open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Надпіс з Ум Лейсуна

**Надпіс з Ум Лейсун** (груз.:იისუნის წარწერა, ум лейсуніс ц’арцера) — надпіс на надмагільнай пліце ў грузінскім манастыры каля горада Ум Лейсун. Пліта была знойдзена ў 2002 годзе ў паўднёвай частцы Сур Бахер, за 4,5 км ад Старога горада Іерусаліма.

Пад мазаічнай падлогай манастыра знаходзіцца склеп з 24 пахаваннямі. Даследаванні паказалі, што ўсе шкілеты належалі дарослым мужчынам, верагодна, манахам манастыра.

У адзінай падпісанай грабніцы знаходзіўся «грузінскі біскуп Іаханэ». Яго ўзрост на момант смерці ацэньваецца каля 66-68 гадоў.

Пліта датуецца канцом V стагоддзя н. э. і з’яўляецца самым раннім вядомым прыкладам этноніма ႵႠႰႧႥႤႪႨ (картвелі, г. зн. грузіны), на любым археалагічным артэфакце, як на Святой Зямлі, так і ў Грузіі.

## Апісанне 
Надпіс займае плошчу 81 × 49 см, выразаную на надмагільнай пліце з вапняку. Займае пяць радкоў грузінскім пісьмом асамтаўрулі.

:: ႤႱႤႱႠႫႠႰႾႭჂ
:: ႨႭჀႠႬႤႴႭჃႰ
:: ႲႠႥႤႪႤႮႨႱႩႭႮႭ
:: ႱႨႱႠჂႵႠႰႧႥႤ
:: ႪႨႱႠჂ✢
:: **Пераклад:** Гэта магіла Іаханэ, біскупа Пуртаві, грузіна.

Катэгорыя:Археалогія ў Грузіі
Катэгорыя:Археалагічныя артэфакты
Маслёнка (прадукт)

**Маслёнка** — абястлушчаныя вяршкі, пабочны прадукт, атрыманы пры вытворчасці сметанковага масла.

У залежнасці ад тлустасці і кіслотнасці вяршкоў, умоў іх тэмпературнай і механічнай апрацоўкі маслёнка змяшчае розную колькасць пажыўных рэчываў. Маслёнка, атрыманая пры вырабе кіславяршковага масла, змяшчае менш лактозы, таму што частка яе зброджваецца ферментамі. Атрыманая пасля сепарыравання высакатлустых вяршкоў змяшчае больш тлушчу, фосфаліпідаў і мевш бялку, чым абястлушчанае малако.

У маслёнцы ў сярэднім змяшчаецца да 3,4 % бялку (бялок абалонак тлушчавых шарыкаў, у склад якога ўваходзяць лізін, метыянін, цысцін). Тлустасць маслёнкі ў некаторых выпадках дасягае 0,6 %. Тлушч прадстаўлены вельмі каштоўнымі ў біялагічных адносінах тлушчавымі кіслотамі: лінолевай, ліналенавай і арахідонавай, якія маюць антысклератычныя ўласцівасці. У салодкай маслёнцы цукру больш, чым у малацэ.

З маслёнкі гатуюць розныя напіткі. Пасля ўнясення ў маслёнку чыстых культур яна становіцца каштоўным прадуктам харчавання, а ў сумесі з абястлушчаным малаком выкарыстоўваецца для прыгатавання некаторых відаў сыроў, тварагу, харчовага і тэхнічнага казеіну.

## Літаратура 
* *Некрашэвіч У. I., Шашкоў М. С., Лазараў Л. П.* Малочная справа: Вучэб. дапам. — Мн.: Ураджай, 1999. — 232 с.: іл. (Вучэбныя дапаможнікі для сельскагаспадарчых вышэйшых навучальных устаноў). ISBN 985-04-0425-6

Катэгорыя:Малочныя прадукты
Рататуй (значэнні)

**Рататуй**, значэнні:
*Рататуй — традыцыйная агароднінная страва праванскай кухні.
*«Рататуй» — камедыйна-драматычны 3D-анімацыйны фільм студыі «Pixar».
Анатоль Арцёмавіч Агафоненка

**Анатоль Арцёмавіч Агафоненка** (нар. 30 кастрычніка 1924, г. Рэчыца, Гомельская вобласць — ) — беларускі мастак, які працаваў у сцэнаграфіі, мастацкай рэкламе, станковым жывапісе.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 30 кастрычніка 1924 года ў Рэчыцы. Удзельнік партызанскага руху ў гады Вялікай Айчыннай вайны.

Працаваў у Беларускім дзяржаўным акадэмічным Вялікім тэатры оперы і балета, адначасова займаючыся ў студыі выяўленчага мастацтва пры абласным Доме народнай творчасці (Мінск).

У 1952 г. скончыў Мінскае мастацкае вучылішча, у 1965 — Беларускі дзяржаўны тэатральна-мастацкі інстытут. Дыпломная праца — афармленне оперы Р. Пукста «Машэка».

Працаваў галоўным мастаком Белгандальрэкламы.

Член Беларускага саюза мастакоў з 1966 года.

Памёр  года.

## Творчасць 
Аформіў звыш 20 спектакляў, пастаўленых у розных тэатрах рэспублікі. Сярод іх — «Не верце цішыні» І. Шамякіна, «Таня» А. Арбузава (1960) і інш.

## Узнагароды 
Узнагароджаны медалямі.

## Літаратура 
* 

* 

## Спасылкі 
* Агафоненка Анатоль Арцёмавіч

Катэгорыя:Тэатральныя мастакі Беларусі
Катэгорыя:Спецыялісты па рэкламе
Катэгорыя:Партызаны Вялікай Айчыннай вайны
Закон аб ленд-лізе ў абарону дэмакратыі ва Украіне ад 2022 года

**Закон аб ленд-лізе ў абарону дэмакратыі ва Украіне ад 2022 года** () — акт Кангрэса Злучаных Штатаў Амерыкі, згодна з якім прэзідэнту ЗША надаюцца пашыраныя паўнамоцтвы па перадачы або прадастаўленні ў арэнду Украіне абаронных сродкаў для «абароны цывільнага насельніцтва ад расійскага ваеннага ўварвання» і іншых мэтаў.

## Гісторыя 
 падпісвае закон аб ленд-лізе для Украіны, 9 мая 2022.]]
У красавіку 2022 года Палата прадстаўнікоў Кангрэса Злучаных Штатаў Амерыкі адобрыла законапраект, паводле якога будзе пастаўляцца ўзбраенне па ленд-лізе ва Украіну. 9 мая Прэзідэнт ЗША Джо Байдэн падпісаў закон.

## Змест 
Прыняцце закона дасць магчымасць значна паскорыць пастаўкі ўзбраення, транспарту, харчавання і іншай дапамогі ў арэнду або бязвыплатна з ЗША ва Украіну.

Падобны закон прыняты ў ЗША першы раз з часоў Другой сусветнай вайны. Тады пры яго дапамозе падтрымліваўся СССР, і гэтая дапамога стала адной з фактараў ягонай перамогі над нацысцкай Германіяй.

«За» прагаласавала 220 членаў Палаты прадстаўнікоў , 205 — «супраць». Пасля прыняцця закона кіраўнік Белага дома абавязаны на працягу 60 дзён усталяваць паскораныя працэдуры дастаўкі прадукцыі.

Закон аб ленд-лізе дазваляе значна паскорыць пастаўкі Украіне ўзбраення, транспарту, харчавання і дапамогі з ЗША. Але на практыцы гэты механізм не быў задзейнічаны.

З кастрычніка 2023 года закон страціў моц.

## Ацэнкі 
Прэзідэнт Украіны Уладзімір Зяленскі падзякаваў уладзе Злучаных Штатаў Амерыкі за прыняцце праграмы ленд-лізу, якая прадугледжвае спрашчэнне ваеннай дапамогі Украіне. Ён назваў праграмы замежнай падтрымкі Украіны доказам таго, што «свабода і цяпер умее абараняцца ад тыраніі».

## Гл. таксама 
* Сустрэча ў Рамштайне

## Зноскі 
Катэгорыя:Крыніцы права ЗША
Катэгорыя:Уварванне Расіі ва Украіну (2022)
Катэгорыя:2022 год у ЗША
Іржы Горак

**Іржы Горак** (; , г. Бенешаў, Чэхія — ) — чэшскі літаратуразнавец, фалькларыст, славіст. Акадэмік Чэхаславацкай АН (1956).

## Біяграфія 
Скончыў у 1908 годзе Пражскі ўніверсітэт.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Выпускнікі Карлава ўніверсітэта
Катэгорыя:Кавалеры чэхаславацкага ордэна Працы
Катэгорыя:Фалькларысты Чэхіі
Катэгорыя:Этнографы Чэхіі
Катэгорыя:Літаратуразнаўцы Чэхіі
Катэгорыя:Паслы Чэхаславакіі ў СССР
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Бенешаве
Undercover Billionaire

**«Undercover Billionaire»** — амерыканскі , які транслюецца на канале «». Прэм’ера шоў адбылася 6 жніўня 2019 года, а заключны эпізод першага сезона выйшаў у эфір 24 верасня 2019 года. У шоў распавядаецца пра мільярдэра , заснавальніка «», які спрабуе запрацаваць мільён долараў у Эры, штат Пенсільванія за 90 дзён, пачынаючы з 100 долараў, машыны і баку бензіна ў ёй.
## Зноскі
## Спасылкі
*

Катэгорыя:Тэлеперадачы ЗША
Камянецкі павет

**Камянецкі павет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Падляшскага ваяводства Вялікага Княства Літоўскага. Цэнтр — горад Каменец.

Да 1320-х гг. Камянецкая воласць уваходзіла ў Берасцейскую зямлю Галіцка-Валынскай дзяржавы. Канчаткова адышла да Вялікага Княства Літоўскага ў 1366 г. Статус павета воласць атрымала пры ўтварэнні ў 1413 г. Троцкага ваяводства. Аднак ў далейшым неаднаразова ўпамінаецца і як воласць. Пры ўтварэнні Падляшскага ваяводства ў 1513 г. у яго быў уключаны Камянецкі павет, але пазней у шэрагу выпадкаў па-ранейшаму лічыцца ў складзе Троцкага ваяводства. На пасадзе камянецкіх намеснікаў вядомы: Мікалай Насута, Пац Доўкшавіч (каля 1445—1453), Фёдар Алізаравіч Шылавіч (1454), Іван Рагацінскі (1461), Ян Насуціч, Аляксандр Дрожджа, С. Ю. Гальшанскі (1489—1501), С. А. Чартарыйскі (1507—1518), Б. Багавіцінавіч (1518—1530), М. Ю. Пац (1532—1546), К. Заслаўскі (1546—1556). Паўночную частку Камянецкага павета займала амаль ненаселеная Белавежская пушча, частка якой адносілася да маёнтка Шарашова, падараванага Вітаўтам М. Насуту. У паўднёвай частцы павета знаходзіліся адносна невялікія маёнткі, падараваныя шляхце і магнатам (Вярховічы, Каранёва, Расна, Трасцяніца, Чамяры і інш.). Рэшту стварала Камянецкая дзяржава (староства) з лясніцтвам, да якога ў сярэдзіне XVI ст. далучана і пушча, набытая разам з Шарашовым у 1536 г. вялікай княгіняй Бонай у Ю. Іллініча. У 1528 г. шляхецкае апалчэнне Камянецкага павета налічвала 69 коннікаў. У выніку адміністрацыйнай рэформы 1565—1566 гг. павет скасаваны і далучаны да Берасцейскага павета.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Паветы Вялікага Княства Літоўскага
Катэгорыя:Падляшскае ваяводства (1513—1795)
Бурлака

**Бурлака** — прозвішча.

## Вядомыя асобы 
* Валянціна Савічна Бурлака — беларускі архітэктар
* Іван Фёдаравіч Бурлака — беларускі архітэктар
Экспедыцыя: Назад у будучыню

**«Экспеды́цыя: Наза́д у бу́дучыню»** () — амерыканскі міні-серыял, які трансляваўся на канале «» у 2021 годзе.

## Змест 
Вядучы  і выканаўца ролі Дока, Крыстафер Лойд, адпраўляюцца на пошукі легендарнага «», машыны часу з трылогіі «Назад у будучыню». Яны вырашылі знайсці шэсць іншых машын часу ДэЛеора, якія выкарыстоўваліся падчас здымак фільма. У дарозе яны сустрэнуцца з людзьмі, якія стваралі аўтамабіль для фільма, і падзеляцца вясёлымі гісторыямі са здымак.

Іх місія — прадаць машыну часу на аўкцыёне і ахвяраваць грошы ў Фонд Майкла Джэй Фокса, які займаецца даследаваннямі хваробы Паркінсона.

## Здымаліся 
## Спіс эпізодаў 
## Зноскі 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Тэлеперадачы ЗША
Катэгорыя:Тэлесерыялы 2021 года
Катэгорыя:Назад у будучыню
Горавід

**Го́равід** (**Горэвід**) — нерасшыфраваны псеўданім беларускага сялянскага паэта другой паловы XIX ст. Біяграфічныя звесткі адсутнічаюць.

## Творчасць 
Аўтар вершаў «Палякам у дзень 3-га мая» (напісаны ў 1891, апублікаваны ў 1920) і «Я клічу вас…» (апублікаваны ў 1909), у якіх паэт заклікаў беларускі народ абудзіцца ад цяжкага векавога сну, *«ланцугі цемрачы парваці»*, *«свядома прышласці дабіцца»*, вызваліцца ад нацыянальнага і сацыяльнага прыгнёту. Вершы Горавіда — адзін з ранніх прамых зваротаў да беларускай нацыянальнай свядомасці. Паэт верыў, што самасвядомасць і адчуванне ўласнай гісторыі не загінулі ў народзе. У вершы «Палякам» (напісаны ў 1891) Горавід выказаў веру ў рэвалюцыйны саюз народаў. Грамадзянскія ідэалы сялянскага паэта агульнадэмакратычныя, не да канца акрэсленыя. Звароты да гісторыі, выдатная тэхніка верша сведчаць пра высокую культуру аўтара. Вершы Горавіда пашыраліся ў рукапісах, іх абодва разам апублікаваў Р. Зямкевіч у часопісе «Крывіч» (1926—1927, № 12).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Паэты Беларусі
Катэгорыя:Паэты XIX стагоддзя
Катэгорыя:Беларускамоўныя паэты
Катэгорыя:Неідэнтыфікаваныя людзі
Henkel

**Henkel** (**Henkel-Konzern**, **Henkel Group**) — нямецкі вытворца бытавой хіміі і касметыкі. Яму належаць такія брэнды, як Persil, Pril, Bref, Vernel, «Пемалюкс», «Ласка», «Дэні», Losk, Somat, Clin, Fa, Taft, Brillance, Shamtu, клей «Момант», Metylan, Ceresit ды іншыя.

## Гісторыя 
У снежні 2022 года Henkel адмовіўся ад рэкламы на беларускім тэлебачанні. У красавіку, улічваючы развіццё вайны ва Украіне, прынялі рашэнне спыніць сваю дзейнасць у Беларусі.

 

Катэгорыя:Хімічныя і нафтахімічныя кампаніі Германіі
Катэгорыя:Кампаніі, якія маюць лістынг акцый на Франкфурцкай біржы
WHL0137-LS

**WHL0137-LS**, таксама вядомая пад назвай **Эарэндэл** () — зорка, выяўленая тэлескопам Хабл пры дапамозе гравітацыйнага лінзіравання скопішча галактык WHL0137-08. Па стане на канец сакавіка 2022 года з’яўляецца  са ўсіх вядомых зорак. Яе чырвонае зрушэнне складае 6,2 ± 0,1. Святло ад зоркі было выпушчана праз 900 млн гадоў пасля Вялікага выбуху і ішло да Зямлі 12,9 млрд гадоў. Паводле прадстаўнікоў НАСА, пацверджанне і спектральная класіфікацыя зоркі чакаецца пасля назіранняў з новага касмічнага тэлескопа «Джэймс Уэб». Бацькоўская галактыка зоркі, WHL0137-zD1, атрымала назву «*Арка ўсходу*» (), бо з-за гравітацыйнага лінзіравання яе святло было скрыўлена ў форме доўгага паўмесяца.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 2022 годзе
Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, названыя ў гонар Толкіна і яго легендарыума
Катэгорыя:Касмічны тэлескоп «Хабл»
Катэгорыя:Міжгалактычныя зоркі
Катэгорыя:Кіт (сузор’е)
Сяргей Маратавіч Гурыеў

**Сяргей Гурыеў** (нар. , г. Арджанікідзэ, Паўночна-Асецінская АССР) — эканаміст, прафесарам эканомікі парыжскай Школы палітычных навук (Sciences Po), галоўным эканамістам Еўрапейскага банка рэканструкцыі і развіцця ў 2015—2019 гадах. Яго бацька Марат Гурыеў (нар. 1945) — доктар тэхнічных навук, прафесар.

## Біяграфія 
Па нацыянальнасці — асецін. У 1988 годзе паступіў у Маскоўскі фізіка-тэхнічны інстытут. У 1997—1998 гадах стажыраваўся на эканамічным факультэце Масачусецкага тэхналагічнага інстытута.
 

Катэгорыя:Эканамісты Расіі
Ваджраяна

**Ваджрая́на** (санскрыт: वज्रयान «дыяментавая калясніца», або «непарушная калясніца») — тантрычная форма будызму, што паходзіць ад махаяны. Найлепей прадстаўлена ў тыбецкім будызме, а таксама ў некаторых гістарычных будысцкіх школах Кітая і Японіі.

## Гісторыя 
Хаця прыхільнікі ваджраяны адносяць яе ўзнікненне да часоў Гаўтамы Буды, тантрычны будызм сфарміраваўся на паўночным усходзе Індыі не раней за IV — VIII стст. Яго сімвалам стала ваджра, рытуальная зброя, якая ўзгадвалася ў Рыгведзе. Першаснымі распаўсюджвальнікамі ваджраяны былі *махасідхі*, вандроўныя філосафы, што крытыкавалі традыцыйных будысцкіх святароў.

У VII — VIII стст. індыйскія місіянеры Субхакарасімха, Ваджрабодхі и Амагхаваджра распаўсюдзілі тантрычную традыцыю ў Кітаі, дзе яна стала вядома як *чжэньян* («сапраўная мантра») і карысталася значным уплывам на вернікаў да ўсталявання дынастыі Сун. Японскі манах Кукай прынёс яе з Сіяня на радзіму і заснаваў там школу *сінгон*. Яе цэнтрам быў кляштарны комплекс Негора-дзі, разрабаваны Таётомі Хідэёсі ў 1585 г.

У VIII ст. Падмасамбхава, паўночнаіндыйскі настаўнік ваджраяны, заснаваў у Тыбеце першы будысцкі кляштар Сам’е. Лічыцца, што погляды Падмасамбхавы пазней развівала тыбецкая школа *ньінгма*. Значны ўплыў ваджраяны таксама зведалі прыхільнікі тыбецкіх школ *сак’я*, *каг’ю* і *гелуг*.

## Асаблівасці 
Ваджраяна запазычыла з класічнай махаяны абавязковы намечаны вынік сакральных дзеянняў і метады (*упая*) яго дасягнення. Такім вынікам для верніка з’яўляецца стан Буды на карысць усіх жывых істот, а метадамі — тантрычныя практыкі, у тым ліку рытуальныя дзеянні, медытацыя і ёга. На вышэйшых тантрычных узроўнях знікае ілюзорная дваістасць бачнасці навакольнага свету і яго рэчаіснай пустаты.

Хаця прыхільнікі ваджраяны развіваюць рэлігійную адукацыю, яны лічаць, што перадача вучэння ад настаўніка да вучня мажліва галоўным чынам праз ініцыяцыю і прысвячэнне. Апошняе важна таму, што непасвечаны рызыкуе пры выбары шляху да стану Буды. Такім чынам, у ваджраяне вызначальная роля належыць настаўніку, а не пісьмовай традыцыі. Разам з гэтым, у тыбецкім будызме шырока распаўсюджана таемная сімвалічная мова, што павінна схаваць праўду ад непасвечаных. Інтэрпрэтацыя таемных формул і сімвалаў адрозніваецца ў залежнасці ад школы.

## Спасылкі 
* Vajrayana Institute
* Vajrayana: The Diamond Vehicle
* Vajrayana — Encyclopedia of Buddhism
* An Introduction to Vajrayana

Катэгорыя:Школы будызму
Падынгтан (фільм)

«**Падынгтан**» () — мастацкі фільм 2014 года рэжысёра . Прэм’ера стужкі ў Беларусі адбылася 22 студзеня 2015 года.

## Сюжэт 
Пазнаёмцеся, гэта мядзведзь Падынгтан з дрымучага Перу. Ён прыехаў у Лондан, каб знайсці сям’ю і стаць сапраўдным англійскім джэнтльменам. На шляху да гэтай мэты яго чакаюць неверагодныя прыгоды, поўныя гумару і небяспек.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Фільмы Вялікабрытаніі 2014 года
Катэгорыя:Фільмы Францыі 2014 года
Катэгорыя:Кінакамедыі 2014 года
Катэгорыя:Кінакамедыі Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Кінакамедыі Францыі
Катэгорыя:Фільмы, агучаныя па-беларуску праектам Кінаконг
Катэгорыя:Фільмы, музыку да якіх напісаў Нік Урата
8-бітныя Каляды

**«8-бітныя Каляды»** () — амерыканская калядная камедыя 2021 года Майкла Дауса, знятая па сцэнары Кевіна Якубоўскі. Фільм выйшаў 24 лістапада 2021 года на сэрвісе HBO Max.

## Сюжэт 
У 1988 годзе для амерыканскіх падлеткаў не было падарунку каштоўней, чым Nintendo Entertainment System (NES). Напярэдадні Калядаў Джэйк Дойл і яго сябры праварочваюць цэлую аперацыю, каб займець запаветную прыстаўку. Ва ўсякім разе, так праз гады Джэйк распавядае дачцэ.

## У ролях 
* Уінслоу Феглі — *юны Джэйк Дойл*
* Ніл Патрык Харыс — *дарослы Джэйк Дойл*
* Стыў Зан — *Джон Дойл, тата Джэйка*
* Джун Дайан Рафаэль — *Кэці Дойл, мама Джэйка*
* Белалуна Рэзнік — *Лізі Дойл, сястра Джэйка*
* Сафія Рыд-Ганцэрт — *Эні Дойл, дачка Джэйка*
* Чэ Тафары — *Майкі Тротэр*
* Санціна Барнард — *Эван Олсен*
* Макс Малас — *Джэф Фармер*
* Брыэль Рэнкінс — *Тэмі Ходжэс*
* Брэлін Рэнкінс — *Тэдзі Ходжэс*
* Сайрус Арнольд — *Джош Ягорскі*
* Чэндлер Дын — *Тымі Кін*
* Дэвід Крос — *перакупшчык*

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Фільмы ЗША 2021 года
Катэгорыя:Фільмы на англійскай мове
Катэгорыя:Фільмы 2021 года
Катэгорыя:Кінакамедыі ЗША
Катэгорыя:Калядныя фільмы
Катэгорыя:Калядныя фільмы ЗША
Катэгорыя:Фільмы кампаніі Warner Bros.
Катэгорыя:Фільмы кампаніі New Line Cinema
Першы сшытак

**«Першы сшытак»** — дэбютны студыйны альбом беларускага барда Алеся Камоцкага, запісаны ў 1986 годзе.
## Гісторыя стварэння 
Альбом Алесь Камоцкі запісаў у 1986 годзе. Віктар Баброўскі, які здабыў пульт, мікрафоны і магнітафон у Дзяржтэлерадыё БССР на Макаёнка, далёка гэта ўсё вынесці не мог і запіс адбыўся на складзе бара тэлестудыі. Уся апаратура была размешчаная на скрынках з пустымі бутэлькамі, на іх жа селі самі музыканты, праз пару гадзін праца скончылася. Альбом гучыць трохі дзіўнавата, таму што пульт быў з эфэктамі і гукарэжысёру Віктару Баброўскаму вельмі хацелася з ім папрацаваць: у некаторых месцах рэвер проста зашкальвае. У той час Алесь Камоцкі на свае вершы яшчэ песень не пісаў і ў альбом увайшлі песні на словы Янкі Купалы, Максіма Багдановіча, Уладзіміра Жылкі, Ларысы Геніюш, Уладзіміра Караткевіча, Сяргея Дубаўца. Альбом слухачы перапісвалі з касеты на касету, бо купіць яго было немагчыма — на палічках у музычных крамах ён не мог аказацца. Па сведчанні Камоцкага, альбом дзякуючы *«сарафаннаму радыё»* дайшоў і да Варшавы. Па меркаванні музычнага партала Tuzin.fm — гэты першы альбом беларускай аўтарскай песні ў музычнай гісторыі.

## Спіс песень 
## Удзельнікі запіса 
* Алесь Камоцкі — гітара, спеў
* Віктар Баброўскі — гукарэжысёр

## Спасылкі 
катэгорыя:Альбомы Алеся Камоцкага
катэгорыя:Альбомы 1986 года
Ніна Рота

**Ні́на Ро́та** (, сапраўднае імя **Джавані Рота Рынальдзі**, ; ,  — , ) — італьянскі кампазітар, лаўрэат прэміі «Оскар», «Залаты глобус» і «Грэмі». Шырока вядомы, як аўтар музыкі да фільмаў Федэрыка Феліні і Лукіна Вісконці, а таксама да фільма «Хросны бацька» Фрэнсіса Форда Копалы.

## Біяграфія 
У 1929 скончыў кансерваторыю «Санта-Чэчылія» ў Рыме, адначасова браў урокі кампазіцыі ў А. Казелы. У 1931-32 вучыўся кампазіцыі (у Р. Скалера) і дырыжыраванню (у Ф. Рэйнера) у Інстытуце музыкі Кёрціс у Філадэльфіі. З 1939 прафесар, у 1950-77 дырэктар кансерваторыі ў г. Бары; сярод вучняў — Р. Муці. Аўтар шматлікіх твораў у розных жанрах — 12 опер (у т. л. «Неапаль, горад мільянераў», паводле Э. дэ Філіпа; Спалета, 1976), 5 балетаў (у т. л. «Уяўны Мальер» — для М. Бежара; Парыж, 1976), духоўнай араторыі «Жыціе дзевы Марыі», 3 мес, 3 сімфоній. Найбольш вядомы як аўтар кінамузыкі (звыш 150 фільмаў). Саўндтрэкі Н. Рота — неад’емная частка кінематаграфічнай канцэпцыі Ф. Феліні (усе яго фільмы да 1979). Працаваў таксама з Ф. Дзэфірэлі («Утаймаванне свавольнай», «Рамэа і Джульета»), Ф. Копалам («Хросны бацька»).

Прэмія «Оскар» (за лепшы арыгінальны саўндтрэк, 1975).

## Выбраная фільмаграфія 
* 1960 — «*Салодкае жыццё*»
* 1972 — «*Хросны бацька*»
* 1974 — «*Хросны бацька 2*»

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Ніна Рота на сайце «*Internet Movie Database*»

Катэгорыя:Акадэмічныя музыканты Італіі
Катэгорыя:Кінакампазітары Італіі
Катэгорыя:Кампазітары Італіі
Катэгорыя:Кампазітары XX стагоддзя
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі BAFTA
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Грэмі»
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Давід дзі Данатэла»
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Залаты глобус»
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Оскар» за «Найлепшую музыку да фільма»
The Osbournes

**«The Osbournes»** — амерыканскае , у якім адлюстравана хатняе жыццё рокера Озі Осбарна і яго сям’і. Серыял пачаў ісці на MTV 5 сакавіка 2002 года і падчас першага сезона быў прызнаны найболей прагляданым шоў за ўсю гісторыю канала. Апошняя серыя выйшла 21 сакавіка 2005 года.

## Зноскі 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Тэлеперадачы паводле алфавіта
Катэгорыя:Тэлеперадачы ЗША
Катэгорыя:Озі Осбарн
If This Be My Destiny…!

**«If This Be My Destiny…!»** (бел. Калі гэта мой лёс…!) — сюжэтная арка коміксаў, напісаная Стэн Лі і Стывам Дзітка ў 1965—1966 гадах. Дадзеная арка ўключае выпускі The Amazing Spider-Man #31-33. У арцы ўпершыню з’яўляюцца Гары Озбарн і Гвен Стэйсі.

## Сюжэт 
Пітэр Паркер ідзе ва ўніверсітэт Эмпайр-Стэйт і знаёміцца з аднакурснікамі Гары Озборном і Гвен Стэйсі. Тым часам цётка Мэй захворвае загадкавай і небяспечнай для жыцця хваробай, а новы злыдзень па імі «Майстар-планавальнік» арганізуе крадзеж розных тэхналагічных прылад. Пасля лёсавызначальнай бітвы Чалавек-павук выяўляе, што майстар-планавальнік — не хто іншы, як Доктар Васьміног, і што ён скраў рэдкі ізатоп, які можа стаць адзіным сродкам для выратавання жыцця цёткі Мэй. Доктару васьміногу атрымоўваецца збегчы, пакінуўшы Чалавека-павука ў пастцы пад цяжкімі механізмамі.

Думаючы пра смерць дзядзькі Бэна і не жадаючы губляць цётку Мэй, Чалавек-павук збірае дастаткова сілы волі, каб падняць механізмы, хоць і атрымлівае траўму нагі, ратуючыся з затопленай лабараторыі. Ён аддае сыроватку доктару Курту Коннорсу для аналізу, а затым дастаўляе яе ў бальніцу, дзе лечыцца Мэй, і робіць некалькі фатаграфій для Daily Bugle, каб сабраць грошы на аплату бальнічных рахункаў Мэй. Вярнуўшыся ў бальніцу, Піцер з палёгкай даведаецца, што сыроватка вылечыла Мэй, і адпраўляецца дадому на заслужаны адпачынак.

Катэгорыя:Творы 1965 года
Катэгорыя:Сюжэтныя лініі ў коміксах пра Чалавека-павука
Flying Heavy Metal

**«Flying Heavy Metal»** — пяцісерыйны брытанскі тэлесерыял, створаны «» і першапачаткова трансліраваны ў Вялікабрытаніі і Еўропе на канале «Discovery Channel», прэм’ера якога адбылася 19 студзеня 2005 года, а затым паўторна на «» у Вялікабрытаніі. Яго прадстаўляе  камерцыйнага «» і фронтмэн «Iron Maiden» Брус Дзікінсан.

У серыяле Дзікінсан разглядае і часта лётае на шэрагу самалётаў з усёй гісторыі камерцыйнай авіяцыі. Выконвае некалькі даволі *«дзіўных»* фігур вышэйшага пілатажу, зробленых у даволі вялікіх самалётах. «Flying Heavy Metal» цяпер паўтараецца на новым канале ад «Discovery Networks» UK пад назвай «».

## Зноскі 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Тэлесерыялы на англійскай мове
Катэгорыя:Тэлеперадачы Вялікабрытаніі
Царква ў імя святой праведнай Сафіі Слуцкай (Масты)

**Царква ў імя святой праведнай Сафіі Слуцкай** — мураваны праваслаўны храм у горадзе Масты Гродзенскай вобласці. Знаходзіцца ў цэнтры горада на вул Першамайскай на выездзе з горада. Пры храме дзейнічае дзіцячая нядзельная школа.

## Гісторыя 
Прыход быў зарэгістраваны 4 красавіка 2011 года. На працягу двух гадоў выраблялася праектная дакументацыя і дакументацыя на атрыманне зямельнай дзяльніцы. Пляцоўка пад будаванне храма была вылучаны 19 сакавіка 2013 года.

Будаўніцтва пачалося ў 2013 годзе. Праз пэўны час была збудавана часовая царква, дзе праходзілі набажэнствы.

На 1 студзеня 2015 года была завершана пабудова падмурка асноўнага храма.

17 красавіка 2020 на храме былі ўсталяваны купалы і крыжы.

## Пробашчы 
* іерэй Іяан Аўсіевіч
 

## Спасылкі 
* Приход святой праведной Софии княгини Слуцкой г. Мосты

Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Мастоў
Катэгорыя:Храмы Гродзенскай і Ваўкавыскай епархіі
Катэгорыя:2013 год у Беларусі
Сонечнае зацьменне 30 красавіка 2022 года

**Сонечнае зацьменне 30 красавіка 2022 года** — частковае сонечнае зацьменне 119 сараса.

Зацьменне мела велічыню 0,6396 і дасягнула свайго максімуму ў 20:42:36 UTC у пункце з каардынатамі 62°06′ пд. ш. 71°30′ з. д.. Зацьменне было бачнае ў Паўднёвай Амерыцы (Чылі, Аргенціна, поўдзень Перу, паўднёва-заходняя палова Балівіі, Парагвай (акрамя яго ўсходу і паўночнага ўсходу), амаль увесь Уругвай (акрамя яго крайняй усходняй кропкі і яе наваколляў) і вельмі малая частка Бразіліі (раён горада  паблізу межаў з Аргенцінай і Уругваем), а таксама ў паўднёвай і паўднёва-ўсходняй зонах акваторыі Ціхага акіяну, у крайняй паўднёва-заходняй зоне акваторыі Атлантычнага акіяну і на некаторых участках ціхаакіянскага ўзбярэжжа Антарктыды.

Зацьменне 30 красавіка 2022 года стала 1-ым сонечным зацьменнем у 2022 годзе і 47-ым у XXI стагоддзі. Папярэдняе сонечнае зацьменне адбылося 4 снежня 2021 года, наступнае — 25 кастрычніка 2022 года.

## Звязаныя зацьменні 
## Гл. таксама 
* Сонечныя зацьменні XXI стагоддзя

## Зноскі 
## Спасылкі 
* Каталог сонечных зацьменняў 2001 — 2100
* Каталог сонечных зацьменняў 119 сараса
* Малая глабальная карта, на якой паказана геаграфія бачнасці зацьмення
* Вялікая глабальная карта, на якой паказана геаграфія бачнасці зацьмення

Катэгорыя:2022 год у астраноміі
2022-04-30
2022-04-30
2022-04-30
Катэгорыя:Падзеі 30 красавіка
Катэгорыя:Красавік 2022 года
Kingsman: Залатое кола

**«Kingsman: Залатое кола»** () — мастацкі фільм рэжысёра Мэцью Вона. Прэм’ера ў Вялікабрытаніі адбылася 20 верасня 2017 года, у ЗША — 22 верасня. Прэм’ера стужкі ў Беларусі адбылася 21 верасня 2017 года.

## Сюжэт 
Штаб-кватэры сакрэтнай службы Kingsman знішчаныя, увесь свет аказваецца ў заложніках у невядомых, а брытанскія суперагенты выяўляюць, што ў адзін дзень разам з іх арганізацыяй была створана амерыканская разведка — Statesman. Цяпер гэтыя дзве элітныя спецслужбы павінны аб’яднацца і кінуць выклік агульнаму ворагу, каб выратаваць свет — заняцца тым, што для Эгзі становіцца звычайнай справай.

## У ролях 
* Колін Фёрт — *Гары Харт / Галахад*
* Джуліяна Мур — *Попі Адамс*
* Тэран Эджэртан — *Гэры «Эгзі» Анвін / Галахад*
* Марк Стронг — *Мерлін*
* Хэлі Беры — *Кола*
* Элтан Джон — *Камеа*
* Чэнінг Тэйтум — *агент «Statesman» Тэкіла*
* Джэф Брыджэс — *кіраўнік «Statesman» Шампань*
* Педра Паскаль — *агент «Statesman» Віскі*
* Эдвард Холкрофт — *Чарлз «Чарлі» Хескет*
* Ханна Альстром — *прынцэса Тыльда*
* Попі Дэлявінь — *Клара фон Глукфберг*
* Брус Грынвуд — *Прэзідэнт ЗША*
* Эмілі Уотсан — *начальнік штаба Фокс*
* Б’ёрн Гранат — *кароль Швецыі*
* Лена Эндрэ — *каралева Швецыі*

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Фільмы-баевікі Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Фільмы-баевікі ЗША
Катэгорыя:Экранізацыі коміксаў ЗША
Катэгорыя:Камедыйныя баевікі
Катэгорыя:Фільмы на англійскай мове
Катэгорыя:Фільмы пра шпіёнаў
Катэгорыя:Фільмы пра Лондан
Катэгорыя:Фільмы 20th Century Fox
Катэгорыя:Фільмы ЗША 2017 года
Катэгорыя:Фільмы, музыку да якіх напісаў Генры Джэкман
Катэгорыя:Kingsman
King’s Man: Пачатак

**«King’s Man: Пачатак»** () — мастацкі фільм рэжысёра Мэцью Вона. Фільм з’яўляецца прыквелам да серыі фільмаў Kingsman. Рэліз фільма ў ЗША планаваўся на лістапад 2019 года, але пасля некалькіх пераносаў, звязаных з пандэміяй COVID-19, прэм’ера была прызначаная на 22 снежня 2021 года. Прэм’ера стужкі ў Беларусі адбылася 13 студзеня 2022 года.

## Сюжэт 
Kingsman — арганізацыя супершпіёнаў, якая дзейнічае на карысць чалавецтва ўдалечыні ад цікаўных вачэй. І адзін з першых і самых таленавітых аператыўнікаў у гісторыі арганізацыі — Конрад, малады і нахабны сын герцага Оксфардскага. Як і многія яго сябры, ён марыў служыць на карысць Англіі, але ў выніку аказаўся ўцягнуты ў таемны свет шпіёнаў і забойцаў.

## У ролях 
* Харыс Дзікінсан — *Конрад*
* Даніэль Бруль — *Эрык Ян Ханусен*
* Рэйф Файнс — *герцаг Арланда Оксфардскі / Артур*
* Аляксандра Марыя Лара — *Эмілі, герцагіня Оксфардская*
* Ааран Тэйлар-Джонсан — *Арчы Рыд / Лансялот*
* Рыс Іванс — *Рыгор Распуцін*
* Джэма Артэртон — *Полі / Галахад*
* Мэцью Гуд — *маёр Мортан*
* Том Холандэр — *Георг V / Вільгельм II / Мікалай II*
* Алекса Пова — *каралева Вікторыя*
* Бранка Каціч — *Аляксандра Фёдараўна*
* Джыман Хонсу — *Шола / Мерлін*
* Стэнлі Тучы — *Пасол Злучаных Штатаў Амерыкі / Бедывер*

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Фільмы-баевікі Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Фільмы-баевікі ЗША
Катэгорыя:Экранізацыі коміксаў ЗША
Катэгорыя:Камедыйныя баевікі
Катэгорыя:Фільмы на англійскай мове
Катэгорыя:Фільмы пра шпіёнаў
Катэгорыя:Фільмы пра Лондан
Катэгорыя:Фільмы ЗША 2021 года
Катэгорыя:Kingsman
HBO Max

**HBO Max** — амерыканскі стрымінгавы сэрвіс у фармаце «відэа па запыце», які належыць Warner Bros. Discovery. Запуск сэрвісу адбыўся 27 траўня 2020.

## Гісторыя 
У кастрычніку 2018 года WarnerMedia аб’явіла аб тым, што ў канцы 2019 года кампанія запусціць уласны стрымінгавы сэрвіс. Першапачатковы план прадугледжваў запуск у канцы 2019 года. Галоўны выканаўчы дырэктар мацярынскай кампаніі WarnerMedia — AT&T, Рэндал Стэфенсан паведаміў у сярэдзіне траўня 2019 года, што сэрвіс будзе выкарыстоўваць брэнд HBO і будзе прывязаны да кабельнага тэлебачання, паколькі абаненты кабельнага аператара HBO маюць доступ да паслуг стрымінгавага відэа. Чакалася, што бэта-тэсціраванне пачнецца ў чацвёртым квартале 2019 гады з поўным запускам у першым квартале 2020 года.

Кейсі Блус, праграмны прэзідэнт HBO, таксама кіруе праграмаваннем HBO Max, а Кевін Рэйлі, прэзідэнт WarnerMedia Entertainment Networks, таксама з’яўляецца галоўным дырэктарам аддзела кантэнту HBO Max і ажыццяўляе нагляд за новымі арыгінальнымі серыяламі і зместам кантэнту бібліятэкі.

9 ліпеня 2019 года кампанія WarnerMedia аб’явіла аб тым, што іх стрымінгавы сэрвіс будзе называцца HBO Max і будзе запушчаны вясной 2020 года. У той час таксама было абвешчана, што сэрвіс будзе запушчаны з існуючым серыялам «Сябры», правы на трансляцыю якога забяруць у Netflix, а з кампаніямі Рыз Уізерспун — Hello Sunshine і Грэга Берланці — Berlanti Productions падпісаны пагадненні на вытворчасць кантэнту для сэрвісу.

## Кантэнт 
* 3 верасня 2020 года на HBO Max выйшаў серыял «Выхаваныя ваўкамі».
* 18 сакавіка 2021 года на HBO Max выйшаў фільм «Ліга справядлівасці Зака Снайдэра».
* 15 студзеня 2022 года на HBO Max выйшаў серыял «Міратворца».

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт HBO Max

Катэгорыя:Сайты ЗША
Завулак Чыжэўскіх (Мінск)

**Завулак Чыжэўскіх** — завулак у Ленінскім раёне Мінска, які названы ў гонар маці і дачкі — Марыі Паўлаўны (1899—1943) і Алены Антонаўны (1924—1943) Чыжэўскіх, удзельніц Мінскага патрыятычнага падполля, удзельніц падрыхтоўкі акта адплаты над катам беларускага народа генеральным камісарам Вайсрутэніі, начальнікам паліцыі бяспекі фон Готбергам.

Знаходзіцца ў паўднёва-ўсходняй частцы горада. Пачынаецца скрыжаваннем з вуліцай Чыжэўскіх, затым паварочвае направа і заканчваецца скрыжаваннем з Ігуменскім трактам. Забудаваны прыватнымі аднапавярховымі дамамі.

## Перасячэнні 
Завулак перасякаецца з:
* Ігуменскім трактам,
* Амбулаторнай вуліцай,
* вуліцай Чыжэўскіх,
* праездам Чыжэўскіх.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Ленінскі раён (Мінск)
Георгій Фёдаравіч Пакроўскі

**Георгій Фёдаравіч Пакроўскі** (15 студзеня 1915, Сімферопаль — 4 ліпеня 2002, Масква) — адзін з кіраўнікоў партызанскага руху ў Мінскай вобласці. Герой Савецкага Саюза (1944).

## Біяграфія 
У Чырвонай Арміі з 1936 года. Член КПСС з 1942. Скончыў Ваенныя акадэміі імя Фрунзэ (1948) і Генштаба (1955). У Вялікую Айчынную вайну начальнік штаба стралковага палка, з лістапада 1942 года камандзір партызанскай брыгады ў Арлоўскай вобласці, камандзір партызанскага злучэння ў Кіеўскай вобласці, у ЦШПР, у лютым—ліпені 1944 года камандзір партызанскай брыгады «Народныя мсціўцы» імя В. Т. Варанянскага. У 1948—64 гадах служыў у Галоўным упраўленні баявой і фізічнай падрыхтоўкі Сухапутных войск Савецкай Арміі, Ваеннай акадэміі Генштаба, Групе савецкіх войск у Германіі. З 1965 года працаваў у Міністэрстве знешняга гандлю СССР.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Партызаны Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Камандзіры партызанскіх злучэнняў, брыгад і атрадаў у гады Вялікай Айчыннай вайны
Серыя A 2019/2020

Серыя А 2019/2020 - 118-ты сезон вышэйшай лігі па футболе ў Італіі. Чэмпіёнам стаў Ювентус - 36-ты раз у сваёй гісторыі. Срэбраным прызёрам - Інтэрнацыянале Мілан. Бронзавым прызёрам - Аталанта.

Па выніках сезона ў групавы этап Лігі чэмпіёнаў трапілі - Ювентус, Інтэрнацыянале Мілан, Аталанта і Лацыа. У групавы этап Лігі Еўропы - Рома і Напалі. У 2-гі кваліфікацыйны раунд Лігі Еўропы - ФК Мілан.

Па выніках сезона Серыю А пакінулі Лечэ, Брэшыа і СПАЛ, якія прымуць удзел у Серыі B 2020/2021.

## Выніковая турнірная табліца 
2019
Італія
Катэгорыя:2019 год у Італіі
Катэгорыя:2020 год у Італіі
Партызанская брыгада «Народныя мсціўцы» імя В. Т. Варанянскага

**Партызанская брыгада «Народныя мсціўцы» імя В. Т. Варанянскага** — партызанская брыгада, створаная ў верасні 1942 года на базе атрадаў *«Мсцівец»* (арганізаваны ў лютым 1942 года) і *«Барацьба»* (арганізаваны ў верасні 1941 года). Да 1 чэрвеня 1943 года мела назву **Партызанская брыгада «Дзядзькі Васі»**, у студзені 1944 года брыгадзе было прысвоена імя В. Т. Варанянскага. Дзейнічала на акупіраванай тэрыторыі Лагойскага і Плешчаніцкага раёнаў. 1 ліпеня 1944 года брыгада (1475 партызан, 5 атрадаў) злучылася з Чырвонай Арміяй. Камандзіру брыгады Г. Ф. Пакроўскаму было прысвоена званне Героя Савецкага Саюза.

## Склад 
* атрад «Мсцівец»;
* атрад «Барацьба»;
* атрад імя Катоўскага;
* атрад імя Суворава;
* атрад імя Панамарэнкі.

## Камандаванне 
### Камандзіры 
* В. Т. Варанянскі (загінуў);
* В. В. Сямёнаў;
* Г. Ф. Пакроўскі.

### Камісары 
* Л. С. Лапін;
* М. Х. Краснёнкаў (выконваў абавязкі);
* В. В. Сямёнаў;
* Ф. С. Кузняцоў;
* М. І. Перапечка.

### Начальнікі штаба 
* П. А. Сярогін;
* Дз. І. Копанеў;
* В. І. Яськоў.

## Гісторыя 
Баявыя аперацыі праводзілі на камунікацыях Мінск — Вільнюс, Маладзечна — Полацк, Мінск — Лепель і іншых. Падарвалі больш за 3 000 рэек, 148 мастоў на шашы і 3 на чыгунцы. Нападалі на гарнізоны ў Мядзелі, Плешчаніцах, Ільі, у вёсках Альковічы, Касцяневічы, на чыгуначнай станцыі Куранец і інш. У ліпені 1942 года атрады «Мсцівец», «Барацьба», «Мясцовыя» і іншыя разбілі нямецкі батальён каля вёскі Валенцінова. У маі—чэрвені 1943 года партызаны брыгады вялі баі супраць карнікаў, якія праводзілі аперацыю «Котбус». Разам з часцямі Чырвонай Арміі 30 чэрвеня 1944 года разбілі нямецкі батальён. Удзельнічалі ў вызваленні Вілейкі, Маладзечна, Смаргоні, ліквідацыі нямецкіх падраздзяленняў (да 10 ліпеня 1944 года).

## Памяць 
У 1971 годзе ў вёсцы Хадакі Лагойскага раёна ў гонар брыгады быў пастаўлены помнік, у Смаргоні — мемарыяльная дошка.

## Гл. таксама 
* Плешчаніцкая аперацыя;
* Касцяневіцкі бой;
* Валенціноўскі бой.

 

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Савецкія партызанскія злучэнні, брыгады і атрады на акупіраванай тэрыторыі Беларусі (1941—1944)
Катэгорыя:З’явіліся ў 1942 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 1944 годзе
Тантра

[міні|[Тыбет|Тыбецкі складальнік тантр, бронзавая статуэтка XVI — XVII стст.]]
**Та́нтра** (санскрыт: तन्त्र, літаральна «нітка», «выраб тканіны») — рэлігійны твор, засяроджаны галоўным чынам на рытуальных і медытатыўных практыках. 

Слова **тантра** ўжывалася ў Паўднёвай Азіі ўжо ў 1 тысячагоддзі да н. э. у вельмі шырокім кантэксце. У 1 тысячагоддзі н. э. сфарміраваўся асобны жанр тантрычнай літаратуры, непасрэдна звязаны з рэлігійнымі традыцыямі і пэўным колам людзей, якія выкарыстоўваюць гэтыя традыцыі. Тантры і тантрычныя практыкі аказалі значны ўплыў на будызм (асабліва напрамак ваджраяна) і індуізм. 

У першай палове XX ст. амерыканскі прыхільнік ёгі П'ер Бернар выклаў у спрошчанай папулярнай форме веды пра тантры для заходняй аўдыторыі, пры гэтым стварыў не зусім праўдзівае ўражанне аб сувязі тантр з сексам. У выніку ў межах акультызму і руху Нью эйдж узнікла так званая наватантра (санскрыт: नवतन्त्र, літаральна «новая тантра»), якая засяроджана вакол тантрычнага сексу. 

## Спасылкі 
* David B. Gray Tantra and the Tantric Traditions of Hinduism and Buddhism
* Barbara O'Brien An Introduction to Vajrayana
* What is Buddhist tantra?
* The Meaning and Concept of Tantra in Hinduism
* The Father of Tantra — Pierre Bernard

Катэгорыя:Рэлігійная літаратура
Катэгорыя:Свяшчэнныя пісанні індуізму
Катэгорыя:Будыйская літаратура
Іван Піліпавіч Ціткоў

**Іван Піліпавіч Ціткоў** (27 жніўня 1912, сяло Слабада, Бялёўскі раён, Тульская вобласць — 23 ліпеня 1982) — адзін з кіраўнікоў партызанскага руху ў Мінскай вобласці. Герой Савецкага Саюза (1944).

## Біяграфія 
Скончыў Новасібірскі будаўнічы інстытут (1939), ВПШ пры ЦК КП(б)Б (1950), Ваенную акадэмію імя Фрунзэ (1953). З 1941 года на фронце. У чэрвені 1943 года капітан Ціткоў быў накіраваны ў нямецкі тыл. У кастрычніку 1942 — чэрвені 1944 гадоў камандаваў партызанскай брыгадай «Жалязняк». У 1945—1972 гадах на партыйнай і гаспадарчай рабоце.

Яго імем названа вуліца ў гарадскім пасёлку Бягомль.

Аўтар кнігі «Брыгада «Жалязняк».

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Партызаны Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Камандзіры партызанскіх злучэнняў, брыгад і атрадаў у гады Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Палкоўнікі СССР
Марыбарскі ўніверсітэт

**Марыбарскі ўніверсітэт** () — славенская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта і з сядзібай у горадзе Марыбар.

## Гісторыя 
Карані ўніверсітэта сягаюць 1859 года, калі пры падтрымцы біскупа Антона Марціна Сломшака была створана духоўная семінарыя. У канцы 1950-х і пачатку 1960-х гадоў было створана больш факультэтаў: факультэты эканомікі, бізнесу і тэхналогіі ў 1959 годзе, аграноміі і права ў 1960 годзе і педагогікі ў 1961 годзе. Цырымонія адкрыцця ўніверсітэта адбылася 19 верасня 1975 года.

## Структура 
* Факультэт сельскай гаспадаркі і навук аб жыцці
* факультэт мастацтваў
* Факультэт хіміі і хімічнай тэхнікі
* Факультэт будаўніцтва, транспартнай тэхнікі і архітэктуры
* Факультэт крымінальнага правасуддзя і бяспекі
* Факультэт электратэхнікі і інфарматыкі
* Факультэт эканомікі і бізнесу
* Педагагічны факультэт
* Факультэт энергетычных тэхналогій
* Юрыдычны факультэт
* Факультэт машынабудавання
* Медыцынскі факультэт
* Факультэт навук аб здароўі
* Факультэт арганізацыйных навук
* Факультэт лагістыкі
* Прыродазнаўча-матэматычны факультэт
* Факультэт турызму

## Спасылкі 
Катэгорыя:Універсітэты Славеніі
Катэгорыя:Марыбар
Партызанская брыгада «Жалязняк» (Р. А. Дзякаў, І. П. Ціткоў, Л. П. Бірукоў)

**Партызанская брыгада «Жалязняк»** — партызанская брыгада, створаная ў верасні 1942 года на базе атрада *«Рамана»* (Р. А. Дзякава, арганізаваны ў снежні 1941 года). Дзейнічала на акупіраванай тэрыторыі Бягомльскага і Лагойскага раёнаў. 28 чэрвеня 1944 года брыгада (2137 партызан, 8 атрадаў) злучылася з Чырвонай Арміяй. Камандзіру брыгады І. П. Ціткову і камісару С. С. Манковічу было прысвоена званне Героя Савецкага Саюза.

## Склад 
* 1-ы атрад;
* 2-і атрад;
* 3-і атрад;
* 4-ы атрад;
* 5-ы атрад;
* 6-ы атрад;
* 7-ы атрад;
* вучэбна-рэзервовы атрад.

## Камандаванне 
### Камандзіры 
* Р. А. Дзякаў;
* І. П. Ціткоў;
* Л. П. Бірукоў (выконваў абавязкі).

### Камісары 
* С. С. Манковіч;
* Ф. І. Дзернушкоў.

## Начальнік штаба 
* Л. П. Бірукоў

## Гісторыя 
Партызаны ў снежні 1942 года разбілі гарнізон у Бягомлі, Бягомльскі раён стаў партызанскай зонай. Нападалі на гарнізон у Докшыцах, разграмілі станцыю Параф'янава. У сакавіку 1943 года напалі на гарнізоны ў вёсцы Даўгінава Крывіцкага і вёсцы Юхнаўка Бягомльскага раёнаў. У маі—чэрвені 1943 года вялі баі супраць карнікаў, якія праводзілі аперацыю «Котбус». 12 снежня 1942 года знішчылі 2 масты цераз Бярэзіну. У «рэйкавай вайне» падарвалі больш за 5,5 тыс. рэек, 5 чыгуначных мастоў. У жніўні 1943 года ўдзельнічалі ў Докшыцка-Крулеўшчынскай аперацыі. У чэрвені 1944 года ўтрымлівалі да падыходу Чырвонай Арміі пераправу цераз Бярэзіну, пабудавалі там 2 масты.

## Гл. таксама 
* Даўгінаўскі бой
* Докшыцкі бой
* Параф’янаўскі бой
* Юхнаўскі бой

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Савецкія партызанскія злучэнні, брыгады і атрады на акупіраванай тэрыторыі Беларусі (1941—1944)
Катэгорыя:З’явіліся ў 1942 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 1944 годзе
Нова-Горыцкі ўніверсітэт

**Нова-Горыцкі ўніверсітэт** () — славенская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта і з сядзібай у горадзе Нова-Горыца.

## Гісторыя 
Універсітэт вырас са Школы навук аб навакольным асяроддзі, заснаванай у 1995 годзе муніцыпалітэтам Новай Горыцы і Інстытутам Ёжэфа Стэфана. Пазней у якасці заснавальнікаў далучыліся яшчэ дзве ўстановы: Даследчы цэнтр Славенскай акадэміі навук і мастацтваў і муніцыпалітэт Айдаўшчына. У сакавіку 2006 года былы Нова-Горыцкі політэхнічны інстытут быў перайменаваны ў Нова-Горыцкі ўніверсітэт. Сёння ва ўніверсітэце 7 школ і 10 навукова-даследчых інстытутаў.

## Структура 
* Школа вінаградарства і вінаробства
* Школа (дакладных) навук
* Школа тэхнікі і кіравання
* Школа навук аб навакольным асяроддзі
* Школа гуманітарных навук
* Школа мастацтваў
* Школа аспірантуры

## Спасылкі 
Катэгорыя:Універсітэты Славеніі
Катэгорыя:Нова-Горыца
Прыморскі ўніверсітэт

**Прыморскі ўніверсітэт** () — славенская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта і з сядзібай у горадзе Копер.

## Гісторыя 
Першыя спробы заснаваць славенскі ўніверсітэт у Прымор’і былі ў пачатку XX стагоддзя, а першыя канкрэтныя крокі да стварэння новага славенскага ўніверсітэта былі зроблены пасля таго, як краіна стала незалежнай. Так, у 1992 годзе была падрыхтавана экспертная работа па развіцці вышэйшай адукацыі ў Прымор’і, а праз год быў падпісаны ліст аб намерах, які прадугледжваў стварэнне Цэнтра ўніверсітэцкіх навук. У 1995 годзе быў заснаваны Славенскі навукова-даследчы цэнтр з мэтай назапашвання інтэлектуальнага патэнцыялу будучага ўніверсітэта, а ў 1996 годзе быў створаны Коперскі ўніверсітэцкі цэнтр, які спрыяў развіццю вышэйшай адукацыі ў рэгіёне і падрыхтаваў прававую асновай для заснавання ўніверсітэта. Праз два гады ліст аб намерах падпісалі таксама прадстаўнікі рэгіянальнага сектара эканомікі і рэгіянальных гандлёва-прамысловых палат. Нарэшце, 29 студзеня 2003 года парламент Славеніі прыняў Хартыю Прыморскага ўніверсітэта. Праз два месяцы, 17 сакавіка 2003 года, Прыморскі ўніверсітэт быў унесены ў рэестр юрыдычных асоб. Новаствораны ўніверсітэт першапачаткова складаўся з трох факультэтаў, двух каледжаў і двух навукова-даследчых інстытутаў.

## Структура 
* Педагагічны факультэт
* Гуманітарны факультэт
* Факультэт менеджменту
* Факультэт матэматыкі, прыродазнаўства і інфармацыйных тэхналогій
* Факультэт турызму
* Факультэт аховы здароўя
* Каледж дызайну

## Спасылкі 
Катэгорыя:Універсітэты Славеніі
Катэгорыя:Копер
Партызанская брыгада імя С. М. Кірава (Ф. Ц. Пуставіт)

**Партызанская брыгада імя С. М. Кірава** — партызанская брыгада, створаная ў снежні 1942 года на базе *атрада імя Кірава* (арганізаваны ў жніўні 1942 года). Дзейнічала на акупіраванай тэрыторыі Халопеніцкага, Крупскага, Барысаўскага раёнаў. 28 чэрвеня 1944 года брыгада (771 партызан, 4 атрады) злучылася з Чырвонай Арміяй.

## Склад 
* атрад імя Кірава;
* атрад імя Фрунзе;
* атрад «За перамогу»;
* атрад «Чацвёрты».

## Камандаванне 
### Камандзір 
* Ф. Ц. Пуставіт

### Камісары 
* І. І. Панкевіч;
* М. А. Пасекаў.

### Начальнікі штаба 
* П. Р. Сівакоў (выконваў абавязкі);
* В. А. Шаркоў;
* А. М. Гамеза.

## Гісторыя 
Партызаны наносілі ўдары па камунікацыях на чыгуначным участку Барысаў — Крупкі і прылеглых да яго дарогах. Падарвалі і спалілі 15 мастоў на грунтавых і шашэйных дарогах, у студзені 1943 года ўдзельнічалі ў нападзе на гарнізон у вёсцы Красналукі Халопеніцкага раёна. У чэрвені 1943 года вялі баі з карнікамі на рацэ Гурба ў Халопеніцкім раёне і каля вёсак Сялец і Пастрэжжа Бягомльскага раёна. У снежні 1943 года спалілі ў Барысаве 5 нямецкіх складоў. Зрабілі 2 дыверсію ўздоўж чыгункі Мінск — Барысаў, каб падарваць падземны кабель, які злучаў фронт са стаўкай Гітлера. У чэрвені — ліпені 1944 года разам з часцямі Чырвонай Арміі ачышчалі тэрыторыю Халопеніцкага і Барысаўскага раёнаў ад варожых груп.

## Памяць 
У 1965 годзе ў вёсцы Жортай Барысаўскага раёна ў гонар брыгады быў пастаўлены помнік.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Савецкія партызанскія злучэнні, брыгады і атрады на акупіраванай тэрыторыі Беларусі (1941—1944)
Катэгорыя:З’явіліся ў 1942 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 1944 годзе
Еўра-Міжземнаморскі ўніверсітэт

**Еўра-Міжземнаморскі ўніверсітэт** () — вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта і з сядзібай у горадзе Партарож у Славеніі.

## Агульная характарыстыка 
З моманту свайго заснавання ў 2008 годзе Еўра-Міжземнаморскі ўніверсітэт, адзін з прыярытэтных праектаў Міжземнаморскага саюза, стаў міжнароднай установай, якая збірае вопыт еўра-міжземнаморскіх краін, што ўносіць значны ўклад у стварэнне адзінай інтэграванай Еўра-міжземнаморскай прасторы адукацыі і навукі.

Універсітэт у асноўным ажыццяўляе ўсю сваю дзейнасць у сваёй сядзібе ў Партарожы, дзе ёсць ўмовы для некаторых відаў дзейнасці. Калі патрэбны дадатковыя памяшканні, ён арандуе іх у бліжэйшых навучальных установах.

Універсітэт з’яўляецца адным з шасці прыярытэтаў Міжземнаморскага саюза, прынятага ў рамках Сумеснай Парыжскай дэкларацыі 13 ліпеня 2008 года. Асноўная місія ўніверсітэта — спрыяць умацаванню міжкультурнага дыялогу і дасягненню мэт так званага Барселонскага працэсу, якія ў больш шырокім сэнсе з’яўляюцца часткай Міжземнаморскага саюза.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Універсітэты Славеніі
Катэгорыя:Партарож
Новы ўніверсітэт

**Новы ўніверсітэт** () — славенская прыватная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта і з сядзібай у горадзе Нова-Горыца.

## Агульная характарыстыка 
Новы ўніверсітэт з’яўляецца прыватным славенскім універсітэтам у горадзе Нова-Горыца. Універсітэт атрымаў дзяржаўную акрэдытацыю ў 2017 годзе. Першым рэктарам універсітэта быў Дзімітрый Рупель, цяпер гэтую пасаду займае Мацей Аўбель.

Напрамкі навучання і даследаванняў у цяперашні час ахопліваюць права, адміністраванне, міжнародныя адносіны, еўрапейскія навукі, альтэрнатыўнае вырашэнне спрэчак, даследаванні бяспекі, славеназнаўства, этыку ў грамадскім жыцці і міждысцыплінарнае права і праграмы кіравання ў сферы нерухомасці, інфраструктуры і ўстойлівага будаўніцтва. Разам са сваімі асацыяванымі членамі Новы ўніверсітэт прапануе праграмы ў галіне аховы здароўя, будаўніцтва і эканомікі.

Новы ўніверсітэт працуе ў чатырох месцах: у Нова-Горыцы, Крані, Марыбары і ў Любляне, дзе таксама ёсць памяшканне ўніверсітэцкай бібліятэкі.

## Структура 
* Еўрапейскі юрыдычны факультэт
* Факультэт дзяржаўных і еўрапейскіх навук
* Факультэт славенскіх і міжнародных навук

## Спасылкі 
Катэгорыя:Універсітэты Славеніі
Катэгорыя:Нова-Горыца
Цыганскі яр (Луганск)

**Цыганскі яр**  (укр.: *Циганський яр*) — раён у цэнтры Луганска. Знаходзіцца за Цэнтральным рынкам (паміж вуліцамі Магнітагорскай і Аляксеева).

## Назва 
З'яўленне назвы звязваецца з цыганамі, якія жылі тут да пачатку 1970-х гг.

## Гістарычны агляд 
Засяленне абшару між сучаснымі вуліцамі Радзянскай і газеты «Луганська правда» пачалося ў 1920-я гады. На схілах Цыганскага яра будаваліся невялікія мергелевыя хаціны, якія ўтваралі *Цыганскі хутар*. Пасля Другой сусветнай вайны тут жылі людзі розных нацыянальнасцей, у тым ліку цыганы. За хутарам існаваў стыхійны рэчавы рынак, дзе гандлявалі «мяшэчнікі-спекулянты» .

З будаўніцтвам новага цэнтра горада на мяжы 1950-х —1960-х гг. планавалася знесці будынкі сектара індывідуальнай забудовы ўздоўж сучаснага Цэнтральнага рынку, вуліц Радзянскай і Чалюскінцаў . Паступова засыпалі і сам яр.

У той жа час Цыганскі хутар атрымаў кепскую славу. Цыганы пастаянна здзяйснялі шматлікія крадзяжы, рабаванні гараджан і іншыя злачынствы. На мяжы 1960-х — 1970-х гг. кіраўніцтва вобласці паставіла перад праваахоўнымі органамі задачу ліквідаваць гэтае «злачыннае кубло».

Аперацыяй па абясшкоджванні злачынцаў кіраваў тагачасны начальнік гарадскога ўпраўлення ўнутраных спраў палкоўнік міліцыі Мікалай Пятровіч Вадзько. У ёй удзельнічала каля 200 праваахоўнікаў. Былі затрыманыя дзясяткі злачынцаў, знойдзены скрадзеныя залатыя ўпрыгожанні вагой у некалькі кілаграмаў, схаваныя ў памыйных вёдрах.

Паколькі засяленне тут адбывалася самавольна, амаль усіх цыганоў, супраць якіх не завялі крымінальных спраў, выслалі ў розныя куткі краіны. У 1973-1974 гг. Цыганскі яр быў ачышчаны ад забудовы.

У пачатку 1980-х гадоў у ім быў запланаваны ландшафтны парк з фантанам, але ён так і не стаў сярод гараджан папулярным месцам. У пачатку 1990-х гг. на тэрыторыі яра былі ўсталяваны латкі Цэнтральнага рынку.

На месцы ранейшага Цыганскага хутара і базару выраслі новыя будынкі прыватнага сектара (сучасныя вуліцы Аляксеева, Якубоўскага, Старых Бальшавікоў).

## Сучаснасць 
Генеральным планам 2011 г. меркавалася вызваліць яр ад гандлёвых месцаў і ўзвесці новыя дамы і паркоўкі.

## Гл. таксама 
* Цыганскі яр (Гомель)

## Літаратура 
*Форостюк О. Д.* Прогулянки Старим містом // Довідник куратора студентських груп. — Луганськ, 2011.
Катэгорыя:Луганск