Антон Андрэевіч Сурапін

**Антон Андрэевіч Сурапін** (нар. , Слуцк, Беларусь) — фотажурналіст, стваральнік сайту bnp.by — «Belarus News Photo», сябра БАЖ, пастаянны карэспандэнт Mediakritika.by, у сетцы інтэрнэт больш вядомы як Soul, вязень сумлення.

## Біяграфія 
Антон Сурапін нарадзіўся 28 лютага 1992 г. у г. Слуцку Мінскай вобласці.

З восьмага класа хацеў быць праграмістам. У 11 класе абраў прафесію «Вэб-журналістыка». З 2009 г. — студэнт Інстытута журналістыкі БДУ. У студэнцкія гады супрацоўнічаў з шматлікімі інфармацыйнымі выданнямі і інтэрнэт-рэсурсамі.

У 2010 г. стварыў сайт bnp.by — «Belarus News Photo», які вёў да 2014 г.

А. Сурапін быў першым журналістам, які размясціў на сваім сайце фотаздымак «плюшавага дэсанта» — цацачнага мядзведзя з прычэпленымі да яго антыдыктатарскімі лозунгамі. 4 ліпеня 2012 г., на наступны дзень пасля дзяржаўнага свята, Дня незалежнасці Рэспублікі Беларусь, амаль 900 такіх цацак скінулі з самалёта двое грамадзян Швецыі, супрацоўнікі піяр-агенцтва Studio Total, у знак пратэсту супраць парушэння свабоды слова ў Рэспубліцы Беларусь. На цацках былі прымацаваныя аркушыкі паперы з надпісамі на беларускай ці англійскай мовах: «We support the Belarusian struggle for free speech», «FREE SPEECH NOW», «Цацкі патрабуюць абароны правоў чалавека ў Беларусі» і «Нас немагчыма прымусіць маўчаць». Мэтай акцыі было, як кажа адна з удзельніц «плюшавага дэсанту» Л. Карлсан, «нагадаць свету, што ў Беларусі ёсць людзі, якіх пасадзілі ў турмы за тое, што яны гаварылі праўду».

Мяжу з Беларуссю шведы перасяклі нелегальна, пераляцелі яе з боку Літвы на аднаматорным самалёце. На скінутыя імі над Івянцом і ўскраінай Мінска цацкі з лозунгамі палявалі міліцыя і спецслужбы. Міністэрства абароны абвясціла, што ніякага самалёта з мядзведзікамі не было. Камандуючы войскамі супрацьпаветранай абароны генерал-маёр Дзмітры Пахмелкін заявіў, што «гэта была стопрацэнтная правакацыя супраць Беларусі пры падтрымцы замежных спецслужб. Нашыя сродкі ВПС і ВПА не пацвердзілі парушэння паветранай прасторы невядомым самалётам».

І тут у інтэрнэце на сайце Belarusian News Photos з’явіўся здымак мядзведзіка — доказ таго, што самалёт са Швецыі ўсё ж быў.

Пачаліся арышты. 6 ліпеня 2012 г. супрацоўнікамі КДБ быў затрыманы і змешчаны ў СІЗА КДБ прадпрымальнік-рыэлтар Сяргей Башарымаў, праз якога шведскія актывісты здымалі кватэру падчас свайго прыезду ў Мінск у маі 2012 г. Затым ён яшчэ раз прадаставіў кватэру двум памочнікам пілотаў, якія прыехалі ў Мінск напярэдадні акцыі і з’ехалі адразу пасля яе. Таксама 6 ліпеня на суткі КДБ была затрыманая дзяўчына С. Башарымава — Ірына.

13 ліпеня 2012 г. у мінскай кватэры, у якой пражываў, быў затрыманы А. Сурапін. Папярэдне ў яго быў праведзены ператрус. Малады студэнт-журналіст быў змешчаны ў СІЗА КДБ.

16 і 23 ліпеня 2012 г. адпаведна ім было прад’яўлена абвінавачванне па ч. 6 арт. 16 (дапамога ў здзяйсненні злачынства) і ч. 3 арт. 371 (незаконнае перасячэнне дзяржаўнай мяжы РБ) КК РБ. Інфармацыя аб прад’яўленні абвінавачвання з’явілася на афіцыйным сайце КДБ толькі 7 жніўня 2012 г. КДБ прапанавала шведскім актывістам «прыбыць у Мінск для ўдзелу ў следчых дзеяннях у якасці падазраваных, у тым ліку для правядзення вочных ставак. Па выніках будуць прынятыя канчатковыя адпаведныя працэсуальныя рашэнні ў дачыненні да беларускіх грамадзян, якія праходзяць па крымінальнай справе».

17 ліпеня 2012 г. шведскія ўдзельнікі «плюшавага дэсанта» звярнуліся да ўладаў Беларусі з заклікам вызваліць усіх арыштаваных па гэтай справе.

У гэты ж дзень беларускія фатографы зладзілі акцыю падтрымкі А. Сурапіна, размясціўшы ў інтэрнэце свае фатаграфіі з тым самым мядзведзікам, які трымае шыльду з надпісам «Няма фотаздымкаў — няма праблем?».

У канцы ліпеня 2012 г. некалькі дзён запар адвакат А. Сурапіна не мог дабіцца сустрэчы з падабаронным у СІЗА КДБ.

19 ліпеня 2012 г. з патрабаваннем неадкладна вызваліць А. Сурапіна выступілі праваабарончая арганізацыя «Рэпарцёры без межаў» і Міжнародны камітэт абароны журналістаў.

25 ліпеня 2012 г. прызнаны Міжнароднай Амністыяй вязнем сумлення. Праваабаронцы запатрабавалі неадкладнага вызвалення А. Сурапіна і С. Башарымава і зняцця з іх усіх абвінавачванняў. Паводле гэтай арганізацыі, арышт А. Сурапіна стаў самым абсурдным арыштам у свеце па выніках 2012 г.

31 ліпеня 2012 г. А. Лукашэнка звольніў з пасады старшыні Дзяржпагранкамітэта І. Рачкоўскага і камандуючага ВПС і войскамі ВПА Дз. Пахмелкіна за неналежнае выкананне службовых абавязкаў пры запэўніванні нацыянальнай бяспекі РБ. Вымовы і спагнанні атрымалі іншыя вышэйшыя службовыя асобы.

1 жніўня 2012 г. МЗС Беларусі не працягнуў акрэдытацыю амбасадару Швецыі ў Беларусі Стэфану Эрыксану. Фактычнае высланне амбасадара стала своеасаблівай помстаю за шведскі «плюшавы дэсант».

7 жніўня 2012 г. абвінавачванне А. Сурапіну было прад’яўлена афіцыйна.

8 жніўня 2012 г., падчас акцыі салідарнасці з А. Сурапіным, былі затрыманыя журналісткі Юля Дарашкевіч і Ірына Козлік, якія рабілі здымкі з мядзведзікамі. 9 жніўня суддзя Дзмітры Паўлючэнка прызнаў іх вынаватымі ў несанкцыянаваным пікетаванні і аштрафаваў на 30 базавых велічыняў кожную.

14 жніўня 2012 г. БАЖ выступіў з паручальніцтвам і пачаў збор паручальніцтваў за А. Сурапіна.

17 жніўня 2012 г. А. Сурапін і С. Башарымаў былі вызвалены пад падпіску аб нявыездзе. Абвінавачанне пры гэтым засталося ў сіле.

Часопіс «Рускі рэпарцёр» абраў А. Сурапіна чалавекам года ў 2012 г.

28 чэрвеня 2013 г. першы намеснік старшыні КДБ Ігар Сяргеенка паведаміў аб закрыцці крымінальнай справы аб «плюшавым дэсанце». З А. Сурапіна і С. Башарымава былі знятыя ўсе абвінавачванні.

24 ліпеня 2013 г. А. Сурапін прэзентаваў у Гродне сайт freelance.baj.by, створаны для фрылансераў, якія працуюць у медыях.

У лістападзе 2014 г. А. Сурапін быў прызваны ў войска. Служыў у Слоніме. Дэмабілізаваўся ў лістападзе 2015 г. Вёў публічныя «Дзённікі салдата», праект сайта TUT.By.

У 2015 г. А. Сурапін падаў заяву ў суд на кампенсацыю за месяц зняволення ў СІЗА КДБ. Запатрабаваў кампенсацыю ў памеры 190 мільёнаў рублёў. 2 сакавіка 2016 г. суд Маскоўскага раёна г. Мінска пастанавіў выплаціць А. Сурапіну кампенсацыю ў памеры 8 мільёнаў беларускіх рублёў.

А. Сурапін — адзін з 200 дзеячаў культуры, што выступілі супраць затрымання і адміністрацыйнага арышту работнікаў культуры і мастачак Анастасіі Ранько, Алены Немік, Лідзіі Вярыга і іншых грамадзян, затрыманых на мірнай акцыі «Марш недармаедаў» 15 сакавіка 2017 года.

## Узнагароды 
Праўленне ГА «Беларуская асацыяцыя журналістаў» 29 снежня 2015 г. узнагародзіла пераможцу конкурсу «Свабодны палёт» журналіста А. Сурапіна за тэкст «Як я быў журналістам-фрылансерам і медыяасобай», дзе малады чалавек апісвае прыгоды апошніх некалькіх год свайго жыцця і працы.

## Адлюстраванне арышту ў культуры 
Міні-фільм у цыкле «Хроніка суднага часу» прысвечаны А. Сурапіну. Аўтар праекту Алег Дашкевіч.

## Працы 
* http://mediakritika.by/article/2336/kompas-zhurnalista-u-sacyyalnyh-setkah 
* http://tuzinfm.by/videos/337/tanchyc.html
* https://news.tut.by/culture/322385.html 
* http://kyky.org/search_tag?tag=%D0%90%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%BD_%D0%A1%D1%83%D1%80%D1%8F%D0%BF%D0%B8%D0%BD 
* http://www.ymcabelarus.org/2017/04/18/ibb-ponemon/ 
* http://westki.info/blogs/19452/v-chyom-otlichie-mezhdu-regionalnoy-i-stolichnoy-zhurnalistikoy 
* http://rfrm.io/spravy/chto-izmenit-v-belarusi-chtoby-po-urovnyu-svobody-slova-dognat-shvetsiyu
* http://lechaim.ru/events/trostenets/

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Palitviazni.info. — 2013. — С. 256—257.
* Сітуацыя з правамі чалавека ў Беларусі. (Агляд-хроніка. 2012) — Мінск, 2013. — С. 127—128.

## Спасылкі 
* http://www.tiki-toki.com/timeline/entry/52456/-/#vars!date=2012-06-30_13:44:38!
* https://palitviazni.info/viazen/anton-surapin-2 
* https://novychas.by/hramadstva/mara_antona_surapina
* http://spring96.org/be/news/83108
* https://euroradio.fm/report/kab-adkryts-svoi-sait-anton-surapin-pradaw-batskavu-mashynu-112873
* http://www.radiopolsha.pl/6/88/Artykul/105902
* http://sur.by/
* https://www.hrw.org/world-report/2014/country-chapters/belarus
* http://hmongzone.com/video/cWZMPeMXRz0
* http://www.bbc.com/russian/international/2012/07/120718_belarus_sweden_flight.shtml
* https://www.youtube.com/watch?v=SBT2MYHi02s

Катэгорыя:Палітвязні Беларусі
Катэгорыя:Журналісты Беларусі