open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Міхаіл Пятровіч Пятроў (генерал)

{{Ваенны дзеяч
|поўнае імя       = Міхаіл Пятровіч Пятроў
|дата нараджэння  = 
|дата смерці      = 
|месца нараджэння = 
|месца смерці     = 
|выява            = 
|апісанне выявы   =
|мянушка          =
|прыналежнасць    = 
|гады службы      =
|званне           = 
|род войскаў      =
|камандаваў       = 17-ы механізаваны корпус50-я арміяБранскі фронт
|частка           =
|бітвы            = Грамадзянская вайна ў РасііГрамадзянская вайна ў ІспанііПольскі паход РСЧАВялікая Айчынная вайна
|узнагароды       = { Style = "background: transparent"
 
}
{ Style = "background: transparent"
     
}
|сувязі           =
|у адстаўцы       =
}}
**Міхаі́л Пятро́віч Пятро́ў** ( — ) — савецкі ваенны дзеяч, генерал-маёр (1940).

## Літаратура 
* Великая Отечественная. Командармы. Военный биографический словарь / Под общей ред. М. Г. Вожакина. — М.; Жуковский: Кучково поле, 2005. — С. 172—173. — ISBN 5-86090-113-5.
* Герои Советского Союза: Краткий биографический словарь / Пред. ред. коллегии И. Н. Шкадов. — М.: Воениздат, 1988. — Т. 2 /Любов — Ящук/. — 863 с. — 100 000 экз. — ISBN 5-203-00536-2.
* *И. И. Кузнецов, И. М. Джога* Первые Герои Советского Союза (1936—1939). — Иркутск, 1983.
* *С. Е. Михеенков* Остановить Гудериана. 50-я армия в сражениях за Тулу и Калугу. 1941—1942.  — М.: Центрполиграф, 2013. ISBN 978-5-227-04417-4.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Удзельнікі Грамадзянскай вайны ў Расіі
Катэгорыя:Удзельнікі польскага паходу РСЧА
Катэгорыя:Савецкія ваенныя спецыялісты ў Іспаніі
Катэгорыя:Камандуючыя франтамі ў Вялікай Айчыннай вайне
Катэгорыя:Камандуючыя арміямі ў Вялікай Айчыннай вайне
Катэгорыя:Камандзіры карпусоў у Вялікай Айчыннай вайне
Катэгорыя:Загінулі ў баях Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Ленінградскай вобласці
Дзмітрый Іванавіч Рабышаў

{{Ваенны дзеяч
|поўнае імя       = Дзмітрый Іванавіч Рабышаў
|дата нараджэння  = 
|дата смерці      = 
|месца нараджэння = 
|месца смерці     = 
|выява            = 
|апісанне выявы   =
|мянушка          =
|прыналежнасць    = 
|гады службы      =
|званне           = 
|род войскаў      =
|камандаваў       = 1-ы кавалерыйскі корпус4-ы кавалерыйскі корпус8-ы механізаваны корпус38-я арміяПаўднёвы фронт57-я армія28-я армія3-я рэзервовая армія34-ы гвардзейскі стралковы корпус3-я гвардзейская армія3-ці гвардзейскі стралковы корпус114-ы стралковы корпус
|частка           =
|бітвы            = Першая сусветная вайнаГрамадзянская вайна ў РасііВялікая Айчынная вайна
|узнагароды       = { Style = "background: transparent"
       
-
       
-
       
-
       
}
|сувязі           =
|у адстаўцы       =
}}
**Дзмі́трый Іва́навіч Ра́бышаў** ( — ) — савецкі ваенны дзеяч, генерал-лейтэнант (1940).

## Творы 
* Первый год войны. — М.: Воениздат, 1990. — 255 с. — (Военные мемуары). / Литературная запись В. М. Зоткина / 

## Літаратура 
* Великая Отечественная. Командармы. Военный биографический словарь / Под общей ред. М. Г. Вожакина. — М.; Жуковский: Кучково поле, 2005. — С. 202—203. — ISBN 5-86090-113-5.
* 
* *И. М. Бондаренко* 11-я глава «Действия 8 мехкорпуса Д. И. Рябышева» // Такая долгая жизнь. Роман-дилогия. — М.: Советский писатель, 1990. — Т. 2. — ISBN 5-265-01055-6.

Катэгорыя:Удзельнікі Грамадзянскай вайны ў Расіі
Катэгорыя:Удзельнікі Першай сусветнай вайны
Катэгорыя:Камандуючыя франтамі ў Вялікай Айчыннай вайне
Катэгорыя:Камандуючыя арміямі ў Вялікай Айчыннай вайне
Катэгорыя:Камандзіры карпусоў у Вялікай Айчыннай вайне
Катэгорыя:Выпускнікі Ваеннай акадэміі імя М. В. Фрунзэ
Катэгорыя:Мемуарысты СССР
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Растоўскай вобласці
Макс Андрэевіч Рэйтэр

{{Ваенны дзеяч
|імя              = Макс Андрэевіч Рэйтэр
|дата нараджэння  = 
|дата смерці      = 
|месца нараджэння = 
|месца смерці     = 
|выява            = 
|апісанне выявы   =
|мянушка          =
|прыналежнасць    = 
|гады службы      =
|званне           = 
|род войскаў      =
|камандаваў       = 20-я арміяБранскі фронтРэзервовы фронтКурскі фронтАрлоўскі фронтПаўднёва-Уральская ваенная акруга
|частка           =
|бітвы            = Першая сусветная вайнаГрамадзянская вайна ў РасііВялікая Айчынная вайна
|узнагароды       = { Style = "background: transparent"
       
-
     
}
|сувязі           =
|у адстаўцы       =
}}
**Макс Андрэ́евіч Рэ́йтэр** (сапр. Марціньш ();  — ) — савецкі ваенны дзеяч, генерал-палкоўнік (1943). 

## Літаратура 
* Командный и начальствующий состав Красной Армии в 1940-1941 гг.: Структура и кадры центрального аппарата НКО СССР, военных округов и общевойсковых армий: Документы и материалы / Под ред. В. Н. Кузеленкова. — М.-СПб.: Летний сад, 2005. — С. 189—190. — ISBN 5-94381-137-0.
* 

Катэгорыя:Царскія афіцэры на службе ў РСЧА
Катэгорыя:Удзельнікі Першай сусветнай вайны
Катэгорыя:Удзельнікі Грамадзянскай вайны ў Расіі
Катэгорыя:Выпускнікі Ваеннай акадэміі імя М. В. Фрунзэ
Катэгорыя:Камандуючыя франтамі ў Вялікай Айчыннай вайне
Катэгорыя:Камандуючыя арміямі ў Вялікай Айчыннай вайне
Катэгорыя:Камандуючыя Паўночна-Каўказскай ваеннай акругай
Катэгорыя:Камандуючыя Паўднёва-Уральскай ваеннай акругай
Іван Уладзіміравіч Цюленеў

{{Ваенны дзеяч
|імя              = Іван Уладзіміравіч Цюленеў
|дата нараджэння  = 
|дата смерці      = 
|месца нараджэння = 
|месца смерці     = 
|выява            = 
|апісанне выявы   =
|мянушка          =
|прыналежнасць    = 
|гады службы      =
|званне           = 
|род войскаў      =
|камандаваў       = Закаўказская ваенная акруга12-я арміяМаскоўская ваенная акругаПаўднёвы фронтЗакаўказскі фронтХаркаўская ваенная акруга
|частка           =
|бітвы            = Першая сусветная вайнаГрамадзянская вайна ў РасііВялікая Айчынная вайна
|узнагароды       = 
{ Style = "background: transparent"
 
}
{ Style = "background: transparent"
       
-
       
-
       
-
       
-
       
}
**Замежныя ўзнагароды:**
{
       
}
{
   
}
**Узнагароды Расійскай імперыі:**
{ Style = "background: transparent"
       
}
|сувязі           =
|у адстаўцы       =
}}
**Іва́н Уладзі́міравіч Цюле́неў** ( — ) — савецкі ваенны дзеяч, генерал арміі (1940). Герой Савецкага Саюза (1978), поўны кавалер Георгіеўскага крыжа.

## Творы 
* «Боевая слава советской кавалерии» — М., 1949.
* «Крах операции „Эдельвейс“» — Орджоникидзе, 1975.
* «Организация и методика подготовки эскадрона» — М., 1938.
* 
* «Советская кавалерия в боях за Родину» — М., 1957.
* «Через три войны» — М.: Воениздат, 1972 (перавыдана ў 2007 годзе выдавецтвам Центрполиграф ISBN 978-5-9524-2704-4).

## Літаратура 
* Великая Отечественная. Командармы. Военный биографический словарь / Под общей ред. М. Г. Вожакина. — М.; Жуковский: Кучково поле, 2005. — С. 230—231. — ISBN 5-86090-113-5.
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Царскія афіцэры на службе ў РСЧА
Катэгорыя:Удзельнікі Першай сусветнай вайны (Расійская імперыя)
Катэгорыя:Удзельнікі Грамадзянскай вайны ў Расіі
Катэгорыя:Удзельнікі польскага паходу РСЧА
Катэгорыя:Выпускнікі Ваеннай акадэміі імя М. В. Фрунзэ
Катэгорыя:Камандуючыя франтамі ў Вялікай Айчыннай вайне
Катэгорыя:Камандуючыя арміямі ў Вялікай Айчыннай вайне
Катэгорыя:Мемуарысты СССР
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета СССР 2-га склікання
Катэгорыя:Камандуючыя Закаўказскай ваеннай акругай
Якаў Цімафеевіч Чэрэвічэнка

{{Ваенны дзеяч
|імя              = Якаў Цімафеевіч Чэрэвічэнка
|дата нараджэння  = 
|дата смерці      = 
|месца нараджэння = 
|месца смерці     = 
|выява            = 
|апісанне выявы   =
|мянушка          =
|прыналежнасць    = 
|гады службы      =
|званне           = 
|род войскаў      =
|камандаваў       = 3-ці кавалерыйскі корпусАдэская ваенная акруга9-я армія21-я арміяПаўднёвы фронтБранскі фронт5-я арміяХаркаўская ваенная акруга7-ы стралковы корпус79-ы стралковы корпус29-ы стралковы корпус
|частка           =
|бітвы            = Першая сусветная вайнаГрамадзянская вайна ў РасііВялікая Айчынная вайна
|узнагароды       = 
{ Style = "background: transparent"
       
-
       
-
       
-
 
}
**Замежныя ўзнагароды:**
{ Style = "background: transparent"
   
}
|сувязі           =
|у адстаўцы       =
}}
**Я́каў Цімафе́евіч Чэрэвічэ́нка** ( — ) — савецкі ваенны дзеяч, генерал-палкоўнік (1941).

## Творы 
* *Черевиченко, Я. Т.* Схватка у Маныча.— / Против Деникина. Воспоминания / Сост. и научный ред. А. П. Алексашенко. — М.: Воениздат, 1969. — 406 с.
* *Черевиченко, Я. Т.* Так начиналась война / Война. Народ. Победа. 1941 – 1945: Статьи. Очерки. Воспоминания. /Составители Данишевский И.М., Таратута Ж.В. Кн. 1. – 2-е изд., доп. – М.: Политиздат, 1983. – 231 с., ил.

## Літаратура 
* 
* Великая Отечественная. Командармы. Военный биографический словарь / Под общей ред. М. Г. Вожакина. — М.; Жуковский: Кучково поле, 2005. — С. 252—253. — ISBN 5-86090-113-5.

Катэгорыя:Царскія афіцэры на службе ў РСЧА
Катэгорыя:Удзельнікі Першай сусветнай вайны
Катэгорыя:Удзельнікі Грамадзянскай вайны ў Расіі
Катэгорыя:Выпускнікі Ваеннай акадэміі імя М. В. Фрунзэ
Катэгорыя:Камандуючыя франтамі ў Вялікай Айчыннай вайне
Катэгорыя:Камандуючыя арміямі ў Вялікай Айчыннай вайне
Катэгорыя:Камандзіры карпусоў у Вялікай Айчыннай вайне
Катэгорыя:Мемуарысты СССР
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета СССР 1-га склікання
Катэгорыя:Кандыдаты ў члены ЦК КПСС
Катэгорыя:Камандуючыя Адэскай ваеннай акругай
Катэгорыя:Камандуючыя Харкаўскай ваеннай акругай
Амельяновіч

**Амельяновіч** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Алесь Амельяновіч (1928—2002) — дзеяч беларускага нацыянальнага супраціву.
* Міхаіл Міхайлавіч Амельяновіч (нар. 1958) — беларускі дзяржаўны дзеяч, міністр лясной гаспадаркі Рэспублікі Беларусь.
* Уладзімір Аляксандравіч Амельяновіч (1924—1996) — удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, поўны кавалер ордэна Славы.
Войтаў

**Войтаў** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Дзмітрый Фёдаравіч Войтаў (1922—2002) — удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, поўны кавалер Ордэна Славы.
* Ігар Вітальевіч Войтаў (нар. 1961) — беларускі дзяржаўны дзеяч.
Сількебарг

**Сі́лькебарг** — горад у цэнтральнай Даніі, на паўвостраве Ютландыя. Адміністрацыйны цэнтр аднайменнай камуны. Насельніцтва — 55080 жыхароў (2005). Развіццё Сількебарга як сучаснага горада пачынаецца з заснавання папяровай фабрыкі Міхаэлем Дрэўсенам (Michael Drewsen) на рацэ Гудэна ў 1844 годзе.  падзяляе горад на паўночную і паўднёвую частку, з возера ва ўсходняй яго частцы выцякае рака Гудзена.

Горад адметны наяўнасцю вялікай колькасці аўтасалонаў і фінансавага сектара; тут да прыкладу таксама размяшчаецца штаб-кватэра трэцяга па памеры дацкага банка Jyske Bank A/S.

У горадзе маецца каманда дацкай суперлігі па футболе — «Сількебарг».

Кожны год у канцы ліпеня ў Сількебаргу праводзіцца джазавы фестываль Riverboat Jazz festival, а ў сярэдзіне жніўня фестываль кантры-музыкі Scandinavian Country Club.
Дональд Джордж Паўэл — бубнач і заснавальнік брытанскай глэм-рокавай групы Slade пераехаў у горад у 2004 годзе.

У 1944 годзе побач з горадам быў застрэлены гестапа святар і драматург Кай Мунк.

## Спорт 
* Арыентаванне — у 1974 годзе ў ваколіцах Сількебарга праходзіў пяты летні чэмпіянат свету па арыентаванні.

## Гарады-пабрацімы 
*  Баня-Лука, Боснія і Герцагавіна
*  Саванліна, Фінляндыя
*  Аўрбарг, Ісландыя
*  Арэндал, Нарвегія
*  Гіжыска, Польшча
*  Кальмар, Швецыя
*  Кайзерслаўтэрн, Германія
*  Карона, ЗША

Катэгорыя:Гарады Даніі
Міхаіл Рыгоравіч Яфрэмаў

{{Ваенны дзеяч
|імя              = Міхаіл Рыгоравіч Яфрэмаў
|дата нараджэння  = 
|дата смерці      = 
|месца нараджэння = 
|месца смерці     = 
|выява            = 
|апісанне выявы   =
|мянушка          =
|прыналежнасць    = 
|гады службы      =
|званне           = 
|род войскаў      =
|камандаваў       = 3-ці стралковы корпус12-ы стралковы корпусПрыволжская ваенная акругаЗабайкальская ваенная акругаАрлоўская ваенная акругаПаўночна-Каўказская ваенная акругаЗакаўказская ваенная акруга21-я арміяЦэнтральны фронтБранскі фронт10-я армія33-я армія
|частка           =
|бітвы            = Першая сусветная вайнаГрамадзянская вайна ў РасііВялікая Айчынная вайна
|узнагароды       = 
{ Style = "background: transparent"
 
}
{ Style = "background: transparent"
       
-
 
}
|сувязі           =
|у адстаўцы       =
}}

**Міхаі́л Рыго́равіч Яфрэ́маў** ( — ) — савецкі ваенны дзеяч, генерал-лейтэнант (1940). Герой Расійскай Федэрацыі (31.12.1996, пасмяротна).
.]]
У гады грамадзянскай вайны арганізаваў паспяховы рэйд бронецягнікоў на Баку, сталіцу Азербайджанскай Дэмакратычнай Рэспублікі, што спрыяла хуткаму падзенню АДР і ўсталяванню савецкай улады ў рэспубліцы. Скончыў Ваенна-палітычную акадэмію (1930), Ваенную акадэмію імя Фрунзе (1933). У Вялікую Айчынную вайну на фронце з 1941 года: камандуючы 21-й арміяй, Цэнтральным фронтам, войскі якіх у ліпені — жніўні 1941 года абаранялі дняпроўскія рубяжы на гомельскім напрамку (Рагачоўска-Жлобінская аперацыя, абарона Гомеля). Потым намеснік камандуючага Бранскага фронта, камандуючы 33-й арміяй на Нара-Фамінскім кірунку пры абароне Масквы ў 1941 годзе. Трагічна загінуў (паводле афіцыйнай версіі — застрэліўся) падчас няўдалага контрнаступлення ў рамках Ржэўска-Вяземскай аперацыі ў 1942 годзе.
 

## Літаратура 
* Великая Отечественная. Командармы. Военный биографический словарь / Под общей ред. М. Г. Вожакина. — М.; Жуковский: Кучково поле, 2005. — С. 73—74. — ISBN 5-86090-113-5.
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Царскія афіцэры на службе ў РСЧА
Катэгорыя:Удзельнікі Першай сусветнай вайны
Катэгорыя:Удзельнікі Грамадзянскай вайны ў Расіі
Катэгорыя:Удзельнікі Ржэўскай бітвы
Катэгорыя:Камандуючыя франтамі ў Вялікай Айчыннай вайне
Катэгорыя:Камандуючыя арміямі ў Вялікай Айчыннай вайне
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета СССР 1-га склікання
Катэгорыя:Застрэліліся
Катэгорыя:Камандуючыя Закаўказскай ваеннай акругай
Катэгорыя:Камандуючыя Забайкальскай ваеннай акругай
Катэгорыя:Дэпутаты Савета Саюза Вярхоўнага Савета СССР ад акруг РСФСР
Катэгорыя:Члены Ваеннага савета пры народным камісары абароны СССР
Анатоль Аляксандравіч Нікулін

**Анатоль Аляксандравіч Нікулін** (; , Саратаў — ,  Разань) — савецкі і расійскі вучоны, доктар медыцынскіх навук, прафесар (1967). У 1961—1983 гг. рэктар Разанскага медыцынскага інстытута.

Член КПСС з 1945 года.
Скончыў з адзнакай Саратаўскі медыцынскі інстытут (1946).
У 1949 г. абараніў кандыдацкую дысертацыю.
У 1959—1990 гг. загадчык кафедры фармакалогіі Разанскага медыцынскага інстытута.
У 1956—1958 гг. дэкан лячэбнага факультэта. З 1958 г. прарэктар.
У 1966 г. абараніў доктарскую дысертацыю. Распрацоўваў напрамак апітэрапіі.

## Спасылкі 
* https://mednecropol.ru/n/nikulin-aa/nikulin-aa.htm  

Катэгорыя:Вучоныя паводле алфавіта
Катэгорыя:Фармаколагі
Катэгорыя:Постаці апітэрапіі
Катэгорыя:Дактары медыцынскіх навук
Катэгорыя:Выпускнікі Саратаўскага медыцынскага ўніверсітэта
Катэгорыя:Рэктары Разанскага дзяржаўнага медыцынскага ўніверсітэта
Субстрат (біялогія)

**Субстрат** (ад substratum — аснова, падсцілка) — у біялогіі месца пражывання і развіцця арганізмаў. Субстраты служаць месцам прымацавання жывёлы, расліны ці іншага арганізма і могуць выконваць ролю пажыўнага асяроддзя.

Субстрат можа ўключаць у сябе як жывыя, так і нежывыя матэрыялы, а таксама жывёл. Арганізм, які жыве на субстраце, можа, у сваю чаргу, быць субстратам для іншага арганізма. Напрыклад, скала з'яўляецца субстратам для водарасці, а водарасць — субстратам для жывёл, якія жывуць на ёй.

## Спасылкі 
* 
* *Субстрат* — В. Кемеров. Философская энциклопедия. — «Панпринт», 1998 г.

Катэгорыя:Біялогія
Жанчына з Элінга

**Жанчына з Элінга** () — умоўнае абазначэнне жанчыны, якая памерла ў эпоху жалезнага веку і пахавана ў тарфяным балоце ў ваколіцах Сількебарга, Данія. З'яўляецца адным з найбольш добра захаваных балотных цел.

## Апісанне 
Жанчыну з Элінга знайшоў у 1938 годзе селянін-датчанін падчас работ па здабычы торфу ў мясцовым балоце. Аб знаходцы ён паведаміў навукоўцам, і цела было перавезена для вывучэння ў Капенгаген. Хоць адносна добра захавалася толькі задняя частка цела і, у асаблівасці валасы на галаве, было ўстаноўлена, што труп належыць жанчыне.

У 1930-х гадах яшчэ не было распрацавана метадаў для датыроўкі падобных знаходак, таму жанчына з Элінга доўгі час праляжала ў запасніках Нацыянальнага музея Даніі. Поўнамаштабныя даследаванні яе цела пачаліся толькі ў 1976 годзе. Вывучэнне зубоў на рэнтгенаўскіх здымках дапамагло ўстанавіць, што яна памерла ва ўзросце каля 25 гадоў, а з дапамогай радыёвуглероднага аналізу навукоўцы вызначылі і прыблізны час смерці — каля 280 г. да н. э. Хутчэй за ўсё жанчына з Элінга была задушаная або павешана — на яе шыі застаўся след ад скуранога шнура, знойдзенага ў тым жа балоце. Яе доўгія валасы (каля 90 см) былі заплеценыя ў касу і выкладзеныя ў досыць складаную прычоску.

Захаваная вопратка жанчыны складалася з накідкі, якая была пашытая з чатырох кавалкаў аўчыны, злучаных вельмі акуратнымі шыўкамі. Яе даўжыня даходзіла да сцёгнаў. Верагодна, на жанчыне было і іншае адзенне, аднак хутчэй за ўсё яна была вытканая з раслінных валокнаў і цалкам стлела. У карысць гэтай здагадкі кажа і той факт, што вакол яе таліі быў павязаны плецены пояс з авечай воўны даўжынёй 67 см і шырынёй 4 − 5 см.

У цяперашні час цела жанчыны з Элінга знаходзіцца ў экспазіцыі музея Сількебарга.

## Гл.таксама 
* Чалавек з Толунда

## Спасылкі 
* Апісанне жанчыны з Элінга на Tollundman.dk  
* Аб жанчыне з Элінга на сайце музея Сількебарга  

Катэгорыя:Балотныя людзі
Катэгорыя:Еўропа жалезнага веку
Катэгорыя:Археалогія ў Даніі
Авель (імя)

**А́вель** (;  — пара; ;  — лёгкі павеў) — старое рэдкае мужчынскае імя старажытнаяўрэйскага паходжання.

Імяніны: 2 студзеня, 2 чэрвеня, 5 жніўня, 5, 9 снежня.

## Гл. таксама 
* Абель

Авель
Катэгорыя:Біблейскія імёны
Паліна

Назву **Палі́на** маюць:

* Паліна — жаночае імя
* Паліна — камуна ў Італіі

## Вядомыя асобы 
### Прозвішчы 
* — былы жаночы гулец у настольны тэніс з Расіі

### Асабістыя імёны 
*Паліна Смолава — беларуская спявачка
*Паліна Арловіч — беларуская плыўчыха
*Паліна Качаткова — беларускі празаік, літаратуразнавец

### Псеўданімы 
*Паліна Рэспубліка — беларуская спявачка
Мільфлёр

**Мільфлёр** ( — «тысяча кветак») — асаблівы від шпалераў XV—XVI стст. з аднатонным фонам, усеяным кветкамі або лісцем.

## Прыклады 
Мільфлёры былі шырока распаўсюджаныя ў шпалерным ткацтве ўсяго франка-фламандскага рэгіёну, але верагодна, што першапачаткова яны з’явіліся ў Францыі, у прыватнасці ў Турэні — правінцыі, якая традыцыйна лічыцца галоўным цэнтрам выпрацоўкі такіх шпалераў. Іх узнікненне адносіцца да XV стагоддзя, калі вытворчасць французскіх шпалераў з-за Стогадовай вайны перамясцілася з Парыжа ў гарады, размешчаныя ў басейне Луары. Як мяркуецца, мільфлёры з’явіліся пад уплывам традыцыйнага звычаю, што існаваў у Францыі: маршрут працэсіі ў дзень Свята Цела Хрыстова ўпрыгожваўся тканінамі са мноствам прымацаваных да іх жывых кветак.

## Характарыстыкі 
Сюжэты мільфлёраў вельмі разнастайныя: гэта могуць быць алегорыі, сцэны са свецкага жыцця, рэлігійныя або міфалагічныя сюжэты. Акрамя раслінных матываў часта адлюстроўваюцца таксама жывёлы і птушкі.

Фон бывае чырвоным, зялёным, цёмна-сінім, радзей белым або жоўтым. Кветкі на гэтым фоне могуць быць размешчаны вельмі шчыльна або больш рэдка; адлюстроўвацца гранічна натуралістычна або стылізавана. Часцяком не складае працы пазнаць намаляваныя расліны; спецыялісты налічваюць на мільфлёрах каля сотні відаў. Усе яны мелі пэўнае сімвалічнае значэнне, якое лёгка прачытваюцца сярэднявечным гледачом.

## Прыклады 
Адзін з самых вядомых мільфлёраў — цыкл з шасці шпалераў «Дама з аднарогам». На сінім фоне прадстаўлены кветкі, сярод якіх гваздзікі, гладыёлусы, ружы, цюльпаны, язмін, браткі, барвенак, крокусы, ландыш, першацветы, касачы, фіялкі, лілеі, півоні, гіяцынты, цыкламены, рамонкі і іншыя. На чырвоным фоне намаляваныя зрэзаныя кветкі, якія ляжаць на зямлі. Як мяркуецца, гэта звязана з традыцыяй усыпаць зямлю кветкамі ў дні вялікіх святаў.

Іншыя вядомыя мільфлёры — «Сцэны з жыцця сеньёраў», «Канцэрты на ўлонні прыроды», «Трыумф смерці, ці Тры мойры».

## Галерэя 

File:BLW Tapestry with the Arms of the Giovio Family (detail).jpg|Фрагмент шпалеры з гербам сям’і Джовіа. Бругэ, 1543—1552 гг.
File:Unicorn in Captivity.jpg|Аднарог, узяты ў палон. Шпалера. Паўднёвыя Нідэрланды. Каля 1500 г. Метраполітэн-музей (Нью-Ёрк)
File:MilleFleurTapestry.jpg|Аднарог. XVI стагоддзе.
File:The Hunt of the Unicorn Tapestry 5.jpg|Шпалера «Аднарог абараняецца», з цыклу «Паляванне на аднарога». 1495—1505 г.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:З’явіліся ў XV стагоддзі
Катэгорыя:Габелены
Катэгорыя:Мастацтва XV стагоддзя
Катэгорыя:Мастацтва XVI стагоддзя
Уладзімір Ягоравіч Мацюшкоў

**Уладзі́мір Яго́равіч Мацюшко́ў** (нар. , ) — беларускі дзяржаўны дзеяч, былы Старшыня Дзяржаўнага камітэта па навуцы і тэхналогіях Рэспублікі Беларусь, доктар тэхнічных навук, лаўрэат Дзяржаўнай прэміі СССР, лаўрэат Дзяржаўнай прэміі Рэспублікі Беларусь, прафесар.

## Біяграфія 
Скончыў фізічны факультэт Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта ў 1968 годзе.

З 1968 года ў інстытуце фізікі Акадэміі навук БССР: стажор-даследчык, старшы інжынер-канструктар, загадчык сектара Спецыяльнага канструктарска-тэхналагічнага бюро з вопытнай вытворчасцю Інстытута фізікі.

З 1975 года начальнік лабараторыі лазерных сістэм Канструктарскага бюро дакладнага электроннага машынабудавання. У 1987 годзе быў прызначаны начальнікам аптычнага аддзела, у 1988 годзе — начальнікам навукова-тэхнічнага комплексу оптыка-механічнага і кантрольна-вымяральнага абсталявання КБДЭМ.

З 1991 года дырэктар навукова-вытворчага прадпрыемства «КБТЭМ-ОМА», з 1992 года — віцэ-прэзідэнт канцэрна «Планар», дырэктар прадпрыемства «КБТЭМ-ОМА».

Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 16 чэрвеня 2005 года № 279 прызначаны Старшынёй Дзяржаўнага камітэта па навуцы і тэхналогіях Рэспублікі Беларусь.

26 чэрвеня 2009 года быў вызвалены з пасады Старшыні Дзяржаўнага камітэта па навуцы і тэхналогіях Рэспублікі Беларусь і прызначаны галоўным інжэнерам УП «КБТЭМ-ОМА».

## Навуковая дзейнасць 
За трыццацігадовы перыяд работы ў канцэрне «Планар» пад кіраўніцтвам і пры непасрэдным удзеле У. Я. Мацюшкова створана больш за трыццаць відаў лазернага оптыка-механічнага тэхналагічнага абсталявання для вытворчасці вырабаў мікра- і радыёэлектронікі.

У. Я. Мацюшкоў — нацыянальны эксперт Рэспублікі Беларусь па лазерах і лазерным тэхналогіях. Аўтар 25 вынаходак, больш за 120 публікацый, у тым ліку 4-х манаграфій.

## Прэміі 
* Дзяржаўная прэмія СССР (1986), за стварэнне тэхналогіі, распрацоўку аўтаматызаванага абсталявання і шырокае ўкараненне лазернай апрацоўкі плёнкавых элементаў у вытворчасці электронных вырабаў;
* Лаўрэат Дзяржаўнай прэміі Рэспублікі Беларусь у галіне навукі і тэхнікі (2000, у аўтарскім калектыве) — *за працу «Стварэнне і асваенне ў вытворчасці комплекса канкурэнтаздольнага прэцызійнага абсталявання для вырабу высокадакладных арыгіналаў тапалогій вырабаў электроннай тэхнікі»*.

## Літаратура 
* Матюшков Владимир Егорович // Русецкий, А. В. Ученые-уроженцы Витебщины — для инновационной Беларуси / А. В. Русецкий, Н. К. Толочко. — Витебск, 2007. — С. 88-89.

## Спасылкі 
* Профіль на сайце УП «КБТЭМ-ОМА» 

Катэгорыя:Выкладчыкі БДУІР
Катэгорыя:Дактары тэхнічных навук
Ала (імя)

**А́ла** — жаночае імя.

Існуе некалькі варыянтаў паходжання. Дакладны — невядомы.

Па адной з версiяў, імя *Ала* (альбо *Алат*, *Аль-Лят*, *Іллахат*) — арабскага паходжання. Асноўны сэнс — *«багіня»*, *«гэта багіня»*. Пераклад слова з арабскай — *«літара»*.

**Ала** — старажытна-арабская багіня неба і дажджу. У арабаў Сірыйскай пустыні **Ала** — жонка Алага і маці ўсіх багоў. У арабаў цэнтральнай Аравіі **Ала** — дачка Алага. Таксама **Ала** — старажытная багіня лёса на Каўказе.

Па іншай версіі — імя *Ала* старажытна-германскага паходжання, якое азначае *«іншы»*.

Магчыма, што два розных імені аб'ядналіся ў адно з прычыны аднолькавасці гучання.

## Варыянты ў розных мовах 
## Імяніны 
У розных краінах свету Алы святкуюць імяніны:

У Расіі — 8 красавіка

## Святыя 
Святая мучаніца *Ала Готская*, спаленая ў храме разам з іншымі вернікамі ў касцёле пад час службы ў IV стагоддзі (8 красавіка).

## Вядомыя Алы 
Ала Пугачова — савецкая, расійская спявачка

Ала Сурыкава — савецкая, расійская кінарэжысёр, сцэнарыст.

## Геаграфічныя назвы 
Ала — невялікая рака ў Бураціі, прыток ракі Баргузін, што упадае ў возера Байкал.

## Гл. таксама 
*Ала* () ў Іспаніі завецца род раслін Дзевясіл.

## Спасылкі 
«Ала» на старонцы «Таямніца імёнаў»   

Тлумачэнні слова на старонцы «Грамота.ru» 

Імяніны на старонцы «Calend.ru» 

Ала
Пентландыт

**Пентланды́т** — мінерал класа сульфідаў, сульфід жалеза і нікелю, жалеза-нікелевы калчадан (Fe, Ni)S. Адкрыты ў 1856 годзе. Назва ў гонар англійскага падарожніка і натураліста Д. Б. Пентленда ().

Крышталізуецца ў кубічнай сінгоніі. Колер светлы бронзава-жоўты. Цвёрдасць 3—4 па шкале Моаса. Шчыльнасць 4500—5200 кг/м³. Бляск шкляны. Раствараецца ў азотнай кіслаце. Сустракаецца ў выглядзе ўкрапанікаў і зярністых агрэгатаў у радовішчах сульфідных руд. Генетычна звязаны з асноўнымі і ультраасноўнымі вывергнутымі горнымі пародамі. Асноўны мінерал нікелевых руд.

## Літаратура 
* *Дамінікоўская Д.А.* Пентландыт // 

## Спасылкі 
* Пентландит // Каталог Минералов
* Pentlandite Mineral Data // Mineralogy Database
* Пентландит // Кристаллов.net

Катэгорыя:Сульфіды (мінералы)
Катэгорыя:Мінералы жалеза
Катэгорыя:Мінералы нікелю
Карыбскія Нідэрланды

**Карыбскія Нідэрланды** (), альбо **астравы БЭС** () — тры спецыяльныя супольнасці Нідэрландаў у Вест-Індыі: Банайрэ, Сінт-Эстатыус і Саба, якія ўвайшлі ў склад метраполіі пасля распаду аўтаномнай федэрацыі нідэрландскіх заморскіх уладанняў ў 2010&nbsp;г. У той час, калі астатнія члены былой дзяржавы вырашылі стаць асобнымі адзінкамі Каралеўства Нідэрландаў, гэтыя тры астравы адмовіліся ад аўтаноміі і сталі амаль звычайнымі часткамі краіны (за выключэннем таго, што яны не ўваходзяць ў склад ніводнай правінцыі, падтрымліваюць стасункі з цэнтральным урадам праз спецыяльны орган і на іх тэрыторыі не заўсёды дзейнічаюць законы Еўрапейскага саюза). У 2012&nbsp;г. гэта дазволіла ім упершыню прыняць удзел ва ўсеагульных выбарах у Нідэрландах.

З пункту гледжання геаграфіі, Востраў Банайрэ ўваходзіць у групу Падветраных астравоў і знаходзіцца каля ўзбярэжжа Венесуэлы, Сінт-Эстатыус і Саба з'яўляюцца часткай архіпелага Малых Антыльскіх і ляжаць на паўднёвым усходзе ад Пуэрта-Рыка. Рэльеф Карыбскіх Нідэрландаў узгорысты і раўнінны, востраў Саба - патухлы вулкан (Маўнт-Сінэры, 887 м, найвышэйшы пункт ува ўсіх Нідэрландах). Клімат трапічны, засушлівы. Сярэднія месячныя тэмпературы 26-28&nbsp;°C. Гадавыя ападкі каля 500 мм. Флора прадстаўлена сухімі хмызнякамі і кактусамі, жывёльны свет бедны.

## Літаратура 
* Нідэрландскія Антыльскія астравы // 

Катэгорыя:Адміністрацыйны падзел Нідэрландаў
Інстытут павышэння кваліфікацыі і перападрыхтоўкі кадраў аховы здароўя БДМУ

**Інстытут павышэння кваліфікацыі і перападрыхтоўкі кадраў аховы здароўя УА «Беларускі дзяржаўны медыцынскі ўніверсітэт** (**ІПКіПКАЗ**) — дзяржаўная вышэйшая медыцынская навучальная ўстанова Беларусі, якая знаходзіцца ў Мінску на вул. П. Броўкі д. 3 кор. 3. Займаецца перападрыхтоўкай спецыялістаў і павышэннем кваліфікацыі. Згодна дадзеным сайта арганізацыі, Акадэмія штогод рыхтуе 18 тыс. спецыялістаў па 81 спецыяльнасці Пры вну дзейнічае аспірантура і дактарантура.

## Гісторыя Інстытута 
У 1931 годзе быў створаны **Беларускі дзяржаўны інстытут удасканалення ўрачоў**. Ён знаходзіўся ў Мінску на вул. Кастрычніцкай, д. 24. У час Вялікай Айчыннай вайны не дзейнічаў і аднавіў сваю дзейнасць у 1945 г.

У 1982 годзе Інстытут быў узнагароджаны ордэнам Працоўнага Чырвонага Сцяга.

У 2000 годзе на базе Інстытута была створана **Беларуская медыцынская акадэмія паслядыпломнай адукацыі**. У 2004 г. пасля таго як ЕГУ быў пазбаўлены ліцэнзіі, у яго будынак на вул. П. Броўкі, 3/3 пераехала БМАПА, дзе і знаходзіцца ў цяперашні час. У 2008 г. пры Акадэміі быў створаны Прафесарскі лячэбна-кансультатыўны цэнтр. У цяперашні час БМАПА актыўна ўдзельнічае ў экспарце адукацыйных паслуг. На сайце арганізацыі адзначаецца: «У БелМАПА маецца вялікі вопыт па навучанні ў клінічнай ардынатуры і аспірантуры замежных грамадзян. Навучанне праводзіцца больш як па 50 медыцынскіх спецыяльнасцях. Геаграфія міжнародных зносін уключае ў сябе такія краіны як: Расія, Туніс, Емен, Сірыя, Эстонія, Іран, Іарданія, Швецыя, Непал, Ліван, Венесуэла, Замбія, Лівія, Індыя, Кітайhttps://belmapo.by/academy-history.html ».

З 1 кастрычніка 2023 года рэарганізавана ў Інстытут павышэння кваліфікацыі і перападрыхтоўкі кадраў аховы здароўя ўстановы адукацыі «Беларускі дзяржаўны медыцынскі ўніверсітэт».

## Факультэты Інстытута 
* грамадскага здароўя і аховы здароўя
* педыятрычны
* тэрапеўтычны
* хірургічны

## Рэктары 
* Майсей Анісімавіч Хазанаў (1931—1934)
* Уладзімір Яхімавіч Дабрускін (1934—1938)
* Ісак Майсеевіч Нісенбаум (1938—1941)
* Файфель Якаўлевіч Шульц (1945—1946)
* Уладзімір Вікенцьевіч Бабук (1946—1949)
* Уладзімір Восіпавіч Марзон (1949—1953)
* Марыя Навумаўна Жукава (1953—1958)
* Мікалай Фёдаравіч Паўлаў (1958—1960)
* Мікалай Яўсеевіч Саўчанка (1960—1966)
* Аляксандр Уладзіміравіч Руцкі (1966—1998)
* Аляксандр Генадзьевіч Мрочак (1998—2004)
* Генадзь Якаўлевіч Хулуп (2004—2009)
* Юрый Яўгенавіч Дзямідчык (2009—2014)
* Міхаіл Аляксандравіч Герасіменка (2014—2018)
* Дзмітрый Міхайлавіч Ніткін (2018—2020)
* Аляксей Мікалаевіч Чуканаў (2020—2023)
* Андрэй Уладзіміравіч Платонаў (з 2023)

## Вядомыя выкладчыкі 
* Андрэй Дзмітрыевіч Адзенскі (1897—1979) — беларускі савецкі тэрапеўт.

## Спасылкі 
Сайт вну 

Катэгорыя:Універсітэты паводле алфавіта
Катэгорыя:1931 год у Мінску

Катэгорыя:Медыцына ў Беларусі
Катэгорыя:Вуліца Петруся Броўкі (Мінск)
Чэмпіянат Еўропы па баскетболе сярод дзяўчат да 20 гадоў 2017 (дывізіён В)

**Чэмпіянат Еўропы па баскетболе сярод дзяўчын да 20 гадоў у Дывізіёне «В»** прайшоў з 8 па 16 ліпеня ў ізраільскім Эйлаце. Прызёры турніра атрымалі права выступіць у Дывізіёне «А» чэмпіяната Еўропы.

## Першы этап 
### Рэгламент турніра 
На папярэднім этапе каманды падзелены на 2 групы. Па выніках аднакругавых турніраў: каманды, якія займуць 1 і 2 месца ў групах, выходзяць у 1/2 фінала; каманды, якія займуць 3 і 4 месцы, разгуляюць паміж сабой месцы з 5 па 8-е ў класіфікацыі; каманды, якія займуць 5 і 6 месцы, разгуляюць паміж сабой месцы з 9 па 12-е ў класіфікацыі.

#### Група А 
#### Група B 
## Спасылкі 
* 

2017
Катэгорыя:2017 год у баскетболе
Рудаўка (прыток Нарава)

**Руда́ўка**, у верхнім цячэнні **Ломаўка** — рака ў Свіслацкім раёне Гродзенскай вобласці Беларусі, правы прыток ракі Нараў (басейн Віслы).

Даўжыня ракі 23 км. Плошча вадазбору 138 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 1 м/км. Выток ракі знаходзіцца каля вёскі Студзенікі. Вусце за 1 км на захад ад вёскі Рудня Дабравольскага сельсавета. Каналізавана 7 км рэчышча ад вытоку. Вадазбор раўнінны. Асноўныя прытокі — Пабойка, Кулёўка (правыя), Друнёўка (канал Д-1).

## Літаратура 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* Общая характеристика речной сети Гродненской области (в разрезе районов) // Справочник «Водные объекты Республики Беларусь» 

Катэгорыя:Рэкі Свіслацкага раёна
Катэгорыя:Прытокі Нарава
Пузырнік

**Пузырнік**:

*  — род папарацей сямейства 
*  — род кустоў сямейства 
* народная назва віду
Нільс (значэнні)

Назву **Нільс** маюць:

* Нільс — скандынаўскае мужчынскае імя

## Вядомыя асобы 
### Асабістыя імёны 
* Нільс — кароль Даніі.
* Нільс — герой кнігі «Цудоўнае падарожжа Нільса з дзікімі гусямі» шведскай пісьменніцы С. Лагерлёф.
* Нільс Трэшаў — нарвежскі пісьменнік і філосаф.
* Нільс Бор — фізік, лаўрэат Нобелеўскай прэміі.
* Нільс Хенрык Абель — вядомы нарвежскі матэматык.
Фрэнсіс Мак-Дорманд

**Фрэ́нсіс Луі́за Мак-До́рманд** (; нар. ) — амерыканская актрыса, лаўрэат прэміі «Оскар» у 1987 годзе.

## Выбраная фільмаграфія 
## Зноскі
Гаміліі Грыгорыя Багаслова

**Гаміліі Грыгорыя Багаслова** (Grec. 510) — ілюмінаваны рукапіс Гаміліі Грыгорыя Багаслова, створаны ў 879—882 гг., захоўваецца ў Парыжскай нацыянальнай бібліятэцы. Манускрыпт складаецца з 465 лістоў, з якіх больш за сорак ілюстраваныя. Усяго ў рукапісу больш за 200 ілюстрацый.

Лічыцца, што кніга была створана для імператара Васілія Македаняніна і знаходзілася ў яго валоданні, пацверджаннем гэтага з'яўляюцца малюнкі Васілія і яго сямейства ў рукапісе, хутчэй за ўсё створаныя царскімі мініяцюрыстамі. У мініяцюрах рукапісу незвычайна развіта тэхніка малюнкаў, дзіўнае мастацтва ў размеркаванні святла-ценю, бляск фарбаў, раскоша касцюмаў і дэталяў.

Рукапіс датавалі наступным чынам. На адной з старонак намаляваныя: Прарок Ілья, імператар Васілій, архангел Гаўрыіл. Адсюль зрабілі выснову, што рукапіс быў створаны пры імператары Васіліі і належаў яму. На іншай старонцы намаляваныя: жонка Васілія — Еўдакія Інгерына і яго дзеці — Леў VI, Аляксандр. Адсутнічае старэйшы сын Васіля — Канстанцін, які памёр 3 верасня 879 года, але прысутнічае жонка Васіля — Еўдакія Інгерына, якая памерла ў 882 годзе. Далей зрабілі выснову, што кніга створана паміж 879 і 882 гадамі.

Рукапіс належаў бібліятэцы кардынала  (памёр 1550 годзе), нядоўгі час знаходзіўся ў П'ера Строцы (памёр у 1558 годзе), пасля чаго перайшоў у рукі да Кацярыны Медычы, каб увайсці ў Каралеўскую бібліятэку; з 1599 года манускрыпт захоўваецца ў Нацыянальнай бібліятэцы Францыі — дакумент «Grec 510». 

## Літаратура 
* Покровский Н. В. Очерки памятников христианской иконографии и искусства (2-е дополненное издание с 234 рисунками) Типография А. П. Лопухина 1900 год; стр. 190

## Спасылкі 
* Гаміліі Грыгорыя Багаслова (Grec. 510) у адкрытым доступе на Gallica

Катэгорыя:Ілюмінаваныя рукапісы паводле алфавіта
Катэгорыя:Ілюмінаваныя рукапісы
Выдатнік аховы здароўя Рэспублікі Беларусь

**Выдатнік аховы здароўя Рэспублікі Беларусь** — беларуская дзяржаўная ўзнагарода, нагрудны знак Міністэрства аховы здароўя. Заснаваная ў 1998 годзе ў мэтах заахвочвання медыцынскіх і іншых работнікаў органаў і ўстаноў аховы здароўя за ўзорнае стаўленне да працы, актыўны удзел у арганізацыі лячэбна-прафілактычнай дапамогі насельніцтву, развіццё медыцынскай навукі.

## Статут 
Адзнакай «Выдатнік аховы здароўя Рэспублікі Беларусь» узнагароджваюцца медыцынскія і іншыя работнікі органаў і ўстаноў аховы здароўя незалежна ад ведамаснай падпарадкаванасці за ўзорнае стаўленне да працы, выдатнае выкананне сваіх абавязкаў па медыцынскім і санітарна-эпідэмічнага забеспячэнню насельніцтва, за клопат аб захаванні і аднаўленні здароўя грамадзян Рэспублікі Беларусь, якія маюць вялікія дасягненні ў навуковай працы ў галіне аховы здароўя, а таксама ў арганізацыі лячэбна-прафілактычнай дапамогі насельніцтву.

## Апісанне 
Знак «Выдатнік аховы здароўя Рэспублікі Беларусь» вырабляецца з латуні і мае форму васьміканцовай зоркі залацістага колеру, на паверхні якой знаходзіцца круг, пакрыты эмаллю белага колеру з выявай змеі і чары. Белы круг акантаваны эмаллю чырвонага колеру. Пад колам размешчана лаўровая галінка. На чырвонай і белай эмалі нанесеная надпіс «Выдатнік аховы здароўя Рэспублікі Беларусь». Знак мае на адваротным боку шпількі для мацавання знака да адзення.

## Парадак узнагароджання 
Узнагароджанне знакам «Выдатнік аховы здароўя Рэспублікі Беларусь» ажыццяўляецца Міністэрствам аховы здароўя па прадстаўленні міністэрстваў, ведамстваў, упраўленняў аховы здароўя аблвыканкамаў і Камітэта па ахове здароўя Мінгарвыканкама.
Парадак прадстаўлення да ўзнагароджання знакам «Выдатнік аховы здароўя Рэспублікі Беларусь» зацвярджаецца Міністэрствам аховы здароўя.
Знак «Выдатнік аховы здароўя Рэспублікі Беларусь» носіцца на правым боку грудзей ніжэй дзяржаўных узнагарод.
Разам з знакам «Выдатнік аховы здароўя Рэспублікі Беларусь» узнагароджаным выдаецца пасведчанне ўстаноўленага ўзору.

## Спасылкі 
* Загад МІНІСТЭРСТВА АХОВЫ ЗДАРОЎЯ Рэспублікі Беларусь ад 20 сакавіка 1998 г. № 90 «Аб зацвярджэнні Палажэння аб знаку» Выдатнік аховы здароўя Рэспублікі Беларусь

Катэгорыя:З’явіліся ў 1998 годзе
Катэгорыя:Ахова здароўя ў Беларусі
Катэгорыя:Нагрудныя знакі Беларусі
Катэгорыя:1998 год у Беларусі
Піліп Аляксеевіч Гупінец

{{Ваенны дзеяч
|імя              = Піліп Аляксеевіч Гупінец
|дата нараджэння  = 18.10.1910
|месца нараджэння = в. Воўчын, , Брэсцкая вобласць
|дата смерці      = 16.09.1981
|месца смерці     = , Брэсцкая вобласць
|выява            = 
|шырыня           = 
|апісанне выявы   = 
|мянушка          = 
|прыналежнасць    = 
|гады службы      = 
|званне           = 
|род войскаў      = 
|камандаваў       = 
|часць            = 
|бітвы            = Вялікая Айчынная вайна
|узнагароды       = {
 
}
|сувязі           = 
|у адстаўцы       = 
}}
**Філіп Аляксеевіч Гупінец** (18 кастрычніка 1910 — 16 верасня 1981) — удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, камандзір кулямётнага разліку 280-га стралковага палка, малодшы сяржант, поўны кавалер ордэна Славы.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 5 (18) кастрычніка 1910 года ў вёсцы Воўчын (цяпер Камянецкага раёна Брэсцкай вобласці). Беларус. Скончыў пачатковую сярэднюю школу. З 1922 года працаваў па найму ў памешчыка. У 1931—1933 гадах служыў у польскай арміі. У 1935 годзе за палітычную дзейнасць быў асуджаны судом буржуазнай Польшчы да 5 гадоў пазбаўлення волі. З 1939 года працаваў трактарыстам Высокаўскай машынна-трактарнай станцыі Брэсцкай вобласці.

У арміі са жніўня 1944 года. Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны з верасня 1944 года. Ваяваў на 1-м Беларускім фронце.

Наводчык станковага кулямёта 280-га стралковага палка 185-й стралковай дывізіі радавы Ф. А. Гупінец разам з разлікам 26 студзеня 1945 года ў баі за населены пункт Задке падавіў 2 агнявыя кропкі і 12 праціўнікаў, забяспечыўшы прасоўванне нашай пяхоты. За мужнасць і гераізм, праяўленыя ў баях, загадам № 021 па 185-й стралковай дывізіі ад 4 лютага 1945 г. узнагароджаны ордэнам Славы 3-й ступені.

20 сакавіка 1945 года на подступах да ракі Одэр знішчыў 2 агнявыя кропкі і звыш 20 праціўнікаў. У ліку першых у палку выйшаў да ракі Одэр у раёне горада Штэцін. За мужнасць і гераізм, праяўленыя ў баях, загадам № 017 па 47-й арміі ад 12 красавіка 1945 года узнагароджаны ордэнам Славы 2-й ступені.

Кулямётны разлік малодшага сяржанта Ф. А. Гупінца 20 красавіка 1945 года ў вулічным баі ў горадзе Бернал падавіў 2 агнявыя кропкі, адбіў контратаку, знішчыўшы 17 праціўнікаў.

За мужнасць і гераізм, праяўленыя ў баях, Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 15 мая 1946 года малодшы сяржант Гупінец Філіп Аляксеевіч узнагароджаны ордэнам Славы 1-й ступені.

У кастрычніку 1945 года малодшы сяржант Ф. А. Гупінец дэмабілізаваны. Вярнуўся на радзіму. Працаваў трактарыстам, старшынёй калгаса. Памёр 16 верасня 1981 года.

Узнагароджаны ардэнамі Славы 3-х ступеняў, медалямі.

## Літаратура 
* *Долготович Б. Д.* Кавалеры ордена Славы. Минск, 2006
* 
* Навечно в сердце народном. 3-е изд., доп. и испр. Минск, 1984

## Спасылкі 
Катэгорыя:Поўныя кавалеры ордэна Славы
Катэгорыя:Пехацінцы Вялікай Айчыннай вайны
Манча (значэнні)

**Манча** — тапонім:

* Манча — вёска ў Бярэзінскім раёне Мінскай вобласці Беларусі
* Манча — рака ў Крупскім і Бярэзінскім раёнах Мінскай вобласці, прыток ракі Бярэзіна
Манча (рака)

**Ма́нча** — рака ў Крупскім і Бярэзінскім раёнах Мінскай вобласці Беларусі, левы прыток ракі Бярэзіна (басейн Дняпра).

Даўжыня ракі 14 км. Плошча вадазбору 68 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 1,3 м/км. Выток ракі знаходзіцца каля паўночнай ускраіны вёскі Гумны Крупскага раёна. Упадае ў старарэчча Бярэзіны за 3 км у напрамку на захад ад вёскі Арэшкавічы Бярэзінскага раёна. Вадазбор у паўночнай частцы Цэнтральнабярэзінскай раўніны.

Каля ракі вёскі Наваселле, Манча, Прудок.

## Літаратура 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* Общая характеристика речной сети Минской области (в разрезе районов) // Справочник «Водные объекты Республики Беларусь» 

Катэгорыя:Рэкі Крупскага раёна
Катэгорыя:Рэкі Бярэзінскага раёна
Рануча Б’янкі-Бандзінелі

'''Рануча Б'янкі-Бандзінелі''' (, 1900—1975) — італьянскі археолаг, гісторык мастацтва і грамадскі дзеяч.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў Сіене ў старадаўняй арыстакратычнай сям'і. Яго раннія даследаванні былі прысвечаны этрускай цывілізацыі, археалагічныя помнікі якой — Клузій і  — знаходзіліся блізка да сямейных валадарстваў. Па палітычных перакананнях быў антыфашыстам, падчас Другой сусветнай вайны ўдзельнічаў у італьянскім Супраціўленні, у 1944 уступіў у Італьянскую камуністычную партыю, з 1956 года ўваходзіў у яе Цэнтральны камітэт. Пасля вайны быў генеральным дырэктарам старажытнасцяў і прыгожых мастацтваў міністэрства народнай асветы Італіі (1945—1948). Узначальваў інстытут імя Антоніа Грамшы ў Рыме, таксама выкладаў у Гронінгенскім універсітэце ў Галандыі. Член Акадэміі дэі Лінча (з 1947), замежны член Акадэміі навук СССР (з 1958). У 1950-х і 1960-х напісаў працы аб мастацтве антычнасці, якія заваявалі шырокую папулярнасць, заснаваў ''Enciclopedia dell'arte antica'' у 1958. У сярэдзіне 1960-х Б'янкі-Бандзінелі было даручана напісаць два тамы аб рымскім мастацтве для французскай серыі . У 1967 заснаваў са сваімі вучнямі *Dialoghi di archeologia* — адно з самых інавацыйных і спрэчных перыядычных выданняў у сферы археалогіі.

Адной з галоўных тэм яго работ была ўзаемасувязь паміж мастацтвам элінізму, этрускаў і мастацтвам Старажытнага Рыма, а таксама марксісцкая тэорыя мастацтва. Сярод яго вучняў — Джавані Бекаці, Антоніа Джуліяна, Марыа Тарэлі, Андрэа Карандзіні і Філіпа Каарэлі.

На працягу жыцця вёў актыўную грамадскую дзейнасць, быў членам бюро прэзідыума таварыства «Італія-СССР», членам Сусветнага савета міру.

Памёр у Рыме ў 1975. Мемуары Б'янкі-Бандзінелі аб фашысцкай Італіі (*Hitler e Mussolini, 1938: il viaggio del Führer in Italia*) былі апублікаваныя ў 1995 г., праз 20 гадоў пасля яго смерці.

## Публікацыі 
* ''La critica d'arte* (часопіс выдаецца з 1935, рэдактар і сузаснавальнік)
* *Roma: La fine dell'arte antica (Rome: The Late Empire, Roman Art A.D. 200—400, 1970)*
* *Roma: l'arte romana nel centro del potere* (*Rome: The Center of Power, 500 B. C. to A. D. 200.*, 1969)
* *Arte etrusca e arte italica'' (1963, рэдактар)
* Storicità dell'arte classica (1950)
* *Dialoghi di archeologia* (серыя, рэдактар)
* ''Enciclopedia dell'arte antica, classica e orientale* (1958—1966, рэдактар)
* *The Buried City: Excavations at Leptis Magna* (1966, рэдактар)
* *Hitler e Mussolini, 1938: il viaggio del Führer in Italia* (1995)
* *Clusium: Ricerche archeologich e topografiche su Chiusi il suo territorio in età etrusca* (1925)
* *Apollo Belvedere di* (1935)
* *Nozioni di storia dell'archeologia e di storiografia dell'arte antica: lezioni introduttive del corso di archeologia* (1952)
* *L'arte з antichità classica'' (1976).

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Антываенныя актывісты
Катэгорыя:Археолагі Італіі
Катэгорыя:Замежныя члены АН СССР
Катэгорыя:Мастацтвазнаўцы Італіі
Катэгорыя:Гісторыкі Італіі
Катэгорыя:Марксісты
Катэгорыя:Члены Італьянскай камуністычнай партыі
Кардыялогія ў Беларусі

На Беларусі інстытуцыялізаванае станаўленне кардыялогіі як кірунка навуковага пазнання адносіцца да 1977 года, калі быў створаны беларускі навукова-даследчы інстытут кардыялогіі (сучасны Рэспубліканскі навукова-практычны цэнтр «Кардыялогія»).

Уклад у развіццё кардыялогіі зрабілі Г. І. Сідарэнка, У. В. Гарбачоў, М. Ф. Волкаў, Я. В. Бардзін, А. Г. Даўгяла, М. Ф. Сарока, Н. П. Міцькоўская і іншыя. Заснавальнікам дзіцячай кардыялогіі ў Беларусі лічыцца Р. Э Мазо.

Вывучаюцца пытанні эпідэміялогіі сардэчна-сасудзістых захворванняў. Навуковыя працы вядуцца таксама ў Беларускай медыцынскай акадэміі паслядыпломнай адукацыі і медыцынскіх універсітэтах краіны. Распрацаваны эфектыўныя метады прафілактыкі, лячэння і рэабілітацыі хворых на гіпертанічную хваробу і ішэмічную хваробу сэрца, новыя віды аперацый на сэрцы і сасудах, створаны штучны клапан сэрца, прэпараты з кардыялагічным дзеяннем. Дапамога хворым аказваецца ў Мінскім і абласных кардыялагічных дыспансерах, кабінетах і стацыянарах, аддзяленнях рэабілітацыі ў санаторыях.

## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Кардыялогія
Катэгорыя:Медыцына ў Беларусі
Кніга з Дарау

**Кніга з Дарау**, **Евангелле з Дарау** () — ілюмінаваны манускрыпт, створаны ў VII стагоддзі. Месца стварэння пэўна не вызначана, магчыма, Нартумбрыя або абацтва Дарау ў графстве Лаоіс, Ірландыя. Кніга змяшчае Евангеллі, і, імаверна, найстарэйшая захаваная да цяперашняга часу поўная ілюстраваная кніга з Евангеллем, створаная ў Брытаніі і Ірландыі. Змест — чатыры Евангеллі і дапаможныя табліцы ў прадмове да іх. Фармат кнігі 247 на 228 мм, кніга складаецца з 248 пергаментных лістоў. Змяшчае вялікую колькасць мініяцюр, у тым ліку шэсць «дывановых» старонак, цалкам занятых ўзорамі, поўнастаронкавую мініяцюру з сімваламі чатырох Евангелістаў, чатыры поўнастаронкавыя мініяцюры з сімваламі кожнага евангеліста і шэсць старонак з дэкараваным тэкстам. Кніга напісана астраўным шрыфтам.

## Літаратура 
* Calkins, Robert G. *Illuminated Books of the Middle Ages*. Ithaca, New York: Cornell University Press, 1983.
* De Hamel, Christopher. *A History of Illuminated Manuscripts*. Boston: David R. Godine, 1986.

## Спасылкі 
* Старонкі Кнігі з Дарау ў каталогу ўніверсітэта Паўночнай Караліны  

Катэгорыя:Ілюмінаваныя Евангеллі
Катэгорыя:Ілюмінаваныя рукапісы паводле алфавіта
Лунула

**Лунула** (ад  — «маленькі месяц, лунка або серп невялікага памеру») — разнавіднасць пектаралі, асаблівы тып шыйных упрыгажэнняў эпохі ранняга бронзавага стагоддзя ў выглядзе паўмесяца, выкананага з золата, бронзы або іншага металу.

Акрамя гэтага, лунулай называецца паўмесяц ля аснавання пазногця.

## Кароткае апісанне 
Часцей за ўсё залатыя лунулы знаходзілі падчас раскопак на тэрыторыі Ірландыі, аднак часам яны сустракаліся і ў іншых частках Еўропы, у прыватнасці, на тэрыторыі Вялікабрытаніі. Хоць датыроўка ні адной з лунул не ўстаноўлена дакладна, на падставе параўнання з іншымі артэфактамі мяркуецца, што яны вырабляліся ў перыяд каля 2200—2000 гг. да н. э. (Needham 1996, 124). Да цяперашняга часу вядома каля 200 знойдзеных лунул.

Найбольш цікавыя лунулы выяўленыя блізу Керывоа ў Брэтані. Тут тры лунулы былі выяўленыя ў рэштках скрыначкі з абрэзкамі залатога ліста і залатым стрыжнем. Канцы стрыжня былі расплясканы ў выглядзе лунул, што дазваляе выказаць здагадку, што ў дадзеным выпадку лунулы вырабляліся шляхам кавання з залатых стрыжняў. Затым стыласам на іх наносілі арнамент. Сляды стыласа, выяўленыя на лунулах з Сен-Патэна, Керывоа і шэрагу іншых месцаў, дазваляюць выказаць здагадку, што яны былі выраблены адным інструментам (і хутчэй за ўсё, адным майстрам).

Дэкаратыўны арнамент на лунулах моцна нагадвае арнамент на звонападобнай кераміцы, якая адпавядае археалагічным пластам той жа эпохі. Натуральным чынам яны таксама нагадваюць трохі больш познія бурштынавыя і гагатавыя каралі.

Лунулы, вырабленыя з золата і іншых металаў, як завершаныя, так і ў працэсе вырабу, таксама знаходзілі на тэрыторыі Партугаліі.

Шырокая калекцыя лунул, якія сведчаць аб кантактах людзей бронзавага веку, прадстаўлена ў скарбніцы ў археалагічным музеі манастыра Жэронімуш, Белен, Лісабон.

## Літаратура 
* Needham, S. 1996. «Chronology and Periodisation in the British Bronze Age» in *Acta Archaeologica* 67, pp121–140.
* Taylor, J.J. 1968. «Early Bronze Age Gold Neck-Rings in Western Europe» in *Proceedings of the Prehistoric Society* 34, pp259–266
* Taylor, J.J. 1970. «Lunulae Reconsidered» in *Proceedings of the Prehistoric Society* 36, pp38–81

Катэгорыя:Археалагічныя артэфакты
Катэгорыя:Археалагічныя артэфакты паводле тыпу
Катэгорыя:Археалогія ў Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Археалогія ў Германіі
Катэгорыя:Археалогія ў Францыі
Катэгорыя:Еўропа бронзавага веку
Катэгорыя:Скарбы
Катэгорыя:Упрыгажэнні
Катэгорыя:Археалогія ў Ірландыі
Пектараль

]]
**Пектараль** (ад  «што кранаецца грудзей») — нагруднае ўпрыгажэнне, магло быць часткай засцерагальнай амуніцыі воіна. Верагодна, паходзіць ад баявога рыштунку, які засцерагае верхнюю частку грудзей, горла і плечы (гл. Гаржэт).

Яркім прыкладам з'яўляецца залатая пектараль з кургана Тоўстая Магіла (Днепрапятроўская вобласць) са скульптурнымі выявамі сцэн барацьбы жывёл і сюжэтаў з жыцця скіфаў, знойдзеная ў 1971 годзе Б. М. Мазалеўскім. Скіфская пектараль захоўваецца ў кіеўскім Музеі гістарычных каштоўнасцяў Украіны.

## Спасылкі 
* Власов В. Г. Новый энциклопедический словарь изобразительного искусства: В 10 т. — Спб.: Азбука-классика, 2004—2009.
* Скарбы Толстай магілы 

Катэгорыя:Археалагічныя артэфакты
Катэгорыя:Археалагічныя артэфакты паводле тыпу
Катэгорыя:Упрыгажэнні
Катэгорыя:Скіфскае мастацтва