Вольга Уладзіміраўна Зелянко

**Вольга Уладзіміраўна Зелянко** (нар. 30 снежня 1973, Мінск) — беларускі навуковец, педагог. Доктар педагагічных навук. Намеснік дырэктара па навукова-даследчай рабоце Нацыянальнага інстытута адукацыі Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь. Прарэктар па навукова-далеследчай рабоце дзяржаўнай установы адукацыі «Акадэмія адукацыі».

## Біяграфія 
Нарадзілася 30 снежня 1973 года у Мінску.

Закончыла Мінскае педагагічнае вучылішча № 2 (1988—1992), спецыяльнасць — настаўнік пачатковых класаў), Беларускі дзяржаўны педагагічны ўніверсітэт імя Максіма Танка (1992—1997, спецыяльнасць — беларуская мова і літаратура), аспірантуру Нацыянальнага інстытута адукацыі (2006—2009, спецыяльнасць — тэорыя і методыка навучання і выхавання (беларуская мова)).

Працавала ў сярэдняй школе № 46 г. Мінска настаўнікам пачатковых класаў (1992—1997).

З 1997 па 2005 гг. — выкладчык беларускай мовы і літаратуры ў педагагічным каледжы Мінскага дзяржаўнага лінгвістычнага ўніверсітэта.

У 2006 г. — намеснік дырэктара па вучэбнай рабоце сярэдняй агульнаадукацыйнай школы № 144 г. Мінска.

З 2009 па 2012 гг. працуе ў навукова-метадычнай установе «Нацыянальны інстытут адукацыі» Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь: малодшым навуковым супрацоўнікам (2009—2011), старэйшым навуковым супрацоўнікам (2011—2012) лабараторыі гуманітарнай адукацыі.

У 2012 −2013 гг. — дацэнт кафедры педагогікі і псіхалогіі Мінскага гарадскога інстытута развіцця адукацыі.

Пасля навучання ў дактарантуры займае пасаду вядучага навуковага супрацоўніка сектара псіхалогіі развіццёвай адукацыі (2016—2017 гг.), вучонага сакратара навукова-даследчага цэнтра (2017 г.) Нацыянальнага інстытута адукацыі.

З 2017 г. — намеснік дырэктара па навукова-даследчай рабоце навукова-метадычнай установы «Нацыянальны інстытут адукацыі» Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь.

У 2010 годзе абараніла кандыдацкую дысертацыю па тэме «Методыка навучання беларускай мове на аснове лінгвакультуралагічнага падыходу (10-11 класы)» (кіраўнік — доктар педагагічных навук, прафесар Г. М. Валочка).

У 2017 г. абараніла доктарскую дысертацыю па тэме «Лінгваметадычная сістэма навучання беларускай арфаграфіі ва ўзаемасувязі з развіццём культуры маўлення вучняў устаноў агульнай сярэдняй адукацыі (5-11 класы)» (кіраўнік — доктар педагагічных навук, прафесар Г. М. Валочка).

## Навуковая дзейнасць 
Займаецца распрацоўкай нарматыўна-прававога і вучэбна-метадычнага забеспячэння працэсу навучання беларускай мове ва ўстановах агульнай сярэдняй адукацыі.

Член аўтарскага калектыву па распрацоўцы навукова-метадычнага забеспячэння інварыянтнага кампанента зместу навучання беларускай мове: канцэпцыі, адукацыйнага стандарту, вучэбнай праграмы па беларускай мове; вучэбна-метадычных дапаможнікаў для настаўнікаў; кантрольна-вымяральных матэрыялаў, інтэрактыўных модуляў, заданняў рэспубліканскай алімпіяды па беларускай мове і літаратуры і інш.

Суаўтар вучэбных дапаможнікаў па беларускай мове для 5-7, 9-11 класаў устаноў агульнай сярэдняй адукацыі.

## Бібліяграфія 
* Зелянко, В. У. Мова і культура: характар узаемадзеяння / В. У. Зелянко // Адукацыя і выхаванне. — 2009. — № 8. — С. 30-34.
* Зелянко, В. У. Беларуская традыцыйная культура ў люстэрку мовы : праграма факультатыўных заняткаў для Х класа агульнаадукацыйных устаноў з беларус. і рус. мовамі навучання / В. У. Зелянко // Беларус. мова і літаратура. — 2009. — № 6. — С. 30-34.
* Зелянко, В. У. Дыялог культур пры навучанні беларускай мове / В. У. Зелянко // Беларус. мова і літаратура. — 2010. — № 5. — С. 27-35.
* Зелянко, В. У. Як «перажыць» пераходны перыяд : факультатыўныя заняткі «Вывучаем беларускі правапіс», «Практыкум па арфаграфіі беларускай мовы» / В. У. Зелянко // Роднае слова. — 2010. — № 7. — С. 67-70.
* Зеленко, О. В. Лингвокультуроведческий текст как средство реализации лингвокультурологического подхода при обучении белорусскому языку / О. В. Зеленко // Мова і культура / Киевский нац. ун-т им. Т. Шевченко, Изд. Дом Д. Бураго. — Киев, 2010. — Вып. 13. — Т. VI (142). — С. 396—399.
* Беларуская мова : вучэб. дапам. для 10-га класа агульнаадукацыйных устаноў з беларус. і рус. мовамі навучання / Г. М. Валочка, Л. С. Васюковіч, В. У. Зелянко, У. П. Саўко. — Мінск, 2009. — С. 80-168.
* Валочка, Г. М. Вывучаем беларускі правапіс. 5-9 кл. : вучэб.-метад. комплекс / Г. М. Валочка, В. У. Зелянко. — Мінск : Нац. ін-т адукацыі, 2010. — 176 с. 
* Валочка, Г. М. Практыкум па арфаграфіі і пунктуацыі беларускай мовы. 10-11 класы : вучэб.-метад. комплекс / Г. М. Валочка, В. У. Зелянко, І. Л. Бурак. — Мінск : Нац. ін-т адукацыі, 2010. — 286 с .
* Беларуская мова ў 10 класе : вучэб.-метад. дапам. для настаўнікаў устаноў агул. сярэд. адукацыі з беларус. і рус. мовамі навучання / Г. М. Валочка, Л. С. Васюковіч, Н. П. Даўбешка, В. У. Зелянко, У. П. Саўко. — Мінск : Нац. ін-т адукацыі, 2011. — 192 с.
* Зелянко, В. У. Навучанне беларускай мове: лінгвакультуралагічны падыход. 10-11 класы : вучэб.-метад. дапам. для настаўнікаў устаноў агульнай сярэдняй адукацыі з беларус. і рус. мовамі навучання / В. У. Зелянко. — Мінск: Нац. ін-т адукацыі, 2011. — 136  с.
* Зелянко, В. У. Рэалізацыя функцыянальнага прынцыпу пры навучанні марфалогіі беларускай мовы ва ўстановах агульнай сярэдняй адукацыі / В. У. Зелянко, І. У. Булаўкіна // Инновационная деятельность в учреждениях образования столичного региона: опыт, проблемы, перспективы : тезисы докладов городской открытой науч.-практ. конф., Минск, 17-18 апр. 2012 г. / Комитет по образованию Мингорисполкома, Минский городской ин-т развития образования; редкол.: Т. И. Мороз [и др.]. — Минск, 2012. — С. 62-63.
* Зборнік матэрыялаў для выпускнога экзамену па вучэбным прадмеце «Беларуская мова» за перыяд навучання і выхавання на ІІІ ступені агульнай сярэдняй адукацыі : тэксты для пераказаў / склад.: Г. М. Валочка, Л. С. Васюковіч, А. А. Лукашанец, В. У. Зелянко, С. Р. Рачэўскі. — Мінск : НІА ; Аверсэв, 2012. — 476 с.
* Беларуская мова і літаратура. 10-11 кл. : прыкладнае каляндарна-тэматычнае планаванне : дапам. для настаўнікаў устаноў агул. сярэд. адукацыі / В. У. Зелянко, С. С. Міхнёнак, Н. У. Целяпун, І. У. Булаўкіна. — Мінск : НІА : Аверсэв, 2012. — 94 с.
* Беларуская мова : навучальныя і кантрольныя дыктанты : 5-9 класы : дапам. для настаўнікаў устаноў агул. сярэд. адукацыі з беларус. і рус. мовамі навучання / Г. М. Валочка, Л. М. Гамеза, І. У. Булаўкіна, В. У. Зелянко, І. М. Саматыя, С. С. Міхнёнак, С. М. Якуба. — Мінск : Аверсэв, 2012—2021. — 224 с. 
* Беларуская мова : навучальныя і кантрольныя пераказы : 5-9 класы : дапам. для настаўнікаў устаноў агул. сярэд. адукацыі з беларус. і рус. мовамі навучання / Г. М. Валочка, Л. С. Васюковіч, В. У. Зелянко, І. М. Саматыя, С. С. Міхнёнак, С. М. Якуба. — Мінск : Аверсэв, 2012, 2016. — 219 с. 
* Зелянко, В. У. Беларуская мова : тэставыя работы : 8-11 класы : дапам. для настаўнікаў устаноў агул. сярэд. адукацыі з беларус. і рус. мовамі навучання / Г. М. Валочка, В. У. Зелянко. — Мінск : Аверсэв, 2012, 2013. — 158 с. 
* Зелянко, В. У. Беларуская мова : навучальныя і кантрольныя дыктанты і пераказы : 10-11 класы : дапам. для настаўнікаў устаноў агул. сярэд. адукацыі з беларус. і рус. мовамі навучання / Г. М. Валочка, В. У. Зелянко, А. А. Радзевіч, С. М. Якуба. — Мінск : Аверсэв, 2012, 2014. — 221 с. 
* Зелянко, В. У. Састаў зместу кантрольна-дыягнастычнага модуля электроннага вучэбна-метадычнага комплексу па беларускай мове (на прыкладе раздела «Правапіс прыслоўяў», 7 клас) / В. У. Зелянко, І. У. Булаўкіна // Компетентностный подход в образовании: история и современность : тезисы докладов междунар. науч.-практ.конф. (16-17 апр. 2013 г., г. Минск, Беларусь) / гл.ред. Т. И. Мороз {и др). — С.120-121.
* Зелянко, В. У. Асаблівасці беларускага правапісу як лінгвістычная аснова методыкі навучання арфаграфіі беларускай мовы / В. У. Зелянко // Вестник МГИРО. — 2014. — № 3 (18).
* Зелянко, В. У. Навучанне арфаграфіі на тэкставай аснове як перадумова фарміравання культуры маўлення вучняў / В. У. Зелянко // Роднае слова. — 2015. — № 9.
* Зелянко, В. У. Арфаграфічныя правілы як кампанент зместу навучання беларускай арфаграфіі ва ўстановах агульнай сярэдняй адукацыі / В. У. Зелянко // Веснік адукацыі. — 2016. — № 3. — С. 35-39.
* Зелянко, В. У. Беларуская арфаграфія: інтэрактыўны практыкум. Правапіс галосных е, ё, я / В. У. Зелянко // Роднае слова. — 2016. — № 5. — С. 55-57
* Зелянко, В. У. Беларуская арфаграфія: інтэрактыўны практыкум. Правапіс галосных о, э, а / В. У. Зелянко // Роднае слова. — 2016. — № 3. — С. 55-57.
* Зелянко, В. У. Беларуская арфаграфія: інтэрактыўны практыкум. Правапіс спалучэнняў галосных у запазычаных словах В. У. Зелянко // Роднае слова. — 2016. — № 10. — С. 48-50.
* Зелянко, В. У. Навучанне арфаграфіі беларускай мовы ў 5-11 класах: тэорыя і практыка : манаграфія / В. У. Зелянко. — Мінск : ІВЦ Мінфіна, 2016. — 194 с.
* [https://e-padruchnik.adu.by/book-viewer/web/viewer.html?file=https://e-padruchnik.adu.by/books/belaruskaja-mova/Bel_mova_5kl_Valochka_ch1_rus_bel_2019.pdf ]
* [https://e-padruchnik.adu.by/book-viewer/web/viewer.html?file=https://e-padruchnik.adu.by/books/belaruskaja-mova/Bel_mova_5kl_Valochka_ch2_rus_bel_2019.pdf ]
* [https://e-padruchnik.adu.by/book-viewer/web/viewer.html?file=https://e-padruchnik.adu.by/books/belaruskaja-mova/bel-mova-valochka-9kl-bel-rus-2019.pdf ]
* [https://e-padruchnik.adu.by/book-viewer/web/viewer.html?file=https://e-padruchnik.adu.by/books/belaruskaja-mova/Bel_mova_6kl_Valochka_rus_bel_2020.pdf ]
* Валочка, Г. М. Беларуская мова : вучэб. дапам. для 7-га кл. устаноў агул. сярэд. адукацыі з беларус. і рус. мовамі навучання / Г. М. Валочка, В. У. Зелянко, С. А. Язерская. — Мінск : Нацыянальны інстытут адукацыі, 2020. 
* [https://e-padruchnik.adu.by/book-viewer/web/viewer.html?file=https://e-padruchnik.adu.by/books/belaruskaja-mova/Bel_mova_10kl_Valochka_rus_bel_2020.pdf ]
* [https://e-padruchnik.adu.by/book-viewer/web/viewer.html?file=https://e-padruchnik.adu.by/books/belaruskaja-mova/Bel_mova_11kl_Valochka_rus_bel_2021.pdf ]
* Зеленко, О. В. Центр развития педагогической мысли и образовательной практики / В. В. Гинчук, О. В. Зеленко, В. Ф. Русецкий // Адукацыя i выхаванне. — 2019. — № 11. — С. 12-18 .
* Зеленко, О. В. Формирование функциональной грамотности как научная и образовательная проблема / В. Ф. Русецкий, О. В. Зеленко // Веснік адукацыі. — 2020. — № 9. — С. 15-22 ; № 10. — С. 5-13;  № 11. — С. 5-13 .
* Зеленко, О. В. Перспективные фундаментальные научные исследования Национального института образования / В. Ф. Русецкий, О. В. Зеленко // Веснiк адукацыi. — 2021. — № 4. — С. 5-11. 
* Зеленко, О. В. Разработка учебного плана общего среднего образования как научная проблема / В. Ф. Русецкий, О. В. Зеленко // Веснiк адукацыi. — 2022. — № 4. — С. 16-22. 
* Развитие системы оценки качества образования в Республике Беларусь. Общее среднее образование / М. Б. Горбунова [и др.]; под научн. ред. В. Ф. Русецкого : монография. — Минск : Национальный институт образования, 2022. — 392 с.
* Теоретико-методологические основания развития дошкольного, общего среднего и специального образования в Республике Беларусь в 2 ч. / Н. П. Баранова [и др.]; под науч. ред. В. Ф. Русецкого. У 2 ч. — Минск : Национальный институт образования, 2023.

## Зноскі 
Катэгорыя:Дактары педагагічных навук
Катэгорыя:Педагогі Беларусі