open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Антонаўка (Віцебскі раён)

**Анто́наўка** (, ) — вёска ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Суражскага сельсавета. За 46 км на паўночны ўсход ад Віцебска, 52 км ад чыгуначнай станцыі Віцебск, 0,5 км ад аўтадарогі Віцебск — Веліж.

## Гісторыя 
У 19 стагоддзі фальварак Антонаўка ў складзе маёнтка Брыгітполле ў Суражскім павеце Віцебскай губерні. Паводле інветара 1846 года фальварак уладанне памешчыка Восіпа Багдановіча і яго жонкі Эміліі. У пачатку 20 стагоддзя фальварак у Казакоўскай воласці Веліжскага павета Віцебскай губерні. У 1905 годзе фальварак ва ўладанні памешчыка І.Багдановіча. У сакавіку 1924 года вернута ў склад БССР. З 20 жніўня 1924 года вёска ў Марчонкаўскім сельсавеце Суражскага раёна Віцебскай акругі (да 26 ліпеня 1930 года). З 20 лютага 1938 года ў Віцебскай вобласці. У часы Другой сусветнай вайны з сярэдзіны ліпеня 1941 года да канца кастрычніка 1943 года акупіравана нацысцкімі войскамі, якія спалілі 2 двары і загубілі 25 жыхароў, 3 жыхары загінулі ў баях супраць гітлераўскіх войск на франтах вайны і 4 у партызанскай барацьбе. З 16 ліпеня 1954 года вёска ў Балашоўскім сельсавеце. З 20 студзеня 1960 года ў Віцебскім, з 1962 года ў Лёзненскім, з 1965 года зноў у Віцебскім раёнах. З 20 чэрвеня 2013 года ў Суражскім сельсавеце.

## Насельніцтва 
* 18 двароў, 127 жыхароў (1846)
* 22 двары, 121 жыхар (1926)
* 7 гаспадарак, 11 жыхароў (2000)
* 1 гаспадарка, 1 жыхар (2018)

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Суражскі сельсавет (Віцебскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Віцебскага раёна
Арэхі (Віцебскі раён)

**Арэ́хі**, таксама **Арахі** (, ) — вёска ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласці, на аўтадарозе  Віцебск – ДППП «Стайкі» (мяжа з Расійскай Федэрацыяй). Уваходзіць у склад Суражскага сельсавета. За 42 км на паўночны ўсход ад Віцебска, 48 км ад чыгуначнай станцыі Віцебск.
## Гісторыя 
У пачатку 20 стагоддзя вёска ў Казакоўскай воласці Веліжскага павета Віцебскай губерні, 25 дзесяцін зямлі, адносілася да Пернаўскай сельскай грамады. У сакавіку 1924 года вернута ў склад БССР. З 20 сакавіка 1924 года вёска ў Марчонкаўскім сельсавеце Суражскага раёна Віцебскай акругі (да 26 ліпеня 1930 года). З 20 лютага 1938 года ў Віцебскай вобласці. У гады Другой сусветнай вайны з сярэдзіны ліпеня 1941 года да канца кастрычніка 1943 года акупіравана нацысцкімі войскамі, якія спалілі 51 двор і загубілі 18 жыхароў, 40 жыхароў забралі ў Германію на прымусовыя работы, 10 жыхароў загінулі ў баях супраць гітлераўскіх войскаў, 8 у партызанскай барацьбе. У 1943 годзе ў баях супраць нямецкіх войскаў за вызваленне вёскі і ваколіц загінулі 105 савецкіх салдат. Пасля вайны вёска адбудавалася часткова. Было пабудавана 17 двароў. З 16 ліпеня 1954 года вёска ў Балашоўскім сельсавеце. З 20 студзеня 1960 года ў Віцебскім раёне, з 1962 года ў Лёзненскім, з 1965 года зноў у Віцебскім раёнах. У 2000 годзе ўваходзіла ў склад РУСП «Эксперыментальная база імя Шмырова».

## Насельніцтва 
* 4 двары, 46 жыхароў (1905)
* 7 двароў, 43 жыхары (1926)
* 54 двары, 128 жыхароў (1941)
* 17 двароў, 48 жыхароў (1969)
* 13 гаспадарак, 21 жыхар (2000)
* 4 гаспадаркі, 6 жыхароў (2018)
## Памятныя мясціны 
На ўскраіне вёскі абеліск на брацкай магіле савецкіх салдат (1965)
## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Суражскі сельсавет (Віцебскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Віцебскага раёна
Балашы (Віцебскі раён)

**Балашы́** (, ) — вёска ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Суражскага сельсавета. За 36 км на паўночны ўсход ад Віцебска, 42 км ад чыгуначнай станцыі Віцебск.

## Гісторыя 
У пачатку 18 стагоддзя вёска Балашы ў Віцебскім ваяводстве ВКЛ. Пасля 1-га падзелу Рэчы Паспалітай у 1772 годзе ў складзе Расійскай імперыі, у Віцебскім павеце Пскоўскай, з 1776 года Полацкай губерняў, з 1777 года ў Суражскім павеце. З 1796 года ў Веліжскім павеце Беларускай, з 1802 года ў Суражскім павеце Віцебскай губерняў. У 19 стагоддзі вядома ў складзе маёнтка Каспляны ў Суражскім павеце Віцебскай губерні, уладанне графа А.Пацея, які ў 1819 годзе прадаў маёнтак памешчыку Івану Нісцілоўскаму. У 1846 годзе належала малалетнім нашчадкам памешчыка Фёдара Багдановіча. У пачатку 20 стагоддзя вёска ў Казакоўскай воласці Веліжскага павета Віцебскай губерні. У 1850 годзе тут дзейнічаў малы перавоз — паром з пад’ёмам 200 пудоў і пад’ёмам 1 коннай падводы і для перавозу сялян на працу на палі процілеглага берага. У 1905 годзе вёска (97 дзесяцін зямлі) адносілася да Лішкуноўскай сельскай грамады. У сакавіку 1924 года вернута ў склад БССР. З 20 сакавіка 1924 года вёска ў Марчонкаўскім сельсавеце Суражскага раёна Віцебскай акругі (да 26 ліпеня 1930 года). Вясковыя дзеці наведвалі працоўную школу 1-й ступені за 2 км у вёсцы Каспляны, у якой 1924 годзе навучалася 7 вучняў з Балашоў. З 20 лютага 1938 года ў Віцебскай вобласці. У гады Другой сусветнай вайны з сярэдзіны ліпеня 1941 года да канца кастрычніка 1943 года акупіравана нацысцкімі войскамі, якія спалілі 27 двароў і загубілі 48 жыхароў, 15 вяскоўцаў загінулі ў баях супраць гітлераўскіх на франтах вайны, 24 у партыханскай барацьбе. Пасля вайны вёска адбудавалася. У 1954—1960 гадах цэнтр Балашоўскага сельсавета. З 20 студзеня 1960 года ў Віцебскім раёне, з 1962 года ў Лёзненскім, з 1965 года зноў у Віцебскім раёнах. У 1969 годзе ў калгасе «Серп і молат». У 2003 годзе знаходзілася ў складзе РУСП «Эксперыментальная база імя Шмырова». З 20 чэрвеня 2013 года ў Суражскім сельсавеце.

## Насельніцтва 
* 10 двароў, 88 жыхароў (1785)
* 5 двароў, 63 жыхары (1846, інвентар)
* 7 двароў, 56 жыхароў (1905)
* 18 двароў, 110 жыхароў (1926)
* 45 двароў, 131 жыхар (1941)
* 54 двары, 185 жыхароў (1969)
* 35 гаспадарак, 58 жыхароў (2003)
* 5 гаспадарак, 5 жыхароў (2018)

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Суражскі сельсавет (Віцебскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Віцебскага раёна
Будзянка (Віцебскі раён)

**Будзя́нка** (, ) — вёска ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Суражскага сельсавета. За 38 км на паўночны ўсход ад Віцебска, 44 км ад чыгуначнай станцыі Віцебск.
## Гісторыя 
У 19 стагоддзі вёска ў складзе маёнтка Брыгітполле. У 1846 годзе паводле інвентара ўладанне памешчыка Восіпа Багдановіча і яго жонкі Эміліі. Побач з вёскай праходзіў Парэцкі тракт, на якім размяшчалася карчма. У 1866 годзе ў Віцебскім павеце. У пачатку 20 стагоддзя вёска ў Казакоўскай воласці. У 1904 годзе ў вёсца адкрыта школа. У 1905 годзе вёска адносілася да Хадорынскай сельскай грамады. У сакавіку 1924 года вернута ў склад БССР. З 20 жніўня 1924 года вёскі Будзянка-1 і Будзянка-2 у Марчонкаўскім сельсавеце Суражскага раёна Віцебскай акругі (да 26 ліпеня 1930 года). У вёсцы Будзянка-1 дзейнічала працоўная школа 1-й ступені, якая размяшчалася ў наёмным памяшканні, за наём якога плацілі 50 рублёў. У 1926 годзе ў вёсцы Будзянка-1 — 8 двароў, 110 жыхароў, у вёсцы Будзянка-2 — 4 двары, 25 жыхароў. Пазней вёскі аб’ядналіся. У 1930 годзе створаны калгас «1 Мая». У 1936 годзе ў вёску пераселены жыхары вёскі Аленкі. З 20 лютага 1938 года ў Віцебскай вобласці. У Другую сусветную вайну з сярэдзіны ліпеня 1941 года да канца кастрычніка 1943 года акупіравана нацысцкімі войскамі, якія забілі 82 жыхароў, 21 жыхара забралі ў германскі палон, 10 жыхароў загінулі супраць гітлераўскай арміі на франтах, 12 — у партызанскай барацьбе. У 1943 годзе ў баях супраць гітлераўскіх захопнікаў за вызваленне вёскі і ваколіц загінулі 77 воінаў і партызан. Пасля вайны вёска адбудавалася, але колькасць жыхароў не дасягнула даваеннага ўзроўню. З 16 ліпеня 1954 года вёска ў Балашоўскім сельсавеце. З 20 студзеня 1960 года ў Віцебскім раёне, з 1962 года ў Лёзненскім, з 1965 года зноў у Віцебскім раёнах. У 1969 годзе ў складзе калгаса «1 Мая». З 20 чэрвеня 2013 года ў Суражскім сельсавеце.

## Насельніцтва 
* 9 двароў, 49 жыхароў (1905)
* 42 двары, 154 жыхары (1941)
* 31 двор, 60 жыхароў (1969)
* 13 гаспадарак, 29 жыхароў (2018)

## Памятныя мясціны 
* Скульптура воіна на брацкай магіле савецкіх воінаў і партызан (1964) — на заходняй ускраіне

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Суражскі сельсавет (Віцебскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Віцебскага раёна
Дзятлы (Віцебскі раён)

**Дзя́тлы** (, ) — вёска ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Суражскага сельсавета. Побач з граніцай Расійскай Федэрацыі, за 39 км на паўночны ўсход ад Віцебска, за 45 км ад чыгуначнай станцыі Віцебск. На поўнач узлесак Касплянская Лясная Дача.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Суражскі сельсавет (Віцебскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Віцебскага раёна
Кісялёва (Віцебскі раён)

**Кісялёва** (, ) — вёска ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Суражскага сельсавета. На беразе Дзвіны. За 46 км ад Віцебска, 52 ад чыгуначнай станцыі Віцебск.

## Гісторыя 
У 18 стагоддзі вёска ў Віцебскім ваяводстве ВКЛ. Пасля 1-га падзелу Рэчы Паспалітай у 1772 годзе ў складзе Расійскай імперыі, у Віцебскім павеце Пскоўскай, з 1776 года Полацкай губерняў, з 1777 года ў Суражскім павеце. З 1796 года ў Веліжскім павеце Беларускай, з 1802 года ў Суражскім павеце Віцебскай губерняў. У 19 стагоддзі вёска ў складзе маёнтка Брыгітполле. У 1846 годзе паводле інвентара ўладанне памешчыка Восіпа Багдановіча і яго жонкі Эміліі. У пачатку 20 стагоддзя ў Казакоўскай воласці Веліжскага павета Віцебскай губерні. У 1905 годзе ва ўладанні памешчыка І.Багдановіча. Пасля вяртання ў склад БССР Кісялёва з 20 жніўня 1924 года ў Марчанкоўскім сельсавеце Суражскага раёна Віцебскай акругі.
У 1936 годзе сюды была пераселена вёска Міхеенка. 20 лютага 1938 года была ўтворана Віцебская вобласць, у якую ўвайшоў Суражскі раён.
У верасні 1943 года вёска была цалкам разбурана і было забіта 86 сялян. На фронце загінула 6 сялян, у партызанах — 2 чалавекі. 16 ліпеня 1954 года цэнтр Марчанкоўскага сельсавета быў перанесены ў в. Балашы і сельсавет пачаў называцца Балашоўскім. Пасля скасавання Суражскага раёна 20 лютага 1960 года, Балашоўскі сельсавет у складзе Віцебскага раёна. З 1962 года ў Лёзненскім раёне, з 1965 года зноў у Віцебскім раёне.
У 2000 годзе вёска ў складзе КУСГП «Эксперыментальная база імя Шмырова».

## Насельніцтва 
* 3 двары, 22 жыхары (1785)
* 3 двары, 51 жыхар (1846)
* 10 двароў, 68 жыхароў (1905)
* 8 двароў, 42 жыхары (1926)
* 25 двароў, 130 жыхароў (1941)
* 14 двароў, 37 жыхароў (1969)
* 4 двары, 5 жыхароў (2000)
* 2 гаспадаркі, 2 жыхары (2018)
## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Суражскі сельсавет (Віцебскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Віцебскага раёна
Маісеенкі (Віцебскі раён)

**Маісе́енкі**, таксама **Майсеенкі** (, ) — вёска ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Суражскага сельсавета. За 33,5 км на паўночны ўсход ад Віцебска, 39,5 км ад чыгуначнай станцыі Віцебск.

## Гісторыя 
У 18 стагоддзі вёска ў Віцебскім ваяводстве ВКЛ. У 1770 годзе вёска ўласнасць Леанарда Пацея. Пасля 1-га падзелу Рэчы Паспалітай у 1772 годзе і далучэння да Расійскай імперыі ў складзе Суражскага павета (утвораны ў 1777 годзе ў Полацкай губерні). 12 снежня 1796 года Суражскі павет скасаваны, Маісеенкі ў складзе Веліжскага павета, з 1802 года зноў у Суражскім павеце, Віцебскай губерні.

У пачатку XIX стагоддзя ў складзе маёнтка «Каспляны», які належаў графу Аляксандру Міхаілу Пацею (1774—1846). З 1819 года маёнткам Каспляны валодаў памешчык Іван Нісцілоўскі.
У 1840 годзе пасля смерці Івана Нісцілоўскага маёнтак перайшоў яго брату Ігнату. У 1866 годзе Суражскі павет скасаваны, вёска Маісеенкі ў Казакоўскай воласці Веліжскага павета Віцебскай губерні. У 1905 годзе вёска адносілася да Курашчанскага сельскай грамады.

Пасля вяртання ў склад БССР з 20 жніўня 1924 года ў Марчанкаўскім сельсавеце Суражскага раёна Віцебскай акругі. Да вайны ў суседніх Праніках быў арганізаваны калгас «Чырвоны партызан». 20 лютага 1938 года была ўтворана Віцебская вобласць, у якую ўвайшоў Суражскі раён.

У верасні і лістападзе 1942 года ў вёсцы Маісеенкі былі разбураны ўсе двары і было забіта 18 чалавек. На фронце загінула 4 чалавекі, у партызанах — 7 чалавек. Тут дзейнічала партызанская брыгада «імя А. Ф. Данукалава».

16 ліпеня 1954 года цэнтр Марчонкаўскага сельсавета перанесены ў в. Балашы і сельсавет пачаў называцца Балашоўскім.
Пасля скасавання Суражскага раёна 20 лютага 1960 года, Балашоўскі сельсавет у складзе Віцебскага раёна. З 1962 года ў Лёзненскім раёне, з 1965 года зноў у Віцебскім раёне. 22 снежня 1960 года Балашоўскі сельсавет скасаваны, яго тэрыторыя была перададзена Суражскаму пассавету.

Вёска ў складзе КУСГП «Эксперыментальная база імя Шмырова».

## Насельніцтва 
* 9 двароў, 97 жыхароў (1785)
* 4 двары, 57 жыхароў (1846)
* 8 двароў, 58 жыхароў (1905)
* 13 двароў, 70 жыхароў (1926)
* 13 двароў, 48 жыхароў (1941)
* 2 двары, 2 жыхары (2000)
* 1 двор, 1 жыхары (2018)
## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Суражскі сельсавет (Віцебскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Віцебскага раёна
Брыгітполле

**Брыгітпо́лле** (, ) — вёска ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласці, на аўтадарозе  Віцебск – ДППП «Стайкі» (мяжа з Расійскай Федэрацыяй). Уваходзіць у склад Суражскага сельсавета.

## Гісторыя 
Пасля 1-га падзелу Рэчы Паспалітай у 1772 годзе ў складзе Расійскай імперыі, у Віцебскім павеце Пскоўскай, з 1776 года Полацкай губерняў, з 1777 года ў Суражскім павеце. З 1796 года ў Веліжскім павеце Беларускай, з 1802 года ў Суражскім павеце Віцебскай губерняў. У 1834 годзе ў маёнтку 545 рэвізскіх сялянскіх душ. Гаспадарскі дом быў драўляны, меліся 3 флігелі, лядоўня, у якой лёд захоўваўся круглы год. Вінакурня вырабляла да 2500 вёдзер віна, якое пастаўлялася ў корчмы, адна з іх размяшчалася каля вёскі Пярно, на Вялікім тракце, і яе гадавы даход складаў 170 рублёў, другая — каля вёскі Будзішча, даход ад яе складаў 160 рублёў. Вадзяны млын даваў 150 рублёў гадавога даходу. У склад маёнтка ўваходзілі фальварак Антонава, Зацішша і 12 вёсак. У 1846 годзе маёнтак належаў прадвадзіцелю дваранства Рафаілу Багдановічу, які меў 4448 дзесяцін зямлі. У 1847 годзе ў маёнтку паводле інвентара 505 сялянскіх душ. Асноўным заняткам сялян было земляробства, якое яны спалучалі з адыходніцтвам — выраблялі з лёну розныя рэчы на продаж. У 1865 годзе на вадзяным млыне выраблялася 100 пудоў мукі для патрэб уладальніка. З 1866 года ў Веліжскім павеце.
У пачатку 20 стагоддзя Брыгітполле ў Казакоўскай воласці. У 1905 годзе маёнтак (1 двор, 4 жыхары) належаў двараніну Ф.Кольку, які меў 592 дзесяціны зямлі. У сакавіку 1924 года вернута ў склад БССР. З 20 жніўня 1924 года вёска ў Суражскім сельсавеце Суражскага раёна. З 20 лютага 1938 года ў Віцебскай вобласці. У гады Другой сусветнай вайны з сярэдзіны ліпеня 1941 года да канца кастрычніка 1943 года акупіравана нацысцкімі войскамі, якія ў верасні 1943 года знішчылі ў вёсцы 40 двароў і 52 мірных жыхароў. Вывезены ў Германію 36 чалавек, вярнуліся 12. На франтах загінулі 10 вяскоўцаў, 12 у партызанскай барацьбе. Пасля вайны вёска адбудавалася. З 16 ліпеня 1954 года вёска ў Балашоўскім сельсавеце. З 20 студзеня 1960 года ў Віцебскім раёне, з 1962 года ў Лёзненскім, з 1965 года зноў у Віцебскім раёнах. З 20 чэрвеня 2013 года ў Суражскім сельсавеце.

## Насельніцтва 
* 22 двары, 112 жыхароў (1926)
* 40 двароў, 102 жыхары (1941)
* 31 двор, 60 жыхароў (1969)
* 20 гаспадарак, 36 жыхароў (2003)
## Славутасці 
* Сядзіба
## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Суражскі сельсавет (Віцебскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Віцебскага раёна
Пярно

**Пярно́** (, ) — вёска ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Суражскага сельсавета. За 43 км на паўночны ўсход ад Віцебска, 49 км ад чыгуначнай станцыі Віцебск, на аўтадарозе Віцебск — Веліж. 
## Гісторыя 
У 1770 годзе вёска Пярно ў складзе маёнтка Брыгітполле Віцебскага ваяводства ВКЛ, маёмасць Гуркі. Пасля 1-га падзелу Рэчы Паспалітай далучана ў 1772 годзе да Расійскай імперыі ў складзе Суражскага павета. 12 снежня 1796 года Суражскі павет скасаваны, Пярно ў складзе Веліжскага павета, з 1802 года зноў у Суражскім павеце Віцебскай губерні. У пачатку XIX стагоддзі ўласнасць Восіпа Багдановіча і яго жонкі Эміліі. Каля вёскі праходзіў Санкт-Пецярбургскі паштовы тракт, карчма на тракце прыносіла 170 рублёў гадавога даходу.

Згодна з інвентаром 1846 года ўласнасць Рафаіла Багдановіча. У 1848 годзе была адкрыта дарога на Санкт-Пецярбург праз Гарадок. Дарога праз Сураж страціла сваё значэнне, а ў 1866 годзе ў Віцебск была пракладзена і чыгунка. Пасля скасавання ў 1866 годзе Суражскага павета, вёска Пярно ў Казакоўскай воласці Веліжскага павета Віцебскай губерні.
У 1905 годзе вёска з’яўлялася цэнтрам Пярноўскай сельскай грамады.

Пасля вяртання ў склад БССР Пярно з 20 жніўня 1924 года ў Марчанкоўскім сельсавеце Суражскага раёна Віцебскай акругі. 20 лютага 1938 года была ўтворана Віцебская вобласць, у якую ўвайшоў Суражскі раён. У сакавіку 1942 года вёска была цалкам разбурана і было забіта 18 сялян. Вывезена на працу ў Германію 30 чалавек. На фронце загінула 4 сялян, у партызанах — 3 чалавекі. 16 ліпеня 1954 года цэнтр Марчанкоўскага сельсавета быў перанесены ў в. Балашы і сельсавет пачаў называцца Балашоўскім. Пасля скасавання Суражскага раёна 20 лютага 1960 года, Балашоўскі сельсавет у складзе Віцебскага раёна. З 1962 года ў Лёзненскім раёне, з 1965 года зноў у Віцебскім раёне. 22 снежня 1960 года Балашоўскі сельсавет скасаваны, яго тэрыторыя была перададзена Суражскаму пассавету.

## Насельніцтва 
* 4 двары, 47 жыхароў (1785)
* 6 двароў, 90 жыхароў (1846)
* 11 двор, 48 мужчын, 17 жанчын (1905)
* 11 двароў, 95 жыхароў (1909)
* 12 двароў, 68 жыхароў (1926)
* 20 двароў, 96 жыхароў (1941)
* 14 двароў, 38 жыхароў (1969)
* 5 двароў, 7 жыхароў (2000)
* 0 жыхароў (2018)
## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Суражскі сельсавет (Віцебскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Віцебскага раёна
Слабада (Суражскі сельсавет)

**Слабада́** (, ) — вёска ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Суражскага сельсавета. За 34 км на паўночны ўсход ад Віцебска, 40 км ад чыгуначнай станцыі Віцебск.
## Гісторыя 
У 18 стагоддзі вёска ў Віцебскім ваяводстве ВКЛ. Пасля 1-га падзелу Рэчы Паспалітай у 1772 годзе ў складзе Расійскай імперыі, у Віцебскім павеце Пскоўскай, з 1776 года Полацкай губерняў, з 1777 года ў Суражскім павеце. З 1796 года ў Веліжскім павеце Беларускай, з 1802 года ў Суражскім павеце Віцебскай губерняў. У 19 стагоддзі ў складзе маёнтка Каспляны, уладанне графа А.Пацея, які ў 1819 годзе прадаў маёнтак памешчыку Івану Нісцілоўскаму. Паводле інвентара 1846 года належала малалетнім нашчадкам памешчыка Фёдара Багдановіча. З 1866 года ў Веліжскім павеце. У пачатку 20 стагоддзя вёска на рацэ Каспля ў Казакоўскай воласці. У 1905 годзе адносілася да Куршчанскай сельскай грамады. У сакавіку 1924 года вернута ў склад БССР. З 20 сакавіка 1924 года вёска ў Суражскім сельсавеце Суражскага раёна Віцебскай акругі (да 26 ліпеня 1930 года). З 20 лютага 1938 года ў Віцебскай вобласці. У гады Другой сусветнай вайны з сярэдзіны ліпеня 1941 года да канца кастрычніка 1943 года акупіравана нацысцкімі войскамі, якія 9 кастрычніка 1943 года спалілі вёску і загубілі 12 жыхароў, 10 жыхароў забралі ў германскі палон, 2 вяскоўцы загінулі ў баях супраць гітлерацаў на франтах вайны. Пасля вайны вёска адбудавалася. З 16 ліпеня 1954 года вёска ў Балашоўскім сельсавеце. З 20 студзеня 1960 года ў Віцебскім раёне. У 1969 годзе знаходзілася ў складзе калгаса «Чырвоны сцяг».

## Насельніцтва 
* 3 двары, 13 жыхароў (1785)
* 2 двары, 21 жыхар (1846)
* 6 двароў, 44 жыхары (1905)
* 15 двароў, 82 жыхары (1926)
* 18 двароў, 44 жыхары (1941)
* 11 двароў, 26 жыхароў (1969)
* 2 гаспадаркі, 3 жыхары (2018)
## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Суражскі сельсавет (Віцебскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Віцебскага раёна
Стайкі (Віцебскі раён)

**Ста́йкі** (, ) — вёска ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Суражскага сельсавета. За 45 км на паўночны ўсход ад Віцебска, 51 км ад чыгуначнай станцыі Віцебск, на аўтадарозе Віцебск — Веліж.
## Гісторыя 
У 16 стагоддзі маёнтак, уласнасць зямян Смоявічаў у Віцебскім ваяводстве ВКЛ. У 1633 годзе пасля смерці зямяніна Лявона Смоявіча маёнтак дастаўся яго брату Геліяшу. У 1770 годзе Стайкі ў складзе маёнтка Брыгітполле Віцебскага ваяводства ВКЛ, уладанне Гуркі. Пасля 1-га падзелу Рэчы Паспалітай далучана ў 1772 годзе да Расійскай імперыі ў складзе Суражскага павета (у 12 снежня 1796 года Суражскі павет скасаваны, Стасенкі ў складзе Веліжскага павета, з 1802 года зноў у Суражскім павеце), Віцебскай губерні.

Згодна з інвентаром 1846 года Стайкі ўласнасць Рафаіла Багдановіча. У перыяд 12 ліпеня 1866 года — 27 верасня 1875 года часоваабавязаныя сяляне выкуплялі зямельныя надзелы ў Вярыгі А. І. маёнтка Стайкі. У 1866 годзе Суражскі павет скасаваны, Стайкі ў Казакоўскай воласці Веліжскага павета Віцебскай губерні.
У 1905 годзе вёска Стайкі адносілася да Пярноўскай сельскай грамады. Пасля вяртання ў склад БССР вёска з 20 жніўня 1924 года ў Марчанкоўскім сельсавеце Суражскага раёна Віцебскай акругі (да 26 ліпеня 1930 года).

У лютым 1943 года нямецкімі акупацыйнымі ўладамі было знішчана 40 двароў і забіта 40 чал.

## Гісторыя 
* 9 двароў, 131 жыхар (1785)
* 5 двароў, 79 жыхароў (1846)
* 26 гаспадарак, 61 жыхар (2018)
## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Суражскі сельсавет (Віцебскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Віцебскага раёна
Стасенкі

**Ста́сенкі** (, ) — вёска ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Суражскага сельсавета.
## Гісторыя 
У 1770 годзе Стасенкі ў складзе маёнтка Брыгітполле Віцебскага ваяводства ВКЛ, уладальнік Гурко. Пасля першага падзелу Рэчы Паспалітай далучана ў 1772 годзе да Расійскай імперыі ў складзе Суражскага павета (12 снежня 1796 года Суражскі павет скасаваны, Стасенкі ў складзе Веліжскага павета, з 1802 года зноў у Суражскім павеце), Віцебскай губерні.

Вёска ўваходзіла ў склад фальварку Антонаўка, які належаў маёнтку Брыгітполле. Паводле інвентара 1846 года ўласнасць Рафаіла Багдановіча. У пачатку XX стагоддзя вёска Стасенкі ў Казакоўскай воласці Веліжскага павета Віцебскай губерні. У 1905 годзе вёска ў Пярноўскай сельскай грамадзе. Пасля вяртання ў склад БССР вёска з 20 жніўня 1924 года ў Марчонкаўскім сельсавеце Суражскага раёна Віцебскай акругі.

20 лютага 1938 года была ўтворана Віцебская вобласць у якую ўвайшоў Суражскі раён. У часы Другой сусветнай вайны ў вёсцы было забіта 11 жыхароў.

16 ліпеня 1954 года цэнтр Марчонкаўскага сельсавета быў перанесены ў в. Балашы і сельсавет стаў называцца Балашоўскім. Пасля скасавання Суражскага раёна 20 лютага 1960 года, Балашоўскі сельсавет у складзе Віцебскага раёна. З 1962 года ў Лёзненскім раёне, з 1965 года зноў у Віцебскім раёне. 22 снежня 1960 года Балашоўскі сельсавет скасаваны, яго тэрыторыя была перададзена Суражскаму пассавету.

Вёска ў складзе калгаса «Чырвоны сцяг» (цэнтр — вёска Рабава).

## Насельніцтва 
* 5 двароў, 73 жыхары (1846)
* 9 двароў, 29 мужчын, 35 жанчын (1905)
* 17 двароў, 103 жыхары (1926)
* 25 двароў, 100 чалавек (1941)
* 12 двароў, 22 жыхары (2000)
* 4 жыхары (2009)
## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Суражскі сельсавет (Віцебскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Віцебскага раёна
Валькі (Віцебскі раён)

**Валькі́** (, ) — вёска ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Янавіцкага сельсавета.

## Гісторыя 
У XVIII ст. вёска Праніна ў Віцебскім ваяводстве Вялікага Княства Літоўскага. У 1770 годзе ў складзе маёнтка Глазамічы, маёмасць Пацеяў. Пасля 1-га падзелу Рэчы Паспалітай, у 1772 годзе ўвайшла ў склад Расійскай імперыі. Уваходзіла ў Віцебскі павет Пскоўскай, з 1776 года Полацкай губерняў. У XIX ст. вядома ў складзе маёнтка Глазамічы ў Суражскім павеце Віцебскай губерні, уласнасць памешчыка Фёдара Багдановіча. Паводле інвентара 1846 года вёска (9 двароў), прыватная ўласнасць малалетніх нашчадкаў Багдановічаў. У 1870 годзе ў Янавіцкай воласці Веліжскага павета Віцебскай губерні. У пачатку XX ст. вёска (165 дзесяцін зямлі) адносілася да Глазаміцкай сельскай грамады. У 1905 годзе ў вёске 19 двароў.

## Насельніцтва 

* **XIX стагоддзе**: 1846 — 149 чал.
* **XX стагоддзе**: 1905 — 172 чал.; 1926 — 228 чал.; 1941 — 278 чал.; 1969 — 241 чал.
* **XXI стагоддзе**: 2003 — 122 чал.; 2018 — 62 чал.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Янавіцкі сельсавет (Віцебскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Віцебскага раёна
Глазамічы

**Глазамі́чы** (, ) — вёска ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Янавіцкага сельсавета.

## Гісторыя 
Назва вёскі паходзіць ад прозвішча Глазаміч.

У 1531 г. вядома як цэнтр Глазаміцкай воласці і аднайменнага маёнтка на р. Каспля. Прыватная ўласнасць пана Іллі Бабаеда Глазаміцкага ў Віцебскім ваяводстве Вялікага Княства Літоўскага. У 1619 г. тут была праваслаўная царква, з Віцебска праз Глазамічы праходзіў гасцінец.

На пачатку XVIII ст. маёнтак і мястэчка ў Віцебскім ваяводстве, уласнасць Казіміра Аляксандра Пацея, які ў 1717 г. заклаў яе за 3 тыс. талераў суддзі Мікалаю Жабе. У 1795 г. у вёсцы пабудавана праваслаўная царква мікалая Цудатворца, у якой шанавалася ікона гэтага святога.

## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Ігнат Георгіевіч Стралкоў (1898—1969) — вучоны ў галіне раслінаводства, доктар навук, прафесар.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Янавіцкі сельсавет (Віцебскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Віцебскага раёна
Хадорына

**Хадо́рына** (, ) — вёска ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Суражскага сельсавета. За 38,5 км на паўночны ўсход ад Віцебска, 44,5 км ад чыгуначнай станцыі Віцебск.

## Гісторыя 
У пачатку 18 стагоддзя вёска Хадорава ў Віцебскім ваяводстве ВКЛ. Пасля 1-га падзелу Рэчы Паспалітай у 1772 годзе ў Расійскай імперыі, у Віцебскім павеце Пскоўскай, з 1776 года ў Полацкай губерняў, з 1777 года ў Суражскім павеце. З 1796 года ў Веліжскім павеце Беларускай, з 1802 года ў Суражскім павеце Віцебскай губерняў.
Вёска ўваходзіла ў склад маёнтка Брыгітполле, уладанне памешчыка Восіпа Багдановіча. Паводле інвентара 1846 года ўладанне памешчыка Рафаіла Багдановіча, прадвадзіцеля дваранства Суражскага павета. З 1866 года ў Веліжскім павеце. У пачатку 20 стагоддзя вёска ў Казакоўскай воласці Веліжскага павета Віцебскай губерні. У сакавіку 1924 года вернута ў склад БССР. З 20 жніўня 1924 года вёска ў Марчонкаўскім сельсавеце Суражскага раёна Віцебскай акругі (да 26 ліпеня 1930 года). У 1930 годзе створаны калгас «Партызан». У 1936 годзе сюды пераселены жыхары вёскі Бортнікі, у 1939 годзе — вёскі Буглінкі, Пшоніна і хутар Самсонава. З 20 лютага 1938 года ў Віцебскай вобласці. У Другую сусветную вайну з сярэдзіны ліпеня 1941 года да канца кастрычніка 1943 года акупіравана нацысцкімі войскамі, якія ў жніўні 1943 года спалілі вёску і загубілі 34 жыхары, 12 жыхароў забралі ў Германію, 2 загінулі ў баях супраць гітлераўцаў на франтах вайны, 4 — у партызанскай барацьбе. Пасля вайны вёска адбудавалася. З 16 ліпеня 1954 года ў Балашоўскім сельсавеце, з 20 студзеня 1960 года ў Віцебскім раёне. У 1969 годзе ў калгасе «Партызан». У 2018 годзе вёска знаходзілася ў складзе СВК «Рабава».

## Геалогія 
Паміж Хадорынам і вёскай Шчалбова Гарадоцкага раёна знаходзіцца Хадорынскае радовішча глін. Пластападобны паклад звязаны з лімнагляцыяльнымі адкладамі паазерскага ледавіка. Гліны стужкавыя, з пясчанымі і алеўрытавымі праслойкамі. Ва ўскрышы пяскі.

## Насельніцтва 
* 6 двароў, 57 жыхароў (1785)
* 8 двароў 103 жыхары (1846, інвентар)
* 18 двароў, 128 жыхароў (1905)
* 11 двароў, 63 жыхары (1926)
* 40 двароў, 101 жыхар (1941)
* 31 двор, 82 жыхары (1969)
* 7 гаспадарак, 11 жыхароў (2018)
## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Суражскі сельсавет (Віцебскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Віцебскага раёна
Няверава

**Няве́рава** (, ) — вёска ў Верхнядзвінскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Валынецкага сельсавета.

Да 4 сакавіка 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Прудзінкаўскага сельсавета.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Валынецкі сельсавет (Верхнядзвінскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Верхнядзвінскага раёна
Лёпіна

**Лёпіна** (, ) — вёска ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Янавіцкага сельсавета.

## Славутасці 
* Гарадзішча (V ст. да н. э. — V ст. н. э.), якое знаходзіцца каля былой в. Зайцава на беразе р. Каспля  — 

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Янавіцкі сельсавет (Віцебскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Віцебскага раёна
Пукшына

**Пу́кшына** (, ) — вёска ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Янавіцкага сельсавета. За 30 км на паўночны ўсход ад Віцебска, 35 км ад чыгуначнай станцыі Віцебск.
## Гісторыя 
У 18 стагоддзі вёска ў Віцебскім ваяводстве ВКЛ. У 1770 годзе ў складзе маёнтка Глазамічы, маёмасць Пацея. Пасля 1-га падзелу Рэчы Паспалітай у 1772 годзе ў складзе Расійскай імперыі, у Віцебскім павеце Пскоўскай, з 1776 года Полацкай губерняў, з 1777 года ў Суражскім павеце. З 1796 года ў Веліжскім павеце Беларускай, з 1802 года ў Суражскім павеце Віцебскай губерняў. У 19 стагоддзі вядома ў складзе маёнтка Глазамічы, уласнасць памешчыка Фёдара Багдановіча. У 1846 годзе належала малалетнім нашчадкам пмешчыка Фёдара Багдановіча Іосіфу, Каміле і Фаме. У 1866 годзе ў Віцебскім павеце. У пачатку 20 стагоддзя вёска ў Янавіцкай воласці Віцебскага павета Віцебскай губерні. Вёска (105 дзесяцін зямлі) адносілася да Глазаміцкай сельскай грамады. У сакавіку 1924 года вернута ў склад БССР. З 20 жніўня 1924 года вёска ў Янавіцкім сельсавеце Суражскага раёна Віцебскай акругі (да 26 ліпеня 1930 года). Вясковыя дзеці наведвалі працоўную школу 1-й ступені ў вёсцы Глазамічы, у якой у 1924 годзе навучыаліся 12 вучняў з Пукшына. З 20 лютага 1938 года ў Віцебскай вобласці. У Другую сусветную вайну з сярэдзіны ліпеня 1941 года да кастрычніка 1943 года пад нямецкай акупацыяй, гітлераўскія салдаты спалілі 49 двароў і забілі 4 жыхароў, 2 жыхароў прымусова выслалі ў Германію, 4 вяскоўцы загінулі на франтах. Пасля вайны вёска адбудавалася. З 20 студзеня 1960 года вёска ў Віцебскім раёне. З 22 снежня 1960 года ў Янавіцкім пасялковым савеце Віцебскага, з 25 снежня 1962 года Лёзненскага раёнаў. З 2 жніўня 1966 года зноў у Віцебскім раёне. У 1965-74 гадах у вёсцы размяшчалася цэнтральная сядзіба калгаса імя Жданава. У 2000 годзе вёска была ў складзе калгаса імя Суворава (цэнтр — вёска Глазамічы).

## Насельніцтва 
* 10 двароў, 89 жыхароў (1785)
* 9 двароў, 141 жыхар (1846)
* 13 двароў, 127 жыхароў (1905)
* 24 двары, 134 жыхары (1926)
* 55 двароў, 171 жыхар (1941)
* 63 двары, 148 жыхароў (1969)
* 45 гаспадарак, 112 жыхароў (2000)
* 31 гаспадарка, 72 жыхары (2018)
## Вядомыя асобы 
* Віктар Пятровіч Ціханаў (1955—2018) — беларускі мастак.
## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Янавіцкі сельсавет (Віцебскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Віцебскага раёна
Сцяпная

**Сцяпна́я** (, ) (да 30 ліпеня 1964 года **Ахру́ткі**) — вёска ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Янавіцкага сельсавета. За 28 км на паўночны ўсход ад Віцебска, 34 км ад чыгуначнай станцыі Віцебск.
## Гісторыя 
У 19 стагоддзі ў складзе маёнтка ў Глазамічы ў Суражскім павеце Віцебскай губерні. Маёмасць памешчыка Фёдара Багдановіча. У 1846 годзе належала малалетнім нашчадкам Фёдара Багдановіча. У пачатку 20 стагоддзя мела 45 дзесяцін зямлі, адносілася да Глазоміцкай сельскай грамады. У сакавіку 1924 года вернута ў склад БССР. З 20 жніўня 1924 года ў Янавіцкім сельсавеце Суражскага раёна Віцебскай акругі (да 26 ліпеня 1930 года). Вясковыя дзеці наведвалі працоўную школу 1-й ступені ў вёсцы Глазамічы, у якой у 1924 годзе навучаліся 11 вучняў. З 20 лютага 1938 года ў Віцебскай вобласці. У Другую сусветную вайну гітлераўскія акупанты спалілі 14 двароў, забілі 1 жыхара, 2 вяскоўцаў загінулі на франтах вайны. Пасля вайны вёска адбудавалася. З 20 студзеня 1960 года ў Віцебскім раёне. З 22 снежня 1960 года ў Янавіцкім пасялковым савеце Віцебскага, з 25 снежня 1962 года Лёзненскага раёнаў. З 2 жніўня 1966 года зноў у Віцебскім раёне. У 2000 годзе знаходзілася ў складзе калгаса імя Суворава (цэнтр — вёска Глазамічы).
## Насельніцтва 
* 29 рэвізскі душ (1834)
* 3 двары, 24 жыхары (1846)
* 8 двароў, 41 жыхар (1905)
* 22 двары, 42 жыхары (1941)
* 16 двароў, 37 жыхароў (1969)
* 17 гаспадарак (2000)
* 9 гаспадарак, 16 жыхароў (2018)
## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Янавіцкі сельсавет (Віцебскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Віцебскага раёна
Катэгорыя:Перайменаваныя населеныя пункты Беларусі
Васюты

**Васю́ты** (, ) — былая вёска ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіла ў склад Акцябрскага сельсавета.

Ліквідавана ў 2011 годзе. Увайшла ў склад горада Віцебска.

## Крыніцы 
## Спасылкі
Забалоцінка

**Забало́цінка** (, ) — пасёлак у Віцебскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Акцябрскага сельсавета.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Акцябрскі сельсавет (Віцебскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Віцебскага раёна
Паўночны Блізня

**Паўночны Блізня** — возера ў Расонскім раёне Віцебскай вобласці, за 23 км на паўднёвы ўсход ад гарадскога пасёлка Расоны, за 2,5 км на паўднёвы захад ад вёскі Рудня, у басейне ракі Дрыса.

Плошча паверхні 0,04 км². Даўжыня 0,45 км, найбольшая шырыня 0,12 км. Даўжыня берагавой лініі 1,05 км.

Схілы катлавіны невыразныя. Вакол возера забалочаны хмызняк.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Агульная характарыстыка азёр Віцебскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь» 
* Морфаметрычныя параметры азёр Віцебскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь» 

Катэгорыя:Азёры Віцебскай вобласці
Катэгорыя:Азёры Расонскага раёна
Ананіна

**Ана́ніна** (, ) — вёска ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Бабініцкага сельсавета. Плошча 52,3208 га. За 2 км на поўнач ад Віцебска, 2,5 км ад чыгуначнай станцыі Віцьба на лініі Лучоса — Прыдзвінская (Руба).

## Гісторыя 
У 19 стагоддзі фальварак, дзяржаўная ўласнасць у Бабініцкай воласці Віцебскага павета Віцебскай губерні. У 1850 годзе ў фальварку дзейнічаў малы перавоз — паром з пад’ёмам 200 пудоў і пад’ёмам 1 коннай падводы і для перавозу сялян на працу на палі.
## Насельніцтва 
* 46 гаспадарак, 99 жыхароў (2018)

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Бабініцкі сельсавет (Віцебскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Віцебскага раёна
Барвін

**Ба́рвін** (, ) — вёска ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Бабініцкага сельсавета. Плошча 5,3635 га.
На левым беразе ракі Заходняя Дзвіна. За 5 км на поўнач ад горада Віцебск, 8 км ад чыгуначнай станцыі Віцебск.

## Насельніцтва 
* 2 гаспадаркі, 2 жыхары (2018)
## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Бабініцкі сельсавет (Віцебскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Віцебскага раёна
Буева

**Бу́ева** (, ) — вёска ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Бабініцкага сельсавета. Плошча 43,1211 га.

## Назва 
Бытавала дрысвяцкае прозвішча Буевіч. Такія прозвішчы беларускі савецкі антрапаніміст М. Бірыла звязваў з *буй* "адкрытае для вятроў месца".

З іншага боку, ёсць літоўскае прозвішча *Bujà*. Як імя яно ў Перапісе войска ВКЛ 1528 г. сярод жамойцкага бецігольскага баярства: "*Буя Петрашевичъ*". Аснова *Bui-* уваходзіла ў склад старажытных балцка-літоўскіх імёнаў тыпу *Bui-vydas, Bui-milas**.*

## Памятныя мясціны 
* Мемарыяльны комплекс (улічаны ў рэестры з 6 мая 2025).
** Брацкая магіла. 

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Бабініцкі сельсавет (Віцебскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Віцебскага раёна
Бялынавічы

**Бялы́навічы** (, ) — вёска ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласці, на аўтадарозе  Віцебск – ДППП «Стайкі» (мяжа з Расійскай Федэрацыяй). Уваходзіць у склад Бабініцкага сельсавета. Плошча 136,06 га.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Бабініцкі сельсавет (Віцебскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Віцебскага раёна
Жабенцяі

**Жабенцяі́** (, ) — вёска ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Бабініцкага сельсавета. Плошча 95,2408 га. З 22 снежня 1960 года ў Бабініцкім сельсавеце Суражскага, з 20 студзеня 1960 года Віцебскага раёнаў.

## Насельніцтва 
* 13 двароў, 33 жыхары (1905)
* 21 двор, 99 жыхароў (1941)
* 115 гаспадарак, 263 жыхары (1997)
* 104 гаспадаркі, 216 жыхароў (2003)
* 51 гаспадарка, 118 жыхароў (2018)

## Інфраструктура 
У 2018 годзе ў вёсцы працаваў магазін.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Бабініцкі сельсавет (Віцебскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Віцебскага раёна
Стайкі (Верхнядзвінскі раён)

**Ста́йкі** (, ) — вёска ў Верхнядзвінскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Валынецкага сельсавета.

Да 2004 года ўваходзіла ў склад Шайтараўскага сельсавета.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Валынецкі сельсавет (Верхнядзвінскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Верхнядзвінскага раёна
Жалезнякі (Віцебскі раён)

**Жалезнякі́** (, ) — вёска ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Бабініцкага сельсавета. Плошча 15,8043 га. За 12 км на паўночны ўсход ад Віцебска, 18,5 км ад чыгуначнай станцыі Віцебск.

## Гісторыя 
У 2-й палове 18 стагоддзя прыватная ўласнасць каўшоўскага старосты Фларыяна Рагозы. У 1771 годзе тут існавала праваслаўная царква. Побач з вёскай праходзіў Астравенскі тракт, дзе размяшчалася карчма, якую разам з вадзяным млыном арандаваў астравенскі купец — плаціў за арэнду 160 злотых. Пасля 1-га падзелу Рэчы Паспалітай у складзе Расійскай імперыі, у Віцебскім павеце Пскоўскай, з 1776 года Полацкай губерні. З 1796 года ў Беларускай, з 1802 года ў Віцебскай губерні. З 19 стагоддзя вёска — казённая ўласнасць, у складзе казённага маёнтка Аўдзеевічы. У 1905 годзе вёска ў Бабініцкай воласці Віцебскага павета Віцебскай губерні, належала Аўдзеевіцкаму сельскагаспадарчаму таварыству. У сакавіку 1924 года вернута ў клад БССР. З 20 жніўня 1924 года ў Бабініцкім сельсавеце Віцебскага раёна Віцебскай акругі. У 1928 годзе ў вёсцы адкрыліся яслі.  У маі 1931 года арганізаваны калгас, які аб'ядноўваў 38 двароў, 182 жыхары. У калгасе працавалі кузня, былі 2 фермы: малочнатаварная і буйной рагатай жывёлы, 2 паляводчыя, 1 жывёлагадоўчая брыгады. З 20 лютага 1938 года ў Віцебскай вобласці. У Другую сусветную вайну з сярэдзіны ліпеня 1941 года да канца снежня 1943 года знаходзілася пад нацысцкай акупацыяй. Гітлераўцы знішчылі ў снежні 1942 года 31 двор і загубілі 2 мірных жыхароў. На франтах загінулі 4 вяскоўцы і 3 у партызанскай барацьбе. Вёска ў складзе КСУП «Падбярэззе».

## Насельніцтва 
* 4 двары (1775)
* 10 двароў, 90 жыхароў (1905)
* 18 двароў, 111 жыхароў (1926)
* 31 двор, 135 жыхароў (1940)
* 11 гаспадарак, 11 жыхароў (1997)
* 7 гаспадарак, 9 жыхароў (2003)
* 20 гаспадарак, 37 жыхароў (2018)
## Інфраструктуа 
Прафілакторый ААТ «Даламіт»
## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Бабініцкі сельсавет (Віцебскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Віцебскага раёна
Ракусіна

**Раку́сіна** (, ) — вёска ў Верхнядзвінскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Шайтараўскага сельсавета.

## Назва 
У гэтым жа рэгіёне, сярод полацкага баярства ў Перапісе войска ВКЛ 1528 г. - "*Богданъ Рокуса*". Ёсць сучаснае латышскае прозвішча *Rakuss*.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Шайтараўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Верхнядзвінскага раёна
Жмуркава

**Жму́ркава** (, ) — вёска ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Бабініцкага сельсавета. Плошча 9,0929 га. За 2 км на поўнач ад Віцебска, 5,2 км ад чыгуначнай станцыі Віцебск.
## Гісторыя 
У пачатку 19 стагоддзя вёска Сакалова (яна ж Жмуркава) вядома ў складзе маёнтка Падбярэззе ў Віцебскім павеце Віцебскай губерні, уласнасць князёў Агінскіх. У 1846 годзе прыватная ўласнасць палкоўніка ў адстаўцы памешчыка Мікалая Лянковіча. У пачатку 20 стагоддзя вёска ў Мішкаўскай воласці Віцебскага павета Віцебскай губерні. У 1905 годзе вёска належала Падбярэзскаму сельскагаспадарчаму таварыству. У сакавіку 1924 года вернута ў склад БССР. З 20 жніўня 1924 года вёска ў Ялагаўскім сельсавеце Віцебскага раёна Віцебскай акругі (да 26 ліпеня 1930 года). У 1926 годзе вясковыя дзеці наведвалі працоўную школу 1-й ступені за 1 км ад сяла Альгова. З 20 лютага 1938 года ў Віцебскай вобласці. У Другую сусветную вайну з сярэдзіны ліпеня 1941 года да канца чэрвеня 1944 года акупіравана нямецкімі войскамі. З 16 красавіка 1954 года ў Бабініцкім сельсавеце. У 2003 годзе вёска знаходзілася ў складзе ЗАТ «Альгоўскае».

## Насельніцтва 
* 11 рэвізскіх душ (1834)
* 2 двары, 18 жыхароў (1847)
* 1 двор, 25 жыхароў (1905)
* 10 двароў, 54 жыхары (1926)
* 2 гаспадаркі, 6 жыхароў (1997)
* 3 гаспадаркі, 5 жыхароў (2003)
* 3 гаспадаркі, 6 жыхароў (2018)

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Бабініцкі сельсавет (Віцебскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Віцебскага раёна
Кашалёва (Віцебскі раён)

**Кашалёва** (, ) — вёска ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Бабініцкага сельсавета. Плошча 35,0643 га.

## Насельніцтва 
* 58 рэвізскіх сялянскіх душ (1834)
* 14 двароў, 53 жыхары (1847)
* 21 двор, 131 жыхар (1905)
* 40 двароў, 158 жыхароў (1941)
* 11 гаспадарак, 14 жыхароў (1997)
* 9 гаспадарак, 11 жыхароў (2003)
* 3 гаспадаркі, 3 жыхары (2018)
## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Бабініцкі сельсавет (Віцебскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Віцебскага раёна
Гатушкі

**Гату́шкі** (, ) — вёска ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Бабініцкага сельсавета. Плошча 12,9754 га. За 4 км на поўнач ад Віцебска, 2 км ад чыгуначнай станцыі Прыдзвінская на лініі Лучоса — Прыдзвінская.

## Гісторыя 
У 18 стагоддзі вёска Гатушкі ў Віцебскім ваяводстве ВКЛ. Пасля 1-га падзелу Рэчы Паспалітай у складзе Расійскай імперыі, у Віцебскім павеце Пскоўскай, з 1776 года Полацкай губерні. З 1796 года ў Беларускай, з 1802 года ў Віцебскай губерні. У 19 стагоддзі вёска ў Бабініцкай воласці Віцебскага павета Віцебскай губерні. У 1877 годзе Савіцкія валодалі тут 40 дзесяцінамі зямлі. У пачатку 20 стагоддзя вёска (86 дзесяцін зямлі) адносілася да вясковай сельскай грамады. У сакавіку 1924 года вернута ў склад БССР. З 20 жніўня 1924 года вёска ў Ялагаўскім сельсавеце Віцебскага раёна Віцебскай акругі (да 26 ліпеня 1930 года). Вясковыя дзеці наведвалі працоўную школу 1-й ступені за 1 км у вёсцы Ананіна. У 1930 годзе вёскоўцы ўвайшлі ў калгас «Барацьбіт», у якім працавала кузня. З 20 лютага 1938 года ў Віцебскай вобласці. У Другую сусветную вайну з сярэдзіны ліпеня 1941 года да канца чэрвеня 1944 года знаходзілася пад нацысцкай акупацыяй. З 16 красавіка 1954 года ў Бабініцкім сельсавеце.

## Насельніцтва 
* 9 двароў, 37 жыхароў (1783-85)
* 5 двароў, 36 жыхароў (1905)
* 9 гаспадарак, 15 жыхароў (1996)
* 6 гаспадарак, 8 жыхароў (2018)

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Бабініцкі сельсавет (Віцебскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Віцебскага раёна
Паўднёвы Блізня

**Паўднёвы Блізня** — возера ў Расонскім раёне Віцебскай вобласці, за 23 км на паўднёвы ўсход ад гарадскога пасёлка Расоны, за 2,5 км на паўднёвы захад ад вёскі Рудня, у басейне ракі Дрыса.

Плошча паверхні 0,04 км². Даўжыня 0,35 км, найбольшая шырыня 0,12 км. Даўжыня берагавой лініі 0,8 км.

Схілы катлавіны невыразныя. Вакол возера забалочаны хмызняк, на ўсходзе лясная высечка.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Агульная характарыстыка азёр Віцебскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь» 
* Морфаметрычныя параметры азёр Віцебскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь» 

Катэгорыя:Азёры Віцебскай вобласці
Катэгорыя:Азёры Расонскага раёна
Казанава (Віцебскі раён)

**Каза́нава** (, ) — вёска ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Бабініцкага сельсавета. Плошча 19,9163 га. З 20 студзеня 1960 года ў Віцебскім раёне. З 22 снежня 1960 года ў Бабініцкім сельсавеце. Вёска ў складзе КСУП «Падбярэззе».

## Насельніцтва 
* 7 рэвізскіх душ (жанчыны, маёнтак, 1834)
* 12 сялянскіх душ (3 мужчыны, 9 жанчын, маёнтак, 1847)
* вёска — 7 двароў, 41 жыхар, аднайменны фальварак — 1 двор, 6 жыхароў (1905)
* 17 двароў, 92 жыхары (1926)
* 21 двор, 103 жыхары (1941)
* 7 гаспадарак, 9 жыхароў (1997)
* 7 гаспадарак, 7 жыхароў (2003)
* 3 гаспадаркі, 3 жыхары (2018)
## Памятныя мясціны 
За 400 м на паўночны ўсход ад вёскі ў 1956 годзе на брацкай магіле савецкіх воінаў, якія загінулі пры вызваленні вёскі, пастаўлены абеліск.
## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Бабініцкі сельсавет (Віцебскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Віцебскага раёна
Камунарка (Віцебскі раён)

**Камуна́рка** (, ) (да 30 ліпеня 1964 года **Ску́лавічы**) — вёска ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Бабініцкага сельсавета. Плошча 96,8762 га. За 7,5 км на паўночны ўсход ад Віцебска, 12,5 км ад чыгуначнай станцыі Віцебск.
## Гісторыя 
У 18 стагоддзі вёска Скулавічы ў Віцебскім ваяводстве ВКЛ, у 1770 годзе ў складзе маёнтка Тулава ва ўладанні Цехнавецкіх. Пасля 1-га падзелу Рэчы Паспалітай у складзе Расійскай імперыі, у Віцебскім павеце Пскоўскай, з 1776 года Полацкай губерні. У 1783-85 гадах вёска. З 1796 года ў Беларускай, з 1802 года ў Віцебскай губерні. У пачатку 19 стагоддзя ў складзе маёнтка Тулава. У 1846 годзе прыватная ўласнасць памешчыка Цехнавецкага. У 1886 годзе ў вёсцы была праваслаўная Мікалаеўская царква. У пачатку 20 стагоддзя ў Бабініцкай воласці Віцебскага павета Віцебскай губерні, належала Тулаўскаму сельскагаспадарчаму таварыству, якое мела 180 дзесяцін зямлі. У 1909 годзе тут адкрыта царкоўна-прыходская школа. У сакавіку 1924 года вернута ў склад БССР. З 20 жніўня 1924 года вёска ў Бабініцкім сельсавеце Віцебскага раёна Віцебскай акругі (да 26 ліпеня 1930 года). На базе дарэвалюцыйнай школы ў наёмным памяшканні была адкрыта школа 1-й ступені, якую ў 1924 годзе наведвалі дзеці з 13 навакольных вёсак. У 1930 годзе арганізаваны калгас, у які ўвайшлі 122 двары, 544 жыхары. У калгасе былі 2 фермы: малочнатаварная і авечкагадоўчая, 3 брыгады: паляводчая, жывёлагадоўчая, агародніцкая. Працавала кузня. Калгас абслугоўвала Віцебская МТС. З 20 лютага 1938 года ў Віцебскай вобласці. У Другую сусветную вайну з сярэдзіны ліпеня 1941 года да канца чэрвеня 1944 года акупіравана нямецкімі войскамі, якія ў чэрвені 1942 года знішчылі тут 105 двароў. На франтах вайны загінуў 71 вясковец і 8 у партызанскай барацьбе. Пасля вайны вёска адбудавалася. З 1944 да 17 верасня 1956 года ў калгасе «2-я пяцігодка». Вёска ў складзе КСУП «Падбярэззе».

## Насельніцтва 
* 21 двор, 130 жыхароў (1785)
* 16 двароў, 121 жыхар (1846)
* 20 двароў, 136 жыхароў (1886)
* 26 двароў, 195 жыхароў — 96 мужчын, 99 жанчын (1905)
* 111 двароў, 344 жыхары (1941)
* 48 гаспадарак, 52 жыхары (1997)
* 36 гаспадарак, 56 жыхароў (2003)
* 32 гаспадаркі, 40 жыхароў (2018)

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Бабініцкі сельсавет (Віцебскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Віцебскага раёна
Катэгорыя:Перайменаваныя населеныя пункты Беларусі
Падбярэззе (Віцебскі раён)

**Падбярэ́ззе** (, ) — вёска ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласці, на левым беразе р. Заходняя Дзвіна, каля мясцовай аўтадарогі . Уваходзіць у склад Бабініцкага сельсавета. Плошча 94,9387 га.

## Насельніцтва 
* 2018 год — 459 чалавек.

## Вядомыя асобы 
* Ян Антоні Храпавіцкі

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Бабініцкі сельсавет (Віцебскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Віцебскага раёна
Пышнякі

**Пышнякі́** (, ) — вёска ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Бабініцкага сельсавета. Плошча 15,3443 га.

Зараз вёска ў складзе вучэбна-доследнай гаспадаркі «Падбярэззе». У 1999 г. у вёсцы 8 двароў.

## Насельніцтва 
* 246 жыхароў (1941)
* 9 жыхароў (1999)
* 10 жыхароў (2009)
* 2 гаспадаркі, 4 жыхары (2018)
## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* Віталёва, В. Пышнякі / Валянціна Віталёва // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: У 6 т. / Беларус. Энцыкл.; Рэдкал.: Г. П. Пашкоў (галоўны рэд.) і інш.; Маст. Э. Э. Жакевіч. Т. 6. Кн. 1: Пузыны — Усая. — Мн.: БелЭн, 2001. — 591 с.: іл. — С. 14. — ISBN 985-11-0214-8.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Бабініцкі сельсавет (Віцебскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Віцебскага раёна
Светлы (Віцебскі раён)

**Све́тлы** (, ) — пасёлак у Віцебскім раёне Віцебскай вобласці, на аўтадарозе  Віцебск – ДППП «Стайкі» (мяжа з Расійскай Федэрацыяй). Уваходзіць у склад Бабініцкага сельсавета. Плошча 31,8747 га. За 14 км на паўночны ўсход ад Віцебска, 14,5 км ад чыгуначнай станцыі Віцебск.
## Насельніцтва 
* 49 гаспадарак, 91 жыхар (1997)
* 19 гаспадарак, 30 жыхароў (2018)
## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Бабініцкі сельсавет (Віцебскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Віцебскага раёна