Анджэй Рахуба

**Анджэй Войцех Раху́ба** (; ) — польскі гісторык.

## Біяграфія 
Магістарскую дысертацыю абараніў у 1975 годзе ў Варшаўскім універсітэце. 28 красавіка 1979 года атрымаў ступень доктара на гістарычным факультэце Варшаўскага ўніверсітэта пасля паспяховай абароны дысертацыі «Вялікае Княства Літоўскае ў адносінах да рокашу Ежы Любамірскага 1664—1667 гг.» (польск.: Wielkie Księstwo Litewskie wobec rokoszu Jerzego Lubomirskiego 1664–1667), якую напісаў пад кіраўніцтвам прафесара Тадэвуша Васілеўскага. У 1989 годзе атрымаў ступень доктара габілітаванага ў Інстытуце гісторыі Польскай акадэміі навук. У 1999 годзе атрымаў тытул прафесара. Спецыялізацыя — гісторыя Ранняга новага часу Рэчы Паспалітай абодвух народаў: Кароны Каралеўства Польскага і Вялікага Княства Літоўскага.

Працуе ў Інстытуце гісторыі Польскай акадэміі навук (ІГ ПАН), дзе з 1997 года загадвае аддзелам крыніцазнаўчых даследаванняў і выдавецкай дзейнасці. З 1993 года — член Навуковай Рады ІГ ПАН, у 1999—2006 гадах — намеснік старшыні, у 2006—2018 гадах — старшыня Навуковай Рады ІГ ПАН. З 2016 года — член Камітэта гістарычных навук ПАН. Пераабраны на кадэнцыю 2020—2023 гг. Член Літуаністычнай камісіі і Камісіі спецыяльных (дапаможных) гістарычных навук пры названым Камітэце. Член Навуковых рад Архіва ПАН, Галоўнага архіва старажытных актаў і Нацыянальнай бібліятэкі.

Старшыня Таварыства аматараў гісторыі (варшаўскага аддзялення Польскага гістарычнага таварыства) ў 1996—1999 гадах і з 2005 года. У 1999—2005 гадах — намеснік старшыні. Ад 1988 года — член-заснавальнік Польскага геральдычнага таварыства (у 2004—2008 гг. і ад 2012 г. — намеснік старшыні (віцэ-прэзідэнт)).

У 1992—1994 гадах — член дарадча-кансультацыйнай рады пры Прадстаўніку ўраду Польшчы па справах гістарычна-культурнай спадчыны польска-беларускай камісіі. У 1992—1995 гадах — член, а ад 18 мая 2017 года — старшыня польскага прадстаўніцтва Супольнай польска-беларускай камісіі экспертаў па справах удасканалення зместу школьных падручнікаў гісторыі.

Рэдактар часопіса «Studia Źródłoznawcze. Commentationes», член рэдакцыі «Rocznika Lituanistycznego» і навуковы рэдактар выдавецкай серыі «Гербоўнік беларускай шляхты» (тт. 2—5).

Член навуковых рад часопісаў і выдавецкіх серый: «Przegląd Historyczny»; «Polski Słownik Biograficzny»; «Clio. Czasopismo Poświęcone Dziejom Polski i Powszechnym»; «Biblioteka Epoki Nowożytnej»; «Беларускі гістарычны агляд» («Belarusian Historical Review») і «Архіварыус» («Archivarius»).

З 2004 года — член-карэспандэнт Варшаўскага навуковага таварыства, з 2012 — правадзейны член.

Член Рады Фонду імя Цеханавецкіх на Каралеўскім замку ў Варшаве (ад 2008 г.).

Член Рады фундатараў Касы імя Мяноўскага ў Варшаве (ад 2009 г.).

У 2010 годзе ўвайшоў у склад камітэта, які падтрымаў Яраслава Качыньскага на выбарах Прэзідэнта Польшчы. 

## Узнагароды 
* Залаты Крыж Заслугі (2003)
* Афіцэрскі Крыж Ордэна Адраджэння Польшчы (2009) Пастановай Прэзідэнта Польскай Рэспублікі ад 30 чэрвеня 2009 года за выбітныя заслугі ў прапагандзе ведаў пра супольную гістарычную спадчыну нацый, якія стваралі Рэч Паспалітую абодвух народаў.
* Камандорскі Крыж Ордэна Адраджэння Польшчы (2024).
* Медаль «За плённую працу на карысць Беларусі» (2025)https://budzma.org/news/uznagarody-apk.html.

## Бібліяграфія 
* *Рахуба Анджэй* Вялікае Княства Літоўскае ў парламенцкай сістэме Рэчы Паспалітай, 1569—1763 гг. / Анджэй Рахуба. — Мінск : Медысонт, 2008. — 424 с. — (Бібліятэка часопіса «Беларускі Гістарычны Агляд»; 16). — ISBN 978-985-6887-19-5.
* 
* *Metryka Litewska. Księga Sigillat 1709—1719*, Warszawa 1987
* *Metryka Litewska. Rejestry podatkowe Wielkiego Księstwa Litewskiego. Województwo wileńskie 1690 r.*, Warszawa 1989
* *Konfederacja Kmicicowska i Związek Braterski wojska litewskiego w latach 1660—1663*, Warszawa 1989
* *Urzędnicy centralni i dygnitarze Wielkiego Księstwa Litewskiego XIV—XVIII wieku. Spisy* (oprac. i wstęp z Henrykiem Lulewiczem), Kórnik 1994
* *Urzędnicy inflanccy XVI—XVIII w. Spisy* (oprac. z Krzysztofem Mikulskim), Kórnik 1994
* *Ciechanowieccy herbu Dąbrowa* (współaut.), Warszawa 1997
* *Metryka Litewska. Rejestry podymnego Wielkiego Księstwa Litewskiego. Województwo brzeskie litewskie 1667—1690 r.*, Warszawa 2000
* *Metryka Litewska. Księga Wpisów nr 131*, Warszawa 2001
* *Metryka Litewska. Rejestry podymnego Wielkiego Księstwa Litewskiego. Województwo nowogródzkie 1690 r.* (oprac. z Henrykiem Lulewiczem), Warszawa 2002
* *Wielkie Księstwo Litewskie w systemie parlamentarnym Rzeczypospolitej w latach 1569—1763*, Warszawa 2002
* *Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego. Spisy, t. IV, Ziemia smoleńska i województwo smoleńskie XIV—XVIII wiek*, (redakcja i współautorstwo z H. Lulewiczem i P.P. Romaniukiem), Warszawa 2003
* *Pamiętniki Filipa, Michała i Teodora Obuchowiczów (1630—1707)*, redakcja i opracowanie wraz z H. Lulewiczem, Warszawa 2003
* *Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego. Spisy, t. I, Województwo wileńskie XIV—XVIII wiek*, (redakcja i współautorstwo z H. Lulewiczem i P.P. Romaniukiem przy współpracy Uł. Jemialianczyka i A. Macuka), Warszawa 2004
* *Deputaci Trybunału Głównego Wielkiego Księstwa Litewskiego 1697−1794. Spis* (redakcja i współautorstwo wraz Przemysławem P. Romaniukiem przy współpracy A. Macuka i J. Aniszczenki), Warszawa 2004
* *Deputaci Trybunału Głównego Wielkiego Księstwa Litewskiego 1582—1696. Spis* (redakcja i współautorstwo z H. Lulewiczem), Warszawa 2007
* *Historia Litwy. Dwugłos polsko-litewski* (współautorstwo z J. Kiaupienė i Z. Kiaupa), Warszawa 2008
* *Metryka Litewska. Rejestry podymnego Wielkiego Księstwa Litewskiego. Województwo mścisławskie 1667 r.,* Warszawa 2008
* *Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego. Spisy, t. II. Województwo trockie XIV—XVIII wiek (redakcja i współautorstwo* z H. Lulewiczem, P.P. Romaniukiem i A. Haratymem przy współpracy A. Macuka i J. Aniszczenki), Warszawa 2009
* *Metryka Litewska. Rejestry podymnego Wielkiego Księstwa Litewskiego. Województwo smoleńskie 1650 r., (redakcja i współautorstwo ze S. Duminem)* Warszawa 2009
* *Konfederacje wojska litewskiego w latach 1655—1663*, Zabrze 2010
* *Dzieje rodziny Ciechanowieckich herbu Dąbrowa (XIV—XXI wiek)*, (redakcja i współautorstwo z H. Lulewiczem, J. Sikorską-Kuleszą, S. Duminem, A. Haratymem, A. Macukiem i A. Pospiszil), Warszawa 2013
* *Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego. Spisy, t. III, Księstwo Żmudzkie XV—XVIII wiek* (redakcja i współautorstwo z H. Lulewiczem, P.P. Romaniukiem, A. Haratymem), Warszawa 2014
* *Rejestry popisowe pospolitego ruszenia szlachty Wielkiego Księstwa Litewskiego z 1621 r.* (oprac.), Warszawa 2015
* *Metryka Litewska. Rejestry podymnego Wielkiego Księstwa Litewskiego. Województwo połockie 1667 i 1690 r.*, (redakcja i opracowanie z. H. Lulewiczem), Warszawa 2018
* *Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego.* *Spisy, t. V, Ziemia połocka i województwo połockie XIV‒XVIII wiek,* red. H. Lulewicza (współautorstwo z H. Lulewiczem, A. Haratymem, A. Macukiem, А. Radamanem, przy współpracy W. Hałubowicza i P.P. Romaniuka, Warszawa 2018
* *Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego. Spisy, t. IX, Województwo mścisławskie XVI—XVIII wiek* (redakcja i współautorstwo z H. Lulewiczem, T. Jaszczołtem, A. Radamanem, P. P. Romaniukiem, A. Macukiem, A. Danilczykiem i A. Haratymem), Warszawa 2019

## Крыніцы 
Катэгорыя:Гісторыкі Польшчы