Брыгада дапаможнай паліцыі «Зіглінг»

**Брыгада дапаможнай паліцыі «Зіглінг»** () — падраздзяленне беларускай дапаможнай паліцыі на службе Германіі падчас Другой сусветнай вайны.

## Гісторыя 
### Фармаванне 
Пасля адступлення з тэрыторыі Беларусі ў распараджэнні нямецкага камандавання аказаліся тысячы жаўнераў, якія належалі да розных калабарцыянісцкіх структураў. Для выкарыстання гэтых рэсурсаў была створаная так званая *Блакавальная брыгада* (), створаная ў тыле групы армій «Цэнтр», паводле загаду групенфюрара СС Курта фон Готберга, дадзеным у канцы чэрвеня 1944 года.

Брыгада мела задачай стрымліваць наступ савецкіх войскаў, пакуль немцамі не будзе адноўлены суцэльны фронт. Брыгаду сфармавалі ў раёне Лангры (Польшча). Афіцыйная назва — *Брыгада шуцманшафта «Зіглінг»* () — была атрыманая 20 чэрвеня 1944 года. Камандоўцам быў прызначаны оберштурмбанфюрар СС і падпалкоўнік ахоўнай паліцыі Ганс Зіглінг.

Асабовы склад налічваў тады 1500—2000 асобаў. Адначасова з фармаваннем брыгада была паспяхова выкарыстаная ў антыпартызанскіх дзеяннях на тэрыторыі Польшчы. Да, прынамсі, 10 жніўня падраздзяленне кватаравалася у акрузе Остэродэ ўва Усходняй Прусіі. Колькасць жаўнераў ацэньваецца на ўзроўні каля 11600 чалавек. Ад 65 да 70 % (каля 7 тысяч) жаўнераў паходзілі з Беларусі, большасць была этнічнымі беларусамі. У брыгадзе таксама былі немцы, украінцы, рускія, палякі і нязначная колькасць татараў ды армян.

У ваколіцах Остэрбурга-Макэйм адбылася сустрэча жаўнераў з абозам сем’яў. 6 жніўня брыгада атрымала загад накіравацца ў Варшаву, каб узяць удзел у ліквідацыі паўстання. Дакументы, аднак, не пацвярджаюць знаходжання злучэння ў Варшаве.  Падчас знаходжання брыгады ў Польшчы пачасціліся выпадкі масавага дэзерцірства цэлых суполак узброеных вайскоўцаў і пераходу іх на бок польскіх партызанаў. Прыкладам можа паслужыць суполка беларусаў з 60-га шума-батальёна, якая пасля ўцёкаў удзельнічала ў нападзе польскіх партызанаў на абоз адной з нямецкіх дывізій на шашы Бабіцы — Забораў.

3 12 да 20 жніўня 1944 г. злучэнне было перакінутае ў раён Розэнберга (Усходняя Прусія), дзе жаўнеры працавалі на жніве. У гэты час маральны стан не палепшыўся. Неўзабаве адбыліся чарговыя ўцёкі. Дадатковым чыннікам, які спрыяў дэзерцірству, былі погаласкі, што родныя вайскоўцаў не накіраваныя далей на Захад, а выкарыстоўваюцца ў якасці працоўнай сілы ў нямецкіх гаспадарках каля мясцовасці Остэродэ, дзе да іх кепска ставяцца мясцовыя гаспадары. Нямецкія камандоўцы не здолелі стварыць патрэбнай атмасферы даверу. Напружанае становішча ў фармаванні ўскладняў недахоп перакладчыкаў. У кожным батальёне павінна было знаходзіцца ад 6 да 10 асобаў з веданнем розных моваў (прынамсі — беларускай, нямецкай, расейскай і польскай), але іх колькасць вагалася паміж 3 і 5.

### Перафармаванне 
Неўзабаве брыгаду вырашылі перафармаваць у дывізію, падрыхтоўка да гэтага пачынаецца з пачатку жніўня 1944 года. 18 жніўня брыгада атрымала статус дывізіі СС — 30-я грэнадзёрская дывізія СС (2-я руская). Пазней яна была перафармаваная ў Вафэн-грэнадзёрскую брыгаду СС (1-ю беларускую), а пад канец — у 30-ю вафэн-грэнадзёрскую дывізію СС (1-ю беларускую).

## Структура 
* 1-ы полк (камандовец — штурмбанфюрар Ганс Остэрайх) — сфармаваны з:
** 60-ы беларускі шума-батальён
** персанал гэбіцкамендатуры Мінска
** частка 34-га батальёна БКА
** 57-ы і 61-ы ўкраінскія шума-батальёны
* 2-і полк (камандовец — штурмбанфюрар Гельмут Ганц) — сфармаваны з:
** 64-ы беларускі шума-батальён
** персанал гэбіцкамэндатуры Глыбокага і Ліды
** 62-і і 63-і ўкраінскія шума-батальёны
* 3-і полк (камандовец — штурмбанфюрар Вільгельм Моха (камандаваў у 1942 годзе 201-м украінскім шума-батальёнам) сфармаваны з:
** 65-ы, 66-ы і 67-ы беларускі шума-батальён
** 36-ы стралковы паліцэйскі полк
** персанал гэбіцкамендатуры Слуцка, Баранавічаў і Вілейкі
** паліцыя парадку Мінска і Смаленска
* 4-ы полк (камандовец гаўптштурмфюрар Эрнст Шміт) — сфармаваны з:
** персанал гэбіцкамендатуры Слоніма, Ганцавічаў і Прыпяці
** 23-і і частка 34-га батальёна БКА
** каля 100 курсантаў афіцэрскай школы БКА з Мінска
* Артылерыйскі аддзел — сфармаваны з:
** 56-ы артылерыйскі батальён ()
** батальён палявой артылерыі СС «Беларусь» ()
* Конны эскадрон СС () — сфармаваны з:
**68-і беларускі шума-эскадрона Барыса Рагулі ()
** 69-ы казацкі конны шума-эскадрон ()

## Аснада 
Захаваліся фрагментарныя ўзгадкі пра маральны і матэрыяльны стан беларускіх аддзелаў, якія ўвайшлі ў склад брыгады Зіглінга. У прыватнасці, частка жаўнераў 23-га батальёна БКА (налічваў каля 300 чал.) не мела абутку, а сярод асабовага складу панавалі ўпадніцкія настроі.

## Літаратура 
* *Грыбоўскі Ю*. Беларускі легіён СС: міфы і рэчаіснасць.
* *Романько О. В.* Белорусские коллаборационисты. Сотрудничество с оккупантами на территории Белоруссии, 1941—1945. — М.: Центрполиграф, 2013. — 479 с.
* Untermenschen in SS Uniforms: 30th Waffen-Grenadier Division of Waffen SS Leonid Rein // The Journal of Slavic Military Studies, Vol. 20, Issue 2, 2007, pp. 329—345. — 
* *Bishop C.* Zagraniczne formacje SS. Zagraniczni ochotnicy w Waffen-SS w latach 1940—1945. Warszawa, 2006
* *Munoz A. J.* Forgotten Legions: Obscure Combat Formations of the Waffen-SS. New York, 1991. p. 261.
## Спасылкі 
* Юры Грыбоўскі. Беларускі легіён СС: міфы і рэчаіснасць 
* *Романько О. В.* Белорусские коллаборационистские формирования в эмиграции (1944—1945): Организация и боевое применение // Коричневые тени в Полесье. Белоруссия 1941—1945. М.: Вече, 2008.

Катэгорыя:З’явіліся ў 1944 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 1944 годзе
Катэгорыя:Дапаможная паліцыя
Катэгорыя:Нямецкая акупацыя Беларусі (1941—1944)
Катэгорыя:Беларускія фармаванні шуцманшафта
Катэгорыя:1944 год у Польшчы
Катэгорыя:Ліпень 1944 года