open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Рычардсан (Тэхас)

**Рычардсан** () — прыгарад Даласа, штат Тэхас. Насельніцтва — 119 469 чалавек (паводле ацэнкі Бюро перапісу насельніцтва ЗША на 2020 год). Першыя паселішчы адносяцца да 40-х гадоў XIX стагоддзя. Названы ў гонар падрадчыка, які кіраваў будаўніцтвам чыгункі на ўчастку Далас-Дэнісан. Статус горада прысвоены ў 1873 годзе.

Катэгорыя:Гарады Тэхаса
Карлсен

**Карлсен** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Карл Карлсен — дацкі барацьбіт (грэка-рымская барацьба)
* Кенет Карлсен — дацкі тэнесіст
* Магнус Карлсен — нарвежскі шахматыст
* Сарэн Эміль Карлсен — амерыканскі мастак дацкага паходжання
* Хенінг Карлсен — дацкі кінарэжысёр
Рэймандвіл (Тэхас)

**Рэймандвіл** () — горад у ЗША, размешчаны ў паўднёвай частцы штата Тэхас, адміністрацыйны цэнтр акругі Уіласі. Па дадзеных перапісу за 2010 год колькасць жыхароў склала 11 284 чалавекі, па выніках перапісу Бюро ЗША ў 2015 годзе ў горадзе пражывала 11 139 чалавек. Горад з'яўляецца часткай метрапалітэна раёна Матаморас — Браўнсвіл, а таксама аб'яднанай статыстычнай мясцовасці Браўнсвіл — Харлінген — Рэймандвіл.

Катэгорыя:Гарады Тэхаса
Jersey club

**Jersey club** (з анг. «клуб Джэрсі») — стыль танцавальнай электроннай музыкі. Зарадзіўся ў горадзе Ньюарк, Нью-Джэрсі на пачатку 2000-х гадоў.

З’явіўся дзякуючы DJ Tameil і іншым удзельнікам каманды Brick Bandits, якіх натхніла спалучэнне хауса і хіп-хопа ў Baltimore club.

## Музычны стыль 
Джэрсі-клаб часцей апісваецца як хуткі і агрэсіўны стыль з элементамі хауса і хіп-хопа. Пры параўнанні са стылем Балтымар, Джэрсі-клаб мае больш жорсткія біты і больш аб’ёмныя сэмплы.

Самая адметная рыса стылю — трыплетны ўдарны патэрн, запазычаны з такту «Dikkontrol». Звычайна выкарыстоўваюцца 808 басовых гукаў і сэмпліраваныя брэйкбіты з «Think (About It)» Лін Колінз, а таксама розныя дасылкі да поп-культуры. Найбольш распаўсюджанымі аўдыёпраграмамі З’яўляюцца Sony Acid Pro і FL Studio.

## Спасылкі 
# Бясконцая эвалюцыя Джэрсі клаб (анг.)

Катэгорыя:Джэрсі клаб
Катэгорыя:Музыка Нью Джэрсі
Катэгорыя:Электронная танцавальная музыка
Катэгорыя:Электронная музыка
Катэгорыя:Музычныя стылі
Катэгорыя:Музычныя жанры
Чэмпіянат Беларусі па баскетболе 2010/2011

**Чэмпіянат Беларусі па баскетболе 2010/2011** — 19-ы чэмпіянат Рэспублікі Беларусь па баскетболе.

## Рэгулярны сезон 
### Першы раўнд 
Крыніца: 

### Другі раўнд 
#### Група A 
#### Група Б 
Крыніцы: 

## Плэй-оф 
### За 5-8 месцы 
Крыніцы: 

## Турнірная табліца 
## Статыстыка 
## Узнагароды 
*Найлепшы баскетбаліст:  Аляксандр Кудраўцаў (Мінск-2006)
*Найлепшы трэнер:  Андрэй Крыванос (Мінск-2006)

## Глядзі таксама 
* Кубак Беларусі па баскетболе 2010

## Спасылкі 
* 2010-2011

2011
Катэгорыя:2010 год у баскетболе
Катэгорыя:2011 год у баскетболе
Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 2010 годзе
Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 2011 годзе
Скавародзіна (значэнні)

**Скавародзіна** — тапонім.

* Скавародзіна — вёска ў Полацкім раёне Віцебскай вобласці Беларусі.

## Гл. таксама 
* Скаварадзіно — горад у Расіі, адміністрацыйны цэнтр Скавародзінскага раёна Амурскай вобласці.
Сезон 2012/2013 «Барысфена» Магілёў

У сезоне 2012/2013 баскетбольны клуб «Барысфен» з Магілёва прымаў удзел:
* Чэмпіянат Беларусі 2012/2013 (**8 месца**).

## Склад каманды 
*  Андрэй Агеенка
*  Аядэджы Агунлэге
*  Андрэй Балабанаў
*  Яўген Батвянкоў
*  Дзмітрый Варчакоў (прыйшоў у каманду падчас сезона)
*  Вадзім Гайдукевіч
*  Яўген Грамыка
*  Аляксандр Дашкевіч
*  Яўген Капылоў
*  Аляксей Касарыч
*  Фёдар Крукаў
*  Андрэй Любімаў
*  Павел Лялькаў
*  Артур Палякоў
*  Сяргей Татур
*  Генадзь Усовіч
*  Арцём Шарамет

## Трэнеры каманды 
*  Расціслаў Вяргун (галоўны трэнер)
*  Аляксандр Гуляеў

## Гл. таксама 
* Сезон 2011/2012 «Барысфена» Магілёў
* Сезон 2013/2014 «Барысфена» Магілёў
 

## Спасылкі 
* 2012-2013
2012/2013
Барысфен Магілёў
Катэгорыя:2012 год у Магілёве
Катэгорыя:2013 год у Магілёве
Бушча

**Бушча**:
* Бушча (Дубенскі раён)
* Бушча (Здалбуніўскі раён)
Сякераўшчына (значэнні)

Назву **Сякераўшчына** маюць:

## Беларусь 
* Сякераўшчына — вёска ў Полацкім раёне Віцебскай вобласці.
* Сякераўшчына — радовішча глін у Полацкім раёне Віцебскай вобласці.
* Сякераўшчына — прыпыначны пункт Віцебскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Полацкім раёне Віцебскай вобласці.
Heckler & Koch HK4

**HK4** — кішэнны пісталет, упершыню прадстаўлены фірмай Heckler & Koch у 1967 годзе. Дзяржаўныя арганізацыі атрымалі 12 000 пісталетаў калібру .32 ACP з пазначэннем P11 і серыйнымі нумарамі ад 40001 да 52400. Адметнасцю стала магчымасць змены ствала (калібру) без складаных інструментаў, і трывалую але лёгкую раму з цвёрда анадаванага алюмініевага сплаву.

## Дызайн 
HK4 - гэта ў асноўным дапрацаваны самазарадны пісталет Mauser HSc . Heckler & Koch былі знаёмыя з дызайнам HSc, паколькі многія з заснавальнікаў кампаніі Heckler & Koch былі супрацоўнікамі кампаніі Mauser-Werke Oberndorf AG да і пасля Другой сусветнай вайны.

Падобна HSc, у HK4 выкарыстоўваецца прамы зваротны механізм з курком падвойнага дзеяння і засцерагальнікам.

Пераключэнне паміж трыма рознымі патронамі цэнтральнага агню (.25 ACP (6,35-мм Браўнінг), .32 ACP (7,65-мм Браўнінг), .380 ACP) патрабуе проста замены ствала, зваротнай спружыны і магазіна. У выпадку перахода пад патроны кальцавага ўзгарання (.22 LR) таксама прадугледжвае аслаблення шрубы на затворнай раме.

Зрэдку дзяржальні вырабляліся з лёгкага металу (дзюралюмінію) ці штампаванай сталі; такія дзяржальні могуць аслабіцца пры выкарыстанні і нечакана зламацца падчас стральбы.

## Выпуск 
Пісталетам HK4 была распачата вытворчасць пісталетаў фірмай Heckler & Koch. Па сваёй базавай структуры і асноўных вытворчых працэсах HK4 заклаў аснову для свайго пераемніка, пісталета H&K P9S .

Дзякуючы высокай якасці вырабу і лёгкай змене калібра HK4 меў даволі вялікі поспех на рынку, хоць і не складаў сур'ёзнай канкурэнцыі больш вядомым пісталетам (напрыклад Walther PP ці PPK). Самым вялікім поспехам HK4 стала прыняцце яго ў якасці службовай зброі мытняй Заходняй Германіі.

Для грамадзянскага рынку было выраблена 26 550 штук (з серыйнымі нумарамі ад 10001 да 36550 ) і 12 400 для паліцыі Заходняй Германіі (з нумарамі ад 40001 да 52400 

## Карыстальнікі 
* 
* 
*  : Мытня, розныя паліцэйскія сілы
* 
*  
*  
*  

## Спасылкі 
Катэгорыя:Самазарадныя пісталеты Heckler & Koch
Катэгорыя:Пісталеты Германіі

Катэгорыя:Зброя паводле алфавіта
Джаміль Мукулу

**Джаміль Мукулу** (народжаны як **Дэвід Стывен**; нар. 17 красавіка 1964) — заснавальнік угандыйскай групоўкі «Альянс дэмакратычных сіл». У 2015 годзе быў арыштаван па абвінавачваннях у ваенных злачынствах і злачынствах супраць чалавечнасці. 

## Біяграфія 
Нарадзіўся ва ўгандыйскай вёсцы Нтоке ў акрузе Каюнга, у хрысціянскай сям’і Лутакомэ Сервады і Айшы Накіемба. Атрымаў ступень у галіне кіравання бізнесам у Найробі, Кенія. Уліўся ў шэрагі рэлігійных баевікоў, падтрымаўшы стварэнне ісламскай дзяржавы ва Угандзе. У 1991 годзе ў складзе групы радыкалаў удзельнічаў у нападзе на штаб-кватэру UMSC у Старой Кампале. За датычнасць да атакі трапіў у турму, але ў 1995 годзе вызвалены.

## Заўвагі 
Катэгорыя:Вікіпедыя:Біяграфіі сучаснікаў
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1964 годзе
Катэгорыя:Правадыры паўстанняў
Рычард Кок

**Рычард Кок** (; , Уільямсберг — , ) — сенатар ЗША ў 1877—1895 гадах, 15-ы губернатар штата Тэхас, член дэмакратычнай партыі. Амерыканскі юрыст, фермер і дзяржаўны дзеяч з Уэйка, штат Тэхас. Яго дзядзька — кангрэсмен Рычард Кок-малодшы.

Катэгорыя:Губернатары Тэхаса
Караль Румель

**Караль Румель** (*Карл Альфонсавіч Румель*; ) — падпалкоўнік кавалерыі, расійскі і польскі спартсмен-коннік, удзельнік Алімпійскіх гульняў 1912, 1924 і 1928 гадоў, бронзавы прызёр Алімпійскіх гульняў 1928 года. Першы ўраджэнец Беларусі — удзельнік Алімпійскіх гульняў. Афіцэр расійскага і польскага войска.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў Гродне ў сям’і нашчадка вестфальскіх дваранаў, генерала расійскага войска Альфонса Румеля і шляхцянкі Марыі Марцінкевіч. Скончыў Адэскі кадэцкі корпус у 1906 годзе, пазней атрымаў адукацыю ў Паўлаўскім вайсковым вучылішчы ў Санкт-Пецярбургу, якое скончыў у 1908 годзе, пасля гэтага атрымаў ступень магістра ў Акадэміі мастацтваў. Служыў ротмістрам ў 14 драгунскім Маларасійскім палку.

У юнацтве пачаў займацца конным спортам. Яго ўключылі ў склад расійскай каманды на Алімпійскіх гульнях 1912 года, якія адбываліся ў Стакгольме.

На гульнях ён удзельнічаў у спаборніцтвах па пераадольванню перашкод (конкур) і знаходзіўся ў ліку лідараў. Але на апошнім бар’еры яго конь Зяблік зачапіў балку і ўпаў, падмяўшы пад сабой Румеля. Губляючы прытомнасць і пераадольваючы боль, спартовец асядлаў каня і накіраваўся да фініша. Скончыўшы дыстанцыю, Румель страціў прытомнасць. У яго выявілі пералом пяці рэбраў, з-за гэтага яго накіравалі ў стакгольмскі шпіталь. Спартовец заняў 15 месца ў спаборніцтве, але за мужнасць яго адзначылі спецыяльнай узнагародай — залатым медалём, які адлілі па загадзе караля Швецыі Густава V.

У 1924 годзе ўдзельнічаў у Алімпійскіх гульнях у Парыжы. Заваяваў 11 месца ў індывідуальным заліку, 6 ў камандным і 10 ў індывідуальным заліку па трохбор’і.

На Алімпійскіх гульнях 1928 года ў Амстэрдаме заваяваў бронзавы медаль у складзе польскай каманды па трохбор’і. У індывідуальным заліку — 26 месца. За год да гэтага ў лістападзе 1927 года, разам з афіцэрамі Старнаўскім і Антаневічам заваявалі галоўны трафей на міжнародных спаборніцтвах па верхавой яздзе ў нью-ёркскім «Медысан-сквер-гардэн».

У розныя часы ўдзельнічаў у міжнародных спаборніцтвах па конным спорце ў Ніццы, Рыме, Нью-Ёрку, Парыжы, Люцэрне, Лондане, Берліне. У 1930-я гады, пасля сыходу ў адстаўку быў чатырохкратным медалістам чэмпіянатаў Польшчы па канкуры (золата — 1935 і 1937 гады, срэбра — 1938 год, бронза — 1934 год).

## Вайсковая кар’ера 
Пасля ўдзелу ў Першай сусветнай вайне, з 1919 года служыў у восьмым уланскім палку польскага войска ў званні маёра. Пазней удзельнічаў у савецка-польскай вайне. Быў узнагароджаны ордэнам Virtuti Militari за адвагу. Скончыў службу ў званні падпалкоўніка кавалерыі.

У 1939 годзе ўдзельнічаў у Другой сусветнай вайне. Патрапіў у палон і знаходзіўся ў канцэнтрацыйных лагерах Дахаў і Маўтгаўзен. Пасля вайны працаваў трэнерам і рыхтаваў коннікаў. Таксама працаваў кансультантам па конных пытаннях мастацкіх фільмаў.

## Фільмаграфія 
* Маўчанне (Milczenie, 1964 год, акцёр).
* Тарпанаў (Tarpany, 1962 год, акцёр).
* Крыжакі (Krzyzacy, 1960 год, рыцар — няма ў тытрах). Кансультант: па верхавой яздзе і фехтаванні.
* Лётна (Lotna, (1959 год, бацька). Вайсковы кансультант.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Ваенныя Польшчы
Катэгорыя:Вязні канцэнтрацыйнага лагера Маўтгаўзен
Кажамяка

**Кажамя́ка** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Аляксей Мартынавіч Кажамяка (1931—2021) — беларускі гісторык-краязнаўца.
* Кірыла Кажамяка — вобраз чарадзейных усходне-славянскіх казак і паданняў.
Кок (акруга, Тэхас)

**Акруга Кок** () — акруга штата Тэхас Злучаных Штатаў Амерыкі. На 2000 год у ёй пражывала 3864 чалавекі. Паводле ацэнкі бюро перапісу насельніцтва ЗША, у 2008 годзе насельніцтва акругі складала 3480 чалавек. Акруговы цэнтр — горад Роберт-Лі. Сфарміравана ў 1889 годзе з участка акругі Том-Грын. Названа ў гонар Рычарда Кока, 15-га губернатара Тэхаса.

Катэгорыя:Акругі Тэхаса
Аляксандр Пятровіч Косцераў

**Аляксандр Пятровіч Косцераў** (нар. , в. Ржаўцы, Шклоўскі раён, Магілёўская вобласць) — беларускі пісьменнік, гісторык. Кандыдат гістарычных навук (1985), дацэнт (1997) з 2005 года.

## Навуковая дзейнасць 
Навуковыя інтарэсы: Беларусь напярэдадні і ў пачатковы перыяд Вялікай Айчыннай вайны.

## Бібліяграфія 
* «Бессмертный подвиг защитников Могилева летом 1941 года» (Могилев, 2004)
* «Великая Отечественная война советского народа (в контексте Второй мировой войны): конспект лекций» (Могилев, 2006)
* «Основы идеологии белорусского государства: конспект лекций для студентов всех специальностей дневной и заочной формы обучения» (Могилев, 2009)
* «Оборонительные бои на могилевском направлении летом 1941 года: монография» (Минск, 2010)
* «Живая память о войне: воспоминания участников и свидетелей событий Великой Отечественной войны: в 2 кн.» (Могилев, 2012)

## Спасылкі 
*
Валянцін Іванавіч Крыжэвіч

**Валянцін Іванавіч Крыжэвіч** (, в. Пільня, Чэрыкаўскі раён, Магілёўская вобласць — ) — беларускі пісьменнік, журналіст. Псеўданім *В. Лес*.

## Біяграфія 
Працоўную дзейнасць пачаткаў калгаснікам калгаса «Маладая гвардыя» Чэрыкаўскага раёна з 1962 г. Затым нядоўгачасовы час з 1964 года працаваў у краснапольскай раённай газеце «Чырвоны сцяг». У снежні 1964 года быў прызваны ў шэрагі Савецкай Арміі і служыў па лістапад 1967 года ў Беларускай ваеннай акрузе. 

Пасля звальнення ў запас з лістапада 1967 года па люты 1969 года працаваў літсупрацоўнікам чэрыкаўскай раённай газеты «Заклік Ільіча», з лютага 1969г. па жнівень 1975г. — адказны сакратар, са жніўня 1975 года па ліпень 1977г. — намеснік рэдактара гэтай жа газеты.

Жыў у Чавусах. Памёр  года.

## Творчасць 
Літаратурнай творчасцю пачаў займацца з 1968 г. Друкаваўся ў газетах «Во славу Родины» і «Заря». Яго гумарэскі і апавяданні з’яўляліся і ў рэспубліканскім друку. Першае гумарыстычнае апавяданне «Шапка» было надрукавана ў «Вожыку» ў 1970 г.

Пазней гумарэска «Малінавы звон», надрукаваная ў часопісе, трапіла на Усесаюзнае радыё, а на Беларускім радыё загучала інсцэніраваная гумарэска «Фруктовыя штаны». Яго гумарэскам і апавяданням характэрныя тонкая іронія, досціп, цікавы сюжэт і амаль заўсёды нечаканая канцоўка. Нават у прыгодніцкіх аповесцях пісьменніка: «Остров на дне океана» (1989), «Демоны Рыжего леса» (2000) адчуваецца добры гумар.

У 2005 г. стаў лаўрэатам 3-й прэміі конкурса газеты «Звязда» на лепшае апавяданне («Тры вішні»), літаратурнага конкурса Магілёўскага аддзялення Саюза пісьменнікаў Беларусі і Магілёўскага гарадскога аддзялення рэспубліканскага грамадскага аб’яднання «Русское общество», прысвечанага памяці К. Сіманава (2011, «Горкі мёд 41-га»).

## Узнагароды 
Узнагароджаны Ганаровай граматай Саюза журналістаў БССР (1991),  Ганаровай граматай Міністэрства інфармацыі Рэспублікі Беларусь і Ганаровай граматай Магілёўскага абласнога Савета дэпутатаў  (1995),  Ганаровай граматай Дзяржкамдруку Рэспублікі Беларусь (1996).

Узнагароджаны Памятным знакам «2000 гадоў хрысціянству» Нацыянальнага аргкамітэта па падрыхтоўцы да сустрэчы трэцяга тысячагоддзя і святкавання 2000-годдзя хрысціянства.

## Бібліяграфія 
* «Остров на дне океана» (Мінск, 1989)
* «Демоны Рыжего леса» (Мінск, 2000)

Катэгорыя:Дэпутаты Чавускага раённага Савета дэпутатаў
Катэгорыя:Журналісты Беларусі
Катэгорыя:Пісьменнікі Беларусі
Катэгорыя:Рускамоўныя пісьменнікі
Крыжэвіч

**Крыжэ́віч** — беларускае прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Валянцін Іванавіч Крыжэвіч (1945—2018) — беларускі пісьменнік, журналіст.
* Сяргей Іванавіч Крыжэвіч (нар. 1952) — беларускі ваенны і палітык.
Аляксееўка (Шклоўскі раён)

**Аляксе́еўка** (, ) — былая вёска ў Шклоўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіла ў склад Таўкачоўскага сельсавета.

Скасавана 17 ліпеня 1967 года, злілася з вёскай Вялікія Лазіцы.

## Спасылкі
Сякераўшчына (радовішча глін)

**Сяке́раўшчына** — радовішча глін у Полацкім раёне Віцебскай вобласці Беларусі.

Радовішча знаходзіцца за 6 км у напрамку на паўночны ўсход ад горада Полацк. Магутнасць карыснай тоўшчы складае 2,6—14 м. Ускрышы (пяскі, торф, супепскі, суглінкі) магутнасцю 0,2—7,1 м. Часцінак гліны памерам менш за 0,01 мм 50—95,8 %.

Гліны з радовішча прыдатныя на выраб цэглы, дрэнажных труб, керамічнага каменю.

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* Список разведанных неразрабатываемых месторождений (участков) полезных ископаемых Витебской области, учтенных Государственным балансом запасов полезных ископаемых Республики Беларусь по состоянию на 01.01.2020 года 
* Секеровщина // Национальное агентство инвестиций и приватизации 

Катэгорыя:Радовішчы глін і суглінкаў Беларусі
Катэгорыя:Геалогія Полацкага раёна
Каліфарнійскі дзяржаўны ўніверсітэт Мантэрэйскага заліва

**Каліфарнійскі дзяржаўны ўніверсітэт Мантэрэйскага заліва** () — амерыканская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта, якая месціцца ў горадзе Марына ў акрузе Мантэрэй штата Каліфорнія, ЗША.

## Агульная характарыстыка 
Галоўны кампус універсітэта размешчаны на месцы былой ваеннай базы Форт-Орд, якая ахоплівае гарады Марына і Сісайд, прыкладна ў адной мілі ад Мантэрэйскага заліва ўздоўж цэнтральнага ўзбярэжжа Каліфорніі. Універсітэт таксама мае кампусы ў гарадах Мантэрэй і Салінас. Заснаваны ў 1994 годзе, ён з'яўляецца часткай сістэмы Каліфарнійскага дзяржаўнага ўніверсітэта. Вучэльня мае афіцыйны статус іспанамоўнай установы.

## Структура 
* Каледж мастацтваў, гуманітарных і сацыяльных навук
* Каледж бізнесу
* Каледж адукацыі
* Каледж дадатковай адукацыі і міжнародных праграм
* Каледж навук пра здароўе і сацыяльных службаў
* Каледж прыродазнаўчых навук
* Універсітэцкі каледж

## Гл. таксама 
* Спіс універсітэтаў штата Каліфорнія
 
## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Навучальныя ўстановы з англійскай мовай навучання
Катэгорыя:Універсітэты паводле алфавіта
Катэгорыя:Універсітэты Каліфорніі
Агратэхнікум (пасёлак)

**Агратэхнікум** () — былы населены пункт у  сельсавеце Любарскага раёна  і  акруг.

## Насельніцтва 
Па выніках перапісу насельніцтва СССР, на 17 снежня 1926 года колькасць жыхароў складала 66 асоб, сярод іх 38 мужчын і 28 жанчын, за нацыянальнасцю: украінцы — 43, расейцы — 12, яўрэі — 5, палякі — 1, іншыя — 5. Колькасць гаспадарак — 34, усё — несялянскага тыпу.

## Гісторыя 
Заснаваны ў 1920 годзе. Да чэрвеня 1925 года уваходзіў ў склад Любарскага раёна Жытомірскай акругі Валынскай губерні. У чэрвені 1925 года Любарскі раён пераведзены ў Бярдзічаўскую акругу. Адлегласць ад раённага цэнтра, мястэчка Любар, складала 13 вёрст, да акруговага цэнтра, горада Бярдзічаў — 72 вярсты, да найбліжэйшай чыгуначнай станцыі  — 12 вёрст.

На 1 кастрычніка 1941 года на ўліку населеных пунктаў як асобнае селішча не значыўся.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Былыя населеныя пункты Жытомірскай вобласці
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1920 годзе
Суражскі пахаваны выступ

**Суражскі пахаваны выступ** — тэктанічная структура, адноснае падняцце фундамента на заходнім перыклінальным замыканні Варонежскай антэклізы. Назва ад горада Сураж (Бранская вобласць).

Размешчаны на ўсходзе Гомельскай вобласці Беларусі і на паўночным захадзе Бранскай вобласці Расіі. Выцягнуты па лініі Чачэрск — паўночней Суража — Клятня (Бранская вобласць). На поўначы мяжуе са Жлобінскай седлавінай і Аршанскай упадзінай, на поўдні—паўднёвым усходзе па разломе сучляняецца з Клінцоўскім грабенам, на паўночным усходзе паступова пераходзіць у цэнтральную частку Варонежскай антэклізы.

Паверхня фундамента апушчана па восевай лініі Суражскага пахаванага выступа ў паўднёва-заходнім напрамку ад −0,31 да −0,6 км. Найбольш прыўзнятая частка яго на паўднёвым захадзе называецца Краснагорскім падняццем, у скляпенні якога фундамент залягае на адзнаках вышэй −0,3 км. Платформавы чахол складзены з сярэднерыфейскіх, ніжнявендскіх, сярэднедэвонскіх, юрскіх, мелавых і антрапагенавых адкладаў.

Залажэнне выступу звязана з утварэннем Аршанскай упадзіны і Клінцоўскага грабена ў сярэднерыфейскі час.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Геалогія Гомельскай вобласці
Катэгорыя:Тэктоніка Беларусі
Катэгорыя:Тэктоніка Расіі
Катэгорыя:Усходне-Еўрапейская платформа
Фані Яфімаўна Алер

**Фані Яфімаўна Алер** (нар. , г. Бабруйск, Бабруйскі павет, Мінская губерня, Расійская імперыя — ) — беларускі дзеяч культуры.

## Біяграфія 
У 1920-я яна загадвала камсамольскім клубам. Уступіла ў камсамол, прайшла рабфак, працавла агітатарам, прапагандыстам, адказным сакратаром акруговага савета бязбожнікаў, уступіла ў партыю. Скочыла гістфак Ленінградскага інстытута імя Герцэна, Маскоўскую акадэмію імя Крупскай. У 1933-м запрасілі ў Менск рэдактарам палітычнай газеты.

Да 1938 года загадвала аддзелам прапаганды Варашылаўскага райкама партыі горада Менска. Рэпрэсаваны брат. Бацька, бальшавік з 1905-га года, выключаны з партыі. Не вытрымаўшы ганьбы, ён наклаў на сябе рукі.

З 1938 года узначальвала Беларускі дзяржаўны тэатр. 5 верасня 1946 года адхілілі ад пасады.

Напачатку 1970-х гадоў вярнулася ў Купалаўскі тэатр для таго, каб стварыць музей.

## Спасылкі 
* В советское время в театральном Минске все знали, кто такая Фаня Ефимовна Аллер. История неистовой Мельпомены 
* Фані, Клара, Ірына — тры кіты архіва купалаўцаў 
* Аллер, Фаня Ефимовна

Катэгорыя:Постаці Нацыянальнага акадэмічнага тэатра імя Янкі Купалы
Клінцоўскі грабен

**Клінцоўскі грабен** — тэктанічная адмоўная структура, якая ўскладняе заходнюю перыкліналь Варонежскай антэклізы. Назва ад горада Клінцы.

Размешчаны на захадзе Бранскай вобласці Расіі і часткова ў Гомельскай вобласці Беларусі (Веткаўскі, Добрушскі раёны). Раздзяляе Суражскі і Грамяцкі пахаваныя выступы, праз Гарадоцка-Хацецкую ступень выходзіць да паўночнага борта Прыпяцкага прагіну. Выцягнуты ў паўночна-ўсходнім напрамку па лініі Ветка — Клінцы — Мглін больш чым на 150 км пры шырыні ад 30 да 50 км.

Паверхня крышталічнага фундамента на глыбіні ад 400 да 700 м. Барты структуры абмяжоўваюць Суражскі разлом з амплітудай каля 200 м і Навазыбкаўскі разлом з амплітудай каля 100 м на паўднёвым усходзе. Запоўнены грабен пераважна адкладамі беларускай серыі сярэдняга рыфею і вільчанскай серыі венду, перакрыты сярэдне- і верхнедэвонскімі, сярэднеюрскімі і антрапагенавымі адкладамі.

Узрост грабена сярэднерыфейскі, з пачатку венду страціў самастойнае развіццё.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Геалогія Веткаўскага раёна
Катэгорыя:Геалогія Добрушскага раёна
Катэгорыя:Тэктоніка Беларусі
Катэгорыя:Тэктоніка Расіі
Катэгорыя:Усходне-Еўрапейская платформа
Вольга Сяргееўна Малянкова-Куляшова

**Вольга Сяргееўна Малянкова-Куляшова** (, г. Магілёў) — беларуская паэтка.

## Біяграфія 
Нарадзілася  года ў г. Магілёве. Вершы пачала пісаць у 14 гадоў. Скончыла ў 2009 годзе Магілёўскі дзяржаўны бібліятэчны каледж імя А. С. Пушкіна, у 2013 годзе — Інстытут парламентарызму і прадпрымальніцтва па спецыяльнасці «дакументазнаўства інфармацыйнае забеспячэнне кіравання».

Член Магілёўскага абласнога аддзялення праўладнага Саюза пісьменнікаў Беларусі.

## Творчасць 
Піша на рускай мове. Першыя яе вершы былі надрукаваныя ў газеце «Зямля і людзі», наступныя — у газетах «Прыдняпроўская Ніва» і «Веснік Магілёва».

У 2011 годзе выйшла першая кніга вершаў «Пяро і порах». У гэтым жа годзе заняла 1-е месца ў Магілёўскім абласным літаратурным конкурсе «Першы ў космасе» ў намінацыі «Паэзія». У 2014 годзе выйшаў другі зборнік паэзіі «Утро нового дня».

## Бібліяграфія 
* «Перо и порох» (Могилев, 2011)
* «Утро нового дня» (Минск, 2013)

Катэгорыя:Паэтэсы Беларусі
Катэгорыя:Рускамоўныя паэты
Катэгорыя:Выпускнікі Магілёўскага дзяржаўнага бібліятэчнага каледжа імя А. С. Пушкіна
Катэгорыя:Выпускнікі Інстытута парламентарызму і прадпрымальніцтва
Анатоль Леанідавіч Мельнікаў

**Анатоль Леанідавіч Мельнікаў** (нар. , Магілёў) — беларускі пісьменнік.

## Біяграфія 
Нарадзіўся і вырас у Магілёве. Скончыў Кіеўскі інстытут інжынераў грамадзянскай авіяцыі, Маскоўскі літаратурны інстытут імя М. Горкага, 2-х гадавую школу рэжысёраў-аператараў, прайшоў творчы конкурс на Вышэйшыя рэжысёрскія курсы Дзяржкіно СССР, але іх не скончыў па аб’ектыўных прычынах.

Працаваў інжынерам у аэрапорце, майстрам на заводзе, канструктарам у адмысловым праектна-канструктарскім бюро, экскурсаводам, рэжысёрам Народнай кінастудыі, дырэктарам Дома культуры, рэдактарам тэлебачання і радыё, карэспандэнтам рэспубліканскай газеты, выкладчыкам курсу журналістыкі друкаваных і электронных СМІ ў універсітэце, кіраўніком прэс-цэнтра.

Член Магілёўскага абласнога аддзялення праўладнага Саюза пісьменнікаў Беларусі.

Станам на 2024 год жыве і працуе ў Магілёве.

## Творчасць 
Аўтар рамана «Фагги». Апавяданні публікаваліся ў абласным зборніку Саюза пісьменнікаў, у перыядычным прэсе. Зняў аўтарскі дакументальны фільм «Загінулыя хлусні не прымаюць». Шэраг апавяданняў апублікаваны ў часопісе «Нёман». Публікуе апавяданні і навелы на Facebook.

## Бібліяграфія 
* «Избранное» (Масква, 2000)
* «Фагги» (Магілёў, 2010)
* «Фотографические приключения Тимофея Плёнкина» (Мінск, 2022)

## Крыніцы 
Катэгорыя:Пісьменнікі Беларусі
Катэгорыя:Рускамоўныя пісьменнікі
Мікалай Уладзіміравіч Леўчанка

**Мікалай Уладзіміравіч Леўчанка** (нар. , в. Калодзецкая, Касцюковіцкі раён, Магілёўская вобласць) — беларускі паэт, празаік, публіцыст, грамадскі дзеяч.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў вёсцы Калодзецкая Касцюковіцкага раёна (пахавана пасля катастрофы на Чарнобыльскай АЭС). Пасля заканчэння сярэдняй школы служыў у арміі, у Групе савецкіх войскаў у Германіі. Скончыў факультэт журналістыкі Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта і Мінскую вышэйшую партыйную школу.

З 1974 года працуе ў сродках масавай інфармацыі. Працаваў карэспандэнтам-арганізатарам Быхаўскага раённага радыёвяшчання, рэдактарам Слаўгарадскай раённай газеты. У снежні 1991 г. быў назначаны на пасаду рэдактара быхаўскай газеты «Маяк Прыдняпроўя» з 2006 года.

## Творчасць 
Аўтар кніг прозы і паэзіі «Пад знакам зялёнай ружы», «Шчырасць», «Зелёное золото», «Уроки мужества», «Непраходзячы боль», «Крылатая гвардия».

## Узнагароды 
За сумленную працу ў 2003 годзе Мікалай Уладзіміравіч быў узнагароджаны знакам «Выдатнік друку Беларусі», у 2005 г. на з’ездзе журналістаў яму было прысвоена званне «Заслужаны журналіст Беларускага Саюза журналістаў». Лаўрэат спецыяльнай прэміі Магілёўскага аблвыканкама «Чалавек года-2005» у намінацыі грамадска-палітычная дзейнасць, лаўрэат прэміі Беларускага саюза журналістаў «Залатое пяро», уладальнік Гран-пры IV Нацыянальнага конкурсу «Залатая ліцера».

## Бібліяграфія 
* «Пад знакам зялёнай ружы» (Магілёў, 2003)
* «Шчырасць» (Магілёў, 2005)
* «Зеленое золото» (Могилев, 2006)
* «Уроки мужества» (Минск, 2009)
* «Непраходзячы боль» (Мінск, 2010)
* «Крылатая гвардия» (2011)
* «Вяртанне» (Мінск, 2013)
* «Созвездие героев» (Могилев, 2014)
* «Герои освобождения» (2018).

Катэгорыя:Паэты Беларусі
Катэгорыя:Пісьменнікі Беларусі
Катэгорыя:Беларускамоўныя пісьменнікі
Катэгорыя:Рускамоўныя пісьменнікі
Катэгорыя:Публіцысты Беларусі
Катэгорыя:Грамадскія дзеячы Беларусі
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Залатое пяро» Беларускага саюза журналістаў
Ігар Валер’евіч Галабурда

**Ігар Валер’евіч Галабурда** (нар. , , Латвійская ССР, СССР) — беларускі баскетбаліст і трэнер. Разыгрываючы абаронца. Майстар спорту Рэспублікі Беларусь. Выступаў за моладзевую зборную Беларусі.

## Біяграфія 
Навучаўся ў Рэспубліканскім вучылішчы алімпійскага рэзерву пад кіраўніцтвам Аляксандра Леанідавіча Папкова. Выступаў за мінскія клубы РТІ, РВАР, «Аўтазаводзец-Джэнці» і асіповіцкі АЗАА. Скончыў Беларускі дзяржаўны універсітэт фізічнай культуры (2002).

У 1997 годзе згуляў за моладзевую зборную Беларусі U-22 у кваліфікацыі да чэмпіянату Еўропы-1998.

Пасля заканчэння гульнявой кар’еры працаваў трэнерам у асіповіцкім клубе, у тым ліку ў 2009—2012 гадах — галоўным трэнерам. У далейшым пераехаў у Маскву, працаваў трэнерам у Маскоўскай баскетбольнай лізе і ў школе «IBasket».

## Кар’ера баскетбаліста 
* 1993—1994 — РТІ (Мінск)
* 1994—1997 — РВАР (Мінск)
* 1997—1998 — РШВСМ-РВАР (Мінск)
* 1998—2001 — Аўтазаводзец-Джэнці (Мінск)
* 2001—2006 — АЗАА (Асіповічы)

## Кар’ера трэнера 
* 2006—2009 — АЗАА (Асіповічы) (*другі трэнер*)
* 2009—2011 — АЗАА (Асіповічы)
* 2011—2012 — СБК Асіповічы

## Дасягненні 
### У якасці баскетбаліста 
*  Чэмпіён Беларусі (1): 1996/1997.
*  Сярэбраны прызёр чэмпіянату Беларусі (1): 1993/1994.
*  Бронзавы прызёр чэмпіянату Беларусі (2): 1998/1999, 2005/2006.
*  Уладальнік Кубка Беларусі (2): 1997, 1999.
### У якасці трэнера 
*  Бронзавы прызёр чэмпіянату Беларусі (2): 2009/2010, 2010/2011.
*  Фіналіст Кубка Беларусі (1): 2009.

## Спасылкі 
* Профіль на сайце fiba.com
* Профіль на сайце i-basket.ru 

Катэгорыя:Баскетбалісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі РТІ
Катэгорыя:Ігракі РДВАР
Катэгорыя:Ігракі «Аўтазаводца» Мінск (баскетбол)
Катэгорыя:Ігракі «Свіслачы» Асіповічы
Катэгорыя:Баскетбольныя трэнеры Беларусі
Катэгорыя:Трэнеры «Свіслачы» Асіповічы
Крыптавалютная біржа

**Абмен крыптавалют**, або **біржа лічбавых валют** — гэта бізнес, які дазваляе кліентам гандляваць крыптавалютамі або лічбавымі валютамі на іншыя актывы, такія як звычайныя фіятныя грошы або іншыя лічбавыя валюты. Біржы могуць прымаць плацяжы па крэдытных картах, электронныя пераклады або іншыя формы аплаты ў абмен на лічбавыя валюты або крыптавалюты. Біржа крыптавалют можа быць маркет-мейкерам, які звычайна прымае спрэды паміж прапановамі і прапановамі як камісію за трансакцыі за свае паслугі або, як адпаведная платформа, проста бярэ плату.

Большасць пляцовак па абмене лічбавых валют працуе па-за юрысдыкцыяй заходніх краін, унікаючы нагляду фінансавых і праваахоўных органаў. Пры гэтым часта ажыццяўляюць аперацыі з нацыянальнымі валютамі, у тым ліку заходніх краін. Могуць здзяйсняць аперацыі па банкаўскіх картах, грашовых пераводах, у тым ліку паштовых, або іншыя формы аплаты ў абмен на лічбавыя валюты. Пры выкупе ў кліента лічбавых валют, грашовыя сродкі могуць перадаваць пераводамі на банкаўскія рахункі, у тым ліку карткавыя.

Некаторыя брокерскія кампаніі, якія таксама сканцэнтраваны на іншых актывах, такіх як акцыі, такія як Robinhood і eToro, дазваляюць карыстальнікам купляць, але не выводзіць крыптавалюты на кашалькі з крыптавалютай. Аднак спецыяльныя біржы крыптавалют, такія як Binance і Coinbase, дазваляюць зняцце крыптавалют.

За 2023 год аб’ём рынку крыптавалют склаў больш за трыльён долараў, што сведчыць пра высокую зацікаўленасць лічбавымі валютамі і дэцэнтралізаванымі фінансамі. Ствараюць сотні і тысячы новых віртуальных валют.

## Заканадаўства 
Да 2016 года некалькі крыптавалютных бірж, якія працуюць у Еўрапейскім Саюзе, атрымалі ліцэнзіі паводле Дырэктывы ЕС пра плацежныя паслугі і Дырэктывы ЕС пра электронныя грошы. Аднак адпаведнасць гэтых ліцэнзій дзейнасці крыптабірж пакуль не была судова праверана. Еўрапейскі савет і Еўрапейскі парламент абвясцілі, што яны выпусцяць рэгуляцыі, якія ўвядуць больш строгія правілы для платформ абмену.

У 2018 годзе Камісія па каштоўных паперах і біржах ЗША заявіла, што «калі платформа прапануе гандаль лічбавымі актывамі, якія ёсць каштоўнымі паперамі, і дзейнічае як „біржа“, як вызначана ў федэральных законах пра каштоўныя паперы, то гэтая платформа павінна быць зарэгістравана ў SEC як нацыянальная фондавая біржа або быць вызвалена ад рэгістрацыі». Камісія па гандлі таварнымі ф’ючарсамі ЗША зараз дазваляе публічны гандаль крыптавалютнымі вытворнымі інструментамі.

Сярод азіяцкіх краін Японія больш адкрытая і патрабуе спецыяльную ліцэнзію ад Агенцтва фінансавых паслуг для дзейнасці крыптабірж. Кітай і Карэя застаюцца варожа настроенымі: у Кітаі забаранілі майнераў біткойнаў і замарозілі банкаўскія рахункі.

Катэгорыя:Прыватныя грошы
Катэгорыя:Крыптавалюты
Катэгорыя:Фінансы
Фаворкі (кандытарскі выраб)

**Фаво́ркі** () — традыцыйны літоўскі, польскі і нямецкі () кандытарскі выраб з бездражджавога цеста.

## Апісанне 
Гатуюць фаворкі на вялікія святы, найчасцей у карнавал, тлусты чацвер, запусты ці на аўторак перад Папяльцовай серадой. Маюць выгляд складзенай кукарды, салодкі смак.

## Прыгатаванне 
Цеста на фаворкі павінна змяшчаць пшанічную муку, багата жаўткоў ці яек, крыху масла ці маргарыну, цукар, спірт ці воцат для разрыхлення.

Цеста раскатваюць, складаюць і зноў раскатваюць некалькі разоў, пакуль не выйдуць паветраныя бурбалкі. Пазней ахалоджанае цеста наразаюць на прамавугольнікі з надрэзамі пасярэдзіне. Праз іх складзеныя напалам палоскі скручваюць у падабенства „кукарды“ і смажаць у кіпячым шмальцы альбо алеі. Выніковае печыва павінна атрымацца далікатным і крохкім.

## Гл. таксама 
* Хрушчы

## Спасылкі 
* Рэцэпт польскіх фаворкаў 

Катэгорыя:Польская кухня
Катэгорыя:Нямецкая кухня
Катэгорыя:Пячэнне
Катэгорыя:Мучныя кандытарскія вырабы
Катэгорыя:Смажанне ў фрыцюры
Катэгорыя:Велікодная ежа
Бярэзінская ступень

**Бярэзінская ступень** — тэктанічная структура ў Светлагорскім, Буда-Кашалёўскім і Гомельскім раёнах, у паўночнай структурнай зоне Прыпяцкага прагіну.

Выдзяляецца па паверхні фундамента, падсалявых і міжсалявых адкладах. На поўначы і поўдні абмежавана адпаведана Паўночна-Прыпяцкім краявым і Бярэзінскім рэгіянальным разломамі. На поўначы мяжуе з Беларускай антэклізай і Гарадоцка-Хацецкай ступенню, на поўдні — з Рэчыцка-Шацілкаўскай ступенню. Распасціранне субшыротнае. Даўжыня больш за 100 км, шырыня 3-5 км. Фундамент у межах Бярэзінскай ступені на адзнаках ад -2400 да -5200 м.

У разрэзе платформавага чахла пароды верхняга пратэразою магутнасцю 230 м, дэвонскія падсалявыя тэрыгенныя 260 м, падсалявыя карбанатныя 300 м, ніжнесаляносныя да 800 м, міжсалявыя да 710 м, верхнесаляносныя да 2500 м і надсалявыя дэвонскія, каменнавугальныя і мезазойска-кайназойскія да 1500 м адклады. Падсалявыя і міжсалявыя адклады на большай частцы ступені апускаюцца на поўдзень. Разрыўнымі парушэннямі Бярэзінская ступень разбіта на блокі.

Адкрыта Бярэзінскае радовішча нафты.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Геалогія Буда-Кашалёўскага раёна
Катэгорыя:Геалогія Гомельскага раёна
Катэгорыя:Геалогія Светлагорскага раёна
Катэгорыя:Прыпяцкі прагін
Таццяна Паўлаўна Дзмітрусёва

**Таццяна Паўлаўна Дзмітрусёва** (, Студзянец, Касцюковіцкі раён, Магілёўская вобласць, БССР — 28 жніўня 1998, в. Клачкі, Дзяржынскі раён, Мінская вобласць, Беларусь) — беларуская пісьменніца, журналіст.

## Біяграфія 
Нарадзілася  года ў вёсцы Студзянец Касцюковіцкага раёна.

Скончыла ў 1977 годзе БДУ. Пасля працавала загадчыцай літаратурнага аддзела газеты «Чырвоная змена», намеснікам рэдактара газеты «Піянер Беларусі», потым газеты «Культура», рэдактарам газеты «Кнігарня». Пазней працавала ў «Настаўніцкай газеце».

У апошні час жыла ў в. Клачкі Дзяржынскага раёна. Памерла 28 жніўня 1998 года. Пахаваная на вясковых могілках.

## Творчасць 
Аўтар двух паэтычных зборнікаў «Асеннія святы» і «Зажынкі». Шэрагам сваіх нарысаў стварыла славутую галерэю творчых партрэтаў беларускіх пісьменнікаў, мастакоў, артыстаў. 

## Літаратура 
*
Апанас Паўлавіч Палітыка

**Апанас (Панас) Паўлавіч Палітыка** (, в. Бродак, Крычаўскі раён, Магілёўская вобласць) — беларускі празаік, паэт. Псеўданімы *Панасенка А.*, *Піскун П.,* *Панас А*.

## Біяграфія 
Нарадзіўся  года ў вёсцы Бродак Крычаўскага раёна ў сялянскай сям’і. У 1949 годзе скончыў 5 класаў Паланіцкай сямігодкі. Працягваць вучобу далей не меў магчымасці — у сям’і было 9 дзяцей, таму паехаў у Кіеў, паступіў у рамеснае вучылішча. У 1959—1960 гг. працаваў на Крычаўскім птушкакамбінаце, а з 1967 г., пасля заканчэння інстытута, — старшым выхавацелем школы-інтэрната ў Крычаве.

## Творчасць 
Літаратурную працу пачаў у 1960 г. з вершаў на рускай мове. Першы верш апублікаваў у газеце «Магілёўская праўда». Празаічныя творы пісьменніка — апавяданні, аповесці — адметныя грунтоўным веданнем жыцця, цёплым гумарам, вострай сацыяльнай накіраванасцю, непрымірымымі адносінамі да негатыўных з’яў, якія перашкаджаюць нам жыць.

Першы зборнік твораў Апанаса Палітыкі выйшаў у 1976 г. пад назвай «І ў хвост, і ў грыву». Аўтар кніг «Маўчанне навыперадкі», «Свой хлопец», «Праверка». У зборніку апавяданняў «Праверка» аўтар даследуе многія «язвы» нашага жыцця. Вядомы сваімі сатырычнымі творамі. Жыццё пісьменніка звязана з малой радзімай — Крычаўскай зямлёй, дзе жыве ён і сёння.

## Бібліяграфія 
* «Маўчанне навыперадкі» (Мінск, (1980)
* «Свой хлопец» (Мінск, 1985)
* «Праверка» (Мінск, 1990)

Катэгорыя:Беларускамоўныя пісьменнікі
Катэгорыя:Пісьменнікі Беларусі
Катэгорыя:Паэты Беларусі
Палітыка (значэнні)

**Палітыка**:

* Палітыка — дзейнасць органаў дзяржаўнай улады і дзяржаўнага кіравання, а таксама пытанні і падзеі грамадскага жыцця, звязаныя з функцыянаваннем дзяржавы.
* Палітыка — у кіраванні, сістэма прынцыпаў для прыняцця рашэнняў і дасягнення аптымальных вынікаў.

## Прозвішча 
* Апанас Паўлавіч Палітыка (нар. 1935) — беларускі празаік, паэт.
* Вольга Сяргееўна Палітыка (нар. 1971) — беларускі палітык, дэпутат.
* Дзмітрый Антонавіч Палітыка (1915—1965) — беларускі савецкі крытык і літаратуразнаўца.

## Назва 
* «Палітыка» — трактат Арыстоцеля пра дзяржаву, які змяшчае пачаткі сацыяльнай і палітычнай філасофіі, паліталогіі, а таксама тэорыі кіравання.
* «Палітыка» — тэарэтычны і палітычны часопіс ЦК КП Эстоніі.
* «Палітыка» — сербская (раней югаслаўская) штодзённая газета.

## Гл. таксама 
* Палітык
* Politics
Леанард Ньянгома

**Леанард Ньянгома** (; нар. 31 снежня 1952) — бурундзійскі дзяржаўны і палітычны дзеяч.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў Рутундве, правінцыя Буруры.

У 1979 годзе скончыў Універсітэт Бурундзі па спецыяльнасці «матэматыка». Пасля стаў прэфектам навучання ў школе Рутаву, дзе працаваў да 1988 года. Таксама займаў пасаду галоўнага трэнера школы па спартыўнай атлетыцы. З 1980 па 1988 год быў кіраўніком аддзялення Сіндыкальнага саюза працаўнікоў Бурундзі ў Буруры. Да 1991 года працаваў намеснікам генеральнага сакратара арганізацыі. 

У пачатку 1990-х далучыўся да бурундзійскай апазіцыі. Стаў адным з заснавальнікаў Фронту за дэмакратыю ў Бурундзі. На выбарах у заканадаўчыя органы ў чэрвені 1993 года атрымаў месца ў Нацыянальным сходзе, прадстаўляючы выбарчую акругу Буруры. У тым жа годзе ён быў абраны ў камунальны савет Сонга і на наступных заканадаўчых выбарах пераабраны ў Нацыянальную асамблею выбарчай акругі Буруры на пяцігадовы тэрмін.

## Заўвагі 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Вікіпедыя:Біяграфіі сучаснікаў
Катэгорыя:Постаці Бурундзі
Катэгорыя:Міністры ўнутраных спраў
Умоўнае размеркаванне імавернасцей

**Умоўнае размеркаванне імавернасцей** — размеркаванне выпадковай велічыні пры ўмове, што здзейснілася некаторая выпадковая падзея.

## Азначэнне 
 і ўмоўнай шчыльнасці (зверху), а таксама функцыі размеркавання і ўмоўнай функцыі размеркавання (знізу). Для прыкладу ўзята нармальнае размеркаванне і яно ж пры ўмове X > 0.]]

### Умоўная функцыя размеркавання 
**Умоўнай функцыяй размеркавання** велічыні X адносна падзеі A называецца функцыя
: F_X(x|A) := \frac{P(\{X 
азначаная, калі P(A) > 0.

### Умоўная шчыльнасць размеркавання 
Калі F_X(x|A) абсалютна непарыўная, то існуе такая функцыя f_X, для якой выконваецца роўнасць
: F_X(x|A) = \int_{-\infty}^x f_X (t|A) dt.
Гэтая функцыя завецца **ўмоўнай шчыльнасцю размеркавання**
: \mathbb{E}[X|A] = \frac{1}{P(A)} \int_A X(\omega) dP(\omega).

## Гл. таксама 
* Умоўная імавернасць
* Ссечанае размеркаванне

## Зноскі 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Тэорыя імавернасцей
Аляксандр Міхайлавіч Бардоўскі

**Аляксандр Міхайлавіч Бардоўскі** (нар. 3 мая 1946, Бялынкавічы, Касцюковіцкі раён, Магілёўская вобласць, Беларусь) — беларускі навуковец і паэт. Кандыдат тэхнічных навук (2004).

## Біяграфія 
Нарадзіўся 3 мая 1946 года ў вёсцы Бялынкавічы Касцюковіцкага раёна.

У 1964 годзе скончыў Бялынкавіцкую сярэднюю школу. У 1971 скончыў Джамбульскі тэхналагічны інстытут. Працаваў загадчыкам Арцюхоўскай сельскай бібліятэкі, на Навабеліцкім камбінаце хлебапрадуктаў, на нафтаправодзе «Дружба», галоўным інжынерам нафтаправода «Дружба».

Член Саюза беларускіх пісьменнікаў.

## Творчасць 
Пісаць вершы і друкавацца пачаў са школьных гадоў, першыя спробы пяра ў раённай газеце «Сцяг камунізму». З’яўляўся аўтарам абласнога і рэспубліканскага друку: «Литературной газеты», «ЛІМа», часопіса «Нёман».

## Узнагароды і прэміі 
* Ордэн Дружбы народаў (СССР);
* Заслужаны рацыяналізатар Рэспублікі Беларусь;
* Ганаровы нафтавік канцэрна «Белнафтахім» .

## Навуковыя публікацыі 
* Живучесть линейной части нефтепровода : Учеб. пособие для вузов. Гомель : НПО ТРИБОФАТИКА, 2004. — 112 с (у суаўтарстве)
* Методы поддержания и частичного восстановления прочностной надежности линейной части нефтепровода : автореф. дис…. канд. техн. наук: 01.02.06 / Бордовский Александр Михайлович ; Бел. гос. ун-т транспарта. — Гомель, 2004. — 20 с.
* Прочностная надежность линейной части нефтепровода. — Гомель : Трибофатика, 2004—113. (у суаўтарстве)
* Надежность и безопасность магистрального трубопроводного транспорта : материалы V международной научно-технической конференции / редколлегия: В. К. Липский (председатель). — Новополоцк : ПГУ, 2006. — 299 с (сурэдактар зборніка канферэнцыі)
* Надежность и безопасность магистрального трубопроводного транспорта : материалы VI международной научно-технической конференции / [редколлегия: В. К. Липский (председатель) и др.. — Новополоцк : ПГУ, 2007. — 294 с (сурэдактар зборніка канферэнцыі)
* Методические рекомендации по расчету удерживающей способности боновых заграждений, предназначенных для улавливания и удержания слоя нефти на поверхности водотока / Министерство природных ресурсов и охраны окружающей среды Республики Беларусь, Учреждение образования «Полоцкий государственный университет»; [разработчики: В. К. Липский и др.]. — Новополоцк : ПГУ, 2006. — 14 с (у суаўтарстве)

## Літаратурна-мастацкія творы 
Зборнік вершаў:

* На крыжы тваіх рук : вершы. — Мн, 2006. — 175 с. Наклад 500 ас.
* Выспы часу : вершы. — Мінск : І. П. Логвінаў, 2013. — 99 с. Наклад 200 ас.

Часопісы:

* «Палац». — 2013. — № 1.
* «Палац». — 2014. — № 2.

## Спасылкі 
* Біяграфія на сайце Саюза беларускіх пісьменнікаў
* Вершы аўтара на нацыянальным паэтычным партале «Вершы.ru»

    

Катэгорыя:Паэты Беларусі
Катэгорыя:Заслужаныя рацыяналізатары Рэспублікі Беларусь
Народныя сілы абароны

**Народныя сілы абароны, НСА** ( ) — суданская ваенізаваная арганізацыя. Фарміраванне ўтворана і дзейнічае ў адпаведнасці з Законам аб Народных сілах абароны 1989 года. 

На 2004 год, як падлічыў Федэральны даследчы аддзел Бібліятэкі Кангрэса, атрады арганізацыі складаліся з 10 000 актыўных членаў і 85 000 рэзервістаў. 

Баявая фракцыя мела цесныя сувязі з Нацыянальным ісламскім фронтам Амара аль-Башыра. Больш за тое,  арганізацыя была першапачаткова створана як спецыяльная ісламісцкая міліцыя. У 2015 годзе НСА ў асноўным дзейнічалі як рэзервовыя войскі для Узброеных сіл Судана. Атрады арганізацыі ўдзельнічалі ў канфлікце ў Паўднёвым Кардафане і Блакітным Ніле.

У 2020 годзе групоўка была распушчана.

Падчас канфлікту 2023 года НСА адноўленыя. Атрады фармірвання на чале з Кафі Таяры ваявавалі на баку ўрадавай арміі ў Паўднёвым Кардафане супраць НВРС-П і САП.

## Гл. таксама 
* Батальён Аль-Бара ібн Малік

## Заўвагі 
## Спасылкі 
*

Катэгорыя:Узброеныя сілы Судана
Катэгорыя:Узброеныя групоўкі ў Судане
Марабу (карная аперацыя)

**Аперацыя «Марабу́»** () — кодавая назва карнай аперацыі нямецка-фашысцкіх захопнікаў у Жыткавіцкім, Ленінскім і Любанскім раёнах 17—25 мая 1944 года. Мэта — акружыць і знішчыць 37-ю партызанскую брыгаду імя А.Я. Пархоменкі, якая актыўна дзейнічала ў тыле ворага, а таксама захоп жывёлы і прадуктаў, вываз насельніцтва на катаржныя работы ў Германію. Праводзілася ў прыфрантавой паласе 23-га армейскага корпуса 2-й нямецкай арміі групы армій «Цэнтр» сіламі 810-га і 10-га ахоўных батальёнаў. У захопленых партызанамі дакументах карныя батальёны мелі кодавыя назвы «Феркест — Маніх» і «Люфт — Балон». Баявыя дзеянні паміж партызанамі і карнікамі з асаблівай жорсткасцю праходзілі ў раёне гарадскога пасёлка Ленін, вёсках Залюцічы, Мілевічы. 25 мая 1944 года партызаны брыгады прарвалі блакаду і, нанёсшы праціўніку цяжкія страты, выйшлі з раёна аперацыі. Гітлераўцы разрабавалі дзясяткі вёсак, поўнасцю рэквізавалі коней і буйную рагатую жывёлу.

## Літаратура 
* *Пасэ У. С.* «Марабу» // 

Катэгорыя:Карныя аперацыі нямецкага войска
Катэгорыя:Нямецкая акупацыя Беларусі (1941—1944)
Катэгорыя:Бітвы Вялікай Айчыннай вайны ў Беларусі
Дзмітрый Юр’евіч Сязёмін

**Дзмітрый Юр’евіч Сязёмін** (нар. , г. Шэлехаў, Іркуцкая вобласць) — беларускі паэт.

## Біяграфія 
Нарадзіўся  года ў горадзе Шэлехаве Іркуцкай вобласці. У 1987 годзе сям’я пераехала ў Беларусь, у горад Магілёў, дзе ён скончыў сярэднюю школу, а затым Магілёўскі машынабудаўнічы інстытут.

Член Магілёўскага абласнога аддзялення праўладнага Саюза пісьменнікаў Беларусі

## Творчасць 
Раннія творы друкаваліся ў абласной газеце «Магілёўская праўда», газеце «Зямля і людзі». Выйшаў з друку яго зборнік вершаў «Вечное і земное» (Магілёў, 2011).

Дзмітрый Юр’евіч з’яўляецца лаўрэатам шматлікіх літаратурных конкурсаў.
Марына Аляксандраўна Сліўко

**Марына Аляксандраўна Сліўко** (нар. , г. Ленінград) — беларуская паэтэса.

## Біяграфія 
Нарадзілася  года ў Ленінградзе. Скончыла школу ў Магілёве, атрымала дыплом сацыяльнага педагога ў Магілёўскім дзяржаўным універсітэце імя А. А. Куляшова. Большая частка яе працоўнай дзейнасці была звязана з РУП «Магілёўскае аддзяленне Беларускай чыгункі». Ветэран Магілёўскай дыстанцыі сігналізацыі і сувязі.

Кіруе літаратурным аб`яднаннем «Магістраль» пры Культурна-спартыўным цэнтры Магілёўскага аддзялення Беларускай чыгункі. Там жа ўсе гады яна — актрыса народнага тэатра «Золак».

Член Магілёўскага абласнога аддзялення праўладнага Саюза пісьменнікаў Беларусі.

## Творчасць 
Першы вершаваны зборнік «Зорныя Арэлі» спалучыў у сабе і касмічныя фантазіі, і лірыку, і філасофскія думкі, і нават цыкл дзіцячых вершаў. Гэта своеасаблівы экскурс па таямніцам чалавечых мараў.

## Бібліяграфія 
* «Зорныя Арэлі» (Магілёў, 2010)
* «Пилигримы Вселенной» (2013)
* «НЕреальность» (2018)

Катэгорыя:Паэтэсы Беларусі
Аляксей Мартынавіч Кажамяка

**Аляксей Мартынавіч Кажамяка** (, в. Роськаў, Клімавіцкі раён — ) — беларускі гісторык-краязнаўца.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 10 мая 1931 года ў в. Роськаў Клімавіцкага раёна. 

У 1953 годзе скончыў гістарычны факультэт Магілёўскага педінстытута. Працаваў у Дрыбінскім раённым аддзеле народнай адукацыі. З 1957 г. па 1986 г. служыў ва Узброеных Сілах СССР. Звольніўся ў запас у званні падпалкоўніка. Больш за дзесяць гадоў прапрацаваў на пасадзе старшага навуковага супрацоўніка Клімавіцкага краязнаўчага музея. З 1991 па 1995 г. быў намеснікам старшыні камісіі па стварэнні гісторыка-дакументальнай хронікі «Памяць» Клімавіцкага раёна. З 1996 г. — намеснік старшыні раённага аб’яднання краязнаўцаў «Спадчына» з 2010 года.

Пражываў у вёсцы Барсукі Клімавіцкага раёна.

Памёр 2 лютага 2021 года.

## Навуковая дзейнасць 
Першыя працы па гісторыі былі змешчаныя ў часопісе «Политический собеседник». Сааўтар гісторыка-дакументальнай хронікі «Памяць» Клімавіцкага, Касцюковіцкага і Хоцімскага раёнаў, кнігі «Воспоминания климовчан-остарбайтеров», аўтарам кніг «Хроника освобождения Климовщины», «Немцы на Климовщине».

## Узнагароды 
29 снежня 2015 года было прысвоена званне «Ганаровы грамадзянін Клімавіцкага раёна».

## Бібліяграфія 
* «Воспоминания климовчан-остарбайтеров» (2007)
* «Хроника освобождения Климовщины. Боевые действия войск и работа местных органов власти на территории района осенью 1943 года» (2008)
* «Немцы на Климовщине» (2008)
* «Они защищали Климовщину» (2012)
* «Воины-климовчане в боях за освобождение Беларуси (октябрь 1943 — август 1944 гг.)» (2014)
* «Климовчане — участники Сталинградской битвы» (2015)
* «Они создавали ракетно-космическую технику» (2016)
* «Медицинские работницы Климовщины — участницы Великой Отечественной войны 1941—1945 гг.» (2017)

Катэгорыя:Краязнаўцы Беларусі
Вадапойла

**Вадапо́йла** — былая вёска ў Жыткавіцкім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіла ў склад Руднянскага сельсавета.

Скасавана 13 лістапада 1987 года.

## Спасылкі
Кастрычніцкі (Петрыкаўскі раён)

**Кастры́чніцкі** () — былы пасёлак у Петрыкаўскім раёне Гомельскай вобласці. Знаходзіўся ў адміністрацыйным падпарадкаванні Капаткевіцкага пассавета.

Да 1935 года пасёлак меў назву **Дзікае**. Скасаваны ў 1981 годзе.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Перайменаваныя населеныя пункты Беларусі
Усходняя

**Усхо́дняя** — былая вёска ў Петрыкаўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіла ў склад Капаткевіцкага сельсавета.

Скасавана 11 лютага 1974 года, уключана ў склад гарадскога пасёлка Капаткевічы.

## Спасылкі
Віталь Дзмітрыевіч Савіцкі

**Віталь Дзмітрыевіч Савіцкі** (, в. Добасна, Кіраўскі раён, Магілёўская вобласць — ) — беларускі пісьменнік.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 6 снежня 1935 года ў в. Добасна Кіраўскага раёна. Пасля заканчэння сямігодкі вучыўся ў школе фабрычна-заводскага навучэння і нейкі час працаваў трактарыстам у Карэліі. Затым зноў вучыўся ў школе. У 1954 годзе прызваны ў армію. Два гады служыў у вучэбна-танкавым батальёне курсантам, сяржантам. У 1956 г. паступіў ва Ульянаўскае танкавае вучылішча, якое скончыў у 1959 г. з адзнакай. Афіцэрскую службу праходзіў у Мар’інай Горцы ў якасці камандзіра ўзвода, потым роты.

Звольніўшыся ў запас па стану здароўя, працаваў на меліярацыйных аб’ектах у Бялыніцкім і Пухавіцкім раёнах, затым — на прадпрыемствах Віцебска

З 1970 г. жыве ў роднай вёсцы.

## Творчасць 
Вёў актыўную выхаваўчую работу ў час шматлікіх сустрэч у школах, бібліятэках, клубах раёна. Друкавацца пачаў у 1955 г. у армейскай перыёдыцы. Большасць сваіх твораў піша на рускай мове. Аўтар вершаў, апавяданняў, нарысаў у часопісах «Советский воин», «Старшина, сержант», «Нёман», «Маладосць», «Мастацкая літаратура», «Юнацтва» і іншыя. Выступае ў друку таксама як паэт.

## Бібліяграфія 
* «Радасць зямлі» (1987)
* «Опаленныя всходы» (1989)

Катэгорыя:Пісьменнікі Беларусі
Катэгорыя:Рускамоўныя пісьменнікі