open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Monument (альбом Molchat Doma)

***Monument*** — трэці студыйны альбом беларускага пост-панк гурта Molchat Doma. Ён выйшаў 13 лістапада 2020 года на лэйбле Sacred Bones Records. Гэта іх першы рэліз на гэтым лэйбле пасля падпісання з імі кантракту ў студзені 2020 года. Ён быў запісаны ў іх родным горадзе Мінску ў разгар пандэміі COVID-19, якая прывяла да адмены іх раней запланаванага тура на 2020 год. Сінглы «Не смешно», «Дискотека» і «Ответа нет» былі выпушчаныя ў падтрымку альбома. *Monument* атрымаў станоўчыя водгукі крытыкаў і трапіў у некаторыя амерыканскія чарты Billboard, у тым ліку ў Top Album Sales (97-е месца) і World Albums (12-е месца).

## Крытычны прыём 
*«Monument»* атрымаў станоўчыя водгукі ад музычных крытыкаў. На сайце Metacritic, які прысвойвае нармалізаваны рэйтынг са 100 па водгуках з прафесійных выданняў, альбом атрымаў сярэдні бал 80 на аснове 5 водгукаў, што сведчыць пра «ў цэлым станоўчыя водгукі».  Пол Сімпсан з AllMusic лічыць, што *«Monument»* гучыць «ярчэй і больш адшліфавана», чым *«Etazhi»*, а таксама «больш адкрыта танцавальна, чым іх папярэднія запісы». Сімпсан далей заявіў, што альбом утрымлівае «адны з іх самых запамінальных песень на сённяшні дзень».  Нік Соўлзбі з *PopMatters* напісаў, што «найбольш відавочнай вартасцю альбома з'яўляецца яго дакладнасць: дзевяць песень без бачных слабасцей — *«Monument»* такі ж цвёрды, як і маналіты, да якіх ён прыслухоўваецца». 

Мэт Котсел з *musicOMH* пахваліў назву альбома і яго вобразнасць, дадаўшы, што «Molchat Doma выдатна атрымліваюць асалоду ад вяртання да сваёй спадчыны і даказваюць, што яны — не проста забаўляльны аскепак старога ». Эшлі Бардхан з *Pitchfork* адчула, што выкананне на альбоме гучала «больш упэўнена», а музыка — «менш брудна», таксама пахваліла рашэнне гурта «не [падладжвацца] пад аўдыторыю, прыцягнутую іх неверагодным прарывам у TikTok». У чарце World Albums, які ацэньвае самыя прадаваныя альбомы сусветнай музыкі, альбом заняў 12-е месца.  Акрамя таго, ён дасягнуў 14-га месца ў чарце Top Tastemaker Albums  і 21-га месца ў чарце Heatseekers Albums.

## Спіс трэкаў 
 

## Персанал 
Персанал, адаптаваны з нататак на вокладцы альбома.

**Molchat Doma**

* Ягор Шкутко — вакал
* Раман Камагорцаў — гітара, вядучы сінтэзатар, праграмаванне драм-машыны, звядзенне, гуказапіс, майстарынг, аранжыроўкі
* Павел Казлоў — бас-гітара, сінтэзатар

**Іншыя ўдзельнікі**

* Kanaplev + Leydik — фатаграфія
* Molchat Doma — канцэпцыя вокладкі
* Андрэй Якаўлеў — дызайн вокладкі

## Чарты 
## Зноскі 
Катэгорыя:Альбомы 2020 года
Катэгорыя:Альбомы на рускай мове
Тысульскі раён

**Тысульскі раён** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка Кемераўскай вобласці Расіі. У межах раёна ўтворана аднайменная муніцыпальная акруга.

Адміністрацыйны цэнтр — пасёлак гарадскога тыпу Тысуль. За 250 км ад Кемерава, звязаны з ім аўтадарогай.

## Геаграфія 
Раён размешчаны на паўночным усходзе Кемераўскай вобласці. Плошча раёна — 8,1 тыс. км², з іх 59,5 % — лесарэсурсы Дзяржлесафонду.

Паўночна-заходняя частка Тысульскага раёна — лесастэп, паўднёва-ўсходняя — тайга, праз якую праходзяць адгор’і Кузнецкага Алатау. Шырокая тэрыторыя мае шмат азёрамі (Берчыкуль, Пяшчанае, Пустое, Качынае), рэкамі (Кія, Дудэт, Уруп, Мокры Берыкуль, Сухі Берыкуль і інш.). У межах раёна размяшчаецца маралавы заалагічны заказнік, а таксама дзяржаўны запаведнік «Кузнецкі Алатау».

## Насельніцтва 
Катэгорыя:Раёны Кемераўскай вобласці
Таштагольскі раён

**Таштагольскі раён** () — адміністратыўна-тэрытарыяльная адзінка (адміністрацыйны раён) і муніцыпальнае ўтварэнне (муніцыпальны раён) у Кемераўскай вобласці Расіі.

Адміністрацыйны цэнтр — горад Таштагол.

## Геаграфія 
Раён размешчаны на поўдні Кемераўскай вобласці, мяжуе з Новакузнецкім раёнам і Міжрэчанскай гарадской акругай, а таксама з Алтайскім краем, рэспублікамі Алтай і Хакасія. Раён знаходзіцца на тэрыторыі Горнай Шорыі — вобласці, якая размяшчаецца на стыку хрыбтоў паўднёвай Сібіры (Паўночна-Усходняга Алтая, Кузнецкага Алатау і Салаірскага кража). Асноўныя рэкі: Кондама і Мрас-Су, таксама Тэльбес, Мундыбаш, Бель-Су.

## Насельніцтва 
Катэгорыя:Раёны Кемераўскай вобласці
Яйскі раён

**Яйскі раён** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка (раён) у Кемераўскай вобласці Расіі і аднайменнае былое муніцыпальнае ўтварэнне (муніцыпальны раён, ператвораны ў 2019 годзе ў муніцыпальную акругу).

Адміністрацыйны цэнтр — пасёлак гарадскога тыпу Яя. Раён размешчаны на поўначы Кемераўскай вобласці, яго тэрыторыя атачае горад Анжэра-Суджэнск. Мяжуе з Яшкінскім раёнам на захадзе, Іжморскім раёнам на ўсходзе, Кемераўскім раёнам на поўдні, Томскай вобласцю на поўначы. Галоўнай воднай артэрыяй у раёне з’яўляецца рака Яя з прытокамі Залаты Кітат і Алчэдат.
## Насельніцтва 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Кемераўскай вобласці
Марыінскі раён

**Марыінскі раён** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка (адміністрацыйны раён) у Кемераўскай вобласці Расіі. У межах раёна ўтворана Марыінская муніцыпальная акруга (з 2004 да 2021 года — муніцыпальны раён).

Адміністрацыйны цэнтр — горад Марыінск (у раён не ўваходзіць).

## Геаграфія 
Раён размешчаны на поўначы Кемераўскай вобласці. Мяжуе на захадзе з Іжморскім, на ўсходзе з Цяжынскім, на поўдні з Чабулінскім раёнамі Кемераўскай вобласці, а таксама на поўначы з Томскай вобласцю, на паўночным усходзе з Краснаярскім краем.

## Насельніцтва 
Катэгорыя:Раёны Кемераўскай вобласці
Інстытут павышэння кваліфікацыі і перападрыхтоўкі кадраў БДУКМ

**Інстыту́т павышэ́ння кваліфіка́цыі і перападрыхто́ўкі ка́драў** (ІПКіПК) — структурнае падраздзяленне Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта культуры і мастацтваў, якое забяспечвае павышэнне кваліфікацыі і перападрыхтоўку кадраў у сферы культуры. Размяшчаецца па адрасе вул. Каліноўскага, д. 12.

## Гісторыя 
Пачаў дзейнасць у 1991 годзе як *Беларускі дзяржаўны інстытут праблем культуры* (БелДІПК). Ён быў створаны ў адпаведнасці з пастановай Савета Міністраў БССР ад 24 мая 1991 года ў выніку аб’яднання Рэспубліканскага навукова-метадычнага цэнтра народнай творчасці і культурна-асветнай работы, Рэспубліканскага метадычнага кабінета па навучальных установах мастацтваў і Рэспубліканскага інстытута павышэння кваліфікацыі работнікаў культуры.

У 2007 годзе БелДІПК быў далучаны да БДУКМ, у выніку чаго быў створаны Інстытут павышэння кваліфікацыі і перападрыхтоўкі кадраў (ІПКіПК) як структурнае падраздзяленне ўніверсітэта.

У 2010 годзе ІПКіПК быў рэарганізаваны ў *Дзяржаўную ўстанову адукацыі «Інстытут культуры Беларусі»* (Інбелкульт). Пастановай Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь ад 15 мая 2017 года Інбелкульт зноў быў рэарганізаваны і стаў адасобленым структурным падраздзяленнем — Інстытутам павышэння кваліфікацыі і перападрыхтоўкі кадраў БДУКМ.

## Напрамкі дзейнасці 
Прыярытэтнымі напрамкамі дзейнасці інстытута з’яўляюцца:
* Навукова-метадычнае забеспячэнне адукацыйных праграм дадатковай адукацыі дарослых у сферы культуры.
* Арганізацыя і правядзенне кваліфікацыйнага экзамену пры праходжанні атэстацыі педагагічных работнікаў устаноў адукацыі ў сферы культуры.
* Укараненне інтэрактыўных і практыка-арыентаваных форм навучання.
* Інфармацыйна-аналітычнае забеспячэнне дадатковай адукацыі дарослых.
* Вядзенне дзяржаўных інфармацыйных рэсурсаў: «Інтэграваны банк даных устаноў культуры», «Дзяржаўны рэгістр фільмаў», «Банк даных таленавітай моладзі», інтэрнэт-партал «Вяртанне», сайт «Жывая спадчына Беларусі: інвентар нематэрыяльнай культурнай спадчыны».
* Навукова-метадычнае і інфармацыйнае забеспячэнне сярэдняй спецыяльнай і дадатковай адукацыі дзяцей і моладзі ў сферы культуры.
* Арганізацыйнае забеспячэнне рэспубліканскіх і міжнародных культурна-адукацыйных праектаў.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт культуры і мастацтваў
Катэгорыя:Інстытуты павышэння кваліфікацыі Беларусі
Катэгорыя:Вуліца Каліноўскага (Мінск)
Прамышленнаўскі раён

**Прамышленнаўскі раён** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка (раён) у Кемераўскай вобласці Расіі і аднайменнае былое муніцыпальнае ўтварэнне (муніцыпальны раён, ператвораны ў 2019 годзе ў муніцыпальную акругу).

Адміністрацыйны цэнтр — пасёлак гарадскога тыпу Прамышленная.

## Геаграфія 
Раён размешчаны ў цэнтральнай частцы Кузнецкай катлавіны, на захадзе Кемераўскай вобласці. На поўначы ён мяжуе з Тапкінскім раёнам, на ўсходзе — з Крапівінскім раёнам, на поўдні — з Ленінск-Кузнецкім раёнам, на захадзе — з Новасібірскай вобласцю. Плошча тэрыторыі — 3,1 тыс. км², што складае 3,2 % тэрыторыі Кемераўскай вобласці. З іх 78,7 % — сельгасугоддзі (у тым ліку 50,4 % — ворыва), 17,3 % — лясы, 1,4 % — вады, 9,4 % — іншыя землі.

З усходу на захад раён перасякае рака Іня.

## Насельніцтва 
Катэгорыя:Раёны Кемераўскай вобласці
Беларускі Дом у Варшаве

**«Белару́скі Дом у Варша́ве»** () — фонд, які падтрымлівае грамадзянскія ініцыятывы, незалежныя СМІ і беларускую культуру, а таксама дзейнасць на карысць дэмакратызацыі Беларусі. Існуе з 2012 года.

## Гісторыя 
Ініцыятыва стварэння «Беларускага Дома» з'явілася пасля прэзідэнцкіх выбараў 2010 года ў Беларусі. Фонд быў заснаваны прадстаўнікамі грамадзянскай кампаніі «Еўрапейская Беларусь» і руху «За Свабоду», якія апынуліся ў палітычнай эміграцыі ў Польшчы. Першапачаткова сядзіба размяшчалася на Вейскай вуліцы.

9 верасня 2020 года, падчас візіту Святланы Ціханоўскай у Польшчу, прэм'ер-міністр Матэвуш Маравецкі перадаў ёй ключы ад новага будынка на вуліцы Крынічнай, 6 у варшаўскім раёне Саска Кэмпа, які стаў новай сядзібай «Беларускага Дома».

З 28 лютага 2022 года пры «Беларускім Доме» дзейнічае Цэнтр дапамогі добраахвотнікам, якія ваююць за Украіну.

## Пераслед 
У 2022 годзе інстаграм-старонка арганізацыі была прызнана ў Беларусі экстрэмісцкімі матэрыяламі, а сама арганізацыя — экстрэмісцкім фарміраваннем.

21 чэрвеня 2023 года стала вядома, што ў Беларусі супраць кіраўніка «Беларускага Дома» Алеся Зарэмбюка распачалі тры крымінальныя справы. Па месцы яго жыхарства і прапіскі ў Мастах прайшлі ператрусы, а яго бацькоў дапытвалі супрацоўнікі Следчага камітэта.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Арганізацыі беларусаў Польшчы
Катэгорыя:Грамадскія арганізацыі Польшчы
Катэгорыя:Арганізацыі Варшавы
Беларускі шлях

**Белару́скі шлях** — назва беларускіх газет.

## Выданні 
* Беларускі шлях — штодзённая газета, якая выдавалася ў Мінску ў 1918 годзе.
* Беларускі шлях — газета, якая выдавалася ў Гродне ў 1922 годзе.
Беларускім партызанам

**Белару́скім партыза́нам** — шматзначны тэрмін.

## Значэнні 
* Беларускім партызанам — верш-пасланне Янкі Купалы, напісаны ў 1941 годзе.
* Беларускім партызанам — зборнік твораў Янкі Купалы, выдадзены пасмяротна ў 1942 годзе.
Беларускія ведамасці

**Белару́скія ве́дамасці** — назва беларускіх перыядычных выданняў.

## Выданні 
* Беларускія ведамасці — штотыднёвая газета, якая выдавалася ў Вільні ў 1921—1922 гадах.
* Беларускія ведамасці — часопіс, які выдаваўся ў Варшаве ў 1996—2010 гадах.
Фатафехі Факафануа

**Фатафехі Факафануа, 8-ы лорд Факафануа** (нар. 20 сакавіка 1985) — танганскі палітык і дваранін, які займае пасаду прэм'ер-міністра Тонга з снежня 2025 года. Ён з'яўляецца пашыраным членам каралеўскай сям'і Тонгі.

Факафануа ўпершыню быў абраны ў Заканадаўчы сход як прадстаўнік дваранскага саслоўя ў 2008 годзе. Ён займаў пасаду спікера Заканадаўчага сходу Тонгі з 2012 па 2014 год і з 2017 па 2025 год.

## Біяграфія 
Факафануа - сын прынцэсы Сінайтакалы і Кінікінілау Тутаатасі, які быў 7-м лордам Факафануа і ўладальнікам маёнтка Мауфанга. У яго ёсць брат Факаола мэй Лангі Ітафуаатонга Тутатасі Факафануа і сястра Сінайтакала Туіматамоана і Фанакавакілангі Факафануа, якая выйшла замуж за наследнага прынца Тупоутоа Улукалала. 

У красавіку 2006 года яму быў прысвоены тытул Факафануа, адзін з трыццаці трох спадчынных тытулаў танганскага дваранства. Гэты тытул далучаны да маёнткаў Мауфанга (на Тангатапу), Нгаакау (на Вавау ) і Фалелоа (на Хаапаі) і дазваляе яго ўладальніку быць абраным у  у якасці прадстаўніка дваранства. На дадатковых выбарах 2008 года ён быў абраны прадстаўніком ад Хаапаі, што зрабіла яго самым маладым членам парламента Тонга. Ён быў пераабраны на агульных выбарах у лістападзе 2010 года.

19 ліпеня 2012 года Факафануа быў абраны спікерам Заканадаўчага сходу Танганіі пасля адхілення ад пасады лорда Ласіке, стаўшы самым маладым спікерам у гісторыі Тонгі. У якасці спікера ён правёў «рэпетыцыйны парламент», каб заахвоціць жанчын да ўдзелу ў палітыцы. Ён страціў сваё месца на выбарах 2014 года. На выбарах 2017 года ён вярнуў сабе месца і быў пераабраны спікерам. Пасля выбараў 2021 года ён быў пераабраны спікерам на трэці тэрмін.

На выбарах 2025 года Факафануа быў абраны прэм'ер-міністрам 15 снежня, атрымаўшы 16 галасоў. Ён перамог дзеючага прэм'ер-міністра Айсаке Эке, які атрымаў падтрымку 10 дэпутатаў. Факафануа стаў другім прадстаўніком дваранства, абраным кіраўніком урада з часоў дэмакратызацыі. Кароль Тупоу VI афіцыйна прызначыў Факафануа прэм'ер-міністрам 18 снежня. Пасля ўступлення на пасаду ён стаў адным з самых маладых прэм'ер-міністраў.

## Ганаровыя званні 
Нацыянальныя ўзнагароды

*  Кавалер ордэна каралевы Салоты Тупоу III (31 ліпеня 2008 г.)

## Зноскі 
Катэгорыя:Вікіпедыя:Біяграфіі сучаснікаў
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1985 годзе
Катэгорыя:Тонга
Беларускі моладзевы хаб

**Белару́скі мо́ладзевы хаб** (БМХ) — пляцоўка для беларускіх грамадскіх арганізацый, ініцыятыў і актывістаў у Варшаве, якая дзейнічае як каворкінг, адукацыйны і культурніцкі цэнтр. Заснаваны ў 2021 годзе.

## Гісторыя 
Хаб узнік у 2021 годзе як супольны праект фонда «Linking Media» і асацыяцыі «Беларускі Моладзевы Хаб» на чале з Алесем Лапко. Арганізацыя размясцілася ў цэнтры Варшавы па адрасе плошча Канстытуцыі, 6, у памяшканні, якое было дадзена гарадскімі ўладамі на конкурснай аснове. Прастора стала важным цэнтрам для беларускай дыяспары: штомесяц тут праводзілася да 80 мерапрыемстваў з удзелам палітыкаў, пісьменнікаў, мастакоў і музыкаў.

### Канфлікт і пераезд 
У ліпені 2023 года адбыўся канфлікт, у выніку якога кіраўніцтва юрыдычнай асобы, што арандавала памяшканне, змянілася. Новым кіраўніком стаў Сяргей Бульба, які 2 жніўня 2023 года фізічна заняў памяшканне на плошчы Канстытуцыі. Каманда Алеся Лапко назвала гэта «рэйдарскім захопам».

Пасля гэтых падзей каманда Лапко была вымушана шукаць новае месца. У кастрычніку 2023 года Беларускі моладзевы хаб аднавіў працу ў новым будынку па адрасе вуліца Дажынкава, 6а. Са жніўня 2023 года арганізацыя дзейнічае як фонд «Belarusian Youth Hub Foundation».

Прастора на плошчы Канстытуцыі, 6 пад кіраўніцтвам Сяргея Бульбы была перайменавана ў «Робім разам». У кастрычніку 2024 года дагавор арэнды гэтага памяшкання скончыўся, і ў жніўні 2025 года пасля візіту судовага выканаўцы і паліцыі арганізацыя была выселена.

## Дзейнасць і праекты 
Хаб працягвае функцыянаваць як каворкінг для беларускіх актывістаў і журналістаў, а таксама як пляцоўка для шматлікіх ініцыятыў і мерапрыемстваў.

Асноўныя праекты:
* **Каворкінг** — бясплатная працоўная прастора для беларускіх актывістаў і журналістаў.
* **Беларуская музычная школа** — прастора для музычнага развіцця беларускіх дзяцей у Варшаве. Праводзяцца заняткі па фартэпіяна, вакале, скрыпцы, флейце, гітары і іншых інструментах.
* **Беларуска-польская Школа Актыўнага Грамадзяніна** — 4-месячная адукацыйная праграма для беларускіх актывістаў па распрацоўцы і вядзенні ўласных грамадзянскіх кампаній.
* **Вольная Мова** — платформа для арганізацыі беларускамоўных гутарак, мэта якой — дапамагчы рускамоўным беларусам перайсці на беларускую мову.
* **«Напішы ліст палітвязню»** — ініцыятыва, у межах якой валанцёры штотыдзень збіраюцца, каб пісаць лісты палітычным зняволеным у Беларусі.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Арганізацыі беларусаў Польшчы
Катэгорыя:Арганізацыі, заснаваныя ў 2021 годзе
Катэгорыя:Недзяржаўныя арганізацыі Польшчы
Катэгорыя:Арганізацыі Варшавы
Аба (прыток Томі)

**Аба** () — рака ў Кемераўскай вобласці Расіі, левы прыток р. Том (Верхнеобская басейнавая акруга).

Даўжыня ракі — 71 км, плошча вадазбору — 867 км². Максімальны расход вады — 180—240 м³/с, мінімальны — 0,49 м³/с (зімовая межань) і 0,27 м³/с (летняя межань).

Бярэ пачатак у Кісялёўску на схілах Тырганскага плато, працякае праз Пракоп'еўск, Новакузнецк (Куйбышаўскі раён і Цэнтральны раён) і ўпадае ў Том злева на 580 км ад вусця. Вышыня вусця каля 192 м над узроўнем мора.

Катэгорыя:Рэкі Расіі
Ухці

**Ухці** () — вёска ў воласці Камб’я павета Тартумаа Эстоніі. Аднайменны прыпыначны пункт на чыгунцы Тарту-Койдула.
## Насельніцтва 
Катэгорыя:Населеныя пункты Эстоніі
Беларусы (навуковае выданне)

**«Белару́сы»** — шматтомнае навуковае выданне, гісторыка-этналагічнае даследаванне асаблівасцей культуры і побыту беларусаў. Падрыхтавана Інстытутам мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору імя К. Крапівы НАН Беларусі. Выдадзена ў 13 тамах 1995—2012 гадах у Мінску на беларускай мове выдавецкім домам «Беларуская навука».

## Апісанне 
Выданне ахоплівае ўсе найважнейшыя галіны жыццядзейнасці і культуры беларускага народа ў дыяхронным і тэматычным аспектах. У тамах разглядаюцца асаблівасці развіцця народных промыслаў і рамёстваў, дойлідства і архітэктуры, сямейнага ўкладу жыцця ў мінулы і сучасны перыяды, фальклорна-абрадавая творчасць, праблемы нацыянальнай культурнай спадчыны. Характарызуюцца найбольш распаўсюджаныя віды народнага мастацтва, асвятляюцца праблемы прарадзімы славян, этнагенетычных вытокаў, агульных і асаблівых рыс духоўнай культуры, вераванняў, звычаяў, абрадаў, традыцый і самасвядомасці беларусаў. Аналізуецца сувязь беларускай культуры з культурнымі традыцыямі іншых славянскіх народаў.

## Змест тамоў 
* Т. 1: Прамысловыя і рамесныя заняткі (1995)
* Т. 2: Беларускае народнае дойлідства (1998)
* Т. 3: Гісторыя этналагічнага вывучэння (1999)
* Т. 4: Вытокі і этнічнае развіццё (2001)
* Т. 5: Сям’я (2001)
* Т. 6: Грамадскія традыцыі (2002)
* Т. 7: Вусная паэтычная творчасць (2004)
* Т. 8: Дэкаратыўна-прыкладное мастацтва (2005)
* Т. 9: Антрапалогія (2006)
* Т. 10: Славянскія этнакультурныя традыцыі (2007)
* Т. 11: Музыка (2008)
* Т. 12: Экраннае мастацтва (2009)
* Т. 13  Тэатральнае мастацтва (2012)

## Узнагароды 
У 2008 годзе аўтарскаму калектыву ў складзе В.&nbsp;М.&nbsp;Бялявінай, А.&nbsp;У.&nbsp;Гурко, Г.&nbsp;І.&nbsp;Каспяровіч, Т.&nbsp;І.&nbsp;Кухаронак, А.&nbsp;І.&nbsp;Лакоткі, Л.&nbsp;В.&nbsp;Ракавай, Я.&nbsp;М.&nbsp;Сахуты, І.&nbsp;У.&nbsp;Чаквіна была прысуджана прэмія «За духоўнае адраджэнне».

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Беларускія энцыклапедыі
Катэгорыя:Кніжныя серыі
Катэгорыя:Этнаграфія Беларусі
Катэгорыя:Кнігі па гісторыі Беларусі
Катэгорыя:Выданні выдавецтва «Беларуская навука»
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «За духоўнае адраджэнне»
Лідзія Андрэеўна Ніканорава

**Лідзія Андрэеўна Ніканорава** (у замужжы Арцёмава, ) — жывапісец.

## Біяграфія 
Атрымала матэматычную адукацыю. У 1920 годзе эвакуіравалася з Ялты ў Канстанцінопаль. Пісала копіі візантыйскіх фрэсак, у тым ліку ў мячэці Кахрые-Джам (пяць копій знаходзяцца ў Музеі Вікторыі і Альберта ў Лондане). У пачатку 1922 года пазнаёмілася з мастаком Георгіем Калістратавічам Арцёмавым, жонкай якога стала ў 1927 годзе.

У 1923 годзе па выкліку Арцёмава выехала ў Парыж, удзельнічала (разам з ім, а таксама А. Мінервіным і С. Піменавым) у афармленні парыжскага кабарэ «Каўказскі скляпок». З 1925 па 1929 гады большую частку часу праводзіла разам з мужам на Корсіцы, дзе яны шмат працавалі, вяртаючыся ненадоўга ў Парыж. Пражывалі таксама і ў парыжскім прыгарадзе Кламар, дзе ў 1930 годзе купілі невялікі ўласны дом. Была знаёмая з вітражыстам Аўгустам Мацісам, які падтрымаў яе заняткі мастацтвам. Была членам Таварыства рускіх мастакоў у Францыі. У 1930-м адбылася сумесная з мужам выстава ў парыжскай галерэі R. Zivy, на якой прадставіла акварэльныя пейзажы Корсікі.

Памерла ад раку 1 жніўня 1938 года на віле Ланкастр (60 км на паўднёвы захад ад Тулузы), дзе яна гасцявала ў французскіх сяброў. Пахавана паблізу на могілках у вёсцы Водрэй.

## Памяць 
У 1992 годзе мемарыяльная выстава Л. А. Ніканаровай і Г. К. Арцёмава, арганізаваная дачкой Г. К. Арцёмава ад другога шлюбу Мары Арцёмаф-Тэста, адбылася ў Баніфача на Корсіцы. У сакавіку 2013 года быў арганізаваны вечар памяці мастакоў Арцёмавых у Доме расійскага замежжа (ДРЗ) ў Маскве. У ліпені 2014 года адбылася выстава акварэляў Лідзіі Ніканаравай, арганізаваная мэрыяй і турыстычным агенцтвам Баніфача, у лістападзе 2015 года падобная (постэрная) выстава была арганізавана і ў Маскве ў ДРЗ.

Лісты мастачкі да сябра яе юнацтва Паўла Бязсонава выкарыстаны пісьменнікам В. А. Каверыным у рамане «Перад люстэркам».

## Спасылкі 
* Лидия Андреевна НИКАНОРОВА
Беларусы (значэнні)

**Белару́сы** — шматзначны тэрмін.

## Значэнні 
* **Беларусы** — усходнеславянскі народ, асноўнае насельніцтва Рэспублікі Беларусь.
* Беларусы — фундаментальнае даследаванне Яўхіма Карскага, прысвечанае беларускай мове і культуры.
* Беларусы — шматтомнае навуковае выданне Інстытута мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору НАН Беларусі.

## Гл. таксама 
* Беларус (значэнні)
* Беларусь (значэнні)
Бестселер

**Бестсе́лер** (ад  — літаральна «найлепш прадаецца») — найбольш ходкая кніга, якая выдадзена вялікім тыражом і карыстаецца павышаным попытам. Тэрмін узнік у ЗША у канцы XIX стагоддзя.

## Характарыстыка 
Поспех бестселера абумоўлены найперш рэкламай, дзе стаўка робіцца на стэрэатыпы масавай свядомасці, сучасную моду, прэстыжнасць або забароненасць (гл. масавая літаратура).

Сярод такога роду літаратуры звычайна пераважаюць дэтэктывы, фантастычна-прыгодніцкія і любоўныя раманы, хоць у разрад бестселераў могуць трапіць і творы сур’ёзнай літаратуры. Класічным прыкладам з’яўляецца Біблія, якая выдаецца на сотнях моў свету.

Спісы бестселераў рэгулярна друкуюцца ў буйных перыядычных выданнях Заходняй Еўропы і ЗША.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Літаратура
Катэгорыя:Сацыялогія літаратуры
Катэгорыя:Маркетынг
Борт

**Борт** — шматзначны тэрмін.

* Борт () — сукупнасць элементаў набору і абшыўкі, якія складаюць бакавыя сценкі корпуса судна. У пераносным значэнні — сценка кузава грузавога аўтамабіля, вагона; часам назва самога марскога ці паветранага судна.
* Борт — левы або правы край адзення (паліто, пінжака) з петлямі або гузікамі для зашпільвання.

## Крыніцы
Брама (альманах)

**«Бра́ма»** — літаратурны альманах Магілёўскага абласнога аддзялення Саюза беларускіх пісьменнікаў. Выдаецца раз на год. Першы нумар выйшаў у 2013 годзе. Выданне цалкам беларускамоўнае.

## Змест 
У альманаху публікуюцца творы (проза, паэзія, п’есы, пераклад) аўтараў розных пакаленняў, якія жывуць на Магілёўшчыне або звязаны з ёй. У першым нумары былі прадстаўлены творы 27 аўтараў. Сярод іх — п’еса «Бязбацькавічы» Віталя Еўмянькова, натхнёная маўклівымі акцыямі пратэсту, і роздумы Міхася Булавацкага пра Расію.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Электронныя нумары на сайце «Камунікат»

Катэгорыя:Літаратурныя часопісы Беларусі
Катэгорыя:Часопісы на беларускай мове
Катэгорыя:Альманахі
Катэгорыя:Саюз беларускіх пісьменнікаў
Катэгорыя:Культура Магілёва
Брашура

**Брашу́ра** () — неперыядычнае выданне ў выглядзе некалькіх збрашураваных аркушаў друкаванага матэрыялу аб’ёмам ад 4 да 48 старонак, як правіла, у мяккай вокладцы.

## Гісторыя 
Першыя брашуры з'явіліся ў Еўропе ў эпоху Рэфармацыі.

### У Беларусі 
У форме брашуры выдаваліся беларускія ананімныя творы, такія як «Гутарка старога дзеда» (Беласток, 1861), «Пра багацтва і беднасць» (Жэнева, 1881), «Дзядзька Антон» (Тыльзіт, 1892), а таксама «Як зрабіць, каб людзям стала добра на свеце?», «Гутарка аб тым, куды мужыцкія грошы ідуць» і «Хто праўдзівы прыяцель беднага народу?» (усе ў Лондане, 1903).

У выглядзе брашур выходзілі і зборнікі твораў беларускіх пісьменнікаў: «Смык беларускі» Ф. Багушэвіча (1894), «Вязанка» Я. Лучыны (1903), «Скрыпка беларуская» (1906) і «Хрэст на свабоду» (1906) Цёткі і іншыя.

## Сучаснае выкарыстанне 
У XX — пачатку XXI стагоддзя брашуры атрымалі найбольшае распаўсюджанне. Выпускаюцца брашуры на грамадска-палітычныя, сацыяльна-эканамічныя, сельскагаспадарчыя, навукова-папулярныя і іншыя тэмы. Напрыклад, брашура-каталог дазваляе атрымаць поўную інфармацыю аб таварах або паслугах фірмы з выкарыстаннем каляровых фотаздымкаў, дэталёвым апісаннем прадукцыі і яе кошту.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Паліграфія
Катэгорыя:Кнігадрукаванне
Катэгорыя:Даведкавая літаратура
Блакітная кніга Беларусі

**«Блакі́тная кні́га Белару́сі»** — энцыклапедычны даведнік, прысвечаны водным аб'ектам Беларусі. Выдадзены ў 1994 годзе ў Мінску выдавецтвам «Беларуская Энцыклапедыя імя Петруся Броўкі» на беларускай мове.

Над энцыклапедыяй працавала рэдакцыйная калегія: Н.&nbsp;А.&nbsp;Дзісько, М.&nbsp;М.&nbsp;Курловіч, Я.&nbsp;В.&nbsp;Малашэвіч, С.&nbsp;П.&nbsp;Самуэль, Б.&nbsp;І.&nbsp;Сачанка, І.&nbsp;П.&nbsp;Хаўратовіч і В.&nbsp;П.&nbsp;Якушка. Мастацкае афармленне выканаў В. Г. Загародні.

## Змест 
У кнізе ў алфавітным парадку змешчана больш за 5,5 тысяч артыкулаў-даведак пра рэкі, ручаі, азёры, вадасховішчы і каналы (даўжынёй больш за 5 км), якія маюць уласную назву. Колькасць лічбавых характарыстык аб'екта, як і памер артыкула пра яго, адпавядаюць ступені яго даследаванасці.

Ва ўступным навукова-папулярным нарысе даецца абагульняльная характарыстыка водных аб'ектаў Беларусі. У канцы кнігі прыведзены кароткі слоўнік асноўных гідралагічных тэрмінаў і паняццяў. Выданне ілюстравана чорна-белымі і каляровымі фотаздымкамі, картасхемамі размяшчэння вадаёмаў, а таксама картамі глыбінь найбольш значных і даследаваных азёр, складзенымі ў лабараторыі азёразнаўства БДУ.

## Бібліяграфічнае апісанне 
* 

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Беларускія энцыклапедыі
Катэгорыя:Гідраграфія Беларусі
Катэгорыя:Кнігі 1994 года
Катэгорыя:Выданні выдавецтва «Беларуская Энцыклапедыя імя Петруся Броўкі»
Брод

**Брод** — мелкае месца на ўсю шырыню ракі, возера або балота, па якім можна перайсці ці пераехаць з аднаго берага на другі.

## Гісторыя і выкарыстанне 
У старажытнасці, да будаўніцтва мастоў, праз брод праходзілі дарогі. Гразкі брод звычайна ўмацоўваўся грэбляй. Брод мае важнае значэнне ў ваеннай справе пры фарсіраванні водных перашкод і пазначаецца на тапаграфічных картах з указаннем глыбіні і грунту.

На рэках Беларусі брод нярэдка супадае з перакатамі, на азёрах — з водмелямі. У сельскай гаспадарцы выкарыстоўваецца для перагону свойскай жывёлы на зарэчныя пашы, для заезду на аддаленыя сенажаці.

## У тапаніміцы 
Ад тэрміна «брод» утвораны многія тапонімы — назвы населеных пунктаў (у Беларусі іх каля 40), рэк, азёраў, урочышчаў.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Гідраграфія
Катэгорыя:Ваенная справа
Катэгорыя:Транспарт
Брокер

[thumb|Брокеры [Нью-Ёркская фондавая біржа|Нью-Ёркскай фондавай біржы]]
**Бро́кер** () — пасрэднік пры заключэнні здзелак паміж зацікаўленымі бакамі — кліентамі. Ролю брокера выконваюць асобы, фірмы і арганізацыі, якія найчасцей дзейнічаюць па даручэнні і за кошт кліента (могуць дзейнічаць і ад свайго імя) і атрымліваюць плату ў выглядзе камісійных (пэўнага працэнта ад сумы здзелак).

## Віды брокераў 
Брокеры могуць спецыялізавацца на розных рынках:
* **Біржавыя брокеры** ажыццяўляюць пасрэдніцкія аперацыі з каштоўнымі паперамі і таварамі на біржах.
* **Страхавыя брокеры** знаходзяць кліентам патрэбную фірму паводле пэўнага віду страхавання.
* **Суднавыя (фрахтавыя) брокеры** арганізуюць заключэнне дагавораў па фрахтаванні суднаў.
* **Валютныя брокеры** займаюцца купляй-продажам замежных валют.

Брокеры могуць аказваць кліентам і дадатковыя паслугі: вывучэнне рынку, рэклама, прадастаўленне крэдыту.

## Іншыя назвы і звязаныя паняцці 
Брокера на фондавых біржах Вялікабрытаніі называюць **сток-брокер**, на англасаксонскіх біржах — **джобер**. Пасрэднікі, якія з’яўляюцца членамі фондавых біржаў і займаюцца перапродажам каштоўных папер, называюцца дылерамі.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Рынак каштоўных папер
Катэгорыя:Цывільнае права
Катэгорыя:Гандаль
Катэгорыя:Эканамічныя тэрміны
Катэгорыя:Фінансы
Катэгорыя:Прафесіі
Катэгорыя:Гандаль
Злынка (станцыя)

**Злынка** () — станцыя Маскоўскага аддзялення Расійскай чыгункі. Размешчана ў заходняй частцы пасёлака гарадскога тыпу Вышкаў (Злынкаўскім раён Бранскай вобласці Расіі); на чыгуначнай лініі Вязьма - Злынка.

Катэгорыя:Чыгуначныя станцыі
Аўром Каган

**Аўром Каган**, Коган () — яўрэйскі журналіст, выдавец, пісьменнік, мемуарыст, дзеяч сацыялістычнага руху.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў Падбярэззі Віленскага павета ў сям’і настаўніка, бацька быў крамнікам, настаўнікам, карчмаром, рахункаводам. Вучыўся ў хедары і ешыбоце, з бацькам вывучаў іўрыт. Пазней вучыўся рамяству (ёсць іншыя звесткі). У 1877 годзе паступіў у віленскі настаўніцкі інстытут, тады ж далучыўся да рэвалюцыйнага руху, стаў у 1881 годзе настаўнікам у Вяліжы, потым жыў у Магілёве, ратаваўся ад паліцэйскага праследавання, направіўся ў ЗША ў складзе групы Ам-олам у 1882 годзе.

Спачатку працаваў рабочым у вытворчасці цыгар, металу. Потым быў настаўнікам, аратарам, рэпарцёрам; член Сацыялістычнай партыі. Прымаў чынны ўдзел у стварэнні першых яўрэйскіх прафесійных саюзаў (1885) і аб’яднаных саюзаў (1888). Сваю журналісцкую дзейнасць пачаў у англійскім і рускім друку. Заклаў асновы папулярнай яўрэйскай журналістыкі ў ЗША. Выдаваў і рэдагаваў штотыднёвік «Дзі нае цайт» (1886), газету «Арбэйтэр цайтунг» (1890-97), рэдагаваў «Цукунфт» (1894-97). Потым працаваў у англійскіх газетах. Яшчэ ў 1897 годзе ўдзельнічаў у заснаванні газеты «Форвэрц», у 1897, 1902 і 1903—1951 гадах быў яе галоўным рэдактарам.

Дэлегат на другім кангрэсе 2 Інтэрнацыяналу ў Бруселі. Быў супраць бальшавікоў.

Акрамя публіцыстычных твораў, пісаў мастацкую прозу на ідышы, па-англійску. Быў прыхільнікам рэалізму. Пакінуў 5 тамоў успамінаў.

Пераклаў на ідыш «Жэрміналь» Заля, творы Гюго, Хардзі, Тургенева, В. Хоўэлса, М. Нардау.

## Спасылкі 
* Эля Шульман. Cahan, Abraham
* 

Катэгорыя:Пісьменнікі на ідышКатэгорыя:Англамоўныя пісьменнікіКатэгорыя:Пісьменнікі ЗШАКатэгорыя:Журналісты ЗШАКатэгорыя:МемуарыстыКатэгорыя:Пісьменнікі Беларусі
Брэсцкі дзяржаўны абласны цэнтр маладзёжнай творчасці

**Брэ́сцкі дзяржа́ўны абласны́ цэнтр маладзёжнай тво́рчасці** — шматпрофільная ўстанова дадатковай адукацыі дзяцей і моладзі ў Брэсце.

## Гісторыя 
Заснаваны ў 1940 годзе як Дом піянераў. З 1976 года — абласны Палац піянераў і школьнікаў, з 1992 — абласны Цэнтр маладзёжнай творчасці. Сучасную назву носіць з 2002 года.

## Структура і дзейнасць 
У цэнтры працуюць аддзелы: выяўленчага і дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва, арганізацыйна-творчай работы, мастацкага выхавання, тэхнічнай творчасці і краязнаўчай работы, спартыўна-масавай работы, інфармацыйна-метадычны, а таксама аддзел па супрацоўніцтве з дзіцячымі і маладзёжнымі грамадскімі арганізацыямі.

## Творчыя калектывы 
На базе цэнтра дзейнічаюць калектывы са званнем «узорны» і «народны»:
* «Узорныя»: ансамблі спартыўнага бальнага танца «Вікторыя», народнага танца «Крынічка», эстраднага танца «Прэстыж», эстрадная студыя «Тара-рам», лялечны тэатр «Церамок», студыя эстэтычнага выхавання «АКіян».
* «Народныя»: ансамбль народных інструментаў «Скарбонка», тэатр-студыя «Раёк», студыя выяўленчай і дэкаратыўна-прыкладной творчасці «Вясёлка», каманда КВЗ «Што б там ні было», літаратурна-паэтычная студыя «Спадчына».

## Мерапрыемствы 
З 2003 года ў цэнтры штогод праходзіць абласны адкрыты фестываль фальклорнага мастацтва «Радавод», які аб'ядноўвае аматараў побытавых танцаў, абрадавых і пасляабрадавых песень, паэзіі і музыкі. Установа таксама праводзіць міжнародныя калядныя сустрэчы, фестывалі дзіцяча-юнацкай творчасці «Мы — разам», абласныя выстаўкі «Вясёлкавы калейдаскоп» і іншыя.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:1940 год у Брэсце
Катэгорыя:Культурныя арганізацыі Брэста
Катэгорыя:Адукацыйныя арганізацыі Брэста
Будаўнік камунізму

Назву **«Будаўнік камунізму»** мелі:

* Будаўнік камунізму — назва ляхавіцкай раённай газеты «Ляхавіцкі веснік» у 1962—1991 гадах.
* Будаўнік камунізму — назва любанскай раённай газеты «Голас Любаншчыны» у 1962—1991 гадах.
Кліч Радзімы (значэнні)

Назву **«Кліч Радзімы»** мелі або маюць:

* Кліч Радзімы — назва любанскай раённай газеты «Голас Любаншчыны» ў 1943—1962 гадах.
* Кліч Радзімы — раённая газета Шаркаўшчынскага раёна, якая носіць гэту назву з 1967 года.
Ляхавіцкі веснік

**«Ляхаві́цкі ве́снік»** — раённая газета Ляхавіцкага раёна Брэсцкай вобласці. Рэдакцыя размяшчаецца ў Ляхавічах па адрасе плошча Леніна, 3.

Заснавальнікамі з'яўляюцца Ляхавіцкі раённы выканаўчы камітэт і Ляхавіцкі раённы Савет дэпутатаў. Выходзіць два разы на тыдзень на беларускай мове.

## Гісторыя 
### У гады вайны 
Газета была заснавана як падпольны орган Ляхавіцкага падпольнага райкама КП(б)Б Баранавіцкай вобласці пад назвай «Совецкі патрыёт» (Савецкі патрыёт). Першы нумар выйшаў 24 кастрычніка 1943 года.

Друкарня размяшчалася спачатку пры партызанскім атрадзе імя С. Г. Лазо ў Машукоўскім лесе (Клецкі раён), затым у 19-й партызанскай брыгадзе імя В. М. Молатава. Абсталяванне (партатыўная друкарская машынка, запасы шрыфтоў, прабельнага матэрыялу, паперы і друкарскай фарбы) было дастаўлена з «Вялікай зямлі». Вядома 35 нумароў (№ 1–3, 5, 7, 8 за 1943 год; № 1–32 за 1944 год) за перыяд да 3 ліпеня 1944 года. Газета выходзіла на беларускай мове, асобныя нумары — на беларускай і рускай.

Рэдактарамі ў гэты перыяд былі Я. Л. Шавялёў (да 18 снежня 1943), П. С. Вярбіцкі (да 17 мая 1944) і В. І. Бурло (да 10 ліпеня 1944). Газета распаўсюджвалася сярод насельніцтва партызанамі і сувязнымі, трапляла ў нямецкія камендатуры, вывешвалася ў Баранавічах і раённых цэнтрах.

### Пасляваенны перыяд 
Пасля вызвалення Беларусі выданне працягнулася пад назвай «Савецкі патрыёт». З 5 мая 1962 года газета выходзіла пад назвай *«Будаўнік камунізму»*. З 1965 года з’яўлялася органам Ляхавіцкага райкама КПБ і раённага Савета дэпутатаў працоўных (з 1977 года — Савета народных дэпутатаў) Брэсцкай вобласці.

З 1991 года газета выдаецца пад сучаснай назвай *«Ляхавіцкі веснік»*. 
## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Газеты Брэсцкай вобласці
Катэгорыя:Падпольны друк Беларусі ў Вялікую Айчынную вайну
Катэгорыя:Газеты Беларусі на беларускай мове
Катэгорыя:Культура Ляхавіцкага раёна
Гарнітура (тыпаграфіка)

**Гарніту́ра шрыфту** (ад ) — камплект друкарскіх шрыфтоў аднаго рысунка.

## Характарыстыкі 
У межах адной гарнітуры шрыфты адрозніваюцца паводле:
* Абрысу (прамы, курсіўны і інш.).
* Памеру (кегля). Вылучаюць тэкставыя кеглі (ад 6-га — нанпарэль, да 12-га — цыцэра) і тытульныя (ад 14-га да 48-га).
* Насычанасці (светлы, паўтлусты і інш.).

## Класіфікацыя 
Паводле прызначэння гарнітуры падзяляюцца на тэкставыя, тытульныя, акцыдэнтныя (дэкаратыўныя) і афішна-плакатныя. Друкарні звычайна маюць некалькі дзясяткаў розных гарнітур.

## Выкарыстанне ў Беларусі 
У залежнасці ад віду выдання і чытацкай прыналежнасці ў выдавецтвах Беларусі прымяняецца вялікая колькасць гарнітур.

* Для газет: новая газетная, газетная рубленая, брусковая, а таксама літаратурная, звычайная новая.
* Для часопісаў і кніг: часопісная рубленая, новая часопісная, літаратурная, звычайная новая, Баннікаўская, акадэмічная школьная, брусковая, рубленая.
* Для слоўнікаў і энцыклапедый: Кудрашоўская (энцыклапедычная Кудрашоўская слоўнікавая), Бадоні кніжная, звычайная, звычайная новая.
* Для літаратуры для дашкольнага і школьнага ўзросту: букварная, школьная, Елізавецінская, Баннікаўская, літаратурная, акадэмічная, рубленая.
* Для плакатаў, афіш, рэкламы: плакатная, акцыдэнтная, новая, старажытная, рубленая.

У сувязі з шырокім укараненнем камп'ютарнай тэхнікі найбольш распаўсюджанымі сталі гарнітуры Таймс, Хельветыка, Баскервіль. Камп'ютарныя тэхналогіі дазваляюць ствараць шрыфты новых мадыфікацый.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Тыпаграфіка
Катэгорыя:Шрыфты
Катэгорыя:Паліграфія
Літара (друкарства)

**Лі́тара** ў друкарскім наборы — прамавугольны брусочак з друкарскага сплаву, дрэва або пластмасы з рэльефнай (выпуклай) выявай (вочкам) літары, лічбы ці іншага знака на адным з яго тарцоў.

## Апісанне і выкарыстанне 
Памеры літары вызначаюцца кеглем, таўшчынёй і ростам (пастаянны для ўсіх літар). Літары выкарыстоўваюцца як друкавальны элемент пры ручным ці літараадліўным наборы. Пры друкаванні вочка пакрываецца фарбай і дае адбітак на паперы.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Паліграфія
Катэгорыя:Тыпаграфіка
Катэгорыя:Кнігадрукаванне
Друкарскі шрыфт

**Друка́рскі шрыфт** — камплект друкавальных літар, неабходных для ўзнаўлення пэўнага алфавіту, лічбаў і знакаў.  Выкарыстоўваецца ў наборнай вьггворчасці. Галоўныя патрабаванні да шрыфту — зручнасць чытання і прастата распазнавання адметных асаблівасцей знакаў.

## Класіфікацыя 
Шрыфты адрозніваюць паводле абрысу літар, іх шырыні, насычанасці, рысунка (гарнітура) і памераў (кегль).

### Паводле абрысу 
* Па насычанасці шрыфты бываюць светлыя (унутрылітарны прасвет у 2-4 разы большы за таўшчыню асноўнага штрыха), паўтлустыя (прасвет роўны або шырэйшы за асноўны штрых) і тлустыя (прасвет вузейшы за таўшчыню асноўнага штрыха).
* Па нахіле шрыфты падзяляюцца на прамыя і курсіўныя (нахільныя), якія імітуюць рукапісны тэкст.
* Па памерах (прапорцыях) знакаў шрыфты падзяляюцца на нармальныя (адносіны шырыні да вышыні прыкладна 3:4), вузкія (1:2), звышвузкія (1:3), шырокія (1:1) і звышшырокія (шырыня перавышае вышыню).

### Паводле прызначэння 
* Тэкставы — для набору асноўных тэкстаў (кегль ад 5 да 12 пунктаў).
* Выдзяляльны — для акцэнтаў у тэксце (нахільны, курсіўны, паўтлусты, тлусты; кегль ад 5 да 12 пунктаў).
* Тытульны — для набору загалоўкаў, тытульных лістоў, вокладак (кегль ад 16 да 48 пунктаў).
* Акцыдэнтны — для набору малых друкарскіх форм (атэстатаў, дыпломаў, бланкаў).
* Афішна-плакатны — кегль звыш 48 пунктаў.

### Паводле віду выдання 
У залежнасці ад віду выданняў шрыфты падзяляюцца на газетныя, кніжныя, картаграфічныя і спецыяльнага прызначэння.

### Паводле тэхналогіі 
Наборны шрыфт падзяляецца на:
* Металічны — літары або радкі тэксту адліты са спецыяльнага сплаву (гарт); бывае літара- ці радковаадліўны.
* Неметалічны — фотанаборны (у выглядзе негатыўных або пазітыўных выяў) і дыгітальны (запісаны ў памяці ЭВМ у выглядзе лічбавых даных).

## У Беларусі 
На Беларусі шрыфты падзяляюцца паводле галоўных графічных адзнак (кантрастнасці, наяўнасці і формах засечак) на 6 асноўных і 1 дадатковую групу, а ўнутры кожнай групы — на аднолькавыя па характары рысунка гарнітуры (напрыклад, літаратурную, акадэмічную).

## Гісторыя 
Першыя друкарскія шрыфты былі створаны на аснове рукапісных. Так, славяна-рускі шрыфт быў распрацаваны на аснове паўустава. Сучасныя руская, беларуская і ўкраінская алфавітныя сістэмы сфарміраваліся на аснове грамадзянскага шрыфту, уведзенага ў Расіі ў 1708 годзе. У падрыхтоўцы яго ўзораў прымаў удзел беларускі асветнік І.&nbsp;Ф.&nbsp;Капіевіч.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Паліграфія
Катэгорыя:Тыпаграфіка
Катэгорыя:Шрыфты
Катэгорыя:Кнігадрукаванне
Мастацкія акадэміі

, 1771-72. Ёган Ёзэф Цафані]]

**Маста́цкія акадэ́міі** — установы, найчасцей дзяржаўныя, якія з’яўляюцца навукова-творчымі цэнтрамі ў пытаннях класічных мастацтваў, а таксама вышэйшыя (часам прыватныя) мастацкія школы.

## Гісторыя 
### Узнікненне 
Першапачаткова акадэміі мастацкія, што ўзніклі ў Італіі ў XVI стагоддзі, былі свабоднымі аб’яднаннямі мастакоў, якія вывучалі мастацтва антычнасці і прыёмы майстроў Адраджэння, надаючы вялікае значэнне малюнку як асноўнай форме мастацтва.

Першая ўласна акадэмія мастацкая была створана ў Парыжы ў 1648 годзе як Каралеўская акадэмія жывапісу і скульптуры. У ёй на аснове прынцыпаў класіцызму былі распрацаваны правілы так званага «вялікага стылю» прыдворнага арыстакратычнага мастацтва. На ўзор парыжскай былі створаны акадэміі ў Вене (1692), Берліне (1694), Лондане (1768) і іншых гарадах.

У 1757 годзе была створана першая расійская акадэмія мастацкая ў Пецярбургу, якая існавала да 1918 года. У ёй вучыліся і мастакі з Беларусі: Л. Альпяровіч, С. Богуш-Сестранцэвіч, В. Ваньковіч, А. Гараўскі, Ф. Гарэцкі, Ф. Дмахоўскі, К. Кукевіч, Ф. Рушчыц, Н. Сілівановіч, Б. Тамашэвіч, І. Трутнеў, І. Хруцкі і іншыя.

### XIX стагоддзе. Акадэмізм і рэалізм 
У XIX стагоддзі многія акадэміі мастацкія ператварыліся ў цэнтры афіцыйнага мастацтва і праваднікоў ідэалістычнай эстэтыкі, стаўшы тормазам у развіцці прагрэсіўнага мастацтва. Паміж мастакамі-рэалістамі і прадстаўнікамі акадэмічнага мастацтва ішла барацьба. Тым не менш, Пецярбургская акадэмія мастацтваў, як і многія іншыя, захавала сваё значэнне як школа прафесійнага майстэрства. У гэты ж перыяд на Захадзе акадэміямі часам называлі прыватныя мастацкія студыі, напрыклад, Акадэмія Жуліяна ў Парыжы.

### XX—XXI стагоддзі 
У 1933 годзе ў Ленінградзе была створана як ВНУ Усерасійская акадэмія мастацтваў, якая ў 1947 годзе была рэарганізавана ў Акадэмія мастацтваў СССР (Масква). З 1991 года яна носіць назву Расійская акадэмія мастацтваў.

На Беларусі з 1991 года працуе Беларуская дзяржаўная акадэмія мастацтваў.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Акадэміі мастацтваў
Крапівінскі раён

**Крапівінскі раён** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка (раён) у Кемераўскай вобласці Расіі і аднайменнае былое муніцыпальнае ўтварэнне (муніцыпальны раён, ператвораны ў 2019 годзе ў муніцыпальную акругу).

Адміністрацыйны цэнтр — пасёлак гарадскога тыпу Крапівінскі.

## Геаграфія 
Крапівінскі раён размешчаны ў цэнтральнай частцы Кемераўскай вобласці.

Мяжуе на поўначы з Кемераўскім і Чабулінскім, на ўсходзе — з Тысульскім, на поўдні — з Новакузнецкім і Бялоўскім, на захадзе — з Ленінск-Кузнецкім, Прамышленнаўскім і Тапкінскім раёнамі.

Па тэрыторыі раёна працякае найбуйнейшая рака вобласці — Том.

## Насельніцтва 
Катэгорыя:Раёны Кемераўскай вобласці
Голас Любаншчыны

**«Го́лас Лю́баншчыны»** — раённая газета Любанскага раёна Мінскай вобласці. Рэдакцыя размяшчаецца ў г.&nbsp;Любані па адрасе вуліца Леніна, 91.

Заснавальнікамі з'яўляюцца Любанскі раённы выканаўчы камітэт, Любанскі раённы Савет дэпутатаў, рэдакцыя газеты.

### У гады вайны 
Падчас Вялікай Айчыннай вайны газета выходзіла пад назвай *«Кліч Радзімы»* як орган Любанскага падпольнага райкама КП(б)Б. Выдавалася ў Акцябрска-Любанскай партызанскай зоне на востраве Зыслаў, дзе таксама друкаваліся падпольныя газеты «Звязда» і «Чырвоная змена». Вядома 39 нумароў, якія выйшлі за перыяд з 9 красавіка 1943 года да 9 чэрвеня 1944 года.

Рэдактарамі ў гэты перыяд былі Г.&nbsp;В.&nbsp;Сыцько (да мая 1943), А.&nbsp;Д.&nbsp;Сакевіч (да верасня 1943) і І.&nbsp;В.&nbsp;Куляшоў (з верасня 1943).

### Пасляваенны перыяд 
Пасля вызвалення Беларусі выданне працягнулася пад назвай «Кліч Радзімы». З 1 мая 1962 года газета выходзіла пад назвай *«Будаўнік камунізму»*. З 1965 года з’яўлялася органам Любанскага райкама КПБ і раённага Савета дэпутатаў працоўных (з 1977 года — Савета народных дэпутатаў).

З 1991 года газета выдаецца пад сучаснай назвай *«Голас Любаншчыны»*.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Газеты Мінскай вобласці
Катэгорыя:Падпольны друк Беларусі ў Вялікую Айчынную вайну
Катэгорыя:Газеты Беларусі на беларускай мове
Катэгорыя:Культура Любанскага раёна
Катэгорыя:1932 год у Беларусі
Рафаэль дэ Рыега-і-Нуньес

**Рафаэ́ль дэ Рые́га-і-Ну́ньес** (, Санта-Марыя-дэ-Тунья, Іспанія — , Мадрыд, Іспанія) — палітычны і ваенны дзеяч Іспанскай рэвалюцыі 1820—1823 гадоў.

## Біяграфія 
Скончыў ваенную школу ў Аўеда. Удзельнік вайны з Францыяй 1808—1814 гадоў; узяты ў палон, знаходзіўся ў Францыі, дзе стаў масонам. У 1814 годзе вярнуўся на радзіму, звязаўся з іспанскімі масонамі і афіцэрамі-праціўнікамі абсалютысцкага рэжыму караля Фердынанда VІІ. Удзельнік няўдалай ваеннай змовы 9 чэрвеня 1819 года.

З 1820 года ў званні генерала. Камандаваў батальёнам, 1 студзеня 1820 года ўзняў яго на паўстанне, што стала пачаткам рэвалюцыі 1820—1823 гадоў; абвясціў аднаўленне Кадыскай канстытуцыі 1612 года, на чале 1,5-тысячнага атрада дзейнічаў у правінцыі Андалусія. З сакавіка 1820 года камандзір дывізіі ў Арміі назірання, створанай з андалусійскіх рэвалюцыйных войск, у чэрвені—жніўні 1820 года галоўнакамандуючы гэтай арміяй.

Адзін з лідараў леваліберальнай партыі "эксальтадас". За пратэст супраць роспуску арміі назірання сасланы ўрадам памяркоўных лібералаў ("мадэрадас") на поўнач краіны. У студзені 1821 года па патрабаванні «эксальтадас» прызначаны генерал-капітанам Арагона (да 29 жніўня 1821 года). З 1 сакавіка 1822 года першы прэзідэнт мадрыдскіх картэсаў. У ліпені 1822 года кіраваў задушэннем абсалютысцкага мяцяжу ў Мадрыдзе.

У час французскай інтэрвенцыі 1823 года камандуючы рэвалюцыйнай арміяй у Андалусіі; быў разбіты, схоплены абсалютыстамі і пакараны смерцю ў Мадрыдзе.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Асобы
Катэгорыя:Ваенныя дзеячы
Драгічынскі веснік

**«Драгі́чынскі ве́снік»** — раённая газета Драгічынскага раёна Брэсцкай вобласці. Выдаецца з кастрычніка 1939 года. Рэдакцыя размяшчаецца ў г.&nbsp;Драгічыне па адрасе вуліца 17 Верасня, 3.

## Гісторыя 
### Даваенны перыяд 
Газета заснавана ў кастрычніку 1939 года пад назвай *«Чырвоная зара»* як орган Драгічынскага райкама КП(б)Б і раённага Савета дэпутатаў працоўных Пінскай вобласці. Выходзіла да 20 чэрвеня 1941 года.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Газеты Брэсцкай вобласці
Катэгорыя:Падпольны друк Беларусі ў Вялікую Айчынную вайну
Катэгорыя:Газеты Беларусі на беларускай мове
Катэгорыя:Газеты Беларусі на рускай мове
Катэгорыя:Культура Драгічынскага раёна
Ленінец (значэнні)

Назву **«Ле́нінец»** мелі або маюць:

## Выданні 
* Ленінец — назва плешчаніцкай раённай газеты ў 1938—1941 і 1944—1962 гадах.
* Ленінец — назва талачынскай раённай газеты «Наша Талачыншчына» ў 1960—1962 гадах.

## Населеныя пункты 
* Ленінец — пасёлак у Брагінскім раёне Гомельскай вобласці.
Газэта Случчыны

**«Газэ́та Слу́ччыны»** — пранацысцкая газета, якая выдавалася пад кантролем нямецка-фашысцкіх улад у горадзе Слуцку Мінскай вобласці на беларускай мове з 14 сакавіка 1943 года да 18 чэрвеня 1944 года ў час Вялікай Айчыннай вайны.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* *Жумарь С. В.* Оккупационная периодическая печать на территории Беларуси в годы Великой Отечественной войны (на материалах белорусскоязычных изданий): Автореф. дис. канд. ист. наук. — Мн., 1996.

Катэгорыя:Газеты Беларусі на беларускай мове
Катэгорыя:Гісторыя Слуцка
Катэгорыя:Культура Слуцка
Катэгорыя:Акупацыйны друк Беларусі ў Вялікую Айчынную вайну
Ленінец (плешчаніцкая раённая газета)

**«Ле́нінец»** — раённая газета Плешчаніцкага раёна, якая выдавалася з 1930 па 1962 год.

## Гісторыя 
### Даваенны перыяд 
Газета заснавана ў 1930 годзе пад назвай *«Барацьбіт за калектывізацыю»* як орган Плешчаніцкага райкама КП(б)Б і раённага Савета дэпутатаў працоўных Мінскай вобласці. Першы вядомы нумар — № 3 за 30 лістапада 1930 года. З чэрвеня 1938 года газета мела назву *«Ленінец»*. Выходзіла да 23 чэрвеня 1941 года.

### У гады вайны 
Падчас Вялікай Айчыннай вайны з’яўлялася органам Плешчаніцкага падпольнага райкама КП(б)Б. Выдавалася ў друкарні Лагойскага падпольнага райкама КП(б)Б у Руднянскім лесе. Выходзіла штодэкадна. Вядома 26 нумароў (№ 1–10, 12–14, 21–22 за 1943 год; № 23–33 за 1944 год), якія выйшлі ў перыяд з 8 сакавіка 1943 года да 18 мая 1944 года. Газета друкавалася на рускай і беларускай мовах. Рэдактарам быў С.&nbsp;Ц.&nbsp;Барадаўкін.

### Пасляваенны перыяд 
Пасля вызвалення Беларусі выданне працягнулася пад назвай «Ленінец» як орган Плешчаніцкага райкама КПБ і раённага Савета дэпутатаў працоўных. Выданне было спынена на № 33 25 красавіка 1962 года ў сувязі са скасаваннем Плешчаніцкага раёна.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Падпольны друк Беларусі ў Вялікую Айчынную вайну
Катэгорыя:Газеты Беларусі на беларускай мове
Катэгорыя:Газеты Беларусі на рускай мове
Катэгорыя:Культура Лагойскага раёна
Катэгорыя:Плешчаніцкі раён