В’етнамская народная армія

**В’етнамская народная армія** () — афіцыйная назва ўзброеных сіл Сацыялістычнай Рэспублікі В’етнам.

## Гісторыя 
### Стварэнне першых атрадаў рэгулярных сіл 
Датай стварэння В’етнамскай народнай арміі (ВНА) лічыцца 22 снежня 1944 года. У гэты дзень быў створаны першы атрад рэгулярных сіл, якім камандаваў Во Нгуен Зіяп. На момант фарміравання атрад налічваў 34 байца, на ўзбраенні якіх меліся: 1 ручны кулямёт, 17 вінтовак, 2 пісталета і 14 крэмневых стрэльбаў. 24 і 25 снежня 1944 года атрад здзейсніў першыя баявыя аперацыі: былі атакаваны і захоплены дзве пазіцыі французскіх каланіяльных войскаў — пост у Нангане (правінцыя Каабанг) і пост у Файкхат (правінцыя Бакан). У далейшым, Во Нгуен Зіяп стаў першым галоўнакамандуючым ВНА.

У красавіку 1945 года колькасць атрадаў В’етміня (ваенна-палітычная арганізацыя, створаная Хо Шы Мінам для барацьбы за незалежнасць В’етнама ад Францыі і Японіі) дасягнула 1 тысячы байцоў, у гэты час было створана Галоўнае ваеннае камандаванне і адкрыты першыя школы для падрыхтоўкі камандных кадраў.

15 мая 1945 года ў выніку аб’яднання атрадаў «Выратавання Радзімы» і Атрадаў Вызвалення была створана «Армія вызвалення В’етнама».

### У Першай Індакітайскай вайне (1946—1954) 
У ходзе Першай Індакітайскай вайны сілы Дэмакратычнай Рэспублікі В’етнам былі поўнасцю перааснашчаны дзякуючы падтрымцы Кітая і атрымалі значны баявы вопыт.

7 студзеня 1947 года быў сфармаваны 102-і пяхотны полк — першы полк рэгулярных сіл, які меў вайсковую структуру.

4 лістапада 1949 года в’етнамскія ўзброеныя сілы атрымалі новую назву — В’етнамская народная армія. Быў усталяваны прызыўны прынцып камплектавання арміі.

Да канца 1949 года сілы В’етміня налічвалі каля 40 тыс.байцоў (у тым ліку дзве пяхотныя дывізіі і некалькі асобных палкоў рэгулярных сіл, арганізаваных па вайсковым прынцыпу).

У 1951 годзе было створана першае артылерыйскае падраздзяленне ВНА — 351-ы артылерыйскі дывізіён.

Пасля завяршэння вайны з Францыяй у 1954 годзе ВНА працягвала развівацца.

7 мая 1955 года былі створаны ваенна-марскія сілы.

3 сакавіка 1959 года была створана ўзброеная народная міліцыя (на аснове якой у далейшым былі створаны памежныя войскі). Таксама, у 1959 годзе была сфарміравана першая танкавая часць — 202-і танкавы полк, укамплектаваны танкамі Т-34-85.

У 1963 годзе былі створаны ваенна-паветраныя сілы.

### У Другой Індакітайскай вайне (1957—1975) 
Сур’ёзным выпрабаваннем для войска стала Другая Індакітайская вайна, падчас якой падраздзяленні ВНА ўдзельнічалі ў поўнамаштабных баявых дзеяннях на тэрыторыі Паўднёвага В’етнама, Лаоса і Камбоджы, а таксама забяспечвалі супрацьпаветраную абарону Паўночнага В’етнама. У амерыканскіх крыніцах, прысвечаных гэтаму перыяду, яна згадваецца як **PAVN** (**People’s Army of Viet Nam**, Народная армія В’етнама) або **NVA** (**North Vietnam’s Army**, паўночнав’етнамская армія). У 1975 годзе вайна завяршылася ўзяццем Сайгона.

Пасля перамогі, на ўзбраенне В’етнамскай Народнай арміі паступілі трафейныя ўзбраенне і ваенная тэхніка амерыканскай вытворчасці, якія раней знаходзіліся на ўзбраенні паўднёвав’етнамскай арміі.

### У Трэцяй Індакітайскай вайны (1975—1990) 
У другой палове 1970-х гадоў ВНА адлюстроўвала памежныя вылазкі камбаджыйскіх «чырвоных кхмераў». З 1979 па 1989 год акупавала Камбоджу, а таксама знаходзілася на тэрыторыі Лаоса. У 1979 годзе прымала ўдзел у адбіцці агрэсіі Кітая, следствам якой з’явіліся таксама Кітайска-в’етнамскія ўзброеныя сутыкненні (1979—1990).

## Сучасны стан 
### Структура 
Усе падраздзяленні ВНА знаходзяцца ў адной з трох груп: асноўныя сілы (Chủ lực), мясцовыя сілы (Địa phương), сілы народнай абароны (Dân quân-Tự vệ). Кожная з гэтых груп мае свой рэзерв.

У складзе ВНА існуюць наступныя віды войскаў:
* Сухапутныя сілы
* Сілы памежнай аховы (Biên phòng vi сутнасць Nam)
* Ваенна-марскія сілы (Hải quân nhân dân Việt Nam)
* Марская пяхота
* Сілы берагавой аховы (C Bottomnh SÁT Bin Bin vi Boutt Nam)
* Ваенна-паветраныя сілы і СПА

Падраздзяленні ВНА часта прыцягваюцца да сельскагаспадарчых работ і ліквідацыі наступстваў стыхійных бедстваў.

### Тэхніка і ўзбраенне 
У цяперашні час В’етнамская народная армія мае ў асноўным зброю савецкай і кітайскай вытворчасці. Удзельная доля савецкага ўзбраення ўзрасла ў канцы 1970-х гадоў у сувязі з астуджэннем в’етнамска-кітайскіх адносін.

### Сістэма званняў 
У В’етнамскай народнай арміі існуюць наступныя воінскія званні:

## Друкаваныя выданні 
Друкаванымі выданнямі В’етнамскай народнай арміі з’яўляюцца:
* газета «Народная армія» («Quân đội nhân dân») ;
* часопіс «Агульнанародная нацыянальная абарона» («Quốc phòng toàn dân»).

## Літаратура 
* The Years of Fighting and Building of the Vietnamese People’s Army. Ha-noi, 1951.
* Nguyen Cong Luan. The NVA: A New Look. // Infantry. — March-April 1975. — Vol. 65 — No. 2.
* Придыбайло А. Вьетнамская Народная армия. — М., 1974.
* Марков М., Корин А. Вооружённые силы Вьетнама // Зарубежное военное обозрение. — 1994. — № 3. — С. 8-13.


Катэгорыя:Узброеныя сілы В’етнама
Катэгорыя:З’явіліся ў 1944 годзе