open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Сапоцкінскі сельсавет

**Сапо́цкінскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Гродзенскага раёна Гродзенскай вобласці. Цэнтр — гарадскі пасёлак Сапоцкін.

12 кастрычніка 1940 года ў складзе Сапоцкінскага раёна Беластоцкай вобласці БССР утвораны **Сапоцкінскі пассавет**. З 20 верасня 1944 года ў складзе Гродзенскай вобласці. Пасля скасавання Сапоцкінскага раёна з 10 сакавіка 1959 года ў Гродзенскім раёне. 1 верасня 1959 года ў склад Сапоцкінскага пассавета перададзены: усе населеныя пункты скасаванага Новікаўскага сельсавета,  вёскі Васілевічы і Навасады скасаванага Рачыцкага сельсавета, вёскі Каўняны, Кодзеўцы і Шынкаўцы скасаванага Сільванавецкага сельсавета, вёска Асочнікі Соніцкага сельсавета, вёскі Самбары і Шадзінцы Лойкаўскага сельсавета. 1 жніўня 1966 года ў склад пассавета перададзены населеныя пункты: Баяры, Галынка, Маркаўцы, Перстунь, Пралейкі Гінавіцкага сельсавета, а таксама Калеты, Пясчаны, Радзівілкі і Чарток Соніцкага сельсавета, у склад Соніцкага сельсавета перададзены населеныя пункты Васілевічы, Каўняны, Кодзеўцы, Навасады, Самборы, Шадзінцы і Шынкаўцы. 17 лістапада 1986 года ў склад Раціцкага сельсавета перададзены вёскі Баяры і Перстунь. 16 сакавіка 1987 года да пассавета далучана тэрыторыя скасаванага Васілевіцкага сельсавета (17 вёсак: Асташа, Васілевічы, Вусенікі, Галавенчыцы, Гарачкі, Дзмісевічы, Кадыш, Каўняны, Кодзеўцы, Навасады, Нямнова, Самборы, Сінявічы, Сонічы, Шадзінцы, Шынкаўцы і Ятвезь), 20 верасня 2002 года — тэрыторыя скасаванага Лойкаўскага сельсавета (15 вёсак: Белічаны, Белыя Балаты, Беражаны, Васарабы, Войтаўцы, Забрачаны, Зарачанка, Келбаскі, Лінкі, Лойкі, Монькаўцы, Плоскаўцы, Плябанскія, Селіванаўцы, Шэмбелеўцы).

23 студзеня 2014 года Сапоцкінскі пассавет рэарганізаваны ў Сапоцкінскі сельсавет.

Насельніцтва пассавета паводле перапісу 2009 года (49 населеных пунктаў, без Сапоцкіна) — 2847 чалавек, з іх 83,9 % — палякі, 11,5 % — беларусы, 3,3 % — рускія, 0,6 % — украінцы. Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2019 года (50 населеных пунктаў) — 3286 чалавек.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.


Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 2014 годзе
Эдуард Меер

**Эдуард Меер** (;  — ) — нямецкі гісторык-антыказнавец. Даследаваў гісторыю рэлігіі, Старажытнай Грэцыі, Старажытнага Егіпту і Старажытнага Рыма.

## Асноўныя працы 
* *Geschichte des Alterthums* (1884—1902)
* *Die wirtschaftliche Entwicklung des Altertums, ein Vortrag* (1895)
* *Ägyptische Chronologie* (1904)
* *Die Israeliten und ihre Nachbarstämme* (1906)
* *Der Papyrusfund von Elephantine. Dokumente einer jüdischen Gemeinde aus der Perserzeit und das älteste erhaltene Buch der Weisheitsliteratur* (1912). 
* *Ursprung und Geschichte der Mormonen : mit Exkursen über die Anfänge des Islams und des Christentums* (1912).
* *Caesars Monarchie und das Principat des Pompejus* (1918)
* *Ursprung und Anfänge des Christentums* (1921—1923)
* *Oswald Spengler und der Untergang des Abendlandes* (1925)

## Спасылкі 
* Eduard Meyer
* Meyer, Eduard (1855-1930)

Катэгорыя:Гісторыкі Германіі
Нові Ярылавычы

**Новая Ярылавічы** ці **Нові Ярылавычы** () — вёска ў Рыпкынскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр Новаярылавыцкага сельсавета.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Рыпкынскага раёна
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1749 годзе
Нава Рудня (Рыпкынскі раён)

**Но́вая Ру́дня** ці **Нава́ Ру́дня** () — вёска ў Рыпкынскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Нэданчыцкага сельсавета.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Рыпкынскага раёна
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1651 годзе
Рэдзькіўка

**Рэдзькіўка** - тапонім.
====
### Чарнігаўская вобласць 
* Рэдзькіўка - вёска ў Рыпкынскім раёне 
* Рэдзькіўка - вёска ў Чарнігаўскім раёне
Лавынь

**Лавынь** () — вёска ў Рыпкынскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр Лавынскага сельсавета.

У ХІХ стагоддзі сяло Лавынь было ў складзе Ярылавыцкай воласці Гараднянскага павета Чарнігаўскай губерні.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Рыпкынскага раёна
Вараб’іў

**Вараб’іў** () — вёска ў Чарнігаўскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны.

Уваходзіла ў склад Вэлыказлііўскага сельсавета.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Рыпкынскага раёна
Пах

. Пах. Блізка 1617. Музей Прада. Мадрыд]]

**Пах** — асаблівае адчуванне прысутнасці некаторых лятучых рэчываў у паветры, што ажыццяўляюцца хімічнымі рэцэптарамі нюху (гл. хемарэцэпцыя), што знаходзяцца ў насавой поласці чалавека або жывёл.

Катэгорыя:Адчуванне
Быхольцахіўка

**Біхольцахаўка** ці **Быхольцахіўка** () — ў Чарнігаўскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Малалыствэнскага сельсавета.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Рыпкынскага раёна
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1662 годзе
Жэвэдзь

**Жэвэдзь** () — вёска ў Чарнігаўскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Ганчарыўскай пасялковай абшчыны.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Чарнігаўскага раёна
Корастэнь (Кулыкіўскі раён)

**Ко́расцень** ці **Ко́растэнь** () — вёска ў Кулыкіўскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Алышыўскай пасялковай абшчыны.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Кулыкіўскай пасялковай грамады
Рэвуніў Круг

**Рэвунаў Круг** ці **Рэвуніў Круг** () — пасёлак у Чарнігаўскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Каўпыцкага сельсавета.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Чарнігаўскага раёна
Чэмпіянат Еўропы па фігурным катанні

**Чэмпіянат Еўропы па фігурным катанні** — штогадовае спаборніцтва па фігурным катанні. Праводзіцца пад эгідай Міжнароднага саюза канькабежцаў (ІСУ), і з’яўляецца старэйшым з чатырох штогадовых спаборніцтваў, якія праводзіць Саюз (астатнія — Чэмпіянат свету, «Чатыры кантынента» і Чэмпіянат свету па фігурным катанні сярод юніёраў).

## Спасылкі 
Катэгорыя:Чэмпіянаты Еўропы
Рудка (Чарнігаўскі раён)

**Ру́дка** () — вёска ў Чарнігаўскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр Рудкаўскага сельсавета.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Чарнігаўскага раёна
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1620 годзе
Чэмпіянат Еўропы па фігурным катанні 2019

**Чэмпіянат Еўропы па фігурным катанні 2019** — спаборніцтва сярод фігурыстаў еўрапейскіх краін, якое прайшло ў Мінску на «Мінск-Арэне» з 21 па 27 студзеня 2019 года. Спартсмены выступілі ў чатырох катэгорыях: мужчынскае і жаночае адзіночнае катанне, парнае фігурнае катанне і танцы на лёдзе.

## Удзельнікі 
145 спартсменаў прадставілі 34 краіны, сярод іх 37 прадстаўнікоў мужчынскага адзіночнага катання, 36 прадстаўніц жаночага адзіночнага катання, 11 спартыўных пар і 25 пар у танцах на лёдзе.

## Расклад 
* 21 студзеня: афіцыйная трэніроўка.
* 22 студзеня: афіцыйная трэніроўка.
* 23 студзеня: 
** 11:00. Жанчыны. Кароткая праграма; 
** 18:00. Цырымонія адкрыцця; 
** 18:45. Пары. Кароткая праграма. 
* 24 студзеня: 
** 12:00. Мужчыны. Кароткая праграма; 
** 19:00. Пары. Адвольная праграма. 
* 25 студзеня: 
** 11:30. Танцы на лёдзе. Рытмічны танец; 
** 18:00. Жанчыны. Адвольная праграма. 
* 26 студзеня: 
** 11:15. Мужчыны. Адвольная праграма; 
** 16:25. Танцы на лёдзе. Адвольны танец. 
* 27 студзеня: 
** 15:00. Гала-канцэрт.

## Пераможцы і прызёры 
Чэмпіёнам Еўропы ў сёмы раз стаў іспанец Хаўер Фернандэс, для якога гэты турнір стаў апошнім у прафесійнай кар'еры спартсмена. Стаць сяміразовым чэмпіёнам Еўропы атрымлівалася да гэтага толькі расіяніну Яўгену Плюшчанку. Але Фернандэс адзіны, каму ўдалося перамагчы на ​​кантынентальным турніры сем разоў запар.

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт 
* Інфаграфіка БелТА 

Катэгорыя:Студзень 2019 года
Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 2019 годзе
Катэгорыя:Спартыўныя спаборніцтвы ў Мінску
Катэгорыя:Фігурнае катанне
Катэгорыя:Міжнародныя спартыўныя спаборніцтвы ў Беларусі
Катэгорыя:2019 год у Мінску
Брузгінскі сельсавет

**Брузгі́нскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Гродзенскага раёна Гродзенскай вобласці. Цэнтр — вёска Брузгі.

Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Гродзенскага раёна Беластоцкай вобласці БССР. З 20 верасня 1944 года ў складзе Гродзенскай вобласці. 17 лістапада 1959 года скасаваны, тэрыторыя ўвайшла ў склад новаўтворанага Каробчыцкага сельсавета.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Гродзенскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1940 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1959 годзе
Дублянскае

**Дубля́нскае** — вадасховішча ў Беларусі, у Мастоўскім раёне Гродзенскай вобласці.

Знаходзіцца ў басейне ракі Верацёйка, за 28 км у напрамку на захад ад горада Масты, каля вёскі Дубляны. Створана ў 1984 годзе. Наліўное. Плошча паверхні 0,5 км². Даўжыня 0,9 км, найбольшая шырыня 0,6 км. Найбольшая глыбіня 5 м. Аб’ём вады 1,37 млн м³. Ваганні ўзроўню складаюць да 2,5 м.

Выкарыстоўваецца ў мэтах арашэння, рыбагадоўлі і рэкрэацыі.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Вадасховішчы Гродзенскай вобласці
Катэгорыя:Гідраграфія Мастоўскага раёна
Катэгорыя:Басейн Свіслачы (прыток Нёмана)
Навагрудскі парк

**Навагру́дскі парк** — помнік садова-паркавага мастацтва ў г. Навагрудак Гродзенскай вобласці. Створаны ў 1930-я гг. каля Навагрудскіх замкаў. Парк рэгулярна-пейзажны, плошчай 10,2 га. У аснове планіроўкі сістэма радыяльных алей, якія разыходзяцца ад уваходнай пляцоўкі і перасякаюцца некалькімі кальцавымі дарожкамі. Кампазіцыя дапаўняецца маляўнічымі групамі і асобнымі пасадкамі дрэў. Перад уваходам у парк — курган, насыпаны ў гонар А. Міцкевіча. Паводле дэндралагічнага складу парк быў адным з самых багатых на Беларусі (значна пашкоджаны ў Вялікую Айчынную вайну). У ім расло каля 70 экзотаў і дэкаратыўных форм, у т.л. дугласія цісалістая, лістоўніца еўрапейская, піхты, дуб чырвоны і інш. Выкарыстоўваецца як гарадскі парк культуры і адпачынку.

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Паркі Беларусі
Катэгорыя:Славутасці Навагрудка
Катэгорыя:З’явіліся ў 1930-я гады
Катэгорыя:1930-я ў Беларусі
Катэгорыя:Помнікі садова-паркавага мастацтва Беларусі
Навагрудскія замкі

**Навагрудскія замкі** — замкі, якія існавалі ў XI — пачатку XVIII ст. у г. Навагрудак Гродзенскай вобласці. Вядомы т. зв. Замак на дзядзінцы і Малы замак.
Хыбаліўка

**Хыбаліўка** () — вёска ў Чарнігаўскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Кулыкіўскай пасялковай грамады.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Кулыкіўскай пасялковай грамады
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1700 годзе
Дзяменцьеў

**Дзяменцьеў** — прозвішча.

Вядомыя носьбіты:
* Андрэй Дзмітрыевіч Дзяменцьеў (1928—2018) — паэт, аўтар тэкстаў да шмату песень, журналіст, публіцыст, грамадскі дзеяч
* Васіль Аляксеевіч Дзяменцьеў (1908—1974) — вучоны, географ
* Уладзімір Андрэевіч Дзяменцьеў (1928—2010) — беларускі мастак кіно.
* Юрый Рыгоравіч Дзяменцьеў (нар. 1940) — беларускі архітэктар.
Туманска Гута

**Туманска Гута** () — вёска ў Чарнігаўскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Асцёрскай гарадской абшчыны.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Казэлэцкага раёна
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1660 годзе
Потэр

**Потэр** () можа азначаць:

## Прозвішча 
* Беатрыкс Потэр (1866—1943) — англійская дзіцячая пісьменніца і мастак.
* Ван Ренселер Потэр (1911—2001) — амерыканскі біяхімік, заснавальнік біяэтыкі.
* Гары Потэр (радавы) (1921—1939) — радавы Каралеўскага Вустершырскага палка арміі Вялікабрытаніі.
* Генры Потэр (1881—1955) — амерыканскі гальфіст.
* Дарэн Потэр (нар. 1984) — ірландскі футбаліст.
* Дын Потэр (1972—2015) — амерыканскі сола-скалалаз, альпініст, бейс-джампер, бейслайнер і хайлайнер.
* Касандра Лін Потэр (нар. 1981) — амерыканская кёрлінгістка, чацвёрты і скіп у камандзе ЗША на Алімпійскіх гульнях 2006 года.
* Крыс￼￼ Потэр (нар. 1960) — канадскі акцёр, музыкант і гандлёвы агент.
* Кэрал Потэр (нар. 1948) — амерыканская актрыса.
* Моніка Потэр (нар. 1971) — амерыканская кінаактрыса.
* Паўлюс￼￼ Потэр (1625?-1654?) — галандскі мастак XVII стагоддзя.
* Пітэр Сіманс Потэр (паміж 1597/1601—1652/1653) — галандскі мастак эпохі барока.
* Салі Потэр (нар. 1949) — брытанскі кінарэжысёр і сцэнарыст.
* Тал Потэр (нар. 1942) — брытанскі музыказнаўца і музычны крытык.
* Уільям Потэр (1840—1895) — англійскі шахматыст.
* Філіп Потэр (1921—2015) — рэлігійны дзеяч Дамінікі і міжнароднага экуменічнага руху, генеральны сакратар Сусветнай рады цэркваў.
* Хэйн Іаганавіч Потэр (1929—2007) — савецкі астраном.

## Персанаж 
* Гары Потэр — літаратурны герой серыі раманаў англійскай пісьменніцы Дж. К. Роўлінг.
## Тапонім 
* Потэр (акруга, Тэхас)
## Іншае 
* Потэр — электрычны чайнік-тэрмас, тое ж, што і тэрмапот.
Морыўск

**Морыўск** (, ) — вёска ў Чарнігаўскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Дэснянскай пасялковай абшчыны.

## Гісторыя 
Морыўск (старажытнарускі горад **Моровийск**) вядомы па летапісе з 1139 года. У 1175 годзе Морыўск быў спалены падчас княжых усобіц і да канца XVI стагоддзя не аднаўляўся.

Паводле польскіх дадзеных, Морыўск адноўлены ў 1594 годзе. У Кнізе Вялікага чарцяжа значыцца Мурамскам, прычым гэтая форма назвы дала некаторым навукоўцам падстава для здагадак, што былінны асілак Ілля Мурамец названы Мурамцам менавіта па гэтым горадзе, а не па Мураму Уладзімірскаму.

У 1604 годзе Морыўск першым з гарадоў Маскоўскага царства здаўся Лжэдзмітрыю I. Па выніках руска-польскай вайны 1609-1618 гадоў разам з усёй Северскай зямлёй адышоў Польшчы. У 1648 годзе увайшоў у склад Гетманшчыны, стаўшы цэнтрам асаблівай сотні Кіеўскага палка. У 1654 годзе пасля Пераяслаўскай рады ў складзе Маскоўскага царства, Расійскай імперыі.

З 1917 у складзе УНР. З 1918 - у складзе УССР. З 1991 у складзе Украіны.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Казэлэцкага раёна
Лука (Карукіўскі раён)

**Лука** () — пасёлак у Сноўскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Сноўскай гарадской абшчыны.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Сноўскага раёна
Хэ Цзянькуй

**Хэ Цзянькуй** (; нар. , павет Сіньхуа, Лаўдзі, Хунань, КНР) — кітайскі біёлаг і біяфізік, які заявіў 26 лістапада 2018 года, што шляхам уздзеяння на ген CCR5 дапамог стварыць першых у свеце людзей са штучна змененымі генамі — дзвюх дзяўчынак-двайнят Лулу і Нана, якія, як мяркуецца, неўспрымальныя да вірусу імунадэфіцыту чалавека.

## Біяграфія 
У 2002—2006 гадах вучыўся ў Навукова-тэхнічным універсітэце Кітая, затым паступіў у аспірантуру Універсітэта Райса і ў 2010 годзе абараніў дысертацыю па біяфізіке. Затым стажыраваўся ў Стэнфардскім універсітэце пад кіраўніцтвам Стывена Куэйка. Вярнуўшыся ў Кітай у 2012 годзе, атрымаў лабараторыю ў Паўднёвым навукова-тэхналагічным універсітэце ў Шэньчжэні і заснаваў некалькі стартапаў у галіне біятэхналогій.

## Рэакцыя на заяву 
Кіраўніцтва Паўднёвага навукова-тэхналагічнага ўніверсітэта паведаміла, што не ведала аб доследах свайго супрацоўніка, і мае намер пачаць расследаванне. Акрамя таго, была апублікавана заява, у якой адмаўляецца любое дачыненне ўніверсітэта да гэтага эксперыменту, калі ён праводзіўся. Гэтак жа сцвярджаецца, што Хэ Цзянькуй знаходзіўся ў неаплатным адпачынку яшчэ з лютага 2018 года, яго эксперыменты з эмбрыёнамі зусім дакладна не праходзілі на тэрыторыі ўніверсітэта або ў аплачаныя ўніверсітэцкія гадзіны, і пра іх нічога не было вядома ні кіраўніцтву ўніверсітэта, ні адміністрацыі факультэта біялогіі.

Пасля публічнай крытыкі даследчыка з’явіліся звесткі, што Хэ Цзянькуй знік, і яго месцазнаходжанне невядома.

У студзені 2019 года ўлады Кітая пацвердзілі нараджэнне ў Шэньчжэні **першых у свеце** генна-мадыфікаваных людзей, а таксама тое, што ў дачыненні да біёлага Хэ Цзянькуя пачата расследаванне. Высветлілася, што для атрымання дазволу этычнага камітэта на правядзенне працэдуры былі падроблены дакументы, а супрацоўнікі медыцынскага цэнтра не ведалі, што ўвялі пацыентам генетычна мадыфікаваныя клеткі.

У снежні 2019 года Хэ Цзянькуй быў прыгавораны да трох гадоў пазбаўлення волі і штрафу ў 3 млн юаняў за парушэнне заканадаўства ў галіне эксперыментаў з людзьмі і правядзенне медыцынскіх працэдур без ліцэнзіі.

Катэгорыя:Вучоныя Кітая
Катэгорыя:Генетыкі
Дымэрка

**Дымэрка** () — вёска ў Чарнігаўскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Кіпціўскай вясковай абшчыны.

У ХІХ стагоддзі сяло Дымэрка было ў складзе Сяміпалакоўскай воласці Асцёрскага павета Чарнігаўскай губерні.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Казэлэцкага раёна
Кейт Мос (пісьменніца)

**Кейт Мос** (, ) — брытанская пісьменніца і тэлевядучая, вядомая па рамане «».

## Спасылкі 
Катэгорыя:Пісьменнікі Вялікабрытаніі XXI стагоддзя
Катэгорыя:Пісьменніцы Вялікабрытаніі
Сяржаніна

**Сяржаніна** — жаночае прозвішча.

## Вядомыя асобы 
* Галіна Іванаўна Сяржаніна (1930—2008) — вучоны ў галіне мікалогіі.
* Ірына Іванаўна Сяржаніна (1967—1993) — беларуская мастачка.

## Гл. таксама 
* Сяржанін
Чэмпіянат свету па хакеі з шайбай 2019

**Чэмпіянат свету па хакеі з шайбай 2019** — 83-ы чэмпіянат свету , які прайшоў у Славакіі (Браціслава і Кошыцы) з 10 па 26 мая. Чэмпіёнам свету трэці раз у гісторыі стала зборная Фінляндыі.

## Арэны 

## Удзельнікі 
;Еўропа
*  Аўстрыя*
*  Вялікабрытанія^
*  Германія*
*  Данія*
*  Італія^
*  Латвія*
*  Нарвегія*
*  Расія*
*  Славакія°

*  Фінляндыя*
*  Францыя*
*  Чэхія*
*  Швейцарыя*
*  Швецыя*

;Паўночная Амерыка
*  ЗША*
*  Канада*

:* = Аўтаматычна кваліфікаваліся, заняўшы першыя 14 месцаў на Чэмпіянаце свету 2018*
:* = Кваліфікаваліся пасля выйгрышу Дывізіёна I*
:* = Зборная-гаспадыня*

## Выніковае становішча 
## Спасылкі 
Катэгорыя:2019 год у хакеі
Катэгорыя:2019 год у Славакіі
Катэгорыя:Чэмпіянаты свету па хакеі з шайбай
Катэгорыя:Спорт у Славакіі
Катэгорыя:Май 2019 года
Уладзімір Аляксандравіч Дударэнка

**Уладзімір Аляксандравіч Дударэ́нка** () — вучоны, матэматык і педагог, кандыдат педагагічных навук (1980), прафесар (1996). Заслужаны настаўнік БССР (1974).

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў вёсцы Варатын Калінкавіцкага раёна Гомельскай вобласці. У 1956 годзе скончыў Мазырскі педагагічны інстытут імя Н. К. Крупскай і выкладаў у ім да 1960 г. на кафедры матэматыкі. У 1961—1962 гг. дырэктар школы № 6, у 1962—1963 гг. на партыйнай рабоце — інструктар, загадчык аддзелам Мазырскага гаркама КПБ. У 1963—1981 гг. У. А. Дударэнка на пасадзе дырэктара Мазырскага політэхнікума. У 1979 годзе скончыў аспірантуру пры НДІ зместу і метадаў навучання Акадэміі педагагічных навук СССР. З 1981 года ў Мазырскім дзяржаўным педагагічным універсітэце: у 1983—1997 гг. на пасадзе рэктара, у 1996—2002 гг. загадчык кафедрай матэматыкі і інфарматыкі, з 2002 года — загадчык кафедрай матэматычнага аналізу.

## Навуковая дзейнасць 
Праводзіў даследаванні па распрацоўцы і ўдасканаленні зместу і структуры матэматычных дысцыплін для вышэйшых навучальных устаноў. Аўтар 42 навуковых прац, у тым ліку 8 вучэбных дапаможнікаў.

Сярод апублікаванага:

* *Дадаян А. А.*, *Дударенко В. А.* Математический анализ: [Учеб. пособие для физ.-мат. фак. пед. ин-тов]. — Мн.: Вышэйшая школа, 1990. — 427, [1] с.: ил.; 22 см. — Библиогр.: с. 419 (25 назв.). — Предм. указ.: с. 420—424. — ISBN 5-339-00331-0.
* *Дадаян А. А., Дударенко В. А.* Алгебра и геометрия : [Учеб. пособие для физ.-мат. фак. пед. ин-тов]. — Мн.: Вышэйшая школа, 1989. — 287, [1] с.: ил.; 22 см. — Библиогр.: с. 277 (16 назв.). — Предм. указ.: с. 278—284. — ISBN 5-339-00138-5.

## Узнагароды 
* Ордэн «Знак Пашаны»
* Медаль «У азнаменаванне 100-годдзя з дня нараджэння Уладзіміра Ільіча Леніна»
* Медаль «Ветэран працы»
* Значок «Выдатнік народнай адукацыі»
* Ганаровыя граматы Вярхоўнага Савета БССР

## Літаратура 
*  — С. 253.

## Спасылкі 
* Гісторыя кафедры матэматычнага аналізу  // Мазырскі дзяржаўны педагагічны ўніверсітэт імя І. П. Шамякіна
* *Ольга Ардашева* Владимир Александрович ДУДАРЕНКО: «Я горжусь, что себя посвятил педагогике» // Газета «Жыццё Палесся» 

Катэгорыя:Выпускнікі Мазырскага дзяржаўнага педагагічнага ўніверсітэта імя І. П. Шамякіна
Катэгорыя:Выкладчыкі Мазырскага дзяржаўнага педагагічнага ўніверсітэта імя І. П. Шамякіна
Катэгорыя:Заслужаныя настаўнікі БССР
Катэгорыя:Педагогі СССР
Катэгорыя:Матэматыкі СССР
Катэгорыя:Матэматыкі Беларусі
Катэгорыя:Члены КПСС
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Калінкавіцкім раёне
Катэгорыя:Рэктары Мазырскага дзяржаўнага педагагічнага ўніверсітэта імя І. П. Шамякіна
Фрэдэрык Тэадор Эме

**Фрэдэрык Тэадор Эме** (? — ) — беларускі медык-хірург, уролаг. Фактычны заснавальнік хірургічнай і уралагічнай навукі ў Беларусі.

## Біяграфія 
У 1773 годзе правёў у Нясвіжы дзве аперацыі: адну па выдаленні лістападобнай пухліны, другую — па выдаленні камянёў урэтры, якія выклікаюць гангрэнізацыю машонкі. Сваім вопытам па іх правядзенні Ф. Т. Эме падзяліўся ў двух працах «Назіранне над левай жаночай малочнай залозай, часткова паражанай на рак … які паўтара года прычыняў невыносныя болі і быў пасечаны 19 мая 1773 года» і «Апісанне каменя, які знаходзіўся ва ўрэтры 22 гады і пасечанага ў Нясвіжы 9 лютага 1773 года Фрэдэрыкам Тэадорам Эме, практыкам медыцыны, хірургіі і акушэрства, з гравюрамі», якія выйшлі на польскай мове ў нясвіжскай друкарні.

## Літаратура 
* Грицкевич, В. П. С факелом Гиппократа: Из истории белорусской медицины / В. П. Грицкевич. — Минск : Наука и техника, 1987. — С. 136.

Катэгорыя:Хірургі Беларусі
Катэгорыя:Уролагі Беларусі
Зэлэны Гай (Талалаіўскі раён)

**Зэлэны Гай** () — пасёлак у Талалаіўскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Талалаіўскай пасялковай абшчыны.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Талалаіўскага раёна
Прагрэс (Мэнскі раён)

**Прагрэс** () — пасёлак у Мэнскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Мэнскай гарадской абшчыны.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Мэнскага раёна
Лыпіўка (Карукіўскі раён)

**Ліпаўка** ці **Лыпіўка** () — вёска ў Сноўскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Сноўскай гарадской абшчыны.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Сноўскага раёна
Кіт Рычардс

**Кіт Ры́чардс** (, , ) — легендарны англійскі гітарыст і аўтар песень гурта «The Rolling Stones».

## Дыскаграфія 
**Сольныя студыйныя альбомы**

* *Talk Is Cheap* (1988)
* *Main Offender* (1992)
* *Crosseyed Heart* (2015)

## Бібліяграфія 
*

## Спасылкі 
Катэгорыя:Гітарысты Вялікабрытаніі
Катэгорыя:The Rolling Stones
Дарога Р69

**Дарога ** — аўтамабільная дарога рэспубліканскага значэння ў Беларусі, якая злучае г. Смалявічы, г. п. Смілавічы, г. п. Свіслач, г. п. Праўдзінскі і в. Шацк. Працягласць — 87 км.

Праходзіць па тэрыторыі Смалявіцкага, Чэрвеньскага і Пухавіцкага раёнаў Мінскай вобласці.

## Гісторыя 
20 лютага 2023 года на аўтадарозе паміж в. Слабада і в. Пекалін адбылося найбуйнейшае ДТЗ у гісторыі незалежнай Беларусі: сутыкнуліся маршрутнае таксі і гружаны МАЗ. У выніку аварыі загінула 11 чалавек, у тым ліку 2 непаўналетнія, пацярпелі 10 чалавек.

## Маршрут 
* **Мінская вобласць**, **Смалявіцкі раён**
** 24pxСмалявічы 24px 
** Слабада (Пекалінскі сельсавет)24px 
** Драчкава (Смалявіцкі раён)
* **Мінская вобласць**, **Чэрвеньскі раён**
** Смілавічы 24px 
* **Мінская вобласць**, **Пухавіцкі раён**
** Дукора 24px 
** Свіслач
** Рудзенск
** Праўдзінскі
** Сяргеевічы
** Шацк 24px 

Катэгорыя:Дарогі Пухавіцкага раёна
Катэгорыя:Дарогі Смалявіцкага раёна
Катэгорыя:Дарогі Чэрвеньскага раёна
Катэгорыя:Дарогі Беларусі
2017 год у гісторыі спорту

**2017** год быў адзначаны шэрагам спартыўных падзей.

## Каляндар падзей 
## Хакей 
* 5—21 мая — чэмпіянат свету (Германія, Францыя)

## Нарадзіліся 
## Памерлі 
## Спасылкі
*
Абалоння (Ноўгарад-Сівэрскі раён)

**Абалоння** () — вёска ў Корапскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Корапскай пасялковай абшчыны.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Корапскага раёна
1924 год у гісторыі астраноміі

**1924** год быў адзначаны шэрагам падзей у астраноміі.

## Падзеі 
## Астранамічныя з’явы 
## Адкрытыя астранамічныя аб’екты 
## Нарадзіліся 
## Памерлі 
## Крыніцы 

Катэгорыя:Гады ў астраноміі
Узброеныя сілы Сірыі

**Сірыйскія арабскія ўзброеныя сілы** () — ваенная арганізацыя Сірыйскай Арабскай Рэспублікі, прызначаная для абароны дзяржавы ад знешніх пагроз і падтрымання яе тэрытарыяльнай цэласнасці. Па канстытуцыі краіны вярхоўным галоўнакамандуючым узброеных сіл з’яўляецца прэзідэнт. Узброеныя сілы Сірыі сфарміраваны пасля атрымання незалежнасці ў 1946 годзе, і з таго часу ўдзельнічалі ў шматлікіх знешніх канфліктах (галоўным чынам з Ізраілем), а таксама ваенных пераваротах унутры самой краіны.

## Агульная інфармацыя 
Галоўнакамандуючы УС Сірыі — прэзідэнт Сірыі Башар Асад.

Ваенная служба ў сірыйскай арміі ажыццяўляецца па прызыву. Юнакі прызываюцца ў войска на 18 месяцаў пасля дасягнення імі 18 гадоў пры ўмове, што ў юнака ёсць браты; у адваротным выпадку ён лічыцца карміцелем сям’і і не ідзе ў вайскоўцы.

Ваенны бюджэт, станам на 2005 год — 0,858 — 1,0 млрд долараў ЗША, што складае да 5,9 % ВУП.

Сірыйскія УС сур’ёзна пацярпелі і былі фактычна разбураны падчас грамадзянскай вайны ў Сірыі, у выніку якой іх колькасць скарацілася больш чым на палову ад даваеннага складу ў 325 тысяч чалавек да 142 500 на люты 2018 года. З мэтай падтрымкі дзеянняў УС быў створаны шэраг такіх ваенізаваных арганізацый, як Нацыянальныя сілы абароны.

## Склад 
### Сухапутныя войскі 
Колькасць — 105 тыс. чалавек (2018). У сябе ўключаюць 5 армейскіх карпусоў, 12 дывізій (3 механізаваных, 6 танкавых, 2 спецпрызначэння (11 палкоў спецназа + асобны танкавы полк), 1 мехдыв рэспубліканскай гвардыі), 13 асобных брыгад (2 пяхотных, памежнай аховы, 2 ракетныя (з ТРК «Точка» і «Луна»), ракетная берагавой абароны, 2 артылерыйскія, 2 супрацьтанкавыя), комплексы СПА. Рэзервы: штаб танкавай дывізіі, 2 танкавых, 31 пяхотны, 3 артылерыйскіх палкі для сучаснай авіяцыі краін НАТА.
* Існуюць і супрацьлеглыя ацэнкі.
* Для НАТА небяспечныя толькі стацыянарныя комплексы далёкага радыуса дзеяння С-200 «Ангара» і С-200В «Вега», а таксама самаходныя ЗРК сярэдняй далёкасці «Бук».
Істотным стрымліваючым фактарам для арміі Сірыі з’яўляецца жаданне захаваць баяздольнасць ВПС і СПА для стрымлівання масіраваных нападаў, пры гэтым па сутнасці ігнаруючы малыя атакі з паветра з мэтай схаваць рэальныя баявыя магчымасці; аналагічна ўжываліся СПА і ВПС Югаславіі ў вайне супраць НАТА, што дазволіла захаваць баяздольнасць да канца вайны.

На сённяшні дзень асноўным стрымліваючым фактарам пры масіраванай агрэсіі з паветра з’яўляецца не сіла і нават не тэхнічнае дасканаласць, а як раз наяўнасць сістэм СПА. Варта заўважыць, што СПА Сірыі істотна навей і больш, чым сістэмы СПА Лівіі, Іраку або Югаславіі, таму і эфектыўнасць іх ужывання іншая. Гэта значыць, што краінам антысірыйскай кааліцыі давядзецца правесці працяглую аперацыю для нейтралізацыі сістэмы супрацьпаветранай абароны.

### Апалчэнне 
Нацыянальныя сілы абароны — 100 000 чал. Астатнія — міліцыя, уключаючы замежных добраахвотнікаў — 50 000 чал.

## Гл. таксама 
* Воінскія званні і знакі адрознення ў Сірыйскіх узброеных сілах

## Спасылкі 
* Вооружённые силы Сирии: состояние на сегодня // DOKWAR.RU 

Сірыя
Катэгорыя:Сірыя
Катэгорыя:Праўрадавыя ваенныя арганізацыі Грамадзянскай вайны ў Сірыі
Дуніт

**Дуні́т** — інтрузійная ультраасноўная горная парода. Назва паходзіць ад галы Дун () у Новай Зеландыі.

Амаль цалкам (больш чым на 85 %) складаецца з алівіну. Мае ў складзе невялікую колькасць акцэсарнага хромшпінеліду. Колер светла-зялёны, цёмна-зялёны да чорнага. Шчыльнасць — 3280 кг/м³. Звычайна ўтварае паралельныя лінзы, сякучыя трубкі, сілы. З дунітам звычайна звязаныя радовішчы хромавых руд і плаціноідаў.

## Выкарыстанне 
Дуніт выкарыстоўваецца ў вытворчасці вогнетрывалых матэрыялаў. Дунітавыя пяскі — у ліцейнай вытворчасці.

## Літаратура 
*  — С. 261.

## Спасылкі 
* Дунит. Перидотит. Пироксенит  // Брэсцкі дзяржаўны ўніверсітэт імя А. С. Пушкіна
* Дунит // Геологический словарь: в 2-х томах. / Под редакцией К. Н. Паффенгольца и др. — М.: Недра, 1978.
* Дунит. Перидотит. Пироксенит // Экологический центр "Экосистема"™
* Дунит // Большая Энциклопедия Нефти и Газа 

Катэгорыя:Магматычныя горныя пароды
Рассяленне насельніцтва

**Рассяленне насельніцтва** — працэс размеркавання і пераразмеркавання насельніцтва па тэрыторыі і яго вынік — сетка паселішчаў. Уключае размяшчэнне насельніцтва, функцыянальныя тэрытарыяльныя ўзаемасувязі населеных месцаў і міграцыю насельніцтва. Галоўныя фактары працэсу рассялення насельніцтва: прыродны (рэльеф, глебы, клімат, блізкасць да водных рэсурсаў, наяўнасць карысных выкапняў), дэмаграфічны (натуральны прырост насельніцтва, міграцыйныя працэсы), сацыяльна-эканамічны (узровень развіцця і размеркавання вытворчых сіл, рэгіянальныя адрозненні паводле ўзроўню даходаў, развітасць інфраструктуры). 3 развіццём вытворчых сіл галоўную ролю ў рассяленні насельніцтв адыгрывае сацыяльна-эканамічны фактар. Асноўнай формай рассялення насельніцтва з’яўляюцца пастаянныя населеныя пункты (гарадскія і сельскія), якія ўтвараюць у адных раёнах густую, у іншых — рэдкую сетку. Пры цесным збліжэнні паселішчаў і інтэнсіўным развіцці маятнікавай міграцыі ўзнікаюць агламерацыі паселішчаў. Суседнія групы агламерацый у прамысловых густа заселеных раёнах, з развітай сеткай камунікацый, могуць утвараць яшчэ больш складаную форму — мегалопаліс.

## Беларусь 
На Беларусі (2000) 212 гарадскіх паселішчаў (каля 7 млн чал.) і 23 459 сельскіх паселішчаў (каля 3 млн чал.). Сярэдняя адлегласць паміж гарадамі менш за 50 км, паміж сельскімі паселішчамі — каля 3 км. У сярэднім на кожную 1000 км² прыпадае 1 гарадское і 113 сельскіх паселішчаў, што спрыяе развіццю эканамічных, працоўных, культурна-бытавых і інш. міжпаселішчавых сувязей.

## Гл. таксама 
* Этнічная тэрыторыя беларусаў

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Насельніцтва
Верцялішкаўскі сельсавет

**Верцялі́шкаўскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Гродзенскага раёна Гродзенскай вобласці. Цэнтр — аграгарадок (да 2009 г. вёска) Верцялішкі.

Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Гродзенскага раёна Беластоцкай вобласці БССР. З 20 верасня 1944 года ў складзе Гродзенскай вобласці. У 1974 годзе на тэрыторыі сельсавета ўзнік пасёлак Берагавы. 22 снежня 1975 года ў склад сельсавета з Путрышкаўскага сельсавета перададзены вёскі Казіміроўка і Тужаўляны. 25 чэрвеня 1979 года ў склад сельсавета з Абухаўскага сельсавета перададзены 5 населеных пунктаў (вёскі Быльчыцы, Жытомля, Завадзічы, Талочкі і Цыдзікі).

Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 5649 чалавек, з іх 71,7 % — беларусы, 17,5 % — палякі, 8,0 % — рускія, 1,2 % — украінцы; паводле перапісу 2019 года — 5279 чалавек.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.


Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1940 годзе
Металалом

**Металалом** або **металічны лом** — агульная, зборная назва металічных адкідаў (ужо непрыдатных да ўжывання металічных вырабаў), якія ўтылізуюць або не ўтылізуюць у другасным металургічным цыкле. Найчасцей да металалому адносяць адмыслова сканцэнтраваныя ў адведзеных месцах металічныя адкіды для далейшай іх перапрацоўкі або ўтылізацыі.

## Віды металалому 
Металалом дзеляць у асноўным паводле віду металу, які пераважна ў працэнтах змешчаны ў металаломе, або мае пераважнае эканамічнае значэнне пры перапрацоўцы металалому.

Лом і адкіды каляровых металаў і сплаваў падраздзяляюць:

* па назвах металаў;
* па фізічных прыкметах — на класы;
* па хімічным складзе — на групы і маркі сплаваў;
* па паказчыках якасці — на гатункі.

Другасныя чорныя металы падраздзяляюцца:

* па змяшчэнні вугляроду — на два класы;
* па наяўнасці легіравальных элементаў — на дзве катэгорыі;
* па паказчыках якасці — на 28 відаў;
* па змяшчэнні легіравальных элементаў — на 67 груп.

У гаспадарчай дзейнасці, прамысловасці і гандлі шырока выкарыстоўваюцца літарныя абазначэння відаў і груп металалому, якія ўведзеныя ў ДАСТ СССР:

* Чорны лом (лом чорных металаў)
** Жалезны лом: стружка, акаліна, адходы ліцця, якія адпрацавалі тэрмін службы вырабы.
** Чыгунны лом: стружка, адкіды ліцця і інш.
** Нержавеючы лом: адкіды металаапрацоўкі, б/в вырабы.
* Каляровы лом (лом каляровых металаў)
** Медны лом: адкіды металаапрацоўкі і іншыя адкіды.
** Лом медных сплаваў: адкіды з медных сплаваў (латунь, бронза, тампак).
** Алюмініевы лом: разнастайны лом алюмінію і яго сплаваў.
** Магніевы лом: самалётны металалом.
** Тытанавы лом: самалётны і карабельны лом тытанавых сплаваў.
** Свінцовы лом: акумулятарны і кабельны.
** Рэдкаметальны лом: лом складаных сплаваў і адкіды высокатэхналагічных вытворчасцей.
** Паўправадніковы лом: адкіды вытворчасці электроннай прамысловасці.
* Каштоўны лом (лом каштоўных металаў)
** Залаты лом: ювелірныя вырабы са сплаваў золата, якія адслужылі свой тэрмін, хімапаратура, каталізатары.
** Сярэбраны лом: ювелірныя вырабы, якія адслужылі свой тэрмін, сярэбрана-цынкавыя акумулятары, каталізатары і інш.
** Лом плацінавых металаў: ювелірныя вырабы, якія адслужылі свой тэрмін, хімічная апаратура, тыглі, каталізатары, электранагравальнікі і інш.

### Катэгорыі металалому 
## Пляцоўка для лому 
Для працы з ломам і металічнымі адходамі пляцоўка складавання павінна быць не менш за 200 м², а зямельны ўчастак або яго доля з пад’язнымі шляхамі для аўтатранспарту і/або пад’язной чыгуначнай каляёй-тупіком на праве ўласнасці або арэнды прадугледжваецца наступных памераў:

Для захоўвання сыпкіх матэрыялаў (стальной стружкі) на тэрыторыі робяць цвёрдае воданепранікальнае пакрыццё з асфальту або бетону

## Крыніцы 
## Літаратура 
* *Иванов В. Н.* Словарь-справочник по литейному производству. — М.: Машиностроение, 1990.
* ГОСТ 16482-70: «Металлы чёрные вторичные. Термины и определения». Утв. постановлением Госстандарта СССР от 08.12.1970 N 1717 (ред. от 01.12.1990).

Катэгорыя:Металургія
Катэгорыя:Смецце
Зейскае вадасховішча

**Зе́йскае вадасховішча** () — вадасховішча ў Амурскай вобласці Расіі, на рацэ Зея.

Створана ў 1980 годзе ў выніку будаўніцтва Зейскай ГЭС. Напаўнялася вадой у 1974—1980 гг. Плошча паверхні вадасховішча складае 2419 км² пры нармальным падпорным узроўні 315 м. Аб’ём вады — 68,42 км³. Даўжыня вадасховішча 225—290 км, найбольшая шырыня 40 км, сярэдняя — 8 км. Найбольшая глыбіня каля 100 м. Вышыня плаціны складае 115,5 м, яе даўжыня 714 м. Ваганні ўзроўню вады да 26 м.

Вадасховішча выкарыстоўваецца ў мэтах энергетыкі, барацьбы з паводкамі, рыбалоўства і суднаходства. Выконвае шматгадовае рэгуляванне сцёку.

## Літаратура 
*  — С. 51—52.

## Спасылкі 
* *Салтанкин В. П.* Зейское водохранилище // Научно-популярная энциклопедия «Вода России»
* Зейское водохранилище // «Мегаэнциклопедия Кирилла и Мефодия» megabook.ru

Катэгорыя:Вадасховішчы Расіі
Катэгорыя:Геаграфія Амурскай вобласці
Катэгорыя:Басейн Амура
GWR 4900 № 5972 Olton Hall

**5972 Olton Hall** — паравоз тыпу 2-3-0, прадстаўнік класа 4900 сеткі GWR (вядомы таксама як *Hall Class*). Атрымаў вядомасць пасля фільмаў пра Гары Потэра, дзе водзіць «Хогвартс-Экспрэс».

## Ранняя эксплуатацыя 
Паравоз быў пабудаваны Суіндонскім заводам у красавіку 1937 года і паступіў на Great Western Railway дзе пачаў працаваць у дэпо ў Ніце (Паўднёвы Уэльс). У жніўні 1950 года паравоз купіла British Railways, якая перавяла *5972 Olton Hall* ў дэпо ў Кармартэне. Праз некалькі гадоў паравоз накіравалі на Суіндонскі завод для мадэрнізацыі, у ходзе якой ўсталявалі параперагравальнік, для чаго ў катле былі пастаўленыя тры шэрагу жаравых труб. Пасля гэтага паравоз быў накіраваны для працы ў дэпо Лэйра, што размяшчалася ў Плімуце. Апошнім месцам працы «Olton Hall» стаў усходні порт Кардыф. У студзені 1963 года паравоз выключылі з інвентара, а ў сакавіку 1964 года прадалі кампаніі Woodham Brothers на металалом.

## Захаванне 
Варта адзначыць, што пляцоўка кампаніі Woodham Brothers ўяўляе сабой хутчэй вялікую звалку, на якой паравозы могуць ржавець дзесяцігоддзямі. У сакавіку 1981 года *5972 «Olton Hall»* быў выкуплены Horbury railway works і пасля аднаўлення паступіў у Нацыянальны чыгуначны музей (en) у Шылдане. Перыядычна ён здзяйсняе паездкі па West Coast Railways.

Пасля выхаду фільмаў пра Гары Потэра паравоз стаў папулярным, таму пачынаючы з 2004 года кожнае лета арандуецца прыватнымі тураператарамі для арганізацыі паездак фанатаў.

### Хогвартс-Экспрэс 
Першапачаткова на «ролю» паравоза «Хогвартс-Экспрэса» быў абраны «Taw Valley» класа SR West Country (en) таксама тыпу 2-3-0 і пабудаваны ў другой палове 1940-х гг Паравоз ужо быў перафарбаваны і перайменаваны, калі рэжысёр Крыс Каламбус нечакана яго забракаваў, палічыўшы занадта сучасным. Па гэтай прычыне было вырашана задзейнічаць 5972 «Olton Hall».

У фільмах «Olton Hall» водзіць склад з чатырох брытанскіх вагонаў тыпу Mark 1. Для здымак паравоз быў перафарбаваны ў цёмна-бардовы колер, замест стандартнага для пасажырскіх паравозаў зялёнага. Нумар 5972 захавалі, але паставілі таблічкі з новай назвай паравоза — «Hogwarts Castle». Такая назва, з улікам мадэлі (*Hall Class*) і сучаснасці назвы паравоза, стала нават своеасаблівай жартам: *Зала, якая думае, што яна Замак* (англ. &nbsp;The Hall that thinks it's a Castle).

## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Асобныя паравозы
Катэгорыя:Паравозы тыпу 2-3-0
Катэгорыя:З’явіліся ў 1936 годзе
Катэгорыя:Паравозы Вялікабрытаніі
Саха (газета)

«**Саха**» — беларуская грамадска-палітычная газета, якая выходзіла з 18 красавіка 1923 года ў Вільні пад рэдакцыяй Макара Косцевіча (Краўцова). Рэпрэзентавала сябе як орган рабочых і сялян Заходняй Беларусі. Інфарміравала пра палітыку польскай народнай партыі «Вызваленне», Лазанскую канферэнцыю, жыццё беларусаў у Беларускай ССР.

## Спасылкі 
* «Саха» (18 красавіка 1923) // Бібліятэка Акадэміі навук Літвы імя Урублеўскіх (

Катэгорыя:Газеты Вільні на беларускай мове
Катэгорыя:Газеты Заходняй Беларусі
Катэгорыя:Зніклі ў 1923 годзе
Катэгорыя:1923 год у Вільні
Звышнатуральнае (серыял)

**Звышнатуральнае** () — амерыканскі фэнтэзійны тэлесерыял, створаны Эрыкам Крыпке. Прэм'ера тэлесерыяла адбылася на тэлеканале The WB 13 верасня 2005 года. З Джарэдам Падалекі і Джэнсенам Эклсам у галоўных ролях Сэма і Дына Вінчэстараў адпаведна, серыял апавядае пра двух братоў — паляўнічых за паскуддзем, якія падарожнічаюць па ЗША на чорнай Chevrolet Impala 1967, расследуючы паранармальныя з'явы, многія з якіх заснаваныя на гарадскіх легендах і Фальклоры, а таксама змагаюцца з спараджэннямі зла: дэманамі, прывідамі і іншым паскуддзем. Вытворчасцю шоу займаецца кампанія Warner Bros. Television разам з Wonderland Sound and Vision. Разам з Крыпке, галоўнымі выканаўчымі прадзюсарамі тэлесерыяла ў розныя гады былі Макджы, Роберт Сінгер, Філіп Сгрыкіа, Сера Гэмбл, Джэрэмі Карвер, Джон Шыбан, Бэн Эдлунд і Адам Нас. Яшчэ адзін выканаўчы прадзюсар і рэжысёр Кім Мэнэрс памёр ад раку лёгкіх падчас вытворчасці чацвёртага сезона. «Звышнатуральнае» стаў самым працяглым паўночнаамерыканскім навукова-фантастычным серыялам (да гэтага ім з'яўлялася шоў «Таямніцы Смолвіля», які налічвае 218 эпізодаў).

Здымкі серыяла праходзяць у Брытанскай Калумбіі, Канада, а стварэнне серыяла заняло больш за дзесяць гадоў, улічваючы тое, што стваральнік шоу Эрык Крипке на працягу многіх гадоў распрацоўваў праект шоў. пілотны эпізод паглядзела 5,69 мільёна чалавек, а рэйтынгі першых чатырох эпізодаў дазволілі СБ замовіць поўны першы сезон. Спачатку Крыпке планаваў завяршыць гісторыю на трэцім сезоне, аднак пазней вырашыў зняць поўных пяць сезонаў. У пятым сезоне завяршылася асноўная сюжэтная лінія шоу  і Крыпке пакінуў пост шоуранера праекта. Тэлесерыял працягнуўся з Серай Гэмбл (6-7 сезоны), Джэрэмі Карверам (8-11 сезоны) і Эндру Дабам і Робертам Сінгэрам (з 12 сезону) у якасці шоўранераў.

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт 

Катэгорыя:Тэлесерыялы ЗША
Катэгорыя:Тэлесерыялы 2005 года
Катэгорыя:Фэнтэзійныя тэлесерыялы
Рубанныкіў

**Рубанныкіў** () — вёска ў Корапскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Корапскай пасялковай абшчыны.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Корапскага раёна
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1875 годзе
Хуан Гуайдо

**Хуан Гуайдо**, **Хуан Гуаідо** (; нар. , Ла-Гуайра) — палітык, дзяржаўны дзеяч Венесуэлы.

## Біяграфія 
Сын лётчыка і настаўніцы, абодва яго дзяды былі вайскоўцамі. У палітыку ён прыйшоў студэнтам. Па адукацыі інжынер, акрамя таго, ён скончыў аспірантуру ва Універсітэце Джорджа Вашынгтона ў ЗША.

У 25 гадоў ён стаў сузаснавальнікам партыі «Народная воля», якая ўстала ў рашучую апазіцыюп да сацыялістычнага ўраду Уга Чавеса. Кіраўніка гэтай партыі Лопеса пазней арыштуюць і пасадзяць у турму па абвінавачванні ў арганізацыі беспарадкаў. Тыя беспарадкі пакінулі шнар на шыі Гуайдо: ад гумовай кулі.

Падчас свайго знаходжання ў парламенце Венесуэлы палітык ініцыяваў расследаванне шэрагу карупцыйных спраў, звязаных з адміністрацыяй Нікаласа Мадуры.

Хуан Гуайдо быў абраны новым старшынёй Нацыянальнай асамблеі Венесуэлы 5 студзеня 2019, а пасля таго як Нікалас Мадура 10 студзеня правёў чарговую ўласную інаўгурацыю, Гуайдо назваў яго ўзурпатарам (на прэзідэнцкіх выбарах у маі 2018 года Мадура па афіцыйных звестках атрымаў 68 % галасоў выбаршчыкаў пры яўцы 46 %, апазіцыя тыя выбары байкатавала). Яго прызначэнне спікерам парламента дало венесуэльскай апазіцыі магчымасць аб’яднацца. Неўзабаве Гуайдо паставіў пад пытанне легітымнасць праўлення Мадуры і заявіў, што мае канстытуцыйнае права ўзяць прэзідэнцкую ўладу ў свае рукі да наступных выбараў.

23 студзеня 2019 Хуан Гуайдо абвясціў сябе выконваючым абавязкі прэзідэнта краіны і прынёс прысягу проста на масавым мітынгу ў Каракасе. Выступаючы перад удзельнікамі шматтысячнага мітынгу, ён заявіў, што бярэ на сябе прэзідэнцкія абавязкі, каб «дамагчыся заканчэння ўзурпацыі ўлады, сфармаваць пераходны ўрад і правесці сумленныя выбары». Прэзідэнт ЗША Дональд Трамп выпусціў заяву, у якой афіцыйна прызнаў Гуайдо кіраўніком краіны. Цягам некалькіх гадзін аб прызнанні Гуайдо в.а. прэзідэнта заявілі таксама Бразілія, Канада, Калумбія, Аргенціна, Перу, Эквадор, Парагвай. Арганізацыя амерыканскіх дзяржаў таксама прызнала яго новым лідарам краіны. 31 студзеня Еўрапейскі парламент таксама прызнаў Хуана Гуайдо «адзіным і законным часовым прэзідэнтам» рэспублікі.

5 студзеня 2020 на афіцыйным пасяджэнні парламента замест Гуайдо на пасаду спікера Нацыянальнай амамблеi быў абраны праўладны дэпутат Луіс Пара. Аднак апазіцыя — паплечнікі Гуайдо — сабраліся ў рэдакцыі адной з мясцовых газет і пастанавілі, што ён застаецца на пасадзе спікера венесуэльскага парламента на наступны тэрмін. Мадура заявіў, што прэтэнзіі апазіцыі да ходу галасавання незаможныя, у прыватнасці кворум быў дакументальна пацверджаны. Нягледзячы на гэта, некаторыя краіны ўжо павіншавалі Гуайдо з перавыбраннем на пасаду старшыні парламента.

Гуайдо і яго саюзнікі сцвярджаюць, што яны з’яўляюцца законным урадам. Апазіцыя выкарыстоўвае міжнародны ціск, каб прымусіць Мадура правесці свабодныя і справядлівыя прэзідэнцкія выбары.

## Асабістае жыццё 
Жанаты, выхоўвае дачку.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Палітыкі Венесуэлы
Сафііўка (Ічнянскі раён)

**Сафііўка** () — пасёлак у Ічнянскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Парафііўскай АТГ.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Ічнянскага раёна
1990 год у гісторыі астраноміі

**1990** год быў адзначаны шэрагам падзей у астраноміі.

## Падзеі 
* 25 красавіка: Запуск касмічнага тэлескопа «Хабл».
* 6 кастрычніка: Запуск касмічнага апарата «Уліс».

## Астранамічныя з’явы 
## Адкрытыя астранамічныя аб’екты 
## Узнагароды 
*  — Херберт Фрыдман
* Медаль Кэтрын Брус — 
*  — 

## Нарадзіліся 
## Памерлі 
## Крыніцы 

Катэгорыя:Гады ў астраноміі
Вуліца Сціклю

**Вуліца Сціклю** (), традыцыйная беларуская назва **Шкляна́я ву́ліца** — вуліца ў цэнтральнай частцы Вільні, у Старым Горадзе. Звязвае вуліцу Вялікую з Дамініканскай. Працягваецца вуліцай Святога Ігната.

## Гісторыя 
Атрымала сваю назву ад шкляной мануфактуры, заснаванай тут паводле прывілею вялікага князя Жыгімонта Аўгуста, нададзенага 22 мая 1547 года. Гэты прывілей дазваляў Марціну Палецкаму адкрыць майстэрню і гандляваць у Вільні шклом і шклянымі вырабамі.

У часы нацысцкай акупацыі вуліца ў складзе Малога гета. Па Другой сусветнай вайне ўлады Літоўскай ССР на пэўны час перайменавалі яе ў вуліцу Сувязі, а потым да 1989 года — у вуліцу Марка Антакольскага. Тым часам назву Шкляной мелі цяперашнія вуліцы Гаона і Марка Антакольскага.

## Агульныя звесткі 
Даўжыня вуліцы каля 270 м. Нумарацыя дамоў пачынаецца ад Вялікай вуліцы. З левага паўднёва-заходняга боку вуліцы дамы з няцотнымі нумарамі, з правага паўночна-ўсходняга боку — цотная нумарацыя.

З правага боку адыходзіць вуліца Гаона, з левага — Марка Антакольскага і Жыдоўская.

## Будынкі 
### Няцотны бок 
* № 1 (таксама *Вялікая вуліца, 17*) — кутні 3-павярховы дом, збудаваны на месцы старажытнай Уваскрэсенскай царквы, ад якой захавалася частка мура.
* № 3 — 2-павярховы дом. На фасадзе суседняга дома вісіць памятная шыльда ў гонар шкляной мануфактуры.

### Цотны бок 
 на доме № 2]]
* № 2 (таксама *Вялікая вуліца, 19*) — друкарня Францыска Скарыны. У XV—XVI стагоддзях дом належаў віленскаму бурмістру Якубу Бабічу. Як сведчыць шыльда на будынку, сюды ў 1520 годзе Францішак Скарына перавёз з Прагі сваю друкарню. Тут Скарына выдаў «Малую падарожную кніжку» (1522) і «Апостал» (1525).
* № 4 — дом, збудаваны ў XV — першай палове XVII стагоддзя. У замкнёным унутраным двары ў памяць віленскіх першадрукароў у 1973 годзе паставілі скульптуру «Летапісец».
* № 6 — 3-павярховы дом, пад якім захаваліся падмуркі і сутарэнні дома злотніка Яна Шульца, згаданага ў 1595 годзе.
* № 8 — 3-павярховы дом
* № 10 (таксама *вуліца Марка Антакольскага, 2*) — нарожны 2-павярховы дом
* № 12 — 3-павярховы дом

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Вуліцы Вільні
Святаянская вуліца

**Святая́нская ву́ліца**, таксама **ву́ліца Швя́нта Ё́на** (, ) — вуліца ў цэнтральнай частцы Вільні, у Старым Горадзе. Звязвае Замкавую з скрыжаваннем вуліц Універсітэцкай, Дамініканскай і Гаона. Працягваецца вуліцай Дамініканскай.

Архітэктурныя дамінанты вуліцы — касцёл Святых Янаў у стылі віленскага барока і палац Пацаў, помнікі архітэктуры XVI—XVIII стагоддзяў.

## Гісторыя 
Назва вуліцы ўтварылася ад касцёла Святых Янаў, які захаваўся да нашага часу. Упершыню ўпамінаецца ў канцы XVI ст. У гэты час забудова вуліцы была мураванай, а многія дамы мелі драўляны водаправод.

Па здушэнні нацыянальна-вызваленчага паўстання 1863—1864 гадоў у 1864 годзе Мураўёў-Вешальнік з мэтай русіфікацыі зямель колішняга Вялікага Княства Літоўскага загадаў перайменаваць вуліцу ў *Іванаўскую* (). Па адыходзе расійскіх войскаў з Вільні ў 1915 годзе вуліцы вярнулі традыцыйную гістарычную назву.

За савецкім часам вуліцу перайменавалі ў імя літоўскага літаратара Баліса Сруогі (). У наш час вуліцы зноў вярнулі гістарычную назву.

## Агульныя звесткі 
Даўжыня вуліцы каля 190 м. Мае брукаваную праезную частку. Нумарацыя дамоў пачынаецца ад скрыжавання з вуліцамі Універсітэцкай і Дамініканскай. З правага паўднёвага боку вуліцы дамы з няцотнымі нумарамі, з левага паўночнага боку — цотная нумарацыя.

## Будынкі 
### Няцотны бок 
* № 3 — палац Пацаў. Упершыню будынак упамінаецца ў XVI ст., калі ім валодалі Радзівілы, потым гаспадаром палаца быў сын канцлера Льва Сапегі — Казімір Леў. У 1628 годзе будынак перайшоў да роду Пацаў, тут гаспадарылі ў тым ліку падканцлер Стэфан і канцлер Крыштаф Жыгімонт Пацы. Па пажары 1748 года палац прыйшоў у заняпад, пакуль яго не адрамантаваў канцлер Аляксандр Міхал Сапега. Па здушэнні вызваленчага паўстання 1830—1831 гадоў расійскія ўлады канфіскавалі будынак у генерала Францішка Сапегі. Далей тут размяшчаліся губернскія адміністрацыйныя ўстановы і кватэры чыноўнікаў, а ў другой палове XIX ст. — друкарня, у якой выходзілі газеты «Виленские губернские ведомости» і «Виленский вестник». У XX ст. палац двойчы рэстаўраваўся. У наш час у ім размяшчаецца пасольства Польшчы ў Літве.

, 1853]]

* № 7 — дом Эртля
* № 9 — дом Ладзіка
* № 11 — дом Русецкага

### Цотны бок 
* № 4 — езуіцкая друкарня
* № 10 — будынак аўлы
* № 12 — касцёл Святых Янаў. Першы драўляны парафіяльны касцёл збудавалі ў 1387 годзе з фундацыі Ягайлы. У канцы XIV — першай чвэрці XV ст. на месцы спаленага крыжакамі збудавалі новы мураваны касцёл, асвечаны ў 1427 годзе. У 1739—1745 гадах паводле праекту Яна Гляўбіца праодзілася рэканструкцыя касцёла, у выніку якой ён стаў выдатным творам архітэктуры і мастацтва віленскага барока.

## Заўвагі 
## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Вуліцы Вільні