open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Чарнобыль

**Чарнобыль** ( — быльнёг, палын) — горад у Кіеўскай вобласці Украіны.

Размешчаны на рацэ Прыпяць, недалёка ад яе ўпадзення ў Кіеўскае вадасховішча.

Да Чарнобыльскай катастрофы 1986 года ў горадзе пражывала 12 500 чалавек. У цяперашні час тут пражываюць толькі работнікі устаноў і прадпрыемстваў Зон адчужэння і безумоўнага гарантаванага адсялення Чарнобыльскай АЭС (працуюць на вахтавай аснове) і самасёлы.

## Гісторыя 
Першае згадванне Чарнобыля ставіцца да падзеяў 1193 года. Пасля Люблінскай уніі горад перайшоў пад кантроль Польшчы.

У сярэдзіне XV стагоддзя, калі гэтыя землі кантралявала Вялікае Княства Літоўскае, па суседстве з Чарнобылем быў пабудаваны замак, аддзелены ад селішча глыбокім ровам, які захаваўся да нашых дзён. У пачатку XVI стагоддзя замак быў рэканструяваны, пераўтвораны ў добра умацаваную і цяжкадаступную крэпасць, а горад Чарнобыль стаў павятовым цэнтрам.

У другой палове 18 стагоддзя горад становіцца адным з цэнтраў хасідызму. Падчас Грамадзянскай вайны быў месцам баёў. Польская абшчына выселеная ў Казахстан у 1936 годзе, яўрэйская — знішчана ў 1941-44 гг.
200px|thumb|left|Свята-Ільінская царква ў Чарнобылі, 2007

У 1970-х у 10 км на поўнач ад горада збудаваная першая ва Украіне атамная электрастанцыя.

У 1985 была ўведзеная ў строй загарызонтная РЛС «Дуга» (аб’ект Чарнобыль-2).

26 красавіка 1986 на чацвёртым энергаблоку Чарнобыльскай АЭС адбылася аварыя, якая стала самай вялікай катастрофай у гісторыі атамнай энергетыкі.

У 2006 годзе Амерыканскай некамерцыйнай навукова-даследчай арганізацыяй Інстытут Блэксміта быў апублікаваны спіс самых забруджаных месцаў на планеце, у якім Чарнобыль апынуўся ў першай дзясятцы.

## Гл. таксама 
* Прып’яць
## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарады Кіеўскай вобласці
Катэгорыя:Населеныя пункты Украіны, адселеныя пасля Чарнобыльскай катастрофы
Катэгорыя:Населеныя пункты Вышгарадскага раёна
Голуб міру

**Голуб міру** — выраз, які атрымаў папулярнасць пасля завяршэння Другой сусветнай вайны ў сувязі з дзейнасцю Сусветнага кангрэса прыхільнікаў міру. Першы Сусветны кангрэс прыхільнікаў міру праходзіў у 1949 годзе ў Парыжы і Празе. Эмблема гэтага кангрэса была намаляваная Паблам Пікасам. На эмблеме намаляваны белы голуб, які трымае ў дзюбе галінку алівы.

## Гісторыя знаку 
Яшчэ ў старажытнасці голуб лічыўся знакам урадлівасці, а пазней і міру. Старажытныя людзі меркавалі, што ў голуба няма жаўцяка, а жоўць лічылася чыннікам злога, сварлівага норава. Галубы лічыліся святымі птушкамі і веснікамі багоў у краінах Усходу.

У хрысціянстве галуб разглядаўся як сімвал Святога Духу. У Бібліі галубка, выпушчаная Ноем, прынесла яму аліўкавую галінку як знак прымірэння стыхіі. Гэта лічыцца знакам даравання людзям. У сярэднявечча голуб быў абавязковым атрыбутам Звеставанні, Вадохрышчы, Спаслання Святога Духу і Сёмухі. Лічылася, што д'ябал і вядзьмаркі могуць прымаць любыя абліччы, акрамя голуба і авечкі.

У Старажытным Рыме знакам міру лічыліся галубкі Венеры, якія звілі сабе гняздо ў перакуленым шлеме Марса. З-за сваёй адданасці нашчадзі голуб сімвалізаваў мацярынскія пачуцці. Часам голуб з'яўляўся знакам мудрасці. У яўрэяў голуба звалі «Ёна». Прарок, пасланы Госпадам у Ніневiю, насіў імя Ёна. У Кітаі голуб — знак старасці і даўгалецця. Галубкі, якія цалуюцца — сімвал закаханых.

У ЗША палітыкаў, якія лабіруюць інтарэсы вайскоўцаў, завуць *каршакамі*, а мірных дзеячаў — *галубамі*.

## Спасылкі 
* Этымалагічныя тэрміны 
* Крылатыя выразы
* Энцыклапедыя «Знакі, знакі, эмблемы»

Катэгорыя:Знакі
Катэгорыя:Сімвалы
Катэгорыя:Пацыфізм
Фірменны пасажырскі цягнік

**Фірменны пасажырскі цягнік** — адна з катэгорый камфартабельных пасажырскіх цягнікоў. Фірменныя цягнікі з’явіліся ў СССР і існуюць у некалькіх краінах постсавецкай прасторы. Усе патрабаванні да фірменных цягнікоў СНД і краін Балтыі выкладзеныя ў становішчы «Аб фірменным пасажырскім цягніку».

Першы фірменны цягнік у СССР — «Чырвоная страла» пачаў курсіраваць паміж Ленінградам і Масквой з 1931 года. На час блакады Ленінграда яго курсіраванне перарывалася, але адразу пасля зняцця блакады курсіраванне гэтага цягніка было адноўлена.

## Спіс фірменных цягнікоў БЧ 
## Гл. таксама 
* Славянскі экспрэс

## Спасылкі 
* Именные поезда дальнего следования 

Катэгорыя:Рухомы састаў чыгунак
Сейм Латвіі

**Сейм Латвіі** (Саэйма, латыш. Saeima) — аднапалатны парламент Латвіі, складаецца з 100 дэпутатаў, абраных грамадзянамі Латвіі па 5 акругах — Рыжскай, Відземскай, Латгальскай, Земгальскай і Курземскай. Устаноўленая перыядычнасць выбараў — раз у 4 гады (да Шостага Сейма — раз у 3 гады), выбары праходзяць у першую суботу кастрычніка (акрамя выбараў Пятага Сейма). Сістэма выбараў — прапарцыйная (да 10 Сейма). Для ўдзелу ў размеркаванні месцаў спіс павінен пераадолець 5 % бар'ер (да выбараў Пятага Сейма бар'ера не было, пры іх ён складаў 4 %). Старшыня Сейма на дадзены момант — Інара Мурніецэ.

## Гісторыя 
Упершыню Сойм быў абраны ў 1922 г., а да таго часу ролю вышэйшай заканадаўчай улады выконваў Устаноўчы сход. Аднапалатны парламент абіраўся на 3 гады ва ўсеагульных, непасрэдных, прапарцыйных і роўных выбарах. Характэрная рыса латвійскай выбарчай сістэмы ў міжваенны час — адсутнасць працэнтнага бар’еру ў дачыненні да партый, якія ўдзельнічалі ў выбарах. Гэта давала магчымасць трапіць у парламент нават нешматлікім і нядаўна створаным палітычным рухам. Наступствам было тое, што палітычны склад Сейма характарызаваўся наяўнасцю шматлікіх дробных партыйных фракцый, якія былі новымі і пазбаўленымі адпаведнага палітычнага досведу. У выніку чарговыя выбары прыносілі ўсё большую колькасць выбарчых спісаў, што ўскладняла стварэнне ўрада або прадвызначала яго кароткае існаванне, бо партыйныя кааліцыі былі кволымі і хутка распадаліся.

## Храналогія скліканняў 
* Першы Сейм 1922—1925 гг.
* Другі Сейм 1925—1928 гг.
* Трэці Сейм 1928—1931 гг.
* Чацвёрты Сейм 1931—1934 гг. (распушчаны пры дзяржаўным перавароце К. Улманіса)
* «Народны Сейм» 1940 года (да выбараў дапушчаны толькі прасавецкі Блок працоўнага народа)
* Пяты Сейм 1993—1995 гг.
* Шосты Сейм 1995—1998 гг.
* Сёмы Сейм 1998—2002 гг.
* Восьмы Сейм 2002—2006 гг.
* Дзевяты Сейм 2006—2010 гг.
* Дзесяты Сейм 2010—2011 гг.
* Адзінаццаты Сейм 2011—2014 гг.
* Дванаццаты Сейм з 2014 года

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт Сойма
* Цэнтральная выбарчая камісія  — вынікі выбараў Сойма з 1993.

Катэгорыя:Дзяржаўны лад Латвіі
Катэгорыя:Палітыка Латвіі
Латвія
Анатоль Аляксандравіч Сівак

**Анатоль Алякса́ндравіч Сіва́к** (нар. , в. Завайць, , Гомельская вобласць) — дзяржаўны дзеяч Рэспублікі Беларусь, міністр транспарту і камунікацый Рэспублікі Беларусь (2012—2018), намеснік прэм’ер-міністра Рэспублікі Беларусь з 3 верасня 2020 года.

## Біяграфія 
Скончыў Беларускі інстытут інжынераў чыгуначнага транспарту (1986). Па заканчэнні ВНУ працаваў будаўнічым майстрам будаўніча-мантажнага цягніка № 391 на станцыі Брэст ГП «Дарбудмантажтрэст» Беларускай чыгункі, затым галоўным інжынерам будаўнічага ўпраўлення № 2 на станцыі Асіповічы. У перыяд з 1987 па 1989 гг. Анатоль Аляксандравіч — начальнік будаўніча-мантажнага цягніка № 761 на станцыі Магілёў, з 1989 па 2001 гг. узначальваў будаўніча-мантажны цягнік № 367 на станцыі Мінск РУП «Дарбудмантажтрэст» Беларускай чыгункі. У 2001—2002 гг. — галоўны інжынер будаўніча-мантажнага рэспубліканскага ўнітарнага прадпрыемства «Дарбудмантажтрэст» Беларускай чыгункі.

У 2002—2006 гг. працаваў намеснікам начальніка Беларускай чыгункі. У 2006—2009 гг. — памочнік Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь — галоўны інспектар па г. Мінску; Аляксандр Лукашэнка высока ацаніў яго дзейнасць на гэтым пасадзе. Скончыў Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь па спецыяльнасці «Эканоміка і кіраванне вытворчасцю». З 2009 па 31 ліпеня 2012 гг. начальнік Беларускай чыгункі.

31 ліпеня 2012 г. Прэзідэнт А. Лукашэнка прызначыў Анатоля Аляксандравіча на пасаду міністра транспарту і камунікацый.

16 кастрычніка 2015 года пастановай Савета Міністраў № 870 у складзе Урада склаў свае паўнамоцтвы перад нававыбраным Прэзідэнтам Рэспублікі Беларусь., а 17 снежня 2015 года ўказам Прэзідэнта № 500 зноў зацверджаны на пасадзе міністра

24 лістапада 2018 года вызвалены з пасады міністра і прызначаны старшынёй Мінскага гарвыканкама.

3 верасня 2020 года прызначаны намеснікам прэм’ер-міністра Беларусі, змяніўшы на гэтай пасадзе Уладзіміра Кухарава. 17 верасня 2020 года прызначаны ўпаўнаважаным прадстаўніком Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь у Магілёўскай вобласці.

17 снежня 2020 года яго ўнёс у свой санкцыйны спіс Еўрасаюз, 18 лютага 2021 года — Вялікабрытанія, 22 сакавіка 2021 года — Швейцарыя. 26 студзеня 2021 года да гэтага пакета санкцый ЕС далучыліся Албанія, Ісландыя, Ліхтэнштэйн, Нарвегія, Паўночная Македонія, Чарнагорыя.

## Узнагароды 
* Ордэн Пашаны
* Знак «Ганаровы чыгуначнік».

## Спасылкі 
* Біяграфія на сайце Беларускай чыгункі. 

Катэгорыя:Міністры транспарту і камунікацый Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Начальнікі Беларускай чыгункі
Катэгорыя:Памочнікі Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь — інспектары па горадзе Мінску
Катэгорыя:Намеснікі прэм’ер-міністраў Беларусі
Катэгорыя:Беларускія асобы ў Чорным спісе ЕС
Летнія Алімпійскія гульні 1896

**Летнія Алімпійскія гульні 1896 года** (), афіцыйна вядомыя як **Гульні I Алімпіяды**, праходзілі ў Афінах, сталіцы Грэцыі, з 6 красавіка па 15 красавіка 1896 года.

## Медальны залік 
Дзесяць з чатырнаццаці краін-удзельніц зарабілі медалі, у дадатак да трох медалёў, якія зарабілі змешаныя каманды, г.зн. каманды з спартсменаў з некалькіх краін. Каманда Злучаных Штатаў Амерыкі атрымала найбольшую колькасць залатых медалёў (11), а каманда Грэцыі, якая прымала Алімпійскія гульні, атрымала найбольшую колькасць медалёў у цэлым, а таксама найбольшую колькасць срэбных (17) і бронзавых (19) медалёў і на адзін залаты медаль менш, чым ЗША.

;Легенда

## Гл. таксама 
* Спірыдон Луіс

## Спасылкі 
* Игры на сайте Международного олимпийского комитета  
* Официальный отчёт МОК об Играх   
* Результаты Игр  
* Игры на сайте databaseOlympics.com 
* Книга «Олимпийские игры 1896», авторы Билл Маллон и Тур Видланд  


Катэгорыя:Красавік 1896 года
Летнія Алімпійскія гульні 1932

**Летнія Алімпійскія гульні 1932** (), афіцыйна вядомыя як **Гульні X Алімпіяды**, праходзілі ў Лос-Анджэлесе з 30 ліпеня па 14 жніўня 1932 года.

## Спасылкі
Летнія Алімпійскія гульні 1928

**Летнія Алімпійскія гульні 1928** (), афіцыйна вядомыя як **Гульні IX Алімпіяды**, праходзілі ў Амстэрдаме з 28 ліпеня па 12 жніўня 1928 года.

## Спасылкі
Летнія Алімпійскія гульні 1948

**Летнія Алімпійскія гульні 1948** (), афіцыйна вядомыя як **Гульні XIV Алімпіяды**, праходзілі ў Лондане з 29 ліпеня па 14 жніўня 1948 года. Гэта былі першыя Алімпійскія гульні пасля 12-гадовага перапынку з-за Другой сусветнай вайны. Папярэднія гульні праводзіліся ў Берліне; у 1940 годзе былі адменены Гульні ў Токіа, а ў 1944 годзе Гульні ў Лондане.

Алімпійскія гульні 1948 года вядомыя таксама як «Суровыя Гульні» (англ. Austerity Games), бо праводзіліся ў спартанскіх умовах, у абстаноўцы пасляваеннай разрухі і падчас аднаўлення разбураных сусветнай вайной нацыянальных гаспадарак. Для Алімпіяды не было ўзведзена ніводнага новага збудавання, таму атлеты спаборнічалі ва ўмовах, максімальна набліжаных да спартанскіх.

На гульнях пра сябе заявіла галандская лёгкаатлетка Фані Бланкерс-Кун, якая заваявала чатыры залатыя медалі, прычым падчас спаборніцтваў яна была цяжарная. У дзесяцібор’і перамогу атрымаў 17-гадовы амерыканец Роберт «Боб» Мэціяс, які стаў самым маладым алімпійскім чэмпіёнам. У спартыўнай гімнастыцы разгромную перамогу атрымала зборная Фінляндыі: лідар каманды Вейка Хухтанен стаў чэмпіёнам у мнагабор’і, у камандным першынстве не было роўных менавіта фінскай зборнай, а ў практыкаваннях на кані Хухтанен і яго таварышы Паава Аалтанен і Хейкі Савалайнен і зусім выйгралі адразу тры залатыя медалі, пакінуўшы срэбра і бронзу без прысуджэння. У футболе поспех святкавала зборная Швецыі, ведзеная ударным трыо Грэ-Но-Лі ў складзе Гунара Грэна, Гунара Нордаля і Нільса Лідхальма.

## Спасылкі 

Катэгорыя:Ліпень 1948 года
Катэгорыя:Жнівень 1948 года
Летнія Алімпійскія гульні 1920

**Летнія Алімпійскія гульні 1920** (), афіцыйна вядомыя як **Гульні VII Алімпіяды**, праходзілі ў Антверпене з 20 красавіка па 12 верасня 1920 года.

## Спасылкі
Летнія Алімпійскія гульні 1912

**Летнія Алімпійскія гульні 1912** (), афіцыйна вядомыя як **Гульні V Алімпіяды**, праходзілі ў Стакгольме з 5 мая па 27 ліпеня 1912 года.

## Спасылкі
Летнія Алімпійскія гульні 1924

**Летнія Алімпійскія гульні 1924** (), афіцыйна вядомыя як **Гульні VIII Алімпіяды**, праходзілі ў Парыжы з 4 мая па 27 ліпеня 1924 года.

## Выбар сталіцы Алімпіяды 
На арганізацыю Алімпіяды-24 прэтэндавалі шэсць гарадоў: Амстэрдам, Барселона, Лос-Анджэлес, Парыж, Прага і Рым. У 1924 годзе спаўнялася 30 гадоў сучаснаму алімпійскага руху, таму, адзначаючы заслугі Кубертэна, было прынята рашэнне правесці Гульні VIII Алімпіяды ў Парыжы. Сталіца Францыі стала першым горадам, якому МАК двойчы даверыў арганізацыю Алімпійскіх гульняў.

## Арганізацыя спаборніцтваў 
Каманду Германіі, як і на папярэднія гульні, не запрасілі. Парыжскія гульні былі аднымі з самых наведвальных. Увогуле іх глядзелі 625 821 чалавек. Сума касавых збораў 5 496 610 франкаў таго часу. З іх 1 мільён 88 тысяч франкаў прынёс футбол, паўтары мільёны — лёгкая атлетыка і 758 франкаў (93 гледача) — сучаснае пяціборства.

VIII алімпіяда была апошняй Алімпіядай, падрыхтоўкай якой кіраваў П'ер дэ Кубертэн.

Упершыню на алімпіядзе з’явіўся алімпійскі дэвіз. Алімпійскі дэвіз складаецца з трох лацінскіх слоў — «Citius, Altius, Fortius!» (Рускі пераклад — «Хутчэй, вышэй, мацней!»).

Даўжыня марафонскай дыстанцыі была прынятая роўнай 42 195 метраў, якой яна з’яўляецца і па гэты дзень.

## Удзельнікі 
У Алімпіядзе 1924 года прынялі ўдзел наступныя краіны: Аўстралія, Аўстрыя, Аргенціна, Балгарыя, Бельгія, Бразілія, Венгрыя, Вялікабрытанія, Гаіці, Грэцыя, Данія, Егіпет, ЗША, Індыя, Ірландыя, Іспанія, Італія, Канада, Каралеўства сербаў, харватаў і славенцаў, Куба, Латвія, Літва, Люксембург, Манака, Мексіка, Нарвегія, Нідэрланды, Новая Зеландыя, Партугалія, Паўднёвая Афрыка, Польшча, Румынія, Турцыя, Уругвай, Філіпіны, Фінляндыя, Францыя, Чылі, Чэхаславакія, Швецыя, Швейцарыя, Эквадор, Эстонія, Японія.

Спартсмены Ірландыі, Літвы, Мексікі, Польшчы, Румыніі, Уругвая, Філіпін і Эквадора ўдзельнічалі ў Гульнях упершыню.

## У культуры 
Суперніцтва двух атлетаў-бегуноў, якія прадстаўлялі Вялікабрытанію на Гульнях: студэнта Кембрыджскага ўніверсітэта, яўрэя Гаральда Абрахамса і шатландскага місіянера Эрыка Лідэла — легла ў аснову кінастужкі «Вогненныя калясніцы», якая ў 1982 годзе атрымала прэмію «Оскар» за Найлепшы фільм.

## Крыніцы 
## Спасылкі
Летнія Алімпійскія гульні 1900

**Летнія Алімпійскія гульні 1900 года** (), афіцыйна вядомыя як **Гульні IІ Алімпіяды**, праходзілі ў Парыже, сталіцы Францыі, з 14 мая па 28 кастрычніка 1900 года.

## Чэмпіёны 
### Лёгкая атлетыка 
* Рудольф Баўэр
* Ірвінг Бакстэр
* Элвін Крэнцлайн

### Плаванне 
* Джон Джарвіс

### Тэніс 
* Шарлота Купер

### Фехтаванне 
* Марсель Буланжэ

## Спасылкі
Зімовыя Алімпійскія гульні 1924

**Зімовыя Алімпійскія гульні 1924** (), афіцыйна вядомыя як **Гульні I Алімпіяды**, праходзілі ў Шамані з 25 студзеня па 5 лютага 1924 года.

## Спасылкі 

Катэгорыя:Студзень 1924 года
Катэгорыя:Люты 1924 года
Летнія Алімпійскія гульні 1904

**Летнія Алімпійскія гульні 1904** (), афіцыйна вядомыя як **Гульні III Алімпіяды**, праходзілі ў Сент-Луісе з 1 ліпеня па 23 лістапада 1904 года.

## Спасылкі
Зімовыя Алімпійскія гульні 1928

**Зімовыя Алімпійскія гульні 1928** (), афіцыйна вядомыя як **Гульні II Алімпіяды**, праходзілі ў Санкт-Морыцы з 11 лютага па 19 лютага 1928 года.

## Спасылкі 

Катэгорыя:Люты 1928 года
Зімовыя Алімпійскія гульні 1932

**Зімовыя Алімпійскія гульні 1932** (), афіцыйна вядомыя як **Гульні III Алімпіяды**, праходзілі ў Лейк-Плэсідзе з 4 лютага па 15 лютага 1932 года.

## Спасылкі 

Катэгорыя:Люты 1932 года
Зімовыя Алімпійскія гульні 1968

**Зімовыя Алімпійскія гульні 1968** (), афіцыйна вядомыя як **Гульні X Алімпіяды**, праходзілі у Грэноблі з 6 лютага па 18 лютага 1968 года.

## Спасылкі 

Катэгорыя:Люты 1968 года
Зімовыя Алімпійскія гульні 1972

**Зімовыя Алімпійскія гульні 1972** (), афіцыйна вядомыя як **Гульні XI Алімпіяды**, праходзілі ў Сапара з 3 лютага па 13 лютага 1972 года.

## Спасылкі 

Катэгорыя:Люты 1972 года
Зімовыя Алімпійскія гульні 1976

**Зімовыя Алімпійскія гульні 1976** (), афіцыйна вядомыя як **Гульні XII Алімпіяды**, праходзілі ў Інсбруку з 4 лютага па 15 лютага 1976 года.

## Спасылкі 

Катэгорыя:Люты 1976 года
Летнія Алімпійскія гульні 1952

**Летнія Алімпійскія гульні 1952 года** (), афіцыйна вядомыя як **Гульні XV Алімпіяды**, праходзілі ў Хельсінкі з 19 ліпеня па 3 жніўня 1952 года.

## Спасылкі 

Катэгорыя:Ліпень 1952 года
Катэгорыя:Жнівень 1952 года
Зімовыя Алімпійскія гульні 1964

**Зімовыя Алімпійскія гульні 1964** (), афіцыйна вядомыя як **Гульні IX Алімпіяды**, праходзілі ў Інсбруку з 29 студзеня па 9 лютага 1964 года.

## Спасылкі 

Катэгорыя:Студзень 1964 года
Катэгорыя:Люты 1964 года
Інсбрук

**Інсбрук** () — горад на захадзе Аўстрыі, сталіца федэральнай зямлі Ціроль.

## Фізіка-геаграфічная характарыстыка 
### Геаграфічнае становішча 
Інсбрук знаходзіцца на беразе ракі Ін у цэнтры Усходніх Альпаў, у даліне ля падножжа хрыбта Карвендэль.

## Эканоміка 
### Транспарт 
Гарадскі транспарт прадстаўлены трамваем і аўтобусамі. Апошняя тралейбусная лінія была ліквідавана ў 2007 годзе. Было вырашана зрабіць стаўку на далейшае развіццё трамвайнай сістэмы.

У горадзе ёсць міжнародны аэрапорт Кранебітэн.

Чыгуначная станцыя Заходні вакзал з’яўляецца адной са станцый сістэмы цірольскага S-Bahn.

## Насельніцтва 
## Славутасці і адукацыя 
thumb|left|150px|Залаты дах
У горадзе знаходзяцца 11 цэркваў (у францысканскай ці прыдворнай — мармуровы кенатаф імператара Максіміліяна&nbsp;I), 5 манастыроў, езуіцкі калегіум, Фердынандэум ці Цірольскі нацыянальны музей, замак Амбрас. Інсбрукскі ўніверсітэт.

## Спорт 
## Гарады-пабрацімы 
 Фрайбург, Германія (1963) 
 Грэнобль, Францыя (1963) 
 Сараева, Боснія і Герцагавіна (1980) 
 Ольбарг, Данія (1982) 
 Тбілісі, Грузія (1982) 
 Новы Арлеан, ЗША (1995) 
 Кракаў, Польшча (1998)
thumb|800px|center|Панарама Інсбрука

## Літаратура 
* Weltgeschichte-Daten Fakten Bilder- Georg Westermann Verlag; Braunschweig 1987- ISBN 3-07-509036-0
* Zoller, «Geschichte und Denkw ürdigkeiten der Stadt Innsbruck» (І., 1816-25);
* B. Weber, «Innsbruck und seine Umgebungen» (І., 1838);
* Probst, «Geschichte der Universität zu Innsbruck» (І., 1869);
* Erler, «Innsbruck» (3-е выд., І., 1880);

## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарады Ціроля
Зімовыя Алімпійскія гульні 1956

**Зімовыя Алімпійскія гульні 1956** (), афіцыйна вядомыя як **Гульні VII Алімпіяды**, праходзілі ў Карціна-д’Ампеца з 26 студзеня па 5 лютага 1956 года.

## Спасылкі 

Катэгорыя:Студзень 1956 года
Катэгорыя:Люты 1956 года
Зімовыя Алімпійскія гульні 1980

**Зімовыя Алімпійскія гульні 1980** (), афіцыйна вядомыя як **Гульні XIII Алімпіяды**, праходзілі ў Лейк-Плэсідзе з 14 лютага па 23 лютага 1980 года.

Складзеная са студэнтаў зборная ЗША па хакеі выйграла алімпійскі турнір, перамогшы 22 лютага каманду СССР, што ўвайшло ў гісторыю як «Цуд на лёдзе».

## Крыніцы 
## Спасылкі 

Катэгорыя:Люты 1980 года
Зімовыя Алімпійскія гульні 1952

**Зімовыя Алімпійскія гульні 1952** (), афіцыйна вядомыя як **Гульні VI Алімпіяды**, праходзілі ў Осла з 14 лютага па 25 лютага 1952 года.

## Спасылкі 

Катэгорыя:Люты 1952 года
Зімовыя Алімпійскія гульні 1948

**Зімовыя Алімпійскія гульні 1948** (), афіцыйна вядомыя як **Гульні V Алімпіяды**, праходзілі ў Санкт-Морыцы з 30 студзеня па 8 лютага 1948 года.

## Краіны-ўдзельніцы 
Удзельнічала 28 краін.

## Спасылкі 

Катэгорыя:Студзень 1948 года
Катэгорыя:Люты 1948 года
Летнія Алімпійскія гульні 1908

**Летнія Алімпійскія гульні 1908** (), афіцыйна вядомыя як **Гульні IV Алімпіяды**, праходзілі ў Лондане з 27 красавіка па 31 кастрычніка 1908 года. Гульня доўжыліся 178 дзён з-за таго, што былі прымеркаваны да Англа-Французскай выставы, якая праходзіла ўвесь гэты час. Арганізатары Алімпійскіх гульняў П’ер дэ Кубертэн і лорд Дэзбара ўваходзілі ў аргкамітэт Англа-Французскай выставы.

## Спасылкі
Зімовыя Алімпійскія гульні 1960

**Зімовыя Алімпійскія гульні 1960** (), афіцыйна вядомыя як **Гульні VIII Алімпіяды**, праходзілі з 18 па 28 лютага 1960 года ў Скво-Вэлі (ЗША).

У зімовых Алімпійскіх гульнях 1960 года прынялі ўдзел спартсмены з 30 краін, якія спаборнічалі ў чатырох відах спорту і 27 дысцыплінах. Біятлон і жаночы канькабежны спорт дэбютавалі на Алімпійскіх гульнях. Бабслей не быў уключаны ў праграму зімовых Алімпійскіх гульняў адзіны раз — арганізатары вырашылі, што гэтыя мерапрыемствы не апраўдваюць выдаткаў на будаўніцтва бабслейнай трасы пасля таго, як апытанне паказала, што толькі дзевяць краін плануюць удзельнічаць.

## У філатэліі 
У 1960 годзе была выпушчана серыя паштовых марак СССР, прысвечаных VIII зімовым Алімпійскім гульням:

File:The Soviet Union 1960 CPA 2396 stamp (Ice Hockey).jpg|Хакей з шайбай
File:The Soviet Union 1960 CPA 2397 stamp (Speed Skating).jpg|Канькабежны спорт
File:The Soviet Union 1960 CPA 2398 stamp (Slalom Skiing).jpg|Слалам
File:The Soviet Union 1960 CPA 2399 stamp (Figure Skating).jpg|Фігурнае катанне
File:The Soviet Union 1960 CPA 2400 stamp (Ski Jumping).jpg|Скачкі з трампліна

## Спасылкі 

Катэгорыя:Люты 1960 года
Рыйгікогу

**Рыйгікогу** (, ) — заканадаўчы орган (парламент) Эстонскай Рэспублікі, вышэйшы орган дзяржаўнай улады Эстоніі. Склад Парламента Эстоніі — 101 дэпутат. 

Паводле артыкула 65 Канстытуцыі Парламент Эстоніі: 
* ажыццяўляе заканатворчую дзейнасць; 
* абірае Прэзідэнта Эстоніі (самастойна ці, калі неабходна, разам з прадстаўнікамі мясцовых органаў улады ў складзе шырокай калегіі выбаршчыкаў), 
* зацвярджае прызначэнні вышэйшых службовых асоб дзяржавы, уключаючы прэм'ер-міністра, старшыні Дзяржаўнага суда, старшыні савета Банка Эстоніі, дзяржаўнага кантралёра, канцлера юстыцыі і камандуючага (галоўнакамандуючага) абарончымі сіламі; 
* ратыфікуе і дэнансуе міжнародныя дамовы, 
* устанаўлівае падаткі і зацвярджае дзяржаўны бюджэт, 
* кантралюе дзейнасць выканаўчых органаў улады. 

## Галерэя 

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт 

Катэгорыя:Палітыка Эстоніі
Эстонія
Катэгорыя:Права Эстоніі
Эдускунта

**Эдускунта** (, ) — аднапалатны парламент Фінляндыі. Складаецца з 200 дэпутатаў. Знаходзіцца ў Хельсінкі ў Будынку Парламента (, ). 

Парламент у Фінляндыі абірае ўрад, прымае рашэнні па дзяржаўным бюджэце, ратыфікуе міжнародныя дагаворы. Дэпутаты маюць права падаваць законапраекты ад уласнай асобы або ад партыі.

Сучаснай Эдускунце папярднічаў Боргаскі сойм. 

## Крыніцы 
## Спасылкі 
*  
* Гісторыя Парламента Фінляндыі

## Гл. таксама 
* Лагцінг — парламент аўтаномных Аландскіх астравоў.


Катэгорыя:Дзяржаўны лад Фінляндыі
Гарміш-Партэнкірхен

**Гарміш-Партэнкірхен** () — населены пункт, кірмашовы цэнтр і адміністрацыйны цэнтр аднайменнай акругі ў Баварыі, Германія. Гарналыжны курорт. Пры колькасці насельніцтва 26 тыс. чалавек (2005) Гарміш-Партэнкірхен не мае фармальнага статусу горада.

## Геаграфія 
Плошча тэрыторыі 206 км². На захадзе мяжуе з федэральнымі землямі Германіі, на ўсходзе — з аўстрыйскай зямлёй Ціроль. Горад знаходзіцца ў даліне, акружаны горнымі масівамі Баварскіх Альпаў. У непасрэднай блізкасці ад горада размяшчаецца найвышэйшы пункт Германіі — гара Цугшпіцэ. Праз горад працякае рака Лойзах (прыток Ізара, басейн Дуная). Гарміш-Партэнкірхен злучаны чыгункай з Мюнхенам і аўстрыйскім Ціролем, праз горы пракладзеная таксама аўтамабільная дарога да Мюнхена.

## Значэнне 
У Гарміш-Партэнкірхене размяшчаецца Еўрапейскі цэнтр вывучэння бяспекі імя Дж. Маршала (да 1993 — Рускі інстытут Арміі ЗША). Непадалёку ад Маршалаўскага цэнтра знаходзіцца Рэкрэацыйны цэнтр Міністэрства абароны ЗША «Edelweiss Lodge and Resort», дзе адпачываюць ваеннаслужачыя ЗША і іншых краін НАТА і члены іх сем’яў.

## Выбітныя ўраджэнцы і жыхары 
* Магдалена Нойнер

Катэгорыя:Камуны Баварыі
Катэгорыя:Гарналыжныя курорты
Катэгорыя:Курорты Германіі
Санкт-Морыц

**Санкт-Морыц** (, , , ) — камуна ў Швейцарыі, курорт, знаходзіцца ў кантоне Граўбюндэн на беразе аднайменнага возера.

Уваходзіць у склад акругі мала. Насельніцтва складае 5119 чалавек (на 31 снежня 2006 года). Афіцыйны код — 3787.

Санкт-Морыц ў 1928 і 1948 гадах быў сталіцай зімовых Алімпіяд.

Катэгорыя:Камуны кантона Граўбюндэн
Зімовыя Алімпійскія гульні 1936

**Зімовыя Алімпійскія гульні 1936** (), афіцыйна вядомыя як **Гульні IV Алімпіяды**, праходзілі ў Гарміш-Партэнкірхене з 6 лютага па 16 лютага 1936 года.

## Спасылкі 

Катэгорыя:Люты 1936 года
Вярхоўная Рада Украіны

**Вярхоўная Рада Украіны** () — адзіны заканадаўчы орган Украіны. Складаецца з 450 дэпутатаў. Тэрмін паўнамоцтваў — 5 гадоў.

## Назва 
Значэнне слова «рада» ва ўкраінскай мове супадае са значэннем аналагічнага слова ў беларускай мове (*рада*) і адсылае да казачых рад (Пераяслаўская рада). У савецкі час вышэйшы заканадаўчы орган Украінскай ССР называўся на беларускай мове як Вярхоўны Савет. Пасля атрымання Украінай незалежнасці ў жніўні 1991 года, у беларускай мове атрымала распаўсюджванне назва Вярхоўная Рада. Пасля прыняцця 28 чэрвеня 1996 года Канстытуцыі Украіны, парламент дзяржавы стаў афіцыйна называцца — «Вярхоўная Рада Украіны».

## Гісторыя 
Непасрэдным канстытуцыйным папярэднікам Вярхоўнай Рады Украіны быў Вярхоўны Савет Украінскай Савецкай Сацыялістычнай Рэспублікі. Першы ўкраінскі савецкі парламент быў скліканы ў 1938 годзе. Вярхоўны Савет УССР абіраўся грамадзянамі рэспублікі на аснове ўсеагульнага, роўнага і прамога права. За ўсю гісторыю Вярхоўны Савет склікаўся 11 разоў. Колькасць дэпутатаў складала 650 чалавек, а пасля 1989 года была скарочана да 450. Тэрмін паўнамоцтваў быў 4 гады. Апошнія выбары ў Вярхоўны Савет УССР ва ўмовах існавання Савецкага Саюза адбыліся ў 1990 годзе.

### Парламенцкія выбары 
З 2012 года ва Украіне дзейнічае змешаная сістэма абрання дэпутатаў. Палова дэпутатаў (225) абіраецца па спісу тых партый, якія здолелі атрымаць на выбарах паказчык вышэй за 5 працэнтаў, іншая палова — па мажарытарных акругах, дзе перамагае той, хто атрымаў больш, чым іншы кандыдат. Да 1998 года была мажарытарная сістэма, ў 1998—2005 — змешаная (50 на 50), а ў 2006—2012 — прапарцыйная.

## Старшыні парламента 
## Фракцыі 
У Вярхоўнай Радзе 9 склікання існуюць 7 фракцый:
* Слуга Народа — 244 мандаты
* Апазіцыйная Платформа за Жыццё — 44 мандаты
* Еўрапейская Салідарнасць — 27 мандатаў
* УА «Бацькаўшчына» — 25 мандатаў
* За Будучыню — 22 мандаты
* Давера — 20 мандатаў
* Голас — 20 мандатаў

## Гл. таксама 
* Будынак Вярхоўнай Рады Украіны

## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка 
* Verkhovna Rada 

Катэгорыя:Дзяржаўны лад Украіны
Украіна
Мемарыял Лінкальна

thumb|200px|Статуя Лінкальна ўнутры мемарыяла
**Мемарыял Лінкальна** размешчаны на Нацыянальнай алеі ў цэнтры Вашынгтона. Быў пабудаваны ў гонар шаснаццатага прэзідэнта ЗША Абрахама Лінкальна. Яго прэзідэнцтва прыйшлося на гады Грамадзянскай вайны (1861-1865). Мемарыял, які ўзводзіўся ў 1914-1922, сімвалізуе веру Лінкальна ў тое, што ўсе людзі павінны быць свабодныя.

Кампазіцыйна будынак сімвалізуе Саюз. Па яго перыметру праходзяць 36 калон — менавіта столькі штатаў аб'ядналася да моманту смерці Лінкальна. Назвы 48 штатаў (а менавіта столькі іх было да 1922 года — моманту завяршэння будаўніцтва мемарыяла) выбітыя ўздоўж знешняй сцяны будынка. Таблічка з назвай двух апошніх штатаў, які далучыліся да ЗША - Аляскі і Гаваяў - знаходзіцца на падыходах да мемарыяла.

У памяшканні мемарыяла знаходзіцца статуя Лінкальна: сядзіць прэзідэнт звернуты тварам да мемарыяла Вашынгтона і Капітолія. Статуя Лінкальна 19 футаў (5.79 м.) у вышыню і важыць 175 тон. У памяшканні таксама знаходзяцца дзве велізарных каменных пліты: на адной выгравіраваны тэкст другога інаўгурацыйнага звароту Лінкальна, а на іншай - яго . Два насценных роспіса алегарычна ўяўляюць прынцыпы свабоды, справядлівасці, еднасці, братэрства і дабрачыннасці.

## Спасылкі 
* Мемарыял Лінкальна сайта Службы Нацыянальных паркаў

Катэгорыя:Вашынгтон
Катэгорыя:Помнікі ЗША
Катэгорыя:Аб’екты на банкнотах
Зубава (Аршанскі раён)

**Зу́бава** (, ) — аграгарадок у Аршанскім раёне Віцебскай вобласці, знаходзіцца 15 кіламетраў на поўдзень ад Оршы і 1 кіламетр на захад ад міжнароднай аўтамагістралі Санкт-Пецярбург—Адэса (у межах Беларусі — магістраль ). Уваходзіць у склад і з'яўляецца цэнтрам Зубаўскага сельсавета.

## Насельніцтва 
* 492 жыхара, 223 двары (1997)

## Памятныя мясціны 
* Брацкая магіла па вуліцы Цэнтральнай у аграгарадку Зубава Аршанскага раёна — .

## Крыніцы 
## Літаратура 
*  — С. 115.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Зубаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Аршанскага раёна
Вэстмінстэрскі палац

**Вэстмінстэрскі палац** () — будынак на беразе Тэмзы ў лонданскім раёне Вэстмінстэр, дзе праходзяць пасяджэнні Брытанскага парламента. Злучаецца з Трафальгарскай плошчай вуліцай Уайтхол.

Першапачаткова, да 1529 года, служыў сталічнай рэзідэнцыяй англійскіх каралёў. Пасля пажару 16 кастрычніка 1834 г. палац пабудаваны нанава па неагатычным праекце Ч. Бары і А. У. П’юджына. Ад сярэднявечнага палаца ацалелі Вэстмінстэрская зала прыёмаў (1097) і вежа каштоўнасцяў (пабудаваная для захоўвання казны Эдуарда III).

У палацы 1200 памяшканняў, 100 лесвіц і 5 кіламетраў калідораў. З палацавых вежаў найбольш знакамітая гадзіннікавая вежа «Біг-Бен». Вежа Вікторыі вышэй на два метры, яе вышыня — 98,45 м (323 фута). У 1987 годзе палац і размешчаная побач царква святой Маргарыты (1486—1523) былі ўключаны ў Спіс сусветнай спадчыны.

## Галерэя 

Выява:Westminster Bridge & Palace of Westminster.jpg|Палац і Вэстмінстэрскі мост
File:London Parliament 2007-1.jpg
File:Westminsterpalatset-2.jpg
File:Westminster-eye.jpg|Від на будынак з «Лонданскага вока»
File:PalacioWestminster.JPG
File:Houses of parliament02.jpg
File:Clock.tower.from.westminster.br.arp.750pix.jpg
File:Houses of parliament dusk.jpg
File:Londres 026,.jpg
File:Palace of Westminster 2.jpg|Вежа Вікторыі
File:Palace of Westminster and Bridge 2009.jpg|Краявід з Вэстмінстэрскага моста
File:Palace of Westminster - July 2008.jpg|Біг-Бен

## Гл. таксама 
* Будынак венгерскага парламента
* Парламенцкі ўзгорак

Катэгорыя:З’явіліся ў 1836 годзе
Катэгорыя:Сусветная спадчына ў Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Збудаванні Вялікабрытаніі ў неагатычным стылі
Катэгорыя:Палацы Лондана
Катэгорыя:Вэстмінстэр
Катэгорыя:Будынкі парламентаў
Хмарачос

]]
**Хмарачос** ці **небаскроб** (), — вельмі высокі будынак. Звычайна будынак лічыцца хмарачосам, калі яго вышыня не менш за 150 метраў альбо 500 футаў. Таксама даволі часта пры наданні будынку статусу хмарачоса ўлічваюць яго форму і вонкавы выгляд.

## Гісторыя 
Упершыню словам *хмарачос* пачалі называць будынкі ў Нью-Ёрку ў канцы XIX ст. Раней будынкі, вышэйшыя за 6 паверхаў, будаваліся рэдка — такой лічыцца максімальная дазволеная вышыня пад'ёму па лесвіцы. Да таго ж, водныя помпы не дазвалялі падымаць ваду на вышыню, большую за 15 метраў.

Нягледзячы на гэткія цяжкасці першыя высокія будынкі пачалі з'яўляцца ўжо ў XVII ст.

Першым хмарачосам прынята лічыць дзесяціпавярховы будынак *Home Insurance Building*, пабудаваны ў Чыкага ў 1884—1885 гадах, над якім у 1891 годзе былі надбудаваныя яшчэ два паверхі. У 1890 годзе ў Нью-Ёрку быў пабудаваны яшчэ адзін «хмарачос» — дваццаціпавярховы *New York World Building*. Ніводны з гэтых будынкаў, калі б быў пабудаваны сёння, не мог бы прэтэндаваць звацца хмарачосам. Аднак, для тых часоў такія вышыні былі даволі значнымі; да таго ж, у чыкагскім небаскробе ўпершыню была выкарыстаная новая тэхналогія: будынак абапіраўся не на *сцены*, а на спецыяльны *металічны каркас*, да якога былі прымацаваныя ўсе астатнія элементы будынку, уключаючы і сцены. Гэтая тэхналогія выкарыстоўваецца і сёння пры пабудове сучасных хмарачосаў.

## Гл. таксама 
* Skyscrapercity — форум пра хмарачосы, у тым ліку, і пра беларускія праекты

## Спасылкі 
Катэгорыя:Архітэктура
Нацыянальны Сход Венгрыі

на беразе Дуная — візітная картка Будапешта]]
**Нацыянальны Сход Венгрыі** () — аднапалатны прадстаўнічы і заканадаўчы орган (парламент) Венгрыі.

## Склад 
Да 2014 года Нацыянальны Сход складаўся з 386 дэпутатаў, абраных на чатырохгадовы тэрмін.

Дэпутаты выбіраліся па змешанай выбарчай сістэме — 176 па мажарытарнай сістэме ў аднамандатных акругах, 146 — па спісачнай-прапарцыйнай сістэме ў тэрытарыяльных акругах, 64 — па спісачна-прапарцыйнай сістэме ў агульнанацыянальным акрузе (з 5 % бар'ерам).

Размеркаванне месцаў у парламенце (па выніках выбараў 2010 года):

* 263 — Фідэс, Хрысціянска-дэмакратычная народная партыя і Партыя прадпрымальнікаў
* 59 — Венгерская сацыялістычная партыя
* 47 — Партыя за лепшую Венгрыю
* 16 — Палітыка можа быць іншай
* 1 — незалежны
Спікер Нацыянальнага Сходу — Ласла Кёвер (Фідэс)

З 2014 года Нацыянальны Сход складаецца з 199 дэпутатаў, абраных на чатырохгадовы тэрмін.

Катэгорыя:Венгрыя
Нацыянальная Рада Славакіі

[thumb|right|Будынак Нацыянальнай Рады Славацкай Рэспублікі, паблізу — [Браціслаўскі Град]]
**Нацыянальная Рада Славацкай Рэспублікі** (, часта — *Národná rada* ці *NR SR*) — аднапалатны прадстаўнічы і заканадаўчы орган (парламент) Славакіі з 1 кастрычніка 1992 года.
thumb|right|Будынак Нацыянальнай Рады Славацкай Рэспублікі зблізку

## Гісторыя 
З 1969 па 1992 Славакія мела асабісты парламент ў складзе Чэхаславакіі — Славацкую Нацыянальную Раду ().

## Склад 
Парламент уключае 150 дэпутатаў, якія абіраюцца прамым галасаваннем па прапарцыйнай сістэме на чатырохгадовы тэрмін.

## Будынак 
Галоўны будынак Парламента знаходзіцца непадалёк ад крэпасці Браціслаўскі Град на ўзгорку, на плошчы Аляксандра Дубчака.

## У Сеціве 
* Афіцыйная старонка  

Катэгорыя:Палітыка Славакіі
Славакія
Тэатры Беларусі

thumb|Гомельскі абласны драматычны тэатр

**Спіс тэатраў Беларусі.**

## Тэатры 
### Брэсцкая вобласць 
#### Брэст 
* Брэсцкі акадэмічны тэатр драмы імя Ленінскага камсамола Беларусі
* Брэсцкі абласны тэатр лялек
* Брэсцкі абласны рускі драматычны тэатр (дзейнічаў у 1940—1941 гадах)

#### Пінск 
* Палескі драматычны тэатр

### Віцебская вобласць 
#### Віцебск 
* Нацыянальны акадэмічны драматычны тэатр імя Якуба Коласа
* Беларускі тэатр «Лялька»

### Гомельская вобласць 
#### Гомель 
* Гомельскі абласны драматычны тэатр
* Гомельскі маладзёжны тэатр
* Гомельскі тэатр лялек

#### Мазыр 
* Мазырскі драматычны тэатр імя Івана Мележа

### Гродзенская вобласць 
#### Гродна 
* Гродзенскі абласны драматычны тэатр
* Гродзенскі тэатр лялек

#### Слонім 
* Слонімскі драматычны тэатр

### Магілёўская вобласць 
#### Магілёў 
* Магілёўскі абласны драматычны тэатр
* Магілёўскі тэатр лялек

#### Бабруйск 
* Магілёўскі абласны тэатр драмы і камедыі імя В. І. Дуніна-Марцінкевіча

### Мінская вобласць 
#### Маладзечна 
* Мінскі абласны драматычны тэатр
* Мінскі абласны тэатр лялек «Батлейка»

### Мінск 
* Нацыянальны акадэмічны Вялікі тэатр оперы і балета Рэспублікі Беларусь
* Нацыянальны акадэмічны драматычны тэатр імя Максіма Горкага
* Нацыянальны акадэмічны тэатр імя Янкі Купалы
* Беларускі дзяржаўны акадэмічны музычны тэатр
* Беларускі рэспубліканскі тэатр юнага гледача
* Беларускі дзяржаўны тэатр лялек
* Тэатр-студыя кінаакцёра
* Рэспубліканскі тэатр беларускай драматургіі
* Тэатральны праект «Віртуозы сцэны»
* Дзяржаўны Моладзевы тэатр

## Гл. таксама 
## Спасылкі 
* http://theatres.iatp.by/html/theatres/index.html 
* http://belactors.info/theaters.html 

*
Катэгорыя:Спісы:Беларусь
Беларусь
Дэнвер Нагетс

**Дэнвер Нагетс** () — прафесійны баскетбольны клуб, які выступае ў Нацыянальнай баскетбольнай асацыяцыі. Каманда была заснавана ў 1967 годзе. Клуб базіруецца ў горадзе Дэнвер, штат Каларада.

## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка

Катэгорыя:Клубы НБА
Катэгорыя:Баскетбольныя клубы ЗША
Вуліца Станіслава Манюшкі (Мінск)

**Вуліца Станіслава Манюшкі** — запраектаваная вуліца ў Мінску, у мікрараёне Лошыца.

Названа паводле рашэння Мінгарвыканкама ад 30 ліпеня 2004 года ў гонар Станіслава Манюшкі (1819—1872) — беларускага і польскага кампазітара, дырыжора, стваральніка нацыянальнай класічнай оперы.

Вуліца ў горадабудаўнічым праекце дэталёвага планавання жылога раёна Лошыца пазначана пад працоўнай назвай «Праектуемая № 1». Яна стане часткай трэцяга транспартнага кальца, будаўніцтва якога станам на 2017 год фактычна яшчэ не пачыналася, такім чынам, вуліца была толькі на паперы.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Вуліцы Мінска
Катэгорыя:Станіслаў Манюшка
Катэгорыя:Лошыца (жылы раён)
Гомельскі абласны драматычны тэатр

thumb|right|250px|Будынак Гомельскага абласнога драмтэатра
** Гомельскі абласны драматычны тэатр** — драматычны тэатр у Гомелі.

## Гісторыя 
У 1939—1941 і 1945—1946 гадах існаваў Гомельскі абласны рускі драматычны тэатр. У 1946 годзе з-за адсутнасці памяшкання ён быў пераведзены ў Магілёў і пераўтвораны ў Магілёўскі абласны рускі драматычны тэатр (расфарміраваны ў 1949-м).

У другі раз тэатр у Гомелі быў створаны ў 1954 годзе (як Гомельскі абласны драматычны тэатр). У 1999 годзе тэатру прысвоена званне «Заслужаны калектыў Рэспублікі Беларусь».

На базе тэатра раз у тры гады праходзіць Міжнародны фестываль тэатральнага мастацтва «Славянскія тэатральныя сустрэчы». Гастрольная дзейнасць ахоплівае ў асноўным Беларусь і Бранскую вобласць Расіі.

## Будынак 
Будынак тэатра адкрыўся ў 1956 годзе (праект 1941 года, архітэктар А. Тарасенка, кансультант І. Жалтоўскі). Прамавугольны ў плане аб’ём мае сіметрычную кампазіцыю. Па галоўнай восі размешчаны цэнтральны ўваход, вестыбюльная група памяшканняў, глядзельная зала партэрна-яруснага тыпу на 800 месцаў, развітая сцэнічная каробка. На галоўным фасадзе шасцікалонны порцік з франтонам, багата дэкарыраваны скульптурай, шматлікімі элементамі класічнай архітэктуры (складанапрафіляваны карніз, цягі, паяскі, ляпныя ўстаноўкі). Калонам карынфскага ордэру адпавядаюць пілястры па перыметры будынку. Інтэр’еры асноўных памяшканняў аздобленыя ляпнінай.

Рэканструяваны ў 2004—2005 гадах. Выкананы капітальны рамонт сістэмы ацяплення будынка, ганка і фасадаў, заменены мікшарны пульт. Размешчаны па адрасе: плошча Леніна, д. 1.

## Дырэктары 
* Валянціна Георгіеўна Рагоўская (1987—2007)
* Віктар Іосіфавіч Чэпелеў (2010—2013) — адначасова мастацкі кіраўнік
* Мікалай Кабкоў (з 2013)

## Мастацкія кіраўнікі і галоўныя рэжысёры 
* Г. Кацман (1954—1965),
* М. Ульянаў (1956—1958),
* Л. Эльстон (1958—1962),
* Ю. Арынянскі (1962—1966),
* Ігар Папоў (1966—1974)
* К. Пятроў (1974—1976),
* В. Кручкоў (1977—1984),
* Г. Піменаў (1984—1985),
* Г. Прымак (1986—1988),
* Лідзія Аляксееўна Манакова (1988—1990),
* Барыс Ісакавіч Насоўскі (1990—1992),
* Уладзімір Аляксандравіч Караткевіч (1993—1999),
* Віктар Іосіфавіч Чэпелеў (2010—2013) — адначасова дырэктар

## Спасылкі 
* Сайт Гомельскага абласнога драматычнага тэатра 
* Карціна І. В. Мядзведзева — Гомель у 1958 годзе: 12 карцін Івана Мядзведзева 

Катэгорыя:Тэатры паводле алфавіта
Катэгорыя:Тэатры Гомеля
Катэгорыя:З’явіліся ў 1954 годзе
Катэгорыя:Плошча Леніна (Гомель)
Ільінская царква (Гомель)

**Ільінская царква** — дзеючая стараверская царква ў Гомелі, помнік беларускага драўлянага дойлідства канца XVIII стагоддзя, гісторыка-культурная каштоўнасць рэспубліканскага значэння (2-я катэгорыя). Адносіцца да Санкт-Пецярбургскай і Цвярской епархіі Рускай праваслаўнай стараабрадніцкай царквы. Знаходзіцца ў цэнтральнай частцы горада на вул. Камісарава, непадалёк ад р. Сож. Дала назву спуску ад вуліцы Пралетарскай да сожскай набярэжнай.

## Гісторыя 
Стаіць на месцы разабранага ў 1737 годзе Спасава стараверскага храма і ўстаноўленага замест яго храма прарока Іллі, у сваю чаргу разабранага ў 1793 годзе.

Пасля вяртання з Турцыі Емяльян Пугачоў прыязджаў па дапамогу ў гомельскую стараверскую абшчыну і двойчы прыходзіў маліцца ў гэту царкву.

Сучасны храм быў узведзены ў 1773—1774 гадах і асвечаны 28 верасня 1794.

У першай палове XIX стагоддзя пры храме існаваў змешаны, мужчынскі і жаночы скіт старавераў. У 1850 годзе скіт і царква былі зачыненыя, з 1852 года царква зноў стала дзеючай, ў 1853 заснаваны адзінаверчацкі прыход. Неўзабаве зноў стала стараверскай. Дзейнічала ў савецкі час.

У канцы 1943 г. каля Ільінскай царквы быў пахаваны колішні царкоўны староста Епіфан Рымароў, закатаваны разам з сям'ёй нацыстамі ў кастрычніку таго ж года за адмову ад прымусовай эвакуацыі.

## Архітэктура 
Складаецца з трох зрубаў, пастаўленых адзін за адным па адной восі: бабінец, сярэдні зруб, пяцігранная алтарная абсіда.

## Галерэя 

Файл:Homiel, Illinski. Гомель, Ільлінскі (1945-49).jpg
Файл:Homiel, Illinski. Гомель, Ільлінскі (S. Šymanski, 1944-49).jpg
Файл:Homiel, Illinski. Гомель, Ільлінскі (S. Šymanski, 1944-49) (2).jpg
Файл:Homiel, Illinski. Гомель, Ільлінскі (S. Šymanski, 1949).jpg

## Літаратура 
* Гомельская Ільінская царква //  С. 341—342.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Храмы Гомеля
Катэгорыя:Руская праваслаўная стараверская царква
Катэгорыя:Стараверскія храмы Беларусі
Катэгорыя:З’явіліся ў 1774 годзе
Катэгорыя:Помнікі беларускага народнага дойлідства
Катэгорыя:Драўляныя цэрквы Беларусі
Катэгорыя:Усходнепалеская школа дойлідства
Катэгорыя:1774 год у Беларусі
Катэгорыя:XVIII стагоддзе ў Гомелі
Цэнтральны (стадыён, Гомель)

**«Цэнтральны»** — футбольны стадыён у Гомелі, Беларусь. З’яўляецца хатняй арэнай для футбольнага клуба «Гомель», які выступае ў Вышэйшай лізе чэмпіянату Беларусі. Умяшчальнасць стадыёна складае 14 307 месцаў.

## Гісторыя 
На тэрыторыі сучаснага стадыёна ў канцы XIX стагоддзя была пустка, на месцы якой затым размяшчаўся іпадром са стайнямі. Крыху пазней на месцы іпадрома быў пабудаваны велатрэк, які належаў пажарнаму таварыству Гомеля (Максімаўскі парк). Сам жа комплекс уключаў не толькі трэк, але і амфітэатр, плошчу, пажарнае дэпо і некалькі іншых пабудоў. У 1920-я гады ў Гомелі з’явілася першая футбольная каманда — «Чыгуначнік». Тады ж фізкультурна-спартыўнае таварыства «Дынама» пачало будаўніцтва стадыёна. За час свайго існавання спартыўны аб’ект шмат разоў мяняў назву: «Школьны», «Спартак», «імя Кірава», «Гомсельмаш».

З 1992 года стадыён стаў прымаць матчы чэмпіянату Беларусі па футболе. Пад канец 1990-х гадоў было прынята рашэнне аб капітальнай рэканструкцыі арэны. Праект рэканструкцыі распрацаваны інстытутам «Гомельграмадзянпраект», аўтарам праекта з’яўляецца С. А. Кацора. Падчас будаўніцтва стары стадыён быў поўнасцю разбураны, на яго месцы была пабудавана цалкам новая спартыўная арэна.

Праектам прадугледжвалася будаўніцтва чыста футбольнага стадыёна, разлічанага на 15 тысяч гледачоў (пазней умяшчальнасць была паменшана да 14 307 месцаў). Над усімі чатырма трыбунамі ўзведзены дах, з’явіліся асвятляльныя мачты. У паўднёвай трыбуне былі абсталяваны распранальні для каманд і суддзяў, ложа для ганаровых гасцей, прэс-цэнтр. На заключным этапе рэканструкцыі ўсталяваныя сучаснае электроннае табло, падагрэў футбольнага поля і сістэма арашэння, заменена дрэнажная сістэма. Падтрыбунныя плошчы былі адведзены пад адміністрацыйна-бытавыя, аздараўленчыя і камерцыйныя памяшканні.

У 2004 годзе скончылася першая чарга будаўніцтва спартыўнай арэны. Стадыён «Цэнтральны» увайшоў у склад установы «Гомельскі цэнтральны спартыўны комплекс». 2 мая 2004 года свой першы матч на новай арэне згуляў футбольны клуб «Гомель». У чацвёртым туры чэмпіянату Беларусі ў Вышэйшай лізе гамяльчане перамаглі віцебскі «Лакаматыў» (сучасная назва «Віцебск»).

Наступная чарга будаўніцтва скончылася ў 2006. Падчас другога этапу рэканструкцыі мясцовы ФК «Гомель» працягваў гуляць на хатнім стадыёне. Афіцыйна новы спартыўны аб’ект быў уведзены ў эксплуатацыю ў лістападзе 2008 года. Футбольнай арэне прысвоена трэцяя катэгорыя УЕФА.

## Сучаснасць 
Стадыён «Цэнтральны» неаднаразова прымаў матчы адборачных турніраў чэмпіянатаў свету і Еўропы па футболе з удзелам нацыянальнай зборнай Беларусі. 24 мая 2015 года на ім праходзіў вырашальны паядынак за перамогу ў Кубке Беларусі 2014/2015. У гэтым матчы барысаўскі БАТЭ абыграў салігорскі «Шахцёр». Для наведвальнікаў на стадыёне працуюць трэнажорная зала, фітнес-зала, кафэ.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Рэканструкцыя стадыёна «Цэнтральны» ў Гомелi 
* «Па дамах». Праект Offside.by аб стадыёнах Беларусі. «Цэнтральны» (Гомель)
* Профіль стадыёна на fcgomel.by 

Катэгорыя:Футбольныя стадыёны Беларусі
Катэгорыя:Спартыўныя збудаванні Гомеля
Катэгорыя:1920-я ў Гомелі
Ландтаг Ліхтэнштэйна

**Ландтаг** () — парламент, орган заканадаўчай улады Ліхтэнштэйна.

Спікер Клаўс Вангер займаў сваю пасаду з 2001 года па 2009 год, яго змяніў Артур Брунхарт.

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт

Liechtenstein_Landtag_inside.jpg|Інтэр'ер Ландтага
Liechtenstein asv2022-10 img23 Vaduz Regierungsgebäude.jpg|Стары будынак Ландтага

Ліхтэнштэйн
Катэгорыя:Палітыка Ліхтэнштэйна
Марыс Равель

**Жазеф Марыс Равель** (фр. Joseph Maurice Ravel, 7 сакавіка 1875 - 28 снежня 1937) — французскі кампазітар-імпрэсіяніст, дырыжор, адзін з рэфарматараў музыкі XX стагоддзя. 

## Біяграфічныя звесткі 
Скончыў Парыжскую кансерваторыю (1905). Ганаровы доктар музыкі Оксфардскага ўніверсітэта (1929).

## Творчасць 
Фарміраванне творчасці М. Равеля праходзіла пад уплывам К. Дэбюсі, а таксама рускіх кампазітараў, асабліва М. Мусаргскага (з І. Стравінскім М. Равель працаваў над партытурай «Хаваншчыны» для пастаноўкі оперы ў Парыжы, аркестраваў «Карцінкі з выстаўкі»).

У творах спалучаў тэндэнцыі імпрэсіянізму (каларыстачныя гармонія і аркестроўка, складаныя рытмы) з класічнай яснасцю і выразнасцю формы, ярка прасочваецца сувязь з французскім, іспанскім і іншым фальклорам. Пазней выразна акрэсліліся неакласічныя тэндэнцыі.

Сярод твораў: оперы «Іспанская гадзіна» (паст. 1907), «Дзіця і чараўніцтва» (паст. 1925), балеты «Дафніс і Хлоя», «Сон Фларыны, ці Матухна-гусыня», «Адэлаіда, ці Мова кветак» (усе паст. 1912), харэаграічная паэма «Вальс» (1920); інструментальная музыка: для аркестра уверцюра «Шахеразада» (1898), «Іспанская рапсодыя» (1907), «Балеро» (харэагр. паст. 1928); 2 канцэрты для фартэпіяна з аркестрам (1-ы для левай рукі, 1930; 1931); для фартэпіяна «Павана на смерць інфанты», «Гульня вады», сюіта «Пахавальня Куперэна», цыкл «Адбіткі» і інш.

Выступаў як піяніст і дырыжор пераважна са сваімі творамі.

## Сачыненні 
* «Старадаўні менуэт» (1895)
* «Павана на смерць інфанты» (1899)
* «Гульня вады» для фартэпіяна (1901)
* «Адлюстраванні» для фартэпіяна (1905)
* «Іспанская рапсодыя» для сімфанічнага аркестра (1907)
* «Іспанскі час», опера (1907)
* «Начны Гаспар», або «Прывіды ночы» для фартэпіяна (1908)
* «Дафніс і Хлоя», балет (1912)
* «Магіла Купера» (1917)
* «Дзіця і чараўніцтва», опера (1925)
* «Балеро» для сімфанічнага аркестра (1928)
* Канцэрт № 1 соль мажор для фартэпіяна і сімфанічнага аркестра
* Канцэрт № 2 рэ мажор для фартэпіяна (левай рукі) і сімфанічнага аркестра, прысвечаны Паўлю Вітгенштэйна
* «Цыганка» для скрыпкі з аркестрам

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* http://www.maurice-ravel.net/ 
* Epitonic.com: Maurice Ravel
* Biography of Maurice Ravel 
* Analysis of Ravel’s Trio
* Classic Cat — Ravel
* La Valse
* 

Катэгорыя:Кампазітары XX стагоддзя
Катэгорыя:Нарадзіліся ў дэпартаменце Атлантычныя Пірэнеі
Катэгорыя:Кампазітары Францыі
Катэгорыя:Ганаровыя дактары Оксфардскага ўніверсітэта
Фотасхема

**Фотасхема** — сукупнасць змантаваных сумежных кантактных адбіткаў, не трансфармаваных і не прыведзеных да аднаго маштабу. Часткі здымкаў, якія перакрываюцца, выразаюцца з такім разлікам, каб ад кожнага здымка засталася сярэдняя частка (працоўная плошча), якая мае мінімум скажэнняў. Далей працоўныя плошчы сумяшчаюць адзну з адной па контурах і наляпляюць на аснову.

На фотасхеме пазначаецца наменклатура трапецыі, праводзіцца кірунак поўнач — поўдзень, падпісваецца сярэдні маштаб. Пры неабходнасці з фотосхемы робяць фотарэпрадукцыю. Фотасхему можна разглядаць як схематычны набліжаны план мясцовасці.

Адрозніваюць простыя фотасхемы (якія вырабляюцца з кантактных адбіткаў аднаго і таго ж залёту), мазаічныя (выбрблюяцца са здымкаў, розных па сезону і часе здымкі), удакладнённыя (прыведзеныя да аднаго маштабу і змантаваныя ва ўмоўнай сістэме каардынат), стэрэаскапічныя (у выглядзе двух палос левых і правых здымкаў шырынёй 10-12 см).

## Гл. таксама 
* Фотаплан — сукупнасць аэрафотаздымкаў, прыведзеных да аднаго маштабу

## Літаратура 
* Геологический словарь: в 2-х томах. // Под редакцией К. Н. Паффенгольца и др. — М.: Недра, 1978.

## Спасылкі 
* Фотосхема  // Вялікая савецкая энцыклапедыя

Катэгорыя:Аэракасмічныя метады