Іван Мазепа

{{Дзяржаўны дзеяч
|імя      = Іван Сцяпанавіч Мазепа
|арыгінал імя = 
|выява = Portret Mazepa.jpg
|шырыня = 
|герб = Alex K Ivan Mazepa.svg
|подпіс герба = Герб Мазепы
|пасада=Гетман Войска Запарожскага абодвух бакоў Дняпра 
|сцяг = Flag of the Cossack Hetmanate.svg
|парадак = 12
|перыядпачатак = 4 жніўня 1687
|перыядканец =  1709
|папярэднік = Іван Самайловіч
|пераемнік = Піліп Орлік (у выгнанні),Іван Ільіч Скарападскі
|партыя =
|дата нараджэння = 
|месца нараджэння = 
|дата смерці = 
|месца смерці = 
|пахаваны=Царква Святога Юрыя, Галац
|аўтограф=Ivan Mazepa Signature.svg
|бацька=
|маці=
|жонка=
|дзеці=дачка (памерла ў дзяцінстве)
|веравызнанне=праваслаўе
|узнагароды={ style="background: transparent"
   
}
}}
**Іван Мазепа — Іва́н Сцяпа́навіч Мазе́па-Калядзінскі** (укр.: *Іва́н Степа́нович Мазе́па-Колединський*, ; 20 сакавіка 1639 — ) — гетман Украіны ў 1687—1709 гг.

Спачатку падтрымліваў супрацоўніцтва з Масквой, але палітыка Пятра I ва Украіне ў перыяд Паўночнай вайны прывяла да разрыва Мазепы з Расіяй. У 1708 годзе дамовіўся з Карлам XII пра далучэнне да антымаскоўскай кааліцыі. Пасля паражэння шведскай арміі пад Палтавай эміграваў. Памёр у Бендэрах (цяпер Малдова), пахаваны ў Галаце (цяпер Румынія).

Мазепа быў адлучаны ад царквы за здраду клятве, якая была дадзена на крыжы і Евангеллі, а таксама за шэраг іншых супрацьцаркоўных дзеянняў. Шматлікія звяртанні ўкраінскіх культурных і палітычных дзеячаў у ХХ стагоддзі аб скасаванні анафемы Мазепе, у тым ліку апошняя за часам (2008 год) адозва прэзідэнта Віктара Юшчанкі да РПЦ не дала ніякіх вынікаў.

## Вобраз у культуры 
Вобраз гетмана сучаснымі ўкраінскімі ўладамі ўключаны ў лік нацыянальных героеў Украіны. На яго айчыне ў 2008 годзе яму адкрыты помнік, у Кіеве імем Мазепы названая вуліца, у 2016 годзе помнік адкрыты ў Палтаве.

У свой час Мазепа падтрымліваў развіццё навукі і царквы на ўкраінскіх землях. Дзякуючы яго ахвяраванням былі збудаваныя шмат цэркваў і сабораў у Кіеве і іншых гарадах Украіны, што з’яўляюцца цяпер іх акрасай. Менавіта пры Мазепе Кіева-Магілянскі калегіум набыў статусу акадэміі, што дзейнічае і зараз.

Гістарычныя падзеі навакол і сама асоба Івана Мазепы натхнялі шмат якіх мастакоў літаратуры і музыкі. Вобраз Мазепы адлюстраваны ў творах наступных аўтараў:
* Лорд Байран — *Мазепа*, паэма (1818)
* Аляксандр Пушкін — Палтава , паэма (1828—1829)
* Віктор Гюго — *Мазепа*, паэма (1829)
* Юліуш Славацкі — *Мазепа*, паэма (1840)
* Ферэнц Ліст — *Мазепа*, сімфанічная паэма (1851)
* Пётр Чайкоўскі — *Мазепа*, опера (1881—1883)
* Михаел Балфе. «Старонкавая» кантата. (1861)
* Тарас Шаўчэнка — розныя вершы
* Кандрат Рылееў

У 2001 годзе рэжысёрам Юрыем Ільенкам быў зняты фільм «Малітва за гетмана Мазепу»

«Маzепа fest» — назва штогадовага рок-фестываля, які стартаваў 6 чэрвеня 2003 года ў Палтаве.

Вобраз Мазепы замацаваны на купюры ўкраінскай нацыянальнай грашовай адзінкі — грыўня (10 грывень).

## Галерэя 

Выява:10-Hryvnia-2005-front.jpg|10-грыўневая купюра

## Спасылкі 

Катэгорыя:Гетманы Украіны
Катэгорыя:Удзельнікі Паўночнай вайны
Катэгорыя:Выпускнікі Кіева-Магілянскай акадэміі
Катэгорыя:Адлучаныя ад царквы
Катэгорыя:Пахаваныя ў Румыніі
Катэгорыя:Перабежчыкі
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Кіеўскай вобласці
Катэгорыя:Памерлі ў Малдове