open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Арэнт дэ Гелдэр

**Арэнт дэ Гелдэр** (, ,  — , Дордрэхт) — галандскі мастак.

## Біяграфія 
Спачатку А. дэ Гелдэр вучыўся жывапісу ў мастака Самюэла ван Хогстратэна. Затым прыехаў у Амстэрдам і з 1661 па 1667 год працуе ў майстэрні Рэмбранта. Гелдэр адносіўся да ліку апошніх вучняў Рэмбранта. Пісаў у манеры свайго вялікага настаўніка і пераважна партрэты, гістарычныя і рэлігійныя палотны.

Катэгорыя:Мастакі Нідэрландаў
Леа Гестэл

**Леа Гестэл** (нідэрл. Leo Gestel; ,  — , ) — нідэрландскі жывапісец, ключавая фігура галандскага мадэрнізму. Мастак ствараў партрэты, краявіды правінцыйных гарадоў Галандыі, краявіды. Працаваў карыкатурыстам і мастаком перыядычных выданняў. У сваёй творчасці выкарыстоўваў мастацкія магчымасці розных стылістычных сістэм, сярод якіх кубізм, рэалізм, мадэрнізм, постымпрэсіянізм. Аўтар мастацкага стылю лумінізм.

## Біяграфія 
Леа Гестэл нарадзіўся 11 лістапада 1881 года ў Вурдэне. Яго бацька Віллем Гестэл таксама быў мастаком. Леа Гестэл у сваіх працах, як мастак, эксперыментаваў з рознымі мастацкімі стылямі — кубізмам, экспрэсіянізмам, футурызмам і постімпрэсіянізмам. Разам з мастаком Пітам Мандрыянам ён быў адным з вядучых мастакоў стылю галандскага мадэрнізму.

Гестэл атрымаў першыя ўрокі ў мастацтве жывапісу ад свайго бацькі, Віллема Гестэла — дырэктара мастацкай школы, і свайго дзядзькі, Дзімера Гестэла. Маючы фінансавыя праблемы Геслел займаўся маляваннем рэкламных аб’яў, ілюстраваннем кніг. Наведваў ён таксама вечаровыя класы ў Нацыянальнай акадэміі выяўленчага мастацтва.

У свой час у Парыжы ён зацікавіўся авангардным рухам. У 1913 годзе Герварт Вальдэн прапанаваў яму выставіць свае працы ў «Erster Deutscher Herbstsalon» у Берліне.

У 1914 годзе Гестэл правёў некаторы час на Маёрцы. Там ён у працаваў у асноўным у стылі кубізму.

Леа Гестэл звычайна праводзіў лета ў Паўночнай Галандыі ў Бергене (Buerweg), дзе ён пасяліўся ў 1921 годзе ў будынку, спраектаваным яго сябрам Streefkerk, якое да гэтага часу існуе. Тут ён далучыўся да мастацкай школы Бергена. Разам з Матэусам Вігманам стаў кіраўніком «Бергенскай групы» (С. Шварц, Я. Слэйтэрс, Піт Вігман, Філарсі і іншыя). У 1929 годзе большасць яго прац загінула падчас пажару, які знішчыў яго майстэрню. Пасля гэтага мастак жыў у Бларыкюме.

Некаторы час мастак працаваў у сваёй студыі ў Бларыкюме, дзе ў яго стыль працы ўсё больш набліжаўся да абстракцыі. У 1939 годзе ён распісаў паштамт у Хілверсуме.

Памёр Леа Гестэл 26 лістапада 1941 года ў Хілверсюме (Паўночная Галандыя, Нідэрланды).
Помнік Уладзіміру Ільічу Леніну (Нароўля)

**Помнік Уладзіміру Ільічу Леніну** — помнік у Нароўлі, размешчаны ў цэнтры горада, на плошчы Леніна. Пастаўлены ў 1983 г. Прысвечаны заснавальніку савецкай дзяржавы Уладзіміру Леніну. Аўтары помніка — скульптар Анатоль Аляксандравіч Анікейчык і архітэктары Леанід Мендэлевіч Левін і Юрый Міхайлавіч Градаў.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:1983 год у Беларусі
Катэгорыя:Помнікі Леніну
Катэгорыя:Славутасці Нароўлі
Катэгорыя:Творы Анатоля Анікейчыка
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Леаніда Левіна
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Юрыя Градава
Вінфрэд Гаўль

**Вінфрэд Гаўль** (; ,  — ) — нямецкі жывапісец. З 1949 па 1950 года вывучаў гісторыю мастацтваў і нямецкую мову ў Кёльнскім універсітэце. З 1950 па 1953 год вучыўся ў Дзяржаўнай акадэміі прыгожых мастацтваў у Штутгарце ў Вілі Баўмейстэра і Манфрэда Хенінгера. Жыў у Парыжы, падчас знаходжання пазнаёміўся з нямецкім эмігрантам і галерыстам Жанам-П’ерам Вільгельмам і мастацтвазнаўцам П’ерам Рэстані. У 1952 годзе ўступіў у дзюсельдорфскае аб’яднанне «ар інфармель», «Групу 53». У гэтыя гады ён выканаў свае знакамітыя «уяўныя краявіды» («Зорны шлях», 1957, Кунстхале).
Маслава

**Маслава** — прозвішча, тапонім.

## Прозвішча 
* Валянціна Аўраамаўна Маслава — беларускі мовазнавец

## Тапонім 
* Маслава (Манастыршчынскі раён)
Трынаццаць калоній

**Трынаццаць калоній** () — група брытанскіх калоній на ўсходнім узбярэжжы Паўночнай Амерыкі, заснаваныя ў XVII і XVIII стагоддзях, якія ў 1776 годзе падпісалі Дэкларацыю незалежнасці і афіцыйна аб'явілі аб непрызнанні ўлады Вялікабрытаніі . Вынікам стала стварэнне Злучаных Штатаў Амерыкі і Вайна за незалежнасць ЗША.

## Склад 
* Масачусетс-Бэй
* Нью-Гэмпшыр
* Канектыкут
* Род-Айленд
* Дэлавэр
* Нью-Ёрк
* Нью-Джэрсі
* Пенсільванія
* Вірджынія
* Мэрыленд
* Паўночная Караліна
* Паўднёвая Караліна
* Джорджыя


Катэгорыя:З’явіліся ў 1607 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 1776 годзе
Шведскі сельскагаспадарчы ўніверсітэт

**Шведскі сельскагаспадарчы ўніверсітэт** () — шведская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Упсала.

## Структура 
* Факультэт ландшафтнай архітэктуры, садаводства і раслінаводства
* Факультэт прыродных рэсурсаў і сельскагаспадарчых навук
* Факультэт навук аб лесе
* Факультэт ветэрынарнай медыцыны і жывёлагадоўлі

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Універсітэты Швецыі
Катэгорыя:Упсала
Катэгорыя:Вышэйшыя навучальныя ўстановы сельскай гаспадаркі
Карльстадскі ўніверсітэт

**Карльстадскі ўніверсітэт** () — шведская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Карльстад.

## Структура 
1 студзеня 2013 года была праведзена рэарганізацыя ўніверсітэта, які цяпер мае два факультэты: факультэт гуманітарных і сацыяльных навук і факультэт аховы здароўя, навукі і тэхналогій.

Факультэт гуманітарных і сацыяльных навук налічвае сем дэпартаментаў:
* Школа бізнесу
* Дэпартамент мастацтвазнаўства
* Дэпартамент сацыяльных і культурных навук
* Дэпартамент сацыяльна-псіхалагічных навук
* Дэпартамент мовы, літаратуры і міжкультуры
* Дэпартамент геаграфіі, медыяў і камунікацыі
* Дэпартамент педагагічнай навукі

Факультэт аховы здароўя, навукі і тэхнікі налічвае пяць дэпартаментаў:
* Дэпартамент навук аб навакольным асяроддзі і жыцці
* Дэпартамент навук аб здароўі
* Дэпартамент інжынерных і хімічных навук
* Дэпартамент інжынерных навук і фізікі
* Дэпартамент матэматыкі і інфарматыкі

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Універсітэты Швецыі
Катэгорыя:Карльстад
Эрэбрускі ўніверсітэт

**Эрэбрускі ўніверсітэт** () — шведская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Эрэбру.

## Структура 
* Факультэт эканамічных, прыродазнаўчых і тэхнічных навук (школа бізнесу, дэпартамент навукі і тэхналогій і школа рэстараннага і гатэльнага менеджменту).
* Факультэт гуманітарных і сацыяльных навук (дэпартамент гуманітарных, педагагічных і сацыяльных навук, дэпартамент права, псіхалогіі і сацыяльнай работы і акадэмія музыкі).
* Факультэт медыцыны і аховы здароўя (дэпартамент медыцынскіх навук і дэпартамент аховы здароўя).

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Універсітэты Швецыі
Катэгорыя:Эрэбру
Гварыента дзі Арпа

**Гварыента дзі Арпа** (іт. Guariento di Arpo; -) — жывапісец гатычнага стылю з паўночнай Італіі.

## Жыццё і творчасць 
Вывучаў майстэрства жывапісу ў Падуі. Пра жыццё Гварыента захавалася вельмі мала пісьмовых звестак. З 1338 годзе працаваў у Падуі на службе каля дома Карара, тут ён стварыў серыю карцін з выявамі анёлаў для капэлы ў палацы гэтага сямейства. Каля 1365 года пераязджае ў Венецыю і ўкараняе ва ўласцівую гэтаму рэгіёну візантыйскую манеру ў мастацтве ўплыў жывапісу школы Джота. Пісаў пераважна алтарныя палотны і фрэскі на рэлігійныя тэмы, але таксама і персанальныя партрэты па прыватных замовах.

У 1365 годзе Гварыента дзі Арпа атрымаў ад дожа Венецыі Марка Карнара заказ на стварэнне гіганцкай фрэскі для адной з залаў Палаца дожаў. Фрэска насіла назву Каранацыя Марыі і займала ўсю прастору адной са сцен новай Вялікай Залы палаца, у якой засядала Вялікая рада горада. Падчас пажараў 1576 і 1577 гадоў гэтыя роспісы моцна пацярпелі, і паколькі выратаваць іх ужо было немагчыма, на гэтым месцы Якапа Тынтарэта піша свой Страшны суд. Да XX стагоддзя фрэскі дзі Арпа лічыліся беззваротна страчанымі. Аднак у 1903 годзе пры рэстаўрацыйных работах яны былі знойдзены пад работай Тынтарэта, зняты са сцяны, перанесены на палатно і пасля дбайнай апрацоўкі ў 1995—1996 гадах выстаўлены на агляд у Палацы дожаў.
Павел Пятровіч Бажоў

**Павел Пятровіч Бажоў** (; , Сысерцкі завод Екацярынбурга — ) — рускі пісьменнік.

Скончыў Пермскую духоўную сумінарыю ў 1899 годзе. Настаўнічаў. Першая кніга «Уральскія былі» выйшла ў 1924 годзе. У 1939 годзе выдаў аўтабіяграфічную аповесць «Зялёны конік» і зборнік сказаў па матывах уральскага фальклору «Малахітавая шкатулка» (Сталінская прэмія, 1943). Яго творы — прыклад майстэрскага выкарыстання народнай мовы. Паводле яго сказаў створаны кінафільм «Каменная кветка» (1946), балет С.Пракоф’ева «Сказ пра каменную кветку» (пастаўлены ў 1954). На беларускую мову творы Бажова перакладалі Янка Брыль, Міхась Машара, Макар Паслядовіч і іншыя.

## Літаратура 
*
Джавані Антоніа Гвардзі

**Джавані Антоніа Гвардзі** (; , , эрцгерцагства Аўстрыя — , , Венецыянская рэспубліка) — італьянскі жывапісец, які пісаў карціны ў стылі барока, ведутыст. Адзін з заснавальнікаў Венецыянскай акадэміі прыгожых мастацтваў.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 27 мая 1699 года ў Вене ў сям’і двараніна-італьянца Даменіка Гвардзі і аўстрыйкі Марыі Клаўдзіі, народжанай Піхлер. У 1700 годзе разам з сям’ёй пераехаў у Венецыю. Верагодна, жывапісу вучыўся ў бацькі і завяршыў адукацыю ў Вене, куды прыбыў у пачатку 1719 года. Пасля вяртання ў Венецыю працаваў разам з малодшымі братамі Нікала і Франчэска, якіх навучыў жывапісу.

Пасля смерці бацькі ў 1716 годзе сям’я мастака апынулася ў гаротным матэрыяльным становішчы, выйсці з якога ім дапамог дваранін Джавані Бенедэта Джаванэлі, тым, што заказваў Гвардзі карціны. Да 1730 года браты пачалі працаваць самастойна, аднак супрацоўніцтва іх працягвалася ўсё жыццё.

Сярод першых важных кліентаў мастака таго перыяду быў калекцыянер Ёган Матыяс фон дэр Шуленбург, для якога ён напісаў шматлікія карціны на арыентальную тэму. Ім таксама капіраваліся палотны іншых мастакоў. У 1756 годзе Гвардзі быў адным з заснавальнікаў Венецыянскай акадэміі прыгожых мастацтваў. Сярод захаваных карцін пэндзля мастака асаблівай увагі заслугоўвае алтар у храме Святога Марціна ў Піндзана-аль-Тальямента.

Памёр 23 студзеня 1760 года ў Венецыі.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Мастакі Італіі XVIII стагоддзя
Катэгорыя:Мастакі ракако
Даменіка дзі Бартола

**Даменіка дзі Бартола** (іт. Domenico di Bartolo; каля 1400,  — пасля 1445, ) — італьянскі мастак, сіенская школа.

Джорджа Вазары ў сваіх «Жыццяпісах найбольш знакамітых жывапісцаў» паведамляе, што Даменіка дзі Бартола быў пляменнікам і вучнем мастака Тадэа дзі Бартола, «быў сціплы і прыемны і адрозніваўся выключнай ветлівасцю».

У сіенскіх дакументах імя Даменіка дзі Бартола ўпершыню з’яўляецца ў 1420 годзе ў якасці ўдзельніка работ у сіенскім саборы, а ў спісе Гільдыі сіенскіх мастакоў яго імя з’яўляецца ў 1428 годзе. У гэтым жа годзе Даменіка пабываў у Рыме і бачыў там працы Пізанела ў царкве Сан Джавані ін Латэрана, якія зрабілі на яго ўражанне.
Нікаля Гібаль

**Нікаля Гібаль** (,  — , ) — французскі прыдворны мастак герцагства Вюртэмберг. Яго асноўныя працы — роспісы столяў у замку Саліцюд, Манрэпо і Hohe Karlsschule.
Бернардзіна Гаці

**Бернардзіна Гаці** (; 1495/1500,  — , ) — італьянскі мастак эпохі Адраджэння.

У карціне «Мадонна з ружанцом» (1531, сабор, Павія) адчуваецца ўплыў Карэджа і блізкасць венецыянскага маньерызму. Яму належыць мноства фрэсак. Адным з найбольш значных твораў з’яўляецца манументальная кампазіцыя «Насычэнне пяццю хлябамі і двума рыбамі» (трапезная кляштара Сан-П’етра, Крэмона).

Катэгорыя:Мастакі Італіі
Катэгорыя:Мастакі XVI стагоддзя
Катэгорыя:Мастакі Адраджэння
Вернер Гілес

**Вернер Гілес** (;  — ) — нямецкі жывапісец і малявальшчык.
Вучыўся ў Акадэміі мастацтваў у Каселі і ў мастацкай школе ў Веймары, потым адкрыў для сябе Баўхаўс і Фейнінгера, пад уплывам якога пачаў пісаць геаметрычныя карціны.

Катэгорыя:Мастакі Германіі
Гілберт і Джордж

**Гілберт і Джордж** (Gilbert & George, Гілберт Прош, нар. 1943 і Джордж Пасмар, нар. 1942) — брытанскія мастакі-авангардысты, працуюць у жанры перформансу, фатаграфіі. Праславіліся дзякуючы «жывой скульптуры».

## Жыццё і творчасць 
Гілберт і Джордж пазнаёміліся падчас вучобы ў мастацкім каледжы Сен-Марціна ў Лондане. З 1968 года жылі і працавалі разам, стварыўшы ўласны стыль «жывой скульптуры». Спачатку яны прыцягнулі да сябе ўвагу ў жанры перформансу. Самая вядомая іх праца — «Пад аркамі» 1969 года. У гэтым перформансе Гілберт і Джордж, апранутыя ў строгія касцюмы, пафарбаваўшы рукі і твар залатой фарбай, выконвалі механічныя жэсты пад гукі песенькі мюзік-хола. З пачатку 1970-х іх творчасць у асноўным складаюць фатаграфіі. Гэта буйныя кідкія кампазіцыі, часта агрэсіўнага ці эратычнага характару, са скаталагічнымі назвамі. Гілберт і Джордж — самыя вядомыя брытанскія мастакі-авангардысты свайго пакалення. У 1986 годзе яны былі ўдастоены Прэміі Цёрнера. Гілберт і Джордж жывуць і працуюць у Лондане, Вялікабрытанія.

Катэгорыя:Мастакі Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Мастацкія групы
Арман Гіёмен

**Жан-Батыст Арман Гіёмен** (фр. Jean-Baptiste Armand Guillaumin; , , Францыя — , Арлі, Валь-дэ-Марн, Францыя) — французскі жывапісец, больш вядомы як Арман Гіёмен.

## Біяграфія 
Арман Гіёмен нарадзіўся ў Парыжы 16 лютага 1841 года. У канцы таго ж года сям’я Армана пакінула Парыж і пераехала ў Мулен. У 1856 годзе Арман ва ўзросце 16 гадоў зноў вярнуўся ў Парыж і пачаў наведваць мастацкія заняткі ў муніцыпальнай школе, якія вёў скульптар Кэйлуэ. У 1860 годзе Гіёмен стаў працаваць у чыгуначнай кампаніі «Парыж-Арлеан». Але Арман не забыўся пра заняткі мастацтвам і неўзабаве стаў наведваць Акадэмію Сюіса ў Парыжы, дзе пазнаёміўся з Франсіска Альерам, Камілем Пісаро і Полем Сезанам. У 1863 годзе Гіёмен разам з Эдуарам Манэ, Камілем Пісаро і Полем Сезанам выставіў свае працы на знакамітай выставе «Салон адрынутых», хоць працы Армана не былі пазначаны пад яго імем.

Пазнаёміўшыся ў 1883 годзе з Полем Сіньякам, а затым і з Жоржам Сёра, ён пачынае працаваць у тэхніцы пуантылізму.

У 1891 годзе выйграў у гарадской латарэі 100 000 франкаў, і гэтае нечаканае багацце дало яму, нарэшце, магчымасць развітацца са сваёй адміністрацыйнай працай у Парыжы і пачаць падарожнічаць у пошуках новых, больш разнастайных матываў і відаў. Перш за ўсё мастак пабываў у Сен-Пале, дзе ім былі напісаны «Сэн-Пале, вусце Жыронда» (1892), «Горы ў Сен-Пале» (1893). У перыяд з 1893 па 1913 гады Гіёмен таксама пабываў у Крэзе, Кразане, у Агэ, Аверні, дэпартаменце Орн, Луэне, дэпартаменце Эр, Руане, а ў 1904 годзе наведаў Галандыю.

Пасля 1913 года мастак усё больш часу праводзіць у Кразане, узімку жывучы на поўдні і часта бываючы ў Парыжы. Сярод найболей значных прац гэтых гадоў: «Вёска Пешадэр» (1895), «Пейзаж у Агэ» (1895), «Млын у Бушардонь» (1905), «Горы Кроза» (1918).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Мастакі-імпрэсіяністы
Катэгорыя:Мастакі-пейзажысты Францыі
Катэгорыя:Мастакі Францыі XIX стагоддзя
Катэгорыя:Мастакі Францыі XX стагоддзя
Гілман

**Гілман**, **Гілмен** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Алфрэд Гілман, амерыканскі вучоны-фармаколаг
* Гаральд Гілман, англійскі мастак
Гандлёвыя рады (Барысаў)

**Гандлёвыя рады** — будынак у Барысаве. Размешчаны ў цэнтры Стара-Барысава, па вул. Лапаціна, 38.

Пабудаваны ў 1908 г. з цэглы. Складаліся з 4 карпусоў з 112 крамамі. Захаваўся адзін корпус. Выкарыстоўваецца сучаснымі гандлёвымі прадпрыемствамі.

## Архітэктура 
Гандлёвыя рады — помнік так званай цаглянай архітэктуры, мастацкая выразнасць якой дасягалася сродкамі маляўнічай муроўкі.

Будынак аднапавярховы, прамавугольны ў плане, накрыты двухсхільным дахам. Франтальныя фасады (часткова атынкаваныя) былі расчлянёны рызалітамі, трохвугольнымі франтонамі, арачнымі аконнымі і дзвярнымі праёмамі, адпаведна ўнутранай секцыйнай планіроўцы. Над прафіляваным карнізам рытмічна размешчаны пінаклі (захаваліся 2). У дэкоры выкарыстаны руставаныя лапаткі, падкарнізныя кранштэйны, цягі.

Унутраная прастора будынка падзелена на 2 падоўжаныя палавіны з асобнымі выхадамі. У памяшканнях плоская столь.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:1908 год у Беларусі
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Барысава
Катэгорыя:Гандлёвыя рады Беларусі
Катэгорыя:Збудаванні Беларусі ў цагляным стылі
Катэгорыя:Вуліца Лапаціна (Барысаў)
Катэгорыя:Славутасці Барысава
Катэгорыя:Вуліца Дзяржынскага (Барысаў)
Раймунд Гірке

**Раймунд Гірке** (; , Хейнцэндорф — , ) — нямецкі жывапісец-мінімаліст.

Пад уплывам ар інфармель Гірке з 1958 года пісаў серыі манахромных белых, шэрых і чорных карцін. З 1963 яго знакамітыя «белыя карціны» робяцца больш дробнымі і тусклымі, а з 1964 года мастак пачынае маляваць на іх контуры кругоў і квадратаў. У 1971 годзе ён стаў прафесарам берлінскай Акадэміі мастацтваў.
Гаральд Гілман

**Гаральд Джон Уайльд Гілман** (; , Роўд, Сомерсэт — , ) — англійскі мастак-постімпрэсіяніст.

## Жыццё і творчасць 
Гаральд Гілман вывучаў жывапіс у Школе прыгожых мастацтваў Слейд у 1897—1901 гадах. Сумесна з Уолтэрам Сікертам у 1907 годзе Гілман быў адным з заснавальнікаў мастацкай групы Фіцрой-Стрыт. У 1911 годзе ён, таксама з Сікертам, утварае ўплывовую групу Кэмдэн Таўн. Члены абедзвюх груповак працавалі пераважна ў жанры пейзажа і партрэтнага жывапісу. Г. Гілман быў у гэты перыяд захоплены творчасцю Ван Гога, Сезана, Гагена, пазней — Маціса. Свой уласны стыль мастак называў неарэалізмам (на выставе сваіх работ у 1914 годзе). Рэалістычныя палотны Гілмана створаны кароткімі сакавітымі мазкамі пэндзля, каляровая гама разнастайная — ад даволі беднага спалучэння фарбаў да сапраўдных фантанаў колеру.

У 1912 і 1913 гадах мастак здзяйсняе падарожжа па Скандынавіі. У напісаных ім падчас гэтай паездкі карцінах адчуваецца ўплыў жывапісу Ван Гога (напрыклад, у Canal Bridge, Flekkefjord, (1913)). Ажаніўся з амерыканскай мастачкай Грэйс Карнэліяй Канедзі. У іх было дзве дачкі і адзін сын Дэвід. Гілман ажаніўся другі раз у канцы лета 1917 года з Сільвіяй Хардзі, мастачкай, якая вучылася ў яго з 1914 года. Г. Гілман памёр ад іспанкі падчас пандэміі грыпу ў 1918—1919 гадах.
Гіперрэалізм

**Гіперрэалізм** — стылістычная плынь канца 1960-х гадоў, якая ўзнікла з «новага рэалізму» і, у падабенства апошняга, уяўляе сабой рэакцыю на абстрактнае мастацтва і ар інфармель. Надзяляючы жывапіс нейтральнай аб’ектыўнасцю фатаграфіі (напрыклад, капіруючы фотаздымак сродкамі малюнка або жывапісу, што выклікае абман зроку), гіперрэалізм вызваляе ілюзорную рэальнасць, створаную гіпертрафіраванымі спосабамі рэпрэзентацыі. Такія ангажаваныя формы выяўлення павінны былі, паводле задумы іх стваральнікаў, супрацьстаяць паглынанню чалавека цывілізацыяй.
Катэгорыя:Плыні і кірункі ў сучасным мастацтве
Катэгорыя:Рэалізм
Poison Girl

**«Poison Girl»** ― трэці сінгл з альбома «Razorblade Romance» фінскага рок-гурта HIM. Кампазіцыя ўвайшла на альбом пад другім нумарам. Сінгл дасягнуў трэцяй пазіцыі ў фінскіх чартах.
## Спіс песень
## Спасылкі
Катэгорыя:Сінглы 2000 года
Галіна Марцінаўна Самсова

**Галіна Марцінаўна Самсова** (, , СССР — , , Вялікабрытанія) — расійская артыстка балета і дырэктар трупы.

## Ранняе жыццё і трэніроўкі 
Самсова (прозвішча пры нараджэнні Самцова) нарадзілася ў Сталінградзе (цяпер Валгаград). Пачала займацца балетам у раннім узросце. Яна вучылася ў Кіеўскай школе опернага балета ў Наталлі Веркундавай і ў 1956 годзе паступіла ў Кіеўскі оперны балет, дзе з часам стала салісткай. У 1960 годзе яна выйшла замуж за канадска-украінскага настаўніка танцаў Аляксандра Урсуляка і пераехала з ім у Канаду. У 1961 годзе яна далучылася да Нацыянальнага балета Канады ў Таронта, спрасціўшы напісанне свайго дзявочага прозвішча з Самцова на Самсова. Нанятая ў якасці салісткі, яна неўзабаве атрымала пасаду галоўнай танцоркі і была занята ў вядучых партыях у «Лебядзіным возеры» і «Жызелі», а таксама ў творах Баланчына, Цюдара і Кранка.

## Выканальніцкая дзейнасць 
У 1963 годзе, калі Самсова гасцявала ў Лондане, яе рэкамендавалі Раймунда дэ Лараіну, пляменніку маркіза дэ Куэваса, на галоўную ролю ў новай пастаноўцы «Папялушкі» Пракоф’ева ў харэаграфіі Вацлава Арлікоўскага, прадстаўленай на Міжнародным фестывалі танца ў Парыжы. Дэбютаваўшы ў гэтай ролі, якую яна танцавала амаль кожны дзень на працягу месяца, Самсова атрымала залаты медаль фестывалю за выступленне жанчыны-танцоўшчыцы (Рудольф Нурэеў атрымаў залаты медаль за выступленне мужчыны-танцоўшчыка). Яе лірычная інтэрпрэтацыя Папялушкі таксама прывяла да таго, што яе запрашалі выступіць у якасці госця ў многіх трупах, у тым ліку балет Марсельскай оперы і Лонданскі фестывальны балет.

Самсова далучылася да Лонданскага фестывальнага балета ў якасці запрошанага артыста ў 1964 годзе, але неўзабаве стала пастаянным членам трупы і займала пасаду галоўнай балерыны амаль дзесяць гадоў, да 1973 года.
Арыяна Грандэ

**Арыяна Грандэ-Бутэра** (; нар. , Бока-Ратон, Фларыда, ЗША) — амерыканская спявачка, актрыса, аўтар песень, музычны прадзюсар, уладальніца прэміі «Грэмі».

## Біяграфія 
Прафесійную кар’еру ў шоу-бізнесе Арыяна Грандэ пачала ў 2008 годзе ў брадвейскім мюзікле «13». У 2009 годзе яна атрымала ролю Кэт Валентайн у тэлевізійным серыяле «Вікторыя-пераможца» на канале Nickelodeon, потым працягнула гуляць яе ў тэлесерыяле «Сэм і Кэт», які выходзіў у 2013—2014 гадах. Арыяна таксама прымала ўдзел у запісе саўндтрэкаў і агучванні мультфільмаў (у прыватнасці, мультсерыяла «Клуб Вінкс»). У 2015 годзе яна вярнулася на тэлеэкраны з эпізадычнай роляй Соні Херфман у серыяле «Каралевы крыку».

Музычная кар’ера Арыяны пачалася ў 2011 годзе з запісу саўндтрэку да серыяла «Вікторыя-пераможца». У тым жа годзе яна заключыла кантракт з гуказапісвальнай кампаніяй Republic Records. У 2013 годзе ў яе выйшаў дэбютны альбом Yours Truly, які дэбютаваў на першым месцы ў амерыканскім чарце Billboard 200. Песня The Way з гэтага альбома займала ўпэўненыя пазіцыі ў першай дзясятцы чарта Billboard Hot 100, яе станоўча сустрэлі музычныя крытыкі.

Наступны альбом Арыяны Грандэ, My Everything (2014), таксама дэбютаваў на першай пазіцыі ў амерыканскім чарце. Альбом меў сусветны поспех дзякуючы хітам «Problem», «Break Free», «Bang Bang» і «Love Me Harder». З некалькімі песнямі з яго спявачка 34 тыдні бесперапынна знаходзілася ў першай дзясятцы амерыканскага чарта Billboard Hot 100. У 2015 годзе яна адправілася ў сусветны тур у падтрымку гэтага альбома, азагалоўлены The Honeymoon Tour.

У 2016 годзе Арыяна выпусціла альбом Dangerous Woman (2016, 2-е месца ў ЗША), кліп на сінгл «Side To Side» з дадзенага альбома мае больш за мільярд праглядаў на YouTube. У наступным годзе спявачка адправілася ў сусветнае турнэ Dangerous Woman Tour. 22 траўня 2017 года на канцэрце Арыяны ў Манчэстэры адбыўся тэракт. Грандэ прыпыніла тур і зладзіла дабрачынны канцэрт, каб сабраць грошы для пацярпелых у тэракце.

Наступны альбом — Sweetener — выйшаў у 2018 годзе і заняў 1-е месца ў ЗША. Альбом быў прызнаны Амерыканскай акадэміяй гуказапісу найлепшым поп-альбомам 2018 года. Праз некалькі месяцаў пасля рэлізу альбома Sweetener, Арыяна Грандэ выпусціла альбом Thank U, Next (2019), які таксама заняў першы радок амерыканскага чарта Billboard 200. Альбом паўтарыў рэкорд гурта The Beatles: тры сінглы з Thank U, Next («7 Rings»), «Break Up With Your Girlfriend, I’m Bored» і «Thank U, Next») занялі першыя тры пазіцыі чарта Billboard Hot 100 адначасова. Песні Арыяны Грандэ часта б’юць рэкорды на стрымінг-сэрвісе Spotify. 18 сакавіка 2019 спявачка адправілася ў сусветнае турнэ Sweetener World Tour у падтрымку альбомаў Sweetener і Thank U Next.

## Дыскаграфія 
**Студыйныя альбомы**

* *Yours Truly* (2013)
* *My Everything* (2014)
* *Dangerous Woman* (2016)
* *Sweetener* (2018)
* *Thank U, Next* (2019)
* *Positions* (2020)
* *Eternal Sunshine* (2024; перавыдадзены ў 2025 годзе як *Brighter Days Ahead*)
Карнеліс Норбертус Гісбрэхтс

**Карнеліс Норбертус Гісбрэхтс** (нідэрл. Cornelis Norbertus Gysbrechts, варыянт напісання Gijsbrechts; каля 1640,  — пасля 1675) — фламандскі жывапісец, які працаваў пераважна ў жанры нацюрморта.

## Біяграфія 
Пра жыццё мастака захавалася мала звестак. Гісбрэхтс нарадзіўся ў Антверпене прыкладна каля 1640 года. Першыя захаваныя работы мастака датаваны 1657 годам. Каля 1660 года Гісбрэхтс быў залічаны ў антверпенскую гільдыю жывапісцаў Святога Лукі. Верагодна, там жа ён і навучаўся жывапісу.

У 1664 годзе працаваў у Рэгенсбургу, з 1665 па 1668 год — у Гамбургу. З 1668 па 1672 год жыў у Капенгагене, будучы прыдворным мастаком каралёў Даніі Фрэдэрыка III і Крысціяна V. Менавіта гэты перыяд стаў для яго найбольш плённым.

У наступныя гады шмат падарожнічаў, працаваў у Стакгольме, Брэслаў, і, верагодна, у Бругэ. Памёр каля 1675 г. (месца смерці невядома).

Карнеліус Норбертус Гісбрэхтс вядомы ў першую чаргу як майстар нацюрморта, хоць ён маляваў таксама партрэты і жанравыя сцэны.
Эндрус

**Эндрус** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Джулі Эндрус — англійская актрыса, спявачка і пісьменніца
* Лансэлот Эндрус — англійскі клірык, біскуп Чычэстэрскі (1605—1609), Ілійскі (1609—1619), Вінчэстэрскі (1619—1626)
* Энтані Эндрус — англійскі акцёр
Канстантэн Гіс

**Канстантэн Гіс** (фр. Constantin Guys; ,  — , ) — французскі мастак.

## Біяграфія 
Рыхтаваўся да вайсковай кар’еры. Удзельнічаў у грэчаскай рэвалюцыі. З 1830-х гадоў прысвяціў сябе жывапісу. Падарожнічаў па Іспаніі, Італіі, Усходзе. Быў вайсковым карэспандэнтам падчас Крымскай вайны. Публікаваў малюнкі ў французскай і англійскай прэсе (Punch, Illustrated London News).

Востры назіральнік нораваў Другой імперыі, Гіс стаў аб’ектам аналізу Бодлера ў яго ключавым эсэ «Мастак сучаснага жыцця» (1863), дзе паэт развіў сваё разуменне сучаснасці (мадэрнай эпохі). Гісу прысвечаны верш Бадлера «Парыжскі сон».

Катэгорыя:Мастакі Францыі
Берген (значэнні)

**Берген** — прозвішча, тапонім.

## Прозвішча 
* Кэндзіс Берген, актрыса

## Тапонім 
* Берген
* Берген-Бельзен
* Берген-на-Ругене
* Берген (Цэле)
Харальд Гірсінг

**Харальд Гірсінг** (; ,  — ) — дацкі жывапісец, галоўная фігура у мадэрнісцкім мастацтве Даніі ў 1910—1920 гадах. Гірсінг лічыцца адным з самых важных дацкіх мастакоў XX стагоддзя. На працягу многіх гадоў Гірсінг праяўляў асаблівую цікавасць да малявання футбольных сцэн.

Катэгорыя:Мастакі Даніі
Катэгорыя:Мадэрн
Razorblade Romance

**«Razorblade Romance»** ― другі паўнафарматны студыйны альбом фінскага гурта HIM, выпушчаны лэйблам . У Фінляндыі альбом быў выдадзены 19 снежня 1999 года, у Еўропе — 20 студзеня 2000 года (за выключэннем Вялікабрытаніі, дзе ён выйшаў 5 мая 2000 года). Усе кампазіцыі, а таксама лірыка, за выключэннем «», аўтарства якой належыць , былі напісаны . Напярэдадні выхаду альбома 2 лістапада 1999 года выйшаў сінгл «».
## Спіс песень
Катэгорыя:Альбомы 1999 года
Галіна Васільеўна Забур’янава

**Галіна Васільеўна Забур’янава** () — беларуская дзяржаўная дзяячка, намеснік Міністра спорту і турызму Рэспублікі Беларусь, майстар спорту СССР (плаванне), чэмпіёнка першынства СССР (1971), шматразовая чэмпіёнка Беларусі і Расіі.

## Біяграфія 
Нарадзілася 26 чэрвеня 1955 года.

Калі вучылася ў першым класе, запісалася ў групу плавання. Плаваннем займалася 13 гадоў, спецыялізацыя: спіна і комплекс, 400 метраў. Была пераможцай юнацкага ўсесаюзнага першынства, прызёркай міжнародных спаборніцтваў і Кубка Саюза, чэмпіёнкай Расіі і Беларусі, членам зборнай каманды СССР па плаванні.

У 1973 годзе пераехала Магілёў пасля таго, як туды пераехаў яе трэнер Юрый Аляксандравіч Курбатаў. Выконвала ролю вопытнага старэйшага таварыша для маладых спартсменаў, якія пачыналі свой шлях у спорт вышэйшых дасягненняў. У прыватнасці, працавала ў спарынгу з Іванам Мікалуцкім, будучым удзельнікам Алімпійскіх гульняў 1976 года ў Манрэалі. Скончыўшы актыўнае плаванне, невялікі прамежак часу працавала трэнерам дзіцяча-юнацкай спартыўнай школы.

У 1998 годзе скончыла Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь. У міністэрстве адказвала за падрыхтоўку спартыўнага рэзерву нацыянальных каманд, арганізацыю і забеспячэнне спорту вышэйшых дасягненняў, арганізацыю і забеспячэнне дзейнасці дырэктарата нацыянальных каманд, кіравала рэспубліканскай камісіяй па атэстацыі і прысваенні кваліфікацыйных катэгорый трэнерам-выкладчыкам па спорце.

Цяпер працуе намеснікам генеральнага дырэктара шматпрофільнага культурна-спартыўнага комплекса «Мінск-Арэна» — дырэктарам спартыўна-культурнага збудавання «Арэна».

## Хобі 
Пасля заканчэння спартыўнай кар’еры працягвае займацца плаваннем. У 1999 годзе на Спартакіядзе краін Садружнасці, якая праходзіла ў Мінску, заняла трэцяе месца ў плаванні на 50 метраў на спіне. У 2000 годзе стала чэмпіёнкай Беларусі сярод ветэранаў у сваёй узроставай групе.

## Узнагароды і званні 
* Майстар спорту СССР.

## Літаратура 
*  — С. 197.

Катэгорыя:Намеснікі міністраў Рэспублікі Беларусь
Жам Гітэ

**Жам Гітэ** (; ,  — ) — французскі жывапісец, прадстаўнік лірычнага абстракцыянізму.

Веды, атрыманыя ў выніку паглыбленага вывучэння прыроды, дазволілі яму свабодна ствараць у сваіх абстрактных пейзажах жывапісныя канфігурацыі, якія нагадваюць тэкстуру мінералаў; такой з’яўляецца карціна «Смала на халсце» (1973, прыватная калекцыя, Парыж). Адрынуўшы кубізм, жывапіс набідаў і сацыялістычны рэалізм, Гітэ прыйшоў да «абстрактнага натуралізму».
Чыгрын

**Чыгрын** — прозвішча.

## Вядомыя асобы 
* Іван Пятровіч Чыгрын — беларускі літаратуразнавец, паэт, крытык
* Міхась Чыгрын — удзельнік беларускага патрыятычнага падполля ў 1946—1947 гг. у Заходняй Беларусі
Юлія Вячаславаўна Крупенка

**Юлія Вячаславаўна Крупенка** (нар. у  годзе) — беларускі эканаміст, кандыдат эканамічных навук, дацэнт.

## Біяграфічныя звесткі 
Скончыла ў 2006 годзе факультэт эканомікі і менеджменту Гродзенскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя Янкі Купалы па спецыяльнасці «Сусветная эканоміка і міжнародныя эканамічныя адносіны». У 2008 годзе там жа абараніла магістарскую дысертацыю па спецыяльнасці «Фінансы, грашовае абарачэнне і крэдыт». У 2010-2014 гадах навучалася ў аспірантуры Беларускага дзяржаўнага эканамічнага ўніверсітэта па спецыяльнасці «Фінансы, грашовае абарачэнне і крэдыт».

Дысертацыю на саісканне вучонай ступені кандыдата эканамічных навук па спецыяльнасці «Фінансы, грашовае абарачэнне і крэдыт» абараніла 24 кастрычніка 2018 года ў Савеце па абароне дысертацый пры Беларускім дзяржаўным эканамічным універсітэце. Тэма кандыдацкай дысертацыі: «Фінансавая ўстойлівасць перастрахоўшчыкаў як фактар стабілізацыі рынку страхавых паслуг». Навуковы кіраўнік - Марына Яўгеньеўна Карпіцкая.

23 студзеня 2019 года Прэзідыум Вышэйшай атэстацыйнай камісіі Рэспублікі Беларусь прысвоіў ёй навуковае званне дацэнта па спецыяльнасці «Эканоміка».

З 2006 года працуе ў Гродзенскім дзяржаўным універсітэце імя Янкі Купалы, з 2009 года па цяперашні час на пасадзе дацэнта кафедры фінансаў і бухгалтарскага ўліку.

## Навуковая дзейнасць 
Асноўныя навуковыя даследаванні прысвечаны даследаванню рынку страхавых паслуг, фінансавай устойлівасці перастрахоўшчыкаў як фактару стабілізацыі рынку страхавых паслуг, праблемам і перспектывам развіцця перастрахавання жыцця, аналізу напрамкаў росту фінансавых рэсурсаў страхоўшчыка для павышэння яго канкурэнтаздольнасці, пытанням канкурэнтаздольнасці перастраховачнай арганізацыі ва ўмовах эканамічнай турбулентнасці, удасканалення інвестыцыйнай дзейнасці суб'ектаў страхавога рынку, рэгулявання нацыянальнай рэйтынгавай сістэмы ў кантэксце ўстойлівага развіцця эканомікі, аналізу фактараў канкурэнтаздольнасці страхавой арганізацыі ва ўмовах цыфравізацыі эканомікі, цыфравізацыі страхавога рынку як фактару павышэння яго канкурэнтаздольнасці і інш.

## Спасылкі 
* Біяграфія на сайце факультэта эканомікі і менеджменту ГрДУ імя Янкі Купалы

Катэгорыя:Эканамісты Беларусі
Катэгорыя:Кандыдаты эканамічных навук
Святы Злучаных Штатаў Амерыкі

, адзін з сімвалаў Хэлаўіна]]
**Святы ЗША** — афіцыйна ўсталяваныя ў ЗША святочныя, памятныя дні.

## Пералік святаў ЗША 
### Федэральныя святы 
### Іншыя святы
Кухня

**Ку́хня** — сукупнасць традыцый і рэцэптаў прыгатавання ежы, абумоўленых гістарычнымі, геаграфічнымі, культурнымі і іншымі ўмовамі. Кухні маюць этнічныя, рэгіянальныя і іншыя асаблівасці. На кухню ў першую чаргу ўплываюць інгрэдыенты, якія можна набыць у канкрэтнай мясцовасці. Моцны ўплыў на мясцовую кухню могуць таксама аказваць харчовыя рэлігійныя забароны і традыцыі.


Катэгорыя:Памяшканні
Культура ЗША

**Культура Злучаных Штатаў Амерыкі** — заходняя культура, якая першапачаткова знаходзілася пад уплывам еўрапейскай культуры. Яна пачала развівацца задоўга да таго, як Злучаныя Штаты сталі краінай з яе унікальнымі сацыяльнымі і культурнымі характарыстыкамі, такімі як дыялект, музыка, мастацтва, сацыяльныя звычкі, кухня і фальклор . Сёння Злучаныя Штаты з'яўляюцца этнічна і расава разнастайнай краінай у выніку шырокамаштабнай іміграцыі з розных краін на працягу ўсёй сваёй гісторыі.

Асноўныя культурныя ўплывы зыходзілі з ангельскіх, шатландскіх і ірландскіх паселішчаў каланіяльнай Амерыкі. Брытанская культура, дзякуючы каланіяльным сувязям з Злучаным Каралеўствам, якая распаўсюджвала англійскую мову, прававую сістэму і іншую культурную спадчыну, аказала творчы ўплыў. Іншыя важныя фактары, якія ўплывалі на культуру, прыйшлі з іншых частак Заходняй Еўропы, асабліва з Германіі, Францыі і Італіі .

Арыгінальныя элементы таксама маюць важную ролю, напрыклад, пачатак дэмакратыі Джэферсана. Запіс Томаса Джэферсана ў Вірджыніі быў, бадай, першым унутраным уплывам на амерыканскую культурную крытыку, і рэакцыя, у асноўным з еўрапейскага боку, казала, што ўнутраная ідэнтычнасць Амерыкі пагаршаецца. Распаўсюджванне ідэй і ідэалаў, якія склаліся ўнутры краіны, такіх як нацыянальныя святы, амерыканскі спорт, ваенныя традыцыі і інавацыі ў галіне мастацтва і забаў даюць моцнае пачуццё нацыянальнага гонару ў шырокіх масах насельніцтва.
Кейт Аптан

**Кэтрын Элізабет Аптан** (; нар. , Сент-Джозеф, Мічыган, ЗША) — амерыканская мадэль і актрыса.

У 2008 годзе Аптан паспяхова прыняла ўдзел у кастынгу і падпісала кантракт з мадэльным агенцтвам «Elite Model Management». Пазней яна пераехала ў Нью-Ёрк, дзе падпісала кантракт з іншым мадэльным агенцтвам — «IMG Models». У 2011 годзе Аптан стала рэкламным тварам кампаніі «Beach Bunny Swimwear», якая вырабляе купальнікі.

У 2011 годзе часопіс «Esquire» прысвоіў Аптан тытул дзяўчыны лета 2011 года — «The Woman of the Summer». У тым жа годзе яна ўпершыню з’явілася ў часопісе «Sports Illustrated Swimsuit Issue» у рубрыцы «Навічок года», а ў 2012 годзе было абвешчана, што яе фатаграфія ўпрыгожыць вокладку аднаго з выпускаў гэтага часопіса.

У 2014 годзе разам з Тоні Хейлам знялася ў відэакліпе гурта Lady Antebellum «Bartender». У тым жа годзе часопіс «FHM» змясціў Аптан на 18 месца ў спісе самых сэксуальных жанчын свету, а амерыканскі часопіс «People» у снежні таго ж года назваў яе «Самай сексуальнай жанчынай года».

У 2014 годзе Аптон знялася ў ролі Афіны ў рэкламе гульні Game of War, распрацаванай каліфарнійскай кампаніяй Machine Zone. У канцы жніўня 2014 года фатаграфіі аголенай Аптан і некалькіх іншых знакамітасцяў патрапілі ў Інтэрнэт.

У 2018 годзе Кейт Аптан была прызнана самай сэксуальнай жанчынай планеты па версіі часопіса «Maxim».

Катэгорыя:Актрысы ЗША
Уільям Глакенс

**Уільям Джэймс Глакенс** (; ,  — , Уэстпарт, Канектыкут) — амерыканскі мастак.

## Біяграфія 
Пачынаў сваю кар’еру мастака як ілюстратар пры выдавецтве «Філадэльфія прэс», затым вучыўся ў Пенсільванскай акадэміі прыгожых мастацтваў у Роберта Генры. У 1895 на год з’яжджаў у Парыж; пасля вяртання ў Філадэльфію пачаў пісаць пейзажы ў стылі Дж. Макнейла Уістлера.

У 1898 сумесна з мастаком Джорджам Лаксам падарожнічаў па Кубе; вярнуўшыся ў родны горад, ствараў пераважна карціны, прысвечаныя вуліцам і плошчам вялікага горада. У 1906 зноў наведаў Францыю, здзейсніў паездку ў Іспанію. У 1908 годзе выстаўляў свае працы разам з прадстаўнікамі нью-ёркскай «школы смеццевых вёдзер».

Пераехаўшы ў Нью-Ёрк, працягваў маляваць на сваю ўпадабаную тэму — сцэны жыцця вялікага горада. Стылістычна яго працы блізкія творчасці імпрэсіяністаў, у прыватнасці Эдуарду Манэ. Уваходзіў у лік сяброў Эшканскай групы.

Катэгорыя:Мастакі ЗША
Альбер Глез

**Альбер Глез** (фр. Albert Gleizes; ,  — , ) — французскі мастак, філосаф і тэарэтык кубізму.

Глезу быў дваццаць адзін год, калі яго праца «La Seine à Asnières» была выстаўлена на «Société Nationale des Beaux-Arts», у 1902 годзе. У наступным годзе Глез выставіў дзве карціны на Восеньскім салоне. У 1905 годзе ён стаў адным з заснавальнікаў «Асацыяцыі Эрнеста Рэнана» — саюза студэнтаў супраць ваеннай прапаганды. У 1906 годзе ў Музеі прыгожых мастацтваў у Ліёне (Salon de la Société des Nationale Beaux-Arts), Глез выставіў працу «Рынкавы дзень у прыгарадзе». Да 1907 года яго стыль зрабіўся больш падобным да постымпрэсіянізму з моцным ухілам у натуралізм і сімвалізм.

Пад уплывам Жана Мэцэнжэ і Анры Ле Факонье мастак выпрацоўвае ў 1908—1909 гадах геаметрычна спрошчаны стыль жывапісу. У 1910—1911 гадах Глез выстаўляе свае так званыя «вуглаватыя» карціны ў Салоне Незалежных у Парыжы. Пасля гэтага ён усё бліжэй і бліжэй падыходзіць да аналітычнага кубізму, што паказвае палатно «Размолванне збожжа» (1912, Нью-Ёрк, музей Саламона Р. Гугенхайма). У 1914 годзе Глез звяртаецца да сінтэтычнага кубізму. У 1915 годзе ён стварае свае першыя абстрактныя карціны, якія склаліся да 1931—1932 у Кампазіцыі рытму (Compositions rythmees).

Глез у 1912 годзе ўвёў ва ўжытак тэрмін «кубізм». У 1951 годзе мастаку прысуджаецца Гран-пры на біенале ў Ментане.
Бруна Голер

**Бруна Голер** (,  — , ) — нямецкі жывапісец.

Маляваць Голер пачаў яшчэ падлеткам. Пейзажыст Юліус Юнгхайм выкладаў Голера з 1919 па 1921 год у Дзюсельдорфе. У 1924 годзе здзейсніў паездку ў Італію. З 1927 года Бруна Голер жыў і працаваў у Дзюсельдорфе.

У тым жа годзе Голер стаў членам групы мастакоў Das Junge Rheinland. У 1927/28 годзе ён удзельнічаў у выставе «Малады Рэйнланд» і быў сузаснавальнікам Рэйнскага сецэсіёна. У 1930 годзе Голер стаў членам Рэйнскай групы. Бруна Голер і Элізабэт Ніпсхаген пажаніліся 15 жніўня 1933 года.

У эпоху нацыянал-сацыялістаў мастак у значнай ступені жыў ва ўнутранай эміграцыі. З 1940 па 1945 год прызваны ў арміі ў час Другой сусветнай вайны. У 1943 годзе запальныя бомбы знішчылі яго студыю і большую частку яго ранніх работ. У зімовым семестры 1949/50 года Голер атрымаў выклік у Дзяржаўную мастацкую акадэмію ў Дзюсельдорфе, дзе з 1953 па 1964 год быў прафесарам жывапісу.

Катэгорыя:Мастакі Германіі
Гумерсбах

**Гумерсбах** () — горад у Германіі, у зямлі Паўночны Рэйн-Вестфалія. Падпарадкаваны адміністрацыйнай акрузе Кёльн. Уваходзіць у склад раёна Оберберг. Насельніцтва —  чалавек (на 31 снежня 2010 года). Займае плошчу 95,39 км². Афіцыйны код — 05 3 74 012.

## Гарады-пабрацімы 
## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Бруна Голер, мастак
* Ілона Гузенбаўэр, лёгкаатлетка

Катэгорыя:Гарады Паўночнага Рэйна-Вестфаліі
Дом па праспекце Рэвалюцыі, 14 (Барысаў)

**Дом па праспекце Рэвалюцыі, 14** — жылы дом у Барысаве Мінскай вобласці. Размешчаны на рагу праспекта Рэвалюцыі і вул. Ленінскай.

## Гісторыя 
Пабудаваны ў 1929—1930 гг. з цэглы як адзіны ансамбль з домам № 12. Выкарыстоўваецца гандлёвымі прадпрыемствамі і пад жыллё.

## Архітэктура 
Помнік архітэктуры канструктывізму. П-падобны ў плане трохпавярховы шасцісекцыйны будынак. Вуглавая частка чатырохпавярховая, зрэзана і вылучана 4 здвоенымі калонамі на вышыню 3 паверхаў. Рытм фасада ствараюць рызаліты з атыкамі, у якія вынесены лесвічныя клеткі, і прамыя стужкі балконаў. 

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:1930 год у Беларусі
Катэгорыя:Праспект Рэвалюцыі (Барысаў)
Катэгорыя:Ленінская вуліца (Барысаў)
Катэгорыя:Збудаванні Беларусі ў стылі канструктывізм
Катэгорыя:Жылыя будынкі Беларусі
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Барысава
Жан Альбер Гарэн

**Жан Альбер Гарэн** (; , Сэн-Эмільен-дэ-Блен — , Ньёр) — французскі мастак.

## Жыццё і творчасць 
Ж. А. Гарэн нарадзіўся ў 1899 годзе ў Сен-Эмільен-дэ-Блен (цяпер частка камуны Блен). Яго бацька быў шаўцом, а маці кіравала невялікім гатэлем з рэстаранам. Вучыўся жывапісу ў Школе прыгожых мастацтваў у Нанце ў 1914—1916 гадах. Таксама вучыўся ў Акадэміі Гранд-Шам’ер у Парыжы ў 1919—1922 гадах. Знаходзіўся пад творчым уплывам Поля Сезана, Анры Маціса і Вінцэнта Ван Гога.

У 1916 годзе быў прызваны ў армію, удзельнічаў у баях Першай сусветнай вайны. У 1924—1926 гадах захапляецца абстрактным жывапісам у стылі Азанфана і Мандрыяна. У 1927 годзе адбываецца асабістае знаёмства мастака з Пітам Мандрыянам. У гэты час цікавіцца мастацтвам неапластыцызму. Разам з Мандрыянам ён засноўвае невялікі мастацкая група Vouloir («Жаданне»), з якім у 1927 годзе ў Лілі ўпершыню выстаўляецца. У 1925 годзе Гарэн стварыў сваю першую абстрактную карціну. У тым жа годзе ён наведвае Сусветную выставу ў Парыжы. У 1930 годзе мастак стварае серыю рэльефаў на дрэве. У 1932 годзе наведвае СССР, дзе знаёміцца з канструктывісцкай архітэктурай і жывапісам. Гарэн быў членам мастацкіх гуртоў «Cercle et Carré» (Кола і Квадрат, 1930) і «Abstraction-Création» (1932).

Творчасць Ж. А. Горэна была тэмай шматлікіх выставак у Францыі, у тым ліку ў 1977 годзе ў парыжскім Цэнтры Пампіду; у 1965 і ў 1977 гадах прайшлі рэтраспектывы работ мастака ў Музеі прыгожых мастацтваў Нанта, а ў 1969 — рэтраспектыва ў парыжскім Нацыянальным цэнтры сучаснага мастацтва. Выставы Ж. А. Горэна былі арганізаваны таксама ў ЗША — у Нью-Ёрку (1948) і Чыкага (1966); у Нідэрландах — амстэрдамскім Гарадскім Музеі (1967); у Бельгіі — у музеі мастацтва Валёніі, у Льежы (1960).

Катэгорыя:Мастакі Францыі XX стагоддзя
Катэгорыя:Мастакі-абстракцыяністы
Катэгорыя:Удзельнікі Першай сусветнай вайны (Францыя)
Наталля Сяргееўна Ганчарова

**Наталля Сяргееўна Ганчарова** (; 21 чэрвеня [3 ліпеня] 1881, сяло Ладыжына (па іншых звестках, сяло Нагаева), Тульская губерня — , ) — руская мастачка-авангардыст, графік, сцэнограф. Прадстаўніца прамянізму. Жонка Міхаіла Ларыёнава.

З 1906 года Ганчарова ўсё больш інтэнсіўна займалася жывапісам. У Парыжы яна наведвала рэтраспектыву Поля Гагена і захапляецца фавізмам, аддаляючыся ад імпрэсіянізму. Неўзабаве яна спрабуе сябе ў многіх іншых кірунках жывапісу: захапляецца кубізмам і прымітывізмам. Адначасова Ганчарова актыўна выстаўляе свае працы, прымаючы ўдзел ва ўсіх значных выставах сучаснага мастацтва ў Расіі, а таксама ў некаторых еўрапейскіх выставах:

* Выставах Маскоўскага таварыства мастакоў (1905, 1907),
* Восеньскім салоне ў Парыжы (1906),
* «Рускай мастацкай выставе», арганізаванай С. П. Дзягілевым,
* «Стэфанос (Вянок)» (1907—1908, Масква; 1908 Пецярбург; 1910, Екацярынаслаў),
* «Звяно» (1908, Кіеў),
* Выставы гурта «Залатое руно» (1908—1910, Масква),
* Інтэрнацыянальных «Салонах» Іздэбскага (1909—1911, Адэса, Кіеў, Санкт-Пецярбург, Рыга, Нікалаеў, Херсон).
З 1908 года Ганчарова жыве ў доме, пабудаваным па праекце яе бацькі (Трохпрудны завулак, 2а)[10].

З 1908 па 1911 год дае прыватныя ўрокі ў Студыі жывапісу і малюнка І. І. Машкова.

Да 1909 года адносіцца першы досвед тэатральнай работы: Ганчарова падрыхтавала эскізы дэкарацый і касцюмаў для пастаноўкі «Вяселля Забеіды» Гуга фон Гофмансталя, ажыццёўленай у прыватнай студыі Канстанціна Крахта. Таксама спрабуе сябе ў дэкаратыўна-прыкладным мастацтве, аформіўшы скульптурныя фрызы некаторых маскоўскіх асабнякоў і распрацоўваючы малюнкі шпалер.

Катэгорыя:Мастакі рускага авангарда
Катэгорыя:Мастакі-экспрэсіяністы
Катэгорыя:Сцэнографы Расійскай імперыі
Катэгорыя:Рускія эмігранты першай хвалі ў Францыі
Катэгорыя:Мастакі Францыі
Шышкоў

**Шышкоў** — прозвішча.

## Вядомыя асобы 
* Аляксандр Аляксандравіч Шышкоў (1955 г.н.) — беларускі гісторык, кандыдат гістарычных навук
* Аляксандр Сямёнавіч Шышкоў — рускі пісьменнік, філолаг
* Васіль Фёдаравіч Шышкоў — савецкі партыйны і дзяржаўны дзеяч
* Вячаслаў Якаўлевіч Шышкоў — савецкі празаік
Штраўсберг

**Штра́ўсберг** () — горад у Германіі, у зямлі Брандэнбург. Уваходзіць у склад раёна Меркіш-Одэрланд.

Займае плошчу 67,86 км². Афіцыйны код — 12 0 64472. Краязнаўчы музей. Гарадская ратуша (1819) і рэшткі гарадской крэпасці.

## Гарады-пабрацімы 
Катэгорыя:Гарады Брандэнбурга
Генігсдорф

**Генігсдорф** () — горад у Германіі, у зямлі Брандэнбург. Уваходзіць у склад раёна Верхні Хафель. Насельніцтва —  чалавек (на 31 снежня 2010 г.). Займае плошчу 31,10 км². Афіцыйны код — 12 0 65 136.

Горад падзяляецца на 3 гарадскія раёны.

## Гарады-пабрацімы 
Катэгорыя:Гарады Брандэнбурга
Шпрэмберг

**Шпрэмберг** () — горад у Германіі, у зямлі Брандэнбург. Уваходзіць у склад раёна Шпрэ-Найсэ. Займае плошчу 180,04 км². Афіцыйны код — 12 0 71372.

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Гарады Брандэнбурга
Айзенгютэнштат

**Айзенгю́тэнштат** (, , папулярнае скарачэнне — **Гю́тэ**, ; з 1953 па 1961 — *Шталінштат*) — горад зямельнага падпарадкавання ў Германіі, размешчаны ў зямлі Брандэнбург. Назва літаральна азначае «горад металургічных заводаў».

Уваходзіць у склад раёна Одэр-Шпрэ. Займае плошчу 63,47 км². Афіцыйны код — 12 0 67 120. Падзяляецца на 4 гарадскія раёны.

## Гарады-пабрацімы 
Катэгорыя:Гарады Брандэнбурга
Гарбачова

**Гарбачова** — жаночая форма прозвішча Гарбачоў.

## Вядомыя носьбіты 
* Вольга Васілеўна Гарбачова (нар. 1961) — беларускі гісторык.
* Ларыса Паўлаўна Гарбачова — беларускі архітэктар
* Наталля Іванаўна Гарбачова (нар. 1999) — беларуская баскетбалістка.
* Раіса Максімаўна Гарбачова — савецкі і расійскі грамадскі дзеяч
Фрыц Гларнер

**Фрыц Гларнер** (; ,  — , ) — швейцарскі і амерыканскі мастак-абстракцыяніст сярэдзіны XX стагоддзя.

## Жыццё і творчасць 
Дзяцінства будучага абстракцыяніста, за вылікам непрацяглага знаходжання ў Шартры і ў Парыжы, прайшло ў паўднёвым італьянскім Неапалі. У Акадэміі прыгожых мастацтваў, у 1914—1920 гадах, ён атрымаў першапачатковую мастацкую адукацыю. У 1923 годзе ён жыве ў Парыжы, дзе бярэ ўрокі ў Акадэміі Каларосі. Гларнер знаёміцца з многімі прадстаўнікамі мастацкага авангарда, але ў той час ён непадзельна застаецца пад уплывам постімпрэсіянізму, і, асабліва, Сезана, што адбілася ў перавазе ў яго палотнах таго часу рэзкіх, гранёных формаў (прыступкі лесвіц, сталы, мальберты).

Першая персанальная выстаўка Фрыца Гларнера прайшла ў 1926 годзе ў Парыжы. У 1936 годзе, пасля гадавога знаходжання ў Цюрыху, Гларнер эмігрыруе ў ЗША, і пасяляецца ў Нью-Ёрку. Многім у сваім далейшым мастацкім развіцці Гларнер абавязаны тэорыі Піта Мандрыяна, з якімі ён быў коратка знаёмы на працягу апошніх двух гадоў жыцця Мандрыяна ў Нью-Ёрку (1942—1944).

З 1944 года Гларнер — удзельнік аб’яднання амерыканскіх абстрактных мастакоў (англ.: American Abstract Artists; удзельнічаў у сумесных з Джозефам Альберсам і Бургойнам Дылерам выставах).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Мастакі-абстракцыяністы
Катэгорыя:Мастакі ЗША XX стагоддзя
Дом па праспекце Рэвалюцыі, 12 (Барысаў)

**Дом па праспекце Рэвалюцыі, 12** — жылы дом у Барысаве Мінскай вобласці. Размешчаны на рагу праспекта Рэвалюцыі і вул. Ленінскай.

## Гісторыя 
Пабудаваны ў 1929—1930 гг. з цэглы як адзіны ансамбль з домам № 14. Выкарыстоўваецца гапдлёвымі прадпрыемствамі і пад жыллё.

## Архітэктура 
Помнік архітэктуры канструктывізму. Г-падобны ў плане трохпавярховы пяцісекцыйны будынак (секцыя — 3 кватэры на лесвічнай пляцоўцы). Мае ўступчатую кампазіцыю франтальных фасадаў, якія расчлянёны неглыбокімі рызалітамі і квадратнымі аконнымі праёмамі. Рытм галоўнага фасада падкрэслены вертыкальнымі стужкамі зашклення лесвічных клетак. Вуглы апяразаны балконамі. Пад’езды скразныя.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:1930 год у Беларусі
Катэгорыя:Праспект Рэвалюцыі (Барысаў)
Катэгорыя:Ленінская вуліца (Барысаў)
Катэгорыя:Збудаванні Беларусі ў стылі канструктывізм
Катэгорыя:Жылыя будынкі Беларусі
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Барысава
Прыгоннае права

**Прыгоннае права** — сукупнасць юрыдычных норм, якія замацоўвалі забарону сялянам сыходзіць («пайсці») з пэўных зямельных надзелаў без дазволу ўлады (гэта значыць прымацаванне сялян да зямлі або «непахожасць» сялян; калі тыя, хто «пайшоў» — беглыя, падлягаюць прымусоваму вяртанню), спадчыннае падпарадкаванне сялян адміністрацыйнай і судовай уладзе пэўнага землеўладальніка (у тым ліку феадала), пазбаўленне сялян права адчужаць зямельныя надзелы і набываць нерухомасць, часам — магчымасць для феадала адчужаць сялян без зямель.

## Гл. таксама 
* Месячына

## Літаратура 
* *Лыч Г. М.* Трагедыя беларускага сялянства. — Мінск: Мінскі інстытут кіравання, 2003. — С. 9-21. — ISBN 985-6732-43-3