open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Нацыянальны тэхнічны ўніверсітэт «Дніпроўская палітэхніка»

**Нацыянальны тэхнічны ўніверсітэт «Дніпроўская палітэхніка»** — украінская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова політэхнічнага профілю, якая знаходзіцца ў Дніпры. 

## Агульная характарыстыка 
Заснаваны ў 1899 годзе як Екацярынаслаўскае вышэйшае горнае вучылішча. Ад 1912 года - Екацярынаслаўскі горны інстытут імператара Пятра I. У часы СССР - Днепрапятроўскі горны інстытут. У 1993 годзе атрымаў статус дзяржаўнай ВНУ IV ўзроўню і назву - "Дзяржаўная горная акадэмія Украіны". 11 чэрвеня 1997 года акадэмія атрымала статус нацыянальнай. 28 лютага 2002 года яна была рэарганізавана ў Нацыянальны горны універсітэт. У верасні 2017 года рашэннем Вучонага савета пачата працэдура рэбрэндынгу і вызначана новая назва ўстановы.

Універсітэт мае поўны цыкл горна-геалагічных спецыяльнасцяў. У ім працуе звыш 800 выкладчыкаў, сярод якіх каля 200 дактароў навук і прафесараў, 400 кандыдатаў навук, дацэнтаў, члены НАН Украіны і галіновых акадэмій. За 118 гадоў існавання падрыхтавана больш за 80 тысяч спецыялістаў. Ва ўніверсітэце вучыцца каля 12 тысяч студэнтаў.

## Структура 
### Інстытуты 
* Інстытут гуманітарных і сацыяльных навук
* Інстытут эканомікі
* Інстытут электраэнергетыкі
* Інстытут прыродакарыстання
* Інстытут бесперапыннай адукацыі

### Факультэты 
* Факультэт менеджмента
* Фінансава-эканамічны факультэт
* Электратэхнічны факультэт
* Факультэт інфармацыйных тэхналогій
* Механіка-машынабудаўнічы факультэт
* Факультэт будаўніцтва
* Факультэт прыродазнаўчых навук і тэхналогій

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт акадэміі

Катэгорыя:1899 год ва Украіне

Катэгорыя:Вышэйшыя тэхнічныя навучальныя ўстановы Украіны
Тэкля Ганна Радзівіл

**Тэкла Ганна Радзівіл**, народжаная **Валовіч** (1608 — 20 сакавіка 1637, Белая) — дачка падканцлера літоўскага Гераніма Валовіча і Альжбеты з Гаслаўскіх.

## Біяграфія 
9 мая 1623 года ў Горадні яна стала жонкай вялікага маршалка літоўскага Аляксандра Людвіка Радзівіла, з якім мелі прынамсі двух сыноў і дзвюх дачок:

* Міхал Казімір Радзівіл — падканцлер вялікі літоўскі і гетман польны літоўскі
* Юрый Радзівіл — памёр у дзяцінстве
* Іаана Катажына Радзівіл — першым шлюбам жонка ваяводы мальбаркскага графа  (1609—1657). У шлюбе нарадзілася адзіная дачка. Другім шлюбам жонка падскарбія вялікага кароннага і падканцлера кароннага графа Багуслава Ляшчынскага (1614—1659).

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Polski Słownik Biograficzny t. 30 s. 413 RADZIWIŁŁOWA Tekla Anna (ok. 1610—1637) marszałkowa wielka litewska

Тэкля Ганна
Тэкля Ганна
Катэгорыя:Жанчыны Вялікага Княства Літоўскага
Алена Глебаўна Лукашанец

**Алена Глебаўна Лукаша́нец** (нар. , Тамбоў, РСФСР) — беларускі мовазнаўца. Кандыдат філалагічных навук (1982), дацэнт (1993), прафесар.

## Біяграфія 
Скончыла Маскоўскі дзяржаўны ўніверсітэт (спецыяльнасць «Структурна-прыкладная лінгвістыка», 1978), Інстытут рускай мовы АН СССР (аспірантура, 1981).

У 1984—1996 гадах працавала ў Беларускім дзяржаўным педагагічным універсітэце імя М. Танка (старшы выкладчык, дацэнт); у 1996—1999 гадах у Нацыянальным інстытуце адукацыі Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь (старшы навуковы супрацоўнік); з 1999 года — у Мінскім дзяржаўным лінгвістычным універсітэце (дацэнт, прафесар кафедры агульнага мовазнаўства). 30 кастрычніка 2020 год пайшла з МДЛУ ў знак салідарнасці з адлічанымі і звольненымі на фоне пратэстаў у Беларусі.

## Навукова-даследчыцкая дзейнасць 
Навуковыя інтарэсы: агульнае мовазнаўства, руская мова, сацыялінгвістыка.

## Сям’я 
У шлюбе з мовазнаўцам Аляксандрам Лукашанцам. Сын Сяргей — кандыдат гістарычных навук, Дзмітрый — кандыдат біялагічных навук.

## Выбраная бібліяграфія 
* Беларускiя сацыялекты XIX стагоддзя : вопыт тыпалагічнага апісання / А. Г. Лукашанец. — Мінск, 1999.
* Словообразовательная система русского арго и проблемы ее описания / Е. Г. Лукашанец. — Минск, 2007.

## Спасылкі 
* unicat.nlb.by

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Тамбове
Катэгорыя:Выпускнікі МДУ
Катэгорыя:Выкладчыкі Мінскага дзяржаўнага лінгвістычнага ўніверсітэта
Катэгорыя:Кандыдаты філалагічных навук
Катэгорыя:Мовазнаўцы Беларусі
Дзіця чалавечае (фільм, 2006)

«**Дзіця чалавечае**» () — мастацкі фільм 2006 года рэжысёра Альфонса Куарона. Галоўныя ролі ў фільме выканалі Клайв Оўэн, Джуліяна Мур, Майкл Кейн.

## Сюжэт 
2027 год. Чалавецтва на мяжы вымірання. За апошнія васямнаццаць гадоў на ўсёй планеце не нарадзілася ніводнага дзіцяці. У свеце пануе суцэльны хаас, паўсюль бушуюць вайны. Адзіным месцам, дзе падтрымліваецца адносны парадак, застаецца Англія. Зразумела, усе рвуцца туды, але ўрад краіны ўвёў стан аблогі і са зброяй у руках змагаецца з нелегальнымі эмігрантамі. Супрацоўніка лонданскага міністэрства Тэадора Фэрана сярод белага дня выкрадае тэрарыстычная група «*Рыбы*», якой, як высвятляецца, кіруе яго былая жонка Джуліян. Яна просіць Тэа дастаць выязныя дакументы для адной дзяўчыны. Ён згаджаецца толькі дзеля грошай, але неўзабаве даведаецца пра куды больш важкую прычыну рызыкаваць жыццём: у чарнаскурай уцякачкі Кі хутка павінна нарадзіцца дзіця.

## Узнагароды 
Паводле інфармацыі сайта «*Internet Movie Database*» фільм быў адзначаны 49 кінаўзнагародамі і яшчэ 83 намінацыямі.

## Зноскі 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Фільмы-драмы 2006 года
Катэгорыя:Фільмы-трылеры 2006 года
Катэгорыя:Фільмы-баевікі 2006 года
Катэгорыя:Навукова-фантастычныя фільмы 2006 года
Катэгорыя:Фільмы-антыўтопіі
Катэгорыя:Постапакаліптычныя фільмы
Катэгорыя:Прыгодніцкія фільмы
Катэгорыя:Фільмы Вялікабрытаніі 2006 года
Катэгорыя:Фільмы ЗША 2006 года
Катэгорыя:Фільмы Японіі 2006 года
Катэгорыя:Фільмы-драмы Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Фільмы-драмы ЗША
Катэгорыя:Фільмы-драмы Японіі
Катэгорыя:Фільмы-трылеры Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Фільмы-трылеры ЗША
Катэгорыя:Фільмы-трылеры Японіі
Катэгорыя:Фільмы-баевікі Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Фільмы-баевікі ЗША
Катэгорыя:Фільмы-баевікі Японіі
Катэгорыя:Навукова-фантастычныя фільмы Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Навукова-фантастычныя фільмы ЗША
Катэгорыя:Навукова-фантастычныя фільмы Японіі
Катэгорыя:Фільмы на англійскай мове
Катэгорыя:Экранізацыі раманаў
Катэгорыя:Фільмы пра Лондан
Катэгорыя:Фільмы пра імігрантаў
Катэгорыя:Фільмы Альфонса Куарона
Катэгорыя:Фільмы Universal Pictures
Катэгорыя:Фільмы — лаўрэаты прэміі BAFTA
Станіслаў Яўгенавіч Данілюк

**Станіслаў Яўгенавіч Данілюк** (нар. , Нікалаеўск-на-Амуры Хабараўскага края) — беларускі юрыст і дзяржаўны дзеяч. Мае вучонае званне дацэнта.

## Біяграфія 
У 1980 годзе скончыў Мінскую вышэйшую школу МУС СССР. У 1990 годзе скончыў ад’юнктуру Маскоўскай вышэйшай школы міліцыі МУС СССР, абараніў кандыдацкую дысертацыю.

Працаваў у органах унутраных спраў Расійскай Федэрацыі, затым — у органах унутраных спраў Рэспублікі Беларусь.

У 1990—2001 гадах займаў розныя пасады ў Акадэміі МУС Рэспублікі Беларусь: выкладчыка, старшага выкладчыка кафедры крымінальнага права і крыміналогіі, начальніка кафедры прававога рэгулявання расследавання злачынстваў следча-экспертнага факультэта, прафесара кафедры крымінальнага права і крыміналогіі.

У 2001—2006 гадах працаваў начальнікам экспертна-прававога аддзела ў Дзяржаўным сакратарыяце Савета Бяспекі Рэспублікі Беларусь.

Прымаў удзел у распрацоўцы праектаў Крымінальнага кодэкса Рэспублікі Беларусь 1999 года, законаў і іншых актаў заканадаўства ў сферы забеспячэння нацыянальнай бяспекі.

З верасня 2006 года — суддзя Канстытуцыйнага Суда Рэспублікі Беларусь.

Унесены ў санкцыйныя спісы краін Балтыі.

Аўтар больш як 100 навуковых публікацый у галіне філасофіі права, канстытуцыйнага права, крымінальнага права і крыміналогіі.

## Узнагароды 
Мае вышэйшы кваліфікацыйны клас. Заслужаны юрыст Рэспублікі Беларусь. Узнагароджаны медалямі «За бездакорную службу» III, II і I ступені.

Катэгорыя:Суддзі Канстытуцыйнага суда Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Юрысты Беларусі
Катэгорыя:Міліцыянеры Беларусі
Лукашанец

**Лукашане́ц** — беларускае прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Алена Глебаўна Лукашанец (нар. 1956) — беларускі мовазнавец.
* Аляксандр Аляксандравіч Лукашанец (нар. 1954) — беларускі мовазнавец.
* Дзмітрый Аляксандравіч Лукашанец — беларускі гідрабіёлаг.
* Настасся Барысаўна Лукашанец (нар. 1982)  — беларускі мовазнавец.
* Сяргей Аляксандравіч Лукашанец (нар. 1982) — беларускі гісторык, спецыяліст па ўсеагульнай гісторыі.
Мікалай Леанідавіч Страха

**Мікалай Леанідавіч Страха** (нар. , в. Малыя Вікаравічы, Столінскі раён) — беларускі географ, педагог, грамадскі дзеяч.

## Біяграфія 
Скончыў з адзнакай Брэсцкі дзяржаўны педагагічны інстытут (1985), потым працаваў у гэтым інстытуце (з 1995 года ўніверсітэце). У 1997 годзе скончыў юрыдычны факультэт Белдзяржуніверсітэта — таксама з адзнакай. З 1998 года працаваў у БДПУ імя М. Танка, выкладаў геаграфію сусветнай гаспадаркі і насельніцтва, палітычную геаграфію, займаў пасаду намесніка дэкана па вучэбнай працы факультэта прыродазнаўства. Удзельнічаў у пратэстах пасля прэзідэнцкіх выбараў 2020 года, звольнены з БДПУ 20 кастрычніка 2020 года. Пасля 2020 года працаваў начальнікам вучэбна-метадычнага аддзела ў недзяржаўных навучальных установах: Мінскім інавацыйным універсітэце і Інстытуце прадпрымальніцкай дзейнасці.

Аўтар больш за 190 навуковых, навукова-метадычных прац, суаўтар вучэбных дапаможнікаў з грыфам Міністэрства адукацыі для ўстаноў агульнай сярэдняй і вышэйшай адукацыі.

## Выбраная бібліяграфія 
* Уводзіны ў сацыяльна-эканамічную геаграфію: вучэбна-метадычны дапаможнік / М. Л. Страха. — Мінск : БДПУ, 2000. — 52 с.
* Геаграфія. Краіны і народы : вучэбны дапаможнік для 8 класа / П. С. Лопух, М. Л. Страха, В. У. Сарычава ды інш. — Мінск : Адукацыя і выхаванне, 2019. — 348 с.

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Столінскім раёне
Катэгорыя:Выпускнікі Брэсцкага дзяржаўнага ўніверсітэта імя А. С. Пушкіна
Катэгорыя:Выкладчыкі БДПУ імя Максіма Танка
Катэгорыя:Географы Беларусі
Катэгорыя:Папулярызатары навукі
Катэгорыя:Рэпрэсаваныя рэжымам Лукашэнкі
Катэгорыя:Эколагі Беларусі
Наталля Алегаўна Дуліна

**Наталля Алегаўна Ду́ліна** () — беларуская лінгвістка, спецыялістка ў галіне вывучэння італьянскай мовы.

## Біяграфія 
Нарадзілася 15 лістапада 1964 года ў Мінску.

Скончыла сярэднюю школу № 4 г. Мінска, Мінскі тэхналагічны тэхнікум, Мінскі дзяржаўны лінгвістычны ўніверсітэт.

Дацэнт кафедры італьянскай мовы Мінскага дзяржаўнага лінгвістычнага ўніверсітэта. Выкладчыца ў Доме італьянскай мовы і культуры «Дантэ» і перакладчыца Пасольства Італіі ў Рэспубліцы Беларусь.

Пасля масавых фальсіфікацый на прэзідэнцкіх выбарах 2020 года, гвалтоўнага разгону акцый пратэстаў, збіцця і катаванняў затрыманых пратэстоўцаў, а таксама жорсткіх затрыманняў салідарных з пратэстоўцамі студэнтаў універсітэта, 9 верасня разам з іншымі выкладчыкамі выступіла ў відэазвароце, у якім падтрымала студэнтаў, асудзіла дзеянні міліцыі і пазіцыю адміністрацыі ўніверсітэта, заклікаўшы прыцягнуць усіх вінаватых да адказнасці.

26 кастрычніка 2020 года на заклік Святланы Ціханоўскай далучылася да агульнанацыянальнай забастоўкі разам з некалькімі дзясяткамі выкладчыкаў і супрацоўнікаў універсітэта. 27 кастрычніка Аляксандр Лукашэнка запатрабаваў адлічваць усіх студэнтаў і звальняць выкладчыкаў, якія прымаюць удзел у несанкцыянаваных акцыях. 29 кастрычніка была звольнена з універсітэта.

З 2020 года Наталлю Дуліну неаднаразова змяшчалі на Акрэсціна па адміністрацыйных справах. У кастрычніку 2022 года пасля шостага затрымання яна на волю не выйшла — завялі крымінальную справу. Яе абвінавацілі ў садзейнічанні экстрэмісцкай дзейнасці (ч. 1 арт. 361-4 КК), а таксама ў арганізацыі і падрыхтоўцы дзеянняў, якія груба парушаюць грамадскі парадак, альбо актыўным удзеле ў іх (ч. 1 арт. 342). 10 сакавіка былую выкладчыцу Мінскі абласны суд асудзіў да 3,5 гадоў зняволення.

5 кастрычніка 2022 года праваабарончыя арганізацыі Беларусі прызналі Дуліну палітычнай зняволенай.

Вызвалена 21 чэрвеня 2025 года.

Катэгорыя:Мовазнаўцы Беларусі
Катэгорыя:Падпісанты звароту беларускіх навукоўцаў супраць гвалту
Катэгорыя:Асобы, прызнаныя палітычнымі зняволенымі праваабарончым цэнтрам «Вясна»
Міхаіл Вячаслававіч Грыб

**Міхаіл Вячаслававіч Грыб** (нар. , Мінск, БССР, СССР) — беларускі службовец. Начальнік галоўнага ўпраўлення ўнутраных спраў Мінскага гарвыканкама з 29 кастрычніка 2020 года. Генерал-маёр міліцыі (2020).

## Біяграфія 
Скончыў Мінскую спецыяльную сярэднюю школу, Акадэмію Міністэрства ўнутраных спраў Рэспублікі Беларусь і Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь.

Службу ў органах унутраных спраў пачаў у 1999 годзе ўчастковым інспектарам .

У 2006 годзе з пасады намесніка начальніка аховы грамадскага правапарадку  пераведзены ў Мінскае РУУС на пасаду намесніка начальніка міліцыі грамадскай бяспекі і спецыяльнай міліцыі. У 2007 годзе стаў намеснікам начальніка Мінскага РУУС.

З 24 лютага па 25 жніўня 2011 года працаваў намеснікам начальніка міліцыі грамадскай бяспекі .

З 2011 па 2017 год працаваў намеснікам начальніка Дэпартамента па грамадзянстве і міграцыі МУС Беларусі — начальнікам упраўлення па грамадзянстве, пашпартнай працы і выезду за мяжу.

У маі 2017 года прызначаны намеснікам начальніка ГУУС Мінгарвыканкама — начальнікам міліцыі грамадскай бяспекі.

З 28 сакавіка 2019 года па 30 кастрычніка 2020 года палкоўнік міліцыі Грыб працаваў начальнікам . З 2019 года старшыня Віцебскай абласной арганізацыйнай структуры БФСТ «Дынама».

29 кастрычніка 2020 года прызначаны начальнікам галоўнага ўпраўлення ўнутраных спраў Мінскага гарвыканкама. На наступны дзень яму было прысвоена воінскае званне генерал-маёра міліцыі. Згодна з рашэннем Савета Еўрапейскага саюза экс-начальнік упраўлення ўнутраных спраў Віцебскага аблвыканкама і начальнік ГУУС Мінгарвыканкама нясе адказнасць за *«дзеянні міліцыі, адпаведна ў Віцебскай вобласці да кастрычніка 2020 года і ў Мінску з кастрычніка 2020 года, уключаючы гвалтоўныя рэпрэсіі супраць мірных дэманстрантаў і парушэнні права на мірныя сходы і свабоду слова»*, — сур’ёзныя парушэнні правоў чалавека і рэпрэсіі супраць грамадзянскай супольнасці і дэмакратычнай апазіцыі.

Таксама з 21 чэрвеня 2021 года Грыб знаходзіцца ў санкцыйным спісе спецыяльна прызначаных грамадзян і заблакіраваных асоб ЗША. Акрамя таго, Грыба ў свой санкцыйны спіс уключыла Швейцарыя, а 6 ліпеня да чэрвеньскага пакета санкцый ЕС далучыліся Албанія, Ісландыя, Ліхтэнштэйн, Нарвегія, Паўночная Македонія, Чарнагорыя.

Катэгорыя:Міліцыянеры Беларусі
Катэгорыя:Генерал-маёры міліцыі (Беларусь)
Катэгорыя:Беларускія асобы ў спісе спецыяльна прызначаных грамадзян і заблакіраваных асоб ЗША
Катэгорыя:Беларускія асобы ў Чорным спісе ЕС
27-ы Мінскі міжнародны кінафестываль «Лістапад»

**XXVII Мінскі міжнародны кінафестываль «Лістапад»** меў адбыцца з 6 па 13 лістапада 2020 года ў Мінску пад слоганам «Магія вобраза». У ім збіраліся прымаць удзел каля 120 карцін, геаграфія праграмы — 50 краін. Пляцоўкамі планаваліся кінатэатры «Цэнтральны», «Falcon Club Буцік Кіно», «Silver Screen», «Піянер» і «Беларусь», а фільмам адкрыцця была абраная стужка «Урокі фарсі» Вадзіма Перэльмана.

Як паведаміла Міністэрства культуры Рэспублікі Беларусь кінафестываль быў адменены «ў сувязі з неспрыяльнай эпідэміялагічнай сітуацыяй».

## Конкурсная праграма 
### Асноўны конкурс ігравога кіно 
## Спасылкі 
* Праграма 27-га Мінскага міжнароднага кінафестывалю «Лістапад» 
* 27-ы Мінскі міжнародны кінафестываль «Лістапад» на сайце «Internet Movie Database»

Катэгорыя:Лістапад (кінафестываль)
Катэгорыя:Кінафестывалі 2020 года
Катэгорыя:2020 год у Мінску
Катэгорыя:Лістапад 2020 года
Нуры аль-Малікі

**Нуры Камель Махамед Хасан аль-Малікі** (, нар. 20 чэрвеня 1950) — іракскі палітычны і дзяржаўны дзеяч.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў 1950 годзе (не дакладна) у Абу Гараку, цэнтральным іракскім горадзе, што знаходзіцца паміж Кербелай і Эль-Хілай. Ён наведваў школу ў Эль-Хіндыі. Пазней атрымаў ступень бакалаўра ў адным і каледжы Багдада і ступень магістра па літаратуры ў Багдадскім дзяржаўным універсітэце. Некаторы час аль-Малікі жыў у Хіле, дзе ён працаваў у Дэпартаменце адукацыі. У канцы 1960-х, калі вучыўся ва ўніверсітэце, далучыўся да ісламскай шыіцкай партыі Дава.

У 1980 годзе ўрад Садама Хусейна прысудзіў аль-Малікі да смерці за яго актыўны ўдзел у партыі «Дава» і шыіцкім руху. Ён быў вымушаны бегчы з краіны і доўгі час жыў у выгнанні спачатку ў Іране, затым у Сірыі.

Вярнуўшыся дадому пасля звяржэння Садама, ён становіцца намеснікам старшыні Камітэта па дэ-баасітызацыі пры іракскім часовым урадзе. У задачы камітэта ўваходзіла чыстка органаў улады і арміі ад былых членаў партыі «Баас». Прадстаўнікі суніцкай абшчыны Іраку разглядалі гэтыя чысткі як частку змовы шыітаў, накіраванай на захоп улады ў Іраку. Аднак чысткі закранулі як шыітаў, так і сунітаў-прыхільнікаў былой кіруючай партыі. 

22 красавіка 2006 года прэзідэнь Джаляль Талабані прызначыў Нуры аль-Малікі прэм’ер-міністрам Ірака.

У маі 2014 года палітычны блок Нуры Малікі набраў адносную большасць на парламенцкі выбарах у краіне (93 з 328 месцаў).

У наступныя гады Малікі стаў праводзіць больш жорсткую палітыку, накіраваную на дамінаванне шыітаў, што, на думку Вашынгтонскай адміністрацыі, штурхавала сунітаў на ўзброенае супрацьстаянне.

У жніўні 2014-га, калі амерыканцы ў саюзе з састарэлым аяталай Алі Сістані (духоўны лідар іракскіх шыітаў) здолелі адправіць у адстаўку шматгадовага (з 2006-га) прэм’ера Нуры аль-Малікі, супраць якога, уласна, і пачалося суніцкае паўстанне, якім скарысталася «Ісламская дзяржава». Сістані заклікаў усіх іракцаў аб’яднацца ў барацьбе з ІД, а прэм’ерам стаў больш прымальны для сунітаў Хайдар аль-Абадзі.

Знаходзячыся ў адстаўцы, Нуры Аль-Малікі заявіў, што ЗША замяшаны ў змове па падзеле Ірака і ў аказанні падтрымкі тэрарыстычным арганізацыям. У інтэрв’ю ён падкрэсліў, што Злучаныя Штаты вялі ролю назіральніка, калі тэрарыстычная арганізацыя ІДІЛ захоплівала новыя раёны краіны, нягледзячы на тое, што ім былі вядомы планы і перамяшчэнні баевікоў, але яны не сталі наносіць удары па калонах тэрарыстаў у Заходняй пустыні Ірака. Па словах аль-Малікі, ёсць буйныя дзяржавы, уключаючы Злучаныя Штаты, якія імкнуцца падзяліць Ірак, і гэты праект па-ранейшаму існуе. У той жа час, ён падтрымаў барацьбу Расіі з тэрарызмам на Блізкім Усходзе.

Катэгорыя:Прэм’ер-міністры Ірака
Піраты Карыбскага мора: Куфар мерцвяка

«**Піраты Карыбскага мора: Куфар мерцвяка**» () — мастацкі фільм 2006 года рэжысёра . Галоўныя ролі ў фільме выканалі Джоні Дэп, Арланда Блум, Кіра Найтлі, Стэлан Скарсгард, Біл Наі, Джэк Дэвенпарт, Кевін Мак-Нелі, Джонатан Прайс.

## Сюжэт 
Пакуль пірат Джэк Верабей вяртаў сабе карабель «*Чорная пярліна*», скончыўся тэрмін яго дамовы з марскім д’яблам Дэйві Джонсам. 13 гадоў таму Джэк паабяцаў аддаць Джонсу душу ў абмен на вяртанне «*Пярліны*» са дна акіяна. Цяпер прыйшоў час плаціць па рахунках. Адзіны шанец на выратаванне, адшукаць і адкрыць куфар, у якім Дэйві Джонс захоўвае сваё сэрца. Толькі так можна прымусіць Джонса скакаць пад дудку Джэка. Тым часам Уіла Цёрнера і Элізабет Суон саджаюць у турму за дапамогу Вераб’ю. Ім робяць прапанову, ад якой немагчыма адмовіцца: свабода ў абмен на чароўны компас Джэка.

## Саўндтрэк 
## Узнагароды 
Паводле інфармацыі сайта «*Internet Movie Database*» фільм быў адзначаны 44 кінаўзнагародамі і яшчэ 54 намінацыямі.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Фэнтэзійныя фільмы 2006 года
Катэгорыя:Фільмы-баевікі 2006 года
Катэгорыя:Прыгодніцкія фільмы
Катэгорыя:Фільмы ЗША 2006 года
Катэгорыя:Фэнтэзійныя фільмы ЗША
Катэгорыя:Фільмы-баевікі ЗША
Катэгорыя:Прыгодніцкія фільмы ЗША
Катэгорыя:Фільмы на англійскай мове
Катэгорыя:Фільмы-сіквелы
Катэгорыя:Фільмы Гора Вярбінскага
Катэгорыя:Фільмы, музыку да якіх напісаў Ганс Цымер
Катэгорыя:Фільмы — лаўрэаты прэміі BAFTA
Спайс бойз

**«Спайс бойз»** () — беларускі незалежны мастацкі фільм, зняты ў 2020 годзе.

## Сюжэт 
Васіліса прыязджае ў родны гарадок на вяселле школьнай сяброўкі Іны. Жаніх з двума сябрамі за дзень да вяселля арганізоўвае незапланаваны хлапечнік у загарадным доме. Іне гэта не падабаецца, яна едзе да жаніха высветліць адносіны, Васіліса вырашае падтрымаць сяброўку і суправаджае Іну. Пад сваркі Васіліса здолела прымірыць маладых. Вечарына набірае абароты, у разгар весялосці хлопцы ўжываюць спайс, іх накрывае хваляй галюцынацый, і свет вакол пачынае патанаць у крывавай пене.

## У фільме здымаліся 
## Здымачная група 
* рэжысёр — Уладзімір Зінкевіч

## Крытыка 
Журналіст Ульяна Будзік адзначае, што наўрад ці хтосьці стане ўдумліва пераглядаць фільм — у аўтараў і не было такой мэты: усё ж гэта фільм на адзін раз.

## Спасылкі 
* «Спайс бойз» на сайце  

Катэгорыя:Фільмы Беларусі
Вядомыя асобы Ашмян

]]
Вядомыя ўраджэнцы Ашмян:

__NOTOC__
]]
]]
]]
]]
]]

## Б 
* Андрэй Станіслававіч Барбашынскі (нар. 1970) — беларускі гандбаліст, чэмпіён XXV Алімпійскіх гульняў 1992 года ў Барселоне (Іспанія). Заслужаны майстар спорту СССР.
* Іван Кузьміч Басько (1925—2014) — перадавік сельскагаспадарчай вытворчасці, Ганаровы грамадзянін г. Ашмяны.
* Аляксандр Іосіфавіч Батурын (1904—1983) — савецкі оперны спявак (бас-барытон), народны артыст РСФСР (1947), лаўрэат Сталінскай прэміі першай ступені (1943).
* Тадэвуш Баркоўскі (1922—2001) — польскі ксёндз.
* Здзіслаў Беганьскі (1949—2018) — польскі юрыст.

## В 
* Ларыса Антонаўна Верамейчык (нар. 1951) — беларускі вучоны-аграхімік, доктар сельскагаспадарчых навук (2009), прафесар (2009).

## Г 
* Марк Савельевіч Гельфанд (1899—1950) — літаратурны крытык.
* Аляксандр Іванавіч Гіруць (нар. 1969) — беларускі матагоншчык.
* Ірэна Горска-Даменцкая (1910—2008) — польская актрыса.
* Таццяна Грыневіч-Матафонава (нар. 1977) — беларускі музыкант.
* Эўгеніюш Гэт-Станкевіч (1942—2011) — польскі мастак.

## Д 
* Уладзімір Сцяпанавіч Даўляшэвіч (1956—2018) — майстар спорту СССР па матацыклетным спорце (1981).
* Эдмунд Іосіфавіч Дзяржынскі (1838—1882) — кавалер ордэна Св. Ганны, бацька Ф. Э. Дзяржынскага.
* Альдона Дзяржынская (1870—1966) — сястра Ф. Э. Дзяржынскага.

## Ж 
* Люцыян Жалігоўскі (1865—1947) — генерал, дзяржаўны і ваенны дзеяч Сярэдняй Літвы і Польшчы.

## І 
* Веслаў Іаган (нар. 1939) — польскі юрыст і журналіст.

## К 
* Іда Канальска (нар. 1933) — польскі эндакрынолаг.
* Аляксандр Уладзіміравіч Каршакевіч (нар. 1959) — беларускі гандбаліст, заслужаны майстар спорту СССР.
* Барыс Данілавіч Крамер (1861—1945) — мастак.

## М 
* Віктар Валер’евіч Марціновіч (нар. 1977) — беларускі журналіст, мастацтвазнавец, пісьменнік.
* Марыя Дзмітрыеўна Міцкевіч (1891—1945) — жонка Якуба Коласа.

## П 
* Іван Іванавіч Пляхімовіч (нар. 1978) — беларускі юрыст. Кандыдат юрыдычных навук (2004), дацэнт (2007).

## Р 
* Віктар Баляслававіч Рамулевіч (нар. 1950) — Заслужаны трэнер Беларусі.
* Уладзімір Піліпавіч Рубацкі (1914—1981) — Заслужаны артыст Літоўскай ССР (1959).

## С 
* Якаў Сапір (1822—1885) — яўрэйскі пісьменнік, падарожнік.
* Эдуард Іосіфавіч Сянкевіч (1889—1937) — дзяржаўны дзеяч, член Цэнтральнага выканаўчага камітэта Літоўска-Беларускай Рэспублікі.

## Т 
* Аляксандр Леанідавіч Тамковіч (нар. 1963) — літаратар, журналіст.

## У 
* Вітольд Урбановіч (нар. 1931) — польскі мастак.

## Х 
* Ежы Харасімовіч (1923—2001) — польскі юрыст.

## Ц 
* Якаў Міхайлавіч Цукерзіс (1909—1992) — беларускі настаўнік, навуковец. Доктар біялагічных навук.

## Ш 
* Дзіяна Шаг (нар. 2000) — беларуская гандбалістка.
* Пётр Валяр’янавіч Шакола (1946—2018) — беларускі паэт, краязнавец, педагог.
* Ігар Мікалаевіч Шкуратаў (нар. 1945) — беларускі акварэліст.
* Сяргей Лявонавіч Шэмет (нар. 1971) — беларускі мастак.

## Ю 
* Васіль Адамавіч Юрша (нар. 1956) — беларускі паэт, краязнавец, даследчык у вобласці генеалогіі насельніцтва былога Ашмянскага павета.

## Я 
* Чэслаў Янкоўскі (1857—1929) — польскі паэт, крытык, публіцыст, гісторык-краязнавец.
Эдуард Іосіфавіч Сянкевіч

**Эдуард Іосіфавіч Сянкевіч** (, Ашмяны — ) — дзяржаўны дзеяч, член Цэнтральнага выканаўчага камітэта Літоўска-Беларускай Рэспублікі.

## Біяграфія 
Бацька, Іосіф Марцінавіч Сянкевіч — беззямельны селянін, маці — сялянка з Граўжышкоўскай воласці. Гадаваўся ў сваякоў у вёсцы. Да 12 гадоў вучыўся ў прыходскай школе. Затым стаў вучыцца ў майстэрні сталярскай справе, пасля чаго працаваў падмайстрам. Займаўся рэвалюцыйнай дзейнасцю.

У час рэвалюцыі 1905 года быў прызначаны ў баявы атрад. Наведваў гурткі, мітынгі. Уступіў у партыю эсэраў, праз год перайшоў у РСДРП. Быў арыштаваны, зняволены на 3 месяцы ў турму. Пасля вызвалення застаўся без работы, вымушаны быў з’ехаць у Вільню, але, не знайшоўшы работу, вярнуўся ў Ашмяны. Калі пачалася імперыялістычная вайна, апынуўся на фронце ў інжынерных часцях, быў цесляром, старшым цесляром.
 
У 1917 годзе ў час рэвалюцыі быў выбраны дзесятнікам і дэлегатам на з’езд інжчасцей 5-й арміі. На з’ездзе выбраны членам выканаўчага камітэта дарожна-маставой арганізацыі 5-й арміі, затым — камісарам той жа арганізацыі. У 1918 годзе быў накіраваны ў Вільню, дзе працаваў падпольна па заданні камуністычнай партыі. Быў арыштаваны палякамі, вызваліўся з прыходам чырвоных войск. На з’ездзе Саветаў Літвы, якая пазней аб’ядналася з Беларуссю, выбраны членам ЦВК Літбел.

У 1919 годзе, пасля захопу палякамі Вільні, ЦВК накіраваў яго на работу ў г. Панявежыс Ковенскай губерні. Змагаўся на франтах Грамадзянскай вайны, потым трапіў на службу ў Мінскую гарадскую надзвычайную камісію, затым — зноў на фронт камісарам 3-й брыгады 17-й дывізіі. Праз 10 месяцаў пры пераходзе Латвійскага фронту быў арыштаваны і зняволены ў турму (Рэжыца, Рыга), чакаў смяротнага прыгавору. Пасля заключэння Рыжскага мірнага дагавору быў абменены і накіраваны ў Маскву ў ЦК РКП для справаздачы. Да 1923 года — у асобым аддзеле Заходняга фронту і Беларусі.
 
Служыў у органах АДПУ—НКУС, узнагароджаны ордэнам Чырвонага Сцяга (1927).

У 1937 годзе рэпрэсаваны, загінуў 2 верасня 1937 года, рэабілітаваны пасмяротна.

## Літаратура 
* Сянкевіч Эдуард Іосіфавіч (1889—1937) // Краязнаўчы каляндар Ашмяншчыны на 2014 год / склад. Г. У. Палубінская.— Ашмяны, 2014. — С. 4—5.
* У полымі рэвалюцый : з успамінаў Эдуарда Іосіфавіча Сянкевіча, члена Цэнтральнага выканаўчага камітэта Літоўска-Беларускай Рэспублікі // Памяць: Гіст.-дакум. хроніка Ашмянскага раёна. — Мн.: БЕЛТА, 2003. — С. 168—169.

Катэгорыя:Расстраляныя ў СССР
Катэгорыя:Рэпрэсаваныя савецкай уладай
Катэгорыя:Пасмяротна рэабілітаваныя ў СССР
Катэгорыя:Чэкісты
Катэгорыя:Бальшавікі
Катэгорыя:Рэвалюцыянеры Расійскай імперыі
Катэгорыя:Удзельнікі Грамадзянскай вайны ў Расіі
Сцяпанькава (Рослаўльскі раён)

**Сцяпанькава** () — вёска ў Рослаўльскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Якімавіцкага сельскага паселішча.

## Гісторыя 
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Сцяпанькава абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.

У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з жніўня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.

З 2004 па 2019 год у складзе Іванаўскага сельскага паселішча.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Рослаўльскага раёна
Анатоль Герасімавіч Цікавенка

**Анатоль Герасімавіч Цікавенка** (нар. , в. Новая Алешня Рагачоўскага раёна Гомельскай вобласці) — беларускі юрыст. Мае вучонае званне прафесара.

## Біяграфія 
У 1977 годзе скончыў юрыдычны факультэт Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. Прадоўжыў навучанне ў вочнай мэтавай аспірантуры Інстытута дзяржавы і права Акадэміі навук СССР. У 1981 годзе абараніў кандыдацкую дысертацыю ў галіне адміністрацыйнага права. У 1993 годзе абараніў доктарскую дысертацыю.

З 1981 па 1986 год працаваў памочнікам Прэзідэнта Акадэміі навук БССР.

У 1986—1989 гадах — старшы навуковы супрацоўнік Інстытута філасофіі і права Акадэміі навук БССР. З 1989 па 1992 год — дактарант Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. У 1992 годзе прадоўжыў работу ў Інстытуце філасофіі і права Акадэміі навук Беларусі ў якасці старшага навуковага супрацоўніка.

У 1995 годзе ўзначаліў лабараторыю Навукова-даследчага цэнтра праблем дзяржаўнай кадравай палітыкі і ўдасканальвання дзяржаўнага кіравання Акадэміі кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь.

Са студзеня 1997 года — суддзя Канстытуцыйнага Суда Рэспублікі Беларусь.

Аўтар каля 160 навуковых публікацый, у тым ліку 3 манаграфій у галіне агульнай тэорыі дзяржавы і права, канстытуцыйнага і адміністрацыйнага права. Удзельнічаў у распрацоўцы шэрага законапраектаў.

## Узнагароды 
Мае вышэйшы кваліфікацыйны клас. Заслужаны юрыст Рэспублікі Беларусь. У красавіку 1999 года аб’яўлена Падзяка Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь.

## Міжнародныя санкцыі 
Унесены ў санкцыйныя спісы краін Балтыі.

24 верасня 2020 года Сейм Літвы ўключыў Анатоля Цікавенку ў спіс асоб, якім забаронены ўезд на тэрыторыю Літвы. Гэта рашэнне было прынята ў адказ на фальсіфікацыю вынікаў прэзідэнцкіх выбараў 2020 года і рэпрэсіі супраць мірных пратэстоўцаў.

Катэгорыя:Суддзі Канстытуцыйнага суда Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Юрысты Беларусі
Каршакевіч

**Каршакевіч** — беларускае прозвішча.

## Выбітныя носьбіты 
* Аляксандр Пятровіч Каршакевіч (нар. 1956) - беларускі карыкатурыст.
* Аляксандр Уладзіміравіч Каршакевіч (нар. 1959) — савецкі і беларускі гандбаліст і трэнер.
* Валерый Юр’евіч Каршакевіч (нар. 1988) — беларускі футбаліст.
* Галіна Каршакевіч (нар. 1987) — беларуская валейбалістка.
Tayanna

**Tayanna** (сапраўднае імя **Таццяна Міхайлаўна Рашатняк**;  ) — украінская спявачка, кампазітарка, паэтка і тэлевядучая.

## Дыскаграфія 
* TAYANNA. Портреты (2016)
* Тримай мене (2017)

## Узнагароды і намінацыі 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Артыстычныя псеўданімы
Катэгорыя:Спевакі і спявачкі Украіны
Катэгорыя:Кампазітары Украіны
Універсітэт імя Альфрэда Нобеля

**Універсітэт імя Альфрэда Нобеля** — украінская прыватная вышэйшая навучальная ўстанова, якая знаходзіцца ў Дніпры. 

## Агульная характарыстыка 
Заснаваны ў 1993 годзе, да 13 снежня 2001 года называўся Днепрапятроўскай акадэміяй кіравання, бізнесу і права. 

У ліпені 2016 года Універсітэт Альфрэда Нобеля заняў другое месца сярод лепшых прыватных універсітэтаў Украіны згодна з кансалідаваным рэйтынгам ВНУ Украіны, а таксама васмідзясятае месца сярод усіх ВНУ Украіны.

## Структура 
### Аддзелы, дэпартаменты і цэнтры 
* Аспірантура і дактарантура
* Бібліятэка
* Выдавецтва
* Дэпартамент англамоўных праграм
* Дэпартамент дыдактыкі
* Дэпартамент маркетынгу
* Дэпартамент міжнароднага супрацоўніцтва
* Камітэт па якасці акадэмічных стандартаў
* Крэменчугскі інстытут
* Міжнародная школа бізнэсу IBS
* Навуковы аддзел
* Nobel Medical Center
* Навукова-даследчы інстытут развіцця эканомікі і грамадства
* Прыёмная камісія
* Студэнцкі дэканат
* Студэнцкі парламент
* Nobel TV
* Украінска-польскі цэнтр садзейнічання развіццю менеджменту, прадпрымальніцтва і інвестыцый
* Цэнтр кар'еры
* Цэнтр кансалтынгу
* Цэнтр міжнароднай акрэдытацыі
* Цэнтр міжнароднай адукацыі
* Цэнтр упраўлення якасцю
* Цэнтр франкамоўных праграм
* Бухгалтэрыя
* Дэпартамент адміністрацыйна-гаспадарчай дзейнасці
* Юрыдычны аддзел
* Аддзел развіцця персаналу і электроннага дакументазвароту

### Кафедры 
* Кафедра глабальнай эканомікі
* Кафедра англійскай філалогіі і перакладу
* Кафедра інавацыйных тэхналогій па педагогіцы, псіхалогіі і сацыяльнай рабоце
* Кафедра права, паліталогіі і міжнародных адносін
* Кафедра міжнароднага маркетынгу
* Кафедра міжнароднага турызму, гатэльна-рэстараннага бізнесу і іншамоўнай падрыхтоўкі
* Кафедра інфармацыйных тэхналогій
* Кафедра міжнароднага гандлю і прадпрымальніцтва
* Кафедра інавацыйнага менеджменту і фінансавай аналітыкі
* Кафедра англамоўнай прыкладной лінгвістыкі і методыкі навучання замежным мовам
* Кафедра фізічнага выхавання і баскетбола

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт акадэміі

Катэгорыя:Універсітэты Украіны
Катэгорыя:1993 год ва Украіне
Аляксандр Уладзіміравіч Каршакевіч

**Аляксандр Уладзіміравіч Каршакевіч** (нар. , г. Ашмяны, Гродзенская вобласць) — беларускі гандбаліст, заслужаны майстар спорту СССР, чэмпіён XXIV Алімпіяды 1988 года ў Сеуле ў складзе зборнай СССР, срэбны прызёр XXII Алімпіяды 1980-га ў Маскве, уладальнік Кубка СССР 1980—1981 гадоў, чэмпіён СССР 1981, 1983—1984, 1987—1989 гадоў.

## Біяграфія 
З 1996 года да 2007 год ён з’яўляўся старшым трэнерам нацыянальнай каманды Беларусі ў гандболе, галоўным трэнерам нацыянальнай каманды ў гандболе. Быў трэнерам каманды «СКА Мінск».

## Палітычныя погляды 
Падпісаў адкрыты ліст спартыўных дзеячаў краіны, якія выступаюць за дзеючую ўладу Беларусі пасля жорсткіх падаўленняў народных пратэстаў у 2020 годзе.

Катэгорыя:Гандбалісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі ГК СКА Мінск
Катэгорыя:Гандбалісты на летніх Алімпійскіх гульнях 1988 года
Катэгорыя:Гандбалісты на летніх Алімпійскіх гульнях 1980 года
Катэгорыя:Сярэбраныя прызёры летніх Алімпійскіх гульняў 1980 года
Катэгорыя:Чэмпіёны летніх Алімпійскіх гульняў 1988 года
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны ад СССР
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны па гандболе
Катэгорыя:Гандбольныя трэнеры Беларусі
Катэгорыя:Гандбалісты СССР
Катэгорыя:Трэнеры ГК СКА Мінск
Катэгорыя:Трэнеры мужчынскай зборнай Беларусі па гандболе
Урбановіч

**Урбановіч** — беларускае прозвішча.

## Выбітныя носьбіты 
* Аляксандр Іосіфавіч Урбановіч (1947—2021) — беларускі навуковец і педагог.
* Вітольд Урбановіч (1931—2012) — польскі мастак.
* Дзяніс Іосіфавіч Урбановіч (нар. 1989) — беларускі грамадскі дзеяч. Старшыня грамадскага аб’яднання «Малады Фронт» з 15 снежня 2018 года.
* Павел Паўлавіч Урбановіч (нар. 1955) — беларускі спецыяліст у галіне вылічальнай тэхнікі.
* Язэп Паўлавіч Урбановіч (1907—1944) — адзін з арганізатараў і кіраўнікоў савецкага падполля і партызанскага руху ў Брэсцкай вобласці ў Вялікую Айчыную вайну. Стрыечны брат Міхася Забэйды-Суміцкага.
Дніпроўскі дзяржаўны аграрна-эканамічны ўніверсітэт

**Дніпроўскі дзяржаўны аграрна-эканамічны ўніверсітэт** — украінская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова сельскагаспадарчага профілю, якая знаходзіцца ў Дніпры. 

## Гісторыя 
Заснаваны 11 верасня 1922 года па рашэнні Упраўлення адукацыяй УССР на базе кафедры заатэхнікі Кіеўскага політэхнічнага інстытута як Кіеўскі ветэрынарна-заатэхнічны інстытут. Складаўся першапачаткова з ветэрынарнага і заатэхнічнага факультэтаў. У 1930 годзе на базе заатэхнічнага факультэта быў створаны Кіеўскі заатэхнічны інстытут, які пастановай Саўнаркама УССР ад 19 красавіка 1934 года быў перабазаваны ў Днепрапятроўск. 14 мая 1991 года Інстытут быў перайменаваны ў Днепрапятроўскі дзяржаўны аграрны ўніверсітэт. У 1995 годзе быў адкрыты інстытут паслядыпломнай адукацыі, а з 1996 года функцыянуе магістратура. У 2014 годзе аграрны універсітэт перайменавалі на аграрна-эканамічны.

## Структура 
### Інстытуты і факультэты 
* Інстытут эканомікі
* Інстытут біятэхналогіі і здароўя жывёл
* Агранамічны факультэт
* Інжынерна-тэхналагічны факультэт
* Факультэт водагаспадарчай інжынерыі і экалогіі
* Інстытут паслядыпломнай адукацыі

### Каледжы 
* Верхнедняпроўскі каледж
* Новамаскоўскі каледж
* Тэхналагічны каледж
* Каледж электрыфікацыі
* Нікапальскі каледж
* Эрастаўскі каледж імя Э. К. Бродскага

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт установы

Катэгорыя:Універсітэты Украіны
Катэгорыя:1922 год ва Украіне
Таццяна Сямёнаўна Бойка

**Таццяна Сямёнаўна Бойка**, дзяв. **Таццяна Сямёнаўна Шляхто** () — беларуская скакуха ў вышыню, юрыст. Удзельніца Летніх Алімпійскіх гульняў (1976), суддзя Канстытуцыйнага Суда Рэспублікі Беларусь (з 1997).

## Біяграфія 
Нарадзілася 24 лістапада 1955 года ў Віцебску.

У скачках у вышыню ў 1976 годзе заняла шостае месца на Алімпійскіх гульнях у Манрэалі, у 1977 годзе заваявала бронзу Універсіяды ў складзе зборнай СССР. У гэтай жа дысцыпліне таксама была чэмпіёнкай СССР 1976 года (з асабістым рэкордам 1,90 м), 1977 года (абодва чэмпіянаты на адкрытым паветры), перамагла і на чэмпіянаце СССР па лёгкай атлетыцы ў памяшканні ў 1977 годзе.

У 1981 годзе скончыла юрыдычны факультэт Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. З 1983 года па 1992 год — выкладчык юрыдычнага факультэта Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. У 1992 годзе ў БДУ абараніла кандыдацкую дысертацыю на тэму «Прававое рэгуляванне дзяржаўнага ўнутранага крэдыту ў Рэспубліцы Беларусь». У 1992—1997 гадах працавала на кафедры канстытуцыйнага права юрыдычнага факультэта Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. Аўтар больш як 40 навуковых публікацый, у тым ліку некалькіх манаграфій у галіне фінансавага права. Мае вучонае званне дацэнта.

Са студзеня 1997 года суддзя Канстытуцыйнага Суда Рэспублікі Беларусь. Мае вышэйшы кваліфікацыйны клас.

У адказ на рэзкія меры супраць пратэстаў у Беларусі (2020—2021) атрымала забарону на ўезд у краіны Прыбалтыкі.

## Узнагароды 
* Падзяка Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь (2005);
* медаль «За працоўныя заслугі» (2019).

Катэгорыя:Суддзі Канстытуцыйнага суда Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Юрысты Беларусі
Катэгорыя:Скакуны ў вышыню СССР
Катэгорыя:Лёгкаатлеты на летніх Алімпійскіх гульнях 1976 года
Вітольд Урбановіч

**Вітольд Урбановіч** (, Ашмяны — , Кракаў, Польшча) — польскі мастак. 

## Біяграфія 
Пасля вайны сям’я пераехала ў Польшчу. Скончыў Акадэмію мастацтваў у Кракаве (1956).

Сябра таварыства мастакоў «Кракоўская група» (1961). Выкладаў у Каталіцкім універсітэце ў Любліне.

Майстар станковага і манументальнага жывапісу (мадэрнісцкага стылю), аўтар абразоў. Удзельнік выставак з 1956 года (у Польшчы, Англіі, Францыі, Украіне, ЗША). Творы зберагаюцца ў музеях Варшавы, Кракава, Парыжа, Лондана, у калекцыях у ЗША, Галандыі, Швецыі.

## Літаратура 
* Урбановіч Вітольд // Краязнаўчы каляндар Ашмяншчыны на 2016 год / склад. Г. У. Палубінская.-Ашмяны, 2016. — С. 24.
* Урбановіч Вітольд // Памяць: гіст.-дакум. хроніка Ашмянскага раёна. — Мн.: БЕЛТА, 2003. — С. 572.

Катэгорыя:Мастакі Польшчы
ФК Рывер Плэйт

**«Рывер Плэйт»** () — аргенцінскі спартыўны клуб з горада Буэнас-Айрэс. Футбольная каманда 38 разоў станавілася чэмпіёнам Аргенціны, што з’яўляецца рэкордам; уладальнік Міжкантынентальнага кубка (1986).

## Вядомыя ігракі 
* Нарберта Алонса
* Абель Бальба
* Габрыэль Батыстута
* Гансала Ігуаін
* Эрнан Крэспа
* Даніэль Пасарэла
* Хаўер Савіёла
* Алексіс Санчэс
* Альфрэда Ды Стэфана
* Эктар Энрыке

## Крыніцы 
Рывер Плэйт
Туманаўка (Рослаўльскі раён)

**Туманаўка** () — вёска ў Рослаўльскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Якімавіцкага сельскага паселішча.

## Гісторыя 
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Туманаўка абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.

У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з жніўня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.

З 2004 па 2019 год у складзе Іванаўскага сельскага паселішча.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Рослаўльскага раёна
Аляксандр Леанідавіч Тамковіч

**Аляксандр Леанідавіч Тамковіч** () — беларускі літаратар, журналіст. З 1998 года член Беларускай асацыяцыі журналістаў.

## Біяграфія 
Скончыў факультэт журналістыкі Львоўскага вышэйшага вайскова-палітычнага вучылішча, працаваў карэспандэнтам «Во славу Родины», намеснікам галоўнага рэдактара газеты «Свободные новости». У 2001 годзе стварыў і ўзначаліў газету «День».

З 2000 года — сябра кіраўніцтва Беларускай асацыяцыі журналістаў. З 2009 года — сябра беларускага ПЭН-цэнтра. З 2012 года — сябра Саюза беларускіх пісьменнікаў.

## Творчасць 
Аўтар і укладальнік шэрагу кніг:
* Судьбы (2006)
* Женщины (2007)
* Асобы (2008)
* Будзіцелі (2009)
* Інтэрв’ю, якіх не было (2009)
* З чаго пачынаецца свабода (2010)
* Лёсы (2010)
* Без палітыкі (2011)
* Супраць плыні (2011)
* Преодоление (2012)
* Арытмія, альбо Код супраціву (2012)
* Жыццё пасля кратаў (2013)
* Найноўшая гісторыя ў асобах (2014)
* Няскораны Міхаіл Марыніч (2015)
* Філасофія дабрыні. Ад катастрофы — да Сада Надзеі (2016)
* Мазаіка жыцця (2017)

Тры кнігі выйшлі па-англійску.

## Узнагароды 
Узнагароджаны рознымі прэміямі. У тым ліку дыпломам імя Ю. Захаранкі «З паднятым забралам» і прэміяй ПЭН-цэнтра імя Алеся Адамовіча.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Журналісты Беларусі
Катэгорыя:Пісьменнікі Беларусі
Катэгорыя:Члены Беларускага ПЭН-цэнтра
Генадзь Канстанцінавіч Някрасаў

**Генадзь Канстанцінавіч Някра́саў** (, г. Росаш, Варонежская вобласць, Расія — ) — расійскі і беларускі акцёр. Заслужаны артыст Беларускай ССР (1954). 

## Біяграфія 
Скончыў у 1941 годзе Ленінградскі тэатральны інстытут імя Астроўскага. З 1937 года працаваў у Ленінградскім Новым тэатры юнага гледача, тэатрах Балтыйскага флоту, Паўночнай групы войскаў. З 1950 у Дзяржаўным рускім драматычным тэатры Беларусі імя Горкага. З 1960 года ў тэатры імя Массавета. 

## Творчасць 
Творчасць адметная псіхалагічнай верагоднасцю, тонкім адчуваннем стылю твора і рэжысёрскай ідэі. Сярод лепшых роляў на беларускай сцэне — Ермашоў і Бонч-Бруевіч («Брэсцкая крэпасць» і «Галоўная стаўка» К. Губарэвіча), Сакалоў («Песня нашых сэрцаў» В. Палескага), Васількоў («Шалёныя грошы» А. Астроўскага), Мікіта («» Л. Талстога), Астраў («Дзядзька Ваня» А. Чэхава), Эдгар («Кароль Лір» У. Шэкспіра), Хігінс («» Б. Шоу), Алан Окапел («Шакалы» ); у тэатры імя Массавета — Лужнін («Злачынства і кара» Ф. Дастаеўскага), Генерал («Смерць Пазухіна» М. Салтыкова-Шчадрына), Вэл Ксаўе («» Т. Уільямса), Дэрвіш («» ). 

Зняўся ў беларускіх фільмах «Чалавек не здаецца», «Першыя выпрабаванні» і «Якаў Багамолаў» (тэлевізійны).

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Акцёры тэатра Беларусі
Катэгорыя:Акцёры тэатра Расіі
Катэгорыя:Акцёры XX стагоддзя
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Варонежскай вобласці
Беларуская маладзёжная

Назву **Белару́ская маладзёжная** мелі:

* «Беларуская маладзёжная» — радыёстанцыя.
* «Беларуская маладзёжная» — газета.
Аляксандр Іванавіч Гіруць

**Аляксандр Іванавіч Гіруць** (нар. , г. Ашмяны) — беларускі матагоншчык. Майстар спорту па матацыклетным спорце (1987).

## Біяграфія 
Скончыў СШ № 2 г. Ашмяны (1986), Беларускую акадэмію фізічнай культуры (1991). Чэмпіён Польшчы (1996—1997), Расіі (1998), Беларусі на працягу 10 гадоў.

## Літаратура 
* Гіруць Аляксандр Іванавіч // Краязнаўчы каляндар Ашмяншчыны на 2019 год / склад. Г. У. Палубінская.-Ашмяны, 2018.-С. 17.
* Гіруць Аляксандр Іванавіч // Памяць: гіст.-дакум. хроніка Ашмянскага раёна / рэдкал.: Г. К. Кісялёў [і інш.]. — Мн.: БЕЛТА, 2003. — С.582. (Спартыўны гонар Ашмяншчыны).

Катэгорыя:Матагоншчыкі Беларусі
Катэгорыя:Майстры спорту Беларусі
Губарэвіцкі сельсавет

**Губарэ́віцкі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Хойніцкага раёна Гомельскай акругі. Цэнтр — вёска Губарэвічы.

Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года сельсавет у складзе Хойніцкага раёна Рэчыцкай акругі БССР. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Гомельскай акругі. 30 снежня 1927 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Стралічаўскага сельсавета.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / А.И. Карпачева и др. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Т. 1: (1917―1941 гг.). — Мн., «Беларусь», 1985. — 390 с.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Хойніцкага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1926 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1927 годзе
Гіруць

**Гіруць** — прозвішча.

## Выбітныя носьбіты 
* Аляксандр Іванавіч Гіруць (нар. 1969) — беларускі матагоншчык.
* Мечыслаў Іванавіч Гіруць (нар. 1936) — беларускі палітык, дэпутат Вярхоўнага Савета Рэпублікі Беларусь 13-га склікання.

## Гл. таксама 
* Валянціна Францаўна Гіруць-Русакевіч (1953-2021) — беларуская паэтка, журналістка. Член Саюза пісьменнікаў Беларусі (1998).
Матацыклетны спорт

**Матацыклетны спорт** — спаборніцтвы ў яздзе на дарожных і спартыўных матацыклах; адзін з тэхнічных відаў спорту.

Праводзяцца для кожнага класа матацыклаў асобна. Уключае: шашэйныя лінейныя гонкі; шашэйна-кальцавыя гонкі па кальцавой трасе даўжынёй 3—4 км; мотакрос — гонкі па перасечанай мясцовасці па замкнёнай кальцавой трасе даўжынёй 1,5—2,5 км; матацыклетнае мнагабор’е — шматдзённыя спаборніцтвы па дарогах і бездарожжы; трэкавыя гонкі (спідвей) па гаравай або ледзяной дарожках стадыёна; іпадромныя гонкі па земляной дарожцы; фігурнае ваджэнне на пляцоўцы, абсталяванай штучнымі перашкодамі; заезды на ўстанаўленне рэкордаў; мотаралі. Да матацыклетнага спорту адносяць таксама мотабол, мотаарыентаванне.

Першыя спаборніцтвы, у якіх удзельнічалі матацыклы (разам з аўтамабілямі), адбыліся ў 1895 годзе (Францыя). Упершыню шашэйная гонка праведзена ў 1907 годзе ў Вялікабрытаніі, там жа ў 1913 годзе — спаборніцтвы па мотамнагабор’і; у 1907 годзе ў Паўднёвай Афрыцы — трэкавыя гонкі па гаравай дарожцы. 3 пачатку 1920-х гадоў арганізаваны іпадромныя і з 1930-х гадоў — трэкавыя гонкі на лёдзе.

Міжнародная федэрацыя мотаспорту (ФІМ) заснавана ў 1904 годзе. Чэмпіянаты свету праводзяцца: па мнагабор’і (з 1913), шашэйна-кальцавых гонках (1948), мотакросу (1957), па трэкавых гонках (1949 — гаравая і 1966 — ледзяная дарожкі).

## Літаратура 
*
Дніпроўскі нацыянальны ўніверсітэт чыгуначнага транспарту імя акадэміка Усевалада Лазарана

**Дніпроўскі нацыянальны ўніверсітэт чыгуначнага транспарту імя акадэміка Усевалада Лазарана** — украінская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова інжынерна-тэхнічнага і транспартнага профілю, якая знаходзіцца ў Дніпры.

## Агульная характарыстыка 
Універсітэт мае ў сваім складзе 11 факультэтаў і цэнтраў, тэхнічны ліцэй, бізнес-школу, філіялы ў Львове і Адэсе. 39 кафедраў маюць 20 філіялаў на прадпрыемствах чыгуначнага транспарту. Для прыцягнення перспектыўнай моладзі для навучання ва ўніверсітэце на галоўных чыгуначных вузлах дзейнічаюць 19 даўніверсітэцкіх цэнтраў.

Прафесарска-выкладчыцкі склад налічвае 650 выкладчыкаў. Сярод іх вучоныя ступені маюць 70 %. Ва ўніверсітэце працуюць 50 дактароў навук, прафесараў, 18 членаў галіновых акадэмій, 85 лаўрэатаў дзяржаўных і імянных прэмій, ганаровых работнікаў навукі, вышэйшай школы і галін народнай гаспадаркі.

## Структура 
### Факультэты 
* Факультэт кіравання энергетычнымі працэсамі
* Факультэт транспартнай інжынерыі
* Факультэт упраўлення працэсамі перавозкі
* Факультэт прамысловага і цывільнага будаўніцтва
* Эканоміка-гуманітарны факультэт
* Факультэт камп’ютарных тэхналогій і сістэм

### Цэнтры 
* Вучэбна-навуковы цэнтр «Арганізацыя будаўніцтва і эксплуатацыі дарог»
* Вучэбна-навуковы цэнтр «Масты і тунэлі»
* Вучэбна-навуковы цэнтр бесперапыннай адукацыі
* Вучэбна-навуковы цэнтр развіцця прафесійнай адукацыі
* Цэнтр даўніверсітэцкай падрыхтоўкі і работы з замежнымі студэнтамі

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт установы

Катэгорыя:1930 год ва Украіне

Катэгорыя:Чыгуначныя вышэйшыя навучальныя ўстановы
Катэгорыя:Нацыянальныя вышэйшыя навучальныя ўстановы Украіны
Катэгорыя:Вышэйшыя тэхнічныя навучальныя ўстановы Украіны
Высоцкі сельсавет

Назву **Высо́цкі сельсавет** маюць:

* Высоцкі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Хойніцкага раёна Гомельскай акругі
* Высоцкі сельсавет — варыянт назвы Высокаўскага сельсавета Шклоўскага раёна Магілёўскай вобласці
Арлоўская

**Арлоўская** — жаночая форма прозвішча Арлоўскі.

## Вядомыя носьбіты 
* Ганна Лявонаўна Арлоўская (1923—2010) — беларуская педагог, Заслужаны настаўнік БССР.
* Людміла Васілеўна Арлоўская (нар. 1973) — беларуская біятланістка.