open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Віцебскі дзяржаўны каледж культуры і мастацтваў

**Віцебскі дзяржаўны каледж культуры і мастацтваў** — установа сярэдняй спецыяльнай адукацыі горада Віцебска. Размешчаны па адрасе вул. М.Горкага, 74. 

## Гісторыя 
Адкрыты 1 ліпеня 1971 года як *Віцебскае культурна-асветніцкае вучылішча*.

У 1990 годзе культурна-асветніцкае вучылішча рэарганізавана ў *Віцебскае вучылішча культуры*. З 1992 года вучылішча перайменавана ў *Віцебскае вучылішча мастацтваў*. У 2010 года рэарганізавана ва УА «Віцебскі дзяржаўны каледж культуры і мастацтваў».

У каледжы функцыянуе 6 цыклавых камісій (харэаграфічнага мастацтва, агульнаадукацыйных дысцыплін, рэжысуры і майстэрства акцёра, інструментальнай і харавой музыкі, канцэртмайстраў, дызайну і ДПМ).
## Вядомыя выкладчыкі і выпускнікі 
* Канстанцін Ігаравіч Ганчароў, беларускі тэатральны дзеяч
## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт 

Катэгорыя:Вуліца Максіма Горкага (Віцебск)
Катэгорыя:1971 год у Віцебску
Катэгорыя:Культура Віцебска
Катэгорыя:Віцебскі дзяржаўны каледж культуры і мастацтваў
Слонімскі дзяржаўны медыцынскі каледж

**Слонімскі дзяржаўны медыцынскі каледж** — дзяржаўная ўстанова адукацыі нацыянальнай сістэмы адукацыі Рэспублікі Беларусь, якая ажыццяўляе асноўную адукацыю на ўзроўні сярэдняй спецыяльнай адукацыі медыцынскага профілю, а таксама дадатковую адукацыю, якая ўключае павышэнне кваліфікацыі кадраў з сярэдняй спецыяльнай адукацыяй па профілю «Ахова здароўя».

З’яўляецца правапераемнікам Слонімскай школы медыцынскіх сясцёр (1939—1954), Слонімскага медыцынскага вучылішча (1954—2001) і ўстановы адукацыі «Слонімскага дзяржаўнага медыцынскага вучылішча» (2001—2009).
## Вядомыя выкладчыкі і выпускнікі 
* Міхаіл Дзмітрыевіч Ханевіч
Катэгорыя:Медыцынскія навучальныя ўстановы
Катэгорыя:Навучальныя ўстановы Слоніма
Катэгорыя:Каледжы Беларусі
Катэгорыя:1939 год у Беларусі
Цэнтр імя Людвіга Заменгофа

**Цэнтр імя Людвіга Заменгофа** — гарадская ўстанова культуры, створаная ў Беластоку па прапанове мэра горада з нагоды адбываўшагася ў Беластоку 25 ліпеня — 1 жніўня 2009 года 94-га Сусветнага кангрэса эсперантыстаў. 21 ліпеня 2009 года адбылось афіцыйнае адкрыццё цэнтра для жыхароў Беластока. Спачатку Цэнтр Заменгофа быў аддзелам Беластоцкага Цэнтра Культуры, са студзеня 2011 года стаў самастойнай установай. У студзені 2017 года Цэнтр імя Людвіга Заменгофа зноў увайшоў у склад Беластоцкага Цэнтра Культуры.

Цэнтр Заменгофа прапануе наведвальнікам пастаянную выставу «Беласток часоў маладга Заменгофа», часовыя выставы, канцэтры, паказы фільмаў, тэатральныя прадстаўленні. У Цэнтры таксама арганізуюцца рэгулярныя дыскусіі, лекцыі і літаратурныя акцыі.

Цэнтр Заменгофа арганізуе таксама шэраг адукацыйных семінараў для дзяцей і моладзі, рэалізуе сучаныя грамадска-адукацыйныя праекты, такія як «Жывая бібліятэка» і адкрытая гульня «Пазнай Беласток».

## Апісанне 
Будынак, у якім размешчаны Цэнтр імя Людвіга Заменгофа, быў перададзены заснаванай у чэрвені 2008 года арганізацыі Шлях яўрэйскай спадчыны ў Беластоку, створанай дактарамі істудэнтамі Беластоцкага ўніверсітэта — валанцёрамі Фонда Беластоцкага ўніверсітэта. Будынак таксама належыць створанай у 2009 годзе арганізацыі Шлях эсперанта і яго культуры.

## Эсперанта-бібліятэка 
12 мая 2010 года ў будынка цэнтра імя Людвіга Заменгофа адкрыта Эсперанта-біябліятэка, філіял Падляшскай бібліятэкі імя Лукаша Гарніцкага ў Беластоку. Гэта першая ў Польшчы публічная бібліятэка са зборамі на мове эсперанта ці прысвечанымі эсперанта.

## Гл. таксама 
* Эсперанта-бібліятэка
* Міжнародны эсперанта-музей
* Музей эсперанта ў Світаві

## Спасылкі 
* Centrum im. Ludwika Zamenhofa 
* Szlak Dziedzictwa Żydowskiego w Białymstoku  

Катэгорыя:Музеі Падляскага ваяводства
Катэгорыя:Культура Беластока
Катэгорыя:Славутасці Беластока
Катэгорыя:З’явіліся ў 2009 годзе
Катэгорыя:2009 год у Польшчы
Канскі кінафестываль 2019

**72-і Канскі кінафестываль** праходзіў з 14 па 25 мая 2019 года ў горадзе Каны, Францыя. Старшынёй журы быў прызначаны мексіканскі кінарэжысёр Алехандра Гансалес Іньярыту. Фільмам адкрыцця кінафестывалю стала камедыйная карціна пра зомбі амерыканскага кінарэжысёра Джыма Джармуша «Мёртвыя не паміраюць».

Галоўную ўзнагароду кінафестывалю Залатую пальмавую галіну атрымаў фільм «Паразіты» (рэж. Пон Джун Хо).

## Асноўны конкурс 
Наступныя фільмы былі адабраны для ўдзелу ў конкурснай праграме ў змаганні за Залатую пальмавую галіну:

## Пераможцы 
## Зноскі 
Катэгорыя:Канскі кінафестываль
Катэгорыя:Кінафестывалі 2019 года
Катэгорыя:Май 2019 года
Катэгорыя:2019 год у Францыі
Катэгорыя:Падзеі ў Канах
Беларусь (кінатэатр, Брэст)

**Кінатэатр «Беларусь»** — кінатэатр у горадзе Брэсце, знаходзіцца на вул. Савецкай, 17. Пабудаваны ў 1977 годзе па праекце архітэктараў Р. Шылая, інжынераў У. Самцова, С. Мартынава.

## Літаратура 
* 
* Брест: Энциклопедический справочник / Гл. редактор И. П. Шамякин. — Мн.: БелСЭ им. П. Бровки, 1987. — 408 с. — 53 000 экз.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Кінатэатры Брэста
Катэгорыя:Савецкая вуліца (Брэст)
Катэгорыя:1977 год у Брэсце
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Расціслава Шылая
Хвошч багнавы

**Хвошч багнавы** (*Equisetum fluviatile*)&nbsp;— шматгадовая травяністая расліна сямейства .

## Назва 
Этымалогія відавага эпітэту лацінскай назвы:  — «рака».

Беларускія назвы: Хвошч багнавы, ёльнік, яленец, сасонка, хвошч, елачка.

## Апісанне 
Сцёблы монаморфныя, зялёныя, гладкія, неразгалінаваныя або разгалінаваныя у верхняй частцы, 35-115(-150) см, полы цэнтр. 2n =216. Хвошч размнажаецца ў асноўным вегетатыўна карэнішчамі. Споры вырабляюцца ў тупых конусах на канцах некаторых сцеблаў. Споравыя пупышкі жаўтлява-зялёныя, 1-2 см даўжынёй і 1 см шырынёй, са шматлікімі лускавінкамі. Хвошч багнавы найбольш часта блытаюць з , які мае больш грубае сцябло з меншай паражнінай ў цэнтры і доўгія споравыя конусы 2-4 см даўжынёй.

## Распаўсюджанне 
Від трапляецца на працягу большай частцы Паўночнага паўшар’я ад Еўропы (у тым ліку Украіны) на ўсход праз тэрыторыю Турцыі, Сібіры, Каўказа, Казахстана і Манголіі, на Далёкім Усходзе Расіі, Кітая, Японіі, Карэйскага паўвострава, а таксама ў Квінслендзе ў паўночнай Аўстраліі і на большай частцы поўначы Паўночнай Амерыкі. Звычайна з’яўляецца раслінай канаў, сажалак, азёр, затокаў вялікіх рэк і мокрых лугоў, балот і забалочаных лясоў. Звычайна расце ў шчыльных калоніях.

## Выкарыстанне 
Раннія парасткі з’яўляюцца ядомымі. Медыкаментозна ён выкарыстоўваўся старажытнымі грэкамі і рымлянамі, каб спыніць крывацёк і для лячэння захворванняў нырак, язвы і туберкулёзу. Сцёблы часам ядуць вадаплаўныя. Хвашчы паглынаюць цяжкія металы з глебы, і часта выкарыстоўваюцца ў біяпробах на металы.

## Галерэя 

The ferns of Great Britain, and their allies the club-mosses, pepperworts, and horsetails (Pl. 38) (8515414457).jpg|
Equisetum fluviatile 001.JPG|
Dew on an Equisetum fluviatile Luc Viatour.jpg|Гутацыя
Equisetum fluviatile strobilus kz.jpg|Стробілы

## Спасылкі 
* Flora of North America 
* Flora of China 
* Flora of Iceland (webpage of Icelandic Institute of Natural History) (ісл.)
* Germplasm Resources Information Network (GRIN) 
* Euro+Med PlantBase 

Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1753 годзе
Катэгорыя:Флора Азіі
Катэгорыя:Флора Еўропы
Катэгорыя:Флора Паўночнай Амерыкі
Катэгорыя:Хвашчовыя
Мір (кінатэатр, Брэст)

**Кінатэатр «Мір»** — кінатэатр у горадзе Брэст, на вул. Пушкінская, 7. Адкрыўся ў 1959 годзе. Першы будынак кінатэатра, пабудаваны па тыпавым праекце ў горадзе Брэсце. Вестыбюль і фае абліцаваныя мармурам і гранітам ў спалучэнні з плітамі з ракушачніка.
З 1 снежня 2010 года ў кінатэатры «Мір» фільмы дэманструюцца ў фармаце 3D.
Глядзельная зала мае 243 месцы. З іх 203 — мяккія іспанскія крэслы. У зале таксама 14 мяккіх модуляў са столікамі, 8 двухмесных канап і 10 пуфікаў. На другім паверсе кінатэатра працуе кафэ-бар.
## Літаратура 
* Брест: Энциклопедический справочник / Гл. редактор И. П. Шамякин. — Мн.: БелСЭ им. П. Бровки, 1987. — 408 с. — 53 000 экз.
Катэгорыя:Кінатэатры Брэста
Катэгорыя:З’явіліся ў 1959 годзе
Катэгорыя:1959 год у Брэсце
Катэгорыя:Пушкінская вуліца (Брэст)
Хвошч балотны

**Хвошч балотны** (*Equisetum palustre*)&nbsp;— атрутны від раслін сямейства . Расце на балотах, уздоўж берагоў вадаёмаў, на вільготных лугах. Этымалогія: &nbsp;— «багністы».

## Апісанне 
Шматгадовая расліна вышынёй 10-40&nbsp;см. Карэнішчы чорныя, звычайна з клубнямі. Сцёблы 1,5-4&nbsp;мм у дыяметры з касымі галінкамі, уверх накіраванымі. Галінкі вар’іруюць па даўжыні, колькасці, гушчыні і кірунку росту. Ліставыя зубцы на галінках па 3-4 у мутоўцы. Спараносныя і вегетатыўныя парасткі аднолькавыя. Пасля ападаннястробіла расліна працягвае расці і фотасінтэзаваці.

## Распаўсюджанне 
Распаўсюджаны на тэрыторыях расійскага Далёкага Усходу, Каўказа, Заходняй і Усходняй Сібіры, Сярэдняй Азіі, Скандынавіі, Еўропы, Міжземнамор’я, у Малой Азіі і Усходняй Азіі, Паўночнай Амерыцы.

## Спасылкі 
* Flora of North America: *Equisetum palustre*
* C. Michael Hogan. 2009. *Marsh Thistle: Cirsium palustre*, GlobalTwitcher.com, ed. N. Strömberg
* Germplasm Resources Information Network (GRIN) 
* Flora of NW Europe  

Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1753 годзе
Катэгорыя:Флора Паўночнай Амерыкі
Катэгорыя:Флора Азіі
Катэгорыя:Флора Еўропы
Катэгорыя:Хвашчовыя
Хвошч лугавы

**Хвошч лугавы** (*Equisetum pratense*)&nbsp;— шматгадовая травяністая расліна сямейства . Этымалогія: &nbsp;— «на лугах».

## Назва 
Хвошч лугавы, арэшнік свіны, стукі.

## Апісанне 
Мае зялёныя, разгалінаваныя, 16-50(-60) см вегетатыўныя сцёблы; з полым цэнтрам. Плоданосныя і стэрыльныя, таўшчынёй 1-4&nbsp;мм парасткі маюць розны знешні выгляд. Плоданосныя парасткі жаўтлява-карычневыя і неразгалінаваныя. Цэнтральная паражніна займае больш за палову папярочнага перасеку ствала. На вяршыні проданосных парасткаў з’яўляюцца ў маі і чэрвені спарангіевыя шышкі даўжынёй 15-40&nbsp;мм і з тупым верхам. 2n = 216.

## Распаўсюджанне 
Еўропа: Беларусь, Эстонія, Латвія; Літва; Украіна; Аўстрыя; Бельгія; Чэхія; Германія; Польшча; Славакія; Германія; Данія; Фінляндыя; Ісландыя; Ірландыя; Нарвегія; Швецыя; Вялікабрытанія; Харватыя; Італія; Румынія; Славенія. Каўказ: Грузія. Азія: Кітай, Японія; Расія&nbsp;— Чукотка, Сахалін. Паўночная Амэрыка: Канада, ЗША. Звычайна сустракаецца ў лясах з высокімі дрэвамі або вельмі густой лістотай, якія могуць забяспечыць цень. Яны таксама маюць тэндэнцыю расці больш тоўстымі вакол ручаёў, сажалак і рэк. Аддае перавагу вільготным, вапнавым, але шчолачным глебы.

Ва Украіне расце ў лясах, на палянах, узлесках, сярод хмызнякоў, на сырых лугах, ускраінах балот і ў далінах рэк — у Карпатах, на Палессі, у лесастэпе.

## Галерэя 

Meadow Horsetail II 2496723699.jpg|
Illustration Equisetum pratense0.jpg|

## Спасылкі 
* Flora of North America 
* Flora of China 
* Flora of Iceland (webpage of Icelandic Institute of Natural History) 
* Germplasm Resources Information Network (GRIN) 
* Euro+Med PlantBase 

Катэгорыя:Флора Азіі
Катэгорыя:Флора Еўропы
Катэгорыя:Флора Паўночнай Амерыкі
Катэгорыя:Хвашчовыя
Палявічка егіпецкая

**Палявічка егіпецкая** (*Eragrostis aegyptiaca*) — від раслін роду  сямейства , які ўпершыню апісаў Карл Людвіг Вільдэнаў у 1809 годзе як *Poa aegyptiaca*.

Катэгорыя:Метлюжковыя
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1813 годзе
Музей эсперанта ў Світаві

**Музей эсперанта ў Світаві** з'яўляецца часткай гарадскога музея ў Світаві (Чэхія) і паказвае гісторыю і бягучую дзейнасць руху эсперанта. Быў адкрыты ў верасні 2008 года.

## Разямяшчэнне 
Музей можна знайсці ў адным з самых прыгожых будынкаў горада — Доме Отэндорфера, які быў пабудаваны амерыканскім мецэнатам мясцовага паходжання Валянцінам Освальдам Отэндорферам. Спраектаваў будынак архітэктар з Брно Герман Вандэрлей. Будынак таксама вядомы як **Чырвоная бібліятэка** з-за колера сценаў, пабудаваных з чырвонай цэглы.

## Першапачатковае прызначэнне будынка 
У будынку першапачаткова знаходзілася публічная бібліятэка з 7400 кніг на нямецкай мове. Пасля калекцыя была павялічана да 22 000 тамоў. У той час горад быў населены ў асноўным нямецкамоўным насельніцтвам.

Гэты збор кніг лічыцца выдатным, так як Отэндорфер хацеў зрабіць высокаякасную літаратуру даступнай для шырокай грамадскасці. Ён спадзяваўся, што ў іншых гарадах будуць прытрымлівацца яго мадэлі. Затым ён стварыў каталог ў адпаведнасці з дзесятковай сістэмай Дзьюі.

Падчас Другой сусветнай вайны шмат кніг было скрадзена, гэта працягнулася і ў камуністычны перыяд, пакуль не засталось 6000 тамоў. Цяпер, гэтыя кнігі знаходзяцца ў будынку на другім баку плошчы — музеі горада Світаві.

Час ад часу ў пакоі на верхнім паверсе праходзяць канцэрты спектаклі і лекцыі.

## Заснаванне музея 
На першым паверсе Дома Отэндорфера быў пусты пакой, які заўсёды належаў музею. Мясцовыя эсперантысты прапанавалі дырэктару музея і мэру стварыць экспазіцыю аб руху эсперантыстаў. Тыя прыйшлі ў захапленне ад гэтай ідэі. Яны не толькі дасягнулі пагаднення з міністэрствам культуры, але і атрымалі фінансавую дапамогу на рамонт і абсталяванне пакоя неабходнай мэбляй. Большая частка працы была зроблена мясцовай эсперанта супольнасцю, якім таксама аказала дапамогу Чэшская асацыяцыя эсперанта, таксама дапамога была атрымана з-за мяжы. Гарадскі музей пазычыў бюст Заменгофа і шмат якія кнігі ў суседняй Чэска-Тшэбаве, дзе знаходзіцца самая вялікая калекцыя кніг на эсперанта ў Чэхіі. Але там яны з навуковымі мэтамі захоўваюцца ў архіве, у той жа час як у Світаві яны выстаўлены для шырокай публікі.

## Экспазіцыя музея 
Эсперантамоўныя кнігі паказаны ў сямі шкляных вітрынах, адсартаваныя паводле асобных выстаў. У музеі таксама паказаны новыя кнігі, якія магчыма набыць. Іншыя экспанаты магчыма ўбачыць на пяці пакрытых шклом сталах, а таксама ў 13 рамках на сцяне адносна розных тэм руху. Існуе таксама выстава эсперантскіх значкоў і іншых невялікіх сувеніраў. Наведвальнікі таксама могуць узаемадзейнічаць з сэнсарным экранам кампьютара, каб атрымаць больш інфармацыі па канкрэтным галінам, якія прадстаўляюць цікавасць. Побач знаходзіцца невялікая калекцыя часпісаў і брашур, якія наведвальнікі могуць узяць з сабой бесплатна. У памяшканні ззаду музея знаходзіцца невялікае кафэ.

## Дзейнасць 
У кастрычніку 2011 года ў музеі прайшла эсперанта-вікіманія — мерапрыемства з нагоды 10-й гадавіны вікіпедыі на эсперанта.

## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка музея 

Катэгорыя:Літаратурныя музеі
Катэгорыя:Музеі Чэхіі
Катэгорыя:Культура эсперанта
Катэгорыя:Світаві
Самарскі нацыянальны даследчы ўніверсітэт імя С.П. Каралёва

**Самарскі нацыянальны даследчы ўніверсітэт імя С.П. Каралёва** - расійскі нацыянальны даследчы ўніверсітэт у горадзе Самара. Быў утвораны ў 2015 годзе шляхам аб'яднання Самарскага дзяржаўнага ўніверсітэта і Самарскага дзяржаўнага аэракасмічнага ўніверсітэта імя акадэміка С.П. Каралёва.

## Склад ўніверсітэта
У сваім складзе ўніверсітэт мае:
*Інстытут авіяцыйнай тэхнікі
*Інстытут дадатковай адукацыі
*Інстытут інфарматыкі, матэматыкі і электронікі(уключае у сябе факультэт электронікі і прыборабудавання, факультэт інфарматыкі, факультэт матэматыкі)
*Інстытут ракетна-касмічнай тэхнікі
*Інстытут рухавікоў і энергетычных установак
*Інстытут эканомікі і кіравання
*Прыродазнаўчы інстытут(уключае у сябе хімічны факультэт, фізічны факультэт, біялагічны факультэт)
*Сацыяльны-гуманітарны інстытут(уключае у сябе гістарычны факультэт, сацыялагічны факультэт, псіхалагічны факультэт, факультэт філалогіі і журналістыкі)
*Факультэт базавай падрыхтоўкі і фундаментальных навук
*Факультэт давузаўскай падрыхтоўкі
*Юрыдычны факультэт

Таксама ўніверсітэт мае свае прадстаўніцтвы ў Сызрані, Тальяці і Благавешчанску.

## Спасылкі
*Афіцыйны сайт Самарскага ўніверсітэта

Катэгорыя:Універсітэты Расіі
Катэгорыя:Вышэйшыя навучальныя ўстановы Самары
Катэгорыя:Нацыянальныя даследчыя ўніверсітэты Расіі
Магілёўскія фрэскі

]]
**Магілё́ўскія фрэ́скі** — манументальны жывапіс XVII — першай паловы XIX стагоддзя ў інтэр’ерах культавых будынкаў у г. Магілёў.
 са Станіславаўскага касцёла з панарамай горада. 1765]]
Вылучаўся панаваннем стылістыкі барока, у пачатку XIX ст. выявіліся прыкметы новага стылю — класіцызму. Адыграў вялікую ролю ў аздабленні інтэр’ераў культавых пабудоў рэгіёна (гл. фрэскі касцёла і кляштара кармелітаў у Бялынічах). 3 творамі іншых відаў мастацтва магілёўскія фрэскі складалі цэльныя ансамблі, у выніку чаго адбываўся сінтэз архітэктуры і жывапісу (убранства інтэр’ера Станіславаўскага касцёла). Магілёўскае сакральнае мастацтва гэтага перыяду характарызавалася павышэннем прафесійнага ўзроўню і арыентацыяй на заходняе мастацтва, з аднаго боку, і імкненнем да фальклорных традыцый — з другога.

Твораў магілёўскага фрэскавага жывапісу захавалася няшмат: многія фрэскі загінулі ў 1930—1970-я гг. (Іосіфаўскі сабор, Богаяўленскі сабор, Васкрасенская царква), іншыя схаваны пад вапнавымі напластаваннямі (Пакроўская царква).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Культура Магілёва
Катэгорыя:Манументальны жывапіс
Катэгорыя:Барочнае мастацтва Беларусі
Катэгорыя:Выяўленчае мастацтва Беларусі
Катэгорыя:Фрэскі
Світаві

**Світаві, Світавы** (), былы **Цвітаў** () — горад у Пардубіцкім краі Чэхіі. З'яўляецца адміністрацыйным цэнтрам раёна Світаві; уваходзіць у аднайменны мікрарэгіён. Насельніцтва — 17 458 чалавек (2009). Знаходзіцца недалёка ад вытока ракі Світава.

## Гісторыя 
Світаві, адзін з самых старажытных гарадоў рэгіёну, быў заснаваны ў сярэдзіне XII стагоддзя манахамі з Літамішля і названы па рэчцы Свитава, якая працякае ў гэтым месцы. Некаторы час паселішча знаходзілася ў валоданні літаммышльскага манастыра, пакуль правы на яго не прад'явіў біскуп горада Оламаўц. У 1256 годзе права на горад былі саступлю оламаўцкаму біскупу. Горад, які карыстаўся каралеўскімі і біскупскімі прывілеямі, пачаў расці і развівацца. У 1389 годзе былі пабудаваныя ўмацаванні. Падчас Гусіцкіх войнаў горад быў разрабаваны і зноў адышоў манастыру Літомышля, аднак ужо ў 1484 годзе зноў стаў валоданнем оламаўцкіх біскупаў. У XVI стагоддзі, якія сталі «залатым» для Світаві, былі заснаваны гільдыі, пабудавана ратуша, заснаваны гарадскі архіў.

Падчас Трыццацігадовай вайны горад падвергнуўся поўнаму спусташэнню, але быў неўзабаве адноўлены. Былі пабудаваны новая царква, шпіталь, пачала развівацца тэкстыльная прамысловасць.

У 1781 годзе горад гарэў і амаль увесь быў знішчаны. Іншае бедства ў горад прынеслі Напалеонаўскія вайны.

У ходзе рэвалюцыі 1848 года ўлада біскупаў Оламаўца была скасаваная. У гэты час насельніцтва Свтіваі складала 4 431 чалавек і працягвала расці. У 1866 годзе ў Світаві было падпісана перамір'е, паводле якога завяршылісь баявыя дзеянні паміж Аўстрыяй і Прусіяй.

У канцы XIX стагоддзя Валянцінам Освальдам Отэндорферам была заснавана бібліятэка.

Пасля распаду Аўстра-Венгрыі ў 1918 годзе горад стаў часткай Чэхаславакіі. У 1938 годзе горад у складзе г н. Судэцкай вобласці быў перададзены гітлераўскай Германіі. Пасля Другой сусветнай вайны горад Світаві быў вернуты Чэхаславакіі, нямецкае насельніцтва было дэпартавана.

## Славутасці 
* Касцёл св. Іллі
* Гарадскі музей і галерэя
* Касцёл св. Язэпа
* Гарадская ратуша
* Лангроўскі асабняк
* Бібліятэка Отэндорфа

## Насельніцтва 
Дынаміка змены колькасці насельніцтва ў 1869—2009 гадах:

## Гарады-пабрацімы 
## Вядомыя ўраджэнцы 
* Оскар Шындлер — судэцкі нямецкі прамысловец, які выратаваў амаль 1100 яўрэяў падчас халакосту.

## Спасылкі 
* Официальный сайт администрации края

Катэгорыя:Гарады Пардубіцкага края
Катэгорыя:Вікіпедыя:Артыкулы са складаным уваходам у Модуль:URL
Хвошч галінасты

**Хвошч галінасты** (*Equisetum ramosissimum* Desf.)&nbsp;— від хвошчападобных раслін.

## Этымалогія 
&nbsp;— «са мноствам галінак».

## Апісанне 
Шматгадовая расліна, карэнішчавы геафіт. Высокі хвошч, да аднаго метра даўжынёй, разгалінаваны. Дыяметр ствала складае да 1&nbsp;см, з 8-20 рэбрамі. Сцёблы зялёныя, калі сухія&nbsp;— бялёсыя, не зімуюць. Шышкі 8-15&nbsp;мм, завостраныя. Споры 35-55 мікраметраў. 2n = 216 храмасом.

## Распаўсюджанне 
Афрыка: Кенія; Танзанія; Уганда; Эфіопія; Самалі; Алжыр; Егіпет [укл. Сінай]; Лівія; Марока; Туніс; Ісландыя; Малаві; Мазамбік; Замбія; Зімбабвэ; Лесота, Намібія, Паўднёвая Афрыка; Свазіленд; Мадагаскар; Маўрыкій. Каўказ: Арменія, Азербайджан; Грузія; Расія&nbsp;— Дагестан, Перадкаўказзе, Заходняя Сібір, Еўрапейская частка. Азія: Кітай, Японія; Тайвань; Казахстан; Кыргызстан; Таджыкістан; Туркменістан; Узбекістан; Кіпр; Ізраіль; Іярданія; Ліван; Сірыя; Турцыя; Індыя; Шры-Ланка; Філіпіны. Еўропа: Эстонія, Латвія; Літва; Украіна; Аўстрыя; Чэхія; Германія; Венгрыя; Нідэрланды; Польшча; Швейцарыя; Індыя; Боснія і Герцагавіна; Балгарыя; Харватыя; Грэцыя; Італія; Турцыя; Румынія, Сербія; Славенія; Францыя; Партугалія; Іспанія; Іспанія. Натуралізаваны: у іншых краінах.

Расце ў трапічных і ўмераных зонах абодвух паўшар’яў. Жыве ў месцах з высокім уздзеяннем чалавека, такіх як набярэжныя, пасевы, краі арашальных каналаў і&nbsp;г. &nbsp;д. Любіць пяшчаны або жвіравы грунт. Расце ва ўмераным клімаце ў сырых, паўцяністых участках ва ўсім свеце, асабліва ў Паўночнай Амерыцы і Еўропе, за выключэннем Аўстраліі, дзе расце пераважна на пясчаных, сухіх, камяністых месцах і абочынах.

## Галерэя 

Equisetum ramosissimum Habitus 2010-7-17 SierradeAlfacar.jpg|
Equisetum ramosissimum Habitus 14May2009 CampoCalatrava.jpg|
Equisetum multiforme — Flora Batava — Volume v7.jpg|

## Спасылкі 
* GRIN-Global Web v 1.9.4.2
* Vascular Flora
* 

Катэгорыя:Флора Каўказа
Катэгорыя:Флора Азіі
Катэгорыя:Флора Еўропы
Катэгорыя:Флора Афрыкі
Катэгорыя:Хвашчовыя
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1799 годзе
Палявічка

**Палявічка** (*Eragróstis*) — шырокі род аднагадовых і шматгадовых траў сямейства , якія растуць па ўсім зямным шары ад умераных да трапічных кліматычных абласцей. Расце пераважна на друзлай глебе на сухіх тэрыторыях, у стэпах або паўпустынях. Добра пераносіць холад, любіць яркае святло.

Лацінская назва расліны паходзіць ад слоў *eros* і *agrostis*, якія азначаюць «каханне» і «колас» адпаведна.

## Сінонімы 
У сінаніміку роду ўваходзяць наступныя назвы:

* 
* 
* 
* , nom. inval.
* 
* 
* 
* 
* , ням. inval.

## Апісанне 
Аднагадовая або двугадовая расліна, якая дасягае ў вышыню каля 1 метра.

Тонкія карані ўтвараюць пучок.

Лісце вузкалінейнае, плоскае, з язычком, язычок у выглядзе раду валасінак.

Суквецці мяцёлкамі, якія складаюцца з трох і больш каласкоў. Каласковых лусак дзве.

## Выкарыстанне 
Некаторыя віды палявічкі выкарыстоўваюцца як кармавыя культуры, могуць ісці ў сілас, скатом ядуцца толькі маладыя парасткі. Асобныя віды, напрыклад,  на поўначы Афрыкі, традыцыйна апрацоўваюцца як збожжавыя. Многія віды не маюць якога-небудзь гаспадарчага значэння і з’яўляюцца пустазеллем пасеваў.

Мяцёлкі палявічкі дэкаратыўныя, ствараюць ўражанне фантану дробных пырскаў. Расліна можа выкарыстоўвацца як у свежых, так і ў .

## Віды 
Паводле базы даных *The Plant List*, род уключае 424 віда. Некаторыя з іх:

* 
* 
* 
* 
* 
* 

Від  прызнаны сінонімам віду 

## Літаратура 
*  — С. 100—101.
*  
* 

Катэгорыя:Метлюжковыя
Антоній (святы)

**Антоній** — імя, якое насілі некаторыя святыя:

* Антоній Вялікі (каля 251—356) — прападобны, падзвіжнік і пустэльнік.
* **Антоній** (X стагоддзе). Манах з Фруамона. Жыў пустэльнікам, праславіўся сваёй святасцю. Дзень памяці — 9 сакавіка.
* Антоній Сійскі (1477—1556) — прападобны, іераманах, заснавальнік і першы ігумен Антоніева-Сійскага манастыра. Дзень памяці — 7 снежня.
* Антоній (Смірніцкі) (1773—1846) — архіепіскап Варонежскай і Барысаглебскай еперхіі Рускай праваслаўнай царквы, святы РПЦ.
* **Антоній** (V стагоддзе) — пустэльнік. Дзень памяці — 28 снежня.
* Антоній (Быстроў) (1858—1932) — архіепіскап Архангельскі і Халмагорскі. Прылічаны да ліку святых Рускай праваслаўнай царквы ў 2006.
* Антоній Падуанскі (1195—1231) — каталіцкі святы, прапаведнік, адзін з самых вядомых францысканцаў
* Антоній (Панкееў) (1892—1938) — епіскап Белгародскі. Прылічаны да ліку святых Рускай праваслаўнай царквы ў 2000.
* Антоній Пячэрскі (983—1073) — прападобны рускі святы, заснавальнік Кіева-Пячэрскай лаўры.
* Антоній Рымлянін — прападобны, Наўгародскі цудатворац.
* Антоній Леахноўскі
* Антоній Опцінскі
* Антоній Сійскі
* Антоній (Абашыдзэ)
Айканіміка

**Айканіміка** (ад  — жыллё +  — імя) — раздзел тапанімікі, які вывучае айконімы — уласныя назвы паселішчаў (населеных пунктаў). Сукупнасць айконімаў пэўнай тэрыторыі называецца *айканіміяй*.

Паколькі назвы некаторых гарадскіх вуліц утвораны ад гістарычных назваў сёл, што існавалі на гэтым месцы, то ў *айканімію* часам уключаюць і назвы вуліц.

Топафармант (тапанімічны фармант) — частка айконіма (і тапоніма ўвогуле), якая звычайна складаецца з суфікса або сукупнасці суфікса і граматычнага канчатка.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Тапаніміка
Лівійскі Шчыт 1

**Лівійскi Шчыт 1** () — узброеная групоўка ісламістаў у Бенгазі і ўсходняй частцы Лівіі. Намінальна з’яўляецца часткай Узброенага Шчыта Лівіі і з’яўляецца членам Савета шуры рэвалюцыянераў Бенгазі.

Міністэрства абароны Лівіі ў адпаведнасці з рашэннем №29 8 сакавіка 2012 года заснавала «Шчыт Лівіі». Рашэнне №29 абвяшчае:

«У Цэнтральным рэгіёне Лівіі павінна быць сфармавана брыгада, якая павінна называцца «Лівійскі шчыт». Сілы Цэнтральнай брыгады павiнны складацца, як правіла, з паўстанцаў з наступных рэгіёнаў: Місурата, Сірт, Джафра, Бені-Валід, Тархуна, Алхмус, Мслат і Злітэн. Палкоўнік Махамед Ібрагім Муса прызначаецца камандзірам брыгады.»

Гэта рашэнне было падпісана міністрам абароны Усамай Абдулсаламам Алжулі. Такім чынам, назва «Шчыт Лівіі» была ўпершыню згадана лівійскім міністрам абароны.

Шчыт Лівіі ўмоўна падзелены на тры групы ва ўсходняй, цэнтральнай і заходняй Лiвiі. Лівійскi Шчыт 1 быў часткай усходняй групы войскаў. У сацыяльных сетках стаўленне да Шчыта, у параўнанні з іншымі фарміраваннямі апалчэнцаў, станоўчае, асабліва ў дачыненні да яе дабрачыннай дзейнасці.

Катэгорыя:З’явіліся ў 2011 годзе
Катэгорыя:Грамадзянская вайна ў Лівіі
Катэгорыя:Палітыка Лівіі
Дубровенскія ручнікі

, 1910-я]]
**Дубровенскія ручнікі** — традыцыйныя тканыя ручнікі, якія вырабляюць у вёсках Дубровенскага і Аршанскага раёнаў (захаваліся з канца 19 ст.). Ткуць з адбеленага кужалю (аснова, уток) і белай бавоўны (уток) у тэхніцы бранага і шматнітовага ткацтва (даўжыня 150—360 см, шырыня 30 — 45 см).

Арнаментальная кампазіцыя Дубровенскіх ручнікоў утвараецца чаргаваннем вузкіх (0,5 — 1,5 см) гладкіх або ўзорыстых паскаў і шырокіх узорыстых палос — ромбы, разеткі, крыжыкі (бранае двухуточнае, вышыўка наборам), клеткі і прамавугольнікі (4- і 8-нітовае). Угору палосы звужаюцца і паступова пераходзяць у асноўны фон палатнянага або ўзорыстага перапляцення. У арнаменце пераважае чырвоны колер, у невялікай колькасці ўводзіцца чорны для акцэнтацыі асобных дэталяў узору. У ручніках, выкананых 8-нітовым ткацтвам, каларыстыка ўзбагачаецца ружовым колерам, утвораным своеасаблівым саржавым перапляценнем нітак асновы і ўтку.

Аздабляюць ручнікі мохрыкамі, карункамі (характэрна таксама спалучэнне вузкіх нескладаных па малюнку белых ці чырвоных карункаў з доўгімі мохрыкамі таго ж колеру). Кампазіцыйна-арнаментальная структура Дубровенскіх ручнікоў выкарыстоўваецца пры распрацоўцы сучасных узораў тканых ручнікоў на Віцебскім і Полацкім прамысловых аб’яднаннях мастацкіх вырабаў.

## Літаратура 
* Этнаграфія Беларусі: энцыклапедыя / Беларуская Савецкая Энцыклапедыя; рэдкалегія: І. П. Шамякін (галоўны рэдактар) [і інш.]. — Мінск: БелСЭ, 1989. — 375 с.

Катэгорыя:Беларускае народнае ткацтва
Катэгорыя:Культура Дубровенскага раёна
Катэгорыя:Культура  Аршанскага раёна
Мартук пшанічны

**Марту́к пшанічны** (*Eremopýrum triticeum*) — від аднагадовых травяністых раслін сямейства .

## Ахова 
Згаданы ў Чырвонай кнізе Рэспублікі Татарстан у 1995 годзе.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Метлюжковыя
Катэгорыя:Флора Еўразіі
Палявічка валасістая

**Палявічка валасістая** (*Eragrostis pilosa*)&nbsp;— від аднагадовых раслін сямейства . Антрапахорны від.

## Батанічнае апісанне 
Сцябло узыходзячае. Лісце сядзячае, тонкае, падоўжанае, цэльнакрайняе з паралельным жылкаваннем, завостранае. Суквецце&nbsp;— мяцёлка, якая складаецца са шматлікіх складаных каласкоў. Каласкі шматкветкавыя, ланцэтныя або даўгавата-лінейныя, сціснутыя з бакоў. Каласковыя лускі кіляватыя, карацей кветкавых. Ніжняя кветкавая луска без асцюка. Язычок з валасінак. Ніжнія галіны мяцёлкі сабраны на галоўнай восі пучкамі па 3—7. Ніжнія галіны мяцёлкі маюць доўгія валасінкі.

Насенне дробнае, да 0,3&nbsp;мм у дыяметры.

## Экалогія 
Сустракаюцца ў гарадах, вёсках, на зрубах лясоў пасля суцэльных высечак у лясных культурах малодшага ўзросту, лясных гадавальніках, абочынах аўтамабільных дарог, па чыгуначных шляхах на пясках і скалах, на палях і пустазельных месцах.

Даволі часта ў стэпе, радзей у лесастэпе і ў Закарпацці.

## Пагрозы 
Гэтая трава можа быць заражаная  .

Катэгорыя:Метлюжковыя
Катэгорыя:Флора Афрыкі
Катэгорыя:Флора Еўразіі
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1812 годзе
Ліпнішкаўскі сельсавет

**Лі́пнішкаўскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Іўеўскага раёна Гродзенскай вобласці. Цэнтр — аграгарадок (да 2009 г. вёска) Ліпнішкі.

Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Іўеўскага раёна Баранавіцкай вобласці БССР. З 20 верасня 1944 года ў складзе Маладзечанскай вобласці, з 8 студзеня 1954 года ў складзе Гродзенскай вобласці. 4 студзеня 1958 года ў склад сельсавета з Лукашынскага сельсавета перададзены 5 населеных пунктаў (Дунай, Едкавічы, Русакі, Сенькавічы і Судрогі). 9 верасня 1960 года да сельсавета далучана частка скасаванага Князікоўскага сельсавета (8 населеных пунктаў: Андрушкі, Вялікія Князікоўцы, Дарашы, Ліпнішскія з хутарамі, Малыя Князікоўцы, Новая Жыжма, Сонтакі, Сцігане). 2 снежня 1961 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Галімшчынскага сельсавета. У 1986 годзе скасаваны хутар Казімірава. 30 мая 1988 года ў склад Іўеўскага сельсавета перададзены 9 населеных пунктаў (вёскі Бярэзаўцы, Драбышы, Дунай, Едкавічы, Карпавічы, Красоўшчына, Русакі, Сенькавічы і Судрогі).

Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 3141 чалавек, з іх 72,0 % — беларусы, 23,8 % — палякі, 3,0 % — рускія; паводле перапісу 2019 года — 2217 чалавек.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.


Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1940 годзе
Мушмула японская (род раслін)

**Мушмула японская** (*Eriobotrya*)&nbsp;— род кветкавых раслін сямейства , які ўключае каля дзесяці відаў буйных вечназялёных кустоў і невялікіх дрэў, распаўсюджаных на ўсходзе і паўдневым усходзе Азіі.

## Віды 
Самым вядомым прадстаўніком з’яўляецца , якую вырошчваюць за яе ядомыя плады.

## Значэнне 
Віды роду выкарыстоўваюцца як харчовыя расліны лічынкамі некаторых лускакрылых, у прыватнасці .

Катэгорыя:Яблыневыя
Магілёўскія ручнікі

**Магілё́ўскія ручнікі́** — тып традыцыйных тканых ручнікоў. Былі распаўсюджаны ў вёсках Бабруйскага, Кіраўскага, Касцюковіцкага, Краснапольскага, Магілёўскага, Хоцімскага і іншых раёнаў. Вядомы з XVIII стагоддзя. Узніклі пад уплывам мануфактурнага ткацтва. Вырабы з ільняной і баваўнянай пражы, даўжыня 300—450 см, шырыня 35—40 см, даўжыня арнаменту 30—80 см на кожным канцы. Тэхніка ткання магілёўскіх ручнікоў браная і закладная.

Мелі на канцах па 3-5 гарызантальных палос, аддзеленых адна ад адной гладка затканымі палоскамі, і аздабленне белымі (часам чырвонымі) карункамі з кутасамі. 3 аднаго краю ўздоўж усяго ручніка праходзіла суцэльная арнаментальная паласа, праз пэўныя прамежкі чаргаваліся вытканыя або вышытыя асобныя арнаментальныя матывы: чатырохвугольнік, ромб, крыжык, трохвугольнік, зорачка і інш. Кампазіцыйная структура магілёўскіх ручнікоў паслужыла асновай для вышываных ручнікоў, дзе арнаметальныя палосы, вышытыя крыжыкам, чаргаваліся з палосамі карункаў.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Беларускае народнае ткацтва
Катэгорыя:Культура Бабруйскага раёна
Катэгорыя:Культура Кіраўскага раёна
Катэгорыя:Культура Касцюковіцкага раёна
Катэгорыя:Культура Краснапольскага раёна
Катэгорыя:Культура Магілёўскага раёна
Катэгорыя:Культура Хоцімскага раёна
Мушмула японская (від раслін)

**Мушмула японская** (*Eriobotrya japonica*) (кіт. (кантон.) *lo kwat*, дзе *-lo-* азначае «разнавіднасць дрэва», а *-kwêt-* «апельсін»)&nbsp;— невялікае паўднёвае дрэва або куст, які належыць да сямейства .

## Арэал 
Радзімай расліны лічаць Кітай. Са старажытных часоў культывуецца ў Японіі, адкуль і паходзіць яе назва. Сустракаецца таксама ў Індыі, Пакістане, Турцыі, Італіі і ў іншых краінах.

Ва Украіне расце і плоданасіць на паўднёвым беразе Крыму.

## Прымяненне 
Мушмула шырока ўжываецца ў народнай медыцыне. У Кітаі традыцыйна выкарыстоўваюць сіроп з садавіны як сродак ад кашлю і ангіны, а настойку з лісця як заспакойлівы. Лічаць, што плады мушмулы багатыя на абалоніну, калій і вітамін А.

Катэгорыя:Пладовыя дрэвы
Катэгорыя:Дэкаратыўныя дрэвы
Катэгорыя:Лекавыя расліны
Катэгорыя:Яблыневыя
Магілёўская скульптура

**Магілёўская скульптура** — працэс станаўлення самабытнай культавай разной скульптуры Магілёўшчыны адбываўся ў першай палове XVII стагоддзя і супаў па часе з фарміраваннем славутых нацыянальных школ у Галандыі, Іспаніі, Фландрыі і інш. У выніку сталых культурных сувязей узнікла самабытная непаўторная школа беларускага разьбярства — магілёўская скульптурная школа, якая стала сінтэзам заходне-еўрапейскага і мясцовага мастацтва. Магілёўскія майстры актыўна ўспрынялі пануючы ў Заходняй Еўропе стыль барока і ўключыліся ў агульна-еўрапейскі мастацкі працэс. Іх творы будаваліся на кантрастах, асіметрыі, дынамізме кампазіцыі, крывалінейнасці абрысаў, своеасаблівай дэкаратыўнасці, выяўлялі чалавечую дуалістычную прыроду, барацьбу нябеснага і зямнога пачаткаў.
 Быхаўскага раёна, першая паловая XVII ст., Нацыянальны мастацкі музей Беларусі]]
Драўляная магілёўская скульптура, што адносіцца да «высокага» барока, вызначалася вялікай стылістычнай свабодай, лаканічнай пластычнай мовай, цікавасцю да ўнутранага стану персанажаў, абагульненай трактоўкай фігуры і адзення («Ян Багаслоў» і «Марыя» з магілёўскай Спаскай царквы, пачатак XVII ст.). Для той часткі скульптур, якую часта называюць «нізавое» барока, было характэрна шырокае выкарыстаннне розных дэфармацый фігуры, частак цела, такіх як вялікія кісці рук, несуразмерныя з тулавам галовы («Анёл лятучы» з в. Гарадзец Быхаўскага раёна, першая паловая XVII ст.). Яны адлюстроўвалі простанародны тыпажы і мелі канкрэтныя (зямныя) рысы.

Яшчэ большым дэмакратызмам выдзялялася драўляная пластыка шматлікіх прыдарожных капліц, крыжоў і скульптур, што ўсталёўваліся на могілках. Традыцыйна скульптурныя творы выразалі з дрэва, радзей выкарыстоўвалі камень і стука (сумесь вапны, пяску, гіпсу, мармуровай крошкі і клею). Драўляныя скульптурныя выявы, за выключэннем рук і твараў, пакрывалі залатой ці сярэбранай фарбай, або рабілі паліхромнымі. Асноўнымі заказчыкамі скульптур у гэты час з’яўляліся ўніяцкія цэрквы і каталіцкія касцёлы. Большая іх частка стваралася і размяшчалася ў галоўных і бакавых алтарах, якія ўражвалі пышнасцю і хараством, стваралі ілюзію заможнасці.

Скасаванне Брэсцкай уніі падчас Полацкага сабору 1839 прывяло да рэзкага зніжэння попыту на драўляную пластыку і знішчэння многіх твораў уніяцкай магілёўскай сакральнай скульптуры. У выніку прафесійная магілёўская школа разьбярства заняпала, а яе традыцыі найбольш поўна захаваліся толькі у народнай разьбе па дрэве.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Культура Магілёва
Катэгорыя:Скульптура барока
Катэгорыя:Скульптура Беларусі
Міхаіл Фядотавіч Жаўрыд

**Міхаіл Фядотавіч Жаўрыд** (1906, в. Малая Сліва, Слуцкі павет — да 1991, Мінск) — беларускі вучоны, выкладчык, дзяржаўны дзеяч.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў сялянскай сям’і. Скончыў Мінскі педагагічны тэхнікум (1926). У 1927 годзе паступіў на філалагічны факультэт Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта, у 1929 г. перавёўся на сацыяльна-эканамічны факультэт Педагагічнага інстытута, які скончыў у 1932. З 1926 па 1930 гады працаваў у Мінскім акружным аддзеле адукацыі. У 1930—1933 гадах быў выкладчыкам і дырэктарам Мінскага будаўнічага тэхнікума, у 1933 г. пераведзены на працу ў Мінскі Гідратэхнікум. У 1935 годзе дырэктар Цэнтральнага інстытута павышэння кваліфікацыі кадраў народнай адукацыі. З 1936 года працуе ў Мінскім педагагічным інстытуце імя М. Горкага дэканам геаграфічнага факультэта і намеснікам дырэктара. У 1940 годзе паступіў у аспірантуру БДУ, падрыхтаваў дысертацыю па тэме «Размяшчэнне прамысловасці Магілёўскай вобласці БССР», але абараніць яе не паспеў. З пачаткам вайны быў эвакуіраваны ў Саратаўскую вобласць, дзе працаваў у школе настаўнікам геаграфіі. У 1943 г. быў накіраваны на станцыю Сходня каля Масквы для працы у адноўленым БДУ, дзе выконваў абавязкі старэйшага выкладчыка і загадчыка Фундаментальнай бібліятэкі БДУ. Пасля вызвалення тэрыторыі Беларусі ў сакавіку 1944 быў накіраваны на працу дырэктарам Мазырскага педагагічнага інстытута, з чэрвеня 1944 дырэктарам Мінскага педінстытута. У маі 1945 года быў прызначаны намеснікам Міністра народнай асветы БССР, у сакавіку 1948 года дырэктарам Мінскага педагагічнага інстытута замежных моў, сыйшоў з пасады дырэктара ў 1961 годзе. Паўторна падрыхтаваў і абараніў дэсертацыю. Кандыдат эканамічных навук, дацэнт. З 1953 па 1962 год — загадчык кафедры палітэканоміі Інстытута замежных моў, адначасова выкладаў у БДУ.

## Узнагароды 
Узангароджаны медалем «За доблесную працу ў Вялікай Айчыннай вайне 1941—1945 гг.», двойчы ордэнам «Знак Пашаны» (1949, 1961).

## Літаратура 
* *Жаврид, М. Ф.* Белорусское стекло / М. Ф. Жаврид. — Минск : Наука и техника, 1969
* *Новікаў, С. Я.* Ля вытокаў стварэння мінскага МДЛУ / С. Я. Новікаў // Вестник Минского государственного лингвистического университета : Вестник МГЛУ : научно-теоретический ежегодник. — 2012. — № 11. — С. 219—223.

## Спасылкі 
* https://www.mslu.by/obshaya-informaciya1/istoriya-mglu
* http://nashkraj.info/adnaulenne-adukatsyi-na-mazyrshchyne-1944-pershaya-palova-1945-gg/ 

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Слуцкім раёне
Катэгорыя:Педагогі Беларусі
Катэгорыя:Рэктары Мазырскага дзяржаўнага педагагічнага ўніверсітэта імя І. П. Шамякіна
Катэгорыя:Рэктары БДПУ імя Максіма Танка
Катэгорыя:Рэктары Мінскага дзяржаўнага лінгвістычнага ўніверсітэта
Катэгорыя:Дэканы БДПУ імя Максіма Танка
Полацкі дзяржаўны медыцынскі каледж імя Героя Савецкага Саюза З. М. Тусналобавай-Марчанка

**УА «Полацкі дзяржаўны медыцынскі каледж імя Героя Савецкага Саюза З. М. Тусналобавай-Марчанка»** — установа сярэдняй спецыяльнай медыцынскай адукацыі сістэмы Міністэрства аховы здароўя Рэспублікі Беларусь, знаходзіцца ў г.Полацк.

## Гісторыя 
У 1937 годзе па рашэнню Савета Народных Камісараў БССР на базе курсаў таварыства Чырвонага Крыжа была заснавана школа медсясцёр. У 1939 годзе адбыўся першы выпуск медыцынскіх работнікаў. 1 верасня 1945 года Полацкая школа медсясцёр аднавіла сваю працу. Да 1956 года школа не мела свайго будынка. У 1955 годзе школа медсясцёр была ператворана ў медыцынскае вучылішча. З 1958 па 1970 год працавала зубалячэбнае аддзяленне.

У 1963 годзе вучылішча становіцца базавым вучылішчам Віцебскай вобласці. У 1964-1968 гадах працавалі філіялы медвучылішча ў Паставах і Глыбокім. Філіялы падрыхтавалі 273 медсястры. З 1987-1988 навучальным годзе адкрывалася новая спецыяльнасць "фельчар-лабарант".

З 1979 года ў вучылішча пачалі функцыянаваць курсы павышэння кваліфікацыі сярэдніх медыцынскіх работнікаў, штогод праходзілі падрыхтоўку на курсах павышэння кваліфікацыі сярэдняга медперсаналу каля 500 чалавек.

Пастановай Савета Міністраў Беларускай ССР №195 ад 3 чэрвеня 1987 года медыцынскаму вучылішчу прысвоена імя Героя Савецкага Саюза Зінаіды Міхайлаўны Тусналобавай-Марчанка. З 2006 па 2011 год установа існавала як «Полацкі дзяржаўны навучальны цэнтр падрыхтоўкі, павышэння кваліфікацыі і перападрыхтоўкі кадраў з сярэдняй спецыяльнай медыцынскай адукацыяй імя Героя Савецкага Саюза З.М. Тусналобавай-Марчанка». З верасня 2011 года сучасная назва.

Катэгорыя:Каледжы Полацка
Катэгорыя:Медыцынскія навучальныя ўстановы
Катэгорыя:Ніжне-Пакроўская вуліца (Полацк)
Катэгорыя:1937 год у Беларусі
Mapanioideae

**Mapanioideae** — падсямейства аднадольных раслін сямейства .

## Таксанамія 
Падсямейства ўключае ў сябе каля 12 родаў і каля 140 відаў у 2 трыбах:

* Трыба  — уключае 5 родаў:
**  з адзіным вим 
** 
** 
**  з адзіным відам 
**  з адзіным відам 
* Трыба  — уключае 7 родаў:
**  з адзіным відам 
** 
** 
** 
**  з адзіным відам 
** 
** 

Катэгорыя:Асаковыя
Падвей зграбны

**Падве́й зграбны**, **падвей стройны** (*Eriophorum gracile*) — від кветкавых раслін роду  сямейства .

## Батанічнае апісанне 
Тонкія, высокія шматгадовыя травы з тонкім, круглявым, цвёрдым, у асноўным голым сцяблом, якое дасягае ад 30 да 60 сантыметраў у вышыні. Белыя кветкі сабраныя ў пухнатыя суквецці на вяршыні сцябла. Валаскі пухоўкі суцэльныя на канцах. Плод — арэшак.

## Арэал і экалогія 
Расліна з  размеркаваннем, сягаючы на поўдзень, у горныя хрыбты Паўночнага паўшар’я. Яна расце ў вільготных раёнах, такіх як тарфянікі, на балотах і вільготных лугах, у вільготных лясах і тундры. Святлолюбівая расліна, гіграфіт і алігатроф.

Расліны растуць у калоніях, часта распаўсюджваюцца вегетатыўна карэнішчамі. Зімуюць у зялёным стане.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* 
* Jepson Manual Treatment 

Катэгорыя:Флора Еўразіі
Катэгорыя:Флора Паўночнай Амерыкі
Катэгорыя:Асаковыя
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1799 годзе
Бабруйскі дзяржаўны медыцынскі каледж

**УА «Бабруйскі дзяржаўны медыцынскі каледж»** — установа сярэдняй спецыяльнай медыцынскай адукацыі сістэмы Міністэрства аховы здароўя Рэспублікі Беларусь, знаходзіцца ў г.Бабруйск.

## Гісторыя 
Бабруйскае медыцынскае вучылішча было заснавана 28 ліпеня 1931 года і называлася медтэхнікумам. Да Вялікай Айчыннай вайны адбылося 8 выпускаў. У 1945 годзе тэхнікум аднавіў сваю працу. У 1954 годзе тэхнікум перайменаваны ў медыцынскае вучылішча. У 1956 годзе на базе вучылішча створаны рэспубліканскія курсы, а затым вучылішча ўдасканалення сярэдніх медыцынскіх работнікаў па 13 спецыяльнасцях.

У 1963 годзе ізноў адкрыта медыцынскае вучылішча па падрыхтоўцы медсясцёр, акушэрак, фельчараў.

У 2006 годзе створана ўстанова адукацыі «Бабруйскі дзяржаўны цэнтр падрыхтоўкі, павышэння кваліфікацыі і перападрыхтоўкі медыцынскіх кадраў».

10 студзеня 2012 года цэнтр перайменаваны ва ўстанову адукацыі «Бабруйскі дзяржаўны медыцынскі каледж», які з’яўляецца правапераемнікам установы адукацыі «Бабруйскі дзяржаўны цэнтр падрыхтоўкі, павышэння кваліфікацыі і перападрыхтоўкі медыцынскіх кадраў».

Катэгорыя:Каледжы Бабруйска
Катэгорыя:Медыцынскія навучальныя ўстановы
Катэгорыя:1931 год у Бабруйску
Суботніцкі сельсавет

**Субо́тніцкі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Іўеўскага раёна Гродзенскай вобласці. Цэнтр — аграгарадок (да 2009 г. вёска) Суботнікі.

Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Іўеўскага раёна Баранавіцкай вобласці БССР. З 20 верасня 1944 года ў складзе Маладзечанскай вобласці, з 8 студзеня 1954 года ў складзе Гродзенскай вобласці. 29 красавіка 1960 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Жамласлаўскага сельсавета, таксама ў склад сельсавета з Геранёнскага сельсавета перададзены 9 населеных пунктаў (Бычкі, Ёдзенцы, Квяткоўцы, Кудэйшы, Лынтупы I, Лынтупы II, Петрыманы, Рудэўшчына і Слесары).

Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 1928 чалавек, з іх 79,8 % — беларусы, 17,9 % — палякі, 1,7 % — рускія; паводле перапісу 2019 года — 1301 чалавек.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.


Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1940 годзе
Адам Сямёнавіч Шуканаў

**Адам Сямёнавіч Шука́наў** ( — ) — савецкі і беларускі мікрабіёлаг, вучоны ў галіне мікалогіі, фітапаталогіі і раслінаводства, кандыдат біялагічных навук (1967), прафесар (1990), Заслужаны работнік вышэйшай школы БССР (1982).

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў вёсцы Чэмернае  Мазырскай акругі БССР (зараз у Лельчыцкім раёне Гомельскай вобласці Беларусі). У 1962 годзе скончыў біялагічны факультэт Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта і паступіў у аспірантуру пры кафедры сістэматыкі раслін. Яго навуковым кіраўніком быў М. А. Дарожкін. Выкладчыцкую дзейнасць А. С. Шуканаў пачаў у час вучобы ў аспірантуры — праводзіў палявыя практыкі і лабараторныя заняткі.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 
* Шуканов Адам Семёнович   // Сайт біялагічнага факультэта БДУ

Катэгорыя:Мікрабіёлагі СССР
Катэгорыя:Мікрабіёлагі Беларусі
Катэгорыя:Міколагі СССР
Катэгорыя:Дэканы біялагічнага факультэта БДУ
Катэгорыя:Міколагі Беларусі
Рэгіянальны парк Лабанорас

**Рэгіянальны парк Лабанорас** () — рэгіянальны парк Літвы, размешчаны за 80 км на паўночны ўсход ад Вільнюса ў Свянцянскім, Малетскім і Уценскім раёнах. Адміністрацыя парка знаходзіцца ў мястэчку Лабанорас. Заснаваны ў 1992 годзе з мэтай захавання лесу і яго азёраў, яго прыроднай экасістэмы і каштоўнасцяў культурнай спадчыны. Гэта буйнейшы рэгіянальны парк краіны, плошча якога складае 55344 гектары. Рэгіянальны парк на паўночным усходзе мяжуе з Аўкштайцкім нацыянальным паркам.

## Апісанне 
У парке каля 70 азёраў, яны складаюць 13 % ад агульнай плошчы парка. Верхавыя балоты і іншыя водна-балотныя ўгоддзі займаюць плошчу, роўную 30 км². Праз парк працякаюць 30 вадацёкаў і 3 ракі. Лясы (пераважна хваёвыя) складаюць 80 % (400 км²) ад агульнай плошчы парка.

Парк насяляюць 54 віды млекакормячых, 172 віды птушак, 5 відаў рэптылій і 11 відаў земнаводных. Нераставы ласось у невялікіх рэках, якія з-за цёплых крыніц не замярзаюць цалкам зімой, з’яўляецца прыродным багаццем парка.

Млекакормячыя прадстаўлены бабрамі, выдрамі, ласямі. Сярод птушак, якія гняздуюцца ў парке: гагач чорнаваллёвы, чорнаваллёвік, скапа, бугай, журавель, чорны бусел, зімародак, пагоніч і цецярук. Парк з’яўляецца домам для самай плотнай папуляцыі белага бусла ў Еўропе.

Відавая разнастайнасць раслін у нацыянальным парке Лабанорас вельмі высокая. Батанікі налічвалі 120 розных кустоў балотнай вярбы, 300 кветкавых сцяблоў балотнай гарычкі, 80 тысяч пальчатакарэннікаў плямістых, 2300 лабелій Дортмана і 200 гарлачыкаў.

У рэгіянальным парке Лабанорас таксама ёсць месцы з археалагічнымі, архітэктурнымі, этнаграфічнымі і гістарычнымі каштоўнасцямі.

У 2015 годзе побач з вёскай Мідунай на тэрыторыі рэгіянальнага парка адкрылася 36-мятровая назіральная вежа.

## Спасылкі 
* Рэгіянальны парк Лабанорас 
* Карта рэгіянальнага парка
*  на YouTube

Катэгорыя:Ахоўныя прыродныя тэрыторыі Літвы
Катэгорыя:Катэгорыя МСАП V
Князікоўскі сельсавет

**Князіко́ўскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Іўеўскага раёна Гродзенскай вобласці. Цэнтр — вёска Вялікія Князікоўцы.

Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Іўеўскага раёна Баранавіцкай вобласці БССР. З 20 верасня 1944 года ў складзе Маладзечанскай вобласці, з 8 студзеня 1954 года ў складзе Гродзенскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Некрашскага сельсавета. 4 студзеня 1958 года ў склад сельсавета з Суражскага сельсавета перададзена вёска Войтавічы. 9 верасня 1960 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Суражскага (11 населеных пунктаў: Войтавічы, Вялікая Показь, Вялікая Почарня, Граблі, Дулькі, Забалаць, Кавалі, Кузьмы з хутарамі, Малая Показь, Некрашы і Пакуці) і Ліпнішкаўскага (8 населеных пунктаў: Андрушкі, Вялікія Князікоўцы, Дарашы, Ліпнішскія з хутарамі, Малыя Князікоўцы, Новая Жыжма, Сонтакі, Сцігане) сельсаветаў.

На момант скасавання ў склад сельсавета ўваходзілі 19 населеных пунктаў.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Іўеўскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1940 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1960 годзе