open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ганна Яраславаўна Дзмітрыева-Балаш

**Ганна Яраславаўна Дзмі́трыева-Ба́лаш** (нар. , Мінск) — беларуская мастачка дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва.

## Біяграфія 
Нарадзілася  года ў Мінску. Вучылася ў 1972—1978 гадах творчай майстэрні В. Ф. Сумарава, скончыла ў 1987 годзе Беларускі тэатральна-мастацкі інстытут. Вучылася ў Л. Міронавай, П. Семчанкі, Э. Жакевіча. Удзельніца мастацкіх выставак з 1987 года.

Член Беларускага саюза мастакоў з 1994 года, Беларускага саюза дызайнераў з 1997 года.

## Творчасць 
Працуе ў галінах сцэнаграфіі, тэкстылю, лялечнага мастацтва і мадэліравання. Стварае аб’ёмныя тэкстыльныя кампазіцыі з выкарыстаннем тэхнік габелена, ціснення па скуры, вышыўкі, аплікацыі, калажа, жывапісу і інш.: «Цар-царыца» (1987), «Салавей і ружа» (1996), «Дзівосная краіна» (1997), «Раніца ў Венецыі», «Мурашыная каралева», тэкстыльныя кампазіцыі «Урок геаграфіі», «Развітанне славянкі» (усе 1990-я г.; з С. Даманавай), пано «Мой горад» (1997).

Мастак-пастаноўшчык тэлефільма «Пастка для зубра» (1992—1994), спектакля «П’ерэта» Л. Шніцэра і А. Блока (Рускі драматычны тэатр імя М. Горкага, Мінск). Аформіла сцэнічныя касцюмы ансамблям «Харошкі», «Крупіцкія музыкі», «Камерата» і інш.

Творы знаходзяцца ў «Man Galery» (Бостан, ЗША).

## Узнагароды 
Лаўрэат I рэспубліканскага конкурсу мадэльераў «Міла» (1994).

## Сям’я 
У шлюбе з мастаком Аляксеем Дзмітрыевым.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Мастакі дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва Беларусі
Катэгорыя:Члены Беларускага саюза дызайнераў
Катэгорыя:Мастакі-габеленісты Беларусі
Віктар Міхайлавіч Ананіч

**Віктар Міхайлавіч Ананіч** (нар. , Бабруйск, Магілёўская вобласць) — беларускі фінансіст, член Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 7-га і 8-га скліканняў.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 5 чэрвеня 1963 года ў горадзе Бабруйск Магілёўскай вобласці.

Скончыў Мінскі фінансава-эканамічны каледж па спецыяльнасці «Банкаўская справа», Беларускі тэхналагічны інстытут імя С. М. Кірава, Беларускі дзяржаўны эканамічны ўніверсітэт.

Ганаровы грамадзянін г. Бабруйска. Заслужаны эканаміст Рэспублікі Беларусь.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Біяграфія на сайце Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь

Катэгорыя:Члены Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 7-га склікання
Катэгорыя:Члены Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 8-га склікання
Катэгорыя:Старшыні праўлення Нацыянальнага банка Рэспублікі Беларусь

Катэгорыя:Члены Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 8-га склікання
Катэгорыя:Члены Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 7-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Бабруйскага гарадскога Савета дэпутатаў
Катэгорыя:Дэлегаты Усебеларускага народнага сходу 7-га склікання
Катэгорыя:Дэлегаты Усебеларускага народнага сходу 6-га склікання
Катэгорыя:Дэлегаты Усебеларускага народнага сходу 5-га склікання
Валянціна Гаўрылаўна Дзівінская

**Валянціна Гаўрылаўна Дзівінская** (, в. Лемяшы, Жытомірская вобласць, УССР) — беларускі мастак дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва.

## Біяграфія 
У пачатку 1960-х гг. працавала мастаком на шклозаводзе «Чырвоны Май».
Скончыла Ленінградскае вышэйшае мастацка-прамысловае вучылішча ў 1967 годзе. У 1967—1984 гадах працавала на шклозаводзе «Нёман» у г.п. Бярозаўка Лідскага раёна. З 1984 года ў Санкт-Пецярбургу.

Член Беларускага саюза мастакоў з 1970 года.

## Творчасць 
Працуе ў гутнай тэхніцы, пераважна ў каляровым шкле. Сярод твораў: наборы посуду «Паўночныя матывы», «Карункі»; кампазіцыі «Дуброва», «Эцюд», «Сосны»; блюды «Мак і васількі», «Леў», «Коннік»; дэкаратыўныя камплекты «Вясна», «Ружы» і інш. Работы вылучаюцца выяўленчай вобразнасцю, сакавітасцю формаў. 

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Мастакі Беларусі
Катэгорыя:Мастакі дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва
Катэгорыя:Майстры мастацкага шкла Беларусі
Вольга Васілеўна Дзёмкіна

**Вольга Васілеўна Дзё́мкіна-Пасо́** (; , в. Забаенне, , Віцебская вобласць) — беларускі мастак дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва.

## Біяграфія 
Пасля пяці класаў Красналуцкай школы Вольга паехала вучыцца ў Рэспубліканскую школу-інтэрнат па музыцы і выяўленчым мастацтве, якую скончыла ў 1977 годзе. У 1977 годзе скончыла аддзяленне тканін і мадэліравання Беларускага тэатральна-мастацкага інстытута. Скончыла аспірантуру пры Беларускай акадэміі мастацтваў. Адраджала і ўзначальвала кафедру «Габелен і мадэляванне» Акадэміі мастацтваў.

У работах «Дажынкі», «Гуканне вясны», «Купалле», «Паганскія сімвалы», «Гімн лілеям» (усе 1990-я г.) тактоўная спроба расшыфраваць знакавую сістэму беларускага арнаменту. Па ўспамінах Дзёмкінай, шляхетныя касцюмы для «Песняроў» розныя камісіі нас не разумелі і крытыкавалі, бо тады беларусаў успрымалі выключна як сялянскую нацыю. Толькі дзякуючы падтрымцы міністра культуры БССР Юрыя Міхневіча гэтыя касцюмы зацвердзілі.

У Красналуках зараз захоўваюцца тры работы Вольгі Дзёмкінай: партрэты яе маці і бацькі і эскіз песняроўскіх касцюмаў. У мясцовай школе збіраюць матэрыялы для прысвечанай ёй экспазіцыі.

## Узнагароды 
Узнагароджана двума залатымі медалямі  у Парыжы, дыпломам Нацыянальнай асамблеі Францыі.

## Сям’я 
У шлюбе з французскім музынкатам Жоржам Пасо.

## Літаратура 
* Фатыхава Г. Зорка Палын // ЛіМ. 1996. 26 крас.;
* Фатыхава Г. Музыка габелена // Беларусь. 1996. № 10.
* 

Катэгорыя:Мастакі Беларусі
Катэгорыя:Мастакі дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва
Катэгорыя:Імігравалі ў Францыю з Беларусі
Катэгорыя:Мастакі-габеленісты Беларусі
Ціхіня

**Ціхіня** — беларускае прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Валерый Гур’евіч Ціхіня (нар. 1940) — беларускі дзяржаўны дзеяч.
* Уладзімір Яўгенавіч Ціхіня (нар. 1963) — былы супрацоўнік МУС Беларусі, палкоўнік міліцыі.
Пістыя

**Пістыя**, **вадзяная салата** (*Pistia stratiotes*) — травяністая расліна сямейства ароннікавых, адзін прадстаўнік рода *Pistia*.

## Апісанне 
Плаваючая расліна з мноствам перыстых каранёў і ўкарочаным сцяблом, на якім размешчаны разеткі светла-зялёнага апушанага лісця. Кветкі аднаполыя, дробныя, жаўтаватыя, у невялікіх каташках, акружаных белаватым пакрывалам.

## Пашырэнне 
Пашырана ў прэсных вадаёмах тропікаў і субтропікаў абодвух паўшар’яў. Культывуюць у акварыумах.

## Асаблівасці біялогіі 
Размнажаецца насеннем, значна хутчэй вегетатыўна: у пазухах ніжняга лісця развіваюцца сталоны, на канцах якіх утвараюцца новыя асобіны. Апошнія ў сваю чаргу даюць новыя сталоны і г.д. У прыродных умовах размнажаецца бурна, за кароткі прамежак часу можа пакрыць цалкам паверхню вадаёма.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Ароннікавыя
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1753 годзе
Saccharomyces cerevisiae

***Saccharomyces cerevisiae*** — від дражджэй з роду цукраміцэтаў.

## Апісанне 
Верхавыя расы *Saccharomyces cerevisiae* утвараюць пену на паверхні сусла, выкарыстоўваюцца для вытворчасці цёмных сартоў піва.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Дрожджы
Катэгорыя:Цукраміцэтавыя
Катэгорыя:Піва
Іржа елкі і багуну

**Іржа елкі і багуну** —  раслін з групы, званай , выкліканае грыбам віду . Ён атакуе розныя віды . Другі гаспадар узбуджальніка — .

## Сімптомы і развіццё хваробы 
Першыя сімптомы на елках з’яўляюцца ў маі. На леташняй ігліцы ўтвараюцца ледзь прыкметныя спермагоніі і неўзабаве бялёсыя эцыдыі, якія маюць дыяметр 1 мм. Апошнія ўтвараюцца шэрагамі альбо адзінкава на верхнім баку ігліцы, радзей на ніжнім. Заражаная ігліца жоўкне, а па паспяванні эцыдыяспоры ападае. Разнесеныя ветрам эцыдыяспоры атакуюць багун балотны. На ніжнім баку яго лісця ўтвараюцца жоўта-аранжавыя урэдыніяльныя эцыдыі дыяметрам каля 0,3 мм, затым аранжава-чырвоныя тэліі. Тэліяспоры, якія ўтвараюцца ў тэліі, паражаюць елку.

## Меры аховы 
У яловых пасевах захворванне прадухіляецца альбо абмяжоўваецца яго распаўсюджанне належным доглядам. Варта пазбягаць празмернага згушчэння ельнікаў, асабліва ў маладым узросце. Заражаныя галіны выдаляюць. Гэта трэба зрабіць да з’яўлення тэліяспор, а значыць да канца красавіка.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Грибы и насекомые — консорты лесообразующих древесных пород Карелии / Отв. ред. А. В. Полевой. — Петрозаводск: Карельский научный центр РАН, 2014. — 216 с. — ISBN 978-5-9274-0628-9.

## Спасылкі 
* *Фёдоров Н. И., Беломесяцева Д. Б., Кириленкова Н. Ф.* Возбудители ржавчины хвойных пород в Беларуси

Катэгорыя:Грыбковыя захворванні раслін
Катэгорыя:Захворванні хвойных
Катэгорыя:Елка
Катэгорыя:Багун
Алег Віктаравіч Дзячэнка

**Алег Віктаравіч Дзячэнка** (нар. , Канск, Краснаярскі край, Расія) — беларускі філосаф, рэлігіязнавец, член Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 7-га склікання. Кандыдат філасофскіх навук (2000), дацэнт (2004).

## Біяграфія 
Нарадзіўся  года ў г. Канску Краснаярскага края (РСФСР).

Скончыў у 1995 годзе Магілёўскі дзяржаўны педагагічны інстытут імя А. А. Куляшова па спецыяльнасці «Гісторыя».

Выбіраўся членам Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 7-га склікання. Намеснік старшыні Пастаяннай камісіі па адукацыі, навуцы, культуры і сацыяльным развіцці.

У 2024 годзе выбраны дэпутатам Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь VIII склікання ад Асіповіцкай акругі № 89. Намеснік старшыні Пастаяннай камісіі па міжнародных справах.

Член рэспубліканскага грамадскага аб’яднання «Белая Русь», член Беларускай партыі «Белая Русь». Старшыня экспертнага савета пры Упаўнаважаным па справах рэлігій і нацыянальнасцей Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь.

## Навуковая дзейнасць 
Аўтар звыш 100 навуковых прац па рэлігіязнаўстве, у тым ліку 8 манаграфій і 7 вучэбна-метадычных дапаможнікаў.

## Узнагароды 
Узнагароджаны ганаровымі граматамі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь, Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь (2005), Упаўнаважанага па справах рэлігій і нацыянальнасцей, Магілёўскага абласнога выканаўчага камітэта (2000), Магілёўскага гарадскога выканаўчага камітэта (2004, 2013), Магілёўскага гарадскога Савета дэпутатаў, Савета Міжпарламенцкай Асамблеі дзяржаў — удзельніц Садружнасці Незалежных Дзяржаў, медалём Міжпарламенцкай Асамблеі дзяржаў — удзельніц Садружнасці Незалежных Дзяржаў «За ўмацаванне міжпарламенцкага супрацоўніцтва», юбілейным медалём «МПА СНГ. 30 лет», медалём свяціцеля Кірылы Тураўскага.

## Сям'я 
Жанаты, мае двух сыноў і дачку.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Движение пятидесятников в Беларуси (на материалах Могилевской области) : диссертация … кандидата философских наук : 09.00.06 : защищена 26.09.2000 : утверждена 13.12.2000 / Дьяченко Олег Викторович. — Минск, 2000.
* Новые религиозные объединения / О. В. Дьяченко. — Мозырь, 1998.
* Пятидесятничество в Беларуси : монография / О. В. Дьяченко. — Могилев, 2003.
* Алег Віктаравіч Дзьячэнка [Дзячэнка!] // Гістарычны факультэт : да 75-годдзя ўтварэння / Магілёўскі дзяржаўны універсітэт імя А. А. Куляшова. ― Магілёў, 2010. — С. 178—179.
* Дьяченко Олег Викторович // Ученые МГУ имени А. А. Кулешова : биобиблиографический справочник. — Могилев, 2013. — С. 18—20.

## Спасылкі 
* Біяграфія на сайце Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь

Катэгорыя:Члены Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 7-га склікання
Катэгорыя:Філосафы Беларусі
Катэгорыя:Рэлігіязнаўцы Беларусі
Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 8-га склікання
Нейт

**Нейт** (стар.-ег. *nt*) — старажытнаегіпецкая багіня вайны і палявання.

Іерагліфічнае імя: n:t R25 B1

## Гісторыя 
Нейт — адна з найбольш старажытных вядомых егіпецкіх багінь, культ якой узнік яшчэ ў дадынастычны перыяд і быў вядомы ў эпоху Пталемеяў. Найстаражытнейшая атрапаморфная выява Нейт была знойдзена ў пірамідзе Джосера. Яна з’яўлялася багіняй вайны, багіняй тварэння, багіняй-маці, што першай нарадзіла дзіця, і багіняй замагільнага свету, што клапацілася пра душы памерлых і дапамагала апранаць іх.

Звычайна Нейт атаясняюць з ніжнім Егіптам, дзе існаваў яе культавы цэнтр у Саісе. Аднак з 1 тысячагоддзя да н. э. атрыбуты Нейт усё часцей пераходзілі да багінь Ісіды і Хатхор. Старажытныя грэкі атаяснялі яе з багіняй Афінай.

## Міфалогія 
Нейт фігуравала ў ранніх міфах пра стварэнне сусвету як стваральніца першароднага ўзвышша пасярод вод Нун. Лічылася маці Ра і Амона. У міфе пра Асірыса назірае за яго муміфікацыяй. У міфе пра Хора і Сета абвяшчае, што атрымае Хор пасля перамогі.

## Шанаванне 
Галоўныя цэнтры шанавання: Саіс, Існа.

Вядомымі атрыбутамі Нейт былі перакрыжаваныя стрэлы, лук і стрэлы, шчыт, ткацкая рама. У магільне Тутанхамона выява Нейт была звязана з выявай змяі, што павінна была ахоўваць нябожчыка. Егіпцяне часцяком звярталіся ў малітвах да багіні як да нябеснай каровы, што раз на год нараджала сонца. Было прынята называць яе вялікай багіняй, маці або бабуляй багоў. Пра жрыц Нейт казалі, што яны адчыняюць усе шляхі.

## Спасылкі 
* Neith - Ancient History Encyclopedia
* Egyptian Gods: Neith 

Катэгорыя:Егіпецкая міфалогія
Катэгорыя:Багіні
Катэгорыя:Багі вайны
Існа (Егіпет)

**Існа**, або **Эсна** () — горад на левым беразе Ніла ў Егіпце. Уваходзіць у склад мухафазы Луксор. Знакаміты старажытным храмам Хнума.

Насельніцтва (2010) — 70 000 чал.

## Гісторыя 
Існа пад назвай Та-Сенет вядома з часоў Тутмоса III, калі тут быў пабудаваны храм багоў Хнума, Нейт і Хекі. У эліністычны і рымскі перыяды храм быў перабудаваны і значна пашыраны. Ён з’яўляўся важным цэнтрам пілігрымак старажытных егіпцян, якія перад уваходам былі абавязаны загадзя адмаўляцца ад сексуальных зносін, пераапранацца ў ільняную вопратку і мыць рукі салёнай вадой.

У час кіравання Дыяклетыяна горад стаў адным з месцаў пераследу хрысціян. У гонар гэтай падзеі ў VI ст. быў заснаваны манастыр мучанікаў, што застаецца важным цэнтрам копцкага хрысціянства і ў нашы дні.

Росквіт Існы адбыўся ў эпоху Фацімідаў — Асманскай Порты (X — XIX стст.), калі ператварыўся ў перакрыжаванне караванных шляхоў у Паўночнай Афрыцы. Землі вакол Існы славіліся вытворчасцю алею і бавоўны. У XIX ст. пачаліся археалагічныя даследаванні храма Хнума і набярэжнай.

У 1906 г. і 1990-х гг. каля Існы былі пабудаваны 2 дамбы, якія злучылі горад з супрацьлеглым берагам Ніла і адначасова паднялі ўзровень рачной вады, што паспрыяла далейшаму развіццю навакольнай сельскай гаспадаркі, але склала пагрозу мясцовым гістарычным каштоўнасцям.

Esna Tempel 40.jpg|Эліністычны храм Хнума
EsnaVirginChurchOutside.jpg|Копцкі касцёл Св. Панны
EsnaWikalaGedawiOutside.jpg|Асманскі караван-сарай на базары Аль-Кісарыя

## Эканоміка 
Асноўныя галіны эканомікі: харчовая і тэкстыльная прамысловасць, абслугоўванне рачнога і наземнага транспарту, турызм.

## Спасылкі 
* Esna — Our Egypt
* History Of Esna
* Esna Temple Ceiling Restored 

Катэгорыя:Гарады Старажытнага Егіпта
Катэгорыя:Археалагічныя аб’екты ў Егіпце
Катэгорыя:Гарады Егіпта
Каско

**Каско** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Алесь Каско (1951—2017) — беларускі паэт.
* Данііл Каско (нар. 2004) — беларускі баскетбаліст. Выступаў за нацыянальную зборную Беларусі.
* Ігар Барысавіч Каско (нар. 1971) — беларускі ўрач, член Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 7-га склікання.
Забаенне (значэнні)

Назву **Забае́нне** маюць:

## Населеныя пункты 
### Беларусь 
* Віцебская вобласць:
** Забаенне — вёска ў Лепельскім раёне
** Забаенне — былая вёска ў Лепельскім раёне
** Забаенне 1 — вёска ў Чашніцкім раёне
** Забаенне 2 — вёска ў Чашніцкім раёне
Небытаўскі сельсавет

**Не́бытаўскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Хойніцкага раёна Гомельскай вобласці. Цэнтр — вёска Небытаў.

Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года сельсавет у складзе Хойніцкага раёна Рэчыцкай акругі БССР. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Гомельскай акругі. 30 снежня 1927 года сельсавет узбуйнены, у яго склад увайшла тэрыторыя скасаванага Казялужскага сельсавета. Пасля скасавання акруговага падзелу 26 ліпеня 1930 года ў складзе Хойніцкага раёна БССР. З 20 лютага 1938 года ў складзе Палескай вобласці, з 8 студзеня 1954 года — у складзе Гомельскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Забалацкага сельсавета.

16 красавіка 1959 года цэнтр Забалацкага сельсавета перанесены ў вёску Небытаў, сельсавет перайменаваны ў Небытаўскі. 30 чэрвеня 1966 года вёска Будаўнік перададзена ў адміністрацыйнае падпарадкаванне Хойніцкага пассавета, населеныя пункты Гарошкаў, Карчовае, Кастрычнік, Чырвоны Араты перададзены ў склад Паселіцкага сельсавета, цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Казялужжа, сельсавет перайменаваны ў Казялужскі сельсавет.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Хойніцкага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1926 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1954 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1959 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1966 годзе
Уладзімір Яўгенавіч Ціхіня

**Уладзімір Яўгенавіч Ціхіня** (, в. Зеляночы, Калінкавіцкі раён, Гомельская вобласць) — былы намеснік начальніка ГУБАЗіК МУС Беларусі, фігурант крымінальнай справы па абвінавачанні кіраўнікоў беларускіх цукровых прадпрыемстваў ва ўдзеле ў махлярскіх схемах з расійскімі контрагентамі. Палкоўнік міліцыі.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў 1963 годзе ў в. Зеляночы Калінкавіцкага раёна Гомельскай вобласці. Мама, Надзея Якаўлеўна, амаль усё жыццё працавала інспектарам аддзела кадраў у калгасе. Бацька, Яўген Макаравіч, працаваў на чыгунцы.

Скончыў школу ў в. Зеляночы.

У 1983 годзе скончыў Буда-Кашалёўскі саўгас-тэхнікум.

У 1986—1988 гадах праходзіў ваенную службу ў памежных войсках КДБ СССР.

У 1990 годзе скончыў Мінскую вышэйшую школу МУС СССР.

З 1990 па 1992 гады працаваў у крымінальным вышуку Фрунзенскага РАУС г. Мінска.

З верасня 1992 года працаваў у аддзеле па г. Мінску ўпраўлення па барацьбе з арганізаванай злачыннасцю ГУКМ МУС Беларусі. У 1992—1995 гадах працаваў у аддзелах па барацьбе з арганізаванай злачыннасцю па г. Мінску і Мінскай вобласці.

З мая 1995 года працаваў ва упраўленні па барацьбе з арганізаванай злачыннасцю і злачыннасцю МУС Беларусі. Працаваў па такіх гучных справах, як «справа марозаўцаў», «справа пасялковых», па справах беларускіх крымінальных аўтарытэтаў.

Доўгі час працаваў намеснікам начальніка галоўнага ўпраўлення па барацьбе з арганізаванай злачыннасцю і карупцыяй (ГУБАЗіК) Міністэрства ўнутраных спраў — начальнікам 2-га ўпраўлення (па прадухіленні і раскрыццю злачынстваў, якія носяць заказны і арганізаваны характар). У канцы 2019 года пайшоў у адстаўку.

## Фігурант цукровай справы 
Уладзімір Ціхіня ўдзельнічаў у крымінальнай схеме з перадачай хабару дырэктараў цукровых заводаў і быў затрыманы па цукровай справе. З’яўляецца фігурантам крымінальнай справы, яму ставяць у віну падбухторванне да дачы хабару.

Паводле звестак КДБ Беларусі, ён паведамляў дырэктарам заводаў пра разыскныя мерапрыемствы, якія праводзяцца ў дачыненні да ніх, даваў парады па канспірацыі, вучыў зачышчаць сляды, гарантаваў ім спыненне праверачных мерапрыемстваў і за гэта атрымліваў незаконнае грашовае ўзнагароджанне. Апошняе даручэнне для Ціхіні было не дапусціць на пасаду дырэктара дзяржаўнага канцэрна «Белдзяржхарчпрам» непажаданага чалавека, пры якім схема не магла б існаваць.

25 жніўня 2020 года Ціхіне была зменена мера стрымання на падпіску аб нявыездзе.

## Сям’я 
* Сястра — Таццяна Яўгенаўна Ціхіня, настаўніца беларускай мовы і літаратуры, дырэктар сярэдняй школы № 42 г. Мінска.

## Узнагароды 
* ордэн «За службу Радзіме» ІІІ ступені,
* медаль «За бездакорную службу» ІІІ ступені,
* медаль «За бездакорную службу» ІІ ступені (2015)
* медаль «За адзнаку ў ахове грамадскага парадку» (2020),
* нагрудны знак «Ганаровы супрацоўнік МУС»,
* падзяка Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь.

Катэгорыя:Выпускнікі Акадэміі Міністэрства ўнутраных спраў Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Міліцыянеры Беларусі
Уладзімір Сямёнавіч Матвееў

**Уладзімір Сямёнавіч Матвееў** (нар. , Полацк Віцебскай вобласці) — беларускі інжынер, член Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 7-га склікання.

## Біяграфія 
Скончыў Наваполацкі палітэхнічны інстытут па спецыяльнасці «прамысловае і грамадзянскае будаўніцтва». Прайшоў працоўны шлях ад рабочага і брыгадзіра да кіраўніка буйнога прадпрыемства абласнога падпарадкавання.

Выбіралася дэпутатам Віцебскага абласнога Савета дэпутатаў 28 склікання, членам Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 7-га склікання.

## Узнагароды 
Узнагароджаны медалём «За працоўныя заслугі».

Катэгорыя:Члены Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 7-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Віцебскага абласнога Савета дэпутатаў 28-га склікання
Вольга Віктараўна Дашук

**Вольга Віктараўна Дашук** — беларуская кінарэжысёрка і сцэнарыстка дакументальных фільмаў, журналістка і кінакрытык.

## Біяграфія 
Нарадзілася ў сям’і беларускага рэжысёра-дакументаліста Віктара Дашука.

Скончыла тэатральнае аддзяленне Беларускай акадэміі мастацтваў па спецыяльнасці «Рэжысура».

У 1995—2011 гадах працавала рэжысёркай і сцэнарысткай на студыі «Беларусьфільм».

У 1999—2006 гадах была выкладчыцай Беларускага калегіюму, вяла заняткі па гісторыі амерыканскіх СМІ, а таксама гісторыі і тэорыі фільма.
Працавала журналісткай у газетах «Народная Воля» і «Імя», і брытанскім штомесячніку «Dazed and confused», а таксама кінакрытыкам часопіса «Мастацтва».

У цяперашні час выкладае ў Майстэрні сацыяльнага кіно.

## Творчасць 
Удзельніца і прызёр міжнародных кінафестываляў, у тым ліку «Лістапад», «BelarusDocs», , , «Cinema du Reel» (Парыж), «Silverdocs» (Вашынгтон), «Rotterdam IFF», «HotDocs» (Таронта), «Prix Europa» (Берлін), «Krakow IFF» (Польшча). Член журы кінафестывалю «Сінема Перпетум Мобіле». З’яўляецца сябрам Беларускай асацыяцыі журналістаў.

## Фільмаграфія 
## Сям’я 
Муж — Віктар Мікалаевіч Аслюк (нар. 1961), беларускі рэжысёр. У сям’і — двое сыноў.

## Спасылкі 
* 
* Вольга Дашук. Фільмы «Белсат»
* Вольга Дашук: Калі памірае твой герой, гэта тое самае, што згубіць блізкага чалавека. «Радыё Свабода»
* Вольга Дашук. НеФармат. «BelFilm»
* Кінамастак + герой = …адкрыццё! «Вместе!»
* Вольга Дашук. Ненужнае кіно

Катэгорыя:Выпускнікі Беларускай акадэміі мастацтваў
Катэгорыя:Кінарэжысёры Беларусі
Катэгорыя:Сцэнарысты Беларусі
Карчоўскі сельсавет

Назву **Карчо́ўскі сельсавет** маюць:

* Карчоўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Баранавіцкага раёна Брэсцкай вобласці
* Карчоўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Хойніцкага раёна Гомельскай вобласці
Арсень Міхайлавіч Дваранін

**Арсень Міхайлавіч Дварані́н (Дваронін)** (, в. Малыя Краглі, Дзятлаўскі раён, Гродзенская вобласць) — беларускі мастак дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў вёсцы Малыя Краглі Дзятлаўскага раёна ў сялянскай сям’і, у якой было чацвёра дзетак. Пасля заканчэння Жукоўшчынскай васьмігодкі ён паступіў у Мінскі архітэктурна-будаўнічы тэхнікум. Дыпломнай работай студэнта-выпускніка быў архітэктурны праект, прысвечаны падзеям Вялікай Айчыннай вайны. Ён экспанаваўся ў 1969 годзе на ВДНГ у Маскве і атрымаў сярэбраны медаль. Пасля заканчэння тэхнікума Арсень Дваранін працаваў архітэктарам у Брэсцкім праектным інстытуце «Белдзяржпраект».

Член Беларускага саюза мастакоў з 1989 года.

Прымаў удзел у абласных і рэспубліканкіх выставах, а таксама міжнародных — у Польшчы (1987), Францыі (Клермон-Феран, 1991). У 1995 годзе ў Францыі была арганізавана персанальная выстава мастака. Габелены дэманструюцца ў Нацыянальным мастацкім музеі Беларусі, Гомельскім і Рэчыцкім музеях, а таксама за мяжой — у Францыі, Бельгіі, Расіі, Германіі, ЗША, Галандыі, Польшчы.

## Сям’я 
У шлюбе з мастачкай Ірынай Мікалаеўнай Данілавай.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* ДВОРОНИН АРСЕНИЙ

Катэгорыя:Асобы
Катэгорыя:Мастакі Беларусі
Катэгорыя:Мастакі-габеленісты Беларусі
Іржа лёну

**Іржа лёну** —  лёну. Яно адносіцца да групы захворванняў, званых , і выклікаецца відам .

## Апісанне 
Найбольш развіваецца ў цёплае і вільготнае надвор’е, пры позніх тэрмінах сяўбы і лішку азотных угнаенняў.

Усе тыпы споранашэння грыб утварае на лёне. Зімуюць тэлейтаспоры.

Катэгорыя:Грыбковыя захворванні раслін
Катэгорыя:Лён
Катэгорыя:Захворванні раслін
Аляксандр Раманаў

**Аляксандр Раманаў**:
* Аляксандр Львовіч Раманаў (1949—2005) — гродзенскі журналіст, палітычны зняволены.
* Аляксандр Мікіціч Раманаў (1560-я—1602) — рускі баярын.
Уладзімір Андрэевіч Дзяменцьеў

**Уладзімір Андрэевіч Дзяме́нцьеў** (, г. Новаўкраінка, УССР — 20 чэрвеня 2010, Мінск, Беларусь) — беларускі мастак кіно. Заслужаны дзеяч мастацтваў Беларускай ССР (1979).

## Біяграфія 
Скончыў Усесаюзны дзяржаўны інстытут кінематаграфіі ў Маскве ў 1962 годзе. Працаваў на кінастудыі «Беларусьфільм». Член КПСС з 1947 года.

## Творчасць 
Мастак-пастаноўшчык мастацкіх фільмаў «Вуліца малодшага сына» (1962, з У. Белавусавым), «Трэцяя ракета» (1963), «Праз могілкі» (1965, абодва з Я. Ігнацьевым), «Іван Макаравіч» (1968, Прэмія Ленінскага камсамола Беларусі 1970), «Я, Францыск Скарына» (1970), «Бацька» (1972), «Братушка» (1976, з Л. Трапковым), «Трэцяга не дадзена» (1981), «Ветразі майго дзяцінства» (1982), «Развітальныя гастролі» і «Слава богу, не ў Амерыцы» (1992), «Тутэйшыя» (1993) і інш., а таксама тэлевізійных «Гора баяцца — шчасця не бачыць» (1974) і «Нас выбраў час» (3, 4, 5-я серыі, 1979).

## Фільмаграфія 
# 1962 — Вуліца малодшага сына — *асістэнт мастака-пастаноўшчыка*
# 1965 — Каханая
# 1966 — Саша-Сашанька
# 1968 — Іван Макаравіч
# 1971 — Бацька
# 1976 — Братушка
# 1977 — Нядзельная ноч
# 1978 — Абочына
# 1981 — Ветразі майго дзяцінства
# 1982 — Культпаход у тэатр
# 1983 — Бацькі і дзеці
# 1986 — Знак бяды
# 1988 — Наш бронецягнік
# 1988 — Высакародны разбойнік Уладзімір Дуброўскі
# 1989 — Нетэрміновая вясна
# 1991 — Белыя адзенні
# 1997 — Зала чакання
# 2001 — У жніўні 44-га

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Кіраваградскай вобласці
Катэгорыя:Члены КПСС
Катэгорыя:Мастакі кіно Беларусі
Мікалай Раманаў

**Мікалай Раманаў**:
* Мікалай Венядзіктавіч Раманаў — грамадзянскі інжынер, архітэктар.
* Мікалай Кірылавіч Раманаў (1919—1943) — Герой Савецкага Саюза.
Вядомыя асобы Глыбокага

[thumb|200px|[Герб Глыбокага]]
Вядомыя ўраджэнцы Глыбокага:

__NOTOC__
[thumb|175px|[Клаўдзій Сцяпанавіч Дуж-Душэўскі]]
[thumb|175px|[Мікалай Мінскі]]
[thumb|175px|[Павел Восіпавіч Сухі|Павел Сухі]]
[thumb|175px|[Шмуэль Магілевер]]
[thumb|175px|[Вацлаў Шуневіч]]

## А 
* Людміла Фёдараўна Андзілеўка (нар. 1958) — беларуская пісьменніца, празаік, мастак у жанры наіў.

## Б 
* Юрый Барысавіч Багушэвіч (нар. 1946) — беларускі мастак. Член Беларускага саюза мастакоў з 1978 года.
* Злата Бургін (1914—1981)

## В 
* Барыс Міхайлавіч Волін (1886—1957) — савецкі партыйны і дзяржаўны дзеяч РСФСР і УССР, публіцыст, гісторык, прафесар (1939).

## Г 
* Ісай Ісаакавіч Гітэльзон (1896—1965) — савецкі вучоны-дэрматолаг. Доктар медыцынскіх навук, прафесар.

## Д 
* Фёдар Мікалаевіч Дамінікоўскі (1905—1949) — беларускі гісторык, кандыдат сельскагаспадарчых навук (1935).
* Дзмітрый Дзёмін (1967—2020) — дудар, выкладчык музыкі, майстар традыцыйных інструментаў, заслужаны дзеяч Карэліі.
* Клаўдзій Сцяпанавіч Дуж-Душэўскі (1891—1959) — беларускі палітычны дзеяч, дыпламат, рэдактар, педагог. Лічыцца аўтарам эскіза сучаснага бел-чырвона-белага сцяга.
* Ганна Душэўская (1893 — пасля 1940) — беларуская пісьменніца, паэтэса, музыкант, мовазнавец і перакладніца.

## Ж 
* Алег Валянцінавіч Жынгель (нар. 1967) — член Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 7-га склікання.

## Л 
* Сямён Навумавіч Леках (нар. 1947) — беларускі вучоны ў галіне металургіі. Доктар тэхнічных навук. Заслужаны вынаходнік Беларусі (1993).
* Міхаіл Яўстаф’евіч Ліпчык — беларускі баяніст.

## М 
* Шмуэль Магілевер (1824—1898) — заснавальнік прасіянізму.
* Андрэй Георгіевіч Майсяёнак (нар. 1943) — беларускі вучоны ў галіне біяхіміі, урач, гісторык медыцыны, грамадскі дзеяч. Біяхімік, вітамінолаг. Член-карэспандэнт Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі (2000), доктар біялагічных навук (1997), прафесар (1997).
* Алесь Марговіч (1927—1967) — беларускі журналіст, грамадскі дзеяч, выдавец.
* Мікалай Мінскі (1855—1937) — пісьменнік і публіцыст, адзін з пачынальнікаў сімвалізму.
* Вадзім Міцько (нар. 1980) — беларускі валейбаліст.

## Р 
* Лявонцій Іосіфавіч Ракоўскі (1896—1979) — пісьменнік, паэт.

## С 
* Павел Восіпавіч Сухі (1895—1975) — савецкі авіяканструктар. Лаўрэат Ленінскай прэміі (1968) і Дзяржаўнай прэміі СССР (1943), двойчы Герой Сацыялістычнай Працы (1957, 1965), доктар тэхнічных навук (1940).

## Х 
* Аляксандр Францавіч Хайноўскі (нар. 1970) — беларускі дыпламат.

## Ш 
* Валянцін Пятровіч Шаеў (нар. 1964) — беларускі дзяржаўны дзеяч, старшыня Следчага камітэта Рэспублікі Беларусь, генерал-маёр юстыцыі.
* Марына Іванаўна Шкерманкова (нар. 1990) — беларуская цяжкаатлетка.
* Вацлаў Шуневіч (1892—1963) — ксёндз-лекар.
Ярэмічы (археалагічныя помнікі)

**Ярэмічы** — археалагічныя помнікі: стаянкі каменнага і бронзавага вякоў каля вёскі Ярэмічы (Карэліцкі раён, Гродзенская вобласць)

## Стаянка—1 
Знаходзіцца за 0,5 км на ўсход ад вёскі, ва ўрочышчы Грудкі, на дзюне левабярэжжа р. Нёман. Выявіў у 1962 годзе і даследаваў у 1965 годзе М. М. Чарняўскі (ускрыта 18 м2). Памеры 140х80 м; пашкоджана землянымі выпрацоўкамі. Культурны пласт у цэнтры 0,7 м.

Знойдзены крамянёвыя трохвугольныя і кароткія тронкавыя наканечнікі стрэл, нажы, скрабкі, разцы і іншае, фрагменты керамікі (з расліннымі дамешкамі і грабеньчата-накольчатым арнаментам; з арганічнымі і мінеральнымі дамешкамі, аздобленыя шнуравым арнаментам і адбіткамі лінейнага штампа). Адносіцца да культуры нёманскай шнуравой керамікі і тшцінецкай культуры.

## Стаянка—2 
Знаходзіцца за 0,3 км на поўнач ад вёскі, на дзюне пасярод левабярэжнага поплаву р. Нёман, ва ўрочышчы Быстрыца. Выявіў у 1973 годзе М. М. Чарняўскі. Культурны пласт да 0,5 м. Знойдзены матэрыялы нёманскай неалітычнай культуры.

## Літаратура 
* Чарняўскі , М. М. Ярэмічы / М. М. Чарняўскі // Археалогія і нумізматыка Беларусі: энцыклапедыя / Беларуская Энцыклапедыя; Рэдкал.: В. В. Гетаў і інш. — Мн.: «Беларуская Энцыклапедыя» імя П. Броўкі, 1993. — 702 с. — С. 675. — ISBN 5-85700-077-7.
* Чарняўскі , М. М. Ярэмічы / М. М. Чарняўскі // Археалогія Беларусі: энцыклапедыя: у 2 т. / [склад. Ю. У. Каласоўскі; рэдкалегія: Т. У. Бялова (гал. рэд.) і інш.]. Т. 1: А ― К. — Мн.: Беларуская Энцыклапедыя імя П. Броўкі, 2009. — 492, [1] c. — С. 452. — ISBN 978-985-11-0353-5.
* Чарняўскі, М. М. Неаліт Беларускага Панямоння / М. М. Чарняўскі; Акадэмія навук БССР, Ін-т гісторыі; Навук. рэд. Д. Я. Цялегін. – Мн.: Навука і тэхніка, 1979. – 140, [1] с.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Ярэмічы
Катэгорыя:Стаянкі Карэліцкага раёна
Катэгорыя:Культура шнуравой керамікі
Катэгорыя:Тшцінецкая культура
Катэгорыя:Нёманская культура
Катэгорыя:Жуцаўская культура
Acta archaeologica Albaruthenica

**Acta archaeologica Albaruthenica** — навуковае перыядычнае выданне па археалогіі Беларусі і сумежных краін. Выходзіла ў 2007—2013 гадах. Выйшла 9 выпускаў.

У выданні друкаваліся матэрыялы даследчыкаў з Беларусі, Расіі, Украіны, Літвы, Польшчы, Вялікабрытаніі, Швецыі.

## Літаратура 
* Плавінскі, М. А. «Акта археологика Альбарутеника» / М. А. Плавінскі // Археалогія Беларусі: энцыклапедыя: у 2 т. / [склад. Ю. У. Каласоўскі; рэдкалегія: Т. У. Бялова (гал. рэд.) і інш.]. Т. 1: А ― К. — Мн.: Беларуская Энцыклапедыя імя П. Броўкі, 2009. — 492, [1] c. — С. 26. — ISBN 978-985-11-0353-5.

Катэгорыя:Археалагічныя часопісы
Катэгорыя:Часопісы на беларускай мове
Катэгорыя:Часопісы на рускай мове
Катэгорыя:Друкаваныя выданні, якія ўзніклі ў 2007 годзе
Катэгорыя:Друкаваныя выданні, закрытыя ў 2013 годзе
Катэгорыя:Часопісы Беларусі
Лічыцы (археалагічны помнік)

**Лічыцы** — археалагічны помнік: стаянка эпохі мезаліту, позняга неаліту і бронзавага веку на паўднёвай ускраіне вёскі Лічыцы (Ваўкавыскі раён, Гродзенская вобласць), на невялікім выступе правабярэжнай тэрасы р. Рось. Плошча 130х60 м, вышыня 2 м. 

Выявіў і даследаваў 100 м2 у 1984—1985 гадах М. М. Чарняўскі. Культурны пласт да 0,5 м. Знойдзены трапецыі, ланцэтападобныя вастрыі, псеўдаразцы, скрабкі на пласцінах і адшчэпах, рэжучыя прылады, сякеры, аднапляцовачньм нуклеусы, у т.л. прызматычныя для вузкіх пласцін. Крамянёвы інвентар у большасці адносіцца да яніславіцкай культуры. Выяўлены і познанеалітычныя комплексы, прадстаўленыя пераважна керамікай. Гэта фрагменты посуду культуры шарападобных амфар з адбіткамі лінейнага штампа, крамянёвыя вырабы і фрагменты керамікі з гафрыраваным каўнерыкам культуры шнуравой керамікі. Сустракаюдца адзінкавыя фрагменты ляпнога посуду сярэднябронзавай тшцінецкай культуры. У сярэдневякоўі стаянка была пашкоджана хрысціянскім могільнікам. Датуецца VIII—VI і 2-й паловай III—сярэдзінай II тысячагоддзяў да н.э.

## Літаратура 
* Чарняўскі , М. М. Лічыцы / М. М. Чарняўскі // Археалогія і нумізматыка Беларусі: энцыклапедыя / Беларуская Энцыклапедыя; Рэдкал.: В. В. Гетаў і інш. — Мн.: «Беларуская Энцыклапедыя» імя П. Броўкі, 1993. — 702 с. — С. 373. — ISBN 5-85700-077-7.
* Чарняўскі , М. М. Лічыцы / М. М. Чарняўскі // Археалогія Беларусі: энцыклапедыя: у 2 т. / [склад. Ю. У. Каласоўскі; рэдкалегія: Т. У. Бялова (гал. рэд.) і інш.]. Т. 1: А ― К. — Мн.: Беларуская Энцыклапедыя імя П. Броўкі, 2009. — 492, [1] c. — С. 23. — ISBN 978-985-11-0353-5.
* Чарняўскі, М. М., Кудрашоў, В. Я., Ліпніцкая, В. Л. Старажытныя шахцёры на Росі / М. М. Чарняўскі, В. Я. Кудрашоў, В. Л. Ліпніцкая; Пад рэд. У. Ф. Ісаенкі; АН Беларусі, Ін-т гісторыі. — Мн.: Навука і тэхніка, 1996. — 144 с. — ISBN 5-343-01354-6.
* Чернявский, М. М. Работы Красносельского отряда // Археологические открытия 1985 года / Институт археологии Академии наук СССР; [От. ред. В. П. Шилов]. — М.: Наука, 1987. — 653, [1] с.: ил. — С. 472—473.

Катэгорыя:Лічыцы
Катэгорыя:Стаянкі Ваўкавыскага раёна
Катэгорыя:Яніславіцкая культура
Катэгорыя:Культура шарападобных амфар
Катэгорыя:Культура шнуравой керамікі
Катэгорыя:Жуцаўская культура
Wiadomości Numizmatyczno-Archeologiczne

**Wiadomości Numizmatyczno-Archeologiczne** () — навуковы часопіс па археалогіі і нумізматыкі Польшчы і сумежных краін. Орган Нумізматычнага таварыства ў Кракаве. Выходзіў у 1889—1948 гадах.

## Літаратура 
* «Вядамосці нумізматычна-археалагічнэ» // Археалогія і нумізматыка Беларусі: энцыклапедыя / Беларуская Энцыклапедыя; Рэдкал.: В. В. Гетаў і інш. — Мн.: «Беларуская Энцыклапедыя» імя П. Броўкі, 1993. — 702 с. — С. 145. — ISBN 5-85700-077-7.

Катэгорыя:Археалагічныя часопісы
Катэгорыя:Нумізматычныя часопісы
Катэгорыя:Часопісы на польскай мове
Сіўцоў

**Сіўцоў** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Іван Кузьміч Сіўцоў — беларускі пісьменнік
*Ілья Сіўцоў (нар. 1999) — беларускі музыкант, кампазітар
* Канстанцін Віктаравіч Сіўцоў (нар. 1982) — беларускі прафесійны шашэйны велагоншчык
Жуцаўская культура

**Жуцаўская культура** (па М. М. Чарняўскаму — **Прыбалтыйская культура**; у нямецкай археалогіі  — **Культура ўзбярэжжа заліва**; таксама вядома як **Культура «адзінкавых» пахаванняў**) — археалагічная культура позняга неаліту—халкаліту. Цэнтр культуры знаходзіўся на ўзбярэжжы Гданьскага заліва і Калінінградскага заліва, адкуль культура распасціралася на поўнач да Куршскага заліва і далей да сучаснага пасёлка Швянтоі ў Літве. Культура названа па археалагічнаму помніку ў вёсцы Жуцава, каля горада Пуцк. З'яўляецца рэгіянальным варыянтам культуры шнуравай керамікі.

## Паходжанне 
Жуцаўская культура ўяўляла сабой гібрыд даіндаеўрапейскай раннебалтыйскай нарвенскай культуры з прышлымі індаеўрапейскімі культурамі шарападобных амфар і шнуравай керамікі. У далейшым жуцаўская культура эвалюцыянавала ў культуру самбійскіх курганоў жалезнага веку

## Гаспадарка 
Насельніцтва займалася паляваннем, рыбалоўствам і земляробствам. Жыло каля вадаёма ў прамавугольных жытлах на слупах, з двухсхільным дахам, унутры іх размяшчаліся адкрытыя агнішчы, выкладзеныя камянямі.

Пахавальны абрад — трупапалажэнне нябожчыкаў у ямах у скручаным становішчы; пахаванні адзінкавыя і групавыя.

Насельніцтва карысталася крамянёвымі прыладамі працы і зброяй (трохвугольныя наканечнікі стрэл, скрабкі, нажы і інш.), вырабляла каменныя шліфавальныя сякеры лодкападобнай формы з прасвідраванымі адтулінамі, свідраваныя матыкі.

Сярод керамічных вырабаў найбольш пашыранымі былі гаршкі з выразнай шыйкай і амфары, арнаментаваныя гарызантальнымі шнуравымі адбіткамі, насечкамі, нарэзкамі, наколамі, наляпнымі гафрыраванымі каўнерыкамі-валікамі.

Сярод упрыгажэнняў — падвескі з прасвідраваных зубоў жывёл, бурштынавыя трубачкі-пацеркі, кружкі з адтулінамі, стылізаваныя фігуркі чалавека і інш.

## На Беларусі 
На тэрыторыі Беларусі найбольш выразныя матэрыялы культуры выяўлены на беларускім Панямонні (стаянкі Лічыцы, Ярэмічы, Русакова, а таксама ў  пахаваннях каля пас. Краснасельскі).

## Літаратура 
* Археология СССР. Эпоха бронзы лесной полосы СССР / Отв. ред. О. Н. Бадер, Д. А. Крайнов, М. Ф. Косарев. — Москва: Наука, 1987. — С. 53—54. — (Археология СССР).
* Чарняўскі, М. М. Прыбалтыйская культура / М. М. Чарняўскі // Археалогія і нумізматыка Беларусі: энцыклапедыя / Беларуская Энцыклапедыя; Рэдкал.: В. В. Гетаў і інш. — Мн.: «Беларуская Энцыклапедыя» імя П. Броўкі, 1993. — 702 с. — С. 518. — ISBN 5-85700-077-7.


Катэгорыя:Археалагічныя культуры Польшчы
Катэгорыя:Археалагічныя культуры Літвы
Катэгорыя:Археалагічныя культуры Беларусі
Катэгорыя:Археалагічныя культуры Расіі
Пясчанае (археалагічны помнік)

**Пясчанае** — археалагічны помнік: стаянка культуры лінгбі на паўднёвым беразе воз. Пясчанае, каля в. Адрыжын (Іванаўскі раён, Брэсцкая вобласць). Размешчана на схіле пясчаных нагоркаў вышынёй да 3—6 м, месцамі апускаеццаа пад ваду. Помнік датуецца XI—VI стст. да н.э.

Найбольшая канцэнтрацыя знаходак ва ўсходняй паніжанай частцы помніка, каля трыангуляцыйнага знака і выхадаў мелу і крамянёвых адкладаў. Выяўлена ў 1920-я гадах, у 1927 годзе даследаваў польскі археолаг , у 1970 годзе — У. Ф. Ісаенка. Сярод 900 апрацаваных крамянёў 50 прылад працы: разцы (бакавыя, вуглавыя, клінападобныя, сярэдзінныя), наканечнікі стрэл (тыпу лінгбі, арэнсбургскія, свідэрскія, гамбургскага тыпу), доўгія і кароткія скрабкі; 60 пласцін і іншае. Крамянёвы матэрыял часткова падобны да знаходак на стаянцы Опаль. 

На тэрасе паўночнага берага воз. Пясчанае каля в. Уласаўцы ў 1970 годзе У. Ф. Ісаенка сабраў каля 100 апрацаваных крамянёў.

## Літаратура 
* Sulgostowska, Z. Prahistoria międzyrzecza Wisły, Niemna i Dniestru u schyłku plejstocenu / Zofia Sulgostowska. — Warszawa: PMA, Państ. Wydaw. Naukowe, 1989. — 254, [1] s., [1] k. tabl.: fot., mapy, rys., wykr., err. — ISBN 83-01-08839-7.
* Ісаенка, У. Ф. Пясчанае / У. Ф. Ісаенка // Археалогія і нумізматыка Беларусі: энцыклапедыя / Беларуская Энцыклапедыя; Рэдкал.: В. В. Гетаў і інш. — Мн.: «Беларуская Энцыклапедыя» імя П. Броўкі, 1993. — 702 с. — С. 523. — ISBN 5-85700-077-7.
* Ісаенка, У. Ф. Пясчанае / У. Ф. Ісаенка // Археалогія Беларусі: энцыклапедыя: У 2 т. / [складальнік Ю. У. Каласоўскі; рэдкалегія: Т. У. Бялова (гал. рэд.) і інш.]. Т. 2: Л — Я. — Мн.: Беларуская Энцыклапедыя, 2011. — 464 с.: іл. — С. 238. — ISBN 978-985-11-0549-2.

Катэгорыя:Адрыжын
Катэгорыя:Стаянкі Іванаўскага раёна
Катэгорыя:Культура Лінгбі
Русакова (археалагічны помнік)

**Русако́ва** — археалагічны помнік: стаянка за 1,5 км на поўнач ад вёскі Русакова (Слонімскі раён, Гродзенская вобласць), на левабярэжнай надпоймавай дзюне рака Шчара, ва ўрочышчы Літоўскі Бераг.

Выявіў у 1965 годзе і даследаваў у 1966 годзе В. Р. Супрун, у 1967, 1970, 1977 — М. М. Чарняўскі. Ускрыта 1024 м². Памеры 74х40 м. Культурны пласт да 0,8 м.

Выяўлены рэшткі агнішчаў, у т.л. выкладзеных з камянёў, прылады працы і кераміка пераважна нёманскай культуры: трохвугольныя наканечнікі стрэл, лістападобныя наканечнікі дзід, разнастайныя скрабкі, разцы і іншае; кераміка дубічайскага тыпу (таўстасценная, з грабеньчатым і накольчатым арнаментам), познанеалітычная (дабраборская); невяликая колькасць сярэдненеалітычных (лысагорскіх) матэрыялаў. Да бронзавага веку адносяцца фрагменты пласкадонных гаршкоў са шнуравым, штампаваным і пракрэсленым арнаментам, а таксама крамянёвыя вырабы, каменныя шліфаваныя і свідраваныя сякеры. Выяўлены рэшткі пахаванняў па абраду трупаспалення (бронзавы век), кароткая свідраваная сякера і гаршчок з наразным арнаментам. Дзюна была заселена і ў пазнейшы час. Сустракаюцца фрагменты керамікі і гліняныя прасліцы жалезнага веку, фрагменты ганчарнага посуду і металічныя вырабы (наканечнік дзіды і інш.) познафеадальнага часу.

## Літаратура 
* *Супрун, В. Г.* Поселение Русаково ІІ (по материалам раскопок 1966 года) / В. Г. Супрун // Вопросы истории: тез. докл. ХІІ конф. молодых учёных БССР. — Минск, 1969. — С. 21—30.
* *Чарняўскі , М. М.* Русакова / М. М. Чарняўскі // Археалогія і нумізматыка Беларусі: энцыклапедыя / Беларуская Энцыклапедыя; Рэдкал.: В. В. Гетаў і інш. — Мн.: «Беларуская Энцыклапедыя» імя П. Броўкі, 1993. — 702 с. — С. 546. — ISBN 5-85700-077-7.
* *Чарняўскі , М. М.* Русакова / М. М. Чарняўскі // Археалогія Беларусі: энцыклапедыя: У 2 т. / [складальнік Ю. У. Каласоўскі; рэдкалегія: Т. У. Бялова (гал. рэд.) і інш.]. Т. 2: Л — Я. — Мн.: Беларуская Энцыклапедыя, 2011. — 464 с.: іл. — С. 262. — ISBN 978-985-11-0549-2.
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Русакова (Слонімскі раён)
Катэгорыя:Стаянкі Слонімскага раёна
Катэгорыя:Нёманская культура
Катэгорыя:Жуцаўская культура
Муры (альбом)

**«Муры»** () — беларускі музычны альбом Андрэя Хадановіча, выдадзены ў 2014 годзе.

## Змест 
## Удзельнікі запісу 
* Андрэй Хадановіч — беларускі пераклад, спеў
* Вольга Падгайская, Віталь Эпаў — клавішныя
* Андрэй Еўдакімаў — гітара
* Аляксандр Буцько — акардэон
* Вольга Падгайская, Віталь Эпаў — аранжыроўка
* Андрэй Багданаў — запіс, звядзенне, майстарынг

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Музычныя альбомы Беларусі
Катэгорыя:Альбомы 2014 года
Спадчынніца (фільм)

**«Спадчынніца»** () — амерыканскі мастацкі фільм, зняты рэжысёрам Уільям Уайлерам. Сцэнар напісаны Рут і Огастусом Гётц па ўласнай аднайменнай п’есе, якая з’яўляецца адаптацыяй рамана «Вашынгтон-сквер» (1880) Генры Джэймса. Прэм’ера адбылася 6 кастрычніка 1949.

## У ролях 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Фільмы ЗША 1949 года
Катэгорыя:Фільмы-драмы 1949 года
Катэгорыя:Фільмы-меладрамы 1949 года
Катэгорыя:Фільмы-драмы ЗША
Катэгорыя:Фільмы-меладрамы ЗША
Катэгорыя:Гістарычныя фільмы ЗША
Катэгорыя:Фільмы на англійскай мове
Катэгорыя:Фільмы на французскай мове
Катэгорыя:Фільмы Уільяма Уайлера
Ліпеньскія тэзісы

**Ліпеньскія тэзісы** 1971 года () — праграма дзеянняў па ўзмацненні ўлады генеральнага сакратара Румынскай камуністычнай партыі, старшыні Дзяржсавета СРР Нікалае Чаўшэску (1965—1989) і замацаванні аўтарытарнага рэжыму ў краіне, якая была прадстаўлена 6 ліпеня 1971 года ў прамове Чаўшэску перад Выканаўчым камітэтам РКП. Вынікамі ажыццяўлення тэзісаў сталі маштабны культ Чаўшэску, істотнае абмежаванне свабоды слова ў параўнанні з першымі гадамі кіравання Чаўшэску, практычна поўная канцэнтрацыя ўлады ў руках дыктатара і яго жонкі Алены, усталяванне жорсткага таталітарнага рэжыму.

## Тэзісы 
Нікалае Чаўшэску ў 1971 годзе наведаў Кітайскую Народную Рэспубліку, КНДР, Паўночны В’етнам і Мангольскую Народную Рэспубліку. Па вяртанні ён выдаў тэзісы, якія змяшчалі 17 прапаноў. Сярод іх: бесперапынны рост «кіруючай ролі» партыі; паляпшэнне партыйнай асветы і масавых палітычных мерапрыемстваў; ўдзел моладзі ў буйных будаўнічых праектах як частка іх «патрыятычнай працы» (muncă patriotică); узмацненне палітыка-ідэалагічнага адукацыі ў школах і ўніверсітэтах, а таксама ў дзіцячых, маладзёжных і студэнцкіх арганізацыях; пашырэнне палітычнай прапаганды на радыё і тэлебачанне, а таксама выдавецтваў, тэатраў і кінатэатраў, оперы, балета, саюзаў мастакоў і г.д., прапаганда «ваяўнічасці, рэвалюцыйнасці» мастацкіх твораў.

Катэгорыя:Румынская камуністычная партыя
Катэгорыя:Сацыялістычная Рэспубліка Румынія
Катэгорыя:Сацыялістычны рэалізм
Катэгорыя:1971 год у Румыніі
Катэгорыя:Нікалае Чаўшэску
Андрэй Уладзіміравіч Русаковіч

**Андрэй Уладзіміравіч Русаковіч** (нар. , в. Каўшары Іўеўскага раёна Гродзенскай вобласці) — беларускі вучоны, доктар гістарычных навук (2016), дацэнт. Старшыня праўлення Грамадскага аб’яднання «Цэнтр вывучэння знешняй палітыкі і бяспекі».

## Біяграфія 
У 1989 годзе скончыў гістарычны факультэт Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта па спецыяльнасці «гісторыя». У 1988—1999 гадах працаваў у Беларускім дзяржаўным універсітэце, у 2000—2001 гадах — у Беларускім дзяржаўным універсітэце фізічнай культуры, у 2001— 2008 гадах — загадчык кафедры Міжнароднага інстытута працоўных і сацыяльных адносін, з 2008 года — дацэнт кафедры міжнародных адносін факультэта міжнародных адносін БДУ, з красавіка 2014 года — загадчык кафедры дыплатамычнай і консульскай службы факультэта міжнародных адносін.

У снежні 2000 годзе абараніў кандыдацкую дысертацыю на суісканне вучонай ступені кандыдата гістарычных навук па тэме «Беларуска-германскія адносіны ў 1990-х гг.» У 2016 годзе абараніў доктарскую дысертацыю, у гэтым жа годзе прысвоена ступень доктара навук. Прыймаў удзел у распрацоўцы і рэалізацыі шэрагу міжнародных праектаў у галіне вышэйшай адукацыі.

Выбіраўся членам Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 7-га склікання.

Аўтар больш за 160 вучэбна-метадычных і навуковых прац.

Катэгорыя:Гісторыкі СССР
Катэгорыя:Гісторыкі Беларусі
Катэгорыя:Члены Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 7-га склікання
Прусевіцкі сельсавет

**Пру́севіцкі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Лагойскага раёна Мінскай вобласці БССР. Цэнтр — вёска Прусевічы.

Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Плешчаніцкага раёна Барысаўскай акругі БССР. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Мінскай акругі. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Плешчаніцкім раёне БССР. З 20 лютага 1938 года ў складзе Мінскай вобласці. З 25 снежня 1962 года ў складзе Лагойскага раёна. 30 студзеня 1976 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Акалоўскага (15 вёсак: Востраў, Глебаўшчына, Губа, Далькавічы, Забалоцце, Капатніца, Крутая Гара, Падчарніца, Першамайская, Прусевічы, Раўнядзь, Рубеж, Станавішча, Тарасіно, Чарніца) і Задор’еўскага (вёскі Васількоўка і Шылы) сельсаветаў.

На момант скасавання ў склад сельсавета ўваходзілі 17 населеных пунктаў.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Лагойскага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Плешчаніцкага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1976 годзе
Тэхнічна-гандлёвая вучэльня імя Хелены Хадкоўскай у Варшаве

**Тэхнічна-гандлёвая вучэльня імя Хелены Хадкоўскай у Варшаве** () — польская прыватная вышэйшая навучальная ўстанова з сядзібай у Варшаве.

## Агульная характарыстыка 
Заснавана як Вышэйшая школа кіравання і маркетынгу, пазней таксама - Вышэйшая школа кіравання і права імя Хэлены Хадкоўскай у Варшаве, Хэленай Хадкоўскай у 1992 годзе. З 2000 года функцыянуе асобны факультэт ў Плоньску, а ў 2010-2014 гадах функцыянаваў факультэт ва Уроцлаве. ВНУ мае Цэнтр паслядыпломнай адукацыі, Цэнтр замежных моў, бюро кар'еры, праектнае бюро, бюро па падборы персаналу і ўласнае выдавецтва.

## Структура 
* Факультэт упраўлення і лагістыкі
* Факультэт інжынерыі
* Факультэт у Плоньску

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Навучальныя ўстановы з польскай мовай навучання
Катэгорыя:Варшава
Катэгорыя:1992 год у Польшчы
Капнодый

**Капнодый** (*Capnodium*) — род грыбоў сямейства . Упершыню назва была апублікавана ў 1849 годзе.

## Класіфікацыя 
Род *Capnodium* налічвае 132 віды:

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Літаратура 
* Montagne, J.P.F.C. 1849. De Capnodio novum fungorum genus. Annales des Sciences Naturelles Botanique. 11:233-234 - P. 233

Катэгорыя:Роды грыбоў
Катэгорыя:Капнадыяльныя