open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Дом па вуліцы Леніна, 34 (Пінск)

**Дом па вуліцы Леніна, 34** — будынак у гістарычным цэнтры Пінска.

Пабудаваны ў 1920-х гг. з цэглы.

## Архітэктура 
Архітэктуры будынка ўласцівыя элементы канструктывізму. Двухпавярховы Г-падобны ў плане будынак з двухсхільным дахам. Падоўжным галоўным фасадам арыентаваны на вуліцу Леніна. Фасад мае асіметрычную кампазіцыю са свабоднай рытмічнай групоўкай аконных праёмаў. Кампазіцыйным акцэнтам з’яўляецца плоскі рызаліт, завершаны трохвугольным атыкам з вялікім паўцыркульным акном. Паверхі падзелены гарызантальнай цягай, рызаліт вылучаны балконам на ўсю шырыню. Планіроўка калідорная, з двухбаковым размяшчэннем кабінетаў.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Гістарычны цэнтр Пінска
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Пінска
Катэгорыя:Вуліца Леніна (Пінск)
Катэгорыя:1920-я ў Пінску
Дом па вуліцы Леніна, 27 (Пінск)

**Дом па вуліцы Леніна, 27** — будынак у гістарычным цэнтры Пінска.

Пабудаваны ў пачатку XX стагоддзя з цэглы. У будынку размяшчаўся Беларускі дзяржаўны музей сацыялістычнага пераўтварэння Палесся.

## Архітэктура 
Двухпавярховы П-падобны ў плане будынак з асіметрычнай прыбудовай на вуглу, звернутым да вуліцы В. Харужай. У кампазіцыі галоўнага фасада спалучаюцца прынцыпы сіметрыі са свабоднай рытмічнай групоўкай праёмаў. У дэкоры выкарыстаны ляпныя сандрыкі, падаконныя філёнгі, алмазны руст, ажурныя агароджы балконаў. Для архітэктуры помніка характэрны элементы эклектыкі і мадэрну.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Гістарычны цэнтр Пінска
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Пінска
Катэгорыя:Вуліца Леніна (Пінск)
Дом па вуліцы Леніна, 29 (Пінск)

**Дом па вуліцы Леніна, 29** — будынак у гістарычным цэнтры Пінска.

Пабудаваны ў пачатку XX стагоддзя з цэглы. У будынку размяшчалася кнігарня «Букініст».

## Архітэктура 
Прылягае да дома № 27. Двухпавярховы Т-падобны ў плане будынак з двухсхільным дахам. Кампазіцыя галоўнага фасада асіметрычная, са свабоднай рытмічнай групоўкай праёмаў. Паверхі падзелены гарызантальнай цягай. У дэкоры выкарыстаны падаконныя нішы і вянчаючы карніз з сухарыкамі.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Гістарычны цэнтр Пінска
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Пінска
Катэгорыя:Вуліца Леніна (Пінск)
Валянціна Аляксандраўна Спярантава

**Валянціна Аляксандраўна Спяра́нтава** (;  — ) — савецкая актрыса тэатра і кіно. Народная артыстка СССР (1970).

## Біяграфія 
Нарадзілася ў горадзе Зарайск Разанскай губерні. Вучылася ў гімназіі, потым у працоўнай школе. Паступіла ў Вышэйшыя мастацка-тэхнічныя майстэрні ў Маскве, але правучылася нядоўга. У 1925 годзе скончыла Дзяржаўны інстытут тэатральнага мастацтва і стала актрысай Першага Дзяржаўнага педагагічнага тэатра (пазней перайменаванага ў Маскоўскі тэатр юнага гледача). У час Вялікай Айчыннай вайны ў 1942—1944 гадах працавала ў франтавым тэатры Усерасійскага тэатральнага таварыства. З 1944 года — актрыса Цэнтральнага дзіцячага тэатра (цяпер Расійскі акадэмічны маладзёжны тэатр) ў Маскве. Выкладала ў тэатральным вучылішчы.

## Творчасць 
Упершыню выйшла на сцэну ў Зарайску ў аматарскім тэатры пад кіраўніцтвам вядомага скульптара Г. С. Галубкінай. З 1953 года здымалася ў кіно. Прымала ўдзел у агучванні мультфільмаў на студыі «Саюзмультфільм», у тэлевізійнай праграме «Добрай ночы, малыя!». Стварыла шэраг вобразаў на Усесаюзным радыё, у тым ліку травесці ў «Піянерскай зорцы».

Сярод выкананых роляў: Ягорка («Чорны яр» А. Афінагенава), Кукушкіна («Даходнае месца» А. Астроўскага), Бабуля («Зваротны адрас» А. Алексіна), Ліза («Гора ад розуму» А. Грыбаедава), Каробачка («Мёртвыя душы» М. В. Гогалая), бабуля Вера («Маладая гвардыя» А. Алексіна), Лена («Далёкі край» Я. Шварца).

## Літаратура 
* 
* 
* Спера́нтова Валентина Александровна // Кино: Энциклопедический словарь. / Гл. ред. С. И. Юткевич; Редкол.: Ю. С. Афанасьев, В. Е. Баскаков, И. В. Вайсфельд и др. — М.: Советская энциклопедия, 1987.

## Спасылкі 
* Сперантова, Валентина Александровна  // Энцыклапедыя «Кругасвет»
* Валентина Сперантова // КИНО-ТЕАТР.РУ 
* Почему тетю Глашу из «Большой перемены» называли пионером советского травести: Валентина Сперантова  // Інтэрнэт-часопіс «Культурология. Ру»
* *Ольга Бигильдинская* Валентина Александровна Сперантова // РАМТрограф, Выпуск № 10, Январь-Февраль 2011 г. 

Катэгорыя:Травесці
Катэгорыя:Члены КПСС
Катэгорыя:Лаўрэаты Дзяржаўнай прэміі РСФСР імя Н. К. Крупскай
Катэгорыя:Актрысы XX стагоддзя
Катэгорыя:Акцёры агучвання СССР
Горны завулак (Мінск)

**Горны завулак** — завулак у Першамайскім раёне Мінска. Пачынаецца ад Чырваназоркавай вуліцы, ідзе на паўночны ўсход.

## Грамадскі транспарт 
Рух грамадскага транспарту непасрэдна па завулку адсутнічае. Бліжэйшая станцыя метро — «Плошча Перамогі».

## Спасылкі 
* Горный переулок на geodzen.com

Катэгорыя:Першамайскі раён (Мінск)
Чэнла

**Чэнла** (, ад ) — ранняя кхмерская дзяржава ў Паўднёва-Усходняй Азіі (VI — IX стст.).

## Гісторыя 
Чэнла вылучылася з тэрыторыі Фунані у VI ст. У 616 г. яе пасольства наведала імперыю Суй. Чэнла выплочвала даніну кітайскім імператарам, і большасць запісаў пра яе пакінуты ў кітайскіх крыніцах. Назва краіны таксама мае кітайскае паходжанне. Яе значэнне не вядома. Мяркуецца, што назва магла значыць воск, які з'яўляўся важным таварам з Паўднёва-Усходняй Азіі, або з'яўляецца кітайскім скажэннем слова «кхмеры». 

Французскія даследчыкі сярэдзіны XX ст. меркавалі, што Чэнла ўзнікла ўздоўж сярэдняга рэчышча Меконга. Амерыканскі гісторык Майкл Вікеры сцвярджаў, што яе заснавальнікамі былі правадыры кхмерскіх плямён з паўночнай Камбоджы. Першымі вядомымі кіраўнікамі Чэнлы сталі Бхававарман I і яго брат Махендраварман (другая палова VI — пачатак VII ст.). Саслабленне Фунані дазволіла Махендраварману значна пашырыць свае валоданні.

Запісы дынастыі Тан у VIII ст. узгадваюць прыморскія і ўнутраныя дзяржаўныя фарміраванні Чэнлы. Ускосныя дадзеныя кажуць, што прыморская Чэнла магла знаходзіцца ў залежнасці ад малайскай дзяржавы Шрывіджая. У IX ст. усе часткі Чэнлы былі падпарадкаваны Ангкорскай імперыяй. 

## Спадчына 
На ўсходзе ад возера Танлесап быў адкрыты археалагічны помнік Самбор-Прэй-Кук, які па меркаванню даследчыкаў уяўляе сабою рэшткі Ішанапуры, сталіцы Чэнлы. У 2017 г. ён быў унесены ў спіс сусветнай спадчыны ЮНЕСКА.

## Спасылкі 
* Cultural Profile: Chenla, Age of the Pre-Angkorian Khmers
* FUNAN KINGDOM AND CHENLA — Facts and Details
* Reinaldo Albeiro Rodas Torres The Principalities of Chenla Kingdom
* "What and Where was Chenla?" — Michael Vickery's Publications

Катэгорыя:Гісторыя Камбоджы
Катэгорыя:Гісторыя В’етнама
Катэгорыя:Гісторыя Лаоса
Катэгорыя:Гісторыя Тайланда
Катэгорыя:Гістарычныя дзяржавы Азіі
Самусенка

**Самусенка** — прозвішча.

## Вядомыя асобы 
* Кім Андрэевіч Самусенка (нар. 1989) — беларускі актывіст, заснавальнік і сябра рады грамадскага руху «Дзея», палітычны зняволены.
* Таццяна Дзмітрыеўна Самусенка (1938—2000) — беларуская фехтавальшчыца (на рапірах), трохразовая алімпійская чэмпіёнка, заслужаны майстар спорту СССР.
Nimrod

**«Nimrod»** ― камп’ютар для гульні ў нім. Меў рэжымы як для гульні чалавека з камп’ютарам, так і для гульні камп’ютара з самім сабой. Створаны кампаніяй «» і ўпершыню прадстаўлены публіцы 5 мая 1951 года на выстаўцы «».

«Nimrod» лічыцца другім у гісторыі камп’ютарам, створаным непасрэдна для забаў.

У першую чаргу «Nimrod» быў распрацаваны для дэманстрацыі прынцыпаў аўтаматычных лічбавых камп’ютараў, і на выстаўцы любы ахвочы мог набыць інфармацыйны буклет, які распавядае аб камп’ютарах, гісторыі тэхнікі, гульні нім і аб тым, як «Nimrod» гуляе ў нім.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Гісторыя камп’ютарнай тэхнікі
Катэгорыя:Камп’ютарныя гульні 1951 года
Спіс самых прагляданых відэа на YouTube

**«YouTube»** — амерыканскі вэб-сайт для абмену відэа са штаб-кватэрай у Сан-Бруна, штат Каліфорнія. Ён быў заснаваны ,  і  у лютым 2005 года, а першым відэа было «Я ў заапарку», загружанае Карымам на яго канал у красавіку 2005 года. Хоць першапачаткова праглядаемымі відэа былі , такія як «» і «», самымі праглядаемымі відэа ўсё часцей сталі станавіцца музычныя кліпы. Пачынаючы з «» Лэдзі Гага, кожнае відэа, якое дасягнула вяршыні спісу *«самых прагляданых відэа на YouTube»*, было музычным.

У лістападзе 2005 года рэклама «Nike» з удзелам бразільскага футбаліста Раналдынью стала першым відэа, якое набрала мільён праглядаў.13 студзеня 2022 года відэа  «» стала першым, якое набрала 10 мільярдаў праглядаў.

## Самыя прагляданыя відэа 
У наступнай табліцы пералічаны топ-30 самых прагляданых відэа на «YouTube», з акругленнем да 10 мільёнаў праглядаў.

## Зноскі
## Спасылкі
* 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:YouTube
Катэгорыя:Відэа на YouTube
Катэгорыя:Параўнальныя спісы
Машачка (раман)

**«Машачка»** () — першы раман Уладзіміра Уладзіміравіча Набокава, напісаны ў берлінскі перыяд у 1926 годзе на рускай мове.

Кніга экспануе тэмы, у большай ступені развітыя ў «Дары» *(рус. «Дар»)*: рускае эмігранцкае асяроддзе ў Берліне.

## Сюжэт 
Галоўны герой Ганін жыве ў рускім пансіёне ў Берліне. Адзін з суседзяў, Алфёраў, увесь час гаворыць аб прыездзе сваёй жонкі Машачкі з Савецкай Расіі ў канцы тыдня. Па фатаграфіі Ганін пазнае сваё ранейшае каханне і вырашае выкрасці яе з вакзала. Увесь тыдзень Ганін жыве ўспамінамі. Напярэдадні прыезду Машачкі ў Берлін Ганін падпойвае Алфёрава і няправільна ставіць яму будзільнік. У апошні момант, аднак, Ганін вырашае, што мінулы вобраз не вернеш і едзе на іншы вакзал, назаўсёды пакідае Берлін. Сама Машачка з’яўляецца толькі ва ўспамінах Ганіна.

Машачка і яе муж фігуруюць пазней у рамане Набокава «Абарона Лужына» *(рус. «Защита Лужина»)* (глава 13).

## Экранізацыі 
* «Машачка», 1987, Вялікабрытанія, рэжысёр Джон Гальдшмідт, галоўныя ролі: Ірына Брук — Машачка, Кэры Элвес — Ганін.
* «Машачка», 1991, СССР, рэжысёр Тамара Паўлючэнка, галоўныя ролі: Анастасія Заваратнюк — Машачка, Антон Якаўлеў — Ганін.

Катэгорыя:Кнігі 1926 года
Катэгорыя:Дэбютныя раманы
Катэгорыя:Раманы на рускай мове
Катэгорыя:Раманы XX стагоддзя
Катэгорыя:Раманы Уладзіміра Набокава
Інцыдэнт Вела

**Інцыдэнт Вела** (, *Паўднёва-Атлантычны пробліск*) — двайная ўспышка, характэрная для ядзернага выбуху ў атмасферы, зарэгістраваная 22 верасня 1979 года амерыканскім спадарожнікам «Vela» 6911 у рэгіёне каля астравоў прынца Эдуарда.

## Версіі 
Ніводная краіна не ўзяла на сябе адказнасць за магчымае ядзернае выпрабаванне.

Па звестках справаздачы ад кастрычніка 1979 года, складзенай Саветам нацыянальнай бяспецы (NSC) пры падтрымцы Naval Research Laboratory, выведвацельнае супольніцтва меркавала, што падзея была ядзерным выбухам малой моцнасці, нягледзячы на тое што не было ні слядоў радыёактыўных рэчываў, ні адпаведных сейсмалагічных ці гідраакустычных даных. Аднак меркавалася, што гэтае магло быць супольнае выпрабаванне ядзернай зброі ПАР і Ізраіля.

Пасля шэрагам экспертаў высоўвалася версія, што падобная ўспышка магла быць выклікана пападаннем мікраметэарыта ў спадарожнік.

Аднак большасць экспертаў мяркуе, што гэта было ядзернае выпрабаванне магутнасцю 2-3 кілатоны ў атмасферы.

## Заўвагі 

Катэгорыя:Падзеі 22 верасня
Катэгорыя:Верасень 1979 года
Я ў заапарку

**«Я ў заапарку»** () — самае першае відэа, загружанае на відэахостынгавую платформу «YouTube». Апублікавана сузаснавальнікам сайта  23 красавіка 2005 года ў 20:27:12 па ціхаакіянскім часавым поясе (24 красавіка 2005 года ў 3:27:12 па UTC) на YouTube-канале «jawed» (Джавед Карым стварыў акаўнт у дзень публікацыі відэа).

Дзевятнаццацісекунднае відэа з Карымам у галоўнай ролі было запісана школьным сябрам Джаведа Якавам Лапіцкім у , непадалёк ад сланоў.

## Спасылкі
Катэгорыя:YouTube
Катэгорыя:Фільмы ЗША 2005 года
Катэгорыя:Фільмы на англійскай мове
Катэгорыя:Фільмы пра ЗША
Свята-Мікалаеўская царква (Торунь)

**Свята-Мікалаеўская царква ** — парафіяльная драўляная праваслаўная царква ў Торуні. Яна належыць да Куяўска-Паморскага благачыння Лодзінска-Пазнаньскай епархіі Польскай Аўтакефальнай Праваслаўнай Царквы. Да прыхода прыпісана Свята-Аляксандра-Неўская царква (Аляксандраў Куяўскі).

## Гісторыя 
Царква знаходзіцца ў пераабсталяваным драўляным будынку былой евангельска-лютэранскай царквы, пабудаванай у 1888 годзе. і з’яўляецца адзіным узорам сакральнага драўлянага дойлідства ў Торуні.

Торунь. Свята-Мікалаеўская царква (2022-06-11) 3.jpg
Торунь. Свята-Мікалаеўская царква (2022-06-11) 2.jpg
Торунь. Свята-Мікалаеўская царква (2022-06-11) 1.jpg
Торунь. Свята-Мікалаеўская царква (2022-06-11).jpg

## Спасылкі 
* Cerkiew prawosławna św. Mikołaja

Катэгорыя:Храмы Лодзінска-Пазнаньскай епархіі
Катэгорыя:Славутасці Торуні
Катэгорыя:Храмы Святога Мікалая
Катэгорыя:Драўляныя храмы Польшчы
Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Куяўска-Паморскага ваяводства
Партыя (музыка)

**Партыя** (або «голас») — у шматгалосным музычным творы «лінія», частка партытуры, выкананая пэўным музычным інструментам (напрыклад, «партыя скрыпкі»), пеўчым голасам («партыя мецца-сапрана») або групай аднатыпных інструментаў, галасоў («партыя другіх скрыпак»).

Ноты для партыі кожнага выканаўцы, як правіла, запісваюцца асобна (такі запіс, які выдаецца асобна, таксама носіць назву партыі, выкарыстоўваецца таксама тэрмін «пагалоснік»). У шматгалоснай партытуры (ансамблевай — трыа, квартэтнай, харавой, аркестравай) кожная партыя запісваецца на сваім натаносцы.

У оперы кожны саліст мае сваю партыю, гэты сэнс тэрміна эквівалентны ролі ў тэатры (напрыклад, партыя Германа ў оперы Чайкоўскага «Пікавая дама»).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Музычная тэрміналогія
Катэгорыя:Тэорыя музыкі
Катэгорыя:Мелодыя
Вінета

* Вінета — паўлегендарнае поліэтнічнае гандлёвае паселішча на мяжы рассялення германцаў і палабскіх славян (гл. таксама: Рорык і Ёмсбарг).
* Вінета () — нямецкая прапагандысцкая арганізацыя часоў 2-й сусветнай вайны.
Партытура

**Партытура** (, дакладны пераклад — падзел, размеркаванне) у музыцы — нотны запіс шматгалоснага музычнага твора, прызначаны для выканання ансамблем, хорам або аркестрам, у якім усе партыі (галасы) дадзены адна над іншай у вызначаным парадку. Ідэальная для сімфанічнага або опернага выканання; старонка партытуры чытаецца злева направа — па гарызанталі, і адначасова зверху ўніз — па вертыкалі. Кожны гарызантальны нотны радок — голас або аднаго інструмента, або групы аднолькавых інструментаў. Партытура ляжыць на пульце ў дырыжора, на пюпітры ў кожнага аркестранта маецца, як правіла, нотны запіс толькі той партыі, якую павінен гуляць гэты музыка.

## Гісторыя 
Першапачаткова шматгалосныя творы запісваліся і (з XVI стагоддзя) выдаваліся толькі ў выглядзе набору асобных галасоў (пагалоснікаў). Першымі ўзорамі *друкаванай* партытуры лічацца фрагменты партытурнага запісу музыкі, прайграныя нямецкімі тэарэтыкамі першай паловы XVI стагоддзя: прыклад расшыфроўкі табулатуры ў партытуру ў Марціна Агрыкалы (у трактаце «Musica instrumentalis deudsch», 1529) і мацет Філіпа Вердэло «Sancta Maria succurre miseris», які прыводзіць Лампадый (у трактаце «Музычны кампендый», 1537). З часам партытура стала асноўнай формай запісу шматгалосных твораў.

Пачынаючы з XIX стагоддзя для выканання выдаюцца як партыі асобных выканаўцаў, так і партытура (аркестравая, харавая, ансамблевая).

## Парадак размяшчэння галасоў 
У *вакальнай партытуры* галасы размяшчаюцца зверху ўніз па меры паніжэння тэсітуры:
* сапрана,
* альт,
* тэнар,
* барытон,
* бас.

Для *сімфанічнага аркестра* партыі размяшчаюцца па наступных групах:
* драўляныя духавыя музычныя інструменты,
* медныя духавыя,
* ударныя,
* арфа,
* смычковыя.

У кожнай з груп партыі размяшчаюцца паводле вышыні гучання. Партыі інструментаў, якія саліруюць, вакальных галасоў і хору змяшчаюцца паміж партыямі арфы і смычковых інструментаў.

## Літаратура 
* *Барсова И. А.* Очерки по истории партитурной нотации (XVI — первая половина XVIII века). — М.: МГК, 1997.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Тэорыя музыкі
Катэгорыя:Музычная тэрміналогія
Катэгорыя:Музычная натацыя
Боны гомельскага гарадскога самакіравання

**Боны гомельскага гарадскога самакіравання** — мясцовыя папяровыя грашовыя адзінкі горада Гомеля, вынік эмісій 1918 г., ажыццёўленых клопатам Гомельскай гарадской думы аб пераадоленні фінансавага крызісу.

## Кантэкст 
На пачатак 1918 г. дэфіцыт гарадскога бюджэту Гомеля складаў звыш 500 тыс. рублёў. Выканаўцам пасады гарадскога галавы стаў М. Каган, факсіміле подпісу якога змешчана на боне наміналам 10 рублёў. Адсюль можна зрабіць выснову, што эмісія гэтага наміналу была ажыццёўлена у нейкі перыяд пасля азначаных падзей.

## Афармленне 
Усе боны аформлены на рускай мове паводле правіл дарэформеннага правапісу. Яны ўтрымліваюць інфармацыю аб эмітэнце, намінале, пераследзе за падробку, факсіміле подпісаў гарадскога галавы і члена ўправы, а таксама адмысловае паведамленне, хаця і адрозненні між імі відавочныя. У цэлым боны выкананы на даволі нізкім мастацкім узроўні, што асабліва заўважаецца на выявах герба Гомеля — выявы выкананы пераважна неахайна, рысь на іх выглядае карыкатурна, а  рысіны хвост пададзены часам  у зусім недарэчнай манеры.

Усе наміналы, апроч трохрублёвага, былі надрукаваныя на паперы без вадзяных знакаў. Магчыма, падобныя настроі панавалі і ў тагачасным Гомелі. Па ўспамінах старажылаў, сярод масы грошай, што хадзілі тады ў горадзе, вартымі лічыліся адно залатыя чырвонцы.
Вывад бон з абароту, верагодна, адбыўся да канца 1918 г. на фоне чарговай змены ўлады (пачатак вываду нямецкіх войск, праца Гомельскай дырэкторыі) і далейшага абясцэньвання грошай як такіх. Улічваючы складанасць становішча таго часу, можна дапусціць, што хаджэнне бон гомельскага гарадскога самакіравання скончылася без спецыяльнай пастановы гарадскіх улад — пагашэннем «знізу», г.зн. выкарыстаннем абясцэненых грашовых знакаў не па іх непасрэдным прызначэнні (напр., як паліва, абгортка, матэрыял для абклейвання, забаўкі для дзяцей). Падобнае ў 1917-1919 гг. здаралася па ўсёй цэнтральна-еўрапейскай частцы былой імперыі, наводненай шматлікімі бонамі разнастайных мясцовых эмісій.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Банкноты Беларусі
Катэгорыя:1918 год у Гомелі
Катэгорыя:1918 год у эканоміцы
Нацыянальны ўніверсітэт фізічнага выхавання і спорту

**Нацыянальны ўніверсітэт фізічнага выхавання і спорту** () — румынская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Бухарэст. 

## Гісторыя 
* 1923 — Нацыянальны інстытут фізкультуры
* 1929 — Вышэйшы інстытут фізкультуры
* 1937 — Нацыянальная акадэмія фізічнага выхавання
* 1942 — Вышэйшая школа фізкультуры
* 1945 — Нацыянальная акадэмія фізічнага выхавання
* 1948 — Інстытут фізічнага выхавання
* 1950 — Інстытут фізкультуры
* 1968 — Інстытут фізкультуры і спорту
* 1990 — Акадэмія фізічнага выхавання
* 1992 — Нацыянальная акадэмія фізічнага выхавання
* 1993 — Нацыянальная акадэмія фізічнага выхавання і спорту
* 2009 — Нацыянальны ўніверсітэт фізічнага выхавання і спорту

## Структура 
* Факультэт фізічнага выхавання і спорту
* Факультэт лячэбнай фізкультуры

## Спасылкі 
Катэгорыя:Універсітэты Румыніі
Катэгорыя:Бухарэст
Дом па вуліцы Леніна, 31 (Пінск)

**Дом па вуліцы Леніна, 31** — будынак у гістарычным цэнтры Пінска.

Пабудаваны ў пачатку XX стагоддзя з цэглы. Выкарыстоўваецца як адміністрацыйны будынак.

## Архітэктура 
Ушчыльную прылягае да дома № 29, утвараючы з ім адзіны ансамбль. Прамавугольны ў плане двухпавярховы будынак з двухсхільным дахам арыентаваны на вуліцу Леніна галоўным падоўжным фасадам. Для кампазіцыі фасада характэрна нязначная асіметрыя, абумоўленая ўнутранай планіровачнай структурай. Паверхі падзелены гарызантальнай цягай. Асноўны дэкаратыўны акцэнт — своеасаблівыя балясы ў падаконных прасценках накшталт «ільвіных лап». Партал уваходу вылучаны рустам. Планіроўка калідорная, з двухбаковым размяшчэннем памяшканняў.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Гістарычны цэнтр Пінска
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Пінска
Катэгорыя:Вуліца Леніна (Пінск)
Фунань

**Фунань** (магчымая саманазва: វ្នំ; ; ;  ; ) — старажытная дзяржава ў Паўднёва-Усходняй Азіі (I — VII стст.).

Назва дзяржавы Фунань мае кітайскае паходжанне. Першыя звесткі пра яе былі пакінуты кітайскімі дыпламатамі ў III ст. Мяркуецца, што мясцовыя жыхары называлі сваю краіну វ្នំ («гара»), гэта адпавядала тытулу кіраўніка «валадар гары». У той час і значна пазней у перыяд Кхмерскай імперыі ўзыходжанне манарха суправаджалася асаблівым рытуалам на свяшчэнным пагорку. Згодна кітайскім крыніцам, заснавальнікам дзяржавы быў іншаземец Хунцян, які асеў у дэльце Меконга і ажаніўся з мясцовай князёўнай. 

Этнічны склад насельніцтва быў вельмі стракатым. У Фунані жылі продкі сучасных кхмераў, чамаў, монаў. У апошнія дзесяцігоддзі даследчыкі схіляюцца да думкі, што Фунань у большай ступені мела кхмерскі характар. Яна магла ўяўляць сабою канфедэрацыю з гарадоў-дзяржаў з дамінаваннем першаснага цэнтра, які цягнуўся ад дэльты Меконга да возера Танлесап. Пазней у яе складзе вылучылася Чэнла, якая ў выніку паглынула Фунань, але не раней за другую траціну VII ст. Росквіт Фунані прыйшоўся на V ст.

Важнай падзеяй, звязанай з існаваннем Фунані была індыянізацыя Паўднёва-Усходняй Азіі. Выхадцы з Індыі былі гандлярамі і брахманамі і не маглі складаць значную частку насельніцтва. Працэс паглынання і адаптацыі індыйскай культуры адбываўся праз вонкавыя сувязі і прыняцце індуізму ў якасці асноўнай рэлігіі. Індыянізацыя вышэйшых колаў завяршылася да V ст. Прыдворныя цырымоніі і структура палітычных інстытутаў засноўваліся на індыйскіх узорах. Шырока выкарыстоўваўся санскрыт і індыйская сістэма пісьма, дзейнічалі законы Ману. 

## Спасылкі 
* The Kingdom of Funan: The First Great Southeast Asian Empire
* Early Indianized Kingdom of Funan
* FUNAN KINGDOM AND CHENLA - Facts and Details
* Michael Vickery Funan Reviewed: Deconstructing the Ancients

Катэгорыя:Гісторыя Камбоджы
Катэгорыя:Гісторыя В’етнама
Катэгорыя:Гісторыя Тайланда
Катэгорыя:Гістарычныя дзяржавы Азіі
Кэчаўскі завулак (Мінск)

**Кэчаўскі завулак** — завулак у Першамайскім раёне Мінска за межамі МКАД у колішнім пасёлку Азярышча. Названы ад абрэвіятуры КЭЧ — камунальна-эксплуатацыйная частка.

## Размяшчэнне 
Пачынаецца ад скрыжавання з вуліцай Заснавальнікаў, ідзе з паўночнага захаду на паўднёвы ўсход. Заканчваецца скрыжаваннем з вуліцай Гарбатава. Таксама перасякаецца з Тупіковай вуліцай. Ідзе паралельна Падгорнай вуліцы.

## Грамадскі транспарт 
Рух грамадскага транспарту непасрэдна па завулку адсутнічае. Паблізу размешчана станцыя «Азярышча» Мінскага аддзялення Беларускай чыгункі.

## Спасылкі 
* Кэчевский переулок на geodzen.com

Катэгорыя:Першамайскі раён (Мінск)
Будынак крэдытнага банка (Пінск)

**Будынак крэдытнага банка** — будынак у гістарычным цэнтры Пінска, размешчаны па вуліцы Заслонава, 8, на рагу з вуліцай Каржа.

## Гісторыя 
Пабудаваны ў 1920-х гг. з цэглы.

У 1964 г. на будынку пастаўлена мемарыяльная дошка ў памяць пра стварэнне партызанскага атрада.

Двухпавярховы будынак мае нерэгулярны план, абумоўлены вуглавым размяшчэннем аб’екта. Вуглавая частка дома на першым паверсе закруглена, а на другім зрэзана, у выніку чаго ўтвораны своеасаблівы балкончык. Рытм і памеры вокнаў вызначаны функцыянальным рашэннем будынка. Уваходны партал размешчаны асіметрычна і падкрэслены вялікім паўцыркульным акном над ім. Планіроўка калідорная, Т-падобная, з двухбаковым размяшчэннем памяшканняў.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Гістарычны цэнтр Пінска
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Пінска
Катэгорыя:Вуліца Каржа (Пінск)
Катэгорыя:Вуліца Заслонава (Пінск)
Катэгорыя:1920-я ў Пінску
Катэгорыя:Збудаванні Пінска ў стылі мадэрн
Катэгорыя:Банкаўскія будынкі
Уступленне Грузіі ў Еўрапейскі Саюз

**Уступленне Грузіі ў Еўрапейскі Саюз** — удзел Грузіі ў працэсе еўрапейскай інтэграцыі.

## Гісторыя 
У 2014 годзе Грузія падпісала Пагадненне аб асацыяцыі з Еўрапейскім Саюзам, а праз тры гады грузіны атрымалі права ездзіць у краіны ЕС без візы.

Статус кандыдата на сяброўства ў ЕС Грузія атрымала ў снежні 2023 года.

У лістападзе 2024 года кіруючая партыя «Грузінская мара — Дэмакратычная Грузія» вырашыла прыпыніць да 2028 года перамовы пра ўступленне ў ЕС.

## Гл. таксама 
* Уступленне Малдовы ў Еўрапейскі Саюз
* Уступленне Украіны ў Еўрапейскі Саюз

## Крыніцы 
Катэгорыя:Знешняя палітыка Грузіі
Грузія
Бычок-цуцык

**Бычок-цуцык** (*Proterorhinus marmoratus*) — від рыб сямейства бычковых.

## Апісанне 
Даўжыня цела да 15 см (звычайна 2—7), маса 1—7 г. Асноўны колер буравата-шэры або жоўта-шэры. У аснове хваставога плаўніка чорная пляма трохвугольнай формы, аблямаваная дзвюма белымі плямамі. 

Цела і галава сціснуты з бакоў. Галава высокая, шырыня ілба меншая за дыяметр вока. Пярэднія насавыя адтуліны выцягнуты ў вусікападобныя трубачкі, якія звешваюцца над верхняй губой.  

## Пашырэнне 
Жыве ў басейнах Чорнага, Азоўскага, Каспійскага, Мармуровага і Эгейскага мораў, завезены ў Аральскае мора. Насяляе ліманы, прыбярэжныя азёры і нізоўі рэк. У рэках 
і вадасховішчах утварае прэснаводныя папуляцыі. Арэал расшыраецца: з 1950-х да 1980-х гадоў па р. Дняпро від прасунуўся ад г. Запарожжа да вярхоўя Кіеўскага вадасховішча. На тэрыторыі Беларусі ўпершыню зарэгістраваны ў сярэднім цячэнні Прыпяці ў 2007 годзе, пазней выяўлены ў Дняпры ў Гомельскай вобласці.

## Асаблівасці біялогіі 
Аддае перавагу зарослым біятопам. Вядзе маларухомы донны спосаб жыцця.

Дарослыя кормяцца галоўным чынам доннымі беспазваночнымі, таксама рэшткамі рыб, воднай расліннасцю. Моладзь корміцца зоапланктонам.

Нерастуюць у прыбярэжнай зоне на пясчана-жвіровых і пясчаных участках дна на глыбіні 20—150 см.

Працягласць жыцця 2—3 гады.

## Літаратура 
* *Гричик В. В., Бурко Л. Д.* Животный мир Беларуси. Позвоночные: учеб. пособие. — Мн.: Изд. центр БГУ, 2013. — 399 с. ISBN 978-985-553-128-0

Катэгорыя:Бычковыя
Андрэй Васільевіч Таран

**Андрэй Васільевіч Таран** (, нар. 4 сакавіка 1955, Франкфурт-на-Одэры, ГДР) — украінскі ваенны і палітычны дзеяч, дыпламат, 16-ы міністр абароны Украіны. З 4 мая 2022 года з'яўляюцца паслом Украіны ў Славеніі.

## Спасылкі 
*Інтэрнэт-выданне "КиївВлада", дасье: Таран Андрэй Васільевіч

Катэгорыя:Выпускнікі Нацыянальнага ўніверсітэта абароны Украіны
Катэгорыя:Члены СНБА Украіны
Катэгорыя:Генерал-лейтэнанты (Украіна)
Будынак пазямельна-сялянскага банка (Пінск)

**Будынак пазямельна-сялянскага банка** — будынак у гістарычным цэнтры Пінска, размешчаны па вуліцы Заслонава, 17.

Пабудаваны ў 1920 г. з цэглы. У канцы XX ст. тут размяшчаўся Палескі аграпрамысловы банк.

## Архітэктура 
Помнік грамадзянскай архітэктуры з элементамі неакласіцызму.

Прамавугольны ў плане трохпавярховы будынак з 3 рызалітамі вылучаецца выразнасцю кампазіцыі, выразнасцю пластычнага рашэння, накрыты вальмавым дахам, з якім спалучаюцца двухсхільныя дахі рызалітаў. Галоўны падоўжны фасад раскрапаваны плоскім цэнтральным рызалітам з ярка выяўленай воссю сіметрыі, падкрэсленай арачным парталам з паўцыркульным імпастам. Да тарцовых фасадаў прылягаюць глыбокія бакавыя рызаліты, у адным з якіх зроблены бакавы ўваход, у іншым — уязная арка. Будынак мае высокі цокальны паверх. Першы паверх трактаваны як аснова лягчэйшай верхняй часткі будынка і апрацаваны плоскім гарызантальным рустам. Два верхнія паверхі цэнтральнага рызаліта аб'яднаны плоскімі ордарнымі пілястрамі і ўвянчаны развітым антаблементам і ступеньчатым атыкам. У дэкоры выкарыстаны элементы ордарнай архітэктуры, ляпніна, вітраж, каваны метал, спалучэнне аддзелачных матэрыялаў розных колераў. Планіроўка калідорная, з двухбаковым размяшчэннем кабінетаў і цэнтральнай двухмаршавай лесвіцай.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Гістарычны цэнтр Пінска
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Пінска
Катэгорыя:Вуліца Заслонава (Пінск)
Катэгорыя:1920 год у Пінску
Катэгорыя:Збудаванні Пінска ў стылі неакласіцызм
Катэгорыя:Банкаўскія будынкі
Ліга 1 у сезоне 2021/2022

Ліга 1 сезона 2021/22 - 84-ы сезон французскай вышэйшай лігі. Турнір пачаўся 6 жніўня 2021 года і скончыўся 29 мая 2022 года. 10-ы раз чэмпіёнам Францыі стаў "Пары Сен-Жэрмен".

## Выніковая турнірная табліца 
Заўвагі:

а) з "Ніцы" было знята 1 ачко за паводзіны мясцовых заўзятараў у хатнім матчы супраць "Алімпік Марсэль".

б) З ФК "Алімпік Ліон" было знята 1 ачко за паводзіны мясцовых заўзятараў у хатнім матчы супраць "Алімпік Марсэль".

в) "Нант" атрымаў права на ўдзел у групавым этапе Лігі Еўропы як пераможца Кубка Францыі.

## Матч за выжыванне 
За права згуляць у Лізе 1 сезона 2022/23 змагаюцца 18-я каманда Лігі 1 і пераможца плэй-оф турніра сярод каманд, заняўшых з 3 па 5 месцы ў Лізе 2.

26.05.2022. Асер - Сен-Эцьен - 1:1

29.05.2022. Сен-Эцьен - **Асер** - 1:1 (у асноўны час) (5:6 - па серыі пенальці).

У выніку, Асер атрымаў права на ўдзел у Лізе 1 сезона 2022/23.

## Бамбардзіры 
2021/22
Францыя
Катэгорыя:2021 год у Францыі
Катэгорыя:2022 год у Францыі
Ла Ліга 2021/2022

**Ла Ліга 2021/22** — 91-ы сезон вышэйшага дывізіёна Іспаніі з моманту яго заснавання. Турнір пачаўся 13 жніўня 2021 і скончыўся 22 мая 2022.У чэмпіянаце прынялі ўдзел 20 каманд. 35-ы раз чэмпіёнам Іспаніі стаў Рэал Мадрыд.

## Змены ў параўнанні з папярэднім сезонам 
**Клубы, якія выйшлі ў Ла Лігу з Сегунды**

* Эспаньёл
* Мальёрка
* Раё Вальекана

**Клубы, якія страцілі месца ў Ла Лізе па выніках сезона 2020/21**

* Эйбар
* Рэал Вальядалід
* Уэска

## Клубы-ўдзельнікі 
## Выніковая турнірная табліца 
## Бамбардзіры 
2021/22
Іспанія
Катэгорыя:2021 год у Іспаніі
Катэгорыя:2022 год у Іспаніі
Краёўскі ўніверсітэт медыцыны і фармацыі

**Краёўскі ўніверсітэт медыцыны і фармацыі** () — румынская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Краёва. 

## Структура 
* Медыцынскі факультэт
* Факультэт стаматалогіі
* Фармацэўтычны універсітэт
* Факультэт акушэрства і медсястрынства

## Спасылкі 
Катэгорыя:Універсітэты Румыніі
Катэгорыя:Краёва
Тамбралінга

**Тамбралінга** (; , ) — старажытная дзяржава на Малайскім паўвостраве (X  — XIV стст.).

## Гісторыя 
Найбольш старажытны надпіс з назвай Тамбралінгі быў знойдзены ў Камбоджы. Ён адносіцца да канца XII ст. Даследчыкі атаясняюць яе з краінай *Дан-лю-мэй*, або *Дан-ма-лінь*, што ўзгадваецца ў кітайскіх дыпламатычных крыніцах канца X — XIII стст. На поўдні Тайланда знойдзны запіс пра валадароў дынастыі Падлмавамса, што кіравалі ў XIII ст., калі адбываўся росквіт Тамбралінгі.

Першапачаткова Тамбралінга з’яўлялася часткай болей моцнай імперыі Шрывіджая, аднак выконвала важную самастойную функцыю гандлёвых і культурных зносін паміж Паўднёвай і Паўднёва-Усходняй Азіямі. Да XIII ст. яе культура была моцна індыянізавана. Відавочна, галоўнай рэлігіяй быў індуізм, але да канца XIII ст. значны ўплыў набыў будызм.

У XI ст. валадары Тамбралінгі пацярпелі паражэнне ад Кхмерскай імперыі і нават маглі некаторы час падпарадкоўвацца ёй. У XIII ст. яны імкнуліся весці незалежную палітыку, аднак былі вымушаны выплочваць даніну і заключаць саюзы з дзяржавамі паўднёвай Індыі. У першай палове XIV ст. Тамбралінга была заваявана тайцамі.

## Спасылкі 
* Tambarlinga and the Khmer Empire 
* Wannasarn Noonsuk Archaeology And Cultural Geography Of Tambralinga In Peninsular Siam

Катэгорыя:Гісторыя Малайзіі
Катэгорыя:Гісторыя Тайланда
Катэгорыя:Гістарычныя дзяржавы Азіі
Самбор-Прэй-Кук

**Самбор-Прэй-Кук** () — археалагічны помнік на месцы старажытнага горада Ішанапура, сталіцы дзяржавы Чэнла. Агульная плошча — 840,03 га.

## Гісторыя 
Горад Ішанапура быў заснаваны ў першай палове VII ст. Ішанаварманам I, каралём дзяржавы Чэнла. Ён складаўся з умацаванай часткі, месца для жылля і храмавай часткі. Агульная плошча складала 3000 га. Галоўнай рэлігіяй насельнікаў быў шываізм, але на сценах храмаў знойдзены прысвячэнні і іншым багам, магчыма нават мясцовым. 

Відавочна, горад быў пакінуты жыхарамі ў пачатку VIII ст. падчас кіравання валадаркі Джаядэві. Але некаторыя даследчыкі лічаць, што Ішанапура была першай сталіцай Кхмерскай імперыі да заснавання Ангкора. 

У 1970 г. тэрыторыя Самбор-Прэй-Кук бамбавалася амерыканскімі ВПС. Падчас грамадзянскай вайны ў Камбоджы мініраваліся джунглі вакол рэштак старажытнага горада. Размініраванне працягвалася да 2008 г. У нашы дні археалагічны помнік адкрыты для наведвальнікаў.

## Славутасці 
Найбольшую цікавасць уяўляе храмавая зона Самбор-Прэй-Кук. Яна складаецца са 186 храмаў і падзяляецца на 3 комплексы, кожны з якіх мае цэнтральную вежу на прыпаднятай платформе і мур. Храмы пабудаваны з цэглы і латэрыту ў розных формах, канфігурацыях і памерах, але асаблівай увагі заслугоўваюць 11 васьмікутных храмаў, спраектаваных у адпаведнасці з агульнымі прынцыпамі старажытнаіндыйскай архітэктуры. Лічыцца, што яны ўвасабляюць палац бога Індры.

## Ахова 
У 2017 г. Самбор-Прэй-Кук быў унесены ў спіс сусветнай спадчыны ЮНЕСКА.

## Спасылкі 
* Выявы, інфармацыя і рэпартажы вандроўнікаў
* Храналагічны нарыс
* Геамарфалогія старажытнага горада

Катэгорыя:Гісторыя Камбоджы
Катэгорыя:Былыя сталіцы
Катэгорыя:Сусветная спадчына ў Камбоджы
Уніслаў (Куяўска-Паморскае ваяводства)

**Уніслаў** () — вёска ў Польшчы. Уваходзіць у склад Хэлмінскага павета Куяўска-Паморскага ваяводства, сядзіба вясковай гміны Уніслаў. Насельніцтва 3,7 тыс. чалавек.

## Гісторыя 
У 1902 годзе ва Уніславе з’явілася чыгуначная станцыя са спалучэннем з Хэлмнам, а праз некалькі гадоў з Торунем, Хэлмжай і Быдгашчам.

У 1935 годзе архітэктар Ян Касоўскі распрацаваў праект разбудовы мясцовага цукровага завода.

У 1975—1998 гадах уваходзіла ў Таруньскае ваяводства.

## Славутасці 
* Воданапорная вежа;
* Сярэднявечнае паселішча і евангелісцкія могілкі XIX стагоддзя на ім;
* Касцёл Святога Варфаламея (XIII стагоддзе);
* Капліца;
* Рэшткі замка.

Уніслаў. Воданапорная вежа.jpg|Воданапорная вежа
Уніслаў. Евангелісцкія могілкі.jpg|Евангелісцкія могілкі 
Уніслаў. Мурал.jpg|Мурал «800 гадоў Уніславу»
Unisław Pomorski - Kaplica przy cmentarzu. - panoramio.jpg|Капліца

## Спорт 
У вёсцы ёсць два стыдыёна, спартыўная зала і тры спартыўных клуба:
* Рэгбі-7 — «Уніслаў»;
* Футзал — МФК «Уніслаў Тым»;
* Футбол — ФК «Уніславія».

## Спасылкі 
* Zdzisław Raszeja: Ostromecko i okolice. Bydgoszcz: Wydawnictwo Margrafsen, 2002, s. 25-28. ISBN 83-87070-78-5.
Парывы жадання

«**Парывы жадання**» () — мастацкі фільм 1994 года рэжысёркі Леа Пул. Галоўныя ролі выканалі  і . Сумесная вытворчасць Канады, Францыі, Швейцарыі.

## Сюжэт 
Ён — малады праграміст, які атрымаў новую цікавую працу і з упэўненасцю глядзіць у будучыню. Яна — піяністка, самотная маладая жанчына з маленькай дачкой, якая ўцякае ад свайго мінулага. Яны абое едуць у цягніку «Манрэаль — Ванкувер», спадзеючыся, што іх жыццё зменіцца да лепшага. Аднак, яны не падазраюць, што мяняцца яно пачало ў момант іх выпадковай сустрэчы на вакзале. І вось яна ўжо не шэпча па начах імя свайго першага і адзінага палюбоўніка, а ён увесь час шукае сустрэчы — у тамбуры, у рэстаране, на пероне станцый. І ў іх ёсць амаль чацвёра сутак падарожжа, каб зразумець — яны створаны адзін для аднаго…

## Зноскі 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Фільмы-драмы 1994 года
Катэгорыя:Фільмы-меладрамы 1994 года
Катэгорыя:Фільмы Канады 1994 года
Катэгорыя:Фільмы Францыі 1994 года
Катэгорыя:Фільмы Швейцарыі 1994 года
Катэгорыя:Фільмы-драмы Канады
Катэгорыя:Фільмы-драмы Францыі
Катэгорыя:Фільмы-драмы Швейцарыі
Катэгорыя:Фільмы-меладрамы Канады
Катэгорыя:Фільмы-меладрамы Францыі
Катэгорыя:Фільмы-меладрамы Швейцарыі
Катэгорыя:Фільмы на французскай мове
Катэгорыя:Фільмы Леа Пул
Катэгорыя:Фільмы, музыку да якіх напісаў Збігнеў Прайснер
Хаценчыцкі бой

**Хаценчыцкі бой** — бой паміж партызанскай брыгадай імя М. В. Фрунзэ і нямецкім гарнізонам у вёсцы Хаценчыцы Ільянскага раёна 26 чэрвеня 1943 года.

## Перадумовы 
Гарнізон у вёсцы Хаценчыцы быў адным з галоўных апорных пунктаў у сістэме нямецкай абароны ад партызан. Ён глыбока ўкліньваўся ў партызанскую зону і перакрываў подступы да чыгуначных участкаў Мінск — Маладзечна і Маладзечна — Крулеўшчына, прыкрываў сабою гарнізоны праціўніка ў бліжэйшых населеных пунктах Ілья, Вязынь, Краснае, Раёўка. Гарнізон налічваў каля 100 гітлераўцаў, узброеных 45-мм гарматай, 2 мінамётамі, 12 кулямётамі, умацаваны загародамі з калючага дроту, палосамі траншэй і 5 дзотамі з кругавым абстрэлам. Аперацыя па разгроме гарнізона рыхтавалася паводле загада камандавання брыгады, план бою распрацаваны начальнікам штаба брыгады капітанам А. Д. Коўбіям. Сілы партызанскай брыгады (480 байцоў) былі падзелены на чатыры групы: ударную, скоўваючую, прыкрыцця і засады на шляхах у вёскі Ілья і Раёўка.

## Бой 
Пасля дакладнай разведкі асноўныя сілы брыгады 23 чэрвеня да 20 гадзін вечара скрытна сканцэнтраваліся ў лесе на паўднёвым захадзе ад вёскі Панышы (у 3—4 км на поўдзень ад вёскі Хаценчыцы). Перад пачаткам дзеянняў партызанская разведка паведаміла, што частка байцоў Хаценчыцкага гарнізона 22 чэрвеня 1943 года зрабіла напад на хутар Пляшчаніцы Ільянскага раёна, дзе спаліла дамы і расстраляла мясцовых жыхароў. Скоўваючая група наносіла ўдар з боку вёскі Хаценчыцы, штурмавая, на чале з камандзірам атрада імя Варашылава Э. Л. Смаленскім, яго намеснікам лейтэнантам П. І. Карабіцыным і А. Д. Коўбіем падавіла агонь гарматы і 5 дзотаў, адзін з якіх аказаў супраціўленне. Агульнымі намаганнямі партызан дзот быў знішчаны, гарнізон поўнасцю разбіты. Уся зброя і боепрыпасы праціўніка перайшлі ў рукі партызан.

Разгром гарнізона ў вёсцы Хаценчыцы дазволіў на 120 км расчысціць раён дзеянняў партызанскай брыгады, пазбавіў насельніцтва ад пастаянных акцый гітлераўцаў. Гарнізон у вёсцы Хаценчыцы акупанты аднавіць не змаглі.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Бітвы Другой сусветнай вайны з удзелам савецкіх партызан у Беларусі
Катэгорыя:Канфлікты 1943 года
Катэгорыя:Чэрвень 1943 года
Катэгорыя:Гісторыя Вілейскага раёна
Катэгорыя:Падзеі 23 чэрвеня
Катэгорыя:1943 год у Беларусі
Прагноз надвор’я (фільм)

«**Прагноз надвор’я**» () — польскі драматычны фільм 1983 года рэжысёра Антонія Краўзэ.

## Сюжэт 
Падзеі фільма адбываюцца восенню 1981 года. Жыхары дому састарэлых з жахам даведваюцца з тэлевізійнага прагнозу надвор’я пра надыходзячую суровую зіму, якую пажылыя людзі могуць не перажыць. У гэтую ж ноч прыбывае транспарт з трунамі. Жыхары пансіяната прыходзяць да высновы, што кіраўніцтва дому састарэлых не можа забяспечыць умоў пражывання, таму будзе імкнуцца мэтанакіравана зменшыць колькасць жыхароў. У сувязі з гэтым старыя прымаюць рашэнне аб калектыўных уцёках…

## Зноскі 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Фільмы-драмы 1983 года
Катэгорыя:Фільмы Польшчы 1983 года
Катэгорыя:Фільмы-драмы Польшчы
Катэгорыя:Фільмы на польскай мове
Катэгорыя:Фільмы Антонія Краўзэ
Катэгорыя:Фільмы, музыку да якіх напісаў Збігнеў Прайснер
Луіс Мандокі

**Луіс Мандокі** (; нар. , , Мексіка) — мексіканскі кінарэжысёр, сцэнарыст і прадзюсар.

## Выбраная фільмаграфія 
* «''*» (1990)
* «*Калі мужчына кахае жанчыну*» (1994)
* «**» (1999)

## Зноскі 
## Спасылкі 
* Луіс Мандокі на сайце «*Internet Movie Database''»

Катэгорыя:Кінарэжысёры Мексікі
Катэгорыя:Кінарэжысёры XX стагоддзя
Катэгорыя:Кінарэжысёры XXI стагоддзя
Катэгорыя:Сцэнарысты Мексікі
Катэгорыя:Сцэнарысты XX стагоддзя
Катэгорыя:Сцэнарысты XXI стагоддзя
Катэгорыя:Кінапрадзюсары Мексікі
Катэгорыя:Кінапрадзюсары XX стагоддзя
Катэгорыя:Кінапрадзюсары XXI стагоддзя
Валерый Віктаравіч Румін

**Валерый Віктаравіч Румін** (, Камсамольск-на-Амуры, Хабараўскі край — , Мыцішчы, Маскоўская вобласць) — савецкі і расійскі касманаўт, бортінжынер касмічных караблёў «Саюз-25», «Саюз-32» («Саюз-34») «Саюз-35» («Саюз-37») і арбітальнай станцыі «Салют-6», спецыяліст палёту шатла «Дыскаверы» (STS-91), лётчык-касманаўт СССР № 41, двойчы Герой Савецкага Саюза (1979, 1980), кандыдат тэхнічных навук (1980), падпалкоўнік-інжынер запасу (1979).

## Спасылкі
Дом па вуліцы Леванеўскага, 3

**Дом па вуліцы Леванеўскага, 3** — будынак у гістарычным цэнтры Брэста.

## Гісторыя 
Аднасекцыйны жылы дом пабудаваны ў 1928 годзе з цэглы.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Гістарычны цэнтр Брэста
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Брэста
Катэгорыя:Вуліца Леванеўскага (Брэст)
Катэгорыя:1928 год у Брэсце
Епіскапы Лодзінска-Пазнаньскай епархіі

**Епіскапы Лодзінска-Пазнаньскія** — кіраўнікі Лодзінска-Пазнаньскай епархіі Польскай аўтакефальнай праваслаўнай царквы:

* Георгій (Карэністаў) (1951—1979)
* Сава (Грыцуняк) (1979—1981)
* Сіман (Раманчук) (1981—2017)
* Афанасій (Нос) (з 2017)


Катэгорыя:Спісы:Рэлігія
Катэгорыя:Спісы:Польшча
Катэгорыя:Спісы асоб
Клуж-Напоцкі тэхнічны ўніверсітэт

**Клуж-Напоцкі тэхнічны ўніверсітэт** () — румынская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Клуж-Напока. 

## Структура 
* Факультэт аўтаматыкі і вылічальнай тэхнікі
* Факультэт электронікі, тэлекамунікацый і інфармацыйных тэхналогій
* Факультэт электроннай інжынерыі
* Факультэт будаўніцтва
* Факультэт машынабудавання
* Факультэт механікі
* Факультэт матэрыялазнаўства
* Факультэт архітэкуры і ўрбаністыкі

## Спасылкі 
Катэгорыя:Універсітэты Румыніі
Катэгорыя:Клуж-Напока
Епіскапы Беластоцка-Гданьскай епархіі

**Епіскапы Беластоцка-Гданьскія** — кіраўнікі Беластоцка-Гданьскай епархіі Польскай аўтакефальнай праваслаўнай царквы:
* Цімафей (Шрэтэр) (1946—1961)
* Стафан (Рудык) (1961—1965)
* Ніканор (Неслухоўскі) (1966—1981)
* Сава (Грыцуняк) (1981—1998)
* Іакаў (Касцючук) (з 1999)
 


Катэгорыя:Спісы:Рэлігія
Катэгорыя:Спісы:Польшча
Катэгорыя:Спісы асоб
Клуж-Напоцкі ўніверсітэт мастацтва і дызайну

**Клуж-Напоцкі ўніверсітэт мастацтва і дызайну** () — румынская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Клуж-Напока. 

## Структура 
* Факультэт выяўленчага мастацтва
* Факультэт дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва і дызайну

## Гісторыя 
* 1926–1933 — Школа прыгожых мастацтваў
* 1950–1990 — Інстытут выяўленчага мастацтва імя Іона Андрэеску
* 1990–2001 — Акадэмія выяўленчага мастацтва імя Іона Андрэеску
* 2001 — Клуж-Напоцкі ўніверсітэт мастацтва і дызайну

## Спасылкі 
Катэгорыя:Універсітэты Румыніі
Катэгорыя:Клуж-Напока
Спіс самых высокіх будынкаў і збудаванняў свету

**Спіс самых высокіх будынкаў і збудаванняў у свеце**, вышыня якіх перавышае 400 метраў, і самых высокіх збудаванняў свайго часу. У спіс уключаны пабудаваныя будынкі і збудаванні і тыя, што яшчэ дабудоўваюцца, якія дасягнулі сваёй архітэктурнай вышыні (вылучаны бэжавым), вышэй за 400 метраў. У спіс не ўключаны большасць сталёвых тэлерадыёмачтаў: у свеце існуюць больш за 91 мачты вышэй за 400 метраў.
## Існуючыя будынкі і збудаванні
## Зноскі
## Спасылкі 
* Фотографии самых высоких зданий в мире в высоком разрешении (2011)
* [Высочайшие здания исламского мира (2017)](http://materiaislamica.com/index.php/Tallest_Buildings_in_the_Islamic_World_(2017)) 
* SkyscraperPage.com — сайт о различных зданиях и сооружениях

Катэгорыя:Небаскробы
Міжнародная арганізацыя па міграцыі

**Міжнародная арганізацыя па міграцыі** (**IOM**, ) была заснавана ў 1951 годзе. Галоўнай перадумовай для яе стварэння паслужыла неабходнасць рэгулявання буйных патокаў мігрантаў у Еўропе, як следства Другой сусветнай вайны.

Галоўнымі мэтамі з’яўляюцца:
* кіраванне міграцыяй у інтарэсах усіх уцягнутых бакоў;
* цеснае супрацоўніцтва з урадамі краін, прадстаўленне і абарона інтарэсаў людзей, што выбралі для сябе міграцыю як адзінае правільнае рашэнне;
* прадухіленне і барацьба з феноменам гандлю людзьмі (міжнароднае паняцце «трафік»).

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Міжнародныя арганізацыі
Катэгорыя:Міграцыя насельніцтва
Катэгорыя:Арганізацыі, заснаваныя ў 1951 годзе
Катэгорыя:Спецыялізаваныя ўстановы ААН
Дзяўчынка з гатэля «Эксэльсіёр»

«**Дзяўчынка з гатэля „Эксэльсіёр“**» () — польскі псіхалагічны фільм 1988 года рэжысёра Антонія Краўзэ.

## Сюжэт 
Адпачываючы на моры, бухгалтар захопліваецца трынаццацігадовай дзяўчынкай. Ён пакідае жонку і прыяцеляў і бязмэтна блукае па пляжы з дзяўчынкай-падлеткам. Парадаксальна, уцякаючы ад аднаго канфармізму (руціны шлюбнага сумеснага жыцця, працы), ён трапляе ў іншую залежнасць, якая скончыцца для яго трагічна…

## Зноскі 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Фільмы-драмы 1988 года
Катэгорыя:Фільмы Польшчы 1988 года
Катэгорыя:Фільмы-драмы Польшчы
Катэгорыя:Фільмы на польскай мове
Катэгорыя:Фільмы Антонія Краўзэ
Катэгорыя:Фільмы, музыку да якіх напісаў Збігнеў Прайснер
Сур’яварман II

**Сур’яварман II** (; 1113 г. — паміж 1145 г. і 1150 г.) — дэвараджа (манарх) Кхмерскай імперыі, знакаміты пабудовай Ангкор-Вата.

## Біяграфія 
Абставіны жыцця Сур’явармана II да ўзыходжання на трон з'яўляюцца меркаванымі. Вядома, толькі тое, што яго бацькамі былі Кшытындратыя і Нарэндралакшмі, пляменніца або ўнучка дэвараджы Дхараніндравармана I (1107 — 1113 гг.). Кіраванне апошняга суправаджалася канфрантацыяй паміж высакароднымі сем'ямі, фактычным адлучэннем паўднёвай часткі імперыі. Але Дхараніндраварман I загінуў у бітве, пры невядомых абставінах знік яго паўднёвы апанент, і дэвараджам стаў Сур’яварман II.

Валадарства Сур’явармана II адзначылася кансалідацыяй унутранай улады Кхмерскай імперыі і актыўнай знешняй палітыкай. Ён устуляваў сувязі з Кітаем, пашырыў межы на захадзе. Аднак войны супраць Чампы і Дай-В’ета не мелі поспеху. Сур’яварман II здолеў пасадзіць на трон Чампы свайго стаўленіка, але паўстанне чамаў вымусіла кхмераў пакінуць гэту краіну. Магчыма, што Сур’яварман II не перажыў падзею, паколькі ніякіх далейшых запісаў пра яго няма.

## Культурная дзейнасць 
Сярэдзіна XII ст. была адзначана культурным ўздымам у Кхмерскай імперыі. Па загаду Сур’явармана II быў пабудаваны шэраг індуісцкіх храмавых комплексаў. Найбольш вядомым з іх з'яўляецца Ангкор-Ват.

## Спасылкі 
* Suryavarman II — Encyclopedia.com
* Suryavarman II of Cambodia — Times of India

Катэгорыя:Кіраўнікі Азіі XIII стагоддзя
Катэгорыя:Палітыкі Камбоджы
Дэдпул (фільм)

**«Дэдпул»** () — амерыканскі супергеройскі фантастычны фільм 2016 года аб прыгодах аднайменнага персанажа коміксаў кампаніі Marvel Comics. 

Прэм’ера стужкі ў Беларусі адбылася 10 лютага 2016 года.

## Сюжэт 
Уэйд Уілсан — найміт. Як пабочны прадукт праграмы ўзброеных сіл пад назвай «Зброя X», Уілсан набыў надзвычайную сілу, спрыт і здольнасць да вылячэння. Але ён заплаціў страшэнную цану: яго клеткавая структура ўвесь час змяняецца, а цвярозасць яго розуму пад сумневам. Усё, чаго хоча Уілсан, — трымацца на плыву ў сацыяльнай выграбной яме, аднак плынь у ёй вельмі хуткая.

## Цікавыя факты 
«Дэдпул» стаў самым касавым сярод усіх фільмаў з рэйтынгам R у гісторыі. Узімку 2019 года яго ссунуў на трэцяе месца фільм рэжысёра Тода Філіпса «Джокер», які сабраў $1 074 251 311.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Фільмы ЗША 2016 года
Фрыдрых Вільгельм Мурнаў

**Фрыдрых Вільгельм Мурнаў** (, сапраўднае імя *Фрыдрых Вільгельм Плумпе*, ;  — ) — нямецкі кінарэжысёр эпохі нямога кіно, адзін з найбуйнейшых майстроў .

Адной з яго самых вядомых прац стаў фільм «Насферату: Сімфонія жаху» (1922), вольная экранізацыя рамана Брэма Стокера «». Нягледзячы на тое, што з-за праблем з аўтарскімі правамі фільм не карыстаўся камерцыйным поспехам, сёння ён лічыцца шэдэўрам нямецкага . Пазней Мурнаў зняў фільм «» (1924), а таксама кінакарціну «» (1926), экранізацыю аднайменнай трагедыі Гётэ. У 1926 годзе пераехаў у Галівуд і зняў на студыі Fox тры фільмы: «» (1927), «» (1928) і «» (1930). «Узыход сонца» быў расцэнены крытыкамі і рэжысёрамі як адзін з найлепшых фільмаў усіх часоў і народаў.

У 1931 годзе Мурнаў адправіўся на Бора-Бора на здымкі фільма «» (1931), які планаваўся як сумесная пастаноўка з , аднак з-за рознагалоссяў Флаэрці пакінуў праект, і Мурнаў зняў фільм самастойна. За тыдзень да прэм’еры ён трапіў у аўтамабільную катастрофу і памёр у шпіталі Санта-Барбары ад траўмаў.

З дваццаці аднаго фільма, якія зняў Мурнаў, восем лічацца страчанымі, а ад фільма «Марыца» (1922) захаваўся толькі 13-хвілінны фрагмент. Цалкам захавалася дванаццаць фільмаў.

## Фільмаграфія 
* 1919 — «» / *Der Knabe in Blau* (страчаны фільм, захаваліся невялікія фрагменты)
* 1920 — «» / *Satanas* (страчаны фільм, захаваліся невялікія фрагменты)
* 1920 — «» / *Der Bucklige und die Tänzerin* (страчаны фільм)
* 1920 — «» / *Der Januskopf* (страчаны фільм)
* 1920 — «» / *Abend — Nacht — Morgen* (страчаны фільм)
* 1921 — «» / *Sehnsucht* (страчаны фільм)
* 1921 — «» / *Der Gang in die Nacht*
* 1921 — «» / *Schloß Vogeloed*
* 1922 — «» / *Marizza, genannt die Schmugglermadonna* (страчаны фільм, захаваўся фрагмент)
* 1922 — «» / *Der brennende Acker*
* 1922 — «Насферату: Сімфонія жаху» / *Nosferatu — Eine Symphonie des Grauens*
* 1922 — «» / *Phantom*
* 1923 — «» / *Die Austreibung* (страчаны фільм)
* 1924 — «» / *Die Finanzen des Großherzogs*
* 1924 — «» / *Der letzte Mann*
* 1926 — «» / *Herr Tartüff*
* 1926 — «» / *Faust*
* 1927 — «» / *Sunrise: A Song of Two Humans*
* 1928 — «» / *Four Devils* (страчаны фільм)
* 1930 — «» / *City Girl*
* 1931 — «» / *Tabu*

## Зноскі 
## Спасылкі 
* Фрыдрых Вільгельм Мурнаў на сайце «*Internet Movie Database*»

Катэгорыя:Кінарэжысёры XX стагоддзя
Катэгорыя:Кінарэжысёры Германіі
Катэгорыя:Кінарэжысёры ЗША
Катэгорыя:Рэжысёры нямога кіно
Катэгорыя:Лётчыкі Першай сусветнай вайны (Германія)
Катэгорыя:Загінулі ў аўтамабільных катастрофах
Катэгорыя:Ваеннапалонныя Першай сусветнай вайны (Германія)