Чобішкіс

**Чобішкіс** () — вёска ў Літве, у Шырвінтаскім раёне Вільнюскага павета, на рацэ Віліі, за 22 км на паўднёвы захад ад Шырвінтаса.

## Гісторыя 
У межах вёскі знаходзіцца могільнік, які складаецца з дванаццаці курганоў, унутры якіх выяўлены прадметы IX—XII стст. Каля месца ўпадзення Мусы ў Вілію таксама выяўлены сляды паселішчаў. Каля вёскі ёсць і іншыя курганы, якія называюцца шведскім і французскім. У вёсцы расце дуб з абхватам ствала 5,65 м, узрост якога ацэньваецца ў 500 гадоў.

Самая старажытная з вядомых дакументаў згадка пра Чабішкі датуецца 1528 годам. Ужо ў XVI стагоддзі гэта было мястэчка, якое мела магдэбургскім праве. Пазней мястэчка заняпала. Хутчэй за ўсё, прынамсі з канца XVII стагоддзя да канца XVIII стагоддзя, гэта была спадчына роду Швыкоўскіх (прынамсі да 1794 года). Гэтыя ўладанні ў 1815 (або ў 1794) годзе набыў у спадкаемцаў Стэфана Швыкоўскага, скарбніка троцкага, Ян Хрызастом Пілсудскі (1777—1837) герба «Касцеша». 

### Адміністрацыйная прыналежнасць 
* У Рэчы Паспалітай — (з 1565 г.) Віленскі павет у складзе Віленскага ваяводства;
* пасля трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай (з 1795 г.) маёнтак адносіўся да Гелванскай воласці Віленскага павета Віленскай губерні (у 1797—1801 гадах — Літоўскай губерні) Расійскай імперыі;
* у Польскай Рэспубліцы — 7 чэрвеня 1919 г. гміна Гелваны ўвайшла ў склад Віленскай акругі створанай пры Грамадзянскім ўпраўленні Усходніх зямель, перанятай 9 верасня 1920 г. у Часовае ўпраўленне прыфрантавых і этапных тэрыторый. Пасля дэмаркацыі межаў Сярэдняй Літвы ў 1920 годзе вёска з гмінай апынулася ў складзе Літоўскай Рэспублікі; у 1922 годзе не была далучана да Польшчы;
* з 1922 г. вёска ў Літве, якая ў 1940—1990 г. у складзе Літоўскай ССР уваходзіла ў склад СССР;
* з 1990 г. вёска ў незалежнай Літве;
* з 1995 г. знаходзіцца ў цяперашніх адміністрацыйных структурах.

### XX і XXI стагоддзі 
Прынамсі да канца XIX стагоддзя Чабішкі мелі статус мястэчка.

У 1900 годзе тут быў пабудаваны вадзяны млын.

У 1933 годзе праз раку Мусу быў пабудаваны мост Дарыуса і Гірэнаса. Сёння — помнік архітэктуры.

З 1930-х гг. праз Вілію у вёску  курсіруе паром на канаце без механічнага прывада. Паром працуе з вясны па лістапад, можа перавозіць дзве машыны.

У вёсцы ёсць бібліятэка, Дом культуры і пошта (LT-19020).

## Палац 
Стэфан Швыкоўскі пабудаваў тут каля 1794 г. класіцыстычны палац па праекце віленскага архітэктара Ваўжынца Гуцэвіча. Палац стаяў сярод векавых дрэў у плане выцягнутым прамавугольнікам. Гэта быў аднапавярховы трынаццацівосевы будынак, накрыты гладкім двухсхільным дахам. У цэнтральнай частцы спраектаваны трохвосевы двухпавярховы рыфлік з дзвюма дарычнымі паўкалонамі вялікага ордэра і дзвюма пілястрамі па вуглах. Яны падтрымлівалі антаблемент у выглядзе шырокага фрыза з трыгліфамі. Цэнтральную частку вянчаў трохвугольны франтон з акулусам пасярэдзіне.

З боку саду быў невялікі балкон на першым паверсе, акружаны чыгуннай балюстрадай. Першыя часткі з руставанымі вугламі асвятляліся на кожным фасадзе пяццю вялікімі прамавугольнымі вокнамі. Над імі праходзіў фрыз з трыгліфамі і кансольным карнізам. Шырокія пяцівосевыя бакавыя паверхні вянчалі трохкутныя франтоны, таксама акружаныя кансольнымі карнізамі. Пасярэдзіне былі вялікія паўкруглыя вокны, па баках — два невялікія акуляры.

З часам да бакавога фасада правага флігеля прыбудавалі драўляную зашклёную веранду, а ў XX стагоддзі да левага флігеля дадалі прыбудову, якая знявечвала палац.

Адначасова з палацам былі ўзведзены два вялікія будынкі, магчыма, таксама па праекце Ваўжынца Гуцэвіча, пра што сведчыць іх класіцыстычны стыль. Адзін з іх служыў флігелем, у другім размяшчаліся стайні. Гэтыя будынкі разам з лядоўняй захаваліся да нашых дзён.

Побач з палацам размяшчаліся аранжарэі, дзе вырошчвалі экзатычныя расліны. Дом і аранжарэі стаялі сярод парку, багатага шматлікімі старымі дрэвамі.

Пасля Першай сусветнай вайны маёмасць была парцэлявана літоўскімі ўладамі. На кароткі час, калі Чабішкі апынуліся на тэрыторыі Польшчы, у палацы быў арганізаваны дзіцячы дом. У Другую сусветную вайну, хаця ў 1944—1945 гадах тут дзейнічаў партызанскі атрад, палац не пацярпеў, і пасля вайны ў ім усё яшчэ знаходзіліся дзіцячы дом і пачатковая школа для дзяцей з асаблівасцямі псіхафізічнага развіцця. У 2011 годзе школу закрылі, палац апусцеў і пачаў разбурацца. Ім завалодаў дзяржаўны банк, які выставіў на продаж. У 2015 годзе палац набыла Яўгенія Вагнерэне.

З 2002 года палац, гаспадарчыя пабудовы і парк ахоўваюцца як помнік прыроды.

## Заўвагі 
Катэгорыя:Населеныя пункты Шырвінтаскага раёна