open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
(98) Іанта

**(98) Іанта**  — астэроід галоўнага пояса, які быў адкрыты 18 красавіка 1868 года амерыканскім астраномам Крысціянам Петэрсам у абсерваторыі Лічфілд, ЗША і названы ў гонар Іанты, адной з акіянід у старажытнагрэчаскай міфалогіі.
## Гл. таксама 
* Спіс астэроідаў (1—100)
* Класіфікацыі малых планет

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1868 годзе
Катэгорыя:Астэроіды дыяметрам ад 100 да 200 км
Катэгорыя:Назвы астэроідаў са старажытнагрэчаскай міфалогіі
(99) Дзіку

**(99) Дзіку**  — астэроід галоўнага пояса, які адносіцца да цёмнага спектральнага класа C. Ён быў адкрыты 28 мая 1868 года французскім астраномам Альфонсам Барэлем у Марсельскай абсерваторыі, Францыя і названы ў гонар Дзіку, старажытнагрэчаскай багіні праўды і справядлівасці.
## Гл. таксама 
* Спіс астэроідаў (1—100)
* Класіфікацыі малых планет

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1868 годзе
Катэгорыя:Астэроіды дыяметрам ад 40 да 100 км
Катэгорыя:Назвы астэроідаў са старажытнагрэчаскай міфалогіі
(84) Кліо

**(84) Кліо**  — астэроід галоўнага пояса, які належыць да спектральнага класа G. Ён быў адкрыты 25 жніўня 1865 года нямецкім астраномам Робертам Лютэрам у Дзюсельдорфскай абсерваторыі і названы ў гонар Кліо, музы гісторыі ў старажытнагрэчаскай міфалогіі. Назва была прапанавана рэдактарам амерыканскага астранамічнага часопіса Бенджамінам Гулдам.

Дыяметр астэроіда быў вызначаны пасля аналізу вынікаў, атрыманых з дапамогай інфрачырвонай касмічнай лабараторыі IRAS. Аднак вынікі назіранняў, праведзеных у 2007 годзе, паказалі значна большы перыяд вярчэння, роўны 23,562 ± 0,001 гадзіны.
Пакрыццё зоркі гэтым астэроідам назіралася толькі адзін раз 2 красавіка 1997 года.
## Гл. таксама 
* Спіс астэроідаў (1—100)
* Класіфікацыі малых планет

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1865 годзе
Катэгорыя:Астэроіды дыяметрам ад 40 да 100 км
Катэгорыя:Назвы астэроідаў са старажытнагрэчаскай міфалогіі
(82) Алкмена

**(82) Алкмена**  — астэроід галоўнага пояса, які належыць да светлага спектральнага класа S. Ён быў адкрыты 27 лістапада 1864 года нямецкім астраномам Робертам Лютэрам у Дзюсельдорфскай абсерваторыі, Германія і названы ў гонар Алкмены, дачкі мікенскага цара Электрыёна і маці Геракла ў старажытнагрэчаскай міфалогіі.

Перыяд вярчэння астэроіда быў вызначаны ў 1984 годзе. Па выніках аналізу змены крывой бляску, апублікаваным у 1985 годзе, у астэроіда было предположено наяўнасць спадарожніка. Аднак наступныя назіранні пакуль гэтага не пацвердзілі.
## Гл. таксама 
* Спіс астэроідаў (1—100)
* Класіфікацыі малых планет

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1864 годзе
Катэгорыя:Астэроіды дыяметрам ад 40 да 100 км
Катэгорыя:Назвы астэроідаў са старажытнагрэчаскай міфалогіі
(5145) Фол

**(5145) Фол** () — астэроід групы Кентаўраў, выяўлены 9 студзеня 1992 года Дэвідам Рабіновічам. Названы ў гонар кентаўра Фола з грэчаскай міфалогіі. 
Фол здзяйсняе абарот вакол Сонца за 92 года, рухаючыся па моцна эксцэнтрычнай арбіце. Меркавана першапачаткова быў аб’ектам пояса Койпера. Дыяметр Фола ацэньваецца ў 185±16 км. Даследаванні яго бачнага выпраменьвання паказалі, што паверхня мае цёмна-чырвоную афарбоўку, якая паказвае на прысутнасць вуглевадародаў. У адрозненне ад Хірона Фол не мае ніякіх прыкмет каметнай актыўнасці.
## Гл. таксама 
* Спіс астэроідаў (5101—5200)
* Класіфікацыі малых планет

## Спасылкі 
* Orbital simulation from JPL (Java) / Ephemeris

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1992 годзе
Катэгорыя:Астэроіды, якія перасякаюць арбіту Сатурна
Катэгорыя:Астэроіды, якія перасякаюць арбіту Урана
Катэгорыя:Астэроіды, якія перасякаюць арбіту Нептуна
Катэгорыя:Астэроіды дыяметрам ад 100 да 200 км
(6827) Вамбат

**(6827) Вамбат** () — астэроід галоўнага пояса, які быў адкрыты 27 верасня 1990 года японскім астраномам-аматарам Такэсі Урата ў абсерваторыі Ніхандайра і названы ў гонар вамбата — невялікай сумчатай жывёлы, якая жыве ў Аўстраліі.
## Гл. таксама 
* Спіс астэроідаў (6801—6900)
* Класіфікацыі малых планет

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1990 годзе
(81) Тэрпсіхора

**(81) Тэрпсіхора**  — буйны астэроід галоўнага пояса, які належыць да цёмнага спектральнага класа C. Ён быў адкрыты 30 верасня 1864 года нямецкім астраномам Эрнстам Тэмпелем у Марсельскай абсерваторыі і названы ў гонар Тэрпсіхоры, музы танца ў старажытнагрэчаскай міфалогіі.

Дыяметр астэроіда быў вызначаны пасля аналізу вынікаў, атрыманых з дапамогай інфрачырвонай касмічнай лабараторыі IRAS. Вынікі аналізу змены крывы бляску, праведзеныя ў 2007 годзе, паказалі перыяд вярчэння, роўны 11,027 ± 0,010 гадзіны.
## Гл. таксама 
* Спіс астэроідаў (1—100)
* Класіфікацыі малых планет

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1864 годзе
Катэгорыя:Астэроіды дыяметрам ад 100 да 200 км
Катэгорыя:Назвы астэроідаў са старажытнагрэчаскай міфалогіі
(7232) Набокаў

**(7232) Набокаў** () — астэроід галоўнага пояса, які быў адкрыты 20 кастрычніка 1985 года чэшскім астраномам Антанінам Мркосам у абсерваторыі Клець і названы ў гонар рускага і амерыканскага пісьменніка Уладзіміра Набокава.

## Гл. таксама 
* Спіс астэроідаў (7201—7300)
* Класіфікацыі малых планет

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1985 годзе
Катэгорыя:Астэроіды, адкрытыя Антанінам Мркосом
Катэгорыя:Астэроіды, названыя ў гонар людзей
(83) Беатрыс

**(83) Беатрыс** () — астэроід галоўнага пояса, які належыць да спектральнага класа X. Ён быў адкрыты 26 красавіка 1865 года італьянскім астраномам Анібале дэ Гаспарысам у абсерваторыі Кападзімонтэ, Італія і названы ў гонар Беатрычэ Парцінары, тайнай каханай італьянскага паэта Дантэ Аліг'еры. Гэта апошні астэроід, адкрыты навукоўцам.

Па выніках назіранняў, праведзеных у Харкаўскай абсерваторыі (1985, 1988, 1990, 1991) і абсерваторыі Лоўэла (1984), былі вымераны перыяд вярчэння астэроіда і яго форма. Беатрыс мае форму трохвосевага эліпсоіда з наступнымі суадносінамі паўвосяў: a/b = 1,26; b/c = 1,16.
## Гл. таксама 
* Спіс астэроідаў (1—100)
* Класіфікацыі малых планет

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1865 годзе
Катэгорыя:Астэроіды дыяметрам ад 40 да 100 км
(4147) Ленан

**(4147) Ленан** () — астэроід з групы галоўнага пояса, які быў адкрыты 12 студзеня 1983 года амерыканскім астраномам Браянам Скіфам у абсерваторыі Андэрсан-Меса і названы ў гонар Джона Ленана, знакамітага брытанскага музыканта, заснавальніка і ўдзельніка групы «The Beatles»

## Гл. таксама 
* Спіс астэроідаў (4101—4200)
* Класіфікацыі малых планет
* (4148) Макартні
* (4149) Харысан
* (4150) Стар

## Спасылкі 
* 
* 
* (4147) Lennon

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1983 годзе
Катэгорыя:The Beatles
Катэгорыя:Астэроіды, названыя ў гонар людзей
(79) Эўрынома

**(79) Эўрынома**  — астэроід галоўнага пояса, які належыць да светлага спектральнага класа S. Ён быў адкрыты 14 верасня 1863 года амерыкана-канадскім астраномам Джэймсам Уотсанам у Дэтройцкай абсерваторыі, ЗША і названы ў гонар акіяніды Эўрыномы, дачкі Акіяна і Тэфіды ці шматлікіх іншых персанажаў у старажытнагрэчаскай міфалогіі, якія носяць гэта імя.

У 1975 годзе італьянскія навукоўцы правялі аналіз фотаметрычных назіранняў двух астэроідаў, Эўрыномы і (192) Наўсікаі, праведзеных у Турынскай абсерваторыі ў лістапада-снежні папярэдняга года. У выніку аналізу былі атрыманы такія фізічныя характарыстыкі, як перыяд вярчэння, абсалютная зорная велічыня, сярэдні радыус і маса паказаных астэроідаў.
Значэнне дыяметра, атрыманая італьянцамі, склала каля 58 км.
## Гл. таксама 
* Спіс астэроідаў (1—100)
* Класіфікацыі малых планет

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1863 годзе
Катэгорыя:Астэроіды дыяметрам ад 40 да 100 км
Катэгорыя:Назвы астэроідаў са старажытнагрэчаскай міфалогіі
(80) Сапфо

**(80) Сапфо**  — астэроід галоўнага пояса, які належыць да светлага спектральнага класа S. Ён быў адкрыты 2 мая 1864 года англійскім астраномам Норманам Погсанам у Мадраскай абсерваторыі і названы ў гонар старажытнагрэчаскай паэтэсы Сапфо.

Перыяд вярчэння астэроіда быў вызначаны па выніках назіранняў, праведзеных у Турынскай абсерваторыі ў 1975—1977 гадах, і склаў 14,03 гадзіны. Пасля гэтыя вынікі былі пацверджаны іншымі даследаваннямі. Памеры Сапфо, як і шматлікіх іншых астэроідаў, былі вызначаны пасля аналізу вынікаў, атрыманых з дапамогай інфрачырвонай касмічнай лабараторыі IRAS.
## Гл. таксама 
* Спіс астэроідаў (1—100)
* Класіфікацыі малых планет

## Спасылкі 
Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1864 годзе
Катэгорыя:Астэроіды класа S
Катэгорыя:Астэроіды дыяметрам ад 40 да 100 км
(5465) Чумакоў

**(5465) Чумакоў** () — астэроід галоўнага пояса, які быў адкрыты 9 верасня 1986 года савецкім астраномам Людмілай Карачкінай у Крымскай астрафізічнай абсерваторыі і названы ў гонар савецкага вірусолага Героя Сацыялістычнай Працы Міхаіла Чумакова.

## Гл. таксама 
* Спіс астэроідаў (5401—5500)
* Класіфікацыі малых планет

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1986 годзе
Катэгорыя:Астэроіды, названыя ў гонар людзей
Катэгорыя:Астэроіды, адкрытыя Людмілай Карачкінай
(9965) GNU

**(9965) GNU** () — астэроід галоўнага пояса, які быў адкрыты 5 сакавіка 1992 года ў рамках праекта універсітэта Арызоны па вывучэнні камет і астэроідаў Spacewatch у абсерваторыі Кіт-Пік і названы ў гонар UNIX-падобнай аперацыйнай сістэмы GNU, распрацаванай праектам GNU.
## Гл. таксама 
* Спіс астэроідаў (9901—10000)
* Класіфікацыі малых планет
* (9882) Столман
* (9885) Лінукс
* (9793) Торвальдс

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1992 годзе
Катэгорыя:GNU
(77) Фрыг

**(77) Фрыг** () — буйны астэроід галоўнага пояса, які належыць да металічнага спектральнага класа M. Ён быў адкрыты 12 лістапада 1862 года амерыканскім астраномам Крысціянам Петэрсам у абсерваторыі Лічфілд, ЗША і названы ў гонар Фрыг, жонкі Одзіна і вярхоўнай багіні ў германа-скандынаўскай міфалогіі.

Па выніках аналізу змены крывы бляску астэроіда ў 1982 годзе быў вызначаны перыяд вярчэння Фрыг. Дыяметр астэроіда быў вызначаны па выніках назіранняў, праведзеных з дапамогай касмічнай лабараторыі IRAS.
## Гл. таксама 
* Спіс астэроідаў (1—100)
* Класіфікацыі малых планет

## Спасылкі 
* 
* 
* The 459 Radar-Detected Asteroids and Comets

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1862 годзе
Катэгорыя:Астэроіды дыяметрам ад 40 да 100 км
(78) Дыяна

**(78) Дыяна** () — буйны астэроід галоўнага пояса, які належыць да цёмнага спектральнага класа C. Ён быў адкрыты 15 сакавіка 1863 года нямецкім астраномам Робертам Лютэрам у Дзюсельдорфскай абсерваторыі і названы ў гонар старажытнарымскай багіні палявання Дыяны. Назва была прапанавана дзядзькоў навукоўца В. Лютэрам ().
Яшчэ ў XIX стагоддзі нямецкія астраномы перыядычна праводзілі назіранні Дыяны, вымяраючы і ўдакладняючы яе эфемерыды. У 1881 годзе рускі астраном Дзмітрый Іванавіч Дубяга стварыў тэорыю руху астэроіда. За гэту працу яму было прысвоена званне доктара астраноміі і геадэзіі Пецярбургскай акадэміі навук.
У наш час неаднаразова назіраецца пакрыццё зорак Дыянай, як, напрыклад, у 1980, 2008 і 2009 гадах.
Перыяд вярчэння астэроіда быў вызначаны ў 1983 годзе, позні аналіз змены крывы бляску ў цэлым пацвердзіў гэтыя даныя. Дыяметр Дыяны быў вызначаны па выніках назіранняў, праведзеных з дапамогай касмічнай лабараторыі IRAS.
## Гл. таксама 
* Спіс астэроідаў (1—100)
* Класіфікацыі малых планет

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1863 годзе
Катэгорыя:Астэроіды дыяметрам ад 100 да 200 км
(514) Арміда

**(514) Арміда** () — астэроід галоўнага пояса, які быў адкрыты 24 жніўня 1903 года нямецкім астраномам Максам Вольфам у абсерваторыі Гайдэльберг у Германіі і названы ў гонар Арміды — персанажа паэмы італьянскага паэта Тарквата Таса «Вызвалены Іерусалім», якая з’яўляецца галоўнай гераіняй аднайменнай оперы Жана-Батыста Люлі, а таксама абапёр Крыстафа Глюка і Джаакіна Расіні.
## Вывучэнне астэроіда 
Па выніках назіранняў, праведзеных у 1977 годзе ў абсерваторыі шведскага горада Упсала быў вызначаны перыяд вярчэння астэроіда, які склаў ледзь меней 22 гадзін, а пазней гэтыя даныя былі пацверджаны вынікамі аналізу змены крывой бляску астэроіда.
У 1983 годзе была запушчана астранамічная абсерваторыя IRAS, дзякуючы якой былі атрыманы даныя, якія дазволілі вызначыць дыяметр астэроіда.
8 ліпеня 2009 года над Новай Зеландыяй і Тасманіяй назіралася пакрыццё зоркі TYC 5783-00006-1 астэроідам Арміда, дзякуючы чаму ўдалося вызначыць хуткасць руху ценю астэроіда на фоне зоркі, якая склала прыблізна 8,76 км/с. Данае пакрыццё стала 1153-м зарэгістраваным назіраннем гэтага астэроіда.

## Гл. таксама 
* Спіс астэроідаў (501—600)
* Класіфікацыі малых планет

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1903 годзе
Катэгорыя:Астэроіды, адкрытыя Максам Вольфам
Катэгорыя:Астэроіды дыяметрам ад 100 да 200 км
(75) Эўрыдыка

**(75) Эўрыдыка**  — астэроід галоўнага пояса, які належыць да металічнага спектральнага класа M, што гаворыць пра наяўнасць у яе паверхні такіх металаў, як жалеза і нікель, а таксама іх аксідаў.  Ён быў адкрыты 22 верасня 1862 года амерыканскім астраномам Крысціянам Петэрсам у абсерваторыі Лічфілд, ЗША і названы ў гонар Эўрыдыкі, жонкі Арфея ў старажытнагрэчаскай міфалогіі.

Па выніках назіранняў, праведзеных у 1977 годзе, шведскі навуковец Клас-Інгвар Лагерквіст вызначыў перыяд вярчэння Эўрыдыкі. Пазней яго вынікі былі пацверджаны іншымі даследаваннямі, у тым ліку ў сумеснай працы астраномаў Харкаўскай і Крымскай абсерваторый. Дыяметр астэроіда вызначылі на заснаванні даных, атрыманых астранамічнай абсерваторыяй IRAS.
Пакрыцця зорак астэроідам Эўрыдыка назіралася неаднаразова. Так, 6 снежня 1998 года ў Партугаліі назіралі пакрыццё зоркі TYC 1908 00926, а праз 11 дзён — пакрыццё зоркі TYC 2438 00880 у абсерваторыі Тейде на Канарскіх астравах. У 2006 годзе ў Новай Зеландыі назіралі пакрыццё зоркі TYC 6370-00552-1. Цень астэроіда рухалася з хуткасцю каля 21,9 км/с. Гэта было 988-е зарэгістраванае назіранне Эўрыдыкі.
## Гл. таксама 
* Спіс астэроідаў (1—100)
* Класіфікацыі малых планет

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1862 годзе
Катэгорыя:Астэроіды дыяметрам ад 40 да 100 км
Катэгорыя:Назвы астэроідаў са старажытнагрэчаскай міфалогіі
Тэставы выпадак

**Тэставы выпадак** (ад , трасліт.: *тэст кейс*) — у распрацоўцы праграмнага забеспячэння — гэта набор умоў, пры якіх тэсціроўшчык будзе вызначаць, ці задавальняецца загадзя пэўнае патрабаванне. Каб вызначыць, што патрабаванне цалкам выконваецца, можа спатрэбіцца шмат варыянтаў тэсціравання. Часта варыянты тэсціравання групуюцца ў тэставыя наборы.

## Тыповы фармат запісу тэставага выпадку 
Тэставы выпадак звычайна складаецца з адной стадыі, але часам з паслядоўнасці крокаў, каб праверыць паводзіны / функцыянальнасць, асаблівасці выкарыстання. Звычайна чаканы вынік або чаканы выхад перадусталяваны. Дадатковая інфармацыя, якая можа быць уключана ў тэставы выпадак:
* Унікальны ідэнтыфікатар тэставага выпадку
* Кароткае апісанне тэставага выпадку
* Стадыя тэста або парадак выканання
* Патрабаванні
* Глыбіня тэста
* Катэгорыя тэста
* Аўтар
* Кнопка-сцяжок для ўказання аўтаматызаваны тэст ці не

## Спасылкі 
* *Куликов С.* Тестирование программного обеспечения. Базовый курс. / EPAM Systems, 2015/ // Сайт Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта інфарматыкі і радыёэлектронікі

Катэгорыя:Тэставанне праграмнага забеспячэння
Дзяржаўны гістарычны музей (Масква)

**Дзяржа́ўны гістары́чны музе́й** у Маскве — цэнтральны дзяржаўны музей гісторыі Расіі ад старажытных часоў да сучаснасці, буйное сховішча помнікаў матэрыяльнай культуры народаў СССР.

Заснаваны ў 1872 па ініцыятыве А. А. Зялёнага (кіраўнік музея ў 1872—80), А. С. Уварава (кіраўнік у 1881—84) і інш. Адкрыты ў 1883, меў 11 залаў, больш за 3 тыс. экспанатаў. У 1992 больш за 4 млн экспанатаў.

## Збор музея 
Мае калекцыі: археалагічную (каля 1 млн адзінак), нумізматычную (каля 1,5 млн адзінак), зброі, адзення, вырабаў з металу, шкла, керамікі, косці, дрэва; захоўвае сусветна вядомыя зборы рукапісаў, старадрукаў, старажытнага жывапісу, графікі і картаграфіі.

Ёсць экспанаты з Беларусі: матэрыялы археалагічных раскопак Е. Р. Раманава і братоў Яўстаха і Канстанціна Тышкевічаў (працавалі на Віцебшчыне, Лагойшчыне, вывучалі курганы Палесся і Падняпроўя); скарб сярэбраных рэчаў XI—XII стст. з Полацка; калекцыя слуцкіх паясоў; збор беларускіх рукапісаў XVI—XVIII стст. (Слуцкі і Баркулабаўскі летапісы, рукапісы Сімяона Полацкага), першадрукаваных кніг Ф. Скарыны (84 экз.), С. Буднага і інш., дакументы па гісторыі Беларусі XIX ст., у т.л. фонд віленскага губернатара Пахвіснева і інш.

## Літаратура 
* Гістарычны музей у Маскве //  С. 271.
* Кириченко Е. И. Исторический музей. — М., 1984.
* Каханоўскі Г. Адчыніся, таямніца часу: Гіст.-літ. нарысы. Мн., 1984.
* Каханоўскі, Г. Гістарычны музей у Маскве / Генадзь Каханоўскі //  — С. 14.

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт Гістарычнага музея 

Катэгорыя:Музеі Масквы
Катэгорыя:Красная плошча (Масква)
Катэгорыя:З’явіліся ў 1872 годзе
Катэгорыя:1872 год у Маскве
Ладамерыя

**Ладамерыя** () — назва Галіцка-Валынскага княства, якая ўжываецца ў афіцыйных дакументах XIII—XIV стагоддзя, напісаных на лацінскай мове. Паходзіць ад лацінізаванага імя сталіцы княства — Уладзіміра.

Упершыню «Ладамерыя» згадваецца ў тытулах венгерскага караля Андрэ II, які імкнуўся захапіць землі Галіцыі і Валыні. Нягледзячы на тое, што венгры ніколі не валодалі Валынскім княствам, іх прэтэнзіі на яго былі замацаваны ў тытулах ўсіх венгерскіх манархаў XIII—XVIII стагоддзяў у форме «кароль Галіцыі і Ладамерыі».

Гэтая назва ўжывалася ў папскай канцылярыі і пазначала (большаю часткай — Ладамерыя, часам — Фляндэмірыя) Галіцка-Валынскую вобласць у дэкрэтах і булах, якія выдаваліся па розных пытаннях каталіцкай прапаганды ў гэтым рэгіёне [акты ў А. Тэйнера, «Vetera monumenta Poloniae Lithuaniae» etc.; у Тургенева, «Historica Russiae Monumenta», у зборніку Напірскага і інш.].

Пасля атрымання ў спадчыну Габсбургамі венгерскай кароны ў XVIII стагоддзі аўстрыйскія імператары сталі носьбітамі тытула «каралёў Галіцыі і Ладамерыі». Завяршыўшы раздзел Рэчы Паспалітай, яны ўтварылі на землях былога Галіцка-Валынскага княства і Кракава новую адміністрацыйную адзінку — Каралеўства Галіцыі і Ладамерыі, якое праіснавала з 1772 па 1918 гады.

Катэгорыя:Гісторыя Украіны
Катэгорыя:Гісторыя Аўстрыі
Катэгорыя:Валынь
Катэгорыя:Галіцка-Валынскае княства
Катэгорыя:Гістарычныя вобласці Украіны
Катэгорыя:Гістарычныя княствы
(53) Каліпса

**(53) Каліпса**  — буйны астэроід галоўнага пояса, які быў адкрыты 4 красавіка 1858 года нямецкім астраномам Карлам Лютэрам у Дзюсельдорфскай абсерваторыі, Германія і названы ў гонар німфы Каліпса з старажытнагрэчаскай міфалогіі.

Такое ж назва мае Каліпса — спадарожнік Сатурна.
## Гл. таксама 
* Спіс астэроідаў (1—100)
* Класіфікацыі малых планет

## Спасылкі 
* 
* 
* 
* PDS Asteroid/Dust Archive
* Asteroid Absolute Magnitudes Tholen (2007). EAR-A-5-DDR-ASTERMAG-V11.0. Planetary Data System. 
* 

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1858 годзе
Катэгорыя:Астэроіды дыяметрам ад 100 да 200 км
Катэгорыя:Назвы астэроідаў са старажытнагрэчаскай міфалогіі
Студэнцкі рух

**Студэнцкі рух** — дзейнасць студэнтаў, якая ставіць сваёй мэтай палітычныя, экалагічныя, эканамічныя ці сацыяльныя рэформы. Адным з важных складнікаў руху з’яўляецца патрабаванне студэнтаў удзельнічаць у складанні навучальных планаў ці павелічэнне фінансавання адукацыі. У палітычных падзеях студэнцкі рух можа адыграць вялікую ролю (студэнцкая рэвалюцыя). Першыя студэнцкія рухі ўзніклі ў Еўропе; іх можна падзяліць на дзве вялікія групы: 1) якія імкнуцца да паляпшэння ўмоў жыцця студэнцтва ў цэлым, тлумачачы гэта тым, што студэнты з’яўляюцца будучым інтэлектуальным пакаленнем грамадства, у якім яны растуць, і 2) якія ўзнікаюць як ідэалістычнае імкненне да справядлівасці ў адказ на несправядлівыя сацыяльныя ўмовы. Студэнцкі рух можа ўзнікаць як рэакцыя на нейкія пэўныя дзеянні ўрада, а можа прымаць форму інтэлектуальна і сацыяльна матываванай пазапарламенцкай апазіцыі сістэме, якая існуе.

Еўрапейскія студэнцкія рухі адлюстроўваюць складовыя фактары стабільнасці грамадства (Льюіс С. Фоер, «*Даследаванне істэблішменту ў капіталістычных і сацыялістычных краінах*»). З пункту гледжання «істэблішменту», студэнцкія рухі заўсёды нетыповыя і нечаканыя, кожны з іх узнікае і развіваецца па-свойму, што значна ўскладняе пошук эфектыўнай і даступнай формы для іх нейтралізацыі.

Формамі пратэсту студэнтаў з’яўляюцца дэманстрацыі, блакады, сімвалічныя акцыі, страйкі, распаўсюджванне ўлётак і выступленні, перформансы і інфармацыйная вайна. Пратэст таксама можа прымаць гвалтоўныя формы ў дачыненні да рэчаў і людзей, а таксама налёты на выкладчыкаў; у гэтым выпадку гавораць пра «студэнцкія беспарадкі» ці «бунты».

Рэакцыя ўрада на студэнцкі актывізм можа быць самай рознай: ад поўнага прыняцця патрабаванняў студэнтаў, уключаючы стварэнне адпаведных міністэрстваў і службаў, рэфармаванне сістэмы ўдзелу дзяржавы ў прамысловасці і эканоміцы, да растрэлу мірных дэманстрацый.

Студэнцкія рухі, паспяховыя і няўдалыя, фарміруюць грамадскую думку і даволі доўгі час уздзейнічаюць на яе.

## Спасылкі 
*
(90) Антыёпа

**(90) Антыёпа**  — падвойны астэроід галоўнага пояса, які належыць да цёмнага спектральнага класа C. Ён быў адкрыты 1 кастрычніка 1866 года нямецкім астраномам Робертам Лютэрам у Дзюсельдорфскай абсерваторыі і названы ў гонар персанажа старажытнагрэчаскай міфалогіі, аднак чыё менавіта імя яму прысвоена, дакладна невядома, паколькі яно мае падвойнае значэнне ў міфалогіі старажытных грэкаў: астэроід мог атрымаць назву ў гонар Антыёпы з Беотыі (паводле розных крыніц — дачкі Ніктэя ці Асопа) або ў гонар Антыёпы-амазонкі — дачкі Арэса.

## Падвойны астэроід 
### Адкрыццё другога кампанента 
Да 2000 года Антыёпа лічылася адзіночным астэроідам, дыяметрам каля 120 км. 10 жніўня 2000 года групай астраномаў, якія працуюць у абсерваторыі Кек на Гавайскіх астравах, з выкарыстаннем адаптыўнай оптыкі быў выяўлены другі кампанент, які ў наш час мае абазначэнне ''''''.

Астэроіды са спадарожнікамі адкрывалі і раней, аднак у папярэдніх выпадках памеры спадарожніка былі значна меншыя за асноўны кампанент. Дыяметр спадарожніка Антыёпы аказаўся супастаўным з дыяметрам астэроіда, таму Антыёпа лічыцца першым.

### Арбітальныя характарыстыкі сістэмы 
Кампаненты сістэмы абарачаюцца вакол агульнага цэнтра мас на адлегласці . Плоскасць вярчэння сістэмы нахілена на 63,7° у адносінах да плоскасці экліптыкі Сонечнай сістэмы.

## Гл. таксама 
* Спіс астэроідаў (1—100)

## Заўвагі 
## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1866 годзе
Катэгорыя:Астэроіды Галоўнага пояса
Катэгорыя:Сямейства Феміды
Катэгорыя:Падвойныя астэроіды
Катэгорыя:Астэроіды дыяметрам ад 40 да 100 км
Катэгорыя:Назвы астэроідаў са старажытнагрэчаскай міфалогіі
Саўка ды Грышка

**Саўка ды Грышка** — беларуская народная песня, апрацоўка народнай мелодыі — Міхаіл Антонавіч Казінец

Песня мае два тэксты.

## Гісторыя 
Гістарычна песня — рэлігійная, калядная. Янка Купала ў 1920-х, каб была магчымасць выкарыстоўваць у савецкіх школах, перарабіў тэкст на нерэлігійны. Потым у кнігах змяшчалі адаптаваны на аснове Купалавага тэкст.

## Выканаўцы 
* «Песняры»

## Спасылкі 
* Песня са старым тэкстам у выкананні Данчыка (youtube)
* Песня ў выкананні Аляксандры Няхай (брала ўдзел у адборы на «Еўрабачанне», але не прайшла), (youtube)

Катэгорыя:Народныя песні
Катэгорыя:Беларускія народныя песні
Соня лясная

**Соня лясная** (*Dryomys nitedula*) — млекакормячая жывёліна, грызун сямейства соневых.

## Апісанне 
Даўжыня цела 8—12 см, хваста 6—11 см. Поўсць пушыстая, мяккая, на спіне шаравата-бурая з рыжаватым адценнем, па брушку, грудзях і горле светлая, жаўтавата-белая. Хвост прыплюснуты, укрыты валасамі, зверху шэры, знізу белаваты. Ад носа да да вуха праходзіць чорная паласа. Морда вострая, вушы акруглыя. Заднія ногі даўжэй за пярэднія.

## Пашырэнне 
Жыве ў сярэдняй паласе Усходняй Еўропы, на Каўказе, у горных лясах Сярэдняй Азіі і Казахстана, магчыма, на Алтаі. Трапляецца ў густых мяшаных і шыракалістых лясах, садах, на ўзлесках і высечках.

## Асаблівасці біялогіі 
Жыве пераважна на дрэвах, часта спускаецца на зямлю. Актыўная ноччу і на змярканні. На зіму ўпадае ў спячку. 

Корміцца арэхамі, жалудамі, насеннем, ягадамі, пупышкамі, карой парасткаў, насякомымі, радзей яйцамі птушак. Зрэдку запасае корм у дуплах.

Шарападобныя гнёзды будуе з імху, травы ў кронах дрэў, на кустах, у дуплах, зрэдку паміж каранямі, пад пнямі. Размнажаецца з мая да жніўня. Цяжарнасць каля 30 сут. Прыплод у чэрвені—ліпені. Нараджае 3—4 (часам да 7) голых сляпых дзіцянят. 

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Соневыя
Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1778 годзе
Тыбецкае пісьмо

**Тыбе́цкае пісьмо́** — пісьмо, якое склалася ў VIII—XI стст. у манастырах Цэнтральнай Азіі на аснове індыйскага пісьма брахмі эпохі гупта.

Алфавіт значна пашыраны за кошт дадатковых сімвалаў, адсутнічаюць спецыяльныя знакі для абазначэння сэнсаўтваральнай вышыні галасавога тону.

Падзяляецца на кніжны і друкаваны шрыфт і на курсіўнае пісьмо, у якім таксама вылучаецца некалькі тыпаў.

На аснове тыбецкага пісьма развіліся некаторыя іншыя пісьмовыя сістэмы, напрыклад, мангольскае пісьмо.

## Алфавіт 
## Літаратура 
* 
* Фридрих И. История письма: Пер. с нем. М., 1979.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Тыбет
Катэгорыя:Індыйскае пісьмо
Свята-Пакроўская царква (Ганчары)

**Свята-Пакроўская царква** — праваслаўны храм у вёсцы Ганчары Лідскага раёна Гродзенскай вобласці.

## Гісторыя 
На паўночна-ўсходняй ускраіне вёскі, на могілках. Пабудавана ў 1774 годзе з дрэва. У вопісе парафій Лідскага дэканату 1784 года згадваецца ўніяцкая царква ў вёсцы Ганчары

Асвячона 22 кастрычніка 1878 года пасля капітальнага рамонту (пастаўлены новы іканастас, створаны прастол, пакладзена новая падлога, зроблены трое дзвярэй з прытвора ў малітоўную залу, апсіда па-новаму ашалявана).

## Архітэктура 
Помнік народнага дойлідства. Прамавугольны ў плане зруб пераходзіць у прамавугольную трохгранную апсіду з бакавымі рызніцамі. Да галоўнага фасада далучана трох’ярусная чацверыковая вежа-званіца, завершаная цыбулепадобным купалам на нізкім васьмерыку. Вертыкальна ашаляваныя фасады ў верхняй частцы расчлянёны прамавугольнымі аконнымі праёмамі.

## Інтэр’ер 
Унутраная прастора 3 парамі слупоў падзелена на 3 нефы. Цэнтральны, шырэйшы, неф паракрыты кілепадобным (бочкавым) скляпеннем, бакавыя — плоскай столлю. У межах залы абапал апсіды вылучаны 2 рызніцы, пад хорамі — бакавыя клеці і лесвіца.

## Зноскі 
* Литовские епархиальные ведомости, 1881. № 15 — 16. С. 138.

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі : энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4
* Спіс вернікаў Ганчарскай і Дакудаўскай грэка-каталіцкіх парафій у 1829 г. // на pawet.net
* Лаўрэш Леанід. Прыходы ў Ганчарах і Дакудаве // Лідскі Летапісец. 2020. № 4(92). С. 44-71. // на pawet.net

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Храмы Лідскай епархіі
Катэгорыя:1774 год у Беларусі
Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Лідскага раёна
Катэгорыя:Ганчары (Лідскі раён)
Свята-Пакроўская царква (Гаравец)

**Свята-Пакроўская царква** — праваслаўны храм у вёсцы Гаравец Лагойскага раёна Мінскай вобласці.

## Гісторыя 
Пабудавана ў 19 ст. ў традыцыях народнага драўлянага дойлідства. Закрыта ў 1929 г. пасля арышту святара; далей выкарыстоўвалася пад клуб, склад, стайню, зноў склад.

Выяўлена экспедыцыяй 1939 г., у задавальняючым стане. Адноўлена і адкрыта для набажэнства ў 1990—1992 гг.

## Архітэктура 
Вырашана трохчасткавай кампазіцыяй, сфарміраванай прамавугольнымі ў плане пад двухсхільнымі дахамі прытворам і малітоўнай залай, пяціграннай апсідай пад вальмавым дахам. Фасады прарэзаны адзінарнымі прамавугольнымі аконнымі праёмамі.

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі : энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4
* Боянов П. Житие и небытие Плещеницкой округи // Политика, позиция, прогноз. Май 1992 г. Вып. 5 (9). С. 15.

Катэгорыя:Гаравец (Акцябрскі сельсавет)
Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Лагойскага раёна
Катэгорыя:Храмы Барысаўскай епархіі
Свята-Успенская царква (Гарадзец)

**Свята-Успенская царква** — праваслаўны храм у вёсцы Гарадзец Рагачоўскага раёна Гомельскай вобласці.

## Гісторыя 
Пабудавана ў 1869 годзе ў традыцыях народнага драўлянага дойлідства з элементамі класіцызму.

## Архітэктура 
Аб’ёмна-прасторавую кампазіцыю фарміруюць прытвор-званіца, бабінец, кубападобная малітоўная зала, прамавугольная апсіда. Васьмігранныя барабаны над прытворам і малітоўнай залай накрыты самкнутымі сферычнымі купаламі з макаўкамі ў завяршэнні. Вертыкальна ашаляваныя фасады прарэзаны прамавугольнымі аконнымі праёмамі з акніцамі.

## Інтэр’ер 
У інтэр'еры абразы «Святы Мікалай» (19 ст., дошка, алей), «Успенне» (1908 г., дошка, алей), «Хрыстос у пакуце» (канец 19 ст., дошка, алей).

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі : энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4

Катэгорыя:Храмы паводле алфавіта
Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Рагачоўскага раёна
Катэгорыя:Гарадзец (Рагачоўскі раён)
Катэгорыя:З’явіліся ў 1869 годзе
Катэгорыя:1869 год у Беларусі
Катэгорыя:Храмы Гомельскай і Жлобінскай епархіі
Капліца (Гарадзея)

**Капліца ў Гарадзеі** — мураваная праваслаўная капліца ў гарадскім пасёлку Гарадзея Нясвіжскага раёна Мінскай вобласці, пабудаваная ў 1874 годзе з бутавага каменю. Знаходзіцца на вуліцы Мірскай, каля чыгуначнага пераезда. 

## Архітэктура 
Вырашана кампактным квадратным у плане аб'ёмам пад двухсхільным дахам з вальмай над алтарнай сцяной. Фасады прарэзаны арачнымі аконнымі  і дзвярнымі праёмамі, вулучанымі атынкаванымі ліштвамі на фоне паліхромнай бутавай муроўкі сцен.

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі : энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. - Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4

## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Гарадзея
Катэгорыя:Капліцы Мінскай вобласці
Катэгорыя:1874 год у Беларусі
Катэгорыя:Культавыя збудаванні Нясвіжскага раёна
Спаса-Праабражэнская царква (Гарадзея)

**Спаса-Праабражэнская царква** — праваслаўны храм у гарадскім пасёлку Гарадзея Нясвіжскага раёна Мінскай вобласці.

## Гісторыя 
Размешчана ў 1 км на поўначы ад пасёлка, каля шашы Нясвіж — Мір. Пабудавана ў 1808 (ці 1869) г., абкладзена чырвонай цэглай у канцы XX ст.

## Архітэктура 
Твор народнага дойлідства. Прамавугольны ў плане аб'ём пад высокім двухсхільным дахам з вальмамі над 2-граннай апсідай, завершанай цыбулепадобнай галоўкай. Да фасада далучаны прытвор, завершаны васьміграннай шатровай званіцай. Фасады расчлянёны прамавугольнымі аконнымі праёмамі.

Побач з царквой пастаўлена мураваная чатырохгранная шатровая званіца, адкрытая арачнымі прасветамі і завершаная макаўкай.

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі : энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. - Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. - 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4

## Спасылкі 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Гарадзея
Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Нясвіжскага раёна
Катэгорыя:Помнікі беларускага народнага дойлідства
Катэгорыя:Храмы Слуцкай епархіі
Данілавічы (Дзятлаўскі раён)

**Дані́лавічы** (, ) — вёска ў Дзятлаўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Данілавіцкага сельсавета.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Данілавіцкі сельсавет (Дзятлаўскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Дзятлаўскага раёна
Вуліца малодшага сына (фільм)

**«Вуліца малодшага сына»** () — фільм рэжысёра Льва Голуба, зняты па   і . Фільм прысвечаны лёсу піянера-героя .

## Сюжэт 
У горадзе Керч жыве піянер Валодзя Дубінін. Калі пачынаецца Вялікая Айчынная вайна і яго бацька сыходзіць на фронт, Валодзя дамагаецца прыняцця ў партызанскі атрад.

## У ролях 
## Здымачная група 
* Сцэнарыст:
* Рэжысёр-пастаноўшчык: Леў Голуб
* Аператар: 
* Мастак: Уладзімір Белавусаў
** Асістэнт мастака-пастаноўшчыка: Уладзімір Дзяменцьеў
* Кампазітар: Уладзімір Алоўнікаў

## Прызы 
* Спецыяльны прыз Льву Голубу «за працу над дзіцячым фільмам» на кінафестывалі рэспублік Прыбалтыкі і Беларусі.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Фільмы Льва Голуба
Катэгорыя:Фільмы студыі «Беларусьфільм»
Катэгорыя:Прыгодніцкія фільмы СССР
Вуліца малодшага сына

* Вуліца малодшага сына, аповесць
* Вуліца малодшага сына, фільм
Краснае (Красненскі сельсавет, Карэліцкі раён)

**Кра́снае** (, ) — аграгарадок у Карэліцкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Красненскага сельсавета.

З 1987 года цэнтр сельсавета.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Красненскі сельсавет (Карэліцкі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Карэліцкага раёна
Ć

**Ć, ć** — літара шэрагу ўсходне- і паўднёваеўрапейскіх лацінскіх алфавітаў. Утвораная ад літары C з дапамогай акуту. Ужываецца ў польскім, верхнялужыцкім і ніжнялужыцкім, сербскім, харвацкім, баснійскім, вілімавіцкім алфавітах, лацінскіх варыянтах беларускага, македонскага і сербскага алфавітаў. З'яўляецца чацвёртай літарай у беларускім лацінскім алфавіце, ува ўсіх астатніх — пятай.

Упершыню ўзнікла ў польскай абэцэдзе, адкуль у ХІХ ст. была запазычаная іншымі мовамі. У беларускай, вілімавіцкай і польскай мове адпавядае кірылічнаму «ць», у паўднёваславянскіх — Ћ. Апроч таго, у македонскай мове часам адпавядае літары Ќ. Можна перадавацца ў кірыліцы і як «Ч».

C
Індыйскае пісьмо

**Інды́йскае пісьмо́** — група пісьменнасцей Паўднёвай і Паўднёва-Усходняй Азіі, якія звязаны агульнасцю паходжання і адзіным (фанетычным) прынцыпам пабудовы алфавіта. Акрамя Індыі, Бангладэша, Пакістана, Непала і Шры-Ланкі пашырана і ў суседніх раёнах.

Пранікненне індыйскага пісьма ў сумежныя з Індыяй краіны адбылося ў 1-м тыс. да н.э. і было ў многім звязана з пашырэннем там будызму і будыйскай літаратуры.

Індыйскае пісьмо мае некалькі дзясяткаў разнавіднасцей.

## Гісторыя 
У самой Індыі пісьменнасць існуе больш за 5 тыс. гадоў. Самыя старажытныя варыянты індыйскага пісьма не дэшыфраваны.

Найбольш раннія прачытаныя пісьмовыя помнікі (3 ст. да н.э.) заснаваны на складовым пісьме брахмі, якое з'яўляецца родапачынальнікам уласна індыйскага пісьменства. На яго аснове склаліся 3 асноўныя галіны індыйскага пісьма:
* паўночнае (гупцкае, тыбецкае з некалькімі варыянтамі, нагары і яго пазнейшая форма дэванагары, якая займае цэнтральнае месца сярод алфавітаў Паўночнай Індыі, шарада ў Кашміры, невары, бенгальскае, орыя, гуджарацкае, гурмукхі — пенджабскае пісьмо і інш.),
* паўднёвае (грантха, алфавіты 4 сучасных літаратурных моў: канада, тэлугу, малаяламскай і тамільскай)
* і паўднёва-ўсходняе (сінгальскае, бірманскае, кхмерскае, лаоскае, тайскае і інш), якое развіваецца па-за межамі Індыі.

## Агульная характарыстыка 
Агульнаіндыйскае пісьмо — складовае, адпавядае фанетычнай сістэме індыйскіх моў. Кожная літара абазначае склад з аднаго галоснага ці зычнага з галосным «а». Астатнія галосныя абазначаюцца дадатковымі знакамі, ужываецца поліфункцыянальны значок .

У алфавітах асобных моў знакі індыйскага пісьма істотна вар'іруюцца. Алфавіт хіндзі, ці санскрыту, лічыцца фанематычным, у іншых мовах суадносіны паміж фанемай і графемай парушаны.

## Параўнальныя табліцы 
Ніжэй прадстаўлены табліцы знакаў з некаторых асноўных індыйскіх пісьменнасцей. Вымаўленне выкладзена ў транскрыпцыі Нацыянальнай бібліятэкі ў Калькуце і ў МФА. Вымаўленне прыведзена, дзе магчыма, для санскрыту; у іншых выпадках — для адпаведнай мовы. Некаторыя знакі ў табліцах не прадстаўлены.

### Зычныя 
### Галосныя 
У кожным слупку злева прадстаўлены самастойныя знакі для галосных, справа — у спалучэнні з зычным «k» (гэта значыць *ku*, *ko* і г.д.).

### Абазначэнні лічбаў 
## Гл. таксама 
* Індыйская каліграфія

## Літаратура 
* Індыйскае пісьмо //  С. 240.
* *Зограф Г. А.* Индийское письмо // Лингвистический энциклопедический словарь. — : «Советская энциклопедия», 1990.
* *Кулланда С. В.* Письменности индийского происхождения в Юго-Восточной Азии // Лингвистический энциклопедический словарь. — : «Советская энциклопедия», 1990.
* Дирингер Д. Алфавит: Пер. с англ. М., 1963.
* Фридрих И. История письма: Пер. с нем. М., 1979.
* Dani A.H. Indian paleography. Oxford, 1963.
* Павленко Н. А. История письма. 2 изд. Мн., 1987.

## Спасылкі 

Катэгорыя:Культура Індыі
Браціна

. Майстэрні Маскоўскага крамля, трэцяя чвэрць XVII стагоддзя]]
**Бра́ціна** (ад «братчына» — калектыўнае частаванне) — пасудзіна шарападобнай ці пукатай формы, часта з нізкім паддонам і конусападобным вечкам. Сярэднія памеры 5—8 л.

На Беларусі медныя і драўляныя браціны бытавалі ў XVI—XVIII стагоддзях. Залатыя і сярэбраныя браціны з гравіраваным ці чаканеным арнаментам вядомы ў Расіі ў XVI—XVII стагоддзях, медныя і драўляныя — у народным побыце XVI—XIX стагоддзяў. У XIX—XX стагоддзях браціна — дэкаратыўны посуд.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* Браціна  на Ганцавіцкім краязнаўча-інфармацыйным партале.

Катэгорыя:Посуд
Катэгорыя:Беларускі народны побыт
Катэгорыя:Руская народная культура
Chiefs Band

**«Chiefs Band»** () — беларускі джазавы гурт.

## Гісторыя 
Гурт быў створаны ў 2005 годзе ў Мінску бас-гітарыстам Аляксандрам Мышкевічам. Дэбютны альбом гурта быў выдадзены ў 2012 годзе.

## Дыскаграфія 
### Альбомы 
## Склад 
* Алесь-Францішак Мышкевіч — бас-гітара
* Юрый Селязнёў — вакал
* Андрэй Барыла — саксафон
* Андрэй «Дзікі» Якубчык — труба
* Андрэй Альфер — трамбон
* Павел Мамонаў — бубны
* Аляксандр Івашкевіч — гітара
* Павел Трыпуць — гітара

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Джазавыя калектывы Беларусі
Ізборнікі Святаслава

**Ізбо́рнікі Святасла́ва** 1073 і 1076 гадоў — зборнікі Кіеўскай Русі, найбольш раннія помнікі старажытна-рускага пісьменства.

## Ізборнік 1073 года 
Ізборнік 1073 створаны ў Кіеве для князя Святаслава Яраславіча. З'яўляецца спісам зборніка, перакладзенага з грэчаскай мовы на стараславянскую ў 9 ст. для балгарскага цара Сімяона.

Уключае творы «Ад апостальскіх статутаў», «Слова Іаана пра верачытныя кнігі», «Багаслоўца ад славес». Уключаны і свецкі трактат візантыйскага пісьменніка 9 ст. Георгія Хіравоска «Пра вобразы» — першы ў старажытна-рускай літаратуры дапаможнік па паэтыцы, а таксама артыкулы па логіцы, граматыцы, прытчы, загадкі.

Упрыгожаны застаўкамі, мініяцюрамі.

Зберагаецца ў Гістарычным музеі ў Маскве.

## Ізборнік 1076 года 
Ізборнік 1076 складзены на аснове рукапісаў княжацкай бібліятэкі. У ім змешчаны «словы», «павучанні», «наказы», этычныя выслоўі, «Стасловец» канстанцінопальскага патрыярха Генадзія, свецкія тэксты («Наказ багатым», «Пра жонак злосных і добрых»), творы, напісаныя ў Кіеўскай Русі, настаўленне пра карысць ведаў, кніг.

Зберагаецца ў Расійскай нацыянальнай бібліятэцы ў Санкт-Пецярбургу.

## Публікацыі 
* Изборник Святослава 1073 г. М., 1983.
* Изборник 1076 г. М., 1965.

## Літаратура 
* Ізборнікі Святаслава //  С. 179.
* Изборник Святослава 1073 г.: Сборник статей. М., 1977.
* Сапунов Б. В. Книга в России в XI—XIII вв. Л., 1978.

## Спасылкі 
* Изборник великого князя Святослава Ярославовича 1073 года. — Петербург, 1880.
* Из Изборника 1073 года (Подготовка текста, перевод и комментарии Г. М. Прохорова)
* Из Изборника 1076 года (Подготовка текста, перевод и комментарии В. В. Колесова)

Катэгорыя:Літаратура Старажытнай Русі
Катэгорыя:Ілюмінаваныя рукапісы Старажытнай Русі
Кніжная застаўка

**Заста́ўка** ў кніжнай графіцы — невялікая кампазіцыя арнаментальнага або выяўленчага характару, якая вылучае і упрыгожвае пачатак раздзела кнігі ці часопіса. Можа уключаць назву раздзела, спалучацца з ілюстрацыяй і інш.

У беларускіх рукапісных кнігах вядома з 11 ст. (Тураўскае евангелле, 11 ст.; Аршанскае евангелле, канец 12 — пач. 13 ст., і інш.).
Застаўкі друкаваных кніг 16 ст. маюць рэнесансавыя рысы («Біблія» і «Апостал» Ф. Скарыны), 17—18 ст. — рысы барока і ракако (кнігі Супрасльскай, Віленскай брацкай і іншых друкарань).

У сучаснай беларускай кнізе ў застаўках адчувальны уплыў старадрукаў і народнага мастацтва.

## Літаратура 
* Застаўка ў кніжнай графіцы //  С. 5.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Паліграфія
Ініцыял (тыпаграфія)

**Ініцыя́л**, ці **бу́квіца** (ад  «пачатковы») — павялічаная загалоўная (пачатковая) літара якога-небудзь раздзела ў тэксце рукапіснай ці друкаванай кнігі.

У рукапісах ініцыялы (т. зв. буквіцы) багата размалёўвалі складаным арнаментам, упрыгожвалі выявамі чалавечых фігур і жывёл, жанравымі сцэнкамі.

З узнікненнем кнігадрукавання ініцыялы рабілі пераважна ў тэхніках гравюры.

На Беларусі першыя буквіцы ўжыты ў рукапісных кнігах XI стагоддзя. У беларускай друкаванай кнізе ўпершыню буквіцы ў тэхніцы ксілаграфіі выкарыстаны ў выданнях Ф. Скарыны ў пачатку XVI стагоддзя.

## Літаратура 
* Ініцыял //  С. 259.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Тыпаграфіка
Катэгорыя:Графіка
Катэгорыя:Каліграфія
Катэгорыя:Кніжнае афармленне
Ініцыял (значэнні)

**Ініцыя́л** ( «пачатковы»):
* **Ініцыял** — вялікая пачатковая літара імя, імя па бацьку, прозвішча.
** раней — пачатковыя літары ўвогуле якіх-небудзь назваў ці словазлучэнняў, як напрыклад, «Б. М.» = «Божаю міласцю».
* **Ініцыял** — асабліва аформленая пачаткова літара тэксту ці яго часткі; іншая назва — буквіца.

## Гл. таксама 
* Манаграма

## Літаратура 
* Ініцыял //  С. 259.
Пралетарый (кінатэатр, Мінск)

**«Пралета́рый»** (арыг. **«Пролета́рый»**) — колішні кінатэатр у Мінску. Размяшчаўся па вуліцы Савецкай, 87 насупраць Цэнтральнага сквера на месцы сучаснай Кастрычніцкай плошчы, паблізу скрыжавання вуліцы Энгельса і праспекта Незалежнасці (тагачаснай Савецкай вуліцы). Будынак кінатэатра ў стылі канструктывізм пабудаваны паводле праекта архітэктара Герасіма Якушкі.

## Гісторыя 
З 1907 года на першым паверсе правай часткі чатырохпавярховага дома Поляка па вуліцы Захар’еўскай працаваў вельмі папулярны кінатэатр «Ілюзіён». У чэрвені 1924 года ў памяшканні «Ілюзіёна» адкрыўся новы кінатэатр «Пралетарый» на 300 месцаў пра што паведамляла газета «Звязда». Імаверна, пазней кінатэатр быў перайменаваны, бо ў шэрагу публікацый адзначалася, што 15 ліпеня 1924 года ў тым самым памяшканні па вуліцы Савецкай, 87 прыняў першых гледачоў новы кінатэатр «**Чырвоны факел**». У кастрычніку 1928 года тут арганізавалі прагляд фільмаў для дзяцей, і кінатэатр атрымаў назву «**Юны піянер**». Пад гэтай назвай ён працаваў пэўны час, пакуль яму не вярнулі ранейшую назву — «Пралетарый».

## Спасылкі 
* *Жутяев Ю.* Кинотеатр «Пролетарий»  [об архитектурном проекте: Минск] // Архитектура и строительство № 2, 2015. — С. 60-62.

Катэгорыя:Кінатэатры Мінска
Катэгорыя:Знішчаныя збудаванні Мінска
Катэгорыя:Праспект Незалежнасці (Мінск)
Катэгорыя:З’явіліся ў 1934 годзе
Катэгорыя:1934 год у Мінску
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Герасіма Якушкі
Катэгорыя:Збудаванні Мінска ў стылі канструктывізм
Катэгорыя:Зніклі ў 1940-я гады
Герасім (мітрапаліт Кіеўскі)

**Гера́сім** (? — 26 ліпеня 1435) — праваслаўны царкоўны дзеяч ВКЛ.

З 1417 г. епіскап смаленскі. У 1432—35 гг. мітрапаліт літоўскі. Паводле некаторых летапісаў, меў тытул «мітрапаліт кіеўскі і ўсяе Русі». Аднак улада Герасіма абмяжоўвалася тэрыторыяй ВКЛ і некаторых суседніх усходне-славянскіх зямель (напрыклад, Пскова), бо ў 1433 г. галавой праваслаўнай царквы Маскоўскай дзяржавы з такім жа тытулам «мітрапаліт Кіеўскі і ўсяе Русі» быў абраны разанскі епіскап Іона.

Герасім быў пасвячоны ў мітрапаліты ў Канстанцінопалі патрыярхам Іосіфам па просьбе вялікага князя літоўскага Свідрыгайлы. Працягваў жыць у Смаленску.

Рымскі Папа Яўген IV спадзяваўся з дапамогай Герасіма падпісаць унію з праваслаўнай царквой ВКЛ.

З пачаткам у 1432 г. вайны паміж Свідрыгайлам і Жыгімонтам Кейстутавічам Герасім быў на баку Свідрыгайлы, аднак у 1435 г. быў абвінавачаны апошнім у тайных зносінах з Жыгімонтам, арыштаваны і спалены на вогнішчы ў Віцебску. Расправа з Герасімам падарвала аўтарытэт Свідрыгайлы ў войску і садзейнічала яго паражэнню.

## Літаратура 
* Герасім //  С. 169.
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Мітрапаліты Кіеўскія і ўсяе Русі
Катэгорыя:Памерлі ў Віцебску
Катэгорыя:Спаленыя на кастры
Дварэц (Лунінецкі раён)

**Дварэ́ц** (, ) — аграгарадок у Лунінецкім раёне Брэсцкай вобласці. Цэнтр Дварэцкага сельсавета.

## Гісторыя 
Першая пісьмовая згадка — 1558 год.

## Гэральдыка 
Герб зацверджаны Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 2 снежня 2008 г. № 659.

## Насельніцтва 
* 2009 год — 1240 жыхароў
* 1999 год — 1318 жыхароў
* 1996 год — 1307 жыхароў, 398 двароў

## Інфармацыя 
* У вёсцы ў канцы чэрвеня адбываецца штогадовы фэст «Лунінецкія клубніцы»
* Некалі ў вёсцы знаходзілася сядзіба Шчытоў (Неміровіч-Шчытоў). Аднак яна не захавалася, засталіся толькі могілкі роду Шчытоў.

### Страчаная спадчына 
* Царква Праабражэння Гасподняга
## Вядомыя асобы 
* Баляслаў Альбінавіч Кеневіч (1907—1969), савецкі і польскі военачальнік, генерал-лейтэнант Савецкай арміі, генерал дывізіі Войска Польскага

## Спасылкі 
Катэгорыя:Дварэцкі сельсавет (Лунінецкі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Лунінецкага раёна
Задвараны

Назву **Задвара́ны** маюць:

## Населеныя пункты 
### Беларусь 
* Брэсцкая вобласць
** Задвараны — вёска ў Камянецкім раёне
** Задвараны — вёска ў Пружанскім раёне

## Гл. таксама 
Задваране
Нефермаат

**Нефермаат I** (пахаваны ў мастабе № 6 у Медуме) — егіпецкі прынц, сын фараона Снофру. Ён быў візірам і насіў тытулы старэйшага сына валадара, захавальніка пячаткі ўладара і жраца Баст. Яго імя азначае «Маат прыгожая» ці «З дасканалай справядлівасцю».

## Біяграфія 
Нефермаат быў старэйшым сынам Снофру, фараона і заснавальніка  Егіпта, і яго першай жонкі. Ён быў зводным братам Хуфу.

Жонкай Нефермаата была , таксама вядомая як Атэт. Пятнаццаць дзяцей Нефермаата названы ў яго грабніцы, гэта сыны Хеміуну, Ісу, Тэта, Хентымерэш і дачкі Джэфатсэн і Ісэсу, якія намаляваны дарослымі, у той час, як сыны Ітысэн, Інкаэф, Серфка, Вехемка, Шэпсеска, Кахент, Анхершэрэтэф, Анхерфенеджэф, Бунеб, Шэпсеснеб і Небхенет і дачка Пагеці намаляваны дзяцьмі. Яго сын Хеміуну, магчыма, тоесны з чаці , які з'яўляецца меркаваным дойлідам Вялікай піраміды фараона Хуфу (Хеопса) у Гізе. Адна з сясцёр Нефермаата,  мела сына, якога таксама звалі .

## Грабніца 
Нефермаат быў пахаваны ў мастабе 16 у Медуме. Ён быў адным з некалькіх сваякоў фараона Снофру, пахаваных разам з ім у Медуме. Грабніца вядомая спецыяльнай тэхнікай, якая выкарыстоўвалася для малявання сцэны. Скульптары-разьбяры выразалі рэльеф малюнкаў, які потым запаўняўся каляровай пастай. Гэты метад быў працаёмкім і паста, як правіла, пасля высыхання ішла расколінамі і потым выпадала. Дзякуючы гэтаму метаду, сцены атрымліваліся ярка афарбаванымі. Гэтая грабніца з'яўляецца адзіным вядомым на сённяшні дзень прыкладам, паказваючым гэтую тэхніку. Той факт, што тынкоўка трэснула ў выніку страты пасты, верагодна, прывяло к таму, што майстры адмовіліся ад выкарыстання такога тыпу ўпрыгожвання.

### Медумскія гусі 
Грабніца Нефермаата таксама вядома сцэнай, якую называюць «Медумскія гусі» ці «Гусі з Медума» (у цяперашні час яна знаходзіцца ў Каірскім музеі). Сцэна выкананая з афарбаванай тынкоўкі, была знойдзена ў 1871 годзе  і  і снята імі са сцяны, каб быць перанесенай у музей.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Чаці
Катэгорыя:Прадстаўнікі чацвёртай дынастыі Егіпта
Катэгорыя:Старажытнаегіпецкія прынцы
Катэгорыя:Постаці Старажытнага Егіпта