Культурная сталіца Еўропы

**Культурная сталіца Еўропы**  — ініцыятыва Еўрасаюза па штогадовым абранні нейкага горада цэнтрам культурнага жыцця кантынента для прыцягнення ўвагі да яго культурнага развіцця.

Звычайна, дадатковае фінансаванне атрыманае ў сувязі з абраннем культурнай сталіцай, дазваляе гораду значна абнавіць стан культурных устаноў. Напрыклад, у Порту пад эгідай культурнай сталіцы быў пабудаваны знакаміты Дом музыкі.

Першай культурнай сталіцай Еўропы ў 1985 годзе Савет Еўрапейскага саюза абраў Афіны, іх кандыдатуру прапанавала Меліна Меркуры. У канцы 1990-х гадоў аналагічныя еўрапейскаму праекты -- Арабская сталіца культуры і Культурная сталіца Амерыкі -- запушчаныя і ў іншых частках свету.

Падзея можа прынесці значныя выгоды гораду ў культурным, сацыяльным і эканамічным плане як самім годам, так да і пасля яго. Гэта ўнікальная магчымасць для абнаўлення гарадоў, змены ўяўленняў пра сябе і іх прасоўванне ў Еўропе і на міжнародным узроўні. Значна павялічвае сацыяльныя і эканамічныя выгоды, асабліва калі падзеі ўключаны ў доўгатэрміновую стратэгію развіцця гарадоў і наваколля.

Гарады выбіраюцца незалежнай групай экспертаў на аснове культурнай праграмы, якая павінна задзейнічаць мясцовых жыхароў усіх узростаў і садзейнічаць доўгатэрміноваму развіццю горада. Працэдура выбару пачынаецца прыблізна за шэсць гадоў і арганізаваны ў два этапы, хоць дзяржавы-члены, якія маюць права праводзіць мерапрыемства, вычзначаюцца яшчэ раней. Правілы і ўмовы ініцыятывы выкладзены ў Рашэнні Еўрапейскага парламента і Савета 1622/2006/ЕС.

## Спіс культурных сталіц Еўропы 
* 1985:  Афіны, Грэцыя
* 1986:  Фларэнцыя, Італія
* 1987:  Амстэрдам, Нідэрланды
* 1988:  Заходні Берлін
* 1989:  Парыж, Францыя
* 1990:  Глазга, Вялікабрытанія
* 1991:  Дублін, Ірландыя
* 1992:  Мадрыд, Іспанія
* 1993:  Антверпен, Бельгія
* 1994:  Лісабон, Партугалія
* 1995:  Люксембург, Люксембург
* 1996:  Капенгаген, Данія
* 1997:  Салонікі, Грэцыя
* 1998:  Стакгольм, Швецыя
* 1999:  Веймар, Германія
* 2000:
**  Авіньён, Францыя
**  Балоння, Італія
**  Берген, Нарвегія
**  Брусель, Бельгія
**  Кракаў, Польшча
**  Прага, Чэхія
**  Рэйк’явік, Ісландыя
**  Сант’яга-дэ-Кампастэла, Іспанія
**  Хельсінкі, Фінляндыя
* 2001:
**  Порту, Партугалія
**  Ротэрдам, Нідэрланды
* 2002:
**  Бругэ Бельгія
**  Саламанка, Іспанія
* 2003:  Грац, Аўстрыя
* 2004:
**  Генуя, Італія
**  Ліль, Францыя
* 2005:  Корк, Ірландыя
* 2006:  Патры, Грэцыя
* 2007:
**  Люксембург (ад імя )
**  Сібіў, Румынія
* 2008:
**  Ліверпуль, Вялікабрытанія
**  Ставангер, Нарвегія
* 2009:
**  Вільнюс, Літва
**  Лінц, Аўстрыя
* 2010:
**  Печ, Венгрыя
**  Стамбул, Турцыя
**  Эсэн (ад імя Рурскага рэгіёна)
* 2011
**  Талін, Эстонія
**  Турку, Фінляндыя
* 2012
** Гімарайнш 
** Марыбор 
* 2013
** Марсель 
** Кошыцы 
* 2014
** Рыга 
** Умеа 
* 2015
** Монс 
** Пльзень 
* 2016
** Сан-Себасцьян 
** Вроцлаў 
* 2017
** Орхус 
** Пафас 
* 2018
** Леўвардэн 
** Валета 
* 2019
** Матэра 
** Плоўдзіў 
* 2020
** Голуэй 
** Рыека 
* 2021
** Тымішаара 
** Нові-Сад 

## Літаратура 
* Mittag, Jürgen (Hg.): «Die Idee der Kulturhauptstadt Europas. Anfänge, Ausgestaltung und Auswirkungen Europäischer Kulturpolitik.» Essen 2008.

Катэгорыя:Еўрапейскі Саюз