open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ала (Светлагорскі раён)

**Ала́** (, ) — былая вёска ў Светлагорскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіла ў склад Чыркавіцкага сельсавета. Спалена карнікамі ў 1944 годзе. Вёска ўвекавечана ў мемарыяльным комплексе «Хатынь».

## Гісторыя 
Прыгадваецца ў дакументах 1795 годаяк населены пункт Бабруйскага павета Мінскай губерні, вёска мела 6 двароў і з’яўлялася дзяржаўнай уласнасцю. Паводле перапісу 1917 года Ала ўваходзіць у Парыцкую воласць, мела 3 гаспадарчыя двары, у якіх пражывалі 18 жыхароў. У 1926 — 17 двароў, 79 жыхароў.

Перад Вялікай Айчыннай вайной у вёсцы налічвалася 34 двары і 168 жыхароў. Раніцай 14 студзеня 1944 года гітлераўскія карнікі разам з нямецкім вайсковым падраздзяленнем акружылі Алу, дзе ў той час спрабавалі знайсці паратунак многія жыхары навакольных вёсак Антонаўка, Дзеднае, Здудзічы, Іскра, Какаль, Кароткавічы, Мормаль, Плесавічы, Ракшын, Рудня, Сельнае, Чыркавічы (паводле іншых звестак, былі прыгнаны сюды акупантамі). Фашысты загналі людзей у хаты, якія затым падпалілі. Тых, хто ўцякаў, расстрэльвалі або кідалі жывымі назад у агонь. Усяго гітлераўцы загубілі 1758 чалавек (з іх 168 жыхароў Алы), у т. л. 508 жанчын і 950 дзяцей, вёску спалілі (34 двары).

Уратавацца ўдалося 8 жыхарам. Кандрат Зыкун з дачкой і Аляксандр Зыкун схаваліся ў лесе. Вырваліся з агню Андрэй Зыкун, Тарас Колеснеў, Вольга Курловіч з сынам, Арцём Усціменка.

Астанкі загубленых у Але людзей былі пахаваны побач з брацкай магілай савецкіх воінаў, якія загінулі пры вызваленні гэтай мясцовасці. У 1958 годзе ўстаноўлены помнік — скульптура ўкленчанага ў жалобе воіна з вянком.

Пасля вайны вёска да былых маштабаў не адрадзілася. Ліквідавана 29 сакавіка 2012 года.

У 2013 годзе, праз 69 гадоў пасля спалення, на месцы вёскі паставілі паклонны крыж і помнік. З 2017 года збіраліся грошы, каб пабудаваць мемарыял.

У маі 2020 года ўрачыста адкрыты мемарыяльны комплекс на месцы вёскі, які праз 4 гады вырашылі рэканструяваць праз шматлікія памылкі пры будаўніцтве.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 
* 1758 человек, из них — 950 детей. Как в деревне, о которой мало кто помнит, фашисты устроили 12 Хатыней  

Катэгорыя:Вёскі Беларусі, цалкам або часткова знішчаныя нацыстамі
Катэгорыя:Мемарыяльныя комплексы Беларусі
Берлаж

**Бе́рлаж** (, ) — былая вёска ў Светлагорскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіла ў склад Мікалаеўскага сельсавета.

30 снежня 2019 года скасавана.

## Вядомыя асобы 
* Антон Паўлавіч Акуліч (нар. 1939) — беларускі спецыяліст у галіне апрацоўкі канструкцыйных матэрыялаў у машынабудаванні (тэхналогіі і машыны апрацоўкі ціскам).
## Крыніцы 
## Спасылкі
Іскра (Светлагорскі раён)

**Іскра́** (, ) — вёска ў Светлагорскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Чыркавіцкага сельсавета.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Чыркавіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Светлагорскага раёна
Катэгорыя:Перайменаваныя населеныя пункты Беларусі
Міколін Востраў

**Міко́лін Во́страў** (, ) — хутар у Светлагорскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Чыркавіцкага сельсавета. Утвораны 28 красавіка 2011 года.
## Славутасці 
* Ветраны млын XIX ст. вышынёй 17 метраў
* Аграсядзіба
## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Чыркавіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Светлагорскага раёна
Пажыхар

**Пажы́хар** (, ) — вёска ў Светлагорскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Асташкавіцкага сельсавета.

## Гісторыя 
1910 годзе заснавана першае паселішча Пажыхарскіх хутароў. З 1939 вёска Пажыхар. Да 30 ліпеня 1970 года вёска ўваходзіла ў склад Чкалаўскага сельсавета Калінкавіцкага раёна, да 20 снежня 2008 года — у склад Баравікоўскага сельсавета.

## Вядомыя асобы 
* Васіль Цімафеевіч Якавенка (нар. 1936) — беларускі празаік, публіцыст, грамадскі дзеяч.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Асташкавіцкі сельсавет (Светлагорскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Светлагорскага раёна
Расава

**Расава́** (, ) — былая вёска ў Светлагорскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіла ў склад Чыркавіцкага сельсавета.

## Геаграфія 
### Размяшчэнне 
За 3 км на захад ад Светлагорска, 4 км ад чыгуначнай станцыі Светлагорск-на-Бярэзіне (на лініі Жлобін — Калінкавічы), 113 км ад Гомеля.

### Гідраграфія 
На поўдні і ўсходзе меліярацыйныя каналы, рэчка Жардзянка злучае з ракой Бярэзінай (прыток ракі Дняпро).

## Гісторыя 
 ў Расаве]]
Згадваецца ў рэвізскіх казках 1795 года як вёска Парыцкай воласці Бабруйскага павета Мінскай губерні. Мела 13 хат. Паводле перапісу 1897 года — 115 жыхароў, 21 двор, працавала карчма.

У 1921 годзе адкрыта школа. У 1930 годзе арганізаваны калгас «3-ці вырашальны», працавала кавальня. У час Вялікай Айчыннай вайны ў 1943-44 гадах у баях за вёску і наваколлі загінулі 225 савецкіх салдатаў (пахаваны ў брацкай магіле на паўднёвай ускраіне).

14 лістапада 2018 года Светлагорскі раённы савет дэпутатаў прыняў рашэнне аб далучэнні вёскі Расава да горада Светлагорск.

30 снежня 2019 года скасавана.

У сакавіку 2020 года заасфальтавалі ўсю вуліцу Цэнтральную.

У верасні 2020 далучана да Светлагорска.

## Транспартная сетка 
Транспартныя сувязі па прасёлкавай, а затым аўтадарогах, якія адыходзяць ад Светлагорска. Планіроўка складаецца з просталінейнай вуліцы амаль мерыдыянальнай арыентацыі, да якой з захаду далучаецца кароткая просталінейная вуліца, з усходу — завулак. Забудова двухбаковая, драўляная, сядзібнага тыпу.

Вёска мае аўтобуснае паведамленне з горадам праз прыгарадныя аўтобусныя маршруты, а так жа адзін гарадскі маршрут які рухаецца праз в. Мядкоў. Частка аўтобусаў прыпыняецца на трасе  (без заезда ў вёску), астатнія з заездам, у якой маеца некалькі прыпынкаў.

## Насельніцтва 
* 1795 год — 13 хат.
* 1897 год — 21 двор, 115 жыхароў (паводле перапісу).
* 1917 год — 37 двароў 260 жыхароў (253 беларуса і 7 габрэяў).
* 1926 год — 50 двароў 269 жыхароў (усе беларусы).
* 1930 год — 55 двароў, 314 жыхароў.
* 1959 год — 272 жыхары (паводле перапісу).
* 2002 год — 70 жыхароў.
* 2004 год — 69 гаспадарак, 92 жыхара.
* 2016 год — 154 жыхары.

У вёсцы пераважала прозвішча Богдан.

## Славутасці 
* Гарадзішча перыяду ранняга жалезнага веку
* Брацкая магіла

## Вядомыя выхадцы 
* І. Н. Усціменка — кавалер 3-х Георгіеўскіх крыжоў.
* Сяргей Несцеравіч Прач (1919—1986) — беларускі краязнаўца, мовазнаўца.

## Крыніцы 
## Спасылкі
Чыркавічы

**Чы́ркавічы** (, ) — аграгарадок у Светлагорскім раёне Гомельскай вобласці, на рацэ Чырка. Уваходзіць у склад Чыркавіцкага сельсавета. Насельніцтва 1101 чал. (2004). Знаходзяцца за 7 км на паўночны захад ад Светлагорску, за 10 км ад чыгуначнай станцыі Светлагорск-на-Бярэзіне (лінія Жлобін — Калінкавічы); на аўтамабільнай дарозе Светлагорск — Парычы.

## Гісторыя 
Першая згадка Чыркавіч датуецца 1560 годам. Пасля адміністрацыйна-тэрытарыяльнай рэформы 1565—1566 гадоў у складзе Рэчыцкага павета Менскага ваяводства. Паводле інвентару Бабруйскага староства за 1639 год у сяле было 26 дымоў, з якіх 15 заселеныя, і 40 валок землі, з якіх 25 пустыя.

У выніку другога падзелу Рэчы Паспалітай (1793) Чыркавічы апынуліся ў складзе Расійскай імперыі, у Бабруйскім павеце Мінскай губерні. У 1840 годзе на сродкі П. Пушчына замест струхлелага збудавалі новы драўляны будынак царквы Святых Пятра і Паўла (у яе архіве захоўваліся метрычныя кнігі і прыходскія спісы ад 1799). Станам на 1885 годзе ў мястэчку было 92 двары, 2 царквы, школа. Паводле вынікаў перапісу (1897) — 149 двароў, хлебазапасны магазін, карчма. На 1908 год — 165 двароў, фельчарскі пункт; на 1917 год — 208 двароў

Паводле пастановы I з’езду КП(б) Беларусі ад 1 студзеня 1919 года Чыркавічы ўвайшлі ў склад Беларускай ССР, дзе сталі цэнтрам сельсавета Парыцкага раёна Бабруйскай акругі (вобласці). У 1930 годзе ў вёсцы працавалі кузня. Станам на 1925 год, 220 двароў, на 2004 год — 434 гаспадаркі.

## Насельніцтва 
* **XIX стагоддзе**: 1885 год — 611 чал.; 1897 год — 858 чал.
* **XX стагоддзе**: 1908 год — 999 чал.; 1917 год — 1194 чал.; 1959 год — 883 чал.
* **XXI стагоддзе**: 2004 год — 1101 чал.

## Інфраструктура 
У Чыркавічах працуюць сярэдняя і музычная школы, дашкольная ўстанова, фельчарска-акушэрскі пункт, дом культуры, бібліятэка, пошта.

## Забудова 
Планаванне складаецца з простай шыротнай вуліцы, да цэнтру якой з поўдня далучаецца завулак; на ўсходзе яе перасякае кароткая вуліца. На поўначы, паралельна да галоўнай размяшчаецца кароткая простая вуліца. Забудова драўляная, сядзібнага тыпу.

## Турыстычная інфармацыя 
* Музей ваеннай і працоўнай славы імя Пішчалава
* Брацкая магіла

### Страчаная спадчына 
* Царква Святых апосталаў Пятра і Паўла (XVIII ст.; грэка-каталіцкая)

## Вядомыя асобы 
* Пётр Міхайлавіч Стафаноўскі (1903—1976) — ваенны лётчык, Герой Савецкага Саюза (1948).

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* Czyrkowicze //  S. 884.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Чыркавіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Светлагорскага раёна
Катэгорыя:Мястэчкі Менскага ваяводства
Будаўнік

**Будаўні́к** (, ) — вёска ў Хойніцкім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Судкоўскага сельсавета.

Да 30 чэрвеня 1966 года Будаўнік уваходзіў у склад Небытаўскага сельсавета, да 1 снежня 2009 года знаходзіўся ў раённым падпарадкаванні.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Судкоўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Хойніцкага раёна
Амелькаўшчына

**Аме́лькаўшчына** (, ) — былая вёска ў Хойніцкім раёне Гомельскай вобласці.

## Гісторыя 
### Карона Каралеўства Польскага 
Найранейшая на сёння згадка пра вёску Амелькаўшчына (wieś Omelkowszczyzna) прысутная ў тарыфе падымнага падатку Оўруцкага павета Кіеўскага ваяводства Каралеўства Польскага 1734 года. Паселішча належала да часткі Брагінскага маёнтка, якую трымалі ў заставе яшчэ ад серадзкага ваяводы пана Яна Канецпольскага паны Сілічы. У 1754 годзе з 7 двароў (×6 — прыкладна 42 жыхары) хутара Амелькаўшчына (futor Omilkowszczyzna) Брагінскага маёнтка «do grodu» (Оўруцкага замка) выплачваліся 1 злоты, паўтары грошы, «na milicję» (на вайсковыя патрэбы павета і ваяводства) 4 злотых, 6 грошаў. У тым жа годзе маёнтак (у т. л. Амелькаўшчына) быў куплены ў княгіні Эльжбеты Вішнявецкай Міхалавай Замойскай панам войскім ашмянскім Францам Антоніем Ракіцкім.

### Расійская імперыя 
Пасля другога падзелу Рэчы Паспалітай (1793) Амелькаўшчына — у межах Рэчыцкай акругі Чарнігаўскага намесніцтва (губерні), з 1796 года ў складзе тэрытарыяльна ўпарадкаванага Рэчыцкага павета Маларасійскай, а з 29 жніўня 1797 года Мінскай губерні Расійскай імперыі. У крыніцы, заснаванай на матэрыялах расійскай рэвізіі 1795 года, згаданая вёска Амелькаўшчына з паташным заводам. Належала графам Людвіку і Алаізію Ракіцкім, але знаходзілася ў падвойнай заставе ў паноў Людвіка Прозара і Міхала Паўшы.

У «Списках населенных мест Минской губернии по уездам, приходам, еврейским обществам со сведениями об их расположении и народонаселении [Дело]: 1857 г.», засведчана, што 116 жыхароў вёскі Амелькаўшчына абодвух полаў і 8 вайскоўцаў належалі да прыходу Свята-Мікалаеўскай царквы ў сяле Маладуша.

### Найноўшы час 
9 лютага 1918 года, яшчэ да падпісання Брэсцкага міру з бальшавіцкай Расіяй (3 сакавіка), Германія перадала паўднёвую частку Беларусі Украінскай Народнай Рэспубліцы. У адказ на гэта, 9 сакавіка Другой Устаўной граматай тэрыторыя абвешчана часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. Амелькаўшчына ў складзе Маладушскай воласці Рэчыцкага павета, аднак, апынуўся ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губерні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 мая тут дзейнічала «варта Украінскай Дзяржавы» гетмана Паўла Скарападскага.

1 студзеня 1919 згодна з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі Рэчыцкі павет увайшоў у склад Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі Беларусі, але 16 студзеня разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі быў далучаны да РСФСР.

У 1926—1991 гадах цэнтр Амелькаўшчынскага сельсавета.

## Заўвагі 
## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Населеныя пункты Хойніцкага раёна
Дубровіца (Хойніцкі раён)

**Дубро́віца** (, ) — вёска ў Хойніцкім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Велікаборскага сельсавета.

## Гісторыя 
### Карона Каралеўства Польскага 
Ці не ўпершыню «wieś Dąbrowica (Dombrowica)» згаданая ў перапісе яўрэйскага насельніцтва ў Оўруцкім павеце Кіеўскага ваяводства 1765 года, калі ў ёй жылі 4 плацельшчыкі пагалоўшчыны, якія належалі да Хойніцкага кагала. У 1778 і 1784 гадах улічаныя былі адпаведна 2 і 3 głowy.

### Расійская імперыя 
Паьля другога падзелу Рэчы Паспалітай (1793) Дубровіца — у межах Рэчыцкай акругі Чарнігаўскага намесніцтва (губерні), з 1796 года ў складзе адміністрацыйна ўпарадкаванага Рэчыцкага павета Маларасійскай, а з 29 жніўня 1797 года Мінскай губерні Расійскай імперыі. Паводле рэвізіі 1795 года, тут было 15 двароў з 43 душамі мужчынскага і 39 жаночага полу прыгонных сялян. У «Камеральном описании... Речицкой округи», датаваным 29 студзеня 1796 года, вёска Дубровіца названая сярод паселішчаў у складзе Хойніцкіх добраў Людвіка Прозара, якія раней былі перайшлі «в казну», але «по высочайшему повелению» вернутыя Луізе Прозаравай.

У «Списках населенных мест Минской губернии по уездам, приходам, еврейским обществам со сведениями об их расположении и народонаселении [Дело]: 1857 г.» засведчана, што 31 асоба мужчынскага і 25 жаночага полу з ліку жыхароў вёскі Дубровіца (Дамбровіца) належалі да Астраглядаўскай парафіі Унебаўзяцця Найсвяцейшай Панны Марыі

### Найноўшы час 
9 лютага 1918 года, яшчэ да падпісання Брэсцкага міру з бальшавіцкай Расіяй (3 сакавіка), Германія перадала паўднёвую частку Беларусі Украінскай Народнай Рэспубліцы. У адказ на гэта, 9 сакавіка Другой Устаўной граматай тэрыторыя абвешчана часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. Дубровіца, аднак, у складзе Хойніцкай воласці апынулася ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губерні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка – у Мазыры. Ад 18 мая тут дзейнічала «варта Украінскай Дзяржавы» гетмана Паўла Скарападскага.

1 студзеня 1919 года, згодна з пастановай І з'езда КП(б) Беларусі, Рэчыцкі павет увайшоў у склад Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі Беларусі, але 16 студзеня разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі быў далучаны да РСФСР. Паводле запіскі «Сведения о количестве учащихся школ Хойникской волости Речицкого уезда», на 8 снежня 1920 і на 15 красавіка 1921 года ў Дубровіцкай школе першай ступені (г. зн. пачатковай) было адпаведна 21 і 37 вучняў.

У 1926—1927 гадах цэнтр Дубровіцкага сельсавета.

Напярэдадні Вялікай Айчыннай вайны ў Дубровіцы налічвалася 88 двароў з 447 жыхарамі. У чэрвені 1943 года акупанты спалілі вёску і загубілі 52 жыхары. 40 вяскоўцаў загінулі на франтах.

Да 31 снежня 2009 года вёска знаходзілася ў раённым падпарадкаванні.

## Насельніцтва 
* 2021 год — 47 двароў, 116 жыхароў.

## Заўвагі 
## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Велікаборскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Хойніцкага раёна
Рашаў

**Ра́шаў** (, ) — былая вёска ў Хойніцкім раёне Гомельскай вобласці.

## Гісторыя 
Ці не ўпершыню Рашаў згаданы ў судовым дэкрэце ад 12 чэрвеня 1618 года. Справа датычылася наслання людзей панства Гальшкі і Міхала Лозкаў з добраў Юравічы на грунты маёнтку Хойнікі пана Мікалая Харлінскага і забрання паташу, нападу на карчму Рашаў. У акце ад 7 чэрвеня 1623 года аб наездзе на Астраглядаўскі маёнтак і замак, мястэчка Новы Харленж (Хойнікі) і прыналежныя ім паселішчы названа таксама «wieś Raszow». Месцілася паселішча ў Кіеўскім ваяводстве Каралеўства Польскага. Ад тых часоў і да рэформеннага перыяду ў складзе Расійскай імперыі (1860-я гады) Рашаў належаў тым самым уладальнікам, што і Хойнікі з Астраглядамі, г. зн. пасля Харлінскіх, з 1624 года — панам Мікалаю Абрамовічу, Максіміліяну Бразоўскаму, князям Шуйскім, сямейству Прозараў.

З 1793 года — у межах Чарнігаўскага намесніцтва, з 1796 года ў Рэчыцкім павеце Маларасійскай, з 1797 года Мінскай губерні Расійскай імперыі. Паводле рэвізіі 1795 года Слабада Рашаў, у якой налічвалася 7 двароў з 15 жыхарамі мужчынскага і 18 жаночага полу, была ў заставе ад пані Людвікі з князёў Шуйскіх Прозар у мсціслаўскага стольніка Юстыніяна Фурса. Прозвішчы жыхароў — Добыш, Аўдзеенка, Душкевіч, Ярац.

У «Списках населенных мест Минской губернии по уездам, приходам, еврейским обществам со сведениями об их расположении и народонаселении [Дело]: 1857 г.», засведчана, што 71 жыхар вёскі Рашаў абодвух полаў і 2 вайскоўцы належалі да прыходу Свята-Мікалаеўскай царквы ў сяле Маладуша.

У парэформенны час Рашаў належаў да Маладушскай воласці Рэчыцкага павета Мінскай губерні. У 1879 годзе названы ў складзе Маладушскага царкоўнага прыходу. Паводле перапісу 1897 года, дзейнічала хлебазапасная крама.

У 1931 годзе арганізаваны калгас. У чэрвені 1943 года акупанты цалкам спалілі вёску і забілі 11 жыхароў. 27 вяскоўцаў загінулі на франтах.

## Насельніцтва 
### Дынаміка 
* 1795 год — 7 двароў, 33 жыхары.
* 1816 год — 28 двароў.
* 1850 год — 64 жыхары.
* 1897 год — 165 жыхароў (згодна з перапісам).
* 1930 год — 46 дввароў, 247 жыхароў.
* 1940 год — 51 двор, 259 жыхароў.
* 1959 год — 220 жыхароў (паводле перапісу).
* 2004 год — жыхароў няма.

## Забудова 
План Рашава складаўся з простай мерыдыяннай вуліцы, да якой на поўдні далучалася злёгку скрыўленая вуліца. Забудова двухбаковая, драўлянымі хатамі сядзібнага тыпу.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Населеныя пункты Хойніцкага раёна
Дуброва (Хойніцкі раён)

**Дубро́ва** () — вёска ў Хойніцкім раёне Гомельскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Алексіцкага сельсавета.

## Геаграфія 
Каля Дубровы вадасховішча Віць.
 
## Гісторыя 
Пасёлак Дуброва заснаваны на былых фальваркавых землях у 1920-я гады. Бацька Івана Паўлавіча Мележа пісаў сыну 10 студзеня 1961 года, што ў Глінішчах землеўпарадкаванне не праводзілася, але — у суседніх Алексічах. Тады з сяла Алексічы ўтварылі тры пасёлкі: Алексічы, Дуброва (у публікацыі запісана Дуброўна) і Рабец.

Пасля скасавання Юравіцкага раёна, 8 ліпеня 1931 года тэрыторыя Алексіцкага сельсавета (з Дубровай) увайшла ў склад Хойніцкага раёна. У тым жа 1931 годзе жыхары ўступілі ў калгас. З 20 лютага 1938 года — у Палескай вобласці з цэнтрам у Мазыры.

У гады Вялікай Айчыннай вайны 40 жыхароў загінулі на фронце.

З 8 студзеня 1954 года — у Гомельскай вобласці. Згодна з перапісам 1959 года, у Дуброве жылі 200 чалавек. Пасёлак знаходзіўся ў складзе калгаса «Ленінскі шлях» (цэнтр — вёска Глінішча).

На 2021 год у Дуброве 16 гаспадарак з 25 жыхарамі.

## Насельніцтва 
## Заўвагі 
## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
*  

## Спасылкі 
Катэгорыя:Алексіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Хойніцкага раёна
Нарыманаў (Хойніцкі раён)

**Нарыма́наў** (, ) — былы пасёлак у Хойніцкім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіў у склад Алексіцкага сельсавета.

## Гісторыя 
У 1782 годзе пан Багуслаў Леапольд Аскерка адпаведным тэстамэнтам падзяліў свае разлеглыя ўладанні паміж сынамі. З дакумента «Камеральное описание пришедшей от Минской и Волынской губернии к Черниговскому наместничеству части и устроенной в ней Речицкой округи», які складзены паводле расійскай рэвізіі 1795 года, вядома, што «Михайле Оскирке порутчику польскому…» належалі «двор Михалёв, деревня Моклище, село Старч, деревня Мутижер». У шляхецкай рэвізіі 1811 года пацверджана і дададзена: пан Міхал Аскерка і яго сыны Альбін, Вікенцій, Ян Антоній, Эразм былі ўладальнікамі двара Міхалёў, паселішчаў Старч, Муціжар, Маклішча, у якіх налічвалася 130 душ падданых мужчынскага полу.

На 1876 год Міхалёў — маёнтак у Юравіцкай воласці Рэчыцкага павета Мінскай губерні, уласнасць паноў Александровічаў. У 1889 годзе добрамі Міхалёў у 3704 дзесяціны зямлі валодала купецкая ўдава Баглей Марфа Аляксандраўна. У 1909 годзе ў фальварку Міхалёў 1 двор з 16 жыхарамі.

У 1926 годзе Міхалёў альбо Нарыманаў-Міхалёўскі — пасёлак у Моклішчанскім сельсавеце Юравіцкага раёна Рэчыцкай, з 9 чэрвеня 1927 года Мазырскай акругі, а з 10 лістапада 1927 года ў Алексіцкім сельсавеце тых жа раёна і акругі (да 26 чэрвеня 1930 года), з 8 ліпеня 1931 года ў Хойніцкім раёне, з 20 лютага 1938 года ў Палескай, з 8 студзеня 1954 года ў Гомельскай вобласці. У 1932 годзе існаваў калгас «Нарыманаў», які складалі 7 сем’яў калгасных гаспадароў, а апрацоўвалі яны 131 га зямлі.

Ліквідаваны 20 верасня 2011 года.

## Насельніцтва 
### Дынаміка 
* 1897 год — у фальварку 14 жыхароў (паводле перапісу).
* 1909 год — 16 жыхароў.
* 1926 год — 11 гаспадарак, 44 жыхары.
* 1959 год — 106 жыхароў (згодна з перапісам).
* 1970 год — 101 жыхар.
* 2004 год — жыхароў няма.

## Заўвагі 
## Крыніцы 
## Спасылкі
Хвойнае

**Хво́йнае** (, ) — вёска ў Хойніцкім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Алексіцкага сельсавета.

У 1926—1927 гадах цэнтр Хвоінскага сельсавета.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Алексіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Хойніцкага раёна
Бераснёўка (Хойніцкі раён)

**Бераснёўка** (, ) — былая вёска ў Хойніцкім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіла ў склад Велікаборскага сельсавета.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Населеныя пункты Беларусі, адселеныя пасля Чарнобыльскай катастрофы
Партызанская (Хойніцкі раён)

**Партыза́нская** (, ) (да 30 ліпеня 1964 года **Аўра́маўская**) — вёска ў Хойніцкім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Велікаборскага сельсавета. Размешчана на тэрыторыі, пацярпелай у выніку аварыі на Чарнобыльскай АЭС.

## Гісторыя 
З 15 жніўня 1974 года па 25 лістапада 2008 года цэнтр Велікаборскага сельсавета.

## Вядомыя асобы 
* Леанід Мікалаевіч Апанасюк (нар. 1956) — беларускі палітык.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Велікаборскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Хойніцкага раёна
Катэгорыя:Перайменаваныя населеныя пункты Беларусі
Ламачы

**Ламачы́** (, ) — былая вёска ў Хойніцкім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіла ў склад Судкоўскага сельсавета.

## Гісторыя 
У канцы XVIII ст. вёска ўваходзіла ў склад буйнога маёнтка Барбароў, які належаў Аскеркам, з 1794 г. Сіверсам, з 1808 г. фон Гольстам.

У 1826 г. маёнтак Барбароў (разам з вёскай Ламачы) паводле куплі перайшоў ад фон Гольстаў ва ўласнасць дваран Горватаў. Пры падзеле сямейнай спадчыны паміж чатырма сынамі Ігната Тадэвушавіча Горвата (1764 — каля 1826), вёска Ламачы (Ломачы) стала ўваходзіць у склад буйнога маёнтка Нароўля, які атрымаў Даніэль Ігнатавіч Горват (1810—1868).

Паводле сялянскай рэформы 1861 г. у Расійскай імперыі, сяляне атрымалі вызваленне ад прыгонніцтва і права на частку зямель маянткоўца Даніэля Ігнатавіча Горвата (1810—1868). Па Устаўной грамаце 1862 г. маянткоўца Даніэля Горвата маёнтак Нароўля складаўся з пяці сельскіх таварыстваў: Нараўлянскага (мястэчка Нароўля і вёска Кныроўка), Вяжышчанскага (вёска Вяжышча), Карпавіцкага (вёска Карпавічы), Цешкаўскага (вёска Цешкаў) і Кажушкоўскага (вёскі Кажушкі і Ломачы (Ламачы)).

## Крыніцы 
## Літаратура 
* *Виноградов, Д. Л.* Живые прошлого страницы / Д. Л. Виноградов. — Минск : Вараксин, 2018. — 307 с.
* 
* 
* Памяць: Нараўлянскі раён: гісторыка-дакументальныя хронікі гарадоў і раёнаў Беларусі / уклад.: П. П. Рабянок, К. Ф. Ярмоленка. — Мінск : БЕЛТА, 1998. — 445 с.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Судкоўскі сельсавет
Катэгорыя:Горваты
Катэгорыя:Гольсты
Катэгорыя:Сіверсы
Ломыш (вёска)

**Ло́мыш** (, ) — былая вёска ў Хойніцкім раёне Гомельскай вобласці Беларусі. Уваходзіла ў склад Судкоўскага сельсавета.

## Гісторыя 
Тэрыторыя каля вёскі была заселена ўжо ў перыяд ранняга і сярэдняга неаліту, пра што сведчаць старажытныя паселішчы гэтага перыяду. У пасляваенны савецкі перыяд на агародах і сядзібах вёскі неаднаразова знаходзілі свідраваныя сякеры. Адна з іх — клінавідная, другая — рамбічная з усечаным абухом. Пры копцы сіласных ям каля возера Ломыш, ва ўрочышчы Крам’е, знойдзена напластаванне попелу і вугалю.

У 1926—1927 гадах цэнтр Ломышскага сельсавета.

## Славутасці 
* Паселішчы ранняга і сярэдняга неаліту

## Вядомыя асобы 
* Любоў Антанюк (1949—2006) — беларускі мовазнавец, спецыяліст у галіне беларускага мовазнаўства. Доктар філалагічных навук (1992), прафесар (1997).

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Судкоўскі сельсавет
Навакухнаўшчына

**Наваку́хнаўшчына** (, ) — былая вёска ў Хойніцкім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіла ў склад Судкоўскага сельсавета.

## Геаграфія 
Вёска месцілася за 32 км на паўднёвы захад ад раённага цэнтра і чыгуначнай станцыі Хойнікі (на ветцы Васілевічы — Гомель ад лініі Калінкавічы — Гомель), за 135 км ад Гомеля; сёння — на тэрыторыі Палескага радыяцыйна-экалагічнага запаведніка, на поўначы — меліярацыйныя каналы, злучаныя з ракой Прыпяць (прыток р. Дняпро).

## Гісторыя 
Упершыню ўрочышча Кухенка (Kuchenka) згаданае ў размежаванні добраў Барбароў тытулярнага саветніка Андрэя фон Гольста, Хойнікі абозных літоўскіх Караля і Людвікі Прозараў, Тульгавічы харунжага мазырскага Феліцыяна Стоцкага, складзеным 30 чэрвеня 1803 года, а 13 сакавіка 1806 года змешчаным у кнігах Рэчыцкага земскага суда. Менавіта ў тым урочышчы быў насыпаны 33-ці капец, пры якім сутыкаліся межы што да ўгоддзяў прылегласці Barborowszczyzny Кажушак, хойніцкіх Навасёлак і фальварку Бабчын hrabstwa Brahińskiego паноў Ракіцкіх.

На 1909 год ва ўрочышчы Кухнаўшчына (Кухновщизна) Юравіцкай воласці Рэчыцкага павета Мінскай губерні ў адным двары было 10 жыхароў.

Напярэдадні Вялікай Айчыннай вайны ў Кухнаўшчыне налічвалася 38 двароў, 110 жыхароў. У маі 1943 года акупанты спалілі вёску, загубілі аднаго чалавека. 12 вяскоўцаў загінулі на франтах і прапалі без вестак.

Пасля вайны, з волі чыноўнікаў, вёску пачалі афіцыйна называць і пазначаць на картах Навакухнаўшчынай. Паводле перапісу 1959 года ў Навакухнаўшчыне — 135 жыхароў. У складзе калгаса імя XXII з’езда КПСС (цэнтр — вёска Кажушкі).

Да 8 студзеня 1987 года вёска Навакухнаўшчына належала да Кажушкаўскага сельсавета, пасля — у складзе Тульгавіцкага сельсавета.

## Вядомыя асобы 
* Уладзімір Аляксандравіч Малашчанка (нар. 1939) — вучоны ў галіне механікі. Доктар тэхнічных навук, прафесар.

## Заўвагі 
## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Судкоўскі сельсавет
Слабада (Хойніцкі раён)

**Слабада́** (, ) — былая вёска ў Хойніцкім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіла ў склад Судкоўскага сельсавета.

Да 8 студзеня 1987 года вёска ўваходзіла ў склад Кажушкаўскага сельсавета, да 28 лістапада 1991 года — у склад Тульгавіцкага сельсавета, да 1 снежня 2009 года — у склад Дварышчанскага сельсавета. Ліквідавана ў 2010 годзе.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Судкоўскі сельсавет
Патэры Тваштара

**Патэры Тваштара** () — актыўны вулканічны рэгіён на спадарожніку Юпітэра Іо, дыяметрам 306 км, размешчаны каля яго паўночнага полюсу, на паўночным захадзе вобласці Халіб. Складаецца з шэрагу патэр (вулканічных кратараў няправільнай формы). Названы па імі Тваштара, індуісцкага бога кавалёў.

Вывяржэнне на Тваштары 26 лютага 2007 года было сфатаграфавана КА «Новыя гарызонты», які пралятаў міма Юпітэра на шляху да Плутона. Здымак паказаў велізарны (вышынёй 330 км) фантан з вулкана, з пакуль што нерастлумачанай валакністай структурай, выразна бачнай на прасвет у прамянях Сонца.

## Гл. таксама 
* Вулканізм на Іо
* Спіс вулканаў Іо

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* «Volcanic Activity at Tvashtar Catena, Io», *Lunar and Planetary Science XXXV (2004)*

Катэгорыя:Вулканы паводле алфавіта
Катэгорыя:Вулканы Іо
Катэгорыя:Актыўныя вулканы
Т
Аптэка-музей у Кіеве

**Аптэка-музей у Кіеве** () — музей, экспазіцыя якога прысвечана гісторыі станаўлення ўкраінскай фармацэўтыкі і аптэчнай справы. Размешчаны на Падзіле (гістарычным раёне Кіева). 

## Агульныя звесткі 
У 1728 годзе немец Іаган Гейтэр адкрыў на Падоле непадалёк ад Андрэеўскага спуску першую ў Кіеве прыватную аптэку, патэнт на якую ён атрымаў па ўказу расійскага імператара Пятра ІІ ад 28 ліпеня 1728 г. Пасля яго смерці, у 1751 годзе, аптэка перайшла па спадчыне да яго ўдавы Ганны Гейтэр (у другім шлюбе Ганна Гюнігер). У тым жа годзе кіраваннем аптэкай заняўся Георг-Фрыдрых Бунгэ, які стаў пазней зяцем Ганны Г. і даў пачатак дынастыі кіеўскіх фармацэўтаў. Пасля пажару 1811 года будынак аптэкі быў перабудаваны ў формах класіцызму архітэктарам А. І. Мяленскім. Аптэка праіснавала каля 110 гадоў, да 1835 года, пасля чаго дом быў прададзены і пераходзіў з рук у рукі. 1983 годзе ў гэтым памяшканні пачалася рэстаўрацыя і стварэнне аптэкі-музея, адкрыццё якой адбылося ў 1986 годзе.

На першым паверсе музея адноўлены інтэр'ер аптэкі XVIII–XIX стагоддзяў. Тут прадстаўлены аптэчны посуд, мэбля, стаматалагічныя і хірургічныя інструменты і інш. У скляпеннях — некалькі інсталяцый: хата шаптухі, келля манаха-траўніка, лабараторыя алхіміка.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Музеі Кіева
ФК Лакаматыва Заграб

**«Лакаматыва»** () — харвацкі футбольны клуб з горада Заграб. Заснаваны 1 мая 1914 года. Свае матчы праводзіць на стадыёне «Краньчавічава».

## Гісторыя 
Клуб быў заснаваны ў 1914 годзе і ад пачатку свайго існавання знаходзіўся ў цені гарадскіх грандаў: «Граджанскі», ХАШК і «Канкордыі». Найбольш паспяховым этапам гісторыі можна лічыць пасляваенныя гады, калі каманда на працягу васьмі сезонаў з 1947 да 1955 года гуляла ў першай лізе Югаславіі. Найлепшы вынік за гісторыю югаслаўскіх чэмпіянатаў — трэцяе месца, пасля «Хайдука» і «Црвены Звезды», у 1952 годзе. У 1957 годзе «Лакаматыва» зноў пакінула элітны дывізіён і да распаду СФРЮ на найвышэйшым узроўні не выступала.

У часы фармавання незалежнага харвацкага футбола гульцы «Лакаматывы» ўдзельнічалі ў розыгрышах ніжэйшых ліг, пераважна трэцяй. Пасля вылету ў чацвёртую лігу ў 2006 годзе каманда стала фарм-клубам сталічнага «Дынама». Падобнае супрацоўніцтва станоўча адбілася на выступах нядаўняга аўтсайдара, сезон 2009/10 футбалісты пачалі ўжо ў першай лізе. Каб адпавядаць патрабаванням турніру, каманда стала праводзіць хатнія матчы на арэне «Дынама» — «Максімір». У сезоне 2012/13 «Лакаматыва» атрымала першыя медалі ў гісторыі. За некалькі тураў да канца клуб датэрмінова забяспечыў сябе срэбранымі медалямі.

## Дасягненні 
### Югаславія 
* **Чэмпіянат Югаславіі:**
** **3-е месца (1):** 1952

### Харватыя 
* **Чэмпіянат Харватыі:**
** **2-е месца (2):** 2012/13, 2019/20

* **Кубак Харватыі:**
** **Фіналіст (2):** 2012/13, 2019/20

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт 

Лакаматыва Заграб
Лакаматыва Заграб
Бэрэгавэ (горад)

**Берагавэ** () — горад у Закарпацкай вобласці Украіны. Насельніцтва 24 487 чал. (2012).

## Геаграфія 
Цэнтр аднайменнага раёна. Берагавое размешчана ў межах Закарпацкай нізіны, з захаду ад Берагаўскіх нізкагор’яў, над ракой Верцы, за 70 км на паўднёвы ўсход ад Ужгарада, каля 5 км ад перасячэння мяжы з Венгрыяй Лужанка -Берэгшурань. Горад славіцца сваімі вінаробнай традыцыямі. У наваколлі разведаны тэрмальныя і мінеральныя вады, спрыяюць паляпшэнню сардэчна-сасудзістай сістэмы і лечаць хваробы скуры.

## Гісторыя 
## Клімат 
Берагавэ мае марскі клімат (Кепен: *Cfb*).

## Адукацыя 
* Закарпацкі венгерскі інстытут імя Фэрэнца Ракацы II

## Транспарт 
Праз горад праходзяць некалькі важлівых аўташляхоў, сярод якіх E58 і E81.

## Гарады-пабрацімы 
Катэгорыя:Гарады Закарпацкай вобласці
Катэгорыя:Курорты Украіны
Стары Жадзен

**Стары Жадзен** — рэспубліканскі водна-балотны заказнік, які змяшчаецца на поўдні Жыткавіцкага раёна Гомельскай вобласці.

Стары Жадзен з'яўляецца ТВП міжнароднай значнасці. ТВП-утвараючы від — .

## Апісанне 
Леса-балотны комплекс, ядро якога складаюць балоты Стары Жадзен і Вялікае, раздзеленыя паміж сабой пакатай градой. Найбольш характэрнымі ландшафтамі тут з'яўляюцца верхавыя і пераходныя балоты, а таксама хваёвыя лясы.

Лясная расліннасць прадстаўлена шырокім спектрам супольніцтваў ад лішайнікавых хвойнікаў на старажытных эолавых дзюнах да чарнічных бярэзнікаў па іх падножжах і касачовых ольсаў па міжградавых паніжэннях. Акрамя гэтага ў Старым Жадзене пражываюць яшчэ 9 відаў рукакрылых, у тым ліку , ,  і .

### Іншыя 
Сярод іншых відаў жывёл варта адзначыць такіх, як , , , , , , .

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Скарбы прыроды Беларусі. — Мн.: Беларусь, 2005. — 215 с. (Інфармацыю падрыхтавалі: Дамброўскі В. Ч., Максіменкаў М. В., Скуратовіч А. М., Навіцкі Р. В.).
* Созинов О. В., Груммо Д. Г., Зеленкевич Н. А., Цвирко Р. В., Жилинский Д. Ю., Броска Т. В. Редкие и исчезающие виды цветковых растений заказника «Старый жадень» // Красная книга Республики Беларусь: состояние, проблемы, перспективы: материалы международной научной конференции, Витебск, 13-15 декабря 2011 г. — Витебск., 2011 г. — с. 7-9.
* Фиторазнообразие и оценка современного состояния экосистем республиканского заказника «Старый Жаден» / О. В. Созинов, Д. Г. Груммо, Н. А. Зеленкевич // Веснік Гродзенскага дзяржаўнага універсітэта імя Янкі Купалы. Серыя 5, Эканоміка. Сацыялогія. Біялогія : навуковы часопіс. ― 2012. ― № 2. ― С. 111―119.

## Спасылкі 
* Стары Жадзен 

Катэгорыя:Водна-балотныя ўгоддзі Беларусі
Катэгорыя:Заказнікі Беларусі
Катэгорыя:Жыткавіцкі раён
Катэгорыя:Тэрыторыі, важныя для птушак
Касцёл Святых апосталаў Пятра і Паўла

## Беларусь 
* Касцёл Святых Апосталаў Пятра і Паўла (Бабруйск)
* Касцёл Святых Апосталаў Пятра і Паўла і манастыр базыльян (Баруны)
* Касцёл Святых апосталаў Пятра і Паўла (Гожа)
* Касцёл Святых апосталаў Пятра і Паўла (Жупраны)
* Касцёл Святых апосталаў Пятра і Паўла (Ізабелін)
* Касцёл Святых апосталаў Пятра і Паўла (Іўе)
* Касцёл Святых апосталаў Пятра і Паўла (Капыль)
* Касцёл Святых Апосталаў Пятра і Паўла (Лагішын)
* Касцёл Святых апосталаў Пятра і Паўла (Мядзведзічы)
* Касцёл Святых апосталаў Пятра і Паўла (Новадзевяткавічы)
* Касцёл Святых апосталаў Пятра і Паўла (Ражанка)
* Касцёл Святых апосталаў Пятра і Паўла (Рамні)
* Касцёл Святых апосталаў Пятра і Паўла (Рудзенск)
* Касцёл Святых Апосталаў Пятра і Паўла (Шклоў)

## Чэхія 
* Касцёл Святых апосталаў Пятра і Паўла (Часлаў)

## Польшча 
* Касцёл Святых апосталаў Пятра і Паўла (Рэшаль)

## Літва 
* Касцёл Святых Апосталаў Пятра і Паўла (Вільнюс)

## Расія 
* Касцёл Святых апосталаў Пятра і Паўла (Вялікі Ноўгарад)
Пікуліха

**Піку́ліха** (, ) — вёска ў Хойніцкім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Судкоўскага сельсавета.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Судкоўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Хойніцкага раёна
Флор Данатавіч Манцэвіч

**Флор Данатавіч Манцэвіч**, у некаторых крыніцах **Фларыян** (, вёска Іказнь, Браслаўскі раён Віцебскай вобласці— , ) — беларускі педагог, грамадскі дзеяч.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў сялянскай сям’і. Бацька — удзельнік паўстання 1863 года. Скончыў Полацкую настаўніцкую семінарыю (1910). Настаўнічаў у Дзвінскім павеце Віцебскай губерні.

Збіраў беларускі песенны і музычны фальклор, займаўся музыкай, дасылаў карэспандэнцыі ў газету «Наша Ніва» (псеўданім Якім Пярэчка). У іх абараняў годнасць селяніна, выступаў супраць нацыянальнага прыгнёту.

У Першую сусветную вайну санітар пры шпіталях.

Ад 1917 года ўдзельнічаў у арганізацыі школьнага навучання на радзіме, з 1923 года настаўнік у польскай пачатковай школе на Браслаўшчыне і Міёршчыне. Выступаў за адкрыццё беларускіх школ у Заходняй Беларусі.

Член Таварыства беларускай школы.

Першы настаўнік народнага артыста СССР Генадзя Іванавіча Цітовіча.

З далучэннем Заходняй Беларусі да БССР удзельнічаў у стварэнні новай сістэмы народнай адукацыі. У Друі ўзначальваў курсы па перападрыхтоўцы настаўнікаў беларускіх школ, працаваў настаўнікам у вёсцы Малая Кавалеўшчына Міёрскага раёна.

Дэпутат Народнага сходу Заходняй Беларусі (28.—30.10.1939, Беласток), член яго Паўнамоцнай камісіі для прадастаўлення Дэкларацыі аб уваходжанні Заходняй Беларусі ў БССР на 5-ю нечарговую сесію Вярхоўнага Савета СССР. Дакладчык на сходзе па пытанні «Аб уваходжанні Заходняй Беларусі ў склад Беларускай ССР».

У пачатку нацысцкай (нямецкай) акупацыі Беларусі па даносе арыштаваны гітлераўцамі і пасля катаванняў расстраляны. Дакладнае месца смерці і пахавання невядомыя, ёсць не пацверджаныя звесткі, што загінуў у Полацку.

## Літаратура 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Браслаўскім раёне
Катэгорыя:Члены Таварыства беларускай школы
Катэгорыя:Дэпутаты Народнага Сходу Заходняй Беларусі
Сціснутабрух Фонскаломба

**Сціснутабрух Фонскаломба** (*Sympetrum fonscolombii*) — насякомае з сямейства сапраўдных стракоз.

## Апісанне 
Птэрастыгма на крылах гэтага віду маленькая, жоўтая з чорным краем, што адрознівае яго ад віду . Фонскаломбы часта сядзяць на чароце, выглядаючы здабычу. Імага маюць чырвоную (самцы) або жоўты (самкі) афарбоўку. Адразу пасля апошняй лінькі казуркі могуць быць зялёнымі з чорнымі палосамі на грудзях і брушку.

## Арэал 
Гэты від з'яўляецца звычайным ў паўднёвай Еўропе, а з 1990 года яго знаходкі значна пачасціліся ў паўночна-заходняй Еўропе, уключаючы Брытанію і Ірландыю. У 2015 годзе адзначаны ў Беларусі.

## Галерэя 

Image:Darter August 2007-1.jpg|
Image:Darter August 2007-22 edit.jpg|
Image:Darter August 2007-5.jpg|
Image:Darter August 2007-27.jpg|

Катэгорыя:Сапраўдныя стракозы
Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1840 годзе
ФК Рыека

**«Рыека»** () — харвацкі футбольны клуб з аднайменнага горада. Заснаваны ў красавіку 1904 года. Свае матчы праводзіць на стадыёне «Кантрыда».

## Дасягненні 
### Югаславія 
* **Кубак Югаславіі:**
** **Уладальнік (2):** 1978, 1979
** **Фіналіст (1):** 1987

### Харватыя 
* **Чэмпіянат Харватыі:**
** **Чэмпіён (2):** 2016/17, 2024/25
** **2-е месца (7):** 1998/99, 2005/06, 2013/14, 2014/15, 2015/16, 2017/18, 2018/19
** **3-е месца (5):** 2003/04, 2008/09, 2012/13, 2019/20, 2020/21

* **Кубак Харватыі:**
** **Уладальнік (6):** 2004/05, 2005/06, 2013/14, 2016/17, 2018/19, 2019/20
** **Фіналіст (2):** 1993/94, 2021/22

* **Суперкубак Харватыі:**
** **Уладальнік (1):** 2014

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт

Рыека
Рыека
ФК Русенбарг

**«Русенбарг»** (, ) — нарвежскі футбольны клуб з горада Тронхейм, які выступае ў Элітэсерыен. Заснаваны 19 мая 1917 года, хатнія матчы праводзіць на стадыёне «Леркендал», які змяшчае 21 166 гледачоў.

## Дасягненні 
### Нарвегія 
* **Чэмпіянат Нарвегіі:** 
:: **Чэмпіён (26)**: 1967, 1969, 1971, 1985, 1988, 1990, 1992, 1993, 1994, 1995, 1996, 1997, 1998, 1999, 2000, 2001, 2002, 2003, 2004, 2006, 2009, 2010, 2015, 2016, 2017, 2018
:: **2-е месца (7)**: 1968, 1970, 1973, 1989, 1991, 2013, 2014

* **Кубак Нарвегіі:**
:: **Пераможца (12)**: 1960, 1964, 1971, 1988, 1990, 1992, 1995, 1999, 2003, 2015, 2016, 2018
:: **Фіналіст (6)**: 1967, 1972, 1973, 1991, 1998, 2013

* **Суперкубак Нарвегіі:**
:: **Пераможца (3)**: 2010, 2017, 2018

### Еўракубкі 
* **Кубак Інтэртота:**
:: **Пераможца (1)**: 2008

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт 

Русенбарг
Берасцечка

**Берасце́чка** (, ) — былая вёска ў Хойніцкім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіла ў склад Паселіцкага сельсавета.

Скасавана ў 2018 годзе.

## Крыніцы 
## Спасылкі
Карпілаўка (Хойніцкі раён)

**Карпі́лаўка** (, ) — былы пасёлак у Хойніцкім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіў у склад Паселіцкага сельсавета.

29 снежня 2008 года пасёлак Карпілаўка быў пераўтвораны ў вёску. 20 мая 2010 года вёска Карпілаўка была ліквадаваная, а яе тэрыторыя далучаная да вёскі Веляцін.

## Крыніцы 
## Спасылкі
Кастрычнік (Хойніцкі раён)

**Кастры́чнік** (, ) — пасёлак у Хойніцкім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Паселіцкага сельсавета.

Да 30 чэрвеня 1966 года пасёлак уваходзіў у склад Небытаўскага сельсавета.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Паселіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Хойніцкага раёна
Катэгорыя:Перайменаваныя населеныя пункты Беларусі
Чырвоны Араты (Хойніцкі раён)

**Чырво́ны Ара́ты** (, ), сустракаецца варыянт **Кра́сны Ара́ты**.

У складзе калгаса «Світанне».

## Крыніцы 
## Спасылкі
Варацец

**Вараце́ц** (, ) — былая вёска ў Хойніцкім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіла ў склад Стралічаўскага сельсавета.

У 1926—1927 гадах цэнтр Варацецкага сельсавета. Ліквідавана 20 верасня 2011 года.

## Крыніцы 
## Спасылкі 

Катэгорыя:Населеныя пункты Беларусі, адселеныя пасля Чарнобыльскай катастрофы
Высокае (Хойніцкі раён)

**Высо́кае** (, ) — вёска ў Хойніцкім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Стралічаўскага сельсавета.

У 1926—1927 гадах цэнтр Высоцкага сельсавета.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Стралічаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Хойніцкага раёна
Гнездзінка

**Гне́здзінка** (, ) — былы пасёлак у Хойніцкім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіў у склад Стралічаўскага сельсавета.

Да 1987 года Гнездзінка ўваходзіла ў склад Аравіцкага сельсавета.

## Крыніцы 
## Спасылкі
Чырвоная Зара (Хойніцкі раён)

**Чырво́ная Зара́** (, ) — былы пасёлак у Хойніцкім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіў у склад Паселіцкага сельсавета.

## Гісторыя 
На тапаграфічнай карце Мінскай губерні А. К. Фіцінгофа 1846 года на месцы будучага пасёлка савецкіх часоў Чырвоная Зара паказаны фальварак Карнеліянаў. Але, паводле Віктара Гілеўскага, у метрычных кнігах Мікуліцкай царквы гэты фальварак згаданы яшчэ ў 1839 годзе, калі там нарадзіўся Канстанцін, сын Ігнацыя Ігнацыевага і Аляксандры Іванавай з роду брагінскіх Скараходаў Стравінскіх. Ёсць звестка пра Карнеліянаў і ў метрычных кнігах Астраглядаўскага касцёла на кастрычнік 1849 года: тут ва ўзросце 68 гадоў памёр шляхетны Ігнацы, сын Адама, Стравінскі, пахаваны ксяндзом Францішкам Пазняком на парафіяльных могілках. Нябожчык быў дзедам Фёдара Ігнацыевіча Стравінскага, артыста Марыінскага тэатра ў Пецярбургу, і прадзедам кампазітара Ігара Фёдаравіча Стравінскага.

Пасёлак заснаваны ў 1920-я гады перасяленцамі з суседніх вёсак на былых фальваркавых землях. У 1930 годзе жыхары пасёлка ўступілі ў калгас. Паводле перапісу 1959 г. — 52 жыхары. У складзе калгаса «Бальшавік» (цэнтральная сядзіба ў вёсцы Веляцін).

Ліквідаваны 2 лістапада 2009 года.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі
Дронькі

**Дро́нькі** (, ) — былая вёска ў Хойніцкім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіла ў склад Стралічаўскага сельсавета.

У 1926—1927 гадах цэнтр Дронькаўскага сельсавета. У 1927—1987 гадах вёска ў складзе Аравіцкага сельсавета.

## Крыніцы 
## Спасылкі
Радзін

**Ра́дзін** (, ) — былая вёска ў Хойніцкім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіла ў склад Стралічаўскага сельсавета.

У 1926—1987 гадах цэнтр Радзінскага сельсавета.

## Вядомыя асобы 
* Раіса Міхайлаўна Казлова (нар. 1937) — беларускі мовазнавец, спецыяліст у галіне беларускага, паўднёва- і заходнеславянскага мовазнаўства. Доктар філалагічных навук, прафесар.
## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Стралічаўскі сельсавет
Катэгорыя:Былыя населеныя пункты Хойніцкага раёна
Катэгорыя:Горваты
Сінцы

**Сінцы́** (, ) — былая вёска ў Хойніцкім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіла ў склад Стралічаўскага сельсавета.

Да 8 студзеня 1987 года вёска ўваходзіла ў склад Радзінскага сельсавета.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Стралічаўскі сельсавет
Катэгорыя:Былыя населеныя пункты Хойніцкага раёна
Чырвоны Бераг (Чачэрскі раён)

**Чырво́ны Бе́раг** (, ) — былы пасёлак у Чачэрскім раёне Гомельскай вобласці.

Скасаваны 20 мая 2015 года, тэрыторыя пасёлка ўключана ў склад горада Чачэрска.

## Крыніцы 
## Спасылкі
Баброўскі (Чачэрскі раён)

**Бабро́ўскі** (, ) — былы пасёлак у Чачэрскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіў у склад Залескага сельсавета.

Ліквідаваны 29 снежня 2011 года.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Населеныя пункты Беларусі, адселеныя пасля Чарнобыльскай катастрофы
Гарадоўка

**Гарадо́ўка** (, ) — вёска ў Чачэрскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Залескага сельсавета.

Да 23 лістапада 1961 года вёска ўваходзіла ў склад Покацкага сельсавета.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Залескі сельсавет (Чачэрскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Чачэрскага раёна
Загор’е (Чачэрскі раён)

'''Заго́р'е''' (, ) — былая вёска ў Чачэрскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіла ў склад Залескага сельсавета.

У 1926—1927 гадах цэнтр Загорскага сельсавета. У 1931—1959 гадах цэнтр Закрынічнага сельсавета. Ліквідавана 29 снежня 2011 года.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* Ліст карты N-36-98. Выданне 1979 года.

## Спасылкі
Каменка (Чачэрскі раён)

**Ка́менка** () — вёска ў Чачэрскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Залескага сельсавета. Вёска знаходзіцца каля ракі Молінка.

У 1926—1927 гадах цэнтр Каменскага сельсавета.

## Насельніцтва 
## Вядомыя асобы 
* Валянціна Васілеўна Пархоменка (нар. 1956) — беларуская спявачка.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Залескі сельсавет (Чачэрскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Чачэрскага раёна
Падасоўе

**Падасо́ўе** (, ) — былая вёска ў Чачэрскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіла ў склад Залескага сельсавета.

У 1926—1927 і 1930—1934 гадах цэнтр Падасоўскага сельсавета. Да 23 лістапада 1961 года вёска ўваходзіла ў склад Покацкага сельсавета. Ліквідавана 29 снежня 2011 года.

## Крыніцы 
## Спасылкі
Азярышча (Чачэрскі раён)

**Азяры́шча** (, ) — былы пасёлак у Чачэрскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіў у склад Ленінскага сельсавета.

Скасаваны ў 2008 годзе.

## Крыніцы 
## Спасылкі
Вазнясенскі (Чачэрскі раён)

**Вазнясе́нскі** (, ) — аграгарадок у Чачэрскім раёне Гомельскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Ленінскага сельсавета, з 1991 года яго цэнтр.

## Геаграфія 
Аграгарадок знаходзіцца за 5 км у напрамку на поўдзень ад горада Чачэрск, за 60 км ад Гомеля.

## Насельніцтва 
* 1995 год — 399 жыхароў, 137 двароў.

## Крыніцы 
## Літаратура 
*  — С. 449.
* 
* Ліст карты N-36-110. Выданне 1977 г.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Ленінскі сельсавет (Чачэрскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Чачэрскага раёна
Залаўе (Чачэрскі раён)

**Зала́ўе** (, ) — вёска ў Чачэрскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Ленінскага сельсавета.

У 1926—1927 гадах цэнтр Залаўскага сельсавета. Да 28 сакавіка 1991 года вёска знаходзілася ў складзе Крутоеўскага сельсавета.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Ленінскі сельсавет (Чачэрскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Чачэрскага раёна
Бердыж (вёска)

**Бе́рдыж** (, ) — вёска ў Чачэрскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Ленінскага сельсавета.

## Гісторыя 
З попіса Рэчыцкага павета 1765 г. вядома аб парафіянах шляхецкага стану з маёнтка Бердыж.

У XIX ст. існавала аколіца Бердыж, побач было некалькі невялікіх маёнткаў. У канцы ХІХ ст. налічвалася 28 двароў, 131 жыхар. Найбольшымі зямельнымі надзеламі ў Бердыжы валодалі Антушэвічы (разам з Сярэднімі Малынічамі 105 дзес.), Гарбатоўскія (195 дзес.), Міцкевічы (167 дзес.), Шэлюты (2 долі разам з Малынічамі 360 і 187 дзес.).

Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года цэнтр Бердыжскага сельсавета ў складзе Чачэрскага раёна Гомельскай акругі БССР. 30 снежня 1927 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Сярэднемалыніцкага сельсавета.

## Славутасці 
Бердыжская стаянка — археалагічны помнік, належыць да эпохі палеаліту, знаходзіцца за 3 км на поўдзень ад Бердыжа, 0,3 км ад вёскі Падлужжа, на схіле высокага берага ракі Сож.

## Страчаная спадчына 
Капліца Святой Тройцы знаходзілася за чвэрць вярсты ад аколіцы на могілках і была агароджана. Была пабудавана шляхтай аколіцы ў 1817 г. (найбольш ахвяраваў Канюшэўскі) і асвечана святаром-езуітам (верагодна, чачэрскім куратам Андрэем Леановічам). Парафіян налічвалася прыкладна 25 чалавек. У 1840-х гг. капліца ўжо не дзейнічала. У 1849 г. мясцовыя дваране маёр Гарбачэўскі, капітан Міцкевіч і страпчы Шчыт звярнуліся з просьбай аб рэстаўрацыі капліцы. Быхаўска-рагачоўскаму дэкану было загадана атрымаць дазвол у мясцовых праваслаўных святароў на рэстаўрацыю капліцы. Але малыніцкі настаяцель, былы уніят Асмалоўскі даць дазвол адмовіўся. Ён аргументаваў гэта тым, што звон капліцы змяншаў пазвонны даход праваслаўнай Малыніцкай царквы. У 1855 г. у капліцы ўжо не было даху, а сцены пагражалі абваліцца.

## Вядомыя асобы 
* Леанід Рыгоравіч Гаўрылаў (1918—1941?) — беларускі паэт.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* *Васькоў У.* Католікі на абшарах Панізоўя і Севершчыны: Гісторыя Гомельскага дэканата. — Мн., 2011. ISBN 978-985-6825-62-0

## Спасылкі 
Катэгорыя:Ленінскі сельсавет (Чачэрскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Чачэрскага раёна
Новазарэчча

**Новазарэ́чча** (, ) — былая вёска ў Чачэрскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіла ў склад Ленінскага сельсавета.

У 1926—1931 гадах цэнтр Новазарэчанскага сельсавета.

Скасавана ў 1999 годзе.

## Крыніцы 
## Спасылкі
Падлужжа (Чачэрскі раён)

**Падлу́жжа** (, ) — былая вёска ў Чачэрскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіла ў склад Ленінскага сельсавета.

## Гісторыя 
Скасавана ў 2008 годзе.

## Славутасці 
Бердыжская стаянка — археалагічны помнік, знаходзіцца за 0,3 км на поўдзень ад вёскі, на схіле высокага правага берага р. Сож, ва ўрочышчы Калодзежкі, якое складаецца з паўночнага і паўднёвага яроў. Культурны пласт помніка найлепш захаваўся на поўдні ад яра.

## Крыніцы 
## Спасылкі