open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Карл Цукмаер

{{Пісьменнік
 |Імя                  = Карл Цукмаер
 |Арыгінал імя       = Carl Zuckmayer
 |Выява          = Bundesarchiv Bild 146-2005-0008, Carl Zuckmayer.jpg
 |Шырыня               = 150px
 |Апісанне выявы = 
 |Грамадзянства          = 
 |Род дзейнасці     = пісьменнік, драматург
 |Гады актыўнасці      = 1925—1977
 |Кірунак          = 
 |Жанр                 = 
 |Мова твораў    = 
 |Узнагароды              = { style="background: transparent"

}
 |Вікісховішча            = 
 |Вікікрыніца             = 
}}
**Карл Цукмаер** (; , Накенгайм — , Фісп, кантон Вале) — нямецкі пісьменнік, паэт, драматург, найбольш вядомы сваімі п’есамі і кінасцэнарыямі.

## Біяграфія 
Добраахвотнікам удзельнічаў у Першай сусветнай вайне, ваяваў на Заходнім фронце. Дэбютаваў антываеннымі вершамі ў экспрэсіянісцкай часопісе *Die Aktion*. Вывучаў прыродазнаўства, філасофію, гісторыю літаратуры ва ўніверсітэтах Франкфурта-на-Майне і Гайдэльберга (1918—1920). З 1924 года працаваў драматургам ў Нямецкім тэатры ў Берліне пад пачаткам Макса Рэйнгарта (разам з Брэхтам). У 1933—1946 гадах — у эміграцыі ў ЗША. Атрымаў вялікую падтрымку журналісткі Дораці Томпсан і яе мужа, знакамітага пісьменніка Сінклера Льюіса. У 1939—1941 гадах працаваў сцэнарыстам ў Галівудзе. У 1943—1944 гадах супрацоўнічаў з амерыканскім Упраўленнем стратэгічных службаў (матэрыялы былі апублікаваныя ў ЗША ў 2002). Атрымаў амерыканскае грамадзянства (1946), інспектаваў пасляваенную Германію ў якасці аташэ ЗША па культуры (матэрыялы былі апублікаваныя ў ЗША у 2004). З 1958 года жыў у Швейцарыі, у 1966 годзе атрымаў швейцарскае грамадзянства. Пакінуў мемуары (1966).

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Сайт Таварыства Карла Цукмаера
* Біяграфія, фатаграфіі

Катэгорыя:Пісьменнікі Германіі
Катэгорыя:Паэты Германіі
Катэгорыя:Нямецкамоўныя паэты
Катэгорыя:Драматургі Германіі
Катэгорыя:Удзельнікі Першай сусветнай вайны
Цукаты

**Цукаты** — плады або іх кавалкі, звараныя ў цукровым сіропе і падсушаныя.

Сыравіну рыхтуюць таксама як для варэння, затым шмат разоў (6-7 разоў) з інтэрвалам 10-12 гадзін вараць у сіропе да загусцення, пакідаючы плады паміж варкамі для выстойвання. Агульная працягласць варэння 3-4 сутак. Звараныя разагрэтыя плады адкідваюць на рэшата або рэдкае сіта, падсушваюць у сушылцы пры тэмпературы 35-40 °C. Цукаты змяшчаюць 14-17 % вільгаці. На паверхні цукатаў — скарыначка з крышталічнага цукру.

Цукаты выкарыстоўваюць пры вырабе кандытарскіх вырабаў (тартоў, пірожных, шакаладу), сыркоў, некаторых хлебных вырабаў і г.д.

Цукаты гатуюць з розных пладоў (пераважна цытрусавых), а таксама з зялёных грэцкіх арэхаў, скурак і корак розных фруктаў і гародніны.

Бываюць цукаты фруктовыя (з абрыкосаў, алычы, айвы, апельсінаў, вішні, груш, зялёных грэцкіх арехаў, персікаў, інжыра, слівы, чарнаплодной рабіны, мандарынаў, чарэшні, яблыкаў), а таксама гароднінныя (з таматаў, кабачкоў, корак дыні, морквы, буракоў, гарбузоў, кавуноў).

Катэгорыя:Стравы
Катэгорыя:Кандытарскія вырабы
Набіс

**Набіс** () — спартанскі тыран у 207-192 да н.э. Паходзіў з роду Еўрыпантыдаў. Правёў шэраг радыкальных сацыяльных мерапрыемстваў: частку алігархаў выгнаў, некаторых пакараў смерцю; канфіскаваў землі буйных землеўладальнікаў і раздаў іх беззямельным спартыятам і ілотам, уключаным ім у склад грамадзян. Пашырэнне Набісам колькасці грамадзян спрыяла ўзмацненню спартанскай арміі. У захопленым ім Аргасе былі праведзены такія ж рэформы. Набіс спрабаваў захапіць і Месенію. Пагроза распаўсюджвання сацыяльных рэформаў па ўсім Пелапанесе выклікала вайну супраць Набіса з боку Ахейскага саюза, на дапамогу якому прыйшоў рымскі палкаводзец Ціт Квінкцый Фламінін. Пасля заключэння ў 195 г.да н.э. міру ўлада Набіса была абмежаваная. Спроба ўзяць рэванш, аднавіўшы вайну з Ахейскім саюзам, скончылася паразай на сушы і на моры. Набіс быў забіты, а Спарта неўзабаве далучана да Ахейскага саюзу.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Цары спартанскія
Катэгорыя:Кіраўнікі Еўропы II стагоддзя да н.э.
Юсуф Набі

**Юсуф Набі** (; , Урфа — , Стамбул) — турэцкі паэт і пісьменнік.
## Біяграфія 
Нарадзіўся ў беднай сям’і. Да 1666 года пражываў у правінцыі Шанліўрфа, затым пераехаў у Стамбул, дзе з 1685 года займаўся дзяржаўнай службай. Удзельнічаў у ваенных паходах. Пазней каля 25 гадоў пражываў у г. Алепа (сучасная Сірыя). Тут стварыў вялікую частку сваіх твораў. Калі Балтаджы Мехмед-паша стаў вялікім візірам Асманскай імперыі вярнуўся ў Стамбул, дзе і памёр у 1712 годзе.
Ніжні замак (Вільня)

**Віленскі Дольны**, або **Ніжні замак** () — рэзідэнцыя вялікіх князёў літоўскіх і каралёў польскіх у складзе комплексу віленскіх замкаў. Размешчаны на Кафедральнай плошчы, на ўсход ад сабора.

## Гісторыя 
Паўстаў у часы валадарання Аляксандра Ягелончыка ў познегатычным стылі паміж кафедральным саборам і Горнім замкам. Кароль Жыгімонт I Стары загадаў перабудаваць яго ў рэнесансным стылі, будаўнічыя працы былі даручаны архітэктарам Барталамеа Берэці, Бернарзіна Дзанобі дэ Дж'яноцісу і Бенедыкту з Сандаміра.

У часы валадарання Жыгімонта II Аўгуста ў 1544 г. было дабудавана рэнесанснае крыло, якое стала звацца Новым палацам. Працамі кіраваў Джавані Чыні пры ўдзеле Джамарыі Москі і Філіпа Барталамеа да Ф'есоле. Выконваў ролю вялікакняжацкага палаца і рэзідэнцыі каралёў Рэчы Паспалітай, федэратыўнай дзяржавы, якая складалася з Кароны Польскай і Вялікага Княства Літоўскага.

У 1610 годзе палац згарэў і быў адноўлены пры Жыгімонце III Вазе ў стылі маньерызму. У 1624 годзе перабудаваны пад кіраўніцтвам Кастантэ Тэнкалы ў стылі ранняга барока.

Знішчаны падчас вайны Рэчы Паспалітай з Маскоўскай дзяржавы 1655—1661 гг. і больш не аднаўляўся. Пасля ўваходжання Вільні ў склад Расійскай імперыі ў выніку трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай (1795) рэшткі палаца былі знесены ў 1799—1803 гг. па загадзе губернатара Івана Рыгоравіча Фрызеля. Цэгла з разабранага палаца была выкарыстана пры будаўніцтве дамоў. Захавалася толькі частка ўсходняга крыла, якая была набыта і перабудавана ў жылы дом яўрэйскім купцом Абрамам Шлосбергам. Пасля здушэння Лістападаўскага паўстання на месцы палаца была ўзведзена крэпасць.

### Аднаўленне 
, які быў выкарыстаны пры аднаўленні замка]]
У 1987 г. на тэрыторыі замка былі праведзены археалагічныя раскопкі. У 2001 г. Сейм Літоўскай Рэспублікі вырашыў аднавіць замак у якасці рэзідэнцыі Прэзідэнта. Будаўнічыя працы пачаліся ў 2002 годзе, а 17 сакавіка 2004, прэм’ер-міністр Альгірдас Бразаўскас і мэр Вільні Артурас Зуокас урачыста заклалі першы камень у яго фундамент. 6 ліпеня 2009 года адбылося сімвалічнае адкрыццё замка, у рамках святкавання тысячагоддзя першага гістарычнага ўпамінання пра Літву. Кошт рэканструкцыі, які першапачаткова ацэньваўся крыху большым за 100 млн. літаў, але перавысіў 176 млн.

## Архітэктура 
Замак у перыяд яго росквіту меў у плане форму няправільнага пяцівугольніка, велічныя трохпавярховыя ўсходняе і паўднёвае крылы выходзілі ва ўнутраны дворык аркадным клуатрам. Усе будынкі былі завершаны рэнесансным атыкам. Пасля аднаўлення палаца інтэр’ер ўсходняга крыла атрымаў гатычнае афармленне, паўднёвае крыло — рэнесанснае, а паўднёва-заходняе — ранняга барока.

## Літаратура 
* Pałac wielkich książąt litewskich i jego odbudowa w kontekście doświadczenia europejskiego. — Wilno, 2009. — ISBN 978-609-95074-0-8.
* Мікулевіч, С. Увасабленне мараў: у Вільні адкрылі адбудаваны Палац валадароў / Сяргей Мікулевіч // Наша Ніва. — 2013. — № 30 (819). — 14 жніўня. — С. 10—11.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Замкі Вялікага Княства Літоўскага
Катэгорыя:Палацы Вільні
Катэгорыя:Замкі Літвы
Катэгорыя:Адноўленыя будынкі і збудаванні
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Літвы, знішчаныя расійскімі ўладамі
Цюй Юань

**Цюй Юань** (каля 340 да н.э. — 278 да н.э.) — кітайскі паэт. Першы паэт, імя якога вядома ў гісторыі кітайскай паэзіі. Быў міністрам пры двары царства Чу, удзельнічаў у падрыхтоўцы дзяржаўных указаў, аказваў уплыў на знешнюю палітыку. Стаў ахвярай паклёпу, трапіў у выгнанне, у знак пратэсту супраць зла, у імя справядлівасці кінуўся ў р. Міла ў Чанша.

## Творчасць 
а на Свята драконавых лодак]]
Цюй Юань упершыню ў кітайскай літаратуры ўвасобіў у сваіх вершах глыбокую любоў да радзімы, сацыяльна-гістарычныя канфлікты і свет перажыванняў узнёслай чалавечай душы, ахопленай пакутамі за трагічны лёс бацькаўшчыны. Цюй Юань стварыў паэтычны жанр чу цы, адзін з асноўных у старажытнай кітайскай паэзіі. Галоўная крыніца выразных сродкаў Цюй Юаня — фальклор Чускага царства. Паэтычная спадчына Цюй Юаня складаецца, паводле дадзеных «Гісторыі Ханьскай дынастыі», з 25 твораў, уключаючы паэму-элегію «Лісаа», у якой найбольш поўна выявіўся яго светапогляд.

## Беларускія пераклады 
На беларускую мову перакладаў Мікола Мятліцкі.

Катэгорыя:Асобы царства Чу
Катэгорыя:Паэты Кітая
Катэгорыя:Кітайскамоўныя паэты
Катэгорыя:Паэты эпохі Чжоу
Катэгорыя:Паэты III стагоддзя да н.э.
Катэгорыя:Паэты-самазабойцы
Абажур

**Абажур** () — частка арматуры свяцільні. Абажур ў першую чаргу прызначаны для абароны вачэй ад сляпучага ўздзеяння крыніцы святла і стварэння патрэбнай асветленасці шляхам яго адлюстравання, паглынання і/або рассейвання. Таксама абажур часта выкарыстоўваецца і як элемент мастацкага афармлення свяцільні, пакоя, памяшкання, вестыбюля, веранды і г. д.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Дызайн
Катэгорыя:Крыніцы святла
Вылячэнне жанчыны з крывацячэннем

[thumb|right|300px|Хрыстос вылечвае жанчыну з пакутамі крывацячэння, [Рымскія катакомбы]]
**Вылячэнне жанчыны з крывацячэннем** — адзін з цудаў Ісуса Хрыста, апісаны ў Евангеллях ад Марка 5:21-43, Матфея 9:18-26, Лукі 8:40-56.

## Біблейскае апавяданне 
Згодна евангельскаму апавяданню гэты цуд адбыўся адразу пасля выгнання нячыстай сілы ў Генісарэце і аб'ядноўваецца з цудам уваскрасення дачкі Яіра.

Сінаптычныя Евангеллі паведамляюць, што падзея адбылася ў той час як Ісус ішоў да дома Яіра, пасярод вялікага натоўпу:

*«Адна жанчына, якая пакутавала ад крывацечы дванаццаць гадоў, шмат нацярпелася ад многіх лекараў, патраціла ўсё, што было ў яе, і не зыскала ніякай палёгкі, а самой толькі пагоршала, дачуўшыся пра Ісуса, падышла ззаду ў натоўпе і кранулася вопраткі Ягонай; бо казала: калі хоць да вопраткі Ягонай дакрануся, дык выздаравею. І перастала адразу ў яе крывацеча, і яна адчула ў целе, што ачуняла ад хваробы. А ў той самы час Ісус, адчуўшы Сам у Сабе, што выйшла з Яго сіла, абярнуўся ў народзе і сказаў: хто крануўся Маёй вопраткі? Вучні сказалі Яму: Ты бачыш, што людзі націскаюць на Цябе, і кажаш: „хто крануўся Мяне?“. Але Ён глядзеў навокал, каб убачыць тую, якая зрабіла гэта. Жанчына ў страху і трымценьні, ведаючы, што з ёю сталася, падышла, упала перад Ім і сказала Яму ўсю праўду. А Ён сказаў ёй: дачка! вера твая ўратавала цябе; ідзі ў міры і будзь здаровая ад хваробы тваёй».*

Біблейскае апавяданне у Матвея і Лука расказвае пра «канец» адзення, выкарыстоўваючы тое самае грэчаскае слова, якое таксама з'яўляецца ў Евангеллі ад Марка 6. На кончаках адзення ў фарысеяў знаходзіліся тэксты Пісання, што было звычкай насіць падоўжаныя паласы або пэндзлікі. З-за ўлады фарысеяў людзі лічылі кончакі адзеяння містычнымі.

Стан жанчыны з пункту гледжання сучаснай медыцынскай дыягностыкі дакладна не ясны, перакладаецца як «выцячэнне крыві», ён часта згадваецца грэцкім тэрмінам як *haemorrhoissa* ( , «крывацёк у жанчыны»).

## Спасылкі 
Катэгорыя:Хрысціянства
Катэгорыя:Цуды Ісуса Хрыста
Франсуа-Жазеф Навез

**Франсуа-Жазеф Навез** (; , Шарлеруа — , Брусель) — бельгійскі мастак.

Навез у сваёй творчасці прытрымліваўся неакласічнага напрамку ў жывапісе. Вучыўся спачатку ў П’ера Франсуа ў Бруселі, а затым у Парыжы ў Жака-Луі Давіда. У 1810 годзе, сумесна з іншымі бельгійскімі мастакамі, засноўвае Таварыства аматараў жывапісу. У 1817—1822 гадах здзяйсняе падарожжа па Італіі, у гэты перыяд сваёй творчасці знаходзіцца пад уплывам жывапісу Энгра.

У 1835—1862 гадах Навез — дырэктар Каралеўскай Акадэміі вытанчаных мастацтваў у Бруселі. Быў настаўнікам такіх мастакоў, як Жан-Франсуа Партэль, Фані Гіфс, Альфрэд Стывенс. Навез атрымаў прызнанне як цудоўны партрэтыст, пісаў таксама карціны на міфалагічныя і гістарычныя тэмы.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Мастакі-партрэтысты Бельгіі
Казімір Букраба

**Казімір Букраба** (; 23 лістапада 1885, Гродна — 6 мая 1946, Лодзь) — біскуп пінскі.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 23 лістапада 1885 года ў Гродне. 2 лістапада 1909 года быў пасвечаны ў святары ў Кракаве. У розны час служыў у Мінску, Пінску, Навагрудку і Брэсце. 

 (сядзіць шосты злева), Альгерд Юліянавіч Свіда (сядзіць другі злева), Браніслаў Гласка (сядзіць сёмы злева). Фота 1921 г.]]
10 ліпеня 1932 года стаў біскупам пінскім, пасвечаны 21 ліпеня ў Вільні архібіскупам Рамуальдам Ялбжыкоўскім. З-за ваенных дзеянняў і змянення межаў быў вымушаны пакінуць сталіцу дыяцэзіі, з 1939 года жыў у Львове, з 1942 — у Варшаве.

Падчас Другой Сусветнай вайны некалькі разоў апыняўся ў турме.

У 1944 годзе пераехаў у Лодзь, дзе жыў да смерці.

Памёр 6 мая 1946 года.

## Спасылкі 
* Ks. Bp Kazimierz Bukraba (1885—1946)  
* catholic-hierarchy.org 

Катэгорыя:Біскупы пінскія
Фрыстайл на зімовых Алімпійскіх гульнях 2010 — акрабатыка (жанчыны)

Спаборніцтвы па акрабатыцы ў фрыстайле сярод жанчын на зімовых Алімпійскіх гульнях 2010 прайшлі 20 і 24 лютага.

Усе спаборніцтвы прайшлі ў Сайпрыс Маўнтэйн. У першы дзень з 10:00 па мясцовым часе (UTC-8) прайшла кваліфікацыя, у другой з 19:30 фінал.

## Медалісты 
## Спаборніцтва 
### Кваліфікацыя 
### Фінал 
## Спасылкі 
* Вынікі  

Катэгорыя:Фрыстайл на зімовых Алімпійскіх гульнях 2010
Ньюпарт

**Нью́парт** () — горад і абласны цэнтр на паўднёвым усходзе Уэльса. Размешчаны на рацэ Аск, недалёка ад яе ўпадзення ў эстуарый ракі Северн, прыблізна за 18 км на ўсход ад Кардыфа. Паводле ацэнак 2011 года Ньюпарт з’яўляецца трэцім па велічыні горадам з насельніцтвам 145,736 чалавек.

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Гарады Уэльса
Катэгорыя:Вобласці Уэльса
Тхары

**Тхары** (*Mustela*) - род млекакормячых сямейства куніцавых. Акрамя ўласна тхароў, да гэтага ж роду драпежнікаў адносяцца норкі, ласка і гарнастай.

3 віды, у Еўразіі і Паўночнай Амерыцы; у Беларусі жыве тхор чорны або лясны. Даўжыня цела ў самцоў да 50 см, у самак да 40, хваста да 18 см. З старажытнасці прыручылі альбіносную форму цёмнага тхара - фуро (намаляваны на карціне Леанарда да Вінчы «Дама з гарнастаем»). Выведзены за 2000 гадоў таму ў Паўднёвай Еўропе і доўгі час замяняў котку, выкарыстоўваўся таксама для палявання на трусоў. Адрозніваецца спакойным неагрэсіўным норавам. Тхор амерыканскі занесены ў Чырвоную кнігу МСАП.

## Літаратура 
* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т.16: Трыпалі - Хвіліна / Рэдкал.: Г.П.Пашкоў і інш. - Мн.: БелЭн, 2003. - 576 с.: іл.

Катэгорыя:Куніцавыя
Селіна Гаспарын

**Селіна Гаспарын** (, нар. , Самедан, Швейцарыя) — швейцарская біятланістка, віцэ-чэмпіёнка Алімпійскіх гульняў 2014 года ў індывідуальнай гонцы, пераможца двух гонак на этапах Кубка свету. Першая ў гісторыі Швейцарыі ўладальніца алімпійскай узнагароды ў біятлоне (у 1924 годзе швейцарцы выйгралі золата ў гонцы ваенных патрулёў, якія з'яўляліся папярэднікам біятлона).

## Біяграфія 
Па прафесіі — памежнік. Разам з Селінай у зборнай Швейцарыі з 2010 года выступаюць таксама яе малодшыя сёстры Эліза і Аіта (нар. 1994). Валодае нямецкай, англійскай, італьянскай, нарвежскай і рэта-раманскай мовамі. Сустракаецца з расійскім лыжнікам Іллёй Чарнаусавым.

## Спартыўная кар'ера 
Селіна пачала займацца біятлонам ў 2004 годзе. Першы час швейцарка выступала толькі ў асабістых гонках, але ўжо ў 2006 годзе ўпершыню прымала ўдзел у эстафетнай камандзе (першы вопыт падобных гонак для Гаспарын прыйшоўся на этап кубка Еўропы, дзе з-за недабору удзельнікаў арганізатары стварылі некалькі змешаных каманд).

У 2005 годзе Селіна вельмі паспяхова, па мерках нацыянальнага жаночага біятлона, праводзіць свой першы і адзіны юніёрскі чэмпіянат свету, двойчы фінішыруючы ў Top20. У гэтым жа годзе яна дэбютуе ў Кубку свету сярод дарослых.

Адразу перайсці ад юніёрскіх спаборніцтваў не атрымоўваецца і некалькі гадоў швейцарка выступае паралельна на этапе сусветнага і еўрапейскага кубка. Пік выступленняў на рэгіянальных спаборніцтвах прыпадае на канец сезона 2005/06, калі Гаспарын некалькі разоў фінішуе ў тройцы мацнейшых на этапе Кубка і некалькі разоў блізкая да трапляння ў Top10 на чэмпіянаце кантынента.

З сезона 2006/07 трэнерскі штаб зборнай прадастаўляе Селіне праводзіць усё больш спаборніцтваў на этапе Кубка свету. Вынікі паступова растуць: у сезоне 2008/09 яна набірае першыя ачкі, а ў 2010 годзе ўпершыню фінішуе ў Top10 (5-е месца ў індывідуальнай гонцы на этапе ў Разун-Антэрсельве).

З 2009 года Селіна стала ўдзельнічаць у эстафетнай камандзе і на этапах Кубка свету, рэгулярна будучы адной з удзельніц каманды на змешаную эстафету.

6 снежня 2013 года атрымала першую ў кар'еры перамогу на этапе Кубка свету, перамогшы ў спрынтарскай гонцы на 7,5 км у аўстрыйскім Хохфільцэне. Следам прагучала ўслед яшчэ адно золата ў спрынце, на этапе Кубка свету ў Анесі. У эстафеце на этапе ў Рупольдынгу жаночая зборная Швейцарыі ўпершыню ў гісторыі патрапіла ў топ−10. У эстафеце прынялі ўдзел усе тры сястры Гаспарын, чацвёртай удзельніцай стала Ірэн Кадурыч.

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт  
* Профіль на сайце IBU 
* Профіль на сайце Федэрацыі біятлона Украіны 

Катэгорыя:Біятланісткі Швейцарыі
Катэгорыя:Сярэбраныя прызёры зімовых Алімпійскіх гульняў 2014 года
Катэгорыя:Біятланісты на зімовых Алімпійскіх гульнях 2010 года
Катэгорыя:Біятланісты на зімовых Алімпійскіх гульнях 2014 года
Катэгорыя:Біятланісты на зімовых Алімпійскіх гульнях 2018 года
Сінагога ў Задзвінні (Віцебск)

**Сінагога ў Задзвінні (Вялікая Любавіцкая сінагога)** — сінагога, якая знаходзіцца ў Задзвінскім раёне Віцебска на вуліцы Вялікай Ільінскай (цяпер Рэвалюцыйная).

## Гісторыя 
Сінагога пабудавана напярэдадні Першай сусветнай вайны, па некаторых звестках у 1872 годзе. Паводле гарадскога падання, сюды хадзіў маліцца бацька Марка Шагала. Пасля Кастрычніцкай рэвалюцыі сінагога зачынена і ў яе будынку размешчаны аэраклуб, а пасля 1945 года — прамысловыя склады. Засталіся цэлымі толькі вонкавыя сцены будынка, якія сталі цалкам непрыдатнымі.

Вялікую Любавіцкую сінагогу пачалі адбудоўваць у 2022 годзе, адкрылі ў 2023 годзе.

Значную ролю ў аднаўленні сінагогі адыгралі нашчадкі галоўнага віцебскага рабіна Шмар'ягу Медалье, і асабліва яго праўнучка Ганна Медалье.

## Галерэя 

Выява:2023.09.10 Большая Любавичская синагога в Витебске граффити.jpg
Выява:2023.09.10 Большая Любавичская синагога Витебск.jpg

## Спасылкі 
* Цуды Беларусі. 7 велічных сынагог, якія руйнуюцца // svaboda.org 1 лютага 2020
* *Алесь Бынькоў* У Віцебску аднаўляюць Вялікую Любавіцкую сінагогу // Газета «Віцьбічы»
* *Алесь Быньков* Восстановили из руин. В Витебске прошла церемония открытия Большой Любавичской синагоги // Газета «Віцьбічы»
* *Алесь Бынькоў* Архітэктар Ігар Роцька расказаў, як ішла рэстаўрацыя Вялікай Любавіцкай сінагогі ў Віцебску // Газета «Віцьбічы»
* *Вера Кнорринг* Старинная синагога Витебска возвращена еврейской общине // Еврейские новости Петербурга

Катэгорыя:Знішчаныя збудаванні Віцебска
Катэгорыя:Культавыя збудаванні Віцебска
Катэгорыя:Колішнія сінагогі Беларусі
Катэгорыя:З’явіліся ў 1872 годзе
Катэгорыя:1872 год у Віцебску
Сандро Вілета

**Сандро Вілета** (, нар. , Вац) — швейцарскі гарналыжнік, алімпійскі чэмпіён 2014 года ў суперкамбінацыі. Спецыялізуецца ў гіганцкім слаламе і камбінацыі.

У Кубку свету Вілета дэбютаваў у 2006 годзе, у снежні 2008 года першы раз трапіў у дзесятку найлепшых на этапе Кубка свету, у камбінацыі. Усяго на сённяшні дзень мае 6 магчымасцяў трапіць у дзесятку найлепшых на этапах Кубка свету. Найлепшым дасягненнем у агульным заліку Кубка свету з'яўляецца для Вілеты 51-е месца ў сезоне 2009/10.

На Алімпіядзе 2010 у Ванкуверы стартаваў у трох дысцыплінах: камбінацыя — 14-е месца, гіганцкі слалам — 15-е месца, слалам — не фінішаваў.

На Алімпійскіх гульнях у Сочы сенсацыйна стаў чэмпіёнам у суперкамбінацыі — раней на этапах Кубка свету Сандро толькі раз трапляў у тройку найлепшых, гэта было ў снежні 2011 года ў супергіганце.

За сваю кар'еру ўдзельнічаў у двух чэмпіянатах свету, найлепшы вынік — 6-е месца ў камбінацыі на чэмпіянаце свету 2009 года.

Выкарыстоўвае лыжы і чаравікі вытворчасці фірмы Salomon.

## Перамогі на этапах Кубка свету (1) 
*па стану на 14 лютага 2014 года*

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Гарналыжнікі Швейцарыі
Катэгорыя:Чэмпіёны зімовых Алімпійскіх гульняў 2014 года
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны ад Швейцарыі
Катэгорыя:Гарналыжнікі на зімовых Алімпійскіх гульнях 2010 года
Катэгорыя:Гарналыжнікі на зімовых Алімпійскіх гульнях 2014 года
Біятлон на зімовых Алімпійскіх гульнях 2014 — індывідуальная гонка (жанчыны)

Індывідуальная гонка на 15 кіламетраў сярод жанчын у біятлоне на зімовых Алімпійскіх гульнях 2014 года прайшла 14 лютага. У спаборніцтвах прынялі ўдзел 82 спартсменкі з 32 краін. Месцам правядзення гонкі стаў лыжна-біятлонны комплекс Лаура. Спаборніцтвы пачаліся ў 18:00 па мясцовым часе (UTC+4). Другое алімпійскае золата ў Сочы заваявала Дар'я Домрачава.

## Медалісты 
## Спаборніцтва 
## Спасылкі 
* Вынікі спаборніцтваў на афіцыйным сайце Зімовых Алімпійскіх гульняў
Дамініка Гізін

**Дамініка Гізін** (, нар. , Фіср, Вале, Швейцарыя) — швейцарская гарналыжніца, алімпійская чэмпіёнка 2014 года ў хуткасным спуску. На XXII Зімовых Алімпійскіх Гульнях у Сочы падзяліла са славенкай Цінай Мазэ першае месца ў спаборніцтвах па хуткасным спуску на горных лыжах, што стала першым такім прэцэдэнтам для дадзенай спартыўнай дысцыпліны ў рамках Алімпійскіх Гульняў. Разам з Ларай Гут з’яўляецца лідарам і адной з самых стабільных спартсменак у сваёй зборнай.

## Біяграфія 
Дамініка Гізін нарадзілася 4 чэрвеня 1985 года ў швейцарскім горадзе Фісп.

У 2001 годзе пачала спартыўную кар’еру, выступаючы выключна ў тэхнічных дысцыплінах. Толькі ў 2005 годзе ў праграме яе выступаў з’явіліся хуткасны спуск і супергігант. Аднак, менавіта ў гэтых дысцыплінах, Гізін пачала паказваць першыя высокія вынікі. Так, першынство свету 2005 года сярод юніёраў, прынесла ёй чацвёртае месца менавіта ў хуткасным спуску. Неўзабаве, яна цалкам адмовілася ад выступу ў тэхнічных відах і засяродзілася на хуткасных.

2 снежня 2005 года дэбютавала ў Кубку свету ў Лэйк Луіз, але прапусціла вароты і сышла з дыстанцыі. За ўсё ў Дамінік Гізін тры перамогі на этапах Кубка свету, што прыйшоў на 2008—2009 гады. На Алімпіядах і чэмпіянатах свету Гізін доўгі час не паказвала годных вынікаў. У 2010 годзе, адзіны яе старт на XXI зімовых Алімпійскіх гульнях у Ванкуверы ў хуткасным спуску скончыўся сходам, а на чэмпіянатах свету 2007 года ў Орэ і 2009 года ў Валь-д’Ізерэ яна так і не змагла трапіць на п’едэстал гонару.

13 лютага 2014 года на XXII зімовых Алімпійскіх Гульнях у Сочы ў ходзе спаборніцтваў у хуткасным спуску, Дамініка Гізін і Ціна Мазэ са Славеніі падзялілі першае месца, паказаўшы аднолькавы час — 1 мін. 41,57 сек. У выніку, і Гізін, і Мазэ атрымалі залатыя медалі. Бронза дасталася швейцарцы Лары Гут, якая адстала ад чэмпіёнак за ўсё на 0,1 сек. Сітуацыя з уручэннем адразу двух залатых узнагарод па выніках аднаго спаборніцтвы стала першым такім выпадкам у гісторыі алімпійскіх спаборніцтваў па гарналыжным спорце.

Дамініка Гізін прадстаўляе швейцарскі СК «Engelberg».

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Дамініка Гізін // Біяграфія на Ws-news.ru 
* Спартыўная статыстыка Дамінікі Гізін// Спорт-экспресс 
* Золата на дзвюх // Газета.ru 

Катэгорыя:Гарналыжнікі Швейцарыі
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны ад Швейцарыі
Катэгорыя:Чэмпіёны зімовых Алімпійскіх гульняў 2014 года
Катэгорыя:Гарналыжнікі на зімовых Алімпійскіх гульнях 2010 года
Катэгорыя:Гарналыжнікі на зімовых Алімпійскіх гульнях 2014 года
Харальная сінагога (Віцебск)

**Харальная сінагога** (таксама называлася ***Заручаўская*** або ***Вялікая***, ) — колішняя сінагога ў Віцебску, якая знаходзілася на вул. Старамагілёўскай (цяпер вул. М. Калініна).

## Гісторыя 
Сінагога была пабудавана пасля перамогі над арміяй Напалеона ў Расіі, але падчас праўлення Мікалая I муніцыпальныя ўлады канфіскавалі будынак і змясцілі ў ім стайні. Права выкарыстання будынка было адноўлена віцебскім яўрэям толькі падчас Аляксандра II, аднак толькі ў 1890 годзе гарадскія ўлады пагадзіліся на рамонт сінагогі. Ён фінансаваўся з падатковых паступленняў, якія урад атрымаў ад яўрэйскага насельніцтва за права гандлю ў мясам.

У 1899 годзе адбылося ўрачыстае адкрыццё сінагогі, першую службу пасля доўгіх гадоў правёў рабін Бер Гітэльзон. На цырымоніі прысутнічаў галоўны хазан Рыгі, ураджэнец Віцебска, Цві-Іосіф Когана (Кохан).

Беларускі гісторык мастацтва Аляксандр Лакотка ў сваёй кнізе прывёў 1630 год як прыблізную дату перыяда будаўніцтва сінагогі, якая перажыла, аднак, з вельмі шмат рэканструкцый, страціўшы з-за гэтага свой першапачатковы выгляд. Галоўны фасад сінагогі ў пачатку ХХ стагоддзя быў двухпавярховы, зроблены на высокім пастаменце. Сінагога была зачынены бальшавікамі ў 1929 годзе. Падчас Другой сусветнай вайны была разбурана.

Катэгорыя:Культавыя збудаванні Віцебска
Катэгорыя:Колішнія сінагогі Беларусі
Катэгорыя:Знішчаныя збудаванні Віцебска
Катэгорыя:1630 год у Еўропе
Катэгорыя:Зніклі ў 1929 годзе
Катэгорыя:XVII стагоддзе ў Віцебску
Івіца Костэліч

**І́віца Ко́стэліч** (, нар. , Заграб, Харватыя, СФРЮ) — вядомы харвацкі гарналыжнік, чатырохразовы сярэбраны прызёр Алімпійскіх гульняў у камбінацыі (2006), суперкамбінацыі (2010 і 2014) і слаламе (2010), чэмпіён свету 2003 у слаламе, уладальнік Кубка свету 2010 /11 у агульным заліку. Старэйшы брат 4-кратнай алімпійскай чэмпіёнкі па гарналыжным спорце Яніцы Костэліч. Найбольш паспяхова выступае ў слаламе і камбінацыі.

На рахунку брата і сёстры Костэліч усе 10 алімпійскіх узнагарод Харватыі ў гарналыжным спорце (4 залатых і 6 сярэбраных). Акрамя гэтых 10 медалёў на зімовых Алімпіядах харваты ва ўсіх відах спорту выйгралі яшчэ толькі адну — у 2010 годзе ў Ванкуверы бронзу заваяваў біятланіст Якаў Фак.

За сваю кар'еру Івіца выйграў 26 этапаў Кубка свету: 15 — слалам, 1 — супергігант, 1 — паралельны слалам, 4 — камбінацыя і 5 — суперкамбінацыя. Па колькасці выйграных этапаў харват уваходзіць у 10-ку лепшых у гісторыі мужчынскага Кубка свету. Найбольш паспяховы ў кар'еры адрэзак у Кубку свету ў Костэліча прыйшоўся на студзень 2011 года, калі ён за месяц здолеў выйграць 7 этапаў Кубка свету і яшчэ двойчы займаў другое месца.

Івіца — адзіны харвацкі мужчына, які перамагаў на этапах Кубка свету (усе 30 перамог харвацкіх жанчын на рахунку Яніцы). Акрамя таго, Івіца і Яніца Костэліч сталі другімі ў гісторыі роднымі братам і сястрой, якія выйгравалі Кубак свету ў агульным заліку пасля Хані і Андрэаса Венцэль.

Пяць разоў прызнаваўся лепшым спартсменам года ў Харватыі (2002, 2003, 2009—2011).

У 2014 годзе стаў сцяганосцам зборнай Харватыі на цырымоніі адкрыцця зімовых Алімпійскіх гульняў у Сочы.

## Спасылкі 
* 
* 
* Сайт Івіцы Костэліча  

Катэгорыя:Гарналыжнікі Харватыі
Катэгорыя:Сярэбраныя прызёры зімовых Алімпійскіх гульняў 2006 года
Катэгорыя:Сярэбраныя прызёры зімовых Алімпійскіх гульняў 2010 года
Катэгорыя:Гарналыжнікі на зімовых Алімпійскіх гульнях 2002 года
Катэгорыя:Гарналыжнікі на зімовых Алімпійскіх гульнях 2006 года
Катэгорыя:Гарналыжнікі на зімовых Алімпійскіх гульнях 2010 года
Катэгорыя:Гарналыжнікі на зімовых Алімпійскіх гульнях 2014 года
Катэгорыя:Сцяганосцы на зімовых Алімпійскіх гульнях 2014 года
Катэгорыя:Чэмпіёны свету па гарналыжным спорце
Катэгорыя:Выпускнікі Заграбскага ўніверсітэта
Ансельм Франсуа Лагрэнэ

]]
]]
**Ансельм Франсуа Лагрэнэ** (*Anthelme François Lagrenée*; , Парыж — , Парыж) — французскі жывапісец, мініяцюрыст і малявальшчык.

## Біяграфія 
Сын вядомага французскага жывапісца Л. Ж. Лагрэнэ Старэйшага (1725—1805), прафесара і дырэктара Акадэміі мастацтваў у Санкт-Пецярбургу (1760—1762), дырэктара французскай акадэміі ў Рыме (1781—1787)).

Ансельм Лагрэнэ вучыўся ў свайго бацькі, затым у мініяцюрыста Ф. А. Венсана. Спецыяльнасцю яго былі мініяцюрныя партрэты ў выглядзе камей, таксама ён зарэкамендаваў сябе як гістарычны жывапісец. Асабліва сваё майстэрства Лагрэнэ праяўляў у маляванні фігур коней. Жыў і працаваў у Парыжы. У 1799—1831 гг. рэгулярна выстаўляў свае працы ў парыжскім Салоне.

У 1817 годзе прыехаў у Расію і працаваў для імператара Аляксандра I. За восем гадоў свайго знаходжання ў Расіі набыў велізарную папулярнасць сярод рускай арыстакратыі. Лагрэнэ выканаў вялікую колькасць мініяцюрных партрэтаў расійскай знаці, нярэдка стылізуючы іх пад антычныя камеі. А. Р. Мураўёва, жонка дзекабрыста, пісала да свякрухі Кацярыны Фёдараўны з Чыты ў красавіку 1827 года:
Гэтай «падобнасцю» і прыцягвалі творы французскага майстра. Мініяцюры Лагрэнэ захоўваюцца ў Дзяржаўным Эрмітажы, Дзяржаўнай Траццякоўскай галерэі, Дзяржаўным Рускім музеі і ў іншых зборах. Таксама зрабіў шмат малюнкаў, якія адлюстроўваюць рускія тыпы, норавы і касцюмы.

Лагрэнэ памёр у Парыжы 27 красавіка 1832 года ад халеры.

## Літаратура 
* Портретная миниатюра в России 18-19 веков. Из собрания Государственного Эрмитажа. — Ленинград, 1986. — С. 336.
* Портретная миниатюра в России 18-19 веков. Из собрания ГИМ. — Ленинград, 1988.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Партрэтныя мініяцюрысты
Катэгорыя:Мастакі Францыі
Катэгорыя:Мастакі-партрэтысты Расіі
Катэгорыя:Памерлі ад халеры
Лара Гут

**Лара Гут** (, нар. , Сарэнга, кантон Тычына, Швейцарыя) — швейцарская гарналыжніца, бронзавы прызёр Алімпійскіх гульняў 2014 года ў хуткасным спуску, трохразовая віцэ-чэмпіёнка свету, самая юная пераможца супергіганта у гісторыі Кубка свету.

## Спартыўная кар’ера 
У 2007 годзе выйграла чэмпіянат Швейцарыі ў супергіганце, а на юніёрскім чэмпіянаце свету таго ж года выйграла срэбра ў хуткасным спуску.

28 снежня 2007 года дэбютавала ў Кубку свету ў гіганцкім слаламе на этапе ў аўстрыйскім Ліенцэ. У студзені 2008 года выйграла запар 4 этапы Кубка Еўропы. 2 лютага 2008 года ўпершыню стартавала ў хуткасным спуску на этапе Кубка свету ў Санкт-Морыц і адразу ж здолела падняцца на прызавы подыум — Лара заняла трэцяе месца (пасля Ціны Мазэ і Марыі Халаус). На наступны дзень там жа Гут была пятай у супергіганце.

Сваю першую перамогу на этапах Кубка свету Лара атрымала 20 снежня 2008 года ў Санкт-Морыцы ў супергіганце. Яна на 63 сотых апярэдзіла сваю суайчынніцу Фаб’ен Сутэр. На момант гэтай перамогі Гут было 17 гадоў і 237 дзён, што зрабіла яе самым маладым пераможцам супергіганта у гісторыі Кубка свету.

На чэмпіянаце свету 2009 года ў французскім Валь-д’Ізеры 17-гадовая Лара здолела заваяваць 2 сярэбраныя ўзнагароды — у хуткасным спуску (саступіла Ліндсі Вон) і суперкамбінацыі (саступіла Катрын Цэтэль).

29 верасня 2009 года Гут атрымала на трэніроўцы траўму сцягна, з-за чаго была вымушаная прапусціць ўвесь сезон. З-за траўмы юная гарналыжніца не змагла прыняць удзел і ў зімовых Алімпійскіх гульнях 2010 года ў Ванкуверы.

Вярнуўшыся на трасы ў сезоне 2010/11, 9 студзеня 2011 года Лара атрымала сваю другую перамогу на этапах Кубка свету, выйграўшы супергігант ў Цаухензее, на 0,53 сек апярэдзіўшы Ліндсі Вон. Па выніках сезона 2010/11 заняла 10-е месца ў агульным заліку Кубка свету, стаўшы лепшай сярод швейцарак. Наступны сезон 2011/12 склаўся для Лары менш удала — толькі 14-е месца ў агульным заліку і ні аднаго траплення на подыумы на этапах (не лічачы другога месца ў камандным старце ў сакавіку 2012 года на фінальным этапе Кубка свету).

У сезоне 2012/2013 Лара атрымала сваю трэцюю перамогу на этапах Кубка свету, упершыню выйграўшы хуткасны спуск у Валь-д’Ізеры. Упершыню за доўгі час на подыум ў жаночым Кубку свету падняліся адразу дзве швейцаркі — трэцяй стала Надзя Камер. Па выніках сезону Лара заняла вышэйшую ў кар’еры дзевятае месца ў агульным заліку. На чэмпіянаце свету ў Шладмінгу Лара стала адзінай прадстаўніцай Швейцарыі, якая выйграла медаль — срэбра ў супергіганце (0,38 сек адставання ад Ціны Мазе).

Сапраўдны прарыў Лара здзейсніла ў пачатку сезона 2013/14: з першых 4 стартаў Кубка свету яна выйграла тры (столькі ж, колькі за ўсю кар’еру да гэтага). Пры гэтым усе тры перамогі былі здабытыя ў розных дысцыплінах — гіганцкі слалам ў аўстрыйскім Зельдэне, хуткасны спуск і супергігант ў амерыканскім Біверу Крык. 8 снежня выйграла яшчэ адзін супергігант ў канадскім Лэйк Луізе.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Асабісты сайт Лары Гут    
* 

Катэгорыя:Гарналыжнікі Швейцарыі
Катэгорыя:Бронзавыя прызёры зімовых Алімпійскіх гульняў 2014 года
Катэгорыя:Гарналыжнікі на зімовых Алімпійскіх гульнях 2014 года
Ганна Фенінгер

**Ганна Фе́нінгер** (, нар. , Зальцбург, Аўстрыя) — аўстрыйская гарналыжніца, алімпійская чэмпіёнка зімовых Алімпійскіх гульняў 2014 года ў супергіганце і сярэбраны прызёр у гіганцкім слаламе, чэмпіёнка свету 2011 года ў суперкамбінацыі, пераможца этапаў Кубка свету. 4-разовая чэмпіёнка свету сярод юніёраў.

## Спартыўная кар'ера 
У 2006 годзе на чэмпіянаце свету сярод юніёраў у Квебеку выйграла два золата (супергігант і камбінацыя) і адно срэбра (хуткасны спуск).

У 2008 годзе ў іспанскай Фармігале зноў заваявала 2 золата (камбінацыя і гіганцкі слалам) і адно срэбра (супергігант) юніёрскага чэмпіянату свету. На наступным чэмпіянаце свету сярод юніёраў 2009 года ў Гарміш-Партэнкірхене выйграла бронзу ў супергіганце. 7 узнагарод юніёрскіх чэмпіянатаў свету робяць Фенінгер адной з самых тытулаваных спартсменак у гісторыі гэтых турніраў.

У Кубку свету Фенінгер дэбютавала ў 2006 годзе, у студзені 2009 года ўпершыню трапіла ў тройку лепшых на этапе Кубка свету ў супергіганце. 28 снежня 2011 года атрымала сваю першую перамогу, выйграўшы гіганцкі слалам ў Ліенцэ. Лепшым дасягненнем Фенінгер у агульным заліку Кубка свету з'яўляецца трэцяе месца ў сезоне 2012 /13.

На Алімпіядзе 2010 у Ванкуверы стартавала ў трох дысцыплінах, ні разу не трапіўшы ў лік 15 лепшых: хуткасны спуск — 25-е месца, камбінацыя — 16-е месца, супергігант — 16-е месца.

На чэмпіянаце свету 2011 года ў Гарміш-Партэнкірхене выйграла золата ў суперкамбінацыі (пры гэтым на этапах Кубка свету да таго моманту Ганна ні разу не трапляла нават у тройку лепшых у гэтай дысцыпліне), а таксама срэбра ў камандзе. У 2013 годзе на чэмпіянаце свету ў Шладмінгу стала трэцяй у гіганцкім слаламе.

Выкарыстоўвае лыжы і чаравікі вытворчасці фірмы Head.

## Ганна на зімовых Алімпійскіх гульнях 
## Перамогі на этапах Кубка свету (5) 
*На 29 снежня 2013 года*

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт 
* 
* 

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Зальцбургу
Катэгорыя:Гарналыжнікі Аўстрыі
Катэгорыя:Чэмпіёны свету па гарналыжным спорце
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны ад Аўстрыі
Катэгорыя:Чэмпіёны зімовых Алімпійскіх гульняў 2014 года
Катэгорыя:Гарналыжнікі на зімовых Алімпійскіх гульнях 2010 года
Катэгорыя:Гарналыжнікі на зімовых Алімпійскіх гульнях 2014 года
Дэні Морысан

**Дэні Морысан** (, нар. , Чэтвінд, Брытанская Калумбія) — канадскі канькабежац, алімпійскі чэмпіён у каманднай гонцы, віцэ-чэмпіён Алімпійскіх гульняў 2014 на дыстанцыі 1000 м і бронзавы прызёр на дыстанцыі 1500 м, двухразовы чэмпіён свету на дыстанцыі 1500 м, уладальнік 9 узнагарод сусветнага першынства.

## Біяграфія 
Упершыню стаў на канькі ў тры гады. Першапачаткова бегаў як шорт-трэку, так і на вялікім авале. Пасля 2003 года сканцэнтраваўся на канькабежным спорце. На Алімпіядзе 2006 у Турыне выйграў срэбра, у фінале зборная Канады саступіла італьянцам. У тым жа годзе стаў уладальнікам Кубка свету ў каманднай гонцы.

У наступным сезоне 2006/2007 на чэмпіянаце свету па асобных дыстанцыях выйграў тры медалі — срэбра на 1000 м і ў каманднай гонцы, бронза на 1500 м. Стаў трэцім у Кубку свету на 1500 м. У сезоне 2007/2008 стаў чэмпіёнам свету на 1500 метраў, быў трэцім на 1000 м. У Кубку свету — другі на 1000 м і ў каманднай гонцы. У 2009 годзе на чэмпіянаце свету стаў другім на 1000 м і трэцім на 1500 м. Заваяваў другое золата ў Кубку свету ў каманднай гонцы.

У 2010 годзе ў Ванкуверы стаў алімпійскім чэмпіёнам у камандным гонцы сумесна з Мацье Жыру і Лукасам Макоўскім.

У наступным сезоне 2010/2011 не змог заваяваць ніводнага подыўма на чэмпіянаце свету і заваяваў два подыўма на этапах Кубка свету. У 2012 годзе другі раз стаў чэмпіёнам свету на дыстанцыі 1500 метраў.

Сезон 2012/2013 пачаў з перамогі на дыстанцыі 1000 на першым этапе Кубка свету. Аднак у снежні 2012 года, катаючыся на лыжах, зламаў нагу, і прапусціў вялікую частку перадалімпійскага сезону.

## Рэкорд свету 
На працягу аднаго года з’яўляўся рэкардсменам свету на 1500 м.

14 сакавіка 2008 года на этапе Кубка свету ў Калгары прабег 1500 м за 1.42,01, пабіўшы рэкорд Эрбена Венемарса. Праз год 6 сакавіка 2009 года Шані Дэвіс у Солт-Лэйк-Сіці прабег гэтую дыстанцыю за 1.41,80.

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Канькабежцы Канады
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны па канькабежным спорце
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны ад Канады
Катэгорыя:Чэмпіёны зімовых Алімпійскіх гульняў 2010 года
Катэгорыя:Канькабежцы на зімовых Алімпійскіх гульнях 2010 года
Катэгорыя:Канькабежцы на зімовых Алімпійскіх гульнях 2006 года
Катэгорыя:Сярэбраныя прызёры зімовых Алімпійскіх гульняў 2006 года
Катэгорыя:Бронзавыя прызёры зімовых Алімпійскіх гульняў 2014 года
Катэгорыя:Сярэбраныя прызёры зімовых Алімпійскіх гульняў 2014 года
Катэгорыя:Канькабежцы на зімовых Алімпійскіх гульнях 2014 года
Свята-Петра-Паўлаўская царква (Ружаны)

**Свята-Петра-Паўлаўская царква** — праваслаўны храм у гарадскім пасёлку Ружаны (Пружанскі раён), помнік архітэктуры барока.

## Гісторыя 
Вядома з 1568 года як драўляная царква. Мураваная закладзена ў 1762 годзе па фундацыі Хрысціны з Сапегаў Масальскай, будаўніцтва скончана ў 1779 годзе (архітэктар Я. С. Бекер).

## Архітэктура 
Мураваны аднанефавы аднавежавы з вялікай паўкруглай апсідай будынак накрыты невысокім двухсхільным дахам, які над апсідай пераходзіць у конусападобны і завяршаецца галоўкай. Па баках апсіды размешчаны дзве квадратныя ў плане невысокія рызніцы, накрытыя трохсхільнымі дахамі. Галоўны фасад мае ў цэнтры рызаліт, расчлянёны вертыкальнымі гарызантальнымі элементамі складанага профілю (карнізы, раскрапоўкі, пілястры, нішы, філёнгі), завершаны атыкам з трохвугольным франтонам і двух'яруснай прамавугольнай у плане вежай-званіцай (з вітымі ўсходамі ўнутры), накрытай крыжападобным дахам з чатырма франтончыкамі і галоўкай у цэнтры. Сцены бакавых фасадаў раскрапаваны пілястрамі і завершаны развітым карнізам. Аконныя і дзвярныя праёмы з паўцыркульным арачным завяршэннем маюць прафіляваныя абрамленні. Перакрыццё бэлечнае з падшыўным люстраным скляпеннем.

## Інтэр'ер 
Унутры на столі галоўнага аб'ёму і апсіды размалёўка на тэму «Праабражэнне» (пашкоджана пажарам у 1895 годзе, адноўлена ў пачатку 20 стагоддзя). На скляпенні апсіды размешчана кампазіцыя «Бог Саваоф». На паўночнай і паўднёвай сценах у медальёнах выявы Пятра і Паўла. Жывапіс вызначаецца сухаватай акадэмічнай манерай. У агульнай каларыстычнай гаме, нягледзячы на багацце сініх тонаў, пераважаюць прыглушаныя цёплыя адценні (карычнева-чырвоныя, вохрыстыя).

## Літаратура 
* «Архітэктура Беларусі. Энцыклапедычны даведнік», Мінск 1993, стар. 418.
* Габрусь Т. В. Мураваныя харалы: Сакральная архітэктура беларускага барока / Т. В. Габрусь. Мн.: Ураджай, 2001.— 287 с.: іл. ISBN 985-04-0499-X, с. 194—195.
* Праваслаўныя храмы Беларусі : энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4

## Спасылкі 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Храмы Ружанаў
Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Пружанскага раёна
Катэгорыя:Колішнія ўніяцкія храмы Брэсцкай вобласці
Катэгорыя:1779 год у Беларусі
Катэгорыя:Храмы Брэсцкай і Кобрынскай епархіі
Стэфан Гротхёйс

**Стэфан Гротхёйс** (, нар. ) — галандскі канькабежац-спрынтар, чэмпіён Алімпійскіх гульняў 2014 года на дыстанцыі 1000 метраў, чэмпіён свету ў спрынтарскім мнагабор’і і на дыстанцыі 1000 метраў у 2012 годзе, шматразовы чэмпіён Нідэрландаў у спрынце і на 1000 м, уладальнік Кубка свету на 1000 м ў сезоне 2010/ 2011 гадоў.

## Спартыўная кар’ера 
У чэмпіянатах Нідэрландаў удзельнічае з 2001 года, але першыя перамогі пачаў атрымліваць у 2006 годзе, калі выйграў нацыянальны чэмпіянат па спрынтарскім шматбор’і.

Удзельнічаў на Алімпійскіх гульнях 2006 года ў Турыне на дыстанцыі 1000 метраў і стаў 8-м. На Алімпійскіх гульнях 2010 года ў Ванкуверы стаў чацвёртым на 1000 метраў і 16-м на 1500 м.

У 2011 годзе на чэмпіянаце свету па асобных дыстанцыі ў Інцэле стаў бронзавым прызёрам на 1000 м. У 2012 годзе стаў чэмпіёнам свету ў спрынтарскім мнагабор’і і чэмпіёнам на дыстанцыі 1000 метраў.

## Рэкорд свету 
У 2012 годзе на чэмпіянаце свету па спрынце пабіў сусветны рэкорд Джэрэмі Уотэрспуна 9-гадовай даўніны па суме спрынтарскага мнагабор’я з вынікам 136.810 ачкоў.

## Спасылкі 
* Асабісты сайт 
* Статыстыка выступленняў

Катэгорыя:Канькабежцы Нідэрландаў
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны па канькабежным спорце
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны ад Нідэрландаў
Катэгорыя:Чэмпіёны зімовых Алімпійскіх гульняў 2014 года
Катэгорыя:Канькабежцы на зімовых Алімпійскіх гульнях 2006 года
Катэгорыя:Канькабежцы на зімовых Алімпійскіх гульнях 2010 года
Катэгорыя:Канькабежцы на зімовых Алімпійскіх гульнях 2014 года
Катэгорыя:Чэмпіёны свету па канькабежным спорце
Ганна (прынцэса Вялікабрытаніі)

**Прынцэса Ганна** (; нар. 15 жніўня 1950, Лондан) — член брытанскай каралеўскай сям’і, адзіная дачка каралевы Елізаветы II.

На момант свайго нараджэння была на трэцім месцы ў парадку пераходу ў спадчыну прастола, пасля ўзыходжання на трон Елізаветы перамясцілася на другое месца (аж да нараджэння ў 1960 годзе свайго брата прынца Эндру). У наш час знаходзіцца на адзінаццатым месцы ў парадку пераходу ў спадчыну прастола.

З 1987 носіць тытул Каралеўскай прынцэсы (*Princess Royal*), які па традыцыі прысвойваецца старэйшай дачцэ царствуючага манарха.

## Біяграфія 
Нарадзілася 15 жніўня ў 1950 годзе ў Лондане, з’яўляючыся на той момант другім дзіцем у сям’і каралевы.

З першым мужам — капітанам Маркам Філіпсам (нар. 1948) — пражыла 18,5 гадоў. Ад гэтага шлюбу — двое дзяцей: Пітэр Філіпс (1977) і Зара Філіпс (1981). Філіпс таксама прадстаўляла Вялікабрытанію ў конным спорце на Алімпійскіх гульнях 1972 і 1988 гадоў, і ў Сеуле-1988 нават выйграў срэбра ў камандным заліку ў трохбор’е. Пасля разводу з Філіпсам уступіла ў другі шлюб — з камандарам (цяпер — віцэ-адмірал) Цімаці Лорэнсам (нар. 1955).

Прынцэса вядомая сваёй дабрачыннай дзейнасцю і як адзіны член брытанскай каралеўскай сям’і, які ўдзельнічаў у Алімпійскіх гульнях (выступала ў спаборніцтвах па коннаму спорту на Алімпіядзе 1976 у Манрэалі і заняла 24-е месца ў асабістым першынстве па трохбор’і). У 1986—1994 гадах была прэзідэнтам Міжнароднай федэрацыі коннага спорту, была членам МАК.

29 снежня 2010 года ў яе нарадзілася першая ўнучка — Саванна Філіпс, дачка Пітэра Філіпса, і, адпаведна, першая праўнучка каралевы Елізаветы II.

## Герб 
Як член каралеўскай сям’і мае асабісты герб, створаны на аснове дзяржаўнага герба Вялікабрытаніі.

## Узнагароды 
* Вялікая Зорка Пашаны (Аўстрыя, 1969)
* Вялікі Крыж ордэна Белай ружы (Фінляндыя, 1969)
* Знак на Вялікай стужцы ордэна Каштоўнай кароны (Японія, 1971)
* Вялікі Крыж ордэна Дому Аранскіх-Насау (Нідэрланды, 1972)
* Вялікі Крыж ордэна Дубовай кароны (Люксембург, 1972)
* Ордэн Югаслаўскага сцяга 1 класа (Югаславія, 1972)

## Радавод Ганны, Каралеўскай прынцэсы 
## Спасылкі 
* The Princess Royal 

Катэгорыя:Члены Брытанскага каралеўскага дому
Катэгорыя:Каралеўскія члены Лонданскага каралеўскага таварыства
Катэгорыя:Коннікі Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Коннікі на летніх Алімпійскіх гульнях 1976 года
Катэгорыя:Члены МАК
Ночы на Плябанскіх Млынах

**«Ночы на Плябанскіх Млынах»** — містычная аповесць беларускай пісьменніцы Людмілы Рублеўскай. Напісана ў 2006 годзе.

## Сюжэт 
Сюжэт складаюць міфы і легенды Мінска, якія пераплятаюцца ў містычна-рамантычную карціну.

## Публікацыі 
Упершыню твор апублікаваны ў часопісе «Дзеяслоў» (№3/2007). Таксама твор увайшоў у зборнікі «Жаніх пані Данусі» (2012) і «Ночы на Плябанскiх Млынах» (2013).

## Пераклады 
Пераклад на рускую мову: Л. Чэслаўская (Ночи на Плебанских Мельницах)
 
Пераклад на украінскую мову: В. Сандыга (Ночі на Плебанських Млинах).

## Намінацыі 
У 2014 годзе аповесць намінавана на прэмію Гедройца.

## Рэйтынгі 
Па версіі выдавецтва «Звязда» і літаратуразнаўцы Ганны Кісліцынай твор у 2013 годзе прызнаны адным з лепшых.

Па версіі газеты «Наша ніва» кніга «Ночы на Плябанскіх млынах» увайшла ў дзясятку найлепшых кніг 2013 года.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Творы Людмілы Рублеўскай
Уладзіміраў

**Уладзіміраў** — прозвішча, утворанае ад імя Уладзімір.

## Вядомыя носьбіты 
* Віталь Піліпавіч Уладзіміраў, адзін з кіраўнікоў партызанскага руху на тэрыторыі Віцебскай вобласці
* Канстанцін Рыгоравіч Уладзіміраў, удзельнік абароны Магілёва
* Мірон Канстанцінавіч Уладзіміраў, савецкі партыйны і дзяржаўны дзеяч
* Пётр Уладзіміравіч Уладзіміраў, рускі гісторык літаратуры
* Сімяон Уладзіміраў, балгарскі перакладчык, літаратуразнавец
Джэк Батлер

**Джэк Батлер** (  — ) — апошні носьбіт мовы джыварлі (цьівалі), адной з моў аўстралійскіх абарыгенаў.

Як апошні носьбіт, ён быў асноўнай крыніцай занатаванай інфармацыі пра гэтую мову. Батлер быў сынам белага пастуха, Дзіка Батлера і карэннай жыхаркі Аўстраліі, якую звалі Сільвер. Быў выхаваны маці і ойчымам Джынапукай, таксама абарыгенам, у Ulwarra Station і Glenn Florie Station у Аўстраліі.

У Glen Florrie Station ён жыў у лагеры з абарыгенамі і даведаўся ад старэйшых пра мову і звычаі. Яго любімай мовай была цьівалі, якую ён вывучыў ад аднаго чалавека, якога звалі Ванкі, вядомага белым аўстралійцам таксама як «Stumpy». Акрамя таго, Батлер навучыўся размаўляць на Jurruru i Thalanyuji. Большую частку жыцця ён правёў у Mount Stuart Station, дзе пачаў кантактаваць з заходнім ладам жыцця. У 1927 годзе Батлер ажаніўся з Молі Эшбертан. У іх было чацвёра дзяцей. У 1970-х выйшаў на пенсію ў  і 10 мая 1986 года памёр у .

## Спасылкі 
* Інфармацыя пра Джэка Батлера і мову джыварлі

Катэгорыя:Апошнія носьбіты моў
Збігнеў Брудка

**Збігнеў Марцін Брудка** (, нар. , Глоўна, Польшча) — польскі канькабежац, алімпійскі чэмпіён 2014 года на дыстанцыі 1500 м, бронзавы прызёр чэмпіянату свету ў каманднай гонцы (2013).

## Спартыўная кар'ера 
Дэбютаваў у Кубку свету ў 2008 годзе.

На Алімпійскіх гульнях 2010 года ў Ванкуверы ўдзельнічаў на дыстанцыі 1500 метраў і заняў 27-е месца.

У 2012 годзе заваёўваў прызавыя месцы на 500 метраў на чэмпіянатах ў класічным мнагабор'і, стаў другім на 500 м на чэмпіянаце Еўропы (12-е выніковае месца) і выйграў 500 м на чэмпіянаце свету (11-е выніковае месца).

У 2013 годзе выйграў Кубак свету на дыстанцыі 1500 метраў, у складзе каманды Польшчы заняў трэцяе месца на чэмпіянаце свету ў каманднай гонцы.

На зімовых Алімпійскіх гульнях 2014 года перамог на дыстанцыі 1500 метраў, толькі на 0,003 секунды апярэдзіўшы галандца Куна Вервея. Залаты медаль Збігнева стаў першай алімпійскай узнагародай вышэйшай вартасці ў гісторыі канькабежнага спорту Польшчы.

## Спасылкі 
* Статыстыка выступленій

Катэгорыя:Канькабежцы Польшчы
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны ад Польшчы
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны па канькабежным спорце
Катэгорыя:Чэмпіёны зімовых Алімпійскіх гульняў 2014 года
Катэгорыя:Канькабежцы на зімовых Алімпійскіх гульнях 2010 года
Катэгорыя:Канькабежцы на зімовых Алімпійскіх гульнях 2014 года