12 верасня

__NOTOC__
**12 верасня** — дзвесце пяцьдзясят пяты (дзвесце пяцьдзясят шосты ў высакосны год) дзень года па Грыгарыянскім календары.

## Падзеі 
* 654: Папа Марцін I прадстаў перад судом. Ён быў прыгавораны да пакарання смерцю, але потым прыгавор быў заменены на пажыццёвую ссылку ў Херсанес, Крым.
* 1185: Візантыйскі імператар Андронік I Камнін зрынуты і забіты натоўпам на іпадроме ў Канстанцінопалі.
* 1485: Маскоўскія войскі ўзялі Цвер, Цвярское княства пазбаўлена незалежнасці.
* 1683: Адбылася бітва пры Каленбергу, войскі Рэчы Паспалітай і Свяшчэннай Рымскай імперыі на чале з каралём і вялікім князем Янам Сабескім нанеслі паражэнне асманскім войскам, якія аблажылі Вену.
* 1723: Персія саступіла Расіі ўзбярэжжа Каспійскага мора з горадам Баку.
* 1724: У Троіца-Сергіеву лаўру перанесены мошчы Аляксандра Неўскага.
* 1733: Станіслаў Ляшчынскі абраны каралём польскім і вялікім князем літоўскім.
* 1799: Шэйх Дэрбента Алі-хан прыняў рускае падданства.
* 1817: У Мітаве (сучасная Елгава) ў прысутнасці расійскага імператара Аляксандра I урачыста абвешчана аб вызваленні сялян Курляндыі з прыгоннай залежнасці.
* 1832: На Палацавай плошчы Санкт-Пецярбурга ўсталявана Аляксандраўская калона ў гонар перамогі над Напалеонам.
* 1848: Швейцарыя, якая да гэтага ўяўляла сабой саюз асобных кантонаў, ператварылася ў федэратыўную дзяржаву.
* 1890: Заснаваны горад Солсберы (сучасны Харарэ).
* 1942: Газета «Minsker Zeitung», якая выходзіла ў акупаваным нацыстамі Мінску, пад рубрыкай «Менскі кур’ер» пачала публікаваць зводкі на беларускай мове.
* 1995: Збіццё паветранага шара D-Caribbean над Беларуссю.
* 1999: Інданезія дала згоду на ўвод міжнародных міратворчых сіл ва Усходні Тымор.
* 2014: Выйшаў дэбютны студыйны альбом гурта «Brutto» «Underdog».

## Нарадзіліся 
* 1494: Францыск I, кароль Францыі
* 1729: Іван Галянішчаў-Кутузаў, рускі паэт, адмірал, прэзідэнт Адміралцейств-калегіі.
* 1838: Артур Аўверс, нямецкі астраном
* 1858: Фернан Кнопф, бельгійскі мастак
* 1893: Паўліна Мядзёлка, дзяячка беларускай культуры (пам. 13.2.1974)
* 1897: Ірэн Жаліё-Кюры, французскі фізік, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па хіміі (1935)
* 1920: Аляксандр Кобздзей, польскі мастак
* 1921: Станіслаў Лем, польскі пісьменнік-фантаст
* 1929: Мікалай Матукоўскі, беларускі драматург
* 1944: Уладзімір Співакоў, расійскі скрыпач, дырыжор
* 1945: Рыгор Семашкевіч, беларускі пісьменнік і літаратуразнавец (пам. 11.6.1982)
* 1961: Мілен Фармер, французская спявачка
* 1981: Юсефіна Барнебуш, шведская актрыса

## Памерлі 
* 1213: Педра II Каталік, кароль Арагона
* 1263: Міндоўг, вялікі князь літоўскі
* 1362: Інакенцій VI, Папа Рымскі
* 1612: Пётр Скарга, каталіцкі святар, багаслоў
* 1612: Васіль Шуйскі, рускі цар
* 1764: Жан-Філіп Рамо, французскі кампазітар
* 1812: Пётр Баграціён, расійскі военачальнік
* 1831: Дзіпэнся Іку, японскі пісьменнік
* 1874: Франсуа П'ер Гіём Гізо, французскі гісторык, дзяржаўны дзеяч
* 1929: Яніс Райніс, латышскі паэт, драматург (нар. 30.8(11.9).1865)
* 1933: Антон Каменскі, беларускі, польскі і французскі ілюстратар і графік (нар. 21.7.1860)
* 1934: Яўген Барычэўскі, беларускі літаратуразнавец і перакладчык (нар. 17.12.1883)
* 1953: Хуга Шмайсер, нямецкі канструктар стралковай зброі (нар. 24.9.1884)
* 1973: Ота Небель, нямецкі мастак
* 2002: Міцуо Ікэда, японскі барэц вольнага стылю, алімпійскі чэмпіён
* 2010: Клод Шаброль, французскі кінарэжысёр
* 2013: Ота Зандэр, нямецкі акцёр

## Святкуюць 
*  Каба-Вердэ: Нацыянальны дзень
*  Мэрыленд, ЗША: Дзень абаронцаў
*  Эфіопія: Дзень нацыянальнай рэвалюцыі

912