open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Аляксандраўская калона (Растоў-на-Доне)

**Аляксандраўская калона** (**Александрыйская калона**) — помнік, размешчаны ў Растове-на-Доне ў парку імя Віці Чаравічкіна. Помнік быў адкрыты ў 1894 годзе ў горадзе Нахічэвані-на-Доне (цяпер у складзе Пралетарскага раёна Растова-на-Доне). Аляксандраўская калона — гэта адзіны дарэвалюцыйны помнік горада, што ацалеў у савецкі час. Калона мае статус аб'екта культурнай спадчыны мясцовага значэння. Манумент быў прысвечаны 25-годдзю з пачатку валадарання Аляксандра II. Парк, у якім была ўсталявана калона, атрымаў назву *Аляксандраўскага*.

Помнік уяўляў сабою 11-мятровую калону з суцэльнага граніту, каранаваную гербам Расіі. Калона стаіць на квадратным пастаменце. Занятая помнікам пляцоўка аточана агароджай з ланцугом. Аўтарам праекта быў нахічэванскі архітэктар М. М. Дурбах. Помнік быў выраблены ў растоўскай майстэрні З. А. Таніта. На момант усталёўкі помнік насіў афіцыйную назву «*помнік Аляксандру II ад нахічэванскіх армян*».

Пасля прыходу савецкай улады помнік не знеслі. Былі дэмантаваны толькі памятныя дошкі на пастаменце і двухгаловы арол на вяршыні. Падчас рэканструкцыі 1994 года на калоне быў ізноў усталяваны двухгаловы арол і памятныя дошкі з надпісамі: «*У памяць XXV годдзя хвалебнага валадарання Імператара Аляксандра II*» і «*Ад Нахічэванскага на Дону армянскага таварыства 25·IX·1894*».

Файл:Александрийская колонна (верхняя часть).JPG|Арол
Файл:Александрийская колонна (вид с запада).JPG|Памятная дошка

## Гл. таксама 
* Помнік Аляксандру II, Растоў-на-Доне
* Стэла «Горад воінскай славы», Растоў-на-Доне

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Культурное наследие: Александрийская колонна 

Катэгорыя:Растоў-на-Доне
Катэгорыя:Калоны Расіі
Помнік Аляксандру II (Растоў-на-Доне)

**Помнік Аляксандру II** — манумент, усталяваны ў 1890 годзе на Саборнай плошчы Растова-на-Доне. Аўтарам праекта помніка быў скульптар М. В. Мікешын. Помнік быў дэмантаваны ў 1924 годзе.

## Гісторыя 
Ідэя паставіць у Растове помнік імператару Аляксандру II з'явілася неўзабаве пасля яго забойства. Рашэнне пра ўсталёўку помніка быў афіцыйна прынята 15 сакавіка 1881 года на экстраным пасяджэнні Гарадской Думы. Для цверджання праекта помніка запатрабавалася некалькі гадоў. Камітэт па збудаванні помніка прыняў рашэнне звярнуцца да вядомага скульптара М. В. Мікешына. Ён уявіў камісіі эскізны малюнак помніка, і гэты праект быў зацверджаны з невялікімі зменамі.

Пасля перабудовы многія растоўцы выказваліся за аднаўленне помніка Аляксандру II на ранейшым месцы. Аднак па ініцыятыве адміністрацыі Растова-на-Доне ў 1999 годзе на гэтым месцы быў усталяваны помнік Свяціцелю Дзімітрыю Растоўскаму (скульптар В. Г. Белякоў і архітэктар Н. Ф. Гмыря).

## Апісанне 
Агульная вышыня помніка складала 4,5 сажаня. Вышыня бронзавай скульптуры складала 7 аршын. Фігура імператара стаяла ў поўны ўзрост. Яго парфіра спадала на пастамент. У правай руцэ Аляксандр II трымаў скіпетр, позірк яго быў звернуты да неба. На ліцавой частцы пастамента знаходзіўся дзяржаўны герб, а над ім — ініцыялы Аляксандра II, пераплеценыя цёрнам і лаўрам. Ніжэй знаходзілася металічная дошка з надпісам у стараславянскім стылі: «*Імператару Аляксандру II удзячныя грамадзяне гор. Растова на Доне*». Надпіс на левым боку пастамента абвяшчаў: «*Нарадзіўся 17 красавіка 1818 года*», на правай: «*У Базэ спачыў 1-га сакавіка 1881 года*». На тыльным боку пастамента знаходзіўся герб Растова. У вуглах квадратнай пляцоўкі вакол помніка былі ўсталяваны кандэлябры, на кожным з якіх было па тры ліхтары. Занятая помнікам пляцоўка была акружана чыгуннай рашоткай.

Аўтарам помніка быў скульптар М. В. Мікешын. Пастамент быў выраблены растоўскай фірмай італьянца З. А. Таніта. Усе металічныя часткі манумента (скульптура, чыгунная рашотка, ліхтары) былі выраблены на розных заходах і фабрыках Санкт-Пецярбурга. Так статуя была адліта на бронзавай фабрыцы Н. Штангэ, а рашоткі і ліхтары — на заводзе Н. Ф. Сан-Галі.

Файл:Alexander II monument. Rostov-on-Don 4.jpg
Файл:Alexander II monument. Rostov-on-Don 2.jpg
Файл:Alexander II monument. Rostov-on-Don 3.jpg

## Гл. таксама 
* Аляксандраўская калона, Растоў-на-Доне

## Спасылкі 
* Снос памятника Александру II. Кинохроника. 
* Невыдуманные истории. Он же памятник!

Катэгорыя:Зніклі ў 1924 годзе
Катэгорыя:Знішчаныя помнікі
Катэгорыя:Помнікі Аляксандру II
Мікіта Віктаравіч Лапаценка

{{Лёгкаатлет
 |імя            = Мікіта Лапаценка
 |пол            = мужчынскі
 |поўнае імя     = Мікіта Віктаравіч Лапаценка
 |грамадзянства  = 
 |клуб           =МСіТ
 |спартыўная ўстанова =ГАЦАР па лёгкай атлетыцы
 |дата нараджэння  = 06.06.1995
 |медалі         = 
 
{ style="background: transparent"

}
}}

**Мікіта Віктаравіч Лапаценка** (нар. ) — беларускі лёгкаатлет. Спецыялізуецца ў скачках ў даўжыню. Майстар спорту Беларусі.

## Дасягненні 
На Чэмпіянаце Беларусі 2016 года заняў 4 месца ў скачках у даўжыню з вынікам 7,51 м.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Скакуны ў даўжыню Беларусі
Катэгорыя:Майстры спорту Беларусі
Сяргей Васільевіч Літоўчык

{{Лёгкаатлет
 |імя            = Сяргей Літоўчык
 |пол            = мужчынскі
 |поўнае імя     = Сяргей Васільевіч Літоўчык
 |грамадзянства  = 
 |клуб           = Дынама
 |спартыўная ўстанова = БАКЦАР г.Брэст
 |дата нараджэння  = 18.02.1988
 |медалі         = 
 

 
{ style="background: transparent"

}
}}

**Сяргей Васільевіч Літоўчык** (нар. ) — беларускі лёгкаатлет. Спецыялізуецца ў бегу на 1500 метраў, 3000 метраў з перашкодамі. Майстар спорту Беларусі.

## Дасягненні 
Чэмпіён Беларусі 2016 года ў бегу на 3000 метраў з перашкодамі з вынікам 8:42,31.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Бегуны на сярэднія дыстанцыі Беларусі
Катэгорыя:Майстры спорту Беларусі
Катэгорыя:Чэмпіёны Беларусі па лёгкай атлетыцы
Максім Аляксеевіч Ліпаўка

{{Лёгкаатлет
 |імя            = Максім Ліпаўка
 |пол            = мужчынскі
 |поўнае імя     = Максім Аляксеевіч Ліпаўка
 |грамадзянства  = 
 |клуб           =МСіТ
 |спартыўная ўстанова = СВСУ «ВАКЦАР»
 |дата нараджэння  = 29.05.1996
 |медалі         = 
 
{ style="background: transparent"

}
}}

**Максім Аляксеевіч Ліпаўка** (нар. ) — беларускі лёгкаатлет. Спецыялізуецца ў бегу на кароткія дыстанцыі. Майстар спорту Беларусі.

## Дасягненні 
На Чэмпіянаце Беларусі 2016 года заняў 4 месца на дыстанцыі 400 м 48,42.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Бегуны на кароткія дыстанцыі Беларусі
Катэгорыя:Майстры спорту Беларусі
Марыя Алегаўна Літвінко

{{Лёгкаатлет
 |імя            = Марыя Літвінко
 |пол            = жаночы
 |поўнае імя     = Марыя Алегаўна Літвінко
 |грамадзянства  = 
 |клуб           =МСіТ
 |спартыўная ўстанова = СВСУ «ВАКЦАР»
 |дата нараджэння  = 07.01.1997
 |медалі         = 
 

 
{ style="background: transparent"

}
}}

**Марыя Алегаўна Літвінко** (нар. ) — беларуская лёгкаатлетка. Спецыялізуецца ў кіданні молата. Майстар спорту Беларусі.

## Дасягненні 
Пераможца Першынства Беларусі ў памяшканні 2016 года ў кіданні молата з вынікам 55,78 м.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Кідальнікі молата Беларусі
Катэгорыя:Майстры спорту Беларусі
Катэгорыя:Пераможцы Першынства Беларусі па лёгкай атлетыцы ў памяшканні
Арцём Мікалаевіч Логіш

{{Лёгкаатлет
 |імя            = Арцём Логіш
 |пол            = мужчынскі
 |поўнае імя     = Арцём Мікалаевіч Логіш
 |грамадзянства  = 
 |клуб           =МСіТ, Дынама
 |спартыўная ўстанова = Гродзенскі АКЦАР
 |дата нараджэння  = 01.11.1990
 |медалі         = 
 

 

 
{ style="background: transparent"

}
}}

**Арцём Мікалаевіч Логіш** (нар. ) — беларускі лёгкаатлет. Спецыялізуецца ў бегу на сярэднія дыстанцыі. Майстар спорту Беларусі.

## Дасягненні 
Пераможца Кубка Беларусі 2016 года ў бегу на 3000 метраў з вынікам 8.17,73.

Бронзавы прызёр чэмпіянату Беларусі 2016 года ў бегу на 5000 метраў з вынікам 14.38,99.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Бегуны на сярэднія дыстанцыі Беларусі
Катэгорыя:Майстры спорту Беларусі
Катэгорыя:Пераможцы Кубка Беларусі па лёгкай атлетыцы
Катэгорыя:Бронзавыя прызёры чэмпіянату Беларусі па лёгкай атлетыцы
Ганна Яўгенаўна Ляпешка

{{Лёгкаатлет
 |імя            = Ганна Ляпешка
 |пол            = жаночы
 |поўнае імя     = Ганна Яўгенаўна Ляпешка
 |грамадзянства  = 
 |клуб           = РЦФВС
 |спартыўная ўстанова = БАКЦАР г.Брэст
 |дата нараджэння  = 18.07.1985
 |медалі         = 
 

 
{ style="background: transparent"

}
}}

**Ганна Яўгенаўна Ляпешка** (нар. ) — беларуская лёгкаатлетка. Спецыялізуецца ў эстафеце 4×100 метраў. Майстар спорту Беларусі.

## Дасягненні 
Срэбраная прызёрка чэмпіянату Беларусі 2016 года ў эстафеце 4×100 метраў з вынікам 48:02.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Бегуны на кароткія дыстанцыі Беларусі
Катэгорыя:Майстры спорту Беларусі
Катэгорыя:Срэбраныя прызёры чэмпіянату Беларусі па лёгкай атлетыцы
Анастасія Аляксандраўна Лявонава

{{Лёгкаатлет
 |імя            = Анастасія Лявонава
 |пол            = жаночы
 |поўнае імя     = Анастасія Аляксандраўна Лявонава
 |грамадзянства  = 
 |клуб           = Дынама
 |спартыўная ўстанова =ГАЦАР па лёгкай атлетыцы
 |дата нараджэння  = 06.04.1994
 |медалі         = 
 
{ style="background: transparent"

}
}}

**Анастасія Аляксандраўна Лявонава** (нар. ) — беларуская лёгкаатлетка. Спецыялізуецца ў трайных скачках.  Майстар спорту Беларусі.

## Дасягненні 
На Чэмпіянаце Беларусі 2016 года заняла 4 месца ў трайных скачках з вынікам 13,57 м.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Скакуны трайным Беларусі
Катэгорыя:Майстры спорту Беларусі
Юлія Сяргееўна Леанцюк

{{Лёгкаатлет
 |імя            = Юлія Леанцюк
 |пол            = жаночы
 |поўнае імя     = Юлія Сяргееўна Леанцюк
 |грамадзянства  = 
 |клуб           =СК ФПБ
 |спартыўная ўстанова = БАКЦАР г.Брэст
 |дата нараджэння  = 31.01.1984
 |медалі         = 

 
{ style="background: transparent"

}
}}

**Юлія Сяргееўна Леанцюк** (нар. , Пінск) — беларуская лёгкаатлетка. Спецыялізуецца ў штурханні ядра. Майстар спорту Беларусі міжнароднага класа.

## Дасягненні 
Чэмпіёнка Беларусі 2016 года ў штурханні ядра з вынікам 18.48.

На Чэмпіянаце Еўропы 2016 года заняла 4 месца ў штурханні ядра з вынікам 18.20.

На Летніх Алімпійскіх гульнях 2016 года заняла 17 месца ў штурханні ядра з вынікам 17.66.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Штурхальнікі ядра Беларусі
Катэгорыя:Майстры спорту Беларусі міжнароднага класа
Катэгорыя:Чэмпіёны Беларусі па лёгкай атлетыцы
Аляксандр Мікалаевіч Ліннік

{{Лёгкаатлет
 |імя            = Аляксандр Ліннік
 |пол            = мужчынскі
 |поўнае імя     = Аляксандр Мікалаевіч Ліннік
 |грамадзянства  = 
 |клуб           = РЦФВС
 |спартыўная ўстанова = РШВСМ па лёгкай атлетыцы
 |дата нараджэння  = 28.01.1991
 |трэнер         =  Мясников В.Н.
 |рост           = 190
 |медалі         = 
 

 
{ style="background: transparent"

}
}}

**Аляксандр Мікалаевіч Ліннік** (нар. ) — беларускі лёгкаатлет. Спецыялізуецца ў бегу на 100 метраў, 200 метраў, бар'ерным бегу на 110 метраў, бегу на 60 метраў, бар'ерным бегу на 60 метраў, бегу на 400 метраў, бар'ерным бегу на 50 метраў. Майстар спорту Беларусі міжнароднага класа.

## Дасягненні 
На Чэмпіянаце Еўропы 2016 года заняў 11 месца ў бегу на 400 метраў з вынікам 45.80.

Срэбраны прызёр Чэмпіяната Ізраіля 2016 года ў бегу на 400 метраў з вынікам 45,75.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Бегуны з бар’ерамі Беларусі
Катэгорыя:Бегуны на кароткія дыстанцыі Беларусі
Катэгорыя:Майстры спорту Беларусі міжнароднага класа
Катэгорыя:Сярэбраныя прызёры Чэмпіяната Ізраіля па лёгкай атлетыцы
Аляксандр Міхайлавіч Красоўскі

{{Лёгкаатлет
 |імя            = Аляксандр Красоўскі
 |пол            = мужчынскі
 |поўнае імя     = Аляксандр Міхайлавіч Красоўскі
 |грамадзянства  = 
 |клуб           =МСіТ
 |спартыўная ўстанова = РЦАП па лёгкай атлетыцы
 |дата нараджэння  = 09.04.1994
 |медалі         = 
 

 
{ style="background: transparent"

}
}}

**Аляксандр Міхайлавіч Красоўскі** (нар. ) — беларускі лёгкаатлет. Спецыялізуецца ў эстафеце 4×100 метраў, бегу на 400 метраў. Майстар спорту Беларусі.

## Дасягненні 
Чэмпіён Беларусі 2016 года ў бегу на 400 метраў з вынікам 47.57.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Бегуны на кароткія дыстанцыі Беларусі
Катэгорыя:Майстры спорту Беларусі
Катэгорыя:Чэмпіёны Беларусі па лёгкай атлетыцы
Аляксей Васільевіч Каткавец

{{Лёгкаатлет
 |імя            = Аляксей Каткавец
 |выява          = 2019-09-01 ISTAF 2019 Javelin throw (Martin Rulsch) 044.jpg
 |пол            = мужчынскі
 |поўнае імя     = Аляксей Васільевіч Каткавец
 |грамадзянства  = 
 |клуб           =СК ФПБ
 |спартыўная ўстанова = БДАВАР
 |дата нараджэння  = 07.06.1998
 |медалі         = 
 

 
{ style="background: transparent"

}
}}

**Аляксей Васільевіч Каткавец** (нар. ) — беларускі лёгкаатлет. Спецыялізуецца ў кіданні кап'я. Майстар спорту Беларусі.

## Дасягненні 
Срэбраны прызёр Першынства Беларусі 2016 года ў кіданні кап'я з вынікам 72,23 м.

На Чэмпіянаце свету 2016 года заняў 19 месца ў кіданні кап'я з вынікам 70,43 м.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Кідальнікі кап’я Беларусі
Катэгорыя:Майстры спорту Беларусі
Катэгорыя:Срэбраныя прызёры Першынства Беларусі па лёгкай атлетыцы
Юлія Віктараўна Касцючкова

{{Лёгкаатлет
 |імя            = Юлія Касцючкова
 |пол            = жаночы
 |поўнае імя     = Юлія Віктараўна Касцючкова
 |грамадзянства  = 
 |клуб           =СК ФПБ
 |спартыўная ўстанова =ГАЦАР па лёгкай атлетыцы
 |дата нараджэння  = 05.11.1994
 |медалі         = 
 

 
{ style="background: transparent"

}
}}

**Юлія Віктараўна Касцючкова** (нар. ) — беларуская лёгкаатлетка. Спецыялізуецца ў бегу на кароткія дыстанцыі. Майстар спорту Беларусі.

## Дасягненні 
Бронзавая прызёрка Кубка Беларусі 2016 года ў бегу на 400 метраў з вынікам 54,93.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Бегуны на кароткія дыстанцыі Беларусі
Катэгорыя:Майстры спорту Беларусі
Катэгорыя:Бронзавыя прызёры Кубка Беларусі па лёгкай атлетыцы
Юлія Уладзіміраўна Кароль

{{Лёгкаатлет
 |імя            = Юлія Кароль
 |пол            = жаночы
 |поўнае імя     = Юлія Уладзіміраўна Кароль
 |грамадзянства  = 
 |клуб           = Дынама
 |спартыўная ўстанова = Гродзенскі АКЦАР
 |дата нараджэння  = 26.06.1991
 |медалі         = 
 

 
{ style="background: transparent"

}
}}

**Юлія Уладзіміраўна Кароль** (нар. , Слонім, Гродзенская вобласць) — беларуская лёгкаатлетка. Спецыялізуецца ў бегу на сярэднія дыстанцыі. Майстар спорту Беларусі.

## Дасягненні 
На Летніх Алімпійскіх гульнях 2016 года заняла 34 месца ў бегу на 800 метраў з вынікам 2.01,09.

Срэбраная прызёрка чэмпіянату Беларусі 2016 года ў бегу на 800 метраў з вынікам 2.03,95.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Бегуны на сярэднія дыстанцыі Беларусі
Катэгорыя:Майстры спорту Беларусі
Катэгорыя:Срэбраныя прызёры чэмпіянату Беларусі па лёгкай атлетыцы
Андрэй Віктаравіч Курыс

{{Лёгкаатлет
 |імя            = Андрэй Курыс
 |пол            = мужчынскі
 |поўнае імя     = Андрэй Віктаравіч Курыс
 |грамадзянства  = 
 |клуб           =МСіТ, СК УС РБ
 |спартыўная ўстанова = БАКЦАР г.Брэст
 |дата нараджэння  = 13.03.1990
 |медалі         = 
 
{ style="background: transparent"

}
}}

**Андрэй Віктаравіч Курыс** (нар. ) — беларускі лёгкаатлет. Спецыялізуецца ў бегу на 800 метраў. Майстар спорту Беларусі.

## Дасягненні 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Бегуны на сярэднія дыстанцыі Беларусі
Катэгорыя:Майстры спорту Беларусі
Уладзімір Юр’евіч Каробкін

{{Лёгкаатлет
 |імя            = Уладзімір Юр'евіч Каробкін
 |пол            = мужчынскі
 |поўнае імя     = Уладзімір Юр'евіч Каробкін
 |грамадзянства  = 
 |клуб           = Дынама
 |спартыўная ўстанова = РЦАП па лёгкай атлетыцы
 |дата нараджэння  = 07.01.1991
 |медалі         = 
 

 
{ style="background: transparent"

}
}}

'''Уладзімір Юр'евіч Каробкін''' (нар. ) — беларускі лёгкаатлет. Спецыялізуецца ў скачках ў даўжыню. Майстар спорту Беларусі.

## Дасягненні 
Бронзавы прызёр Кубка Беларусі 2016 года ў скачках у даўжыню з вынікам 7,69 м.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Скакуны ў даўжыню Беларусі
Катэгорыя:Майстры спорту Беларусі
Катэгорыя:Бронзавыя прызёры Кубка Беларусі па лёгкай атлетыцы
Алена Аляксееўна Крэчык

{{Лёгкаатлет
 |імя            = Алена Крэчык
 |пол            = жаночы
 |поўнае імя     = Алена Аляксееўна Крэчык
 |грамадзянства  = 
 |клуб           = РЦФВС
 |спартыўная ўстанова = Гродзенскі АКЦАР
 |дата нараджэння  = 20.07.1987
 |медалі         = 
 

 
{ style="background: transparent"

}
}}

**Алена Аляксееўна Крэчык** (нар. ) — беларуская лёгкаатлетка. Спецыялізуецца ў кіданні молата. Майстар спорту Беларусі міжнароднага класа.

## Дасягненні 
Бронзавая прызёрка чэмпіянату Беларусі 2016 года ў кіданні молата з вынікам 69,25 м.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Кідальнікі молата Беларусі
Катэгорыя:Майстры спорту Беларусі міжнароднага класа
Катэгорыя:Бронзавыя прызёры чэмпіянату Беларусі па лёгкай атлетыцы
Уільям Джон Дуэйн

**Уільям Джон Дуэйн** (, 9 мая 1780, Клонмел, Ірландыя — 27 верасня 1865, Філадэльфія, ЗША) — 11-ы міністр фінансаў ЗША.

## Біяграфія 
Уільям Джон Дуэйн нарадзіўся 9 мая 1780 года ў ірландскім горадзе Клонмел. У 1796 яго сям’я пераехала ў ЗША, і ён уладкаваўся наборшчык у Філядэльфійскай газеце «True Believer». Двума гадамі пазней яго бацька атрымаў пасаду рэдактара ў газеце «Aurora», і Уільям уладкаваўся ў яе наборшчыкаў. Там ён прапрацаваў да 1806 года. Працуючы ў газеце, ён увесь час цікавіўся аб бягучых палітычных дыскусіях, Што абудзіць у ім цікавасць да палітыкі. У 1809 году Дуэйн стаў членам палаты прадстаўнікоў Пенсільваніі ад рэспубліканскай партыі, аднак не змог пераабрацца ў 1810 годзе. Два гады праз ён пакінуў газетнае справу і паралельна з паўторным выбраннем ў палату прадстаўнікоў Пенсільваніі ў 1812 годзе пачаў атрымліваць вышэйшую адукацыю. У 1815 г. Дуэйн атрымаў права адвакацкай практыкі ў судзе, але разам з тым не змог атрымаць пасаду ў Кангрэсе ЗША і перастаў быць членам палаты прадстаўнікоў штата. Два гады праз яму не ўдалося вярнуць пасаду ў палаце, аднак ён дасягнуў поспеху ў 1819 годзе. Годам праз ён стаў абвінаваўцам пры судзе мэра Філадэльфіі. У 1824 г. Дуэйн адмовіўся ад чарговага ўдзелу ў выбарах у Кангрэс, уступіўшы замест гэтага ў 1828 годзе ў Філадэльфійскі дэмакратычны Камітэт па сувязі. У наступным 1829 годзе Дуэйн увайшоў у верхнюю палату муніцыпальнага савета Філадэльфіі, пасля чаго прэзідэнт Джэксан прызначыў яго сваім спецыяльным ўпаўнаважаным ў Даніі. Калі разгарэліся спрэчкі наконт эфектыўнасці палітыкі, якая праводзіцца дзяржаўным банкам, міністрам фінансаў быў прызначаны Дуэйн, які выступаў за аддаленне дзяржбанкі ад палітыкі дзяржавы. Зрэшты, доўга Дуэйн ў сваёй пасады не пратрымаўся. З прычыны нязгоды з тым, што дзяржаўныя фонды перакладаюцца ў банкі штата, ён пайшоў у адстаўку ўсяго толькі праз 3 месяцы пасля заступлення на свой пост. Пасля гэтага Дуэйн вярнуўся да адвакацкай практыцы. Ён памёр 27 верасня 1865 года ў Філадэльфіі.

Катэгорыя:Міністры фінансаў ЗША
Данскі рыбны запаведнік

**Данскі рыбны запаведнік** (афіцыйная назва — **Данская пастаянная забароненая рыбная прастора**) — прыродаахоўны аб'ект, размешчаны ў дэльце Дона.

## Гісторыя 
Данскі рыбны запаведнік заснавалі 20 лютага 1819 года ўказам царскага сената. Патрэба ў яго закладцы ў той час была прадыктавана саслоўнымі зацікаўленасцямі казакоў, з мэтай забяспечыць магчымасць каштоўным прамысловым відам рыбы прайсці для адкладу ікры да станіцы Лізавецінскай і іншым казацкім населеным пунктам угару па рацэ. Гэта ішло насуперак з зацікаўленасцямі іншагародніх рыбакоў, якія жылі ў ніжніх частках дэльты. Апроч таго ўказ усталёўваў і шэраг імпрэз па ахове іхтыяфауны. Арганізацыя пастаяннай забароненай прасторы спрыяла выкананню і такога важнага задання, як вытворасць папуляцыі рыбы Азоўскага мора. Ствараліся ўмовы для канцэнтрацыя вытворцаў каштоўных відаў рыб у дэльце Дона і іх абарона.

Значную ролю запаведніка ў рыбнай гаспадарцы пазней пацвердзілі як даследчыкі Расійскай імперыі, так і савецкія навукоўцы, дзякуючы чаму запаведнік так доўга праіснаваў. У прыватнасці вырасла яго роля пасля збудавання на Доне Цымлянскай ГЭС.

## Геаграфія 
Знаходзіцца запаведнік у ніжняй палове дэльты і на прылеглай да яе акваторыі Таганрогскага заліва. Па моры мяжа праходзіць ад усходняй мяжы сяла Прымарка на паўночную частку Паўла-Ачакаўскай касы. Па сушы мяжа распасціраецца ад сяла Прымарка па паўночным беразе Таганрогскага заліва, правым узбярэжжы ракі Мёртвы Данец да чыгуначнай станцыі Хапры, далей адкрыта да пратокі Бубнова (каля хутара Дугіна), потам па левым узбярэжжы пратокі Бубнова да адгалінавання пратокі Кабачнага, далей па правым узбярэжжы пратокі Кабачнага да ўтокі ў рацэ Вялікая Куцярма. Адтуль мяжа праходзіць проста на левае ўзбярэжжа Вялікай Куцярмы да адзнакі, размешчанай у 400 метрах ад прытонка тоні «Казачка», і з левага боку Вялікай Куцярмы да адгалінавання ад яе рэчкі Каланчы, далей адкрыта на паўднёва-заходнюю мяжу хутара Данскога, потам да правай часткі ўтокі гарлавіны Пясчанага, далей на поўдзень — на левы бок гарлавіны Пясчанага, потым да правага боку ўтокі ракі Сухі Кагальнік, рэк Сухі і Мокры Кагальнік да Пашкаўскай плаціны, адкуль па паўднёвым узбярэжжы Таганрогскага заліва да паўночнай часткі Паўло-Ачакаўскай касы.

У 70-я гады запаведнік займаў прыкладна 68 тыс. га, з іх марская палова складала ледзь менш за 40 тысячы гектараў, а агульная даўжыня гарлавін і праток дасягала больш 400 км.

Межы запаведніка некалькі разоў змяняліся, галоўным чынам за кошт павелічэння тэрыторыі. У савецкі час межы былі замацаваны правіламі раболовства ў басейне Азоўскага мора, падпісанымі ў 1976 годзе. У забароненай прасторы забаронена любая рыбацкая дзейнасць.

Катэгорыя:Запаведнікі Расіі
Помнік Кацярыне II (Нахічэвань-на-Доне)

**Помнік Кацярыне II** — манумент, усталяваны ў 1894 годзе ў горадзе Нахічэвані-на-Доне (цяпер у складзе Пралетарскага раёна Растова-на-Доне). Аўтарамі помніка былі скульптары Мацвей Апанасавіч і Мацвей Мацвеевіч Чыжовы (бацька і сын). Пасля прыходу савецкай улады скульптура Кацярыны II была знята з пастамента, а на яе месцы ўсталявалі помнік Карлу Марксу.

## Гісторыя 
Упершыню паставіць у горадзе помнік Кацярыне II прапанаваў у 1873 годзе галосны нахічэванскай гарадской думы Якаў Хлытчыеў. Меркавалася, што помнік будзе ўсталяваны ў 1879 годзе — да стагоддзя горада. Хоць гэта прапанова і было падтрымана, сродкаў на збудаванне манумента не было. Ізноў да пытання пра ўсталёўку помніка вярнуўся Мінас Ільіч Балабанаў, які заняў у 1883 годзе пост гарадскога галавы  У 1890 годзе ён дамогся правядзення збору сродкаў на помнік сярод усяго армянскага насельніцтва Расіі. У Санкт-Пецярбургу прайшоў конкурс на лепшы праект помніка. З 15 конкурсных прац быў абраны праект акадэмікаў скульптуры Мацвея Апанасавіча і Мацвея Мацвеевіча Чыжовых (бацькі і сына). У 1892 годзе былі даканцова ўзгоднены ўсе дэталі і тэксты на помніку. Бронзавая статуя была адліта ў Санкт-Пецярбургу і дастаўлена ў Нахічэвань па чыгунцы. 18 верасня 1894 года на Саборнай плошчы адбылася ўрачыстая цырымонія адкрыцця помніка.

У 1917 годзе помнік знялі з пастамента, але пасля таго як горад занялі нямецкія акупацыйныя войскі (1918 годзе) і белагвардзейцы, яго вярнулі на месца. У 1920 годзе пасля прыходу савецкай улады скульптура была зноў дэмантавана і адпраўлена на пераплаўленне на завод «Чырвоны Аксай».

У канцы 1990-х прадстаўнікі мясцовай армянскай дыяспары прапанавалі аднавіць помнік Кацярыне II на ранейшым месцы, але гэта ініцыятыва не была падтрымана. Пытанне пераносу помніка Карлу Марксу і аднаўленні на яго месцы помніка Кацярыне II ізноў стаў актыўна абмяркоўвацца ў 2005 годзе, калі ў Растове быў перасунуты помнік Кіраву. Паводле праекта 2009 года, аднаўленне помніка павінна абыйсціся ў 11 мільёнаў рублёў. Усе выдаткі на ўсталёўку помніка армянская абшчына гатова ўзяць на сябе. Аднак некаторыя жыхары горада выказваюцца супраць пераносу помніка Карлу Марксу, і пытанне аднаўлення помніка Кацярыне II пакуль не вырашаны.

## Апісанне 
Бронзавая статуя Кацярыны II стаяла на гранітным пастаменце. Яе твар быў звернуты на захад. У левай руцэ імператрыцы знаходзілася грамата, а правай яна паказвала на гарадскія кварталы. На добрым боку пастамента быў надпіс: «*Імператрыцы Кацярыне II удзячныя армяне*». Надпіс на процілеглым боку пастамента казаў пра час збудавання помніка. Статую Кацярыны II скульптар М. А. Чыжоў вырабіў па эскізе М. В. Мікешына.

Файл:Catherine II of Russia monument. Nakhichevan-on-Don 2.jpg
Файл:Catherine II of Russia monument. Nakhichevan-on-Don 1.jpeg
Файл:Catherine-nakhichevan.jpg

Катэгорыя:Помнікі Растова-на-Доне
Катэгорыя:1894 год у Расіі
Катэгорыя:Помнікі манархам
Лютэранская кірха (Новачаркаск)

**Царква евангельскіх хрысціян-баптыстаў** у Новачаркаску (таксама шырока пашырана іншая назва **Лютэранская кірха** у Новачаркаску) — найбуйнейшая пратэстанцкая (баптысцкая) царква ў горадзе Новачаркаску Растоўскай вобласці. Знаходзіцца па адрасе: вул. Міхайлаўская, 159. Была збудавана ў 1898 годзе па праекце архітэктара М. І. Ролера. З'яўляецца архітэктурным помнікам культурнай спадчыны Расіі рэгіянальнага значэння.

## Гісторыя 
У Новачаркаску, таксама як і ва ўсёй еўрапейскай частцы Расіі, пачынаючы з XVIII стагоддзя, жыло мноства немцаў, якіх запрашалі сюды на пасяленне. Усе яны займаліся рознымі рамёствамі: многія былі лекарамі, некаторыя — архітэктарамі, купцамі, афіцэрамі ў войску. Большасць з іх прытрымлівалася пратэстанцкага веравызнання, і гэта стварала для іх некаторыя цяжкасці: у многіх месцах ім проста не было дзе праводзіць набажэнствы. Каб вырашыць гэту праблему ў Новачаркаску, адмыслова для іх мясцовыя ўлады ў канцы XIX стагоддзя вылучылі пляцоўку зямлі ў горадзе пад будаванне лютэранскай кірхі (царквы). У 1898 годзе, па праекце архітэктара Мікалая Іванавіча Ролера, яна была на вылучаным месцы збудавана. Царква была створана ў неагатычным стылі, тыповым для Германіі. Будынак мае адну вежу са звонам. Фасад кірхі нагадвае традыцыйныя матывы сярэдневяковага дойлідства.

Да Кастрычніцкай рэвалюцыі царква была не толькі месцам для набажэнстваў: яна таксама з'яўлялася і важным культурным цэнтрам горада. Храм нярэдка выкарыстоўваўся ў якасці канцэртнай залы, у ім часта выступаў данскі кампазітар А. М. Лістападаў са сваім хорам. Рабілі выступленні таксама і артысты Вялікага тэатра Масквы.

У 1930-х гадах царква была зачынена па дырэктыве савецкіх улад. У час Другой сусветнай вайны, калі Новачаркаск акупавалі войскі вермахта, яна была адчынена зноў. Пасля заканчэння вайны на набажэнствы ізноў была накладзена забарона, і памяшканне храма выкарыстоўвалося ў якасці склада. У 1970-х гадах яно была цалкам захламлена і закінута. У 1990 годзе будынак кірхі быў перададзены суполцы евангельскіх хрысціян-баптыстаў, хоць раней яна належала лютэранскай суполцы. У 1992 годзе будынак быў занесены ў рэестр аб'ектаў культурнага значэння Растоўскай вобласці. У 1994 годзе храм быў адрэстаўраваны на сродкі баптысцкай суполкі, і з тых часоў у ім ізноў праводзяцца набажэнствы.

Катэгорыя:Новачаркаск
Ян Гамачак

**Ян Гамачак** (нар. , Млада Болеслаў, ЧССР) — чэшскі дзяржаўны дзеяч, Старшыня Палаты дэпутатаў Парламента Чэшскай Рэспублікі (з 27 лістапада 2013 года).

## Біяграфія 
Нарадзіўся 4 лістапада 1978 года ў г. Млада Болеслаў. Скончыў пачатковую школу і сярэднюю школу ў сваім родным горадзе Млада Болеслаў. У 1997—2001 гадах вучыўся ў Карлавым універсітэце ў Празе па спецыяльнасці «вусны і пісьмовы пераклад», аднак навучанне не скончыў.

27 лістапада 2013 года абраны Старшынёй Палаты дэпутатаў Парламента Чэшскай Рэспублікі.

Са сваёй жонкай Камілай і яго сынамі Лукасам (2007) і Маціясам (2010) жыве ў Млада Болеславе.

## Спасылкі 
* Ян Гамачак 

Катэгорыя:Палітыкі Чэхіі
Шчэпкінскі лес

**Дзяржаўны прыродны заказнік «Шчэпкінскі лес»** — асабліва ахаваная прыродная тэрыторыя, самае буйное прыроднае насаджэнне ў Растове-на-Доне.

Названы па імі Шчэпкінскай балкі, што знаходзілася на месцы заказніка. Апроч гэтага, па некаторых звестках, заказнік быў названы ад населенага пункта . Працягласць парка: з поўначы на поўдзень — 4 км, з захаду на ўсход — 4-4,5 км.

## Гісторыя 
У пачатку XX стагоддзя на тэрыторыі Растоўскай вобласці у раёне сяла  было вырашана пачаць пасадку драўняных культур. Гэта стала перадгісторыяй стварэння Шчэпкінскага партыйнага заказніка. Вядома, што заказнік быў пасаджаны для гадоўлі на яго тэрыторыі розных відаў жывёл, але ідэя правалілася, гаспадарчая дзейнасць была прыпынена. Засталіся лясныя ўгоддзі, якія ўражаюць сваёй маляўнічасцю. Шырокае лясніцтва налічвае вялікую колькасць відаў расліннасці.

Сёння Шчэпкінскі лес — гэта самае буйное лясное рукатворнае насаджэнне каля гарадской мяжы Растова-на-Доне.

Катэгорыя:Растоў-на-Доне
Крысціна Генадзеўна Канцавенка

{{Лёгкаатлет
 |імя            = Крысціна Канцавенка
 |пол            = жаночы
 |поўнае імя     = Крысціна Генадзеўна Канцавенка
 |грамадзянства  = 
 |клуб           =МСіТ
 |спартыўная ўстанова =ГАЦАР па лёгкай атлетыцы
 |дата нараджэння  = 18.08.2001
 |медалі         = 
 

 
{ style="background: transparent"

}
}}

**Крысціна Генадзеўна Канцавенка** (нар. ) — беларуская лёгкаатлетка. Спецыялізуецца ў скачках з шастом. Майстар спорту Беларусі.

## Дасягненні 
Пераможца Першынства Беларусі ў памяшканні 2016 года ў скачках з шастом з вынікам 3.60.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Скакуны з шастом Беларусі
Катэгорыя:Майстры спорту Беларусі
Катэгорыя:Пераможцы Першынства Беларусі па лёгкай атлетыцы ў памяшканні
Цэфеіды

**Цэфеіды** — фізічныя пераменныя зоркі, перыядычная змена бляску якіх абумоўлена пульсацыяй верхніх слаёў. 

Гэта вельмі яркія пераменныя зоркі-гіганты і звышгіганты класаў *F* і *G*. Бляск іх плаўна змяняецца ад 0,5 да 2 зорных велічынь. Перыяд змены бляску складае ад 1,5 да 70 сутак. Назва паходзіць ад зоркі δ Цефея — адной з найбольш тыповых для гэтага класа пераменных зорак.

Адначасова з бачнай зорнай велічынёй у цэфеід мяняецца іх спектр і тэмпература (у сярэднім на 1500 градусаў). Перыяд пульсацый зоркі адваротна прапарцыянальны сярэдняй шчыльнасці яе рэчыва. Цэфеіды з большай масай маюць большую свяцільнасць, большы радыус, але меншую шчыльнасць і, адпаведна, большы перыяд пульсацыі, г. зн. цэфеіды маюць важную залежнасць «перыяд—свяцільнасць». Гэта залежнасць апісваецца выразам:
M_v = -1,01 - 2,79 \log(P)
, дзе  *Р* — перыяд змены бляску ў сутках, а *М* — сярэдняя абсалютная зорная велічыня. Такім чынам, па вядомым з назіранняў перыядзе можна вызначыць абсалютную зорную велічыню ці свяцільнасць зоркі. Пры параўнанні яе з бачнай зорнай велічынёй, атрыманай з назіранняў, можна вызначыць адлегласць да цэфеіды. Высокая свяцільнасць і пераменнасць бляску даюць магчымасць выявіць цэфеіды на адлегласці да  20 Мпк. Іх назіраюць у найбліжэйшых галактыках і такім чынам вызначаюць адлегласці да гэтых зорных сістэм.

Цэфеіды вобразна называюць маякамі Сусвету. Цяпер у нашай Галактыцы вядома звыш 800 цэфеід

## Літаратура 
* Астраномія: падруч. для 11-га кл. устаноў агул. сярэд. адукацыі з беларус. мовай навучання / І. В. Галуза, У. А. Голубеў, А. А. Шымбалёў; пер. з рус. мовы Т. К. Слауты. — Мн.: Адукацыя і выхаванне, 2015. — 224 с.: іл. ISBN 978-985-471-765-4.

Катэгорыя:Пераменныя зоркі
Дзяніс Андрэевіч Конанаў

{{Лёгкаатлет
 |імя            = Дзяніс Конанаў
 |пол            = мужчынскі
 |поўнае імя     = Дзяніс Андрэевіч Конанаў
 |грамадзянства  = 
 |клуб           =МСіТ
 |спартыўная ўстанова =ГАЦАР па лёгкай атлетыцы
 |дата нараджэння  = 30.03.1996
 |рост           = 167
 |вага           = 57
 |медалі         = 
 

 
{ style="background: transparent"

}
}}

**Дзяніс Андрэевіч Конанаў** (нар. ) — беларускі лёгкаатлет. Спецыялізуецца ў мнагабор'і. Майстар спорту Беларусі.

## Дасягненні 
Чэмпіён Беларусі 2016 года ў бегу на 100 метраў з вынікам 10.63.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Бегуны на кароткія дыстанцыі Беларусі
Катэгорыя:Майстры спорту Беларусі
Катэгорыя:Чэмпіёны Беларусі па лёгкай атлетыцы
Здарэнне з Як-40 над Растовам-на-Доне

**Здарэнне з Як-40 над Роставым-на-Дону** — авіяцыйнае здарэнне з чалавечымі ахвярамі, якое адбылося 13 кастрычніка 1977 года ў небе ў раёне Растова-на-Доне з самалётам Як-40К авіякампаніі Аэрафлот. У лёце ў самалёта адчынілася дзверы грузавога адсека, у выніку чаго загінулі два пасажыры.

## Самалёт 
Як-40К (**К** — канверсоўны варыянт, для грузапасажырскіх перавозак) з бартавым нумарам 87948 (завадскі — 9621245, серыйны — 45-12) быў выпушчаны Саратаўскім авіяцыйным заводам 8 чэрвеня 1976 года і перададзены Міністэрству грамадзянскай авіяцыі, якое да 10 чэрвеня скіравала яго ў Растоўскі авіяатрад Паўночна-Каўказскага кіравання грамадзянскай авіяцыі. Усяго на момант катастрофы авіялайнер меў 2486 гадзін налёту і 1704 пасадкі.

## Здарэнне 
Самалёт выконваў рэйс 75 па маршруце Растоў-на-Доне — Мікалаеў, а пілатаваў яго экіпаж, што складаўся з камандзіра (КПС) , другога пілота  і бортмеханіка . У салоне працавала сцюардэса . Усяго на борце знаходзіліся 18 пасажыраў.

## Прычыны 
Як паказала расследаванне, удзень раней (12 кастрычніка) борт 87948 выконваў грузавы рэйс, пры гэтым пасажырскія сядушкі былі зняты. Калі грузавы рэйс быў выкананы, тэхнікі Растоўскага аэрапорта перарабілі самалёт назад у пасажырскі варыянт, для чаго зноў усталявалі ў салоне крэслы. Аднак падчас гэтых прац быў няякасна зачынены грузавы люк, а потым тэхнічны персанал не пракантраляваў стан ручак зачынення. Экіпаж у сваю чаргу не праверыў сігналізацыю грузавога люка. У выніку ў лёце на вышыні 250—300 метраў рознасць ціскаў усярэдзіне і знадворку самалёта дасягнула 25—30 мм рт.сл., пасля чаго выштурхнула вонкі грузавы люк.

Катэгорыя:Авіяцыйныя здарэнні ў Расіі
Катэгорыя:Растоў-на-Доне
Катэгорыя:Падзеі 13 кастрычніка
Катэгорыя:Кастрычнік 1977 года
Катэгорыя:Катастрофы 1977 года
Анастасія Віктараўна Каламоец

{{Лёгкаатлет
 |імя            = Анастасія Каламоец
 |пол            = жаночы
 |поўнае імя     = Анастасія Віктараўна Каламоец
 |грамадзянства  = 
 |клуб           =МСіТ
 |спартыўная ўстанова = СВСУ «ВАКЦАР»
 |дата нараджэння  = 15.07.1994
 |медалі         = 
 

 
{ style="background: transparent"

}
}}

**Анастасія Віктараўна Каламоец** (нар. ) — беларуская лёгкаатлетка. Спецыялізуецца ў кіданні молата. Майстар спорту Беларусі міжнароднага класа.

## Дасягненні 
Бронзавая прызёрка Кубка Беларусі 2016 года ў кіданні молата з вынікам 66,83 м.

На Чэмпіянаце Беларусі 2016 года заняла 4 месца ў кіданні молата з вынікам 66,94 м.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Кідальнікі молата Беларусі
Катэгорыя:Майстры спорту Беларусі міжнароднага класа
Катэгорыя:Бронзавыя прызёры Кубка Беларусі па лёгкай атлетыцы
Валерыя Паўлаўна Комель

{{Лёгкаатлет
 |імя            = Валерыя Комель
 |пол            = жаночы
 |поўнае імя     = Валерыя Паўлаўна Комель
 |грамадзянства  = 
 |клуб           =МСіТ
 |спартыўная ўстанова = БАКЦАР г.Брэст
 |дата нараджэння  = 19.06.1997
 |медалі         = 
 

 
{ style="background: transparent"

}
}}

**Валерыя Паўлаўна Комель** (нар. ) — беларуская лёгкаатлетка. Спецыялізуецца ў спартыўнай хадзьбе. Майстар спорту Беларусі.

## Дасягненні 
Пераможац Кубка Беларусі па спартыўнай хадзьбе 2016 года ў хадзьбе на 10 км з вынікам 48.10.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Спартыўныя хадакі Беларусі
Катэгорыя:Майстры спорту Беларусі
Катэгорыя:Пераможцы Кубка Беларусі па спартыўнай хадзьбе
Уладзімір Іванавіч Калеснік

{{Лёгкаатлет
 |імя            = Уладзімір Калеснік
 |пол            = мужчынскі
 |поўнае імя     = Уладзімір Іванавіч Калеснік
 |грамадзянства  = 
 |клуб           = Дынама
 |спартыўная ўстанова = БАКЦАР г.Брэст
 |дата нараджэння  = 07.02.1992
 |медалі         = 
 
{ style="background: transparent"

}
}}

**Уладзімір Іванавіч Калеснік** (нар. ) — беларускі лёгкаатлет. Спецыялізуецца ў хадзьбе. Майстар спорту Беларусі.

## Дасягненні 
На Чэмпіянаце Беларусі 2016 года заняў 5 месца ў хадзьбе на 20 кіламетраў з вынікам 1:32.33.

На Кубку Беларусі 2016 года заняў 6 месца ў хадзьбе на 20 кіламетраў з вынікам 1:24.59.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Спартыўныя хадакі Беларусі
Катэгорыя:Майстры спорту Беларусі
Аляксандр Аляксеевіч Казлоўскі

{{Лёгкаатлет
 |імя            = Аляксандр Казлоўскі
 |пол            = мужчынскі
 |поўнае імя     = Аляксандр Аляксеевіч Казлоўскі
 |грамадзянства  = 
 |клуб           = СК УС РБ
 |спартыўная ўстанова = Гродзенскі АКЦАР
 |дата нараджэння  = 06.02.1995
 |трэнер         = Орлов В.А., Орлов В.А.
 |рост           = 178
 |вага           = 59
 |медалі         = 
 
{ style="background: transparent"

}
}}

**Аляксандр Аляксеевіч Казлоўскі** (нар. ) — беларускі лёгкаатлет. Спецыялізуецца ў кіданні кап'я. Майстар спорту Беларусі міжнароднага класа.

## Дасягненні 
На Кубку Беларусі 2016 года заняў 4 месца ў кіданні кап'я з вынікам 69,10 м.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Кідальнікі кап’я Беларусі
Катэгорыя:Майстры спорту Беларусі міжнароднага класа
Вікторыя Алегаўна Колб

{{Лёгкаатлет
 |імя            = Вікторыя Колб
 |пол            = жаночы
 |поўнае імя     = Вікторыя Алегаўна Колб
 |грамадзянства  = 
 |клуб           = РЦФВС
 |спартыўная ўстанова = БАКЦАР г.Брэст
 |дата нараджэння  = 26.10.1993
 |медалі         = 
 
{ style="background: transparent"

}
}}

**Вікторыя Алегаўна Колб** (нар. ) — беларуская лёгкаатлетка. Спецыялізуецца ў штурханні ядра. Майстар спорту Беларусі міжнароднага класа.

## Дасягненні 
На Кубку Еўропы па кіданнях 2016 года заняла 4 месца ў штурханні ядра з вынікам 16.82.

На Чэмпіянаце Беларусі 2016 года заняла 4 месца ў штурханні ядра з вынікам 17.33.

## Выступы на турнірах 
## Спасылкі 
* 
* Профіль IAAF 
* Профіль на tilastopaja.org  

Катэгорыя:Штурхальнікі ядра Беларусі
Катэгорыя:Майстры спорту Беларусі міжнароднага класа
Катэгорыя:Выпускнікі факультэта фізічнай культуры МДПУ імя І. П. Шамякіна
Уладзімір Уладзіміравіч Казлоў

{{Лёгкаатлет
 |імя            = Уладзімір Казлоў
 |пол            = мужчынскі
 |поўнае імя     = Уладзімір Уладзіміравіч Казлоў
 |грамадзянства  = 
 |клуб           = Дынама
 |спартыўная ўстанова = РЦАП па лёгкай атлетыцы
 |дата нараджэння  = 20.04.1985
 |рост           = 184
 |вага           = 88
 |дзіда          = 82.86 (6.6.2012)
 |медалі         = 
 

 

 
{ style="background: transparent"

}
}}

**Уладзімір Уладзіміравіч Казлоў** (нар. ) — беларускі лёгкаатлет. Спецыялізуецца ў кіданні кап’я. Майстар спорту Беларусі міжнароднага класа.

## Дасягненні 
Пераможац Кубка Еўропы 2016 года ў кіданні кап’я з вынікам 79,34 м.

Чэмпіён Беларусі 2016 года ў кіданні кап’я з вынікам 77,85 м.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Кідальнікі кап’я Беларусі
Катэгорыя:Майстры спорту Беларусі міжнароднага класа
Катэгорыя:Чэмпіёны Беларусі па лёгкай атлетыцы
Помнік генералу Маркаву

**Памнік генералу С. Л. Маркаву** — помнік Генеральнага штаба генерал-лейтэнанту Рускай Імператарскай арміі, герою руска-японскай і Першай міравой войн, аднаму з арганізатараў і лідараў Белага руху С. Л. Маркаву, усталяваны 13 снежня 2003 года ў г.Сальску (Растоўская вобласць). З'яўляецца першым у Расіі помнікам дзеячу Белага руху.

Архітэктар — Аляксей Бегуноў, скульптары — Уладзімір і Даніла Сураўцавы.
Матэрыял: мастацкае ліццё бронзы, граніт.

## Гісторыя стварэння помніка 
У 2001 годзе была створана ініцыятыўная група па ўсталёўцы помніка (Алякаеў А. (кіраўнік праекта «Белыя ваяры»), Інвестыцыйна-рыэлтарская кампанія «Перасвет-Інвест»).
За два гады працы ініцыятыўнай групай была атрымана Пастанова Адміністрацыі Сальска пра ўсталёўку помніка непадалёк ад месца гібелі генерала 25 чэрвеня 1918 года ў Сальску, які да 1920 года меў іншую назву: Маркаў.
**В. Сураўцаў, аўтар помніка генералу Маркаву**:

Усё пачалося з майго знаёмства з А. Н. Алкаевым — рускім прадпрымальнікам, які звярнуўся да мяне з прапановай зрабіць для яго скульптуру генерала Маркава невялікага памеру. Яму ж прыналежыць ідэя і стварэння самага помніка. Спачатку ідэя здалася мне абсалютна нерэалістычнай — справа была больш двух гадоў назад. І хоць у мяне ў той час ужо быў досыць вялікі досвед па ўсталёўцы помнікаў, ідэя не здалася мне спачатку здзейснай. Спрадвечна я не быў глыбока прысвечаны ў тэму Белага руху, у гісторыю грамадзянскай вайны, але дзякуючы дзейнасці А. Н. Алкаева я досыць добра вывучыў дадзенае пытанне. Вялікую ролю ў гэтым згуляла выйсце ў выдавецтве «Пасеў] у серыі «Белыя Ваяры» кнігі пра генерала Маркава. Сур'ёзную кансультацыю пры працы над помнікам мне зрабілі члены рэдкалегіі альманаха «Белая Гвардыя».

Спачатку яго планавалася ўзвесці ў г. Растове-на-Доне блізу будынка, у якім у 1918 г. засядаў штаб Добраахвотніцкай арміі, адкуль яе арганізатары генералы  і  пачалі знакаміты «Ледзяны паход».

Аднак, пасля пасяджэння гарадской міжведамаснай камісіі па назвах вуліц, плошчаў і іншых па-грамадску значных месцаў, а таксама нарады ў Міністэрстве культуры Растоўскай вобласці вырашана было паставіць помнік у горадзе Сальск.
У Растоўскай вобласці тэлебачаннем было праведзена апытанне грамадзян дзеля высвятлення рэакцыі на ўсталёўку помніка ў вобласці. Большая частка апытаных станоўча паставілася да гэтага праекта.

Фінансаванне прац адбывалася за кошт добраахвотных унёскаў расіян і грашовых сродкаў кампаніі «Перасвет-Інвест».

## Адкрыццё помніка 
Адкрыццё помніка адбылося 13 снежня 2003 г. і было прымеркавана да 85-годдзя гібелі С. Л. Маркава. Ва ўрачыстым адкрыцці помніка бралі ўдзел намеснік губернатара Растоўскай вобласці, атаман Усевялікага войска Данскога У. П. Вадалацкі, старшыня камітэта па сувязях з казацтвам Заканадаўчага сходу Растоўскай вобласці Н. В. Шаўчэнка, іншыя афіцыйныя асобы. З Францыі ў Сальск прыбыў нашчадак рускіх князёў А. А. Трубяцкі.

## Спасылкі 
* Алекаев А. Памятник генерал
* Открытие памятника Сергею Леонидовичу Маркову
* В. Суровцев: «Вернуть России незаслуженно забытые имена»

Катэгорыя:Белы рух
Катэгорыя:Горад Сальск
Цэліна Радзівіл

**Цэліна (Цэлестына) Радзівіл**, народжаная **Сулістоўская** ( — ) — жонка князя Канстанціна Радзівіла.

## Біяграфія 
### Паходжанне 
Дачка Юзафа Сулістроўскага (1780—1815) і Караліны з Пржавускіх (каля 1780 — ?). Мела брата Эдмунда Сулістроўскага.

### Сям'я 
У 1829 годзе стала другой жонкай князя Канстанціна Радзівіла. Вянчанне адбылося ў віленскім касцёле Святых Янаў

У шлюбе нарадзілася толькі адно дзіця — дачка Ядвіга (1830 — 17.3.1863), якая стала жонкай князя Эдвіна Друцкага-Любецкага.

## У мастацтве 
Вядомы партрэт Цэліны Радзівіл, створаны  і яшчэ адзін партрэт невядомага мастака.

Цэліна
Цэліна
Мікалай Міхайлавіч Клімук

{{Лёгкаатлет
 |імя            = Мікалай Клімук
 |пол            = мужчынскі
 |поўнае імя     = Мікалай Міхайлавіч Клімук
 |грамадзянства  = 
 |клуб           =МСіТ
 |спартыўная ўстанова = БДАВАР
 |дата нараджэння  = 24.12.1996
 |медалі         = 
 

 
{ style="background: transparent"

}
}}
**Мікалай Міхайлавіч Клімук** () — беларускі лёгкаатлет. Спецыялізуецца ў кіданні кап'я. Майстар спорту Беларусі.

## Дасягненні 
Бронзавы прызёр Кубка Беларусі ў памяшканні 2016 года ў кіданні кап'я з вынікам 56,82 м.

## Палітычныя погляды 
Падпісаў адкрыты ліст спартыўных дзеячаў краіны, якія выступаюць за дзеючую ўладу Беларусі пасля жорсткіх падаўленняў народных пратэстаў у 2020 годзе.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Кідальнікі кап’я Беларусі
Катэгорыя:Майстры спорту Беларусі
Катэгорыя:Бронзавыя прызёры Кубка Беларусі па лёгкай атлетыцы ў памяшканні
Таццяна Аляксандраўна Корж

{{Лёгкаатлет
 |імя            = Таццяна Корж
 |пол            = жаночы
 |поўнае імя     = Таццяна Аляксандраўна Корж
 |грамадзянства  = 
 |клуб           = Дынама
 |спартыўная ўстанова = СДЮШАР-2 Дынама г.Мінск
 |дата нараджэння  = 17.03.1993
 |медалі         = 
 

 
{ style="background: transparent"

}
}}

**Таццяна Аляксандраўна Корж** (нар. , Старобін, Салігорскі раён, Мінская вобласць) — беларуская лёгкаатлетка. Спецыялізуецца ў кіданні кап'я. Майстар спорту Беларусі.

## Дасягненні 
Срэбраная прызёрка чэмпіянату Беларусі 2016 года ў кіданні кап'я з вынікам 58,94 м.

На Летніх Алімпійскіх гульнях 2016 года заняла 26 месца ў кіданні кап'я з вынікам 56,16 м.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Кідальнікі кап’я Беларусі
Катэгорыя:Майстры спорту Беларусі
Катэгорыя:Срэбраныя прызёры чэмпіянату Беларусі па лёгкай атлетыцы
Павел Аляксандравіч Кіпра

{{Лёгкаатлет
 |імя            = Павел Кіпра
 |пол            = мужчынскі
 |поўнае імя     = Павел Аляксандравіч Кіпра
 |грамадзянства  = 
 |клуб           = РЦФВС
 |спартыўная ўстанова = РШВСМ па лёгкай атлетыцы
 |дата нараджэння  = 03.07.1994
 |медалі         = 
 

 
{ style="background: transparent"

}
}}

**Павел Аляксандравіч Кіпра** (нар. ) — беларускі лёгкаатлет. Спецыялізуецца ў скачках ў вышыню. Майстар спорту Беларусі.

## Дасягненні 
Срэбраны прызёр Рэспубліканскай універсіяды 2016 года ў скачках у вышыню з вынікам 2,20 м.

На Кубку Беларусі 2016 года заняў 4 месца ў скачках у вышыню з вынікам 2,15 м.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Скакуны ў вышыню Беларусі
Катэгорыя:Майстры спорту Беларусі
Катэгорыя:Срэбраныя прызёры Рэспубліканскай універсіяды
Вікторыя Віктараўна Ігнацюк

{{Лёгкаатлет
 |імя            = Вікторыя Ігнацюк
 |пол            = жаночы
 |поўнае імя     = Вікторыя Віктараўна Ігнацюк
 |грамадзянства  = 
 |клуб           =СК ФПБ
 |спартыўная ўстанова = БАКЦАР г.Брэст
 |дата нараджэння  = 03.07.1996
 |медалі         = 
 
{ style="background: transparent"

}
}}

**Вікторыя Віктараўна Ігнацюк** (нар. ) — беларуская лёгкаатлетка. Спецыялізуецца ў бар'ерным бегу на 100 метраў. Майстар спорту Беларусі.

## Дасягненні 
На Чэмпіянаце Беларусі 2016 года заняла 6 месца ў бегу на 100 метраў з бар'ерамі з вынікам 14.07 сек.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Бегуны з бар’ерамі Беларусі
Катэгорыя:Майстры спорту Беларусі
Мірыды

**Мірыды** — доўгаперыядычныя пераменныя зоркі з перыядам ад некалькіх тыдняў да году і болей. 

Першая пульсуючая зорка была адкрыта нямецкім астраномам Давідам Фабрыцыусам у 1596 г. у сузор’і Кіта і названа Мірай. Перыяд змены бляску гэтай зоркі складае 331,6 сутак. Зоркі тыпу Міры Кіта) называюцца мірыдамі.

Практычна ўсе зоркі гэтага тыпу — чырвоныя гіганты велізарных памераў і вялікай свяцільнасці. Амплітуды змянення бляску такіх зорак могуць дасягаць дзесяці зорных велічынь. Пры эвалюцыйным ператварэнні зоркі ў зорку-гіганта адбываецца павелічэнне яе аб’ёму і памяншэнне сярэдняй шчыльнасці рэчыва. У гэты час унутраная будова зоркі змяняецца карэнным чынам, што можа суправаджацца парушэннем раўнавагі паміж сіламі гравітацыйнага прыцяжэння і прамянёвага ціску. Гэта прыводзіць да перыядычных ваганняў аб’ёму зоркі: яе абалонка то расшыраецца, то сціскаецца. Такія перыядычныя ваганні пераменных зорак называюцца пульсацыйнымі. Пульсацыя зоркі адбываецца дзякуючы клапаннаму механізму, калі непразрыстасць вонкавых слаёў зоркі затрымлівае частку выпраменьвання ўнутраных слаёў. Пры награванні вонкавы слой становіцца празрыстым, паток выпраменьвання, якое выходзіць, павялічваецца. Але гэта вядзе да ахалоджвання і сціскання, з-за чаго слой зноў становіцца непразрыстым, і ўвесь працэс паўтараецца зноў.

## Літаратура 
* Астраномія: падруч. для 11-га кл. устаноў агул. сярэд. адукацыі з беларус. мовай навучання / І. В. Галуза, У. А. Голубеў, А. А. Шымбалёў; пер. з рус. мовы Т. К. Слауты. — Мн.: Адукацыя і выхаванне, 2015. — 224 с.: іл. ISBN 978-985-471-765-4.

Катэгорыя:Пераменныя зоркі
Анастасія Валер’еўна Каштанава

{{Лёгкаатлет
 |імя            = Анастасія Валер'еўна Каштанава
 |пол            = жаночы
 |поўнае імя     = Анастасія Валер'еўна Каштанава
 |грамадзянства  = 
 |клуб           = Дынама
 |спартыўная ўстанова = РШВСМ па лёгкай атлетыцы
 |дата нараджэння  = 14.01.1989
 |медалі         = 
 

 

 
{ style="background: transparent"

}
}}

'''Анастасія Валер'еўна Каштанава''' (нар. ) — беларуская лёгкаатлетка. Спецыялізуецца ў кіданні дыска. Майстар спорту Беларусі міжнароднага класа.

## Дасягненні 
Пераможца Кубка Беларусі 2016 года ў кіданні дыска з вынікам 53,16 м.

Срэбраная прызёрка чэмпіянату Беларусі 2016 года ў кіданні дыска з вынікам 52,87 м.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Кідальнікі дыска Беларусі
Катэгорыя:Майстры спорту Беларусі міжнароднага класа
Катэгорыя:Пераможцы Кубка Беларусі па лёгкай атлетыцы
Катэгорыя:Срэбраныя прызёры чэмпіянату Беларусі па лёгкай атлетыцы
Ілона Міхайлаўна Іванова

{{Лёгкаатлет
 |імя            = Ілона Іванова
 |пол            = жаночы
 |поўнае імя     = Ілона Міхайлаўна Іванова
 |грамадзянства  = 
 |клуб           = Дынама, РЦФВС
 |спартыўная ўстанова = АЦАР г.Магілёў
 |дата нараджэння  = 21.02.1994
 |медалі         = 
 

 
{ style="background: transparent"

}
}}

**Ілона Міхайлаўна Іванова** (нар. ) — беларуская лёгкаатлетка. Спецыялізуецца ў бегу на сярэднія дыстанцыі. Майстар спорту Беларусі.

## Дасягненні 
Бронзавая прызёрка чэмпіянату Беларусі 2016 года ў бегу на 800 метраў з вынікам 2.04,70.

## Палітычныя погляды 
Падпісала адкрыты ліст спартыўных дзеячаў краіны, якія выступаюць за дзеючую ўладу Беларусі пасля жорсткіх падаўленняў народных пратэстаў у 2020 годзе.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Бегуны на сярэднія дыстанцыі Беларусі
Катэгорыя:Майстры спорту Беларусі
Катэгорыя:Бронзавыя прызёры чэмпіянату Беларусі па лёгкай атлетыцы