open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Марына Генадзеўна Бацюкова

**Марына Генадзеўна Бацюкова** (нар. , г. Мінск) — беларуская мастачка дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва, фатографка.

## Біяграфія 
Нарадзіўся  года ў Мінску. Скончыла ў 1983 годзе БДУІР. Удзельніца мастацкіх выставак з 1989 года.

Член Беларускага саюза мастакоў з 1994 года, удзельніца творчага аб’яднання «Пагоня».

У 2005—2006 гадах вучылася Творчых майстэрнях па фатаграфіі Беларускай дзяржаўнай акадэміі мастацтваў у Валерыя Лабко. Сябра творчага саюза «Фотамастацтва» з 2007 года, намеснік старшыні саюза з 2012 года. У 2012 годзе прайшла стажыроўку ў Маскоўская школе фатаграфіі і мультымедыя імя А. Родчанкі.

Жыве ў г. Мінску.

## Творчасць 
Працуе ў галіне дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва. Асноўныя творы: кампазіцыі «Памяць продкаў», карона «У гонар каралевы Боны», пано «Лабірынты памяці», камплект чаш «Апакаліпсіс». Спецыялізуецца ў галіне дакументальнай і канцэптуальнай фатаграфіі. Асноўныя тэмы: штодзённасць, псіхалагічныя станы асобы, узаемаадносіны чалавека з навакольным асяроддзем і паводзіны чалавека ў грамадстве.

Творы знаходзяцца ў фондах БСМ, Музеі сучаснага выяўленчага мастацтва ў Мінску, выставачным аб’яднанні «Цэнтральны Дом мастака» ў Маскве, Нацыянальным мастацкім музеі Рэспублікі Беларусь, Нацыянальнай бібліятэцы Беларусі, Магілёўскім абласным мастацкім музеі імя П. В. Масленікава, Мастацкай галерэі Нацыянальнага Полацкага гісторыка-культурнага музея-запаведніка, Мастацкай галерэі ў Нарве (Эстонія), Эстонскай мастацкай акадэміі ў Таліне (Эстонія).

## Сям’я 
Замужам, мае двое дзяцей.

## Узнагароды 
Удастоена звання народнага майстра па скуры (1989). У 2017 годзе за дзейнасць па прапагандзе нематэрыяльнай культурнай спадчыны Беларусі была ўзнагароджана дыпломам ЮНЕСКА.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Мастакі дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва Беларусі
Катэгорыя:Фатографы XXI стагоддзя
Усма

**Усма** () — населены пункт у Вэнтспілскім краі Латвіі. Адміністрацыйны цэнтр Усмскай воласці. Знаходзіцца на беразе возера Усмас. За 52 км ад горада Вэнтспілс.

## Насельніцтва 
## Інфраструктура 
Власная адміністрацыя, дом культуры, бібліятэка, фельчарскі пункт, магазін, паштовае аддзяленне, гасцініцы, лютэранская царква.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Латвіі
Hypoderaeum conoideum

**Hypoderaeum conoideum** — від дыгенетычных смактуноў сямейства .

## Гаспадары 
Вядомыя першыя прамежкавыя гаспадары *Hypoderaeum conoideum* уключаюць прэснаводных слімакоў , , , ,  і .

Іншыя віды прэснаводных слімакоў былі здольныя да эксперыментальнага заражэння: ,  і .

## Крыніцы 
Катэгорыя:Эхінастаматыды
Катэгорыя:Паразіты малюскаў
Катэгорыя:Паразіты птушак
Цэраўкстэ

**Цэраўкстэ** () — населены пункт у Баўскім краі Латвіі. Адміністрацыйны цэнтр Цараўкскай воласці. Знаходзіцца каля аўтадарогі A7 (E67). За 9 км ад горада Баўска.

## Насельніцтва 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Латвіі
Мэжотнэ

**Мэжотнэ** () — вёска ў Латвіі, адміністрацыйны цэнтр Мэжотнэнскай воласці Баўскага краю. Вядома дзякуючы маёнтку князёў Лівенаў - аднаму з лепшых прыкладаў класіцызму на тэрыторыі балтыйскіх краін.
## Насельніцтва 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Латвіі
Брунава

**Бру́нава** () — населены пункт у Баўскім краі Латвіі. Уваходзіць у склад Брунаўскай воласці. За 24 км ад горада Баўска.

## Насельніцтва 
## Інфраструктура 
Аддзяленне пошты і касцёл.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Латвіі
Зурас

**Зурас** () — населены пункт у Вэнтспілскім краі Латвіі. Уваходзіць у склад Варвскай воласці. Знаходзіцца на левым беразе ракі Вэнта каля рэгіянальнай аўтадарогі P108 (Вэнтспілс - Кулдыга - Салдус).

## Насельніцтва 
## Інфраструктура 
Школа, спартовы і культурны цэнтр.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Латвіі
Варвэ

**Ва́рвэ** () — населены пункт у Вэнтспілскім краі Латвіі. Уваходзіць у склад Варвскай воласці (адміністрацыйны цэнтр — вёска Вэнтава). Знаходзіцца на левым беразе ракі Вэнта каля рэгіянальнай аўтадарогі P108 (Вэнтспілс — Кулдыга — Салдус). За 11 км ад горада Вэнтспілс.

## Насельніцтва 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Латвіі
Ліелірбэ

**Лі́елірбэ** (, ) — ліўскае сяло ў Латвіі. Размешчана ў Таргальскай воласці Вэнтспілскага краю.

Узнікла як рыбацкае паселішча, пазней была месцам будаўніцтва караблёў. У Ліелірбэ знаходзяцца старажытныя пахаванні, якія аднесены да археалагічных помнікаў.

## Насельніцтва 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Латвіі
Пітрагс

**Пітрагс** (, ) — ліўская вёска ў Латвіі. Размешчана ў Колкскай воласці Дундагскага краю. Упершыню ўзгадваецца ў гістарычных крыніцах у 1582 годзе.

У вёсцы размешчана царква, пабудаваная баптысцкай абшчынай у 1902 годзе.

## Насельніцтва 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Латвіі
Святло ў Коардзі

**«Святло ў Коардзі»** () — экранізацыя аднайменнай аповесці Ганса Леберэхта. Фільм апавядае пра арганізацыю першых калгасаў у пасляваеннай Эстоніі і класавую барацьбу ў вёсцы.

## Сюжэт 
Паўль Рунгэ, парабак у мінулым, дэмабілізуецца пасля Другой сусветнай вайны з Чырвонай Арміі і, вярнуўшыся ў родную вёску, прымае актыўны ўдзел у арганізацыі калгасу, пераадольваючы супраціў багатых уласнікаў…

## Крыніцы 
Катэгорыя:Фільмы 1951 года
Катэгорыя:Фільмы на эстонскай мове
Валянціна Тэрн

**Валянціна Тэрн** (; —) — эстонская спявачка, актрыса тэатра і кіно.

## Біяграфія 
Нарадзілася 10 снежня 1927 года. Актрыса тэатра «Ванемуйнэ» (Тарту).

Памерла 17 мая 2001 года.

## Творчасць 
* 1951 — «Святло ў Коардзі» — Айна.
* 1956 — «Peibutuslaul» Ааду Хінт — Рыйна; «Толькі мара» Барыса Кырвера — Ірма

## Узнагароды і прэміі 
* Медаль «За працоўнае адрозненне» (30 снежня 1956 г.) — за выдатныя заслугі ў развіцці эстонскага мастацтва і літаратуры і ў сувязі з дэкадай эстонскага мастацтва і літаратуры ў г. Маскве;
* Сталінская прэмія трэцяй ступені (1952) — за выкананне ролі Айна ў каляровай кінакарціне «Святло ў Коардзі» (1951) вытворчасці кінастудыі «Ленфільм» і Талінскай кінастудыі.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Актрысы Эстоніі
Рудальф Нуўдэ

**Рудальф Ну́ўдэ** (; ,  — , ) — эстонскі акцёр тэатра і кіно. Заслужаны артыст Эстонскай ССР (1957).

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў 1909 годзе ў горадзе Гдоў. У 1931—1937 гадах — акцёр тэатра «Выйтлея» ў Нарве.

У 1938—1940 гадах скончыў тэатральную студыю Талінскага рабочага тэатра, дзе іграў да 1942 года. У 1942—1949 гадах — акцёр тэатра «Эстонія» ў Таліне.

У далейшым на працягу 20-ці гадоў — у 1949—1968 гадах — акцёр Эстонскага дзяржаўнага акадэмічнага тэатра драмы.

## Фільмаграфія 
* (1951) «Святло ў Коардзі» — *Каарэл Маасалу*
* (1955) «Яхты ў моры» — *Баброў*
## Крыніцы 
Катэгорыя:Акцёры Эстоніі
Вайдэ

**Ва́йдэ** ,  — ліўская вёска ў Латвіі. Размешчана ў лясной мясцовасці, у Колкскай воласці Дундагскага краю.
## Насельніцтва 
## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Альфонс Бертольд, ліўскі паэт і перакладчык
* Віктар Бертольд, перадапошні носьбіт ліўскай мовы
* Паўлінэ Клявіня, ліўская паэтэса і перакладчыца
* Грызельда Крысціна, найстарэйшая прадстаўніца ліўскага народа
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Латвіі
Паўлінэ Клявіня

**Паўлінэ Клявіня** (пры нараджэнні: Зэбэрга, , ; , Вайдэ, Курзэмэ, Латвія — , , Латвія) — ліўская паэтэса і перакладчыца. Адна з заснавальніц і спявачак ліўскага ансамбля Līvlist. Сабрала калекцыю ліўскага побыту, якая выстаўлена ў Этнаграфічным музеі Латвіі.

Пахаваная на Лясных могілках у Рызе.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Паэтэсы Латвіі
Катэгорыя:Перакладчыкі Латвіі
Грызельда Крысціна

**Грызелда Крысціна** (,  у дзявоцтве: Бертольдэ (Bertholde); , Вайдэ — , Канада) — найстарэйшая прадстаўніца ліўскага народа і найстарэйшы ў свеце носьбіт ліўскай мовы. Была адзінай паўнавартаснай носьбіткай ліўскай мовы (першая родная мова). Пасля яе смерці ў свеце не засталося ніводнага чалавека, для якога ліўская мова была б роднай мовай ці хто гаварыў бы на ёй свабодна. Адным з апошніх праектаў па захаванні ліўскай мовы з’явіўся аўдыёзапіс Грызелдай Крысцінай дзесяці ўрокаў з падручніка Керсці Бойкі «Līvõ kēļ».
## Крыніцы 
Катэгорыя:Апошнія носьбіты моў
Віктар Бертольд

**Віктар Бертольд** (; , Вайдэ — , Латвія) — латвійскі ляснік, педагог і рыбак, апошні носьбіт ліўскай мовы ў Латвіі. Віктар Бертольд быў перадапошнім у свеце чалавекам, для каго ліўская мова была роднай.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Апошнія носьбіты моў
Леанід Аляксандравіч Кміт

**Леанід Аляксандравіч Кміт** (; імя і прозвішча пры нараджэнні — *Аляксей Аляксандравіч Кміта*; , Санкт-Пецярбург — , ) — савецкі акцёр тэатра і кіно. Народны артыст РСФСР (1968). Атрымаў шырокую вядомасць дзякуючы ролі Пецькі ў фільме «Чапаеў».

## Біяграфія 
Аляксей Кміта нарадзіўся 25 лютага (9 сакавіка) 1908 года ў Санкт-Пецярбургу. Скончыўшы школу, працаваў слесарам на Ленінградскім машынабудаўнічым заводзе.

Спачатку Аляксей вучыўся ў тэатральных майстэрнях (ТЭМАС), затым, нягледзячы на ​​заіканне, паступіў у Ленінградскі інстытут сцэнічных мастацтваў (у майстэрню Я. В. Чарвякова), які скончыў у 1931 годзе.

У перыяд вучобы для мілагучнасці ён адкінуў апошнюю літару ад свайго прозвішча і стаў Кмітам. Што да імя, то па дакументах ён як быў Аляксеем, так і застаўся. Але сябры абвыклі яго клікаць Лёнем. І пад імем Леанід Кміт ён пачаў выступаць у тэатры, а затым увайшоў у гісторыю кінематографа.

У кіно Леанід Кміт дэбютаваў у 1928 годзе. Першыя ролі ім былі сыграны яшчэ ў нямым кіно разам з Ігарам Ільінскім. Тады надыходзіла эпоха гукавога кіно. Леанід Кміт перажываў з гэтай нагоды, бо не мог пазбавіцца ад заікання. Усё вырашылася нечакана проста — аднойчы Кміт праваліўся ў калодзеж, засыпаны снегам, пасля чаго перастаў заікацца.

У 1936 годзе Леанід уступіў у трупу Цэнтральнага тэатра Чырвонай Арміі, дзе служыў да 1939 года. У час Вялікай Айчыннай, у 1942—1945 гадах — акцёр ваенных ансамбляў, з 1957 года — акцёр Тэатра-студыі кінаакцёра.

Л. А. Кміт памёр 10 сакавіка 1982 года.

Леанід Кміт у кадры з фільма «Чапаеў» намаляваны на паштовай марцы СССР 1964 года.

## Фільмаграфія 
* (1930) «Саша»
* (1932) «Слава свету» — *Білі Паркер*
* (1933) «Першы ўзвод» — *навабранец Алесь*
* (1934) «Чапаеў» — *Пецька*
* (1934) «Паручнік Кіжэ» — *перапісчык*
* (1956) «Салдаты» — *старшына Чумак, камандзір разведкі*
* (1959) «Строгая жанчына» — *Платон*
* (1964) «Ка мне, Мухтар!»
* (1971) «Рудабельская рэспубліка» — *дзед Цярошка*
* (1976) «Вянок санетаў» — *старшына*

## Крыніцы 
Катэгорыя:Акцёры СССР
Мікіта Савасцьянаў

**Мікіта Савасцьянаў** (нар. , Калуга, Расія) — расійскі валейбаліст.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў г. Калуга, дзе ў 16 гадоў дэбютаваў у Першай лізе чэмпіянату Расіі за месную «Аку».

Выступаў за клубы: «Ака» (Калуга), МДТУ (Масква), «Уладзімір», «Трансгаз Стаўрапаль», «Мурам», «Обнінск», «Магнітка».

Чэмпіён Найвысокай лігі «Б» (2019),Чэмпіён Найвысокай лігі «А» (2020).

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Амбициозный капитан: волейболист клуба «Обнинск» ведет команду к медалям
* Никита Савостьянов — новый связующий «Ярославича»
* Савостьянов Никита/ SAVOSTIANOV NIKITA
* Никита Савостьянов- новый связующий Солигорского «Шахтера»
* Nikita Savostyanov

Катэгорыя:Валейбалісты Расіі
Сцяпан Іванавіч Туган-Бараноўскі

**Сцяпан Іванавіч Туган-Бараноўскі** (, Гродзенская губерня ― 1906, Масква, Расійская імперыя) ― генерал-маёр Рускай імператарскай арміі (1906).

## Біяграфія 
Нарадзіўся 17 студзеня 1849 года ў сям’і патомных дваран Гродзенскай губерні з ліку беларуска-літоўскіх татар. Яму была прызначаная пенсія з Дзяржаўнага казначэйства 860 рублёў у год і Аляксандр) і трох дачок (Алена, Соф’я, Тамара).

## Узнагароды 
* Ордэн Святога Станіслава 3-й ступені (1875)
* Ордэн Святой Ганны 3-й ступені з мячамі і бантам і румынскі Жалезны крыж «За пераход праз Дунай» (1879)
* Ордэн Святога Станіслава 2-й ступені (1883)
* Ордэн Святой Ганны 2-й ступені (1888)
* Ордэн Святога Уладзіміра 4-й ступені (1891)
* Ордэн Святога Уладзіміра 3-й ступені (1905)

## Крыніцы 
Катэгорыя:Выпускнікі Першага кадэцкага корпуса
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Гродзенскай вобласці
Катэгорыя:Выпускнікі Канстанцінаўскага артылерыйскага вучылішча
Катэгорыя:Удзельнікі руска-турэцкай вайны 1877—1878
Катэгорыя:Генерал-маёры (Расійская імперыя)
Катэгорыя:Вікіпедыя:Артыкулы з ручной вікіфікацыяй дат у картцы
Катэгорыя:Артылерысты Расійскай імперыі
Фюсэн

**Фюсэн** () — горад і гарадская абшчына Германіі, у Баварыі, на беразе ракі Лех, якая ўтварае тут возера Форггензэ.

Абшчына размешчана ва ўрадавай акрузе Швабія ў раёне Усходні Альгай.
## Насельніцтва 
## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Патрык Айнсле, нямецкі снукерыст
## Крыніцы 
Катэгорыя:Гарады Баварыі
Лех (рака)

**Лех** (, ) — рака ў Аўстрыі і Германіі (Баварыя), правы прыток Дуная. Працягласць каля 250 км. Заходняя мяжа Баварскіх Альпаў.

Выток ракі размешчаны на паўночна-заходніх схілах Лехтальскіх Альпаў, да мяжы з Германіяй рака цячэ ў глыбокай горнай даліне. Пасля перасячэння мяжы (недалёка ад горада Фюсэн) Лех перасякае Баварскае пласкагор’е. У сярэднім цячэнні на рацэ стаіць горад Ландсберг-ам-Лех, ніжэй — горад Аўгсбург. Сярэдні расход вады пад Ландсбергам-ам-Лех — 85 м³/с, у вусці — каля 120 м³/с. Высокая вада назіраецца ў летні перыяд.

Недалёка ад Аўгсбурга 10-12 жніўня 955 года германскі кароль Атон I Вялікі ў Лехскай бітве разграміў качэўнікаў-венграў, якія бясчынствавалі на тэрыторыі Цэнтральнай Еўропы з пачатку X стагоддзя.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Прытокі Дуная
Катэгорыя:Рэкі Баварыі
Альфонс Бертольд

**Альфонс Бертольд** (, , Вайдэ- , Латвія) — ліўскі паэт і перакладчык. Друкаваўся ў ліўскай газеце "Ліўл"і. Быў вялікім знаўцам вуснай творчасці ліваў. Пачынаючы з Другой сусветнай вайны і да 1980 года быў самым актыўным ліўскім пісьменнікам.

## Біяграфія 
Альфонс Бертольд нарадзіўся ў ліўскай вёскі Вайдэ, у рыбалоўчай сям’і. Скончыў мясцовую школу. Затым вучыўся ва ўніверсітэце ў Фінляндыі. Працаваў да пенсіі ў рыбалоўнай галіне. Памёр 18 ліпеня 1993 г. у Латвіі, пахаваны ў Вайдэ.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Паэты Латвіі
Gorgodera

**Gorgodera** — род дыгенетычных смактуноў сямейства .

## Арэал 
Віды гэтага роду сустракаюцца ў Еўропе, Паўночнай Амерыцы, Аўстраліі.

## Віды 
У родзе адзначаны наступныя віды:

*  
*  
*  
*  
*  
*  
*  
*  
*  
*  
*  
*  
*  
*  
*  
*  
*  
*  
*  
*  
*  
*  
*  
*  

## Крыніцы 
Катэгорыя:Дыгенетычныя смактуны
Лідзія Мікалаеўна Смірнова

**Лідзія Мікалаеўна Смірно́ва** (; ) — савецкая і расійская актрыса тэатра і кіно, Народная артыстка СССР (1974).

## Біяграфія 
Нарадзілася ў горадзе Мензялінскт Уфімскай губерні (зараз у Татарстане). У 1938 годзе скончыла Маскоўскае гарадское тэатральнае вучылішча. У час вучобы была актрысай ў Рэалістычным тэатры і Камерным тэатры Таірава. У 1940—1945 гадах — актрыса кінастудыі «Масфільм». З 1945 года Л. М. Смірнова ў Тэатры-студыі кінаакцёра ў Маскве.

Была членам праўлення Саюза кінематаграфістаў Расіі і акадэмікам Нацыянальнай акадэміі кінематаграфічных мастацтваў і навук Расіі. Абіралася дэпутатам раённага і Маскоўскага гарадскога Саветаў.

## Творчасць 
Л. М. Смірнова стварыла шэраг камедыйных, гратэскавых і характарных вобразаў. Лірычны талент праявіла ў ролях маладых сучасніц. У кіно дэбютавала ў ролі Шурачкі ў фільме «Маё каханне» рэжысёра У. Корш-Сабліна.
Бытавым тэмпераментам прасякнута выкананне ролі Ноны Паўлаўны ў тэлефільме «Сёстры» (1957, у пракаце — «Два жыцця»).

### Ролі ў кіно 
* «Маё каханне» *Шурачка* (1940);
* «Мы чакаем вас з перамогай» — *калхозніца* (1941);
* «Хлопец з нашага горада» — *Вера* (1942);
* «Яна абараняе Радзіму» — *Фенька, партызанка* (1943);
* «Данецкія шахцёры» — *Вера Мікалаеўна* (1950);
* «Крутыя ўзгоркі» — *Марыя* (1956);
* «Яша Тапаркоў» — *Тася* (1965);
* «Гнёзды» — *Пелагея* (1966, у пракаце «Аблудны»);
* «Дзядзечкін сон» — *Марыя Аляксандращна* (1967);
* «Вясковы дэтэктыў» — *Дуська* (1969);
* «Аніскін і Фантамас» — *Еўдакія Міронаўна Проніна* (1973);
* «Вяртанне сына» — *Еўдакія* (1977);
* «Прыгожа жыць не забароніш» — *Людміла Сяргееўна Лыхіна* (1982);
* «Веру ў каханне» — *Варвара Андрэеўна Луконіна* (1986);
* «Шапка» — *Наталля Кныш* (1990);
* «Дом» — *Нілаўна* (1995)
і іншыя.

### Ролі ў тэатры 
* «Маладая гвардыя» паводле А. А. Фадзеева — *Люба Шаўцова* (1948);
* «Востраў міру» Я. Пятрова — *Памэла* (1949);
* «Апошнія» М. Горкага — *Надзея* (1953);
* «Смерць Пазухина» М. Я. Салтыкова-Щадрына — *Анна Пятроўна Жываедава* (1955);
* «Суровае поле» паводле А. В. Калініна — *Феня* (1963);
* «Жыццё маё — кінематограф» — *Лідзія Смірнова* (1988)
і іншыя.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* 
* *Иванова В. С.* Лидия Смирнова. — М.: Искусство, 1972. — 112, [32] с. — (Мастера советского кино)
* *Зоркая Н.* Лидия Смирнова. — М.: СК СССР, 1975. — 24 с. — 60 000 экз.
* *Михалков С.* Наша дружба [: Лидия Смирнова] // Мой любимый актёр: Писатели, режиссёры, публицисты об актёрах кино [: сб.] / Сост. Л. И. Касьянова. М.: Искусство, 1988. — С. 261—274.

## Спасылкі 
* Смирнова Лидия Николаевна // Мосфильм
* 25 июля — День памяти Лидии Николаевны Смирновой // Комитет по культуре администрации Минераловодского муниципального округа Ставропольского края

Катэгорыя:Актрысы тэатра СССР
Катэгорыя:Кінаактрысы СССР
Катэгорыя:Акцёры агучвання СССР
Катэгорыя:Актрысы XX стагоддзя
Фрайталь

**Фрайталь** () — горад, са статусам вялікага раённага, размешчаны ў зямлі Саксонія (Германія). Падпарадкаваны зямельнай дырэкцыі Дрэздэн. Уваходзіць у склад раёна Саксонская Швейцарыя — Усходнія Рудныя Горы. Плошча — 40,53 км ². Афіцыйны код раёна — 14 2 90 130.

## Насельніцтва 
## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Ніка Вальтэр, нямецкі бабслеіст
* Енс Крупа, нямецкі плывец, алімпійскі медаліст
## Крыніцы 
Катэгорыя:Гарады Саксоніі
Мельк

**Мельк** () — горад у Ніжняй Аўстрыі, размешчаны на Дунаі. Мельк з’яўляецца заходняй брамай вобласці Вахау, занесенай у спіс аб’ектаў Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА.

Плошча горада складае 25,70 км², шчыльнасць насельніцтва — 219 чал./км². У 831 годзе Мельк упершыню згадваецца пад назвай Медыліка (*Medilica*).
## Насельніцтва 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Гарады Ніжняй Аўстрыі
Донаўэшынген

**Донаўэшынген** () — горад у Германіі, размешчаны ў зямлі Бадэн-Вюртэмберг.

Падпарадкаваны адміністрацыйнай акрузе Фрайбург. Уваходзіць у склад раёна Шварцвальд-Бар. Плошча - 104,63 км². Афіцыйны код - 08 3 26 012.

Горад падзяляецца на 7 гарадскіх раёнаў.

Тут на вышыні 672 м над узроўнем мора зліваюцца рэкі Брыгах і Брэг, утвараючы найбуйнейшую ў Еўрапейскім Саюзе раку — Дунай.

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Ансельм Кіфер, нямецкі мастак

## Крыніцы 
Катэгорыя:Гарады Бадэн-Вюртэмберга
Трубарэз

**Трубарэ́з** — інструмент і прыстасавенне для рэзкі труб.

Адрозніваюць
* *ручны* — рэзка замацаванай у цісках трубы робіцца ролікамі трубарэза, які паварочваецца вакол трубы;
* *кумулятыўны* — рэзка ўзрывам. Уяўляе 2 паўколцы з меднай трубкі, запоўненыя выбуховым рэчывам (гексагенам), якое падрываецца электрадэтанатарам дыстанцыйна.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Рэзныя інструменты
Мэцью Мак-Гроры

**Мэцью Мак-Гроры** (; , Уэст-Чэстэр - , ) — амерыканскі акцёр, вядомы шмат у чым дзякуючы свайму вялікаму росту (2,29 м).

## Біяграфія 
Нарадзіўся 17 мая 1973 года ва Уэст-Чэстэры, штат Пенсільванія, ЗША.

Уладальнік самай вялікай у свеце ступні (уключаны ў Кнігу рэкордаў Гінэса) і гіганцкага росту — 2 м 29 см. У дзіцячым садку ён быў ростам 150 см і важыў каля 70 кг. Даўжыня яго ступняў дасягала 45 сантыметраў. Абутак яму шыла кампанія «Converse», а шкарпэткі шыла мама.  

Мэцью кінуў юрыдычную школу ў 1998 годзе, каб удасканальваць акцёрскае майстэрства. Дзякуючы сваёй унікальнай знешнасці і акцёрскаму таленту Мэцью Мак-Гроры за кароткі час удалося стварыць вялікую колькасць работ у Галівудзе і на тэлебачанні. Сыграў шэраг эпізадычных роляў, у тым ліку ў тэлесерыяле «Зачараваныя». Сыграў адну з ключавых роляў у культавым фільме Ціма Бёртана «Буйная рыба».

Памёр 9 жніўня 2005 года на 33-м годзе жыцця ў Лос-Анджэлесе. Смерць наступіла ад сардэчнай недастатковасці.

## Зноскі 
Катэгорыя:Акцёры ЗША
Кубак Беларусі па валейболе сярод жанчын 2024

**Кубак Беларусі па валейболе сярод жанчын 2024** — 29-ы кубак Рэспублікі Беларусь па валейболе сярод жанчын.

## Першы этап 
Каманды, якія занялі першыя месцы ў сваіх групах па выніках выходзяць у фінал чатырох.

### Турнірная табліца — Група А 
### Турнірная табліца — Група Б 
### Турнірная табліца — Група В 
## Вынікі чатырох 
## Найлепшыя гульцы 
* Найлепшы сувязны — Лізавета Тамашэўская («Мінчанка»)
* Найлепшы нападаючы — Анастасія Міклашэвіч («Камунальнік-ГрДУ»)
* Найлепшы блок — Надзея Столяр («Мінчанка»)
* Найлепшы абаронца — Аляксандра Панасюк («Прыбужжа Брэст»)
* MVP — Таццяна Холад («Прыбужжа Брэст»)

## Гл. таксама 
* Кубак Беларусі па валейболе сярод жанчын 2023
* Кубак Беларусі па валейболе сярод жанчын 2025

## Спасылкі 
* Турнирные таблицы предварительных этапов Кубка Беларуси
* «Минчанка» — обладатель Кубка Беларуси 2024
* Первый игровой день финального этапа Кубка Беларуси 2024 среди женщин
* Уступаем в борьбе за бронзовые медали девушкам из Гродно😔

Катэгорыя:2024 год у валейболе
Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 2024 годзе
2024
Катэгорыя:Снежань 2024 года
Раман Пасавец

**Раман Пасавец** (нар. ) — беларускі валейбаліст.

## Біяграфія 
Першым трэнерам балю Анжаліка Іванаўна Кухарская. З 2015 па 2017 год вучыўся і выступаў за РДВАР. З 2017 года тры сезоны правёў у камандзе «МАПІД», а ў 2020 годзе перайшоў у асноўны склад.

## Дасягненні 
*   Срэбраны прызёр чэмпіянату Беларусі (4): 2022/23, 2021/22, 2020/21, 2019/20
*   Бронзавы прызёр чэмпіянату Беларусі (1):2023/24
*   Сярэбраны прызёр Кубка Беларусі (3): 2022/23, 2020/21, 2019/20
*   Бронзавы прызёр Кубка Беларусі (1): 2023/24
*   Уладальнік Суперкубака Беларусі (1): 2021/22
*   Сярэбраны прызёр Суперкубака Беларусі (4): 2023/24, 2022/23, 2020/21, 2019/20

## Спасылкі 
* Roman Pasovets
* Роман Пасовец/ Roman Pasovets
* Блокирующий Роман Пасовец будет защищать цвета нашего клуба в сезоне 2024/2025

Катэгорыя:Валейбалісты Беларусі
Nintendo Switch 2

«**Nintendo Switch 2**» — гібрыдная гульнявая сістэма ад японскай кампаніі «Nintendo», якая знаходзіцца ў распрацоўцы і стане пераемніцай «Nintendo Switch». Выхад новай сістэмы чакаецца 5 чэрвеня 2025 года.

## Гісторыя 
Чуткі аб маючай адбыцца новай прыладзе, закліканай замяніць «Nintendo Switch», пачалі цыркуляваць з ліпеня 2023 года, калі з’явіліся звесткі аб тым, што многія партнёры «Nintendo» атрымалі дэў-кіты новай кансолі.

«Nintendo Switch 2» была афіцыйна анансаваная 16 студзеня 2025 года, масавае вытворчасць і продажы запланаваны ў 2025 годзе. 2 красавіка 2025 года ў рамках мерапрыемства Nintendo Direct «Nintendo» плануе апублікаваць больш падрабязную інфармацыю пра прыладу.

## Характарыстыкі 
У «Switch 2» выкарыстоўваюцца , якія далучаюцца да кансолі праз магнітныя кантакты, і док-станцыя іншага дызайну.

## Гульні 
«Nintendo Switch 2» назад сумяшчальная з большасцю гульняў бібліятэкі «Switch», якія выходзілі на фізічных носьбітах і праз лічбавую дыстрыбуцыю; новае прылада будзе выкарыстоўваць існуючы сэрвіс . Для забеспячэння сумяшчальнасці з фізічнымі носьбітамі , якія выкарыстоўваліся для дыстрыбуцыі гульняў «Nintendo Switch», новая кансоль таксама будзе мець адпаведны раз’ём для іх.

Чакаецца, што для новай кансолі будуць выпускацца абноўленыя і палепшаныя версіі гульняў «Nintendo», якія ўжо выйшлі напрыклад .

## Заўвагі 
Катэгорыя:Вікіпедыя:Артыкулы са спасылкамі на элементы Вікіданых без беларускага подпісу
Суперкубак Беларусі па валейболе 2020

**Суперкубак Беларусі па валейболе 2020 года** прайшоў 20 лютага 2021 года ў горадзе Мінск, на пляцоўцы «Уручча». У матчы сустрэліся чэмпіён 2019/2020 клуб «Шахцёр Салігорс» і фіналістам кубка 2019 года мінскі клуб «Будаўнік Мінск».

## Справаздача аб матчы 
* Будаўнік Мінск 1:3 (25:19, 23:25, 29:31, 21:25) Шахцёр Салігорс

## Склад каманды Шахцёра 
6. Уладзіслаў Бабкевіч (2001) 
13. Ілья Бураў (1996) 
14. Андрэй Марчанка (1997) 
18. Максім Шкрэдаў (1997) 
21. Аляксей Кураш (1988) 
24. Максім Багатка (2001) 
10. Уладзіслаў Драпчынскі (1996) 
1. Андрэй Радзюк (1990) 
8. Вячаслаў Шмат (1997) 
11. Уладзіслаў Лашакоў (1994) 
9. Ілья Ганчарук (2000) 
15. Рыгор Юшчук (1994) 
16. Дзмітрый Ваш (1988) 
20. Яўген Грэцкі (2001) 
	
* Віктар Бекша (галоўны трэнер)

## Склад каманды Будаўніка 
4. Сяргей Антановіч (1986) 
6. Сяргей Акуліч (1986) 
15. Канстанцін Цюшкевіч (1999) 
17. Ілья Марозаў (2002) 
18. Вадзім Пранько (1991) 
19. Канстанцін Панасенка (1994) 
20. Максім Будзюхін (1992) 
2. Павел Аўдочанка (1990) 
7. Раман Пасавец (1999) 
8. Аляксей Комар (1990)
9. Антон Сінгаеўскі (1994) 
3. Ілья Лапато (1996)  
10. Пётр Мінянкоў (1999)  
11. Яўген Котаў (2002) 
* Аляксандр Сінгаеўскі (галоўны трэнер)

## Гл. таксама 
* Суперкубак Беларусі па валейболе 2019
* Суперкубак Беларусі па валейболе 2021
## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 2021 годзе
2020
Катэгорыя:2021 год у валейболе
Суперкубак Беларусі па валейболе 2019

**Суперкубак Беларусі па валейболе 2019 года** прайшоў 4 кастрычніка 2019 года ў горадзе Салігорск, на пляцоўцы «Трэст Шахтаспецбуда». У матчы сустрэліся чэмпіён 2018/2019 клуб «Шахцёр Салігорс» і фіналістам кубка 2018 года мінскі клуб «Будаўнік Мінск».

## Справаздача аб матчы 
* **Шахцёр Салігорс** 3:1 (22:25, 28:26, 25:19, 25:14) Будаўнік Мінск

## Склад каманды Шахцёра 
1. Андрэй Радзюк (1990) 
8. Вячаслаў Шмат (1997) 
13. Ілья Бураў (1996) 
15. Уладзімір Цяўкун (1988, Украіна) 
17. Алег Хмялеўскі (1985) 
21. Аляксей Кураш (1988) 
14. Андрэй Марчанка (1997) 
6. Уладзіслаў Бабкевіч (2001)  
18. Максім Шкрэдаў (1997) 
19.	Вячаслаў Чараповіч (1992) 
23. Даніла Паўлавіч (1997, Сербія) 
24. Максім Багатка (2001)  
22.	Станіслаў Забароўскі (1988) 	
16. Дзмітрый Ваш (1988) 
* Віктар Бекша (галоўны трэнер)

## Склад каманды Будаўніка 
11. Арцём Кудрашоў (1995) 
7. Раман Пасавец (1999) 
10. Вінісіус Сантас (1986) 
14. Уладзіслаў Давыскіба (2001) 
15. Канстанцін Цюшкевіч (1999) 
18. Вадзім Пранько (1991) 
20. Максім Будзюхін (1992) 
4. Сяргей Антановіч (1986) 
5. Уладзімір Кавальчук (1984)  
8. Аляксей Комар (1990)
19. Канстанцін Панасенка (1994) 
3. Юрый Мартынаў (1991)  
6. Сяргей Акуліч (1986)  
9. Антон Сінгаеўскі (1994) 
* Аляксандр Сінгаеўскі (галоўны трэнер)

## Гл. таксама 
* Суперкубак Беларусі па валейболе 2018
* Суперкубак Беларусі па валейболе 2020
## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 2019 годзе
2019
Катэгорыя:2019 год у валейболе
Nintendo Switch OLED

**«Nintendo Switch OLED»** — хатняя гульнявая кансоль, якая распрацавана «Nintendo» і прадаецца ў крамах па цане 349,99 еўра. З’яўляецца трэцяй мадэллю  «Nintendo Switch», была выпушчана 8 кастрычніка 2021 года. Гэта палепшаны варыянт кансолі «Nintendo Switch», які мае сярод іншага, лепшы дысплей і больш памяці.
## Тэхнічныя характарыстыкі
## Крытыка
«Nintendo Switch OLED» атрымаў высокую ацэнку за больш яркія і насычаныя колеры, большы і выразны экран, але гэта не вырашае праблему дрэйфу Joy-con.
## Гл. таксама
## Зноскі
## Літаратура
## Спасылкі
*
* 

Катэгорыя:Камп’ютарныя гульні 2021 года
Nintendo Switch Lite

— , распрацаваная японскай кампаніяй «Nintendo». Прадстаўляе сабой аблегчаную версію кансолі «Nintendo Switch». Упершыню была анансавана 10 ліпеня 2019 года. Галоўнае адрозненне гэтай кансолі ад «Nintendo Switch» — адсутнасць здымных   і дак-станцыі, а таксама HD-вібрацыі. На старце продажаў было даступна 5 раскаляровак: шэры, бірузовы, жоўты, каралавы (светла-ружовы) і сіні, а таксама адмысловая серыя «Zacian and Zamazenta» шэрага колера з сінімі і чырвонымі  і , выпушчаная да старту продажаў «», і версія «Dialga and Palkia», выпушчаная да старту продажаў «Pokémon Legends: Arceus».

## Гісторыя 
Па дадзеных , мэтай «Nintendo» пры выпуску «Switch Lite» было вытворчасць прылады коштам менш за $200, прызначанага для казуальных геймераў. Каб дамагчыся гэтага, «Nintendo» дамовілася аб зніжэнні коштаў са сваімі пастаўшчыкамі кампанентаў. Акрамя таго, часопіс заявіў, што «Nintendo» прыцягнула «» у якасці пастаўшчыка акумулятараў у дадатак да TDK, каб знізіць выдаткі і выклікаць канкурэнцыю паміж двума кампаніямі.

## Адрозненні ад «Nintendo Switch» 
Кансоль мае меншую дыяганаль экрана, якая складае 5,5 цаляў (14 см). На левым інтэграваным  прысутнічае D-Pad, наўзамен падзеленым кнопак кіравання «старэйшай» мадэлі. Маючы меншую батарэю ( у параўнанні з ), «Nintendo Switch Lite» выкарыстоўвае больш энергаэфектыўны 16-і нанаметровы працэсар «Tegra X1+», які дазваляе падоўжыць час працы кансолі з 2,5—6,5 гадзін да 3—7 гадзін на адным зарадзе батарэі.

Сістэма не падтрымлівае выкарыстанне дак-станцыі і вывад малюнка на знешнія маніторы. Гульцы, якія паспрабуюць набыць гульні, якія патрабуюць тэлевізійнага або настольнага рэжыму, праз «eShop», будуць апавешчаныя аб несумяшчальнасці. Аднак сістэма падтрымлівае падключэнне знешніх кантролераў. Некаторыя гульні, такія як «», патрабуюць выкарыстання знешніх кантролераў Joy-Con. Пэўныя кантралёры, такія як кантралёры «GameCube» працуюць з сістэмай, але патрабуюць дадатковых адаптараў, так як звычайны адаптар «GameCube» для «Switch» выкарыстоўвае парты USB на поўнапамернай дак-станцыі «Switch».

На думку Джайны Грэй з часопіса «», адсутнасць здымных кантролераў надае вялікую надзейнасць і трываласць канструкцыі.

## Старт продажаў 
Продажы кансолі стартавалі 20 верасня 2019 года. На той момант у ЗША яна каштавала 199 долараў (ў Расіі ў большасці крам стартавая цана была на ўзроўні ) без уліку падаткаў.

## Заўвагі 
Катэгорыя:Вікіпедыя:Артыкулы з вікі-разметкай у малюнку карткі
Катэгорыя:Nintendo
Суперкубак Беларусі па валейболе 2018

**Суперкубак Беларусі па валейболе 2018 года** прайшоў 21 верасня 2018 года ў горадзе Гомель, на пляцоўцы «Лакаматыў». У матчы сустрэліся чэмпіён 2017/2018 клуб «Шахцёр Салігорс» і уладальнік кубка 2017 года мінскі клуб «Будаўнік Мінск».

## Справаздача аб матчы 
* **Шахцёр Салігорск** 3:1 (25:20, 25:22, 19:25, 25:21) Будаўнік Мінск

## Склад каманды Шахцёра 
3. Юрый Мартынаў (1991) 
5. Уладзімір Жыгмонт (1989) 
8. Вячаслаў Шмат (1997) 
11. Яўгеній Войнаў (1988) 
18. Алег Хмялеўскі (1985) 
21. Аляксей Кураш (1988)  3
1. Максім Будзюхін (1992) 
4. Мікалай Шкляр (1989) 
15. Сяргей Антановіч (1986) 
16. Міхаіл Косач (1985) 
20. Максім Шкрэдаў (1997) 
14. Андрэй Марчанка (1997) 
9. Андрэй Пратасеня (1983) 
* Віктар Бекша (галоўны трэнер)

## Склад каманды Будаўніка 
1. Арцём Кудрашоў (1995) 
2. Павел Аўдочанка (1990) 
12. Арцём Гарамыкін (1985) 
13. Ілья Бураў (1996) 
14. Уладзіслаў Давыскіба (2001) 
18. Вадзім Пранько (1991) 
11. Станіслаў Забароўскі (1988) 
8. Аляксей Комар (1990)
9. Антон Сінгаеўскі (1994) 
15. Канстанцін Цюшкевіч (1999) 
19. Канстанцін Панасенка (1994) 
2. Артур Сабыніч (1996) 
* Аляксандр Сінгаеўскі (галоўны трэнер)

## Гл. таксама 
* Суперкубак Беларусі па валейболе 2017
* Суперкубак Беларусі па валейболе 2019
## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 2018 годзе
2018
Катэгорыя:2018 год у валейболе
Халакост у Мядзельскім раёне

За час акупацыі практычна ўсе яўрэі Мядзельскага раёна былі забітыя, а нешматлікія ацалелыя ў большасці ваявалі пасля ў партызанскіх атрадах.

Немцы, рэалізуючы нацысцкую праграму знішчэння яўрэяў, стварылі на тэрыторыі раёна 5 гета:
* У гета ў Кабыльніку (Нарачы) (жнівень 1941 — 21 верасня 1942) былі забітыя каля 200 габрэяў.
* У гета ў Крывічах (1941 — 13 верасня 1942) былі забітыя каля 500 габрэяў.
* У гета ў Мядзелі (лета 1941 — 21 верасня 1942) былі забітыя больш за 100 габрэяў.
* У гета ў Будславе (да восені 1941 года) забіта невядомая колькасць чалавек.
* У гета ў Свіры (да жніўня 1942) было забіта 700 чалавек.

У Мядзельскім раёне 6 чалавек былі ўдастоены ганаровага звання «Праведнік народаў свету» ад ізраільскага мемарыяльнага інстытута «Яд ва-Шэм» «*у знак глыбокай удзячнасці за дапамогу, аказаную яўрэйскаму народу ў гады Другой сусветнай вайны*»: Валай Іван, Жалубоўскі Адольф, Тункевіч Іозеф, Шаранговічы Іван, Паўліна і Уладзімір.

Люцыян Хмялёвец — пробашч парафіі ў вёсцы Канстанцінава Свірскага сельсавета, 4 ліпеня 1941 года падпісаў з нямецкім камендантам у Свіры дагавор аб сваёй персанальнай адказнасці, чым выратаваў ад расстрэлу 16 чалавек. Сярод выратаваных былі і 4 габрэі.

Помнікі ахвярам генацыду яўрэяў у раёне ўстаноўлены ў Будславе (2), Крывічах, Мядзелі (2) і ў Нарачы. 

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* 

Мядзельскі раён
Катэгорыя:Гісторыя Мядзельскага раёна
Дзмітрый Алегавіч Маслоўскі

**Дзмітрый Алегавіч Маслоўскі** (псеўданім Кобра; ) — украінскі вайсковец, удзельнік расійска-ўкраінскай вайны. У 2025 годзе пасмяротна ўзнагароджаны званнем Героя Украіны.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 7 лістапада 1994 года ў сяле Янішаўка Падольскага раёна Адэскай вобласці.

У 2017—2020 гадах удзельнічаў у вайны на ўсходзе Украіны.

Мабілізаваны на вайсковую службу ў 2023 годзе. Прайшоў яго ў 71-й асобнай егерскай брыгадзе. Удзельнічаў у баях на Данецкім, Харкаўскім і Запарожскім напрамках

## Узнагароды 
* Званне Герой Украіны з уручэннем ордэна «Залатая Зорка» (16 студзеня 2025 года, пасмяротна) — за асабістую мужнасць і гераізм, праяўленыя ў абароне дзяржаўнага суверэнітэту і тэрытарыяльнай цэласнасці Украіны, самаадданае служэнне Украінскаму народу.
* Узнагарода Прэзідэнта Украіны «За абарону Украіны».

## Крыніцы
Церэй

**Церэй** () — асоба старажытнагрэчаскай міфалогіі. Сын Арэса і Німфы. Кароль Фракіі. Муж афінскай прынцэсы Прокны.

## Біяграфія 
Прыйшоў на дапамогу Афінам і знішчыў варвараў За гэта Пандзіён ажаніў з ім сваю дачку. Пасля 4 гадоў шлюбу, жадаючы захапіць сястру Прокны, Філамелу, Церэй адправілася ў Афіны і паведаміў ілжывую навіну што Прокна загінула. Ён увёз з сабой Філамелу, якой авалодаў на шляху да дома. Каб яна не магла расказаць пра ўчыненае злачынства, ён адрэзаў ёй язык, а яе заключыў у Парнаскім гроце.

Філамела распавядала сястры пра свае няшчасці, выткала расказ на вопратцы. Прокна знайшла сястру, і яны забілі сына Церэя и Прокны , падаўшы яго стравы Церэю. Багі ператварылі Церэя ў удода, Пракну ў салаўя, а Філамелу ў ластаўку.

Паводле Паўсанія, Церэй валадарыў у Мегарскіх Пагах, скончыў жыццё самагубствам у Мегарах і быў там пахаваны. Яму штогод прыносілі памінальную ахвяру.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Постаці Старажытнай Грэцыі
Катэгорыя:Каралі дакійскія
Катэгорыя:Асобы
Яўгеній Войнаў

**Яўгеній Войнаў** (нар. ) — беларускі валейбаліст. Майстар спорту Беларусі.

## Біяграфія 
Вучыўся ў РДВАР.

Бараніў колеры ГВК з Гомеля, жлобінскага «Металурга», барысаўскага БАТЭ-БДУФК і салігорскага «Шахцёра». У верасні 2019 года перайшоў у чэскі клуб «Блэк Валей Бескіды» з Брно.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Войнов Евгений/ Voinau Yauheni
* Yauheni Voinau 
* Белорусский волейболист Евгений Войнов продолжит карьеру в чешской экстралиге
* Yauheni VOINAU

Катэгорыя:Валейбалісты Беларусі
Катэгорыя:Майстры спорту Беларусі
Катэгорыя:Выпускнікі Рэспубліканскага дзяржаўнага вучылішча алімпійскага рэзерву
Колка

**Колка** (, ) — ліўская вёска ў Латвіі.

## Гісторыя 
Упершыню згадваецца ў 1387 годзе.

Дзейнічае праваслаўны храм і старажытныя праваслаўныя могілкі, а таксама лютэранскі і каталіцкі храмы. У сярэдзіне XX стагоддзя ў Колцы служыў свяшчэннікам Іаан (Гарклаўс).

У пасёлку здымаўся фільм «Крутая Колка» (2011).

## Насельніцтва 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Латвіі
Данііл Ацнюкоў

**Данііл Ацнюкоў** (нар. ) — расійскі валейбаліст.

## Біяграфія 
У 6 гадоў пайшоў у спартовую школу. Калі было 15 гадоў запрасілі выступаць за «Лакаматыў» з Новасібірска.

## Дасягненні 
*   Срэбраны прызёр чэмпіянату Беларусі (1): 2023/24.
*   Сярэбраны прызёр Кубка Беларусі (1): 2023/24.
* срэбны прызёр чэмпіянату Расіі сярод юнакоў 2002–2003 гады нараджэння.
* трэцяе месца Першасці Расіі сярод юнакоў 2001–2002 гады нараджэння.
* золата чэмпіянату Расіі моладзевай лігі 2017–2018 гады нараджэння.
## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Daniil Atnyukov 
* Волейбол — это моя жизнь
* Даниил Атнюков
* Даниил Атнюков
* Daniil Atnyukov
* Трансферные новости из стана гомельской "Энергии"

Катэгорыя:Валейбалісты Расіі
Катэгорыя:Трэнеры «Мурама» (жаночы валейбол)
Катэгорыя:Валейбольныя трэнеры Расіі
Кошрагс

**Ко́шрагс** (, ) — ліўская вёска, дзяржаўна значны помнік горадабудаўніцтва ў Латвіі.

Кошрагс - адно з самых маладых ліўскіх паселішчаў. У 1826 годзе ў Кошрагсе было 75 жыхароў. У сярэдзіне 19 стагоддзя ў Кошрагсе працавала першая сельская ліўская школа. Цяпер тут знаходзіцца 13 дамоў, з іх толькі некалькі выкарыстоўваецца для пастаяннага пражывання.
## Насельніцтва 
## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Аўгуст Скадзіньш, ліўскі паэт і празаік
* Эдгар Ваалгамаа, ліўскі пісьменнік і перакладчык
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Латвіі
Лужня

**Лужня** (, ) — ліўская вёска ў Латвіі. Размешчана ў Таргальскай воласці Вэнтспілскага краю. Пры царскай уладзе ў Лужні знаходзілася артылерыйская батарэя.

## Насельніцтва 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Латвіі
Аўгуст Скадзіньш

**Аўгуст Скадзіньш** (; , Кошрагс — , ) — ліўскі паэт і празаік. Быў вялікім знаўцам ліўскага фальклору. Напісаў адзіную арыгінальную п'есу на ліўскай мове «Vanā Rānda» (Стары Ранда). П'еса была пастаўлена ў 1923 годзе. Быў складальнікам другой і трэцяй ліўскай хрэстаматыі (Toi līvǝd lugdǝbrōntǝz, 1922; Kolmǝz līvǝd lugdǝbrōntǝz, 1923). Быў адным з самых актыўных ліўскіх празаікаў пачатку 1920-х гадоў. Тэматыка твораў у асноўным была накіравана на барацьбу з алкагалізмам.

Скончыў Тэрбацкі інстытут у Ліепаі. Працаваў чыгуначнікам у Мазірбэ і Рызе. Затым працаваў супрацоўнікам у газеце "Jaunākās ziņas". Памёр 1 чэрвеня 1945 года ў Елгаве.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Паэты Латвіі
Суперкубак Беларусі па валейболе 2017

**Суперкубак Беларусі па валейболе 2017 года** прайшоў 7 кастрычніка 2017 года ў горадзе Мінск, на пляцоўцы фізкультурна-аздараўленчага комплекса «Мапід». У матчы сустрэліся чэмпіён 2016/2017 клуб «Шахцёр Салігорс» і уладальнік кубка 2016 года мінскі клуб «Будаўнік Мінск».

## Справаздача аб матчы 
**Будаўнік Мінск** 3:1 (25:20, 25:22, 19:25, 25:21) Шахцёр Салігорс

## Склад каманды Шахцёра 
4. Андрэй Радзюк (1990) 
5. Уладзімір Жыгмонт (1989) 
9. Андрэй Пратасеня (1983) 
12. Арцём Гарамыкін (1985) 
13. Эдуард Венскі (1977) 
17. Алег Хмялеўскі (1985) 
1. Максім Будзюхін (1992) 
2. Віталь Бондар (1988) 
7. Юрый Мартынаў (1991) 
8. Вячаслаў Шмат (1997) 
11. Яўгеній Войнаў (1988) 
18. Яраслаў Прышмонт (1989) 
10. Артур Драпчынскі (1992) 	
14. Андрэй Марчанка (1997) 
* Віктар Бекша (галоўны трэнер)

## Склад каманды Будаўніка 
1. Арцём Кудрашоў (1995) 
6. Сяргей Акуліч (1986) 
7. Дзмітрый Шоркін (1989) 
8. Аляксей Комар (1990)
10. Ніклас Сепанен (1993) 
21. Аляксей Кураш (1988) 
11. Станіслаў Забароўскі (1988) 
13. Ілья Бураў (1996) 
17. Артур Сабыніч (1996) 
18. Кірыл Кубар (1997) 
2. Аляксей Густыр (1978) 	
9. Антон Сінгаеўскі (1994) 	
16. Міхаіл Косач (1985) 
* Аляксандр Сінгаеўскі (галоўны трэнер)

## Гл. таксама 
* Суперкубак Беларусі па валейболе 2018
## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 2017 годзе
2017
Катэгорыя:2017 год у валейболе
Мазірбэ

**Ма́зірбэ** (, ) — ліўская вёска ў Латвіі, «сталіца» ліваў. Размешчана ў Колкскай воласці Дундагскага краю, на тэрыторыі Ліўскага берага.

У першую суботу жніўня ў Мазірбэ праходзіць ліўскае свята. У Мазірбэ дзейнічае летні дзіцячы лагер, дзе ліўскія дзеці могуць пазнаёміцца ​​з мовай і культурай продкаў.
## Насельніцтва 
## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Карліс Сталтэ, ліўскі паэт.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Латвіі
Улдрыкіс Капбергс

**Улдрыкіс Капбергс** (л, , таксама вядомы як «кароль ліваў» — латыш. «Lībiešu ķēniņš»,  Мікэльторніс — , Вэнтспілс, Латвія) — ліўскі паэт, патрыёт Ліўскага берага, самаабвешчаны «кароль ліваў» Улдрыкіс I. Яго абвяшчэнне каралём знайшло шырокую падтрымку ліўскага насельніцтва.

Катэгорыя:Паэты Латвіі
Карліс Сталтэ

**Карліс Сталтэ** (, , , Мазірбэ — , Фербелін, Германія) — настаўнік, царкоўны прымач, арганіст, паэт і публіцыст. Самы актыўны ліўскі пісьменнік. Быў актыўным грамадскім і культурным дзеячам.

Скончыў Рыжскую губернскую гімназію. Працаваў чыноўнікам у Рызе і ў Ліепаі і настаўнікам у Дундазе і Мазірбэ. Карліс Сталтэ быў настаўнікам ліўскай мовы ў Ліелірбэ. Быў царкоўным прымачом у Мазірбэ. У 1922 годзе заснаваў Ліўскі народны хор. У 1933—1939 гадах Карліс Сталтэ быў рэдактарам ліўскай штомесячнай газеты «Ліўлі». У 1939 годзе з жонкай пераехаў у Берлін. Памёр у 1947 годзе. Пахаваны ў Нямеччыне.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Перакладчыкі Бібліі
Катэгорыя:Перакладчыкі Латвіі
Артэміса

**Артэміса** () — горад і муніцыпалітэт, адміністрацыйны цэнтр аднайменнай правінцыі, Куба.

Плошча муніцыпалітэта - 117,7 км², шчыльнасць - 117,7 чал. /км ². Паходжанне назвы муніцыпалітэта звязана з дзікарослай травой Artemisia vulgaris.
## Насельніцтва 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Гарады Кубы
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1818 годзе
Алькісар

**Алькісар** () — горад і муніцыпалітэт у правінцыі Артэміса, Куба.Плошча муніцыпалітэта — 193 км², шчыльнасць — 153,5 чал./км². Горад размешчаны на паўднёвым захадзе правінцыі, на паўднёвы захад ад горада Сан-Антоніа-дэ-лос-Баньёс і на захад ад горада Гуіра-дэ-Мелена.

Упершыню паселішча згадана ў 1616 годзе як кававая плантацыя.

## Насельніцтва 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Гарады Кубы
Брыгах

**Брыгах** () — рака ў Германіі, якая бярэ пачатак у гарах Шварцвальд (Бадэн-Вюртэмберг). Даўжыня - 40,4 км, плошча басейна - 196,7 км². На Брыгаху размешчаны горад Філінген-Швенінген. За 43 кіламетры ад свайго вытоку, каля горада Донаўэшынген, на вышыні 672 м над узроўнем мора, Брыгах зліваецца з Брэгам і ўтварае Дунай.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Рэкі Германіі
Гуінес

**Гуінес** () — муніцыпалітэт і горад у правінцыі Маябеке на Кубе. Размешчаны за 30 кіламетраў на паўднёвы ўсход ад Гаваны. Плошча — 445 км². Шчыльнасць насельніцтва — 154,9 чалавек на квадратны кіламетр. Заснаваны ў 1737 г. іспанцамі.

У 1837 годзе была адкрыта першая чыгунка на Кубе (адна з першых у Лацінскай Амерыцы), якая звязала муніцыпалітэт з Гаванай.

## Насельніцтва 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Гарады Кубы
Брэг (рака)

**Брэг** () — рака ў Германіі, прыток Дуная. Выток на вышыні 1078 м у Шварцвальдзе, за 6 км на паўночны захад ад Фуртвангена. Выток ракі з'яўляецца прыроднай славутасцю. Праз 49 км праходзіць праз горад Донаўэшынген і ўпадае ў Дунай.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Прытокі Дуная
Катэгорыя:Рэкі Германіі
Дзюрнштайн

**Дзюрнштайн** () — горад у Аўстрыі, на левым беразе Дуная, у вінаробнай даліне Вахау. Адносіцца да федэральнай зямлі Ніжняя Аўстрыя.
## Насельніцтва 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Гарады Ніжняй Аўстрыі
Катэгорыя:Гарады на Дунаі
Імендынген

**Імендынген** () — камуна ў Германіі, у зямлі Бадэн-Вюртэмберг.

Падпарадкоўваецца адміністрацыйнай акрузе Фрайбург. Уваходзіць у склад раёна Тутлінген. Плошча - 74,03 км².
## Насельніцтва 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Камуны Бадэн-Вюртэмберга
Тыраксін

**Тыраксі́н**, **тэтратыранін**, CHINO — ёдзмяшчальны гармон, які выпрацоўваецца фалікуламі шчытападобнай залозы пазваночных жывёл і чалавека, вытворнае тыразіну. У складзе тыраксіну 65,4 % ёду.

Сінтэзуецца тэраксін у складзе бялку тэрэаглабуліну шляхам ядзіравання тэразіну і акісляльнай кандэнсацыі двух малекул дыёдтыразіну з адшчапленнем аланіну. Унутрыклетачны пратэоліз гэтага бялку вядзе да вызвалення тыраксіну і паступлення яго ў кроў.

У земнаводных і некаторых касцістых рыб тыраксін стымулюе метамарфоз. У цеплакроўных жывёл павышае інтэнсіўнасць асноўнага абмену, уплывае на рост і дыферынцыраванне тканак, уплывае на функцыі сэрца, павышае ўзбуджальнасць нервовай сістэмы. Разам з вазапрэсінам рэгулюе водны баланс арганізма і іншае.

Парушэнне сінтэзу тыраксіну ў арганізме вядзе да цяжкіх эндакрынных захворванняў. Недахоп тыраксіну ў арганізме чалавека вядзе да крэцінізму, мекседэмы; лішак — да тырэатаксікозу або базедавай хваробе.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Гармоны шчытападобнай залозы
Цегірый

**Цегірый** () — асоба старажытнагрэчаскай міфалогіі, цар Фракіі. Сын Гіпааконта. Ажаніў сваю дачку з Ісмарам, сынам Эўмолпа, завяшчаў яму царскую уладу.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Каралі дакійскія
Катэгорыя:Фракія ў старажытнагрэчаскай міфалогіі
Сігетсентміклаш

**Сігетсентміклаш** () — горад у цэнтральнай частцы Венгрыі, у медзье Пешт. Упершыню ўпамінаецца ў 1264 годзе, а статус горада яму прысвоены ў 1986 годзе.
## Насельніцтва 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Гарады Венгрыі
Эдгар Ваалгамаа

**Эдгар Ваалгамаа** (, ; , Кошрагс — , Фінляндыя) — перакладчык і ліўскі пісьменнік. Святар. Эдгар Валгама пераклаў на фінскую мову эпас Андрэйса Пумпурса «Лачплэсіс», выдадзены ў 1988 годзе ў Хельсінкі. Эдгар Валгама таксама перакладаў Новы Запавет на ліўскую мову.

## Біяграфія 
Эдгар Ваалгамаа нарадзіўся ў ліўскай рыбацкай сям’і ў вёсцы Кошрагс. Скончыў Вэнтспілскую гімназію. Затым вучыўся ў Хельсінкскім універсітэце. Пасля вучобы застаўся жыць у Фінляндыі. Служыў лютэранскім пастарам. Эдгар Ваалгамаа памёр у 2003 годзе.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Перакладчыкі Бібліі
Жытны востраў

**(Вялікі) Жытны востраў** (), таксама **Вялікі Шут** (), **Чалакёз** () — рачны востраў у паўднёва-заходняй Славакіі, які распасціраецца ад Браціславы да Комарна на тэрыторыі Кішальфёльда. Утвораны разгалінаваннем Дуная і Малога Дуная і наступным упадзеннем Малога Дуная ў Ваг і Вага ў Дунай каля горада Комарна. Найбуйнейшы па велічыні рачны востраў Еўропы з плошчай 1885 км², даўжынёй 84 км і шырынёй 15—30 км. На тэрыторыі вострава ляжаць гарады Велькі-Медэр, Дунайска-Стрэда, Каларава, Комарна, Шаморын і частка Браціславы II — Вракуня і Падунайскія Біскупіцы. На поўдні вострава знаходзіцца запаведнік Дунайскія Лугі, рэзервацыя Златна.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Астравы на Дунаі
Сутыкненне CRJ700 і UH-60 над Вашынгтонам

**Сутыкненне самалёта CRJ700 і верталёта UH-60** над Вашынгтонам — авіяцыйная катастрофа, якая здарылася ўвечары 29 студзеня 2025 года. Загінулі ўсе 67 асоб, якія знаходзіліся на бартах.

## Звесткі пра паветраныя судны 
Самалёт Bombardier CRJ701ER, заводскі нумар 10165, рэгістрацыйны N709PS, паступіў у авіякампанію MidAtlantic Airways (для выканання рэйсаў пад гандлёвай маркай US Airways Express) 29 кастрычніка 2004 года. У студзені 2005 года перайшоў у авіякампанію PSA Airlines. Пасля зліцця US Airways і American Airlines у снежні 2013 года пачаў выконваць рэйсы пад гандлёвай маркай American Eagle. 16 лютага 2017 года борт трапіў у авіяцыйнае здарэнне ў аэрапорце Шарлот/Дуглас, якое абышлося без чалавечых ахвяр і сур’ёзных пашкоджанняў, калі падчас разбегу сутыкнуўся з аленем, які выбег на УПП. Падчас апошняга палёту на борце самалёта знаходзілася 60 пасажыраў і 4 чальцоў экіпажа.

Верталёт Sikorsky UH-60 Black Hawk (тактычны нумар 00-26860) належаў арміі ЗША, апошні палёт выконваў пад пазыўным PAT25 (Priority Air Transport). Палёты пад дадзеным пазыўным зарэзерваваны для перавозкі кіраўнікоў або высокапастаўленых афіцыйных асоб ЗША. Верталёт вылецеў з базы Форт-Белвуар (штат Вірджынія), на борце знаходзіліся тры вайскоўцы арміі ЗША; кіраўнікоў або высокапастаўленых службовых асоб на борце не было. Па заяве Аб’яднанай аператыўнай групы Нацыянальнага сталічнага рэгіёну, борт належаў роце B 12-га авіяцыйнага батальёна і падчас крушэння выконваў навучальны палёт.

## Катастрофа 
У 20:47 паўночнаамерыканскага ўсходняга часу CRJ700 сутыкнуўся з UH-60, пасля чаго верталёт выбухнуў і ўпаў у раку Патомак. Радыёлакацыйны адказнік CRJ700 спыніў перадачу на вышыні каля 2400 футаў (732 метры), пасля чаго самалёт таксама ўпаў у раку. Момант сутыкнення трапіў на камеру назірання цэнтра выканальніцкіх мастацтваў імя Джона Ф. Кенэдзі. Пасля падзення ў раку CRJ700 разваліўся на дзве часткі.

Адразу пасля сутыкнення дыспетчары аэрапорта Рональда Рэйгана пачалі перанакіроўваць іншыя самалёты ў размешчаныя паблізу аэрапорты, уключаючы аэрапорт імя Далеса і аэрапорт Балтымар-Вашынгтон, а аэрапорт імя Рэйгана быў закрыты.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Рэйс AA5342 на Flightradar24

Катэгорыя:Авіяцыйныя здарэнні 2025 года
Катэгорыя:Студзень 2025 года
Катэгорыя:Падзеі 29 студзеня
Катэгорыя:2025 год у ЗША
Сігетхалам

**Сігетхалам** () — горад у цэнтральнай частцы Венгрыі, у медзье Пешт.  
## Насельніцтва 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Гарады Венгрыі