Аляксандр Ельяшэвіч

**pol. Aleksander Jeljaszewicz „Sasza”, бел. Аляксандр Эляшэвіч** «Саша» (нар. 22 сакавіка 1902, Вільня — 18 жніўня 1978, Гданьск ) —беларускі-татарын, маёр Войска Польскага .

## Біяграфія 
Паходзіў з старажытнага татарскага шляхецкага роду, які асеў на Літве ў часы вялікага князя Вітаўта, герба Рудніца, якія у 19 ст. валодалі часткай Іўя, але марганалізаваліся, бо ў гербоўніку Туган Бараноўскі нават залічыў іх да татарскай беднаты. 

Аляксандр сына Яна, капітана арміі Расійскай імперыі . З 1912 па 1919 год ён вучыўся ў кадэцкім корпусе ў Пскове, а затым у Кіеве . Удзельнік белага руху. Быў эвакуяваны ў Турцыю і Каралеўства Сербія, дзе ў 1923 годзе скончыў кавалерыйскую афіцэрскую школу. Да 1925 года служыў у сербскай памежнай ахове, пасля чаго пераехаў у Польшчу.

У 1925 годзе ён быў прыняты ў Польскае войска і пачаў сваю адукацыю ў Школе кавалерыйскіх афіцэраў у Грудзёндзе. 15 жніўня 1928 года Прэзідэнт Рэспублікі Польшча павысіў яго да падпаручніка са старшынством з 15 жніўня 1928 года і 13-га рангу ў кавалерыйскім афіцэрскім корпусе, а Міністр ваенных спраў прызваў яго ў 4-ы Занёманскі ўланскі полк у Вільні    . 2 снежня 1930 года ён быў узведзены да лейтэнанта са старшынством з 1 студзеня 1931 года і 15-га рангу ў кавалерыйскім афіцэрскім корпусе  . Яму было прысвоена званне капітана са старшынством з 19 сакавіка 1938 года і 42-гі ранг у кавалерыйскім афіцэрскім корпусе  . У кастрычніку 1938 года яго перавялі ў 13-ы Віленскі ўланскі полк у Новай Вілейцы, дзе ён прыняў камандаванне 1-м эскадронам татарскіх уланаў, апошнім татарскім кавалерыйскім падраздзяленнем у гісторыі Рэчы Паспалітай . У 1939 годзе ён прыняў удзел у Вераснёўскай кампаніі.

У пачатку верасня 13-ы ўланскі полк змагаўся пад Пётркавам, затым пераправіўся праз Віслу каля Мацеёвіц . Каля Мацеёвіц 9 ці 10 верасня татарскі эскадрон ажыццявіў апошнюю атаку супраць ворага.

Мацеёвіцкая атака сімвалічна завяршае гісторыю татарскіх падраздзяленняў, якія змагаліся ў складзе літоўскага і польскага войска. Неўзабаве пасля гэтага 13-ы ўланскі полк быў разбіты каля вёскі Сухаволя ў Люблінскім ваяводстве. А. Эльяшэвіч і некалькі ягоных людзей спрабавалі прарвацца да венгерскай мяжы, але былі захоплены немцамі ў палон і правялі рэшту вайны ў офлагу.

Пасля вайны ён вярнуўся ў Польшчу і пасяліўся ў Гданьску, дзе працаваў клеркам у Польскім страхавым таварыстве (PZU ). Ён актыўна ўдзельнічаў у жыцці мясцовай татарскай грамады. У пачатку 1970-х гадоў быў павышаны да маёра і ўзнагароджаны ордэнам Virtuti Militari.

Ён памёр у 1978 годзе. Яго магіла знаходзіцца на мусульманска-татарскіх могілках у Варшаве  . Сынам Аляксандра і апошнім прадстаўніком мужчынскага полу ў родзе быў вядомы польскі ўрач і мікрабіёлаг, прафесар, доктар гігіены Януш Эльяшэвіч, дырэктар Нацыянальнага інстытута гігіены ў Варшаве.

## Зноскі 

## Бібліяграфія 
* 
* Rocznik oficerów kawalerii. Warszawa: Przegląd Kawaleryjski, 1930.
* Rocznik Oficerski 1932. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1932.
* Zygmunt Kosztyła, *Szwadron Ułanów Tatarskich*, Wojskowy Przegląd Historyczny Nr 4 (118), Warszawa 1986
* Ryszard Rybka, Kamil Stepan: Awanse oficerskie w Wojsku Polskim 1935-1939. Kraków: Fundacja Centrum Dokumentacji Czynu Niepodległościowego, 2003. ISBN 83-7188-691-8.
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Вільні
Катэгорыя:Памерлі ў 1978 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1902 годзе