Спіс франтоў узброеных сіл РСЧА (1941—1945)

на Парадзе ў гонар 70-годдзя перамогі над Германіяй, Масква, Чырвоная плошча, 9мая 2015года.]]
У гэтым артыкуле прыведзены **спіс франтоў узброеных сіл РСЧА**, якія былі сфарміраваны ў Рабоча-сялянскай Чырвонай Арміі (РСЧА) Узброеных Сіл СССР падчас Другой сусветнай вайны (1941—1945).

Паводле слоўніка вайсковых тэрмінаў, фронт — аператыўна-стратэгічнае аб'яднанне ўзброеных сіл, якое ствараецца звычайна з пачаткам вайны. Фронт прызначаецца для рашэння аператыўна-стратэгічных задач на адным стратэгічным або некалькіх аперацыйных кірунках кантынентальнага тэатра ваенных дзеянняў.

У гады Другой сусветнай вайны ў сістэме кіравання савецкімі узброенымі сіламі найважнейшым звяном быў фронт. Як правіла, у яго ўваходзілі некалькі армій, а таксама, у залежнасці ад перыяду вайны, розныя механізаваныя, танкавыя, авіяцыйныя, артылерыйскія і іншыя злучэнні. Звычайна, стратэгічныя аперацыі праводзіліся сіламі некалькіх (дзвюх-трох і нават чатырох) франтоў, і падчас вайны да 90 % наступальных і абарончых стратэгічных аперацый праведзена з удзелам менавіта такіх груповак войскаў. Франтавыя аперацыі праводзіліся сіламі аднаго фронту, часам з прыцягненнем часткі сіл іншага фронту.

Фронт з'яўляўся вышэйшай па ўзроўню аператыўна-стратэгічным згуртаваннем, выключаючы 5упраўленняў напрамкаў, створаных у 1941 годзе і якія не апраўдалі сябе.

У пачатку вайны на савецка-германскім фронце было разгорнута 5 франтоў, у снежні 1941 года іх налічвалася8, да канца 1942 года—12, а ў 1943 годзе іх колькасць дасягнула13. Гэтыя змены звязаныя з пашырэннем тэрыторыі вайны і неабходнасцю разузбуйнення груповак войскаў у інтарэсах паляпшэння кіравання імі.

У залежнасці ад існуючай стратэгічнай абстаноўкі асобныя франтавыя аб'яднання расфарміроўываліся, іншыя ствараліся зноў, некаторыя пераназываліся. Напрыклад, 12 ліпеня 1942 года было расфарміравана ўпраўленне Паўднёва-Заходняга фронту, а яго войскі ўвайшлі ў склад створанага Сталінградскага фронту. 7 жніўня 1942 года Сталінградскі фронт быў падзелены на два: уласна Сталінградскі і Паўднёва-Усходні, але ўжо 10 жніўня 1942 года Сталінградскі фронт, застаючыся пад сваім найменнем, быў падпарадкаваны Паўднёва-Усходняму фронту. 28 верасня 1942 года Сталінградскі фронт быў перайменаваны ў Данскі, а Паўночна-Усходні стаў Сталінградскім. Усяго за час вайны, не лічачы упраўленняў франтоў СПА, было створана 24 франтавых упраўлення.

У другой палове 1943 года колькасць франтоў стала памяншацца і да канца Вялікай Айчыннай вайны склала 8&nbsp;фронтов (Ленінградскі, 1-ы, 2-і і 3-і Беларускія, 1-ы, 2-і, 3-і і 4-ы Украінскія). Гэта было абумоўлена і скарачэннем працягласці лініі фронту, і набыццём военачальнікамі вопыту кіраўніцтва больш буйнымі па сваім складзе франтавымі аб'яднаннямі.

Фронт, з пункту гледжання падначаленых войскаў, ніколі не меў пастаяннага складу на працягу больш ці менш працяглага часу, чаго нельга сказаць аб франтавым упраўленні, што ўтрымліваліся па зацверджанаму штату. Упраўленні франтоў у пачатку вайны ў асноўным разгортваліся з упраўленняў ваенных акругаў, а ў далейшым маглі фарміравацца на базе расфармаваных упраўленняў, на аснове палявых упраўленняў армій або нанова. Войскі, падначаленыя фронту, у залежнасці ад абстаноўкі на тэатры ваенных дзеянняў маглі быць адабраны і перададзеныя на іншы фронт або адпраўленыя ў рэзерв ВГК.

У табліцы пералічаныя ўсе ўпраўленні франтоў, якія існавалі ў час вайны, выключаючы ўпраўленні франтоў СПА.

## Табліца 
### Абазначэнні ў табліцы 
* Знакам  пазначаны ўпраўленні франтоў, якія меліся ў складзе узброеных сіл на момант заканчэння Вялікай Айчыннай вайны (вайны з Японіяй). Для іх таксама ўказваецца пасляваенны пераемнік (калі маецца).
* Знакам  пазначаны пераназваныя ўпраўленні франтоў, якія атрымалі ў ходзе арганізацыйна-штатных мерапрыемстваў іншую назву і ў асноўным захавалі асабісты склад.
* Знакам  пазначаны ўпраўленні франтоў, чый асабісты склад у большасці сваёй быў накіроўваны на фарміраванне ўпраўлення іншым фронтам (акругай ці іншым злучэннем).
* Знакам  пазначаны ўпраўленні франтоў, якія былі расфармаваныя ў ходзе арганізацыйных мерапрыемстваў. Нярэдка на аснове расфармаванага ўпраўлення фронту фармавалася новае ўпраўленне.

## Франтавыя ўпраўленні 
### Арлоўскі фронт 
### Беларускі фронт 
### 1-ы Беларускі фронт 
### 2-гі Беларускі фронт 
### 3-ці Беларускі фронт 
### Бранскі фронт 
### Варонежскі фронт 
### Волхаўскі фронт 
### Далёкаўсходні фронт 
### 1-ы Далёкаўсходні фронт 
### 2-гі Далёкаўсходні фронт 
### Данскі фронт 
### Забайкальскі фронт 
### Закаўказскі фронт 
### Заходні фронт 
### Калінінскі фронт 
### Карэльскі фронт 
### Каўказскі фронт 
### Крымскі фронт 
### Курскі фронт 
### Ленінградскі фронт 
### Фронт Мажайскай лініі абароны 
### Маскоўская зона абароны 
### Маскоўскі рэзервовы фронт 
### Паўднёвы фронт 
### Паўднёва-Заходні фронт 
### Паўднёва-Усходні фронт 
### Паўночны фронт 
### Паўночна-Заходні фронт 
### Паўночна-Каўказскі фронт 
### Прыбалтыйскі фронт 
### 1-ы Прыбалтыйскі фронт 
### 2-гі Прыбалтыйскі фронт 
### 3-ці Прыбалтыйскі фронт 
### Рэзервовы фронт 
### Фронт рэзервовых армій 
### Сталінградскі фронт 
### Стэпавы фронт 
### 1-ы Украінскі фронт 
### 2-гі Украінскі фронт 
### 3-і Украінскі фронт 
### 4-ы Украінскі фронт 
### Цэнтральны фронт 
## Храналогія 

ImageSize = width:1000 height:auto barincrement:20
PlotArea = left:140 bottom:80 top:10 right:0
Alignbars = justify
DateFormat  = dd/mm/yyyy
Period = from:22/06/1941 till:10/10/1945
TimeAxis = orientation:horizontal format:yyyy

Colors =
  id:NW value:blue       legend:Паўночны_захад
  id:CN value:green      legend:Цэнтр
  id:SW   value:orange   legend:Паўднёвы_Захад
  id:S  value:red        legend:Поўдзень
  id:E   value:gray(0.5) legend:Дальні_Усход 
  id:bars   value:gray(0.93)
  
Legend = orientation:horizontal position:bottom
BackgroundColors = bars:bars

ScaleMinor = unit:year increment:1 start:01/07/1942
ScaleMajor = unit:year increment:1 start:01/01/1942

BarData =
  bar:Bel(1) text:Беларускі(1ф)
  bar:Bel(2) text:Беларускі(2ф)
  bar:1Bel(1) text:1-ы Беларускі(1ф)
  bar:1Bel(2) text:1-ы Беларускі(2ф)
  bar:2Bel(1) text:2-і Беларускі(1ф)
  bar:2Bel(2) text:2-і Беларускі(2ф)
  bar:3Bel    text:3-і Беларускі
  bar:Br(1)   text:Бранскі(1ф)
  bar:Br(2)   text:Бранскі(2ф)
  bar:Br(3)   text:Бранскі(3ф)
  bar:Vhv(1)  text:Волхаўскі(1ф)
  bar:Vhv(2)  text:Волхаўскі(2ф)
  bar:Vrn     text:Варонежскі
  bar:Dn      text:Данскі
  bar:Zkw(1)  text:Закаўказскі(1ф)
  bar:Zkw(2)  text:Закаўказскі(2ф)
  bar:Z       text:Заходні
  bar:Kw      text:Каўказскі
  bar:Kl      text:Калінінскі
  bar:Kr      text:Карэльскі
  bar:Krm     text:Крымскі
  bar:Kur     text:Курскі
  bar:L       text:Ленінградскі
  bar:Mzo     text:Маскоўская зона абароны
  bar:Mrf     text:Маскоўскі рэзервовы
  bar:O       text:Арлоўскі
  bar:Prb     text:Прыбалтыйскі
  bar:1Prb    text:1-ы Прыбалтыйскі
  bar:2Prb    text:2-і Прыбалтыйскі
  bar:3Prb    text:3-і Прыбалтыйскі
  bar:1R      text:Рэзервовы(1ф)
  bar:2R      text:Рэзервовы(2ф)
  bar:S       text:Паўночны
  bar:Szf     text:Паўночна-заходні
  bar:1Skf    text:Паўночна-Каўказскі(1ф)
  bar:2Skf    text:Паўночна-Каўказскі(2ф)
  bar:1St     text:Сталінградскі(1ф)
  bar:2St     text:Сталінградскі(2ф)
  bar:St      text:Стэпавы
  bar:1Ukr    text:1-ы Украінскі
  bar:2Ukr    text:2-і Украінскі
  bar:3Ukr    text:3-і Украінскі
  bar:4Ukr1   text:4-ы Украінскі(1ф)
  bar:4Ukr2   text:4-ы Украінскі(2ф)
  bar:Mzob    text:Мажайскай лініі абароны
  bar:Ra      text:Рэзервовых армій
  bar:Zn1     text:Цэнтральны(1ф)
  bar:Zn2     text:Цэнтральны(2ф)
  bar:Yw      text:Паўднёва-ўсходні
  bar:Yz1     text:Паўднёва-заходні фронт(1ф)
  bar:Yz2     text:Паўднёва-заходні фронт(2ф)
  bar:Y1      text:Паўднёвы(1ф)
  bar:Y2      text:Паўднёвы(2ф)
  bar:D1      text:1-ы Далёкаўсходні 
  bar:D2      text:2-і Далёкаўсходні 
  bar:Zb      text:Забайкальскі
PlotData=
  width:10 textcolor:black align:left anchor:from shift:(20,-4)
  bar:Bel(1) from:20/10/1943 till:24/02/1944 color:CN
  bar:Bel(2) from:05/04/1944 till:16/04/1944 color:CN
  bar:1Bel(1) from:24/02/1944 till:05/04/1944 color:CN
  bar:1Bel(2) from:16/04/1944 till:10/06/1945 color:CN
  bar:2Bel(1) from:24/02/1944 till:05/04/1944 color:CN
  bar:2Bel(2) from:24/04/1944 till:10/06/1945 color:CN
  bar:3Bel    from:24/04/1944 till:15/08/1945 color:CN
  bar:Br(1)   from:16/08/1941 till:10/11/1941 color:CN
  bar:Br(2)   from:24/12/1941 till:12/03/1943 color:CN
  bar:Br(3)   from:28/03/1943 till:10/10/1943 color:CN
  bar:Vhv(1)  from:17/12/1941 till:23/04/1942 color:NW
  bar:Vhv(2)  from:09/06/1942 till:15/02/1944 color:NW
  bar:Vrn     from:09/07/1942 till:20/10/1943 color:SW
  bar:Dn      from:30/09/1942 till:15/02/1943 color:SW
  bar:Zkw(1)  from:23/08/1941 till:30/12/1941 color:S
  bar:Zkw(2)  from:15/05/1942 till:25/08/1945 color:S
  bar:Z       from:22/06/1941 till:24/04/1944 color:CN
  bar:Kw      from:30/12/1941 till:28/01/1942 color:S
  bar:Kl      from:19/10/1941 till:20/10/1943 color:CN
  bar:Kr      from:01/09/1941 till:15/11/1944 color:NW
  bar:Krm     from:28/01/1942 till:19/05/1942 color:S
  bar:Kur     from:23/03/1943 till:27/03/1943 color:SW
  bar:L       from:27/08/1941 till:24/07/1945 color:NW
  bar:Mzo     from:02/12/1941 till:15/10/1943 color:CN
  bar:Mrf     from:09/10/1941 till:12/10/1941 color:CN
  bar:O       from:27/03/1943 till:28/03/1943 color:SW
  bar:Prb     from:10/10/1943 till:20/10/1943 color:NW
  bar:1Prb    from:20/10/1943 till:24/02/1945 color:NW
  bar:2Prb    from:20/10/1943 till:01/04/1945 color:NW
  bar:3Prb    from:21/04/1944 till:16/10/1944 color:NW
  bar:1R      from:30/07/1941 till:10/10/1941 color:CN
  bar:2R      from:12/03/1943 till:23/03/1943 color:CN
  bar:S       from:24/06/1941 till:26/08/1941 color:NW
  bar:Szf     from:22/06/1941 till:20/11/1943 color:NW
  bar:1Skf    from:20/05/1942 till:04/09/1942 color:S
  bar:2Skf    from:24/01/1943 till:20/11/1943 color:S
  bar:1St     from:12/07/1942 till:30/09/1942 color:SW
  bar:2St     from:30/09/1942 till:31/12/1942 color:SW
  bar:St      from:09/07/1943 till:20/10/1943 color:SW
  bar:1Ukr    from:20/10/1943 till:29/05/1945 color:SW
  bar:2Ukr    from:20/10/1943 till:10/06/1945 color:SW
  bar:3Ukr    from:20/10/1943 till:15/06/1945 color:SW
  bar:4Ukr1   from:20/10/1943 till:31/05/1944 color:SW
  bar:4Ukr2   from:05/08/1944 till:09/07/1945 color:SW
  bar:Mzob    from:18/07/1941 till:30/07/1941 color:CN
  bar:Ra      from:14/07/1941 till:25/07/1941 color:CN
  bar:Zn1     from:24/07/1941 till:25/08/1941 color:CN
  bar:Zn2     from:15/02/1943 till:20/10/1943 color:CN
  bar:Yw      from:07/08/1942 till:28/09/1942 color:SW
  bar:Yz1     from:22/06/1941 till:12/07/1942 color:SW
  bar:Yz2     from:25/10/1942 till:20/10/1943 color:SW
  bar:Y1      from:25/06/1941 till:28/07/1942 color:S
  bar:Y2      from:01/01/1943 till:20/10/1943 color:S
  bar:D1      from:05/08/1945 till:01/10/1945 color:E
  bar:D2      from:05/08/1945 till:01/10/1945 color:E
  bar:Zb      from:15/09/1941 till:09/10/1945 color:E

## Літаратура 
* *Кривошеев Г. Ф., Андроников В. М., Буриков П. Д.* Гриф секретности снят: Потери Вооруженных Сил СССР в войнах, боевых действиях и военных конфликтах: Стат. исслед./ / Г. Ф. Кривошеев. — Москва: Воениздат, 1993. — 370 с. — ISBN 5-203-01400-0.
* *Феськов В.И., Калашников К.А., Голиков В.И.* Красная Армия в победах и поражениях 1941-1945 гг. / Э.И. Черняк. — Томск: Томского университета, 2003. — 614 с. — ISBN 5-7511-1624-0.
* Коллектив авторов. Великая Отечественная война 1941-1945 гг.: Действующая армия / В.А. Золотарев. — Москва: Animi Fortitudo, Кучково ноле, 2005. — 664 с. — ISBN 5-86090-114-3.

Катэгорыя:Савецкія франты ў гады Вялікай Айчыннай вайны