FN Model 1910

**FN Model 1910** — самазарадны пісталет канструкцыі Джона М. Браўнінга, распрацаваны на замену пісталета Browning M1900. Выпускаўся бельгійскай зброевай кампаніяй Fabrique Nationale d’Armes de Guerre (Нацыянальная фабрыка ваеннай зброі) у г. Эрсталь.

## Гісторыя 
Пісталет быў распрацаваны для бельгійскай кампаніі Fabrique Nationale (FN) і кампаніі Кольт. Апошняя не праявіла цікавасці да гэтай мадэлі, і вытворчасць засяродзілася ў Бельгіі. Першапачаткова мадэль 1910 выпускалася пад патрон 7,65×17 мм, а з 1912 года і пад 9×17 мм.

Мадэль прадавалася вельмі добра: колькасць асобнікаў, пабудаваных як для мадэляў 1910, так і для мадэляў 1922 года, склала больш за 700 000 штук кожная. Мадэль 1910 прадавалася на грамадзянскім рынку, мадэль 1922 — у асноўным для вайскоўцам і паліцыі. Ён выкарыстоўваўся ў якасці службовага пісталета паліцыяй Заходняй Германіі да 1950-х гадоў і чыгуначнай паліцыяй да 1970-х гадоў. З падзеннем папулярнасці калібраў 7,65×17 мм і 9×17 мм упалі і продажу Browning 1910/1922. Вытворчасць спынілася ў 1976 годзе.

Падчас Другой сусветнай вайны Вермахт захапіў у Бельгіі пэўную колькасць пісталетаў FN Model 1910, і пераназваў іх пісталетам **621 (б)**.

## Апісанне 
Асноўнае адрозненне дадзенага пісталета ад папярэдніх канструкцый Браўнінга заключаецца ў кампаноўцы. Зваротная спружына (упершыню ў серыйным пісталеце) размешчана вакол ствала, за кошт чаго значна зменшыліся габарыты засаўкі-кажуха і зброі ў цэлым. Пасля такое рашэнне, дзякуючы якому зменшылася колькасць дэталяў і габарыты пісталета, была выкарыстана ў пісталетах іншых сістэм. Недахопам такой схемы з’яўляецца перагрэў зваротнай спружыны пры працяглай і хуткаснай стральбе, страта ёю сваіх механічных якасцяў, з прычыны чаго можа парушыцца праца аўтаматыкі. Але для кішэннага пісталета, не прызначанага для вядзення працяглага бою, гэта неістотна.

У 1922 годзе, па замове Каралеўства сербаў, харватаў і славенцаў, быў выпушчаны новы варыянт мадэлі 1910 з падоўжаным ствалом і дзяржальняй, якая змяшчае магазін большай ёмістасці, які атрымаў найменне FN Browning 1922. Яго магазін змяшчаў 9 патронаў 7,65×17 мм або 8 патронаў 9×17 мм. Мадэль 1922 г. складалася на ўзбраенні ў войсках некалькіх еўрапейскіх краін.

Абодва варыянты пісталета былі шырока распаўсюджаныя ў якасці грамадзянскай, паліцэйскай і армейскай зброі, і карысталіся вялікай папулярнасцю ў Еўропе да канца Другой сусветнай вайны і нават пасля, а іх вытворчасць працягвалася аж да 1983 года ў розных варыянтах, у тым ліку з рэгуляванымі прыцэльнымі прыстасаваннямі. У Іспаніі, Кітаі і іншых краінах вырабляліся шматлікія копіі і перайманні, больш ці менш адпаведныя арыгіналу.

## Вядомыя ўзоры 
* З пісталета Browning M1910, серыйны нумар 19074 пад патрон .380 ACP, Гаўрыла Прынцып застрэліў у Сараеве эрцгерцага Фердынанда, што стала падставай да Першай сусветнай вайны. Аднак паводле іншых звестак, пісталет быў выраблены пад патрон .32 ACP, што дагэтуль выклікае падставы для спрэчак. Пісталет № 19074, легальна набыты ў Бялградзе разам з трыма іншымі такімі ж браўнінгамі для арганізацыі Чорная Рука, захоўваецца ў Венскім ваенна-гістарычным музеі.
* З пісталета Browning M1910 6 мая 1932 года рускім эмігрантам Паўлам Гаргулавым быў застрэлены прэзідэнт Францыі Поль Думер. Пісталет знаходзіцца ў Музеі гістарычных калекцый паліцэйскай прэфектуры.
* З пісталета падобнага тыпу 5 верасня 1935 года Карлам Вайссам быў застрэлены губернатар штата Луізіяна Х’юі Лонг.
* Вядомая удзельніца камуністычнага нідэрландскага супраціву пад час Другой Сусветнай вайны Хані Шафт выкарыстоўвала мадэль M1922 (мадэфікацыя Browning M1910) падчас сваіх забойстваў.
* 19 студзеня 2009 года, у Расіі, з пісталета такога тыпу было здзейснена гучнае забойства адваката Станіслава Маркелава і журналісткі Анастасіі Бабуравай.

## Спасылкі 
Катэгорыя:З’явіліся ў 1910 годзе
Катэгорыя:FN Herstal
Катэгорыя:Пісталеты
Катэгорыя:Зброя паводле алфавіта