Гомельскі філіял НАН Беларусі

**Гомельскі філіял Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі** — рэгіянальны філіял Акадэміі навук, створаны згодна са Статутам НАН Беларусі ў 2006 г. для развіцця і каардынацыі навукі ў Гомельскай вобласці і расфарміраваны ў 2017 г. Старшынёй Прэзідыўма філіяла быў заслужаны дзеяч навукі Рэспублікі Беларусь, член-карэспандэнт НАН Беларусі Юрый Міхайлавіч Плескачэўскі.

## Перадумовы стварэння 
### Акадэмічныя ўстановы 
* У 1959 загадчык кафедры «Дэталі машын» Беларускага інстытута інжынераў чыгуначнага транспарту Уладзімір Аляксеевіч Белы стварае першае ў рэспубліцы акадэмічнае падраздзяленне на перыферыі — Гомельскі філіял лабараторыі трываласці і даўгавечнасці машын пры Інстытуце машыназнаўства АН БССР. 3 лістапада 1961 у Гомелі адкрываецца Аддзяленне Інстытута матэматыкі і вылічальнай тэхнікі АН БССР, куды на правах Лабараторыі тэхнічнай механікі ўваходзіць створаны нядаўна філіял. У 1963 г. ствараецца Аддзел механікі палімераў АН БССР, які ў 1969 ператвараецца ў Інстытут механікі металапалімерных сістэм АН БССР, а ў складзе Гомельскага аддзялення Інстытута матэматыкі застаецца *Лабараторыя тэорыі і дастасавання канечных груп* (з 2004 у складзе аддзела алгебры Інстытута матэматыкі НАН Беларусі, месціцца ў Гомелі).

* У 1992 БелНДІ лясной гаспадаркі перадаецца са складу Міністэрства сельскай гаспадаркі і харчавання Рэспублікі Беларусь у склад НАН Беларусі і ад таго часу называецца Інстытут лесу НАН Беларусі.

* Інстытут радыебіялогіі НАН Беларусі створаны ў 1987 г. на базе *Сектара геранталогіі АН БССР* з мэтай навуковага вырашэння праблем, звязаных з ліквідацыяй наступстваў аварыі на Чарнобыльскай АЭС. Да 2003 размяшчаўся ў Мінску. У 2003 пераведзены ў Гомель, у яго склад з Аб’яднанага інстытута энергетычных і ядзерных даследаванняў «Сосны» перададзена *Лабараторыя радыяцыйна-таксікалагічнай экалогіі*.

### Установы галіновай навукі 
* У 1986 годзе, пасля аварыі на Чарнобыльскай АЭС, у г. Гомелі быў створаны Беларускі філіял Усесаюзнага навукова-даследчага інстытута сельскагаспадарчай радыялогіі. У 1992 г. філіял стаў самастойным навуковым установай — Беларускім НДІ сельскагаспадарчай радыялогіі Акадэміі аграрных навук Рэспублікі Беларусь. У 1995 годзе Інстытут быў перададзены ў Міністэрства па надзвычайных сітуацыях Рэспублікі Беларусь пад назвай НДІ радыялогіі. У 1999 годзе НДІ радыялогіі перайменаваны ў Рэспубліканскае навукова-даследчае унітарнае прадпрыемства «Інстытут радыялогіі» Камітэта па праблемах наступстваў катастрофы на Чарнобыльскай АЭС пры Савеце Міністраў Рэспублікі Беларусь. У 2018 аб’яднаны з Інстытутам радыебіялогіі НАН Беларусі.
* 10 верасня 1990 у Гомелі распачаў працу *абласны дыспансер радыяцыйнай медыцыны*.

### Вышэйшыя навучальныя ўстановы 
* У 1969 статус універсітэта набывае Гомельскі педагагічны інстытут.
* 1990 — год заснавання Гомельскага дзяржаўнага медыцынскага ўніверсітэта.
* У 1993 Беларускі інстытут інжынераў чыгуначнага транспарту ператвараецца ў Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт транспарту.
* У 1998 набывае ўніверсітэцкі статус Гомельскі дзяржаўны тэхнічны ўніверсітэт імя П.В.Сухога.
* У 2001 набылі статут універсітэтаў Мазырскі дзяржаўны педагагічны ўніверсітэт імя І. П. Шамякіна і Беларускі гандлёва-эканамічны ўніверсітэт спажывецкай кааперацыі.
* У 2004 з вучылішча ўтвараецца Гомельскі інжынерны інстытут МНС Рэспублікі Беларусь.

## Склад на момант стварэння 
* Інстытут механікі металапалімерных сістэм імя У.А.Белага НАН Беларусі
* Інстытут радыебіялогіі НАН Беларусі
* Інстытут лесу НАН Беларусі
* Палескі інстытут раслінаводства НАН Беларусі
* Лабараторыя тэорыі і дастасавання канечных груп Інстытута матэматыкі НАН Беларусі
* Спецыяльнае канструктарска-тэхналагічнае бюро «Металапалімер»
* Інстытут радыялогіі
* РНПЦ радыяцыйнай медыцыны і экалогіі чалавека
* Гомельскі дзяржаўны ўніверсітэт імя Францыска Скарыны
* Гомельскі дзяржаўны медыцынскі ўніверсітэт
* Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт транспарту
* Гомельскі дзяржаўны тэхнічны ўніверсітэт імя П.В.Сухога
* Беларускі гандлёва-эканамічны ўніверсітэт спажывецкай кааперацыі
* Гомельскі інжынерны інстытут МНС Рэспублікі Беларусь
* Мазырскі дзяржаўны педагагічны ўніверсітэт імя І. П. Шамякіна
* Дзяржаўнае спецыяльнае канструктарскае бюро па зернеўборачнай і кормаўборачнай тэхніцы
* РУП «Гомсельмаш»
* РУП ВА «Беларуснафта» канцэрну «Белнафтахім»
* Гомельскі навукова-тэхналагічны парк
* Гомельскі цэнтр навукова-тэхнічнай і дзелавой інфармацыі
* Палескі дзяржаўны радыяцыйна-экалагічны запаведнік

## Спасылкі 
* Институт механики металлополимерных систем — История 
* Институт математики НАН Беларуси — Отдел алгебры
* Институт леса НАН Беларуси 
* Институт радиобиологии НАН Беларуси — История 
* Член-карэспандэнт ПЛЕСКАЧЭЎСКІ Юрый Міхайлавіч

Катэгорыя:Нацыянальная акадэмія навук Беларусі
Катэгорыя:Арганізацыі Гомеля
Катэгорыя:Зніклі ў 2017 годзе