Анатомія чалавека

— Прапорцыі цела чалавека]]

**Анато́мія чалаве́ка** (ад  — рассяканне <  зверху і  — разразанне) — галіна анатоміі, якая даследуе будову цела чалавека як на макраўзроўні (без павелічэння), так і на мікраўзроўні (з выкарыстаннем павелічэння). Звычайна тэрмін «анатомія» адносіцца да макраскапічнай анатоміі. Вывучэнне тканак і клетак з дапамогай павелічальных прыбораў вылучаецца ў асобны раздзел, вядомы як мікраскапічная анатомія, або гісталогія. Анатомія стварае падмурак для клінічнага навучання медыцынскіх спецыялістаў.

## Галіны 
Анатомія падзяляецца на макраанатомію і мікраанатомію. Макраанатомія вывучае структуры цела, якія можна пабачыць без павелічэння. Мікраанатомія вывучае структуры, якія патрабуюць павелічэння — клеткі (цыталогія) і тканкі (гісталогія).

Цела чалавека можа разглядацца па сістэмах — групах структур, якія разам выконваюць пэўную функцыю (напрыклад, нервовая сістэма). Такі падыход да анатоміі завецца сістэмным. У адрозненне ад сістэмнай, абсяжная анатомія вывучае будову цела па абсягах (абласцях), разглядаючы ўзаемаадносіны органаў адзін з адным унутры пэўнага абсяга.

### Анатамічныя плоскасці 
Выдзяляюць тры асноўныя віды анатамічных плоскасцей:
* **Вянцовыя** або **франтальныя** **плоскасці** праходзяць праз цела вертыкальна і падзяляюць яго на пярэднюю і заднія часткі.
* **Сагітальныя плоскасці** праходзяць праз цела вертыкальна,  (пад прамым вуглом) да вянцовых плоскасцей і падзяляюць яго на левую і правую часткі. Сагітальная плоскасць пасярэдзіне цела, якая падзяляе яго на роўныя правую і левую часткі, завецца **пасярэдняй плоскасцю**. Усе астатнія сагітальныя плоскасці, што падзяляюць цела на няроўныя часткі, завуцца таксама **парасагітальнымі**.
* **Папярочныя** (або **гарызантальныя**, **восевыя**) **плоскасці** падзяляюць цела на верхнюю і ніжнюю часткі.

### Прыметнікі палажэння 
Для апісання размяшчэння структур чалавечага арганізма адносна ўсяго цела або іншых структур, выкарыстоўваюцца наступныя прыметнікі:
* **Пярэдні** (**вентральны**) і **задні** (**дарсальны**) апісваюць размяшчэнне адносна пераду і заду цела. Прыклады: нос — пярэдняя структура галавы, сэрца размешчана вентральна да хрыбетнага слупа.
* **Медыяльны** і **латаральны** апісваюць размяшчэнне адносна пасярэдняй плоскасці цела. Прыклады: вялікі палец рукі размешчаны латаральна да , нос размешчаны медыяльна да вачэй.
* **Верхні** (**краніяльны**) і **ніжні** (**каўдальны**) апісваюць размяшчэнне адносна верху і нізу цела. Прыклад: галава размешчана зверху (краніяльна) ад .
* **Праксімальны** і **дыстальны** апісваюць размяшчэнне адносна пачатку пэўнай структуры, асабліва ў дачыненні канцавін. Прыклады: ступня размешчана дыстальна адносна , дыстальныя галіны нерва адыходзяць ад ствала нерва.
* **Паверхневы** і **глыбокі** апісваюць размяшчэнне адносна паверхні цела. Паверхневымі структурамі завуцца тыя, што размешчаны звонку : скура,  і малочныя залозы. Таксама глыбокімі завуцца раны, што пранізаюць вонкавы слой глыбокай фасцыі.
* **Растральны** апісвае размяшчэнне адносна носа, асабліва ў кантэксце анатоміі галавы. Прыклад:  размешчаны растральна да задняга мозга.

## Гл. таксама 
* Terminologia Anatomica

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 

Катэгорыя:Тэарэтычныя раздзелы медыцыны