Ракетны абстрэл Эрбіля (13 сакавіка 2022)

У ноч з 12 на 13 сакавіка 2022 года Корпус Вартавых Ісламскай рэвалюцыі (КВІР) запусціў  некалькі балістычных ракет з правінцыі Усходні Азербайджан (Іран) па Эрбілю, сталіцы Іракскага Курдыстана.

## Перадгісторыя 
З 2003 года Ірак быў ахоплены серыяй ваенных канфліктаў. Пасля разгрому асноўных сіл ІДІЛ у 2017 годзе і пераходу групоўкі да партызанскай вайны, ажывілася супрацьстаянне паміж ЗША і Іранам. Найбольшая эскалацыя адбылася ў снежні 2019—студзені 2020 года, калі бакі абмяняліся серыяй абстрэлаў і нападаў.

На пачатак 2022 года іранскае кіраўніцтва вяло з амерыканцамі перамовы па аднаўленні «ядзернай здзелкі», разарванай пры прэзідэнце Трампе. У лютым, пасля заявы прэзідэнта Украіны Уладзіміра Зяленскага ў Мюнхене (ФРГ) аб выхадзе з Будапешцкага мемарандума і санкцый заходніх дзяржаў за ўварванне Расіі ва Украіну, у Тэгерана з’явіўся рэальны шанец заключыць новае пагадненне на больш выгадных для сябе ўмовах. ЗША і ЕС былі гатовы пайсці на любыя саступкі, каб кампенсаваць імпарт энергарэсурсаў з Расіі за кошт іранскай нафты. Аднак улады краіны ўсё яшчэ трымалі крыўду на Захад за забойства генерала Касема Сулеймані. Таксама яны імкнуліся прымусіць да адказу Ізраіль, які яны абвінавачвалі ў забойстве свайго навукоўца Махсена Фахрызадэ, што стаяў ля вытокаў стварэння ядзернай праграмы Ірана, і за перыядычныя ўдары па пазіцыях шыіцкіх апалчэнняў у Сірыі.

## Здарэнне 
У ноч з 12 на 13 сакавіка з правінцыі Усходні Азербайджан (Іран) па Эрбілю, сталіцы Іракскага Курдыстана, здзейснены ракетны абстрэл. Снарады ўпалі на горад роўна ў 1:20 ночы — у той ж час, калі быў забіты два гады назад у выніку ўдару амерыканскага беспілотніка Касем Сулеймані. Бамбаванне было выраблена 12-ю. Яны раней ужо ўжываліся іранцамі для ракетных абстрэлаў Ірака, напрыклад, падчас аперацыі «Пакутнік Сулеймані» супраць ваенных аб’ектаў ЗША, калі Тэгеран помсціў за гібель свайго генерала.

Прадстаўнікі КВІР заявілі, што мішэнню былі «прасунутыя трэніровачныя цэнтры» ізраільскія разведвальнага агенцтва Масад, якія нібыта размяшчаліся ў горадзе. Паводле іранскага боку, абстрэл быў адказам на рэгулярныя аперацыі Ізраіля супраць іранскіх сіл на тэрыторыі Сірыі. 

Некалькі снарадаў ўпалі побач з амерыканскім консульствам. Адна ракета трапіла ў студыю мясцовага курдскага ТБ-канала «Kurdistan24».

Першапачаткова паведамлялася, што ў ходзе атакі пацярпеў адзін мірны жыхар

## Рэакцыя 
; Ірак
У МЗС Ірака назвалі ракетны ўдар па Эрбілю абуральным парушэннем суверэнітэту краіны. У ведамстве заклікалі
«выступіць з адзінай пазіцыяй, каб рашуча супрацьстаяць любым дзеянням, накіраваным на распаўсюд хаосу». Урад краіны выклікаў да сябе іранскага пасла, асудзіўшы здарэнне як «абуральнае парушэнне суверэнітэту». Былы прэзідэнт Іракскага Курдыстана Масудам Барзані назваў гэты інцыдэнт тэрарыстычнай атакай.
; ЗША
Амерыканскае пасольства ў Багдадзе ўзмацніла меры бяспекі і цалкам закрыла сваю тэрыторыю. Дзяржаўны дэпартамент ЗША асудзіў атаку.

Член Палаты прадстаўнікоў ЗША Элейн Лурыя (Дэмакратычная партыя) запатрабавала ад адміністрацыі прэзідэнта Джо Байдэна неадкладна спыніць перамовы з Іранам па «ядзернай дамове», якія, па некаторых даных, амаль блізкі да лагічнага фіналу. Яе калега з Рэспубліканскай партыі Ліза Маклейн падтрымала гэтую ідэю, заўважыўшы, што Амерыка ніколі не павінна купляць іранскую нафту, аднаўленне экспарту якой пасля магчымага падпісання «атамнага» пагаднення разглядалася як спосаб стабілізаваць рынак і збіць цану на паліва.

## Уплыў 
Неўзабаве пасля ўдараў Ісламская Рэспубліка Іран прыпыніла перамовы з Саудаўскай Аравіяй па рэгіянальнай бяспецы. Чарговы раўнд быў прызначаны на 16 сакавіка ў Багдадзе. Саудзіты і іранцы на гэтай сустрэчы меркавалі знайсці пункты судакранання па пытаннях бяспекі ў Персідскім заліве. Асаблівае значэнне тут мела вайна ў Емене і праблема так званых «танкерных войнаў», ад якіх наўпрост залежыць стабільнасць экспарту нафты і газу з краін Заліва.

## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Падзеі 13 сакавіка
Катэгорыя:Сакавік 2022 года
Катэгорыя:Іранскі крызіс
Катэгорыя:2022 год у Іраку
Катэгорыя:Бамбардзіроўкі