Краслава

**Краслава** (, традыцыйная беларуская назва — **Краслаўка**, **Краслаў**) — горад на паўднёвым усходзе Латвіі, на рацэ Дзвіна. Адміністрацыйны цэнтр Краслаўскага края. Насельніцтва на 2010 год — 10 194 чалавекі. Знаходзіцца за 274 км на паўднёвы ўсход ад Рыгі, за 4 км ад чыгуначнай станцыі Краслава на лініі Даўгаўпілс — Полацк. Прыстань.

## Назва 
Назва горада паходзіць ад другога імя полацкай князёўны Рагнеды-Гарыславы. Паводле падання князёўна неаднойчы наведвала **Гарыслаўку**, і ў гэтым няма падставаў сумнявацца, бо да памежнага заходняга полацкага Герцыке адсюль цэлых 70 кіламетраў, а яшчэ далей на захад, паблізу сучаснага Ашэрадэна (), знаходзіцца найбольш заходні з усіх Барысавых камянёў.

## Гісторыя 
### Ранняе Сярэднявечча 
Паводле падання, Краслаўку (Гарыслаўку) заснавала ў X ст. князёўна Рагнеда (Гарыслава). У гэты час паселішча ўваходзіла ў складзе Полацкага княства. Прыкладна да 1239 года мясцовасць уваходзіла ў склад Герсіцкага княства. Тым часам у пісьмовых крыніцах Краслаў упершыню ўпамінаецца ў XIV ст., калі ён знаходзіўся пад уладай Лівонскага ордэна.

### Паміж Вялікім Княствам Літоўскім і Каралеўствам Польскім 
30 жніўня 1559 года Лівонскі ордэн перайшоў пад пратэктарат Вялікага Княства Літоўскага. У 1566 годзе Краслаў увайшоў ва ўтворанае Задзвінскае княства. У 1580-я гады тут збудавалі першы драўляны касцёл. У 1677 годзе мястэчка ўвайшло ў склад Інфлянцкага ваяводства.

У 1725 годзе Краслаў перайшоў у валоданне графаў Чапскіх, а ў 1729 годзе — Плятэраў. Апошнія збудавалі ў мястэчку мураваныя ратушу, касцёл і палац. У 1757 годзе пры кляштары езуітаў адкрылася Краслаўская каталіцкая семінарыя — першая навучальная ўстанова на тэрыторыі сучаснай Латвіі.

### Пад уладай Расійскай імперыі 
У выніку першага падзелу Рэчы Паспалітай у 1772 годзе Краслаў апынуўся ў складзе Расійскай імперыі, у Дынабургскай (з 1893 года Дзвінскай) правінцыі Пскоўскай губерні (1772—1776), потым у складзе Полацкай губерні (1776—1778) і намесніцтва (1778—1796), Беларускай губерні (1796—1802), з 1802 года — Віцебскай губерні. У 1809—1822 гадах тут знаходзілася адміністрацыяй Дынабургскай правінцыі. На 1852 год у Краслаўцы было 389 вялікіх будынкаў (з іх 32 мураваныя), працавалі гарбарня і кафляная майстэрня.

Krasłaŭski zamak. Краслаўскі замак (D. Strukov, 1864).jpg|Замак. Д. Струкаў, 1864 г.
Krasłaŭskaja ratuša. Краслаўская ратуша (N. Orda, 1875-76).jpg|Ратуша. Н. Орда, 1875—1876 гг.
Krasłaŭ, Dźvina. Краслаў, Дзьвіна (N. Orda, 1875-76).jpg|Агульны выгляд. Н. Орда, 1875—1876 гг.
Krasłaŭ, Plater. Краслаў, Плятэр (N. Orda, 1875-76).jpg|Палац Плятэраў. Н. Орда, 1875—1876 гг.

Krasłaŭ, Plater, Biblijateka. Краслаў, Плятэр, Бібліятэка (N. Orda, 1875-76).jpg|Бібліятэка. Н. Орда, 1875—1876 гг.
Krasłaŭ. Краслаў (N. Orda, 1876).jpg|Агульны выгляд паводле , 1876 гг.
Krasłaŭ. Краслаў (1882).jpg|Агульны выгляд, 1882 г.
Krasłaŭskaja ratuša. Краслаўская ратуша (1882).jpg|Ратуша, 1882 г.

### Найноўшы час 
», які працаваў у 1922 і 1923 гадах у Краслаўцы.]]
У 1918 годзе Краслаўку занялі войскі Германскай імперыі, якія пакінулі гэтую мясцовасць пад канец года. У студзені 1919 года абвешчана Латвійская Сацыялістычная Савецкая Рэспубліка. У 1920 годзе бальшавікі страцілі падкантрольныя тэрыторыі, мястэчка ў складзе міжваеннай Латвійскай Рэспублікі. У 1923 годзе Краслава атрымала статус горада. Мясцовых беларусаў гуртавала дзвінская арганізацыя «Бацькаўшчына».

У 1940 годзе Краслава апынулася ў складзе Латвійскай ССР. У Другую сусветную вайну з 4 ліпеня 1941 да 22 ліпеня 1944 года яна знаходзіліся пад акупацыяй Трэцяга Рэйха. У 2009 годзе Краслава стала цэнтрам края.

Krasłaŭ, Dźvina. Краслаў, Дзьвіна (1901-17).jpg|Агульны выгляд, да 1918 г.
Krasłaŭ, Rynak-Niamieckaja. Краслаў, Рынак-Нямецкая (1901-17).jpg|Рынак, да 1918 г.
Krasłaŭ, Rynak. Краслаў, Рынак (1918).jpg|Рынак, 1918 г.
Krasłaŭ, Rynak. Краслаў, Рынак (1918) (2).jpg|Рынак, 1918 г.

Krasłaŭ, Pijarski. Краслаў, Піярскі (1918).jpg|Касцёл піяраў, 1918 г.
Krasłaŭ, Plater. Краслаў, Плятэр (1918).jpg|Палац Плятэраў, 1918 г.
Krasłaŭ, Plater. Краслаў, Плятэр (1918) (2).jpg|Палац Плятэраў, 1918 г.
Krasłaŭ. Краслаў (1918).jpg|Агульны выгляд, 1918 г.

## Насельніцтва 
* **XIX стагоддзе**: 1852 год — 3030 чал.; 1882 год — 4267 чал.; 1897 год — 7834 чал., з іх 1874 каталікі, 1513 праваслаўныя і 4051 іўдзей
* **XX стагоддзе**: 1999 год — 12 028 чал., з іх 37,5 % латышоў, 27,2 % рускіх, 21,7 % беларусаў і 10,2 % палякаў
* **XXI стагоддзе**: 2010 год — 10 194 чал.

## Эканоміка 
Прадпрыемствы лёгкай і харчовай прамысловасці, апрацоўка драўніны і лёну.

## Культура 
У горадзе працуе Краслаўскі гістарычна-мастацкі музей.

## Славутасці 
* Палацава-паркавы комплекс Плятэраў (1765—1791)
* Касцёл Святога Людвіка і кляштар піяраў (1755—1767)
* Малельня стараверская (1864)
* Ратуша (XVIII ст.)
* Царква лютэранская (1935—1938)

## Страчаная спадчына 
* Краслаўскі замак

## Галерэя 

Krāslavas sv. Ludvika baznīca.jpg|Касцёл Святога Людвіка
Krāslavas pils4.jpeg|Палац Плятэраў
Краславская лютеранская церковь - panoramio (2).jpg|Лютэранская царква
Krāslavas pareizticīgo baznīca 1999.jpg|Былая стараверская малельня

## Гарады-пабрацімы 
## Вядомыя асобы 
* Канстанцін Рамуальд Будкевіч (1867—1923) — каталіцкі святар
* Валянціна Гатоўская (нар. 1965) — латвійская атлет.
* Лявон Гвозд (1868? — ?) — беларускі пісьменнік, празаік.
* Цэцылія Дзінэрэ — латышская паэтэса.
* Мікалай Лоскі (1870—1965) — рускі філосаф і асветнік.
* Сяргей Сахараў (1880—1954) — беларускі фалькларыст, этнограф, педагог.
* Моцель Абелевіч Блінчыкаў (парт. псеўданім Л. Якаўлеў) (1896—1935) — дзеяч рэвалюцыйнага руху ў Заходняй Беларусі.
* Адам Сцяпанавіч Плятэр (1790—1862) — польска-літоўскі археолаг і натураліст.

## Зноскі 
## Літаратура 
* 
* Краславка // 

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт горада
* Афіцыйны сайт Краславского краі
* Пра замак Краславы
* Інфармацыя пра Краславе на турыстычным партале mesta.lv
* Інфармацыя пра Краславе ў тапанімічнай базе даных

Катэгорыя:Гарады Латвіі
Катэгорыя:Краслаўскі край
Катэгорыя:Гарады на Дзвіне