Памва Бярында

**Памва Бярында**, свецкае імя **Павел Бярында** (1550—1570-я, Галіцыя — , Кіеў) — дзеяч усходнеславянскай культуры, лексікограф, паэт, перакладчык, гравёр і выдавец. Адзін з першых друкароў на Русі.

## Біяграфія 
Атрымаў выдатную адукацыю. Валодаў старажытнагрэчаскай, лацінскай, стараславянскай, старажытнаяўрэйскай, беларускай, украінскай мовамі  слоўнік; і «…Імёны ўласныя» — збор тлумачэнняў тапонімаў і антрапонімаў, а таксама агульных назваў неславянскага паходжання. У памятцы амаль 7 000 артыкулаў (каля 5 000 ў 1-й частцы, 2 000 — у 2-й, сярод якіх каля 1 400 уласных імён).

### Літаратурная творчасць 
Памва Бярында быў адным з пачынальнікаў паэзіі і школьнай драмы ва Украіне.

У 1616 годзе Бярында надрукаваў у Львове свой першы твор — калядны дыялог з пралогу, прамоў сямі хлопцаў і эпілогу «На Рождѣство Хрыста вѣршѣ для утѣхы православнимъ христианамъ». Разам з дыялогам там былі і іншыя вершы на царкоўныя тэмы. Вершы выкарыстоўваліся для дэкламацыі вучнямі брацкіх школ і мелі вялікую папулярнасць — іх перапісвалі ў XVII стагоддзі ў Маскве. У развіцці жанраў ўкраінскай літаратуры гэтыя вершы былі пераходным этапам ад паэзіі да драмы.

## Працы 
У розны час Берында працаваў над напісаннем, рэдагаваннем і выданнем такіх кніг і ксілаграфіі як:
* «Служэбнік» (Страцін, 1604)
* «Трэбнік» (Страцін, 1606)
* «Іаана Златавуста кніга пра святарства» (Львоў, 1614)
* Ксілаграфія з выявай евангеліста Іаана (Львоў, 1616)
* «Віршы на Каляды Госпада Бога і Спаса нашага Ісуса Хрыста» (Львоў, 1616)
* «Анфалагіён» (Кіеў, 1619)
* «Намаканон» (Кіеў, 1620)
* «Гутаркі Іаана Златавуста на 14 пасланняў апостала Паўла» (Кіеў, 1623)
* «Гутаркі Іаана Златавуста на Дзеі апосталаў» (Кіеў, 1624)
* «Тлумачэнне на „Апакаліпсіс Андрэя Кесарыйскага“» (Кіеў, 1625)
* « посная» (Кіеў, 1627)
* «От Отечьника скитскаго повесть удивителна о диаволе» (Кіеў, 1627) (прыпісваецца)
* «Лексікон славенароскі альбо імёнаў тлумачэнне» (Кіеў, 1627) — першы слоўнік царкоўнаславянскіх слоў з перакладам на старабеларускую
* «Павучанні аввы Дарафея» (Кіеў, 1628)
* «Любомудрейшаго кир Агапита главизны поучителны» (Кіеў, 1628)
* Ксілаграфія «Вязніца богаўгодных святых асуджанік» (Кіеў, 1629)
* «Імналогіі» (Кіеў, 1630) — панегірык-акраверш, прысвечаны Пятру Магілу
* «Трыёда каляровая»

## Памяць 
Дрэварыт з партрэтам Памвы Бярынды стварыў мастак .

## Літаратура 
* * В. В. Німчук.* Памво Беринда і його «Лексіконъ славенорωсскїй и именъ Тлъкованїє»
* Українська радянська енциклопедія. В 12-ти томах / За ред. М. Бажана. — 2-ге вид. — К.: Гол. редакція УРЕ, 1974—1985.
* *В. В. Німчук*. Беринда Памво // Українська мова: Енциклопедія. — К.: Українська енциклопедія, 2000. ISBN 966-7492-07-9
* *Житецкий П.* Очерк литературной истории малорусского наречия в XVII веке. К., 1888. 
* *Сычевская А. И.* Памва Берында и его вирши… К., 1912. 
* *Горецький П. Й.* Памва Беринда і його «Лексикон славеноросскій». «Українська мова в школі», 1956, №&nbsp;2.
* *Гайдай Л.* Історія України в особах, термінах, назвах і поняттях.&nbsp;— Луцьк: Вежа, 2000.
* Довідник з історії України.  За ред. І.Підкови та Р.Шуста.&nbsp;— К.: Генеза, 1993.
* Енциклопедія «Українська мова». Беринда Памво.
* Малий словник історії України / Відповідальний редактор Валерій Смолій. — К.: Либідь, 1997.
* «Кур'єр ЮНЕСКО», вересень, 1990.

Катэгорыя:Першадрукары