open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Аршанскі маладняк

**«Аршанскі маладняк»** — літаратурна-мастацкі часопіс, які ў 1925—1928 гадах выдавала Аршанская філія «Маладняка». Выйшла 7 нумароў.

У 1926 большая частка рэдакцыі часопіса, апынулася ў Горках, дзе была заснавана Горацкая студыя Аршанскай філіі «Маладняка». Такім чынам з трэцяга нумара часопіс пачаў друкаваўся ў Горках.
 
Змяшчаў вершы, лірычныя абразкі і апавяданні А. Вечара, М. Ганчарыка (вершы падпісваў псеўд. Я. Сявец), Ю. Гаўрука, B. Каваля, Т. Кляшторнага, М. Нікановіча, В. Сташэўскага, У. Прыбыткоўскага, Алеся Дземідовіча і іншых маладых пісьменнікаў, хроніку літаратурнага жыцця Аршанскай акругі і маладнякоўскіх арганізацый рэспублікі.

Такую ж назву насіла пісьменніцкая арганізацыя, што ўваходзіла на правах філіі ў  Усебеларускае аб'яднанне паэтаў і пісьменнікаў «Маладняк» рэспублікі.
У дзейнасці арганізацыі прымаў удзел Максім Гарэцкі, які не з'яўляўся сябрам "Маладняка".

## Літаратура 
*  — С. 541.
* Ліўшыц, Уладзімір. Горацкая студыя «Аршанскага Маладняка» (1926—1928). Кароткі нарыс аб гісторыі стварэння і дзейнасці. — Горкі, 2013. — 94 с., іл.

## Спасылкі 
* Аршанскі Маладняк на сайце Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі  
* Аршанскі маладняк, часопіс. Аршанскі раён

Катэгорыя:Часопісы Беларусі
Катэгорыя:З’явіліся ў 1925 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 1928 годзе
Катэгорыя:Часопісы на беларускай мове
Катэгорыя:Гісторыя Оршы
Катэгорыя:Горкі
Аршанскі мясакансервавы камбінат

**Аршанскі мясакансервавы камбінат** — мясаперапрацоўчае прадпрыемства абласнога значэння ў горадзе Оршы. Пабудаваны ў 1928—1930 гадах.

## Гісторыя 
У 1935 годзе ўведзены ў дзеянне кансервавы цэх. У Вялікую Айчынную вайну разбураны, пасля вайны адноўлены і рэканструяваны.

Асноўная прадукцыя станам на 1995 год: мяса, каўбасныя вырабы, кансервы мясныя, тлушч харчовы і тэхнічны, мясныя паўфабрыкаты, сухія кармы, субпрадукты.

У 1998 годзе прадпрыемства пераўтворана ў адкрытае акцыянернае таварыства.

У канцы лютага 2020 года на падставе Указа Прэзідэнта № 70 «Аб развіцці аграпрамысловага комплексу Віцебскай вобласці» на базе Аршанскага мясакансервавага камбіната быў створаны аграхолдынг. 33 сельгасарганізацый і перапрацоўчых прадпрыемстваў Аршанскага, Дубровенскага, Талачынскага раёнаў былі аб’яднаны ў адну сыравінную зону, а кіраўніком аршанскага аграаб’яднання стаў Андрэй Булаўкін.

## Кіраўнікі 
* Андрэй Булаўкін (з 2020 года)

## Літаратура 
* Аршанскі мясакансервавы камбінат. 

Катэгорыя:Прадпрыемствы Оршы
Катэгорыя:1930 год у Беларусі
Катэгорыя:Прадпрыемствы харчовай прамысловасці Беларусі
Керніт

**Керні́т** — мінерал класа баратаў, водны барат натрыю, NaBO·4HO. Адкрыты ў 1927 годзе. Назва паходзіць ад радовішча ў акрузе Керн. Руда на бор.

## Літаратура 
*  — С. 239.

## Спасылкі 
* Кернит // Каталог Минералов.Ru
* Кернит // Webmineral.ru
* Горная энциклопедия. — М.: Советская энциклопедия. Под редакцией Е. А. Козловского. 1984—1991.
* 

Катэгорыя:Бараты
Катэгорыя:Мінералы натрыю
Катэгорыя:Мінералы бору
Касцёл Святога Антонія і кляштар францысканцаў (Орша)

**Касцёл Святога Антонія і кляштар францысканцаў** — колішні каталіцкі комплекс, які існаваў у 1680—1832 гадах у г. Орша. Размяшчаўся на паўднёвым-ўсходзе горада і займаў адзін з кварталаў уздоўж вуліцы, пракладзенай паралельна берагу Дняпра. Захаваўся былы кляштарны корпус, размешчаны па вул. Дамініканскай, 4.

## Гісторыя 
Аб кляштары францысканцаў у Оршы захаваліся толькі кароткія гістарычныя дадзеныя. Кляштар заснаваны ў 1612 годзе. Каменны храм закладзены ў 1680 годзе па фундацыі рэчыцкага стольніка Войцеха Станіслава Катоўскага. Мураваны касцёл з бакавой вежай-званіцай асвячоны  года. Тады ж пабудаваны жылы корпус.

На плане Оршы 1813 года кляштарны касцёл Нараджэння Найсвяцейшай Дзевы Марыі пазначаны як спалены. Пасля адбудовы ў XIX стагоддзі пераасвячоны ў імя Святога Антонія.

У 1863 годзе скасаваны. Пасля закрыцця ў ім размяшчаліся інвалідная каманда, потым арыштанцкі дом, у 1920—1930-я гады рамеснае вучылішча.

Касцёл знішчаны ў 1970-я гады, калі расшыралі праезную частку вуліцы Савецкай. У былых кляштарных мурах да нядаўняга часу размяшчалася турма. Цяпер будынак занядбаны.

## Архітэктура 
Мураваны касцёл кляштара быў узведзены ў стылі барока паводле канона трохнефавай вухвежавай базілікі. Двухярусныя вежы былі накрыты пакатымі шатрамі, бакавыя фасады рытмічна чляніліся высокімі арачнымі аконнымі праёмамі. Інтэр’ер упрыгожвалі сем алтароў, сярод якіх: Нараджэння Дзевы Марыі, Ісуса Хрыста, Апекі Найсвяцейшай Божай Маці, Святога Францыска, Святога Антонія, Святога Іосіфа. Касцёл алтаром арыентаваўся на поўдзень, галоўным фасадам звернуты да вуліцы і да ракі, размяшчаўся з невялікім водступам ад лініі забудовы.

У кляштарны комплекс уваходзілі двухпавярховы каменны корпус і аднапавярховыя каменныя келлі. Двухпавярховы корпус кляштара стаяў ззаду касцёла, трохі ўверх па рэльефу, які тут павышаецца.

## Літаратура 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Збудаванні Оршы ў стылі барока
Катэгорыя:Знішчаныя збудаванні Оршы
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Беларусі, знішчаныя савецкай уладай
Катэгорыя:Францысканскія кляштары Беларусі
Катэгорыя:Колішнія касцёлы Оршы
Мікалай Мікалаевіч Корбут

**Мікала́й Мікала́евіч Ко́рбут** (, в. Ужа , Мінская вобласць) — беларускі дзяржаўны дзеяч.

## Біяграфія 
Пасля заканчэння школы паступіў у Мар’інагорскі дзяржаўны аграрна-тэхнічны тэхнікум. У 1988 годзе скончыў Беларускі дзяржаўны інстытут народнай гаспадаркі імя. В. У. Куйбышава.

Працаваў інструктарам, галоўным эканамістам фінансава-эканамічнага аддзела Камітэта па зямельнай рэформе і землеўпарадкаванню пры Савеце Міністраў Беларусі.
 
З 1994 года займаў пасаду начальніка ўпраўлення па абслугоўванню дыпламатычнага корпуса і афіцыйных дэлегацый «Дыпсэрвіс» Кіраўніцтва справамі прэзідэнта.
 
У 2001—2009 гадах — Першы намеснік кіраўніка спраў прэзідэнта.
 
4 снежня 2009 года быў прызначаны кіраўніком спраў прэзідэнта Рэспублікі Беларусь, а 18 студзеня 2013 года быў вызвалены з пасады ў сувязі з пераходам на іншую працу.

22 студзеня 2018 года ўказам прэзідэнта № 23 быў вызвалены з пасады памочніка Прэзідэнта Беларусі па агульных пытаннях у сувязі з пераходам на іншую работу і ўзгоднены на пасаду намесніка дзяржсакратара — члена Пасткама Саюзнай дзяржавы.

## Узнагароды 
Узнагароджаны медалём «За працоўныя заслугі», ордэнам Айчыны III ступені (2016).

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Біяграфія 

Катэгорыя:Палітыкі Беларусі
Катэгорыя:Памочнікі Прэзідэнта Беларусі
Катэгорыя:Кіраўнікі справамі Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Выпускнікі БДЭУ
Катэгорыя:Выпускнікі Мар’інагорскага сельскагаспадарчага тэхнікума імя У. Е. Лабанка
Катэгорыя:Памочнікі Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь — інспектары па Мінскай вобласці
Станіслаў Чэчак

**Стані́слаў Чэ́чак** (; 13 лістапада 1886 года, в. Лішна Беняшоўскага раёна, Багемія, Аўстра-Венгрыя — 29 мая 1930 года, горад Чэске-Будзеёвіцы, Першая Чэхаславацкая Рэспубліка) — чэхаславацкі генерал, удзельнік грамадзянскай вайны ў Расіі.

## Спасылкі 
* Біяграфія на сайце праекта Хронас

Катэгорыя:Удзельнікі Першай сусветнай вайны
Катэгорыя:Постаці Белага руху
Катэгорыя:Нарадзіліся ў раёне Бенешаў
Аляксандра Юр’еўна Данілава

**Аляксандра Юр’еўна Дані́лава** (у дзявоцтве **Папова**; , г. Гадзяч, Украіна — ) — беларускі архітэктар. Заслужаны архітэктар БССР (1970). Жонка архітэктара Віталя Данілава.

## Біяграфія 
Скончыла Кіеўскі інжынерна-будаўнічы інстытут у 1951 годзе. З 1951 года — архітэктар, галоўны архітэктар майстэрні, праектаў у Інстытуце «Віцебскграмадзянпраект». Адзін з аўтараў генпланаў Полацка і Наваполацка (1964), Віцебска (1966), Оршы (1968), праекта дэталёвай планіроўкі горада Віцебска.

## Узнагароды 
Заслужаны архітэктар БССР (1970). Узнагароджана ордэнам Працоўнага Чырвонага Сцяга (1966), за працоўныя дасягненні; медалём «За доблесную працу. У адзначэнне 100-годдзя з дня нараджэння У. І. Леніна» (1970); граматай Вярхоўнага Савета БССР (1963). Лаўрэат прэміі Савета Міністраў СССР  за праект Віцебскага ўсходняга прамвузла (1971, з І. І. Некрашэвічам), «Ветэран працы» прадпрыемства.

## Літаратура 
* 
* 
* 

* 

Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары Віцебска
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Аршанскае падполле

**Аршанскае падполле** — патрыятычнае падполле ў Вялікую Айчынную вайну, якое дзейнічала з ліпеня 1941 да чэрвеня 1944 года ў г. Орша і Аршанскім раёне Віцебскай вобласці.

Аб'ядноўвала больш за 800 падпольшчыкаў. Мела каля 80 груп, у тым ліку на чыгуначным вузле (К. У. Грачыха, М. П. Кузьмін, Е. М. Шамшурава), ільнокамбінаце (І. К. Петрачэнка), у друкарні (А. П. Нікалаеў), лагеры ваеннапалонных (В. А. Марчак), вёсках Вялікае Сяло, Высокае, Дзевіна, Шыбекі, пасёлку Юрцава і інш. З лістапада 1941 года на чыгуначным вузле пачала дзейнічаць група К. С. Заслонава. Патрыёты груп Дз. М. Бохана, братоў А., Б., І. і К. І. Бяляўскіх, Ф. Я. Коўтуна, З. М. Шэвень узрывалі эшалоны ворага з жывой сілай, тэхнікай, боепрыпасамі і палівам; на ст. Самалюбаўка на 7 дзён спынілі рух паяздоў. Падпольшчыкі вялі растлумачальную работу сярод варожых фарміраванняў.

У час падрыхтоўкі Беларускай аперацыі 1944 года перадалі савецкаму камандаванню больш за 200 картаў, схем і інш. звестак аб умацаваннях праціўніка.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Вялікая Айчынная вайна
Катэгорыя:Гісторыя Оршы
Катэгорыя:Гісторыя Аршанскага раёна
Катэгорыя:З’явіліся ў 1941 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 1944 годзе
Аршакуні

**Аршакуні́** ( ; армянскія Аршакі́ды) — трэцяя армянская царская дынастыя, якая кіравала ў Вялікай Арменіі ў I—V стст. Малодшая галіна парфянскіх Аршакідаў.

## Гісторыя дынастыі 
Дынастыя была заснавана Трдатам I, які кіраваў з 54 па 88 гг. (афіцыйна з 66 г.) і быў братам парфянскага цара Валагеза I. Пасля падзення дынастыі Арташэсідаў у Вялікай Арменіі, Рым і Парфія імкнуліся пасадзіць сваіх кандыдатаў на армянскі прастол. Гэта супрацьстаянне доўжылася да 63 года, калі быў заключаны Рандэйскі дагавор паміж рымскім палкаводцам Гнеем Даміцыем Карбулонам і Трдатам I. Паводле гэтага дагавора прадстаўнікі дынастыі парфянскіх Аршакідаў, першым з якіх быў Трдат, павінны былі і далей займаць прастол Арменіі, але як рымскія васалы. Паводле «Encyclopedia Americana» ў I—III стст. на армянскім троне паслядоўна сядзелі некалькі царскіх дынастый, галоўным чынам парфянскага паходжання. Найважнейшай з іх былі Аршакуні, якія былі хутка арменізаваны і захавалі ўладу ў Арменіі пасля звяржэння іх старэйшай галіны персідскімі Сасанідамі. Улада Аршакуні стала спадчыннай, відаць, пасля смерці Хасрова I у 216/17 годзе, калі трон заняў яго сын Трдат II, стаўшы такім чынам першым з армянскіх Аршакідаў, якія выраслі ў Арменіі. У любым выпадку, нягледзячы на праблемы ў рэканструкцыі гісторыі Арменіі гэтага перыяду, гістарычныя крыніцы сведчаць пра існаванне падчас кіравання Аршакуні вельмі арыгінальнай і ярка выяўленай армянскай сутнасці, са сваім побытам і інстытутамі. Да Аршакуні належаў і Трдат III, з часу кіравання якога хрысціянства стала дзяржаўнай рэлігіяй Арменіі.

Аршакуні змагаліся за незалежнасць дзяржавы, але беспаспяхова. Пасля падзелу ў 387 годзе Вялікай Арменіі паміж Персіяй і Рымам трапілі да іх у залежнасць. У 428 годзе дынастыя Аршакуні спынілася.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Гісторыя Арменіі
Катэгорыя:Дынастыі
Катэгорыя:Аршакіды
Дзмітрый Фаміч Філімонаў

**Дзмі́трый Фамі́ч Філімо́наў** (, Ананьеў, Херсонская губерня, Расійская імперыя — ) — савецкі партыйны і дзяржаўны дзеяч, сакратар і член ЦК КП, дэпутат Вярхоўнага Савета БССР і СССР.

## Біяграфія 
З 1929 года — член УКП(б).

У 1935 скончыў Ленінградскі інстытут інжынераў прамысловага будаўніцтва.

З 1920 працаваў качагарам у Ананьеве, працоўным друкарні ў Ленінградзе, старшым тэхнікам у Ленэнерга.

З 1932—1933 — начальнік будаўнічага ўчастку на Далёкім Усходзе.

З 1935 — начальнік прамыслова будаўнічага камбінату «Паўночнікель» у Манчагорску.

З 1938 да 1940 — першы сакратар Манчароскага РК УКП(б).

З 1940 да 1941 — сакратар Мурманскага АК УКП(б).

З 1941 да 1943 — сакратар Мурманскага АК УКП(б) па прамысловасці.

У 1941 — удзельнік работ па арганізаванні прыёмкі грузаў, прыбываючых па ленд-лізе.

З 1943 да 1945 — загадчык прамысловага аддзела і намеснік сакратара Мурманскага АК УКП(б), удельнік ВАВ, кіраўнік абарончых работ па Мурманскім напрамку.

З 1945 да 1946 — першы сакратар Печангскага РК УКП(б).

З 1946 да 1947 — загадчык паліўна-энергетычнага аддзела прамысловасці, намеснік сакратара Вялікалуцкага АК УКП(б).

З 1947 да 1948 — трэці сакратар Вялікалуцкага АК УКП(б).

З 1948 — намеснік сакратара ЦК КП(б) Беларусі.

З 1948 да 1951 — загадчык аддзела цяжкой прамысловасці цэнтральнага камітэта КП(б) Беларусі.

З 18 лютага 1949 да 20 верасня 1952 — кандыдат у члены ЦК КП(б) Беларусі.

З 1951 да 1954 — загадчык аддзела будаўніцтва і будаўнічых матэрыялаў ЦК КП(б) Беларусі.

З 23 верасня 1952 да 22 лютага 1971 — член ЦК КП(б) Беларусі.

З 1954 да лістапада 1955 — загадчык аддзела будаўніцтва і гарадской гаспадаркі ЦК КП(б) Беларусі.

З лістапада 1955 да снежаня 1957 — першы сакратар Гомельскага АК КП Беларусі.

З 1955 да 1971 — дэпутат Вярхоўнага Савета БССР.

З 4 снежня 1957 да 18 чэрвеня 1968 — сакратар ЦК КПБ, член бюро ЦК КПБ, прэзідыума бюро ЦК КП Беларусі.

З 1958 да 1962 — дэпутат Вярхоўнага Савета СССР.

З 18 снежня 1962 да 24 лістапада 1964 — старшыня бюро КП Беларусі па прамысловасці і будаўніцтве.

## Памяць 
Ягоным імем названа вуліца ў Мінску.

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Ананьіўскім раёне
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета БССР 4-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета СССР 5-га склікання
Катэгорыя:Палітыкі Беларусі
Катэгорыя:Палітыкі СССР
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета БССР 5-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета БССР 6-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета БССР 7-га склікання
Катэгорыя:Члены ЦК КПБ
Катэгорыя:Члены бюро ЦК КПБ
Катэгорыя:Сакратары ЦК КПБ
Кацэбу (заліў)

**Кацэбу́** (, ) — заліў Чукоцкага мора каля заходняга берага паўвострава Аляска. Адкрыты ў 1816 годзе экспедыцыяй рускага мараплаўца і географа О. Я. Кацэбу і названы ў яго гонар.

Даўжыня заліва каля 330 км. Шырыня 54—130 км. Глыбіня 13—25 м. Большую частку года заліў укрыты лёдам. Прылівы вышынёй да 0,5 м.

## Літаратура 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* Коцебу залив // Словарь современных географических названий — Екатеринбург: У-Фактория. Под общей редакцией акад. В. М. Котлякова. — 2006.
* Коцебу залив Северного океана // Энциклопедический словарь Ф. А. Брокгауза и И. А. Ефрона. — С.-Пб.: Брокгауз-Ефрон, 1890—1907.
* Коцебу, Отто Евстафьевич

Катэгорыя:Геаграфія Аляскі
Катэгорыя:Залівы Паўночнага Ледавітага акіяна
Катэгорыя:Чукоцкае мора
Archiv für slavische Philologie

**«Archiv für slavische Philologie»** (*«Архі́ў фюр сла́вішэ Філалагі́»*, літаральна — *«Архіў славянскай філалогіі»*) — адзін з першых славістычных часопісаў. Выдаваўся ў 1876—1929 гадах у Берліне на нямецкай мове. Выйшлі 42 тамы. Заснавальнік і першы рэдактар Ватраслаў Ягіч. Узняў славістыку да ўзроўню міжнароднай навукі. Знаёміў вучоных Заходняй Еўропы са славянскімі культурамі, у тым ліку беларускай.

Змясціў больш за 20 публікацый па беларусістыцы, у тым ліку «Беларускі Codex miscellaneus з бібліятэкі графа Рачынскага ў Познані» (т. 9), «Сляды кувады на Беларусі» Ягіча (т. 9), «Польска-рускія інтэрмедыі XVII ст.» А. Брукнера (т. 13), «Новыя славянскія зборнікі казак» І. Паліўкі (т. 19). На старонках часопіса рэцэнзаваліся амаль усе значныя выданні па беларускім фальклоры канца XIX — пачатку XX ст., многія даследаванні па беларускай мове. Публікацыі абуджалі цікавасць да культуры беларускага народа, спрыялі развіццю даследаванняў па беларускай праблематыцы.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Часопісы Германіі
Катэгорыя:Часопісы на нямецкай мове
Катэгорыя:Друкаваныя выданні, якія ўзніклі ў 1876 годзе
Катэгорыя:Гісторыя Берліна
Катэгорыя:Славістыка
Пётр Васілевіч Касцючык

{{Ваенны дзеяч
 |поўнае імя       = Пётр Васілевіч Касцючык
 |арыгінал імя     = 
 |дата нараджэння  = 
 |месца нараджэння = 
 |дата смерці      = 
 |месца смерці     =  
 |партрэт          = 
 |подпіс           = 
 |мянушка          = 
 |псеўданім        = 
 |прыналежнасць    = 
 |гады службы      = 1944—1945
 |званне           = радавы
 |род войскаў      = пяхота
 |камандаваў       = 
 |частка           = 
 |бітвы            = Вялікая Айчынная вайна
 |узнагароды       = { style="background:transparent"
  
}
{ style="background:transparent"
  
}
 |Commons        = 
 |Rodovid        =
 |сувязі         = 
 |у адстаўцы     = 
 |роспіс         = 
}}

**Пётр Васілевіч Касцючык** (верасень , в. Рыбцы — ) — удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, радавы. Герой Савецкага Саюза (1945).

## Біяграфія 
П. В. Касцючык нарадзіўся ў вёсцы Рыбцы Рудзенскага раёна Мінскай губерні (зараз у Пухавіцкім раёне Мінскай вобласці Беларусі). Скончыў школу, працаваў у калгасе. У Чырвоную Армію прызваны ў ліпені 1944 г. На фронце з верасня 1944 г.

Тэлефаніст узвода сувязі 218-га гвардзейскага стралковага палка (77-я гвардзейская стралковая дывізія, 69-я армяя, 1-ы Беларускі фронт) гвардыі чырвонаармеец П. В. Касцючык вызначыўся ў баі на тэрыторыі Польшчы. 14 студзеня 1945 г. у раёне населенага пункта Новы-Марануў пад агнём праціўніка выправіў 46 пашкоджанняў лініі сувязі, гранатамі знішчыў агнявую кропку праціўніка. 15 студзеня ў крытычны момант бою закрыў сваім целам амбразуру варожага дзота.

## Узнагароды 
* Медаль «Залатая Зорка».
* Ордэн Леніна.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Дорогами войны: Пуховичский район
* Вклад военных связистов и криптографов в Великую Победу 
* Указ Президиума Верховного Совета СССР от 24.03.1945.
* 

Катэгорыя:Удзельнікі Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Загінулі ў баі
Архіў Яна Замойскага

**«Архі́ў Я́на Замо́йскага»** () — зборнік дакументаў за 1553—1584 гады канцлера Польшчы і гетмана вялікага кароннага Яна Замойскага. Выдадзены ў 1904—1913 гадах у Варшаве ў трох тамах.

## Гісторыя 
Пісьмовыя крыніцы для выдання былі выяўлены гісторыкам В. Сабескім у бібліятэцы ардынацыі Замойскіх.

## Змест 
У зборніку змешчана перапіска Яна Замойскага з Радзівіламі, Алелькавічамі, Валовічамі, Кішкамі і іншымі магнатамі, уплывовымі палітычнымі і дзяржаўнымі дзеячамі Вялікага Княства Літоўскага.

Матэрыялы выдання адлюстроўваюць ваенна-палітычныя і царкоўна-рэлігійныя адносіны Польшчы з ВКЛ, Расіяй, Турцыяй, Валахіяй і іншымі дзяржавамі, а таксама сямейна-бытавыя справы магнатаў.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Выданні гістарычных крыніц
Катэгорыя:Крыніцы па гісторыі Рэчы Паспалітай
Катэгорыя:Ян Замойскі
Катэгорыя:Кнігі, выдадзеныя выдавецтвамі Расійскай імперыі
Катэгорыя:Кнігі 1900-х гадоў
Катэгорыя:Кнігі 1910-х гадоў
Катэгорыя:Культура Варшавы
Бібліятэка ардынацыі Замойскіх

**Бібліятэка ардынацыі Замойскіх** () — бібліятэка, якая існавала ў 1811—1944 гадах у Блакітным палацы ў Варшаве.

Пачатак бібліятэкі паклаў заснавальнік г. Замасць, Замойскай ардынацыі (маярату) і Акадэміі Ян Замойскі (1542—1605). Фактычным стваральнікам бібліятэкі лічыцца 12-ы ардынат Станіславаў Костка Замойскі, які аб'яднаў акадэмічную, ардынацкую і сваю асабістую бібліятэкі. У пачатку XIX ст. ён перанёс бібліятэку ў Варшаву.

Была часткова знішчана 25 верасня 1939 года падчас пажару ў палацы пасля  люфтвафэ. У час Варшаўскага паўстання пасля наўмысным падпалу немцамі 8 верасня 1944 года бібліятэка была амаль цалкам знішчана. З усей бібліятэкі ўдалося выратаваць каля 1800 тамоў.

У 1946 г. апошні ардынат  (1912—2002) перадаў рэшткі калекцыі на вечнае захоўванне ў Нацыянальную бібліятэку Польшчы.

## Спасылкі 
* Biblioteka Ordynacji Zamojskiej (Варшава, Польшча). Зводны электронны каталог бібліятэк Беларусі

Катэгорыя:Бібліятэкі Польшчы
Катэгорыя:Замойская ардынацыя
Катэгорыя:Гісторыя Варшавы
Катэгорыя:Культура Варшавы
Катэгорыя:Замойскія
Катэгорыя:З’явіліся ў 1811 годзе
Катэгорыя:1811 год у Варшаве
Архіў рускай рэвалюцыі

**«Архіў рускай рэвалюцыі»** () — зборнік дакументаў па гісторыі рэвалюцыйных падзей 1917 года і грамадзянскай вайны 1918—1922 гадоў у Расіі.

Выдадзены ў 1922—1937 гадах у Берліне ў 22 тамах адным з былых кіраўнікоў расійскай Канстытуцыйна-дэмакратычнай партыі І. У. Гесенам. У зборніку надрукаваны ўспаміны, дзённікі (у тым ліку  , кіраўніка справамі Часовага ўрада , данскога атамана генерала П. М. Краснова, вайсковага атамана Кубанскага казацкага войска генерала-лейтэнанта ), якія асвятлялі галоўным чынам «парадкі і падзеі ўнутры савецкай Расіі; арганізацыю, прасоўванне і паражэнне добраахвотніцкіх армій, адносіны да замежных атрадаў і місій, парадкі ў часова аднятых у бальшавікоў абласцях; ролю і побыт рускай эміграцыі ў Еўропе і іншых частках свету; замежнае ўмяшанне, адносіны прадстаўнікоў грамадскай думкі Еўропы і іншых частак свету, адносіны дзяржаўных дзеячаў».

У пачатку 1990-х гадоў «Архіў…» перавыдадзены ў Расіі ў 22 тамах (11 кнігах).

## Бібліяграфія 
* Архив русской революции. Т. 1—22. — М., 1991—1993.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Немастацкія кнігі
Катэгорыя:Шматтомныя выданні
Архіў Паўднёва-Заходняй Расіі

**«Архі́ў Паўднёва-Захо́дняй Расі́і»** () — шматтомны зборнік дакументаў і літаратурных помнікаў Правабярэжнай і Заходняй Украіны XIV—XVIII стагоддзяў. Выдадзены ў Кіеве на рускай мове ў 35 тамах (8 частак) у 1859—1914 гадах.

Асноўнай крыніцай выдання стаў Кіеўскі цэнтральны архіў. Таксама выкарыстоўваліся дакументы, якія паступалі ў Кіеўскую камісію ад прыватных асоб, манастыроў і розных устаноў.

## Змест 
Матэрыялы зборніка падзелены на 8 тэматычных частак. У выданне ўключаны матэрыялы па гісторыі праваслаўнай царквы XIV—XVIII стагоддзяў, пратаколы і пастановы шляхецкіх соймікаў за 1569—1726 гады, звесткі пра барацьбу ўкраінскага казацтва з польскай шляхтай у 1500—1768 гадах.

Таксама зборнік змяшчае акты аб паходжанні шляхецкіх родаў, дакументы пра гарады, матэрыялы аб эканамічным і юрыдычным становішчы ўкраінскіх сялян (1498—1799), перапісы яўрэйскага насельніцтва і іншае.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Крыніцы па гісторыі Украіны
Катэгорыя:Гісторыя Украіны
Катэгорыя:Кнігі, выдадзеныя выдавецтвамі Расійскай імперыі
Катэгорыя:Кнігі 1850-я гадоў
Катэгорыя:Кнігі 1860-я гадоў
Катэгорыя:Выданні гістарычных крыніц
Катэгорыя:Кнігі 1870-я гадоў
Катэгорыя:Кнігі 1880-я гадоў
Катэгорыя:Кнігі 1890-я гадоў
Катэгорыя:Кнігі 1900-я гадоў
Катэгорыя:Кнігі 1910-я гадоў
Архіў па гісторыі літаратуры і асветы ў Польшчы

**«Архі́ў па гісто́рыі літарату́ры і асве́ты ў По́льшчы»** () — серыйнае гісторыка-літаратурнае і крыніцазнаўчае выданне. Выходзіла ў Кракаве з 1878 года да пачатку Другой сусветнай вайны (1939).

## Змест 
Сярод апублікаваных матэрыялаў (пераважна на польскай мове) маюцца важныя крыніцы па гісторыі Беларусі, Літвы і Украіны.

Выданне змяшчае:
* Дакументы па гісторыі філасофскага факультэта Кракаўскага ўніверсітэта XVI стагоддзя, дзе вучылася шмат выхадцаў з Беларусі;
* Бібліяграфічны агляд дакументаў па гісторыі Польшчы, Беларусі, Літвы і Украіны, складзены І. Кажанеўскім (том 11, 1910);
* Карзспандэнцыю магнацкіх родаў: Сапегаў, Радзівілаў, Хадкевічаў, Пацаў, Тышкевічаў;
* Падарожныя нататкі М. Радзівіла Сіроткі «Падарожжа ў Святую зямлю» (том 15, 1925).

У серыі асвятляецца гісторыя культурных сувязей Беларусі і Літвы з Польшчай, Італіяй, Рускай і іншымі дзяржавамі.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Серыйныя выданні
Катэгорыя:Выданні гістарычных крыніц
Катэгорыя:Літаратуразнаўства
Катэгорыя:Культура Кракава
Катэгорыя:Шматтомныя выданні
Катэгорыя:З’явіліся ў 1878 годзе
Катэгорыя:1878 год у Кракаве
Галіна Анісімаўна Жураўкова

**Галі́на Ані́сімаўна Жураўко́ва** (, в. Бародкі , Магілёўская вобласць) — беларускі дзяржаўны дзеяч, кіраўнік справамі Прэзідэнта Беларусі (2001—2004).

## Біяграфія 
У 1986 годзе скончыла Віцебскі тэхналагічны інстытут лёгкай прамысловасці.

У 1974—1987 гадах працавала на Чавускім раённым камбінаце бытавога абслугоўвання: інспэктарам кадраў, кіраўніцай і старшым тэхнолагам. У 1987—1992 гадах была начальніцай управы бытавога абслугоўвання Бярозаўскага раёна (Ханты-Мансійская аўтаномная акруга — Югра, Цюменская вобласць, Расійская СФСР) і кіраўніцай Белаярскага вытворчага аб’яднання (Ханты-Мансійская аўтаномная акруга, Расія). У 1992—1994 гадах — кіраўніца швейнай фабрыкі «Дзіна» (Веліж, Смаленская вобласць, Расія). У 1994—1995 гадах — начальніца аддзела абслугоўвання дзярж.спец.мерапрыемстваў Кіраўніцтва справамі Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь (КСП РБ). У 1995—2001 гадах — старшыня канцэрна «Белмастацпромыслы» КСП РБ.

22 лютага 2001 года заняла пасаду кіраўніка справамі Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь, на якой заставалася да адстаўкі 10 лютага 2004 года ў сувязі з затрыманнем для расследавання крымінальнай справы.

## Суд 
Катэгорыя:Кіраўнікі справамі Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Выпускнікі Віцебскага дзяржаўнага тэхналагічнага ўніверсітэта
Казловічы (Слуцкі раён)

**Казло́вічы** (, ) — аграгарадок у Слуцкім раёне Мінскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Казловіцкага сельсавета. Прыпыначны пункт Магілёўскага аддзялення Беларускай чыгункі.

## Геаграфія 
Аграгарадок знаходзіцца за 8 км у напрамку на паўднёвы ўсход ад горада Слуцк, за 113 км на поўдзень ад Мінска, за 4 км ад чыгуначнай станцыі Некрашы.

## Насельніцтва 
* 1997 год — 1012 жыхароў, 379 двароў.

## Памятныя мясціны 
* Брацкая магіла савецкіх воінаў.
* Помнік землякам, загінуўшым у Вялікую Айчынную вайну.

## Вядомыя ўраджэнцы 
* Сцяпан Іўсцінавіч Васілевіч (нар. 1922) — беларускі архітэктар.
* Алесь Марціновіч (нар. 1946) — беларускі пісьменнік, крытык.
* Леанід Дзямідавіч Лагун (1935—2020) — беларускі савецкі штурман, галоўны штурман Беларускага ўпраўлення грамадзянскай авіцыі (1973—1986).

## Літаратура 
*  — С. 429.
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Казловіцкі сельсавет (Слуцкі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Слуцкага раёна
Касцёл Найсвяцейшай Дзевы Марыі і кляштар бернардзінцаў (Орша)

**Касцёл Найсвяцейшай Дзевы Марыі і кляштар бернардзінцаў** — колішні каталіцкі комплекс, які існаваў у 1636—1832 гадах у Оршы. Захаваўся былы кляштарны корпус, размешчаны па адрасе вул. Камсамольская, 2.

## Гісторыя 
]]
У павятовым горадзе Орша бернардзінцы аселі ў 1636 г. па фундацыі караля Уладзіслава IV. Кляштар заснаваны па фундацыі Андрэя, старосты аршанскага, і Крысціны Млоцкіх, якія выдзелілі пад яго пляц і 6 маргоў зямлі. Мураваныя будынкі касцёла і двухпавярховага жылога корпуса пастаўлены ў другой палове XVIII ст. на ахвяраванні жыхароў.

Бернардзінскі кляштар займаў шырокі ўчастак на левым беразе Аршыцы і ўпрыгожваў пляц у Надняпроўскім пасадзе, побач з мостам цераз рэчку Аршыцу.

Касцёл, пашкоджаны паводкай 1760 года, пазней заняты пад ваенны склад, у 1817—1819 гадах адрамантаваны і вернуты духавенству.

Пры касцёле і кляштары захоўваўся стары каменны будынак. Пазней была пабудавана драўляная багадзельня. Да 1830-х гадоў дадаліся новыя гаспадарчыя будынкі: свіран, лядоўня; новая агароджа і брама, створаны сажалкі. Пасля 1831 г. кляштар перададзены ваеннаму ведамству, а жылы корпус з цягам часу прыстасаваны пад шпіталь.

Зараз тут знаходзіцца аддзяленне гарадской бальніцы. Касцёл не ўцалеў.

## Архітэктура 
Мураваныя касцёл і кляштар размяшчаліся за кляштарнай агароджай, з некаторым водступам ад пляца ў глыбіню ўчастка. Касцёл меў пяць алтароў: Вобразу Божага, Покрыва Найсвяцейшай Божай Маці, Св. Ганны, Св. Францыска, Св. Антонія. Кляштар размяшчаўся з паўночна-ўсходняга боку ад храма і прымыкаў да яго прэзбітэрыя. На карце Г. Ляйбовіча касцёл намаляваны аднанефным двухвежавым храмам з прыбудаванай з боку кляштара да прэзбітэрыя вежкай. Алтарная частка храма была звернута на поўнач, каб галоўны партал арыентаваць франтальна пляцу.

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Колішнія кляштары Беларусі
Катэгорыя:Збудаванні Оршы ў стылі барока
Катэгорыя:Бернардзінскія кляштары Беларусі
Катэгорыя:Колішнія касцёлы Оршы
Аршанскі камбінат зборных жалезабетонных вырабаў і канструкцый

**Аршанскі камбінат зборных жалезабетонных вырабаў і канструкцый** — прадпрыемства ў Оршы. Пабудаваны ў 1968—1969 гадах. Асноўная прадукцыя (1995): зборны жалезабетон (пустотны насціл, палі, рыгелі, пліты дарожныя, аэрадромныя, перакрыцці, апорныя асвятляльныя і цэнтрыфугавана калоны). Вытворчая магутнасць 184 м жалезабетонных вырабаў за год (1994). 

## Літаратура 
* Аршанскі камбінат зборных жалезабетонных вырабаў і канструкцый. 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Прадпрыемствы Оршы
Катэгорыя:З’явіліся ў 1969 годзе
Кірава (Слуцкі раён)

**Кі́рава** (, ) — вёска ў Слуцкім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Кіраўскага сельсавета.

## Вядомыя асобы 
* Алесь Змагар (1903—1995) — беларускі паэт, празаік, драматург, перакладчык.
*  (1942 —) — беларускі футбаліст, футбольны трэнер.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Кіраўскі сельсавет (Слуцкі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Слуцкага раёна
Аршанскі гідрагеалагічны басейн

**Аршанскі гідрагеалагічны басейн** — гідрагеалагічны басейн, размешчаны на паўночным усходзе Беларусі і прымеркаваны да Аршанскай упадзіны. Заходняя частка Маскоўскага гідрагеалагічнага мегабасейна.

Зона актыўнага водаабмену (150—300 м) ахоплівае ваданосныя комплексы ў адкладах антрапагену, мелу, юры і верхняга дэвону. Воды прэсныя, гідракарбанатныя, мінералізацыя 0,1—0,4 г/л, напорныя, за выключэннем . Рэсурсы складаюць 16,6 млн м³/сут. Дэбіт свідравін 0,5—20,0 л/с, максімальны больш за 50 л/с. У зону запаволенага водаабмену ўваходзяць сярэднедэвонскі (пярнуска-нараўскі) і верхнепратэразойскі ваданосныя комплексы. Пярнуска-нараўскі мае мінеральныя воды (мінералізацыя 2—20 г/л) сульфатнага, сульфатна-хларыднага і хларыднага саставу. Глыбей у верхне-пратэразойскіх адкладах (верхнепратэразойскі ваданосны комплекс) воды расольныя і расолы хларыдна-натрыевага саставу з максімальнай канцэнтрацыяй соляў 100—175 г/л. У гэтых водах значная колькасць брому, ёду, фтору і інш. Дэбіт свідравін у межах 0,2—20 л/с. Прэсныя воды выкарыстоўваюцца на гаспадарчае водазабеспячэнне, мінеральныя і расолы — як бальнеалагічныя ў санаторыях («Лётцы», «Прыдняпроўскі»). 

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Гідрагеалогія Беларусі
Катэгорыя:Аршанская ўпадзіна
Цімень

**Ці́мень** — рака ў Клічаўскім раёне Магілёўскай вобласці, правы прыток ракі Ольса. Даўжыня 10 км. Пачынаецца на паўднёвай ускраіне вёскі Ганаратаў, вусце за 1 км на паўднёвы ўсход ад вёскі Закуцце. Рэчышча каналізаванае.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Рэкі Магілёўскай вобласці
Катэгорыя:Рэкі Клічаўскага раёна
Катэгорыя:Прытокі Ольсы
Максім Грэк

**Максі́м Грэк** (свецкае імя — **Міхаі́л Трыво́ліс**, ; каля , г. Арта, Грэцыя — ) — пісьменнік-публіцыст, перакладчык, багаслоў.

## Жыццё 
Адукацыю атрымаў у Фларэнцыі. Пастрыгся ў манахі і жыў на Афоне, адкуль у 1516 годзе па запрашэнні вялікага князя Васіля III прыбыў у Маскву для выпраўлення і перакладу грэчаскіх кніг.

За збліжэнне з царкоўнай апазіцыяй асуджаны на саборах 1525 і 1531, у 1525—51 гг. вязень манастырскіх турмаў.

Кананізаваны Рускай праваслаўнай царквою (1988).

## Творчасць 
Літаратурная спадчына Максіма Грэка — «словы», публіцыстычныя артыкулы, пропаведзі, філасофскія і багаслоўскія разважанні, пераклады. Яны вызначаюцца вобразным выкладаннем і эмацыянальнасцю стылю, іх мова кніжная, са складанымі сінтаксічнымі зваротамі.

Выступаў супраць хцівасці, бязлітаснасці і багацця царкоўных феадалаў («Аповесць страшная і варта памяці і пра дасканалае манаскае пражыванне», «Слова, якое падрабязней выкладае, з жалем, беспарадкі і бясчынствы цароў і ўлад апошняга жыція», «Размова розуму з душою», «Слова пра пакаянне» і іншыя).

Аўтар прац па фанетыцы («Пра грэчаскія галосныя і зычныя, пра склады, пра надрадковыя знакі грэчаскія і славянскія»), прасодыі («Аб прасодыі»), граматыцы.
Яго праца «Тлумачэнні імёнам па алфавіце» — галоўная крыніца для больш позніх рускіх азбукоўнікаў.

Творы Максіма Грэка былі шырока вядомы на Беларусі. «Канон малебен…» уваходзіў у кнігу Фікарыя «Вертаград душэўны» (Вільня, 1620). «Слова на лацінаў» і «Пахвальнае слова да святых апосталаў Пятра і Паўла» былі выдадзены ў Магілёве (1625).

## Літаратура 
* Максім Грэк //  — С. 544.
* *Иванов А. И.* Литературное наследие Максима Грека. — Л., 1969.
* *Громов М. Н.* Максим Грек. — М., 1983.
* *Александропулос М.* Сцены из жизни Максима Грека: Пер. с греч. — М., 1983.

Катэгорыя:Святыя паводле алфавіта
Катэгорыя:Рускія праваслаўныя святыя
Катэгорыя:Пісьменнікі паводле алфавіта
Катэгорыя:Пісьменнікі Расіі паводле алфавіта
Катэгорыя:Перакладчыкі на рускую мову
Катэгорыя:Прападобныя Рускай Царквы
Апостальскі візітатар

**Апостальскі візітатар** — дэлегат Папы Рымскага, як правіла, на пасадзе біскупа, дасылаемы з мэтай вывучэння сітуацыі у дыяцэзіі, царкве або краіне. Ён надзелены адмысловымі, шырокімі паўнамоцтвамі і адказны толькі перад Папай Рымскім. Ягоная задача падрыхтаваць даклад у Ватыкан, які стане асновай для далейшых дзеянняў. Апостальскі візітатар часам надзяляецца надзвычайнымі паўнамоцтвамі. Апостальскі візітатар выконвае абавязкі біскупа ў дыяцэзіі, дзе няма біскупа ці для вернікаў, які маюць цяжкасці ў зносінах з іерархамі.

Катэгорыя:Грэка-каталіцкая царква на Беларусі
Музей дываноў (Іран)

**Музей дываноў** () — музей у Тэгеране, сталіцы Ірана. Музей быў заснаваны Фарах Пехлеві і адкрыты 11 лютага 1978 г. у самым цэнтры горада ў . Галоўнай мэтай стварэння Музея дываноў было азнаямленне грамадства, перш за ўсё замежных турыстаў, з гэтай  усходняй культуры.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Музеі Тэгерана
Катэгорыя:Музеі тэкстылю
Катэгорыя:Дываны
Катэгорыя:Музеі Ірана
Спіс помнікаў уніяцкай архітэктурнай спадчыны ў Беларусі

**Унія́цкая архітэкту́рная спа́дчына ў Белару́сі** — культавыя будынкі, заснаваныя і збудаваныя Уніяцкай Царквой пасля падпісання Берасцейскай Уніі або пабудаваныя раней, але цалкам пераробленыя пасля перадачы іх грэка-каталікам, прычым захаваныя ў нададзеным уніятамі (або максімальна набліжаным) выглядзе па сённяшні дзень. Таксама ў спіс уключаныя культавыя будынкі, заснаваныя і збудаваныя адноўленай у канцы XX ст. Беларускай Грэка-Каталіцкай Царквой. У спіс не ўваходзяць колішнія ўніяцкія храмы, наноў пабудаваныя праваслаўнымі ў непазнавальным выглядзе.

Катэгорыя:Грэка-каталіцкая царква на Беларусі
Катэгорыя:Спісы:Архітэктура
Катэгорыя:Спісы:Беларусь
Крастоўскі востраў (Санкт-Пецярбург)

**Крастоўскі востраў** (, ) — востраў у Санкт-Пецярбургу, знаходзіцца ў заходняй частцы горада, на тэрыторыі Петраградскага адміністрацыйнага раёна ў дэльце Нявы. Плошча вострава складае 4,2 км².

Ранейшыя назвы вострава: Хрыстафораўскі востраў (1741), востраў Святой Наталлі (1717). Больш за палову плошчы вострава займае Прыморскі парк Перамогі.

На востраве размешчаны дзве станцыі метро: «Крастоўскі востраў» і «Зеніт».

## Гісторыя 
Паводле адной з легенд, яшчэ да заснавання Санкт-Пецярбурга, на востраве стаяла капліца з вялікім крыжам (), таму востраву далі назву «Крастоўскі». Паводле іншай версіі, калі ўзводзілі асабняк Наталлі Аляксееўны, будаўнікі знайшлі ў зямлі велізарны крыж. Таксама востраў мог быць названы «Крастоўскім» з-за крыжападобнага возера ў яго цэнтры. У 1887 годзе на Крастоўскім востраве было абсталявана першае ў Расіі спецыяльнае стрэльбішча для стэндавай стральбы.

У савецкі перыяд разам з Каменным і Ялагіным астравамі ўваходзіў у групу Кіраўскіх астравоў.

У наш час на востраве пабудавана і будуецца вялікая колькасць элітнага жылля. Па кошце квадратнага метра жылля востраў лідыруе сярод тэрыторый Санкт-Пецярбурга.

## Геаграфічнае становішча 
Крастоўскі востраў з поўначы абмяжоўвае рака Сярэдняя Неўка, з поўдня — рака Малая Неўка і з паўночнага ўсходу — рака Крастоўка. Заходні бераг вострава выходзіць на Фінскі заліў. З Петраградскай стараной, а таксама з Ялагіным і Каменным астравамі, Крастоўскі звязвае сістэма мастоў.

На паўночным захадзе ад Крастоўскага вострава Грабным каналам аддзелены Бычы востраў.

## Аб’екты на востраве 
* Стадыён Газпрам Арэна
* Парк атракцыёнаў «Дзіва-востраў»
* Спорткомплекс «Дынама»
* Экалога-біялагічны цэнтр «Крастоўскі востраў»
* Спартыўны комплекс «Сібур Арэна»
* Гарадская клінічная бальніца № 31
* Некалькі рэстаранаў
* Атэль «Парк Крастоўскі»
* Бібліятэка Кіраўскіх астравоў

## Галерэя 

File:Spb 06-2017 img41 Krestovsky Stadium.jpg
File:KrestovskyIslandView-West-2003-04-28.jpg
File:Map Krestovsky Island.PNG|Карта Крастоўскага вострава

## Крыніцы 
## Літаратура 
*  (обл.)
* 
* 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Астравы дэльты Нявы
Слабада (Бярэзінскі раён)

**Слабада́** (, ) — вёска ў Бярэзінскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Пагосцкага сельсавета.

Да 28 мая 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Бярэзінскага сельсавета.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Пагосцкі сельсавет (Бярэзінскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Бярэзінскага раёна
Сляпая рыба

**Сляпая рыба** (*Astyanax jordani*) — рыба сямейства харыцынід атрада харацынадобных.

## Апісанне 
Даўжыня 6-8 см. Цела высокае, стройнае, моцна сплюснутае з бакоў, злёгку ружаватае з бліскучым адценнем. Плаўнікі бясколерныя. Вачэй няма, але рыба добра арыентуецца з дапамогай органаў бакавой лініі.

## Распаўсюджанне 
Пашырана ў падземнх вадаёмах Мексікі. У Еўропу завезена ў канцы 1940-х. 

Акварыумная рыба. Да ўмоў утрымання ў акварыуме непатрабавальная.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Акварыумныя рыбы
Катэгорыя:Харацыніды
Катэгорыя:Пячорная фаўна
Блошна

Назву **Бло́шна** мелі:

* Блошна — назва вёскі Ягадная Баранавіцкага раёна Брэсцкай вобласці да 1964 года
* Блошна — назва вёскі Падгорная Слонімскага раёна Гродзенскай вобласці да 1964 года
Процідыябетычныя сродкі

**Процідыябетычныя сродкі**, або **антыдыябетычныя сродкі** — лекавыя сродкі для лячэння цукровага дыябету. Зніжаюць колькасць глюкозы ў крыві. Да іх адносяць прэпараты інсуліну (з падстраўнікавых залоз свойскіх жывёл), цукразніжальныя сінтэтычныя прэпараты. Адрозніваюць прэпараты інсуліну кароткачасовага дзеяння — 6—8 гадзін (просты інсулін, суінсулін), сярэдняй працягласці — 12—18 гадзін (Б-інсулін, суспензія цынк-інсуліну аморфная) і працяглага дзеяння — 24—30 гадзін (суспензія цынк-інсуліну). Ужываюць таксама прэпараты чалавечага інсуліну, які ў параўнанні з жывёльнымі радзей выклікае пабочныя эфекты, напрыкла, хумалог, хумулін, ультратард. Да сінтэтычных процідыябетычных сродкаў адносяць вытворныя сульфанілмачавіны (бугамід, хлорпрапамід, букарбан і інш.) і бігуаніды (напрыклад, глібутыд).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Лекавыя сродкі
Катэгорыя:Цукровы дыябет
Ражка

**Ра́жка** — у беларусаў пасудзіна для кармлення жывёлы; бандарны выраб. Падобна да цэбра, але меншых памераў (ёмістасць 15—20 л). Рабілі ражку з кароткіх клёпак, па форме — цыліндрычную ці крыху расшыраную ўверсе. Нярэдка мела ножкі, утвораныя трыма падоўжанымі клёпкамі. Яшчэ 2 больш доўгія клёпкі выступалі зверху і мелі адтуліны, утвараючы вушкі для пяньковай ці лыкавай почапкі. Звычайна ў ражцы таўклі параную бульбу і замешвалі паўвадкі корм для свіней. У наш час амаль выйшла з ужытку.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Посуд
Катэгорыя:Ёмістасці
Катэгорыя:Бандарныя вырабы
Кракаіт

**Кракаі́т** — калекцыйны мінерал класа храматаў, храмат свінцу Pb(CrO). Маюцца дамешкі цынку і серабра. Упершыню знойдзены на Бярозаўскім залатым рудніку на Урале ў 1766 годзе і апісаны горным саветнікам І. Г. Леманам ().

Крышталізуецца ў манакліннай сінгоніі. Колер аранжава-чырвоны, жоўта-чырвоны, чырвона-жоўты, з алмазным бляскам. Паўпразрысты. Крохкі. Цвёрдасць 2,5—3 па шкале Моаса. Шчыльнасць 5,9—6,1 г/см³.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Кроконит // Каталог Минералов Источник. Ru
* Кроконит // Энциклопедия поделочных и драгоценных камней, подробное описание, взаимодействие с человеком, фото камней и украшений 
* 

Катэгорыя:Мінералы свінцу
Катэгорыя:Мінералы хрому
Крутка крыла

**Крутка крыла** (; таксама *кручэнне крыла*) — змяненне профілю крыла ўздоўж яго даўжыні, накіраванае, каб зрыў патоку пры звальванні пачынаўся з каранёвай часткі крыла. Пры гэтым элероны, якія знаходзяцца ў канцавой частцы крыла, працягваюць дзейнічаць і забяспечваюць пілота эфектыўным сродкам для выхаду з крытычнага рэжыму палёту.

Вядома, што звальванне самалёта адбываецца з-за зрыву аэрадынамічнага патоку ад паверхні крыла, пры якім рэзка падае каэфіцыент пад'ёмнай сілы. У крылаў з вялікім звужэннем і вялікай стрэлападобнасцю зрыў патоку заўсёды пачынаецца з канцоў крыла, пры гэтым змешчаныя там элероны перастаюць эфектыўна дзейнічаць,што ўскладняе выхад самалёта са звальвання. Для забяспячэння пачатку зрыва струменя з каранёвай часткі крыла прымяняюцца два спосабы:
* **геаметрычная крутка**: крыло мае аднолькавы профіль па ўсім размаху, але ўсталёвачныя вуглы профіляў мяняюцца так, што профілі ля канцавой частцы крыла абцякаюцца пад меншым вуглом атакі, чым ля каранёвай частцы;
* **аэрадынамічная крутка**: профіль крыла змяняецца ўздоўж размаха так, каб зрыў струменя на канцах пачынаўся пры вялікіх вуглах атакі.

## Зноскі 

Катэгорыя:Аэрадынаміка
Процігістамінныя сродкі

**Процігістамінныя сродкі**, або **антыгістамінныя сродкі** — лекавыя сродкі, якія блакіруюць рэцэптары тканак, адчувальныя да гістаміну, напрыклад, пры алергічным стане, павышанай сакрэцыі салянай кіслаты страўнікавымі залозамі і інш.

## Класіфікацыя 
Класіфікуюць у залежнасці ад рэцэптараў, з якімі яны ўзаемадзейнічаюць. Адрозніваюць H1-, H2-, H3-блакатары. Да H1-блакатараў адносяць дымедрол, супрасцін, тавегіл і інш., якія ўжываюць для лячэння алергіі; да H2-блакатараў — цыметыдзін, ранітыдзін і інш., які выкарыстоўваюць пры лячэнні язвавай хваробы страўніка і дванаццаціперснай кішкі, гіперацыдных гастрытаў. 

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Гістаміналітыкі
Катэгорыя:Алергалогія
Парламенцкія выбары ў Туркменістане (1994)

**Парламенцкія выбары ў Туркменістане** — парламенцкія выбары ў Туркменістане, якія прайшлі 11 снежня 1994 г. у новаствораны парламент і па новым выбарчым законе 13 мая 1994 г. 

Адзінай палітычнай сілай, якая ўдзельнічала ў выбарах была экс-камуністычная Дэмакратычная партыя Туркменістана, якая прапанавала 54 кандыдата ў 50 аднамандатных акругах. Усе іншыя кандыдаты зняліся самі, альбо былі не зарэгістраваныя.

## Вынікі 
## Літаратура 
* Elections in Asia and the Pacific: a data handbook / edited by Dieter Nohlen, Florian Grotz, Christof Hartmann. Vol. 1. The Middle East, Central Asia, and South Asia. — Oxford — New York: Oxford University Press, 2001. — P. 477 — 479. — ISBN 0-19-924958-X.

Катэгорыя:Выбары ў Туркменістане
Катэгорыя:Снежань 1994 года
Катэгорыя:Падзеі 11 снежня
Катэгорыя:Выбары 1994 года
Катэгорыя:1994 год у Азіі
Фрамбезія

**Фрамбезія** (таксама вядомая пад назвамі **трапічная фрамбезія**, **трапічная поліпапілома**, **трапічны сіфіліс** і **невенерычны сіфіліс**) — трапічная інфекцыя скуры, касцей і суставаў, якая выклікаецца бактэрыямі спірахеты *Treponema pallidum pertenue*. Хвароба пачынаецца са з’яўлення круглай, цвёрдай пухліны на скуры, дыяметрам ад 2 да 5 сантыметраў. У 1950-1960-х гг. Сусветная арганізацыя аховы здароўя (СААЗ) амаль знішчыла фрамбезію. З тае пары колькасць выпадкаў вырасла, СААЗ спрабуе знішчыць хваробу да 2020 г. Паводле апошняй ацэнкі, інфікавана больш за 500 000 у 1995 г. Нягледзячы на тое, што адно з першых апісанняў хваробы было зроблена ў 1679 г. Вілемам Пізо, археалагічныя знаходкі сведчаць, што фрамбезія прысутнічала сярод людзей ужо 1,6 млн гадоў таму.

Катэгорыя:Захворванні скуры і яе прыдаткаў
Катэгорыя:Захворванні суставаў
Проціанемічныя сродкі

**Проціанемічныя сродкі** — лекавыя сродкі для лячэння анемій. Узмацняюць прадукцыю эрытрацытаў, ліквідуюць якасныя парушэнні утварэння эрытрацытаў у арганізме. Для лячэння анемій з паніжанай колькасцю гемаглабіну ўжываюць прэпараты, у якіх ёсць жалеза (напрыклад, жалеза закіснага лактат, гемастымулін, фераплекс і інш); пры анеміях з паменшанай колькасцю эрытрацытаў і павышаным насычэннем іх гемаглабінам — прэпараты  і фоліевай кіслаты; пры анеміях, што развіваюцца ў выніку прылічвання функцыі касцявога мозга, — сродкі, якія стымулююць функцыю касцявога мозга (, калоніястымулюючыя фактары).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Лекавыя сродкі
Катэгорыя:Анемія
Сінгулярнае размеркаванне

**Сінгуля́рнае размеркава́нне** ў тэорыі імавернасцей — размеркаванне імавернасцей у -мернай вектарнай прасторы, якое засяроджана на мностве нулявой меры Лебега і прыпісвае кожнаму аднапунктаваму мноству нулявую імавернасць.

У больш шырокім сэнсе — кожнае размеркаванне імавернасцей з'яўляецца сінгулярным размеркаваннем у адносінах да меры  (гл. мера мноства), калі яно засяроджана на мностве  такім, што яго мера {{math|*P*{*N*}0}}.
У гэтым выпадку любое дыскрэтнае размеркаванне імавернасцей з'яўляецца сінгулярным размеркаваннем у адносінах да меры Лебега.

Сінгулярнае размеркаванне (адносна меры Лебега), зададзенае на прамой, мае неперарыўную функцыю размеркавання, мноства пунктаў росту якой мае Лебегаву меру нуль.
Напрыклад, кантарава размеркаванне, якое мае выпадковая велічыня
: Y = 2\left(\frac13 X_1 + \frac1{3^2} X_2 + \dots + \frac1{3^j} X_j + \dots\right),
дзе  — паслядоўнасць незалежных выпадковых велічынь, якія прымаюць значэнні 0 і 1 з імавернасцю 1/2.

Любое размеркаванне імавернасцей у эўклідавай -мернай прасторы можна адназначна выразіць цераз камбінацыю дыскрэтнага, неперарыўнага і сінгулярнага размеркаванняў:
: P = a P_d + b P_c + c P_s,
дзе  і  (раскладанне Лебега).

## Літаратура 
* Сінгулярнае размеркаванне //  С. 397.

Катэгорыя:Размеркаванні імавернасцей
Вірус Зіка

**Вірус Зіка** () — від вірусаў роду  (), які пераносіцца камарамі роду Aedes. У людзей выклікае аднайменнае захворванне, характэрнымі сімптомамі якога з’яўляюцца сып, стомленасць, галаўны і сустаўны боль, ліхаманка, апуханне суставаў.

Вірус адкрыты ў 1947 годзе, пасля чаго на працягу 60 гадоў было апісана толькі 15 выпадкаў захворвання ў Чорнай Афрыцы і Паўднёва-Усходняй Азіі. У 2007 годзе з астравоў Яп пачалося распаўсюджванне віруса на ўсход праз Ціхі акіян. У 2014 годзе вірус дасягнуў Новай Каледоніі, астравоў Кука, Французскай Палінезіі, у 2015 годзе — вострава Вялікадня і Паўднёвай Амерыкі, Цэнтральнай Амерыкі, Вэст-Індыі. У цяперашні час мае статус пандэміі. Захворванне падобна на лёгкую форму ліхаманкі дэнге, таксама роднасна жоўтай ліхаманцы і ліхаманцы Заходняга Ніла. Спецыфічных лекаў або вакцын супраць віруса Зіка не існуе.

Еўрапейскі цэнтр па папярэджанні і кантролю захворванняў выпусціў у снежні 2015 года публікацыю на тэму магчымай сувязі віруса Зіка з прыроджанай мікрацэфаліяй і сіндромам Гіена — Барэ. Сувязь з мікрацэфаліяй ў нованароджаных ад інфіцыраваных маці ў цяперашні час лічыцца верагоднай. Сусветная арганізацыя аховы здароўя абвясціла ўспышку ліхаманкі Зіка глабальнай пагрозай і надзвычайнай сітуацыяй для краін Лацінскай Амерыкі і Карыбскага басейна.

Катэгорыя:Вірусы паводле алфавіта
Rainbow Play Systems

**«Rainbow Play Systems»** — амерыканская кампанія, вытворца драўлянага дзіцячага гульнявога абсталявання, якая мае сетку дыстрыб’ютараў (рознічных гандлёвых кропак) па ўсім свеце: Беларусі, Вялікабрытаніі, Літве, Фінляндыі, Італіі, Канадзе, Кітаі, Карэі, Ліване, Мексіцы, Нарвегіі, ААЭ, Расіі, Румыніі, Індыі, Перу, Славакіі, ЗША, Турцыі, Швейцарыі, Японіі<. Штаб-кватэра кампаніі размешчана ў горадзе Брукінгз, Паўднёвая Дакота.

## Гісторыя 
Кампанія пачала сваё існаванне ў 1985 годзе ў якасці невялікага спецыялізаванага цэха ў Мінесоце, ЗША, і вырасла да аднаго з лідараў галіны. У ў 1990-х гадах яна пашырылася на рынку ЗША, дзякуючы сетцы незалежных дыстрыб’ютараў.

## Дзейнасць 
Кампанія вырабляе некалькі серый модульных дзіцячых гульнявых комплексаў бытавога і камерцыйнага прызначэння, а таксама аксэсуары да іх.

## Прадукцыя 
Дадзеная кампанія прадстаўляе 2 асноўных тыпу гульнявых комплексаў — Castle і Clubhouse.

Комплекс Castle абапіраецца на лесвіцу і скаладром, мае шырокі дах, арэлі-шыну, якая верціцца на 360°, канатную лесвіцу і падыходзіць для ўстаноўкі на няроўную паверхню.

Комплекс Clubhouse больш кампактны, мае 2 гульнявыя зоны, пясочніцу, можа камплектавацца столікам або гульнявой хаткай.

## Матэрыялы 
Для вытворчасці комплексаў выкарыстоўваецца суцэльная драўніна такіх парод дрэва, як Секвоя, Чырвоны кедр, Дугласова піхта.
Уся драўніна праходзіць адмысловую апрацоўку , дзякуючы якой драўляныя дэталі вытрымліваюць перапады тэмператур і вільготнасці, і таму комплексы Rainbow рэкамендаваны для круглагоднага выкарыстання.

## Сёння 
У цяперашні час фабрыка кампаніі займае 0,53 кв.км. ў г. Брукингс, Паўднёвая Дакота, вытворчыя плошчы кампаніі складаюць 120,000 кв.м. На фабрыцы працуе больш за 500 супрацоўнікаў.

## Кліенты 
Адным з вядомых кліентаў гэтай кампаніі з’яўляецца сям’я Прэзідэнта ЗША Барака Абамы . 4 сакавіка 2009 комплекс, выраблены кампаніяй Rainbow, быў устаноўлены на Паўднёвы лужок Белага дома, як раз насупраць вокнаў Авальнага кабінета . Гэта першы дзіцячы гульнявы комплекс, які з’явіўся у Белым доме з часоў Прэзідэнта Джона Ф. Кэнэдзі.

Акрамя таго, сярод знакамітых кліентаў можна пералічыць Арнольда Шварцэнэгера, Брытні Спірс, Біла Гейтса, Брэда Піта.

## Афіцыйныя дыстрыб’ютары 
З 2013 года офіс афіцыйнага дыстрыб’ютара Rainbow Play Systems ў Беларусі знаходзіцца ў Мінску.

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт кампаніі
* Афіцыйны сайт дыстрыб’ютара ў Беларусі

Катэгорыя:Кампаніі Беларусі