Уладзіслаў Бранеўскі

{{Пісьменнік
 | імя                  = Уладзіслаў Бранеўскі
 | арыгінал імя       = Władysław Broniewski
 | выява          = Wladyslaw Broniewski Polish poet.jpg
 | апісанне выявы = 
 | дата нараджэння        = 17.12.1897
 | месца нараджэння       = 
 | дата смерці          = 10.2.1962
 | месца смерці         =  
 | грамадзянства          =  
 | род дзейнасці     = паэт, перакладчык, рэдактар
 | гады актыўнасці      = 
 | кірунак          = 
 | жанр                 = грамадзянская лірыка
 | узнагароды              = {

-

}
 | мова твораў    = 
 | вікісховішча            = 
 | вікікрыніцы             = 
}}
**Уладзіслаў Бране́ўскі** (; ,  — , ) — польскі паэт, перакладчык і рэдактар.

## Біяграфія 
Вучыўся ў гімназіі ў Плоцку. У 1915 уступіў у польскія легіёны Ю. Пілсудскага і ў іх складзе ўдзельнічаў у Першай сусветнай вайне. За ўдзел у арганізаванай масавай адмове легіянераў прыняць прысягу на вернасць германскай дзяржаве ў 1917 годзе быў, як і іншыя ўдзельнікі, інтэрнаваны. Пасля вызвалення з лагера экстэрнам здаў экзамен на атэстат сталасці і паступіў у Варшаўскі ўніверсітэт. Адначасова ўдзельнічаў у канспірацыйнай дзейнасці Польскай ваеннай арганізацыі.

Затым Бранеўскі ўдзельнічаў у савецка-польскай вайне, быў узнагароджаны ордэнам Virtuti Militari і чатыры разы — Крыжам Храбрых. Дэмабілізаваўся ў 1921 годзе ў званні капітана.

У 1925 годзе Бранеўскі разам са Стандэ і Вандурскім апублікаваў паэтычны бюлетэнь «Тры залпы», які стаў маніфестам рэвалюцыйнай паэзіі, што падтрымлівае барацьбу пралетарыяту. Бранеўскі адкрыта выражаў незадаволенасць ўсталяваным у Польшчы рэжымам, пераследваўся ўладамі, у 1931 быў арыштаваны (разам з Аляксандрам Ватам), але неўзабаве быў вызвалены.

Пасля акупацыі Савецкім Саюзам усходніх абласцей Польшчы ў 1939 годзе супрацоўнічаў з камуністычным друкам, аднак у студзені 1940 быў арыштаваны ў Львове органамі НКУС разам з Аляксандрам Ватам і яшчэ некалькімі польскімі паэтамі. Польскі графік  даў такія сведчанні супраць Бранеўскага: «Пасля прыходу ў Львоў Чырвонай арміі ў кастрычніку 1939 года БРАНЕЎСКІ напісаў верш пад назвай „Польскі жаўнер“, у якім ён выказаў сум і смутак з прычыны таго, што не стала Польшчы як самастойнай дзяржавы, няма ўжо салдат з арламі, што польскія салдаты сядзяць і плачуць, гледзячы на іншых, чужых салдат…»

У 1941 годзе Бранеўскі быў перавезены ў Маскву, знаходзіўся ў турме НКУС на Лубянцы. Пасля пачатку германа-савецкай вайны быў перавезены ў турму ў Саратаве, дзе ўвосень 1941 года быў вызвалены, неўзабаве ўступіў у Армію Андэрса. У 1942 у яе складзе прыбыў у Іран, праз Ірак патрапіў у Палесціну, тады яшчэ падмандатную тэрыторыю Вялікабрытаніі. З 1943 быў тэхнічным рэдактарам польскага часопіса «У дарозе», які выходзіў у Іерусаліме. У Польшчу вярнуўся ў 1945, пасля некаторых ваганняў.

Акрамя вершаў на актуальныя палітычныя тэмы, Бранеўскі пісаў вершы, якія сталі рэакцыяй на яго асабістыя трагедыі — смерць у 1947 годзе жонкі, пісьменніцы і актрысы , якая прайшла Асвенцім, і смерць у 1954 годзе дачкі, кінарэжысёра , якая загінула ад атручвання газам (ёсць версія, што гэта было самагубства).

Лаўрэат дзяржаўнай прэміі (1950 і 1955).

Пахаваны на могілках Вайсковыя Павонзкі.

У Польшчы — два музеі У. Бранеўскага: у Плоцку і ў Варшаве. Выдадзены том успамінаў і эсэ пра Бранеўскага (Варшава, 1978), два тамы лістоў да Бранеўскага 1915—1939 (Варшава, 1981), дзённік Бранеўскага 1918—1922 (Варшава, 1987).

## Творчасць 
Паэтычны дэбют — зборнік вершаў «Ветракі» («Wiatraki», 1925). У ім — зварот да традыцый рамантычнай паэзіі, высокая патэтыка, эмацыянальна напружаная вобразнасць. У 1925 выдаў сумесна з В. Вандурскім і Ст. Стандэ праграмны маніфест пралетарскай паэзіі «Trzy salwy» («Тры залпы»).

У творчасці 1920—1930-х гадоў выяўляюцца ідэі рэвалюцыйнай барацьбы, пралетарскага інтэрнацыяналізму, антыфашызму. У зборніках «Дымы над горадам» («Dymy nad miastem», 1927), «Смутак і песня» («Troska i pieśń», 1932), у паэме «Парыжская Камуна» (1929), канфіскаванай цэнзурай, трагічныя настроі, дамінаванне грамадска-палітычнай тэматыкі.

## Літаратура 
* 
* *Агапкина Т. П.* Владислав Броневский // История польской литературы. М. : Наука, 1969. Т. 2. С. 318—342.
* *Астафьева Н.* Трагедия Владислава Броневского // Литературное обозрение. 1993. № 5. С. 50—57.
* *Хорев В. А.* Другой Броневский // Славяноведение. 2012. № 1. С. 70—79.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Асобы
Катэгорыя:Паэты Польшчы
Катэгорыя:Паэты Польшчы XX стагоддзя
Катэгорыя:Польскамоўныя паэты
Катэгорыя:Ганаровыя грамадзяне Плоцка
Катэгорыя:Перакладчыкі Польшчы
Катэгорыя:Перакладчыкі на польскую мову
Катэгорыя:Члены Саюза польскіх пісьменнікаў
Катэгорыя:Рэпрэсаваныя савецкай уладай
Катэгорыя:Ваеннаслужачыя Польскіх легіёнаў (1914–1918)
Катэгорыя:Удзельнікі польска-савецкай вайны
Катэгорыя:Члены Польскай ваеннай арганізацыі