open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
БНТУ (баскетбольны клуб)

**БНТУ** — беларускі мужчынскі баскетбольны клуб з Мінска. Прадстаўляў Беларускі нацыянальны тэхнічны ўніверсітэт.

## Назвы 
* БК Мінск (2000—2002)
* Мінск-БНТУ (2002—2005)
* БНТУ (з 2006)

## Дасягненні 
**Чэмпіянат Беларусі па баскетболе**
*  **Бронзавы прызёр (1)**: 2002/2003.

**Кубак Беларусі па баскетболе**
*  **Фіналіст (1)**: 2003.
*  **Бронзавы прызёр (2)**: 2001, 2002.

**Першая ліга Беларусі па баскетболе**
*  **Чэмпіён (1)**: 2001/2002.
*  **Бронзавы прызёр (2)**: 2000/2001, 2012/2013.

## Статыстыка выступленняў 
## Трэнеры 
* Уладзімір Мікалаевіч Краўчанка (2000—2001)
* Анатоль Уладзіміравіч Якубенка (2001—2010)
* Уладзімір Мікалаевіч Краўчанка (2010—2025)
* Ірына Іванаўна Севасцьянава (з 2025)

## Вядомыя баскетбалісты 
*  Павел Агеўнін (2008—2010)
*  Аляксандр Асіповіч (2004/05)
*  Аляксандр Бібік (2001—2003, 2009/10)
*  Аляксандр Вярэніч (2003)
*  Павел Габрусевіч (2001—2005)
*  Аляксандр Галаўскі (2005, 2008, 2009)
*  Валерый Гандлін (2004/05)
*  Сяргей Главіцкі (2001—2004, 2006—2008)
*  Андрэй Гольмак (2004)
*  Яўген Грэхаў (2005)
*  Ягор Дувакін (2009—2010)
*  Аляксандр Зыскуноў (2003)
*  Аляксандр Ігнацік (2003/04)
*  Аляксандр Кудраўцаў (2001—2003)
*  Яўген Лёгкі (2001—2003, 2004/05, 2006/07)
*  Аляксандр Мацвееў (2008—2010)
*  Мікіта Мешчаракоў (2005)
*  Спартак Паграбнёў (2009/10)
*  Дзмітрый Паляшчук (2004)
*  Андрэй Плотнікаў (2007/08)
*  Сяргей Светнік (2003/04)
*  Аляксей Сухавецкі (2003/04)
*  Дзмітрый Тумашык (2009—2010)
*  Мікалай Факееў (2004/05)
*  Дзмітрый Філіч (2006/07)
*  Дзмітрый Шпадарук (2007—2009)
*  Анатоль Якубенка (2001/02)
*  Філіп Якубенка (2009/10, 2012/13)

## Спасылкі 
* Профіль на сайце БФБ


Катэгорыя:Беларускі нацыянальны тэхнічны ўніверсітэт
Доль

**Доль** () — горад на ўсходзе Францыі ў рэгіёне Бургундыя — Франш-Кантэ. Былая сталіца гістарычнай вобласці Франш-Кантэ. Родны горад Луі Пастэра. Размешчаны на рацэ Ду і канале Рэйн — Рона.

## Гісторыя 
Час заснавання горада невядомы. Археалагічныя раскопкі паказваюць на існаванне побач з цяперашнім горадам кельцкага паселішча, якое, верагодна, было перанесена на гэтае месца ў рымскую эпоху.

Найбольшага росквіту горад атрымлівае ў XV стагоддзі, калі ім валодаюць герцагі Бургундскай галіны дынастыі Валуа. Але пасля смерці апошняга з іх, Карла Смелага, у ходзе вайны за яго спадчыну найміты Людовіка XI разрабавалі і практычна знішчылі горад, разбурыўшы большасць будынкаў і знішчыўшы шмат яго жыхароў. У 1493 годзе горад у складзе графства вернуты спадчыннікам Карла Смелага Габсбургам і неўзабаве быў адноўлены ў гатычным стылі.

У 1670-х гадах пасля некалькіх аблог горад перайшоў у рукі Людовіка XIV. Мясцовы парламент і Бургундскі ўніверсітэт, заснаваны ў 1423 годзе, былі пераведзены ў Безансон. Доль з тых часоў стаў невялікім правінцыйным горадам.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарады рэгіёна Бургундыя — Франш-Кантэ
Катэгорыя:Камуны дэпартамента Юра
Універсітэт Апалавага ўзбярэжжа

**Універсітэт Апалавага ўзбярэжжа** () — французская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Дзюнкерк і кампусамі ў некалькіх іншых гарадах на поўначы Францыі.

## Агульная характарыстыка 
Універсітэт размешчаны ў рэгіёне О-дэ-Франс. Ён мае кампусы ў чатырох гарадах: Булонь-сюр-Мэр, Кале, Сен-Амер і Дзюнкерк, і мае афіцыйную сядзібу ў апошнім горадзе.

Створаны ў 1991 годзе ў рамках палітыкі стварэння новых буйных універсітэтаў са старых меньшых універсітэцкіх устаноў, адкрытых у 1960-я гады.

Установа забяспечвае навучанне ў галіне мастацтваў, літаратуры і мовазнаўства, права, эканомікі і кіравання, гуманітарных і сацыяльных навук, дакладных навукі і тэхнікі, аховы здароўя. Яго даследчая дзейнасць структуравана вакол трох даследчых «палюсоў»: навакольнае асяроддзе, прыбярэжнае і марское асяроддзе; навукі, тэхналогіі і здароўе; гуманітарныя і сацыяльныя навукі, якія каардынуюць чатырнаццаць лабараторый.

На пачатак 2015 навучальнага года ўніверсітэт прапанаваў агулам 13 праграм бакалаўрыяту, 20 праграм прафесійнага бакалаўрыяту і 29 праграм магістратуры.

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Універсітэты Францыі
Катэгорыя:Дзюнкерк
Нанцкі ўніверсітэт

**Нанцкі ўніверсітэт** () — французская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Нант.

## Агульная характарыстыка 
Створаны ў цяперашнім выглядзе ў 1961 годзе, ён выводзіць свае вытокі з ўніверсітэта герцагства Брэтань, заснаванага ў 1460 годзе ў Нанце герцагам Францыскам II. Сучасная ВНУ мае шэсць кампусаў у Нанце і дадатковыя кампусы ў Сен-Назеры і Ла-Рош-сюр-Ёне.

1 студзеня 2022 года ўніверсітэт мае аб’яднаць пад сваім дахам дадаткова яшчэ і Нанцкую цэнтральную школу, Нанцкую нацыянальную вышэйшую школу архітэктуры, Школу выяўленчых мастацтваў, Інстытут тэхналагічных даследаванняў імя Жуля Верна і Нанцкі ўніверсітэцкі шпіталь.

## Структура 
* Медыцынскі факультэт
* Фармацэўтычны факультэт
* Стаматалагічны факультэт
* Факультэт псіхалогіі
* Факультэт навукі і тэхнікі
* Факультэт права і паліталогіі
* Факультэт гісторыі, мастацтваў і археалогіі
* Факультэт гуманітарных навук і мовазнаўства
* Факультэт моў — Міжнародны моўны цэнтр
* Факультэт сацыялогіі
* Факультэт навук і тэхналогій фізічнай актыўнасці і спорту
* Інстытут геаграфіі і рэгіянальнага планавання
* Інстытут эканомікі і кіравання
* Інстытут даследаванняў і навучання французскай мове як замежнай
* Інстытут падрыхтоўкі настаўнікаў
* Інстытут падрыхтоўкі да агульнага кіравання
* Абсерваторыя навук аб Зямлі і планетах
* Тэхналагічны інстытут у Нанце
* Тэхналагічны інстытут у Ла-Рош-сюр-Ён
* Тэхналагічны інстытут у Сен-Назер
* Політэхнічная школа

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Універсітэты Францыі
Катэгорыя:Нант
Тачкі 2

**«Тачкі 2»** () — амерыканскі анімацыйны фільм студыі «Pixar» 2011 года. Сіквел мультфільма «Тачкі».

## Сюжэт 
Мультфільм працягвае гісторыю пра антрапаморфныя аўтамабілі, галоўнымі героямі якога з’яўляюцца гоначны аўтамабіль Маланка Мак-Куін і яго сябар — эвакуатар Мэтр. Па сюжэце, яны апынуцца ўцягнутымі ў сэрца міжнароднага шпіянажу.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Мультфільмы ЗША
Катэгорыя:Мультфільмы 2011 года
Катэгорыя:Фільмы на англійскай мове
Катэгорыя:Фільмы, музыку да якіх напісаў Майкл Джакіна
Тачкі 3

**«Тачкі 3»** () — амерыканскі анімацыйны фільм студыі «Pixar» 2017 года. Трыквел мультфільма «Тачкі».

## Сюжэт 
Па сюжэце ўсе старыя машыны замяняюць машыны новага пакалення і Маланка Мак-Куін мае намер даказаць новаму пакаленню высокатэхналагічных аўтамабіляў, што ён па-ранейшаму найлепшы гоншчык у свеце.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Мультфільмы ЗША
Катэгорыя:Мультфільмы 2017 года
Катэгорыя:Фільмы на англійскай мове
Катэгорыя:Фільмы, музыку да якіх напісаў Рэндзі Ньюман
Горацкі сельсавет (Чэрвеньскі раён)

**Го́рацкі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Чэрвеньскага раёна Мінскай вобласці. Цэнтр — вёска Горкі.

Утвораны 20 жніўня 1924 года як **Горацкі (Горкаўскі) сельсавет** у складзе Чэрвеньскага раёна Менскай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Чэрвеньскім раёне БССР. З 20 лютага 1938 года ў складзе Мінскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Лядскага сельсавета.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Чэрвеньскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1954 годзе
Алесь Пікула

**Алесь Пікула** (6 верасня 1980, Баранавічы, БССР, СССР — 7 мая 2009, Баранавічы, Беларусь) — беларускі грамадска-палітычны дзеяч з Баранавічаў.

У канцы 1990-х — старшыня «Маладога Фронту» ў Баранавічах. Пасля — старшыня Баранавіцкага філіяла Партыі БНФ. Шмат разоў затрымліваўся міліцыяй за правядзенне акцый. Актывіст Баранавіцкага філіяла «Вясна». Падчас выбараў 2006 года прэвентыўна затрыманы, афіцыйна — за брыдкаслоўе.

У апошні час беспаспяхова спрабаваў заняцца бізнесам.

## Спасылкі 
* Алесь Пікула — Як я КДБшніка завербаваў. Галасы стагоддзя. Мінулы век у памяці сучаснікаў Радыё Свабода
* Вянок памяці: Алесь Пікула Радыё Свабода
* Памёр былы старшыня баранавіцкай суполкі БНФ 28-гадовы Алесь Пікула  Наша Ніва
* Памёр былы старшыня баранавіцкай суполкі БНФ Алесь Пікула INTEX-PRESS

Катэгорыя:Постаці Баранавічаў
Катэгорыя:Члены Маладога Фронту
Эламская мова

**Эла́мская мова** — старажытная ізаляваная мова на паўднёвым захадзе Ірана, родная мова эламітаў. У пісьмовым выглядзе сустракаецца з 2300 г. да н. э. да 330 г. да н. э. 

Першыя запісы ў форме піктаграм знаходзяцца на тэрыторыі Ірана з канца 4 тысячагоддзя да н. э. Усяго сустракаюцца 1000 сімвалаў у 5000 варыянтаў. У XXIV — XXIII стст. да н. э. узнікла складовае лінейнае пісьмо, адкрытае даследчыкамі ў 1901 г. і расшыфраванае ў 1961 г. У XXII ст. да н. э. з'явіўся клінапіс на акадскай мове. На яго аснове было распрацаваны ўласна эламскі клінапіс, які падобна лінейнаму пісьму меў складовы характар. Да перыяду Ахеменідаў ён быў спрошчаны да 132 знакаў, адлюстроўваў назальныя гукі і падвоенныя зычныя. Эламская пісьмовая мова мела афіцыйны характар у старажытнай Персідскай імперыі, ужывалася ў Бехістунскім надпісе, дзякуючы якому адбылася першасная расшыфроўка эламскага клінапіса. 

Большасць даследчыкаў лічаць эламскую мову ізаляванай, хаця існуе гіпотэза яе сувязі з дравідыйскімі мовамі.

## Літаратура 
* The Ancient Languages of Mesopotamia, Egypt and Aksum / Ed. by  Woodard, R. - Cambridge University Press, 2008 ISBN 9780521684972 

## Спасылкі 
* ELAM v. Elamite language
* Elamite scripts

Катэгорыя:Ізаляты Еўразіі
Катэгорыя:Старажытныя мовы Блізкага Усходу
Катэгорыя:Элам
Азярыцкаслабадскі сельсавет

**Азярыцкаслабадскі́ сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Смалявіцкага раёна Мінскай вобласці. Цэнтр — аграгарадок (да 2008 года вёска) Слабада.

Утвораны 20 жніўня 1924 года як **Слабадскі сельсавет** у складзе Смалявіцкага раёна Менскай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Смалявіцкім раёне БССР. З 20 лютага 1938 года ў складзе Мінскай вобласці. З 25 снежня 1962 года ў складзе Мінскага раёна. 23 снежня 1963 года перайменаваны ў Азярыцкаслабадскі сельсавет. З 6 студзеня 1965 года ў складзе адноўленага Смалявіцкага раёна. 10 лютага 1977 года ў склад сельсавета з Прылепскага сельсавета перададзены 8 населеных пунктаў (вёскі Багута, Батурынка, Грудок, Задомля, Масцішча, Пастухі, Рудамэйка і хутар Рэпішча). 23 сакавіка 1987 года ў склад сельсавета з Усяжскага сельсавета перададзены 2 населеныя пункты (вёскі Дубовікі і Малое Залужжа). 28 снежня 2000 года вёска Дубовікі вернута ў склад Усяжскага сельсавета. 16 снежня 2009 года да сельсавета далучана частка скасаванага Прылепскага сельсавета (9 населеных пунктаў: вёскі Аношкі, Вішня, Дуброва, Кудрышчына, Ляды, Прылепская Усяжка, Прылепы, Прыстрамы і Рудня).

Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года (19 населеных пунктаў) — 3500 чалавек, з іх 90,0 % — беларусы, 7,4 % — рускія, 1,1 % — украінцы, 0,5 % — палякі; паводле перапісу 2019 года (28 населеных пунктаў) — 6337 чалавек.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.


Катэгорыя:Былыя сельсаветы Мінскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Прафесійна-тэхнічная адукацыя

**Прафесійна-тэхнічная адукацыя** — падрыхтоўка і павышэнне кваліфікацыі спецыялістаў для народнай гаспадаркі.

Грунтуецца на базавай і агульнай сярэдняй адукацыі. Уключае прафесійныя вучылішчы, ліцэі, каледжы і навукова-вытворчыя асяродкі. Паводле профілю бывае: будаўнічая, машынабудаўнічая, паслуговая, сельскагаспадарчая, хімічная і электратэхнічная. Для пашырэння дадатковых прафесійных ведаў і навыкаў, надання новых прафесій і спецыяльнасцей прафесійна-тэхнічныя навучальныя ўстановы праводзяць павышэнне кваліфікацыі і перападрыхтоўку кадраў.

## Беларусь 
На 2001 год у Беларусі налічвалася 248 прафесійна-тэхнічных навучальных устаноў, у якіх больш за 136 000 навучэнцаў асвойвалі звыш 350 прафесій. На верасень 2013 года звыш 280 іншаземцаў з 15 краін атрымлівалі ў Беларусі прафесійна-тэхнічную адукацыю.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Прафесійная адукацыя
Катэгорыя:Сярэдняя адукацыя
Сярэдняя спецыяльная адукацыя

**Сярэ́дняя спецыя́льная адука́цыя** — узровень асноўнай адукацыі, накіраваны на развіццё асобы навучэнца, курсанта, атрыманне імі спецыяльнай тэарэтычнай і практычнай падрыхтоўкі, які завяршаецца прысваеннем кваліфікацыі спецыяліста з сярэдняй спецыяльнай адукацыяй, рабочага з сярэдняй спецыяльнай адукацыяй.

У Беларусі адпаведнае навучанне дае сярэдняя спецыяльная навучальная ўстанова (ССНУ) — **каледж** (іншыя формы ССНУ, такія як — прафтэхвучылішчы, прафесійныя ліцэі і прафесійна-тэхнічныя каледжы выключаны з заканадаўства ў 2022 г.).

Адукацыйныя праграмы сярэдняй спецыяльнай адукацыі рэалізуюцца ў 223 установах адукацыі, у тым ліку 9 — прыватнай формы ўласнасці (штогадовы прыём і выпуск — больш за 33 тыс. чалавек, падрыхтоўка ажыццяўляецца па 158 спецыяльнасцях).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Сярэдняя адукацыя
Катэгорыя:Прафесійная адукацыя
Анетэ Відман-Маўц

**Анетэ Відман-Маўц** (, у дзявоцтве **Анетэ Відман** (); нар. , Цюбінген, Бадэн-Вюртэмберг, ФРГ) — нямецкі палітык партыі Хрысціянска-дэмакратычны саюз, дэпутат Бундэстагу, парламенцкі статс-сакратар  ў 2009—2018 гадах, дзяржміністр у Ведамстве федэральнага канцлера Германіі з 2018 года.

## Біяграфія 
Скончыла сярэднюю школу ў Балінгене, потым вывучала паліталогію і права ў Цюбінгенскім універсітэце. У 1993—1998 гадах працавала ў ім над праектам, арганізаваным Еўрапейскай камісіяй. У 2000 годзе ўвайшла ў праўленне фракцыі ХДС/ХСС, а ў 2012 годзе — у федэральны савет ХДС. У 2015 годзе ўзначаліла «» на федэральным узроўні. У 2018 годзе перайшла на пасаду , у канцылярыі федэральнага канцлера.

22 снежня 2020 года ўзяла шэфства над Янай Арабейка, беларускай студэнткай і палітычнай зняволенай.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Члены ХДС
Катэгорыя:Выпускнікі Цюбінгенскага ўніверсітэта
Катэгорыя:Члены бундэстага Германіі
Чэмпіянат Беларускай ССР па хакеі з шайбай

**Чэмпіянат Беларускай Савецкай Сацыялістычнай Рэспублікі па хакеі з шайбай** — спаборніцтва паміж хакейнымі клубамі Беларускай ССР. Яго пераможца аб’яўляўся **чэмпіёнам Беларускай ССР па хакеі з шайбай**.

## Пераможцы 
Чэмпіёнамі Беларускай ССР станавіліся 11 клубаў: Шыннік (Бабруйск) — 8 разоў, Вымпел (Мінск) — 6, Дынама (Мінск) і ШВСМ (Гродна) — па 2 разы, Белсталь (Жлобін), Будаўнік (Бабруйск), СКА (Мінск), Спартак (Віцебск), ХК Хімік (Наваполацк), ЭТЗ (Гомель) і Юнацтва (Мінск) — па 1 разе.

Катэгорыя:Хакей у СССР
Катэгорыя:Хакей у Беларусі
Катэгорыя:Спорт ў БССР
Катэгорыя:Хакейныя лігі
Тачкі (мультфільм)

**«Тачкі»** () — амерыканскі анімацыйны фільм студыі «Pixar» 2006 года. Пераможца прэміі «Эні» (2006) у намінацыі «Найлепшы анімацыйны поўнаметражны фільм» і прэміі «Залаты глобус» (2007) у намінацыі «Найлепшы анімацыйны поўнаметражны фільм».

Фільм прысвечаны другому рэжысёру Джо Рэнфту, які загінуў у аўтамабільнай аварыі 16 жніўня 2005 года. Мультфільм выйшаў на экраны праз 10 месяцаў пасля гібелі аніматара.

## Сюжэт
Герой карціны — гоначны аўтамабіль NASCAR па імі Маланка Мак-Куін, які звыкся жыць толькі на гоначнай трасе. На Кубку Вялікага поршня ён з-за трэснутых задніх покрывак прыходзіць на фініш адначасова з іншымі ўдзельнікамі — чэмпіёнам Кінгам і грубіянам Чыка Хікс, з-за чаго арганізатары гонак вырашаюць правесці вырашальную гонку ў Каліфорніі.

Па дароўе туды з-за каманды вулічных гоншчыкаў Мак-Куін e сне вывальваецца з трэйлера Мака, які яго вязе. У надзеі нагнаць яго, Маланка у цемры збіваецца з дарогі, парушае ўсе магчымыя і немагчымыя правілы і аказваецца ў пазаштатным гарадку Радыятар-Спрынгс на Шашы 66. Там Маланку Мак-Куіна арыштоўваюць за тое, што ён сапсаваў дарогу.

Пакуль Маланка знаходзіцца пад арыштам і чыніць дарогу, ён бліжэй знаёміцца з насельніцтвам гарадка.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Мультфільмы ЗША
Катэгорыя:Мультфільмы 2006 года
Катэгорыя:Фільмы на англійскай мове
Катэгорыя:Фільмы, музыку да якіх напісаў Рэндзі Ньюман
Дашкольная ўстанова

**Дашко́льная ўстано́ва** — установа выхавання дзяцей ранняга (з 2 месяцаў) і дашкольнага ўзросту.

## Беларусь 
На 1 студзеня 1997 года ў Беларусі налічвалася 4511 дашкольных устаноў з 444,3 тыс. дзяцей (у сярэднім па 98 дзяцей), у тым ліку 3875 (85,9%) агульнага віду (яслі, дзіцячыя сады і яслі-сад), 27 санаторных, 28 кампенсавальных для дзяцей з адхіленнямі ў душэўна-цялесным развіцці, 13 з паглыбленымі кірункамі ў працы, 3 цэнтры развіцця дзіцяці. Дашкольныя ўстановы наймалі 54,1 тыс. педагагічных работнікаў (па 1 на 8 дзяцей): 42,1 тыс. выхавальнікаў (77,8%), каля 5 тыс. музычных кіраўнікоў, 993 кіраўнікі фізічнай культуры, 974 лагапеды і 87 настаўнікаў замежнай мовы. Супрацоўнікаў дашкольных устаноў рыхтавалі 5 універсітэтаў (Беларускі дзяржаўны педагагічны ўніверсітэт, Брэсцкі дзяржаўны ўніверсітэт, Віцебскі дзяржаўны ўніверсітэт, Магілёўскі дзяржаўны ўніверсітэт і Мазырскі дзяржаўны педагагічны ўніверсітэт), 5 каледжаў у Барысаве, Гомелі, Магілёве, Полацку і Салігорску і 5 вучылішчаў у Гродне, Лідзе, Мінску, Пінску і Рагачове.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Дашкольная адукацыя
Катэгорыя:Навучальныя ўстановы
Дзяніс Анатолевіч Мельянцоў

**Дзяні́с Анато́левіч Мельянцо́ў** (нар. 1980; Магілёў, БССР, СССР) — беларускі палітолаг, прапагандыст і міжнародны лабіст рэжыму Лукашэнкі.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў Магілёве.

Скончыў гістарычны факультэт Магілёўскага дзяржаўнага ўніверсітэта (2003), Інстытут палітычных навук і міжнародных адносін Віленскага ўніверсітэта (2006), а таксама Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт.

У студэнцкія часы быў палітычным актывістам, у прыватнасці, намеснікам старшыні магілёўскай гарадской арганізацыі Маладога Фронту. Займаўся грамадзянскай адукацыяй і выдавецкімі справамі.

У 2006—2009 гг. выкладаў у Еўрапейскім гуманітарным універсітэце.

Займаецца крытыкай увядзення санкцый супраць рэжыму Лукашэнкі, увязваннем краін Захаду ў дыялог з афіцыйным Мінскам і схіленнем да саступак рэжыму, прыкрываючыся ў тым ліку пагрозай Расіі. У 2012 годзе, паводле абвінавачанняў М. Халезіна, стаў адным з ініцытараў ліста аб скасаванні санкцый супраць рэжыму Лукашэнкі. Гэтае сцверджанне пазней адмаўлялася Аляксеем Пікулікам.

У агрэсіўнай форме крытыкаваў праціўнікаў А. Лукашэнкі.

Разам з іншымі ўдзельнікамі праекта «Мінскі дыялог» займаўся пазіцыянаваннем лукашэнкаўскай Беларусі як нібыта нейтральнай пляцоўкі для перамоў ва ўмовах пагаршэння адносін Расіі і Захаду.

Абвінавачваў краіны Захаду, якія крытыкуюць рэжым Лукашэнкі за парушэнні правоў чалавека і дэмакратычных норм, у варожым і неаб’ектыўным стаўленні да Беларусі. Абвінавачваў НАТА ў агрэсіўных дзеяннях супраць Беларусі.

Апраўдваў бяздзеянне беларускіх улад падчас пандэміі COVID-19.

Пасля масавых мірных пратэстаў, выкліканых фальсіфікацыямі прэзідэнцкіх выбараў 2020 года і палітычным тэрорам супраць праціўнікаў А. Лукашэнкі, выступаў перад міжнароднай аўдыторыяй з публічнымі заявамі пра нібыта гвалтоўны характар пратэсту, змягчэнне рэпрэсій супраць пратэстоўцаў у выніку пагрозы страйкаў, а таксама з папярэджаннем пра незаконнасць магчымага страйку рабочых.

Перад беларускай аўдыторыяй заяўляў пра падтрымку пратэстаў з боку ЗША па геапалітычных матывах, выказваў шкадаванне з-за немагчымасці для рэжыму Лукашэнкі кантраляваць інтэрнэт і заяўляў пра жорсткасць амерыканскай паліцыі ў параўнанні з сілавікамі рэжыму Лукашэнкі. Напярэдадні выбараў сцвярджаў, што лукашэнкаўскія сілавікі не будуць прымяняць масавы гвалт супраць пратэстоўцаў і папярэджваў пра гвалт з боку апазіцыі.

У чэрвені 2021 года агучыў пагрозу рэжыму нацыяналізаваць «Прыёрбанк» і тэлекамунікацыйнага апэратара «А1», якія належаць аўстрыйскім інвестарам, а таксама спрыяць нелегальнай міграцыі ў адказ на ўвядзенне Еўрапейскім Саюзам санкцый супраць рэжыму Лукашэнкі.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Прапагандысты Беларусі
Катэгорыя:Выпускнікі Магілёўскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя Аркадзя Куляшова
Катэгорыя:Члены Маладога Фронту
Чэмпіянат Беларусі па баскетболе 2018/2019

**Чэмпіянат Беларусі па баскетболе 2018/2019** — 27-ы чэмпіянат Рэспублікі Беларусь па баскетболе.

## Рэгулярны сезон 
### Першы этап 
### Другі этап 
#### Група А 
#### Група Б 
## Плэй-оф 
Каманда Цмокі-Мінск бярэ ўдзел у чэмпіянаце, пачынаючы з паўфінальнай стадыі.

### За 5-8 месцы 
Крыніцы: 

## Турнірная табліца 
## Статыстыка 
### Ачкі 
### Перадачы 
### Падборы 
## Узнагароды 
* MVP плэй-оф:  Дэвон Садлер (Цмокі-Мінск)
* Найлепшы абаронца:  Браян Стар (Барысфен)
* Найлепшы форвард:  Ілья Шарыпаў (Гродна-93)
* Найлепшы цэнтравы:  Вадзім Пракапенка (Барысфен)

## Глядзі таксама 
* Кубак Беларусі па баскетболе 2018

## Спасылкі 
* Eurobasket 2018-2019
* Proballers Premier League 2018-2019
* Proballers Premier League Playoffs 2018-2019

2019
Катэгорыя:2018 год у баскетболе
Катэгорыя:2019 год у баскетболе
Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 2018 годзе
Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 2019 годзе
Індэкс лёгкасці вядзення бізнесу

**Індэкс лёгкасці вядзе́ння бі́знесу** — індэкс, з дапамогай якога складаецца рэйтынг заканадаўства краін паводле спрыяльнасці мясцовым прыватным прадпрыемствам, створаны Сусветным банкам (Вашынгтон, ЗША) у 2003 годзе.

Складаецца з 10 паказчыкаў: «Улік прадпрыемства», «Дазвол на будаўніцтва», «Падключэнне да электразабеспячэння», «Улік уласнасці», «Пазычанне», «Абарона ўкладальніка», «Падаткаабкладанне», «Міжнародны гандаль», «Выкананне дагавора» і «Вырашэнне неплацежаздольнасці». Грунтуецца на набліжанасці да перадавога рубяжа ў 100 балаў, за які прымаюць найлепшыя прававыя ўстоі ў галіне прадпрымальніцтва. Утвараецца на падставе ўмоў у найбуйнейшым горадзе кожнай краіны.

20 кастрычніка 2011 года ў справаздачы «Вядзенне бізнесу-2012» 1-е месца сярод 183 краін паводле спрыяльнасці прадпрымальніцтву заняў Сінгапур. За год урады 125 краін (68 %) ажыццявілі 245 справавых пераўтварэнняў, што было на 13 % больш за папярэдні год. За папярэднія 6 гадоў урады 163 краін (89 %) палепшылі прававыя ўмовы прадпрымальніцтва. У 2011 годзе сярод 10 паказчыкаў рэйтынгу «Вядзенне бізнесу» замянілі ўмовы найму на «Падключэнне да электразабеспячэння», што прывяло да пераразліку справаздачы «Вядзенне бізнесу-2011». 23 кастрычніка 2012 года ў рэйтынгу «Вядзенне бізнесу-2013» Сінгапур 7-ы раз запар заняў 1-е месца сярод 185 краін. Справаздача стала 10-й па ліку і засведчыла за 10 гадоў каля 2000 пераўтварэнняў у 180 краінах. За год у 108 краінах правялі 201 пераўтварэнне для прадпрымальніцтва. З чэрвеня 2014 па чэрвень 2015 года даследаванне «Вядзенне бізнесу-2016» ахапіла 189 краін і ўлічыла 231 пераўтварэнне ў галіне прадпрымальніцтва. 26 кастрычніка 2016 года ў «Вядзенні бізнесу-2017» Новая Зеландыя упершыню заняла 1-е месца сярод 190 краін, тады як Сінгапур упершыню перамясціўся на 2-е. 26 кастрычніка 2016 года ў справаздачу «Вядзенне бізнесу-2017» увайшло 190 краін. Пра іх сабралі звыш 52 тыс. прыватных значэнняў даных ад прадпрымальнікаў, даследчыкаў і чыноўнікаў і з гэтых даных разлічылі больш як 8,9 тыс. паказчыкаў.

## Беларусь 
## Спасылкі 
* Вядзенне бізнесу
** Прававая бібліятэка, даследаванні, метадалогія
** Пераўтварэнні ў Беларусі

Катэгорыя:Міжнародныя рэйтынгі
Катэгорыя:Эканамічныя паказчыкі
Катэгорыя:Дзелавое права
Катэгорыя:Адміністрацыйнае права
Катэгорыя:З’явіліся ў 2003 годзе
Імпульс-БДУІР

**Імпульс-БДУІР** — беларускі мужчынскі баскетбольны клуб з Мінска. Прадстаўляе Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт інфарматыкі і радыёэлектронікі.

## Назвы 
* Імпульс-БДУІР (2006—2007)
* БДУІР-РЦАР (2007—2011)
* БДУІР (2011—2012)
* Імпульс-БДУІР (з 2012)

## Гісторыя 
Клуб быў створаны ў 2006 годзе і з’яўляецца пераемнікам РТІ, які быў расфарміраваны ў 2003 годзе. З 2010 года клуб выступаў у Вышэйшай лізе чэмпіянату Беларусі. З 2025 года клуб выступае ў Непрафесійнай баскетбольнай лізе Беларусі.

## Дасягненні 
**Чэмпіянат Беларусі па баскетболе**

*  **Бронзавы прызёр (1)**: 2020/2021

## Статыстыка выступленняў 
## Трэнеры 
*  Сяргей Сяргеевіч Варыводаў (2006—2012)
*  Фёдар Мікалаевіч Радэнка (2012—2014)
*  Мікалай Уладзіміравіч Факееў (2014—2015)
*  Фёдар Мікалаевіч Радэнка (з 2015)

## Вядомыя баскетбалісты 
*Старажылы каманды:*
*  Генадзь Захар (2006—2022, 2024)
*  Юрый Ігнацьеў (2009—2019, 2020/21)
*  Яраслаў Курапаў (2013—2015, 2016—2022)
*Баскетбалісты зборнай Беларусі:*
*  Сяргей Вабішчэвіч (2020—2023, 2025)
*  Антон Вашкевіч (2015/16, з 2020)
*  Аляксандр Куль (2011)
*  Дзмітрый Куратнік (2025)
*  Віталь Лютыч (2007/08)
*  Уладзіслаў Мікульскі (2013/14, 2015/16, 2019/20)
*  Андрэй Навойчык (2021—2023)
*  Раман Рубінштэйн (2022, 2023/24)
*  Вадзім Стубеда (2017/18)
*  Максім Шустаў (2015—2017)
*Легіянеры:*
*  Іван Зімін (2024)
*  Максім Казлавец (2018—2021, 2023/24)

## Спасылкі 
* Профіль на сайце Беларускай федэрацыі баскетбола
* Профіль на сайце eurobasket.com
* Профіль на сайце belarus.russiabasket.ru
* Профіль на сайце Расійскай федэрацыі баскетбола
* Профіль на сайце nbl.by
Рыгор Яфімавіч Грум-Гржымайла

**Рыгор Яфімавіч Грум-Гржымайла** (; 5 (17) лютага 1860,  — , ) — расійскі падарожнік, географ, заолаг і лепідаптэролаг, даследчык Заходняга Кітая, Паміра, Цянь-Шаня (1884—1890), Заходняй Манголіі, Тывы і Далёкага Усходу (1903—1914). Адкрыў Турфанскую ўпадзіну. Асноўныя працы прысвечаны фізічнай, палітычнай, гістарычнай геаграфіі і этнаграфіі Цэнтральнай Азіі, а таксама яе энтамалогіі. Брат У. Я. Грум-Гржымайла.

Імем Грум-Гржымайла названы перавал на хрыбце Сіхатэ-Алінь, адзін з адкрытых ім ледавікоў на Паміры і ледавік на масіве Богда-Ула.

## Літаратура 
* Санкт-Петербург. Петроград. Ленинград: Энциклопедический справочник / Ред. коллегия: Белова Л. Н., Булдаков Г. Н., Дегтярев А. Я. и др. — М.: научное издательство «Большая Российская Энциклопедия». 1992. — 687 с.; ил. — ISBN 5-85270-037-1
Гарэлава

**Гарэлава** — прозвішча, тапонім.

## Прозвішча 
* Галіна Гаўрылаўна Гарэлава (1921-2015) — мастак-жывапісец, жонка скульптара Заіра Азгура.
* Галіна Канстанцінаўна Гарэлава — беларускі кампазітар

## Тапонім 
* Гарэлава (гістарычны раён)
Фёдар Гардзеевіч Гардзееў

**Фёдар Гардзеевіч Гардзееў** ( — ) — рускі скульптар, прафесар скульптуры, рэктар Імператарскай Акадэміі Мастацтваў, 1802—1810, выканаў змяю для помніка Пятра I, статую «Праметэй».

Стварыў рэльефы для фасадаў і інтэр’ераў Астанкінскага палаца ў Маскве, 1794—1798; для фасадаў Казанскага сабора ў Пецярбургу, 1804—1807; мармуровыя надмагіллі (М. М. Галіцына, 1780, Д. М. Галіцына, 1799, — абодва ў Дзяржаўным навукова-даследчым музеі архітэктуры ім. А. В. Шчусева, Масква; А. М. Галіцына, 1788, Музей гарадской скульптуры, Ленінград). Гэтыя працы адрозніваюць тонкая пластычная распрацоўка, мяккія пераходы святлаценю і ўрачыстая грацыя.

Пад кіраўніцтвам Гардзеева былі адлітыя бронзавыя статуі для фантанаў Пецяргофа, а таксама ўстаноўлены помнік Пятру I працы Э. М. Фальканэ і А. В. Сувораву працы М. І. Казлоўскага ў Пецярбургу.

## Літаратура 
* Санкт-Петербург. Петроград. Ленинград: Энциклопедический справочник / Ред. коллегия: Белова Л. Н., Булдаков Г. Н., Дегтярев А. Я. и др. — М.: научное издательство «Большая Российская Энциклопедия». 1992. — 687 с.; ил. — ISBN 5-85270-037-1

Катэгорыя:Скульптары Расійскай імперыі
Ганчарная вуліца (Санкт-Пецярбург)

**Ганчарная вуліца** — вуліца ў цэнтры Санкт-Пецярбурга. Праходзіць ад плошчы Паўстання да Палтаўскай вуліцы.

## Гісторыя 
На плане 1753 года пазначаная як Новая Першпектыўная вуліца. Праходзіла ад плошчы Паўстання да Чарнарэцкага завулка, уключаючы сучасную Цялежную вуліцу. У XVIII стагоддзі меркавалася перанесці сюды трасу Неўскага праспекта. Сучасная назва вядома з 1782 года, дадзена ад Ганчарнай слабады. Праходзіла ад плошчы Паўстання да Неўскага праспекта (вуглом).

Сучасныя межы здабыла 12 кастрычніка 1842 года.

## Літаратура 
* Санкт-Петербург. Петроград. Ленинград: Энциклопедический справочник / Ред. коллегия: Белова Л. Н., Булдаков Г. Н., Дегтярев А. Я. и др. — М.: научное издательство «Большая Российская Энциклопедия». 1992. — 687 с.; ил. — ISBN 5-85270-037-1

Катэгорыя:Вуліцы Санкт-Пецярбурга
Ганчарная вуліца (Віцебск)

**Ганчарная вуліца** — вуліца ў цэнтральнай частцы Віцебска ў Першамайскім раёне. Цэнтральны ўчастак вуліцы заняты скверам і паркоўкай крамы «Карона» (адкрыты ў красавіку 2016) — дом № 11. На вуліцы размешчаны інтэрнаты ААТ «ВІСТАН» і УА «Віцебскі дзяржаўны тэхнічны каледж». У будынку закрытага дзіцячага садка (дом № 3) інкубатар малога бізнэсу ТДА «Вітамед», ТАА «Рубікон» і іншыя.

З 1847 года на гэтай вуліцы працаваў кафляная завод Гарбуза. Асноўная забудова вуліцы адбывалася ў 1940—1960-х гадах. У 1958 годзе на вуліцы быў адкрыты Палац культуры будтрэста № 9 з некалькімі заламі, бібліятэкай і шматлікімі гурткамі. У канцы 1990-х клуб закінуты, а ў кастрычніку 2013 года знесены. На яго месцы пабудаваны жалезны ангар крамы «Карона».

## Літаратура 
* Витебск: Энциклопедический справочник / Гл. редактор И. П. Шамякин. — Мн.: БелСЭ им. П. Бровки, 1988. — 408 с. — 60 000 экз. — ISBN 5-85700-004-1

Катэгорыя:Вуліцы Віцебска
Ганчарная вуліца

**Ганчарная вуліца** — назва вуліц у розных населеных пунктах.

## Беларусь 
* Ганчарная вуліца — вуліца ў Бабруйску.
* Ганчарная вуліца — вуліца ў Баранавічах.
* Ганчарная вуліца — вуліца ў Барысаве.
* Ганчарная вуліца — вуліца ў Віцебску.
* Ганчарная вуліца — вуліца ў Гродне.
* Ганчарная вуліца — вуліца ў Дуброўне.
* Ганчарная вуліца — вуліца ў Магілёве.
* Ганчарная вуліца — вуліца ў Пінску.
* Ганчарная вуліца — вуліца ў Століне.
* Ганчарная вуліца — вуліца ў Шклове.

## Расія 
* Ганчарная вуліца — вуліца ў Санкт-Пецярбургу.
Гарэлава (гістарычны раён)

**Гарэлава** — гістарычны раён у Краснасельскім раёне Санкт-Пецярбурга, да 1973 года — пасёлак гарадскога тыпу Ленінградскай вобласці. Размешчаны на паўднёва-заходняй ускраіне горада, за 5 км на поўнач ад Краснага Сяла ў сярэднім цячэнні ракі Дудэргофкі.

На Балтыйскай лініі чыгункі ёсць станцыя Гарэлава. Праз Гарэлава праходзяць Талінская і Краснасельская шаша.

## Гісторыя 
У 1721 годзе ад вёскі Гарэлава пачалі будаваць Лігаўскі канал для жыўлення фантанаў Летняга саду. У XIX — пачатку XX стагоддзя ў раёне Гарэлава размяшчалася артылерыйскае навучальнае поле Краснасельскіх ваенных лагераў. У 1938 годзе тут функцыянаваў ваенны аэрадром Гарэлава.

У 1961 годзе Гарэлава стала пасёлкам гарадскога тыпу. У 1962 годзе ў Гарэлава пераведзены Усесаюзны навукова-даследчы інстытут транспартнага машынабудавання, на базе якога пачалося будаўніцтва месяцахода. ВНДІ Трансмаш праводзіў выпрабаванні новай тэхнікі (у асноўным ваеннай).

З 1973 года Гарэлава знаходзіцца ў гарадскіх межах Ленінграда.
## Літаратура 
* Санкт-Петербург. Петроград. Ленинград: Энциклопедический справочник / Ред. коллегия: Белова Л. Н., Булдаков Г. Н., Дегтярев А. Я. и др. — М.: научное издательство «Большая Российская Энциклопедия». 1992. — 687 с.; ил. — ISBN 5-85270-037-1

Катэгорыя:Гістарычныя раёны Санкт-Пецярбурга
Чэмпіянат Беларусі па баскетболе 2017/2018

**Чэмпіянат Беларусі па баскетболе 2017/2018 ** — 26-ы чэмпіянат Рэспублікі Беларусь па баскетболе.

## Першы этап 
Крыніца: 

## Другі этап 
### Група А 
#### Вызначэнне 1-3 месцаў 
### Група Б 
Крыніца: 

## Плэй-оф 
### За 5-8 месцы 
## Турнірная табліца 
## Статыстыка 
### Ачкі 
### Перадачы 
### Падборы 
## Узнагароды 
* MVP:  Яўген Белянкоў (Цмокі-Мінск)
* Найлепшы абаронца:  Кірыл Сітнік (Гродна-93)
* Найлепшы форвард:  Бэнджамін-Павел Дуду (Барысфен)
* Найлепшы цэнтравы:  Аляксандр Семянюк (Цмокі-Мінск)

## Глядзі таксама 
* Кубак Беларусі па баскетболе 2017
* Кубак Беларусі па баскетболе 2018

## Спасылкі 
* Eurobasket 2017-2018
* Proballers Premier League 2017-2018
* Proballers Premier League Playoffs 2017-2018

2018
Катэгорыя:2017 год у баскетболе
Катэгорыя:2018 год у баскетболе
Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 2017 годзе
Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 2018 годзе
Галавінскі мост

**Галавінскі мост** — аўтадарожны рамны мост цераз Чорную рэчку ў Прыморскім раёне Санкт-Пецярбурга. Размешчаны ў месцы ўпадзення Чорнай рэчкі ў Вялікую Неўку. Злучае Выбаргскую набярэжную з Ушакоўскай набярэжнай.

Вышэй па цячэнні знаходзіцца Строганаўскі мост.

Бліжэйшая станцыя метрапалітэна (1,2 км) — «Чорная рэчка».

## Літаратура 
* Санкт-Петербург. Петроград. Ленинград: Энциклопедический справочник / Ред. коллегия: Белова Л. Н., Булдаков Г. Н., Дегтярев А. Я. и др. — М.: научное издательство «Большая Российская Энциклопедия». 1992. — 687 с.; ил. — ISBN 5-85270-037-1

Катэгорыя:Жалезабетонныя масты
Катэгорыя:Масты Санкт-Пецярбурга
Чэмпіянат Беларусі па баскетболе 2014/2015

**Чэмпіянат Беларусі па баскетболе 2014/2015** — 23-ы чэмпіянат Рэспублікі Беларусь па баскетболе.

## Першы этап 
## Другі этап 
Па выніках першага этапу каманды размяркоўваюцца па групах А (1-6 месцы) і Б (7-11 месцы і каманда Дынама) і праводзяць гульні па кругавой сістэме. Каманда Дынама класіфікуецца ў групу Б з 11 ачкамі, як і ў апошняй каманды першага этапу.

### Група A 
### Група Б 
## Плэй-оф 
### Група А 
Каманда Цмокі-Мінск бярэ ўдзел у чэмпіянаце, пачынаючы з паўфінальнай стадыі.
Крыніцы: 

#### За 5-8 месцы 
Імпульс-БДУІР удзельнічае ў серыі, як пераможца фіналу чатырох групы Б.
Крыніцы: 

### Група Б 
Крыніцы: 

## Турнірная табліца 
## Статыстыка 
### Ачкі 
### Перадачы 
### Падборы 
## Узнагароды 
### Група А 
* Самы выніковы гулец:  Яўген Белянкоў (Цмокі-Мінск-2)
* Найлепшы па падборах:  Дарол Эрнандэс-Зіненка (БДУ)
* Найлепшы па выніковых перадачах:  Дзмітрый Кузьмін (Гродна-93)
* Найлепшы па перахопліваннях:  Іван Каляеў (ГАЦАР-Сож)
* Найлепшы па блок-шотах:  Арцём Сыраватка (Рубон)

### Група Б 
* Самы выніковы гулец:  Яраслаў Курапаў (Імпульс-БДУІР)
* Найлепшы па падборах:  Віталь Хахолка (БДЭУ-РЦАР)
* Найлепшы па выніковых перадачах:  Павел Сувораў (Прынёманне-ГрДУ)
* Найлепшы па перахопліваннях:  Павел Пронін (БДЭУ-РЦАР)
* Найлепшы па блок-шотах:  Генадзь Захар (Імпульс-БДУІР)

### Фінал 
* Найлепшы абаронца:  Дзмітрый Кузьмін (Гродна-93)
* Найлепшы форвард:  Іван Мараш (Цмокі-Мінск)
* Найлепшы цэнтравы:  Аляксей Лашкевіч (Цмокі-Мінск)
* MVP: / Бранка Міркавіч (Цмокі-Мінск)

## Глядзі таксама 
* Кубак Беларусі па баскетболе 2014

## Спасылкі 
* Eurobasket 2014-2015
* Proballers Premier League 2014-2015
* Proballers Premier League Up 2014-2015
* Proballers Premier League Down 2014-2015
* Proballers Premier League Playoffs 2014-2015

2015
Катэгорыя:2014 год у баскетболе
Катэгорыя:2015 год у баскетболе
Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 2014 годзе
Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 2015 годзе
Малая Марская вуліца

**Малая Марская вуліца** — вуліца ў гістарычным цэнтры Санкт-Пецярбурга. Пачынаецца ад Неўскага праспекта і праходзіць да Ісакіеўскай плошчы, перасякаючы таксама Гарохавую вуліцу і Вазнясенскі праспект.

Да рэвалюцыі 1917 года — адна з галоўных фешэнебельных вуліц Пецярбурга.

Катэгорыя:Вуліцы Санкт-Пецярбурга
Вялікая Марская вуліца

**Вялікая Марская вуліца** — часткова пешаходная вуліца ў гістарычным цэнтры Санкт-Пецярбурга. Да рэвалюцыі 1917 года — адна з галоўных фешэнебельных вуліц горада. Праходзіць ад аркі Галоўнага штаба да перасячэння Мойкі і Крукава канала.

Ранейшыя назвы — Вялікая Гасціная (з 1737), Марская (з 1902), вуліца Герцэна (з 1918); участак за Ісакіеўскай плошчай называўся Малой Марской вуліцай (з 2-й паловы XVIII стагоддзя), участак ад Аркі Галоўнага штаба да Неўскага праспекта — Лугавой (Малой) Мільённай. У 1993 годзе вуліцы была вернута назва «Вялікая Марская», якую яна насіла да 1902 года.

Катэгорыя:Вуліцы Санкт-Пецярбурга
Аляксандр Пятровіч Герман

**Аляксандр Пятровіч Герман** ( — ) — савецкі вучоны ў галіне горнай механікі, педагог, акадэмік Акадэміі навук СССР (1939).

## Біяграфія 
Нарадзіўся 20 кастрычніка (1 лістапада) 1874 года ў Вятцы (цяпер Кіраў). У 1897 годзе скончыў фізіка-матэматычны факультэт Пецярбургскага ўніверсітэта, у 1903 годзе — Пецярбургскі горны інстытут. Працаваў на Пуцілаўскім заводзе, на Пецярбургскім манетным двары.

З 1907 года — на навукова-выкладчыцкай працы ў Пецярбургскім (Петраградскім, Ленінградскім) горным інстытуце (з 1914 года — прафесар, з 1915 года — загадчык кафедры горназавадской механікі, у 1918—1925 гадах — памочнік дырэктара інстытута, у 1930—1945 гадах — памочнік дырэктара па вучэбнай частцы, з 1945 года — прарэктар па навуковай рабоце).

Распрацаваў тэарэтычныя асновы горнай механікі, апублікаваў працы па руднічных устаноўках, машынах для гарачай апрацоўкі металаў. У 1912 годзе ўпершыню аналітычна ўсталяваў ўмовы найбольш аптымальнай тэрмадынамічнай аддачы паравых турбін.

Стваральнік савецкай навуковай школы горнай механікі. Заснавальнік дынамікі руднічнага пад’ёму. Даў дакладнае раўнанне тэарэтычнага напору турбамашын, даказаў існаванне закона кангруэнтных індывідуальных характарыстык для геаметрычна падобных турбамашын. Распрацаваў навуковыя прынцыпы аўтаматызаванай сістэмы кіравання пад’ёмнымі машынамі.

Удзельнічаў у праектаванні буйных горных прадпрыемстваў Данбаса, Урала, Кузбаса, Караганды, Ткварчэлі і іншых.

Доктар тэхнічных навук (1935). Акадэмік АН СССР па Аддзяленню тэхнічных навук (горная справа) з 28 студзеня 1939 года.

Памёр 30 лістапада 1953 года ў Ленінградзе. Пахаваны на Літаратарскіх мастках Волкаўскіх могілак.

## Літаратура 
* Санкт-Петербург. Петроград. Ленинград: Энциклопедический справочник / Ред. коллегия: Белова Л. Н., Булдаков Г. Н., Дегтярев А. Я. и др. — М.: научное издательство «Большая Российская Энциклопедия». 1992. — 687 с.; ил. — ISBN 5-85270-037-1

Катэгорыя:Правадзейныя члены АН СССР
Дом Галянішчава-Кутузава

**Дом Галянішчава-Кутузава** — помнік архітэктуры, асабняк, пабудаваны ў 1822 годзе па праекце дойліда Карла Росі для ваеннага генерал-губернатара Санкт-Пецярбурга П. В. Галянішчава-Кутузава. Размешчаны ў Санкт-Пецярбургу па адрасе Плошча Мастацтваў, 3. Будынак мае тры паверхі, фасад якіх не аформлены ордэрам. Першы паверх руставаны. Верхні паверх надбудаваны атыкам.

Інтэр’еры часткова мяняліся ў 1843 годзе (арх. Г. Ю. Босэ), а таксама ў пачатку XX стагоддзя, аднак у сваім першапачатковым выглядзе да цяперашняга часу пераважна не захаваліся. Некаторыя пакоі аформленыя ляпнінай, месцамі прысутнічаюць каміны.

## Гісторыя 
У 1833—1835 гадах дом належаў К. А. Карамзіной. У 1833—1837 гадах у асабняку жылі браты Віельгорскія: Міхаіл і Мацвей.

Аляксандр Пушкін тады быў частым госцем дома Віельгорскіх і Карамзіна. У 1924—1939 гадах — у доме пражываў жывапісец І. І. Бродскі, што было адзначана мемарыяльнай дошкай.

## Літаратура 
* Санкт-Петербург. Петроград. Ленинград: Энциклопедический справочник / Ред. коллегия: Белова Л. Н., Булдаков Г. Н., Дегтярев А. Я. и др. — М.: научное издательство «Большая Российская Энциклопедия». 1992. — 687 с.; ил. — ISBN 5-85270-037-1

Катэгорыя:Асабнякі
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Санкт-Пецярбурга
Катэгорыя:Карл Росі
Аляксандр Віктаравіч Герман

**Аляксандр Віктаравіч Герман** (,  — , вёска Жытніца, Ленінградская вобласць) — камандзір 3-й Ленінградскай партызанскай брыгады. Герой Савецкага Саюза (1944).

## Біяграфія 
Аляксандр Герман нарадзіўся 24 мая 1915 года ў Петраградзе ў сям’і служачага. Скончыўшы сямігодку, Герман працаваў слесарам і вучыўся ў аўтабудаўнічым тэхнікуме.

У лістападзе 1933 гады Аляксандр Герман уступіў у шэрагі Чырвонай Арміі. У 1937 годзе скончыў Арлоўскае Бранятанкавае вучылішча і служыў у механізаванай брыгадзе. Пачатак Вялікай Айчыннай вайны заспеў яго слухачом 2-га курса Ваеннай акадэміі імя М. В. Фрунзэ.

З ліпеня 1941 года Герман служыў у разведвальным аддзеле штаба Паўночна-Заходняга фронту, а затым быў намеснікам камандзіра 2-й асобай партызанскай брыгады па разведцы.

З лета 1942 года маёр Аляксандр Герман — камандзір 3-й Ленінградскай партызанскай брыгады. Пад яго камандаваннем брыгада знішчыла некалькі тысяч варожых салдат і афіцэраў, пусціла пад адхон звыш трохсот чыгуначных эшалонаў, падарвала сотні аўтамашын і выратавала ад згону ў рабства трыццаць пяць тысяч савецкіх грамадзян.

Маёр Герман загінуў 6 верасня 1943 года падчас выхаду з акружэння каля вёскі Жытніца Наваржэўскага раёна Пскоўскай вобласці. Пахаваны на плошчы горада Валдай Наўгародскай вобласці.

Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 2 красавіка 1944 г. узорнае выкананне баявых заданняў камандавання на фронце барацьбы з нямецка-фашысцкім захопнікамі і праяўленыя пры гэтым мужнасць і гераізм маёру Герману Аляксандру Віктаравічу пасмяротна прысвоена званне Героя Савецкага Саюза.

## Памяць 
* Школа № 18 Пскоў з 1966 да 25 лютага 2009 года называлася імем Героя Савецкага Саюза А. В. Германа. Перайменаванне ў імя В. Ф. Маргелава выклікала незадаволенасць гараджан і было праведзена з парушэннямі (напрыклад, помнік Маргелаву паставілі ў школе № 18 ужо 19 лютага 2009 года — яшчэ да галасавання дэпутатаў пра яе перайменаванне 25 лютага 2009 года.

## Літаратура 
* Санкт-Петербург. Петроград. Ленинград: Энциклопедический справочник / Ред. коллегия: Белова Л. Н., Булдаков Г. Н., Дегтярев А. Я. и др. — М.: научное издательство «Большая Российская Энциклопедия». 1992. — 687 с.; ил. — ISBN 5-85270-037-1
Чэмпіянат Беларусі па баскетболе 2016/2017

**Чэмпіянат Беларусі па баскетболе 2016/2017** — 25-ы чэмпіянат Рэспублікі Беларусь па баскетболе.

## Рэгулярны сезон 
## Плэй-оф 
Каманда Цмокі-Мінск бярэ ўдзел у чэмпіянаце, пачынаючы з паўфінальнай стадыі.

Крыніцы: 

### За 5-8 месцы 
Крыніцы: 

### За 9-е месца 
Крыніца: 

## Турнірная табліца 
## Статыстыка 
### Ачкі 
### Перадачы 
### Падборы 
## Узнагароды 
* MVP фіналу:  Аляксандр Семянюк (Цмокі-Мінск)
* Найлепшы абаронца:  Дзмітрый Кузьмін (Гродна-93)
* Найлепшы форвард:  Кірыл Сітнік (Гродна-93)
* Найлепшы цэнтравы:  Аляксей Лашкевіч (Цмокі-Мінск)

## Глядзі таксама 
* Кубак Беларусі па баскетболе 2016

## Спасылкі 
* Eurobasket 2016-2017
* Proballers Premier League 2016-2017
* Proballers Premier League Playoffs 2016-2017

2017
Катэгорыя:2016 год у баскетболе
Катэгорыя:2017 год у баскетболе
Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 2016 годзе
Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 2017 годзе
Цвярская вуліца (Масква)

**Цвярская вуліца** (з 1932 па 1990 год — частка вуліцы Горкага) — галоўная вуліца Масквы і найбуйнейшая вуліца Цвярскога раёна. Ідзе ад Крамля (Махавая вуліца / Ахотны Рад) на паўночны захад да Трыумфальнай плошчы (Маякоўскага), дзе пераходзіць у 1-ю Цвярскую-Ямскую вуліцу (у 1932—1990 гадах 1-я Цвярская-Ямская таксама была часткай вуліцы Горкага).

Вуліца ўзнікла як дарога ў Цвер, участак якой у межах Масквы, ад Іверскай брамы Кітайгародскай сцяны і да брамы Землянога горада, здаўна зваўся Цвярская вуліца. У першай палове XX стагоддзя Цвярская вуліца была значна пашырана і перабудавана.
Катэгорыя:Вуліцы Масквы
Анюй (прыток Амура)

**Анюй** — рака ў Хабараўскам краі Расіі, правы прыток Амура. Упадае ў правабярэжную Найхінскую пратоку ніжэй вёскі Найхін Нанайскага раёна (паміж Хабараўскам і Камсамольскам-на-Амуры). Працякае па Анюйскім нацыянальным парку.

Даўжыня ракі — 393 км, плошча вадазборнага басейна — 12 700 км². Бярэ пачатак на схілах хрыбта Сіхатэ-Алінь. У верхнім цячэнні — горная рака, у ніжнім — раўнінная, працякае па шырокай даліне з нізкімі забалочанымі берагамі. Паблізу вусця разбіваецца на рукавы, пратокі і старыцы.

Галоўны прыток — Манома (198 км).

Найбольш буйныя прытокі Анюя: Тормасу (75 км), Габілі (97 км), Подзі (70 км), Дымні (61 км).

Катэгорыя:Прытокі Амура
Катэгорыя:Рэкі Хабараўскага края
Дом афіцэраў (Санкт-Пецярбург)

**Дом афіцэраў Заходняй ваеннай акругі ў Санкт-Пецярбургу** — помік архітэктуры, пабудаваны ў 1895—1898 гадах В. К. Гаўгерам і А. Д. Данчанкам.

Першапачатковы праект быў выкананы архітэктарамі А. І. фон Гогенам і М. А. Івановым. Адрас: Ліцейны праспект, 20 / Кірачная вул., 1.

Да 1828 года на рагу вуліцы Кірачнай і Ліцейнага праспекта знаходзілася прыёмная графа А. А. Аракчэева. Фактычна гэты будынак займала Уласная Яго Імператарскай Вялікасці канцылярыя. Сучасны будынак узведзены ў рускім стылі спецыяльна для Афіцэрскага сходу, заснаванага указам Мікалая II вясной 1898 года.

Катэгорыя:Помнікі архітэктуры Санкт-Пецярбурга
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Санкт-Пецярбурга
Катэгорыя:Палацы і дамы культуры
Катэгорыя:Збудаванні ў псеўдарускім стылі
Чэмпіянат Беларусі па баскетболе сярод жанчын 2019/2020

**Чэмпіянат Беларусі па баскетболе сярод жанчын 2019/2020** — 28-ы чэмпіянат Рэспублікі Беларусь па баскетболе сярод жанчын. 16 сакавіка 2020 года розыгрыш чэмпіянату Беларусі быў спынены ў сувязі з негатыўным развіццём эпідэміялагічнай сітуацыі COVID-19 у свеце. 22 мая 2020 года выканаўчы камітэт Беларускай федэрацыі баскетбола прыняў рашэнне завяршыць чэмпіянат на другім этапе.

## Клубы-ўдзельнікі 
## Рэгулярны сезон 
### Першы этап 
### Другі этап 
#### Група А 
#### Група Б 
## Турнірная табліца 
## Статыстыка 
#### Ачкі 
#### Падборы 
#### Перадачы 
#### Блок-шоты 
#### Іншае 
### Найлепшыя паказчыкі ў адной гульні 
## Глядзі таксама 
* Кубак Беларусі па баскетболе сярод жанчын 2019
* Еўрапейская жаночая баскетбольная ліга 2019/2020

## Спасылкі 
* Premier League (2019—2020)
* Премьер-лига — Женщины 2019/2020

Катэгорыя:2019 год у баскетболе
Катэгорыя:2020 год у баскетболе
Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 2019 годзе
Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 2020 годзе
2020
Аляксандр Іванавіч Гегела

**Аляксандр Іванавіч Гегела** (23 ліпеня 1891, Екацярынаслаў — , ) — савецкі архітэктар.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў Екацярынаславе ў 1891 годзе. Бацька — тытулярны саветнік Іван Рыгоравіч Гегела, служыў земскім урачом у Верхнедняпроўскім павеце Екацерынаслаўскай губерні, памёр яшчэ да нараджэння сына. Маці — Алена Канстанцінаўна (Лашкова), была настаўніцай.

З 1902 года вучыўся ў Екацерынаслаўскай класічнай гімназіі, пасля заканчэння якой, разам з маці і старэйшым братам Міхаілам, пераехаў у Санкт-Пецярбург. У 1910 годзе паступіў у Санкт-Пецярбургскі політэхнічны інстытут, пасля заканчэння першага курса перавёўся ў Інстытут грамадзянскіх інжынераў. Падчас вучобы працаваў на будоўлях архітэктара І. А. Фаміна.

У 1921 годзе паступіў на архітэктурнае аддзяленне Акадэміі мастацтваў, якое паспяхова скончыў у 1923 годзе. На працягу наступных трыццаці гадоў ён разам з памочнікамі выканаў больш за 300 праектаў, з якіх ажыццёўлена больш за сто.

## Літаратура 
* Санкт-Петербург. Петроград. Ленинград: Энциклопедический справочник / Ред. коллегия: Белова Л. Н., Булдаков Г. Н., Дегтярев А. Я. и др. — М.: научное издательство «Большая Российская Энциклопедия». 1992. — 687 с.; ил. — ISBN 5-85270-037-1

Катэгорыя:Архітэктары СССР
Катэгорыя:Архітэктары Санкт-Пецярбурга
Катэгорыя:Архітэктары Ташкента
Катэгорыя:Архітэктары Казані
Катэгорыя:Архітэктары рускага авангарда
Катрына Лехіс

**Катрына Лехіс** (; нар. , Хаапсалу, Ляэнемаа) — эстонская фехтавальшчыца-шпажыстка, алімпійская чэмпіёнка, чэмпіёнка Еўропы, прызёрка чэмпіянатаў Еўропы і Еўрапейскіх гульняў.

## Біяграфія 
Нарадзілася ў 1994 годзе ў Хаапсалу, фехтаваннем занялася з 2004 года. У 2014 годзе стала чэмпіёнкай свету сярод юніёраў.

У 2015 годзе стала ўладальніцай срэбных медалёў чэмпіянату Еўропы і Еўрапейскіх гульняў.

У 2018 годзе Катрына стала першай у гісторыі Эстоніі чэмпіёнкай Еўропы ў асабістай шпазе, перамогшы ў фінале больш вопытную суайчынніцу — Крысціну Кууск.

На летніх Алімпійскіх гульнях 2020 у Токіа заваявала бронзавы медаль у індывідуальнай шпазе і залаты ў каманднай шпазе.

Катэгорыя:Фехтавальшчыкі Эстоніі
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны па фехтаванні
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны ад Эстоніі
Катэгорыя:Чэмпіёны летніх Алімпійскіх гульняў 2020 года
Катэгорыя:Бронзавыя прызёры летніх Алімпійскіх гульняў 2020 года
Катэгорыя:Фехтавальшчыкі на летніх Алімпійскіх гульнях 2020 года
Катэгорыя:Кавалеры ордэна Белай зоркі
Катэгорыя:Сярэбраныя прызёры Еўрапейскіх гульняў 2015 года
Беларускае таварыства паляўнічых і рыбаловаў

**Беларускае таварыства паляўнічых і рыбаловаў** — грамадскае аб’яднанне Беларусі, заснаванае ў 1921 годзе. Да 18 ліпеня 1955 года мела назву Саюз паляўнічых Беларусі. З 17 ліпеня 2006 года падпарадкоўваецца ўраду. Бярэ ўдзел у Міжнароднай канфедэрацыі рыбацкага спорту. На на долю таварыства прыпадае каля 11 мільёнаў гектараў ці 65 % плошчы ўсіх паляўнічых угоддзяў краіны. Зараз у склад таварыства ўваходзяць 6 абласных і 107 раённых арганізацыйных структур, на якіх працуе каля 600 чалавек. У красавіку 2021 года на пасаду старшыні таварыства быў абраны Ігар Шуневіч.

Па стане на 1 студзеня 2020 года ў шэрагах таварыства знаходзіцца амаль 75 тысяч чальцоў, з іх паляўнічых — каля 40 тысяч.

## Старшыні таварыства 
* Аляксей Андрэевіч Сяргееў (1956—1958)
* Мікалай Іванавіч Насекайла (?—2003)
* Ігар Мікалаевіч Сураков (2003—2006)
* Іван Баляслававіч Каросцік (2006—2011)
* Юрый Іванавіч Шумскі (2011—2021)
* Ігар Анатолевіч Шуневіч (з 2021)

## Крыніцы 
Катэгорыя:Беларускія грамадскія арганізацыі