open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Уладзімір Артуравіч Кузьмін

**Уладзімір Артуравіч Кузьмін** (нар. , г. Мінск) — беларускі архітэктар.

## Біяграфія 
Скончыў у 1982 годзе архітэктурны факультэт БПІ. У 1982—1993 гадах працаваў ва УП «Мінскпраект», у 1993-97 гадах у Творчай майстэрні Левіна Л. М., у 1997—2012 гадах галоўны архітэктар праектаў у ТАА «ГлобалСтрой», з 2013 года працуе індывідуальным прадпрымальнікам.

Член Беларускага саюза архітэктараў з 1987 года.

## Узнагароды 
Гран-пры агляду творчасці маладых архітэктараў СА БССР, дыплом I ступені Рэспубліканскага агляду-конкурсу на лепшы архітэктурны твор за праект «Вытокі» (1989), лаўрэат Усесаюзнага агляду лепшых архітэктурных твораў за «Рэканструкцыю бісквітнай фабрыкі ў Мінску» (1989), за праект «Дзіцячы цэнтр у Анапе» (1990). Узнагароджаны дыпломамі ў конкурсах на лепшы дызайн інтэр’ераў (2000-13).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары XXI стагоддзя
Кірказонавыя

**Кірказонавыя** (*Aristolochiáceae*) — сямейства раслін класу Двухдольных.

Налічвае 7 родаў і 616 відаў, распаўсюджаных галоўным чынам у трапічных (цэнтр Інданезія), радзей субтрапічных і некаторых умераных абласцях, асабліва ў паўночных.

## Батанічнае апісанне 
Кірказонавыя — вечна- ці летнезялёныя расліны; па большай частцы травы і паўкусты з паўзучымі або павойнымі сцебламі; многія чужаедны.

Усе расліны забяспечаныя чарговым цэльным лісцем, рэдка 3-5-надрэзнымі без прылісткаў.

Кветкі двухполыя з простым трубчастым і няправільным калякветнікам, якія сядзяць на ніжняй завязі. Лік тычынак і лопасцяў вяночка зменлівы ў розных родаў. Формула кветкі: {{Nobr|\ P_{3-6}\; A_{(3-5)} \; _{6-12} \; G_{(4-6)}}}.

Плод — каробачка.

## Роды 
Сямейства ўключае чатыры падсямействы, у якія ўваходзяць наступныя роды:

* '***
**  (121 від; распаўсюджаны пераважна ва ўмеранай зоне Паўночнага паўшар’я)
**  (адзін від, Паўднёва-Заходні Кітай),
* **** — роды распаўсюджаныя ў першую чаргу ў тропіках
**  (485 відаў)
**  (адзін від, Парагвай)
**  (два віды)
**  (адзін від)
**  (дзесяць відаў)
**  (тры віды)
* ****
**  (сем відаў)
**  (сем відаў)
* ***' (адзіны род з адзіным відам — )

## Літаратура 
* Ботаника. Учебник для вузов: в 4 т = Lehrbuch der Botanik für Hochschulen Begründet von E. Strasburger, F. Noll / Под ред. А. К. Тимонина, И. И. Сидоровой. — М.: Изд. центр «Академия», 2007. — Т. 3. — С. 423. — 576 с. — .
* Экофлора Украины = Екофлора України (укр.) / Відпов. редактор Я. П. Дідух. — Київ: Фітосоціоцентр, 2004. — Т. 2. — С. 6. — 480 с.

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Сямействы раслін
Іван Адольфавіч Куніцкі

**Іван Адольфавіч Куні́цкі** (, в. Баранава, Гродзенскі раён, Гродзенская вобласць — , г. ) — беларускі архітэктар.

## Біяграфія 
Скончыў у 1972 годзе Брэсцкі інжынерна-будаўнічы інстытут. У 1966—1967 гадах лабарант Копцеўскай СШ; у 1972—1975 гадах архітэктар АКА-2 Гродзенскага філіяла «Белдзяржпраект». У 1973—1974 гадах служыў у радах Савецкай Арміі. У 1976 годзе старэйшы архітэктар праектнага інстытута «Гроднаграмадзянпраект», у 1977 старэйшы архітэктар Гродзенскага філіяла інстытута «Белкалгаспраект»; у 1977—1988 гадах старэйшы архітэктар будаўнічага аддзела, кіраўнік групы будаўнічага аддзела, галоўны архітэктар Гродзенскага філіяла ДІАП; у 1988—1994 гадах галоўны архітэктар, начальнік архітэктурна-будаўнічага аддзела, галоўны архітэктар архітэктурна-канструктарскай майстэрні; у 1998—2002 гадах начальнік архітэктурна-канструктарскага аддзела, у 2002—2003 гадах галоўны архітэктар—намеснік начальніка аддзела архітэктуры і генплана, галоўны архітэктар праектаў архітэктурна-канструктарскага аддзела інстытута «Гроднадзіпрабуд»; у 2003 годзе галоўны архітэктар праекта аддзела АКМ ААТ «ГІАП», у 2003—2006 гадах начальнік архітэктурна-будаўнічага аддзела, галоўны архітэктар інстытута, начальнік архітэктурна-канструктарскага аддзела інстытута «Гроднадзіпрабуд». У 2005 годзе прайшоў міжнародную стажыроўку ў Берліне з атрыманнем сведчання міжнароднага ўзору ў вобласці архітэктурнага і будаўнічага праектавання, кантролю і нагляду за правядзеннем работ.

## Узнагароды 
Ударнік камуністычнай працы (1980), узнагароджаны Ганаровай граматай (1982, 1985, 1986).

## Сям’я 
Дачка Алена Іванаўна Куніцкая, галоўны спецыяліст аддзела інвестыцый будаўніцтва, аб’ектаў жылля і сацыяльнай сферы камітэта па архітэктуры і будаўніцтве Гродзенскага аблвыканкама.

## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары XXI стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары Гродна
Свята-Мікалаеўская царква (Беразіно)

**Свята-Мікалаеўская царква** — мураваны праваслаўны храм у горадзе Беразіно Мінскай вобласці. Размешчана каля шашы Мінск — Магілёў.

## Архітэктура 
Пабудавана ў пачатку 21 ст. з сілікатнай цэглы. У аснове архітэктурнага вырашэння стылізацыя кананічнага 4-часткавага 5-купальнага храма: 2-ярусная (васьмярык на чацверыку) званіца-прытвор, нізкая і кароткая трапезная, кубападобная малітоўная зала, паўкруглая апсіда з акруглымі рызніцамі. У пазухах крыжовага даху ўведзены высокія цыліндрычныя барабаны з цыбулепадобнымі галоўкамі, у сяродкрыжжы — цыліндрычны светлавы барабан пад цыбулепадобным купалам з лемехавым пакрыццём. Плоскасныя фасады члянёны вузкімі арачнымі аконнымі праёмамі ў арачных нішах і ліштвах. Цэнтральны ўваход у глыбокай прамавугольнай нішы, бакавыя вылучаны глыбокімі арачнымі парталамі пад 2-схільнымі пакрыццямі.

Архітэктар храма Мікалай Іосіфавіч Лук’янчык.

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі / А. М. Кулагін, З. Э. Герасімовіч, У. П. Свентахоўскі. — Мн., БелЭн, 2007.

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Беразіна
Катэгорыя:Храмы Барысаўскай епархіі
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Мікалая Лук’янчыка
Млынары

**Млынары** (, ) — горад у Польшчы ў рэгіёне Вармія на рацэ Баўда. Уваходзіць у склад Эльблёнгскага павета Вармінска-Мазурскага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Млынары. Займае плошчу 2,76 км². Насельніцтва 1792 чалавек (на 2018).

## Гісторыя 
Горад заснаваны на месцы папярэдняга прускага паселішча ў 1327 г. тэўтонцамі, у 1329 г. атрымаў гарадскія правы. Гэта быў горад, акружаны цаглянымі гарадскімі сценамі з двума варотамі. У 1338 г. адбылося перазацвярджэнне гарадскіх правоў. У склад крэпасці ўваходзіў таксама абарончы касцёл (XVI ст.). Блізкасць Бранева, Арнэты і Эльблонга вызначыла тое, што горад так і не стаў буйным рэгіянальным цэнтрам. Горад выступаў на баку Прускага саюза, па просьбе якога ў 1454 г. кароль Казімір IV Ягелончык абвясціў аб уваходжанні рэгіёну ў склад Польскага каралеўства. Пасля пачатку Трынаццацігадовай вайны горад быў заваяваны крыжакамі ў 1455 г. з 1871 да 1945 гг. горад знаходзіўся ў межах Германіі, пасля чаго вярнуўся ў склад Польшчы. У 1945 г. горад быў разбураны на 80%, у выніку чаго страціў гарадскія правы, якія аднавілі толькі ў 1984 г.у 1975-1998 гг. горад адміністрацыйна належаў да Эльблонга ваяводству.
Бярэзінскае благачынне

**Бярэзінскае благачынне**, **Бярэзінская благачынная акруга** — акруга ў Барысаўскай епархіі Беларускай праваслаўнай царквы. Аб’ядноўвае прыходы Бярэзінскага раёна Мінскай вобласці.

## Гісторыя 
## Храмы і прыходы 
# Спаса-Праабражэнская царква (Беразіно)
# Мікалаеўская царква (Беразіно)
# Свята-Ільінская царква (Божына)
# Свята-Іаана-Прадцечанская царква (Высокая Гара)
# Царква Пакрова Прасвятой Багародзіцы (Дулебы)
# Царква Святога Міхаіла Арханёла (Мікулічы)
# Царква Святога Георгія (Сяліба)
# Царква Узвіжання Святога (Багушэвічы)
# Храм у гонар святога свяшчэннамучаніка Уладзіміра Хіраскі (Пагост)

## Благачынныя настаяцелі 
Протаіерэй Ілля Ганчарук

## Спасылкі 
* Бярэзінскае благачынне на borisoveparhia.by

Катэгорыя:Рэлігія ў Бярэзінскім раёне
Катэгорыя:Благачынныя акругі Барысаўскай епархіі
Царква Святога Георгія (Сяліба)

**Царква Святога Георгія** — праваслаўны храм у аграгарадку Сялібы Бярэзінскага раёна Мінскай вобласці.

## Гісторыя 
У студзені 2010 года была ўтворана грамада. 31 ліпеня 2010 года, адбылася закладка капсулы ў падмурак храма епіскапам Веніямінам. 20 лістапада 2011 года быў адслужаны першае набажэнства. 9 снежня 2012 года ў дзень святкавання святога вялікапакутніка Георгія Пераможца, адбылася першая Боская літургія.

Настаяльнікам храма з 2011 года з’яўляецца іерэй Алексій Масленкаў.

2 кастрычніка 2016 года епіскап Барысаўскі і Мар’інагорскі Веніямін здзейсніў чын асвячэння храма.

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Бярэзінскага раёна
Катэгорыя:Храмы Барысаўскай епархіі
Катэгорыя:Сяліба (Бярэзінскі раён)
Катэгорыя:Драўляныя цэрквы Беларусі
Катэгорыя:З’явіліся ў 2011 годзе
Катэгорыя:2011 год у Беларусі
Harmonia axyridis

***Harmonia axyridis*** — від азіяцкіх божых каровак, які распаўсюдзіўся таксама ў Еўропе і Паўночнай Амерыцы.

## Апісанне 
Даўжыня цела 5,5—8,5 мм. Афарбоўка пярэднеспінкі і надкрылаў вельмі варыятыўная, панцыр можа быць жоўты або чорны з плямкамі рознага колеру колькасцю ад 2 да 19.

## Пашырэнне 
Зыходны арэал віду ўключае поўдзень Сібіры, Паўночны Казахстан, Манголію, Кітай, Прымор'е, Японскія  астравы, Шантарскія астравы, а таксама Карэйскі паўвостраў. Была завезена з пачатку XX стагоддзя ў шэраг краін Заходняй Еўропы і Паўночнай Амерыкі для біялагічнай барацьбы са шкоднікамі культурных раслін і паспяхова акліматызавалася.

У наш час належыць да небяспечных інвазійных арганізмаў Еўропы, што звязана з надзвычай высокай хуткасцю яе рассялення і істотным уплывам на структуру згуртаванняў абарыгенных відаў насякомых. Фарміраванне стабільных папуляцый адбылося ва Украіне. На  тэрыторыі Беларусі *Harmonia axyridis* лакальна рэгістравалася на захадзе Беларускага Палесся, а таксама ў Панямонні з 2013–2014 гадоў.

## Асаблівасці біялогіі 
Вельмі пражэрлівая. Самка адкладае яйцы на раслінах недалёка ад калоній тлей, так яна забяспечвае патомства запасам ежы. Праз 1-2 тыдні з яец выходзяць лічынкі. Лічынкавая стадыя працягваецца звычайна 5-6 тыдняў. Затым лічынка акукліваецца. Прыкладна цераз тыдзень з кукалкі з'яўляецца дарослая асобіна.

## Літаратура 
* *Круглова, О. Ю.* Фенооблик формирующихся в Республике Беларусь группировок инвазийного вида божьих коровок Harmonia axyridis Pallas (Coleoptera, Coccinellidae) / О. Ю. Круглова // Труды БГУ. — 2015. — т. 10, ч. 1. — С. 327—335.

Катэгорыя:Божыя кароўкі
Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1773 годзе
Нобелеўскія лаўрэаты з Беларусі

**Спіс Нобелеўскіх лаўрэатаў з Беларусі** складзены па матэрыялах афіцыйных дакументаў Нобелеўскага камітэта. У спіс уключаныя лаўрэаты, якія, зыходзячы з матэрыялаў Нобелеўскага камітэта, мелі на момант уручэння прэміі грамадзянства СССР (родам з БССР), Рэспублікі Беларусь, незалежна ад іх рэальнай дзяржаўнай або нацыянальнай прыналежнасці на той момант.

З моманту заснавання і да 2019 года Нобелеўскую прэмію ўручалі 590 разоў. Па стане на 2019 год персанальныя прэміі былі ўручаны 935 лаўрэатам, 3 грамадзяніна Беларусі і СССР (БССР) атрымалі 3 нобелеўскія прэміі.
## Лаўрэаты
## Спасылкі

Катэгорыя:Спісы:Беларусь
Беларусь
Баас

**Партыя арабскага сацыялістычнага адраджэння** (), коратка называецца **Баас** (*адраджэнне, уваскрашэнне*) — палітычная партыя, заснаваная ў Сірыі Мішэлем Афлякам, Салахам ад-Дзін Бітарам і Закі Арсузі ў 1947 годзе. Ідэалогія партыі — баасізм, які ўяўляе сабой сінтэз арабскага сацыялізму і панарабізму.

Партыя мела ўплыў у многіх арабскіх краінах. У 1963 годзе баасісты змаглі захапіць уладу ў Іраку ў выніку ваеннага перавароту, аднак іх рэжым быў скінуты праз некалькі месяцаў. У тым жа годзе баасісты ўзялі ўладу ў Сірыі ў ходзе рэвалюцыі 8 сакавіка, якая паклала пачатак працягламу праўленню партыі ў гэтай краіне.

У 1966 годзе, пасля перавароту ў Сірыі, у ходзе якога ад улады было адхілена Нацыянальнае кіраўніцтва Баас, партыя фактычна раскалолася на дзве самастойныя арганізацыі — так званую прасірыйскую і праіракскую фракцыі, кожная з якіх пазіцыянуе сябе ў якасці законнага пераемніка арыгінальнай партыі і мае аддзяленні ў розных краінах. Першая партыя кіравала Сірыяй да 2024 года, пакуль не была зрынута ў ходзе грамадзянскай вайны. Іракскае крыло было адхілена ад улады ў 2003 годзе, але захоўвае ўплыў у шэрагах іракскай апазіцыі.

## Спасылкі 
* Сайт Нацыянальнага кіраўніцтва партыі Баас (С.Хусейна)
* Заява іракскай Баас
* Сайт партыі Баас (Б.Асада) 
* Гімн партыі Баас (у жывым выкананні)
* Сайт іракскага аддзялення прасірыйскай Баас
* Сайт еменскага аддзялення прасірыйскай Баас 
* Сайт палесцінскага аддзялення прасірыйскай Баас 
* Сайт суданскай Баас (праіракскай)
* Неафіцыйны сайт актывіста праіракскай Баас у Іарданіі

Катэгорыя:Палітычныя партыі, заснаваныя ў 1947 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 1966 годзе
Катэгорыя:Арабскі свет
Катэгорыя:Блізкі Усход
Катэгорыя:Забароненыя палітычныя партыі
Катэгорыя:Партыі аднапартыйных сістэм
Катэгорыя:Сацыялістычныя партыі
Катэгорыя:Палітычныя партыі Лівана
Катэгорыя:Антыімперыялізм
Катэгорыя:Вайна ў Іраку
Лохавыя

**Лохавыя** (*Elaeagnáceae*) — сямейства раслін парадку Ружакветныя. Жыццёвая форма — фанерафіты: дрэвы і кусты.

Адметныя асаблівасці — пакрытае лускавінкамі або валасінкамі лісце і парасткі, з-за чаго ўся расліна здаецца серабрыста-зялёнай; наяўнасць каранёвых клубянькоў з азотфіксуючымі бактэрыямі, дзякуючы чаму лохавыя могуць расці на вельмі бедных глебах.

## Батанічнае апісанне 
Парасткі часта з калючкамі.

Лісце чарговае або супраціўнае, на кароткіх хвосціках, суцэльнае і цэльнакрайняе, вечназялёнае або ападае.

Кветкі пазухавыя, адзінкавыя, у нешматкветкавых пучках або ў кароткіх гронках. У лоха кветкі двухполыя або палігамныя (двухполыя і мужчынскія), у астатніх родаў — двухдомныя, вельмі рэдка — двухполыя. Калякветнік прадстаўлены толькі чашачкай, якая ў двухполых і жаночых кветак больш ці менш трубчастая, а ў мужчынскіх кветак кубкападобная або амаль плоская.

Кветкі лоха і прадстаўнікоў роду  апыляюцца насякомымі, у абляпіхі — ветраапыляльныя.

Плод — арэшак, заключаны ў мясістую трубку-чашачку, якая засталася і разраслася.

Распаўсюджанне пладоў адбываецца птушкамі і сысунамі.

## Распаўсюджанне і экалогія 
Распаўсюджаны ў зоне ўмеранага клімату, галоўным чынам, у Заходняй Еўропе, Малой, Цэнтральнай і Паўднёва-Усходняй Азіі, на Далёкім Усходзе і ў Паўночнай Амерыцы, значна радзей — у субтропіках і тропіках. Некаторыя віды сустракаюцца ва ўсходняй частцы Аўстраліі і на астравах Зондскага архіпелага.

## Роды 
Сямейства ўключае тры роды:

* 
* 
* 

Род , які раней уключаўся ў сямейства Лохавыя, цяпер лічыцца толькі сінонімам роду .

Акрамя таго, сямейству раней належаў і род .

## Прымяненне 
Плады многіх відаў сямейства ядомыя і выкарыстоўваюцца ў ежу.

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Флора Аўстраліі
Катэгорыя:Флора Еўразіі
Катэгорыя:Сямействы раслін
Помнік Францыску Скарыну (Калінінград)

**Помнік Францыску Скарыну** — помнік у Калінінградзе, Расія. Прысвечаны беларускаму першадрукару і асветніку Францыску Скарыну, які працаваў у гэтым горадзе (тады Кёнігсбергу) пры двары прускага герцага Альбрэхта. Устаноўлены ў 2004 годзе на тэрыторыі Балтыйскага федэральнага ўніверсітэта імя Імануіла Канта па ініцыятыве нацыянальнага таварыства «Калінінградскае зямляцтва беларусаў». Аўтарам помніка з’яўляецца скульптар А. Арцімовіч

## Спасылкі 
* М. П. Чайко. З НАГОДЫ 500-ГОДДЗЯ БЕЛАРУСКАГА І ЎСХОДНЕ-СЛАВЯНСКАГА ПІСЬМЕНСТВА: ВОБРАЗ ФРАНЦЫСКА СКАРЫНЫ Ў ТВОРАХ МАНУМЕНТАЛЬНАЙ СКУЛЬПТУРЫ 

Катэгорыя:Славутасці Калінінграда
Катэгорыя:Помнікі Францыску Скарыну
Катэгорыя:2004 год у Расіі
Катэгорыя:Балтыйскі федэральны ўніверсітэт імя Імануіла Канта
Катэгорыя:Творы Анатоля Арцімовіча
Катэгорыя:Помнікі Расіі
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Калінінграда
Помнік Францыску Скарыну (Прага)

**Помнік Францыску Скарыну** — помнік у Празе, размешчаны ў Градчанах. Прысвечаны беларускаму першадрукару і асветніку Францыску Скарыну, які займаўся ў гэтым горадзе друкарскай дзейнасцю, а пасля працаваў батанікам па запрашэнні караля Фердынанда I. Устаноўлены ў 1996 годзе ў скверы паміж вуліцамі Еленя і Кеплерава. Аўтарамі помніка з’яўляюцца скульптар Э. Астаф’еў і архітэктар Ю. Казакоў.

У вобразе Ф. Скарыны спалучаюцца яго характарыстыкі і як канкрэтнага чалавека, і як сімвала беларускай культуры. У адной руцэ — пяро, у другой — пражская Біблія, разгорнутая на тытульным лісце. Постаць урачыстая і адначасова спакойная, у напружаным позірку спалучыліся інтэлектуальнасць вучонага-асветніка і цвёрдасць, перакананасць грамадскага дзеяча і патрыёта. Дэмакратычнасць і чалавечнасць вобраза прачытваецца ў жывых рысах твару, падкрэслены нізкім для такога помніка (вышыня скульптуры 2,3 м) пастаментам, натуральнасцю позы і характарам лепкі — абагульненасцю і выразнасцю прапрацоўкі дэталяў. Дастаткова камерныя памеры помніка адпавядаюць характару архітэктурнага асяроддзя.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* М. П. ЧАЙКО. З НАГОДЫ 500-ГОДДЗЯ БЕЛАРУСКАГА І ЎСХОДНЕ-СЛАВЯНСКАГА ПІСЬМЕНСТВА: ВОБРАЗ ФРАНЦЫСКА СКАРЫНЫ Ў ТВОРАХ МАНУМЕНТАЛЬНАЙ СКУЛЬПТУРЫ 

Катэгорыя:Помнікі Прагі
Катэгорыя:Помнікі Францыску Скарыну
Катэгорыя:1996 год у Чэхіі
Катэгорыя:Градчаны
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Юрыя Казакова
Катэгорыя:Творы Эдуарда Астаф’ева
Свята-Мікалаеўская царква (Чэрвень)

**Свята-Мікалаеўская царква** — мураваны праваслаўны храм у горадзе Чэрвені Мінскай вобласці.

## Гісторыя 
Будаўніцтва храма пачалося ў 1993 годзе па багаслаўленні Высокаправялебнейшага Мітрапаліта Філарэта. Асноўныя будаўнічыя працы былі скончаны ў 2003 годзе. 28 снежня 2003 года адбылося асвячэнне храма Высокаправялебнейшым Мітрапалітам Філарэтам Патрыяршым Экзархам усяе Беларусі.

## Архітэктура 
Знаходзіцца на вуліцы Мякоўскага, 2. Вырашана 4-часткавай падоўжна-восевай кампазіцыяй: прытвор-званіца, кароткая трапезная, кубападобная малітоўная зала, паўкруглая апсіда з бакавымі рызніцамі. У сілуэце пануюць 5-купалле 2-яруснай малітоўнай залы і шацёр над 8-гранным ярусам званіцы, макаўка над канічным дахам апсіды. Фасады расчлянёны арачнымі аконнымі праёмамі, крапаваны лапаткамі. Уваход вырашаны 2-слуповым арачным рундуком пад 2-схільным пакрыццём.

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі : энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Чэрвеньскага раёна
Катэгорыя:Храмы Барысаўскай епархіі
Катэгорыя:Чэрвень (горад)
Катэгорыя:2003 год у Беларусі
Катэгорыя:З’явіліся ў 2003 годзе
Чэрвеньскае благачынне

**Чэрвеньскае благачынне**, **Чэрвеньская благачынная акруга** — акруга ў Барысаўскай епархіі Беларускай праваслаўнай царквы. Аб’ядноўвае прыходы Чэрвеньскага раёна Мінскай вобласці.

## Храмы і прыходы 
# Свята-Міхайлаўская царква (Грабёнка)
# Царква Святога Георгія (Ведрыца)
# Свята-Крыжаўзвіжанская царква (Раванічы)
# Свята-Уваскрасенская царква (Ляды)
# Царква ў гонар абраза Божай Маці «Усіх Гаротных Радасць» (Заполле)
# Царква пры псіханеўралагічным доме-інтэрнаце (Чэрвень)
# Свята-Раства-Багародзіцкая царква (Іванічы)
# Свята-Мікалаеўская царква (Турэц)
# Мікалаеўская царква (Чэрвень)
# Царква Святых Апосталаў Пятра і Паўла (Валевачы)
# Свята-Казьма-Дзям’янаўская царква (Клінок)
# Царква Успення Прасвятой Божай Маці (Рудня)
# Царква Казанскай іконы Божай Маці і Свята-Георгіеўская царква (Смілавічы)

## Благачынныя настаяцелі 
Протаіерэй Віктар Карніловіч.

## Спасылкі 
* Чэрвеньскае благачынне на blagochin.ru

Катэгорыя:Рэлігія ў Чэрвеньскім раёне
Катэгорыя:Благачынныя акругі Барысаўскай епархіі
Павойнічкавыя

**Павойнічкавыя** (*Elatinaceae*) — сямейства кветкавых раслін парадку Вербакветныя.

## Распаўсюджанне 
Павойнічкі распаўсюджаныя па ўсім свеце, ад трапічных да ўмераных шырот, але найбольшай разнастайнасці дасягаюць менавіта ва ўмеранай зоне.  расце ва ўмеранай зоне і тропіках Еўразіі і Афрыкі, адзін ці два віды выяўленыя ў Амерыцы. Цэнтрам біялагічнай разнастайнасці роду *Bergia* з’яўляюцца тропікі Старога Свету, тут жа найбольшай разнастайнасці дасягае ўсё сямейства. Ні адзін род не знойдзены ў арктычных экасістэмах.

## Батанічнае апісанне 
Прадстаўнікі першага роду (павойнічак) галоўным чынам з’яўляюцца воднымі травамі, а другога — паўкустарнікамі і кустамі.

Прадстаўнікі сямейства маюць невялікія двухполыя кветкі, сабраныя ў суквецці-завіткі або адзінкавыя, з 2-5 пялёсткамі. Лісце ў мутоўках або чарговыя, з залозкамі па краях і прылісткамі. Некаторыя водныя павойнічкі маюць рэдукаваную будову, што з’яўляецца адаптацыяй да воднага асяроддзя пражывання.

## Гаспадарчае значэнне і прымяненне 
,  і  часта вырошчваюць у акварыумах.

## Роды 
Па інфармацыі базы даных *The Plant List* (на ліпень 2016) сямейства ўключае 2 роды і 57 відаў:

* , уключае 29 відаў
* , уключае 28 відаў

## Спасылкі 
* 
* Elatinaceae  in L. Watson and M. J. Dallwitz (1992 года).  The families of flowering plants: descriptions, illustrations, identification, information retrieval. 
* http://delta-intkey.com 
* http://cafe.naver.com/knowfreshwaterfish/54

Катэгорыя:Сямействы раслін
Ы.Ы.Ы.

**Ы.Ы.Ы.** — мінскі рок-гурт, створаны Васілем Шугалеем у 1989 годзе.

## Гісторыя
Створаны паэтам Васілем Шугалеем ў 1989 годзе пасля яго вяртання ў Мінск з падарожжаў па Маскве і Ленінградзе. Першае выступленне маладога калектыва ў складзе чатырох чалавек адбываецца ў Магілёве падчас першага рок-фестывалю «Рок-сырок», дзе ён нечакана займае другое месца пасля сэту з трох песень (першымі сталі «Би-2»). Пасля фестывалю з’явіўся крытычны артыкул у беларускай прэсе: «*Новы жанр — рок-клоўн Вася Шугалей з гуртом «Ы.Ы.Ы.», аднак гурт — занадта гучна сказана, ёсць толькі некалькі музыкаў, якія кепска падыгрываюць В. Шугалею*». Два наступныя гады Шугалей спрабаваў сфарміраваць стабільны склад гурта, які ў выніку дасягаў 15 чалавек і ўключаў, акрамя традыцыйных рок-інструментаў, трамбон, трубу, саксафон, ударныя і некалькі дзяўчын на бэк-вакале. Найбольшую вядомасць з творчасці гурта ў той час атрымала песня «Бу-бу». Асноўнай тэмай творчасці стала любоўная тэматыка, стыль гурта з лёгкай рукі беларускага рок-крытыка называўся «клоўн-рокам». Журналіст  вызначыў стыль калектыва, як «пата-рок» (ад слова «*паталогія*»).

Гурт удзельнічаў у навагоднім эфіры на  31 снежня 1990 года. Прыняў удзел у здымках ў культавай  у 1991 годзе. У 1991 годзе гурт запісвае свой першы альбом «Только для девочек» (). Восенню гурт выступае на фестывалі «Будь спок», які праводзіў Магілёўскі рок-клуб у залі магілёўскага тэатра лялек.

У выніку творчых пошукаў Шугалея адбываецца распад гурта і збор новага складу. У 1993 годзе калектыў рыхтуе новую праграму адмыслова для выступу на кішынёўскім рок-фестывале «Рок-индепендент», якая цалкам увайшла ў новы альбом гурта «Зелёное золото» (). Пасля гэтага гурт спыняе сваё існаванне, Шугалей пачынае займацца прадзюсінгам (працуе з гуртамі «Ляпіс Трубяцкі», «», «»).

7 сакавіка 2004 года Васіля Шугалея забілі ў маскоўскай кватэры. Былыя музыкі гурта ў 2005 годзе аднавілі альбом «Зелёное золото», які так і не пабачыў свет у 1993 годзе. Замест вакалу Шугалея на дыску запісаны голас Змітра Вайцюшкевіча. У 2010 годзе Павел Юрцэвіч ініцыяваў, запісаў і выпусціў патройны альбом памяці Васіля Шугалея — «Ы.Ы.Ы. Васька — Ж.Ы.В.!». 4 лістапада 2011 года гурт «Ы.Ы.Ы.» даў першы за 18 гадоў канцэрт у мінскай галерэі «Ў» на адкрыцці выставы графічных работ Васіля Шугалея. У якасці вакалістаў выступіў лідар гуртоў «Петля Пристрастия» і «Кассиопея» Ілля Чарапко-Самахвалаў, а таксама Аляксандр Памідораў.

## Дыскаграфія
### Студыйныя альбомы
*«Только для девочек» (1991)
*«Зелёное золото» (1993)
### Трыб’юты
*«Ы.Ы.Ы. Васька — Ж.Ы.В.!» (2010)

## Склад
*Васіль Шугалей — вакал, музыка, тэкст
*Аляксандр Ландзінскі — бубен
*Артур Гапановіч — гітара
*Аляксандр Кандрацюк — скрыпка
## Крытыка
## Літаратура
*
*
## Спасылкі
*

Катэгорыя:Рок-гурты Беларусі
Катэгорыя:Музычныя калектывы, якія з’явіліся ў 1989 годзе
Міхельсон

**Міхельсон** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты: 
* Абрам Іосіфавіч Міхельсон (1902—1971) — вучоны ў галіне уралогіі, Заслужаны дзеяч навукі БССР.
* Валянцін Васілевіч Міхельсон (1929—2010) — савецкі беларускі гаспадарчы, дзяржаўны і палітычны дзеяч.
* Іван Іванавіч Міхельсон (1740—1807) — расійскі военачальнік, генерал ад кавалерыі.
Абрам Іосіфавіч Міхельсон

**Абрам Іосіфавіч Міхельсо́н** (,  — , ) — вучоны, хірург і уролаг, доктар медыцынскіх навук (1956), прафесар (1960), Заслужаны дзеяч навукі БССР (1968).

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў Мінску. У 1928 годзе скончыў медыцынскі факультэт Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. Працаваў на Негарэльскім ўрачэбным участку і ў Койданаўскай раённай бальніцы (Мінская вобласць). У 1931—1941 і 1945—1958 гг. у Мінскім медыцынскім універсітэце, у 1941—1944 гадах у Башкірскім медыцынскім інстытуце. У 1958—1971 гадах А. І. Міхельсон на пасадзе загадчыка кафедрай уралогіі Беларускага інстытута ўдасканалення ўрачоў.

19 сакавіка 1971 года быў зверскі расстраляны ў час прыёму хворых ў паліклініцы Мінскай абласной бальніцы. Памёр 23 сакавіка 1971 года. Пахаваны ў Мінску на Усходніх могілках.

## Навуковая дзейнасць 
А. І. Міхельсону належаць навуковыя працы хірургіі, уралогіі, нефралогіі. Займаўся распрацоўкай метадаў дыягностыкі і лячэння прыроджаных захворванняў органаў мочапалавой сістэмы. Аўтар аперацыі пузырна-кішэчнага сувусця, выкарыстоўваемай у практыцы лячэння хворых на прыроджаныя анамаліі мачавога пузыра.

Сярод апублікаванага:
* Методика исследования урологических больных. 2 изд. — Мн., 1955.;
* Оперативное лечение недержания мочи на почве врождённых аномалий мочевой системы. — Мн., 1957.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Міхельсон, Абрам Іосіфавіч (доктар медыцынскіх навук; уралогія; хірургія ; 1902—1971) // Нацыянальная бібліятэка Беларусі
* 

Катэгорыя:Хірургі СССР
Катэгорыя:Уролагі СССР
Катэгорыя:Ахвяры забойстваў
Помнік Францыску Скарыну (Мінск, дворык БДУ)

**Помнік Францыску Скарыну** — помнік у Мінску, размешчаны ва ўнутраным дворыку Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. Першы помнік у сталіцы, прысвечаны беларускаму першадрукару і асветніку Францыску Скарыну. Устаноўлены ў 1999 годзе, аўтарам помніка з’яўляецца скульптар Сяргей Адашкевіч.

## Спасылкі 
* М. П. ЧАЙКО. З НАГОДЫ 500-ГОДДЗЯ БЕЛАРУСКАГА І ЎСХОДНЕ-СЛАВЯНСКАГА ПІСЬМЕНСТВА: ВОБРАЗ ФРАНЦЫСКА СКАРЫНЫ Ў ТВОРАХ МАНУМЕНТАЛЬНАЙ СКУЛЬПТУРЫ 

Катэгорыя:Помнікі Мінска
Катэгорыя:Помнікі Францыску Скарыну
Катэгорыя:1999 год у Мінску
Катэгорыя:Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт
Катэгорыя:Творы Сяргея Адашкевіча
Помнік Францыску Скарыну (Мінск, каля Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі)

**Помнік Францыску Скарыну** — помнік у Мінску, размешчаны каля галоўнага ўвахода ў Нацыянальную бібліятэку Беларусі па праспекце Незалежнасці. Другі помнік у сталіцы, прысвечаны беларускаму першадрукару і асветніку Францыску Скарыне. Устаноўлены ў 2006 годзе. Аўтарамі помніка з’яўляюцца скульптар Алесь Дранец.

## Гісторыя 
Імпульсам для ўвасаблення вобраза беларускага гуманіста XVI ст. у пластыцы стаў арганізаваны ў 1991 г. рэспубліканскі конкурс праектаў на помнік Францыску Скарыну для Мінска. За перыяд правядзення трох этапаў конкурсу вызначаліся розныя пляцоўкі пад устанаўленне помніка, сярод якіх тэрыторыя Верхняга Горада (схіл ля Свята-Духавага кафедральнага сабора), а таксама пешаходная зона перад будынкам Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі. Па выніках конкурса перамогу атрымаў зусім малады на той час скульптар Алесь Дранец. Устаноўлены перад будынкам Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі ў 2006 годзе.

Праект мастака заснаваны на аўтарскім прачытанні вобраза першадрукара. Гэта паказчык таго, што за дзесяцігоддзе, такі кароткі ў гістарычным плане адрэзак часу, у нашай краіне адбылося шмат значных змен, у тым ліку і
ў творчым асяроддзі. Прыйшло новае пакаленне скульптараў, якое атрымала магчымасць сказаць сваё гучнае слова ў манументальнай пластыцы. Кардынальна змянілася пластычная мова іх твораў, якія захавалі грунтоўнасць у распрацоўцы тэмы, але сталі ўспрымацца найперш асацыятыўнымі, сімвалічнымі, знакавымі акцэнтамі ў сучасным горадзе:

## Спасылкі 
* М. П. ЧАЙКО. З НАГОДЫ 500-ГОДДЗЯ БЕЛАРУСКАГА І ЎСХОДНЕ-СЛАВЯНСКАГА ПІСЬМЕНСТВА: ВОБРАЗ ФРАНЦЫСКА СКАРЫНЫ Ў ТВОРАХ МАНУМЕНТАЛЬНАЙ СКУЛЬПТУРЫ 

Катэгорыя:Помнікі Мінска
Катэгорыя:Помнікі Францыску Скарыну
Катэгорыя:2006 год у Мінску
Катэгорыя:Нацыянальная бібліятэка Беларусі
Катэгорыя:Праспект Незалежнасці (Мінск)
Катэгорыя:Творы Алеся Дранца
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні  Яраслава Ліневіча
Фангарэі

**Фангарэі** — партовы горад на востраве Паўночны (Новая Зеландыя). Рэгіянальны цэнтр Нортленда. Пасля адміністрацыйнай рэформы ў 1989 годзе сам горад Фангарэі быў аб’яднаны з найбліжэйшых раёнамі пад назвай акруга Фангарэі.

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Гарады Новай Зеландыі
Таўранга

**Таўранга** (, ) — горад на востраве Паўночны ў Новай Зеландыі, цэнтр рэгіёну Бей-оф-Пленты. Па дадзеных перапісу насельніцтва 2013 года — 114 789 жыхароў.

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Гарады Новай Зеландыі
Гор (Новая Зеландыя)

**Гор** () — горад і аднайменная акруга ў новазеландскім рэгіёне Саўтленд. Размешчаны за 64 км на паўночны ўсход ад Інверкаргіла і за 70 км на захад ад Балклуты. Бліжэйшыя буйныя гарады — Данідын і Інверкаргіл.

Горад падзелены ракой Матаўра на дзве часткі: Гор і Іст-Гор. Большая частка горада знаходзіцца на заходнім беразе ракі. Праз горад праходзіць чыгунка, цягнецца ад горада Данідын да Інверкаргіла (пасажырскія перавозкі былі спыненыя ў 2003 годзе).

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Джэні Шыплі, 36-ы прэм’ер-міністр Новай Зеландыі

## Крыніцы 
Катэгорыя:Гарады Новай Зеландыі
Інверкаргіл

**Інверкаргіл** — горад на Востраве Паўднёвы Новай Зеландыі, самы паўднёвы і самы заходні горад краіны і адзін з найбольш паўднёвых населеных пунктаў планеты. На мове карэннага насельніцтва краіны горад носіць назву Уаіопаі (маары: Waihōpai).

Па дадзеных 2005 г. насельніцтва горада — 48 200 жыхароў.

Джэйс Харгест Каледж, школа, размешчаная ў горадзе, з’яўляецца найбуйнейшым навучальнай установай рэгіёну. Адзіная вышэйшая навучальная ўстанова горада — Паўднёвы тэхналагічны інстытут, з’яўляецца таксама і адзінай навучальнай установай у краіне, якая прапануе бясплатную вышэйшую прафесійную адукацыю.

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Гарады Новай Зеландыі
Данідын

**Данідын** (, ) — другі па велічыні горад на Паўднёвым востраве ў Новай Зеландыі, адміністрацыйны цэнтр рэгіёну Атага.

## Гісторыя 
Заснаваны ў 1848 годзе калоніяй шатландцаў-прэсвітарыянаў. Універсітэт Атага.

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Івет Уільямс, новазеландская лёгкаатлетка

## Крыніцы 
Катэгорыя:Гарады Новай Зеландыі
Нейпір

**Нейпір** (, ) — горад на Востраве Паўночны Новай Зеландыі, цэнтр рэгіёну Хокс-Бей. Насельніцтва горада — 57 240 чалавек (2013). На мове карэннага насельніцтва краіны маары горад называецца Аўрыры (маары Ahuriri). Размешчаны на паўднёвым беразе заліва Хок.

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Гарады Новай Зеландыі
Уладзімір Міхайлавіч Рунцэвіч

**Уладзімір Рунцэвіч** (нар. 28 лютага 1953, в. Дайнава, Пухавіцкага раёна Мінскай вобласці) — беларускі паэт.

## Біяграфія 
Скончыў Салігорскі горны тэхнікум (1973). Працаваў 38 гадоў рабочым на Пухавіцкім ільнозаводзе.

Неаднаразовы ўдзельнік «Талькаўскага фэсту».

Член Саюза пісьменнікаў Беларусі з 2015 года, народнага клуба паэтаў і кампазітараў «Жывіца» ДУ «Мінскі абласны цэнтр народнай творчасці».

## Творчасць 
Першы верш быў напісаны 10 траўня 1971 года, а дэбютная публікацыя адбылася ў Пухавіцкай раённай газеце «Сцяг працы» ў ліпені 1980 года. З гэтага часу пачалося прафесійнае станаўленне як паэта. Пастаянна друкуецца ў раённай газеце і рэспубліканскай перыёдыцы. Вершы гучалі на Першым нацыянальным канале радыё, а таксама на радыёстанцыях «Сталіца», «Культура».

У 1997 годзе быў выдадзены першы паэтычны зборнік «Голас чалавека на зямлі». На аўтарскі верш ансамбль «Свята» выконвае песню «Гасціннасць». Некалькі песень на вершы напісаныя самадзейнымі кампазітарамі.

## Бібліяграфія 
* «Птушкі дзяцінства» (2006)
* «Шчасце»
* «Эрас: лірыка кахання»
* «Пасля сябе пакіну дабрыню» (2017)

## Літаратура 
## Спасылкі 
* Уладзімір Міхайлавіч Рунцэвіч на сайце «Нацыянальная лiтаратурная прэмiя» 
* Уладзімір Міхайлавіч Рунцэвіч на сайце «Сугалоссе» 

Катэгорыя:Пісьменнікі Беларусі
Катэгорыя:Беларускамоўныя пісьменнікі
Расіцавыя

**Расіцавыя** (*Droseráceae*) — сямейства двухдольных раслін, якое ўваходзіць у парадак гваздзікакветныя, якое ўключае ў сябе 3 роды існуючых насякомаедных раслін.

## Біялагічнае апісанне 
Расіцавыя — шматгадовыя карэнішчавыя балотныя або водныя травяністыя расліны, часам паўкусты, якія валодаюць характэрнымі прыстасаваннямі для лоўлі насякомых.

Лісце расіцавых чарговае, простае, суцэльнае, звычайна сабрана ў разеткі і, як правіла, пасаджаны разнастайнымі залозістымі валасінкамі, шчаціністымі вырастамі і адчувальнымі шчацінкамі.

Кветкі актынаморфныя, двухполыя, сабраны ў простыя верхакветныясуквецці.

Плод — каробачка.

## Роды 
* . Уключае адзін від — Альдраванду пухіраватую, спарадычна распаўсюджаную ва ўнутракантынентальных прыбярэжных водах усіх кліматычных паясоў Зямлі, выключаючы самыя паўночныя раёны.
* . Уключае адзін від, эндэмічны для прыбярэжных раёнаў штата Паўночная Караліна (ЗША).
* . Уключае каля 100 відаў, распаўсюджаных паўсюдна.
* †
* †
* †
* †
* †
* †

## Літаратура 
* Жизнь растений. В 6-ти т. Т. 5. Ч. 2. Цветковые растения / Под ред. А. Л. Тахтаджяна. — М.: Просвещение, 1981

## Спасылкі 
* *Droseraceae* на http://delta-intkey.com 
* *Droseraceae* in the *Flora of China*
* Links at CSDL, Texas 
*  
*   
* 


Катэгорыя:Сямействы раслін
Катэгорыя:Гваздзікакветныя
Сланаягаднікавыя

**Сланаягаднікавыя** (*Haloragáceae*) — сямейства двухдольных раслін, якое ўваходзіць у парадак Каменяломнікакветныя і ўключае ў сябе 9 родаў і каля 145 відаў. Прадстаўнікі сямейства распаўсюджаныя па ўсім зямным шары, пры гэтым найбольшая разнастайнасць відаў назіраецца ў Паўднёвым паўшар’і.

## Біялагічнае апісанне 
Сланаягаднікавыя — водныя, балотныя, часам наземныя травы, асобныя прадстаўнікі якіх набліжаюцца да паўкустарнічкаў.

Лісце чарговае, супраціўнае або кальчаковае, рознай формы і памераў.

Кветкі дробныя, анемафільныя, сабраныя ў верхавінныя суквецці або сядзячыя ў пазухах лісця, радзей аднаполыя або двухполыя.

Плады дробныя, арэхападобныя або касцянкападобныя.

## Роды 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Літаратура 
* Жизнь растений. В 6-ти т. Т. 5. Ч. 2. Цветковые растения / Под ред. А. Л. Тахтаджяна. — М.: Просвещение, 1981.

## Спасылкі 
*  
*   
* Taxa of the family in Western Australia 
*  
* *Сямейства сланаягаднікавыя (Haloragaceae)* у Біялагічнай энцыклапедыі 

Катэгорыя:Сямействы раслін
Оамару

**Оамару** — найбуйнейшы горад у Паўночным Атага на Паўднёвым востраве Новай Зеландыі, адміністрацыйны цэнтр акругі Уаітакі. Размешчаны за 80 км на поўдзень ад Тымару і за 120 км на поўнач ад Данідына, на ціхаакіянскім узбярэжжы. Праз горад праходзіць Дзяржаўная шаша 1 і Галоўная паўднёвая лінія чыгункі, якія злучаюць Оамару з Тымару і Данідынам.

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Гарады Новай Зеландыі
Вадаліснікавыя

**Вадаліснікавыя** (*Hydrophyllaceae*) — сямейства пакрытанасенных двухдольных раслін парадку .

## Апісанне 
Аднагадовыя, двухгадовыя або шматгадовыя травы. Лісце чарговае, простае, ад суцэльнага да двойчыпёрыстарассечанага.

Кветкі двухполыя, (4) 5-мерныя, сабраны ў манахазіі. Вяночак звычайна ад сіняга да фіялетавага, а таксама белага, ружовага або жоўтага колеру. Плод — каробачка.

## Таксанамія 
Сямейства ўключае 12 родаў (каля 250 відаў), распаўсюджаных у Паўночнай і на захадзе Паўднёвай Амерыкі:

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Літаратура 
* *Доброчаева Д. Н.* Cемейство водолистниковые (Hydrophyllaceae) // Жизнь растений : в 6 т. / гл. ред. А. Л. Тахтаджян. — М. : Просвещение, 1981. — Т. 5. Ч. 2 : Цветковые растения / под ред. А. Л. Тахтаджяна. — С. 393—394. — 512 с. — 300 000 экз.
* 

Катэгорыя:Сямействы раслін
*
Катэгорыя:Двухдольныя
Тымару

**Тымару** — горад і аднайменная акруга ў Новай Зеландыі. Знаходзіцца на ўсходнім, ціхаакіянскім узбярэжжы Паўднёвага вострава Новай Зеландыі, за 200 км на поўнач ад Данідына і за 160 км на поўдзень ад Крайстчэрч. Буйны горад у рэгіёне Кентэрберы, другім пасля Крайстчэрча. Тымару — цэнтр акругі Тымару. Насельніцтва — 27 200 жыхароў (на 2001 год).

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Гарады Новай Зеландыі
Даліна ценяў

«**Даліна ценяў**» () — нарвежская містычная драма 2017 года, пастаўленая Ёнасам Матсавам Гюльбрандсэнам.

Прэм’ера карціны адбылася 8 верасня 2017 года ў межах Міжнароднага кінафестывалю ў Таронта.

## Сюжэт 
Шасцігадовы Аслак жыве са сваёй маці ў маленькай вёсцы, размешчанай паміж морам і гарамі Нарвегіі. Аднойчы каля вёскі знаходзяць разадраных авечак. Дарослая частка насельніцтва лічыць, што гэта ваўкі, але Аслак упэўнены, што ў лесе жыве пярэварацень. І пасля таго, як сабака Аслака знікае без следу, ён, не доўга думаючы, сыходзіць у лес.

## Акцёрскі склад 
## Саўндтрэк 
Музычнае суправаджэнне да фільма «*Даліна ценяў*» напісаў польскі кампазітар Збігнеў Прайснер. Саўндтрэк быў намініраваны на Прыз глядацкіх сімпатый «*Сусветнай прэміі саўндтрэкаў*».

## Зноскі 
## Спасылкі 
* Даліна ценяў  на сайце «*AlloCiné*»  (на 03.07.2020)
* Даліна ценяў  на сайце «*FilmAffinity*»  (на 03.07.2020)
*   (на 03.07.2020)
*   (на 03.07.2020)
* Даліна ценяў  на сайце «*КиноПоиск*»  (на 03.07.2020)

Катэгорыя:Фільмы-драмы Нарвегіі
Катэгорыя:Фільмы, музыку да якіх напісаў Збігнеў Прайснер
Катэгорыя:Фільмы на нарвежскай мове
Абій Ахмед Алі

**Абій Ахмед Алі** (, ) — Прэм’ер-міністр Эфіопіі з красавіка 2018 года. Лаўрэат Нобелеўскай прэміі міру (2019). Першы Прэм’ер-міністр Эфіопіі, які належыць да народа арома, пратэстант па веравызнанні.

Адразу пасля ўступлення на пасаду Прэм’ер-міністра падпісаў мірную дэкларацыю з Эрытрэяй. У ліпені 2018 года пагадзіўся перадаць спрэчныя зямельныя тэрыторыі Эрытрэі і *«пачаць новую эру міру і дружбы»*. Такім чынам ён спыніў 20-гадовую вайну паміж дзвюма краінамі.

У кастрычніку 2021 года афіцыйна прынёс прысягу на другі пяцігадовы тэрмін.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Прэм’ер-міністры Эфіопіі
Мікалай Андрыянавіч Міхін

**Мікалай Андрыянавіч Мі́хін** ( — ) — вучоны ў галіне ветэрынарнай мікрабіялогіі, доктар ветэрынарных навук (1936), прафесар (1919). Першы рэктар Маскоўскага ветэрынарнага інстытута.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў горадзе  (Чавускі павет, Магілёўская губерня Расійскай імперыі, зараз у Магілёўскай вобласці Беларусі). У 1896 годзе скончыў Юр’еўскі (Дэрпцкі) ветэрынарны інстытут. Працаваў у ветэрынарнай лабараторыі Міністэрства ўнутраных спраў Расійскай імперыі, ветэрынарным ўрачом у Херсонскай губерні, стажыраваўся за мяжой, выкладаў у Варшаўскім ветэрынарным інстытуце, займаў пасаду начальніка Ветэрынарнага ўпраўлення МУС. У 1919 годзе прызначаны першым рэктарам Маскоўскага ветэрынарнага інстытута. Потым займаў пасаду загадчыка кафедрай мікрабіялогіі ў ім.

## Навуковая дзейнасць 
М. А. Мiхіну належаць навуковы працы па імуналогіі і бактэрыялогіі. Адкрыў узбуджальніка лептасірозу буйной рагатай жывёлы, распрацаваў методыкі прыгатавання шэрагу вакцын і сываратак. Яму таксама належаць працы па сібірскай язве і шаленству. Аўтар першага ў СССР падручніка па мікрабіялогіі для ветэрынарных вышэйшых навучальных устаноў: *Курс частной микробиологии для ветеринарных врачей и студентов — М.—Л., 1926.*

## Літаратура 
*  — С. 487.
* 

## Спасылкі 
* История кафедры микробиологии ФГБОУ ВО МГАВМиБ — МВА имени К. И. Скрябина 

Катэгорыя:Ветэрынары Расійскай імперыі
Катэгорыя:Ветэрынары СССР
Катэгорыя:Мікрабіёлагі СССР
Катэгорыя:Рэктары Маскоўскай акадэміі ветэрынарнай медыцыны і біятэхналогіі
Катэгорыя:Мікрабіёлагі Расійскай імперыі
Смалявіцкае благачынне

**Смалявіцкае благачынне**, **Смалявіцкая благачынная акруга** — акруга ў Барысаўскай епархіі Беларускай праваслаўнай царквы. Аб’ядноўвае прыходы Смалявіцкага раёна Мінскай вобласці.

## Гісторыя 
13 мая 2017 года на сходзе духавенства Смалявіцкага благачыння епіскап Барысаўскі і Мар’інагорскі Веніямін абвясціў указ пра падзел Смалявіцкай благачыннай акругі на два благачынні — Жодзінскае і Смалявіцкае.

## Храмы 
# Свята-Дабравешчанская царква і базыльянскі кляштар (Малыя Ляды)
# Іаана-Багаслоўская царква (Дамашаны)
# Царква Покрыва Прасвятой Багародзіцы (Волма)
# Свята-Міхайлаўская царква (Дзяхань)
# Свята-Казьма-Дзям’янаўская царква (Драчкава)
# Свята-Георгіеўская царква (Забалоцце)
# Царква ў гонар Раства Хрыстова (Задомля)
# Царква Раства Прасвятой Багародзіцы (Пятровічы)
# Свята-Пакроўская царква (Азярыцкая Слабада)
# Свята-Дабравешчанская царква (Слабодка)
# Спаса-Узнясенская царква (Смалявічы)
# Царква ў гонар абраза Божай Маці Мінскай (Смалявічы)
# Свята-Мікалаеўская царква (Смалявічы)
# Царква ў гонар Уводзін у храм Прасвятой Багародзіцы (Усяж)
# Успенская капліца (Сутокі)

## Благачынныя настаяцелі 
* Протаіерэй Ілля Ганчарук

## Спасылкі 
* Смалявіцкае благачынне на borisoveparhia.by

Катэгорыя:Рэлігія ў Смалявіцкім раёне
Катэгорыя:Благачынныя акругі Барысаўскай епархіі
Каітаія

**Каітаія**  — горад на востраве Паўночны (Новая Зеландыя), у рэгіёне Нортленд, прыкладна за 160 км на паўночны захад ад горада Фангарэі. Самы паўночны горад Новай Зеландыі. Клімат субтрапічны. Першы місіянерскі цэнтр у Каітаія з’явіўся ў 1834 годзе. Па дадзеных 2001 года колькасць насельніцтва горада складала 5151 чалавек. Галоўныя галіны гаспадаркі — турызм, лясная гаспадарка, сельская гаспадарка (вырошчванне авакада, вінаграду). У горадзе дзейнічае аэрапорт.

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Гарады Новай Зеландыі
Акайхау

**Акайхау** — горад на востраве Паўночны (Новая Зеландыя), у рэгіёне Нортленд. Знаходзіцца ля паўночнага ўзбярэжжа возера Амаперэ. 29 кастрычніка 1923 года да горада Акайхау была даведзена чыгунка, якая злучыла яго з горадам Окленд. Акайхау з’яўляўся самай паўночнай чыгуначнай платформай Новай Зеландыі. Аднак 1 лістапада 1987 года чыгуначная лінія была зачынена.

## Насельніцтва 
Па дадзеных 2001 года колькасць насельніцтва горада складала 687 чалавек (у 1996 годзе — 642 чалавека).

## Гарады-пабрацімы 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Гарады Новай Зеландыі
Сітападобныя

**Сітападобныя** (Juncaginaceae)&nbsp;— сямейства травяністых раслін парадку .

## Апісанне 
Мнагалетнікі (рэдка аднагадовыя) без апушэння, з карэнішчамі, прамыя, выпускаюць квітнеючыя сцёблы. Лісце разеткай або паблізу аснавання сцябла, лінейнае, вузкае, суцэльнае, сядзячае для, з паралельнымі пражылкамі. Кветкі больш-менш радыяльна сіметрычныя. Плод прадстаўляе сабой каробачку. Апыленне адбываецца з дапамогай ветру.

## Распаўсюджанне 
Сямейства-касмапаліт (распаўсюджанне ад Арктыкі да трапічных зон і ад ўзроўню мора да вялікіх вышынь), у значнай ступені прыбярэжнае. Расліны часта засяляюць забалочаныя (часам засоленыя) месцы.

## Роды 
*  Endl.
*  Bonpl.
*  Willd.
*  L.

## Галерэя 

Lilaeascilloides.jpg|
Flora Antarctica Plate CXXVIII.jpg|
Triglochin maritimun1.jpg|

## Спасылкі 
* Angiosperm Phylogeny Website 
* Germplasm Resources Information Network (GRIN) 
* Euro+Med PlantBase 
* Flora of NW Europe 


Катэгорыя:Сямействы раслін
Нью-Плімут (Новая Зеландыя)

**Нью-Плімут** () — горад і порт на заходнім узбярэжжы вострава Паўночны Новай Зеландыі, цэнтр раёна Таранакі. Па дадзеных перапісу насельніцтва 2001 г. насельніцтва горада — 48 500 чалавек, а агульнае насельніцтва горада і прылеглых раёнаў — 66 600 чалавек.

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Гарады Новай Зеландыі
Уангануі

**Уангануі** — горад і аднайменная акруга ў новазеландскім рэгіёне Манавату-Уангануі. размешчаны на беразе бухты Таранакі, недалёка ад вусця аднайменнай ракі. Горад знаходзіцца прыкладна за 200 км на поўнач ад Уэлінгтана і за 75 км на паўночны захад ад Палмерстан-Норта. Большая частка Уангануі размешчана на паўночна-заходнім беразе ракі, хоць частка прыгарадаў знаходзіцца на процілеглым беразе.

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Гарады Новай Зеландыі
Палушнікавыя (сямейства)

**Палушнікавыя** (*Isoetaceae*) — сямейства вышэйшых споравых раслін парадку .

## Апісанне 
Прадстаўнікоў сямейства можна разглядаць альбо як шматгадовыя травяністыя расліны, якія захавалі здольнасць да другаснага росту і патаўшчэння восевых органаў, альбо як дрэвы-карлікі. Сцёблы пакарочаныя, вертыкальна арыентаваныя, негалінаваныя або дыхатамічна галінаваныя (род тахтаджанадокса), пры аснове становяцца лопасцевымі і фарміруюць моцна спрошчаныя рызафоры. Характэрна наяўнасць бакавой мерыстэмы, якую часта памылкова называюць камбіем. Вонкі гэтая мерыстэма прадукуе багатую парэнхіму другаснай кары, а ўнутр — значна меншую колькасць ксілемы і (або) флаэмы і (або) парэнхімы, што часта залежыць ад віду і ўзросту расліны. Карані прыдаткавыя, фарміруюцца на рызафорах (у выкапнёвых) або эндагенна з ніжніх барознаў сцябла і галінуюцца дыхатамічна. Лісце простае, спіральна размешчанае, сабранае на верхавіне сцябла ў разетку, пласцінка ліста ў ніжняй частцы пашыраная, з лігулай, да верхавіны звужваецца. Спарангіі двух тыпаў (мікра- і мегаспарангіі), масіўныя, унутры падзеленыя на камеры поўнымі або частковымі перагародкамі, размешчаны зверху ў паглыбленнях асновы лісця (спарафілаў); стробілы не фарміруюцца. Гаметафіты раздзельнаполыя, моцна рэдукаваны

## Пашырэнне 
Сямейства ўзнікла ў пермскі перыяд і існуе да цяперашняга часу. Уключае звыш 100 відаў, якія жывуць цяпер і распаўсюджаны касмапалітна з цэнтрам разнастайнасці ў Паўднёвай Амерыцы. У Беларусі сустракаюцца  і .

## Віды 
Па інфармацыі базы дадзеных *The Plant List* (на ліпень 2016) сямейства  уключае ў сябе 4 роды і 93 віды:

* *Calamaria*, уключае 7 відаў
* , манатыпны род, прадстаўнік:

:* 

* , манатыпны род, прадстаўнік:

:* 

* , уключае 84 віды

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Палушнікавыя
Катэгорыя:Сямействы раслін
Хейстынгс (Новая Зеландыя)

**Хейстынгс**  — горад і аднайменная акруга ў новазеландскім рэгіёне Хокс-Бей, размешчаны за 20 км ад горада Нейпір. Паводле перапісу насельніцтва 2006 года, насельніцтва акругі Хейстынгс — 70 842 чалавека. Часцяком пры складанні статыстычных дадзеных горад аб’ядноўваецца з Нейпірам, агульная колькасць якіх складае звыш 120 тысяч чалавек, што робіць іх пятым па колькасці гарадскім утварэннем у Новай Зеландыі.

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Гарады Новай Зеландыі
Таўпа (горад)

**Таўпа** — горад на Востраве Паўночны Новай Зеландыі, размешчаны на паўночна-ўсходнім узбярэжжы возера з аднайменнай назвай. Па дадзеных перапісу насельніцтва 2001 г. насельніцтва горада — 20 310 чалавек. На поўнач ад горада размяшчаецца найбуйнейшая ў краіне геатэрмальная электрастанцыя. Лясная індустрыя і турызм з’яўляюцца асноўнымі галінамі эканомікі горада.

Катэгорыя:Гарады Новай Зеландыі
Плывунцовыя

**Плывунцовыя** (*Lentibulariáceae*) — сямейства двухдольных раслін, якое ўваходзіць у парадак Ясноткакветныя, якое ўключае ў сябе 3 роды і больш за 180 відаў. Прадстаўнікі сямейства распаўсюджаныя па ўсім зямным шары. Усе віды сямейства — насякомаедныя расліны.

## Біялагічнае апісанне 
Плывунцовыя — шматгадовыя і аднагадовыя наземныя, радзей эпіфітныя травы з чарговым ці сабраным у разеткі лісцем, якое расце ў вадзе, на балотах, у вільготных месцах.

Кветкі зігаморфныя, двухполыя, адзінкавыя або сабраныя ў гронкападобныя або каласападобныя суквецці.

Плод — аднагнёздавая каробачка шарападобнай або яйкападобнай формы. Насенне дробнае з дрэнна развітым эндаспермам.

## Роды 
Па інфармацыі базы дадзеных *The Plant List*, сямейства ўключае ў сябе 4 роды і 312 відаў:

* 
* 
* 
* 

## Літаратура 
* Жизнь растений. В 6-ти т. Т. 5. Ч. 2. Цветковые растения / Под ред. А. Л. Тахтаджяна. — М.: Просвещение, 1981

Катэгорыя:Сямействы раслін
Бленем

**Бленем** — горад на Паўднёвым востраве ў Новай Зеландыі, адміністрацыйны цэнтр рэгіёну Марлбара. Размешчаны за 28 км ад Піктана. Адзін з буйных гарадоў ўсходняга ўзбярэжжа. У горадзе ёсць Музей-парк з шырокай гістарычнай калекцыяй, плошча Сеймур з некалькімі гістарычнымі славутасцямі, парк Палард з калекцыяй руж, садам камелій.

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Гарады Новай Зеландыі
Свята-Мікалаеўская царква (Смалявічы)

**Свята-Мікалаеўская царква** — мураваны праваслаўны храм у горадзе Смалявічах Мінскай вобласці. 

## Гісторыя 
Пабудавана ў пачатку XXI стагоддзя з цэглы.

## Архітэктура 
Знаходзіцца ў цэнтры горада. Вырашана па каноне 4-часткавага храма 2-й палавіны 19 ст.: 2-ярусная (васьмярык на чацверыку) шатровая званіца з макаўкай, кароткая трапезная, кубападобная малітоўная зала, завершана над шатровым дахам цыбулепадобнай галоўкай, апсіда з рызніцамі. Фасады расчлянёны вузкімі арачнымі аконнымі праёмамі з броўкамі, крапаваны лапаткамі.

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі : энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4
 
Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Смалявіцкага раёна
Катэгорыя:Храмы Барысаўскай епархіі
Катэгорыя:Храмы Смалявічаў