open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Гальцы (Пінскі раён)

**Гальцы́** (, ) — вёска ў Пінскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Калавуравіцкага сельсавета.

У 1940—1988 гадах у складзе Беразцоўскага сельсавета Столінскага раёна (з 16 лістапада 1987 года — Пінскага раёна). З 21 сакавіка 1988 года ў складзе Калавуравіцкага сельсавета.

## Этнаграфія 
У вёсцы этнамузыказнаўцай Зінаідай Мажэйка запісана калядка «Добры вечор тому».

## Славутасці 
* Капліца на могілках

## Спасылкі 
Катэгорыя:Калавуравіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Пінскага раёна
Канюхі (Пінскі раён)

**Канюхі́** (, ) — вёска ў Пінскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Лапацінскага сельсавета.

## Вядомыя асобы 
* Адам Аляксандравіч Васкалей (нар. 1949) — беларускі архітэктар.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Лапацінскі сельсавет (Пінскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Пінскага раёна
Лапаціна (Пінскі раён)

**Лапа́ціна** (, ) — аграгарадок у Пінскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Лапацінскага сельсавета.

Праз аграгарадок праходзіць аўтадарога .

## Славутасці 
* У Лапаціне знаходзіцца Бібліятэка-музей А. Блока

## Спасылкі 
Катэгорыя:Лапацінскі сельсавет (Пінскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Пінскага раёна
Жолкіна

**Жо́лкіна** (, ) — вёска ў Пінскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Ласіцкага сельсавета.

## Славутасці 
* Спаса-Праабражэнская царква (1996)

## Вядомыя асобы 
* Юзаф Кашыц (1795—1868) — удзельнік паўстання 1830—1831 гадоў.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Ласіцкі сельсавет (Пінскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Пінскага раёна
Ласіцк

**Ла́сіцк** (, ) — вёска ў Беларусі, у Пінскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Ласіцкага сельсавета.

## Геаграфія 
Знаходзіцца за 40 км у напрамку на паўднёвы ўсход ад Пінска, за 215 км ад Брэста, на правым беразе ракі Стыр. Вакол вёскі размешчаны змешаныя шырокалісцвеныя і сасновыя лясы.

Насельніцтва вёскі ў 2009 годзе складала 601 чалавек, а ў 2019 годзе — 439 чалавек.

## Эканоміка 
У вёсцы дзейнічаюць ДУА «Ласіцкая сярэдняя школа», Ласіцкая амбулаторыя, аптэка, магазіны «Надежда» і «Стырь», кафэ «Росинка», Ласіцкі лясгас, Ласіцкі яслі-сад «Сонейка», Ласіцкі дом культуры і Ласіцкая бібліятэка. Акрамя таго, на тэрыторыі Ласіцка працуе ААТ «Ласіцк».

## Насельніцтва 
* 1998 год — 736 жыхароў, 296 двароў.

Праваслаўная Свята-Раства-Багародзіцкая капліца была пабудавана ў вёсцы ў XIX стагоддзі на мясцовых могілках і выкарыстоўвалася для адпявання памерлых. Адрозніваецца прастатой і фактычна складаецца з апсіды, што прымыкае да кубападобнага асноўнага аб’ёму. Над галоўным уваходам размешчаны порцік, які падтрымліваецца двума слупамі. Праваслаўная капліца Раства Багародзіцы ў Ласіцку з’яўляецца помнікам народнага дойлідства.

Таксама ў вёсцы стаіць помнік землякам, якія загінулі ў Вялікую Айчынную вайну.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Ласіцкі сельсавет (Пінскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Пінскага раёна
Балгары (Пінскі раён)

**Балга́ры** (, ) — вёска ў Пінскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Лапацінскага сельсавета.

Да 17 верасня 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Лемяшэвіцкага сельсавета.

## Назва 
Паводле беларускага савецкага географа В. Жучкевіча, ад назвы народу балгараў.

З іншага боку, у гэтай жа мясціне ў XVI ст. фіксавалася ўрочышча "*Bolhara Kolodziez*" (Болгараў калодзезь). Было віленскае прозвішча Балгароўскі. У старажытных балцка-літоўскіх двухасноўных імёнах былі асновы *Bal-,* *Gar-**.*

## Славутасці 
* Праваслаўная капліца на могілках.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Лапацінскі сельсавет (Пінскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Пінскага раёна
Курадава

**Ку́радава** (, ) — вёска ў Пінскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Лапацінскага сельсавета.

Да 17 красавіка 1959 года вёскі Курадава I і Курадава II уваходзілі ў склад Качановіцкага сельсавета. Да 17 верасня 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Лемяшэвіцкага сельсавета.

Каля вёскі знаходзіцца группа селішчаў.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Лапацінскі сельсавет (Пінскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Пінскага раёна
Хрысцібалавічы

**Хрысці́балавічы** (, ), часам **Хрысты́балавічы**.

Файл:Chryscibalavičy. Хрысцібалавічы (2024) 01.jpg|Саламяны дах
Файл:Chryscibalavičy. Хрысцібалавічы (2024) 04.jpg|Прыдарожны крыж
Файл:Chryscibalavičy. Хрысцібалавічы (2024) 02.jpg|Знак на ўездзе ў вёску

## Культура 
Лексіка гаворкі Хрысцібалавічаў зафіксавана ў «Дыялектным слоўніку Брэстчыны» (1989).

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Лапацінскі сельсавет (Пінскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Пінскага раёна
Забараўцы

**За́бараўцы** (, ) — вёска ў Пінскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Лышчанскага сельсавета.

У 1940—1954 гадах цэнтр Забаравецкага сельсавета.

## Славутасці 
* Свята-Міхайлаўская царква (1996)

## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Іосіф Паўлавіч Сярэдзіч, беларускі журналіст
* Іван Міхайлавіч Сярэдзіч (1928—2007) — Герой Сацыялістычнай Працы

## Спасылкі 
Катэгорыя:Лышчанскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Пінскага раёна
Лышча

**Лы́шча** (, ) — вёска ў Беларусі, у Пінскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Лышчанскага сельсавета.

## Геаграфія 
Знаходзіцца за 40 км у напрамку на поўнач ад горада Пінск, за 215 км ад Брэста. Каля вёскі працякае рака Вісліца.

## Насельніцтва 
* 1999 год — 520 жыхароў, 248 двароў.

## Славутасці 
* Свята-Аляксандра-Неўская царква (1995).
* Капліца.
* Помнік землякам, загінуўшым у Вялікую Айчынную вайну.

## Вядомыя асобы 
* Эдуард Канстанцінавіч Занкавец (нар. 1969) — беларускі хакеіст і трэнер.
* Зіновій Кірылавіч Прыгодзіч — беларускі журналіст, літаратар

## Літаратура 
*  — С. 386.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Лышчанскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Пінскага раёна
Пучыны

**Пучы́ны** (, ) — вёска ў Пінскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Лышчанскага сельсавета.

## Вядомыя асобы 
* Уладзімір Уладзіміравіч Калесніковіч (нар. 1974) — беларускі палітык.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Лышчанскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Пінскага раёна
Дамашыцы

**Дама́шыцы** (, ) — вёска ў Пінскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Малоткавіцкага сельсавета.

## Вядомыя асобы 
* Васіль Данілавіч Капычка (1905—1985) — протаіерэй Рускай праваслаўнай царквы, настаяцель некалькіх праваслаўных цэркваў у Беларусі.
* Мікалай Мікалаевіч Касцечка (1946—2022) — расійскі военачальнік, Герой Расійскай Федэрацыі (2000), генерал-палкоўнік (2002).

## Спасылкі 
Катэгорыя:Малоткавіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Пінскага раёна
Вялікая Вулька

**Вялі́кая Ву́лька** (, ) — вёска ў Пінскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Малоткавіцкага сельсавета.

З 16 ліпеня 1954 года па 17 красавіка 1959 года цэнтр Вулькаўскага сельсавета. Да 22 снежня 1959 года ўваходзіла ў склад Завідчыцкага сельсавета.

За 1,2 км на ўсход ад вёскі знаходзіцца возера Багатыроўка.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Малоткавіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Пінскага раёна
Жабчыцы

**Жа́бчыцы** (, ) — вёска ў Пінскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Малоткавіцкага сельсавета.

## Гісторыя 
У 1940—1955 гг. цэнтр Жабчыцкага раёна.

## Славутасці 
* У многіх крыніцах да вёскі адносяць Свята-Параскева-Пятніцкую царкву, якая насамрэч знаходзіцца ў п. Садовы.

### Страчаная спадчына 
, 1869]]

* Сядзіба Красіцкіх
* Красічынская сядзіба

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Малоткавіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Пінскага раёна
Востраў (Пінскі раён)

**Во́страў** (, ) — вёска ў Пінскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Ласіцкага сельсавета.

У 1940—1954 гадах — цэнтр Востраўскага сельсавета.

## Славутасці 
* Свята-Раства-Багародзіцкая царква (1720)
* Могілкавая капліца

## Вядомыя асобы 
* Міхаіл Фёдаравіч Дубянецкі (1927—1990) — беларускі пісьменнік, перакладчык, грамадскі дзеяч.
* Рыгор Максімавіч Астроўскі (1890—1974) — грамадскі дзеяч, адзін з кіраўнікоў Палескага паўстання ў 1918—1919 гадах.
* Станіслаў Фёдаравіч Дубянецкі (1940—2022) — беларускі філосаф, палітолаг, публіцыст.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Ласіцкі сельсавет (Пінскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Пінскага раёна
Асабовічы

**Асабо́вічы** (, ) — вёска ў Пінскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Калавуравіцкага сельсавета.

## Гісторыя 
Каля 1520 года пінскі князь Фёдар Яраславіч са сваёй жонкай Аленай запісалі дворышча Піскалаўшчына ў Асабовічах Варварынскаму манастыру, пазней мясціна стала грэка-каталіцкай.

Пасля закрыцця кляштара ў XIX стагоддзі сядзіба Піскалаўшчына становіцца ўласнасцю Качаноўскіх. У канцы 1880-х гадоў у вёсцы было 9 двароў, пражывала 39 вяскоўцаў; дзейнічала капліца (адносілася да прыходу ў вёсцы Кудрычы). У пачатку XX стагоддзя фальваркам валодалі дваране Канстанцін Рыгоравіч і Іван Іванавіч Качаноўскія (350 дзесяцін зямлі).

У 1998 годзе ў вёсцы налічвалася 28 гаспадарак і 47 жыхароў.

## Славутасці 
* Праваслаўная драўляная капліца
## Вядомыя асобы 
* Антон Іванавіч Ятусевіч (нар. 1947) — беларускі вучоны і палітык. Доктар ветэрынарных навук (1990), прафесар (1991).

## Спасылкі 
Катэгорыя:Калавуравіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Пінскага раёна
Чарнеевічы (Пінскі раён)

**Чарне́евічы** (, ) — вёска ў Пінскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Малоткавіцкага сельсавета.

## Гісторыя 
У 1664 г. згадваецца ў складзе Пінскага павету ВКЛ.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Малоткавіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Пінскага раёна
Малоткавічы

**Мало́ткавічы** (, ) — аграгарадок у Беларусі, у Пінскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Малоткавіцкага сельсавета.

## Геаграфія 
Знаходзіцца за 12 км у напрамку на захад ад Пінска, за 163 км ад Брэста. Чыгуначная станцыя Малатковічы на лініі Пінск—Брэст.

## Насельніцтва 
* 1999 год — 2419 жыхароў, 698 двароў.

## Памятныя мясціны 
* Брацкая магіла савецкіх воінаў і партызан.

## Вядомыя асобы 
* Наталля Уладзіміраўна Прыступа (1959—2006) — журналіст, паэт.
* Раіса Аляксандраўна Ціханская (нар. 1951) — беларускі палітык.
* Аляксандр Уладзіміравіч Пятроў (нар. 1958) — беларускі дыпламат.

## Літаратура 
*  — С. 36.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Малоткавіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Пінскага раёна
Масявічы (Пінскі раён)

**Масяві́чы** (, ) — вёска ў Пінскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Мерчыцкага сельсавета.

У 1940—1973 гадах цэнтр Масявіцкага сельсавета.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Мерчыцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Пінскага раёна
Мерчыцы

**Ме́рчыцы** (, ) — вёска ў Беларусі, у Пінскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Мерчыцкага сельсавета.

## Геаграфія 
Знаходзіцца за 23 км у напрамку на паўночны захад ад горада Пінск, за 180 км ад Брэста. На поўнач ад вёскі працякае рака Ясельда.

## Насельніцтва 
* 1999 год — 414 жыхароў, 162 двары.

## Помнікі гісторыі і культуры 
* Помнік землякам, загінуўшым у Вялікую Айчынную вайну.
* селішча жалезнага веку і эпохі Кіеўскай Русі (каля вёскі).

## Вядомыя асобы 
* Пётр Сцяпанавіч Лопух (нар. 1949) — беларускі географ, гідролаг. Доктар геаграфічных навук (2003), прафесар (2010).

## Літаратура 
*  — С. 296.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Мерчыцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Пінскага раёна
Ботава

**Бо́тава** (, ) — вёска ў Пінскім раёне Брэсцкай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Навадворскага сельсавета.

## Вядомыя ўраджэнцы 
* Мікалай Іванавіч Шпакоўскі (1940—2001) — вучоны ў галіне хірургіі і геранталогіі, доктар медыцынскіх навук, член Расійскай акадэміі медыцынскіх навук, член-карэспандэнт Міжнароднай акадэміі геранталогіі.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Навадворскі сельсавет (Пінскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Пінскага раёна
Вяз (Пінскі раён)

**Вяз** (, ) — вёска ў Пінскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Загародскага сельсавета.

З 8 сакавіка 1960 года па 26 жніўня 2014 года вёска ўваходзіла ў склад Навадворскага сельсавета.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Загародскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Пінскага раёна
Сташаны

**Сташа́ны** (, ) — вёска ў Пінскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Навадворскага сельсавета.

Да 8 сакавіка 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Лышчаўскага сельсавета.

## Вядомыя асобы 
* Анатоль Іванавіч Шушко (1954—2018) — беларускі пісьменнік.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Навадворскі сельсавет (Пінскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Пінскага раёна
Садовы (Пінскі раён)

**Садо́вы** (, ) — пасёлак у Пінскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Малоткавіцкага сельсавета.

## Славутасці 
* Свята-Параскева-Пятніцкая царква — .

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Малоткавіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Пінскага раёна
Асніца

**Асні́ца** (, ) — вёска ў Пінскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Парахонскага сельсавета.

Вёска знаходзіцца ў 2 км ад аўтадарогі Лунінец — Пінск (). Чыгуначная станцыя «Парахонск» на лініі Брэст — Лунінец.

## Гісторыя 
У XVII ст. кароль Ян III Сабескі ўрочышчам Асніца ўзнагародзіў за ваенную заслугу ротмістра Мірона Літаіновіча, прадстаўніка мясцовай шляхты. З часам тут узнікла паселішча. Да Вялікай Айчыннай вайны знаходзіўся хутар, працавалі млын і лесапільны завод. 7 лютага 1967 года да вёскі далучаны пасёлак чыгуначнай станцыі Парахонск. На пачатак 1998 года ў вёсцы налічвалася 49 двароў, 76 чалавек.

## Медыцына 
У Асніцы працуе Парахонская участковая бальніца.

## Насельніцтва 
* 2009 год — 52 жыхары
* 1999 год — 75 жыхароў
* 1998 год — 76 жыхароў, 49 двароў

## Спасылкі 
Катэгорыя:Парахонскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Пінскага раёна
Беразцы

**Беразцы́** (, ) — вёска ў Пінскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Парахонскага сельсавета.

У 1940—1988 гадах цэнтр Беразцоўскага сельсавета. 16 лістапада 1987 года перададзена са Столінскага раёна ў склад Пінскага раёна.

За 3,6 км на паўночны ўсход ад вёскі знаходзіцца возера Брыцень.

## Насельніцтва 
* 2009 год — 208 жыхароў
* 1999 год — 379 жыхароў

## Спасылкі 
Катэгорыя:Парахонскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Пінскага раёна
Маладзельчыцы

**Маладзе́льчыцы** (, ) — вёска ў Пінскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Парахонскага сельсавета.

Да 1985 года вёска знаходзілася ў складзе Калавуравіцкага сельсавета.

## Насельніцтва 
* 2010 год — 122 чалавекі
* 1999 год — 195 чалавек

## Асобы 
* Мікалай Чачун (1967—1987) — шэраговец Савецкай арміі. Загінуў ва Афганістане. Пахаваны ў в. Маладзельчыцы. Пасмяротна ўзнагароджаны ордэнам Чырвонай Зоркі.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Парахонскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Пінскага раёна
Селішча (Пінскі раён)

**Се́лішча** (, ) — вёска ў Пінскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Парахонскага сельсавета.

## Вядомыя асобы 
* Васіль Майсеевіч Гарошка — Герой Сацыялістычнай Працы

## Спасылкі 
Катэгорыя:Парахонскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Пінскага раёна
Вылазы (Пінскі раён)

**Вы́лазы** (, ) — вёска ў Пінскім раёне Брэсцкай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Парахонскага сельсавета.

## Геаграфія 
За 0,5 км у напрамку на поўдзень да вёскі знаходзіцца возера Вылазскае.

## Гісторыя 
Першая згадка ў 1554 годзе, з’яўлялася даўняй уласнасцю польскага караля Жыгімонта I. Пасля пераходзіць да каралевы Боны. Засялялася шляхецкімі сем’ямі Гараглядаў, Колбаў, Літвіновічаў, Палхоўскіх, Шаламіцкіх, Валковічаў, Явашоў. Найчасцей сустракаецца прозвішча Гарагляд. У 1572 годзе зямлю купляе Рыгор Шаламіцкі.

Пасля другога падзелу Рэчы Паспалітай (1793) у складзе Расійскай імперыі, вёска ўваходзіла ў склад Пінскага павета.

У 1787 годзе пабудавана драўляная царква Раства Багародзіцы (захавалася).

Згодна з Рыжскім мірным дагаворам (1921) вёска ўвайшла ў склад міжваеннай Польшчы. З 1939 года ў складзе БССР.

## Насельніцтва 
* **XX стагоддзе**: 1999 год — 73 жыхары. 
* **XXI стагоддзе**: 2009 год — 54 жыхары.

## Славутасці 
* Свята-Раства-Багародзіцкая царква (1787 г., драўляная) — 

Файл:Vylazy church.jpg
Файл:Vylazy camp.jpg

## Вядомыя асобы 
* Платон Максімавіч Ціхановіч (1838—1922) — беларускі праваслаўны святар, мовазнаўца.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Парахонскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Пінскага раёна
Парахонск

**Парахо́нск** (, ) — аграгарадок у Беларусі, у Пінскім раёне Брэсцкай вобласці. Адміністрацыйны цэнтр Парахонскага сельсавета.

## Геаграфія 
Знаходзіцца за 31 км у напрамку на паўночны ўсход ад Пінска, за 206 км ад Брэста, за 2 км ад чыгуначнай станцыі Парахонск.

## Гісторыя 
У XV—XVII стст. з’яўляецца ўласнасцю князёў Жыжэмскіх, спадкаемцамі якіх былі Радзівілы.

У XVIII ст. маёнтак набывае князь Францішак Юзафавіч Друцкі-Любецкі (каля 1735—1806), якому таксама належалі сядзібы ў Пагосце-Загародскім і Луніне. Пазней маёнтак належаў Гераніму Францішкавічу Друцкаму-Любецкаму (1776/9—1844), затым Эдвіну Геранімавічу Друцкаму-Любецкаму (1828—1901), пазней (да Першай сусветнай вайны) — Францішку Эдвінавічу Друцкаму-Любецкаму (1878—?).

У чэрвені 1943 г. фашысты спалілі 126 гаспадарак, забілі 9 чалавек.

## Насельніцтва 
* 1990 год — 2219 жыхароў, 717 двароў.
* 1999 год — 2175 жыхароў.
* 2000 год — 2219 жыхароў, 705 двароў.
* 2009 год — 1852 жыхары.

## Вядомыя асобы 
* Генадзь Мікалаевіч Невыглас (нар. 1954) — беларускі ваенны і дзяржаўны дзеяч
* Соф’я Катажына Хамянтоўская (1902—1991) — польская фатограф-мастачка

## Славутасці 
* Царква Раства Багародзіцы (1888) — .
* Храм пратэстанцкі.

### Страчаная спадчына 
* Сядзіба Друцкіх-Любецкіх.
* Вятрак.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* *Aftanazy, R.* Dzieje rezydencji na dawnych kresach Rzeczypospolitej : w 11 t. / R. Aftanazy. — Wrocław — Warszawa — Kraków : Zaklad im Ossolinskich, 1991. — Cz. 1. Wielkie księstwo Litewskie. Inflanty. Kurlandia. — T. 2. Województwa brzesko-litewskie, nowogródzkie. — 474 s.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Парахонскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Пінскага раёна

Катэгорыя:Друцкія-Любецкія
Альшанка (Пінскі раён)

**Альша́нка** (, ) — вёска ў Пінскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Парэцкага сельсавета.

Вёска знаходзіцца за 19 км ад аўтадарогі Івацэвічы — Пінск — Столін () і за 39 км ад г. Пінск.

## Гісторыя 
* 1495 г. — першая згадка пра вёска ў крыніцах.
* Канец XVIII ст. — вёска пераходзіць да Скірмунтаў.
* 1928 г. — парцэляцыя з перадачай дзяржаве двух ўрочышчаў і стварэннем асобных гаспадарак Рабіна і Барбушка.

## Насельніцтва 
* 1998 — 79 гаспадарак, 145 жыхароў

## Славутасці 
За 0,5 км на паўночны захад ад вёскі знаходзяцца рэшткі ДАК часоў Першай сусветнай вайны (1914—1918).

## Мемарыялы 
* Помнік землякам, загінулым ў гады Вялікай Айчыннай вайны (1979).

## Спасылкі 
* Альшанка на «Гісторыі Пінска»

Катэгорыя:Парэцкі сельсавет (Пінскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Пінскага раёна
Вішавічы

**Вішаві́чы** (, ) — вёска ў Пінскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Пінкавіцкага сельсавета.

Да 1998 года вёска знаходзілася ў складзе Аснежыцкага сельсавета.

## Вядомыя асобы 
* Таіса Васільеўна Шпакоўская (1936—2005) — беларускі жывёлавод, Герой Сацыялістычнай Працы (1966).

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Пінкавіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Пінскага раёна
Вялікія Дворцы

**Вялі́кія Дво́рцы** (, ) — вёска ў Пінскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Плешчыцкага сельсавета.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Плешчыцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Пінскага раёна
Бакінічы

**Бакі́нічы** (, ) — вёска ў Пінскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Сошненскага сельсавета.

Да 21 сакавіка 1988 года ў складзе Парахонскага сельсавета.

## Славутасці 
* Капліца прыдарожная (1996).
* Магілы салдатаў Першай сусветныя войны (1915—1918).
* Брукаванка.

### Страчаная спадчына 
* Сядзіба Скірмунтаў.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Сошненскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Пінскага раёна
Катэгорыя:Друцкія-Любецкія
Катэгорыя:Скірмунты
Красіева

**Красі́ева** (, ) — вёска ў Пінскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Ставоцкага сельсавета.

## Вядомыя асобы 
* Канстанцін Усцінавіч Вільчук (нар. 1955) — заслужаны ўрач Рэспублікі Беларусь, член Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 6-га склікання.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Ставоцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Пінскага раёна
Крыўчыцы

**Кры́ўчыцы** (, ) — вёска ў Пінскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Ставоцкага сельсавета.

Праз вёску праходзіць аўтадарога .

## Славутасці 
* Каталіцкая капліца (2015).

### Страчаная спадчына 
* Драўляная капліца.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Ставоцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Пінскага раёна
Жыдча

**Жы́дча** (, ) — аграгарадок у Пінскім раёне Брэсцкай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Хойнаўскага сельсавета.

Да 17 красавіка 1959 года вёска ўваходзіла ў склад Вулькаўскага сельсавета.

## Геаграфія 
Знаходзіцца за 22 км ад Пінска, за 200 км ад Брэста.
Каля аграгарадка знаходзіцца вадасховішча Жыдча.

## Насельніцтва 
* 1997 год — 706 жыхароў, 232 двары.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Хойнаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Пінскага раёна
Хойна

**Хо́йна** (, ) — вёска ў Беларусі, у Пінскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Хойнаўскага сельсавета.

Да 17 красавіка 1959 года вёска ўваходзіла ў склад Вулькаўскага сельсавета.

## Геаграфія 
Знаходзіцца за 20 км на поўдзень ад Пінска, за 185 км ад Брэста, за 24 км ад чыгуначнай станцыі Пінск.

## Насельніцтва 
* 2003 год — 465 жыхароў, 179 двароў.
* Мікалай Адамавіч Абадоўскі (1900—1951) — педагог, паэт, удзельнік Вялікай Айчыннай вайны. Адзін з арганізатараў і кіраўнікоў сістэмы савецкай адукацыі на Піншчыне.

## Крыніцы 
## Літаратура 
*  — С. 41.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Хойнаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Пінскага раёна
Бярэзніца (Пружанскі раён)

**Бярэ́зніца** (, ) — вёска ў Пружанскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Ружанскага сельсавета.

У 1940—1954 гадах цэнтр Бярэзніцкага сельсавета.

## Страчаная спадчына 
* Царква.

## Вядомыя асобы 
* Ірына Юльянаўна Сачкоўская (нар. 1968) — беларускі юрыст, член Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 7-га склікання.
* Мікалай Васільевіч Карполь (нар. 1938) — валейбольны трэнер.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Ружанскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Пружанскага раёна
Далкі

**Далкі́** (, ) — вёска ў Пружанскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Ружанскага сельсавета.

## Вядомыя асобы 
* Ларыса Мікалаеўна Багдановіч (нар. 1958) — беларускі ўрач-педыятр, неўролаг, арганізатар аховы здароўя, палітык.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Ружанскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Пружанскага раёна
Загалічы

**Зага́лічы** (, ) — вёска ў Пружанскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Ружанскага сельсавета.

## Назва 
Фіксавалася налібоцкае прозвішча Загалька, беняконскае Загальскі, салечніцкае Загалец. Было старое літоўскае занёманскае Загаліс.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Ружанскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Пружанскага раёна
Паўлава (Пружанскі раён)

**Па́ўлава** (, ) — вёска ў Беларусі, у Пружанскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Ружанскага сельсавета.

У 1973—2002 гадах цэнтр Паўлаўскага сельсавета.

## Геаграфія 
Знаходзіцца за 49 км у напрамку на паўночны ўсход ад горада Пружаны, за 134 км ад Брэста, за 35 км ад чыгуначнай станцыі Івацэвічы. Праз вёску пралягае аўтамабільная дарога .

## Насельніцтва 
* 2000 год — 243 жыхары, 102 двары.

## Памятныя мясціны 
* Брацкая магіла савецкіх воінаў. 

## Літаратура 
*  — С. 201.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Ружанскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Пружанскага раёна
Белы Лясок

**Бе́лы Лясо́к** (, ) — вёска ў Пружанскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Шарашэўскага сельсавета.
## Вядомыя асобы 
* Леанід Аляксандравіч Цупрык (нар. 1955) — беларускі палітык.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Шарашэўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Пружанскага раёна
Чухава

**Чу́хава** (, ) — вёска ў Пінскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Навадворскага сельсавета.

У 1940—1960 гадах цэнтр Чухаўскага сельсавета.

## Вядомыя асобы 
* Аляксей Міхайлавіч Ненадавец — беларускі літаратуразнавец. Доктар філалагічных навук (1995).
* Валерый Васільевіч Рабкавец (нар. 1964) — дзяржаўны дзеяч

## Спасылкі 
Катэгорыя:Навадворскі сельсавет (Пінскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Пінскага раёна
Катэгорыя:Друцкія-Любецкія
Велясніца

**Велясні́ца** (, ) — вёска ў Пінскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Мерчыцкага сельсавета.

## Славутасці 
### Страчаная спадчына 
* Сядзіба Твардоўскіх.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Мерчыцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Пінскага раёна
Крыніца (Пружанскі раён)

**Крыні́ца** (, ) — вёска ў Пружанскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Шарашэўскага сельсавета.

У 1940—2002 гадах цэнтр Крыніцкага сельсавета.

## Насельніцтва 
* 1921 год — 139 жыхароў

## Спасылкі 
Катэгорыя:Шарашэўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Пружанскага раёна
Ясень (Пружанскі раён)

**Я́сень** () — вёска ў Пружанскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Шарашэўскага сельсавета.

Да 1964 года вёска ўваходзіла ў склад Шчэрчаўскага сельсавета, да 26 лютага 2002 года — у склад Крыніцкага сельсавета, да 29 мая 2015 года знаходзілася ў адміністрацыйным падпарадкаванні Шарашоўскага пассавета.

## Вядомыя асобы 
* Канстанцін Фёдаравіч Саевіч (нар. 1956) — беларускі эколаг, лесавод.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Шарашэўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Пружанскага раёна
Астравок (Пружанскі раён)

**Астраво́к** (, ) — вёска ў Пружанскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Ружанскага сельсавета.

Да 1 снежня 2009 года вёска ўваходзіла ў склад Варанілавіцкага сельсавета.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Ружанскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Пружанскага раёна
Бакуны (Велікасельскі сельсавет)

**Бакуны́** (, ) — вёска ў Беларусі, у Пружанскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Велікасельскага сельсавета.

У 1954—1973 гадах цэнтр Бакунскага сельсавета.

## Геаграфія 
Знаходзіцца за 25 км у напрамку на паўночны захад ад горада Пружаны, за 110 км ад Брэста, за 50 км ад чыгуначнай станцыі Аранчыцы.

## Насельніцтва 
* 1995 год — 422 жыхары, 150 двароў.

## Літаратура 
*  — С. 235.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Велікасельскі сельсавет (Пружанскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Пружанскага раёна
Вялікае Сяло (Пружанскі раён)

**Вялі́кае Сяло́** (, ) — аграгарадок у Пружанскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Велікасельскага сельсавета.

З 16 красавіка 1973 года цэнтр сельсавета.

## Славутасці 
* Касцёл Святога Міхаіла Арханёла

## Спасылкі 
Катэгорыя:Велікасельскі сельсавет (Пружанскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Пружанскага раёна
Юзафін (Пружанскі раён)

**Юзафі́н** (, ) — вёска ў Пружанскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Велікасельскага сельсавета.

За 2 км на паўночны ўсход ад вёскі у Нараў упадае рака Мядзянка. 

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Велікасельскі сельсавет (Пружанскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Пружанскага раёна
Радзецк

**Ра́дзецк** (, ) — вёска ў Пружанскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Велікасельскага сельсавета.

## Назва 
У гэтым жа рэгіёне, з іншага боку ад Пружанаў, у "Рэвізіі Кобрыньскай эканоміі" 1563 г. тройчы згадваюцца носьбіты асабістага імені "Радзь": "*Радь Олишковъ*", "*Радь Осташевичъ*", "*Радь Малеевичъ*" (з гнязда вёсак Малеч, Залужжа, Падкраічы). Патранімічнае прозвішча Радзевіч - з суседніх Кабакоў і Лінава. У ХІХ ст. фіксавалася віленскае прозвішча Радзь. Ёсць сучасныя літоўскія *Radys, Radaitis*. Аснова *Rad-* частая ў складзе старажытных двухасноўных балцка-літоўскіх імёнаў.

Падобным чынам блізка Радзецка ўтвораная назва Роўбіцка.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Велікасельскі сельсавет (Пружанскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Пружанскага раёна
Ялова (Пружанскі раён)

**Яло́ва** (, ) — вёска ў Пружанскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Велікасельскага сельсавета.

У 1940—1954 гадах цэнтр Ялоўскага сельсавета.

## Славутасці 
* Царква Святой Ганны (1871 год) — 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Велікасельскі сельсавет (Пружанскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Пружанскага раёна
Апялянавічы

**Апяля́навічы** (, ) — вёска ў Пружанскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Зеляневіцкага сельсавета.

## Назва 
Фіксавалася прозвішча Апэлян (Нарвілішкі).

## Спасылкі 
Катэгорыя:Зеляневіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Пружанскага раёна
Асошнікі

**Асо́шнікі** (, ) — вёска ў Пружанскім раёне Брэсцкай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Зеляневіцкага сельсавета.

## Вядомыя асобы 
* Пётр Пятровіч Суцько (1936—2010) — журналіст, Заслужаны работнік культуры БССР (1982).

## Спасылкі 
Катэгорыя:Зеляневіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Пружанскага раёна
Баяры (Пружанскі раён)

**Бая́ры** (, ) — вёска ў Пружанскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Зеляневіцкага сельсавета.

Файл:Bajary Баяры (2022) 01.jpg|Прыдарожны крыж
Файл:Bajary Баяры (2022) 02.jpg|Прыдарожны крыж
Файл:Bajary Баяры (2022) 03.jpg|Вуліца
Файл:Bajary Баяры (2022) 04.jpg|Хата

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Зеляневіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Пружанскага раёна
Астравічы

**Астраві́чы** (, ) — вёска ў Пінскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Парахонскага сельсавета.

## Гісторыя 
Даўняя ўласнасць князёў Жыжэмскіх, пазней — Радзівілаў і Друцкіх-Любецкіх. У 1559 годзе Астравічы згадваюцца ў судовай справе па парушэнні межаў зямельных уладанняў паміж шляхцічамі Гараглядамі з Вылаз і Філіпам Жыжэмскім, уладальнікам Парахонска і Астровіч.

У 1880-я гады фальваркам распараджаліся Асмалоўскія. У 1894 годзе на могілках пабудавана царква Арханёла Міхаіла (не захавалася).

У 1920—1930-я гадах адбылася парцэляцыя маёнтка; асноўным уладальнікам стала Марыя Валасевіч, эканомам быў Браніслаў Падгурскі.

Да 1985 года вёска знаходзілася ў складзе Гарадзішчанскага сельсавета.

## Насельніцтва 
* 1880-я гады — 18 двароў, 60 жыхароў
* 1998 год — 88 двароў, 160 жыхароў

## Славутасці 
* Селішча ранняга жалезнага веку (III ст. да н.э. — II ст. н.э.) — 

### Страчаная спадчына 
* Царква Святога Міхала Арханёла (XIX ст.).
* Сядзіба Наркевічаў-Ёдкаў у былым маёнтку Пясечна.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Парахонскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Пінскага раёна
Вільянава

**Вілья́нава** (, ) — вёска ў Пружанскім раёне Брэсцкай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Зеляневіцкага сельсавета.

Да 2006 года ўваходзіла ў склад Лыскаўскага сельсавета.

## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Міхаіл Аляксандравіч Шавель (1949—2021) — тэатральны дзеяч, рэжысёр, Заслужаны дзеяч культуры Рэспублікі Беларусь (2000).

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Зеляневіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Пружанскага раёна
Зеляневічы

**Зеляне́вічы** (, ) — аграгарадок у Пружанскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Зеляневіцкага сельсавета.

Да 2010 года Зеляневічы мелі статус вёскі.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Зеляневіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Пружанскага раёна
Лібярполь (хутар)

**Лібярпо́ль** (, ) — хутар у Пружанскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Зеляневіцкага сельсавета.

Да 2006 года ўваходзіў у склад Лыскаўскага сельсавета.

## Назва 
Фіксавалася гервяцкае прозвішча Лібэр, горадзенскае Лібэровіч, астравецкае Лібэроўскі. Ёсць літоўскія *Liberas, Liberis,* латышскае *Lībers.*''* Было старажытнае балцка-літоўскае двухасноўнае імя *Li-beras.*

Тыпалагічная паралель - нямецкае *Lieber''.

## Флора 
У ваколіцах хутара батанікамі былі знойдзены такія рэдкія расліны, як , , , , , , , , , ,  і .

## Спасылкі 
Катэгорыя:Зеляневіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Пружанскага раёна
Віскулі (хутар)

**Віскулі́** (, ) — хутар у Пружанскім раёне Брэсцкай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Шарашэўскага сельсавета.

## Назва 
У Літоўскай Метрыцы згадваецца імя «Віскуліс»: «*Юрю* [даюцца] *Вискулис а Микелис*». Іменныя асновы *Vis-*, *Kul-* вядомыя ў балцкай антрапаніміі.

## У гісторыі 
Менавіта ў ваколіцах хутара Віскулі ў 1978 г. быў знойдзены (куплены ў старога гаспадара) знакаміты «Яцвяжскі слоўнічак», што ўтрымлівае пераклад больш чым дзвюх соцень польскіх слоў на меркавана яцвяжскую мову. Месца яго знаходкі лакалізуецца як «*на захад ад паселішчаў Роўбіцк і Крыніца*», гэта значыць на захадзе ад балота Дзікі Нікар, дзе і былі Віскулі.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Шарашэўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Пружанскага раёна
Ківачына

**Ківа́чына** (, ) — вёска ў Пружанскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Шарашэўскага сельсавета.

## Славутасці 
Каля вёскі знаходзіцца валун, на якім бачныя два паглыбленні, падобныя на сляды чалавечых ног, і ямка, «якая засталася ад некага, хто тут сядзеў». Па мясцовым паданні, гэтыя сляды пакінула Дзева Марыя, калі ішла ў Іерусалім з Хрыстом на руках і прысела адпачыць. Па аповядах мясцовых жыхароў, дажджавая вада на камені ніколі не высыхае і дапамагае пры ліхаманцы.

## Зноскі 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Шарашэўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Пружанскага раёна
Араб’і

'''Араб'і́''' (, ) — вёска ў Пружанскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Лінаўскага сельсавета.

Да 2005 года ўваходзіла ў склад Бакунскага сельсавета.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Лінаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Пружанскага раёна
Бакуны (Лінаўскі сельсавет)

**Бакуны́** (, ) — вёска ў Пружанскім раёне Брэсцкай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Лінаўскага сельсавета.

З 1974 года да 2005 года з’яўлялася адміністрацыйным цэнтрам Бакунскага сельсавета.

## Геаграфія 
Вёска знаходзіцца за 22 км у напрамку на паўднёвы ўсход ад горада Пружаны, за 85 км ад Брэста, за 11 км ад чыгуначнай станцыі Аранчыцы.

## Насельніцтва 
* 1995 год — 374 жыхары, 132 двары.

## Славутасці 
* Капліца могілкавая.
### Страчаная спадчына 
* Царква Покрыва Багародзіцы.
* Фальварак.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Лінаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Пружанскага раёна
Доўгае (Лінаўскі сельсавет)

**До́ўгае** (, ) — вёска ў Пружанскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Лінаўскага сельсавета. Знаходзіцца за 10 км на ўсход ад Пружанаў, 11 км ад чыгуначнай станцыі Аранчыцы на лініі Баранавічы — Брэст. Насельніцтва — 61 жыхар, 34 двары (2005).

## Гісторыя 
Вёска належала да войтаўства Мікітычы Дабучынскай воласці Кобрынскай эканоміі ВКЛ. Паводле рэвізіі 1563 года мела 10 валокаў грунту.

За расійскім часам — у Носкаўскай воласці Пружанскага павета Гродзенскай губерні, 263 дзесяціны зямлі. У пачатку XX стагоддзя — 276 жыхароў.

Тут мелі сядзібу харунжы Пружанскага павета Ян Крашэўскі з жонкай Соф'яй. У Доўгім нарадзіўся польскі пісьменнік Каятан Крашэўскі, прайшлі дзіцячыя гады яго старэйшага брата Юзафа. У 1864, па смерці Яна, над маёнткам вісела пагроза канфіскацыі за дапамогу паўстанцам і перахоўванне зброі. Люцыян быў сасланы ў Сібір, а пазбегнуць канфіскацыі ўсё ж удалося дзякуючы таму, што маёнтак быў запісаны на памерлага бацьку. Распараджацца ім у адсутнасць брата пачаў Каятан, якому дастаўся фальварак з 308 дзесяцінамі зямлі і вёска спачатку ў гміне Носкі, а з 1926 года ў гміне Пружана Пружанскага павета Палескага ваяводства.

З верасня 1939 года ў складзе БССР, з 15 студзеня 1940 у Пружанскім раёне Брэсцкай вобласці. Апошняя ўласніца даўжанскай сядзібы Марыя Крашэўская была выслана ў глыб СССР.

## Славутасці 
### Страчаная спадчына 
* Сядзіба Крашэўскіх, Доўгае
* Капліца

## Вядомыя асобы 
* Каетан Крашэўскі
* Язэп Крашэўскі

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Лінаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Пружанскага раёна
Зельзін

**Зе́льзін** (, , ткс. мясц. *Зе́льдзень*) — вёска ў Пружанскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Зеляневіцкага сельсавета. Знаходзіцца за 54 км на паўночны ўсход ад Пружанаў, 33 км ад чыгуначнай станцыі Ваўкавыск на лініі Баранавічы — Свіслач. Насельніцтва — 59 жыхары (2012), 48 двароў (2005).

## Гісторыя 
Падчас знаходжання ў складзе Расійскай імперыі — цэнтр воласці Ваўкавыскага павета Гродзенскай губерні. Школа, праваслаўная царква і прыход Падароскага дэканату, маёнтак Быхаўцаў. Пасля здушэння Паўстання 1863 года, у якім бралі ўдзел і Быхаўцы, расійскія ўлады пастанавілі распрадаць частку іх уладанняў — маёнткі Юзафполь і Зельзін. Скрайні тэрмін продажу — 10 снежня 1867 года, у іншым выпадку яны мелі быць канфіскаваныя ў даход дзяржавы. Адну частку Зельзіна, на 2780 дзесяцін, разам з фальваркамі Лаўрынавічы і Юзэфполь выкупіў род Івановых. Другой часткай, на 426 дзесяцін (разам з фальваркам Церабух, які некалі месціўся на поўдзень ад Зельзіна і на ўсход ад Кру́пы), пад канец XIX ст. валодаў Казімір Брант.

З верасня 1939 года — у складзе БССР, з 15 студзеня 1940 года — у Ружанскім, з 25 снежня 1962 года — у Пружанскім раёнах Брэсцкай вобласці (з 8 студзеня да 19 чэрвеня 1954 года — Гродзенскай вобласці). Паводле перапісу 1959 года — 258 жыхароў; у 1970 годзе — 232 жыхары; у 2003 годзе — 106 жыхароў, 53 гаспадаркі.

## Транспарт 
Аўтамабільная дарога  Ярашэвічы — Зіновічы — Магілёўцы.

## Славутасці 
]]
* Царква ўзвіжання Святога Крыжа (1878)

### Страчаная спадчына 
* Сядзіба (зруйнаваная за савецкім часам)

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Зеляневіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Пружанскага раёна
Круглае (Пружанскі раён)

**Кру́глае** (, ) — вёска ў Пружанскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Лінаўскага сельсавета.

## Славутасці 
* Свята-Успенская царква са званіцай (1834).
* сядзіба Крашэўскіх «Стары Куплін»: свіран, парк.

### Страчаная спадчына 
* Сядзібны дом.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Лінаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Пружанскага раёна
Смаляны (Пружанскі раён)

**Смаля́ны** (, ) — вёска ў Беларусі, у Пружанскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Лінаўскага сельсавета.

У 1940—2002 гадах цэнтр Смалянскага сельсавета.

## Геаграфія 
Знаходзіцца за 8 км у напрамку на ўсход ад горада Пружаны, за 93 км ад Брэста, за 16 км ад чыгуначнай станцыі Аранчыцы.

## Насельніцтва 
* 2001 год — 191 жыхар, 79 двароў.

## Зноскі 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Лінаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Пружанскага раёна
Баравікі (Пружанскі раён)

**Баравікі́** (, ) — вёска ў Пружанскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Мокраўскага сельсавета.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Мокраўскі сельсавет (Пружанскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Пружанскага раёна
Новыя Засімавічы

**Но́выя Засі́мавічы** (, ) — вёска ў Пружанскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Навазасімавіцкага сельсавета.

## Культура 
20 сакавіка 2023 года традыцыйнаму роспісу на шкле ў горадзе Бярозе, аграгарадку Спораве, аграгарадку Стрыгінь Бярозаўскага раёна і горадзе Пружаны, вёсцы Слабудка, вёсцы Новыя Засімавічы Пружанскага раёна быў нададзены статус нематэрыяльнай гісторыка-культурнай каштоўнасці Беларусі.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Навазасімавіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Пружанскага раёна
Агароднікі (Пружанскі раён)

**Агаро́днікі** (, ) — вёска ў Пружанскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Пружанскага сельсавета.

## Насельніцтва 
## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Пружанскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Пружанскага раёна
Белавусаўшчына

**Белаву́саўшчына** (, ) — аграгарадок у Пружанскім раёне Брэсцкай вобласці. Знаходзіцца за 4 км на поўнач ад Пружанаў, на заходнім боку дарогі . У заходняй частцы аграгарадка знаходзіцца вялікі ставок.

## Назва 
На польскай карце 1933 г. - *Białosowszczyzna*. На расійскай карце 1860 г. - *Бѣлосовщизна*.

## Прадпрыемствы 
У аграгарадку працуе ААТ "Эксперыментальная база "Белавусаўшчына" , асноўным накірункам дзейнасці якога з'яўляецца элітнае насенняводства зерневых і зернебабовых, а таксама бульбы.

## Турыстычная інфармацыя 
Да страчанай спадчыны в. Белавусаўшчыны адносіцца сядзібны дом Швыкоўскіх 2-ой паловы XIX ст., які быў зруйнаваны ў 2011 г.. Захавалася сыраварня Швыкоўскіх.

## Вядомыя асобы 
* Яўгенія Андрэеўна Мелісевіч (1914—1987) — Герой Сацыялістычнай Працы.

## Спасылкі 
* Белавусаўшчына на сайце Radzima.org
* Белавусаўшчына на партале globustut.by 

Катэгорыя:Пружанскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Пружанскага раёна
Бор-Ліпы

**Бор-Лі́пы** (, ) — вёска ў Пружанскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Ружанскага сельсавета.

Да 18 чэрвеня 1963 года вёска ўваходзіла ў склад Калазубскага сельсавета.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Ружанскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Пружанскага раёна
Заполле (Пружанскі раён)

**Запо́лле** (, ) — вёска ў Пружанскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Ружанскага сельсавета.

## Вядомыя асобы 
* Павел Пракапеня (1908—1976) — беларускі, польскі і расійскі оперны спявак.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Ружанскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Пружанскага раёна
Бабінец (Пружанскі раён)

**Бабі́нец** (, ) — вёска ў Пружанскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Сухопальскага сельсавета.

Да 2006 года ўваходзіла ў склад Роўбіцкага сельсавета.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Сухопальскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Пружанскага раёна
Мурава (Пружанскі раён)

**Мура́ва** (, ) — аграгарадок у Пружанскім раёне Брэсцкай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Сухопальскага сельсавета.

Знаходзіцца за 25 км на паўночны захад ад Пружан, за 114 км ад Брэста.

## Гісторыя 
У часы Расійскай імперыі ўваходзіла ў Сухопальскую воласць Пружанскага павета Гродзенскай губерні.

За польскім часам — у гміне Сухопаль Пружанскага павета Палескага ваяводства. Вёска была сядзібай Хрысціянскага саюза пяцідзясятнікаў, колькасць вернікаў складала да 100 чалавек.

З верасня 1939 года ў складзе БССР, з 15 студзеня 1940 — у Шарашоўскім раёне Брэсцкай вобласці, з 12 кастрычніка 1940 па 16 ліпеня 1954 — цэнтр Мураўскага сельсавета.

## Мураўская школа 
У 1863 годзе, у цэнтры Муравы, каля царквы было адкрыта царкоўна-прыходскае вучылішча, дзе вучылася 30 дзяцей, усе хлопчыкі. Настаўнікамі былі поп і дыякан. У 1868 годзе ў вучылішчы было 48 вучняў.

Вучылішча было двухкласным. Галоўным і абавязковым прадметам у вучылішчы былі царкоўная і грамадзянская грамата, гэта значыць, уменне чытаць і завучваць на памяць малітвы. Такія ж прадметы як мова (пісьмова) і арыфметыка былі не абавязковыя.

У польскі перыяд у вёсцы Мурава была толькі чатырохгадовая школа, а да канца 1930-х гадоў - шасцігадовая, з навучаннем на польскай мове.

Толькі адзін чалавек пасля заканчэння гэтай школы змог паступіць у гімназію. Дырэктарам школы ў гэты час быў Пярдэня, а пазней Стэфан Сасноўскі. Настаўнікі жылі ў казённым доме і на прыватных кватэрах. Вядомы толькі іх прозвішчы: Талчынскі, Уейскі, Заенскі, Сурвіла. Закон Божы выкладалі дыякан і поп: Перапечны, Марціновіч.

У 1939 годзе быў пабудаваны новы будынак для школы.

Першы выпуск вучняў Мураўскай сямігадовай школы быў ў 1950 годзе, а першы выпуск сярэдняй школы - у 1959 годзе. У 1959 годзе быў пабудаваны новы будынак школы і спартыўная зала на старым падмурку. З гэтага часу школа стала сярэдняй агульнаадукацыйнай. У 1963 годзе адзначалі 100 гадоў з дня заснавання школы, быў выпушчаны спецыяльны нумар газеты. У гэты час у Мураўскай сярэдняй школе вучылася 370 вучняў з усіх вёсак Сухопальскага сельсавета. Навучалі 22 прадметам, галоўнымі з якіх былі руская, беларуская мова і матэматыка. У школе працавалі 23 настаўнікі з адпаведнай педагагічнай адукацыяй.

У 1966-1967 гадах ў Мураўскай сярэдняй школе навучалася 382 вучня і працавала 25 настаўнікаў. Сярэднюю адукацыю ў школе атрымалі за гэты час 207 вучняў.

## Насельніцтва 
* 1897 год — 187 двароў, 236 жыхароў 
*1921 год — 115 двароў, 489 жыхароў
* 1970 год — 817 жыхароў
* 1999 год — 251 двор, 582 жыхары 
* 2003 год — 239 двароў, 593 жыхары

## Памятныя мясціны 
* Магіла ахвяр фашызму
* Помнік землякам, загінулым у Вялікую Айчынную вайну
* Царква Казанскага абраза Божай Маці (1996) — аб’ект спісу гісторыка-культурных каштоўнасцяў Рэспублікі Беларусь
* Могілкі нямецкіх жаўнераў Першай сусветнай вайны (1915—1918)

## Літаратура 
*  — С. 27.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Сухопальскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Пружанскага раёна
Руднікі (Пружанскі раён)

**Ру́днікі** (, ) — аграгарадок у Пружанскім раёне Брэсцкай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Мокраўскага сельсавета.

У 1940—1962 гадах цэнтр Руднікаўскага сельсавета.

## Геаграфія 
Знаходзіцца за 15 км у напрамку на поўнач ад горада Пружаны, за 100 км ад Брэста, за 27 км ад чыгуначнай станцыі Аранчыцы. Каля аграгарадка вадасховішча Руднікі (Руднікаўскае).

## Насельніцтва 
* 2001 год — 187 жыхароў, 61 двор.

## Помнікі гісторыі і культуры 
* Свята-Пакроўская царква XIX ст. — 
* Брацкая магіла савецкіх воінаў і партызана — 

## Вядомыя асобы 
* Барыс Лук’янавіч Саланевіч (1898—1989) — пісьменнік і грамадскі дзеяч, удзельнік скаўцкага руху.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Мокраўскі сельсавет (Пружанскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Пружанскага раёна
Роўбіцк

**Ро́ўбіцк** (, ) — аграгарадок у Пружанскім раёне Брэсцкай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Сухопальскага сельсавета.

Да 2006 года з’яўляўся цэнтрам Роўбіцкага сельсавета.
## Назва 
Фіксавалася лідскае прозвішча Роўба, шчучынскае Раўба. Ёсць літоўскія *Rauba, Raubas*, латышскія *Rauba, Raubs*.

У Перапісе войска ВКЛ 1528 года сярод ваўкавыскага баярства - «*Ровбъ Остеиковичъ*».

Падобным чынам блізка Роўбіцка ўтвораная суседняя назва Радзецк.

## Геаграфія 
Знаходзіцца за 38 км у напрамку на паўночны захад ад горада Пружаны, за 123 км ад Брэста, за 50 км ад чыгуначнай станцыі Аранчыцы.

## Насельніцтва 
* 1921 год — 757 жыхароў
* 2001 год — 692 жыхары, 343 двары.

## Помнікі гісторыі і культуры 
* Свята-Георгіеўская царква (XIX ст., цагляная) — . У 2020 годзе высветлілася, што царква была ўзведзена ў 1993 годзе. З мэтай выпраўлення памылкі датавання адпраўлены запыты ў Брэсцкі архіў і Брэсцкую епархію.
* Брацкая магіла савецкіх воінаў — 
* Помнік землякам, якія загінулі ў Вялікую Айчынную вайну.

## Вядомыя асобы 
* Міхаіл Паўлавіч Клімец (1938 — 2007) — беларускі краязнаўца.
* Георгій Георгіевіч Разанка (? — 2021) — беларускі дзяржаўны дзеяч.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Сухопальскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Пружанскага раёна
Сухопаль

**Сухо́паль** (, ) — аграгарадок у Пружанскім раёне Брэсцкай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр Сухопальскага сельсавета.

## Геаграфія 
Знаходзіцца за 31 км у напрамку на паўночны захад ад горада Пружаны за 120 км ад Брэста, за 45 км ад чыгуначнай станцыі Аранчыцы.

## Гісторыя 
Вядома з 1680 (з 1641) года як вёска, дзяржаўная ўласнасць у Берасцейкім павеце Вялікага Княства Літоўскага. Жыхары вёскі прымалі ўдзел у падрыхтоўцы каралеўскіх паляванняў у Белавежскай пушчы. У 1759 годзе ў вёсцы 86 жыхароў, 21 двор. З 1795 года Сухопаль у складзе Расійскай імперыі. Вёска разам з іншымі была падаравана імператрыцай Кацярынай II палкаводцу П. А. Румянцаву-Задунайскаму. З 1801 года вёска цэнтр воласці ў Пружанскім павеце Гродзенскай губерні. У 1905 годзе ў Сухопалі адбыліся сялянскія хвалаванні на чале з Д. Гваем. З 1921 года вёска ў складзе Польскай Рэспублікі, з 1925 года — цэнтр гміны Пружанскага павета Палескага ваяводства. Дзейнічалі падпольныя арганізацыі КПЗБ і КСМЗБ, гурткі Таварыства беларускай школы і Беларускай сялянска-работніцкай грамады. Жыхары вёскі ўдзельнічалі ў Белавежскай забастоўцы рабочых лесараспрацовак 1932—1933 гадоў.

З 1939 года Сухопаль у складзе Беларускай СССР, з 12 кастрычніка 1940 года — цэнтр сельсавета Шарашоўскага раёна, з 1956 года — Пружанскага раёна Брэсцкай вобласці. У час Вялікай Айчыннай вайны захопнікі загубілі ў вёсцы і сельсавеце 305 чалавек.

## Насельніцтва 
* 1759 год — 86 жыхароў, 21 двор.
* 1921 год — 185 жыхароў.
* 2000 год — 454 жыхары, 180 двароў.
* 2002 год — 425 жыхароў, 169 двароў.

## Інфраструктура 
Аграгарадок з’яўляецца цэнтрам ААТ «Жураўлінае». Дзейнічаюць амдбулаторыя, сярэдняя школа, сельскі клуб-бібліятэка.

## Помнікі гісторыі і культуры 
* Свята-Крыжаўзвіжанская царква (1903) — 
* Брацкая магіла савецкіх воінаў. У 1965 годзе на магіле ўстаноўлены помнік. Побач мемарыяльны комплекс.

## Вядомыя ўраджэнцы 
* Анатоль Канстанцінавіч Ліневіч (нар. 1968) — беларускі дзяржаўны дзеяч.

## Зноскі 
## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* Агрогородок «Сухополь» // Сайт ОАО «Журавлиное»
* Сухополь // Фотоэнциклопедия Беларуси
* Братская могила Воинов Красной Армии, аг. Сухополь, Пружанский район, Брестская область // Проект «Сохраним историю»
* Сухопольский сельский клуб-библиотека // Аддзел культуры Пружанскага раённага выканаўчага камітэта

Катэгорыя:Сухопальскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Пружанскага раёна
Асятніца

**Асятні́ца** (, ) — вёска ў Пружанскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Хараўскага сельсавета.

## Назва 
У гэтым жа рэгіёне, хіба пад Кобрынь, у «Рэвізіі Кобрыньскай эканоміі» 1563 г. згаданы "*Аримонъ Осетковичъ*" (в. Станкі), і ў той жа вёсцы згадваюцца "*Ивашко, Грицъ Аримоновичи*".

У ХІХ ст. прозвішча Асетнік фіксавалася ля Мёраў (Новы Пагост).

Прозвішча Армановіч фіксавалася ля Ваўкавыску (Курапаты), ёсць літоўскае *Armanas* (яго А. Ванагас з аднолькавай верагоднасцю далучаў да двухасноўных балцкіх або германскіх)), цэнтральна-літоўскія тапонімы *Armanai*, *Armaniškiai*.

З іншага боку, ёсць блр. *асець* "сушылка для снапоў".

## Спасылкі 
Катэгорыя:Хараўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Пружанскага раёна