open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Керэдж

**Керэ́дж** (перс. کرج) — горад на поўначы Ірана, прыгарад Тэгерана, размешчаны ля падножжа гор Эльбурс. Адміністрацыйны цэнтр астана Альборз.

Насельніцтва — 1 967 005 жыхароў. Керэдж з'яўляецца важным транспартным цэнтрам, праз які праходзяць усе грузы, якія накіроўваюцца ў Тэгеран з Каспійскага мора. Керэдж злучаны са сталіцай аўтамагістраллю, чыгункай і лініяй метро.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарады Ірана
Урмія (горад)

**Урмія** — горад у Іране, адміністрацыйны цэнтр астана Заходні Азербайджан, размешчаны на заходнім беразе возера Урмія. Насельніцтва — 577 307 тыс. чалавек (2006). Асноўную частку насельніцтва складаюць азербайджанцы (больш за 90 %), акрамя таго ёсць курдскія, армянскія і асірыйскія абшчыны. Горад быў заснаваны як урарцкае паселішча.

Катэгорыя:Гарады Ірана
Ясудж

**Ясу́дж** () — горад у цэнтральным Іране, адміністрацыйны цэнтр правінцыі Кахгілуе і Баерахмед. На 2006 год насельніцтва складала 96 786 чалавек.

Развіта саматужная вытворчасць прадметаў народнай творчасці — дываны, кошыкі, мазаіка. Ёссць буйны цагельны завод. Пад Ясуджам знаходзіцца горны перавал «Персідскія вароты», дзе ў 331 годзе да н.э. адбылася бітва македанян пад правадырствам Аляксандра Македонскага з персамі.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарады Ірана
Казвін

**Казвін** — горад на поўначы Ірана, адміністрацыйны цэнтр і найбуйнейшы горад астана Казвін. Насельніцтва — 331 тыс.чалавек. Важны цэнтр тэкстыльнай прамысловасці — вытворчасць бавоўны, шоўку, скуры. У прыгарадах Казвіна размешчана найбуйнейшая ў Іране электрастанцыя. Чыгуначная станцыя на лініі Тэгеран — Тэбрыз.
## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Шырын Нешат (нар. 1957) — іранская мастачка.

Катэгорыя:Гарады Ірана
Гарган

**Гарган** ( — «Зямля Ваўка») — горад у Іране, адміністрацыйны цэнтр правінцыі Галестан. Гарган знаходзіцца на поўначы краіны, у 30 км на ўсход ад узбярэжжа Каспійскага мора і прыблізна ў 400 км на ўсход ад Тэгерана. У 150 км на ўсход ад Гаргана размешчаны Нацыянальны парк Галестан. У горадзе знаходзіцца некалькі ўніверсітэтаў, у верасні 2005 года быў адкрыты аэрапорт. Праз Гарган праходзіць чыгунка Казахстан-Туркменістан-Іран.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Гарады Ірана
Катэгорыя:Гарады Гулістана
Катэгорыя:Былыя сталіцы
Сары

**Сары́** — горад на поўначы Ірана, адміністрацыйны цэнтр астана Мазендэран. Насельніцтва горада — каля 262 тыс. жыхароў (2006). Большую частку насельніцтва горада складаюць азербайджанцы. Чыгункай і шашой горад злучаны з Тэгеранам.

З прамысловасці развіта ачыстка рысу і бавоўны. Гарбатная і тытунёвая фабрыкі.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Гарады Ірана
Езд

]]
**Езд** — адзін з найбольш старажытных гарадоў Ірана і цэнтр аднайменнага астана. Насельніцтва горада складае каля 505 тысяч чалавек (ў 1963 — 63,5 тыс. чал., у 1949 — 56 тыс. чал.). Пабудаваны пераважна з гліняных дамоў горад знаходзіцца ў аазісе і існуе з III тысячагоддзя да н. э. Знаходзіцца прыкладна ў 250 км на ўсход ад г. Ісфахан.

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарады Ірана
Семнан

**Семнан** — горад у паўночным Іране, насельніцтва 119 778 жыхароў (2005), адміністрацыйны цэнтр астана Семнан. Семнан размешчаны на вышыні 1 138 метраў над узроўнем мора каля паўднёвага падножжа гор Эльбурс. Рэгіянальны рынак збожжа і бавоўны.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Гарады Ірана
Харэмабад

**Харэмабад** — горад на захадзе Ірана, адміністрацыйны цэнтр астана Лурэстан. Насельніцтва — 328 544 чалавекі. Харэмабад размешчаны ў гарах Загрос. Пераважная частка насельніцтва — луры. Важны сельскагаспадарчы цэнтр.

## Насельніцтва 
## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Гарады Ірана
Шэхрэ-Корд

**Шэхрэ-Корд** — горад у цэнтральным Іране, адміністрацыйны цэнтр астана Чахармахаль і Бахціярыя. Насельніцтва — 126 746 чалавек. Вытворчасць будаўнічых матэрыялаў, адзення. Клімат — сухі, халодныя зімы, лета — цёплае. Адзін з найбольш высакагорных гарадоў Ірана. У прыгарадах Шэхрэ-Корда размешчаны гарналыжны курорт.

Катэгорыя:Гарады Ірана
Рэшт

**Рэшт** (, ) — горад у Іране, сталіца астана Гілян. Насельніцтва больш 620 000 жыхароў. Размешчаны на раўніне на поўдзень ад Каспійскага мора.

Горад з’яўляецца буйным гандлёвым цэнтрам з-за блізкасці да порта Бендэр-Энзелі, развітай сельскай гаспадарцы ў рэгіёне. Прамысловасць — тэкстыль, шкло.

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Гарады Ірана
Эрак

**Эрак** — горад, з’яўляецца адміністрацыйным цэнтрам астана Марказі Ірана. Насельніцтва — 438 338 чалавек (2006, перапіс).

## Клімат 
Эрак мае адносна халодны і сухі клімат. Надвор’е — цёплае і сухое летам, ветранае і халаднаватае восенню, халоднае і снежнае зімой, і ўмеранае вясной. Максімальная тэмпература можа складаць да 35 °C летам і можа падаць ніжэй −25 °C зімой. Сярэдняя колькасць ападкаў у год складае 300 мм. Адносная вільготнасць — 50 %.

Катэгорыя:Гарады Ірана
Аліева

**Аліева** () — жаночая форма прозвішча Аліеў.

## Вядомыя носьбіты 
* Мадына Аліева (нар. 1965) — харэограф і балетмайстар.
* Марыя Рыгораўна Аліева (1953—2020) — беларуская прафсаюзная дзяячка і лідарка жаночага руху.
* Мехрыбан Аліева (нар. 1964) — азербайджанскі грамадскі і палітычны дзеяч, першая лэдзі Азербайджана.
Свіна (Польшча)

thumb|злева|Свіна аддзяляе востраў Волін ад вострава Узедам на захадзе
**Сві́на** (, ) — рака, якая падзяляе астравы Узедам і Волін і злучае Шчэцінскую лагуну з Памеранскай бухтай. З'яўляецца часткай эстуарыя Одры (праз Свіну ў моры трапляе да 75 % Одэрскай вады). Пры моцных вятрах з Балтыйскага мора напрамак цячэння ракі змяняецца. Даўжыня — каля 16 км, шырыня ад 100 да 1000 метраў.

У 1880 годзе ад выгіну Свіны на поўдзень ад Свінемюндэ праз востраў Узедам быў пракапаны канал Кайзерфарт, які аддзяліў ад Узедама новы востраў Карсібур.

У вусце Свіны знаходзіцца , вышэй па цячэнні маюцца малыя порты  і . Адзіны мост цераз Свіну — Пястаўскі мост — размешчаны ў Свінауйсці.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Рэкі Заходнепаморскага ваяводства
Катэгорыя:Рэкі, якія ўпадаюць у Балтыйскае мора
Катэгорыя:Одэр
Катэгорыя:Рэкі паводле алфавіта
Абсалютная неперарыўнасць

**Абсалю́тная неперары́ўнасць**, або **абсалю́тная непары́ўнасць** у матэматычным аналізе — уласцівасць функцый і мер, якая заключаецца, нефармальна кажучы, у выкананні тэарэмы Ньютана — Лейбніца пра сувязь паміж інтэграваннем і дыферэнцаваннем. Звычайна гэта тэарэма фармулюецца ў тэрмінах інтэграла Рымана і ўключае ў свае ўмовы інтэгравальнасць вытворнай па Рыману. Пры пераходзе да больш агульнага інтэграла Лебега, натуральнае патрабаванне існавання вымернай вытворнай амаль усюды становіцца занадта слабым, і для выканання суадносін, аналагічных тэарэме Ньютана — Лейбніца, неабходна больш тонкая ўмова, якая і называецца абсалютнай непарыўнасцю. Гэта паняцце пераносіцца на меры з дапамогай вытворнай Радона — Нікадзіма.

Катэгорыя:Матэматычны аналіз
Хамадан

**Хамадан** — горад у Іране, сталіца астана Хамадан. Па дадзеных перапісу 2006 года, колькасць насельніцтва горада складала 473 149 чалавек. У этнічным складзе пераважаюць персы, таксама жывуць азербайджанцы і луры. Адзін з самых старажытных гарадоў у Іране. Горад акружаны зялёнымі гарамі; знаходзіцца каля падножжа 3574-метровай гары Альванд. Вышыня горада складае 1850 метраў над узроўнем мора.
Турызм.

## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Шырын Эбадзі, лаўрэат Нобелеўскай прэміі міру

## Гарады-пабрацімы 
Катэгорыя:Гарады Ірана
Людзінава

**Людзінава** () — горад (з 1938 года) у Расіі, адміністрацыйны цэнтр Людзінаўскага раёна Калужскай вобласці, утварае гарадское паселішча. Насельніцтва — 38 993 чал. (2016). размешчаны на рацэ Непалаць (басейн Дзясны), за 151 км ад Калугі, за 80 км ад Бранска і за 350 км ад Масквы.

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Святлана Аляксандраўна Баранкоўская, беларускі мастак
* Пётр Іванавіч Яшчарыцын, беларускі вучоны ў галіне тэхналогіі машынабудавання

## Крыніцы 
Катэгорыя:Гарады Калужскай вобласці
Сакмара

**Сакма́ра** (, ) — рака ў Расіі, правы прыток ракі Урал. Працякае праз тэрыторыі Башкартастана (348 км) і Арэнбургскай вобласці (412 км).

Даўжыня ракі 798 км. Плошча вадазбору 30 200 км². Сярэдні расход вады за 55 км ад вусця складае 144 км³/год. Агульнае падзенне вышыні 570 м. Бярэ пачатак на схілах хрыбта Уралтау, цячэ на поўдзень у шырокай горнай даліне, агінаючы Зілаірскае плато, прарываецца ў глыбокую цясніну і паварочвае на захад. Упадае ў раку Урал за 327 км ад яе вусця на мяжы горада Арэнбурга і Арэнбургскага раёна. Рэчышча звілістае, меандруючае. Жыўленне ракі пераважна снегавое. Разводдзе з красавіка да пачатку чэрвеня. Замярзае ў лістападзе. Рака суднаходная ў ніжнім цячэнні да горада Кувандык.

Прытокі: Бувела, Кугізыл, Шэрда, Талатшы, Сапсал, Таўла, Баткатлы, Кувашлы, Магаш, Малы Юлук, Баракал, Бірмасбаш (Бірмас-Бас), Зілаір (Урман-Зілаір), Азям, Карагала (Катрала), Курачанка (Кураган), Бухарча (Бухарна), Куруіл, Касмарка, Вялікі Ік, Караелга, Салмыш, Каргалка, Сярэдняя Каргалка і інш.

У 2005 годзе ў вярхоўі ракі створана вадасховішча.

## Зноскі 
## Літаратура 
* Сакмара // 
* 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* Река Сакмара // Государственный водный реестр РФ
* *Алексеевский Н. И., Ретеюм К. Ф.* Сакмара // Научно-популярная энциклопедия «Вода России»

Катэгорыя:Рэкі Башкартастана
Катэгорыя:Рэкі Арэнбургскай вобласці
Катэгорыя:Прытокі Урала
Пскава

**Пскава** () — рака ў Пскоўскім і Струга-Красненскім раёнах Пскоўскай вобласці, упадае ў раку Вялікую як правы прыток. Даўжыня ракі — 102 км, плошча вадазборнага басейна — 1000 км² (плошча басейна ракі Вялікая ў цэлым — 25 200 км²). Прытокі — Пскавіца, Дрэбенка (левыя); Тарошынка, Мілёўка (правыя).

Ля вусця ракі размешчаны горад Пскоў.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Рэкі Пскоўскай вобласці
Катэгорыя:Басейн Чудскага возера
Балва

**Балва́** () — рака ў Калужскай і Бранскай абласцях Расіі, левы прыток Дзясны.

Даўжыня ракі — 213 км, плошча басейна — 4340 км², сярэдні расход вады ў вусці — 22 м/сек.

Выток Балвы размешчаны каля вёскі Балва, недалёка ад горада Спас-Дземенск Калужскай вобласці, на паўднёвых схілах Смаленскага ўзвышша. Працякае пераважна ў паўднёвым накірунку. Асноўныя прытокі — Кавылінка, Дзягна, Неруч, Непаль, Радзіца (левыя); Пясочня, Колчынка, Верашчэеўка (правыя).

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Рэкі Калужскай вобласці
Катэгорыя:Рэкі Бранскай вобласці
Катэгорыя:Прытокі Дзясны
Свіяга

**Свія́га** (, , , ) — рака ў Расіі, ва Ульянаўскай вобласці і Татарстане, правы прыток Волгі.

Даўжыня — 375 км, плошча вадазбору — 16 700 км². Шырыня 5—40 м, глыбіня 0,3—4,0 м, хуткасць цячэння 0,1—1 м/с. Сярэдні расход вады каля 35 (62) км ад вусця.

На рацэ знаходзіцца горад Ульянаўск.

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* Река Свияга // Государственный водный реестр РФ
* *Алексеевский Н. И., Ретеюм К. Ф.* Свияга // Научно-популярная энциклопедия «Вода России»
* 

Катэгорыя:Прытокі Волгі
Катэгорыя:Рэкі Ульянаўскай вобласці
Катэгорыя:Рэкі Татарстана
Спіс вуліц Салігорска

У гэтым спісе прыведзены вуліцы, завулкі, плошчы, праспекты, праезды, тупікі, набярэжныя Салігорска.

## Спасылкі
Сура (прыток Волгі)

**Сура́** (, , ) — рака, правы прыток Волгі. Працякае па Ульянаўскай, Пензенскай і Ніжагародскай абласцях, Мардовіі, Марый Эл і Чувашыі.

Даўжыня ракі 841 км, плошча басейна 67,5 тыс. км². Бярэ пачатак на Прыволжскім узвышшы ва Ульянаўскай вобласці ля сяла Сурскія Вяршыні і цяче спачатку на захад, затым пераважна на поўнач. У нізоўях сплавінная і суднаходная. Выкарыстоўваецца для прамысловага водазабеспячэння. Найбуйнейшы горад на Суры — Пенза. На Суры размешчаны таксама гарады Сурск, Алатыр, Ядрын, Шумерля, у вусці — прыстань Васільсурск, сяло Курмыш. Да XVI стагоддзя па Суры праходзіла ўсходняя мяжа Маскоўскага княства. Прытокі: Барыш (правы).

## Спасылкі 
Катэгорыя:Прытокі Волгі
Катэгорыя:Рэкі Ульянаўскай вобласці
Катэгорыя:Рэкі Ніжагародскай вобласці
Катэгорыя:Рэкі Пензенскай вобласці
Катэгорыя:Рэкі Мардовіі
Катэгорыя:Рэкі Чувашыі
Катэгорыя:Рэкі Марый Эл
Інсар (рака)

**Інса́р** ( , ) — рака ў Расіі, правы прыток ракі Алатыр, найбуйнейшы прыток гэтай ракі. Працякае па тэрыторыі Мардовіі. Даўжыня — 168 км, плошча басейна — 3860 км².

Жыўленне пераважна снегавое. Веснавое разводдзе з максімумам у красавіку; летам нізкая межань. Сярэдні расход пад Саранскам 7,71 м³/сек. Замярзае ў лістападзе, ледастаў у красавіку.

На Інсары размешчаны гарады Рузаеўка, Саранск.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Рэкі Мардовіі
Катэгорыя:Басейн Волгі
Мокша (рака)

**Мо́кша** (, ) — рака ў еўрапейскай частцы Расіі, у Пензенскай, Ніжагародскай, Разанскай абласцях і Мардовіі, правы прыток ракі Ака (басейн Волгі).

## Назва 
Басейн ракі Мокшы на Павоччы адносіцца да тэрыторыі, значна аддаленай не толькі ад тэрыторыі балцкамоўных на сёння Літвы і Латвіі, але і ад усходняй мяжы пастуляванай колісняй суцэльнай прасторы балцкіх дыялектаў (прыблізна па мерыдыяне Масквы). Але балцкія гідронімы сустракаюцца і ніжэй па цячэнні Акі, а асабліва іх згушчэнне на Ніжнім Павоччы, у прыватнасці ў басейне Мокшы, у густым фінскамоўным атачэнні.

Назву самой Мокшы тлумачаць як балцкую з паходжання і звязваюць з літоўскім *mokšė* «мокрае, вільготнае месца». Яно ўтворанае ад *mokas* «густая гразь» з дапамогай словаўтваральнага пашыральніка *-š-*.

З дапамогай таго ж пашыральніка на Ніжнім Павоччы ўтвораная і назва Нальша (дзве ракі), з асновай *Nal-* як у літоўскіх назвах *Nalija* (возера), *Nal-raistis* (балота), у назве Нальшанаў (<**Nalša*), ад індаеўрапейскага **(s)na-* «цячы».

Цалкам імавернымі балтызмамі толькі ў басейне Мокшы выглядаюць гідронімы Вад, Віндрэй, Арга, Цна, Сержала, Вопша, Шача, Мокшала, Іс(с)а, Урля, Тумал(к)а, Унуй, Вярсма, Ведзежа, Ліс(с)а, Лунінка, Ураста, Бяседы.

## Гідраграфія 
Даўжыня ракі 656 км, плошча вадазбору — 51 тыс. км². Упадае ў Аку ля Пятніцкага Яра, ніжэй горада Касімаў

У 1950-х гадах у сярэднім цячэнні ракі было пабудавана некалькі гідравузлоў з ГЭС, але без суднаходных шлюзаў. У 1955 годзе за 2 км ніжэй вусця ракі Цна на рацэ Мокша пабудаваны Расыпухінскі гідравузел з ГЭС і драўляным суднаходным шлюзам. Суднаходства па рацэ ажыццяўлялася да сярэдзіны 1990-х гадоў.

Прытокі: правыя — Сівінь, Саціс, Ярміш; левыя — Вад, Цна.

Гарады: Цемнікаў, Краснаслабодск, Кавылкіна.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Река Мокша // Государственный водный реестр РФ

Катэгорыя:Прытокі Акі (прыток Волгі)
Катэгорыя:Рэкі Пензенскай вобласці
Катэгорыя:Рэкі Ніжагародскай вобласці
Катэгорыя:Рэкі Разанскай вобласці
Катэгорыя:Рэкі Мардовіі
Барыс Фёдаравіч Рэпін

**Барыс Фёдаравіч Рэпін** (нар. , в. Пухавічы, Пухавіцкі раён, Мінская вобласць) — беларускі мастак.

## Біяграфія 
Скончыў у 1960 годзе Мінскае мастацкае вучылішча, у 1969 годзе — Беларускі тэатральна-мастацкі інстытут. Удзельнік мастацкіх выставак з 1971 года. Працуе з сцэнаграфіі, станковым жывапісе, графіцы. Творы знаходзяцца ў Музеі сучаснага выяўленчага мастацтва ў Мінску, мастацкай галерэі Пухавіцкага раённага краязнаўчага музея. З 1968 года мастак-пастаноўшчык Беларускага тэлебачання.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Пухавiцкiя навiны | Мастацкі свет Барыса Рэпіна

Катэгорыя:Мастакі Беларусі
Пол Хантэр Класік 2016 (снукер)

**Пол Хантэр Класік 2016** () — прафесійны рэйтынгавы турнір па снукеры, які праходзіў з 24 па 28 жніўня 2016 года ў Stadthalle, у горадзе Фюрт, Германія. Прызавы фонд турніру склаў €125,000, з якіх €25,000 атрымаў пераможца.

Пераможцам турніру ў рэкордны трэці раз стаў чэмпіён свету Марк Сэлбі, які перайграў на сваім шляху да тытула Олівера Браўна (4:0), Эліата Слесара (4:0), Джэймса Кэхіла (4:3), Сэма Бэйрда (4:2), Марка Дэвіса ў чвэрцьфінале (4:1), валійца Дамініка Дэйла ў паўфінальным матчы (4:2) і Тома Форда ў фінальным паядынку з лікам 4:2. Такім чынам, 33-гадовы лідар сусветнага рэйтынгу выйграў свой 19-ы прафесійны і восьмы рэйтынгавы тытул, а таксама трэці турнір у 2016 годзе (пасля адкрытага чэмпіянату Гдыні і чэмпіянату свету).

## Прызавыя грошы 
Прызавы фонд турніру не змяніўся ў параўнанні з мінулым спаборніцтвам і склаў €125,000. Таксама на тым жа ўзроўні застаўся і першы прыз турніру, склаўшы €25,000.

Згодна з грашовай рэйтынгавай сістэмай, якая прыняла статус афіцыйнай з сезона 2014/2015, прызавыя грошы сталі эквівалентнымі рэйтынгавым ачкам. Такім чынам, рэйтынг снукерыста стаў адлюстроўваць суму прызавых грошай, якія ён зарабіў на рэйтынгавых турнірах за апошнія два гады.

## Папярэднія раўнды 
### Першы раўнд 
### Другі раўнд 
### Трэці раўнд 
## Асноўная сетка 
### Верхняя частка 
### Ніжняя частка 
## Фінал 
|-
| colspan="3" align="center" | 

|-
| colspan="3" align="center" style="font-size: 100%" | 
|-
| align="right" | **85**
| align="center" | Найвышэйшая серыя
| 67
|-
| align="right" | 0
| align="center" | Соценныя серыі
| 0
|-
| align="right" | **3**
| align="center" | Серыі 50+
| 1
|}

## Змены ў рэйтынгу 
У табліцы прадстаўлены змены ў сусветным рэйтынгу ў рамках топ-64 пад дзеяннем вынікаў Пол Хантэр Класік 2016.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Пол Хантэр Класік 2016 на Snooker.org 
* Статыстыка Пол Хантэр Класік 2016 на CueTracker.net 

Катэгорыя:Пол Хантэр Класік (снукер)
Катэгорыя:2016 год у снукеры
Катэгорыя:Спорт у Германіі ў 2016 годзе
Катэгорыя:Снукерны сезон 2016/2017
Катэгорыя:Снукерныя турніры ў Германіі
Катэгорыя:2016 год у Фюрце
Катэгорыя:Жнівень 2016 года
Бутаньерка

**Бутаньерка** ( — кветка ў пятліцы) — адна або некалькі кветак або бутонаў (звычайна гваздзікі ці ружы) у пятліцы, аксэсуар мужчынскага касцюма.

Цяпер бутаньерку носяць толькі рэдкія індывідуальнасці, якія падкрэсліваюць свой стыль. У часы Французскай рэвалюцыі чырвоны гваздзік у пятліцы дваран, якія ўзыходзілі на эшафот, сімвалізаваў іх бясстрашнасць. Пачынаючы з 40-х гадоў XIX стагоддзя чырвоны гваздзік сталі насіць прадстаўнікі рабочага руху на палітычных дэманстрацыях, так званых маёўках, калі чырвоныя сцягі былі пад забаронай.

У пачатку XX стагоддзя бутаньерка стала апазнавальным знакам бяздзейных дэндзі. Без кветкі ў пятліцы, напрыклад, не з'яўляўся на публіцы Оскар Уайльд. У цяперашні час бутаньерка сустракаецца ў святочным мужчынскім касцюме (напрыклад, на вясельных урачыстасцях, на танцавальных балях).

## Спасылкі 
* H. Edward Reiley,Carroll L. Shry. Introductory horticulture  (англ.)

Катэгорыя:Аксесуары
Катэгорыя:Гісторыя касцюма
Катэгорыя:Фларыстыка
Катэгорыя:Мужчынская вопратка
Рэкагнасцыроўка (ваенная справа)

**Рэкагнасцыроўка** ў ваеннай справе — разведка для атрымання звестак аб праціўніку, што праводзіцца асабіста камандзірам і афіцэрамі штабоў перад маючымі адбыцца баявымі дзеяннямі.

Тэрмін «рэкагнасцыроўка» паходзіць ад , з  — аглядаю, даследую і азначае візуальнае вывучэнне праціўніка і мясцовасці асабіста камандзірам (камандуючым) і афіцэрамі штабоў з мэтай атрымання неабходных дадзеных для прыняцця рашэння або яго ўдакладнення. У рэкагнасцыроўцы ўдзельнічаюць таксама камандзіры падначаленых і дапаможных падраздзяленняў (частак, злучэнняў), начальнікі родаў войскаў, спецыяльных войскаў і службаў.

Рэкагнасцыроўка праводзіцца таксама з мэтай вывучэння раёнаў (межаў) магчымага размяшчэння і разгортвання войскаў, маршрутаў іх вылучэння, выпраўлення і дапаўнення тапаграфічных карт.

Для гэтага ствараюцца спецыяльныя рэкагнасцыравальныя групы з афіцэраў штаба і ўпраўленняў родаў войскаў, спецыяльных войскаў (службаў). Для атрымання дадзеных у межах сваёй тэрыторыі ў ходзе рэкагнасцыроўкі выкарыстоўваюцца верталёты, самалёты, хуткаходныя машыны кіравання, прыборы радыёлакацыі і інш.

## Гл. таксама 
* Рэкагнасцыроўка — першапачатковая разведка ў горнай справе.
* Разведка боем
* Назіранне, ваенная справа
* Назіральны пост
* Артылерыйская разведка

## Літаратура 
*  

## Спасылкі 
* Большая Советская Энциклопедия

Катэгорыя:Тактыка
Катэгорыя:Ваенная тэрміналогія
Катэгорыя:Ваенная разведка
Выкрайка

**Выкрайка** — дэталь будучага вырабу, выкананая з паперы, калькі, тканіны, скуры ці іншых матэрыялаў. Найбольш часта слова «выкрайка» выкарыстоўваецца ў швейнай справе, а ў іншых галінах — «лякала» і «шаблон».

Паколькі можа прадугледжвацца далейшае выкарыстанне выкраек ці існуе неабходнасць ці магчымасць змяніць іх першапачатковы выгляд, часцей за ўсё яны вырабляюцца з паперы, тканіны, шчыльнай плёнкі. Калі форма зроблена правільна і гатовы ўзор адпавядае эскізу, то ў прамысловасці вырабляюць па дадзенай выкрайцы шаблоны або лякалы, якія робяць з больш шчыльных матэрыялаў, такіх як метал, пластык, дрэва.

На сучасных вытворчасцях выкарыстоўваюць праграмы для машын, якія дазваляюць вырабляць крой матэрыялаў па выкрайках, закладзеных у праграмным забеспячэнні, і дазваляюць змяняць асноўныя выкрайкі у адпаведнасці са зменамі ўводных дадзеных.

Швачкі-аматары будуюць выкрайкі самастойна, выкарыстоўваючы методыкі пабудовы базавых выкраек.

## Гл. таксама 
* Кравец
* Прэ-а-партэ
* Высокая мода

Катэгорыя:Швейная прамысловасць
Катэгорыя:Дэталі адзення
Катэгорыя:Кравецтва
Спіс вуліц Слуцка

У гэтым спісе прыведзены вуліцы, завулкі, плошчы, праспекты, праезды, тупікі, набярэжныя Слуцка.

## Спасылкі
Пятля (адзенне)

**Пятля** — адтуліна на вопратцы, у якую ўваходзіць гузік пры зашпільванні. Была вынайдзеная ў XIII стагоддзі ў Германіі.

## Віды петляў 
* Абкіданыя петлі: прамыя (без вочка) і з вочкам. Абкіданне выконваецца на спецыяльнай прамысловай швейнай машыне (пятлічнымі паўаўтаматамі), побытавай швейнай машыне з функцыяй абкідання петляў або ўручную пятлічнымі шыўкамі, з наступным прарэзам пятлі.
* Абтачныя петлі ў кант або рамку.
* Навясная пятля — з'яўляецца асобным элементам у выглядзе шнура або застроченной палоскі тканіны.

**Пятліца** — абмятаны прарэз або нашыўная пятля на верхняй вопратцы, лацкане пінжака або капелюшы.

Першапачаткова выкарыстоўвалася для зашпільвання бартоў (напрыклад, пінжака), затым гузік з іншага боку прышываць перасталі, а ў *пятліцу* пачалі ўстаўляць кветкі на святы і іншыя ўпрыгожванні або знакі адрознення. У цяперашні час, у асноўным, выкарыстоўваецца для нашэння бутаньеркі на вяселлі.

## Галерэя 

Файл:Main suit detail - notch lapel.JPG|*Пятліца* на левым лацкане пінжака.
Файл:Prins Bernhard 1999 Sander Lamme.jpg|Белая кветка ў *пятліцы* на левым лацкане пінжака.

Катэгорыя:Дэталі адзення
Маркелаў

**Маркелаў** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Леанід Ігаравіч Маркелаў, кіраўнік Марый Эл
* Станіслаў Юр’евіч Маркелаў, расійскі адвакат, праваабаронца
Чэмпіянат свету па снукеры з шасцю чырвонымі шарамі 2016

**Чэмпіянат свету па снукеры з шасцю чырвонымі шарамі 2016** (, таксама вядомы як *SangSom 6-red World Championship 2016* — ад назвы спонсара) — турнір па снукеры з шасцю чырвонымі шарамі, які праходзіў з 5 па 10 верасня 2016 года ў Канферэнцыйнага цэнтра Бангкока ў Бангкоку, Тайланд. Турнір стаў восьмым розыгрышам чэмпіянату свету па снукеры з шасцю чырвонымі шарамі, які быў заснаваны ў 2008 годзе. Кампанія SangSom спансавала ўсе восем розыгрышаў гэтага турніру. Прызавы фонд турніру склаў ฿8,000,000, з якіх ฿2,500,000 атрымаў пераможца.

Пераможцам турніру стаў Дзін Цзюньхуэй з Кітая, які выйшаў з групы з чацвёртага месца, перайграўшы толькі аматараў Файтуна Фанбуна (5:1) і Раяна Томерсана (5:1) і саступіўшы Панкаю Адвані (4:5), Роберту Мілкінсу (3:5) і Дамініку Дэйлу (0:5), пасля чаго адолеў Марка Дэвіса (6:4), Раяна Дэя (6:3), свайго суайчынніка Ляна Вэньбо ў чвэрцьфінале (7:2), Панкая Адвані ў паўфінальным матчы (7:4), а таксама Сцюарта Бінэма ў фінальным паядынку (8:7).

## Прызавыя грошы 
Кампанія SangSom у восьмы раз спансіравала турнір. Прызавы фонд турніру склаў ฿8,000,000, што на момант заканчэння спаборніцтва адпавядала прыкладна $230,000. Пераможца спаборніцтва атрымаў ฿2,500,000.

## Групавы раўнд 
### Група A 
#### Табліца 
#### Матчы 
### Група B 
#### Табліца 
#### Матчы 
### Група C 
#### Табліца 
#### Матчы 
### Група D 
#### Табліца 
#### Матчы 
### Група E 
#### Табліца 
#### Матчы 
### Група F 
#### Табліца 
#### Матчы 
### Група G 
#### Табліца 
#### Матчы 
### Група H 
#### Табліца 
#### Матчы 
## Плэй-оф 
### Матчы 
#### 1/16 фіналу 
#### 1/8 фіналу 
#### Чвэрцьфіналы 
#### Паўфіналы 
#### Фінал 
### Сетка 
## Фінал 
|-
| colspan="3" align="center" style="font-size: 100%" | 26:**34**, **57**:14, **72**:0 (**72**), **46**:0, 0:**70** (**70**), **67**:0 (**67**), 25:**35**, 0:**40**, **56**:0, **56**:0, 0:**65**, **52**:8, 0:**39**, 0:**49**, **33**:29
|-
| align="right" | **72**
| align="center" | Найвышэйшая серыя
| 70
|-
| align="right" | **3**
| align="center" | Серыі 50+
| 2
|}

## Заўвагі 
## Спасылкі 
* Чэмпіянат свету па снукеры з шасцю чырвонымі шарамі 2016 на Snooker.org 
* Статыстыка чэмпіянату свету па снукеры з шасцю чырвонымі шарамі 2016 на CueTracker.net 
* Афіцыйны сайт чэмпіянату свету па снукеры з шасцю чырвонымі шарамі 

Катэгорыя:Чэмпіянат свету па снукеры з шасцю чырвонымі шарамі
Катэгорыя:2016 год у снукеры
Катэгорыя:Спорт у Тайландзе ў 2016 годзе
Катэгорыя:Снукерны сезон 2016/2017
Катэгорыя:Снукерныя турніры ў Тайландзе
Катэгорыя:2016 год у Бангкоку
Катэгорыя:Верасень 2016 года
Зак Рычардсан

**Зак Рычардсан** () — англійскі непрафесійны гулец у снукер. Удзельнік 1/8 фіналу рэйтынгавага Пол Хантэр Класік 2016 года.

## Спасылкі 
* Статыстыка Зака Рычардсана на CueTracker.net 

Катэгорыя:Снукерысты Англіі
Ігар Сяргеевіч Сокал

**Ігар Сяргеевіч Сокал** (нар. , Маладзечна, БССР) — беларускі палітычны дзеяч, дыпламат.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 4 сакавіка 1962 года ў Маладзечна.

У 1983 годзе скончыў Кіеўскае вышэйшае агульнавайсковае каманднае двойчы Чырвонасцяжнае вучылішча імя М. Ф. Фрунзэ.

Быў намеснікам начальніка галоўнага ўпраўлення міжнароднага супрацоўніцтва і гандлю — начальнікам упраўлення міжнароднага супрацоўніцтва Апарату Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь.

Быў начальнікам галоўнага ўпраўлення міжнароднага супрацоўніцтва і гандлю Апарату Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь.

З 18 красавіка 2008 па 10 верасня 2013 года — Надзвычайны і Паўнамоцны Пасол Рэспублікі Беларусь ва Узбекістане.

У 2013—2015 гадах — намеснік начальніка галоўнага ўпраўлення Расіі, начальнік упраўлення Расіі і Саюзнай дзяржавы Міністэрства замежных спраў Рэспублікі Беларусь.

З 27 студзеня 2015 года па 13 чэрвеня 2016 года быў кіраўніком Апарата Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь.

З 13 чэрвеня 2016 года — Надзвычайны і Паўнамоцны Пасол Рэспублікі Беларусь ва Украіне.

## Дыпламатычны ранг 
* Надзвычайны і Паўнамоцны Пасланнік 2 класа (2008);
* Надзвычайны і Паўнамоцны Пасол (2016).

## Спасылкі 
* Игорь Сокол: «Мы не будем останавливаться на достигнутом»
* Замість Величка послом Бєларусі в Україні буде Сокол 
* Білорусь визначилась з новим послом в Україні
* Президент подписался под очередными назначениями
* Аналитик: Поставит ли Беларусь в Украину свои новейшие РСЗО? (фото)
* Чрезвычайный и Полномочный Посол Республики Беларусь в Украине 

Катэгорыя:Паслы Беларусі ва Украіне
Катэгорыя:Дыпламаты Беларусі
Катэгорыя:Паслы Беларусі ва Узбекістане
Арацыі

**Ара́цыі** (ад ) — празаічны жанр у літаратуры Беларусі XVII—XVIII стст.; своеасаблівыя тэатралізаваныя паказы-прамовы ў школьным тэатры. З арацыямі выступалі шкаляры ў час розных святаў — Каляды, Вялікдзень; на т. зв. школьных сейміках, дзе парадзіраваліся шляхецкія павятовыя сеймікі, і ў сувязі з заканчэннем навучальнага года, каб прадэманстраваць поспехі ў красамоўстве. Прамоўцы гаварылі на польскай і беларускай мовах. Тэатралізаваныя арацыі наладжваліся ў Жыровіцкай базыльянскай школе (цяпер Слонімскі раён Гродзенскай вобласці) і школьным тэатры пры ёй у 1751—1756 і 1761 гадах, Забельскім дамініканскім калегіуме (в. Валынцы, цяпер Верхнядзвінскі раён Віцебскай вобласці) у 1780-я гг. Лепшыя арацыі распаўсюджваліся ў рукапісных зборніках, садзейнічалі развіццю аратарскай прозы на Беларусі.

## Літаратура 
* 
* Мальдзіс А. І. Таямніцы старажытных сховішчаў. Мн., 1974.

Катэгорыя:Літаратурныя жанры
Катэгорыя:Беларуская літаратура XVII стагоддзя
Катэгорыя:Беларуская літаратура XVIII стагоддзя
Аргана-мінеральныя ўгнаенні

**Арга́на-мінера́льныя ўгнае́нні**, або **гумінавыя ўгнаенні** — угнаенні з арганічных рэчываў і звязаных з імі хімічна ці адсарбцыйна мінеральных злучэнняў. Атрымліваюць апрацоўкай гумінавых кіслот ці матэрыялаў, у якіх яны ёсць (торф, буры вугаль, сланец, глей, перагной), аміякам, аміячнай вадой, аміячнымі растворамі фасфатаў, фосфарнай кіслатой, калійнымі солямі. Маюць розны састаў і назву: гумафос, гумафоска, торфа-аміячныя ўгнаенні, гуматы натрыю, амонію і інш. Найбольш пашыраны торфа-мінеральныя і торфа-аміячна-мінеральныя ўгнаенні.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Угнаенні
Чарняўка (прыток Гутлянкі)

**Чарня́ўка, Перасуха, Бясіта** — рака ў Быхаўскім раёне Магілёўскай вобласці Беларусі, правы прыток ракі Гутлянка (басейн Дняпра).

Даўжыня ракі 20 км. Плошча вадазбору 95 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 1 м/км. Пачынаецца каля ўсходняй ускраіны вёскі Доўгае, упадае ў Гутлянку за 1 км у напрамку на поўдзень ад вёскі Вець. Рэчышча ракі каналізаванае на працягу 7,7 км ад вусця. Вадазбор сярэднеўзгорысты. Лясістасць вадазбору каля 18 %.

Каля ракі населеныя пункты Лосеўка, Іскань, Дружба, Абідавічы. Каля аграгарадка Абідавічы на рацэ плаціна і сажалка.

## Літаратура 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* Общая характеристика речной сети Могилевской области (в разрезе районов) // Справочник «Водные объекты Республики Беларусь»  

Катэгорыя:Рэкі Быхаўскага раёна
Катэгорыя:Басейн Дняпра
Чарняўка (басейн Свіслачы)

**Чарня́ўка**, ранейшыя назвы **Саламарэча** і **Сёмкаўка** — рака ў Мінскім раёне Мінскай вобласці Беларусі. Упадае ў Заслаўскае вадасховішча (басейн Бярэзіны).

## Гідраграфія 
Даўжыня ракі 24 км. Плошча вадазбору 107 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 2,6 м/км. Пачынаецца на паўднёва-ўсходняй ускраіне вёскі Мацкі, упадае ў Заслаўскае вадасховішча каля паўднёва-ўсходняй ускраіны аграгарадка Сёмкава. Рэчышча часткова каналізаванае. Вадазбор у межах Мінскага ўзвышша. Каля аграгарадка Юзуфова на рацэ сажалка, каля вёскі Сялюты — вадасховішча Сялюты.

## Гісторыя 
У канцы XIX стагоддзя больш вядома пад назвай Саламарэча. Пад мястэчкам Саламарэчча, каля паселішча Калоніцы, разлівалася ў возера 1,5 вярстой у даўжыню і 0,5 вярсты ў шырыню, у канцы возера быў млын і фолюшы. Цяпер на месцы возера забалочаная мясцовасць каля садовага таварыства Рамонак Саламарэчанскі. Ніжэй за возера мела назву Сёмкаўка.

## Крыніцы 
## Літаратура 
*  — С. 242.
* 
* 
* Ліст карты N-35-67. Выданне 1981 г.
* 

Катэгорыя:Прытокі Свіслачы (прыток Бярэзіны)
Катэгорыя:Рэкі Мінскага раёна
Капюшон

**Капюшон** () — дэталь адзення, адкідны галаўны ўбор, прымацаваны да каўняра.

## Апісанне 
Звычайна капюшоны носяць для абароны ад навакольнага асяроддзя, таксама як модны ўбор або як частку традыцыйнага касцюма або ўніформы, для прадухілення асляплення святлом або для маскіроўкі. Можа быць суцэльны або складацца з дзвюх частак, якія злучаюцца зашпількай-маланкай (напрыклад, у піхоры).

Капюшон ёсць частым элементам куртак і балахонаў. Напрыклад, белы капюшон, які закрываў твар з прарэзамі для вачэй — атрыбут членаў ку-клукс-клана.

Катэгорыя:Галаўныя ўборы
Катэгорыя:Дэталі адзення
Лацкан

**Ла́цкан** — адна з паловак грудной часткі распашнога адзення, асабліва верхні канец; адвароты на грудзях.
У пінжаках лацканы — адвароты, якія даходзяць да верхніх гузікаў. Бываюць рознай шырыні, а таксама трох відаў: завостранай формы; прамавугольнай формы і нахільнай («падаючай») формы; а таксама суцэльныя, калі лацкан і каўнер складаюць адно цэлае («апаш»).

## Гісторыя 
Слова «лацкан» паходзіць ад  — тое самае або паменш.  ад  «шнур, аркан, пятля», з  «сілок, пятля».

Раней лацканамі называліся каляровыя адвароты мундзіра, але пасля гэта назва дадзена асаблівым кавалкам сукна, якія прысцёгваліся пры параднай форме на мундзір і ўваходзілі ў склад абмундзіравання некаторых воінскіх частак. У пачатку XX стагоддзя яны захоўваліся ў Расіі толькі ў гвардзейскіх уланскіх палках.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Дэталі адзення
Плюмаж

**Плюмаж** (ад  — «апярэнне»;  — «пяро») — упрыгажэнне на галаўным уборы з пёраў тыпу веера.

Пачынаючы са старажытнасці і да гэтага часу выкарыстоўваецца на конскай збруе або ваенных галаўных уборах у некаторых арміях (брытанскай, канадскай, індыйскай, малайзійскай, пакістанскай і інш.). Лічыцца сімвалам улады і трыумфу. Выкарыстоўваецца як атрыбут святара ў даасізме.

Часам жорсткі плюмаж меў і пэўную ахоўную функцыю, дапаўняючы абарону галавы ад касых удараў зверху, кідальных прадметаў і т . п.

Катэгорыя:Галаўныя ўборы
Катэгорыя:Дэталі адзення
Катэгорыя:Упрыгажэнні
Падшэўка

**Падшэўка** — частка верхняга адзення, якая выкарыстоўваецца для засцярогі сподняга боку асноўнай тканіны ад выцірання, расцяжэння і забруджвання, надання вырабу таўшчыні, формаўстойлівасці і эстэтычных якасцяў.

## Віды 
Адрозніваюць наступныя віды падшэўкі:
* Ушыўная «у канверцік».
* Прышыўная.
* Унахлест.
* На адлёце.
* На тэкстыльнай зашпільцы («ліпучцы»).

Катэгорыя:Дэталі адзення
Руш

**Руш** () — палосы матэрыі або стужкі, складзеныя складкамі, якія прымыкаюць адна да іншай.

## Гісторыя 
Вядомы з сярэдневякоўя да сучаснасці. У жаночым і мужчынскім касцюме ВКЛ асабліва папулярны ў XVIII стагоддзі.

## Апісанне 
Паласа тонкай ільняной, шаўковай, баваўнянай тканіны (плісаванай, маршчонай), якая служыла аздобай адзення.

## Выкарыстанне 
Ужываецца для ўпрыгожвання жаночых сукенак, мантыльяў, капелюшоў, каптураў, чапцоў, рукавоў, каўняроў, нізу жаночых сукенак, пеньюараў, радзей мужчынскай бялізны. і іншых частак туалета. Таксама часта ўжываецца для ўпрыгожвання трунаў (з унутранага боку).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Дэталі адзення
Азербайджан і Еўрапейскі саюз

[thumb|Паштовая марка Азербайджана, прысвечаная 10-годдзю ўступлення Азербайджана ў [Савет Еўропы]]
**Азербайджан і Еўрапейскі саюз** ужо працяглы час падтрымліваюць інтэнсіўныя сяброўскія адносіны, заснаваныя на ясна выяўленым жаданні Азербайджана стаць сябрам Еўрапейскага саюза.

Падмуркам ўзаемаадносін Азербайджанскай Рэспублікі (АР) і Еўрасаюза (ЕС) з’яўляецца Пагадненне аб партнёрстве і супрацоўніцтве (СПС). Гэты дакумент быў падпісаны 22 красавіка 1996 года ў Люксембургу і ўступіў у сілу 1 ліпеня 1999 года.

Пастанову аб уключэнні АР ў Еўрапейскую палітыку суседства (ЕПС) было прынята ЕС 14 чэрвеня 2004 года. АР ў рамках Еўрапейскай Палітыкі Суседства (ЕПС), атрымлівае ад ЕС, перш за ўсё, фінансавую і эканамічную падтрымку.

Эканамічна, АР з’яўляецца важным партнёрам для ЕС, паколькі краіны ЕС з’яўляюцца найбуйнейшымі імпарцёрамі азербайджанскай нафты.

АР з’яўляецца сябрам Рады Еўропы, і таму уключаны ў еўрапейскія структуры. Аднак з ЕС гэтая краіна звязаная з дапамогай плана дзеянняў у рамках ЕПС.

Парламенцкі камітэт супрацоўніцтва паміж ЕС і АР, у які ўваходзяць (з абодвух бакоў) высокапастаўленыя палітыкі, лічыць магчымым уступленне АР ў ЕС.

## Гл. таксама 
* Знешняя палітыка Азербайджана
* Пашырэнне Еўрапейскага Саюза
** Краіны-кандыдаты ў Еўрапейскі Саюз
** Беларусь і Еўрапейскі Саюз
* Усходняе партнёрства
* INOGATE

## Спасылкі 
* Delegation of the European Union to Azerbaijan  
* Azerbaijan Усходняе партнёрства 
* Azerbaijan-European Union  Міністэрства замежных спраў Азербайджана 

Катэгорыя:Двухбаковыя адносіны Азербайджана
Катэгорыя:Знешняя палітыка Еўрапейскага саюза
Табліён

**Табліён** () — фартух з дарагой тканіны, які нашываўся ў Візантыі да плашча ззаду і спераду. Табліён адлюстроўваў высокае грамадскае становішча візантыйца і апранаўся толькі для ўдзелу ў якіх-небудзь урачыстасцях. У імператара табліён рабіўся з каштоўнай парчовай тканіны і з'яўляўся адным з сімвалаў найвышэйшай імператарскай улады, для прыдворных выкарыстоўвалася гладкая аднакаляровая тканіна.

У іканапісу табліён малюецца на вопратцы святых, якія мелі згодна з жыціем шляхетнае паходжанне.

Выявы табліёна захаваліся на мазаіках царквы Сан-Віталь ў Равене (малюнак імператара Юстыніяна са світай) і ў базыліцы Святога Дзімітрыя (Салонікі) на мазаіцы з выявай святога Дзімітрыя Салунскага.

Катэгорыя:Дэталі адзення
Катэгорыя:Культура Візантыі
Штрыпка

**Штрыпка** () — тасьма ў выглядзе завесы, прышыта да ніжняга краю калашыны штаноў, рознага роду накладных халяваў тыпу гетраў, а таксама рукавоў, якая ахоплівае ступню (часам пад падэшвай абутку) або кісць рукі, адцягвае калашыну або рукаў, не дазваляючы ім задзірацца пры руху.

Катэгорыя:Дэталі адзення
Партызанская мадонна (Мінская)

**Партыза́нская мадо́нна (Мі́нская)** — карціна беларускага мастака Міхаіла Савіцкага, напісаная ў 1978 годзе. З'яўляецца часткай збору Нацыянальнага мастацкага музея Беларусі ў Мінску. Памер карціны — 207,5 × 142,3 см.

## Гісторыя 
Першую «Партызанскую мадонну» Міхаіл Савіцкі напісаў у канцы 1960-х. Карціна, сюжэтам якой стала не сутычка з ворагам, а трыумф жыцця, увасоблены ў мацярынстве, была прадэманстравана на Усесаюзнай выстаўцы 1967 года. У 1978 годзе, калі адна за адной у майстэрні мастака з'яўляюцца карціны антыфашысцкай серыі, Савіцкі стварае другую «Партызанскую мадонну», у назве якой пазначана «Мінская».

З 2006 года нязменна выстаўляецца ў зале беларускага сучаснага мастацтва, размешчанай у новым корпусе Нацыянальнага мастацкага музея Беларусі. У аснове кампазіцыі ляжыць вядомая карціна эпохі Адраджэння Рафаэля Санці «Сіксцінская мадонна», толькі замест біблейскіх персанажаў мастак малюе простых людзей, сведак чумы XX стагоддзя — фашызму. 

У сваім творы мастак звяртаецца да вечнага сімвала жыцця — мацярынства. Маштабнасці і выразнасці вобразнага гучання мастак дамагаецца строгасцю архітэктонікі, рытмікі, пластыкі карціны, пераконваючай сілай выраза ідэі абароны жыцця, неспасціжным, прыцягальным абаяннем мадонны. Звязаная з мастацкай культурай мінулага, карціна звернутая ў будучыню. 

Катэгорыя:Карціны Міхаіла Савіцкага
Катэгорыя:Выявы Дзевы Марыі
Катэгорыя:Карціны са збораў Нацыянальнага мастацкага музея Рэспублікі Беларусь
Угра

**Угра́** () — рака ў Смаленскай і Калужскай абласцях Расіі, левы прыток Акі (басейн Волгі). Найдаўжэйшы (разам з ракой Масквой) прыток Акі на Верхнім і Сярэднім Павоччы.

## Назва 
Назва Угра балцкага паходжання, яна не звязаная з этнонімам «вугры».

Найбліжэйшыя гідранімічныя адпаведнікі — літоўская рачная назва *Ugra*, латышская *Ugriņ-up* (ṷ(h)i-* «змяя, чарвяк», ад якога балцкае **angis* «вуж, вужака» і вытворнае ад яго **angra-* «падобны да вужакі» (> «вугор»).

Рака Угра вядомая сваёй выключнай звілістасцю (колькасцю выгінаў і паваротаў на адзінку вымярэння). Яе назва матываваная звілістасцю рачнога рэчышча, так жа сама як «звілістасць» уласцівая вугру і вужу.

Паводле звілістасці рэчышча таксама названая і пруская рака **Wangr-ape* «Звілістая рака», назва якой ад іншага кораня — балцкага **veng-* (да індаеўрапейскага **ṷe-n-g-* «быць сагнутым»).

## Гідраграфія 
Даўжыня 399 км, плошча басейна 15 700 км². Бярэ пачатак на Смаленскім узвышшы на паўднёвым усходзе Смаленскай вобласці. Сярэдні расход вады каля пасёлка Тваракава 84,8 м³/м.

Жыўленне ракі змяшанае: доля сцёку талых вод у сярэднім складае каля 60 %, больш за 30 % гадавога сцёку прыпадае на грунтавыя воды, каля 5 % — на сцёк дажджавых вод. Расход вады за 35 км ад вусця — каля 90 м³/с. Замярзае ў лістападзе — пачатку студзеня.

Даліна ракі пойменная, з шырынёй поймы 1—2 км, у ніжнім цячэнні — 3,5 км. Шырыня рэчышча ў ніжнім цячэнні — 70—80 м. Глыбіня ў межань на перакатах — 0,4-0,6 м, найбольшая на плёсах — 4 м. Сярэдняя хуткасць цячэння вады — 0,4—0,6 м/с.

На рацэ горад Юхнаў. У басейне ракі 213 азёр і вадасховішчаў агульнай плошчай 4,76 км².

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* *Алексеевский Н. И., Ретеюм К. Ф.* Угра // Научно-популярная энциклопедия «Вода России»

Катэгорыя:Рэкі Смаленскай вобласці
Катэгорыя:Рэкі Калужскай вобласці
Катэгорыя:Прытокі Акі (прыток Волгі)
Ор (рака)

**Ор** (, ) — рака ў Акцюбінскай вобласці Казахстана і Арэнбургскай вобласці Расіі, левы прыток Урала. Даўжыня 332 км, плошча басейна 18,6 тыс.км². Утвараецца пры зліцці рэк Шыйлі і Тэрысбутак, якія бяруць пачатак на заходніх схілах Мугаджар.

Жыўленне пераважна снегавое. Расход вады — у 61 км ад вусця 21,3 м³/с. Разводдзе з красавіка да сярэдзіны траўня, у астатні час года глыбокая межань. Замярзае ў 2-й палове кастрычніка-лістападзе, ледаход ў канцы сакавіка — красавіку. Воды ракі Ор выкарыстоўваюцца для ліманнага арашэння і водазабеспячэння. Упадае ў раку Урал каля г. Орск.

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Прытокі Урала
Катэгорыя:Рэкі Арэнбургскай вобласці
Катэгорыя:Рэкі Акцюбінскай вобласці
Фішу

**Фішу** () — тонкая трохкутная або складзеная па дыяганалі квадратная хустка з лёгкай тканіны (мусліна, батыста) або карункаў, якая прыкрывала шыю і дэкальтэ. З'явілася ў вопратцы французскіх жанчын ніжніх і сярэдніх слаёў грамадства ў XVII стагоддзі. Фішу прыкрываў папулярны ў той час глыбокі выраз на дамскай сукенцы, грэючы і забяспечваючы прыстойнасць аблічча. Аднак часта дамы карысталіся фішу так, што хустка хутчэй адкрывала ці выгадна перабольшвала жаночыя прыгажосці, чым хавала іх.

Не варта блытаць фішу з канзу, касынкай або хусткай большага памеру, якая таксама закрывала шыю і дэкальтэ, але канцы якога скрыжоўваліся на грудзях і завязваліся на стане.

## Літаратура 
* Кирсанова Р. М. Сценический костюм и театральная публика в России XIX века. — М., Калининград : Артист. Режиссер. Театр; Янтарный сказ, 1997. — С. 143. — ISBN 5-87334-015-3.

Катэгорыя:Жаночае адзенне
Піхора

**Піхора** (пяхора) — від зімовага адзення; куртка ці паліто, вонкавы бок якіх зроблены з плашчовай тканіны або скуры, а ўнутраны — з футра, звычайна трусінага. Можа быць з капюшонам, які расплікваецца пасярэдзіне і ў раскрытым выглядзе служыць каўняром.

## Спасылкі 
* Стыльная і шматгранная жаночая піхора
* Піхора — што гэта і дзе купіць.  Рыхтуемся да зімы 
* Пяхора / Піхора 

Катэгорыя:Верхняе адзенне
Катэгорыя:Зімовае адзенне
Эдмунд Маскі

**Эдмунд Сикстус Маскі** (, 28 сакавіка 1914 — 26 сакавіка 1996) — амерыканскі палітык-дэмакрат і дзяржаўны дзеяч. Абіраўся губернатарам штата Мэн, сенатарам. Займаў пасаду дзяржаўнага сакратара ЗША і быў кандыдатам у віцэ-прэзідэнты ЗША.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў горадзе Рамфорд у штаце Мэн у 1914 годзе. Бацька Эдмунда Стэф Марцышэўскі быў краўцом, іміграваць у ЗША з Польшчы, які змяніў сваё прозвішча на Маскі, так як амерыканцам было складана вымавіць яго прозвішча цалкам. Маці Жазэфіна Маскі нарадзілася ў Бафала ў сям’і польскіх імігрантаў. Усяго ў бацькоў было сем дзяцей, з якіх выжылі шэсць.

Вучыўся ў каледжы Бэйтс ў Льюістоне, дзе спецыялізаваўся ў гісторыі і кіраванні. Падчас вучобы быў членам каманды па дэбатаў, займаўся некалькімі відамі спорту і быў абраны ў студэнцкае самакіраванне. Ён таксама падпрацоўваў афіцыянтам падчас навучальнага года, а падчас летніх вакацый працаваў у гатэлі, каб зарабіць грошай на вучобу дадаткова да атрыманай ім стыпендыі. Скончыў Бэйтс ў 1936 годзе і юрыдычны факультэт Карнельскага ўніверсітэта ў 1939.

Падчас другой сусветнай вайны служыў на флоце, даслужыўся да лейтэнанта. Пасля вайны адкрыў прыватную юрыдычную практыку ў Уотервилле і ўзяў шлюб з Джэйн Грэй.

Пасля вайны працаваў над развіццём Дэмакратычнай партыі ЗША ў Мэне, які традыцыйна лічыўся рэспубліканскім штатам. У 1947 годзе спрабаваў быць выбраным мэрам Уотэрвлла, але прайграў выбары. Пазней быў абраны ў палату прадстаўнікоў штата, а ў 1954 годзе — губернатарам. У 1958 годзе быў абраны ў Сенат ЗША, а затым пераабраны ў 1964, 1970 і 1976 гг.
Стаў адным з першых абаронцаў навакольнага асяроддзя ў Сенаце і дамагаўся мер, накіраваных на змяншэнне забруджвання.

На прэзідэнцкіх выбарах 1968 года быў абраны кандыдатам у віцэ-прэзідэнты ад Дэмакратычнай партыі (пры кандыдаце ў прэзідэнты Хьюберта Хамфры), але дэмакраты прайгралі выбары. Працягваў працаваць у кангрэсе, у 1973—1980 займаў пасаду старшыні камісіі па бюджэце і члена камісіі па замежных справах.

29 красавіка 1980 года быў прызначаны прэзідэнтам Картэрам на пасаду дзяржаўнага сакратара пасля адстаўкі Сайруса Вэнса. Пасля таго, як Картэр прайграў прэзідэнцкія выбары Рональду Рэйгану, сышоў у адстаўку 16 студзеня 1981 года.

Пасля адстаўкі працаваў юрыстам у штаце Мэрылэнд. Памёр у 1996 годзе ад хранічнай сардэчнай недастатковасці і быў пахаваны на Арлінгтонском нацыянальным могілках.

Катэгорыя:Выпускнікі Карнельскага ўніверсітэта
Маршак

**Маршак** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Роберт Юджын Маршак, амерыканскі фізік
* Самуіл Якаўлевіч Маршак, савецкі паэт, перакладчык; адзін з пачынальнікаў расійскай дзіцячай літаратуры
* Хаім Лейбавіч Маршак, беларускі вучоны ў галіне фтызіятрыі
* Яфім Майсеевіч Маршак (1905—1985) — беларускі дзеяч сельскай гаспадаркі і будаўніцтва.
Шавец-камсамолец

**Шаве́ц-камсамо́лец** — карціна беларускага мастака Юдаля Пэна (1854—1937), напісаная ў 1925 годзе. З'яўляецца часткай збору Нацыянальнага мастацкага музея Беларусі ў Мінску. Памер карціны — 99 × 78 см.

Карціна экспанавалася на Першай Усебеларускай выстаўцы 1925 года ў Мінску, прысвечанай юбілею рэвалюцыі 1905 года і 400-годдзю беларускага кнігадрукавання. Гэта дэталь, некалькі просталінейная і наіўная, падрыхтоўвала гледача да ўспрыняцця новага ў вобразе маладога чалавека. Аднак мастаку не ўдалося знайсці шлях да перадачы ўнутранага свету свайго героя. Змены ў характары людзей з прыходам новага жыцця ў гэтым партрэце толькі прадэкларыраваны.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Партрэты
Катэгорыя:Карціны Юдаля Пэна
Катэгорыя:Карціны са збораў Нацыянальнага мастацкага музея Рэспублікі Беларусь
Енісейскі краж

**Енісе́йскі краж** () — прыўзняты паўднёва-заходні край Сярэднесібірскага пласкагор'я, у Краснаярскім краі Расіі. Распасціраецца на 700 км ад даліны ракі Кан на паўночны захад па правабярэжжы ракі Енісей, з якім перасякаецца, утвараючы Асінаўскі парог. Вышыня да 1104 м (г. Енашымскі Палкан). Складзены з гнейсаў, крышталічных сланцаў і вапнякоў, прарваных інтрузіямі гранітаў. На схілах цемнахвойная тайга з перавагай піхты. Радовішчы золата, жалезнай руды, баксітаў, магнезіту, тальку.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Сярэднесібірскае пласкагор'е
Катэгорыя:Горы Краснаярскага края
Катэгорыя:Геаграфія Краснаярскага края
Партрэт Янкі Купалы (карціна Кругера)

**Партрэт Янкі Купалы** — карціна беларускага мастака Янкеля Кругера, напісаная ў 1923 годзе. З'яўляецца часткай збору Дзяржаўнага літаратурнага музея Янкі Купалы ў Мінску. Памер карціны — 66 × 74 см.

2 жніўня 2016 года Пастановай Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь карціне разам з партрэтам Якуба Коласа нададзены статус гісторыка-культурнай каштоўнасці Беларусі рэспубліканскага значэння.

Катэгорыя:Карціны Янкеля Кругера
Катэгорыя:Дзяржаўны літаратурны музей Янкі Купалы
Катэгорыя:Янка Купала
Катэгорыя:Партрэты
Юрый Мікалаевіч Малевіч

**Юрый Мікалаевіч Мале́віч** (нар. , , БССР — 27 жніўня 2003, Мінск) — беларускі архітэктар.

## Біяграфія 
Сын беларускага графіка Мікалая Малевіча.

Скончыў у 1961 годзе Беларускі політэхнічны інстытут. Працаваў у 1961—1973 гадах галоўным архітэктарам праектаў у Барысаўскім філіяле Мінскага аблпраекта, Тульскграмадзянпраекце. Памёр ад хваробы сэрца ў 2003 годзе. Пахаваны на Паўночных могілках у Мінску.

Меў дачку Марыну Малевіч, у шлюбе Груша.

## Творчасць 
 ў Барысаве]]
Асноўныя работы: праекты планіроўкі і забудова мікрараёнаў гарадоў Барысава (1967), Слуцка (1972), Чэрвеня (1963), Смалявіч, Крупак Мінскай вобласці і інш. (1962—1972), праекты цэнтральных плошчаў у Барысаве (1963, у суаўтарстве) і Беразіне Мінскай вобласці (1967), цэнтра курортнага пасёлка Нарач Мядзельскага раёна Мінскай вобласці (1970); бібліятэка (1964), спартыўны корпус з плавальным басейнам, ЗАГС (1970), 9-павярховы жылы дом у Барысаве (1964—1968); кінатэатр «Рагнеда» ў Заслаўі Мінскай вобласці (1988); бальніца з паліклінікай у г.п. Рось Ваўкавыскага раёна Гродзенскай вобласці (1992, Дзяржаўная прэмія Беларусі 1998); крытыя корты ў комплексе «Дразды» каля Мінска (1995) і інш.

## Узнагароды 
Лаўрэат Дзяржаўнай прэміі Рэспублікі Беларусь у галіне літаратуры, мастацтва і архітэктуры (1998, у суаўтарстве) — *за архітэктуру жылога гарадка Рось Ваўкавыскага раёна Гродзенскай вобласці, здадзенага ў эксплуатацыю ў 1994—1997 гадах*. Узнагароджаны медалямі, у т.л. сярэбраным медалём ВДНГ СССР (1982).

## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары Барысава
Катэгорыя:Архітэктары Мінска
Катэгорыя:Лаўрэаты Дзяржаўнай прэміі Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Архітэктары Слуцка
Катэгорыя:Архітэктары Чэрвеня
Катэгорыя:Архітэктары Смалявічаў
Катэгорыя:Архітэктары Крупак
Катэгорыя:Архітэктары Беразіна
Малы Енісей

**Малы Енісей** (, , ) — рака ў Манголіі і Тыве (Расія), левая складаючая ракі Енісей.

Даўжыня ракі 563 км, плошча вадазборнага басейна 58,7 тыс.км². Пачынаецца ў Дархацкай катлавіне пад назвай Шышхід-Гол, у межах Тывы пад назвай Кызыл-Хем цячэ ў адгор’ях Заходняга Саяна ў вузкай даліне, парожыстая. Нізоўі ў Тувінскай катлавіне. Сярэдні расход вады ў ніжнім цячэнні 415 м³/с. У сутоках Малога і Вялікага Енісея знаходзіцца горад Кызыл.

Рака суднаходная на адлегласці 142 км (ад вусця да пасёлка Эржэй).

## Літаратура 
* 
* Малый Енисей // 

## Спасылкі 
* 
* *Иванов В. В.* Малый Енисей // Научно-популярная энциклопедия «Вода России»

Катэгорыя:Прытокі Енісея
Катэгорыя:Рэкі Манголіі
Катэгорыя:Рэкі Тывы
Катэгорыя:Водны турызм ва Усходняй Сібіры