open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Надзя Міраславаўна Кіндрачук

**Надзя Міраславаўна Кіндрачук** (нар. 15 жніўня 1984) — украінскі гісторык, доктар гістарычных навук. Эксперт Нацыянальнага агенцтва па забеспячэнні якасці вышэйшай адукацыі.

## Біяграфія 
Нарадзілася 15 жніўня 1984 года ў вёсцы Стрыльча Гарадзенкаўскага раёна Івана-Франкоўскай вобласці Украіны.

У 1998 годзе скончыла Гарадзенскую музычную школу па класах фартэпіяна і гітары. У 2001 годзе скончыла Гарадзенкаўскую СШ I-III ст. № 1. У тым жа годзе паступіла на першы курс гістарычнага факультэта Адэскага нацыянальнага ўніверсітэта ім. І. І. Мечнікава. У 2006 годзе атрымала ступень магістра гісторыі. Працавала выкладчыкам гісторыі ў Прыморскім ліцэі ў Адэсе.

3 лютага 2021 г. абараніла доктарскую дысертацыю на тэму: «Сацыякультурныя працэсы ва ўкраінскім этнічным асяроддзі Украінскай ССР (60-70-я гг. ХХ ст.): дынаміка, тэндэнцыі, наступствы». Навуковы кансультант: Даніленка Віктар Міхайлавіч — доктар гістарычных навук, прафесар, член-карэспандэнт Нацыянальнай акадэміі навук Украіны, заслужаны дзеяч навукі і тэхнікі Украіны, загадчык кафедры гісторыі Украіны другой паловы ХХ ст. у Інстытуце гісторыі Украіны НАН Украіны. Абарона праходзіла ў Адэскім нацыянальным універсітэце ім І. І. Мечнікава.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Гісторыкі Украіны
Магда Лінет

**Магда Лінет** (; ) — польская тэнісістка; пераможца чатырох турніраў WTA (з іх два ў адзіночным разрадзе).

## Агульная інфармацыя 
Магда — адна з дзвюх дачок Томаша і Беаты Лінет, яе сястру клічуць Дагмара.

Лінет у тэнісе з шасці гадоў. Улюбёныя пакрыцці — трава і хард; найлепшы ўдар — бэкхенд. Улюбёны турнір — Ралан Гарос; кумірам у свеце тэніса ў дзяцінстве была Моніка Селеш.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Тэнісісткі Польшчы
Катэгорыя:Тэнісісты на летніх Алімпійскіх гульнях 2016 года
Катэгорыя:Тэнісісты на летніх Алімпійскіх гульнях 2020 года
Катэгорыя:Тэнісісты на летніх Алімпійскіх гульнях 2024 года
Харука Кітагуці

**Харука Кітагуці** (яп. 北口榛花; нар.  г., , Хакайда) — японская лёгкаатлетка, спецыялістка па кіданні дзіды. Чэмпіёнка свету 2023 года, бронзавы прызёр чэмпіянату свету 2022 года, уладальніца сярэбранага медаля Універсіяды ў Неапалі, чэмпіёнка краіны, дзеючая рэкардсменка Японіі ў кіданні дзіды.
Сярэдне-Заходні дзяржаўны ўніверсітэт

**Сярэдне-Заходні дзяржаўны ўніверсітэт** () — амерыканская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта, якая месціцца ў горадзе Уічыта-Фолс у штаце Тэхас.

## Агульная характарыстыка 
Вучэльня з'яўляецца часткай сістэмы Тэхаскага тэхналагічнага ўніверсітэта.

Універсітэт складаецца з акадмічных каледжаў з 16 праграмамі бакалаўрыяту, якія прапануюць 43 спецыяльнасці і 30 дадатковых праграмы, 9 праграм магістратуры, якія прапануюць 28 спецыяльнасцей і 15 дадатковых.

Універсітэт з'яўляецца адзіным універсітэтам у Тэхасе з членствам у Савеце грамадскіх каледжаў гуманітарных навук ЗША. Універсітэт таксама з'яўляецца членам Асацыяцыі амерыканскіх каледжаў і універсітэтаў.

## Структура 
* Каледж прыродазнаўства, матэматыкі і інжынерыі
* Каледж бізнес-адміністравання
* Каледж прыгожых мастацтваў
* Каледж медыцынскіх навук і сацыяльных паслуг
* Каледж гуманітарных і сацыяльных навук
* Каледж адукацыі
* Школа аспірантуры

## Гл. таксама 
* Спіс універсітэтаў штата Тэхас

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Навучальныя ўстановы з англійскай мовай навучання
Катэгорыя:Універсітэты Тэхаса
Макензі Літл

**Макензі Літл** (англ.: Mackenzie Little; нар. , Мінесота) — аўстралійская лёгкаатлетка, спецыялістка па кіданні дзіды. Бронзавы прызёр чэмпіянату свету 2023 года, сярэбраны прызёр Гульняў Садружнасці 2022 года, удзельніца летніх Алімпійскіх гульняў 2020 года ў Токіа.

## Біяграфія 
Макензі Літл нарадзілася 22 снежня 1996 года. Яна займалася многімі відамі спорту, у тым ліку футбол, софтбол, воднае пола і хакей. На сёмым курсе жаночага каледжа правяла першую трэніроўку па кіданні дзіды.

Падлеткам Літл спаборнічала ў кіданні дзіды, у бегу на 400 метраў з бар'ерамі і сямібор'і. Ва ўзросце 15 гадоў яна ўжо кідала дзіду за пяцідзесяціметровую адзнаку. У 2013 годзе Літл выступіла на маладзёжным чэмпіянаце свету ва Украіне. Яна выйграла золата. У 2014 годзе ва ўзросце 17 гадоў яна кінула дзіду на 57,60 метраў.

У 2019 годзе завяршыла навучанне ў Стэнфардскім універсітэце, дзе атрымала ступень бакалаўра навук у галіне анатоміі. За час вучобы ва ўніверсітэце яна выйграла два тытулы NCAA у кіданні дзіды і палепшыла свой вынік да 60,36 метраў.

Вярнуўшыся ў Аўстралію ў 2019 годзе, Літл паступіла на медыцынскі факультэт Сіднейскага ўніверсітэта, а таксама выдатна пачала сезон 2020/21 гадоў, усталяваўшы асабісты рэкорд - 61,42 метраў.

У 2021 годзе прыняла ўдзел у летніх Алімпійскіх гульнях у Токіа. У кіданні дзіды яна заняла выніковае восьмае месца з вынікам 59,96 метраў.

У 2022 годзе на сусветным чэмпіянаце ў ЗША яна кінула дзіду да адзнакі 63,22 метра і стала пятай. На Гульнях Садружнасці ў Бірмінгеме яна заваявала сярэбраны медаль з вынікам 64,27 метра.

На чэмпіянаце свету 2023 года, які адбыўся ў Будапешце, аўстралійская спартсменка стала бронзавай медалісткай з вынікам 63,38 метра.
Фэн Бінь

**Фэн Бінь** (кіт. трад. 冯彬, кіраўніцтвам. 馮彬, піньінь Féng Bīn;; нар. , Пэнлай, Шаньдун) — кітайская кідальніца дыска, чэмпіёнка свету 2022, чэмпіёнка Азіі 2019. Удзельніца летніх Алімпійскіх гульняў 2016 і 2020 гадоў.

## Біяграфія 
Фэн Бінь пачала кідаць дыск у раннім падлеткавым узросце і ўдзельнічала ў юнацкім чэмпіянаце свету па лёгкай атлетыцы ў 2011 годзе, заняўшы чацвёртае месца. На дарослым узроўні Бінь дабілася сур'ёзнага поспеху, заваяваўшы залаты медаль на Сусветных ваенных гульнях 2015 года з асабістым рэкордам 62,07 м.

У 2016 годзе яна стала пераможцай чэмпіянату Кітая па лёгкай атлетыцы. На летніх Алімпійскіх гульнях 2016 года яна была адной з трох кітайскіх кідальніц дыска, якія выйшлі ў фінал, у выніку стаўшы 8-й з вынікам 63,06 метра.

У 2018 годзе кітайская спартсменка прыняла ўдзел у Азіяцкіх гульнях, дзе заваявала сярэбраны медаль з вынікам 64,25 метра.

У 2019 годзе на чэмпіянаце Азіі яна стала чэмпіёнкай з вынікам 65,36 метра. На чэмпіянаце свету 2019 года ў горадзе Доха яна заняла выніковае 5 месца з вынікам 62,48 метра.

На летніх Алімпійскіх гульнях 2020 года ў Токіа Фэн Бінь не змагла кваліфікавацца ў фінал з вынікам 60,45 і 17-м выніковым месцам.

У 2022 годзе ў ЗША на чэмпіянаце свету яна святкавала поспех, стаўшы чэмпіёнкай свету адправіўшы дыск да рэкордных для сябе 69,12 метра. Праз год на чэмпіянаце свету ў Будапешце яна заваявала бронзавы медаль з вынікам 68,20 метраў.

Катэгорыя:Лёгкаатлеты Кітая
Кэмрын Роджэрс

**Кэмрын Роджэрс** (; нар.  г., Рычманд, Брытанская Калумбія) — канадская лёгкаатлетка, якая спецыялізуецца ў кіданні молата. Чэмпіёнка свету 2023 года, прызёр чэмпіянату свету 2022 года, пераможца Гульняў Садружнасці 2022 года. Удзельніца летніх Алімпійскіх гульняў 2020 года ў Токіа.

## Кар'ера 
Роджэрс нарадзілася і вырасла ў Рычмандзе, Брытанская Калумбія. Пасля разводу бацькоў, калі ёй было тры гады, яна засталася з маці - Шэры Роджэрс, цырульнік.

У 2019 годзе прыняла ўдзел у Панамерыканскіх гульнях, якія адбыліся ў Перу. З вынікам 66,09 метраў яна стала шостай у кіданні молата.

На летніх Алімпійскіх гульнях у Токіа, у жніўні 2021 года, Роджэрс кваліфікавалася ў фінал і з вынікам 74,35 метра заняла выніковае пятае месца.

Канадка прадстаўляла сваю краіну на чэмпіянаце свету 2022 года ў Юджыне. З вынікам 75,52 метраў яна змагла заваяваць сярэбраны медаль. На Гульнях Садружнасці ў Бірмінгеме яна заваявала золата, кінуўшы снарад на 74,08 метра.

У 2023 годзе на чэмпіянаце свету па лёгкай атлетыцы ў Будапешце Кэмрын выйграла золата ў кіданні молата з вынікам 77,22 метра.
Джэйні Касанавоід

**Джэйні Касанавоід** (; нар.  г., Нью-Ёрк, Нью-Ёрк) — амерыканская лёгкаатлетка, якая спецыялізуецца ў кіданні молата. Прызёр чэмпіянатаў свету 2022 і 2023 гадоў.

## Кар'ера 
У 2019 годзе прыняла ўдзел у лёгкаатлетычным матчы паміж ЗША і Еўропай, які адбыўся ў Мінску. З вынікам 71,26 метраў яна стала чацвёртай у кіданні молата.

Касаанавоід прадстаўляла ЗША на чэмпіянаце свету 2022 года ў Юджыне. З вынікам 74,86 метраў яна змагла заваяваць бронзавы медаль.

У 2023 годзе на чэмпіянаце свету па лёгкай атлетыцы ў Будапешце Джэйні выйграла срэбра ў кіданні молата з вынікам 76,36 метра.
Ван Таа (урач)

**Ван Таа** (王燾; 670—755) — кітайскі дзяржаўны служачы і ўрач часоў імперыі Тан.

## Біяграфія 
Нарадзіўся на тэрыторыі сучаснай правінцыі Шэньсі у чыноўніцкай сям’і. Яго дзед быў першым міністрам імператара . Высокія пасады займалі яго бацька Ван Цзін і старэйшы брат. Ван Таа працягнуў сямейную традыцыю, змяніўшы за сваё жыццё некалькі пасад. Ніколі не быў прафесійным урачом.

У юнацтве Ван Таа шмат хварэў. Яму часта даводзілася прымаць розныя лекі. Спрабуючы разабрацца ў механізме іх дзеяння, ён пачаў вывучаць медыцыну. Імкненне да авалодання медыцынскімі ведамі ўзрасло падчас хваробы маці. Ван Таа стаў часта кансультавацца са знакамітымі лекарамі і, у рэшце рэшт, дастаткова добра авалодаў асновамі медыцыны.

Пазней Ван Таа быў прызначаны чыноўнікам дзяржаўнага кнігасховішча Хун-вэнь, дзе захоўвалася мноства старадаўніх кніг. На працягу больш чым 20 гадоў службы ў кнігасховішчы ён вывучаў там медыцынскія кнігі, выпісваў з іх рэцэпты, з часам сабраўшы багатыя матэрыялы.

У 742 Ван Таа быў накіраваны на службу ў горад Фанлін (на тэрыторыі сучаснай правінцыі Хубэй). Сабраныя за час службы ў кнігасховішчы матэрыялы ён узяў з сабой. Падчас эпідэміі, якая ўспыхнула тут, паспяхова вылечыў сваіх сваякоў і знаёмых.

У 752 годзе на аснове сабраных медыцынскіх матэрыялаў Ван Таа склаў кнігу «Вайтай міяафан» («Сакрэтныя рэцэпты з кнігасховішча»), у якой акрамя лекавых рэцэптаў апісаны метады прыпякання.

## Літаратура 
* *Белоусов П. В.* Теоретические основы китайской медицины (серия «Китайская чжэньцзю-терапия») — Алматы, 2004. — 172 с. ISBN 9965-15-219-5.

Катэгорыя:Медыкі Кітая
Флор Руіс

**Флор Дэніс Руіс Хуртада** (ісп.: Flor Denis Ruiz Hurtado; нар.  г., Прадэра, Валье-дэль-Каўка) — калумбійская лёгкаатлетка, спецыялістка па кіданні дзіды. Сярэбраны прызёр чэмпіянату свету 2023 года, двухразовая чэмпіёнка Паўднёва-Амерыканскіх гульняў, удзельніца летніх Алімпійскіх гульняў 2012 і 2016 гадоў.

## Біяграфія 
Флор Руіс нарадзілася 29 студзеня 1991 года ў горадзе Прадэра.

У 2012 годзе Руіс прыняла ўдзел у летніх Алімпійскіх гульнях у Лондане. У кіданні дзіды яна не змагла кваліфікавацца ў фінал, паказаўшы толькі 32-і вынік — 54, 34 метры.

Упершыню ў кар’еры ў 2013 годзе калумбійка выступіла на дарослым чэмпіянаце свету. У Маскве яна стала 23-й з вынікам 57,47 метраў. На наступны год яна атрымала перамогу ў Паўднёва-Амерыканскіх гульнях, якія праходзілі ў Сант’яга. Яе вынік — 60,59 метраў.

На чэмпіянаце свету 2015 года ў Кітаі яна зноў не прабілася ў фінал і заняла 27-е месца з вынікам 57,25 метра. На Панамерыканскіх гульнях у Таронта была пятай.

У Рыа-дэ-Жанейра, на летніх Алімпійскіх гульнях у 2016 годзе ёй удалося кваліфікавацца ў фінал і паказаць выніковы дзевяты вынік — 61,54 метра. Праз год на сусветным першынстве ў Лондане зноў паказала толькі 23-і вынік і 57,94 метра.

У 2019 годзе прыняла ўдзел у Панамерыканскіх гульнях, якія адбыліся ў Перу і заняла выніковае шостае месца.

У 2022 годзе прыняла ўдзел у Паўднёва-Амерыканскіх гульнях, якія адбыліся ў Парагваі. У кіданні дзіды яна стала пераможцам, другі раз у кар’еры, з вынікам 62,97 метра.

На чэмпіянаце свету 2023 года, які адбыўся ў Будапешце, калумбійская спартсменка стала сярэбранай медалісткай з вынікам 65,47 метра — гэта асабісты рэкорд.
Леў Сямёнавіч Паеўскі

**Леў Сямёнавіч Паеўскі** (1850—1919) — беларускі гісторык. Бацька мітрапаліта Мелхіседэка.

## Навуковая дзейнасць 
Даследаваў царкоўную гісторыю 18—19 стст., гісторыю гарадоў і мястэчак Беларусі, пытанні археалогіі. Аўтар прац, змешчаных у перыядычных царкоўных і свецкіх выданнях Гродна, Вільні, Холма, Масквы («Пра цэрквы Брэсцкай капітулы ў пачатку другой паловы 18 ст.», 1887; «Пра цэрквы старажытнай Брэсцкай епархіі, якія ўваходзілі ў склад Мельніцкага благачыння ў 1775 г.», 1892; «Старажытнае паданне аб Жыровіцах і аб цудатворным абразе Жыровіцкай божай маці», 1897; «Горад Брэст-Літоўскі і яго старажытныя храмы», 1894).

## Літаратура 
* Чарапіца В. М. Са скарбніцы кніжных паліц (Нарысы пра аўтографы даследчыкаў гісторыі Беларусі ў канцы XIX — пачатку XX ст.). Мн., 1994.
* 

Катэгорыя:Гісторыкі Беларусі
Катэгорыя:Краязнаўцы Беларусі
Дэана Прайс

**Дэана Прайс** (; нар.  г., Сент-Чарльз, Місуры) — амерыканская лёгкаатлетка, якая спецыялізуецца ў кіданні молата. Чэмпіёнка свету 2019 года. Удзельніца летніх Алімпійскіх гульняў 2016 года.

## Кар'ера 
Прайс прадстаўляла ЗША на чэмпіянаце свету 2015 года ў Пекіне, але не змагла кваліфікавацца ў фінал. За месяц да чэмпіянату свету Прайс заняла чацвёртае месца на Панамерыканскіх гульнях у Таронта.

На летніх Алімпійскіх гульнях у Бразіліі Прайс прадстаўляла ЗША ў спаборніцтвах па кіданні молата. Заняла выніковае восьмае месца, паказаўшы вынік 70,95 метра.

28 верасня 2019 года Дэана ў горадзе Доха стала чэмпіёнкай свету ў кіданні молата, кінуўшы снарад на 77,54 м і апярэдзіўшы ўсіх сваіх саперніц.

У 2023 годзе на чэмпіянаце свету па лёгкай атлетыцы ў Будапешце Дэана выйграла бронзу ў кіданні молата з бар'ерамі з вынікам 75,41 метра.
Ігар Вячаслававіч Любавіцкі

**Ігар Вячаслававіч Любавіцкі** (нар. , Віцебск) — беларускі юрыст і дзяржаўны дзеяч.

Суддзя Вярхоўнага Суда Рэспублікі Беларусь (з 2020).

## Біяграфія 
Нарадзіўся 21 ліпеня 1983 года ў Віцебску. Бацька, Вячаслаў Віктаравіч Любавіцкі, працаваў пракурорам; маці працавала поварам у сталовай.

У 2005 годзе скончыў юрыдычны факультэт Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта працаваў суддзёй Барысаўскага міжгарнізоннага ваеннага суда.

З 26 чэрвеня 2014 года працаваў суддзёй Мінскага гарадскога суда. 27 лютага 2018 года ўключаны ў склад прэзідыума Мінскага гарадскога суда. Падчас працы ў гэтым судзе адзначыўся прысудамі Эдуарду Пальчысу і тром журналістам сайта Regnum.

6 ліпеня 2021 года суддзя Вярхоўнага Суду Рэспублікі Беларусь І. В. Любавіцкі прыгаварыў Віктара Бабарыку, палітычнага канкурэнта Аляксандра Лукашэнкі падчас прэзідэнцкіх выбараў 2020 года, да «14 гадоў пазбаўлення волі з адбываннем у папраўчай калоніі ва ўмовах узмоцненага рэжыму са штрафам у памеры 5 тысяч базавых велічынь, з пазбаўленнем права займаць пасады, звязаныя з выкананнем арганізацыйна-распарадчых і адміністрацыйна-гаспадарчых абавязкаў на тэрмін пяць гадоў» без магчымасці абскардзіць прысуд. За гэты прысуд Любавіцкі трапіў пад санкцыі ЕС, Швейцарыі, Албаніі, Ісландыі, Ліхтэнштэйна, Нарвегіі, Паўночнай Македоніі, Сербіі, Чарнагорыі. У снежні 2023 года Вялікабрытанія далучылася да санкцый супраць Любавіцкага.

## Узнагароды 
* Ордэн Пашаны (2022).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Суддзі Вярхоўнага Суда Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Суддзі Мінскага гарадскога суда
Катэгорыя:Беларускія асобы ў Чорным спісе ЕС
Вячаслаў Віктаравіч Любавіцкі

**Вячаслаў Віктаравіч Любавіцкі** (нар. , Полацк, Віцебская вобласць) — беларускі пракурор і палітык.

Дэпутат Вярхоўнага Савета Беларусі 12-га і 13-га скліканняў, дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 1-га склікання. Генерал-маёр юстыцыі.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 30 ліпеня 1950 года ў Полацку. Бацька працаваў мастаком, маці — бухгалтарам.

У юнацтве марыў стаць следчым, аднак з першага разу не паступіць у вну не здолеў і пайшоў працаваць на завод «Шкловалакно» ў Полацку. Уваходзіў у склад аператыўнага атрада садзейнічання міліцыі, дзе яму прапанавалі па накіраванні Віцебскага абласнога камітэта камсамола паступіць у Харкаўскі юрыдычны інстытут.

У красавіку 1994 года вылучаў кандыдатуру на пасаду суддзі Канстытуцыйнага Суда Рэспублікі Беларусь, аднак падчас таемнага галасавання дэпутаты Вярхоўнага Савета не падтрымалі Любавіцкага, аддаўшы яму найменшую колькасць галасоў.

У 1995 годзе абраны дэпутатам Вярхоўнага Савета Рэспублікі Беларусь 13-га склікання. Балатаваўся па Малатковіцкай выбарчай акрузе № 33 Брэсцкай вобласці. З 23 студзеня 1996 года працаваў членам Пастаяннай камісіі Вярхоўнага Савета па нацыянальнай бяспецы, абароне і барацьбе са злачыннасцю. Быў беспартыйным, уваходзіў у фракцыю «Згода», якая падтрымлівала Аляксандра Лукашэнку. З 3 чэрвеня 1996 года ўваходзіў у працоўную групу Вярхоўнага Савета па супрацоўніцтве з Парламентам Рэспублікі Польшча.

В. В. Любавіцкі падтрымаў супярэчлівыя і часткова непрызнаныя міжнароднай супольнасцю канстытуцыйныя змены, зробленыя прэзідэнтам, і 27 лістапада 1996 года спыніў удзел у працы Вярхоўнага Савета і ўвайшоў у склад створанай Прэзідэнтам Беларусі Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 1-га склікання. Быў членам Камісіі Палаты прадстаўнікоў па нацыянальнай бяспецы. Згодна з Канстытуцыяй Рэспублікі Беларусь 1994 года яго паўнамоцтвы дэпутата Вярхоўнага Савета скончыліся 9 студзеня 2001 года; аднак наступныя выбары ў гэты орган не праводзіліся.

Да 2000 года, пакуль гэта дазваляў закон, сумяшчаў пракурорскія і дэпутацкія абавязкі.

## Сям’я 
Жанаты, мае трох сыноў.

* Сын — Ігар Вячаслававіч Любавіцкі (нар. 1983), суддзя Вярхоўнага Суда Рэспублікі Беларусь (з 2020).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Пракуроры Беларусі
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета Рэспублікі Беларусь 12-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета Рэспублікі Беларусь 13-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 1-га склікання
BTS

**BTS** (; стылізавана як **Bangtan Sonyeondan**, **防弾少年団**, **防弹少年团**, **БТС**) — паўднёвакарэйскі бойз-бэнд, створаны Hybe Corporation, у склад якога ўваходзяць сем удзельнікаў: Джын, Шуґа, Джэй-Хоп, РМ, Чымін, Ві і Чонґук. Назва гурта, BTS, уяўляе сабой спалучэнне слоў "Bang", што азначае "Bangtan", і "Boydan", што азначае "бойскаўт". Гэта песня No More Dream з іх дэбютнага альбома 2 Cool 4 Skool у чэрвені 2013 года. . Ён выйграў дзве галоўныя ўзнагароды, у тым ліку ўзнагароду «Навічок года» на цырымоніі ўручэння музычных прэмій Melon Music Awards 2013, прэміі Golden Disc Awards 2013 і Seoul Music Awards 2014. У 2016 годзе гурт выйграў свой першы галоўны прыз, быўшы названым выканаўцам года на Mnet Asian Music Awards.

## Удзельнікі 
* Джын (진)
* Шуґа (슈가)
* Джэй-Хоп (제이홉)
* РМ (알엠)
* Чымін (지민)
* Ві (뷔)
* Чонґук (정국)

## Дыскаграфія 
**Студыйныя альбомы**

Катэгорыя:Музычныя калектывы, якія з’явіліся ў 2013 годзе
Катэгорыя:K-pop гурты
Ігар Васільевіч Кандрацюк

**Ігар Васільевіч Кандрацюк** (; нар. , в. Прыгір’я, Высакапільскі раён, Херсонская вобласць, УССР) — украінскі тэлевядучы і прадзюсер, шоумен.

## Біяграфія 
### Раннія гады 
Нарадзіўся 14 сакавіка 1962 года ў Херсонскай вобласці. У школе працаваў памочнікам камбайнера. З залатым медалём у 1979 годзе скончыў Каланчакскую сярэднюю школу № 1.

У 1984 годзе скончыў фізічны факультэт Кіеўскага нацыянальнага ўніверсітэта імя Тараса Шаўчэнкі (спецыялізацыя — оптыка цвёрдага цела). Пасля заканчэння ВНУ працаваў навуковым супрацоўнікам аддзела малекулярнай біяфізікі Інстытута малекулярнай біялогіі і генетыкі НАН Украіны.

### Кар’ера 
З 1985 года — член тэлевізійнага клуба «Што? Дзе? Калі?».

З 1991 года працуе на ТБ. Рэдактар, шоумен па працы з публікай і памочнік вядучага ў праграмах «Каханне з першага погляду» і «Брэйн-рынг» тэлеканал «Астанкіна» (Масква). Потым быў суарганізатарам і вядучым матчаў з «Што? Дзе? Калі?» і «Брэйн-рынг» зорак Украіны, Беларусі і Расіі на УТ-1.

У 1992—1994 гадах вёў тэлегульні «5+1» на канале УТ-3, у 1995—1996 гадах — тэлегульні «Праграма перадач на заўтра» (тэлеканал УТ-1).

У 1996 годзе абараніў дысертацыю на суісканне вучонай ступені кандыдата біялагічных навук.

У 1997—2000 гадах быў суаўтарам і вядучым праграмы «Цацкі для вуліцы» на «31 канале» (Масква).

З 1999 па 2019 год — суаўтар, прадзюсар і вядучы праграмы «Караоке на майдане» (тэлеканал «Інтэр», «1+1», СТБ), а ў 2006 годзе вёў праграму «Караоке на Арбаце» на расійскім тэлеканале ТБ Цэнтр.

У 2001—2006 гадах быў вядучым і галоўным рэдактарам тэлепраграмы «інтэлект-шоу LG „Эўрыка!“» на «Інтэр».

У 2003—2008 гадах быў прадзюсарам і суаўтарам праграмы «Шанец».

У 2006 годзе быў прадзюсарам праекта «Зорны дуэт» на Інтэры, у 2007 годзе — аўтарам і прадзюсарам праграмы «Амерыканскі шанец» на 1+1, здымкі якой адбываліся ў ЗША.

З 2009 года па 2017 год — пастаянны суддзя ў конкурсе «Украіна мае таленты».

З 2010 па 2015 і з 2019 год — суддзя песеннага шоу «X-Фактар».

З 21 верасня 2020 года — вядучы ток-шоу «Кандрацюк у панядзелак» на 5 канал.

Прадзюсаваў Віталя Казлоўскага, Аляксандра Ваявуцкага, Наталлю Валеўскую, Паўла Табакова, Іну Воранаву, Алесю Кірычук і гурт «Авіятар» (сумесна з Юрыем Нікіціным). На сённяшні дзень не займаецца прадзюсаваннем.

### Асабістае жыццё 
Жанаты на Аляксандры Гарадзецкай (у мінулым бухгалтар, цяпер фінансавы дырэктар), ёсць трое дзяцей: Сяргей Кандрацюк — працаваў адміністратарам у праекце «Танцую для цябе», Даніла Кандрацюк і Паліна Кандрацюк.

## Узнагароды і прэміі 
Уладальнік каманднага прыза «Крыштальная Сава» клуба «Што? Дзе? Калі?» у складзе каманды Андрэя Казлова.

Уладальнік узнагароды Міжнароднага конкурсу «Фаварыты поспеху — 2005» у намінацыі «Вядучы шоу-праграм года».

Уладальнік шасці ўзнагарод «Тэлетрыумф»:

* «Караоке на Майдані» — найлепшая музычная праграма (2003, 2008);
* «Эўрыка!» — найлепшая праграма для дзяцей (2003);
* «Шанец» — найлепшая забаўляльная праграма (2004, 2006).

Катэгорыя:Кандыдаты біялагічных навук
Катэгорыя:Гульцы «Што? Дзе? Калі?»
Катэгорыя:Музычныя прадзюсары Украіны
Катэгорыя:Тэлевядучыя Украіны
Катэгорыя:Рэдактары Украіны
Вайна за незалежнасць Намібіі

**Вайна за незалежнасць Намібіі** альбо **Паўднёваафрыканская памежная вайна** — узброены канфлікт паміж Паўднева-Афрыканскай Рэспублікай і сепаратыстамі Паўднёва-Заходняй Афрыкі. Падзеі былі цесна звязаны з грамадзянскай вайной у Анголе.

## Ход падзей 
У 1966 г. пачынаюцца ўзброеныя сутыкненні паміж  і арміяй ПАР.

Баявое крыло арганізацыі —  — стварала свае базы не ўнутры краіны, а спачатку ў Замбіі, а пазней у Анголе. Адсутнасць апорных пунктаў на тэрыторыі паўднёва-заходняй Афрыкі не давала магчымасці шырокага манеўру па ўнутраным аперацыйным лініям, партызанскія атрады не мелі тылавой падтрымкі. Тым не  менш, іх актыўнасць на працягу ўсяго канфлікту была вельмі  высокай. Яны атакавалі базы праціўніка, стратэгічныя аб’екты – індустрыяльныя комплексы, масты, чыгункі і аўтатрасы. Дапамогу паўстанцам аказвалі СССР, ГДР, Паўночная Карэя і іншыя сацыялістычныя краіны. Баевікі праходзілі падрыхтоўку ў Пэрэвальнэ (Крым), а з 1976 г. савецкія  ваенныя спецыялісты трэніравалі іх у Анголе. 75% узбраенняў народна-вызваленчай арміі былі савецкай вытворчасці.

На працягу амаль дзесяці гадоў паўднёваафрыканскія войскі атрымалі выдатную магчымасць адпрацаваць сваю сістэму контрпаўстанцкай і контрпартызанскай вайны, многае бралася з вопыту партугальскага і радэзійскага спецназаў. Усё гэта выкарыстоўвалася пры фарміраванні часцей СпП. Гэтыя фарміраванні гулялі вядучую ролю ў барацьбе з народна-вызваленчай арміяй.

Вырашальнай кампаніяй вайны стала бітва пры Куіта-Кванавале на ангольскай тэрыторыі. У Анголе ў той час вялася свая вайна паміж прасавецкай групоўкай МПЛА і апазіцыйнай арганізацыяй УНІТА. У краіну былі ўведзены паўднёваафрыканскія часці, якія ставілі сваёй мэтай перашкодзіць народна-вызваленчай арміі. У чэрвені 1988 года, пасля завяршэння баёў за горад, войскі ПАР пакінулі Анголу.

У ходзе наступных перамоў урад ПАР пагадзіўся вывесці свае войскі з Намібіі і даць ёй незалежнасць. 21 сакавіка 1990 г. у прысутнасці Генеральнага сакратара ААН і прэзідэнта ПАР была абвешчана незалежнасць краіны.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Намібія
Катэгорыя:Гісторыя Намібіі
Катэгорыя:Войны ПАР
Катэгорыя:Грамадзянская вайна ў Анголе
Фасфен

**Фасфен** (ад  — святло і  — паказваю, выяўляю) — зрокавае адчуванне, якое ўзнікае ў чалавека без уздзеяння святла на вока.

Фасфены могуць узнікаць праз уздзеянне на зрокавую сістэму на яе розных узроўнях: механічным уздзеяннем (націск на закрытае вока, напрыклад), моцнымі магнітнымі палямі, хімічнымі рэчывамі, электрычным узбуджэннем сятчаткі праз прыкладзеныя да скроняў электроды, а таксама шляхам непасрэднага электрычнага ўзбуджэння зрокавых цэнтраў кары галаўнога мозгу.

Колер і форма фасфенаў бывае самая разнастайная, але ў большасці выпадкаў яны маюць слабыя сіняватыя, зеленаватыя, жаўтлявыя і аранжавыя адценні і простыя формы (кропкі, кругі, кароткія лініі), а таксама фігуры чагосьці бачанага раней.

Пры ўзбуджэнні зрокавых цэнтраў кары галаўнога мозгу чалавек перастае бачыць наваколле і назірае толькі рухомыя плямы святла, якія перамяшчаюцца сінхронна са зменай кірунку погляду.

Узбуджэнне некалькіх суседніх абласцей кары прыводзіць да з’яўлення фасфенаў у выглядзе пэўных геаметрычных формаў.

Сляпыя ад нараджэння не бачаць фасфенаў. Аслеплы ж чалавек, як правіла, можа назіраць іх пры штучным узбуджэнні. На падставе гэтага лічыцца магчымым стварэнне зрокавых пратэзаў са штучным узбуджэннем фасфенаў.

У шэрагу выпадкаў фасфены назіраюцца і на святле, змешваючыся з бачнай карцінай і выклікаючы зрокавыя ілюзіі.

Наяўнасць яркіх фасфенаў можа з’яўляцца сімптомам хваравітага стану арганізма.

## Фасфены ў касмічных палётах 
Упершыню аб убачаных імі светлавых успышках паведамілі Астранаўты Эдвін Олдрын і Ніл Армстранг, удзельнікі месяцавай экспедыцыі «Апалон-11» у 1969 годзе. NASA адразу арганізавала серыю спецыяльных даследаванняў і прыйшло да высновы, што асноўнай прычынай успышак варта з вялікай верагоднасцю лічыць зараджаныя часціцы касмічных прамянёў, якія хутка рухаюцца.

Касманаўты, якія доўга знаходзяцца на МКС, бачаць фасфены, асабліва падчас падрыхтоўкі да сну. Гэта тлумачыцца тым, што на вышыні арбіты МКС электрамагнітнае поле Зямлі слабейшае, дзякуючы чаму высокаэнергетычныя часціцы лягчэй дасягаюць сятчаткі вока, выклікаючы назіранне феномена.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* Фасфен — артыкул з Вялікай савецкай энцыклапедыі. Н. А. Валюс. 
* *Ларухіна Г. М.* Электрофизиология органа зрения  // Вялікая медыцынская энцыклапедыя, 3-е выд. — М.: Савецкая энцыклапедыя. — Т. 28.

Катэгорыя:Зрокавая сістэма
Катэгорыя:Зрокавыя эфекты
Бачныя касмічныя прамяні

**Бачныя касмічныя прамяні** — феномен зрокавай сістэмы, разнавіднасць фасфена. Яго назіралі касманаўты на арбіце, уключаючы каманду Апалона-10. Апісваліся як доўгія каляровыя прамяні, часам мільганне і т. п.

## Магчымыя прычыны 
Даследчыкі мяркуюць, што ўспышкі святла, якія ўспрымаюць астранаўты ў космасе, абумоўлены касмічнымі прамянямі (высокаэнергетычнымі зараджанымі часціцамі па-за межамі зямной атмасферы), хоць дакладны механізм невядомы. Гіпотэзы ўключаюць чаранкоўскае выпраменьванне, якое ўзнікае пры праходжанні часціц касмічных прамянёў праз шклопадобнае цела вачэй касманаўтаў, прамое ўзаемадзеянне з зрокавым нервам, сятчаткай, стымуляцыя рэцэптараў і больш агульнае ўзаемадзеянне сятчаткі з выпраменьваннем.

## Зноскі 
Катэгорыя:Успрыманне
Катэгорыя:Зрок
Катэгорыя:Праграма «Апалон»
Анна Хол

**Анна Хол** (; нар.  г., ) — амерыканская лёгкаатлетка, якая спецыялізуецца ў мнагабор’і. Двухразовы прызёр чэмпіянатаў свету ў сямібор’і.

## Біяграфія 
Анна Хол вырасла ў спартыўнай сям’і на ранча Хайлэндс, штат Каларада, недалёка ад Дэнвера. Яе бацька Дэвід займаўся трыма відамі спорту ў Мічыганскім універсітэце: быў кватэрбекам футбольнай каманды, гуляў у баскетбол і ўдзельнічаў у спаборніцтвах па дзесяціборстве. Яе старэйшыя сёстры Кэтрын і Джулія гулялі ў тэніс і бегалі на дыстанцыях у Мічыгане. У яе таксама ёсць малодшая сястра Лорын, маці клічуць Ронетт. Ганна пачала займацца лёгкай атлетыкай у сем гадоў, спачатку скачкамі ў вышыню, а потым таксама паспяхова здаўшы нарматывы на 1500 метрах. Паралельна яна таксама захаплялася катаннем на лыжах, гульнёй у футбол, валейбол і хакей на траве.

На чэмпіянаце свету 2022 года ў ЗША, Анна стала ўладальнікам бронзавага медаля ў сямібор’і з вынікам 6755 ачкоў.

28 мая 2023 года 22-гадовая спартсменка палепшыла свой вынік у сямібор’і на 233 балы, набраўшы лепшыя ў свеце 6988 балаў за перамогу на прэстыжным турніры Hypo-Meeting у Гетцысе, Аўстрыя. У жніўні 2023 года на чэмпіянаце свету па лёгкай атлетыцы, які адбыўся ў Будапешце, спартсменка з ЗША, у сямібор’і, з вынікам 6720 ачко стала сярэбраным прызёрам чэмпіянату свету.

Катэгорыя:Лёгкаатлеты ЗША
Анук Ветэр

**Анук Ветэр** (нідэрл. Anouk Vetter; нар.  года, , Нідэрланды) — нідэрландская лёгкаатлетка, якая спецыялізуецца ў мнагабор’і. Чэмпіёнка Еўропы 2016 года ў сямібор’і, прызёр Алімпійскіх гульняў 2020 года, трохразовы прызёр чэмпіянатаў свету ў сямібор’і.

Катэгорыя:Лёгкаатлеты Нідэрландаў
Ветэр

**Ветэр** — прозвішча, тапонім.

## Прозвішча 
* Анук Ветэр — нідэрландская лёгкаатлетка
* Джэсі Ветэр — амерыканская хакеістка
* Эрнст Ветэр — швейцарскі дзяржаўны дзеяч, прэзідэнт Швейцарыі

## Тапонім 
* Ветэр (Рур)
Эрнст Ветэр

**Эрнст Ветэр** (; , Вінтэртур, кантон Цюрых, Швейцарыя — , , Швейцарыя) — швейцарскі палітык, прэзідэнт Швейцарыі, член Федэральнага савета, міністр фінансаў Швейцарыі.

## Біяграфія 
Эрнст Ветэр з 1911 па 1914 год вывучаў эканоміку ў Цюрыху. Пасля атрымання доктарскай ступені выкладаў у кантанальным гандлёвым вучылішчы. З 1926 па 1934 год ён абіраўся ў Кантанальны савет Цюрыха, а з 1929 гады ў Нацыянальны савет Швейцарыі. У снежні 1938 года абраны 117 галасамі супраць 98 (за сацыял-дэмакрата Эміля Клеці) пераемнікам Альберта Меера ў Федэральным савеце.

* 15 снежня 1938 — 31 снежня 1943 — член Федэральнага савета Швейцарыі.
* 1 студзеня 1939 — 31 снежня 1943 — начальнік дэпартамента (міністр) фінансаў.
* 1 студзеня — 31 снежня 1941 — прэзідэнт Швейцарыі.
Ален Берсэ

**Ален Берсэ** (; нар. 9 , , Швейцарыя) — швейцарскі палітык, член Сацыял-дэмакратычнай партыі. З 1 студзеня 2012 года — член Федэральнага савета Швейцарыі і міністр унутраных спраў. З 1 студзеня па 31 снежня 2018 года прэзідэнт Швейцарыі. Абраны віцэ-прэзідэнтам Швейцарыі на 2022 год. Да гэтага займаў гэтую пасаду ў 2017 годзе. 1 студзеня 2023 г. у другі раз стаў прэзідэнтам сваёй краіны.
Іван Уладзіміравіч Карчынскі

**Іван Уладзіміравіч Карчынскі** () — беларускі грамадска-палітычны і царкоўны дзеяч, праваслаўны святар.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў сям’і святара. Скончыў у 1879 годзе Уманскае духоўнае вучылішча, у 1885 годзе — Кіеўскую духоўную семінарыю, пасля 2 курсы юрыдычнага факультэта Маскоўскага ўніверсітэта.

Сельскі настаўнік (1885). Іерэй у Пакроўскім храме і загадчык царкоўнапрыходскай школы сяла Рамашкі Васількоўскага павета Кіеўскай губерні (1887), узнагароджаны набедранікам (1890).

З 1890 года інспектар царкоўнапрыходскіх школ Гродзенскай праваслаўнай епархіі. З 1904 года ключнік і протаіерэй Барыса-Глебскага манастыра ў Гродне. Пад час Першай сусветнай вайны ў эвакуацыі ў Маскве. У 1917 годзе — член Саюза беларускага праваслаўнага духавенства. Член Гродзенскай управы і Гродзенскага БНК.

У красавіку 1919 года кааптаваны ў склад літоўскай Тарыбы. У канцы 1919 года ўваходзіў у склад Рады БНР. У верасні 1920 года выступіў адным з ініцыятараў беларускага антыпольскага партызанскага руху ў цеснай сувязі з Літвой. У 1921 годзе як праваслаўны капелан служыў у Беларускім асобным батальёне ў літоўскай арміі. Быў сябрам чацвёртай аператыўнай групы Беларускай партыі сацыялістаў-рэвалюцыянераў у Мерачы, пад кіраўніцтвам Вячаслава Разумовіча — «Хмары». Затым жыў у Коўне, быў праваслаўным капеланам літоўскай арміі.

Памёр 2 ліпеня 1935 года ў Аліце.

## Узнагароды 
* Ордэн Святой Ганны 2-й ступені (1907).
* Ордэн Святога Уладзіміра 4-й ступені (1910).
* Ордэн Святога Уладзіміра 3-й ступені (1913).
* Ордэн Святой Ганны 1-й ступені (1915).
* Мітра (1926).
* Медаль у гонар 10-годдзя незалежнасці Літвы (1928).
* Ордэн Гедзіміна 4-й ступені (1928).
* Ордэн Вітаўта 3-й ступені (1931)

## Літаратура 
* 
* [Горны Аляксандр. Святар, гісторык(https://be.wikipedia.org/wiki/%D0%B3%D1%96%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D1%8B%D0%BA), патрыёт: старонкі жыцця і творчасці протаіерэя Іаана Карчынскага] // Гродненские епархиальные ведомости. — 2012. — № 2. — С. 14 — 17; № 3. — С. 17 — 19.

Катэгорыя:Палітыкі Літвы
Аляксандр Калінікавіч Світыч

**Аляксандр Калінікавіч Сві́тыч** (, Магілёўская губерня — ) — беларускі гісторык праваслаўнай царквы, выдавец і публіцыст.

Скончыў у 1912 годзе багаслоўскі факультэт Варшаўскага ўніверсітэта. Магістр багаслоўя. Выкладаў багаслоўе ў Віленскай духоўнай семінарыі, потым у Варшаўскім універсітэце. У 1920—1930-я гады супрацоўнічаў з рускамоўнымі выданнямі Варшавы, Вільні, Львова. У 1930—1933 гадах выдаваў у Варшаве часопіс «В ограде Церкви». Абараняў пазіцыі праваслаўя ў Польшчы, Заходняй Беларусі і Заходняй Украіне, выступаў супраць гвалтоўнай паланізацыі праваслаўных, закрыцця і разбурэння праваслаўных святынь.

У 1936—1939 гадах у духоўнай кансісторыі Гродзенскай праваслаўнай епархіі, сакратар епіскапа Савы (Саветава). Са жніўня 1939 года да ліпеня 1944 года ў духоўнай кансісторыі Варшаўскай епархіі.

Пасля Другой сусветнай вайны жыў у ЗША, куды вывез свае гістарычныя матэрыялы.

## Творы 
* Православная Церковь в Польше и её автокефалия // Православная Церковь на Украине и в Польше в XX столетии. 1917—1950 гг. М, 1997.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Постаці беларускага праваслаўя
Катэгорыя:Выдаўцы Польшчы
Катэгорыя:Публіцысты Беларусі
Катэгорыя:Публіцысты XX стагоддзя
Катэгорыя:Публіцысты Польшчы
Катэгорыя:Гісторыкі царквы Беларусі
Дорыс Лойтхард

**Дорыс Лойтхард** (; нар. , Мерэншванд, Аргау, Швейцарыя) — швейцарскі палітычны і дзяржаўны дзеяч, двойчы ў 2010 і 2017 гадах прэзідэнт Швейцарыі, прадстаўляе Хрысціянска-дэмакратычную народную партыю, у 2004 годзе старшыня.

## Біяграфія 
Скончыла юрыдычны факультэт Цюрыхскага ўніверсітэта. У 1991—2006 гадах працавала юрыстам. У 1997—2000 гадах была дэпутатам кантанальнага парламента Аргау.
У 1999—2006 гадах была дэпутатам Нацыянальнага савета. У 2006 годзе пасля адстаўкі Жазефа Дайса была абраная замест яго чальцом Федэральнага савета, стаўшы часткай федэральнага дэпартамента па эканамічных справах, што парушыла традыцыю, па якой чалец Федэральнага савета замяняўся прадстаўніком той жа моўнай групы. Яна стала 109-м чальцом Федэральнага савета і 5-й жанчынай на гэтай пасадзе. У 2008 годзе была абрана 173 са 198 галасоў віцэ-прэзідэнтам Швейцарыі на 2009. 2 снежня 2009 года абрана 158 са 183 галасоў прэзідэнтам Швейцарыі на 2010 год. У снежні 2015 года абрана на 2016 год віцэ-прэзідэнтам Швейцарыі. 7 снежня 2016 года была абрана 188 галасамі на 2017 год прэзідэнтам Швейцарыі. Уступіла на пасаду 1 студзеня 2017 года.
Чжун Хуэй

**Чжун Хуэй** (, 225—264) — военачальнік дзяржавы Цаа Вэй эпохі Трохцарства ў Кітаі. Сын , каліграфа і палітычнага дзеяча.

Чжун Хуэй гуляў важную ролю ў заваяванні Шу Хань. У яго і Дэн Ая былі роўныя званні, але Чжун заўсёды лічыў сябе больш майстэрскім, чым Дэн Ай. Пазней ён падтрымаў палкаводца Шу Хань, Цзян Вэя. Разам яны спланавалі змову супраць Дэн Ая, але пацярпелі няўдачу і былі забітыя.

## Літаратура 
* Чэнь Шоу. , глава 28, Биография Чжун Хуэя.

Катэгорыя:Каліграфы Кітая
Катэгорыя:Военачальнікі Кітая
Фані Ардан

**Фані Маргерыт Жудзіт Ардан** (фр. Fanny Marguerite Judith Ardant, нар. ) — французская актрыса тэатра і кіно, а таксама рэжысёр.

## Біяграфія 
Фані Маргерыт Жудзіт Ардан нарадзілася 22 сакавіка 1949 года ў Францыі, у горадзе Самюр, у сям’і кавалерыйскага афіцэра, які служыў у розных частках Еўропы (Швецыя, Манака), у сувязі з чым сям’я часта пераязджала. Яна была малодшай з пяці дзяцей. Атрымала адукацыю палітолага ва Універсітэце Праванса. Адначасова з вучобай ва ўніверсітэце займалася на акцёрскіх курсах, у 1974 годзе ўпершыню выступіла на тэатральнай сцэне. Дэбютавала ў кінафільме «Сабакі» ў 1979 годзе.

У 1981 годзе Ардан знялася ў фільме Франсуа Труфо «Суседка», рэжысёр упершыню ўбачыў яе ў канцы 1979 года ў гістарычным тэлевізійным серыяле «Жанчыны ля мора» Ніны Кампанеец. Па прызнанні рэжысёра і яго дачкі Лоры, ён быў зачараваны маладой актрысай і яго «ўразіла тэлевізійнае каханне з першага позірку». У канцы 1979 года ён напісаў Ардан ліст і запрасіў на сустрэчу на сваю кінастудыю. Яны пачалі сустракацца і ён паабяцаў, што свой наступны фільм, над сцэнарам якога ён тады працаваў, паставіць для яе. У 1982 годзе за гэтую ролю яна была намінаваная на французскую кінапрэмію «Сезар». Фані Ардан стала сяброўкай Труфо і ў 1983 годзе нарадзіла дачку Жазефіну.

У 1997 годзе яна была ўдастоена прэміі «Сезар» як «Лепшая актрыса» за ролю ў фільме «Вячэрні прыкід».

За сваю кінакар’еру яна знялася больш як у 60 фільмах самых розных жанраў: камедыі, драмы, прыгоды. Яе запрашалі ў свае праекты найвядомыя рэжысёры свету. А дзякуючы выдатным веданню англійскай мовы яе не раз запрашалі здымацца ў Галівудзе. У 2002 годзе камедыя «8 жанчын» Франсуа Азона, у якой Фані Ардан выканала адну з галоўных роляў, атрымала на Берлінскім кінафестывалі «Сярэбранага мядзведзя» за акцёрскі ансамбль. Таксама Ардан была намінаваная на прэмію Сезар як «Лепшая актрыса» ў гэтым фільме. У 2003 годзе на XXV Маскоўскім кінафестывалі за выкананне ролі спявачкі Марыі Калас у фільме Франка Дзэфірэлі «Калас назаўжды» яна была ўдастоена прыза імя Станіслаўскага, які прысуджаецца за асаблівыя акцёрскія заслугі.

У 2008 годзе Фані Ардан дэбютавала ў якасці рэжысёра, зняўшы сямейную драму «Прах і кроў» (Cendres et Sang). У 2014 годзе Ардан была зноў намінаваная на прэмію «Сезар», за галоўную ролю ў драме «Лепшыя дні наперадзе». У 2017 годзе Ардан паставіла фільм «Канапа Сталіна» з Дэпардзьё ў галоўнай ролі.
Іньяцыа Касіс

**Іньяцыа Касіс** (; нар. , Сеса, Тычына, Швейцарыя) — швейцарскі палітык. Сябра партыі «Свабодная дэмакратычная партыя. Лібералы», быў абраны ў Федэральны савет Швейцарыі 20 верасня 2017 года.

З 1 лістапада 2017 года кіраўнік дэпартамента замежных спраў. З 1 студзеня па 31 снежня 2021 года віцэ-прэзідэнт Швейцарыі. Прэзідэнт Швейцарыі ў 2022 годзе.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Палітыкі Швейцарыі
Катэгорыя:Прэзідэнты Швейцарыі
Сібуя (адмысловы раён)

— адзін з 23 спецыяльных раёнаў Токіа.

Назва «Сібуя» таксама мае дачыненне да цэнтральнай бізнесовай акругі раёна Сібуя, якая месціцца побач са станцыяй Сібуя, адной з галоўных на Такійскай чыгунцы. Раён Сібуя вядомы як адзін з галоўных цэнтраў моды Токіа, асабліва для маладых людзей, а таксама як галоўнае месца начнога жыцця ў Токіа.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Раёны і акругі гарадоў
Катэгорыя:Токіа
Ван Юаньцзі

**Ван Юаньцзі** (, —), вядомая таксама як імператрыца Вэньмін (文明皇后, літаральна: «культурная і разумеючая імператрыца») — удовая імператрыца з дынастыі Цзінь у Кітаі. Жонка , рэгента дзяржавы Цаа Вэй. Маці , заснавальніка дынастыі Цзінь.

## Біяграфія 
Ван Юаньцзі нарадзілася ў сям’і навукоўцаў. Яе дзед Ван Лан (王朗) быў чыноўнікам Цаа Вэй. Бацька, Ван Су (王肅), быў генералам Цаа Вэй і навукоўцам канфуцыянцам. У маладым узросце яна была вядомая сваёй даччынай пачцівасцю. Ва ўзросце 8 гадоў яна магла прачытаць «Паэзію» (詩) і «Тэорыю» (論). Калі ёй было 9 гадоў, яе маці захварэла, і ўся яе праца перайшла да Ван Юаньцзі. Ван Лан вельмі любіў яе. Ён памёр, калі ёй было 12 гадоў. Ван Юаньцзі вельмі сумавала, і цяпер паважна ставілася да Ван Су. Ва ўзросце 15 гадоў яна выйшла замуж за Сыма Чжаа, сына . Яна нарадзіла яму пяць сыноў і дачку. Згодна з традыцыйнай гістарыяграфіяй, яна распазнала празмернае славалюбства Чжун Хуэя і папярэдзіла мужа, што Чжун падыме мяцеж.

Пасля заснавання дынастыі Цзінь (265 год) Сыма Янь даў ёй тытул удовай імператрыцы. Лічыцца, што Ван сціпла сябе паводзіла і амаль не ўдзельнічала ў палітычных справах. У 268 годзе яна памерла і была пахавана побач з Сыма Чжаа з ушанаваннямі, належнымі імператрыцы.

Катэгорыя:Постаці эпохі Цзінь
Ван Юнчжы

**Ван Юнчжы** (, нарадзіўся 17 лістапада 1932 года, павет Чанту, правінцыя Фэнцянь, Маньчжоу-го) — галоўны канструктар першага кітайскага пілатаванага карабля  і , акадэмік Інжынернай акадэміі Кітая.

Выпускнік Маскоўскага авіяцыйнага інстытута імя Серго Арджанікідзэ 1961 года.

У 2003 узнагароджаны Старшынёй КНР Ху Цзіньтаа вышэйшай узнагародай КНР у галіне навукі і тэхнікі — «за выдатныя дасягненні ў галіне навукі і тэхнікі».

## Спасылкі 
* Биография Ван Юнчжи на сайте Инженерной академии Китая
* Генеральный конструктор проекта пилотируемых космических полетов Китая Ван Юнчжи, Международное радио Китая, 2005-10-29
* Чай, вдвоём: китайский дуэт получил 5 суток космоса, membrana.ru, 12 октября 2005 года

Катэгорыя:Машынабудаўнікі
Катэгорыя:Вучоныя Кітая
Катэгорыя:Акадэмікі Кітая
Катэгорыя:Інжынеры Кітая
Гу Чаахаа

**Гу Чаахаа** (, 15 мая 1926 — 24 чэрвеня 2012) — кітайскі матэматык і фізік, акадэмік Кітайскай акадэміі навук, прэзідэнт Навукова-тэхнічнага універсітэта Кітая (1988—1993).

Скончыў механіка-матэматычны факультэт МДУ.

Доктар фізіка-матэматычных навук (1959), МДУ). Быў першым кітайскім навукоўцам, які атрымаў ступень доктара прыродазнаўчых навук.

У 2010 годзе атрымаў вышэйшую дзяржаўную прэмію КНР за дасягненні ў сферы навукі і тэхнікі за 2009 год.

## Спасылкі 
* Mathematician Gu Chaohao dies at 87
* Китайские учёные получили высшую государственную премию за достижения в науке и технике

Катэгорыя:Акадэмікі Кітайскай акадэміі навук
Катэгорыя:Фізікі Кітая
Катэгорыя:Матэматыкі Кітая
Е Пэйцзянь

**Е Пэйцзянь** (, нар. 1945) — кітайскі вучоны ў галіне інфармацыйных тэхналогій і касманаўтыкі, кіраўнік і галоўны канструктар месячнай праграмы Кітая.

Нарадзіўся ў павеце Тайсін правінцыі Цзянсу ў студзені 1945 года. У 1962 годзе скончыў сярэднюю школу ў Хучжоу, правінцыя Чжэцзян, у 1967 годзе скончыў Чжэцзянскі ўніверсітэт па спецыяльнасці «Радыётэхніка». З 1980 года вучыўся ва Універсітэце Нёўшатэля, Швейцарыя, дзе атрымаў доктарскую ступень у 1985 годзе.

З’яўляецца прафесарам Пекінскага універсітэта аэранаўтыкі і астранаўтыкі і Харбінскага політэхнічнага ўніверсітэта, навуковым супрацоўнікам і галоўным спецыялістам Кітайскай акадэміі касмічнай тэхнікі (CAST).

Член КПК з 1986 года. У 2003 годзе абраны акадэмікам Акадэміі навук КНР.

Валодае англійскай і французскай мовамі.

## Спасылкі 
* China Vitae — Ye Peijian 

Катэгорыя:Акадэмікі Кітайскай акадэміі навук
Катэгорыя:Інжынеры Кітая
Рашан Фрымэн

**Рашан Фрымэн** (нар. , Скенектадзі, ЗША) — амерыканскі баскетбаліст.

## Кар’ера 
У жніўні 2014 года падпісаў кантракт з «Цмокамі» з Мінска.

## Спасылкі 
* «Цмокі-Мінск» прэзентаваў каманды новага сезона 2014/15

Катэгорыя:Баскетбалісты ЗША 
Катэгорыя:Ігракі «Шыракага Брыега» (баскетбол)
Катэгорыя:Ігракі «Барака» Нетанія
Фрымэн

**Фрымэн** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Морган Фрымэн (нар. 1937) — амерыканскі акцёр, кінарэжысёр і наратар, лаўрэат прэміі «Оскар».
* Рашан Фрымэн (нар. 1984) — амерыканскі баскетбаліст.
Томас Блэкістан

**Томас Райт Блэкістан** (, 1832—1891) — англійскі натураліст, арнітолаг і падарожнік.

## Біяграфія 
Нарадзіліся ў горадзе Лімінгтан у Паўднёвай Англіі (графства Хэмпшыр). Быў сынам маёра Джона Блэкістана, другога сына сэра Мэцью Блэкістана, 2-га баранета. Яго маці была Джэйн, дачка вялебнага Томаса Райта, рэктар рынку Босварт ў Лестэршыры. Птушкамі Блэкістан захапіўся з ранняга дзяцінства. Скончыў Каралеўскую ваенную акадэмію ў Вулвічы (цяпер — раён на поўдні Лондана), і будучы лейтэнантам артылерыі, прыняў удзел у . Звольніўшыся з ваеннай службы ў 1857 годзе ён працаваў у даследчай экспедыцыі на паўночным захадзе Канады, дзе займаўся вывучэннем птушак і збіраў іх тушкі. З 1859 года ён пачаў праводзіць даследаванні ў верхнім цячэнні ракі Янцзы, вынікам якіх стала капітальная праца, выдадзеная ў 1862 годзе і ўзнагарода — залаты медаль Каралеўскага геаграфічнага таварыства. У 1861 годзе пераехаў жыць у Японію — Хакадатэ, востраў Хакайда. Тут акрамя камерцыйных спраў па лесапільнай вытворчасці, ён працягнуў займацца арніталогіяй і сабраў вялікую калекцыю птушак, папоўніўшы арнітафаўну гэтай краіны больш чым сотняй новых відаў. З 1884 года і да канца свайго жыцця жыў у Сан-Дыега ў Каліфорніі, ЗША. Ажаніўся ў 1885 годзе, у шлюбе ў яго нарадзіліся дачка і сын. Памёр ва ўзросце 58 гадоў ад пнеўманіі ў кастрычніку 1891 года і быў пахаваны на могілках Green Lawn Cemetery, штат Агая.

## Літаратура 
* Dictionary of National Biography. 1901. Suppl. 1. London: 1-430.
* Mearns B., Mearns R. 1998. The Bird Collectors. New York; London: 1-472.
* 
* Бескаравайный М. М. Орнитология и война: о вкладе военнослужащих вражеских армий в орнитологию Крыма Русский орнитологический журнал 2016, Том 25, Экспресс-выпуск 1273: 1321—1346

Катэгорыя:Заолагі Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Арнітолагі Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Заолагі Кітая
Катэгорыя:Заолагі Японіі
Катэгорыя:Заолагі Канады
Жак Рывет

**Жак Рывет** (, ,  — ) — французскі кінарэжысёр, сцэнарыст, акцёр.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў сям’і фармацэўта. У 1949 годзе прыехаў у Парыж з марай займацца кіно. Праваліўся на вусным іспыце ў Інстытут вышэйшых кінематаграфічных даследаванняў. Увесь час сустракаў у Парыжскай сінематэцы Гадара, Труфо, Рамера, якія неўзабаве склалі новую хвалю ў французскім кіно (Труфо прызнаваў, што «новая хваля» з’явілася на свет дзякуючы менавіта Рывету). У 1950 годзе разам з Рамерам заснаваў «Кінагазету». З 1952 года пастаянна выступаў у часопісе «Les Cahiers du cinema», быў у 1963—1965 гадах галоўным рэдактарам часопіса.

Працаваў асістэнтам у Бекера і Рэнуара, таксама адчуў прыкметны ўплыў эксперыментальных тэорый Руша. Зрабіў некалькі кароткаметражак, у 1960 годзе зняў свой першы поўнаметражны фільм «Парыж належыць нам».

## Фільмаграфія 
* «Чароўная гарэзніца» (1991)
Суседка (фільм, 1981)

**«Суседка»** () — кінафільм Франсуа Труфо.

## Сюжэт 
Бернар Кудрэ — узорны сем'янін, які жыве ў прыгарадзе Грэнобля з кахаючай прыгажуняй-жонкай і малалетнім сыночкам. Іх спарадкаванае правінцыйнае жыццё ідзе сваім ходам, пакуль у адзін фатальны дзень у суседні дом не заязджаюць Філіп і Мацільда Башары. У апошняй Бернар распазнае жанчыну, з якой сем гадоў таму перажыў бурны раман. Сустрэўшыся зноў, былыя палюбоўнікі аказваюцца на краі прорвы з уласных пачуццяў і змагаюцца са спакусай пусціць пад адхон жыцці свае і сваіх блізкіх.

## У ролях 
* Жэрар Дэпардзьё — Бернар Кудрэ
* Фані Ардан — Мацільда Башар
* Анры Гарсен — Філіп Башар
* Мішэль Бамгартнер — Арлета Кудрэ
* Ражэ ван Хол — Ралан Дзюгэ
* Веранік Сільвер — мадам Адыль Жуў
* Філіп Мар’е-Гену — доктар
* Аліўе Бекар — Тама Кудрэ

## Узнагароды і намінацыі 
### Намінацыі 
* 1982 — Прэмія «Сезар»
** Лепшая актрыса — Фані Ардан
** Лепшая актрыса другога плана — Веранік Сільвер

## Крыніцы 
Катэгорыя:Фільмы Франсуа Труфо
Функцыя імавернасці

]]
**Функцыя імавернасці** — функцыя, роўная імавернасці таго, што дыскрэтная выпадковая велічыня прымае пэўнае значэнне. Функцыя імавернасці часта служыць спосабам задання дыскрэтнага размеркавання імавернасцей і існуе як для скалярных, так і для многавымерных выпадковых велічынь з дыскрэтным .

## Азначэнне 
Функцыя імавернасці p_X: \R \to [0,1] звязвае значэнні, якія можа прымаць дыскрэтная выпадковая велічыня X, і іхныя імавернасці. Яна задаецца формулай
: p_X(x) = P(X = x)
для -\infin , дзе P — . Калі з кантэксту ясна або не мае значэння, пра якую выпадковую велічыню ідзе гаворка, p_X(x) можа быць запісана ў спрошчаным выглядзе як p(x).

Сума імавернасцей усіх значэнняў павінна быць роўнай 1:
: \sum_x p_X(x) = 1 \quad  і \quad p_X(x)\geq 0.

Катэгорыя:Тэорыя імавернасцей