Карл I Браўншвайг-Вольфенбютэльскі

**Карл I Браўншвайг Вольфенбютэльскі** (; ,  — , ) — герцаг Браўншвайг-Вольфенбютэля з 13 верасня 1735 года.

На момант нараджэння Карла яго сям'я ўяўляла сабой бакавую галіну герцагскага дому. Фердынанд Альбрэхт падтрымліваў цесныя сувязі з каралём Прусіі Фрыдрыхам Вільгельмам I. У чэрвені 1733 года адбыўся шлюб прускага спадчыннага прынца Фрыдрыха з сястрой Карла, Лізаветай Крысцінай. Праз некалькі тыдняў, 2 ліпеня 1733 года Карл ажаніўся з сястрой Фрыдрыха, Філіпінай Шарлотай Прускай.

Карл пачаў ваенную кар'еру на імперскай службе. У 1733 годзе ён стаў шэфам кірасірскага палка. 4 красавіка 1735 года ў перыяд вайны за польскую спадчыну ён быў узведзены ў імперскія генералфельдвахтмайстры (прыкладны аналаг — генерал-маёр).

13 верасня 1735 года нечакана памёр яго бацька, які стаў герцагам вымарачнага княства Браўншвайг-Вольфенбютэль толькі ў сакавіку 1735 года. Карл застаўся на імперскай службе, але атрымаў цяпер шэфства над палком бацькі.

Зацікавіўшыся ідэямі Асветніцтва і меркантылізму, Карл разам са сваім галоўным міністрам Шрадэрам фон Шліштэтам пачаў развіваць і паляпшаць сваё дробнае княства. Каб забяспечыць новыя крыніцы даходу казне, якая загразла ў даўгах пры яго папярэдніках, герцаг садзейнічаў гандлю і прамысловасці. Па ініцыятыве Ёгана Георга фон Лангена былі заснаваны дзяржаўныя прамысловыя прадпрыемствы - люстраны завод у Грюнеплане (1740 год) і фарфоравая фабрыка ў Фюрстэнбергу (1746 год).

Сярод накіраваных на карысць грамадства мерапрыемстваў можна згадаць стварэнне касы для ўдоў і сірот, пажарнай касы і ламбарда (папярэдніка Браўншвайгскага Дзяржаўнага банка), генеральнае межаванне, прыняцце закона аб бедных, паляпшэнне правасуддзя, заснаванне даведкавага бюро і доктарскай калегіі.

Фундаментальнае значэнне мелі рэформы ў вобласці народнай адукацыі. Герцаг Карл I заснаваў названую ў яго гонар навучальную ўстанову *Collegium Carolinum* (цяпер Браўншвайгскі тэхнічны ўніверсітэт).

У 1753 годзе перанёс сваю рэзідэнцыю з Вольфенбютэля ў Браўншвайг, дзе заснаваў адзін з першых у Германіі музеяў. Пахаваны ў крыпце Браўншвайгскага сабора.

## Сям'я 
Родны брат мужа Ганны Леапольдаўны Антона Ульрыха Браўншвайгскага, палкаводца Фердынанда Браўншвайгскага, каралевы Прусіі Лізаветы Крысціны і каралевы Даніі Юліяны Марыі, старэйшы сын герцага Фердынанда Альбрэхта II Браўншвайг-Вольфенбютэль-Бевернскага і прынцэсы Антуанэты Амаліі Браўншвайг-Вольфенбютэльскай.

Сястра Карла Лізавета Крысціна Браўншвайгская ў чэрвені 1733 года выйшла замуж за кронпрынца Прусіі Фрыдрыха, які стаў пазней каралём Прусіі Фрыдрыхам Вялікім.

Карл I 2 ліпеня 1733 года ажаніўся з сястрой Фрыдрыха Філіпінай Шарлотай Прускай. У шлюбе нарадзілася 13 дзяцей:
* Карл II Вільгельм Фердынанд (1735—1806)
* Георг Франц
* Сафія Караліна Марыя, замужам за маркграфам Фрыдрыхам III Брандэнбург-Байрэйцкім
* Крысціян Людвіг
* Ганна Амалія (1739—1807), замужам за герцагам Эрнстам Аўгустам II Саксен-Веймар-Эйзенахскім
* Фрыдрых Аўгуст (1740—1805)
* Альбрэхт Генрых
* Луіза Фрыдэрыка
* Вільгельм Адольф (1745—1770)
* Лізавета Крысціна (1746—1840) — першая жонка караля Прусіі Фрыдрыха Вільгельма II
* Фрыдэрыка Вільгельміна
* Аўгуста Даратэя, абатыса Гандэрсгеймскага манастыра
* Максіміліян Юліус Леапольд (1752—1785) —  генерал прускай арміі

## Літаратура 
* Hans-Ulrich Ludewig: *Karl I., Herzog zu Braunschweig und Lüneburg*. In: Horst-Rüdiger Jarck, Dieter Lent et al. (Hrsg.): *Braunschweigisches Biographisches Lexikon: 8. bis 18. Jahrhundert*. Appelhans Verlag, Braunschweig 2006, S.391f.
* Gerd Biegel: *Aufgeschlossen für die Aufklärung *. In: *Braunschweiger Zeitung*
* 
* 

Катэгорыя:Вельфы
Катэгорыя:Герцагі Браўншвайг-Вольфенбютэля
Катэгорыя:Пахаваныя ў Браўншвайгскім саборы