open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Весялоўскі сельсавет

**Весяло́ўскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Барысаўскага раёна Мінскай вобласці Беларусі. Цэнтр — вёска Весялова.

## Гісторыя 
Утвораны 20 жніўня 1924 года як **Велікастахаўскі сельсавет** у складзе Барысаўскага раёна Барысаўскай акругі БССР. Цэнтр — вёска Вялікае Стахава. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Менскай акругі. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Барысаўскім раёне БССР. З 20 лютага 1938 года ў складзе Мінскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Касцюкоўскага сельсавета. 16 студзеня 1969 года ў склад Прыгараднага сельсавета перададзены 5 населеных пунктаў (вёскі Вялікае Стахава, Дудзінка, Ляшчыны, Прудок і Чырвоны Кастрычнік), у склад сельсавета з Кішчынаслабодскага сельсавета перададзены 6 населеных пунктаў (вёскі Весялова, Вялікая Трасцяніца, Забалоцце, Звяняты, Крычына і Малая Трасцяніца), цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Весялова, сельсавет перайменаваны ў Весялоўскі. 30 кастрычніка 2009 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Хаўхоліцкага сельсавета (11 населеных пунктаў: вёскі Востраў, Вярховіна, Дубовы Лог, Ельніца, Загор’е, Крацэвічы, Мсценне, Нежыцы, Рагатка, Хаўхоліца і Яблачына). 15 чэрвеня 2022 года скасавана вёска Дубовы Лог.

## Насельніцтва 
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года (10 населеных пунктаў) — 1496 чалавек, з іх 91,9 % — беларусы, 6,1 % — рускія, 0,9 % — украінцы; паводле перапісу 2019 года (21 населены пункт) — 1947 чалавек.

## Славутасці 
На тэрыторыі сельсавета знаходзіцца Мемарыяльны комплекс на Брылёўскім полі, які прысвечаны падзеям вайны 1812 года і пераправе Напалеона праз Бярэзіну. Штовосень праводзяцца гістарычныя рэканструкцыі.

У 2000 годзе на тым жа месцы археолагі знайшлі адзін з найбольш адметных манетна-рэчавых скарбаў эпохі вікінгаў на тэрыторыі Беларусі.

### Помнікі 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.


Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Ніна Міхайлаўна Кручкова

**Ніна Міхайлаўна Кручкова** (,  — , ) — доктар біялагічных навук, прафесар.

## Біяграфія 
Нарадзілася 31 сакавіка 1939 года ў г. Бабруйску Магілёўскай вобласці. У 1961 годзе скончыла біялагічны факультэт БДУ. З 1963 па 1966 гг. — аспірант кафедры заалогіі бесхрыбтовых і стажор Інстытута санітарыі і гігіены ЧССР (Прага). 

1968 г. — абараніла кандыдацкую дысертацыю «Роль зоопланктона в процессах самоочищения водоемов». З 1966 г. па 1985 г. — працавала малодшым, затым старшым навуковым супрацоўнікам НІЛ гідраэкалогіі біялагічнага факультэта БДУ. 1984 г. — абараніла доктарскую дысертацыю «Роль зоопланктона в трофодинамике водоемов». 

З 1985 г. па 1996 г. — Н.М. Кручкова загадвала кафедрай агульнай экалогіі і методыкі выкладання біялогіі БДУ. 

16 мая 2003 г. — Ніна Міхайлаўна Кручкова памерла.

## Навуковая дзейнасць 
Ніна Міхайлаўна Кручкова з'яўлялася вучаніцай прафесара Г. Г. Вінберга. Яе асноўныя навуковыя інтарэсы былі звязаны з вывучэннем трафічных узаемаадносін водных арганізмаў і механізмаў біялагічнага самаачышчэння вадаёмаў. Вынікі шматгадовых даследаванняў Н.М. Крючковой абагульнены ў манаграфіі «Трофические взаимоотношения зоо- и фитопланктона» (1989).  Яна чытала студэнтам лекцыі па агульным курсе «Экалогія і рацыянальнае прыродакарыстанне», спецыяльныя курсы «Экалагічная фізіялогія», «Гидроэкология». Н.М. Кручкова апублікавала больш за 130 навуковых і вучэбна-метадычных работ.

## Асноўныя працы 
* Крючкова Н.М. Роль зоопланктона в процессах самоочищения водоемов. Автореф. Дис. канд. б. н. – Минск, 1968. – 25 с.
* Биологические процессы и самоочищение на загрязненном участке реки. Мн., 1972 (в соавт.);
* Крючкова Н.М., Рыбак В.К., Петрович П.Г. Сезонная и многолетняя динамика // Экологическая система Нарочанских озер. – Мн., 1985. – С. 127-134.
* Крючкова Н.М. Трофические взаимоотношения зоо- и фитопланктона / Н. М. Крючкова; Отв. ред. Г. Г. Винберг, Л. М. Сущеня; АН СССР, Всесоюз. гидробиол. о-во. - М. : Наука, 1989. - 124 с.
* Экалагічны слоўнік = Экологический словарь : кніга для вучняў / пад рэд.Н.М.Кручковай   .-  Мінск : Народная асвета, 1993 .- 225c .

## Спасылкі 
* Біяграфія на сайце біялагічнаа факультэта БДУ 
* Біяграфія на сайце БДУ
* *В. В. Лысак, Т. И. Дитченко, В. В. Гричик, И. М. Попиначенко* Выпускники биологического факультета — Минск: БГУ, 2011. — 327 с.
Ваўчаягада звычайная

**Ваўчая́гада звычайная** (*Daphne mezereum*) — від кветкавых раслін роду  сямейства .

## Назва 
Ваўчаягада звычайная, ваўчынец, воўчае лыка, воўчыя ягады, жыломяць, воўчы ягады, воўча лыка м) з жаўтавата-шэрай маршчакаватай карой. Галінкі голыя, у ніжняй частцы са слядамі леташняга лісця, маладыя галінкі кароткапрыціснутаапушаныя. Лісце чаргаванае, адваротналанцэтнае, тупаватае, выцягнутае ў кароткі чаранок, трошкі раснічастае, зверху зялёнае, знізу шызаватае, скучана на канцах галінак. Кветкі бэзава-ружовыя, духмяныя, сядзячыя, па 3—5 у пазухах леташняга лісця. Плод — авальная ярка-чырвоная касцянка.

## Пашырэнне 
Сустракаецца амаль па ўсёй Еўропе, у Закаўказзі, на поўначы Ірана. На тэрыторыі Беларусі трапляецца паўсюдна. Расце ў цяністых вільготных хвойных і лісцевых лясах. Цвіце ў сакавіку—красавіку.

## Значэнне і выкарыстанне 
Лекавая расліна (вонкавы раздражняльны сродак), мае інсектыцыдныя ўласцівасці. Выкарыстоўваюць кару (збіраюць рана ўвесну) і плады (у чэрвені—ліпені).

Ядавітая, таму як дэкаратыўную расліну высаджваць у месцах, даступных дзецям, не варта, каб пазбегнуць атручэння.

Добры ранневясенні меданос.

## Літаратура 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Ваўчаягадавыя
Катэгорыя:Флора Еўразіі
Катэгорыя:Кусты
Катэгорыя:Лекавыя расліны
Катэгорыя:Меданосныя расліны
Катэгорыя:Ядавітыя расліны
Катэгорыя:Дэкаратыўныя расліны
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1753 годзе
Піжма (прыток Пячоры)

**Піжма** () — рака ў Расіі, у Рэспубліцы Комі, левы прыток ракі Пячора.

Даўжыня — 283 км, плошча вадазбору 5470 км². Расход вады — 55 м³/с, найбольшы — 800 м³/с.

Бярэ пачатак на паўднёвых адгор’ях грады Касмінскі Камень Ціманскага кража ад зліцця дзвюх рэк — Пячорская Піжма і Светлая, паблізу мяжы з Архангельскай вобласцю. Замярзае ў канцы кастрычніка — пачатку лістапада, раскрываецца ў канцы красавіка — пачатку траўня. Жыўленне пераважна снегавое. Суднаходная ў нізоўях.

Найбуйнейшыя прытокі — Вяткіна (левы); Светлая, Умба (правыя).

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Пижма // Научно-популярная энциклопедия «Вода России» 

Катэгорыя:Рэкі Рэспублікі Комі
Катэгорыя:Прытокі Пячоры
Комі мова

**Комі-зыранская мова** — адна з пермскіх моў (галіна фіна-ўгорскіх моў). Пашырана ў Рэспубліцы Комі, часткова на Кольскім паўвостраве, у Ямала-Ненецкай і Ханты-Мансійскай аўтаномнай акругах Расіі. Дыялекты: прысыктыўкарскі (аснова літаратурнай мовы), ніжневычагодскі, верхневычагодскі, сярэднесысольскі, верхнесысольскі, вымскі, лузкалецкі, іжамскі, пячорскі, удорскі. У адрозненне ад роднаснай ёй комі-пярмяцкай мовы, характэрна захаванне гука «л» ва ўсіх дыялектах, націск на першым складзе, клічная форма назоўнікаў на -**ö**й. У марфалогіі — адзінае скланенне і спражэнне. У лексіцы шмат аднаскладовых слоў.

Да пачатку XX стагоддзя ў комі-зыран не было адзінай літаратурнай мовы (рэлігійная літаратура выдавалася на дыялектах). Літаратурная мова склалася пасля 1917 года. Старажытнае пісьменства створана місіянерам Стафанам Пермскім у 2-й палове XIV стагоддзя. У XVII стагоддзі выцеснена пісьменствам на аснове кірыліцы. З 1918 года выкарыстоўваецца рускі алфавіт, з 1920 года — са значна змененымі графемамі, з пачатку 1930-х — лацінка, з канца 1930-х гадоў — руская графіка з увядзеннем дадатковых літар «і», «ö».

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Фіна-ўгорскія мовы
Катэгорыя:Пермскія мовы
Піжма (прыток Вяткі)

**Піжма** (, ) — рака ў Ніжагародскай і Кіраўскай абласцях Расіі, правы прыток ракі Вятка (басейн Волгі).

Даўжыня — 305 км, плошча вадазбору — 14 660 км². Расход вады — 90 м³/с, (38,6 м³/с каля вёскі Худзякі). Замярзае ў сярэдзіне лістапада, раскрываецца ў 2-й палове красавіка. Жыўленне пераважна снегавое.

Піжма бярэ пачатак у балотах на поўнач ад пасёлка Піжма ў Ніжагародскай вобласці паблізу мяжы з Кіраўскай вобласцю. Цячэ на ўсход па раўніннай мясцовасці, рэчышча вельмі звілістае. Прымае шматлікія прытокі як злева, так і справа.

Асноўныя прытокі: Сюзюм, Юма, Бакавая — левыя; Ошма, Ярань, Іж, Немда — правыя.

На правым беразе Піжмы за некалькі кіламетраў да яе ўпадзення ў Вятку размешчаны горад Савецк.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* Река Пижма // Государственный водный реестр РФ

Катэгорыя:Рэкі Ніжагародскай вобласці
Катэгорыя:Рэкі Кіраўскай вобласці
Катэгорыя:Басейн Камы
Панхакс

**Панхакс** (*Aplocheilus panchax*) — рыба роду азіяцкіх шчупачкоў атрада карпазубых.

## Апісанне 
Даўжыня да 8 см. Цела жаўтавата-шэрае з дробнымі жоўтымі плямкамі. Зверху на галаве бліскучая пляма. Спінны плаўнік блакітны з чорнай плямай каля асновы; брушны і анальны — жаўтавата-зялёныя з аранжавымі кропкамі, па ніжнім краі анальнага ідзе аранжавая палоска; хваставы — светла-жоўты, мае па краі шырокую блакітную палосу з чорнай аблямоўкай. Афарбоўка цела самак больш сціплая, чым самцоў.

## Пашырэнне 
Пашырана ў вадаёмах Індыі, Шры-Ланкі, Малайскага архіпелага. У Еўропу завезена ў канцы ХІХ ст.

## Значэнне і выкарыстанне 
Акварыумная рыба. Гадуюць у вялікіх акварыумах, пакрытых шклом (рыбы лёгка выскокваюць), з багатай расліннасцю на паверхні вады.

## Літаратура 
* Панхакс // 
* Азіяцкія шчупачкі // . — С. 50

Катэгорыя:Карпазубападобныя
Мінкін

**Мінкін** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Алег Гаўрылавіч Мінкін (нар. 1952) — беларускі пісьменнік, перакладчык.
* Яфім Львовіч Мінкін (1922—2011) — поўны кавалер ордэна Славы.
Уладзімір Мікітавіч Марчанка

{{Ваенны дзеяч
|імя              = Уладзімір Мікітавіч Марчанка
|дата нараджэння  = 
|месца нараджэння = 
|дата смерці      = 
|месца смерці     = 
|выява            = 
|шырыня           = 
|апісанне выявы   = 
|мянушка          = 
|прыналежнасць    = 
|гады службы      = 1937—1945
|званне           = 
|род войскаў      = 
|камандаваў       = 
|часць            = 
|бітвы            = Вялікая Айчынная вайна
|узнагароды       = {
 
}
|сувязі           = 
|у адстаўцы       = 
}}
**Уладзімір Мікітавіч Марчанка** (7 жніўня 1916, Губарэвічы, Хойніцкі раён, Гомельская вобласць — 17 красавіка 1945,) — камандзір разліку 76-міліметровай гарматы 1054-га стралковага палка 301-й стралковай дывізіі 5-й ударнай арміі 1-га Беларускага фронту, старшына. Поўны кавалер ордэна Славы.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 25 ліпеня 1916 года ў вёсцы Губарэвічы Хойніцкага раёна Гомельскай вобласці ў сялянскай сям’і. Беларус.

У Чырвонай Арміі з 1937 года. Служыў у артылерыі. Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны з чэрвеня 1941 года. Ваяваў на Паўночна-Каўказскім, 3-м і 4-м Украінскіх, 1-м Беларускім франтах. Удзельнічаў у абароне Паўночнага Каўказа і Кубані, вызваленні Данбаса, поўдня Украіны, Малдовы, Польшчы, у баях на тэрыторыі Германіі.

Ужо 6 ліпеня 1941 года быў узнагароджаны медалём «За адвагу».

Камандзір разліку 76-мм гарматы 1054-га стралковага палка старшы сяржант У. М. Марчанка 26 жніўня 1944 года ў баі ля вёскі Альбіна пры спробе праціўніка прарваць кальцо акружэння агнём з гарматы ліквідаваў 3 гарматы, кулямёт і да 20 варожых салдат. Загадам па 301-й стралковай дывізіі № 44 ад 22 верасня 1944 года ўзнагароджаны ордэнам Славы 3-й ступені.

Камандзір разліку 76-мм гарматы 1054-га стралковага палка старшына У. М. Марчанка з артылерыстамі даручанага яму разліку ў баях за ўтрыманне плацдарма на левым беразе ракі Одэр каля польскага горада Ортвіч 6 лютага 1945 года агнём з гарматы прамой наводкай паразілі 3 танкі і 3 кулямётныя кропкі праціўніка. Загадам № 77 па 5-й ударнай арміі ад 29 сакавіка 1945 года узнагароджаны ордэнам Славы 2-й ступені.

16 красавіка 1945 года ў наступальным баі на Кюстрынскім плацдарме з байцамі разліку знішчыў 6 агнявых кропак праціўніка, каля 30 варожых салдат, 2 бронетранспарцёры. Быў цяжка паранены, але поля бою не пакінуў. Памёр ад ран 17 красавіка 1945 года. Пахаваны на гарадскіх могілках горада Кюстрын.

Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 15 мая 1946 года старшына Марчанка Уладзімір Мікітавіч пасмяротна узнагароджаны ордэнам Славы 1-й ступені.

Узнагароджаны ордэнамі Славы 1-й, 2-й і 3-й ступені, медалямі, у тым ліку медалём «За адвагу».

## Літаратура 
* Долготович Б. Д. Кавалеры ордена Славы. Минск, 2006.
* 
* Навечно в сердце народном. 3-е изд., доп. и испр. минск, 1984.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Артылерысты Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Поўныя кавалеры ордэна Славы
Катэгорыя:Пахаваныя ў Любушскім ваяводстве
Міткевіч

**Міткевіч** — беларускае прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Дзіяна Міткевіч (нар. 2002) — беларуская валейбалістка.
* Рыгор Мікалаевіч Міткевіч (1923—1959) — поўны кавалер ордэна Славы.
* Уладзімір Фёдаравіч Міткевіч (1872—1951) — навуковец-электратэхнік, акадэмік.
* Яўген Міткевіч (1890—?) — беларускі палітычны дзеяч.
Пікелка

**Піке́лка**, **Піке́тка** — рака ў Мастоўскім і Гродзенскім раёнах Гродзенскай вобласці Беларусі, правы прыток ракі Свіслач (басейн Нёмана).

Даўжыня 13 км. Плошча вадазбору 79 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,9 ‰. Пачынаецца каля вёскі Хамічы Мастоўскага раёна, упадае ў старыцу Свіслачы на паўднёвы захад ад вёскі Занявічы Гродзенскага раёна. Рэчышча каналізаванае на працягу 9 км (выток — 1 км вышэй вёскі Каленікі Гродзенскага раёна). Прымае сцёк з меліярацыйных каналаў.

## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Рэкі Мастоўскага раёна
Катэгорыя:Рэкі Гродзенскага раёна
Катэгорыя:Прытокі Свіслачы (прыток Нёмана)
Ішчалнянка

**Ішчалня́нка** — рака ў Шчучынскім раёне Гродзенскай вобласці, правы прыток ракі Дзікушка (басейн Нёмана). Даўжыня 13 км. Плошча вадазбору 56 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 4,1‰. Пачынаецца на паўднёвы захад ад вёскі Вялікія Баяры, цячэ ў межах Лідскай раўніны, упадае ў Дзікушку за 1,6 км на паўднёвы ўсход ад вёскі Дзярванцы. Ад вёскі Ішчална да вусця на працягу 6,2 км каналізаваная. Каля вёскі Ішчальняны на рацэ створана сажалка.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Рэкі Шчучынскага раёна
Катэгорыя:Басейн Лебяды
Нізянка

**Нізя́нка** — рака ў Воранаўскім раёне Гродзенскай вобласці Беларусі і Літве, левы прыток ракі Ула (басейн Нёмана).

Даўжыня ракі 15 км, у тым ліку ў Беларусі 8,6 км. Пачынаецца каля вёскі Малюкі, перасякае мяжу за 2 км на паўночны захад ад вёскі Пасека-Дварчаны, упадае ва Улу ў Літве. Рэчышча на тэрыторыі Беларусі каналізаванае. Каля аграгарадка Забалаць на рацэ створана сажалка.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Рэкі Варэнскага раёна
Катэгорыя:Рэкі Воранаўскага раёна
Катэгорыя:Басейн Мяркіса
Крыніца (рака)

**Крыні́ца** — рака ў Лідскім раёне Гродзенскай вобласці, левы прыток ракі Вавёрка (басейн Нёмана). Даўжыня 4,1 км. Пачынаецца за 1 км на паўночны ўсход ад вёскі Мейры, цячэ ў межах Лідскай раўніны, упадае ў Вавёрку за 1,5 км на поўнач ад вёскі Паперня. На ўсім працягу каналізаваная.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Басейн Лебяды
Катэгорыя:Рэкі Лідскага раёна
Сцяг Уроцлава

**Сцяг Уроцлава** — адзін з афіцыйных сімвалаў Уроцлава.

## Апісанне 
Сцяг Уроцлава складаецца з дзвюх роўнавялікіх гарызантальных палос: верхняй чырвонай і ніжняй жоўтай. Суадносіны шырыні і даўжыні сцяга: 5:8. Дапускаецца размяшчаць герб на фоне сцяга. Пры вертыкальным вывешванні каля тронка размяшчаецца чырвоная паласа.

Катэгорыя:Уроцлаў
Уроцлаў
Плеса (возера, Жыткавіцкі раён)

**Пле́са, Плёса** — возера ў Жыткавіцкім раёне Гомельскай вобласці Беларусі, у пойме ракі Прыпяць, за 26 км на паўднёвы ўсход ад горада Жыткавічы, каля вёскі Хлупін.

Плошча паверхні возера 0,22 км². Даўжыня 2,1 км, найбольшая шырыня 0,25 км. Даўжыня берагавой лініі 4,5 км. Катлавіна возера старычнага тыпу, выцягнутая ў напрамку з паўднёвага захаду на паўночны ўсход. Берагавая лінія звілістая. Берагі пясчаныя, высокія. Пратокай злучаецца з азёрамі Глухое і Плоскае. Праз возера працякае ручай Малы Свінавод і злучае яго з возерам Шчодрае.

## Літаратура 
*  — С. 318.
*  — С. 423.
* 
* Ліст карты N-35-141. Выданне 1987 г. Стан мясцовасці на 1984 г.

## Спасылкі 
* Морфометрические параметры озёр Гомельской области // Справочник «Водные объекты Республики Беларусь» 

Катэгорыя:Азёры Жыткавіцкага раёна
Катэгорыя:Басейн Прыпяці
Украіна на Алімпійскіх гульнях

**Украіна** упершыню ўдзельнічала на Алімпійскіх гульнях як незалежная дзяржава ў 1994 годзе на зімовай Алімпіядзе ў Лілехамеры. У 1992 годзе ўкраінскія спартсмены ўваходзілі ў склад Аб'яднанай каманды.

Нацыянальны алімпійскі камітэт Украіны заснаваны ў 1990 годзе, ў 1993 годзе ён быў прызнаны Міжнародным алімпійскім камітэтам.

## Спасылкі 
* Украіна на афіцыйным сайце Алімпійскага руху
* Нацыянальны алімпійскі камітэт Украіны 

Катэгорыя:Краіны на Алімпійскіх гульнях
Латвія на Алімпійскіх гульнях

**Латвія** упершыню ўзяла ўдзел у Алімпійскіх гульнях у 1924 годзе у ў Парыжы. У 1940 годзе Латвія была ўключана ў склад СССР, і латвійскія спартсмены ў перыяд з 1952 па 1988 год выступалі на Алімпійскіх гульнях за каманду СССР. Пасля распада Савецкага Саюза і абвяшчэнні ў 1991 годзе Латвіяй незалежнасці, яна на Алімпійскіх гульнях ізноў пачала выступаць як самастойная каманда.

## Спасылкі 
* Латвія на афіцыйным сайце Алімпійскага руху
* Алімпійскі камітэт Латвіі

Катэгорыя:Краіны на Алімпійскіх гульнях
Карзюкі

**Карзюкі́** — колішняя вёска на правым беразе Свіслачы, з 1972 года ў складзе Мінска.

## Гісторыя 
Упершыню згадваецца ў 1600 годзе. У XVIII — XIX стагоддзях належала Прушыскім. У 1791 годзе вёска маёнткаў Новы Двор і Лошыца. У 1800, 1815 гадах вёска, шляхецкая ўласнасць С. Прушынскага, 22 двары, 84 жыхары. У 1858 годзе ўласнасць Я. Прушынскага.

Да 1924 года ў Сеніцкай воласці Мінскага павета; 49 двароў, 318 жыхароў (1917). З 1924 года ў Навадворскім сельсавеце Самахвалавіцкага раёна, з 1931 года ў адміністрацыйным падпарадкаванні Менскага гарсавета, з 1934 года ў Менскім раёне.

У 1972 годзе тэрыторыя вёскі ўключаная ў межы горада Мінска. Вясковая забудова знесеная ў 2018 годзе, месцілася па вуліцы Карзюкі.

## Вядомыя асобы 
* Марыя Зінкевіч (1924—2010) — беларуская акцёрка. Заслужаная артыстка Беларускай ССР (1980).

## Цікавыя факты 
Вёсцы Карзюкі прысвечаны верш Янкі Купалы «*Над Свіслачай. У Карзюках*» (1911—1912), які выйшаў у зборніку «Шляхам жыцця».

## Літаратура 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Населеныя пункты, якія ўвайшлі ў склад Мінска
Хлебазапасны магазін

**Хлебазапасны магазін**, рускае гутарковае **мангазея** — скарбовая або грамадская ўстанова ў Расійскай імперыі, якая займалася назапашваннем збожжа на выпадак голаду або стыхійнага бедства, а таксама выдачай збожжавых пазык (напрыклад, сялянам на пасеў пасля засухі), часам і гандлем збожжам. Пачатковы запас выдаткоўваў дзяржаўны скарб або збірала грамада збожжам ці грашыма. Прыбыткі ад пазык і гандлю ішлі на павелічэнне запасаў. Хлебазапасныя магазіны былі часткай сістэмы назапашвання рэсурсаў агулам.

## Літаратура 
* *Агапитова Р. В.* Общественные хлебозапасные магазины (мангазеи) и особенности их функционирования // Архитектор и время  : материалы чтений, посвященных 100-летию со дня рождения Галины Геннадьевны Оранской (1913—1986) / М-во культуры и архивов Иркут. обл., Архитектур.-этнограф. музей «Тальцы»; отв. ред. Ю. П. Лыхин. — Иркутск : Репроцентр А1, 2013. — 274 с. : ил. ; 20,5 см. — Библиография в конце статей. — 300 экз.. —  (в пер.) : — С .245-252. — Библиография в конце статей : фот.
* *Пьянков С. А.* Земские ревизии сельской хлебозапасной системы в конце XIX века (по материалам Среднего Урала) // Урал индустриальный. Бакунинские чтения: Индустриальная модернизация Урала в XVIII—XXI вв. — Екатеринбург: Уральский федеральный университет, 2014. — Т. 1. — С. 243—250.

Катэгорыя:Эканоміка Расійскай імперыі
Вяляціцкі сельсавет (Барысаўскі раён)

**Вяля́ціцкі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Барысаўскага раёна Мінскай вобласці. Цэнтр — аграгарадок (да 2008 года вёска) Вяляцічы.

Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Барысаўскага раёна Барысаўскай акругі БССР. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Менскай акругі. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Барысаўскім раёне БССР. З 20 лютага 1938 года ў складзе Мінскай вобласці. 13 жніўня 1984 года ў склад Мётчанскага сельсавета перададзены 6 населеных пунктаў (вёскі Берня, Боркі, Карма, Унтальянка, Чорны Восаў і хутар Восаў).

Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 1717 чалавек, з іх 96,0 % — беларусы, 2,3 % — рускія, 0,5 % — украінцы; паводле перапісу 2019 года — 1457 чалавек.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.


Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Škoda Holding

**Škoda Holding a.s.** (вымаўляецца *Шко́да Хо́лдынг*) — адна з найбуйнейшых кампаній Чэхіі, якая спецыялізуецца на машынабудаванні.

## Гісторыя 
[thumb|250px|[Паравоз 556.0 вытворчасці Škoda]]
Заснавана ў 1859 годзе графам Вальдштайн-Вартэнберк як ліцейная і машынабудаўнічая фабрыка ў горадзе Пльзень.

У 1869 годзе ўладальнікам фабрыкі стаў інжынер і прадпрымальнік Эміль Шкода (Emil Škoda), прозвішча якога стала гандлёвай маркай. Фабрыка выпускала металічныя вырабы і ліццё для прамысловых аб'ектаў: дэталі для млыноў, чыгуначнага транспарту, электрастанцый (напр. Ніягарскай), элементы шлюзаў (напр. Суэцкага канала), артылерыю і іншы ваенны рыштунак для арміі і флоту як для Аўстра-Венгрыі, так і на экспарт у розныя краіны свету (Мексіка, Японія і інш.). 

Пасля распаду Аўстра-Венгрыі ў 1918 годзе прадпрыемства канцэрна працягнулі працу ў Чэхаславакіі. Канцэрн выпускаў узбраенне і тэхніку, у тым ліку танкі.

Пасля падпісання ў 1938 годзе Мюнхенскага пагаднення, падзелу і нямецкай акупацыі Чэхаславакіі заводы працягнулі працу ў інтарэсах Трэцяга рэйха.

## Прадпрыемствы 
Пад маркай «Шкода» працуюць наступныя прадпрыемствы (некаторыя з іх маюць новых уладальнікаў, пакінуўшы сабе толькі марку):
* ŠKODA POWER — вытворчасць абсталявання для энергетыкі, у тым ліку атамнай;
* ŠKODA TRANSPORTATION — рэйкавы транспарт, у тым ліку лакаматыўы, трамваі, цягнікі метро;
* ŠKODA ELECTRIC, ŠKODA OSTROV — тралейбусы і запчасткі да іх, іншы электрычны транспарт;
* ŠKODA MACHINE TOOL — станкабудаванне;
* ŠKODA TS — абсталяванне для харчовай прамысловасці, гідраўлічнае абсталяванне;
* ŠKODA JS — абсталяванне для ядзернай энергетыкі, нафтахіміі. Кампанія выпусціла з 1980 па 1992 года 21 камплектны рэактар ВВЭР-440 і 3 рэактары ВВЭР-1000, а таксама мноства іншага абсталявання для АЭС (парагенератары, турбагенератары і інш.). Гэта абсталяванне выкарыстоўвалася для будаўніцтва ў Еўропе АЭС з рэактарамі ВВЭР. Пасля спынення заказаў на абсталяванне прадпрыемства перажывала цяжкія часы, але ўтрымалася на плаву. У 2004 годзе яго набыла кампанія «Аб'яднаныя машынабудаўнічыя заводы».
* ŠKODA GEAR — механічныя прылады, каробкі перадач і г.д.;
* ŠKODA AUTO — вытворчасць легкавых аўтамабіляў;
* ŠKODA TVC, ŠKODA VÝZKUM — дапаможныя і даследчыя вытворчасці.

Найбольш вядомыя ў свеце аўтамабілі маркі «Шкода», а таксама трамваі і лакаматывы.

## Лагатып 
Сучасны лагатып Шкоды — крылатая страла з трыма стылізаванымі пёрамі ўнутры круга (так званы «індзеец») — існуе з 1923 года.

## Гл. таксама 
* Škoda Auto
* Škoda Works
* Škoda 05 T
* Škoda 9Tr

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт ŠKODA HOLDING a.s.
Вольга Мікалаеўна Ляўко

**Во́льга Мікала́еўна Ляўко́** (, в. Астравок, Капыльскі раён — 26 кастрычніка 2021) — беларускі археолаг, гісторык. Доктар гістарычных навук (2000), прафесар (2010). Заслужаны дзеяч навукі Беларусі (2017).

## Біяграфічныя звесткі 
У 1972 годзе скончыла гістарычны факультэт Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта.

З 1970 года да 1974 года — старшы лабарант, з 1974 года да 1983 года малодшы навуковы супрацоўнік у Інстытута гісторыі АН Беларусі, пасля  загадчыца Цэнтра гісторыі даіндустрыяльнага грамадства, загадчык Цэнтра археалогіі і старажытнай гісторыі Беларусі, галоўны навуковы супрацоўнік аддзела археалогіі Сярэдніх вякоў і Новага часу.

У 1980 годзе абараніла ў Ленінградскім універсітэце кандыдацкую дысертацыю па тэме «Віцебск XIV—XVIII стст. (паводле археалагічных звестак)» (навуковы кіраўнік — Георгій Штыхаў).

З 2004 года (па сумяшчальніцтву)  прафесар кафедры археалогіі МДУ імя А. А. Куляшова.

Абараніла доктарскую дысертацыю па тэме «Фарміраванне і развіццё тэрытарыяльна-адміністрацыйных цэнтраў паўночна-ўсходняй Беларусі ў IX—XVIII стст.».

## Навукова-даследчыцкая дзейнасць 
Вывучала гісторыю Віцебскай зямлі, матэрыяльную культуру XIV—XVIII стст. Даследавала старажытныя беларускія гарады (Віцебск, Орша, Гарадок, Талачын, Копысь), замкі (Езярышча, Смальяны, Шклоў), Куцеінскі (Орша) і Святадухаўскі (Віцебск) манастыры, гарадзішчы, курганныя могільнікі, селішчы паўночна-ўсходняй Беларусі эпохі жалеза і сярэднявечча. З 2015 года праводзіла раскопкі на археалагічным комплексе Кардон.

## Творы 
### Кнігі 
* Витебские изразцы XIV—XVIII вв. Мн., 1981.
* Витебск XIV—XVIII вв.: По археологическим данным: Автореф. дис. … канд. ист. наук: 07.00.06 / ЛГУ им. А. А. Жданова. — Л., 1980. — 19 с.
* Витебск XIV—XVIII вв. Мн., 1984.
* Экскурсия по древнему Витебску. Мн., 1984.
* Торговые связи Витебска в X—XVIII вв. Мн., 1989.
* Средневековое гончарство северо-восточной Белоруссии. Мн., 1992.
* Средневековая Орша и ее округа: (Ист.-археол. очерк). Орша, 1993.
* Средневековые территориально-административные центры северо-восточной Беларуси: Формирование и развитие / О. Н. Левко; Ин-т истории НАН Беларуси. — Мн.: Беларуская навука, 2004. — 278, [1] с. — ISBN 985-08-0602-8.

### Артыкулы 
## Узнагароды 
Узнагароджана Ганаровымі граматамі Прэзідыума НАН Беларусі (1999, 2000, 2006), ганаровым знакам «2000 гадоў хрысціянству» (2000), Ганаровай граматай Аршанскага гарвыканкама (2002), Ганаровай граматай Вышэйшай атэстацыйнай камісіі Рэспублікі Беларусь (2007), медалём «За працоўныя заслугі» (2008), дыпломам лаўрэата конкурса Топ-10 НАН Беларусі (2016), ганаровым званнем «Заслужаны дзеяч навукі Рэспублікі Беларусь» (2017).

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Археолагі СССР
Катэгорыя:Археолагі Беларусі
Катэгорыя:Памерлі ад каранавіруснай інфекцыі COVID-19
Катэгорыя:Даследчыкі гісторыі Вялікага Княства Літоўскага
Савецка-чэхаславацкі дагавор аб узаемадапамозе

**Дагавор аб узаемнай дапамозе паміж Саюзам Савецкіх Сацыялістычных рэспублік і Рэспублікай Чэхаславацкай** (Smlouva o vzajemne pomoci mezi republikou Ceskoslovenskou a Svazem Sovetskych Socialistickych republik) — дагавор, падпісаны ў Празе 16 мая 1935 года паўнамоцнымі прадстаўнікамі СССР і Чэхаславакіі.

## Гісторыя 
Кантакты паміж Масквой і Прагай пачаліся яшчэ ў красавіку 1935 года, але па патрабаванні чэхаславацкага боку падрыхтоўка праекта дагавора была пастаўлена ў залежнасць ад зыходу савецка-французскіх перамоў.
У пачатку мая былі ўзгоднены асноўныя артыкулы савецка-чэхаславацкага пакта аб узаемадапамогі, і 16 мая 1935 года дакумент быў падпісаны ў Празе паслом СССР у Чэхаславакіі С. С. Александроўскім і Прэзідэнтам Чэхаславацкай Рэспублікі Э. Бенешам.

Асноўныя палажэнні савецка-чэхаславацкага дагавора ідэнтычныя палажэнням савецка-французскага дагавора 1935 года. Выключэнне складала толькі 2-і артыкул пратакола аб падпісанні дагавора, дзе гаварылася, што абодва ўрады прызнаюць, «…што абавязацельствы ўзаемнай дапамогі будуць дзейнічаць паміж імі толькі пры наяўнасці ўмоў, прадугледжаных у дадзеным дагаворы, дапамога Боку — ахвяры нападу будзе аказана з боку Францыі». Як падкрэсліваў міністр замежных спраў Чэхаславакіі К. Крофта, настойваючы на ўключэнні ў дагавор фразы пра тое, што абавязацельствы пакта распаўсюджваюцца на Чэхаславакію толькі ў тым выпадку, калі будзе дзейнічаць Францыя, міністр замежных спраў Э. Бенеш хацеў «прадухіліць аўтаматычнае дзеянне пакта». Савецка-чэхаславацкі дагавор быў неадкладна ратыфікаваны абодвума бакамі. Абмен ратыфікацыямі быў здзейснены 8 чэрвеня 1935 года, у час знаходжання Бенеша ў Маскве

Бакі бралі абавязацельствы праводзіць неадкладныя кансультацыі пры ўзнікненні пагрозы ці небяспекі нападу якой-небудзь еўрапейскай дзяржавы на СССР ці Чэхаславакію і аказваць узаемную дапамогу ў выпадку прамой агрэсіі супраць дагаворных дзяржаў. Тым самым дагаворы СССР з Францыяй і Чэхаславакіяй набывалі характар траістага пагаднення, якое магло стаць асновай для стварэння калектыўнай бяспекі ў Еўропе. 11 мая Савет Балканскай Антанты выказаўся за распрацоўку Дунайскага пакта з мэтай гарантаваць незалежнасці Аўстрыі, у якім меркаваўся ўдзел СССР, Францыі, Італіі, Аўстрыі, Чэхаславакіі і краін Балканскай Антанты. Урад СССР даў сваю згоду на перамовы, прапанаваўшы ў ліку краін-удзельніц таксама Венгрыю. Папярэднія перамовы па заключэнні пактаў аб узаемадапамогі ў 1935 годзе праходзілі паміж Савецкім урадам і ўрадамі Турцыі, Румыніі і Латвіі. Але і гэтыя перамовы не прывялі да станоўчых вынікаў.

## Спасылкі 
* Дагавор аб узаемнай дапамогі паміж Саюзам Савецкіх Сацыялістычных рэспублік і Рэспублікай Чэхаславацкай.

Катэгорыя:1935 год у СССР
Катэгорыя:Знешняя палітыка Чэхаславакіі
Катэгорыя:Міжнародныя дагаворы СССР
Катэгорыя:Міжнародныя дагаворы XX стагоддзя
Катэгорыя:Дагаворы паводле алфавіта
Яфім Львовіч Мінкін

**Яфім Львовіч Мінкін** (22 студзеня 1922, Магілёў — 4 кастрычніка 2011, Кёльн) — удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, поўны кавалер ордэна Славы, гвардыі яфрэйтар. Член УКП(б) з 1944 года. Інжынер-гідрагеалогіі, доктар геолага-мінералагічных навук (1968).

## Біяграфія 
Нарадзіўся 22 студзеня 1922 года ў Магілёве ў сям’і рабочага (бацька працаваў на тытунёвай фабрыцы, затым — маляром). Яўрэй. У 1926 годзе сям’я пераехала ў Баку, у 1936 годзе вярнулася ў Магілёў, дзе ён скончыў сярэднюю школу (1939). Скончыў 2 курса Маскоўскага гідраметэаралагічнага інстытута.

У Чырвонай Арміі з 1942 года. На фронце ў Вялікую Айчынную вайну з лістапада 1942 года. Ваяваў на Сталінградскім, 1-м і 2-м Украінскіх франтах. Першае баявое хрышчэнне атрымаў у баях пад Сталінградам ў складзе 138-й стралковай дывізіі. Удзельнічаў у цяжкіх вулічных баях у раёне завода «Барыкады». Быў паранены ў абедзве нагі і кантужаны. Пасля ранення да мая 1943 года лячыўся ў шпіталі ва Уральску. Яго хацелі камісаваць, але ён адмовіўся.

Камандзір бронетранспарцёра разведвальнай роты 45-й механізаванай брыгады 6-й танкавай арміі 2-га Украінскага фронту яфрэйтар Мінкін з членамі экіпажа 26 жніўня 1944 года каля населенага пункта Зармены (Румынія) выявіў адыходзячую варожую калону. На бронетранспарцёры уварваўся ў яе склад, агнём з кулямёта забіў звыш дзесяці варожых салдат і адзінаццаць ўзяў у палон. 12 верасня 1944 года падчас разведкі абароны праціўніка, захапіў палоннага, які даў каштоўныя звесткі. 17 верасня Мінкін павёў байцоў на штурм вышыні. У ходзе атакі асабіста знішчыў пятнаццаць і ўзяў у палон пяцярых фашыстаў.

30 кастрычніка 1944 года загадам камандзіра 45-й механізаванай брыгады № 45 яфрэйтар Мінкін узнагароджаны ордэнам Славы 3-й ступені (№ 131659).

Аўтаматчык разведвальнай роты 18-й гвардзейскай механізаванай брыгады (6-я танкавая армія, 2-і Украінскі фронт) гвардыі яфрэйтар Мінкін 13—14 снежня 1944 года ў складзе групы байцоў пракраўся ў тыл ворага каля населенага пункта Шакі (Венгрыя), здабыў каштоўныя звесткі для камандавання брыгады. 14 снежня пры адбіцці контратакі праціўніка асабістым прыкладам павёў разведчыкаў у бой, у якім асабіста знішчыў пятнаццаць і ўзяў у палон пяцярых гітлераўцаў.

Загадам № 6 па 6-й танкавай арміі ад 5 лютага 1945 года узнагароджаны ордэнам Славы 2-й ступені (№ 8926) Доктар геолага-мінералагічных навук («Гідрагеалагічныя асновы аховы падземных вод ад забруджвання», 1968). Прымаў удзел у інжынерна-геалагічных пошуках пры будаўніцтве Валгаградскай і Куйбышаўскай ГЭС, Волга-Данскога і Туркменскага каналаў.

У 1992 годзе выехаў з сям’ёй у Германію. Жыў у горадзе Кёльн. Памёр 4 кастрычніка 2004 года.

## Узнагароды 
* Ордэн Айчыннай вайны 1-й ступені;
* Ордэн Славы 1-й, 2-й, 3-й ступеняў;
* медалі.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Геолагі СССР
Катэгорыя:Дактары геолага-мінералагічных навук
Катэгорыя:Пехацінцы Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Поўныя кавалеры ордэна Славы
Катэгорыя:Удзельнікі Парада Перамогі
Катэгорыя:Члены КПСС
Батрахаспермум

**Батрахаспе́рмум** (*Batrachospermum*) — род чырвоных водарасцяў сямейства .

## Апісанне 
Шматклетачная ніткападобная аднадомная водарасць. Слаявіна мяккая, слізістая, даўжыня 2—10 см, цемнаватага жоўта- або аліўкава-шэрага колеру, часам укрытая слоем скурыстых клетак. Асноўныя галінкі густа ўсаджаны пучкамі кароткіх галінак, размешчаных кальчакамі. Палавое размнажэнне — аагамія.

## Пашырэнне 
Адрозніваецца каля 50 відаў. Пашыраны амаль па ўсім зямным шары. Растуць у багатай кіслародам прэснай вадзе, асобныя віды — на тарфяных балотах паблізу крыніц. На Беларусі —  адзначаны ў ручаях, рэчках і наваколлі возера Нарач.

## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Чырвоныя водарасці
Арцём Уладзіміравіч Півавараў

**Арцём Уладзіміравіч Півавараў** (нар., Ваўчанск, Украіна) — украінскі спявак, аўтар песень, саўнд-прадзюсар.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 28 чэрвеня 1991 года ў горадзе Ваўчанск Харкаўскай вобласці. Ва ўзросце 12 гадоў паступіў у музычную школу, на клас гітары, аднак кінуў навучанне праз 3 месяцы. Музычнай адукацыі не мае. Пасля заканчэння 9 класаў сярэдняй школы паступіў у Ваўчанскі медыцынскі каледж. Далейшую адукацыю працягнуў у Нацыянальнай акадэміі гарадской гаспадаркі ў Харкаве, дзе абараніў дыплом бакалаўра па экалогіі.

## Музычная кар’ера 
У юнацкія гады граў у складзе гуртоў, а потым стварыў сольны праект ART REY. У 2012 годзе былі запісаныя першыя акустычныя песні, відэа на якія даволі хутка сталі папулярныя на YouTube. Першае відэа набрала 150 тыс. праглядаў.

1 красавіка 2013 года выходзіць першы паўнавартасны альбом «Космас», актыўна гастраляваў з альбомам па краінах СНД, удзельнічаў у фестывалях. У падтрымку альбома былі выпушчаныя відэа «Родная» і «Лягчэй».

На працягу 2014 года былі выпушчаныя 4 сінглы, у тым ліку і першая украінскамоўныя песня «Хвіліни». Выходзіць відэа на трэк «Акіян».

2015 год стартаваў выхадам відэа «Мы маладыя», якое з'явілася пачаткам працы над другім альбомам. Вясной былі запісаныя два дуэты: «Выдыхай» з Андрэем «Санам» Запарожцам (Sunsay, 5’Nizza) і «Навошта» з Жэняй Мількоўскім («ex-Нервы»). На трэкі былі выпушчаныя відэа-творы.

20 жніўня выйшаў другі альбом «Акіян», які быў высока ацэнены музычным крытыкам Ігарам Панасовым. Праз некалькі дзён пасля выхаду альбома выпускаецца кліп на песню «Збірай мяне».

Пасля таго, як трэк «Збірай мяне» прагучаў на тэлеканале ТНТ у праграме «Танцы» рэйтынгі песні і альбома пачынаюць рэзка расці. Па запампоўцы ў iTunes «Збірай мяне» на пэўны час займаў трэцяе месца пасля Sam Smith і Adele (рэйтынг Расіі).

У лістападзе выходзіць новае відэа на трэк «Залежныя», якая таксама прыцягнула ўвагу музычных каналаў і радыёстанцый.

З 2015 года Арцём Півавараў таксама выступаў у якасці саўнд-прадзюсара, супрацоўнічаў з артыстамі Святланай Лабадой, Джамалой, KAZAKY, Рэгінай Тадарэнка і іншымі.
З пачатку 2016 года працаваў над трэцім альбомам.

Песня «Мусоны», напісаная разам з рэперам Мот, узначаліла iTunes.

Восенню кліп «На глыбіні» трапіў у ратацыю еўрапейскага музычнага канала Vilanoise.tv

У канцы снежня 2016 года песня «Збірай мяне» стала афіцыйным саўндтрэкам да серыяла «Гатэль Элеон»**.**

Апошні LP выканаўцы «Стыхія» — сіквел, які складаецца з двух альбомаў. Першы — «Стыхія Вады» выйшаў у лютым 2017 года, а другі — «Стыхія Агню» — выйдзе восенню 2017 года.

## Сінглы 
* 2015 — «Мусоны» (сумесна з Мотам).
* 2016 — «Рабі сваю справу» (сумесна з гуртом «Не Людзі»);
* 2017 — «Мерыдыяны» (сумесна з Уладзі).
* 2017 — «Мерыдыяны»
* 2017 — «Кісларод»
* 2017 — «Мая Ноч»

## Асабістая жыццё  
Арцём Півавараў захапляецца відэа-здымкамі і мантажом. Вывучае стыль ушу Він-чунь. Сустракаецца з дзяўчынай.

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт Арцёма Піваварава

Катэгорыя:Спевакі і спявачкі Украіны
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Харкаўскай вобласці
Брэсцкая вуліца (Мінск)

**Брэсцкая вуліца** — вуліца ў Кастрычніцкім раёне Мінска. Названа ў гонар горада Брэста.

У раёне вуліцы — пераважна прыватная забудова. Грамадскі транспарт па вуліцы не ходзіць.

## Размяшчэнне 
Вуліца пачынаецца на скрыжаванні з вуліцамі Лейтэнанта Кіжаватава і Леаніда Левіна, перасякае 1-ы Рыжскі завулак, Рыжскую вуліцу, 1-ы Брэсцкі завулак, 2-і Брэсцкі завулак, 3-і Брэсцкі завулак, 4-ы Брэсцкі завулак, 5-ы Брэсцкі завулак, Паўднёвы завулак, 1-ы Паўднёвы завулак, 3-і завулак Зубачова, вуліцу Зубачова, 1-ы завулак Фаміна, 2-і завулак Фаміна, перасякае раку Лошыца і завяршаецца сляпым завулкам.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Вуліцы Мінска
Катэгорыя:Кастрычніцкі раён (Мінск)
Іканскі сельсавет

**Іка́нскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Барысаўскага раёна Мінскай вобласці Беларусі. Цэнтр — вёска Іканы.

Утвораны 20 жніўня 1924 года як **Гарэлалужскі сельсавет** у складзе Зембінскага раёна Барысаўскай акругі БССР. Цэнтр — вёска Гарэлы Луг. 21 жніўня 1925 года цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Іканы, сельсавет перайменаваны ў Іканскі. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Менскай акругі. З 22 верасня 1927 года ў складзе Бягомльскага раёна. Пасля скасавання акруговага падзелу 26 ліпеня 1930 года ў Бягомльскім раёне БССР. З 21 чэрвеня 1935 года ў складзе Лепельскай акругі. З 20 лютага 1938 года ў складзе Мінскай вобласці. З 20 студзеня 1960 года ў складзе Барысаўскага раёна.

Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 1358 чалавек, з іх 95,8 % — беларусы, 2,9 % — рускія, 0,4 % — украінцы; паводле перапісу 2019 года — 1260 чалавек.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.


Катэгорыя:Былыя сельсаветы Зембінскага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Бягомльскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Сцяг Чэске-Будзеёвіцаў

**Сцяг Чэске-Будзеёвіцаў** — адзін з афіцыйных сімвалаў  чэшскага горада Чэске-Будзеёвіцы.

## Апісанне 
Сцяг Чэске-Будзеёвіцаў складаецца з дзвюх роўнавялікіх гарызантальных палос жоўтага і чырвонага колеру.

## Падобныя сцягі 
* Сцяг Варшавы
* Сцяг Прагі
* Сцяг Кунды

## Спасылкі 
* Сцягі з жоўта-чырвонымі адценнямі

Катэгорыя:Чэске-Будзеёвіцы
Чэске-Будзеёвіцы
Сцяг Мельніка

**Сцяг Мельніка** — адзін з афіцыйных сімвалаў чэшскага горада Мельніка.

## Апісанне 
Сцяг Мельніка складаецца з дзвюх роўнавялікіх гарызантальных палос: верхняй чырвонай і ніжняй жоўтай.

## Спасылкі 
* Сцягі з жоўта-чырвонымі адценнямі

Мельнік (Чэхія)
Катэгорыя:Мельнік (Чэхія)
Рудаўка (ручай)

**Руда́ўка** — ручай у Стаўбцоўскім раёне Мінскай вобласці Беларусі, правы прыток ракі Жацераўка.

Даўжыня ручая 3,6 км. Пачынаецца за 1,5 км на поўдзень ад вёскі Халаімаўшчына, упадае ў Жацераўку на захад ад вёскі Мархачоўшчына. Рэчышча на працягу 1 км перад вусцем каналізаванае.

## Літаратура 
* 
* Ліст карты N-35-90. Выданне 1986 года. Стан мясцовасці на 1983 год.

Катэгорыя:Басейн Нёмана
Катэгорыя:Рэкі Стаўбцоўскага раёна
Гавязнянка

**Гавязня́нка** — рака ў Нясвіжскім і Стаўбцоўскім раёнах Мінскай вобласці Беларусі, левы прыток Нёмана.

## Водаапісанне 
Даўжыня ракі 24 км. Плошча вадазбору 163 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 1,6 ‰. Пачынаецца за 2 км на ўсход ад вёскі Завітая Нясвіжскага раёна, упадае ў Нёман на поўдзень ад вёскі Мікалаеўшчына Стаўбцоўскага раёна. На ўсім працягу каналізаваная. Асноўны прыток — меліярацыйны канал Кунаса (справа).

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* Ліст карты N-35-102. Выданне 1986 г. Стан мясцовасці на 1982 г.
* Ліст карты N-35-90. Выданне 1986 г. Стан мясцовасці на 1983 г.

Катэгорыя:Рэкі Нясвіжскага раёна
Катэгорыя:Рэкі Стаўбцоўскага раёна
Катэгорыя:Прытокі Нёмана
Жавулка

**Жаву́лка** — рака ў Капыльскім раёне Мінскай вобласці Беларусі, правы прыток ракі Выня.

Даўжыня ракі 6 км. Пачынаецца на паўднёвы ўсход ад вёскі Жавулкі, упадае ў Выню на паўднёвы захад ад вёскі Каласаўшчына. Рэчышча на ўсім працягу каналізаванае.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Басейн Лошы (прыток Нёмана)
Катэгорыя:Рэкі Капыльскага раёна
Жацераўка

**Жа́цераўка**, **Зацяржу́ўка** — рака ў Карэліцкім раёне Гродзенскай вобласці і Стаўбцоўскім раёне Мінскай вобласці Беларусі, левы прыток Нёмана.

Даўжыня ракі 22 км. Плошча вадазбору 91 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 1,8 м/км. Пачынаецца каля вёскі Возерскае Карэліцкага раёна, упадае ў Нёман каля вёскі Новы Свержань Стаўбцоўскага раёна. На ўсім працягу каналізаваная. Каля вёскі Возерскае і аграгарадка Горкі створаны сажалкі (плошчай 0,04 і 0,33 км² адпаведна). Асноўны прыток — ручай Рудаўка (праваруч).

## Літаратура 
* 
* 
* Ліст карты N-35-90. Выданне 1986 года. Стан мясцовасці на 1983 год.

Катэгорыя:Рэкі Карэліцкага раёна
Катэгорыя:Рэкі Стаўбцоўскага раёна
Катэгорыя:Прытокі Нёмана
Жыгалка

**Жыга́лка** — ручай у Стаўбцоўскім раёне Мінскай вобласці Беларусі, левы прыток меліярацыйнага канала Кунаса.

Даўжыня ручая 5 км. Пачынаецца за 0,7 км на поўдзень ад вёскі Жыгалкі, вусце на паўднёвы захад ад вёскі Пагарэлае. На працягу 4ткм каналізаваны (0,5 км на паўднёвы ўсход ад вёскі Жыгалкі да вусця). Каля вёскі Жыгалкі і аграгарадка Любкаўшчына створаны сажалкі (плошчай 0,03 і 0,12 км² адпаведна).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Рэкі Стаўбцоўскага раёна
Катэгорыя:Басейн Нёмана
Кунаса (канал)

**Ку́наса**, **Кунаска** — меліярацыйны канал у Нясвіжскім і Стаўбцоўскім раёнах Мінскай вобласці Беларусі, правы прыток ракі Гавязнянка (басейн Нёмана).

## Назва 
Назва Кунаса балцкага паходжання. Ад літоўскага *kunė* «балота, твань», ад якога таксама рачная назва Кунава (на Верхнім Павоччы), літоўскія гідронімы тыпу *Kuna, Kun-upis*.

Корань пашыраны гідранімічным пашыральнікам тыпу *-es-*, які таксама ў такіх балцкіх гідронімах на Верхнім Падняпроўі і Верхнім Падзвінні, як *Akesà* (> Ачоса), *Vilkesà* (> Воўчас, Аўчоса), *Velesà* (). Ён шырока прысутны ў літоўскім назва- і словаўтварэнні: *žalias* «зялёны» — *žalesà* «зеляніна; зяленіва», *rudas* «руды» — *Rudesa* «Рудая (рака)».

Назва значыць «Балацінная (рака)».

## Гідраграфія 
Даўжыня канала 11 км. Пачынаецца за 2 км на паўднёвы захад ад вёскі Андрушы, упадае ў Гавязнянку на заходняй ускраіне вёскі Пагарэлае. Каля вёсак Кунаса і Суднікі створаны сажалкі. Асноўны прыток — ручай Жыгалка (злева).

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Меліярацыйныя каналы Нясвіжскага раёна
Катэгорыя:Меліярацыйныя каналы Стаўбцоўскага раёна
Катэгорыя:Басейн Нёмана
Перасадскі сельсавет

**Пераса́дскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Барысаўскага раёна Мінскай вобласці. Цэнтр — аграгарадок (да 2009 года вёска) Перасады.

Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Барысаўскага раёна Барысаўскай акругі БССР. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Менскай акругі. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Барысаўскім раёне БССР. З 20 лютага 1938 года ў складзе Мінскай вобласці. 17 чэрвеня 1983 года скасавана вёска Савін Вугал.

Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 1707 чалавек, з іх 86,8 % — беларусы, 10,1 % — рускія, 1,7 % — украінцы; паводле перапісу 2019 года — 1627 чалавек.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.


Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Арыстып

**Арыстып** (, ) з Кірэны (каля 435 — каля 366 да н.э.) — старажытнагрэчаскі філосаф.

Вучань Сакрата. Заснавальнік кірэнскай школы, адзін з пачынальнікаў геданізму ў этыцы.

## Светапогляд 
Паводле Арыстыпа, чалавечаму пазнанню даступныя толькі пачуцці, уласныя станы, прыемныя ці прыкрыя, а не існуючыя аб'ектыўна знешнія рэчы; успрыманні іншых людзей для чалавека недасягальныя, ён можа абапірацца толькі на іх выказванні. Таму Арыстып аддаваў перавагу практычнаму, а не тэарэтычнаму пазнанню. Найвышэйшую мэту жыцця бачыў у асабістым здавальненні, але, паводле Арыстыпа, чалавек не павінен падпарадкоўвацца яму, а імкнуцца да разумнай асалоды. Здавальненне і пакуты лічыў мерай дабра і зла, ісціны і хлусні. Сцвярджаў, што не трэба шкадаваць аб мінулым ці баяцца будучыні, у мысленні, як і ў дзеяннях, трэба надаваць значэнне толькі сучаснаму, якім можна вольна распараджацца.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Філосафы Старажытнай Грэцыі
Нявіша

**Няві́ша** — рака ў Беларусі, у Шчучынскім раёне Гродзенскай вобласці, левы прыток ракі Котра (басейн Нёмана).

Даўжыня 39 км. Плошча вадазбору 328 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,8 ‰. Сярэднегадавы расход вады ў вусці каля 2,2 м³/с. Пачынаецца за 1,5 км на паўночны ўсход ад вёскі Мякішы, цячэ ў межах Лідскай раўніны, упадае ў Котру за 2 км на ўсход ад вёскі Арлова Гара. Асноўныя прытокі — Дунай, Навадворка (злева), Громчак, Пуціска (справа). Даліна ў верхнім цячэнні невыразная, ніжэй трапецападобная, шырынёй 500—600 м, у ніжнім цячэнні перасечаная старыцамі. Пойма двухбаковая, у ніжнім цячэнні пад хмызняком. Рэчышча на працягу 27 км ад вытоку каналізаванае, на астатнім працягу звілістае, шырынёй 5—10 м. Каля вёскі Кронькі створана сажалка (плошча 0,05 км²).

## Літаратура 
* 
*  — С. 404—405.

Катэгорыя:Рэкі Шчучынскага раёна
Катэгорыя:Прытокі Котры
Джон Уікс

**Джон Уингейт Уікс** (, 11 красавіка 1860 — 12 ліпеня 1926) — амерыканскі палітык.

Член Палаты прадстаўнікоў ЗША ад штата Масачусэтс (1905—1913), член Сената ЗША ад таго ж штата (1913—1919), бачны дзеяч Рэспубліканскай партыі. У 1921—1925 гг. ва ўрадзе прэзідэнта Хардынгу Уікс займаў пасаду ваеннага міністра, займаючыся, не ў апошнюю чаргу, пытаннямі скарачэння ваеннага ведамства ў сувязі з завяршэннем Першай сусветнай вайны.

Сын Уікса Сынклэрам Уікс быў міністрам гандлю ў адміністрацыі прэзідэнта Эйзенхаўэра.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Ваенныя міністры ЗША
Прыгарадны сельсавет

**Пры́гарадны сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Барысаўскага раёна Мінскай вобласці. Цэнтр — аграгарадок (да 2008 года вёска) Старабарысаў.

Утвораны 18 студзеня 1931 года ў адміністрацыйным падпарадкаванні Барысаўскага гарсавета БССР з вёсак, якія ўваходзілі ў гарадскую мяжу горада Барысава. Цэнтр — горад Барысаў. З 1935 года сельсавет у складзе Барысаўскага раёна. З 20 лютага 1938 года ў складзе Мінскай вобласці. 8 красавіка 1957 года да сельсавета далучана частка скасаванага Жыцькаўскага сельсавета (3 населеныя пункты: вёскі Жыцькава, Любатоўшчына і Прудзішча), 17 жнінўня 1963 года — частка скасаванага Бытчанскага сельсавета (4 населеныя пункты: вёскі Бытча, Дубяні, Студзёнка і цагельны завод «Студзёнка»). 16 студзеня 1969 года ў склад сельсавета з Велікастахаўскага сельсавета перададзены 5 населеных пунктаў (вёскі Вялікае Стахава, Дудзінка, Ляшчыны, Прудок і Чырвоны Кастрычнік). У 1998 годзе цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Старабарысаў. 30 кастрычніка 2009 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Кішчынаслабодскага сельсавета (8 населеных пунктаў: вёскі Вільянова, Кішчына Слабада, Падбярэззе, Пасека, Садоўшчына, Селішча, Стралкаўцы і Цімкі) і частка скасаванага Бродаўскага сельсавета (9 населеных пунктаў: Бродаўка, Дразы, Мядзведзеўка, Плітчанка, Поўпрышчы, Ракаўцы, Старынкі, Судоль і Юзафова). 30 сакавіка 2016 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Зачысцкага сельсавета (12 населеных пунктаў: аграгарадок Зачысце, вёскі Белае, Боркі, Бутэлеўшчына, Казлы 2, Карнюшкаў Засценак, Кастрыца, Крынічкі, Міхайлова, Новае Сяло, Новае Янчына і Узнацкі Вугал). 15 чэрвеня 2022 года скасавана вёска Пасека.

Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года (18 населеных пунктаў) — 5535 чалавек, з іх 91,7 % — беларусы, 6,4 % — рускія, 1,0 % — украінцы; паводле перапісу 2019 года (47 населеных пунктаў) — 7952 чалавекі.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.


Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1931 годзе