Ломніцкі маніфест

**Ломніцкі маніфест** () — заява славацкіх дзеячаў мастацтва, накіраваная на пашырэнне ўплыву нацыянал-сацыялістычнай ідэалогіі на культуру.

## Напярэдадні 
Пасля славацка-нямецкіх перамоваў у Зальцбургу, якія прывялі да ўзмацавання пранямецкага крыла Глінкавай партыі, было пастаноўлена, што славацкія пісьменнікі і прадстаўнікі культуры таксама павінны праяўляць любоў да новага рэжыму.

Таму міністр унутраных справаў, галоўны камандовец Глінкавай гвардыяй і кіраўнік аддзела прапаганды Аляксандр Мах сабраў вялікую сустрэчу прадстаўнікоў культурнага жыцця ў Татранскай-Ломніцы.

## Сход 
Пасля перамоваў у Зальцбургу нацыянал-сацыялістычная ідэалогія таксама пачынае прапагандавацца ў славацкім мастацтве, і менавіта гэта абмяркоўваецца на канферэнцыі культурных работнікаў у Татранскай-Ломніцы. На думку ейных ўдзельнікаў, славацкаму нацыянал-сацыялізму трэба актыўна прапагандавацца ў грамадскім жыцці, у тым ліку ў сферы культуры і адукацыі.

Паводле гісторыка Івана Каменца: «*На дзею было запрошана шмат людзей, туды ішоў, той, хто хацеў. Нехта з перакананасці, нехта з цікаўнасці, нехта, магчыма, нават пад уплывам палітычных пажаданняў урадавых элітаў*». Але на сустрэчу не прыйшлі ні Юзаф Цыгер Гронскі, ні Конштантын Чулен, якія адкрыта сімпатызавалі Цісаваму рэжыму.

На сустрэчы пісьменнікаў 31 жніўня быў складзены Ломніцкі маніфест, у якім яго падпісанты высока ацанілі славацкі нацыянал-сацыялізм, бо «*ён найлепшым чынам адпавядае патрэбам славацкага жыцця*» ().

Пад дакументам падпісаліся каля 20 чалавек, у тым ліку Ян Смрэк, Валянцін Бэньяк і Міла Урбан. Паводле Каменца, яны зрабілі гэта добраахвотна, хаця, несумненна, адчувалі ціск палітычнай улады. У гэтым выпадку Аляксандра Маха. Радыкальны міністр унутраных справаў любіў рухацца ў мастацкіх колах (кажуць, што ён часта дыскутаваў у кавярнях з інтэлектуаламі-камуністамі Уладам Цлеменцісам і Лацам Новамескім) і ўцягнуў у палітыку некалькі чалавек.

## Праява ў мастацтве 
Праграма пабудовы нацыянал-сацыялістычнай культуры характарызуецца галоўным чынам вяртаннем да т.зв. адметнасці, падаўленнем народных, фальклёрных матываў з мэтай узмацнення нацыянальнага характару славацкага мастацтва і ілюзіі здзейсненай тысячагадовай барацьбы славакаў за незалежнасць.

Псеўдарамантычная, ідэалістычная інтэрпрэтацыя нацыянальнага міфа вядзе да ідылічнага вяртання да продкаў і да выбарачнага стварэння пакутніцкай смерці герояў мінуўшчыны (Прыбіна, Святоплук, стараславянскія і кірыла-мефодычная традыцыі). У ім падкрэсліваецца старажытнасць нацыі, народжанай «старажытным духам народа», і нязменнасць ладу жыцця, які доўжыцца стагоддзямі.

Таксама з-за таго, што афіцыйныя ўяўленні пра тое, якім павінна быць мастацтва ў «новых» умовах, былі цьмянымі і супярэчлівымі, сетка «дзіравага таталітарызму» змагла месцамі прапусціць новыя мастацкія ініцыятывы.

## Спасылкі 
* 
* Jeden národ, jedna strana, jeden vodca
* [Тэкст маніфеста (па-славацку)](https://sk.wikisource.org/wiki/Ohlas_slovensk%C3%BDch_kult%C3%BArnych_pracovn%C3%ADkov_z_Tatranskej_Lomnice_z_31._08._1940_s_prihl%C3%A1sen%C3%ADm_sa_k_z%C3%A1sad%C3%A1m_nacizmu_(tzv._Lomnick%C3%BD_manifest))
Катэгорыя:Першая Славацкая Рэспубліка
Катэгорыя:Жнівень 1940 года
Катэгорыя:1940 год у Славакіі
Катэгорыя:З’явіліся ў 1940 годзе
Катэгорыя:Мастацтва Славакіі