open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Факультэт сацыяльнай педагогікі і псіхалогіі ВДУ імя П. М. Машэрава

**Факультэт сацыяльнай педагогікі і псіхалогіі ВДУ імя П. М. Машэрава** — адзін з факультэтаў Віцебскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя П. М. Машэрава.

## Апісанне 
Гісторыя факультэта пачынаецца з 1 верасня 1991 года, калі ў структуры ўніверсітэта быў створаны факультэт дашкольнага выхавання.

Факультэт цесна супрацоўнічае з установамі адукацыі, установамі сацыяльнага абслугоўвання насельніцтва г. Віцебска і Віцебскай вобласці, а таксама з Дзяржаўным інстытутам кіравання і сацыяльных тэхналогій БДУ, БрДУ імя А. С. Пушкіна, Нацыянальным тэхнічным універсітэтам Украіны «Кіеўскі політэхнічны інстытут» (Украіна), Яраслаўскім дзяржаўным педагагічным універсітэтам імя К. Д. Ушынскага (Расія), Смаленскім гуманітарным універсітэтам, Санкт-Пецярбургскім дзяржаўным інстытутам псіхалогіі і сацыяльнай работы.

Факультэт сацыяльнай педагогікі і псіхалогіі з’яўляецца лідарам у падрыхтоўцы практычных псіхолагаў, спецыялістаў па сацыяльнай рабоце і сацыяльных педагогаў у Віцебскім рэгіёне.

## Кафедры 
* Кафедра псіхалогіі
* Кафедра сацыяльна-педагагічнай работы

## Спецыяльнасці 
На факультэце аб’ядналіся спецыялісты трох сфер:
* спецыялісты па сацыяльнай рабоце,
* сацыяльныя педагогі,
* псіхолагі.

## Дэканы 
* Сяргей Анатольевіч Матораў (з 1994)
 

Сацыяльнай педагогікі і псіхалогіі
ВДУ імя П. М. Машэрава
ВДУ імя П. М. Машэрава
Катэгорыя:З’явіліся ў 1991 годзе
Катэгорыя:1991 год у Віцебску
Факультэт фізічнай культуры і спорту ВДУ імя П. М. Машэрава

**Факультэт фізічнай культуры і спорту ВДУ імя П. М. Машэрава** — адзін з факультэтаў Віцебскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя П. М. Машэрава.

## Апісанне 
У 1978 годзе на базе Віцебскага тэхнікума фізічнай культуры быў адкрыты факультэт фізічнага выхавання Віцебскага дзяржаўнага педагагічнага інстытута імя С. М. Кірава. У 1993 годзе ён быў перайменаваны ў факультэт фізічнай культуры і спорту.

## Вядомыя выпускнікі 
За гады існавання факультэта падрыхтавана больш за 5 тысяч спецыялістаў па фізічнай культуры і спорце. Сярод іх:
* заслужаны майстар спорту, чэмпіён Алімпійскіх гульняў па боксе Вячаслаў Яноўскі,
* заслужаны майстар спорту, сярэбраны прызёр Алімпійскіх гульняў па боксе Віктар Зуеў,
* заслужаны майстар спорту, сярэбраны прызёр Алімпійскіх гульняў па трайным скачку Аляксандр Каваленка,
* заслужаны майстар спорту, бронзавы прызёр Алімпійскіх гульняў па цяжкай атлетыцы Таццяна Стукалава,
* заслужаны майстар спорту, бронзавы прызёр Алімпійскіх гульняў па цяжкай атлетыцы Генадзь Аляшчук,
* заслужаны майстар спорту, бронзавы прызёр Алімпійскіх гульняў Сяргей Лаўрэнаў,
* заслужаны майстар спорту, прызёр чэмпіянату свету па барацьбе Ігар Каныгін,
* заслужаны майстар спорту, чэмпіён свету па спартыўнай гімнастыцы Аляксандр Туміловіч,
* заслужаны майстар спорту, чэмпіён Еўропы па кіданні дзіды Мікалай Грэбнеў,
* чэмпіён свету па спартыўнай хадзе Аляксандр Паташоў,
* майстар спорту міжнароднага класа, пераможца Сусветнай універсіяды студэнтаў па біятлоне С. Сімцоў,
* майстры спорту члены нацыянальнай зборнай РБ Д. Собалеў, В. Вазміцель, Е. Нікіфараў, С. Якушкоў, В. Антоненка

## Кафедры 
* Кафедра тэорыі і методыкі фізічнай культуры і спартыўнай медыцыны
* Спартыўна-педагагічных дысцыплін
* Фізічнага выхавання і спорту

## Спецыяльнасці 
* «Фізічная культура»
* «Фізічная культура і спорт» (магістратура)

## Дэканы 
* Андрэй Канстанцінавіч Сучкоў (з 2020)

Фізічнай культуры і спорту
Катэгорыя:З’явіліся ў 1978 годзе
Катэгорыя:1978 год у Віцебску
Мастацка-графічны факультэт ВДУ імя П. М. Машэрава

**Мастацка-графічны факультэт ВДУ імя П. М. Машэрава** — адзін з факультэтаў Віцебскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя П. М. Машэрава.

## Апісанне 
Гісторыя факультэта пачынаееца з 1918 года, калі ў горадзе было адкрыта Віцебскае народнае мастацкае вучылішча. Назва навучальнай установы неаднаразова змянялася: Віцебскія вольныя дзяржаўныя мастацкія майстэрні (чэрвень 1920 — канец 1921 гадоў); Віцебскі мастацка-практычны інстытут (канец 1921 — жнівень 1923 гадоў). Восенню 1923 года адкрыўся Віцебскі мастацкі тэхнікум, які ў сярэдзіне 1930-х гадоў быў пераўтвораны ў Віцебскае мастацкае вучылішча. З 1949 года гэта ўжо Віцебскае мастацка-графічнае педагагічнае вучылішча.

Загадам № 115 ад 18 ліпеня 1959 года Міністэрства асветы БССР 1 верасня 1959 года на базе Віцебскага мастацка-графічнага педагагічнага вучылішча быў арганізаваны факультэт.

## Кафедры 
* кафедра выяўленчага мастацтва;
* кафедра дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва і тэхнічнай графікі
* кафедра дызайну;
* кафедра педагогікі.

## Спецыяльнасці 
* Выяўленчае мастацтва і камп’ютарная графіка;
* Выяўленчае мастацтва, маляванне і народныя мастацкія промыслы;
* Дызайн (прадметна-прасторавага асяроддзя).

## Дэканы 
* Сямён Іванавіч Губарэвіч (1961—1963)
* Мікалай Мікалаевіч Шкут (1980—1985)
* Валянцін Пятровіч Клімовіч (1986—2009)
* Дзмітрый Сцяпанавіч Сянько (2010—2015)
* Юлія Пятроўна Бежанар (2015—2018)
* Алена Алегаўна Сакалова (з 2020)

Катэгорыя:Факультэты ВДУ імя П. М. Машэрава
ВДУ імя П. М. Машэрава
Катэгорыя:З’явіліся ў 1959 годзе
Катэгорыя:1959 год у Віцебску
Джэніфер Эль

**Джэніфер Эн Эль** (; нар. , Уінстан-Сейлем, штат Паўночная Караліна, ЗША) — брытанска-амерыканская актрыса тэатра і кіно. Двухразовая лаўрэатка прэміі «Тоні», лаўрэатка . Атрымала вядомасць пасля выканання ролі Элізабэт Бэнэт у міні-серыяле «Пыха і перадузятасць» 1995 года.

Катэгорыя:Актрысы ЗША
Катэгорыя:Актрысы Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Актрысы тэлебачання ЗША
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Тоні»
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Спадарожнік»
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі BAFTA
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі Гільдыі кінаакцёраў ЗША
Землятрасенне ў Пятрыне

**Землятрасенне ў Пятрыне** — землятрасенне магнітудай 6,3 па шкале Рыхтэра, якое адбылося на тэрыторыі харвацкага горада Пятрыне 29 снежня 2020 года каля 12:19 дня па цэнтральнаеўрапейскім часе. Акрамя Пятрыне землятрасенне закранула іншыя раёны Харватыі, Босніі і Герцагавіны, а таксама Славеніі. Напярэдні горад таксама адчуў некалькі штуршкоў, але меншай сілы. Жыхары суседніх краін таксама паведамлялі аб адчуваннях землетрасення. У выніку катастрофы пацярпелі 26 чалавек, 7 загінула. Ачаг залягаў на глыбіні 5 км, раней паведамлялася аб 10-кіламетровай глыбіні. У выніку землятрусу ў большай частцы горада адключылася энергазабеспячэнне, трамваі ўсталі, на вуліцах утварыліся навалы людзей і працяглыя пробкі. У выніку былі пашкоджаныя некалькі будынкаў. Землятрус таксама выклікаў прыпыненне работы атамнай электрастанцыі Krško ў Славеніі. Пасля апошняга штуршка ў пацярпелы горад накіраваліся каля 300 вайскоўцаў арміі Харватыі. Мэр горада заявіў, што палова Пятрыне была разбурана.

Паводле ацэнкі геалагічнай службы ЗША, гэта самае моцнае землетрасенне, якое адбылося ў Харватыі з моманту з’яўлення сучасных метадаў вымярэння сейсмічных штуршкоў.

СМІ паведамлялі, што ў выніку падземных штуршкоў у суседніх гарадах моцна пацярпелі будынкі мясцовых бальніц, у тым ліку тыя, дзе на лячэнні знаходзіліся людзі з COVID-19. Медыцынскія службы пачалі распрацоўваюць план эвакуацыі асабліва цяжкіх хворых.

Харватыя абвясціла 2 студзеня 2021 года Нацыянальным днём жалобы ў гонар ахвяр гэтага землятрусу.

Прэм’ер-міністр Харватыі Андрай Пленкавіч заявіў, што большая частка цэнтра горада знаходзіцца ў «чырвонай зоне». У казарме Пятрыне было разгорнута 500 месцаў для начлегу людзей, якія не маглі вярнуцца да сябе дадому, і яшчэ 100 ў гасцініцы.

Катэгорыя:Землетрасенні 2020 года
Катэгорыя:2020 год у Харватыі
Катэгорыя:Падзеі 29 снежня
Катэгорыя:Снежань 2020 года
Катэгорыя:Падзеі ў Харватыі
Масавае забойства ў Хамі

**Масавае забойства ў Хамі** — ваеннае злачынства, здзейсненае ў гады В’етнамскай вайны паўднёвакарэйскімі вайскоўцамі.

25 лютага 1968 г. марскія пяхотнікі Паўднёвай Карэі здзейснілі напад на няўзброеных мірных жыхароў вёскі Хамі (), правінцыя Куангнам у Паўднёвым В’етнаме. Ахвярамі сталі 135 чалавек — у асноўным жанчыны, старыя і дзеці, жыхары 30 дамоў. Пасля забойства паўднёвакарэйскія марскія пяхотнікі бульдозерам скінулі целы ў неглыбокую брацкую магілу і зраўнялі з зямлёй.

Паўднёвакарэйскія ўзброеныя сілы, якія ўдзельнічалі ў вайне, як правіла, адказвалі за зачыстку тэрыторыі пасля правядзення асноўных баявых дзеянняў. Паўднёвакарэйскія салдаты здзейснілі яшчэ некалькі аналагічных масавых забойстваў (у Фангньі, Фангняце і інш.).

У снежні 2000 г. на месцы забойства адкрыты мемарыял у памяць 135 ахвяр.

## Літаратура 
* Kwon, Heonik. After the massacre: commemoration and consolation in Ha My and My Lai (англ.). — University of California Press. — ISBN 9780520247970.

## Спасылкі 
*Peaceful rest for a victim of massacre in Vietnam
*Vietnam’s South Korean Ghosts (New York Times,  JULY 10, 2017)

Катэгорыя:1968 год у В’етнаме
Катэгорыя:Ваенныя злачынствы падчас вайны ў В’етнаме
Катэгорыя:Забойствы, здзейсненыя ў 1968 годзе
Катэгорыя:Падзеі 25 лютага
Катэгорыя:Люты 1968 года
Катэгорыя:Масавыя забойствы ў В’етнаме
Партызанская брыгада імя В. І. Чапаева

**Партызанская брыгада імя В. І. Чапаева** — назва партызанскіх брыгад, якія існавалі ў гады Вялікай Айчыннай вайны.

* Партызанская брыгада імя В. І. Чапаева (К. С. Гапасюк, Ф. М. Баранаў)
* Партызанская брыгада імя В. І. Чапаева (Р. Л. Кудрын)
* Партызанская брыгада імя В. І. Чапаева (Х. А. Матэвасьян)
* Партызанская брыгада імя В. І. Чапаева (У. В. Мельнікаў)
* Партызанская брыгада імя В. І. Чапаева (М. Дз. Сцефановіч)
Факультэт гуманітарных ведаў і камунікацый ВДУ імя П. М. Машэрава

**Факультэт гуманітарных ведаў і камунікацый ВДУ імя П. М. Машэрава** — адзін з факультэтаў Віцебскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя П. М. Машэрава.

## Апісанне 
Факультэт гуманітарыстыкі і моўных камунікацый створаны ў пачатку 2020/2021 навучальнага года    ў выніку аб’яднання філалагічнага і гістарычнага факультэтаў. З 27 верасня 2024 года носіць цяперашнюю назву.

На факультэце гуманітарыстыкі і моўных камунікацый функцыянуюць:
* Цэнтр кітайскай мовы і кітайскай культуры;
* Цэнтр французскай мовы імя Рэнэ Дэкарта;
* Цэнтр славянскіх моў і культур;
* Цэнтр лінгвадыдактычных практык;
* Навукова-асветніцкі цэнтр «Спадчына віцебскай зямлі»;

## Кафедры 
* кафедра беларускага мовазнаўства
* кафедра германскай філалогіі
* кафедра літаратуры
* кафедра сусветных моў
* кафедра агульнага і рускага мовазнаўства
* кафедра гісторыі і культурнай спадчыны
* кафедра філасофіі і сацыяльных навук

## Спецыяльнасці 
**Дзённая форма атрымання адукацыі:**
* Руская мова і літаратура. Замежная мова (англійская).
* Руская мова і літаратура. Замежная мова (кітайская).
* Рамана-германская філалогія.
* Лінгвістычнае забеспячэнне міжкультурных камунікацый (знешнеэканамічныя сувязі).
* Гісторыя і грамадазнаўчыя дысцыпліны.
* Беларуская філалогія (літаратурна-рэдакцыйная дзейнасць).

**Завочная форма атрымання адукацыі**
* Музейная справа і ахова гісторыка-культурнай спадчыны (культурная спадчына і турызм).

## Дэканы 
* Сяргей Уладзіміравіч Нікалаенка

Гуманітарыстыкі і моўных камунікацый
ВДУ імя П. М. Машэрава
ВДУ імя П. М. Машэрава
Катэгорыя:З’явіліся ў 2020 годзе
Катэгорыя:2020 год у Віцебску
Брэсцкі абласны Палац культуры

**Брэсцкі абласны Палац культуры** — палац культуры ў Брэсце, размешчаны па Маскоўскай вуліцы, 275. Пабудаваны ў 1980 годзе па праекце архітэктара Г. Чысцякова як *Палац культуры прафсаюзаў*.

## Архітэктура 
Фарміруе добраўпарадкаваную плошчу з дэкаратыўнымі сценамі-падпорамі, лесвіцамі, газонамі, кветнікамі. Кубападобны аб’ём на калонах, над якім выступае прамавугольнае ў плане памяшканне глядзельнай залы. Галоўны фасад вырашаны лаканічна ў выглядзе расчлянёнай пілонамі плоскасці з суцэльным зашкленнем. Усе фасады апрацаваны тэразітавай тынкоўкай. галоўны — вылучаны вітражом. Ва ўнутраным дворыку — фантан, газоны, дарожкі выкладзены бетоннымі плітамі.

У Палацы 3 залы — глядзельная на 760 месцаў, спартыўная з балконам для гледачоў, лекцыйная на 350 месцаў. Уваход у апошнюю праз шырокі вестыбюль 1-га паверха і двухсветлавое фае 2-га. На 3-м паверсе мастацкая студыя, танцавальная зала, пакоі для гуртковай работы. На 1-м паверсе клубнай часткі памяшканні для адміністрацыі, бібліятэка. У дзіцячым сектары бібліятэка, зала для гульняў, пакоі для работы гурткоў. У падвале гардэроб, санвузлы, майстэрні, тэхнічныя службы. У інтэр’еры выкарыстаны чырвоны і зялёны граніт, белы мармур, наборны паркет. У фае глядзельнай залы і бары мастацкія пано.

Лаканічная архітэктура будынка, асаблівасці функцыянальнага вырашэння робяць яго адным з удалых гарадскіх грамадска-культурных збудаванняў пасляваеннага часу.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Маскоўская вуліца (Брэст)
Катэгорыя:1980 год у Брэсце
Катэгорыя:Дамы культуры Беларусі
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Брэста
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Генадзя Чысцякова
Ла-Мадалена

**Ла-Мадалена** () — камуна на поўначы аўтаномнага рэгіёна Сардзінія ў Італіі, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Сасары. Плошча — 52,01 км². Насельніцтва (2017 г.) — 11 226 чалавек.

Камуна месціцца на аднайменным востраве, што ўваходзіць у архіпелаг з той жа назвай. Паселішча ўзнікла ў XVIII ст. У 1793 г. яго жыхары разам з сардзінскімі салдатамі спынілі нашэсце войск рэспубліканскай Францыі на чале з Напалеонам. У XIX ст. Ла-Мадалену наведвалі Гарацыа Нельсан і Джузэпэ Гарыбальдзі. У 1943 г. у ёй кароткі час трымалі зняволенага Беніта Мусаліні.

У нашы дні асноўная галіна эканомікі — турызм. Святой заступніцай лічыцца Марыя Магдаліна. Мясцовыя жыхары размаўляюць на асобным дыялекце *мадаленіна*.

## Гарады-пабрацімы 
## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка

Катэгорыя:Камуны правінцыі Сасары
Катастрофа C-130 у Кхамдыку

**Катастрофа C-130 у Кхамдыку** — авіяцыйная катастрофа, якая адбылася 12 мая 1968 года пры эвакуацыі бежанцаў у Кхамдыку () самалётам C-130B Ваенна-паветраных сіл ЗША, у выніку якой загінулі 155 чалавек. На момант падзей гэта была найбуйнейшая авіякатастрофа ў свеце.

## Сітуацыя 
11 мая падчас бітвы за Кхамдык амерыканскія войскі апынуліся блакаваны паўночнав’етнамская арміяй і в’етнамскімі партызанамі на аэрадроме Кхамдык. Раніцай 12 мая партызанам удалося збіць верталёт CH-47, які, зваліўшыся, заблакаваў узлётна-пасадачную паласу. Да 10 гадзін паласу ўдалося ачысціць, але да таго часу партызаны паспелі заняць ключавыя вышыні вакол аэрадрома, што дазваляла ім абстрэльваць самалёты, якія прыбывалі і ляцелі. Тым не менш, у такіх умовах на аэрадроме прызямліліся С-130, якому пры пасадцы была прабіта адну з шын, а таксама C-123, які затым здолеў вылецець. Усяго да 11:10 было эвакуявана 145 чалавек. Экіпажы яшчэ трох C-130 пры падыходзе да аэрадрома прынялі рашэнне не здзяйсняць пасадку.

## Катастрофа 
У другой палове дня C-130 аднавілі палёты да аэрадрома. У 15:25 у Кхамдыку прызямліўся C-130B з бартавым нумарам 60-0297 (завадскі — 3600, выпушчаны ў лютым 1961 годзе). Пілатаваў яго экіпаж, камандзірам якога быў маёр Бернард І. Бюхер (). Нягледзячы на варожы агонь, самалёт прызямліўся з паўднёвага боку. Паводле заяў амерыканскага боку, вайскоўцаў ЗША і Паўднёвага В’етнама сярод уцекачоў не было: «в’етнамскія бежанцы, пераважна жанчыны і дзеці, кінуліся ў самалёт, шукаючы на ім выратавання». Усяго на борце знаходзіліся 155 чалавек: 150 бежанцаў і 5 членаў экіпажа (па іншых даных — 149 бежанцаў і 6 членаў экіпажа). Пасля таго, як C-130 быў запоўнены, камандзір прыняў рашэнне ўзлятаць у бок поўначы, не ведаючы, што асноўныя сілы арміі Паўночнага В’етнама засяродзіліся менавіта ў гэтым раёне. Прыкладна ў 16:00 самалёт узляцеў з аэрадрома і пачаў быў набор вышыні, як тут жа быў падбіты, пасля чаго, страціўшы кіраванне, упаў за мілю ад тарца паласы і цалкам разбурыўся. Усе 155 чалавек на борце загінулі.

Экіпаж другога C-130 пад камандаваннем падпалкоўніка Уільяма Бойла, убачыўшы катастрофу самалёта Бюхера, прыняў рашэнне ўзлятаць у паўднёва-заходнім кірунку. Нягледзячы на тое, што самалёт таксама быў атакаваны, пашкоджанні на гэты раз апынуліся не крытычнымі, і борт здолеў прызямліцца ў бліжэйшым аэрапорце Чулай.

## Значэнне 
На момант падзей катастрофа C-130 у Кхамдыку з’яўлялася найбуйнейшай авіякатастрофай у свеце. Таксама на 2015 год яна застаецца найбуйнейшай авіякатастрофай у В’етнаме (нароўні з катастрофай C-5 пад Таншанятам у 1975 годзе).

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Падзеі 12 мая
Катэгорыя:Май 1968 года
Катэгорыя:1968 год у В’етнаме
Катэгорыя:Узброеныя сілы ЗША падчас В’етнамскай вайны
Катэгорыя:Катастрофы 1968 года
Катэгорыя:Падзеі ў В’етнаме
Ла-Мадалена (значэнні)

* **Ла-Мадалена** — камуна на поўначы аўтаномнага рэгіёна Сардзінія ў Італіі
* **Ла-Мадалена** — архіпелаг у Міжземным моры
* **Ла-Мадалена** — нацыянальны парк у Сардзініі
Лапацінскі сельсавет (Гомельскі раён)

**Лапа́цінскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Гомельскага раёна Гомельскай акругі. Цэнтр — вёска Лапаціна.

Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года сельсавет у складзе Гомельскага раёна Гомельскай акругі БССР. 30 снежня 1927 года сельсавет скасаваны, яго тэрыторыя далучана да Пакалюбіцкага сельсавета.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / А.И. Карпачева и др. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Т. 1: (1917―1941 гг.). — Мн., «Беларусь», 1985. — 390 с.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Гомельскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1926 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1927 годзе
Гісторыя Беларусі (мультфільм)

**«Гісторыя Беларусі»** — беларускі аматарскі нямы анімацыйны фільм, прысвечаны гісторыі Беларусі. Сюжэт мультфільма апісвае гістарычны шлях Беларусі, паказваючы важкія падзеі ейнай гісторыі. Аўтар прызнае, што ў нейкай ступені натхняўся мультфільмам «Будзьма беларусамі».

## Стварэнне 
17 кастрычніка 2015 года на ютубным канале тады яшчэ івацэвіцкага школьніка Арцёма Саяўца «Art's Animations» з’яўляецца кароткаметражны мультфільм «Гісторыя Беларусі» () працягласцю 3:41, які станам на 3 студзеня 2021 года мае 3.673.110 праглядаў. Аднак аўтар прызнаў шмат якія недаробкі і памылкі (як гістарычныя, так і з анімацыяй). 12 сакавіка 2017 года ён у сваёй суполцы VK аб’яўляе пра старт працы над «Гісторыяй Беларусі», якая мусіла быць больш якаснай.

Цягам стварэння мультфільма аўтар выкладваў у свваёй суполцы «ВКонтакте» здымкі або абрэзаныя сцэнкі з мультфільма. Ужо тады падпісанты адзначалі даволі добрую якасць мультфільма. 28 чэрвеня аўтар агалосіў пра паломку камп’ютара, з-за чаго выпуск мультфільма быў адкладзены. 17 ліпеня ўжо было паведамлена пра працяг працы. На «YouTube» мультфільм з’яўляецца 10 жніўня 2017 року.

## Мультфільм 
У адрозненне ад першай «Гісторыі Беларусі» (), дзе амаль усё канцэнтравалася на пазітыве, «Гісторыя Беларусі» 2017 года мае больш глыбокае адлюстраванне беларускай мінуўшчыны. Напрыклад, даволі трагічна паказаная сцэна падзелаў Рэчы Паспалітай: чорны фон, жорсткасць.

Станам на 3 студзеня 2021 года мультфільм мае ўжо 6.377.090 праглядаў.

Паводле статыстыкі на студзень 2018 году (тады мультфільм набраў ужо больш за мільён праглядаў): 41% ад усіх праглядаў з Расеі; 11% — Украіна; 8% — Беларусь ; 6% — Польшча; 4% — ЗША, 30% — астатнія краіны.

## Некаторыя адсылкі 
* Сцэна палявання на зубра (5:09—5:30) — «Песня пра зубра» Міколы Гусоўскага.
* Заключальная сцэна  (22:34—23:06), у якой над Беларуссю з’яўляецца бусел — «Зямля пад белымі крыламі» Уладзіміра Караткевіча.

## Спасылкі 
* Паглядзець «Гісторыю Беларусі» (2015) на «YouTube»
* Паглядзець «Гісторыю Беларусі» (2017) на «YouTube»
* Інтэрвію са стваральнікам (2018)
* 
* 
* Пра мультфільм 

Катэгорыя:Мультфільмы Беларусі
Катэгорыя:Фільмы Беларусі 2017 года
Катэгорыя:Мультфільмы 2017 года
Сяргей Анатольевіч Хахомаў

**Сяргей Анатольевіч Хахомаў** (нар. , Гомель) — беларускі фізік. Доктар фізіка-матэматычных навук (2018), дацэнт (2000). Член Беларускага фізічнага таварыства (1999), Міжнароднага радыётэхнічнага саюза (International Union of Radio Science, 2000).

## Біяграфія 
Скончыў Гомельскі дзяржаўны універсітэт (1984—1991)

Працуе ў Гомельскім дзяржаўным універсітэце імя Ф. Скарыны (з 1995, фізічны факультэт, у 1997—2003 — намеснік дэкана факультэта, 2003—2009 — дырэктар цэнтра тэсціравання, адначасова загадчык кафедры оптыкі, 2009—2010 — дэкан факультэта; з 2010 — прарэктар па вучэбнай рабоце, з верасня 2014 — першы прарэктар, з чэрвеня 2016 — рэктар).

Навуковыя інтарэсы: акустыка крышталяў; электрадынаміка штучных анізатропных структур.

## Узнагароды 
Грамата Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь (2014), Ганаровая грамата Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь (2017) і інш.

 

Катэгорыя:Рэктары Гомельскага дзяржаўнага ўніверсітэта
Катэгорыя:Дэпутаты Гомельскага абласнога Савета дэпутатаў 28-га склікання
Катэгорыя:Узнагароджаныя Граматай Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Дэканы факультэта фізікі і інфармацыйных тэхналогій ГДУ імя Ф. Скарыны
Тэракт у Адэне (2020)

30 снежня 2020 года самалёт з членамі нядаўна сфармаванага еменскага ўрада прызямліўся ў міжнародным аэрапорце Адэна на паўднёвым захадзе Емена. Калі пасажыры высадзіліся, раздаліся выбухі і стральба, у выніку чаго 25 чалавек загінулі і 110 атрымалі раненні. Ніхто з пасажыраў не пацярпеў у выніку нападу, а члены еменскага кабінета былі хутка дастаўлены ў палац Машык. Пазней побач з палацам адбылася другая атака, калі будынак падвергнуўся атацы беспілотнікаў.

## Перадгісторыя 
Каб справіцца з канфліктамі і супярэчнасцямі паміж урадам Емена і сепаратысцкім Паўднёвым пераходным саветам, пры падтрымцы суседняй Саудаўскай Аравіі быў сфармаваны новы кабінет міністраў. Урад краіны грунтаваўся ў горадзе Адэн, што стаў часовай сталіцай міжнародна прызнаных уладаў пасля захопу горада Сана ў 2014 годзе паўстанцамі-хусітамі. Пры гэтым у папярэдні час урад Емена звычайна вёў сваю дзейнасць у выгнанні з Саудаўскай Аравіі.

Пасля таго, як у пачатку снежня было абвешчана аб стварэнні новага кабінета з 24 міністраў, новы ўрад на чале з прэм’ер-міністрам Саідам прыведзены да прысягі прэзідэнтам Хадзі 26 снежня ў сталіцы Саудаўскай Аравіі Эр-Рыядзе. Нядаўна сфармаваны і міжнародна прызнаны ўрад планаваў трансляваць па тэлебачанні сваё вяртанне з Саудаўскай Аравіі ў Емен, каб даць зразумець сваім грамадзянам, што «іх праблемы будуць вырашаны».

## Атака 
Самалёт з новым урадам, уключаючы прэм’ер-міністра і пасла Саудаўскай Аравіі ў Емене, прызямліўся ў аэрапорце Адэна. Падчас пасадкі самалёта ў зале прылётаў аэрапорта адбыліся два магутныя выбухі. Пасля гэтага група ўзброеных баевікоў адкрыла агонь па аэрапорце.

Прынамсі 27 чалавек загінулі і больш за 110 атрымалі раненні. Сярод ахвяр былі гуманітарныя работнікі і афіцыйныя асобы. Загінулі рэпарцёр еменскага тэлебачання Belqees і трое супрацоўнікаў Міжнароднага камітэта Чырвонага Крыжа, уключаючы двух еменцаў і аднаго руандыйца; трое іншых атрымалі раненні. Таксама былі параненыя 10 журналістаў. Аднак усе пасажыры ўрадавага самалёта не пацярпелі, бо яшчэ не выйшлі з самалёта, а знаходзіліся на борце. Яны былі дастаўленыя ў бяспечнае месца. Пасля тэракту целы загінулых былі выяўленыя кінутымі на ўзлётна-пасадачнай паласе і ў іншых месцах аэрапорта.

## Наступствы 
Міністр інфармацыі Емена першапачаткова абвінаваціў у нападзе хусітаў, але групоўка адмаўляе сваю датычнасць. Падазрэнні таксама ўпалі на баевікоў Аль-Каіды. Пазней яшчэ адзін выбух пачуўся вакол палаца Машык, прэзідэнцкага палаца ў Адэне, куды пасля нападу на аэрапорт быў пераведзены нядаўна сфармаваны кабінет Емена.

## Зноскі 
## Спасылкі 
* РОССИЙСКАЯ ГАЗЕТА — Четвертый взрыв прогремел в йеменском Адене
* ИЗВЕСТИЯ — В аэропорту в Йемене в момент прибытия правительства произошел взрыв
* РИА НОВОСТИ — В Адене у правительственного дворца прогремел взрыв
* ГАЗЕТА «МОСКОВСКИЙ КОМСОМОЛЕЦ» — Второй теракт в Адене: произошел взрыв у дворца правительства Йемена

Катэгорыя:Падзеі 30 снежня
Катэгорыя:Снежань 2020 года
Катэгорыя:Тэрарыстычныя акты 2020 года
Біялагічны факультэт ГДУ імя Ф. Скарыны

**Біялагічны факультэт ГДУ імя Ф. Скарыны** — адзін з факультэтаў Гомельскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя Францыска Скарыны.

## Апісанне 
Факультэт быў арганізаваны на базе хіміка-біялагічнага аддзялення Гомельскага дзяржаўнага педагагічнага інстытута ў 1930 годзе, а пазней стаў называцца біёлага-глебавым факультэтам з аддзяленнямі заалогіі, батанікі і фізіялогіі раслін, фізіялогіі чалавека і жывёл.

Першым загадчыкам хіміка-біялагічнага аддзялення быў І. М. Марголін. Пасля перайменавання ВНУ ў Гомельскі дзяржаўны педагагічны інстытут імя В. П. Чкалава дэканам хіміка-біялагічнага факультэта стаў доктар сельскагаспадарчых навук, прафесар Ф. М. Харытановіч (быў таксама загадчыкам кафедры фізіялогіі раслін і асноў сельскай гаспадаркі).

Асноўная навуковая дзейнасць накіравана на распрацоўку эфектыўных і эканамічна мэтазгодных шляхоў устойлівага развіцця забруджаных радыенуклідамі тэрыторый, удасканаленне мерапрыемстваў па абароне насельніцтва ў выпадку аварый на атамных станцыях і доўгатэрміновага пражывання на тэрыторыі радыеактыўнага забруджвання. Навуковае забеспячэнне і суправаджэнне рэабілітацыйных і абаронных мерапрыемстваў.

## Кафедры 
* Кафедра батанікі і фізіялогіі раслін
* Кафедра заалогіі, фізіялогіі і генетыкі
* Кафедра хіміі
* Кафедра лесагаспадарчых дысцыплін

## Спецыяльнасці 
* Біялогія (навукова-педагагічная дзейнасць)
* Лясная гаспадарка

## Дэканы 
* І. М. Марголін
* Фёдар Мікалаевіч Харытановіч (1975—?)
* Леанід Міхайлавіч Сапегін (1978—1982)
* Віктар Сяргеевіч Аверын

ГДУ імя Ф. Скарыны
Катэгорыя:З’явіліся ў 1930 годзе
Катэгорыя:1930 год у Гомелі
Факультэт матэматыкі і інфармацыйных тэхналогій ВДУ імя П. М. Машэрава

**Факультэт матэматыкі і інфармацыйных тэхналогій ВДУ імя П. М. Машэрава** — адзін з факультэтаў Віцебскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя П. М. Машэрава.

## Апісанне 
Самастойна факультэт працуе з 1976 года пасля падзелу фізмата на фізічны і факультэт матэматыкi і iнфармацыйных тэхналогій.

Факультэт супрацоўнічае з Маскоўскім, Санкт-Пецярбургскім дзяржаўнымі ўніверсітэтамі, Інстытутамі матэматыкі НАН Украіны і Беларусі, а таксама з універсітэтамі Кітая, Францыі, Іспаніі, Польшчы, Паўднёвай Карэі, Германіі, Венгрыі, Чэхіі і інш.

## Кафедры 
* Кафедра інжынернай фізікі
* Кафедра прыкладнога і сістэмнага праграмавання
* Кафедра інфарматыкі і інфармацыйных тэхналогій
* Кафедра геаметрыі і матэматычнага аналізу
* Кафедра алгебры і методыкі выкладання матэматыкі

## Спецыяльнасці 
Факультэт рыхтуе спецыялістаў па двух асноўных напрамках: прыродазнаўчым (спецыяльнасць «прыкладная матэматыка») і педагагічным (спецыяльнасці «Матэматыка. Фізіка»; «Матэматыка. Інфарматыка»).

## Дэканы 
* Алена Мікалаеўна Залеская (з 2011)

Матэматыкі і інфармацыйных тэхналогій
ВДУ імя П. М. Машэрава
ВДУ імя П. М. Машэрава
Катэгорыя:З’явіліся ў 1976 годзе
Катэгорыя:1976 год у Віцебску
Ла-Мадалена (нацыянальны парк)

**Нацыянальны парк архіпелага Ла-Мадале́на** () — нацыянальны парк на поўначы аўтаномнага рэгіёна Сардзінія. Займае шэраг астравоў і навакольныя марскія прасторы вакол архіпелага Ла-Мадалена. Агульная плошча — 201,46 км².

Нацыянальны парк быў створаны ў 1994 г. па ініцыятыве жыхароў камуны Ла-Мадалена. Плошча сушы складае 5 100 га, марскіх прастораў у праліве Баніфача — 15 046 га. На тэрыторыі парка захоўваюцца адметныя ландшафты астравоў заходняга Міжземнамор'я, а таксама марское асяроддзе, населенае кітамі і іншымі марскімі сысунамі. 

## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка

Катэгорыя:Нацыянальныя паркі Італіі
Катэгорыя:Геаграфія Сардзініі
Intellias

**Intellias** — гэта ўкраінская ІТ-кампанія, заснаваная ў Львове ў 2002 годзе Віталем Седлерам і Міхайлам Пузраковым.

## Гісторыя 
Заснавана ў 2002 г. У 2006 годзе кампанія далучылася да ўкраінскай ініцыятывы ў галіне высокіх тэхналогій, у 2013 годзе - да Асацыяцыі ІТ-Украіны, у 2016-м да Львоўскага ІТ-кластара, а ў 2020-м - да Іванаўскага ІТ-кластара.

У 2015 г. яна адкрыла прадстаўніцтва ў Берліне і офіс у Кіеве, у 2016 г. - у Адэсе, 2018 г. - у Харкаве, 2019 г. - у Кракаве і Івана-Франкоўску.

У 2020 годзе кампанія была адной з дзесяці найбуйнейшых ІТ-кампаній Украіны, у якой працавала 1500 супрацоўнікаў.

## Дзейнасць 
Кампанія распрацоўвае праграмнае забеспячэнне. Ён спецыялізуецца на аўтамабільнай прамысловасці, навігацыйных сістэмах і фінансавых тэхналогіях.

## Сацыяльная адказнасць 
Кампанія развівае тэхнічную адукацыю ва Украіне ў рамках праграмы "Інтэрнэт рэчаў у Нацыянальным універсітэце "Львоўская палітэхніка" і праграмы APPS.UCU на факультэце прыкладных навук Украінскага каталіцкага універсітэта.

Кампанія стварыла карпаратыўную дабрачынную платформу збору сродкаў Smart Charity для падтрымкі дзіцячых рэабілітацыйных цэнтраў і дзіцячых дамоў для дзяцей-інвалідаў у Львове, Кіеве, Адэсе, Харкаве і Івана-Франкоўску.

## Узнагароды і ўзнагароды 
Лепшы ІТ-працадаўца ў Львове (DOU) (2010, 2011, 2014)

Лепшы працадаўца сярод буйных (больш за 800 супрацоўнікаў) ІТ-кампаній Украіны ў 2017 годзе (DOU)

100 лепшых удзельнікаў ІТ-індустрыі ў свеце [21] па версіі Міжнароднай асацыяцыі спецыялістаў па аўтсорсінгу (IAOP) (2018)

У 2020 годзе Intellias увайшоў у ТОП-15 кампаній, якія працуюць у галіне штучнага інтэлекту (Clutch).

Катэгорыя:Вытворцы праграмнага забеспячэння
Бягун па лязе

**«Бягу́н па лязе́»** () — мастацкі фільм, які зняў англійскі рэжысёр Рыдлі Скот у 1982 годзе паводле навукова-фантастычнага рамана «», які напісаў Філіп Дзік у 1968 годзе. Галоўную ролю ў фільме выканаў Харысан Форд.
## Сюжэт
Адстаўны дэтэктыў Рык Дэкард зноў адноўлены ў паліцыі Лос-Анджэлеса для пошуку ўзначальванай Роем Баці групы кібаргаў, якая здзейсніла ўцёкі з касмічнай калоніі на Зямлю. У паліцыі лічаць, што кібаргі спрабуюць сустрэцца з Эндолам Тайрэлам, кіраўніком карпарацыі, якая ставіць эксперыменты над кібернетычным інтэлектам. Рык Дэкард атрымлівае заданне высветліць матывы дзеянняў кібаргаў, а затым знішчыць іх.
## У ролях
## Здымачная група
*рэжысёр — Рыдлі Скот

## Спасылкі
Катэгорыя:Фантастычныя фільмы ЗША
Катэгорыя:Выдатныя фільмы (Роджэр Эберт)
Катэгорыя:Экранізацыі твораў Філіпа Дзіка
Катэгорыя:Фільмы-антыўтопіі
Катэгорыя:Фільмы на англійскай мове
Катэгорыя:Фільмы пра Лос-Анджэлес
Геолага-геаграфічны факультэт ГДУ імя Ф. Скарыны

**Геолага-геаграфічны факультэт ГДУ імя Ф. Скарыны** — адзін з факультэтаў Гомельскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя Францыска Скарыны.

## Гісторыя 
У 1969 годзе ў Гомельскім дзяржаўным універсітэце была адкрыта спецыяльнасць «Гідрагеалогія і інжынерная геалогія». 12 лістапада 1970 года геалагічны факультэт становіцца самастойным падраздзяленнем. Выканаўцам абавязкаў дэкана геалагічнага факультэта прызначаны прафесар А. Р. Кінзікееў. У яго склад увайшлі дзве кафедры: кафедра агульнай геалогіі (загадчык — прафесар А. Р. Кінзікееў); кафедра інжынернай геалогіі і гідрагеалогіі (загадчык — прафесар С. Д. Тураўскі).

У 1977 годзе адкрываецца кафедра мінералогіі, петраграфіі і геахіміі. Абавязкі загадчыка выконвае дацэнт Н. Ф. Паўлаў. У 1978 годзе загадчыкам гэтай кафедры прызначаны прафесар В. А. Вахрушаў.

]]
У 1984 годзе арганізавана кафедра геафізікі, загадчыкам якой быў прызначаны дацэнт А. П. Пінчук. У 1986 годзе адкрыта новая спецыяльнасць — «Геафізічныя метады пошукаў і разведкі».

У 1989 годзе адкрыты набор на спецыяльнасць «Геаграфія».

24 верасня 1990 годзе на геалагічным факультэце была адкрыта кафедра геаграфіі. Загадчыкам кафедры геаграфіі стаў І. І. Богдэль.

У пачатку 1990-х гадоў была адкрыта педагагічная спецыяльнасць «Геаграфія і замежная мова» (нямецкая, англійская).

У 1996 годзе арганізуецца кафедра геалогіі і разведкі карысных выкапняў (на аснове кафедры геафізікі і кафедры гідрагеалогіі і інжынернай геалогіі), якая праводзіць падрыхтоўку па спецыяльнасці «Геалогія і разведка радовішчаў карысных выкапняў» (загадчык кафедры — прафесар А. П. Пінчук).

Да сярэдзіны 1990-х гадоў у рамках наяўных спецыяльнасцей і кафедраў развіўся экалагічны кірунак, былі адкрыты спецыялізацыі: «Геаэкалогія» на спецыяльнасці «Геаграфія» і «Экалагічная геафізіка» на спецыяльнасці «Геафізічныя метады пошукаў і разведкі».

На базе наяўных напрацовак у галіне маніторынгу і аховы навакольнага асяроддзя ў 1996 годзе была адкрыта кафедра геаэкалогіі (загадчык кафедры — А. М. Гумен).

У 1998 годзе адкрыты набор на спецыяльнасць «Экалогія» (кваліфікацыя — эколаг-географ, выкладчык геаграфіі і экалогіі). Са жніўня 1998 года кафедра геаэкалогіі перайменавана ў кафедру экалогіі. Загадчыкам кафедры экалогіі быў прызначаны дацэнт А. М. Кусянкоў.

У 2000-х гадах адкрыта падрыхтоўка магістраў геаграфічных і геолага-мінералагічных навук.

## Кафедры 
* Кафедра экалогіі
* Кафедра геалогіі і геаграфіі

## Спецыяльнасці 
**1 ступень**
* «Геалогія і разведка радовішчаў карысных выкапняў»
* «Геаэкалогія»
* «Геаграфія (навукова-педагагічная дзейнасць)» (набор не ажыццяўляецца з 2025 года) 

**2 ступень**
* «Геалогія»
* «Экалогія» (раней «Геаэкалогія»)

## Дэканы 
* А. Р. Кінзікееў (1970—?)
* Андрэй Пятровіч Гусеў (з 2004)

Катэгорыя:Факультэты ГДУ імя Ф. Скарыны
ГДУ імя Ф. Скарыны
Катэгорыя:З’явіліся ў 1970 годзе
Катэгорыя:1970 год у Гомелі
Катэгорыя:Геалогія ў Беларусі
Бальшавіцкі сельсавет

**Бальшаві́цкі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Гомельскага раёна Гомельскай вобласці. Цэнтр — рабочы пасёлак Бальшавік.

15 верасня 2006 года скасавана вёска Пясчаная.

Сельсавет утвораны 12 лістапада 2013 года рэарганізацыяй Бальшавіцкага пассавета.

Насельніцтва паводле перапісу 2009 года — 2788 чалавек, з іх 93,1 % — беларусы, 4,4 % — рускія, 1,6 % — украінцы; паводле перапісу 2019 года — 2783 чалавекі.


Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 2013 годзе
Шматпрофільная комплексная місія ААН па стабілізацыі ў Цэнтральнаафрыканскай Рэспублікі

'''Шматпрофільная комплексная місія Арганізацыі Аб'яднанных Нацый па стабілізацыі ў Цэнтральнаафрыканскай Рэспублікі** (**МІНУСКА''') — міратворчая місія ААН для абароны грамадзянскага насельніцтва ў Цэнтральнаафрыканскай Рэспублікі ў адпаведнасці з главой VII Статута ААН. Місія была створана 10 красавіка 2014 года на базе Міжнароднай місіі пад афрыканскім кіраўніцтвам па падтрымцы ў Цэнтральнаафрыканскай Рэспублікі (МІСКА). ААН разгарнула пераходную групу для стварэння МІНУСКА і падрыхтоўкі да бесперашкоднай перадачы паўнамоцтваў ад МІСКА.

Па стане на май 2018 год на тэрыторыі знаходзілася 14 293 чалавек. На ўсім працягу дзейнасці задачамі МІНУСКА ўключалі падтрымку ажыццяўлення пераходнага працэсу; садзейнічанне прадастаўленню гуманітарнай дапамогі; заахвочванне і абарона правоў чалавека; падтрымку правасуддзя і забеспячэнне вяршэнства права; а таксама працэсы раззбраення, дэмабілізацыі, рэінтэграцыі і рэпатрыяцыі.

## Гл. таксама 
* Другая грамадзянская вайна ў Цэнтральнаафрыканскай Рэспубліцы
Таццяна Міхайлаўна Аляксеева

**Таццяна Міхайлаўна Аляксе́ева** (нар. , Менск) — беларуская актрыса, рэжысёр радыё. Заслужаны дзеяч культуры Беларусі.

## Біяграфія 
Нарадзілася 15 чэрвеня 1920 года ў Менску ў сям’і хіміка Міхаіла Аляксеева і актрысы Лідзіі Ржэцкай. Бацька памёр, калі ёй было ўсяго 4 месяцы. Маці другі раз яна выйшла замуж за калегу па тэатры, акцёра Леаніда Рахленку — яго Таццяна з дзяцінства называла татам.

У 1945 годзе скончыла Ленінградскі тэатральны інстытут. У 1941—1942, 1946—1949 гг. — актрыса Беларускага дзяржаўнага тэатра імя Я. Купалы. Т. Аляксеева пераканаўча ўвасабляла характары сваіх гераінь, адлюстроўвала тонкія нюансы іх пачуццяў. Потым працавала ў Беларускай дзяржаўнай філармоніі, на кінастудыі «Беларусьфільм». З 1946 года выступала як чытальнік мастацкіх твораў, удзельнічала ў пастаноўках на Беларускім радыё. У 1956—1976 гадах працавала ў рэдакцыі для дзяцей і юнацтва (спачатку рэжысёрам, а ў 1971—1976 гг. — галоўным рэжысёрам Галоўнай рэдакцыі вяшчання для дзяцей і юнацтва).

## Сям’я 
З 1946 года ў шлюбе з Генрыхам Вагнерам. Мелі дачку Галіну і сына Юрыя. Дачка скончыла школу пры кансерваторыі, пасля вучылася ў кансерваторыі ў сваёй цёткі Валянціны Рахленка. Галіна ажанілася з архітэктарам Юрыем Мамліным. Сын стаў тэхнолагам.

## Літаратура 
* 
* 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* Аляксеева Таццяна Міхайлаўна

Катэгорыя:Рэжысёры радыё
Катэгорыя:Актрысы тэатра Беларусі
Касцюкоўскі сельсавет (Гомельскі раён)

**Касцюко́ўскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Гомельскага раёна БССР. Цэнтр — вёска Касцюкоўка.

Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года сельсавет у складзе Гомельскага раёна Гомельскай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Гомельскім раёне БССР. З 10 лютага 1931 года ў межах гарадской рысы горада Гомеля. 3 сакавіка 1935 года скасаваны ў сувязі з утварэннем Касцюкоўскага пассавета.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / А.И. Карпачева и др. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Т. 1: (1917―1941 гг.). — Мн., «Беларусь», 1985. — 390 с.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Гомельскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1926 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1935 годзе
Слава Камісаранка

**Слава Камісаранка** (поўнае імя — **Вячаслаў Сяргеевіч Камісаранка**) (нар. , , Беларуская ССР, СССР) — беларускі комік, удзельнік тэлепраекта «Stand Up» на расійскім тэлеканале ТНТ.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 27 ліпеня 1985 года ў Мінску.

Скончыў факультэт прамысловага маркетынгу і камунікацый Беларускага дзяржаўнага эканамічнага ўніверсітэта, дзе стварыў з аднакурснікам дуэт «Сумленне». У 2008 годзе ў складзе «Сумлення» дэбютаваў у праекце «Смех без правіл» і заняў другое месца.

У лістападзе 2020 года на выпуску шоу «Што было далей?» Камісаранка распавёў, што не мог вярнуцца з Турцыі ў Расію праз каранавірусныя абмежаванні, таму яму давялося ляцець да Мінска, а ўжо адтуль ехаць у Маскву. *«З беларускім пашпартам трэба атрымліваць візу ў кожную краіну свету, таму што наш Чык-Чырык з усім светам перасварыўся. Нам нікуды нельга! І ўжо калі я загаварыў. Вы ў курсе наогул, што ў Беларусі адбываецца? Вы бачылі, як у Чык-Чырыка фляга свішча?»*— абураўся Камісаранка.

4 студзеня 2021 года Камісаранку анулявалі гастрольныя пасведчанні на выступленні 10 і 11 красавіка ў Мінску, а таксама канцэрты ў Віцебску і Гомелі. 5 студзеня на канцэрце ў Екацярынбургу Слава Камісаранка пачаў сваё выступленне са слоў *«Вось што адбылося: цяпер усе мае канцэрты ў Беларусі забароненыя, адмянілі маё гастрольнае пасведчанне. Іранічна, што ўсім канцэрты адмяняе каранавірус, а мне — галоўны Кавід-дысідэнт. Так што я цяпер не бачу сэнсу стрымлівацца»*. Пасля забароны на выступленні ў Беларусі комік перабраўся ў Маскву.

У студзені 2022 года Камісаранка пакінуў Расію і на канцэрце ў Кіеве заявіў, што зрабіў гэта, баючыся выкрадання з боку КДБ Беларусі. У 2022 годзе непрацяглы час жыў у Польшчы.

У снежні 2024 года беларускі суд завочна прыгаварыў Камісаранку да 6 гадоў пазбаўлення волі.

## Грамадзянская пазіцыя 
Выступае з крытыкай Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь Лукашэнкі А. Р.

## Спасылкі 
* Инна Калита. Стендап в современной массовой культуре отдельных стран постсоветского ареала // Jazyk a kultúra, 2022, # 52. — С. 1—15. — ISSN 1338—1148.

Катэгорыя:Выпускнікі БДЭУ
Катэгорыя:Гумарысты Беларусі
Катэгорыя:Гумарысты Расіі
Катэгорыя:Стэндап-комікі
Факультэт матэматыкі і тэхналогій праграмавання ГДУ імя Ф. Скарыны

**Факультэт матэматыкі і тэхналогій праграмавання ГДУ імя Ф. Скарыны** — адзін з факультэтаў Гомельскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя Францыска Скарыны.

## Гісторыя 
1 кастрычніка 1930 года ў Гомелі быў адкрыты аграпедагагічны інстытут Наркамата асветы БССР з двухгадовым тэрмінам навучання. У склад інстытута ўваходзілі два аддзяленні:

* фізіка-тэхнічнае (выпускнікі гэтага аддзялення выкладалі і матэматыку);
* хіміка-біялагічнае.

Першы набор склаў 100 чалавек, з якіх палова паступіла на фізіка-тэхнічнае аддзяленне. Асобы з сярэдняй адукацыяй прымаліся без уступных экзаменаў. Заняткі пачаліся 2 кастрычніка 1930 года. Інстытут размяшчаўся ў розных памяшканнях, фізіка-тэхнічнае аддзяленне знаходзілася ў памяшканні на вуліцы Ланге.

Першы выпуск адбыўся ў 1932 годзе, а ў 1933 годзе інстытут быў рэарганізаваны і створаны Гомельскі педагагічны інстытут з чатырохгадовым тэрмінам навучання, у складзе якога і ўтварыўся фізіка-матэматычны факультэт.

1 мая 1969 года Гомельскі дзяржаўны педагагічны інстытут быў ператвораны ў Гомельскі дзяржаўны ўніверсітэт. На базе фізіка-матэматычнага факультэта педінстытута створаны фізічны і механіка-матэматычны факультэты.

У верасні 1977 года механіка-матэматычны факультэт быў перайменаваны ў матэматычны факультэт.

## Кафедры 
* Кафедра матэматычных праблем кіравання і інфарматыкі
* Вылічальнай матэматыкі і праграмавання
* Кафедра алгебры і геаметрыі
* Матэматычнага аналізу і дыферэнцыяльных ураўненняў
* Фундаментальнай і прыкладной матэматыкі

## Спецыяльнасці 
* «Інфарматыка і тэхналогіі праграмавання». Кваліфікацыя: Інжынер-сістэмны праграміст.
* «Праграмнае забеспячэнне інфармацыйных тэхналогій». Кваліфікацыя: Інжынер-праграміст.
* «Эканамічная кібернетыка (матэматычныя метады і камп’ютарнае мадэляванне ў эканоміцы)». Кваліфікацыя: Матэматык-эканаміст.
* «Прыкладная матэматыка (навукова-вытворчая дзейнасць)». Кваліфікацыя: Матэматык-праграміст.
* «Прыкладная матэматыка (навукова-педагагічная дзейнасць)». Кваліфікацыя: Матэматык-праграміст. Выкладчык матэматыкі і інфарматыкі.
* «Матэматыка (навукова-педагагічная дзейнасць)». Кваліфікацыя: Матэматык. Выкладчык матэматыкі і інфарматыкі.

**На факультэце вядзецца падрыхтоўка аспірантаў па наступных спецыяльнасцях:**

* Рэчаісны, камплексны і функцыянальны аналіз
* Матэматычная логіка, алгебра і тэорыя лікаў
* Матэматычнае мадэляванне, лікавыя метады і комплексы праграм
* Вылічальныя машыны, комплексы і камп’ютарныя сеткі.

## Дэканы 
* Я. С. Аляхновіч (1930—1934)
* А. А. Штэрн (1934—1936)
* В. Д. Глатэнка (1936—1956)
* С. П. Нікіцін (1957)
* В. Д. Глатэнка (1958—1963)
* Мікалай Аляксандравіч Ялецкі (1963—1970)
* Анісім Антонавіч Юшчанка (1970—1973)
* Леў Якаўлевіч Палякаў (1973—1975)
* Уладзімір Фёдаравіч Філіпцоў (1975—1987)
* Міхаіл Васільевіч Селькін (1987—1990)
* Уладзімір Васілевіч Арлоў (1990—2004)
* Сяргей Пятровіч Жогаль (з 2004)

Матэматыкі і тэхналогій праграмавання
ГДУ імя Ф. Скарыны
ГДУ імя Ф. Скарыны
Катэгорыя:З’явіліся ў 1969 годзе
Катэгорыя:1969 год у Гомелі
Зоя Іванаўна Траццяк

**Зоя Іванаўна Траццяк** (нар.  года ў Полацку) — беларускі філолаг, літаратуразнавец, доктар філалагічных навук, дацэнт.

## Біяграфічныя звесткі 
Скончыла ў 2007 годзе гісторыка-філалагічны факультэт Полацкага дзяржаўнага ўніверсітэта па спецыяльнасці «Англійская мова. Беларуская мова і літаратура», атрымаўшы дыплом з адзнакай. У 2008 годзе там жа абараніла магістарскую дысертацыю на тэму «Асноўныя прынцыпы выявы вайны ў творчасці Э. Хемінгуэя і В. Быкава» па спецыяльнасці «Літаратура народаў краін замежжа». Пасля навучаўся ў аспірантуры Полацкага дзяржаўнага ўніверсітэта па спецыяльнасці «Літаратура народаў краін замежжа», а з 2016 года - у дактарантуры Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта.

Дысертацыю на саісканне вучонай ступені кандыдата філалагічных навук па спецыяльнасцям «Літаратура народаў краін замежжа» і  «Беларуская літаратура» абараніла ў 2014 годзе ў Беларускім дзяржаўным універсітэце. Тэма кандыдацкай дысертацыі: «Ідэйна-мастацкае асэнсаванне Першай сусветнай вайны ў творчасці Э. Хемінгуэя і М. Гарэцкага: агульнае і адметнае». Навуковы кіраўнік - Дзяніс Аляксандравіч Кандакоў. У 2016 годзе ВАК Рэспублікі Беларусь прысвоіў ёй вучонае званне дацэнта па спецыяльнасці «Літаратуразнаўства».

З 2007 года працуе ў Полацкім дзяржаўным універсітэце. З'яўляўся выкладчыкам, старэйшым выкладчыкам і дацэнтам кафедры сусветнай літаратуры і культуралогіі гісторыка-філалагічнага факультэта. У цяперашні час працуе на пасадзе дацэнта кафедры сусветнай літаратуры і замежных моў гуманітарнага факультэта Полацкага дзяржаўнага ўніверсітэта.

22 студзеня 2022 года ў БДУ абараніла дысертацыю на саісканне навуковай ступені доктара філалагічных навук па спецыяльнасцях «Літаратура народаў краін замежжа» і  «Беларуская літаратура» на тэму «Беларуская і амерыканская проза пра Першую сусветную вайну: структурныя ўзроўні і дамінантныя матывы». Навуковы кансультант — прафесар Людміла Дзмітрыеўна Сінькова. 14 верасня 2022 года Вышэйшая атэстацыйная камісія Рэспублікі Беларусь зацвердзіла рашэнне савета па абароне дысертацый аб наданні ёй навуковай ступені доктара філалагічных навук.

## Навуковая дзейнасць 
Асноўныя навуковыя даследаванні прысвечаны пытанням гістарычнага і параўнальнага літаратуразнаўства, беларускай літаратуры ХХ стагоддзя, амерыканскай літаратуры ХХ стагоддзя, айчыннай і замежнай мастацкай літаратуры аб Першай сусветнай вайне. 

Сярод іншага, даследуе прозу такіх класікаў беларускай літаратуры, як Васіль Быкаў, Святлана Алексіевіч, Алесь Адамовіч, Максім Гарэцкі, Алесь Гародня, Кузьма Чорны, Іван Шамякін, Змітрок Бядуля, Уладзімір Гніламёдаў, Генрых Далідовіч і інш.

## Спасылкі 
* Біяграфія на сайце Полацкага дзяржаўнага ўніверсітэта 
* Профіль аўтара на ELIBRARY.RU
* Профіль аўтара ў Google Scholar

Катэгорыя:Выпускнікі Полацкага дзяржаўнага ўніверсітэта
Катэгорыя:Выкладчыкі Полацкага дзяржаўнага ўніверсітэта
Катэгорыя:Выпускнікі гісторыка-філалагічнага факультэта ПДУ
Катэгорыя:Філолагі Беларусі
Катэгорыя:Кандыдаты філалагічных навук
Усходні Таўр

**Усходні Таўр**, **Армянскі Таўр** — усходняя частка гор Таўр, у Турцыі. Працягласць каля 600 км. Вышыня да 3090 м (г. Нурухак).

Уключае хрыбты Ахыр, Энгізек, Маладая, Эргані, Нурхак, Хачрэш. Складзены з метамарфічных вывергнутых і асадкавых парод (вапнякі, пясчанікі). Развіты карст. Горы прарэзаны цяснінамі рэк Джэйхан, Еўфрат, Тыгр.

На паўночных сухіх схілах і ў ніжнім поясе — паўпустыні, вышэй — горны стэп. На паўднёвых, больш вільготных схілах — зараснікі тыпу маквісу, вышэй — дубовыя паркавыя лясы, рэдкалессе з фісташніку і ядлоўцу, горны стэп і альпійскія лугі.

Па Бітліскім і Пазарджыкскім праходах пракладзены чыгункі і шаша. 

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Горы Турцыі
Катэгорыя:Горныя хрыбты Армянскага нагор’я
Іван Раманавіч Перагуд

**Іван Раманавіч Перагуд** (1911, в. Дубнякі Рэчыцкага павета Мінскай губерні — 2009) — беларускі паэт.

## Біяграфічныя звесткі 
Нарадзіўся у 1911 годзе ў вёсцы Дубняках Гомельскай вобласці ў сям’і Рамана Пятровіча і Анастасіі Самуйлаўны Перагуд, Іван — найстарэйшы сярод пяці дзяцей — Лізаветы, Міхаіла, Анастасіі, Мікалая. Паэтавага бацьку арыштавалі за тое, што нехта заявіў, што ён чытае Біблію.

Сам Іван вельмі любіў у юнацтве матэматыку. Давялося папрацаваць яму і ў рыбгасе, і на бетонным заводзе да вайны, вучыўся ў тапаграфічнай школе, вельмі любіў у Мінску хадзіць у кіно, тэатры, паступіў на курсы камсамольскіх журналістаў пры рэдакцыі газеты «Чырвонай змены». Прайшоў Вялікую Айчынную вайну.

У апошнія гады жыцця меў праблемы са зрокам. Памёр у 2009 годзе.

## Творчасць 
Іван Раманавіч, колішні муляр былога камбіната будматэрыялаў, меў паэтычны дар. З’яўляецца аўтарам некалькіх паэтычных зборнікаў. Вершы Івана Раманавіча лёгка кладуцца на музыку. Гэтыя песні спявае Клімавіцкі народны хор. Некаторыя з іх уключаныя ў рэпертуар рэспубліканскага хору і змешчаныя ў зборніку «Найбольш папулярныя мелодыі народа Беларусі».

Неаднаразова творы паэта друкаваліся на старонках рэспубліканскіх, абласных перыядычных выданняў. Асабліва часта вершы Івана Перагуда можна было спаткаць у «Роднай ніве».

## Творы 
* Хараство: [ Вершы]. — Магілёў, 1996. — 34 с.
* За усіх, хто шчыруе: [ Верш ] // Родная ніва. — 2000. — 2 жніўня.- С.3.
* Зберажыце зямлю: [ Верш ] // Родная ніва. -1999. -22 верасня. -С. 4.
* Космас:[ Верш ] // Родная ніва. — 1998. — 11 красавіка. — С.2.
* Мая святыня; Крынічанька; Рэха; Спрут; Мая малітва; Край сяла: [ Вершы] // Родная ніва. — 2001. — 17 кастрычніка. — С.3.
* Наша роднае жніво; Не гаруйце:[ Вершы] // Родная ніва. — 1999. — 22 верасня. — С. 4.
* Самотны верш // Родная ніва. — 2000. — 23 жніўня. — С. 3.
* Успомні: [ Верш ] // Родная ніва. — 2000. — 7 сакавіка. -С.4.
* Эх, дзяўчына, эх маліна: [ Верш ] // Родная ніва. — 2000. -15 сакавіка. — С. 3.

## Спасылкі 
* Перагуд Iван Раманавiч 

Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1911 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Рэчыцкім павеце (Расійская імперыя)
Катэгорыя:Памерлі ў 2009 годзе
Катэгорыя:Беларускамоўныя паэты
Катэгорыя:Паэты Беларусі