Міхаіл Рыгоравіч Баразна

**Міхаіл Рыгоравіч Баразна** (, Ракушава,  Магілёўскай вобласці) — беларускі мастацтвазнавец, мастацкі крытык, фотамастак. Кандыдат мастацтвазнаўства (1998). Рэктар Беларускай дзяржаўнай акадэміі мастацтваў (з 2010). Ганаровы член Расійскай акадэміі мастацтваў. У якасці рэктара БДАМ удзельнічаў у рэпрэсіях супраць студэнтаў, якія пратэставалі супраць фальсіфікацыі прэзідэнцкіх выбараў 2020 года. У сувязі з гэтым з чэрвеня 2021 года знаходзіцца ў санкцыйных спісах Еўрасаюза.

## Біяграфія 
Скончыў Круглянскую сярэднюю школу, затым мастацка-прамысловы факультэт Беларускага дзяржаўнага тэатральна-мастацкага інстытута (1985). У 1986—1992 гадах мастацкі рэдактар выдавецтва «Беларусь». З 1992 года выкладае ў Беларускай дзяржаўнай акадэміі мастацтваў, у 1996—1998 гадах в.а. загадчыка кафедры гісторыі і тэорыі мастацтваў, з 1999 — прарэктар па навукова-творчай рабоце, з 2010 — рэктар. Прафесар кафедры гісторыі і тэорыі мастацтваў.

## Грамадская дзейнасць 
* Член грамадскага аб’яднання «Беларускі саюз мастакоў»
* Член Савета спецыяльнага фонду Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь па падтрымцы таленавітай моладзі
* Старшыня Рэспубліканскага экспертна-мастацкага савета па манументальным і манументальна-дэкаратыўным мастацтве,
* Пастаянны член журы Рэспубліканскага конкурсу «Мастацтва кнігі»
* Член журы міжнародных творчых конкурсаў

## Удзел у выставах 
### Асноўныя персанальныя выстаўкі і праекты 
* 1997 «Адзін у горадзе». Музей Беларускай дзяржаўнай акадэміі мастацтваў, Мінск
* 1997 «Вечны горад» — вечны …" Таварыства культурных сувязей з замежнымі краінамі, Мінск
* 1998—1999 «Мая Амерыка». Замежнае таварыства зямлі Паўночны Рэйн-Вестфалія, Дортмунд (Германія)
* 2000 «Белая шэрань». Музей сучаснага выяўленчага мастацтва, Мінск
* 2001 «Вечны горад». БелЭКСПА, Мінск
* 2001 «Preview». М-Галерэя Інстытута імя Гётэ ў Мінску
* 2002 «Ф. Рушчыцу прысвячаецца …». Беларуская дзяржаўная акадэмія мастацтваў, Мінск
* 2004 «Заслаўскі праменад». Заслаўскі гісторыка-культурны музей-запаведнік, Заслаўе
* 2004 «Зала чакання». М-Галерэя Інстытута імя Гётэ ў Мінску
* 2005 «206». Беларуская дзяржаўная акадэмія мастацтваў, Мінск
* 2006 «Рух трохкутніка». М-Галерэя Інстытута імя Гётэ ў Мінску
* 2009 «Тлумачальны слоўнік» (сумесна з К. Кенігсберг). Музей «Выратаваныя мастацкія каштоўнасці», Брэст; Выставачная зала Баранавіцкага краязнаўчага музея, Баранавічы; Карцінная галерэя Г. Х. Вашчанкі, Гомель; Абласны мастацкі музей імя П. В. Масленікава, Магілёў
* 2010 «Еўропа плюс» (сумесна з К. Кенігсберг). Галерэя Вышэйшай народнай школы Вены-Хітцынг, Вена, Аўстрыя
* 2010—2011 «Еўропа плюс-мінус» (сумесна з К. Кенігсберг). Музей сучаснага выяўленчага мастацтва, Мінск
* 2019 «Інтэнцыі». Рэспубліканская мастацкая галерэя, Мінск

### Сумесныя выстаўкі і праекты 
* 1995 «АРТУНОДЫСКУС». Віцебск
* 1996 «Belart. Zeitgenössische Kunst aus Belarus». Охтруп, Ібенбюрэн, Германія
* 1996 «Аўтапартрэт іншага». Галерэя візуальных мастацтваў «NOVA», Мінск
* 1996 групавая выстаўка Артура Клінава, Міхаіла Баразны, Вольгі Сазыкінай у Зямлі Паўночны Рэйн-Вестфалія, Германія
* 1997—1998 Выстава-турнэ. Варшава, Гданьск, Слупск, Познань, галерэя «Арсенал», Беласток (Польшча)
* 1999 «Хрон-А-Топ». Рэспубліканская мастацкая галерэя Беларускага саюза мастакоў, Мінск
* 1999 «Мінск — горад з тварам». Мінск
* 1999 «Беларускі друкаваны плакат». Рэспубліканская мастацкая галерэя Беларускага саюза мастакоў, Мінск
* 2000 «Час белых ценяў». Музей сучаснага выяўленчага мастацтва, Мінск
* 2000 «Новая калекцыя». Музей сучаснага выяўленчага мастацтва, Мінск
* 2000 «Ілюзія адлегласцяў». Другі міжнародны тэматычны выставачны праект. Нацыянальны мастацкі музей Рэспублікі Беларусь, Мінск; Магілёўскі абласны музей імя П. В. Масленікава, Магілёў
* 2001 «Неба і зямля Фердынанда». Музей сучаснага выяўленчага мастацтва, Мінск
* 2002 «Centre of Attraction». VIII Балтыйская трыенале міжнароднага мастацтва, Вільнюс, Літва
* 2002 «Фрагменты страчанага часу». Мастацкі цэнтр «Жыльбел», Мінск
* 2003 «Адроджаны свет. Яўрэйскае жыццё ў Цэнтральнай і Усходняй Еўропе». Музей сучаснага выяўленчага мастацтва, Мінск; Музей беларускага кнігадрукавання, Полацк; Абласны мастацкі музей імя П. В. Масленікава, Магілёў; Карцінная галерэя Г. Х. Вашчанкі, Гомель; Выставачная зала Бабруйскай гарадской арганізацыі Беларускага саюза мастакоў, Бабруйск
* 2003 «Краса Айчыны». Нацыянальны музей гісторыі і культуры, Мінск
* 2003 «Alberobello Arte edizione 2003». Альберабела. (Італія)
* 2004 «Дзежа вю». Выстава беларускай фатаграфіі. Галерэя Палаца Рэспублікі, Мінск
* 2004 «Крыж — прастора — сляды» (сумесна з І. Галертам). «Bunker church-gallery», Дзюсельдорф (Германія)
* 2004—2005 «Ілюзія часу». Чацвёрты міжнародны тэматычны выставачны праект. Музей Беларускай дзяржаўнай акадэміі мастацтваў, Мінск; Магілёўскі абласны мастацкі музей імя П. В. Масленікава, Магілёў; Мастацкая галерэя Г. Х. Вашчанкі, Гомель; Карцінная галерэя, Полацк; Гродзенскі дзяржаўны гісторыка-археалагічны музей, Гродна.
* 2006 «Універсум». Рэспубліканская мастацкая галерэя Беларускага саюза мастакоў, Мінск; Абласны мастацкі музей імя П. В. Масленікава, Магілёў.
* 2006—2007 «Прыпынак Еўропа». Пяты міжнародны тэматычны выставачны праект. Музей сучаснага выяўленчага мастацтва, Мінск; Карцінная галерэя, Полацк; Абласны мастацкі музей імя П. В. Масленікава, Магілёў; Мастацкая галерэя Г. Х. Вашчанка, Гомель; Дзяржаўны гісторыка-археалагічны музей, Гродна; Музей «Выратаваныя мастацкія каштоўнасці» і Абласны краязнаўчы музей, Брэст.
* 2007 «Юбілейны вернісаж». Выстаўка да 15-годдзя галерэі «Традыцыя» ім. Пранішнікава, Светлагорск.
* 2008 «Індустрыя святла». Выстаўка беларускай фатаграфіі. Музей Беларускай дзяржаўнай акадэміі мастацтваў, Мінск.
* 2088 «Прэзентацыя». Сумесны праект Дзюсельдорфскай акадэміі мастацтваў і Беларускай дзяржаўнай акадэміі мастацтваў. Музей Беларускай дзяржаўнай акадэміі мастацтваў, Мінск.
* 2009 «Ctrl+Art». Мастацкая выстаўка фатаграфікі. Рэспубліканская мастацкая галерэя Беларускага саюза мастакоў, Мінск.
* 2009 «Апостал народаў». Касцёл Святога Сымона і Святой Алены, Мінск.
* 2010 «Адлюстраванні». Выстаўка беларускай фатаграфіі. Кіеўская гарадская галерэя мастацтваў «Лаўра», Кіеў, Украіна.
* 2010 «Люстэрка часу». Мірскі замак, Мір.
* 2011 «Беларускі нацюрморт». Рэспубліканская мастацкая галерэя ГА «Беларускі саюз мастакоў», Мінск.
* 2011 «Адлюстраванні». Выстаўка беларускай фатаграфіі. Абласны мастацкі музей імя П. В. Масленікава, Магілёў; Музей сучаснага выяўленчага мастацтва, Мінск.
* 2019 «Лента часу» (Палац Нацый (Штаб-кватэра ААН) у Жэневе, Швейцарыя.

### Удзел у якасці куратара 
Асноўныя праекты
* 2002 Выстава «Мастакі сучаснай Беларусі» (Цэнтр П’ера Кардэна, Парыж, куратар)
* 2002 8-я Балтыйскай трыенале міжнароднага мастацтва ў Вільні (Літва, удзельнік)
* 2007 Пражская квадрыенале сцэнаграфічнага мастацтва (Чэхія, кіраўнік беларускай дэлегацыі)
* 2010 «belart.by. Маладыя мастакі Беларусі» у Маскве (Расія, куратар)
* 2011 54-я Міжнародная біенале мастацтва ў Венецыі (Італія, Куратар павільёна Рэспублікі Беларусь)

## Санкцыі ЕС, іншых краін 
21 чэрвеня 2021 года Баразна быў унесены ў спіс беларускіх чыноўнікаў, якім забаронены ўезд на тэрыторыю ЕС. Паводле рашэння ЕС Баразна *«нясе адказнасць за рашэнне адміністрацыі ўніверсітэта адлічыць студэнтаў за ўдзел у мірных акцыях пратэсту»*, пастановы аб чым былі прыняты пасля закліку Аляксандра Лукашэнкі 27 кастрычніка 2020 года адлічаць студэнтаў універсітэтаў, якія ўдзельнічаюць у акцыях пратэсту і страйках, — рэпрэсіі супраць грамадзянскай супольнасці і падтрымку рэжыму Лукашэнкі. З той жа фармулёўкай 7 ліпеня 2021 года Баразна трапіў і ў санкцыйны спіс Швейцарыі. 6 ліпеня да чэрвеньскага пакета санкцый ЕС далучыліся Албанія, Ісландыя, Ліхтэнштэйн, Нарвегія, Паўночная Македонія, Чарнагорыя.

## Узнагароды 
* Лаўрэат Спецыяльнай прэміі Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь у галіне крытыкі і мастацтвазнаўства (2001)
* Ганаровая грамата Міністэрства культуры Рэспублікі Беларусь (2005)
* Нагрудны знак Міністэрства культуры Рэспублікі Беларусь (2007)
* Ганаровая грамата Нацыянальнай акадэміі навук Рэспублікі Беларусь (2009)
* Медаль Нацыянальнай акадэміі навук Рэспублікі Беларусь (2011)
* Медаль «За ўклад у развіццё мастацтва» грамадскага аб’яднання «Беларускі саюз мастакоў»
* Нагрудным знак органаў пагранічнай службы «За Дапамогу органам пагранічнай службы» Дзяржаўнага пагранічнага камітэта Рэспублікі Беларусь (2011)
* Падзяка Міністэрства замежных спраў Рэспублікі Беларусь за асабісты ўклад у развіццё міжнароднага супрацоўніцтва і ўмацаванне міжнароднага аўтарытэту Рэспублікі Беларусь (2011)
* Медаль Францыска Скарыны (2019).

## Публікацыі 

# «А крыніца поўная стаяла…». Традыцыі народнага мастацтва ў творчасці сучасных беларускіх графікаў і жывапісцаў // Мастацтва Беларусі. 1987. № 8. С. 8—13.
# Издательство «Беларусь» представляет // Наглядная агитация. Сб. статей и материалов. М. : Плакат, 1988. С. 26—27.
# У жніўні… // Мастацтва Беларусі. 1988. № 2. С. 76—77.
# Прысвячаецца моладзі // Мастацтва Беларусі. 1989. № 12. С. 44—46.
# Сергей Баленок. Каталог офортов. М. : Прометей, 1990. 32 с.
# Біенале плаката ў Лахці // Мастацтва Беларусі. 1990— № 2. С.14.
# Пластика и авангард // Реклама. 1991. № 6. С. 14—17.
# У палоне наскальных росьпісаў // Мастацтва. 1993. № 3. С. 37—40.
# Канцэптуальны праект’94 // ЛіМ. 1994. 20 мая.
# Традыцыі СНОМАСа (УНОВИСа) ў графічным дызайне Беларусі // 75 год Віцебскай мастацкай школы : Зб. навуковых прац. Віцебск, 1994. С. 50—51.
# Плакат эпохі таталітарызму // Спадчына. 1994— № 5. С.30—36.
# Хто здольны вярцець супрэматычныя юлы? // Мастацтва. 1994— № 12. С. 33—37.
# Праз пасьлядоўнасьць да рэальнага выбару // Мастацтва. 1995. № 3. С. 26—27.
# Дарашкевіч. Жывапісныя пошукі Грааля. Каталог выставы. Мн., 1995. 32 с.
# Што ёсць каштоўнасць? // ЛіМ. 1995. 22 верасня. С.12.
# Яго настаўнік — Васіль Кандзінскі // ЛіМ. 1995. 24 лістапада. С.16.
# «Вечны горад» — вечны // ЛіМ. 1996. 11 кастрычніка. С.10.
# Імкнемся да дыялогу — знаходзім паразуменне // Мастацтва. 1997. № 10. С.54—56.
# Texte. Kulturforum Rheine, 1998. C.9.
# Беларуская кніжная графіка 1980-х гадоў : Вучэб. наг. дапам. Мінск : БелАМ : 1998. 56 с.
# Каталог-даведнік «Шлях да Міцкевіча» / Бел. акадэмія выяўл. м-ва., М-ва культуры РБ. Мінск, 1998. 72 с. (складанне, тэксты)
# Белорусский печатный плакат. Минск : ТМ Дизайн, 1999. С.2.
# Графіка сённяшняга часу. Каталог выстаўкі «Графіка» / Мінск, 1999. С.8—9.
# Прыклеена да сцяны // Мастацтва. 1999— № 6. С.14—20.
# Кніжная графіка. Беларуская энцыклапедыя : У 18 т. Т.8 : / Рэдкал. : Г. П. Пашкоў і інш. Мн. : БелЭн, 1999. С.362—363.
# PROMENADE. Мн., 1999. 64 с.
# The Belorussian Project in Warsaw / New Art of Belarus. Warsaw : Centre for Contemporary Art, Ujazdowski Castle, 2000. P.14—19.
# Взгляд каждодневно скользит по безграничной паутине знаков / Знак-логотип. Минск : Белорусский союз дизайнеров, 2000. С.4.
# Udo Scheel — Die Insel eines Schicksals. Im Labyrinth von Linien, Farben und übewudenen Brüchen. Im Katalog Udo Scheel — Panorama. Gemälde und Gouachen. Recklinhausen, 2000. S. 51—53.
# Мастацтва кнігі. Беларуская энцыклапедыя : У 18 т. Т.10 : / Рэдкал. : Г. П. Пашкоў і інш. Мн. : БелЭн, 2000.
# Плакат. Беларуская энцыклапедыя : У 18 т. Т.12 : / Рэдкал. : Г. П. Пашкоў і інш. Мн. : БелЭн, 2001. С.403—404.
# Беларуская кніжная графіка 1960—1990-х гадоў. Мн. :Беларуская энцыклапедыя, 2001. 208 с.
# «…чтобы увеличить славу и блеск…» // PRO дизайн / авт.-сост. Д. Сурский, А. Рымкевич и др. вып. 3. Мн. : ОО "Бел. Союз дизайнеров, 2001. С.38—40.
# Кunst des vespäteten Raums — Unveröffentlichtes // Wostok/spezial. 2002. № 1. S. 58—61.
# Правядзенне дзён культуры… Каталог выстаўкі «Сучасныя мастакі Беларусі. Парыж. Зала Кардэна. 15—21 красавіка 2002» / Мн., 2002. С.2—3
# Беларускае выяўленчае мастацтва ў ХХ стагоддзі / Альманах «Запіскі Беларускай дзяржаўнай акадэміі мастацтваў» № 3. Мн. : БелДАМ, Транстэкс, 2002. С.18—26.
# Ілюзія адлегласцяў / Альманах «Запіскі Беларускай дзяржаўнай акадэміі мастацтваў» № 3. Мн. : БелДАМ, Транстэкс, 2002. С.202.
# Багданаў і ваколіцы — Неба і Зямля, што натхнялі мастакоў // Матэрыялы навуковых чытанняў, прысвечаных 130-годдзю з дня нараджэння Фердынанда Рушчыца. Мн. : НММ РБ, 2002. С. 24—25.
# Добро пожаловать в Центр // РRO дизайн / авт.-сост. Д. Сурский и др. вып.6. Мн. : «Бел. союз. дизайнеров», 2002. С.20—22;
# Cавіч Уладзімір Пятровіч. Беларуская энцыклапедыя : У 18 т. Т.14 : / Рэдкал. : Г. П. Пашкоў і інш. Мн. : БелЭн, 2002. С.72.
# Cеляшчук Мікалай Міхайлавіч. Беларуская энцыклапедыя : У 18 т. Т.14 : / Рэдкал. : Г. П. Пашкоў і інш. Мн. : БелЭн, 2002. С.316.
# Cлавук Валерый Пятровіч. Беларуская энцыклапедыя : У 18 т. Т.14 : / Рэдкал. : Г. П. Пашкоў і інш. Мн. : БелЭн, 2002. С.500.
# Эстафета новаму этапу. Мастацтва сярэдзіны 1980—1990- гадоў // альбом-каталог «Беларускае мастацтва дваццатага стагоддзя». М. : «Чатыры Чвэрці», 2002. С.156—158.
# Mikhal Barazna / Catalogue. The 8th Baltic Triennial of International Art : Centre of Attraction. P. 44
# З поглядам у будучыню / Васіль Шаранговіч. Мн., 2003. С.9—19.
# Il viaggio pittorico ad Alberobello / «Cromatiche Emozioni»/ Oltre il Silenzio, i Colori. De Felice. Alberobello, 2003. P.3;
# Майстэрства грунтоўнасці. Супрацоўніцтва : Беларуская дзяржаўная акадэмія мастацтваў і Гётэ-інстытут Інтэр Нацыёнэс у Мінску // Мастацтва. 2003. № 5. С.17—18;
# Панарама лабірынта // Мастацтва. 2003. № 5. С.19—21;
# Міжнародныя «Тэксты» // Мастацтва. 2003. № 5. С.22—23;
# Фотамастацтва. Беларуская энцыклапедыя : У 18 т. Т.16 : / Рэдкал. : Г. П. Пашкоў і інш. Мн. : БелЭн, 2003. С..
# Сучасныя навукова-педагагічныя школы ў Беларускай дзяржаўнай акадэміі мастацтваў // Матэрыялы Рэсп. нав.- практ. канферэнцыі «Нацыянальная мастацкая школа : праблемы трансфармацыі на сучасным этапе». Мн. : БДАМ, 2003. С. 9—12.
# Мастацтва як фактар духоўнай абароненасці краіны // Мастацтва. 2003. № 8. С.35—39;
# Выяўленчае мастацтва Беларусі 1990-х гадоў// Матэрыялы Міжн. нав.-творч. канферэнцыі «1-я Няфёдаўскія чытанні. Беларускае мастацтва : гісторыя і сучаснасць». Мн. : БелДАМ, 2004. С. 160—164.
# Ці жывапісная Беларусь? // Мастацтва.— 2004— № 6. C. 46—49/
# Ці жывапісная Беларусь? // Мастацтва.— 2004— № 7-8.— С. 54—58.
# Мяжа стагоддзяў… Каталог выстаўкі «Ілюзія часу» / Мінск : Інстытут імя Гётэ, 2004. С. 10—12.
# Мастацтва як фактар духоўнай абароненасці краіны // Матэрыялы Рэспубліканскай нав.-тэарэт. канферэнцыі «Дзяржава і творчая асоба». Мн. : БелДАМ, 2004. С. 46—50.
# Беларускі дызайн у святле мастацкай крытыкі // Матэрыялы 1-й Рэспубліканскай нав.-практ. канферэнцыі «Дызайн-адукацыя». Мн. : БелДАМ, 2004. С.
# Post Skriptum // РRO дизайн : Cборник. Вып. 13 / Авт.-сост. Д.Сурский и др.. Мн. : ОО «Бел.союз. дизайнеров», 2004. С.75—76;
# Мастацтва 1990—пач.2000-х гадоў. Беларуская энцыклапедыя : У 18 т. Т.18. Кн.2 : / Рэдкал. : Г. П. Пашкоў і інш. Мн. : БелЭн, 2005. С.661—662.
# Віцебск. Новы бляск // Мастацтва.— 2005— № 7.— С 8—9.
# Новае мастацтва новай генерацыі // Мастацтва.— 2005— № 10.— С. 42—44.
# Грунт і традыцыя // Мастацтва.— 2005— № 10.— С. 8.
# Духоўны свет сучасніка ў беларускім выяўленчым мастацтве // Матэрыялы Міжнароднай навукова-творчай канферэнцыі "ІІ Няфёдаўскія чытанні «З подзвігам у сэрцы : тэма Вялікай Айчыннай вайны ў беларускім мастацтве ХХ—пачатку ХХІ стагоддзя». Мн., 2005. С. 18—20.
# Сучаснае мастацтва? // Матэрыялы Міжнароднай навукова-практычнай канферэнцыі «Культура творчасці : вопыт, метадалогія, рэфлексія», прысвечанай ІV Міжнароднаму дню філасофіі. Мн., 2005. С. 75—76.
# Факт проведения семинара… (Интервью). [RAM 7]. Мн., 2005. С. 38—39.
# Современное белорусское искусство. Республика Беларусь : Энциклопедия : В 6 т. Т.1 : / Редкол. : Г. П. Пашков и др. Мн. : БелЭн, 2005. С. 955—958.
# Cавіч Уладзімір Пятровіч. Беларускі фальклор : У 2 т. Т.2 : / Рэдкал. : Г. П. Пашкоў і інш. Мн. : БелЭн, 2006. С. 483.
# Cеляшчук Мікалай Міхайлавіч. Беларускі фальклор : У 2 т. Т.2 : / Рэдкал. : Г. П. Пашкоў і інш. Мн. : БелЭн, 2006. С.511—512.
# Cлавук Валерый Пятровіч. Беларускі фальклор : У 2 т. Т.2 : / Рэдкал. : Г. П. Пашкоў і інш. Мн. : БелЭн, 2006. С.535—536.
# Anna Tikhonova / Contemporary international ex-libris artists. 7. Braga — Portugal. P.17—23.
# Белорусская живопись 1920—1970-х годов. Мн. : Бел. гос. академия искусств, 2006. 192 с.
# … И опять приходится объяснять… Каталог выставки «Остановка Европа» / Мн : Институт имени Гёте, 2006. С.15.
# Международные тематические выставочные проекты… Каталог выставки «Остановка Европа» / Мн : Институт имени Гёте, 2006. С.7.
# Мастацкае жыццё Беларусі 1990-х гадоў. Выяўленчае мастацтва // Матэрыялы Рэспубліканскай навукова-тэарэтычнай канферэнцыі «Сучаснае беларускае мастацтва і нацыянальная мастацкая школа : праблемы захавання самабытнасці і далейшага развіцця». Мн. : БДАМ, 2006. С. 17—21.
# PROMENADE II. Мн., 2006. 126 с.
# Конкурс прафесіяналаў // Мастацтва.— 2006— № 11.— С. 24—25.
# Крохалеў / Альманах «Запіскі Беларускай дзяржаўнай акадэміі мастацтваў» № 5. Мн. : БелДАМ, 2006. С..
# Графика. Республика Беларусь : Энциклопедия : В 6 т. Т.3 / Редкол. : Г. П. Пашков и др. — Минск : БелЭн, 2006. — С.200 —202.
# Дизайн. Республика Беларусь : Энциклопедия : В 6 т. Т.3 / Редкол. : Г. П. Пашков и др. — Минск : БелЭн, 2006. — С.374—376.
# Искусство книги. Республика Беларусь : Энциклопедия : В 6 т. Т.3 / Редкол. : Г. П. Пашков и др. — Минск : БелЭн, 2006. — С.802—803.
# Творческая интеллигенция Беларуси.materialy IX Miedzenarodowej Konferencji PTU «Unisalista wobec wyzwan wspolczesnosci». Warszawa, 2006. S. 64—67.
# Мастацтва кнігі Беларусі ХХ стагоддзя. Мінск : Беларусь, 2007.— 240 с.
# Концептуальное искусство. Республика Беларусь : Энциклопедия : В 6 т. Т.4 / Редкол. : Г. П. Пашков и др.— Минск : БелЭн, 2007. — С.196.
# Музей сучаснага выяўленчага мастацтва прадстаўляе…Марка Карна / Мarco Carna. Увасобленае слова. Малюнкі да «Пекла» (1953—1993) Дантэ // Мілан, 2007. С.8—11.
# Уступнае слова. Матэрыялы II Міжнароднай навукова-практычнай канферэнцыі «Творчасць. Філасофія. Мастацтва». Мінск : Беларуская дзяржаўная акадэмія мастацтваў, 2007.— С.3—4.
# Книжный дизайн Беларуси. Дизайн и национальная культура : М-лы I Междунар. науч-практ. конференции, 25 апреля 2007 г., г. Минск.— Мн. : Изд-во МИУ, 2007. С.19—22.
# Прыналежнасць. Мікола Селяшчук. Гучанне музыкі нябёсаў / укл. Н. В. Шаранговіч.— Мінск : Мастацкая літаратура, 2008.— С.200—205.
# Лабараторыя эксперыменту // Мастацтва.— 2008— № 1.— С.44—45.
# Изобразительное искусство Беларуси XX века : поиск моделей развития в условиях глобализации : материалы международной научно-теоретической конференции «Актуальные проблемы искусства и современной художественной школы Беларуси в условиях глобализации культуры». Минск : Бел. Гос.академия искусств, 2008.— 150—157.
# Изобразительное искусство современной Беларуси : выбор альтернатив и задачи обновления творческих стратегий : материалы международной научно-теоретической конференции «Культура. Наука. Творчество». Минск : Бел. гос. академия искусств, 2008.— 140—142.
# Изобразительное искусство современной Беларуси в условиях развития независимого государства : материалы международной научно-теоретической конференции «Актуальные проблемы искусства : история, теория, методика». Минск : Бел. гос. пед. университет им. М. Танка, 2008.— С. 7—12.
# Плакат. Республика Беларусь : энциклопедия : В 6 т. Т.3 / Редкол. : Г. П. Пашков и др. — Минск : Беларус. Энцыклапедыя імя П. Броўкі, 2008. — С.88—89.
# Селещук. Республика Беларусь : энциклопедия : В 6 т. Т.3 / Редкол. : Г. П. Пашков и др. — Минск : Беларус. Энцыклапедыя імя П. Броўкі, 2008. — С.616—617.
# Чэмпіянат сьвету сучаснага мастацтва / Альманах «pARTisan» № 7. Мн. : І. П. Логвінаў, 2008. С.44—46.
# В начале ХXI века… Владимир Товстик. Ладья Времени : Серебро и золото палитры на холсте размышлений / Борис Крепак.— Минск : Мастацкая літаратура, 2008.— С.297—300.
# Пакаленне наватараў // Мастацтва.— 2009— № 2.— С.39—41.
# Штудыя, пошук, твор // Мастацтва.— 2009— № 2.— С.18—19.
# Философия искусства и международный модернизм в Беларуси / М. Борозна // Materialy XI Miedzynarodowej Konferencji PTU «Universalista wobec wyzwan, dylematow i aporii wspolczesnosci», Warszawa, 11-13 maja 2009 — Warszawa: Wydawnictwo Polskiego Towarystwa Universalizmu/ — 2009 — c. 135—139
# History of modern and contemporary art in Belarus http://www.art-collection-zhiltsov.com/arts.htm 
# Безопасность Беларуси в гуманитарной сфере: социокультурные и духовно-нравственные проблемы / Национальная академия наук Беларуси, Институт философии; [О. А. Павловская и др.; под редакцией О. А. Павловской].— C.409—418.
# Art of Andrei Buryak — a present-day example of harmony, traditions and creativity http://www.bellabelarus.com/en/content/view/110/11/ 
# Участие Республики Беларусь в международной биеннале искусства в Венеции в 2011 году : материалы II Международной научно-теоретической конференции «Актуальные проблемы искусства : история, теория, методика». Минск : Бел. гос. пед. университет им. М.Танка, 2011.— С. 4—6.
# Изобразительное искусство Беларуси XX века / М. Борозна // Проект «Kodex». Павильон Республики Беларусь на 54-й Венецианской биеннале 2011. — Минск, 2011. — С. 40-44
# Изобразительное искусство Беларуси XX века / М. Борозна // Белорусская государственная академия искусств [Электронный ресурс]. Режим доступа: http://belam.by.com/page.342.aspx Дата доступа: 30.05.2011
# Fine Arts of Belarus of the 20th century / M. Barazna // Проект «Kodex». Павильон Республики Беларусь на 54-й Венецианской биеннале 2011. — Минск, 2011. — С. 43-45.
# Republic of Belarus. Kodex. Illuminations. 54th International Art Exhibition. Catalogue production Marsilio Editori. Venezia, 2011. — P. 426—427.
# Художественная культура Республики Беларусь в пространстве мировой культуры // Контуры будущего в контексте мирового культурного развития : XVIII Международные Лихачевские научные чтения, 17-19 мая 2018 г. — СПб.: СПбГУП, 2018 — С. 389—390.
# Выяўленчае мастацтва Беларусі XX стагоддзя — Мінск: Беларусь, 2017. — 295 с.
# Творческие идеи ВХУТЕМАСа-ВХУТЕИНа в развитии визуальной культуры Беларуси первой половины XX века // Навукова-метадычны часопіс «Артэфакт». — Мінск: Беларуская дзяржаўная акадэмія мастацтваў, 2019 — № 11 — С. 22-31.
# Историческая память в изобразительном искусстве современной Беларуси: выбор творческих стратегий // Историческая память о Беларуси как фактор консолидации общества : материалы Междунар. науч.-практ. конф., 26-27 сентября 2019 г. / редко. : Коршунов Г. П. (гл.ред) [др.];НАН Беларуси, Ин-т социологии НАН Беларуси. — Минск : ООО «СУГАРТ», 2019 — С. 26-28.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Мастацтвазнаўцы Беларусі
Катэгорыя:Фатографы Беларусі
Катэгорыя:Кандыдаты мастацтвазнаўства
Катэгорыя:Выпускнікі Беларускай акадэміі мастацтваў
Катэгорыя:Выкладчыкі Беларускай акадэміі мастацтваў
Катэгорыя:Члены Беларускага саюза мастакоў
Катэгорыя:Рэктары Беларускай акадэміі мастацтваў
Катэгорыя:Члены Беларускага саюза дызайнераў
Катэгорыя:Беларускія асобы ў Чорным спісе ЕС