Ваеннае супрацоўніцтва Беларусі і Расіі

і міністр абароны Беларусі Андрэй Раўкоў, 2015 год.]]
**Ваеннае супрацоўніцтва Беларусі і Расіі** — дзейнасць у вобласці двухбаковых адносін Рэспублікі Беларусь і Расійскай Федэрацыі, звязаная з удзелам двух дзяржаў і іх узброеных сіл у сумеснай вайсковай дзейнасці, накіраванай на дасягненне агульных ваенна-палітычных мэтаў. Адной са складовых частак тут з’яўляецца ваенна-тэхнічнае супрацоўніцтва, якое мае на ўвазе гандаль прадукцыяй ваеннага прызначэння, а таксама яе распрацоўку і вытворчасць.
## Органы 
Пытаннямі ваеннага супрацоўніцтва з іншымі дзяржавамі ў Мінабароны Расіі займаецца Галоўнае ўпраўленне міжнароднага ваеннага супрацоўніцтва. У ваенным ведамстве Беларусі гэтыя функцыі выконвае Дэпартамент міжнароднага ваеннага супрацоўніцтва.

## Агульная характарыстыка 
 з міністрам абароны Расіі Сяргеем Шайгу, 2022 год.]]
20 ліпеня 1992 года прэм’ер-міністр Беларусі В. Кебіч падпісаў з прэм’ер-міністрам Расіі Я. Гайдарам шэраг ваенных дамоў, згодна з умовамі якіх вярталася цеснае ваеннае супрацоўніцтва, якое на думку старшыні Вярхоўнага Савета С. Шушкевіча моцна абмяжоўвала суверэнітэт Беларусі.

Узаемадзеянне дзвюх дзяржаў будавалася на ўзаемных намаганнях бакоў па падтрыманні неабходнага ваеннага патэнцыялу дзвюх дзяржаў, арганізацыі і ажыццяўлення сумесных мер па прадухіленні ваеннай пагрозы і адбіцці магчымай агрэсіі на агульнай абароннай прасторы. Краіны сыходзяцца ў неабходнасці далейшага развіцця і ўдасканалення рэгіянальнай групоўкі войск (РГВ), якая функцыянуе з 2000 года. За гэты час праведзена серыя вучэнняў і трэніровак, падчас якіх вырашаны задачы аператыўнай сумяшчальнасці беларускага і расійскага элементаў РГВ, вызначаны аптымальны баявы склад групоўкі, створаны ўсе неабходныя сістэмы.

2 сакавіка 2021 года міністэрства абароны дзвюх краін падпісалі праграму стратэгічнага партнёрства на пяць гадоў. У той жа дзень Прэзідэнт Беларусі Аляксандр Лукашэнка прапанаваў размясціць расійскія самалёты на беларускіх базах. 5 сакавіка міністры абароны Расіі і Беларусі Сяргей Шайгу і Віктар Хрэнін дамовіліся аб стварэнні трох цэнтраў сумеснай падрыхтоўкі вайскоўцаў.

10 кастрычніка 2022 года Аляксандр Лукашэнка абвясціў аб стварэнні рэгіянальнай групоўкі войск (РГВ) на аснове беларускіх узброеных сіл. Прычынай таму, паводле яго, стала абвастрэнне сітуацыі на заходніх межах Саюзнай дзяржавы. Агульны ўдзел расійскіх узброеных сіл у РГВ склалі дзевяць тысяч вайскоўцаў, каля 170 танкаў, 200 баявых браніраваных машын і да 100 гармат і мінамётаў. 17 кастрычніка міністр абароны Беларусі Віктар Хрэнін паведаміў, што рэгіянальная групоўка войск прыступіла да выканання задач па ўзброенай абароне.

## Ваенна-тэхнічнае супрацоўніцтва 
### Дагаворная база 
Ваенна-тэхнічнае супрацоўніцтва дзвюх дзяржаў ажыццяўляецца ў адпаведнасці з дзеючымі міжурадавымі пагадненнямі. Усяго было заключана больш за 40 дагавораў, сярод якіх:
* Пагадненне аб ваенна-тэхнічным супрацоўніцтве (29 кастрычніка 1993);
* Пагадненне аб вытворчай і навукова-тэхнічнай кааперацыі прадпрыемстваў абаронных галін прамысловасці (20 мая 1994);
* Пагадненне аб адзіным парадку экспартнага кантролю (13 красавіка 1999)
* Пагадненне аб парадку ўзаемадзеяння пры ажыццяўленні экспарту прадукцыі ваеннага прызначэння ў трэція краіны (6 ліпеня 2000);
* Пагадненне аб узаемнай ахове правоў на вынікі інтэлектуальнай дзейнасці, якія выкарыстоўваюцца і атрыманыя ў ходзе двухбаковага ваенна-тэхнічнага супрацоўніцтва (21 красавіка 2004);
* Дагавар аб развіцці ваенна-тэхнічнага супрацоўніцтва (10 снежня 2009);
* Пагадненне аб рэалізацыі Праграмы ваенна-тэхнічнага супрацоўніцтва да 2020 года (25 снежня 2013).

### Беларускія пастаўкі 
.]]
У 2018 годзе тавараабарот дзвюх краін у ваеннай сферы склаў 600 мільёнаў долараў, а экспарт з краіны перавысіў расійскі імпарт. Штогод з Беларусі ў Расію пастаўляецца ваеннай прадукцыі на 200—300 мільёнаў.

Па даных Дзяржкамваенпрама Рэспублікі Беларусь, 99 беларускіх прадпрыемстваў пастаўляюць 1880 найменняў камплектуючых і элементаў узбраенняў для 255 прадпрыемстваў абаронна-прамысловага комплексу Расіі, а доля паставак з Беларусі складае каля 15.

Асабліва важнае значэнне маюць пастаўкі шматвосевых спецыяльных колавых шасі, якія выпускаюцца ААТ «Мінскі завод колавых цягачоў» (МЗКЦ). На Расію прыпадае блізу паловы ўсяго экспарту МЗКЦ, а камплектуючыя для вытворчасці тэхнікі паступаюць на гэты завод з 280 расійскіх прадпрыемстваў.

Пастаўкі ўзбраенняў вядуцца на падставе пагаднення *«Аб узаемных пастаўках прадукцыі ваеннага, падвойнага і грамадзянскага прызначэння ва ўмовах пагрозы агрэсіі або вайны»*, падпісаным у снежні 2009.

### Кааперацыі 
Расійскі ВПК супрацоўнічае са 120-ю беларускімі заводамі і канструктарскімі бюро па 1600 відах ваенна-тэхнічнай прадукцыі. Супрацоўніцтва менавіта ў ваеннай сферы лічыцца найбольш паспяховым напрамкам узаемадзеяння дзвюх краін.

Вялася работа па стварэнні сумесных расійска-беларускіх тэхнічных сэрвісных цэнтраў па аднаўленчым рамонце сродкаў зенітнага ракетнага комплексу «Тор», па абслугоўванні і рамонце радыёэлектроннага ўзбраення расійскай і савецкай вытворчасці, а таксама мабільнага цэнтра па рамонце расійскай бранятанкавай тэхнікі.

### Сумесныя вучэнні 
Пачынаючы з 2009 года праводзяцца сумесныя ваенныя вучэнні «Захад». Акрамя гэтага, арганізаваны ўдзел у конкурсах «Армейскіх міжнародных гульняў», аператыўна-тактычных вучэннях «Славянскае братэрства» і стратэгічных камандна-штабых вучэннях «Каўказ».

### Беларускія інструктары 
У сакавіку 2023 года Мінабароны РБ апублікавала кадры з падрыхтоўкі беларускімі інструктарамі расійскіх вайскоўцаў. Ваеннаслужачыя РФ удасканальвалі сваю стральбу з аўтаматаў, практыкаваліся ў кіраванні бранятэхнікі, вывучалі тактычную медыцыну, прайшлі інжынерную падрыхтоўку і псіхалагічную паласу перашкод. Еўрарадыё паведаміла, што навучанне нібыта праводзілася для далейшага ўдзелу ў баявых дзеяннях ва Украіне.

У красавіку начальнік Галоўнага ўпраўлення баявой падрыхтоўкі генерал-маёр Аляксандр Бас заявіў БЕЛТА, што каля 500 беларускіх інструктараў рыхтуюць ваенных рэгіянальнай групоўкі войск. Як ён адзначыў, навучанне праводзіцца на падставе аналізу формаў і спосабаў прымянення войск падчас канфлікту ва Украіне.

Для падрыхтоўкі байцоў, у тым ліку мабілізаваных, былі створаны намётавыя лагеры на палігонах «Лепельскі» пад Лепелем, «Рэпішча» пад Асіповічамі і «Абуз-Лясноўскі» пад Баранавічамі.  Навучанне праводзілася з кастрычніка 2022 года па 3 ліпеня 2023 года, пасля чаго аб’екты згарнулі. Усяго ў Беларусі прайшло падрыхтоўку да некалькі тысяч мабілізаваных.

## Расійскія вайсковыя аб’екты 
У Беларусі размешчаны два ваенных аб’екты расійскіх УС:
* РЛС Волга (Баранавічы) — уваходзіць у склад сістэмы папярэджання аб ракетным нападзе. Пастаўлена на баявое дзяжурства 1 кастрычніка 2003 года. Станцыя дэцыметровага дыяпазону дазваляе адсочваць пускі МБР на паўночна-заходнім ракетанебяспечным кірунку. Згодна з пагадненнямі, падпісаным 6 студзеня 1995 года, уся нерухомая маёмасць і займаны «Волгай» і яе інфраструктурай зямельны ўчастак перададзены расійскаму боку.
* 43-і вузел сувязі ВМФ (Вілейка) — забяспечвае сувязь на частотах звышдоўгіх хваляў Галоўнага штаба ВМФ Расіі з атамнымі падводнымі лодкамі, якія нясуць баявое дзяжурства ў раёнах Атлантычнага, Індыйскага і часткова Ціхага акіянаў.

25 мая 2023 года міністры абароны Расіі і Беларусі падпісалі пагадненне аб размяшчэнні тактычнай ядзернай зброі на беларускай тэрыторыі. Станам на 1 жніўня разгортванне большасці боегаловак завершана.

## Гл. таксама
* Ваеннае супрацоўніцтва Беларусі і Венесуэлы
* Ваеннае супрацоўніцтва Беларусі і Азербайджана

## Літаратура 
* *Володькин А. А.* Вооруженные силы Беларуси: внутреннее развитие и международное взаимодействие // Белорусский ежегодник : журнал. — Сайт экспертного сообщества Беларуси «Наше мнение», 2011.
* *Леонов, С. И.* Военно-техническое сотрудничество Республики Беларусь с Российской Федерацией / С. И. Леонов // Актуальные проблемы социально-гуманитарного знания в контексте обеспечения национальной безопасности: материалы V Междунар. науч.-практ. конф., Минск, 13—14 апр. 2017 г. В 4 ч. Ч. 2. — Минск: Воен. акад. Респ. Беларусь. — С. 136—139.
* 

Катэгорыя:Міжнароднае ваеннае супрацоўніцтва Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Беларуска-расійскія адносіны
Катэгорыя:Узброеныя сілы Расіі