Асобная механізаваная армія

**Асобная механізаваная армія (АМА)** — асобнае аб’яднанне Савецкай Арміі на тэрыторыі Румыніі.

## Гісторыя 
У чэрвені 1945 года, у сувязі з завяршэннем Вялікай Айчыннай вайны і пераводам войск на размяшчэнне па ўмовах мірнага часу, была створана Паўднёвая група войскаў (ПГВ). Яна дыслакавалася на тэрыторыях былых саюзнікаў Трэцяга рэйха — Балгарыі і Румыніі, якія перайшлі на бок антыгітлераўскай кааліцыі ў жніўні—верасні 1944 года. Пасля расфармавання ПГВ у 1947 годзе 20 снежня 1947 года ўтворана Асобная механізаваная армія. 

У склад АМА (упраўленне — Бухарэст) першапачаткова ўвайшлі 5 дывізій: 19-я танкавая, 4-я і 33-я гвардзейскія механізаваныя, 19-я і 20-я механізаваныя, па іншых даных у склад арміі ўваходзілі тры механізаваных дывізіі:
* 2-я гвардзейская Мікалаеўска-Будапешцкая Чырванасцяжная ордэна Суворава (Краёва);
* 4-я гвардзейская Сталінградская Чырванасцяжная ордэнаў Суворава і Кутузава (Сафія);
* 25-я гвардзейская Крыварожская Чырванасцяжная ордэна Суворава (Канстанца).

Аб’яднанне дыслакавалася на румынскай тэрыторыі да 1958 года.

Злучэнні арміі (яе 33-я гвардзейская механізаваная дывізія і 233-і гвардзейскі стралковы полк 81-й гвардзейскай стралковай дывізіі) удзельнічалі ў падаўленні Венгерскага паўстання 1956 года.

Улетку 1957 года са складу выведзена і адпраўлена ў Кіеўскую ВА 81-я гвардзейская мотастралковая дывізія. 4 чэрвеня 1957 года АМА перафармавана ў 1-ю асобную армію (1 АА).

У ліпені 1958 года 1 АА была выведзена ў Савецкі Саюз і перададзена ў склад Кіеўскай ВА.

## Камандуючыя 
* 24.12.1947 — 30.01.1948 — генерал-палкоўнік В. Д. Цвятаеў
* 30.01.1948 — 20.04.1949 — генерал-лейтэнант У. П. Свірыдаў
* 20.04.1949 — 23.06.1950 — генерал-палкоўнік М. І. Гусеў
* 18.09.1950 — студзень 1956 — генерал-палкоўнік П. І. Голікаў
* 17.01.1956 — 17.04.1958 — генерал-палкоўнік А. Л. Гетман

## Склад 
**На момант фарміравання ў 1947 годзе:**
* упраўленне;
* 19-я танкавая Перакопская Чырванасцяжная дывізія
* 4-я гвардзейская механізаваная Сталінградская Чырванасцяжная ордэнаў Суворава і Кутузава дывізія
** 13-ы Навабугскі Чырванасцяжны гвардзейскі механізаваны полк;
** 14-ы Ніжнедняпроўскі Чырванасцяжны ордэна Кутузава гвардзейскі механізаваны полк;
** 15-ы Навабугска-Бялградскі Чырванасцяжны гвардзейскі механізаваны полк;
** 36-ы гвардзейскі танкавы Ніжнедняпроўскі Чырванасцяжны ордэнаў Суворава і Кутузава полк;
** 103-і гвардзейскі цяжкі танка-самаходны полк;
** 240-ы артылерыйскі полк;
** 763-і зенітна-артылерыйскі полк;
* 19-я механізаваная Запароская Чырванасцяжная ордэна Суворава дывізія
* 20-я механізаваная Пермская Чырванасцяжная дывізія (расфармаваная ў 1947 г.)
** 74-ы механізаваны полк;
** 75-ы механізаваны полк;
** 76-ы механізаваны полк;
** 78-ы артылерыйскі полк

**Склад на 01.01.1948 г.:**

* упраўленне;
* 4-я гвардзейская механізаваная Сталінградская Чырванасцяжная ордэнаў Суворава і Кутузава дывізія (у 1948 г. выведзена ў Кіеўскую ВА);
* 2-я гвардзейская механізаваная дывізія (у 1949 г. перадыслакавана ў Венгрыю);
* 25-я гвардзейская механізаваная Крыварожская Чырванасцяжная ордэна Суворава дывізія;
* 126-я знішчальная авіяцыйная дывізія;

**Склад на 01.01.1951 г.:**

* упраўленне;
* 33-я гвардзейская механізаваная дывізія (Тымішаара) (уведзена ў склад арміі ў 1949 г. з Адэскай ВА);
** 104-ы Венскі Чырванасцяжны ордэнаў Кутузава і Аляксандра Неўскага гвардзейскі механізаваны полк;
** 105-ы гвардзейскі механізаваны полк;
** 106-ы Будапешцкі гвардзейскі механізаваны полк;
** 133-і гвардзейскі цяжкі танка-самаходны полк;
** 71-ы гвардзейскі танкавы полк;
** 100-ы гвардзейскі артылерыйскі полк;
** 1195-ы артылерыйскі полк;
** 1093-і зенітна-артылерыйскі полк;
** 61-ы асобны гвардзейскі мінамётны дывізіён;
** 139-ы асобны матацыклетны батальён
* 25-я гвардзейская механізаваная дывізія;
* 126-я знішчальная авіяцыйная дывізія;

**Склад на 01.01.1954 г.:**

* упраўленне;
* 33-я гвардзейская механізаваная дывізія;
* 25-я гвардзейская механізаваная дывізія (у маі 1957 г. ператворана ў 37-ю гвардзейскую танкавую дывізію);
* 66-я знішчальная авіяцыйная дывізія;
* 67-я змешаная авіяцыйная дывізія;
* 86-я зенітна-артылерыйская дывізія;

**Склад на 01.07.1957 г.:**

* упраўленне;
* 33-я гвардзейская мотастралковая дывізія (выведзена ў Адэскую ВА);
* 81-я гвардзейская мотастралковая дывізія (уведзена ў 1953 г. з Кіеўскай ВА, у 1957 г. выведзена назад);
* 35-я гвардзейская танкавая дывізія;
* 66-я знішчальная авіяцыйная дывізія (у 1957 годзе выведзена ў Адэскую ВА);
* 67-я змешаная авіяцыйная дывізія;
* 86-я зенітна-артылерыйская дывізія

## Колькасць 
* 1947 — 60 000;
* кастрычнік 1948 — 32 000;
* ліпень 1949 — 28 000;
* студзень 1950 — 32 000;
* верасень 1952 — 32 000.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* *Феськов В. И., Калашников К. А., Голиков В. И.* Советская Армия в годы «холодной войны» (1945—1991). — Томск: Изд-во Том. ун-та, 2004. — 246 с.
* *Феськов В. И., Голиков В. И., Калашников К. А., Слугин С. А.* Вооруженные силы СССР после Второй мировой войны: от Красной армии к Советской (часть 1: Сухопутные войска)/ под науч. ред. В. И. Голикова. — Томск: Изд-во НТЛ, 2013. — 640 с.
* *Дроговоз И. Г.* «Танковый меч страны Советов», Серия: «Военно-историческая библиотека». — М.: «АСТ, Харвест», 2004. — 480 с. — ISBN: 985-13-2133-8.

Катэгорыя:Замежныя кантынгенты Узброеных сіл СССР
Катэгорыя:Сацыялістычная Рэспубліка Румынія