open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Южны (Нагайбацкі раён)

**Южны** () — рабочы пасёлак (пасёлак гарадскога тыпу) у Нагайбацкім раёне Чалябінскай вобласці Расіі. Пасёлак размешчаны каля зліцця рэк Кызыл-Чылік і Цемір-Зінгейка, за 20 км ад раённага цэнтра сяла Фершампенуаз, за 90 км ад горада Магнітагорска. Найбліжэйшая чыгуначная станцыя Джабык размешчана за 48 км. 
## Гісторыя 
Узнік у 1947 годзе з Астаф’еўскага ўчастка (з 1949 года ўчастак «Крышталь», з 1952 года часовы пасёлак геолагаў і гарнякоў Чырвоная горка) Астаф’еўскага радовішча горнага крышталю. Афіцыйна зарэгістраваны ў статусе рабочага пасёлка ў 1961 годзе.
## Насельніцтва 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Чалябінскай вобласці
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1947 годзе
Сезон 2014 ЖФК Універсітэт Віцебск

У 2014 годзе жаночы футбольны клуб «Універсітэт» з Віцебска прымаў удзел у двух афіцыйных турнірах на рэспубліканскім узроўні:
* Чэмпіянат Беларусі 2014 (6 месца),
* Кубак Беларусі 2014 (чвэрцьфінал).

## Склад каманды 
## Спасылкі 
* UNIVERSITET VS. BOBRUICHANKA 1 — 2
* UNIVERSITET VS. GOMEL 2 — 1
* BOBRUICHANKA VS. UNIVERSITET 8 — 0
* UNIVERSITET VS. ZORKA-BDU 0 — 10
* UNIVERSITET VS. MINSK 0 — 7
* UNIVERSITET VS. ZORKA-BDU 0 — 11
* UNIVERSITET VS. NEMAN  0 - 3
2014
Універсітэт Віцебск
Катэгорыя:2014 год у Віцебску
Кізільскае

**Кізільскае** () — сяло, адміністрацыйны цэнтр Кізільскага раёна Чалябінскай вобласці Расіі. Размешчана на поўдні вобласці, за 328 км на паўднёвы захад ад Чалябінска (па аўтадарозе — 348 км), пры ўпадзенні ракі Вялікі Кізіл у раку Урал, за 18 км ад чыгуначнай станцыі Сібай. Заснавана ў чэрвені 1743 года губернатарам Арэнбургскай губерні І. І. Няплюевым як ваеннае паселішча-крэпасць. Насельніцтва — 5949 чалавек (2021).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Чалябінскай вобласці
Кручкова

**Кручкова** — жаночая форма прозвішча Кручкоў.

## Вядомыя носьбіты 
* Марыя Яўгенаўна Кручкова — расійская гімнастка
* Ніна Міхайлаўна Кручкова — беларускі біёлаг
* Святлана Мікалаеўна Кручкова — расійская актрыса
Марыя Яўгенаўна Кручкова

**Марыя Яўгенаўна Кручкова** (; , Растоў-на-Доне — ) — расійская гімнастка. Бронзавы прызёр Алімпійскіх гульняў у камандным першынстве (2004), чэмпіёнка Еўропы сярод юніёраў (2004) у камандным першынстве. Майстар спорту Расіі міжнароднага класа.

## Спартыўная кар’ера 
Пачала займацца спартыўнай гімнастыкай з 5 гадоў. Дэбютавала за зборную Расіі на Чэмпіянаце свету 2003 года ў камандным першынстве, у якім разам з камандай заняла 5 месца.

Выйграла Чэмпіянат Еўропы сярод юніёраў 2004 года ў камандным першынстве. У складзе зборнай Расіі выйграла «бронзу» летніх Алімпійскіх гульняў 2004 года ў камандным першынстве. У асабістым першынстве і на асобных снарадах у фіналы прайсці не ўдалося.

Пасля Алімпіяды ў Афінах завяршыла кар’еру і перайшла на трэнерскую працу. Памерла 8 сакавіка 2015 года ад эмбаліі — закаркавання сасудаў.

Катэгорыя:Гімнасты Расіі
Святлана Мікалаеўна Кручкова

**Святла́на Мікалаеўна Кручкова** (; нар. , , Малдаўская ССР) — расійская актрыса тэатра, кіно, агучванню і дубляжу; народная артыстка РСФСР (1991), лаўрэат прэміі «Ніка» (1990, 2010).

## Біяграфія 
Святлана Кручкова нарадзілася 22 чэрвеня 1950 года ў Кішынёве ў сям’і вайскоўца. Бацька быў родам з вёскі Эрштэрмай Стрэшынскага раёна, цяпер вёска Адраджэнне Жлобінскага раёна Гомельскай вобласці, у гады вайны маёр СМЕРШ.

Да паступлення ў Школу-студыю МХАТ (1969) працавала ў розных месцах. У 1967 годзе працавала аператарам вылічальнага цэнтра пры ЦСУ Малдаўскай ССР. У 1968 — слесар-зборшчык на заводзе імя Ліхачова. У 1969 годзе — старшы прэпаратар у Кішынёўскім сельскагаспадарчым інстытуце. З 1967 года паступала ў тэатральныя ВНУ Масквы, не ўдалося прайсці ў Шчэпкінскае і Шчукінскае вучылішчы, ГІТІС. У 1969 годзе з трэцяга разу паступіла ў Школу-студыю МХАТ на курс прафесара В. П. Маркава, дзе яе педагогамі былі Я. Марэс, В. Багамолаў, Я. Радамысленскі.

У 1973 годзе скончыла Школу-студыю МХАТ і стала актрысай Маскоўскага Мастацкага тэатра. Спачатку Святлану Кручкову выкарыстоўвалі ў амплуа фатальнай жанчыны. Высокая, станістая, з валявым тварам і капой залаціста-рудых валасоў, яна ўвасабляла на студэнцкай сцэне вобразы жанчын валявых, гарачых, моцных. Нягледзячы на гэта, ужо ў МХАТе актрыса сыграла чыстую да святасці Александрыну Ганчарову ў п’есе «Аляксандр Пушкін» («Апошнія дні») Міхаіла Булгакава. У той жа час на тэлебачанні Кручкова з’явілася ў ролі наіўнай і сентыментальнай Нэлі Ляднёвай у тэлефільме «Вялікі перапынак».

У канцы першага курса яна выйшла замуж за акцёра і паэта Міхаіла Старадуба, але па патрабаванні бацькі пакінула сабе сваё прозвішча. У 1975 годзе выйшла замуж за Юрыя Векслера і пераехала ў Ленінград (цяпер Санкт-Пецярбург), дзе пражывае да гэтага часу. З кастрычніка 1975 года — актрыса Вялікага драматычнага тэатра.

Здымалася ў кіначасопісе «Ералаш».

## Фільмаграфія 
* «Вялікі перапынак» (1972-73) — *Нэлі Ляднёва*
* «Доўгія вёрсты вайны» (1975) — *Зіна Багданава*
* «Безназоўная зорка» (1978) — *мадэмуазель Куку*
* «Прыгоды Шэрлака Холмса і доктара Ватсана» (1980) — *Агата, пакаёўка Мілвертана*
* «Радня» (1981) — *Ніна, дачка Марыі Канавалавай*
* «Кур’ер» (1986) — *сакратар рэдакцыі Зінаіда Паўлаўна*
* «Старыя клячы» (2000) — *Маша (Марыя Іванаўна) чыгуначніца, ударніца і дыспетчар*
* «Ліквідацыя» (2007) — *Цёця Песя*
Роберт Муг

**Роберт Артур Муг** (;  — ) — амерыканскі вынаходнік, прадпрымальнік, піянер электроннай музыкі, вядомы як стваральнік сінтэзатара Муга.

## Біяграфія 
Роберт Муг нарадзіўся і вырас у Нью-Ёрку. У 1952 годзе скончыў школу з паглыбленым вывучэннем тэхнічных і гуманітарных навук. У 1957 годзе скончыў каледж пры Нью-Ёркскім гарадскім універсітэце са ступенню бакалаўра ў галіне фізікі. У Калумбійскім універсітэце атрымаў ступень бакалаўра ў галіне электратэхнікі. У Карнельскім універсітэце атрымаў ступень доктара філасофіі ў галіне прыкладной фізікі. Таксама Мугу прысуджаны ганаровыя ступені доктара навук Політэхнічным інстытутам Нью-Ёркскага гарадскога ўніверсітэта і каледжам Лайкомінг, Пенсільванія.

За сваё жыццё Муг заснаваў дзве кампаніі па вытворчасці электронных музычных інструментаў. У перыяд з 1984 па 1988 год ён працаваў на пасадзе віцэ-прэзідэнта кампаніі Kurzweil Music Systems Рэйманда Курцвейла, і дапамагаў распрацоўваць сінтэзатар Kurzweil К2000. З пачатку 1990-х гадоў працаваў ва Універсітэце Паўночнай Караліны ў Эшвіле на пасадзе кіраўніка даследчых работ у галіне музыкі.

У 1970 годзе ўдастоены ўзнагароды Грэмі (Grammy Trustees Award) ад Нацыянальнай акадэміі гуказапісу за ўклад у развіццё музычных тэхналогій. У 2002 годзе атрымаў «тэхнічную» прэмію Грэмі (Technical Grammy Award) за стварэнне сінтэзатара Minimoog і ганаровую доктарскую ступень ад Музычнага каледжа Берклі.

У 2004 годзе выйшаў дакументальны фільм «Moog» пра Роберта Муга.

Муг быў двойчы жанаты. Яго першай жонкай была Шырлі Муг — настаўнік граматыкі, з якой ён узяў шлюб у 1958 годзе. Ад гэтага шлюбу ў Муга трое дачок і сын. Другая жонка Муга — Ілеана Грэмс — выкладчык філасофіі. Яны ўзялі шлюб у 1996 годзе.

Мугу дыягнаставалі гліябластому 28 красавіка 2005 года. Муг памёр 21 жніўня 2005 года ва ўзросце 71 года ў Эшвіле (Паўночная Караліна, ЗША).
У 2006 годзе сям’я Роберта Муга заснавала фонд Bob Moog Foundation, мэта якога — развіццё электроннай музыкі.
Раман Сяргеевіч Мадзянаў

**Раман Сяргеевіч Мадзянаў** (; , , Маскоўская вобласць, РСФСР — 25 верасня 2024) — савецкі і расійскі акцёр тэатра і кіно, заслужаны артыст Расіі (1995).

Чатыры разы лаўрэат прэміі «Ніка» за найлепшую мужчынскую ролю другога плана.

Лаўрэат прэміі «Залаты арол» (2008) за найлепшую мужчынскую ролю (фільм «12») і прэміі «Залаты арол» (2015) за найлепшую мужчынскую ролю другога плана (фільм «Левіяфан»). Малодшы брат акцёра Вадзіма Мадзянава (1959—2016).

## Зноскі 
Катэгорыя:Акцёры СССР
Катэгорыя:Акцёры Расіі
Сезон 2013 ЖФК Універсітэт Віцебск

У 2013 годзе жаночы футбольны клуб «Універсітэт» з Віцебска прымаў удзел у двух афіцыйных турнірах на рэспубліканскім узроўні:
* Чэмпіянат Беларусі 2013 (7 месца),
* Кубак Беларусі 2013 (чвэрцьфінал).

## Склад каманды 
## Спасылкі 
* UNIVERSITET VS. MOLODECHNO 7 — 0
* VIKTORYA-86 BREST VS. UNIVERSITET 1 — 0
* MOLODECHNO VS. UNIVERSITET 0 — 0
* UNIVERSITET VS. MOLODECHNO 0 — 2
2013
Універсітэт Віцебск
Катэгорыя:2013 год у Віцебску
Харытон

**Харытон** — імя, а таксама прозвішча.

## Імя 
* Харытон Сцяпанавіч Гарагляд
* Харытон Пракопавіч Лапцеў

## Прозвішча 
* Юзаф Харытон
* Юлій Барысавіч Харытон
Філь-а-філь

тканіны філь-а-філь. Шкала ў міліметрах.]]
**Філь-а-філь** (ад ) — разнавіднасць гладкай тканіны  перапляцення, створанага чаргаваннем светлых і цёмных нітак асновы і ўтка, што дае . Англійскі тэрмін паходзіць ад французскага «fil-à-fil», літаральна «нітка да ніткі». Часцей за ўсё яго ткуць з баваўняных або ільняных валокнаў. Філь-а-філь амаль ідэнтычны шамбрэ, пазбаўлены толькі каляндравання, якое надае тканіне шамбрэ глянцавы выгляд.

Філь-а-філь звычайна тчэцца з выкарыстаннем белай ніткі з іншым колерам, каб стварыць тканіну з тонкай верасовай тэкстурай, якая здалёк здаецца аднатоннай. Часам сустракаюцца варыяцыі, у якіх выкарыстоўваюцца ніткі двух колераў (замест белых). Ён таксама можа быць уключаны ў палоску.

## Выкарыстанне 
Філь-а-філь звычайна выкарыстоўваецца ў кашулях .

## Спасылкі 
* [End-on-end explained in article on Google Knol](https://web.archive.org/web/20120103015215/http://knol.google.com/k/dress-shirt-fabrics#End(2D)on(2D)End_Fabrics)

Катэгорыя:Тэкстыльныя арнаменты
Катэгорыя:Льняныя тканіны
Катэгорыя:Баваўняныя тканіны
Карабаш (Татарстан)

**Карабаш** (, ) — пасёлак гарадскога тыпу ў Бугульмінскім раёне Рэспублікі Татарстан. Адміністрацыйны цэнтр гарадскога паселішча — пасёлак гарадскога тыпу Карабаш.

У перакладзе з татарскай назвы азначае «чорная галава». Уваходзіць у Альмецьеўска-Бугульмінскую агламерацыю. Размешчаны за 27 км на паўночны захад ад Бугульмы, за 18 км на паўночны ўсход ад Ленінагорска, за 29 км на паўднёвы ўсход ад Альмецьеўска. Насельніцтва — 4704 чалавекі (2021).

Побач з пасёлкам рака Сцяпны Зай прымае правыя прытокі Зай (Бугульмінскі Зай) і Кудаш, а таксама левы прыток Зай-Каратай. На рацэ Зай вышэй пасёлка збудавана Карабашскае вадасховішча.

Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Татарстана
Фільдэкос

**Фільдэко́с** (ад  — «шатландская нітка») — тонкая баваўняная пража, туга скручаная з некалькіх нітак,  і прапушчаная праз апальванне газавымі гарэлкамі. Выкарыстоўвалася ў другой палове XIX — першай палове XX стагоддзяў для вырабу тонкіх трыкатажных вырабаў, перш за ўсё панчох і . Выраблялася ў асноўным у Шатландыі, чаму і абавязана назвай.

**Фільдэперс** (ад  — «персідская нітка») — асабліва апрацаваны, больш шаўкавісты і тонкі фільдэкос. Вырабы з фільдэперсу былі значна даражэйшыя, чым са звычайнага фільдэкоса.

З засваеннем выпуску сінтэтычных валокнаў у сярэдзіне XX стагоддзя практычна выйшлі з ужытку.

## Літаратура 
* Андреева Р. П. Фильдеперс // Энциклопедия моды. — СПб.: Издательство «Литера», 1997. — С. 362. — ISBN 5-86617-030-2.
* 
* *Епишкин Н. И.* Фильдекос // Исторический словарь галлицизмов русского языка. — М.: Эксмо-Пресс, 2000. — 1308 с; — ЭТС, 2010. — 5140 с.
* *Епишкин Н. И.*  // Исторический словарь галлицизмов русского языка. — М.: Эксмо-Пресс, 2000. — 1308 с; — ЭТС, 2010. — 5140 с.

Катэгорыя:Баваўняныя тканіны
Сезон 2012 ЖФК Універсітэт Віцебск

У 2012 годзе жаночы футбольны клуб «Універсітэт» з Віцебска прымаў удзел у двух афіцыйных турнірах на рэспубліканскім узроўні:
* Чэмпіянат Беларусі 2012 (7 месца),
* Кубак Беларусі 2012 (невядома).

## Склад каманды 
## Спасылкі 
* UNIVERSITET VS. NEMAN 0 — 0
* ZORKA-BDU VS. UNIVERSITET 5 — 1
* UNIVERSITET VS. NADEZHDA 3 — 1
* UNIVERSITET VS. VIKTORYA-86 BREST 11 — 0
* UNIVERSITET VS. ZORKA-BDU 0 — 2
* MOLODECHNO VS. UNIVERSITET 0 — 5
2012
Універсітэт Віцебск
Катэгорыя:2012 год у Віцебску
Улас Якаўлевіч Чубар

**Улас Якаўлевіч Чубар** (укр. Улас Якавіч Чубар, 10 (22) лютага 1891, в. Фёдараўка, Екацярынаслаўская губерня, Расійская імперыя (цяпер у Полагаўскім раёне Запарожскай вобласці) — , Масква, РСФСР) — савецкі дзяржаўны і партыйны дзеяч. На працягу шэрагу гадоў узначальваў урад Украінскай ССР, а затым працаваў намеснікам Старшыні Саўнаркама СССР. Член УЦВК, ВУЦВК, ЦВК СССР і яго Прэзідыума. Дэпутат Вярхоўнай Рады СССР з 1937 года. Расстраляны ў 1939 годзе. Рэабілітаваны ў 1955 годзе.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў сялянскай сям’і, у якой было восем дзяцей. У 1904—1911 гг. вучыўся ў Аляксандраўскім механіка-тэхнічным вучылішчы.

Да бальшавіцкай арганізацыі яшчэ падлеткам яго прыцягнуў старэйшы брат Павел, які загінуў на барыкадах 1905 года. Быў удзельнікам рэвалюцыі 1905—1907 гадоў. У 1907 г. уступіў у шэрагі РСДРП. Пасля заканчэння вучылішча працаваў на заводах у Краматорску, Марыупалі, Маскве, Петраградзе. Пасля Лютаўскай рэвалюцыі 1917 г. быў абраны старшынёй фабрычна-завадскога камітэта гарматнага завода, затым — членам Цэнтральнай рады фабзаўкамаў, дэпутатам Петраградскай рады.

Пасля Кастрычніцкай рэвалюцыі з’яўляўся камісарам ВРК у Галоўным артылерыйскім упраўленні. У 1918—1919 гг. — Старшыня Праўлення Дзяржаўнага аб’яднання машынабудаўнічых заводаў (ГАМЗа). У 1918—1922 і 1923 гг. — Член Прэзідыума ВСНГ РСФСР.
Брэды

**Брэды** () — пасёлак (да 21 мая 1992 года — пасёлак гарадскога тыпу), адміністрацыйны цэнтр Брэдзінскага раёна Чалябінскай вобласці і Брэдзінскага сельскага паселішча Расіі. Размешчаны на поўдні вобласці, за 400 км на поўдзень ад Чалябінска, на рацэ Сінташтэ (прыток Табола). Чыгуначная станцыя на лініі Чалябінск — Орск.

Насельніцтва —  (2007). Пасёлак Брэды заснаваны ў 1843 годзе як апорны пункт (ваеннае паселішча) Арэнбургскага казацкага войска пад назвай Пост № 13 Новалінейнага раёна, пазней названы ў гонар перамогі рускіх войскаў над французамі ў 1813 годзе каля горада Брэда (на поўдні Нідэрландаў). 4 лістапада 1926 года былая станіца Брэды стала раённым цэнтрам, рабочым пасёлкам з 26 мая  1940 года.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Чалябінскай вобласці
Варна (Чалябінская вобласць)

**Варна** () — сяло, адміністрацыйны цэнтр Варненскага раёна Чалябінскай вобласці Расіі. Насельніцтва —  (2021).

Размешчана на поўдні вобласці, за 217 км на поўдзень ад Чалябінска, на рацэ Тагузак (Ніжні Тагузак). Чыгуначная станцыя Тамерлан. Тамерланам таксама называюць правабярэжную частку сяла.

Заснавана ў 1843 годзе як ваенна-вартаўнічае паселішча татараў-казакоў пост № 30 Арэнбургскага казацкага войска ў Навалінейным раёне. Названа ў гонар узяцця рускімі войскамі падчас руска-турэцкай вайны 1828—1829 гадоў балгарскай крэпасці Варна.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Чалябінскай вобласці
Агапаўка

**Агапаўка** () — сяло ў Чалябінскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр Агапаўскага раёна і Агапаўскага сельскага паселішча. Размешчана на левым беразе ракі Урал, за 16 км на паўднёвы захад ад чыгуначнай станцыі Буранная, за 256 км на паўднёвы захад ад Чалябінска (па аўтадарозе 278 км), за 14 км на поўдзень ад Магнітагорска. Заснавана ў 1902 годзе казакамі-перасяленцамі са станіцы Ніжнеазёрнай Арэнбургскай губерні.
Насельніцтва — 6561 чалавек (2010).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Чалябінскай вобласці
Фліс

**Фліс** ( — *аўчына*, ад адной з марак ) — сінтэтычнае трыкатажнае палатно з поліэстэру для вырабу цёплай вопраткі. Вынайдзены ў 1979 годзе тэкстыльнай кампаніяй .

## Гісторыя 
Фліс з’явіўся ў Масачусетсе ў 1979 годзе, калі кампаніі Malden Mills (цяпер Polartec LLC) і Patagonia распрацавалі Synchilla (сінтэтычная шыншыла). Гэта была новая, лёгкая, трывалая ворсавая тканіна, закліканая імітаваць, а ў некаторых адносінах і пераўзыходзіць шарсцяную. Генеральны дырэктар Malden Mills Аарон Фаерштэйн наўмысна адмовіўся патэнтаваць палярны фліс, дазволіўшы матэрыялу вырабляцца танна і шырока многімі пастаўшчыкамі, што прывяло да хуткага і шырокага прызнання матэрыялу. Кампанія Malden Mills зарэгістравала PolarFleece ў якасці гандлёвай маркі ў Бюро па патэнтах і таварных знаках ЗША 6 кастрычніка 1981 года.

## Выкарыстанне 
З флісу робяць шапкі, світары, звычайна спартыўныя або турыстычныя. Кофта або куртка з флісу часта служыць сярэднім элементам «трохслаёвага» адзення, якое выкарыстоўваецца прыхільнікамі альпінізму, экстрэмальных відаў спорту (першы пласт складае , трэці — куртка з «дыхалючай» ). Флісавыя курткі і талстоўкі носяць у якасці самастойнага адзення. Ён можа быць часткова выраблены з перапрацаваных пластыкавых бутэлек, вельмі лёгкі, мяккі і лёгка сціраецца.

## Характарыстыкі 
Лёгкая, цёплая і мяккая тканіна, фліс валодае некаторымі добрымі якасцямі воўны, але важыць значна менш самых лёгкіх ваўняных тканін. Фліс класіфікуецца па вазе — у грамах на квадратны метр. Адзенне з флісу традыцыйна бывае рознай таўшчыні: мікра, 100, 200 і 300, прычым 300 — самы тоўсты і найменш эластычны.

Ён гідрафобны, утрымліваючы менш за 1 % сваёй вагі ў вадзе. Ён захоўвае свае ізаляцыйныя якасці нават у вільготным стане. Яго можна сціраць ў пральнай машыне, і ён хутка сохне. Гэта добрая альтэрнатыва воўны для тых, хто пакутуе на алергію або адчувальны да воўны. Ён таксама можа быць выраблены з перапрацаваных поліэтылентэрэфталатных (ПЭТ) бутэлек або нават з перапрацаванага флісу.

Звычайны палярны фліс не з’яўляецца ветраахоўным і не ўпітвае вільгаць (хоць гэта часта разглядаецца як перавага, гл. вышэй). Фліс лёгка генеруе , што прыводзіць да назапашвання ворсу, пылу і поўсці хатніх жывёл. Ён таксама схільны да пашкоджанняў пры высокатэмпературным мыцці, сушцы ў барабане або прасаванні ў незвычайных умовах. Нізкаякасны поліэфірны фліс таксама схільны да пілінгавання.

## Літаратура 
* Андреева Р. П. Флисс // Энциклопедия моды. — СПб.: Издательство «Литера», 1997. — С. 364. — .

## Спасылкі 
* «Флис: и все овцы целы (Флисовая одежда)» // Потребитель. Все для спорта и отдыха 27/2005

Катэгорыя:Трыкатаж
Катэгорыя:Вынаходніцтвы
Аргаяш

**Аргаяш** () — сяло ў Чалябінскай вобласці Расіі, адміністрацыйны цэнтр Аргаяшскага раёна. Знаходзіцца за 56 км на паўночны захад ад Чалябінска. Размешчана на возеры Аргаяш. Насельніцтва — 10042 чалавекі (2020). У сяле знаходзіцца чыгуначная станцыя Аргаяш Паўднёва-Уральскай чыгункі на лініі Чалябінск — Верхні Уфалей — Екацярынбург. Аргаяш заснаваны ў 1896 годзе падчас будаўніцтва чыгункі Чалябінск — Екацярынбург.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Чалябінскай вобласці
Доўгадзеравенскае

**Доўгадзеравенскае** () — сяло ў Чалябінскай вобласці Расіі, адміністрацыйны цэнтр Сасноўскага муніцыпальнага раёна і Доўгадзеравенскага сельскага паселішча. Размешчана за 10 км на поўнач ад паўночнай ускраіны Чалябінска. Назва дадзена ад вёскі Доўгай, з якой, як мяркуецца, былі родам першапасяленцы, ці па прозвішчы выхадца з Чалябінскай крэпасці «Петра Дзяменцьева, сына Далгунова» (таксама з тых мясцін). Насельніцтва — 9407 чалавек (2021).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Чалябінскай вобласці
Еткуль

**Еткуль** () — сяло ў Чалябінскай вобласці Расіі, адміністрацыйны цэнтр Еткульскага раёна, за 42 км на поўдзень ад Чалябінска, за 20 км ад чыгуначнай станцыі Еманжалінка. Уваходзіць у склад агламерацыі Вялікі Чалябінск. Размешчана на заходнім беразе возера Еткуль. Насельніцтва — 6678 чалавек (2020).

## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Анатоль Майсеевіч Каган, беларускі эканаміст

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Чалябінскай вобласці
Акцябрскае (Чалябінская вобласць)

**Акцябрскае** () — сяло, адміністрацыйны цэнтр Акцябрскага раёна Чалябінскай вобласці Расіі. Размешчана прыкладна за 120 км на паўднёвы ўсход ад Чалябінска (па аўтадарозе — 128 км), на беразе возера Шышкіна, за 100 км на паўночны ўсход ад чыгуначнай станцыі Троіцк. Насельніцтва — 6462 чалавекі (2021). Заснавана ў пачатку XX стагоддзя ў выніку зліцця чатырох хутароў Калмыкова, Кемерава, Палякова і Храмцова пад назвай Калмыкова. У 1935 годзе сяло атрымала назву Акцябрскае.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Чалябінскай вобласці
Кунашак (сяло)

**Кунашак** () — сяло, адміністрацыйны цэнтр Кунашацкага раёна Чалябінскай вобласці, Расіі. Размешчана на поўначы вобласці, за 75 км на поўнач ад Чалябінска, у балоцістай мясцовасці на берагах дробных азёр каля паўднёва-заходняга ўскрайку возера Кунашак (злучанага пратокай з возерам Уелгі), за 6 км ад аднайменнай чыгуначнай станцыі (пас. Лясной). Насельніцтва — 6822 чалавекі (2021).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Чалябінскай вобласці
Увельскі

**Увельскі** () — пасёлак (раней пасёлак гарадскога тыпу), цэнтр Увельскага раёна Чалябінскай вобласці Расіі. Чыгуначная станцыя Ніжнеўвельская на лініі Чалябінск — Троіцк, за 82 км на поўдзень ад Чалябінска, за 7 км на ўсход ад горада Южнаўральск. Насельніцтва —  (2021).

Першапачаткова паселішча Ніжне-Увельскае з’яўлялася часткай станіцы Ніжне-Увельскай (гэта паселішча ўпершыню згадваецца як Ніжне-Увельская заімка ў 1748 годзе). У 1934 годзе пасёлак Ніжне-Увельскі быў перайменаваны ва Увельскі (адначасова раённы цэнтр быў пераведзены на станцыю Увельская), а ў 1948 годзе Увельскі атрымаў статус пасёлка гарадскога тыпу і зноў стаў цэнтрам раёна. У лютым 1992 года статус населенага пункта быў паніжаны да сельскага пасёлка.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Чалябінскай вобласці
Уйскае (Чалябінская вобласць)

**У́йскае** () — сяло, адміністрацыйны цэнтр Уйскага раёна Чалябінскай вобласці Расіі і Уйскага сельскага паселішча ў складзе раёна. Размешчана за 124 км на паўднёвы захад ад Чалябінска (па аўтадарозе 149 км), на рацэ Уй (прыток Табола), за 30 км ад чыгуначнай станцыі Кураміна. Сяло вядома з 1742 года ў сувязі з будаўніцтвам есаулам Бахмецьевым ваеннага паселішча — крэпасці Уйскай. Названа па рацэ Уй. Насельніцтва — 6728 чалавек (2021).

## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Аляксандр Іванавіч Ціханаў, савецкі біятланіст

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Чалябінскай вобласці
Заўральскі

**Заўральскі** () — рабочы пасёлак у Еманжалінскім раёне Чалябінскай вобласці Расіі, утварае Заўральскае гарадское паселішча. Размешчаны за 7 км ад горада Еманжалінск. Рэльеф — раўніна (Заходне — Сібірская нізіна); найбліжэйшыя вышыні — 261, 262 і 287 м. Ландшафт — лесастэп. Пасёлак з усіх бакоў акружаны лясамі. Насельніцтва — 6950 чалавек (2021).
## Насельніцтва 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Чалябінскай вобласці
Міжазерны (Чалябінская вобласць)

**Міжазерны** () — рабочы пасёлак у Верхнеўральскім муніцыпальным раёне Чалябінскай вобласці Расіі. Размешчаны на захадзе вобласці, каля мяжы з Рэспублікай Башкартастан, за 25 км на поўдзень ад горада Учалы, за 94 км на поўнач ад Магнітагорска і за 43 км ад Верхнеўральска.

Утварае Міжазернае гарадское паселішча ў складзе Верхнеўральскага раёна.
## Гісторыя 
Утвораны ў 1956 годзе з пачаткам распрацоўкі кар’ера і здабычы меднай руды Учалінскім горна-абагачальным камбінатам і спачатку называўся XIX партз’ездам у гонар XIX з’езда КПСС, калі тут быў адкрыты першы кар’ер.
## Насельніцтва 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Чалябінскай вобласці
Межавой (Саткінскі раён)

**Межавой** () — рабочы пасёлак у Саткінскім раёне Чалябінскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр Межавога гарадскога паселішча. Насельніцтва — 5128 чалавек (2021). Размешчаны на захадзе вобласці, на рацэ Ай.

Паблізу пасёлка 8 буйных радовішчаў баксітавых руд. Адлегласць да раённага цэнтра горада Саткі 27 км, да найбліжэйшай чыгуначнай станцыі Сулея 9 км.
## Насельніцтва 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Чалябінскай вобласці
Первамайскі (Чалябінская вобласць)

**Первамайскі** () — рабочы пасёлак у Коркінскім раёне Чалябінскай вобласці Расіі. Чыгуначная станцыя (Клубніка) за 44 км на паўднёвы захад ад Чалябінска. 
## Насельніцтва 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Чалябінскай вобласці
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1949 годзе
Роза (Чалябінская вобласць)

**Роза** () — рабочы пасёлак у Коркінскім раёне Чалябінскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр і адзіны населены пункт Розінскага гарадскога паселішча. Размешчаны за 5 км на паўночны ўсход ад Коркіна, на ручаі Чумляк, за 13 км ад пасажырскай чыгуначнай станцыі Дуброўка-Чалябінская і за 2 км ад грузавой чыгуначнай станцыі Пародная. Да 1992 года ўваходзіў у склад горада Коркіна. Муніцыпалітэт у складзе агламерацыі Вялікі Чалябінск.
## Насельніцтва 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Чалябінскай вобласці
Сезон 2011 ЖФК Універсітэт Віцебск

У 2011 годзе жаночы футбольны клуб «Універсітэт» з Віцебска прымаў удзел у двух афіцыйных турнірах на рэспубліканскім узроўні:
* Чэмпіянат Беларусі 2011 (9 месца),
* Кубак Беларусі 2011 (чвэрцьфінал).

## Склад каманды 
## Спасылкі 
* UNIVERSITET VS. VIKTORYA-86 BREST 0 — 0
* VICTORYA VORONOVO VS. UNIVERSITET 7 — 0
* UNIVERSITET VS. MINSK 0 — 3
* UNIVERSITET VS. MINSK 0 — 2
* ZORKA-BDU VS. UNIVERSITET 5 — 0
* UNIVERSITET VS. GOMEL 1 — 0
2011
Універсітэт Віцебск
Катэгорыя:2011 год у Віцебску
Міяскае

**Міяскае** () — сяло ў Чалябінскай вобласці Расіі, адміністрацыйны цэнтр Краснаармейскага раёна і Міяскага сельскага паселішча. Уваходзіць у склад агламерацыі Вялікі Чалябінск. Сяло размешчана за 37 кіламетраў на ўсход ад Чалябінска на рацэ Міяс, на скрыжаванні дарог Чалябінск — Курган і Чалябінск — Шадрынск на месцы былой Міяскай крэпасці. Заклаў крэпасць у 1736 годзе казак Якаў Паўлуцкі, у гонар яго названа адна з вуліц сяла. У сяле дзейнічае краязнаўчы музей імя Ягорава.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Чалябінскай вобласці
Фершампенуаз (Чалябінская вобласць)

**Фершампенуаз** () — сяло, адміністрацыйны цэнтр Нагайбацкага раёна Чалябінскай вобласці Расіі і Фершампенуазскага сельскага паселішча. Пасёлак быў заснаваны прыкладна за 20 км ад Астраленкі ніжэй па цячэнні Гумбейкі (левы прыток Урала) на яе левым беразе пры ўпадзенні ў яе ракі Кызыл Чылік, у стэпавай зоне, за 60 км на паўночны ўсход ад горада Магнітагорск, за 210 км на поўдзень Чалябінска. Імператар Мікалай I у 1842 годзе выдаў указ пабудаваць на мяжы сетку крэпасцяў (участкаў), якія загадаў засяліць казакамі-нагайбакамі. Перайменаванне ўчасткаў (крэпасцяў) адбылося пры арэнбургскім ваенным губернатары Уладзіміру Апанасавічу Абручову. Адзін з такіх участкаў — нагайбацкі казацкі пасёлак быў названы ў гонар французскай камуны Фер-Шампенуаз.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Чалябінскай вобласці
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1842 годзе
Вель (прыток Вагі)

**Вель** () — рака ў Архангельскай вобласці Расіі, левы прыток ракі Вага (басейн Паўночнай Дзвіны). Даўжыня — 223 км, плошча басейна — 5390 км², сярэдні гадавы расход вады 47,7 м³/с (в. Баламутаўская).

Вель бярэ пачатак з балот у заходняй частцы Конашскага ўзвышша на поўдзень ад пасёлка Конаша. У вярхоўях цячэ ў слабавыяўленай даліне, ніжэй — у шырокай даліне, дзе рака моцна пятляе, да нізоўяў даліна звужаецца. Асноўны напрамак цячэння — на ўсход. У верхнім цячэнні берагі лясістыя і забалочаныя, у нізоўях больш заселеныя. Раней па рацэ праводзіўся сплаў.

У вусці Шонашы знаходзяцца пасёлак Усць-Шонаша і вёска Усць-Шонаша, у вусці Ялюгі — вёска Хазьміно, у месцы ўпадзення ракі Вель у Вагу размешчаны горад Вельск.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Рэкі Архангельскай вобласці
Катэгорыя:Басейн Паўночнай Дзвіны
Часма (сяло)

**Часма** () — сяло ў Расіі, адміністрацыйны цэнтр Часменскага раёна Чалябінскай вобласці. Сяло ўтварае Часменскае сельскае паселішча і з’яўляецца адзіным населеным пунктам на яго тэрыторыі. Сяло Часма размешчана ў цэнтры Часменскага раёна, за 214 км ад Чалябінска. Насельніцтва — 6067 чалавек (2021).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Чалябінскай вобласці
Фру-фру

**Фру-фру** ( — гукаперайманне шоргату, шолаху або шамацення) — дэталь жаночага адзення апошняй трэці XIX стагоддзя, шырокая  з шаўковай тканінай, якая моцна шамаціць, што прышываць да , гэтак жа называлі  з такой фальбонай ці зубчастымі або плісіраванымі . Дадатковы эфект «фру-фру» таксама ствараў пры судотыку з фальбонамі ніжняй спадніцы падшыты пад сукенку чахол з шоўку і тафты. Шолах зборкі пры руху лічыўся жаноцкім і элегантным. Распаўсюджванню тэрміна магла спрыяць пастаўленая ў 1869 годзе ў Парыжы аднайменная п’еса  і  з Сарай Бернар у галоўнай ролі. У Расіі ў пастаноўцы перакладзенай п’есы бліскала ў модных уборах .

Фру-фру неаднаразова згадваецца ў рускай класічнай літаратуры. У «» А. М. Астроўскага ў французскай п’есе збіралася выступаць галоўная гераіня Негіна. Конь з мянушкай Фру-Фру быў у сям’і Л. М. Талстога, гэтым імем ён назваў   ў рамане «Ганна Карэніна». У рамане Ф. М. Дастаеўскага «» пад фру-фру маецца на ўвазе сам турнюр, модная канструкцыя сімвалізуе  і параўноўваецца з крупам каня.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Андреева Р. П. Фру-фру // Энциклопедия моды. — СПб.: Издательство «Литера», 1997. — С. 366. — ISBN 5-86617-030-2.
* 
* 

Катэгорыя:Спадніцы
Катэгорыя:Дэталі адзення
Катэгорыя:Гісторыя касцюма
Кулой (прыток Вагі)

**Кулой** () — рака ў Валагодскай і Архангельскай абласцях Расійскай Федэрацыі, правы прыток ракі Вага (басейн Паўночнай Дзвіны). У спісе Дзвінскіх земляў (XV стагоддзе) растоўскага князя Івана Уладзіміравіча рака згадваецца як Калуй.

Найбуйнейшыя прытокі — Сіўчуга (левы), Каляньга (правы), Вялікая Сельменьга (правы). Побач з ракой размешчаны пасёлак Кулой Вельскага раёна Архангельскай вобласці.

Даўжыня ракі — 206 км, плошча басейна — 3300 км², сярэднегадавы расход вады за 53 км ад вусця — 14,29 м³/с.

Жыўленне змяшанае, з перавагай снегавога. Замярзае ў кастрычніку — лістападзе, часам у снежні, адкрываецца ад лёду ў красавіку — пачатку мая.

Шырыня ракі ў верхнім цячэнні каля 20-30 метраў, у ніжнім 50-60 метраў. Рэчышча звілістае, утварае вялікія петлі. Цячэнне сярэдняе, месцамі даволі хуткае, аднак парогі адсутнічаюць.

Сістэма воднага аб’екта: Вага → Паўночная Дзвіна → Белае мора.

Катэгорыя:Рэкі Валагодскай вобласці
Катэгорыя:Рэкі Архангельскай вобласці
Катэгорыя:Басейн Паўночнай Дзвіны
Вандроўка часу

«**Вандроўка часу**» () — амерыканскі дакументальны фільм 2016 года, пастаўлены рэжысёрам Тэрэнсам Малікам па ўласным сцэнарыі.

Сусветная прэм’ера адбылася 7 верасня 2016 года на 73-м Венецыянскім кінафестывалі. Карціна апавядае пра Сусвет — ад яго нараджэння да разбурэння. Фільм выйшаў у дзвюх версіях з рознымі назвамі: 40-хвілінны «*Voyage of Time: The IMAX Experience*» для кінатэатраў IMAX і 90-хвілінны «*Voyage of Time: Life’s Journey*» для звычайных кінатэатраў.

## Агучка 
* Брэд Піт — *расказчык* (IMAX-версія)
* Кейт Бланшэт — *расказчык* (35-мм поўнаметражная версія)

## Вытворчасць 
Першыя крокі вытворчасці фільма былі здзейснены ў канцы 1970-х гадоў, калі Тэрэнс Малік распрацаваў праект пад назвай «*Q*» для кампаніі «*Paramount*», які апавядаў пра паходжанне жыцця на Зямлі. Галоўным навуковым кансультантам стужкі стаў .

## Крытыка 
Фільм для IMAX быў сустрэты крытыкамі прыхільна, у той час як поўнаметражная версія атрымала супярэчлівыя рэцэнзіі: 90 % на Rotten Tomatoes у 40-хвіліннай версіі і 68 % — у поўнаметражнай.

## Узнагароды 
Паводле рэсурса «*Internet Movie Database*» фільм быў адзначаны 2 кінаўзнагародамі і 5 намінацыямі.

## Зноскі 
## Спасылкі 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Фільмы ЗША 2016 года
Катэгорыя:Фільмы-драмы 2016 года
Катэгорыя:Дакументальныя фільмы ЗША
Катэгорыя:Фільмы-драмы ЗША
Катэгорыя:Фільмы на англійскай мове
Катэгорыя:Фільмы Тэрэнса Маліка
Катэгорыя:Фільмы па сцэнарыях Тэрэнса Маліка
Катэгорыя:Фільмы IMAX
Катэгорыя:Фільмы Plan B Entertainment
Вага (значэнні)

* Вага — сіла, з якой цела ўздзейнічае на нерухомыя адносна яго апору ці падвес.
## Прозвішча 
* Вальдэмар Вага, эстонскі гісторык мастацтва
## Тапонім 
* Вага (Клімаўскі раён)
* Вага (рака)
Сезон 2009 ЖФК Універсітэт Віцебск

У 2009 годзе жаночы футбольны клуб «Універсітэт» з Віцебска прымаў удзел у трох афіцыйных турнірах:
* Чэмпіянат Беларусі 2009 (1 месца),
* Кубак Беларусі 2009 (невядома),
* Ліга чэмпіёнаў УЕФА 2009/2010 (1/16).

## Склад каманды 
## Спасылкі 
* Витебский «Университет» готовится к встрече с лучшим клубом Европы
 
2009
Універсітэт-Дзвіна Віцебск
Катэгорыя:2009 год у Віцебску
Катэгорыя:Чэмпіёнскія сезоны паводле жаночых футбольных клубаў Беларусі
Цік

**Цік** — шматзначны тэрмін.

## Тапонімы 
* Цік — пасёлак у Апосталаўскім раёне Днепрапятроўскай вобласці Украіны

## Іншае 
* Цік — у фізіялогіі хуткі, стэрэатыпны кароткачасовы міжвольны элементарны рух
* Цік — шчыльная тканіна саржавага, палатнянага або атласнага перапляцення нітак
Марыя Васілеўна Ялова

**Марыя Васілеўна Ялова** (нар. , Уральск, Казахстан) — казахстанская футбалістка. Выступала ў нацыянальнай зборнай Казахстана.

## Клубная кар’ера 
Першым трэнерам быў Аляксей Аляксандравіч Кудзенка. З 2003 года гуляла за «Алма-КТЖ» і шэсць разоў была чэмпіёнам Казахстана.

У 2009 годзе цягам трох месяцаў гуляла ў складзе віцебскага «Універсітэта» ў гульнях кубка УЕФА.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісткі Казахстана
Катэгорыя:Ігракі жаночай зборнай Казахстана па футболе
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Універсітэт Віцебск
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Алма-КТЖ
Катэгорыя:Ігракі ЖФК СШВСМ-Кайрат
Катэгорыя:Ігракі ЖФК БІІК Шымкент
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Кубаначка Краснадар
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Жас Сункар
Пунтус

**Пунтус** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Леанід Мікалаевіч Пунтус — Герой Сацыялістычнай Працы 
* Юрый Іосіфавіч Пунтус — беларускі футбаліст, трэнер
Шанжан

і ружовым утком]]
**Шанжан** (ад  = *зменлівы*) — гандлёвая назва тканіны  або саржавага перапляцення са зменлівымі адценнямі колеру на паверхні.

## Спосаб атрымання і выкарыстання 
Вырабляецца ў асноўным з  пражы і выкарыстоўваецца для жаночага адзення і падшэўкі.

Зменлівы эфект можа быць дасягнуты рознымі спосабамі

* выкарыстанне кантрасна афарбаванай пражы ў аснове і ўтку
* з выкарыстаннем розных матэрыялаў — напрыклад, ацэтату ў аснове і віскозы ва ўтку 
* з  ніткамі асновы (выкарыстоўваўся ў XVIII—XIX стст.)

Так званы *паўшанжан* — тканіна з каляровай пражы толькі па аснове або толькі па ўтку і дадаткова афарбаваная суцэльна.

## З гісторыі шанжану 
У XII стагоддзі было падрабязна апісана выкарыстанне шанжану жоўта-фіялетавага колеру для літургічнага ўбрання яшчэ ў 698 годзе.

## Літаратура 
* *Муллер Н.* Жаконет, шанжан и другие. — журнал «Наука и жизнь» 1984, № 10. Стр. 133.

Катэгорыя:Тканіны
Сезон 2010 ЖФК Універсітэт Віцебск

У 2010 годзе жаночы футбольны клуб «Універсітэт» з Віцебска прымаў удзел у двух афіцыйных турнірах на рэспубліканскім узроўні:
* Чэмпіянат Беларусі 2010 (6 месца),
* Кубак Беларусі 2010 (чвэрцьфінал).

## Склад каманды 
## Спасылкі 
* VIKTORYA-86 BREST VS. UNIVERSITET 1 — 1
* UNIVERSITET VS. BOBRUICHANKA 0 — 1
* NADEZHDA VS. UNIVERSITET 3 — 1
* UNIVERSITET VS. VICTORYA VORONOVO 6 — 1
* UNIVERSITET VS. MINSK 0 — 0
* VIKTORYA-86 BREST VS. UNIVERSITET 2 — 0
2010
Універсітэт Віцебск
Катэгорыя:2010 год у Віцебску
Жаночы Кубак Беларусі па футболе 2009

**Жаночы Кубак Беларусі па футболе 2009** — 18-ы розыгрыш Жаночы Кубак Беларусі.
 

## Фінал 
## Спасылкі 
* «Зорка-БДУ» выиграла Кубок Беларуси

Катэгорыя:2009 год у жаночым футболе
Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 2009 годзе
2009
Афгана-іранскія сутыкненні (2021)

1 снежня 2021 года на мяжы Афганістана і Ірана адбыліся ўзброеныя сутыкненні паміж іранскімі памежнікамі і Талібанам.

## Гісторыя канфлікту 
Адносіны паміж Іранам і талібамі не былі добрымі на працягу ўсёй гісторыі. Падчас першага праўлення талібаў у Афганістане з 1996 па 2001 год, 10 іранскіх дыпламатаў у консульстве горада Мазары-Шарыф былі пакараны смерцю баевікамі. Афіцыйны Тэгеран пачаў мабілізацыю, але эскалацыі ўдалося пазбегнуць пры пасярэдніцтве ААН.

У 2001 годзе, калі адбылося ўварванне ЗША ў Афганістан, Іран, нягледзячы на складаныя адносіны з Белым домам, супрацоўнічаў з амерыканцамі для барацьбы з талібамі, а іранскі спецназ падтрымліваў Паўночны альянс падчас захопу Герата. Летам 2021 года талібы аднавілі сваю ўладу на фоне сыходу амерыканскай арміі.

## Сутыкненні 
Са слоў неназванага іранскага чыноўніка, сутыкненні пачаліся пасля таго, як баевікі Талібану адкрылі агонь па іранскіх фермерах, якія перасеклі памежную сцяну паміж дзвюма краінамі, што прывяло да серыі перастрэлак паміж іранскімі памежнікамі і баевікамі Талібану з ужываннем цяжкай і сярэдняй зброі. Падчас сутыкненняў афганскія баевікі атакавалі памежны пункт Дахраес і захапілі яго разам з некалькімі іншымі пастамі і вайсковай базай на іранскай тэрыторыі. Неўстаноўленая колькасць камбатантаў была забіта з абодвух бакоў падчас сутыкненняў. Падзеі скончыліся на наступны дзень пасля пагаднення бакоў.

## Гл. таксама 
* Афгана-іранскія сутыкненні (2023)

## Крыніцы 
Катэгорыя:Войны Ірана
Катэгорыя:2021 год у Афганістане
Катэгорыя:Войны Афганістана
Катэгорыя:Канфлікты 2021 года
Катэгорыя:Падзеі 1 снежня
Катэгорыя:Снежань 2021 года
Акцябрска-Любанская партызанская зона

**Акцябрска-Любанскае парызанскае злучэнне** — тэрыторыя паўднёвых раёнаў Мінскай і паўночных раёнаў Палескай абласцей, якую кантралявалі партызаны. Створана ўвосень 1941 года ў выніку вызвалення партызанамі частак Любанскага, Старобінскага, Акцябрскага і Глускага раёнаў. Зону ўтрымлівалі злучэнне партызанскіх атрадаў Акцябрскага раёна (13 атрадаў, 1300 чалавек) на чале з Ф. І. Паўлоўскім, з красавіка 1942 года злучэнне партызанскіх атрадаў Мінскай і Палескай абласцей, з сакавіка 1943 года Мінскае і Палескае партызанскія злучэнні. Да чэрвеня 1942 года былі вызвалены 418 населеных пунктаў, да канца 1942 года тэрыторыя каля 4 000 км². У 1943 годзе зона злілася на поўначы са Слуцка-Капыльскай, на захадзе з Ленінскай партызанскімі зонамі. Утварыўся партызанскі край плошчай каля 8 000 км², у які ўваходзілі Акцябрскі раён, часткі Любанскага, Старадарожскага, Старобінскага, Слуцкага, Грэскага, Уздзенскага, Чырвонаслабодскага, Капыльскага, Капаткевіцкага, Глускага, Жыткавіцкага, Даманавіцкага, Петрыкаўскага, Парыцкага, Ленінскага, Лунінецкага, Ганцавіцкага і іншых раёнаў. У зоне дзейнічалі падпольныя абкамы і райкамы КПБ і ЛКСМБ, пярвічныя і партыйныя і камсамольскія арганізацыі, штабы Мінскага і Палескага партызанскіх злучэнняў, Акцябрскі і Любанскі райвыканкамы, у некаторых раёнах — выканкамы сельсаветаў; выдаваліся газеты «Звязда», «Чырвоная змена», «Бальшавік Палесся», раённыя газеты. Было наладжана гаспадарчае жыццё, у многіх населенных пунктах адкрыты школы. З мая 1942 года наладжана радыёсувязь з Масквой, дзейнічалі партызанскія аэрадромы.

Нямецкая армія неадначасова спрабавала пранікнуць на тэрыторыю зоны. Было праведзена больш за 10 карных аперацый і паводле няпоўных звестак знішчана больш за 25 000 мірных жыхароў, каля 6 000 вывезена на катаржныя работы ў Германію. Каля трох гадоў больш за 40 000 партызан абаранялі насельніцтва зоны ад сіл акупантаў, якія размяшчалі свае гарнізоны па перыметры партызанскай зоны ўздоўж чыгункі Лунінец — Калінкавічы — Жлобін — Асіповічы — Ляхавічы. 7 лістапада 1942 года пасля парада і мітынга прысвечанага 25-й гадавіне Кастрычніцкай рэвалюцыі, партызаны брыгад імя К. Я. Варашылава і 2-й Мінскай нанеслі праціўніку вялікя страты ў жывой сіле на берагах ракі Пціч і ў Старыцкім лесе. Баі па абароне зоны вялі  ў студзені — лютым 1943 і 1944 Мінскае і Палескае партызанскія злучэнні. Пад націскам намнога большых сіл праціўніка і з-за недахопу боепрыпасаў брыгады вымушаны былі пакідаць свае раёны дыслакацыі. Аднак яны хутка туды вярталіся і працягвалі баявыя дзеянні.

У гонар барацьбы партызан у 1968 годзе быў адкрыты мемарыяльны комплекс «Зыслаў».

## Гл. таксама 
* Пціцкая аперацыя
* Старыцкі бой
* Лаўскі бой
* Карная аперацыя «Bamberg»
* Аперацыя «Альберт I»
* Аперацыя «Альберт II»
* Карная аперацыя «Франц»
* Карная аперацыя «Свята ураджаю»
* Карная аперацыя «Горнунг»
* Карная аперацыя «Nixe»
* Карная аперацыя «Цёплы вецер»
* Карная аперацыя «Марабу»

## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Партызанскія зоны
Катэгорыя:З’явіліся ў 1941 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 1944 годзе
Black Magick SS

**«Black Magick SS»** — аўстралійскі інды-гурт, які грае ў стылях блэк-метал, псіхадэлічны рок і сінтэзатарная музыка.  Тэматыка песень пераважна акультная. Адметнай рысай групы з’яўляецца сумесь візуальнай эстэтыкі нацысцкай Германіі і псіхадэлічнага мастацтва. З-за гэтага, часам памылкова групу адносяць да нацыянал-сацыялістычнага блэк-метала.

## Гісторыя 
Першы афіцыйны рэліз EP «Symbols of Great Power», які складаўся з чатырох песень, выйшаў у 2012 годзе. Існуе меркаванне, што «Black Magick SS» ― гэта сайд-праект удзельнікаў аўстралійскага калектыва «Wolfblood», падобнага па тэматыцы і стылю. Аднак удзельнікі «Black Magick SS» ніяк не каментуюць сваю творчасць і захоўваюць ананімнасць. Таксама ёсць тэорыі, што ўдзельнікі звязаны з аўстралійскімі гуртамі «Tarot» і «The Wizar'd».

У 2013 годзе памёр першы ўдарнік гурта.

## Дыскаграфія 
### Студыйныя альбомы 
* The Black Abyss (2015)
* Kaleidoscope Dreams (2017)
* Spectral Ecstasy (2018)
* Rainbow Nights (2020)
* Burning Bridges (2023)

### Сінглы и EP 
* Symbols of Great Power (2012)
* Panzerwitch (2013)
* Hidden In Plain Sight (2015)
* The Owls Of Winter / Talisman (2015)

### Сайд-праекты 
* *Mystery* — Spaceman / Faces (2024)
* *Mystery* — Untitled (2025)
* *Dracula* — Open Graves at Midnight (2013)
* *Dracula* — Black Wings over Transylvania (2014)
* *Dracula* — Screams from the Dungeon (2025)
* *Dracula* — In Memoriam (2025)

## Спасылкі 
* BLACK MAGICK SS – Rainbow Nights 
* Razlivene noći i poslednji dani - Black Magick SS: Rainbow Nights (2020)
* Black Magick SS – Kaleidoscope Dreams (2017) 

Катэгорыя:Музычныя калектывы Аўстраліі
Катэгорыя:Блэк-метал-гурты
Катэгорыя:Музычныя калектывы, якія з’явіліся ў 2012 годзе
Psychonaut 4

**Psychonaut 4** — грузінская музыкальная група з Тбілісі, выконваючая дэпрэсіўна-суіцыдальны блэк-метал.

## Біяграфія 
Гурт Psychonaut 4 быў заснаваны ўлетку 2010 года, намаганнямі Лашы «Andre» Адаміі, і ўраджэнца Расіі Давіда Графа.

Псіханаўт (Psychonaut), гэта той, хто глыбока даследуе ўласны розум (часта з дапамогай наркотыкаў). «4» у назве групы адносіцца да колькасці плато, якія прысутнічаюць у дэкстраметарфане. Тэрмін «Псіханаўт» быў абраны Графам, а «4» — Андрэ.

Пасля да іх далучыліся Тымур «Glixxx» Ламідзэ, Раці «Drifter» і Цімас «Nepho» Шылінгас, і агульнымі намаганнямі, 4 чэрвеня 2011 года выпусцілі дэбютнае дэма «40 %» (назва з’яўляецца адсыланнем на 40-градусную колькасць алкаголю ў водке). якое было распаўсюджана праз афіцыйны сайт лэйбла Depressive Illusions Records.

## Дыскаграфія 
### Альбомы 
* *Have a Nice Trip* (2012)
* *Dipsomania* (2015)
* *Neurasthenia* (2016)
* *Beautyfall* (2020)
* *...of Mourning* (2024)

### Дэмазапісы 
* *40%* (2011)

## Зноскі 
Катэгорыя:Музычныя калектывы Грузіі
Катэгорыя:Музычныя калектывы, якія з’явіліся ў 2010 годзе
Катэгорыя:Блэк-метал-гурты Грузіі
Мустафа аль-Хаўсаві

**Мустафа Ахмед Адам аль-Хаўсаві** (; нар. 5 жніўня 1968) — грамадзянін Саудаўскай Аравіі, які трапіў па падазрэнні ў тэрарыстычнай дзейнасці ў зняволенне да ЦРУ. Паводле амерыканскіх уладаў, быў галоўным фінансістам нападаў 11 верасня 2001 года.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў горадзе Джыда.

Паводле амерыканскіх уладаў, аль-Хаўсаві, хоць сам ён гэта адмаўляў, раней працаваў у Камітэце Аль-Каіды па СМІ. Пры арганізацыі тэрактаў 11 верасня 2001 года адказваў за фінансавае забяспячэнне. Як мяркуецца, падтрымку ў падрыхтоўцы акцый аказваў з красавіка, знаходзячыся ў ААЭ. У дзень нападаў аль-Хаўсаві накіраваўся ў Пакістан. 

1 сакавіка 2003 года мужчына затрыманы і перададзены ЦРУ. Першапачаткова яго ўтрымлівалі ў турме Солт-Піт (Афганістан). Потым яго накіравалі ў Антавілей (Літва). 6 верасня 2006 года вязень прыбыў у турму Гуантанама.

У зняволенні ахоўнікі нанеслі яму траўмы. Ён пакутаваў ад анальных расколін, хранічнага гемарою і, што самае сур’ёзнае, ад сімптаматычнага выпадзення прамой кішкі.

У чэрвені 2008 года над вязнем пачаўся трыбунал ваеннай камісіі. Для абароны аль-Хаўсаві запрошаны саудаўскі адвакат Мантасер аль-Заят.

Працэс крытыкавалі ў Amnesty International. Па заяве арганізацыі, трыбунал парушаў міжнародныя стандарты справядлівага судовага разбору, зрываючы ўстанаўлення ісціны, перашкаджаючы празрыстасці і адмаўляючы прыцягненне да адказнасці за катаванні. 23 студзеня 2015 года ўтрыманне аль-Хаўсаві асудзіла рабочая група ААН па адвольных затрыманнях.

## Спасылкі 
* Information on Hawsawi and 13 other detainees, Office of the Director of National Intelligence
* The Final 9/11 Commission Report
* Alleged al Qaeda paymaster in custody - *CNN*
*Indictment of Zacarias Moussaoui
*Pentagon charges 6 in 9-11 attacks, MSNBC
*'Clean team interrogated 9-11 suspects, MSNBC

Катэгорыя:Затрыманыя прывіды
Пусткі (фільм)

«**Пусткі**» () — амерыканскі драматычны фільм 1973 года, пастаўлены рэжысёрам Тэрэнсам Малікам па ўласным сцэнарыі. Рэжысёрскі дэбют Маліка ў вялікім кіно. Галоўныя ролі ў фільме выканалі Марцін Шын і Сісі Спейсек.

Асновай для фільма паслужыла рэальная гісторыя  і , якія здзейснілі ў 1958 годзе серыю забойстваў у Небрасцы і прылеглых штатах.

Праз 20 гадоў пасля выхаду фільм быў занесены ў Нацыянальны рэестр фільмаў.

## Сюжэт 
У канцы 1950-х гадоў малады хлопец па імені Кіт, які спрабуе браць за прыклад , але сам працуе ў правінцыйнай глушы зборшчыкам смецця, знаёміцца з Холі, 15-гадовай дачкой мастака рэкламных плакатаў. Калі маладыя людзі пачынаюць сустракацца, бацька дзяўчыны не ўхваляе выбар Холі і забараняе ім бачыцца. Кіт і Холі працягваюць сустракацца, у пакаранне бацька Холі забівае яе сабаку. Пасля гэтага Кіт заяўляецца ў дом Холі і забівае яе бацьку.

Закаханыя падпальваюць хату Холі з трупам бацькі ўнутры і падаюцца на ўцёкі ў бясплодныя пустынныя землі амерыканскіх раўнін. Ва ўцёках яны здзяйсняюць забойства за забойствам, але не асабліва задумваюцца аб наступствах. Пагалоска пра іх распаўсюджваецца па краіне і робіць пасрэдных, па сутнасці, маладых людзей знакамітасцямі нацыянальнага маштабу. Калі ім надакучвае кружыць па аднастайным тужлівым пейзажы, яны вырашаюць дабрацца да гор, але паліцыя не выпускае іх з-пад увагі. Разумеючы асуджанасць далейшага супраціву, Холі адмаўляецца ісці за Кітам далей і здаецца ўладам. Кіт яшчэ нейкі час працягвае ўцёкі, але затым таксама здаецца. Кіт аказваецца знакамітасцю нават сярод паліцыі, яму ціснуць руку, ён раздае сувеніры на памяць.

Кіту і Холі даюць магчымасць у апошні раз пагаварыць адзін з адным на аэрадроме. У фінале фільма Холі распавядае пра далейшы лёс герояў: яна атрымае ўмоўны тэрмін, выйдзе замуж за сына свайго адваката і стане прыкладнай амерыканскай хатняй гаспадыняй, а Кіт праз паўгода будзе пакараны смерцю на электрычным стуле.

## Акцёрскі склад 
* Марцін Шын — *Кіт*
* Сісі Спейсек — *Холі*
*  — *бацька Холі*
*  — *Кейта*
*  — *багач*
*  — *намеснік шэрыфа*
* Гэры Літлджон — *шэрыф*
* Тэрэнс Малік — *госць багача*

## Узнагароды 
Паводле рэсурса «*Internet Movie Database*» фільм быў адзначаны 4 кінаўзнагародамі і яшчэ 1 намінацыяй.

## Зноскі 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Фільмы ЗША 1973 года
Катэгорыя:Фільмы-баевікі 1973 года
Катэгорыя:Фільмы-драмы 1973 года
Катэгорыя:Крымінальныя фільмы 1973 года
Катэгорыя:Фільмы-баевікі ЗША
Катэгорыя:Фільмы-драмы ЗША
Катэгорыя:Крымінальныя фільмы ЗША
Катэгорыя:Фільмы на англійскай мове
Катэгорыя:Фільмы на іспанскай мове
Катэгорыя:Фільмы Тэрэнса Маліка
Катэгорыя:Фільмы па сцэнарыях Тэрэнса Маліка
Катэгорыя:Выдатныя фільмы (Роджэр Эберт)
Катэгорыя:50 фільмаў, якія неабходна паглядзець, перш чым памерці
Агапаўскі раён

**Агапаўскі раён** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка (раён) і муніцыпальнае ўтварэнне (муніцыпальны раён) у Чалябінскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр — сяло Агапаўка.

## Геаграфія 
Раён размешчаны на паўднёвым захадзе Чалябінскай вобласці. На поўначы мяжуе з Верхнеўральскім муніцыпальным раёнам, на паўночным усходзе і ўсходзе з Нагайбацкім і Карталінскім муніцыпальнымі раёнамі, на поўдні з Кізільскім муніцыпальным раёнам, на захадзе з Магнітагорскай гарадской акругай і муніцыпальным раёнам Абзялілаўскі раён. Плошча — 2603,6 км², сельскагаспадарчыя ўгоддзі займаюць 232,4 тыс. га.

Раён размешчаны большай часткай у стэпавай, часткова ў лесастэпавай зонах. Рэльеф: узгорыстая раўніна. Па тэрыторыі раёна працякаюць рэкі Урал, Гумбейка, Зінгейка, Сухая, Ржаўчык, Янгелька. Размешчаны два буйныя вадасховішчы: Верхнеўральскае і Магнітагорскае.

Адлегласць ад Чалябінска 280 км, ад чыгуначнай станцыі Магнітагорск 20 км.

## Карысныя выкапні 
Тэрыторыя раёна мае значныя запасы прыродных рэсурсаў. На тэрыторыі Магнітнага сельскага паселішча разведаны запасы нярудных матэрыялаў (вермакуліт, чырвоная гліна, пясок, друз). Нетры паселішча багатыя золатам, нікелем, кобальтам, жалезнай рудой.

На тэрыторыі Чарнігаўскага сельскага паселішча разведаны запасы нярудных матэрыялаў (чырвоная гліна, пясок, друз). Крыніцы сталовай і лячэбнай мінеральнай вады, якая паказана пры лячэнні хвароб органаў стрававання, эндакрыннай і мочапалавой сістэм.

На тэрыторыі Жоўцінскага сельскага паселішча вядзецца распрацоўка радовішча граніту.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Раёны Чалябінскай вобласці