Сяргей Мікалаевіч Чаранкевіч

**Сярге́й Мікалаевіч Чаранке́віч** () — савецкі і беларускі біяфізік. Акадэмік Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі (2009; член-карэспандэнт з 2004), доктар біялагічных навук (1989), прафесар (1990).

## Біяграфія 
Нарадзіўся 20 ліпеня 1942 года ў в. Палянічыцы (Баранавіцкі раён, Брэсцкая вобласць).

У 1959 годзе скончыў Сталовіцкую сярэднюю школу, паступіў на фізічны факультэт БДУ, які скончыў у 1964 годзе на кафедры ядзернай фізікі, і паступіў у аспірантуру БДУ. У 1967 годзе скончыў аспірантуру, у 1969 годзе абараніў кандыдацкую дысертацыю па спецыяльнасці «Оптыка». Працаваў на кафедрах ядзернай фізікі і біяфізікі (пасля яе заснавання ў 1973 годзе). Званне дацэнта атрымаў у 1970 годзе.

Стажываўся ў Ілінойскім тэхналагічным інстытуце, Пенсільванскім універсітэце, Каліфарнійскім універсітэце, Нідэрландскім інстытуце раку.

З 1980 па 2017 год узначальваў кафедру біяфізікі БДУ. У 1989 годзе абараніў доктарскую дысертацыю па спецыяльнасці «Біяфізіка». З 2017 года — прафесар кафедры біяфізікі Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта.

## Навуковая дзейнасць 
Навуковыя работы прысвечаныя клетачнай біяфізіцы, клетачнай інжынерыі, Біяінфарматыцы. Апісаў люмінесцэнтныя ўласцівасці азоцістых асноваў і нуклеінавых кіслот (1969).  

Вывучаў паводзіны клетак у зменлівых (у тым ліку экстрэмальных) умовах. Абгрунтаваў ідэю пра ўдзел унутрыклетачных рэдокс-фактараў у падтрыманні гамеастаза клеткі, сфармуляваў спосаб апісання стану клеткі пры дапамозе паняццяў пра эфектыўны рэдокс-патэнцыял і рэдокс-буфернай ёмістасці. Апісаў шэраг з’яў у клетках крыві, імуннай сістэме, пухлінных клетак, выявіў сігнальныя функцыі актыўных формаў кіслароду, у прыватнасці гідрагену пераксіду. Распрацаваў прынцыпы функцыянавання вылічальных сістэм на аснове нейронных сетак, усталяваў новы закон для іх навучання. Развіў шэраг прыкладных дыягнастычных метадаў і спосабаў пераверкі эфектыўнасці лекаў.

Пад кіраўніцтвам Чаранкевіча абаронена 29 кандыдацкіх і 3 доктарскія дысертацыі, ён з’яўляецца аўтарам шэрагу курсаў і адмыскурсаў, чытаемых на фізічным факультэце БДУ («Фізіка біясістэм», «Біяфізіка клеткі», «Фізіка мембранных сістэм», «Біяфізіка складаных сістэм» і інш.).

## Узнагароды 
* Нагрудны знак «Вынаходнік СССР»,
* Выдатнік адукацыі Рэспублікі Беларусь (1999),
* Дзяржаўная прэмія Рэспублікі Беларусь у галіне навукі і тэхнікі (2000, у сааўтарстве) — *за цыкл прац «Біяфізічныя механізмы функцыянальнага водгука клетак»*.
* медаль «За працоўныя заслугі» (2011).

## Публікацыі 
Чаранкевіч з’яўляецца аўтарам 48 патэнтаў і больш за 570 навуковых работ, сярод якіх:
* 
* 
* 
* 
* *С. Н. Черенкевич и др.* Структура и свойства ионных каналов биологических мембран. — Минск: БГУ, 2004.
* *С. Н. Черенкевич, А. И. Хмельницкий, Г. Г. Мартинович.* Транспорт веществ через биологические мембраны. — Минск: БГУ, 2007.
* *Г. Г. Мартинович, С. Н. Черенкевич.* Окислительно-восстановительные процессы в клетках. — Минск: БГУ, 2008.

## Спасылкі 
* Сяргей Чаранкевіч на сайце НАН Беларусі
* Сяргей Мікалаевіч Чаранкевіч у базе даных «История белорусской науки в лицах» Цэнтральнай навуковай бібліятэкі імя Якуба Коласа НАН Беларусі 
* Сяргей Чаранкевіч на сайце Міхайла Шпілеўскага

Катэгорыя:Фізікі Беларусі
Катэгорыя:Фізікі СССР
Катэгорыя:Біёлагі Беларусі
Катэгорыя:Вынаходнікі Беларусі
Катэгорыя:Вынаходнікі СССР
Катэгорыя:Фізікі XX стагоддзя
Катэгорыя:Фізікі XXI стагоддзя