Клён чырвоны

**Клён чырвоны** (*Acer rubrum*) — від лістападных дрэў, адно з найбольш часта сустраканых ва ўсходняй частцы Паўночнай Амерыкі; від роду Клён трыбы .

## Батанічнае апісанне 
 з кнігі Н. Л. Брытана () і Э. Браўна () *Illustrated flora of the northern states and Canada*, 1913.]]
Лістападнае дрэва сярэдніх памераў, 9—28 м вышынёй і дыяметрам ствала да 1,6 м. Хоць гэты від даволі лёгка ідэнтыфікуецца, ён валодае дастаткова шырокімі марфалагічнымі характарыстыкамі, больш чым любы іншы клён Паўночнай Амерыкі. Самы просты спосаб распазнання гэтага віду — гэта форма ліста.

Як і ў іншых прадстаўнікоў дадзенага роду, лісце прадстаўнікоў віду размешчана супратыўна і ў зімовы час ападае. Лісце простае, 5-10 см даўжынёй, далонепадобнае з трыма-пяццю аднолькавай шырыні зубчастымі лопасцямі няправільнай формы (для параўнання, у блізкага яму віду  зубцоў як правіла 5 і яны значна глыбей парэзаныя). Верхняя частка ліста светла-жоўтая, ніжняя бледная. Хвосцікі звычайна чырвоныя, гэтак жа як і пупышка. Увосень лісце становяцца ярка-чырвоным.

Кара гладкая, вар’іруе ад шэра-карычневага да белага колеру, з узростам цямнее і пакрываецца расколінамі. Галінкі падобныя з галінкамі  — чырвоныя, з V-падобнымі ліставымі рубцамі, толькі ў  на зломе яны непрыемна пахнуць. На многіх галінках ёсць карлікавыя парасткі.

Пупышкі тупыя, неапушаныя, ад чырвонага да шаравата-карычневага колеру, у зімовы час добра бачныя на адлегласці.

Кветкі разнаполыя (хоць мужчынскія і жаночыя кветкі размешчаны на адным дрэве). Жаночыя насенныя кветкі ярка-чырвоныя, кожная з пяццю пялёсткамі і пяццю чашалісцікамі, сабранымі ў гронку. Мужчынскія кветкі ўяўляюць сабой толькі жоўтыя тычынкі, якія выступаюць з карлікавых галінак на галінцы. У маладых дрэў могуць прысутнічаць кветкі толькі аднаго полу. Цвіценне пачынаецца ранняй вясной, да з’яўлення лісця.

Плод уяўляць сабой крылаткі, колеравая гама якой вар’іруе паміж чырвоным, жоўтым і карычневым колерамі. Крылаткі 15-25 мм даўжынёй, з’яўляюцца парамі пад вуглом у 50-60 градусаў.

Від часта стварае гібрыд з блізкім яму . Атрыманы гібрыд *× freemanii* мае прыкметы абодвух відаў.

Жывуць дрэвы 100—200 гадоў, але часам і даўжэй.

## Распаўсюджанне і экалогія 
Распаўсюджаны ў Паўночнай Амерыцы, на поўдзень і ўсход ад Ляснога возера () на мяжы амерыканскага штата Мінесота і канадскай правінцыі Антарыа. На ўсходнім узбярэжжы Паўночнай Амерыкі арэал на поўначы абмежаваны Ньюфаўндлендам і Новай Шатландыяй, на поўдні горадам Маямі ў Фларыдзе. Паўднёва-заходняя мяжа распаўсюджання праходзіць у штаце Тэхас.

Лёгка адаптуецца да шырокага кола прыродных ландшафтаў: яго можна сустрэць як на багністых, так і бедных пажыўнымі рэчывамі засушлівых глебах. Ён таксама лёгка ўжываецца пры шырокім роскідзе значэнняў вадароднага паказчыка, хоць у шчолачным асяроддзі можа пакутаваць жаўтухай (хвароба раслін, адсутнасць хларафілу).

Дамінуе або выступае адным з дамінантаў ў лісцевых лясах і забалочаных мясцовасцях з прысутнасцю такіх відаў, як , , , ,  і відаў . На узвышшах з умераным увільгатненнем займае верхні ярус расліннасці сярод  і .

## Прыроднае значэнне 
Лісцем і галінкамі віду ў дзікай прыродзе харчуюцца , , алені вапіці і . На галінках клёну часта гняздуюцца ,  і .

## Прымяненне 
Выкарыстоўваецца для вырабу мэблі, фанеры, бочак, драўлянай тары, паркету і чыгуначных шпал. Як і , выкарыстоўваецца для падрыхтоўкі кляновага сіропу, хоць і радзей.

Часта выкарыстоўваецца ў зялёных насаджэннях паркаў і садоў, акрамя тых месцаў, дзе глебы шчолачныя або кіслыя. Асабліва яго высаджваюць там, дзе шмат месца для яго каранёвай сістэмы. Перавагамі гэтага клёну называюць талерантнасць да вільготных і сухіх ландшафтаў, да забруджвання навакольнага асяроддзя. Гэтыя клёны прыцягваюць да сябе вавёрак, якія харчуюцца пупышкамі клёну ранняй вясной, калі іх рацыён вельмі абмежаваны. Недахопам віду называюць яго высокую, хоць і некалькі меншую ў параўнанні з  і , інвазійнасць — ён здольны выцясняць блізка растучыя расліны, дзякуючы свайму шчыльнаму лісцю і неглыбокай каранёвай сістэме.

## Галерэя 

Файл:Acer_rubrum.jpg|alt=Листья|Лісце 
Файл:Maple7951.JPG|alt=Цветки|Кветкі
Файл:Maplekeys.jpg|alt=Плоды|Плады

## Спасылкі 
* Красный клён
* Описание Красного клёна
* *Клён красный* на сайте USDA NRCS Проверено 1 февраля 2009 г.
* Фотографии Красного клёна на сайте bioimages.vanderbilt.edu

Катэгорыя:Флора Паўночнай Амерыкі
Катэгорыя:Клён