15-я асобная брыгада спецыяльнага прызначэння

**15-я асобная брыгада спецыяльнага прызначэння (15-я абрСпП)** — фарміраванне ГРУ ГШ УС СССР. У гады Афганскай вайны 1979—1989 гг. уваходзіла ў склад АКСВА. Пасля распаду СССР перайшло ва Узброеныя сілы Узбекістана, дзе з прычыны рэарганізацыі пераўтворана ў **15-ю асобную дэсантна-штурмавую брыгаду (15-я адшбр)**.

## Гісторыя 
### Савецкі перыяд 
Сфарміравана 1 студзеня 1963 г. дырэктывай Генштаба №140104 ад 5 лютага 1962 г. Дыслакавалася ў г. Чырчык, Узбекская ССР. Падпарадкоўвалася штабу ТуркВА (у 1969—1975 гг. — штабу САВА).

У перыяд з мая 1988 па люты 1989 г. падраздзяленні брыгады былі выведзены з Афганістана.

На мяжы 80-х і 90-х фарміраванне ўдзельнічае ў падаўленні хваляванняў у Азербайджанскай ССР. У прыватнасці, брыгада задзейнічана ў ходзе Бакінскіх падзей і ў навядзенні парадку ў зоне Карабахскага канфлікту.

### Статус у пачатку 90-х 
Пасля распаду СССР былыя рэспублікі пачалі дзяліць паміж сабой яго вайсковую спадчыну. Калі стала вядома, што 15-ю брыгаду перадаюць у вядзенне незалежнага Узбекістана, то ў падраздзяленні паўстала абурэнне. Раз’юшаныя афіцэры, сярод якіх значную частку складалі этнічныя рускія, пачалі выказваць самыя радыкальныя прапановы, уключаючы бунт і марш у Расію на ўласнай бранятэхніцы.

### Постсавецкі перыяд 
1 ліпеня 1992 г. 15-я брыгада пераходзіць у склад Узброеных Сіл Узбекістана. Ужо ў жніўні падраздзяленне бярэ ўдзел у вызваленні ўзбекскага вострава Арал-Пайгамбар на рацэ Амудар’я, захопленага афганскімі маджахедамі. Аперацыя праводзілася з адначасовай высадкай верталётнага дэсанту і высадкай з катэраў памежнай флатыліі 22-й асобнай брыгады вартавых караблёў.

У далейшым падраздзяленне задзейнічалі ў грамадзянскай вайне ў Таджыкістане.

У лютым 1996 г. 15-я брыгада была перафармавана ў *15-ю асобную дэсантна-штурмавую брыгаду* (в/ч 64411). Пасля яна ўвайшла ў склад 2-га армейскага корпуса мабільных войскаў Міністэрства абароны Узбекістана.

Пазней падраздзяленне пераведзена ў Сілы спецыяльных аперацый Узбекістана.

## Склад 
У гады Афганскай вайны ў складзе брыгады лічыліся:
* Мікалай Іванавіч Луцаў  (1963—1967)
* Роберт Паўлавіч Масолаў (1968—1975)
* Васіль Васільевіч Калеснік (1975—1977)
* Аляксандр Аляксеевіч Аўчароў (1977—1980)
* Анатоль Міхайлавіч Сцякольнікаў (1980—1984)
* Уладзімір Мацвеевіч Бабушкін (1984—1986)
* Юрый Цімафеевіч Староў (1986—1990)
* Уладзімір Васільевіч Квачкоў (1990—1994)
* Сяргей Кандратавіч Залатароў (1994—1995)
* Тулкін Цішаевіч Карабаеў (1995—1997)
* Джура Худайбердзіевіч Фазылаў (1997—1999)

## Узнагароды 
За мужнасць і вайсковую доблесць брыгада і яе падраздзяленні ўзнагароджваліся вымпеламі МА СССР, ганаровымі сцягамі саюзных рэспублік і ўрада Афганістана. Так, напрыклад, падраздзяленне атрымала ордэн Чырвонага Сцяга. За Афганскую вайну больш за 4 тысячы салдат і афіцэраў брыгады ўзнагароджаны ордэнамі і медалямі. Чацвёра байцоў удастоены звання Героя Савецкага Саюза:
* Мікалай Анатольевіч Кузняцоў (1962—1985), пасмяротна
* Уладзімір Анатольевіч Турчын, прысвоена ў 1985 годзе
* Юрый Мікалаевіч Міралюбаў, прысвоена ў 1988 годзе.
* Васіль Васільевіч Калеснік, прысвоена ў 1988 годзе.

## Заўвагі 
## Крыніцы 
## Літаратура 
;Кнігі
* 15 бригада СПЕЦНАЗ: Люди и судьбы. Афганистан глазами очевидцев.. — М.: НПИД «Русская панорама», 2009. — 556 с. — ISBN 978-5-93165-239-9.
;Артыкулы
* *Александр Мусиенко.* Разведчик 12: Спецназ вчера, сегодня, завтра. 15-й бригаде спецназа – 45 лет! // Солдаты России : журнал. — 2008.
* *Егений Норин.* "Узбекский спецназ". Как российские бойцы спасали Таджикистан // Life : журнал. — 7 апреля 2018.

Катэгорыя:Узброеныя сілы СССР
Катэгорыя:Узброеныя сілы Узбекістана