4 снежня

**4 снежня** — трыста трыццаць восьмы (трыста трыццаць дзевяты ў высакосны год) дзень года па Грыгарыянскім календары.
__NOTOC__

## Падзеі 
, 1919]]
* 771: Карл Вялікі стаў адзінаўладным правіцелем Франкскага каралеўства.
* 1154: Англійскі кардынал Нікалас Брэйкспір абраны Папам Рымскім Адрыянам IV.
* 1563: Скончыўся Трыдзенскі сабор Каталіцкай царквы, які з перапынкамі доўжыўся 18 год.
* 1674: Французскія езуіты заснавалі Чыкага.
* 1808: Напалеон скасаваў Інквізіцыю ў Іспаніі.
* 1918: Прэзідэнт ЗША Вудра Вільсан адплыў у Еўропу для удзелу ў Версальскай мірнай канферэнцыі — упершыню найвышэйшая асоба ЗША выехала за межы краіны.
* 1939: У складзе БССР былі ўтвораны Баранавіцкая, Беластоцкая, Брэсцкая, Вілейская і Пінская вобласці.
* 1948: У СССР зарэгістравана вынаходніцтва І. Брукам і Б. Рамеевым лічбавай электроннай вылічальнай машыны.
* 1971: Пад час канцэрту Фрэнка Запы спалена казіно ў Монтрэ, падзея увекавечана ў песні гурта Deep Purple «Smoke on the Water» (*Дым над вадою*).
* 1977: Прэзідэнт Цэнтральнаафрыканскай Рэспублікі Жан-Бедэль Бакаса каранаваны як імператар Бакаса I.
* 1989: Генеральная Асамблея ААН ухваліла Міжнародную канвенцыю аб барацьбе з вярбоўкаю, выкарыстаннем, фінансаваннем і навучаннем наймітаў.
* 1989: У Маскве кіраўнікі Балгарыі, Венгрыі, ГДР, Польшчы і СССР асудзілі ўвод іх войскаў у Чэхаславакію ў жніўні 1968 г.
* 1997: У Атаве 125 краін падпісалі Канвенцыю аб забароне ўжывання, назапашвання, вырабу і перадачы супрацьпяхотных мін і аб іх знішчэнні (адмовіліся падпісаць гэты дакумент, сярод іншых, Кітай, Расія, ЗША).
* 2008: Выйшаў апошні нумар газеты «Наша ніва», надрукаваны тарашкевіцай.
* 2010: 23-я цырымонія прысуджэння Еўрапейскай кінапрэміі адбылася ў Таліне, лідарам па колькасці ўзнагарод стала кінастужка «Прывід пяра».

## Нарадзіліся 
* 34: Аўл Персій Флак, рымскі паэт-сатырык
* 1595: Жан Шаплен, французскі пісьменнік, тэарэтык літаратуры, адзін з арганізатараў і першых членаў Французскай акадэміі
* 1750: Анры Грэгуар, дзеяч Вялікай французскай рэвалюцыі
* 1825: Аляксей Пляшчэеў, рускі пісьменнік, петрашавец
* 1854: Васо Абашыдзэ, грузінскі акцёр і рэжысёр
* 1866: Васіль Кандзінскі, расійскі мастак, тэарэтык абстракцыянізму
* 1871: Фрыдрых Эберт, 1-ы рэйхсканцлер Веймарскай рэспублікі
* 1875: Райнер Марыя Рыльке, нямецкі паэт
* 1883: Фелічэ Казараці, італьянскі мастак
* 1892: Франсіска Франка, іспанскі дыктатар
* 1911: Ісак Давідовіч, беларускі жывапісец і графік.
* 1921: Дзіна Дурбін, канада-амерыканская кінаактрыса
* 1930: Жаклін дзю Б'еф, французская фігурыстка
* 1933: Ежы Ахманскі, польскі гісторык
* 1949: Джэф Брыджэс, амерыканскі акцёр
* 1964: Марыса Тамей, амерыканская актрыса, лаўрэат прэміі «Оскар»

## Памерлі 
]]
* 771: Карламан, кароль франкаў
* 1131: Амар Хаям, персідскі і таджыкскі паэт, матэматык, філосаф
* 1334: Ян XXII, Папа Рымскі
* 1533: Васіль III, вялікі князь маскоўскі
* 1679: Томас Гобс, англійскі філосаф-матэрыяліст і матэматык
* 1680: Томас Бартолін (старэйшы), дацкі анатам, які адкрыў лімфатычную сістэму чалавека
* 1732: Джон Гай, англійскі паэт і драматург
* 1773: Антон Ласенка, расійскі мастак
* 1798: Луіджы Гальвані, італьянскі фізік і ўрач
* 1850: Уільям Сцёрджэн, брытанскі фізік
* 1893: Джон Тындал, англійскі фізік, які растлумачыў, чаму ў неба блакітны колер (нар: 1820)
* 1900: Вільгельм Лейбль, нямецкі мастак
* 1932: Густаў Майрынк, аўстрыйскі пісьменнік
* 1935: Шарль Рышэ, французскі фізіёлаг. Лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіялогіі і медыцыне
* 1945: Томас Хант Морган, амерыканскі біёлаг, генетык (нар: 1866)
* 1957: Леў Дашкевіч, беларускі фотамастак (нар. 12.2.1882)
* 1976: Томі Болін, амерыканскі гітарыст (нар: 1951)
* 1980: Вольга Галіна, беларуская актрыса (нар. 11.3.1899)
* 1987: Рубен Мамулян, амерыканскі кінарэжысёр армянского паходжання  (нар.&nbsp;1897)
* 1993: Фрэнк Запа, амерыканскі рок-музыка
* 2017: Алі Абдула Салех, апошні прэзідэнт Паўночнага Емена і першы прэзідэнт краіны пасля аб'яднання (нар. 21.3.1942)

## Святкуюць 
* У праваслаўных цэрквах (паводле юліянскага календара) — свята Увядзення ў Храм Найсвяцейшай Багародзіцы
* : Дзень фермера
* : Дзень Ваенна-марскога флота
* : Дзень шахцёра
* : Дзень аховы навакольнага асароддзя
* : Дзень Джорджа Тупоу I

С04