IQ48

**IQ48** — беларускі музычны гурт з Мінску.

## Гісторыя 
Гурт IQ48 утварыўся ў 2000 годзе. Першапачаткова калектыў складаўся з двух вакалістаў, якія чыталі рэп пад жывы акампанемент гітары і драм-машыны, а ў 2002 годзе гурт папоўніўся ударнікам, басістам і саксафаністам. Змянілася і музыка калектыву: IQ48 зайгралі мілагучную сумесь рока, хіп-хопу, ска і фанка. Гурт стаў не абмяжоўваць сябе стылістычнымі рамкамі, іграючы розную музыку. Прыблізна ў гэты ж перыяд нарадзіўся і знакаміты слоган калектыву «IQ48 — здаровыя лосі!». Адначасова з гэтым гурт прынцыпова і канчаткова перайшоў на беларускую мову выканання песень. У новым амплуа IQ48 сталі пераможцамі рок-фестывалю «Басовішча-2003» (Польшча), паклаўшы пачатак сваім штогадовым выступам на гэтай пляцоўцы. У 2008 годзе IQ48 выступалі на «Басовішчы» ўжо ў якасці хэдлайнераў.

У перыяд 2003—2004 гадоў гурт нечакана пакінулі саксафаніст Іван Зуеў і другі вакаліст Фрэйд (псеўданім Паўла Зыгмантовіча), які, будучы салістам, яшчэ і пісаў тэксты. Музыканты вырашылі не шукаць Фрэйду замены і адзіным вакалістам застаўся Аляксандр Ракавец, месца ж саксафаніста заняў Дзяніс Дзеравенка (ex- Meduza).

У 2004 годзе гурт IQ48 перамог у конкурсе на лепшы гімн чэмпіёна Беларусі па футболе — каманды «Шахцёр». У гэтым жа годзе гімн быў запісаны і выкананы на ўшанаванні чэмпіёнскага клуба.

У 2005 годзе кампанія «West Records» выдала дэбютны альбом IQ48 пад назвай «Вар'яты». Крытыкі адзначылі запіс як адзін з найлепшых у беларускай альтэрнатыўнай музыцы таго часу, а такія песні, як «Таполі», «Выйсце» і «Карыда» разышліся па масе зборнікаў-кампіляцый і хіт-парадаў.  Па выніках сезону 2005—2006 гадоў кампазіцыя «Выйсце» з альбома «Вар’яты» заняла 2-е месца ў конкурсе на званне «песня года» беларускага інтэрнэт-парталу «Тузін Гітоў».

Перыяд з 2005 па 2006 год гурт правёў, удзельнічаючы ў розных музычных фестывалях як у Беларусі, так і за мяжой (Польшча, Украіна, Прыбалтыка). У 2006 годзе ў Польшчы быў зняты кліп на песню «Святло ў цемры», які трапіў у ратацыю на польскім тэлебачанні. 15 верасня 2006 года гурт «IQ48» выступіў разам з гуртам «Zet» у клубе «Юла». У 2007 годзе з’явіўся кліп на песню «Карыда» (вытворчасць польскай «TV Working Studios»). Улетку таго ж года на фестывалі «Be2gether» гурт «IQ48» выступіў на адной сцэне з сусветнымі зоркамі: Morcheeba, Bloodhound Gang і Therapy. Увесну 2008 года ў рамках беларуска-польскага фестывалю «Solidarny z Białorusią» гурт выступіў перад 15 тысячамі гледачоў, атрымаўшы захопленыя водгукі ў польскай прэсе і на тэлебачанні. Той жа вясной быў зняты яшчэ адзін відэакліп на песню «Гэй, наперад!», пасля чаго гурт у Мінску прыступіў да запісу свайго другога альбому. Праца ў студыі перамяжоўвалася ўдзелам у канцэрце найлепшых рок-калектываў Беларусі на ўкраінскім фесце «Be Free», а таксама ў горадзе Гуляйполе разам з гуртамі «Бумбокс» і «Zdob și Zdub», чым заслужыла любоў і ўкраінскіх слухачоў.

Другі альбом IQ48 атрымаў назву «Героі!» паводле адной з песень кружэлкі і быў выдадзены кампаніяй «West Records». Рэліз адбыўся 17 лістапада 2008 года, а 12 снежня ў адным з найбуйнейшых мінскіх клубаў прайшла яго прэзентацыя. Канцэрт трансляваўся інтэрнэт-радыёстанцыяй «NETradio» у сусветнай сетцы. Альбом IQ48 «Героі!» па выніках продажаў лэйбла ўвайшоў у пяцёрку лепшых.

Гурт актыўна працаваў адначасова над дзвюма канцэртнымі праграмамі.

У 2009 годзе з гурту сышоў саксафаніст Дзяніс Дзеравенка, замест саксафону ў гурт увялі другую гітару, на якой стаў іграць Павел Яноўскі. Таксама ў сувязі з пераездам у Польшчу ўвесну з гурту сышоў Кастусь Калеснікаў, замест якога прыйшоў Юрый Жухараў, з верасня 2009 года пачаўшы іграць у гурце. З ім гурт выступіў 20 лістапада 2009 на 10-годдзі гурту «:B:N:». 9 чэрвеня 2009 года гурт выступіў у супольным канцэрце разам з Band A, Vinsent, Rahis у клубе «Графіці».

У 2009 годзе на студыі Паўла Яноўскага «Таксафон» гурт запісаў акустычную праграму, запрасіўшы Уладзіслава Плюшчава (Крамбамбуля) падыграць на бас-гітары. У лістападзе 2009 года IQ48 прапанавалі ў сеціве акустычны альбом «Зрабі сам. Акустыка» ў аўдыё і відэа-версіях. Кліп на песню «Карыда» атрымаў 2-ю прэмію ў «Кліп-марафоне 2009».

У красавіку 2010 года гурт разам з «NETradio» выпускае новы сінгл «Просты хлопец», у які ўвайшлі дзве новыя песні «Просты хлопец» і «Я памёр», у запісу якіх прымаў удзел Юрый Жухараў. У маі 2010 года яго выключылі са складу гурта. На яго месца прыйшоў былы ўдзельнік «Крамбамбулі» Уладзіслаў Плюшчаў. 

27 чэрвеня 2010 года на канале «СТБ» было паказана тэлевізійнае шоу «Зорны рынг», у якім прымаў удзел гурт IQ48. Шоу запісалі яшчэ вясною. IQ48 змагаліся за глядацкія сімпатыі з Аляксандрай Гайдук.

У лістападзе 2011 года выйшаў новы альбом «HMR» (перавыдадзены ў 2012).

Далей музыканты зрабілі паўзу ў дзейнасці, якую аднавілі ў 2016 годзе. Гэтым годам яны выдалі сінгл «Зброя» і чацвёрты студыйны альбом «Трымай свой час». Пасля прэзентацыі дыска 18 снежня ў клубе TNT з IQ48 сышоў адзін з яго заснавальнікаў Яўген Бузоўскі. Як паведаміў Аляксандр Ракавец, з гэтага моманту гурт знаходзіцца на паўзе.

## Дыскаграфія 
### Альбомы 
* *Сорок восемь попугаев* (дэма, 2001)
* ''Вар'яты* (2005)
* *Героі!* (2008)
* *Зрабі сам. Акустыка* (2009)
* *HMR* (2011)
* *Трымай свой час* (2016)

### Сінглы 
* *Просты хлопец* (2010)
* *Зброя* (2016)

### Удзел у зборніках 
* *Hardcoreманія: чаду!* (2002) — «Мой клён»
* *Viza Незалежнай Рэспублікі Мроя* (2003) — «Кумба»
* *Наша музыка 1* (2003) — «Таполі»
* *Прэм'ер Тузін 2005* (2005) — «Выйсьце», «Карыда»
* *Дыхаць!* (2006) — «Сьвятло ў цемры»
* *Прэм'ер Тузін 2006* (2006) — «Сьвятло ў цемры»
* *Песьні свабоды-3* (2007) — «Схаванае сэрца»
* *Басовішча XVII* (2007) — «Схаванае сэрца»
* *Прэм'ер Тузін 2007* (2008) — «Схаванае сэрца»
* *НезалежныЯ* (2008) — «Гэй, наперад!»
* *Басовішча XVIII* (2008) — «Марсіяне»
* *Дзень студэнта* (2009) — «Дзеўкі каліну ламалі» (feat. «Джамбібум»)
**Budzma The Best Rock / Budzma The Best Rock/New* (2009) — «Vyjście»
**Жалуды'' (2013) — «Дай сілы!» (feat. Vinsent)
### Відэакліпы
*«Сьвятло ў цемры» («Белсат», 2007)
*«Гэй, наперад!» («Белсат», 2007)

## Удзельнікі 
* Аляксандр Ракавец: спеў
* Антон Мацулевіч: ударныя (ад 2001)
* Павел Яноўскі: гітара (ад 2009)
* Уладзіслаў Плюшчаў: бас-гітара (ад 2010)

## Літаратура 
* 
### Былыя ўдзельнікі 
* Кастусь Калеснікаў: бас-гітара (да 2009)
* Павел «Фрэйд» Зыгмантовіч: спеў, тэксты (да 2004)
* Іван Зуеў: саксафон (2001—2004)
* Дзяніс Дзеравенка: саксафон (2004—2009)
* Юра Жухараў: бас-гітара (верасень 2009 — май 2010)
* Яўген «Бузза» Бузоўскі: гітара (2000 — 2016)

## Спасылкі 
* Старонка гурта на Last.fm
* IQ48 на Басовішчы-2008
* IQ48 на Басовішчы-2007
* Мір. Май. IQ48: «здаровыя лосі» пішуць новы альбом
* IQ48 на фестывалі Be2gether
* КУЛЬТурныя людзі: Саша Ракавец з IQ48

Катэгорыя:Рок-гурты Беларусі
Катэгорыя:Музычныя калектывы, якія з’явіліся ў 2000 годзе