Крушэнне падводнага апарата «Тытан»

{
 "type": "FeatureCollection",
 "features": [
  {
   "type": "Feature",
   "properties": {
    "marker-symbol": "-number",
    "marker-color": "302060",
    "title": "June 16: Departure from St. John's, in Newfoundland"
   },
   "geometry": {
    "type": "Point",
    "coordinates": [ -52.698383, 47.565415 ]
   }
  },
  {
   "type": "Feature",
   "properties": {
    "marker-symbol": "-number",
    "marker-color": "302060",
    "title": "June 18: The expedition arrives at the area where RMS Titanic sank"
   },
   "geometry": {
    "type": "Point",
    "coordinates": [ -49.945833, 41.731944 ]
   }
  }
 ]
}

**Інцыдэнт з падводным апаратам «Тытан»** адбыўся 18 чэрвеня 2023 года, калі падчас чарговага апускання да месца крушэнне лайнера «Тытанік» знік батыскаф. На борце знаходзіліся 5 чалавек, уключаючы 3 турыстаў. 22 чэрвеня запасы кіслароду павінны былі скончыцца, таму выратавальная аперацыя перайшла ў пошукавую. Пошукі каардынаваліся з Бастона. У іх прымалі ўдзел галоўным чынам берагавыя сілы ЗША і Канады. Акрамя таго, некалькі ўрадаў і кампаній абвясцілі аб сваёй дапамозе ў аперацыі.

## Апісанне апарата 
Батыскаф «Тытан», выраблены амерыканскай кампаніяй OceanGate, Inc., з 2021 года выкарыстоўваўся для глыбакаводных апусканняў, у тым ліку да рэшткаў лайнера «Тытанік», патанулага ў 1912 годзе. Цэнтральная частка напорнага корпуса складалася з цыліндрычнай трубы з вугляроднага валакна таўшчынёй сценкі 127 мм (800 слаёў вугляроднага валакна). Дзве паўсферы з тытана закрываюць трубу праз злучальныя дэталі, вырабленыя з таго ж матэрыяла. У пярэднюю паўсферу ўбудаваны ілюмінатар, а задняя паўсфера мае канічны абцякальнік задняй часткі.

Даўжыня падводнага апарата складае 6,7 метра, шырыня — 2,8 метра (унутраны дыяметр — 1,42 метра), вышыня — 2,5 метра, а вага — 9525 кілаграмаў. «Тытан» не можа перасоўвацца ў моры на ўласнай магутнасці, ён заўсёды павінен кіравацца дапаможным суднам. Па словах вытворцы, батыскаф развівае хуткасць у 3 вузла (5,6 км/г). Ён быў распрацаваны сумесна c Вашынгтонскім універсітэтам. Падводны апарат, спецыяльна створаны для глыбакаводных раёнаў, можа апускацца на глыбіню да 4000 м і месціць пяць чалавек. Па словах аператара, ён выкарыстоўваўся для навуковых даследаванняў і збору даных, вытворчасці медыяпрадукцыі, глыбакаводных выпрабаванняў, а таксама ў турыстычных мэтах, напрыклад для апусканняў на «Тытанік».

## Знікненне 
Батыскаф «Тытан» знік у нядзелю 18 чэрвеня 2023 года падчас апускання да патанулага карабля «Тытанік». Апарат прыбыў да месца раніцай у нядзелю разам з суднам суправаджэння *Polar Prince*. Апусканне пачалося каля 4 гадзін раніцы па мясцовым часе. Сувязь з экіпажам страчана прыкладна праз 1 гадзіну 45 хвілін. Падчас папярэдніх апусканняў «Тытана» сувязь з суднам суправаджэння ўжо часова перарывалася на некалькі гадзін. З 2021 года кампанія OceanGate даставіла на «Тытанік» каля 60 турыстаў і 15—20 навукоўцаў. Звычайна апарату патрабуецца каля 3 гадзін, каб спусціцца да глыбіні каля 3 800 метраў. Місія (спуск, даследаванне, пад’ём) звычайна займае 8 гадзін.

На борце знаходзіліся 5 чалавек, уключаючы 3 турыстаў, якія заплацілі па 250 000 долараў ЗША за экспедыцыю да патанулага судну. Сярод зніклых былі:
* *Шахзада Давуд*, брытанска-пакістанскі бізнесмен, кіраўнік карпарацыі Dawood Hercules і папячыцель Інстытута SETI.
* *Сулейман Давуд*, 19-гадовы сын Шахзады Давуда, студэнт Стратклайдскага ўніверсітэта.
* *Хаміш Хардынг*, брытанскі бізнесмен, авіятар і касмічны турыст.
* *Поль-Анры Наржале*, былы камандзір французскага флоту, дайвер, пілот падводнага апарата, член французскага Інстытута даследаванняў і эксплуатацыі мора (IFREMER), дырэктар па падводных даследаваннях E/M Group і RMS Titanic, Inc, якой належаць правы на выратаванне абломкаў «Тытаніка». Узначальваў некалькі экспедыцый на патанулы карабель, кіраваў здабываннем тысяч артэфактаў і лічыўся вядучым спецыялістам у галіне вывучэння абломкаў «Тытаніка».
* *Стоктан Раш*, пілот падводнага апарата, генеральны дырэктар і заснавальнік кампаніі OceanGate, Inc.

Паводле разлікаў экспэртаў, запасу кіслароду на батыскафе было прыкладна на 96 гадзін. Аб’яднаны выратавальна-каардынацыйны цэнтр Галіфакса паведаміў, што ў аперацыі прымаў удзел самалёт Каралеўскіх канадскіх ВПС Lockheed CP-140 Aurora. Пошукі былі абцяжараны з-за аддаленасці месца. Акрамя таго, уплывалі ўмовы надвор’я, адсутнасць святла ў начны час, стан мора і тэмпература вады.

### 20 чэрвеня 
Прыбыло трубаўкладачнае судна Deep Energy. Па стане на 10:15 берагавая ахова ЗША правяла пошук на плошчы 10 000 квадратных міль. Пазней амерыканскія ВМС абвясцілі, што яны накіроўваюць у раён знікнення апарата экспертаў і сістэму ўздыму судоў *Flyaway Deep Ocean Salvage System* (FADOSS), прызначаную для ўздыму буйных і цяжкіх аб’ектаў. Да пошукава-выратавальнай аперацыі таксама далучыўся самалёт C-130 Нацыянальнай паветранай гвардыі.

Берагавая ахова ЗША паведаміла, што для аказання дапамогі ў пошуках накіроўваюцца дадатковыя караблі: *CCGS John Cabot*, *CCGS Ann Harvey*, *CCGS Terry Fox*, *OSV Atlantic Merlin* з дыстанцыйна кіраванымі падводнымі апаратамі, *OSV Horizon Arctic*, *OSV Skandi Vinland*, французскае даследчае судна *L’Atalante* з дыстанцыйна кіраванымі падводнымі апаратамі і *HMCS Glace Bay*. На судне Glace Bay знаходзіўся медыцынскі персанал і мабільная дэкампрэсійная камера.

Паводле ўнутранай службовай запісцы амерыканскага ўрада, гідралакатар канадскага судна CP-140 улавіў гукі груку. Берагавая ахова афіцыйна прызнала наяўнасць гэтага гуку раніцай наступнага дня, але паведаміла, што пошукі яго крыніцы пакуль не прынеслі вынікаў.

### 21 чэрвеня 
Нягледзячы на асцярогі з нагоды ўзроўню кіслароду ў батыскафа, Берагавая ахова ЗША заявіла, што яе сілы працягваюць разглядаць знікненне як *«пошукава-выратавальную аперацыю, а не як аперацыю па выманні абломкаў»*. Па стане прыкладна на 15:00 пяць паветраных і водных транспартных сродкаў вялі актыўныя пошукі «Тытана», і яшчэ пяць павінны былі прыбыць у бліжэйшыя 24—48 гадзін. Задзейнічаныя на той момант сродкі ўключалі два падводныя апараты, адзін самалёт CP-140 Aurora і адзін самалёт C-130. Адначасна ў Сэнт-Джонс прыбыла сістэма FADOSS ВМС ЗША. Паводле ацэнак афіцыйных асоб, спатрэбіцца каля 24 гадзін, каб прыварыць сістэму FADOSS да палубы карабля-носьбіта, перш чым ён зможа адправіцца на пошукава-выратавальную аперацыю.

### 22 чэрвеня 
Адзін з даследчых падводных апаратаў кампаніі Magellan, Juliet, быў пагружаны на транспартны самалёт C-17 Globemaster на Джэрсі, прыбыццё ў раён пошуку чакалася праз 48 гадзін, але вылет быў затрыманы на некалькі дзён. У той жа дзень павінен у «Тытана» быў скончыцца кісларод, таму, хутчэй за ўсё, пасажыры і экіпаж загінулі, але на месцы крушэння «Тытаніка» былі знойдзены неапазнаныя абломкі, як мяркуецца, «Тытана». Былі выяўлены абломкі апарата; кампанія OceanGate прызнала ўсіх пецярых загінулымі. На думку даследчыкаў абломкаў, «Тытан» быў раздушаны ціскам вады, у выніку чаго ўсе людзі на борце загінулі імгненна.

## Заўвагі 
## Спасылкі 
* Инфографика инцидента в «Коммерсанте»
* Интервью океанографа Питера Гиргиса в «Nature» о вариантах спасения

Катэгорыя:Падзеі 18 чэрвеня
Катэгорыя:Чэрвень 2023 года
Катэгорыя:Караблекрушэнні 2023 года
Катэгорыя:2023 год у ЗША