open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Эскадраны мінаносец Carabine

**Эскадраны мінаносец Carabine** — адзін з 20 эсмінцаў тыпу Arquebuse, пабудаваных для французскага флоту ў першым дзесяцігоддзі XX стагоддзя.

## Літаратура 
*
*
*
* 
* 

## Спасылкі 
*The *Arquebuse* class on navypedia.org 

Катэгорыя:Эскадраныя мінаносцы Францыі тыпу Arquebuse
Катэгорыя:Эскадраныя мінаносцы Францыі ў Першай сусветнай вайне
Мінская тэлевежа

** Мінская тэлевежа** — тэлевежа ў Мінску. Размешчана па вуліцы Камуністычная, 6, за будынкам Тэлецэнтра Цэнтральнага тэлебачання Беларусі (АНТ, СТБ)

## Гісторыя 
З 1 студзеня 1956 г. з мінскай тэлевежы пачала ажыццяўляцца трансляцыя Рэспубліканскай тэлевізійнай студыі. Радыус дзеяння ўпэўненага прыёму дасягаў 70 км.

6 кастрычніка 1967 года Мінскі тэлецэнтр упершыню прыняў па радыёрэлейнай лініі поўны каляровы тэлевізійны сігнал з Масквы па сістэме СЕКАМ-3Б., хоць у той час у Мінску было толькі 5 каляровых тэлевізараў, два з якіх былі пастаўлены на Мінскім тэлецэнтры для кантролю за радыёрэлейнай лініяй і эфірам. З 13 верасня 1974 тэлецэнтр рэгулярна вядзе каляровыя перадачы.

Да 1976 года  радыётэлевізійны перадавальны цэнтр быў вынесены за горад і вежа стала выкарыстоўвацца толькі для працы перасоўных тэлевізійных станцый і перадачы праграм з Мінска на новы цэнтр. Было выкарыстоўваць яе яшчэ і для стварэння ў сталіцы рэспубліканскай радыётэлефоннай сувязі. Для гэтага вышку ўкарацілі амаль на 40 метраў, правёўшы раніцай 13 ліпеня ўнікальную аперацыю — над вежай павіс верталёт, мантажнікі замацавалі тросы і праз хвіліну машына, падняўшы секцыю, перанесла яе на спецыяльна абсталяваную пляцоўку ў раёне Камсамольскага возера. Хоць дэмантаж можна было здзейсніць і пры дапамозе «паўзучага» крана, які выкарыстоўваўся ў такіх выпадках, але на гэта б спатрэбілася шмат часу і падняць шматтонны груз на такую вышыню было практычна немагчыма. Таму ўпершыню ў Мінску гэту аперацыю ўзяў на сябе верталёт «МІ-10К», прызначаны для мантажных прац (выконваў гэту працу вопытны маскоўскі экіпаж у складзе Ф. Бялушкіна, Селіверстава, Правалава і вядучага інжынера А. Чубарава). Далей, на вышыні каля 160 метраў была змантавана пляцоўка дыяметрам у 20 метраў, якая складалася з 8 пяцітонавых пялёсткаў, на якой усталявалі антэны, неабходныя для працы новага віду сувязі.

## Тэхнічная інфармацыя 
* першапачатковая вышыня — 200 м.
* вышыня ў даны час — 176 м.
* верхняя пляцоўка — 160 м.

## Спасылкі 
* Пра праект будаўніцтва мінскай тэлевежы  // Твая сталіца — Мінск

Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Мінска
Катэгорыя:Тэлевежы
Катэгорыя:Камуністычная вуліца (Мінск)
Мацей з Карэліч

**Мацей з Карэліч**, або **Матэвуш** — беларускі скрыпач сярэдзіны XVIII ст. Нарадзіўся ў Карэлічах (цяпер у Гродзенскай вобласці). Прыгонны М. К. Радзівіла Рыбанькі, першая скрыпка яго прыдворнай капэлы. Адукацыю атрымаў у італьянскіх музыкантаў (паводле слоў магната, «яго навука дорага каштавала»).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Скрыпачы паводле алфавіта
Катэгорыя:Скрыпачы Беларусі
Катэгорыя:Скрыпачы  XVIII стагоддзя
Катэгорыя:Прыгонныя музыканты
Юзафоўскі сельсавет

Назву **Юзафо́ўскі сельсавет** маюць:

* Юзафоўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Дрысенскага раёна Віцебскай вобласці
* Юзафоўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Шаркаўшчынскага раёна Маладзечанскай вобласці
Траешчына II (прыпыначны пункт)

**Траешчына II** () — пасажырскі прыпыначны пункт Кіеўскага чыгуначнага вузла Паўднёва-Заходняй чыгункі. На прыпыначным пункце спыняюцца толькі цягніка гарадской электрычкі.

Катэгорыя:Чыгуначныя станцыі і платформы Кіева
Караваеві Дачы (прыпыначны пункт)

**Караваеві Дачы** () — пасажырскі прыпыначны пункт Кіеўскага чыгуначнага вузла Паўднёва-Заходняй чыгункі. Прыпыначны пункт гарадской электрычкі. Абслугоўвае электрацягніка міжабласных і прыгарадных зносін.

Катэгорыя:Чыгуначныя станцыі і платформы Кіева
Вакзальна (прыпыначны пункт)

**Вакзальна** (; да 18 студзень 2024 — * Піўнічна*) — прыгарадныя Паўночныя платформы вакзала станцыі Кіеў-Пасажырскі Паўднёва-Заходняй чыгункі.  

Катэгорыя:Чыгуначныя станцыі і платформы Кіева
Пылыпчэ (Барышыўскі раён)

**Пылыпчэ** () — вёска ў Барышыўскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Барышыўскага раёна
Восіп Ягоравіч Барташэвіч

**Восіп Ягоравіч Барташэвіч** (? — , Вільня) — доктар медыцыны, пісьменнік.

## Біяграфія 
Па заканчэнні Санкт-Пецярбургскай медыка-хірургічнай акадэміі, ён служыў спачатку пры віленскім губернатары і віленскім губернскім праўленні, затым у віцебскай медыцынскай ўправе і нарэшце, інспектарам урачэбных упраў: пскоўскай (1857—1859) і валынскай (1859—1869).

## Навуковая дзейнасць 
8 сакавіка 1847 года ў Віцебску ён, упершыню на тэрыторыі сучаснай Беларусі, выканаў аперацыю пад .

Яму належыць дысертацыя: «De laryngitide pscudomembranacea» (СПб., 1847 г.).

## Літаратура 
* 
*  Русские врачи-писатели : Вып. 1-[2] : [Тетр. 1-5] / Л. Ф. Змеев. — СПб., 1886—1889. — Вып. 1 : До 1863 г. : [Тетр. 1]. — 1886. — 184 с. — Тетр. 2 : [До 1863 г.]. — 1886. — 182 с. — [Тетр. 3] : [До 1863 г.]. — 1887. — 77 c. — Тетр. 4 : С 1863. — 207 с. — Тетр. 5 : С 1863. — 1889. — 220 с.

Катэгорыя:Медыкі Беларусі
Катэгорыя:Хірургі Беларусі
Катэгорыя:Постаці беларускай аховы здароўя
Катэгорыя:Медыкі Расіі
Катэгорыя:Постаці расійскай аховы здароўя
Катэгорыя:Постаці ўкраінскай аховы здароўя
Катэгорыя:Медыкі Украіны
Катэгорыя:Пскоўскія губернскія ўрачэбныя інспектары
Катэгорыя:Валынскія губернскія ўрачэбныя інспектары
Віктар Адольфавіч Галагорскі

**Віктар Адольфавіч Галагорскі** () — выбітны расійскі анэстэзіёлаг-рэаніматолаг. Доктар медыцынскіх навук (1966), прафесар (1973). Лаўрэат Дзяржаўнай прэміі Расійскай Федэрацыі, Заслужаны дзеяч навуки Расійскай Федэрацыі (1998).

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў Адэсе. Бацька Адольф Сяргеевіч Галагорскі (1896-1971), дацэнт кафедры акушэрства і гінекалогіі Адэскага медыцынскага інстытута. У 1953 скончыў Адэскі медыцынскі інстытут. З 1956 года працаваў у 2-м Маскоўскім медыцынскім інстытуце. З 1971 года загадчык навукова-даследчай лабараторыі анэстэзіялогіі і рэаніматалогіі.

## Навуковая дзейнасць 
Дыяпазон навуковых інтарэсаў прафесара В. А. Галагорскага вельмі шырокі і ахоплівае найбольш актуальныя праблемы анестэзіялогіі і інтэнсіўнай тэрапіі:

* уплыў анестэтыкаў на розныя функцыі арганізма,
* ацэнка анестэзіялагічнай рызыкі,
* метадалагічныя аспекты клінічнай анестэзіялогіі,
* дыхальная недастатковасць і штучная вентыляцыя лёгкіх.

Асаблівае значэнне мае ўклад В. А. Галагорскага ў вывучэнне сіндрому , , , праблемы інфекцыі ў хірургіі і . Яго па праве можна лічыць піянерам у распрацоўцы гэтых напрамкаў анестэзіялогіі і рэаніматалогіі і стваральнікам навуковай школы.

### Асобныя творы 
В. А. Галагорскі аўтар больш за 260 прац, у тым ліку шэрагу манаграфій і глаў у кіраўніцтвах. Пад кіраўніцтвам Віктара Адольфавіч выканана і абаронена 6 доктарскіх і 32 кандыдацкіх дысертацыі.

* Доктарская дысертацыя на тэму «Асноўныя кампаненты сучаснай камбінаванай анестэзіі».
* Потенцированный наркоз в хирургической клинике (соавт.). – М., 1963

## Спасылкі 
* ГОЛОГОРСКИЙ Виктор Адольфович 

Катэгорыя:Постаці расійскай анэстэзіялогіі
Катэгорыя:Педагогі Расіі
Катэгорыя:Постаці расійскай рэаніматалогіі
Катэгорыя:Выпускнікі Адэскага нацыянальнага медыцынскага ўніверсітэта
Бабічэўка (Шумяцкі раён)

**Бабічэўка** () — вёска ў Шумяцкім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Студзянецкага сельскага паселішча.

## Гісторыя 
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Бабічэўка абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.

Катэгорыя:Населеныя пункты Шумяцкага раёна
Студзянец (Шумяцкі раён)

**Студзянец** () — вёска ў Шумяцкім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр Студзянецкага сельскага паселішча.

## Гісторыя 
У часы Вялікага Княства Літоўскага вёска ўваходзіла ў склад Мсціслаўскага ваяводства.

### Пад уладай Расійскай імперыі 
У выніку першага падзелу Рэчы Паспалітай (1772 год) Студзянец апынуўся ў складзе Расійскай імперыі.

У 1762—1772 гадах на ўзвышаным беразе рэчкі размяшчалася шляхецкая сядзіба Асмалоўскага. У яго маёнтак уваходзілі драўляны панскі дом, касцёл, купальня, выкладзеная цэглай, плаціна, праз якую праходзіла дарога Шумячы — Мсціслаў, падземны таемны ход даўжынёй каля 70 м, шмат ворнай зямлі, выпасаў, лесу.

Пасля паўстання 1863—1864 гадоў касцёл быў пераабсталяваны ў праваслаўны храм Архангела Міхаіла. Адначасова былі асвечаныя дзеючыя могілкі.

Могілак за ўсю гісторыю існавання вёскі было тры. Першыя — на краі вёскі. З левага боку дарогі на Шумячы. Гэтая могілкі былі ў паганскія часы. Пра гэта сведчаць шмат вяковыя хвоі, якіх, па расказах старажылаў, да пачатку Другой сусветнай вайны налічвалася каля 16. Другія — месца, дзе зараз знаходзіцца помнік воінам, загінулым падчас Другой сусветнай вайны ў 1939—1945 гадах. Сведкі гэтаму — шэсць груба абчасаных з каменя крыжоў. Паводле падання, гэта могілкі часоў хрышчэння Русі.

У 1817 годзе ў вёсцы было створанае вайсковае паселішча, тут быў батальён Полацкага пяхотнага палка.

Паводле афіцыйных звестак на 1866 год беларусы складалі 94,7 % насельніцтва.

### XX стагоддзе 
У «Спісе населеных месцаў…» запісана: «сяло Студзянец размяшчалася на тракце і ўваходзіла ў склад Загусцінскай воласці Клімавіцкага павета Магілёўскай губерні».

25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвешчана часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. З 1 студзеня 1919 года ў адпаведнасці з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі вёска ўвайшла ў склад БССР, але 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.

У 1929 годзе з частак тэрыторый былога Клімавіцкага і Мсціслаўскага паветаў Магілёўскай губерні і Рослаўльскага павета Смаленскай губерні быў утвораны Шумяцкі раён, куды і ўвайшла вёска Студзянец.

Катэгорыя:Населеныя пункты Шумяцкага раёна
Сакалянка (Шумяцкі раён)

**Сакалянка** () — вёска ў Шумяцкім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Студзянецкага сельскага паселішча.

## Вядомыя асобы 
* Еўдакія Ільінічна Уралава (1902—1985) — беларускі савецкі дзяржаўны і партыйны дзеяч.

Катэгорыя:Населеныя пункты Шумяцкага раёна
Зімоніна

**Зімоніна** () — вёска ў Шумяцкім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Надзейкавіцкага сельскага паселішча. Размешчана ў паўднёва-заходняй частцы Смаленскай вобласці за 35 км на захад ад Шумяч, на правым беразе Астра. Па Астры праходзіць мяжа з Беларуссю.

## Гісторыя 
Мясцовасць заселена прынамсі з XI ст. За 1 км на паўднёвы ўсход ад вёскі, ва ўрочышчы "Стракайлы", курганны могільнік ХІ - пачатку ХІІІ ст. -- на правым карэнным беразе Астра, захавалася 38 насыпаў акруглай формы, вышынёй 0,35-3,5 м і дыяметрам 5-15 м, частка курганаў пашкоджана ямамі. 

У Вялікім Княстве Літоўскім вёска Мсціслаўскага ваяводства. 

Пасля першага падзелу Рэчы Паспалітай (1772) у складзе Расійскай імперыі. У 1780 годзе ў Зімоніна размяшчалася сядзіба надворнага саветніка С. Ф. Камара. Станам на 1866 год 94,7% жыхароў вёскі складалі беларусы. У канцы XIX ст. належала памешчыку Стракайла. У маёнтку быў млын і бровар.

Паводле Трэцяй Устаўной граматай ад 25 сакавіка 1918 года, вёска ў складзе Беларускай Народнай Рэспублікі. З 1 студзеня 1919 года, паводле пастановы І з’езда КП(б) Беларусі, увайшла ў склад БССР, але 16 студзеня 1919 года разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі перададзена ў склад РСФСР.

У 1938 годзе разбураны мясцовы касцёл.

Захаваліся рэшткі парку з ліпавымі алеямі і пасадкамі бэзу.

Катэгорыя:Населеныя пункты Шумяцкага раёна
Кіеў-Валынскі

**Кіеў-Валынскі** () — вузлавая участковая станцыя першага класа Кіеўскага чыгуначнага вузла Паўднёва-Заходняй чыгункі. Прыпыначны пункт гарадской электрычкі.

Катэгорыя:Чыгуначныя станцыі і платформы Кіева
Савейкаўскі сельсавет

**Саве́йкаўскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Дрысенскага раёна Віцебскай вобласці. Цэнтр — вёска Савейкі.

Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Асвейскага раёна Полацкай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы з 26 ліпеня 1930 года ў Асвейскім раёне БССР, з 21 чэрвеня 1935 года — Полацкай акругі, з 20 лютага 1938 года — Віцебскай вобласці, з 20 верасня 1944 года — Полацкай вобласці, з 8 студзеня 1954 года — Віцебскай вобласці. З 8 жніўня 1959 года ў складзе Дрысенскага раёна. 20 мая 1960 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Сенькаўскага сельсавета.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Верхнядзвінскага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Асвейскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1960 годзе
Accent

**Гродзенская пальчаткавая фірма «Accent» ААТ** () — беларуская кампанія па вытворчасці , якая размешчана ў Гродна.

## Гісторыя 
Створана ў 1967 годзе. За ўвесь час працы прадпрыемства яго прадукцыя — жаночыя і мужчынскія пальчаткі, дзіцячыя рукавічкі.

Працоўны калектыў фармаваўся дзесяцігоддзямі. Гарадзенскія пальчаткі рэалізуюцца на тэрыторыі краін СНД, на еўрапейскім рынку. У 2005 годзе на прадпрыемстве ўкаранёна міжнародная сістэма менеджменту якасці СТБ ISO 9001.

Аб’ём выпуску прадукцыі — больш за 300 тысяч пар пальчатак ў год, больш за 200 мадэляў пальчатачна-рукавічных вырабаў.

Пальчаткі ў групе «Elite», вырабляюцца асобнымі партыямі з старанна адсартаванай скуры высокай якасці. Сыравіну для пальчатак са скуры авечкі пастаўляе фірма «Pittards plc» (Англія). Прадукуюцца таксама пальчаткі са скуры казы, аленя, трыкатажныя.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Прадпрыемствы Гродна
Катэгорыя:Прадпрыемствы лёгкай прамысловасці Беларусі
Дружба (Шумяцкі раён)

**Дружба** (; да 1963 года **Чартоўшчына**) — вёска ў Шумяцкім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Надзейкавіцкага сельскага паселішча.

## Геаграфія 
Вёска акружана балотамі. Балота на ўсход за 1 кіламетр ад вёскі, у бок Грынеўшчыны, называецца Лешнеўскім. Лешнеўскае балота летам 2003 года моцна выгарэла. На адлегласці каля двух кіламетраў ад вёскі ў бок Бедні распасціраецца Белае балота. Мінчыхіна балота знаходзіцца за кіламетр ад вёскі, па дарозе на Яўкіна. У Мінчыхіным балоце раней бралі торф, зараз тарфяныя ямы запоўненыя вадой, людзі туды не ходзяць.

У напрамку на Яўкіна былі хутары Нясцярэнка, Карпаў, Хімушкін, Панаськін, Маханькоў, Раманенка, Белякоў, Ягорушкін. У напрамку вёскі Караблёва былі хутары Яшын, Міхееў, Галееўцаў. Хутары Маркін, Нілянкоў, Фралоў, Арцёмаў размяшчаліся ля Арцёмава балота.

Чырвоны дом — месца паблізу Арцёмава балота (называлі так дом з-за чырвонай чарапіцы, якой быў накрыты дах). Фралоў равок — роў каля былога хутара селяніна Фралова ў бок Бедні за паўкіламетра ад вёскі. Старыя могілкі — размешчаны на грудзе за дамамі роду Карпавых і Галееўцавых. Згодна з паданнем на гэтым месцы людзі захоўвалі сваіх блізкіх яшчэ 700 гадоў таму.

## Гісторыя 
У часы Вялікага Княства Літоўскага вёска ўваходзіла ў склад Мсціслаўскага ваяводства.

### Пад уладай Расійскай імперыі 
У выніку першага падзелу Рэчы Паспалітай (1772 год) Чартоўшчына апынулася ў складзе Расійскай імперыі.

Паводле афіцыйных звестак на 1866 год беларусы складалі 94,7 % насельніцтва.

### Найноўны час 
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвешчана часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. З 1 студзеня 1919 года ў адпаведнасці з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі вёска ўвайшла ў склад БССР, але 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.

У 1963 годзе ўказам Прэзідыума Вярхоўнага Савета РСФСР вёска Чартоўшчына Шумяцкага сельскага раёна была перайменавана ў вёску Дружба.

Катэгорыя:Населеныя пункты Шумяцкага раёна
Катэгорыя:Перайменаваныя населеныя пункты Расіі
Дарныця (чыгуначная станцыя)

**Дарныця** () — пазакласная двухсістэмная сартавальная чыгуначная станцыя ў Дарныцкім раёне горада Кіева, тэрмінал прыгарадных зносін. З 4 кастрычніка 2011 года - адна з прыпынкаў гарадской электрычкі.

Катэгорыя:Чыгуначныя станцыі і платформы Кіева
Кіеў-Ліскы

**Кіеў-Ліскы** () — прамежкавая станцыя 1 класа Паўднёва-Заходняй чыгункі. Станцыя ўзнікла ў пачатку 1990-х гадоў, у сувязі са стварэннем на месцы грузавога двара станцыі Дарныця Украінскага дзяржаўнага цэнтра транспартнага сэрвісу «Ліскы». Мае выгляд адгалінаванні на поўнач ад сартавальнай парку Лескы ст. Дарныця.

Катэгорыя:Чыгуначныя станцыі і платформы Кіева
Яўкынэ

**Яўкынэ** () — вёска ў Баштанскім раёне Мікалаеўскай вобласці Украіны. Вёска Яўкынэ была населена ў 1812 годзе дзяржаўнымі сялянамі-беларусамі з Магілёўскай губерні і называлася вёскай Лібрантава.  
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Мікалаеўскай вобласці
Галагайын

**Галагайын** () — сяло ў складзе Сабірабадскага раёна Азербайджана.

Катэгорыя:Населеныя пункты Азербайджана
Мідленд (Тэхас)

**Мідленд** () — горад у ЗША, размешчаны ў заходне-цэнтральнай частцы штата Тэхас. Адміністрацыйны цэнтр акругі Мідленд. Насельніцтва — 111 147 чал. па ацэнцы на 2010 год. Разам з Адэсай утварае агламерацыю «Мідленд-Адэса». Цэнтр нафтаздабываючай і нафтаперапрацоўчай прамысловасці.

## Гарады-пабрацімы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарады Тэхаса
Амарыла

**Амарыла** () — горад на поўдні ЗША, размешчаны ў паўночнай частцы штата Тэхас, на вышыні каля 1100 метраў над узроўнем мора. Адміністрацыйны цэнтр акругі Потэр. З’яўляецца 14-м па колькасці горадам Тэхаса (196 429 чалавек паводле ацэнкі на 2013 год). Важны прамысловы цэнтр паўночнага Тэхаса. Міжнародны аэрапорт. Заснаваны ў 1887 годзе як чыгуначная станцыя (на чыгуначнай лініі «Форт-Уэрт-Дэнвер»).
## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Рык Даглас Хасбанд

Катэгорыя:Гарады Тэхаса
Арлінгтан

**Арлінгтан**:
* Арлінгтан (акруга)
* Арлінгтан (Тэнесі)
* Арлінгтан (Тэхас)
Уічыта-Фолс

**Уічыта-Фолс** () — горад на поўдні ЗША, у штаце Тэхас, на рацэ Уічыта. Насельніцтва 107 000 чалавек (2006). Цэнтр сельскагаспадарчага (бавоўнік, збожжавыя) і нафтаздабываючага раёна. Нафтаперапрацоўчая, хімічная, харчовая, шкляная, электратэхнічная прамысловасць; вытворчасць горнага абсталявання.

## Памятныя мясціны 
* Самы маленькі небаскроб у свеце

## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Рэкс Тылерсан

Катэгорыя:Гарады Тэхаса
Сяргей Несцеравіч Іваноў

**Сяргей Несцеравіч Івано́ў** (, Валынцава, Горацкі павет, Магілёўская губерня, Расійская імперыя — ) — беларускі вучоны ў галіне глебазнаўства, доктар сельскагаспадарчых навук (1958), член-карэспандэнт Акадэміі навук БССР (1961), Акадэміі сельскагаспадарчых навук БССР (1959—1961), прафесар (1958). Заслужаны дзеяч навукі БССР (1975). Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў вёсцы Валынцава (зараз у  Магілёўскай вобласці Беларусі). У 1926 годзе скончыў прафесійна-тэхнічную і агульнаадукацыйную школу ў Оршы. У 1932 годзе скончыў Беларускую сельскагаспадарчую акадэмію і паступіў у аспірантуру Усесаюзнага інстытута ўгнаенняў і аграглебазнаўства. У 1936 годзе абараніў кандыдацкую дысертацыю на тэму «Абменная здольнасць глеб у залежнасці ад рэакцыі асяроддзя, роду і канцэнтрацыі катыёнаў»).

У 1945—1958 гг. С. Н. Іваноў зноў на пасадзе загадчыка лабараторыяй у Інстытуце сацыялістычнай сельскай гаспадаркі. З 1958 года ў Беларускім НДІ глебазнаўства і аграхіміі: у 1958—1962 гг. — загадчык лабараторыяй, у 1962—1970 гг. — дырэктар, з 1970 года — загадчык лабараторыяй фізікахіміі глеб і радыеактыўных ізатопаў. У 1957 годзе абараніў доктарскую дысертацыю на тэму «Фізіка-хімічны рэжым фасфатаў, торфаў і дзярнова-падзолістых глеб» у Глебавым інстытуце імя В. В. Дакучаева.

Памёр 22 ліпеня 1994 года.

## Навуковая дзейнасць 
Вучонаму належаць навуковы працы па даследаваннях абменных рэакцый катыёнаў і аніёнаў у глебе, вызначэнні ролі вокіслаў жалеза і алюмінію ў сорбцыі фасфат-іёнаў глебамі, торфам і глінамі, вывучэнні каліевага жыўлення раслін. Пад яго кіраўніцтвам распрацаваны метады вывучэння калійнага жыўлення раслін з дапамогай радыеактыўных ізатопаў рубідыю Rb і Rb. Падрыхтаваў 24 кандыдаты навук.

Аўтар больш за 140 навуковых прац, у тым ліку 2 манаграфій. Сярод апублікаванага:
* Обменная способность почв в зависимости от реакции среды, рода и концентрации катионов / АН БССР, Инт соц. с.-х.— Минск: Издательство АН БССР, 1938.;
* Физико-химический режим фосфатов торфов и дерново-подзолистых почв. — Мн., 1962.;
* Количественные закономерности питания растений из удобрений на дерново-подзолистых почвах // Агрохимия. 1972. № 6.;
* Способ определения ёмкости поглощения фосфора и калия дерново-подзолистыми и торфяно-болотными почвами. — Мн., 1982. (у сааўтарстве).

## Узнагароды 
* Ордэн Айчыннай вайны I ступені
* Ордэн Айчыннай вайны II ступені
* два ордэны «Знак Пашаны»
* медалі
* Дзяржаўная прэмія БССР (1976)

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Член-корреспондент ИВАНОВ Сергей Нестерович // Нацыянальная акадэмія навук Беларусі
* Сяргей Несцеравіч Іваноў у базе даных «История белорусской науки в лицах» Цэнтральнай навуковай бібліятэкі імя Якуба Коласа НАН Беларусі 
* Иванов Сергей Нестерович: Документ о награде // Память народа
* 

Катэгорыя:Выпускнікі Беларускай дзяржаўнай сельскагаспадарчай акадэміі
Катэгорыя:Глебазнаўцы СССР
Катэгорыя:Глебазнаўцы Беларусі
Катэгорыя:Акадэмікі Акадэміі сельскагаспадарчых навук БССР
Катэгорыя:Удзельнікі Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Афіцэры СССР
Адэская плошча (Кіеў)

**Адэская плошча** () — плошча ў Галасііўскім раёне горада Кіева, жылы масіў Тэрэмкы-І.

Катэгорыя:Плошчы Кіева
Марфа (Тэхас)

**Марфа** () — горад на захадзе штата Тэхас (ЗША), прыкладна за 270 км на паўднёвы ўсход ад Эль-Паса і за 570 км на захад ад Сан-Антоніа. З’яўляецца акруговым цэнтрам акругі Прэсідыа. Паводле перапісу 2010 года насельніцтва Марфы складала 1981 чалавек. Заснаваны ў 1883 годзе як чыгуначны прыпынак.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Гарады Тэхаса
Вакзальна плошча (Кіеў)

**Вакзальна плошча** () — плошча ў Салам’янскім раёне горада Кіева, каля чыгунвчнага вакзала станцыі Кіеў-Пасажырскі.

Катэгорыя:Плошчы Кіева
Браўнсвіл (Тэхас)

**Браўнсвіл** () — горад у ЗША, у штаце Тэхас. Цэнтр акругі Камеран. Браўнсвіл — 15-ы па велічыні горад у Тэхасе і 129-ы па велічыні ў Злучаных Штатах. Насельніцтва 139 722 чалавек паводле перапісу 2000 года.

## Насельніцтва 
## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Крыс Крыстоферсан, амерыканскі кантры-спявак, акцёр
## Гарады-пабрацімы 
Катэгорыя:Гарады Тэхаса
Мыхайліўска плошча (Кіеў)

**Мыхайліўска плошча** () — плошча ў Шаўчэнкаўскім раёне горада Кіева, у гістарычнай мясцовасці старога Кіева.

## Панарама плошчы 
Катэгорыя:Плошчы Кіева
Бабруйск—Дакар

**«Бабруйск—Дакар»** () — беларускі мастацкі фільм, зняты у 2014 годзе.
## Сюжэт 
Сяргей — просты хлопец з Бабруйска, аматар футбола, рыбалкі і адпачынку з сябрамі. Юля — круты хакер з Масквы. Аднойчы яна ўрываецца ў яго мернае існаванне і ставіць усё з ног на галаву. Наперадзе іх чакаюць небяспечныя прыгоды і сапраўдныя выпрабаванні, якія крута зменяць жыццё.
## У ролях 
## Здымачная група 
*рэжысёр — Аляксандр Дзебалюк

## Спасылкі 
* «Бабруйск—Дакар»  на сайце *КиноПоиск* 

Катэгорыя:Фільмы Беларусі
Чарнігаў (станцыя)

**Станцыя Чарнігаў** () — чыгуначная станцыя Паўднёва-Заходняй чыгункі, размешчаны ў горадзе Чарнігаве ва Украіне.

## Гісторыя 
Будаўніцтва чыгункі ў Чарнігаве пачалося ў 1895 г. з пабудовы вузкакалейкі да г. Круты.

Катэгорыя:Станцыі Паўднёва-Заходняй чыгункі
Катэгорыя:Чарнігаў
Паўднёва-Заходняя чыгунка

**Паўднёва-Заходняя чыгунка** () -- адна з найстарэйшых чыгунак Украіны. Упраўленне Паўднёва-Заходняй чыгункі размяшчаецца ў Кіеве.

1 снежня 2015 года пачалася гаспадарчая дзейнасць ААТ «Укрзалызныця»; дзяржаўнае тэрытарыяльна-галіновае аб'яднанне «Паўднёва-Заходняя чыгунка» страціла статус юрыдычнай асобы і працягнула дзейнасць як рэгіянальны філіял.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Чыгуначны транспарт Украіны
Катэгорыя:Кампаніі Украіны
Дагавор аб ліквідацыі ракет сярэдняй і меншай далёкасці

**Дагавор аб ліквідацыі ракет сярэдняй і меншай далёкасці** (ДРСМД, РСМД) — дагавор паміж СССР і ЗША, падпісаны Міхаілам Гарбачовым і Рональдам Рэйганам 8 снежня 1987 года падчас савецка-амерыканскай сустрэчы на вышэйшым узроўні ў Вашынгтоне. Дагавор набыў моц 1 чэрвеня 1988 года. Дагавор упершыню ў гісторыі дазволіў ліквідаваць цэлы клас узбраенняў: бакі абавязаліся знішчыць усе комплексы балістычных і крылатых ракет наземнага базавання сярэдняй (1000-5500 км) і меншай (ад 500 да 1000 км) далёкасці, а таксама не вырабляць, не выпрабоўваць і не разгортваць такія ракеты ў будучыні.

У адпаведнасці з Дагаворам бакі на працягу трох гадоў павінны былі знішчыць усе пускавыя ўстаноўкі і ракеты наземнага базавання з радыусам дзеяння ад 500 да 5500 кіламетраў, уключаючы ракеты як на еўрапейскай, так і на азіяцкай тэрыторыі СССР. Дагавор прадугледжваў працэдуры праверкі інспектарамі, што павінны былі сачыць за знішчэннем ракет процілеглага боку.

Да падпісання Дагавора ў ЗША балістычныя ракеты класіфікаваліся на міжкантынентальныя (звыш 5000 км), сярэдняй (ад 500 да 5000 км) і малой (ад 150 да 500 км) далёкасці. У СССР да сярэдзіны 1980-х былі яшчэ аператыўна-тактычныя ракеты (ад 1 да 500 кіламетраў). У ЗША тактычныя (аператыўна-тактычныя) ракеты мелі далёкасць палёту ад 1 да 150 кіламетраў. У 1987 годзе, з падпісаннем Дагавора, была канчаткова ўстаноўлена новая класіфікацыя.

Згодна з арт. 3 Дагавора, знішчэнню падлягалі:

* ракеты сярэдняй далёкасці
** СССР — РСД-10 «Піянер», «Р-12», «Р-14» (па класіфікацыі НАТА, «SS-20», «SS-4» і «SS-5» адпаведна) і крылатыя ракеты наземнага базавання РК-55 (па класіфікацыі НАТА — SSC-X-4 «Slingshot»);
** ЗША — «Першынг-2» і «BGM-109G» (крылатая ракета Tomahawk наземнага базавання);
* ракеты малой далёкасці
** СССР — «АТР-22 „Тэмп-З“» і АТР-23 «Ока» («SS-12» і «SS-23»);
** ЗША — «Першынг-1А».

Да чэрвеня 1991 года дагавор быў выкананы: СССР знішчыў 1846 ракетных комплексаў (з іх каля паловы — ракеты, якія не знаходзіліся на баявым дзяжурстве); ЗША — 846 комплексаў.

У 2018 годзе Дональд Трамп заявіў, што Расія парушае ДРСМД і абвясціў аб выхадзе яго краіны з гэтага дагавора. 1 лютага 2019 года Дзяржсакратар ЗША Майк Пампеа абвясціў, што Злучаныя Штаты з 2 лютага пачнуць працэс дэнансацыі Дагавора аб ліквідацыі ракет сярэдняй і меншай далёкасці . 2 жніўня ён канчаткова  спыніў сваё дзеянне.

## Гл. таксама 
* Савецка-амерыканскія адносіны

Катэгорыя:Халодная вайна
Катэгорыя:Міжнародныя дагаворы
Катэгорыя:Ядзерная зброя
Катэгорыя:Міжнародныя дагаворы СССР
Катэгорыя:Міжнародныя дагаворы ЗША
Катэгорыя:Дагаворы аб абмежаванні ўзбраенняў
Катэгорыя:Перабудова
Катэгорыя:Падзеі 1987 года
Катэгорыя:Падзеі 2019 года
Польская акадэмія навук

, месцазнаходжанне некалькіх інстытутаў I аддзялення ПАН, Варшава, вул. Новы Свят. Адміністрацыя акадэміі размяшчаецца ў палацы культуры і навукі.]]

**Польская акадэмія навук** (, ПАН)&nbsp;— дзяржаўная акадэмія навук Польшчы, што з’яўляецца з аднаго боку, на ўзор Французскай акадэміі навук, установай, якія спалучае польскіх
вучоных, а з іншага&nbsp;— сеткай кіраваных з цэнтра дзяржаўных навуковых інстытутаў, галоўным задачай якіх з’яўляецца правядзенне навуковых даследаванняў на высокім узроўні.

## Гісторыя 
Заснаваць ПАН было вырашана на I кангрэсе польскай навукі (29.06-2.07.1951). Гэта рашэнне было звязана з ліквідацыяй Польскай акадэміі ведаў () і Варшаўскага навуковага таварыства (). Была ўтворана паводле статуту пра Польскую акадэмію навук ад 30 кастрычніка 1951&nbsp;года, і яе палітычнай задачай быў кантроль вучонага асяроддзя. Спачатку была толькі аб’яднаннем вучоных, аднак, у 1960&nbsp;годзе была ператворана ў цэнтральную ўрадавую арганізацыю, які загадвае навукай у Польшчы і кіруе сеткай інстытутаў. У 1990&nbsp;годзе ПАН страціла статус урадавай арганізацыі. Функцыі кантролю навукі на ўрадавым узроўні прыняў на сябе Камітэт навуковых даследаванняў.
]]

### Прэзідэнты 
* Ян Багдан Дэмбоўскі (1952—1956)
* Тадэвуш Катарбінскі (1957—1962)
* Януш Грашкоўскі (1962—1971)
* Уладзімеж Тшэбятоўскі (1971—1977)
* Вітольд Новацкі (1977—1980)
* Аляксандр Гейштар (1980—1983)
* Ян Караль Кастшэўскі (1984—1990)
* Аляксандр Гейштар (1990 — 31 снежня 1992)
* Лешак Кузьніцкі (1 студзеня 1993 — 31 снежня 1998)
* Міраслаў Масакоўскі (1 студзеня 1999 — 26 снежня 2001)
* Ежы Каладзейчак (16 студзеня 2002 — 31 сакавіка 2003, в. а. прэзідэнта)
* Анджэй Лягоцкі (1 красавіка 2003 — 31 снежня 2006)
* Міхал Клябер (1 студзеня 2007 — 19 сакавіка 2015)
* Ежы Душынскі (з 19 сакавіка 2015)

## ПАН як сетка інстытутаў 
ПАН таксама сеткай некалькіх дзесяткаў НДІ. Фармальна падпарадкоўваюцца кіраўнікам тэматычных аддзяленняў ПАН і фінансуюцца непасрэдна Камітэтам навуковых даследаванняў. Гэтыя НДІ ствараюць каля 2000 месцаў для навукоўцаў, а выдаткі на іх утрыманне складаюць каля 1/3 выдаткаў дзяржаўнага бюджэту Польшчы на навуковыя даследаванні (0,5 % ВВП). У іх не вучацца студэнты, але затое існуе аспірантура, закончыўшы якую аспірант мае права атрымаць ступень доктара навук і прайсці працэдуру габілітацыі.

Галоўнай задачай інстытутаў з’яўляецца правядзенне навуковых даследаванняў на сусветным узроўні. Даследаванні, праведзеныя ПАН прыносяць адчувальную фінансавую выгаду.

## Супрацоўніцтва з замежнымі 
ПАН мае філіялы ў Бруселе, Маскве, Парыжы, Рыме і Вене, а таксама Цэнтр навуковых даследаванняў ў Берліне.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт Польскай акадэміі навук


Катэгорыя:Нацыянальныя акадэміі
Катэгорыя:З’явіліся ў 1951 годзе
Катэгорыя:1951 год у Польшчы
Мак-Кіні

**Мак-Кіні** () — горад у ЗША, цэнтр акругі Колін, штат Тэхас. Паводле ацэнкі Бюро перапісу насельніцтва ЗША, насельніцтва горада на пачатак 2010 года складала 127 671 чал. Мак-Кіні з’яўляецца адным з самых хуткарослых амерыканскіх гарадоў (2-е месца ў 2007, 3-е ў 2008 годзе).

Катэгорыя:Гарады Тэхаса
Тайлер (Тэхас)

**Тайлер** () — горад у ЗША, размешчаны ў паўночна-ўсходняй частцы штата Тэхас, адміністрацыйны цэнтр акругі Сміт. Горад названы ў гонар прэзідэнта Джона Тайлера. Паводле дадзеных Бюро перапісу насельніцтва ЗША, у 2010 годзе ў горадзе пражывала 96900 жыхароў.

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
Катэгорыя:Гарады Тэхаса
Дэнтан

**Дэнтан** () — універсітэцкі горад у ЗША, размешчаны ў штаце Тэхас. Адміністрацыйны цэнтр акругі Дэнтан. Насельніцтва 113 383 чалавек (2010). Заснаваны ў 1857 годзе.

Катэгорыя:Гарады Тэхаса
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1857 годзе
Хрусталь (значэнні)

Назву **хрусталь** маюць:
* хрусталь — разнавіднасць шкла
* «Хрусталь» — беларускі мастацкі фільм, зняты ў 2018 годзе
Вышэй за неба

**«Вышэй за неба»** — беларускі шматсерыйны мастацкі фільм, зняты рэжысёрам Зміцерам Марыніным у 2012 годзе.
## Сюжэт 
Галоўны герой — малады беларус Мікіта Міцкевіч. Яму каля 20 гадоў, жыве і вучыцца ў Мінску. Ён музыкант, кампазітар, грае ў моднай мінскай групе… Але тут адбываецца падзея, якая пераварочвае ўсё яго жыццё.

## У ролях 
## Здымачная група 
* рэжысёр — Зміцер Марынін
* сцэнарыст — Андрэй Курэйчык
* прадзюсар — Андрэй Курэйчык

## Спасылкі 
*  
* «Вышэй за неба»  на сайце *КиноПоиск* 

Катэгорыя:Фільмы Беларусі
Катэгорыя:Фільмы на беларускай мове
Катэгорыя:Фільмы Андрэя Курэйчыка
The Greatest

**The Greatest**:

## Музыка 
* *The Greatest* — першы альбом-зборнік былога саліста The Stone Roses Іэна Браўна (2005).
* *The Greatest* — песня аўстралійскай спявачкі Сіі (2016).

## Фільмы 
* «Найвялікшы» *(The Greatest)* — амерыкана-брытанскі біяграфічны фільм 1977 года пра Махамеда Алі.
* «Найлепшы» *(The Greatest)* — амерыканскі фільм-драма 2009 года.
Адэса (Тэхас)

**Адэса** () — горад у ЗША, размешчаны ў заходне-цэнтральнай частцы штата Тэхас, акруговы цэнтр акругі Эктар. Насельніцтва — 110 720 чал. (паводле ацэнкі на 2014 год). Разам з Мідлендам утварае агламерацыю «Мідленд-Адэса». Цэнтр нафтаздабываючай і нафтаперапрацоўчай прамысловасці.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарады Тэхаса
Мэдзі Зіглер

**Мэ́дзісан Ніко́ль Зі́глер** (, нар. 30 верасня 2002 года; Пітсбург, ЗША) — амерыканская танцоўшчыца, актрыса і мадэль. Найбольш вядомая па ўдзеле ў рэаліці-шоу «Мамы ў танцы» на тэлеканале «Lifetime» і па здымках у відэакліпе аўстралійскай спявачкі Сіі. Кліп на песню «Chandelier» перамог у катэгорыі «Найлепшая харэаграфія» на «2014 MTV Video Music Awards». Увогуле Мэдзі знялася ў васьмі кліпах Сіі («Chandelier», «Elastic Heart», «Big Girls Cry», «Cheap Thrills», «The Greatest», «Rainbow», «Passenger», «Thunderclouds»). А таксама атрымала перамогу на «People Choice Awards 2016» у намінацыі «Seriosly Person».

## Раннія гады 
Зіглер нарадзілася ў Пітсбургу, Пенсільванія ў сям’і Мелісы Зіглер-Гісоні (у дзявоцтве Сула) і Курта Зіглера. Бацькі Мэдзі разайшліся ў 2011 годзе, каментуючы гэта тым, што эмацыйнай і фінансавай платай за танцы стала сям’я. Пазней маці Мэдзі зноў выйшла замуж. Медзісан мае малодшую сястру — Макензі, двух братоў ад папярэдняга шлюбу бацька і двух старэйшых зводных сясцёр. Да 2013 года Мэдзі Зіглер наведвала школу Слоўн, потым вучылася дома. На дадзены момант яна са сваёй сям’ёй жыве ў Мерысвіле, Пенсільванія.

## Кар’ера 
Зіглер пачала танцаваць у 2 гады. Зараз яна займаецца ў Abby Lee Dance Company. Пазней у тым жа годзе яе маці атрымала ролю ў рэаліці-шоу канала Lifetime «Мамы ў танцы», тэлепраграму пра штодзённае жыццё маладых танцоўшчыц з каманды для элітных спаборніцтваў Abby Lee Dance Company. У праграме Мэдзі з’яўляецца са сваёй мамай і сястрой, Макензі, якая таксама танцуе. У 2013 годзе Зіглер з’явілася ў працягу тэлеперадачы — «Апошняе танцавальнае спаборніцтва Эбі».

У 2012 годзе Зіглер зыграла ролю Маладой Дэб у праграме канала Lifetime «Drop Dead Diva».
Зіглер знімалася ў шмаце музычных відэа для спевакоў, у тым ліку для Алекса Каліс (Alexx Calise), Сіі і Тодрыка Холла. Кліп на песню Сіі «Chandelier», дзе знімалася Мэдзі, атрымаў намінацыі на MTV Video Music Awards-2014 «Відэа года» і «Найлепшая харэаграфія», апошнюю з якіх выйграў.
 
Зіглер знімалася для шмату модных брэндаў адзення, такіх як «Glitzy Girl» та «Purple Pixies». Знялася для вокладкі летняга выпуска «Kode Magazine».
 
14 жніўня 2014 года разам з некаторымі саўдзельнікамі шоу «Dance Moms» выступіла у Тодрык Холл ў межах тура «Twerk Du Soleil».

## Дабрачыннасць 
Мэдзі Зіглер разам са сваёй маці і сястрой супрацуюць з Starlight Children's Foundation.

## Фільмаграфія 
## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Дзеці-мадэлі ЗША
Катэгорыя:Дзеці-акцёры ЗША
Катэгорыя:Танцоўшчыцы ЗША
Катэгорыя:Імігравалі ў ЗША з Германіі
The Greatest (песня Сіі)

**«The Greatest»** — песня аўстралійскай спявачкі і аўтара Сіі пры ўдзеле амерыканскага рэпера Кендрыка Ламара, якая выйшла 6 верасня 2016 года. Песня ўвайшла ў делюксавае перавыданне яе сёмага альбома *This Is Acting*. Песню напісалі Сія і Грэг Кёрсцін.
Бруна Расэл з брытанскай газеты '''' назваў канцэпцыю песні «натхняючай» як «яснае пасланне: што мы можам змяніць сітуацыю і маем быць ‘The Greatest’, але для гэтага мы маем дзеяць зараз».

## Музычнае відэа 
У відэакліпе гэтай песні разам з групай дзяцей знялася 13-гадовая Мэдзі Зіглер, якая раней ужо ўдзельнічала ў запісах папярэдніх кліпаў Сіі, такіх як «Chandelier» і «Cheap Thrills». Відэа паставілі сама Сія і аўстралійскі рэжысёр , харэографам танцавальных партый выступіў .

Відэа пачынаецца і скончваецца з нізкім гукавым гулам. Потым з’яўляюцца кадры з людзьмі, якія ляжаць на падлозе. Зіглер у парыку чорнага колеру ў поўнай цішыні размазвае пальцамі фарбу ўсіх каляроў вясёлкі па сваіх шчаках. Яна вызваляе 48 іншых маладых людзей з турэмнай клеткі (49 — колькасць загінулых у выніку тэракта), але іх свабода недаўгавечная. Пазней у кадры бачная зрашэчаная кулямі сцяна, пасля чаго ўсе танцоры падаюць на землю. У фінальнай сцэне па твару Мэдзі Зіглер цякуць слёзы.

## Жывыя выступленні 
7 верасня 2016 года Сія ўпершыню выканала песню «The Greatest» на Apple Event, які прайшоў у Сан-Францыска ў Bill Graham Civic Auditorium падчас презентацыі новай мадэлі iPhone 7. Пяць танцораў на чале з 13-гадовай Мэдзі Зіглер выступалі ў цялеснага колеру балетных трыко, а музычныя кліпы (акрамя «The Greatest» быў таксама выкананы «Chandelier») паказваліся адначасова на экране ў фонавым рэжыме.

## Чарты 
## Гісторыя рэлізу 
## Спасылкі 
*  (афіцыйнае відэа)
*  (жывое выступленне на прэзентацыі Apple Keynote)
*  (аўдыёверсія з вакалам Кендрыка Ламара на 2-ой хв)
* Пераклад песні The Greatest на рускую мову

Катэгорыя:Песні на англійскай мове
Казанскі нацыянальны даследчы тэхнічны ўніверсітэт імя А. М. Тупалева

**Казанскі нацыянальны даследчы тэхнічны ўніверсітэт імя А. М. Тупалева** - нацыянальны даследчы універсітэт у Расіі. Знаходзіцца ў Казані.

## Гісторыя
**Казанскі авіяцыйны інстытут** быў утвораны на базе аэрадынамічнага аддзялення Казанскага дзяржаўнага ўніверсітэта рашэннем Галоўнага ўпраўлення авіяцыйнай прамысловасці Наркамата цяжкай прамысловасці 5 сакавіка 1932 года. У пачатку інстытут складаўся з двух аддзяленняў: аэрадынамічнага і самолётабудаўнічага, на базе якіх ў 1934 годзе быў афіцыйна адкрыты самолётабудаўнічы факультэт.

У 1939 годзе ў Казанскім авіяцыйным інстытуце быў адкрыты маторабудаўнічы факультэт.

У 1951 годзе ў інстытуце быў адкрыты факультэт авіяцыйнага прыборабудавання. У 1952 годзе быў створаны факультэт авіяцыйнай радыётэхнікі.

У 1972 годзе быў адкрыты факультэт вылічальных сістэм. У 1973 годзе інстытуту было прысвоена імя выбітнага савецкага авіяканструктара А. М. Тупалева. У сакавіку 1982 года ў гонар 50-гадовага юбілею інстытут быў узнагароджаны Ордэнам Дружбы народаў.

У 1987 годзе ўпершыню ў ВНУ Казані на альтэрнатыўнай аснове адбыліся выбары рэктара інстытута. У 1991 годзе ў інстытуце быў заснаваны факультэт кіравання, эканомікі, фінансаў і прадпрымальніцтва.

У 1992 годзе Казанскі авіяцыйны інстытут ператвораны ў **Казанскі дзяржаўны тэхнічны ўніверсітэт**.

У 1995 годзе ў універсітэце створаны гуманітарны факультэт, у 2000 годзе - факультэт фізіка-матэматычнай падрыхтоўкі, у 2003 годзе - факультэт эканамічнай тэорыі і права і факультэт псіхалогіі і дзелавога адміністравання. У 1999 годзе на базе факультэтаў лятальных апаратаў і рухавікоў лятальных апаратаў быў заснаваны інстытут авіяцыі, наземнага транспарту і энергетыкі (ІАНТЭ). У 2003 годзе на базе радыётэхнічнага факультэта быў утвораны інстытут радыёэлектронікі і тэлекамунікацый (ІРЭТ).

У 2009 годзе ўніверсітэт змяніў імя на **Казанскі нацыянальны даследчы тэхнічны універсітэт імя А. М. Тупалева**.

Катэгорыя:Вышэйшыя тэхнічныя навучальныя ўстановы Расіі
Катэгорыя:Універсітэты Казані
Катэгорыя:Нацыянальныя даследчыя ўніверсітэты Расіі
Дрыса (значэнні)

Назву **Дры́са** маюць:

* Дрыса — назва да 1962 года горада Верхнядзвінска Верхнядзвінскага раёна Віцебскай вобласці Беларусі.
* Дрыса — назва да 1962 года чыгуначнай станцыі Верхнядзвінск у в. Бароўка Верхнядзвінскага раёна на лініі Полацк — Бігосава.
* Дрыса — рака ў Верхнядзвінскім і Расонскім раёнах Віцебскай вобласці Беларусі, правы прыток Заходняй Дзвіны.
Адэса (значэнні)

**Адэса**:
* **Адэса** — горад ва Украіне.
* Адэса (Дэлавэр)
* Адэса (Тэхас)
ONUKA

**ONUKA** (, внучка) — украінскі электронны музычны калектыў, асаблівасцю якога з'яўляецца выкарыстанне нацыянальных народных матываў і інструментаў у электроннай музыцы.

## Дыскаграфія 
### Студыйныя альбомы 
* 2014: *Onuka*
* 2018: *Mozaïka*
* 2021: *Kolir*
* 2023: *Room*

### Мініальбомы 
* 2014: *Look*
* 2016: *Vidlik*
* 2022: *Kolir (Remixes)*

Катэгорыя:Музычныя калектывы Украіны
Катэгорыя:Музычныя калектывы, якія з’явіліся ў 2013 годзе
Ксавэрыўка (пасёлак)

**Ксавэрыўка** () — пасёлак у Лыпавэцкім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.  
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Лыпавэцкага раёна
Аляксандр Валянцінавіч Бялецкі

**Аляксандр Валянцінавіч Бялецкі** (нар. , Чэрвень (горад) Мінскай вобл.) — беларускі вучоны ў галіне траўматалогіі і артапедыі. Доктар медыцынскіх навук (1997), прафесар (1998). Акадэмік НАН Беларусі (2017; член-карэспандэнт з 2014).

## Біяграфічныя звесткі 
Нарадзіўся ў сям’і ўрачоў. Скончыў Мінскі медыцынскі ўніверсітэт (1980), дзе і працуе з 1990. Прэзідэнт таварыства траўматолагаў-артапедаў Беларусі, нацыянальны сакратар Сусветнага кангрэса траўматалогаў-артапедаў на Беларусі. З 2007 па 2018 дырэктар РНПЦ траўматалогіі і артапедыі.

Улетку 2018 года Аляксандра Бялецкага арыштавалі па абвінавачванні ў хабары. Пры вобшуках у гаражы ў яго знайшлі шмат дарагога алкаголю і каля 500 тысяч даляраў наяўнымі. 15 лютага 2019 года Мінскі гарадскі суд прыгаварыў Аляксандра Бялецкага да 7,5 гадоў пазбаўлення волі, яго прызналі вінаватым у атрыманні хабару ў асабліва буйным памеры.

У чэрвені 2021 года выйшаў на волю.

## Навуковая дзейнасць 
Навуковыя працы прысвечаны дзіцячай артапедыі. У яго больш за 450 друкаваных прац, у тым ліку 16 манаграфій, з іх восем выдадзеныя за мяжой. За сваё прафесійнае жыццё ён падрыхтаваў чатырох дактароў і шэсць кандыдатаў медыцынскіх навук.

Правёў 4000 высокатэхналагічных складаных аперацый. Акрамя гэтага, у яго 92 патэнты ў лячэнні дзяцей з паталогіямі тазасцегнавых суставаў, у 2010-м годзе ён атрымаў званне «Заслужаны дзеяч навукі». З’яўляецца выдатнікам аховы здароўя Расіі, Узбекістана, Беларусі, чытаў лекцыі ў многіх краінах свету, выступаў на амерыканскай асацыяцыі хірургаў.

## Прэміі і ўзнагароды 
Лаўрэат Дзяржаўнай прэміі Беларусі (2011).

## Гл. таксама 
* Справа ўрачоў

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* БЯЛЕЦКІ Аляксандр Валянцінавіч на сайце НАН Беларусі
* Аляксандр Валянцінавіч Бялецкі ў базе даных «История белорусской науки в лицах» Цэнтральнай навуковай бібліятэкі імя Якуба Коласа НАН Беларусі 

Катэгорыя:Дактары медыцынскіх навук
Катэгорыя:Медыкі Беларусі
Підліснэ (Вінніцкі раён)

**Підліснэ** () — пасёлак у Вінніцкім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Лыпавэцкага раёна
Бэрэсціўка (Лыпавэцкі раён)

**Бэрэсціўка** () — вёска ў Лыпавэцкім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.  
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Лыпавэцкага раёна
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1600 годзе
Напад на школу ў Стоўбцах

**Напад на школу ў Стоўбцах** (Мінская вобласць, Беларусь) адбыўся раніцай 11 лютага 2019 года. 15-гадовы вучань 10-га класа Вадзім Мілашэўскі, узброены нажом, напаў на настаўніцу і вучняў Сярэдняй школы № 2 г. Стоўбцы. У выніку інцыдэнту настаўніца і адзін з вучняў загінулі, двое атрымалі раненні.

## Асоба злачынца 
Вадзім Віталевіч Мілашэўскі нарадзіўся 26 чэрвеня 2003 года, вырас у поўнай сям’і, якая не знаходзілася ў сацыяльна небяспечным становішчы і пражывала ў прыватным доме на вуліцы Гагарына пасля пераезду з аграгарадка Дзераўная. Бацька працаваў кіроўцам, маці — тэхнічкай у камунгасе. Вадзім гуляў у футбол, выступаў за зборную школы па міні-футболе ў першынстве раёна сярод устаноў адукацыі. Вучыўся ў 10 «Б» класе.

Паводле намесніка дырэктара па навучальнай працы Людмілы Старовойтавай, Вадзім Мілашэўскі быў ціхім і спакойным, «у школе ніякіх праблем з яго паводзінамі не было. Добра вучыўся, урокі не прапускаў. Нідзе і ніколі ні ў чым не быў западозраны».
    
Паведамляецца таксама, што нападнік заходзіў ва ўсе класы, дзе можна было адчыніць дзверы, потым хадзіў з нажом па трэцім паверсе, пакуль яго не заўважылі і не патэлефанавалі ў міліцыю. Хацеў збегчы праз чорны ход, але ён аказаўся зачыненым, таму ён адчыніў акно на першым паверсе і ўцёк. Да яго ўжытая мера стрымання ў выглядзе зняволення.

## Загінулыя і параненыя 
У выніку інцыдэнту на месцы здарэння загінулі два чалавекі — настаўніца і адзін з вучняў.
* Першай ахвярай нападніка стала 53-гадовая Марына Пархімовіч, настаўніца гісторыі і грамадазнаўства. Удар прыйшоўся ззаду ў шыю. Памёр на руках у бацькі, які вярнуўся ў школу (раніцай ён падвозіў туды сына) пасля таго, як паведамілі пра напад.

Следства знаходзілася пад асабістым кантролем старшыні Следчага камітэта Рэспублікі Беларусь Івана Наскевіча.

## Ацэнкі 
Журналіст Дзмітрый Гурневіч выказаў меркаванне, што судовы працэс у Стоўбцах і яго заканчэнне прайшлі паводле сцэнару, які вызначыла ўлада і ейная прапаганда: «чым менш ведае грамадства, тым лепш будзе спаць». Пракурор паведаміў, што злачынства было ўчыненае «з хуліганскіх памкненняў», — і гэтая фармулёўка нагадвае бюракратычную адпіску. Невядомымі для грамадства засталіся каталізатар і матыў для забойства. Гэта спрыяе патоку плётак і канспіралагічных тэорый.

Катэгорыя:Падзеі 11 лютага
Катэгорыя:Люты 2019 года
Катэгорыя:2019 год у Беларусі
Катэгорыя:Масавыя забойствы ў школах
Катэгорыя:Забойствы, здзейсненыя ў 2019 годзе
Катэгорыя:Масавыя забойствы ў Беларусі
Катэгорыя:Гісторыя Стоўбцаў
Украіна на конкурсе песні Еўрабачанне

**Украіна** прымае ўдзел у конкурсе песні «Еўрабачанне», пачынаючы з 2003 года.

У другі год свайго ўдзелу Украіна выйграла конкурс з песняй Русланы «Wild Dances». Другія месцы Украіне прынеслі ў 2007 і 2008 гадах Верка Сярдзючка з песняй «Dancing Lasha Tumbai» і Ані Лорак з песняй «Shady Lady» адпаведна. У 2011 годзе да тройкі лідараў наблізілася спявачка Міка Ньютон, заняўшы 4 месца. У 2013 годзе краіну прадставіла спявачка Злата Огневіч. Яна заняла 3 месца, саступіўшы Азербайджану і Даніі.
У 2015 годзе краіна ўпершыню адмовілася ад удзелу ў конкурсе, паводле заявы Першага нацыянальнага канала Украіны — з-за нестабільнай фінансавай і палітычнай сітуацыі ў краіне. У 2016 годзе Украіна вярнулася на конкурс і спявачка Джамала, якая прадстаўляла краіну, выйграла Еўрабачанне-2016. Упершыню за ўсю гісторыю яе ўдзелу нацыянальны адбор праводзілі тэлеканалы UA: Перший і СТБ праводзілі сумесна. У 2018 годзе UA: Перший і СТБ трансляцыю конкурсу ўпершыню правелі сумесна. У 2022 годзе гурт Kalush Orchestra здабыў трэцюю перамогу на Еўрабачанні для Украіны.

## Гісторыя дэбюту на конкурсе 
Упершыню прыняць удзел у міжнародным конкурсе песні Еўрабачанне Украіна вырашыла ў сакавіку 2002 года. Пра само Еўрабачанне і магчымы ўдзел у ім загаварылі ў канцы мая 2002 года, калі Нацыянальная тэлекампанія Украіны правяла трансляцыю конкурсу Еўрабачанне-2002. Дэбют Украіны на конкурсе адбыўся ў 2003 годзе. Тагачасны музыкальны прадзюсар УТ-1 Алена Мазгавая высунула на конкурс свайго мужа Аляксандра Панамарова. За 50 тысяч долараў купляецца песня ў аўтара хіта «Diva», з якім на Еўрабачанні-1998 перамагла Дана Інтэрнэшнл. Але песня не выклікае такога фурору, у выніку 14 месца і 30 балаў.

## Удзельнікі 
:  *Пераможца*
:  *Другое месца*
:  *Трэцяе месца*
:  *Апошняе месца*
:  *Аўтаматычны праход у фінал*
:  *Не прайшла ў фінал*
:  *Не ўдзельнічала або была дыскваліфікавана*

## Украінскія выканаўцы як прадстаўнікі іншых краін 
Катэгорыя:Краіны на конкурсе песні Еўрабачанне
Аляксандр Валер’евіч Панамароў

**Алякса́ндр Вале́р’евіч Панамаро́ў** (; нар. 9 жніўня 1973, Хмяльніцкі, Украіна) — украінскі спявак.

## Біяграфія 
### Дзяцінства 
Бацька Аляксандра — Валерый — паходзіць з Хмяльніцкага, а маці — Любоў Анатольеўна — з Данецка. У дзяцінстве Саша хварэў на малакроўе. З 6 гадоў пайшоў у бокс, якім займаўся да 15 гадоў. Падчас аднаго з баксёрскіх паядынкаў Саша прапусціў удар у галаву. Траўма прывяла да хуткай страты зроку. Урачы параілі Панамарову адмовіцца ад боксу. Саша якраз закончыў 8 класаў. З’явілася магчымасць паступіць у вучылішча, якіх тады ў Хмяльніцкім было 3 — медыцынскае, педагагічнае і музычнае. Саша выбраў музычнае. На ўступным іспыце Аляксандр Панамароў спяваў песню «Ніч така місячна».

### Еўрабачанне 
Прымаў удзел у Еўрабачанні-2003 ад Украіны, але не здолеў перамагчы.

### Панамароў і палітыка 
Аляксандр Панамароў вызначыўся ў выступах у палітычнай кампаніі на падтрымку другога тэрміна Кучмы. Ён, разам з шэрагам іншых спевакоў, ездзіў праматурамі па Украіне на падтрымку, тады праўладнага, кандыдата ў прэзідэнты.

## Дыскаграфія 
### Альбомы 
* З ранку до ночі (1996)
* Перша і остання любов (1997)
* Вона (2000)
* Він (2001)
* Я люблю тільки тебе (2006)
* Ніченькою (2007)
* Найкраще (2016)

### Сінглы 
* Hasta la Vista (2003)
* 100 kisses — разам з Ані Лорак (2006)
* Україна переможе (2022)

### Кампіляцыі 
* Краще (2004)
* Золоті хіти (2007)
* Найкраще (2016)

## Спасылкі 
* Старонка фан-клуба Аляксандра Панамарова 

Катэгорыя:Музыканты Украіны
Катэгорыя:Удзельнікі Аранжавай рэвалюцыі
Катэгорыя:Спевакі і спявачкі Украіны
Катэгорыя:Удзельнікі конкурсу песні Еўрабачанне
Лук’яніўска (станцыя метро)

**Лук’яніўска** (, ) —  станцыя Кіеўскага метрапалітэна, на Сырэцка-Пячэрскай лініі.

Катэгорыя:Станцыі Кіеўскага метрапалітэна
Звірынэцька (станцыя метро)

**Звірынэцька** (), да 2023 года **Дружбы Народаў** (, ) — станцыя Кіеўскага метрапалітэна, на Сырэцка-Пячэрскай лініі.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Станцыі Кіеўскага метрапалітэна
Вынаградар (станцыя метро)

**Вынаградар** () — станцыя, знаходзіцца ў стадыі будаўніцтва, Кіеўскага метрапалітэна, на Сырэцка-Пячэрскай лініі. Плануецца адкрыць у канцы 2021 года.

Катэгорыя:Станцыі Кіеўскага метрапалітэна
Чэрвоні Хуцір (станцыя метро)

**Чэрвоні Хуцір** (, ) — канцавая станцыя Сырэцка-Пячэрскай лініі Кіеўскага метрапалітэна.

Катэгорыя:Станцыі Кіеўскага метрапалітэна