Анка Упала

**Анка Упала**, сапраўднае імя **Алена Уладзіміраўна Казлова** (нар. , ) — беларуская пісьменніца, перакладчыца з англійскай, фінскай і шведскай моў.

## Біяграфія 
Скончыла факультэт замежных моў Магілёўскага дзяржаўнага ўніверсітэта. У 2013—2018 гадах каардынатарка Школы маладога пісьменніка пры Саюзе беларускіх пісьменнікаў. З 2019 года з’яўляецца галоўнай рэдактаркай выдавецтва «Пфляўмбаўм».

## Творчасць 
Аўтарка кнігі кароткай прозы і вершаў «*Дрэва энталіпт*» (2012, выдавецтва «Логвінаў»), першай у серыі дэбютных кніг Саюза беларускіх пісьменнікаў «Пункт адліку», і аўтабіяграфічнага рамана «*На заснежаны востраў*» (2017, 2018, выдавецтва «Янушкевіч») пра час, пражыты ў Швецыі. Як публіцыстка пісала ў асноўным на тэмы гендару, мовы і жаночых праў, выступала з серыяй тэкстаў на Радыё Свабода, асобнымі артыкуламі ў часопісе ПрайдзіСвет і на сайце budzma.by.

Апавяданні, вершы і пераклады публікаваліся ў анталогіі «*Святая праўда і іншыя казкі*» (2009), магілёўскім перыядычным друку, літаратурных часопісах «Тэксты», «Дзеяслоў», «Тэрмапілы», «Arche», газеце «Літаратурная Беларусь», шведскай анталогіі перакладаў сучаснай беларускай літаратуры «*Беларусь — літаратурнае падарожжа*» (Стакгольм, 2011).

Пасля публікацыі папяровага выдання рамана «На заснежаны востраў» на кнігу выйшла рэцэнзія Інгі-Ліны Ліндквіст у найбуйнейшай газеце Скандынавіі «Афтонбладэт». У рэцэнзіі гаворыцца:«Усё робіцца свежым, быццам паніклыя цюльпаны ў ледзяной вадзе. Прыгарады, электрычкі, пешаходныя вуліцы апісаныя з інтэнсіўнасцю і меланхоліяй беларускай мовы, якой рэдка выпадае магчымасць выявіць усю сваю магутнасць». «Анка Упала закранае тэмы, якія прыцягваюць маладых чытачоў: міграцыя, выклікі глабальнага свету, фемінізм і пошук ідэнтычнасці ў іншай краіне».

## Кнігі 
* «Раз на дваццаць пяць тысяч гадоў» *аповесць*, 2025, выдавецтва «Alena Kazlova»; 2024
* «На заснежаны востраў» *аўтабіяграфічны раман*, 2018, выдавецтва «Янушкевіч»; 2017, kniharnia.by
* «Дрэва энталіпт» *зборнік кароткай прозы і вершаў*, 2012, выдавецтва «Логвінаў»

## Пераклады 
* Лінэ Нагель Ільвісокер «Мой свет растае. Жыццё з кліматычным зменамі на Шпіцбергене», «Пфляўмбаўм», 2023, п*ераклад з нованарвежскай*
* Астрыд Ліндгрэн «Піпі Доўгая Панчоха ў Ціхім акіяне», «Папуры», 2021, п*ераклад са шведскай*
* Астрыд Ліндгрэн «Піпі Доўгая Панчоха падымаецца на борт», «Папуры», 2020, *пераклад са шведскай*
* Астрыд Ліндгрэн «Піпі Доўгая Панчоха», «Папуры», 2020, *пераклад са шведскай*
* Сціна Джэксан, «Срэбная дарога», «Янушкевіч», 2020, *пераклад са шведскай*
* Ціма Парвела, «Эла і сябры 2», «Мастацкая літаратура», 2019, *пераклад з фінскай*
* Ціма Парвела, «Эла і сябры», «Мастацкая літаратура», 2017, *пераклад з фінскай*
* Артур Конан Дойл, апавяданні «Срэбны месяц», «Глорыя Скот» для кнігі «Нататкі пра Шэрлака Холмса», «Кнігазбор», 2015, п*ераклад з англійскай*
* Артур Конан Дойл, апавяданні «Саюз рудых», «Чалавек з выкручанай губой» для кнігі «Прыгоды Шэрлака Холмса», «Кнігазбор», 2014, *пераклад з англійскай*
* Сакі, «Адчыненае акно», апавяданне, для зборніка містычнага апавядання «Вусцішны пакой», «Кнігазбор», 2013, *пераклад з англійскай*

Са старабеларускай пераклала на трасянку «Прамову Мялешкі».

## Узнагароды 
* Пераможца літаратурнага Конкурсу імя Данііла Хармса (Санкт-Пецярбург, 2007),
* Фіналістка конкурсу маладых літаратараў імя Карласа Шэрмана (Мінск, 2009),
* Дыпламантка (шорт-ліст) прэміі «Дэбют» імя Максіма Багдановіча ў намінацыі «Проза» (2011) за часопісную публікацыю і (2018) у намінацыі «Пераклад» за пераклад з фінскай мовы кнігі для дзяцей Цімы Парвелы «Эла і сябры» (2017, выдавецтва «Мастацкая літаратура»).
* Раман «На заснежаны востраў» увайшоў у шорт-ліст прэміі Гедройця (2018).
* У пісьменніцкім галасаванні «Кніга году» (2018) кніга заняла трэцяе месца.
* Стыпендыятка фонду культуры Artica Svalbard (Шпіцберген), 2019, намінавана як пісьменніца нарвежскім ПЭН-цэнтрам.
* Аповесць «Раз на дваццаць пяць тысяч гадоў» увайшла ў шорт-ліст прэміі Гедройця ў 2024 годзе.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Гранічная шчырасць і бесстаронні рэалізм — Марыя Лапо пра аповесць Анкі Упалы
* «Цяпер такія кнігі чытаеш з пэўным здзіўленнем». Беларускі аўтафікшн у скандынаўскіх дэкарацыях
* «Раз на дваццаць пяць тысячаў гадоў»
* Анка Упала на Еўрарадыё — эфір з фіналісткай прэміі Гедройця
* Бязьвіз для адзіноты. Наста Грышчук пра кнігу Анкі Ўпалы «На засьнежаны востраў»
* Мы ўсе — адно возера
* Чытачка Ўпала: У культурным жыцьці вецер магутна дзьме аўтару ў сьпіну і аўтарцы ў твар
* Анка Упала і ўцёкі на заснежаны востраў
* «На заснежаны востраў»: кніга як танга
* «На заснежаны востраў». Путешествие в мир других и самой себя 
* «На заснежаны востраў»: нічога лішняга, нічога фальшывага, нічога надрыўнага, нічога велічнага да разрыву аорты
* Анка Упала ў перадачы «Дыялогі пра культуру», вядучая: Наталля Сіротка Анка Упала «Дыялогі пра культуру» з Сяргеем Пукстам. Канал «Культура» Беларускага радыё
* Старонка на Літаратурным радыё 
* Sverige får nytt liv — på belarusiska

Катэгорыя:Пісьменніцы Беларусі
Катэгорыя:Пісьменнікі Беларусі
Катэгорыя:Перакладчыкі Беларусі
Катэгорыя:Перакладчыкі прозы і драматургіі на беларускую мову
Катэгорыя:Перакладчыкі з англійскай мовы
Катэгорыя:Перакладчыкі на англійскую мову
Катэгорыя:Выпускнікі Магілёўскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя Аркадзя Куляшова
Катэгорыя:Беларускамоўныя пісьменнікі XXI стагоддзя
Катэгорыя:Асобы, вядомыя пад літаратурнымі псеўданімамі