open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Лосвіда (вёска)

**Ло́свіда** (, ) — вёска ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Мазалаўскага сельсавета. За 18 км на поўнач ад Віцебска, 3 км ад чыгуначнай станцыі Лосвіда на лініі Віцебск — Невель.

## Гісторыя 
У 18 стагоддзі сяло, цэнтр маёнтка, уласнасць Храпавіцкіх у Віцебскім ваяводстве ВКЛ. Пасля 1-га падзелу Рэчы Паспалітай у 1772 годзе ў Расійскай імперыі, у Віцебскім павеце Пскоўскай губерні, з 1776 года ў Полацкай гуюерні. У 1783 годзе сяло (5 жыхароў) і аднайменны пасёлак у Віцебскім павеце Полацкай губерні. З 1796 года ў Беларускай губерні, з 1802 года ў Віцебскай губерні. У 1823 годзе, пасля смерці Ігната Храпавіцкага, маёмасць яго дачкі, памешчыцы Анеліі Храпавіцкай (па мужу Сурынавай), якой належала тут 240 дзесяцін зямлі. У 1834 годзе фальварак і 2 вёскі, у якіх налічваліся 53 рэвізскія сялянскія душы, у 1846 годзе — 43 рэвізскія сялянскія душы. Меўся хлебазапасны магазін. У 1846 годзе пабудавана праваслаўная царква. У 1863 годзе адкрыта народнае вучылішча (50 вучняў у 1881 годзе). Пры вучылішчы дзейнічаў інтэрнат. У 1878 годзе маёнтак, уласнасць памешчыка М.Любашынскага, які меў тут 12 000 дзесяцін зямлі. У 1886 годзе сяло, цэнтр Лосвідскай воласці Віцебскага павета Віцебскай губерні. Штогод тут працаваў прызыўны ўчастак для набору мужчын у войска. У пачатку 20 стагоддзя вёска ў Вярхоўскай воласці. Вёска (68 дзесяцін зямлі) адносілася да Пуцілаўскага сельскагаспадарчага таварыства. Побач знаходзіўся аднайменны фальварак (1 двор, 10 жыхароў), уласнасць К.Круменга, якім меў тут 21 дзесяціну зямлі. У 1909 годзе працавала народнае вучылішча. У сакавіку 1924 года вернута ў склад БССР. З 17 ліпеня 1924 года цэнтр Лосвідскага, з 29 кастрычніка 1924 года — Кузняцоўскага, з 26 сакавіка 1927 года Віцебскага раёнаў Віцебскай акругі (да 26 ліпеня 1930 года). У 1930 годзе створаны калгас. З 20 лютага 1938 года ў Віцебскай вобласці. У 1939 годзе ў вёску пераселены жыхары хутароў Галадніца, Яфрэмава. З сярэдзіны ліпеня 1941 года да канца чэрвеня 1944 года акупіравана нацысцкімі войскамі. У чэрвені 1944 года гітлераўцы спалілі вёску (75 двароў) і загубілі 10 жыхароў. На франтах загінулі 18 жыхароў і 6 у партызанскай барацьбе. У баях за вызваленне вёскі і ваколіц ад нацыстаў загінулі 800 савецкіх салдат. З 20 снежня 1960 года вёска ў Мазалаўскім сельсавеце. У вёсцы размяшчалася цэнтральная сядзіба саўгаса «Лосвіда».

## Насельніцтва 
* 110 двароў, 79 жыхароў (1905)
* 75 двароў, 300 жыхароў (1941)
* 29 гаспадарак, 41 жыхар (1996)
* 8 гаспадарак, 8 жыхароў (2018)
## Інфраструктура 
У 2018 годзе ў вёсцы працавалі магазін, нафтабаза, бібліятэка, кармацэх.
## Памятныя мясціны 
За 400 м на поўнач ад вёскі на вайсковых савецкіх воінаў пастаўлены абеліск і ўстаноўлена 15 надмагільных пліт (1964).
## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Мазалаўскі сельсавет (Віцебскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Віцебскага раёна
Шчучына (Віцебскі раён)

**Шчу́чына** (, ) — вёска ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Мазалаўскага сельсавета. За 20 км на поўнач ад Віцебска, 10 км ад чыгуначнай станцыі Лосвіда на лініі Віцебск — Невель.

## Гісторыя 
У 16 стагоддзі маёнтак на рацэ Лужаснянка ва ўладанні зямян Шапак у Віцебскім ваяводстве ВКЛ. У 1593 годзе зямянін Зенька Севасцьянавіч Шапка падараваў палову маёнтка сваёй дачцэ Ганне і яе мужу Андрэю Хацімскаму. У 18 стагоддзі вёска ў Віцебскім ваяводстве ВКЛ. У 1770 годзе ў складзе маёнтка Пуцілава ва ўладанні Жабаў. Пасля 1-га падзелу Рэчы Паспалітай у 1772 годзе ў Расійскай імперыі, у Віцебскім павеце Пскоўскай, з 1776 года Полацкай губерняў. У 1785 годзе *вёска Шчуціны*. З 1796 года ў Беларускай губерні, з 1802 года ў Віцебскай губерні. У пачатку 20 стагоддзя вёска ў Вярхоўскай воласці Віцебскага павета Віцебскай губерні. У 1905 годзе мела 51 дзесяціну зямлі, адносілася да Пуцілаўскага сельскагаспадарчага таварыства. У сакавіку 1924 года вернута ў склад БССР. З 20 жніўня 1924 года ў Мікалаеўскім сельсавеце Лосвідскага, з 29 кастрычніка 1924 года Кузняцоўскага, з 26 сакавіка 1927 года Віцебскага раёнаў Віцебскай акругі (да 26 ліпеня 1930 года). У 1930 годзе створаны калгас «2-я пяцігодка», у калгасе працавала кузня. У 1936 годзе ў Шчучына пераселены жыхары вёсак Загорына, Забалацце, Задарожжа і хутароў Кокшчына і Падарожжа і ў 1939 годзе хутара Козенец. З 20 лютага 1938 года ў Віцебскай вобласці. З сярэдзіны ліпеня 1941 года да канца снежня 1943 года вёска акупіравана нацысцкімі войскамі. У чэрвені 1942 года ў час карнай аперацыі гітлераўцы знішчылі ўсю вёску (50 двароў) і загубілі 27 жыхароў. На франтах загінулі 53 вяскоўцы і 15 у партызанскай барацьбе. З 20 снежня 1960 года ў Мазалаўскім сельсавеце. У 1997 годзе ў складзе калгаса «Перамога» (цэнтр — вёска Сушчова). Працавала ферма.

## Насельніцтва 
* 6 двароў, 65 жыхароў (1785)
* 9 двароў, 67 жыхароў (1905)
* 15 двароў, 73 жыхары (1926)
* 50 двароў, 228 жыхароў (1941)
* 19 гаспадарак, 37 жыхароў (1997)
* 8 гаспадарак, 8 жыхароў (2018)
## Памятныя мясціны 
За 250 м на поўдзень ад вёскі абеліск на брацкай магіле савецкіх воінаў (1997)
## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Мазалаўскі сельсавет (Віцебскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Віцебскага раёна
Бараўская

**Бараўска́я** (, ) — вёска ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Ноўкінскага сельсавета. За 17 км на паўднёвы захад ад Віцебска, 5 км ад чыгуначнай станцыі Княжыца на лініі Віцебск — Полацк, на аўтадарозе Мінск — Віцебск.

## Гісторыя 
Узнікла ў 1950-я гады ў Рудакоўскім сельсавеце Віцебскага раёна побач з торфапрадпрыемствам, якое было філіялам торфапрадпрыемства «Гараднянскі Мох». Першапачаткова для рабочых прадпрыемства быў пабудаваны інтэрнат, а пазней пачалі будавацца дамы. З 22 снежня 1960 года вёска ў Ноўкінскім сельсавеце. У 1996 годзе ў складзе саўгаса «Рудакова». Зараз у КСУП «Рудакова»

## Насельніцтва 
* 8 гаспадарак, 24 жыхары (1996)
* 5 гаспадарак, 8 жыхароў (2018)

## Інфраструктуа 
Побач з вёскай размешчана вучэбна-спартыўная ўстанова «Віцебскі аэраклуб імя А. К. Гараўца» ДТСААФ.
## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Ноўкінскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Віцебскага раёна
Хайсы

**Хайсы́** (, ) — вёска ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Мазалаўскага сельсавета.

## Гісторыя 
У XIX ст. вядома ў складзе маёнтка Лужасна. У 1834 г. у вёсцы 42 рэвізскія сялянскія душы. У 1846 г. прыватная ўласнасць маёра і кавалера памешчыка Мікалая Енькі. У 1847 г. — 10 двароў.

На пачатку XX ст. вёска ў Мішкаўскай воласці Віцебскага павета і губерні. У вёсцы мелася вінная лаўка, яе ўладальніку належалі 2 дзес. зямлі.

З 20 жніўня 1924 г. вёска ў Бараўлянскім сельсавеце Лосвідскага раёна Віцебскай акругі, з 29 кастрычніка 1924 г. — Кузняцоўскага раёна Віцебскай акругі, з 26 сакавіка 1927 г. — Віцебскага раёна і вобласці. У 1926 г. — 24 двары.

У 1941 г. у Хайсах 8 двароў. З ліпеня 1941 да чэрвеня 1944 гг. вёска акупіравана нямецкімі войскамі. На франтах Другой сусветнай вайны загінулі 4 яе жыхары. З 20 снежня 1960 г. вёска ў Мазалаўскім сельсавеце.

У 2003 г. — 216 двароў.

У 2014 г. у лясным масіве побач з вёскай, выяўлены каля 40 ям (астанкі 172 чал.) з касцянымі чалавечымі парэшткамі з кулявымі адтулінамі ў патылічнай або цемянной частцы чэрапа. На месцы выяўлення парэшткаў, актывісты Кансерватыўна-хрысціянскай партыі-БНФ збудавалі сімвалічную магілу і ўсталявалі тры крыжа.

Вывучыўшы знаходкі зробленыя 52 асобным спецыялізаваным пошукавым батальёнам (гільзы, манеты, гузікі, абутак, асабістыя прадметы, а таксама характар ран у чарапах і спосаб пахавання), Інстытут гісторыі Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі ў 2017 г. прыйшоў да высновы, што пахаванні з'яўляюцца ўскоснымі доказамі масавых рэпрэсій на тэрыторыі Беларусі ў 1937 — 1938 гг.

## Насельніцтва 

## Інфраструктура 
У вёсцы размешчаны цэнтр вытворчага ўчастка «Хайсы» ААТ «Птушкафабрыка Гарадок».

Працуюць дзіцячы сад, бібліятэка, аддзяленне сувязі, АТС, комплексны прыёмны пункт, магазін.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Мазалаўскі сельсавет (Віцебскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Віцебскага раёна
Катэгорыя:Рэпрэсіі ў БССР
Катэгорыя:Месцы пакаранняў смерцю
Броўшчына

**Бро́ўшчына** (, ) — вёска ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Ноўкінскага сельсавета.

## Славутасці 
* Сядзіба «Добрына» (XIX ст.)
## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Ноўкінскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Віцебскага раёна
Баронікі

**Баро́нікі** (, ) — былая вёска ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіла ў склад Ноўкінскага сельсавета. 
Ліквідавана ў 2011 годзе. Увайшла ў склад горада Віцебска.

## Гісторыя 
Вёска ўпамінаецца ў пісьмовых крыніцах у XVI ст. як сяло ў Віцебскім ваяводстве Вялікага Княства Літоўскага. Уваходзіла ў склад фальварка Лукішкі, які ў 1597 г. перададзены Віцебску. У XIX ст. вёска Шчэрбінскай воласці Віцебскага павета і губерні. У 1893 г. была адкрыта школа граматы. Адносілася да праваслаўнага Цяляцінскага прыхода Праабражэнскай царквы. У 1905 г. тут 16 двароў, 135 жыхароў. Вёска — цэнтр сельскагаспадарчай грамады, у якую ўваходзіла 9 вёсак.

З 20 жніўня 1924 г. Баронікі ў Шумнянскім сельсавеце Віцебскага раёна і акругі. У 1926 г. у вёсцы 40 двароў, 239 жыхароў. У 1930 г. арганізаваны калгас. У 1936 г. сюды пераселены жыхары вёсак Архірэйшчына і Уціношы. У 1941 г. у вёсцы 143 двары, 501 жыхар. Падчас Другой сусветнай вайны нямецкія акупацыйныя ўлады знішчылі тут 4 двары. На фронце загінула 15 жыхароў, у партызанах 1. Пасля вайны вёска адбудавалася. З 22 снежня 1960 г. яна ў Ноўкінскім сельсавеце. У 1969 г. у вёсцы 59 двароў, 189 жыхароў.

На 1 студзеня 2003 г. — 312 двароў, 739 жыхароў. Вёска ў складзе Камунальнага унітарнага сельгаспрадпрыемства «Рудакова». Працуюць газанапаўняльная станцыя, парнікова-цяплічны камбінат, лясніцтва, магазін.

Ліквідавана ў 2011 годзе. Увайшла ў склад горада Віцебска.

## Славутасці 
* Гарадзішча (V — IV/V стст.) на паўночна-ўсходняй ускраіне вёскі, на левым беразе р. Лучоса.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* З гісторыі населенных пунктаў / Падрых. В. В. Віталева // Памяць: Віцебскі раён: Гісторыка-дакументальная хроніка гарадоў і раёнаў Беларусі / Рэдкал.: А. П. Красоўскі [і інш.]; Укл. У. І. Мезенцаў; Маст. Э. Э. Жакевіч. — Мн.: Мастацкая літаратура, 2004. — 772 с.: іл. — С. 730. — ISBN 985-02-0647-0.

## Спасылкі
Вішнёвая (Віцебскі раён)

**Вішнёвая** (, ) (да 30 ліпеня 1964 года **Чарапні́ I**) — вёска ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Ноўкінскага сельсавета. За 11 км на поўдзень ад Віцебска, 7,5 км ад чыгуначнай станцыі Мядзвёдка на лініі Віцебск — Орша.

## Насельніцтва 
* 10 гаспадарак, 13 жыхароў (2018)

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Ноўкінскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Віцебскага раёна
Катэгорыя:Перайменаваныя населеныя пункты Беларусі
Васількі (Віцебскі раён)

**Васількі́** (, ) (да 30 ліпеня 1964 года **Чухвары́**) — вёска ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Ноўкінскага сельсавета. За 14 км на паўднёвы захад Віцебска, 5 км ад чыгуначнай станцыі Княжыца на лініі Віцебск — Полацк.
## Гісторыя 
Вядома з 16 стагоддзя пад назвай Чухвары ў Віцебскім ваяводстве ВКЛ, уласнасць Сапегаў. У 1591 годзе вёска, уласнасць аршанскага падкаморыя Рыгора Сапегі. У 18 стагоддзі вёска Чухварава ў Віцебскім ваяводстве ВКЛ. Пасля 1-га падзелу Рэчы Паспалітай у 1772 годзе ў Расійскай імперыі, у Віцебскім павеце Пскоўскай, з 1776 года Полацкай губерняў. У 1785 годзе вёска ў Сенненскім павеце Магілёўскай губерні. У 19 стагоддзі ў Астравенскай воласці Сенненскага павета Магілёўскай губерні. Адносілася да праваслаўнага Дарагакупскага прыхода Праабражэнскай царквы. Працавалі школа граматы, хлебазапасны магазін, млын. У 1909 годзе мела 317 дзесяцін зямлі, належала Навасёлкаўскай сельскай грамадзе. У сакавіку 1924 года вернута ў склад БССР. З 20 жніўня 1924 года ў Рудакоўскім сельсавеце Віцебскага раёна Віцебскай акругі (да 26 ліпеня 1930 года). У 1929 годзе арганізаваны калгас «Прафінтэрн», у ім працавала кузня. У 1936 годзе ў Васількі пераселены жыхары вёсак Бутрымаўкі, Тамашэнкі-1 і Тамашэнкі-2. З 20 лютага 1938 года ў Віцебскай вобласці. У Другую сусветную вайну з сярэдзіны ліпеня 1941 года да канца чэрвеня 1944 года акупіравана гітлераўскімі войскамі, якія знішчылі тут 28 двароў. На франтах загінулі 44 жыхары і 4 у партызанскай барацьбе. Пасля вайны вёска адбудавалася не поўнасцю. У вёсцы размешчана цэнтральная сядзіба КСУП «Прагрэс».

## Насельніцтва 
* 13 двароў, 121 жыхар (1785)
* 37 двароў, 248 жыхароў (1909)
* 69 двароў, 292 жыхары (1926)
* 81 двор, 234 жыхары (1941)
* 60 двароў, 203 жыхары (1969)
* 66 гаспадарак, 150 жыхароў (2003)
* 49 гаспадарак, 84 жыхары (2018)
## Інфраструктура 
У 2018 годзе працаваў сельскі клуб-бібліятэка.
## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Ноўкінскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Віцебскага раёна
Катэгорыя:Перайменаваныя населеныя пункты Беларусі
Добрына (Віцебскі раён)

**До́брына** (, ) — вёска ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Ноўкінскага сельсавета. За 6 км ад Віцебска, за 4,7 км ад чыгуначнай станцыі Мядзвёдка на лініі Віцебск — Орша.

## Гісторыя 
У XVI стагоддзі вядома як цэнтр аднайменнага маёнтка, прыватная ўласнасць Сапегаў у Вялікім Княстве Літоўскім. У 1591 годзе паводле падзелу маёмасці паміж братамі Сапегамі Добрына адышло ў ліку іншых маёнткаў аршанскаму падкаморыю Рыгору Сапегу.

## Насельніцтва 
* 40 гаспадарак, 56 жыхароў (2018)

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Ноўкінскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Віцебскага раёна
Зуі (Віцебскі раён)

**Зуі́** (, ) — вёска ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Ноўкінскага сельсавета. За 4 км на поўдзень ад Віцебска, 5 км ад чыгуначнай станцыі Мядзвёдка на лініі Віцебск — Орша.
## Гісторыя 
У 18 стагоддзі вёска ў Віцебскім ваяводстве ВКЛ. Пасля 1-га падзелу Рэчы Паспалітай у складзе Расійскай імперыі, у Віцебскім павеце Пскоўскай, з 1776 года Полацкай губерні. З 1796 года ў Беларускай, з 1802 года ў Віцебскай губерні. У пачатку 20 стагоддзя пры рацэ Лучоса ў Шчэрбінскай воласці Віцебскага павета Віцебскай губерні. У 1905 годзе адносілася да Бароніцкай сельскай грамады, мела 37 дзесяцін зямлі. У сакавіку 1924 года вернута ў склад БССР. З 20 жніўня 1924 года ў Шумнянскім сельсавеце Віцебскага раёна Віцебскай акругі (да 26 ліпеня 1930 года). З 20 лютага 1938 года ў Віцебскай вобласці. У Другую сусветную вайну з сярэдзіны ліпеня 1941 года да канца чэрвеня 1944 года акупіравана нацысцкімі захопнікамі. З 16 ліпеня 1954 года вёска ў Русакоўскім, з 22 снежня 1960 года ў Ноўкінскім сельсавеце. З 1 студзеня 2003 года ў складзе ААТ «Рудакова».

## Насельніцтва 
* 4 двары, 23 жыхары (1785)
* 4 двары, 16 жыхароў (1905)
* 5 двароў, 27 жыхароў (1926)
* 2 гаспадаркі, 3 жыхары (1996)
* 2 гаспадаркі, 2 жыхары (2018)
## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Ноўкінскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Віцебскага раёна
Якушы

**Якушы́** (, ) — вёска ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Ноўкінскага сельсавета. За 12 км на паўднёвы захад ад Віцебска, 2,5 км ад чыгуначнай станцыі Княжыца на лініі Віцебск — Полацк.

## Гісторыя 
У 18 стагоддзі вёска Якушова ў Віцебскім ваяводстве ВКЛ. У 1770 годзе ў складзе маёнтка Цялятнікі ва ўладанні касцёла. Пасля 1-га падзелу Рэчы Паспалітай у складзе Расійскай імперыі, у Віцебскім павеце Пскоўскай, з 1776 года Полацкай губерні. З 1796 года ў Беларускай, з 1802 года ў Віцебскай губерні. У 19 стагоддзі вёска пры рацэ Заходняя Дзвіна ў Шчэрбінскай воласці Віцебскага павета Віцебскай губерні. У 1905 годзе вёска мела 113 дзесяцін зямлі, адносілася да Цяляцінскай сельскай грамады. У сакавіку 1924 года вернута ў склад БССР. З 20 жніўня 1924 года вёска ў Рудакоўскім сельсавеце Віцебскага раёна Віцебскай акругі (да 26 ліпеня 1930 года). У 1929 годзе вяскоўцы ўступілі ў калгас «Дырыжабль». Працавала кузня. З 20 лютага 1938 года ў Віцебскай вобласці. У Другую сусветную вайну з сярэдзіны ліпеня 1941 года да канца чэрвеня 1944 года акупіравана нацысцкімі войскамі, якія спалілі 10 двароў, 11 жыхароў загінулі ў баях супраць гітлераўцаў на франтах вайны. Пасля вайны вёска адбудавана, але колькасць жыхароў не дасягнула даваеннага ўзроўню. З 22 снежня 1960 года ў Ноўкінскім сельсавеце. У 1969 годзе ў складзе калгаса «Рудакова». У 2003 годзе ў складзе ААТ «Рудакова».

## Насельніцтва 
* 8 двароў, 82 жыхары (1785)
* 17 двароў, 117 жыхароў (1905)
* 23 двары, 106 жыхароў (1926)
* 21 двор, 106 жыхароў (1941)
* 20 двароў, 42 жыхары (1969)
* 7 гаспадарак, 9 жыхароў (2000)
* 5 гаспадарак, 5 жыхароў (2018)
## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Ноўкінскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Віцебскага раёна
Асёткі (Віцебскі раён)

**Асёткі** (, ) — вёска ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Тулаўскага сельсавета.

## Геаграфія 
Каля паўночнай ускраіны вёскі знаходзіцца Асёцкае радовішча глін. Паклад належыць да лімнагляцыяльных адкладаў паазерскага зледзянення. Ва ўскрышы торф, тонказярністыя пяскі.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Тулаўскі сельсавет (Віцебскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Віцебскага раёна
Селівоўшчына

**Селіво́ўшчына** (, ) — былая вёска ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіла ў склад Тулаўскага сельсавета.

Да 10 красавіка 1965 года вёска ўваходзіла ў склад Варонаўскага сельсавета, да 1972 года — у склад Акцябрскага сельсавета, да 27 снежня 1990 года — у склад Бабініцкага сельсавета.

Ліквідавана ў 2011 годзе, увайшла ў склад горада Віцебска.

## Крыніцы 
## Спасылкі
Тулава (Зэльвенскі раён)

**Ту́лава** (, ) — вёска ў Зэльвенскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Каралінскага сельсавета.

Да 2017 года вёска была цэнтрам Тулаўскага сельсавета.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Каралінскі сельсавет (Зэльвенскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Зэльвенскага раёна
Асінаўка (Шапечынскі сельсавет)

**Асі́наўка** (, ) — вёска ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Шапечынскага сельсавета.

У 1924—1972 гадах цэнтр Асінаўскага сельсавета.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Шапечынскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Віцебскага раёна
Ліпаўцы (Віцебскі раён)

**Ліпаўцы́** (, ) — пасёлак у Віцебскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Шапечынскага сельсавета.

Да 16 лютага 1987 года пасёлак уваходзіў у склад Акцябрскага сельсавета.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Шапечынскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Віцебскага раёна
Ляхі (Віцебскі раён)

**Ля́хі** (, ) — вёска ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Шапечынскага сельсавета.

Да 2004 года ўваходзіла ў склад Замастоцкага сельсавета.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Населеныя пункты Віцебскага раёна
Скрыдлева (Віцебскі раён)

**Скры́длева** (, ) — вёска ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Шапечынскага сельсавета.

## Геаграфія 
У напрамку на ўсход ад вёскі знаходзіцца возера Скрыдлева.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Шапечынскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Віцебскага раёна
Скрэбні (Віцебскі раён)

**Скрэ́бні** (, ) — вёска ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Ноўкінскага сельсавета.

## Вядомыя асобы 
* Уладзімір Ануфрыевіч Канаваленка (1917—1944) — удзельнік савецка-фінляндскай вайны 1939—1940 і Вялікай Айчыннай вайны. Герой Савецкага Саюза.
## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Ноўкінскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Віцебскага раёна
Бацька наш Нёман

**«Бацька наш Нёман»** — зборнік, укладзены Яўгенам Хвалеем. Кніга выдадзена тыражом  экзэмпляраў для чытатоў старэйшага школьнага ўзросту.

## Змест 
Гэты зборнік — гімн славутай рацэ Нёман. Змест складаюць творы розных жанраў, у якіх услаўляецца не толькі наднёманская прырода, але і расказваецца пра вядомых людзей, што выраслі на берагах Нёмана, падаецца іх творчасць. Упершыню надрукаваны на беларускай мове краязнаўчы экскурс пісьменніка Уладзіслава Сыракомлі «Нёман ад вытокаў да вусця», гістарычныя эсэ Уладзіміра Кісялёва і Сяргея Галоўкі, творы паэтаў свету пра Нёман.

## Іншыя дадзеныя 
Зборнік выдадзены пры фінансаванні з Фонду Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь па падтрымцы культуры і мастацтва. У якасці эпіграфаў выкарыстаны вершы «Песня пра Нёман» Анатоля Астрэйкі і «Мой родны кут» Якуба Коласа.

## Спасылкі 
* Бацька наш Нёман у беларускай інтэрнэт-бібліятэцы Kamunikat

Катэгорыя:Літаратурныя творы паводле алфавіта
Катэгорыя:Зборнікі‏
Катэгорыя:Літаратурныя творы на беларускай мове
Катэгорыя:Кнігі 2001 года
Капіці

**Капіці** () — невялікі востраў, размешчаны за 8 км на ўсход ад заходняга ўзбярэжжа Паўночнага вострава Новай Зеландыі. На мове маары востраў мае назву «*Моту-Рангануі*», што ў перакладзе значыць «*вядомы востраў*».

## Геаграфія 
Капіці ўяўляе сабой адносна невялікі востраў у Тасманавым моры. Плошча — 19,65 км², даўжыня з паўночнага ўсходу на паўднёвы захад складае 10 км, шырыня — 2 км. Аддзелены ад Паўночнага вострава пралівам Рауатэрангі. Найвышэйшым пунктам з’яўляецца гара Тутэрэмаана (521 м).

Заходні бок вострава, які звернуты да мора, скалісты з высокімі абрывамі, што маюць вышыню да некалькіх соцень метраў. На скалы ў гэтым раёне істотна ўплываюць заходнія вятры, таму расліннасць тут прадстаўлена пераважна нізкарослымі хмызнякамі. Сярод дрэў, якія сустракаюцца на востраве, вылучаюцца тава, кохекохе і канука.

## Гісторыя 
Першым еўрапейцам, які ўбачыў востраў, лічыцца брытанскі мараплавец Джэймс Кук, які ў 1770 годзе даў востраву назву *«востраў Энтры»* ().

Катэгорыя:Астравы Новай Зеландыі
Ілава (возера, Расонскі раён)

**І́лава** — возера ў Расонскім раёне Віцебскай вобласці, за 18 км на паўднёвы ўсход ад гарадскога пасёлка Расоны, за 4 км на поўдзень ад вёскі Тофелі, у басейне ракі Дрыса.

Плошча паверхні 0,03 км². Даўжыня 0,35 км, найбольшая шырыня 0,12 км. Даўжыня берагавой лініі 0,75 км.

Размешчана сярод лесу. Схілы невыразныя, на поўдні і захадзе забалочаная пойма. На поўначы выцякае ручай у раку Дрыса.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Агульная характарыстыка азёр Віцебскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь» 
* Морфаметрычныя параметры азёр Віцебскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь» 

Катэгорыя:Азёры Віцебскай вобласці
Катэгорыя:Азёры Расонскага раёна
Красцьянка

**Красцья́нка**, таксама **Сялянка** (, ) — вёска ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Ноўкінскага сельсавета. За 5,5 км ад Віцебска, 3 км ад чыгуначнай станцыі Мядзвёдка. На заходняй ускраіне вёскі знаходзіцца прыпыначны пункт «Сялянка».

## Гісторыя 
Вёска ўзнікла ў 1930-я гады на былых памешчыцкіх землях. З 20 лютага 1938 года ў Віцебскай вобласці. У гады Другой сусветнай вайны з сярэдзіны ліпеня 1941 года да канца чэрвеня 1944 года акупіраваны нацысцкімі войскамі. З 22 снежня 1960 года вёска ў Ноўкінскім сельсавеце. У 1969 годзе ў складзе саўгаса «Рудакова». З 2003 года ў складзе ААТ «Рудакова».

## Насельніцтва 
* 4 двары, 12 жыхароў (1941)
* 16 двароў, 53 жыхары (1969)
* 7 гаспадарак, 11 жыхароў (2018)

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Ноўкінскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Віцебскага раёна
Прэм’ер-дывізіён Лігі Ірландыі 2015

'''Прэм'ер-дывізіён Лігі Ірландыі 2015** — 95-ы сезон чэмпіянату Ірландыі па футболе.

## Рэгламент 
## Змены ў параўнанні з папярэднім сезонам 
**Клубы, якія выйшлі ў Прэм'ер-дывізіён з Першага дывізіёна**
* Лонгфард Таўн
* Галуэй Юнайтэд

**Клуб, які страціў месца ў Прэм'ер-дывізіёне па выніках сезона 2014'''
* ЮКД
* Атлон Таўн

## Клубы-ўдзельнікі 
## Турнірная табліца 
## Спасылкі 
* Афіцыяльны сайт 

2015
Ірландыя
Ірландыя
Любіць і помніць

**«Любіць і помніць. Успамінае сын Якуба Коласа»** — кніга мемуараў, укладзеная Данілам Міцкевічам і надрукаваная тыражом  экзэмпляраў мінскім выдавецтвам «Полымя».

## Змест 
Кнігу напісаў старэйшы сын Якуба Коласа Даніла Міцкевіч. У ёй сабраны разрозненыя публікацыі пра пісьменніка і яго сям’ю, пра блізкіх яму людзей, нататкі пра Коласаву творчасць. Выданне будзе цікавым для аматараў беларускай культуры, знаўцам і прыхільнікам творчасці Якуба Коласа.

## Іншыя дадзеныя 
Кніга выдадзена пры падтрымцы Дзяржаўнага літаратурна-мемарыяльнага музея Якуба Коласа. Навуковым рэдактарам выдання з’яўляецца доктар філасофскіх навук Г. В. Кісялёў, рэцэнзентам — народны пісьменнік Беларусі Янка Брыль.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Літаратурныя творы паводле алфавіта
Катэгорыя:Дакументальная проза
Абвіль (акруга)

**Абвіль** () — акруга () у Францыі, размешчаная ў рэгіёне Пікардыя. Адміністрацыйна належыць да дэпартамента Сома. Супрэфектура — Абвіль. Насельніцтва акругі Абвіль на 2009 год налічвала 135 428 чалавек, шчыльнасць насельніцтва — 78 чал./км². Плошча акругі складае ўсяго 1733 км².

Акруга Абвіль складаецца з 13 кантонаў, якія ў сваю чаргу падзелены на 200 камун.

## Гл, таксама 
* Спісы камун Францыі
* Спіс акруг Францыі
* Спіс прэфектур і супрэфектур Францыі

## Спасылкі 
Катэгорыя:Акругі Францыі
Шылкі

**Шы́лкі** (, ) — вёска ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Шапечынскага сельсавета.

Да 2004 года ўваходзіла ў склад Замастоцкага сельсавета.
## Вядомыя асобы 
* Аляксандр Арсенціевіч Матвейка (1937—1996, Луганск) — педагог. Доктар педагагічных навук, прафесар
## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Шапечынскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Віцебскага раёна
A Ліга Літвы 2015

**A Ліга Літвы 2015** — 26-ы сезон чэмпіянату Літвы па футболе ў Вышэйшым дывізіёне.

## Рэгламент 
## Змены ў параўнанні з папярэднім сезонам 
**Клубы, якія выйшлі ў A Лігу з Першай лігі**
* Спірыс Каўнас
* Уцяніс Уцяна
* Стумбрас Каўнас

**Клубы, які страцілі месца ў A Лізе па выніках сезона 2014**
* Экранас Панявежыс
* Банга Гаргждай
* Дайнава Алітус

## Клубы-ўдзельнікі 
## Турнірная табліца 
## Спасылкі 
* Афіцыяльны сайт 

2015
Літва
Літва
Катэгорыя:2015 год у Літве
Цялашы

**Ця́лашы** (, ) — вёска ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Шапечынскага сельсавета. За 20,5 км на поўдзень ад Віцебска, 5,2 км ад чыгуначнай станцыі Замасточча на лініі Віцебск — Орша.

## Гісторыя 
Вёска вядома з 18 стагоддзя як дзяржаўная ўласнасць — «дзяржава» ў Віцебскім ваяводстве ВКЛ. У 1712 годзе ў выніку праходу войск, неўраджаяў на працягу 4 гадоў і маравой язвы вёска была спустошана. Пасля 1-га падзелу Рэчы Паспалітай у 1772 годзе ў складзе Расійскай імперыі. У 19 стагоддзі вёска вядома як цэнтр аднайменнага маёнтка ў Аршанскім павеце Магілёўскай губерні.

## Насельніцтва 
* 0 жыхароў (2018)
## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Шапечынскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Віцебскага раёна
Андрэенкі

**Андрэ́енкі** (, ) — вёска ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Бычыхінскага сельсавета.

Да 16 верасня 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Мехаўскага сельсавета.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Бычыхінскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Гарадоцкага раёна
Шарсні (Віцебскі раён)

**Шарсні́** (, ) — вёска ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Лятчанскага сельсавета.

Да 10 мая 1958 года вёска ўваходзіла ў склад Біцялёўскага сельсавета, пасля — у склад Заронаўскага сельсавета.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Лятчанскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Віцебскага раёна
Бурдыкі

**Бурды́кі** (, ) — былая вёска ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіла ў склад Бычыхінскага сельсавета.

Да 16 верасня 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Мехаўскага сельсавета. Скасавана ў 2021 годзе.

## Крыніцы 
## Спасылкі
Быкі

**Быкі́** (, ) — вёска ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Бычыхінскага сельсавета.

## Памятныя месцы 
* Абеліск на месцы гібелі Мікалая Рудыка, на поўнач вёскі.
* Помнік у памяць Івана Антонава.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Бычыхінскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Гарадоцкага раёна
Пруднікі (Задуброўскі сельсавет)

**Пру́днікі** (, ) — вёска ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Задуброўскага сельсавета. За 28 км па паўночны ўсход ад Віцебска, 34,5 км ад чыгуначнай станцыі Віцебск.

## Гісторыя 
У 18 стагоддзі ў Віцебскім ваяводстве ВКЛ. У 1770 годзе ў складзе маёнтка Лемніца. Пасля 1-га падзелу Рэчы Паспалітай у 1772 годзе ў складзе Расійскай імперыі, у Віцебскім павеце Пскоўскай, з 1776 года ў Полацкай губерні. У 1785 годзе вёска ў Суражскім павеце. З 1796 года ў Веліжскім павеце Беларускай, з 1802 года ў Суражскім павеце Віцебскай губерняў. У 19 стагоддзі ў складзе маёнтка Лемніца. Паводле інвентара 1846 года вёска ва ўладанні губернскага сакратара М.Бабарыкіна. З 1866 года ў Віцебскім павеце. Да 6 кастрычніка 1981 года вёска знаходзілася ў адміністрацыйным падпарадкаванні Суражскага пассавета.

## Насельніцтва 
* 9 двароў, 77 жыхароў (1785)
* 19 двароў, 128 жыхароў (1846)
* 1 гаспадарка, 2 жыхары (2018)

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Задуброўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Віцебскага раёна
Тры таварышы

**«Тры таварышы»** () — раман нямецкага пісьменніка Эрыха Марыя Рэмарка.
## Сюжэт 
Рэмарк з вялікай лірычнай сілай паказвае жыццё далёкіх ад палітыкі людзей — былых франтавікоў, якія спазналі горыч расчаравання. Нягледзячы на падкрэслена аб’ектыўны тон апавядання, аўтар сцвярджае, што ва ўсім гэтым вінаваты той грамадскі лад, які апустошыў і пазбавіў шчасця цэлае пакаленне нямецкага народа.
## Праблематыка
Кандыдат філалагічных навук І. Лапін у сваёй прадмове да беларускага выдання рамана, якая мела назву «Раман-рэквіем», так адзначыў мастацкі свет кнігі:

## Беларускае выданне 
У 1994 годзе мінскім выдавецтвам «Мастацкая літаратура» выдадзены раман Рэмарка «Тры таварышы» у перакладзе з нямецкай мовы Уладзіміра Папковіча. Пераклад зроблены з выдання Remarque E. M. Drei Kameraden: Roman. — Moskau: Verlag für fremdsprachige Literatur, 1960. Раман выдадзены тыражом  экземпляраў.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Літаратурныя творы паводле алфавіта
Катэгорыя:Кнігі 1938 года
Міжзорная сувязь

**Міжзорная сувязь** — перадача сігналаў паміж планетамі, якія знаходзяцца ў розных зорных сістэмах. Адпраўленне міжзорных пасланняў — больш просты спосаб зносін, чым міжзорныя палёты, гэта магчыма ўжо пры існуючым узроўні тэхналогій. Але паспяховая камунікацыя патрабуе наяўнасці таго, з кім можна кантактаваць на другім канцы лініі сувязі. У гэтым сэнсе на бягучы момант невядома, ці магчыма міжзорная сувязь.

## Радыё 
Праект SETI ажыццяўляецца на працягу апошніх дзесяцігоддзяў і мае сваёй мэтай пошук сігналаў, якія адпраўлены пазаземнымі цывілізацыямі. Для пошуку выкарыстоўваюцца радыёчастоты. Асаблівыя надзеі ўскладаюцца на частоты ліній паглынання нейтральнага вадароду, паколькі менавіта ў гэтай частцы спектра перашкоды і фонавы шум мінімальныя.

На працягу пэўнага часу за міжзорныя сігналы прымалі рэгулярныя радыёімпульсы, якія выпраменьваюць пульсары, але неўзабаве было ўстаноўлена, што гэтыя сігналы маюць натуральнае паходжанне.

Было здзейснена таксама некалькі спроб адпраўкі сігналаў да іншых зорак. Адна з самых ранніх і найбольш вядомых была здейснена ў 1974 годзе, з дапамогай буйнейшага ў свеце радыётэлескопа ў Арэсіба. Простае пасланне было адпраўлена да зорнага скопішча M13 у сузор’і Геркулеса, якое знаходзіцца на адлегласці 30 000 светлавых гадоў ад Сонечнай сістэмы. Гэтая спроба носіць, хутчэй за ўсё, сімвалічны характар, паколькі зваротнага паслання, калі б яно было адпраўлена, давялося б чакаць 60 000 гадоў.

## Іншыя метады 
Да іншых прапанаваных на сённяшні дзень метадаў міжзорнай сувязі можна аднесці сігналы пры дапамозе лазераў у дыяпазоне бачнага святла, нейтрынную мадуляцыю і выкарыстанне гравітацыйных хваль. Непасрэднае фізічнае адпраўленне пасланняў да іншых зорак таксама разглядаецца як адзін з метадаў міжзорнай сувязі і ўяўляе сабой адпраўку зондаў да іншых зорных сістэм. Перавагай гэтага метаду з’яўляецца колькасць карыснай інфармацыі — карысная нагрузка зонда можа дасягаць некалькіх тон. Галоўны недахоп — сучасны ўзровень развіцця тэхналогій не дазваляе надаць зонду хаця б колькі-небудзь прымальную скорасць. Нават да бліжэйшых зорак зонд будзе ляцець тысячы гадоў.

Тэарэтычная канцэпцыя выкарыстання зондаў у якасці сродкаў міжзорнай сувязі была ўвасоблена ў выглядзе «зонда Брэйсвела». Сярод практычных праектаў у гэтай галіне можна адзначыць таксама праект Дэдал.

## Спасылкі 
* Александр Зайцев. ПОЗЫВНЫЕ РАЗУМА 

Катэгорыя:Пошук пазаземнага жыцця
Катэгорыя:Выдуманыя тэхналогіі
Клёнаўка (Гарадоцкі раён)

**Клёнаўка**, таксама **Кленаўка** (, ) (да 30 ліпеня 1964 года **Скаблы́**) — вёска ў Беларусі, у Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Бычыхінскага сельсавета. За 21 км на поўнач ад Гарадка, 3 км ад чыгуначнай станцыі Бычыха на лініі Віцебск — Невель, 57 км ад Віцебска. Рэльеф раўнінны. У паўднёвым, паўночна-заходнім і паўночна-усходнім напрамках знаходзяцца ўчасткі лесу. На паўднёвым захадзе працякае ручай (прыток ракі Чарнаўка). Транспартныя сувязі па шашы Гарадок — Невель, да якой далучаецца вёска.
## Гісторыя 
У 1909 годзе вёска Скаблы ў Бяскатаўскай воласці Гарадоцкага павета Віцебскай губерні. У сакавіку 1924 года вернута ў склад БССР. З 20 жніўня 1924 года ў Кузьмінскім сельсавеце Гарадоцкага раёна Віцебскай акругі (да 26 ліпеня 1930 года). З 12 лютага 1935 года ў Мехаўскім раёне, з 20 лютага 1938 года ў Віцебскай вобласці. З 16 верасня 1960 года ў Бычыхінскім сельсавеце. З 25 снежня 1962 года ў Гарадоцкім раёне. У 1970 годзе ў саўгасе імя Свярдлова. У 2012 годзе ў складзе КУСП імя Свярдлова.

## Насельніцтва 
* 48 жыхароў (1909)
* 8 двароў, 48 жыхароў (1925)
* 32 жыхары (1959)
* 22 жыхары (1970)
* 4 гаспадаркі, 5 жыхароў (1997)
* 3 гаспадаркі, 4 жыхары (2002)
* 1 гаспадарка, 1 жыхар (2018)

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Бычыхінскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Гарадоцкага раёна
Катэгорыя:Перайменаваныя населеныя пункты Беларусі
Першамайка

**Першама́йка** (, , да 1964 года — **Злыднікі**) — вёска ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Бычыхінскага сельсавета.

## Вядомыя ўраджэнцы 
* Генадзь Рыгоравіч Дзмітрыеў — паэт, член Саюза беларускіх пісьменнікаў.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Бычыхінскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Гарадоцкага раёна
Катэгорыя:Перайменаваныя населеныя пункты Беларусі
Рослыя

**Ро́слыя** (, ) — вёска ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Бычыхінскага сельсавета. За 27 км на поўнач ад Гарадка, 5 км ад чыгуначнай станцыі Бычыха на лініі Віцебск — Невель, 63 км ад Віцебска. Рэльеф раўнінны. На поўдні працякае ручай (прыток ракі Дубаўка). Транспартныя сувязі па шашы Гарадок — Невель, якая праходзіць праз вёску.
## Гісторыя 
У 2-й палове 18 стагоддзя вёска ў Гарадоцкім павеце Полацкай губерні, у складзе староства Езярышча. У 1802 годзе ў Гарадоцкім павеце Віцебскай губерні. У 1839 годзе ў складзе фальварка Сяргейкава казённага маёнтка Езярышча, 16 рэвізскіх душ. З 2-й паловы 19 стагоддзя вёска ў Старынскай воласці, валасное праўленне ў вёсцы Рослыя. У 1866 годзе воласць налічвала 84 паселішчы, 587 двароў, 3756 жыхароў. У 1905 годзе цэнтр Старынскай воласці, адносілася да Мехаўскага праваслаўнага прыхода, была 61 дзесяціна зямлі. У воласці былі 92 паселішчы, 6191 жыхар, 8791 дзесяціна зямлі. 27 сакавіка 1918 пры набліжэнні германскіх войск да Полацка ў воласці была арганізавана баявая дружына на чале са старшынёй валаснога праўлення Георгіем Івановым. У 1919 годзе ў воласці 6723 жыхары. З 15 лютага 1923 года ў Невельскім павеце. У сакавіку 1924 года вернута ў склад БССР. З 17 ліпеня 1924 года ў Гарадоцкім раёне, з 20 жніўня 1924 года Мехаўскім сельсавеце Езярышчанскага, з 12 кастрычніка 1929 года Гарадоцкага раёна Віцебскай акругі (да 26 ліпеня 1930 года), з 12 лютага 1935 года ў Мехаўскім раёне. З 20 лютага 1938 года ў Віцебскай вобласці. У Другую сусветную вайну з франтоў не вярнуліся 9 чалавек У 1944-50 гадах — цэнтр калгаса імя Сталіна. З 18 сакавіка 1958 года ў Езярышчанскім раёне. Да 16 верасня 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Мехаўскага сельсавета. З 16 верасня 1960 года ў Бычыхінскі сельсавеце, з 25 снежня 1962 года ў Гарадоцкім раёне, цэнтр калгаса імя Тэльмана да 1971 года. У 1997 годзе ў калгасе Карла Маркса. У 2012 годзе ў складзе КУСП Дзімітрава.

## Насельніцтва 
* 3 двары, 36 рэвізскіх душ (1785)
* 3 двары, 20 жыхароў (1905)
* 8 двароў, 50 жыхароў (1920)
* 7 двароў, 44 жыхары (1926)
* 71 жыхар (1959)
* 80 жыхароў (1970)
* 17 гаспадарак, 34 жыхары (1997)
* 13 гаспадарак, 22 жыхары (2002)
* 6 гаспадарак, 7 жыхароў (2018)

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Бычыхінскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Гарадоцкага раёна
Смароднік

**Смаро́днік** (, ) — вёска ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Бычыхінскага сельсавета. За 34 км на паўночны захад ад Гарадка, 9 км ад станцыі Бычыха на лініі Віцебск — Невель, 70 км ад Віцебска. Рэльеф раўнінны. На захадзе ад вёскі працякае рака Чарнаўка (прыток ракі Обаль), на поўначы працякае ручай (прыток ракі Чарнаўка). На захадзе і паўночным усходзе — лясны масіў. У паўночна-заходнім і паўднёва-ўсходнім напрамках тэрыторыя забалочана. Транспартныя сувязі па мясцовай дарозе праз вёскі Андрэенкі, Гары і далей па дарозе Халамер’е-Бычыха і шашы Гарадок-Невель.

## Гісторыя 
У 1-й палове 19 стагоддзя вёска ў складзе фальварка Забароўка езуіцкага дзяржаўнага маёнтка Езярышча ў Гарадоцкім павеце Віцебскай губерні. З 2-й паловы 19 сатгоддзя вёска ў складзе Забароўскай сельскай грамады Обальскай воласці Гарадоцкага павета Віцебскай губерні, адносілася да Мехаўскага праваслаўнага прыхода. У 1905 годзе было 167 дзесяцін зямлі. У 1920 годзе вёска ў Старынскай воласці Гарадоцкага павета. З 15 лютага 1923 года ў Невельскім павеце. У сакавіку 1924 года вернута ў склад БССР. З 20 жніўня 1924 года вёска ўваходзіла ў склад Мехаўскага сельсавета. З 17 ліпеня 1924 года ў Езярышчанскім, з 12 кастрычніка 1929 года ў Гарадоцкім раёне Віцебскай акругі (да 26 ліпеня 1930 года). Падчас калектывізацыі арганізаваны калгас імя Ільіча. З 12 лютага 1935 года ў Мехаўскім раёне. З 20 лютага 1938 года ў Віцебскай вобласці. У Другую сусветную вайну з франтоў не вярнуліся 38 жыхароў. З 18 сакавіка 1958 года ў Езярышчанскім раёне. З 16 верасня 1960 года ў Бычыхінскім сельсавеце. З 25 снежня 1962 года ў Гарадоцкім раёне. У 1970 годзе ў калгасе імя Карла Маркса. У 2012 годзе ў складзе КУСП імя Дзімітрава.

## Насельніцтва 
* 34 рэвізскія душы (1839)
* 5 двароў, 33 душы (1841)
* 15 двароў, 94 жыхары (1905)
* 16 двароў, 113 жыхароў (1920)
* 20 двароў, 117 жыхароў (1926)
* 124 жыхары (1959)
* 134 жыхары (1970)
* 21 гаспадарка, 34 жыхары (1997)
* 4 гаспадаркі, 5 жыхароў (2018)

## Інфраструктура 
У 1997 годзе ў вёсцы працаваў магазін.
## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Бычыхінскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Гарадоцкага раёна
Азёркі (Вайханскі сельсавет)

**Азёркі** (, ) — вёска ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Вайханскага сельсавета.

Да 10 мая 1958 года вёска ўваходзіла ў склад Вайханскага сельсавета, да 8 красавіка 2004 года — у склад Прудніцкага сельсавета.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Вайханскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Гарадоцкага раёна
Астраўляне (Гарадоцкі раён)

**Астраўля́не** (, ) — вёска ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Вайханскага сельсавета.

Вёска знаходзіцца за 16 км у напрамку на паўднёвы захад ад горада Гарадок, за 50 км ад Віцебска. У 1995 годзе ў вёсцы 112 двароў, 287 жыхароў.

## Вядомыя асобы 
* Канстанцін Васілевіч Вераніцын (1834—1903) — беларускі паэт.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Вайханскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Гарадоцкага раёна
Беразнякі (Гарадоцкі раён)

**Беразнякі́** (, ) (да 30 ліпеня 1964 года **Сінябрухі**) — вёска ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Вайханскага сельсавета.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Вайханскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Гарадоцкага раёна
Катэгорыя:Перайменаваныя населеныя пункты Беларусі
Вялікае Лосвіда

**Вялі́кае Ло́свіда** (, ) — вёска ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Вайханскага сельсавета.

## Гісторыя 
Да 2004 года ўваходзіла ў склад Прудніцкага сельсавета.

## Вядомыя асобы 
* Міхаіл Севасцьянавіч Цітоў, Герой Сацыялістычнай Працы.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Вайханскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Гарадоцкага раёна
Вялікія Стайкі

**Вялі́кія Ста́йкі** (, ) — вёска ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Вайханскага сельсавета.

Да 2004 года ўваходзіла ў склад Прудніцкага сельсавета.

## Славутасці 
* Сядзіба
* Вайсковыя могілкі (1943—1944) — 

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Вайханскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Гарадоцкага раёна
Марыямпаль (Гарадоцкі раён)

**Марыя́мпаль** (, ) — вёска ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Вайханскага сельсавета. За 9 км на поўдзень ад Гарадка, 3 км ад чыгуначнай станцыі Залучча на лініі Віцебск — Невель. На паўднёвым захадзе знаходзіцца возера Лосвіда, на захадзе і ўсходзе ляжаць участкі лесу. Транспартныя сувязі па мясцовай дарозе і далей па шашы Гарадок — Віцебск.
## Гісторыя 
У 2-й палове 19 стагоддзя маёнтак у Лосвідскай воласці Віцебскага павета Віцебскай губерні, уласнасць памешчыка Корсака. У 1905 годзе 300 дзесяцін зямлі, 300 дзесяцін лесу. У 1919 годзе на базе маёнтка створана сельскагаспадарчая арцель (у 1925 годзе 6 чалавек). У 1920 годзе вёска ў Віцебскім павеце. У сакавіку 1924 года вернута ў склад БССР. З 20 жніўня 1924 года ў Аляксандраўскім сельсавеце Гарадоцкага раёна Віцебскай акругі (да 26 ліпеня 1930 года). У 1926 годзе хутар. Сельскагаспадарчае таварыства, школа 1-й ступені (у 1925 годзе 2 настаўнікі, 106 вучняў). З 20 лютага 1938 года ў Віцебскай вобласці. У Другую сусветную вайну з фронту не вярнуліся 3 жыхары. З 16 ліпеня 1954 года ў Прудніцкім сельсавеце. У 1970 годзе ў саўгасе «Стайкаўскі». У 1997 годзе ў саўгасе «Азёрны». З 8 красавіка 2004 года ў Вайханскім сельсавеце. У 2012 годзе ў складзе аддзела «Азёрны» ААТ «Гарадоцкі райаграпрамзаб».

## Насельніцтва 
* 6 двароў, 36 жыхароў (1920)
* 8 двароў, 33 жыхары (1926)
* 113 жыхароў (1959)
* 112 жыхароў (1970)
* 20 гаспадарак, 33 жыхары (1997)
* 15 гаспадарак, 27 жыхароў (2002)
* 15 гаспадарак, 21 жыхар (2018)

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Вайханскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Гарадоцкага раёна
Палешына

**Пале́шына** (, ) — вёска ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Вайханскага сельсавета.

Знаходзіцца за 20 км у напрамку на захад ад горада Гарадок, за 57 км ад Віцебска.

## Гісторыя 
Вядомая па пісьмовых крыніцах з канца XVI стагоддзя у Віцебскім павеце Віцебскага ваяводства Вялікага Княства Літоўскага. У канцы XVII стагоддзя ў складзе Гарадоцкага павета Полацкай губерні Расійскай імперыі. У 1905 годзе вёска ўваходзіла ў склад Селішчанскай воласці. У 1918 годзе ў вёсцы адкрылася школа. З 15 лютага 1923 г. вёска ў складзе Гарадоцкай воласці, з 20 жніўня 1924 г. у Канчанскім сельсавеце Гарадоцкага раёна Віцебскай акругі, з 20 лютага 1938 г. Віцебскай вобласці. З 22 снежня 1960 г. Палешына ў Вайханскім сельсавеце. Станам на 2000 г. вёска з'яўлялася цэнтрам калгаса імя Суворава. Дзейнічалі клуб, бібліятэка, магазін, фельчарска-акушэрскі пункт.

## Насельніцтва 
* 1905 год — 15 жыхароў у 3 дварах.
* 1926 год — 123 жыхары ў 23 дварах у вёсцы Старое Палешына і 72 жыхары ў 23 дварах у вёсцы Новае Палешына.
* 1959 год год — 129 жыхароў.
* 1970 год — 176 жыхароў.
* 2000 год — 228 жыхароў у 96 дварах.

## Памятныя мясціны 
* Помнік землякам, загінуўшым у Вялікую Айчынную вайну.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 554
* 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Вайханскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Гарадоцкага раёна
Пруднікі (Гарадоцкі раён)

**Пру́днікі** (, ) — вёска ў Беларусі, у Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Вайханскага сельсавета.

Да 2004 года з’яўлялася цэнтрам Прудніцкага сельсавета (да 16 ліпеня 1954 года — Аляксандраўскі сельсавет).

## Геаграфія 
Знаходзіцца за 7 км у напрамку на поўдзень ад горада Гарадок, за 32 км на поўнач ад Віцебска, за 7 км ад чыгуначнай станцыі Гарадок.

## Насельніцтва 
* 2000 год — 318 жыхароў, 142 двары.

## Вядомыя асобы 
* Іван Фядотавіч Ермакоў (1892—?) — беларускі партыйны і дзяржаўны дзеяч, педагог, рэктар БДУ (1931—1933).

## Памятныя мясціны 
* Помнік землякам, загінуўшым у Вялікую Айчынную вайну.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* Ліст карты N-35-24. Выданне 1981 г.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Вайханскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Гарадоцкага раёна
Скрыпкі

**Скры́пкі** (, ) — вёска ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Вайханскага сельсавета. За 16 км на захад ад горада і чыгуначнай станцыі Гарадок на лініі Віцебск — Невель, 52 км ад Віцебска. Рэльеф раўнінны. На поўдні працякае рака Усыса (прыток ракі Обаль), на ўсходзе ад вёскі цячэ ручай (прыток ракі Усыса). На паўночным захадзе знаходзіцца ўчастак лесу. Транспартныя сувязі па мясцовай дарозе праз вёску Старыя Вайханы і далей па шашы Гарадок — Полацк.

## Насельніцтва 
* 3 гаспадаркі, 5 жыхароў (2018)

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Вайханскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Гарадоцкага раёна
Восмата

**Во́смата**, таксама **Асмата** (, ) — вёска ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Віраўлянскага сельсавета. За 58 км на паўночны захад ад Гарадка, 33 км ад чыгуначнай станцыі Бычыха на лініі Віцебск — Невель, 95 км ад Віцебска. На захадзе ад вёскі знаходзіцца возера Малая Восмата, на ўсходзе працякае рака Чарнец (упадае ў возера Жодзень). На паўнёвым захадзе, захадзе і ўсходзе — лясны масіў. У паўднёва-заходнім напрамку забалочаны ўчастак. Праз вёску ў паўночна-заходняй частцы працякае ручай, які ўпадае ў возера Асмата. Транспартныя сувязі па мясцовай дарозе праз вёску Халамер’е і далей па дарозе Халамер’е — Бычыха, потым па шашы Гарадок — Невель.

## Гісторыя 
У канцы 18 стагоддзя вёска ў Гарадоцкім павеце Полацкай губерні, былая ўласнасць езуітаў у маёнтку Мошнікі. У 1816 годзе вёска ў Гарадоцкім павеце Віцебскай губерні. У 1839 годзе вёска ў складзе 2-га былога езуіцкага маёнтка Мошнікі, у Селішчанскім старостве і Обальскім войтаўстве. У 1841 годзе ў складзе казённага маёнтка Обаль, вёскі Асмата 1-я (1 двор), Асмата 2-я (16 двароў, 94 рэвізскія душы), Асмацішча — 1 двор, 14 жыхароў. Адносіліся да Горкаўскага праваслаўнага прыхода. У 2-й палове 19 — пачатку 20 стагоддзя вёска ў Селішчанскай воласці Гарадоцкага павета Віцебскай губерні. Адносілася да Мошніцкай сельскай грамады. У 1912 годзе адкрыта земская школа. З 1920 года ў Віцебскім павеце. У сакавіку 1924 года вернута ў БССР. З 17 ліпеня 1924 года ў Гарадоцкім раёне Віцебскай акругі, з 20 жніўня 1924 года ў Горкаўскім сельсавеце Езярышчанскага, з 12 кастрычніка 1929 года Гарадоцкага раёнаў Віцебскай акругі. У 1926 годзе працавала школа 1-й ступені (1 настаўнік, 56 вучняў у 1925 годзе). З 12 лютага 1935 года ў Мехаўскім раёне, з 20 лютага 1938 года ў Віцебскай вобласці. У Другую сусветную вайну ў лістападзе 1942 года падчас аперацыі «Affenkäfig» нацысты спалілі вёску, загінулі 25 жыхароў. З фронту не вярнуліся 18 вяскоўцаў. У 1944-50 гадах цэнтр калгаса імя Варашылава. З 18 сакавіка 1958 года ў Езярышчанскім, з 25 снежня 1962 года ў Гарадоцкім раёнах. З 16 ліпеня 1954 года да 2004 года ўваходзіла ў склад Халамерскага сельсавета. У 1970 годзе ў саўгасе «Обаль». У 2004 годзе ў Віраўлянскім сельсавеце. У 2012 годзе ў складзе КУСП «Маяк».

## Насельніцтва 
* 6 двароў, 50 рэвізскіх душ (1785)
* 26 рэвізскіх душ (1795)
* 22 двары, 146 рэвізскіх душ (1816)
* 126 рэвізскіх душ (1836)
* 97 рэвізскіх душ дзяржаўных сялян (1839)
* 6 двароў, 43 жыхары (1905)
* 12 двароў, 60 жыхароў (1920)
* 14 двароў, 60 жыхароў (1926)
* 39 двароў, 187 жыхароў (1940)
* 145 жыхароў (1959)
* 126 жыхароў (1970)
* 9 гаспадарак, 10 жыхароў (2002)
* 2 гаспадаркі, 3 жыхары (2018)

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Віраўлянскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Гарадоцкага раёна