Архітэктура Азербайджана

**Архітэктура Азербайджана** — комплекс будаўнічых забудаванняў на тэрыторыі сучаснага Азербайджана, якія прадстаўляюць архітэктурна-гістарычную значнасць. Архітэктура Азербайджана ўключае архітэктуру народаў, якія пражывалі і пражываюць на тэрыторыі краіны. Па разнавіднасці выкарыстоўваемых будаўнічых матэрыялаў архітэктурныя збудаванні Азербайджана можна разбіць на дзве групы: групу будынкаў, збудаваных з каменя — у Баку, Шэмасе і іх наваколлях, і другую групу — у Нахічэвані, Гянджы, Бардзе і іншых раёнах, дзе ў асноўным выкарыстана цэгла.

## Гісторыя 
Мегалітычныя і цыклапічныя будынкі ў перадгор’ях Малога Каўказа і на тэрыторыі Нахічэвана, рэшткі дагістарычнага жылля (правобраз народнага жылля — карадам) характарызуюць будаўніцтва эпохі энеаліта і ранняй бронзы на тэрыторыі Азербайджана.

Архітэктурная спадчына Каўказскай Албаніі прадстаўлена будынкамі, якія захаваліся ў паўночных абласцях сучаснага Азербайджана, сярод якіх вылучаецца Царква ў сяле Кіш (VI альбо XII стагоддзе) у Шэкінскім раёне, рэшткі збудаванняў крэпасці Чырах-Кала (VI стагоддзе) ля горада Габеля, базілікальны храм ў сяле Кум Кахскага раёна, круглы храм у вёсцы Лекіт (V—VI стагоддзя; бруковы камень, вапняк, абпаленая цэгла) і руіны храмавага комплексу ў Мінгечауры (VII стагоддзе, цэгла-сырэц). Да самых ранніх, якія захавалася ў Азербайджане, збудаванняў адносяцца храмы ў сёлах Кум і Лекіт і падмуркі Дзявочай вежы ў Баку
. Архітэктуру раннефеадальнага перыяду на тэрыторыі Азербайджана характарызуюць велізарныя абарончыя збудаванні: бешбермакскія, гільгільчайскія (Чыраг-гала) і закатальскія
. Найстарэйшымі ісламскімі будынкамі можна назваць мячэці VIII стагоддзя ў Ахсу і Джума-мячэць у Шэмасе.
 (выгляд знутры).]]
 ў Баку, 1930-я.]]

### Дзявочая вежа 
Дзявочая вежа (Азербайджан: Гыз галасы) з’яўляецца помнікам XII стагоддзя ў Старым горадзе Баку, Азербайджан. Палац Шырваншахаў, пабудаваны ў XV стагоддзі, у 2000 годзе разам з абнесенай крэпаснымі сценамі гістарычнай часткай горада і Дзявочай вежай, быў уключаны ў спіс Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА. У Дзявочай вежы знаходзіцца музей, у якім распавядаецца гісторыя развіцця горада Баку. У ім таксама ёсць сувенірная крама. Вежа пакрыта воблакам таямніц і легенд, якія заснаваныя на гісторыі Азербайджана і нацыянальнай культуры Азербайджана. Пласт эпасаў і легенд вежы з’яўляецца часткай культуры і нацыянальнай спадчыны Азербайджана. Сапраўды, некаторыя эпасы сталі прадметам сцэнарыя для балетаў і тэатральных п’ес. «Дзявочая Вежа» — азербайджанскі балет сусветнага класа, створаны Афрасіабам Бадалбейлі ў 1940 годзе, рэмікс якога быў выкананы ў 1999 годзе.

Файл:Church, Kish (P1090438).jpg|Царква ў вёсцы Кіш.
Файл:Qum məbədi3.JPG|Царква ў вёсцы Кум V—VI стагоддзя ў Кахскім раёне Азербайджана.
Файл:Ancient Gabala01.jpg|Руіны крапасных сцен старажытнай Кабалы.
Файл:Round temple 2.JPG|Круглая царква ў Шэкінскім раёне Азербайджана.
Файл:Ləkit dairəvi kilsəsi xarabalıqlarının giriş qapısı tərəfindən ümumi görünüşü.jpg|Царква ў вёсцы Лекіт.

## Гл. таксама 
* Палымяныя вежы

## Зноскі 
## Літаратура 
* «История архитектуры Азербайджана», Гос. изд. литературы по строительству, архитектуре и строительным материалам, Москва, 1963.
* «Архитектура Азербайджана. Эпоха Низами», Государственное архитектурное издательство Академии архитектуры СССР, Москва, 1947.

## Спасылкі 
* *К. М. Мамед-заде*. Строительное искусство Азербайджана
* Культура Азербайджана
* Архитектурное искусство 
* http://www.advantour.com/rus/azerbaijan
* Интервью вице-президента Международного Союза Архитекторов Лизы Сиола. APA, 18 Сентября 2009