Рэмбрант

**Рэ́мбрант Ха́рменсзан ван Рэйн** ( , , Лейдэн — ) — галандскі жывапісец, рысавальшчык і афартыст; адзін з найбуйнейшых прадстаўнікоў галандскага барока і сусветнай мастацкай культуры.

Вялікі майстар святлаценю, найбуйнейшы прадстаўнік залатога веку галандскага жывапісу. Ён здолеў увасобіць у сваіх творах увесь спектр чалавечых перажыванняў з такой эмацыйнай насычанасцю, якой да яго не ведала выяўленчае мастацтва.

У Лейдэне Рэмбрант наведваў лацінскую школу пры ўніверсітэце, але найбольшую цікавасць праяўляў да жывапісу. У 13 гадоў яго аддалі вучыцца выяўленчаму мастацтву лейдэнскаму гістарычнаму жывапісцу Якабу ван Сваненбюрху, каталіку па веры. Рэмбрантаўскія працы гэтага перыяду даследчыкамі не выяўлены, і пытанне пра ўплыў Сваненберха на станаўленне яго творчай манеры застаецца адкрытым: занадта мала вядома сёння пра гэтага лейдэнскага мастака.

У 1623 годзе Рэмбрант займаўся ў Амстэрдаме ў Пітэра Ластмана, які прайшоў стажыроўку ў Італіі і спецыялізаваўся на гістарычных, міфалагічных і біблейскіх сюжэтах. Вельмі верагодна, што распаўсюджаная легенда пра правал гэтай працы безпадстаўная.

Якія б ні былі прычыны астуджэння амстэрдамскай публікі да Рэмбранта, вынікам змены ў густах стала згасанне яго славы і паступовае збядненне. Пасля гэтага ў майстэрні Рэмбранта застаюцца адзінкавыя вучні. Яго ранейшыя чаляднікі, запазычыўшы і развіўшы якую-небудзь адну рысу ранняга Рэмбранта, становяцца больш удачлівымі і запатрабаванымі мастакамі, чым іх настаўнік. Асабліва характэрны ў гэтым дачыненні Говарт Флінк, які ў дасканаласці засвоіў вонкавую бравурнасць дынамічных рэмбрантаўскіх палотнаў 1630-х гг. Лейдэнец Герард Доу — адзін з першых вучняў Рэмбранта — усё жыццё заставаўся пад уплывам ластманаўскай эстэтыкі палотнаў накшталт «Алегорыі музыкі» 1626 года.

Тое, што на працягу 1640-х гадоў ад Рэмбранта адварочваюцца заказчыкі і пакідаюць вучні, тлумачыцца не столькі неадназначнай ацэнкай «Начнога дазору», колькі агульным паваротам маляўнічай моды ў бок скрупулёзнай дэталізацыі, да якой сам Рэмбрант быў найбольш схільны ў раннія гады.

Паэтычнае вытлумачэнне ў гэтыя гады атрымліваюць сцэны паўсядзённага хатняга жыцця,. Арыстоцель пагружаны ў глыбокі роздум; унутранае святло, здаецца, зыходзіць ад яго твару і ад бюста Гамера, на які ён усклаў сваю руку (1666/1669), сямейны партрэт з Браўншвайга (1668/1669) і т. з. «Яўрэйская нявеста» (1665). Датаванне ўсіх гэтых твораў умоўнае, акалічнасці іх стварэння акружаны таямніцай.

На кёльнскім аўтапартрэце 1662 года рысы аўтара скажоны горкай усмешкай, а на апошніх аўтапартрэтах 1669 года (Галерэя Уфіцы, Лонданская Нацыянальная галерэя і Маўрыцхейс) ён, нягледзячы на фізічную немач, якая кідаецца ў вочы, спакойна глядзіць у твар лёсу.

Творчасць наступнага перыяду страціла знешнюю эфектнасць і мажорнасць, работам уласцівы нарастанне інтэнсіўнасці светлавых эфектаў, якія запаўняюць усю кампазіцыю і вызначаюць форму і фактуру выяў, пастознасць пісьма, цікавасць да пабудовы і архітэктонікі прасторы.

## Спадчына 
### Пасмяротная слава 
 ў год 400-годдзя мастака.]]

Чалавецтву спатрэбілася два стагоддзі, каб у поўнай меры ацаніць значэнне творчасці Рэмбранта. Хоць яшчэ Джавані Кастыльёнэ і Джавані Батыста Т'епола натхняліся яго афортамі.

Яшчэ сто гадоў назад самым вялікім зборам рэмбрантаўскіх палотнаў мог пахваліцца Імператарскі Эрмітаж, аднак у XX стагоддзі частка гэтага збору была распрададзена, некаторыя карціны былі перададзены ў Пушкінскі музей, аўтарства іншых было аспрэчана. На працягу ўсяго XX стагоддзя галандцы вялі карпатлівую працу па скупцы палотнаў Рэмбранта і іх вяртанні на радзіму; у выніку гэтых намаганняў найбольшую колькасць карцін Рэмбранта можна цяпер пабачыць у амстэрдамскім Рэйксмюсеуме. Адна з цэнтральных плошчаў Амстэрдама, Botermarkt у 1876 годзе атрымала сучасную назву Плошча Рэмбранта (нідэрл. Rembrandtplein) у гонар вялікага мастака. У цэнтры плошчы знаходзіцца помнік Рэмбранту. У амстэрдамскім доме мастака з 1911 года таксама дзейнічае музей, дзе выстаўлены пераважна афорты.
У 2009 годзе імем мастака быў названы кратар на планеце Меркурый, які з’яўляецца адным з самых вялікіх у Сонечнай сістэме.

### Праблемы атрыбуцыі 
, раней адзін з самых вядомых рэмбрантаўскіх партрэтаў, цяпер ужо не атрыбутуецца майстру.]]

Адной з невырашальных праблем для даследчыка творчасці Рэмбранта да апошняга часу заставалася велізарная колькасць копій і рэплік з яго палотнаў, якія са спрадвечных часоў праходзілі ў каталогах пад яго імем. Так, напрыклад, вядома дзесяць версій карціны *«Юда вяртае трыццаць срэбнікаў»*, якія немагчыма адназначна прыпісаць пэўнаму мастаку.

У 1968 годзе ў Амстэрдаме пачаў работу Даследчы праект Рэмбрант, які паставіў сваёй мэтай складанне выверанага рэестру твораў Рэмбранта з выкарыстаннем найноўшых метадаў вызначэння аўтарства. За гады яго працы колькасць прыпісаных Рэмбранту палотнаў скарацілася да 350 адзінак, у той час як на пачатак XX стагоддзя лічылася, што пэндзлю Рэмбранта належаць каля 800 карцін.. Напрыклад, з 12 карцін, якія выстаўляліся ў Зборы Уолеса пад імем вялікага мастака, праект пацвердзіў рэмбрантаўскае аўтарства толькі адной. Поспех праекта падштурхнуў вучоных на падобныя даследавання ў дачыненні і да іншых мастакоў, у прыватнасці, да Тыцыяна.

### Спіс краін, дзе захоўваюцца творы Рэмбранта 
 ў Амстэрдаме ў 2006 годзе (скульптары А. Таратынаў, М. Дронаў)]]
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Вучні і гады іх вучнёўства ў Рэмбранта 
* Герыт Доу (Gerrit Dou) 1628—1632
* Ісак дэ Ёдэрвіль (Isaac de Jouderville) 1629—1632
* Якаб дэ Вет (Jacob de Wet) 1631—1632
* Вілем дэ Поартэр (Willem de Poorter) 1631—1632
* Говарт Флінк (Govaert Flinck) 1633—1637
* Карнеліс Браўвер (Cornelis Brouwer) каля 1634
* Гербрант ван дэн Экхаўт (Gerbrandt van den Eeckhout) 1635—1641
* Лендэрт ван Бейрэн (Leendert van Beyeren) 1636—1642
* Фердынанд Боль (Ferdinand Bol) 1636—1643
* Ян Віктарс (Jan Victors) 1636—1640
* Якаб ван Дорстэн (Jacob van Dorsten) 1640—1645
* Самюэл ван Хогстратэн (Samuel van Hoogstraeten) 1640—1646
* Абрам Фернерыус (Abraham Furnerius) 1640—1646
* Рэйнер ван Хервен (Reynier van Gherwen) 1640—1646
* Ламберт Доамер (Lambert Doomer) 1640—1642
* Карэл Фабрыцыус (Carel Fabritius) 1640—1644
* Бернхарт Кейл (Bernhard Keil) 1641—1644
* Крыстаф Паўдзіс (Christoph Paudiss) 1642—1644
* Іаган Мейр (Johann Ulrich Mayr) 1642—1649
* Барэнт Фабрыцыус (Barent Fabritius) 1643—1646
* Карэл ван дэр Плюйм (Karel van der Pluym) 1643—1646
* Дзірк Сантвоарт (Dirck Santvoort) 1647—1648
* Нікалас Мас (Nicolaes Maes) 1647—1651
* Хендрык Хеершоп (Hendrick Heerschop) 1649—1650
* Канстанцін ван Рэнес (Constantijn van Renesse) 1649—1653
* Вілем Дрост (Willem Drost) 1650—1654
* Іаган дэ Ёнг Равен (Johannes De Jonge Raven) 1650—1651
* Абрам ван Дэйк (Abraham van Dijck) 1650—1651
* Пітэр дэ Віз (Pieter de With werkz.) 1650—1651
* Хейман Дзюларт (Heyman Dullaert) 1652—1656
* Іаган ван Глабек (Johannes van Glabbeeck) 1652—1656
* Якаб Левек (Jacobus Levecq) 1652—1656
* Цітус ван Рэйн (Titus van Rijn) 1654—1657
* Іаган Лепенюс (Johannes Leupenius) 1660—1661
* Арт дэ Гельдэр (Aert de Gelder) 1661—1668
* Готфрыд Нелер (Godfried Kneller) 1668—1669
* Антон ван Барсом (Anthonie van Borssom)

## Крыніцы 
## Літаратура 
* *Шунейка Я.* Рэмбрант // 
* *Лазука Б.* Гісторыя сусветнага мастацтва. XVII—XVIII стагоддзі / Б. А. Лазука. — Мн.: Беларусь, 2010. ISBN 978-985-01-0899-6;

## Спасылкі 
* Поўны каталог карцін Рэмбранта па даных даследчага праекта «Рэмбрант» 
* 

Катэгорыя:Мастакі Нідэрландаў
Катэгорыя:Асобы на марках
Катэгорыя:Мастакі Фландрыі
Катэгорыя:Вікіпедыя:Істотныя артыкулы