open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Аркадзь Аляксеевіч Мацвееў

**Аркадзь Аляксеевіч Мацве́еў** (нар. ) — вучоны ў галіне інфекцыйных хвароб, доктар медыцынскіх навук (1977), прафесар (1979).

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў горадзе  (сучасны адміністрацыйны цэнтр Быхаўскага раёна Магілёўскай вобласці Беларусі). У 1956 годзе скончыў Віцебскі медыцынскі інстытут і з 1963 года працуе ў ім. У 1973—1998 гадах займаў пасаду загадчыка кафедрай інфекцыйных хвароб.

## Навуковая дзейнасць 
А. А. Мацвееву належаць навуковыя працы па інфекцыйных хваробах, выкарыстанні глюкакортыкастэроідаў пры лячэнні віруснага гепатыту і інш.

Сярод апублікаванага:
* Баланс кортикостероидных гормонов и их клиническая оценка при вирусном гепатите [Текст] : Автореферат дис. на соискание ученой степени доктора медицинских наук. (14.00.10) / Акад. мед. наук СССР. Ин-т вирусологии им. Д. И. Ивановского. — Москва : [б. и.], 1975. — 23 с.
* Современные принципы и средства лечения больных вирусным гепатитом. — Віцебск, 1978.

## Літаратура 
*  — С. 228.

## Спасылкі 
* Матвеев Аркадий Алексеевич  // Афіцыйны сайт Быхаўскага раённага выканаўчага камітэта
* История кафедры инфекционных болезней  // Віцебскі дзяржаўны медыцынскі ўніверсітэт
* Матвеев, Аркадий Алексеевич (доктор медицинских наук ; род. 1932)  // Нацыянальная бібліятэка Беларусі

Катэгорыя:Інфекцыяністы СССР
Катэгорыя:Інфекцыяністы Беларусі
Віктар Францавіч Кучынскі

**Віктар Францавіч Кучынскі** (нар. 2 ліпеня 1958, в. Заброддзе, Жыткавіцкі раён, Гомельская вобласць) — беларускі палітык.

## Біяграфія 
Скончыў Курганскае вышэйшае ваенна-палітычнае вучылішча, палітработнік з сярэдняй ваенна-палітычнай адукацыяй; Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт, гісторык, юрыст; Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь, менеджар-эканаміст. Падпалкоўнік.

Працоўную дзейнасць пачаў электраманцёрам у Кобрыне. Служыў у радах Узброеных Сіл на афіцэрскіх пасадах.

Дэпутат Вярхоўнага Савета БССР 12-га склікання (1990—1995), дзе з’яўляўся сакратаром Камісіі па справах моладзі.

На прэзідэнцкіх выбарах 1994 года быў актывістам выбарчай кампаніі Аляксандра Лукашэнкі і адной з яго давераных асоб. Вядомы сваёй паказной адданасцю і фразай: «Я гатовы з гранатамётам у руках абараняць прэзідэнта», за што атрымаў мянушку «гранатамётчык». Пасля перамогі Лукашэнкі працаваў у 1994—1997 гадах памочнікам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь па асобых даручэннях, у 1997—2001 гадах — дырэктарам Дэпартамента па гуманітарнай дзейнасці пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь.

Дэпутат Вярхоўнага Савета БССР 13-га склікання (1995—1996). Дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь I (1996—2000) і II скліканняў (2000—2004), з’яўляўся членам Пастаяннай камісіі па міжнародных справах і сувязях з СНД, членам Пастаяннай камісіі па аграрных пытаннях. Дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь III склікання, член Пастаяннай камісіі Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь па дзяржаўным будаўніцтве, мясцовым самакіраванні і рэгламенце.

На парламенцкіх выбарах 2008 года ў Кобрынскай акрузе, дзе дагэтуль нязменна перамагаў, прайграў старшыні мясцовага райвыканкама Аляксандру Зазулю. Мае сына.

## Погляды 
4 красавіка 2005 года падчас абмеркавання праекта дэкрэта № 3 Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь «Аб некаторых мерах па прадухіленні гандлю людзьмі», дэпутат Кучынскі прапанаваў унесці папраўкі ў Крымінальны кодэкс, якія прадугледжвалі б адказнасць за аднаполыя стасункі, заявіўшы, што:

## Спасылкі 
* Дасье на сайце Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь  

Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 1-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 2-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 3-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета Рэспублікі Беларусь 12-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета Рэспублікі Беларусь 13-га склікання
Катэгорыя:Ваенныя Беларусі
Катэгорыя:Памочнікі Прэзідэнта Беларусі
Камуністычная партыя Чэхаславакіі

**Камуністычная партыя Чэхаславакіі** - камуністычная партыя ў Чэхаславакіі, кіруючая партыя ў краіне ў 1948-1989 гадах. Заснавана ў 1921 годзе на ўстаноўчым з'ездзе ў Празе на базе марксісцкага крыла Чэхаславацкай сацыял-дэмакратычнай рабочай партыі (ЧСДРП), да якога далучыўся шэраг чэшскіх, славацкіх, і ўкраінскіх камуністычных груп і арганізацый. З'езд прыняў рашэнне аб далучэнні КПЧ да Камінтэрна. У 1930-я гг. КПЧ выступала з антыфашысцкіх пазіцый, за захаванне адзінай дзяржавы чэхаў і славакаў, супраць Мюнхенскага пагаднення 1938. У кастрычніку 1938 дзейнасць КПЧ была забаронена, але партыя працягвала дзейнічаць у падпольлі.

Пасля Другой сусветнай вайны партыя была адноўлена. У выніку перавароту у 1948 годзе ўлада ў краіне цалкам перайшла да КПЧ. 

Пасля Аксамітнай рэвалюцыі ў 1989 годзе КПЧ пазбавілася ўлады; спыніла існаванне разам з федэратыўнай Чэхаславакіяй ў 1992 годзе.

## Спасылкі
*Камуністычная партыя Чэхаславакіі  - *артыкул у Вялікай расійская энцыклапедыі*

Катэгорыя:Палітычныя партыі Чэхаславакіі
Катэгорыя:Партыі аднапартыйных сістэм
Чэхаславакія
Шэлехаў

**Шэлехаў** — прозвішча, тапонім.

## Прозвішча 
* Міхаіл Міхайлавіч Шэлехаў — беларускі паэт, кінасцэнарыст, перакладчык
* Міхаіл Уладзіміравіч Шэлехаў — беларускі краязнаўца і педагог

## Тапонім 
* Шэлехаў (горад)
Брыгітэ Бірляйн

**Брыгітэ Бірляйн** (; ) — аўстрыйскі юрыст, палітычны і дзяржаўны дзеяч. З 3 чэрвеня 2019 года па 7 студзеня 2020 года канцлер у службовым урадзе Аўстрыі.

## Зноскі
## Спасылкі 
Катэгорыя:Канцлеры Аўстрыі
Міндэлу

**Міндэлу** () — другі па велічыні горад Каба-Вердэ. Плошча 67 км², знаходзіцца на паўночным захадзе вострава Сан-Вісенты ў заліве Порту-Грандэ. Аснова эканомікі горада — гандаль і турызм.

## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Сезарыя Эвара — спявачка

Катэгорыя:Гарады Каба-Вердэ
Сцяпан Аляксандравіч Пуціла

**Сцяпан Аляксандравіч Пуціла** (псеўд. *Сцяпан Святлоў*, нар.  г. у Мінску) — беларускі журналіст, аўтар папулярных грамадска-палітычных каналаў у Беларусі з агульнай назвай «NEXTA».

## Біяграфія 
Сын журналіста Аляксандра Пуцілы, які раней працаваў спартыўным каментатарам Белтэлерадыёкампаніі, а пасля аглядальнікам спартыўных навін на тэлеканале «Белсат» у Польшчы.

Вучыўся ў Сеніцкай сярэдняй школе імя Янкі Купалы, пасля чаго скончыў Беларускі гуманітарны ліцэй імя Якуба Коласа, пазбаўлены афіцыйнага статусу навучальнай установы. Пра сваю альма-матар Сцяпан Пуціла сказаў:

Атрымаў вядомасць па назве свайго Ютуб-канала, стаў адным з самых папулярных беларускіх грамадска-палітычных блогераў. У лютым 2018 года супраць Сцяпана Пуцілы спрабавалі завесці крымінальную справу паводле артыкула 368 КК РБ «Абраза прэзідэнта» за ролікі на YouTube, нібыта па скарзе невядомай грамадзянкі. З таго часу ён не наведвае Беларусь.

У сакавіку 2019 атрымаў Нацыянальную прэмію за абарону правоў чалавека імя Віктара Івашкевіча.

Жыве ў Польшчы, дзе скончыў вучобу. З восені 2018 года вядзе праграму інфармацыйна-забаўляльную праграму «Суб’ектыў» на тэлеканале «Белсат».

У 2020 годзе Пуціла разам з іншымі прадстаўнікамі беларускага дэмакратычнага руху атрымаў прэмію Сахарава.

3 мая 2023 года Мінскі абласны суд завочна прыгаварыў Пуцілу да 20 гадоў калоніі.

## Публічная дзейнасць 
Публічную дзейнасць пачаў у кастрычніку 2015 года, стварыўшы канал NEXTA на YouTube. Асноўны напрамак — «забаўляльны, інфармацыйны або музычны кантэнт». Найбольш папулярнае відэа — «*Их ждёт смертная казнь*» пра чарговы смяротны прысуд у Беларусі: 5,3 млн праглядаў. Першае відэа — песня «*Выбора нет*», прымеркаваная да прэзідэнцкіх выбараў з заклікам да іх байкоту. Спецслужбы амаль адразу ж зацікавіліся асобай блогера: прыходзілі, сярод іншага, у школу, высвятлялі, хто ён такі ды адкуль узяўся.

У 2017 годзе ўдзельнічаў у некалькіх акцыях пратэсту, у тым ліку ў родапачынальніку Маршаў недармаедаў — «Маршы абураных беларусаў» 17 лютага 2017 года, з якога вёў стрым-трансляцыю ў . Выпусціў некалькі відэаролікаў, прысвечаных пратэстам у Беларусі. Аўдыторыя пашырылася ў тым ліку дзякуючы інсайдам з МУС Беларусі. Былы міністр унутраных спраў Ігар Шуневіч перад сваёй адстаўкай заявіў, што выкрыў крыніцы Telegram-канала NEXTA, аднак блогер гэтую заяву абвергнуў.

З верасня 2018 года робіць праграму «Суб’ектыў» для тэлеканала «Белсат».

Стужка блогера «Лукашэнка. Крымінальныя матэрыялы» ў 2019 годзе праз суткі пасля публікацыі трапіла ў трэнды беларускай лакалізацыі інтэрнэт-сэрвіса YouTube, затым прызнана ў Беларусі экстрэмісцкім матэрыялам.

## Фільмаграфія 
* 2019: Лукашэнка. Крымінальныя матэрыялы
* 2020:   
* 2021:   
* 2021:   
* 2022:   
* 2022:   
* 2023: 

## Гл. таксама 
* NEXTA

## Спасылкі 
Катэгорыя:Блогеры Беларусі
Катэгорыя:Журналісты Беларусі
Катэгорыя:Журналісты Польшчы
Катэгорыя:Відэаблогеры
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі імя Сахарава
Боткін

**Боткін** () — рускае прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Сяргей Пятровіч Боткін (1832—1889), рускі ўрач
* Яўгеній Сяргеевіч Боткін (1865—1918), рускі ўрач

Катэгорыя:Рускія прозвішчы
Герхард Эрэн

**Герхард Ёзэф Арнольд Эрэн** (; , Мітэнбрук, Германская імперыя — , Бергедорф, Гамбург, ФРГ) — нямецкі гебітскамісар горада Слоніма, ваенны злачынец, адказны за знішчэнне тысячаў яўрэяў.

## Біяграфія 
Герхард Эрэн нарадзіўся 4 сакавіка 1901 года. Удзельнічаў у Першай сусветнай вайне і пасля яе заканчэння належаў да розных фрайкораў і саюзаў памежнай аховы. Скончыўшы педагагічную адукацыю, уладкаваўся працаваць настаўнікам спорту ў Верхняй Сілезіі. У пачатку кастрычніка 1928 года ажаніўся з Марыяй Мюлер. 1 мая 1933 года Эрэн уступіў у НСДАП. Прайшоўшы спецыяльны курс у Фогельзангу, з 1937 па 1939 год быў кіраўніком таварыства ў нацыянал-сацыялістычным маладзёжным трэніровачным цэнтры ў Крозінзэе. Са снежня 1939 па ліпень 1941 года праходзіў службу ў вермахце. Са жніўня 1941 па ліпень 1944 года займаў пасаду гебітскамісара горада Слоніма і быў там мясцовым і палітычным кіраўніком НСДАП. Эрэн быў адказным за вынішчэнне яўрэяў.

Падчас такіх «акцый» Эрэн з’яўляўся са зброяй у руках, а яўрэяў выганялі з дамоў. У верасні 1942 года ў справаздачы ён напісаў: «Я быў узрадаваны, што колькасць у 25 000 яўрэяў, якія першапачаткова жылі ў гэтай мясцовасці, скарацілася да 500». Потым Эрэн быў прыняты ў СС і 2 сакавіка 1944 года атрымаў званне штурмбанфюрара. З лютага 1945 года быў кіраўніком ідэалагічнай падрыхтоўкі ў Войсках СС. Ён быў «спадаром, які хадзіў па Слоніму з сабакам і пугай, публічна збіваючы яўрэяў». Эрэн не адбываў сваё пакаранне ў сувязі з тым, што Федэральны вярхоўны суд ФРГ 16 верасня 1975 года адхіліў рашэнне гамбургскага суда па фармальных абставінах. Новае судовае паседжанне ў 1976 годзе з-за стану здароўя Эрэна не адбылося. Памёр у 1984 годзе.

## Літаратура 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Апольскім ваяводстве
Катэгорыя:Нацысцкія злачынцы
Катэгорыя:Члены НСДАП
Катэгорыя:Афіцэры СС
Сонечная вуліца (Брэст)

**Вуліца Сонечная ** — вуліца ў заходняй частцы г.Брэста. З'явілася ў 1958 годзе пасля ўключэння ў гарадскія межы в.Адамкова. Працягласць 1240 м — ад вуліцы Лётнай да вуліцы Баўманскай. Забудавана пераважна 1-павярховымі дамамі сядзібнага тыпу. З 1980-х гадоў з боку вуліцы Баўманскай па левым боку забудавана шматпавярховымі дамамі. На вуліцы знаходзяцца магазіны, дзіцячая бібліятэка, аддзяленне сувязі №14 (д.№38).
## Літаратура 
* 

Сонечная
Глазінінская зямля

**Глазінінская**, **Глазынінская зямля** — мясцовасць прылеглая да Гомеля («при месте Гомельском») у 2-й палове XVI ст., адзін з першых вядомых цяпер гомельскіх мікратапонімаў.

## Гісторыя 
У 1560 годзе лістом вял.кн. Жыгімонта Аўгуста гэтая ворная зямля сярэдняй якасці (*«грунту среднего»*) пацверджана як ранейшае наданне гаспадара Якіму Паповічу, прозвішча якога сведчыць пра паходжанне з сям'і святара. Паводле «Рэестру рэвізіі гаспадарскай Гомельскай воласці» (1560) названы Якім Паповіч штогод мусіў плаціць з надзелу *«до скарбу господарского з кождое бочки земли за цынш, за жито, за овес по два гроши и по два пенези; за дань грошовую копа одна, грошей двадцать»*.

## Назва 
У публікацыях «Рэестра рэвізіі гаспадарскай Гомельскай воласці» 1560 года назва зямлі даецца як «Глазынінская» (1853) і «Глазінінская», або «Гразоўская» (*«тая земля Гразовская»,* 1886). Прычыну варыяцыі ў другой публікацыі вызначыць цяжка, не выключана памылка публікатараў 1886 года. Таксама, магчыма, дублетнасць назвы можна тлумачыць праз традыцыяю балта-славянскага ўзаемадзеяння—тады тапонім «Глазінінская» паходзіць з літоўскага «gleizavóti», «gleiznóti» (пэцкаць, брудзіць, гразніць), а «Гразоўская» — старабеларускі пераклад балцкай назвы. Нельга выключаць, што перад Якімам Паповічам названы надзел трымаў нейкі Глазыня, а перад або пасля яго асоба з мянушкай ці прозвішчам корню Гроз-/Граз-.

## Літаратура 
* Рэестр рэвізіі гаспадарскай Гомельскай воласці, 1560 г. Публікацыя 1853 г.; публікацыя 1886 г.
* Литовский словарь А. Юшкевича с толкованием слов на русском и польском языках. — Санкт-Петербург, 1904. — Т.2. — С. 444.

Катэгорыя:Гістарычныя раёны Гомеля
Навабеліцкія могілкі

**Навабеліцкія могілкі** (**могілкі Тлушчакамбінатаўскія**, **Засожскія могілкі**) — самыя старыя могілкі, што існуюць на тэрыторыі сучаснага Гомеля. Знаходзяцца ў пачатку вуліцы Ільіча ў Навабеліцкам раёне Гомеля. Могілкі займаюць 11 гектараў, знаходзяцца на прыроднай пяшчанай дзюне, выцягнуты з поўдня на поўнач уздоўж шашы (вул. Ільіча).

Тут пахаваны многія знакавыя асобы горада: Адольф Крушэўскі — гарадскі галава, ён жа правадыр дваранства Магілёўскай губерні, Баляслаў Дзерангоўскі — знакаміты фатограф дарэвалюцыйнага Гомеля, Анісім Шчакудаў — аўтар вядомага плана горада 1910 года, Уладзімір Караткевіч — рэжысёр, заслужаны дзеяч мастацтваў Беларусі і іншыя.

Там жа пахаваныя прадстаўнікі польскіх шляхецкіх семьяў, вайскоўцы рускай арміі перыяду Першай сусветнай вайны, размешчана брацкая магіла перыяду Вялікай Айчыннай вайны, ваенныя лётчыкі 20-х гадоў. На могілках захавалася каталіцкая капліца, а многія надмагіллі і крыжы ўяўляюць сабой творы мастацтва дарэвалюцыйных і савецкіх майстроў.

Разам з тым, некаторыя надмагільныя збудаванні, датаваныя XIX — пачаткам XX стагоддзя пашкоджаны, маюцца прыкметы пранінення ў магільныя скляпы. Некалькі элементаў старадаўніх агароджаў, крыжоў і мемарыяльных дошак, вырабленых з чорных і каляровых металаў, выкрадзены.

7 мая 2010 г. на тэрыторыі вайсковага некропаля быў адкрыты памятны знак, прысвечаны подзвігу дзесяці вязняў сакрэтнага фашысцкага канцлагеру КЦ-4 на востраве Узедам у Германіі, дзе выраблялі ракеты Фау-2. Вязням атрымалася збегчы з лагера смерці, пры гэтым яны змаглі ўгнаць нямецкі бамабардыроўшчык Heinkel He 111 на якім яны пераляцелі лінію фронта. Сярод герояў-вязняў — ураджэнец Гомеля Уладзімір Немчанка.

## Галерэя 

Файл:Common grave Navabelica.jpg|Брацкая магіла на Навабеліцкіх могілках
Файл:Manument Navabelica 01.jpg|Манумент у памяць уцёкаў групы Дзевятаева
Файл:Navabelica cemetery 02.jpg|
Файл:Navabelica cemetery 05.jpg|
Файл:Navabelica cemetery 07.jpg|
Файл:Navabelica cemetery 09.jpg|
Файл:Navabelica cemetery 13.jpg|
Файл:Navabelica cemetery 14.jpg|

## Літаратура 
* Гомель. Энцыклапедычны справачнік. — Мн.: БелСэ, 1991. — 527 с.

## Спасылкі 
* Фотоистория самого старого гомельского кладбища
* Навабеліцкія могілкі ў Гомелі могуць стаць гісторыка-мемарыяльным месцам пахавання 
* Навабеліцкія (Засожскія) могілкі Гомеля 

Катэгорыя:Могілкі Гомеля
Катэгорыя:Новая Беліца (Гомель)
Ганаровы грамадзянін горада Брэста

**Ганаровы грамадзянін горада Брэста** — званне, якое прысвойваецца асобам за вялікі ўклад у развіццё Брэста, павышэнне яго аўтарытэту, за здзяйсненне мужных учынкаў на карысць горада.

Устаноўлена 28 верасня 1967 года рашэннем 4-1 сесіі гарсавета 11-га склікання. Прозвішча, імя і імя па бацьку, заслугі асобы, якому надаецца ганаровае званне, заносіцца ў Кнігу ганаровых грамадзян горада Брэста.

## Спіс ганаровых грамадзян 
* Пётр Міхайлавіч Гаўрылаў — Герой Савецкага Саюза; 
* Мірон Емяльянавіч Крыштафовіч — удзельнік нацыянальна-вызваленчай барацьбы ў Заходняй Беларусі (28.09.1967)
* Павел Мартынавіч Гулаў — удзельнік рэвалюцыйнага руху; 
* Мікалай Давыдавіч Свінарчук — Герой Савецкага Саюза; 
* Васіліса Сямёнаўна Селівонік — удзельніца нацыянальна-вызваленчай барацьбы ў Заходняй Беларусі (01.07.1969)
* Пётр Ільіч Клімук — Герой Савецкага Саюза (17.01.1974)
* Сямён Майсеевіч Крывашэін— Герой Савецкага Саюза; 
* Павел Васілевіч Пранягін — удзельнік партызанскага руху; 
* Мікалай Сяргеевіч Цімафееў — арганізатар баявых дзеянняў па вызваленні Брэста ад нямецкіх захопнікаў (27.06.1974)
* Аляксандр Аляксандравіч Лучынскі — Герой Савецкага Саюза (12.03.1975)
* Васіль Пятровіч Ласковіч — удзельнік партызанскага руху; 
* Васіль Данілавіч Махновіч — Герой Сацыялістычнай Працы (20.12.1978)
* Юрый Міхайлавіч Віннік — Герой Савецкага Саюза (27.07.1984)
* Андрэй Мітрафанавіч Кіжаватаў — Герой Савецкага Саюза (*пасмяротна*); 
* Варлам Міхайлавіч Кублашвілі — ветэран пагранічных войскаў (06.06.1985)
* Уладзімір Іванавіч Газдзецкі — упраўляючы трэстам № 8 Брэста, заслужаны будаўнік БССР (1996); 
* Мікалай Паўлавіч Дзегцяроў — удзельнік Вялікай Айчыннай вайны (1996)
* Уладзімір Пятровіч Самовіч — дзяржаўны дзеяч (22.01.1998)
* Міхаіл Фадзеевіч Іофэ — гаспадарчы дзеяч (02.10.2002)
* Юлія Віктараўна Несцярэнка — спартсменка (30.09.2004)
* Яўген Сцяпанавіч Парфянюк — святар РПЦ (12.07.2007); 
* Сяргей Лаўрэнцьевіч Макаранка — спартсмен (2007)
* Пётр Пятровіч Пракаповіч — дзяржаўны дзеяч (27.07.2011)
* Анатоль Міхайлавіч Вараб’ёў — беларускі тэатральны дзеяч (27.04.2012)
* Аляксандр Васілевіч Саўчыц — гаспадарчы дзеяч (25.06.2013)
* Пётр Сцяпанавіч Пойта — рэктар БрДТУ (27.04.2014); 
* Святлана Мікалаеўна Сямёнава — педагог (05.08.2014); 
* Аляксандр Сяргеевіч Палышэнкаў — гаспадарчы дзеяч (23.09.2014)
* Лілія Рыгораўна Батырава — музыкант (16.07.2015)
* Канстанцін Георгіевіч Шэлепень — доктар (30.06.2016)
* Мікалай Пятровіч Кузьміч - мастак (2019)

## Літаратура 
* Брест: Энциклопедический справочник / Гл. редактор И. П. Шамякин. — Мн.: БелСЭ им. П. Бровки, 1987. — 408 с. — 53 000 экз.
* 

## Спасылкі 
* Решение Брестского городского Совета депутатов от 26.12.2007 № 62 «Об утверждении Положения о почётном гражданине города Бреста»
* Кому и за что присвоено звание «Почетный гражданин города Бреста»? // БрестСИТИ (BrestCITY)


Брэст
Сяргей Пятровіч Боткін

**Сярге́й Пятро́віч Бо́ткін** (; , Масква — , Ментона) — рускі тэрапеўт, заснавальнік фізіялагічнага кірунку ў медыцыне і школы рускіх клініцыстаў. Паходзіў з роду маскоўскіх купцоў Боткіных, сын купца Пятра Конанавіча Боткіна.

## Біяграфія 
Скончыў Маскоўскі ўніверсітэт (1855). Прафесар Медыка-хірургічнай акадэміі ў Пецярбургу (1861). Упершыню ў Расіі стварыў клініка-эксперыментальную лабараторыю (1861), дзе даследаваў фізіялагічнае і фармакалагічнае дзеянне лякарстваў. Распрацаваў шэраг пытанняў паталогіі ўнутраных органаў, інфекцыйных хвароб (у тым ліку пра інфекцыйную прыроду так званай катаральнай жаўтухі — хвароба Боткіна), дыягностыку і лячэнне блукальнай ныркі. Адзін з заснавальнікаў ваенна-палявой тэрапіі. Увёў інстытут санітарных урачоў (1886), адкрыў у Пецярбургу бясплатную амбулаторыю (1861), бальніцу (1880), заснаваў Жаночыя ўрачэбныя курсы (1872).

## Зноскі 
Сяргей Пятровіч
Катэгорыя:Медыкі XIX стагоддзя
Катэгорыя:Выпускнікі медыцынскага факультэта Маскоўскага ўніверсітэта
Катэгорыя:Тайныя саветнікі
Катэгорыя:Тэрапеўты Расійскай імперыі
Gorytes neglectus

**Gorytes neglectus** — род вос роду  падсямейства  (трыба *Bembicini*). Палеарктика: Еўропа, Расія (ад Масквы да Сахаліна), Казахстан, Карэя, Японія.

## Апісанне 
Дробныя восы (каля 1 см), чорныя з жаўтлявымі меткамі. Кліпеус і верхняя губа жоўтыя. Верхняя частка ілба матавая. Сярэдняе поле прамежкавага сегмента маршчыністае. Медыяльная жылка задняга крыла пачынаецца перад канцом субмедыяльнай ячэйкі. Ацэтабулярны кіль кароткі. Мезаплеўры з амалюсамі і стэрнаулюсамі. У самак 1-ы членік пярэдняй лапкі з 2 шчацінкамі на бакавой паверхні. Гняздуюцца ў зямлі. Лічынак кормяць дробнымі цыкадкамі (*Auchenorrhyncha)*.

## Літаратура 
* Немков П. Г., Казенас В. Л., Будрис Э. Р., Антропов А. В. 1995. *Сем. Sphecidae — Роющие осы* // Определитель насекомых Дальнего Востока России. Т. IV. Сетчатокрылообразные, скорпионницы, перепончатокрылые. Ч. 1&#x20;&#x2F;&#x20;под общ. ред. П. А. Лера.&nbsp;— СПб.: Наука, 1995.&nbsp;— С.&nbsp;368-480.&nbsp;— 606&nbsp;с.&nbsp;— 3150 экз.&nbsp;— ISBN 5-02-025944-6.
* *Немков П. Г. *&#x20;Аннотированный каталог роющих ос (Hymenoptera: Sphecidae, Crabronidae) азиатской части России.&nbsp;— Владивосток: Дальнаука, 2009.&nbsp;— 194&nbsp;с.
* *Bohart, R. M. & Menke, A. S.*&#x20;Sphecid Wasps of the World: a Generic Revision.&nbsp;— Berkeley: Univ. California Press, 1976..&nbsp;— 695&nbsp;p.

## Спасылкі 
* Род на сайце research.calacademy.org
* Спіс відаў роду на www.biolib.cz

Катэгорыя:Насякомыя Азіі
Катэгорыя:Пясочныя восы
Васіль Данілавіч Махновіч

{{Ваенны дзеяч
 |узнагароды       = { style="background:transparent"
  
}
{ style="background:transparent"
       
-
 
}
}}
**Васіль Данілавіч Махновіч** (, Варажбіты, , Брэсцкая вобласць — , ) — Герой Сацыялістычнай Працы.

## Біяграфія 
Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны. У 1944 годзе ў баях пад Варшавай атрымаў цяжкае раненне. У 1950 годзе прыйшоў працаваць у будаўнічы трэст № 8 горада Брэста. Авалодаў прафесіямі муляра, цесляра, бетоншчыка, мантажніка. Праз тры гады ўзначаліў комплексную будаўнічую брыгаду.

Будаўнікі працавалі па метадзе брыгаднага падраду. Брыгада В. Д. Махновіча пабудавала каля ста аб’ектаў, у тым ліку — акушэрскі комплекс па вуліцы Халтурына, тэрапеўтычны корпус абласной бальніцы, процітуберкулёзны дыспансер, медыцынскае вучылішча, восем дзіцячых садкоў, шэсць сярэдніх школ. Брыгадай узведзены аб’екты на панчошным і дывановым камбінатах, пабудаваныя будынкі 2-х праектных інстытутаў, абласнога ўпраўлення Міністэрства ўнутраных спраў і больш за 100 тыс. квадратных метраў жылля.

Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 7 мая 1971 года за дасягненне высокіх вытворчых паказчыкаў Махновічу Васілю Данілавічу прысвоена званне Героя Сацыялістычнай Працы з уручэннем ордэна Леніна і залатога медаля «Серп і Молат».

В. Д. Махновіч узнагароджаны двума ордэнам Працоўнага Чырвонага Сцяга, ордэнам Айчыннай вайны 1-й ступені, медалямі, у тым ліку — медалём «За адвагу». Заслужаны настаўнік працоўнай моладзі БССР (1981).

У 1985 годзе Васіль Данілавіч выйшаў на пенсію. Жыў у Брэсце.

Званне «Ганаровы грамадзянін горада Брэста» прысвоена ў 1978 годзе.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 
* Махнович Василий Данилович  // Брэсцкі абласны выканаўчы камітэт

Катэгорыя:Ганаровыя грамадзяне Брэста
Катэгорыя:Будаўнікі Беларусі
Катэгорыя:Удзельнікі Вялікай Айчыннай вайны
Tachysphex pompiliformis

**Tachysphex pompiliformis** — від вос сямейства .

## Арэал 
Сустракаюцца ў Афрыцы, Еўропе і Паўночнай Азіі (за выключэннем Кітая), Паўночнай Амерыцы і Паўднёвай Азіі.

## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Пясочныя восы
Гомельская дзіцячая чыгунка

**Гомельская дзіцячая чыгунка** — першая дзіцячая чыгунка на тэрыторыі Беларусі і пятая ў СССР.

## Гісторыя 
Дарога была адкрыта ў жніўні 1936 года, размяшчалася ў раёне стадыёна «Лакаматыў» і была даўжынёй 0,5 км. Меліся асобнае паравознае дэпо, станцыйныя пабудовы, навучальны будынак. На дарозе эксплуатаваліся танк-паравоз АЛКА серыі В і два міні-вагона, пад заказ пабудаваныя на Гомельскім вагонарамонтным заводзе .

Планавалася прадоўжыць дарогу да піянерскага лагера, размешчанага ў раёне вёскі Ляшчынец (цяпер адзін з раёнаў Гомеля), павялічыўшы яе даўжыню на 3-4 кіламетры. Летам 1941 года дарога была зачынена з-за пачатку Вялікай Айчыннай вайны, падчас вайны разбурана, а ў пасляваенныя гады не аднаўлялася .

## Станцыі 
* станцыя «Радасная»
* станцыя «Шчаслівая»

## Рухомы састаў 
### Лакаматывы 
* Танк-паравоз АЛКА серыі В

### Вагоны 
* 2 міні-вагона

## Галерэя 

Файл:Homieĺ, Radasnaja, dziciačaja čyhunka. Гомель, Радасная, дзіцячая чыгунка (30.07.1936).jpg|На адкрыцці дзіцячай чыгункі 30 ліпеня 1936 г.
Файл:Дзіцячая чыгунка, Гомель, 1936 год.jpg|Цягнік на дзіцячай чыгунцы, 1936 г.
Файл:Дзіцячая чыгунка, Гомель, 1938 год (1).jpg|Юны чыгуначнік, 1938 г.
Файл:Дзіцячая чыгунка, Гомель, 1938 год (2).jpg|Чарга дзяцей на платформе, 1938 г.
Файл:Дзіцячая чыгунка, Гомель, 1938 год (3).jpg|Станцыя «Радасная», 1938 г.
Файл:Дзіцячая чыгунка, Гомель, 1938 год (4).jpg|Цягнік на станцыі, 1938 г.

## Спасылкі 
* Гомельская ДЖД на сайте «Детские железные дороги СССР»  
* Первая детская железная дорога Гомеле  
* Первую Детскую железную дорогу в Беларуси построили в Гомеле  

Катэгорыя:З’явіліся ў 1936 годзе
Катэгорыя:Транспарт Гомеля
Катэгорыя:Дзіцячыя чыгункі Беларусі
Катэгорыя:1936 год у Гомелі
Катэгорыя:Зніклі ў 1941 годзе
Веласпорт на Еўрапейскіх гульнях 2019

**Спаборніцтвы па веласпорце на Еўрапейскіх гульнях 2019** прайшлі ў Мінску з 22 па 30 чэрвеня 2019 года.

Трэкавыя гонкі адбыліся ў палацы спорту Мінск-Арэны. Былі разыграны 20 камплектаў узнагарод на трэку. У спаборніцтвах прынялі ўдзел 316 велагоншчыкаў.

У шашэйных гонках былі разыграны 4 камплекты ўзнагарод, удзел прынялі 226 велагоншчыкаў. Трасы былі пракладзены па вуліцах Мінска.

## Каляндар 
## Агульны залік 
## Спасылкі 
* Трэкавыя гонкі на афіцыйльным сайце II Еўрапейскіх гульняў 2019 года
* Шашэйныя гонкі на афіцыйльным сайце II Еўрапейскіх гульняў 2019 года

Катэгорыя:Спаборніцтвы на Еўрапейскіх гульнях 2019
Катэгорыя:Спаборніцтвы па веласіпедным спорце
Андрэй Мітрафанавіч Кіжаватаў

**Андрэй Мітрафанавіч Кіжаватаў** (; ) — савецкі камандзір-памежнік, адзін з кіраўнікоў абароны Брэсцкай крэпасці ў гады Вялікай Айчыннай вайны, начальнік 9-й памежнай заставы 17-га Брэсцкага пагранічнага атрада войскаў Народнага камісарыята ўнутраных спраў СССР, Герой Савецкага Саюза (1965), лейтэнант. Ганаровы грамадзянін горада Брэста (1985).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Лейтэнанты СССР
Катэгорыя:Удзельнікі абароны Брэсцкай крэпасці
Катэгорыя:Асобы на марках
Катэгорыя:Ганаровыя грамадзяне Брэста
Аляксандр Пятровіч Мацвейка

**Аляксандр Пятровіч Мацве́йка** (нар. ) — вучоны ў галіне тэхналогіі і машын лесанарыхтовак і лясной гаспадаркі, доктар тэхнічных навук (2004), прафесар (1988). Акадэмік Беларускай інжынернай акадэміі (2005).

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў былой вёсцы Савалуцк (у сучасным  Мінскай вобласці Беларусі).
у 1953 годзе скончыў Беларускі лесатэхнічны інстытут па спецыяльнасці «Лесаінжынерная справа» і застаўся працаваць у ім (1954—2015). У 1962 годзе скончыў аспірантуру пры Ленінградскай лесатэхнічнай акадэміі. У 1966 годзе абараніў кандыдацкую дысертацыю. У 1971—1985 гадах на пасадзе загадчыка кафедрай лясных машын і тэхналогіі лесанарыхтовак факультэта тэхналогіі і тэхнікі лясной прамысловасці Беларускага дзяржаўнага тэхналагічнага ўніверсітэта, у 1977—1981 гадах — дэкан факультэта .

## Навуковая дзейнасць 
Займаўся пытаннямі малаадходных і безадходных тэхналогій нарыхтоўкі драўнянай сыравіны і машын для іх рэалізацыі, крыніц драўнянай сыравіны і напрамкаў іх рацыянальнага выкарыстання. Аўтар больш за 200 навуковых прац, у тым ліку падручнікаў і вучэбных дапаможнікаў.

Сярод апублікаванага:
* Технология и машины лесосечных и лесовосстановительных работ. — Мн., 1975.
* Справочник мастера лесозаготовок. — Мн., 1993. (разам з А. С. Федарэнчыкам, Р. І. Завойскіх)
* Технология и оборудование лесозаготовительного производства. — Мн., 2006.

## Узнагароды і званні 
* Медаль «У азнаменаванне 100-годдзя з дня нараджэння Уладзіміра Ільіча Леніна» (1970)
* Медаль «Ветэран працы» (1988)
* Ганаровая грамата Вярхоўнага Савета БССР (1980)
* Ганаровыя граматы Міністэрства лясной прамысловасці СССР (1978, 1980)
* Нагрудны знак «Выдатнік адукацыі Рэспублікі Беларусь» (1999)
* Ганаровы грамадзянін горада Любань (2004)

## Літаратура 
*  — С. 228.
* 

## Спасылкі 
* Аляксандр Пятровіч Мацвейка  // ДУК «Любанская раённая цэнтральная бібліятэка»
* Матвейка, Аляксандр Пятровіч (доктар тэхнічных навук; лесакарыстанне; нар. 1929) // Нацыянальная бібліятэка Беларусі
* *Целяшук В.* Память с острова Зыслав // Новости и история Беларуси

Катэгорыя:Акадэмікі Беларускай інжынернай акадэміі
Катэгорыя:Постаці лясной гаспадаркі
Катэгорыя:Ганаровыя грамадзяне Любані
Катэгорыя:Дэканы БДТУ
Катэгорыя:Аўтары падручнікаў
Герань рассечаная

**Герань рассечаная** (*Geranium dissectum* L.)&nbsp;— від раслін сямейства . Этымалогія: &nbsp;— «дробна нарэзаны».

## Апісанне 
Аднагадовая, рэдка двухгадовая трава, вышынёй ад 10 да 40, рэдка да 60&nbsp;см, мае стрыжневы корань. Сцёблы прамыя, разгалінаваныя, пакрытыя валаскамі. Сцябловае лісце супрацьлеглае. Кветканосы 1-3&nbsp;см даўжынёй, карацей лісця. Кветаножкі залозіста-валасістыя, 1.5-2.5&nbsp;см даўжынёй. Кветкі дробныя з максімальным дыяметрам 1.5&nbsp;см Пялёсткі 3.5-6.5(8)&nbsp;мм, зваротна-яйкападобныя, чырвона-фіялетавага колеру. Створкі пладоў валасістыя, носік залозісты. Цвіце з сакавіка па чэрвень.

## Распаўсюджанне 
Паўночная Афрыка: Алжыр; [пн] Егіпет [пн.]; Лівія [пн.]; Марока; Туніс. Заходняя Азія: Афганістан; Кіпр; Іран; Ірак; Ізраіль; Іарданія; Ліван; Сірыя; Турцыя. Каўказ: Арменія, Азербайджан; Грузія; Расія&nbsp;— Перадкаўказзе, Дагестан. Еўропа: Данія; Фінляндыя [пд.]; Ірландыя; Нарвегія [пд.]; Швецыя [пд.]; Вялікабрытанія; Аўстрыя; Бельгія; Чэхія; Германія; Венгрыя; Нідэрланды; Польшча; Славакія; Швейцарыя, Эстонія, Латвія; Малдова; Украіна [у тым ліку Крым]; Індыя; Балгарыя; Харватыя; Грэцыя [у тым ліку Крыт]; Італія [у тым ліку Сардзінія, Сіцылія]; Румынія, Сербія; Славенія; Францыя; Партугалія [у тым ліку Мадэйра]; Гібралтар; Іспанія [у тым ліку Балеарскія астравы, Канарскія астравы]. Натуралізаваны ў некаторых іншых краінах.

Расце на палях, уздоўж дарог і ў садках. Расце ва ўмерана сухіх, багатых пажыўнымі рэчывамі, гліністых глебах. У Баварскіх Альпах падымаецца да 1200&nbsp;м над узроўнем мора.

Ва Украіне расце ў садах, на палях, абочынах дарог, пустазельных месцах, саланцаватых лугах як адвентыўная расліна — у заходняй частцы лясных раёнаў і лесастэпе рэдка (г. Белая Царква); у Крыме (усходняя частка) і на паўднёвым беразе Крыма зрэдку.

## Таксанамія 
Від **Герань рассечаная** ўваходзіць у род  сямейства  парадку .

## Галерэя 

Geranium February 2008-4.jpg|
(MHNT) Geranium dissectum - Flowers.jpg|
Geranium dissectum4 W.jpg|
Geranium dissectum — Flora Batava — Volume v7.jpg|

Катэгорыя:Флора Каўказа
Катэгорыя:Флора Паўночнай Афрыкі
Катэгорыя:Флора Еўропы
Катэгорыя:Герань
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1755 годзе
Сербін

**Сербін** — няўключаная абшчына акругі Лі штата Тэхас Злучаных Штатаў Амерыкі. Размешчана за 80 км на ўсход ад Остына. Насельніцтва Сербіна складае 90 чалавек (2000).

## Гісторыя 
Першапачаткова населены пункт быў заснаваны пад назвай Лоу-Пін-Оак (*Low Pin Oak*) лужыцкімі сербамі, якія перасяліліся ў Тэхас ў сярэдзіне 1850-х гадоў. Пазней назва была зменена на Сербін — у адпаведнасці з саманазвай лужыцкасербскага народа.

Самая буйная дыяспара лужычанаў ў ЗША атбарылася ў Тэхасе, выкарыстоўваючы Сербін як «матчыну калонію». Да 20 верасня 1854 каля 550 лужыцкіх сербаў з лютэранскіх абшчын Прусіі і Саксоніі пад кіраўніцтвам пастара Джона Кіліяна з’ехалі ў Тэхас. Па прыбыцці ў Тэхас жыхары Сербіна станавіліся членамі лютэранскага саюза «Лютэранская царква — Місурыйскі сінод». Лютэранская царква святога Паўла, пабудаваная ў 1871 годзе, уяўляе сабой ўзор тыповай лужыцкай архітэктуры, кафедра прапаведніка размешчана на балконе царквы.

## Славутасці 
На тэрыторыі царквы Святога Паўла ў Сербіне размешчаны Тэхаскі музей культурнай спадчыны лужычанаў. Займаючы тры незалежных будынка, уключаючы ранейшую прыходскую школу Святога Паўла, музей таксама мае два вонкавых экспаната — гэта непашкоджаная драўляная хаціна і частка дома з планіроўкай ў стылі догтрат.

## Спасылкі 
* Serbin, Texas from TexasEscapes.com
* Serbin, Texas. *Handbook of Texas Online* Texas State Historical Association.
* Wends. *Handbook of Texas Online* Texas State Historical Association.
* St. Paul Lutheran Church, Serbin, TX
* Texas Wendish Heritage Society
* Worldwide Wendish Connection

Катэгорыя:Лужычане
Катэгорыя:Населеныя пункты Тэхаса
Герань растапыраная

**Герань растапыраная** (*Geranium divaricatum*)&nbsp;— від раслін сямейства , распаўсюджаны ў большай частцы Еўропы, Заходняй і Паўднёва-Заходняй Азіі.

## Апісанне 
Аднагадовая травяністая расліна 15-60&nbsp;см вышынёй. Сцёблы звычайна распасцёртыя, разам з хвосцікамі лісця коратка залозіста-валасістыя, акрамя таго, з больш доўгімі адтапыранымі простымі валасінкамі. Лісце чаргаванае; ліставая пласцінка 2.5-7&nbsp;см. Кветаножкі пры плодзе адагнутыя дадолу. Чашалісцікі з кароткім канчатковым асцюком, валасістыя, асабліва па жылках. Пялёсткі ружовыя, 6-7&nbsp;мм даўжынёй. Створкі пладоў папярочна-маршчыністыя, коратка шарсціста-апушаныя, тонкі носік, шарахавата-шчаціністы. 2n = 28.

## Распаўсюджанне 
Від распаўсюджаны ў большай частцы Еўропы (Швецыя, Аўстрыя, Чэхія, Германія, Венгрыя, Польшча, Славакія, Швейцарыя, Малдова, Расія, Украіна (уключаючы Крым), Албанія, Балгарыя, Харватыя, Грэцыя, Італія, Румынія, Сербія, Францыя, Іспанія), Заходняй і Паўднёва-Заходняй Азіі (Афганістан, Іран, Ірак, Турцыя, Арменія, Азербайджан, Грузія, Алтай&nbsp;— Расія, Казахстан, Кыргызстан, Таджыкістан, Туркменістан, Узбекістан, Сіньцзян&nbsp;— Кітай, Гімалаі Індыі).

Ва Украіне расце ў лясах, па хмызняках, на камяністых і гранітных скалах&nbsp;— амаль на ўсёй тэрыторыі.

## Таксанамія 
Від **Герань растапыраная** ўваходзіць у род  сямейства  парадку .

Катэгорыя:Флора Азіі
Катэгорыя:Флора Еўропы
Катэгорыя:Герань
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1792 годзе
Герань балотная

**Герань балотная** (*Geránium palústre*) — від двухдольных кветкавых раслін, які ўключаны ў род  сямейства .

## Назва 
Герань балотная, воўчча ступа, грабількі, пяціперсціца, златчыск, трыперсціца, дзеравянка лясная.

Лік храмасом 2n = 28.

## Арэал 
Герань балотная родам з Цэнтральнай, Паўднёвай і Усходняй Еўропы. Расце ў вільготных месцах на раўнінах і сярод пагоркаў, на балотах, у вербалозе.

## Таксанамія 
Від **Герань балотная** ўваходзіць у род  сямейства  парадку .

### Сінонімы 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Пустазелле
Катэгорыя:Дэкаратыўныя садовыя расліны
Катэгорыя:Лекавыя расліны
Катэгорыя:Флора Еўропы
Катэгорыя:Герань
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1756 годзе
Грабелькі

* народная назва віду 
* народная назва віду 
* народная назва віду
Змяёўка (значэнні)

* Змяёўка — вёска ў Жлобінскім раёне Гомельскай вобласці
* народная назва віду
Герань галубіная

**Герань галубіная** (*Geranium columbinum*) — травяністая аднагадовая расліна сямейства . Расце на умерана сухіх, багатых пажыўнымі рэчывамі вапнавых глебах, у лясах і на ўзбочынах дарог, на вышыні 0-1, 200 метраў над узроўнем мора.

## Апісанне 
Дасягае памераў 15-30 сантыметраў у вышыню, максімальна здольная дасягнуць 60 сантыметраў. Сцябло прамое, разгалінаванае і пакрыта валасінкамі. Лісце процілеглае, пяцікутнае і пальчатае, яго пялёсткі маюць два-тры глыбокіх зрэзы, якія робяць яго падобным па форме на нагу голуба (адсюль і лацінскі эпітэт *columbinus*). Кветкі памерам 15-20 міліметраў з пяццю яйкападобнымі сэрцападобнымі пялёсткамі даўжынёй з чашалісцікі. Пялёсткі, з характэрнымі прожылкамі, маюць даўжыню ў 7-9 мм. Перыяд цвіцення працягваецца з сакавіка па верасень. Кветкі гермафрадытны і апыляюцца насякомымі.

## Распаўсюджанне 
Расце па ўсёй Еўропе, Заходняй Азіі і Паўночнай Афрыцы. Таксама сустракаецца ў Паўночнай Амерыцы.

## Таксанамія 
Від **Герань галубіная** ўваходзіць у род  сямейства  парадку .

### Сінонімы 
*Geranium columbinum* мае наступныя сінонімы:

* *Geranium malvaceum* Burm.f.,
* *Geranium gracile* Schenk,
* *Geranium diffusum* Picard
* *Geranium pallidum* Salisb.

## Галерэя 

Файл:Geranium columbinum 20100522 a.jpg|
Файл:Geranium columbinum eF.jpg|
Файл:Geranium columbinum 20100522 b.jpg|
Файл:Geraniaceae - Geranium columbinum-3.JPG|
Файл:Geraniaceae - Geranium columbinum.JPG|
Файл:Geranium columbinum RF.jpg|

### Батанічныя ілюстрацыі 

Файл:Geranium columbinum geco 001 pvd.jpg|
Файл:Nsr-slika-169.png|

Катэгорыя:Герань
Герань Робертава

**Герань Робертава** (*Geránium robertiánum*) — расліна сямейства , від роду Герань. Расце ў шыракалістых лясах Еўропы, Азіі, Паўночнай Амерыкі і Паўночнай Афрыкі на вышынях да 1 500 м над узроўнем мора.

## Біялагічнае апісанне 
Гэта аднагадовая травяністая расліна з тымі, што адыходзяць ад каранёў рамбічным, глыбока рассечаным пяціраздзельным лісцем.

Сцёблы валасістыя, прамыя, 20-30 см вышынёй, галінастыя, на кожным кветканосе па адной бледна-ружовай кветцы. Кветкі невялікія, дыяметрам каля 2 см, з закругленымі пялёсткамі.

## Таксанамія 
Від **Герань Робертава** ўваходзіць у род  сямейства  парадку .

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Герань Роберта ў базе дадзеных Tela Botanica — Le réseau des Botanistes Francophones 
* Herb information at herbsarespecial.com.au 
* Images at Bioimages (UK)
* Species treatment from the Manual Jepson
* Entry in the Plants a Future for database 
* USDA plants Profile: *Geranium robertianum*

Катэгорыя:Таксоны раслін, названыя ў гонар людзей
Катэгорыя:Флора Афрыкі
Катэгорыя:Флора Еўразіі
Катэгорыя:Герань
Герань круглалістая

**Герань круглалістая** (*Geranium rotundifolium* L.)&nbsp;— від раслін сямейства . Этымалогія: &nbsp;— «круглалісты».

## Апісанне 
Аднагадовая травяністая расліна, 10-40(-60) см вышынёй. Сцёблы прамыя, апушаныя. Валасістае лісце размешчана ў разетцы ля аснавання, а затым супратыўнае. Суквецці: парасонік на дзве кветкі. Пялёсткі (3,7) 4-8&nbsp;мм, зваротнаяйкападобныя, цэлыя, ружовыя або фіялетавыя. Цвіце з лютага па ліпень (верасень), а часам і ў зімовы перыяд.

## Распаўсюджанне 
Паўночная Афрыка: Алжыр; [пн.] Лівія [пн.]; Марока; Туніс. Азія: Афганістан; Кіпр; Іран; Ірак; Ізраіль; Іарданія; Ліван; Сірыя; Турцыя; Казахстан; Кыргызстан; Таджыкістан; Туркменістан; Індыя [пн.зах.]; Пакістан [пн.]. Каўказ: Арменія, Азербайджан; Грузія; Расія&nbsp;— Перадкаўказзе, Дагестан. Еўропа: Ірландыя; Вялікабрытанія; Аўстрыя; Бельгія; Чэхія; Германія; Венгрыя; Славакія; Беларусь; Латвія; Літва; Малдова; Украіна [у тым ліку Крым]; Індыя; Балгарыя; Харватыя; Грэцыя [у тым ліку Крыт]; Італія [у тым ліку Сардзінія, Сіцылія]; Румынія, Сербія; Славенія; Партугалія [у тым ліку Мадэйра]; Гібралтар; Іспанія [у тым ліку Балеарскія астравы, Канарскія астравы]. Натуралізаваны ў некаторых іншых краінах.

Аддае перавагу цёплым, больш-менш сухім і багатым пажыўнымі рэчывамі камяністым супескам. Расце на палях, у вінаградніках, уздоўж сцен, платоў, дарожак і ў садках.

## Таксанамія 
Від **Герань круглалістая** ўваходзіць у род  сямейства  парадку .

## Галерэя 

Geranium rotundifolium sl7.jpg|
Geranium rotundifolium sl8.jpg|
Geranium rotundifolium fruit.jpg|
Geranium rotundifolium Herbar.jpg|

## Спасылкі 
* Vascular Flora (ісп.)
* United States Department of Agriculture 

Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1753 годзе
Катэгорыя:Флора Каўказа
Катэгорыя:Флора Азіі
Катэгорыя:Флора Паўночнай Афрыкі
Катэгорыя:Флора Еўропы
Катэгорыя:Герань
Герань малая

**Герань малая**, **Геранія мяккая** (*Geranium pusillum*)&nbsp;— від раслін сямейства . Радзімай віду з’яўляецца паўночны Алжыр, Марока і Еўразія ад Партугаліі і Ірландыі да заходніх Гімалаяў.

## Апісанне 
Аднагадовая травяністая расліна, 10-50&nbsp;см вышынёй. Сцёблы прамыя або ляжачыя, не укараняюцца ў вузлах. Сцёблы, хвосцікі і кветаножкі з 0.1-0.3&nbsp;мм незалозістымі трыхомамі і 0.1-0.2&nbsp;мм залозістымі трыхомамі. Прылісткі ланцэтныя, выразныя. Лісце супраціўнае; ліставая пласцінка 1.5-3.8&nbsp;см, валасістая з прыціснутымі незалозістымі трыхомамі. Суквецці двухкветныя; сцяблінка суквецця 0.5-3.2&nbsp;см. Кветаножкі 0.6-1.6&nbsp;см. Чашалісцікі 3-4.5&nbsp;мм, звонку па 0.6-1&nbsp;мм незалозістымі трыхомамі і 0.2-0.5&nbsp;мм незалозістымі і залозістымі трыхомамі, усярэдзіне голыя. Пялёсткі бледна-фіялетавыя, 2-3&nbsp;мм даўжынёй, абедзве паверхні голыя, палі пры аснаванні раснічастыя, вярхушка з 0.2-0.5&nbsp;мм надрэзам; пылавікі пурпурныя, ≈ 0.3&nbsp;мм. Плады 0.9-1.1&nbsp;см, выпрастаныя, калі няспелыя; мерыкарпы гладкія, з да 0.2&nbsp;мм прыціснутымі незалозістымі трыхомамі, аснова з некалькімі вейчыкамі, дзюба 7-9&nbsp;мм, без звужанай вяршыні. Насенне 1.7-1.8&nbsp;мм. 2n = 26.

## Распаўсюджанне 
Радзімай віду з’яўляецца Паўночны Алжыр, Марока і Еўразія ад Партугаліі і Ірландыі да заходніх Гімалаяў; від натуралізаваны ў Аўстраліі і на некаторых ўмераных тэрыторыях Паўночнай і Паўднёвай Амерыкі.

Ва Украіне расце на палях, у стэпах, ля дарог і ў зарасніках як пустазелле&nbsp;— на ўсёй тэрыторыі.

## Таксанамія 
Від **Герань малая** ўваходзіць у род  сямейства  парадку .

## Галерэя 

Geranium pusillum sl2.jpg|Лісце
Geranium pusillum sl4.jpg|Сцёблы кветкі з залозістымі валасінкамі ≈0.2 мм даўжынёй
Geranium pusillum sl5.jpg|Кветка
Geranium pusillum sl8.jpg|Суплодзе
Geranium pusillum sl11.jpg|Плод
Geranium pusillum Sturm3.jpg|Батанічная ілюстрацыя

Катэгорыя:Флора Азіі
Катэгорыя:Флора Паўночнай Афрыкі
Катэгорыя:Флора Еўропы
Катэгорыя:Герань
Герань сібірская

**Герань сібірская** (*Geránium sibíricum*) — травяністая расліна, від роду Герань сямейства .

Невялікая шматгадовая расліна родам з умераных раёнаў Азіі і Усходняй Еўропы, завезенае ў многія рэгіёны свету. Ад іншых гераней адрозніваецца невялікімі адзінкавымі кветкамі на доўгіх кветаножках.

## Батанічнае апісанне 
Шматгадовая травяністая расліна 40—50 см вышынёй з тонкім коранем. Сцёблы моцна разгалінаваныя, узыходзячыя, пакрытыя прыціснутымі валасінкамі, накіраванымі да аснавання.

Лісце на хвосціках да 7 см даўжынёй, пакрытых прыціснутым апушэннем, у абрысе круглява-пяцікутнае, 3-3,5 см у дыяметры, пальчатарассечанае на 5 вузкарамбічных долей, кожная з якіх з буйназубчатым краем. Прылісткі трохкутна-шылападобныя, да 8 мм даўжынёй.

Кветкі адзінкавыя, рэдка па дзве, на кветканосах да 4 см даўжынёй, пакрытых прыціснутым апушэннем. Чашалісцікі каля 6,5 мм даўжынёй, даўгавата-яйкападобнай формы, з завостраным канцом, шчацініста-апушаныя. Пялёсткі вяночка да 1,5 см даўжынёй, з выманнем на канцы, белыя, з пурпурнымі жылкамі. Прыкветкі шылападобныя, 3-7 мм даўжынёй.

Каробачка з носікам 1,5—1,7 см даўжынёй, насенне 2×1,5 мм, гладкае, бурае.

## Распаўсюджанне 
Радзіма расліны — Усходняя Еўропа і Азія. Завезены ў Паўночную Амерыку, дзе шырока распаўсюджваецца.

## Таксанамія 
Від быў упершыню сапраўды апісаны ў 2-м томе кнігі *Species plantarum* Карла Лінея, датай публікацыі якой лічыцца 1 мая 1753 года.

Від **Герань сібірская** ўваходзіць у род  сямейства  парадку .

### Сінонімы 
* 
* 
* 
* 
* 

## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Пустазелле
Катэгорыя:Інвазіўныя віды раслін
Катэгорыя:Флора Паўночнай Амерыкі
Катэгорыя:Флора Еўразіі
Катэгорыя:Герань
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1753 годзе
Юрый Аляксандравіч Дракахруст

**Юрый Дракахруст** (, Хабараўск, РСФСР) — беларускі матэматык, журналіст.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 20 ліпеня 1960 года ў Хабараўску. Бацька — Аляксандр Абрамавіч Дракахруст (1923—2008) — паэт і перакладчык. У 1964 годзе сям’я пераехала ў Мінск. Скончыў механіка-матэматычны факультэт БДУ.

У 1986 абараніў кандыдацкую дысертацыю па алгебраічнай тэорыі лічбаў. Працаваў у Інстытуце матэматыкі АН Беларусі (1982—1991), акадэмічным Інстытуце эканомікі (1991—1994), у Незалежным інстытуце сацыяльна-эканамічных і палітычных даследаванняў (1992—2000). Выступаў з артыкуламі ў беларускім друку.

У 1990—1991 гадах — сакратар управы Беларускага народнага фронту «Адраджэньне».

З 1991 года на Радыё «Свабода», ад 1996 — супрацоўнік Беларускай службы Радыё «Свабода» ў Празе. Вядучы аналітычнай праграмы «Праскі акцэнт». Аўтар кніг «Акцэнты Свабоды» (2009) і «Сем худых гадоў» (2014).

З 2015 рэгулярна публікуецца на партале TUT.BY.

У 2024 годзе завочна асуджаны ў Беларусі да 10 гадоў пазбаўлення волі па справе «аналітыкаў Святланы Ціханоўскай».

## Прэміі і ўзнагароды 
Лаўрэат прэміі Беларускай асацыяцыі журналістаў (1996).

## Спасылкі 
* svaboda.org

Катэгорыя:Выпускнікі механіка-матэматычнага факультэта БДУ
Катэгорыя:Журналісты Беларусі
Катэгорыя:Матэматыкі Беларусі
Цыбулька

**Цыбулька** — шматзначны тэрмін.

## Віды 
* 
* 

## Гл. таксама 
* Цыбулка
Пляжны футбол на Еўрапейскіх гульнях 2019

**Турнір па пляжным футболе на Еўрапейскіх гульнях 2019** у Мінску адбываўся з 25 па 29 чэрвеня 2019 года на спартыўна-аздараўленчым комплексе «Алімпійскі» з удзелам васьмі мужчынскіх зборных Еўропы, па 12 гульцоў у кожнай. Гэта быў адзіны чыста мужчынскі турнір на Еўрапейскіх гульнях 2019 года.

У Мінску згулялі 8 нацыянальных зборных, у тым ліку Беларусь, Іспанія, Італія, Партугалія, Расія, Румынія, Швейцарыя і Украіна. Агульная колькасць футбалістаў — 96 чалавек.

## Каляндар 
## Спасылкі 
* Пляжны футбол на афіцыйльным сайце II Еўрапейскіх гульняў 2019 года

Катэгорыя:Спаборніцтвы на Еўрапейскіх гульнях 2019
Катэгорыя:Пляжны футбол
Панікніца алепская

**Панікніца алепская** (*Geum aleppicum*)&nbsp;— від кветкавых раслін сямейства , распаўсюджаны ў Еўразіі і Паўночнай Амерыцы (Канада, ЗША, Мексіка).

## Апісанне 
Шматгадовая расліна, 40—60&nbsp;см даўжынёй. Пялёсткі аранжава-жоўтыя, 5—6&nbsp;мм даўжынёй, чашалісцікі карацей, чым пялёсткі. Плады ў яйкападобных галоўках. Сцёблы і кветаножкі жорстка-валасістыя.

Ва Украіне расце ў светлых лясах, сярод кустоў&nbsp;на ўсёй тэрыторыі, спарадычна.

## Галерэя 

Geum aleppicum 2.JPG|
Geum aleppicum in Mount Ibuki 2010-07-10.jpg|

## Крыніцы 
Катэгорыя:Флора Паўночнай Амерыкі
Катэгорыя:Флора Еўразіі
Катэгорыя:Ружавыя
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1781 годзе
Гладыёлус балотны

**Гладыёлус балотны**, ці **Зрочнік** (*Gladīolus palūstris*) — від роду Гладыёлус сямейства .

## Батанічнае апісанне 
Шматгадовая травяністая расліна вышынёй 30-60 см, якая мае яйкападобны клубень.

Суквецце — колас. Кветкі ружаватыя або ярка-ружовыя. Цвіце з мая па чэрвень.

Плод — сухая каробачка.

## Распаўсюджанне і асяроддзе пражывання 
Расце ў Цэнтральнай і Паўднёвай Еўропе.

Расце на балотах і сырых лугах.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Касачовыя
Каціная мята

**Каціная мята**

* народная назва віду 
* народная назва віду
Глауцыум рагаты

**Глауцыум рагаты** (*Glaucium corniculatum*) — травяністая расліна, від роду  сямейства .

## Батанічнае апісанне 
Аднагадовая, радзей двухгадовая травяністая расліна.

Сцябло вышынёй 10—30 см, галінастае.

Прыкаранёвае лісце нешматлікае, чарашковае, перыстарассечанае; сцябловае — сядзячае.

Кветкі буйныя, адзінкавыя, з 4 ярка-чырвонымі пялёсткамі. Цвіце ў красавіку—чэрвені.

Плод — каробачка, даўжынёй да 25 см.

Уся расліна шызага колеру, апушаная.

### Таксанамія 
Від **Глауцыум рагаты** ўваходзіць у род  трыба  падсямейства  сямейства  парадку .

## Крыніцы 
## Літаратура 
* *Алексеев Ю. Е. и др.* Глауциум — Glaucium // Травянистые растения СССР. В 2 т / Отв. ред. доктор биол. наук Работнов Т. А. — М.: Мысль, 1971. — Т. 1. — С. 404. — 487 с. — 60 000 экз.
* 

Катэгорыя:Пустазелле
Катэгорыя:Флора Еўразіі
Катэгорыя:Макавыя (падсямейства)
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1781 годзе
Малопа

**Мало́па** (, ) — рака ў Паўднёва-Афрыканскай Рэспубліцы і часткова на мяжы з Батсванай, правы прыток ракі Аранжавая.

Даўжыня ракі каля 1000 км. Выток ракі знаходзіцца на плато Сярэдні Велд. Працякае па паўднёвай ускраіне пустыні Калахары. Сцёк ракі зменлівы. Сталы сцёк маецца да горада Мафікенг. Да 23° у. д. сцёк мае сезонны характар, далей рэчышча перасыхае. Вусце Малопа знаходзіцца непадалёк ад паўднёва-ўсходняй мяжы Намібіі.

Галоўныя прытокі: Насоб (правы) і Курумар (левы).

Вада з ракі выкарыстоўваецца на арашэнне.

## Літаратура 
* Молопо // Африка: энциклопедический справочник. Т. 2. Л—Я / Гл. ред. А. Громыко. Ред. колл. В. М. Власов, Н. И. Гаврилов и др. — М.: Советская энциклопедия, 1987. — С. 198. — 671 с. с илл.
* 

## Спасылкі 
* Калахари (пустыня) // Сайт «Планета Земля» Geosfera.Org

Катэгорыя:Рэкі ПАР
Катэгорыя:Рэкі Батсваны
Катэгорыя:Басейн Атлантычнага акіяна ў Афрыцы
Катэгорыя:Памежныя рэкі