open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Гуян

**Гуян** — гарадская акруга ў правінцыі Гуйчжоу КНР, адміністрацыйны цэнтр правінцыі. Размешчаны па абодвух берагах ракі Нань-Міпхэ (басейн ракі Янцзы). Дзеліцца на ўсходнюю — старую частку горада, і заходнюю — з новымі раёнамі і прамысловымі прадпрыемствамі. Аэрапорт Лундунбаа. Клімат вільготны субтрапічны, сярэднямесячная тэмпература — ад +10 °C зімой да +28 °C летам. Метрапалітэн (з 2017).

Катэгорыя:Гарады правінцыі Гуйчжоу
Фучжоў

**Фучжоў** — гарадская акруга ў правінцыі Фуцзянь КНР, адміністрацыйны цэнтр правінцыі, размешчаны ў нізоўях ракі Міньцзян, недалёка ад яе вусця. Буйны цэнтр хімічнай, лясной, цэлюлозна-папяровай, харчовай, паліграфічнай, тэкстыльнай прамысловасці, а таксама машынабудавання. Клімат вільготны субтрапічны, залежыць ад мусонаў. Лета — доўгае, гарачае і вільготнае. Зіма — кароткая, мяккая і засушлівая. Сярэднемесячныя дзённыя тэмпературы вагаюцца ад 10,9 °C у студзені да 28,9 °C у ліпені. Міжнародны аэрапорт Фучжоў (Чанле) знаходзіцца за 50 км ад горада. Метрапалітэн (2016).

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
Катэгорыя:Гарады правінцыі Фуцзянь
Савецкая вуліца (Верхнядзвінск)

**Савецкая вуліца** (, ) — галоўная і самая працяглая вуліца горада Верхнядзвінска.

## Апісанне 
У ХІХ — пачатку ХХ ст. называлася Новамаскоўскай, паралельна якой пралягала вул. Старамаскоўская (сучасная вул. Гагарына).

Сёння гэта самая працяглая вуліца ў горадзе — яе агульная працягласць у межах горада складае больш за 4 км.

Пачынаецца ад моста цераз раку Дрыса і пралягае з поўначы на паўднёвы ўсход да мяжы горада ў раёне скрыжавання аўтамабільных дарог Р20 Полацк — Даўгаўпілс і Р18 Верхнядзвінск — Шаркаўшчына.

## Сацыяльныя аб’екты 
* Бібліятэка імя Т. Хадкевіча
* Школа мастацтваў
* Паліклініка
* Гасцініца
* Аптэка
* Банкаўскія ўстановы (ААТ АБ Беларусбанк, ААТ Белаграпрамбанк, ААТ Банк БелВЭБ)

## Помнікі 
* Касцёл Нараджэння Найсвяцейшай Дзевы Марыі (1809 г.)
* Помнік героям вайны вайны 1812 г. (1912 г.)
* Гарадская цагляная забудова канца ХІХ — пачатку ХХ ст.
* Брацкая магіла войнаў Чырвонай Арміі (1939 г.)
* Брацкая магіла войнаў Савецкай Арміі (1944 г.)
* Старыя хрысціянскія могілкі (XVIII-ХХІ ст.)
* Яўрэйскія могілкі (XVIII-ХХІ ст.)

## Гл. таксама 
* Спіс вуліц Верхнядзвінска

## Спасылкі 
Катэгорыя:Вуліцы Верхнядзвінска
Шыцзячжуан

**Шыцзячжуан** — гарадская акруга ў правінцыі Хэбэй КНР, адміністрацыйны цэнтр правінцыі. Размешчаны на краі Вялікай Кітайскай раўніны, за 280 км ад Пекіна. Вытворчасць тэкстылю, лекаў, хімічная прамысловасць. Высакахуткасная чыгуначная магістраль Пекін — Шыцзячжуан — Ухань.

Паблізу горада дзейнічае міжнародны аэрапорт Шыцзячжуан Чжэндзін. Метрапалітэн (з 2017).

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
Катэгорыя:Гарады правінцыі Хэбэй
Таюань

**Таюа́нь** — гарадская акруга ў Кітаі, адміністрацыйны цэнтр правінцыі Шаньсі, знаходзіцца на рацэ Фэньхэ (басейн Хуанхэ).

Чорная металургія, цяжкае машынабудаванне, хімічная, лёгкая прамысловасць. У раёне Таюаня — здабыча вугалю (Сішань), жалезнай руды, вапняку. Міжнародны аэрапорт Таюань Усу. Кантынентальна-мусонны клімат, зімой выпадае снег. Лета дажджлівае, вясна сухая і ветраная. Увосень надвор’е цёплае і яснае. Сярэднегадавая тэмпература паветра 9,5 ℃. Сярэдняя тэмпература студзеня −6,4℃, ліпеня 23,5 ℃. Маразы з сярэдзіны кастрычніка да сярэдзіны красавіка, каля 140—190 дзён. Гадавая колькасць ападкаў — 500 мм.

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Ван Вэй — кітайскі паэт, жывапісец
* Чэнь Чжэ (нар. 1991) — кітайскі снукерыст

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Гарады правінцыі Шаньсі
Drymocallis

**Drymocallis** — род раслін сямейства . Змяшчае тры віды, пра якія пэўна або меркавана вядома, што яны з’яўляюцца , гэта значыць валодаюць механізмамі лоўлі і забойства насякомых, але не могуць засвоіць з іх карысныя рэчывы.

## Таксанамія і генетыка 
Прадстаўнікі роду блізкія да прадстаўнікоў роду , некаторыя віды раслін перасоўвалі з аднаго ў другі і наадварот і гэты працэс яшчэ не завершаны канчаткова.

Дадзеныя  дазваляюць выказаць здагадку, што прадстаўнікі роду больш цесна звязаны з відамі родаў  і , чым з такімі тыповымі дуброўкамі, як .

## Віды 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Ружавыя
Куньмін

**Куньмін** — гарадская акруга ў правінцыі Юньнань на паўднёвым захадзе Кітая, адміністрацыйны цэнтр правінцыі. Размешчаны на ўсходзе цэнтральнай часткі правінцыі Юньнань. Мае плошчу 21 600 км², максімальная працягласць з захаду на ўсход — 140 км і з поўначы на поўдзень — каля 220 км. Горад знаходзіцца на паўночным беразе возера Дзяньчы. Хімічная прамысловасць, вытворчасць станкоў, абсталявання, аўтамабіляў (грузавікі). Вырабляецца папера, тэкстыль, цэмент, пластмасы і інш. Міжнародны аэрапорт Чаншуй. Метрапалітэн (з 2012).

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Вэнь Ідо, кітайскі паэт, публіцыст

Катэгорыя:Гарады правінцыі Юньнань
Хух-Хота

**Хух-Хота** — гарадская акруга ў аўтаномным раёне Унутраная Манголія (КНР), адміністрацыйны цэнтр Аўтаномнага раёна Унутраная Манголія, эканамічны і культурны цэнтр рэгіёна. Нафтаперапрацоўчы завод. Міжнародны аэрапорт Хух-Хота Байта. Манастыр Ды Чжаа. Храм Пяці пагад — пабудаваны у 1732 годзе. Музей Унутранай Манголіі.

Катэгорыя:Гарады Унутранай Манголіі
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1580 годзе
Іньчуань

**Іньчуань** — гарадская акруга ў Кітаі, размешчана на поўначы Нінся-Хуэйскага аўтаномнага раёна, паміж ракой Хуанхэ і горным хрыбтом Хэланьшань, паблізу пустыні Гобі. Клімат умераны. Сярэднегадавая тэмпература — каля + 8,5 ° С, ападкаў — каля 200 мм у год. Аэрапорт. Чыгуначная станцыя

Катэгорыя:Гарады Нінся-Хуэйскага аўтаномнага раёна
Армія заваёвы

**Армія заваёвы** (, *Джэйш аль-Фатх*) — кааліцыя баявых фракцый, якія супрацьстаяць ураду Сірыі ў грамадзянскай вайне. Дзейнічае, у асноўным, у правінцыі Ідліб: некаторыя групы дзейнічаюць таксама ў мухафазах Хама і Латакія. Утворана 24 сакавіка 2015 года. 28 сакавіка 2015 года Армія заваёвы заняла г. Ідліб — цэнтр аднайменнай адміністрацыйнай вобласці (гл. Бітва за Ідліб). У наступныя месяцы групоўка ішла ў авангардзе наступлення ў паўночна-заходняй Сірыі, у выніку якога ўрадавыя войскі былі выцеснены з вышэйзгаданай мухафазы. Пасля гэтага поспеху падраздзяленні Арміі заваёвы сталі ўзнікаць і ў іншых раёнах Сірыі.

## Склад 
Найбуйнейшай фракцыяй у складзе Арміі заваёвы з’яўляецца ісламісцкая групоўка Ахрар аш-Шам. Сярод іншых груповак можна адзначыць сірыйскае аддзяленне Аль-Каіды (Фронт аль-Нусра), Джэйш-аль-Мухаджырын валь-Ансар і групоўкі, складзеныя з членаў сірыйскага аддзялення «Братоў-мусульман». Таксама ў склад кааліцыі ўваходзяць больш умераныя групы. Па даных выдання «Al-Ahram Weekly», «Джэбхат-ан-Нусра і «Ахрар аш-Шам» складаюць 90 адсоткаў групоўкі. Саудаўцы і катарцы на 40 адсоткаў забяспечваюць яе фінансаванне». Да зімы 2015 года «Армія заваёвы» панесла значныя страты ў ходзе асенне-зімовага наступлення САР і авіяўдараў ПКС РФ і пачала распадацца. Ад яе аддзяліліся як найбольш радыкальныя члены, якія выступалі за саюз з ІДІЛ, так і баевікі, верныя сірыйскаму аддзяленню «Братоў-мусульман». Аднак у маі 2016 года кааліцыя рэарганізавалася і аднавіла колькасць за кошт уключэння ў яе шэрагі баевікоў Ісламскага руху Усходняга Туркестана і вяртання «Братоў-мусульман», што дазволіла ёй пачаць масіўнае наступленне ў правінцыі Алепа.

## Тэрарыстычныя акцыі 
Узброеная кааліцыя «Джэйш аль-Фатх» узяла на сябе адказнасць за забойства расійскага пасла ў Турцыі Андрэя Карлава, якое адбылося 19 снежня 2016 года на адкрыцці фотавыставы ў Анкары.

## Спасылкі 
*  

Катэгорыя:Ісламісцкія тэрарыстычныя арганізацыі
Катэгорыя:Антыўрадавыя баявыя фракцыі сірыйскага канфлікту
Катэгорыя:Сірыйская апазіцыя
Катэгорыя:З’явіліся ў 2015 годзе
Наньнін

**Наньнін** — гарадская акруга ў Гуансі-Чжуанскім аўтаномным раёне КНР, эканамічны, адміністрацыйны і культурны цэнтр Гуансі-Чжуанскага аўтаномнага раёна, знаходзіцца ў паўднёва-заходняй частцы раёна. Клімат вільготны субтрапічны. Лета гарачае і вільготнае. Сярэдняя тэмпература лета (ліпеня і жніўня) — 33 °C. Зімы — вільготныя і халодныя, мінімальныя тэмпературы студзеня — 10 °C. Сярэднегадавая колькасць ападкаў — 1372 мм. Гарадскі аэрапорт Усю. У горадзе праходзіў Чэмпіянат свету па спартыўнай гімнастыцы 2014.

Катэгорыя:Гарады Гуансі-Чжуанскага аўтаномнага раёна
Быстрык

**Быстрык**:
## Беларусь 
* Быстрык (Магілёўскі раён)
## Украіна 
* Быстрык (Бэрдычыўскі раён)
* Быстрык (Кралэвэцкі раён)
* Быстрык (Ружынскі раён)
Луч

Назву **Луч** маюць:

## Населеныя пункты 
### Беларусь 
* Гомельская вобласць:
** Луч — былы пасёлак у Буда-Кашалёўскім раёне
* Магілёўская вобласць:
** Луч — пасёлак у Краснапольскім раёне

### Украіна 
* Луч — пасёлак у Сумскай вобласці

## Прадпрыемства 
* Луч — беларуская абутковая фабрыка
Кашгар

**Кашгар**  — горад у гарадской акрузе Кашгар Сіньцзян-Уйгурскага аўтаномнага раёна КНР. На ўсход ад горада — пустыня, на захад — высакагор’е. Клімат гранічна сухі, колькасць ападкаў за год не перавышае 100 мм. Вада паступае з ракі Кашгар і шматлікіх калодзежаў. Аэрапорт. Чыгуначная станцыя.

Сярод гарадскіх славутасцяў — Ід Ках, найбуйнейшая па плошчы мячэць Кітая (заснавана ў VIII ст., перабудавана ў 1442 г.), маўзалей кашгарскага кіраўніка Абаха Хаджы і яго ўнучкі Іпархан (XVII ст.).

Катэгорыя:Гарады Сіньцзян-Уйгурскага аўтаномнага раёна
Карамай

**Карамай** — гарадская акруга ў Сіньцзян-Уйгурскім аўтаномным раёне КНР. Размешчаны за 320 км на паўночны захад ад Урумчы. У 1955 годзе каля горада было выяўлена адно з самых вялікіх у Кітаі радовішчаў нафты. З гэтага часу горад развіваецца як цэнтр здабычы і перапрацоўкі нафты. У горадзе сухі і гарачы летні клімат. Гадавы дыяпазон тэмператур складае ад −25 да 40 °C.

Катэгорыя:Гарады Сіньцзян-Уйгурскага аўтаномнага раёна
Аксу

**Аксу**:

## Гідронім 
* Аксу (рака, Казахстан)
* Аксу (рака, Кітай)

## Тапонім 
### Казахстан 
* Аксу (Аксу-Аюлінская сельская акруга)
* Аксу (гарадская адміністрацыя Сцепнагорска)
* Аксу (горад, Паўладарская вобласць)
* Аксу (Какпекцінскі раён)
* Аксу (Катон-Карагайскі раён)
* Аксу (Нураталдзінская сельская акруга)
* Аксу (пасёлак, Паўладарская вобласць)
* Аксу (раён Біржан сал)
### Кітай 
* Аксу (Кітай)
Хатан

**Хатан** — горад у акрузе Хатан на паўднёвым захадзе Сіньцзян-Уйгурскага аўтаномнага раёна КНР, на поўдзень ад пустыні Такла-Макан. Клімат у Хатане вельмі засушлівы. Рэкі Каракаш і Юрункаш, якія пры зліцці даюць пачатак рацэ Хатан, перасыхаюць з вясны па восень. Сельская гаспадарка (бавоўнік, шаўкоўніца, авечкагадоўля) залежаць ад ірыгацыйных збудаванняў. Дыванаткацтва. У далінах рэк здабываюць золата і нефрыт.

Катэгорыя:Гарады Сіньцзян-Уйгурскага аўтаномнага раёна
Chamaerhodos

**Chamaerhodos** — род раслін сямейства .

## Віды 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Ружавыя
Замыслоўскі

**Замыслоўскі** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Георгій Георгіевіч Замыслоўскі — расійскі палітык
* Ягор Ягоравіч Замыслоўскі — расійскі гісторык
Меры

**Меры** — прозвішча, тапонім.

## Прозвішча 
* Арнольд Меры — Герой Савецкага Саюза
* Ленарт-Георг Меры — эстонскі пісьменнік і дзяржаўны дзеяч
* Раберта Меры — іспанскі гоншчык

## Тапонім 
* Меры (муніцыпалітэт)
* Меры (Францыя)
Дуброўка пірамідакветкавая

**Дуброўка пірамідакветкавая** (*Potentilla thyrsiflora*)&nbsp;— від кветкавых раслін роду Дуброўка сямейства .

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Дуброўка
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1882 годзе
Бургундыя (значэнні)

**Бургундыя** — гістарычная вобласць.
* (374) Бургундыя — астэроід
* Герцагства Бургундыя
* Бургундыя (графства)
* Франкскае каралеўства Бургундыя
Мацвей Васілевіч Фурсаў

**Мацвей Васільевіч Фу́рсаў** ( — ) — краязнаўца, гісторык, археолаг, сапраўдны стацкі саветнік.

## Біяграфія 
Як казённакоштны выхаванец скончыў з сярэбраным медалём 3-ю Санкт-Пецярбургскую гімназію, філасофскае аддзяленне Пецярбургскага ўніверсітэта. З 1848 года служыў у Пскоўскай гімназіі на пасадзе старшага настаўніка гісторыі, з 1858 года — інспектарам у Пскоўскім ваенным вучылішчы. Адначасова выкладаў у Пскоўскім жаночым вучылішчы 1-га разраду рускую мову і гісторыю, займаў пасаду члена педагагічнай рады і справавода. У 1865 годзе пераведзены дырэктарам Шавельскай гімназіі. Пасаду дырэктара сумяшчаў з выкладаннем расійскай славеснасці, рускай і лацінскай моў, эпізадычна — гісторыі, геаграфіі, прыродазнаўчых навук, чыстапісання і малявання. У 1872 годзе назначаны дырэктарам Слуцкай гімназіі, дзе выкладаў агульную геаграфію, расійскую і лацінскую мовы. У 1876 годзе пераведзены ў Магілёў на пасаду дырэктара гімназіі, у якой працаваў да выхаду ў адстаўку (1886). Выкладаў расійскую славеснасць, гісторыю і геаграфію, эпізадычна — латынь.

Працаваў рэдактарам неафіцыйнай часткі «Могилевских губернских ведомостей» (07.02.1883—15.11.1897). У вольны час вёў археалагічныя раскопкі ў басейне Дняпра, даследаваў рэшткі мамантаў у Аршанскіх ванаваных капальнях. Разам з С. Ю. Чалоўскім склаў карту археалагічных помнікаў Магілёўскай губерні. На 9-м археалагічным з’ездзе ў Вільні (1893) выступіў з рэфератам і прадставіў фотаздымкі старажытных цэркваў, розных гістарычных прадметаў, валуноў з геральдычнымі знакамі, выяўленых каля мястэчка Пятровічы Клімавіцкага павета, факсіміле старажытных рукапісаў і інш.

Аўтар гістарычнага нарыса ў кнізе «Опыт описания Могилевской губернии…» (Кн. 1—3. Магілёў, 1882—1884). У 1893 годзе выбраны членам-карэспандэнтам Маскоўскага археалагічнага таварыства.

## Літаратура 
* Археалогія Беларусі: энцыклапедыя: у 2 т./галоўны рэдактар Т. У. Бялова. — Мінск, 2011. — Т. 2. — С. 378—379.
* Асветнікі Зямлі Беларускай: Х — пачатак ХХ ст.: энцыклапедычны даведнік / рэдактар Г. П. Пашкоў. — 2-е выданне. — Мінск, 2006. — С. 451.
*  — С. 506.
* 

Катэгорыя:Археолагі Беларусі
Катэгорыя:Краязнаўцы Беларусі
Катэгорыя:Гісторыя Магілёва
Катэгорыя:Педагогі Расійскай імперыі
Катэгорыя:Слуцкая гімназія
Чарнагорыя на конкурсе песні Еўрабачанне

**Чарнагорыя** на конкурсе песні Еўрабачанне як самастойная краіна прымае ўдзел з 2007 года. Дэбют краіны выйшаў няўдалым, Stevan Faddy з песняй «Ajde kroči» заняў 22 месца ў паўфінале (з 28 краін).
У 2004—2005 гг. краіна прымала ўдзел у складзе Сербіі і Чарнагорыі, а да 1992 — у складзе Югаславіі. У 2009 годзе Чарнагорыі не хапіла да 10 месца толькі 2-х балаў, але нават калі б Чарнагорыя і заняла б 10 месца, ёй усё роўна не ўдалося б выйсці ў фінал, таму што прафесійнае журы абрала 10-й песняй Фінляндыю. У 2014 годзе Чарнагорыя ўпершыню змагла выйсці ў фінал, але там яна заняла толькі 19 месца (ад краіны тады ўдзельнічаў Сяргей Чэткавіч). 2015 год з’яўляецца на дадзены момант лепшым для Чарнагорыі. Ад краіны ўдзельнічаў Кнэз з песняй «Adio» і прайшоў у фінал. У фінале Кнэз заняў 13 месца, набраўшы 44 бала. З 2016 года Чарнагорыя больш не змагла прайсці ў фінал.

За 2 разы ўдзелу ў фінале Чарнагорыя атрымала 81 бал, а ў паўфінале — 437 балаў.

## Удзельнікі 

## Гісторыя галасавання 
Станам на  год гісторыя галасавання Чарнагорыі выглядае наступным чынам:

|

|

|

|}

## Фотагалерэя 

Image:ESC 2007 Montenegro - Stevan Faddy - Ajde Kroci.jpg|Стэфан Фэддзі ў Хельсінкі Еўрабачанне 2007
Image:ESC 2008 - Montenegro - Stefan Filipovic, 1st semifinal.jpg|Стэфан Філіпавіч у Белградзе Еўрабачанне 2008
Image:Andrea Demirović.jpg|Андрэа Дземіравіч у Маскве Еўрабачанне 2009
Image:Rambo Amadeus Eurovision 2012 Baku Semi-Final.jpg|Рамба Амадэус у Баку Еўрабачанне 2012
Image:ESC2013 - Montenegro 01.jpg|гурт Who See ў Мальмё Еўрабачанне 2013
Image:Sergej Ćetković - Montenegro 01.jpg|Сяргей Чэткавіч у Капенгагене Еўрабачанне 2014
Image:20150516 ESC 2015 Knez 7747.jpg| Кнэз у Вене Еўрабачанне 2015
Image:ESC2016_-_Montenegro_06.jpg| Highway ў Стакгольме Еўрабачанне 2016 
Image:Slavko_Kalezić_Rehearsal_Kyiv_2017.jpg|Слаўко Калезіч у Кіеве Еўрабачанне 2017
Image:ESC2018 - Montenegro 02.jpg|Ваня Радавановіч у Лісабоне Еўрабачанне 2018
Image:ESC2019_-_Montenegro.jpg|D mol у Тэль-Авіве Еўрабачанне 2019 

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт конкурса песні Еўрабачанне

Катэгорыя:Краіны на конкурсе песні Еўрабачанне
Катэгорыя:Музыка Чарнагорыі
Фурсаў

**Фурсаў** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Васіль Ягоравіч Фурсаў — Герой Савецкага Саюза
* Мацвей Васілевіч Фурсаў — краязнаўца, гісторык, археолаг
Першацвет (значэнні)

**Першацвет**:
*  — род раслін сямейства 
* Першацвет — часопіс
Першацвет

**Першацвет**, **Ключыкі** (*Prímula*) — род раслін сямейства  парадку . Большасць відаў — прыгожаквітнеючыя невысокія травы.

## Назва 
Назва паходзіць ад лацінскага слова  («першы») і тлумачыцца тым, што многія віды першацвету цвітуць ранняй вясной, аднымі з першых, часам яшчэ да таго, як згоне снег. Адсюль жа паходзіць і беларуская назва.

## Апісанне 
Прадстаўнікі роду першацвет — шматгадовыя, радзей двугадовыя і аднагадовыя травы.

Лісце суцэльнае, утварае прыкаранёвую разетку. Лісце маршчыністае і пакрытае валасінкамі.

Кветкі пяцічленныя, правільнай формы, разнастайных расфарбовак і адценняў, адзінкавыя або сабраны ў гронкападобныя або парасонападобныя суквецці на канцах безлісцевых сцеблаў.

Плод — каробачка.

## Гаспадарчае значэнне і прымяненне 
Розныя віды першацвету даюць нектар, але з-за доўгай кветкавай трубачкі меданосныя пчолы збіраюць яго ў нязначнай колькасці.
Многія з раслін могуць выклікаць алергічныя рэакцыі.

## Таксанамія 
 Species Plantarum 1: 142. 1753. 

Род разбіваюць на 6 падродаў і 38 секцый:

*  — 20 секцый

:* Aleuritia, Amethystina, Armerina, Capitatae, Cordifoliae, Crystallophlomis, Denticulata, Dryadifolia, Fedtschenkoana, Glabra, Minutissimae, Muscarioides, Oreophlomis, Petiolares, Proliferae, Pulchella, Sikkimensis, Soldanelloides, Souliei, Yunnanensis

*  — 9 секцый

:* Auganthus, Bullatae, Cortusoides, Malvacea, Monocarpicae, Obconicolisteri, Pinnatae, Pycnoloba, Reinii

*  — 4 секцыі

:* Auricula, Cuneifolia, Dodecatheon, Parryi

*  — 3 секцыі

:* Carolinella, Chartacea, Davidii

*  — 1 секцыя

:* Primula

*  — 1 секцыя

:* Sphondylia

### Віды 
Існуе не менш за 390 відаў першацветаў, растуць пераважна ва ўмераным клімаце.

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* , міжвідавы гібрыд *Primula veris* і *Primula vulgaris*
* , міжвідавы гібрыд *Primula auricula* і *Primula hirsuta*
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
Па інфармацыі базы дадзеных *The Plant List*, статус відаў  і  не вызначаны.

Па інфармацыі базы дадзеных *The Plant List*, від  лічыцца падвідам віду .

## Літаратура 
* Primula // Ботанический словарь / сост. Н. И. Анненков. — СПб.: Тип. Имп. АН, 1878. — XXI + 645 с.
* Первоцвет 
* Примула // Полупроводники — Пустыня. — М. : Большая российская энциклопедия, 2015. — С. 510——511. — (Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов ; 2004—2017, т. 27). — .
* Святковская Е., Тростенюк Н. Примулы для северного сада // Цветоводство. — 2008. — № 3. — С. 20—21.

## Спасылкі 
* 
* Primula World — виды, гибриды и сорта, информация и фотографии.
* *Первоцвет* на сайте USDA NRCS

Катэгорыя:Дэкаратыўныя расліны
Катэгорыя:Травы
Катэгорыя:Першакветныя
Катэгорыя:Лекавыя расліны
Кірыл Юр’евіч Насановіч

**Кірыл Насановіч** (нар. ) — беларускі футбаліст, нападнік чэрвеньскага «Коласа».

## Клубная кар’ера 
Пачынаў выступаць у аматарскіх лігах Мінска, у 2014 годзе гуляў у Другой лізе за каманду «Агракамбінат Ждановічы». У лютым 2015 года стаў іграком «Слоніма», у складзе якога згуляў у 12 матчах у Першай лізе, пасля чаго ўлетку таго ж года вярнуўся ў «Агракамбінат Ждановічы». Сезон 2016 пачаў у «Ашмянах», аднак хутка пакінуў каманду, пазней далучыўся да мар’інагорскай «Вікторыі». У 2017—2019 гадах гуляў у Першай лізе за светлагорскі «Хімік», дзе быў адным з асноўных ігракоў.

У пачатку 2020 года зноў далучыўся да мар’інагорскай «Вікторыі», дзе гуляў да лета, а ў пачатку 2021 года стаў іграком стаўбцоўскага «Кронана». У 2022 годзе вярнуўся ў «Вікторыю». У жніўні 2023 года перайшоў у чэрвеньскі «Колас».

## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі ФК Агракамбінат Ждановічы‎
Катэгорыя:Ігракі ФК Слонім-2017‎
Катэгорыя:Ігракі ФК Ашмяны-БДУФК‎
Катэгорыя:Ігракі ФК Вікторыя Мар’іна Горка
Катэгорыя:Ігракі ФК Хімік Светлагорск‎
Катэгорыя:Ігракі ФК Кронан Стоўбцы
Катэгорыя:Ігракі ФК Колас Чэрвень
Марыя Качыньская

**Марыя Качыньская**, дзявоч. **Мацкевіч** (; 21 жніўня 1942 — 10 красавіка 2010) — польскі эканаміст, грамадскі дзеяч, жонка прэзідэнта Польшчы Леха Качыньскага.

## Біяграфічныя звесткі 
Нарадзілася 21 жніўня 1942 года ў леснічоўцы Махава каля Кабыльніка (цяпер мястэчка Нарач на Беларусі).

Бацька, Чэслаў Мацкевіч, быў па нацыянальнасці палякам, працаваў лесніком, удзельнік вайны з немцамі; маці, Лідзія Мацкевіч (Пішчака), нарадзілася ў Петраградзе, дзе яе бацькі, родам з-пад Кабыльніка, хаваліся ад Першай сусветнай вайны, і працавала настаўніцай. Неўзабаве Мацкевічы з малой дачкой перабраліся ў Вільню да радні Чэслава, а ў 1944 годзе сям’я пераехала ў Члухаў, на поўначы Польшчы.

Марыя Мацкевіч скончыла Вышэйшую эканамічную школу ў Сопаце, спецыялізацыя — замежны гандаль. Потым працавала ў Марскім інстытуце ў Гданьску, там у 1978 годзе пабралася шлюбам з Лехам Качыньскім. У 2005 годзе Лех Качыньскі заступіў на пасаду Прэзідэнта Польшчы. Загінула разам з мужам і вялікай урадавай дэлегацыяй у авіякатастрофе пад Смаленскам 10 красавіка 2010 года.

Ведала 5 замежных моў. Марыя Качыньская мае тытул «Чалавек адкрытага сэрца» Таварыства дзяцей і інвалідаў, «Анёл клінікі Будзік». За харытатыўную дзейнасць пад лозунгам «Май сэрца і глядзі ў сэрцы — супраць абыякавасці» яна была ўганараваная «Бурштынавай ружай».

Дачка Марта (нар. 1980) — адвакат.

## Ушанаванне памяці 
Пахавана ў саборы Святых Станіслава і Вацлава ў Кракаве.

У 2008 годзе новы гатунак цюльпана галандцы назвалі «Марыя Качыньская».

22 жніўня 2019 года ў касцёле святога Андрэя ў мястэчку Нарач адкрыта мемарыяльная дошка ў памяць пра Марыю Качыньскую, якая была тут ахрышчана 21 жніўня 1942 года.

Катэгорыя:Мужы і жонкі прэзідэнтаў
Ключыкі

**Ключыкі**

*  — род раслін
## Тапонім 
### Казахстан 
* Ключыкі — сяло ў Барадуліхінскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана
### Расія 
* Ключыкі (Сычоўскі раён)
## Расліны 
* Ключыкі — народная назва некалькіх відаў раслін роду :
** 
**
Чорнагалоў буйнакветкавы

**Чорнагалоў буйнакветкавы** (*Prunella grandiflora*)&nbsp;— від кветкавых раслін сямейства .

## Апісанне 
Шматгадовая травяністая расліна 15—60&nbsp;см вышынёй. Вяночак 22—27&nbsp;мм даўжынёй, сіне-фіялетавы. Ніткі доўгіх тычынак з кароткім тупым грудком. Зубцы верхняй губы чашачкі шырока трохкутныя. Верхняя пара лісця адсунута ад суквецця.

## Распаўсюджанне 
Від распаўсюджаны ў Еўропе (акрамя поўначы і астравоў), на Каўказе: (Азербайджан, Арменія і Грузія), магчыма ў Турцыі.

Ва Украіне від расце на лясных палянах, стэпавых схілах, камяністых агаленнях&nbsp;— у лясных раёнах, лесастэпе, стэпе (рассеяна), гарах Крыма.

## Галерэя 

PRUNELLA GRANDIFLORA - BÒFIA - IB-950 (Prunel·la grandiflora).JPG|
Prunella grandiflora Warburger Börder 2014.jpg|
The Botanical Magazine, Plate 337 (Volume 10, 1796).png|

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Флора Еўразіі
Катэгорыя:Ясноткавыя
Спіс біясферных запаведнікаў Украіны

**Біясферныя запаведнікі Украіны** - гэта прыродна-запаведныя тэрыторыі міжнароднага значэння, у якіх ахоўваюцца ўсе пласты біясферы, і доступ да якіх часткова абмежаваны або ўвогуле забаронены. Ва Украіне налічваецца 5 біясферных запаведнікаў.

## Спіс біясферных запаведнікаў Украіны 
## Гл. таксама 
* Спіс прыродных запаведнікаў Украіны
* Спіс нацыянальных паркаў Украіны

Катэгорыя:Спісы:Украіна
Катэгорыя:Спісы:Нацыянальныя паркі і запаведнікі
НОТ-7

**«HOT-7»** (*Hot seven*) — беларускі музычны часопіс, штомесячнік, выдаваўся ў 2003—2008 гадах, асвятляў выключна заходнюю музыку.

## Спасылкі 
* «Хроники „Нестора“» — история «Музыкальной газеты» и журналов HOT-7 и M-light // shakal.today, 09.04.2023

Катэгорыя:Музычныя часопісы
Катэгорыя:Часопісы Беларусі
Сезон 2018 ФК Хімік Светлагорск

У 2018 годзе футбольны клуб «Хімік» з Светлагорска прымаў удзел у двух афіцыйных турнірах на рэспубліканскім узроўні:
* Першая ліга чэмпіянату Беларусі 2018 (9 месца),
* Кубку Беларусі 2018/2019 (паражэнне ў 1/32 фіналу).

## Склад 
''Станам на жнівень 2018 года.

|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"

|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"

|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"

## Спасылкі 
* 1-я лига. Анонс сезона. “Локо” в Хойниках. Новополоцк и Мозырь: надолго? 

2018
Хімік Светлагорск
Спіс прыродных запаведнікаў Украіны

**Прыродныя запаведнікі Украіны** - гэта прыродаахоўныя, навукова-даследчыя ўстановы агульнадзяржаўнага значэння ва Украіне, пакліканыя захоўваць у натуральным стане тыповыя або выключныя для пэўнай ландшафтнай зоны прыродныя комплексы з усёй сукупнасцю іх кампанентаў, вывучаць прыродныя працэсы і з'явы, якія адбываюцца ў іх, распрацоўваць навуковыя асновы аховы навакольнага асяроддзя, эфектыўнага выкарыстання прыродных рэсурсаў і экалагічнай бяспекі. Участкі зямлі і воднай прасторы, якія належаць да запаведнікаў, вылучаюцца з гаспадарчага карыстання. Запаведнік - гэта вышэйшая форма аховы прыродных тэрыторый ва Украіне, прыродная лабараторыя, дзе вядуцца комплексныя навуковыя даследаванні. Сёння на тэрыторыі Украіны налічваецца 19 прыродных запаведнікаў.

Адным з найстарэйшых на тэрыторыі Украіны З'яўляецца Крымскі прыродны запаведнік. Пачаткам аховы тэрыторыі, якая ўваходзіць цяпер у яго склад, лічыцца стварэнне ў 1913 г. "заказніка імператарскіх паляванняў". Пасля ўстанаўлення ў Крыме савецкай улады, 30 ліпеня 1923 г. дэкрэтам Савета Народных Камісараў РСФСР на месцы імператарскага заказніка быў створаны запаведнік плошчай звыш 16 тысяч га.

У цяперашні час Крымскі запаведнік з'яўляецца самым буйным прыродным запаведнікам Украіны, агульная плошча запаведніка (уключаючы тэрыторыю філіяла «Лябяжы выспы») складае 44175 га. Самы маленькі па плошчы запаведнік Украіны - Мыс Марцьян, заснаваны ў 1973 г. Плошча запаведніка — 240 га (у тым ліку і прылеглая да мыса акваторыя Чорнага мора). Сумарная плошча тэрыторыі прыродных запаведнікаў Украіны складае 1 916,6 км2.

З 19 прыродных запаведнікаў у зоне змешаных лясоў знаходзяцца 4 (Палескі, Ровенскі, Драўлянскі, Чэрэмскі), у лесастэпавай зоне — 3 (Расточча, Медаборы, Каніўскі), у стэпавай зоне — 7 (Дняпроўска-Арыльскі, Казантыпскі, Луганскі, Апуцкі, Украінскі стэпавы, Еланецкі стэп, Міхайлаўская цаліна), у Карпатах — 1 (Гарганы), у Крымскіх гарах — 4 (Карадагскі, Крымскі, Мыс Марцьян, Ялцінскі).

## Спіс прыродных запаведнікаў Украіны 
## Гл. таксама 
* Спіс біясферных запаведнікаў Украіны
* Спіс нацыянальных паркаў Украіны
* Спіс гісторыка-культурных запаведнікаў Украіны

## Літаратура 
* *Паламарчук М.&nbsp;М.*&nbsp;Географія України: Підр. для серед. шк.&nbsp;— 2-тє вид., перероблене і доповнене.&nbsp;— К.: Освіта, 1992.&nbsp;— 159 с.: іл., карти. ISBN 5-330-01950-8
* Еталони живої природи. *Давидок В. П.* та ін.&nbsp;— К.: «Курс», 1993.&nbsp;— 28 с.
* Заповідник природний // 

## Спасылкі 
* Атлас об'єктів природно-заповідного фонду України
* Закон України «Про природно-заповідний фонд України» м. Київ, 16 червня 1992&nbsp;р., №&nbsp;2456-XII

Катэгорыя:Спісы:Украіна
Катэгорыя:Спісы:Нацыянальныя паркі і запаведнікі
Саюз камуністаў Югаславіі

**Саюз камуністаў Югаславіі** — камуністычная партыя ў Югаславіі, кіруючая партыя ў СФРЮ. Заснавана ў 1919 годзе на ўстаноўчым з’ездзе ў Бялградзе, як **Сацыялістычная рабочая партыя Югаславіі (камуністаў)**. У 1920 годзе партыя была перайменавана ў **Камуністычную партыю Югаславіі** (КПЮ). КПЮ з’яўлялася членам Камуністычнага інтэрнацыянала.

З пачаткам Другой сусветнай вайны партыя прыняла актыўны ўдзел у народна-вызваленчай вайне Югаславіі.

Пасля абвяшчэння Федэратыўнай Народнай Рэспублікі Югаславіі КПЮ атрымала манаполію на ўладу ў Югаславіі, стаўшы тым самым кіруючай і адзінай партыяй у краіне. Камуністычная партыя Югаславіі з’яўлялась членам Камуністычнага інфармацыйнага бюро з 1947 года, але ў сувязі з савецка-югаслаўскім расколам партыя выйшла з арганізацыі.

У 1952 годзе партыя набыла назву **Саюз камуністаў Югаславіі** (СКЮ).

СКЮ была распушчана ў 1990 годзе на 14 з’ездзе партыі з-за супярэчнасцяў паміж сербскай і славенскай дэлегацыяй па пытаннях будучага ўладкавання федэрацыі.

## Склад 
У склад Саюза камуністаў Югаславіі ўваходзілі наступныя рэгіянальныя камуністычныя партыі:
* Саюз камуністаў Босніі і Герцагавіны
* Саюз камуністаў Македоніі
* Саюз камуністаў Сербіі
* Саюз камуністаў Славеніі
* Саюз камуністаў Харватыі
* Саюз камуністаў Чарнагорыі

## Літаратура 
* 
## Спасылкі 
* Саюз камуністаў Югаславіі  — *артыкул у Вялікай расійскай энцыклапедыі*

Катэгорыя:Палітычныя партыі Югаславіі
Катэгорыя:Партыі аднапартыйных сістэм
Югаславія
Рэйд на Эз-Завію

**Рэйд на Эз-Завiю** — напад лівійскіх паўстанцаў на вайсковыя падраздзяленні і апалчэнцаў, верных Муамару Кадафі падчас грамадзянскай вайны ў Лівіі ў горадзе Эз-Завія.

## Перадгісторыя 
У лютым—сакавіку 2011 года горад ужо быў арэнай буйнай бітвы, у якой паўстанцы пацярпелі паражэнне ад сіл Кадафі.

## Ход падзей 
Новыя сутыкненні пачаліся ў горадзе ў пачатку чэрвеня ў сувязі з хваляваннямі супраць Кадафі. 11 чэрвеня прэс-сакратар паўстанцкага Нацыянальнага пераходнага савета заявіў, што байцы апазіцыі ўзялі пад свой кантроль вялікую тэрыторыю на заходнiм баку горада. Раніцай разгарнуліся баі паміж лаялістамі і мяцежнікамі.

Па словах прадстаўніка паўстанцаў, за два дні баёў у горадзе 30 апазіцыянераў былі забіты і 20 паранены. Праціўнікі Кадафі здолелі ўзяць пад свой кантроль заходнюю частку горада, але кадафісты ўтрымлівалі пад кантролем цэнтр і ўсходнюю частку. Урад заявіў, што апазіцыйныя сілы былі выцеснены з горада.

Паўстанцы сцвярджалі, што падчас бою высокапастаўлены камандзір лаялістаў эль-Хaувiлдзi эль-Ахмейдзi быў цяжка паранены ў выніку паветранага ўдару НАТА, калі ён накіроўваўся ў Эз-Завiю.

## Гл. таксама 
* Першая бітва за Эз-Завію
* Другая бітва за Эз-Завію

Катэгорыя:Бітвы паводле алфавіта
Катэгорыя:2011 год у Лівіі
Катэгорыя:Бітвы грамадзянскай вайны ў Лівіі
Катэгорыя:Канфлікты 2011 года
Катэгорыя:Чэрвень 2011 года
Аляксандр Станіслававіч Дамбавецкі

**Аляксандр Станіслававіч Дамбавецкі** ( — каля 1918) — беларускі краязнавец і грамадскі дзеяч, магілёўскі губернатар у 1872—1893 гадах, сенатар з 1893 года.

## Біяграфія 
Пра дзіцячыя гады і бацькоў практычна нічога невядома. У фармулярным спіску губернатара ўказана, што ён «з дваран», але пры гэтым ні ў яго бацькоў, ні ў яго самога, маёнтка няма — дваранства, імаверна, атрымана па адукацыі і выслузе. Беларускі літаратуразнавец, прафесар Адам Мальдзіс нават лічыць, што Аляксандр Дамбавецкі — пазашлюбны сын імператара Аляксандра ІІ.

У 1860 годзе А. Дамбавецкі закончыў курс навук Кіеўскага праваслаўнага універсітэта і атрымаў ступень кандыдата, быў прыняты на службу ў Гаспадарчы дэпартамент Міністэрства ўнутраных спраў, але хутка быў пераведзены ў калежскія сакратары. У 1862 годзе перайшоў у канцылярыю Рыжскага ваеннага генерал-губернатарства на пасаду сакратара гаспадарчага аддзялення. Акрамя гэтага ён кіруе і паліцэйскім упраўленнем канцылярыі. 17 траўня 1863 года яму нададзены чын тытулярнага дарадцы, а ўжо 30 жніўня 1865 года А. Дамбавецкі прызначаецца чыноўнікам асобых даручэнняў ІV класа пры Міністэрстве ўнутраных спраў.

У 1865 годзе Аляксандр Дамбавецкі бярэ шлюб з Марыяй Грын, дачкой генерал-маёра, «дзяўчынай лютэранскага веравызнання», хутчэй усяго прыбалтыйскай немкай. 26 кастрычніка 1866 года ў іх нарадзіўся сын Пётр, і адбылося чарговае павышэнне па службе. Дамбавецкага перамяшчаюць на пасаду сакратара пры галоўным начальніку ІІІ Аддзялення Уласнай Яго Імператарскай Вялікасці Канцылярыі.

У 1868 годзе А. С Дамбавецкі атрымаў чын стацкага дарадцы, а ў красавіку 1870 года — званне камергера Двара Яго Вялікасці. 30 сакавіка 1872 года яго прызначаюць магілёўскім губернатарам.

Ініцыятар выдання і рэдактар калектыўнай працы Досвед апісання Магілёўскай губерні ў гістарычных, фізікагеаграфічных, этнаграфічных, прамысловых, сельскагаспадарчых, лясных, вучэбных, медыцынскіх і статыстычных адносінах" (кн. 1—3, 1882—84), у якой дадзена характарыстыка асноўных заняткаў насельніцтва, матэрыяльнай і духоўнай культуры жыхароў Магілёўшчыны. У працы змешчана каля 500 калядных (зімовых), веснавых, летніх, вясельных і рэлігійных песень; апісаны помнікі археалогіі, архітэктуры, адметныя мясціны губерні, гісторыя значных населеных пунктаў, гульні, забабоны; прыведзены назвы лекавых раслін. Ініцыятар стварэння губернскага гістарычна-этнаграфічнага музея ў Магілёве (1879). Садзейнічаў У. З. Завітневічу і М. В. Фурсаву ў вывучэнні гісторыі і этнаграфіі Магілёўшчыны, археалагічных раскопак у Падняпроўі.

## Літаратура 
* 
* Жизнь и творческое наследие А. С. Дембовецкого : к 180-летию со дня рождения : материалы Междунар. науч.-практ. конф., г. Могилев, 13 марта 2020 г. / сост.: В. В. Шейбак, Е. Н. Изергина, Я. С. Кнурева. — Могилев, Центр исследований белорусской культуры, языка и литературы НАНБ, Могилевский областной краеведческий музей имени Е. Р. Романова. 2020

## Спасылкі 
* Уладальнік маёнтка Бердаўка Аляксандр Дамбавецкі — pawet.net

Катэгорыя:Ганаровыя грамадзяне Магілёва
Катэгорыя:Сенатары Расійскай імперыі
Катэгорыя:Магілёўскія губернатары
Катэгорыя:Тайныя саветнікі
Катэгорыя:Краязнаўцы Беларусі
Спіс гісторыка-культурных запаведнікаў Украіны

**Гісторыка-культурныя запаведнікі Украіны** - гэта спецыяльна вызначаныя заканадаўствам Украіны тэрыторыі, якія ахопліваюць ансамблі і комплексы помнікаў гісторыі і культуры, маюць выключную гістарычную, навуковую і культурную каштоўнасць і знаходзяцца пад аховай дзяржавы, а таксама адказныя за гэтую тэрыторыю ўстановы. Рэжым функцыянавання запаведнікаў прадугледжвае поўную (музеі-запаведнікі) або частковую (запаведныя тэрыторыі) забарону вытворчай дзейнасці на гэтых тэрыторыях і вылучэнне іх з гаспадарчага карыстання. В Украіне вылучаюцца гісторыка-архітэктурныя, архітэктурна-гістарычныя, гісторыка-мемарыяльныя, гісторыка-археалагічныя і гісторыка-этнаграфічныя гісторыка-культурныя запаведнікі. Сёння ва Украіне налічваецца 60 гістороыка-культурных запаведнікаў нацыянальнага значэння.

## Спіс гісторыка-культурных запаведнікаў Украіны нацыянальнага значэння 
## Гл. таксама 
* Спіс нацыянальных паркаў Украіны
* Спіс біясферных запаведнікаў Украіны
* Спіс прыродных запаведнікаў Украіны

## Крыніцы 
## Літаратура 
* *С. І. Кот*.  Історико-культурні заповідники // 
* *С. І. Кот*.  Історико-культурні заповідники  // 
* Історико-культурні заповідники // 

Катэгорыя:Спісы:Украіна
Катэгорыя:Спісы:Нацыянальныя паркі і запаведнікі
Плошча Герояў Танкістаў (Магілёў)

**Плошча Герояў Танкістаў** () — плошча ў Магілёве. Размешчана ў жылым раёне Мір, абмежавана вуліцамі Арлоўскага (вул. Якубоўскага), Сурганава і шматпавярховымі жылымі дамамі.

У 1995 годзе сюды быў перанесены помнік воінам 2-га Беларускага фронту, якія вызвалілі горад Магілёў ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў 28 чэрвеня 1944 года, у выглядзе танка Т-34 на пастаменце. Да сярэдзіны 1980-х гадоў ён знаходзіўся на плошчы Перамогі (цяпер не існуе), на транспартнай развязцы праспекта Міру, вуліц Касманаўтаў і Якубоўскага. У 2017 годзе, у сувязі з рэканструкцыяй вуліцы Якубоўскага, абмяркоўваўся варыянт вяртання помніка на гістарычнае месца.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Мір (жылы раён, Магілёў)
Катэгорыя:Плошчы Магілёва
Сезон 2017 ФК Хімік Светлагорск

У 2017 годзе футбольны клуб «Хімік» з Светлагорска прымаў удзел у двух афіцыйных турнірах на рэспубліканскім узроўні:
* Першая ліга чэмпіянату Беларусі 2017 (9 месца),
* Кубку Беларусі 2017/2018 (паражэнне ў 1/32 фіналу).

## Склад 
Станам на верасень 2017 года.

|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"

|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"

|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"

## Спасылкі 
* Первая лига. Анонс сезона. В фаворитах — «Белшина», «Торпедо», «Смолевичи» и «Луч»

2017
Хімік Светлагорск
Сезон 2014 ФК Хімік Светлагорск

У 2014 годзе футбольны клуб «Хімік» з Светлагорска прымаў удзел у двух афіцыйных турнірах на рэспубліканскім узроўні:
* Першая ліга чэмпіянату Беларусі 2014 (8 месца),
* Кубку Беларусі 2014/2015 (паражэнне ў 1/16 фіналу).

## Склад 
*Па стане на верасень 2014*.

|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"

|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"

|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"

## Спасылкі 
2014
Хімік Светлагорск
Шыпшына (значэнні)

**Шыпшына**

*  — род кветкавых раслін
* народная назва віду 
* «Шыпшына» — літаратурнае аб’яднанне беларусаў у Германіі
Сезон 2016 ФК Забудова-Строй Чысць

У 2016 годзе футбольны клуб Забудова-Строй з п.Чысць прымаў удзел у двух афіцыйных турнірах на рэспубліканскім узроўні: 
* Другой лізе чэмпіянату Беларусі 2016 (6 месца),
* Кубку Беларусі 2016/2017 (паражэнне ў 1/32 фіналу).

## Склад каманды 
*Станам на кастрычнік 2016 года*.

|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"

|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"

|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"

## Спасылкі 
2016
Забудова-Строй Чысць
Гіжыцка

**Гіжыцка** () — горад у Польшчы, уваходзіць у склад Гіжыцкага павета Вармінска-Мазурскага ваяводства. Сядзіба гарадской гміны Гіжыцка. Займае плошчу 13,72 км². Насельніцтва 29 642 чал. (на 2017).

Гіжыцка часта называюць сталіцай паруснага спорту ў Польшчы. Горад з’яўляецца адным з галоўных рачных партоў у рэгіёне Мазуры і адным з нацыянальных цэнтраў актыўнага турызму і адпачынку.

## Гісторыя 
На падставе Таруньскага міру гэты рэгіён станавіўся часткай Польскага каралеўства як леннае валоданне Тэўтонскага ордэна. У 1525 г. вялікі магістр Альбрэхт Гогенцолерн секулярызаваў ордэн, прыняў пратэстантызм і ўсталяваў у Прусіі свецкую дзяржаву, звязаную леннай залежнасцю ад Польскага каралеўства. Мясцовы замак стаў рэзідэнцыяй княжых старастаў.

Афіцыйная гісторыя горада пачынаецца ў другой палове XVI ст., калі герцаг Прусіі Альбрэхт Фрыдрых Гогенцолерн-Ансбах выдаў першы прывілей, якім узвысіў паселішча над возерам Лёвэнцін (сучаснае Негоцін) да статуса горада.

У адпаведнасці з палажэннямі Велаўска-Быдгашцкіх трактатаў у 1657 г. Польшча страціла ўладу над рэгіёнам, і горад з тых часоў быў часткай брадэнбургска-прускай дзяржавы, ператворанай у 1701 г. у каралеўства Прусія.

20 мая 1945 г. савецкая ваенная камендатура перадала ўпраўленне горадам і акругай уладам ПНР. Першая група польскіх перасяленцаў прыбыла ў горад 5 лютага 1945 г. з Беластока. Пазней пачалі масава прыбываць з усходу асобы польскага паходжання з Віленскага ваяводства і іншых страчаных Польшай на карысць СССР тэрыторый міжваенных польскіх ваяводстваў. Горад таксама засялілі прыезджыя з цэнтральных рэгіёнаў Польшчы і насельніцтва ўкраінскага паходжання, пераселенае з паўднёва-ўсходніх рэгіёнаў у рамках акцыі «Вісла».

Адначасова ў 1946 г. пачалася акцыя перасялення мясцовага насельніцтва нямецкага паходжання на захад за раку Одру. Тыя з мазураў, якія не хацелі прызнаць сваё польскае паходжанне і згадзіцца на спольшчванне прозвішчаў і імёнаў, вымушаныя былі эміграваць. З часам, за некалькі хваляў, гэта прывяло да амаль поўнай эміграцыі мазураў ў Германію. У пачатку 1946 г. горад меў насельніцтва ў 4534 чал., і гэтая лічба хутка павялічвалася.

## Славутасці 
* Крэпасць Бойен

## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка горада

Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1437 годзе
Спірыдонава Буда

**Спірыдонава Буда** () — сяло ў Злынкаўскім раёне Бранскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр Спірыдонавабудскага сельскага паселішча.

Катэгорыя:Населеныя пункты Злынкаўскага раёна
Сасновы Бор (Бранская вобласць)

**Сасновы Бор** () — пасёлак у Злынкаўскім раёне Бранскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Спірыдонавабудскага сельскага паселішча.

Катэгорыя:Населеныя пункты Злынкаўскага раёна
Пахавальны інвентар

]]
**Пахавальны інвентар** — археалагічны тэрмін, які азначае сукупнасць прадметаў, якія суправаджаюць пахаванне. Узнікненне пахавальнага інвентара ставіцца, самае пазней, да эпохі . У тым ці іншым выглядзе пахавальны інвентар сустракаецца ў большасці чалавечых культур на працягу ўсёй гісторыі аж да сучаснасці. У археалагічным плане пахавальны інвентар, як і ўсе іншыя аспекты пахавальнага абраду, служыць важным крытэрыем прыналежнасці да той ці іншай культуры.

Пахавальны інвентар звязаны з верай у  і, як правіла, прадстаўлены прадметамі, якія могуць спатрэбіцца чалавеку ў пасмяротным жыцці: асабістыя рэчы, упрыгажэнні, статусныя прадметы, прылады працы, зброю, амулеты, ежу і г. д. Пахавальны інвентар адрозніваецца ў залежнасці ад статусу, полу і ўзросту нябожчыка. Пахавальны інвентар кіраўнікоў, жрацоў і вяльможаў развітых культур старажытнасці можа ўтрымліваць вялікую колькасць прадметаў раскошы і твораў мастацтва.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Археалогія
Катэгорыя:Пахавальныя традыцыі
Гута (Злынкаўскі раён)

**Гу́та** () — вёска ў Злынкаўскім раёне Бранскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Вышкаўскага гарадскога паселішча.

Катэгорыя:Населеныя пункты Злынкаўскага раёна
Сезон 2018 ФК Чысць

У 2018 годзе футбольны клуб «Чысць» з п.Чысць прымаў удзел у двух афіцыйных турнірах на рэспубліканскім узроўні:
* Першая ліга чэмпіянату Беларусі 2018 (15 месца),
* Кубку Беларусі 2018/2019 (паражэнне ў 1/16 фіналу).

## Склад каманды 
*Станам на верасень 2018 года*.

|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"

|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"

|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"

2018
Чысць
Джэф Безас

**Джэфры Прэстан «Джэф» Безас** (; нар. , Альбукерке, Нью-Мексіка, ЗША) — амерыканскі прадпрымальнік, кіраўнік і заснавальнік інтэрнэт-кампаніі Amazon.com, заснавальнік і ўладальнік аэракасмічнай кампаніі Blue Origin і ўладальнік выдавецкага дому *The Washington Post*. У 2018 годзе стаў найбагацейшым чалавекам па версіі Forbes, заняўшы першы радок спісу са $135,6 млрд.

## Біяграфія 
Калі Джэфу было чатыры гады, яго маці выйшла замуж за кубінскага мігранта Мігеля Безаса, які ўсынавіў хлопчыка.

Скончыў Прынстанскі ўніверсітэт (1986) са ступенямі па электраінжынерыі і камп’ютарных навуках. Да пачатку 1994 года працаваў па спецыяльнасці на Уол-стрыт на розных пасадах. Займаўся распрацоўкай сеткі для міжнароднага гандлю. Пазней заняў пасаду віцэ-прэзідэнта ў кампаніі D. E. Shaw & Co, з якой сышоў летам 1994 года.

У канцы 1994 года, падчас вандроўкі праз краіну з Нью-Ёрка ў Сіэтл, Безас засноўвае інтэрнэт-магазін Amazon.com, пачатковыя інвестыцыі склалі 300 тысяч долараў. Сайт быў запушчаны 16 ліпеня 1995 года, хоць на той момант ён не быў распрацаваны да канца: напрыклад, на ім можна было замовіць адмоўную колькасць кніг. Безас матываваў гэта неабходнасцю апярэдзіць канкурэнтаў.

Безас пашырыў сферу сваіх бізнес-цікавасцей у 2000 годзе, заснаваўшы аэракасмічную кампанію Blue Origin. Blue Origin пачала тэставыя палёты ў космас у 2015 годзе і на той час планавала пачаць камерцыйныя субарбітальныя палёты з людзьмі ў канцы 2018 года. У 2013 годзе за 250 млн долараў прадпрымальнік набыў амерыканскі выдавецкі дом *The Washington Post*

Да чэрвеня 2018 года багацце Джэфры Безаса вырасла да $139,6 млрд — ён заняў першы радок у рэйтынгу Bloomberg Billionaires Index. Паводле версіі Forbes у рэйтынгу самых уплывовых людзей свету 2018 года Безас на 5-м месцы.

16 ліпеня 2018 года Джэф Безас узначаліў спіс найбагацейшых людзей свету па версіі агенцтва Bloomberg; паводле якога багацце склала $150 млрд.

Зняўся ў адной са сцэн фільма «Стартрэк: Бясконцасць» у ролі іншапланецяніна.

9 студзеня 2019 года Джэф Безас абвясціў пра развод са сваёй жонкай Макензі Безас пасля 25 гадоў шлюбу. На той момант Джэф Безас быў самым багатым чалавекам у свеце. У красавіку 2019 года развод быў афіцыйна аформлены: Макензі Безас атрымае $37,5 млрд адступных.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 
* Артыкул пра Джэфры Безаса ў часопісе Business Excellence. 
* Джэфры Безас на сайце TED.
* Джэфры Безас інфармацыя з адкрытых крыніц ЗША.

Катэгорыя:Мільярдэры ЗША
Катэгорыя:Прадпрымальнікі ЗША
Вышкаўскае гарадское паселішча

**Вышкаўскае гарадское паселішча** () — муніцыпальнае ўтварэнне ў складзе Злынкаўскага раёна Бранскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр — пгт Вышкаў. На тэрыторыі селішча знаходзяцца 8 населеных пунктаў.

Да Вышкаўскага гарадскога паселішча адміністрацыйна адносіцца анклаў Санькова-Мядзвежжа, які знаходзіцца ўнутры тэрыторыі Добрушскага раёна Гомельскай вобласці Беларусі.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Злынкаўскі раён
Катэгорыя:Муніцыпальныя ўтварэнні Расіі
Труд (Бранская вобласць)

**Труд** () — пасёлак у Краснагорскім раёне Бранскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Калюдоўскага сельскага паселішча.

Катэгорыя:Населеныя пункты Краснагорскага раёна (Бранская вобласць)
Камень (Злынкаўскі раён)

**Камень** () — былая вёска ў Злынкаўскім раёне Бранскай вобласці Расіі.

## Гісторыя 
Згадваецца з XVIII стагоддзя як вёска ў складзе Рэчы Паспалітай; з 1772 года ўвайшло ў Расійскую імперыю (Магілёўская губерня).

Да 1924 года ў Беліцкім (Гомельскім) павеце (з 1861 года — у складзе Кармянскай воласці, з 1923 года ў Добрушскай воласці); у 1924—1929 гадах — у Злынкаўскай воласці Навазыбкаўскага павета. Да пачатку XX стагоддзя — вёска ў парафіі вёскі Харошаўка; к 1920-м гадам — сяло з храмам (не захаваўся).

У 1929—1939 гадах — у Навазыбкаўскім раёне, затым у Злынкаўскім, пры часовым скасаванні якога (1959—1988) — зноў у Навазыбкаўскім.

Адселена пасля аварыі на Чарнобыльскай АЭС, выключана з уліку даных у 2000 годзе.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Злынкаўскага раёна
Катэгорыя:Былыя населеныя пункты Расіі
Катэгорыя:Населеныя пункты, адселеныя пасля Чарнобыльскай катастрофы
Файлак ар-Рахман

**Файлак ар-Рахман** (,  — *«Легіён (Корпус) ар-Рахман», «Легіён (Корпус) Госпада»*) — сірыйская ўзброеная ісламісцкая групоўка, звязаная з Сірыйскай свабоднай арміяй. Адносіцца да так званай «умеранай» апазіцыі.

Узнікла ў лістападзе 2013 года шляхам аб’яднання некалькіх антыўрадавых фарміраванняў (найбольш буйныя — брыгады Liwa al-Bara і Liwa Abu Musa al-Ash'ari).

У красавіку—маі 2017 года новыя кровапралітныя сутыкненні ўспыхнулі паміж «Джэйш аль-Іслам» і «Файлак ар-Рахман», якую на гэты раз падтрымалі баевікі «Хаят Тахрыр аш-Шам» — новага альянсу, які сфармаваўся на базе «Фронту аль Нусры». У ходзе баёў было забіта ў агульнай складанасці да 100 баевікоў.

У чэрвені 2017 года ўрадавыя войскі распачалі чарговую спробу наступлення на пазіцыі «Файлак ар-Рахман» у Джабары. Баі працягваліся да сярэдзіны жніўня. Па сцвярджэнні ўрадавых крыніц, за першы месяц баёў баевікі страцілі 400 чалавек.

Тым часам у «Файлак ар-Рахман» сапсаваліся адносіны з былымі саюзнікамі — «Тахрыр аш-Шам» і «Ахрар аш-Шам». 6 жніўня 120 баевікоў «Ахрар аш-Шам», якія базаваліся ў Арбіле, з-за ўнутраных разборак перайшлі на бок «Файлак ар-Рахман». Паведамлялася, што ў гэтым канфлікце «Тахрыр аш-Шам» заняў бок «Ахрар аш-Шам». 9 жніўня праціўнікі падпісалі пагадненне аб спыненні агню.

У жніўні 2017 года прадстаўнікі «Файлак ар-Рахман» у Жэневе падпісалі пагадненне з Расіяй аб удзеле ў зоне дээскалацыі ва Усходняй Гуце, дамоўленасць аб стварэнні якой была дасягнута пры пасярэдніцтве Расіі, Турцыі і Ірана. Тым не менш, ужо ў верасні адбыліся сутыкненні ў Джабары паміж групоўкай і ўрадавымі сіламі.

У лістападзе 2017—студзені 2018 гадоў «Файлак ар-Рахман» ва ўзаемадзеянні з «Ахрар аш-Шам» зрабіла спробу ўсталяваць кантроль над стратэгічным аб’ектам — транспартнай базай (складам браняванай тэхнікі) у н. п. Хараст, адрэзаўшы яе ад падкантрольных сірыйскай арміі тэрыторый на захадзе.

Урадавыя сілы змаглі аднавіць кантроль над базай, аднак баі за суседнія кварталы працягнуліся. У ходзе жорсткіх баёў з ужываннем танкаў і артылерыі абодва бакі панеслі істотныя страты.

25 лютага часці сірыйскіх урадавых войскаў пачалі маштабную наземную аперацыю па ліквідацыі апазіцыйнага анклава. У сярэдзіне сакавіка, пасля таго як урадавыя сілы разрэзалі Усходнюю Гуту на тры часткі («Файлак ар-Рахман» кантралявала паўднёвы анклаў — Хамура), баевікі групоўкі адышлі ў Айн Тарма. 23 сакавіка групоўка «Файлак ар-Рахман» дамовілася з прадстаўнікамі расійскага Цэнтра па прымірэнні варагуючых бакоў у Сірыі здаць пазіцыі і эвакуявацца разам з сем’ямі з населенага пункта Арбіль і сталічных раёнаў Айн Тарма і Джабар у зону дээскалацыі Ідліб, на тэрыторыі, кантраляваныя ўзброенай апазіцыяй. Калона аўтобусаў, у якой знаходзіліся больш за 5400 баевікоў і членаў іх сем’яў пакінула Усходнюю Гуту 25 сакавіка і на наступны дзень прыбыла на паўночны захад Сірыі.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Антыўрадавыя баявыя фракцыі сірыйскага канфлікту
Катэгорыя:З’явіліся ў 2013 годзе