open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Марочна (Ровенская вобласць)

**Марочна**, таксама **Марочнэ** () — вёска ў Зарычнэнскім раёне Ровенскай вобласці Украіны.

## Гісторыя 
У 1662 годзе згадваецца ў складзе Пінскага павета Вялікага Княства Літоўскага.
Файл:Maročna, Hanusia Samuch. Марочна, Гануся Самух (I. Sierbaŭ, 1912).jpg|Двор, каля варот стаіць Гануся Самух
Файл:Maročna, Jeva Vajtovič. Марочна, Ева Вайтовіч (I. Sierbaŭ, 1912).jpg|Ева Вайтовіч з сёстрамі
Файл:Maročna. Марочна (I. Sierbaŭ, 1912).jpg|Дзяўчаты
Файл:Maročna. Марочна (I. Sierbaŭ, 1912) (2).jpg|Жыхары

Файл:Maročna Vialikaje. Марочна Вялікае (S. Bochnig, 1929) (2).jpg|Фота Станіслава Бохінга, 1929 г.
Файл:Maročna, Piatnickaja. Марочна, Пятніцкая (D. Hiearhijeŭski, 1933).jpg|Пятніцкая царква, фота Дзмітрыя Геаргіеўскага, 1933 г.
Файл:Maročna. Марочна (J. Drazdovič, 1926).jpg|На малюнку Язэпа Драздовіча, 1926 г.
Файл:Царква ў вёсцы Марочна. Я. Драздовіч. 1936.jpg|Царква на малюнку Язэпа Драздовіча, 1936 г.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Зарычнэнскага раёна
Баршчыўка Друга

**Баршчыўка Друга** () — вёска ў Здалбуніўскім раёне Ровенскай вобласці Украіны.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Здалбуніўскага раёна
Шарль Бушар

**Шарль Бушар** (, ; нар. 1956, Шыкутымі, Квебек, Канада) — канадскі ваенны дзеяч.

## Біяграфія 
Па паходжанні з’яўляецца франкаканадцам.

### Адукацыя 
Скончыў штабную школу УС, Камандна-штабны каледж Сухапутных сіл, Стратэгічныя нацыянальныя курсы, Камбінаваныя камандныя курсы ВПС. Прайшоў праграму падрыхтоўкі кіраўнікоў вышэйшага звяна ў галіне нацыянальнай і міжнароднай бяспекі ў Гарвардскім універсітэце.

Бакалаўр палітычных навук Універсітэта Манітобы.

### Ваенная служба 
У 1974 годзе паступіў на службу ва Узброеныя сілы Канады.

У 1976 годзе скончыў авіяпадрыхтоўку і стаў пілотам верталёта.

Служыў на розных пасадах у 427-й тактычны верталётнай эскадрыллі (Антанарыа) і 403-й верталётнай вучэбнай аператыўнай эскадрыллі (Нью-Брансуік).

Камандаваў 444-й тактычны верталётнай эскадрылляй у Ларэ (Германія). Служыў у штабе ВПС у якасці старшага штабнога афіцэра тактычных верталётаў і намесніка начальніка штаба. Таксама служыў у якасці афіцэра штаба Нацыянальнай абароны, з’яўляўся намеснікам камандуючага кантынентальнай частцы ЗША НОРАД (Фларыда), камандуючым 1-й канадскай авіяцыйнай дывізіяй, камандуючым канадскім кампанентам НОРАД і аб’яднанымі сіламі паветранага кампанента, адказнага за аперацыі ВПС Канады.

З чэрвеня 2007 года — намеснік камандуючага камандавання паветрана-касмічнай абароны Паўночнай Амерыкі (НОРАД).

З 2009 года — намеснік камандуючага ў камандавання аб’яднаных сіламі НАТА ў Неапалі.

25 сакавіка 2011 года Міністр абароны Канады Пітэр Макей абвясціў, што камандаваць ваенным уварваннем НАТА ў Лівію будзе генерал-лейтэнант Шарль Бушар.

У красавіку 2012 года Бушар сышоў з канадскіх узброеных сіл.

## Узнагароды 
* Афіцэр ордэна «За ваенныя заслугі» (Канада, 2001 год)
* Афіцэр ордэна «Легіён Пашаны» (ЗША, 2004 год)
* Камандор ордэна «За ваенныя заслугі» (Канада, 2006 год)

## Спасылкі 
* J.J.C. (Charlie) Bouchard, CMM, CD  
* Lieutenant-general Bouchard J.J.C. , CMM, CD, Deputy Commander Allied joint force command Naples 
* Allied Joint Force Command Naples 

Катэгорыя:Генерал-лейтэнанты
Катэгорыя:Ваенныя Канады
Дэрмань Пэрша

**Дэрмань Пэрша** () — вёска ў Здалбуніўскім раёне Ровенскай вобласці Украіны.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Здалбуніўскага раёна
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1497 годзе
Scythris seliniella

**Scythris seliniella** — від матылькоў сямейства . Навуковая назва была ўпершыню апублікавана ў 1839 годзе .

Жыве ў Еўропе.

Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1839 годзе
Катэгорыя:Цёмныя молі
The Great War

**The Great War** () — дзявяты студыйны альбом шведскага паўэр-метал гурта «Sabaton», які быў выдадзены 19 ліпеня 2019 года. Гэта першы альбом з новым гітарыстам Томі Ёхансанам. Як і папярэднія альбомы «Sabaton» «Heroes» і «The Last Stand», з’яўляецца канцэптуальным альбомам і прысвечаны Першай сусветнай вайне. Першы сінгл альбома, «Fields of Verdun», быў выдадзены 3 траўня 2019 года. Другі сінгл — «The Red Baron» — быў выдадзены 13 чэрвеня 2019 года.

## Спіс кампазіцый 
## Выканаўцы 
* Ёакім Бродэн — вакал і клавішныя
* Пэр Сундстром — бас і бэк-вакал
* Крыс Роланд — сола і рытм-гітара і бэк-вакал
* Томі Ёхансан  — сола і рытм-гітара і бэк-вакал
* Ханес Ван Дау — ударныя
Запрошаныя музыкі:
* Тобэ Энглунд  — сола на "Fields of Verdun"

Катэгорыя:Альбомы Sabaton
Катэгорыя:Альбомы Nuclear Blast Records
Synanthedon spheciformis

**Synanthedon spheciformis** — від молей сямейства .

## Апісанне 
Размах крылаў складае 26-31 мм. Даўжыня пярэдняга крыла 12-14 мм. Лёт імага з мая па чэрвень у залежнасці ад месцазнаходжання.

Лічынкі харчуюцца на алешыне і бярозе . Яны жывуць ў сцеблах расліны-гаспадара.

## Арэал 
Сустракаецца ў Еўропе і Сібіры.

## Галерэя 

File:Synanthedon_spechiformis.jpg|Пашкоджанні
File:Synanthedon_spheciformis_damage.jpg|Пашкоджанні
File:Synanthedon_spheciformis_pupa.jpg|Кукалка

## Спасылкі 
* Vlindernet (гал.)&nbsp;
* waarneming.nl (гал.)&nbsp;
* Lepidoptera of Belgium
* White-barred Clearwing at UK Moths

Катэгорыя:Насякомыя Еўропы
Катэгорыя:Шклянніцы
Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1775 годзе
Чапунскі сельсавет

**Ча́пунскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Юрацішкаўскага раёна Маладзечанскай вобласці. Цэнтр — вёска Чапунь.

Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Юрацішкаўскага раёна Баранавіцкай вобласці БССР. З 20 верасня 1944 года ў складзе Маладзечанскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя ўвайшла ў склад новаўтворанага Лежневіцкага сельсавета.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Юрацішкаўскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1940 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1954 годзе
Энергетыка Азербайджана

]]
**Энергетыка** — самая важная галіна гаспадаркі Азербайджана, прычым ужо паўтара стагоддзі. Дабрабыт краіны грунтуецца на нафтавым падмурку. На сённяшні дзень сырая нафта складае 80-95 % азербайджанскага экспарту тавараў. У сувязі з вельмі моцнай залежнасцю эканомікі ад цэн на нафту, у ХХІ стагоддзі нярэдкія прыступы галандскай хваробы. Празмерна раздьмуты нафтавы сектар спараджае высокі ўзровень інфляцыі і ўскладняе экспарт іншых тавараў. У 1999 быў заснаваны Дзяржаўны нафтавы фонд Азербайджана, асноўная мэта якога — разумна распараджацца звышпрыбыткамі ад продажу нафты. Узрастае роля газавага сеткара. Электраэнергетыка базуецца пераважна на ЦЭС.

## Нафтавы сектар 
### Гісторыя 
Яшчэ ў сярэднія вякі арабскі падарожнік Ахмед аль-Балазуры згадаў пра здабычу белай і чорнай (мазут) нафты на Апшэронскім паўвостраве. Першая выведкавая свідравіна на нафту прамысловым спосабам была прасвідравана на Апшеронскім паўвостраве ў бакінскім пасёлку Бібі-Эйбат ў 1846 годзе. Першы просты нафтаперапрацоўчы завод, які вырабляе газу, быў пабудаваны ў Баку ў 1863 годе інжынерам і энтузіястам Давідам Мелікавым (у Баку ён быў вядомы як «Джавад Мэлыкаў»). Заснаванае ў 1879 году «Таварыства нафтавай вытворчасці Братоў Нобель» вяло нафтаздабычу і нафтаперапрацоўку ў Баку, стварыла ўласную транспартную і збытавую сетку, у якую ўваходзілі нафтаправоды, танкеры і інш. Такім чынам, у канцы ХІХ стагоддзя Баку стаў нафтавай сталіцай і адным з найбуйнейшых гарадоў Расійскай імперыі. У 1901 на бакінскіх промыслах была здабыта кожная другая тона нафты ў свеце. У час Вялікай Айчыннай вайны свідравіны Азербайджана давалі каля 80 % паліва, неабходнага савецкай гаспадарцы і арміі.

### Сучаснасць 
У 1994 годзе быў падпісаны дагавор з 13 заходнімі нафтавымі кампаніямі, якія з таго часу асвойваюць нафтавыя і газавыя радовішчы Азербайджана, у тым ліку і складаныя глыбакаводныя. Здабыча нафты ў 2015–2018 трымаецца на ўзроўні 790-840 тыс. барэляў у дзень (38-40 млн тон у год), гэта 21-22 месца ў свеце.  Дзейнічаюць экспартныя нафтаправоды Баку–Супса, Баку–Джэйхан, Баку–Наварасійск.

## Газавы сектар 
У ХХІ стагоддзі ў паліўным сектары ўзрастае ўдзельная вага прыроднага газу. У 2016 было здабыта 18,7 млрд. м³ блакітанага паліва. Да 2021 года плануецца завяршыць газіфікацыю ўсёй краіны. У межах праекта «Паўднёвы газатранспартны калідор» праектуецца Трансанаталійскі газаправод (TANAP) і трансадрыятычны газаправод Trans-Adriatic Pipeline (TAP).

## Электраэнергетыка 
Вытворчасць электраэнергіі ў 2017 склала 22,2 млрд квт*гадз, больш за 90 % — на ЦЭС пераважна на прыродным газе, таксама на мазуце. На рацэ Кура ў 1945–1954 была створана найбуйнейшая на Каўказе Мінгечаурская ГЭС магутнасцю 420 МВт, якая дае каля 5 % вырабу электраэнергіі краіны.
Валерый Генрых Камёнка

**Валерый Генрых Камёнка** (; 14 лютага 1767 — 26 жніўня 1840) — расійскі каталіцкі дзеяч. Двойчы займаў пасаду апостальскага адміністратара Магілёўскай мітраполіі, у 1826—1828 гадах пасля смерці архібіскупа Станіслава Богуш-Сестранцэвіча і ў 1833—1839 гадах пасля таго, як адміністратар Ян Шчыт быў зняты з пасады.

## Біяграфія 
Паходзіў са шляхецкай сям’і. Скончыў Магілёўскую семінарыю, пасля чаго 5 жніўня 1789 года быў пасвечаны ў святары. Служыў у некалькіх беларускіх парафіях, пакуль у 1802 годзе не быў прызначаны архібіскупам Богуш-Сестранцэвічам сваім сакратаром. Быў членам Магілёўскага капітула, у 1807 годзе атрымаў ступень доктара багаслоўя Віленскага ўніверсітэта.

10 ліпеня 1815 года быў прызначаны дапаможным біскупам Львоўскай дыяцэзіі. Атрымаў тытул біскупа Абдэры, аднак біскупская хіратонія адбылася толькі праз два гады, 24 чэрвеня 1817 года.

У 1826 годзе пасля смерці архібіскупа Станіслава Богуш-Сестранцэвіча ён стаў апостальскім адміністратарам мітраполіі. Кіраваў дыяцэзіяй два гады, пакуль у 1828 годзе новым мітрапалітам не быў прызначаны Каспер Цецішоўскі. Аднак старэчы ўзрост і дрэнны стан здароўя не дазвалялі мітрапаліту Цецішоўскаму паўнавартасна выконваць свае абавязкі. Дэ-факта гловай мітраполіі былі адміністратары: І. І. Грабоўскі (1828—1829) і Я. Шчыт (1829—1833). Пасля таго, як Я. Шчыт у 1833 годзе быў зняты ўладамі з пасады, яе зноў заняў В. Г. Камёнка. У гэты перыяд у сувязі зса здушэннем паўстання 1830 года становішча каталікоў у Расійскай імперыі рэзка пагоршылася, масава закрываліся каталіцкія кляштары і храмы, уніяты прымушаліся да пераходу ў праваслаўе. Не жадаючы ісці на кампраміс з уладамі, у 1839 годзе Камёнка падаў у адстаўку, якая была прынята. У тым жа 1839 годзе новым архібіскупам-мітрапалітам Магілёва быў выбраны І. Л. Паўлоўскі. Камёнка памёр у Магілёве праз год.

Пахаваны на каталіцкіх могілках у Магілёве.

## Літаратура 
* «Камёнко» // Католическая энциклопедия. Т.2, Изд. францисканцев, М.:2005. Ст.716

## Спасылкі 
* Bishop Valery Henryk Kamionko

Катэгорыя:Каталіцкія біскупы Расіі
Катэгорыя:Біскупы магілёўскія
Катэгорыя:Рэлігійныя дзеячы Расійскай імперыі
П’ятыгоры (Здалбуніўскі раён)

**П’ятыгоры** () — вёска ў Здалбуніўскім раёне Ровенскай вобласці Украіны.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Здалбуніўскага раёна
Піскіў

**Піскіў** () — вёска ў Кастопільскім раёне Ровенскай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр Піскіўскай вясковай абшчыны.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Кастопільскага раёна
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1577 годзе
Піўчэ (Здалбуніўскі раён)

**Піўчэ** () — вёска ў Здалбуніўскім раёне Ровенскай вобласці Украіны. Насельніцтва складае 355 чалавек (2024).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Здалбуніўскага раёна
Мікраэлектроніка

**Мікраэлектроніка** — падраздзел электронікі, звязаны з вывучэннем і вытворчасцю электронных кампанентаў з геаметрычнымі памерамі характэрных элементаў парадку некалькіх мікраметраў і менш.

Узнікненне мікраэлектронікі ў пачатку 60-х гадоў XX стагоддзя было выклікана бесперапынным ўскладненнем функцый і пашырэннем абласцей прымянення электроннай апаратуры, што патрабавала памяншэння яе габарытных памераў і масы, павышэння хуткадзейнасці і надзейнасці. Аснову элементнай базы мікраэлектронікі складаюць інтэгральныя схемы (пераважна паўправадніковыя), якія выконваюць зададзеныя функцыі блокаў і вузлоў электроннай апаратуры, у якіх аб’яднана вялікая колькасць мікрамініяцюрных элементаў і электрычных злучэнняў.

## Літаратура 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Электроніка
Базальтавэ

**Базальтавэ** (, польск.: *Bazaltowe*), да 1945 **Янава Даліна** (польск.: *Janowa Dolina*) — вёска ў Кастопільскім раёне Ровенскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Дэражнэнскай вясковай абшчыны. Вёска гістарычнага рэгіёну Валынь.

## Гісторыя 
Паселішча заснавана ў пачатку 1920-х гадоў як пасёлак для рабочых на здабычы базальта, здзяйснянага ў ваколіцах з 1860 года. Да 1939 года ў складзе Польшчы, Валынскае ваяводства. З 1939 года ў складзе СССР, у 1941-1944 гадах пад нямецкай акупацыяй.

У 1943 годзе фарміраванні УПА здзейснілі некалькі нападаў на прадпрыемства па здабычы базальта і нямецкі гарнізон у вёсцы, паселішча было спалена, загінула каля 600 чалавек. Пра колькасць, прыналежнасць і этнічнасць загінулых і акалічнасці іх гібелі няма адзінай думкі, меркаванні вагаюцца ад забойства 600 цывільных палякаў да гібелі ў баі з байцамі УПА 600 нямецкіх салдатаў і афіцэраў. 

У 1944 годзе вёска занята Чырвонай Арміяй. Пасля вайны перайменавана Базальтавэ. У савецкі час адноўлена некалькі будынкаў.

З 1991 года ў складзе незалежнай Украіны. У 2015 годзе большасць жыхароў складалі украінцы, базальт у ваколіцах усё яшчэ здабываюць.

Катэгорыя:Населеныя пункты Кастопільскага раёна
Майдан (Кастопільскі раён)

**Майда́н** () — вёска ў Кастопільскім раёне Ровенскай вобласці Украіны.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Кастопільскага раёна
Нацыянальны даследчы ўніверсітэт «МІЭТ»

**Нацыянальны даследчы ўніверсітэт «Маскоўскі інстытут электроннай тэхнікі»** - расійскі нацыянальны даследчы ўніверсітэт у горадзе Масква. Маскоўскі інстытут электроннай тэхнікі (МІЭТ) быў утвораны ў Зеленаградзе ў 1965 годзе для падрыхтоўкі інжынерна-тэхнічных кадраў у галіне мікраэлектронікі. У 1984 годзе МІЭТ быў узнагароджаны ордэнам Працоўнага Чырвонага Сцяга. У 2010 годзе інстытут атрымаў статус нацыянальнага даследчага ўніверсітэта.

## Інстытуты і факультэты
Універсітэт у сваім складзе мае 8 інстытутаў і 1 факультэт:
*Інстытут біямедыцынскіх сістэм
*Інстытут мікрапрыбораў і сістэм кіравання імя Л.М.Преснухіна
*Інстытут перспектыўных матэрыялаў і тэхналогій
*Інстытут нана- і мікрасістэмнайтэхнікі
*Інстытут сістэмнай і праграмнай інжынерыі і інфармацыйных тэхналогій 
*Інстытут лінгвістычнай і педагагічнай адукацыі
*Інстытут ваеннай падрыхтоўкі
*Інстытут міжнароднай адукацыі
*Факультэт дыстанцыйнага навучання

Катэгорыя:Універсітэты Масквы
Катэгорыя:Нацыянальныя даследчыя ўніверсітэты Расіі
Андскі крызіс (2008)

**Андскі крызіс** () або **Уварванне Калумбіі ў Эквадор** () — кароткачасовы дыпламатычны канфлікт, які пачаўся з-за правядзення ваеннай аперацыі Калумбіі на тэрыторыі Эквадора з мэтай знішчэння паўстанцаў РУСК.

## Фон 
З 1964 года Калумбія была ахоплена грамадзянскай вайной, дзе галоўнымі варагуючымі сіламі былі ўрад на чале з членамі кансерватыўнай партыі з аднаго боку, і левымі партызанскімі групоўкамі, сярод якіх была фракцыя РУСК, з другога. З 2000-х гадоў адміністрацыі Уга Чавеса ў Венесуэле і Рафаэля Карэа ў Эквадоры, быўшы ідэалагічна блізкімі да ўзброенай калумбійскай апазіцыі, падаюць ёй падтрымку, у асноўным займаюцца пастаўкай зброі і боепрыпасаў для паўстанцаў.

## Ход падзей 
Уварванне адбылося 1 сакавіка 2008 года. У той дзень калумбійская армія, падкантрольная ўраду ў Багаце, здзейсніла рэйд на лагер паўстанцаў РУСК, які знаходзіўся за 1,8 км ад калумбійскай мяжы на тэрыторыі суседняга Эквадора ля населенага пункта Ангастура. У ходзе ваенных аперацыі былі ліквідаваныя ад 17 да 24 баевікоў, у тым ліку і адзін з лідараў РУСК Рауль Рэес.

Пасля аперацыі прадстаўнік калумбійскага прэзідэнта Альвара Урыбэ паведаміў журналістам, што ў лагеры паўстанцаў былі знойдзеныя дакументы, якія сведчаць, што «прэзідэнт Эквадора Карэа падтрымлівае адносіны і звязаны абавязкамі з РУСК». Таксама, па інфармацыі газеты El Pais, падчас нападу быў захоплены ноўтбук Рэеса, дзе выяўленыя доказы паставак калумбійскім паўстанцам узбраення з Беларусі.

Тым часам Карэа, абурыўшыся правядзеннем ваенных дзеянняў на тэрыторыі сваёй краіны, выслаў з краіны пасла Калумбіі і адклікаў эквадорскага пасла з Багаты. Прэзідэнт Венесуэлы Уга Чавес, будучы саюзнікам Карэа, аддаў загад міністру абароны краіны аб перамяшчэнні да мяжы з Калюмбіяй дзесяці танкавых батальёнаў. Венесуэла прывяла свае войскі ў стан падвышанай баявой гатоўнасці. З Каракаса таксама былі высланы дыпламаты з Калумбіі.

## Рэакцыя 
*  Фідэль Кастра: «Імперыялізм здзейсніў жудаснае злачынства ў Эквадоры. Смяротныя бомбы ранняй раніцай былі кінутыя на групу мужчын і жанчын, якія, амаль усе без выключэння, у гэты момант спалі. Гэта былі амерыканскія бомбы».
*  раскрытыкавалі дзеянні прэзідэнта Венесуэлы Уга Чавеса і заклікалі бакі да дыпламатычнага вырашэння канфлікту. Акрамя таго, у выпадку ўзброенага канфлікту амерыканцы заявілі пра гатоўнасць аказаць ваенную падтрымку Калумбіі.
*  Прэзідэнт Расіі Уладзімір Пуцін у тэлефоннай размове з прэзідэнтам Венесуэлы Уга Чавесам выказаў надзею на тое, што канфлікт на поўначы Лацінскай Амерыкі будзе ўрэгуляваны палітыка-дыпламатычнымі метадамі.
* : у МЗС Бразіліі заявілі, што крызіс у адносінах Калумбіі і Эквадора неабходна ўрэгуляваць у рамках Арганізацыі амерыканскіх дзяржаў (ААД). «Цяпер неабходна ўзмацніць ААГ і надзяліць адпаведнымі паўнамоцтвамі яе генеральнага сакратара Хасэ Мігеля Інсулса, які добра ведае абедзве гэтыя краіны».

Катэгорыя:Гісторыя Калумбіі
Катэгорыя:Гісторыя Эквадора
Катэгорыя:Канфлікты 2008 года
Катэгорыя:Сакавік 2008 года
Катэгорыя:Калумбійскі канфлікт
Катэгорыя:Палітычныя крызісы
Браніў

**Браніў** () — вёска ў Корэцкім раёне Ровенскай вобласці Украіны.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Корэцкага раёна
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1580 годзе
Рудня (Кастопільскі раён)

**Рудня** () — вёска ў Кастопільскім раёне Ровенскай вобласці Украіны.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Кастопільскага раёна
Багушыўка (Млыніўскі раён)

**Багушыўка** () — вёска ў Млыніўскім раёне Ровенскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Млыніўскай пасялковай абшчыны.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Млыніўскага раёна
Беларуска-венгерскія адносіны

**Беларуска-венгерскія адносіны** — двухбаковыя дыпламатычныя адносіны паміж Беларуссю і Венгрыяй, якія былі ўсталяваныя 12 лютага 1992 года.

## Двухбаковыя адносіны 
### Эканамічная сфера 
У 2016 годзе ў Венгрыю было экспартавана тавараў на 51,7 млн. USD. Імпарт тавараў з Венгрыі склаў 104 млн. USD. Найбуйнейшая пазіцыя імпарту — лекі (25 млн. USD). Агульны таваразварот за 2018 год склаў 180 млн дол.

### Энергетычная сфера 
22 мая 2025 года Беларусь і Венгрыя падпісалі дарожную карту супрацоўніцтва ў атамнай энергетыцы на 2025—2027 гады (ўключае мерапрыемствы па абмене вопытам па пытаннях развіцця ядзерна-энергетычнай інфраструктуры, забеспячэння ядзернай і радыяцыйнай бяспекі, абыходжання з радыеактыўнымі адходамі і адпрацаваным ядзерным палівам, навукова-тэхнічнай падтрымкі эксплуатацыі АЭС). Дакумент падпісаны Дэпартаментам па ядзернай энергетыцы Міністэрства энергетыкі, Беларускай АЭС і АЭС «Пакш ІІ» у рамках рэалізацыі мемарандума аб узаемаразуменні паміж Міністэрствам энергетыкі Беларусі і Міністэрствам замежных спраў і знешняга гандлю Венгрыі аб паглыбленні партнёрства ў сферы атамнай энергетыкі.

### Культурная сфера 
У 2009 годзе падпісана двухбаковае міжурадавае пагадненне аб супрацоўніцтве ў галіне адукацыі, навукі і культуры. З 2014 года на базе Мінскага дзяржаўнага лінгвістычнага ўніверсітэта вядзецца выкладанне венгерскай мовы. Беларуская мова факультатыўна выкладаецца ў Будапешцкім універсітэце імя Лоранда Этвеша з 1994 года. У 2015—2016 гадах у рамках міжнароднага тэатральнага фестывалю «ТэАрт» выступалі венгерскія тэатральныя калектывы. 13 мая 2016 года ў Будапешце на сцэне Акадэміі музыкі імя Ф. Ліста выступіў студэнцкі хор БДАМ.

У 2010 і 2017 гадах прайшлі Дні культуры Беларусі ў Венгрыі, а ў 2014 — Дні культуры Венгрыі ў Беларусі.

### Ваенная сфера 
У 1996 годзе Сухапутныя сілы Венгрыі купілі ў Беларусі 100 адзінак асноўных баявых танкаў Т-72. У маі 2005 інспекцыйная група Беларусі правяла інспекцыю двух ваенных аб’ектаў Венгрыі на прадмет захавання абавязацельстваў па ДЗУСЕ. У сакавіку 2018 гады 6-я асобная гвардзейская механізаваная брыгада прайшла аналагічную інспекцыю венгерскіх прадстаўнікоў.

## Работа па лініі ЕС 
Венгрыя зацікаўлена ў больш цесным кантакце паміж Еўрапейскім Саюзам і Рэспублікай Беларусь, што неаднаразова падкрэслівалі венгерскія дыпламаты. Яна прывітала зняцце Еўрасаюзам санкцыяў з Беларусі і актыўна падтрымлівае перамовы аб спрашчэнні візавага рэжыму паміж Беларуссю і ЕС. Кіраўнік МЗС Венгрыі Петэр Сіярта ў чэрвені 2017 года заявіў, што адной з прыярытэтных задач у беларуска-венгреском супрацоўніцтве з’яўляецца прыцягненне еўрапейскіх інвестыцый у развіццё беларускай эканомікі.

## Дыпламатычныя прадстаўніцтвы 
Пасольства Беларусі ў Венгрыі адкрыта ў студзені 2000 года, венгерскае пасольства ў Мінску — у снежні 2007 года.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт посольства РБ у Венгрыі 

Венгрыя
Беларусь
Адаміўка (Радывыліўскі раён)

**Ада́мівка** () — вёска ў Радывыліўскім раёне Ровенскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Радывыліўскай гарадской абшчыны.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Радывыліўскага раёна
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1698 годзе
Абрыкосаў

**Абрыкосаў** — прозвішча.

Вядомыя носьбіты:
* Аляксей Аляксеевіч Абрыкосаў (1928—2017) — савецкі і амерыканскі фізік, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіцы (2003), акадэмік РАН
* Аляксей Іванавіч Абрыкосаў (1875—1955) — патолагаанатам, акадэмік АН СССР, Акадэміі медыцынскіх навук СССР, Герой Сацыялістычнай Працы
Коблын

**Коблын** () — вёска ў Млыніўскім раёне Ровенскай вобласці Украіны.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Млыніўскага раёна
Маскоўскі авіяцыйны інстытут

**Маскоўскі авіяцыйны інстытут (нацыянальны даследчы ўніверсітэт)** — расійскі нацыянальны даследчы ўніверсітэт у горадзе Масква.

## Гісторыя 
У канцы 1920-х гадоў, у сувязі з шырокім разваротам работ па індустрыялізацыі СССР і, у прыватнасці, стварэнню савецкай авіяцыі, паўстала пытанне аб неабходнасці значнага пашырэння падрыхтоўкі інжынерных кадраў. У сувязі з гэтым 20 сакавіка 1930 года было прынята рашэнне аб падзеле Маскоўскага вышэйшага тэхнічнага вучылішча на пяць спецыялізаваных інжынерных ВНУ, у ліку якіх было і **Вышэйшае аэрамеханічнае вучылішча**. 20 жніўня 1930 года Вышэйшае аэрамеханічнае вучылішча было пераназвана ў **Маскоўскі авіяцыйны інстытут**.

Пасля пачатку Вялікай Айчыннай вайны Савет народных камісараў СССР прыняў рашэнне аб эвакуацыі інстытута з Масквы ў Алма-Ату. Эвакуацыя пачалася ў кастрычніку 1941 года. Аднак ужо ў лютым 1942 года, пасля паражэння немцаў пад Масквой, інстытут вярнуўся ў Маскву.

У 2009 годзе інстытуту быў прысвоены статус нацыянальнага даследчага інстытута.

19 мая 2011 года навучальная ўстанова была перайменавана ў «**Маскоўскі авіяцыйны інстытут (нацыянальны даследчы універсітэт)**».

31 сакавіка 2015 года была праведзена рэарганізацыя Маскоўскага авіяцыйнага інстытута шляхам далучэння да яго Расійскага дзяржаўнага тэхналагічнага ўніверсітэта імя Цыялкоўскага.

## Вядомыя асобы 
* Алена Алегаўна Сярова — Касманаўтка, палітык
* Алег Клімаў — беларускі музычны журналіст і крытык, тэлевядучы.

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт МАІ

Катэгорыя:Універсітэты Масквы
Катэгорыя:Авіяцыя Расіі
Катэгорыя:Нацыянальныя даследчыя ўніверсітэты Расіі
Катэгорыя:Авіяцыйныя навучальныя ўстановы
Катэгорыя:Транспартныя вышэйшыя навучальныя ўстановы

Катэгорыя:Вышэйшыя тэхнічныя навучальныя ўстановы Расіі
Казын (Радывыліўскі раён)

**Казын** () — вёска ў Радывыліўскім раёне Ровенскай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр Казынскай вясковай абшчыны.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Радывыліўскага раёна
Катэгорыя:Пачаіўская лаўра
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1488 годзе
Бэрэзыны

**Бэрэзыны** () — вёска ў Радывыліўскім раёне Ровенскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Казынскай вясковай абшчыны.

## Вядомыя асобы 
* Грыцько Чубай — украінскі паэт і перакладчык.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Радывыліўскага раёна
Мыхайліўка (Радывыліўскі раён)

**Мыхайліўка** () — вёска ў Радывыліўскім раёне Ровенскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Крупэцкай вясковай абшчыны.

У ХІХ стагоддзі сяло Мыхайліўка было ў складзе Крупецкай воласці Дубенскага павета Валынскай губерні.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Радывыліўскага раёна
Кольчына

**Кольчына** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Мукачэўскім раёне Закарпацкай вобласці Украіны на рацэ Латарыца, чыгуначная станцыя.

## Гісторыя 
Тэрыторыя сучаснага пасёлка была заселеная людзьмі з I тысячагоддзя да н.э. Археалагічныя знаходкі сведчаць, што тагачасныя жыхары займаліся вырабам керамікі. У XII-ХІІІ ст. на тэрыторыі пасёлка пасяліліся нямецкія каланісты. Першае згадванне аб паселішчы ў пісьмовых крыніцах — 1430 г. Назва паходзіць ад вугорскага слова «kölcsön», што азначае «пазычаны», «падорана».

У 1768 г. (а магчыма, яшчэ ў 1672 г.) на тэрыторыі вёскі Шэлестава (цяпер частка Кольчына) трансільванскія князі Ракацы (уладальнікі Мукачево) стварылі першы на Закарпацці жалезаплавільны завод, які працаваў на мясцовай рудзе. Вырабляў ён сельскагаспадарчыя прылады, хатняе абсталяванне: саломарэзкі, плугі, рыдлёўкі, матыкі, цвікі, кухонныя пліты, падсвечнікі, млыны і інш. Прадукцыю завода экспартавалі на рынкі Еўропы.

У 1711 г. пасля паразы паўстання пад кіраўніцтвам Ферэнца Ракацы завод разам з вёскай і цэлай Мукачыўскай дамініяй быў адабраны Габсбургамі ад князёў Ракацы і перададзены нямецкім графам Шэнбарнам. У 1945 г. на месцы завода стварылі дзяржаўны станкабудаўнічы завод (тады імя Кірава).

У канцы XIX ст. у Кольчыне пабудавалі першую ў Карпацкім рэгіёне Украіны гідраэлектрастанцыю (злучаную з млыном; рэшткі абсталявання яшчэ да нядаўняга часу захоўваліся на тэрыторыі базы адпачынку нафтаправода «Дружба»).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Закарпацкай вобласці
Апарыпсы

**Апарыпсы** () — вёска ў Радывыліўскім раёне Ровенскай вобласці Украіны.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Радывыліўскага раёна
Synanthedon stomoxiformis

**Synanthedon stomoxiformis** — від матылькоў сямейства .

## Апісанне 
Размах крылаў складае 22-31  мм. Лёт імага ў чэрвені і ліпені.

Лічынкі харчуюцца на каранях відаў  і , хоць былі зафіксаваны таксама на ,  і відах родаў  і . Вясной лічынка будуе вельмі характэрную выходную трубку ад кораня да ўзроўню зямлі.

## Арэал 
Сустракаецца на большай частцы Еўропы (за выключэннем Ірландыі, Вялікабрытаніі, Нідэрландаў, Бельгіі, Фінляндыі, Эстоніі і Латвіі) і на Блізкім Усходзе.

## Падвіды 
* *Synanthedon stomoxiformis stomoxiformis* (Еўропа, Каўказ)
* *Synanthedon stomoxiformis riefenstahli* *Špatenka,* 1997. (Іспанія)
* *Synanthedon stomoxiformis amasina* (Staudinger, 1856) (Малая Азія, Каўказ, Паўночны Іран)
* *Synanthedon stomoxiformis Levantina* de Freina & Lingenhöle, 2000. (Левант)

Катэгорыя:Насякомыя Еўропы
Катэгорыя:Шклянніцы
Піва Беларусі

У цяперашні момант **піва ў Беларусі** выпускаецца сям’ю піўзаводамі.
Найбуйнейшы вытворца — дзяржаўная кампанія «Крыніца» (Мінск), якая ў 2008 годзе забяспечыла 38 % нацыянальнай вытворчасці піва.
Таксама трывалыя пазіцыі на беларускім рынку займаюць кампаніі «Аліварыя» (Мінск, уладальнік дацкая Carlsberg), «Лідскае піва» (Ліда, уладальнік фінская Olvi) і «Бабруйскі бровар» (Бабруйск і Рэчыца, сумеснае кіраванне нідэрландскай Heineken і міжнароднай Oasis).

Кампаніі «Дзвінскі бровар» (Віцебск) і «Полацкае піва» (Полацк) займаюць малую долю рынку, а кампанія «Брэсцкае піва» (Брэст) з 2014 года прызнана банкрутам, знаходзіцца ў стадыі санацыі і выстаўлена на аўкцыён.

Асаблівасці беларускага рынку піва — гэта параўнальна вялікая доля піва, якая рэалізуецца ў ПЭТ-ўпакоўцы, і значны аб’ём імпартнай прадукцыі (каля 20 % рынку; прысутнасць на рынку пастаянна нарошчваюць асноўныя гульцы — Heineken, Carlsberg, Olvi). Таксама — досыць нізкая крэпасць піва (ад 4 да 5 %, толькі некаторыя гатункі (напр. «Стары замак» Лідскага завода) маюць крэпасць каля 6 %).

## Гісторыя 
У даўніну піваварня (як і вінакурня) па-беларуску называлася *бровар*, а півавар *броварам*.
У музеі пад адкрытым небам «Дудуткі», што недалёка ад Мінска, знаходзіцца адзіны бровар, для якога зроблена выключэнне ў дзяржаўнай манаполіі на выраб алкаголю.

## Піўныя брэнды 
* Крыніца: «Крыніца», «Александрыя»
* Аліварыя: «Аліварыя»
* Лідскае піва: «ЛІДСКАЕ»
* Бабруйскі бровар: «Баброў», «Рэчыцкае», «Жыгулёўскае»
* Брэсцкае піва: «Берасцейскае», «Стаўка»

## Аб’ёмы вытворчасці 
У 2016 годзе больш за палову піва 23,8 млн дал было выраблена ў Мінску (Крыніца, Аліварыя), 10 млн дал у Гродзенскай вобласці (Лідскае піва), 6 млн дал у Магілёўскай вобласці (Бабруйскі бровар), 2,8 млн дал у Брэсцкай вобласці (Брэсцкае піва).

* У 1995 годзе вытворчасць піва ў Беларусі склала 15,2 млн дал.
* У 2000 годзе — склала 23,7 млн дал.
* У 2001 годзе — скарацілася на 8, 4 % да 21,7 млн дал.
* У 2002 годзе — скарацілася на 6,4 % да 20,3 млн дал.
* У 2003 годзе — павялічылася на 1,5 % да 20,6 млн дал.
* У 2004 годзе — павялічылася на 10,5 % да 22,7 млн дал.
* У 2005 годзе — павялічылася на 19,8 % да 27,2 млн.дал.
* У 2006 годзе — павялічылася на 22 % да 33, 2 млн.дал.
* У 2007 годзе — павялічылася на 6,9 % да 35,5 млн дал.
* У 2008 годзе — скарацілася на 0, 4 % да 35, 3 млн.дал.
* У 2009 годзе — скарацілася на 5 % да 33,7 млн дал.
* У 2010 годзе — павялічылася на 18,4 % да 39,7 млн.дал.
* У 2011 годзе — павялічылася на 18,2 % да 46,9 млн.дал.
* У 2012 годзе — скарацілася на 8,7 % да 42, 8 млн.дал.
* У 2015 годзе — 40,7 млн дал.
* У 2016 годзе — 43,2 млн дал.

## Спасылкі 
* belbeer.com — Беларускае піва
* pivo.by — інфармацыйны сайт аб піве ў Беларусі і свеце


Катэгорыя:Старонкі з недагледжанымі перакладамі
Алэксандрыўка (Ракытніўскі раён)

**Алэксандрыўка** () — вёска ў Ракытніўскім раёне Ровенскай вобласці Украіны.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Ракытніўскага раёна
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1909 годзе
Білавіж

**Білавіж** () — вёска ў Ракытніўскім раёне Ровенскай вобласці Украіны.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Ракытніўскага раёна
Scythris sinensis

**Scythris sinensis** — від матылькоў сямейства Scythrididae.

## Апісанне 
Размах крылаў 10-14 &nbsp; мм. Пярэднія крылы шэра-чарнаватыя, а заднія — цёмна-бэжавыя.

Лічынкі харчуюцца на  і .

## Арэал 
Насяляе ва Усходняй Азіі, Еўропе, Цэнтральнай Расіі, на поўдні Сібіры і Паўночнай Амерыкі (Пенсільванія).

Катэгорыя:Цёмныя молі
Scythris subseliniella

**Scythris subseliniella** — від матылькоў сямейства . Навуковая назва была ўпершыню апублікавана ў 1876 годзе .

Жыве ў Еўропе.

Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1876 годзе
Катэгорыя:Цёмныя молі
Старэ Сэло (Ракытніўскі раён)

**Старэ Сэло** (, традыцыйная беларуская назва — **Старае Сяло**) — вёска ў Ракытніўскім раёне Ровенскай вобласці Украіны.

## Гісторыя 
У 1923 годзе ў вёсцы знаходзіўся млын Шабельскага, на ім працавала 3 чалавекі з гадавым заробкам кожны ў 800 злотых.

Згодна з перапісам 30 верасня 1929 года ў вёсцы (у маёмасці Кібуткевіча Мірона) меўся паравы млын, які перапрацоўваў 800 кг зерня на дзень, і 2 рабочых.

5 снежня 1939 года вёска была перададзена (разам з Высоцкай і Бярозаўскай гмінамі) у склад Украінскай ССР, да гэтага ў складзе Бярозаўскай гміны Столінскага павета Беларускай ССР.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Ракытніўскага раёна
Алэксандрыя (Ровенскі раён)

**Алэксандрыя** () — вёска ў Ровенскім раёне Ровенскай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр Алэксандрыйскай вясковай абшчыны.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Ровенскага раёна
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1569 годзе
Вендскі музей

**Вендскі музей** (, ) — музей у горадзе Котбус, які з'яўляецца цэнтральным музеем культуры і гісторыі народа вендаў (лужычан) у Ніжняй Лужыцы. Сучасны музей быў адкрыты ў 1994 годзе, але яго калекцыі ўзыходзяць да 1908 года, калі ў гарадскім музеі былі сабраныя экспанаты, якія апавядалі аб вендах.

## Гісторыя і апісанне 
Першая калекцыя, апавядаўшая аб гісторыі і культуры вендаў была прадстаўлена ў гарадскім (краязнаўчым) музеі Котбуса ў 1908 годзе — яна праіснавала ў адкрытым доступе да эпохі Трэцяга Рэйха. Большая частка экспанатаў з дадзенай калекцыі была страчана ў часы Другой сусветнай вайны.

Ужо ў эпоху ГДР, у 1980 годзе ў Котбусе — у палацы, размешчаным у парку Браніц — быў створаны музей літаратуры на мовах лужычанаў: спачатку ён прадстаўляў сабой пастаянную экспазіцыю, але потым стаў перадвіжной выставай. Праз нейкі час дадзеная калекцыя была адпраўлена ў архіў. Пасля 1985 года на падставе архіўных матэрыялаў была распрацавана новая пастаянная экспазіцыя: мэта была ў тым, каб стварыць выставу не толькі аб літаратуры, але і аб мастацтве, фальклоры і выяўленчым мастацтве вендаў. Пасля паўторнага аб'яднання Германіі, 3 чэрвеня 1994 года, намаганні далі плён і ў горадзе быў адкрыты паўнавартасны музей вендаў. Акрамя пастаяннай экспазіцыі, у 15 выставачных залах краязнаўчага музея з моманта яго заснавання прайшлі больш за чатыры дзясяткі спецыяльных выстаў самай разнастайнай тэматыкі: усе выставы былі двухмоўнымі (нямецка-сорбскімі). Сёння ў сценах музея захоўваецца самая вялікая калекцыя ніжнясорбскіх нацыянальных касцюмаў.

## Гл. таксама 
* Музей лужыцкіх сербаў
* Тэхаскі музей культурнай спадчыны лужычанаў
* Манастырская («вендская») царква

## Літаратура 
* Werner Meschkank: Serbski muzej w Chośebuzu. Das Wendische Museum in Cottbus. Wendisches Museum, Cottbus, 1996. (Kleiner Museumsführer niedersorbisch/deutsch).
* Albrecht Lange: Die Tracht des Hannoverschen Wendlandes. Drastwa Polobskich Slowjanow w Hannoverskej. Herausgegeben vom Wendischen Museum Cottbus, Textredaktion Martina Noack, Bildredaktion Michael Kablitz.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Музеі Германіі
Катэгорыя:Котбус
Катэгорыя:З’явіліся ў 1908 годзе
Катэгорыя:З’явіліся ў 1994 годзе
Вэлыкы Жытын

**Вэлыкы Жытын** () — вёска ў Ровенскім раёне Ровенскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Шпаніўскай вясковай абшчыны.

## Вядомыя асобы 
* Леанід Макаравіч Краўчук — украінскі палітычны і дзяржаўны дзеяч.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Ровенскага раёна
Антопіль (Ровенскі раён)

**Антопіль** () — вёска ў Ровенскім раёне Ровенскай вобласці Украіны.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Ровенскага раёна
Хміль (Ракытніўскі раён)

**Хміль** () — вёска ў Ракытніўскім раёне Ровенскай вобласці Украіны.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Ракытніўскага раёна
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1906 годзе
Геаграфія КНДР

**КНДР** — дзяржава ва Усходняй Азіі ў паўночнай частцы Карэйскага паўвострава. Плошча 120 тыс км². Па рацэ Амнакан (кітайская назва Ялуцзян) мяжуе з Кітаем на поўначы. Самы паўночны ўчастак мяжы з Кітаем праходзіць па рацэ Туманган, на ніжняе цячэнне якой  на паўночным усходзе прыпадае 17-кіламетравая мяжа з Расіяй. На поўдні мяжуе з Рэспублікай Карэя і аддзяляецца ад яе цяжкафартыфікаванай дэмілітарызаванай зонай. З захаду абмываецца водамі Жоўтага мора, з усходу — Усходне-Карэйскі залівам Японскага мора, якое ў Карэі вядома як Усходняе мора.

## Рэльеф 
 або Алмазныя горы — турыстычная славутасць КНДР]]
Горы займаюць чатыры пятых тэрыторыі КНДР. Горы высокія і нізкія, раздзеленыя, як правіла, вузкімі і глыбокімі далінамі. Мараплаўцы даўніх часоў адзначалі, што праз сіметрычныя валы горных хрыбтоў карэйская зямля нагадвае ім мора ў вялікім хваляванні. Менавіта ў КНДР горы дасягаюць максімальных для Карэйскага паўвострава вышынь — у Паўднёвай Карэі няма гор вышэй за 2000 м. На поўначы краіны знаходзяцца Паўночная-Карэйскія горы з найвышэйшым пунктам усёй Карэі гарой Пэктусан (2744 м) на мяжы з Кітаем. Пэктусан (або Пэкту) — патэнцыйна актыўны вулкан, свяшчэнная гара для абедзвюх Карэй, — чароўным чынам уплецены і ў міфалогію Кімаў. Далей на поўдзень ляжаць Усходне-Карэйскія горы (Тхэбэк), што прасціраюцца да самага поўдня паўвострава. Але менавіта на КНДР прыпадае іх самая прыгожая частка — "алмазныя горы" Кымгансан, вядомыя маляўнічымі краявідамі. Раўнінныя ўчасткі займаюць каля 20 % краіны, пераважна на захадзе, па ўзбярэжжы Жоўтага мора. Нягледзячы на становішча ў складкаватым поясе, Паўночную Карэю амаль не закранаюць землятрусы, што хранічна назаляюць суседнім паўночна-ўсходняму Кітаю і Японіі.

## Карысныя выкапні 
Карысныя выкапні: антрацыт і буры вугаль, жалезная руда, каляровыя металы (вальфрам, цынк, свінец, золата, нікель, малібдэн), магнезіт, графіт. Маюцца 124 прыродныя гарачыя крыніцы.

## Клімат 
]]
Клімат умераны мусонны. Зімой халодныя патокі паветра з кантынента прыносяць сухое марознае надвор'е. Летам тэрыторыя знаходзіцца пад уплывам акіянічных паветраных мас, якія прыносяць ападкі. Тэмпература паветра ў студзені каля −11&nbsp;°C, у ліпені каля 23&nbsp;°C. Ападкаў ад 600 мм на паўночным захадзе да 1100—1400 мм на астатняй тэрыторыі.

## Рэкі 
Рэкі горныя, багаты на гідраэнергію. Найбольшыя з іх Тэданган, Туманган. Рака Амнанкан (кітайская назва Ялуцзян) дэмаркуе карэйска-кітайскую мяжу і з'яўляецца самай доўгай карэйскай рэчкай (790 км).

## Расліннасць і жывёльны свет 
Калісьці лясы займалі тэрыторыю ў 9 млн гектараў. Пачынаючы з 1985 года, паводле дадзеных касмаздымкаў, Паўночная Карэя страціла 40 % лясоў. Сёння лясамі пакрытыя пераважна стромкія схілы гор. Растуць даурская лістоўніца, карэйскі кедр, аянская елка, чырвоная хвоя. Дрэвы перавіты ліянамі, у падлеску шмат папарацей, бамбуку. З лекавых раслін найбольш вядомы жэньшэнь. Жывёльны свет добра захаваўся ў гарах: водзяцца лісіцы, кабаны, гаралы, казулі, плямістыя алені, ізюбры, каланкі, часам можна сустрэць леапарда, рысь і белагрудага мядзведзя. Мора багатае рыбай, трэпангамі, кальмарамі. Створаны рэзерваты — Хвангпо, Янгам.
Пэрэсопныця

**Перасопніца, Пэрэсопныця** () — сяло ў Ровенскім раёне Ровенскай вобласці Украіны, на берагах ракі Стублы, прытоку Гарыні.

У XI—XIII стст. адзін з двух галоўных гарадоў Пагарыння.

29 жніўня 1561 годзе ў манастыры Раства Найсвяцейшай Багародзіцы завершана праца над стварэннем нацыянальнага сімвала Украіны — Перасопніцкага Евангелля.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Ровенскага раёна
Білятычы

**Білятычы** () — вёска ў Сарнэнскім раёне Ровенскай вобласці Украіны.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Сарнэнскага раёна
Клэсіў (Сарнэнскі раён)

**Клэсіў** () — вёска ў Сарнэнскім раёне Ровенскай вобласці Украіны.

## Вядомыя асобы 
* Рыгор Васільевіч Пратасавіцкі (нар. 1961) - член Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 7-га склікання.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Сарнэнскага раёна
Трабскі сельсавет

**Тра́бскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Іўеўскага раёна Гродзенскай вобласці. Цэнтр — аграгарадок (да 2009 г. вёска) Трабы.

Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Юрацішкаўскага раёна Баранавіцкай вобласці БССР. З 20 верасня 1944 года ў складзе Маладзечанскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Расцеўшчынскага сельсавета. 3 красавіка 1959 года ў склад Яхімаўшчынскага сельсавета перададзены 11 населеных пунктаў (Брагі, Гаявішча, Дубаносы, Загорцы, Занямонцы, Запольцы, Кавалі, Куцькі, Палудаўшчына, Паякунь і Скаварада). 2 снежня 1959 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Чэнавіцкага сельсавета, у склад зноў утворанага Юрацішкаўскага сельсавета перададзены населеныя пункты Асіпаўка, Бокшышкі, Грушанцы, Гумнішчы, Дунічы, Келайці, Куль-Юзэфава, Кузьмянка, Ляпешкі, Мількі, Пасека, Пойдзішкі, Пунішчы, Чашэйкі і станцыя Юрацішкі. З 20 студзеня 1960 года ў складзе Іўеўскага раёна Гродзенскай вобласці. 15 мая 1963 года да сельсавета далучана частка скасаванага Даўгердзішскага сельсавета (20 населеных пунктаў: вёскі Аглобішкі, Брагі, Высокая Грэбля, Даўгердзішкі, Загорцы, Кавалі, Каўшары, Куцькі, Яхімаўшчына і хутары Будзішча, Гаявішча, Дубаносы, Занямонцы, Палудаўшчына, Паякунь, Півойці, Скаварада, Сякерышкі, Чарніца і Чорны Ручай). 19 студзеня 1965 года ў склад сельсавета ўключаны 10 населеных пунктаў (Альтарыя, Багданцы, Барэйкаўшчына, Вораўшчына, Галубіцкаўшчына, Гаяўцы, Касоўшчына, Ладзецяняты, Макары і Сяргееўка), якія раней знаходзіліся ў складзе Багданаўскага сельсавета. 19 жніўня 1985 года скасаваны хутар Добрая Зямля, у 1986 годзе — хутары Асада Яхімаўшчына, Касоўшчына і Ставішча. 30 мая 1988 года ў склад Эйгердаўскага сельсавета перададзены 9 населеных пунктаў (вёскі Даўгердзішкі, Каўшары, Яхімаўшчына, хутары Аглоблішкі, Брынюкі, Сякерышкі, Франконава, Чарніца і Чорны Ручай).

Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 1597 чалавек, з іх 91,9 % — беларусы, 4,5 % — палякі, 2,3 % — рускія; паводле перапісу 2019 года — 1140 чалавек.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.


Катэгорыя:Былыя сельсаветы Юрацішкаўскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1940 годзе
Будыка

**Будыка** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Міхаіл Іванавіч Будыка (1920—2001) — вучоны ў галіне геафізікі
* Наталля Сяргееўна Будыка (нар. 1945) — беларускі архітэктар.
* Сяргей Хрыстафоравіч Будыка (1909—1988) — вучоны ў галіне гідраўлікі і інжынернай гідралогіі
Сербалужыцкі інстытут

**Сербалужыцкі інстытут** (, ) — назва навуковай установы, якая знаходзіцца ў горадзе Баўтцэн, Германія. Займаецца вывучэннем лужыцкіх моў і даследаваннямі па гісторыі, культуры і грамадскаму жыццю лужычанаў. Інстытут збірае і архівуе матэрыялы, прысвечаныя сарабістыке і прадстаўляе іх для публічнага вывучэння і распаўсюджвання лужыцкай культуры.

## Гісторыя 
Інстытут быў створаны ў 1992 годзе на аснове Інстытута сербалужыцкага народазнаўства (Institut za serbski ludospyt), які быў створаны 1 мая 1951 года ў Баўтцэне па ініцыятыве лужыцкага прафесара Павола Навотнага. 1 жніўня 1952 года Інстытут сербалужыцкага народазнаўства увайшоў у склад Нямецкай акадэміі (з 1972 года — акадэмія навук ГДР).

Адміністрацыя Сербалужыцкага інстытута размяшчаецца ў Баўтцэне. У Котбусе знаходзіцца філіял навуковай установы. Штатнае распісанне складаецца з 15 пасадаў навуковых супрацоўнікаў і 11 пасадаў навукова-тэхнічнага і адміністрацыйнага персаналу. Супрацоўнікі Сербалужыцкага інстытута выкладаюць у розных вышэйшых навучальных установах у Германіі і за мяжой. Інстытут супрацоўнічае з Інстытутам сарабістыкі Лейпцыгскага ўніверсітэта.

У інстытуце дзейнічае Сербалужыцкая цэнтральная бібліятэка і Сербскі архіў.

Сербалужыцкі інстытут выдае з 1952 года дзве навуковыя серыі, навуковае перыядычнае выданне «Lětopis», якое цяпер выходзіць два разы на год, а таксама выданне «Schriften des sorbischen Instituts/Spisy serbskeho instituta» (да 2012 года выдадзена 56 тамоў).

Цяпер дырэктарам Сербалужыцкага інстытута з'яўляецца лужыцкі прафесар Гаўке Бартельс

## Дырэктары 
* Павал Новатны (1951—1977)
* Мерчын Каспер (1977—1990)
* Гельмут Фаска (1990—1992)
* Дзітрых Шолта (1992—2014)
* Гаўке Бартэльс (з 2018 года)

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт Сербалужыцкага інстытута

Катэгорыя:Лужычане
Катэгорыя:Арганізацыі Германіі
Катэгорыя:Баўтцэн
Катэгорыя:Сарабістыка
Брэнтан Харысан Тарант

**Брэнтан Харысан Тарант** (, нар. 1990, , Аўстралія) — аўстралійскі тэрарыст, нацыяналіст, ультраправы радыкал, арганізатар і выканаўца тэрарыстычнага акту ў мячэцях Крайстчэрча, у выніку якога забітыя 51 чалавек і 40 паранена.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў аўстралійскім горадзе Графтан у сям’і рабочых. Бацькі маюць шатландскія, ірландскія і брытанскія карані.

У 2014—2018 гадах, паводле інфармацыі шэрагу СМІ, браў удзел у канфлікце на ўсходзе Украіны на баку УСУ, меў сувязі з украінскімі правымі радыкаламі.

### Тэракт 
15 сакавіка Тарант пад’ехаў да мячэці Аль-Нур у Крайстчэрчы. Затым ён узяў з багажніка агнястрэльную зброю, увайшоў у храм і пачаў расстрэл людзей, якія сабраліся ў Аль-Нур для малітвы. Усё гэта ён трансляваў праз Фэйсбук у прамым эфіры.

Тарант правёў у мячэці некалькі хвілін, расстрэльваючы вернікаў. Першай яго ахвярай стаў мусульманін, які павітаўся з ім ля ўваходу. Ён забіў яшчэ двух чалавек на ўваходзе і многіх іншых у вялікім пакоі. Неўзабаве ён пакінуў мячэць, забраў іншую зброю са свайго аўтамабіля, а затым вярнуўся ў мячэць, каб забіць больш ахвяр, многія з якіх ужо былі параненыя і не змаглі ўцячы. Затым ён зноў выйшаў з мячэці і забіў парафіянку каля пешаходнай дарожкі, калі яна ўмольвала аб дапамозе. Неўзабаве пасля гэтага Тарант пакінуў месца зласынства на сваёй машыне. Тэрарыст застрэліў іншых яшчэ некалькіх людзей у гэтым раёне і на вялікай хуткасці з’ехаў, накіроўваўшыся да ісламскага цэнтру Лінвуд, дзе забіў яшчэ пэўную колькасць мусульман.

Ён быў арыштаваны на вуліцы Брогам у Сідэнхаме праз 21 хвіліну пасля першага экстранага выкліку.

На суддзе цалкам прызнаў сваю віну. 24 жніўня 2020 года быў асуджаны з пакараннем у выглядзе пажыццёвага пазбаўлення волі без права на ўмоўна-датэрміновае вызваленне.

## Погляды 
Перад злачынствам ён апублікаваў маніфест з нацыяналістычнымі антымусульманскімі ідэямі. Сам напад баявік трансляваў у інтэрнэце на сваю старонку ў Facebook. Ён паведаміў, што падтрымлівае Дылана Руфа і Андэрса Брэйвіка. 

Перад атакай Тарант слухаў песню ваенізаваных нацыяналістычных падраздзяленняў, якія ўдзельнічалі ў вайне на Балканах 1992—1995 гадоў — «Serbia strong». На магазінах, а таксама на яго зброі, былі напісаны імёны гістарычных постацяў, якія супрацьстаялі Асманскай імперыі і асоб, якія атрымалі тэрміны за забойства і напады з-за ксенафобіі, а таксама назвы некаторых гістарычных падзей, звязаных з Асманскай імперыяй (бітва пры Кагуле, абарона Шыпкі, бітва пры Лепанто, бітва пры Пуацье, Венская бітва, аблога Акры, бітва пры Сарыкамышы, бітва пры Булаірэ).

Таксама на зброі Брэнтана былі напісаныя дасылкі на кодавы лозунг («14 Words»), якія ўжываюць у якасці прывітання белыя нацыяналісты.

Сам Тарант адносіць сябе да экафашыстаў, адзначаючы пры гэтым што да нацыстаў, антысэмітаў і кансерватараў ён сябе не адносіць.

Катэгорыя:Ультраправыя
Катэгорыя:Ісламафобія
Катэгорыя:Тэрарысты
Катэгорыя:Постаці Аўстраліі
Міхаіл Іванавіч Будыка

**Міхаіл Іванавіч Буды́ка** (,  — , ) — вучоны ў галіне геафізікі, геаграфіі, геахіміі. Член-карэспандэнт Акадэміі навук СССР (1964), акадэмік Расійскай акадэміі навук (1992).

## Біяграфія 
М. І. Будыка нарадзіўся ў горадзе Гомель. У 1942 годзе скончыў Ленінградскі політэхнічны інстытут. Працаваў у Галоўнай геафізічнай лабараторыі імя А. І. Ваейкава, у 1954—1972 гг. на пасадзе дырэктара, з 1972 года — загадчыка аддзелам. З 1975 года загадчык аддзелам у Дзяржаўным гідралагічным інстытуце ў Ленінградзе.

## Навуковая дзейнасць 
М. І. Будыка належаць навуковы працы па фізічнай кліматалогіі, актынаметрыі, біякліматалогіі, экалогіі, цеплавому балансу зямной паверхні. Разам з акадэмікам А. А. Грыгор’евым сфармуляваў «перыядычны закон геаграфічнай занальнасці». У 1955 годзе ўвёў колькасны крытэрый геабатанічных зон (радыяцыйны індэкс сухасці Будыка). Пад яго кіраўніцтвам выдадзены (у 1956, 1963 гг.) атлас цеплавога балансу Зямлі.

Аўтар больш за 200 навуковых і навукова-папулярных артыкулаў, 24 манаграфій.

Сярод апублікаванага:
* Испарение в естественных условиях. — Л., 1948.
* Тепловой баланс земной поверхности. — Л., 1956.
* Климат и жизнь. — Л., 1971.
* Влияние человека на климат. — Л., 1972.
* Глобальная экология. М.: Мысль, 1977.
* Эволюция биосферы. — Л., 1984.
* Антропогенные изменения климата. Л.: Гидрометеоиздат, 1987 (у сааўтарстве).
* Путешествие во времени. — М., 1990.

## Узнагароды і званні 
* Ордэн Кастрычніцкай Рэвалюцыі
* Ордэн Працоўнага Чырвонага Сцяга
* Ордэн «Знак Пашаны»
* Ордэн «За заслугі перад Айчынай» 2-й ступені
* Ленінская прэмія 1958 г.
* Прэмія «Блакітная планета» (1998)
* Прэмія імя А. П. Вінаградава (1989)
* Прэмія імя А. А. Грыгор’ева (1995)
* Залаты медаль імя Ф. П. Літке (1972)
* Медаль Сусветнай метэаралагічнай арганізацыі (1987)
* Медаль імя Р. Хортана Амерыканскага геаграфічнага саюза
* Ганаровы член Геаграфічнага таварыства Расіі і Амерыканскага метэаралагічнага таварыства

## Літаратура 
*  — С. 317.

## Спасылкі 
* Профіль на сайце Расійскай акадэміі навук
* Будыка Михаил Иванович // Знаменитые люди Гомельщины 
* Будыко, Михаил Иванович (геофизик ; 1920—2001) // Нацыянальная бібліятэка Беларусі
* Будыко Михаил Иванович // Сотрудничество Беларусь — ЕС: наука и культура  // Нацыянальная акадэмія навук Беларусі
* *Лапенис А. Г.* Выдающийся российский климатолог: памяти М. И. Будыко // Век глобализации. Выпуск №1(7)/2011

Катэгорыя:Выпускнікі СПбДПУ
Катэгорыя:Члены-карэспандэнты АН СССР
Катэгорыя:Кліматолагі
Катэгорыя:Дактары фізіка-матэматычных навук