Масавыя беспарадкі ў Душанбэ (1990)

**Канфлікт у Душанбэ** — масавыя хваляванні, што адбыліся ў Душанбэ ў лютым 1990 года, распачатыя на міжнацыянальнай глебе. Фактычна яны сталі прэлюдыяй да грамадзянскай вайны, распачатай праз 2 гады.

## Перадгісторыя 
Перадгісторыяй канфлікту сталі масавыя армянскія пагромы ў Баку. Некалькі армянскіх сем’яў, усяго 39 чалавек, з Баку беглі да сваіх сваякоў у Душанбэ. Неўзабаве па горадзе шырыліся правакацыйныя чуткі, што 2500—5000 армян, уцекачоў з Азербайджана, пераселены ў Душанбэ і ім размяркоўваюцца кватэры ў новабудоўлях масіву «Зераўшан», у той жа час у сталіцы быў моцны дэфіцыт жытла. Пры гэтым кватэры ім не вылучаліся і пытанне пра гэта нават не стаяла, а праз некаторы час з пачатку мітынгаў яны пакінулі рэспубліку.

13 лютага ў Душанбэ спынілі працу гарадскі, міжгародны і чыгуначны транспарт, інстытуты і школы, дзіцячыя сады, амаль усе крамы і прадпрыемствы, банкі, тэлефонная сувязь і пошта, перасталі выходзіць газеты.

Мірныя жыхары сталіцы, пры поўнай адсутнасці дапамогі з боку ўлад і праваахоўных органаў, ратуючы сябе і свае сем’і, стваралі атрады самаабароны. Гэта быў дзіўны досвед самаарганізацыі мірнага грамадзянскага насельніцтва — атрады ахоўвалі ад пагромнікаў уваходы ў пад’езды, падыходы ў свой мікрараён, арганізоўвалі самаробную сігналізацыю.

Для навядзення парадку ў горад давялося перакінуць каля 5000 вайскоўцаў Мінабароны і МУС з загадам адкрываць агонь на паразу, была ўведзеная каменданцкая гадзіна.

У выніку хваляванняў былі забіты 25 чалавек і 565 паранены.

Першы прэзідэнт Таджыкістана Кахар Махкамаў, кажучы пра прычыны адбытых хваляванняў у Душанбэ, заявіў, што да гэтых падзей «датычныя і некаторыя кіраўнікі КДБ — як у Душанбэ, так і ў Маскве».

У літаратуры фігуруе лічба 25 забітых, з іх 16 таджыкі, 5 рускіх, 2 узбекі, татарын і азербайджанец, а з ліку параненых 56 % пацярпелых і 41 % цяжка пацярпелых — этнічныя рускія.

У лютаўскія дні 1990 года, адзначаецца ў журналісцкім расследаванні газеты «Дайджэст Прэс», ваенная перавысілі свае паўнамоцтвы пры выкарыстанні агнястрэльнай зброі і баявой тэхнікі. Тым не менш, ніводзін вайсковец не быў прыцягнуты да крымінальнай адказнасці. Разам з тым у цэнтральным друку было апублікавана больш двух дзясяткаў артыкулаў, у якіх таджыкаў вінавацілі ў рускіх пагромах

## Галерэя 
 
RIAN archive 699866 Dushanbe riots, February 1990.jpg|Вайскоўцы ў будынку ЦК КПП Таджыкскай ССР, 10 лютага
RIAN archive 699872 Dushanbe riots, February 1990.jpg|Мітынг у Душанбэ, 15 лютага
RIAN archive 699861 Dushanbe riots, February 1990.jpg|БМД-1 на вуліцы Душанбэ, 18 лютага

## Гл. таксама 
* Снежаньскія падзеі ў Алма-Аце
* Тбіліскія падзеі, 1989
* Падзеі ў Баку, 1990
* Падзеі ў Вільні (1991)
* Падзеі ў Рызе, 1991

## Спасылкі 
* Экс-президент Таджикистана о роли КГБ и армянских беженцев из Спитака в беспорядках в Душанбе 1990 года 
* Война и мир в современном Таджикистане
* Беспорядки 1990 года в Душанбе
* Очевидцы Душанбе-1990: Погромы спровоцировали коммунисты и КГБ-шники
* Душанбе-1990: русский взгляд
* Легенды о русском геноциде в Таджикистане 

Катэгорыя:Гісторыя Душанбэ
Катэгорыя:Міжэтнічныя канфлікты
Катэгорыя:Канфлікты 1990 года
Катэгорыя:1990 год у СССР
Катэгорыя:Армянскія пагромы
Катэгорыя:Люты 1990 года
Катэгорыя:Масавыя хваляванні ў СССР