open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Анатоль Сакалоў

**Анатоль Сакалоў** (1915—?) — беларускі вайсковы і грамадскі дзеяч. Афіцэр Беларускай краёвай абароны, сябра Беларускай незалежніцкай партыі.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў 1915 годзе. Сын Алёны Сакаловай-Лекант, настаўніцы ў Віленскай беларускай гімназіі, адной з пачынальнікаў беларускага школьніцтва ды ініцыятараў стварэння гімназіі.

Скончыў Віленскую беларускую гімназію, пасля — юрыдычны факультэт Віленскага ўніверсітэта. У 1938 годзе вывучаў юрыспрудэнцыю ў Варшаве.

У часы Другой сусветнай вайны падчас нямецкай акупацыі Беларусі ў 1941 г. прызначаны бурмістрам г. Беразіно. У 1942 годзе зняты з пасады бурмістра і далучаецца да беларускай нацыянальнай партызанкі Уладзіміра Шавеля на Барысаўшчыне, быў яе актыўным удзельнікам. Там разам з іншымі партызанамі пачаў выдаваць падпольны часопіс на рататары і прыступіў да вярбоўкі добраахвотнікаў. На дзейнасць беларускіх партызанаў хутка выйшлі савецкія партызаны і запрапанавалі сустрэчу, але на спатканні савецкія энкавэдзісты перастралялі беларускіх партызанскіх камандзіраў. У выніку ўратаваўся толькі адзін Анатоль Сакалоў, які дабраўся да Вільні. Афіцэр Беларускай краёвай абароны, сябра Беларускай незалежніцкай партыі. Пасля 1944 г. маці Анатоля Сакалова была рэпрэсаваная савецкай бяспекай, асуджана на 6 гадоў савецкіх канцлагераў.

Пасля Другой сусветнай вайны жыў у Германіі. Па некаторых звестках, эміграваў у Амерыку.

Далейшы лёс невядомы.

## Спасылкі 
* Сяргей Ёрш. Беларускі нацыянальны рэзыстанс у гады Другой сусьветнай вайны. Партызанская акцыя Ўл. Шавеля 

Катэгорыя:Члены Беларускай незалежніцкай партыі
Катэгорыя:Члены Беларускай краёвай абароны
Sumarok

**«Sumarok»** — беларускі рок-гурт. Заснаваны ў 2009 г. Выконвае пераважна аўтарскія песні на беларускай мове.

## Гісторыя 
Гурт быў створаны ў 2009 годзе ў Полацку музыкантамі Ігарам Палынскім і Антонам Івановым. Першапачаткова меў назву «Silence». Пасля першага выступлення, які адбыўся на вечары памяці Віктара Цоя 15 жніўня, памяняў назву на «Горад N», з якой існаваў да пачатку 2014 года. У 2012 годзе стаў пераможцам інтэрнэт-адбору на фестываль «Бардаўская восень» і выступіў у Польшчы. За час існавання гурт у электрычным і акустычным варыянтах выступаў у дзясятках беларускіх гарадоў, а таксама ў Пскове і Санкт-Пецярбургу (Расія) і Бельску-Падляшскім (Польшча).

У першыя гады існавання курсаў беларускай мовы «Мова нанова» гурт выступіў у большасці гарадоў, дзе ладзілі заняткі.

Дэбютны альбом пад назвай «Мінор» выйшаў у 2015 годзе.

## Назва 
У 2013 годзе лідар гурта Ігар Палынскі прайшоў адбор і патрапіў у «Снайперскі хор» Дыяны Арбенінай, дзякуючы чаму выступіў на юбілейным канцэрце гурта «Начныя Снайперы», які адбыўся у Маскве (Расія). Пасля знаёмства з Арбенінай і з яе дазволу Ігар анансаваў новую назву гурта — Sumarok. Гэта назва адной з яе песень, якая спяваецца на прыдуманай мове.

## Дыскаграфія 
### Альбомы 
* Мінор (2015)
* Як ёсць (2016)

### Сінглы 
* Мяч (2015)
* Sumarok (2015)
* Мои двери рисуете вы (2015)
* Жніво (2019)

## Удзельнікі 
* Ігар Палынскі: вакал, гітара
* Яўген Елісеенка: гітара
* Канстанцін Шалуткевіч: бас-гітара
* Сяргей Арлоўскі: ударныя

## Былыя ўдзельнікі 
* Арцём Вылягжанін: гітара
* Ціхан Зінкевіч: гітара
* Павел Малюжанец: гітара, бас-гітара
* Андрэй Абраменка: бас-гітара
* Алесь Гуркоў: ударныя
*Ігар Шыдлоўскі: ударныя
* Юлія Ільіна: клавішныя, вакал

Катэгорыя:Музычныя калектывы, якія з’явіліся ў 2009 годзе
Катэгорыя:Рок-гурты Беларусі
Дом Бакштанскага

**Дом Бакштанскага** — будынак у Мінску, размешчаны ў квартале, які прымыкае да Верхняга Горада, па адрасе вуліца Рэвалюцыйная, 17. Пабудаваны ў XIX ст. з цэглы.

## Гісторыя 
У XIX стагоддзі на гэтым зямельным пляцы існавала драўляная і мураваная забудова, якая была моцна пашкоджана падчас вялікага пажару 1881 года. Адразу пасля пажару ўладальнік пляца стацкі саветнік Фебус Каплан звярнуўся ў Мінскую гарадскую ўправу з праектам на аднаўленне мураванага двухпавярховага жылога дома, які выходзіў на Койданаўскую вуліцу, дом быў нечакага знесены 13 сакавіка 2008 года. Беларускае добраахвотнае таварыства аховы помнікаў гісторыі і культуры звярнулася ў Адміністрацыю Прэзідэнта з патрабаваннем разабрацца з сітуацыі. Праз некалькі дзён Генпракуратура пачала праверку па факце разбурэння гістарычнага помніка, матэрыялы справы пачалі перакідацца з інстанцыі ў інстанцыю. У сярэдзіне ліпеня 2008 года Цэнтральны РУУС г. Мінска адмовіў ва ўзбуджэнні крымінальнай справы. Вынікі праверкі не задаволілі Генеральную пракуратуру, яна адмяніла пастанову Цэнтральнага РУУС і аднавіла праверку. У будтрэсце № 7, які выконваў работы, старшыні БДТАПГіК Антону Астаповічу паказалі дазвол «на разборку будынка», падпісаны намеснікам міністра культуры Уладзімірам Грыдзюшкам. У Міністэрстве культуры адпрэчылі існаванне такога дазволу.

На месцы дома Бакштанскага кампанія «Тапас» узвяла навабуд па матывах гістарычнага будынка з дабудаваным вялікім псеўдамансардавым паверхам. Вясной 2016 года на яго павесілі ахоўную шыльду гісторыка-культурнай каштоўнасці другой паловы XIX стагоддзя. Побач па тым жа адрасе ўзведзены 4-павярховы псеўдагістарычны будынак, які галоўным фасадам выходзіць на вуліцу Гарадскі Вал.
## Архітэктура 
Двухпавярховы строга прамавугольны ў плане кампактны будынак пакрыты двухсхільным дахам. Пастаўлены асобна ў канцы забудовы. Фасады вырашаны плоскасна прарэзаны прамавугольнымі аконнымі праёмамі з простым абрамленнем.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* БУДЫНАК № 17 ДОМ БАКШТАНСКАГА 

Катэгорыя:Рэвалюцыйная вуліца (Мінск)
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Мінска
Катэгорыя:З’явіліся ў 1880-я гады
Катэгорыя:1880-я ў Мінску
Катэгорыя:Знішчаныя збудаванні Мінска
Катэгорыя:Зніклі ў 2008 годзе
Ігар Палынскі

**Ігар Аляксандравіч Палынскі** (нар. 20 чэрвеня 1993, Полацк) — беларускі музыкант, журналіст, паэт.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў сям’і журналістаў. У 2010 годзе скончыў Полацкую дзяржаўную гімназію № 1 імя Францыска Скарыны. У 2017 годзе скончыў Інстытут журналістыкі БДУ. Працаваў у газеце «Полацкі веснік» (2011—2015), на тэлеканале «Саміт+ТБ» (2015—2018), тэхнічным рэдактарам «Рэгіянальнай газеты» (Маладзечна). Ад 2021 года працуе шэф-рэдактарам MOST Media (Беласток).

На працягу 2017 года выступаў як калумніст у часопісе «Маладосць». Адзін з галасоў праекта «Гарошак.by». Голасам Ігара Палынскага агучаны прыпынкі шэрагу цягнікоў Беларускай чыгункі.

Сябра Беларускай асацыяцыі журналістаў (2017).

## Творчасць 
У 2009 годзе разам з Антонам Івановым заснаваў гурт Sumarok. У 2013 годзе выступіў у «Снайперскім хоры» Дзіяны Арбенінай.

У 2014 годзе стаў адным з аўтараў літаратурнага зборніка «Час бліскавіц», які выдала аб’яднанне «Літаратурны каўчэг».
Гарсія ды Орта

**Гарсія ды Орта** (; каля 1501 — 1568) — партугальскі натуразнавец і вандроўнік яўрэйскага паходжання. Вызначыўся ў такіх галінах, як батаніка і фармакалогія. Лічыцца адным з заснавальнікаў трапічнай медыцыны.

## Біяграфія 
Гарсія ды Орта нарадзіўся ў сям’і Фернана і Леаноры ды Орта, сефардаў, што былі вымушаны пераехаць з Іспаніі ў Партугалію і прыняць каталіцызм. Вывучаў медыцыну ў Іспаніі. У 1534 г. у якасці ўрача адправіўся з партугальскай экспедыцыяй у Індыю. Жыў у Гоа, Ахмеднагары, валодаў маёнткам на востраве Сальсет.

Спрыяў пераезду ў Індыю сваіх сваякоў. У 1543 г. ажаніўся са стрыечнай сястрой, меў ад гэтага шлюба 2 дачкі. У 1549 г. яго маці і родная сястра арыштоўваліся ўладамі Гоа з-за падазрэння ў патаемным вераспавяданні іўдаізму, аднак пра пераслед пры жыцці самога Гарсіі інфармацыі няма. Падчас эпідэміі халеры здзейсніў першае анатамаванне памерлага і падрабязна апісаў гэту хваробу.

Пасля смерці быў пахаваны ў Гоа на хрысціянскіх могілках. Аднак падчас следства інквізіцыі супраць няслушных хрысціян у 1580 г. быў абвінавачаны стрыечным братам у патаемным спавяданні іўдаізму. У выніку яго цела было вынята з магілы і прылюдна спалена.

## Погляды 
Гарсія ды Орта спасылаўся на еўрапейскія і арабскія медыцынскія традыцыі, але падвяргаў іх крытыцы, аддаваў перавагу непасрэднаму вопыту, выступаў за набыццё новых ведаў падчас вандровак у іншыя краіны. Праца Гарсіі, прысвечаная выкарыстанню паўднёваазіяцкіх лекавых раслін, аказала значны ўплыў на далейшае развіццё еўрапейскай фармакалогіі.

## Бібліяграфія 
* *Coloquios dos Simples e Drogas da India* — Goa, 1563. — 217 старонак

## Спасылкі 
* Garcia de Orta (1501/02-68) 
* ORTA, GARCIA D’(OR DA ORTA)

Катэгорыя:Медыкі Партугаліі
Катэгорыя:Пісьменнікі Партугаліі
Катэгорыя:Падарожнікі Партугаліі
Інстытут філасофіі НАН Беларусі

**Інстытут філасофіі НАН Беларусі** — дзяржаўная навуковая ўстанова ў Рэспубліцы Беларусь.

## Гісторыя 
Інстытут філасофіі быў створаны 19 сакавіка 1931 года і з’яўляецца адной з найстарэйшых навуковых устаноў гуманітарнага профілю ў сістэме Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі. У 1935 г. пасля далучэння Інстытута савецкага будаўніцтва і права ператвораны ў *Інстытут філасофіі, савецкага будаўніцтва і права*. У 1936 Інстытут філасофіі, савецкага будаўніцтва і права ўвайшоў у склад Аддзялення грамадскіх навук АН БССР. У сакавіку 1938 г. у выніку сталінскіх рэпрэсій ліквідаваны.

*Інстытут філасофіі і права* адноўлены 1 ліпеня 1947 г. У 1958 г. сектар дзяржавы і права аддзелены і ператвораны ў Аддзел прававых навук АН БССР, а Інстытут філасофіі і права перайменаваны ў Інстытут філасофіі. У 1965 г. у выніку ўключэння аддзела прававых навук інстытут зноў называецца *Інстытут філасофіі і права*.

На працягу 1960-1980-х гг. у працы інстытута выразна сфармаваліся тры даследчыя напрамкі: у галіне філасофіі, сацыялогіі і права, — кожны з якіх даў пачатак самастойнай прадуктыўнай навуковай школе.

У 1990 годзе ў адпаведнасці з пастановай Савета Міністраў БССР ад 16 студзеня 1990 г. № 12 на базе сацыялагічных падраздзяленняў Інстытута філасофіі і права быў створаны Інстытут сацыялогіі Акадэміі навук БССР.

Пастановай Прэзідыума НАН Беларусі № 66 ад 9 ліпеня 1999 г. на базе Інстытута філасофіі і права НАН Беларусі былі створаны два самастойныя інстытуты — Інстытут філасофіі і Інстытут дзяржавы і права.

## Структура 
У склад інстытута ўваходзяць аддзелы:
* тэорыі пазнання і метадалогіі навукі
* сацыяльна-філасофскіх і антрапалагічных даследаванняў
* сацыяльнай экалогіі і біяэтыкі
* гісторыі філасофіі
* філасофіі культуры
** сектар філасофіі рэлігіі і рэлігіязнаўства
* даследаванняў глабалізацыі, рэгіяналізацыі і сацыякультурнага супрацоўніцтва
* філасофіі інфармацыйных і кагнітыўных працэсаў
* філасофіі і літаратуры і эстэтыкі

## Дырэктары інстытута 
* Сямён Якаўлевіч Вальфсон (1931—1938)
* Іван Макаравіч Ільюшын (1947—1951)
* Іван Мікалаевіч Лушчыцкі (1951—1956)
* Казімір Паўлавіч Буслаў (1956—1972)
* Пётр Дзмітрыевіч Пузікаў (1972—1977)
* Яўген Міхайлавіч Бабосаў (1977—1989)
* Дзмітрый Іванавіч Шыраканаў (1989—1994)
* Альфрэд Сцяпанавіч Майхровіч (1994—2004)
* Васіль Мікалаевіч Новікаў (2004—2008)
* Анатоль Аркадзевіч Лазарэвіч (з 2008)

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт Інстытута філасофіі НАН Беларусі 


Катэгорыя:Філасофія Беларусі
Катэгорыя:1931 год у Мінску
Катэгорыя:Вуліца Сурганава (Мінск)
Катэгорыя:Арганізацыі Мінска
Глеб (Савін)

**Епіскап Глеб** (свецкае імя **Георгій Сямёнавіч Савін**; , в. Хізаў Кармянскага раёна Гомельскай вобласці — )  — беларускі праваслаўны дзеяч, епіскап.

## Біяграфія 
Па сканчэнню сярэдняй школы ў 1963 годзе паступіў у Мінскую духоўную семінарыю, але пасля яе закрыцця ў тым жа годзе быў вымушаны вярнуцца дадому.

У 1965 годзе паступіў у Маскоўскую духоўную семінарыю, па заканчэнні якой у 1969 годзе працягнуў навучанне ў Маскоўскай духоўнай акадэміі.

У 1973 годзе скончыў Маскоўскую духоўную акадэмію са ступенню кандыдата багаслоўя.

У 1979—1983 гадах выкладаў літургіку ў Адэскай духоўнай семінарыі. У 1987 годзе ўзведзены ў сан архімандрыта.

11 чэрвеня 1992 года вызначэннем Сінода Беларускага экзархата і 17 ліпеня таго ж года пастановай Святога Сінода Рускай Праваслаўнай Царквы прызначаны кіравальным архірэем Полацкай епархіі. 28 снежня 1996 года вызвалены ад кіравання Полацкай епархіяй.

## Спасылкі 
* ГЛЕБ (САВИН) на https://drevo-info.ru/

Катэгорыя:Епіскапы полацкія
Катэгорыя:Епіскапы Украінскай праваслаўнай царквы Маскоўскага патрыярхата
Катэгорыя:Выкладчыкі Адэскай духоўнай семінарыі
Катэгорыя:Епіскапы Беларускай праваслаўнай царквы
Ганка Краўцэц

**Ганка Краўцэц** (, 13 сакавіка 1901, Дрэздэн, Германія — 19 кастрычніка 1990, Йіржыкаў, Чэхаславакія) — сербалужыцкая мастачка, графік.

## Біяграфія 
Нарадзілася 13 сакавіка 1901 года ў сям'і лужыцкага кампазітара Бярната Краўца. Вывучала выяўленчае мастацтва ў Дрэздэне ў прафесара Дрэшэра і ў пражскай Школе прыкладнога мастацтва ў класе чэшскага мастака Францішка Кіселы. У 1928 годзе вярнулася ў Германію і да канца Другой сусветнай вайны працавала ў адным з рэкламных агенцтваў у Берліне. Пасля вайны працавала ў Будзішыне ў сербалужыцкай культурна-асветніцкай арганізацыі «Домавіна». У 1947 годзе разам з бацькам пераехала ў Варнсдорф, дзе пражывала да 1986 года. З 1986 года жыла ў чэшскім горадзе Філіпаў (сёння — частка горада Йіржыкаў), дзе памерла 19 кастрычніка 1990 года.

З'яўляецца аўтарам шматлікіх графічных малюнкаў, ілюстрацый, плакатаў, экслібрысаў. Стварыла цыкл графічных работ пад назвай «Člověk by člověku světlem měl být» (1961-1975). Яе творы захоўваюцца ў пражскіх Нацыянальнай галерэі і Нацыянальным музеі.

## Узнагароды 
* Заслужаны дзеяч культуры Чэхаславакіі (1878);
* Прэмія імя Якуба Чышынскага (1982)

## Літаратура 
* Milan Hrabal: Hanka Krawcec. Varnsdorf 2001. ISBN 80-238-7019-X.
* Hrabal M.: Hanka Krawcec. Okresní muzeum Děčínб 1996
* Hrabal M.: Hanka Krawcec. Kruh přátel muzea Varnsdorf 2001.
* Hrabal M.: 2011 — Hanka Krawcec. Nástěnný kalendář 2011. Město Varnsdorf 2010

## Спасылкі 
* Біяграфія
* Publikace o malířce Hance Krawcové

Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі імя Якуба Чышынскага
Катэгорыя:Мастакі Чэхаславакіі
Катэгорыя:Мастакі Германіі
Ян Гандрык

**Ян Гандрык**, нямецкі варыянт —  **Ёган Хандрык** (, , 20 лютага 1924, вёска Ворклецы, Лужыца, Германія — 31 снежня 2015, Будзішын, Германія) — сербалужыцкі грамадскі дзеяч, шматгадовыя член саюзнага ўпраўлення «Домавіны», лаўрэат прэміі імя Якуба Чышынскага (1982).

## Біяграфія 
Нарадзіўся 20 лютага 1924 года ў сялянскай сям'і ў сербалужыцкай вёсцы Ворклецы (Рэкельвіц). Скончыў у гэтым жа сяле народную школу. У 1948 годзе ўдзельнічаў у будаўніцтве дарогі Белгарад-Заграб у складзе сербалужыцкі брыгады «Алаіз Андрыцкі» моладзевай арганізацыі «Serbska młodźina». Пазней да роспуску гэтай арганізацыі быў яе старшынёй. Быў настаўнікам лужыцкіх моў і гісторыі Лужыцы. З 1950 года дырэктар сербалужыцкай школы ў Будзішыне (Баўтцэн) і з 1953 года — дырэктар школы імя Якуба Чышынскага ў вёсцы Панчыцы-Кукаў (Паншвіц-Кукаў).

У 1951 годзе быў абраны ў члены саюзнага ўпраўлення сербалужыцкай культурна-асветніцкай арганізацыі «Домавіна». Быў членам гэтага ўпраўлення на працягу 11 выбарчых перыядаў да 1990 года. Пасля Мерчына Новака-Нехарньскага і Мерчына Каспера выконваў абавязкі старшыні адной з камісій саюзнага ўпраўлення «Домавіны». З 1956 года быў на кадравай пасадзе «Домавіны» і з 1964 года па 1989 год — адказным сакратаром за культурную дзейнасць. У 1964 годзе заснаваў хор «Budyšin». На працягу сямі гадоў займаўся арганізацыяй штогадовага «Фестывалю сербалужыцкай культуры».

У 1964 годзе заснаваў хор «Budyšin». У 1980 годзе ў суаўтарстве з Янам Буланкам выдаў песеннік «Towaršny spěwnik» і ў 1997 годзе — песеннік «Spěw najrjeńši towarš je».

Публікаваў свае артыкулы ў газеце «Nowa doba» і літаратурных часопісах «Rozhlad» і «Serbska protyka».

У 1982 годзе за сваю дзейнасць быў удастоены прэміі імя Якуба Чышынскага.

У 1989 годзе выйшаў на пенсію. Памёр 31 снежня 2015 года і пахаваны на могілках Найсвяцейшай Панны Марыі ў Будзішыне.

## Літаратура 
* Manfred Laduš: Swoje žiwjenje serbskej kulturje a spěwej wěnował, Serbske Nowiny dnja 5. januara 2016.
* Ludwig Elle: Die Domowina in der DDR. Domowina-Verlag, Bautzen 2010, str. 96

Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі імя Якуба Чышынскага
Катэгорыя:Лужыцкія грамадскія дзеячы
Ганьжа Беньшава

**Га́ньжа Бе́ньшава** (, 27 сакавіка 1919, вёска Розенталь, Германія — 15 сакавіка 1999, Баўтцэн, Германія) — лужыцкая пісьменніца, драматург, перакладчык, педагог і рэдактар. Пісала дзіцячую прозу і драматычныя творы на верхнялужыцкай мове. Член Саюза пісьменнікаў ГДР. Лаўрэат прэміі імя Якуба Чышынскага.

## Біяграфія 
Нарадзілася 27 сакавіка 1919 года ў лужыцкай вёсцы Рожант (Розенталь) каля Баўтцэна. У 1933 годзе скончыла сельскую школу ў Рожанце, пасля чаго працягнула сярэднюю адукацыю ў вёсцы Каменьцы. З 1935 па 1938 год атрымлівала вышэйшую адукацыю ў Баўтцэне. У ваенны час працавала арганісткай ў адной з каталіцкіх парафій. У 1946 г. скончыла педагагічныя курсы, пасля чаго працавала настаўніцай у розных лужыцкіх школах. У пасляваенны перыяд супрацоўнічала з лужыцкім таварыствам «Dom serbskeho ludoweho wuměłstwa».

З 1954 па 1959 год працавала навуковым супрацоўнікам у Інстытуце сербскага народазнаўства ў Лейпцыгу і выдавецтве лужыцкага культурнага таварыства «Домавіна».

У 1974 годзе за сваю літаратурную дзейнасць была ўзнагароджана ордэнам «За заслугі перад Айчынай».

З 1976 года была рэдактарам лужыцкага часопіса «Płomjo». Лаўрэат літаратурных прэмій імя Якуба Чышынскага (1980) і лужыцкага культурнага таварыства «Домавіна».

## Сачыненні 
### Проза 
* *Spušćej so na Maksa*, 1961;
* *Skludźena tučel*, 1965;
* *Kónčkojty zub*, 1966;
* *Klimpotata ryba*, 1968;
* *Jank a Bärbel*, 1969;
* *Monika*, 1980;
* *Złoty rjećazk*, 1985;
* *Kosmodej*, 1986.

### Драматургія 
* *Kak sej Nitka-Witka radu da*, 1965;
* *Spušćej so na Maksa*, 1965;
* *Parlički wódneho muža*, 1968;
* *Rjadowniska kniha*, 1970;
* *Klimpotata ryba*, 1976.

## Літаратура 
* *Гугнин А. А.* Введение в историю серболужицкой словесности и литературы от истоков до наших дней / Российская академия наук, Институт славяноведения и балканистики, научный центр славяно-германских отношений — М., 1997. — 170. — ISBN 5-7576-0063-2.
* Serbscy spisowaćeljo. Biografije a bibliografije. (1989) Wudawaćel: Koło serbskich spisowaćelow

## Спасылкі 
* Біяграфія

Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі імя Якуба Чышынскага
Катэгорыя:Пісьменнікі ГДР
Катэгорыя:Верхнялужыцкія пісьменнікі
Ева Ворша Ланзіна

]]
**Е́ва Во́рша Ла́нзіна**, нямецкі варыянт — **Ева-Урсула Лангэ** (, ; нар. 11 верасня 1928, вёска Дзельня-Кіна, каля Баўтцэна, Германія) — лужыцкая мастачка і графік.

## Біяграфія 
Нарадзілася 11 верасня 1928 года ў лужыцкай вёсцы Дзельня-Кіна ў ваколіцах горада Будзішына. Пасля заканчэння сярэдняй школы з 1945 па 1948 год вучылася выяўленчаму мастацтву ў Гёрліцы. З 1950 года вучылася ў школе выяўленчых мастацтваў у Празе і з 1951 года па 1956 год — у Вышэйшай школе графікі і выяўленчых мастацтваў у Лейпцыгу. З 1956 па 1958 год працавала ілюстратарам. З 1958 па 1968 год працавала мастаком у выдавецтве «Домавіна». З 1962 года працавала вольным мастаком.

У 1974 годзе ўдзельнічала разам з лужыцкімі мастакамі Мерчынам Новакам-Нехарньскім і Янам Букам у VII з’ездзе Таварыства мастакоў ГДР у Карл-Маркс-Штаце.

У 2003 годзе ў гонар яе 75-годдзя Таварыства лужыцкіх мастакоў арганізавала ў палацы Нешвіца персанальную выстаўку і фестываль. У верасні 2008 года ў гонар 80-гадовага юбілею мастачкі ў Сербскім музеі ў Котбусе была арганізавана выстаўка, прысвечаная мастачцы пад назвай «Sonderausstellung Weltsprache Wendisch — Schrifttum, Kunst».

## Творы 
* Скульптурная кампазіцыя Евы Ланзінай, прысвечаная стварэнню «Домавіны». Знаходзіцца ў скверы каля Сацыяльнага дома ў горадзе Хойерсверда.

## Узнагароды 
* Лаўрэат прэміі імя Якуба Чышынскага (1984).

## Літаратура 
* Ursula und Steffen Lange: Alfred Krautz: Sorbische bildende Künstler. Domowina-Verlag, Bautzen 1974.

## Спасылкі 
* Бібліяграфія

Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі імя Якуба Чышынскага
Катэгорыя:Мастакі Германіі
Дом Поляка

**Дом Поляка** — будынак у Мінску, размешчаны ў квартале, які прымыкае да Верхняга Горада, па адрасе вуліца Рэвалюцыйная, 28. Пабудаваны ў XIX ст. з цэглы.

## Гісторыя 
У XIX стагоддзі на гэтым зямельным пляцы існавала драўляная забудова, якая была знішчана падчас пажару 1874 года. Пасля пажару на месцы страчанай забудовы пабудаваны новы мураваны двухпавярховы дом, а таксама драўляны флігель. Гэтыя будынкі, якія належалі мінскаму мешчаніну Абраму Поляку, моцна пацярпелі падчас вялікага пажару 1881 года. Адразу пасля пажару ўладальнік звярнуўся ў Мінскую гарадскую ўправу з праектам на аднаўленне мураванага жылога дома, а таксама на ўзвядзенне комплексу гаспадарчых пабудоў.

Гэты праект быў цалкам рэалізаваны. Адноўлены пасля пажару мураваны двухпавярховы жылы дом выходзіў галоўным фасадам на Койданаўскую вуліцу. Асноўны аб’ём будынка быў накрыты двухсхільным дахам і аддзелены ад сцяны прафіляваным карнізам. Сіметрычны па кампазіцыі галоўны фасад быў падзелены на два ярусы прафіляванай цягай. Вуглы будынка былі аформлены лапаткамі. У цэнтры знаходзілася праязная арка, перакрытая скляпеннямі. Над аркай быў змешчаны вялікі балкон з каванымі дэкаратыўнымі кратамі. Прамавугольныя аконныя праёмы другога паверха былі аздоблены прафіляванымі ліштвамі. Міністэрства культуры выдала прадпісанне спыніць работы на аб’екце ў сувязі з парушэннямі заканадаўства ў сферы аховы гісторыка-культурнай спадчыны.

## Архітэктура 
Двухпавярховы Т-падобны ў плане будынак накрыты двухсхільным дахам. Галоўны фасад падзелены карнізам па 2 часткі. Прамавугольныя вокны 1-га і лучковыя 2-га паверхаў маюць абрамленне. На 2-м паверсе праёмы дэкарыраваны прамымі сандрыкамі. Пад дахам праходзіць шматслойны развіты карніз.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* БУДЫНАК № 28. ДОМ ПОЛЯКА. ГАСЦІНІЦА «КУПЕЦКАЯ» 

Катэгорыя:Рэвалюцыйная вуліца (Мінск)
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Мінска
Катэгорыя:З’явіліся ў 1870-я гады
Катэгорыя:1870-я ў Мінску
Слуга народа

**Слуга народа** — выраз, які пазначае дэпутата, чыноўніка, прадстаўніка ўлады.

## Фільмы 
* Слуга народа (серыял, 2015)
* Слуга народа 2 (фільм, 2016)

## Іншае 
* Слуга народа — палітычная партыя ва Украіне
Слуга народа (партыя)

**Слуга народа** (, у 2016—2017 гг. — «Партыя рашучых пераменаў») — украінская палітычная партыя. Афіцыйная рэгістрацыя адбылася 2 снежня 2017 года. Партыя названая адным імем з рускамоўным камедыйным серыялам 2015—2019 гадоў «Слуга народа» і фільмам 2016 года «Слуга народа 2» вытворчасці студыі «Квартал-95».

На думку некаторых украінскіх экспертаў, найбліжэйшымі канкурэнтамі прадстаўніка партыі «Слуга народу» на прэзідэнцкіх выбарах Уладзіміра Зяленскага з’яўляюцца прарасійскія палітыкі і папулісты.

На 27 лістапада 2018 года кіраўніком арганізацыі з’яўляўся Іван Баканаў, які таксама ажыццяўляе паўнамоцтвы кіраўніка украінскай гумарыстычнай студыі «Квартал 95» з 2013 года.

Паводле справаздачы партыі за другі квартал 2018 года, яна бескаштоўна карыстаецца офісам на 4 м² у Кіеве (які прадастаўляецца ў карыстанне спонсарам), не валодае аніякімі сродкамі і не праводзіць ніякіх выплатаў.

У снежні 2017 года 4% украінцаў, апытаных Фондам дэмакратычнай ініцыятывы імя Ілька Кучэрыва сумесна з сацыялагічнай службай «Цэнтр Разумкова», заявілі пра гатоўнасць прагаласаваць на парламенцкіх выбарах за «Слугу народа», а ў маі 2018 года — 5%. У снежні 2018 года за партыю былі гатовыя аддаць свае галасы 8,3% апытаных.

У студзені 2019 года, згодна з расследаваннем выдання Glavcom, партыя заставалася віртуальнай — аніякай дзейнасці па адрасе, дзе партыя здымае памяшканне, не вялося.

## Удзел у прэзідэнцкіх выбарах 2019 года 
У студзені 2019 года партыя «Слуга народа» вылучыла Уладзіміра Зяленскага кандыдатам у прэзідэнты Украіны на прэзідэнцкіх выбарах 2019 года.

На думку палітолага Міхаіла Басараба, кандыдат ад партыі «Слуга народа» Уладзімір Зяленскі «прыносіць больш клопатаў прарасійскім палітыкам і папулістам, […] паколькі ён з’яўляецца іх найбліжэйшым канкурэнтам» і можа адцягнуць на сябе «частку прарасійскіх і ласых на дэмагогію выбаршчыкаў».

На думку журналістаў Радыё «Свабода», станам на канец 2018 года пра палітычныя погляды лідара партыі «Слуга народу» Зяленскага зрабіць высновы можна толькі з яго неадназначных выказванняў на тэму ўкраінскай мовы:

Не праблема размаўляць па-ўкраінску. І гэта ні ў якім разе, і гэта найгалоўнейшае, не звязана з моўнымі пытаннямі, перавагамі або любоўю да чагосьці. Але, мне так здаецца, што гэта не прынцыповыя рэчы. Я ведаю ўкраінскую мову. Але я не думаю на ёй свабодна. Я перакладаю. Так, я магу з вамі размаўляць на ўкраінскай мове, але праблема ў тым, што я перакладаю. І гэта прыкметна — я раблю паўзу. Але я вельмі паважаю ўкраінскую мову!

## Заўвагі 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Палітычныя партыі Украіны
Катэгорыя:Уладзімір Зяленскі
Дом па Рэвалюцыйнай вуліцы, 24б

**Дом па вуліцы Рэвалюцыйнай, 24б** — будынак у Мінску, размешчаны ў квартале, які прымыкае да Верхняга Горада. Пабудаваны ў пачатку XX ст. з цэглы.

## Архітэктура 
Двухпавярховы чатырохвугольны ў плане будынак з неатынкаваным 2-м паверхам накрыты двухсхільным дахам. Пад карнізам праходзіць пояс аб’ёмнага геаметрычнага арнаменту, выкладзены з цэглы. Атынкаваныя плоскасці прарэзаны аконнымі праёмамі прамавугольнай формы на 1-м паверсе, на 2-м — лучковымі сандрыкамі.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Мінска
Катэгорыя:Рэвалюцыйная вуліца (Мінск)
Катэгорыя:З’явіліся ў XX стагоддзі
Катэгорыя:XX стагоддзе ў Мінску
Дом Гальперына — Івенскага

**Дом Гальперына — Івенскага** — будынак у Мінску, размешчаны ў квартале, які прымыкае да Верхняга Горада, па адрасе вуліца Рэвалюцыйная, 32. Пабудаваны ў XIX ст. з цэглы.

## Гісторыя 
У XVIII — першай палове XIX стагоддзяў на гэтым пляцы знаходзіліся будынкі мінскага кляштара рахітаў, заснаванага ў 1752 годзе. У 1824 годзе  кляштар рахітаў быў зачынены, а яго маёмасць перададзена мінскаму кляштару баніфратаў.

Пасля 1832 года зямельны пляц разам з будынкамі перайшоў ва ўласнасць горада. Да сярэдзіны XIX стагоддзя ўсе пабудовы былога кляштара рахітаў былі разбураны, а яго тэрыторыя паступова забудавана жылымі дамамі.

Падчас вялікага пажару 1881 года забудова, якая існавала на гэтым зямельным пляцы моцна пацярпела. Пасля пажару мінскі мешчанін Гальперын аднавіў двухпавярховы мураваны дом, які выходзіў на Койданаўскую вуліцу.

Гэта быў двухпавярховы складаны ў плане будынак. Асноўны аб’ём быў накрыты двухсхільным дахам, аддзелены ад сцяны прафіляваным карнізам. Галоўны фасад быў падзелены на ярусы прафіляванай цягай і аформлены плоскімі лапаткамі. Прамавугольныя аконныя і дзвярныя праёмы першага паверха мелі прафіляваныя ліштвы. Лучковыя вокны другога паверха былі аздоблены сандрыкамі. На тэрыторыі пляца акрамя комплексу гаспадарчых пабудоў знаходзіўся вялікі сад, які выходзіў на Койданаўскую вуліцу.

У канцы XIX стагоддзя ўладальнікам гэтага будынка стаў мінскі мешчанін Пейсах Гальперын. У пачатку XX стагоддзя гэтая маёмасць перайшла ва ўласнасць мінскага мешчаніна Шымона Івенскага. Паводле інвентарызацыі 1910 года ўсе памяшканні будынка выкарыстоўваліся пад жылыя кватэры.

Пасля 1920 года быў нацыяналізаваны, выкарыстоўваўся пад жылыя камунальныя кватэры. У гады Другой сусветнай вайны былы дом Гальперына не пацярпеў і да канца XX стагоддзя на першым і другім паверхах будынка былі жылыя кватэры.

## Літаратура 
## Спасылкі 
* БУДЫНАК №32. ДОМ ГАЛЬПЕРЫНА-ІВЕНСКАГА 

Катэгорыя:Рэвалюцыйная вуліца (Мінск)
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Мінска
Катэгорыя:XIX стагоддзе ў Мінску
Катэгорыя:З’явіліся ў XIX стагоддзі
Франсіска дэ Асіс Бурбон

**Франсіска дэ Асіс дэ Бурбон і Бурбон-Сіцылійскі** (; 13 мая 1822, Аранхуэс, Мадрыд — 17 красавіка 1902) — кароль-кансорт Іспаніі, муж каралевы Ізабелы II.

Катэгорыя:Іспанскія Бурбоны
Катэгорыя:Мужы і жонкі манархаў Іспаніі
Грушанка зеленаватая

**Груша́нка зеленаватая** (*Pyrola chlorantha*) — від кветкавых раслін роду  сямейства .

## Батанічнае апісанне 
Шматгадовая травяністая расліна з доўгім карэнішчам. Кветаноснае сцябло вышынёй да 30 см, рабрыстае, звычайна чырванаватае, з 1—3 лускападобнымі лісцікамі. Лісце скурыстае, круглаватай формы, у прыкаранёвай разетцы, зімуючае. Кветкі зеленаватага колеру, па 2—9 у кароткай зрэджанай гронцы. Плод — адагнутая ўніз каробачка.

## Распаўсюджанне і экалогія 
Расліна распаўсюджана на тэрыторыі ўмераных абласцей Еўразіі і Паўночнай Амерыкі. Добра пераносіць цень. Мезафіт, алігатроф і мезатроф. Расце ў хваёвых і яловых лясах. Цвіце ў чэрвені—ліпені.

Лекавая і дэкаратыўная расліна. Ахоўваецца ў шэрагу рэгіёнаў Расіі і Украіны. 

## Сінонімы 
Сінонімы паводле сайта The Plant List:
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Літаратура 
*  — С. 135—136.
*  

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Верасовыя
Катэгорыя:Флора Еўразіі
Катэгорыя:Флора Паўночнай Амерыкі
Катэгорыя:Лекавыя расліны
Катэгорыя:Дэкаратыўныя расліны
Гняздоўка запоўненая

**Гняздо́ўка запоўненая** (*Nidularia factra*) — від базідыяльных грыбоў з роду  сямейства .

## Батанічнае апісанне 
Пладовае цела грыба сядзячае, 0,5—0,7 см у дыяметры, з шырокай асновай. Унутры яго круглаватыя цельцы (перыдыёлы), у якіх развіваюцца базідыі са спорамі. Абалонка (перыдый) таўстасценная, часам лямцавая, спачатку белаватая, потым карычневая. Перыдыёлы ў колькасці больш за 20, шарападобнай формы, да 2 мм у дыяметры, цёмна-каштанавага колеру і ляжаць свабодна ў густой слізістай масе. Споры гладкія, бясколерныя.

## Распаўсюджанне і экалогія 
Грыб распаўсюджаны па ўсім Зямным шары. Сапратроф. Растуць групамі ў лясах, парках, садах на адмерлай драўніне, зрэдку на глебе. Пладовыя целы з’яўляюцца ў ліпені—кастрычніку.

## Сінонімы 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* *Nidularia deformis* (Willd.) Fr. // Global Biodiversity Information Facility (GBIF) 
* Catalogue of Life 
* Nidularia farcta // Global Catalogue of Microorganisms 
* Nidularia deformis (Willd.) Fr. // Species Fungorum 

Катэгорыя:Гняздоўкавыя
Гіпсасінга карлікавая

**Гіпсасі́нга карлікавая** (*Hypsosinga pygmaea*) — від павукоў з роду  сямейства .

## Апісанне 
Даўжыня самак складае 4—5 мм, самцоў — каля 3,5 мм. Пярэдняя частка цела карычневага колеру. Брушка авальнай формы, чорнае. У самак на брушку знізу маюцца 2 жоўтыя палосы.

Жывуць павукі на адкрытых месцах, на вялікіх лясных палянаў, каля берагоў азёр.

## Літаратура 
*  — С. 63.

## Спасылкі 
* *Hypsosinga pygmaea* (Sundevall, 1831) // Global Biodiversity Information Facility (GBIF)
* *Hypsosinga pygmaea* (Sundevall, 1831) // ИАС "ООПТ России"

Катэгорыя:Павукі-кругапрады
Катэгорыя:Павукападобныя Еўропы
Права і справядлівасць

**Права і справядлівасць** () — польская палітычная партыя.

Партыя была заснавана ў 2001 годзе, пасля таго як Лех Качыньскі быў звольнены з пасады міністра юстыцыі. Лідарам новастворанай партыі стаў сам Лех Качыньскі. У 2002 годзе Лех Качыньскі стаў прэзідэнтам Варшавы. У 2003 годзе на пасадзе лідара партыі Леха Качыньскага змяніў Яраслаў Качыньскі.

У 2005 годзе на прэзідэнцкіх выбарах прадстаўнік «Права і справядлівасці» і былы старшыня партыі Лех Качыньскі атрымаў перамогу. На прэзідэнцкіх выбарах у 2015 годзе кандыдат ад «Правы і справядлівасць» Анджэй Дуда таксама атрымаў перамогу на выбарах.

## Спасылкі 
* Гісторыя партыі на афіцыйным сайце партыі

Катэгорыя:Палітычныя партыі Польшчы
ФК Пяст Глівіцы

**«Пяст»** () — польскі футбольны клуб з горада Глівіцы. Выступае ў Экстраклясе.

## Дасягненні 
### Чэмпіянат Польшчы 
*  **Чэмпіён (1)**: 2018/2019.
*  **Віцэ-чэмпіён (1)**: 2015/16.

### Кубак Польшчы 
*  **Фіналіст (2)**: 1977/78, 1982/83.

## Спасылкі 
* Дасягненні клуба на афіцыйным сайце 

Пяст Глівіцы
Машынабудаўнічы факультэт БНТУ

**Машынабудаўнічы факультэт БНТУ (МБФ БНТУ)** — адзін з факультэтаў Беларускага нацыянальнага тэхнічнага ўніверсітэта. Размяшчаецца ў навучальным корпусе № 6 па вуліцы Б. Хмяльніцкага, 9.

## Гісторыя 
10 снежня 1920 года была адкрыта спецыяльнасць «Станкі, інструменты і механічная апрацоўка металаў» у першай створанай у рэспубліцы вышэйшай тэхнічнай навучальнай установе.

Факультэт быў створаны ў 1934 годзе як механічны факультэт утворанага ў 1933 годзе Беларускага політэхнічнага інстытута. У 1958 годзе механічны факультэт быў пераназваны ў машынабудаўнічы.

## Дэканы 
* Аляксандр Якаўлевіч Федэр (1938—1941)
* Георгій Канстанцінавіч Гаранскі (1945—1951)
* Георгій Міхайлавіч Якаўлеў (1951—1953)
* Сяргей Сцяпанавіч Касцюковіч (1962—1968)
* Аляксей Харытонавіч Кім (1968—1976)
* Генадзь Якаўлевіч Бяляеў (1976—2004)
* Сяргей Васільевіч Харытончык (2014—2015)

## Выпускнікі 
* Барыс Васільевіч Батура, беларускі дзяржаўны дзеяч.
* Вячаслаў Францавіч Кебіч, беларускі палітык, першы прэм’ер-міністр Беларусі ў перыяд з 1990 па 1994 гг.
* Аляксандр Міхайлавіч Герасіменка, беларускі палітык і дыпламат.
* Мікалай Пятровіч Зайчанка, беларускі дзяржаўны дзеяч, міністр эканомікі Рэспублікі Беларусь (24 снежня 2003 — 4 снежня 2009).
* Анатоль Максімавіч Русецкі, беларускі дзяржаўны дзеяч.
* Віталь Аляксандравіч Прыма, беларускі дыпламат.

## Склад факультэта 
У склад факультэта ўваходзяць 6 кафедр, 4 навукова-даследчых лабараторыі і аддзел інфармацыйных тэхналогій.
 

## Зноскі 
## Спасылкі 
* Машынабудаўнічы факультэт БНТУ на сайце БНТУ

Катэгорыя:1934 год у Мінску
Катэгорыя:З’явіліся ў 1934 годзе
Горна-металургічная акадэмія імя Станіслава Сташыца

**Горна-металургічная акадэмія імя Станіслава Сташыца** () — вышэйшая тэхнічная навучальная ўстанова ў горадзе Кракаў, Польшча.

## Гісторыя 
31 мая 1913 года імператар Франц Іосіф I зацвердзіў адкрыццё горнага інстытута ў Кракаве. Але, з-за пачатку Першай сусветнай вайны адкрыццё навучальнай установы прыйшлося адкласці.

Пасля Першай сусветнай вайны і здабыцця Польшчай незалежнасці польскі ўрад зацвердзіў адкрыццё вышэйшай тэхнічнай навучальнай установы ў Кракаве пад назвай *Горная акадэмія*.

Падчас Другой сусветнай вайны галоўны корпус акадэміі быў заняты нямецкімі войскамі, а маёмасць акадэміі была разрабавана. Нягледзячы на нямецкую акупацыю, акадэмія вяла падпольную адукацыйную дзейнасць.

Пасля заканчэння вайны, Горная акадэмія была адзінай функцыянуючай тэхнічнай ВНУ ў Польшчы. Яна стала цэнтрам дапамогі іншым тэхнічным ВНУ ў краіне. У сценах акадэміі ў гэты час зарадзілася Кракаўская Палітэхніка, якая да 1954 года з’яўлялася політэхнічным факультэтам акадэміі. Таксама Горная акадэмія адыграла вядучую ролю ў стварэнні Сілезскай Палітэхнікі, дапамагала з адраджэннем Варшаўскага політэхнічнага ўніверсітэта, арганізацыі Уроцлаўскай і Гданьскай Палітэхнікі.

У 1947 годзе Горная акадэмія была перайменавана ў Горна-металургічную акадэмію. У 1969 годзе акадэміі было прысвоена імя вядомага польскага навукоўца Станіслава Сташыца.

## Факультэты 
У склад акадэміі ўваходзяць наступныя факультэты:
* Факультэт горнай справы і геаінжынерыі
* Факультэт інжынерыі металу і прамысловай інфарматыкі
* Факультэт электратэхнікі, аўтаматыкі, інфарматыкі і біямедыцынскай інжынерыі
* Факультэт інфарматыкі, электронікі і тэлекамунікацыі
* Факультэт механічнай інжынерыі і робататэхнікі
* Факультэт геалогіі, геафізікі і аховы навакольнага асяроддзя
* Факультэт горнай геадэзіі і інжынерыі навакольнага асяроддзя
* Факультэт інжынерыі матэрыялаў і керамікі
* Факультэт ліцейнай справы
* Факультэт каляровых металаў
* Факультэт свідравой справы, нафты і газу
* Факультэт менеджменту
* Факультэт энергетыкі і паліва
* Факультэт фізікі і прыкладной інфарматыкі
* Факультэт прыкладной матэматыкі
* Факультэт гуманітарных навук
* Акадэмічны цэнтр матэрыялаў і нанатэхналогій

## Спасылкі 
* Гісторыя Горна-металургічнай акадэміі 
* Факультэты Горна-металургічнай акадэміі 

Катэгорыя:Універсітэты Польшчы
Катэгорыя:Адукацыя ў Кракаве
Катэгорыя:Вышэйшыя тэхнічныя навучальныя ўстановы Польшчы
Сенат Польшчы

**Сенат Рэспублікі Польшча** () — верхняя палата Нацыянальнай Асамблеі Рэспублікі Польшча.

## Склад Сената па выніках выбараў 
## Спасылкі 
* Senat Rzeczypospolitej Polskiej 

Катэгорыя:Дзяржаўны лад Польшчы
Польшча
Дом Фогеля — Залкінда

**Дом Фогеля — Залкінда** — будынак у Мінску, размешчаны ў квартале, які прымыкае да Верхняга Горада, па адрасе вуліца Рэвалюцыйная, 24. Пабудаваны ў XIX ст. з цэглы.

## Гісторыя 
На гэтым пляцы мураваны будынак у стылі класіцызму быў узведзены ў першай палове XIX стагоддзя (па некаторых дадзеных у 1810 годзе), які сваім галоўным фасадам выходзіў на вуліцу Койданаўскую. Адначасова ў двары сфарміраваўся комплекс драўляных гаспадарчых пабудоў.

У час пажару 1881 года гэты будынак моцна пацярпеў, а драўляная забудова была цалкам знішчана. Пасля пажару ўладальнік будынка мінскі дваранін Аляксандр Фогель звярнуўся ў Мінскую гарадскую ўправу з праектам на аднаўленне мураванага жылога дома.

У 2017—2018 гадах была праведзеная рэканструкцыя будынка. Падчас работ былі адрэстаўраваныя фасады, адноўлены гістарычны каларыт, прафіляваны дэкор і іншыя адметныя элементы. Пасля рэканструкцыі ў будынку размясціўся гатэль, бар і рэстаран.

## Архітэктура 
Трохпавярховы будынак складанай аб’ёмна-прасторавай кампазіцыі, П-падобны ў плане. Галоўны фасад мае сіметрычную кампазіцыю. У яго цэнтры знаходзіцца арачны лучковы праезд са скляпеністымі перакрыццямі і дэкаратыўным афармленнем праёма. Над ім на 2-м паверсе размешчаны тры вялікія акны, дэкарыраваныя сандрыкамі з сухарыкамі і канеліраванымі пілястрамі. Па цэнтры — балкон на кансолях з агароджай (чыгуннае ліццё). Аконныя праёмы 1-га і 2-га паверхаў прамавугольныя, трэцяга — лучковыя. На 3-м паверсе сіметрычна размешчаны два маленькія балконы. Пад двухсхільным дахам праходзіць шматслойны карніз.

Дваровы фасад больш просты і строгі. У цэнтры на вышыню 1-га паверха зроблепы выступ з праездам і высокімі праёмамі з паўцыркульнымі завяршэннямі, над ім — невялікая тэраса з ажурнай агароджай.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* БУДЫНАК № 24. ДОМ ФОГЕЛЯ-ЗАЛКІНДА 

Катэгорыя:Рэвалюцыйная вуліца (Мінск)
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Мінска
Катэгорыя:1810 год у Мінску
Дабрасын

**Дабрасын** () — вёска ў Жоўкіўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Жоўкіўскага раёна
Завадзіў (Львоўскі раён)

**Завадзіў** () — вёска ў Львоўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны. Падпарадкавана Львоўскаму гарадскому савету, з’яўляецца часткай Львоўскай аб’яднанай тэрытарыяльнай грамады і Львоўскай агламерацыі.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Львоўскага раёна
Качмары (Жоўкіўскі раён)

**Качмары** () — вёска ў Жоўкіўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Жоўкіўскага раёна
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1648 годзе
Дом Фрыдмана

**Дом Фрыдмана** — будынак у Мінску, размешчаны ў квартале, які прымыкае да Верхняга Горада, па адрасе вуліца Рэвалюцыйная, 26. Пабудаваны ў XIX ст. з цэглы.

## Гісторыя 
У XIX стагоддзі на гэтым зямельным пляцы існавала драўляная забудова, на месцы якой у другой палове XIX стагоддзя пабудаваны двухпавярховы жылы дом, які галоўным фасадам выходзіў на Койданаўскую вуліцу. Гэты будынак моцна пацярпеў падчас вялікага пажару 1881 года. 

У 2016-2017 гадах была праведзеная рэканструкцыя будынка. Падчас работ адрэстаўраваныя фасады, адноўленыя балконы, аканіцы, галерэя дваравога фасада і іншыя адметныя элементы.  

## Архітэктура 
Двухпавярховы чатырохвугольны ў плане з вуглавой прыбудовай. У дваровай частцы будынак накрыты пакатым двухсхільным дахам. Галоўны фасад упрыгожаны дэкаратыўнымі элементамі: карнізным поясам паміж паверхамі, фігурнымі сандрыкамі пад вокнамі 1-га паверха, падаконнымі плітамі з геаметрычным арнаментам і руставанымі лапаткамі ў прасценках на 2-м паверсе. Пад дахам праходзіць масіўны развіты карніз. У левай частцы дома арачны праезд з крыжовым скляпеннем.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* БУДЫНАК № 26 ДОМ ФРЫДМАНА 

Катэгорыя:Рэвалюцыйная вуліца (Мінск)
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Мінска
Катэгорыя:З’явіліся ў 1880-я гады
Катэгорыя:1880-я ў Мінску
Катэгорыя:Збудаванні Мінска ў стылі эклектыкі
Сістэма футбольных ліг Польшчы

**Сістэма футбольных ліг Польшчы** — звязаныя паміж сабой футбольныя лігі, кіраваныя Польскім футбольным саюзам.

## Структура 
## Спасылкі 
* Сайт Польскага футбольнага саюза

Польшча
Катэгорыя:Футбол у Польшчы
Гельмут Фаска

**Гельмут Фаска** (; нар. 8 красавіка 1932, вёска Вуежк, Верхняя Лужыца, Германія - ) — сербалужыцкі вучоны-сарабіст, лінгвіст і славіст. Дырэктар Сербалужыцкага інстытута (1990—1992). Адзін з аўтараў «Сербалужыцкага лінгвістычнага атласа» (Serbski rěčny atlas).

## Біяграфія 
Нарадзіўся 8 красавіка 1932 года ў сербалужыцкай вёсцы Вуежк. Пасля Другой сусветнай вайны вучыўся ў Чэшскай гімназіі ў Варнсдорфе. У 1951 годзе працягнуў навучанне ў пашыранай сербалужыцкай гімназіі ў Будзішыне. З 1953 года вывучаў славістыку ў Лейпцыгскім універсітэце, па заканчэнні якога працягнуў сваё навучанне ў Маскоўскім універсітэце. З 1958 года працаваў малодшым навуковым супрацоўнікам у Інстытуце сербалужыцкага народазнаўства (сёння — Сербалужыцкі інстытут). У 1969 годзе абраны старшынёй «Верхнялужыцкай моўнай камісіі». З 1988 года займаўся навукова-выкладчыцкай дзейнасцю.

З 1965 па 1996 год сумесна з Гельмутам Еньчам і Фрыда Міхалкам займаўся выданнем 15-томнага «Сербалужыцкага моўнага атласа». У 1981 годзе ў супрацоўніцтве з Фрыда Міхалкам напісаў акадэмічнае сачыненне *«Gramatika hornjoserbskeje spisowneje rěče přitomnosće. Morfologija»*. У 1984 годзе за сваю навуковую дзейнасць удастоены прэміі імя Якуба Чышынскага. У 1990—1992 гадах дырэктар Сербалужыцкага інстытута.

У час, калі быў членам Міжнароднай славянскай камісіі, удзельнічаў у стварэнні «Агульнаславянскага лінгвістычнага атласа» (General Slavic Linguistic Atlas).

У 2003 годзе выдаў падручнік верхнялужыцкай мовы *«Pućnik po hornjoserbšćinje»* (Даведнік па верхнялужыцкай мове), які стаў асновай стандартнага метадалагічнага дапаможніка для выкладчыкаў верхнялужыцкай мовы.

## Літаратура 
* Ad multos annos, Drogi Panie Profesorze! // Zeszyty Łużyckie, t. 45, Warszawa, 2011

## Спасылкі 
* Бібліяграфія 

Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі імя Якуба Чышынскага
Катэгорыя:Мовазнаўцы Германіі
Катэгорыя:Славісты Германіі
Катэгорыя:Сарабістыка
Аб’яднанне рэгіёнаў Латвіі

**Аб’яднанне рэгіёнаў Латвіі** () — цэнтрысцкая палітычная партыя ў Латвіі. Удзельнічала ў парламенцкіх выбарах у Латвіі ў 2014 годзе, і атрымала 8 мандатаў у Сейме Латвіі. На парламенцкіх выбарах 2018 года Аб’яднанне рэгіёнаў Латвіі не змагло патрапіць у парламент.

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт партыі

Катэгорыя:Палітычныя партыі Латвіі
Рыжскі тэхнічны ўніверсітэт

**Рыжскі тэхнічны ўніверсітэт** () — вышэйшая тэхнічная навучальная ўстанова ў горадзе Рыга, Латвія.

## Гісторыя 
Родапачынальнікам Рыжскага тэхнічнага ўніверсітэта можна лічыць заснаваны ў 1862 годзе ўказам расійскага імператара Аляксандра ІІ *Рыжскі палітэхнікум*. Гэта была першая вышэйшая навучальная ўстанова на тэрыторыі сучаснай Латвіі.

У 1896 годзе ўказам Мікалая ІІ Рыжскі палітэхнікум быў перайменаваны ў *Рыжскі політэхнічны інстытут*. У 1918 годзе ўсе факультэты інстытута былі ўключаныя ў толькі што створаны Латвійскі ўніверсітэт. Сваю дзейнасць інстытут аднавіў у 1958 годзе. У 1990 годзе Рыжскі політэхнічны інстытут быў перайменаваны ў *Рыжскі тэхнічны ўніверсітэт*.

## Факультэты 
У склад універсітэта ўваходзяць наступныя факультэты:
* Архітэктурны факультэт
* Будаўнічы факультэт
* Факультэт інжынернай эканомікі і кіравання
* Факультэт камп’ютэрных навук і інфармацыйных тэхналогій
* Факультэт матэрыялазнаўства і прыкладной хіміі
* Факультэт машынабудавання, транспарту і аэранаўтыкі
* Факультэт электронных і гуманітарных тэхналогій навучання
* Факультэт электронікі і тэлекамунікацый
* Факультэт энергетыкі і электратэхнікі

## Спасылкі 
* Гісторыя РТУ
* Спіс факультэтаў РТУ

Катэгорыя:Вышэйшыя тэхнічныя навучальныя ўстановы
Катэгорыя:Вышэйшыя навучальныя ўстановы Расійскай імперыі

Катэгорыя:1862 год у Рызе
Уэлінгтан (востраў)

**Востраў Уэлінгтан** () — востраў на паўднёвым усходзе Ціхага акіяна каля ўзбярэжжа Чылі. Плошча — 1596,8 км². Насельніцтва (2017 г.) — 340 чалавек.

## Спасылкі 
* Puerto Edén, Chile
* Las 7 islas extraordinarias de Chile

Катэгорыя:Астравы Ціхага акіяна
Катэгорыя:Астравы Чылі
Радомысль Велькі

**Радомысль Велькі** () — горад у Польшчы, уваходзіць у склад Мялецкага павета Падкарпацкага ваяводства. Сядзіба вяскова-гарадской гміны Радомысль Велькі. Займае плошчу 8,79 км². Насельніцтва — 3097 чалавек (на 2004 год).
Рапчыцка-Сэндзішоўскі павет

**Рапчыцка-Сэндзішоўскі павет** () — павет у Польшчы, уваходзіць як адміністрацыйная адзінка ў Падкарпацкае ваяводства. Цэнтр павета — горад Рапчыцы. Займае плошчу 548,89 км². Насельніцтва — 73 672 чалавек (на 2015 год).
Грэбнік звычайны

**Грэ́бнік звычайны**, **Грабеннік звычайны** (*Cynosurus cristatus*) — від кветкавых раслін з роду  сямейства .

## Назва 
Грэбник звычайны, аўсяніца, грэбнік.

## Батанічнае апісанне 
Шматгадовая травяністая расліна вышынёй 30—60 см. Сцябло прамастойнае, баразнаватае. Лісце чаргаванае, суцэльнае, вузкае, пляскатае, з гладкім краем, сядзячае. Кветкавыя каласкі дробныя, сабраныя ў коласападобную мяцёлку па 1—4 на галінцы. Плод — зярняўка.

## Распаўсюджанне і экалогія 
Расліна распаўсюджана на тэрыторыі Еўропы і Міжземнамор’я. Натуралізавалася на тэрыторыя Аўстраліі і Паўночнай Амерыкі. Святлолюбівая расліна, мезафіт і мезатроф. Расце на сухіх лугах, палянах і ўзлесках, аблогах, пустках, газонах, каля дарог. Утварае густыя дзярнінкі.

Ахоўваецца на тэрыторыі Эстоніі і ў Расіі (Удмурція і Яраслаўская вобласць). Вырошчваецца ў якасці кармавой і дэкаратыўнай расліны.

## Сінонімы 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Літаратура 
* 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Метлюжковыя
Катэгорыя:Флора Еўропы
Катэгорыя:Флора Паўночнай Афрыкі
Катэгорыя:Флора Паўночнай Амерыкі
Катэгорыя:Кармавыя расліны
Катэгорыя:Дэкаратыўныя расліны
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1753 годзе
Янканцаўскі сельсавет

**Янка́нцаўскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Ашмянскага раёна Маладзечанскай вобласці. Цэнтр — вёска Янканцы.

Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Ашмянскага раёна Вілейскай вобласці БССР. З 20 верасня 1944 года ў складзе Маладзечанскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя ўвайшла ў склад новаўтворанага Каменналогскага сельсавета.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Ашмянскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1940 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1954 годзе
Катаіб Хезбала

**Катаіб Хезбала** (з  — **Брыгада партыі Алаха**) — шыіцкая ваенізаваная групоўка, якая дзейнічае на тэрыторыі Ірака і Сірыі. З’яўляецца часткай так званых спецыяльных груп — праіранскіх шыіцкіх фарміраванняў у Іраку. Актыўна ўдзельнічала ў баях супраць міжнароднай кааліцыі на чале з ЗША падчас Іракскай вайны (2003—2011). Групоўка адной з першых стала выкладваць свае атакі і іх відэазапіс у Інтэрнэт. Яна таксама актыўна ўдзельнічае ў грамадзянскай вайне ў Сірыі, дзе ваюе з суніцкімі паўстанцамі на баку ўрада Башара Асада. Па даных амерыканскіх назіральнікаў, групоўка атрымлівае фінансаванне ад Ірана, і канкрэтна, ад спецпадраздзялення КВІР Кодс, якое таксама і трэніруе яе байцоў.

31 снежня 2019 года, пасля авіяўдараў ВПС ЗША па пазіцыях групоўкі, яе прыхільнікі напалі на амерыканскае пасольства ў Багдадзе.

21 красавіка 2024 года баевікі разгарнулі ўдары па амерыканскіх базах на Блізкім Усходзе.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Coalition forces capture Hezbollah Brigades operative in Baghdad

Катэгорыя:Ісламскія арганізацыі
Катэгорыя:Праўрадавыя ваенныя арганізацыі Грамадзянскай вайны ў Сірыі
Катэгорыя:З’явіліся ў 2003 годзе
Катэгорыя:Іракскія паўстанцы
Катэгорыя:Іракскія групоўкі, якія змагаюцца супраць ІДІЛ
Дом па Рэвалюцыйнай вуліцы, 8а (Мінск)

**Дом па вуліцы Рэвалюцыйнай, 8а** — будынак у Мінску, размешчаны ў квартале, які прымыкае да Верхняга Горада. Пабудаваны ў XIX ст. з цэглы як жылы.

## Архітэктура 
Двухпавярховы будынак мае план складанай формы, шчыльна прымыкае ў двары да дома № 10. Плоскія без дэкору фасады расчлянёны прамавугольнымі аконнымі праёмамі. Пад двухсхільным дахам праходзіць развіты шматслойны карніз.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Мінска
Катэгорыя:Рэвалюцыйная вуліца (Мінск)
Катэгорыя:З’явіліся ў XIX стагоддзі
Катэгорыя:XIX стагоддзе ў Мінску