Melanohalea

**Melanohalea** - род ліставатых лішайнікаў сямейства  . Змяшчае 30 відаў, у асноўным распаўсюджаных у Паўночным паўшар’і, якія растуць на кары і драўніне лісцевых і іглічных парод. Род характарызуецца прысутнасцю псеўдацыфел, звычайна на вяршынях ізідый, не сітаватым эпікортэксам (тонкі гамагенны поліцукрыдны пласт на паверхні кары), сарцавіна змяшчае дэпсідоны, другасныя метабаліты могуць адсутнічаць. Род быў апісаны ў 2004 годзе як вылучаны род з марфалагічна падобнага роду .

## Таксаномія 
Род быў апісаны ў 2004 годзе ліхенолагамі , , , ,  і . Яна выдзелена з роду , — гэты род быў створаны ў 1978 годзе для вылучэння карычневых відаў роду . Абмежаванасць гэтага роду пазней было пастаўлена пад сумнеў, а асабліва пасля таго, як першасныя даследаванні малекулярнага філагенезу прадэманстравалі, што род не з’яўляецца монафілетычным. Па гэтай прычыне былі створаны два новыя роды —  і Melanohalea.

Род Melanohalea першапачаткова ўключаў 19 відаў, у тым ліку . Віды, перанесеныя ў Melanohalea, былі першапачаткова ўключаны ў секцыю *Vainioellae* роду *Melanelia*. Гэтая секцыя, да гэтага, была выдзелена з падродe *Parmelia* — *Euparmelia* секцыі *Vainioellae* першапачаткова абвешчаная  у 1932 годзе. Секцыя *Vainioellae* уключае «карычневыя пармелоіды» з шырокімі лопасцямі ад круглявых да даволі падоўжаных і больш ці менш плоскіх.

Імя роду складаецца з камбінацыі *Melanelia* і імя ліхенолага , які паводле аўтараў «заклаў асновы для наступнага ўкладу ў нашы веды аб гэтым сямействе».

## Апісанне 
Лішайнікі роду Melanohalea з’яўляюцца ліставатымі і прымацоўваюцца да субстрату ад слабой да ўмеранай ступені. Лопасці талома плоскія да ўвагнутых з закругленымі вяршынямі, пазбаўленыя валасінак і маюць шырыню 0,5-7 мм. Верхняя паверхня талома аліўкава-зялёная да цёмна-карычневага колеру з гладкай або маршчыністай тэкстурай, без плямак і плям. Звычайна маюцца псеўдацыфелы на вяршынях ізідый. Наяўнасць сарэдый і ізідый з’яўляецца не абавязковым. Верхні каравы пласт параплектэнхімны (размяшчэнне клетак, пры якім гіфы арыентаваны ва ўсіх кірунках) і мае таўшчыню 10-16 мм. Эпікортэкс не мае часу ў адрозненне ад роднаснага роду . Клеткі сценкі ўтрымліваюць ізаліхенін, кампанент альфа-глюканаў. Сарцавіна белая, талом з гладкай роўнай ніжняй паверхняй бледна-карычневага да чорнага колеру. Рызіны простыя (г.зн. не разгалінаваныя).

## Месцапражыванне і распаўсюджанне 
Большасць прадстаўнікоў роду сустракаецца, галоўным чынам, на кары і драўніне па ўсёй Галарктыцы: толькі чатыры віды сустракаюцца ў Паўднёвым паўшар’і.  — адзіны від у родзе, пра які паведамлялася з трапічнай Паўднёвай Амерыкі, ён малавядомы — адзіны ўзор з вышыні 1300 м з перуанскіх Андаў. Іншым відам, якія жывуць у трапічным асяроддзі, з’яўляецца  з высакагорнай часткі Мексікі. Восем прадстаўнікоў роду сустракаюцца ў Кітаі. Пяць відаў, знойдзеных у Грэнландыі, могуць адыграць пэўную ролю ў маніторынгу змены клімату, паколькі арктыка-альпійскія лішайнікі адчувальныя да ваганняў тэмпературы зімовага клімату, а зімовыя абледзяненні ўплываюць на экасістэмы, у якіх пераважаюць лішайнікі. Аналагічным чынам даследаванні ўплыву забруджвання паветра вакол мангольскай сталіцы Улан-Батара паказалі пашкоджанні розных лішайнікаў (талом быў абясколераны, дэфармаваны або паменшаны ў памерах), у тым ліку віду .

Большасць відаў роду маюць шырокае геаграфічнае размеркаванне, хоць ёсць некалькі відаў з абмежаваным арэалам.  і яго калегі прапанавалі ў даследаванні 2005 года, што заканамернасць размеркавання відаў роду у значнай ступені вызначаюцца сучаснымі экагеаграфічнымі фактарамі, і большасць відаў дасягнулі сваіх біягеаграфічных межаў у Паўночным паўшар’і. На распаўсюджанне  і , відаць, уплываюць антрапагенныя фактары, уключаючы эўтрафікацыю і забруджванне паветра.

## Экалогія 
Было зарэгістравана некалькі відаў ліхенафільных грыбоў, якія растуць на відах Melanohalea. Гэта ,  (на ),  (на ), ,  (на ),  (на ), , ,  (на ),  (на ) і  (на ).

## Віды 
У род першапачаткова ўключалі 19 відаў, перанесеных з роду . У апошнія гады былі апісаны новыя віды гэтага роду з Індыі, Тыбета, Мексікі і Перу. У 2016 годзе  і яго калегі выкарыстоўвалі генетычны аналіз, каб дапамагчы ідэнтыфікаваць 6 раней не апісаных марфалагічна відаў Melanohalea. Па стане на сакавік 2026 года у базе дадзеных Species Fungorum налічвалася 30 відаў роду.

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

* 
* 
* 
* 
* 
* 
*  — Тыбет
*  — Мексіка
* 
*  — Індыя
* 
* 
*  — Перу
*  — Непал, Індыя
*  — Паўночная Амерыка, Еўропа, Азія
*  — захад Паўночнай Амерыкі, Тыбет
*  — Тыбет
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Ахоўны статус 
 занесены ў Чырвоную кнігу Швейцарыі як від, які знаходзіцца пад пагрозай знікнення. Хоць  быў выключаны з гэтага спісу з-за нявызначанасці яго таксанамічнага статусу, ён быў папярэдне ацэнены як від, які знаходзіцца пад пагрозай знікнення ў Швейцарыі з выкарыстаннем крытэрыяў Чырвонага спісу МСАП. Ён атрымаў такую ж адзнаку ў суседніх краінах Германіі і Францыі. * — адзіны від гэтага роду, які быў унесены ў глабальны Чырвоны спіс МСАП. З-за яго шырокага геаграфічнага распаўсюджвання, шырыні экалагічных ніш і вялікай, стабільнай колькасці папуляцыі ён быў ацэнены як від, які выклікае найменшую заклапочанасць.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* *Мучник Е. Э.* Учебный определитель лишайников Средней России: учебно-методическое пособие / Е. А. Мучник, И. Д. Инсарова, М. В. Казакова; Ряз. гос. ун-т им. С. А. Есенина. — Рязань, 2011. — С. 246. — 360 с. — 300 экз. — ISBN 978-5-88006-721-3.
* *Louwhoff S. H. J. J. & Esslinger T. L.'' Melanohalea // The lichens of Great Britain and Ireland / C. W. Smith, A. Aptroot, B.J. Coppins [et al.]. — London: British Lichen Society, 2009. — P. 573. — 1046 p.

Катэгорыя:Роды грыбоў
Катэгорыя:Лішайнікі
Катэгорыя:Пармеліевыя