open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Расстрэльны палігон «Камунарка»

**Расстрэльны палігон Камунарка** () — спецыяльны аб’ект НКУС СССР, дзе ў 1930—1940-х гадах адбываліся расстрэлы людзей, прысуджаных да смяротнага пакарання.

Тэрыторыя палігона «Камунарка» з’яўлялася адной з трох «асаблівых зон» цэнтральнага апарату НКУС СССР. Разам з Данскімі могілкамі (дзе адбывалася крэмацыя) і Бутаўскім палігонам, тут з другой паловы 1937 года ажыццяўлаліся масавыя пахаванні расстраляных.

## Гісторыя 
Да ўсталявання савецкай улады на месцы спецаб’екта знаходзілася сядзіба Харошаўка, дзе быў драўляны дом з вялікімі вокнамі і высокімі столямі. Уладальнікі выкарыстоўвалі яго выключна як лецішча. Узімку там жыў толькі вартаўнік. Побач быў раскінуты бярозавы гай і пруд на рацэ Ардынке. Пасля рэвалюцыі маёмасць была адабрана на карысць новай дзяржавы.

У 1927 годзе намеснік старшыні АДПУ Генрых Ягода зрабіў сядзібу сваёй службовай маёмасцю. Быў збудаваны новы дом. Гай быў абгароджаны высокім драўляным плотам, па якім быў нацягнуты калючы дрот. Мясцовым жыхарам забаранілі падыходзіць блізка да плота. Парушальніку пагражала шматгадовае турэмнае зняволенне. Па звесткам пляменніцы Ягоды, дом не выкарыстоўваўся для адпачынку, а быў сваеасаблівай рэзідэнцыяй Ягоды, дзе ён сустракаўся з высокапастаўленымі чэкістамі. Тады жа сядзіба атрымала назву **Камунарка**. Сам жа Ягода безкаштоўна атрымоўваў ад мясцовых жыхароў мяса, малочныя вырабы. Частка мясцовых жыхароў працавала там у якасці абслугі.

У 1937 годзе Г. Р. Ягода быў арыштаваны. Уся яго маёмасць з Камунаркі была вывезена. Новы кіраўнік НКУС М. І. Яжоў пастанавіў ператварыць сядзібу ў расстрэльны палігон. Выклікана гэта было тым, што існуючы тады палігон Бутава быў малы для новай хвалі тэрору.

З 2 верасня 1937 года спецаб’ект стаў расстрэльным палігонам. Галоўная асаблівасць «Камунаркі», што тут былі забіты прадстаўнікі колішняй савецкай эліты, якая трапіла пад рэпрэсіі. Загінуўшыя тут людзі пераважна былі асуджаныя праз вышэйшы орган савецкай ваеннай юстыцыі — Ваенную калегію Вярхоўнага суда СССР.

На палігоне «Камунарка» таксама здзяйсняліся расстрэлы замежных грамадзян, у тым ліку прадстаўнікоў Камінтэрна.

У 1999 годзе тэрыторыя палігона перададзена з вядзення ФСБ у вядзенне РПЦ. 22 верасня 2007 года на тэрыторыі палігона быў асвечаны храм. 27 кастрычніка 2018 года на былым спецаб’екце была адкрыта «Сцяна Памяці».

## Колькасць ахвяр 
З 2 верасня 1937 года па 24 лістапада 1941 г. на тэрыторыі «Камунаркі» былі пахаваныя 6609 чалавек. Па іншых звестках, агульная колькасць можа быць болей за 14 000 чалавек.

## Вядомыя асобы, пакараныя смерцю на спецаб’екце «Камунарка» 
## Гл. таксама 
* Курапаты
* Салавецкі манастыр
* Катынь

## Крыніцы 
Катэгорыя:Рэпрэсіі ў СССР
Катэгорыя:Месцы пакаранняў смерцю
Катэгорыя:Масква
Катэгорыя:Помнікі ахвярам сталінскіх рэпрэсій
Галоўпаштамт (Брэст)

**Галоўпаштамп** — гістарычны будынак у цэнтры Брэста, у якім месціцца адзяленне паштовай сувязі № 40. Адметнай рысай з’яўляецца тое, што будынак на працягу ўсяго свайго існавання не змяняў свайго прызначэння. Адзін з самых старых будынкаў у Брэсце.

## Гісторыя 
У сувязі з будаўніцтвам Брэсцкай крэпасці, у 1840-х горад быў перанесены на ўсход. Адразу паўстала пытанне пра будаўніцтва паштовай станцыі. Тагачасныя паштовыя станцыі мелі шэраг функцый — гасцініца, рэстаран, невялікая канюшня. Месца для будаўніцтва было абрана невыпадкова, бо тут праходзіла яшчэ раней пракладзеная дарога на усход, з якой і пачалася сетка гарадскіх вуліц. Побач быў пабудаваны будынак казначэйства. Пазней, у сярэдзіне 1860-х, насупраць паштовай станцыі паўстаў Свята-Сімяонаўскі сабор, такім чынам утварыў даволі шырокую плошчу.

У канцы XIX стагоддзя паштовая станцыя называлася паштова-тэлеграфнай канторай.

Пры адступленні расійскай імператарскай арміі гэта адзін з нешматлікіх будынкаў, які не быў зруйнаваны.

Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Брэста
Катэгорыя:Праспект Машэрава (Брэст)
Катэгорыя:Паштовыя станцыі Беларусі
Катэгорыя:З’явіліся ў XIX стагоддзі
Катэгорыя:XIX стагоддзе ў Брэсце
Дом па Савецкай вуліцы, 17 (Гродна)

**Дом па Савецкай вуліцы, 17** — будынак у Гродне, размешчаны ў гістарычным цэнтры горада. Пабудаваны ў 1885 годзе.

## Архітэктура 
На 1-м паверсе размешчаны магазіны, 2-і выкарыстоўваецца пад жыллё. Двухпавярховы Г-падобны ў плане будынак накрыты невысокім аднасхільным дахам. Кампазіцыя галоўнага фасада сіметрычная, ярусная. Паверхі падзелены 2 гарызантальнымі цягамі. У цэнтры праезд у двор. На 2-м паверсе балкон, які аб’ядноўвае 2 праёмы. Вышыня балконнай агароджы роўная адлегласці паміж цягамі. Аконныя праёмы лучковыя, у ліштвах. Завяршальны прафіляваны карніз з невялікім вынасам.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Гродна
Катэгорыя:Савецкая вуліца (Гродна)
Катэгорыя:1885 год у Гродне
Джэймс Белушы

**Джэймс Адам «Джым» Белу́шы** (; 15 чэрвеня 1954 года, Чыкага, ЗША) — амерыканскі акцёр, камедыянт, спявак і музыка. Вядомы, дзякуючы галоўнай ролі ў сіткаме *«Як сказаў Джым»*, а таксама шэрагу фільмаў як то *«Чырвоная спякота»*, *«Містэр Лёс»*, *«Як атрымаць поспех у справах»*, *«Кучараўка Сью»* і іншых. З'яўляецца малодшым братам іншага камедыянта Джона Белушы і ёсць бацькам акцёра Роберта Белушы.

## Біяграфія 
Белушы нарадзіўся 15 чэрвеня 1954 года ў Чыкага ў сям’і эмігрантаў з Албаніі. Акрамя старэйшага брата, акцёра Джона, Джэймс таксама мае старэйшую сястру Мэрыян і малодшага брата Білі. Па заканчэнні школы ў прадмесці Чыкага Джэймс паступіў у каледж Дзюпэйдж, а затым на тэатральны факультэт універсітэта Паўднёвага Ілінойса ў Карбондэйле. З 1977 па 1980 гады Белуші, як і яго старэйшы брат Джон Белушы, працаваў з чыкагаўскай тэатральнай групай *«Другі горад»*. У гэты ж час Джэймс дэбютаваў на тэлівізіі, з'явіўшыся ў сіткаме *«Кто сочыць за дзецьмі»* у 1978 годзе. Першай яго значнай роллю стала роля ў фільме «Злодзей» Майкла Мана ў 1981 годзе. Пасля смерці старэйшага брата Джона з 1983 па 1985 гады ён з'яўляўся ў перадачы *«Суботамі вечарам у жывым эфіры»*.

Аднак, Белушы атрымаў большую вядомасць дзякуючы другім ролям у фільмах *«Чалавек з адным чырвоным чаравіком»* (1985), *«Пра мінулую ноч...»*, *«Сальвадор»* і *«Крама жахаў»* (усе 1986), якія адкрылі перад Джэймсам запрашэнні да іншых галоўных роляў. Ён здымаўся ў фільмах *«Рэальныя мужчыны»*, *«Чырвоная спякота»*, *«Гамер і Эдзі»*, *«К-9»*, *«Як атрымаць поспех у справах»*, *«Містэр Лёс»*, *«Зразумее толькі самотны»*, *«Кучараўка Сью»* і іншых. Пасля таксама займаўся агучкай перанажаў у мультыплікацыйных фільмах. У 2001 годзе быў запушчына папулярны сіткам *«Як сказаў Джым»* тэлеканала ABC, дзе Джэймс сыграў галоўную ролю.

У 2003 годзе Белушы і Дэн Экрайд выпусцілі музычны альбом *«Have Love, Will Travel»* і ўдзельнічалі ў турнэ ў падтрымку альбома. У жніўні 2020 года Белушы распачаў здымку серыяла пра сваё жыццё на сваім маёнтку ў Арэгоне, дзе ён вырошчвае каноплю.

## Спасылкі 
* 
* Джэймс Белушы на сайце AllMovie.

Катэгорыя:Акцёры ЗША
Катэгорыя:Акцёры XX стагоддзя
Катэгорыя:Акцёры XXI стагоддзя
Рагацік

**Рага́цік**, **клаварыядэльфус** (*Clavariadelphus»*) — род базідыяльных грыбоў сямейства .

## Апісанне 
Пладовае цела грыба булавападобнай формы.

## Распаўсюджанне і экалогія 
Грыбы роду распаўсюджаны ва ўмераных абласцях Еўразіі, Японіі і Паўночнай Амерыкі. Пладовыя целы з’яўляюцца ў ліпені—верасні ў хвойных мяшаных лясах на глебе, апалай ігліцы і лісці, часам сярод імхоў.

 занесены ў Чырвоную кнігу Беларусі. Ахоўваецца на тэрыторыі Літвы, Латвіі, Расіі, Украіны і Польшчы.

## Віды 
Род налічвае 7 відаў і шэраг разнавіднасцей  (22).

На тэрыторыі Беларусі сустракаюцца 2 віды:  і .

## Літаратура 
* 
* 
* Жизнь растений: в 6-ти томах. / Под редакцией А. Л. Тахтаджяна, главный редактор чл.-кор. АН СССР, проф. А.А. Федоров. — М.: Просвещение, 1974.

## Спасылкі 
* Atlas of Living Australia 

Катэгорыя:Рагацікавыя
Катэгорыя:Роды грыбоў
Цярэніцкі сельсавет

**Цярэ́ніцкі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Гомельскага раёна Гомельскай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — аграгарадок (да 2011 года вёска) Цярэнічы.

Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года сельсавет у складзе Уваравіцкага раёна Гомельскай акругі БССР. 30 снежня 1927 года сельсавет узбуйнены, у яго склад увайшла тэрыторыя скасаванага Іванаўскага сельсавета, і рэарганізаваны ў **Цярэніцкі нацыянальны рускі сельсавет**. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ва Уваравіцкім раёне БССР. У 1937 годзе рэарганізаваны ў беларускі сельсавет. З 20 лютага 1938 года ў складзе Гомельскай вобласці. З 17 красавіка 1962 года ў складзе Гомельскага раёна. На 1 студзеня 1974 года ў складзе Цярэніцкага сельсавета 6 населеных пунктаў. 19 чэрвеня 2008 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Целяшоўскага сельсавета (13 населеных пунктаў: вёскі Задораўка, Рудня Целяшоўская, Целяшы, пасёлкі Жытоўля, Іванькаў, Калінаўка, Курганы, Малінаўка, Мікольск, Мураўчы, Пераход, Фашчаўка і Яўстратаўка). 16 верасня 2008 года пасёлак Малінаўка, якія раней знаходзіўся ў складзе Целяшоўскага сельсавета, атрымаў назву Малінаўка Целяшоўская.

Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 1936 чалавек, з іх 92,0 % — беларусы, 5,0 % — рускія, 1,3 % — украінцы; паводле перапісу 2019 года — 1484 чалавекі.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.


Катэгорыя:Былыя сельсаветы Уваравіцкага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1926 годзе
Катэгорыя:Нацыянальныя рускія сельсаветы БССР
Задораўскі сельсавет

**Задо́раўскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Уваравіцкага раёна Гомельскай акругі. Цэнтр — вёска Задораўка.

Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года сельсавет у складзе Уваравіцкага раёна Гомельскай акругі БССР. 30 снежня 1927 года сельсавет скасаваны, яго тэрыторыя далучана да Целяшоўскага сельсавета.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / А.И. Карпачева и др. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Т. 1: (1917―1941 гг.). — Мн., «Беларусь», 1985. — 390 с.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Уваравіцкага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1926 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1927 годзе
Саша 3%

**Саша 3 %**, або **Саша тры працэнты**, таксама вядомы і як адлюстраваны варыянт **Мы 97 %**, або **Мы дзевяноста сем працэнтаў** — палітычны тэкставы мем, які высмейваў нізкі ўзровень падтрымкі Аляксандра Лукашэнкі ў інтэрнэт-апытаннях падчас выбарчай кампаніі прэзідэнта Беларусі ў 2020 годзе.

Падчас выбарчай кампаніі 2020 года мем «Саша 3 %» стаў адной з мянушак Аляксандра Лукашэнкі, шырока ўжываўся падчас акцый пратэсту 2020 года.

## Гісторыя 
У Беларусі напярэдадні прэзідэнцкіх выбараў 2020 года сацыяльныя апытанні на рэйтынг палітыкаў былі забароненыя ўладамі рэжыму Лукашэнкі. Увогуле, незалежныя сацыялагічныя даследаванні, якія дазволілі б аб’ектыўна ацаніць рэйтынг патэнцыяльных кандыдатаў, у Беларусі не праводзяць пасля разгрому НІСЭПІ ў 2016 годзе.

У канцы мая 2020 года, перад татальнай забаронай анлайн-апытанняў, папулярныя беларускія выданні Onliner.by, Наша Ніва, Telegraf.by, Радыё «Свабода», Tut.by, а таксама некалькі іншых тэлеграм-каналаў правялі анлайн-апытанні, паводле якіх у абсалютнай большасці выпадкаў Лукашэнка набраў толькі 3 % галасоў і менш.

**Інтэрнэт-апытанні (май 2020 года)**
* **Зялёным**** і цёмным** — кандыдат, які заняў першае месца;
* ***Жоўтым****** і цёмным курсівам*** — кандыдат, які заняў другое месца;
* Чырвоным — вынік Аляксандра Лукашэнкі.

Маштабнае падзенне рэйтынгу Лукашэнкі шырока абмяркоўвалі, ён атрымаў мянушку «Саша тры працэнты». Палітычны аглядальнік Арцём Шрайбман адзначыў, што палітычны мем пра 3 % стаў адным з самых паспяховых у сучаснай гісторыі краіны

У чэрвені з’явіліся іншыя варыянты: «Уходи 3 %» і «ПСІХОЗ%». Прадстаўнікі розных прафесій пачалі фатаграфавацца з сімвалам 3 % і размяшчаць здымкі ў сацыяльных сетках і Інтэрнэце. Некаторыя беларускія кампаніі сталі прапаноўваць зніжкі 3 %, намякаючы на рэйтынг Лукашэнкі. Мем «Саша 3 %» пачалі выяўляць на плакатах, друкаваць на майках і дадаваць як хэштэг у сацыяльных сетках. Часам гэты мем спалучалі з іншымі, напрыклад, да працэнта дадавалі вусы — намёк на вусы Лукашэнкі.

## Рэакцыя Лукашэнкі 
У інтэрв’ю Лукашэнка прасіў не называць яго тараканам, Сашам 3 % і іншымі мянушкамі. Ён заявіў, што яго рэйтынг не можа быць такім нізкім.

## Гл. таксама 
* Прэзідэнцкія выбары ў Беларусі (2020)
* Пратэсты ў Беларусі (2020—2021)
* Ябацькі

Катэгорыя:Палітычны крызіс у Беларусі (2020)
Катэгорыя:Палітычныя лозунгі Беларусі
Дэніс Джонсан

**Дэніс Хэйл Джонсан** (1 ліпеня 1949 — 24 мая 2017) — амерыканскі пісьменнік, найбольш вядомы дзякуючы зборніку апавяданняў *«Сын Ісуса»* (1992) і раману « *Дрэва дыму»* (2007), які стаў лаўрэатам Нацыянальнай кніжнай прэміі за мастацкую літаратуру . Таксама ён пісаў п’есы, вершы, публіцыстыку і нон-фікшн.

## Раннія гады 
Дэніс Джонсан нарадзіўся 1 ліпеня 1949 года ў Мюнхене, Заходняя Германія. Сталенне прайшло у розных кутках света: ён жыў на Філіпінах, Японіі, і ў прыгарадах Вашынгтона, акруга Калумбія  Яго бацька Альфрэд Джонсан працаваў у Дзярждэпартаменце ЗША сувязным звяном паміж УСІА і ЦРУ .   Яго маці, Вера Луіза Чайлдрэс, была хатняй гаспадыняй. Ён атрымаў ступень бакалаўра на англельскай мове (у 1971 г.) ў Універсітэце Аёвы і ступень МВС (у 1974 г.) у Аёўскай майстэрні пісьменнікаў  куды таксама вярнуўся выкладаць. Знаходзячыся ў Майстэрні пісьменнікаў, Джонсан хадзіў на заняткі ў Рэйманда Карвера . 

## Кар’ера 
Джонсан апублікаваў сваю першую кнігу, зборнік паэзіі « *Чалавек сярод цюленяў»*, у 1969 годзе, ва ўзросце 19 гадоў  Яго па-рознаму апісвалі як: галоўны, легендарны, трансцэндэнтны, класічны і шэдэўр.    Ён быў адаптаваны да аднайменнага фільма 1999 года, у якім зняўся Білі Крудп . Джонсан сыграў у фільме эпізадычную ролю, камео, ў фільме — мужчына, які быў паранены ў вока сваёй жонкай.

## Асабістае жыццё 
Джонсан двойчы разводзіўся і на момант смерці жыў са сваёй трэцяй жонкай Сіндзі Лі ў Фініксе, штат Арызона . 

На працягу большай часткі сваіх дваццаці гадоў Джонсан быў наркаманам і алкаголікам, але і часам пісаў. У 1978 годзе ён вырашыў вярнуцца дадому, да бацькоў, у Скотсдэйл, штат Арызона, каб працверазець і знайсці свой шлях. Ужо ў 1978 годзе ён спыніў ужыванне алкаголю, а праз 5 годоў канчаткова спыніў ўжываць наркотыкі.  

Катэгорыя:Пісьменнікі-постмадэрністы
Катэгорыя:Памерлі ад раку печані
Вуліца Нафтавікоў (Наваполацк)

**Вуліца Нафтавікоў ** (, ) — вуліца ў Наваполацку.

## Апісанне 
Размешчана ў паўднёва-ўсходняй частцы горада (10-ы мікрараён) і цягнецца з паўночнага ўсходу на паўднёвы захад ад вуліцы Маладзёжнай да вуліцы Камсамольскай. Працягласць вуліцы складае каля 900 метраў. Вуліца ўзнікла ў выніку будаўніцтва шматкватэрных дамоў у 2010-х гадах. Забудова вуліцы — тыповая, панэльная і цагляная з пераменнай этажнасцю да 10 паверхаў. Актыўнае будаўніцтва новых шматкватэрных жылых дамоў на гэтай вуліцы працягваецца і сёння.

## Назва 
Назва вуліцы паходзіць ад наймення прафесіі «нафтавік», якая ў сваю чаргу з’яўляецца зборнай назвай для цэлай групы прафесій, звязаных са здабычай нафты. Гэта паказвае на пэўную яе дыскусійнасць і недарэчнасць у кантэксце гэтага канкрэтнага горада. Справа ў тым, што Наваполацк з моманту свайго заснавання з’яўляецца буйным цэнтрам перапрацоўкі і транспарціроўкі нафты. Аднак да здабычы нафты горад не мае ніякага дачынення. Найбліжэйшае да горада радовішча нафты размешчана на адлегласці амаль 500 км у Гомельскай вобласці. Больш за тое, у горадзе ўжо ёсць вуліца з падобнай назвай — вуліца Нафтаперапрацоўшчыкаў, назва якой больш лагічная і дарэчная для горада. Аднак гістарычна ў сярэдзіне ХХ стагоддзя ў Наваполацку ўжо існавала вуліца Нафтавікоў, якая ў 1975 годзе была перайменавана ў гонар першага дырэктара Наваполацкага НПЗ Алега Ктатарава. Амаль праз 40 гадоў пасля гэтага гарадскія ўлады вырашылі аднавіць гэты тапонім, але ў іншым месцы.

## Сацыяльныя аб’екты 
* гіпермаркет «Еўраопт»
* гандлёвы цэнтр «Задыяк»

## Гл. таксама 
* Спіс вуліц Наваполацка

Катэгорыя:Вуліцы Наваполацка
Дом па Савецкай вуліцы, 25 (Гродна)

**Дом па Савецкай вуліцы, 25** — будынак у Гродне, размешчаны ў гістарычным цэнтры горада.

## Гісторыя 
Пабудаваны ў 1870—1890 гадах.

Вядома, што ў 1902 годзе ў доме працавала абутковая крама Шмуэля Гардона, з 1903 года кніжная крама Тракеніцкага. У ліпені 1920 года знаходзіўся штаб 10-й кавалерыйскай дывізіі Чырвонай арміі. У 1927 годзе — рэдакцыя газеты «Głos Prawdy Ziemi Grodzieńskiej», рэдактарам якой быў Ян Янкоўскі. З 1928 года будынак ва ўласнасці «Syndykat Rolniczy». У 1939 годзе знаходзілася крама А. Майзеля і «найстарэйшая і найвялікшая фірма фотаапаратаў у Гродне». Напярэдадні вайны ў 1940—1941 гадах працавала мастацкае фота № 2 «Ваенгандлю», якое адкрылася пасля вайны ў верасні 1945 года. У 1950 годзе — кантора «Нарыхтлён», з 1952 года — фірмовая крама па продажу папірос і тытуню. З 1964 года філіял галоўнага ўнівермага — секцыя спартыўных тавараў, якая называўся «Спорттавары». У 1971 годзе пачала працу вядомая крама па продажу тавараў за валюту «Бярозка», з 1982 года крама «Букініст».

## Архітэктура 
Цяпер 1-ы паверх заняты прадпрыемствамі гандлю, 2-і адведзены пад жыллё. Двухпавярховы прамавугольны ў плане будынак з аднасхільным дахам. Кампазіцыя галоўнага фасада сіметрычная. Цэнтральная і вуглавая часткі падкрэслены пілястрамі: на 1-м паверсе шырокімі, на 2-м больш вузкімі. Цокаль скошаны. Паверхі аддзелены 2 прамежкавымі карнізамі. Цэнтральны балкон аб’ядноўвае 2 збліжаныя праёмы. Аконныя праёмы прамавугольнай формы, з скругленымі вугламі, абрамлены ліштвамі. Над праёмамі сандрыкі. Завяршальны карніз прафіляваны, з невялікім вынасам.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Гродна
Катэгорыя:Савецкая вуліца (Гродна)
Катэгорыя:1890 год у Гродне
Віктар Аляксандравіч Лісоўскі

{{Дзяржаўны дзеяч
| прыналежнасць      = 
| род войскаў        = танкавыя войскі
| званне = 
| узнагароды         = { style="background:transparent"
       
-
       
-
       
-
  
}
{ style="background:transparent"
     
}
}}

**Віктар Аляксандравіч Лісоўскі** (нар. , Баранавічы, Брэсцкая вобласць) — беларускі ваенны, генерал-маёр. Начальнік Ваеннай акадэміі Рэспублікі Беларусь (2016—2021).

## Біяграфія 
Нарадзіўся 17 кастрычніка 1965 года ў Баранавічах. Бацька — Аляксандр Аляксандравіч Лісоўскі — родам з вёскі Палонка Баранавіцкага раёна, маці — Фаіна Рыгораўна Лісоўская — родам з Баранавічаў. Збіраўся паступаць у Армавірскае авіяцыйнае вучылішча, аднак выбраў танкавыя войскі па прыкладзе бацькі.

У 1987 годзе з адзнакай скончыў Ульянаўскае гвардзейскае вышэйшае танкавае каманднае вучылішча, у 1998 годзе — Камандна-штабны факультэт Ваеннай акадэміі Рэспублікі Беларусь (з адзнакай), у 2006 годзе — Ваенную акадэмію Генеральнага штаба Расійскай Федэрацыі (з адзнакай і залатым медалём). Кандыдат ваенных навук, дацэнт.

З 1987 па 1994 год праходзіў ваенную службу на камандных пасадах у Цэнтральнай групе войскаў і Прыбалтыйскай ваеннай акрузе.

З 1994 па 1995 год працягнуў службу ў 72-м гвардзейскім Аб’яднаным вучэбным цэнтры падрыхтоўкі малодшых спецыялістаў на пасадзе намесніка камандзіра батальёна 3-га гвардзейскага танкавага палка па агнявой падрыхтоўцы.

З ліпеня 1998 па ліпень 1999 года — начальнік штаба — намеснік камандзіра 334-га гвардзейскага танкавага палка 120-й гвардзейскай мотастралковай дывізіі.

З 2002 па 2007 год займаў пасады старшага выкладчыка кафедры аператыўнага майстэрства камандна-штабнога факультэта, дацэнта кафедры ваеннага майстэрства камандна-штабнога факультэта, начальніка кафедры аператыўнага майстэрства камандна-штабнога факультэта Ваеннай акадэміі Рэспублікі Беларусь.

З 2007 па 2010 год — начальнік Навукова-даследчага інстытута Узброеных Сіл Рэспублікі Беларусь.

З 2010 года па 6 снежня 2016 года — начальнік Мінскага сувораўскага ваеннага вучылішча.

З 6 снежня 2016 года працаваў начальнікам Ваеннай акадэміі Рэспублікі Беларусь.

15 ліпеня 2021 года прызначаны намеснікам начальніка Аб’яднанага штаба Арганізацыі Дагавора аб калектыўнай бяспецы.

3 студзеня 2024 года вызвалены ад пасады намесніка начальніка Аб’яднанага штаба Арганізацыі Дагавора аб калектыўнай бяспецы.

## Узнагароды 
* медаль «За бездакорную службу» III ступені (2007).
* медаль «За бездакорную службу» II ступені.
* медаль «За бездакорную службу» I ступені (2014).
* ордэн «За службу Радзіме» III ступені (2015);
* ордэн свяціцеля Кірыла Тураўскага I ступені (Беларуская праваслаўная царква, 2015);
* ганаровае званне «Заслужаны спецыяліст Узброеных Сіл Рэспублікі Беларусь» (28 чэрвеня 2021);

## Спасылкі 
* Віктар Аляксандравіч Лісоўскі  на ваенным інфармацыйным партале Міністэрства абароны Рэспублікі Беларусь .
 

Катэгорыя:Начальнікі Ваеннай акадэміі Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Начальнікі Мінскага сувораўскага ваеннага вучылішча
Катэгорыя:Генерал-маёры (Беларусь)
Заводскі праезд (Наваполацк)

**Заводскі праезд** (, ) — вуліца ў Наваполацку.

## Апісанне 
Размешчаны ў паўднёва-ўсходняй частцы горада і цягнецца з паўночнага ўсходу на паўднёвы захад ад вуліцы Якуба Коласа да вуліцы Камсамольскай, перасякаючы вуліцу Маладзёжную. Працягласць вуліцы складае каля 1300 метраў, шырыня — па адной паласе ў кожны бок. Рэгулярны рух грамадскага транспарту па вуліцы адсутнічае. Назва вуліцы паходзіць ад завода «Вымяральнік». Фактычна праезд аддзяляе тэрыторыю самога завода ад аднайменнага лесапарку.

## Сацыяльныя абъекты 
* Паліклініка № 4

## Гл. таксама 
* Спіс вуліц Наваполацка

Катэгорыя:Вуліцы Наваполацка
Вымяральніцкі праезд (Наваполацк)

**Вымяральніцкі праезд** (, ) — вуліца ў Наваполацку.

## Апісанне 
Размешчана ў паўднёва-ўсходняй частцы горада і цягнецца з паўночнага ўсходу на паўднёвы захад ад вуліцы Маладзёжнай да вуліцы Нафтавікоў з закругленнем у паўднёва-ўсходнім напрамку пад канец. Працягласць вуліцы складае 750 метраў, шырыня — па адной паласе ў кожны бок. Назва вуліцы паходзіць ад завода «Вымяральнік» (). Фактычна праезд аддзяляе тэрыторыю самога завода ад гандлёвага цэнтра «Задыяк».

## Сацыяльныя абъекты 
* Аўтамойка
* СТА
* АЗС

## Гл. таксама 
* Спіс вуліц Наваполацка

Катэгорыя:Вуліцы Наваполацка
Філапемен

**Філапеме́н** (; 253 да н.э. — 183 да н.э.) — старажытнагрэчаскі палітычны дзеяч і палкаводзец.

## Біяграфічныя звесткі 
У 222—221 гадах да н.э. удзельнічаў у вайне Ахейскага саюза са спартанскім царом Клеаменам III, вызначыўся ў бітве каля Селасіі. З 209 года да н.э. гіпарх (начальнік конніцы), з 207 года да н.э. стратэг (выбіраўся 8 разоў). Правёў ваенную рэформы, атрымаў шэраг перамог над Спартай. У 193 годзе да н.э. падпарадкаваў саюзу амаль увесь Пелапанес і ўключыў у яго склад Спарту (192). Змагаўся за незалежнасць Грэцыі ад Македоніі і Рыма, за што празваны «апошнім элінам». У 183 годзе да н.э. трапіў у палон да месенцаў і атручаны.
## Крыніцы 
## Літаратура 
*  

Катэгорыя:Военачальнікі Старажытнай Грэцыі
Катэгорыя:Палітыкі Старажытнай Грэцыі
Алпоўт

**Алпоўт** () — сяло ў Лачынскім раёне Азербайджанскай Рэспублікі.

У 1992—2020 гадах было пад кантролем узброеных сіл Арменіі і ўваходзіла ў Кашатагскі раён непрызнанай Нагорна-Карабахскай Рэспублікі. У ходзе Другой карабахскай вайны 1 снежня 2020 года сяло было занята ўзброенымі сіламі Азербайджана (армяне лічаць гэта акупацыяй).

## Спасылкі 
Alpout — спадарожнікавы здымак вёскі

Катэгорыя:Населеныя пункты Лачынскага раёна
Аперацыя «Грымоты»

**Грымоты** () — кодавая назва кампаніі бамбардзіровак Дэмакратычнай Рэспублікі В’етнам авіяцыяй ЗША падчас В’етнамскай вайны. Аперацыя праводзілася са 2 сакавіка 1965 па 31 кастрычніка 1968 падчас прэзідэнцтва Ліндана Джонсана і была самай працяглай бамбардзіровачнай кампаніяй пасля заканчэння Другой сусветнай вайны.

## Папярэднія падзеі 
29 кастрычніка 1964 года Уільям П. Бандзі (саветнік прэзідэнта ЗША) выступіў з прапановай у якасці акта адплаты за тую ці іншую буйную акцыю В’етконга на поўдні В’етнама нанесці масіраваны ўдар па аб’ектах на тэрыторыі ДРВ сіламі авіяцыі ЗША, і гэтую прапанову падтрымалі галоўнакамандуючы ўзброенымі сіламі ЗША ў раёне Ціхага акіяна адмірал Уліс Шарп і Аб’яднаны камітэт начальнікаў штабоў.

18 лістапада 1964 амерыканскія самалёты F-100 і T-28 здзейснілі ўварванне ў паветраную прастору ДРВ з паветранай прасторы Лаоса і атакавалі адзін з раёнаў правінцыі Куанг-Бінь. 27 лістапада 1964 было апублікавана паведамленне ТАСС, у якім СССР ацаніў дзеянні ЗША як грубы замах на суверэнітэт ДРВ.

У канцы студзеня 1965 года Аб’яднаны камітэт начальнікаў штабоў прадставіў спіс мэтаў для нанясення ўдараў з паветра, у рамках праграмы, якая атрымала назву «Палаючае дзіда» (англ. «Flaming Dart»).

21—22 жніўня 1967 года вялікія групы самалётаў ВПС ЗША здзейснілі налёты на паўночныя і паўднёвыя прыгарады і цэнтральную частку Ханоя, у выніку налёту была разбіта бальніца ў цэнтральным раёне Хоан Кіем недалёка ад возера Вернутага мяча. Акрамя таго, 21—22 жніўня 1967 года авіяцыя ЗША нанесла бомбавыя ўдары па дамбах на рацэ Зыонг у раёне Дангань і Зіялан, а 23 жніўня 1967 — скінула 700 бомбаў на дамбы на рацэ Тралі.

## Вынікі 
У ходзе стратэгічных бамбардзіровак ДРВ праходзілі выпрабаванні новыя ўзоры ўзбраення і авіятэхнікі ВПС ЗША (у прыватнасці, менавіта тут мела месца першае баявое прымяненне самалётаў F-4 і F-111).

Асаблівасцю з’яўлялася знішчэнне грамадзянскага насельніцтва і аб’ектаў грамадзянскай інфраструктуры ДРВ, якія не мелі ваеннага значэння, (у тым ліку, спаленне цэлых вёсак), а таксама знішчэнне пасеваў на рысавых палях з мэтай выклікаць неўраджай і голад на тэрыторыі ДРВ. Цалкам яна выглядае наступным чынам:

Названая фраза стала крылатай і рэгулярна цытавалася ў кантэксце амерыканскага імперыялізму. Сам жа Лемей пасля адмаўляўся ад аўтарства фразы, спасылаючыся на тое, што быў занадта стомленым, каб вычытваць цалкам тэксты стэнаграм яго інтэрв’ю пасля літаратурнай апрацоўкі, яго апалагетамі фраза спісвалася на занадта вольны пераказ Кантарам слоў генерала.

## Зноскі 
## Спасылкі 
* Bibliography: Operation Rolling Thunder
* Pilots from Takhli and Korat Airbases shot down between 1965—1972 
* Г. Афанасьев. Тактика авиации США при налётах на ДРВ // «Военный вестник», № 6, 1967. стр.112-118

Катэгорыя:Бітвы і аперацыі В’етнамскай вайны
Катэгорыя:Паветраныя аперацыі В’етнамскай вайны
Катэгорыя:Бітвы В’етнама
Катэгорыя:Бітвы ЗША
Катэгорыя:Канфлікты 1965 года
Катэгорыя:Канфлікты 1966 года
Катэгорыя:Канфлікты 1967 года
Катэгорыя:Канфлікты 1968 года
Вуліца Максіма Горкага (Гродна)

**Вуліца Максіма Горкага** — вуліца ў паўночна-заходняй частцы Гродна.

З’яўляецца галоўнай магістраллю паўночна-заходняга планіровачнага раёна, якая звязвае яго з цэнтрам горада, і часткай агульнагарадскога дыяметра, што перасякае горад з поўначы на поўдзень. Арганізацыйна ўплывае на планіровачную структуру і характар забудовы ўсяго горада. Пачала фармавацца ў 2-й палове XIX ст., да 1940 г. называлася *Гарадніцкай заставай*. 

## Забудова 
]]
Пасля Вялікай Айчыннай вайны вуліца пашыраная і набыла далейшае развіццё. Значную ролю ў фармаванні дойлідска-мастацкага аблічча адыгрываюць групы 5—12-павярховых жылых дамоў з убудаванымі і прыбудаванымі двухпавярховымі прадпрыемствамі абслугоўвання і гандлю (архітэктары В. Давыдзёнак, М. Жучко, В. Клепікаў, I. Мазнічка, М. Чуйко), галоўны корпус медыцынскага інстытута (архітэктар Л. Вільчко), будынкі аграпрамысловага комплексу (1985 г., архітэктары М. Жучко, Н. Скачкова, Л. Баланюк), фізкультурна-аздараўленчага комплексу «Юбілейны» (1983 г., архітэктары В. Давыдзёнак, А. Сарокін), гатэль «Беларусь» (архітэктар Л. Вільчко), Дом тэхнікі, Дом «Саюздрука» (1981 г., архітэктар В. Давыдзёнак) і прылеглыя мікрараёны № 1, Пярэселка-4, Фарты-2, і інш. У канцы вуліцы размешчаны прадпрыемствы паўночнага прамысловага вузлу

* № 72 — Дом навукі і тэхнікі (1982, архітэктары В. Бажко, У. Праабражэнскі).
На ўчастку паміж плошчай Леніна і вуліцай Астроўскага захавалася забудова канца XIX ст. — 1930-х гадоў. 

Дом № 5 па вуліцы Філарэта (раней № 2 па Горкага; былы палац адміністратара) уваходзіў у ансамбль Гарадніцы. 

*№ 1 — (3 аб’екты). — 
* № 5 па Філарэта (былыя 2/2, 2, 2а па Горкага) — былы палац адміністратара з двума флігелямі (канец ХVIII — ХІХ стагоддзе (перабудаваны)) — 

## Перайменаванне 
У лістападзе 2021 года частку вуліцы Горкага ад плошчы Антонія Тызенгаўза да скрыжавання з вуліцай 17 верасня і вуліцай Камунальнай пераназвалі ў вуліцу Мітрапаліта Філарэта паводле рашэння Гродзенскага гарадскога Савета дэпутатаў № 228. Гродзенцы збіралі подпісы супраць перайменавання, але гэта не паўплывала на рашэнне гарадскіх уладаў. У 2022 годзе змянілася нумарацыя некаторых дамоў: няцотныя дамы сталі цотнымі.

## Літаратура 
*
Дом тэхнікі (Гродна)

**Дом тэхнікі** — будынак у Гродне, размешчаны па вуліцы Горкага, 76. Пабудаваны ў 1982 годзе з цэглы па праекце архітэктараў В. Бажко, У. Праабражэнскага.

## Архітэктура 
Размешчаны на рэльефе з перападам вышынь, што адбілася на аб’ёмна-прасторавай кампазіцыі будынка.

Асноўны корпус прамавугольны ў плане, з боку галоўнага фасада трохпавярховы, з боку дваровага — пяціпавярховы. Да яго прыбудавана двухпавярховае крыло, на слупах-апорах паміж будынкамі зроблены праезд па ўзроўні 2—4-га паверхаў галоўнага корпуса. Выразнасць пластыкі галоўнага фасада дасягнута кантрасным проціпастаўленнем 2 першых зашклёных паверхаў і глухой сцяны трэцяга, апрацаванага рэльефнымі бетоннымі пліткамі. Галоўны ўваход у цэнтры фасада асноўнага корпуса акцэптаваны рызалітам, у якім размешчаны вестыбюль (1-ы паверх), лекцыйная зала (2-і паверх) і кіналекторый (3-і паверх). У прыбудаваным крыле 2 залы: малая выставачная і канферэнц-зала. У галоўным корпусе першыя 2 паверхі заняты адміністрацыйнымі і службовымі пакоямі, на 3—5-м паверхах знаходзіцца вялікая выставачная зала, якая мае верхняе асвятленне.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Гродна
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Васіля Бажко
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Уладзіміра Праабражэнскага
Катэгорыя:1982 год у Гродне
Катэгорыя:Вуліца Максіма Горкага (Гродна)
Гродна (гасцініца)

**«Гродна»** — гасцініца ў Гродне, размешчаная па вуліцы Паповіча, 5. Пабудавана ў 1985 годзе па праекце архітэктараў Ю. Патапава, У. Папова, У. Еўдакімава, Ю. Раманава.

## Архітэктура 
Першапачаткова была разлічана на 500 месцаў. Размешчана ў грамадскім цэнтры, які ўключае таксама рэстаран «Гродна» і кінатэатр «Кастрычнік». Кампазіцыйны цэнтр забудовы часткі вуліцы. Сілуэт ступеньчатага шаснаццаціпавярховага будынка актыўна ўспрымаецца з розных пунктаў горада. Жылы корпус складанай канфігурацыі і злучаны з ім будынак кінатэатра ўтвараюць адзіны комплекс, кампазіцыя якога заснаваная на кантрасце вышыннай жылой часткі і гарызантальнай пластыкі вынесенага двухпавярховага аб’ёму і будынка кінатэатра. Вакол цэнтральнай восі будынку гасцініцы — лесвічна-ліфтавага ядра — згрупаваны жылыя нумары. Засцерагальныя і нясучыя сцены будынка зробленыя з цэглы і абліцаваны керамічнай пліткай. У памяшканнях грамадскага прызначэння для афармлення інтэр’ераў выкарыстаны маналітныя жалезабетонныя дэкаратыўныя элементы, абліцоўка з граніту і мармуру, дэкаратыўныя свяцільні.

Для добраўпарадкавання тэрыторыі выкарыстаны дэкаратыўныя бетонныя пліты, каскадны фантан, кветнікі.

## Рэканструкцыя 
Да 2016 года гасцініца маральна састарэла. Частку памяшканняў здавалі пад офісы, тры паверхі — пад жытло. У 2016 годзе яе выкупіла гандлёва-прамысловая карпарацыя «Цюань Шэн» з правінцыі Ганьсу (Кітай) за $ 3,1 млн. У рэканструкцыю аб’екта інвестар планаваў укласці $ 15 млн. Там павінен быў з’явіцца гасцінічны комплекс Echeng з бізнес-цэнтрам, рэстаранамі, фітнес-цэнтрам, барам і начным клубам. У 2018 годзе пачалі працы па рэканструкцыі будынка. У 2020 годзе іх перапынілі праз пандэмію, але так і не аднавілі. Лёс праекта вырашыўся ў 2023 годзе пасля паездкі дэлегацыі Гродзенскай вобласці ў Кітай, у правінцыю Ганьсу. Гасцініцу вырашылі дабудоўваць у рамках інвестыцыйных праектаў па дзяржаўнай праграме «Беларусь гасцінная».

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Вуліца Паповіча (Гродна)
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Гродна
Катэгорыя:1985 год у Гродне
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Юрыя Патапава
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Уладзіміра Еўдакімава
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Юрыя Раманава
Катэгорыя:Гасцініцы Беларусі
Святоўскі сельсавет

**Свято́ўскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Рэчыцкага раёна Гомельскай акругі. Цэнтр — вёска Святое.

Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года сельсавет у складзе Горвальскага раёна Рэчыцкай акругі БССР. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Гомельскай акругі. З 4 жніўня 1927 года ў складзе Рэчыцкага раёна. 30 снежня 1927 года сельсавет скасаваны, яго тэрыторыя далучана да Дзюрдзеўскага сельсавета.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / А.И. Карпачева и др. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Т. 1: (1917―1941 гг.). — Мн., «Беларусь», 1985. — 390 с.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Рэчыцкага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Горвальскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1926 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1927 годзе
Аздзелінскі сельсавет

**Аздзе́лінскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Гомельскага раёна Гомельскай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — аграгарадок (да 2011 года вёска) Аздзеліна.

Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года сельсавет у складзе Уваравіцкага раёна Гомельскай акругі БССР. Цэнтр — вёска Аздзелін. 30 снежня 1927 года сельсавет узбуйнены, у яго склад увайшла тэрыторыя скасаванага Рагоўскага сельсавета. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ва Уваравіцкім раёне БССР. З 20 лютага 1938 года ў складзе Гомельскай вобласці. З 17 красавіка 1962 года ў складзе Гомельскага раёна. На 1 студзеня 1974 года ў складзе Аздзелінскага сельсавета 16 населеных пунктаў. 2 чэрвеня 1976 года скасаваны пасёлак Курыцкі, 7 чэрвеня 1979 года — пасёлак Чырвоная Гара. 5 сакавіка 1981 года цэнтр сельсавета перайменаваны ў Аздзеліна.

Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 1161 чалавек, з іх 92,5 % — беларусы, 5,0 % — рускія, 0,9 % — украінцы; паводле перапісу 2019 года — 1046 чалавек.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.


Катэгорыя:Былыя сельсаветы Уваравіцкага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1926 годзе
Рагоўскі сельсавет

Назву **Раго́ўскі сельсавет** маюць:

* Рагоўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Уваравіцкага раёна Гомельскай акругі
* Рагоўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Слаўгарадскага раёна Магілёўскай вобласці

## Гл. таксама 
* Рагаўскі сельсавет
Харкаўскі нацыянальны аграрны ўніверсітэт імя В. В. Дакучаева

**Харкаўскі нацыянальны аграрны ўніверсітэт імя В. В. Дакучаева** () — украінская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам нацыянальнага ўніверсітэта, размешчаная ў Харкаве.

## Гісторыя 
Універсітэт быў заснаваны ў 1816 годзе у прыгарадзе Варшавы Марымонце пад назвай Інстытут зямельнай гаспадаркі. Першым дырэктарам інстытута быў прызначаны вядомы ў Варшаве педагог Веніямін Флят. У 1840 годзе да яго была далучана Варшаўская лясная школа, і ён стаў называцца Марымонцкім інстытутам сельскай гаспадаркі і лесаводства. У 1862 годзе інстытут быў пераведзены ў Пулавы Люблінскай губерні, дзе ён атрымаў назву Новаалександрыйскі інстытут сельскай гаспадаркі і лесаводства. Тут ён знаходзіўся да пачатку Першай сусветнай вайны. У 1914 годзе ён быў эвакуяваны ў Харкаў. У 1921 годзе інстытут быў адноўлены пад новай назвай - Харкаўскі сельскагаспадарчы інстытут.

Падчас Другой сусветнай вайны інстытут быў эвакуіраваны ў Катакурган Узбекскай ССР. У кастрычніку 1944 года ён вярнуўся ў Харкаў. У сакавіку 1946 годзе з нагоды 100-годдзя з дня нараджэння выбітнага вучонага-глебазнаўцы В. В. Дакучаева інстытуту было прысвоена яго імя. У 1991 годзе інстытут быў ператвораны ў Харкаўскі дзяржаўны аграрны ўніверсітэт імя В. В. Дакучаева, а ў 2002 годзе - прысвоены статус нацыянальнага. 

## Факультэты 
* Агранмічны факультэт
* Факультэт лясной гаспадаркі
* Факультэт менеджменту і эканомікі
* Факультэт аховы раслін
* Факультэт інжынераў землеўпарадкавання
* Факультэт уліку і фінансаў
* Інстытут міжнароднай адукацыі і павышэння кваліфікацыі

## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка ўніверсітэта 

Катэгорыя:Універсітэты Украіны
Катэгорыя:Харкаў
Катэгорыя:Універсітэты Харкава
Катэгорыя:Вышэйшыя навучальныя ўстановы Харкава
Свята-Афанасьеўская капліца (Брэст)

**Свята-Афанасьеўская капліца** — капліца-царква на месцы гібелі Афанасія Філіповіча. Збудавана ў 1909 годзе ў вёсцы Аркадыя Брэсцкага павета (пазней увайшла ў склад горада Брэста). Размешчана ў мікрараёне Гершоны па вуліцы Свята-Афанасьеўскай 39 у Брэсце.

У 1960-я гады падчас антырэлігійнай кампаніі была зачынена. Працягнула дзейнасць у 1988 годзе, калі было здзейснена першае за доўгі час набажэнства, якое сабрала шмат людзей.

У 1995 годзе перабудавана, значна павялічана ў памерах.

У 1993 годзе храм наведаў кіраўнік Польскай Праваслаўнай царквы Мітрапаліт Варшаўскі і ўсяе Польшчы Васілій (Дарашкевіч).

У ліпені 1995 годзе капліцу наведаў Свяцейшы Патрыярх Маскоўскі і ўсяе Русі Аляксій II.

Пазней побач быў збудаваны мужчынскі Свята-Афанасьеўскі манастыр, да якога яна зараз адносіцца.

## Галерэя 

Bieraście, Arkadyja, Kaplica. Берасьце, Аркадыя, Капліца (1901-14).jpg|Капліца ў пачатку XX ст.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Брэста
Катэгорыя:1909 год у Беларусі
Катэгорыя:З’явіліся ў 1909 годзе
Катэгорыя:Аркадыя (Брэст)
Катэгорыя:Драўляныя цэрквы Беларусі
Дэні Кінг

**Дэніэл Майкл Кінг** (; ) — брытанскі пісьменнік, вядомы серыяй крымінальных дзённікаў.

## Ранні перыяд жыцця 
Дэні Кінг нарадзіўся 5 сакавіка 1969 года ў Слау, Бакінгемшыр (цяпер Беркшыр), другі сын Майкла і Дараці Кінг. Ён і два яго браты, Ральф і Робін, жылі ў маёнтку Брытуэл да 1979 года, потым пераехалі ў Ятлі, Хэмпшыр. Вучыўся ён у школе Ятлі, але не здолеў атрымаць ніякай кваліфікацыі, прафесіі да 16 гадоў, таму быў вымушаны працаваць рознарабочым на будаўнічых пляцоўках.

У 1991 годзе ён прайшоў курс навучання ў Тэхналагічным каледжы Фарнбара, які дапамог яму паступіць у Лонданскі паліграфічны каледж, факультэт журналістыкі. У перыяд з 1993 па 2002 год працаваў на некалькі розных часопісаў. У канчатковым выніку стаў рэдактарам Mayfair (часопіс) . Цяпер ён піша поўны працоўны дзень.

## Кнігі 
* *2001 —* «Дзённікі ўзломшчыкаў» *(The Burglar Diaries)* — апублікавана «Serpent’s Tail»
* *200*2 *—* «Дзённікі рабаўніка банка» *(The Bank Robber Diaries)* — апублікавана «Serpent’s Tail»
* *200*3 *—* «Дзённікі кілера» *(The Hitman Diaries)* — апублікавана «Serpent’s Tail»
* *200*4 *—* «Дзённікі парнографа» (*The Pornographer Diaries)* — апублікавана «Serpent’s Tail»
* *200*5 *— «Банда Міла» (Milo’s Marauders)* — апублікавана «Serpent’s Tail»
* *200*6 *— «Бег Міла»* *(Milo’s Run)* — апублікавана «Serpent’s Tail»
* *200*7 *— «*Школа для нягоднікаў» *(School for Scumbags)* — апублікавана «Serpent’s Tail»
* *200*9 *—* «Блакітны каўнер» *(Blue Collar)* — апублікавана «Serpent’s Tail»
* *200*9 *—* «Новы дзённік узломшчыка» (More Burglar Diaries) — выдадзена «Byker Books»
* 2011 *—* «Кніжны клуб паслугачоў» (*The Henchmen’s Book Club*) — выдадзена on «Kindle»

## Узнагароды 
* 2002 — Bursary Award Amazon.co.uk — за найлепшы першы раман — *«Дзённікі ўзломшчыкаў»* 
* 2012 — *«Прэмія Гільдыі пісьменнікаў Вялікабрытаніі»* — за найлепшы першы мастацкі фільм — «*Дзікі Біл»*
* 2016 — «Фестываль літаратуры» г. Уэлс — Конкурс дзіцячых сюжэтаў — «*Эмі Х і Вялікая гонка»*

; Намінацыі

* Прэмія «Меліса Натан» за камедыйны раман 2010 года — найлепшы раман — камедыйны раман « *Блакітны каўнер»*

* Кінапрэмія BAFTA 2013 — выдатны дэбют брытанскага пісьменніка, рэжысёра ці прадзюсара — *Дзікага Біла*

## Асабістае жыццё 
Ён ажаніўся з Жанетт Крокет у сакавіку 2007 года, яны жывуць у Чычэстэры, Заходні Сусэкс, са сваімі чатырма дзецьмі.

## Спасылкі 
* IMDb 
* Дэні Кінг 

Катэгорыя:Драматургі Вялікабрытаніі
Малдова і НАТА

Супрацоўніцтва паміж Малдовай і НАТА пачалося яшчэ ў 1992 годзе, яна далучылася да Савета паўночнаатлантычнага супрацоўніцтва, перайменаванага ў Савет еўраатлантычнага партнёрства ў 1997 годзе. Савет аб’ядноўвае 50 краін у рамках шматбаковага форуму, які забяспечвае працэс дыялогу і кансультацый па пытаннях палітыкі і бяспекі сярод краін-членаў НАТА і краін-партнёраў. СЕАП з’яўляецца агульнай палітычнай структурай, у рамках якой развіваецца супрацоўніцтва паміж НАТА і краінамі-партнёрамі на Еўраатлантычным прасторы, а таксама двухбаковыя адносіны паміж НАТА і асобнымі краінамі-партнёрамі, якія ўдзельнічаюць у праграме «Партнёрства дзеля міру». І адразу ж у 1994 годзе Малдова далучаецца да Партнёрства дзеля міру.

НАТА і Рэспубліка Малдова актыўна супрацоўнічаюць у розных сферах і ўвесь час паглыбляюць практычнае супрацоўніцтва. Індывідуальны план партнёрства Рэспубліка Малдова — НАТА падпісаны 19 мая 2006. Ключавой мэтай механізму з’яўляецца ўмацаванне палітычнага дыялогу і кансультацыі паміж НАТА і Рэспублікай Малдова з мэтай забеспячэння супрацоўніцтва для заахвочвання і падтрымкі ўнутраных і знешніх умоў для прасоўвання дэмакратычных рэформаў. У рамках гэтага пашыранага дыялогу Малдова атрымала магчымасць абмеркаваць і зацвердзіць жаданне і здольнасць ажыццяўляць асноўныя прынцыпы ўнутранай і знешняй палітыкі, выкладзеныя ў Рамачным дакуменце Партнёрства дзеля міру і ў дакуменце Савета еўраатлантычнага партнёрства. Індывідуальны план партнёрства Рэспубліка Малдова — НАТА складаецца з чатырох асноўных раздзелаў:
* Палітычныя праблемы і праблемы бяспекі;
* Ваенныя і абарончыя праблемы;
* Інфармаванне грамадскасці, навука і планаванне надзвычайных сітуацый;
* Адміністрацыйныя аспекты, абарона інфармацыі і рэсурсаў, якія змяшчаюцца ў дзвюх асобных частках: асноўныя палітычныя мэты рэфармавання Рэспублікі Малдова і вобласці рэфармавання, якія з’яўляюцца прадметам кансультацый.

Катэгорыя:Знешняя палітыка Малдовы
Катэгорыя:Знешняя палітыка НАТА
Горнапрамысловы ландшафт Блэнавана

**Горнапрамысловы ландшафт Блэнавана** — аб’ект са спіса Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА ва Уэльсе.

У XIX стагоддзі Блэнаван, раён Паўднёвага Уэльса, быў найбуйнейшым вытворцам жалеза і вугалю на сусветным рынку. Тут сфарміравалася ўся інфраструктура шахцёрскага горада: вугальныя і рудныя шахты, кар’еры, горны, чыгуначная сетка, дамы для рабочых, крамы.

У Блэнаване можна спусціцца на глыбіню 90 м у шахту Біг Піт і даведацца пра горную выпрацоўку.

## Літаратура 
* Тысяча чудес света. — СПб: ООО «СЗКЭО», 2007. — 336 с.

Катэгорыя:Сусветная спадчына паводле алфавіта
Катэгорыя:Уэльс
Катэгорыя:Прамысловасць Вялікабрытаніі
Nivea

**Nivea** — брэнд, які спецыялізуецца на прадуктах па догляду цела і скуры. Ён належыць нямецкай кампаніі Beiersdorf AG. Nivea паходзіць ад лацінскага слова *niveus/NIVEA/niveum*, што азначае «беласнежны».

## Гісторыя 
Гісторыя кампаніі пачалася ў 1890 годзе, калі бізнесмен Оскар Троплавіц набыў фірму «Beiersdorf» і на яе базе арганізаваў вытворчасць крэма для скуры. У 1911 годзе быў створаны першы ў свеце ўвільгатняючы крэм працяглага дзеяння, які і атрымаў назву «Nivea». Першая яго партыя была зроблена ў слоічках, вырабленых у стыле «Art Nouveau».

Першапачаткова кампанія забяспечвала толькі германскіх спажыўцоў, але пазней стала вядомай на ўсім свеце. У 1930-х гадах на заводах «Nivea» працавала паўтара мільёна рабочых. У 1920-х гадах крэм сталі рэкламаваць на кінапаказах.

## У Беларусі 
23 красавіка 2021 года пастановай Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь прадукцыя маркі Nivea была ўнесеная ў пералік тавараў, якія забаронены да ўвозу і рэалізацыі на тэрыторыі Беларусі. Забарона неаднаразова працягвалася, і на бягучы момант дзейнічае да канца 2024 года.

 
Катэгорыя:Касметыка
Катэгорыя:Гігіена
Катэгорыя:1911 год у Еўропе
Катэгорыя:Beiersdorf
Катэгорыя:Гандлёвыя маркі Германіі
Нью-Ланарк

**Нью-Ланарк** — аб’ект са спіса Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА ў Шатландыі.

Філантроп і ўтапічны ідэаліст Роберт Оўэн (1771-1885) разам са сваім зяцем Дэвідам Дэйлам у пачатку 19 ст. заснаваў у маляўнічай мясцовасці ў Шатландыі ўзорную індустрыяльную абшчыну.

Даходы ад баваўнапрадзільнага прадпрыемства, якое хутка стала самым буйным у краіне, гаспадары ўкладалі ў сацыяльную структуру пасялення. Для рабочых адкрыліся школа, шпіталь, будаваліся зручныя дамы. Оўэн лічыў, што менавіта ўкладанні ў духоўнае і фізічнае развіццё людзей будуць спрыяць развіццю бізнеса. 

Бавоўнапрадзільныя прадпрыемствы дзейнічалі да 1968 г. Пасля іх закрыцця пасёлак хутка прыйшоў у заняпад. Аднак пасля пачала дзейнічаць праграма аднаўлення Нью-Ланарка як музейнага цэнтра.

Зараз у пасёлку зноў ёсць жыхары, адноўлены дамы рабочых узора 1820 і 1930 гг., крама, дом-музей Оўэна, можна ўбачыць дзеючыя ткацкія станкі. Хоць мадэль Оўэна так і засталася ўтопіяй, пасёлак Нью-Ланарк стаў помнікам гуманізму гэтага чалавека.

## Літаратура 
* Тысяча чудес света. — СПб: ООО «СЗКЭО», 2007. — 336 с.

Катэгорыя:Сусветная спадчына паводле алфавіта
Юбілейная вуліца (Наваполацк)

**Юбілейная вуліца** (, ) — вуліца ў цэнтральнай частцы Наваполацка.

## Апісанне 
Размешчана ў цэнтральнай частцы горада (3-ці мікрараён) і цягнецца з паўночнага ўсходу на паўднёвы захад ад вуліцы Маладзёжнай да вуліцы Блахіна. Працягласць вуліцы складае 450 метраў, шырыня — па адной паласе ў кожны бок. Рэгулярны рух грамадскага транспарту па вуліцы адсутнічае.

## Сацыяльныя аб’екты 
* басейн "Садко"
* аптэка
* яслі-сад № 10
* інтэрнаты № 1 і № 3 ПДУ
* станцыя хуткай дапамогі
* Белдзяржстах
* дзіцячая бібліятэка імя А. С. Пушкіна

## Гл. таксама 
* Спіс вуліц Наваполацка

Катэгорыя:Вуліцы Наваполацка
Камсамольскі сельсавет (Рэчыцкі раён)

**Камсамо́льскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Рэчыцкага раёна Гомельскай вобласці. Цэнтр — аграгарадок (да 2011 г. вёска) Камсамольск.

Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года **Дзюрдзеўскі сельсавет** у складзе Горвальскага раёна Рэчыцкай акругі БССР. Цэнтр — вёска Дзюрдзеў. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Гомельскай акругі. З 4 жніўня 1927 года ў складзе Рэчыцкага раёна. 30 снежня 1927 года сельсавет узбуйнены, у яго склад увайшла тэрыторыя скасаванага Святоўскага сельсавета. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Рэчыцкім раёне БССР. У 1935 годзе вёска Дзюрдзеў атрымала назву Камсамольская, сельсавет перайменаваны ў Камсамольскі. З 20 лютага 1938 года ў складзе Гомельскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Валадарскага сельсавета. 2 красавіка 1959 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Сведскага сельсавета. 1 ліпеня 1965 года ў склад сельсавета з Дуброўскага сельсавета перададзены вёскі Узнаж і Шоўкавічы, са складу сельсавета ў склад Глыбаўскага сельсавета перададзены вёскі Валадарск і Першае Мая. 26 студзеня 2018 года скасаваны пасёлак Гарадок, 28 верасня 2022 года — пасёлак Баранаўка.

Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года (14 населеных пунктаў) — 1142 чалавекі, з іх 94,5 % — беларусы, 4,5 % — рускія, 0,5 % — украінцы; паводле перапісу 2019 года (13 населеных пунктаў) — 880 чалавек.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.


Катэгорыя:Былыя сельсаветы Горвальскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1926 годзе
Вуліца Кірава (Наваполацк)

**Вуліца Кірава** (, ) — вуліца ў цэнтральнай частцы Наваполацка, названая ў гонар савецкага дзяржаўнага і палітычнага дзеяча Сяргея Кірава.

## Апісанне 
Размешчана ў цэнтральнай частцы горада (3-ці мікрараён) і цягнецца з паўночнага ўсходу на паўднёвы захад ад вуліцы Маладзёжнай да вуліцы Блахіна. Працягласць вуліцы складае 450 метраў, рух аўтамабільнага транспарту па вуліцы аднастаронні. Рэгулярны рух грамадскага транспарту па вуліцы адсутнічае.

## Сацыяльныя аб’екты 
* Гасцініца «Беларусь»
* № 3 —  (архітэктар У. Сухарослаў).
* Дом гандлю
* магазіны

## Гл. таксама 
* Спіс вуліц Наваполацка

Катэгорыя:Вуліцы Наваполацка
Наваполацк