазаводзец-Джэнці і РВАР.

Першапачаткова турнір праводзіўся пад канец вясны, пасля заканчэння чэмпіянату Беларусі, пераможца вызначаўся па выніках групавога турніру. У 1999 годзе турнір стаў праводзіцца напярэдадні чэмпіянату краіны, а пераможца ўпершыню вызначаўся па выніках Фіналу чатырох. У пачатку-сярэдзіне 2000-х гадоў пераможца вызначаўся ў фінальным матчы паміж лепшымі камандамі групавога этапу.

З 2008 года гульні групавога этапу праходзілі восенню, а пераможца вызначаўся ў Фінале чатырох, які праходзіў у снежні. У 2017 годзе розыгрыш Кубка праходзіў восенню, пераможца і прызёры вызначаліся па выніках групавога турніру. У 2018 годзе турнір вярнуўся да фармату Фіналу чатырох.

## Пераможцы 
## Дасягненні 
### Медалі 
*Даныя прыведзеныя на канец Кубка Беларусі 2025.*

### Трэнеры 
*Даныя прыведзеныя на канец Кубка Беларусі 2025.*

### Гульцы 
*Даныя прыведзеныя на канец Кубка Беларусі 2025.*

## Узнагароды 
### MVP 
## Гл. таксама 
* Чэмпіянат Беларусі па баскетболе
* Першая ліга чэмпіянату Беларусі па баскетболе

## Спасылкі 
* Победители и призёры Кубка страны (мужской команды)
Віктар Феліксавіч Вексельберг

**Віктар Феліксавіч Вексельберг** () (, , Львоўская вобласць, Украінская ССР, СССР) – расійскі і кіпрскі інжынер, прадпрымальнік, мільярдэр, калекцыянер мастацтва.

## Біяграфія 
Бацька – Фелікс Саламонавіч, яўрэй па нацыянальнасці, маці – Марозава Алена Ефтропаўна, руская. Вучыўся ў Драгобычскай СШ № 3, якую скончыў ў 1974 г. У 1979 г. з адзнакай скончыў факультэт аўтаматызацыі і вылічальнай тэхнікі Маскоўскага інстытута інжынераў чыгуначнага транспарту, дзе вучыўся разам з Леанідам Блаватніком. Скончыў аспірантуру пры вылічальным цэнтры АН СССР. У сакавіку 2017 г. Віктар Вексельберг стаў грамадзянінам Рэспублікі Кіпр.

## Прадпрымальніцкая кар'ера 
З 1989 года — генеральны дырэктар АОЗТ «НПО «КОМВЕК».

У 1996 годзе Вексельберг быў адным са стваральнікаў ААТ «Сібірска-Уральскі алюміній» (СУАЛ), які аб'яднаў Іркуцкі і Уральскі алюмініевыя заводы. З 1996 года — генеральны дырэктар ААТ «Сібірска-Уральская алюмініевая кампанія» (СУАЛ). Член Савета дырэктараў АТ «СУАЛ».

## Мецэнацкая дзейнасць 
### Мастацкая калекцыя 
У лютым 2004 г. Вексельберг праз спецыяльна створаны некамерцыйны фонд «Сувязь часоў», набыў унікальную калекцыю ювелірных вырабаў Карла Фабержэ (9 імператарскіх велікодных яек) у сям'і Форбс, заплаціўшы за калекцыю звыш $100 млн.. Калекцыя была перавезена ў Расію і выстаўлены ў Крамлі і ў Дуброўніку ў 2007 г.

У верасні 2006 г. пагадзіўся заплаціць каля $1 млн. на транспарціроўку 

### Культурна-гістарычны фонд «Сувязь часоў» 
У красавіку 2004 года заснаваў Культурна-гістарычны фонд «Сувязь часоў» і ўзначаліў яго Апякунскі савет.

Ужо першы праект фонда «Сувязь часоў» — гэта набыццё ў ЗША найбуйнейшай у свеце прыватнай калекцыі работ вялікага расійскага ювеліра Карла Фабержэ і вяртанне яе ў Расію — выклікаў каласальны грамадскі рэзананс як у Расіі, так і за мяжой. Зараз Фонд праводзіць серыю экспазіцый калекцыі ў найбуйнейшых сталічных і рэгіянальных музеях. Першым месцам для экспазіцыі быў абраны Маскоўскі Крэмль, дзе выстава «Фабержэ: згубленае і здабытае» са збору Фонда «Сувязь часоў» прайшла з мая па ліпень 2004 года. На сённяшні дзень калекцыя выстаўлялася ў 18 гарадах Расіі і свету.

Іншымі праектамі фонду з'яўляюцца:
* вяртанне з ЗША званоў Свята-Данілаўскіх манастыра;
* вяртанне ў 2006 годзе архіва рускага філосафа Івана Ільіна ў Расію і перадача яго на захоўванне ў Маскоўскі дзяржаўны ўніверсітэт імя М. В. Ламаносава;
* аднаўленне залы Урубеля ў Траццякоўскай галерэі;
* аднаўленне гістарычнага помніка Форт-Рос (Каліфорнія, ЗША).
* стварэнне ў Санкт-Пецярбургу музея Фабержэ.

## Санкцыі 
### Швейцарыя 
Швайцарскія банкі, каб пазбегнуць санкцый з боку ЗША, заблакавалі больш за мільярд долараў ЗША на асабістых рахунках Віктара Вексельберга.

Катэгорыя:Інжынеры Расіі
Катэгорыя:Прадпрымальнікі Расіі
ФІБА Еўропа

**ФІБА Еўропа** — зона ФІБА, якая складаецца з 51 нацыянальнай баскетбольнай федэрацыі.

## Нацыянальныя каманды 
### Еўрабаскет 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

### Дывізіён малых краін 
* 
* 
* 
* 
* 

* 
* 
* 
* 

### Каманды, што не ўдзельнічаюць 
* 
* 

* 
* 

## Турніры 
### Паміж зборнымі 
* Еўрабаскет
** Дывізіён Б
** Дывізіён C
* Жаночы Еўрабаскет
* Чэмпіянат Еўропы па баскетболе да 20 гадоў
* Чэмпіянат Еўропы па баскетболе да 18 гадоў
* Чэмпіянат Еўропы па баскетболе да 16 гадоў
* Чэмпіянат Еўропы па баскетболе сярод дзяўчын да 20 гадоў
* Чэмпіянат Еўропы па баскетболе сярод дзяўчын да 18 гадоў
* Чэмпіянат Еўропы па баскетболе сярод дзяўчын да 16 гадоў

### Паміж клубамі 
* Еўраліга
** Мужчыны
** Жанчыны
* Еўракубак
** Мужчыны
** Жанчыны
* Кубак выкліку ФІБА
** Мужчыны
* Суперкубак Еўропы ФІБА
** Жанчыны

Колішнія спаборніцтвы
* Кубак Корача
* Кубак Ранкеці
* Кубак Сапорты
* Супраліга ФІБА
* Еўракубак выкліку
* Кубак выкліку ФІБА

## Гл. таксама 
* Баскетбаліст года ў Еўропе
* Гулец года ФІБА Еўропа

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт ФІБА Еўропа
* www.eurobasket.com

Катэгорыя:Баскетбольныя арганізацыі
Канкурэ

**Канкурэ́** () — рака ў Афрыцы, у заходняй частцы Гвінеі.

Даўжыня ракі каля 300 км (303 км). Плошча вадазбору каля 15 000 м.

## Літаратура 
* Африка: энциклопедический справочник. Т. 2. Л—Я / Гл. ред. А. Громыко. Ред. колл. В. М. Власов, Н. И. Гаврилов и др. — М.: Советская энциклопедия, 1987. — С. 18. — 671 с. с илл.

## Спасылкі 
* Konkouré River // Encyclopaedia Britannica
* Highest waterfalls of the world 

Катэгорыя:Рэкі Гвінеі
Катэгорыя:Рэкі, якія ўпадаюць у Атлантычны акіян
Амга (значэнні)

Назву **Амга** маюць:

## Расія 
* Амга — рака ў Якуціі, левы прыток ракі Алдан
* Амга — сяло ў Якуціі, цэнтр улуса
Юрый Ільіч Скуратаў

**Юрый Ільіч Скуратаў** (нар. , Улан-Удэ, Бурацкая АССР) — савецкі і расійскі вучоны-правазнавец, юрыст і палітык. Доктар юрыдычных навук (1987), прафесар. У 1995—1999 гадах — Генеральны пракурор Расійскай Федэрацыі. З 2011 года — старшыня Нацыянальнага савета самарэгулявальная арганізацый трацейскіх арбітраў і суддзяў.

Катэгорыя:Генеральныя пракуроры Расійскай Федэрацыі
Марлен Мартынавіч Хуцыеў

**Марлен Мартынавіч Хуцыеў** (, Тыфліс — ) — савецкі і расійскі кінарэжысёр, сцэнарыст, акцёр, педагог. Народны артыст СССР (1986), лаўрэат Дзяржаўнай прэміі Расійскай Федэрацыі (1993).

## Біяграфія 
У 1952 годзе скончыў рэжысёрскі факультэт УДІКа (майстэрня Ігара Андрэевіча Саўчанкі). У 1953—1958 гадах працаваў рэжысёрам на Адэскай кінастудыі, з 1959 года — на кінастудыі імя Горкага, з 1965 года — на кінастудыі «Масфільм». У шэрагу сваіх фільмаў Марлен Хуцыеў выступаў як аўтар або сааўтар сцэнарыяў. У 1966 годзе падпісаў ліст 25-ці дзеячаў культуры і навукі генеральнаму сакратару ЦК КПСС Л. І. Брэжневу супраць рэабілітацыі Сталіна.

У 1968—1971 гг. — мастацкі кіраўнік ТА «Экран» Цэнтральнага тэлебачання. З 1978 года кіраваў майстэрняй рэжысуры мастацкага кіно ва УДІК. З 1987 года — загадчык кафедры рэжысуры мастацкага фільма УДІКа, прафесар. У жніўні 2009 года пад моцным ціскам рэжысёр быў вымушаны падпісаць заяву з просьбай аб вызваленні ад гэтых абавязкаў.

У 1965—1986 гг. — сакратар праўлення СК СССР. З 1998 года — старшыня Камітэта па гульнявым кіно Саюза Расіі кінематаграфістаў. З 1989 года — Прэзідэнт Гільдыі кінарэжысёраў Расіі. У 1994—1995 гг. — прэзідэнт кінафестывалю «Акно ў Еўропу».

## Літаратура 
*
Скуратаў

**Скуратаў** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Малюта Скуратаў — апрычнік
* Юрый Ільіч Скуратаў — Генеральны пракурор РФ (1995-99)
Кіра Георгіеўна Муратава

**Кіра Георгіеўна Муратава** (пры нараджэнні *Караткова*, , Сарока, Бесарабія, Каралеўства Румынія — , Адэса, Украіна) — украінскі і савецкі кінарэжысёр, сцэнарыст і актрыса.

## Біяграфія 
Вывучала філалогію ў МДУ, у 1959 годзе скончыла рэжысёрскі факультэт УДІКа, дзе вучылася ў майстэрні Сяргея Герасімава і Тамары Макаравай.

У 1961 годзе Кіра Муратава стала рэжысёрам на Адэскай кінастудыі. Як сцэнарыст і рэжысёр Муратава дэбютавала ў 1962 годзе, разам са сваім будучым мужам Аляксандрам Ігаравічам Муратавым паставіла кароткаметражны фільм «Ля стромкага яра», праз два гады, з ім жа зняла поўнаметражную стужку «Наш сумленны хлеб». Першымі самастойнымі фільмамі «Кароткія сустрэчы» (1967) і «Доўгія праводзіны» (1971) рэжысёр заявіла пра цікавасць да сучаснай маральнай праблематыкі і неадназначных чалавечых характараў (фільмы былі «пакладзеныя на паліцу»).

Пасля скандалаў з кіраўніцтвам Адэскай кінастудыі ёй давялося з’ехаць з Адэсы ў Ленінград, дзе на «Ленфільме» з’явілася карціна «Зведваючы белы свет» (1978). У гэты перыяд яна пазнаёмілася з мастаком Яўгенам Галубенкам, які стаў яе другім мужам і суаўтарам сцэнарыяў. Сярод найбольш прыкметных яе прац — «Змена долі» (1987) і «Астэнічны сіндром» (1989), стужкі, якія звярнулі да сябе значную ўвагу крытыкі і грамадства.

Апошняя стужка рэысёра была ўдастоеная Спецыяльнага прыза журы «Срэбны мядзведзь» 40-га Берлінскага кінафестывалю (1990) і кінапрэміі «Ніка» за найлепшы гульнявы фільм (1991 год). Пасля прэм’еры карціны «Вечнае вяртанне» заявіла, што сыходзіць з кінематографа.

Памерла 6 чэрвеня 2018 года ў Адэсе.
Вуліца Масюкоўшчына

**Вуліца Масюкоўшчына**  — вуліца ў Фрунзенскім раёне Мінска. Да 2004 г. была Цэнтральнай вуліцай вёскі Масюкоўшчына. З 2004 г. у складзе г. Мінска. Пачынаецца ад Люцынскай вул. і пераходзіць у вул. М. Лынькова ў раёне канцавога аўтобуснага прыпынку «Масюкоўшчына» і чыгуначнага палатна лініі Мінск-Пасажырскі — Маладзечна, паміж прыпыначнымі пунктамі Лебядзіны і Масюкоўшчына. На вуліцы адзначана 148 дамоў пераважна прыватнай аднапавярховай забудовы.

## Славутасці 
* Могілкі Масюкоўшчына

Катэгорыя:Вуліцы Мінска
Катэгорыя:Масюкоўшчына (вёска)
Паўночная паютэ (мова)

**Паўночная паютэ** (саманазва: *Numu*) — адна з паўночных нумійскіх моў, родная мова паўночных паютэ і банак. У 2007 г. на ёй размаўлялі каля 700 чалавек у ЗША. 

Вылучаюцца паўночны, паўднёвы і банакскі дыялекты. Пісьмовасць складзена ў XX ст. на аснове лацінкі. 

У наш час вывучаецца ў шэрагу школ у штатах Арэгон і Невада.

## Спасылкі 
* Northern Paiute (Numu / Paviotso)
* Northern Paiute Language Project
* Northern Paiute Indian Language (Paviotso, Bannock)
* THE NORTHERN PAIUTE LANGUAGE OF OREGON

Катэгорыя:Юта-ацтэкскія мовы
Катэгорыя:Мовы ЗША
Ян Лебенштэйн

**Ян Лебенштэйн** (; 5 студзеня 1930, Брэст — 28 мая 1999, Кракаў) — польскі мастак.

## Біяграфія 
Скончыў Акадэмію выяўленчага мастацтва ў Варшаве (1948—1954). У 1955 годзе браў удзел у калектыўнай антываеннай выставе. З 1956 года быў звязаны з незалежным *Тэатрам на Тарчынскай*, створаным паэтам, драматургам і акцёрам Міронам Бялашэўскім, тут адбылася яго першая персанальная выстава.

У 1959 годзе атрымаў Галоўную прэмію на Першым маладзёжным біенале ў Парыжы. Перасяліўся ў Францыю. Браў удзел у Дакуменце-II у Каселі (1959). Мастаком зацікавіліся музеі і галерысты. У 1964 годзе выстава Лебенштэйна адкрылася ў Музеі Пікаса (Анціб) і інш. Быў звязаны з парыжскім часопісам «Культура» і колам Ежы Гедройца. У 1971 годзе атрымаў французскае грамадзянства. У 1977 годзе адбылася экспазіцыя яго работ на радзіме.
.]]
У 1992 годзе, пасля працяглага перапынку, арганізавана вялікая рэтраспектыўная выстава мастака ў Варшаве.

## Творчасць 
Мастак гратэскавай візіянерскай манеры, якая перапрацоўвала спадчыну маньерызму і збольшага блізкая да сюррэалізму. Ілюстраваў кнігі М. Семп-Шажынскага, Юзафа Бакі, Джорджа Оруэла, Г. Херлінга-Грудзінскага, Аляксандра Вата, С. Баранчака, Кнігу Іова, Евангелле ад Марка і Апакаліпсіс у перакладах Чэслава Мілаша.

## Прызнанне 
У 1998 годзе атрымаў з рук прэзідэнта А. Кваснеўскага Вялікі крыж Ордэна Адраджэння Польшчы. Пра мастака зняты дакументальны фільм *Jan Lebenstein — Dziennik samotnika* (2000).

## Літаратура 
* Wojciechowski A. Jan Lebenstein. Warszawa: Wydawnictwo Artystyczno-Graficzne, 1959;
* Cassou J. Jan Lebenstein. New York: Galerie Chalette, 1962;
* Jan Lebenstein. Bruxelles: Palais des beaux-arts, 1964;
* Jeleński K. A. Jan Lebenstein peintre des mythes de la nature humaine. Pollenza; Macerata: La Nuova Foglio, 1980;
* Jan Lebenstein: etapes, tableaux choisis sur toile et sur паперу des années 1956—1993. Paris: Université Marie Curie-Skłodowska de Lublin, 1998;
* Pomian K. W kręgu Giedroycia. Warszawa: Czytelnik, 2000;
* Jan Lebenstein. Warszawa: Wydawn. Hotel Sztuki, 2004;
* Jan Lebenstein i krytyka: eseje, recenzje, wspomnienia/ Andrzej Wat a.o. Warszawa: Hotel Sztuki, 2004;
* Jan Lebenstein — Demony. Warszawa: Muzeum Literatury im. Adama Mickiewicza, 2005;
* Sauré W. Jan Lebenstein (1930—1999): manieristische und phantastische Malerei. Berlin: Pro Business, 2006;
* Jurkowska-Brzoska E. «Świat jest piekłem»: groteskowy świat w twórczości Jana Lebensteina. Warszawa: Wydawn. «DiG», 2007;

## Спасылкі 
* Jan Lebenstein 
* Jan Lebenstein 
* Jan Lebenstein 
* Zofia Romaniczowa. Jan Lebenstein (Артыкул пра мастака)
* Артыкул пра мастака 
* Артыкул пра мастака 
* Творы on line
* Творы on line
* Творы on line 

Катэгорыя:Мастакі Польшчы
Катэгорыя:Выпускнікі Акадэміі выяўленчага мастацтва ў Варшавее
Полак

**Полак** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Джэксан Полак — амерыканскі мастак
* Міхай Полак — аўстра-венгерскі архітэктар
* Сідні Полак — амерыканскі кінарэжысёр
Апока

]]
**Апока** — лёгкая, цвёрдая, мікрапорыстая асадкавая парода, складзеная з аморфнага крэмнязёму (апалу да 98 %) з дамешкам гліністага рэчыва, шкілетных рэшткаў дыятамей, радыялярый і інш.. Паходжанне апокі дагэтуль дакладна не вызначана. Некаторыя вучоныя сцвярджаюць, што гэтая парода ўтварылася ў марскіх умовах, паводле іншых, апокі з’яўляюцца прадуктам змянення трэпелаў, дыятамітаў і іншых парод. Радовішчы пераважна сярод мелавых і ніжнепалеагенавых адкладаў. На Беларусі радовішчы маюцца ў Гомельскай і Магілёўскай абласцях.

Парода трывалая, звонкая пры ўдары, мае паўракавісты злом, валодае вялікай порыстасцю і гіграскапічнасцю, звычайна шэрага або цёмна-шэрага колеру. Адрозніваецца добрымі цяпло-гукаізаляцыйнымі ўласцівасцямі.

Апокі выкарыстоўваюцца ў будаўніцтве, вытворчасці цэменту і як адсарбент.

## Літаратура 
* Геаграфічныя паняцці і тэрміны: Энцыклапедычны даведнік / Рэдкал.: М. М. Курловіч, Я. В. Малашэвіч і інш. — Мн.: БелЭн, 1993. — 333 с. ISBN 5-85700-085-8

Катэгорыя:Асадкавыя горныя пароды
Падводная банка

thumb|354px|Абазначэнне слоіка ў раёне Багамскіх астравоў на карце
**Падводная (марская) банка** (ад  ці ) — водмель на дне мора ці акіяна, глыбіні якой меншыя ад навакольных глыбіняў.

У акіянах банкі звычайна вулканічнага або каралавага паходжання. У мелкаводных морах гэта астаткавы рэльеф сушы, затоплены пры трансгрэсіі мора (Догер-банка); або ўтвораныя хвалямі скопішчы ракавін малюскаў. Банка, утвораная пры пагружэнні атола, што вянчае падводны вулкан, называецца гаётам.

Уяўляючы сабой месцы з павышанай канцэнтрацыяй біялагічных рэсурсаў, банкі з’яўляюцца раёнамі рыбнага промымлу (Ньюфаундлендская банка ў Атлантычным акіяне, Догер-банка ў Паўночным моры). Банкі ўяўляюць небяспеку для судаходства.

Найбольш багатыя на банкі ў сваіх ваколіцах Багамскія астравы: побач з імі знаходзяцца Вялікая і Малая Багамскія банкі, банка Кэй-Сол.

## Літаратура 
* Геаграфічныя паняцці і тэрміны: Энцыклапедычны даведнік / Рэдкал.: М. М. Курловіч, Я. В. Малашэвіч і інш. — Мн.: БелЭн, 1993. — 333 с. ISBN 5-85700-085-8
## Спасылкі 
Катэгорыя:Акіянічныя і прыбярэжныя формы рэльефу
*
Ісільдур

**Ісі́льдур** () — персанаж легендарыума Толкіна. Старэйшы сын Эле́ндзіля; разам з бацькам і братам Ана́рыянам уратаваўся пасля Затаплення Нуменора і заснаваў у Серадзем’і каралеўства нуменорцаў-выгнаннікаў; правіцель Мінас-Іціля; адсек Правячы Пярсцёнак з рукі Саўрана; пераплываючы Андуін, быў забіты оркамі, калі Пярсцёнак саслізнуў з яго пальца.

## Біяграфія 
* 2 Т.Э. — Ісільдур саджае парастак Белага Дрэва ў Мінас-Анар. Ён перадае праўленне Паўднёвым каралеўствам Мене́льдзілю. Паражэнне на Ірысных Палях; Ісільдур і тры яго старэйшыя сыны забіты.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Серадзем’е
Катэгорыя:Людзі Серадзем’я
Катэгорыя:Персанажы Серадзем’я
Помнік Анры Дзюнану (Мінск)

**Помнік Анры Дзюнану** — помнік у цэнтры Мінска, размешчаны на бульвары на рагу вуліц Леніна і Карла Маркса непадалёку ад галоўнага офіса Чырвонага Крыжа ў Беларусі. Прысвечаны швейцарскаму гуманісту і грамадскаму дзеячу Анры Дзюнану, які заснаваў Чырвоны Крыж.

Адкрыты 7 мая 2010 года, у сотую гадавіну смерці Дзюнана напярэдадні дня яго нараджэння. У цырымоніі адкрыцця ўзялі ўдзел прадстаўнікі Міжнароднага руху Чырвонага Крыжа, розных міжнародных арганізацый, прадстаўнікі дыпламатычнага корпуса, дзяржаўныя дзеячы Беларусі; архітэктурная прывязка — ТМ-7. Помнік уяўляе сабой бронзавы бюст гуманіста на пастаменце з чырвонага і белага граніту.

## Гл. таксама 
* Помнік Грыцаўцу — помнік на іншым канцы бульвара

## Спасылкі 
* Памятник Анри Дюнану 

Катэгорыя:Анры Дзюнан
Катэгорыя:Помнікі Мінска
Катэгорыя:Вуліца Леніна (Мінск)
Катэгорыя:Вуліца Карла Маркса (Мінск)
Катэгорыя:2010 год у Мінску
Марская трансгрэсія

**Марская трансгрэ́сія** (ад , пераход, перамяшчэнне) — наступанне мора на сушу ў выніку апускання яе пад уздзеяннем сыходных тэктанічных рухаў. Радзей трансгрэсія можа адбыцца ў выніку падняцця ўзроўню Сусветнага акіяна, выкліканага рэзкім скарачэннем плошчы покрыўных ледавікоў. Трансгрэсіі вядомыя на працягу ўсёй геалагічнай гісторыі Зямлі. Мясцовыя (лакальныя) трансгрэсіі можна назіраць і ў сучасную геалагічную эпоху (напрыклад, у Нідэрландах).

У выніку трансгрэсіі суша затапляецца, а берагавая лінія перасоўваецца ў напрамку больш высокіх месцаў.

З’ява, процілеглая трансгрэсіі — рэгрэсія. Рэгрэсіі і трансгрэсіі чаргуюцца ў перыяды глабальных зледзяненняў, адпавядаючы ледавіковым перыядам і міжледавікоўям. Падчас апошняга плейстацэнавага зледзянення мора апускалася на 110 м, агаляючы вялікія ўчасткі сушы, ствараючы «сухапутныя масты», напрыклад, Берынгію паміж Еўразіяй і Паўночнай Амерыкай.

Мінулыя трансгрэсіі і рэгрэсіі вызначаюцца геолагамі па характары адкладаў: буйназярністыя абломкавыя пароды (пясок) утвараюцца на ўзбярэжжах, дробназярністыя (мергель) — у больш глыбакаводных частках.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* 
* 
* Трансгре́ссия // Географический энциклопедический словарь: понятия и термины / Гл. ред. А. Ф. Трёшников. — М.: Советская энциклопедия, 1988. — С. 310. — 432 с. — 100 000 экз.
* 

## Гл. таксама 
* Таласакратычныя перыяды

Катэгорыя:Геалагічныя працэсы
Царква Успення Маці Божай (Мар’іна Горка)

**Царква Успення маці Божай** — колішні храм у в. Падблонне, цяпер г. Мар’іна Горка Пухавіцкага раёна Мінскай вобласці.

## Гісторыя 
У 1859 годзе настаяцелем Пакроўскай царквы ў Навасёлках стаў малады святар Фама Русецкі, які скончыў Мінскую духоўную семінарыю. Сваю дзейнасць па ўзвядзенні храма Фама Русецкі пачаў са збору ахвяраванняў. Першыя грошы на будаванне храма ўнеслі сяляне блізкіх валасцей. Фундатарамі былі Леў Макаў, Восіп Бонч-Асмалоўскі і Эдвард Вайніловіч.

У 1866 годзе Фама Русецкі аб’ехаў шэраг гарадоў, пабываў у Казані, Ніжнім Ноўгарадзе, Вільні і сабраў 15000 рублёў. З дапамогай міністра ўнутраных спраў Льва Макава будаўнічыя матэрыялы ўдалося атрымаць бясплатна.
У 1871 годзе заклалі падмурак храма, а праз 8 гадоў будаванне завяршылася. 30 жніўня 1879 года яе асвяцілі імем Успення Маці Божай.

Marjina Horka, Padbłońnie. Мар’іна Горка, Падблоньне (1900).jpg|Падблонне. Царква, да 1918
Marjina Horka, Padbłońnie. Мар’іна Горка, Падблоньне (1918) (5).jpg|Падблонне. Царква, 1918
Marjina Horka, Padbłońnie. Мар’іна Горка, Падблоньне (1877-99).jpg
Marjina Horka, Padbłońnie. Мар’іна Горка, Падблоньне (1918) (2).jpg
Marjina Horka, Padbłońnie. Мар’іна Горка, Падблоньне (1918) (3).jpg
Marjina Horka, Padbłońnie. Мар’іна Горка, Падблоньне (1918) (4).jpg
Marjina Horka, Padbłońnie. Мар’іна Горка, Падблоньне (1918) (5).jpg
Marjina Horka, Padbłońnie. Мар’іна Горка, Падблоньне (1918).jpg

## Архітэктура 
Каменная і даволі ўмяшчальная, яна па сваім архітэктурным стылі напамінала грэчаскія цэрквы. Храм узводзіўся па плане  ў Санкт-Пецярбургу. Апошняя ж па сваім выглядзе была вельмі падобна на сусветна вядомы сабор Святой Сафіі ў Канстанцінопалі.

Сабор быў пяцігаловым, вельмі хораша вымалёўваўся на ўзвышэнні. Меў тры ўваходы: 1-ы з боку чыгункі для ўсякага люду, 2-і з боку тэхнікума для студэнтаў, 3-і ад маёнтка, для сям’і Макова. За саборам стаяла капліца.

Унутры сабора быў багаты роспіс.

## Гл. таксама 
* Храмы Пухавіцкага раёна

## Спасылкі 
* | Неизвестная церковь в Подблонье (ныне Марьина Горка) — fgb.by
* | Марьина Горка. Церковь Успения Божией Матери в Подблонье) — etoretro.ru
* | ГОРОДА БЕЛАРУСИ В НЕКОТОРЫХ ИНТЕРЕСНЫХ ИСТОРИЧЕСКИХ СВЕДЕНИЯХ. МИНЩИНА — 7lafa.com

Катэгорыя:Колішнія праваслаўныя храмы Пухавіцкага раёна
Катэгорыя:Храмы Мар’інай Горкі
Катэгорыя:Знішчаныя збудаванні Пухавіцкага раёна
Катэгорыя:З’явіліся ў 1879 годзе
Катэгорыя:1879 год у Беларусі
Батура

**Батура** — беларускае прозвішча.

## Вядомыя асобы 
* Барыс Васільевіч Батура — старшыня Мінскага аблвыканкама (2010—2013).
* Міхаіл Паўлавіч Батура — рэктар Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта інфарматыкі і радыёэлектронікі (2000—2018).
* Ромас Батура (1937—2021) — літоўскі гісторык.
* Рыта Сяргееўна Батура — беларуская хакеістка (хакей на траве).

Катэгорыя:Беларускія прозвішчы
Commiphora

**Commiphora** — род раслін сямейства , які ўключае ў сябе больш за 200 відаў дрэў і кустоў, распаўсюджаных у Афрыцы, Аравіі, Індыі і Пакістане.

## Выкарыстанне 
Некалькі відаў роду вырабляюць духмяныя смолы, якія выкарыстоўваюцца ў парфумерыі, медыцыне і ў рытуальных мэтах. У іх ліку міра, якая атрымліваецца з *Commiphora myrrha*, *Commiphora habessinica* і *Commiphora schimperi*, і мекскі бальзам, які атрымліваецца з *Commiphora gileadensis*.

## Некаторыя віды 
*  (сінонім *Heudelotia africana*)
* , вырошчваецца, у асноўным, у Анголе і Намібіі.
* 
* 
* 
*  (сінонім *Commiphora opobalsamum*), вырабляе мекскі бальзам.
* 
* 
*  (сінонім *Commiphora erythraea*), вырабляе апапанакс.
* 
* 
*  (сінонім *Commiphora molmol*), вырабляе міру.
* 
* 
*  (сінонім *Commiphora mukul*)

## Спасылкі 
* Flora of Pakistan: *Commiphora*

Катэгорыя:Бурзэравыя
Зізіфус

**Зізіфус** (*Zíziphus*) — род кветкавых раслін з сямейства .

## Батанічнае апісанне 
Кусты або дрэвы ад дробных да сярэдняга памеру з прамымі або галінаванымі стваламі. Некаторыя віды вечназялёныя, іншыя лістападныя, якія страчваюць лісце ў неспрыяльныя сезоны.

## Распаўсюджанне 
Растуць у трапічных і субтрапічных раёнах Азіі і Амерыкі, некалькі відаў сустракаецца ў Афрыцы.

## Выкарыстанне 
Асноўнае выкарыстанне пладоў — падрыхтоўка ўзвараў, варэння, павідла, пюрэ, марынадаў, сухафруктаў, цукатаў, паст, мармеладу, цукерак. Плады таксама выкарыстоўваюцца ў якасці дабавак у хлеб, кашы і да т. п.

## Віды 
Па інфармацыі базы дадзеных *The Plant List*, род уключае 53 віды:

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Літаратура 
* 
* Унаби 

## Спасылкі 
* Flora Europaea: *Ziziphus*
* USDA Plants Profile: *Ziziphus*
* Flora Brasiliensis: *Ziziphus* species list
* Chinese Plant Names: *Ziziphus* species list

Катэгорыя:Крушынавыя
Крушынавыя

**Крушынавыя** (*Rhamnáceae*) — сямейства двухдольных раслін парадку Ружакветныя.

У сямейства ўваходзяць 50-55 родаў і 870—900 відаў, якія растуць у гарачых, умераных і халодных краінах. Найбольш цікавыя прадстаўнікі сямейства: , , .

## Біялагічнае апісанне 
Кусты або невялікія дрэвы.

Лісце суцэльнае.

Кветкі двухполыя, радзей аднаполыя, дробныя, зеленаватыя, 4-5-членныя як у чашачцы, так у вяночку і андрацэі.

Плод разнастайны, але па большай частцы не раскрываецца: у выглядзе касцянкі, у выглядзе крылаткі і інш.

## Роды 
Спіс заснаваны на базе дадзеных *Vascular Plant and Families Genera* Каралеўскіх батанічных садоў К’ю, 1992

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 


Катэгорыя:Сямействы раслін
Commiphora myrrha

**Commiphora myrrha** — від раслін з роду Commiphora сямейства , з якога атрымліваюць смалу міра (іншая назва — смірна), якая шырока ўжываецца ў рэлігійных рытуалах.

## Распаўсюджанне і экалогія 
Расліна расце ў засушлівых абласцях Паўночна-Усходняй Афрыкі, па беразе Чырвонага мора і Індыйскага акіяна, у Аравіі і на прылеглых астравах (Сокотра і іншыя).

## Біялагічнае апісанне 
Невялікае дрэва, падобнае на невысокі магутны кедр. Галіны, якія нясуць лісце, заканчваюцца шыпамі. Лісце у асноўным трайчатае. Часам развіваецца толькі сярэдні лісточак. Кветкі крывава-чырвоныя. Плод — касцянка.

## Спасылкі 
* Catalogue of Life  (16 лістапада 2014)

Катэгорыя:Бурзэравыя
Катэгорыя:Расліны ў Бібліі
Беднасць

, Канада]]
**Бе́днасць** — дэфіцыт або адсутнасць пэўнай сумы матэрыяльнай маёмасці або грошай. Беднасць уяўляе сабой шматгранны панятак, які можа ўключаць у сябе сацыяльныя, эканамічныя і палітычныя элементы. Абсалютная беднасць, ускрайняя беднасць або галеча ставяцца да поўнай адсутнасці сродкаў, неабходных для задавальнення асноўных асабістых патрэбаў, як то прадукты харчавання, адзенне і жыллё.

Парог, пры якім вызначаецца абсалютная беднасць лічыцца прыкладна так жа, незалежна ад месца пражывання або часу існавання чалавека. З іншага боку, адносная беднасць мае месца ў той ці іншай краіне, калі чалавек не здольны дасягнуць мінімальнага ўзроўня жыцця, у параўнанні з астатняй часткай насельніцтва гэтай краіны. Такім чынам, парог, пры якім вызначаецца адносная беднасць вар’іруецца ад адной краіны да іншай або ад аднаго грамадства да іншага.

Забеспячэнне асноўных патрэбаў можа быць абмежавана няздольнасцю ўрада прадастаўляць паслугі праз карупцыю, ухіленне ад выплаты падаткаў, запазычанасці і крэдытных умоў, і ад уцечкі мазгоў у сферы аховы здароўя і спецыялістаў у галіне адукацыі. Стратэгіі павелічэння даходаў, каб зрабіць асноўныя патрэбы больш даступнымі, як правіла, уключаюць у сябе сацыяльнае забеспячэнне, прадастаўленне эканамічнай свабоды і фінансавых паслуг.

Скарачэнне беднасці па-ранейшаму з’яўляецца сур’ёзнай праблемай і мэтай для шматлікіх міжнародных арганізацый, як то Арганізацыя Аб’яднаных Нацый і Сусветны банк.

## Гл. таксама 
* Карупцыя

## Спасылкі 
* Сусветная праграма забеспячэння харчам.
Галеча

**Галеча** ці **ўскрайняя** **беднасць**, **абсалютная беднасць** — стан, які характарызуецца цяжкай дэпрывацыяй асноўных патрэб чалавека, як то патрэбы ў харчаванні, пітной вадзе, санітарыі, аховы здароўя, жылля, адукацыі і інфармацыі. Гэты стан залежыць не толькі ад даходу, але і ад доступу да паслуг.

Паняцце галечы ўведзена Арганізацыяй Аб’яднаных Нацый у 1995 годзе. У 2008 годзе галеча вызначана Сусветным банкам, як стан калі чалавек жыве менш за 1,25 долары на дзень у цэнах 2005 года. Гэты бюджэт эквівалентны 1 долару на дзень у цэнах 1996 года ў ЗША. Пераважную большасць людзей, якія жывуць ва ўмовах ускрайняй беднасці, а менавіта 96 % такіх, жывуць у краінах Паўднёвай Азіі, Афрыкі на поўдзень ад Сахары, краінах Карыбскага басейна, Усходняй Азіі і Ціхага акіяна і амаль палова пражываюць у Індыі і Кітаі.

Скарачэнне маштабаў галечы і голаду стала першай мэтай развіцця тысячагоддзя, якую ўсталявалі 189 дзяржаў-членаў Арганізацыі Аб’яднаных Нацый у 2000 годзе. У прыватнасці, адна з мэт прадугледжвала зніжэнне галечы ў два разы да 2015 года. Мэта была дасягнута на 5 гадоў раней за планаваны тэрмін. Да 2030 года паводле планаў ААН, Сусветнага банку і ЗША галеча павіны выкараніць.

## Спасылкі 
* Eradicate Extreme Poverty and Hunger by 2015. UN Millennium Development Goal

Катэгорыя:Беднасць
Плюралізм

**Плюралізм** (ад лац. Pluralis — множны) — філасофска-светапоглядная пазіцыя, згодна з якой існуе некалькі незалежных адзін ад аднаго пачаткаў, першапрычын, відаў быцця, а таксама разнастайнасць ісцін, тэорый, метадаў, формаў і прынцыпаў ведаў, аднолькава раўнавартасных з пункту гледжання суб’екта спазнання.

Тэрмін «плюралізм» увёў Хрысціян Вольф у 1712 годзе, як супрацьлегласць манізму, у якім прызнаецца адзіная аснова ўсяго існага.
Разнавіднасцю плюралізму з’яўляецца дуалізм, які зводзіць колькасць незалежных пачаткаў да двух.
Класічным плюралістам, які прызнаваў больш за два незалежных першапачатка, лічыцца Эмпедокл. Ён вучыў, што свет утвораны чатырма элементамі — зямлёй, вадой, паветрам і агнём, якія вечныя, нязменныя і, такім чынам, не ўплываюць адзін на аднаго і не пераходзяць адзін у другі. Усё ў свеце тлумачыцца іх механічным змешваннем.

Адрозніваюць наступныя віды плюралізму:
* Філасофскі плюралізм
* Ідэалагічны плюралізм
* Палітычны плюралізм
* Рэлігійны плюралізм
* Касмічны плюралізм

## Літаратура 
Г. Д. Левин Плюрализм / Новая философская энциклопедия: В 4 т. М.: Мысль. Под редакцией В. С. Стёпина. 2001.

Катэгорыя:Філасофская тэрміналогія
Баскетбольны саюз Рэспублікі Сербскай

**Баскетбольны саюз Рэспублікі Сербскай** () — баскетбольная федэрацыя, якая займаецца арганізацыяй клубных турніраў па баскетболе, кіраванні баскетбольнымі клубамі і развіццём баскетбола на тэрыторыі Рэспублікі Сербскай. Супрацоўнічае з Міністэрствам па справах сям’і, моладзі і спорту Рэспублікі Сербскай. Паўнапраўны член Спартыўнага саюза Рэспублікі Сербскай, супрацоўнічае з баскетбольным саюзам Сербіі. Адрас галоўнага офісу: Баня-Лука, вуліца Драгаміра «драг» Маліч, дом 1.

## Турніры 
Баскетбольны саюз Рэспублікі Сербскай кіруе баскетбольнымі клубамі Рэспублікі Сербскай і арганізуе правядзенне спаборніцтваў па баскетболе ў краіне.
* Кубак Рэспублікі Сербскай па баскетболе
* Першая мужчынская ліга Рэспублікі Сербскай па баскетболе
* Першая жаночая ліга Рэспублікі Сербскай па баскетболе
* Другая мужчынская ліга Рэспублікі Сербскай па баскетболе (група "Захад")
* Другая мужчынская ліга Рэспублікі Сербскай па баскетболе (група "Усход")
* Другая мужчынская ліга Рэспублікі Сербскай па баскетболе (група «Цэнтр»)
* Баскетбольны савет Рэспублікі Сербскай
* Баскетбольная ліга ў межах Малых алімпійскіх гульняў Рэспублікі Сербскай

## Арганізацыя 
На чале саюза стаіць прэзідэнт Барыс Спасоевіч. Вышэйшыя органы — Скупшчына і Прэзідыум. У самім баскетбольным саюзе дзейнічае Аб’яднанне баскетбольных трэнераў Рэспублікі Сербскай. Кіраўніцтву саюза падпарадкоўваюцца чатыры баскетбольныя камітэты (па рэгіёнах):
* Баня-Лука
* Біеліна і Братунац
* Раманія — Герцагавіна і Білеча
* Дабой і Мадрыча

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт саюза  
* Зоран Тегелтија, предсједник Кошаркашког Савеза Републике Српске  
* Ку­п Републике Српске: Пехар пиварима 

Катэгорыя:Баскетбол у Босніі і Герцагавіне
Катэгорыя:Спорт у Рэспубліцы Сербскай
Катэгорыя:Баскетбольныя арганізацыі
Вячаслаў Яраславіч

**Вячаслаў Яраславіч** (1036—1057) — князь смаленскі (1055—1057). Сын вялікага князя кіеўскага Яраслава Мудрага.

## Біяграфія 
Адзін з малодшых сыноў Яраслава Мудрага і Інгігерды. Нарадзіўся, верагодна, у Кіеве, дзе жыў да паўналецця. У 1054 годзе пасля смерці Яраслава атрымаў Смаленскае княства.

## Спасылкі 
* Біяграфія і партрэт «Українці в світі»  

Катэгорыя:Князі смаленскія
Катэгорыя:Рускія князі XI стагоддзя
Катэгорыя:Рурыкавічы
Дубляны (Самбірскі раён)

**Дубляны** () — пасёлак гарадскога тыпу Самбірскага раёна Львоўскай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр Дублянскай пасялковай аб’яднанай тэрытарыяльнай абшчыны, утворанай 12 жніўня 2015 года шляхам аб’яднання Дублянскага пасялковага і Вялікаазімінскага і Лукаўскага сельскіх саветаў Самбірскага раёна.

## Геаграфія 
Дубляны размешчаны ў 76 км на паўднёвы захад ад абласнога цэнтра — горада Львоў і ў 15 км на ўсход ад раённага цэнтра — горада Самбір. Знаходзяцца Дубляны ў басейне верхняга Днястра на рацэ Варыцінь, якая ўпадае ў раку Быстрыца — правы прыток Днястра.

## Гісторыя 
Паводле падання, назва мястэчка паходзіць ад дубовых лясоў, якіх калісьці было шмат у гэтай мясцовасці. Першае пісьмовае згадванне аб Дублянах адносіцца да 12 снежня 1432 года. Менавіта ў той дзень у горадзе Ланцуце (цяпер Польшча) кароль Уладзіслаў Ягайла зацвердзіў грамату аб дараванні Самбірскаму старасце Пятру Адравонжу 8 палёў у Дублянах.

Аж да 1772 года Дубляны былі не шараговым мястэчкам, а цэнтрам ключа, таму мелі на сваёй тэрыторыі двор, дзе знаходзілася адміністрацыя, якая збірала павіннасці з усіх навакольных вёсак Дублянскага ключа.

У выніку першага падзелу Польшчы, які быў падпісаны 5 жніўня 1772 года, мястэчка адышло да Аўстрыйскай імперыі і стала камеральным, г. зн. належным да дзяржаўнай казны (камеры). Адміністрацыйнае дзяленне было зменена, і мястэчка належала цяпер да Самбірскай акругі (цыркулу), а ўжо па новым падзеле 1856 года яно стала належаць да Львоўскага ваяводства і да Самбірскага павету. у 1895 годзе ў выніку неўраджаю ў мястэчку памерла ад голаду 40 сем’яў. У 1902 годзе ў выніку дажджоў ураджай загінуў на палях.

У 1934—1939 гг. мястэчка было цэнтрам гміны Дубляны Самбірскага павета Львоўскага ваяводства.

У 1940—1941 і 1944—1959 гг. было цэнтрам Дублянскага раёна Драгобыцкай вобласці.

У 1941 годзе пасёлак акупаваны нямецкімі войскамі. Вясной 1944 года гітлераўцы прывезлі 20 закладнікаў, якія былі звязаны па 5 чалавек калючым дротам, і расстралялі іх у цэнтры мястэчка. У 1963 годзе на гэтым месцы ўстаноўлены абеліск.

У савецкія часы да мястэчка далучана былая нямецкая калонія Кранцберг () — цяпер гэта паўднёвая частка пасёлка (на правым беразе ракі Прут).

## Насельніцтва 
Насельніцтва Дублян (на 1 студзеня 2020 года) складае 1688 жыхароў.

**Дынаміка колькасці насельніцтва ў Дублянах**

## Крыніцы 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Львоўскай вобласці
Катэгорыя:Населеныя пункты Самбірскага раёна
The Last Stand

***The Last Stand*** (*англ.* "*Апошняя бітва*") — восьмы студыйны альбом шведскага паўэр-метал гурта Sabaton, выдадзены 19 жніўня 2016 года. Быў спрадзюсаваны Петэрам Тэктгрэнам на студыі Abyss. Як і папярэдні альбом Sabaton Heroes, The Last Stand з’яўляецца канцэптуальным альбомам і быў прысвечаны знакамітым абарончым аперацыям.  Першы сінгл альбома, «The Lost Battalion», быў выдадзены 10 чэрвеня, пасля яго ішлі «Blood of Bannockburn» (15 ліпеня) і «Shiroyama» (12 жніўня).

## Спіс кампазіцый 
### Бонусныя трэкі 
## Выканаўцы 
* Ёакім Бродэн — вакал і клавішныя
* Пэр Сундстром — бас і бэк-вакал
* Крыс Роланд — сола і рытм-гітара і бэк-вакал
* Тобэ Энглунд  — сола і рытм-гітара і бэк-вакал
* Ханнес Ван Дау — ударныя

Катэгорыя:Альбомы Sabaton
Аман Гуміравіч Тулееў

**Аман Гуміравіч Тулееў** (народж. **Амангельды Малдагазыевіч Тулееў**, ; , Краснаводск, Туркменская ССР, СССР — , Кемерава, Расія) — расійскі дзяржаўны і палітычны дзеяч.

Губернатар Кемераўскай вобласці (1997—2018). Сышоў у адстаўку пасля  25 сакавіка 2018 года. Дэпутат Савета народных дэпутатаў Кемераўскай вобласці, старшыня Савета народных дэпутатаў з 10 красавіка 2018 года.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Губернатары Кемераўскай вобласці
Катэгорыя:Міністры Расіі
Катэгорыя:Члены Савета Федэрацыі Расіі (1996—2000)
Катэгорыя:Кавалеры ордэна Дружбы народаў (Беларусь)
Плэй-оф НБА 2018

**Плэй-оф НБА 2018** — паслясезонны турнір Нацыянальнай Баскетбольнай Асацыяцыі сезона 2017/2018. Праходзіў з 14 красавіка да 8 чэрвеня 2018 года, скончыўшыся Фіналам НБА, у якім чэмпіёны Заходняй канферэнцыі Голдэн Стэйт Уорыярз перамаглі чэмпіёнаў Усходняй канферэнцыі Кліўленд Кавальерс з лікам у серыі 4:0. Самым каштоўным гульцом фінала ў другі раз запар стаў Кевін Дзюрэнт з Голдэн Стэйт Уорыярз.

## Сетка 
## Крыніцы 
## Спасылкі 
2018
Катэгорыя:Сезон НБА 2017/2018
Катэгорыя:2018 год у баскетболе