Песта

**Пе́ста** () — прыправа італьянскай кухні, вырабленая з раздушанага часнаку, кедравых арэхаў, солі, лісця базіліку, таркаванага сыру гатункаў пармезан або пекарына сарда, і аліўкавага алею. Песта паходзіць з італьянскага горада Генуя і выкарыстоўваецца дзеля запраўкі пасты, а таксама дзеля надання смаку генуэзскаму супу мінестронэ.

## Гісторыя 
 з песта.]]
Лічыцца, што песта мела двух папярэднікаў у старажытнасці, ажно з часоў Старажытнага Рыму. Старажытныя рымляне ўжывалі падобную закуску пад назвай марэтум, якая гатавалася шляхам раздушэння часноку, солі, сыру, зёлаў, аліўкавага алею і воцату, а часам туды яшчэ дадаваўся кедравы арэх. Выкарыстанне гэтай пасты ў рымскай кухні згадваецца ў «Дадатку да Віргілія», гэта значыць старажытным зборніку вершаў, у якім аўтар падрабязна апісвае гатаванне марэтума. Ён шырока распаўсюджаны ў гэтых рэгіёнах, але ў не сезон замест яго ўжываюць маяран і пятрушку. Песта хутка стаў часткай лігурыйскай кулінарнай традыцыі, маючы мноства варыяцый.

## Складнікі і гатаванне 
Песта традыцыйна гатуецца ў мармуровай ступцы з драўляным мялам. Спачатку ў ступку кладуць часнок і кедравыя арэхі, якія таўкуцца да крэмападобнай кансістэнцыі.

### Стравы з песта 
Песта звычайна дадаецца да стравы з макаронай, такіх як трофіе ці трэнетэ. Таксама традыцыйна да стравы дадаюць бульбу і фасолю, якія варацца ў тым жа рондалі, дзе варылася макарона. Яно лічыцца важным складнікам генуэзскага супа мінестронэ. Па-за межамі Італіі песта часам падаецца з нарэзанай ялавічынай, памідорамі і нарэзанай адваранай бульбай.

### Варыяцыі 
Песта існуе ў розных варыяцыях, як традыцыйных, гэтак і сучасных, бо самое слова песта з'яўляецца агульным тэрмінам, дапасаваным да любога соусу, прыгатаванага шляхам расцірання.

Арыгінальнае генуэзскае песта гатуецца з генуэзскага базіліку, буйназярністай солі, часнаку, лігурыйскага аліўкавага алею халоднага выціску, еўрапейскіх кедравых арэхаў (часам падсмажаных) і таркаванага сыру, напрыклад, пармезану альбо грана падана, а таксама пекарына сарда і пекарына рамана.

 з песта.]]
Існуе крыху іншая версія, якую робяць у Правансе. Яна вядомае пад назвай пісту, што перакладаецца з аксітанскай мовы як «таўчы». Пісту звычайна гатуюць толькі з аліўкавага алею, базіліку і часноку, не дадаючы сыр, але ў некаторых сучасных варыянтах гэтай прыправы ён усё ж такі выкарыстоўваецца. Дзеля надання патрэбнай кансістэнцыі могуць ужывацца міндаль або хлебныя крошкі. Пісту дадаюць у мясцовы сытны агароднінны суп. Па-за Італіяй замест кедравых арэхаў часам выкарыстоўваюць міндаль, бразільскія арэхі, кеш’ю, фундук, макадамію, пекан, фісташкі, валоскі арэх ці нават арахіс. Таксама да базіліку могуць дадавацца кінза, кроп, кейл, мята, пятрушка, рукала, шпінат або лісце дзікага часнаку. Сіцылійскае песта, вядомая як песта роса альбо чырвонае песта, падобнае на генуэзскі аналаг, але з мае ў сваім складзе свежыя памідоры і міндаль замест кедравых арэхаў, а таксама ўтрымлівае меншую колькасць базіліку. Калабрыйскае песта ўключае смажаныя балгарскія перцы, чорны перац і іншыя інгрэдыенты, які надаюць яму характэрна рэзкі смак.

Па-за межамі Італіі назва песта стасуецца да розных халодных соусаў або дыпаў, часта без аніводнага з арыгінальных інгрэдыентаў. Замест або разам з базілікам могуць нават дадавацца артышок, чорныя і зялёныя алівы, цэдра цытрыны і лайма або грыбы. У паўночных краінах часам замест базіліку выкарыстоўваюць лісце чарамшы. У XIX стагоддзі генуэзскія імігранты прывезлі рэцэпты песта ў Аргенціну. Веганскія варыяцыі могуць утрымліваць місу і харчовыя дрожджы замест сыру.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Песто: рецепти італійського соусу по-українськи. Українки.

Катэгорыя:Італьянскія соусы
Катэгорыя:Лігурыйская кухня
Катэгорыя:Італьянскія словы і выразы
Катэгорыя:Крэмавая гародніна