open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Гарадзецкі сельсавет (Быхаўскі раён)

**Гарадзе́цкі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Быхаўскага раёна Магілёўскай вобласці. Цэнтр — вёска Гарадзец.

## Гісторыя 
Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Быхаўскага раёна Магілёўскай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Быхаўскім раёне БССР, з 20 лютага 1938 года — Магілёўскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Студзёнкаўскага сельсавета. 11 красавіка 1960 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Балонавасялецкага сельсавета (11 населеных пунктаў: Вільня, Галькоўка, Дача, Залатва, Зялёны Гай, Красная Зорка, Кузнецкі, Падрабінкі, Пралетарскі, Студзёнка і Школьны) і Ямніцкага (8 населеных пунктаў: Брасавінка, Гарадзец, Зарэчча, Лубянка, Мазкі, Рэзкі, Сушчаў і Сяліба) сельсаветаў. 

5 красавіка 1963 года ўтвораны зноў у Быхаўскім раёне Магілёўскай вобласці з цэнтрам у вёсцы Гарадзец у складзе 17 населеных пунктаў (Барсукі, Брасавінка, Вязьма, Гамарня, Гарадзец, Дунаёк, Езва, Кіпячы, Лубянка, Навастройка, Праточнае, Рэзкі, Сяліба, Тартак і Уюн, якія знаходзілся ў складзе Ямніцкага сельсавета, Гута і Замошша, якія знаходзіліся ў складзе Балонавасялецкага сельсавета). 23 снежня 2009 года скасаваны, тэрыторыя далучана Холстаўскага сельсавета.

## Насельніцтва 
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 498 чалавек, з іх 96,2 % — беларусы, 1,6 % — рускія, 1,4 % — украінцы.

## Склад 
На момант скасавання ў склад сельсавета ўваходзілі 6 населеных пунктаў: Брасавінка, Гарадзец, Замошша, Лубянка, Рэзкі і Сяліба.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Быхаўскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1960 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1963 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 2009 годзе
Глухскі сельсавет

**Глу́хскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Быхаўскага раёна Магілёўскай вобласці Беларусі. Цэнтр — аграгарадок (да 2010 года вёска) Глухі.

## Гісторыя 
Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Быхаўскага раёна Магілёўскай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Быхаўскім раёне БССР, з 20 лютага 1938 года — Магілёўскай вобласці. 11 красавіка 1960 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Балонавасялецкага сельсавета.

15 студзеня 1965 года ўтвораны зноў у Быхаўскім раёне Магілёўскай вобласці з цэнтрам у вёсцы Глухі ў складзе 27 населеных пунктаў (Аэрадром, Васточнае, Вільня, Галькоўка, Глухі, Гроні, Дача, Заброддзе, Залатва, Зарэцкі, Зарэчча, Званцоўка, Зялёны Гай, Красная Зорка, Круглая Ніва, Кузнецкі, Міжказённае, Новая Слабодка, Падрабінкі, Пралетарскі, Пралетарыя, Селішча, Скрыпель, Сланеўшчына, Студзёнка, Уенск і Ямішча), якія ўваходзілі ў склад Балонавасялецкага сельсавета. 30 красавіка 1976 года скасаваны пасёлак Міжказённае, 30 лістапада 1976 года — вёска Зарэчча, восенню 1977 года — пасёлкі Вільня і Красная Зорка. 5 снежня 2011 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Чарнаборскага сельсавета.

## Насельніцтва 
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 679 чалавек, з іх 91,0 % — беларусы, 8,1 % — рускія, 0,6 % — украінцы.

## Склад 
На момант скасавання ў склад сельсавета ўваходзілі 10 населеных пунктаў: аграгарадок Глухі, вёскі Васточнае, Заброддзе, Званцоўка, Новая Слабодка, Сланеўшчына, Студзёнка, Ямішча, пасёлкі Селішча і Уенск.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Быхаўскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1960 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1965 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 2011 годзе
Ніжнятошчыцкі сельсавет

**Ніжнято́шчыцкі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Быхаўскага раёна Магілёўскай вобласці. Цэнтр — вёска Ніжняя Тошчыца.

## Гісторыя 
Утвораны 21 жніўня 1925 года ў складзе Быхаўскага раёна Магілёўскай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Быхаўскім раёне БССР, з 20 лютага 1938 года — Магілёўскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя ўвайшла ў склад новаўтворанага Верхнятошчыцкага сельсавета.

23 снежня 2009 года цэнтр Верхнятошчыцкага сельсавета перанесены ў вёску Ніжняя Тошчыца, сельсавет перайменаваны ў Ніжнятошчыцкі. 19 кастрычніка 2011 года скасавана вёска Партолеўка. 20 лістапада 2013 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Навабыхаўскага сельсавета.

## Насельніцтва 
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 917 чалавек, з іх 96,7 % — беларусы, 2,4 % — рускія, 0,4 % — украінцы.

## Склад 
На момант скасавання ў склад сельсавета ўваходзілі 17 населеных пунктаў: пасёлкі Заводчык, Калінін, Леніна, Рабочы, вёскі Верхняя Тошчыца, Віляхаўка, Вішанька, Вялікі Лес, Істопкі, Красны Бераг, Ліпа, Малінаўка, Міхалёўка, Ніжняя Тошчыца, Первае Мая, Сінеж і Тошчыца.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Быхаўскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1925 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1954 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 2009 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 2013 годзе
Дунайкоўскі сельсавет

**Дунайко́ўскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Быхаўскага раёна Магілёўскай вобласці. Цэнтр — вёска Дунаёк.

## Гісторыя 
Утвораны 20 жніўня 1924 года як Дунайкоўскі (Дунайскі) сельсавет у складзе Чачэвіцкага раёна Магілёўскай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Чачэвіцкім раёне БССР. З 8 ліпеня 1931 года ў складзе Быхаўскага раёна БССР, з 20 лютага 1938 года — Магілёўскай вобласці. Пасля вайны цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Вязьма. 16 ліпеня 1954 года цэнтр сельсавета вернуты ў вёску Дунаёк. 30 мая 1958 года ў склад сельсавета з Верхнятошчыцкага сельсавета перададзена вёска Дзедава. 11 красавіка 1960 года скасаваны, тэрыторыя ўвайшла ў склад новаўтворанага Ямніцкага сельсавета.

10 студзеня 1969 года Дунайкоўскі сельсавет утвораны зноў. У 1986 годзе ў склад сельсавета з Верхнятошчыцкага сельсавета перададзены вёскі Дзедава і Хамічы. 16 сакавіка 2011 года скасавана вёска Езва. 19 жніўня 2011 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Ямніцкага сельсавета.

## Насельніцтва 
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года складала 732 чалавекі, з іх 98,2 % — беларусы, 1,6 % — рускія.

## Склад 
На момант скасавання ў склад сельсавета ўваходзілі 9 населеных пунктаў: вёскі Барсукі, Вязьма, Гамарня, Дзедава, Дунаёк, Праточнае, Тартак, Уюн, Хамічы.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Быхаўскага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Чачэвіцкага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1960 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1969 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 2011 годзе
Дом па вуліцы Фралянкова, 11

**Дом па вуліцы Фралянкова, 11** — будынак у горадзе Баранавічы. Знаходзіцца на вуліцы Фралянкова, 11. Будынак выкарыстоўваецца пад музей Баранавіцкага аддзялення чыгункі.

## Архітэктура 
Пабудаваны ў пачатку ХХ стагоддзя у час забудовы ў 1905—1908 гадах тэрыторыі чыгуначнай станцыі Баранавічы-Палескія. З чырвонай цэглы, мае нізкі цокаль, звонку напамінае будынак складаў або казармаў таго часу.

Аднапавярховы, прамавугольны ў плане з шыферным вальмавым дахам. Вокны і дзверы аздоблены арачнымі налічнікамі, у верхняй частцы будынка пад дахам выкарыстаны аплікацыйныя элементы ў выглядзе трохвугольнікаў, атрыманыя шляхам асобнай выступаючай кладкі цэглы. Тарцы сцен аздоблены пілястрамі. 5 комінаў сведчаць аб пячным ацяпленні.

Унутры часткова захавалася анфіладная планіроўка пакояў. З’яўляецца помнікам пашыранай на той час «цаглянай архітэктуры».

## Спасылкі 
Катэгорыя:Славутасці Баранавічаў
Катэгорыя:XX стагоддзе ў Беларусі
Катэгорыя:Гісторыка-культурныя каштоўнасці Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Баранавічаў
Ямніцкі сельсавет

**Я́мніцкі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Быхаўскага раёна Магілёўскай вобласці. Цэнтр — вёска Ямнае.

## Гісторыя 
Утвораны 20 жніўня 1924 года як **Ямнінскі сельсавет** у складзе Быхаўскага раёна Магілёўскай акругі БССР з цэнтрам у вёсцы Ямнае. 21 жніўня 1925 года цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Клятное, сельсавет перайменаваны ў **Клятнянскі сельсавет**. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Быхаўскім раёне БССР, з 20 лютага 1938 года — Магілёўскай вобласці. Пасля вайны цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Ямнае, 16 ліпеня 1954 года — вернуты ў вёску Клятное. 11 красавіка 1960 года Дунайкоўскі, Мокраўскі і Клятнянскі сельсаветы аб’яднаны ў Ямніцкі сельсавет з цэнтрам у вёсцы Ямніца, у склад Верхнятошчыцкага сельсавета перададзены вёскі Дзедава і Хамічы. 4 чэрвеня 1965 года з часткі сельсавета зноў утвораны Мокраўскі сельсавет (18 населеных пунктаў: Зарэчча, Лапша, Людкоў, Мазкі, Малінаўка, Мокрае, Падклённе, Падлессе, пасёлак РТМС, пасёлак цагельнага завода, Пянюгі, Сапяжынка, Сушчоў, Сядзібка, Сядзіч, Трасцівец, Холстава і Хутар). 10 студзеня 1969 года з часткі сельсавета зноў утвораны Дунайкоўскі сельсавет. 19 жніўня 2011 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Дунайкоўскага сельсавета (9 населеных пунктаў: Барсукі, Вязьма, Гамарня, Дзедава, Дунаёк, Праточнае, Тартак, Уюн, Хамічы).

## Насельніцтва 
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года (10 населеных пунктаў) — 697 чалавек, з іх 94,1 % — беларусы, 3,3 % — рускія, 1,7 % — украінцы; паводле перапісу 2019 года (19 населеных пунктаў) — 940 чалавек.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012.

## Спасылкі 
* 


Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Дом па вуліцы Фралянкова, 50

**Дом па вуліцы Фралянкова, 50** — будынак у горадзе Баранавічы. Знаходзіцца на вуліцы Фралянкова, 50. Да Першай сусветнай вайны выкарыстоўваўся пад акцызнае ўпраўленне, затым у іншыя гады — пад розныя дзяржаўныя ўстановы. З 2013 года ўласнік — В. В. Саган.

## Архітэктура 
Пабудаваны ў стылі эклектыкі ў 1902 годзе з цэглы, двухпавярховы, дах двухскатны, шыферны. У аздабленні будынка выкарыстаны розныя элементы: вокны і дзверы маюць арачнае абрамленне; у афармленні аконных і дзвярных праёмаў выкарыстаны аплікацыйныя, дэкаратыўныя элементы.

На ўзроўні другога паверха, па вуглах справа і злева ад цэнтральнага ўвахода — балконы з вычурнымі металічнымі рашоткамі. У вертыкальным чляненні сцен выкарыстаны пілястры, якія надаюць кампазіцыі будынка манументальнасць і цэласнасць.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Славутасці Баранавічаў
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Баранавічаў
Катэгорыя:1902 год у Беларусі
Катэгорыя:Гісторыка-культурныя каштоўнасці Рэспублікі Беларусь
Сара Джэсіка Паркер

**Са́ра Джэсіка Па́ркер** (, нар. , Нелсанвіл, Агая, ЗША) — амерыканская актрыса і прадзюсар. Шырокую вядомасць прынесла ёй роля Кэры Брэдшоу з тэлесерыяла «Секс у вялікім горадзе», які выходзіў на амерыканскім тэлеканале HBO з 1998 па 2004 гады. За гэтую ролю актрыса чатыры разы была ўганаравана прэміяй «Залаты глобус» (2000, 2001, 2002, 2004) і двойчы прэміяй «Эмі» (2001, 2004).

## Зноскі 
Катэгорыя:Актрысы ЗША
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Залаты глобус»
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Эмі»
Катэгорыя:Актрысы тэлебачання ЗША
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Залатая маліна»
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі Гільдыі кінаакцёраў ЗША
Хэлмак

**Хэлмак** () — горад на поўдні Польшчы. Размешчаны за 65 км на захад ад Кракава, за 320 км на поўдзень ад Варшавы і за 30 км ад цэнтра Катавіц. Уваходзіць у склад Асвянцімскага павета Малапольскага ваяводства і знаходзіцца ля самай мяжы з Сілезскім ваяводствам, сядзіба вяскова-гарадской гміны Хэлмак. Чыгуначная станцыя. Плошча 8,27 км². Насельніцтва 9,1 тыс. чалавек.
Ценжкавіцы

**Ценжкавіцы** () — горад на поўдні Польшчы. Размешчаны за 95 км на ўсход ад Кракава, за 325 км на поўдзень ад Варшавы. Уваходзіць у склад Тарноўскага павета Малапольскага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Ценжкавіцы. Плошча 9,99 км². Насельніцтва 2,5 тыс. чалавек.
Распаўсюджванне COVID-19 у Латвіі

На 2024 год у Латвіі пацверджана 977 765 дыягназаў каранавіруснай інфекцыі COVID-19, з іх 7475 скончыліся смерцю.

Першы пацыент з COVID-19 быў дыягнаставаны 2 сакавіка 2020 года, выпадкі захворвання выяўлены ў 24 самакіраваннях. 21 сакавіка заразіўся дэпутат Сейма краіны Артус Кайміньш, у сувязі чым Цэнтр прафілактыкі і кантролю захворванняў Латвіі прызначыў самаізаляцыю на 14 дзён усім дэпутатам і членам урада.

12 сакавіка абвешчана надзвычайнае становішча, закрыты школы і ВНУ. З 14 сакавіка забаронены ўсе публічныя мерапрыемствы, а неарганізаваныя мерапрыемствы абмежаваныя па колькасці 50 людзьмі, а па працягласці — часам 23:00. З 17 сакавіка спыненыя міжнародныя пасажырскія перавозкі.

31 студзеня 2020 года Міністэрства замежных спраў Латвіі рэкамендавала не ездзіць у Хубэй і ў цэлым ацаніць неабходнасць паездкі ў Кітай. Яно таксама рэкамендавала ўсім, хто вяртаўся з КНР і адчуваў сімптомы каранавіруснай інфекцыі, звярнуцца па медыцынскую дапамогу і інфармаваць пра свае паездкі і кантакты. 27 лютага 2020 года для тых, хто прыляцеў з Турцыі, быў уведзены 14-дзённы дамашні каранцін. Па дадзеных Цэнтра кантролю і прафілактыкі захворванняў Латвіі на 16 сакавіка на самаізаляцыі знаходзілася 250 чалавек.

20 сакавіка Сейм Латвіі падтрымаў закрыццё гульнявых залаў, і прыпыненне азартных гульняў у інтэрактыўным асяроддзі. З 20 сакавіка ва ўсіх месцах гандлю людзі павінны абавязкова выконваць дыстанцыю 2 метры.

## Заўвагі 
Катэгорыя:Пандэмія COVID-19
Катэгорыя:2020 год у Латвіі
Японская група

**Японская група** () — неафіцыйная назва палітычнай групоўкі ў Парламенце Грэцыі ў 1906—1908 гадах.

## Назва 
Група была створана ў чэрвені 1906 года пасля парламенцкіх выбараў у тым жа годзе. Неафіцыйную назву ёй даў журналіст Уласіс Гаўрылідыс у артыкуле, апублікаваным у газеце «Акропаліс» 10 (23) лютага 1907 года, дзе ён параўнаў іх імпэт з напорлівасцю японскіх жаўнераў падчас нядаўняй тады руска-японскай вайны.

## Удзельнікі 
Удзельнікамі групы былі:

* Стэфанас Драгуміс, дэпутат ад прэфектуры Атыкі і Беотыі, партыя Харылаоса Трыкупіса.
* Дымітрыяс Гунарыс, незалежны дэпутат ад Патры, першапачаткова балатаваўся ад партыі Георгія Тэатокіса.
* Петрас Протапападакіс, дэпутат ад Кікладаў, партыя Тэадора Дылігіяніса.
* Хараламбас Возікіс, незалежны дэпутат ад Кінурыі, першапачаткова балатаваўся ад партый Дылігіяніса і Александраса Заіміса
* Апосталас Александрыс, незалежны дэпутат ад прэфектуры Кардыца, упершыню абраны ў 1906 годзе.
* Эмануіл Рэпуліс, дэпутат ад прэфектуры Эрміяніда, партыя Дылігіяніса.
* Андрэас Панагіятопулас, дэпутат ад Эоліі.

Пажылы Георгіяс Феатокіс быў ганаровым кіраўніком групы, але ейным сапраўдным рухавіком стаў Дымітрыяс Гунарыс — малады праўнік, які атрымаў адукацыю ў Францыі і Германіі і быў пад уплывам свайго досведу сацыяльнае заканадаўства Бісмарка. Пратапападакіс быў інжынерам. Цягам усёй сваёй палітычнай кар’еры ён заставаўся набліжэйшым паплечнікам Гунарыса. Возікіс быў адметны тым, што быў абраны ў парламент ва ўзросце ўсяго 27 гадоў.

У склад групы ўваходзілі сябры розных партый і палітычных кірункаў. Гэта перашкодзіла іх аб’яднанню ў асобную палітычную партыю. Зрэшты, самі сябры Японскай групы ніколі не зрабілі сур’ёзнага высілку аб’яднацца ў сапраўднай масавую партыю, галоўнай прычынай чаго было нежаданне Гунарыса браць на сябн ролю лідара.

## Мэты 
Асноўнай заклапочанасцю «японцаў» быў палітычны крызіс у Грэцыі, да якога прывялі дзяржаўнае банкруцтва 1893 года, параза ў грэка-турэцкай вайне 1897 года і ўвядзенне міжнароднага фінансавага кантролю пасля. «Японцы» крытыкавалі палітычны клас і бясплённае чаргаванне партый. Яны прапанавалі радыкальныя праграмы мадэрнізацыі і прытрымліваліся эгалітарнай і антыкарупцыйнай рыторыкі, накіраванай на адстойванне маральных каштоўнасцей.

## Роспуск 
Група спыніла сваё існаванне, калі ў чэрвені 1908 года прэм’ер-міністр Георгіяс Феатокіс прапанаваў пасады міністраў урада Гунарысу, Пратапападакісу і Рэпулісу, якія першыя два прынялі. Гунарыс стаў міністрам фінансаў, але ў выніку жорсткай крытыкі яго былымі паплечнікамі падчас абмеркавання бюджэту ён падаў у адстаўку.

Нягледзячы на фармальную няўдачу, Японская група стала прадвеснікам палітычных рэформ пасля Афінскага паўстання 1909 года і прыходу да ўлады Элефтэрыяса Венізеласа.

## Літаратура 
* Tasos Vournas, *στορία της νεώτερης και σύγχρονης Ελλάδας*, выданні *Papadima*, Афіны 1997, том I
*     

Катэгорыя:Гісторыя Грэцыі
Катэгорыя:1900-я ў Грэцыі
Катэгорыя:Палітыка Грэцыі
Кэнты

**Кэнты** () — горад на поўдні Польшчы, размешчаны за 70 км на захад ад Кракава, за 345 км на поўдзень ад Варшавы і за 10 км ад Бельска-Бяла. Уваходзіць у склад Асвянцімскага павета Малапольскага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Кэнты. Чыгуначная станцыя. Плошча 23,05 км². Насельніцтва 19 тыс. чалавек.

## Насельніцтва 
## Крыніцы
Церуха (значэнні)

**Церуха** — тапоні.

## Беларусь 
* Церуха, Цяруха — рака ў Добрушскім і Гомельскім раёнах Гомельскай вобласці, левы прыток ракі Сож.
* Церуха — вёска ў Гомельскім раёне Гомельскай вобласці.
* Церуха — чыгуначная станцыя Гомельскага аддзялення Беларускай чыгункі ў пасёлку Баштан.
Грудзінаўскі сельсавет

**Грудзі́наўскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Быхаўскага раёна Магілёўскай вобласці. Цэнтр — аграгарадок Грудзінаўка.

## Гісторыя 
Утвораны 20 жніўня 1924 года як **Грудзінаўскі 1-шы сельсавет** у складзе Быхаўскага раёна Магілёўскай акругі БССР. Цэнтр — вёска Грудзінаўка 1-я. 21 жніўня 1925 года да сельсавета далучана частка скасаванага Сідаравіцкага сельсавета Лупалаўскага раёна. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Быхаўскім раёне БССР, з 20 лютага 1938 года — Магілёўскай вобласці. 24 верасня 1939 года разбуйнены на Грудзінаўскі і Красніцкі сельсаветы. 16 ліпеня 1954 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаваных Красніцкага і Чырвонаасавецкага сельсаветаў. 20 лістапада 2013 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Следзюкоўскага сельсавета.

## Насельніцтва 
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года складала 1179 чалавек, з іх 95,8 % — беларусы, 3,3 % — рускія, 0,8 % — украінцы.

## Склад 
На момант скасавання ў склад сельсавета ўваходзілі 9 населеных пунктаў: аграгарадок Грудзінаўка, вёскі Бутрамееўка, Бынава, Давыдавічы, Красны Асавец, Лісічнік, Перакладавічы, Прыберажжа і Рыжкаўка.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Быхаўскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 2013 годзе
Грэбэныкы (Вэлыкамыхайліўскі раён)

**Грэбэныкы** () — вёска ў Вэлыкамыхайліўскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Вэлыкамыхайліўскага раёна
Пабурэнне лубіну

**Пабурэнне лубіну** — хвароба лубіну, выкліканая вірусам агурочнай мазаікі.

## Апісанне 
Пашкоджвае лубіны ,  і . Крыніцай інфекцыі з'яўляюцца заражанае насенне лубіну, розныя віды культурных раслін ці пустазелля.

## Сімптомы 
Хвароба найбольш ярка праяўляецца ў фазе цвіцення лубіну. Пашкоджаныя расліны адстаюць у росце, робяцца шклопадобна-бледнымі і вельмі кволымі, цэнтральны кветанос кручкападобна выгінаецца, на сцябле з'яўляюцца бурыя некратычныя палосы.

## Шкоднасць 
Расліны, заражаныя да фазы бутанізацыі, гінуць, пры больш познім заражэнні ўраджай зніжаецца амаль на 90%.

## Меры барацьбы 
Меры барацьбы такія ж, як і з вузкалістасцю лубіну. Асноўныя мерапрыемствы складаюцца ў раннім пасеве здаровага насення і прасторавай ізаляцыі ад шматгадовых бабовых раслін, знішчэнне пустазелля — рэзерватараў віруса

## Літаратура 
* *Дорожкин Н. А.*, *Чекалинская Н. И.*, *Нитневская В. И.* Болезни бобовых культур в БССР. — Мн., 1978

Катэгорыя:Вірусныя раслінныя патагены і захворванні
Катэгорыя:Захворванні бабовых
Катэгорыя:Лубін
Арсеній Антонавіч Мален

**Арсеній Антонавіч Мален** (, с. Грэчана, Валачынскі раён, Хмяльніцкая вобласць — ) — ваенны дзеяч, Герой Савецкага Саюза (1944).

## Біяграфія 
У Чырвонай арміі з 1940 года. У 1942 годзе закончыў Варашылаўградскую ваенную авіяцыйную школу лётчыкаў. На фронце са жніўня 1942 года: лётчык, камандзір звяна, намеснік камандзіра і камандзір авіяэскдрыллі. Удзельнічаў у Сталінградскай бітве, у вызваленні Данбаса, Левабярэжнай Украіны, Крыма, Беларусі, Прыбалтыкі, у баях ва Усходняй Прусіі і штурме Кёнігсберга.

У ліпені 1944 года быў камандзірам эскадрыллі 74-га гвардзейскага штурмавога авіяпалка 1-й гвардзейскай паветранай арміі трэцяга Беларускага фронту. Вызначыўся пры вызваленні Оршы, Барысава, Мінска. 24 чэрвеня 1944 года група штурмавікоў на чале з А. А. Маленам у раёне чыгуначнай станцыі Асінаўка Дубровенскага раёна Віцебскай вобласці знішчыла 2 артылерыйскія батарэі і каля ўзвода пяхоты. У наступныя два дні на дарозе Віцебск — Орша знішчыла 6 аўтамашын, узарвала склад з боепрыпасамі, на ўчастку Талочын — Бобр спаліла чыгуначны эшалон, знішчыла паравоз. Да ліпеня 1944 года А. А. Мален зрабіў 185 баявых вылетаў, знішчыў 53 танкі, 32 гарматы, 117 аўтамашын і інш.

Вызначыўся ў баях на тэрыторыі Германіі. 17 лютага 1945 года група самалётаў на чале з пад шквальным зенітным агнём праціўніка знішчыла два варожыя танкі, самаходную гармату, 10 аўтамашын з боепрыпасамі, 3 зенітныя батарэі ворага. 21 лютага самалёты эскадрыллі А. А. Малена знішчылі каля 18 аўтамашын, 2 артылерыйскія батарэі праціўніка.

Званне Героя Савецкага Саюза А. А. Малену прысвоена 23 лютага 1945 года.

Пасля вайны Арсеній Антонавіч працягваў службу. У 1946 годзе закончыў курсы інструктараў-метадыстаў пры Грозненскім ваенным авіяцыйным вучылішчы лётчыкаў. У лістападзе 1947 года маёр А. А. Мален цяжка захварэў, доўга лячыўся ў шпіталях.

Памёр 23 лютага 1950 года, пахаваны на Старых могілках па вул. Загараднай г. Баранавічы.

## Узнагароды 
* Героя Савецкага Саюза
* трыма ордэнамі Чырвонага Сцяга (1943, 1944, 1945)
* ордэнам Леніна (1945)
* ордэнам Аляксандра Неўскага (1944)
* ордэнам Айчыннай вайны І (1945) і II (1943) ступеняў
* ордэнам Чырвонай Зоркі (1942)

## Літаратура 
* Мален Арсений Антонович // Твои сыновья, Беларусь! Герои Советского Союза : [биогр. справочник]. Минск, 2015. С. 282—283.
* Мален Арсентий Антонович // Герои Советского Союза : краткий биогр. словарь : в 2 т. Москва, 1988. Т. 2. С. 23.
* Мален Арсений Антонович // Навечно в сердце народном : [биогр. справочник]. 2-е изд., доп. и испр. Минск, 1977. С. 286.
* Дулебо, А. И. Могила Малена Арсения Антоновича / А. И. Дулебо // Свод памятников истории и культуры Белоруссии. Брестская область. Минск, 1990. С. 86.
* Магіла Малена Арсенія Антонавіча // Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі. Брэсцкая вобласць. Мінск, 1984. С. 72.
* Булкин, С. П. Герои Отечества. — 2-е изд. / С. П. Булкин. — Донецк : Донбасc, 1977.

Катэгорыя:Лётчыкі Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Савецкая гвардыя
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Хмяльніцкай вобласці
Дурбайлы

**Дурбайлы** () — вёска ў Вэлыкамыхайліўскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Вэлыкамыхайліўскага раёна
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1892 годзе
Анылавэ

**Анылавэ** () — вёска ў Захарыўскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Захарыўскага раёна
Ксенія Сяргееўна Шайгу

**Ксенія Сяргееўна Шайгу** (; нар. 10 студзеня 1991, Масква) — расійскі грамадскі дзеяч і топ-менеджэр. Кіраўнік праекта «Гонка герояў». Член Савета пры Урадзе РФ па развіцці фізічнай культуры і масавага спорту. Намеснік старшыні інвестыцыйнага камітэта мэтавага некамерцыйнага фонду па развіцці турысцка-рэкрэацыйнага кластара ў Кранштаце.

## Біяграфія і кар’ера 
Бацька — Сяргей Кужугетавіч Шайгу, маці — Ірына Аляксандраўна Шайгу (Анціпіна).

У 2013 годзе Ксенія скончыла МДІМА па спецыяльнасці «Міжнародныя эканамічныя адносіны».

У 2012—2013 гадах працавала памочнікам намесніка кіраўніка «Растэхнагляда».

З 2013 па 2018 год была старшым аналітыкам дэпартамента праектнага і структурнага фінансавання «Газпрамбанка», з 2018 года — дарадцам намесніка старшыні праўлення банка.

У 2019 годзе стала членам Савета пры Урадзе РФ па развіцці фізічнай культуры і масавага спорту.

Саўладальнік інвестыцыйнай кампаніі «Кэпітал Перформ» (59 % акцый).

З 2020 года — кіраўнік партнёр венчурнага фонду стартапов АФК «Сістэма» Sistema SmartTech.

## Грамадская дзейнасць 
З’яўляецца адзін з галоўных папулярызатараў OSR-руху ў Расіі. У 2013 годзе стала адным з арганізатараў першага ў Расіі экстрэмальнага забегу з перашкодамі па перасечанай мясцовасці «Гонка герояў».

Пад кіраўніцтвам Ксеніі, праект выйшаў спачатку на ўсерасійскі, а затым і на міжнародны ўзровень. «Гонка герояў» праводзілася ў Азербайджане і Германіі..

У 2015 годзе была створана арганізацыя «Ліга Герояў», якая займаецца развіццём і прасоўваннем аматарскіх і прафесійных OSR відаў спорту ў Расіі.

У 2019 годзе па ініцыятыве Ксеніі гонкі з перашкодамі былі ўключаны ў расійскі рэестр відаў спорту.

У 2019 годзе Ксенія Шайгу стала членам рабочай групы па развіцці горада Кранштат ў рамках праекта па стварэнні ў ім турысцка-рэкрэацыйнага кластара.

## Асабістае жыццё 
У 2010 годзе знялася ў ролі медсястры ў фільме Мікіты Міхалкова «Стомленыя сонцам 2: Цытадэль».

Захапляецца бегам і спартыўным турызмам. У 2018 годзе ўдзельнічала ў Санкт-Пецярбургскім паўмарафоне і Сінгапурскі марафоне, у 2019 годзе — у паўмарафоне ва Уладзівастоку.

## Спасылкі 
* Ксения Шойгу на сайте «Лиги героев»

Катэгорыя:Грамадскія дзеячы Расіі
Перасвет-Солтаны

**Солтаны**, частка роду карысталася прыдомкам **Перасвет** або **Перасвятовічы** — вялікалітоўскі шляхецкі род герба ўласнага «Солтан» (які часта называюць «Сыракомляй»).

Адгалінаванне валынскага роду Ставецкіх (Шышкаў Ставескіх), нашчадкі пана Солтана Стэцковіча Ставецкага, вядомага ў 1-й палове XVI ст., ад якога пайшла кіеўская галіна роду.

Перасвет-Солтаны, якія жылі ў Рэчыцкім павеце, напэўна, аднаго паходжання з Солтанамі з Кіеўскага павета.

У XVII ст. радаводы шляхецкага роду Перасвет-Солтанаў, магнацкага Солтанаў і баярскага Солтанавічаў змяшаліся, і вызначэнне, хто з пазнейшых асоб з прозвішчам Солтан да якога роду належыць, патрабуе асобнага даследавання для кожнай.

## Вядомы асобы 
* Станіслаў Солтан (1756—1836) — харунжы вялікі літоўскі (з 1782) і падкаморы вялікі літоўскі (з 1790), маршалак надворны літоўскі (1791—1792); староста слонімскі; генерал-ад’ютант літоўскай польнай булавы.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* *Аляксея Шаланда* Гербы роду Солтанаў у Інфлянтах у XVIII ст. // Герольд Litherland № 24  — Горадня-Менск, 2023. — С. 40—47.
Нові Шампалы

**Нові Шампалы** () — вёска ў Іваніўскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Іваніўскага раёна (Адэская вобласць)
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1936 годзе
Іван Пятровіч Кадачнікаў

**Іван Пятровіч Кадачнікаў** (, в. Вядзернікі, Пермская губерня, цяпер Верашчагінскі раён Пермскага края — ) — ваенны дзеяч, Герой Савецкага Саюза (1944).

## Біяграфія 
У чэрвені 1941 года быў прызваны ў Чырвоную армію. На фронце са студзеня 1943 года — гвардыі яфрэйтар, сапёр 86-га гвардзейскага асобнага сапёрнага батальёна (77-я гвардзейская стралковая дывізія, 61-я армія, Цэнтральны фронт). Удзельнік баёў пад Сталінградам, Арлом, Чарнігавам.

Гераічны подзвіг здзейсніў 23-25 верасня 1943 года пры фарсіраванні Дняпра ў Брагінскім раёне Гомельскай вобласці. Трое сутак пад агнём праціўніка перапраўляў на правы бераг ракі артылерыю і пяхоту. Званне Героя Савецкага Саюза яму прысвоена 15 студзеня 1944 года.

Удзельнічаў у вызваленні Украіны, Беларусі, Польшчы. У 1944 годзе скончыў курсы малодшых лейтэнантаў. Завяршыў баявы шлях у Берліне.

У жніўні 1945 года звольнены ў запас у званні лейтэнанта. Пасля вайны Іван Пятровіч працаваў на заводзе ў Каменску-Уральскім. У 1961 годзе пераехаў у Беларусь, працаваў электразваршчыкам на Баранавіцкім заводзе жалезабетонных канструкцый.

Памёр 25 жніўня 1967 года. Пахаваны на могілках па вул. Загараднай горада Баранавічы. Імем героя названа вуліца ў горадзе Каменску-Уральскім, на доме, дзе ён жыў (вул. Алюмініевая, 6) i на будынку «Уралэлектрамантаж», дзе ён працаваў, устаноўлены мемарыяльныя дошкі. 20 кастрычніка 2016 года адміністрацыя Каменска-Уральскага прыняла рашэнне ўстанавіць манумент у гонар І. П. Кадачнікава па вул. Алюмініевай.

## Узнагароды 
* Герой Савецкага Саюза
* Ордэн Леніна
* Ордэн Айчыннай вайны ІІ ступені
* Ордэн Чырвонай Зоркі

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Кадочников Иван Петрович // Твои сыновья, Беларусь! Герои Советского Союза : биогр. справочник. Минск, 2015. С. 249.
* Кадочников Иван Петрович // Герои Советского Союза : краткий биогр. словарь : в 2 т. Москва, 1987. Т. 1. С. 600.
* Кадочников Иван Петрович // Навечно в сердце народном : [биогр. справочник]. 2-е изд., доп. и перераб. Минск, 1977. С. 179.
* Дулебо, А. И. Могила Кадочникова Ивана Петровича : [Барановичи] / А. И. Дулебо// Свод памятников истории и культуры Белоруссии. Брестская область. Минск, 1990. С. 86.
* Магіла Кадачнікава Івана Пятровіча : [Баранавічы] // Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі. Брэсцкая вобласць. Мінск, 1984. С. 72.
* Зенкова, Л. В. Подвиг на Днепре (О Герое Советского Союза И. П. Кадочникове) / Л. В. Зенкова ; Краеведческий музей им. А. И. Стяжкина, Отдел краевед. лит. ЦГБ им. А. С. Пушкина. — Каменск-Уральский : МУ «ЦБС», 2006. — 27 с., [7] л. ил.
* Кадочников Иван Петрович // Золотые звезды свердловчан : сборник очерков и воспоминаний о свердловчанах — Героях Советского Союза / сост. С. Г. Александров, П. В. Яблонских, Л. С. Питерский; лит. обраб. В. Н. Черных. — 2-е изд., испр. и доп. — Свердловск : Средне-Урал. кн. изд-во, 1970. — С. 393.

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Пермскім краі
Катэгорыя:Лейтэнанты СССР
Катэгорыя:Снайперы Вялікай Айчыннай вайны
Казловэ (Іваніўскі раён)

**Казловэ** () — вёска ў Іваніўскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Іваніўскага раёна (Адэская вобласць)
Распаўсюджванне COVID-19 у ЗША

Першыя выпадкі заражэння каранавіруснай інфекцыяй 2019 (COVID-19) у Злучаных Штатах Амерыкі былі зафіксаваныя ў студзені 2020 года. У далейшым выпадкі заражэння былі зарэгістраваныя ва ўсіх 50 штатах, акрузе Калумбія, усіх населеных тэрыторыях ЗША акрамя Амерыканскага Самоа і Паўночных Марыянскіх Астравоў. Па стане на 25 сакавіка 2020 года ў ЗША зарэгістравана 69 194 выпадкі заражэння па дадзеных Універсітэта Джонса Хопкінса.

Першы выпадак заражэння COVID-19 у ЗША быў пацверджаны 20 студзеня 2020 гады ў 35-гадовага мужчыны, які вярнуўся з кітайскага горада Ухань за пяць дзён да гэтага. 29 студзеня Дзяржаўны дэпартамент ЗША стварыў рабочую групу (White House Coronavirus Task Force) «па маніторынгу, прадухіленню, стрымліванню і паслабленню» распаўсюджвання COVID-19. Праз два дні прэзідэнт ЗША Дональд Трамп абвясціў аб увядзенні надзвычайнай сітуацыі ў галіне аховы здароўя (Public health emergency) і анансаваў абмежаванні для падарожжаў з Кітая ў ЗША. 26 лютага ў Паўночнай Каліфорніі быў зарэгістраваны першы ў ЗША выпадак захворвання COVID-19 «неўстаноўленага паходжання». Выпадак быў пацверджаны Цэнтрам па кантролі і прафілактыцы захворванняў ЗША ў Паўночнай Каліфорніі.

Тэставанне на наяўнасць каранавіруснай інфекцыі COVID-19 у ЗША пачалося яшчэ ў студзені, але яно ішло павольна: да 27 лютага было праведзена толькі 4 тысячы тэстаў. Да 20 сакавіка было праведзена 100 тысяч тэстаў. Тэсты пачалі праводзіць прыватныя кампаніі па ўсёй краіне.

16 сакавіка 2020 года Урад ЗША рэкамендаваў не дапускаць сходаў людзей звыш 10 чалавек. 19 сакавіка 2020 г. Дзяржаўны дэпартамент ЗША рэкамендаваў усім грамадзянам краіны пазбягаць міжнародных падарожжаў.

У рамках барацьбы з распаўсюджваннем віруса былі закрыты школы і іншыя адукацыйныя ўстановы, адменены выстаўкі, канвент, музычныя фестывалі і канцэрты, спартыўныя спаборніцтвы і іншыя публічныя мерапрыемствы.

Станам на красавік 2021 года па ўсёй краіне зафіксавана больш за 30 млн. выпадкаў захворвання, з іх звыш 500 тысяч скончыліся смерцю. Да 2024 года зафіксавана 103 млн выпадкаў, з іх 1,2 млн смяротных.

## Заўвагі 
Катэгорыя:Пандэмія COVID-19
Катэгорыя:2020 год у ЗША
Катэгорыя:Першае прэзідэнцтва Дональда Трампа
Распаўсюджванне COVID-19 у Турцыі

Да 2024 года ў Турцыі зафіксавана 17 млн выпадкаў заражэння каранавіруснай інфекцыяй COVID-19. 101 тыс. чалавек памерлі.

## Мерапрыемствы 
24 студзеня 2020 года міністэрства аховы здароўя Турцыі ўсталявала цеплавыя камеры ў аэрапортах.

31 студзеня ўрад адправіў самалёт, каб вярнуць 34 грамадзян Турцыі і некалькіх іншых з горада Ухань, дзе пачалася пандэмія. Іншыя грамадзяне: сем грамадзян Азербайджана, сем грамадзян Грузіі і адзін Албаніі. Кітай заказаў у Турцыі 200 мільёнаў масак.

1 лютага Турцыя абвясціла аб прыпыненні ўсіх рэйсаў з Кітая. Мяжа з Іранам была закрыта пасля таго, як улады суседняй краіны адмовіліся ад патрабаванняў Анкары па каранціну іранскага горада Кум. У гэты ж дзень Турцыя абвясціла аб рашэнні прыпыніць ўсе рэйсы з Ірана і з Турцыі ў Іран.

29 лютага Турцыя абвясціла аб прыпыненні ўсіх рэйсаў у Італію, Паўднёвую Карэю і Ірак, а таксама з іх у Турцыю. Неўзабаве мяжа з Іракам таксама была закрытая. Міністэрства таксама стварыла палявыя лячэбніцы блізу межаў Ірака і Ірана.

У турэцкіх гарадах праводзіліся маштабныя работы па дэзінфекцыі ў грамадскіх месцах і адзінках масавага транспарту. У Стамбуле ўстаноўлены дэзінфікуючыя прылады на станцыях метрапалітэна.

20 сакавіка прэзідэнт Р. Эрдаган загадаў эвакуіраваць турэцкіх студэнтаў з 8 дзяржаў, змясціўшы іх пасля гэтага на двухтыднёвы каранцін.

## Заўвагі 
Катэгорыя:Пандэмія COVID-19
Катэгорыя:2020 год у Турцыі
Памяць (мемарыяльны комплекс)

**Мемарыяльны комплекс «Памяць»** — мемарыяльны комплекс у Баранавічах.

## Гісторыя 
У 1941 годзе нямецка-фашысцкія захопнікі стварылі на тэрыторыі турмы філіял Ляснянскага лагера смерці для савецкіх ваеннапалонных. Адначасова тут утрымлівалася да 20 тысяч чалавек. Найбольш здаровых і працаздольных адпраўлялі на работы ў Германію, астатніх знішчалі. На тэрыторыі лагера людзі знаходзіліся пад адкрытым небам; ад холаду, голаду, хвароб паміралі сотні вязняў, акрамя таго фашысты сістэматычна ўчынялі масавыя расстрэлы ваеннапалонных.

## Апісанне 
У 1964 годзе на месцы загубы ўстаноўлены помнік: каля бетоннай сцяны (2,6м) з жалезнымі кратамі фігура жанчыны ў жалобе (2,2 м); у падножжы — вянок памяці, на дошцы — радкі:

 «Сучаснікі патомкі! Схіліце голавы! Тут спяць вечным сном тыя, хто не стаў на калені перад ворагам: 31 тысяча савецкіх грамадзян, расстраляных і замучаных фашысцкімі катамі ў 1941-44 г.г.».

## Літаратура 
* 

 

Катэгорыя:Помнікі Вялікай Айчыннай вайны ў Беларусі
Катэгорыя:Славутасці Баранавічаў
Катэгорыя:Мемарыяльныя комплексы Беларусі
Катэгорыя:Гісторыка-культурныя каштоўнасці Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:1964 год у Беларусі
Дзяржаўны камітэт па архітэктуры і будаўніцтве Рэспублікі Беларусь

**Дзяржаўны камітэт па архітэктуры і будаўніцтве Рэспублікі Беларусь** (**Дзяржбуд Рэспублікі Беларусь**) — дзяржаўнае ведамства, якое займалася пытаннямі архітэктурна-горадабудаўнічай дзейнасці, арганізацыяй праектна-вышукальніцкіх работ у будаўніцтве і каардынацыяй дзейнасці праектных арганізацый.

## Гісторыя 
Дзяржаўны камітэт Савета Міністраў БССР па справах архітэктуры і будаўніцтва (Дзяржбуд БССР) утвораны Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета БССР ад 28 верасня 1955 года на базе Упраўлення па справах архітэктуры пры СМ БССР і аддзела па разглядзе праектаў і каштарысаў Дзяржаўнай планавай камісіі БССР.29 мая 1957 года дзяржкамітэт быў скасаваны, а яго функцыі 30 ліпеня 1957 года перададзены Галоўнаму ўпраўленню па справах архітэктуры і будаўніцтва Савета Міністраў БССР. 28 сакавіка 1959 года дзяржкамітэт быў узноўлены, 21 мая 1963 года ператвораны з рэспубліканскага ў саюзна-рэспубліканскае ведамства і пераназваны ў Дзяржаўны камітэт Савета Міністраў БССР па справах будаўніцтва (Дзяржбуд БССР). Пастановай Вярхоўнага Савета БССР ад 20 лютага 1991 года дзяржкамітэт быў ператвораны ў Дзяржаўны камітэт БССР па архітэктуры і будаўніцтву. У яго склад увайшлі скасаваныя гэтым жа ўказам Міністэрства прамысловасці будаўнічых матэрыялаў, Міністэрства будаўніцтва і эксплуатацыі аўтамабільных дарог і Дзяржаўны камітэт па архітэктуры і будаўніцтве.

Катэгорыя:Дзяржаўныя камітэты Беларусі
Катэгорыя:З’явіліся ў 1955 годзе
Катэгорыя:Скасаваныя органы выканаўчай улады Беларусі
Катэгорыя:Зніклі ў 1994 годзе
Помнік воінам-аўтамабілістам

**Помнік воінам-аўтамабілістам** — помнік у Баранавічах.

## Гісторыя 
У вызваленні горада ад нямецкіх войск прымалі ўдзел воіны 18-й аўтамабільнай брыгады, якія на аўтамабілях ЗІС-5 дастаўлялі на пазіцыі войск боепрыпасы і падмацаванне.

За мужнасць і гераізм, праяўленыя пры вызваленні горада Баранавічы, 18-я Чырвоназнамённая ордэна Кутузава 2 ступені аўтамабільная брыгада атрымала ганаровае найменне «Баранавіцкая».

## Апісанне 
Да 40-годдзя вызвалення горада Баранавічы ў 1984 годзе адкрыты помнік. На пастаменце (2,6 м) у выглядзе стужкі дарогі ўстаноўлены аўтамабіль ЗІС-5. На дошках надпіс «У памяць аб воінах-аўтамабілістах Вялікай Айчыннай вайны, 1941-44 г.» і «Воінам 18-й Баранавіцкай аўтамабільнай брыгады прысвячаецца».

## Літаратура 
* 
 

Катэгорыя:Помнікі Вялікай Айчыннай вайны ў Беларусі
Катэгорыя:Помнікі Баранавічаў
Катэгорыя:1984 год у Беларусі
Заклічын

**Заклічын** () — горад на поўдні Польшчы. Размешчаны за 80 км на ўсход ад Кракава і за 310 км на поўдзень ад Варшавы. Уваходзіць у склад Тарноўскага павета Малапольскага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Заклічын. Плошча 4,02 км². Насельніцтва 1,7 тыс. чалавек.
Будынак інстытута «БелНДІдзіпрасельбуд»

**Будынак інстытута «БелНДІдзіпрасельбуд»** — будынак у Мінску, размешчаны па адрасе вул. Веры Харужай, 29. Пабудаваны ў 1973 годзе (архітэктар І. Боўт, Л. Сагалаў, У. Сакалоўскі).

## Архітэктура 
Будынак мае вышынную кампазіцыю ў выглядзе прамавугольнага ў плане 12-павярховага аб’ёму (вышыня 42 м). Да яго галоўнага фасада далучаны аднапавярховы корпус актавай залы на 560 месцаў, да тыльнага таксама аднапавярховы корпус сталовай на 180 месцаў. Фасады вышыннага аб’ёма маюць рытм гарызантальных сценавых панеляў і стужак акон. Суцэльнае зашкленне першага паверха выканана з паглыбленнем ад фасаднай паверхні, што надало будынку лёгкасць. У апрацоўцы фасадаў пыкарыстана дэкаратыўная тынкоўка з мармуровай крошкай. Планіроўка будынка калідорная. 4 ніжнія паверхі займалі памяшканні дапаможных служб і адміністрацыі, 5—12-ы паверхі — праектныя майстэрні. Ва ўнутрапай апрацоўцы інтэр’ераў выкарыстаны дэкаратыўная тынкоўка, паркет, шпона.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Мінска
Катэгорыя:Вуліца Веры Харужай (Мінск)
Катэгорыя:1973 год у Мінску
Катэгорыя:Старавіленская вуліца (Мінск)
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Івана Боўта
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Уладзіміра Сакалоўскага
Катэгорыя:З’явіліся ў 1973 годзе
Катэгорыя:Дзіпрасельбуд
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Леаніда Сагалава
Іван Аляксандравіч Солтан

**Іван Аляксандравіч Солтан** (не раней за 1508 — паміж 8 мая 1572 і 20 верасня 1577) — дзяржаўца ляхавіцкі (1561—1567), дзяржаўца астрынскі (1566—1577), маршалак гаспадарскі (1572—1577).

## Біяграфія 
З магнацкага роду Солтанаў, унук пана Солтана Аляксандравіча, сын пана Аляксандра Солтанавіча і кн. Фядоры Глазынінай. Упершыню згадваецца пад 1541 годам, калі з бацькам браў удзел у судовым працэсе з Есьманам. У 1549 годзе згадваецца як дзяк падскарбія земскага і маршалка надворнага Івана Гарнастая, свайго сваяка.

У 1561 годзе, 8 мая, за пазыку 3000 коп грошаў атрымаў ад караля Жыгімонта Аўгуста з яго ўласных уладанняў у дзяржаву Ляхавіцкую воласць з «дварамі» Ляхавічы, Старыя Ляхавічы і Жарабковічы. З Ляхавіцкай дзяржавы ў 1565 годзе ставіў да службы земскай 8 «коней» па казацку. Да чэрвеня 1566 года гаспадар вырашыў перадаць Ляхавіцкую дзяржаву за службу Уладзіміру Забалоцкаму. Пасланы ўвязаць новага дзяржаўцу дваранін гаспадарскі Сіла Скробат, па словах пана Солтана, прыўлашчыў маёмасць з клецяў Ляхавіцкага замка, што было абскаржана ў судзе. Пан Солтан атрымаў 1 чэрвеня 1566 года на замену Ляхавічаў у дзяржанне Астрыну, але Забалоцкі фактычна атрымаў Ляхавічы толькі ў студзені 1567 года.

На Попіс пад Радашковічамі 15 кастрычніка 1567 года ставіў почат з 36 «коней» і 18 драбаў з маёнткаў Воўчын ў Берасцейскім, Жыровічы ў Слонімскім, Нясвіж у Новагародскім, Дубічы ў Лідскім, Шэшкіне ў Віленскім паветах. Таксама валодаў Вербай з Магільнам і іншымі прыселкамі ва Уладзімірскім павеце.

Атрымаў 20 мая 1572 года ад вялікага князя Жыгімонта Аўгуста ўрад маршалка гаспадарскага. Запісаў у 1572 годзе Жыровічы з правам продажу царквы жонцы Марыне з Саламярэцкіх.

Памёр да 20 верасня 1577 года.

## Сям’я 
Пра першую жонку нічога пэўна не вядома, у шлюбе з ёю меў прынамсі двух сыноў — Дзмітрыя і Лукаша. Пасля 1545 года ўзяў другі шлюб з княжной Марынай з Саламярэцкіх, удавой па Уладзіміры Гальшанскім-Дубровіцкім, спраўцы Кіеўскага ваяводства, у гэтым шлюбе меў сыноў Давіда, Яраслава, Івана і Аляксандра.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 

Іван Аляксандравіч
Катэгорыя:Маршалкі гаспадарскія
Катэгорыя:Дзяржаўцы ляхавіцкія
Катэгорыя:Старосты астрынскія
Катэгорыя:Памерлі ў 1570-я гады
Помнік Вызвалення (Баранавічы)

**Помнік Вызвалення** — помнік у Баранавічах, размешчаны па вул. Леніна, перад Домам культуры.

## Гісторыя 
7 ліпеня 1944 года войскі першага Беларускага фронта (15-я, 20-я, 69-я, 130-я, 193-я стралковыя, 37-я, 44-я, 50-я, 75-я гвардзейскія стралковыя дывізіі, 9-я гвардзейская дывізія, 6-я і 8-я знішчальныя авіягвардзейскія дывізіі, 6-ы і 8-ы знішчальныя авіяцыйныя корпусы, 18-я аўтамабільная брыгада і інш.) распачалі баі за горад Баранавічы. Да іх далучыліся падпольшчыкі і партызаны Баранавіцкага партызанскага злучэння. Надаючы вялікае значэнне гораду як буйнейшаму чыгуначнаму вузлу, нямецкія войскі ператварылі яго ў моцны абарончы аб’ект з развітай сістэмай траншэй, дзотаў, мінных палёў. 8 ліпеня горад быў узяты.

## Апісанне 
У 1964 г. ў гонар 20-годдзя вызвалення Баранавічаў ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў пастаўлены помнік у выглядзе стэлы з чырвонага граніту (памер 2,9 х 2,6 м), пастаўленай на 2 апорах на невысокім прамавугольным стылабаце. Аўтары помніка — архітэктары М. Мілавідаў, А. Марэніч, А. Макараў, скульптар М. Альтшулер. На фасаднай плоскасці стэлы — выява ўмацаванага на штыку чырвонага сцяга з зоркай. Перад стэлай гарыць Вечны агонь. Каларыстычна помнік вырашаны на кантрасным супастаўленні чырвонага і шэрага граніту. Да помніка вялі асфальтаваныя дарожкі, навокал былі разбіты газоны, пасаджаны дэкаратыўныя кусты.

У 1984 г. ў гонар 40-годдзя вызвалення Баранавічаў ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў стары помнік знесены, а на яго месцы пастаўлены новы. У 1964 годзе быў адкрыты помнік, перабудаваны ў 1984 годзе. Скульптурна-архітэктурная кампазіцыя помніка складаецца з шырокага стылабату (4,5 х 4,5 м), абліцаванага чырвона-шэрымі гранітнымі пліткамі, і аб’ёмнага элемента ў выглядзе разгорнутага сцяга, выкананага з кованай медзі, з барэльефнай выявай твару чырвонаармейца ў касцы. Ля падножжа абеліска гарыць Вечны агонь.

Тут жа замацаваны рэльефны бронзавы ліст, на якім адлітымі бронзавымі літарамі зроблены надпіс на рускай і беларускай мовах: «Доблесным воінам Савецкай Арміі і партызанам, 8 ліпеня 1944 г. вызваліўшым г. Баранавічы ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў, удзячныя жыхары горада».

У 1990-я гады справа і злева ад помніка ўстаноўлены дзве металічныя пліты: з пералікам 28 воінскіх часцей і злучэнняў, якія атрымалі за вызваленне горада ганаровае найменне «Баранавіцкіх», на першай і 18 часцей і злучэнняў, узнагароджаных за паспяховыя баявыя дзеянні пры вызваленні г. Баранавічы ордэнамі і медалямі (з іх барэльефнай выявай), на другой.

## Літаратура 
* 
* 
* 

 

Катэгорыя:Помнікі Вялікай Айчыннай вайны ў Беларусі
Катэгорыя:Помнікі Баранавічаў
Катэгорыя:Гісторыка-культурныя каштоўнасці Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:1964 год у Беларусі
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Анатоля Марэніча
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Адольфа Макарава
Катэгорыя:Творы Майсея Альтшулера
Спартыўна-забаўляльны цэнтр (Маладзечна)

**Спартыўна-забаўляльны цэнтр «Алімпік-2011»**, поўная назва **Шматпрофільны спартыўны-забаўляльны цэнтр г. Маладзечна** — спартыўна-забаўляльны комплекс у Маладзечне (Беларусь), размешчаны па вул. Вялікі Гасцінец, 102. Складаецца з некалькіх аб’ектаў: шматфункцыянальнай спартыўна-відовішчнай арэны ўмяшчальнасцю 2200 гледачоў, басейна, тэнісных кортаў, аквапарку і г. д. Урачыстае адкрыццё арэны адбылося 10 лістапада 2011 года ў рамках «Дажынак-2011» у горадзе Маладзечна.

## Архітэктура 
Архітэктарамі комплексу з’яўляюцца А. Шафрановіч, Э. Длугуновіч. Комплекс будынку выкананы ў бела-жоўтай каляровай гаме. Апроч уласна лядовай каробкі, будынак складаецца са шматлікіх памяшканняў для культурых, спартыўных і забаўляльных мэт: На выгнутым дугой галоўным фасадзе, паверхі якога каскадам навісаюць адна над адной, вітражным шкленнем вылучана зона фае.

## Спартыўныя мерапрыемствы 
На арэне свае хатнія матчы АЧБ праводіць клуб «Дынама-Маладзечна». Апроч спартыўна-відовішчнай арэны ёмістасцю 2200 гледачоў у склад арэны ўваходзяць тэнісныя корты, басейн і аквапарк, боўлінг, саўна і шматлікае іншае. На базе новага цэнтра адкрыта дзіцяча-юнацкая спартыўная школа «Алімпік-2011».

## Спасылкі 
* Інфармацыя аб арэне 
* Інфармацыя аб арэне 

Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Маладзечна
Катэгорыя:Лядовыя арэны Беларусі
Катэгорыя:З’явіліся ў 2011 годзе
Катэгорыя:Вуліца Вялікі Гасцінец
Катэгорыя:2011 год у Маладзечне
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Аляксандра Шафрановіча
Катэгорыя:Спорт у Маладзечне