4-я гвардзейская ваенная база

**4-я гвардзейская ваенная база** — фарміраванне (злучэнне, ваенная база) Сухапутных войск Узброеных Сіл Расійскай Федэрацыі на тэрыторыі часткова прызнанай Рэспублікі Паўднёвая Асеція.

Умоўнае найменне — вайсковая часць № 66431 (в/ч 66431). Скарочанае найменне — **4 гв. вб**. Поўнае сапраўднае найменне — **4-я гвардзейская Вапнярска-Берлінская Чырванасцяжная, ордэнаў Суворава і Кутузава ваенная база**.

4-я вайсковая база — важны аб’ект расійскай вайсковай прысутнасці на Каўказе, створаны для падтрымкі незалежнасці часткова прызнанай Рэспублікі Паўднёвая Асеція і прасоўвання расійскіх інтарэсаў у Закаўказзе. База размешчана ў горадзе Цхінвалі і пасёлку Джава.

Дзень часці — 1 лютага.

## Перадгісторыя 
Пасля грузіна-паўднёваасяцінскай вайны 1991—1992 гадоў на падставе Дагамыскага пагаднення была створана Змешаная кантрольная камісія. Пад яе кантролем з 1993 па 2008 год на тэрыторыі Паўднёвай Асеціі размяшчаліся лёгкаўзброеныя Змешаныя сілы па падтрыманні міру (ЗСПМ; тры батальёны — расійскі, грузінскі і асецінскі), у Цхінвалі была размешчана місія назіральнікаў ад АБСЕ. Акрамя ЗСПМ, існаванне іншых узброеных фарміраванняў на тэрыторыі канфлікту пагадненнем не дапускаецца.

З 2006 года грузінскія ўлады абвінавачвалі расійскі бок у пачатку будаўніцтва буйной вайсковай базы ў Джаве. У адказ на абвінавачванні асецінскія ўлады заяўлялі аб будаўніцтве «кемпінга для турыстаў». Да пачатку вайны 2008 года, паводле інфармацыі грузінскага боку (у прыватнасці паводле меркавання, агучанага кіраўніком грузінскага МУС Вано Мерабішвілі), база ўжо функцыянавала; 12 жніўня верталётную пляцоўку базы наведаў журналіст Аркадзь Бабчанка. Па заяве былога саветніка прэзідэнта РФ Андрэя Іларыёнава, база ў Джаве ўжывалася для размяшчэння расійскай вайсковай тэхнікі яшчэ з 2003 года — у тым ліку дзякуючы таму, што місія назіральнікаў АБСЕ не мела туды доступу.

У 2008 годзе падчас расійска-грузінскай вайны грузінскія міратворцы са складу Аб’яднанага штаба ЗСПМ пакінулі штаб у Цхінвалі, грузінскі батальён выйшаў з-пад камандавання ЗСПМ, а расійскі і асецінскі батальёны былі прызнаны Грузіяй акупацыйнымі сіламі. Пасля вайны рушыла ўслед прызнанне Рэспублікі Паўднёвая Асеція з боку Расіі, а ЗСПМ спынілі сваё існаванне. У студзені 2009 года ПАСЕ ў сваёй рэзалюцыі асудзіла будаўніцтва Расіяй новых вайсковых баз у Паўднёвай Асеціі.

## Гісторыя 
Афіцыйна база была сфарміравана 1 лютага 2009 года на базе 693-га гвардзейскага і 135-га мотастралковых палкоў 19-й мотастралковай дывізіі. 7 красавіка 2010 года міністрамі абароны Расіі Анатолем Сердзюковым і Паўднёвай Асеціі Юрыем Танаевым было падпісана Пагадненне аб аб’яднанай расійскай ваеннай базе на тэрыторыі Паўднёвай Асеціі.

У адпаведнасці з расійска-паўднёваасяцінскім пагадненнем у склад аб’яднанай ваеннай базы ўвайшлі былыя міратворчыя аб’екты ў Цхінвалі, палігон у Дзарцэме, ваенны гарадок і авіябаза ў Джаве, ваенны гарадок (для раскватаравання радыёлакацыйнай роты) за 4 км на поўнач ад Цхінвалі, аэрадром сумеснага базавання ў былым паселішчы Курта, ваенны палігон у Дзарцэме. Усе аб’екты меркавалася выкарыстоўваць сумесна Узброенымі Сіламі Расіі і Узброенымі сіламі Паўднёвай Асеціі, аплата арэнды базы не прадугледжвалася. Тэрмін функцыянавання базы — 49 гадоў, з магчымасцю аўтаматычнага падаўжэння на наступныя 15-гадовыя перыяды.

16 снежня 2011 года 4-й гвардзейскай ваеннай базе ўручаны Георгіеўскі сцяг і граматы Прэзідэнта Расійскай Федэрацыі.

База падпарадкавана камандаванню Паўднёвай ваеннай акругі Расійскай Федэрацыі. На 2011 год найноўшым узбраеннем на базе з’яўляўся дывізіён аператыўна-тактычнага ракетнага комплексу «Точка-У» і дывізіён рэактыўных сістэм залпавага агню «Смерч». Міністэрства замежных спраў Грузіі лічыла, што Расія размясціла на тэрыторыі Паўднёвай Асеціі зенітна-ракетны комплекс супрацьпаветранай абароны С-300, аднак Міністэрства абароны Расіі гэта адмаўляла.

Агульная колькасць дыслакаваных у Паўднёвай Асеціі расійскіх войск складала каля 4000 чалавек (на 2011 год). На ўзбраенні мелася 40 танкаў Т-72А, 120 баявых машын пяхоты БМП-2, 36 самаходных гаўбіц 2С3 «Акацыя», 12 мінамётаў 2С12 «Сані», 14 баявых машын РСЗА «Град». У 2012 годзе планавалася фарміраванне ў складзе базы так званага «асецінскага батальёна», набранага з ліку грамадзян Паўднёвай Асеціі. 

У сакавіку 2022, пасля пачатку ўварвання Расіі на Украіну, асабісты склад двух батальённа-тактычных груп базы (каля 300 вайскоўцаў) адмовіўся ад удзелу ў баявых дзеяннях на тэрыторыі Украіны.

## Склад 
Склад на 2017 год:

* упраўленне;
* 1-ы мотастралковы батальён;
* 2-і мотастралковы батальён;
* 3-і мотастралковы батальён;
* танкавы батальён;
* 1-ы гаўбічны самаходна-артылерыйскі дывізіён;
* 2-і гаўбічны самаходна-артылерыйскі дывізіён;
* рэактыўны артылерыйскі дывізіён;
* супрацьтанкавы артылерыйскі дывізіён;
* зенітны ракетна-артылерыйскі дывізіён;
* разведвальны батальён;
* інжынерна-сапёрны батальён;
* батальён кіравання (сувязі);
* рамонтна-аднаўленчы батальён;
* батальён матэрыяльнага забеспячэння;
* стралковая рота (снайпераў);
* рота БПЛА;
* рота РХБЗ;
* рота РЭБ;
* каменданцкая рота;
* медыцынская рота;
* батарэя кіравання і артылерыйскай разведкі (начальніка артылерыі);
* узвод кіравання і радыёлакацыйнай разведкі (начальніка супрацьпаветранай абароны);
* узвод кіравання (начальніка разведвальнага аддзялення);
* узвод інструктараў;
* палігон;
* аркестр.

## Камандзіры 
* лютага 2009 — кастрычнік 2013 — гвардыі генерал-маёр Шушукін Аляксандр Валер'евіч
* кастрычнік 2013 — верасень 2016 — гвардыі палкоўнік Палішчук Міхаіл Іванавіч
* верасень 2016 — верасень 2020 — гвардыі палкоўнік Краўцоў Аляксандр Аляксандравіч
* з кастрычніка 2020 — гвардыі генерал-маёр Вязоўскі Раман Юр'евіч

## Крыніцы 
Катэгорыя:Воінскія часці, узнагароджаныя ордэнам Кутузава III ступені
Катэгорыя:Воінскія часці, узнагароджаныя ордэнам Суворава III ступені
Катэгорыя:Воінскія часці, узнагароджаныя ордэнам Чырвонага Сцяга
Катэгорыя:Савецкая гвардыя
Катэгорыя:Старонкі з недагледжанымі перакладамі
Катэгорыя:Расійская ваенная прысутнасць за мяжой