Тартак (гурт)

**Тартак** — украінскі рэпкор-гурт, заснаваны ў Луцку ў 1996 годзе. Па стане на 2019 год гурт выпусціў 10 альбомаў.

## Гісторыя 
### Пачатак і першы альбом (1996—2001) 
Кропкай адліку гісторыі гурта Тартак з’яўляецца 1996 год. Менавіта тады новаствораны праект прыняў удзел у адборачным туры фестывалю «Чырвоная Рута», на якім неўзабаве атрымаў перамогу. Прэзентаваўшы на фестывалі песні «О-ля-ля», «Подаруй Мені Кохання» и «Божевільні Танці», Тартак стаў лаўрэатам 1-й прэміі ў жанры танцавальнай музыкі. Назва гурта — тартак, азначае дрэваапрацоўчае прадпрыемства.

Напрыканцы 1997 года да Сашкі Палажынскага і Васіля Зінкевіча-малодшага, якія на той момант і складалі гурт, а хутчэй — проста дуэт, далучыцца Андрэй Благун — клавішнік — і гітарыст Андрэй «Муха» Самойла. У гэтым складзе на пачатку 1998 года музыкі праехалі па ўсёй Украіне як пераможцы фестывалю «Чырвона Рута-97».

Па заканчэнні тура Тартак спасцігла чарада няўдач. Першапачаткова была забарона выступаць на адкрытых пляцоўках у Кіеве, затым калектыў вымушана пакінуў Васіль Зінкевіч-малодшы. Гурт доўга балансаваў у паветры, пакуль іх пад апеку не ўзяў прадзюсар Аляксей Якаўлеў. За гэты час Саша Палажынскі паспеў папрацаваць вядучым хіт-парада «12-2», які выходзіў на радыё «Промінь», і пабываў вядучым на Biz-Tv, а пасля на ICTV — у хіт-парадзе «Рускія Горкі», што зрабіла Тартак, у асобе фронтмэна, больш вядомым.

Напрыканцы 1999-га года ў склад гурта далучыўся Ды-джэй Валянцін Маціюк і ўжо з пачатку 2000 года Тартак засеў за запіс свайго дэбютнага альбома «Демо графічний вибух», запіс якога доўжыўся амаль два гады. У альбом увайшлі як зусім новыя песні, так і ўжо досыць даўнія, але ў новым гучанні, з якімі Тартак атрымаў перамогу на «Чырвонай Руце».

На 5 песень, якія ўвайшлі ў альбом, адздымалі відэакліп. Першы кліп для, на песню «О-ля-ля», зняў Віктар Прыходзька яшчэ ў 1999 годзе. Потым быў кліп «Кожнетіло» Ігара Іванова (2000), Віктар Прыдувалаў вызначыўся ў працы над песняй «100 % Плагіат» (2001), а ў 2002-м — ужо пасля выхаду альбома ў свет — Юрый Марозаў зняў кліп «Буча-Чака», а Аляксандр Кірыенка — «Божевільні Танці». У кастрычніку 2001-га пачаў сваю працу афіцыйны сайт гурта *tartak.com.ua*. У гурт прыйшлі бубнач Эдуард Касарапаў і басіст Дзмітрый Чуеў, якія да ТАРТАКа гралі ў чаркаскім гурце ДАСТ МІКС. Прыход новых музыкаў даў магчымасць перайсці да поўнага жывога гучання на канцэртах — без падшэвак і секвенцый. Адзін за адным Тартак запрашаюць усе найбуйнейшыя ўкраінскія фестывалі — «Таўрычныя Гульні», «Жамчужыны Сезону», «Лемкаўская Ватра» ў Польшчы, «Экстрымізм» у Кіеве, «Ракатэка» ў Львове, на фестывалі « Чайка» Тартак упершыню выступіў як хэдлайнер, а ўжо апагеем гэтага фестывальнага шэсця стаў выступ на «Рок-Экзістэнцыі».

### «Система Нервів» і «МуЛиЩа» (2002—2005) 
Дзесьці з сярэдзіны 2002 года Тартак узяўся за запіс другога альбома. Ідэю стварэння падборкі песень, запісаных разам з сябрамі, Сашка выношваў даволі даўно. І вось ужо ў сакавіку 2003 года з’явіўся новаствораны альбом дуэтаў «Система Нервів». У альбом увайшло 17 песень, удзел у якіх прынялі ў прыватнасці Каця Chilly, гурты ТНМК, DE SHIFER, Фактычна самі, Матор’ролла, дуэт Свіцязь і іншыя. Да трох песень былі зняты кліпы («МікрOff/Onна Перевірка», сумесная з з «Роллік’сам», «Понад Хмарами» з Кацяй Chilly і «Ні, Я Не Ту Кохав» з «Свіцязем»). Пры гэтым кліп са «Свіцязем» адздымалі аж у 2005 годзе, пасля чаго песня стала вельмі папулярнай. Рэжысёрам усіх трох кліпаў з гэтага альбома стаў Віктар Прыдувалаў.

Усю першую палову 2004 года Тартак правёў у студыі, і як вынік, у чэрвені выйшаў трэці па ліку альбом «Музичний Лист Щастя». У альбом увайшло 15 кампазіцый, сярод якіх асабліва папулярнымі сталі песні «Весело!», «Нашеліто», «Хулігани», «Я Не Хочу» і «Стільникове Кохання».

### Змены ў складзе і «Гуляйгород» (2005—2006) 
Пачатак 2005 года адзначыўся зменамі. У сярэдзіне лютага, на Еўрапейскай плошчы у Кіеве, Тартак даў апошні канцэрт у старым складзе, бо ў пачатку красавіка 2005 года Андрэй «Муха» і ды-джэй Валік вырашылі пакінуць Тартак, каб пачаць новы творчы этап у гурце Бумбокс. У канцы красавіка Тартак паведаміў, што да гурта далучыліся гітарыст Антон Ягораў, які да таго часу ўжо паспеў гаіграць у гуртах «Бугі-Вугі Джем Слем» і «Прозорі», і Віталь Паўлішын, больш вядомы як ды-джэй архітэктар Мендзісабель, якога ўжо на той момант асацыявалі з Тартакам. У свой час Віталь скрэтчыраваў у складзе гурта ХВК, а з ТАРТАКАМ яго звязвала даўняе сяброўства і супрацоўніцтва як дызайнера вокладак альбомаў, сайта, кліпа «Весело!» і фірмовых футболак.

Восенню 2005 года Тартак далучыўся да акцыі «Не будзь абыякавым!». Галоўная ідэя акцыі — заахвоціць украінцаў да грамадзянскай актыўнасці і абараняць свае правы. З гэтай акцыяй Тартак наведаў больш за дзесяць невялікіх гарадоў Украіны, у якіх раней ніколі не выступаў. 1 снежня музыкі прэзентавалі альбом рэміксаў «Першы камерцыйны».

У канцы таго ж 2005 года свет убачыў і новы, чацвёрты, альбом гурта — «Гуляйгород». Штуршком да стварэння гэтага альбома стала прапанова Алега Скрыпкі выступіць на этна-фестывалі «Краіна Мар 2005». Запрасіўшы да супрацоўніцтва Кіраваградскі этнаграфічны калектыў Гуляйгород, Тартак падрыхтаваў спецыяльную фестывальную праграму. Выступіўшы з новай праграмай яшчэ на некалькіх фестывалях ва Украіне і Польшчы, Тартак і Гуляйгород да канца 2005 года ўвесь матэрыял аформілі ў паўнавартасны студыйны дыск. 6 студзеня 2006 года, на Каляды, музыкі прадставілі новыя песні ў Калядным выступе на тэлеканале М1 у праекце «TV фармат».

У тым жа месяцы «Тартак» і «Гуляйгород» прынялі ўдзел у зімовым фестывалі «Бакурыані 2006», які праходзіў у Грузіі, а ў лютым-сакавіку прадставілі сваю праграму ў многіх гарадах Украіны. Было знята два відэакліпы — «Чорноморець», рэжысёрам якога стаў Іван Ясны, і «Ой Учора В Куми», які стварыў аўтар кліпаў «Хулігани» і «Нашеліто» Тарас Хіміч.

### «Сльози та соплі» (2006—2009) 
У чэрвені 2006 года зборная Украіны па футболе павінна была дэбютаваць на чэмпіянаце свету. У яе падтрымку Тартак запісаў песню «Україно, Забивай!», на якую таксама быў зняты кліп, а таксама выпушчаны максі-сінгл. Відэа стварыла агенцтва «А7», першай музычнай працай якога калісьці была праца на песню «Стільникове Кохання», а над іншымі максі-сінглавымі версіямі «Україно, Забивай!» папрацавалі музыкі Тартака, а таксама іх сябры з ФДР-радыёцэнтра і з гуртоў Каб MC і Фактично Самі.

Напрыканцы чэрвеня гурт выпусціў кампакт-дыск са сваёй музычнай гісторыяй. Усе 4 альбомы і 1 альбом рэміксаў былі выпушчаны на адным дыску ў фармаце мр3.

На мяжы восені-зімы 2006 года гурт адзначыў 10-годдзе. Першай ластаўкай гэтага свята стаў запуск абноўленага сайта, у канцы года выйшаў новы альбом «песень пра каханне» «Сльози Та Соплі».

У 2007 годзе з’явіўся кліп на песню «Не кажучи нікому», прысвечаную байцам УПА. Песня набыла вялікую папулярнасць.

### «Опір матеріалів» і «Сімка» (2009—2014) 
Наступны альбом «Опір матеріалів» быў выкладзены ў сетку бясплатна ў навагоднюю ноч 1 студзеня 2010 года. Прычынай былі няўдалыя перамовы па выданні дыска. Альбом атрымаў прэмію «Непопса» ў намінацыі «Лепшая пласцінка года». Былі знятыя кліпы на песні «Атомна помпа», «3Dенс», «Моральний секс», «Ти подумай», «Репанк» і «Дж…Ангел». У апошнім галоўную ролю адыграла ўкраінская кікбаксёрка Алена Аўчыннікава.

У 2012 годзе быў прэзентаваны наступны альбом «Сімка», у які ўвайшло 12 трэкаў. Да гэтага альбома было запісана шэсць кліпаў — на песні «Ритмотека», «Ілюзія», «Їм було байдуже», «Просто ніжно так», «Як усі», «Я не один».

У 2014 годзе Палажынскі заняўся сайд-праектам Був’є, з якім запісаў альбом і некалькі сінглаў.

### «Ввічність» і тур да 20-годдзя 
23 лістапада 2015 Палажынскі паведаміў аб выхадзе альбома «Ввічність». Запіс альбома быў завершаны яшчэ летам таго ж года, аднак дату рэлізу неаднаразова пераносілі. Канцэртная прэзентацыя альбома адбылася 20 снежня ў кіеўскім клубе «Sentrum».

У снежні 2016 года Тартак адправіўся ў тур, прысвечаны 20-годдзю калектыву.

### «АнТАРТАКтида» (2017—2019) 
27 мая гурт выступіў на першым Хмяльніцкім Рок-фестывалі — Rock&amp;amp;Buh https://www.youtube.com/watch?v=t0T1zfHAHcM, дзе была анансавана новая песня «Стара школа».

28 мая Тартак выпусціў кліп «Стара школа».

7 ліпеня гурт выступіў на першым фестывалі MRPL City.

2 снежня 2017 года ў сеціве з’явіўся новы альбом «АнТАРТАКтида Частина Друга», які быў упершыню сыграны ўжывую ў той жа дзень у клубе Centrum.

30 лістапада 2018 года гурт прэзентаваў дзясяты нумарны альбом «АнТАРТАКтида. Частина Перша», які складаецца з дуэтаў з украінскімі музыкамі. У 2019 годзе былі прэзентаваны кліпы «Подих ночі» (зняты ў Львове) і «Пташка» (зняты ў Грузіі). 7 снежня 2019 Тартак адзначыў 23-годдзе канцэртам у Кіеве.

### «Тартак» без Палажынскага (2020—2022) 
5 лютага 2020 Аляксандр Палажынскі ў відэазвароце да сваіх падпісчыкаў паведаміў пра спыненне свайго ўдзелу ў гуртах Тартак і Був’є.

8 красавіка 2020 года на афіцыйным ютуб-канале гурта адбыўся анлайн-выступ, у якім прыняў удзел Сяргей Страян, у якасці новага вакаліста Тартака. Сяргей таксама з’яўляецца вакалістам гурта Чумацький Шлях.

20 студзеня 2022 музыкі абвясцілі аб завяршэнні сваёй працы ў складзе гурта на яго афіцыйнай Facebook- і анансавалі працу над новым праектам.

## Удзельнікі 
* Васіль Зінкевіч-малодшы — гітара (1996—1998)
* Андрэй «Муха» Самойла — гітара (1997—2005)
* Валянцін «DJ Валік» Маціюк — дыджэй (1999—2005)
* Віталь «DJ Архітектор Мендисабель» Паўлішын — дыджэй (2005—2008)
* Эдуард Касарапаў — барабан (2001—2011)
* Андрэй Благун — клавіша (1997—2015)
* Станіслаў Шапарэнка — барабан (2011—2015)
* Дзмітрый Чуеў — бас-гітара (2001—2019)
* Саша Палажынскі — вакал, тэкст (1996—2020)
* Сяргей Строян — вакал (2020—2022)
* Антон Ягораў — гітара (2005—2022)
* Яраслаў Вільчык — барабан (2015—2022)
* Дзяніс Леўчанка — бас-гітара (2019—2022)

## Дыскаграфія 
### Студыйныя альбомы 
* 2001 — Демо графічний вибух
* 2003 — Система нервів
* 2004 — Музичний лист щастя
* 2005 — Гуляйгород
* 2006 — Сльози та соплі
* 2010 — Опір матеріалів
* 2012 — Сімка
* 2015 — Ввічність
* 2017 — АнТАРТАКтида. Частина Друга
* 2018 — АнТАРТАКтида. Частина Перша

### Сінглы 
* 2002 — Мікрофонна перевірка
* 2006 — Україно, забивай!
* 2014 — Висота / Ніхто крім нас
* 2017 — Стара школа

### Альбомы рэміксаў 
* 2005 — Перший комерційний
* 2007 — Kofein
* 2010 — Назбиралося на 2010

### Зборнікі 
* 2006 — Закліпані пісні або бачили очі що купували
* 2007 — Для тєх кто в путі
* 2007 — Тартака МР3 (МР3-збірка)

### DVD 
* 2007 — De Video

### Іншыя альбомы 
* 2007 — ПоНеДілОК (праект Положинського у складзе Тричі])
* 2008 — Українська Героїчна Пісня (зборнік з удзелам Тартака)

## Відэакліпы 
## Цікавыя факты 
* У кліпе «100%-й плагіат» здымаюцца ўдзельнікі гурта ТНМК: Фагот і Фоззі.

## Спасылкі 
* Гісторыя гурта / гісторыя гурта «Тартак»
* З якой ежай асацыюе сябе Саша Палажынскі?- YouTube
* Зборнік інтэрв’ю з Тартака
* Інтэрв’ю да 10-годдзя гурта Тартак з Сашам Палажынскім і Андрэем Благуном на сайце музычнага выдання «Украінскі фармат»
* Тартак у музычнай энцыклапедыі

Катэгорыя:Удзельнікі Аранжавай рэвалюцыі
Катэгорыя:Рок-гурты Украіны
Катэгорыя:Музычныя калектывы Украіны
Катэгорыя:Старонкі з недагледжанымі перакладамі
Катэгорыя:Музычныя калектывы, якія з’явіліся ў 1996 годзе
Катэгорыя:Музычныя калектывы, якія зніклі ў 2022 годзе