Лічбавая фатаграфія

.]]
 G5.]]
**Лічбавая фатаграфія** — тэхналогія фатаграфіі, якая выкарыстоўвае замест святлоадчувальных матэрыялаў, заснаваных на галагенидзе серабра, пераўтварэнне святла святлоадчувальнай матрыцай і атрыманне лічбавага файла, які выкарыстоўваецца для далейшай апрацоўкі і друку.

Паколькі апрацоўка атрыманых файлаў малюнка вырабляецца на камп’ютары (або на іншай лічбавай тэхніцы), лічбавая фатаграфія часта ставіцца да вобласці інфармацыйных тэхналогій.

Акрамя ўласна лічбавага абсталявання, у сферу лічбавай фатаграфіі аказваюцца традыцыйна ўключаны:
* Аналагавыя кампаненты лічбавых апаратаў (напрыклад, матрыца змяшчае аналагавыя часткі);
* Тэле — і відэакамеры, некаторыя факсімільныя і капіруючыя апараты, якія выкарыстоўваюць для атрымання выявы аналагічныя фотаапаратам матрыцы, але якія перадаюць і запісваюць аналагавы сігнал;
* Некаторыя гістарычныя мадэлі фотатэхнікі, напрыклад Sony Mavica, запісваюць аналагавы сігнал.
Дасягненні ў галіне тэхналогій і вытворчасці фотасенсараў, аптычных сістэм дазваляюць ствараць лічбавыя фотакамеры, якія выцясняюць плёначную фотатэхніку з большасці сфер прымянення, хоць прыхільнікі плёнкі сярод прафесійных фатографаў застаюцца. Акрамя таго, стварэнне убудаваных у мабільныя тэлефоны, кішэнныя камп’ютары лічбавых мініяцюрных фотаапаратаў стварыла новыя сферы прымянення фатаграфіі.

## Фотасенсар 
Лічбавая фатаграфія пачынаецца з моманту стварэння і ўкаранення Фотасенсара або Фотадатчыка — святлоадчувальнага прылады, які складаецца з матрыцы і аналога-лічбавага пераўтваральніка.

### Памер фотасенсараў і вугал выявы 
Памеры матрыц большасці лічбавых фотаапаратаў па памеры менш стандартнага кадра 35-мм плёнкі. У сувязі з гэтым узнікае паняцце **эквівалентнай фокуснай адлегласці** і **кроп-фактару**.

### Фармат кадра 
У большасці лічбавых фотаапаратаў суадносіны бакоў кадра роўна 1,33 (4:3), роўнае суадносінах бакоў большасці старых камп’ютарных манітораў і тэлевізараў. У плёнкавай фатаграфіі выкарыстоўваецца стаўленне бакоў 1,5 (3:2). У асноўным усе лічбавыя люстраныя фотаапараты з памерамі фотасенсараў да 24×36 мм выпускаюцца з працоўнымі адрэзкамі фотааб’ектываў плёнкавых люстраных фотаапаратаў гэтага класа, што дазваляе выкарыстоўваць старую оптыку, разлічаную на гэта поле. Гэта выклікана перш за ўсё наяўнасцю дрыжачага люстэрка выглядашукальніка, які абмяжоўвае памяншэнне працоўнага адрэзка аб’ектыва і аўтаматычна захоўвае магчымасць прымянення (пераемнасць) раней выпушчаных аб’ектываў. Ужыванне старой оптыкі ў «цифрозеркалках» з матрыцамі, меншых памерамі 24×36 мм, часам забяспечваюць лепшую раздзяляльную здольнасць аб’ектыва па плошчы кадра ў сілу невыкарыстання перыферыйнай часткі выявы.

## Будова лічбавага фотаапарата 
## Віды лічбавых фотаапаратаў 
### Лічбавыя фотаапараты з убудаванай оптыкай 
### Люстраныя фотакамеры 
Лічбавыя люстраныя камеры (DSLR) з’яўляюцца аналагам плёнкавых люстраных камер і маюць супастаўныя памеры (меншыя за кошт адсутнасці фільмавага канала).

Сваю назву люстраная камера атрымала дзякуючы *люстраному выглядашукальніку* (TTL, Through The Lens), з дапамогай якога фатограф мае магчымасць візаваць сцэну праз аб’ектыў фотаапарата.

### Сярэднефарматныя і іншыя прафесійныя лічбавыя камеры 
Выпускаюцца таксама лічбавыя камеры вялікіх фарматаў, прызначаныя для прафесійнага выкарыстання. Сярод іх ёсць як спецыялізаваныя, напрыклад *панарамныя камеры*, так і камеры вялікіх стандартных фарматаў, напрыклад сярэднефарматныя.

Для стандартных фарматаў, замест цалкам лічбавых камер таксама з поспехам прымяняюцца лічбавыя «заднікі».

### Лічбавыя заднікі 
Лічбавыя «заднікі» (Digital Camera Back) прымяняюцца для пераабсталявання плёнкавых фотаапаратаў (звычайна дарагіх прафесійных люстраных камер з напрацаваным наборам зменных аб’ектываў). Яны ўяўляюць сабой прылады, якія змяшчаюць святлоадчувальную матрыцу або лінейны рухомы сканер, працэсар, памяць і інтэрфейс з камп’ютарам. Лічбавы заднік ўсталёўваюць на фотаапарат замест касеты з плёнкай. У некаторых выпадках памер матрыцы робяць менш памеру кадра (напрыклад, 12×12 мм замест 24×36 мм у «задніка» Філіпс (1990 г.)

Сучасныя (2008 г.) матрычныя лічбавыя заднікі ўтрымліваюць да 416 мільёнаў RGB пікселяў (Better Light Super10K-HS); пераробленыя такім чынам камеры могуць выкарыстоўвацца і як плёнкавыя.

## Параметры лічбавага фотаапарата 
Якасць выявы, даецца лічбавым фотаапаратам, складаецца з многіх складнікаў, якіх нашмат больш, чым у плёнкавай фатаграфіі. У іх ліку:
* Тып фотасенсараў
* Габарыты фотасенсараў
* Электронная схема счытвання і аблічбоўкі аналагавага сігналу АЛП
* Алгарытм апрацоўкі і фармат файлаў, які ўжываецца для захавання алічбаваных дадзеных
* Разрознянне матрыцы ў Мпікс (колькасць пікселяў)

### Колькасць і памер пікселяў матрыцы 
У лічбавых фотокамерах колькасць фізічных пікселяў з’яўляецца асноўным маркетынгавым параметрам і бывае ад 0.1 (у вэбкамер і ўбудаваных камер) — да ~21 Мпікс. (У некаторых заднікам — да 420 Мпікс). У лічбавых відэакамеры — да 6 Мпікс. Памеры піксела ў вялікіх фотасенсарах складаюць ~6-9 мкм, у малых — менш ~6 мкм.

### Выглядашукальнікі 
* Прамы выглядашукальнік
** Шкляное вочка
** Святлодзяліцель
** EVF электронны выглядашукальнік
** Шарнірнае люстэрка (Люстраны выглядашукальнік)
* ВК-выглядашукальнік

## Фарматы файлаў 
* JPEG
* TIFF (у большасці лічбавых апаратаў ўжываецца 8-bit TIFF, што не дае выйгрышу ў глыбіні колеру)
* Raw — «сырой» набор алічбаваных дадзеных з матрыцы
* DNG ад Digital NeGative — «лічбавы негатыў», уніфікаваны RAW фармат.
Да малюнкаў дапісваецца дадатковая інфармацыя аб параметрах здымкі ў фармаце метададзеных (напрыклад EXIF).

## Носьбіты дадзеных 
Большасць сучасных лічбавых фотаапаратаў вырабляюць запіс знятых кадраў на Flash-карты наступных фарматаў:
* Secure Digital (SD)
* CompactFlash (CF-I, CF-II або Microdrive)
* Memory Stick (мадыфікацый PRO Duo, PRO Duo)
* Multimedia Card (MMC)
* SmartMedia
* xD-Picture Card (xD)
Найбольш распаўсюджаным на сёння (2014 г.) тыпам карт памяці з’яўляецца Secure Digital.
Таксама магчыма падлучэнне большасці камер непасрэдна да камп’ютара, выкарыстоўваючы стандартныя інтэрфейсы — USB і IEEE 1394 (FireWire). Раней выкарыстоўвалася падключэнне праз паслядоўны COM-порт. Некаторыя фотаапараты акрамя слотаў для карт памяці маюць убудаваную памяць.

## Вартасці і недахопы лічбавай фатаграфіі 
### Асноўныя перавагі лічбавай фатаграфіі 
* Аператыўнасць працэсу здымкі і атрымання канчатковага выніку.
* Велізарны рэсурс колькасці здымкаў.
* Вялікія магчымасці выбару рэжымаў здымкі.
* Прастата стварэння панарам і спецэфектаў.
* Сумяшчэнне функцый у адной прыладзе, у прыватнасці, відэаздымка ў лічбавых фотаапаратах і, наадварот, фотарэжым у відэакамеры.
* Памяншэнне габарытаў і вагі фотаапаратуры.
* Магчымасць прадпрагляду выніку.

### Асноўныя недахопы лічбавай фатаграфіі 
* Пікселізацыі, рэгулярная структура матрыцы і фільтр Баера спараджаюць прынцыпова іншы характар шумоў малюнка, чым аналагавыя фатаграфічныя працэсы. Гэта прыводзіць да ўспрымання выявы, асабліва атрыманага на мяжы магчымасцяў камеры, як больш штучнай, не «прыроднай».
* Яшчэ адной праблемай з’яўляецца памяншэнне адрознівальнай здольнасці фотасенсара галоўным чынам у залежнасці ад яго габарытаў. У малых фотасенсарах, дзе высокая шчыльнасць пікселяў, мае месца змешвання зон генерацыі носьбітаў (ўнутранага фотаэфекту) з-за шчыльнай ўпакоўкі іх і інш.
* Прынцыповыя цяжкасці доказы аўтэнтычнасьці лічбавай фатаграфіі, у сувязі з самой сутнасцю лічбавых тэхналогій капіявання файлаў і апрацоўкі выяўў.
* Пераважная большасць матрыц маюць невялікую фатаграфічную шырыню, што не дазваляе без страты дэталяў здымаць сюжэты з вялікім дыяпазонам яркасці.

## Мастацтва лічбавай фатаграфіі 
**Мастацтва лічбавай фатаграфіі** — гэта катэгорыя творчых практык, звязаных з стварэннем, рэдагаваннем, трансфармацыяй і прадстаўленнем лічбавых малюнкаў у якасці аўтарскіх твораў. Лічбавая фатаграфія можа быць прадстаўлена як самастойнае візуальнае твор (фотаздымак, фотопринт, фотолайтбокс), але можа ўключацца ў якасці кампанента ў больш буйныя формы, напрыклад інсталяцыі, перформансы, камп’ютарныя мастацкае праграмы і базы дадзеных, Інтэрнэт-праекты ў сучасным мастацтве.

Тэрмін «лічбавая фатаграфія» дазваляе дыферэнцаваць выявы, створаныя з дапамогай працэсу лічбавага фатаграфавання і/або камп’ютэрнага рэдагавання, ад выяў, атрыманых у выніку здымкі плёнкавай аналагавай фотакамерай..

Нараўне з ужываннем у бытавых і масавых практыках, лічбавая фатаграфія хутка прыцягнула ўвагу прафесійных фатографаў і мастакоў. Пачынаючы з канца 1980-х гадоў яны ствараюць выразныя лічбавыя фотопроизведения, у якіх разважаюць аб важных пытаннях сучаснасці, эстетизируют навакольнае рэчаіснасць, рефлексируют на тэму дематериализации ладу ў эпоху лічбавай культуры. У працах такіх майстроў фатаграфіі, як Інэз ван Ламсверде, Патрыцыя Пмччыніні, Нэнсі Берсан, Энтані Азіз і Сэмі Качар, лічбавы вобраз паўстае як зменлівы, нестабільны, страшны. Іншыя, наадварот, вітаюць дэматерыялізацыю фотавобраза, бачачы ў страце прамой сувязі ладу і рэальнасці новыя магчымасці для творчасці мастака (Дж. Уол, А. Гурскі і інш) або падставы для пераазначэння таго, што заўсёды лічылася мастацтвам (К. гарачае ашуканства, С. Силтон і інш.).

## Асноўныя вытворцы лічбавых фотаапаратаў 
## Гл. таксама 
## Спасылкі 
* Рэсурсы аб лічбавай фатаграфіі на рускай мове
** сайт расійскага часопіса Digital Photo
** photoscape.ru — сайт, прысвечаны лічбавай фатаграфіі 
** Падзел на IXBT.com аб лічбавым фота
** ЖЖ-комъюнити digcam
* Рэсурсы аб лічбавай фатаграфіі на англійскай мове
** dpreview.com
** dcresource.com
** imaging-resource.com
** steves-digicams.com
** Спецыфікацыя EXIF 
* Рэсурсы аб мастацтве лічбавай фатаграфіі на рускай мове
** Росфото
** Традыцыйная фатаграфія супраць лічбавы


Катэгорыя:Лічбавыя тэхналогіі