open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Гэры Купер

**Гэры Купер** (, поўнае імя Frank James Cooper,  — ) — амерыканскі , сыграў у сотні фільмаў, атрымаў два «Оскара» за найлепшую мужчынскую ролю (1941, 1952) і ганаровы «Оскар» за агульны ўклад у развіццё амерыканскага кіно (1961).

## Біяграфія 
 і Гэры Купер на рэкламным фота да фільма «Шлюбная ноч» (1935)]]
У Галівудзе хадзілі плёткі пра яго шматлікія раманы. Пазнаёміўся з Веранікай «Рокі» Бэлф, маладзейшай за яго на 12 гадоў, якая стала яго жонкай. У іх нарадзілася дачка Марыя. У 1946—1947 гадах ён вярнуўся да часовых раманаў з актрысамі на здымачнай пляцоўцы. У 1951 годзе ён развёўся з жонкай. Роля шэрыфа Уіла Кэйна ў фільме «Роўна ў поўдзень» і прынесла яму «Залаты Глобус» і «Оскар». Купер валодаў незвычайнай рысай праецыраваць якасці сваёй асобы на герояў, якіх іграў, а таму быў акцёрам, які пакарыў многіх сваёй натуральнасцю. У 1953 годзе разам з дачкой падарожнічаў па Еўропе, наведаў Ватыкан. 9 красавіка 1959 прыняў хрост у касцёле ў Беверлі Хілс. У 1961 годзе захварэў на рак прастаты, памёр 13 мая 1961 года.

## Фільмаграфія 
* 1932 — Бывай, зброя!

## Зноскі 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Оскар»
Катэгорыя:Акцёры вестэрнаў
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Залаты глобус»
Катэгорыя:Лаўрэаты ганаровай прэміі «Оскар»
Катэгорыя:Памерлі ад раку прадстальной залозы
Фдэрык

**Фдэрык** — горад у Маўрытаніі.

Насельніцтва — 4807 чалавек (2002). Населены пункт быў утвораны ў 1984 годзе каля былога французскага форта ў мэтах распрацоўкі радовішчаў жалеза ў практычна бясплоднай мясцовасці Сахары.

З Фдэрыка (радовішча Фдэрык) і суседняга буйнейшага горада Зуэрат руда па Маўрытанскай чыгунцы вывозіцца ў порт Нуадзібу.

## Спасылкі 
* Сайт Фдэрыка

Катэгорыя:Гарады Маўрытаніі
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1984 годзе
Маленькая чорная сукенка

thumb|Дзяўчына ў «маленькай чорнай сукенцы»
**Маленькая чорная сукенка** — адна з разнавіднасцяў кактэйльных або вячэрніх сукенак чорнага колеру даўжынёй да каленяў, якую можна апрануць не толькі днём на працу ў офіс, але і на ўрачысты прыём, дапоўніўшы сукенку аксесуарамі.

Маленькую чорную сукенку прыдумала ў 1926 годзе Како Шанэль ў памяць аб загінулым каханым. Да таго моманту чорны колер, асацыяваўся з жалобай, не карыстаўся поспехам, але з прыходам маленькай чорнай сукенкі стаў вельмі папулярны. Сукенка, створаная Шанэль, прыкрывала калені, бо яна лічыла калені самай брыдкай часткай жаночага цела. Сукенку таксама адрознівалі просты паўкруглы выраз, доўгія вузкія рукавы і адсутнасць празмернасцяў, такіх як махрама, гузікі, фальбоны. Дазволіць сабе маленькую чорную сукенку магла кожная жанчына, нават з даволі невысокім прыбыткам. Маючы адну такую сукенку, можна было з дапамогай аксесуараў стварыць мноства камбінацый, і кожны раз выглядаць па-рознаму.

Сучасны варыянт сукенкі значна адрозніваецца ад класічнага: магчымы больш кароткі падол, розныя тыпы каўнеру, выкарыстанне карункаў, фальбон і іншых дэкаратыўных элементаў. Маленькая чорная сукенка прысутнічае ў калекцыях большасці мадэльераў.

Адна з самых вядомых маленькіх чорных сукенак лічыцца простая сукенка ад Юбера Жываншы, якую насіла гераіня Одры Хепбёрн у фільме «Сняданак у Ціфані» (1961).

Катэгорыя:Сукенкі
Сабрата

__NOTOC__
thumb|left|200px|Руіны рымскага тэатра ў Сабраце
**Сабрата**, таксама **Абратон** (, ) — горад у Лівіі, муніцыпалітэт Эз-Завія. Размешчаны на беразе Міжземнага мора да захаду ад Трыпалі.

## Гісторыя 
Сабрата — старажытны горад у вобласці Сірціка (пазней называлася Трыпалітаніяй) на паўночным захадзе сучаснай Лівіі.

Па ацэнках, порт заснаваны каля 500 г. да н.э. як фінікійскі пункт для арганізацыі гандлю з глыбіннай Афрыкай. Сабрата ўвайшла ў склад Нумідзіі, а потым была занята рымлянамі і перабудавана ў II—III стагоддзях. Рымскі імператар Септымій Север нарадзіўся ў горадзе Лептыс-Магна паблізу, і Сабрата дасягнула вяршыні сваёй магутнасці ў яго час. У IV стагоддзі горад моцна пацярпеў ад землетрасення, а ў візантыйскія часы быў перабудаваны і мадэрнізаваны.

Падчас арабскага ўладарства гандаль перамясціўся ў іншыя порты, і Сабрата ператварылася ў невялікую вёску.

Уваходзіў у аб’яднанне трох гарадоў (Трыпалі) як самы заходні горад.

## Славутасці 
У Сабраце захаваўся рымскі тэатр, храмы Серапіса і Ізіды. Цікавая хрысціянская базіліка часоў імператара Юстыніяна і мазаічныя падлогі ў дамах арыстакратаў — жыхароў Сабраты.

У 1982 годзе ЮНЕСКА дадала Сабрату да спісу аб’ектаў культурнай спадчыны.

thumb|left|1000px|Панарама археалагічнай зоны ў Сабраце

## Гл. таксама 
* Афрыка, рымская правінцыя

## Літаратура 
* Чудеса архитектуры. От 4000 г. до н. э. до наших дней. Под ред. *А. Каподиферро*. — М.: БММ, 2004. — 320 с. Содержание . ISBN 978-5-88353-342-5

## Спасылкі 
* UNESCO archaeological site of Sabratha
* Sabratha
* Philip Ward, *Sabratha: a guide for visitors*
* Сабрата

Катэгорыя:Гісторыя Лівіі
Катэгорыя:Гарады Старажытнага Рыма
Нуадзібу

**Нуадзібу** (), раней Порт-Эцьен () — горад у Маўрытаніі.

Насельніцтва — больш 70 тыс. жыхароў; гэта другі па велічыні пасля Нуакшота горад краіны.
Нуадзібу размешчаны на ўсходнім узбярэжжы мыса Кап-Блан (Рос-Нуадзібу). Заходняя частка мыса адносіцца да Заходняй Сахары. Горад з'яўляецца буйным цэнтрам рыбалоўства. У 1963 годзе пабудаваны грузавы порт, злучаны чыгункай з радовішчамі жалезнай руды ў раёне горада Фдэрык у Сахары.

Блізка ад горада размешчаны Міжнародны аэрапорт Нуадзібу ()

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Літаратура 
* MS Encarta 2006

Катэгорыя:Парты атлантычнага ўзбярэжжа Афрыкі
Катэгорыя:Гарады Маўрытаніі
Аль-Каіда ў краінах ісламскага Магрыба

**Арганізацыя Аль-Каіда ў Ісламскім Магрыбе**, вядомая раней як **Салафісцкая група пропаведзі і джыхаду** (  (al-jamaa`atu l-salafiyyatu li l-da`wati wa l-qitaal); , GSPC) — фундаменталісцкая ісламская ўзброеная групоўка, адна з асноўных дзеючых сіл у канфлікце ў Магрыбе. Грунтуецца ў Алжыры, здзяйсняючы акцыі ў сумежных краінах, асабліва ў Чадзе і Нігеры.

Заснавана ў 1997 годзе былым камандзірам «Узброенай ісламскай групы», асноўнага руху радыкальных ісламістаў Алжыра. З'яўляецца адной з нешматлікіх груп гэтага роду, якія не падпісалі мірны дагавор з урадам. Перыядычна вінаваціцца ў сувязях з «Аль-Каідай», аднак акрамя маральнага сваяцтва і пераназванні ў «Аль-Каіду Магрыба» прамых доказаў супрацоўніцтва пакуль не знойдзена, і модус аперандзі «Салафісцкай групы» значна адрозніваецца ад ідэй і стратэгіі, якой прытрымлівацца «Аль-Каіда».

У відэазапісы, распаўсюджанай «Аль-Каідай» 11 верасня 2006 года, намеснік Усамы бін Ладэна Айман аз-Завахіры абвясціў, што «„Салафісцкая група пропаведзі і джыхаду“ далучылася да арганізацыі „Аль-Каіда“… хай гэта будзе косцю ў горле амерыканскіх і французскіх крыжакоў і іх саюзнікаў, і пасее страх у сэрцах французскіх здраднікаў і сыноў здраднікаў».

Катэгорыя:Палітыка Алжыра
Катэгорыя:Аль-Каіда
Катэгорыя:З’явіліся ў 1997 годзе
Катэгорыя:Ісламісцкія тэрарыстычныя арганізацыі
Суніты

[thumb|440px|Краіны з доляй мусульман больш 10 %**зялёны**: суніцкія раёны, **чырвоны**: шыіцкія раёны, **сіні**: [Ібадзіты]]
**Суніты** (ад араб. أهل السنة Ахль ас-Суна ас салафія — людзі Суны) — паслядоўнікі найбольш шматлікага напрамку ў ісламе. Існуюць таксама значныя адрозненні ў прынцыпах юрыдычных рашэнняў, у характары святаў, у адносінах да іншаверцаў, у дэталях малітваў і інш.

Па колькасці суніты складаюць больш аднаго мільярда чалавек — больш за 90 % усіх ад усіх, хто вызнае іслам.

Вярхоўная ўлада ў халіфаце, па меркаванні сунітаў, павінна належаць халіфу, якога выбіраюць ўсёй абшчынай. Шыіты ж прызнаюць законнай толькі ўказанні прарока Мухамада на перадачу ўлады яго нашчадкам па лініі яго стрыечнага брата Алі. У шыіцкім ісламе адсутнічаюць царква і святары, аналагічныя, напрыклад, хрысціянскім, а суніцкія багасловы (Алім), у адрозненне ад шыіцкіх, не карыстаюцца правам выносіць ўласныя рашэнні па найбольш важных пытаннях рэлігійнага і грамадскага жыцця. Такім чынам, пасада багаслова ў сунізме зводзіцца перш за ўсё да тлумачэння свяшчэнных тэкстаў.

## Суніцкія школы 
thumb|600px|left|

Суніты прызнаюць чатыры багаслоўска-прававыя школы, званыя «мазхабамі»: малікіцкі, шафііцкі, ханафіцкі і ханбаліцкі. Адзін суніцкі мазхаб — захірыцкі — цяпер цалкам знік. Усе чатыры школы прызнаюць правамернасць адзін аднаго. Мусульманін можа абраць любую з гэтых школ і прытрымлівацца той, з якой згаджаецца .

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
*
Меджэрда

**Меджэрда**, **Маджарда** () — рака ў Алжыры і Тунісе.

Даўжыня — каля 460 км, што робіць яе найдаўжэйшай ракой Туніса. Вытокі ракі знаходзяцца на паўночным усходзе Алжыра (Тэль-Атлас), затым Меджэрда цячэ ва ўсходнім і паўночна-ўсходнім кірунку, упадаючы ў Туніскі заліў Міжземнага мора, утвараючы дэльту.

Рака працякае ў пустыннай мясцовасці, таму мае вялікае значэнне для мясцовых жыхароў. Воды ракі шырока выкарыстоўваюцца для арашэння ў сельскай гаспадарцы. На рацэ пабудавана некалькі дамбаў, створаны вадасховішчы.

Недалёка ад ракі былі пабудаваны такія важныя гарады старажытнасці, як Утыка і Карфаген. Таксама захаваліся руіны будынкаў шматлікіх народаў (берберы, фінікійцы, пуны, маўры, рымляне, вандалы, грэкі, візантыйцы, арабы, асманы). У даліне ракі знойдзены такія славутасці, як арка Аляксандра Севера, руіны Форума і Капітолія, храм Сатурна, свяцілішча Юноны, дамы з мазаікамі, а таксама тэатр на 3500 месцаў, урэзаны ў схіл гары.

Расход вады — ад 3—4 м³/сек улетку да 1500—2500 м³/сек (радзей — да 13 тыс.) пасля зімовых дажджоў. Гэта адзіная рака Туніса, якая не перасыхае цалкам падчас летняй засухі.

Катэгорыя:Рэкі Алжыра
Катэгорыя:Рэкі Туніса
Маўрытанская угія

**Угія** (, код ISO 4217: **MRO**) — афіцыйная валюта Маўрытаніі з 1973 года. Угія падзяляецца на 5 кхомаў. Не выкарыстоўваецца па-за межамі Маўрытаніі, а яе вываз з краіны забаронены.

Угія была ўведзена ў абарачэнне ў 1973 года і замяніла франк КФА па курсу 1 угія = 5 франкаў.

## Спасылкі 
* Маўрытанская угія 

Катэгорыя:Эканоміка Маўрытаніі
Лівійскі дынар

**Ліві́йскі дына́р** (, код ISO 4217: *LYD*) — афіцыйная валюта Лівіі. Дзеліцца на 1000 дырхамаў (درهم). Звычайна лівійцы называюць свой дынар «джні» (ʒni) ці «джнэх» (ʒneh).

## Гісторыя 
Пад час уваходжання краіны ў склад Асманскай імперыі, у якасці валюты ўжываўся асманскі піястр, але аж да 1844 года, калі была ўведзена ліра, Лівія ўжывала паралельна і мясцовую валюту. Пасля пачатку італьянскай акупацыі, турэцкая ліра была заменена італьянскай лірай. У 1943 годзе, калі Лівія была падзелена на францзускую і брытанскую часткі, у якасці валюты ўжываліся французскі франк і ліра, выпушчаная брытанскімі вайсковымі ўладамі.

Пасля атрымання незалежнасці ў 1951 годзе была ўведзена ўласная валюта — лівійскі фунт (LYP). Ён дзяліўся на 100 піястраў і 1000 міліемаў. У 1971 годзе пасля прыходу да ўлады Муамара Кадафі, фунт быў заменены дынарам.

У наш час у абароце знаходзяцца банкноты наміналам **1/4**, **1/2**, **1**, **5**, **10**, **20** і **50** дынароў розных гадоў выпуску.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Афрыканскія валюты
Катэгорыя:Эканоміка Лівіі
Туніскі дынар

**Туніскі дынар** — грашовая адзінка дзяржавы Туніс.

Адзін туніскіх дынар роўны 1000 мілімам. Міжнароднае абазначэнне: TND. Выкарыстоўваецца сімвал — DT.

## Манеты і банкноты ў сучасным абароце 
### Банкноты 
У 1960 годзе Цэнтральным банкам Туніса былі ўведзены ў абарот банкноты наміналам ½, 1 і 5 дынароў. У 1969 выпушчана банкнота наміналам 10 дынароў. Апошняя серыя ½ дынара выпушчана ў 1973 годзе, наміналам 1 дынар — у 1980. Банкнота наміналам 20 дынар уведзена ў 1980 годзе, апошняя серыя наміналам 5 дынароў выпушчана ў 1993 годзе. Банкноты наміналам 30 дынароў выпушчаны ў 1997 годзе. Банкноты наміналам 50 дынароў выпушчаны 25 ліпеня 2009 года. У 2006 годзе выпушчана новая серыя хадавой банкноты наміналам 10 дынароў з галаграмай.

### Манеты 
На пачатак 2009 года ў абароце ў Тунісе знаходзіліся манеты наступнай добрай якасці:
* 5 мілімаў (у абароце з 1960 года)
* 10 мілімаў (з 1960)
* 20 мілімаў (з 1960)
* 50 мілімаў (з 1960)
* 100 мілімаў (з 1960)
* ½ дынара (з 1968)
* 1 дынар (з 1976)
* 5 дынароў (з 2002)

У 1960 годзе таксама былі ўведзены манеты ў 1 і 2 міліма, але іх апошні выпуск адбыўся ў 1980 і 1983 гг. адпаведна і ў наш час іх няма ў абароце.

Па законе нельга вывозіць нацыянальную валюту (дынар) за мяжу.

Катэгорыя:Афрыканскія валюты
Хасан II

**Мула Хасан Алаўі** (9 ліпеня 1929 — 23 ліпеня 1999) — кароль Марока з 3 сакавіка 1961 года да сваёй смерці. Бацька пяці дзяцей, у тым ліку цяперашняга караля Сідзі Мухамеда VI і яго Каралеўскай Высокасці прынца Мулая Рашыда.

## Цікавыя факты 
Падчас кіравання Хасана II у Касабланке была пабудавана грандыёзная мячэць, названая яго імем.

Катэгорыя:Каралі мараканскія
Катэгорыя:Манархі Афрыкі
Катэгорыя:Прэм’ер-міністры Марока
Берлінскі кангрэс

[thumb|450px|[Антон фон Вернер. Берлінскі кангрэс]]
**Берлінскі кангрэс** (13 чэрвеня — 13 ліпеня 1878) — міжнародны кангрэс, скліканы для перагляду ўмоў Сан-Стэфанскага мірнага пагаднення, якое завяршыла руска-турэцкую вайну 1877-1878 гадоў.

Арганізатарам кангрэсу, у якім удзельнічалі прадстаўнікі Расіі, Англіі, Аўстра-Венгрыі і Германіі, быў Ота фон Бісмарк. Прысутнічалі дэлегацыі Італіі, Францыі і Турцыі. На кангрэс былі запрошаныя і прадстаўнікі балканскіх краін: Грэцыі, Сербіі, Румыніі, Чарнагорыі. Балгарыя ўдзелу ў перамовах не ўзяла, хаця гаворка ішла пераважна пра яе лёс.

Катэгорыя:Міжнародныя канферэнцыі
Катэгорыя:Гісторыя Балгарыі
Катэгорыя:Гісторыя Паўночнай Македоніі
Катэгорыя:Гісторыя Турцыі
Катэгорыя:Асманская імперыя
Катэгорыя:Чэрвень 1878 года
Катэгорыя:Ліпень 1878 года
Катэгорыя:1878 год у Германіі
Махамед ульд Абдэль Азіз

**Махамед ульд Абдэль Азіз** (; нар. 20 снежня 1956, Акджуджт) — маўрытанскі ваенны і палітычны дзеяч, прэзідэнт Маўрытаніі з 5 жніўня 2009 года.

Служыў у арміі з 1977 года. У 2005 быў адным з арганізатараў ваеннага перавароту супраць шматгадовага прэзідэнта краіны Маауі ульд Сіда Ахмеда Тайі. 30 жіўня 2007 года прызначаны абраным прэзідэнтам краіны Сідзі Махамедам ульд Шэйхам Абдулахі камандуючым прэзідэнцкай гвардыяй. Спроба зрушыць Махамеда ульд Абдэль Азіза з гэтай пасады прывяла да таго, што 6 жніўня 2008 года ён арганізаваў паспяховы ваенны пераварот і ўзначаліў Дзяржаўны савет з 11 членаў. 14 жніўня 2008 года ён прызначыў прэм’ер-міністрам свайго ўрада Мулае ульд Мухамед Лагдафа. У 2009 годзе абраны прэзідэнтам Маўрытаніі.

21 сакавіка 2010 года Махамед ульд Абдэль Азіз разарваў дыпламатычныя адносіны з Ізраілем. Да гэтага Маўрытанія была адной з 3 арабскіх краін, якія мелі дыпадносіны з Ізраілем.

У кастрычніку 2023 года пракурор запытаў для Махамеда ульд Абдэль Азіза 20 гадоў пазбаўлення волі з канфіскацыяй маёмасці.

Катэгорыя:Прэзідэнты Маўрытаніі
Катэгорыя:Дзеючыя кіраўнікі дзяржаў
Катэгорыя:Палітыкі XXI стагоддзя
Уільям Сомерсет Моэм

**Уільям Сомерсет Моэм** (; ) — англійскі пісьменнік. Агент брытанскай разведкі.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 25 студзеня 1874 года ў Парыжы.

Вучыўся ў Гайдэльбергскім універсітэце, атрымаў медыцынскую адукацыю ў Лондане.

У якасці агента брытанскай разведкі са жніўня па лістапад 1917 года знаходзіўся з місіяй у Расіі.

Памёр 16 снежня 1965 года ў Ніцы (Францыя).

## Творчасць 
Першы раман «Ліза з Ламбета» (1897) напісаны ў традыцыях натуралізму. Вядомасць пісьменніку прынёс аўтабіяграфічны «раман выхавання» «Цяжар страсцей чалавечых» (1915), у якім раскрыта духоўнае станаўленне героя, пошукі ім гуманістычных ідэалаў. Праблемы творчасці і творцы, яго ўзаемаадносін з соцыумам, маральна-этычныя пытанні ў цэнтры раманаў «Месяц і грош» (1919), «Размаляваная вуаль» (1925), «Пірагі і піва» (1930), «Тэатр» (1937), «Вастрыё брытвы» (1944) і інш. Майстар навелы (зборнікі «Трапятанне ліста», 1921; «Да першай асобы», 1931; «Забаўкі лёсу», 1947, і інш.). Аўтар п’ес «Лэдзі Фрэдэрык» (1907), «Круг» (1921), «Шэпі» (1933) і інш., мемуарна-крытычных кніг «Падводзячы вынікі» (1938), «Пункт гледжання» (1959). Яго творчай манеры ўласцівы тонкі псіхалагізм, філігранная проза, майстэрства пабудовы сюжэта. Асобныя яго творы экранізаваныя.

## Беларускія пераклады 
* Апавяданні. Мн., 1990.

На беларускую мову навелы У. С. Моэма пераклалі В. Валынскі, Я. Міклашэўскі, Я. Верабей.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Англамоўныя пісьменнікі
Катэгорыя:Драматургі Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Пісьменнікі Вялікабрытаніі
Адрар (правінцыя)

**Адрар** () — адзін з сарака васьмі вілаяў у Алжыры, які знаходзіцца на поўдні краіны. З'яўляецца другім па велічыні велаем краіны, мяжуе на поўдні з Маўрытаніяй і Малі. Адміністрацыйны цэнтр — Адрар. Плошча — 439 700 км², насельніцтва 402 197 (на 2008 год).

Катэгорыя:Правінцыі Алжыра
Лагуат (правінцыя)

**Лагуат** () — адзін з сарака васьмі вілаяў у Алжыры, які знаходзіцца ў цэнтральнай частцы краіны. У перакладзе з арабскай мовы азначае «аазіс». Адміністрацыйны цэнтр — Лагуат. Плошча — 25 057 км², насельніцтва 477 328 (на 2008 год).

Катэгорыя:Правінцыі Алжыра
Айн-Дэфла (правінцыя)

**Айн-Дэфла** () — адзін з сарака васьмі вілаяў у Алжыры, які знаходзіцца на поўначы краіны. Правінцыя размешчана ў гарах Тэль-Атлас, на паўднёвым-захадзе ад сталіцы краіны. Адміністрацыйны цэнтр — Айн-Дэфла. Плошча — 157,6 км², насельніцтва 771 890 (на 2008 год).

Катэгорыя:Правінцыі Алжыра
Айн-Тэмушэнт (правінцыя)

**Айн-Тэмушэнт** () — адзін з сарака васьмі вілаяў у Алжыры, які знаходзіцца на паўночным захадзе краіны. Правінцыя размешчана на беразе Міжземнага мора ў гарах Тэль-Атлас, непадалёк ад мяжы з Марока. Адміністрацыйны цэнтр — Айн-Тэмушэнт. Плошча — 2 379 км², насельніцтва 368 713 (на 2008 год).

Катэгорыя:Правінцыі Алжыра
Алжыр (правінцыя)

**Алжыр** () — адзін з сарака васьмі вілаяў у Алжыры, які знаходзіцца на поўначы краіны. Адзіная правінцыя краіны, якая складаецца з тэрыторыі толькі аднаго горада. Адміністрацыйны цэнтр — Алжыр, які таксама з’яўляецца сталіцай краіны. Плошча — 273 км², насельніцтва 2 947 461 (на 2008 год).

## Спасылкі 
Катэгорыя:Правінцыі Алжыра
Анаба (правінцыя)

**Анаба** () — адзін з сарака васьмі вілаяў у Алжыры, які знаходзіцца на паўночным усходзе краіны. Правінцыя размяшчаецца непадалёк ад мяжы з Тунісам. Адміністрацыйны цэнтр — Анаба. Плошча — 444,8 км², насельніцтва 640 050 (на 2008 год).

Катэгорыя:Правінцыі Алжыра
Батна (правінцыя)

**Батна** () — адзін з сарака васьмі вілаяў у Алжыры, які знаходзіцца ўва ўсходняй частцы краіны. Пераважную частку насельніцтва правінцыі складаюць берберы. Адміністрацыйны цэнтр — Батна. Плошча — 12 192 км², насельніцтва 1 128 030 (на 2008 год).

Катэгорыя:Правінцыі Алжыра
Біскра (правінцыя)

**Біскра** () — адзін з сарака васьмі вілаяў у Алжыры, які знаходзіцца ва ўсходняй частцы краіны. Адміністрацыйны цэнтр — Біскра. Плошча — 20 986 км², насельніцтва 730 262 (на 2008 год).

Катэгорыя:Правінцыі Алжыра
Бумердэс (правінцыя)

**Бумердэс** () — адзін з сарака васьмі вілаяў у Алжыры, які знаходзіцца на поўначы краіны. Правінцыя мае доўгую гісторыю, на яе тэрыторыі захаваліся руіны старажытных фінікійскмх і рымскіх гарадоў. Адміністрацыйны цэнтр — Бумердэс. Плошча — 1 591 км², насельніцтва 795 019 (на 2008 год).

Катэгорыя:Правінцыі Алжыра
Бешар (правінцыя)

**Бешар** () — адзін з сарака васьмі вілаяў у Алжыры, які знаходзіцца на захадзе краіны. Правінцыя мяжуе на захадзе з Марока. Адміністрацыйны цэнтр — Бешар. Плошча — 161 400 км², насельніцтва 274 866 (на 2008 год).

Катэгорыя:Правінцыі Алжыра
Ілізі (правінцыя)

**Ілізі** () — адзін з сарака васьмі вілаяў у Алжыры, які знаходзіцца ў паўднёва-ўсходняй частцы краіны. Правінцыя размяшчаецца на ўсходняй мяжы Алжыра з Лівіяй у пустэльні Сахара. Адміністрацыйны цэнтр — Ілізі. Плошча — 285 000 км², насельніцтва 54 490 (на 2008 год).

Катэгорыя:Правінцыі Алжыра
Маскара (правінцыя)

**Маскара** () — адзін з сарака васьмі вілаяў у Алжыры, які знаходзіцца ў паўночна-заходняй частцы краіны. У перакладзе з арабскай мовы азначае «вайсковы гарнізон». Адміністрацыйны цэнтр — Маскара. Плошча — 5 941 км², насельніцтва 780 959 (на 2008 год).

Катэгорыя:Правінцыі Алжыра
Міла (правінцыя)

**Міла** () — адзін з сарака васьмі вілаяў у Алжыры, які знаходзіцца ў паўночна-ўсходняй частцы краіны. Правінцыя знаходзіцца ў Атласкіх гарах і месціцца на захадзе ад горада Канстанціна. Адміністрацыйны цэнтр — Міла. Плошча — 9 375 км², насельніцтва 789 419 (на 2008 год).

Катэгорыя:Правінцыі Алжыра
Мастаганем (правінцыя)

**Мастаганем** () — адзін з сарака васьмі вілаяў у Алжыры, які знаходзіцца ў паўночна-заходняй частцы краіны. Правінцыя мае выхад да Міжземнага мора. Адміністрацыйны цэнтр — Мастаганем. Плошча — 2 269 км², насельніцтва 746 947 (на 2008 год).

Катэгорыя:Правінцыі Алжыра
Уільям Холдэн

**Уільям Холдэн** (), сапраўднае імя **Уільям Франклін Бідл мл.** (;  — ) — амерыканскі акцёр, лаўрэат прэміі «Оскар» за галоўную ролю ў фільме «Канцлагер 17» (1953). Шэсць разоў яго імя называлі ў дзясятцы самых папулярных акцёраў ЗША (1954—1958, 1960). Амерыканскі інстытут кінамастацтва змясціў Уільяма Холдэна на 25-е месца ў спісе «100 найвялікшых зорак кіно».

## Выбарачная фільмаграфія 
* 1950 — Бульвар Сансет / Sunset Boulevard — Джо Гіліс
* 1964 — Парыж у спёку

## Крыніцы 
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Оскар»
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Эмі»
Катэгорыя:Акцёры ЗША
Катэгорыя:Акцёры вестэрнаў
Медэа (правінцыя)

**Медэа** () — адзін з сарака васьмі вілаяў у Алжыры, які знаходзіцца ў паўночнай частцы краіны. Правінцыя знаходзіцца ў Атласкіх гарах прыкладна на вышыні 950 метраў над узроўнем мора. Адміністрацыйны цэнтр — Медэа. Плошча — 8 866 км², насельніцтва 830 943 (на 2008 год).

Катэгорыя:Правінцыі Алжыра
Наама (правінцыя)

**Наама** () — адзін з сарака васьмі вілаяў у Алжыры, які знаходзіцца ў заходняй частцы краіны. Правінцыя мяжуе з Марока на захадзе. Адміністрацыйны цэнтр — Наама. Плошча — 29 950 км², насельніцтва 209 470 (на 2008 год).

Катэгорыя:Правінцыі Алжыра
Канстанціна (правінцыя)

**Канстанціна** () — адзін з сарака васьмі вілаяў у Алжыры, які знаходзіцца ў паўночна-ўсходняй частцы краіны. Правінцыя размяшчаецца ў Атласкіх гарах. Адміністрацыйны цэнтр — горад Канстанціна, які з'яўляецца трэцім паводле велічыні горадам краіны. Плошча — 2 187 км², насельніцтва 943 112 (на 2008 год).

Катэгорыя:Правінцыі Алжыра
Таманрасет (правінцыя)

**Таманрасет** () — адзін з сарака васьмі вілаяў у Алжыры, які знаходзіцца на поўдні краіны. Правінцыя з'яўляецца самай вялікай паводле тэрыторыі ў краіне і пераўзыходзіць у сваіх памерах такія краіны, як Францыя, Тайланд, Іспанія. Адміністрацыйны цэнтр — Таманрасет. Плошча — 556 200 км², насельніцтва 198 700 (на 2008 год).

Катэгорыя:Правінцыі Алжыра
Прэзідэнцкая рэспубліка

**Прэзідэнцкая рэспубліка** характарызуецца значнай роляй прэзідэнта ў сістэме дзяржаўных органаў, злучэннем у яго руках паўнамоцтваў галавы дзяржавы і галавы ўраду. Яе таксама называюць дуалістычнай рэспублікай, падкрэсліваючы, тым самым, факт дакладнага размежавання дзвюх улад: засяроджання моцнай выканаўчай улады ў руках прэзідэнта, а заканадаўчай — у руках парламанта.

## Прэзідэнцкія рэспублікі 
Да прэзідэнцкіх рэспублік адносяць ЗША, большасць рэспублік Лацінскай Амерыкі і Афрыкі.

500px|center|thumb|Прэзідэнцкія рэспублікі на карце пазначаны **сінім**

Класічнай прэзідэнцкай рэспублікай з’яўляюцца Злучаныя Штаты Амерыкі. У аснове Канстытуцыі ЗША ляжыць прынцып падзелу ўлад. Паводле гэтай канстытуцыі, заканадаўчая ўлада належыць Кангрэсу, выканаўчая — прэзідэнту, судовая — Вярхоўнаму Суду. Прэзідэнт, які абіраецца калегіяй выбаршчыкаў, фармуе ўрад з асоб, якія належаць да яго партыі.

Прэзідэнцкія рэспублікі распаўсюджаны ў краінах Лацінскай Амерыкі. Гэта форма праўлення сустракаецца таксама ў некаторых краінах Азіі і Афрыкі. Праўда, часам у гэтых краінах улада главы дзяржавы на справе выходзіць за канстытуцыйныя рамкі, і, у прыватнасці, лацінаамерыканскія прэзідэнцкія рэспублікі неаднаразова характарызаваліся даследчыкамі як суперпрэзідэнцкія.

Катэгорыя:Формы дзяржавы
Тыярэт (правінцыя)

**Тыярэт** () — адзін з сарака васьмі вілаяў у Алжыры, які знаходзіцца на поўначны краіны. Правінцыя размяшчаецца ў Атласкіх гарах у паўднёва-заходнім напрамку ад сталіцы краіны. Адміністрацыйны цэнтр — Тыярэт. Плошча — 20 673 км², насельніцтва 842 060 (на 2008 год).

Катэгорыя:Правінцыі Алжыра
Тындуф (правінцыя)

**Тындуф** () — адзін з сарака васьмі вілаяў у Алжыры, які знаходзіцца на захадзе краіны. Правінцыя размяшчаецца ў пустэльні Сахара і на  плато Драа, а таксама мяжуе з Марока на поўначы, Сахарскай Арабскай Дэмакратычнай Рэспублікай на захадзе і з Маўрытаніяй на поўдні. Адміністрацыйны цэнтр — Тындуф. Плошча — 159 000 км², насельніцтва 58 193 (на 2008 год).

Катэгорыя:Правінцыі Алжыра
Тысемсілт (правінцыя)

**Тысемсілт** () — адзін з сарака васьмі вілаяў у Алжыры, які знаходзіцца на поўначы краіны. Правінцыя размешчана ў Атласкіх гарах. Адміністрацыйны цэнтр — Тысемсілт. Плошча — 3 152 км², насельніцтва 296 366 (на 2008 год).

Катэгорыя:Правінцыі Алжыра
Тэбеса (правінцыя)

**Тэбеса** () — адзін з сарака васьмі вілаяў у Алжыры, які знаходзіцца на паўночным усходзе краіны. Правінцыя мяжуе з Тунісам. Адміністрацыйны цэнтр — Тэбеса. Плошча — 14 227 км², насельніцтва 657 227 (на 2008 год).

Катэгорыя:Правінцыі Алжыра
Джэдзі

**Джэдзі** () — вадзі ў Алжыры. Размешчана па каардынатах  і мае працягласць каля 480 км.

Рака бярэ свой пачатак у Сахарскім Атласе і цячэ на ўсход, недалёка ад горада Лагуат. Яна ўпадае ў салёнае возера Шот-Мельгір. Падчас сезону дажджоў рака дапамагае павялічыць узровень вады ў возеры.

Катэгорыя:Рэкі Алжыра
Сцяг Сахарскай Арабскай Дэмакратычнай Рэспублікі

**Дзяржаўны сцяг Сахарскай Арабскай Дэмакратычнай Рэспублікі** — прыняты 27 лютага 1976 года. Урад Марока лічыць Заходнюю Сахару часткай сваёй тэрыторыі.

## Апісанне і сімволіка 
Сцяг Сахарскай Арабскай Дэмакратычнай Рэспублікі, які першапачаткова выкарыстоўваўся Фронтам Палісарыё, у адрозненне ад іншых сцягоў свету з'яўляецца перавернутым. Асноўнымі колерамі сцяга з'яўляюцца чорны, белы, зялёны, чырвоны. Сцяг складаецца з трох вертыкальных палос, у правай частцы размешчаны чырвоны роўнабаковы трохвугольнік, адзін з бакоў якога супадае з правым бокам сцяга. У цэнтральнай белай паласе знаходзіцца выява чырвонага месяца з зоркай. У сцягу выкарыстаны панарабскія колеры, сімвалізуючыя сувязь з ісламам.

Колеры маюць наступнае значэнне:
* Чорны колер сімвалізуе смерць.
* Белы колер увасабляе сусвет.
* Зялёны колер сімвалізуе жыццё.

## Іншыя сцягі 
Прыналежнасць Заходняй Сахары аспрэчваецца Марока, з гэтай прычыны на падкантрольных ёй тэрыторыях выкарыстоўваецца сцяг Марока.

## Спасылкі 
* FOTW Flags Of The World website. Western Sahara

Катэгорыя:Дзяржаўныя сімвалы Заходняй Сахары
Заходняя Сахара
Панарабскія колеры

[thumb|[Сцяг Арабскага паўстання]]
**Панарабскімі колерамі** з'яўляюцца: чырвоны, чорны, белы і зялёны, якія прысутнічаюць на сцягах краін арабскага Паўстання. Першыя тры колеры прадстаўлены на сцягах Егіпта і Емена; разам з зялёным яны прысутнічаюць таксама на сцягах Ірака, Іарданіі, Кувейта, палестынцаў, Самаліленд, Судана, Сірыі, Аб'яднаных Арабскіх Эміратаў і Заходняй Сахары.

Лічыцца, што кожны колер з 4-х пан-арабскіх колераў уяўляе вызначаную арабскую дынастыю ці эпоху: Чорны колер быў колерам сцяга ісламскага прарока Мухамада, у той час як белы колер быў узяты Амеядамі, каб быць іх сімвалам, паколькі нагадваў ім пра бітву пры Бардзе, Зялёны колер быў узяты Фацімідамі, як сімвал іх падтрымкі Алі ібн Абу Таліба, у той час як чырвоны колер быў сцягам Харыджытаў і затым стаў сімвалам кіраўнікоў у Паўночнай Афрыцы і Аль-Андалусіі.

Некаторыя арабскія краіны не выкарыстоўваюць усё пан-арабскія колеры ці выкарыстоўваюць некаторыя з іх у іншых камбінацыях: Алжыр і Ліван, напрыклад, выкарыстоўваюць толькі зялёны, белы і чырвоны без чорнага колеру.

## Сучасныя сцягі, якія выкарыстоўваюць панарабскія колеры 

Image:Flag of Algeria.svg|Сцяг Алжыра
Image:Flag of Egypt.svg| Сцяг Егіпта
Image:Flag of Jordan.svg|Сцяг Іарданіі
Image:Flag of Iraq.svg|Сцяг Ірака
Image:Flag of Yemen.svg|Сцяг Емена
Image:Flag of Kuwait.svg|Сцяг Кувейта
Image:Flag of the United Arab Emirates.svg|Сцяг ААЭ
Image:Flag of Palestine.svg|Сцяг Палесцінскай аўтаноміі
Image:Flag_of_the_Sahrawi_Arab_Democratic_Republic.svg|Сцяг САДР
Image:Flag of Syria.svg|Сцяг Сірыі
Image:Flag of Somaliland.svg|Сцяг Самаліленда
Image:Flag of Sudan.svg|Сцяг Судана

## Гістарычныя сцягі з панарабскімі колерамі 

Image:Flag of Egypt 1952.svg|Егіпет (1952–1958)
Image:Flag of the United Arab Republic.svg|Егіпет (1958–1972)Сірыя (1958–1961)
Image:Flag of Egypt 1972.svg|Егіпет (1972–1984)Лівія (1972–1977)Сірыя (1972–1980)
Image:Flag of Iraq (1921–1959).svg|Ірак (1921–1959)
Image:Flag of Iraq 1959-1963.svg| Ірак (1959–1963)
Image:Flag of Iraq (1963-1991).svg| Ірак (1963–1991)Сірыя (1963–1972)
Image:Flag of Iraq (1991–2004).svg| Ірак (1991–2004)
Image:Flag of the Yemen Arab Republic.svg|Паўночны Емен (1962–1990)
Image:Flag of South Yemen.svg|Паўднёвы Емен (1945–1990)
Image:Flag of Libya (1951).svg|Лівія (1951–1969, 2011 (паўстанцамі)
Image:Flag_of_Libya_(1969–1972).svg|Лівія (1969–1972)
Image:Flag of Syria (1930–1958, 1961–1963).svg|Сірыя (1932–1958 і 1961–1963)

## Гл. таксама 
* Трыкалор
* Панафрыканскія колеры
* Паніранскія колеры
* Панславянскія колеры
* Сцягі свету

## Спасылкі 
* the Flag of the Arab Revolt 

Катэгорыя:Сцягі дзяржаў
Катэгорыя:Панарабізм
Катэгорыя:Колер
Эль-Уэд (правінцыя)

**Эль-Уэд** () — адзін з сарака васьмі вілаяў у Алжыры, які знаходзіцца на ўсходзе краіны.

Правінцыя размешчана ў пустыні Сахара на мяжы Алжыра з Тунісам. Адміністрацыйны цэнтр — Эль-Уэд. Плошча — 54 573 км², насельніцтва 673 934 (на 2008 год).

Катэгорыя:Правінцыі Алжыра
Саюз арабскага Магрыба

**Саю́з ара́бскага Ма́грыба** (Union du Maghreb Arabe UMA) — Алжыр, Лівія, Маўрытанія, Марока, Туніс. Панарабская арганізацыя, накіраваная на эканамічнае і палітычнае адзінства ў Паўночнай Афрыцы. Ідэя стварэння саюза з'явілася разам з атрыманнем незалежнасці Тунісам і Марока ў 1958 г. Пагадненне аб стварэнні саюза было заключана ў 1989 г. Старшынёй савета па чарзе становіцца кожная краіна. 

Усе дзяржавы з'яўляюцца членамі Лігі арабскіх дзяржаў, і, за выключэннем Марока, Афрыканскага саюза. З пункту гледжання эканамічнай інтэграцыі дагавор аб стварэнні прадугледжваў стварэнне зоны свабоднага гандлю, затым мытнага саюза. Доля ўзаемнага гандлю ў агульным аб'ёме знешняга гандлю менш за 10%. У 2023 годзе праект адзінай валюты ў рэгіёне застаецца тэхнічна магчымым, але палітычна невыканальным.

## Члены Саюза арабскага Магрыба 
* (1989)
* (1989)
* (1989)
* (1989)
* (1989)

Катэгорыя:Міжнародныя арганізацыі
Катэгорыя:Паўночная Афрыка
Мытны саюз

thumb|400px|Існуючыя мытныя саюзы
**Мытны саюз**, **МС** — пагадненне дзвюх ці больш дзяржаў (форма міждзяржаўнага пагаднення) пра адмену мыты. ў гандлі паміж імі, форма калектыўнага пратэкцыянізму ад трэціх краін. Мытны саюз прадугледжвае таксама ўтварэнне «адзінай мытнай тэрыторыі».

Звычайна краіны — удзельніцы мытнага саюза дамаўляюцца пра стварэнне міждзяржаўных органаў, якія каардынуюць правядзенне ўзгодненай замежнагандлёвай палітыкі. Як правіла, гэта складаецца ў правядзенні перыядычных нарад міністраў, кіруючых адпаведнымі ведамствамі, якія ў сваёй працы абапіраюцца на міждзяржаўны Сакратарыят, які дзейнічае ўвесь час.

Фактычна, гаворка ідзе пра форму міждзяржаўнай інтэграцыі, якая прадугледжвае стварэнне наднацыянальных органаў. У гэтым плане мытны саюз з'яўляецца значна больш прасунутай формай інтэграцыі, чым, напрыклад, зона свабоднага гандлю.

## Гл. таксама 
* Валютны саюз
* Еўрапейская эканамічная супольнасць, Еўрапейскі саюз
* Германскі мытны саюз
* Мытны саюз Беларусі, Казахстана і Расіі
* Паўднёваафрыканскі мытны саюз
* Эканамічны саюз
* MERCOSUR
* Усходнеафрыканская супольнасць
* Гандлёвы блок
* Адзіная эканамічная прастора
* Андская супольнасць

Катэгорыя:Гандлёвыя блокі
Катэгорыя:Эканамічная інтэграцыя
Мухамед VI

**Мухамед VI бен аль Хасан** (араб. الملك محمد السادس للمغرب, нар. 21 жніўня 1963 г, Рабат) — кароль Марока з 1999 года.

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт Каралеўскага Дому Марока  

Катэгорыя:Каралі мараканскія
Катэгорыя:Дзеючыя кіраўнікі дзяржаў
Катэгорыя:Манархі Афрыкі
Катэгорыя:Палітыкі XXI стагоддзя
Грэгары Пек

**Грэгары Пек** (, 5 красавіка 1916 — 12 чэрвеня 2003) — амерыканскі акцёр, адзін з найбольш запатрабаваных галівудскіх зорак 1940-1960-х гадоў. Лаўрэат прэміі «Оскар» у намінацыі лепшы акцёр за ролю Атыкуса Фінча ў драме «Забіць перасмешніка» (1962). У 1999 годзе Пек заняў дванаццаты радок у спісе 100 найвялікшых зорак кіно па версіі Амерыканскага інстытута кінамастацтва.

## Фільмаграфія 
* 1952 — Снягі Кіліманджара
* 1953 — Рымскія канікулы
* 1962 — Забіць перасмешніка
* 1969 — Золата Макены

## Зноскі 
## Літаратура 
* Michael Freedland: Gregory Peck. A Biography. New York 1980
* Gary Fishgall: Gregory Peck. A Biography. New York 2002
* Lynn Haney: Gregory Peck. A Charmed Life. New York 2004

Катэгорыя:Акцёры ЗША
Катэгорыя:Акцёры вестэрнаў
Катэгорыя:Прэзідэнты Амерыканскай Акадэміі кінематаграфічных мастацтваў і навук
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Залаты глобус»
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Оскар»
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Сезар»
Катэгорыя:Узнагароджаныя Прэзідэнцкім медалём Свабоды
Катэгорыя:Лаўрэаты ганаровай прэміі «Оскар»
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі Сесіля Б. Дэ Міля
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі Гільдыі кінаакцёраў ЗША за ўклад у кінематограф
Мараканская сцяна

thumb|right|300px|Жоўтым колерам пазначана некантралюемая Марока тэрыторыя
**Марака́нская сцяна́** — сістэма абарончых збудаванняў, створаная ўрадам Марока на тэрыторыі Заходняй Сахары і пустынным паўднёвым усходзе Марока, якая падзяляе тэрыторыі, кантралюемыя ўрадам Марока і фарміраваннямі Палісарыё. Сістэма вядомая таксама пад назвай **Абочына Заходняй Сахары**, прадстаўнікі ПАЛІСАРЫЁ выкарыстоўваюць для яе абазначэння тэрмін *Сцяна Ганьбы*, у прастамоўі ходзіць таксама тэрмін «берм». Агульная працягласць збудаванняў — больш 2500 км.

Увогуле пабудавана шэсць буйных ліній і дзве малыя. Аснову кожнага вала складае пясчана-каменны насып вышынёй каля трох метраў. Уздоўж сцен размешчаны мінныя палі, загароды з калючага дроту, сэнсарныя сістэмы для выяўлення парушальнікаў, артылерыйскія пасты і ўзлётна-пасадачныя палосы. Абсталяваны радарныя мачты, якія праглядаюць тэрыторыю па-за сценамі, сістэма ўвесь час патрулюецца.

Будаўніцтва было пачата ў 1981 годзе і афіцыйна завершана 16 красавіка 1987 года. Збудаванне ўмацаванняў праходзіла ў некалькі этапаў: першая сцяна адгарадзіла ад астатняй тэрыторыі Заходняй Сахары найбуйнейшы горад Эль-Аюн, горад Смара і месцы здабычы фасфатаў у раёне Бу-Краа. Пасля гэтага было збудавана яшчэ пяць сцен, у выніку чаго пад мараканскім кантролем апынулася вялікая частка тэрыторыі, якая завецца ўрадам гэтай краіны *Паўднёвымі правінцыямі*. Сілы ПАЛІСАРЫЁ кантралююць пераважна незаселеную тэрыторыю паўднёвей і ўсходней загараджальных збудаванняў, якая завецца імі *Свабоднай зонай*. Лагеры бежанцаў з Заходняй Сахары і лагеры ПАЛІСАРЫЁ размешчаны на захадзе Алжыра ў раёне Тындуфа.

Фактычна, будаўніцтва валаў прывяло да афармлення сітуацыі ў Заходняй Сахары ў яе сучасным патавым выглядзе.

## Гл. таксама 
* Сеўцкая сцяна
* Вайна ў Заходняй Сахары

Катэгорыя:Заходняя Сахара
Катэгорыя:Марока
Катэгорыя:Абарончыя лініі
Катэгорыя:Сахарская Арабская Дэмакратычная Рэспубліка
Берберыйскі леў

**Берберыйскі леў** (*Panthera leo leo*), таксама вядомы як **атласкі** або **нубійскі леў** — падвід львоў. Быў першапачаткова распаўсюджаны ў Паўночнай Афрыцы і сёння з’яўляецца вымерлым у дзікай прыродзе. Некаторыя асобіны, якія жывуць у цяперашні час у няволі, паходзяць ад берберыйскіх ільвоў, аднак чыстакроўных прадстаўнікоў падвіда сярод іх ужо, як відаць, няма. У 1758 годзе менавіта берберыйскія львы былі выкарыстаныя Карлам Лінеем для апісання і класіфікацыі львоў і таму з’яўляюцца сёння намінатыпічным таксонам усяго віда.

Катэгорыя:Львы
Хілары Даф

**Хілары Даф** (; 28 верасня 1987, Х’юстан, Тэхас, ЗША) — амерыканская ,  і . Яна стала вядомай пасля тэлевізійнага шоу «Лізі Магуаер». За гэтым рушыла ўслед кар’ера кінаактрысы, дзе самымі касавымі фільмамі з яе ўдзелам сталі «Оптам танней» (2003), «Лізі Магуаер» (2003), «Гісторыя Папялушкі» (2004).

## Дыскаграфія 
**Студыйныя альбомы**

* *Santa Claus Lane* (2002)
* *Metamorphosis* (2003)
* *Hilary Duff* (2004)
* *Dignity* (2007)
* *Breathe In. Breathe Out.* (2015)
* *Luck... or Something* (2026)

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт 
* Афіцыйны відэаканал Хілары Дафф на Youtube
*
Адміністрацыйны падзел Заходняй Сахары

]]
Па стане на 2008 год большая частка Заходняй Сахары кантралюецца Марока. Палісарыё кантралюе тэрыторыі, якія ляжаць на ўсход ад мараканскай сцяны.

Мараканская тэрыторыя падзелена на тры рэгіёна:
* Гуэльмім-Эс-Семара — часткова ўключае тэрыторыю самога Марока.
*: Правінцыя Гуэльмім
*: Правінцыя Эс-Семара
* Лаён-Буджудур-Сакіе-Эль-Хамра
*: Правінцыя Буждур
*: Правінцыя Лаён
* Уд-Эд-Дахаб-Лагуера
*: Прэфектура Аісерд
*: Правінцыя Уд-Эд-Дахаб

Катэгорыя:Заходняя Сахара
Мытны саюз ЕАЭС

**Мытны саюз Еўразійскага эканамічнага саюза** — адзіная мытная прастора, створаная 6 ліпеня 2010 года ў выніку падпісання Мінскага дагавора аб Мытным кодэксе ад 27 лістапада 2009 года. Гэты міждзяржаўны дагавор аб стварэнні адзінай мытнай прасторы быў падпісаны Расіяй, Беларуссю і Казахстанам.

Расія ад стварэння Мытнага саюза можа атрымаць прыбытак у памеры каля $ 400 млрд, а Беларусь і Казахстан — па $ 16 млрд да 2015 годзе. Поўнае выкарыстанне патэнцыялу Мытнага саюза можа прывесці да скарачэння тэрмінаў перавозкі грузаў з Кітая ў Еўропу прыкладна ў 4 разы.

## Установы 
* *Савет*. Складаецца з намеснікаў старшыняў урадаў. Правамоцная пры ўдзеле ўсіх членаў. Ухваляе пастановы агульнай згодай. Зацвярджае бюджэт, заробкі і колькасць супрацоўнікаў. Дае даручэнні Калегіі.
* *Калегія*. Складаецца з 9 прызначаных на 4 гады прадстаўнікоў (па 3 ад кожнай дзяржавы). Збіраецца штотыдзень. Ухваляе пастановы 2/3 галасоў. Наглядае за выкананнем дагавораў.

## Гісторыя 
Пагадненне аб мытным саюзе тры дзяржавы перападпісвалі 4 разы (у 1995, 1999, 2002, 2008 гадах), з-пад дзеяння якога Расія штораз выключала энерганосьбіты.

У 2012 годзе ўзаемны таваразварот Беларусі, Казахстана і Расіі склаў 12 % ад агульнага знешняга гандлю краін. Пагатоў для Беларусі гэты паказчык дасягаў 48 %, для Казахстана — 18 %, для Расіі — 7 %. 1 студзеня 2015 года Мытны саюз Беларусі, Казахстана і Расіі пераўтварылі ў Еўразійскі эканамічны саюз, да якога 2 студзеня 2015 года далучылася Арменія. 12 жніўня 2015 года ўдзельнікам Мытнага саюза ЕАЭС стаў Кыргызстан.

## Пашырэнне Мытнага саюза 
З часам да Мытнага саюза могуць далучыцца іншыя члены ЕўрАзЭС — Кыргызстан і Таджыкістан. На саміце ЕўрАзЭС-2010, які адбыўся ў Астане, прэзідэнты Кіргізіі і Таджыкістана заявілі, што іх краіны вывучаюць магчымасць уваходжання ў Мытны саюз.

26 ліпеня 2010 года Прэзідэнт Сірыі Башар Асад выказаў цікавасць Сірыі пра стварэнне зоны свабоднага гандлю з Мытным саюзам Расіі, Казахстана і Беларусі.

8 жніўня 2011 года Прэзідэнт Кыргызстана Роза Атунбаева заявіла пра ўваходжанне ў Мытны саюз.

Таксама, перспектывы ўваходжання ў Мытны Саюз разглядаюць Новая Зеландыя і В’етнам.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Міжнародны гандаль
Катэгорыя:Гандлёвыя блокі
Катэгорыя:Знешняя палітыка Казахстана
Катэгорыя:Эканоміка Казахстана
Катэгорыя:Знешняя палітыка Расіі
Катэгорыя:Эканоміка Расіі
Катэгорыя:Знешняя палітыка Беларусі
Катэгорыя:Эканоміка Беларусі
Мухамед V

**Мухамед V**, Сідзі Мухамед бен Юсуф (, Фес — , Рабат) — султан у 1927—1953, 1955—1957, з 1957 кароль Марока.

Нараўне з традыцыйнай мусульманскай атрымаў еўрапейскую адукацыю. Заступіў на пасаду пасля смерці бацькі, султана Мулай Юсуфа. Пасля 2-й сусветнай вайны 1939—1945 выступіў у падтрымку патрабавання незалежнасці Марока. У жніўні 1953 французскія ўлады з дапамогай мясцовай шляхты перамаглі Махамеда V і саслалі на Мадагаскар. У выніку вызваленчага руху мараканскага народа Мухамеду было дазволена вярнуцца на радзіму, і 16 лістапада 1955 ён зноў уступіў на прастол.

## Памяць 
У гонар Мухамеда V названы самы вялікі стадыён у Марока.

Катэгорыя:Каралі мараканскія
Катэгорыя:Султаны Марока
Катэгорыя:Манархі Афрыкі
Катэгорыя:Асобы на марках
Катэгорыя:Кавалеры французскага Ордэна Вызвалення
Бон (паўвостраў)

**Бон** (, ), **Ватан эль-Кіблі**&nbsp;— паўвостраў на паўночным усходзе Туніса, паміж Туніскім і Хамамецкім залівамі.
thumb|left|200px|Мыс Бон
Самая паўночная кропка паўвострава — мыс Бон.

На паўвостраве Бон, у прыватнасці, размешчаны гарады Набуль і Келібіі, а таксама руіны пунійскага (фінікійскага) паселішча Керкуан.

Катэгорыя:Геаграфія Туніса
Катэгорыя:Паўвостравы Афрыкі
Тукулёр

**Тукулёр** — народ, які жыве на поўначы Сенегала (складае 10% насельніцтва краіны), у даліне ракі Сенегал, у Маўрытаніі, Малі і Гвінеі.

## Паходжанне 
Тукулёр паходзяць ад народаў фульбе (фулані).

У сярэдзіне XVI ст. было заснавана дзяржава Фута Тора. У той час на тукулёр здзяйснялі набегі плямёны бербераў.

У XVIII ст. тукулёры ўсталявалі канчатковы кантроль над сваёй тэрыторыяй, а пасля вайны 1852-1864 гг. правадыр тукулёр, Умар Тала заснаваў імперыю Сегу Тэкрур, якая мела ўладу над заходняй Сахарай пакуль не была заваяваная французамі ў 1893 г.

Назва «тукулёр» паходзіць ад назвы дзяржавы Такрур (французская народная этымалогія Toucouleur - «усе колеры»).

## Жыллё 
Традыцыйнае жыллё тукулёр — гэта гліняныя дамы з саламяным дахам. Вёскі звычайна вельмі чыстыя і акуратныя, нягледзячы на суровыя прыродныя ўмовы. Гарады ж наадварот, патанаюць у гразі. Там традыцыйныя хаціны замяняюць хаты з гліняных цаглін з металічнай дахам (Gerteiny G. Alfred 1967: 145).

Катэгорыя:Нігера-кангалезскія народы
Катэгорыя:Народы Сенегала
Катэгорыя:Народы Маўрытаніі
Катэгорыя:Народы Малі
Катэгорыя:Народы Гвінеі
Нацыянальны парк Эль-Кала

**Эль-Кала** () — нацыянальны парк на паўночным усходзе Алжыра.

У ім знаходзіцца некалькі азёр (у тым ліку возера Тонга), а таксама ўнікальная экасістэма міжземнаморскага басейна. Запаведнік быў створаны ў 1983, а ў 1990 быў прызнаны ЮНЕСКА біясферным рэзерватам. 

Эль-Калу насялеяюць 40 відаў сысуноў і 98 відаў птушак.

## Спасылкі 
*  Нацыянальны парк Эль-Кала на UNESCO.org
*  Інфармацыя пра парк на UNEP-WPMC 
*  Петыцыя за захаванне парку 
*  Сайт пра парк з картай 

Эль
Эль
Эль
Вайдыла

**Вайдыла** (*Воидим*, *Воиниль*, *Woidiło*, *Voydiło*, *Woydylo*, *Вайдила*; ? — ) — радца вялікіх князёў літоўскіх Альгерда і Ягайлы, староста лідскі (1373—1381).

Паводле беларуска-літоўскіх летапісаў, Вайдыла быў пекарам, вызначаўся розумам і набліжаны вялікім князем Альгердам, служыў яму пасцельнічым і краўчым, стаў найбліжэйшым радцам. Па смерці Альгерда захаваў высокае становішча пры двары Ягайлы, які ў 1379 годзе выдаў замуж за Вайдылу сваю сястру Марыю, што быццам разгневала Ягайлава дзядзьку Кейстута.

На думку С. Роўвела, Я. Тэнгоўскага, Я. Нікодэма, вядомыя цяпер звесткі пра паходжанне Вайдылы з’явіліся ў летапісе як зневажанне яго палітычнымі апанентамі. У Ордэнскіх Die littauischen Wegeberichte згадваецца баярын Вайдыла, уладальнік паселішча *Wayteldorff* (імаверна, паблізу Дзялтувы), але тоеснасць яго Вайдыле няпэўная.

Найранейшую згадку Вайдылы змяшчае «Новая пруская хроніка» Віганда з Марбурга, калі па Вялікадні (22 красавіка) 1376 года ордэнскі атрад пад камандаваннем Віганда фон Балдэрсгайма выправіўся ў пушчу паблізу Даўдзішак (*Dewedisken*). Немцы пачулі паляўнічы рог і трапілі на трох «язычнікаў», двух схапілі, а трэці ўцёк, таксама немцам дасталіся два паляўнічыя сабакі малоскай пароды (*molosos*). Захопленыя паведамілі, што яны *«некаторага баярына (bayoris) на імя Вайдэл (Waydel), які палюе ў гэтай пустцы»*. Палонныя вымушаны былі правесці ордэнскі атрад уначы да месца дзе знаходзіўся Вайдыла, але ўбачыўшы сваіх паспелі крыкнуць і папярэдзіць, што з імі прыйшлі немцы. Вайдыла з людзьмі здолеў уцячы, пераправіўся праз вялікую раку, немцы захапілі толькі 40 коней. Паведамленне Віганда з Марбурга дазваляе думаць, што ўжо тым часам (1376) Вайдыла быў заможным баярынам, бо меў світу прынамсі з 40 конных слуг.

Паводле беларуска-літоўскіх летапісаў, менавіта Вайдыла разам з Ягайлавай маці Ульянай ініцыяваў заключэнне Давыдзішкаўскага дагавора, які стаў прычынай грамадзянскай вайны ў ВКЛ у 1381—1384 гадах, сваякоў Кейстутавай жонкі Біруты.

## Літаратура 
* *Barwiński B.* Pieczęć ruska Wojdyły z r. 1380: (Przyczynek do sfragistyki litewskiej) // Wiadomości numizmatyczno-archeologiczne. — 1910, No 9. — S. 143—145.
* *Ліцкевіч А. У.* Комплекс звестак «Летапісца вялікіх князёў літоўскіх» пра нобіля Вайдылу: да праблемы верагоднасці і кантэксту // Studia Historica Europae Orientalis = Исследования по истории Восточной Европ : науч. сб. Вып. 6. — Мн.: РИВШ, 2013. — 314 с. — C. 138—162.

Катэгорыя:Старосты лідскія
Катэгорыя:Баяры літоўскія
Пылок

thumb|Пылок некаторых раслін: , , , ,  и
[thumb|Пылок у [кактуса]]
[thumb|[Апыленне кветкі ]]
**Пылок** — сукупнасць пылковых зерняў насенных раслін.

Пылковыя зерні ўяўляюць сабой мужчынскі гаметафіт, які развіваецца ў мікраспарангіі (гл. Спарангій) з мікраспарыі і выконвае функцыю апылення, гэта значыць апладнення жаночага гаметафіта, які знаходзіцца ў семязачатку.

## Літаратура 
* *Сладков А. Н.* Морфология пыльцы и спор современных растений в СССР в связи с методами ее практического применения — М.: Издательство Московского университета, 1962. — С. 256.
* *Сладков А. Н.* Введение в спорово-пыльцевой анализ — М.: Наука, 1967.
* *Косенко Я.* Миромир пыльцы // Цветоводство. — 2008. — № 4. — С. 16—17.

Катэгорыя:Кветка
Катэгорыя:Пчалярства
Катэгорыя:Апыленне
Магта-Лахджар

**Магта-Лахджар** () — горад на паўднёвым захадзе Маўрытаніі, у вобласці Бракна. Насельніцтва — 12 117 чалавек (на 2000 год).

Катэгорыя:Гарады Маўрытаніі
Бланко

**Бланко́** (''Кабо Бланко, Кап-Блан, Эль-Аб'я́д, Энгела''; арабская назва — Рас-бен-Сака ) — мыс на ўзбярэжжы Міжземнага мора ў Тунісе.

Мыс з'яўляецца крайняй паўночнай кропкай Афрыкі (37°20' пн. ш. і 9°50' у. д.).

## Літаратура 
* 
* Африка: энциклопедический справочник. Т. 2. Л—Я / Гл. ред. А. Громыко. Ред. колл. В. М. Власов, Н. И. Гаврилов и др. — М.: Советская энциклопедия, 1987. — С. 575. — 671 с. с илл.

Катэгорыя:Геаграфія Туніса
Катэгорыя:Мысы Афрыкі
Анатоль Мікалаевіч Байдачны

**Анатоль Мікалаевіч Байдачны** (нар. , , РСФСР, СССР) — савецкі футбаліст (нападнік), трэнер.

## Кар’ера футбаліста 
Выхаванец футбольнай школы горада Обнінска, вучань Юрыя Аляксеевіча Шуванава. З 1969 па 1974 год гуляў за маскоўскае «Дынама». З-за канфлікту з кіраўніцтвам быў вымушаны сысці ў мінскае «Дынама». У 1979 годзе падчас матчу з маскоўскім «Спартаком» атрымаў сур’ёзную траўму нагі, з-за чаго быў вымушаны рана скончыць кар’еру іграка.

У 1972 годзе выклікаўся ў зборную СССР, у складзе якой на чэмпіянаце Еўропы 1972 правёў 5 матчаў і заваяваў срэбныя медалі.

Мае журналісцкую адукацыю.

## Кар’ера трэнера 
У 1980 годзе пачаў кар’еру трэнера. Узначальваў магілёўскі «Дняпро» (1980—1985), «Зару» з Варашылаўграда (1988—1989), херсонскі «Крышталь» (1990—1991), кіпрскі «Анагенісі» (1992—1993), алімпійскую і моладзевую зборную Сірыі па футболе (1993—1995), кувейцкі «Ярмук» (1995—1996), малдаўскі «Цілігул» (1996), мінскае «Дынама» — 1997, расійскія клубы «Жамчужына» (1998—1999), «Чарнаморац» (2000—2001), «Растсельмаш» (2001—2002).

У 2003 годзе вярнуўся ў Беларусь. Трэніраваў мінскае «Дынама» (2003), нацыянальную зборную Беларусі па футболе (2003—2005), «Дарыду» (Ждановічы) (2006—2007).

Пасля працяглага перапынку працаваў галоўным трэнерам грозненскага «Церака» (2010), старшым трэнерам «Факела», дзе складаў тандэм з Канстанцінам Сарсанія (2011). З красавіка па чэрвень 2012 года ўзначальваў «Растоў».

У сакавіку 2021 года пасля дзевяцігадовага перапынку аднавіў трэнерскую кар’еру, стаўшы галоўным трэнерам клуба «Арарат-Арменія». У чэрвені 2021 года пакінуў армянскі клуб.

Вядомы вострымі выказваннямі на пасляматчавых прэс-канферэнцыях.

## Дасягненні 
* Вывеў магілёўскі «Дняпро» ў Першую лігу чэмпіянату СССР (1982)
* Чэмпіён Азіі (сярод моладзевых каманд) (1994)
* Чэмпіён Беларусі (1997)

## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісты СССР
Катэгорыя:Ігракі зборнай СССР па футболе
Катэгорыя:Футбольныя трэнеры СССР
Катэгорыя:Футбольныя трэнеры Расіі
Катэгорыя:Трэнеры ФК Арарат-Арменія
Катэгорыя:Трэнеры ФК Растоў
Катэгорыя:Трэнеры ФК Факел Варонеж
Катэгорыя:Трэнеры ФК Ахмат Грозны
Катэгорыя:Трэнеры ФК Дарыда
Катэгорыя:Трэнеры зборнай Беларусі па футболе
Катэгорыя:Трэнеры ФК Дынама Мінск
Катэгорыя:Трэнеры ФК Чарнаморац Новарасійск
Катэгорыя:Трэнеры ФК Жамчужына Сочы
Катэгорыя:Трэнеры ФК Цілігул-Цірас
Катэгорыя:Трэнеры ФК Аль-Ярмук
Катэгорыя:Трэнеры моладзевай зборнай Сірыі па футболе
Катэгорыя:Трэнеры ФК Анагенісі Дэрынья
Катэгорыя:Трэнеры ФК Крышталь Херсон
Катэгорыя:Трэнеры ФК Зара Луганск
Катэгорыя:Трэнеры ФК Дняпро Магілёў
Катэгорыя:Ігракі ФК Дынама Мінск
Катэгорыя:Ігракі ФК Дынама Масква
Тан-Тан

**Тан-Тан** — невялікі горад у Марока, у правінцыі Тан-Тан. Горад акружаны пустыняй. 25 кіламетраў да порта Тан-Тан.

## Гл.таксама 
* Венера з Тан-Тана

Катэгорыя:Гарады Марока