open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Спасава слабада

**Спасава слабада** — гістарычны раён Гомеля, размешчаны на тэрыторыі старажытнага пасада горада, у раёне вуліц Гагарына, Камісарава, Пралетарскай, Пляханава, Фрунзэ.

## Гісторыя 
Яшчэ ў часы Кіеўскай Русі тут размяшчаўся паўднёвы пасад горада. Згодна з дадзенымі раскопак археолага Алега Макушнікава, гэты раён цягнуўся ад ручая Гамяюк да Ільінскага спуска. Тут былі знойдзены бронзавыя крыжы–«машчавікі», шкляныя і металічныя бранзалеты, кераміка.

Мясцовыя жыхары займаліся хлебаробствам, ахотай, ганчарным промыслам, прадзеннем, ткацтвам, тут былі знойдзены прымітыўныя горны, ў якіх варылі метал і ямы, у якіх курылі смалу і дзёгаць. Але, як лічаць археолагі, у паўднёвым пасадзе пераважаў сельскі побыт.

У апісаннях Гомеля 19—пач. 20 стагоддзяў там адзначаліся рознакаляровыя драўляныя дамкі, акружаныя садамі і гародамі, парадак і чысціня, кветкі ў дварах, кветніках і на вокнах, нязменны васьміканцовы крыж  ці абразок над кожнымі варотамі, лаўкі з падлакотнікамі і навесы над веснічкамі на драўляных кранштэйнах.

Да пачатку 20-а стагоддзя тут ужо меліся лакавы завод, чугуналіцейная, кравецкая, карэтная майстэрні. Функцыянавала грамадская лазня. Тут жа дзейнічала фабрыка цэментна-бетонных і мазаічных вырабаў «Геркулес», якая належала Гарохаву. На вуліцы Спаскай (цяпер Пляханава) знаходзілася кантора завода «Бетаніт» Шабунеўскага, якая размясцілася ў доме яго памошніка Шчэкудава

## Галерэя 

Файл:Homiel, Feldmaršalskaja. Гомель, Фэльдмаршальская (1912).jpg|alt=Вул. Фельдмаршальская, пачатак ХХ ст.|Вул. Фельдмаршальская, пачатак ХХ ст.
Файл:Homiel, Feldmaršalskaja, Centralnyja. Гомель, Фэльдмаршальская, Цэнтральныя (1901-17).jpg|alt=Лазні на вул. Фельдмаршальскай, пачатак ХХ ст.|Лазні на вул. Фельдмаршальскай, пачатак ХХ ст.
Файл:Homiel, Spaskaja, Ščakudaŭ. Гомель, Спаская, Шчакудаў (1912-14).jpg|alt=Дом Шчакудавых на вул. Спаскай, пачатак ХХ ст.|Дом Шчакудавых на вул. Спаскай, пачатак ХХ ст.
Файл:Homiel, Spaskaja. Гомель, Спаская (3.02.1939).jpg|alt=Вул. Пляханава (раней — Спаская), 1939 г.|Вул. Пляханава (раней — Спаская), 1939 г.
Файл:Homiel, Spaskaja-Palavaja. Гомель, Спаская-Палявая (1918-41).jpg|alt=Раён Спасавай слабады ў міжваенны час.|Раён Спасавай слабады ў міжваенны час.
Файл:Гарадская забудова Гомеля.jpg|Старая забудова раёна
Файл:Гарадская забудова Гомеля 2.jpg
Файл:Гомель. Ільінская стараверская царква.JPG|Ільінская стараверская царква
Файл:Old Believers Chapel in Gomel.jpg|Званіца стараверскай Праабражэнскай царквы

## Літаратура 
* Гомель. Энциклопедический справочник. Мн.: БелСэ, 1991. — 527 с.

## Спасылкі 
* Археологические материалы XVIII века из раскопок старообрядческой Спасовой слободы в Гомеле  
* Территория старообрядческой слободы. Улицы Спасская (Плеханова) и Свечная (Фрунзе) в Гомеле 

Катэгорыя:Гістарычныя раёны Гомеля
Агава сціснутая

**Агава сціснутая** (*Agave stricta*) — сукулент, від роду  сямейства . Дэкаратыўная расліна. Радзіма — Мексіка (Пуэбла).

## Апісанне 
Лісце сакавітае, прамое ці крыху выгнутае, ля аснавання пашыранае і рэзка пераходзіць у лінейнае, на канцы коратка завостранае, па краі злёгку храшчаватае, канчатковая калючка да 2 см даўжынёй. Кветканос выкідвае даўжынёй да 2,5 м. Разетка густааблісцвенная, круглявай формы. З узростам становіцца шматразеткавай, утвараючы групы.

Размнажэнне насеннем і бакавымі парасткамі.

## Пашырэнне 
Прыродны арэал — Мексіка. Пакаёвая расліна.

## Зноскі 
## Літаратура 
* *«Суккуленты»* Юрий Белоус, Москва, Эксмо, 2003.
* *«Суккуленты»* Вольфганг Каволлек, Москва, АСТ, 2002.

Катэгорыя:Пакаёвыя расліны
Катэгорыя:Флора Паўночнай Амерыкі
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1859 годзе
Юзафова (лясное ўрочышча)

**Юзафова** - лясное ўрочышча ў Клімавіцкім раёне, за 1 км ад в. Юзафоўка, на тэрыторыі Гусарскага лясніцтва Касцюковіцкага лясгаса. Плошча складае 975 га. Рэльеф узгорысты. Глебы дзярнова-падзолістыя супясчаныя. Лясы пераважна хвёвыя, ёсць і лісцевыя. Урочышча перасякае рака Юзафоўка.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Геаграфія Клімавіцкага раёна
Левантыйскае мора

**Левантыйскае мора** — назва ўсходняй часткі Міжземнага мора.

Самы вялікі востраў у Левантыйскім моры — Кіпр. Найбольшая глыбіня — 4384 метраў. Плошча — каля 320 тысяч км².

## Месцазнаходжанне 
Займае ўсю ўсходнюю частку Міжземнага мора. Левантыйскае мора абмежавана Турцыяй на поўначы, Сірыяй, Ліванам і Ізраілем на ўсходзе, Егіптам і Лівіяй на поўдні, Эгейскім морам на паўночным захадзе.

## Эканоміка 
На шэльфе Левантыйскага мора паблізу марской мяжы Ізраіля з Ліванам знаходзіцца газавае радовішча Левіяфан.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Міжземнае мора
Shape of You

«**Shape of You**» — песня брытанскага аўтара-выканаўца Эда Шырана, выдадзеная 6 студзеня 2017 года ў якасці першага сінгла з яго трэцяга студыйнага альбома *÷* гуказапісным лэйблам Asylum Records.

## Інфармацыя пра песню 
4 студзеня 2017 года Эд Шыран апублікаваў 6-секундны відэатызер, які змяшчаў першы радок новай песні. 6 студзеня падчас эфіру радыёперадачы *Breakfast Show* на BBC Radio 1 музыкант заявіў, што песня «Shape of You» стваралася для Рыяны, з думкамі пра тое, што кампазіцыя падышла б для Рыяны, ён пачаў дадаваць у тэкст розныя дэталі (прыкладам, *Van The Man on the jukebox*), але толькі потым вырашыў, што ён сам будзе выканаўцам песні. Шыран не пісаў яе мэтна для новага альбома, але потым вырашыў, што «Гэта будзе пацешна».

## Кампазіцыя 
«Shape of You» утрымвае ў сабе рысы жанраў дэнсхол і , а таксама элементы акустыкі. Пад акампанемент марымбы і перкусіі Шыран расказвае гісторыю пра знаёмства ў бары. «Shape of You» напісана ў танальнасці До♯ мінор, тэмпе 96 удару ў хвіліну; паслядоўнасць акордаў — C♯m-F♯m-А-B, ; вакальны дыяпазон ахапляе 2 актавы ад Соль♯3 до Соль♯5.

## Пазіцыі ў чартах 
## Храналогія выдання 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Сінглы, якія ўзначальвалі Billboard Hot 100
Катэгорыя:Сінглы, якія ўзначальвалі UK Singles Chart
Заходне-Гарохаўскае падняцце

**Заходне-Гарохаўскае падняцце** (ад назвы вёскі Гарохаў у Калінкавіцкім раёне) — тэктанічная структура ў Петрыкаўскім і Калінкавіцкім раёнах Гомельскай вобласці, у межах Петрыкаўскага пахаванага выступу Прыпяцкага прагіну. Выяўлена сейсмаразведкай у 1969 годзе па падсалявых і верхнесаляносных дэвонскіх адкладах. Выдзяляецца па паверхні фундамента, падсалявых, міжсалявых, верхнесаляносных дэвонскіх і надсалявых адкладах.

Па паверхні фундамента і падсалявых адкладах Заходне-Гарохаўскае падняцце — спадзістая паўантыкліналь субшыротнага распасцірання, абмежаваная на поўдні Паўднёва-Капаткевіцкім разломам. Памеры 13×1,5 км. Амплітуда каля 100 м. Па міжсалявых адкладах Заходне-Гарохаўскае падняцце — структурны нос субшыротнага распасцірання, на паўднёвым захадзе якога адсутнічаюць міжсалявыя адклады. У плане супадае са скляпеннем падсалявога падняцця. Па паверхні верхняй солі падсалявому падняццю адпавядаюць дзве невялікія антыкліналі памерам 3×2 і 5,5×1,5 км і амплітудай менш за 50 м.

Фарміраванне Заходне-Гарохаўскага падняцця пачалося пераважна ў лівенскі час і інтэнсіўна працягвалася ў задонска-ялецкі (позні дэвон) час. Да пачатку лебядзянскага часу падсалявое падняцце было сфарміравана. Рост Заходне-Гарохаўскага падняцця працягваўся і ў больш позні час і звязаны з працэсамі саляной тэктонікі ў верхняй саляноснай тоўшчы.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Прыпяцкі прагін
Катэгорыя:Геалогія Калінкавіцкага раёна
Катэгорыя:Геалогія Петрыкаўскага раёна
Стакгольмскі Залаты кодэкс

, справа — дэкаратыўная літара. Тэкст Евангелля ад Матфея пачынаецца з ]]
**Стакгольмскі Залаты кодэкс** ( па месцы захоўвання — у Шведскай каралеўскай бібліятэцы, каталожнае абазначэнне *MS A. 35*) — ілюмінаваны англасаксонскі рукапіс Чацвёраевангелля. Створаны, верагодна, у сярэдзіне VIII стагоддзя ў Кентэрберы, у тэхніцы хрызаграфіі часткова на пурпурным пергаменце. У IX стагоддзі рукапіс стаў ваеннай здабычай вікінгаў, але яго выкупілі кіраўнікі Сурэя. У XVI стагоддзі рукапіс трапіў у Іспанію, а ў 1690 годзе быў набыты для каралеўскай бібліятэкі Швецыі.

## Змест і афармленне 
Захаваліся 193 аркушы рукапісу, фарматам 39,5 на 31,4 см. Тэкст змяшчае Чацвёраевангелле ў старалацінскай версіі, запісанае унцыялам на аркушах велума, па чарзе афарбаваных пурпурам і неафарбаваных. Пурпуровыя аркушы выкананы ў тэхніцы хрызаграфіі залатымі і срэбнымі чарніламі, у афармленні выкарыстоўваліся таксама бялілы. Неафарбаваныя аркушы спісаны чорным атрамантам і кінавар’ю, у некаторых месцах тэкст утварае геаметрычныя ўзоры (пісец выкарыстаў розны атрамант).
]]
Рукапіс ілюмінаваны — захаваліся выявы двух евангелістаў (Матфея і Яна) у поўны аркуш, дэкараваны таксама шэсць табліц канонаў і сем буйных ініцыялаў у поўны ліст. Рукапіс з’яўляецца найстарэйшым узорам выкарыстання сусальнага золата для дэкарыравання буквіц. Малюнкі і афармленне — у мяшаным стылі, які спалучае рысы астраўнога мастацтва і італьянскага, сустракаюцца таксама здагадкі, што рукапіс — самы ранні ўзор каралінгскага мастацтва. Мініяцюра евангеліста Матфея відавочна паказвае ўплыў італьянскага стылю, а афармленне застаўкі на наступным лісце нясе шмат кельцкіх элементаў. Наступныя лісты аформленыя ў тыповым стылі франкскіх манускрыптаў. Мініяцюра евангеліста Іаана ўпрыгожана спіральнымі кельцкімі ўзорамі і зааморфнай фігурай.

У калафоне ўтрымліваецца просьба маліцца за залатых спраў майстра Вульфхельма і нейкіх Кеальхарда, Нікласа і Эльхуна, верагодна, гэта імёны манахаў — перапісчыкаў і афарміцеляў рукапісу. Аднак заказчык і ўладальнік рукапісу нідзе не згадваецца. На свабодных месцах уверсе і ўнізе лацінскага тэксту Евангелля ад Матфея захавалася вялікая маргіналія на стараанглійскай мове. Тэкст абвяшчае:

## Факсімільнае выданне 
* The Codex Aureus: an eighth-century gospel book: Stockholm, Kungliga bibliotek[et], A. 135, ed. by Richard Gameson (Copenhagen, 2001—2002) (Early English manuscripts in facsimile)

Катэгорыя:Гіберна-саксонскія рукапісы
Катэгорыя:Рукапісы Евангелляў
Катэгорыя:Унцыяльныя рукапісы Новага Запавету
Катэгорыя:Рукапісы VIII стагоддзя
Паўднёва-Гарохаўскае падняцце

**Паўднёва-Гарохаўскае падняцце** (ад назвы вёскі Гарохаў у Калінкавіцкім раёне) — тэктанічная структура ў Калінкавіцкім і Петрыкаўскім раёнах Гомельскай вобласці, ва ўсходняй частцы Петрыкаўскага пахаванага выступу Прыпяцкага прагіну. Выяўлена ў 1973 годзе па падсалявых дэвонскіх адкладах сейсмічнымі даследаваннямі. Выдзяляецца па паверхні фундамента, падсалявых і міжсалявых дэвонскіх адкладах.

Па паверхні фундамента і падсалявых адкладах Паўднёва-Гарохаўскае падняцце — паўантыкліналь паўночна-заходняга распасцірання ў межах тэктанічнага блока, які ўзнімаецца на паўднёвы захад да аднайменнага разлому амплітудай 300 м. Памер 8×2 км, мінімальная адзнака паверхні фундамента ў скляпенні -4300 м, падсалявых адкладаў -3900 м, амплітуда 100 м. Па паверхні міжсалявых адкладаў падняцце — антыклінальная складка паўночна-заходняга распасцірання памерам 3×1,5 км з адзнакай у скляпенні -3100 м і амплітудай 100 м. Скляпенне яе ссунута на 1 км на паўночны ўсход адносна скляпення падсалявога падняцця. Па паверхні верхняй саляноснай тоўшчы не вылучаецца.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Прыпяцкі прагін
Катэгорыя:Геалогія Калінкавіцкага раёна
Катэгорыя:Геалогія Петрыкаўскага раёна
Плошча Перамогі (Гомель)

**Плошча Перамогі** — адна з плошчаў Гомеля. Названая ў 1960 годзе ў гонар перамогі ў Вялікай Айчыннай вайне.

## Гісторыя 
Пачала фармавацца ў канцы 1950-х гадоў, з узвядзеннем будынка  Гомельскай абласной бібліятэкі, які займае паўднёвы бок плошчы і з'яўляецца яе кампазіцыйным акцэнтам. На усходнім і заходнім боку размешчаны два 5-павярховых жылых дома, на першым паверсе аднаго з якіх размешчана крама. У цэнтры - сквер партэрнага тыпу. У 1970-я гады на скрыжаванні вуліц Камсамольскай і Чырвонаармейскай пабудаваны інтэрнат Беларускага ўніверсітэта інжынераў чыгуначнага транспарту.

## Перасякае вуліцы 
* праспект Перамогі
* Чырвонаармейскую

## Літаратура 
* Гомель. Энциклопедический справочник. Мн.:БелСэ, 1991. — 527 с.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Плошчы Гомеля
Навагодні востраў

* **Навагодні востраў (Тасманія)** — востраў на ўсходзе Вялікага Аўстралійскага заліва.
* **Аньё-Нуэва** — востраў каля берагоў Каліфорніі (ЗША)
Аньё-Нуэва

**А́ньё-Нуэ́ва**, або **Навагодні востраў** (, ад ) — востраў на ўсходзе Ціхага акіяна каля берагоў Каліфорніі (ЗША). Уваходзіць у склад аднайменнага запаведніка. Плошча — 0,0364 км². У наш час ненаселены.

Тэрыторыя вострава склалася ў міяцэне з прыбярэжных выдмаў. Да XVIII ст. ён уяўляў сабою паўвостраў. У нашы дні заўважны падзел на некалькі астраўкоў і скал, якія хутка размываюцца зімовымі штармамі.

У 1872 —1948 гг. на востраве дзейнічаў маяк. Захаваліся рэшткі будынкаў старой станцыі па яго абслугоўванні. Пазней быў перададзены Каліфарнійскаму ўніверсітэту для арганізацыі запаведніка. У яго склад уваходзяць 1600 га сушы і навакольных марскіх тэрыторый. Аньё-Нуэва наведваецца ластаногімі падчас сезонных міграцый.

## Спасылкі 
* Año Nuevo Island Light Station
* The Lighthouse at Año Nuevo Island: Shipwrecks and Sea Lions
* Año Nuevo Island Reserve 

Катэгорыя:Астравы ЗША
Катэгорыя:Геаграфія Каліфорніі
Катэгорыя:Астравы Ціхага акіяна
Катэгорыя:Незаселеныя астравы
Катэгорыя:Запаведнікі ЗША
Грузінская каліграфія

**Грузінская каліграфія** (груз. ქართული კალიგრაფია *картулі каліграпіа*) — адзін з відаў выяўленчага мастацтва мастацкага напісання на грузінскай мове ва ўсіх гістарычных формах грузінскага пiсьма. Грузія мае шматвяковую традыцыю каліграфіі.

## Гісторыя 
Грузія мае шматвяковую гісторыю каліграфічных школ. Вялікую ролю ў гэтым іграла Грузінская праваслаўная царква, дзе манахі стваралі манускрыпты і кнігі з апісаннем гістарычных падзей. Адным з буйнешых цэнтраў каліграфіі было княства Тао-Кладжэці.

Таксама каліграфічныя працы ствараліся грузінскімі майстрамі за межамі Грузіі:

* Бачкаўскі манастыр у Балгарыі;
* Манастыр Іверон на гары Афон у Грэцыі;
* Манастыр Святога Крыжа ў Іерусаліме;
* Святая Лаўра Савы Асвячонага ў Іўдзейскай пустыні;
* Манастыр Святой Кацярыны на гары Сінай.

Кожна год 14 красавіка ў Грузіі святкуецца «Дзень грузінскай мовы». У гэты дзень абвяшчаюць вынікі нацыянальных конкурсаў каліграфіі ў Грузінскім нацыянальным цэнтры рукапісаў.

## Вядомыя каліграфы Грузіі 
* Іакаў Цуртвелі (5-е ст.)
* Пётр Івер (5-е ст.)
* Мартвіры Сабацміндэлі (6-е ст.)
* Васіль Сабацміндэлі (8-е ст.)
* Мікаэлі (9-е ст.)
* Макарый Лецеці (9-е ст.)
10-е стагоддзе:
* Георгі Мэрчуле
* Стэфан Тбеці
* Міхаіл Мадрэкілі
* Еўфімій Афонскі
* Іаан Іверскі
* Баграт II
* Гаўрыіл Патараі
* Іаан-Зосім
* Іаан Бераі
11-е стагоддзе:
* Георгій Афонскі
* Міхаіл Мцералі
* Арсен Ніноцміндэлі
* Іаан Месветэ
12-е стагоддзе:
* Арсен Ікальта
* Георгі Додзісі
* Нікраі
16 і 17-е стагоддзі:
* Нікалоз Чолакашвілі
* Сулхан-Саба Арбеліані
* Мамука Тавакалашвілі
* Анфім Іверскі
18 стагоддзе:
* Давід Алексідзэ-Месхішвілі
* Георгій Авалішвілі
* Эраст Туркенстанішвілі
19 стагоддзе і да нашага часу:
* Аляксандр Сулханшвілі
* Ніна Сублаці (н.1995)

## Галерэя 
а, Саламона, Багратыёны сын Тэймураза II і Іраклія II, цара Грузіі, Картліі і Кахеціі……»]]

Файл:ვეფხისტყაოსანი XVII საუკუნე.jpg|«Віцязь у тыгровай скуры» Шаты Руставелі. XVII ст.
Файл:მარიამისეული ქართლის ცხოვრება.JPG|Каліграфія 1798 года
Файл:1798. გიორგი XII-ის წყალობის წიგნი ალექსანდრე მაყაშვილისადმი.jpg
Файл:1712. ვახტანგ და ბაქარ ბატონიშვილების სითარხნის წიგნი სიონის მხატვარ გიორგისადმი.jpg|Каліграфія 1712 года
Файл:"Greek law", a Georgian MSS (1788).jpg|Перапісаны на грузінскай "Закон грэчаскі"
Файл:MSS Geo-28, f. 21.jpg|Запісаныя пісьмом нушкуры старонкі Евангелля з Манастыра Святога Крыжа ў Іерусаліме
Файл:Jruchi MSS.jpg|Ліст з грузінскага Евангелля, 936-940 н. э.
Файл:Joseph Tbileli MSS.JPG|Старонка з манускрыпту грузінскага епіскапа Іосіфа Саакадзэ-Тбілэлі
Файл:1785. ერეკლე II-ის გერბის დამტკიცების სიგელი ამბროსიანთ ოჰანეზასადმი.jpg

## Спасылкі 
* Georgian Calligraphy: About

Катэгорыя:Культура Грузіі
Катэгорыя:Каліграфія
Чандлер (Арызона)

**Ча́ндлер** () — горад у акрузе Марыкопа (Арызона, ЗША). У горадзе размешчаны аэрапорт Чандлер.

Плошча — 150,2 км². Насельніцтва — 236 123 чал.

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
Катэгорыя:Гарады Арызоны
Скотсдэйл

**Скотсдэйл** () — горад у заходняй частцы акругі Марыкопа ў штаце Арызона, ЗША. Горад знаходзіцца ў даліне ракі Солт-Рывер, званай «Далінай сонца», на паўночнай ўскраіне пустыні Санора. На ўсходзе і паўночным усходзе горада пачынаюцца горы Макдаўэл. Тэрыторыя горада складае 477,7 км². Клімат Скотсдэйла сухі, з мяккімі зімамі і вельмі гарачым летам.

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Эма Стоўн

Катэгорыя:Гарады Арызоны
Гілберт (Арызона)

**Гілберт** () — горад у акрузе Марыкопа (Арызона, ЗША).

Плошча — 121,6 км². Насельніцтва — 207 550 чал.

## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Раян Фіцпатрык, прафесійны гулец у амерыканскі футбол

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
Катэгорыя:Гарады Арызоны
Тэмпэ (Арызона)

**Тэмпэ** () — горад у акрузе Марыкопа (Арызона, ЗША). У горадзе размешчаны Універсітэт Арызоны і галоўны офіс групы амерыканскіх авіяліній.

Плошча — 102,3 км². Насельніцтва — 175 523 чал.

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
Катэгорыя:Гарады Арызоны
Маскоўская губерня

**Маско́ўская губе́рня**— адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка Расійскай імперыі, РСФСР і СССР, якая існавала c 1708 па 1929 год. Губернскі горад — Масква.

Дом губернскага праўлення займаў заходні корпус Манетнага двара, які выходзіць фасадам на Чырвоную плошчу. Губернатарскі палац на Цвярской вуліцы цяпер вядомы як будынак мэрыі Масквы.

## Геаграфія 
Губерня размяшчалася ў цэнтры еўрапейскай часткі Расіі, межавала на поўначы і паўночным захадзе з Цвярской, на паўночным усходзе і ўсходзе — з Уладзімірскай, на паўднёвым усходзе — з Разанскай, на поўдні — з Тульскай і Калужскай, на захадзе — са Смаленскай губернямі.

Плошча губерні па гадах:
* 1708 год — 128 600 км²,
* 1847 год — 32 436 км²,
* 1905 год — 27 133 км²,
* 1926 год — 44 569 км².

## Адміністрацыйны падзел 
У склад Маскоўскай губерні з 1802 па 1918 гады ўваходзілі 13 паветаў:

У 1926 годзе ў склад губерні ўваходзілі 17 паветаў:

## Кіраўніцтва губерні 
На чале Маскоўскай губерні з 1727 года стаяў галоўны начальнік, які прызначаўся імператарам і меў назву генерал-губернатара, г. зн. галоўнакамандуючы. З заснаваннем губерніі 5 кастрычніка 1782 года гэтая пасада атрымала юрыдычнае узаконенне. З 30 кастрычніка 1816 года начальнік стаў называцца ваенным генерал-губернатарам. Такое назва захоўвалася да 1865 года, калі князь У. А. Далгарукаў быў прызначаны генерал-губернатарам без прыметніка «ваенны». Канцылярыя галоўнакамандуючага заснаваная 4 жніўня 1786 года. Пасаду памочніка генерал-губернатара заснаваная 13 верасня 1902 года.

## Насельніцтва 
### Колькасць насельніцтва 
### Нацыянальны склад 
Нацыянальны склад у 1897 годзе:

## Літаратура 
* Памятная книжка Московской губернии на 1908 год
* Указатель селений и жителей уездов Московской губернии. Москва, 1852
* Списки населенных мест Московской губернии 1862,1911, JPG 

## Спасылкі 
* ЭСБЕ:Маскоўская губерня
* Бібліятэка Царскае Сяло, кнігі па гісторыі Маскоўскай губерні (Памятныя кніжкі, планы і карты), PDF 
* Карта Маскоўскай губерні з «Атласа» а. А. Ільіна 1876 года (прагляд на рухавічку Google на сайце runivers.ru)
* Рэпрынт ваенна-тапаграфічнай карты Маскоўскай губерні 1860 года выдавецтва «Эндис», С-Пб, 2010
* Тапаграфічная карта Маскоўскай губерні 1860 года 1 цаля = 2 вярсты
* Карта Ваколіц Масквы 1878 года 1 цаль = 1 вярста
* Алфавітны каталог населеных месцаў Маскоўскай губерні
* В. С. Кусаў Зямлі Маскоўскай губерні ў XVIII стагоддзі, Масква, 2004

Катэгорыя:Зніклі ў 1929 годзе
Катэгорыя:З’явіліся ў 1708 годзе
Сюрпрайз (Арызона)

**Сюрпрайз** () — горад у акрузе Марыкопа, штат Арызона, ЗША. Па дадзеных перапісу 2010 года, насельніцтва горада складае 117 517 чалавек. Па дадзеных Бюро перапісу насельніцтва ЗША, плошча горада складае 180 км², з якіх 179,9 км² займае суша і 0,04 км² вада.

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
Катэгорыя:Гарады Арызоны
Брушная поласць

**Брушная поласць** () — прастора, размешчаная ў тулаве ніжэй дыяфрагмы і цалкам запоўненая брушным органамі. Падзяляецца на ўласна брушную поласць і поласць таза (). Поласць выслана серознай абалонкай — брушынай, якая адлучае поласць брушыны (брушную поласць у вузкім сэнсе) ад забрушынавай прасторы.

## Сценкі брушнай поласці 
* *верхняя* — дыяфрагма
* пярэдняя — *пярэдняя* брушная сценка
* бакавыя (левая і правая) — мышачныя часткі трох шырокіх мышцаў жывата
* *задняя* — паяснічная частка пазваночніка, m. psoas major, m. quadratus lumborum
* *ніжняя* — падуздышныя косткі і дыяфрагма таза

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Тапаграфічная анатомія жывата 
* Брушная поласць
Брушына

пазначаны блакітным колерам.]]
**Брушына** () — тонкая напаўпразрыстая серозная абалонка, якая пакрывае ўнутраныя сценкі брушной поласці і паверхню ўнутраных органаў. Брушына мае гладкую бліскучую паверхню, утвораную двума лісткамі — вісцаральным (пакрывае органы) і парыетальным (прысценкавым), пераходзячымі адзін у аднаго з фарміраваннем замкнёнага мяшка — поласці брушыны ().

Поласць брушыны ўяўляе сабой сістэму запоўненых серозным змесцівам шчылінападобных прастораў, утвораных як паміж асобнымі ўчасткамі вісцаральнага лістка, так і паміж вісцаральным і парыетальным лістком. Лісткі брушыны ўтвараюць вылучаныя ўнутр зморшчыны, якія фармуюць брыжэйкі полых органаў, вялікі і малы сальнік.

Адрозніваюць органы, пакрытыя брушынай з усіх старон (інтраперытанеяльна), з трох старон (мезаперытанеяльна) і з адной стараны (экстраперытанеяльна). Пры гэтых сасуды і нервы, якія накіраваны да органаў брушной поласці з забрушынавай прасторы, не прабадаюць брушыну, а залягаюць у шчылінападобных прасторах між лісткамі *брыжэйкі* — дуплікатуры брушыны, якая злучае вісцэральную брушыну органа з парыетальнай.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Брушная поласць
Куфічнае пісьмо

**Куфічнае пісьмо** ( — *куфічны почырк*) — адзін з найстарэйшых відаў арабскага пісьма, створаны ў канцы VIII стагоддзя пасля заснавання двух ірацкіх гарадоў — Басры і Эль-Куфы. Куфічнае пісьмо адыграла вялікую ролю ў далейшым развіцці ўсёй арабскай каліграфіі.

## Гісторыя 
.]]
Прыкладна да XI стагоддзя куфічны стыль быў асноўным, які выкарыстоўваўся для капіявання Карана. Яркім прыкладам такога з’яўляецца Сіні Каран. З X стагоддзя куфічнае пісьмо паступова выцяснялася больш лёгкім і хуткім — скорапісам насх з размашыстым росчыркам. Куфічныя надпісы можна бачыць на архітэктурных фрызах, абліцаваных паліванай кафляй, у разьбе па ганчу і г. д. Паступова дэкаратыўныя надпісы гублялі інфармацыйны сэнс, і з XIX стагоддзя іх сталі называць эпіграфічным арнаментам.

## Стыль 
Куфічны стыль пісьма мае вельмі выразныя, спецыфічныя геаметрычныя прапорцыі. Вуглаватасць і шырыня літар строга вытрымана, вертыкальныя лініі слаба выяўлены, літары выцягнутыя па гарызанталі. Куфічнае пісьмо выкарыстоўваецца для надпісаў на гарызантальных паверхнях. Яно ўніверсальна падыходзіць для роспісу любых матэрыялаў: металу, шоўка, шкла, керамікі, дрэва і г. д.

## Мадыфікацыі 
Развіццё куфічнага пісьма прывяло да ўзнікнення іншых яго мадыфікацый, найболей яркімі з якіх з’яўляюцца:
* **Куфія аль-мухамаль** — складанае перапляценне росчыркаў, накладанне надпісу на раслінную і геаметрычную кампазіцыю;
* **Куфія аль-музафар** — асаблівае спалучэнне і гульня літар на выдзеленых глыбокіх вертыкалях;
* **Куфія аль-хандасі** — кампазіцыя будуецца на спалучэнні слоў з геаметрычнымі формамі (кругам, квадратам, трохвугольнікам).

Аллах куфи вмнс.png|«Алах» (квадратны куфі)
Мухаммед вмнс.png|«Мухамед» (квадратны куфі)
Basmalah.gif|Басмала (розныя стылі)

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Арабская каліграфія
Катэгорыя:Арабская мова
Жанры ігравога кіно

**Жа́нры іграво́га кіно́** — групы твораў ігравога кіно, якія выдзяляюцца на аснове падобных рыс іх унутранай будовы.

Жанры ігравога кіно не маюць выразных меж, якія звычайна расплывістыя, і розныя жанры могуць бесперапынна пераходзіць адзін у іншы, злучацца і падзяляцца. Кожны жанр, у сваю чаргу, можа падзяляцца на некалькі паджанраў. У выніку адзін і той жа фільм можна аднесці да некалькіх жанравых груп.

Прыкладамі жанру можна даць трагедыю, камедыю, драму, трылер.

## Вызначэнне жанру 
Жанр — гістарычна складзенае ўнутранае раздзяленне ва ўсіх відах мастацтва. У кожным з відаў мастацтва дзяленне на жанры мае свае асаблівасці і не супадае з іншымі відамі. Тым не менш, канчатковага вызначэння тэрміна «жанр» няма, і паняцці «род», «від», «разнавіднасць» часта ўжываюцца як яго сінонімы. Пры гэтым для кожнага з відаў мастацтва характэрна змяненне набору жанраў адпаведна з эпохай.

## Літаратура 
* 
**Вялікая савецкая энцыклапедыя:**
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
**Энцыклапедыі:**
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
**Артыкулы:**
* 
* 
* 
* 
* 
* 
**Кнігі:**
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Жанры кіно
Катэгорыя:Тэорыя кіно
Паштова-багажны цягнік

**Паштова-багажны цягнік** — асаблівы цягнік, прызначаны для перавозкі пошты і багажу па чыгунцы і які мае ў сваім складзе пераважна паштовыя і багажныя вагоны. Фарміруецца з пасажырскіх вагонаў, прызначаных для перавозкі пошты, багажу і грузабагажу, а таксама асобных пасажырскіх вагонаў, для перавозкі пасажыраў.

## Апісанне 
Цягнікі гэтага тыпу курсіруюць па пэўных маршрутах і па спецыяльным раскладзе. Яны складаюцца з паштовых і багажных (паштова-багажных вагонаў), у якіх транспартуюць паштовыя адпраўлення і закрытыя паштовыя рэчы (лісты, бандэролі, пасылкі), а таксама багаж. Акрамя таго, у склад паштова-багажнага цягніка ставяцца службовыя вагоны, вагоны для перавозкі спецкантынгенту, а таксама вагоны пасажырскага парку, якія следуюць у рамонт ці з рамонту. Могуць таксама ўключацца пасажырскія вагоны.

## Гісторыя і сучаснасць 
5 чэрвеня 1962 года адбыліся першыя рэйсы паштова-багажных цягнікоў з Масквы ў горада Баку, Уладзівасток, Днепрапятроўск, Кіеў, Ташкент.

Паштова-багажныя цягнікі регламентировались ў савецкім ДАСТ для паштовых паслуг (ДАСТ 16408-80).

## Гл. таксама 
## Заўвагі 

## Літаратура 
* 
Книга:Филателистический словарьстатьяПочтово-багажные поездассылкаКнига:Филателистический словарьстатьяПочтово-багажные поездассылка
Катэгорыя:Рухомы састаў чыгунак
Брашпіль

».]]
**Брашпіль** (, ) — палубны механізм лябёдачнага тыпу, які прадстаўляе сабой (у найпрасцейшым варыянце) гарызантальны калаўрот. 

Выкарыстоўваецца для ўздыму якараў і стварэння нацяжэння тросаў пры швартоўцы. Мае гарызантальны вал, у адрозненне ад шпіля. Прызначаны для абслугоўвання якарных ланцугоў абодвух бартоў. Брашпілі бываюць электрамеханічныя, паравыя, гідраўлічныя, ручныя.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Дэталі караблёў
Катэгорыя:Механізмы
Багажны вагон

**Багажны вагон** — чыгуначны вагон, першапачаткова служыў для перавозкі багажу пасажыраў, у пасажырскіх або асобных паштова-багажных цягніках, у складзе грузавых цягнікоў. Але пазней, у прыватнасці на чыгунках былога СССР, а цяпер СНД, багажныя вагоны сталі выкарыстоўвацца для дастаўкі некаторых катэгорый грузаў, або грувасткага багажу, заяўленых грузаадпраўшчыкам для канкрэтнага атрымальніка.

Асоба, якая хоча скарыстаць такую паслугу, здае груз у багажнае аддзяленне чыгуначнай станцыі, у якасці адпраўніка. Далей груз перапраўляецца багажным вагонам да чыгуначнай станцыі атрымальніка, які прымае заяўлены багаж або груз праз багажнае аддзяленне.

## Канструктыўныя асаблівасці 
.
2. Туалет.
3. Службовае аддзяленне. 
4. Купэ раздатчыкаў багажу.
5. Багажнае сховішча.
6. Кацельнае аддзяленне]]
Багажны вагон мае тыпавыя для пасажырскіх вагонаў суцэльнаметалічны кузаў, хадавыя часткі, сістэму электразабеспячэння, тармазное, аўтасчэпнае і санітарна-тэхнічнае абсталяванне. Планіроўкай багажнага вагона прадугледжаны багажная камора, службовае памяшканне, двухмеснае купэ адпачынку багажных раздатчыкаў, туалет з душам, тамбур і кацельнае аддзяленне.

Кантактная камора можа быць абсталявана кранам або ручной таллю на манарэйкі, для механізацыі пагрузачна-разгрузачных работ. У сваю чаргу пагрузныя дзверы таксама забяспечаныя кансольнымі паваротнымі прыладамі з такімі ж талямі.

Электразабеспячэнне вагона вырабляецца ад падвагоннага генератара і акумулятарных батарэй. Ацяпленне вагона вадзяное і ажыццяўляецца з дапамогай электроугольного катла з праграмным кіраваннем. Для ажыццяўлення вентыляцыі вагона выкарыстоўваецца прытокава аўтаматызаваная механічная сістэма.

## Літаратура 
* Железнодорожный транспорт: Энциклопедия&#x20;&#x2F;&#x20;Гл. ред. Н. С. Конарев.&nbsp;— М.: Большая Российская энциклопедия, 1994.&nbsp;— С.&nbsp;32.&nbsp;— ISBN 5-85270-115-7.

Катэгорыя:Вагоны
Катэгорыя:Пасажырскія вагоны
Ліцэй Кандарсэ

**Ліцэй Кандарсэ** () — адзін з чатырох найбольш старых і лепшых парыжскіх ліцэяў. Размешчаны ў 9-й акрузе сталіцы Францыі (правы бераг Сены).

## Гісторыя 
Адкрыты ў 1803 годзе ў будынку колішняга манастыра капуцынаў, пабудаванага ў 1780-х гадах і ў 1789 годзе, які перайшоў у нацыянальны здабытак. Называўся імёнамі Банапарта, Бурбонаў і інш., у 1883 годзе атрымаў цяперашняе імя ў гонар французскага вучонага, філосафа і палітыка.

У параўнанні з іншымі вядомымі ліцэямі, параўнальна невялікі: у ім навучаюцца 500 ліцэістаў і 500 вучняў падрыхтоўчых класаў. Адным з першых стаў прымаць вучаніц.

Сярод выкладчыкаў і выпускнікоў Ліцэя — многія выбітныя людзі Францыі двух апошніх стагоддзяў.

## Вядомыя выкладчыкі 
* Ален
* Поль Бенішу
* Жан Бафрэ
* Жан-Мары Гюё
* Жан Жарэс
* Стэфан Малармэ
* Марыс Паньёль
* Жан-Поль Сартр
* Луі Пуансо

## Вобраз у культуры 
Ліцэй фігурыруе ў раманах «» Заля, «» Андре Жыда, «» Както.

## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка Ліцэя 

Катэгорыя:IX акруга Парыжа

Катэгорыя:Універсітэты паводле алфавіта
Катэгорыя:Школы паводле алфавіта
Xiaomi

**Xiaomi Inc.** (, скарочана **Mi**, вымаўляецца **Сяомі**) — кітайская прыватная кампанія, заснаваная ў 2010 годзе. Xiaomi займаецца вытворчасцю спажывецкай электронікі, бытавой тэхнікі і праграмнага забеспячэння. Гэта другі па велічыні вытворца смартфонаў у свеце пасля Huawei.

## Назва 
Xiaomi у перакладзе з кітайскай азначае «проса».

## Гісторыя 
Xiaomi заснавалі восем партнёраў 6 красавіка 2010 года. Мільярдэра Лэя Цзюня, сузаснавальніка кампаніі, які займае затым пазіцыю генеральнага дырэктара, называюць кітайскім Джобсам. Яму належыць больш за 30 % акцый Xiaomi.

Асноўнай дзейнасцю кампаніі з’яўляецца вытворчасць смартфонаў, лік мадэляў якіх стварае сёння шырокі спектр ад бюджэтных да флагманскіх рашэнняў. 16 жніўня 2010 года Xiaomi афіцыйна запусціла першую MIUI прашыўку, заснаваную на Android.

Кампанія заняла 338-е месца ў рэйтынгу Fortune Global 500 і стала самай маладой кампаніяй ў ім.  

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Гандлёвыя маркі Кітая
Катэгорыя:Кампаніі Кітая
Corpus vasorum antiquorum

**Corpus Vasorum Antiquorum** («корпус антычных ваз»; скарочана **CVA**) — міжнародны даследчы праект для дакументавання керамікі антычнасці.

## Агляд 
CVA — першы і найстарэйшы навукова-даследчы праект Міжнароднага саюза акадэмій. Першая сустрэча ўдзельнікаў праекта была арганізавана Эдмондам Пацье ў Парыжы ў 1919 годзе. Канчатковым рашэннем было апублікаваць поўны каталог старажытнагрэцкіх ваз. Ён быў таксама выдаўцом першай брашуры для Луўра ў 1922 годзе. У той час шэсць краін былі часткай праекта. Сёння праект уяўляе сабой зборнік з больш чым 100 000 ваз, размешчаных у зборніках 26 краін-удзельніц. На сённяшні дзень у каталог дададзены толькі грамадскія калекцыі, якія знаходзяцца ў музеях.

Кожная краіна-ўдзельніца нясе поўную адказнасць за сваю ўласную сферу, у той час як Міжнародны саюз акадэмій у Бруселі патранажам традыцыйна ўзначальвае французскі навуковец. У цяперашні час гэтыя абавязкі выконвае .
а з абстрактным раслінным дэкорам, знойдзены у Кносе. Тэракота, Палацавы стыль, познемінойскі стыль II (каля1450-1400 да н. э.). Луўр, першая ваза, апублікаваныя ў CVA]]
CVA публікуе грэчаскую і італьянскую кераміку класічнага перыяду паміж сёмым тысячагоддзем да н. э. і позняй антычнасцю (трэцяе-пятае стагоддзі нашай эры). Выданні падзяляюцца на брашуры па краінах і музеях. Да канца 2007 года было апублікавана агулам 350 тамоў, якія складаюцца з 40 000 брашур. Адна з самых вялікіх колькасцей публікацый была зроблена ў Германіі: 84 тамы і 3 дадаткі.

З 2004 года ўсе тэкставыя апісанні і выявы знаходзяцца ў вольным доступе ў вэб-базе (CVA Online). Мовы, якія дапускаюцца да публікацыі — гэта англійская, французская, нямецкая і італьянская.

Катэгорыя:Вазапіс Старажытнай Грэцыі
Катэгорыя:Праекты
Плошча Паўстання

Назву **Плошча Паўстання** маюць:

## Плошчы 
* Плошча Паўстання — плошча ў Гомелі
* Плошча Паўстання — плошча ў Санкт-Пецярбургу

## Станцыі метро 
* Плошча Паўстання — станцыя Санкт-Пецярбургскага метрапалітэна
Ямінскае падняцце

**Ямінскае падняцце** (ад назвы вёскі Ямінск у Любанскім раёне) — тэктанічная структура ў Любанскім раёне Мінскай вобласці, у заходняй частцы Чырвонаслабодска-Маладушынскай ступені Прыпяцкага прагіну. Выяўлена сейсмаразведкай па падсалявых дэвонскіх адкладах.

Ямінскае падняцце — найбольш высокая заходняя частка блока субшыротнага распасцірання, якое ўскладняе апушчаную частку ступені. Блок апушчаны па разломах адносна сумежных блокаў на захад і поўнач на 500 м і падняты на 800 м адносна блока, які прымыкае з поўдня. Пласты апускаюцца на захад па падсалявых адкладах ад адзнак -2200 да -2700 м і больш, па міжсалявых — ад -1600 да -2000 і больш. Сфарміравалася ў выніку блокавых рухаў у познефранскі і фаменскі час позняга дэвону.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Прыпяцкі прагін
Катэгорыя:Геалогія Любанскага раёна
Усходне-Вятчынскае падняцце

**Усходне-Вятчынскае падняцце** (ад назвы вёскі Вятчын у Жыткавіцкім раёне) — тэктанічная структура ў Любанскім і Акцябрскім раёнах, у межах Капаткевіцка-Велікаборскай ступені Прыпяцкага прагіну. Выяўлена сейсмаразведкай па паверхні крышталічнага фундамента, падсалявых і міжсалявых дэвонскіх адкладах у 1975 годзе.

Па паверхні фундамента і падсалявых адкладах Усходне-Вятчынскае падняцце — блок-монакліналь, які ўздымаецца на паўднёвы захад і абмежаваны з трох бакоў малаамплітуднымі (да 200 м) разрыўнымі парушэннямі. Памеры 3,5×5 км, амплітуда да 400 м. Мінімальныя адзнакі паверхні фундамента ў галаўной частцы блока -2600 м, падсалявых адкладаў -1800 м. Структурны план паверхні міжсалявых адкладаў у агульных рысах адпавядае структурнаму плану падсалявых адкладаў. Мінімальная адзнака ў найбольш прыўзнятай частцы падняцця -1300 м, амплітуда 200—300 м. Па паверхні верхнефаменскай саляноснай тоўшчы не выдзяляецца.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Прыпяцкі прагін
Катэгорыя:Геалогія Любанскага раёна
Катэгорыя:Геалогія Акцябрскага раёна
Сісі Спейсек

**Сісі Спейсек** (, нар. ) — амерыканская актрыса і спявачка, уладальніца прэміі «Оскар» за найлепшую жаночую ролю («Дачка шахцёра»), на якую яна была намінаваная ў агульнай складанасці шэсць разоў (1977, 1981, 1983, 1985, 1987, 2002).

## Фільмаграфія (частковая) 
## Зноскі 
Катэгорыя:Актрысы ЗША
Чортаў камень Асташынскі

**Чортаў камень Асташынскі** — геалагічны помнік прыроды рэспубліканскага значэння (з 1997). Знаходзіцца на паўднёвай ускраіне в. Асташын Карэліцкага раёна Гродзенскай вобласці.

Валун ружовага граніту рапаківі з уключэннем крышталёў палявога шпату (авоіды ад 1 да 3 см) і мускавіту. Даўжыня 3,6 м, шырыня 2,1 м, вышыня 0,9 м, у абводзе 9 м, аб’ём 3,6 м³, маса каля 10 т. Прынесены ледавіком 220—150 тыс. гадоў назад з Аландскіх астравоў Балтыйскага мора. Горная парода пры транспарціроўцы знаходзілася ў актыўнай зоне ледавіка, дзе набыла пляскатую, выцягнутую форму, падобную на цэглу. 3 валуном звязана шмат паданняў. У старажытнасці меў культавае значэнне.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Асташын
Катэгорыя:Валуны Беларусі
Катэгорыя:Геалогія Карэліцкага раёна
Катэгорыя:Геалагічныя помнікі прыроды рэспубліканскага значэння Гродзенскай вобласці
Катэгорыя:Культавыя камяні
Катэгорыя:Славутасці Карэліцкага раёна
Зборная Сінгапура па футболе

**Зборная Сінгапура па футболе** — нацыянальная зборная, якая прадстаўляе Сінгапур на міжнароднай футбольнай арэне. Кіраўнічы орган — Футбольная асацыяцыя Сінгапура. Адзінае выступленне на Кубку Азіі 1984 года ў межах Азіяцкіх гульняў аказалася няўдалым (каманда спынілася на групавым этапе). У зборнай Сінгапура ёсць адзіны трафей — Кубак Тыгра, які каманда заваявала ў 2004 годзе.

У складзе зборнай часам выступаюць натуралізаваныя замежнікі, што, аднак, не дазваляе азіяцкай дружыне стабільна праводзіць сустрэчы.
У рэйтынгу ФІФА на 24 лістапада 2016 года займае 162-е месца.
Зборная Сірыі па футболе

**Зборная Сірыі па футболе** — нацыянальная футбольная каманда Сірыі. Кіруючы орган — Сірыйская футбольная асацыяцыя. Зборная Сірыі ніколі не ўдзельнічала ў фінальнай стадыі чэмпіянату свету.

## Чэмпіянат свету 
* 1930—1938 — *не ўдзельнічала*
* 1950 — *знялася з турніру*
* 1954 — *не ўдзельнічала*
* 1958 — *не прайшла кваліфікацыю*
* 1962—1966 — *знялася з турніру*
* 1970 — *не ўдзельнічала*
* 1974 — *не прайшла кваліфікацыю*
* 1978 — *знялася з турніру*
* 1982—2010 — *не прайшла кваліфікацыю*
* 2014 — *дыскваліфікавана*
* 2018 — *не прайшла кваліфікацыю*

## Кубак Азіі 
* 1956—1968 — *не ўдзельнічала*
* 1972 — *не прайшла кваліфікацыю*
* 1976 — *знялася з турніру*
* 1980 — групавы этап
* 1984 — групавы этап
* 1988 — групавы этап
* 1992 — *не прайшла кваліфікацыю*
* 1996 — групавы этап
* 2000—2007 — *не прайшла кваліфікацыю*
* 2011 — групавы этап
* 2015 — *не прайшла кваліфікацыю*
* 2019 — групавы этап
Чорнагалоўка

**Чорнагалоўка** () — горад у Маскоўскай вобласці Расіі, навукаград. Утварае муніцыпальнае ўтварэнне гарадская акруга Чорнагалоўка, мае статус горада абласнога падпарадкавання з адміністрацыйнай тэрыторыяй. Размешчаны на рацэ Чорнагалоўка (басейн Клязьмы), за 21 км на поўнач ад Нагінска, на паўночны ўсход ад Масквы (за 59 км ад Крамля, 43 км ад МКАД).

## Насельніцтва 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарады Маскоўскай вобласці
Катэгорыя:Навукаграды
Кальцова (Новасібірская вобласць)

**Кальцова** () — рабочы пасёлак у Новасібірскай вобласці Расіі, мае статус навукаграда. Уваходзіць у Новасібірскую агламерацыю. З 2005 года — самастойная гарадская акруга ў складзе Новасібірскай вобласці. Насельніцтва — 15 938 чал. (2017). Размешчаны за 25 км ад цэнтра Новасібірска і 10 км ад новасібірскага Акадэмгарадка.

Плошча Кальцова (на 2008 год) — 18,84 км². Гісторыя Кальцова непарыўна звязана з гісторыяй Дзяржаўнага навуковага цэнтра вірусалогіі і біятэхналогіі «Вектар» (ДНЦ ВБ «Вектар»).

Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Новасібірскай вобласці
Катэгорыя:Навукаграды
Кальцова

Назу **Кальцова** маюць:

## Населеныя пункты 
* Кальцова — пасёлак гарадскога тыпу ў Новасібірскай вобласці Расіі

## Іншае 
* Кальцова — міжнародны аэрапорт у Екацярынбургу, Расія
* (9154) Кальцова — астэроід у Сонечнай сістэме
Троіцк (Масква)

**Троіцк** () — горад, паселішча і гарадская акруга ў складзе Троіцкай адміністрацыйнай акругі Масквы, за 20 км на паўднёвы захад ад МКАД па Калужскай шашы. Да 1 ліпеня 2012 года Троіцк быў горадам абласнога падпарадкавання Маскоўскай вобласці, з 2007 года ў статусе навукаграда. З 1 ліпеня 2012 года ўключаны ў склад Масквы падчас рэалізацыі праекта па пашырэнні сталіцы.

## Насельніцтва 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарады ў складзе Масквы
Катэгорыя:Навукаграды
Пратвіно

**Пратвіно** () — горад (з 1989 года) абласнога падпарадкавання ў Маскоўскай вобласці. З 18 жніўня 2008 года мае статус навукаграда Расіі. Горад размешчаны на поўдні вобласці, на левым беразе ракі Пратвы, недалёка ад яе ўпадзення ў Аку, прыблізна за 15 км на захад ад Серпухава і 98 км на поўдзень ад МКАД.

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарады Маскоўскай вобласці
Катэгорыя:Навукаграды
Пушкіна

**Пушкіна** () — горад у Расіі, адміністрацыйны цэнтр Пушкінскага раёна Маскоўскай вобласці; адзіны населены пункт муніцыпальнага ўтварэння «Гарадское паселішча Пушкіна». Насельніцтва — 106 577 чал. Адлегласць ад Масквы: 14 км ад МКАД па чыгунцы, 17 км ад МКАД па Яраслаўскай шашы, 30 км ад цэнтра Масквы — Краснай плошчы.
## Насельніцтва 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарады Маскоўскай вобласці
Красназнаменск (Маскоўская вобласць)

**Красназнаменск** () — горад у Маскоўскай вобласці Расіі. Утварае гарадскую акругу Краснознаменск. Плошча гарадской акругі складае 13,322 км².

Красназнаменск размешчаны на 41 км федэральнай аўтамабільнай дарогі M1 «Беларусь» на мяжы Адзінцоўскага і Нара-Фамінскага раёнаў Маскоўскай вобласці. Насельніцтва горада — 41 287 чал. (2017).

## Насельніцтва 
## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарады Маскоўскай вобласці
Красназаводск

**Красназаводск** () — горад і найбуйнейшы населены пункт гарадскога паселішча Красназаводск ў Сергіева-Пасадскім муніцыпальным раёне Маскоўскай вобласці. Размешчаны на рацэ Кунье (прыток Дубны, басейн Волгі), за 15 км на поўнач ад горада Сергіева Пасада, за 7 км на паўночны захад ад бліжэйшай станцыі Бужанінава і за 88 км на паўночны ўсход ад Масквы.
## Насельніцтва 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарады Маскоўскай вобласці
Краснагорск

Назву **Краснагорск** маюць:

## Беларусь 
* Краснагорск — пасёлак у Буда-Кашалёўскім раёне Гомельскай вобласці Беларусі

## Расія 
* Краснагорск — горад у Маскоўскай вобласці Расіі
* Краснагорск (Сахалінская вобласць)
Кацельнікі

Назву **Кацельнікі** маюць:

## Населеныя пункты 
* Кацельнікі — вёска ў Капыльскім раёне Мінскай вобласці Беларусі
* Кацельнікі — горад у Маскоўскай вобласці Расіі

## Іншае
* Кацельнікі — станцыя Маскоўскага метрапалітэна
Хацькова (горад)

**Хацькова** () — горад у Сергіева-Пасадскім муніцыпальным раёне Маскоўскай вобласці Расіі, адміністрацыйны цэнтр гарадскога паселішча Хацькова.

Размешчаны на рацэ Пажа (прыток Воры), за 60 км на паўночны ўсход ад Масквы і за 11 км на паўднёвы захад ад Сергіева Пасада, чыгуначная станцыя на лініі Масква — Яраслаўль.
## Насельніцтва 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарады Маскоўскай вобласці
Звянігарад

**Звянігарад** () — горад (з 1781 года) у Расіі, абласнога падпарадкавання Маскоўскай вобласці; населены пункт муніцыпальнага ўтварэння «Гарадская акруга Звянігарад». Носіць ганаровае званне «Населены пункт воінскай доблесці». Насельніцтва — 21 948 чал. (2017).

Горад размешчаны на берагах ракі Масквы, за 30 км на захад ад Масквы, на Клінска-Дзмітраўскай градзе Смаленска-Маскоўскага ўзвышша.

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Любоў Пятроўна Арлова (1902—1975) — савецкая актрыса.

## Зноскі 
## Літаратура 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарады Маскоўскай вобласці

Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1152 годзе
Высокаўск

**Высокаўск** () — горад (з 1940) у Клінскім раёне Маскоўскай вобласці Расіі, адміністрацыйны цэнтр гарадскога паселішча Высокаўск.

Назву горад атрымаў ад размяшчэння на ўзвышанай мясцовасці. Горад размешчаны на рацэ Вяз. Чыгуначная станцыя за 10 км на захад ад Кліна і за 70 км на паўночны захад ад Масквы (чыгуначная лінія ад Кліна пабудавана ў 1914 годзе, пасажырскі рух адсутнічае).
## Насельніцтва 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарады Маскоўскай вобласці
Яхрама

**Яхрама** () — горад (з 1940) у Дзмітраўскім раёне Маскоўскай вобласці Расіі, за 55 км на поўнач ад Масквы, адміністрацыйны цэнтр гарадскога паселішча Яхрама. Цяперашняя Яхрама ўзнікла ў 1841 годзе як пасёлак пры суконнай фабрыцы — Пакроўскай мануфактуры на рацэ Яхраме.
## Гісторыя 
У 1901 годзе побач з пасёлкам адкрыта чыгуначная станцыя Яхрама, Савёлаўскай чыгункі, пасля чаго пасёлак атрымаў такую ж назву. Статус горада мае з 7 кастрычніка 1940 года.
## Насельніцтва 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарады Маскоўскай вобласці
Ласіна-Пятроўскі

**Ласіна-Пятроўскі** () — горад абласнога падпарадкавання ў Маскоўскай вобласці Расіі, за 24 км на паўночны ўсход ад Масквы, на правым беразе ракі Клязьмы, у месцы ўпадзення ў яе ракі Вора.

Размешчаны за 3 км ад чыгуначнай станцыі Моніна. Назва да 1928 — Ласіная слабада. Да 1996 года горад уваходзіў у склад Шчалкаўскога раёна, у цяперашні час з’яўляецца самастойным муніцыпальным утварэннем «Гарадская акруга Ласіна-Пятроўскі». Мяжуе з Шчалкаўскім і Нагінскім раёнамі Маскоўскай вобласці. Насельніцтва — 25 370 чал. (2017).

## Насельніцтва 
## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарады Маскоўскай вобласці
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1708 годзе
Кацельнікі (горад)

**Кацельнікі** () — горад абласнога падпарадкавання (да 2004 года — пасёлак гарадскога тыпу, да 2007 года — у Любярэцкім раёне) у Маскоўскай вобласці, утварае гарадскую акругу. Мяжуе з Масквой, Дзяржынскім і Люберцамі. Грузавая чыгуначная станцыя (Янічкіна) на лініі Люберцы — Дзяржынскі.

## Насельніцтва 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарады Маскоўскай вобласці
Пастаянныя прадстаўнікі Беларусі пры Арганізацыі Аб’яднаных Нацый

**Пастаянныя прадстаўнікі Беларусі пры Арганізацыі Аб’яднаных Нацый** — Пастаянныя прадстаўнікі БССР і Рэспублікі Беларусь пры Арганізацыі Аб’яднаных Нацый.

Беларусь з’яўляецца заснавальнікам Арганізацыі Аб’яднаных Нацый, і беларуская дэлегацыя ў ліку іншых дэлегацый, якія прадстаўляюць першапачатковых членаў Арганізацыі, падпісала ў кастрычніку 1945 года ў Сан-Францыска Статут ААН. Прыняцце Беларусі, якая не з’яўлялася на той момант незалежнай дзяржавай, у глабальную арганізацыю, што стваралася, стала прызнаннем міжнароднай супольнасцю велізарнай ролі, якую адыграў беларускі народ у справе перамогі над фашызмам.

## Пастаянныя прадстаўнікі пры Арганізацыі Аб'яднаных Нацый 
# Феадосій Мікалаевіч Гразноў (1958—1961)
# Павел Яўменавіч Астапенка (1961—1964)
# Герадот Гаўрылавіч Чарнушчанка (1964—1967)
# Віталь Сцяпанавіч Смірноў (1967—1974)
# Герадот Гаўрылавіч Чарнушчанка (1974—1977)
# Леанід Аляксандравіч Даўгучыц (1977—1980)
# Анатоль Мікітавіч Шэльдаў (1980—1986)
# Леў Іосіфавіч Максімаў (1986—1990)
# Генадзь Мікалаевіч Бураўкін (1990—1994)
# Аляксандр Мікалаевіч Сычоў (1994—2000)
# Сяргей Сцяпанавіч Лінг (2000—2002)
# Андрэй Вадзімавіч Дапкюнас (2004—2017)
# Валянцін Барысавіч Рыбакоў (з 2017)

## Гл. таксама 
* Арганізацыя Аб’яднаных Нацый
* Пастаянныя прадстаўнікі Украіны пры Арганізацыі Аб’яднаных Нацый
Паўночнае Малуку

**Паўночнае Малуку** () — правінцыя на ўсходзе Інданезіі. Плошча — 31 982,5 км². Насельніцтва (2014 г.) — 1 141 561 чал. Адміністрацыйны цэнтр — Сафіфі.

Створана 12 кастрычніка 1999 г. у выніку падзелу правінцыі Малуку. Складаецца з 1474 астравоў. Толькі 89 з іх населены. Найбуйнейшы востраў — Хальмахера.

Галоўныя галіны эканомікі: сельская гаспадарка, лясная гаспадарка, рыбалоўства, здабыча нікелю і золата. Найбольш важны знешні эканамічны партнёр — Японія.

## Спасылкі 
* Навіны
* Эканоміка
* Офіцыйны сайт Цэнтральный статыстычнай агенцыі Інданезіі — макра-эканамічны агляд за сакавік 2019 г., ст.186, дата публікацыі 2019-03-05..
* Офіцыйны сайт статыстычнай агенцыі Паўночнага Малуку — макра-эканамічны агляд за II паўгоддзе 2018, ст.36, дата публікацыі 2019-03-01.

Катэгорыя:Правінцыі Інданезіі
Бернхард Бішаф

**Бернхард Бішаф** (; 20.12.1906, Цюрынгія — 17.09.1991, Мюнхен) — нямецкі гісторык, палеограф, філолаг, выкладчык. Прафесар.

## Біяграфія 
Доктарскую ступень атрымаў у 1933 годзе пад кіраўніцтвам Пауля Лемана.

З 1947 года выкладаў у Мюнхенскім універсітэце, дзе замяніў свайго настаўніка, з 1974 года эмерыт.

Член Баварскай акадэміі навук (1956), Ірландскай каралеўскай акадэміі (1957), Германскага археалагічнага інстытута (1962), Амерыканскай акадэміі мастацтваў і навук (1968). Член-карэспандэнт Брытанскай акадэміі (1960).

Ганаровы доктар універсітэтаў Дубліна, Оксфарда, Кембрыджа і Мілана. Сярод вучняў — Міхаэль Бернхард.

Катэгорыя:Гісторыкі Германіі
Катэгорыя:Ганаровыя дактары Оксфардскага ўніверсітэта
Катэгорыя:Філолагі Германіі
Германскі археалагічны інстытут

**Нямецкі археалагічны інстытут** () — адзін з найстарэйшых і найбуйнейшых археалагічных інстытутаў у свеце.

Знаходзіцца ў Берліне. Быў заснаваны ў 1829 годзе і з таго моманту да нашых дзён знаходзіцца ў вядзенні Міністэрства замежных спраў.

З 1 сакавіка 2008 года па 2011 год прэзідэнтам інстытута быў  гісторык старажытнага свету Ганс-Іаахім Герке. На 2017 год інстытут узначальвае .

## Вядомыя асобы 
* Вальтер Амелунг (1865–1927) — нямецкі гісторык старажытнага мастацтва.
* Марк Барысавіч Шчукін (1937–2008) — член-карэспандэнт Германскага археалагічнага інстытута. Даследчык гісторыі готаў і старажытных германцаў
* Герман Парцынгер — прэзідэнт інстытута з 2003 па 2008 гады.

## Спасылкі 
* Сайт інстытута 

Катэгорыя:Навука ў Берліне
Катэгорыя:Археалогія ў Германіі
Хацькова

Назву **Хацькова** маюць:

## Населеныя пункты 
* Хацькова — пасёлак у Шклоўскім раёне Магілёўскай вобласці Беларусі
* Хацькова — горад у Маскоўскай вобласці Расіі
Рэутаў

**Рэутаў** () — горад (з 1940 года) у Маскоўскай вобласці Расійскай Федэрацыі, навукаград. З’яўляецца адзіным населеным пунктам у аднайменнай гарадской акрузе.

Насельніцтва — 99 989 чал. (2017). Мяжуе з усходняй ускраінай Масквы. З поўначы ён мяжуе з шашой Энтузіястаў, з усходу — з Балашыхай, з поўдня — з маскоўскім раёнам Навакасіно, з захаду — з раёнамі Новагірэева і Іванаўскае (падзеленыя МКАД).

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарады Маскоўскай вобласці
Катэгорыя:Навукаграды