Кальмар (Францыя)

**Кальма́р** (, вымаўляецца [kɔlmaʁ], ,  [ku:lmër]) — горад на паўночным усходзе Францыі, у цэнтральнай частцы рэгіёна Эльзас, адміністрацыйны цэнтр дэпартамента Верхні Рэйн. Насельніцтва 67 409 чал. (2011) — гэта трэці паводле велічыні горад Эльзаса (пасля Страсбурга і Мюлуза) і другі ў Верхнім Рэйне. Размешчаны ў сэрцы вінаробчага рэгіёна, Кальмар атрымаў мянушку «сталіцы Эльзаскіх він».

## Гісторыя 
Кальмар упершыню згадваецца ў 823 годзе пад назвай *Columbarium* (т.б. галубятнік), як уладанне караля франкаў Людовіка I Набожнага. Каля 1000 года на месцы сучаснага калегіума Св. Марціна была пабудавана першая царква. У 1106 горад згарэў. У 1156, 1179 і 1186 горад наведваў імператар Фрыдрых I Барбароса. У 1226 Кальмар становіцца імперскім горадам непасрэдна пад уладай Фрыдрыха II. У гэты час у горадзе асталяваліся прадстаўнікі розных хрысціянскіх ордэнаў: францысканцы, дамініканцы, аўгусцінцы. У 1295 была пабудавана першая ратуша, а ў 1337 — рачны порт. У 1354 Кальмар далучыўся да дэкаполіса — саюза дзесяці вольных гарадоў Эльзаса. У 1376 горад атрымаў права выбіваць уласную манету. У 1418 у Кальмары прайшла эпідэмія чумы. У 1512 з горада прагналі яўрэяў. У 1575 у горадзе афіцыйна дазваляецца лютэранства (побач з каталіцтвам). Падчас Трыццацігадовай вайны Кальмар быў заняты ў 1632 годзе шведамі. У 1673 годзе горад занялі французы, а ў 1679 паводле Німвегенскіх мірных дагавораў ён афіцыйна стаў часткай дзяржавы Людовіка XIV. З 1791 Кальмар стаў цэнтрам дэпартамента Рэйн Верхні, а па заканчэнні франка-прускай вайны (1870—1871) — часткай рэйхсланда Эльзас-Латарынгія. Але ўжо ў 1918, па выніках Першай сусветнай вайны горад зноў адыйшоў да Францыі. 22 жніўня 1926 увайшло ў гісторыю горада як Кальмарская крывавая нядзеля: на гэты дзень прэфектура дала дазвол прыхільнікам аўтаноміі на правядзенне мітынгу, але французскія нацыяналісты пры дапамозе жандармерыі напалі на дэманстрантаў і нават паранілі некаторых з іх. З 1940 горад быў заняты войскамі Трэцяга Рэйха, пакуль 2 лютага 1945 яго не вызвалілі войскі антыгітлераўскай кааліцыі. З таго часу ён належыць Францыі.

## Славутасці 
* Касцёл Св. Марціна (асноўная частка пабудавана ў 1234—1365 гг.)
* Касцёл дамініканцаў (XIII ст.)
* Былы кляштар дамініканак Унтэрліндэн (XIII ст.; цяпер музей)
* Будынак Койфгаус (Старая Мытня; 1480)
* Дом з Галовамі (1609)
* Квартал Харбарау
* Квартал Малая Венецыя
* Музей Бартольдзі — французскага скульптара, аўтара Статуі Свабоды
* 12-метровая копія Статуі Свабоды
* Музей цацак і міні-цягнікоў

## Міжнародныя адносіны 
### Гарады-пабрацімы 
*  Лука, Італія (1962)
*  Шонгау, Германія (1962)
*  Сінт-Ніклас, Бельгія (1962)
*  Эбінгдан, Вялікабрытанія (1978)
*  Айзенштат, Аўстрыя (1983)
*  Прынстан, ЗША (1986)
*  Дзьёр, Венгрыя (1993)

### Гарады-партнёры 
*  Лімбэ, Камерун (2007)

## Галерэя 

Выява:Colmar-Petit-Venise.jpg|Квартал «Малая Венецыя»
Выява:Ancienne_douane_Colmar.jpg|Будынак Койфгус (Старая мытня)
Выява:Collegiale_colmar.jpg|Калегіяльная царква Св.Марціна
Выява:Grunewald_Isenheim.jpg|Ізенхаймскі алтар у Музеі Унтэрліндэн
Выява:Maison_des_Têtes_2.jpg|Дом з Галовамі
Выява:2009_02_28_Colmar,_quartier_des_Tanneurs.JPG|Квартал Харбароў
Выява:Gare_colmar.jpg|Чыгуначны вакзал

## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарады рэгіёна Гранд-Эст
Катэгорыя:Камуны дэпартамента Верхні Рэйн