Інсцэніроўка забойства Аркадзя Бабчанкі

[thumb|300px|Аркадзь Бабчанка на сустрэчы з прэзідэнтам Украіны [Пётр Аляксеевіч Парашэнка|Пятром Парашэнкам 30 мая 2018 года пасля праведзенай СБУ аперацыі па інсцэніроўцы ўласнага забойства. Злева направа: старшыня Службы бяспекі Украіны Васіль Грыцак, генеральны пракурор Юрый Луцэнка, прэзідэнт Пётр Парашэнка, Аркадзь Бабчанка.]]
Аперацыя па **інсцэніраванні забойства Аркадзя Бабчанкі** з мэтай затрымання арганізатара злачынства была праведзеная Службай бяспекі Украіны 29 мая 2018 года. Аб самым інсцэніраванні забойства стала вядома толькі суткі пасля, 30 мая 2018 года, на адмысловым брыфінгу СБУ. На брыфінгу старшыня Службы бяспекі Украіны Васіль Грыцак заявіў, што заказчыкам забойства Бабчанкі паводле атрыманых звестак з’яўляюцца расійскія спецслужбы. Сам жа Бабчанка на тым жа брыфінгу распавёў, што аперацыя рыхтавалася два месяцы, а яго паставілі ў вядомасць за месяц да яе правядзення. У курсе аперацыі была і жонка Бабчанкі. Паводле ягоных слоў, заказчыкі паказалі выканаўцу фота з расійскага пашпарта журналіста, што, па ягоным меркаванні, сведчыла, што інфармацыя йшла з дзяржаўных служб Расіі. 31 мая на ўласнай прэс-канферэнцыі Аркадзь Бабчанка ў адказ на пытанне аб магчымасці правакацыі з боку Службы бяспекі Украіны ў гэтай справе заявіў аб адсутнасці доказаў, што тое, што адбылося, не магло быць правакацыяй СБУ.

## Абставіны замаху 
Падазраваным у арганізацыі замаху з’яўляецца Барыс Герман, які, паводле версіі следства, звярнуўся да актывіста «Правага сектара», былога ўдзельніка ўзброенага канфлікта на ўсходзе Украіны іерадыякана Украінскай праваслаўнай царквы Маскоўскага і Кіеўскага патрыярхата Аляксея Цымбалюка з прапановай стаць выканаўцам забойства Аркадзя Бабчанкі. Аляксей Цымбалюк паведаміў аб злачынных планах арганізатара ў СБУ. Незадоўга да замаху пад кантролем СБУ была арганізаваная сустрэча між арганізатарам замаху Барысам Германам і «кілерам» Аляксеем Цымбалюком, на якой арганізатар перадаў выканаўцу 30 тысяч долараў ЗША і зброю для здзяйснення злачынства.
 
### Дэталі аперацыі 
Інсцэніраванне забойства журналіста адбылося позна ўвечары 29 мая. Пасля інсцэніравання ў сеціве з’явілася фота, на якім Аркадзь Бабчанка ляжыць тварам уніз у лужыне крыві. Каб разыграць максімальна рэалістычнае забойства, да аперацыі па інсцэніраванні забойства прыцягваўся грымёр, перад спецаперацыяй Бабчанка трэніраваўся падаць, а ў якасці крыві ўжывалася свіная кроў.
Пасля інсцэніравання забойства Аркадзя Бабчанкі на машыне хуткай дапамогі павезлі ў морг, дзе ён пераапрануўся і пачаў глядзець навіны пра сябе.
 
## Следства і суд 
31 мая 2018 года Шаўчэнкаўскі раённы суд Кіева выбраў меру стрымання меркаванаму арганізатару тэракта Барысу Герману ў выглядзе ўтрымання пад вартай на два месяцы. Яму было інкрымінавана некалькі артыкулаў Крымінальнага кодэкса Украіны — частка 1 артыкула 14, частка 3 артыкула 27, частка 3 артыкула 258: падрыхтоўка тэракта з ужываннем зброі для запалохвання насельніцтва, тэракт, дасканалы па папярэдняй змове з групай асоб, які прывёў да згубы чалавека.

Барыс Герман быў адзіным падазраваным па гэтай справе, паколькі Аляксей Цымбалюк, які пагадзіўся на ролю кілера і стаў удзельнікам спецаперацыі СБУ, праходзіць у якасці сведкі.

На судовым пасяджэнні падазраваны Барыс Герман сцвярджаў, што ўсё тое, што адбылося, з’яўляецца вынікам яго супрацоўніцтва з контрразведкай Украіны. 
Паводле яго слоў, за паўгады да дадзеных падзей да яго звярнуўся яго даўні знаёмы, былы грамадзянін Украіны, які жыве ў Маскве. Паводле слоў Барыса Германа, заказчыка забойства Аркадзя Бабчанкі клічуць Вячаслаў Піваварнік і ён працуе ў асабістым фондзе Уладзіміра Пуціна і займаецца арганізацыяй беспарадкаў ва Украіне, адказвае за тэракты на выбарах прэзідэнта Украіны ў 2019 годзе. Дадзены факт быў дакладзены Барысам Германам украінскай контрразведцы. 
У сваю чаргу, па словах Барыса Германа, контрразведка Украіны дала яму магчымасць вывучаць, як ствараюцца запасы зброі, як прыходзяць грашовыя патокі. Неўзабаве Барысу Герману ад заказчыка забойства таксама паступіў спіс з 30 чалавек, на якіх паступіла замова ад названага супрацоўніка асабістага фонду Уладзіміра Пуціна. Зброя для здзяйснення злачынства, як было пасля заяўлена на судзе самім падазраваным, была прадастаўлена яму контрразведкай Украіны.

Тэрміны правядзення следства вызначыў генеральны пракурор Украіны Юрый Луцэнка, заявіўшы 1 чэрвеня 2018 года, што расследаванне замаху на Аркадзя Бабчанку працягнецца мінімум паўгады.

## Інфармацыя пра іншых патэнцыйных ахвяр злачынцаў 
1 чэрвеня 2018 года стала вядома, што ў руках украінскага следства апынуўся спіс з 47 чалавек, якія маглі стаць наступнымі ахвярамі наймітных забойцаў. У асноўным гэта былі вядомыя ўкраінскія журналісты, а таксама расійскія журналісты, якія пераехалі ва Украіну, у тым ліку Матвей Ганапольскі і Яўген Кісялёў. Па стане на 1 чэрвеня сямнаццаць чалавек з гэтага спісу ўжо сустрэліся з прадстаўнікамі ўкраінскіх праваахоўных органаў; ім усім прапанавалі звярнуцца з просьбай аб ахове. Акрамя таго, усе 17 чалавек падпісалі згоду аб неразгалошванні таямніцы следства.

## Рэакцыя на інсцэніраванне забойства 
Справа з інсцэніраваннем забойства расійскага журналіста Аркадзя Бабчанкі выклікала неадназначную рэакцыю ў сусветных СМІ, а таксама з боку афіцыйных асоб. З боку міжнародных арганізацый рушыла ўслед пераважна негатыўная рэакцыя.

### Рэакцыя заходніх СМІ 
Адразу пасля паведамленняў аб забойстве парушыла ўслед рэакцыя заходніх СМІ. Брытанская газета The Guardian ахарактарызавала Аркадзя Бабчанку як жорсткага крытыка расійскага ўрада, адзначыўшы ягоныя выступы супраць палітыкі прэзідэнта Расіі Уладзіміра Пуціна па пытаннях анексіі Крыма і падтрымкі сепаратыстаў на паўднёвым усходзе Украіны. Амерыканская газета The New York Times у сваім матэрыяле на тэму забойства назвала Аркадзя Бабчанку адным з ворагаў Уладзіміра Пуціна, на якога быў здзейснены фатальны напад. Адна з самых вядомых італьянскіх газет La Stampa ў сваім матэрыяле нагадала, што паміж прадстаўнікамі расійскай улады і журналістам у свой час пачаўся канфлікт пасля допіса Бабчанкі ў Facebook, дзе ён выказаў абыякавасць да авіякатастрофы пад Сочы, дзе загінуў хор Аляксандрава. Паводле сцвярджэння аўтара артыкула, у адказ Бабчанка атрымаў пагрозы ад некаторых чыноўнікаў і, баючыся за сваё жыццё, збег з Расіі. Ва Украіне жа, на думку італьянскага выдання, Аркадзь Бабчанка стаў ахвярам ненавісніцкай кампаніі супраць ягонай пазіцыі.

### Рэакцыя афіцыйных асоб і міжнародных арганізацый 
#### Да вестак пра інсцэніраванне 
* Намеснік старшыні «Саюза журналістаў Расіі» Аляксей Вішнявецкі палічыў забойства расійскага журналіста Аркадзя Бабчанкі ў Кіеве палітычным забойствам.
*  Міністр замежных спраў Украіны Павел Клімкін на пасяджэнні Савета Бяспекі ААН усклаў на Расію адказнасць за забойства расійскага журналіста, заявіўшы, што разуменне аналагічных выпадкаў прымушае думаць пра тое, што Расія выкарыстоўвае і іншыя віды тактыкі для дэстабілізацыі Украіны, у асобнасці праводзіць тэракты, падрыўную дзейнасць і палітычныя забойствы. Прэм’ер-міністр Украіны Уладзімір Гройсман заявіў, што адказнасць за забойства расійскага журналіста Аркадзя Бабчанкі ў Кіеве ляжыць на Расіі. На ягоную думку, у Маскве не даравалі журналісту яго «сумленнасці і прынцыповасці». Дэпутат Вярхоўнай Рады і член калегіі МУС Украіны Антон Гярашчанка, будучы ў курсе аперацыі па інсцэніраванні забойства Бабчанкі, заявіў, што першай і відавочнай версіяй забойства Аркадзя Бабчанкі з’яўляецца ягоная прафесійная дзейнасць. Паводле яго слоў, адной з версій злачынства з’яўляюцца дзеянні расійскіх спецслужбаў па ліквідацыі асоб, што замінаюць і далей атручваць свядомасць расіян праўдай пра тое, што насамрэч адбываецца ў Расіі і ва Украіне.
*  Дырэктар Федэральнай службы бяспекі Расіі Аляксандр Бортнікаў у сваім паведамленні расійскім СМІ заявіў, што здагадкі Кіева аб датычнасці расійскіх спецслужбаў да забойства Аркадзя Бабчанкі «падобныя на бязглуздзіцу». Таксама на яго думку, гэта правакацыя, як і ў выпадку са «справай Скрыпалей». Прэс-сакратар прэзідэнта Расіі Дзмітрый Пяскоў у сувязі з выказваннямі прэм’ер-міністра Украіны Уладзіміра Гройсмана пра датычнасць Расіі да забойства расійскага журналіста заявіў, што ў Крамлі лічаць вяршыняй цынізму заявы Кіева аб датычнасці Масквы да забойства расійскага журналіста. Пастаянны прадстаўнік Расіі ў ААН Васіль Нябензя у дзень, калі з’явіліся паведамленні аб забойстве Аркадзя Бабчанкі, на пасяджэнні Савета Бяспекі ААН, заявіў аб накіраванасці ўладаў у Кіеве ўжываць забітага расійскага журналіста ў антырасійскіх мэтах.

#### Пасля вестак пра інсцэніраванне 
* Міжнародная федэрацыя журналістаў назвала інсцэніраванне забойства Бабчанкі цыркам.
* Міжнародная арганізацыя «Рэпарцёры без межаў» у асобе генеральнага сакратара Крыстафа Дэлуара асудзіла інсцэніраванне забойства Аркадзя Бабчанкі, выказаўшы глыбокае абурэнне ў сувязі з маніпуляцыяй украінскіх спецслужбаў у мэтах інфармацыйнай вайны.
* Камітэт абароны журналістаў выпусціў заяву, што інсцэніраваннем забойства расійскага журналіста Аркадзя Бабчанкі ўкраінскія ўлады падарвалі давер да сябе. Таксама арганізацыя звярнулася асабіста да прэзідэнта Украіны Пятра Парашэнкі з патрабаваннем растлумачыць матывы інсцэніравання «забойства» расійскага журналіста.
* Прадстаўнік Арганізацыі па бяспецы і супрацоўніцтве ў Еўропе (АБСЕ) па пытаннях свабоды сродкаў масавай інфармацыі Арлем Дэзір выказаў шкадаванне з-за рашэння распаўсюдзіць інфармацыю пра забойства расійскага журналіста Аркадзя Бабчанкі, якая апынулася ілжывай.
*  Міністр замежных спраў Бельгіі Дзідзье Рэйндэрс заявіў, што дзеянні Украіны, звязаныя з лёсам расійскага журналіста Аркадзя Бабчанкі, супярэчаць прынятым у Еўропе прынцыпам распаўсюджвання дакладнай інфармацыі ў СМІ. Ён адзначыў, што недапушчальна змагацца з фейкавымі навінамі з дапамогай іншых фейкавых навін.
*  Міністр замежных спраў Літвы Лінас Лінкявічус выказаў здзіўленне ў сувязі з спецаперацыяй украінскіх спецслужбаў па прадухіленні забойства расійскага журналіста, назваўшы мэты такога інсцэніравання незразумелымі.
*  Старшыня Міністэрства замежных спраў Германіі Хайка Маас заклікаў Кіеў высветліць сітуацыю з інсцэніраваннем забойства расійскага журналіста Аркадзя Бабчанкі, сказаўшы, што гэтая справа выклікае мноства пытанняў, звязаных з даверам.
*  Міністэрства замежных спраў Расіі назвала інсцэніраванне забойства расійскага журналіста антырасійскай правакацыяй, дадаўшы, што дзеянні ўкраінскіх уладаў ўводзяць у зман усю сусветную супольнасць.
*  Спікер парламента Славакіі Андрэй Данка асудзіў інсцэніраванне кіеўскімі ўладамі забойства расійскага журналіста, назваўшы гісторыю з інсцэніраваннем «агіднай і цынічнай». Ён заявіў, што Украіна, якая прагне ўступіць ў Еўрасаюз, перайшла дапушчальныя межы. На ягоную думку, інсцэніраванне выглядае «нягодна і недарэчна». Таксама Андрэй Данка заявіў аб намеры выказаць афіцыйны пратэст Украіне ад імя парламента Славакіі, дадаўшы, што лічыць нявартым ўдзел у «гэтым шоу» дзяржаўнага органа.
*  Прэзідэнт Украіны Пётр Парашэнка пасля вестак аб інсцэніраванні забойства Аркадзя Бабчанкі заявіў пра бліскучую спецаперацыю «герояў з СБУ», падчас якой усе ўбачылі сапраўднага ворага ў асобе Расіі. У адказ жа на негатыўную рэакцыю з боку міжнародных арганізацый Пётр Парашэнка звярнуў увагу на тое, што вінаваціць трэба не Украіну, а Расію, дадаўшы, што ўкраінцы робяць усё магчымае, каб трымацца разам і ахоўваць сябе. Міністр унутраных спраў Украіны Арсен Авакаў таксама выказаў здзіўленне ў сувязі з заявамі шэрагу міжнародных арганізацый, што раскрытыкавалі спецаперацыю ўкраінскіх спецслужбаў па прадухіленні забойства журналіста Аркадзя Бабчанкі.

Катэгорыя:Расійска-ўкраінскія адносіны
Катэгорыя:Май 2018 года
Катэгорыя:Падзеі 29 мая
Катэгорыя:2018 год ва Украіне
Катэгорыя:Забойствы
Катэгорыя:Забойствы ва Украіне