Беларуска-латвійскія адносіны

Беларусі, прысвечаны 25-годдзю Беларуска-Латвійскіх адносін, 2017 год.]]
**Беларусь** і **Латвія** мяжуюць адна з адной; важным аспектам двухбаковых адносін з’яўляецца транзіт беларускіх тавараў праз латвійскія порты. Абедзве краіны з’яўляюцца членамі ААН і АБСЕ. Дыпламатычныя адносіны ўстаноўлены ў 1992 годзе, адкрыццё абодвух пасольстваў адбылося ў 1993 годзе. Акрамя таго, у Латвіі пражывае каля 79 700 этнічных беларусаў, якія з’яўляюцца другой па колькасці нацыянальнай меншасцю краіны (каля 3,5 % насельніцтва). У Беларусі паводле дадзеных перапісу 1999 года пражывала 2239 латышоў.

Латвійскі экспарт у Беларусь склаў у 2009 годзе 92 млн латаў, беларускі ў Латвію — 163 млн латаў. З 2004 па 2008 тавараабарот паміж краінамі вырас з 395,8 да 2322,2 мільёнаў долараў.

## Гісторыя ўзаемных адносін 
У снежні 1991 года Рэспубліка Беларусь і Латвійская Рэспубліка падпісалі Дэкларацыю аб прынцыпах добрасуседскіх адносін. Дыпламатычныя дачыненні ўрады ўстанавілі 7 красавіка 1992 года. У 1993 годзе ў Мінску адкрылася латвійскае пасольства, а ў Рызе — беларускае. У 1994 годзе Беларусь адкрыла генеральнае консульства ў Дзвінску, а Латвія — у Віцебску.

У 1993 годзе Латвію наведаў з візітам міністр замежных спраў Беларусі Пётр Кузьміч Краўчанка. У 1995 годзе ў Мінску двойчы пабываў прэм’ер-міністр Латвіі Марыс Гайліс. У тым жа годзе ўпершыню адбыўся візіт у Беларусь дэлегацыі латвійскага парламента. У верасні 1997 года на міжнароднай нарадзе ў Вільні адбылася сустрэча прэзідэнтаў. У сакавіку 1998 года Латвію наведаў міністр замежных спраў Беларусі Іван Антановіч, у маі таго ж года — прэм’ер-міністр Сяргей Лінг. Уладзімір Ярмошын, які змяніў яго на пасадзе кіраўніка ўрада, ажыццявіў візіт у Латвію ў сакавіку 2001 года. У кастрычніку 2000 года адбыўся візіт у Беларусь міністра эканомікі Латвіі Айгара Калвіціса. У 1998 і 2001 гадах Беларусь для ўзаемінаў з Нацыянальным сходам наведвалі латвійскія парламенцкія дэлегацыі. У 2001 годзе ў латвійскім парламенце была створана група па супрацоўніцтве з Рэспублікай Беларусь. У 2006 годзе Латвія аб’явіла, што не дапусціць на сваю тэрыторыю вышэйшых службовых асоб Беларусі, якія маюць дачыненне да парушэння правоў чалавека і дэмакратычных норм. 31 студзеня 2008 года бакі падпісалі пагадненне аб узаемных паездках грамадзян. У лютым пагадненне набыло моц. Першая сустрэча кіраўнікоў урадаў Сяргея Сідорскага і Іварса Годманіса адбылася 11 ліпеня 2008 года ў будынку латвійскай памежнай аховы на КПП «Урбаны — Сілене». У лістападзе 2008 года ў рамках правядзення чарговай выстаўкі «Беларусь-ЭКСПА» ў Рызе пабываў Сяргей Сідорскі. Візіт у адказ Іварса Годманіса, падчас якога адбылася сустрэча і з Аляксандрам Лукашэнкам, адбыўся ў лютым 2009 года.

Латвія з’яўляецца адной з нешматлікіх краін Еўрасаюза, у якія ў XXI стагоддзі здзяйсніў візіт прэм’ер-міністр Беларусі.

24 мая 2021 года, пасля таго, як мэр Рыгі замяніў чырвона-зялёны сцяг Беларусі на бел-чырвона-белы сцяг, у МЗС Беларусі быў выкліканы амбасадар Латвіі Эйнарс Семаніс. Амбасадару прапанавалі пакінуць Беларусь цягам 24 гадзін, а супрацоўнікаў цягам 48 гадзін. У адказ на гэта, Латвія выслала беларускіх дыпламатаў.

## Мяжа 
У жніўні 1993 года Беларусь і Латвія падпісалі пагадненне аб прыгранічных пунктах пропуску, у лютым 1994 года — пагадненне, якое спрашчае працэдуру пропуску праз мяжу жыхароў прыгранічных тэрыторый. 21 лютага 1994 года ўрады падпісалі Дамову аб мяжы. За аснову мяжы была прынята лінія, якая склалася да моманту ўключэння Латвіі ў склад СССР у 1940 годзе. У маі 1998 года бакі пачалі працэс дэмаркацыі і ў кастрычніку 2006 года завяршылі яго, устанавіўшы апошні памежны знак ля вёскі Карасіна ў Браслаўскім раёне. У верасні 2007 года ў Мінску на пасяджэнні змешанай дэмаркацыйнай камісіі былі падпісаны, сшыты і апячатаны пячаткамі міністэрстваў замежных спраў пратаколы і каталог каардынат, памежных знакаў, дэмаркацыйная карта і апісанне дзяржаўнай мяжы, пасля чаго пасол Латвіі быў адкліканы для кансультацый амаль на тры месяцы.

## Ваеннае супрацоўніцтва 
8 ліпеня 2022 года памочнік Міністра абароны Рэспублікі Беларусь па пытаннях міжнароднага ваеннага супрацоўніцтва палкоўнік Валерый Равенка паведаміў, што латвійскі бок адмовіў беларускім ваенным спецыялістам у наведванні воінскай часці ў Латвіі згодна з Венскім дакументам аб мерах умацавання даверу і бяспекі.

## Спасылкі 
* Пасольства Латвіі ў Беларусі 
* Пасольства Беларусі ў Латвіі 
* Інфармацыя пра двухбаковыя адносіны на сайце МЗС РБ (копія )
* Дагавор аб прававой дапамозе
* Дагавор аб супрацоўніцтве ў сферы сацыяльнай бяспекі  (у сіле з 2010 г.)