Луітпольд Баварскі

**Луітпольд Карл Іосіф Вільгельм** (; , Вюрцбургская рэзідэнцыя — , Мюнхен) — прынц-рэгент Баварыі з 10 чэрвеня 1886 года, трэці сын караля Людвіга I і брат караля Максіміліяна II, прадстаўнік дынастыі Вітэльсбахаў. Фактычна з’яўляўся кіраўніком Баварыі ў часы валадарства сыноў апошняга — Людвіга II і Ота I. Яго сын стаў апошнім каралём Баварыі — Людвігам III.

## Біяграфія 
Меркавалася, што Луітпольд і яго нашчадкі атрымаюць у спадчыну грэчаскі трон, які займаў яго брат Атон. Аднак грэчаскі закон патрабаваў ад прэтэндэнта на прастол пераходу ў праваслаўе, а Луітпольд не жадаў гэтага рабіць. У 1862 годзе Атон быў зрынуты. Ён завяшчаў свае правы на прастол брату, аднак Луітпольд ніколі не ўспамінаў пра гэта.

Луітпольд браў удзел у Франка-прускай вайне.

## Рэгенцтва 
thumb|left|Прынц-рэгент Луітпольд у дзень свайго 90-годдзя. 1911
У 1886 годзе Луітпольд стаў рэгентам свайго псіхічнахворага пляменніка Людвіга II і застаўся рэгентам і пасля смерці апошняга з прычыны душэўнай хваробы караля Ота I. Таямнічая смерць Людвіга II спрыяла з’яўленню чутак пра тое, што за гэтым стаіць Луітпольд, аднак дзякуючы сваім асабістым якасцям ён стаў адным з самых папулярных кіраўнікоў Баварыі. Адным з яго першых дзеянняў у новым статусе стала адкрыццё для публікі 1 жніўня 1886 года некалькіх палацаў Людвіга II.

Гады рэгенцтва Луітпольда былі адзначаны велізарнай мастацкай і культурнай актыўнасцю ў Баварыі, дзе яны вядомыя як  ці . Баварыя квітнела пры ліберальным урадзе, а Мюнхен ператварыўся ў культурны цэнтр Еўропы. Томас Ман у 1902 годзе напісаў пра гэты перыяд «Мюнхен, які ззяў» ().

У гонар Луітпольда мноства вуліц у баварскіх гарадах называюцца *Prinzregentenstraße* або *Luitpoldstraße*. Яго імя носяць многія ўстановы культуры, уключаючы *Prinzregententheater* у Мюнхене і *Luitpoldarena* і *Luitpoldhalle* у Нюрнбергу. Існуе нават асобная кулінарная страва — «Торт прынц-рэгента» () — шматслаёны пірог з вяршкамі і шакаладам, названы ў яго гонар.

Трэба заўважыць, што падчас рэгенцтва Луітпольда адносіны паміж баварцамі і прусакамі знаходзіліся на пункце замярзання антыкаталіцкай кампаніі «Культуркампф», якую праводзіў Бісмарк у Прусіі. Таксама Баварыю не зусім задавольвала стратэгічнае лідарства Прусіі ў імперыі.

Луітпольд пахаваны ў Мюнхене ў цэрквы тэацінцаў.

## Сям’я 
Луітпольд быў у шлюбе з эрцгерцагіняй Аўгустай Фердынандай Аўстрыйскай, другой дачкой вялікага герцага Тасканы Леапольда II. У мужоў нарадзілася чацвёра дзяцей:
* Людвіг (1845—1921), апошні кароль Баварыі
* Леапольд (1846—1930)
* Тэрэза (1850—1925), вандроўніца і пісьменніца. Аўтар падарожных нататак: «Reiseeindrücke und Skizzen aus Russland» (Штутгарт, 1885 — панегірык рускаму ўраду і ладу; «Ueber den Polarkreis» (Лейпцыг, 1889); «Meine Reise in den brasilischen Tropen» (Берлін, 1897)
* Арнульф (1852—1907) — жонка — Тэрэза Ліхтэнштэйнская (1850—1937), адзін сын;

У наш час главой дому Вітэльсбахаў з’яўляецца прапраўнук Луітпольда і праўнук Людвіга III Франц (з 1996 года).

## Спасылкі 
Катэгорыя:Вітэльсбахі
Катэгорыя:Кіраўнікі Баварыі
Катэгорыя:Рэгенты
Катэгорыя:Удзельнікі франка-прускай вайны
Катэгорыя:Памерлі ад бранхіту
Катэгорыя:Ганаровыя аматары Імператарскай Акадэміі мастацтваў
Катэгорыя:Кавалеры ордэна Святога апостала Андрэя Першазванага