Рысь звычайная ў Беларусі

]]
**Рысь звычайная** для Беларусі — абарыгенны від сысуноў, самы буйны прадстаўнік беларускай фаўны каціных.

## Гісторыя 
]]
У 1970-я гг. найбольшая колькасць рысяў было ў Віцебскай (каля 200), Мінскай (каля 85) і Брэсцкай (каля 80) абласцях, у трох астатніх яе колькасць не перавышала 70 асобін. У 80-х гг. адбывалася далейшае скарачэнне тэрыторыі пражывання віду. У 1984 годзе ў Беларусі ўлічылі каля ,15 тысячы рысяў. У 90-я гады найбольшая шчыльнасць рысі адзначана ў Віцебскай (0,05 асобін / 1000 га лясной плошчы), значна ніжэй яна ў Брэсцкай (0,01), Мінскай і Гомельскай (па 0,005) абласцях. На тэрыторыі Гродзенскай і Магілёўскай абласцей сустракаецца спарадычна.

## Сучасная папуляцыя 
Рэдкі від, распаўсюджаны па тэрыторыі Беларусі вельмі нераўнамерна. У паўночнай частцы рэспублікі захоўваецца суцэльнае распаўсюджанне рысі, на долю Віцебскай вобласці прыпадае каля 60 % ўлічаных рысяў. Паводле супрацоўніка цэнтра па біярэсурсах НАН РБ Ірыны Салавей, экалагічная ёмкасць рысі на тэрыторыі Беларусі складае ад 1520 да 2250—2500 асобін.

Самыя буйныя лакальныя папуляцыі насяляюць у Бярэзінскім біясферным запаведніку, Палескім радыяцыйна-экалагічным запаведніку і НП «Белавежская пушча».

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.7)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.6)
ImageSize = width:800 height:150
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:1400
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:250 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
  bar:2014 text:2014 
  bar:2015 text:2015 
  bar:2016 text:2016 
  bar:2017 text:2017 
  bar:2018 text:2018 
  bar:2019 text:2019 
  bar:2020 text:2020 
  bar:2021 text:2021
  bar:2022 text:2022
  bar:2023 text:2023
PlotData=
  color:barra width:20 align:left
  bar:2014 from:0 till: 771
  bar:2015 from:0 till: 421
  bar:2016 from:0 till: 532
  bar:2017 from:0 till: 489
  bar:2018 from:0 till: 430
  bar:2019 from:0 till: 565
  bar:2020 from:0 till: 764
  bar:2021 from:0 till: 1252
  bar:2022 from:0 till: 0
  bar:2023 from:0 till: 1300
PlotData=
  bar:2014 at: 771 fontsize:S text: 771 shift:(-10,5)
  bar:2015 at: 421 fontsize:S text: 421 shift:(-10,5)
  bar:2016 at: 532 fontsize:S text: 532 shift:(-10,5)
  bar:2017 at: 489 fontsize:S text: 489 shift:(-10,5)
  bar:2018 at: 430 fontsize:S text: 430 shift:(-10,5)
  bar:2019 at: 565 fontsize:S text: 565 shift:(-10,5)
  bar:2020 at: 764 fontsize:S text: 764 shift:(-10,5)
  bar:2021 at: 1252 fontsize:S text: 1252 shift:(-10,5)
  bar:2022 at: 0 fontsize:S text: н/зв shift:(-10,5)
  bar:2023 at: 1400 fontsize:S text: ~1300 shift:(-10,5)
TextData=
  fontsize:10px pos:(100,150)
  text:Колькасць рысяў у ахоўных угоддзях (асобін)

### Утрыманне ў няволі 
]]
Рысі жывуць у Гродзенскім, Віцебскім і Мінскім заапарках, у Магілёўскім заасадзе.

## Біялогія 
У Беларусі рысь прытрымліваецца буйных змешаных старых лясоў. Яна аддае перавагу глухім, маладаступным ўчасткам лесу з густым падлескам, заваламі і бураломам. Часцей за ўсё звяры трымаюцца ў сталых змешаных хвойна-лісцяных і хваёвых лясах. Вырашальную ролю ў выбары месцаў пражывання гуляюць багацце дзічыны, якая служыць ёй ежай, і наяўнасць спакойных участкаў для адпачынку. Паколькі некаторыя асобіны падчас палявання траплялі і ў беларускую частку пушчы, то вынікі гэтых даследванняў маюць значэнне і датычна беларускай папуляцыі. Важным момантам таксама з’яўляецца той факт, што польскія даследчыкі выявілі, што ў польскай частцы Белавежскай пушчы насяляе ізаляваная папуляцыя еўрапейскай рысі. У беларускім фальклоры казкі з такім сюжэтам фіксавалі Е. Раманаў, У. Дабравольскі і М. Федароўскі.

### У скульптуры 
Выява рысі размешчана на гербе Гомеля і з’яўляецца адным з сімвалаў горада. У горадзе ўсталявана некалькі скульптур рысі, у тым ліку — на помніку першаму гамельчуку.

### У геральдыцы і баністыцы 

Выява:2001. Stamp of Belarus 0404.jpg|Герб Гомеля
Выява:Belarus-1992-Bill-10-Obverse.jpg|Купюра ў дзесяць беларускіх рублёў

### У філатэліі 

Выява:Stamp-ussr1969-belovyezhskaya-lynx.png|Паштовая марка СССР 1969 года
Выява:1996. Stamp of Belarus 0120.jpg|Паштовая марка Беларусі 1996 года
Выява:2000. Stamp of Belarus 0382.jpg|Паштовая марка Беларусі 2000 года
Выява:Марка Рысёнок.jpg|Паштовая марка «Рысяня»

## Літаратура 
* Козло П. Г. «Рысь обыкновенная»/ Звери: Популярный энциклопедический справочник (Животный мир Беларуси). Минск, 2003. С.259-262
* Сержанин И. Н. «Млекопитающие Белоруссии». Издание 2-е. Минск, 1961. −321с.
* Савицкий Б. П. Кучмель С. В., Бурко Л. Д. «Млекопитающие Беларуси». Минск, 2005. −319с.

## Спасылкі 
* РЫСИ ПОД СЧЕТ 
* Ресурсы охотничьей фаўны  

Катэгорыя:Каціныя
Катэгорыя:Сысуны Беларусі