open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Benson & Hedges Championship 1999 (снукер)

**Benson & Hedges Championship 1999** — прафесійны нярэйтынгавы турнір па снукеры, які праходзіў з 30 кастрычніка па 10 лістапада 1999 года ў снукерным цэнтры Вілі Торна, у Малверне, Англія. Турнір стаў дзясятым розыгрышам Benson & Hedges Championship, які быў заснаваны ў 1990 годзе. Прызавы фонд турніру склаў £37,850, з якіх £5,000 атрымаў пераможца. Апроч таго, пераможца спаборніцтва атрымліваў права ўдзельнічаць у найбуйнейшым запрашальным турніры сезона — Мастэрс.

Катэгорыя:Кваліфікацыя да Мастэрс (снукер)
Катэгорыя:1999 год у снукеры
Катэгорыя:Спорт у Англіі ў 1999 годзе
Катэгорыя:Снукерны сезон 1999/2000
Катэгорыя:Снукерныя турніры ў Англіі
Катэгорыя:1999 год у Малверне
Сезон 2014 ФК Нафтан

У 2014-м годзе футбольны клуб «Нафтан» прымаў удзел у двух афіцыйных турнірах: 
* Чэмпіянаце Беларусі 2014 (5 месца), 
* Кубку Беларусі 2014/2015 (вылет на стадыі 1/8 фінала).

## Склад каманды 
### Ігракі 
|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"

*Заўвагі*
# Ігрок пакінуў ФК «Нафтан» (яго нумар можа быць выдадзены іншаму іграку).
# Пасля рыскі пададзены ігракі, якія прыйшлі ў каманду ў сярэдзіне сезону.

* Капітан каманды:  Алег Шкабара

### Трэнерскі штаб 
*  Валерый Стрыпейкіс (1974 г.н.) — галоўны трэнер
*  Уладзімір Гольмак (1966 г.н.) — старшы трэнер (да мая)
*  Тарас Чопік (1972 г.н.) — трэнер брамнікаў (да мая), старшы трэнер (з мая)
*  Алег Сідарэнкаў (1976 г.н.) — трэнер
*  Васіль Зайцаў (1964 г.н.) — трэнер
*  Ігар Гасюта (1955 г.н.) — галоўны трэнер дубля

## Трансферы 
### Зіма 2013–2014 
#### Прыйшлі ў клуб 
* З арэнды
** У арэнду

#### Пакінулі клуб 
* З арэнды

### Лета 2014 
#### Прыйшлі ў клуб 
#### Пакінулі клуб 
* З арэнды
** У арэнду

## Спасылкі 
* Сезон 2014 на сайце football.by
* Сезон 2014 на сайце teams.by

2014
Нафтан
Запалле

Назву **Запалле** маюць:

* За́палле — вёска ў Докшыцкім раёне Віцебскай вобласці
* Запа́лле — вёска ў Любанскім раёне Мінскай вобласці
Акцябр

Назву **Акця́бр** маюць:

## Населеныя пункты 
### Беларусь 
* Брэсцкая вобласць:
** Акцябр — вёска ў Кобрынскім раёне

* Віцебская вобласць:
** Акцябр (Акцябрская) — вёска ў Віцебскім раёне

* Гомельская вобласць:
** Акцябр — вёска ў Буда-Кашалёўскім раёне
** Акцябр — вёска ў Жлобінскім раёне
** Акцябр — вёска ў Рэчыцкім раёне
** Акцябр — вёска ў Чачэрскім раёне

* Магілёўская вобласць:
** Акцябр — вёска ў Асіповіцкім раёне
** Акцябр — вёска ў Бабруйскім раёне
** Акцябр — былая вёска ў Шклоўскім раёне

* Мінская вобласць:
** Акцябр — аграгарадок у Лагойскім раёне
** Акцябр — вёска ў Салігорскім раёне
** Акцябр — вёска ў Слуцкім раёне

## Падвойныя назвы 
* Чырвоны Акцябр

## Гл. таксама 
* Акцябрскі
Сезон 2014 ФК Шахцёр Салігорск

У 2014-м годзе футбольны клуб «Шахцёр» з Салігорска прымаў удзел у чатырох афіцыйных турнірах: 
* Чэмпіянаце Беларусі 2014 (3 месца), 
* Кубку Беларусі 2013/2014 (перамога), 
* Кубку Беларусі 2014/2015 (выхад у чвэрцьфінал),
* Лізе Еўропы 2014/2015 (вылет на стадыі плэй-оф)

## Склад каманды 
### Ігракі 
=

|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"

* Капітан каманды:  Аляксандр Юрэвіч

*Заўвагі*
# Ігрок пакінуў ФК «Шахцёр» (яго нумар можа быць выдадзены іншаму іграку).
# Пасля рыскі пададзены ігракі, якія прыйшлі ў каманду ў сярэдзіне сезону.

### Трэнерскі штаб 
*  Сяргей Бароўскі (1956 г.н.) — галоўны трэнер
*  Раман Кірэнкін (1981 г.н.) — старшы трэнер (да чэрвеня), галоўны трэнер дубля (з чэрвеня)
*  Сяргей Нікіфарэнка (1975 г.н.) — трэнер (да чэрвеня), старшы трэнер (з чэрвеня)
*  Аляксандр Новік (1975 г.н.) — трэнер
*  Рыгор Цыркуноў (1960 г.н.) — трэнер брамнікаў
*  Вадзім Ласоўскі (1975 г.н.) — галоўны трэнер дубля (да чэрвеня), трэнер асноўнай каманды (з чэрвеня)

## Трансферы 
### Зіма 2013—2014 
#### Прыйшлі ў клуб 
* З арэнды
** У арэнду

#### Пакінулі клуб 
* У арэнду

### Лета 2014 
#### Прыйшлі ў клуб 
#### Пакінулі клуб 
## Спасылкі 
* Сезон 2014 на сайце football.by
* Сезон 2014 на сайце teams.by

2014
Шахцёр Салігорск
Зарэчнае

Назву **Зарэ́чнае** маюць:

## Населеныя пункты 
### Беларусь 
* Мінская вобласць:
** Зарэчнае — вёска ў Мядзельскім раёне
** Зарэчнае — вёска ў Дзяржынскім раёне
** Зарэчнае — вёска ў Старадарожскім раёне
### Казахстан 
* Зарэчнае (Зерэндзінскі раён)
* Зарэчнае (Нурынскі раён)
* Зарэчнае (Шэманаіхінскі раён)
* Зарэчнае (Ясільскі раён)

### Расія 
* Зарэчнае (Аларскі раён)

## Гл. таксама 
* Зарычнэ 
* Зарэчка 
* Зарэчкі 
* Зарэчная 
* Зарэчча
Замшаны

Назву **Замша́ны** маюць:

## Населеныя пункты 
### Беларусь 
* Брэсцкая вобласць:
** Замшаны — вёска ў Маларыцкім раёне

* Віцебская вобласць:
** Замшаны — вёска ў Верхнядзвінскім раёне
** Замшаны — другая назва вёскі Новыя Замшаны (Полацкі раён)

## Падвойныя назвы 
* Новыя Замшаны

## Гл. таксама 
* Замшына
Зара (значэнні)

Назву **Зара** маюць:

* Зара — змена афарбоўкі неба, якая суправаджае ўсход і заход Сонца.

## Населеныя пункты 
### Беларусь 
* Зара — вёска ў Верхнядзвінскім раёне Віцебскай вобласці.
* Зара — вёска ў Чашніцкім раёне Віцебскай вобласці.
* Зара — пасёлак у Буда-Кашалёўскім раёне Гомельскай вобласці.
* Зара — былы пасёлак у Чачэрскім раёне Гомельскай вобласці.
* Зара — пасёлак у Глускім раёне Магілёўскай вобласці.
* Зара — вёска ў Круглянскім раёне Магілёўскай вобласці.
* Зара — пасёлак у Чэрыкаўскім раёне Магілёўскай вобласці.
* Зара — пасёлак у Любанскім раёне Мінскай вобласці.
* Зара — вёска ў Пухавіцкім раёне Мінскай вобласці.
### Германія 
* Зара (Шмёльн)
### Казахстан 
* Зара — сяло ў Паўладарскім раёне Паўладарскай вобласці.
### Расія 
* Зара (Рослаўльскі раён)
* Зара (Угранскі раён)

### Украіна 
* Зара (Васылькіўскі раён)
* Зара (Дніпроўскі раён)

## Газеты 
* Зара — абласная газета Брэсцкай вобласці ў 1940—1941 гадах.
* Зара — раённая газета Бешанковіцкага раёна Віцебскай вобласці.
* Зара — назва раённай газеты Кіраўскага раёна Магілёўскай вобласці ў 1962—1969 гадах.
Засімавічы (значэнні)

Назву **За́сімавічы** маюць:

* Засімавічы — вёска ў Пружанскім раёне Брэсцкай вобласці
* Новыя Засімавічы — вёска (да 1998 *ваенны гарадок Засімавічы*) ў Пружанскім раёне Брэсцкай вобласці
* Засімавічы — авіяцыйная база ў вёсцы Новыя Засімавічы
Замчышча

**За́мчышча** — месца, дзе калісьці стаяў замак.

Замчышчы ёсць у многіх гарадах, у тым ліку:
*Замчышча ў Мінску
*Замчышча ў Тураве
*Замчышча ў Дуброўне
*Замчышча ў Дзяржынску
*Замчышча ў Заслаўі
*Замчышча ў Ваўкавыску
*Замчышча ў Глуску
*Замчышча ў Крычаве
*Замчышча ў Рагачове
*Замчышча ў Лепелі
*Замчышча ў Гарадку
*Замчышча ў Слуцку

## Населеныя пункты 
### Беларусь 
* Мінск:
** Замчышча — колішні фальварак Варатніцкіх, цяпер у межах горада Мінска
** Замчышча — колішні фальварак, цяпер у межах горада Мінска

* Мінская вобласць:
** Замчышча — былая вёска, знаходзілася на тэрыторыі сучаснага Весялоўскага сельсавета Барысаўскага раёна

## Іншае 
* Замчышча — урочышча ў Жыткавіцкім раёне Гомельскай вобласці
* Замчышча — урочышча ў Барысаўскім раёне Мінскай вобласці

## Гл. таксама 
* Замак
Застарынне

Назву **Застары́нне** маюць:

## Населеныя пункты 
### Беларусь 
* Брэсцкая вобласць:
** Застарынне — вёска ў Баранавіцкім раёне 

* Віцебская вобласць:
** Застарынне — вёска ў Астровенскім сельсавеце Бешанковіцкага раёна
** Застарынне — вёска ў Верхнякрывінскім сельсавеце Бешанковіцкага раёна
** Застарынне — вёска ў Вярхоўскім сельсавеце Бешанковіцкага раёна
** Застарынне — вёска ў Чашніцкім раёне

* Мінская вобласць:
** Застарынне — вёска ў Мінскім раёне
** Застарынне — вёска ў Салігорскім раёне
** Застарынне — вёска ва Уздзенскім раёне

## Гл. таксама 
* Застарынцы
* Застарыны
* Застарычча
Званіца (значэнні)

Назва **званіца** можа тычыцца:

* Званіца — асобнае вежападобнае збудаванне або частка храма, дзе размяшчаліся званы
* Званіца — рака ў Полацкім раёне Віцебскай вобласці, левы прыток ракі Дрыса
Аляксандра Мікалаеўна Борціч

**Алякса́ндра Мікала́еўна Бо́рціч** (, нар. , Светлагорск, Гомельская вобласць) — , выканаўца роляў у мастацкіх фільмах. Жыве і працуе ў Расіі. Вядома па фільмах «Як мяне завуць» (2014), «Духлес 2» (2015), «Вікінг» (2016). 

## Біяграфія 
Да 3-гадовага ўзросту жыла ў Светлагорску, затым, пасля разводу бацькоў — у Гродне ў бабулі (да паступлення ў школу). Затым маці забрала яе да сябе ў Маскву. Калі Аляксандры было 10 гадоў, маці другі раз выйшла замуж.

Скончыла ў Маскве сярэднюю школу і музычную школу (саксафон). У 9—10 класах займалася ў тэатральнай студыі. У школьныя гады захаплялася цяжкім рокам. Пасля заканчэння школы паступала ў тэатральны інстытут, але не прайшла па конкурсе; працавала афіцыянткай.

У 2014 годзе у выніку конкурснага адбору маладых выканаўцаў атрымала галоўную ролю ў псіхалагічнай драме «Як мяне завуць» (рэж. Н. Сайфулаева). Фільм атрымаў галоўны прыз на XI міжнародным кінафестывалі «Балтыйскія дэбюты» (Светлагорск, Калінінградская вобл.) і спецыяльны прыз «За лёгкае дыханне і мастацкую цэльнасць» на XXV-ым адкрытым расійскім кінафестывалі «Кінатаўр» (Сочы, Краснадарскі край). Кінакарціна была паказана на XX-ым міжнародным фестывалі фільмаў пра правы чалавека «Сталкер» у Маскве і на міжнародным кінафестывалі ў Сан-Сабасцьяне (Іспанія).

## Фільмаграфія 
## Прызы 
* Прыз за лепшую жаночую ролю (разам з Марынай Васільевай) на XXII фестывалі расійскага кіно () в г. Анфлёр (дэпартамент Кальвадос, рэгіён Нармандыя, Францыя), 2014 — за ролю ў фільме «Як мяне завуць».
* Прыз імя Аляксандра Абдулава «За лепшую жаночую ролю ў расійскім дэбютным  фільме» (разам з Марынай Васільевай) на XIII міжнародным фестывалі кінематаграфічных дэбютаў «Дух агня» ў г. Ханты-Мансійску, 2015 — за ролю ў фільме «Як мяне завуць».
* Прыз «Лепшая жаночая роля другога плану» XXII-га Міжнароднага фестывалю акцёраў кіно «Сузор'е», які праводзіць Гільдыя акцёраў кіно Расіі, 2015 — за ролю ў фільме «Духлес 2».

## Спасылкі 
* *Вельмакина, А.* Девушка с характером: Александра Бортич о роли в «Как меня зовут» и «тупых» героинях // Buro24/7. 2014. 9 декабря. 
* *Познер, В.* «Пошла на педикюр, а там по телевизору — «Леон». Бортич — Познеру // interviewrussia.ru. — 2016. — 28 марта.
Золачыўскі раён

Назву **Золачыўскі раён** маюць:

* Золачыўскі раён — адміністрацыйная адзінка ў Львоўскай вобласці
* Золачыўскі раён — адміністрацыйная адзінка ў Харкаўскай вобласці
Звонь

Назву **Звонь** маюць:

* Звонь — возера ва Ушацкім раёне Віцебскай вобласці
* Звонь — вёска ва Ушацкім раёне Віцебскай вобласці
Зялёнка (значэнні)

Назву **Зялёнка** маюць:

## Грыбы 
* Зялёнка (*Tricholoma flavovirens, Tricholoma equestre*) — шапкавы базідыяльны грыб сямейства радоўкавых
* народная назва віду грыбоў 

## Населеныя пункты 
### Беларусь 
* Віцебская вобласць:
** Зялёнка — вёска ў Браслаўскім раёне
** Зялёнка — былая вёска ў Лепельскім раёне
** Зялёнка — вёска ў Полацкім раёне

* Гродзенская вобласць:
** Зялёнка — былая вёска ў Астравецкім раёне
** Зялёнка — хутар у Гальшанскім сельсавеце Ашмянскага раёна
** Зялёнка — хутар у Гродзінскім сельсавеце Ашмянскага раёна

* Гомельская вобласць:
** Зялёнка — вёска ў Мазырскім раёне

### Польшча 
* Зялёнка — горад у Мазавецкім ваяводстве
Зялёны Гай

Назву **Зялёны Гай** маюць:

## Населеныя пункты 
### Беларусь 
* Гомельская вобласць
** Зялёны Гай — пасёлак у Гомельскім раёне.
** Зялёны Гай — былы пасёлак у Хойніцкім раёне.
* Мінская вобласць
** Зялёны Гай — пасёлак у Бярэзінскім раёне.

### Казахстан 
* Зялёны Гай — сяло ў Цалінаградскім раёне Акмолінскай вобласці.

### Польшча 
* Зялёны Гай — вёска ў Сакольскім павеце Падляскага ваяводства Польшчы.
Зіновічы

Назву **Зіно́вічы** маюць:

* Зіновічы — вёска ў Пружанскім раёне Брэсцкай вобласці
* Зіновічы — вёска ў Лідскім раёне Гродзенскай вобласці

## Назва 
Аснова *Zin*- выкарыстоўвалася ў старажытных балцка-літоўскіх двухасноўных імёнах (адкуль літоўскае прозвішча *Zingaila)*.
Змейка

Назву **Зме́йка** маюць:

## Рэкі 
**Змейка** — тапонім:

### Беларусь 
* Рака Змейка, прыток Заходняй Дзвіны
* Рака Змейка, прыток Ушы
* Рака Змейка, прыток Сажа
Кабакі

Назву **Кабакі́** маюць:

## Населеныя пункты 
### Беларусь 
* Брэсцкая вобласць:
** Кабакі — вёска ў Бярозаўскім раёне

* Гродзенская вобласць:
** Кабакі — назва вёскі Прырэчча Слонімскага раёна да 1964 года
Кавалічы

Назву **Кавалічы** маюць:

* Кавалі́чы — вёска ў Гродзенскім раёне Гродзенскай вобласці
* Ка́валічы — аграгарадок у Старадарожскім раёне Мінскай вобласці
Кавалёўскі сельсавет

Назву **Кавалё́ўскі сельсавет** маюць:

* Кавалёўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Лёзненскага раёна Віцебскай вобласці
* Кавалёўскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Бабруйскага раёна Магілёўскай вобласці

## Гл. таксама 
* Кавальскі сельсавет
Кавалішкі

Назву **Кавалішкі** маюць:

## Населеныя пункты 
### Беларусь 
* Віцебская вобласць:
** Кавалішкі — хутар у Мяжанскім сельсавеце Браслаўскага раёна
** Кавалішкі — хутар у Плюскім сельсавеце Браслаўскага раёна

### Літва 
* Панявежыскі павет:
** Кавалішкі (Каволішкіс) — вёска ў Рокішкіскім раёне 

## Гл. таксама 
* Кавалі 
* Кавалікі 
* Кавалінкі 
* Кавалічы
Казловіцкі сельсавет

Назву **Казло́віцкі сельсавет** маюць:

* Казловіцкі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Суражскага раёна Віцебскай акругі
* Казловіцкі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Калінкавіцкага раёна Гомельскай вобласці
* Казловіцкі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Зэльвенскага раёна Гродзенскай вобласці
* Казловіцкі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Глускага раёна Магілёўскай вобласці
* Казловіцкі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Слуцкага раёна Мінскай вобласці
* Казловіцкі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Брэсцкага раёна Брэсцкай вобласці

## Гл. таксама 
* Казлоўскі сельсавет
* Казлоўшчынскі сельсавет
Казлоўскі сельсавет

Назву **Казло́ўскі сельсавет** маюць:

* Казлоўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Светлагорскага раёна Гомельскай вобласці.
* Казлоўскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Нясвіжскага раёна Мінскай вобласці.

## Гл. таксама 
* Казловіцкі сельсавет
* Казлоўшчынскі сельсавет
Казьяны

Назву **Казья́ны** маюць:

## Населеныя пункты 
### Беларусь 
* Віцебская вобласць:
** Казьяны — вёска ў Дубровенскім раёне
** Казьяны — вёска ў Шумілінскім раёне

## Іншае 
* Казьяны — ландшафтны заказнік рэспубліканскага значэння ў Шумілінскім і Полацкім раёнах

## Гл. таксама 
* Казьяне
Казіміраўка

Назву **Казімі́раўка** маюць:

## Населеныя пункты 
### Беларусь 
* Гомельская вобласць:
** Казіміраўка — вёска ў Ельскім раёне
** Казіміраўка — вёска ў Лоеўскім раёне
** Казіміраўка — вёска ў Мазырскім раёне
* Магілёўская вобласць:
** Казіміраўка — былая вёска ў Горацкім раёне. Цяпер у складзе Горак
** Казіміраўка — былая вёска ў Магілёўскім раёне. Цяпер у складзе Магілёва
Казімірова

Назву **Казімірова** маюць:

* Казімірова — вёска ў Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці
* Казімірова — вёска ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласці
* Казімірова — вёска ў Гомельскім сельсавеце Полацкага раёна Віцебскай вобласці
* Казімірова — вёска ў Палатоўскім сельсавеце Полацкага раёна Віцебскай вобласці
* Казімірова — былая вёска ў Расонскім раёне Віцебскай вобласці
* Казімірова — вёска ва Ушацкім раёне Віцебскай вобласці
* Казімірова — вёска ў Асіповіцкім раёне Магілёўскай вобласці

## Гл. таксама 
* Казімірава
Еўрапейская валанцёрская служба

**Еўрапейская валанцёрская служба** (ЕВС, European Voluntary Service — EVS) — праект Еўрапейскай камісіі, які дазваляе маладым людзям (18-30 гадоў) стаць валанцёрам у іншай краіне на тэрмін ад 1 да 12 месяцаў. Звычайна ў праектах ЕВС валанцёры працуюць у такіх сферах, як культура, спорт, ахова навакольнага асяроддзя, або займаюцца дзецьмі ці людзьмі ў сталым узросце.

Валанцёры ЕВС працуюць у розных НДА і прымаюць актыўны ўдзел у супольным жыцці прымаючай арганізацыі. У той жа час яны атрымоўваюсь новы досвед і веды, якія могуць быць прыдатнымі для іх будучага.

## Працэдура адбору ўдзельнікаў 
Асоба, якая хоча прыняць удзел у адборы ў праект ЕВС, павінна прайсці наступныя крокі:
* знайсці цікавы для сябе праект у базе ЕВС;
* знайсці акрэдытаваную адсылаючую арганізацыю ў сваёй краіне;
* з дапамогай адсылаючай арганізацыі звязацца з прымаючай арганізацыяй і пацвердзіць сваю кандыдатуру на ўдзел у праекце;
* у выпадку станоўчага рашэння прымаючай арганізацыі падаецца заяўка на фінансаванне праекта. Гэтую заяўку прымае (або адхіляе) Нацыянальнае агенцтва праграммы «Youth in Action» краіны, у якой будзе рэалізаваны праект.

## ЕВС у Беларусі 
Адной з арганізацый, якая працуе з ЕВС у Беларусі, з’яўляецца «Фіальта».

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Official site of European Voluntary Service.
* The European database on EVS accredited organisations.

Катэгорыя:Еўрапейская камісія
Зорычы

Назву **Зорычы** маюць:
* Зорычы — дваранскі род.

## Тапонім 
### Беларусь 
* Зорычы — вёска ў Баранавіцкім раёне Брэсцкай вобласці
* Зорычы — вёска ў Барысаўскім раёне Мінскай вобласці
Казімірава

Назву **Казімі́рава** маюць:

## Населеныя пункты 
### Беларусь 
* Брэсцкая вобласць:
** Казімірава — вёска ў Камянецкім раёне

* Гомельская вобласць:
** Казімірава — вёска ў Жлобінскім раёне
** Казімірава — вёска ў Кармянскім раёне
* Казімірава (прыпыначны пункт)
* Гродзенская вобласць:
** Казімірава — былы хутар у Іўеўскім раёне

* Мінская вобласць:
** Казімірава — былы пасёлак у Барысаўскім раёне

### Латвія 
* Казімірава — вёска

### Літва 
* Казімірава — вёска

### Расія 
* Смаленская вобласць:
** Казімірава — вёска ў Руднянскім раёне

## Гл. таксама 
* Казіміраўка
* Казіміраўская Слабодка
* Казімірова
* Казімірцы
* Казімірышкі
Звязда (значэнні)

**Звязда́** — назва каляднага рыштунку (шасці- ці васьміканцовай саламянай зоркі), з якім ходзяць шчадраваць. Іншыя значэнні:

* «Звязда» — штодзённая дзяржаўная беларуская газета;
* «Звязда» — выдавецкі дом.

* Звязда — вёска ў Лепельскім раёне Віцебскай вобласці
* Звязда — вёска ў Бабруйскім раёне Магілёўскай вобласці
* Звязда — вёска ў Чэрыкаўскім раёне Магілёўскай вобласці
* Звязда — вёска ў Пухавіцкім раёне Мінскай вобласці
Ірына Дзмітрыеўна Фарыён

**Ірына Дзмітрыеўна Фарыён** (; ) — украінская мовазнаўца, палітычная і грамадская дзяячка. Сябра Палітрады УА «Свабода», народны дэпутат Украіны сёмага склікання, доктар філалагічных навук.

## Біяграфія 
Нараділася 29 красавіка 1964 года ў Львове. Выхоўвалася ў сям’і Яраславы Сцяпанаўны, бібліятэкара, і Дзмітрыя Іванавіча, сантэхніка Львоўскага завода газавай апаратуры.

У 1987 годзе скончыла філалагічны факультэт Львоўскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя Івана Франко. У 1996 годзе абараніла кандыдацкую дысертацыю і атрымала ступень кандыдата філалагічных навук. Працавала дацэнтам кафедры ўкраінскай мовы інстытута гуманітарных і сацыяльных навук Нацыянальнага ўніверсітэта «Львоўская палітэхніка».

З 2005 года з’яўлялася членам Усеўкраінскага аб’яднання «Свабода». У красавіку 2006 года — кандыдат у народныя дэпутаты Украіны ад УА «Свабода», № 3 у спісе. У верасні 2007 года — кандыдат у народныя дэпутаты Украіны ад УА «Свабода», № 3 у спісе. На выбарах у Львоўскую абласную Раду 2006 года была абрана дэпутатам. На выбарах у Львоўскую абласную Раду 2010 года перамагла ў мажарытарнай акрузе горада Львова, атрымаўшы найбольшую долю падтрымкі сярод усіх мажарытаршчыкаў Львоўшчыны — 33 %. З 12 снежня 2012 года па 27 лістапада 2014 года — народны дэпутат Вярхоўнай Рады VII склікання.

Жыла ў Львове. Цяжка паранена 19 ліпеня 2024 года, памерла ў бальніцы.

## Зноскі 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Мовазнаўцы Украіны
Катэгорыя:Грамадскія дзеячы Украіны
Катэгорыя:Выкладчыкі Львоўскай палітэхнікі
Катэгорыя:Выпускнікі Львоўскага ўніверсітэта
Катэгорыя:Народныя дэпутаты Вярхоўнай Рады Украіны VII склікання
Мазендэранцы

**Мазендэранцы**, або **мазандэранцы** () — іранамоўны народ, які жыве на тэрыторыі гістарычнай вобласці Мазендэран (прыкаспійскі Іран), у IX—XII стст. вядомай як Табарыстан. Па культуры і быту блізкія да персаў. Мазандэранская мова адносіцца да заходнеіранскай падгрупы іранскай групы індаеўрапейскай сям'і моў. Па рэлігіі — мусульмане-шыіты. Займаюцца земляробствам (рыс, пшаніца), якое ў прыбярэжных раёнах спалучаецца з рыбалоўствам, а ў горах — з жывёлагадоўляй. У горных раёнах напаўаселае насельніцтва захоўвае некаторыя перажыткі племяннога ладу (найбуйнейшыя плямёны — гадыкулахі і палані).

## Літаратура 
* Народы Передней Азии, М., 1957;
* Бартольд В. В., Место Прикаспийских областей в истории мусульманского мира, [Баку, 1925].
* Кисляков В. Н. Мазандеранцы // Народы и религии мира / Глав. ред. В. А. Тишков. М.: Большая Российская Энциклопедия, 1999. С.598.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Народы Ірана
Катэгорыя:Іранскія народы
Юрый Генадзевіч Васюцін

**Юрый Васюцін** (нар. , , БССР) — беларускі футбаліст (брамнік) і трэнер. У цяперашні час працуе трэнерам брамнікаў у клубе «Віцебск».

## Клубная кар’ера 
Выхаванец віцебскага футбола, з 1996 года выступаў за мясцовы клуб (у розны час называўся «Лакаматыў-96», «Лакаматыў» і «Віцебск»). Некаторы час выступаў за фарм-клуб «Лакаматыва-96» — «Лакаматыў» — у ніжэйшых лігах. З сезона 2000 трывала замацаваўся ў асноўнай камандзе, хоць неаднаразова саступаў месца ў аснове іншым брамнікам.

У ліпені 2010 года ў кубкавым матчы супраць светлагорскага «Хіміка» выйшаў на замену ў канцы матча ў якасці палявога іграка і забіў гол, які дапамог «Віцебску» атрымаць перамогу 3:2 і прайсці ў наступны раўнд.

Пасля зыходу ўлетку 2011 года Дзмітрыя Гушчанкі ў мінскае «Дынама» Юрый Васюцін застаўся асноўным брамнікам каманды. Разам з «Віцебскам» вылецеў у Першую лігу па выніках сезона 2011, на працягу трох сезонаў у Першай лізе толькі на паўгады саступаў месца асноўнага брамніка Андрэю Шчарбакову. Па выніках сезона 2014 (у якім правёў усе 30 матчаў чэмпіянату) дапамог «Віцебску» вярнуцца ў Вышэйшую лігу.

Да сезона 2015 пачынаў рыхтавацца разам з віцебскай камандай, але ў лютым 2015 года пакінуў «Віцебск». 26 красавіка 2015 года на Віцебскім ЦСК перад матчам «Віцебска» супраць «Нафтана» адбылася цырымонія провадаў Васюціна з футбола. На той момант ён ужо увайшоў у трэнерскі штаб першалігавай «Оршы».

У ліпені 2015 года Васюцін зноў апынуўся ў «Віцебску», заняўшы пасаду трэнера брамнікаў.

## Дасягненні 
*   Бронзавы прызёр чэмпіянату Беларусі: 1997
*  Пераможца Першай лігі чэмпіянату Беларусі: 2003

## Статыстыка выступленняў 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбольныя варатары
Катэгорыя:Футбалісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі ФК Віцебск
Катэгорыя:Ігракі ФК Лакаматыў Віцебск
Катэгорыя:Футбольныя трэнеры Беларусі
Аляксандр Уладзіміравіч Раеўскі

**Аляксандр Раеўскі** (нар. , ) — беларускі футбаліст (паўабаронца) і трэнер.

## Клубная кар’ера 
Пачынаў кар’еру ў мазырскай «Славіі», але хутка апынуўся ў складзе магілёўскага «Дняпра». У магілёўскім клубе гуляў за дубль, часам прыцягваўся таксама да гульняў асноўнай каманды. У 2009 годзе перайшоў у «Славію», якая на той момант выступала ў Першай лізе, і праз два гады дапамог ёй перамагчы ў гэтым турніры.

Сезон 2012 распачаў у Вышэйшай лізе ў складзе «Славіі», але ўлетку пакінуў клуб. У другой палове 2012 года заставаўся без клуба, а ў сезоне 2013 стаў іграком светлагорскага «Хіміка». Па выніках сезона 2013 «Славія» зноў апынулася ў Першай лізе, і Аляксандр чарговы раз далучыўся да мазырскага клуба. У сезоне 2014 забіў 5 галоў за «Славію», чым другі раз дапамог ёй трапіць у Вышэйшую лігу. У Вышэйшай лізе Раеўскі стаў пераважна выхадзіць на замену, у сезоне 2016 стаў часцей з’яўляцца ў стартавым складзе, тады ж стаў звычайна выкарыстоўвацца ў якасці абаронцы. У сезоне 2017 быў асноўным апорным паўабаронцам мазыран, але не здолеў выратаваць каманду ад вылету ў Першую лігу. На наступны год дапамог мазыранам перамагчы ў другім дывізіёне і вярнуцца ў эліту.

У 2019—2020 гадах з’яўляўся на полі нерэгулярна, шмат прапускаў з-за траўм. У студзені 2021 года падоўжыў пагадненне з мазырскім клубам. У першай палове 2021 года пераважна выхадзіў у стартавым складзе мазыран, з лета стаў часцей выхадзіць на замену ці заставацца на лаўцы запасных. У студзені 2022 года па заканчэнні кантракта пакінуў «Славію» і завяршыў прафесійную кар’еру.

## Трэнерская кар’ера 
З 2022 года працаваў у «Славіі» дзіцячым трэнерам, а ў пачатку 2023 года стаў галоўным трэнерам дубліруючага складу, дзе працаваў да канца 2023 года.

У снежні 2023 года атрымаў трэнерскую ліцэнзію катэгорыі B.

## Дасягненні 
*  Пераможца Першай лігі чэмпіянату Беларусі (2): 2011, 2018

## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі ФК Славія Мазыр
Катэгорыя:Ігракі ФК Дняпро Магілёў
Катэгорыя:Ігракі ФК Горкі
Катэгорыя:Ігракі ФК Хімік Светлагорск
Катэгорыя:Футбольныя трэнеры Беларусі
Абразанне

400px|thumb|Распаўсюджанасць абразання ў свеце.
thumb|Да і пасля абразання.
**Абраза́нне** — выдаленне крайняй плоці палавога органа. Узнікла ў першабытным грамадстве. Праводзяць, у т.л. пры ініцыяцыі. Ажыццяўляецца ў народаў Акіяніі, Афрыкі, Аўстраліі і ЗША. Абрад праводзяць над немаўлятамі мужчынскага полу ва іўдаізме і над хлопцамі 7-10 гадоў у ісламе. Сусветная арганізацыя аховы здароўя адзначыла на 50 % ніжэйшую мажлівасць заражэння вірусам імунадэфіцыту (ВІЧ) сярод абрэзаных мужчын у Афрыцы. Станам на 2015 год у ЗША праводзілася над 75 % нованароджаных хлопцаў, бо ў 1960-я гады ўрачы прапанавалі яго ўжыванне для прадухілення палавых заражэнняў, інфекцый мачавых шляхоў і раку палавых органаў.

## Гл. таксама 
* Жаночае абразанне

## Літаратура 
* *Завальнюк У. М.* Энцыклапедычны слоўнік рэлігійнай лексікі беларускай мовы / У. М. Завальнюк, М. Р. Прыгодзіч, В. К. Раманцэвіч. — Мінск, Изд-во Гревцова, 2013. — 808 с. ISBN 978-985-6954-73-6.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Іўдаізм
Катэгорыя:Хірургія
Катэгорыя:Уралогія

Катэгорыя:Яўрэйскія абрады
Катэгорыя:Пеніс
Катэгорыя:Ініцыяцыя
Катэгорыя:Мадыфікацыі цела
Францэ Прашэрн

**Францэ Прашэрн** (; , Врба, Славенія — ) — славенскі паэт; прадстаўнік рамантызму.

Скончыў Венскі ўніверсітэт (1828). Друкаваўся з 1827 года. Працягваў традыцыі класічнай італьянскай паэзіі, Дж. Байрана. нямецкіх рамантыкаў. Асноўнае месца ў паэзіі займае інтымная лірыка з элегічнымі і трагічнымі настроямі («Любоўныя санеты», 1830-31; «Санеты няшчасця», 1832). Аўтар цыкла «Вянок санетаў» (1834), сатырычных вершаў і эпіграм «Саркастычныя санеты» (1833), ліраэпічнай паэмы «Хрышчэнне на Савіцы» (1836).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Паэты Славеніі
Катэгорыя:Рамантызм
Benson & Hedges Championship 2000 (снукер)

**Benson & Hedges Championship 2000** — прафесійны нярэйтынгавы турнір па снукеры, які праходзіў з 5 па 16 лістапада 2000 года ў снукерным цэнтры Вілі Торна, у Малверне, Англія. Турнір стаў 11-м розыгрышам Benson & Hedges Championship, які быў заснаваны ў 1990 годзе. Прызавы фонд турніру склаў £38,850, з якіх £5,000 атрымаў пераможца. Апроч таго, пераможца спаборніцтва атрымліваў права ўдзельнічаць у найбуйнейшым запрашальным турніры сезона — Мастэрс.

Катэгорыя:Кваліфікацыя да Мастэрс (снукер)
Катэгорыя:2000 год у снукеры
Катэгорыя:Спорт у Англіі ў 2000 годзе
Катэгорыя:Снукерны сезон 2000/2001
Катэгорыя:Снукерныя турніры ў Англіі
Катэгорыя:2000 год у Малверне
Еўсевій Нікамедыйскі

**Еўсевій Нікамедыйскі** (; ? — 341) — архіепіскап канстанцінопальскі (339—341), вучань Лукіяна Антыяхійскага, паслядоўнік Антыяхійскай багаслоўскай школы, заснаванай Лукіянам.

## Біяграфія 
Быў епіскапам Берыта, затым, дзякуючы заступніцтву Канстанцыі, жонкі імператара Ліцынія і сястры імператара Канстанціна Вялікага, быў прызначаны епіскапам Нікамедыі, рэзідэнцыі імператара Ліцынія.

На Сусветным Нікейскім саборы ў 325 годзе выступаў абаронцам Арыя, з якім быў дружны ў юнацкасці, а пазней разам з епіскапам Еўсевіем Кесарыйскім быў главой прымірыцельнай партыі, члены якой па імі абодвух Еўсевіяў атрымалі назву еўсевіян. Пасля завяршэння сабору Еўсевій Нікамедыйскі адмовіўся адрачыся ад арыянства і быў разам з саўдзельнікамі адпраўлены імператарам у ссылку ў Галію.

У 328 годзе Еўсевій, Арый і іншыя арыяне былі вернутыя са ссылкі Канстанцінам, які выканаў перадсмяротную просьбу сваёй сястры Канстанцыі.

У 335 годзе прымаў актыўны ўдзел у працы Цірскага сабору, дзе ўзначаліў фракцыю «еўсевіян» — прыхільнікаў Арыя і праціўнікаў александрыйскага архіепіскапа Афанасія Вялікага

Разам з іншымі епіскапамі браў удзел у хрышчэнні імператара Канстанціна Вялікага, які ў 337 годзе памёр на яго кананічнай тэрыторыі ў прадмесці Нікамедыі.

У 340 годзе старшынстваваў на Гангрскім саборы, скліканым супраць ерасі Яўстафія, епіскапа Севастыйскага і яго паслядоўнікаў.

Па загадзе імператара Канстанцыя II кіраваў Антыяхійскім саборам 341 года, на якім ва Усходняй Рымскай імперыі ўмеранае арыянства было прызнана афіцыйным вучэннем.

## Спасылкі 
* Візантыйскі тлумачальны слоўнік 

Катэгорыя:Рэлігійныя дзеячы Візантыі
Катэгорыя:Арыянства
Катэгорыя:Епіскапы IV стагоддзя
Лукіян Антыяхійскі

**Лукіян Антыяхійскі** (пам. у 312 годзе) — прэсвітар, багаслоў, адзін з першых рэдактараў Бібліі. Шануецца як святы ў ліку прападобнамучанікаў, памяць у Праваслаўнай царкве здзяйсняецца 15 кастрычніка (па юліянскім календары), у Каталіцкай царкве — 7 студзеня.

Нарадзіўся ў сірыйскім горадзе Самасаце. У 12-гадовым узросце ён застаўся сіратой. Лукіян раздаў маёмасць жабракам, а сам пайшоў у горад Эдэсу да спавядальніка Макарыя, пад кіраўніцтвам якога вывучаў Свяшчэннае Пісанне і вучыўся падзвіжніцкаму жыццю. Паводле паведамлення Аляксандра Александрыйскага ў Антыёхіі вучыўся ў ерасіярха Паўла Самасацкага. Лічыцца адным з заснавальнікаў Антыяхійскай багаслоўскай школы, у якой вучыліся многія будучыя дзеячы арыянства, уключаючы самога Арыя.

Галоўнай заслугай Лукіяна стала праца па выверцы і рэдагаванню грэчаскіх біблейскіх тэкстаў, у прыватнасці ён старанна зверыў Септуагінту з яўрэйскім арыгіналам, аднавіўшы сапсаваныя перапісчыкамі фрагменты. Варыянт старазапаветнага тэксту Лукіяна атрымаў назву «Лукіянава рэцэнзія».

Паводле паведамлення Еўсевія Кесарыйскага ў часы Вялікага ганення пры імператары Максіміне Святы Лукіян быў схоплены па даносе і адпраўлены ў нікамедыйскую вязніцу, дзе на працягу 9 гадоў умацоўваў хрысціян, якія сядзелі з ім, у спаведніцтве, пераконваючы іх не баяцца катаванняў і смерці. Ад працяглых катаванняў і голаду Святы Лукіян сканаў у няволі.

Паводле жыція перад смерцю, жадаючы прычасціцца на свята Богаяўлення, прыкаваны ланцугамі да ложка мучанік-прэсвітар здзейсніў на сваіх грудзях літургію, і ўсе хрысціяне, якія знаходзіліся ў вязніцы, прычасціліся. Цела Святога Лукіяна было кінута ў мора, але, паводле жыція, праз 30 дзён дэльфіны вынеслі яго на бераг і вернікі пахавалі яго.

## Гл. таксама 
* Пелагія, дзева Антыяхійская — мучаніца, вучаніца Лукіяна Антыяхійскага.
* Арый — вучань Лукіяна Антыяхійскага, адзін з ранніх ерасіярхаў, заснавальнік арыянства.

## Спасылкі 
* Прападобнамучанік Лукіян, прэсвітар Антыяхійскі на сайце Праваслаўе.Ru

Катэгорыя:Прападобнамучанікі
Катэгорыя:Арыянства
Катэгорыя:Каталіцкія і праваслаўныя святыя
Катэгорыя:Хрысціянскія святыя III стагоддзя
Катэгорыя:Хрысціянскія святыя IV стагоддзя
Арцём Аляксандравіч Скітоў

**Арцём Скітоў** (нар. , ) — беларускі футбаліст, абаронца клуба «Віцебск».

## Клубная кар’ера 
Выхаванец віцебскага футбола, з 2008 года выступаў за дубль «Віцебска», а ў 2009 годзе ўпершыню трапіў у асноўную каманду. У сезоне 2011 трывала замацаваўся ў аснове віцебскага клуба, але па выніках сезона «Віцебск» страціў месца ў Вышэйшай лізе.

У студзені 2012 года Арцём праходзіў прагляд у гродзенскім «Нёмане», але ў выніку застаўся ў віцебскім клубе. У студзені 2013 года зноў быў на праглядзе ў «Нёмане», падчас якога атрымаў траўму і выбыў амаль да самага канца сезона 2013.

У студзені 2014 года падоўжыў кантракт з «Віцебскам». Стаў гуляць пераважна на пазіцыі правага абаронцы (да таго звычайна гуляў як паўабаронца). Дапамог віцебскаму клубу па выніках сезона 2014 вярнуцца ў Вышэйшую лігу.

У студзені 2015 года стала вядома, што Арцём працягне выступаць за «Віцебск» у Вышэйшай лізе. У 2015—2018 гадах трывала выступаў на пазіцыі правага абаронцы. У кастрычніку 2015 года атрымаў траўму, з-за якой выбыў да канца сезона, на наступны год вярнуў месца ў аснове.

У сезоне 2018 стаў капітанам віцебскай каманды і дапамог ёй заняць высокае чацвёртае месца ў чэмпіянаце Беларусі, а сам трапіў у спіс 22 найлепшых ігракоў чэмпіянату. У далейшым працягваў трывала з’яўляцца ў аснове. У студзені 2022 года падоўжыў кантракт з «Віцебскам».

У студзені 2023 года, нягледзячы на вылет «Віцебска» ў Першую лігу, вырашыў застацца ў клубе на новы сезон. У пачатку 2023 года перадаў функцыі капітана каманды Яну Скібскаму. У студзені 2024 года падоўжыў пагадненне з «Віцебскам».

## Міжнародная кар’ера 
Выступаў за моладзевую зборную Беларусі.

## Дасягненні 
*  У спісе 22 найлепшых ігракоў чэмпіянату Беларусі: 2018

## Статыстыка выступленняў 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі ФК Віцебск
Кодэкс Грэгарыяна

**Кодэкс Грэгарыяна** (лац. *Codex Gregorianus*) — самая ранняя кадыфікацыя імператарскіх канстытуцый, прадпрынятая ў часы кіравання Дыяклетыяна нейкім Грэгорыем, ці Грэгарыянам.

Канстытуцыі сістэматызаваны ў кодэксе ў храналагічным парадку і падзелена на 14 кніг. Гэты Codex Gregorianus часта цытаваўся пры пазнейшых рымскіх імператарах і, верагодна, разам з наступнымі Codex Hermogenianus і Codex Theodosianus быў пакладзены ў аснову кодэкса Юстыніяна.

Лічылася, што тэкст кодэкса Грэгарыяна не захаваўся да нашых дзён, аднак напачатку 2010 года англійскімі даследчыкамі (Бенетам Салвеем і Сайманам Коркаранам) было абвешчана пра выяўленне рукапісу з фрагментамі кодэкса.

Катэгорыя:Грамадзянскія кодэксы
Катэгорыя:Гістарычныя крыніцы права
Катэгорыя:Зборнікі рымскага права
Катэгорыя:Зборы прававых актаў
Самасата

**Самаса́та**, або **Арашма́шат** () — сталіца старажытнаармянскага Камагенскага царства, на заходнім беразе Еўфрата (цяпер іл Адыяман, Турцыя).

У Самасаце знаходзілася пераправа на важным гандлёвым шляху з Усходу на Захад. Пераправу ў Самасаце таксама згадвае Аміян.
 
З Самасатай звязаны многія старонкі гісторыі хрысціянскай царквы. У ліку святых праслаўляюцца Самасацкія мучанікі, якія пацярпелі ў Самасаце ў часы ганенняў імператара Дыяклетыяна. У перыяд барацьбы з арыянствам епіскапскую кафедру ў Самасаце займаў абаронца праваслаўя свяшчэннамучанік Еўсевій Самасацкі. Самасата — радзіма вядомых ерасіярхаў Лукіяна і Паўла Самасацкага, паслядоўнікі якога называлі сябе самасатцамі.

Горад быў затоплены з-за будаўніцтва дамбы Атацюрка; насельніцтва было пераселена ў новапабудаваны горад Самсат.

## Спасылкі 
* Historical information about Samosata
* Martyrs of Samosata 
* 1911 encyclopedia entry on Samosata
* Samosata in the Catholic Encyclopedia
* Свяшчэннамучанік Еўсевій, епіскап Самасацкі
* Святыя мучанікі Раман, Якаў, Філафей, Іперыхій, Авіў, Іўліян і Парыгорый 

Катэгорыя:Старажытны свет
Катэгорыя:Гісторыя Сірыі
Катэгорыя:Гісторыя хрысціянства
Катэгорыя:Камагенскае царства
Катэгорыя:Сталіцы Арменіі
Эсекс

**Эсекс** () — графства ў Англіі, на паўночным усходзе ад Лондана. Адзіным буйным горадам у графстве з’яўляецца горад Чэлмсфард.

Графства займае ўсходнюю частку былога каралеўства Эсекс, якое існавала ў 6—9 вв. Апроч сельскіх раёнаў, графства ўключае ў сябе гандлёвы цэнтр «Lakeside», лонданскі аэрапорт Станстэд, а таксама новыя гарады Базілдан і Харлау.

Катэгорыя:Графствы Англіі
Аляксандар Шаламанаў

**Аляксандар Стэфанаў Шаламанаў** (, нар. , вёска Баяна каля Сафіі, цяпер квартал Сафіі) — балгарскі прафесійны футбаліст.

## Кар’ера 
Амаль усю кар’еру гуляў за клуб «Славія» з Сафіі. У чэмпіянаце Балгарыі згуляў 265 гульняў, забіў 10 галоў.

## Нацыянальная зборная 
У складзе зборнай Балгарыі па футболе браў удзелу чэмпіянатах свету па футболе 1966 (2 матча, 0 галоў) і 1970 (3 матча, 0 галоў).

## Дасягненні 
Уладальнік Кубка Балгарыі 1963, 1964, 1966. Лепшы футбаліст Балгарыі 1963 і 1966, лепшы спартсмен Балгарыі 1967 і 1973.

## Адметнасці 
Чэмпіён Балгарыі ў слаламе і хуткасным спуску на горных лыжах. У якасці гарналыжніка браў удзел у Зімовых Алімпійскіх гульнях 1960. Быў таксама запасным у складзе валейбольнай зборнай Балгарыі на Алімпійскіх гульнях 1964.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Александър Шаламанов - белият рицар 

Катэгорыя:Футбалісты Балгарыі
Катэгорыя:Ігракі зборнай Балгарыі па футболе
Катэгорыя:Ігракі ФК Славія Сафія
Катэгорыя:Ігракі ФК ЦСКА Сафія
Катэгорыя:Гарналыжнікі паводле алфавіта
Катэгорыя:Гарналыжнікі Балгарыі
Катэгорыя:Гарналыжнікі на зімовых Алімпійскіх гульнях 1960 года
Катэгорыя:Валейбалісты Балгарыі
Катэгорыя:Спартсмены некалькіх відаў спорту
Рычард Уэлслі

**Рычард Колі, 1-ы маркіз Уэлслі, лорд Морнінгтан** (1760—1842) — брытанскі дзяржаўны дзеяч.

## Біяграфія 
Рычард Колі нарадзіўся 20 чэрвеня 1760 года ў Міце.

Старэйшы брат лорда Уэлінгтана. Прызначаны ў 1797 годзе генерал-губернатарам брытанскіх уладанняў у Індыі, ён пачаў зацятую барацьбу з майсурскім кіраўніком Тыпу Султанам; у 1799 годзе ўзяў прыступам яго сталіцу Серынгапатам; затым выступіў супраць маратхаў, заваяваў землі паміж рэкамі Гангам і Джамнай, прымусіў да пакоры Сінд і раджу Берара (1803 г.). За гэтыя перамогі Уэлслі атрымаў тытул маркіза і права ўключыць у свой герб сцяг Тыпу Султана. У 1805 годзе быў абвінавачаны ў раскраданні казны і адкліканы.

У 1809 годзе быў паслом у Іспаніі, а ў 1810 годзе — міністрам замежных спраў, прычым паўсюль процідзейнічаў французскаму ўплыву.

У 1822 годзе быў прызначаны лордам-намеснікам у Ірландыю, увесь час абараняў каталікоў супраць аранжыстаў і шмат спрыяў эмансіпацыі першых.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Richard Wellesley, 1st Marquess Wellesley of Norragh 

Катэгорыя:Генерал-губернатары Індыі
Катэгорыя:Міністры замежных спраў Вялікабрытаніі
Тыпу Султан

**Тыпу Султан** (, ); лістапад 1750 года, Дэванахалі — 4 мая 1799 года, Серынгапатам) — мусульманскі кіраўнік дзяржавы Майсур са сталіцай у Серынгапатаме, які ў саюзе з французамі вёў англа-майсурскія войны з Брытанскай Ост-Індскай кампаніяй.

«Тыгр Майсура», натхніцель супрацьстаяння брытанскім каланізатарам, пазіцыянуецца як нацыянальны герой у Пакістане і ў некаторых штатах Індыі.

## Біяграфія 
Тыпу нарадзіўся ў сям’і Хайдэра Алі, у той час афіцэра ў майсурскай арміі, і яго другой жонкі, Фацімы, ці Фахр-ун-Нісы. У розных крыніцах фігуруе як Султан-Фатэх-Алі-Хан-Шахаб, Тыпу-Сахіб-Бахадур-хан, Тыпу-Султан-Фатых або Алі-Хан-Бахадур-Тыпу-Султан.

Калі Тыпу быў дзіцем, яго бацька захапіў уладу ў Майсуры. Атрымаўшы ў спадчыну прастол пасля смерці бацькі, ён праявіў сябе як таленавіты палкаводзец, навуковец і паэт. Тыпу быў набожным мусульманінам, але большасць яго падданых былі індуістамі. Па просьбе французаў ён пабудаваў хрысціянскую царкву — першую ў Майсуры. Ён ведаў некалькі моў.

У знешняй палітыцы Хайдэр Алі і Тыпу Султан абапіраліся на саюз з французамі. Іх арміі, навучаныя французамі, паспяхова ваявалі з маратхамі, кіраўнікамі Малабара, Курга, Беднура, Карнатака і Траванкора. Тыпу Султан атрымаў значныя перамогі над англічанамі ў першай і другой англа-майсурскай войнах. Праз год пасля смерці бацькі заключыў з англічанамі ў 1784 годзе Мангалорскі дагавор.

Тыпу Султан вёў заваявальныя войны супраць сваіх суседзяў і жорстка душыў паўстанні ў межах сваіх тэрыторый, дэпартуючы цэлыя народы. Непрымірымы вораг англічан, у 1789 годзе ён напаў на саюзны ім Траванкор, чым справакаваў чарговы маштабны канфлікт. У выніку паражэння ў трэцяй англа-майсурскай вайне Тыпу быў вымушаны падпісаць зневажальны мір, страціўшы шэраг раней заваяваных тэрыторый, такіх як Малабар і Мангалор.

Вырашыўшы стварыць антыбрытанскую кааліцыю, кіраўнік Майсура накіраваў пасольствы ў Асманскую імперыю, Францыю і іншыя магутныя дзяржавы таго часу. Падчас Чацвёртай англа-майсурскай вайны аб’яднаныя сіламі брытанскай Ост-Індскай кампаніі і нізама Хайдарабада перамаглі Тыпу, і ён быў забіты 4 мая 1799 года, абараняючы цытадэль Серынгапатама.

Расправы Тыпу над палоннымі немусульманамі і ваеннапалоннымі ператварылі яго ў супярэчлівую фігуру індыйскай гісторыі. Дагэтуль індыйскія мусульмане ўзвялічваюць яго як нацыянальнага героя, тады як індуісты схільныя падвяргаць яго крытыцы. Тыпу правёў шэраг адміністрацыйных рэформаў у Майсуры; да яго інавацый адносяць і т.зв. майсурскія ракеты. Ён заахвочваў пашырэнне выкарыстання сваімі падданымі персідскай мовы і урду.

## Літаратура 
* В. Л. Крашенинников. Лев Майсура: Типу Султан. Наука, 1971.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Постаці Карнатакі
Катэгорыя:Індыйскія манархі
Касцёл Унебаўзяцця Найсвяцейшай Дзевы Марыі (Краснае)

**Касцёл Унебаўзяцця Найсвяцейшай Дзевы Марыі** — каталіцкі храм у в. Краснае (Маладзечанскі раён). Помнік архітэктуры неаготыкі. Пабудаваны ў 1912 годзе. У 1988—1990 гадах касцёл рэстаўраваны, дзейнічае.

## Архітэктура 
Трохнефная аднавежавая базіліка з пяціграннай апсідай і бакавымі сакрысціямі. У цэнтры галоўнага фасаде трох’ярусная чацверыковая званіца, умацаваная кутнімі ступеньчатымі контрфорсамі з пінаклямі і завершаная высокім шпілем. Галоўны ўваход аформлены стральчатым парталам, над якім размешчанае круглае акно-«ружа». Бакавыя фасады рытмічна члянёныя здвоенымі вузкімі стральчатымі вокнамі, нішамі і ступеньчатымі контрфорсамі ў прасценках. Двухсхільны дах над алтарнай часткай з невялікай вежачкай. Перакрыцце ўнутранай прасторы скляпеністае на чатырох слупах.

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Касцёлы Маладзечанскага раёна
Катэгорыя:Краснае (Маладзечанскі раён)
Катэгорыя:Збудаванні Беларусі ў неагатычным стылі
Катэгорыя:Касцёлы Мінска-Магілёўскай архідыяцэзіі
Катэгорыя:1912 год у Беларусі
Кодэкс Феадосія

**Кодэкс Феадосія** () — першы афіцыйны збор законаў Рымскай імперыі.

## Стварэнне і ўжыванне 
Да IV стагоддзя ўказы (ці канстытуцыі) рымскіх імператараў, якія на працягу першых двух стагоддзяў прынцыпату не мелі вялікага ўплыву на праваадносіны, сталі значнай крыніцай права. Канстытуцыі імператараў да Дыяклетыяна былі сабраны юрыстам па імі Грэгорый у 14 кнігах пад назвай Грэгарыянава кодэкса. У часы кіравання Канстанціна пазнейшыя канстытуцыі былі сабраны, ізноў-ткі на прыватных пачатках, заканазнаўцам Гермагеніянам у так званым кодэксе Гермагеніяна.

Да кіравання Феадосія II абедзве кадыфікацыі парадкам састарэлі, таму імператар у 428 г. прызначыў камісію з 8 юрыстаў і даручыў ім сабраць разам усе канстытуцыі, выдадзеныя Канстанцінам і яго пераемнікамі. Меркавалася ў даданне да дзвюх папярэдніх кампіляцый выдаць зборнік дзеючых канстытуцый, і, больш таго, скласці зборнік канстытуцый адмененых або перагледжаных — у мэтах захавання іх тэксту для вывучэння юрыстамі будучых пакаленняў.

Праца камісіі застапарылася, як толькі яны прыняліся за разбор прэтарскага права і меркаванняў вядучых юрыстаў, якія планавалася прыкласці да ўкладання ў якасці каментарыя. У канчатковым выніку, ад гэтай ідэі прыйшлося адмовіцца. У 435 г. імператар падвоіў колькасць членаў камісіі, і праз два гады яны скончылі працу над 16 кнігамі канстытуцый, якія былі выдадзены пазней кодэкса Гермагеніяна і захоўвалі сваю сілу. Гэты кодэкс Феадосія быў афіцыйна прыняты для ўсеагульнага кіраўніцтва 15 лютага 438 г. Канстытуцыі, якія выдаваліся пасля яго выдання, атрымалі назву «новых законаў» (*novellae leges*).

Кодэкс быў складзены ў Канстанцінопалі, у ім знайшлі адлюстраванне рэаліі Усходняй імперыі — барацьба з арыянамі і іншымі ератыкамі, працэс занявольвання сялянства, рост дэспатызму імператараў. У 439 г. Феадосій пераслаў асобнік укладання заходняму імператару Валентыніяну III, які ўвёў яго ў абавязковае ўжыванне на сваіх землях з 1 студзеня 439 года.

Нават пасля таго, як пры Юстыніяне была ажыццёўлена значна больш поўная кадыфікацыя рымскага права, у Галіі і іншых заходніх правінцыях працягвалі кіравацца Феадосіевым зборам канстытуцый. Codex Theodosianus не раз перавыдаваўся, як у Сярэднявеччы, так і ў Новы час. Сярод іншых усталяванняў, Кодэкс Феадосія ўтрымліваў забарону на варожбы і магію.

## Літаратура 
* Римское частное право (под ред. И. Б. Новицкого и И. С. Перетерского). М., 1948.
* И. А. Покровский. История римского права, 3-е издание. Петроград, 2007.
* 

## Спасылкі 
* Сеткавая версія кодэкса (лац.)

Катэгорыя:Візантыйскае права
Феадосія
Катэгорыя:Творы V стагоддзя
Катэгорыя:Зборнікі рымскага права
Катэгорыя:Пісьмовыя крыніцы па гісторыі Старажытнага Рыма
Катэгорыя:Зборы прававых актаў
Цеплата фазавага пераходу

**Цеплата́ фа́завага перахо́ду** — колькасць цеплаты, якую неабходна перадаць рэчыву (ці адвесці ад яго) пры раўнаважным ізабарна-ізатэрмічным пераходзе рэчыва з адной фазы ў другую (фазавым пераходзе І роду — кіпенні, плаўленні, крышталізацыі, паліморфным ператварэнні і інш.). Існаванне цеплаты фазавага пераходу абумоўлена рознымі значэннямі энергій сувязі рэчыва ў адпаведных фазах.

Для фазавага пераходу ІІ роду цеплата вазавага пераходу раўна нулю. Раўнаважны фазавы пераход пры дадзеным ціску адбываецца пры пастаяннай тэмпературы — тэмпературы фазавага пераходу. Цеплата фазавага пераходу роўная здабытку тэмпературы фазавага пераходу на рознасць энтрапій у дзвюх фазах, паміж якімі адбываецца пераход.

Адрозніваюць *удзельную* і *мольную* (малярную) цеплаты фазавага пераходу, аднесеныя адпаведна да адзінкі масы і адзінкі колькасці рэчыва (1 моль).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Тэрмадынаміка
Крыўлянскі замак

**Крыўлянскі замак** — колішні замак каля в. Крыўляны (Жабінкаўскі раён), які існаваў у XVII — пачатку XVIII ст. Пабудаваны ў забалочанай мясцовасці. Належаў князям Чартарыйскім.

## Архітэктура 
Меў блізкі да прамавугольніка план (плошча каля 11 га), быў умацаваны земляным валам (шырыня 7—8 м, вышыня каля 4 м), бастыёнамі, ровам (шырыня 13—15, глыбіня да 4 м). З паўночна-заходняга боку быў абведзены дадатковым вадзяным ровам. Уезд у замак размяшчаўся з паўднёвага ўсходу. У паўднёва-заходняй частцы на ўзвышэнні стаяла драўляная вежа, каля якой была сажалка, абнесеная высокім земляным валам і злучаная з рэчкай. У комплекс уваходзілі таксама драўляны палац, жылыя і гаспадарчыя пабудовы.

## Літаратура 
* 
* 
*  — С. 523.

## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Славутасці Жабінкаўскага раёна
Катэгорыя:Замкі Беларусі
Катэгорыя:Замкі Вялікага Княства Літоўскага
Катэгорыя:Зніклі ў XVIII стагоддзі
Катэгорыя:Чартарыйскія
Катэгорыя:Крыўляны (Жабінкаўскі раён)
Паштовая станцыя (Крычаў)

**Паштовая станцыя** — будынак у Крычаве, размешчаны па адрасе вул. Ленінская, 76. Помнік грамадзянскай архітэктуры сярэдзіны XIX ст. у стылі неаготыкі. Абслугоўвала дарогу Варшава — Брэст — Масква.

Станцыя — комплекс будынкаў, размешчаных вакол прамавугольнага ў плане панадворку. Галоўны будынак мураваны, прамавугольны ў плане, аднапавярховы, з дваровай і пазнейшай тарцовай прыбудовамі. Павернуты галоўным фасадам да дарогі, яго цэнтральная частка і вуглы вылучаныя пілястрамі з гатычнымі арачнымі нішамі. Прамавугольныя вокны ў ліштвах з прафіляванымі сандрыкамі ў выглядзе стральчатых арак. Планіроўка будынку сіметрычная. Сцены памяшканняў апяразаныя прафіляванымі карнізамі.

У будынках станцыі размешчана база дарожна-эксплуатацыйнай службы.

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Славутасці Крычава
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Крычава
Катэгорыя:Збудаванні Беларусі ў неагатычным стылі
Катэгорыя:З’явіліся ў XIX стагоддзі
Катэгорыя:Паштовыя станцыі Беларусі