Бабруйскаграмаш

**«Бабруйскаграмаш»** — беларуская кампанія, якая спецыялізуецца на вытворчасці сельгастэхнікі, агрэгатаў, абсталявання.

Прадпрыемства было заснавана ў верасні 1974 года ў якасці «Бабруйскага завода раскідвальнікаў угнаенняў» (Магілёўская вобласць). У 2005 годзе прадпрыемства было пераўтворана ў адкрытае акцыянернае таварыства. З кастрычніка 2012 года ААТ «Бабруйскаграмаш» стала кіруючай кампаніяй холдынгу «Бабруйскаграмаш».

У склад холдынга ўваходзяць наступныя прадпрыемствы: ААТ «Бабруйсксельмаш», ААТ «Оршааграпраммаш», ААТ «Маладзечанскі станкабудаўнічы завод», ААТ «НДІстрамаўталінія», ААТ «Брэсцкі Электрамеханічны завод».

На 2021 год кампанія выпускала звыш 150 найменняў навясных і паўпрычэпных сельскагаспадарчых машын і было найбольшым іх вытворцам ва Усходняй Еўропе. Звыш паловы вырабаў пастаўлялі ў Расію. Рэшту замежных паставак штогод накіроўвалі пераважна ў Казахстан і Егіпет, а таксама ў такія краіны Еўропы, як Украіна, Славакія, Фінляндыя, Чэхія і Швецыя. Агулам сельгасмашыны прадавалі ў 50 краінах, у тым ліку Заходняга паўшар’я. Прадпрыемства мела за мяжой 5 зборачных вытворчасцей, у тым ліку ў Казахстане, Расіі і Таджыкістане.

## Вырабы 
На 2021 год «Бабруйскаграмаш» выпускаў 247 узораў тэхнікі, з іх 88 дапаможнай:
* 34 узоры кормаўборачнай тэхнікі — 17 відаў дыскавых і сегментна-пальцавых касілак, 12 відаў рулонных і цюкавых прэс-падборнікаў, а таксама 5 відаў трактарных грабляў-валкавальнікаў і варашылак;
* 22 узоры тэхнікі для ўнясення ўгнаенняў — 7 відаў раскідвальнікаў арганічных угнаенняў і 15 відаў размеркавальнікаў для мінеральных;
* 30 узораў трактарных прычэпаў, у тым ліку 12 самазвальных і агульных паўпрычэпаў, 9 спецыяльных паўпрычэпаў для кармоў і рулонаў;
* 23 узоры прыгатавальнікаў і раздатчыкаў кармоў — 3 віды здрабняльнікаў грубых кармоў і рулонаў, 13 відаў кормараздатчыкаў з выгрузным канвеерам і змешвальнікам, а таксама 7 відаў корманарыхтоўнікаў у выглядзе здрабняльнікаў збожжа і ўпакоўшчыкаў сена і сілажу;
* 30 узораў глебаапрацоўчага абсталявання — 6 відаў дыскавых агрэгатаў, 7 відаў дыскавых і зубавых баронаў, кольчата-зубчатую катку і 3 віды акучнікаў, 13 дыскавых і корпусных плугоў;
* 4 узоры тэхнікі для ўраблення льну — 2 віды прэс-падборшчыкаў і па адным відзе абарочвальніка і ўспушвальніка стужак льну;
* 11 узораў пунктырных і шыроказахопных сеялак, у тым ліку 4 пасяўныя агрэгаты;
* 5 узораў лесапрамысловых машын — па 2 віды лесавозных паўпрычэпаў і пажаратушыльных машын, а таксама машыну для пасадкі сажанцаў;
* 88 узораў дапаможнага абсталявання — падавальныя бункеры і дазатары, драбілкі і палівамыечныя машыны, канвееры і кантэйнеры, гідраўлічныя нажы і перфаратары пластыкавых пляшак, гідраўлічныя прэсы і дыскавыя сартавальнікі, вертыкальна-свідравальныя і цэнтравальна-падразныя станкі, кармушкі для рыбы і апілкападавальнікі, брыкетавальнікі і лініі прэсавання кардону і пляшак.

## Збытавая сетка 
-2019»]]
На 2021 год «Бабруйскаграмаш» меў 56 дылераў у 45 краінах:
* 12 краінах Азіі — Аб’яднаныя Арабскія Эміраты, Азербайджан, Арменія (2), В’етнам, Грузія, Індыя, Казахстан (3), Кыргызстан, Манголія, Сірыя, Таджыкістан, Узбекістан (2);
* 17 краінах Афрыкі — Ангола, Буркіна-Фасо, Гана (2), Гвінея, Замбія, Зімбабвэ, Кенія, Мадагаскар, Мазамбік, Малаві, Нігерыя, Паўднёвы Судан, Судан, Сьера-Леонэ, Тога, Чад і Егіпет;
* 1-й краіне Паўночнай Амерыкі — Куба;
* 15 краінах Еўропы — Беларусь, Латвія, Літва, Расія, Польшча і Украіна (4), а таксама Балгарыя, Венгрыя, Малдова (2), Сербія, Фінляндыя, Францыя, Чэхія, Швецыя і Эстонія.

Збыт праз пазыку ў Беларусі фінансавалі «Белаграпрамбанк» і «Беларусбанк», а праз лізінг — «Прамагралізінг». Пры пастаўцы за мяжу збыт фінансавалі «Банк развіцця Рэспублікі Беларусь» і «Прамагралізінг», а ў Казахстане і Украіне дадаткова — «Казаграфінанс» і «Укргазбанк». Гарантыйны тэрмін выкарыстання тэхнікі «Бабруйскаграмаш» у Беларусі складаў 2 гады, а за мяжой — 1 год. На прадпрыемстве дзейнічала 5 выязных брыгад, якія аднаўлялі тэхніку ў Магілёўскай вобласці. У астатніх 5 абласцях Беларусі тэхніку абслугоўвалі 15 тэхнічных цэнтраў: 1) 3 у Брэсцкай — Бяроза, Жабінка і Пінск; 2) 4 у Віцебскай — Віцебск, Орша, Глыбокае і Полацк; 3) 1 у Гродзенскай — Іўе; 4) 3 у Гомельскай — Гомель, Петрыкаў і Шацілавічы; 5) 4 у Мінскай — Барысаў, Любань, Фаніпаль (Койданаўскі раён) і Юбілейны пасёлак (Мінскі раён). За мяжой такія тэхнічныя цэнтры працавалі ў 14 краінах:
* 7 краінах Азіі — Азербайджан (Баку), Арменія (Бюрэгаван і Шаўмян), Грузія (Тбілісі), Казахстан (Какшатау і Уральск), Таджыкістан (Гісар), Туркменістан (Ашхабад), Узбекістан (Ургенч, Харэзмская вобласць);
* 7 краінах Еўропы — Латвія (Улброка, Ропаскі край), Літва (Вільнюс), Расія (27: Арэнбург, Барнаул, Белгарад, Бузулук, Вінзілі ў Цюменскай вобласці, Волжскі, Іжэўск, Канск, Краснадар, Курск, Леніна ў Растоўскай вобласці, Малая Шыльна ў Татарстане, Масква, Міхайлаўск у Стаўрапольскім краі, Нявіннамыск, Омск, Падгорны пасёлак у Валагодскай вобласці, Перм, Саранск, Саратаў, Смаленск, Уладзівасток, Уршак у Башкірыі, Юрузань у Чалябінскай вобласці) і Украіна (Кіеў і Мікалаеў), а таксама Малдова (Чадыр-Лунга), Румынія (Галац), Славакія (Кошыцы), Чэхія (Клічаны, Сярэднечэшскі край).

## Гісторыя 
### БССР 
23 верасня 1974 года Міністэрства машынабудавання для жывёлагадоўлі і кормавытворчасці СССР ухваліла Указ № 166 аб стварэнні «Бабруйскага завода раскідвальнікаў угнаенняў» (Беларуская ССР). Прадпрыемства налічвала 988 супрацоўнікаў. У верасні 1975 года выпусцілі першыя 11 доследных узораў раскідвальнікаў вадкіх арганічных угнаенняў "РЖТ-8. Да канца 1975 года выпусцілі 250 такіх раскідвальнікаў. У 1981 годзе дасягнулі праектнай магутнасці завода ў 26 000 машын. Спачатку выпускалі 4 узоры раскідвальнікаў арганічных угнаенняў: «РЖТ-8» для вадкіх грузападымальнасцю 8 тон, «ПРТ-10» на 10 тон, «РЖТ-16» для вадкіх падымальнасцю 16 тон і «ПРТ-16» на 16 тон.

У снежні 1982 года раскідвальнік «ПРТ-10» атрымаў Дзяржаўны знак якасці, бо вызначаў дозу ўнясення ўгнаення ў глебу. У складзе прадпрыемства стварылі Дзяржаўнае спецыялізаванае праектна-канструктарскае тэхналагічнае бюро (ДСПКТБ). На заводзе ўкаранілі плазменную рэзку дэталяў і гарачую накатку зубцоў зорак, аўтазварку пад своем флюсу і аўтацынкаванне, афарбоўку струменевым аблівам і апрацоўку станкамі дэталяў хадавой сістэмы на лініі. Таксама ўвялі лініі штампоўкі ланжэронаў, выраб днішчаў і бартоў машын. Абнавілі лінію абечкаў машын, канвеер зборкі балансіраў і аўтаматычную лінію афарбоўкі бартоў і рам.

### Незалежная Беларусь 
У 1991 годзе пачалі распрацоўку кормазагатовачных машын. Спачатку асвоілі вытворчасць рулонных прэс-падборшчыкаў «ПРФ». У серыйную вытворчасць запусцілі «ПРФ-110», «ПРФ-145» і «ПРФ-180». Пазней запусцілі вытворчасць перавозчыкаў рулонаў «ТР-Ф-5» і размотчыкаў-раздатчыкаў грубых кармоў «РГ-1». Урэшце пачалі выраб 4-ротарных дыскавых касілак «КДН-210», грубляў-варашылак «ГВР-630» і кормараздатчыкаў «КРФ-10». Пасля 2000 года сталі выпускаць машыны ўнясення мінеральных угнаенняў «МСВД-0,5», «РШУ-12», «МТТ-4У» і «МТТ-4Ш». У 2005 годзе ўнітарнае прадпрыемства «Бабруйскаграмаш» пераўтварылі ў адкрытае акцыянернае таварыства.

19 кастрычніка 2012 года Савет міністраў Беларусі ўхваліў Пастанову № 948 аб стварэнні холдынгу «Бабруйскаграмаш», у склад якога ўвайшлі 5 ААТ: «Бабруйсксельмаш», «Оршааграпраммаш» (Віцебская вобласць), «Маладзечанскі станкабудаўнічы завод» (Мінская вобласць), «НДІбудаўталінія» (Магілёў) і «Брэсцкі электрамеханічны завод». На май 2015 года ў Казахстане дзейнічала сумесная зборачная вытворчасць прэс-падборшчыкаў «Бабруйскаграмаша». На красавік 2016 года працавала прадстаўніцтва «Бабруйскаграмаша» ў Румыніі. У 2017 годзе «Бабруйскаграмаш» выступіў сузаснавальнікам зборачнай вытворчасці «УзБелАграмаш» ва Узбекістане. У лістападзе 2017 года зборачная вытворчасць запрацавала ў таджыкскім горадзе Гісар. У снежні 2017 года ў Грузію паставілі 120 машын «Бабруйскаграмаш». 22 сакавіка 2018 года на Беларуска-грузінскім бізнес-форуме ў Тбілісі заключылі пагадненне з ТАА «Гермес» аб гандлёвым прадстаўніцтве ў Грузіі. Пры гэтым падпісалі кантракт на пастаўку 70 машын у 1-м паўгоддзі. На сакавік 2018 года «Бабруйскаграмаш» вырабляў 70 відаў навясной і прычапной сельгастэхнікі. У ліпені 2018 года ў Каіры (Егіпет) запусцілі зборачную вытворчасць касілак, прэс-падборшчыкаў і раскідвальнікаў угнаенняў сумесна з прадпрыемствам «Хэлван».

8 жніўня 2019 года на Міжнароднай выставе харчавання і сельскай гаспадаркі ў Найробі (Кенія) падпісалі Мемарандум аб узаемаразуменні з прадпрыемствам «Пэвін» і дасягнулі дамоўленасці аб пастаўцы тэхнікі праз яго. 30 жніўня 2019 года Навукова-практычны цэнтр механізацыі сельскай гаспадаркі прадставіў на Шклоўскім ільнозаводзе 4 машыны для поўнага цыкла зборкі льну. У стварэнні машын узяў удзел і «Бабруйскаграмаш». На верасень 2019 года на 6 заводах холдынгу «Бабруйскаграмаш» працавала 2400 чалавек, з якіх каля 1900 на заводзе ў Бабруйску. Сярэднемесячны заробак складаў 820 рублёў (392 долары ЗША). 18 лютага 2020 года з Міністэрствам прамысловасці Беларусі падпісалі дарожную карту пра выхад з холдынгу ААТ «Тэхналіт Полацк», месца якога да восені заняў «Брэсцкі электрамеханічны завод». «Бабруйскаграмаш» вырабляў звыш 90 мадэляў сельскагаспадарчых машын.

На лістапад 2020 года прадпрыемства мела за мяжой 5 зборачных вытворчасцей, у тым ліку ў Казахстане, Расіі і Таджыкістане. Каля 75 % агрэгатаў адгружалі ў Расію па перадаплаце праз уласны гандлёвы дом. У 2020 годзе на прэс-падборшчыкі прыпала 39 % вытворчасці. У 2021 годзе прадпрыемствы холдынгу выпускалі звыш 150 найменняў тэхнікі, якую пастаўлялі ў больш як 50 краін. 15 чэрвеня 2021 года распрацавалі камп’ютарызаваны размеркавальнік мінеральных угнаенняў, які дазваляў вызначаць дозу ўнясення ўгнаення з кабіны трактара.

## Кіраўнікі 
* Барыс Лапенка (1974—1975)
* Анатоль Увараў (1975—1987)
* Яўген Пахілка (1987—2010)
* Сяргей Казачонак (2010—2014)
* Аляксандр Ерамееў (27 снежня 2014 — 2018)
* Надзея Анатолеўна Лазарэвіч (13 лістапада 2018 — 10 лютага 2022)
* Віктар Генадзевіч Філатаў (з 2022)

## Літаратура 
* Белорусская ССР : краткая энциклопедия. В 5 т. Т. 2. — Минск, 1979
* 

Катэгорыя:Прадпрыемствы Бабруйска
Катэгорыя:Машынабудаўнічыя прадпрыемствы
Катэгорыя:Транснацыянальныя карпарацыі
Катэгорыя:1974 год у Беларусі