open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Лілія Міхайлаўна Давідовіч

**Лілія Міхайлаўна Давідо́віч** (, Гродна — ) — беларуская актрыса. Народная артыстка БССР (1975).

## Біяграфія 
Нарадзілася 25 снежня 1936 года ў Гродне. У 1960 годзе скончыла Беларускі дзяржаўны тэатральна-мастацкі інстытут (курс К. Саннікава). Працуе ў Нацыянальным тэатры імя Янкі Купалы, Уршуля («Ідылія» В. Дуніна-Марцінкевіча), Шафрак («У ноч зацьмення месяца» М. Карыма), Дзіяна («Канец — справе вянец» У. Шэкспіра), Аманда («Блакітная ружа» Т. Уільямса).

Здымалася ў фільмах «Вазьму твой боль», «Людзі на балоце», «Подых навальніцы» і інш., у тэлеспектаклях «Крах», «Ткачы», «Федра».

## Выбраная фільмаграфія 
* 1985: Сяброў не выбіраюць — *Канаплёва*
* 1981—1982: Палеская хроніка — *Глушачыха*
* 1980: Вазьму твой боль — *Кашуба*
* 1974: Помні імя сваё | Remember Your Name | Zapamiętaj imię swoje (СССР, Польшча) — *Марыя Губарэвіч*

## Узнагароды 
* Дзяржаўная прэмія БССР (1966)
* Медаль Францыска Скарыны (1996)
* Прыз «Крыштальная Паўлінка» (2001)

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Асобы
Катэгорыя:Актрысы СССР
Катэгорыя:Актрысы Беларусі
Катэгорыя:Актрысы XX стагоддзя
Зінаіда Іванаўна Браварская

**Зінаіда Іванаўна Браварская** (, пасёлак Адэса-Дачная — ) — беларуская актрыса, педагог. Народная артыстка Беларусі (1967).

## Біяграфія 
Пасля заканчэння ў 1937 годзе  ў Маскве пачала сцэнічную дзейнасць у Беларускім тэатры юнага гледача. З 1938 года — актрыса Нацыянальнага акадэмічнага тэатра імя Янкі Купалы. У 1941-50 у франтавым тэатры Масквы, тэатрах Ашхабада, Пензы, Куйбышава. Потым зноў вярнулася на працу ў Купалаўскі тэатр.

Адначасова з 1968 года выкладала акцёрскае майстэрства ў Беларускім дзяржаўным тэатральна-мастацкім інстытуце.

## Творчасць 
Актрыса выразнага сцэнічнага малюнка, выканаўца драматычных і вострахарактарных роляў.

### Ролі ў тэатры 
* Юлечка («Прыбытковае месца» А. Астроўскага)
* Маці («Зацюканы апостал» А. Макаёнка
* Ірына («Вогненны мост» )
* Ірына Аляксандраўна («Трэцяя, патэтычная» М. Пагодзіна)
* Бекбік («» Б. Брэхта)
* Эржы («Гульня з коткай» І. Эркеня)
* Зёлкiна («Хто смяецца апошнім» К. Крапівы)
* Нора («Нора» Г. Ібсена)
* Клея («Ліса і вінаград» Г. Фігейрэду)
* Ніхаль («Дзівак» )
* Агнія («Традыцыйны збор» )
* Бажашуткава («Амністыя» М. Матукоўскага)
* Мар’я Аляксандраўна («» паводле Ф. Дастаеўскага),
* Актрыса («Тэатр — любоў мая» )

## Працы ў кіно і тэлевізійных пастаноўках 
* «Гадзіннік спыніўся апоўначы»
* «Нашы суседзі»
* «»
* «Крах» (у ролі Царыцы Аляксандры Фёдараўны)

Выступала як актрыса і рэжысёр у больш чым 40 пастаноўках на Беларускім радыё.

## Узнагароды 
* Ордэн «Знак Пашаны»
* Медаль «За перамогу над Германіяй у Вялікай Айчыннай вайне 1941—1945 гг.»

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Сто год з дня нараджэння Зінаіды Браварскай  // Тэатр імя Янкі Купалы
* Актриса Зинаида Броварская в воспоминаниях знаменитых купаловцев // СБ. Беларусь сегодня

Катэгорыя:Актрысы Беларусі
Катэгорыя:Актрысы СССР
Шампіньён

**Шампіньён**, **Пячурыца** (*Agaricus*) — род шапкавых базідыяльных грыбоў сямейства шампіньёнавых.

## Апісанне 
Шапка пукатая, потым распасцёртая, шаўкавістая, гладкая або лускаватая, мясістая, дыяметрам ад 3 да 25 см. Пласцінкі свабодныя, напачатку белыя, потым цямнеюць. Паводле гэтай прыкметы шампіньёны адрозніваюць ад смяротна ядавітай бледнай паганкі, у якой споры, а таму і пласцінкі, застаюцца белымі. Мякаць белая, шчыльная, на зломе мяняе колер. Ножка цыліндрычная або булавападобная, шчыльная, рэдка рыхлая або полая, заўжды з кольцам ад пакрывала. Споры акруглыя, гладкія, светла-карычневыя, карычневыя.

## Віды і экалогія 
Налічваецца каля 60 відаў. Пашыраны ўсюды; на Беларусі 8 відаў, усе ядомыя. Найбольш вядомыя: , , , , . Трапляюцца пераважна групамі з мая па верасень на ўрадлівай глебе ў лясах, садах, на лугах, палях, агародах.

## Выкарыстанне 
У прамысловых маштабах вырошчваюць , у культуры каля 300 гадоў. 2 віды ядавітыя.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Шампіньёнавыя
Альшанка (прыток Нёмана)

**Альша́нка** — рака ў Беларусі, у Іўеўскім раёне Гродзенскай вобласці, правы прыток ракі Нёман.

Даўжыня ракі 14 км. Плошча вадазбору 49 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,6 м/км. Пачынаецца каля вёскі Лелюкі, упадае ў Нёман за 2 км на паўднёвы захад ад вёскі Барава. На ўсім працягу каналізаваная.

## Літаратура 
*  — С. 80.
* Природа Белорусии: Популярная энциклопедия / Редкол.: И. П. Шамякин (гл. ред.) и др. — 2-е. — Мн.: БелСЭ имени П. Бровки, 1989. — С. 202. — 599 с. — 40 000 экз. — ISBN 5-85700-001-7
* Блакітны скарб Беларусі: Рэкі, азёры, вадасховішчы/ Маст.: Ю.А. Тарэеў, У.І. Цярэнцьеў - Мн.: БелЭн, 2007.-480 с.

Катэгорыя:Прытокі Нёмана
Катэгорыя:Рэкі Іўеўскага раёна
Глікаген

**Глікаген** — поліцукрыд, утвораны рэшткамі глюкозы; асноўны запасны вуглявод чалавека і жывёл.

Глікаген (таксама часам завуць жывёльным крухмалам, нягледзячы на недакладнасць гэтага тэрміна) з’яўляецца асноўнай формай захоўвання глюкозы ў жывёльных клетках. Адкладаецца ў выглядзе гранул у цытаплазме ў многіх тыпах клетак (галоўным чынам печані і цягліцах). Глікаген утварае энергетычны запас, які можа быць хутка мабілізаваны пры неабходнасці папоўніць раптоўны недахоп глюкозы.

Катэгорыя:Поліцукрыды
Мікола Трухан

**Мікола Трухан** (поўнае: *Мікалай Мікалаевіч Трухан*; , , Лагойскі раён, Мінская вобласць — ) — беларускі рэжысёр, акцёр.

## Біяграфія 
Скончыў Беларускі тэатральна-мастацкі інстытут (1969, курс Дз. Арлова), Вышэйшыя рэжысёрскія курсы ў тэатры на Малой Броннай у Маскве (1980, майстэрня А. Эфроса). У 1969—1971 гг. акцёр Беларускага тэатра імя Я. Коласа ў Віцебску. Пасля службы ў арміі працаваў акцёрам у Дзяржаўным рускім драматычным тэатры Беларусі (1973), Краснаярскім ТЮГу (1973—1974), Беларускага рэспубліканскага тэатра юнага гледача (1975—1978). Сярод лепшых работ: Пётр Бардзін («Салаўіная ноч» В. Яжова, 1971) у тэатры імя Я. Коласа; Трыгорын («Чайка» А. Чэхава, 1977) у тэатры юнага гледача.

У 1980—1984 гг. рэжысёр-пастаноўшчык у Гомельскім абласным (паставіў «Ладдзя Роспачы» паводле У. Караткевіча, 1982; «Прымакі» Я. Купалы, 1983; «Узлёт» А. Дударава, 1984), у 1985 г. ў Магілёўскім абласным і Рэспубліканскім маладзёжным, у 1986—1987 гг. у Брэсцкім абласным тэатрах [паставіў «Вечар» А. Дударава і «Патоп» («Дыхайце эканомна!..») А. Макаёнка, 1987].

У 1987 г. разам з Віталём Баркоўскім стварыў Мінскі драматычны тэатр «Дзе-Я?», у 1992—1999 гг. яго мастацкі кіраўнік. Станаўленне тэатра «Дзе-Я?» у асноўным звязана са зваротам да беларускай драматургічнай спадчыны. Рэпертуар складалі творы беларускіх пісьменнікаў, арыгінальныя п'есы, створаныя ў тэатры, а таксама лепшыя творы сусветнай літаратуры. Пытанні «Хто Я?», «Дзе Я?», звязаныя з нацыянальнай свядомасцю і філасофіяй беларускага народа, — галоўныя для мастацкага стылю тэатра М. М. Трухана.

Лепшымі спектаклямі сталі «Роспач» паводле У. Караткевіча (1989), «Рагнеда» Н. Рапа (1990), «Чорт і Баба» Ф. Аляхновіча (1992), «Гмжа» I. Кофты (1993), «Здань» паводле «Страхі жыцця» і «Цені» Аляхновіча (1995), «Круці…» паводле Аляхновіча (1996), «Распад» паводле розных п'ес У. Шэкспіра (1997), «Барановы кароль» М. М. Трухана, «Мёртвыя душы» паводле М. Гогаля (абодва (1998). У 1995 г. філасофская «Здань» у рэжысуры М. М. Трухана атрымала высокую ацэнку на прадстаўнічым міжнародным фестывалі ў Эдынбургу (Шатландыя).

## Літаратура 
* Памяць: Гіст.-дакум. хроніка Лагойскага раёна: У 2 кн. Кн. 2. / Рэд. кал. Г. П. Пашкоў (гал. рэд.) і інш.; Маст. Э. Э. Жакевіч. — Мінск.: БелЭН, 2004. 488 с. — С. 338.

Катэгорыя:Рэжысёры СССР
Катэгорыя:Рэжысёры Беларусі
Катэгорыя:Рэжысёры XX стагоддзя
Катэгорыя:Акцёры СССР
Катэгорыя:Акцёры Беларусі
Катэгорыя:Акцёры XX стагоддзя
Васток (востраў)

**Васток** () — невялікі каралавы востраў у Паўднёвай групе астравоў Лайн. Уваходзіць у склад дзяржавы Кірыбаці. Плошча — 24 га. Ненаселены.

## Геаграфія 
Востраў мае каралавае паходжанне. Выцягнуты на 1400 м з поўначы на поўдзень. Найвышэйшы пункт — усяго 4,6 м. Камяністы пляж ад 20 да 50 м у шырыню. Сталых вадацёкаў няма. Востраў атачае кола каралавага рыфа.

У цэнтральнай частцы зараснікі дрэваў роду *Pisonia*. Глебы багатыя перагноем.

Фаўна прадстаўлена марскімі птушкамі, яшчаркамі, казуркамі, крабамі, пацукамі. Добра захаваўся прыродны свет каралавага рыфа.

## Гісторыя 
Наяўнасць пацукоў можа сведчыць пра тое, што ў мінулым Васток наведвалі палінезійцы або мікранезійцы, але ніякіх іншых прыкмет іх прысутнасці не знойдзена.

Востраў быў адкрыты ў 1820 г. расійскай экспедыцыяй на чале з Ф. Ф. Белінсгаўзенам і названы  («усход»). У 1856 г. фармальна абвешчаны тэрыторыяй ЗША. Меркавалася, што амерыканскія кампаніі пачнуць здабываць на востраве гуана, але здабыча так і не пачалася. У 1892 г. уключаны ў склад брытанскай калоніі Астравы Гілберта і Эліс. У 1979 г. стаў часткай незалежнай дзяржавы Кірыбаці.

На востраве перыядычна праводзяцца даследаванні экалогіі мора.

## Спасылкі 
* VOSTOK ISLAND 
* Adventures Vostok Island
* Photo Gallery: Southern Line Islands 

Катэгорыя:Астравы Лайн
Катэгорыя:Астравы Ціхага акіяна
Катэгорыя:Незаселеныя астравы
Альшанка

Назву **Альша́нка** маюць:

## Населеныя пункты 
### Беларусь 
* Брэсцкая вобласць:
** Альшанка — вёска ў Пінскім раёне
* Віцебская вобласць:
** Альшанка — былы хутар у Браслаўскім раёне
** Альшанка — аграгарадок у Чашніцкім раёне
* Мінская вобласць:
** Альшанка — былы хутар у Стаўбцоўскім раёне
### Расія 
* Альшанка — вёска ў Смаленскай вобласці
### Украіна 
* Альшанка — вёска ў Раманіўскім раёне Жытомірскай вобласці
* Вільшанка ці Альшанка — пасёлак гарадскога тыпу ў Кіраваградскай вобласці

## Рэкі і азёры 
* Альшанка — рака ў Мінскай і Гродзенскай вобласці, правы прыток ракі Бярэзіна (басейн Нёмана).
* Альшанка — рака ў Іўеўскім раёне Гродзенскай вобласці, прыток Нёмана.
* Альшанка — рака ў Касцюковіцкім раёне Магілёўскай вобласці, левы прыток ракі Крупянка.
* Альшанка — іншая назва ракі Заальшанка.
* Альшанка — іншая назва ракі Усвейка (прыток ракі Ула).
* Альшанка — возера ў Сенненскім раёне Віцебскай вобласці, ў басейне ракі Бярозка.
* Альшанка — возера ў Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці, у басейне ракі Друйка.
Флінт (востраў)

**Флінт** () — востраў у Паўднёвай групе астравоў Лайн. Уваходзіць у склад дзяржавы Кірыбаці. Плошча — 3 км². Незаселены.

## Прырода 
Востраў мае каралавае паходжанне. Выцягнуты з поўначы на поўдзень. Шырыня не перавышае 900 м. Найвышэйшы пункт — 6,7 м. Узбярэжжа атачае каралавы рыф. Сталых вадацёкаў няма.

У мінулым быў пакрыты эндэмічным лесам, які ў 1880-ых гг. быў заменены на плантацыі какосавай пальмы.

Фаўна прадстаўлена марскімі птушкамі, яшчаркамі, казуркамі, крабамі, пацукамі. Добра захаваўся прыродны свет каралавага рыфу.

## Гісторыя 
Адкрыты ў пач. XIX ст. У 1856 г. фармальна абвешчаны тэрыторыяй ЗША. Меркавалася, што амерыканскія кампаніі пачнуць здабываць на востраве гуана, але ў 1875—1880 гг. амерыканскіх здабытчыкаў апярэдзіла брытанская кампанія. У 1881 г. былі створаныя какосавыя плантацыі. Здабыча копры працягвалася да 1912 г. У 1908 г. амерыканскімі даследчыкамі на востраве вяліся астранамічныя назіранні.

У 1892 г. уключаны ў склад брытанскай калоніі Астравы Гілберта і Эліс. У 1979 г. стаў часткай незалежнай дзяржавы Кірыбаці.

## Спасылкі 
* FLINT ISLAND 
* Kiribati: Flint Island (part of the Line Group)
* Flint Island’s Coral Reefs

Катэгорыя:Астравы Лайн
Катэгорыя:Астравы Ціхага акіяна
Катэгорыя:Незаселеныя астравы
Самюэль дэ Шамплейн

**Самюэль дэ Шамплейн** (; , Бруаж каля г. Рашфор, Францыя — ) — французскі гідрограф, даследчык Канады і паўночнага ўсходу ЗША.

У 1603 здзейсніў падарожжа па рэках Святога Лаўрэнція і Сагеней. У 1604—06 правёў даследаванні ўздоўж Атлантычнага ўзбярэжжа Паўночнай Амерыкі (п-авы Новая Шатландыя і Кейп-Код, залівы Фанды, Масачусетс), адкрыў в-аў Нантакет. У 1608 у вусці р. Св. Лаўрэнція заснаваў горад Квебек, у 1609 даследаваў р. Рышэльё — правы прыток р. Св. Лаўрэнція, адкрыў возера, пазней названае яго імем, горы Адырондак і Зялёныя горы (Грын-Маўнтынс). У 1609—15 займаўся пошукам водных шляхоў да Ціхага акіяна, у 1615—16 па рэках Св. Лаўрэнція і іншых дасягнуў возера Гурон.

Катэгорыя:Постаці Канады
Катэгорыя:Мараплаўцы Францыі
Ганна Анкер

**Ганна Анкер** (; ,  — , ) — дацкая , жонка мастака Мікаэля Анкера.

## Біяграфія 
Ганна Крысцінэ Бронум нарадзілася 18 жніўня 1859 года ў дацкім рыбацкім пасёлку Скаген, на поўначы Ютландыі. Бацька — гандляр Эрык Андэрсан Бронум (1820-90), маці — Ані Хедвіг Мёлер (1826—1916). Ганна была пятым з шасці дзяцей у сям’і. Яна з дзяцінства выяўляла цікавасць да жывапісу, была знаёмая з многімі мастакамі, што перасяліліся ў Скаген. Вучылася жывапісу ў Капенгагене, потым у Парыжы. У 1880 годзе Ганна Бронум выйшла замуж за мастака Мікаэля Анкера. У 1883 годзе ў іх нарадзілася дачка Хельга Анкер. Ганна Анкер працягвала маляваць і ў замужжы. Яна выпрацавала свой уласны стыль, праявіла сябе як характэрны мастак і назіральны каларыст. Творчасць Ганны ўяўляе сабой важную вяху на шляху скандынаўскага жывапісу да рэалізму: «Блакітная Ані» (Blå Ane, 1882), «Дзяўчына на кухні» (Pigen i køkkenet, 1883—1886). Ганна Анкер аддавала перавагу пісаць інтэр’еры і простыя сцэны з паўсядзённага жыцця сялян, рыбакоў, іх жонак і дзяцей.

Ганна і Мікаэль Анкер намаляваныя на банкноце 1000 дацкіх крон.

## Галерэя 

Выява:Anna Ancher1.jpg|«Сонечнае святло ў блакітным пакоі»
Выява:Syende fiskerpige.jpeg|«Дачка рыбака за вышыўкай»
Выява:Anna Ancher3.jpg|Партрэт маці мастачкі

## Літаратура 
* Heide Grape-Albers: Malerin Anna Ancher (1859–1935) in Skagen, Hannover 1994, ISBN 3-929444-04-6
* Claus Jacobsen:Anna Ancher. Kopenhagen, 2004. Aschehoug Dansk Forlag A/S
* Alette Rye Scales:Anna Ancher. Danish painter, 1859–1935. In: Gaze, Delia. 1997. Dictionary of Women Artists. Band 1. London. Fitzroy Dearborn. ISBN 1-884964-21-4, ISBN 978-1-884964-21-3

## Спасылкі 
* Ганна Анкер на artcyclopedia.com
* Ганна Анкер на zeno.org
* Ганна Анкер на kulturarv.dk

Катэгорыя:Скагенскія мастакі
Лолан

**Ло́́лан** () — чацвёрты па велічыні востраў Даніі, размешчаны ў Балтыйскім моры, уваходзіць у склад вобласці Зеландыя. Частка Дацкіх астравоў.

Адміністрацыйна востраў падзелены на дзве камуны — Лоан на захадзе і Гульбаргсун на ўсходзе. Галоўны горад і порт — Накскоў (13,560 жыхароў на 1 студзеня 2011).

## Геаграфія 
Лолан мае ў асноўным раўнінны ландшафт, складзены вапнякамі і глінамі. У цэнтры і на паўночным захадзе пераважаюць нізкія пагоркі вышынёй да 25 метраў, якія месцамі пакрытыя лясамі з бука і дуба. Значная частка вострава пакрыта палямі пад цукровыя буракі і збожжавыя культуры, а таксама сеткай дрэнажных і водаадводных збудаванняў. Злучаны з суседнім востравам Фальстэр двума мастамі.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Астравы Балтыйскага мора
Катэгорыя:Астравы Даніі
Скаген

**Скаген** () — самы паўночны горад Даніі і самая паўночная кропка паўвострава Ютландыя. Насельніцтва 8 515 чалавек (2011). Вядомы сваімі дзюнамі. У канцы XIX стагоддзя становіцца папулярным месцам сустрэч скандынаўскіх мастакоў, якіх вабілі мясцовыя краявіды.

## Выдатнасці 
*  — занесеная пяскамі царква святога Лаўрэнція Рымскага.

## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Ганна Анкер

## Спасылкі 
* Skagen Guide — a guide to the Skagen area 

Катэгорыя:Гарады Даніі
Карэн Бліксен

**Карэн Бліксен** (, друкавалася таксама пад псеўданімамі Ацэола, Ісак Дзінесен, П'ер Андрэзель, 17 красавіка 1885, фамільны маёнтак Рунгштэд, пад Капенгагенам — , там жа) — дацкая пісьменніца.

## Біяграфія 
Нарадзілася і вырасла ў буржуазнай пісьменніцкай сям'і ўнітарыяў, вучылася гісторыі мастацтва ў Капенгагене, Парыжы і Рыме. Бацька скончыў жыццё самагубствам у 1895 г., даведаўшыся, што хворы на спадчынны сіфіліс.

Карэн Бліксен пачала публікаваць артыкулы пра мастацтва ў часопісах і газетах з 1905 г. У 1914 выйшла замуж за стрыечнага брата, шведскага паляўнічага і пісьменніка Брора фон Бліксен-Фінекэ, з якім адправілася ў Кенію асвойваць кававую плантацыю, чым і займалася да 1921, калі выявілася, што муж заразіў яе сіфілісам, пасля чаго пара распалася, а ў 1925 яны развяліся. У 1926-1931 гг. Бліксен зблізілася з падарожнікам і паляўнічым Дэнісам Фінчам Хатанам, перажыла дзве няўдалыя цяжарнасці, пасля яго гібелі ў авіякатастрофе пакінула плантацыю, вярнулася ў Еўропу і цалкам занялася літаратурай.

## Творчасць 
Пісала ў асноўным на англійскай мове, затым перакладала свае кнігі на дацкую.

Рамантыка-фантастычныя навелы Карэн Бліксен - гэта глыбока рэлігійныя прыпавесці аб творчым і шчаслівым лёсе чалавека, незалежна ад занёткаў у штодзённым жыцці.

## Творы 
* Seven Gothic Tales (1934)
* Out of Africa (1937)
* Winter’s Tales (1942).
* The Angelic Avengers (1947, раман-прытча).
* Last Tales (1957)
* Anecdotes of Destiny (1958)
* Shadows on the Grass (1960).
* Ehrengard (1963, рыман, пасмяротна).
* Carnival: Entertainments and Posthumous Tales (1977, пасмяротна).
* Daguerreotypes and Other Essays (1979, пасмяротна).
* Letters from Africa, 1914—1931 (1981, пасмяротна).
* Karen Blixen i Danmark: Breve 1931—1962 (1996, пасмяротна).

## Літаратура 
* Migel, Parmenia: Titania – The Biography of Isak Dinesen, Forlaget Random House, New York 1967.
* Pelensky, Olga Anastasia: Isak Dinesen – The Life and Imagination of a Seducer, Ohio University Press, Athen 1991.
* Dinesen, Thomas: Tanne – Min søster Karen Blixen, Forlaget Gyldendal, København 1974, ISBN 87-00-27981-1.

## Спасылкі 
* Мемарыяльны сайт Карэн Бліксен 
* Сайт пра Карэн Бліксен
* 

Катэгорыя:Пісьменнікі Даніі
Катэгорыя:Шматмоўныя пісьменнікі
Амасія (цар іўдзейскі)

]]
**Амасія** ( «падмацаваны Богам», ; ) — дзявяты цар Іўдзейскага царства, сын Іаяса і Іегаадань з Іерусаліма.

## Біяграфія 
Пачаў панаваць, калі яму было 25 гадоў, гады яго валадарства — з 797 па 767 да н.э., з 796 па 792 ён быў суправіцелем разам са сваім бацькам.

У пачатку свайго панавання Амасія пакараў смерцю забойцаў свайго бацькі, але іх нашчадкі не былі асуджаны згодна з законам Майсея. У гэты ж час цар наняў 100 000 воінаў для барацьбы з ізраільскім царствам, але з-за засцярог прарока супраць братазабойчай вайны распусціў войска. Пасля гэтага войска цара атрымала рашучаю перамогу над Едомам, з якога Амасія вынес і паставіў едомскіх ідалаў у Храме і пачаў ім пакланяцца.

У новай вайне з Ізраільскім царствам сілы Іўдзеі былі разгромлены, а сам Амасія трапіў у палон да цара Іаяса. Войска Іаяса пераможна ўвайшло ў Іерусалім, былі захоплены царскія багацці і разбурана сцяна горада. Пакуль Амасія знаходзіўся ў няволі, у Іерусаліме панаваў яго сын Озія. Пасля смерці Іаяса Амасія вярнуўся дадому, дзе неўзабаве супраць яго была складзена змова. Цар у пошуках выратавання збег у Лахіш, але там ён быў забіты. Яго цела прывезлі ў Іерусалім, дзе пахавалі ў царскіх могілках.

Катэгорыя:Цары іўдзейскія
Карл Аўгуст Нільсен

**Карл Аўгуст Нільсен** (; , Нёрэ Ліндэльс, каля Одэнсэ — , ) — дацкі кампазітар, скрыпач, дырыжор і педагог, адзін з найбуйнейшых дзеячаў дацкай культуры. Лічыцца заснавальнікам сучаснай дацкай кампазітарскай школы.

## Творчасць 
Нільсен - аўтар больш за 160 твораў, сярод якіх вылучаюцца шэсць сімфоній (найбольш вядомыя Чацвёртая, і Пятая). Гэта галоўны жанр у творчасці кампазітара, найбольш поўна раскрывае эстэтычныя пазіцыі Нільсена, яго бачанне свету. Ад сімфоніі да сімфоніі адбываецца творчая эвалюцыя стылю, выяўляюцца яго характэрныя асаблівасці.

Важнае месца ў творчасці кампазітара займае жанр канцэрту. Напісаны ў 1911 годзе канцэрт для скрыпкі створаны  пад уплывам рамантычных традыцый. Таксама папулярныя канцэрты Нільсена для флейты (1926) і кларнета (1928) з аркестрам, якія ўваходзяць у рэпертуар музыкантаў да нашых дзён.

У Даніі шырока вядомыя камерныя і вакальныя творы Нільсена.

## Літаратура 
* Schousboe, Torben (1980). "Nielsen, Carl (August)". In Sadie, Stanley. The New Grove Dictionary of Music and Musicians. London: Macmillan. ISBN 0-333-23111-2.
* Latham, Alison (1994). "Nielsen, Carl (August)". In Sadie, Stanley. The Grove Concise Dictionary of Music. New York: W W Norton. ISBN 0-393-03753-3.
* Bourne, Joyce (1996). "Nielsen, Carl". In Kennedy, Michael. The Concise Oxford Dictionary of Music (Fourth ed.). Oxford University Press. ISBN 0-19-280037-X.
* Fanning, David (1992). "Nielsen, Carl (August)". In Sadie, Stanley. The New Grove Dictionary of Opera. London. ISBN 0-333-73432-7.

## Спасылкі 
* Поўны акадэмічны збор сачыненняў (1998-2009)
* Дацкае Таварыства Карла Нільсена  
* Каталог сачыненняў Нільсена (на англійскай мове)
* 

Катэгорыя:Акадэмічныя музыканты Даніі
Рэй

**Рэй** — імя, прозвішча, тапонім. **Весці рэй**  (*разм*.) — быць завадатарам, верхаводзіць.

## Асобы 
### Імя 
* Рэй Брэдберы — амерыканскі пісьменнік-фантаст
* Рэй Чарлз — амерыканскі музыкант

### Прозвішча 
* Іван Рэй — беларускі мастак
* Лана Дэль Рэй — амерыканская спявачка
* Ман Рэй — французскі і амерыканскі мастак, фатограф і кінарэжысёр
* Мікалай Рэй — польскі пісьменнік

## Геаграфія 
* Востраў Рэй
* Горад Рэй — горад у Іране

## Іншае 
* Крышту Рэй — статуя Хрыста ў Партугаліі
Rattus exulans

**Rattus exulans** — жывёла роду сысуноў сямейства мышыных.

## Назва 
Rattus exulans вядомы ў іншых мовах як *малы пацук* (), *ціхаакіянскі пацук* (), *палінезійскі пацук* ().

## Апісанне 
*Rattus exulans* адрозніваецца ад іншых пацукоў малымі памерамі. Мае карычневы мех, кароткія тонкія ногі, вялікія вушы. Старыя асобіны дасягаюць у даўжыню 15 см ад галавы да пачатку хваста і важаць да 80 г. Хвост не перавышае даўжыню цела і галавы, на кончыку пакрыты дробнымі лускавінкамі.

*Rattus exulans* усяедны. Вядзе пераважна начны вобраз жыцця. Будуе гняздо ля карэнняў дрэў, хмызнякоў, у скалах. Лёгка узбіраецца на дрэвы.

## Распаўсюджанне 
*Rattus exulans* — трэці па распаўсюджанасці пацук пасля шэрага і чорнага. Жыве пераважна ў трапічных краінах Акіяніі і Паўднёва-Усходняй Азіі, аднак сустракаецца і на Новай Зеландыі, Японіі, заходнім узбярэжжы ЗША, дзе клімат умераны. Арэал уключае лугі, хмызнякі і лясы, аднак *Rattus exulans* патрабуе адэкватнага забеспячэння харчам і жыллём (асабліва ва ўмераных шыротах).

Паходзіць з Паўднёва-Усходняй Азіі. Шырокае распаўсюджанне звязана з рассяленнем чалавека. У астранезійскіх народаў было прынята паляванне на *Rattus exulans* і ўжыванне яго мяса ў ежу, таму пацукоў наўмысна завозілі на шматлікія астравы Ціхага акіяна. У нашы дні разглядаецца як шкоднік і вынішчаецца.

## Спасылкі 
* Rattus exulans (Peale, 1848)
* R.J. Pierce, Kiore (Rattus exulans) impact on breeding success of Pycroft's petrels and little shearwaters
* MERE ROBERTS, Origin, Dispersal Routes, and Geographic Distribution of Rattus exulans, with Special Reference to New Zealand

Катэгорыя:Пацукі
Масфільм

**Маскоўская ордэна Леніна і ордэна Кастрычніцкай Рэвалюцыі дзяржаўная кінастудыя «Масфільм»** — адна з буйнейшых кінакампаній Расіі і Еўропы. Была створана на базе двух нацыяналізаваных кінафабрык А. А. Ханжонкава і І. М. Ярмольева ў лістападзе 1923 года, калі на новаствораным прадпрыемстве пачалася работа над фільмам рэжысёра Барыса Міхіна «На крылах ўгору», які выйшаў на экраны ў пачатку студзеня 1924 года. Менавіта гэтая дата афіцыйна з’яўляецца датай нараджэння студыі. Першапачаткова яна называлася «Маскінакамбінат». Сваю цяперашнюю назву атрымала ў 1935 годзе.

Эмблема кінастудыі «Масфільм» — скульптура «Рабочы і калгасніца» Веры Мухінай. Скульптура ўпершыню з’явілася як экранная марка «Масфільма» ў 1947 годзе ў фільме «Вясна» рэжысёра Рыгора Аляксандрава.

На «Масфільме» было знята больш за 1720 карцін, многія з іх увайшлі ў залаты фонд сусветнага кінамастацтва, заваявалі шматлікія ўзнагароды на розных кінафестывалях. «Масфільм», які валодае правамі на калекцыю фільмаў самастойна, зарабіў на продажы правоў у 2010 годзе амаль 250 мільёнаў рублёў.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт «Масфільма»
* 
* 
* 
* Інтэрнэт-кінатэатр «Кінаканцэрн „Масфільм“»


Катэгорыя:Кінакампаніі СССР
Катэгорыя:Кінакампаніі Расіі
Катэгорыя:Арганізацыі, узнагароджаныя ордэнам Кастрычніцкай Рэвалюцыі
Катэгорыя:Арганізацыі, узнагароджаныя ордэнам Леніна
Катэгорыя:1924 год у Маскве
Катэгорыя:Кампаніі Масквы
Катэгорыя:Культура Масквы
Валерый Давідавіч Рубінчык

**Валерый Рубінчык** (, Мінск — , Масква) — беларускі і расійскі кінарэжысёр, сцэнарыст. Заслужаны дзеяч мастацтваў РФ (1998).

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў сям’і музычнага і тэатральнага дзеяча і інжынера. Навучаўся ў школе № 42 Мінску. Скончыў Беларускі тэатральна-мастацкі інстытут у 1962, пасля рэжысёрскі факультэт Усесаюзнага дзяржаўнага інстытуту кіно.

З 1969 года працаваў на «Беларусьфільме», з 1990 года — на «Масфільме».

Пахаваны на Вастракоўскіх могілках ў Маскве.

## Узнагароды 
* 1978 — Лаўрэат прэміі Ленінскага камсамолу БССР
* 1980 — Прыз журы на МКФ у Манрэалі ў 1980 за фільм «Дзікае паляванне караля Стаха»)
* 1998 — Заслужаны дзеяч мастацтваў РФ 
* Член Гільдыі кінарэжысёраў Расіі
* Член Акадэміі кінематаграфічнага мастацтва «Ника»

## Творчасць 
### Рэжысура 
* 1965 — Сын
* 1967 — Шостае лета
* 1969 — Чырвоны агітатар Трафім Глушкоў
* 1972 — Магіла льва
* 1974 — Апошняе лета дзяцінства
* 1975 — Гамлет Шчыграўскага павету
* 1976 — Вянок санетаў
* 1979 — Дзікае паляванне караля Стаха
* 1982 — Культпаход у тэатр
* 1983 — Камічны каханак, ці Залёты сэра Джона Фальстафа (*Комический любовник, или Любовные затеи сэра Джона Фальстафа*)
* 1987 — Адступнік
* 1989 — Камедыя пра Лісістрату
* 1991 — Некаханне
* 1995 — Краявід з трыма купальшчыцамі
* 2002 — Кіно пра кіно
* 2006 — Нанкінскі краявід
* 2007 — Мядзведжае паляванне

### Сцэнарыст 
* 1975 — Гамлет Шчыграўскага павету
* 1979 — Дзікае паляванне караля Стаха
* 1983 — Камічны каханак, ці Залёты сэра Джона Фальстафа (*Комический любовник, или Любовные затеи сэра Джона Фальстафа*)
* 1987 — Адступнік
* 1989 — Камедыя пра Лісістрату
* 1995 — Краявід з трыма купальшчыцамі

## Акцёр 
* 1981 — Прыгоды Тома Соера і Гекльберы Фіна
* 1992 — Афіцыянт з залатым падносам

## Спасылкі 
*Рэжысёр Рубінчык і яго крыптаграмы
Метафара

**Мета́фара** ( — «перанясенне»; ад μετά «над» + φορός «які нясе») — троп, ужыванне слова ці выразу ў пераносным значэнні праз супастаўленне пэўнай з’явы ці прадмета з іншай з’явай ці прадметам на аснове агульных для іх адзнак і ўласцівасцей. Тэрмін належыць Арыстоцелю і звязаны з яго разуменнем мастацтва як пераймання жыцця. Метафара Арыстоцеля ў сутнасці амаль не адрозніваецца ад парабалы (перабольшання), ад сінекдахі, ад простага параўнання або ўвасаблення і прыпадабнення. Ва ўсіх выпадках прысутнічае перанясенне сэнсу з аднаго на іншае. Метафара блізкая да параўнання, аднак адрозніваецца ад яго тым, што мае толькі адзін член супастаўлення — тое, з чым супастаўляецца, а тое, што супастаўляецца, не называецца (яно падразумяваецца). Метафара звычайна перафразоўваецца ў параўнанне пры дапамозе слоў *нібы, як, быццам* і г. д. Метафары ўжываюцца ў бытавой мове (*ідзе дождж, цяжкі характар, прыйшла зіма, садзіцца сонца*), але асноўная сфера іх выкарыстання — мастацкая  літаратура, паэзія.

## Тыпы метафар 
* **Простая метафара** складаецца з аднаго слова ці выразу (*П. Панчанка: «Замоўкнуў жураўліны скрып калысак, І калаўротаў гул чмяліны змоўк»*).
* **Разгорнутая метафара** ахоплівае вялікую частку або ўвесь твор (*бітва — жніво («Слова пра паход Ігаравы»), жыццё — акіян (паэма А. Куляшова «Цунамі»)*).

## Віды метафар 
* Адухаўленне
* Увасабленне

## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Тропы
Катэгорыя:Семантыка
Катэгорыя:Лексікалогія
*
Завяшчанне

**Завяшчанне**, таксама **тастамент** — пісьмовае волевыяўленне спадчынадаўцы, здзейсненае ва ўстаноўленай законам форме, скіраванае на вызначэнне юрыдычнага лёсу яго маёмасці пасля смерці.

Заканадаўства і судовая практыка Рэспублікі Беларусь, а таксама іншых краін, не дапускаюць напісання завяшчання асобамі, якія з-за свайго душэўнага здароўя не могуць зразумець і ацаніць значэння распараджэнняў у змесце завяшчання. Несапраўднымі прызнаюцца завяшчанні, зробленыя пад уплывам гвалту, пагрозы, падману і г.д.

Катэгорыя:Юрыдычныя дакументы
Эміль Хрысціян Хансен

**Эміль Хрысціян Хансен** (; ,  — , )) — дацкі батанік, хімік і мікрабіёлаг.

## Біяграфія 
Першапачаткова Хансен атрымаў адукацыю мастака, затым — школьнага выкладчыка біялогіі ва ўніверсітэце Капенгагена.

З 1877 года Эміль Хансен пачынае працаваць фізіёлагам закісання ў Лабараторыях фірмы Carlsberg ў Капенгагене. У 1879—1909 гадах — дырэктар фізіялагічнага аддзела Лабараторый гэтага завода. Праводзіў даследаванні па марфалогіі і фізіялогіі дражджэй, адкрыў метад гадоўлі дражджэй з адной клеткі ў вялікіх аб'ёмах для прамысловай вытворчасці піва. У 1881 годзе ўпершыню атрымаў чыстую культуру піўных дражджэй, што значна палепшыла якасць прадукту. Гэтая культура дражджэй атрымала назву Saccharomyces сarlsbergensis. Па тэхналогіях, распрацаваным Хансенам, піўныя дрожджы вырабляюцца і па гэты дзень. Акрамя шматлікіх даследаванняў і артыкулаў пра дрожджы і закісанні, пяру Хансена належыць шмат іншых работ па мікрабіялогіі.

## Літаратура 
* Nordens Pasteur : fortællingen om naturforskeren Emil Chr. Hansen / Kristof og Kirsten Glamann. — Gyldendal : København, 2004. — 175 sider. — ISBN 87-02-02500-0

Катэгорыя:Міколагі Даніі
Катэгорыя:Батанікі Даніі
Катэгорыя:Хімікі Даніі
Рэй (горад)

**Рэй** — горад у паўночным Іране, у правінцыі Тэгеран, у старажытнасці вядомы пад назвай Арсакія. Размешчаны за 10 кіламетраў на поўдзень ад сталіцы краіны — горада Тэгеран і звязаны з ім лініяй метро. Адміністрацыйны цэнтр шахрэстана Рэй. Насельніцтва — 250 тыс. чалавек (1996).
## Насельніцтва 
## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Абдурахман ас-Суфі, персідскі астраном і матэматык

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарады Ірана
Міхаіл Раманавіч Суднік

**Міхаіл Раманавіч Суднік** (, в. Пяцюлёва, Полацкі раён, Віцебская вобласць — ) — беларускі мовазнавец. Член-карэспандэнт Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі (1970), кандыдат філалагічных навук (1954). Заслужаны дзеяч навукі Беларусі (1980).

## Біяграфія 
Скончыў у 1938 годзе Мінскі педагагічны інстытут. У 1944—1952 гг. навуковы супрацоўнік Інстытута мовы, літаратуры і мастацтва АН БССР. У 1952—1957 гг. загадчык сектара Інстытута мовазнаўства АН БССР, у 1957—1983 гг. дырэктар, адначасова з 1975 г. загадчык сектара лексікалогіі і лексікаграфіі, старшы навуковы супрацоўнік, з 1992 г. саветнік пры дырэкцыі Інстытута мовазнаўства Акадэміі навук Беларусі.

## Навуковая дзейнасць 
Асноўныя напрамкі даследаванняў — беларуская лексікалогія і лексікаграфія, арфаграфія, тэрміналогія, анамастыка. Адзін з аўтараў «Руска-беларускага слоўніка» (1953), «Беларуска-рускага слоўніка» (1962), «Арфаграфічнага слоўніка» (5-е выд., 1982), «Тлумачальнага слоўніка беларускай мовы» (т. 1-5, 1977—1983). Старшыня Беларускага (1959—1985 гг.), Член Міжнароднага (з 1973 г.) камітэтаў славістаў.

Аўтар больш за 100 навуковых прац, у манаграфіі.

Узнагароджаны ордэнам «Знак Пашаны» (1979), медалямі.

## Публікацыі 
* К истории белорусской лексикографии (XVI—XVII веках) : Автореферат дис. на соискание ученой степени кандидата филологических наук / Акад. наук БССР. Ин-т языковедения. — Минск : [б. и.], 1953. — 26 с.; 22 см.
* Слоўнік асабовых уласных імён. — Мн., 1965.
* Орфографический словарь. 6-е изд., доп. и уточн. / Н. П. Лобан, М. Р. Судник — Мн.: Народная асвета, 1990. — 255,[1] с. 20 см.
* Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы, больш за 65000 слоў / Нацыянальная акадэмія навук Беларусі, Інстытут мовазнаўства імя Якуба Коласа; пад рэд. М. Р. Судніка, М. Н. Крыўко — МН.: Беларуская энцыклапедыя імя Петруся Броўкі, 1999. — 783, [1] с.
* Пытанні культуры пісьмовай мовы / Пад. рэд. А. І. Падлужнага; [аўт.: М. Р. Суднік і інш.] — Мінск: Народная асвета, 1991. — 173, [2] с.

## Літаратура 
* 
* Судник Михаил Романович // Национальная академия наук Беларуси : энциклопедический справочник / [редколлегия: В. Г. Гусаков (гл. ред.) и др.]. — Минск, 2017. — С. 509.
* *Міхневіч А. Я.* Міхаіл Раманавіч Суднік (Так 80-годдзю з дня нараджэння) // Беларуская лінгвістыка. 1990. Вып. 38.
* *Лукашанец, А.* Жыццё, прысвечанае беларускай мове / А. Лукашанец // Веды. — 2010. — № 47 (22 нояб.). — С. 6.

## Спасылкі 
* Міхаіл Раманавіч Суднік у базе даных «История белорусской науки в лицах» Цэнтральнай навуковай бібліятэкі імя Якуба Коласа НАН Беларусі
* Суднік Міхаіл Раманавіч // Прыдзвінскі край: гісторыя і сучаснасць

Катэгорыя:Мовазнаўцы СССР
Катэгорыя:Мовазнаўцы Беларусі
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Полацкім раёне
Судкова (вадасховішча)

**Судко́ва**, **Паташня**, або **Судкоў** (м.р.) — наліўное вадасховішча ў Хойніцкім раёне Гомельскай вобласці Беларусі, за 4 км у напрамку на захад ад аграгарадка Судкова, у напрамку на паўночны ўсход ад вёскі Барысаўшчына, на поўдзень ад вёскі Паташня.

Вадасховішча створана ў 1982 годзе. Плошча 1 км². Даўжыня 1,3 (1,25) км, шырыня 1,1 км, найбольшая глыбіня 4,25 м, сярэдняя 3,03 м, аб’ём вады 3 млн м³. Даўжыня агараджальнай дамбы 4,1 км. Напаўняецца вадой з ракі Віць па напорным трубаправодзе пры дапамозе помпавай станцыі, забіраецца вада праз донны вадавыпуск у целе дамбы. Ваганні ўзроўню вады на працягу года да 2 метраў. Выкарыстоўваецца для ўвільгатнення сельскагаспадарчых угоддзяў і рыбагадоўлі.

## Літаратура 
* 
* 
* Ліст карты M-35-12. Выданне 1989 года. Стан мясцовасці на 1986 год.{{ref-ru}

## Спасылкі 
* Водохранилище Судково на карте.
* Справочник "Водные объекты Республики Беларусь" 

*

Катэгорыя:Вадасховішчы Хойніцкага раёна
Катэгорыя:Вадасховішчы Гомельскай вобласці
Іван Міхайлавіч Бамбіза

**Іван Міхайлавіч Бамбіза** (нарадзіўся 8 кастрычніка 1952, в. Ляскавічы Петрыкаўскага раёна Гомельскай вобласці, Беларуская ССР) — беларускі дзяржаўны дзеяч, старшыня назіральнага савета ААТ «Белаграпрамбанк».

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў вёсцы Ляскавічы Петрыкаўскага раёна Гомельскай вобласці ў 1952 годзе.

У 1975 годзе скончыў Беларускі інстытут механізацыі сельскай гаспадаркі, факультэт механізацыі сельскай гаспадаркі.

* У 1975—1977 гг. — галоўны інжынер племсаўгаса імя Някрасава (Гомельскі раён)
* 1977—1985 гг. — галоўны інжынер саўгаса «Брынёва», дырэктар саўгаса «Галубіцкі» (Петрыкаўскі раён Гомельскай вобласці)
* 1985—1987 гг. — начальнік упраўлення сельскай гаспадаркі, першы намеснік старшыні Петрыкаўскага райвыканкама, старшыня Петрыкаўскага раённага аграпрамысловага аб’яднання Гомельскай вобласці
* 1987—1991 гг. — старшыня Рэчыцкага райвыканкама, старшыня Рэчыцкага раённага Савета народных дэпутатаў Гомельскай вобласці
* у 1989 годзе скончыў Мінскую вышэйшую партыйную школу
* У 1990 годзе абраны ў дэпутаты Вярхоўнага Савета БССР XII склікання па Васілевіцкай выбарчай акрузе № 228
* 1991—1995 гг. — сакратар Планавай і бюджэтна-фінансавай камісіі Вярхоўнага Савета Рэспублікі Беларусь XII склікання
* З 22 лютага 1994 года — намеснік Старшыні Вярхоўнага Савета Рэспублікі Беларусь
* У маі 1994 года ўведзены ў склад Праўлення Нацыянальнага банка Беларусі
* 1995—1997 гг. — Міністр па справах Садружнасці Незалежных Дзяржаў, г. Мінск
* 1997—2004 гг. — прэзідэнт, старшыня Беларускага дзяржаўнага канцэрну па нафце і хіміі «Белнафтахім»
* 2004—2010 — намеснік Прэм'ер-міністра Рэспублікі Беларусь.

## Узнагароды 
У лістападзе 2002 года ўзнагароджаны ордэнам Айчыны III ступені.

## Сям’я 
Жанаты. Мае двох дзяцей, трэці сын Аляксандр загінуў 9 студзеня 2002 года ва ўзросце 25 гадоў.

## Спасылкі 
* Старонка на праекце «Хто ёсць хто ў Рэспубліцы Беларусь» 

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Петрыкаўскім раёне
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета Рэспублікі Беларусь 12-га склікання
Катэгорыя:Міністры па Садружнасці Незалежных Дзяржаў Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Намеснікі прэм’ер-міністраў Беларусі
Катэгорыя:Выпускнікі Мінскай вышэйшай партыйнай школы
Катэгорыя:Выпускнікі аграмеханічнага факультэта БДАТУ
Катэгорыя:Старшыні Рэчыцкага раённага выканаўчага камітэта
Катэгорыя:Дэпутаты Рэчыцкага раённага Савета дэпутатаў
Катэгорыя:Старшыні мясцовых саветаў Беларусі
Дэпутат

**Дэпута́т** (ад  — пасланы) — асоба, абраная супольнасцю грамадзян у органы ўлады (звычайна маюць на ўвазе заканадаўчую альбо прадстаўнічую ўладу).

Дэпутатам можна стаць пры выбарах па партыйных спісах ці выбарах са спіса кандыдатаў у акругах па тэрыторыях. Мэтай дэпутата, у агульным выпадку, з’яўляецца прадстаўленне інтарэсаў грамадзян-выбаршчыкаў ва ўладных структурах, абарона іх правоў, замацаваных у Канстытуцыі і законах.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Канстытуцыйнае права
Вячаслаў Мікалаевіч Кузняцоў

**Вячаслаў Мікалаевіч Кузняцоў** — беларускі палітык і дыпламат.

## Біяграфія 
Быў дэпутатам Вярхоўнага Савета БССР і Рэспублікі Беларусь 12-га склікання, з 24 лютага 1992 года быў першым намеснікам старшыні.

27 лютага 1995 года прызначаны Надзвычайным і Паўнамоцным Паслом Рэспублікі Беларусь у Кітайскай Народнай Рэспубліцы, у сувязі з чым скончыўся яго мандат дэпутата. 9 кастрычніка 1998 года стаў таксама паслом у Манголіі па сумяшчальніцтву. Адстаўлены з гэтых пасад быў 10 сакавіка 2000 года.

16 ліпеня 2000 года стаў Пастаянным Прадстаўнікам Рэспублікі Беларусь пры Садружнасці Незалежных Дзяржаў, заставаў на гэтай пасадзе да 28 лютага 2008 года.

21 лютага 1997 года і 20 лютага 2007 года ўзнагароджаны Ганаровай граматай Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь.

Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета Рэспублікі Беларусь 12-га склікання
Катэгорыя:Паслы Беларусі ў Манголіі
Катэгорыя:Паслы Беларусі ў Кітаі
Катэгорыя:Узнагароджаныя Ганаровай граматай Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Старшыні Вярхоўнага Савета Рэспублікі Беларусь
Мікалай Фёдаравіч Грынёў

**Мікалай Фёдаравіч Грынёў** (, в. Высокае, Касцюковіцкі раён, Магілёўская вобласць — ) — беларускі палітык і дыпламат.

## Біяграфія 
У 1968 годзе скончыў Магілёўскі машынабудаўнічы інстытут; у 1984 годзе — Мінскую вышэйшую партыйную школу. У жніўні-кастрычніку 1968 — інжынер-механік дарожна-будаўнічага раёна № 5 г. Мінска. У 1968—1969 гадах служыў у Савецкай Арміі. У 1969—1971 гг. — сакратар камітэта камсамола Магілёўскага машынабудаўнічага інстытута. У ліпені-лістападзе 1971 года — загадчык аддзела камсамольскай арганізацыі Магілёўскага гаркама ЛКСМБ. У 1971—1973 гг. — сакратар Магілёўскага гаркама ЛКСМБ. У 1973—1975 гг. — першы сакратар Магілёўскага гаркама ЛКСМБ. У 1975—1978 гг. — другі сакратар Магілёўскага абкама ЛКСМБ. У 1978—1980 гг. — першы сакратар Магілёўскага абкама ЛКСМБ. У 1980—1982 гг. — першы сакратар Першамайскага райкама Кампартыі Беларусі г. Бабруйска. У 1982—1987 гг. — першы сакратар Асіповіцкага гаркама Кампартыі БССР. У 1987—1989 гг. — другі сакратар Магілёўскага абкама КПБ. З 1989 года — старшыня выканкама Магілёўскага савета дэпутатаў працоўных.

У 1994 годзе быў старшынёй Магілёўскага аблвыканкама. Быў дэпутатам Вярхоўнага Савета БССР і Рэспублікі Беларусь 12-га склікання; быў членам канстытуцыйнай камісіі. 1 сакавіка 1995 года быў прызначаны Надзвычайным і Паўнамоцным Паслом Рэспублікі Беларусь у Рэспубліцы Малдова, у сувязі з чым яго мандат скончыўся. З пасады пасла адстаўлены быў 17 мая 1999 года.

У 1995 годзе паставіў свой подпіс пад лістамі, змешчанымі ў газеце «Звязда», якія заклікалі да змены дзяржаўных сімвалаў і надання рускай мове статусу дзяржаўнай.

Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета Рэспублікі Беларусь 12-га склікання
Катэгорыя:Паслы Беларусі ў Малдове
Катэгорыя:Старшыні Магілёўскага абласнога выканаўчага камітэта
Катэгорыя:Другія сакратары Магілёўскага абкама КП Беларусі
Катэгорыя:Першыя сакратары райкамаў КПБ
Катэгорыя:Першыя сакратары Асіповіцкага гаркама КПБ
Вячаслаў Аляксандравіч Асіпенка

**Вячаслаў Аляксандравіч Асіпенка** (1959–2014) — беларускі дыпламат.

З 30 кастрычніка 2006 года быў дырэктарам Дэпартаменту замежных эканамічных дзеянні Міністэрства замежных спраў Рэспублікі Беларусь. 4 чэрвеня 2009 года прызначаны быў Надзвычайным і Паўнамоцным Паслом Рэспублікі Беларусь у Рэспубліцы Малдова.

19 сакавіка 2009 года ўзнагароджаны Ганаровай граматай Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь.

Катэгорыя:Узнагароджаныя Ганаровай граматай Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Паслы Беларусі ў Малдове
Ігар Іванавіч Гермянчук

**Ігар Іванавіч Гермянчук** (, вёска Стракавічы Светлагорскага раёна — , Мінск) — беларускі журналіст і грамадскі дзеяч, дэпутат Вярхоўнага Савета БССР 12-га склікання, рэдактар газеты «Свабода», заснавальнік часопісу «Кур'ер».

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў вёсцы Стракавічы Светлагорскага раёна Гомельскай вобласці, навучаўся ў сярэдняй школе-інтэрнаце г. Светлагорска.

Скончыў факультэт журналістыкі БДУ. Адзін з актыўных удзельнікаў незалежніцкага руху 1980-х гг. Удзельнічаў у маладзёжным грамадскім аб’яднанні «Беларуская Майстроўня» (1979—1984). Член БНФ «Адраджэньне».

У 1990 г. у 29-гадовым узросце Гермянчук стаў адным з самых маладых дэпутатаў Вярхоўнага Савета БССР. 11 красавіка 1995 года разам з іншымі дэпутатамі ад Апазіцыі БНФ абвясціў галадоўку пратэсту супраць ініцыяванага Аляксандрам Лукашэнкам рэферэндуму пра дзяржаўную беларуская мова і сімволіку. У ноч на 12 красавіка 1995 дэпутаты былі выкінутыя з залі паседжанняў і жорстка збітыя АМАПам і спецназам.

У 30-гадовым узросце Ігар Гермянчук узначаліў газету «Свабода», якая пры ім зрабілася найбуйнейшым і самым папулярным апазіцыйным выданнем краіны. За антыпрэзідэнцкія публікацыі пракуратура чатыры разы заводзіла на Ігара Герменчука крымінальныя справы. Пад канец 1997 года газета «Свабода» была забароненая, але ўжо ў студзені 1998 г. Ігар Гермянчук здолеў адрадзіць яе пад назвай «Навіны».

Заснавальнік і рэдактар часопісу «Кур'ер».

## Смерць і пахаванне 
Памёр ад раку ў 2002 г. Пахаваны на мінскіх Усходніх могілках. На магіле пастаўлены помнік, створаны скульптарам Канстанцінам Селіханавым і архітэктарам Лявонціем Зданевічам.

## Літаратура 
* *Дубавец, С.* Майстроўня. Гісторыя аднаго цуду / Сяргей Дубавец; фота А. Канцавога. — [Б. м.] : Радыё Свабодная Эўропа / Радыё Свабода, 2012, — 457 с.

## Спасылкі 
* Ваенныя лісты. Памяці Ігара Герменчука (Сяргей Дубавец успамінае пра Герменчука)
* Мова як апошняя ахвяра дэмакратыі (Ігар Гермянчук расказвае пра праблему мовы ў часопісе «Кур’ер»)
* Члены і калегі ўспамінаюць пра Ігара Герменчука

Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета Рэспублікі Беларусь 12-га склікання
Катэгорыя:Журналісты Беларусі
Катэгорыя:Памерлі ад раку
Катэгорыя:Члены Беларускай спеўна-драматычнай майстроўні
Судкова

**Судкова** — назва геаграфічных аб'ектаў.

## Гомельская вобласць 
* Судкова (Судкоў) — аграгарадок у Хойніцкім раёне Гомельскай вобласці
* Судкова (Судкоў) — вадасховішча ў Хойніцкім раёне Гомельскай вобласці

## Гл. таксама 
* Судкоў
Другая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 1992/1993

**Другая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 1992/1993**  — другі па рангу дывізіён па футболе сярод беларускіх каманд сезона 1992/1993. 
У турніры, які праводзіўся ў два кругі, прымалі ўдзел 16 каманд, якія змагаліся за адзіную пуцёўку ў Першую лігу. 
Перамогу і павышэнне атрымаў клуб «Шыннік» з Бабруйска.

## Турнірная табліца 
## Спасылкі 
* RSSSF.com
* kick-off.by
* fcgomel.elitno.net

1992/1993
Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 1992 годзе
Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 1993 годзе
Катэгорыя:1992 год у футболе
Катэгорыя:1993 год у футболе
Рэй (востраў)

**Востраў Рэй** () — найбуйнейшы востраў у архіпелагу Жамчужныя астравы ў Панамскім заліве. На востраве некалькі гарадоў, найбольш вядомы Сан-Мігель. Востраў мае плошчу большую, чым у суме ўсе астатнія Жамчужныя астравы, таксама гэта другі па велічыні востраў Панамы пасля Каібы.

Сучасная назва, магчыма, звязана з Хрыстосам-Уладаром, чым з нейкім мясцовым уладаром. Першым еўрапейцам, які ўбачыў востраў Рэй, быў Васка Нуньес дэ Бальбоа ў кастрычніку 1513 г. падчас першай экспедыцыі да Ціхага акіяну. Ён мог толькі бачыць востраў з мора, бо дрэннае надвор'е не давала магчымасці яго каноэ высадзіцца на бераг. Імя, якое ён даў востраву - Isla Rica (Багаты востраў).

## Спасылкі 
* Выявы вострава Рэй

Катэгорыя:Астравы Панамы
Катэгорыя:Астравы Ціхага акіяна
Васка Нуньес дэ Бальбоа

**Васка Нуньес дэ Бальбоа** (; 1475, Херэс-дэ-лос-Кабальерас — 12 студзеня 1519, Дар'ен, Панама) — іспанскі канкістадор, які заснаваў першы еўрапейскі горад у Амерыцы і першым з еўрапейцаў выйшаў да берагоў Ціхага акіяна, адкрыў востраў Рэй.

## Літаратура 
* 
* 
* 
* *Historia General de las Indias*. Chapters LVII to LXVI. Francisco López de Gómara. Medina del Campo, 1553; Zaragoza, 1555.
* *Compendio de Historia de Panamá*  Pp. 156—171. Juan B. Sosa y Enrique J. Arce. Panamá, October, 1911.
* *Encyclopedia Ilustrada Cumbre — Tomo 10*. Pp. 186—188. 32nd edition — 1993. Editorial Hachette Latinoamérica, S. A. de C. V., México. ISBN 970-611-125-5
* *Historia general y natural de las Indias*. Gonzalo Fernández de Oviedo y Valdés. Madrid, 1850.
* *Relación de los sucesos de Pedrarias Dávila*. Pascual de Andagoya. III. Madrid, 1829.
* Discoverers Web: Balboa 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Гісторыя Панамы
Катэгорыя:Канкістадоры
Катэгорыя:Постаці Іспаніі
Катэгорыя:Абезгалоўленыя
Жамчужныя астравы

**Жамчужныя астравы** () — група астравоў у паўночна-ўсходняй частцы Панамскага заліва Ціхага акіяна, за 70 км на паўднёвы ўсход ад горада Панама. Належаць Рэспубліцы Панама.

Агульная плошча — каля 400 км². Уключаюць 16 буйных і каля двухсот невялікіх астраўкоў (усяго 90 астравоў маюць назвы). Найбуйнейшы з іх — востраў Рэй, цэнтр лоўлі жэмчугу. Востраў Кантадора вядомы як курорт.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Астравы Ціхага акіяна
Катэгорыя:Астравы Панамы
Партрэт Міхала Казіміра Агінскага

**Партрэт Міхала Казіміра Агінскага**, дзяржаўнага дзеяча Рэчы Паспалітай, створаны ў 1755 годзе .

## Апісанне 
Міхал Казімір паказаны ў поўны рост. Яго фігура ў малінавым кафтане добра вылучаецца на фоне рамантычнага пейзажу. Выбраны даволі складаны ракурс, дзякуючы якому дынаміка рухаў асобы добра спалучаецца з акружэннем. Перад гледачом паўстае валявы, упэўнены ў сваіх дзеяннях чалавек. Па характары вырашэння партрэт М. К. Агінскага з’яўляецца параднай выявай. Аб гэтым сведчаць агульны кампазіцыйны лад твора і пільная ўвага аўтара да дэталяў. Сцэна бітвы, як і сціснуты ў руцэ героя эфес шаблі, военачальніцкае жазло, зорка ордэна Белага Арла, апавядаюць аб вяльможы, грамадскім дзеячы.

На героі карціны парадны касцюм вышэйшага саслоўя. Міхал Казімір апрануты ў суконны, кармазінавага колеру каптан- без каўняра з шырокімі абшлагамі-раструбамі на рукавах. Краі полаў да таліі, каўнерны выраз каптана абшыты залацістакарычневым аксамітам з сярэбраным шыццём. 3 такога ж аксаміту шырокія абшлагі і нагавіцы, запраўленыя ў высокія чорныя боты на даволі высокім абцасе са шпорамі. Вышыўкай сярэбранай ніццю ўпрыгожаны таксама праразныя кішэні з фігурным клапанам. На рукавах з-пад абшлагаў каптана выступаюць тонкія карункі белай кашулі. Праз плячо павязана блакітная муаравая стужка Ордэна Белага Арла.

Пад каптаном на шэры шаўковы камзол з сярэбранай вышыўкай надзеты , паверх якога апяразаны слуцкі пояс, на шыі павязаны чорны шаўковы гальштук, а на галаве белы напудраны парык з буклямі і касіцай.

## Літаратура 
* *Лазука Б.* Гісторыя сусветнага мастацтва. XVII—XVIII стагоддзі / Б. А. Лазука. — Мн.: Беларусь, 2010. ISBN 978-985-01-0899-9
* *Бялявіна В. М.* Беларускі касцюм / В. М. Бялявіна, Л. В. Ракава. — Мінск : Беларусь, 2017. — 463 с. : іл. ISBN 978-985-01-1241-5

Агінскі Міхал Казімір
Катэгорыя:Санак
Катэгорыя:Карціны 1755 года
Катэгорыя:Агінскія
Пітэр Фердынанд Друкер

**Пітэр Фердынанд Друкер** (; 19 лістапада 1909, Вена — 11 лістапада 2005) — амерыканскі вучоны аўстрыйскага паходжання; эканаміст, публіцыст, педагог, адзін з самых уплывовых тэарэтыкаў менеджменту XX стагоддзя.

Пітэр Друкер нарадзіўся ў Вене 19 лістапада 1909. Вырас у Вене, у 1920-х пераехаў у Германію, вучыўся ў Гамбургу, затым у Франкфурце.

У 1937 годзе збег ад нацысцкага рэжыму ў ЗША. У 1943 годзе стаў грамадзянінам ЗША. Выкладаў менеджмент ва Універсітэце Нью-Ёрка з 1950 па 1971 год. У 1971 па 2005 год быў прафесарам Сацыяльнай навукі і менеджменту ў Універсітэце Клермонта. Пачынаючы з 1939 года напісаў 39 кніг, а таксама сотні артыкулаў у The Wall Street Journal і Harvard Business Review. Працягваў прафесійную дзейнасць да самай смерці.

Сфармаваў тэорыю аб глабальным рынку. Аўтар канцэпцыі «інфармацыйнага работніка».

## Спасылкі 
* The Peter F. Drucker and Masatoshi Ito Graduate School of Management (англ.) 
* Peter F. Drucker: A Biography in Progress (англ.) 
* Peter F. Drucker, a Pioneer in Social and Management Theory, Is Dead at 95 (The New York Times, November 12, 2005)
* The Man Who Invented Management  (BusinessWeek)
* Special report on Peter Drucker (The Economist, November 19, 2005)

Катэгорыя:Эканамісты ЗША