open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Гарадзецкі сельсавет

Назву **Гарадзе́цкі сельсавет** маюць:

* Гарадзецкі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Кобрынскага раёна Брэсцкай вобласці
* Гарадзецкі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Ушацкага раёна Віцебскай вобласці
* Гарадзецкі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Рагачоўскага раёна Гомельскай вобласці
* Гарадзецкі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Быхаўскага раёна Магілёўскай вобласці
* Гарадзецкі сельсавет — назва Ходараўскага сельсавета Горацкага раёна Магілёўскай вобласці ў 1924—1925 гадах
* Гарадзецкі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Дрыбінскага раёна Магілёўскай вобласці
* Гарадзецкі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Кіраўскага раёна Магілёўскай вобласці
* Гарадзецкі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Краснапольскага раёна Магілёўскай вобласці
* Гарадзецкі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Шклоўскага раёна Магілёўскай вобласці
Гарадзечненскі сельсавет

Назву **Гарадзе́чненскі сельсавет** маюць:

* Гарадзечненскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Пружанскага раёна Брэсцкай вобласці
* Гарадзечненскі сельсавет — былая назва Брольніцкага сельсавета Навагрудскага раёна Гродзенскай вобласці ў 1940—2008 гадах
Гарадзілавічы

**Гарадзі́лавічы**:

## Населеныя пункты 
### Беларусь 
* Гарадзілавічы — вёска ў Верхнядзвінскім раёне Віцебскай вобласці
* Гарадзілавічы — вёска ў Вілейскім раёне Мінскай вобласці

### Гл. таксама 
* Гарадзец
* Гарадзецк
* Гарадзецкая
* Гарадзечна
* Гарадзея 
* Гарадзілава
* Гарадзінец
* Гарадзішча
* Гарадзянка
* Гарадкі
* Гарадняны
* Гарадок
* Гарадоўка
* Гарадчэвічы
Гарадкі

Назву **Гарадкі́** маюць:

## Населеныя пункты 
### Беларусь 
* Гродзенская вобласць:
** Гарадкі — вёска ў Дзятлаўскім раёне 

* Мінская вобласць:
** Гарадкі — былая вёска на тэрыторыі сучаснага Барысаўскага раёна
** Гарадкі-2 — былая вёска на тэрыторыі сучаснага Барысаўскага раёна

## Гл. таксама 
* Гарадзец
* Гарадзецк
* Гарадзецкая
* Гарадзечна
* Гарадзея 
* Гарадзілава
* Гарадзілавічы
* Гарадзінец
* Гарадзішча
* Гарадзянка
* Гарадняны
* Гарадок
* Гарадоўка
* Гарадчэвічы
Гаранскі сельсавет

**Гара́нскі сельсавет**:

* Гаранскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Полацкага раёна Віцебскай вобласці
* Гаранскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Магілёўскага раёна Магілёўскай вобласці
* Гаранскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Мінскага раёна Мінскай вобласці
Гарадоцкі сельсавет

Назву **Гарадо́цкі сельсавет** маюць:

* Гарадоцкі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Лунінецкага раёна Брэсцкай вобласці
* Гарадоцкі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Ветрынскага раёна Віцебскай вобласці
* Гарадоцкі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Гарадоцкага раёна Віцебскай вобласці
* Гарадоцкі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Глускага раёна Магілёўскай вобласці
* Гарадоцкі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Маладзечанскага раёна Мінскай вобласці
Гарбавіцкі сельсавет

**Гарбаві́цкі сельсавет**:

* Гарбавіцкі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Калінкавіцкага раёна Гомельскай вобласці
* Гарбавіцкі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Чавускага раёна Магілёўскай вобласці
Спіс гісторыка-культурных каштоўнасцей Рэчыцкага раёна

|}

## Спасылкі 
Рэчыца
Катэгорыя:Гісторыя Рэчыцкага раёна
Катэгорыя:Славутасці Рэчыцкага раёна
Катэгорыя:Культура Рэчыцкага раёна
Гарбатка

**Гарба́тка** — птушка сямейства чайкавыя. Выкарыстоўваецца як прозвішча, тапонім.

## Тапонім 
### Беларусь 
* Магілёўская вобласць:
** Гарбатка — вёска ў Крычаўскім раёне

* Мінская вобласць:
** Гарбатка — вёска, зараз не існуе; знаходзілася на паўночны ўсход ад вёскі Іканы (Барысаўскі раён)

## Падвойная назва 
* Гміна Гарбатка-Лятніска
* Красная Гарбатка
Гаршэва

Назву **Гаршэва** маюць:

* Гаршэва — гара ў Лёзненскім раёне Віцебскай вобласці, найвышэйшы пункт Віцебскага ўзвышша
* Гаршэва — вёска ў Лёзненскім раёне Віцебскай вобласці
Шэньян

**Шэньян**, ці *Мукдэн* — сталіца і найбуйнейшы горад правінцыі Ляанін, а таксама найвялікшы па колькасці насельніцтва горад у Паўночна-Усходнім Кітаі. Па дадзеных перапісу насельніцтва 2010 года, у горадзе пражывае 6,255,921 жыхароў, а агульная колькасць насельніцтва муніцыпалітэта Шэньян складае 8,106,171.

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
Катэгорыя:Гарады правінцыі Ляанін
Катэгорыя:Гарады субправінцыйнага значэння КНР
Раман Леанідавіч Заслонаў

**Раман Леанідавіч Заслонаў** (, Мінск) — беларускі мастак-жывапісец.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў сям’і мастака Леаніда Гальперына і пісьменніцы Ірыны Заслонавай. Дзед па матчынай лініі — легендарны беларускі партызан, герой Вялікай Айчыннай вайны, Канстанцін Заслонаў.

Першыя мастацкія навыкі атрымаў у мінскай Дзіцячай мастацкай школе № 1 ад выкладчыка Уладзіміра Ткачэнкі, таксама займаўся ў дзіцячай народнай студыі выяўленчага мастацтва ў Васіля Сумарава. У 1985 скончыў Беларускі тэатральна-мастацкі інстытут, у 1990 — творчыя майстэрні Акадэміі мастацтваў СССР у Мінску пад кіраўніцтвам акадэміка М. А. Савіцкага.

Удзельнічае ў мастацкіх выставах з 1980. У 1990 стаў членам Беларускага саюза мастакоў. Працуе ў станковым жывапісу ў жанрах гістарычнай карціны, пейзажа, партрэта. Яго творы знаходзяцца ў Нацыянальным мастацкім музеі Беларусі, Музеі сучаснага выяўленчага мастацтва ў Мінску, Траццякоўскай галерэі ў Маскве, фондах Міністэрства культуры Расіі, музейна-выставачным цэнтры «РОСІЗА» (г. Масква), а таксама ў шматлікіх прыватных калекцыях розных стран.

Жыве і працуе ў Францыі. У 1997 атрымаў першую прэмію аднаго з найстарэйшых салонаў Еўропы – Salon d'en Automne ().

З 4 снежня 2015 па 26 студзеня 2016 жывапіс і графіка Рамана Заслонава экспанаваліся ў Нацыянальным мастацкім музеі Рэспублікі Беларусь.

## Спасылкі 
* Мастак Раман Заслонаў: нарэшце і ў палітыцы зьявіўся прыемны і адкрыты жаночы твар  // svaboda.org 25 ліпеня 2020
* *БЕЛТА*. «Кофе с виолончелью» белорусского художника выставлено в парижской галерее. 
* *Газета «Телеком-экспресс»*. Сергей Слепцов. «Потомки помнят героя». 
* *Город Женщин*. «Никто не знает, как художник развивается». 

Катэгорыя:Мастакі Беларусі
Катэгорыя:Мастакі Францыі
Катэгорыя:Мастакі XX стагоддзя
Катэгорыя:Мастакі XXI стагоддзя
Катэгорыя:Члены Беларускага саюза мастакоў
Гацук

**Гацук** — прозвішча беларускага ці ўкраінскага паходжання, тапонім.

## Прозвішча 
* Аляксандр Сямёнавіч Гацук, беларускі грамадска-палітычны дзеяч

## Тапонім 
* Гацук, аграгарадок у Слуцкім раёне Мінскай вобласці, Цэнтр сельсавета
Гелянова

**Назву «Гелянова» маюць**:

*Гелянова — гістарычны раён Маладзечна, які размяшчаўся ў раёне цяперашняга Парка Перамогі, гарадскога стадыёна
*Новае Гелянова — гістарычны раён Маладзечна, які размяшчаўся на месцы цяперашняга 4-га мікрараёна

## Гл. таксама 
*Галянова
Генюшы

Назву **Генюшы́** маюць:

## Населеныя пункты 
### Беларусь 
* Гродзенская вобласць:
** Генюшы — вёска ў Бераставіцкім раёне
** Генюшы — вёска ў Навагрудскім раёне

## Назва 
Фіксавалася зэльвенскае прозвішча Генюш, свіслацкае Генюшэвіч. Ёсць літоўскія прозвішчы *Geniušas, Geniušis, Geniuša*. Ёсць літоўскі прозвішчны фармант -*uš*-. Было граўжышскае прозвішча Гень, жалудоцкае Гэн, старыя літоўскія Гэнэйка і Генэйтовіч, ёсць латышскае *Genis*, літоўскія *Genys,* *Genaitis*. Аснова *Gen*- выкарыстоўвалася ў старажытных балцка-літоўскіх двухасноўных імёнах.
Чангар

**Чанга́р**, або **Чангарскі паўвостраў** () — паўвостраў у паўночнай частцы заліва Сіваш — Азоўскага мора. Адміністрацыйна належыць да Гэнічэскага раёна Херсонскай вобласці.

## Геаграфія 
Разам з паўвостравам Цюп-Джанкой, што падыходзіць да яго з боку Крыма, падзяляе Сіваш на дзве часткі: заходнюю і ўсходнюю. Чангар злучаны шматлікімі мастамі і насыпанымі дамбамі з Крымскім паўвостравам.

На паўвостраве ёсць вёска з такой самай назвай — Чангар.

## Гісторыя 
Чангарскі паўвостраў, разам з Перакопскім перашыйкам і Арабацкай стрэлкай, з’яўляецца месцам, што злучае Крымскі паўвостраў з матэрыком. Раней гэта надавала яму вялікае стратэгічнае значэнне. Так, падчас Савецка-ўкраінскай і Другой сусветнай войнаў у раёне Чангара адбываліся значныя баявыя дзеянні. Акрамя таго, у 1919—1920 гг. войскамі генерала Урангеля, пад кіраўніцтвам французскіх інжынераў, на прылеглых да Чангара, Цюп-Джанкойскім і Таганаскім паўастравах Крыма былі збудаваны Чангарскія ўмацаванні.

Паводле інфармацыі СМІ, падчас Крымскага крызісу пост ДАІ каля вёскі Чангар і тэрыторыя Чангарскага паўвострава 27 лютага 2014 года былі заняты крымскім «Беркутам» і расійскімі войскамі. У палях каля вёскі яны выставілі ваенную тэхніку, замінавалі тэрыторыю, паставілі таблічкі аб мінах.

26 снежня 2014 года прэзідэнт Украіны Пётр Парашэнка ў сваім твітэры паведаміў, што паўвостраў Чангар знаходзіцца цалкам пад кантролем Украіны.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Паўвостравы паводле алфавіта
Катэгорыя:Паўвостравы Украіны
Катэгорыя:Азоўскае мора
Катэгорыя:Геаграфія Херсонскай вобласці
Германішкі

Назву **Германішкі** маюць:

* Германішкі — вёска ў Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці
* Германішкі — колішняе мястэчка, цяпер вёска ў Воранаўскім раёне Гродзенскай вобласці
Глушнева

Назву **Глушнева** маюць:

* Глушнева — вёска ў Гродзенскім раёне Гродзенскай вобласці
* Глушнева — вёска ў Крычаўскім раёне Магілёўскай вобласці
Глушыца

Назву **Глушы́ца** маюць:

## Населеныя пункты 
### Беларусь 
* Віцебская вобласць:
** Глушыца — вёска ў Шумілінскім раёне 

* Гродзенская вобласць:
** Глушыца 1 — былы хутар у Астравецкім раёне
** Глушыца 2 — хутар у Астравецкім раёне
** Глушыца 3 — былы хутар у Астравецкім раёне
** Глушыца 4 — былы хутар у Астравецкім раёне
** Глушыца — вёска ў Дзятлаўскім раёне

* Гомельская вобласць:
** Глушыца — пасёлак у Навамаркавіцкім сельсавеце Жлобінскім раёне 
** Глушыца — пасёлак у Стараруднянскім сельсавеце Жлобінскім раёне

### Польшча 
* Глушыца — горад у Ніжнесілезскім ваяводстве

## Рэкі 
### Беларусь 
* Глушыца — рака ў наваколлях Турава

## Гл. таксама 
* Глуша
* Глушка
* Глушкава
* Глушкавічы
* Глушкі
* Глушэц
* Глушынцы
Заслонаў

**Заслонаў** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Канстанцін Сяргеевіч Заслонаў — савецкі партызан, герой Вялікай Айчыннай вайны.
* Раман Леанідавіч Заслонаў — беларускі мастак-жывапісец, унук Канстанціна Заслонава.
Глушэц (значэнні)

Назву **Глушэ́ц** маюць:

* Глушэц — птушка сямейства цецеруковых атраду курападобных

## Населеныя пункты 
### Беларусь 
* Брэсцкая вобласць:
** Глушэц — вёска ў Пружанскім раёне

* Гомельская вобласць:
** Глушэц — вёска ў Лоеўскім раёне
** Глушэц — вёска ў Рэчыцкім раёне

## Рэкі 
### Беларусь 
* Глушэц — рака ў наваколлях вёскі Старажоўцы (Жыткавіцкі раён, Гомельская вобласць), правы прыток Сцвігі

## Азёры 
* Глушэц — возера ў Гомельскім раёне Гомельскай вобласці на пойме ракі Сож
* Глушэц — возера ў Лоеўскім раёне Гомельскай вобласці ў басейне ракі Дняпро

## Гл. таксама 
* Глуша
* Глушка
* Глушкава
* Глушкавічы
* Глушкі
* Глушынцы
* Глушыца
Расел Кроу

**Расел Айра Кроу** (; ) — акцёр і кінапрадзюсар з Новай Зеландыі. Вядомы сваёй роляй рымскага палкаводца Максімуса ў гістарычным фільме 2000 года «Гладыятар» рэжысёра Рыдлі Скота, за якую ён атрымаў прэмію «Оскар» у намінацыі «Найлепшая мужчынская роля».

## Фільмаграфія 
## Зноскі 
Катэгорыя:Уладальнікі прэміі «Оскар» за найлепшую мужчынскую ролю
Шах Рух Хан

**Шах Рух Хан** (, , , Індыя) — індыйскі акцёр, прадзюсар і тэлевядучы. У сродках масавай інфармацыі яго называюць «Кароль Балівуда» і «Кароль Хан». Зняўся больш чым у 80 балівудскіх фільмах, уключаючы такія жанры, як камедыя, экшан і меладрама.

Катэгорыя:Уладальнікі прэміі «Filmfare Awards»
Эмілі Бронтэ

**Эмілі Джэйн Бронтэ** (; ,  — , ) — англійская пісьменніца і паэтэса, аўтар вядомага рамана «Навальнічны перавал». Лічыцца класікам англійскай літаратуры.

## Спасылкі 
* Эмілі Бронтэ на сайце «ПрайдзіСвет»

Катэгорыя:Паэтэсы Англіі
Катэгорыя:Пісьменніцы Англіі
Катэгорыя:Памерлі ад туберкулёзу
Хайдарабад (Індыя)

**Хайдараба́д** () — сталіца індыйскага штата Тэлангана. Плошча горада складае 650 квадратных кіламетраў, а насельніцтва — 6,8 мільёнаў жыхароў, што робіць яго чацвёртым горадам Індыі па колькасці насельніцтва.

У 2014—2024 гадах быў агульнай сталіцай двух штатаў, Тэлагана і Андхра-Прадэш.

Стаіць пры зліцці рэк Мусі і Усі. Важны эканамічны, гістарычны, культурны цэнтр Паўднёвай Індыі. Прамысловасць: лёгкая, харчовая, хіміка-фармацэўтычная, тытунёвая, папяровая, шкляная; машынабудаванне, вытворчасць авіяцыйнага абсталявання. Саматужная вытворчасць. Асманскі ўніверсітэт. Цэнтральнае геафізічнае ўпраўленне.

Заснаваны пасля 1589 як сталіца дзяржавы Галконда. У 1724—1948 сталіца княства Хайдарабад, рэзідэнцыя нізамаў.

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Гарады Андхра-Прадэш
Сэйнэнскі павет

**Сэйнэ́нскі паве́т** () — павет у Польшчы, уваходзіць у склад Падляскага ваяводства. Цэнтр павета — горад Сэйны. Займае плошчу 856,07 км². Насельніцтва павета складае 20 531 чалавек (на 30 чэрвеня 2016 года).

## Адміністрацыйны падзел 
* гарады: Сэйны
* гарадскія гміны: Сэйны
* вясковыя гміны: Гібы, Краснопаль, Пуньск, Сэйны

## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка павета
Узброеныя сілы Рэчы Паспалітай

**Узброеныя сілы Рэчы Паспалітай** былі ўтвораныя ў выніку зліцця армій Польскага каралеўства і Вялікага Княства Літоўскага, якія аб’ядналіся ў федэрацыю паводле Люблінскай уніі 1569 года. Камандзірамі арміі былі гетманы Рэчы Паспалітай. Найбольш унікальным фарміраваннем арміі ў Рэчы Паспалітай была цяжкая кавалерыя ў выглядзе Крылатых гусараў. Ваенна-марскія сілы Рэчы Паспалітай ніколі не гулялі галоўнай ролі ў ваеннай структуры краіны і спынілі сваё існаванне ў сярэдзіне 17 стагоддзя.

Катэгорыя:Рэч Паспалітая
Катэгорыя:Ваенная гісторыя Беларусі
Катэгорыя:Ваенная гісторыя Польшчы
Катэгорыя:Ваенная гісторыя Літвы
Рэч Паспалітая
Швагер

**Швагер** () — брат жонкі або муж сястры ці швагеркі. У нямецкай мове слова *Schwager* выкарыстоўваюць для абазначэння сваяка мужчынскага полу з боку мужа ці жонкі.

Катэгорыя:Сям’я
Катэгорыя:Сямейныя сувязі
Хандэ Енер

**Хандэ Енер** (; , Стамбул, Турцыя) — турэцкая поп-спявачка і актрыса. Адна з самых папулярных спявачак Турцыі. За апошняе дзесяцігоддзе ўвяла ў турэцкую поп-музыку, якая актыўна развіваецца, шмат розных стыляў. Кожны з яе альбомаў выклікаў вялікую цікавасць з-за разнастайных стыляў, жанраў і рытмаў, якія ўключае ў сябе яе музыка.

Катэгорыя:Спевакі і спявачкі Турцыі
Катэгорыя:Поп-вакалісты
Дынастыя Стэнкіляў

**Дом Стэ́нкіляў** () — шведская каралеўская дынастыя, чые прадстаўнікі займалі шведскі трон з 1060 па 1125 год. Меркавана вядзе свае карані з заходняга рэгіёна Вестэргётланд..

## Прадстаўнікі дынастыі Стэнкіляў 
### Кіруючыя прадстаўнікі 
Усяго з гэтай дынастыі на троне Вестэргётланда ці Швецыі знаходзіліся:

* 1060—1066 : Стэнкіль
* 1066—1067 : ?Эрык VII Стэнкільсан, існуе непацверджаная тэорыя пра тое, што ён быў сынам Стэнкіля
* 1067—1070 : Хальстэн Стэнкільсан (*Хальстэн*), сын Стэнкіля
* 1079—1084 : Інгэ I Старэйшы (*Inge den äldre*), сын Стэнкіля
* 1084—1087 : Свейн Крывавы (*Blot-Sven*), меркавана з’яўляўся сваяком жонкі Інгэ I Старэйшага
* 1087—1110 : Інгэ I Старэйшы (*Inge den äldre*), другое валадаранне
* 1110—1118 : Філіп (*Filip Halstensson*), памёр бяздзетным
* 1110—1125 : Інгэ II Малодшы (*Inge den yngre*), памёр бяздзетным. З яго смерцю дынастыя Стэнкіляў згасла.

### Нашчадкі Дому па жаночай лініі 
Паказаны гады валадарання
* прык. 1125 — прык. 1130 год: Магнус Моцны (таксама вядомы як *Магнус I Готландскі*). Інфармацыя пра гэту персону ўзята з сайта шведскага каралеўскага двара, які пазначыў яго як члена дынастыі Стэнкіляў; быў старэйшым сынам Інгэ Старэйшага.
* прык. 1150 — прык. 1160 год: Эрык IX Святы, які быў жанаты з Крысцінай, паводле скандынаўскай гісторыяграфічнай традыцыі, дачкой дачкі Інгэ Старэйшага. Гэта пара стала родапачынальніцай Дому Эрыкаў.
* прык. 1155—1167 Карл Сверкерсан — яго маці была ўдавой Інгэ Малодшага. Ён быў жанаты з Кірстэн Стыгсдотэра (*Kirsten Stigsdatter*), якая, паводле скандынаўскай гісторыяграфічнай традыцыі, была дачкой дачкі дачкі Інгэ Старэйшага. Гэта пара стала родапачынальніцай Дому Сверкераў.
* 1160-61 Магнус Хенрыксен. Інфармацыя пра гэту персону ўзята з сайта шведскага каралеўскага двара, які пазначыў яго як члена дынастыі Стэнкіляў; некаторымі даследчыкамі называецца апошнім манархам з Дому Стэнкіляў, што генеалагічна аспрэчваецца; быў сынам дачкі Рагвалда, сына Інгэ Старэйшага.

Катэгорыя:Каралі шведскія

Стэнкілі
Бэрэгавэ

Назву **Бэрэгавэ́** маюць:

## Населеныя пункты 
### Украіна 
* Закарпацкая вобласць:
** Бэрэгавэ — горад, цэнтр Бэрэгаўскага раёна
* Аўтаномная Рэспубліка Крым:
** Бэрэгавэ — сяло ў Бахчысарайскім раёне
** Бэрэгавэ — сяло ў Феадасійскім гарадскім савеце

## Гл. таксама 
* Берагавое
Гарані

Назву **Гара́ні** маюць:

## Населеныя пункты 
### Беларусь 
* Віцебская вобласць:
** Гарані — былая вёска ў Аршанскім раёне
** Гарані — вёска ў Бешанковіцкім раёне 
** Гарані — былая вёска ў Даўгапольскім сельсавеце Гарадоцкага раёна
** Гарані — былая вёска ў Пальмінскім сельсавеце Гарадоцкага раёна
** Гарані — вёска ў Глыбоцкім раёне
** Гарані — былы хутар у Залескім сельсавеце Глыбоцкага раёна
** Гарані — былы хутар у Пліскім сельсавеце Глыбоцкага раёна
** Гарані — вёска ў Лепельскім раёне 
** Гарані — вёска ў Мёрскім раёне

* Гродзенская вобласць:
** Гарані — вёска ў Смаргонскім раёне 

* Мінская вобласць:
** Гарані — вёска ў Мінскім раёне 
** Гарані — былая вёска ў Мядзельскім раёне

### Латвія 
## Гл. таксама 
* Гаранавічы
* Гаранаўшчына
* Гаране
* Гаранскі
* Гаранцы 
* Гараны
Хайгейт

thumb|Краявід Хайгейта
**Хайгейт** (*Highgate*) — вёска на поўначы Вялікага Лондана, аддзеленая ад цэнтра горада лесапаркавай паласой Хэмпстэд-Хіт. Мясцовасць тут пагорыстая, вышынёй да 131 метра. Адміністрацыйна падзелена паміж гарадскімі акругамі Камдэн (паўднёвы захад), Ізлінгтан (паўднёвы ўсход) і Харынгей (поўнач). У XIX стагоддзі сюды хадзіў першы ў Еўропе трамвай на ліннай цязе. Шырока вядомы Хайгейцкая школа (дзе выкладаў Томас Эліят) і Хайгейцкія могілкі (дзе пахаваны Карл Маркс і Майкл Фарадэй). Паэт Сэмюэл Колрыдж правёў у Хайгейце апошнія 17 гадоў свайго жыцця.

## Спасылкі 
* Сайт Хайгейцкіх могілак  

Катэгорыя:Раёны Лондана
Студзянец (прыток Нёмана)

**Студзянец**, **Вангінскі канал** — рака ў Беларусі, у Лідскім раёне Гродзенскай вобласці, правы прыток Нёмана.

Даўжыня — 9,5 км. Плошча вадазбору 38 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 5,8 м/км.

Пачынаецца каля вёскі Белеўцы, упадае ў Нёман за 1 км на паўночны ўсход ад вёскі Моцевічы. Рэчышча каналізаванае на працягу 8,7 км: ад вытоку да вёскі Андрашоўшчына.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Общая характеристика речной сети Гродненской области (в разрезе районов) // Справочник «Водные объекты Республики Беларусь» 

Катэгорыя:Прытокі Нёмана
Катэгорыя:Рэкі Лідскага раёна
Смолач

**Смо́лач** — рака ў Беларусі, у Лідскім раёне Гродзенскай вобласці, правы прыток Нёмана.

Даўжыня ракі 12 км. Плошча вадазбору 57 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,8 ‰.

Пачынаецца на паўночны захад ад вёскі Пішчоўцы, упадае ў Нёман на ўсход ад вёскі Панямонцы. Вадасзбор нізінны. Рэчышча каналізаванае ад вытоку да хутара Чарткі.

## Літаратура 
* 
*  — С. 554.

Катэгорыя:Прытокі Нёмана
Катэгорыя:Рэкі Лідскага раёна
Чорная (левы прыток Нёмана)

**Чорная** — рака ў Навагрудскім і Лідскім раёнах Гродзенскай вобласці Беларусі, левы прыток Нёмана.

Даўжыня — 15 км. Плошча вадазбору 43 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 3,8 м/км.

Пачынаецца каля вёскі Оркавічы Навагрудскага раёна, цячэ праз лясныя ўрочышчы Лісіныя Норы, Устронь-Боркі, у верхняй частцы па Навагрудскім узвышшы. Упадае ў Нёман за 3 км на паўднёвы захад ад горада Бярозаўка. Рэчышча на працягу 2,8 км перад вусцем каналізаванае.

## Літаратура 
* Блакітная кніга Беларусі — Мн.: БелЭн, 1994.

Катэгорыя:Прытокі Нёмана
Катэгорыя:Рэкі Лідскага раёна
Катэгорыя:Рэкі Навагрудскага раёна
Дзяўчынка

**Дзяўчынка** — чалавек жаночага полу ва ўзросце ад нараджэння да дасягнення паўналецця, калі дзяўчынка становіцца жанчынай. Тэрмін таксама можа выкарыстоўвацца для абазначэння маладой жанчыны.
## Дэмаграфія
З XVIII стагоддзя суадносіны палоў усталяваліся на ўзроўні 1050 хлопчыкаў на кожную 1000 народжаных дзяўчынак. У некаторых традыцыйных культурах Азіі і Афрыкі не вітаюцца з-за звычаю даваць ім пры замужжы пасаг. У пачатку XXI стагоддзя суадносіны хлопчыкаў да дзяўчынак да 10 гадоў складала прыкладна 104 да 100.

Міжнародны пакт аб эканамічных, сацыяльных і культурных правах устанавіў, што *«пачатковая адукацыя стане абавязковай і даступнай для ўсіх»*, аднак у некаторых краінах у дзяўчынак менш магчымасць паступіць у пачатковую ці сярэднюю школы ў параўнанні з хлопчыкамі (70 % і 74 % супраць 59 % і 65 %). Многімі дзяржавамі былі прыняты «Мэты развіцця тысячагоддзя», і дзякуючы ім, пачынаючы з 1990 года, гэты разрыў павінен быў скараціцца.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Дзяцінства
Катэгорыя:Жанчыны
Метал (музыка)

: *Гэта артыкул аб музыкальным жанры; аб класе хімічных элементаў гл. Металы*

**Метал** (ад ) — жанр рок-музыкі, які пачаў фарміравацца ў канцы 1960-х і пачатку 1970-х ў Злучаных Штатах Амерыкі і Вялікабрытаніі. Карані жанру сыходзяць з блюз-рока і псіхадэлічнага рока. Гурты, якія выконваюць метал, распрацоўваюць масіўнае гучанне, якое характарызуецца ўзмоцненым скажэннем, працяглымі гітарнымі сола, выразнымі барабаннымі партыямі і гучнасцю. Песні і манера выканання метала часта асацыююцца з мужнасцю і агрэсіяй.

## Гісторыя
Хэві-мэтал групамі «першай хвалі» лічаць Led Zeppelin, Black Sabbath, Deep Purple.

У сярэдзіне 70-х, гурт Judas Priest паспрыяў развіцьцю жанру, пазбавіўшы *метал* блюзавай састаўляючай; Motörhead прыўнеслі ў яго элемэнты панк-рока і падвысілі агульную хуткасць кампазыцый.

Пад канец 1970-х жанр стаўся вельмі папулярным у свеце і ягоных шматлікіх прыхільнікаў пачалі называць *«мэталхэды»* ці *«headbangers»*.

У 1980-я гады з'явіўся паджанр, вядомы як глэм-метал. Ён атрымаў вялікую камэрцыйную папулярнасьць. У гэтыя ж часы  ў музычным «падпольлі» зьявіліся больш агрэсіўныя і «жорсткія» паджанры: трэш-метал (набыў папулярнасьць дзякуючы гурту Metallica), дэз-метал, блэк-метал (яшчэ доўга заставаліся «падпольнымі» жанрамі).

З сярэдзіны 1990-х камэрцыйную папулярнасьць набывае паджанр ню-метал, які сумяшчае ў сабе элемэнты *металу* з фанкам і хіп-хопам. З'яўляецца таксама і металкор, што сумяшчае метал з хардкорным панкам.

## Спасылкі 
* Map of Metal — генеалогія метала 
* Encyclopaedia Metallum: The Metal Archives — англамоўная Інтэрнэт-энцыклапедыя метала 
* MetalBy  — Беларускі металічны партал.


Катэгорыя:Жанры рок-музыкі
Вялікая Сельджукская імперыя

**Вялікая Сельджукская імперыя** — сярэдневяковая цюрка-персідская імперыя, якая з’явілася пасля аб’яднання плямёнаў канлаў і агузаў. Сельджукская імперыя займала вялікую плошчу ад Гіндукуша да Усходняй Анатоліі і ад Цэнтральнай Азіі да Персідскага заліва. З сваіх родных зямель у раёне Аральскага мора Сельджукі прасунуліся далей у Харасан і ў мацерыковую частку Персіі, пасля чаго заваявалі Усходнюю Анатолію.

Катэгорыя:Былыя манархіі
Катэгорыя:Былыя сярэднявечныя краіны
Катэгорыя:Гістарычныя цюркскія дзяржавы
Катэгорыя:Цюркскія дзяржавы
Катэгорыя:Гісторыя цюркскіх народаў
Катэгорыя:Сярэднявечны іслам
Катэгорыя:Гісторыя Цэнтральнай Азіі
Катэгорыя:Вялікая Сельджукская імперыя
Вінчугараў

**Вінчугараў** — ручай у Мазырскім і Лельчыцкім раёнах Гомельскай вобласці, правы прыток ракі Гурыстая. Даўжыня 6,5 км. Пачынаецца за 4 км на паўднёвы ўсход ад вёскі Канапелька, вусце за 1,5 км на паўднёвы захад ад вёскі Мірнае. Цячэ па лясістай мясцовасці.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Рэкі Лельчыцкага раёна
Катэгорыя:Басейн Убарці
Гасцілавічы

Назву **Гасцілавічы** маюць:

## Населеныя пункты 
### Беларусь 
* Брэсцкая вобласць:
** Гасцілавічы — вёска ў Ляхавіцкім раёне.

* Мінская вобласць:
** Гасцілавічы — аграгарадок у Лагойскім раёне.

## Гл. таксама 
* Гасцілава
* Гасцілаўцы
* Гасціна
* Гасцінка
Міхаіл Анатольевіч Жураўкоў

**Міхаі́л Анато́льевіч Жураўко́ў** (, , Мінская вобласць, цяпер Беларусь) — беларускі дзяржаўны дзеяч, міністр адукацыі Рэспублікі Беларусь (2014—2016), доктар навук.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 19 лістапада 1961 года ў Салігорску. Скончыў механіка-матэматычны факультэт БДУ (1979—1984), завочную аспірантуру пры БДУ (1984—1987), доктар фізіка-матэматычных навук (1993).

У 1993—1996 — намеснік начальніка службы аўтаматызаванай сістэмы кіравання прадпрыемствам па распрацоўцы і ўкараненні на прадпрыемстве Беларуськалій.

16 кастрычніка 2015 года пастановай Савета Міністраў № 870 у складзе Урада склаў свае паўнамоцтвы перад нававыбраным Прэзідэнтам Рэспублікі Беларусь., а 17 снежня 2015 года ўказам Прэзідэнта № 500 зноў зацверджаны на пасадзе міністра. Пакінуў пасаду міністра ў снежні 2016 года. Вярнуўся працаваць у БДУ, на кафедру тэарэтычнай і прыкладной механікі механіка-матэматычнага факультэта.

## Узнагароды і званні 
* медаль Францыска Скарыны (2011),
* Заслужаны работнік адукацыі Рэспублікі Беларусь (28 чэрвеня 2021).

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Дактары фізіка-матэматычных навук
Катэгорыя:Вучоныя Беларусі
Катэгорыя:Дэканы механіка-матэматычнага факультэта БДУ
Катэгорыя:Міністры адукацыі Рэспублікі Беларусь
Філіт

**Філі́т** (ад  — ліст) — сланцаватая метамарфічная горная парода, пераходная ад гліністага (аспіднага) сланца да слюдзянога.
)]]

Філіт складаецца з тонкіх пласцінак або лускавінак серыцыту і хларыту з уключэннямі гліністых часцінак, крышталёў і зерняў кварцу, біятыту, графіту, кальцыту, даламіту, магнетыту, пірыту і інш. Мае дробназярністую цвёрдую структуру. Колер ад светла-шэрага да чорнага. Характэрны шаўкавісты бляск на паверхнях сланцаватасці (у адрозненне ад гліністых сланцаў) і здольнасць расколвацца на тонкія пласцінкі г/см².

## Паходжанне і радовішчы 
Філіт утвараецца пры рэгіянальным метамарфізме пясчана-гліністых асадкавых парод, туфаў. 

## Сінонімы 
Дробназярністы слюдзяны сланец, мікракрышталічны сланец, слюдзяны шыферны сланец, крышталічны шыферны сланец.

## Выкарыстанне 
Феліты выкарыстоўваюцца ў вытворчасці сланцавай мукі. Некаторыя з філітаў выкарыстоўваюцца ў будаўніцтве ў якасці дахавага матэрыялу. 

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Филлит // Энцыклапедыя Кругасвет
* Филлит: описание и изображения горной породы // Экологический центр "Экосистема"™

Катэгорыя:Метамарфічныя горныя пароды
Катэгорыя:Дахавыя матэрыялы
Брусы

Назву **Брусы́** маюць:
## Беларусь 
* Брусы — вёска ў Клічаўскім раёне Магілёўскай вобласці
* Брусы — вёска ў Барысаўскім раёне Мінскай вобласці
* Брусы — вёска ў Мядзельскім раёне Мінскай вобласці
## Польшча 
* Брусы — горад у Паморскім ваяводстве
## Расія 
* Брусы (Смаленская вобласць)
Іванкаўшчына

Назву **Іва́нкаўшчына** маюць:
## Населеныя пункты 
### Беларусь 
* Гомельская вобласць:
** Іванкаўшчына — вёска ў Мазырскім раёне
* Гродзенская вобласць:
** Іванкаўшчына — былы хутар у Ашмянскім раёне
* Мінская вобласць:
** Іванкаўшчына — вёска ў Барысаўскім раёне
Яўген Фёдаравіч Філіпскіх

{{Ваенны дзеяч
 |поўнае імя       = Філіпскіх Яўген Фёдаравіч
 |арыгінал імя     = 
 |дата нараджэння  = 28.06.1914(15)
 |месца нараджэння = 
 |дата смерці      = 14.06.1953
 |месца смерці     = 
 |партрэт          = 
 |подпіс           = 
 |мянушка          = 
 |псеўданім        = 
 |прыналежнасць    = 
 |гады службы      = 1939—1949
 |званне           = палкоўнік
 |род войскаў      = артылерыя, партызаны
 |камандаваў       = партызанская брыгада «Полымя»
 |частка           = 
 |бітвы            = Вялікая Айчынная вайна
 |узнагароды       = { style="background:transparent"
  
}
{ style="background:transparent"
    
-
 медалі
}
 |Commons        = 
 |Rodovid        =
 |сувязі         = 
 |у адстаўцы     = 
 |роспіс         = 
}}
**Яўген Фёдаравіч Філі́пскіх** ( — ) і 5 чэрвеня 1943 года ў самастойную партызанскую брыгаду. З кастрычніка 1942 па чэрвень 1944 года Я. Філіпскіх адначасова быў членам Пухавіцкага падпольнага райкама партыі.
Партызаны пад камандаваннем Я. Ф. Філіпскіх з 1941 г. правялі больш за 400 баявых аперацый, пусцілі пад адхон 125 эшалонаў, знішчылі 25 мастоў, 197 танкаў і аўтамашын, 3 самалёты праціўніка
* медалі

## Памяць 
* Мемарыяльная дошка на доме № 11 па вуліцы Маскоўскай у Мінску.
* Памятная дошка Героям Савецкага Саюза і Героям Сацыялістычнай працы, якія навучаліся ў тэхнікуме чыгуначнага транспарту ў Днепрапятроўску.

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* 
* Партизанский полковник Евгений Филипских  // Газета Міністэрства абароны Рэспублікі Беларусь «Белорусская военная газета. «Во славу Родины»
* Годы и память. Герой Советского Союза Филипских Евгений Фёдорович  // Беларускі дзяржаўны музей гісторыі Вялікай Айчыннай вайны

Катэгорыя:Партызаны Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Пахаваныя на Вайсковых могілках (Мінск)
Катэгорыя:Камандзіры партызанскіх злучэнняў, брыгад і атрадаў у гады Вялікай Айчыннай вайны
Дубовы Лог

Назву **Дубо́вы Лог** маюць:

## Населеныя пункты 
### Беларусь 
* Віцебская вобласць:
** Дубовы Лог — вёска ў Чашніцкім раёне

* Гомельская вобласць:
** Дубовы Лог — вёска ў Добрушскім раёне

* Магілёўская вобласць:
** Дубовы Лог — пасёлак у Слаўгарадскім раёне

* Мінская вобласць:
** Дубовы Лог — былая вёска ў Весялоўскім сельсавеце Барысаўскага раёна
** Дубовы Лог — вёска ў Глівінскім сельсавеце Барысаўскага раёна
** Дубовы Лог — вёска ў Бярэзінскім раёне
** Дубовы Лог — вёска ў Чэрвеньскім раёне
Рудніца (рака)

**Ру́дніца**, **Вешалка** — рака ў Жытомірскай вобласці Украіны і Лельчыцкім раёнае Гомельскай вобласці Беларусі, правы прыток ракі Убарць. Даўжыня 14 км, з якіх 8,4 км на Беларусі. Пачынаецца за 6,2 км на паўночны ўсход ад вёскі Майдан Капішчанскі Жытомірскай вобласці, вусце за 2,5 км на паўночны ўсход ад вёскі Мілашавічы Лельчыцкага раёна. Цячэ праз возера Замошша. Ад мяжы з Украінай на працягу 3,2 км (да возера Замошша) рэчышча каналізаванае.

## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Прытокі Убарці
Катэгорыя:Рэкі Жытомірскай вобласці
Катэгорыя:Рэкі Лельчыцкага раёна
Рудніца

Назву **Ру́дніца** маюць:

## Населеныя пункты 
### Беларусь 
* Віцебская вобласць
** Рудніца — вёска ў Глыбоцкім раёне
** Рудніца — вёска ў Сенненскім раёне
** Рудніца — вёска ў Чашніцкім раёне
* Гомельская вобласць
** Рудніца — вёска ў Калінкавіцкім раёне

## Рэкі 
* Рудніца — рака ў Лельчыцкім раёне Беларусі і на Украіне.
* Рудніца — рака ў Лёзненскім раёне Віцебскай вобласці Беларусі, прыток Ольшы (Сухадроўкі).
Гары Потэр і філасофскі камень (фільм)

**«Гары Потэр і філасофскі камень»** ( ці ) — фэнтэзі-фільм кампаніі «Warner Bros. Pictures» і рэжысёра Крыса Каламбуса, выпушчаны ў 2001 годзе. З’яўляецца экранізацыяй аднайменнага рамана Джаан Роўлінг, першым з серыі карцін пра Гары Потэра і мае сем сіквелаў.

Сцэнар да фільма напісаў Стыў Клоўз. Галоўныя ролі ў фільме сыгралі Дэніэл Рэдкліф, Руперт Грынт і Эма Уотсан — Гары Потэра, Рональда Уізлі і Герміёну Грэйнджэр адпаведна. 

## Сюжэт 
У цэнтры сюжэту — першы год Гары ў школе Хогвартс, калі ён выяўляе, што з’яўляецца вядомым чараўніком і пачынае магічную адукацыю. 

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Гары Потэр (серыя фільмаў)
Катэгорыя:Фэнтэзійныя фільмы 2001 года
Катэгорыя:Фільмы Вялікабрытаніі 2001 года
Катэгорыя:Фільмы ЗША 2001 года
Катэгорыя:Фэнтэзійныя фільмы Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Фэнтэзійныя фільмы ЗША
Катэгорыя:Прыгодніцкія фільмы Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Прыгодніцкія фільмы ЗША
Катэгорыя:Фільмы на англійскай мове
Катэгорыя:Фільмы Крыса Каламбуса
Катэгорыя:Фільмы, музыку да якіх напісаў Джон Уільямс
Смятанічы

Назву **Смятанічы** маюць:

* Смятанічы — вёска ў Петрыкаўскім раёне Гомельскай вобласці
* Смятанічы — вёска ў Шклоўскім раёне Магілёўскай вобласці
Наталля Сцяпанаўна Бучынская

**Наталля Бучынская** (нар. , в. Ідолта, , Віцебская вобласць, Беларусь) — беларуская дзіцячая пісьменніца.

## Біяграфія 
Нарадзілася ў сям’і настаўнікаў. У 1993 годзе скончыла філалагічны факультэт БДУ (аддзяленне беларускай і рускай мовы і літаратуры).

## Творчасць 
Дэбютавала ў 1986 годзе з казкай у газеце «Сцяг працы» (Мёрскі раён). Яе казкі гучалі ў радыёперадачы «Рамантыкі», публікаваліся ў дзіцячых часопісах «Вясёлка», «Островок», «Городской газете», у зборніках серыі «Беларуская аўтарская казка» (выдавецтва «Мастацкая літаратура»): «Чароўныя пацеркі», «Вежа міру», «Залаты талер», у зборніку «Блакітная кніга ў творах беларускіх пісьменнікаў» (выдавецтва «Літаратура і мастацтва»), у зборніках серыі «Школьная бібліятэка», у «Зборніку апавяданняў для пазакласнага чытання вучняў пачатковай школы» і «Пакліч у госці сонца».
thumb|right|240px|На Міжнародным форуме даследчыкаў беларускай казкі разам з іншымі беларускімі дзіцячымі пісьменнікамі (2023 г.)

## Бібліяграфія 
* «Чароўныя пацеркі» (2006 г.) — зборнік казак (укладальнік А. С. Масла).
* «Прыгоды маленькай Машынкі» (2008 г.) — кніга з серыі «Казкі XXI стагоддзя». У 2012 годзе з’явіўся яе аўтарскі пераклад на рускую мову. У 2014 годзе кніга была намінавана на літаратурную прэмію Гедройца.
* 
* «Атракцыёны для вадзянікоў: былі і небыліцы пра жыццё надводнае і падводнае» (2015 г., «Мастацкая літаратура») — тры казачныя гісторыі, у кожнай дзеючыя асобы — жыхары вадаёма: вадзяні, якія ладзілі ў возеры Доўгім атракцыёны; бабрыная сямейка, якая шануе Чырвоную кнігу Беларусі; і Наяда марская, якая дзеля салаўіных песень перабралася жыць з мора ў беларускія вадаёмы.
* «Прынцэса Алівія і „жабіны вочкі“» (2019 г., «Беларусь»)
* 
* «Рыцар Квых і „жабіны вочкі“» (2020 г., «Беларусь») — другая частка казкі пра прынцэсу Алівію. Дзяўчынка Зоська разам з Квыхам і Кваканцыяй выпраўляецца ва ўладанні Жудаса Першага. Трапіўшы ў палон, яна бліжэй знаёміцца за прынцам Казімірам і распрацоўвае са сваёй кампаніяй план яго выратавання.
* «Ква-Фея, Кваканцыя і „жабіны вочкі“» (2021 г., «Беларусь») — трэяя частка казкі пра прынцэсу Алівію. Чарадзейная сіла незабудак, небяспека цмачынай прысутнасці, суровасць магічнага прысуду, знаходлівасць і адданасць Кваканцыі — усімі гэтымі загадкамі і таямніцамі кніга гатовая падзяліцца са сваімі чытачамі.
* «Лета з цмокам Цвыркуном» (2023 г., «Беларусь») — расказ пра эксперымент з «выжываннем у дзікіх умовах».
* «Смоўжыкі, Гурман і насатая каманда» (2024 г., «Адукацыя і выхаванне») — дзівосны свет кузурак і смаўжоў запрашае далучыцца да незвычайных падзей: дапамагчы сабрацца на канцэрт скрыпачу Смоўжыку, паспрыяць у пошуках дыяментаў цётачкі Смаўжыхі, разам з Гурманам паспрабаваць злавіць вёрткага Смаўжа.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Пісьменніцы Беларусі
Катэгорыя:Пісьменнікі Беларусі
Катэгорыя:Пісьменнікі паводле алфавіта
Катэгорыя:Беларускамоўныя пісьменнікі
Катэгорыя:Дзіцячыя пісьменнікі Беларусі
Малыя Сяхновічы

**Малы́я Сяхно́вічы** (, ) — вёска ў Жабінкаўскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Сцяпанкаўскага сельсавета.

## Славутасці 
* Жабінкаўскі раённы гісторыка-краязнаўчы музей
* Парк пры былой сядзібе Касцюшкаў.
* капліца-пахавальня на могілках.

### Страчаная спадчына 
* Бюст Тадэвуша Касцюшкі (1930-я). Першапачаткова стаяў у Кобрыне на пастаменце помніка вайне 1812 года, у 1988 г. пастаўлены перад будынкам школы ў Малых Сяхновічах. У перыяд з восені 2024 па вясну 2025 года прыбраны, а замест экспазіцыі пра героя ў музеі — зала генацыду беларускага народа.
* Сядзіба Касцюшкаў.
* Сядзіба Жалкоўскіх «Жулкаўшчына».

## Вядомыя асобы 
* Станіслаў Антонавіч Кавалеўскі (нар. 1951) — заслужаны артыст Украіны

## Спасылкі 
Катэгорыя:Сцяпанкаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Жабінкаўскага раёна
Турок

Назву **Туро́к** маюць:

* Турок — вёска ў Петрыкаўскім раёне Гомельскай вобласці
* Турок — вёска ў Любанскім раёне Мінскай вобласці
Кадэцкі корпус (Варшава)

**Рыцарская школа** () або **Акадэмія шляхецкага корпусу кадэтаў Яго каралеўскай міласці і Рэчы Паспалітай** () — першая дзяржаўная школа ў Рэчы Паспалітай. Заснавана 15 сакавіка 1765 года каралём Станіславам Аўгустам Панятоўскім.

Трэць навучэнцаў, паводле вылучанай бюджэтнай квоты, паходзіла з ВКЛ. За 30 гадоў існавання школы, яе выпускнікамі былі Казімір Нестар Сапега, Юліян Нямцэвіч, Якуб Ясінскі, Тадэвуш Касцюшка,  — вядомыя вайсковыя спецыялісты свайго часу.

Кадэцкі корпус закрыты 1794 годзе пасля паражэння ў антырасійскай вызвольнай вайны, на чале якой быў адзін з першых выпускнікоў школы Тадэвуш Касцюшка.

Катэгорыя:Вышэйшыя навучальныя ўстановы Рэчы Паспалітай
Катэгорыя:Гісторыя Варшавы
Церабень

Назву **Церабень** маюць:

* Це́рабень — вёска ў Бабрыкоўскім сельсавеце Пінскага раёна Брэсцкай вобласці.
* Це́рабень — вёска ў Лапацінскім сельсавеце Пінскага раёна Брэсцкай вобласці.
* Церабе́нь — былая вёска ў Петрыкаўскім раёне Гомельскай вобласці.
Мінерва Макгонагал

**Мінерва Макгонагал** () — былы намеснік дырэктара, затым дырэктар Хогвартса. Была дэканам факультэта Грыфіндор і выкладчыкам трансфігурацыі. З'яўляецца зарэгістраваным анімагам, гэта значыць можа прымаць аблічча жывёлы, а менавіта паласатай кошкі з меткамі ў форме сваіх акуляраў вакол вачэй.

## Гары Потэр і філасофскі камень 
Назірала за Дурслямі, якім Дамблдар збіраўся падкінуць Гары Потэра.

Па ініцыятыве Мак-Гонагал Гары Потэр становіцца лаўцом каманды свайго факультэта па квідычы. Прымала ўдзел ва ўсталяванні аховы філасофскага камня.

## Гары Потэр і Вязень Азкабана 
Выдала Герміёне Грэйнджэр махавік часу, каб яна магла прысутнічаць на занятках.

## Гары Потэр і Ордэн Фенікса 
Мінерва Мак-Гонагал адыгрывае значную ролю. Калі Далорэс Амбрыдж і яе памагатыя атрымалі доўгачаканую нагоду для арышту Дамблдара, Мак-Гонагал выказала гатоўнасць на баку дырэктара, але Дамблдар угаварыў яе не рабіць гэтага. Яму ўдалося пазбегнуць арышту і пакінуць школу, пасля чаго пасаду дырэктара заняла Амбрыдж. У перыяд Амбрыдж ва ўладзе прафесар Мак-Гонагал сабатавала навучальны працэс. Напрыклад, на кансультацыі па выбары будучай прафесіі Мінерва, насупярэк пярэчанням Амбрыдж, заявіла, што дапаможа Гары стаць цемраборцам, будзе вучыць яго па начах і паклапаціцца пра тое, каб ён дамогся неабходных навыкаў, нават калі гэта будзе апошняе, што яна зробіць.

Мак-Гонагал заступілася за Хагрыда, калі за ім прыйшлі супрацоўнікі Міністэрства магіі, і была аглушана чатырма заклінаннямі, якія патрапілі ў яе адначасова, пасля чаго яе адправілі ў бальніцу Святога Мунга.

## Гары Потэр і Прынц-паўкроўка 
Мінерва Мак-Гонагал змагалася з Пажыральнікамі смерці і параніла Алекта Кэрау

## Гары Потэр і Дары Смерці 
Калі Валдэморт захапіў уладу над Хогвартсам, яна застаецца, каб абараніць вучняў ад Пажыральнікаў смерці, якія занялі выкладчыцкія пасады.

Калі Гары Потэр вяртаеца ў школу, прафессар Мак-Гонагал абясшкоджвае Амікуса Кэрау і разам з іншымі дэканамі ўступае ў сутычку з Пажыральнікамі. Дырэктару ж (Северусу Снэйпу) даводзіцца бегчы з Хогвартса па загадзе лорда Валдэморта, а Мінерва арганізуе абарону замка ад Валдэморта. У вырашальным баі змагаецца непасрэдна з Валдэмортам разам з Гарацыям Слізнартам і Кінгслі Брустверам.

Незаўбаве становіцца дырэктарам Хогвартса.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Персанажы гісторый пра Гары Потэра
Катэгорыя:Выдуманыя дырэктары школ
Катэгорыя:чараўніцы
Пласток

Назву **Пласток** маюць:

* Пласток — вёска ў Жыткавіцкім раёне Гомельскай вобласці
* Пласток — вёска ў Любанскім раёне Мінскай вобласці
Івашкавічы

Назву **Іва́шкавічы** маюць:

* Івашкавічы — вёска ў Петрыкаўскім раёне Гомельскай вобласці
* Івашкавічы — пасёлак у Петрыкаўскім раёне Гомельскай вобласці
* Івашкавічы — вёска ў Зэльвенскім раёне Гродзенскай вобласці
Барыс Маркавіч Фіх

**Барыс Маркавіч Фіх** ( — ) — беларускі гісторык, доктар гістарычных навук (1966), прафесар (1967)

## Біяграфія 
Б. М. Фіх нарадзіўся ў вёсцы Грушка (зараз у Каменскім раёне, Малдова). У 1941 годзе скончыў педагагічны інстытут у Ціраспалі, у 1948 годзе — Мінскі педагагічны інстытут. З 1951 года загадчык кафедры, намеснік дырэктара Мінскага педагагічнага інстытута. З 1954 па 1976 год загадчык кафедры гісторыі, прарэктар па навуковай і навучальнай рабоце ў Гродзенскім педагагічным інстытуце. Б. М. Фіх з’яўляецца аўтарам ідэі стварэння ў 1955 годзе навукова-даследчага гісторыка0краязнаўчага гуртка пры кафедры гісторыі інстытута.

## Навуковая дзейнасць 
Б. М. Фіх займаўся даследаваннямі гісторыі сялянства і аграрных адносін у 1917—1920 гг, гісторыі краязнаўства, становішча Гродна ў рэвалюцыі 1905—1907 гг..

Сярод апублікаваных прац:
* Гродно: Ист. очерк / Б. М. Фих, Л. В. Аржаева, М. В. Барсегян и др. (1960, 1964 — другое выданне)
* Роль комитетов бедноты Витебской губернии в развёртывании социалистической революции в деревне : автореферат диссертации на соискание учёной степени кандидата исторических наук / Фих Б. М. ; Белорусский государственный университет им. В. И. Ленина, Кафедра истории СССР, 1953.
* Аграрная революция в Белоруссии (1917—1920 гг.) — Мн., 1966.
* Дзевятая пяцігодка і сацыяльнае развіццё савецкага грамадства / Б. Фіх, Ф. Марголін (1972)
* Вопросы организации и методики научно-исследовательской работы студентов вузов БССР : [сборник статей] / под общей редакцией Соломонова А. А. и Фиха Б. М. (1975)
і інш.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Электронная бібліятэка УА «Гродзенскі дзяржаўны ўніверсітэт імя Янкі Купалы»
* Зводны электронны каталог бібліятэк Беларусі

Катэгорыя:Выпускнікі БДПУ імя Максіма Танка
Катэгорыя:Выкладчыкі БДПУ імя Максіма Танка
Катэгорыя:Выкладчыкі Гродзенскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя Янкі Купалы
Катэгорыя:Гісторыкі Беларусі
Цапра

Назву **Цапра́** маюць:

* Цапра — вёска ў Клецкім раёне Мінскай вобласці
* Цапра — рака ў Нясвіжскім і Клецкім раёнах Мінскай вобласці, левы прыток ракі Лань
Цапра (рака)

**Цапра́**, **Цэ́пра** — рака ў Беларусі, у Нясвіжскім і Клецкім раёнах Мінскай вобласці, левы прыток ракі Лань (басейн Прыпяці).

Даўжыня ракі 21 км, з іх на тэрыторыі Клецкага раёна 14 км. Плошча вадазбору 123 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 1,7 м/км. Пачынаецца за 1 км на паўночны ўсход ад вёскі Габруны Нясвіжскага раёна, вусце за 1,5 км на поўдзень ад вёскі Чырвоная Звязда Клецкага раёна. Рака цячэ пераважна ў межах Капыльскай грады. Рэчышча каналізаванае. На рацэ плаціны і сажалкі каля вёскі Пляшэвічы Нясвіжскага раёна (плошча 21,8 га) і вёскі Зубкі Клецкага раёна (плошча 34 га).

Асноўны прыток — рака Конік (злева).

## Літаратура 
* 
*  — С. 84.
*  — С. 266.
* 

Катэгорыя:Басейн Лані
Катэгорыя:Рэкі Нясвіжскага раёна
Катэгорыя:Рэкі Клецкага раёна
Таварыства Цынцынаці

**Таварыства Цынцынаці** — гістарычная спадчынная арганізацыя з філіяламі ў ЗША і Францыі, заснаваная ў 1783 годзе з мэтай захаваць ідэалы і зносіны афіцэраў Кантынентальнай арміі, якія ўдзельнічалі ў вайне за незалежнасць ЗША. Таварыства было названа ў гонар горада Цынцынаці, штат Агая, які тады яшчэ быў маленькай вёскай. Цяпер, больш чым праз 200 гадоў пасля заснавання, таварыства спрыяе падтрымцы грамадскага інтарэсу да Амерыканскай рэвалюцыйнай вайны праз свае бібліятэчныя і музейныя калекцыі, выставы, праграмы, публікацыі  і іншыя мерапрыемствы.

Катэгорыя:Арганізацыі ветэранаў вайны за незалежнасць ЗША
Катэгорыя:Кантынентальная армія
Катэгорыя:Французы ў вайне за незалежнасць ЗША
Катэгорыя:Бібліятэкі Вашынгтона
Тамашоўка (рака)

**Тамашоўка** — рака ў Капыльскім раёне Мінскай вобласці, правы прыток ракі Мажа. Даўжыня 18 км. Плошча вадазбору 53 км². Пачынаецца за 0,8 км на паўночны захад ад вёскі Богараўшчына, вусце каля вёскі Цімкавічы.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Басейн Случы (прыток Прыпяці)
Катэгорыя:Рэкі Капыльскага раёна
Стары Роў

**Стары́ Ро́ў** — меліярацыйны канал у Слуцкім і Капыльскім раёнах Мінскай вобласці, правы прыток ракі Морач. Даўжыня 9 км. Пачынаецца каля вёскі Рачкавічы Слуцкага раёна, вусце каля вёскі Сухоўчыцы Капыльскага раёна.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Меліярацыйныя каналы Слуцкага раёна
Катэгорыя:Меліярацыйныя каналы Капыльскага раёна
Катэгорыя:Басейн Случы (прыток Прыпяці)
Сухоўчыцы

Назву **Сухоўчыцы** маюць:

* Сухоўчыцы — вёска ў Кобрынскім раёне Брэсцкай вобласці
* Сухоўчыцы — вёска ў Капыльскім раёне Мінскай вобласці
Худра

**Ху́дра** — рака ў Слуцкім раёне Мінскай вобласці, левы прыток ракі Вясея. Даўжыня 8 км. Пачынаецца за 4 км на паўночны ўсход, вусце за 1,5 км на паўднёвы захад ад вёскі Шантароўшчына. Цячэ па лясістай забалочанай мясцовасці.

## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Басейн Случы (прыток Прыпяці)
Катэгорыя:Рэкі Слуцкага раёна
Пятніцы

Назву **Пя́тніцы** маюць:

* Пятніцы — вёска ў Ушацкім раёне Віцебскай вобласці
* Пятніцы — вёска ў Слуцкім раёне Мінскай вобласці
Нежаўка

Назву **Нежаўка** маюць:

* Нежаўка — вёска ў Слуцкім раёне Мінскай вобласці
* Нежаўка — вёска ў Чэрвеньскім раёне Мінскай вобласці
Фіял (архітэктура)

**Фія́л** (ад грэч. φιάλη — чаша, кубак) — архітэктурны элемент у выглядзе востраканцовай пірамідкі, фігурнага шпіля, завяршаючы пінакль, шчыт, контрфорс.

У Еўрапейскай архітэктуры фіял пашырыўся ў перыяд позняй готыкі. Фіялы упрыгожваліся стылізаванымі лістамі, кветкамі і часам мелі форму крыжа (*крыжаквет*).

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* [Фиал (в архитектуре) // Мегаэнциклопедия Кирилла и Мефодия](http://megabook.ru/article/Фиал%20(в%20архитектуре)) 
* Фиал // Архитектурный словарь 

Катэгорыя:Архітэктурныя элементы
Катэгорыя:Гатычная архітэктура
Рудзянецкі канал

**Рудзянецкі канал** — меліярацыйны канал у Жыткавіцкім раёне Гомельскай вобласці, левы прыток ракі Навуць. Даўжыня 16 км. Пачынаецца з водаразмеркавальніка за 2 км на паўночны ўсход ад вёскі Хісцецкі Бор, вусце за 1,3 км на паўднёвы ўсход ад вёскі Востранка. Цячэ праз сажалкі рыбгаса «Чырвоная Зорка».

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Меліярацыйныя каналы Гомельскай вобласці
Катэгорыя:Меліярацыйныя каналы Жыткавіцкага раёна
Жыткавіцкі канал

**Жы́ткавіцкі канал** — меліярацыйны канал у Жыткавіцкім раёне Гомельскай вобласці. Даўжыня 11 км. Пачынаецца з возера Чырвонае за 2 км на паўночны ўсход ад вёскі Ляхавічы, вусце за 2 км на паўночны ўсход ад вёскі Хісцецкі Бор, дзе знаходзіцца водаразмеркавальнік, з якога вада падаецца ў рэкі Гніліца, Навуць і Рудзянецкі канал.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Меліярацыйныя каналы Жыткавіцкага раёна
Сякерычы

Назву **Сяке́рычы** маюць:

* Сякерычы — вёска ў Петрыкаўскім раёне Гомельскай вобласці
* Сякерычы — вёска ў Светлагорскім раёне Гомельскай вобласці
* Сякерычы — аграгарадок у Клецкім раёне Мінскай вобласці
Кантынентальны кангрэс

**Кантынентальны кангрэс** () — з’езд дэлегатаў з Трынаццаці калоній, які стаў кіруючым органам Злучаных Штатаў Амерыкі падчас вайны за незалежнасць. Кангрэс сабраў з’езды з 1774 па 1789 гады ў трох фармацыях. У ліпені 1776 года Кантынентальны кангрэс аднадушна прагаласаваў за незалежнасць, пасля чаго была выдадзена Дэкларацыя незалежнасці ЗША.


Катэгорыя:Гісторыя Філадэльфіі, штат Пенсільванія
Катэгорыя:Скасаваныя аднапалатныя органы заканадаўчай улады
Алекс Старазінскі

**Алекс Старазінскі** (; нар. 1961, Грынпойт, Бруклін, штат Нью-Ёрк, ЗША) — журналіст, уладальнік шматлікіх узнагарод, у тым ліку Пулітцэраўскай прэміі. Былы прэзідэнт і выканаўчы дырэктар Фонда Тадэвуша Касцюшкі.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Гісторыкі амерыканцаў польскага паходжання
Катэгорыя:Журналісты ЗША
Катэгорыя:Пісьменнікі ЗША