open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ёханес Людвіг

**Ёханес Людвіг** (; нар. , Зуль, Цюрынгія) — нямецкі саначнік, які выступае за зборную Германіі з 2006 года. Алімпійскі чэмпіён 2022 года, чэмпіён і бронзавы прызёр зімовых Алімпійскіх гульняў 2018 года, двухразовы чэмпіён свету, пяціразовы прызёр чэмпіянатаў Еўропы, шматразовы прызёр нацыянальнага першынства.

Катэгорыя:Саначнікі Германіі
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны ад Германіі
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны па санным спорце
Катэгорыя:Чэмпіёны зімовых Алімпійскіх гульняў 2018 года
Катэгорыя:Чэмпіёны зімовых Алімпійскіх гульняў 2022 года
Катэгорыя:Бронзавыя прызёры зімовых Алімпійскіх гульняў 2018 года
Катэгорыя:Саначнікі на зімовых Алімпійскіх гульнях 2018 года
Катэгорыя:Саначнікі на зімовых Алімпійскіх гульнях 2022 года
Дзідзье Барбелівьен

**Дзідзье Барбелівьен** (нар., ) — французскі спявак, кампазітар і аўтар песень.

Пачынаючы з 1974 года напісаў мноства песень для такіх выканаўцаў і гуртоў, як Даліда, Джоні Халідэй, Мішэль Сарду, Даніэль Гішар, Клод Франсуа, Сільві Вартан, Жыльбер Беко, Дэміс Русас, Мірэй Мацьё, Крыстоф, Хуліа Іглесіяс, Ніколь David et Jonathan, Патрысія Каас, Мішэль Дэльпеш, Жэрар Ленарман, Філіп Лявіль, Гару і іншых.

Поспеху ў сольнай кар’еры дасягнуў у тым ліку дзякуючы супрацоўніцтву з музыкантам Феліксам Грэем (нар. у 1958), у дуэце з якім выканаў некалькі песень. Самай вядомай іх сумеснай працай стала песня «A toutes les filles».

1 студзеня 2009 года абвешчана, што Барбеліўену прысуджаны Ордэн Ганаровага легіёна.
Адрыян ван дэн Спігель

**Адрыян ван дэн Спігель** (;  — ) — італьянскі (венецыянскі) анатам і хірург фламандскага паходжання. Свае лацінскія працы ён падпісваў: *Adrianus Spigelius*, у Італіі яго звалі *Adriano Spigelio*.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў Бруселі (тады Паўднёвыя іспанскія Нідэрланды) у сям’і лекара-хірурга. Вывучаў медыцыну ў Лувене, анатомію ў Падуі ў І. Фабрыцыя. Прафесар анатоміі ў Венецыі, дзяржаўны ўрач у Маравіі. З 1609 па 1625 год — прафесар анатоміі ў Падуі, дзе карыстаўся выключнай павагай як лекар.

## Навуковая дзейнасць 
Яго даследаванні тычыліся шырокага дыяпазону медыцынскіх тэм — крывяносныя сасуды, нервовая сістэма, анатомія печані, кішачныя паразіты і інш. Грыжа Спігеля (Шпігеля) названа ў яго гонар.

У 1624 годзе ў трактаце «De semitertiana libri» Спігель даў першае ўсёабдымнае апісанне малярыі.

У 1627 годзе выйшла (пасмяротна) яго асноўная праца па анатоміі чалавека — «De humani corporis fabrica libri X tabulis aere icisis exornati». Назва пераклікаецца з напісанай стагоддзем раней працай Везалія «De humani corporis fabrica», і кніга павінна была адбіць новыя дасягненні ў анатоміі.

Ван дэн Спігель унёс таксама ўклад у батаніку. У яго гонар названы род  (каля 60 відаў).

Катэгорыя:Медыкі Італіі
Цэнтр геафізічнага маніторынгу НАН Беларусі

**Цэнтр геафізічнага маніторынгу НАН Беларусі** быў створаны ў структуры Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі ў 2001 годзе шляхам пераўтварэння Доследнай партыі пры Інстытуце геалагічных навук НАН Беларусі. Цэнтр быў створаны з мэтай забеспячэння рэазілацыі мерапрыемстваў Міждзяржаўнай навукова-тэхнічнай праграмы стварэня сістэмы сейсмалагічнага маніторынгу тэрыторый дзяржаў-членаў СНД. З 2011 года — у складзе ДНВА «Оптыка, оптаэлектроніка і лазерная тэхніка».

## Мэты і задачы 
1. Арганізацыя і развіццё нацыянальнай сістэмы геафізічнага маніторынгу, удзел у Міждзяржаўнай сістэме маніторынгу тэрыторый сумежных краін і Міжнароднай глабальнай сетцы маніторынгу Зямлі.
 
2. Вывучэнне рэгіянальнай сейсмічнасці, ацэнка сейсмічнай і геамагнітнай абстаноўкі тэрыторыі Беларусі.
 
3. Выкананне работ па ацэнцы сейсмічнай небяспекі, у тым ліку на стадыі праектавання буйных аб’ектаў прамысловага і грамадзянскага прызначэння.
 
4. Забеспячэнне сейсмічнага і геадынамічнага маніторынгу ў раёнах размяшчэння асабліва адказных аб’ектаў і радовішчаў карысных выкапняў.
 
5. Распрацоўка і развіццё метадаў і сродкаў геафізічных назіранняў; інфармацыйна-камп’ютэрных тэхналогій.
 
6. Забеспячэнне навуковых даследаванняў дадзенымі сейсмалагічных, геафізічных і геадынамічных назіранняў.
 
7. Арганізацыя банкаў геафізічных дадзеных, забеспячэнне міжрэгіянальнага і міжнароднага абмену інфармацыяй.
 
8. Аператыўнае ўзаемадзеянне з Міністэрствам па надзвычайных сітуацыях Рэспублікі Беларусь, Міністэрствам прыродных рэсурсаў і аховы навакольнага асяроддзя Рэспублікі Беларусь і іншымі зацікаўленымі ведамствамі па пытаннях узнікнення небяспечных геадынамічных з’яў прыроднага і тэхнагеннага характару і магчымага папярэджання іх негатыўных наступстваў.
 
9. Правядзенне экспедыцыйных работ.

## Сучасны склад 
* аддзел апрацоўкі і аналізу дадзеных маніторынгу
* аддзел інжынерна-інфармацыйнага забеспячэння
* аддзел экспрыментальнай геафізікі
* інфармацыйна-аналітычны цэнтр геафізічнага маніторынгу
* геафізічная абсерваторыя «Плешчаніцы»
* геафізічная абсерваторыя «Нарач» (Целякі (Мядзельскі раён))
* рэгіянальная сейсмічная станцыя «Салігорск»

## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка ўстановы 

Катэгорыя:З’явіліся ў 2001 годзе
Катэгорыя:Інстытуты Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі
Катэгорыя:Фізічныя інстытуты
Катэгорыя:Геалогія ў Беларусі
Катэгорыя:Геафізіка
Катэгорыя:Сейсмалогія
Томас Джонатан Джэксан

**Томас Джонатан Джэксан** (з 1861 года вядомы таксама пад мянушкай «Стоўнуол», або «Каменная Сцяна» (, а таксама «Old Blue Light»);  — ) — генерал Канфедэратыўных Штатаў Амерыкі ў гады Грамадзянскай вайны.

## Біяграфія 
Адзін з самых таленавітых генералаў Поўдня і адзін з самых знакамітых генералаў у гісторыі ЗША. У бітве пры Чанселарсвілі 2 мая 1863 года быў па памылцы паранены дазорам канфедэратаў, пазбавіўся рукі і памёр праз 8 дзён ад пнеўманіі. Гібель Джэксана лічыцца адной з прычын няўдач Паўночна-Вірджынскай арміі ў ходзе наступнай Гетысбергскай кампаніі і ўсёй наступнай вайны. Па сведчанні генерала Гордана, Роберт Лі лічыў гібель Джэксана асноўнай прычынай паразы Канфедэрацыі ў Грамадзянскай вайне.

Катэгорыя:Памерлі ад пнеўманіі
Катэгорыя:Генералы ЗША
Ітэрбю

**Ітэрбю** () — населены пункт у камуне Ваксхальм на шведскім востраве Рэсарэ Стакгольмскага архіпелага. У 1787 годзе ў ваколіцах Ітэрбю быў знойдзены незвычайна цяжкі мінерал, які змяшчаў у сабе невядомыя навуцы хімічныя элементы. Чатыры са зноў знойдзеных элементаў былі пазней названы ў гонар паселішча — ітрый (Y), тэрбій (Tb), эрбій (Er), ітэрбій (Yb).

Катэгорыя:Населеныя пункты Швецыі
Універсітэт Віта-Салютэ Сан-Рафаэле

**Універсітэт Віта-Салютэ Сан-Рафаэле** () — італьянская прыватная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Мілан. 

## Структура 
* Факультэт філасофіі
* Факультэт медыцыны і хірургіі
* Факультэт псіхалогіі

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Універсітэты Італіі
Катэгорыя:Мілан
Нацыянальны саюз мастакоў Украіны

**Нацыянальны саюз мастакоў Украіны** () — украінская грамадская творчая арганізацыя прафесійных мастакоў і мастацтвазнаўцаў, жывапісцаў, графікаў, скульптараў, майстроў дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва.

## Гісторыя 
Утварэнню Саюза папярэднічалі розныя аб'яднанні, групы і таварыствы. Яны пачалі ўзнікаць ў першай палове XIX ст. Адраджэнне мастацкага жыцця ва Украіне на працягу ХІХ - пачатку ХХ ст., утварэнне рэгіянальных мастацкіх школ Кіева, Харкава, Адэсы (а таксама Львова і Закарпацця), адкрыццё ў 1917 годзе Украінскай акадэміі мастацтваў (пазней Кіеўскага інстытута мастацтва) як вышэйшай навучальнай і мастацкай установы — з'яўляюцца перадумовамі аб'яднання мастакоў Украіны ў адзіную творчую арганізацыю.

Першапачатковая назва — **Саюз савецкіх мастакоў Украіны**, затым — **Саюз мастакоў Украіны**.

У 1933 годзе ў Харкаве быў створаны аргкамітэт па падрыхтоўцы стварэння Саюзу. 27 кастрычніка 1938 года на I з’ездзе мастакоў СССР быў створаны Саюз савецкіх мастакоў Украіны, які ўвайшоў у склад Саюза мастакоў СССР.

7 верасня 1939 года СНК УССР зацвердзіў Статут Саюза савецкіх мастакоў Украіны. Статут вызначыў аб'яднанне як добраахвотную арганізацыю, якая аб'ядноўвае дзеячаў выяўленчага мастацтва (жывапісцаў, графікаў, скульптараў, тэатральных мастакоў, народных майстроў), а таксама асоб, якія вядуць навукова-даследчую і крытычную працу ў гэтай галіне, вызначыў яго мэту, якая заключалася ў «аб’яднанні савецкіх работнікаў выяўленчага мастацтва для актыўнага ўдзелу ў сацыялістычным будаўніцтве, садзейнічанні ўмацаванню Савецкага Саюза, камуністычным выхаванні працоўных мас».

Статус нацыянальнага быў прысвоены Саюзу ў 1998 годзе, калі ён быў перайменаваны ў **Нацыянальны саюз мастакоў Украіны**.

## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка

Катэгорыя:Арганізацыі, заснаваныя ў 1938 годзе
Універсітэт імя Карла Катанеа

**Універсітэт імя Карла Катанеа** () — італьянская прыватная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Кастэланца.

## Агульная характарыстыка 
Універсітэт арганізаваны ў адзіным дэпартаменце комплекснага кіравання бізнесам. Універсітэт займае  м² крытай тэрыторыі ў будынках былой баваўнянай фабрыкі Кантоні. Ён мае ўнутраны кампус і парк плошчай каля  м², унутры якога стаіць віла Юкер. Праект аднаўлення прамысловай зоны, закінутай у 1988 годзе і з выглядам на раку Алона, з’яўляецца працай архітэктара Альда Росі. Ва ўніверсітэце дзейнічае свая бізнес-школа.

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Універсітэты Італіі
Катэгорыя:Варэзэ (правінцыя)
Дэміс Русас

**Дэ́міс Ру́сас** (, сапр. імя Арцеміяс Вентурыс Русас, Αρτέμιος Βεντούρης Ρούσσος; , Александрыя — , ) — грэчаскі спявак, які выдаў за сваю працяглую дзейнасць каля 40 арыгінальных альбомаў.

Найбольш папулярныя яго песні: From Souvenirs to Souvenirs (1975), Goodbye my Love, Goodbye (1973), Forever and Ever (1973), My Only Fascination (1974), Lovely Lady of Arcadia (1973), We Shall Dance (1971), My Reason (1972), Someday Somewhere (1973).
Кастэланца

**Кастэланца** () — горад і камуна ў Італіі, размяшчаецца ў правінцыі Варэзэ вобласці Ламбардыя. Насельніцтва —  чалавек (на 2004 г.), шчыльнасць насельніцтва — 2428 чал./км². Займае плошчу 6 км². Паштовы індэкс — 21053. Тэлефонны код — 0331. Заступнік камуны — святы Іулій Орцкі. Свята штогод святкуецца 31 студзеня.

Горад перасякае рака Алона.

Катэгорыя:Гарады Ламбардыі
Катэгорыя:Камуны правінцыі Варэзэ
Стараруднянскі сельсавет

**Старарудня́нскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Жлобінскага раёна Гомельскай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — вёска Старая Рудня.

Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Жлобінскага раёна Бабруйскай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Жлобінскім раёне БССР. З 20 лютага 1938 года ў складзе Гомельскай вобласці. 11 лютага 1960 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Чацвярнянскага сельсавета, у склад Пірэвіцкага сельсавета перададзена вёска Рудзенка. 9 жніўня 1962 года да сельсавета далучана частка скасаванага Бабоўскага сельсавета (4 населеныя пункты: вёскі Бабоўка, Баршчоўка, Даліна і Падлессе). На 1 студзеня 1974 года ў складзе Стараруднянскага сельсавета 13 населеных пунктаў. 20 чэрвеня 1985 года ў склад Майскага сельсавета перададзены 4 населеныя пункты (вёскі Бабоўка, Баршчоўка, Даліна і Падлессе).

Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 1699 чалавек, з іх 92,8 % — беларусы, 3,6 % — рускія, 2,5 % — украінцы; паводле перапісу 2019 года — 1724 чалавекі.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.


Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Шумск — Лоша

**Шумск — Лоша** — міжнародны аўтамабільны пункт пропуску на беларуска-літоўскай граніцы.

З боку Беларусі — МАПП «Лоша», размешчаны на тэрыторыі Астравецкага раёна Гродзенскай вобласці, за 2,5 км на захад ад вёск Лоша. Адносіцца да Гродзенскай мытні.

З боку Літвы — МАПП «Шумскас (Шумск)», размешчаны на тэрыторыі Вільнюскага раёна Вільнюскага павета, за 2 км на паўднёвы ўсход ад Шумскаса (Шумска). Найбліжэйшы населены пункт — вёска Сіруцішкес (Серацішкі).

Да 2017 года дзейнічаў як двухбаковы аўтамабільны пункт пропуску, прызначаны толькі для грамадзян Літвы і Беларусі, якія ўвесь час пражываюць у прыгранічных раёнах. З 17 лютага 2017 года паводле пагаднення паміж урадамі краін пункт пропуску пачаў функцыянаваць у статусе міжнароднага, але па спрошчанай схеме — тут можна было праязджаць легкавым аўтамабілям усіх формаў уласнасці масай не больш за 3,5 тоны і колькасцю месцаў не больш за 8. З 1 кастрычніка пачаў працаваць як паўнавартасны міжнародны аўтадарожны пункт пропуску для легкавых аўто. Цяпер на пераходзе можна зрабіць мытнае афармленне тавараў, якія падлягаюць дэклараванню, аформіць «часовы ўвоз» на аўто і гэтак далей

12 красавіка 2021 года ў пункце пропуска было адноўлена афармленне.

Пасля справакаванага рэжымам Лукашэнкі міграцыйнага крызісу на граніцы з Літвой і шырокамаштабнага ўварвання Расіі ва Украіну ў 2022 годзе Камітэт Сейма па нацыянальнай бяспецы і абароне ў 2023 годзе прыняў рэкамендацыйнае рашэнне падумаць аб закрыцці некаторых памежных пунктаў на мяжы з Беларуссю. 17 жніўня з літоўскага боку быў закрыты пагранічны пераход «Шумск» — «Лоша», 18 жніўня — пераход «Цверач» — «Відзы».

## Спасылкі 
* Пункт пропуску Лоша. Інфармацыя пра чэргі ў пункце пропуску

Катэгорыя:Пагранічныя КПП Беларусі
Катэгорыя:Пагранічныя КПП Літвы
Катэгорыя:Віленскі раён
Катэгорыя:Астравецкі раён
Катэгорыя:Беларуска-літоўская граніца
Пляханава

**Пляханава** — тапонім.

## Беларусь 
* Пляханава (Гарадоцкі раён)

## Расія 
* Пляханава (Смаленская вобласць)
Сахноўка

**Сахноўка** — тапонім.

* Сахноўка (Паўладарская вобласць)
* Сахноўка (Усходне-Казахстанская вобласць)
Бараўлянка

**Бараўлянка**:

## Беларусь 
* Бараўлянка (рака)

## Казахстан 
* Бараўлянка (Усходне-Казахстанская вобласць)
Армія Канфедэратыўных Штатаў Амерыкі

**Армія Канфедэратыўных Штатаў Амерыкі** () —  вайсковае фармаванне, створанае для падтрымання нацыянальнай бяспекі і абароны Канфедэратыўных Штатаў Амерыкі ў перыяд іх існавання ў 1861—1865 гадах. Прызначалася галоўным чынам для сухапутных вайсковых аперацый. 

28 лютага 1861 г. Часовы Кангрэс Канфедэратыўных штатаў Амерыкі заснаваў часовае самаахвотніцкае войска і ўзяў паўнамоцтва над вайсковымі аперацыямі, а таксама паўнамоцтвамі для збору дзяржаўных сіл і самаахвотнікаў новапрызначанаму прэзідэнту Канфедэрацыі Джэферсану Дэвісу. Дэвіс быў выпускніком Вайсковай акадэміі ЗША і палкоўнікам валанцёрскага палка падчас Амерыкана-Мексіканскай вайны. Ён таксама быў сенатарам Злучаных Штатаў з Місісіпі і вайсковым міністрам пры прэзідэнце Франкліне Пірсе. 1 сакавіка 1861 года, ад імя ўрада Канфедэрацыі, Дэвіс узяў на сябе кантроль над вайсковай сітуацыяй у Чарльстоне, штат Паўднёвая Караліна, дзе міліцыя (апалчэнне) штата Паўднёвая Караліна ажыццяўлялай аблогу форт Самтэр у гавані Чарльстана, які ўтрымваў невялікі вайсковы гарнізон ЗША. У сакавіку 1861 года часовы Кангрэс пашырыў часовыя войскі і стварыў больш сталае войска Канфедэратыўных Штатаў.

Хоць большасць салдатаў, якія ваявалі ў амерыканскай грамадзянскай вайне, былі самаахвотнікамі, абодва бакі ў 1862 г. звярталіся да закліку, як сродак прымусіць мужчын зарэгістравацца і пайсці самаахвотнікамі. Пры нябытнасці дакладных запісаў, ацэнка адсотка салдатаў Канфедэрацыі, якія былі прызыўнікамі, прыкладна ўдвая перавышае 6 % салдат ЗША, якія былі закліканы.

Лічбы страт войска Канфедэрацыі таксама з'яўляюцца няпоўнымі і ненадзейнымі. Лічацца найболей блізкімі да рэальнасці наступныя ацэнкі колькасці загінулых салдатаў Канфедэрацыі: каля 94 тысяч загінулых ці смяротна параненых у баях, 164 000 смерцяў ад хвароб і ад 26 000 да 31 000 смерцяў у лагерах ваеннапалонных ЗША. Адна ацэнка параненых Канфедэратаў, што лічыцца няпоўнай, складае 194,026. Гэтыя лічбы не ўлічваюць мужчын, якія памерлі ад іншых прычын, такіх як няшчасныя выпадкі, якія б дадалі некалькі тысяч паказнікаў беззваротных страт.
Карабахскі драм

**Карабахскі драм** () — намінальная грашовая адзінка непрызнанай дзяржавы Нагорна-Карабахская Рэспубліка.

Афіцыйна ўведзены ў абарачэнне як плацежны сродак у 2005 годзе. Аднак у рэальным абарачэнні не ўжываюцца праз нязначнасць наміналу і абмежаванасць тыражу. Як аб’ект цікавасці калекцыянераў-нумізматаў прадаецца (у тым ліку і праз інтэрнэт) значна даражэй за намінальны кошт.

Карабахскі драм роўны па намінале армянскаму драму, асноўнаму плацежнаму сродку на тэрыторыі НКР.

1 драм = 100 лумам.

## Манеты 
## Банкноты 
Катэгорыя:Валюты
Катэгорыя:Нагорна-Карабахская Рэспубліка
Югі (народ)

**Югі́** (саманазва *югын*, *юган*) — енісейскі народ, карэнныя жыхары Сібіры.

Да 1960-х гадоў этнографы разглядалі югаў як паўднёвую галіну кетаў, югі жылі на берагах Сыма і Вялікага Дубчаса. У савецкіх перапісах насельніцтва фіксаваліся як кеты. Аднак пасля вывучэння мовы югаў іх вылучылі ў асобны этнас. Думаюць, што мовы кетаў і югаў адасобіліся ў канцы XIII — сярэдзіне XIV стагоддзя.

У перапісе насельніцтва Расіі ў 2002 годзе ўпершыню зафіксавана 19 югаў. У 2010 годзе — толькі 1 чалавек, у 2021 — 7.

Традыцыйныя заняткі югаў — рыбалоўства і паляванне. Спажывалі мяса, рыбу, дзікія расліны, пазней — вырабы з мукі. Жылі ў канічных чумах з берасцянымі ціскамі або паўзямлянках з каркасам з бярвення, пакрытых зямлёй.

## Спасылкі 
* Edward J. Vajda, The Ket and Other Yeniseian Peoples
* Этноатлас: народы и народности, населяющие Красноярский край 
* Один в поле воин — РБК

Катэгорыя:Народы Азіі
Катэгорыя:Народы Расіі
Катэгорыя:Народы Сібіры
Лошыцкія курганныя могільнікі

**Лошыцкія курганныя могільнікі** — археалагічныя помнікі, курганныя могільнікі ў ваколіцах былой вёскі Лошыца 2-я, цяпер у межах Мінска (вул. Лошыца 2-я).

## Могільнік—1 
Знаходзіцца на поўдзень ад вёскі, на ўзгорку, ва ўрочышчы Замчышча. 13 круглых курганоў і адзін падоўжаны. У канцы 1890-х гадоў Генрых Татур даследаваў 2 насыпы. Знойдзены 2 бронзавыя скроневыя пярсцёнкападобныя з заходзячымі канцамі кольцы, 2 бронзавыя лірападобныя спражкі, паясное кольца, жалезная пласціна з кручкамі на канцах, фрагменты жалезнага нажа, золаташкляная цыліндрычная панерка, кавалак лямцавага шнура. У 1930 годзе абследаваў А. А. Рынейскі, у 2006 годзе Ю. А. Заяц. Захаваўся адзін падоўжаны курган у завулку Каржанеўскага.

## Могільнік—2 
Знаходзіцца на поўдні ад вёскі каля Стара-Койданаўскага шляху (цяпер мікрараён па вул. Ландара) на паўднёвым захадзе ад чыгуначнага прыпынка Курасоўшчына. 3 курганы. У 1930 годзе абследаваў А. А. Рынейскі, у 1980-я гады адзін курган раскапаў П. А. Русаў. Пахавальны абрад — трупапалажэнне на мацерыку, галавой на захад. Знойдзены золаташкляныя бочкападобныя і цыліндрычныя пацеркі. Датуецца XI ст. У 2008 годзе абследаваў Ю. А. Заяц. Захаваўся адзін круглы курган дыяметрам 13,5 м, вышыня каля 2 м.

## Могільнік—3 
Знаходзіцца на поўдзень ад былой вёскі, у садзе. 13 невялікіх насыпаў. У 1930 годзе абследаваў А. А. Рынейскі, у 2008—2009 гадах Ю. А. Заяц. Захаваўся адзін напаўразбураны курган пры з’ездзе з МКАД на праспект Дзяржынскага.

## Літаратура 
* Аттас, О., Левина, Г. Новое в Лошице // Вечерний Минск. — 1988. — № . — 2 апреля. — С.
* 
* 
* *Рынейскі, А.* Археалагічныя разведкі на р. Пціч // Працы секцыі археалогіі Інстытута гісторыі БелАН. Т. 3. — Мінск, 1932.
* *Спицын, А. А.* Обозрение некоторых губерний и областей России в археологическом отношении // Записки Русского археологического общества (Записки новой серии). Т. 11. Вып. 1—2. — Санкт-Петербург, 1889.
* Трусов, О. А. Изразцовые печи из лошицкой усадьбы // Строительство и архитектура Белоруссии. — 1989. — № 6. — С. 36—39: ил.
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Гісторыя Мінска
Катэгорыя:Курганныя могільнікі Мінскага раёна
Дзяржаўнае навукова-вытворчае аб’яднанне «Оптыка, оптаэлектроніка і лазерная тэхніка»

**Дзяржаўнае навукова-вытворчае аб’яднанне «Оптыка, оптаэлектроніка і лазерная тэхніка»**  — навукова-вытворчае аб’яднанне ў структуры Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі.

## Гісторыя 
У 2007 годзе Інстытут электронікі НАН Беларусі быў далучаны да Інстытута фізікі.

У канцы 2011 года ў адпаведнасці з Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 31.10.2011 № 494 «Аб удасканаленні арганізацыйнай структуры Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі» было створана зяржаўнае навукова-вытворчае аб’яднанне «Оптыка, оптаэлектроніка і лазерная тэхніка» у форме самастойнай юрыдычнай асобы.

З 01.01.2016 ў адпаведнасці з Пастановай Бюро Прэзідыума "Аб перадачы структурных падраздзяленняў Інстытута фізікі НАН Беларусі ў ДНВА «Оптыка, оптаэлектроніка і лазерная тэхніка» ад 16.02.2015 № 51 у склад Аб’яднання былі ўключаны 4 навуковыя лабараторыі Інстытута фізікі НАН Беларусі, акрамя таго ў Таварыстве была створана новая лабараторыя оптыка-электроннага прыборабудавання.

## Сучасны склад 
У склад Аб’яднання ўваходзяць наступныя юрыдычныя асобы:
* Інстытут фізікі імя Б. І. Сцяпанава НАН Беларусі
* Цэнтр святлодыёдных і оптаэлектронных тэхналогій НАН Беларусі
* Цэнтр геафізічнага маніторынгу НАН Беларусі
* Прыватнае навукова-вытворчае ўнітарнае прадпрыемства «Девелоп груп»

### Уласныя лабараторыі 
* радыёфатонікі
* фотаэлектронікі
* оптыка-электроннага прыборабудавання
* мікра- і нанасэнсорыкі
* рабатызаваных сістэм

## Дзейнасць 
Аб’яднанне развівае навукова-тэхнічнае супрацоўніцтва з арганізацыямі і прадпрыемствамі Рэспублікі Беларусь, якія працуюць у вобласці мікра-, опта- і ЗВЧ-электронікі. З гэтай мэтай у лютым 2017 года створаны ***кластар «Мікра-, опта- і ЗВЧ-электроніка»***.

У склад кластара ўключаны:
* ДНВА «Оптыка, оптаэлектроніка і лазерная тэхніка»
* Інстытут фізікі імя Б. І. Сцяпанава НАН Беларусі
* Навукова-практычны цэнтр НАН Беларусі па матэрыялазнаўстве
* ААТ «Інтэграл»
* ААТ «Планар»
* ААТ «Мінскі НДІ радыёматэрыялаў»
* Беларускі дзяржаўны універсітэт
* Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт інфарматыкі і радыёэлектронікі
* Беларускі нацыянальны тэхнічны універсітэт

## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка ўстановы 

Катэгорыя:З’явіліся ў 2011 годзе
Катэгорыя:Інстытуты Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі
Катэгорыя:Фізічныя інстытуты
Катэгорыя:Электроніка ў Беларусі
1883 год у гісторыі літаратуры

**1883** год быў адзначаны шэрагам літаратурных падзей.

## Падзеі 
## Кнігі 
## Нарадзіліся 
* 27 кастрычніка (8 лістапада) — Вацлаў Ластоўскі, беларускі грамадскі і палітычны дзеяч, пісьменнік і навуковец, акадэмік АН БССР (пам. 1938).
*17 (29 снежня) — Яўген Барычэўскі (пам. 1934), беларускі літаратуразнавец і перакладчык.

## Памерлі 
Катэгорыя:1883
Катэгорыя:Літаратура паводле гадоў
Аляксандр Варанцоў

**Аляксандр Варанцоў**:
* Аляксандр Нічыпаравіч Варанцоў, Герой Савецкага Саюза
* Аляксандр Раманавіч Варанцоў, расійскі дзяржаўны дзеяч
Накхонаёк (правінцыя)

**Накхонаёк** () — правінцыя ў цэнтральнай частцы Тайланда. Плошча —  км², насельніцтва —  чалавекі (2010). Шчыльнасць насельніцтва — 115,40 чал./км². Адміністрацыйны цэнтр — горад Накхонаёк. Паўночная частка размешчана ў гарах Санкампхэнг, паўднёвым працягу сістэмы Донгфаяен. Цэнтральную частку ўтварае даліна ракі Накхонаёк.

На ўсходзе Накхонаёк знаходзіцца частка нацыянальнага парку Кхаўяй.

Катэгорыя:Правінцыі Тайланда
Накхонаёк

**Накхонаёк** () — горад у Тайландзе, сталіца аднайменнай правінцыі. Горад знаходзіцца за 93 км на паўночны ўсход ад цэнтра Бангкока на берагах ракі Накхонаёк. Станам на 2015 год насельніцтва горада —  чалавек. Шчыльнасць насельніцтва — 1016 чал./км². Колькасць жаночага насельніцтва (52,8 %) перавышае колькасць мужчынскага (47,2 %).

Катэгорыя:Гарады Тайланда
Лапбуры (правінцыя)

**Лапбуры** () — правінцыя ў цэнтральнай частцы Тайланда, за 150 км ад Бангкока. Насельніцтва правінцыі —  чалавек (2010). Герб правінцыі ўпрыгожаны выявай бога Вішну, ззаду якога выява кхмерскага храма Пранг Сам Ёд. Правінцыя Лапбуры размяшчаецца ў даліне ракі Чаўпхрая, паміж рэкамі Лапбуры і Пасак. Раўніны паўднёвай часткі плаўна пераходзяць ва ўзгорыстую мясцовасць на поўначы. На ўсходзе ўзвышаюцца горы Пхетчабуры.

Лапбуры мяжуе з правінцыямі: Пхетчабун, Чаяпхум, Накханратчасіма, Сарабуры, Аютхая, Сінгбуры і Накхонсаван.

Катэгорыя:Правінцыі Тайланда
Лапбуры

**Лапбуры** (тайск. ลพบุรี) — горад у Тайландзе, цэнтр аднайменнай правінцыі. Горад размешчаны за 150 км на паўночны ўсход ад Бангкока. Заснаваны да VII стагоддзя як паселішча монаў, яго гісторыя прасочваецца да перыяду Двараваці, пазней горад быў вядомы як Лаво. Лапбуры ляжыць у зоне трапічнага клімату саван.

Катэгорыя:Гарады Тайланда
Матэра (правінцыя)

**Матэра** () — правінцыя ў Італіі, у рэгіёне Базіліката. Матэра, меншая з дзвюх правінцый рэгіёна Базіліката, размешчана ў паўднёва-ўсходняй частцы рэгіёна на беразе Іанічнага мора і займае плошчу 3447 км². Даўжыня ўзбярэжжа складае 35 км.

Вадасховішча Сан-Джуліяна з’яўляецца месцам аховы птушак, прыродны помнік Каланчы — гліністая фармацыя, якая ўтварыла мудрагелістыя формы пад уздзеяннем вады.

Сталіцай правінцыі з’яўляецца горад Матэра.

Катэгорыя:Правінцыі Базілікаты
Песьні Лісоўчыкаў

**«Песьні Лісоўчыкаў»** — другі музычны альбом барда Сяржука Сокалава-Воюша, выдадзены ў 2006 годзе. Запісаны на студыі P.L.A.N. у жніўні 2006 года, змяшчае відэа з канцэрта 15 жніўня 2006 года на сядзібе Партыі БНФ.
## Спіс трэкаў
## Удзельнікі запісу
*гукарэжысэр, мастэрынг — 
*відэа — Андрэй Плясанаў
*дызайн вокладкі — Франак Вячорка
*выдавец — «VoliaMusic»
*менеджар праекта — Франак Вячорка

## Спасылкі
*Песьні Лісоўчыкаў на сайце Kamunikat.org
*Сокалаў-Воюш Сяргей, Песьні Лісоўчыкаў на Камунікат.org
*Сокалаў-Воюш Сяргей, Песьні Лісоўчыкаў | Камунікат.org

Катэгорыя:Альбомы 2006 года
Катэгорыя:Альбомы Сяржука Сокалава-Воюша
Рэджа-ды-Калабрыя

**Рэджа-ды-Калабрыя** () — горад у Італіі, у рэгіёне Калабрыя, адміністрацыйны цэнтр аднайменнай тэрытарыяльнай адзінкі, прыраўнаванай да правінцыі. Размешчаны на краі італьянскага бота, насупраць горада Месіна на Сіцыліі (паміж імі курсіруе паром). Насельніцтва — 186,8 тыс. жыхароў (2006).

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Гарады Калабрыі
Катэгорыя:Камуны правінцыі Рэджа-Калабрыя
Керкіра (горад)

**Керкіра** () — горад у Грэцыі, размешчаны на ўсходнім узбярэжжы вострава Керкіры. Адміністрацыйны цэнтр абшчыны Цэнтральная Керкіра і Дыяпонтыі-Нісі, перыферыйнай адзінкі Керкіра і перыферыі Іанічныя астравы. Насельніцтва —  чалавек (перапіс 2011 года). Самымі характэрнымі збудаваннямі горада з’яўляюцца крэпасці Палеа-Фрурыа (XII—XVI стст.) і Неа-Фрурыа (XVII ст.), у сувязі з чым горад у перыяд сярэднявечча часта называўся Кастраполіс (горад-крэпасць).

Керкіра з’яўляецца месцам знаходжання шэрагу консульскіх устаноў замежных дзяржаў і духоўна-адміністрацыйным цэнтрам праваслаўнай мітраполіі Керкірскай, Паксійскай і Дыяпантыйскіх астравоў, а таксама каталіцкай архідыяцэзіі Корфу, Зантэ і Кефалініі.

У 2007 годзе гістарычны цэнтр Керкіры ўключаны ў спіс сусветнай спадчыны ЮНЕСКА (аб’ект № 978).

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Сусветная спадчына ў Грэцыі
Катэгорыя:Гарады Грэцыі
Катэгорыя:Керкіра
Валянціна Міхайлаўна Лебедзева

**Валянціна Міхайлаўна Лебедзева**, па нараджэнні **Мятліцкая** () — беларуская гісторык.

## Біяграфія 
Нарадзілася 10 сакавіка 1955 года ў Гомелі.

У 1980 годзе скончыла гісторыка-філалагічны факультэт Гомельскага педагагічнага інстытута, затым — аспірантуру пры БДУ.

З 1983 года працавала ў Гомельскім педагагічным інстытуце. Шмат гадоў выкладчыца кафедры гісторыі ў Гомельскім дзяржаўным універсітэце імя Ф. Скарыны.

Аўтарка прац па гісторыі Беларусі ХХ ст., гісторыі беларускага нацыянальна-вызваленчага руху (1-я палова ХХ ст.). Вывучала жыццё і творчасць гісторыка і фалькларыста М. Доўнар-Запольскага, архітэктара С. Шабунеўскага, рэвалюцыянеркі П. Бадуновай.

Памерла 8 лютага 2022 года.

## Бібліяграфія 
* На паграніччы эпох і дзяржаў. Старонкі гісторыі Гомеля (1917—1918) / Валянціна Мятліцкая. — Гомель : Барк, 2021. — 223 с.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Гомелі
Катэгорыя:Выкладчыкі Гомельскага дзяржаўнага ўніверсітэта
Катэгорыя:Гісторыкі Беларусі
Нільс ван дэр Пул

**Нільс ван дэр Пул** (; нар. , Трольхетан, Швецыя) — шведскі канькабежац, двухразовы алімпійскі чэмпіён 2022 года на дыстанцыях 5000 і 10 000 метраў, двухразовы чэмпіён свету 2021 года. Дзеючы рэкардсмен свету на дыстанцыях 5000 метраў з вынікам 6 хвілін 01,56 секунды і 10 000 метраў з вынікам 12 хвілін 30,74 секунды.

## Спартыўная кар’ера 
Ван дэр Пул паспяхова выступіў на чэмпіянаце свету па канькабежным спорце ў класічным мнагаборстве 2018 года, які праходзіў у сталіцы Нідэрландаў Амстэрдаме. 11 сакавіка на Алімпійскім стадыёне ў забегу на 10 000 м сярод мужчын ён фінішаваў першым з выніковым вынікам 13.40.38. Адразу за ім фінішавалі двое прадстаўнікоў Нідэрландаў: Патрык Руст (13:44.94 (+4.56) — 2-е месца) і Марсел Боскер (13:49.49 (+9.11) — 3-е месца). У агульным выніку, па выніках усіх забегаў, з 156.799 ачкамі ван дэр Пул заняў 6-е месца.

На зімовых Алімпійскіх гульнях 2018 года ван дэр Пул быў заяўлены для ўдзелу ў забегу на 5000 м. 11 лютага 2018 года на канькабежным стадыёне Алімпійскі Авал Канына ў забегу на 5000 ён фінішаваў з вынікам 6:19.06 (+9.30). У выніковым заліку Нільс заняў 14-е месца.

11 лютага 2021 года Нільс выйграў залаты медаль чэмпіянату свету на дыстанцыі 5000 м. Гэты поспех стаў самым значным дасягненнем шведскага канькабежнага спорту за ўсю гісторыю ўдзелу краіны на чэмпіянатах свету на асобных дыстанцыях: ван дэр Пул стаў першым чэмпіёнам свету са Швецыі, а яго ўзнагарода стала толькі другой у гісторыі скандынаўскай дзяржавы на гэтых спаборніцтвах (у 2009 годзе шведская зборная заняла другое месца ў каманднай гонцы пераследу). Праз тры дні шведскі канькабежац трыўмфальна выступіў на дыстанцыі 10 000 м, стаўшы чэмпіёнам свету і абнавіўшы пры гэтым найвышэйшае сусветнае дасягненне.

6 лютага 2022 года выйграў золата на дыстанцыі 5000 метраў на Алімпійскіх гульнях у Пекіне. Ван дэр Пул стаў першым у XXI стагоддзі шведам, які выйграў алімпійскі медаль у канькабежным спорце. 11 лютага перамог таксама і на дыстанцыі 10 000 метраў з новым сусветным рэкордам.

Катэгорыя:Канькабежцы Швецыі
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны па канькабежным спорце
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны ад Швецыі
Катэгорыя:Чэмпіёны зімовых Алімпійскіх гульняў 2022 года
Катэгорыя:Канькабежцы на зімовых Алімпійскіх гульнях 2018 года
Катэгорыя:Канькабежцы на зімовых Алімпійскіх гульнях 2022 года
Катэгорыя:Чэмпіёны свету па канькабежным спорце на асобных дыстанцыях
Арыяна Фантана

**Арыяна Фантана** (; нар. ) — італьянская канькабежка, якая спецыялізуецца ў шорт-трэку. Двухразовая алімпійская чэмпіёнка, чэмпіёнка свету 2015 года на дыстанцыі 1500 м, шматразовы прызёр Алімпійскіх гульняў і чэмпіянатаў свету. Лідзіруе сярод усіх шорт-трэкістаў па колькасці алімпійскіх медалёў за кар’еру (10).

Катэгорыя:Шорт-трэкісты Італіі
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны ад Італіі
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны па шорт-трэку
Катэгорыя:Чэмпіёны зімовых Алімпійскіх гульняў 2018 года
Катэгорыя:Чэмпіёны зімовых Алімпійскіх гульняў 2022 года
Катэгорыя:Сярэбраныя прызёры зімовых Алімпійскіх гульняў 2014 года
Катэгорыя:Сярэбраныя прызёры зімовых Алімпійскіх гульняў 2018 года
Катэгорыя:Сярэбраныя прызёры зімовых Алімпійскіх гульняў 2022 года
Катэгорыя:Бронзавыя прызёры зімовых Алімпійскіх гульняў 2006 года
Катэгорыя:Бронзавыя прызёры зімовых Алімпійскіх гульняў 2010 года
Катэгорыя:Бронзавыя прызёры зімовых Алімпійскіх гульняў 2014 года
Катэгорыя:Бронзавыя прызёры зімовых Алімпійскіх гульняў 2018 года
Катэгорыя:Шорт-трэкісты на зімовых Алімпійскіх гульнях 2006 года
Катэгорыя:Шорт-трэкісты на зімовых Алімпійскіх гульнях 2010 года
Катэгорыя:Шорт-трэкісты на зімовых Алімпійскіх гульнях 2014 года
Катэгорыя:Шорт-трэкісты на зімовых Алімпійскіх гульнях 2018 года
Катэгорыя:Шорт-трэкісты на зімовых Алімпійскіх гульнях 2022 года
Беат Фойц

**Бе́ат Фойц** (; нар. , Шангнау, кантон Берн, Швейцарыя) — швейцарскі гарналыжнік, алімпійскі чэмпіён 2022 года ў хуткасным спуску, чэмпіён свету 2017 года ў хуткасным спуску, 4-разовы ўладальнік Малога крыштальнага глобуса ў заліку хуткаснага спуску, шматразовы пераможца этапаў Кубка свету, трохразовы чэмпіён свету 2007 года сярод юніёраў. Найбольш паспяхова выступае ў хуткасных дысцыплінах.

Катэгорыя:Гарналыжнікі Швейцарыі
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны ад Швейцарыі
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны па гарналыжным спорце
Катэгорыя:Чэмпіёны зімовых Алімпійскіх гульняў 2022 года
Катэгорыя:Сярэбраныя прызёры зімовых Алімпійскіх гульняў 2018 года
Катэгорыя:Бронзавыя прызёры зімовых Алімпійскіх гульняў 2018 года
Катэгорыя:Гарналыжнікі на зімовых Алімпійскіх гульнях 2014 года
Катэгорыя:Гарналыжнікі на зімовых Алімпійскіх гульнях 2018 года
Катэгорыя:Гарналыжнікі на зімовых Алімпійскіх гульнях 2022 года
Катэгорыя:Чэмпіёны свету па гарналыжным спорце
Лошыцкія селішчы

**Лошыцкія селішчы** — археалагічныя помнікі: селішчы на тэрыторыі Лошыцкага сядзібна-паркавага комплекса ў Мінску.

## Селішча—1 
Знаходзіцца ў лукавіне правага берага р. Свіслач. Плошча каля 2,5 га. Культурны пласт 0,2—0,6 м. Адкрыў у 1990 годзе і даследаваў 68 м² у 2005—2006 гадах Ю. А. Заяц. Выяўлены прыпечныя ямы наземных жытлаў рэшткі майстэрні па апрацоўцы металаў. Знойдзены жалезныя нажы, сашнік, шыла, крэсіва, наканечнікі стрэл, бронзавыя спражкі, накладкі і наканечнікі паясоў, фібула, бразготка, крыжык, скроневае сяміпрамянёвае кольца, касцяны грэбень, керамічны посуд і тыгель.

Датуецца 2-й паловай X — 1-й паловай XIII стст.

## Селішча—2 
Знаходзіцца на 2-й надпоймавай тэрасе левага берага р. Лошыца пры ўпадзенні яе ў р. Свіслач. Часткова перакрывае ускраіну селішча—1. Плошча каля 2 га. Культурны пласт да 0,45 м. Адкрыў і абследаваў у 1992 і 2009 гадах Ю. А. Заяц. Знойдзены свінцовая куля, жалезны цвік, нож і фрагмент шпоры 2-й палове XVI—XVIII стст.

## Літаратура 
* 
* Заяц, Ю. А. Новые памятники археологии в пределах городской черты Минска (правый берег Свислочи) / Ю. А. Заяц // Древняя история Восточной Европы: сборник научных статей, посвященных 80-летию Э. М. Загорульского / [научный редактор А. А. Егорейченко]. — Минск : Белорусский государственный университет, 2009. — 134, [1] c., [1] л. портр.: ил. — ISBN 978-985-518-177-5.

Катэгорыя:Лошыца (жылы раён)
Катэгорыя:Ленінскі раён (Мінск)
Катэгорыя:Гісторыя Мінска
Катэгорыя:Селішчы Мінскага раёна
Майскі сельсавет

**Ма́йскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Жлобінскага раёна Гомельскай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — аграгарадок (да 2011 года вёска) Майскае.

Утвораны 20 жніўня 1924 года як **Шапілаўскі сельсавет** у складзе Жлобінскага раёна Бабруйскай акругі БССР. Цэнтр — вёска Шапілава. 30 ліпеня 1928 года вёска Шапілава перайменавана ў Майскае, а сельсавет — у Майскі. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Жлобінскім раёне БССР. З 20 лютага 1938 года ў складзе Гомельскай вобласці. 9 жніўня 1962 года да сельсавета далучана частка скасаванага Бабоўскага сельсавета (3 населеныя пункты: вёскі Асінаўка, Лугавая Вірня і Чорная Вірня). На 1 студзеня 1974 года ў складзе Майскага сельсавета 10 населеных пунктаў. 20 чэрвеня 1985 года ў склад сельсавета са Стараруднянскага сельсавета перададзены 4 населеныя пункты (вёскі Бабоўка, Баршчоўка, Даліна і Падлессе). 4 студзеня 2002 года ў склад Кіраўскага сельсавета перададзены 6 населеных пунктаў (вёскі Асінаўка, Бабоўка, Баршчоўка, Даліна, Лугавая Вірня і Падлессе).

Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 1156 чалавек, з іх 81,5 % — беларусы, 9,5 % — рускія, 6,4 % — цыганы, 0,7 % — азербайджанцы, 0,5 % — украінцы; паводле перапісу 2019 года — 1065 чалавек.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.


Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Брыгада Каменнай Сцяны

**Брыгада Каменнай Сцяны** () — самая вядомая брыгада арміі Канфедэрацыі падчас Грамадзянскай вайны ў Амерыцы, гэтак і ва ўсёй амерыканскай гісторыі. Яна была навучана і ўзначалена генералам Джэксанам Каменная Сцяна, прафесарам вірджынскага вайсковага інстытута. Яго цвёрдая праграма навучання і строгія правілы вайсковай дысцыпліны ператварылі неспрактыкаваных рэкрутаў у самую эфектыўную частку войска Поўдня, якая паказала сябе ў шматлікія баях ад Першага Бул-Рана да бітвы пры Спотсiльвейнi. Гэта была адзіная брыгада ў войскі Канфедэрацыі, мянушка якой была афіцыйна зацверджана Кангрэсам (30 траўня 1863 года).
Дударская музыка Беларусі

**«Дударская музыка Беларусі»** — беларускі музычны альбом, зборнік розных выканаўцаў на дударскую тэматыку выдадзены ў 2011 годзе.
## Спіс трэкаў
## Гісторыя стварэння
Некамерцыйны праект удзельнікаў «Дударскага клуба». На дыску прадстаўленыя архіўныя запісы народных мелодый у выкананні беларускіх дудароў 1930-х гадоў Сцяпана Шыкоўскага і Хведара Стэся.

## Спасылкі
*Калі музыка — альтэрнатыва спякоце  рэцэнзія ў газеце «Новы Час»

Катэгорыя:Альбомы 2011 года
Катэгорыя:Музычныя альбомы Беларусі
Лудчыцы (значэнні)

Назву **Лу́дчыцы** маюць:

## Населеныя пункты 
### Беларусь 
* Магілёўская вобласць:
** Лудчыцы — аграгарадок у Быхаўскім раёне.

## Іншае 
* Лудчыцы — чыгуначная станцыя Беларускай чыгункі ў аграгарадку Лудчыцы.
* Лудчыцы — археалагічныя помнікі каля аграгарадка Лудчыцы.
Пётр Іосіфавіч Дзеншчыкоў

**Пётр Іосіфавіч Дзеншчыкоў** (, г. Цюмень — , в. Індура, Гродзенскі раён) — работнік сельскай гаспадаркі (старшыня калгаса), Герой Сацыялістычнай Працы (1971).

## Біяграфія 
З 1921 года разам з бацькамі жыў у вёсцы Магіляны Бераставіцкага раёна Гродзенскай вобласці. З ранняга дзяцінства быў парабкам у багатых людзей. Пасля далучэння Заходняй Беларусі да СССР у 1939 годзе быў прызначаны рахункаводам новастворанага калгаса, вясной 1941 года выконваў абавязкі старшыні.

У пачатку Вялікай Айчыннай вайны быў прызваны ў Чырвоную Армію, скончыў школу авіяцыйных спецыялістаў і служыў радыстам, прымаў удзел у баях.

Пасля звальнення ў запас у 1947 годзе вярнуўся ў сяло, некаторы час працаваў загадчыкам абутковай майстэрні ў вёсцы Індура, затым быў абраны старшынёй Індурскага сельскага Савета дэпутатаў працоўных. 2 лютага 1951 годзе быў абраны старшынёй калгаса імя Сталіна (пазней — калгас «Авангард») Гродзенскага раёна, створанага пасля аб’яднання пяці невялікіх гаспадарак.

Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 8 красавіка 1971 года за выдатныя поспехі, дасягнутыя ў развіцці сельскагаспадарчай вытворчасці і выкананні пяцігадовага плана продажу дзяржаве прадуктаў земляробства і жывёлагадоўлі, Пятру Іосіфавічу Дзеншчыкову было прысвоена званне Героя Сацыялістычнай Працы з уручэннем ордэна Леніна і залатога медаля «Серп і Молат».

Узначальваў калгас да 1980 года, у 1970—1974 гадах з’яўляўся дэпутатам Вярхоўнага Савета СССР, у 1962—1965 гадах уваходзіў у склад Вярхоўнага Савета БССР, быў членам рэспубліканскага Савета калгасаў.

Пахаваны на гродзенскіх могілках «Сакрэт». 

## Памяць 
Імя Пятра Іосіфавіча Дзеншчыкова прысвоена калгасу «Авангард» (цяпер СВК імя П. І. Дзеншчыкова), на будынку праўлення ўстаноўлена мемарыяльная дошка. Прыз імя П. І. Дзеншчыкова штогод прысуджаецца лепшай гаспадарцы Гродзенскага раёна ў вытворчасці жывёлагадоўчай прадукцыі.

## Узнагароды 
Герой Сацыялістычнай Працы (1971), узнагароджаны двума ордэнамі Леніна (18.01.1958; 08.04.1971), ордэнамі Кастрычніцкай Рэвалюцыі (29.03.1978), Працоўнага Чырвонага Сцяга (31.12.1965), медалямі, у тым ліку «За працоўную доблесць» (30.12.1948), знакамі «Выдатнік аховы здароўя СССР» і «Выдатнік народнай адукацыі СССР».

## Літаратура 
* Беларуская ССР : кароткая энцыклапедыя : у 5 т. — Мінск, 1981. — Т. 5. — С. 201.
* Белорусская ССР : краткая энциклопедия : в 5 т. — Минск, 1982. — Т. 5. — С. 196.
* Знамя юности. — 1978. — 26 марта (№ 60). — С. 2.
* Памяць : гісторыка-дакументальная хроніка Гродзенскага раёна / склад.: У. П. Верхась, У. Ф. Шуміла; рэдкал.: У. П. Верхась і інш. — Мінск, 1993. — С. 394.
* Регионы Беларуси : энциклопедия : в 7 т. — Минск, 2014. — Т. 4, кн. 1 : Гродненская область. — С. 292.
* Старшынёў хлеб : нарыс / А. Акулік. — Мінск : Мастацкая літаратура, 1984. — 165 [3] с.
* Твои герои, Беларусь! Герои Социалистического Труда : биографический справочник. — Минск, 2014. — С. 85.
* Твои герои, Гродненщина / сост.: А. В. Богуш, В. А. Жвалевский. — Минск, 1977. — С. 82-91.

Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета БССР 6-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета СССР 8-га склікання
Катэгорыя:Старшыні калгасаў
Збароўскі сельсавет

**Збаро́ўскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Рагачоўскага раёна Гомельскай вобласці Беларусі. Цэнтр — вёска Збароў.

## Гісторыя 
Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Рагачоўскага раёна Бабруйскай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Рагачоўскім раёне БССР. З 20 лютага 1938 года ў складзе Гомельскай вобласці.

Да 1943 года ў склад сельсавета ўваходзіла вёска Адраджэнне.

## Склад 
* Вікоў
* Збароў
* Прыдняпроўскі
* Ходасавічы

## Насельніцтва 
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 1492 чалавекі, з іх 93,2 % — беларусы, 5,0 % — рускія, 1,0 % — украінцы; паводле перапісу 2019 года — 1241 чалавек.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.

## Спасылкі 
* Інфармацыя пра Збароўскі сельсавет на сайце Рагачоўскага райвыканкама  


Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Цэнтр радыётэхнікі НАН Беларусі

**Цэнтр радыётэхнікі НАН Беларусі** быў створаны ў структуры Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі ў 2016 годзе ў сувязі з узніклай патрэбай распрацовак у галіне радыётэхнікі. Дырэктарам з’яўляецца член-карэспандэнт Сяргей Міхайлавіч Кастраміцкі.

## Асноўныя задачы 
* распрацоўка прынцыпаў пабудовы, праектаванне, выраб доследных узораў, выпрабаванні і серыйны выпуск актыўных радыёхвалевых сістэм дыстанцыйнага атрымання інфармацыі аб аб’ектах і іх уласцівасцях. Пры неабходнасці — распрацоўка і выпрабаванні падсістэм названага класа
* развіццё тэорыі і тэхнікі распазнання аб’ектаў у шырокім класе сігнатур (прыкмет) для сістэм радыёхвалевага зандавання
* развіццё тэорыі і тэхнікі, праектаванне і выпуск практычных сістэм фарміравання спецыяльных сігналаў радыётэхнічным сістэмам шырокага класа для дасягнення карысных эфектаў
* развіццё тэорыі і тэхнікі, практычная рэалізацыя пасіўных радыёхвалевых сістэм дыстанцыйнага атрымання інфармацыі аб аб’ектах першаснага і (або) другаснага радыёвыпраменьвання
* распрацоўка тэорыі і тэхнікі, праектаванне і практычная рэалізацыя радыётэхнічных сістэм шырокага класа на новых фізічных прынцыпах
* развіццё тэорыі і тэхнікі, практычная рэалізацыя радыёхвалевых сістэм для ўкаранення карысных сігналаў і інфармацыі ў радыётэхнічныя сістэмы

## Напрамкі дзейнасці 
* Фундаментальныя і прыкладныя праблемы генеравання і апрацоўкі радыёсігналаў
* Распрацоўка новых прынцыпаў і алгарытмаў працы перспектыўных радыетэхнічных сістэм і прылад
* Стварэнне сучасных радыётэхнічных прыстасаванняў

## Прадукцыя і паслугі
* прынцыпы, спосабы і алгарытмы работы перспектыўных радыетэхнічных сістэм
* матэматычныя мадэлі складаных радыётэхнічных сістэм і іх праграмная рэалізацыя
* эксперыментальныя ўзоры сучасных радыётэхнічных сістэм
* мадэрнізацыя састарэлых узораў радыётэхнічных сістэм
* выпрабаванні радыётэхнічных сістэм

## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка
* Інтэрв’ю з дырэктарам

Катэгорыя:З’явіліся ў 2016 годзе
Катэгорыя:Інстытуты Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі
Катэгорыя:Радыётэхніка
Беньямін Карл

**Беньямін Марцін Карл** (; ) — аўстрыйскі сноўбардыст, які выступае ў паралельных відах. Алімпійскі чэмпіён 2022 і 2026 гадоў, пяціразовы чэмпіён свету, двухразовы прызёр Алімпійскіх гульняў, шматразовы ўладальнік Кубка свету.

8 лютага 2026 года выйграў алімпійскае золата ў паралельным гіганцкім слаламе ва ўзросце 40 год і 115 дзён, стаўшы самым узроставым пераможцам зімовых Алімпійскіх гульняў у асабістых відах спорту.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Снаўбардысты Аўстрыі
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны ад Аўстрыі
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны па снаўбордынгу
Катэгорыя:Чэмпіёны зімовых Алімпійскіх гульняў 2022 года
Катэгорыя:Чэмпіёны зімовых Алімпійскіх гульняў 2026 года
Катэгорыя:Сярэбраныя прызёры зімовых Алімпійскіх гульняў 2010 года
Катэгорыя:Бронзавыя прызёры зімовых Алімпійскіх гульняў 2014 года
Катэгорыя:Снаўбардысты на зімовых Алімпійскіх гульнях 2010 года
Катэгорыя:Снаўбардысты на зімовых Алімпійскіх гульнях 2014 года
Катэгорыя:Снаўбардысты на зімовых Алімпійскіх гульнях 2018 года
Катэгорыя:Снаўбардысты на зімовых Алімпійскіх гульнях 2022 года
Рою Кабаясі

**Рою Кабаясі** (; нар. , Хацімантай, Японія) — японскі скакун з трампліна, алімпійскі чэмпіён 2022 года на нармальным трампліне, першы ў гісторыі Японіі ўладальнік Кубка свету (сезон 2018/19). Трэці скакун у гісторыі скачкоў з трампліна пасля Свена Ханавальда і Каміля Стоха, які заваяваў Вялікі шлем, выйграўшы ўсе этапы Турнэ чатырох трамплінаў у 2019 годзе.

Малодшы брат японскага скакуна з трампліна Дзюнсіра Кабаясі.

Катэгорыя:Скакуны на лыжах з трампліна Японіі
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны ад Японіі
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны па скачках з трампліна
Катэгорыя:Чэмпіёны зімовых Алімпійскіх гульняў 2022 года
Катэгорыя:Сярэбраныя прызёры зімовых Алімпійскіх гульняў 2022 года
Катэгорыя:Скакуны з трампліна на зімовых Алімпійскіх гульнях 2018 года
Катэгорыя:Скакуны з трампліна на зімовых Алімпійскіх гульнях 2022 года
Радушскі сельсавет

**Ра́душскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Жлобінскага раёна Гомельскай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — вёска Радуша.

Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Жлобінскага раёна Бабруйскай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Жлобінскім раёне БССР. З 20 лютага 1938 года ў складзе Гомельскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года ў склад сельсавета з Кароткавіцкага сельсавета Стрэшынскага раёна перададзена вёска Забалоцце, якая 16 мая 1957 года вернута ў склад Кароткавіцкага сельсавета. На 1 студзеня 1974 года ў складзе Радушскага сельсавета 6 населеных пунктаў. 21 верасня 1992 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Краснабярэжскага сельсавета.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Жлобінскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1992 годзе