open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ананічы (Пухавіцкі раён)

**Ана́нічы** (, ) — вёска ў Пухавіцкім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Турынскага сельсавета. Месціцца за 24 км на паўночны захад ад Мар’інай Горкі, 44 км ад Мінска, на рацэ Свіслач.

## Назва 
Назва ўтворана ад асабістага імя Ананій.

## Гісторыя 
### Ранняя гісторыя 
У XVIII стагоддзі вёска ў Менскім павеце Менскага ваяводства Вялікага Княства Літоўскага.

У выніку другога падзелу Рэчы Паспалітай 1793 года тэрыторыя апынулася ў складзе Расійскай імперыі, у Ігуменскім павеце Мінскай губерні. У 1800 годзе ўласнасць Б. Голуба. Пасля 1861 года ў Кліноцкай воласці Ігуменскага павета. Упамінаецца ў 1879 годзе пры пераліку населеных пунктаў Турынскага праваслаўнага прыходу.

### Найноўшы час 
З канца лютага 1918 года тэрыторыя акупаваная войскамі Германскай імперыі. 25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай абвешчана часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. У снежні 1918 года занята Чырвонай Арміяй, з 1 студзеня 1919 года ў адпаведнасці з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Савецкай Беларусі, з 27 лютага 1919 года — у ЛітБел ССР. У час польска-савецкай вайны ў жніўні 1919 — ліпені 1920 гадоў пад акупацыяй Польшчы (Мінская акруга ГУУЗ).

З 31 ліпеня 1920 года ў Беларускай ССР. У пачатку 1930-х гадоў праведзена прымусовая калектывізацыя, створаны калгас «Вызваленне», была кузня.

У Другую сусветную вайну з канца чэрвеня 1941 года да 2 ліпеня 1944 года пад акупацыяй Германіі, вызвалена войскамі 1-га Беларускага фронту з удзелам 1-й Мінскай партызанскай брыгады.

З 16 ліпеня 1954 года па 30 лістапада 1973 года цэнтр Ананіцкага сельсавета, пазней цэнтр перанесены ў вёску Сітнікі. З 1 ліпеня 2013 года ў Турынскім сельсавеце.

## Насельніцтва 
* 1800 год — 15 жыхароў
* 1897 год — 66 двароў, 472 жыхары
* 1908 год — 68 двароў, 460 жыхароў
* 1917 год — 78 двароў, 446 жыхароў
* 1960 год — вёска, 454 жыхары; пасёлак, 12 жыхароў
* 2002 год — 58 двароў, 115 жыхароў
* 2009 год — 77 жыхароў
* 2019 год — 56 жыхароў

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Турынскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Пухавіцкага раёна
Слабада (Турынскі сельсавет)

**Слабада́** (, ), часта **Пудзіцкая Слабада** або **Пудзецкая Слабада** — вёска ў Пухавіцкім раёне Мінскай вобласці, на рацэ Свіслач. Уваходзіць у склад Турынскага сельсавета.

## Гісторыя 
За прыгонным правам вёска адносілася да маёнтка Пудзіцк. Пасля 1861 года ў Кліноцкай воласці Ігуменскага павета Мінскай губерні. У 1882 годзе адкрыта народнае вучылішча, у 1886 годзе было 52 вучні, настаўніцай была Ганна Зыранава. Паводле перапісу 1897 года быў хлебазапасны магазін, млын, карчма. У XIX стагоддзі каля вёскі быў азёрны разліў Свіслачы. У сакавіку 1907 года ў вёсцы адбыліся сялянскія хваляванні, у якіх удзельнічалі таксама сяляне суседніх вёсак Баські і Шкавілаўка.

У 1912 годзе ў вёсцы пачала працаваць Пудзецкая аднакласавая народная школа, якая месцілася ў звычайнай сялянскай хаце.

З канца лютага 1918 года тэрыторыя акупаваная войскамі Германскай імперыі. 25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай абвешчана часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. У снежні 1918 года занята Чырвонай Арміяй, з 1 студзеня 1919 года ў адпаведнасці з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Савецкай Беларусі, з 27 лютага 1919 года — у ЛітБел ССР. У час польска-савецкай вайны ў жніўні 1919 — ліпені 1920 гадоў пад акупацыяй Польшчы (Мінская акруга ГУУЗ).

З 31 ліпеня 1920 года ў Беларускай ССР. Народнае вучылішча было пераўтворана ў школу 1-й ступені, у 1922 годзе было 70 вучняў. У 1924—1927 гадах — цэнтр Пудзецкаслабодскага сельсавета.

У Другую сусветную вайну з канца чэрвеня 1941 года да 2 ліпеня 1944 года пад акупацыяй Германіі.  2 ліпеня 1944 года партызаны савецкай 1-й Мінскай брыгады занялі вёску і ўтрымлівалі яе да прыходу 3 ліпеня часцей 3-й арміі 1-га Беларускага фронту. У час вайны непадалёк ад вёскі ва ўрочышчы Крыжыкі базіраваўся савецкі партызанскі атрад М. Джагарава (з 1943 года атрад «Камсамол») 1-й Мінскай партызанскай брыгады.

Паводле перапісу 1960 года вёска Пудзецкая Слабада.

Да 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Ананіцкага сельсавета.

## Насельніцтва 
* 1897 год — 79 двары, 506 жыхароў (244 мужчыны і 262 жанчыны)
* 1908 год — 90 двароў, 642 жыхары
* 1917 год — 124 двары, 694 жыхары
* 1960 год — 503 жыхары
* 2002 год — 86 двароў, 186 жыхароў
* 2009 год — 145 жыхароў
* 2019 год — 120 жыхароў

## Вядомыя асобы 
* Пётр Іванавіч Ніканчык (1932—2008) — беларускі вучоны у галіне аграноміі.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Турынскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Пухавіцкага раёна
Катэгорыя:Перайменаваныя населеныя пункты Беларусі
Слабада (Шацкі сельсавет)

**Слабада́** (, ) або **Міхалоўская Слабада** — вёска ў Пухавіцкім раёне Мінскай вобласці, на рацэ Пціч. Уваходзіць у склад Шацкага сельсавета.

## Гісторыя 
Вёска вядома прынамсі з сярэдзіны XVIII стагоддзя, калі належала да маёнтка Шацк уласнасці Аскеркаў, у Менскім павеце Менскага ваяводства Вялікага Княства Літоўскага.

У выніку другога падзелу Рэчы Паспалітай 1793 года тэрыторыя апынулася ў складзе Расійскай імперыі, у Ігуменскім павеце Мінскай губерні. Жыццё Юзафа Габрыеля Аскеркі не па сродках вычарпала яго рэсурсы і прывяло да эксдывізіі ў канцы 1812 года, якая працягвалася да 1816 года. Эксдывізійны суд аддзяліў вёску Слабада (12 дымоў) з маёнткам і вёскай Вяркалы (19 дымоў) і маёнткам Міхалоў на карысць Грушвіцкіх. Адгэтуль вёска належала маёнтку Міхалоў, адсюль назва Міхалоўская Слабада.

З 1861 года ў складзе Шацкай воласці Ігуменскага павета. У канцы XIX стагоддзя быў хлебазапасны магазін і царква.

У 1904 годзе адкрыта народнае вучылішча, для якой ў 1907 годзе ўзведзены будынак.

З канца лютага 1918 года тэрыторыя акупаваная войскамі Германскай імперыі. 25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай абвешчана часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. У снежні 1918 года занята Чырвонай Арміяй, з 1 студзеня 1919 года ў адпаведнасці з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Савецкай Беларусі, з 27 лютага 1919 года — у ЛітБел ССР. У час польска-савецкай вайны ў жніўні 1919 — ліпені 1920 гадоў пад акупацыяй Польшчы (Мінская акруга ГУУЗ).

З 31 ліпеня 1920 года ў Беларускай ССР. У 1922 годзе адкрыта працоўная школа 1-й ступені (64 вучні). З 1924 па 1964 год цэнтр Слабадскога сельсавета.

У Другую сусветную вайну з канца чэрвеня 1941 года да пачатку ліпеня 1944 года пад акупацыяй Германіі. Каля вёскі базаваўся Мінскі падпольны гаркам КП(б)Б. У 1943 годзе нямецкія акупацыйныя ўлады расстралялі 6 жыхароў вёскі.

Да 28 траўня 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Вецярэвіцкага сельсавета.

## Насельніцтва 
* 1908 год — 90 двароў, 842 жыхары
* 1917 год — 96 двароў, 513 жыхароў
* 1960 год — 452 жыхары
* 1999 год — 115 жыхароў
* 2002 год — 58 двароў, 110 жыхароў
* 2009 год — 48 жыхароў
* 2019 год — 43 жыхары

## Памятныя мясціны 
* Брацкая магіла савецкіх воінаў і партызан Другой сусветнай вайны
* Магіла ахвяр нацызму
* Помнік у гонар Мінскага падпольнага гаркама КП(б)Б

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Шацкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Пухавіцкага раёна
Вецярэвічы

**Вецярэ́вічы** (, ), раней **Вечаровічы** або **Вечарэвічы** — вёска ў Пухавіцкім раёне Мінскай вобласці Беларусі, на рацэ Пціч. Уваходзіць у склад Шацкага сельсавета.

## Гісторыя 
### Вялікае Княства Літоўскае 
» і подпіс Соф’і Радзівіл (Алелькавіч), 1602 г.]]
Вядомы з XVII стагоддзя, калі ўваходзілі ў склад Слуцкага княства князёў Алелькавічаў. У 1589 годзе было 20 дымоў. Ад 1612 года праз вена і запіс апошняй княгіні Соф’і Алелькавічаўны перайшлі да Радзівілаў. У даведніках як «Гарады і вёскі Беларусі» раннюю гісторыю Вецярэвічаў памылкова прыпісваюць Вецярэвічам 2, аднак яшчэ ў сярэдзіне XIX стагоддзя на картах цяперашнія Вецярэвічы 2 не паказваліся, даведнік «Памяць. Пухавіцкі раён» дае правільныя звесткі. У XVIII стагоддзі ўваходзіла ў склад Менскага павета Менскага ваяводства Вялікага Княства Літоўскага. Напісанне старабеларускай мовай: *Вечеровичи*. Пасля зноў вёска.

Да 28 мая 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Вецярэвіцкага сельсавета.

## Насельніцтва 
* 1800 год — 25 двароў, 130 жыхароў
* 1860 год — 107 душ мужчынскага полу
* 1897 год — 101 двор, 582 жыхары
* 1908 год — 128 двароў, 721 жыхар
* 1917 год — 138 двароў, 793 жыхары, усе беларусы
* 2002 год — 50 двароў, 88 жыхароў
* 2009 год — 79 жыхароў
* 2012 год — 43 гаспадаркі, 77 жыхароў
* 2019 год — 71 жыхар

## Рэлігія 
* Праваслаўная царква. У вёсцы ёсць прыход іконы Божай Маці.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Шацкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Пухавіцкага раёна
Вецярэвічы 2

**Вецярэ́вічы 2** (, ), часам **Другія Вецярэвічы** — вёска ў Пухавіцкім раёне Мінскай вобласці Беларусі, на сутоку рэк Яшна і Пціч. Уваходзіць у склад Шацкага сельсавета.

## Гісторыя 
Населены пункт заснаваны як хутары ля вёскі Вецярэвічы ў 1920-я гады ў Беларускай ССР. У даведніках як «Гарады і вёскі Беларусі» раннюю гісторыю Вецярэвічаў памылкова прыпісваюць Вецярэвічам 2, аднак яшчэ ў сярэдзіне XIX стагоддзя на картах цяперашнія Вецярэвічы 2 не паказваліся, даведнік «Памяць. Пухавіцкі раён» дае правільныя звесткі, апроч перапісу 1917 года, дзе Вецярэвічам 2 прыпісаны звесткі маёнтка Вяркалы.

У Другую сусветную вайну з канца чэрвеня 1941 года да пачатку ліпеня 1944 года пад акупацыяй Германіі. У ваколіцах вёскі дзейнічала савецкай партызанская брыгада «Буравеснік».

Навучанне дзяцей праводзілася па хатах, пакуль у 1953 годзе не была пабудавана Зоркаўская пачатковая школа. У 1963 годзе на базе сельскага клуба быў адкрыты пяты клас няпоўнай васьмігадовай школы. У 1968/1969 навучальным годзе васьмігадовая школа была пераназваная ў Зоркаўскую сярэднюю школу. Сучасны будынак школы адкрыты 20 кастрычніка 1979 года.

З 4 студзеня 1964 года цэнтр Вецярэвіцкага сельсавета. 28 мая 2013 года ён быў скасаваны, а тэрыторыя далучана да Шацкага сельсавета.

## Інфраструктура 
На 2013 год былі сярэдняя школа, медыцынскі пункт, ветэрынарны ўчастак, крама, клуб, аддзяленне сувязі. 

## Насельніцтва 
* 1996 год — 162 двары, 470 жыхароў
* 2002 год — 158 двароў, 432 жыхароў
* 2009 год — 367 жыхароў
* 2012 год — 153 гаспадаркі, 387 жыхароў
* 2019 год — 365 жыхароў

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Шацкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Пухавіцкага раёна
Пясчанка (Пухавіцкі раён)

**Пясча́нка** (, ) — вёска ў Пухавіцкім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Навасёлкаўскага сельсавета. Месціцца за 21,5 км на захад ад Мар’інай Горкі, 66,5 км ад Мінска.

## Гісторыя 
У пачатку XX стагоддзя вёска ў Цітвянскай воласці Ігуменскага павета Мінскай губерні.

З канца лютага 1918 года тэрыторыя акупаваная войскамі Германскай імперыі. 25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай воласць абвешчана часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. У снежні 1918 года занята Чырвонай Арміяй, з 1 студзеня 1919 года ў адпаведнасці з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Савецкай Беларусі, з 27 лютага 1919 года — у ЛітБел ССР. У час польска-савецкай вайны ў жніўні 1919 — ліпені 1920 гадоў пад акупацыяй Польшчы (Мінская акруга ГУУЗ).

З 31 ліпеня 1920 года ў Беларускай ССР. У 1929 годзе праведзена прымусовая калектывізацыя, створаны калгас «Новая Пясчанка», была кузня.

У Другую сусветную вайну з канца чэрвеня 1941 года да пачатку ліпеня 1944 года пад акупацыяй Германіі. У лесе каля вёскі часова базіраваўся Мінскі падпольны гарадскі камітэт КП(б)Б. 11 лістапада 1942 года ў ваколіцах вёскі праходзіла нямецкая аперацыя «Альберт II» супраць савецкіх партызан. У 1943 годзе вёска спалена, былі забіты 2 жыхары.

Да 29 чэрвеня 2006 года вёска ўваходзіла ў склад Гарэлецкага сельсавета.

## Насельніцтва 
* 1908 год — 34 двароў, 143 жыхары
* 1917 год — 32 двары, 148 жыхароў
* 1940 год — 37 двароў, 179 жыхароў
* 1960 год — 152 жыхары
* 2002 год — 27 двароў, 52 жыхары
* 2009 год — 24 жыхары
* 2019 год — 14 жыхароў

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Навасёлкаўскі сельсавет (Пухавіцкі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Пухавіцкага раёна
Янка Купала (Пухавіцкі раён)

**Я́нка Купа́ла** (, ; раней пасёлак **Я́нкі Купа́лы**) — вёска ў Пухавіцкім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Навасёлкаўскага сельсавета. Месціцца за 20 км на паўднёвы захад ад Мар’інай Горкі, 72 км ад Мінска, на рацэ Пціч.

## Гісторыя 
Населены пункт заснаваны як пасёлак у 1920-я гады ў Беларускай ССР, названы ў гонар беларускага паэта Янкі Купалы.

У Другую сусветную вайну з канца чэрвеня 1941 года да пачатку ліпеня 1944 года пад акупацыяй Германіі. У студзені 1943 года ўсе 11 дамоў былі спалены, забіты 1 чалавек.

Да 29 чэрвеня 2006 года вёска ўваходзіла ў склад Гарэлецкага сельсавета, у 1939—1954 гадах яго адміністрацыйны цэнтр (пасёлак імя Янкі Купалы).

## Насельніцтва 
* 1926 год — 10 двароў, 42 жыхары
* 1960 год — 48 жыхароў
* 1999 год — 7 жыхароў
* 2009 год — 0 жыхароў
* 2019 год — 0 жыхароў

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Вёскі Беларусі, цалкам або часткова знішчаныя нацыстамі
Ванькоўшчына (Пухавіцкі раён)

**Ванько́ўшчына** (, ) — вёска ў Пухавіцкім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Голацкага сельсавета. Месціцца за 41 км на паўночны захад ад Мар’інай Горкі, 34 км ад Мінска, на рацэ Свіслач.

## Гісторыя 
### Ранняя гісторыя 
У 1714 годзе ўпамінаецца як вёска ў Менскім павеце Менскага ваяводства Вялікага Княства Літоўскага. У XVIII стагоддзі ў складзе маёнтка Лешніца, уладанне Віленскага біскупства.

У выніку другога падзелу Рэчы Паспалітай 1793 года тэрыторыя апынулася ў складзе Расійскай імперыі. У XIX стагоддзі ў Ігуменскім павеце Мінскай губерні, мела назву Іванкаўшчызна (Іванкаўшчына, Іванкоўшчына), пэўны час належала Прушынскім. З другой паловы XIX стагоддзя ў Пярэжырскай воласці Ігуменскага павета.

### Найноўшы час 
З канца лютага 1918 года тэрыторыя акупаваная войскамі Германскай імперыі. 25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. Жыхары Пярэжырскай воласці атрымалі пасведчанні Народнага Сакратарыята Беларусі. У снежні 1918 года занята Чырвонай Арміяй, з 1 студзеня 1919 года ў адпаведнасці з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Савецкай Беларусі, з 27 лютага 1919 года — у ЛітБел ССР. У час польска-савецкай вайны ў жніўні 1919 — ліпені 1920 гадоў пад акупацыяй Польшчы (Мінская акруга ГУУЗ).

З 31 ліпеня 1920 года ў Беларускай ССР.

У Другую сусветную вайну з канца чэрвеня 1941 года да пачатку ліпеня 1944 года вёска пад акупацыяй Германіі.

## Насельніцтва 
* 1908 год — 47 двароў, 354 жыхары
* 2002 год — 18 двароў, 29 жыхароў
* 2012 год — 13 гаспадарак, 24 жыхары
* 2019 год — 41 жыхар

## Вядомыя асобы 
* Язэп Падабед (1905—1938) — беларускі паэт, публіцыст.

## Літаратура 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Голацкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Пухавіцкага раёна
Ржышча (Пухавіцкі раён)

**Ржышча** (, ) — вёска ў Пухавіцкім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Навасёлкаўскага сельсавета. Месціцца за 17,5 км на паўднёвы захад ад Мар’інай Горкі, 70,5 км ад Мінска, на рацэ Пціч.

## Назва 
Назва паходзіць ад палявога урочышча, дзе ўзнік населены пункт.

## Гісторыя 
### Ранняя гісторыя 
У 1885 годзе хутар у Цітвянскай воласці Ігуменскага павета Мінскай губерні. Паводле перапісу 1908 года засценак, паводле перапісу 1917 года фальварак.

### Найноўшы час 
З канца лютага 1918 года тэрыторыя акупаваная войскамі Германскай імперыі. 25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай воласць абвешчана часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. У снежні 1918 года занята Чырвонай Арміяй, з 1 студзеня 1919 года ў адпаведнасці з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Савецкай Беларусі, з 27 лютага 1919 года — у ЛітБел ССР. У час польска-савецкай вайны ў жніўні 1919 — ліпені 1920 гадоў пад акупацыяй Польшчы (Мінская акруга ГУУЗ).

З 31 ліпеня 1920 года ў Беларускай ССР. Паводле перапісу 1926 года хутар.

У Другую сусветную вайну з канца чэрвеня 1941 года да пачатку ліпеня 1944 года пад акупацыяй Германіі. У часе вайны вёска часткова спалена.

У 1960 годзе вёска ў калгасе імя Янкі Купалы.

Да 29 чэрвеня 2006 года вёска ўваходзіла ў склад Гарэлецкага сельсавета.

## Насельніцтва 
* 1908 год — 4 двары, 21 жыхар
* 1917 год — 4 двары, 31 жыхар
* 1926 год — 6 двароў, 35 жыхароў
* 2002 год — 21 двароў, 53 жыхары
* 2009 год — 45 жыхароў
* 2019 год — 38 жыхароў

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Навасёлкаўскі сельсавет (Пухавіцкі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Пухавіцкага раёна
Катэгорыя:Вёскі Беларусі, цалкам або часткова знішчаныя нацыстамі
Матароўшчына

**Матаро́ўшчына** (, ) — вёска ў Пухавіцкім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Голацкага сельсавета. Месціцца за 38 км на паўночны захад ад Мар’інай Горкі, 23 км ад Мінска, каля ракі Слоўст.

## Назва 
Назва ўтворана ад суседняй вёскі Матарова. Назва Матарова, верагодна, паходзіць ад прозвішча Матора, Матор, якое можа мець шмат значэнняў.

## Гісторыя 
Пасёлак заснаваны ў 1920-я гады ў Беларускай ССР, каля засценка Княстарава (Князь Возера) і фальварка Хвашчэўніца (абодва цяпер не існуюць).

У Другую сусветную вайну з канца чэрвеня 1941 года да пачатку ліпеня 1944 года вёска пад акупацыяй Германіі.

У 1960 годзе мела статус вёскі.

## Насельніцтва 
* 1926 год — 14 двароў, 63 жыхары
* 1960 год — 78 жыхароў
* 2002 год — 9 двароў, 14 жыхароў
* 2010 год — 11 гаспадарак, 17 жыхароў
* 2012 год — 10 гаспадарак, 17 жыхароў
* 2019 год — 31 жыхар

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Голацкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Пухавіцкага раёна
Кадунова

**Кадуно́ва** (, ) — вёска ў Пухавіцкім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Голацкага сельсавета. Месціцца за 35 км на паўночны захад ад Мар’інай Горкі, 28 км ад Мінска.

## Назва 
, 1830 г.]]
Паводле Аляксандра Ельскага, паселішча раней мела іншую назву, але Леў Оштарп, маршалак Мінскай губерні, пераназваў яго ў гонар дачкі Леакадзіі.

## Гісторыя 
Фальварак дамена Дукора, раней уласнасць Агінскіх, пазней Оштарпаў пад назвай Кадунін (Кадуноў), з 1874 года Ваньковічаў.

З другой паловы XIX стагоддзя ў Дукорскай воласці Ігуменскага павета Мінскай губерні. У канцы XIX стагоддзя маёнтак уласнасці Ганны Львоўны Здзяхоўскай.

З канца лютага 1918 года тэрыторыя акупаваная войскамі Германскай імперыі. 25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. Жыхары Дукорскай воласці пісалі звароты ў Народны Сакратарыят Беларусі са скаргамі на дзеянні нямецкіх акупацыйных улад. У снежні 1918 года занята Чырвонай Арміяй, з 1 студзеня 1919 года ў адпаведнасці з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Савецкай Беларусі, з 27 лютага 1919 года — у ЛітБел ССР. У час польска-савецкай вайны ў жніўні 1919 — ліпені 1920 гадоў пад акупацыяй Польшчы (Мінская акруга ГУУЗ).

З 31 ліпеня 1920 года ў Беларускай ССР. У 1930-я гады праведзена прымусовая калектывізацыя, у 1933 годзе працаваў калгас «Юны піянер», была кузня.

У Другую сусветную вайну з канца чэрвеня 1941 года да пачатку ліпеня 1944 года вёска пад акупацыяй Германіі. У час вайны было спалена 13 з 29 дамоў.

У 1981 годзе вёска ў калгасе імя ЦК КПБ.

## Насельніцтва 
* 1897 год — 18 двароў, 98 жыхароў
* 1908 год — 18 двароў, 109 жыхароў
* 1917 год — 19 двароў, 116 жыхароў
* 1960 год — 113 жыхароў
* 2002 год — 10 двароў, 32 жыхары
* 2007 год — 17 гаспадарак. 26 жыхароў
* 2010 год — 14 гаспадарак, 26 жыхароў
* 2012 год — 12 гаспадарак, 22 жыхары
* 2019 год — 18 жыхароў

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* Jelski A. 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Голацкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Пухавіцкага раёна
Катэгорыя:Вёскі Беларусі, цалкам або часткова знішчаныя нацыстамі
Хазянінкі

**Хазяні́нкі** (, ) — вёска ў Пухавіцкім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Голацкага сельсавета. Месціцца за 30 км на паўночны захад ад Мар’інай Горкі, 23 км ад Мінска.

## Гісторыя 
### Ранняя гісторыя 
У XVIII стагоддзі ў складзе маёнтка Дукора, у Менскім павеце Менскага ваяводства Вялікага Княства Літоўскага, уласнасць Агінскіх.

У выніку другога падзелу Рэчы Паспалітай 1793 года тэрыторыя апынулася ў складзе Расійскай імперыі. У XIX стагоддзі ў Ігуменскім павеце Мінскай губерні.

У 1858 годзе ў складзе маёнтка Голацк, уласнасць Ганны Кастравіцкай з Оштарпаў (жонкі Караля Кастравіцкага, дачкі Леана Оштарпа). З другой паловы XIX стагоддзя ў Дукорскай воласці Ігуменскага павета.

У 1884 годзе адкрыта школа граматы, у якой у 1890 годзе вучылася 15 хлопчыкаў. У канцы XIX стагоддзя ўласнасць Ганны Здзяхоўскай з Оштарпаў (жонкі Фартуната Здзяхоўскага, удавы Караля Кастравіцкага), па яе смерці маёнткі перайшлі да Ваньковічаў. У снежні 1918 года занята Чырвонай Арміяй, з 1 студзеня 1919 года ў адпаведнасці з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Савецкай Беларусі, з 27 лютага 1919 года — у ЛітБел ССР. У час польска-савецкай вайны ў жніўні 1919 — ліпені 1920 гадоў пад акупацыяй Польшчы (Мінская акруга ГУУЗ).

З 31 ліпеня 1920 года ў Беларускай ССР. На базе школы граматы створана школа 1-й ступені. У 1930-х праведзена прымусовая калектывізацыя, створаны калгас імя ЦК КП(б)Б, працавала кузня.

У Другую сусветную вайну з канца чэрвеня 1941 года да пачатку ліпеня 1944 года вёска пад акупацыяй Германіі. У сакавіку 1943 года вёска была спалена, забіты 18 жыхароў. Пасля вайны вёска адноўленая.

## Насельніцтва 
* 1800 год — 7 двароў, 62 жыхары
* 1858 год — 123 жыхары
* 1897 год — 43 двары, 332 жыхары
* 1917 год — 62 двары, 428 жыхароў
* 1940 год — 80 двароў, 270 жыхароў
* 1960 год — 239 жыхароў
* 2002 год — 50 гаспадарак, 59 жыхароў
* 2010 год — 38 гаспадарак, 85 жыхароў
* 2012 год — 36 гаспадарак, 81 жыхар
* 2019 год — 93 жыхары

## Вядомыя асобы 
* Валянцін Мыслівец (1937—1993) — беларускі пісьменнік.

## Спіс вуліц 
* Дачная вуліца
* Братоў Герасімовічаў вуліца
* У. Мысліўца вуліца
* Янаўка вуліца

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Голацкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Пухавіцкага раёна
Катэгорыя:Вёскі Беларусі, цалкам або часткова знішчаныя нацыстамі
Вясёлае 2

**Вясё́лае 2**, да 2014 года **Вясё́лае** (, ) — вёска ў Пухавіцкім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Дукорскага сельсавета.

## Гісторыя 
Населены пункт заснаваны як пасёлак у 1920-я гады ў Беларускай ССР.

У Другую сусветную вайну з канца чэрвеня 1941 года да пачатку ліпеня 1944 года пад акупацыяй Германіі.

Да 28 мая 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Дрычынскага сельсавета.

## Інфраструктура  
Каля вёскі праходзіць Мінскае аддзяленне Беларускай чыгункі Мінск — Гомель. Месціцца прыпыначны пункт Дрычын.

## Насельніцтва 
* 1926 год — 28 двароў, 138 жыхароў
* 2002 год — 40 двароў, 88 жыхароў
* 2009 год — 86 жыхароў
* 2019 год — 79 жыхароў

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Дукорскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Пухавіцкага раёна
Феліцыянава

**Феліцыя́нава** (, , раней таксама **Карасі**) — вёска ў Пухавіцкім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Голацкага сельсавета. Месціцца за 38 км на паўночны захад ад Мар’інай Горкі, 17 км ад Мінска.

## Назва 
Назва, верагодна, паходзіць ад імя ўладальніка маёнтка пачатку XIX стагоддзя, Феліцыяна Івашкевіча.

## Гісторыя 
У сярэдзіне XIX стагоддзя маёнтак у Ігуменскім павеце Мінскай губерні, уласнасць калежскага асэсара Антонія Феліцыянавіча Івашкевіча. Пасля 1861 года ў Пярэжырскай воласці Ігуменскага павета.

У 1863 годзе за ўдзел у паўстанні быў арыштаваны Зеліслаў (Зеніслаў, Здзіслаў)-Аляксандр-Людвік Івашкевіч, сын Атонія Феліцыянавіча. 20 ліпеня 1864 года прысуджаны да пазбаўлення правоў стану, канфіскацыі маёмасці і ссылкі на пасяленне ў «менш аддаленыя месцы Сібіры». У 1870-х атрымаў частковую амністыю, у 1876 годзе атрымаў дазвол вярнуцца ў Мінскую губерню.

У 1876 годзе ўладальнікамі маёнтка Феліцыянава былі дзеці Антонія Івашкевіча, усе дваране рыма-каталіцкага веравызнання: Памелія, Зеліслаў, Мечыслаў, Уладзіслаў, Анна, Аліна, Казіміра. Было 816 дзесяцін зямлі, карчма з гадавым прыбыткам 40 рублёў. Гаспадаркай займаўся арандатар. Пазней маёнтак завецца таксама Карасі. У 1888 годзе землеўладальніцай у Карасях была дваранка каталічка Камілія Антонава Івашкевіч, 460 дзесяцін.

З канца лютага 1918 года тэрыторыя акупаваная войскамі Германскай імперыі. 25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. Жыхары Пярэжырскай воласці атрымалі пасведчанні Народнага Сакратарыята Беларусі. У снежні 1918 года занята Чырвонай Арміяй, з 1 студзеня 1919 года ў адпаведнасці з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Савецкай Беларусі, з 27 лютага 1919 года — у ЛітБел ССР. У час польска-савецкай вайны ў жніўні 1919 — ліпені 1920 гадоў пад акупацыяй Польшчы (Мінская акруга ГУУЗ).

З 31 ліпеня 1920 года ў Беларускай ССР.

У Другую сусветную вайну з канца чэрвеня 1941 года да пачатку ліпеня 1944 года вёска пад акупацыяй Германіі.

У 1980-х гадах да Феліцыянава далучана вёска Карасі.

## Насельніцтва 
* 1858 год — 34 жыхары
* 1897 год — 4 двары, 64 жыхары
* 1917 год — 14 двароў, 86 жыхароў
* 1960 год — 135 жыхароў
* 2002 год — 13 двароў, 21 жыхар
* 2010 год — 12 гаспадарак, 15 жыхароў
* 2012 год — 10 гаспадарак, 13 жыхароў
* 2019 год — 26 жыхароў

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Голацкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Пухавіцкага раёна
Белае (Пухавіцкі раён)

**Бе́лае** (, ) — вёска ў Пухавіцкім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Дукорскага сельсавета. Месціцца за 16 км на паўночны захад ад Мар’інай Горкі, 61 км ад Мінска, каля возера Беліцкае.

## Гісторыя 
У пачатку XIX стагоддзя ў Ігуменскім павеце Мінскай губерні, уласнасць Ратынскіх. З другой паловы XIX стагоддзя ў Дукорскай воласці.

Упамінаецца ў 1879 годзе пры пераліку населеных пунктах Дрычынскага праваслаўнага прыходу. У 1886 годзе адкрыта школа граматы, у якой ў 1890 годзе вучылася 15 хлопчыкаў. У 1897 годзе быў піцейны дом і сядзіба.

З канца лютага 1918 года тэрыторыя акупаваная войскамі Германскай імперыі. 25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай воласць абвешчана часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. Жыхары Дукорскай воласці пісалі звароты ў Народны Сакратарыят Беларусі са скаргамі на дзеянні нямецкіх акупацыйных улад. У снежні 1918 года занята Чырвонай Арміяй, з 1 студзеня 1919 года ў адпаведнасці з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Савецкай Беларусі, з 27 лютага 1919 года — у ЛітБел ССР. У час польска-савецкай вайны ў жніўні 1919 — ліпені 1920 гадоў пад акупацыяй Польшчы (Мінская акруга ГУУЗ).

З 31 ліпеня 1920 года ў Беларускай ССР.

У Другую сусветную вайну з канца чэрвеня 1941 года да пачатку ліпеня 1944 года вёска пад акупацыяй Германіі. У 1943 годзе была часткова спалена.

Да 28 мая 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Дрычынскага сельсавета.

## Насельніцтва 
* 1816 год — 11 двароў, 80 жыхароў
* 1858 год — 66 жыхароў
* 1897 год — 44 двары, 292 жыхары, сядзіба — 5 жыхароў
* 1909 год — 40 двароў, 439 жыхароў
* 1917 год — 56 двароў, 341 жыхар
* 2002 год — 32 двары, 55 жыхароў
* 2010 год — 20 гаспадарак, 27 жыхароў
* 2012 год — 20 гаспадарак, 32 жыхары
* 2019 год — 25 жыхароў

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Дукорскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Пухавіцкага раёна
Катэгорыя:Ратынскія
Катэгорыя:Вёскі Беларусі, цалкам або часткова знішчаныя нацыстамі
Груд

**Груд** () — вёска ў Пухавіцкім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Дукорскага сельсавета.

## Гісторыя 
У пачатку XIX стагоддзя вёска Груды ў Ігуменскім павеце Мінскай губерні, уласнасць Ратынскіх. Упамінаецца ў 1816 годзе пры пераліку населеных пунктах Дрычынскага праваслаўнага прыходу. У 1858 годзе вёска Дукорскай воласці Ігуменскага павета.

Пазней згадваецца і абазначаецца на картах як вёска Рыбцы, адносілася да маёнтка Кастрынь, у Навасёлкаўскай воласці Ігуменскага павета.

З канца лютага 1918 года тэрыторыя акупаваная войскамі Германскай імперыі. 25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай воласць абвешчана часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. У снежні 1918 года занята Чырвонай Арміяй, з 1 студзеня 1919 года ў адпаведнасці з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Савецкай Беларусі, з 27 лютага 1919 года — у ЛітБел ССР. У час польска-савецкай вайны ў жніўні 1919 — ліпені 1920 гадоў пад акупацыяй Польшчы (Мінская акруга ГУУЗ).

З 31 ліпеня 1920 года ў Беларускай ССР. У 1929 годзе праведзена калектывізацыя, створаны калгас «Новы Груд».

У Другую сусветную вайну з канца чэрвеня 1941 года да пачатку ліпеня 1944 года пад акупацыяй Германіі. У жніўні 1943 года былі спалены ўсе 20 дамоў вёскі, забіты адзін чалавек. Пасля вайны вёска адноўлена.

Да 28 мая 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Дрычынскага сельсавета.

## Насельніцтва 
* 1800 год — 6 двароў, 31 жыхар
* 1816 год — 5 двароў, каля 30 жыхароў
* 1858 год — 23 рэвізскія душы
* 1897 год — 13 двароў, 79 жыхароў
* 1917 год — 15 двароў, 86 жыхароў
* 1926 год — 18 двароў, 104 жыхары
* 2002 год — 9 двароў, 14 жыхароў
* 2009 год — 8 жыхароў
* 2019 год — 5 жыхароў

## Вядомыя асобы 
* Генадзь Андрэевіч Шычко (1922—1986)— фізіёлаг.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Дукорскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Пухавіцкага раёна
Катэгорыя:Ратынскія
Катэгорыя:Вёскі Беларусі, цалкам або часткова знішчаныя нацыстамі
Капейнае (Пухавіцкі раён)

**Капе́йнае** (, ) — вёска ў Пухавіцкім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Дукорскага сельсавета. Месціцца за 23 км на паўночны захад ад Мар’інай Горкі, 45 км ад Мінска.

## Гісторыя 
У 1816 годзе ўпамінаецца як уласнасць Ратынскіх, у Ігуменскім павеце Мінскай губерні. З другой паловы XIX стагоддзя ў Навасёлкаўскай воласці Ігуменскага павета. У 1884 годзе адкрыта школа граматы. Паводле перапісу 1897 года быў піцейны дом. У 1908 годзе адкрыта царкоўнапрыходская школа.

З канца лютага 1918 года тэрыторыя акупаваная войскамі Германскай імперыі. 25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай воласць абвешчана часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. У снежні 1918 года занята Чырвонай Арміяй, з 1 студзеня 1919 года ў адпаведнасці з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Савецкай Беларусі, з 27 лютага 1919 года — у ЛітБел ССР. У час польска-савецкай вайны ў жніўні 1919 — ліпені 1920 гадоў пад акупацыяй Польшчы (Мінская акруга ГУУЗ).

З 31 ліпеня 1920 года ў Беларускай ССР. У 1922 годзе працавала школа 1-й ступені, у якой у тым годзе працаваў 1 настаўнік, было каля 50 вучняў.

У Другую сусветную вайну з канца чэрвеня 1941 года да пачатку ліпеня 1944 года тэрыторыя пад акупацыяй Германіі.

Да 28 мая 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Дрычынскага сельсавета.

## Насельніцтва 
* 1816 год — 13 двароў, каля 100 жыхароў
* 1858 год — 73 жыхары мужчынскага полу
* 1897 год — 53 двары, 316 жыхароў
* 1908 год — 48 двароў, 421 жыхар
* 1917 год — 63 двары, 393 жыхары
* 1960 год — 303 жыхары
* 2002 год — 36 двароў, 64 жыхары
* 2009 год — 58 жыхароў
* 2019 год — 48 жыхароў

## Вядомыя асобы 
* Алег Васілевіч Прышчэпчык (нар. 1974)— беларускі біёлаг.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Дукорскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Пухавіцкага раёна
Каробавічы

**Каро́бавічы** (, ) — вёска ў Пухавіцкім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Дукорскага сельсавета.

## Гісторыя 
У XVIII стагоддзі ў Менскім павеце Менскага ваяводства Вялікага Княства Літоўскага, адносілася да маёнтка Цытва, уласнасць Янішэўскіх.

У выніку другога падзелу Рэчы Паспалітай 1793 года тэрыторыя апынулася ў складзе Расійскай імперыі, з 1795 года ў Ігуменскім павеце Мінскай губерні.

У 1858 годзе вёска Карабовіца ў Цітвянскай воласці Ігуменскага павета, уласнасць Л. Янішэўскага, адносілася да маёнтка Ануфрава (Анапраў). Паводле перапісу 1897 года быў хлебазапасны магазін.

З канца лютага 1918 года тэрыторыя акупаваная войскамі Германскай імперыі. 25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. У снежні 1918 года занята Чырвонай Арміяй, з 1 студзеня 1919 года ў адпаведнасці з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Савецкай Беларусі, з 27 лютага 1919 года — у ЛітБел ССР. У час польска-савецкай вайны ў жніўні 1919 — ліпені 1920 гадоў пад акупацыяй Польшчы (Мінская акруга ГУУЗ).

З 31 ліпеня 1920 года ў Беларускай ССР. Была створана школа 1-й ступені, у якой у 1922 годзе было 60 вучняў, сярод якіх 27 дзяўчынак. У 1930-х гадах праведзена прымусовая калектывізацыя, створаны калгас «Чырвоная змена», была кузня.

У Другую сусветную вайну з канца чэрвеня 1941 года да пачатку ліпеня 1944 года тэрыторыя пад акупацыяй Германіі.

Да 28 мая 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Дрычынскага сельсавета.

## Насельніцтва 
* 1800 год — 16 двароў, 122 жыхары
* 1858 год — 127 жыхароў
* 1897 год — 49 двароў, 263 жыхары
* 1908 год — 56 двароў, 330 жыхароў
* 1917 год — 63 двары, 309 жыхароў
* 2002 год — 54 двары, 98 жыхароў
* 2009 год — 55 жыхароў
* 2019 год — 43 жыхары

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Дукорскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Пухавіцкага раёна
Красны Яр (Пухавіцкі раён)

**Красны Яр** (, ) — вёска ў Пухавіцкім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Дукорскага сельсавета.

## Гісторыя 
Населены пункт заснаваны як пасёлак Чырвоны Яр у 1920-я гады ў Беларускай ССР на землях колішняга маёнтка Кастрынь.

У 1926 годзе пасёлак у Дрычынскім сельсавеце Пухавіцкага раёна. З 12 лютага 1935 года ў Рудзенскім, з 6 ліпеня 1935 года ў Смілавіцкім, з 11 лютага 1938 года ў Рудзенскім раёнах. З 20 лютага 1938 года ў Менскай вобласці.

У Другую сусветную вайну з канца чэрвеня 1941 года да пачатку ліпеня 1944 года пад акупацыяй Германіі.

У 1980 годзе ў калгасе «Камсамолец».

Да 28 мая 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Дрычынскага сельсавета.

## Насельніцтва 
* 1960 год — 47 жыхароў
* 2002 год — 6 двароў, 11 жыхароў
* 2009 год — 3 жыхары
* 2019 год — 7 жыхароў

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Дукорскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Пухавіцкага раёна
Паддуб’е (Пухавіцкі раён)

**Падду́б’е** (, ) — вёска ў Пухавіцкім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Дукорскага сельсавета. Месціцца за 10 км на паўночны захад ад Мар’інай Горкі, 17 км ад Мінска.

## Гісторыя 
Населены пункт заснаваны ў 1920-я гады ў Беларускай ССР. Паводле перапісу 1926 года хутар.

У Другую сусветную вайну з канца чэрвеня 1941 года да пачатку ліпеня 1944 года пад акупацыяй Германіі.

Да 28 мая 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Дрычынскага сельсавета.

## Насельніцтва 
* 1926 год — 3 гаспадаркі, 22 жыхары
* 1960 год — 108 жыхароў
* 2002 год — 17 двароў, 25 жыхароў
* 2009 год — 14 жыхароў
* 2019 год — 11 жыхароў

## Славутасці 
* Гарадзішча (V стагоддзе да н.э. — V стагоддзе н.э.). Месціцца за 2,9 км на поўнач ад вёскі, у полі, мясцовая назва — Гарадок.

## Заўвагі 
## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Дукорскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Пухавіцкага раёна
Быцень (Пухавіцкі раён)

**Бы́цень** (, ) — вёска ў Пухавіцкім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Дубраўскага сельсавета. Месціцца за 29 км на поўдзень ад Мар’інай Горкі, 84 км ад Мінска, непадалёк ад ракі Пціч. Каля вёскі месціцца Быценьскі біялагічны заказнік.

## Назва 
Назва ўтворана ад асновы «быць». Быцень — часовая стаянка на знаёмым месцы, ці месца былой стаянкі.

## Гісторыя 
Упамінаецца ў пачатку XX стагоддзя як урочышча Амяльнянскай воласці Ігуменскага павета Мінскай губерні.

З канца лютага 1918 года тэрыторыя акупаваная войскамі Германскай імперыі. 25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. Жыхары Амяльнянскай воласці накіроўвалі звароты ў Народны Сакратарыят Беларусі са скаргамі на дзеянні нямецкіх акупацыйных улад. У снежні 1918 года занята Чырвонай Арміяй, з 1 студзеня 1919 года ў адпаведнасці з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Савецкай Беларусі, з 27 лютага 1919 года — у ЛітБел ССР. У час польска-савецкай вайны ў жніўні 1919 — ліпені 1920 гадоў пад акупацыяй Польшчы (Мінская акруга ГУУЗ).

З 31 ліпеня 1920 года ў Беларускай ССР. Паселішча мела статус пасёлка.

У Другую сусветную вайну з канца чэрвеня 1941 года да пачатку ліпеня 1944 года пад акупацыяй Германіі. У ваколіцах вёскі дзейнічала савецкая партызанская брыгада «Буравеснік». У траўні 1944 года ў час нямецкай аперацыі вёска была спалена.

Да 5 мая 1962 года вёска ўваходзіла ў склад Варашылаўскага сельсавета, пасля — у складзе Сінчанскага сельсавета.

## Насельніцтва 
* 1897 год — 2 двары, 10 жыхароў
* 1908 год — 2 двары, 11 жыхароў
* 1917 год — 7 двароў, 45 жыхароў
* 1926 год — 9 двароў, 44 жыхары
* 1960 год — 50 жыхароў
* 2002 год — 3 двары, 4 жыхары
* 2010 год — 2 гаспадаркі, 3 жыхары
* 2012 год — 1 гаспадарка, 2 жыхары
* 2019 год — 0 жыхароў

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Дубраўскі сельсавет (Пухавіцкі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Пухавіцкага раёна
Катэгорыя:Вёскі Беларусі, цалкам або часткова знішчаныя нацыстамі
Вітораж

**Віто́раж** (, ) — вёска ў Пухавіцкім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Дубраўскага сельсавета.

## Геаграфія 
Месціцца за 14 км на поўдзень ад Мар’інай Горкі, 69 км ад Мінска, каля ракі Талька. На ўсход ад вёскі размешчаны біялагічны заказнік Копыш на аднайменным балоце.

## Гісторыя 
У XIX стагоддзі лясная вартоўня ў Амяльнянскай воласці Ігуменскага павета Мінскай губерні Расійскай імперыі. У 1897 годзе ўрочышча ў Навасёлкаўскай воласці Ігуменскага павета. У 1917 годзе згадваюцца аднайменныя ўрочышча і засценак.

З канца лютага 1918 года тэрыторыя акупаваная войскамі Германскай імперыі. 25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. У снежні 1918 года занята Чырвонай Арміяй, з 1 студзеня 1919 года ў адпаведнасці з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Савецкай Беларусі, з 27 лютага 1919 года — у ЛітБел ССР. У час польска-савецкай вайны ў жніўні 1919 — ліпені 1920 гадоў пад акупацыяй Польшчы (Мінская акруга ГУУЗ).

З 31 ліпеня 1920 года ў Беларускай ССР. Паводле перапісу 1926 года хутар. У 1930-х праведзена прымусовая калектывізацыя. У 1933 годзе ўпамінаецца як вёска калгаса «Паляўнічы», працавала кузня. У міжваенны час паўночная частка Вітоража абазначалася на картах як Вялікая Доля.

У Другую сусветную вайну з канца чэрвеня 1941 года да пачатку ліпеня 1944 года пад акупацыяй Германіі. У час вайны вёска была часткова спалена.

## Насельніцтва 
* 1897 год — 5 двароў, 41 жыхар
* 1908 год — 3 двары, 23 жыхары
* 1917 год — урочышча, 6 двароў, 35 жыхароў; засценак, 35 жыхароў
* 1926 год — 13 гаспадарак, 54 жыхары
* 1960 год — 47 жыхароў
* 2002 год — 26 двароў, 46 жыхароў
* 2010 год — 16 гаспадарак, 46 жыхароў
* 2012 год — 12 гаспадарак, 21 жыхар
* 2019 год — 19 жыхароў

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Дубраўскі сельсавет (Пухавіцкі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Пухавіцкага раёна
Катэгорыя:Вёскі Беларусі, цалкам або часткова знішчаныя нацыстамі
Вялень

**Вяле́нь** (, ) — вёска ў Пухавіцкім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Дубраўскага сельсавета. Месціцца за 13 км на паўднёвы захад ад Мар’інай Горкі, 68 км ад Мінска.

## Гісторыя 
### Найноўшы час 
У XVIII стагоддзі ў Менскім павеце Менскага ваяводства Вялікага Княства Літоўскага.

У выніку другога падзелу Рэчы Паспалітай 1793 года тэрыторыя апынулася ў складзе Расійскай імперыі. Нейкі час уласнасць Барэцкай, у складзе маёнтка Навасёлкі. У канцы XVIII стагоддзя вёска ў Слуцкім павеце Мінскай губерні, былі карчма і млын, уласнасць генерал-маёра Грабе-Завішы. У 1800 годзе ўласнасць Ратынскага. Паводле перапісу 1858 года ў Ігуменскім павеце. Пасля 1861 года ў Амяльнянскай воласці Ігуменскага павета.

У 1861 годзе Вялень разам з маёнткам Навасёлкі ў Ратынскага купіў Баніфацый Крупскі. Маёнтак у Крупскага быў адабраны за ўдзел у паўстанні 1863 года. У 1870 годзе Вялень з іншай маёмасцю Крупскага была перададзена расійскаму чыноўніку Льву Макаву, 200 валок зямлі атрымаў Іван Ягоравіч Шэвіч. У 1876 годзе ўласнасць Івана Ягоравіча Шэвіча, было 4086 дзесяцін, гаспадарку вёў арандатар. У 1888 годзе ўласнасць Івана і , было 1020 дзесяцін. Фальварак месціўся там, дзе цяпер вёска Новы Уборак.

У 1914 годзе ўласнасць Лідзіі Іванаўны Мірковіч, народжанай Шэвіч, было 4379 дзесяцін.

### Найноўшы час 
З канца лютага 1918 года тэрыторыя акупаваная войскамі Германскай імперыі. 25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. Жыхары Амяльнянскай воласці накіроўвалі звароты ў Народны Сакратарыят Беларусі са скаргамі на дзеянні нямецкіх акупацыйных улад. У снежні 1918 года занята Чырвонай Арміяй, з 1 студзеня 1919 года ў адпаведнасці з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Савецкай Беларусі, з 27 лютага 1919 года — у ЛітБел ССР. У час польска-савецкай вайны ў жніўні 1919 — ліпені 1920 гадоў пад акупацыяй Польшчы (Мінская акруга ГУУЗ).

З 31 ліпеня 1920 года ў Беларускай ССР. У пачатку 1920-х гадоў працавала школа 1-й ступені. У пачатку 1930-х праведзена прымусовая калектывізацыя, створаны калгас «Іскра», працавала кузня.

У Другую сусветную вайну з канца чэрвеня 1941 года да пачатку ліпеня 1944 года пад акупацыяй Германіі. У ваколіцах вёскі дзейнічалі савецкія партызанскія брыгады «Беларусь» і «Буравеснік». У перыяд вайны ў вёсцы былі тройчы праведзены карныя аперацыі, вёска спалена.

Пасля вайны вёска адноўлена.

## Насельніцтва 
* 1800 год — 17 двароў, 95 жыхароў
* 1816 год — 27 двароў, каля 130 жыхароў
* 1858 год — 127 жыхароў
* 1897 год — 44 двары, 255 жыхароў
* 1908 год — 49 двароў, 283 жыхары
* 1917 год — 59 двароў, 313 жыхароў
* 1960 год — 292 жыхары
* 2002 год — 22 двары, 46 жыхароў
* 2010 год — 20 гаспадарак, 31 жыхар
* 2012 год — 14 гаспадарак, 19 жыхароў
* 2019 год — 29 жыхароў

## Вядомыя асобы 
* Янка Ролсан (1912—1994) — беларускі эмігранцкі дзеяч, паэт.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
*  
* 
*  
*   
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Дубраўскі сельсавет (Пухавіцкі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Пухавіцкага раёна
Катэгорыя:Ратынскія

Катэгорыя:Крупскія герба «Корчак»
Катэгорыя:Вёскі Беларусі, цалкам або часткова знішчаныя нацыстамі
Клятное (Пухавіцкі раён)

**Клятно́е** (, ) — вёска ў Пухавіцкім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Дубраўскага сельсавета. Месціцца за 25 км на поўдзень ад Мар’інай Горкі, 80 км ад Мінска, на рацэ Пціч.

## Назва 
У аснове назвы слова «клець» — будынак для захавання маёмасці.

## Гісторыя 
### Ранняя гісторыя 
У 1710 годзе ўпамінаецца як моцна пацярпелая ў Паўночную вайну вёска ў складзе маёнтка Смілавічы-Бакшты ў Менскім ваяводстве Вялікага Княства Літоўскага. У XVIII стагоддзі пэўны час у валоданні Барэцкай, у складзе маёнтка Навасёлкі.

У выніку другога падзелу Рэчы Паспалітай 1793 года тэрыторыя апынулася ў складзе Расійскай імперыі. З канца XVIII стагоддзя ўласнасць Ратынскіх у складзе маёнтка Вомельна, у Ігуменскім павеце Мінскай губерні. У 1800 годзе вёска і фальварак Клетка, ёсць капліца, карчма, млын на рацэ Пціч (2 паставы), сукнавальня.

Паводле перапісу 1897 года былі аднайменныя вёска, урочышча і млын.

### Найноўшы час 
З канца лютага 1918 года тэрыторыя акупаваная войскамі Германскай імперыі. 25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. Жыхары Амяльнянскай воласці накіроўвалі звароты ў Народны Сакратарыят Беларусі са скаргамі на дзеянні нямецкіх акупацыйных улад. У снежні 1918 года занята Чырвонай Арміяй, з 1 студзеня 1919 года ў адпаведнасці з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Савецкай Беларусі, з 27 лютага 1919 года — у ЛітБел ССР. У час польска-савецкай вайны ў жніўні 1919 — ліпені 1920 гадоў пад акупацыяй Польшчы (Мінская акруга ГУУЗ).

З 31 ліпеня 1920 года ў Беларускай ССР. У пачатку 1920-х гадоў працавала школа 1-й ступені.

У Другую сусветную вайну з канца чэрвеня 1941 года да 3 ліпеня 1944 года пад акупацыяй Германіі. У вёсцы месціўся штаб савецкай 2-й Мінскай партызанскай брыгады. У 1942—1943 гадах нацысцкая адміністрацыя расстраляла 23 жыхароў.

Да 5 мая 1962 года вёска ўваходзіла ў склад Варашылаўскага сельсавета, пасля — у складзе Сінчанскага сельсавета.

## Насельніцтва 
* 1800 год — 16 двароў, 146 жыхароў
* 1816 год — 22 двары, каля 140 жыхароў
* 1897 год — вёска, 31 двор, 238 жыхароў; млын, 5 жыхароў; урочышча, 3 двары, 28 жыхароў
* 1908 год — 54 двары, 357 жыхароў
* 1917 год — вёска, 62 двары, 367 жыхароў; урочышча, 3 двары, 18 жыхароў; урочышча, 2 двары, 10 жыхароў
* 1960 год — 271 жыхар
* 2002 год — 45 двароў, 86 жыхароў
* 2010 год — 38 гаспадарак, 57 жыхароў
* 2019 год — 34 жыхары

## Вядомыя асобы 
* Іван Кузьміч Хурс (1922—2002) — военачальнік, віцэ-адмірал.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Дубраўскі сельсавет (Пухавіцкі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Пухавіцкага раёна
Шыманаў Кут

**Шы́манаў Кут** (, ; да 1920-х — маёнтак **Ануфрава**) — вёска ў Пухавіцкім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Дукорскага сельсавета. Месціцца за 36 км на захад ад Мар’інай Горкі, 51 км ад Мінска, 13 км ад чыгуначнай станцыі Рудзенск.

## Гісторыя 
### Ранняя гісторыя. Ануфрава 
Фальварак Ануфрава (Ануфраў, Анапраў) быў уласнасцю Янішэўскіх, да якіх перайшоў праз спадчыну ад Швыкоўскіх. Адносіўся да маёнтка Цітва. У выніку падзелу фамільнай спадчыны апынуўся разам з фальваркам Жолудзь (цяпер не існуе, спалены ў Другую сусветную вайну) ува ўласнасці Ігнацыя Янішэўскага. У 1889 годзе ўласнік дваранін Ігнацый Людвігавіч Янішэўскі, дваранін рыма-каталіцкага веравызнання, у маёнтку было 1400 дзесяцін зямлі. У Цітвянскай воласці Ігуменскага павета Мінскай губерні. У 1913 годзе ўласнасць Цэзарыя Ігнатавіча Янішэўскага, было 2612 дзесяцін зямлі. На 1912 год дзейнічаў вінакурны завод з паравым рухавіком уласнасці Цэзарыя Янішэўскага, гадавая вытворчасць 16 002 рублі, 6 работнікаў.

### Найноўшы час 
З канца лютага 1918 года тэрыторыя акупаваная войскамі Германскай імперыі. 25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. У снежні 1918 года занята Чырвонай Арміяй, з 1 студзеня 1919 года ў адпаведнасці з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Савецкай Беларусі, з 27 лютага 1919 года — у ЛітБел ССР. У час польска-савецкай вайны ў жніўні 1919 — ліпені 1920 гадоў пад акупацыяй Польшчы (Мінская акруга ГУУЗ).

З 31 ліпеня 1920 года ў Беларускай ССР. Праведзена нацыяналізацыя маёнтка, заснаваны пасёлак Шыманаў Кут.

У Другую сусветную вайну з канца чэрвеня 1941 года да пачатку ліпеня 1944 года вёска пад акупацыяй Германіі.

Да 28 мая 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Дрычынскага сельсавета.

## Насельніцтва 
* 1908 год — 1 двор, 3 жыхары
* 1917 год — 1 двор, 124 жыхары. З іх 109 беларусаў, 15 палякаў
* 1926 год — 12 двароў, 51 жыхар
* 2002 год — 18 жыхароў
* 2010 год — 10 жыхароў
* 2019 год — 16 жыхароў

## Славутасці 
* Склад вінакурні сядзібы Ануфрава (пачатак XX ст.)

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Дукорскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Пухавіцкага раёна
Катэгорыя:Перайменаваныя населеныя пункты Беларусі