open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Скарачэнні назваў біблейскіх кніг

**Скарачэнні назваў біблейскіх кніг** ужываюцца з мэтай цытавання Бібліі і для ўказання спасылак на паралельныя месцы. У беларускіх перакладах Бібліі сустракаюцца ўжо ў Бібліі Францыска Скарыны, дзе ён змяшчае іх у тэксце прадмоў да кніг і непасрэдна на палях кніг.
## Скарачэнні кніг Старога Запавету
## Скарачэнні кніг Новага Запавету 
## Спасылкі 
* Сокращенные обозначения книг Писания // Азбука православия
* HOW TO CITE THE BIBLE* Guide for Four Citation Styles: MLA, APA, SBL, CHICAGO 
* BIBLIJA.net - the Bible on the Internet | List of Book Abbreviations
* Common Abbreviations for Books of the Bible -- Turabian | Old Testament (OT) / Jewish Bible
* Common Abbreviations for Books of the Bible -- Turabian | Apocrypha (Apoc).
* Common Abbreviations for Books of the Bible -- Turabian | New Testament (NT)
* Student Supplement for The SBL Handbook of Style, Second Edition // Society of Biblical Literature 

Катэгорыя:Біблія
Катэгорыя:Кнігі Бібліі
Катэгорыя:Граматыка
Эпітафія дзеду

**«Эпітафія дзеду»** — карціна Алеся Пушкіна, створаная ў 1988 годзе.

## Апісанне 
З’яўляецца адным з першых палотнаў Пушкіна. Гэты твор быў адразу пастаўлены ў шэраг славутых і класічных. Яго шматкроць рэпрадукавалі, выстаўлялі і прыдбалі ў Нацыянальны мастацкі музей. Кампазіцыя складаецца са звычайных, банальных элемэнтаў. Нацюрморт: ссохлыя зёлкі, цыбуля, часнок, бабы. Пейзаж: местачковы краявід, без нейкіх адрасных прыкметаў. Людзі: нясуць труну на капцы, а ваду дахаты, колюць дровы і кабана. Птушка: расцярушаная паўгалка-паўварона ляціць скрозь чорныя каруны галля. На тым і палягае абаяльная прыцягальнасць «Эпітафіі» ― на яе ўніверсальнасці.

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Карціны са збораў Нацыянальнага мастацкага музея Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Карціны 1988 года
Шара

**Шара** () — бог-заступнік горада Ума ў старажытным Шумеры.

Імя Шары найчасцей узгадваецца ў пісьмовых крыніцах 3 тысячагоддзя да н. э. і звычайна звязана з Умай. Адзін з ранніх помнікаў (каля 2900—2700 гг. да н. э.), сведчыць пра Ушумгала, жраца Шары, які перадае сваю зямлю ў маёмасць іншым людзям. У другой палове 3 тысячагоддзя да н. э. у Уме дзейнічаў асобны храм Шары, названы *Эбурса* («месца прыгожага посуду»). У 2 тысячагоддзі да н. э. храм з такой жа назвай існаваў у Вавілоне і мог быць прысвечаны таму ж богу.

У асобных рэлігійных гімнах шумераў і акадцаў Шара выступае як сын або суправаджальнік Інаны (Іштар). Энліль падараваў яму лук, стрэлы, булаву і матыку, так што сучасныя даследчыкі схільны разглядаць яго адначасова як бога вайны і ўрадлівасці.

## Спасылкі 
* The Mesopotamian Pantheon — World History Encyclopedia
* Stele of Ushumgal and Shara-igizi-Abzu
* Sierra Helm, The Passion for the Goddess; a Comparative Study on the Reverence of the Goddess in Contemporary America and Ancient Mesopotamia

Катэгорыя:Міфалогія Блізкага Усходу
Катэгорыя:Шумерская міфалогія
Катэгорыя:Багі вайны
Катэгорыя:Багі ўрадлівасці
Катэгорыя:Багі паводле алфавіта
Рэвалюцыйнае лета

**Рэвалюцыйнае лета** () — грамадскі рух на хардкор-панк-сцэне Вашынгтона, акруга Калумбія, які адбыўся летам 1985 года.

## Гісторыя 
З канца 1970-х гадоў да пачатку 1980-х гадоў у Вашынгтоне, акруга Калумбія, была квітнеючая хардкор-панк-супольнасць. Нядоўгая па часе сцэна з’яўляецца адной з самых уплывовых у Злучаных Штатах. Гурт «Bad Brains» былі раннім уплывам на хуткастны хардкор-панк, а «Straight edge» ўвасобіўся ў выніку ў «Minor Threat». Да 1984 года сцэна была ахопленая гвалтам, скінхэды прыходзілі на хардкор-панк-канцэрты ў акрузе Калумбія, каб біцца. Шоу перарасталі ў вандалізм.

Згуртаваная супольнасць вакол «Dischord Records», якая дапамагла стварыць сцэну, вырашыла пакінуць яе і стварыць новую альтэрнатыўную музычную сцэну ў горадзе. Гэтая сцэна павінна была быць больш дасведчанай на тэму сэксізма традыцыйнай панк-сцэны, ахопліваць правы жывёл і вегетарыянства, а таксама супрацьстаяць мошынгу і гвалту на канцэртах.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Хардкор
Альшаніца

**Альшаніца**- тапонім.

## Беларусь 
* Альшаніца (Івацэвіцкі раён)

## Расія 
* Альшаніца (Холм-Жыркоўскі раён)
Астражок

**Астражок** — тапонім.

## Расія 
* Астражок (Холм-Жыркоўскі раён)

## Украіна 
* Астражок (Жытомірская вобласць)
Бізюкова

**Бізюкова** — тапонім.
* Бізюкова (Дарагабужскі раён)
* Бізюкова (Холм-Жыркоўскі раён)
Васіна

**Васіна** — тапонім і прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Клаўдзія Герасімаўна Васіна (1909—1993) — украінская артыстка балета, балетмайстар, педагог

## Населеныя пункты 
* Васіна (Дарагабужскі раён)
* Васіна (Холм-Жыркоўскі раён)
* Васіна (Угранскі раён)
Каложа (карціна)

**«Каложа»** — карціна Віталя Цвіркі, створаная ў 1969 годзе.
## Апісанне
Сярод твораў мастака найбольш вядомым з’яўляецца пейзаж, зроблены ў Гродне — «Каложа». Каляровая гучнасць і напружанасць восеньскіх фарбаў у гэтым творы адметна надзвычайна экспрэсіўным выглядам. Пейзаж з царквой на беразе Нёмана праўдзіва перадае лістападаўскае надвор’е, калі дрэвы пачынаюць агаляць кроны і палаюць жоўтай і чырвонай лістотай на фоне халоднага восеньскага неба. У цэнтры — нібы свечка свеціцца сваімі тэракотавымі мурамі трапяткі сярэднявечны храм. Мастак стаяў на высокім пагорку на мурах Старога замка, на другім беразе рэчкі Гараднічанкі, а на супрацьлеглым пагорку зіхацеў краявід, які лёг на палатно. Палатно знаходзіцца ў экспазіцыі Нацыянальнага мастацкага музея Беларусі.

## Спасылкі
Катэгорыя:Карціны 1969 года
Катэгорыя:Карціны са збораў Нацыянальнага мастацкага музея Рэспублікі Беларусь
Анатоль Анатолевіч Глаз

**Анатоль Анатолевіч Глаз** () — дыпламат МЗС Рэспублікі Беларусь.

## Біяграфія 
Сын Анатоля Ціханавіча Глаза, былога дэпутата Палаты прадстаўнікоў, члена рэспубліканскага савета ГА «Белая Русь», у савецкія часы — старшыні Бабруйскага райвыканкама і першага сакратара Бялыніцкага райкама Кампартыі БССР.

Працаваў на дыпламатычнай службе як мінімум з 2005 г. у аддзеле Усходняй Еўропы галоўнага ўпраўлення Еўропы МЗС Беларусі.

З 2007 па 2009 год служыў другім і першым сакратаром пасольства Беларусі ў Італіі. 27 сакавіка 2025 года прызначаны па сумяшчальніцтве паслом у Іраку.

## Прафесійная дзейнасць 
На пасадзе прэс-сакратара МЗС агучваў афіцыйную пазіцыю Аляксандра Лукашэнкі, у тым ліку падчас разгону сілавікамі пратэстаў у 2020—2021 гг.

Крытыкаваў абмеркаванне міжнароднай супольнасцю пытанняў дэмакратыі і правоў чалавека ў Беларусі, у тым ліку з удзелам праціўнікаў А. Лукашэнкі.

Асуджаў міжнародныя санкцыі супраць Лукашэнкі, працяг мандату спецдакладчыка ААН па сітуацыі з правамі чалавека ў Беларусі.

Абвяшчаў пра ўвядзенне санкцый супраць замежных службовых асоб і зніжэнне ўзроўню кантактаў з замежнымі дыпламатамі ў адказ на дзеянні міжнароднай супольнасці ў дачыненні да Беларусі пасля падзей 2020 года.

У 2018 годзе агучваў заведама завышаныя звесткі аб колькасці ўцекачоў з Украіны ў Беларусі пасля ўкраінскай вайны.

Пасля жорсткага падаўлення пратэстаў у Беларусі ў 2020 годзе, італьянскі бок не хацеў прымаць даверчую грамату Анатоля Глаза, як новага пасла Беларусі ў Італіі.

2 снежня 2021 года Анатоль Глаз быў даданы ў чорны спіс Еўрасаюза. 20 снежня Глаза ў свой санкцыйны спіс уключыла Швейцарыя. 22 снежня да адпаведнага пакета санкцый ЕС далучыліся Албанія, Ісландыя, Ліхтэнштэйн, Нарвегія, Паўночная Македонія, Сербія, Чарнагорыя.

Катэгорыя:Дыпламаты Беларусі
Катэгорыя:Паслы Беларусі ў Турцыі
Катэгорыя:Прапагандысты Беларусі
Катэгорыя:Супрацоўнікі Адміністрацыі прэзідэнта Беларусі
Катэгорыя:Беларускія асобы ў Чорным спісе ЕС
Катэгорыя:Паслы Беларусі ў Іраку
Глушкава

**Глушкава** — тапонім.
* Глушкава (Холм-Жыркоўскі раён)
* Глушкава (вёска, Шумяцкі раён)
* Глушкава (сяло, Шумяцкі раён)
Караваева

**Караваева** — жаночая форма прозвішча Караваеў, тапонім.

## Прозвішча 
* Ірына Уладзіміраўна Караваева — расійская спартсменка, алімпійская чэмпіёнка
* Тамара Георгіеўна Караваева (1916—1997), расійская і беларуская артыстка балета

## Тапонім 
### Беларусь 
* Караваева (Пухавіцкі раён)

### Расія 
* Караваева (Холм-Жыркоўскі раён)
Канюціна

**Канюціна**:
* Канюціна (вёска)
* Канюціна (пасёлак станцыі)
Камягіна

**Камягіна**:
* Камягіна (вёска, Холм-Жыркоўскі раён)
* Камягіна (пасёлак, Холм-Жыркоўскі раён)
Карытня

**Карытня**:
* Карытня (Смаленскі раён)
* Карытня (Холм-Жыркоўскі раён)
Ігар Аляксандравіч Малевіч

**І́гар Алякса́ндравіч Мале́віч** (1941, Мінск, БССР, СССР) — беларускі фізік.

Лаўрэат Дзяржаўнай прэміі Беларусі (1982), доктар фізіка-матэматычных навук (1984), прафесар (1987). Распрацаваў лазерную статыстычную хранаскапію, лазерныя месцавызначальнікі для вывучэння паверхні Месяца і лідарныя сістэмы касмічнага, наземнага і падводнага размяшчэння.

## Біяграфія 
У 1966 годзе скончыў Мінскі радыётэхнічны інстытут. З 1970 года выкладаў у Беларускім дзяржаўным універсітэце.  Стварыў навуковыя працы ў галіне статыстычнай оптыкі і радыёфізікі, квантавай электронікі і лазернай тэхнікі. У 1981 годзе выдаў манаграфію «Метады і электронныя сістэмы аналізу аптычных працэсаў». У 1982 годзе атрымаў Дзяржаўную прэмію Беларусі. У 1984 годзе атрымаў навуковую ступень доктара фізіка-матэматычных навук. У 1986 годзе выдаў манаграфію «Шматфункцыянальныя лідарныя сістэмы» сумесна з У. І. Івановым і А. П. Чайкоўскім. У 1987 годзе атрымаў навуковае званне прафесара. У 1994 годзе выпусціў манаграфію «Сінтэз узорных шматзначных мераў часу» с Дзмітрыем Яфрэменкам і Э. І. Табачнікам. З 1996 года перайшоў на дыпламатычную працу ў Міністэрства замежных спраў Рэспублікі Беларусь. Выдаў 2 публіцыстычныя кнігі «Увага, Кітай» і «Калі ў Еўропе яшчэ ўчора, то ў Карэі ўжо заўтра».

Катэгорыя:Выпускнікі БДУІР
Катэгорыя:Фізікі Беларусі
Катэгорыя:Выкладчыкі БДУ
Катэгорыя:Дактары фізіка-матэматычных навук
Катэгорыя:Дыпламаты Беларусі
Міхеева

**Міхеева** — прозвішча, тапонім.

## Прозвішча 
* Тамара Міхайлаўна Міхеева — біёлаг
## Тапонім 
* Міхеева (Духаўшчынскі раён)
* Міхеева (Холм-Жыркоўскі раён)
Міцькава

**Міцькава** — тапонім.
* Міцькава (Сцяпанікаўскае сельскае паселішча)
* Міцькава (Туманаўскае сельскае паселішча)
* Міцькава (Холм-Жыркоўскі раён)
Міцюкова

**Міцюкова** — тапонім.

## Беларусь 
* Міцюкова (Сенненскі раён)

## Расія 
* Міцюкова (Холм-Жыркоўскі раён)
Петракова

Назву **Петрако́ва** маюць:

## Беларусь 
* Петракова — былая вёска ў Расонскім раёне Віцебскай вобласці
## Расія 
* Петракова — вёска ў Холм-Жыркоўскім раёне Смаленскай вобласці
Рабікава

**Рабікава** — тапонім.

* Рабікава (Вяземскі раён)
* Рабікава (Холм-Жыркоўскі раён)
Малышава

**Малышава** — прозвішча, тапонім.

## Прозвішча 
* Клара Мікалаеўна Малышава — беларуская артыстка балета

## Тапонім 
### Свярдлоўская вобласць 
* Малышава (Свярдлоўская вобласць)

### Смаленская вобласць 
* Малышава (Манастыршчынскі раён)
* Малышава (Холм-Жыркоўскі раён)
Рожына

**Рожына** — прозвішча, тапонім.

## Прозвішча 
* Лілія Мікалаеўна Рожына — беларускі псіхолаг

## Тапонім 
* Рожына (Холм-Жыркоўскі раён)
Хоціна

**Хоціна** — тапонім.

## Беларусь 
* Хоціна (Бешанковіцкі раён)

## Расія 
* Хоціна (Холм-Жыркоўскі раён)
Чарнова

**Чарнова**:

## Прозвішча 
* Юлія Чарнова — расійская гандбалістка

## Тапонім 
### Беларусь 
* Чарнова (возера)

### Расія 
* Чарнова (Холм-Жыркоўскі раён)
Пігуліна

**Пігуліна** () — вёска ў Холм-Жыркоўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Агібалаўскага сельскага паселішча.

## Гісторыя 
Да 1917 года тэрыторыя ў складзе Бельскага павета Смаленскай губерні Расійскай імперыі. У 1918 годзе Смаленшчына абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі, а ў студзені 1919 года — Беларускай ССР, аднак неўзабаве ўвайшла ў склад РСФСР.

У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў кастрычніку 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.

У 2004—2019 гадах у складзе Пігулінскага сельскага паселішча.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Холм-Жыркоўскага раёна
Катэгорыя:Перайменаваныя населеныя пункты Расіі
Якімава

**Якімава** — тапонім.

## Прозвішча 
* Анастасія Аляксееўна Якімава — беларуская тэнісістка

## Тапонім 
* Якімава (Холм-Жыркоўскі раён)
Ціханава

**Ціханава** — прозвішча, тапонім.

## Прозвішча 
* Людміла Яфімаўна Ціханава (нар. 1939) — беларускі эканаміст.

## Тапонім 
* Ціханава (Вяземскі раён)
* Ціханава (Холм-Жыркоўскі раён)
Ніна Іванаўна Русланава

**Ніна Іванаўна Русланава** (; , , Харкаўская вобласць — , ) — савецкая і расійская актрыса тэатра і кіно. Заслужаны артыст РСФСР (1982). Народны артыст Расіі (1998).

## Біяграфія 
У дзяцінстве яе знайшлі ў Багадухіве Харкаўскай вобласці і перавялі ў дзіцячы дом, дзе яна і вырасла. Там яна атрымала ўмоўнае прозвішча, імя па бацьку і дату нараджэння.

Пасля заканчэння будаўнічага вучылішча пачала працоўную дзейнасць маляра. У 1963 годзе паступіла ў Харкаўскі тэатральны інстытут. Але пасля нядоўгай вучобы яна паехала ў Маскву і паступіла ў Тэатральнае вучылішча Б. Шчукіна, які скончыла у 1969 г.

Працавала каля 15 гадоў у тэатры Я. Вахтангава, у 1985—1988 — у тэатры У. Маякоўскага.

З 1988 года — актрыса кінастудыі М. Горкага.

У 1967 годзе, будучы на другім курсе, дэбютавала ў ролі кінаактрысы ў фільме Кіры Муратавай «Кароткія сустрэчы» (Надзя). Актрыса шмат гадоў супрацоўнічала з Кірай Муратавай, зняўшыся ў шэрагу яе фільмаў.

Папулярнасць актрысе прынеслі і ролі ў фільмах: «Цыган» (1979, рэж. Бланк), «Не страляйце ў белых лебедзяў» (1980, рэж. Р. Нахапетаў), "Мой сябар Іван Лапшын " (1984, рэж. Герман), «Сабачае сэрца» (1988, рэж. У. Бортка), «Хрусталёў, машына!» (1998, рэж. А. Герман), «Зімовая вішня» — «Зімовая вішня 2» — «Зімовая вішня 3» (рэж. І. Масленнікаў), «Настройшчык» (2004, рэж. К. Муратава) і інш.

Усяго ў фільмах, спектаклях і серыялах згуляна больш за 160 разнастайных роляў. Яркая характэрная і камедыйная актрыса. Яе талент падпарадкаваны глыбокім псіхалагічным ролям.

Працавала над агучаннем мультфільмаў.

Памерла 21 лістапада 2021 года.

## Фільмаграфія 
* (1975) «Афоня»
* (1983) «Купальская ноч» — *Паланея*
* (1986) «Знак бяды» — *Сцепаніда Багацька*

## Спасылкі 
Катэгорыя:Акцёры СССР
Катэгорыя:Акцёры Расіі
Анжаліка Станкевіч

**Анжаліка Станкевіч** (; нар. , Варшава, Польшча) — польская баскетбалістка. Выступала ў моладзевых зборных Польшчы — U-16, U-18 і U-20. Член зборнай Польшчы па баскетболе.

## Біяграфія 
3 жніўня 2020 года падпісала кантракт з быдгашчаўскім баскетбольным клубам «Баскет-25».

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Баскетбалісткі Польшчы
Катэгорыя:Ігракі ЖБК СМС ПЗКош Ламянкі
Катэгорыя:Ігракі ЖБК «Арка» Гдыня
Катэгорыя:Ігракі «Баскет-25» Быдгашч
Катэгорыя:Ігракі ЖБК «Палькавіцы»
Катэгорыя:Ігракі «Катажынак» Торунь
Катэгорыя:Ігракі жаночай зборнай Польшчы па баскетболе
Зімняя спячка (фільм)

«**Зімняя спячка**» () — мастацкі фільм 2014 года рэжысёра Нуры Більге Джэйлана. Карціна была ўдастоена «Залатой пальмавай галіны» Канскага кінафестывалю.

## Сюжэт 
Гатэль «*Атэла*» ў Анатоліі. Ім кіруе імпазантны сівавалосы Айдын, былы тэатральны акцёр, чыя слава даўно прайшла. Разам з ім жывуць прыгажуня-жонка, якая займаецца дабрачыннасцю, і сястра, якая сумуе па мужу, з якім не так даўно развялася. Небывалы снегапад адразае гатэль ад цывілізацыі, і ён становіцца сховішчам для гэтых трох чалавек і дэкарацыяй, у якой разыгрываюцца сцэны іх пакут.

## Акцёрскі склад 
* Халук Більгінер — *Айдын*
* Меліса Сёзен — *Ніхаль, жонка Айдына*
* Серхат Кылыч — *Хамдзі*
* Дэмет Акбаг — *Нэджла, сястра Айдына*
* Айберк Пекджан — *Хідает, кіроўца Айдына*
* Неджат Ішлер — *Ісмаіл*
* Тамер Левент — *Суаві*
* Надзір Сарыбаджак — *Левент, настаўнік*

## Узнагароды 
Паводле інфармацыі сайта «*Internet Movie Database*» фільм быў адзначаны 19 кінаўзнагародамі і яшчэ 32 намінацыямі.

## Зноскі 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Фільмы-драмы 2014 года
Катэгорыя:Фільмы Турцыі 2014 года
Катэгорыя:Фільмы Францыі 2014 года
Катэгорыя:Фільмы Германіі 2014 года
Катэгорыя:Фільмы-драмы Турцыі
Катэгорыя:Фільмы-драмы Францыі
Катэгорыя:Фільмы-драмы Германіі
Катэгорыя:Фільмы на турэцкай мове
Катэгорыя:Фільмы на англійскай мове
Катэгорыя:Фільмы Нуры Більге Джэйлана
Катэгорыя:Фільмы — лаўрэаты прэміі «Залатая пальмавая галіна»
Венкатраман Рамакрышнан

**Венкатраман Рамакрышнан** (; ; ) — амерыканскі і брытанскі вучоны-біяхімік індыйскага паходжання, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па хіміі 2009 года сумесна з Томасам Стэйцэм і Адай Ёнат «за даследаванні структуры і функцыі рыбасомы».

Рыцар-бакалаўр з 2012 года. З 2015 па 2020 год з’яўляўся прэзідэнтам Лонданскага каралеўскага таварыства (член з 2003 года), член Нацыянальнай акадэміі навук ЗША (2004), Леапальдзіны (2010) і Амерыканскага філасофскага таварыства (2020), замежны член Індыйскай нацыянальнай акадэміі навук (2009).

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў горадзе Чыдамбарам, штат Тамілнад, Індыя у сям’і вучоных-біяхімікаў. Ва ўзросце трох гадоў пераехаў з сям’ёй у Вадодара, штат Гуджарат, дзе яго бацькі працавалі ў мясцовым універсітэце. Адукацыю атрымаў у сярэдняй школе пры манастыры Ісуса і Марыі і затым у тым жа універсітэце, атрымаўшы ступень бакалаўра ў 1971 годзе, хоць раней беспаспяхова спрабаваў паступіць у Індыйскі інстытут тэхналогіі і хрысціянскі Медыцынскі каледж.

У 1971—1976 гадах працягваў навучанне ў ЗША, атрымаў ступень доктара філасофіі па фізіцы ва Універсітэце Агая, а затым яшчэ два гады вывучаў біялогію ў Каліфарнійскім універсітэце ў Сан-Дыега.

З рыбасомамі пачаў працаваць у якасці пастдоку Пітэра Мура ў Ельскім універсітэце. Пасля заканчэння стажыроўкі не змог знайсці працу ў штаце прыкладна 50 амерыканскіх універсітэтаў, куды падаваў заявы
*  (2007)
* , Федэрацыя еўрапейскіх біяхімічных таварыстваў (2007)
*  Біяхімічнага таварыства Вялікабрытаніі (2008)
* Нобелеўская прэмія па хіміі (2009)
* Падме Вібхушан (2010)
* Лекцыя імя Бернала, Біркбек-каледж (2015)
* ,  (2017)

## Спасылкі 
 
* Інфармацыя з сайта Нобелеўскага камітэта
* *Петров П.* Нобелевская премия по химии — 2009 // «Элементы», 14.10.2009

Катэгорыя:Прэзідэнты Каралеўскага таварыства
Катэгорыя:Члены Леапальдзіны
Катэгорыя:Члены і члены-карэспандэнты Нацыянальнай акадэміі навук ЗША
Катэгорыя:Члены Амерыканскага філасофскага таварыства
Катэгорыя:Члены Лонданскага каралеўскага таварыства
Катэгорыя:Лаўрэаты Нобелеўскай прэміі па хіміі
Катэгорыя:Вучоныя Кембрыджскага ўніверсітэта
Катэгорыя:Выкладчыкі Ельскага ўніверсітэта
Катэгорыя:Малекулярныя біёлагі
Катэгорыя:Рыцары-бакалаўры
Катэгорыя:Выпускнікі Універсітэта Агая
Арсеній Ільіч Ярэй

**Арсе́ній Ільі́ч Ярэ́й** (, , Гомельская губерня, РСФСР — пасля 1985) — беларускі савецкі гаспадарчы і палітычны дзеяч.

## Біяграфія 
У 1937 годзе скончыў школу ў Нароўлі, разам з Даніілам Казіміравічам Градзіцкім — сынам Казіміра Францавіча Градзіцкага (1891—1959).

У Вялікую Айчынную вайну з 17 студзеня 1942 года на Паўночна-Заходнім фронце. Падпалкоўнік (1945).

Скончыў Беларускі політэхнічны інстытут (1947).

З 1947 года галоўны інжынер Ашмянскага дражджавога, пасля Аршанскага і Гомельскага півавараных заводаў. У 1955—1959 гадах інструктар, намесніка загадчыка, у 1962—1965 загадчык аддзела ЦК КПБ. У 1959—1962 гадах сакратар Віцебскага абкама КПБ.

З 1965 па 1980 гады — міністр харчовай прамысловасці Беларускай ССР.

Член ЦК КПБ (1966—1976), абіраўся дэпутатам Вярхоўнага Савета БССР 6—8-га скліканняў.

## Узнагароды 
* Медаль «За перамогу над Германіяй у Вялікай Айчыннай вайне 1941—1945 гг.» (1945)
* Ордэн Айчыннай вайны I ступені (06.04.1985), юбілейны
* Ордэн Працоўнага Чырвонага Сцяга
* Ордэн Кастрычніцкай Рэвалюцыі

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Арсений Ильич Ерей (1) // Память народа — электронный банк документов периода Великой Отечественной войны
* Арсений Ильич Ерей (2) // Память народа — электронный банк документов периода Великой Отечественной войны

Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета БССР 6-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета БССР 7-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета БССР 8-га склікання
Катэгорыя:Міністры харчовай прамысловасці БССР
Катэгорыя:Сакратары Віцебскага абкама КПБ
Катэгорыя:Члены ЦК КПБ
Катэгорыя:Падпалкоўнікі СССР
Катэгорыя:Удзельнікі Вялікай Айчыннай вайны
Глаз

**Глаз** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Аляксандр Уладзіміравіч Глаз (1955—2021) — беларускі ўрач ветэрынарнай медыцыны.
* Анатоль Анатолевіч Глаз (нар. 1982) — беларускі дыпламат.
* Анатоль Ціханавіч Глаз (нар. 1951) — савецкі і беларускі партыйны і дзяржаўны дзеяч, дэпутат Палаты прадстаўнікоў Беларусі.
Мустэйка

**Мустэйка** () — вёска ў Варэнскім раёне Алітускага павета Літвы. Уваходзіць у склад Марцінконіскай сянюніі. Размешчана за 12 км на поўдзень ад Марцінканцых, за 5 км ад  граніцы з Беларуссю.

## Насельніцтва 
## Крыніцы 
## Спасылкі
Машчаніцкі сельсавет

Назву **Машчані́цкі сельсавет** маюць:

* Машчаніцкі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Бялыніцкага раёна Магілёўскай вобласці
* Машчаніцкі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Бярэзінскага раёна Мінскай вобласці
Арэшкавіцкі сельсавет

**Арэ́шкавіцкі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Бярэзінскага раёна Мінскай вобласці. Цэнтр — вёска Арэшкавічы.

Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Бярэзінскага раёна Барысаўскай акругі БССР. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Менскай акругі. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Бярэзінскім раёне БССР. Пасля ўвядзення абласнога падзелу 20 лютага 1938 года ў Бярэзінскім раёне Магілёўскай вобласці, з 20 верасня 1944 года — Мінскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Дзмітравіцкага сельсавета.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Бярэзінскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1954 годзе
Алесь Сакалоў

**Алесь Сакалоў** — беларускі .

## Біяграфія 
Нарадзіўся 31 траўня 1989 года ў Мінску. У 2008 годзе скончыў Рэспубліканскі каледж мастацтваў імя І. Ахрэмчыка па спецыяльнасці «Мастак-скульптар». У 2014 годзе скончыў Беларускую дзяржаўную Акадэмію мастацтваў па спецыяльнасці «Мастак-скульптар». Выкладае ў Мінскім дзяржаўным мастацкім вучылішчы імя Глебава. Сябра секцыі скульптуры Беларускага саюза мастакоў з 2014 года.

Прымае ўдзел у рэспубліканскіх выставах з 2008 года і пленэрах з 2010 года. Аўтар скульптуры «Сэрца» на прылеглай тэрыторыі РНПЦ кардыялогіі ў Мінску.

## Творчасць 
Скульптуры «Каўчэг» (2016), «Дрэва жыцця» (Смаргонь, 2014), «Рака» (Лагойск, 2010), «Птушка» (Паставы, 2012). Праца ў аўтарскім калектыве над помнікам пісемнасці ў горадзе Быхаў з І. Арцімовічам, В. Цімашавым, П. Піраговай. Удзельнік міжнароднага мастацкага пленэру ў горадзе Калінінград у 2011, 2012, 2013 гадах.

У 2021 годзе ў Мінску ў адной з выставачных залаў Музея Заіра Азгура працавала выстава адной скульптуры Алеся Сакалова. Скульптура атрымала назву «П’ета» () і прысвечана чарнобыльскай трагедыі. Гэта класічная тэма сцэны  Маці Божай у іканаграфіі.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Сакалоў Нацыянальная бібліятэка Беларусі
* Скульптура Беларускі саюз мастакоў
Грашовая рэформа ў СССР 1991 года

**Грашовая рэформа ў СССР 1991 года** (таксама вядомая як **паўлаўская рэформа** — па прозвішчы прэм’ер-міністра СССР Валянціна Паўлава) — абмен буйных банкнот, праведзены ў СССР у студзені — красавіку 1991 года.

## Перадумовы рэформы 
Ініцыятарам канфіскацыйнай грашовай рэформы выступіў міністр фінансаў Валянцін Паўлаў. Ён меў намер, выкарыстоўваючы «эфект нечаканасці», правесці рублёвую рэформу і стабілізаваць грашовае абарачэнне ў СССР.

14 студзеня 1991 года, незадоўга да пачатку грашовай рэформы, быў павышаны да пасады прэм’ер-міністра СССР. Такім чынам, было афіцыйна пацверджана імкненне кіраўніцтва краіны да рэфармавання фінансава-палітычнай сістэмы.

## Мэты рэформы 
Рэформа была накіравана на тое, каб пазбавіцца ад лішку грашовай масы, якая знаходзілася ў абарачэнні, і хаця б часткова ліквідаваць дэфіцыт на таварным рынку СССР. Фармальнай прычынай рэформы стала барацьба з фальшывымі рублямі, нібыта завезенымі ў СССР з-за мяжы. Акрамя таго, рэформа павінна была «замарозіць» непрацоўныя даходы ценявога сектара, спекулянтаў і карупцыянераў.

## Вынікі рэформы 
Планы ўрада былі рэалізаваны толькі часткова: працэдура канфіскацыі дазволіла вывесці 14 мільярдаў наяўных рублёў. Нечаканы эфект рэформы павінен быў дапамагчы ў барацьбе са спекуляцыямі, незаробленымі даходамі, падробкамі, кантрабандай і карупцыяй, але на практыцы галоўным наступствам рэформы стала страта даверу насельніцтва да дзеянняў урада. Аднак рэформа адцягнула прыбалтыйскае насельніцтва ад барыкад студзеня 1991 года на карысць вырашэння надзённых асабістых праблем.

Непапулярныя «ўдарныя» рэформы, праведзеныя ў СССР пры Паўлаве, працягваліся. З 2 красавіка гэтак жа нечакана ў СССР былі ўстаноўлены новыя цэны, прыкладна ў 2-5 разоў вышэйшыя за папярэднія. У прыватнасці, праезд у метро стаў каштаваць 15 капеек замест пяці, а праезд ва ўсіх відах гарадскога наземнага транспарту вялікай умяшчальнасці стаў каштаваць 10 капеек (да гэтага, у залежнасці ад віду транспарту, вялася дыферэнцыяцыя ад 3 да 5 капеек).

## Банкноты ўзору 1991 года 
Першымі банкнотамі ўзору 1991 года сталі новыя купюры наміналам 50 і 100 рублёў, якія замянілі знятыя старыя банкноты 50 і 100 рублёў узору 1961 года. Пасля гэтага ў СССР былі ў абарачэнні банкноты 1961 года наміналам ад 1 да 25 рублёў уключна, металічныя манеты, а таксама новыя банкноты наміналам 50 і 100 рублёў узору 1991 года.

Пазней былі ўведзены новыя банкноты ўзору 1991 года вартасцю 1, 3, 5 і 10 рублёў, якія адрозніваліся ад старых адценнем (нязначна), адсутнасцю надпісаў наміналу на мовах саюзных рэспублік і іншым. Таксама былі ўведзены банкноты наміналаў, якія не існавалі ў СССР з 1920-х гадоў: 200, 500 і 1000 рублёў. Старыя банкноты 1, 3, 5, 10 і 25 рублёў узору 1961 года і ўсе савецкія манеты, якія мелі хаджэнне, засталіся ў абарачэнні нароўні з новымі, узору 1991 года.

### Банкноты ўзору 1991 года 
### Манеты ўзору 1991 года 
Катэгорыя:1991 год у СССР
Катэгорыя:Студзень 1991 года
Катэгорыя:1991 год у эканоміцы
Катэгорыя:Перабудова
Катэгорыя:Эканоміка СССР
Гулецкі

**Гулецкі** — беларускае прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Аляксандр Мікалаевіч Гулецкі (нар. 1994) — беларускі плывец.
* Дзмітрый Уладзіміравіч Гулецкі (нар. 1981) — сучасны беларускі даследчык нумізматыкі і матэрыяльнай культуры.
* Яўген Аляксандравіч Гулецкі (нар. 2001) — беларускі футбаліст.
Бруханаў

**Бруханаў** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Аляксей Іванавіч Бруханаў (1923—1943) — сяржант Рабоча-сялянскай Чырвонай Арміі, удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза.
* Віктар Пятровіч Бруханаў (1935—2021) — савецкі і ўзбекскі інжынер, колішні дырэктар Чарнобыльскай АЭС.
Пазацэнзурны пэрыядычны друк Беларусі (1971—1990)

**Пазацэнзурны пэрыядычны друк Беларусі (1971—1990)** — каталог выданняў беларускага самвыдату з 1971 па 1990 год. Укладзены Юрасем Лаўрыкам і Ларысай Андросік. Кнігу таксама дапамагалі падрыхтоўваць Алег Дзярновіч, Вацлаў Арэшка, Уладзімір Арлоў, Валер Булгакаў, Міхаіл Баразна, Гальяш Патаповіч. Выдадзены ў Мінску ў 1998 годзе тыражом 500 экзэмпляраў.

## Змест 
Асновай каталога паслужыў збор Юрася Лаўрыка. У ім захоўваецца шмат пазацэнзурных газетаў і часопісаў, якія сістэматызавала Ларыса Андросік. Каталог уключае ў сябе ўсе пазацэнзурныя беларускія выданні, якія былі выяўленыя на 1998 год. Выданні беларускага самвыдату класіфікаваны ў кнізе па загалоўку, звесткам пра рэдакцыю, году выдання, месцу выхаду, фармату, тыражу, інфармацыі пра спосаб выдання, характарыстыцы як самога выдання, так і яго асобных нумароў. Каталог характарызуе перыёдыкі як нацыянал-дэмакратычныя, рэлігійныя, правінцыйныя, літаратурныя выданні. Пэўная ўвага даецца і заходнепалескім перыёдыкам, а таксама сатырычным выданням і «жоўтай прэсе». У кнізе прадстаўлены і выданні, якія выйшлі па-за межамі Беларусі.

## Водгукі 
У рэцэнзіі, апублікаванай у часопісе «Беларускі гістарычны агляд», адзначаецца, што кніга падзяляе выданні на тыя, якія выйшлі ў 1971—1987 гадах і тыя, якія выйшлі ў 1988—1990 гадах. Большая колькасць выданняў 1988—1990 гадоў у параўнанні з перыёдыкамі папярэдніх гадоў тлумачыцца лібералізацыяй грамадскага жыцця ў Савецкім Саюзе.

Сяргей Шыдлоўскі ў рэцэнзіі адзначае, што выданне разбурыла яшчэ адзін міф аб тым, што гісторыя беларускага друку, вольнага ад улады, нібыта скончылася ў 1917 годзе.

## Літаратура 
* Пазацэнзурны пэрыядычны друк Беларусі (1971—1990). Каталёг / Укладальнікі Юрась Лаўрык, Ларыса Андросік. — Менск: БГАКЦ, 1998. — 172 с. — (Архіў Найноўшае Гісторыі). — ISBN 985-6012-58-9.
* 
* 

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Кнігі 1998 года
Катэгорыя:Беларускі самвыдат
Антропаў

**Антропаў** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Аляксей Пятровіч Антропаў (1716—1795) — рускі жывапісец, дэкаратар-манументаліст, прадстаўнік стылю барока.
* Мікалай Паўлавіч Антропаў (нар. 1950) — беларускі вучоны-славіст, этымолаг, этналінгвіст, дыялектолаг, фалькларыст.
* Уладзіслаў Андрэевіч Антропаў (нар. 1937) — фізік. Доктар фізіка-матэматычных навук (1992), прафесар (1994).
Тройня (Холм-Жыркоўскі раён)

**Тройня** () — вёска ў Холм-Жыркоўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Агібалаўскага сельскага паселішча.

## Гісторыя 
Да 1917 года тэрыторыя ў складзе Бельскага павета Смаленскай губерні Расійскай імперыі. У 1918 годзе Смаленшчына абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі, а ў студзені 1919 года — Беларускай ССР, аднак неўзабаве ўвайшла ў склад РСФСР.

У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў кастрычніку 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.

У 2004—2019 гадах у складзе Сцешынскага сельскага паселішча.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Холм-Жыркоўскага раёна
Віталь Андрэевіч Сербента

**Віталь Андрэевіч Сербе́нта** ( — ) — вучоны, гісторык і філосаф, доктар гістарычных навук (1934), прафесар (1930), акадэмік Акадэміі навук БССР (1931).

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў вёсцы Люкяй Марыямпальскага павета Сувалкаўскай губерні. Вучыўся ў Марыямпальскай гімназіі, прымаў удзел у нелегальнай рэвалюцыйна дзейнасці. З пачаткам Першай сусветнай вайны пераехаў у Варонеж, дзе ў 1916 годзе скончыў гімназію.

## Літаратура 
* 
* Возвращенные имена: Сотрудники АН Беларуси, пострадавшие в период сталин. репрессий / Сост. и авт. предисл. Н. В. Токарев; Под ред. А. С. Махнача . — Мн.: Навука і тэхніка, 1992. — 120 с.: ил. — ISBN 5-343-01246-9.
* *Кравченко И. С.* Сербента Виталий Андреевич // Советская историческая энциклопедия. / Под ред. Е. М. Жукова. — М.: Советская энциклопедия, 1973—1982.

## Спасылкі 
* 
* Віталь Андрэевіч Сербента ў базе даных «История белорусской науки в лицах» Цэнтральнай навуковай бібліятэкі імя Якуба Коласа НАН Беларусі 
* Об институте   // Інстытут гісторыі НАН Беларусі

Катэгорыя:Гісторыкі СССР
Катэгорыя:Філосафы СССР
Катэгорыя:Члены КПСС
Катэгорыя:Рэпрэсаваныя савецкай уладай
Катэгорыя:Рэабілітаваныя ў СССР
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Вілкавішкіскім раёне
Валерый Барысавіч Гаркалін

**Валерый Барысавіч Гаркалін** (; ,  — , ) — расійскі акцёр, тэатральны педагог. Народны артыст Расійскай Федэрацыі (2008). Прафесар РАЦІ-ГІТІС (2002—2021).

## Біяграфія 
Валерый Барысавіч Гаркалін нарадзіўся 11 красавіка 1954 года ў Маскве. Бацька быў загадчыкам гаражнай майстэрні, маці працавала касірам у сталовай. Пасля заканчэння сярэдняй школы, па патрабаванні бацькі, працаваў слесарам на заводзе. Адслужыўшы ў войску, паступіў у Дзяржаўнае музычнае вучылішча імя Гнесіных.

У 1978 годзе скончыў Музычнае вучылішча Гнесіных (факультэт лялечнага мастацтва, кіраўнікі Леанід Хаіт і Сяргей Абразцоў).

Пасля заканчэння вучобы выпускнікі курса стварылі тэатр на колах «Людзі і лялькі», прыпісаны да Кемераўскай філармоніі (кіраўнік Леанід Хаіт). Тэатр быў вельмі папулярны ў канцы 1970-х і ў 1980-я гадоў, разам з ім Гаркалін аб’ездзіў увесь Савецкі Саюз. Праз шэсць гадоў ён пакінуў тэатр і некаторы час служыў у Цэнтральным тэатры лялек у Сяргея Абразцова.

У 1988 годзе скончыў факультэт эстрады і масавых прадстаўленняў ГІТІСа (курс Вячаслава Шалевіча). На сцэне з поспехам граў у розных жанрах — у класіцы, мюзікле, авангардных пастаноўках. Крытыкамі і гледачамі была прызнана бліскучай сыграная ім роля Петруча ў камедыі Уільяма Шэкспіра «Утаймаванне свавольнай».

Адначасова граў на сцэне тэатра-студыі «Чалавек».

Характэрны камедыйны акцёр. Зорнай гадзінай у кінематографе стала камедыя рэжысёра Уладзіміра Мяньшова «Шырлі-мырлі» (1995), дзе Гаркалін сыграў братоў-двайнят Шніперсона, Кролікава і Алмазава.

Да 2001 года быў акцёрам Тэатра сатыры, затым выступаў у антрэпрызных пастаноўках: «Тракціршчыца» (Незалежны тэатральны праект), «Чонкін» і «Бумеранг» (Прадзюсерская кампанія Анатоля Варапаева), «Стрыптыз» (Тэатр-студыя «Чалавек»). З 2007 года акцёр Маскоўскага тэатра імя А. С. Пушкіна.

Прафесар ГІТІСа, педагог кафедры эстраднага мастацтва, з 2002 года кіраваў майстэрняй Факультэта эстрады.

7 чэрвеня 2008 года Гаркалін, знаходзячыся на гастролях у Клайпедзе, перанёс цяжкі інфаркт, затым у лістападзе 2008 года адбыўся паўторны інфаркт.

У сакавіку 2014 г. разам з шэрагам іншых дзеячаў навукі і культуры выказаў сваю нязгоду з палітыкай расійскай улады ва Украіне і ў Крыме.

## Спасылкі
Чэмпіянат Польшчы па баскетболе

**Чэмпіянат Польшчы па баскетболе** () — гэта нацыянальная ліга Польшчы, першы розыгрыш у форме ліговай быў праведзены ў сезоне 1947/1948.

## Пераможцы 
## Спасылкі 
*  Афіцыйны сайт
Русланава

**Русланава** — жаночая форма прозвішча Русланаў.

## Вядомыя носьбіты 
* Лідзія Андрэеўна Русланава — расійская і савецкая спявачка
* Ніна Іванаўна Русланава — расійская актрыса
Кубак Польшчы па баскетболе сярод жанчын

**Кубак Польшчы па баскетболе сярод жанчын** — штогадовы турнір Польскай федэрацыі баскетбола.

## Пераможцы 
## Спасылкі 
*  Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Жаночы баскетбол у Польшчы
Катэгорыя:Баскетбольныя спаборніцтвы
Аляксандр Андрэевіч Дзмітрук

**Аляксандр Андрэевіч Дзмітрук** (3 ліпеня 1928, в. Ушкавіца, Кобрынскі павет — 9 снежня 1996) — палітолаг, палкоўнік унутранай службы. кандыдат філасофскіх навук (1975), дацэнт (1976).

## Біяграфія 
Нарадзіўся 3 ліпеня 1928 года ў вёсцы Ушкавіца Кобрынскага павета (цяпер Кобрынскі раён).

У гады Вялікай Айчыннай вайны ўся сям’я Дзмітрукоў прымала актыўны ўдзел у партызанскім руху. У 1944 годзе Аляксандр быў адпраўлены праз лінію фронту на работу ў тыл Чырвонай арміі.

У 1951 годзе Аляксандр Дзмітрук закончыў юрыдычны факультэт Львоўскага дзяржаўнага ўніверсітэта. У 1951—1953 гадах ён працаваў інструктарам гаркама, сакратаром райкама камсамола ў Львове, з 1953 па 1958 год — у Брэсцкім абкаме ЛКСМБ, у 1961—1976 гадах — лектар, загадчык сектара аддзела прапаганды і агітацыі ЦК КПБ.

У 1961 годзе А. А. Дзмітрук закончыў Акадэмію грамадскіх навук пры ЦК КПСС. З 1976 па 1982 год Аляксандр Андрэевіч — начальнік кафедры, намеснік начальніка па навуковай рабоце Мінскай вышэйшай школы МУС СССР, у 1982—1991 гадах — старшы навуковы супрацоўнік Інстытута гісторыі партыі пры ЦК КПБ.

Аляксандр Андрэевіч апублікаваў больш за 30 навуковых прац.

Памёр 9 снежня 1996 года.

## Узнагароды 
Узнагароджаны медалямі, Ганаровымі граматамі Вярхоўнага Савета БССР.

## Працы 
* Дмитрук, А. А Борьба марксистско-ленинских партий против правого и «левого» оппортунизма на современном этапе / отдел пропаганды и агитации ЦК КП Белоруссии ; А. А. Дмитрук. — Минск, 1970.
* Дмитрук, А. А. Воспитание трудящихся в духе непримиримости к буржуазной идеологии / Александр Андреевич Дмитрук. — Минск: Беларусь, 1979. — 158 с.
* Дмитрук, А. А. Идеологические оруженосцы империализма/ Александр Андреевич Дмитрук. — Минск, 1971.
* Дмитрук, А. А. Плюрализм мнений, противоположность позиций: проблемы национальных отношений / Александр Андреевич Дмитрук. — Минск, 1990. — 24 с.
* Дмитрук, А. А. Реальный социализм и его влияние на мировой революционный процесс : материал в помощь лектору / правление общества «Знание» БССР, научно-методический совет по пропаганде филос. и науч. Коммунизма ; А. А. Дмитрук. — Минск,1980.

## Літаратура 
* Дзмітрук Аляксандр Андрэевіч // Памяць. Кобрынскі раён : гісторыка-дакументальная хроніка. — Мінск, 2002. — С. 433—434. — (Імі ганарацца землякі).
* 90 гадоў з дня нараджэння А. А. Дзмітрука (1928) // Зводны каляндар дат і падзей Кобрыншчыны : краязнаўча-бібліяграфічны каляндар на 2016—2020 гг. / Кобрынская раённая цэнтралізаваная бібліятэчная сістэма, цэнтральная раённая бібліятэка, аддзел абслугоўвання і інфармацыі; склад. : С. Д. Курачук, Л. С. Дардзюк. — Кобрын, 2018. — С. 66.
* Дзмітрук Аляксандр Андрэевіч // Людзі навукі нашага краю : біябібліяграфічны даведнік з серыі «Імёны на карце Кобрыншчыны» / ДУК «Кобрынская раённая цэнтралізаваная бібліятэчная сістэма», цэнтральная раённая бібліятэка, аддзел абслугоўвання і інфармацыі; склад. : С. Д. Курачук, Л. С. Дардзюк. — Кобрын, 2017. — С. 39-40.

## Спасылкі 
* Дзмітрук Аляксандр Андрэевіч. Біяграфічны нарыс

Катэгорыя:Удзельнікі Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Палітолагі Беларусі
Катажынкі Торунь

**Катажынкі** () — польскі прафесійны жаночы баскетбольны клуб з горада Торунь.

## Гісторыя 
Клуб быў створаны ў 2005 годзе. У 2006 годзе клуб выйшаў у вышэйшую лігу.

## Дасягненні 
**Чэмпіянат Польшчы па баскетболе сярод жанчын**
*  **Бронзавы прызёр (3)**: 2009/2010, 2011/2012, 2014/2015

**Кубак Польшчы па баскетболе сярод жанчын**
*  **Фіналіст (3)**: 2011, 2015, 2019

## Трэнеры 
* Ярослаў Завадка (2001–2003)
* Томаш Херкт (2020–2021)

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт клуба
Прэмія Асацыяцыі кінакрытыкаў Чыкага за найлепшы фільм на замежнай мове

**Прэмія Асацыяцыі кінакрытыкаў Чыкага за найлепшы фільм на замежнай мове** ()&nbsp;— адна з узнагарод Асацыяцыі кінакрытыкаў Чыкага, якая ўручаецца штогадова, пачынаючы з 1988 года. Прынамсі да 1994 года прэмія прысуджалася за найлепшы замежны фільм незалежна ад мовы.

## Лаўрэаты 
## Крыніцы 
Фільм на замежнай мове
Асацыяцыя кінакрытыкаў Чыкага
Катэгорыя:З’явіліся ў 1988 годзе
Дзмітравіцкі сельсавет (Бярэзінскі раён)

**Дзмі́травіцкі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Бярэзінскага раёна Мінскай вобласці. Цэнтр — вёска Дзмітравічы.

Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Бярэзінскага раёна Барысаўскай акругі БССР. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Менскай акругі. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Бярэзінскім раёне БССР. Пасля ўвядзення абласнога падзелу 20 лютага 1938 года ў Бярэзінскім раёне Магілёўскай вобласці, з 20 верасня 1944 года — Мінскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Арэшкавіцкага сельсавета. З 25 снежня 1962 года сельсавет у складзе Чэрвеньскага раёна. 9 красавіка 1963 года ў склад Аздзяціцкага сельсавета Барысаўскага раёна перададзены 4 населеныя пункты (вёскі Арэшкавічы, Манча, Наваселле і Прудок). З 6 студзеня 1965 года ў складзе адноўленага Бярэзінскага раёна. 10 чэрвеня 1965 года ў склад сельсавета з Аздзяціцкага сельсавета Барысаўскага раёна вернуты 4 населеныя пункты (вёскі Арэшкавічы, Манча, Наваселле і Прудок). 28 мая 2013 года ў склад сельсавета з Пагосцкага сельсавета перададзены 16 населеных пунктаў (вёскі Альшанец, Барсукі, Высокая Гара, Вяшэўка, Глінішча, Дзевяніца, Журоўка, Замасточча, Карма, Медзенка, Селішча, Старыя Гумны, Стаўпы, Тылькаўка, Харчычы і Ялоўка).

Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года (14 населеных пунктаў) — 1260 чалавек, з іх 96,2 % — беларусы, 2,5 % — рускія, 0,5 % — украінцы; паводле перапісу 2019 года (30 населеных пунктаў) — 1540 чалавек.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012.


Катэгорыя:Былыя сельсаветы Чэрвеньскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Зыонг Ван Мінь

**Зыонг Ван Мінь** (; 16 лютага 1916 — 5 жніўня 2001) — ваенны і палітычны дзеяч Рэспублікі В’етнам (Паўднёвы В’етнам).

Меў мянушку «Вялікі Мінь» за свой высокі (для в’етнамцаў) рост — каля 183 см, а таксама каб не блытаць яго з іншым в’етнамскім генералам — Чан Ван Мінем (вядомым як «маленькі Мінь»).

Катэгорыя:Генералы Узброеных сіл Рэспублікі В’етнам
Катэгорыя:Удзельнікі вайны ў В’етнаме
Акіра Судзукі

**Акіра Судзукі** ( ) — японскі хімік, які адкрыў рэакцыю Судзукі. Нобелеўскі лаўрэат па хіміі за 2010 год. У яго гонар быў названы астэроід .

## Біяграфія 
Нарадзіўся 12 верасня 1930 года ў пасёлку Мукава, на востраве Хакайда. Навучаўся ва Універсітэце Хакайда і пасля яго заканчэння ў 1954 годзе застаўся ў аспірантуры. У 1959 годзе атрымаў ступень доктара філасофіі па хіміі. Пасля атрымання ступені працаваў асістэнт-прафесарам там жа. У 1961 годзе атрымаў пасаду дацэнт-прафесара. З 1963 па 1965 год працаваў пастдокам у Герберта Браўна ва ўніверсітэце Пердзью, пасля чаго вярнуўся ва ўніверсітэт Хакайда на пасаду поўнага прафесара. У 1994 годзе выйшаў на пенсію ва ўніверсітэце Хакайда, але працягнуў працаваць на пасадзе поўнага прафесара ва Універсітэце навукі Акаямы (1994—1995) і Універсітэце навукі і мастацтваў Курасікі (1995—2002), якія з’яўляюцца прыватнымі японскімі універсітэтамі.

Быў віцэ-прэзідэнтам і дырэктарам Японскага хімічнага таварыства.

## Навуковыя дасягненні 
Пад кіраўніцтвам Герберта Браўна ва Універсітэце Пердзью Акіра Судзукі займаўся праблемамі сінтэзу і выкарыстання борарганічных злучэнняў.

Па вяртанні ў Японію ён працягнуў гэтыя заняткі і дасягнуў прыкметных поспехаў, вядомых па ўсім свеце. Яго праца 1979 года па рэакцыях крос-спалучэньня ў сінтэзе борарганічных злучэнняў з выкарыстаннем паладыявага каталізатара дала пачатак вялікаму падзелу сучаснай металаарганічнай хіміі. Гэта рэакцыя носіць цяпер імя Судзукі, а за яе адкрыццё навуковец быў у 2010 годзе ўзнагароджаны Нобелеўскай прэміяй па хіміі.

Аўтар і сааўтар 341-го навуковага артыкула ў рэцэнзуемых часопісах.

## Узнагароды 
* 2004 — Прэмія Японскай акадэміі навук
* 2009 — Залаты медаль Паўля Карэра
* 2010 — Заслужаны дзеяч культуры
* 2010 — Ордэн Культуры
* 2010 — Нобелеўская прэмія па хіміі

## Сяброўства ў навуковых таварыствах 
* Японскае хімічнае таварыства
* Японскае таварыства сінтэтычнай арганічнай хіміі
* Амерыканскае хімічнае таварыства

## Літаратура 
* *R. Van Noorden* Clever coupling catalysts lauded by chemistry Nobel // *Nature.* — 6.10.2010
* *А. Борисова.* Нобелевские кросс-сочетания // *Троицкий вариант.* — № 64, c. 5, 7 (12.10.2010)

## Спасылкі 
* Curriculum Vitae

Катэгорыя:Члены Японскай акадэміі навук
Катэгорыя:Лаўрэаты Нобелеўскай прэміі з Японіі
Катэгорыя:Лаўрэаты Нобелеўскай прэміі па хіміі
Катэгорыя:Хімікі Японіі
Катэгорыя:Нарадзіліся на Хакайда
Катэгорыя:Кавалеры ордэна Культуры
Катэгорыя:Лаўрэаты Нобелеўскай прэміі паводле алфавіта
Каменнаборскі сельсавет

**Каменнабо́рскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Бярэзінскага раёна Мінскай вобласці. Цэнтр — вёска Каменны Барок.

Утвораны 20 жніўня 1924 года як **Валоўніцкі сельсавет** у складзе Бярэзінскага раёна Барысаўскай акругі БССР. Цэнтр — вёска Валоўніца. 21 жніўня 1925 года цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Каменны Барок, сельсавет перайменаваны ў Каменнаборскі. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Менскай акругі. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Бярэзінскім раёне БССР. Пасля ўвядзення абласнога падзелу 20 лютага 1938 года ў Бярэзінскім раёне Магілёўскай вобласці, з 20 верасня 1944 года — Мінскай вобласці. З 25 снежня 1962 года сельсавет у складзе Чэрвеньскага раёна, з 6 студзеня 1965 года — у складзе адноўленага Бярэзінскага раёна. 11 сакавіка 1971 года ў склад Капланецкага сельсавета перададзены 4 населеныя пункты (Бярэзніца, Валоўніца, Вязькуцін 1 і Рудзенка). 21 снежня 2007 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Капланецкага сельсавета.

На момант скасавання ў склад сельсавета ўваходзілі 8 населеных пунктаў: вёскі Васільеўка, Вязькуцін 2, Галынка, Дубраўка, Каменны Барок, Людвікова, Масцішча і Мацевічы. 

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Бярэзінскага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Чэрвеньскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 2007 годзе
Міхал Масны

**Міхал Масны** (, нар. , г. Жыліна, Славакія) — славацкі валейбаліст.

## Кар’ера 
Выступаў у чэмпіянатах Славакіі, Аўстрыі, Польшчы і Чэхіі. Двойчы станавіўся чэмпіёнам Чэхіі. Таксама ў яго актыве срэбра чэмпіянату Аўстрыі, бронза чэмпіянату Польшчы і Чэхіі, а таксама бронза валейбольнай Лігі чэмпіёнаў у складзе «Ястшэмбескага Вэнгеля». У зборнай Славакіі выступаў з 2003 года.

У 2016 годзе падпісаў кантракт з клубам «Трэфл» з Гданьска.

Катэгорыя:Валейбалісты Славакіі
Катэгорыя:Ігракі зборнай Славакіі па валейболе
Катэгорыя:Ігракі «Віслы» Быдгашч
Катэгорыя:Ігракі «Цупрума» Любін
Катэгорыя:Ігракі «Ястшэмбескага Вэнгеля»
Катэгорыя:Ігракі ЗАКСА Кэндзежын-Козле
Катэгорыя:Ігракі «Трэфла» Гданьск
Катэгорыя:Трэнеры «Віслы» Быдгашч
Катэгорыя:Ігракі «Кладна‎» (валейбол)‎
Катэгорыя:Валейбольныя трэнеры Славакіі
Шостак

**Шостак** — прозвішча, вядомае прынамсі з мяжы XV—XVI стагоддзяў. Шырока распаўсюджана сярод беларусаў, літоўцаў, палякаў (*Szóstak*), рускіх, украінцаў, эстонцаў, яўрэяў — выхадцаў з тэрыторый былой Рэчы Паспалітай.

## Вядомыя асобы 
* Джэк Шостак (нар. 1952) — амерыканскі вучоны-цытагенетык, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіялогіі і медыцыне.
* Пётр Мікалаевіч Шостак (нар. 1966) — беларускі палітык.
* Станіслаў Уладзіслававіч Шостак (1898—1961) — польскі ваенны, палкоўнік бранятанкавых войскаў Войска Польскага.
Мікіта Барысавіч Куканенка

{{Ваенны дзеяч
|выява  = 
|гады службы      = 2020—2021
|званне =
|частка           = 116-я штурмавая авіяцыйная база (Ліда)
|узнагароды       = { style="background:transparent"
 
}
}}
**Мікіта Барысавіч Куканенка** (18 верасня 1998, Полацк — , Баранавічы) — ваенны лётчык, лейтэнант ВПС Рэспублікі Беларусь. Загінуў, адводзячы некіруемы самалёт Як-130 ад Баранавічаў. Пасмяротна ўдастоены звання Героя Беларусі (2021).

## Біяграфія 
Нарадзіўся 18 верасня 1998 года ў Полацку. Яго дзед жыў у гарадскім пасёлку Баравуха, дзе размяшчалася верталётная база. Пасля наведвання базы Мікіта вырашыў стаць пілотам. Але ён выбраў не верталёты, а самалёты.

Пазней паступіў у Полацкае кадэцкае вучылішча, якое скончыў у 2015 годзе. У 2020 годзе ў званні лейтэнанта скончыў авіяцыйны факультэт Ваеннай акадэміі Рэспублікі Беларусь. Лідская штурмавая авіябаза стала для яго першым месцам службы. За год лётаў на самалётах Л-39 і Як-130. У планах Мікіты Куканенкі на 2021 год было стаць лётчыкам трэцяга класа.

Загінуў 19 мая 2021 года ў Баранавічах у час трэніровачнага палёту Як-130 разам з маёрам Андрэем Нічыпорчыкам. Іх самалёт разбіўся каля жылых дамоў на вуліцы Розы Люксембург. Пазней камісія па расследаванні катастрофы заявіла, што лётчыкі да апошняга спрабавалі адвесці самалёт ад дамоў і таму запозна катапультаваліся.

Пахаваны ў Полацку на Паўночных могілках.

## Сям’я 
У загінулага пілота засталася жонка Таццяна. Яны згулялі вяселле ў верасні 2020 года.

## Узнагароды 
* Герой Беларусі (24 лістапада 2021, пасмяротна) — *за мужнасць і гераізм, праяўленыя пры выкананні воінскага абавязку*.

## Памяць 
23 лістапада 2021 года на паседжанні баранавіцкага гарвыканкама была прынятая пастанова аб наданні вуліц у новым мікрараёне Паўночны-2 імён загінулых лётчыкаў.

20 мая 2022 года ў Баранавічах адкрылі мемарыял у гонар загінулых лётчыкаў.

У Лідзе яго імя прысвоена сярэдняй школе № 6.

17 мая 2024 года на тэрыторыі Полацкага кадэцкага вучылішча, выпускніком якога з’яўляўся лётчык, адкрыты помнік. Адначасна ў Баранавічах адкрыта мемарыяльная дошка ў гонар лётчыкаў-герояў. Размешчана на доме, які знаходзіцца на скрыжаванні вуліц, названых імёнамі пілотаў.

Катэгорыя:Героі Беларусі
Катэгорыя:Загінулі ў авіякатастрофах
Катэгорыя:Лётчыкі Беларусі
Прэмія Таварыства кінакрытыкаў Бостана за найлепшы фільм на замежнай мове

**Прэмія Таварыства кінакрытыкаў Бостана за найлепшы фільм на замежнай мове** ()&nbsp;— адна з узнагарод Таварыства кінакрытыкаў Бостана, якая ўручаецца штогадова, пачынаючы з 1980 года.

## Лаўрэаты 
## Крыніцы 
Фільм на замежнай мове
Таварыства кінакрытыкаў Бостана
Катэгорыя:З’явіліся ў 1980 годзе