Глог крывава-чырвоны

**Глог крывава-чырвоны** (*Crataegus sanguinea*) — куст ці невялікае дрэва, від роду  сямейства .

## Распаўсюджанне і экалогія 
Еўра-сібірскі тып арэалу, яго працягласць з захаду на ўсход перавышае 5 тысяч км. Расія: усход еўрапейскай часткі, Заходняя Сібір, Усходняя Сібір, Забайкалле; а таксама Казахстан, Сярэдняя Азія, Кітай і Манголія) см, таўшчынёй каля 2 мм, цёмна-чырвоныя, на маладых парастках нешматлікія або зусім адсутнічаюць.

Пылковае зерне трохбарознава-поравае, чатырохбарознава-поравае, шарападобнай або шарападобна-сплюшчанай формы. Даўжыня палярнай восі 42-45,9 мкм, экватарыяльны дыяметр 42,5-48 мкм. У абрысе з полюса круглява-трохкутнае, з прамымі або выпуклымі бакамі, з экватара круглявыя або эліптычныя. Разоры шырынёй: у трохбарознавых — 17,6-22 мкм, у чатырохбарознавых — 13,8-20,7 мкм, з няроўнымі краямі, з прытупленымі канцамі, якія амаль сыходзяцца ў палюсоў. Поры круглявыя, з дыяметрам, роўным шырыні разор, або авальныя, падоўжна выцягнутыя, з найбольшым дыяметрам 27 мкм. Мембрана разор і подр крупчастая. Шырыня мезакольпіума: у трохбарознавых — 22-26 мкм, у чатырохбарознавых 23-26 (30) мкм; дыяметр апакольпіума адпаведна — 2,3-5,5 мкм і 3-5 мкм. Скульптура тонкая, хваліста-маршчыністая, бачная толькі пад імерсійным аб'ектывам. Пылок ярка-жоўтага колеру.

Плады амаль шарападобныя або каротка-эліпсаідальныя, дыяметрам 8-10 мм, крывава-чырвоныя, вельмі рэдка аранжава-жоўтыя, спелыя празрыстыя, чашачка застаецца пры іх, з сопкай мякаццю. Костачкі ў ліку 2-4.

## Раслінная сыравіна 
### Нарыхтоўка сыравіны 
У якасці лекавай расліннай сыравіны нарыхтоўваюць кветкі, плады і лісце глогу (кратэгін).

У пладах *Crataegus sanguinea* выяўленыя флаваноіды (кверцэцін, гіперын, вітэксін), дубільныя рэчывы, арганічныя кіслоты (лімонная, стэарынавая, пальміцінавая, алеанолавая, урсолавая, кратэгусавая, кафейная, хларагенавая), караціноіды, дубільныя рэчывы, тлустыя алеі, пектыны, трыцерпенавыя і флавонавыя гліказіды, азотазмяшчальныя злучэнні (халін, ацэтылхалін), цукры, вітаміны К, Е, аскарбінавая кіслата.

Утрыманне мікра- і макраэлементаў:

### Фармакалагічныя ўласцівасці 
Галенавыя прэпараты глогу аказваюць галоўным чынам кардыятанічнае дзеянне. Паляпшаючы працу сардэчнай мышцы, прэпараты расліны папярэджваюць яе заўчаснае ператамленне. Акрамя таго, яны ліквідуюць парушэнні .  і экстракты пладоў і суквеццяў глогу выбарча пашыраюць  і , што дазваляе накіравана выкарыстоўваць прэпараты расліны для паляпшэння забеспячэння кіслародам міякарду і нейронаў галаўнога мозгу. Гэты эфект звязаны з наяўнасцю ў расліне трыцерпенавых злучэнняў і флаваноідаў. Кветкі і плады глогу паніжаюць пранікальнасць сценак сасудаў і капіляраў, прычым кветкі дзейнічаюць мацней пладоў. Сок кветак і пладоў станоўча ўплывае на сэрца, артэрыяльны ціск, цэнтральную нервовую сістэму, мачапалавыя органы. Нармалізуе сон і агульны стан, спрыяе акрыянню пасля цяжкіх хвароб і зніжэння ўзроўню халестэрыну ў крыві.

Як кардыятанічнае і рэгулюючы кровазварот сродак глог рэкамендуецца пры недастатковасці кровазвароту ў людзей у пажылым узросце, асабліва пры хваробах клімактэрычнага перыяду, пры атэрасклерозе і сардэчных неўрозах. Адсутнасць пабочных дзеянняў пры працяглым ужыванні глогу дазваляе прызначаць яго нават хворым з парушанай нырачнай функцыяй, не асцерагаючыся кумуляцыі. Толькі пасля вялікіх доз (звыш 100 кропель настойкі глогу) надыходзіць запаволенне пульса і прыгнёт цэнтральнай нервовай сістэмы.

## Значэнне і ўжыванне 
### Гістарычныя звесткі 
Дзякуючы наяўнасці ў глогу калючых шыпоў са старажытных часоў існавала павер'е, што ён здольны абараніць чалавека ад злых духаў, якія насылаюць хваробы. Таму старажытныя грэкі падвешвалі да дзвярэй галіны глогу, каб абараніць уваход унутр хаты ад усякага паскуддзя. У старажытных кельтаў глог — дрэва зімы і цемры, а ў Малдове яго лічаць увасабленнем зла. Так, лічылася, што прычынай усіх нарываў і пухлін на нагах абавязкова служыць глог.

Першыя звесткі аб глогу былі прыведзены ў кнізе старажытнагрэцкага філосафа Тэафраста (у 372—287 гадах да нашай эры). Пазней, у I стагоддзі нашай эры, звесткі аб расліне сустракаліся ў працах Дыяскарыдаа, які рэкамендаваў плады глогу пры захворваннях страўнікава-кішачнага тракту, атлусценні, крывацёках і парушэнні функцыі нырак, асабліва пры мачакаменнай хваробе. У еўрапейскай навуковай медыцыне глог з'явіўся ў XIX стагоддзі. Некаторыя лекары лічылі, што ён з'яўляецца найкаштоўнейшым адкрыццём гэтага часу, бо дае палёгку ў тым выпадку, калі іншыя сардэчныя сродкі не дапамагаюць.

Кару ўжываюць як дубільнік і для афарбоўкі тканін у чырвоны колер. З адвара лісця, кары і каранёў атрымліваюць жоўтую і карычневую фарбы для тканін.

Плады выкарыстоўваюць для падрыхтоўкі кісялёў і варэння, а таксама як сурагат чаю і . Дадаюць у цеста для надання прыемнага фруктовага паху.

У ветэрынарыі настойка Crataegus sanguinea прымяняецца як кардыятанічнае і сродак, які рэгулюе кровазварот, пры атэрасклерозе і сардэчных неўрозах, недастатковасці міякарда жывёл.

Меданос. Дае пчолам нектар і пылок:
* 

## Літаратура 
* 
* 
* Атлас лекарственных растений СССР. М., Изд-во мед. лит., 1962.
* Ворошилов В. Н., Скворцов А. К., Тихомиров В. Н. Определитель растений Московской области. М., «Наука», 1966.
* Инструкция по сбору и сушке цветков и плодов боярышника крававо-красного и боярышника колючего. — В сб.: Инструктивные материалы, вып. 3. М., Изд. Конъюнктурно-информ. бюро Минздрава СССР, 1970.
* Атлас ареалов и ресурсов лекарственных растений СССР//Чиков П. С. — Москва: Картография, 1983 — С. 340.
* 
* 
* 
*  / Відповідальний редактор . — К.: Видавництво «» імені М. П. Бажана, Український виробничо-комерційний центр «Олімп», 1992. — 544 с. ISBN 5-88500-055-7

## Спасылкі 
* *Crataegus sanguinea* на сайце USDA NRCS  
* *Выращивание боярышника кроваво-красного* 

Катэгорыя:Меданосныя расліны
Катэгорыя:Лекавыя расліны
Катэгорыя:Пладовыя кусты
Катэгорыя:Дэкаратыўныя кусты
Катэгорыя:Флора Еўразіі
Катэгорыя:Яблыневыя