open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Мары-Луіза Экман

**Мары-Луіза Эстэр Мод Экман** (; народжаная Фукс (швед. Fuchs), у першым шлюбе — дэ Геер (швед. De Geer), у другім шлюбе дэ Геер Бергенстроле (швед. De Geer Bergenstråhle) (нар. ) — шведскі мастак і кінарэжысёр. Прафесар мастацтваў і былы рэктар Каралеўскага ўніверсітэцкага каледжа прыгожых мастацтваў у Стакгольме.

У 1991 годзе падчас 26-й цырымоніі ўручэння ўзнагарод «Залаты жук» удастоена прэміі за творчыя дасягненні. У 2007 годзе ўзнагароджана медалём Прынца Яўгена.

З 2009 года Экман займае пасаду кіруючага дырэктара Каралеўскага драматычнага тэатра.

З 1966 па 1971 год была замужам за мастаком Карлам Ёханам дэ Геерам, з 1971 па 1980 год — за рэжысёрам і пісьменнікам Юханам Бергенстроле, з 1989 — за тэатральным рэжысёрам Гестам Экманам да яго смерці ў 2017 годзе.
Пола Негры

**Пола Негры** (; , Ліпна — , , ЗША) народжаная **Барба́ра Апалонія Халу́пец** () — актрыса польскага паходжання, зорка нямога кіно.

## Біяграфія 
У 1913 годзе Барбара дэбютавала як драматычная актрыса ў тэатры. У 1914 годзе яна здымалася ў фільме «Нявольніца запалу, нявольніца заганы». Неўзабаве Апалонія стала адной з вядучых польскіх актрыс. У гэты час яна ўзяла сабе псеўданім «Пола Негры» ад імя італьянскай паэтэсы Ады Негры.

У 1918 годзе яна знялася ў кіеўскага рэжысёра Віктара Туржанскага ў фільме «Сурагаты кахання». Пазней разам з Туржанскім Апалонія адправілася ў Берлін. Там яна працавала з рэжысёрам Максам Райнгартам і здымалася ў фільмах Эрнста Любіча.

У 1923 годзе Апалонія разам з Любічам з’яжджае працаваць у Галівуд, дзе падпісала кантракт са студыяй Paramount. У Амерыцы актрыса працавала з 1923 па 1934 год. Першапачаткова яна здымалася ў ролях жанчын-вамп. Трактоўка дадзенага амплуа ў выкананні Апаніі мела нейкае адрозненне ад класічнай жанчыны-вамп. Яе гераіні выклікалі ў гледачоў спачуванне.

У пачатку 1930-х гадоў Апалонія пакінула свайго мужа, Сяргея Мдзівані, і вярнулася ў Нямеччыну, дзе яе заўважыў Гітлер. Калі Гебельс адхіліў актрысу ад працы ў кіно, падазраючы, што яна яўрэйка, Гітлер скасаваў рашэнне свайго міністра. Пазней Апалонія выйграла пазоў аб паклёпе супраць французскага часопіса, які назваў яе палюбоўніцай фюрара. У гэты час яна здымалася ў такіх фільмах як «Мадам Бавары» рэжысёра Герхарда Лампрэхта (1937) і «Мазурка» (1935).

У 1941 годзе Апалонія зноў вярнулася ў Амерыку, дзе працягвала здымацца да сярэдзіны 1960-х гадоў.

Памерла ў 1 жніўня 1987 года ва ўзросце дзевяноста гадоў. У актрысы не было дзяцей і братоў з сёстрамі, таму большую частку сваёй маёмасці яна завяшчала тэхаскаму ўніверсітэту Святой Марыі. Актрысу пахавалі побач з маці на могілках «Галгофа» ва ўсходняй частцы Лос-Анджэлеса.
2024 год у гісторыі тэатра

**2024** год быў адзначаны шэрагам тэатральных падзей.

## Падзеі 
## Фестывалі 
## Памерлі 
*11 студзеня — Юрый Мяфодзьевіч Саломін, савецкі і расійскі акцёр і рэжысёр тэатра і кіно, тэатральны педагог, мастацкі кіраўнік Дзяржаўнага акадэмічнага Малога тэатра Расіі.
## Зноскі 
## Літаратура 
## Спасылкі 
*
Катэгорыя:Тэатр паводле гадоў
Карнеліус Бліс

**Карнеліус Ньютан Бліс** (; , Фол-Рывер, штат Масачусетс — ) — амерыканскі палітычны дзеяч, член Рэспубліканскай партыі. Пры прэзідэнце Уільяме Мак-Кінлі займаў пасаду міністра ўнутраных спраў ЗША ў 1897—1899 гадах.

## Біяграфія 
Бліс зрабіў паспяховую кар’еру ў аптовым гандлі. Ён быў старшынёй рэспубліканцаў у штаце Нью-Ёрк у 1887—1888 гадах.

Бліс першапачаткова быў прапанаваны пасаду міністра фінансаў ва ўрадзе Уільяма Мак-Кінлі, але ён адказаў адмовай. Але пазней ён прыняў прапанову ўзначаліць міністэрства ўнутраных справаў. На гэтай пасадзе ён засяродзіў сваю ўвагу на пытаннях лясной гаспадаркі, а таксама на становішча карэннага насельніцтва ЗША (індзейцаў). Пайшоў у адстаўку ў 1899 годзе.

Бліс адхіліў прапанову Уільяма Мак-Кінлі балатавацца на пасаду віцэ-прэзідэнта на прэзідэнцкіх выбарах 1900 года. Гэтую прапанову прыняў Тэадор Рузвельт, які і заняў пасаду прэзідэнта ЗША пасля забойства Мак-Кінлі.
Вітэнзон

**Вітэнзон** — прозвішча.

## Вядомыя асобы 
* Аляксандр Айзікавіч Вітэнзон — савецкі кінадраматург
* Жанна Зіскіндаўна Вітэнзон — савецкі сцэнарыст мультыплікацыі, празаік, аўтар кніг для дзяцей
Жанна Зіскіндаўна Вітэнзон

**Жанна Зіскіндаўна Вітэнзон** (род. 26 красавіка 1929, Віцебск) — савецкі  мультыплікацыі, , аўтар кніг для дзяцей. Адна з найбольш пладавітых аўтараў мультыплікацыйнага кіно 1960—1980-х гадоў.

## Бацькі 
Бацька — Зіскінд (Аляксандр) Айзікавіч Вітэнзон, кінадраматург, напісаў сцэнарыі да поўнаметражных мастацкіх фільмаў («», «Палеская легенда», «Галоўны сведка», «»). Маці — Гіта Файвішаўна Сапгір, матэматык, родам з багатай яўрэйскай сям’і віцебскіх фабрыкантаў.

## Біяграфія 
У 1947—1952 гадах — навучалася на філалагічным факультэце МДУ.

## Сям’я 
Сястра — Барысава Наталля Зіскіндаўна, 1940 года нараджэння. Пражывае ў горадзе Масква.

Стрыечны брат — Генрых Веньямінавіч Сапгір, паэт, сцэнарыст і перакладчык.
** Сярэбраны медаль у конкурсе дзіцячых фільмаў на МКФ у Маскве, 1967
** Нацыянальная анімацыйная прэмія «Ікар» у намінацыі «Майстар» (2018).

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Биография на сайте www.animator.ru
* Интервью с Ж. Витензон
* Самые чудесные сказки вырастают из… (недоступная ссылка)
* Биография на сайте www.russiancinema.ru
* Фильмография на сайте www.myltik.ru
* 

Катэгорыя:Дзіцячыя пісьменнікі Расіі
Катэгорыя:Дзіцячыя пісьменнікі СССР
Віктар Туржанскі

**Вячаслаў Канстанцінавіч Туржанскі** (у перыяд эміграцыі — **Віктар Туржанскі**, Victor ці Viktor Tourjansky, ,  — , ) — кінарэжысёр, акцёр, сцэнарыст, мастак кіно і жывапісец. Працаваў у Расіі, Вялікабрытаніі, Германіі, Іспаніі, Італіі, Францыі і ЗША.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў сям’і мастака. У 1911 годзе прыехаў у Маскву, вучыўся акцёрскаму майстэрству ў Станіслаўскага (1-я студыя МХТ), з 1912 года здымаўся ў кіно. У 1914 годзе дэбютаваў у якасці рэжысёра.

У 1917—1918 гадах зняў каля дваццаці фільмаў. У прэсы яны выклікалі ў асноўным негатыўныя водгукі. Асноўнай актрысай Туржанскага стала Вольга Бакланава, з удзелам якой ён зняў больш за дзесяць фільмаў.

Да нашых дзён захавалася пяць фільмаў Туржанскага, з іх цалкам «Ідзі за мной» (1917), «Ганьба дома Арловых» (1918), «Баль Госпада» (1918), а часткова — «Пакупнікі душы і цела» (1917), «Грэх і адкупленне» (1919).

У 1917 годзе пасля Кастрычніцкай рэвалюцыі Туржанскі пераехаў у Ялту. У лютым 1920 года на грэчаскім таварным судне «Пантэра» разам з жонкай актрысай Наталляй Каванько і іншымі супрацоўнікамі кінапрадпрыемства «Таварыства І. Ярмольева» пакінуў Расію і пасяліўся ў Парыжы. Ён змяніў сваё імя на лягчэйшае для французскага вымаўлення і як Віктар Туржанскі да 1925 года зняў пры супрацоўніцтве з прадзюсарамі Іосіфам Ярмольевым, Аляксандрам Каменкай і Ноем Блохам адзінаццаць фільмаў. У 1927 годзе выступіў асістэнтам Абеля Ганса на буйнамаштабным фільме «Напалеон». У 1926 годзе паставіў франка-германскі фільм «Кур’ер цара» паводле рамана Жуля Верна «Міхаіл Строгаў». У 1928—1929 гадах зняў два фільмы ў Германіі: «Волга-Волга» і «Маналеску». Да 1937 года працаваў таксама ў Францыі, Вялікабрытаніі і ЗША.

У 1936 годзе зняў на нямецкай студыі «УФА» прыгодніцкі фільм «Горад Анатоль», а з 1938 года пастаянна працаваў у Германіі. На студыях УФА і «Баварыя» ставіў не толькі забаўляльныя, але і прапагандысцкія фільмы: «Таемны знак ЛБ 17» (1938), «Губернатар» (1939), «Ворагі» (1940).

Пасля Другой сусветнай вайны паспяхова працягнуў сваю кар’еру ў Заходняй Германіі. З 1958 г. працаваў пераважна ў Францыі і Італіі.
Катажына з Таміцкіх

**Катажына з Таміцкіх** (каля 1517 &#x2013; 1551) — польская шляхцянка, вядомая як праціўніца сваёй залоўкі каралевы Барбары Радзівіл.

Катажына нарадзілася ва , трэцяя дачка падкаморыя калішскага Яна Таміцкага гербу Лодзя і сястра надворнага маршалка і біскупа кракаўскага Пятра Таміцкага гербу Лодзя. Памерла ў Вільні.

Яе сыны сталі ініцыятарамі так званай «кальвінскай лініі» Радзівілаў. Мужчынская лінія скончылася ў 1669 годзе.

## Шлюб і спадчыннікі 
Катажына выйшла замуж за Мікалая «Рудага» Радзівіла каля 1542 года і мела трох дзяцей:

* Мікалай Радзівіл, ажаніўся з Аляксандрай Вішнявецкай гербу Карыбут, а пазней з Зоф’яй Геленай Глябовіч-Палонскай гербу Ляліва
* Крыштаф Мікалай «Пярун» Радзівіл, быў жанаты з Ганнай з Собекаў з Сулеюўкі гербу Браховіч, княгіняй Кацярынай з Астрожскіх, Кацярынай Тэнчынскай гербу Сякера і княгіняй Альжбетай Астрожскай
* NN

## Літаратура 
* Besala J., *Barbara Radziwiłłowna i Zygmunt August*, Świat Książki, Warszawa 2007,, с. 138, 142.
* Boniecki A., *Poczet rodów w Wielkiém Księstwie Litewskiém w XV i XVI wieku*, Warszawa 1887, s. 279 (e-biblioteka Uniwersytetu Warszawskiego).

Катэгорыя:Таміцкія
Катэгорыя:Жанчыны Вялікага Княства Літоўскага
Катэгорыя:Радзівілы
Lamproderma muscorum

**Lamproderma muscorum** — від слізевікоў сямейства .

## Апісанне 
Спарангіі агульнай вышынёй 1-1,6 мм, складаюцца з галоўкі і тонкай ножкі. Галоўка 0,8 — 0,9 мм у дыяметры, паўшарападобная. Сцябло прыкладна ў палову вышыні спарангія, злёгку баразнаватае, шырэйшае ў аснове, чорнае і бліскучае. Гіпаталус чорны з серабрыстым бляскам. Перыдый далікатны, разбіваецца на няправільныя шматкі. Спаратэкі вясёлкавыя з залацістымі і блакітнымі блікамі (больш інтэнсіўна сінія, чым у іншых відаў роду).

Афарбоўка спаратэк абумоўлена не пігментамі, а мікраскапічнымі святлапраламляльнымі элементамі, якія раскладаюць белае святло на спектральныя складнікі. Пералівы Lamproderma muscorum выкліканы тонкім пластом крышталяў хіціну, якія пакрываюць паверхню шарыкаў. Роля крышталяў хіціну ў Lamproderma muscorum да канца не вывучана, але лічыцца, што яны могуць дапамагчы абараніць слізявікі ад драпежнікаў або прыцягнуць апыляльнікаў.

Калумела дасягае прыкладна чвэрці спаратэкі, закругленая на кончыку. Капіліцый выходзіць у асноўным з кончыка калумелы. Споры ў масе цёмна-карычневыя, у праходным святле святлейшыя, з кароткімі шыпамі 14-15 мкм. Плазмодый — белыя «шарыкі».

## Арэал і экалогія 
Від расце на гнілой драўніне, сустракаецца ў Тасманіі.

## Літаратура 
* Lamproderma species 

Катэгорыя:Стэманітальныя
Іван Пасер

**Іван Пасер** (; , , Чэхаславакія — ) — чэшскі кінарэжысёр і сцэнарыст, прадстаўнік «Новай хвалі» ў кінематографе Чэхіі.

## Біяграфія 
Іван Пасер нарадзіўся ў 1933 годзе ў Празе і быў адзіным дзіцем у сям’і дырэктара нацыянальнага банка Чэхіі.

Скончыў факультэт кіно і тэлебачання (FAMU) Пражскай акадэміі мастацтваў. Супрацоўнічаў з Мілашам Форманам у шэрагу яго кінематаграфічных праектаў у якасці аўтара сцэнарыя і другога рэжысёра. Свой першы фільм «Інтымнае асвятленне» паставіў у 1965 годзе.

У 1968 годзе пасля падаўлення Пражскай вясны пры падтрымцы Карла Понці эміграваў у ЗША. Яго першы амерыканскі фільм «Народжаны перамагаць» (1971) з удзелам Роберта Дэ Ніра атрымаў добрую адзнаку крытыкі.

У канцы 1990-х гадоў па прапанове Мілаша Формана быў запрошаны рэжысёрам у расійска-нямецка-казахстанскі кінапраект «Качэўнік», але з-за рэгулярных затрымак з фінансаваннем вытворчасці зняў толькі частку карціны і адмовіўся ад далейшага супрацоўніцтва. Завяршыў працу Сяргей Бадроў (старэйшы), працай якога Пасер застаўся вельмі задаволены. У 2006 годзе атрымаў прэмію «Чэшскі Леў» за шматгадовы мастацкі ўклад у чэшскі кінематограф.

У 2008 годзе быў старшынёй журы Кінафестывалю ў Карлавых Варах.
Аляксандр Скарсгард

**Аляксандр Юхан Яльмар Скарсгард** (, нар. ) — шведскі акцёр. Лаўрэат прэмій «Залаты глобус» і «Эмі».

Найбольшую вядомасць яму прынеслі ролі ў фільмах «Саламяныя сабакі» (2011), «Меланхолія» (2011), «Развод у вялікім горадзе» (2012), «Сувязі няма» (2012), «Групоўка „Усход“» (2013), «Дзённік дзяўчынкі-падлетка» (2015), «Тарзан. Легенда» (2016), «Вайна супраць усіх» (2016), а таксама серыялах «Пакаленне забойцаў» (2008), «Сапраўдная кроў» (2008—2014) і «Вялікая маленькая хлусня» (2017—2019).
Grimmia antarctici

**Grimmia antarctici** — від мохападобных, які расце ў такіх раёнах Антарктыды, як астравы Віндміл. Жыве ў незаледзянелых раёнах, асабліва на поўначы паўвострава. Вакол гэтага віду быў знойдзены ў паветры незвычайна высокі ўзровень вуглякіслага газу.

## Спасылкі 
* Geoecology of Antarctic ice-free coastal landscapes
* Handbook of Functional plant ecology

Катэгорыя:Флора Антарктыкі
Катэгорыя:Грыміевыя
Сандбач

**Сандбач** () — горад у графстве Чэшыр Вялікабрытаніі, галоўны горад унітарнай адзінкі Усходні Чэшыр. Акрамя самога Сандбача ў абшчыну ўваходзяць паселішчы Элварт, Этылі-Хіз, Хілак.

Сандбач найболей вядомы як месца, дзе выраблялі грузавікі кампаніі «Foden». Насельніцтва — 17976 чалавек (2011).

## Зноскі 
Катэгорыя:Гарады Англіі
Брэнтвуд (Англія)

**Брэнтвуд** () — горад і аднайменны раён у англійскім графстве Эсекс. Знаходзіцца за 30 км ад Чарынг-Крос. Насельніцтва горада — прыкладна 45000 чалавек. У Брэнтвудзе размешчаны галоўны офіс «Ford of Britain».

## Зноскі 
Катэгорыя:Гарады Англіі
Уіган

**Уіган** () — горад у Вялікабрытаніі, у метрапольным графстве Вялікі Манчэстэр (да 1974 года — у складзе графства Ланкашыр), на рацэ Дуглас і канале Лідс — Ліверпуль. за 24 км на поўдзень ад Прэстана, за 26,5 км на захад-паўночна-захад ад Манчэстэра і за 28 км на ўсход-паўночна-ўсход ад Ліверпуля. Уіган — самы буйны горад і адміністрацыйны цэнтр метрапалітэнскага раёна (бара) Уіган. Насельніцтва горада — 81203 чалавек (2001), насельніцтва муніцыпальнага раёна — 305600. ФК Уіган Атлетык.

## Зноскі 
Катэгорыя:Гарады Англіі
Олтрынгем

**Олтрынгем** () — горад у Трафардзе, Вялікі Манчэстэр, Англія, на поўдзень ад ракі Мерсі, за 13 км на паўднёвы захад ад гарадскога цэнтра Манчэстэра і за 5 км на паўднёвы захад ад Сейла. Насельніцтва — 41 000 чалавек (перапіс 2001), насельніцтва — 52 419 (перапіс 2011). Паводле ацэнкі 2015 года, колькасць насельніцтва Олтрынгема склала 54 837 чалавек.

## Зноскі 
Катэгорыя:Гарады Англіі
Рочдэйл

**Ро́чдэйл** () — горад у Вялікабрытаніі, у графстве Вялікі Манчэстэр. Адміністрацыйны цэнтр аднайменнага метрапалітэнскага раёна (бара). Размешчаны ў перадгор’ях Пенінскіх гор на рацэ Роч. Насельніцтва — 95796 чал. (2001).

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Зноскі 
Катэгорыя:Гарады Англіі
Байрам Бегай

**Байрам Бегай** () (, Ррагажынэ, вобласць Тырана, Албанія) — албанскі дзяржаўны і ваенны дзеяч. Прэзідэнт Албаніі з 24 ліпеня 2022 года. 

## Біяграфія 
З ліпеня 2020 года па чэрвень 2022 года ён займаў пасаду 26-га начальніка Генеральнага штаба Узброеных сіл Албаніі.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Прэзідэнты Албаніі
Катэгорыя:Выпускнікі Тыранскага медыцынскага ўніверсітэта
Schistidium antarctici

**Schistidium antarctici** — від моху, які сустракаецца ў Антарктыдзе і на субантарктычных астравах. Насяляе ў кампактных камяках, жаўтлява-зялёных уверсе і карычнева-чорных унізе. Расце як на глебе, так і на камянях.

У раёне астравоў Уіндміл на Зямлі Уілкса *Schistidium antarctici* з’яўляецца найбольш распаўсюджаным мохападобным. Калі яго асяроддзе пражывання забяспечвае дастатковую колькасць вільгаці, ён можа ўтварыць «дывановы» нараст, але калі яго асяроддзе пражывання сухое, ён утварае кароткі «падушкападобны» нараст. Ён багата плоданасіць на востраве Сігні і ў іншых месцах паўночнай прыморскай Антарктыды.

Кожная капсула моху ўтварае ад 250 000 да 520 000 спор, кожная з дыяметрам 9,3 мкм і аб’ёмам 143 мкм³ .

Катэгорыя:Флора Антарктыкі
Катэгорыя:Грыміевыя
Ліндзіта Нікола

**Ліндзіта Нікола** () (, Тырана, Народная Сацыялістычная Рэспубліка Албанія) — албанскі дзяржаўны і палітычны дзеяч. Старшыня Сходу Албаніі з 10 верасня 2021 года. 

Раней Ліндзіта Нікола займала пасаду міністра адукацыі, спорту і моладзі з верасня 2013 года да мая 2017 года. У 2017 годзе часова перадала партфель міністра Мірэле Карабіне у рамках перадвыбарчага пагаднення паміж уладай і апазіцыяй. У верасні 2017 года зноў быа прызначана на пасаду міністра адукацыі, спорту і моладзі, якую займала да 2019 года.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Міністры адукацыі Рэспублікі Албанія
Катэгорыя:Старшыні Сходу Рэспублікі Албанія
Катэгорыя:Дэпутаты Народнага сходу Албаніі
Катэгорыя:Члены Сацыялістычнай партыі Албаніі
Craterium leucocephalum

**Craterium leucocephalum** — від слізевікоў з сямейства .

## Апісанне 
Спаракарпы звычайна чарашковыя, агульнай вышынёй 1 — 1,5 мм, размешчаны групамі. Спаратэкі шарападобныя або зваротна-яйкападобныя да цыліндрычных, 0,3-0,7 мм у дыяметры, часам сядзячыя, зрэдку субплазмадыякарпныя. Перыдый зверху белы і далікатны, знізу вохрысты, жоўта-карычневы або чырванавата-карычневы і храстковы. Капіліцый з буйных, няправільных, белых або вохрыста-вапнавых вузлоў, злучаных тонкімі гіялінавымі канальчыкамі, часта сабранымі ў цэнтры, утвараючы прыкметную псеўдакалумелу. Сцябло да паловы агульнай вышыні, часам адсутнічае, цыліндрычнае або пашыранае ўверх, чырванавата-карычневае, напаўпразрыстае. Гіпаталум невялікі, дыскападобны. Споравая маса чорная. Споры фіялкава-карычневыя, калючыя, 8-9 мкм у дыяметры. Плазмодый жоўты.

## Распаўсюджанне 
Від мае касмапалітычнае распаўсюджанне.

 
Катэгорыя:Фізаравыя
Хібакуся

— ахвяры атамных бамбардзіровак Хірасімы і Нагасакі. Хібакуся перакладаецца з японскай як «людзі, якія падвергліся ўздзеянню выбуху». Па даных на 31 сакавіка 2014, у жывых заставаліся 192 719 хібакуся (якія пераважна жылі ў Японіі). З іх 1 %, паводле ўрада Японіі, мелі сур’ёзныя анкалагічныя захворванні, выкліканыя радыяцыйным апрамяненнем пасля бамбаванняў. Колькасць памерлых па стане на 31 жніўня 2013 складала парадку 450 тысяч:  у Хірасіме і  у Нагасакі.

Згодна з законам да хібакуся адносяцца людзі:

* якія знаходзіліся падчас выбуху ў межах некалькіх кіламетраў ад эпіцэнтра;
* якія знаходзіліся менш чым за два кіламетры ад эпіцэнтра на працягу двух тыдняў пасля выбуху;
* якія падвергліся ўздзеянню радыеактыўных ападкаў;
* дзеці, народжаныя жанчынамі, якія падчас цяжарнасці патрапілі ў любую з пералічаных вышэй катэгорый.

Японскі ўрад падтрымлівае пацярпелых ад атамных бамбаванняў, выплачваючы ім штомесячную дапамогу і надаючы медыцынскую дапамогу. Аднак яны самі і іх дзеці сутыкаюцца з сур’ёзнымі цяжкасцямі ў паўсядзённым жыцці: іх без жадання прымаюць на працу, з імі пазбягаюць уступаць у шлюб, паколькі існуе рызыка нараджэння дзяцей з адхіленнямі ад нормы.

## Спасылкі 
* Дакументальны фільм White Light/Black Rain: The Destruction of Hiroshima and Nagasaki, HBO
* Voice of Hibakusha (Голас Хібакуся, апавяданні сведак)
* The Voice of Hibakusha (Голас Хібакуся, апавяданні сведак)
* Hibakusha Testimony Videos (Віртуальны музей)
* Камісія па ахвярах атамнай бомбы
* Літаратурныя творы хібакуся / сайт часопіса «Скепсіс»

Катэгорыя:Постаці Японіі
Катэгорыя:Атамныя бамбардзіроўкі Хірасімы і Нагасакі
Жоан Энрык Вівес-і-Сісілья

**Жоан Энрык Вівес-і-Сісілья** (, ) (, Барселона, Каталонія, Іспанія) — іспанскі святар, які з 2003 года служыць біскупам Урхельскім. Мае сан архіепіскапа. З 12 мая 2003 года адзін з суправіцеляў — князь Андоры.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Біскупы Урхельскія
Катэгорыя:Князі Андоры
Лу Бань

]]
**Лу Бань** (, нарадзіўся ў 507 годзе да н. э. — памёр у 440 годзе да н. э.) — кітайскі рамеснік, інжынер, філосаф, вынаходнік, ваенны мысліцель і дзяржаўны дзеяч. Сучаснік .

## Біяграфія 
Нарадзіліся ў княстве Лу і з’яўляецца абагаўлёным заступнікам кітайскіх рамеснікаў і будаўнікоў. Ён нарадзіўся ў вядомай сям’і ў Перыяд Чуньцю, калі Кітай пакутаваў ад хаосу грамадзянскай вайны паміж царствамі. Пры нараджэнні, яму далі імя Гуншу Ічжы (公輸依智). Ён быў таксама вядомы як Гуншу Бань (公 输 班), Гуншу Бань (公 输 般) и Гуншу Пань (公 输 盘). Але ў народзе ён быў больш вядомы як *Лу Бань*.

Па даных Мо-Цзы, за ім было некалькі вынаходак, якія апісаны ў раздзелах 49 і 50:

* Хмарная лесвіца — мабільная аблогавая лесвіца з процівагай.
* Абардажная кошка і таран — не вынайшаў, але прыстасаваў гэтыя вынаходкі для марскіх бітваў.
* Драўляная птушка — несамаходны лятаючы аб’ект, які мог заставацца ў паветры на працягу трох дзён; верагодна, гэта прататып паветранага змея.
* Згодна з кітайскай легендзе, вынайшаў пілу.

## У сучаснай культуры 
у]]
Храмавае свята ў гонар Лу Баня — 13-га чысла 6-га месяцавага месяца (звычайна ў ліпені).

У кітайскую мову ўваходзіць чэн’юй «гуляць сякерай каля брамы Лу Баня» (), які азначае «пышыцца сваімі здольнасцямі перад знаўцам», падобны выраз выкарыстоўваў сярэднявечны навуковец  у сваім вершы, якое ён напісаў, убачыўшы спісаную вершамі звычайных людзей магілу Лі Бо.

## Спасылкі 
* A Restoration of Lu-Ban’s Wooden Horse Carriage (PDF)
* Mozi (Chinese text and Mei translation) — Chinese Text Project

Катэгорыя:Інжынеры Кітая
Катэгорыя:Шаньдун
Катэгорыя:Рэлігія ў Кітаі
Катэгорыя:Вынаходнікі Кітая
Psammorygma

**Psammorygma** — род афрыканскіх павукоў сямейства , якія сустракаюцца ў пустынях Паўднёвай Афрыкі, а менавіта ў пустынях Калахары і Наміб.

## Апісанне 
Даволі вялікія павукі вырастаюць да дваццаці міліметраў у даўжыню. Карапакс і хеліцэры ярка афарбаваныя, у той час як ногі і брушка звычайна больш цёмна-чорныя або шэрыя. Іх можна адрозніць ад іншых родаў па праксімальным пашырэнні, падобным на гуз, на хеліцэральных іклах і падвойнаму шэрагу дарсальных шыпоў у пэўным месцы.

Катэгорыя:Павукападобныя Афрыкі
Катэгорыя:Аранеаморфныя павукі
Сезон 2009/2010 «Лакаматыў-КіС»

У сезоне 2009/2010 баскетбольны клуб «Лакаматыў-КіС» з горада Віцебск прымаў удзел:
* Чэмпіянат Беларусі 2009/2010 (**4 месца**),
* Кубак Беларусі 2009 (**групавы этап**).

## Склад каманды 
*  Яўген Азерскі
*  Дзмітрый Акуліч
*  Марсэль Аўсепян
*  Аляксандр Галаўскі
*  Аляксандр Дзяржаўцаў
*  Павел Кадол
*  Віталь Каралёў
*  Павел Карасевіч
*  Дзяніс Карнілаў
*  Арцём Малькоў
*  Артур Пішчулёнак
*  Сяргей Сапегін
*  Дзмітрый Сівалка
*  Канстанцін Скіруха (прыйшоў у каманду падчас сезону)

## Трэнеры каманды 
*  Руслан Байдакоў (галоўны трэнер)
*  Сяргей Махонь (старшы трэнер)
*  Дзмітрый Рыбакоў

## Гл. таксама 
* Сезон 2008/2009 «Лакаматыў-КіС»
* Сезон 2010/2011 «Лакаматыў-КіС»

## Спасылкі 
* 2009-2010
* Вожак. Руслан Бойдаков: мы научились защищаться
2009/2010
Лакаматыў-КіС
Катэгорыя:2009 год у Віцебску
Катэгорыя:2010 год у Віцебску
Сезон 2008/2009 «Лакаматыў-КіС»

У сезоне 2008/2009 баскетбольны клуб «Лакаматыў-КіС» з горада Віцебск прымаў удзел:
* Чэмпіянат Беларусі 2008/2009 (**6 месца**),
* Кубак Беларусі 2008 (**групавы этап**).

## Склад каманды 
*  Яўген Азерскі
*  Марсэль Аўсепян
*  Яўген Дамброўскі
*  Аляксандр Дзяржаўцаў
*  Арцём Забалотнеў
*  Георгій Іваноў
*  Павел Кадол
*  Ігар Канюшэнка
*  Віталь Каралёў
*  Павел Карасевіч
*  Вячаслаў Корж
*  Аляксей Лазараў
*  Артур Пішчулёнак
*  Сяргей Сапегін
*  Дзмітрый Сівалка

## Трэнеры каманды 
*  Дзмітрый Рыбакоў (галоўны трэнер)
*  Руслан Байдакоў (старшы трэнер)
*  Сяргей Махонь

## Гл. таксама 
* Сезон 2007/2008 «Лакаматыў-КіС»
* Сезон 2009/2010 «Лакаматыў-КіС»

## Спасылкі 
* 2008-2009
2008/2009
Лакаматыў-КіС
Катэгорыя:2008 год у Віцебску
Катэгорыя:2009 год у Віцебску
Аляксандр Галаўскі

**Аляксандр Галаўскі** (нар. , Мінск, БССР, СССР) — беларускі баскетбаліст. Лёгкі форвард. Прымаў удзел на Паралімпійскіх гульнях па баскетболе на калясках.

## Біяграфія 
Выхаванец мінскай СДзЮШАР №10. Першыя трэнеры — Герман Генадзьевіч Радзюк і Вадзім Мікалаевіч Алексін. 

Прыйшоў у «Мінск-2006» адным з першых, але правёўшы 10 гульняў, падраў крыжаватыя вязкі і фактычна скончыў сезон. Пазней гуляў за БНТУ і «Лакаматыў-КіС».

У 2010 годзе атрымаў траўму — разрыў крыжападобных звязкаў калена. Летам 2010 года прыняў удзел у сваёй першай трэніроўцы па баскетболе на калясках за «РСКІ».

На адным з турніраў у Расіі запрыкмеціў трэнер Ёзэф Яглоўскі, які кіраваў нямецкім калектывам «RSB Bulls». У жніўні 2011 года прыняў удзел у сваёй першай трэніроўцы ў нямецкай камандзе «Быкоў» з Эрфурта.

У 2015 годзе атрымлівае нямецкае грамадзянства і праводзіць першы матч за зборную Германіі. І вясной 2016 года дапамагае немцам заваяваць бронзавыя медалі чэмпіянату Еўропы.

## Кар’ера 
* 2005 — Мінск-БНТУ
* 2006—2008 — Мінск-2006
* 2007—2008 — Минск-2006-2
* 2008 — БНТУ (Мінская вобласць)
* 2008—2009 — Мінск-2006
* 2009 — БНТУ (Мінская вобласць)
* 2009—2010 — Лакаматыў-КіС (Віцебск)

## Спасылкі 
* Былы гулец БК «Менск-2006» згуляе на Паралімпіядзе ў Рыа
* Чем занимаются «цмокі», впервые взявшие «золото» чемпионата Беларуси
* Баскетбол: Список новобранцев столичного БНТУ пополнил 8 игроков 
* «Я люблю такие вызовы». Как белорусский баскетболист попал на Паралимпиаду

Катэгорыя:Баскетбалісты Беларусі
Новы мост (Гродна)

**Новы мост (Паповічскі мост)** — аўтамабільны і пешаходны мост праз Нёман у Гродне. Злучае вуліцы Паповіча і Вясеннюю. Быў пабудаваны ў 1971 годзе. У 2022–2023 гадах рэканструяваны. Канструкцыю трымаюць сем апор (2 берагавыя і 5 рэчышчавых). Вышыня над узроўнем Нёмана – 10,5 м, глыбіня апускання паль – 15 м. Прапускная здольнасць моста — больш за 3000 аўтамабіляў на суткі.

## Гісторыя 
У пач. ХХ стагоддзя праз Нёман у вайсковых мэтах праклалі драўляны мост у раёне сучасных вуліц Герасімовіча і Нёманскай. Дарога праз яго вяла да земляных фартоў. Мост праіснаваў прыблізна да сяр. 1920-х гадоў. Яго двойчы руйнавалі, рэшткі паляў можна пабачыць дагэтуль. 

У другой пал. 1960-х гадоў чыноўнікі вырашылі збудаваць мост у раёне вуліцы Паповіча. Будаўніцтвам займаўся «Мостаатрад-58». Працы ішлі павольна. Мост здалі ў эксплуатацыю ў 1971 годзе. Берагі добраўпарадкавалі, з кожнага боку моста арганізавалі спускі да ракі для пешаходаў. Бэлькі Новага моста паміж сабой былі злучаныя так, што мусілі рухацца адна адносна адной. Таму мост увесь час знаходзіўся ў руху.

Побач з мостам на момант пабудовы была пракладзена траса для матацыклетных гонак, на левым беразе Нёмана месцяцца найстарэйшыя яўрэйскія могілкі.

Першапачаткова мост назвалі «Мост Будаўнікоў»: планавалася, што на яго выйдзе працяг праспекта Будаўнікоў. Ён мусіў стаць часткай «Паўночна-Заходняга» кола вакол Гродна. Кола не сфармавался і назва моста не прыжылася. Яго называлі проста «новы мост».

## Рэканструкцыя 
Пра патрэбу рамонту Новага моста казалі яшчэ ў 2010 годзе, але тады проста памянялі асфальт. Паводле абследаванняў, допуск эксплуатацыі моста мусіў скончыцца ў снежні 2022 года.

Капітальны рамонт Новага моста пачалі ў кастрычніку 2022 года і скончылі ў красавіку 2023. На час прац на абодвух берагах Нёмана арганізавалі часовыя прыпынкі грамадскага транспарту. Ён даязджаў да моста і разварочваўся. Для пешаходаў уладкавалі пантонную пераправу праз Нёман. У час рамонту ранейшую канструкцыю аб'ядналі ў неразрэзнае пралётнае збудаванне.

Фактычна на момант рэканструкцыі Новы мост быў найстарэйшым мостам Гродна: Румлёўскі мост узвялі ў 1986-м, а Стары мост перажыў сур'ёзную рэканструкцыю ў 2000-х.

У працах на мосце былі задзейнічаныя 180 спецыялістаў з 15 арганізацый і прадпрыемстваў, 105 адзінак тэхнікі, выкарыстана 4000 тон будматэрыялаў, 8000 м² гідраіазляцыі, спецыяльны рэцэпт асфальтабетону.

## Зноскі 
Катэгорыя:Гродна
Катэгорыя:Нёман
Катэгорыя:Масты
Жазэп Марыя Маўры-і-Прыёр

**Жазэп Марыя Маўры-і-Прыёр** () (, Барселона, Сан-Эстэбан-дэ-ла-Сарга, Пальярс-Жуса, Каталонія, Іспанія) — іспанскі каталіцкі святар з Каталоніі. З 20 ліпеня 2012 года асабісты прадстаўнік біскупскага суправіцеля Андоры Жоана Энрыка Вівес-і-Сісільі.

Прэсвітарскае пасвячэнне прыняў  у 1965 годзе. У 2010 годзе ён быў прызначаны генеральным вікарыем Урхельскага біскупства.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Каталіцкія святары Іспаніі
Катэгорыя:Постаці Андоры
Каларадска-Месенскі ўніверсітэт

**Каларадска-Месенскі ўніверсітэт** () — амерыканская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта, якая месціцца ў горадзе Гранд-Джанкшэн у акрузе Меса, штат Каларада, ЗША.

## Агульная характарыстыка 
Заснаваны ў 1925 годзе як Гранд-Джанкшэнскі дзяржаўны малодшы каледж і перайменавана ў Месаўскі каледж у 1937 годзе. Ступень бакалаўра ўпершыню была нададзена вучэльняй у 1973 годзе, а ў 1988 годзе назва вучэльн была зменена на Месаўскі дзяржаўны каледж. Першыя ступені магістра можна было атрымаць тут у 1996 годзе, а ў 2011 годзе назва вучэльні была зменена на цяперашнюю. Назва вучэльні паходзіць ад назвы акругі Меса, дзе месціцца ўніверсітэт.

## Гл. таксама 
* Спіс універсітэтаў штата Каларада

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Навучальныя ўстановы з англійскай мовай навучання
Катэгорыя:Універсітэты паводле алфавіта
Катэгорыя:Універсітэты Каларада
Патрык Стшода

**Патрык Стшода** () (, Тан, дэпартамент Верхні Рэйн, раён Гранд-Эст, Францыя) — французскі дзяржаўны служачы, былы прэфект. Кіраўнік апарата Прэзідэнта Францыі Эманюэля Макрона ў Елісейскім палацы. Прадстаўнік Прэзідэнта Францыі, які з'яўляецца адным з двух суправіцеляў Андоры, на гэтай пасадзе.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Прэфекты дэпартаменатаў Францыі
Катэгорыя:Постаці Андоры
Паўночна-Каларадскі ўніверсітэт

**Паўночна-Каларадскі ўніверсітэт** () — амерыканская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта, якая месціцца ў горадзе Грылі ў штаце Каларада, ЗША.

## Агульная характарыстыка 
Універсітэт быў заснаваны ў 1889 годзе як Каларадская дзяржаўная настаўніцкая школа і мае доўгую гісторыю педагагічнай адукацыі. Установа афіцыйна мяняла сваю назву тройчы. Філіялы ўніверсітэта знаходзяцца ў Лоўлендзе, Дэнверы/Ароры і Каларада-Спрынгс.

## Структура 
* Каледж адукацыі і паводніцкіх навук
* Каледж сацыяльна-гуманітарных навук
* Каледж бізнесу
* Каледж прыродазнаўчых навук і навук пра здароўе
* Каледж выяўленчых і выканальніцкіх мастацтваў

## Гл. таксама 
* Спіс універсітэтаў штата Каларада

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Навучальныя ўстановы з англійскай мовай навучання
Катэгорыя:Універсітэты паводле алфавіта
Катэгорыя:Універсітэты Каларада
Карлес Энсеньят Рэйг

**Карлес Энсеньят Рэйг** () () — палітычны і дзяржаўны дзеяч Андоры. Генеральны сіндык Генеральнага савета далін Андоры з 26 красавіка 2023 года.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Генеральныя сіндыкі Генеральнага савета далін Андоры
Стрыечны шлюб

**Стрыечны шлюб** — адна з абавязковых або пераважных формаў шлюбу, тыповая для радавога грамадства.

## Віды 
Адрозніваюць два галоўныя віды стрыечнага шлюбу:

* орта-стрыечны (паралельна-стрыечны) — з дачкой брата бацькі або з дачкой сястры маці.
* крос-стрыечны (перакрыжавана-стрыечны) — з дачкой сястры бацькі або з дачкой брата маці.

## Гісторыя 
З’яўляўся пераважнай формай шлюбу пры радавым ладзе, бо забяспечваў узаемны шлюбны саюз двух . З раскладаннем радавога ладу захаваўся як перажытак. У Новы час быў характэрны для . Орта-стрыечны шлюб, г.зн. шлюб з дачкой брата бацькі (асабліва ў арабаў, малагасійцаў, часткі народаў банту, некаторых народаў Дагестана і Сярэдняй Азіі) або, што сустракалася радзей, з дачкой сястры маці (у туарэгаў), часта рабіўся пераважным, бо дазваляў захаваць маёмасць у межах вялікай сям’і ці іншых блізкароднасных груп.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Сям’я
Катэгорыя:Формы шлюбу
Катэгорыя:Інцэст
Віктар Іванавіч Мачульскі

**Віктар Іванавіч Мачульскі** (11 красавіка 1810, Іванава, Кобрынскі павет Гродзенскай губерні— 5 чэрвеня 1871, Масква) — расійскі энтамолаг, афіцэр і разведчык Генштаба. Ён апісаў шмат новых відаў насякомых, пераважна расійскай фаўны і, у першую чаргу, жужаляў, лічыцца знакамітым калеаптэролагам.

## Біяграфія 
З сям’і ваеннага. Скончыць Галоўнае інжынернае вучылішча. Удзельнічаў у падаўленні Польскага паўстання 1830—1831 гг.

Член Таварыства выпрабавальнікаў прыроды у Маскве. Друкаваў свае даследаванні большай часткай у выданнях гэтага таварыства і Пецярбургскай акадэміі навук.

Аўтар зводак па жуках і шкодніках сельскай гаспадаркі. Яго калекцыя насякомых, сабраная ў Сібіры, Егіпце, Паўночнай і Цэнтральнай Амерыцы склала фонды Заалагічнага музея Маскоўскага ўніверсітэта.

## Экспедыцыі 
* 1836 — Францыя, Швейцарыя, Альпы, паўночная Італія і Аўстрыя
* 1839—1840 — Каўказ, Астрахань, Казань і Сібір
* 1847 — Кыргызстан
* 1850—1851 — Германія, Аўстрыя, Егіпет, Індыя, Францыя, Англія, Бельгія і Далмацыя
* 1853 — ЗША, Панама, Гамбург, Кіль і Капенгаген
* 1853 — Германія, Швейцарыя і Аўстрыя

## Працы 
У «Рускім біяграфічным слоўніку» 1916 года пералічваюцца яго галоўныя працы: «Études entomologiques» (Гельсінгфорс, 1852—1862), «Hydrocanthares de la Russie» (Гельсінгфорс, 1853), «О вредных и полезных насекомых» (кн. I, Санкт-Пецярбург, 1856), «Genres et especes d’insectes, publ. dans differ. ouvrages» (дап. да VI т. «Horae Soc. Entomolog.Ross.», 1869—1870; там жа спіс часопісных артыкулаў Уладзіміра Іванавіча).

## Калекцыі 
Найбагацейшыя калекцыі Мачульскага ў цяперашні час знаходзяцца ў найбуйнейшых музеях Расіі: у Маскоўскім дзяржаўным універсітэце, Заалагічным музеі у Санкт-Пецярбургу, а таксама ў Музеі прыродазнаўства у Берліне і Нямецкім энтамалагічным інстытуце.

## Літаратура 
* 
* Приключение жизни Виктора Ивановича Мочульского, описанное им самим. (Виктор Кривохатский). — М.: КМК, 2013. — 261 с. Тираж 1000 экз.

## Спасылкі 
* Віктар Іванавіч Мачульскі
* 
* Поўны спіс публікацый

Катэгорыя:Біёлагі XIX стагоддзя
Катэгорыя:Энтамолагі Расійскай імперыі
Меса (акруга)

**Меса** () — акруга ў штаце Каларада, ЗША. Па дадзеных перапісу 2020 года насельніцтва акругі складала 155 703 асобы. Цэнтр акругі і самы густанаселены муніцыпалітэт — горад Гранд-Джанкшэн. Акруга была названа ў гонар шматлікіх сталовых гор () у гэтым раёне, у тым ліку Гранд-Меса, якая з'яўляецца самай вялікай у свеце сталовай гарой.

Катэгорыя:Акругі Каларада
Фарзіян Зайнал

**Фарзіян Зайнал** () — палітычны дзеяч Вострава Каляд. З мая 2023 года адміністратар Аўстралійскіх тэрыторый ў Індыйскім акіяне (вострава Раства і Какосавых (Кілінгавых) астравоў).

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Адміністратары Вострава Каляд
Аўстралійскія тэрыторыі ў Індыйскім акіяне

**Аўстралійскія тэрыторыі ў Індыйскім акіяне** — адміністрацыйная адзінка Аўстралійскага дэпартамента інфраструктуры, транспарту, рэгіянальнага развіцця, камунікацый і мастацтваў, якая складаецца з дзвюх груп астравоў у Індыйскім акіяне пад суверэнітэтам Аўстраліі: Востраў Каляд і Какосавыя астравы.

Катэгорыя:Аўстралійскія тэрыторыі ў Індыйскім акіяне
Катэгорыя:Дзяржаўны лад Аўстраліі
WOLSKA

**Патрыцыя Вольска** (), больш вядомая як **Вольска** (; , , Мазавецкае ваяводства, Польшча) — польская спявачка, мультыінструменталіст, аўтар песень і кампазітар.

## Біяграфія 
У Патрыцыі Вольскай змалку выявіліся здольнасці да мастацтва. У 3 гады яна пачала наведваць тэатральныя і музычныя гурткі. З 7 гадоў грае на скрыпцы і фартэпіяне, пазней пазнаёмілася з укулеле. У 8 гадоў пачала пісаць песні, якіх мае больш за 200. Аўтар тэкстаў на польскай, англійскай, французскай і іспанскай мовах. Вучылася класічным спевам, была звязана з маладзёжным хорам, дзе спявала як салістка ў класічным і папулярным рэпертуары. Яна таксама выступала на міжнародных спаборніцтвах у Еўропе, дзе разам з камандай атрымала шэраг узнагарод.

Вучылася ў Варшаўскім універсітэце на кафедры сучасных моў.

## Творчасць 
Патрыцыя Вольская — пераможца Нацыянальнага конкурсу выканаўцаў на замежнай мове JoséSong у 2018 годзе.

Дэбют з уласнымі песнямі адбыўся ў 2021 годзе, першы выступ з уласнай песняй адбыўся на 59-м  у Аполі.

Яе дэбютны сінгл «Тэлефон», падрыхтаваны сумесна з прадзюсарам Пятром Левандоўскім, выйшаў 18 сакавіка 2021 года.

1 кастрычніка 2022 года ўдзельнічала ў Дні Польскай музыкі.

14 красавіка 2023 года выйшаў яе дэбютны альбом пад назвай WOLSKA.

Яшчэ да выхаду альбома яна выпусціла некалькі сінглаў, якія атрымалі станоўчыя водгукі, разам з Пятром Левандоўскім запісала хіт пад назвай «Dziewczyna z sąsiedztwa», які дасягнуў 13-га месца ў польскім агульнанацыянальным чарце Airplay.

## Ацэнкі 
Песні Вольскай называюць глытком свежасці не толькі дзякуючы музычным творам, але і зместу і пасылу. Напрыклад, песня «Тэлефон» распавядае пра ўплыў тэхналогій на чалавецтва і іх пагрозы. Нягледзячы на тое, што сінгл пачынаецца з тонкіх, бадзёрых гукаў, тэкст песні, безумоўна, выклікае роздум. Варты ўвагі і голас Вольскай. Ён меладычны і лёгкі для праслухоўвання, таму мае шанец прабіцца ў мэйнстрым.

## Дыскаграфія 
### Альбомы 
### Сінглы 
## Зноскі 
Катэгорыя:Спевакі і спявачкі Польшчы
Катэгорыя:Музыканты Польшчы
Катэгорыя:Спевакі і спявачкі XXI стагоддзя
Дон Хігінс

**Дон Хігінс** () — новазеландскі дзяржаўны служачы і дыпламат. Адміністратар Такелау з 1 чэрвеня 2022 года.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Дыпламаты Новай Зеландыі
Катэгорыя:Адміністратары Такелау
Піткін (акруга)

**Піткін** () — акруга ў штаце Каларада, ЗША. Афіцыйна ўтворана ў 1881 годзе. Насельніцтва — 17148 чалавек (2010). Адміністрацыйны цэнтр — Аспен.

Катэгорыя:Акругі Каларада
Мофат (акруга)

**Мофат** () — акруга ў штаце Каларада, ЗША. 2-я па велічыні ў штаце. Размешчана ў паўночна-заходняй частцы Каларада, з усходу і поўдня мяжуе з іншымі акругамі штата, з захаду - з Ютай, з поўначы - з Ваёмінгам. Названа ў гонар Дэвіда Мофата — фінансіста і прамыслоўца. Сталіца і найбуйнейшы горад акругі — Крэйг.

Катэгорыя:Акругі Каларада
Лінкальн (акруга, Каларада)

**Лінкальн** () — акруга ў ЗША, штаце Каларада. Афіцыйна ўтворана 11 красавіка 1889 года, атрымаў сваю назву ад імя шаснаццатага прэзідэнта ЗША Аўраама Лінкальна. Насельніцтва — 5467 чалавека (2010). Адміністрацыйны цэнтр — Х’юга.

Катэгорыя:Акругі Каларада
Ларымер (акруга)

**Ларымер** () — акруга ў штаце Каларада, ЗША. Афіцыйна ўтворана ў 1861 годзе. Насельніцтва - 299630 чалавек (2010). Адміністрацыйны цэнтр - Форт-Колінс.

Катэгорыя:Акругі Каларада
Бакстан

**Бакстан** () ― курортны горад у Дэрбішыры, Вялікабрытанія. Размешчаны на вышыні каля 300 м над узроўнем мор. Недалёка ад мяжы графства з Чэшырам на захадзе і Стафардшырам на поўдні, Бакстан знаходзіцца на краі нацыянальнага парку Пік-Дыстрыкт. З’яўляўся муніцыпальным раёнам да 1974 года, затым зліўся з іншымі населенымі пунктамі, уключаючы Гласап, каб сфарміраваць раён мясцовага самакіравання і раён Хай-Пік. Насельніцтва горада — 22115 чалавек (2011).

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
Катэгорыя:Гарады Англіі
Лонг-Ітан

**Лонг-Ітан** () — горад у графстве Дэрбішыр Вялікабрытаніі, уваходзіць у склад раёна Эруош. Горад Лонг-Ітан знаходзіцца ў цэнтральнай Англіі, у паўднёва-заходнім раёне графства Дэрбішыр рэгіёну Усходні Мідленд, за 7 міль на паўднёвы захад ад горада Нотынгем. З 1974 года ён уваходзіць у дыстрыкт Эруош. Каля Лонг-Ітана працякае рака Трэнд.

## Зноскі 
Катэгорыя:Гарады Англіі
Сатан-Колдфілд

**Сатан-Колдфілд** (), афіцыйна Каралеўскі горад Сатан-Калдфілд () — горад і абшчына, з 1972 года частка метрапалітэнскага арэала Бірмінгема (Заходні Мідленд, Англія). Насельніцтва — 96 678 чалавек (перапіс 2021 года).

## Зноскі 
Катэгорыя:Гарады Англіі
Арнэ Скоўэн

**Арнэ Скоўэн** (; —) — нарвежскі кінарэжысёр, журналіст, пісьменнік.

## Біяграфія 
Арнэ Скоўэн нарадзіўся ў Осла ў сям’і клерка 18 кастрычніка 1913 года.

Чатыры разы быў намінаваны на прызы Канскага кінафестывалю (1952, 1954, 1955, 1958). Таксама ў 1959 годзе быў намінаваны на прэмію Берлінскага кінафестывалю. У 1967—1972 гадах узначальваў Асацыяцыю нарвежскіх драматургаў.

У 1986 годзе быў удастоены прэміі Ібсена.

## Фільмаграфія 
* 1949 — Вулічныя хлапчукі / Gategutter
* 1952: Аварыйная пасадка / Nødlanding
* 1955 — Пажар уначы! / Det brenner i natt!
* 1957 — Дзевяць жыццяў / Ni liv (у 1957 годзе быў намінаваны на прэмію «Оскар» як лепшы фільм на замежнай мове)
* 1958 — / Pastor Jarman kommer hjem
* 1959 — Гаспадар і яго слугі / Herren og hans tjenere
* 1961 — Аўтобус / Bussen
* 1962 — Халодныя сляды / Kalde spor
* 1969: Ан-Магрыт / An-Magritt

Катэгорыя:Журналісты Нарвегіі
Катэгорыя:Пісьменнікі Нарвегіі
Енс Ліен

**Енс Ліен** (; нар. ) — нарвежскі кінарэжысёр. Уладальнік прэміі «Аманда» за рэжысёрскую працу ў фільме «Недарэчны чалавек».

## Біяграфія 
Нарадзіўся 14 верасня 1967 года ў Осла, дзе і правёў большую частку дзяцінства.

У 1990 годзе паступіў у Міжнародную Лонданскую кінашколу. Пасля заканчэння вучобы ў 1993 годзе, яго дыпломнай, а таксама дэбютнай, працай стаў кароткаметражны фільм «Мантана». Тады ж фільм быў паказаны на Міжнародным кінафестывалі кароткаметражных фільмаў у Грымстадзе.

На наступны год Ліен падрыхтаваў новы кароткаметражны фільм пад назвай «Мая электрычная кухня» для дэманстрацыі ў Грымстадзе.

Кароткаметражкі «Зачыні дзверы» і «Натуральныя акуляры» былі паказаны ў праграме кароткаментражных фільмаў на Міжнародным канскім кінафестывалі у 2000 ў 2001 гадах адпаведна.

Да 2003 года Енс займаўся маркетынгам і стварэннем рэкламных ролікаў.

Яго дэбютам у вялікім кіно стала карціна «Джоні Ванг». Фільм быў адабраны для пазаконкурснага паказу на Берлінскім міжнародным кінафестывалі, дзе ён атрымаў намінацыю на прэмію «Аманда» за лепшы фільм, але прайграў стужцы «Кухонныя байкі».

## Крыніцы
Гранд-Джанкшэн (Каларада)

**Гранд-Джа́нкшэн** () — горад, адміністрацыйны цэнтр акругі Меса ў штаце Каларада (ЗША). Гранд-Джанкшэн - 15-ы па колькасці жыхароў горад штата. З'яўляецца разам з Аспенам папулярным зімовым курортам штата ў заможных турыстаў. Каларадска-Месенскі ўніверсітэт.

Катэгорыя:Гарады Каларада
Кербі (горад)

**Кербі** () — горад у графстве Мерсісайд у Англіі, уваходзіць у склад метрапалітэнскага раёна (бара) Ноўслі. Насельніцтва — 40472 чалавек (2011). Паселішча было ўнесена ў пазямельны перапіс 1086 года. У сярэдзіне XIX стагоддзі праз горад была пракладзена чыгунка.

Падчас другой сусветнай вайны мясцовая фабрыка «Royal Ordnance Factory Kirkby» выпускала ваенны рыштунак, але пасля скарачэння ваенных заказаў колькасць беспрацоўных тут пачала павялічвацца.

## Зноскі 
Катэгорыя:Гарады Англіі
Pseudocreobotra wahlbergii

**Pseudocreobotra wahlbergii** — від насякомых сямейства .

## Апісанне 
У дарослага багамола на ніжнім баку брушка ёсць калючая структура, што і дало яму назву ў некаторых мовах. Колер зменлівы, звычайна светла-зялёны, але таксама можа быць афарбаваны ў жоўты, ружовы або чырвоны колер. На пярэдніх крылах маецца вялікая пляма чорнага, зялёнага і крэмавага колеру, акружаная зялёнымі плямамі. Унутраныя заднія крылы аранжавыя, а знешнія празрыстыя.

Можа дасягаць да 38 мм у даўжыню.

Прысутнічае палавы дымарфізм: самкі маюць невялікія шыпы ў аснове крылаў і шэсць-сем сегментаў на жываце. У самак таксама, як правіла, трохі карацейшыя вусікі і больш доўгія крылы. З іншага боку, самцы не маюць шыпоў у аснове крылаў, маюць восем брушных сегментаў, карацейшыя крылы і больш доўгія вусікі.

## Распаўсюджанне і асяроддзе пражывання 
Від распаўсюджаны ў Паўднёвай і Усходняй Афрыцы.

У дзікай прыродзе ён жыве пры дзённай тэмпературы каля 25 — 30 °C, а ноччу спраўляецца з тэмпературай не ніжэй за 18 °C. Ідэальная вільготнасць павінна быць каля 60 %. Наяўнасць занадта вялікай колькасці вільгаці можа быць для яго смяротнай, паколькі ён асабліва ўспрымальны да грыбковых інфекцый.

## Харчаванне 
У стане спакою добра замаскіраваны і настолькі дасканала імітуе кветку, што насякомыя могуць паспрабаваць апыліць яе і такім чынам стаць здабычай драпежніка. Харчуецца пераважна лятучымі насякомымі і павукамі.

У гэтых багамолаў моцныя перадплеччы і вялікі апетыт, таму яны спраўляюцца са здабычай значна большай, чым яны. Аднак, паколькі яны не вельмі актыўныя, прадстаўнікі віду не будуць гнацца за ежай, калі ім не ўдасца злавіць яе з першага разу. Таму яны аддаюць перавагу заставацца цалкам нерухомымі, замаскіраванымі як частка навакольнага асяроддзя, чакаючы магчымасці ўдару да таго часу, як патэнцыйная здабыча сама не наблізіцца да іх.

Як і ў многіх іншых відаў багамолаў, самкі дэманструюць палавы канібалізм.

Катэгорыя:Багамолы
Габрыэль Аксель

**Габрыэль Эрык Мёрх Аксель** (;  — ) — дацкі кінарэжысёр, уладальнік прэміі «Оскар» 1987 года за лепшы фільм на замежнай мове.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў горадзе Орхусе, на ўсходзе паўвострава Ютландыя.

Большую частку дзяцінства правёў у Францыі, пасля вяртання ў Данію стаў акцёрам Каралеўскага тэатра, некаторы час знаходзіўся ў трупе парыжскага тэатра «Атэней» у Луі Жувэ.

З пачатку 1950-х гадоў працаваў на тэлебачанні і ў кіно, быў аўтарам стужак, адзначаных на прэстыжных фестывалях. У 1967 годзе яго фільм «Чырвоная мантыя» прэтэндаваў на галоўны прыз Канскага фестывалю. Найбольш вядомы дзякуючы экранізацыі кнігі дацкай пісьменніцы Карэн Бліксен «Пір Бабеты».

## Абраная фільмаграфія 
* 1953: Мядзведзь / En bjørn
* 1958 — Дзяўчынкі хочуць / Guld og grønne skove
* 1967 — Чырвоная мантыя / Den røde kappe
* 1980 — Турскі святар / Le Curé de Tours
* 1987 — Пір Бабеты / Babettes gæstebud
* 1994: Прынц Ютландыі / Prince of Jutland
* 1995 — Люм’ер і кампанія / Lumière et compagnie
Эксідыя залозістая

**Эксідыя залозістая** (*Exidia glandulosa*) — від грыбоў сямейства .

## Апісанне 
* Пладовае цела больш цвёрдае, чым у відаў роду , чорнага колеру, мазгападобнай формы, з узростам становіцца ўсё менш гладкім, у сухое надвор’е высыхае. Нярэдка пладовыя целы зрастаюцца да 2-10 см.
* Споры 13×4 мкм, сасіскападобныя, белага колеру, утвараюцца на ўсёй паверхні пладовых тэл.

## Экалогія 
Сустракаюцца на драўніне і кары лістападных дрэў.

## Падобныя віды 
* 
* 

## Літаратура 
* *Малышева В. Ф.* Род *Exidia* (Auriculariales, Basidiomycota) в России // *Микология и фитопатология*, 2012, Том **46**, Выпуск 6, С. 365—376.
* 

Катэгорыя:Неядомыя грыбы
Катэгорыя:Дрыжалкавыя
Бент Хамер

**Бент Хамер** (, нар.) — нарвежскі рэжысёр, сцэнарыст і прадзюсар.

## Біяграфія 
Бэнт Хамер нарадзіўся ў Санефіёрдзе (Нарвегія) 18 снежня 1956 года. Вывучаў літаратуру і тэорыю кіно ў Стакгольмскім універсітэце, займаўся ў Стакгольмскай кінашколе. У дадатак да сваіх будучых фільмаў, пісаў сцэнарыі і быў рэжысёрам некалькіх кароткаметражных дакументальных фільмаў.

Прэм’ера яго першага фільма «Яйкі» адбылася ў 1995 годзе на Канскім кінафестывалі, дзе ён быў паказаны ў секцыі Двух тыдняў рэжысёраў. У тым жа годзе фільм быў адабраны ў конкурсную праграму на Маскоўскім міжнародным кінафестывалі, дзе яму была прысуджана ўзнагарода за найлепшы дэбют; таксама ён атрымаў прэмію ФІПРЭСІ ў 1995 на кінафестывалі ў Таронта.

Зняты ў 2003 годзе фільм «Кухонныя байкі» () быў паказаны на многіх міжнародных фестывалях, а таксама быў прадстаўлены ад Нарвегіі на прэмію Оскар як лепшы фільм на замежнай мове.

У красавіку 2004 Бент Хамер пачаў здымкі фільма «Давераная асоба» () паводле аднайменнага рамана амерыканскага пісьменніка Чарльза Букоўскі. Сцэнарый быў напісаны Хамерам і Джымам Старкам («Таямнічы цягнік», «Халодная ліхаманка»), які спрадзюсаваў фільм разам з Крысціянам Уолкерам (American Splendor). Прэм’ера фільма адбылася на кінафестывалі Касмарама ў Тронхейме, Нарвегія, 12 красавіка 2005 года.

Хамер з’яўляецца ўладальнікам і заснавальнікам кінакампаніі Буль-Буль (Bulbul Films), заснаванай у Осла ў 1994 годзе.
Санефіёрд

**Санефіёрд** () — камуна ў фюльке Вестфал у Нарвегіі. Адміністрацыйны цэнтр камуны — горад Санефіёрд. Афіцыйная мова камуны — букмал. Насельніцтва камуны — 42333 чал (2007). Плошча камуны Санефіёрд — 121,28 км², код-ідэнтыфікатар — 0706.

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Гарады Нарвегіі