Сяргей Іванавіч Вавілаў

{{Вучоны 
 |Імя                  = Сяргей Іванавіч Вавілаў
 |Арыгінал імя       = 
 |Фота                 = Rus Stamp-Vavilov SI.jpg
 |Шырыня               = 200 px
 |Подпіс              = Паштовая марка СССР
 |Грамадзянства          =
 |Навуковая сфера        = фізічная оптыка
 |Месца працы         = 
 |Навуковая ступень       = 
 |Навуковае званне        = 
 |Альма-матэр          =
 |Навуковы кіраўнік = 
 |Знакамітыя вучні   = М. Д. Галанін  П. П. Феафілаў  П. А. Чаранкоў  І. М. Франк
 |Вядомы як         = 
 |Узнагароды і прэміі     = 
{ style="background: transparent"

}
{ style="background: transparent"

}
 |Роспіс              = 
 |Шырыня роспісу       = 
 |Сайт                 = 
}}
**Сяргей Іванавіч Вавілаў** (; 12 (24) сакавіка 1891, Масква — 25 студзеня 1951, Масква) — савецкі фізік, заснавальнік навуковай школы фізічнай оптыкі ў СССР, акадэмік (1932) і прэзідэнт Акадэміі навук СССР (з 1945), лаўрэат Сталінскай прэміі. Ганаровы акадэмік АН БССР (1950), Пражскай, Балгарскай, Харвацкай, Індыйскай і іншых акадэмій навук. Малодшы брат М. І. Вавілава, рускага вучонага-генетыка.

## Біяграфія 
### Дзяцінства і адукацыя 
Сяргей Вавілаў нарадзіўся ў сям'і багатага фабрыканта абутку, галоснага Маскоўскай гарадской думы  (1863—1928).

Вучыўся ў камерцыйным вучылішчы на Астожанцы, затым, з 1909 года, на , які скончыў у 1914 годзе. На фронце Сяргей Вавілаў скончыў эксперыментальна-тэарэтычную працу пад назвай «Частоты ваганняў нагружанай антэны».

З 1918 па 1932 выкладаў фізіку ў МДУ. Паралельна ў гэты ж час загадваў аддзяленнем фізічнай оптыкі ў інстытуце фізікі і біяфізікі Наркамздрава. У 1929 годзе стаў прафесарам. Таксама выкладаў у МВТУ імя Баўмана.

У 20-х гадах па ініцыятыве С. І. Вавілава пачаліся даследаванні, накіраваныя на стварэнне новых для таго часу крыніц святла — люмінесцэнтных лямпаў.

У 1932 годзе Вавілаў ўзначаліў , тады ж стаў навуковым кіраўніком . Аднак, М. І. Вавілаў не быў вызвалены і неўзабаве памёр у Саратаўскай турме. С. І. Вавілаў яшчэ доўга не ведаў аб долі роднага брата. Пра смерць Мікалая ён даведаўся толькі з ліста пляменніка Алега Мікалаевіча Вавілава ў 1943 годзе.

### Вялікая Айчынная вайна 
У час Вялікай Айчыннай вайны Сяргей Вавілаў быў у эвакуацыі ў г. Іашкар-Але, дзе скончыў біяграфію Ісаака Ньютана, якая была ўпершыню апублікаваная ў 1943 годзе. Ён стаў ўпаўнаважаным Дзяржаўнага камітэта абароны СССР.

Ён увёў паняцце квантавага выхаду люмінесцэнцыі і даследаваў залежнасць гэтага параметру ад даўжыні хвалі ўзбуджальнага святла (закон Вавілава).

Вырашыў шэраг прынцыповых пытанняў квантавай тэорыі інтэрферэнцыі. Стварыў школу савецкіх фізікаў. Распрацоўваў пытанні філасофіі прыродазнаўства, гісторыі навукі.
* Усерасійскі навукова-даследчы праектна-канструктарскі святлотэхнічны інстытут імя С. І. Вавілава (Масква)
* Мемарыяльныя дошкі на будынку Дзяржаўнага аптычнага інстытута, на старым будынку Фізічнага інстытута АН РАН (Міўская плошча) і на доме, дзе жыў С. І. Вавілаў
* Мінскі механічны завод імя С. І. Вавілава (1957, з 1971 у складзе БелОМА)
* Помнік Сяргею Іванавічу Вавілаву (1978) на тэрыторыі Мінскага механічнага завода імя С. І. Вавілава.
* У СССР была выпушчана паштовая марка, прысвечаная С. І. Вавілаву

## Літаратура 
* *Левшин Л. В.*, С. И. Вавилов. — М., 1970.

## Спасылкі 
* 
* Фонд на сайце Архіва РАН
* Спіс артыкулаў С. І. Вавілава на сайце РАН
* Кароткая біяграфія на сайце Музея Землязнаўства МДУ 
* Біяграфія на сайце анлайн-энцыклапедыі «Кругосвет»
* З архіўнай паліцы 
* Сяргей Іванавіч Вавілаў — вучоны і чалавек: погляд з парога XXI стагоддзя

Катэгорыя:Фізікі СССР
Катэгорыя:Фізікі Расіі
Катэгорыя:Фізікі XX стагоддзя
Катэгорыя:Прэзідэнты Расійскай акадэміі навук
Катэгорыя:Людзі, у гонар якіх названы кратар на Месяцы
Катэгорыя:Выкладчыкі МДТУ
Катэгорыя:Удзельнікі Першай сусветнай вайны (Расійская імперыя)
Катэгорыя:Асобы на марках
Катэгорыя:Ганаровыя члены Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі