Правы чалавека на Мальце

**Правы чалавека на Мальце** — шэраг законаў, якія абараняюць правы чалавека, вызначаныя Канстытуцыяй. Было створана некалькі арганізацый і НДА, мэтай якіх з’яўляецца павышэнне дасведчанасці аб пэўных свабодах і правах на Мальце.

## Гісторыя 
15 чэрвеня 1802 года сто чатыры прадстаўнікі мальтыйскіх гарадоў і вёсак падпісалі дэкларацыю, у якой пацвярджалася манархічная ўлада і асноўны набор правоў:

* Свабодныя людзі маюць права выбіраць сваю рэлігію.
* Ні адзін чалавек не мае ніякай асабістай улады над жыццём, маёмасцю або свабодай іншага.
* Улада заключана толькі ў законе, і абмежаванне або пакаранне могуць ажыццяўляцца толькі ў адпаведнасці з законам.

Пасля Першай сусветнай вайны Мальта была паражана няздольнасцю забяспечыць асноўнымі харчовымі таварамі большасць астравоў, што павялічыла кошт жыцця пасля вайны. Доктар Філіпа Скеберас з Нацыянальнай Асамблеі Мальты працаваў на абарону нацыі і спрыяў сацыяльным і палітычным зменам. Ён склікаў пасяджэнне Нацыянальнага сходу 7 чэрвеня 1919 года. Падчас правядзення Нацыянальнай асамблеі натоўп дэманстрантаў узбунтаваўся з абурэннем у дачыненні да дзейнага брытанскага камандавання. Гэта прывяло да гібелі чатырох мальтыйскіх грамадзян ад рук брытанскіх салдат, што цяпер адзначаецца як нацыянальнае свята Сетэ Джуньа. Пасля гэтага канстытуцыйны прагрэс паскорыўся, і 20 лістапада 1919 года мальтыйцам было забяспечана наданне ўласнага парламента, які дазваляе ўрэгуляваць унутраныя справы ўнутры краіны. Пасля 30 красавіка 1921 года была прынятая новая канстытуцыя. Былі праведзены выбары, і ў лістападзе быў сабраны першы Мальтыйскі парламент.

Канстытуцыя 1941 года зыходзіла з Еўрапейскай канвенцыі аб правах чалавека, якая ўступіла ў сілу ў 1953 годзе. У ёй сцвярджалася права кожнага чалавека на Мальце на асноўныя правы і свабоды асобы. Мальта здабыла незалежнасць ад Брытанскай імперыі ў верасні 1964 года. Канстытуцыя 1964 года ўтрымоўвала шырокі біль аб правах, напрыклад, права на жыццё і асабістую недатыкальнасць, недатыкальнасць жылля і іншай маёмасці. У 2004 годзе Мальта ўступіла ў Еўрасаюз.

## Абыходжанне з групамі і меншасцямі 
У прынцыпе, усе асноўныя правы і свабоды ў роўнай ступені распаўсюджваюцца на ўсіх людзей, аднак на Мальце адбыліся падзеі, і паведамлялася пра сцэнары, якія адлюстроўваюць узровень няроўнасці паміж групамі і меншасцямі.

### Бежанцы 
Закон прадугледжвае прапанаванне прытулку або статусу бежанца, а ўрад стварыў сістэму забеспячэння абароны бежанцаў. Мальта падпісала Канвенцыю аб статусе бежанцаў 1951 года і пратакол да яе 1967 года з 1971 года.

Калі шукальнік прытулку падаў заяву, ён/яна мае наступныя правы.

### ЛГБТ 
Мальта — адна з нямногіх краін у свеце, якая зраўняла правы ЛГБТ на канстытуцыйным узроўні. У цяперашні час Мальта займае першае месца ў рэйтынгу ILGA-Europe (Міжнародная асацыяцыя лесбіянак, геяў, бісэксуалаў, трансгендэраў і інтэрсэксуалаў) сярод усіх 49 краін Еўропы з пункту гледжання захавання правоў чалавека і роўнасці.

Урад Мальты таксама ўвёў яшчэ адну меру ў падтрымку правоў ЛГБТК+, увёўшы небінарны пол «X» у якасці опцыі ў афіцыйнай дакументацыі.

### Правы жанчын 
Па стане на 2015 год, Мальта займае 15 месца ў ЕС, паводле індэксу, апублікаванаму Еўрапейскім інстытутам гендэрнай роўнасці.

Арганізацыі, уключаючы Нацыянальны савет жанчын на Мальце (NCW) і Фонд абароны правоў жанчын, існуюць як знешні орган, які прасоўвае правы і прасвятляе жанчын адносна іх адпаведных правоў. Напрыклад, Нацыянальны савет жанчын на Мальце публікуе штогадовыя рэзалюцыі, якія разглядаюць мноства пытанняў. Рэзалюцыі NCW ад студзеня 2019 ўключалі:

* Баланс жыцця і гендэрны разрыў у аплаце працы
* Комплексны падыход да міграцыі
* Павелічэнне аплачванага адпачынку па догляду бацькі для бацькоў

### Інваліднасць 
Закон аб роўных магчымасцях (інваліды) (Закон I 2000 года) (Глава 413) забараняе несправядлівую дыскрымінацыю па інваліднасці. Мэтай стратэгіі з’яўляецца садзейнічанне лепшым магчымасцям для людзей з абмежаванымі магчымасцямі на рынку працы, удасканаленне адукацыйнага вопыту, забяспячэнне сацыяльных паслуг і прасоўванне асноўных правоў чалавека.

Катэгорыя:Грамадства Мальты
Катэгорыя:Палітыка Мальты
Мальта
Катэгорыя:Старонкі з недагледжанымі перакладамі