Юлій Пятровіч Калейс-Кузняцоў

**Ю́лій Пятро́віч Калейс-Кузняцо́ў** (таксама **Ю́лій Кузняцо́ў**, , ; 1843, Алукснэ — май 1905, Ашхабад)&nbsp;— латышскі і расійскі юрыст, публіцыст, этнограф і даследчык этнаграфіі заходніх губерняў Расійскай імперыі. 

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў 1843 годзе ў Алуксненскай воласці (цяпер Алукснэ, Латвія) у сям'і латышскага селяніна і каваля. Латышскае слова «kalējs» (каваль) было перакладзена на рускую мову, у выніку чаго ўтварылася падвойнае прозвішча Калейс-Кузняцоў. Праз некаторы час сям'я пераехала ў маёнтак у Астроўскім павеце Пскоўскай губерні. З 1890 года працаваў камісарам па сялянскіх справах у Валцы і дэпутатам земства Астроўскага павета Пскоўскай губерні. За сваю прынцыповую пазіцыю і спачуванне да праблем сялян быў паніжаны на пасадзе і пераведзены ў якасці мытнага інспектара ў Туркестан.

Памёр у маі 1905 года ў Ашхабадзе.

## Навуковая і грамадская дзейнасць 
Юлій Калейс-Кузняцоў быў актыўным удзельнікам латышскага нацыянальнага абуджэння. У 1867 годзе па ініцыятыве Крыш’яніса&nbsp;Валдэмарса ён апублікаваў у часопісе «Отечественные записки» (пад псеўданімам «Ю-овъ») вялікую аглядную працу аб эканамічным і маральным побыце балтыйскіх сялян. У гэтым артыкуле даследчык рэзка раскрытыкаваў эканамічныя, палітычныя і прававыя парадкі ў остзейскіх губернях, якія абаранялі інтарэсы нямецкіх памешчыкаў. Ён станоўча ацаніў дзейнасць младалатышоў і незалежнай латышскай газеты «Pēterburgas Avīzes». У гэты ж артыкул без указання сапраўднага аўтарства былі ўключаны два памфлеты латышскага аўтара Яніса Аўстрыня «Шлях латышскага народа» і «Латышская песня на Янаў дзень», перададзеныя Кузняцову самім Валдэмарсам.

У канцы 1860-х гадоў на хвалі актывізацыі інтарэсу да этнаграфіі заходніх губерняў і па пратэкцыі славянафілаў Рускае геаграфічнае таварыства (РГТ) даручыла Ю.&nbsp;Кузняцову правесці палявыя даследаванні на літоўскіх і латгальскіх землях. Ён быў абраны сапраўдным членам РГТ. У 1869—1872 гадах ён здзейсніў шэраг экспедыцый, падчас якіх збіраў этнаграфічныя, фальклорныя і лінгвістычныя матэрыялы, а таксама фіксаваў эканамічнае становішча сялян. Матэрыялы яго даследаванняў дагэтуль захоўваюцца ў архівах РГТ.

Адным з галоўных кірункаў яго працы стала складанне этнаграфічнай карты літоўцаў. Вызначаючы этнічную мяжу паміж літоўцамі і беларусамі, Кузняцоў абапіраўся перш за ўсё на лінгвістычны крытэрый, адзначаючы складанасць размежавання ў пераходных зонах. Даследчык выступаў з прагрэсіўных пазіцый: патрабаваў увядзення абавязковай адукацыі для дзяцей на роднай мове, стварэння настаўніцкіх семінарый і павышэння заробкаў настаўнікам. Ён адкрыта крытыкаваў палітыку русіфікацыі ў Паўночна-Заходнім краі і накіроўваў запіскі ў РГТ аб шкоднасці забароны на выкарыстанне лацінскага шрыфта для літоўскай мовы, даказваючы, што такія захады прыводзяць да культурнай стагнацыі і перашкаджаюць навуковым даследаванням.

Да канца жыцця працягваў навуковыя пошукі, у прыватнасці, у 1896 годзе апублікаваў даследаванне аб старажытных падвойных літоўскіх імёнах. Нягледзячы на тое, што ўсе свае працы ён пісаў на рускай мове, яго ўнёсак у этнаграфію латышоў і літоўцаў ацэньваецца вельмі высока як у Латвіі, так і ў Літве.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1843 годзе
Катэгорыя:Этнографы Расіі
Катэгорыя:Этнографы Латвіі
Катэгорыя:Этнографы Літвы
Катэгорыя:Публіцысты Расійскай імперыі
Катэгорыя:Выпускнікі юрыдычнага факультэта Санкт-Пецярбургскага ўніверсітэта
Катэгорыя:Міравыя суддзі
Катэгорыя:Члены Рускага геаграфічнага таварыства