open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Капліца (Цвіраўшчына)

**Праваслаўная капліца** ў в. Цвіраўшчына Валожынскага раёна Мінскай вобласці. Знаходзіцца на захадзе ад вёскі, на могілках.

## Гісторыя 
Пабудавана ў канцы XIX стагоддзя — пачатку XX стагоддзя з бутавага каменю і цэглы.

## Архітэктура 
Помнік архітэктуры рэтраспектыўна-рускага стылю. Кампактны квадратны ў плане вежападобны аб’ём пад двухсхільным дахам завершаны цыбулепадобнай галоўкай на васьмігранным барабане. У дэкоры фасадаў выкарыстана арганічнае спалучэнне ружовай неатынкаванай бутавай муроўкі сцен і жоўтай цаглянай вуглавых частак, арачных аконных праёмаў, паўцыркульных бровак, трохвугольных шчытоў.

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі : энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Капліцы Мінскай вобласці
Катэгорыя:Культавыя збудаванні Валожынскага раёна
Катэгорыя:Цвіраўшчына
Герб Хоцімска

**Герб Хоцімска** — афіцыйны геральдычны сімвал мястэчка Хоцімска.

Апісанне: у чырвоным полі варажскага шчыта сярэбраны меч рукаяццю ўверх, злева і справа ад яго сярэбраныя клямры.

На аснове герба быў таксама створаны сцяг Хоцімска.

Герб і сцяг зарэгістраваны ў Гербавым матрыкуле Рэспублікі Беларусь 22 снежня 2001 г. пад № 75.

Аўтар герба і сцяга — С. Я. Рассадзін.

## Гісторыя 
Хоцімск упершыню ўпамінаецца ў пісьмовых крыніцах 1430 г. як вёска Хотимль у сувязі з уступленнем на трон вялікага князя Свідрыгайлы. У XVI ст. населены пункт увайшоў у склад Мсціслаўскага ваяводства.

У XIX ст. мястэчка Хоцімск належала Галынскім. Прадстаўнікі гэтага шляхецкага роду валодалі гербам «Клямры» — у чырвоным полі дзве сярэбраныя клямры, складзеныя ў выглядзе Андрэеўскага крыжа, у ніжняй палавіне сыходзяцца накшталт шчыпцоў. У нашлемніку — паўлінавыя пёры, на якіх намаляваны герб «Газдава». У польскіх гербоўніках гэты герб апісаны без «Газдавы» і са страўсінымі пёрамі. Тым не менш галоўнай фігурай у дадзеным гербе, безумоўна, з'яўляюцца клямры (клямар, спражка, зашпілька па-польску). Уласнага герба мястэчка ніколі не мела.

Пры распрацоўцы афіцыйнага геральдычнага сімвала гарадскога пасёлка Хоцімск быў ужыты шырока распаўсюджаны прыём пераносу прыватнаўласніцкай геральдыкі на сучасныя тэрытарыяльныя гербы. Аднак, просты паўтор шляхецкага герба ў сучасным гарадскім сімвале не прымальны з-за розных функцыянальных нагрузак. Акрамя таго, клямары, размешчаныя т. зв. Андрэеўскім крыжом, не былі ўхвалены членамі раённага выканаўчага камітэта, якія выказвалі агульнае меркаванне жыхароў мястэчка. Было прапанавана пакінуць эмаль шчыта ранейшай — чырвонай, пры гэтым змяніўшы канфігурацыю асноўных сярэбраных гербавых фігур, размясціўшы іх паралельна дадатковаму, новаўведзенаму элементу, — мячу таго ж металу.

Меч з'явіўся на гербе на знак вядомай гістарычнай падзеі XVIII ст. У час Крычаўскага антыфеадальнага паўстання ў траўні-чэрвені 1740 г. ўзброены сялянскі атрад Кастуся Вашчылы, брата правадыра народнага выступлення, разбурыў паташныя прадпрыемствы. Ва ўзброеным сутыкненні з атрадам адміністрацыі староства ў раёне Хоцімска гэты атрад быў разбіты.

## Літаратура 
* Адамушко В. И., Елинская М. М. Гербы и флаги Беларуси. — Минск: Беларусь, 2006. — 254 с.

## Спасылкі 
* Герб і сцяг Хоцімска  // Афіцыйны сайт Хоцімскага райвыканкама
* Герб посёлка Хотимска // «Геральдика Беларуси» 

Хоцімск
Катэгорыя:Хоцімск
Цімніца

**Ці́мніца** — возера ў Шчучынскім раёне Гродзенскай вобласці, за 26 км на паўночны захад ад горада Шчучын, за 2 км на паўночны захад ад вёскі Шчанец, у басейне ракі Котра.

Плошча паверхні 0,13 км². Даўжыня 0,74 км, найбольшая шырыня 0,26 км. Найбольшая глыбіня 1,3 м, сярэдняя — 0,81 м. Даўжыня берагавой лініі 1,73 км. Аб’ём вады ў возеры 0,11 млн м³.

Размешчана сярод лесу. Берагі высокія, пясчаныя, на паўночным захадзе забалочаныя. Злучана ручаём Цімніца з ракой Котра.

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* Агульная характарыстыка азёр Гродзенскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь»  
* Морфаметрычныя параметры азёр Гродзенскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь»  

Катэгорыя:Азёры Шчучынскага раёна
Зубраўка

**Зу́браўка**, **Зу́браўскае** — возера ў Беларусі, у Шчучынскім раёне Гродзенскай вобласці, за 33 км на паўночны захад ад горада Шчучын, за 1,9 км на паўночны захад ад вёскі Арлова Гара, каля вусця ракі Нявіша, у басейне ракі Котра.

Плошча паверхні 0,1 км². Даўжыня 0,58 км, найбольшая шырыня 0,2 км. Даўжыня берагавой лініі 1,32 км.
Катлавіна возера рэшткавага тыпу, выцягнутая ў напрамку з паўночнага захаду на паўднёвы ўсход.
Схілы катлавіны вышынёй 2—5 м, спадзістыя, пад лесам і хмызняком, на ўсходзе разараныя. Берагавая лінія слабазвілістая. У возера ўпадае меліярацыйны канал і на ўсходзе выцякае ручай у раку Котра.

## Літаратура 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* Агульная характарыстыка азёр Гродзенскай вобласці // Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь»  
* Морфаметрычныя параметры азёр Гродзенскай вобласці // Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь»  

Катэгорыя:Азёры Шчучынскага раёна
Катэгорыя:Басейн Котры
Аўтадафэ

**Аўтадафэ́** (, літаральна, — акт веры) — абвяшчэнне і выкананне прыгавору інквізіцыі — публічнае спаленне на вогнішчы асуджаных за ерась або грахі.

Першыя аўтадафэ праведзены ў 13 ст. ў Іспаніі, Партугаліі і іх калоніях. У канцы 15 ст. набылі характар масавага тэатралізаванага рытуальнага відовішча. У Іспаніі на працягу 1481—1808 гадоў спалена каля 35 тысяч чалавек. Апошняе аўтадафэ адбылося ў 1826 у Валенсіі.

## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Інквізіцыя
Катэгорыя:Рэлігія ў Сярэдневякоўі
Уашактун

**Уашактун** (Вашактун, *Uaxactún*) — археалагічны помнік культуры мая. Знаходзіцца ў 25 км на поўнач ад Тыкаля ў дэпартаменце Петэн, Гватэмала. Назва Уашактун, на мове мая «каменныя вочы», даў помніку Сільванус Морлі па адным з надпісаў, які ўяўляў сабой дар правіцеля Тыкаля пасля паражэння, якое яму нанёс правіцель Уашактуна.

## Гісторыя 
У старажытнасці горад называўся Сіаан К'аан (''Siaan K'aan*), гэта значыць «народжаны небам». Горад быў населены з дакласічнага перыяду, каля 900 г. да н. э. і на працягу ўсяго класічнага перыяду. Росквіт горада прыпадае на 500—900 гг. н.э.

Найбольш ранні надпіс на Стэле 9 адносіцца да 328 года, а найбольш позні, на Стэле 12 — да 899 года. Уашактун быў самым вялікім населеным пунктам на тэрыторыі Петэна і доўгі час лічыўся самым старажытным — да таго часу, пакуль не былі знойдзеныя Накбе і Эль-Мірадор, самыя старажытныя гарады культуры мая.

Як і многія іншыя гарады класічнага перыяду, Уашактун быў пакінуты ў пачатку X стагоддзя н.э. і быў схаваны джунглямі аж да адкрыцця ў 1930 годзе.

## Сучасныя даследаванні 
Археолагі называюць астранамічныя комплексы маяскіх гарадоў «Група Е» па той прычыне, што першы комплекс падобнага тыпу быў Групай будынкаў Е ў Уашактуне.

У горадзе выяўлены насценныя роспісы. Асабліва шмат іх было выяўлена ў жылым Будынку B XIII, які не захаваўся да цяперашняга часу, дзе былі прадстаўлены выявы на гістарычную тэму. Па шматколернасці выканання гэта адзін з найбольш дасканалых насценных роспісаў дакласічнага перыяду.

## Літаратура 
* *Historia General de Guatemala'', 1999, Varios Autores, ISBN 84-88522-07-4.

## Спасылкі 
* Proyecto La pintura mural prehispánica en México, UNAM
* Descripción y Muchas Fotos de Uaxactún
* Sitio en inglés de La Universidad de Minessota 
* Project Uaxactun 

Катэгорыя:Археалагічныя аб’екты ў Гватэмале
Катэгорыя:Гарады мая
Алтун-Ха

**Алтун-Ха**, *Altún Ha* — умоўная назва горада цывілізацыі мая, які знаходзіўся на тэрыторыі сучаснага Беліза прыкладна ў 50 км на поўнач ад горада Беліз і ў 10 км ад узбярэжжа Карыбскага мора. Алтун-Ха — сучаснае найменне, якое з'яўляецца перакладам на юкатэкскую мову назвы «Каменная сажалка», якую далі гэтаму месцу каланізатары. Старажытная назва горада невядома.

## Апісанне 
Найбольшым збудаваннем у Алтун-Ха з'яўляецца «Храм каменных алтароў» вышынёю 16 м. Стылізаваная выява гэтага храма з'яўляецца фірменным знакам белізкага піва «Belikin». Археалагічная зона Алтун-Ха займае тэрыторыю каля 8 кв. км.

## Гісторыя 
Археалагічныя даследаванні паказалі, што Алтун-Ха быў заснаваны каля 200 г. н.э., што прыкладна супадае з класічным перыядам месаамерыканскай гісторыі. Асноўная частка збудаванняў датуецца перыядам III—X стст. н.э., калі насельніцтва горада, верагодна, налічвала каля 10 тысяч чалавек. На мяжы 9—10 стст. магілы кіруючай эліты горада былі апаганеныя, што сведчыць, верагодна, аб паўстанні ў горадзе. Хоць Алтун-Ха быў населены і пасля гэтых падзей, новыя будынкі ў ім ўжо не будаваліся. Пакінуты большасцю насельнікаў цераз некаторы час, ён зноў адрадзіўся ў XII ст., пасля чаго канчаткова прыйшоў у заняпад і ператварыўся ў невялікую вёску земляробаў.

## Археалагічныя даследаванні 
Каменныя блокі з мура старажытных збудаванняў былі пазней выкарыстаны для збудавання сучаснага пасёлка Рокстоўн-Понд (Rockstone Pond), бо горад не прыцягваў увагі даследчыкаў аж да 1963 года, калі Хал Бол (Hal Ball), спецыяліст па культуры мая, апублікаваў паведамленне аб існаванні ў гэтых месцах значнага паселішча эпохі мая.

У пачатку 1965 г. група археолагаў з Каралеўскага музея Антарыа пад кіраўніцтвам Дэвіда Пендэргаста пачала доўгачасовыя даследаванні, якія завяршыліся ў 1970 г. Адной з найбольш уражваючых знаходак іх групы была велізарная нефрытавая выява бажаства сонца, Кініч Ахау, якая ў цяперашні час лічыцца нацыянальным скарбам Беліза.

## Спасылкі 
* Altún Ha en *BelizeDistrict.com* 
* Altún Ha en *Belize-Vacation.com* 

Катэгорыя:Археалагічныя аб'екты ў Белізе
Катэгорыя:Гарады мая
Сад Саломінка

**Сад Саломінка, Дабрыгорскі парк** — парк у вёсцы Дабрыгоры Бешанковіцкага раёна Віцебскай вобласці Беларусі.

Закладзены ў пачатку XX ст. П. М. Красавіцкім на правым беразе ракі Крывінка. Плошча парка каля 10 гектараў. Аснову парка складае сад (1906 год, садавод Я. Мароз), абсаджаны экзотамі, ствараючымі ахоўныя пасадкі і паркавыя ландшафты з паасобнымі дрэвамі і групамі дрэў на невялікіх палянах.

Растуць каля 30 відаў і форм дэкаратыўных дрэў. Сярод іх кедр сібірскі, елка Энгельмана, хвоя Банкса, хвоя чорная, піхта сібірская, піхта бальзамічная, лістоўніца японская, клён татарскі, акацыя белая і інш.

## Літаратура 
* 
* *Антипов В. Г.* Добрыгорский парк // 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Славутасці Бешанковіцкага раёна
Катэгорыя:Паркі Беларусі
Катэгорыя:Дабрыгоры
Катэгорыя:З’явіліся ў XX стагоддзі
Глінец

**Глі́нец** — возера ў Беларусі, у Гродзенскім раёне Гродзенскай вобласці, за 37 км на паўночны ўсход ад горада Гродна, за 6 км на паўднёвы ўсход ад вёскі Новая Руда, у басейне ракі Бярвенка.

Плошча паверхні 0,14 км². Даўжыня 0,52 км, найбольшая шырыня 0,35 км. Найбольшая глыбіня 1,7 м, сярэдняя — 0,9 м. Даўжыня берагавой лініі 1,52 км. Аб’ём вады ў возеры 0,13 млн м³.

Размешчана сярод ляснога масіву. Схілы катлавіны невыразныя. Берагі забалочаныя, на поўначы сплавінныя.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Агульная характарыстыка азёр Гродзенскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь»  
* Морфаметрычныя параметры азёр Гродзенскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь»  

Катэгорыя:Азёры Гродзенскага раёна
Катэгорыя:Басейн Котры
Бярвенка

**Бярве́нка** — рака ў Гродзенскім раёне Гродзенскай вобласці Беларусі, левы прыток ракі Пыранка (басейн Нёмана).

Даўжыня ракі 25 км. Плошча вадазбору 110 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,7 м/км. Пачынаецца з возера Доўгае, упадае ў Пыранку за 0,7 км на паўднёвы захад ад вёскі Пруды. На ўсім працягу каналізаваная. У басейне ракі знаходзяцца азёры Глінец, Шчучае, Суботняе, Можнева, Лакно.

## Літаратура 
* 
*  — С. 407.

Катэгорыя:Басейн Котры
Катэгорыя:Рэкі Гродзенскага раёна
Сецен

**Се́цен**, **Се́цін**, **Засе́цен** — возера ў Гомельскім раёне Гомельскай вобласці Беларусі, за 2 км на паўночны ўсход ад горада Гомель, у аграгарадку Пакалюбічы, у басейне ракі Сож.

Плошча паверхні 0,22 (0,18) км². Даўжыня 0,8 (0,85.

## Літаратура 
* 
*  — С. 339.
* 
* 
* Ліст карты N-36-123. Выданне 1984 г.

## Спасылкі 
* Агульная характарыстыка азёр Гомельскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь»  
* Морфаметрычныя параметры азёр Гомельскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь»  

Катэгорыя:Азёры Гомельскага раёна
Катэгорыя:Бяссцёкавыя азёры
Катэгорыя:Басейн Сажа
Коўпіна

**Ко́ўпіна**, **Ко́лпін** — возера ў Чачэрскім раёне Гомельскай вобласці Беларусі, за 3 км на поўдзень ад горада Чачэрск, у басейне ракі Сож.

Плошча паверхні 0,18 км². Даўжыня 0,47 км, найбольшая шырыня 0,43 км. Найбольшая глыбіня 4,0 м, сярэдняя — 2,33 м. Даўжыня берагавой лініі 1,29 км. Аб’ём вады ў возеры 0,42 млн м³. Схілы катлавіны вышынёй 10—17 м, разараныя, на захадзе пад лесам. Берагі нізкія, месцамі забалочаныя. Дно сапрапелістае.

У возеры водзяцца шчупак звычайны, карась сярэбраны, карась звычайны, акунь рачны.

## Літаратура 
* 
* 
* Ліст карты N-36-110. Выданне 1977 года.

## Спасылкі 
* Агульная характарыстыка азёр Гомельскай вобласці // Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь»  
* Морфаметрычныя параметры азёр Гомельскай вобласці // Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь»  

Катэгорыя:Азёры Чачэрскага раёна
Катэгорыя:Басейн Сажа
Сезон 2016 ФК Шахцёр Салігорск

У 2016-м годзе футбольны клуб «Шахцёр» з Салігорска прымаў удзел у пяці афіцыйных турнірах: 
* Чэмпіянаце Беларусі 2016 (2 месца), 
* Суперкубку Беларусі 2016 (паражэнне), 
* Кубку Беларусі 2015/2016 (вылет у чвэрцьфінале), 
* Кубку Беларусі 2016/2017 (выхад у чвэрцьфінал),
* Лізе Еўропы 2016/2017 (вылет у другім кваліфікацыйным раўндзе)

## Склад каманды 
### Ігракі 
|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"

* Капітан каманды:  Арцём Старгародскі

*Заўвагі*
# Ігрок пакінуў «Шахцёр» (яго нумар можа быць выдадзены іншаму іграку).
# Пасля рыскі пададзены ігракі, якія прыйшлі ў каманду ў сярэдзіне сезону.

### Трэнерскі штаб 
*  Сяргей Нікіфарэнка (1975 г.н.) — галоўны трэнер
*  Вадзім Ласоўскі (1975 г.н.) — старшы трэнер
*  Аляксандр Новік (1975 г.н.) — трэнер
*  Рыгор Цыркуноў (1960 г.н.) — трэнер брамнікаў
*  Раман Кірэнкін (1981 г.н.) — галоўны трэнер дубля

## Трансферы 
### Зіма 2015—2016 
#### Прыйшлі ў клуб 
* З арэнды

#### Пакінулі клуб 
* У арэнду

### Лета 2016 
#### Прыйшлі ў клуб 
* У арэнду

#### Пакінулі клуб 
* У арэнду

## Спасылкі 
* Сезон 2016 на сайце football.by
* Сезон 2016 на сайце teams.by

2016
Шахцёр Салігорск
Старасожжа

**Старасо́жжа** — возера ў Чачэрскім раёне Гомельскай вобласці, за 2 км на поўнач ад горада Чачэрск, каля вёскі Іпалітаўка, у басейне ракі Сож.

Плошча паверхні 0,1 км². Даўжыня 2,3 км, найбольшая шырыня 0,11 км. Даўжыня берагавой лініі 4,75 км.

Возера старычнае. На захадзе возера абмежавана высокім (10—17 м) карэнным берагам Сожа, на ўсходзе — поймай ракі.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Агульная характарыстыка азёр Гомельскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь»  
* Морфаметрычныя параметры азёр Гомельскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь»  

Катэгорыя:Азёры Чачэрскага раёна
Катэгорыя:Басейн Сажа
Засыпнае

**Засы́пнае** — возера ў Кармянскім раёне Гомельскай вобласці, за 15 км на паўночны ўсход ад гарадскога пасёлка Карма, за 7,5 км на паўночны ўсход ад аграгарадка Ліцвінавічы, каля былой вёскі Касцюкоўка, на пойме ракі Сож.

Плошча паверхні 0,12 км². Даўжыня 1,37 км, найбольшая шырыня 0,13 км. Даўжыня берагавой лініі 3,35 км.

Возера старычнае.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Агульная характарыстыка азёр Гомельскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь»  
* Морфаметрычныя параметры азёр Гомельскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь»  

Катэгорыя:Азёры Кармянскага раёна
Лавінія Аляксандраўна Бажбеук-Мелікян

**Лавінія Аляксандраўна Бажбеук-Мелікян** (3 красавіка 1922, Тыфліс, Грузінская ССР, СССР — 8 лістапада 2005, Ерэван, Арменія) — савецкая і армянская мастачка, сапраўдны член Расійскай акадэміі майстэрстваў, народны мастак Армянскай ССР.

## Біяграфія 
Нарадзілася ў Тбілісі ў сям'і вядомага армянскага мастака Аляксандра Аляксандравіча Бажбеук-Мелікяна. Дзеці бацькі ад яго другога шлюбу — сын Вазген і дачка Зулейка таксама сталі мастакамі.

У 1944 годзе скончыла Мастацкае вучылішча ім. П. Тэрлемезяна ў Ерэване, а ў 1951 годзе Маскоўскі мастацкі інстытут імя Сурыкава. Па сканчэнню навучання ў інстытуце Лавінія працавала над мазаічым пано ў Маскоўскім метро пад кіраўніцтвам народнага мастака СССР П. Д. Корына. Пасля гэтага вярнулася ў Арменію і працавала там.

## Творчасць 
Мастачка пісала краявіды Арменіі, карціны з жыцця армянскіх сялян; у апошнія гады яна працавала галоўным чынам у майстэрні, ствараючы партрэты сяброў-мастакоў, аўтапартрэты, нацюрморты, якія мастацтвазнаўцы лічаць вяршыняй яе творчасці.

На мастацтва Л.Бажбеук-Мелікян вялікі ўплыў зрабіла творчасць яе бацькі — Аляксандра Бажбеук-Мелікяна і Марціроса Сар'яна
* 1980 г. — Масква
* 01.10.2008 −14.10.2008 г. — у Саюзе мастакоў Арменіі, Ерэван
* 10.04.2007 — 06.05.2007 г. — у Расійскай акадэміі майстэрстваў, Масква

Катэгорыя:Мастакі СССР
Магілёўскае рэальнае вучылішча

**Магілёўскае рэальнае вучылішча** — агульнаадукацыйная сярэдняя навучальная ўстанова ў 1885—1918 гг.

## Будынак 
Вучылішча знаходзілася ў двухпавярховым будынку, узведзеным з чырвонай цэглы ў 1885 годзе паводле праекта губернскага інжынера У. С. Міляноўскага на ахвяраванні жыхароў губерні. Паводле іншых звестак аўтарам праекта быў Іван Іванавіч Лявіцкі.

Будынак знаходзіўся на рагу сучасных Піянерскай і Камсамольскай, галоўным фасадам быў арыентаваны ў бок Дняпра.

Будынак захаваўся, цяпер у ім знаходзіцца Сацыяльна-гуманітарны каледж і вучэбны корпус № 4 Магілёўскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя Аркадзя Куляшова.

## Гісторыя 
Заснавана 1 ліпеня 1885 г. у Магілёве. Уваходзіла ў Віленскую навучальную акругу. Утрымлівалася за кошт казны, збораў за навучанне (у 1907 г. па 45 руб. з вучня) і сродкаў мясцовага таварыства ўзаемнага крэдыту.

26 верасня 1904 года сканаў магілёўскі дваранін Д. П. Маўра, які пакінуў у спадчыну 35 тысяч рублёў магілёўскім рэальнаму вучылішча, мужской і жаночай гімназіям, а таксама земляробчаму вучылішчу ў Горках.

## Адукацыйны працэс 
Мела 7 класаў і падрыхтоўчае аддзяленне. У 1907 г. навучалася 236 юнакоў, у 1915 г. — 321. Узначальваў вучылішча дырэктар, якому дапамагалі інспектар, 3 законанастаўнікі і 10 выкладчыкаў з універсітэтаў Парыжа, Масквы, Санкт-Пецярбурга, Варшаўскага політэхнічнага інстытута імя Мікалая II, Нежынскага гісторыка-філалагічнага інстытута князя Безбародкі і Маладзечанскай настаўніцкай семінарыі.

Выпускнікі вучылішча мелі льготы пры паступленні ў вышэйшыя тэхнічныя і сельскагаспадарчыя навучальныя ўстановы, на фізіка-матэматычныя факультэты ўніверсітэтаў. Зараз у будынку вучылішча размяшчаецца педагагічнае вучылішча імя К. Ушынскага.

### Вучэбныя прадметы 
* Руская мова
* Нямецкая мова
* Французская мова
* Геаграфія
* Прыродазнаўства
* Гісторыя
* Хімія
* Законазнаўства
* Матэматыка
* Фізіка
* Касмаграфія
* Маляванне
* Чарчэнне
* Пачаткі ваеннай навукі
* Музыка
* Гімнастыка

## Вядомыя выкладчыкі 
* Іван Аляксандравіч Глебаў
* Міхаіл Сілуянавіч Кахановіч

## Вядомыя выпускнікі 
*  — палкоўнік Генеральнага штаба, удзельнік Першай сусветнай вайны і Белага руху
*  — савецкі дзіцячы пісьменнік
* Герасім Васілевіч Якушка — беларускі архітэктар

## Літаратура 
* Самусік, А. Магілёўскае рэальнае вучылішча / Андрэй Самусік // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: У 6 т. / Беларуская Энцыклапедыя; Рэдкал.: М. В. Біч і інш.; Прадм. М. Ткачова; Маст. Э. Э. Жакевіч. Т. 5: М — Пуд / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелЭн, 1999. — 590 с. — С. 15. — ISBN 985-11-0141-9.

Катэгорыя:Адукацыя ў Магілёве
Катэгорыя:З’явіліся ў 1885 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 1918 годзе
Катэгорыя:Колішнія навучальныя ўстановы Беларусі
Царква Святой Ганны (Задваране)

**Царква Святой Ганны** — праваслаўны храм у вёсцы Задваране Свіслацкага раёна Гродзенскай вобласці. Знаходзіцца на паўднёвай ускраіне вёскі. У некаторых крыніцах царкву адносяць да колішняга маёнтка Харашэвічы.

## Гісторыя 
Пабудавана ў 1790 годзе з цэглы. Па іншых звестках, храм пабудаваў памешчык Якім Мікалаевіч Булгарын у 1770-х гадах. У 1880 годзе архітэктар Пётр Залатароў прадставіў праект перабудовы царквы і спраектаваў іканастас для яе.

## Архітэктура 
Помнік архітэктуры позняга класіцызму. Вырашана прамавугольным у плане аб’ёмам, які ўступам пераходзіць у паўкруглую апсіду з бакавой нізкай рызніцай. Да фасада дабудавана трох’ярусная чатырохгранная званіца, завершаная макаўкай; 2-і ярус вырашаны 4-калонным прысценным порцікам з трохвугольным франтонам. Макаўкай завершаны і двухсхільны дах над алтарнай часткай. Фасады расчлянёны арачнымі аконнымі праёмамі.

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі : энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. — С. 405. — 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4

## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Свіслацкага раёна
Катэгорыя:Задваране (Свіслацкі раён)
Катэгорыя:Храмы Гродзенскай і Ваўкавыскай епархіі
Катэгорыя:1790 год у Беларусі
Катэгорыя:Храмы Святой Ганны
Катэгорыя:Збудаванні Беларусі ў стылі класіцызм
Вулька (возера)

**Ву́лька** — возера ў Лунінецкім раёне Брэсцкай вобласці Беларусі, за 15 км на паўночны ўсход ад горада Лунінец, каля вёскі Вулька 2, у басейне ракі Смердзь.

Плошча паверхні 0,155 км². Даўжыня 0,65 км, найбольшая шырыня 0,4 км. Найбольшая глыбіня 3,5 м, сярэдняя — 1,44 м. Даўжыня берагавой лініі 1,8 км. Аб’ём вады ў возеры 0,23 млн м³.

Схілы катлавіны вышынёй да 5 м, пад хмызняком; усходнія разараныя. Пойма вакол катлавіны забалочаная, парослая хмызняком.

## Літаратура 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* Агульная характарыстыка азёр Брэсцкай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь»  
* Морфаметрычныя параметры азёр Брэсцкай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь»  

Катэгорыя:Азёры Лунінецкага раёна
Катэгорыя:Басейн Прыпяці
Чорнае (возера, Лунінецкі раён)

**Чо́рнае** — возера ў Лунінецкім раёне Брэсцкай вобласці, за 12 км на паўночны захад ад горада Лунінец, за 5 км на паўднёвы захад ад аграгарадка Бастынь, у басейне ракі Цна.

Плошча паверхні 0,323 км². Даўжыня 0,7 км, найбольшая шырыня 0,6 км. Найбольшая глыбіня 2,8 м, сярэдняя — 1,58 м. Даўжыня берагавой лініі 2,1 км. Аб’ём вады ў возеры 0,44 млн м³.

Схілы катлавіны вышынёй да 2 м, пад лесам. Берагі нізкія, забалочаныя. Дно сапрапелістае.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Агульная характарыстыка азёр Брэсцкай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь»  
* Морфаметрычныя параметры азёр Брэсцкай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь»  

Катэгорыя:Азёры Лунінецкага раёна
Катэгорыя:Басейн Цны (прыток Прыпяці)
Восаўскае насаджэнне карэльскай бярозы

**Восаўскае насаджэнне карэльскай бярозы** — колішні батанічны помнік прыроды рэспубліканскага значэння каля ўрочышча Восаўка ў Івацэвіцкім раёне Брэсцкай вобласці. Плошча насаджэння складае 3,2 га. Тыповая мясцовая папуляцыя карэльскай бярозы. Узрост дрэў 70—85 гадоў (2016). Ахоўны статус нададзены ў 1963 годзе.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Колішнія батанічныя помнікі прыроды рэспубліканскага значэння Беларусі
Катэгорыя:Івацэвіцкі раён
Катэгорыя:З’явіліся ў 1963 годзе
Сезон 2016 ФК Тарпеда-БелАЗ

У 2016-м годзе футбольны клуб «Тарпеда-БелАЗ» з Жодзіна прымаў удзел у чатырох афіцыйных турнірах: 
* Чэмпіянаце Беларусі 2016 (5 месца),
* Кубку Беларусі 2015/2016 (пераможца),
* Кубку Беларусі 2016/2017 (выхад у чвэрцьфінал),
* Лізе Еўропы 2016/2017 (вылет у трэцім кваліфікацыйным раўндзе).

## Склад каманды 
### Ігракі 
|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"

*Заўвагі*
# Ігрок пакінуў «Тарпеда-БелАЗ» (яго нумар можа быць выдадзены іншаму іграку).
# Пасля рыскі пададзены ігракі, якія прыйшлі ў каманду ў сярэдзіне сезону.

* Капітан каманды:  Аляксей Панкавец

### Трэнерскі штаб 
*  Ігар Крывушэнка (1964 г.н.) — галоўны трэнер
*  Алег Кузьмянок (1974 г.н.) — старшы трэнер
*  Ігар Тарлоўскі (1974 г.н.) — трэнер
*  Андрэй Віктаровіч (1963 г.н.) — трэнер брамнікаў
*  Аляксей Юшкевіч (1986 г.н.) — трэнер па навукова-метадычнай працы
*  Сяргей Ярмоленка (1972 г.н.) — галоўны трэнер дубля

## Трансферы 
### Зіма 2015—2016 
#### Прыйшлі ў клуб 
* З арэнды

#### Пакінулі клуб 
* З арэнды
** У арэнду

### Лета 2016 
#### Прыйшлі ў клуб 
#### Пакінулі клуб 
* З арэнды
** У арэнду

## Спасылкі 
* Сезон 2016 на сайце football.by
* Сезон 2016 на сайце teams.by

2016
Тарпеда-БелАЗ
Лібень

**Лібе́нь** — возера ў Беларусі, у Столінскім раёне Брэсцкай вобласці, за 7 км на паўднёвы ўсход ад горада Столін, за 1,5 км на поўнач ад вёскі Узляжжа, у басейне ракі Прыпяць.

Плошча паверхні 0,1 км². Даўжыня 1,7 км, найбольшая шырыня 0,14 км. Даўжыня берагавой лініі 3,51 км.

Уяўляе сабой азёрападобнае расшырэнне ручая паміж рэкамі Льва і Лесавая Рэчка.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Агульная характарыстыка азёр Брэсцкай вобласці // Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь»  
* Морфаметрычныя параметры азёр Брэсцкай вобласці // Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь»  

Катэгорыя:Азёры Столінскага раёна
Катэгорыя:Басейн Прыпяці
Маскаленка

**Маскаленка** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Кірыл Сямёнавіч Маскаленка — савецкі военачальнік, Маршал Савецкага Саюза, двойчы Герой Савецкага Саюза.
* Якаў Раманавіч Маскаленка — Герой Савецкага Саюза.
Кажан-Гарадоцкая векавая ліпа

**Кажан-Гарадоцкая векавая ліпа** — колішні батанічны помнік прыроды рэспубліканскага значэння ў в. Кажан-Гарадок Лунінецкага раёна. Ліпа драбналістая. Узрост каля 300 гадоў, вышыня 40 м, дыяметр 2,8 м (1983). Ахоўны статус нададзены ў 1963 годзе.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Кажан-Гарадок
Катэгорыя:Колішнія батанічныя помнікі прыроды рэспубліканскага значэння Беларусі
Катэгорыя:Славутасці Лунінецкага раёна
Катэгорыя:Дрэвы-помнікі
Кажан-Гарадоцкія дубы-веліканы

**Кажан-Гарадоцкія дубы-веліканы** — батанічны помнік прыроды рэспубліканскага значэння ў аг. Кажан-Гарадок Лунінецкага раёна. 2 дрэвы дубу звычайнага. Першы дуб расце на прысядзібным участку дому 44 па вуліцы Савецкай, другі — у 100 метрах ад першага дуба, паміж птушкафабрыкай і прысядзібным участкам. Узрост каля 300 гадоў, вышыня 45 i 40 м дыяметр 152 i 164 см (1983). Ахоўны статус нададзены ў 1963 годзе.

Выява:Кажан-Гарадок. Дубы-веліканы (03).jpg|Дуб-велікан
Выява:Кажан-Гарадок. Дубы-веліканы (01).jpg|Дуб-велікан

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Кажан-Гарадок
Катэгорыя:батанічныя помнікі прыроды рэспубліканскага значэння Беларусі
Катэгорыя:Славутасці Лунінецкага раёна
Катэгорыя:Дрэвы-помнікі
Катэгорыя:Дубы
Уладзімір Рыгоравіч Масальскі

{{Ваенны дзеяч
|імя              = Уладзімір Рыгоравіч Масальскі
|дата нараджэння  = 
|дата смерці      = 
|месца нараджэння = 
|месца смерці     = 
|выява            = 
|прыналежнасць    = 
|гады службы      = 1939—1954
|званне           = 
|род войскаў      = 
|камандаваў       = 
|частка           = 
|бітвы            = Савецка-фінляндская вайна;Вялікая Айчынная вайна
|узнагароды       = {
 
}
{
 
-

}
|сувязі           = 
|у адстаўцы       = 
}}

**Уладзімір Рыгоравіч Масальскі** (, Рэчыца, Гомельская губерня — , Асінавая Рошча, Ленінградская вобласць.

У РККА быў прызваны ў 1939 годзе. Прымаў удзел у Савецка-фінскай вайне. З чэрвеня 1941 года ўдзельнічаў у Вялікай Айчыннай вайне. За выратаванне параненага камандзіра ў ходзе баёў на паўвостраве Ханка Уладзімір Рыгоравіч атрымаў сваю першую ўзнагароду — медаль «За адвагу». У 1942 годзе скончыў курсы малодшых лейтэнантаў. Да студзеня 1943 года меў званне капітана.

Свой подзвіг Уладзімір Масальскі здзейсніў у ходзе бою за Воронню гару ля Краснага Сяла. У ходзе бою рота Масальскага першай пайшла ў атаку яшчэ падчас артпадрыхтоўкі. Уладзімір Масальскі быў паранены, але працягваў весці бой. Толькі пасля чацвёртага ранення, губляючы прытомнасць, ён перадаў камандаванне ротай свайму намесніку і загадаў у што бы то ні стала выканаць баявое заданне. Даведаўшыся, што вышыня ўзятая, Масальскі сказаў: *«Я не сумняваўся, што мае арлы будуць там»*.

За праяўленую мужнасць і гераізм Прэзідыум Вярхоўнага Савета СССР 13 лютага 1944 года прысвоіў капітану Масальскаму званне Героя Савецкага Саюза.

Пасля заканчэння Вялікай Айчыннай Уладзімір Рыгоравіч заставаўся кадравым ваенным, пайшоў у запас толькі ў 1954 годзе. Пасля сыходу з узброеных сіл працаваў у будаўнічай арганізацыі.

Уладзімір Рыгоравіч Масальскі памёр 21 ліпеня 1965 года. Пахаваны на Брацкіх вайсковых могілках у пасёлку Асінавая Рошча, на могілках усталяваны гранітны помнік.

## Узнагароды 
Узнагароджаны ордэнам Леніна, двума ордэнамі Чырвонага Сцяга, ордэнамі Суворава 3-й ступені, Аляксандра Неўскага, Чырвонай Зоркі, медалямі.

## Памяць 
* Імянем Уладзіміра Рыгоравіча ў 1975 годзе была названая вуліца ў Красным Сяле (Ленінград). 
* Мурал у гонар У. Р. Масальскага размешчаны ў Рэчыцы на сцяне дома на скрыжаванні вуліц Сняжкова і Савецкай (07.05.2025). Эскіз мурала быў зроблены па фатаграфіі Уладзіміра Масальскага, якая захоўвалася ў фондах Рэчыцкага краязнаўчага музея, аўтар эскіза — Анастасія Пінчук, мастак-афарміцель. 
* У Рэчыцкім краязнаўчым музеі адкрыта экспазіцыя, прысвечаная Уладзіміру Масальскаму.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Удзельнікі савецка-фінскай вайны
Катэгорыя:Камандзіры рот у Вялікай Айчыннай вайне
Якаў Раманавіч Маскаленка

{{Ваенны дзеяч
|імя              = Якаў Раманавіч Маскаленка
|дата нараджэння  =  
|месца нараджэння =  
|дата смерці      =  
|месца смерці     = 
|выява            = 
|подпіс           = 
|мянушка          = 
|прыналежнасць    = 
|гады службы      = 1940—1945
|званне           = 
|род войскаў      = пяхота
|пасада           = 
|бітвы            = Вялікая Айчынная вайна
|узнагароды       = {
 
}
{
 
}
|сувязі           = 
|у адстаўцы       = 
}}
**Якаў Раманавіч Маскаленка** (1922—1966) — старшы сяржант Рабоча-сялянскай Чырвонай Арміі, удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза (1945).

## Біяграфія 
Якаў Маскаленка нарадзіўся 2 сакавіка 1922 года ў вёсцы Вялікія Аўцюкі (цяпер Калінкавіцкі раён Гомельскай вобласці Беларусі). У 1940 годзе ён скончыў Мазырскае педагагічнае вучылішча, пасля чаго працаваў настаўнікам у вясковай школе. У тым жа годзе Маскаленка быў прызваны на службу ў Рабоча-сялянскую Чырвоную Армію. У пачатку Вялікай Айчыннай вайны апынуўся ў варожым тыле, ваяваў у складзе партызанскай брыгады. У чэрвені 1944 года вярнуўся ў Чырвоную Армію, быў стралком 1323-га стралковага палка 415-й стралковай дывізіі 61-й арміі 1-га Беларускага фронту. Вызначыўся падчас вызвалення Пінска.

Пасля заканчэння вайны ў званні старэйшага сяржанта Маскаленка быў дэмабілізаваны. Пражываў і працаваў у Мінску. Раптоўна памёр 19 сакавіка 1966 года.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 
* 
* Москаленко Яков Романович  // Праект «Память народа»
* Музейный комплекс «Дорога памяти» 

Катэгорыя:Партызаны Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Пахаваныя на Усходніх могілках Мінска
Катэгорыя:Пехацінцы Вялікай Айчыннай вайны
Туганавіцкія дубы-блізняты

**Туганавіцкія дубы-блізняты** — батанічны помнік прыроды рэспубліканскага значэння ў Баранавіцкім раёне Брэсцкай вобласці. Знаходзяцца ў старадаўнім Туганавіцкім парку, размешчаным за 0,5 кіламетра ад ускраіны вёскі Карчова. 2 дрэвы дубу чарэшчатага. Узрост 210 i 230 гадоў, вышыня 18 i 20 м, дыяметр 0,8 i 1 м (1983). Ахоўны статус нададзены ў 1963 годзе.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Дрэвы-помнікі
Катэгорыя:Батанічныя помнікі прыроды рэспубліканскага значэння Брэсцкай вобласці
Катэгорыя:Карчова
Катэгорыя:Славутасці Баранавіцкага раёна
Катэгорыя:Дубы
Камянецкія ліпы

**Камянецкія ліпы** — колішні батанічны помнік прыроды рэспубліканскага значэння ў г. п. Каменец Камянецкага раёна Брэсцкай вобласці. 17 дрэў ліпы раскідзістай. Вышыня 18—20 м, дыяметр 0,42—0,48 м (1983). Адзінае вядомае у Беларусі месцазнаходжанне каштоўных дэкаратыўных i меданосных дрэў гэтага віду. Ахоўны статус нададзены ў 1972 годзе.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Каменец
Катэгорыя:Колішнія батанічныя помнікі прыроды рэспубліканскага значэння Беларусі
Катэгорыя:Дрэвы-помнікі
Камянецкі Бор

**Камянецкі Бор** — лясны масіў у Крупскім pаёне, за 4—5 км па паўднёвы захад ад возера Сялява, за 1—2 км на поўдзень ад в. Вялікі Каменец, на тэрыторыі Крупскага лясгаса. Плошча складае каля 1,3 тыс. га.

Рэльеф перасечаны, змяняецца ад паніжаных забалочаных да градава-ўзгорыстых форм. У глебавым покрыве пераважаюць дзярнова-падзолістыя пясчаныя, лёгкія сугліністыя, тарфяна-глеевыя глебы. На захад i поўнач да масіву прымыкае асушаны тарфянік, на ўсходзе — меліяраваная пойма р. Эса. Каля паловы тэрыторыі Камянецкага Бору забалочана.

У складзе лясоў пераважаюць хвойнікі (52,3 %) імшыстыя, сфагнавыя, чарнічныя і бруснічныя. Бярэзнікі (33,4 %) найбольш асаковых і асакова-сфагнавых тыпаў. Ельнікі (7,7 %) і асіннікі (1,6 %) часцей кіслічныя і імшыстыя. Забалочаныя лясы (каля 40 %) меліяраваны, трансфармаваны часткова пад сельскагаспадарчыя ўгоддзі.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Лясныя масівы Беларусі
Катэгорыя:Геаграфія Крупскага раёна
Катэгорыя:Прырода Крупскага раёна
Свята-Троіцкая царква (Шалыгі)

**Свята-Троіцкая царква** ў в. Шалыгі (Віцебскі раён). Час будаўніцтва не высветлены. На 1910 г. ацэньвалася ў 200 руб.

## Архітэктура 
Твор народнага драўлянага дойлідства. Была вырашана ашаляваным зрубам (8х3х2 сажні) з аднаяруснай званіцай (вышыня 4 сажні) з боку галоўнага фасада. Над бляшаным дахам узвышалася галоўка. Фасады чляніліся 6 вялікімі вокнамі і 3 дзвярамі. Унутры апсіду вылучаў невялікі іканастас простай работы (8х4,5 аршына).

## Літаратура 
* Кулагін, А. М. Страчаная архітэктураня спадчына / А. М. Кулагін // Памяць: Гісторыка-дакументальная хроніка Віцебскага раёна / Рэдкал.: А. П. Красоўскі і інш.; Уклад. У. І. Мезенцаў; Маст. Э. Э. Жакевіч. — Мн.: Маст. літ., 2004. — 772 с.: іл. — С. 718. — ISBN 985-02-0647-0.

Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Віцебскага раёна
Катэгорыя:Шалыгі (Віцебскі раён)
Ёсіп Ілічыч

**Ёсіп Ілічыч** (; нар. , Прыедар, СФРЮ) — славенскі футбаліст, паўабаронца клуба «Марыбар» і нацыянальнай зборнай Славеніі.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісты Славеніі
Катэгорыя:Ігракі зборнай Славеніі па футболе
Катэгорыя:Ігракі ФК Баніфіка
Катэгорыя:Ігракі ФК Інтэрблок
Катэгорыя:Ігракі ФК Марыбар
Катэгорыя:Ігракі ФК Палерма
Катэгорыя:Ігракі ФК Фіярэнціна
Катэгорыя:Ігракі ФК Аталанта
Сезон 2016 ФК БАТЭ

У 2016-м годзе футбольны клуб БАТЭ з Барысава прымаў удзел у шасці афіцыйных турнірах: 
* Чэмпіянаце Беларусі 2016 (перамога), 
* Суперкубку Беларусі 2016 (перамога), 
* Кубку Беларусі 2015/2015 (паражэнне ў фінале),
* Кубку Беларусі 2016/2016 (выхад у чвэрцьфінал),
* Лізе чэмпіёнаў 2016/2017 (вылет у трэцім кваліфікацыйным раўндзе)
* Лізе Еўропы 2016/2017 (вылет у раўндзе плэй-оф).

## Склад каманды 
### Ігракі 
|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"

* Капітан каманды:  Віталь Радзівонаў

*Заўвагі*
# Ігрок пакінуў БАТЭ (яго нумар можа быць выдадзены іншаму іграку).
# Пасля рыскі пададзены ігракі, якія прыйшлі ў каманду ў сярэдзіне сезону.

### Трэнерскі штаб 
*  Аляксандр Ермаковіч (1975 г.н.) − галоўны трэнер
*  Аляксей Бага (1981 г.н.) − старшы трэнер
*  Аляксандр Лісоўскі (1975 г.н.) − трэнер
*  Уладзімір Нявінскі (1973 г.н.) − трэнер
*  Аляксандр Федаровіч (1973 г.н.) − трэнер брамнікаў
*  Ігар Чумачэнка (1976 г.н.) − галоўны трэнер дубля

## Трансферы 
### Зіма 2015—2016 
#### Прыйшлі ў клуб 
* З арэнды

#### Пакінулі клуб 
* У арэнду

### Лета 2016 
#### Прыйшлі ў клуб 
* З арэнды

#### Пакінулі клуб 
* У арэнду

## Спасылкі 
* Сезон 2016 на сайце football.by
* Сезон 2016 на сайце teams.by

2016
БАТЭ
Катэгорыя:Чэмпіёнскія сезоны паводле футбольных клубаў Беларусі
Маларыцкія ельнікі

**Маларыцкія ельнікі** — батанічны помнік прыроды рэспубліканскага значэння ў Маларыцкім раёне Брэсцкай вобласці. Размешчаны за 4 кіламетры на паўднёвы ўсход ад вёскі Замшаны, выдзелы 9, 12 квартала № 11, выдзелы 30, 32 квартала № 18, выдзелы 12, 27 квартала № 19, выдзел 27 квартала № 29, выдзелы 12, 14-16, 24, 28 квартала № 30 і выдзел 12 квартала № 33 Маларыцкага лясніцтва Маларыцкага лясгаса. 9 участкаў зеленамошна-чарнічных ельнікаў, пераважае хуткарослая карпацкая раса елкі еўрапейскай. Плошча ельнікаў складае 9,3 га. Узрост елак 45—100 гадоў, вышыня да 24 м, дыяметр 16—36 см. Унікальныя астраўныя ельнікі па поўдзень ад мяжы суцэльнага пашырэння елкі. Ахоўны статус нададзены ў 1963 годзе.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Маларыцкі раён
Катэгорыя:Батанічныя помнікі прыроды рэспубліканскага значэння Брэсцкай вобласці
Лілі Чукасян

**Лілі Чукасян** (,  — ) — амерыканская оперная спявачка, кантральта з сусветным імем, амерыканка армянскага паходжання. Працавала з сусветнымі сімфанічнымі аркестрамі і опернымі тэатрамі. Працоўную дзейнасць Чукасян пачала ў 1940 годзе ў якасці канцэртнай спявачкі, пазней атрымала шырокае прызнанне як оперная спявачка. Была адной з вядучай у свеце кантральта ў 1960-х і 1970-х гадах, з 1962 па 1986 год працавала ў тэатры Метраполітэн-опера ў Нью-Ёрку.

## Спасылкі 
* LILI CHOOKASIAN 

Катэгорыя:Выкладчыкі Ельскага ўніверсітэта
Пажэжынскі цар-дуб

**Пажэжынскі цар-дуб** — батанічны помнік прыроды рэспубліканскага значэння ў Маларыцкім раёне Брэсцкай вобласці. Размешчаны за 3 кіламетры на ўсход ад вёскі Старое Раматова, выдзел 3 квартала № 31 Пажэжынскага лясніцтва Маларыцкага лясгаса. Самае старое на Беларусі дрэва дубу звычайнага, узрост каля 800 гадоў, вышыня 46 м, дыяметр 2 м. Ахоўны статус нададзены ў 1963 годзе.

12 сакавіка 2002 года ветравы шквал сарваў з яго шапкі дзве вялікія галіны.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Дрэвы-помнікі
Катэгорыя:Маларыцкі раён
Катэгорыя:Батанічныя помнікі прыроды рэспубліканскага значэння Брэсцкай вобласці
Катэгорыя:Дубы
Катэгорыя:Старое Раматова
Люцкія букі-экзоты

**Люцкія букі-экзоты** — батанічны помнік прыроды рэспубліканскага значэння ў в. Люта Брэсцкага раёна Брэсцкай вобласці. Размешчаны ў Люцкім парку на тэрыторыі Люцкай школы-інтэрната, першы бук знаходзіцца за 300 метраў на паўднёвы ўсход ад корпуса школы-інтэрната, за будынкам майстэрняў, другі знаходзіцца ў двары школы-інтэрната за 10 метраў ад будынка. 2 дрэвы буку ляснога пурпуралістага (''Fagus silvatica 'purpurea' '') узростам 117 i 122 гады (2016), вышыня 21 i 23 м, дыяметр 0,64 i 0,76 м (1984). Каштоўная дэкаратыўная парода. Ахоўны статус нададзены ў 1972 годзе.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Дрэвы-помнікі
Катэгорыя:Люта (Брэсцкі раён)
Катэгорыя:Брэсцкі раён
Катэгорыя:Батанічныя помнікі прыроды рэспубліканскага значэння Брэсцкай вобласці
Багі Бабур

**Багі Бабур** (باغ بابر, باغ بابر; таксама сустракаюцца назвы **сад Бабура** і **сады Бабура**) — паркавы комплекс у Афганістане, размешчаны непадалёк ад горада Кабула. Названы ў гонар свайго ўладальніка Бабура, заснавальніка імперыі Вялікіх Маголаў. Бабур, акрамя гэтага, захапляўся развядзеннем садоў. Багі Бабур з’яўляецца адной са славутасцяў краіны. Адрозніваецца дбайнай прадуманасцю пасадак; у мінулым у ім выгадоўваліся многія ўнікальныя расліны. Сярод іх былі розныя сарты садавіны, бахчавых і многае іншае, што раней зусім не сустракалася на дадзенай тэрыторыі.

## Галерэя 

File:2011 SCF Kabul.jpg|
File:2011 SCF Kabul-3.jpg|
File:2011 SCF Kabul-2.jpg|
File:2011 Afghan Youth Voices Festival.jpg|
File:2011 Afghan Youth Voices Festival in Kabul.jpg|
File:Kabul_Baghe_Babur_mosque.jpg|Маленькая мячэць унутры садоў
File:Men praying at Babur Gardens in 2010.jpg|
File:Babur Gardens from a mountain top CROPPED.jpg|
File:Babur’s Gardens.jpg|Восень 2010
File:Kabul_Baghe_Babur.jpg|Зіма 2006

Катэгорыя:Кабул
Катэгорыя:Паркі Афганістана
Катэгорыя:Сусветная спадчына ў Афганістане
Пажэжынскія ельнікі

**Пажэжынскія ельнікі** — батанічны помнік прыроды рэспубліканскага значэння ў Маларыцкім раёне Брэсцкай вобласці. 20 участкаў зеленамошна-чарнічных і кіслічных ельнікаў, у складзе якіх пераважае хуткарослая карпацкая елка. Плошча ельнікаў складае 118, 5 га. Узрост елак 70—120 гадоў, вышыня да 36 м, дыяметр 0,36—0,48 м (1985). Унікальныя астраўныя ельнікі на поўдзень ад мяжы суцэльнага пашырэння елкі. Ахоўны статус нададзены ў 1963 годзе.

Займаюць выдзелы 19, 23, 24 квартала № 32, выдзелы 12, 21, 37, 39 квартала № 41, выдзелы 2, 7, 13, 16 квартала № 54, выдзел 18 квартала № 58, выдзелы 4, 7 квартала № 71, выдзелы 3, 21 квартала № 72, выдзел 11 квартала № 75, выдзел 3 квартала № 84, выдзел 13 квартала № 88, выдзелы 1, 4, 10, 16 квартала № 112, выдзелы 20, 22, 26, 27 квартала № 113, выдзелы 18, 19 квартала № 114, выдзелы 9, 18, 21, 26 квартала № 125 Пажэжынскага лясніцтва Маларыцкага лясгаса. 

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Батанічныя помнікі прыроды рэспубліканскага значэння Брэсцкай вобласці
Катэгорыя:Маларыцкі раён
Бакінскі нафтагазаносны раён

**Бакінскі нафтагазаносны раён** — буйны раён па здабычы, запасам нафты і газу ў Расійскай імперыі, Азербайджанскай ССР, а затым на тэрыторыі сучаснага Азербайджана. Нафтавыя радовішчы раёна размешчаны ў межах Паўднёва-Каспійскага нафтагазаноснага басейна, на тэрыторыі Апшэронскага паўвострава і прылеглай акваторыі Каспійскага мора.

Радовішчы нафты і газу заключаны ў антыклінальных складках і купалах рознай формы, у тоўшчах пяску, пясчаніку, алеўраліту і глін магутнасцю ад 1000 да 3400 м. Паклады нафты і газу на глыбінях да 4500 м.

Прамысловая распрацоўка пачалася з апошняй траціны XIX стагоддзя. З 1870 года здабыта звыш 1 млрд т нафты. Тут упершыню ў СССР была пачата распрацоўка нафты на акваторыі мора. У Бакінскім нафтагазаносным раёне звыш 80 радовішчаў нафты і газу. Асноўныя радовішчы: Шах-Дэніз, Азеры-Чыраг-Гюнешлі, Нафтавыя Камяні, Бахарскае, Сангачалы-мора, Бібі-Эйбат, Сураханы, Карачухур, Карадаг

## Здабыча ў часы СССР 
На Каспіі ў 1947 г. было выяўлена радовішча Гюргяны-мора, у 1949 г. — Нафтавыя камяні, у 1950 г. — Банка Дарвіна. Самым буйным стала радовішча Нафтавыя Камяні, якое ўступіла ў эксплуатацыю ў 1959 г. Яно знаходзілася ў 50 км ад берага, пры глыбінях мора ад 6 да 27 м.

## Сучасны стан 
Сучасны Бакінскі нафтагазаносны басейн па-ранейшаму адыгрывае ролю галоўнага рухавіка эканомікі незалежнага Азербайджана, дзякуючы здабытай нафты і высокім цэнах на яе на сусветных рынках ВУП краіны вырас на 27 % у 2007 годзе. Пабудаваны нафтаправод Баку — Тбілісі — Джэйхан і газаправод Баку-Эрзурум.

## Літаратура 
* 
* Ахмедов А. М., Нефтяная и газовая промышленность Азербайджана и дальнейшие пути ее развития, «Геология нефти и газа», 1964, № 9;
* Лисичкин С. М., Очерки развития нефтедобывающей промышленности СССР, М., 1958.
* Мир-Бабаев М. Ф. Краткая история азербайджанской нефти — Баку, Азернешр, 2007.

Катэгорыя:Каспійскае мора
Катэгорыя:Радовішчы Азербайджана
Катэгорыя:Нафтагазаносныя басейны
Аляксей Васілевіч Казлоў

{{Ваенны дзеяч
|імя              = Аляксей Васілевіч Казлоў
|дата нараджэння  = 25.2.1913
|месца нараджэння = , Гомельская вобласць
|дата смерці     = 16.6.1976
|месца смерці    = , Гомельская вобласць
|выява           = 
|подпіс          = 
|прыналежнасць   = 
|гады службы     = 1932—1944
|званне          = 
|род войскаў     = авіяцыя
|пасада          = 
|частка          = 
|бітвы           = Савецка-фінляндская вайнаВялікая Айчынная вайна
|узнагароды      = {
 
}
{
 
}
|сувязі          = 
|у адстаўцы      = 
}}
**Аляксей Васільевіч Казлоў** (1913—1976) — капітан Рабоча-сялянскай Чырвонай Арміі, удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза (1944).

## Біяграфія 
Аляксей Казлоў нарадзіўся 25 лютага 1913 года ў Лоеве (цяпер у Гомельскай вобласці). Скончыў чыгуначны тэхнікум. У 1932—1935 гадах праходзіў службу ў Рабоча-сялянскай Чырвонай Арміі. У 1934 годзе Казлоў скончыў Севастопальскую ваенную авіяцыйную школу лётчыкаў і летнабаў. Удзельнік савецка-фінляндскай вайны (1939—1940), зрабіў 57 баявых вылетаў.

Да снежня 1943 года старшы лейтэнант Аляксей Казлоў быў штурманам звяна 118-й асобнай дальняразведвальнай авіяцыйнай эскадрыллі 7-й паветранай арміі Карэльскага фронту. Да таго часу ён здзейсніў 127 баявых вылетаў на паветраную разведку войскаў і важных аб'ектаў праціўніка.

Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 4 лютага 1944 года за «ўзорнае выкананне баявых заданняў камандавання на фронце барацьбы з нямецкімі захопнікамі і праяўленыя пры гэтым мужнасць і гераізм» старэйшы лейтэнант Аляксей Казлоў быў удастоены высокага звання Героя Савецкага Саюза з уручэннем ордэна Леніна і медаля «Залатая Зорка» за нумарам 3130.

3 сакавіка 1944 года самалёт Казлова трапіў у аварыю, і лётчык атрымаў цяжкія траўмы. У красавіку 1944 года ў званні капітана Казлоў выйшаў у адстаўку па раненню. Пражываў у пасёлку Лоеў Лоеўскага раёна Гомельскай вобласці Беларускай ССР. Працаваў інструктарам авіяцыйнага вучылішча, з 1947 года — загадчык арганізаванай ім дзіцячай бібліятэкі.

Быў таксама узнагароджаны ордэнамі Айчыннай вайны 2-й ступені і Чырвонай Зоркі, шэрагам медалёў.

Яго імянем названа вуліца ў Лоеве.

## Літаратура 
* Козлов Алексей Васильевич // 
* Навечно в сердце народном / редкол.: И. П. Шамякин (гл. ред.) и др. — 3-е изд., доп, и испр. — Мн.: Белорусская советская энциклопедия, 1984. — С 240—241. — 607 с.
* Козлов А. В. //Твои герои, Карелия. — Петрозаводск, 2005. — С. 127.

Катэгорыя:Удзельнікі савецка-фінскай вайны
Катэгорыя:Лётчыкі Вялікай Айчыннай вайны
Баранавіцкія пірамідальныя дубы

**Баранавіцкія пірамідальныя дубы** — батанічны помнік прыроды рэспубліканскага значэння ў Баранавічах Баранавіцкага раёна Брэсцкай вобласці. Размешчаны ў скверы на скрыжаванні вуліц Камсамольскай і Мініна і Пажарскага, сярод пасадак дуба, таполі, акацыі белай і каштана, за 4,5 метра ад вул. Камсамольскай. 2 дрэвы калонападобныя формы дубу звычайнага (''Quercus robur 'Fastigiata' ''). Узрост дрэваў 60 гадоў, вышыня 16 м (1985). Маюць дэкаратыўнае значэнне. Ахоўны статус нададзены ў 1967 годзе.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Баранавічы
Катэгорыя:Батанічныя помнікі прыроды рэспубліканскага значэння Брэсцкай вобласці
Катэгорыя:Дрэвы-помнікі
Катэгорыя:Дубы
Сезон 2016 ФК Віцебск

У 2016-м годзе футбольны клуб «Віцебск» прымаў удзел у двух афіцыйных турнірах: 
* Чэмпіянаце Беларусі 2016 (6 месца),
* Кубку Беларусі 2016/2017 (паражэнне ў 1/8 фінала).

## Склад каманды 
### Ігракі 
|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"

*Заўвагі*
# Футбаліст пакінуў «Віцебск» (яго нумар можа быць перададзены іншаму іграку).
# Пасля рыскі пададзены ігракі, якія прыйшлі ў каманду ў сярэдзіне сезону.

* Капітан каманды:
**  Дзмітрый Гушчанка

### Трэнерскі штаб 
*  Сяргей Ясінскі (1965 г.н.) — галоўны трэнер
*  Віталь Мілюцін (1965 г.н.) — старшы трэнер
*  Яўген Чарнухін (1984 г.н.) — трэнер
*  Юрый Васюцін (1978 г.н.) — трэнер брамнікаў
*  Сяргей Вехцеў (1971 г.н.) — галоўны трэнер дубля

## Трансферы 
### Зіма 2015—2016 
#### Прыйшлі ў клуб 
* З арэнды
** У арэнду

#### Пакінулі клуб 
* З арэнды
** У арэнду

### Лета 2016 
#### Прыйшлі ў клуб 
* З арэнды

#### Пакінулі клуб 
* У арэнду

## Спасылкі 
* Сезон 2016 на сайце football.by
* Сезон 2016 на сайце teams.by

2016
Віцебск
Катэгорыя:2016 год у Віцебску
Мікалай Буляк

**Мікалай Буляк** (, , Царства Польскае (цяпер — Польшча) — ?) — беларускі грамадска-палітычны дзеяч. 

Скончыў юрыдычны факультэт Універсітэт Стэфана Баторыя. Падчас Другой сусветнай вайны быў старшынёй акругі ў Навагрудку. 24 студзеня 1944 г. Р. Астроўскі запрасіў яго ў Беларускую цэнтральную раду (БЦР), але Буляк не змог пакінукць пасады ў Навагрудку.

З лета 1944 г. — у эміграцыі. З 1946 г. — у Вялікабрытаніі. Прымаў удзел у I з'ездзе Згуртавання беларусаў Вялікай Брытаніі (ЗБВБ) (18 — 19 студзеня 1947 г.) і быў абраны віцэ-старшынёй Галоўнай управы ЗБВБ. Быў адзіным неваенным удзельнікам з'езду. У хуткім часе стаў на чале прыхільнікаў БЦР, з сакавіка 1948 г. узначаліў Часовую ўправу Хрысціянскага аб'яднання беларускіх работнікаў (ХАБР). Быў адным з заснавальнікаў часопісу «Аб'еднаньне», аднак неўзабаве моцна захварэў, паводле інфармацыі Ю. Весялкоўскага на манію пераследу, і адышоў ад грамадскай дзейнасці і пакінуў Лондан. Далейшы лёс невядомы.

## Літаратура 
* Адзінец, А. Паваенная эміграцыя: скрыжаваньні лёсаў: зборнік успамінаў / Аляксандр Адзінец; [каментары А. Гардзіенкі]. — Мн.: Медисонт, 2007. — 703 с., [14] л. іл. — С. 402, 640 — 641. — (Бібліятэка Бацькаўшчыны; Кн. 11). — ISBN 978-985-6530-47-3.
* Гардзіенка, Н. Беларусы ў Вялікабрытаніі / Наталля Гардзіенка; [рэд. А. Гардзіенка]. — Мн.: Медысонт, 2010. — 617 с. — С. 525. — (Бібліятэка Бацькаўшчыны; Кн. 18). — ISBN 978-985-6887-63-8.

Катэгорыя:Члены Беларускай цэнтральнай рады
Катэгорыя:Постаці беларускай эміграцыі
Катэгорыя:Беларусы ў Германіі
Катэгорыя:Беларусы ў Вялікабрытаніі