Пятро Глебка

{{Пісьменнік
| Імя                = 
| Арыгінал імя       = 
| Фота               = Пятро Глебка.jpg
| Шырыня             = 
| Подпіс             = Пятро Глебка (1939)
| Герб               =
| Шырыня герба       =
| Подпіс герба       =
| Імя пры нараджэнні = 
| Псеўданімы         = 
| Дата нараджэння    = 
| Месца нараджэння   = 
| Дата смерці        = 
| Месца смерці       = 
| Грамадзянства      = 
| Род                =
| Бацька             =
| Маці               =
| Жонка              =
| Дзеці              =
| Род дзейнасці      = 
| Гады актыўнасці    = 1925—1969
| Кірунак            = Сацыялістычны рэалізм
| Жанр               = верш, паэма, лібрэта, вершаваная п’еса
| Дэбют              = зборнік лірыкі «Шыпшына» (1927)
| Мова твораў        = 
| Прэміі             = 
| Узнагароды         = { style="background:transparent"

}
| Сайт               = 
| Вікікрыніцы        =
}}
**Пятро Глебка** (, в. Вялікая Уса, цяпер , Мінская вобласць — ; Псеўданімы: *Язэп Касіла, Асот і інш.*) — беларускі , , , грамадскі дзеяч. Акадэмік АН Беларускай ССР (1957, член-карэспандэнт з 1950). Член Саюза пісьменнікаў СССР (1934).

## Біяграфія 
злева|thumb|П. Глебка стаіць крайні справа

Пятро Глебка нарадзіўся ў сялянскай сям’і. У 1923 годзе скончыў Уздзенскую сямігодку і спрабаваў паступіць у БДУ, але няўдала. Вучыўся ў Белпедтэхнікуме (1924—1927), дзе пазнаёміўся з П. Трусам і М. Лужаніным, актыўна супрацоўнічаў з імі ў насценнай газеце. У 1925 годзе Глебка ўступіў у шэрагі «Маладняка», у гэтым жа годзе ў газетах «Беларуская вёска», «Савецкая Беларусь», часопісах «Работніца і сялянка», «Беларускі піянер» з’явіліся першыя вершы П. Глебкі. Пачынаў П. Глебка як тыповы маладняковец — з «маладняцкім задорам», са «стальной» верай у «залатое ранне» краіны. З пераходам П. Глебкі ў 1926 у літаратурна-мастацкае аб’яднанне «Узвышша» мяняецца яго творчая манера. Яна становіцца больш стрыманай, рэфлексійна-разважлівай, псіхалагічна-паглыбленай. У 1928—1930 сакратар часопіса «Узвышша».

У 1927 годзе Пятро Глебка перавёўся на літаратурна-лінгвістычнае аддзяленне педагагічнага факультэта БДУ, дзе атмасфера ў цэлым спрыяла інтэлектуальнаму росту і мастацкай творчасці.
, 1943 г.]]
Пасля заканчэння ўніверсітэта ў 1930 годзе, экслібрысы да якога стварылі знаныя беларускія мастакі Яўген Красоўскі (сяр. 1960-х), Мікалай Тарасікаў (кан. 1950-х), Анатоль Тычына (1960), Яўген Ціхановіч (1969). Мастак Мікола Купава па замове жонкі паэта выканаў экслібрыс (каля 1980), з якім асноўная частка кнігазбору П. Глебкі была перададзена ў бібліятэку НАН Беларусі (1986).

## Творчасць 
Друкаваўся з 1925 года.

## Навуковая дзейнасць 
П. Глебка вылучаўся глыбокім разуменнем ролі гуманітарнай навукі ў лёсе народа. Задоўга да таго, як акадэмік АН Беларусі П. Ф. Глебка (з 1957) узначаліў Інстытут мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору (ІМЭФ) АН БССР (1957—1969), а затым усё аддзяленне грамадскіх навук, ён клапаціўся аб развіцці мовы, яе культуры і дзяржаўным статусе, аб шляхах мовазнаўства і іншых галін навукі ў рэспубліцы. П. Ф. Глебка прымаў непасрэдны ўдзел у распрацоўцы плана выдання зводу беларускай народнай творчасці (БНТ). Ініцыяваная ім серыя БНТ налічвае каля 50 тамоў твораў традыцыйнай культуры. Па яго прапанове навуковыя супрацоўнікі ІМЭФ АН Беларусі пачалі збор і падрыхтоўку да выдання помнікаў гісторыі і культуры Беларусі (7 тамоў). Як вучоны і арганізатар навукі П. Ф. Глебка далучыўся да выпрацоўкі стратэгічных кірункаў развіцця тэатразнаўства і фалькларыстыкі, мастацтвазнаўства і этнаграфіі, кіназнаўства і этнамузыкалогіі.

## Ацэнкі сучаснікаў 
Кузьма Чорны ў сваім дзённіку характарызаваў Глебку наступным чынам:

*(9 жніўня 1944):*

"Ён самы асвечаны і культурны з усіх сённяшніх жывых беларускіх пісьменнікаў і самы большы абладальнік яснай думкі. Вышэйшая асвета дала яму вялікую карысць. Яго талент узбагачан думкаю, ясным розумам. Кафедра беларускага універсітэта была ашчасліўлена такім прафесарам. Але ж, бачыце, (…) [хоча] і «жыць, як паэт».

## Літаратурная бібліяграфія 

### Зборнікі паэзіі 
* «Шыпшына» (1927)
* «Урачыстыя дні» (1930)
* «Хада падзей» (1932)
* «Чатыры вятры» (1935)
* «Мужнасць» (1938)
* «Пад небам бацькаўшчыны» (1947)
* «Нашай славы зара» (1947)
* «Размова аб шчасці» (1948)
* «Вершы» (1975)
* «На спатканні дарог» (1990)
* «Выбраныя творы» (1952)
* «Збор твораў» ў 2 тамах (1958)
* «Збор твораў» у 3 тамах (1969—1971)
* «Збор твораў» у 4 тамах (1984—1986)

### Паэмы 
* «Арка над акіянам» (1932)
* «Арлянка» (1932)
* «У тыя дні» (1957)

### Дзіцячая паэзія 
* «Пад сцягам перамог» (1952)
* «Прывітанне Радзіме» (1961)
* «Вобразы роднай краіны» (1964)
* «Наш сцяг» (1972)
* «Наш лес» (1973)
* «Шчаслівы май» (1985)

### Драматургічныя творы 
* драматычная паэма «Над Бярозай-ракой» (1940, пастаўлена ў 1940)
* лібрэта оперы «Андрэй Касценя» («Лясное водгулле») (1947, пастаўлена ў 1970)
* вершаваная драма «Святло з Усходу» (1957, пастаўлена ў 1957)

### Крытыка і публіцыстыка 
* кніга нарысаў «Ураджай» (з П. Броўкам) (1933, саўмесна з П. Броўкам)
* зборнік артыкулаў «Паэзія барацьбы і перамогі» (1973)
* «Пытанні гісторыі, філалогіі і мастацтва» (1975)

### Пераклады 
Перакладаў на беларускую мову з рускай і ўкраінскай моў. Пераклаў на беларускую мову творы М. Горкага, А. Пушкіна, М. Лермантава, М. Някрасава, А. Чэхава, У. Маякоўскага, Т. Шаўчэнкі, М. Бажана, ,  і іншых.

## Узнагароды 
* Ордэн Леніна (1965),
* 2 ордэна Працоўнага Чырвонага Сцяга (1949, 1955),
* Ордэн «Знак Пашаны» (1939),
* Ордэн Чырвонай Зоркі (1943),
* медалі.

## Памяць 
* У Цэнтральнай навуковай бібліятэцы імя Я. Коласа НАН Беларусі створаны мемарыяльны кабінет Пятра Глебкі.
* Імем П. Глебкі названа вуліца ў Мінску.
* На доме, дзе ён жыў, усталявана мемарыяльная дошка.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* Барадулін Р. І. Акадэмік / Р. І. Барадулін // Аратай, які пасвіць аблокі / Р. І. Барадулін. — Мн., 1995. С. 165—167.
* Глебка Петр Федорович // Национальная академия наук Беларуси: персональный состав. 3-е изд., доп. и перераб. — Мн., 2003. С. 45-46.
* 
* 
* Глебка Пятро // Беларускія пісьменнікі : біябібліягр. слоўн. : у 6 т. Мн., 1993. Т. 2. С. 210—224.
* Ліс А. С. Пятро Глебка, 1905—1969 / Ліс А. С. // Гісторыя беларускай літаратуры XX стагоддзя: у 4 т. Мн.:, 2003. Т.4, кн.2. С. 224—247.
* Максімовіч В. А. «… І сябе асудзіў на пакуты»: творчасць П.Глебкі 20-30-х гг. / Валеры Максімовіч // Шыпшынавы край / Валеры Максімовіч. — Мн.:, 2002. С. 32-45.
* Пятро Глебка // Беларускія пісьменнікі (1917—1990) : даведнік. Мн., 1994. С. 143—144.
* Фядосік А. С. Пятро Фёдаравіч Глебка / А. С. Фядосік // Весці АН Беларусі. Серыя гуманітарных навук. 1995. № 2. С. 124—126.
* Барсток, М. (белор.)русск. Петро Глебка // Очерк истории белорусской советской литературы. — М., 1954.
* Перкін, Н. Пятро Глебка / Н. Перкін. Мінск : Выд-ва АН БССР, 1955. — 35 с.
* Пясняр мужнасці : Кніга пра Пятра Глебку / Пер. і апрац. тэксту А. Ліс, К. Цвірка, П. Ліпай ; Рэд. М. Лужанін. — Мінск : Мастацкая літаратура, 1976. — 320 с.
* Грынчык, М. Пятро Глебка // Гісторыя беларускай савецкай літаратуры, т. 2. — Мінск, 1966.

## Спасылкі 
* Пётр Глебка на сайте Беларуская палічка.
* Академик Глебка Пётр Фёдорович на сайце НАН Беларусі.
* Пятро Глебка ў базе даных «История белорусской науки в лицах» Цэнтральнай навуковай бібліятэкі імя Якуба Коласа НАН Беларусі
* Мемарыяльны кабінет Пятра Глебкі ў Цэнтральнай навуковай бібліятэцы імя Якуба Коласа НАН Беларусі
* Неба, чыстае, як шклянка… Штрихи к портрету академика Петра Глебки  / // Советская Белоруссия. — № 148 (23539). — 07.08.2010.

Катэгорыя:Вучоныя Беларусі
Катэгорыя:Грамадскія дзеячы Беларусі
Катэгорыя:Беларускамоўныя паэты
Катэгорыя:Перакладчыкі Беларусі
Катэгорыя:Беларускамоўныя пісьменнікі
Катэгорыя:Дзіцячыя пісьменнікі Беларусі
Катэгорыя:Дырэктары ІМЭФ НАНБ
Катэгорыя:Члены Саюза пісьменнікаў СССР
Катэгорыя:Удзельнікі Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Акадэмікі Акадэміі навук Беларускай ССР
Катэгорыя:Лексікографы Беларусі
Катэгорыя:Сябры літаратурнага аб’яднання «Маладняк»
Катэгорыя:Сябры літаратурнага аб’яднання «Узвышша»
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета БССР 4-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета БССР 5-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета БССР 6-га склікання
Катэгорыя:Дыпламаты Беларусі
Катэгорыя:Пахаваныя на Усходніх могілках Мінска