open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Аркадзіеўская акадэмія

**Аркадзіеўская акадэмія** () — акадэмія (аб'яднанне вучоных, паэтаў, літаратараў і прыхільнікаў мастацтва), заснаваная ў Рыме ў 1690 годзе.

## Агульная характарыстыка 
У эпоху Адраджэння на Апенінскім паўвостраве былі шырока распаўсюджаныя навуковыя таварыствы, якія называліся «акадэміямі»: да сярэдзіны XVII стагоддзя іх налічвалася каля 200 і нават невялікія гарады мелі свае акадэміі. 

Заснаванню акадэміі, якая атрымала назву «Аркадыя», садзейнічала каралева Крысціна, якая, адмовіўшыся ад шведскага трона, сабрала вакол сябе навукоўцаў-гуманітарыяў; першае пасяджэнне гуртка, якое пазней прыняло назву акадэміі, адбылося 24 студзеня 1656 года. Пасля смерці каралевы Крысціны ў 1689 годзе былыя члены акадэміі пад старшынствам Джавані Крэшымбені стварылі новае навуковае таварыства, галоўным інтарэсам якога была паэзія. Заснавальнікамі Аркадзіеўскай акадэміі, якая афіцыйна адкрылася 5 кастрычніка 1690 года, былі 14 пісьменнікаў. 

Спадкаемцам традыцый, якія прыпісваліся першай акадэміі, была створаная ў 1925 годзе Італьянская літаратурная акадэмія «Аркадзія» — аб'яднанне італьянскіх пісьменнікаў, якое існуе да сённяшняга дня, свядома спасылаючыся на дзейнасць акадэміі XVIII стагоддзя. Яна знаходзіцца ў Бібліятэцы Ангеліка на плошчы Сант-Агасціна ў Рыме. Аб'яднанне завалодала архівамі першай «Аркадзіі», істотна парадзеўшым за тры стагоддзі, і займаецца яго ўпарадкаваннем і публікацыяй.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Рым
Букачача

**Букачача** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Чарнышэўскім раёне Забайкальскага края Расіі. Канцавая станцыя чыгуначнай веткі Чарнышэўск — Букачача. З’яўляецца цэнтрам гарадскога паселішча «Букачачынскае», размешчаны на рацэ Агіта (басейн ракі Шылка), за 75 км на поўнач ад пасёлка гарадскога тыпу Чарнышэўск. Статус пасёлка гарадскога тыпу — з 1938 года.

Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Забайкальскага края
Арлоўскі (Забайкальскі край)

**Арлоўскі** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Агінскім раёне Агінскай Бурацкай акругі Забайкальскага края Расіі. Адміністрацыйны цэнтр гарадскога паселішча «Арлоўскі». Заснаваны 22 красавіка 1940 года як Агінскі алавяна-вальфрамавы прыіск.

У 1963 годзе Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета РСФСР пасёлак Спакойны перайменаваны ў Арлоўскі. Статус пасёлка гарадскога тыпу — з 1970 года.

Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Забайкальскага края
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1940 годзе
Дарасун

**Дарасун** (, ) — пасёлак гарадскога тыпу ў Карымскім раёне Забайкальскага края Расіі. Насельніцтва — 6488 чал. (2021). Размешчаны на рацэ Інгада (прыток ракі Шылкі) на ўсход ад Даурскага хрыбта. Чыгуначная станцыя на Транссібе за 65 км на паўднёвы ўсход ад Чыты. Завод горнага абсталявання.

За 65 км на поўдзень ад пасёлка Дарасун знаходзіцца курортны пасёлак (гарадскога тыпу) Курорт Дарасун.

Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Забайкальскага края
Петра Вльгова

**Пе́тра Вльго́ва** (; нар. , Ліптаўскі Мікулаш) — славацкая гарналыжніца, алімпійская чэмпіёнка 2022 года, чэмпіёнка свету 2019 года ў гіганцкім слаламе (першая чэмпіёнка свету па гарналыжным спорце ў гісторыі Славакіі), уладальніца Кубка свету 2020/21 у агульным заліку, 25-разовая пераможца этапаў Кубка свету. Чэмпіёнка першых юнацкіх Алімпійскіх гульняў. Спецыялізуецца ў тэхнічных дысцыплінах і камбінацыі. Найлепшая спартсменка года ў Славакіі (2019, 2020).

Катэгорыя:Гарналыжнікі Славакіі
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны ад Славакіі
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны па гарналыжным спорце
Катэгорыя:Чэмпіёны зімовых Алімпійскіх гульняў 2022 года
Катэгорыя:Гарналыжнікі на зімовых Алімпійскіх гульнях 2014 года
Катэгорыя:Гарналыжнікі на зімовых Алімпійскіх гульнях 2018 года
Катэгорыя:Гарналыжнікі на зімовых Алімпійскіх гульнях 2022 года
Катэгорыя:Чэмпіёны свету па гарналыжным спорце
Катэгорыя:Уладальнікі Кубка свету па гарналыжным спорце ў агульным заліку
Рэнтэрыя

**Рэнтэрыя** (, ) — населены пункт і муніцыпалітэт у Іспаніі, уваходзіць у правінцыю Гіпускаа ў складзе аўтаномнай супольнасці Краіна Баскаў. Муніцыпалітэт знаходзіцца ў складзе раёна (камаркі) Сан-Себасцьян. Займае плошчу 32,26 км². Насельніцтва —  чалавек (на 2010 год). За 7 км адміністрацыйнага цэнтра правінцыі.

Катэгорыя:Муніцыпалітэты Гіпускаа
Аляксандр Ламбсдорф

**Аляксандр Себасцьян Леонс фон дэр Венгэ граф Ламбсдорф** (; , ) — нямецкі дыпламат і палітык.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў Кёльне ў арыстакратычнай сям’і. Вывучаў гісторыю ў Бонскім універсітэце, у 1991—1993 гг., затым вывучаў міжнародныя адносіны ў Джорджтаўнскім універсітэце ў межах праграмы Фулбрайта. Быў стажорам у Еўрапейскай камісіі працаўнікоў і Фондзе імя Фрыдрыха Наўмана ў Таліне. З сярэдзіны 1990-х гадоў працаваў у Міністэрстве замежных спраў Германіі, у прыватнасці быў прэс-аташэ пасольства Германіі ў Вашынгтоне (ЗША). Адзін з заснавальнікаў Атлантычнай ініцыятывы і Фонда Германія-Турцыя.

Ламбсдорф з’яўляецца сябрам Свабоднай дэмакратычнай партыі, уваходзіў у кіруючыя органы Альянсу лібералаў і дэмакратаў за Еўропу. У 2004 годзе ён упершыню быў абраны дэпутатам Еўрапарламента, пасля некалькі разоў пераабіраўся. У 2017 годзе абраны членам бундэстага.

З 1994 года Ламбсдорф жанаты, у пары двое дзяцей.
Віктар Канстанцінавіч Бурак

**Віктар Канстанцінавіч Бурак** (нар. , Краснадарскі край) — беларускі дзяржаўны дзеяч, юрыст. Палкоўнік.

## Біяграфія 
Скончыў Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт.

Працаваў у органах КДБ Брэсцкай вобласці, Таджыкскай ССР. Намеснік начальніка Кіравання КДБ па Віцебскай вобласці (з 1994).

У 1995 годзе стаў дэпутатам Вярхоўнага Савета Рэспублікі Беларусь трынаццатага склікання ад Віцебска-Чарняхоўскай выбарчай акругі № 66 Віцебскай вобласці. Быў дэпутатам Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 1-га склікання, чалец Камісіі па правах чалавека і нацыянальных адносінах.
 

## Літаратура 
* Парламент — Нацыянальны сход Рэспублікі Беларусь. — Мн., 1997.

Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета Рэспублікі Беларусь 13-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 1-га склікання
Катэгорыя:Юрысты Беларусі
Кубак Польшчы па баскетболе

**Кубак Польшчы па баскетболе** — штогадовы турнір Польскай федэрацыі баскетбола. Першы розыгрыш адбыўся ў сезоне 1933/1934 года, які выйграла варшаўская «Палонія».

## Пераможцы 
## Спасылкі 
*  Афіцыйны сайт
Мі-8

**Мі-8** (У-8, выраб «80», па кадыфікацыі НАТА: **Hip** — «Сцягно») — савецкі/расійскі шматмэтавы верталёт, распрацаваны АКБ М. Л. Міля ў пачатку 1960-х. Самы масавы двухрухальны верталёт у свеце (у агульнай складанасці пабудавана больш за 12 тыс. асобнікаў усіх мадыфікацый); уваходзіць у спіс самых масавых верталётаў у гісторыі авіяцыі. Шырока выкарыстоўваецца больш чым у 50 краінах свету для выканання мноства грамадзянскіх і ваенных задач. Верталёты Мі-8, як правіла, маюць падвойнае прызначэнне, пра што паказваецца ў сертыфікаце тыпу; у Расіі верталёты, якія маюць ваеннае прызначэнне, могуць быць прададзеныя толькі дзяржкампаніяй «Расабаронэкспарт», якая ўваходзіць у карпарацыю «Растэх». Усе астатнія верталёты, якія знаходзяцца ў вольным продажы, маюць толькі грамадзянскае прызначэнне.

Катэгорыя:Ваенна-транспартныя верталёты
Катэгорыя:Верталёты СССР
Су-17

**Су-17** (выраб «С32», па кадыфікацыі НАТА: **Fitter** — «Мантажнік») — савецкі знішчальнік-бамбардзіроўшчык, распрацаваны ў першай палове 1960-х гадоў. Першы савецкі самалёт з крылом змянянай стрэлападобнасці. Таксама, першы ў свеце, пабудаваны вельмі вялікай серыяй. Тры дзесяцігоддзі знаходзіўся на ўзбраенні ВПС СССР і Расіі, шырока экспартаваўся, прымяняўся і прымяняецца ў шэрагу ўзброеных канфліктаў. Замежны варыянт машыны называўся **Су-22**.

## Характарыстыкі 
Лётна-тэхнічныя дадзеныя асноўных мадыфікацый самалёта Су-17:

## Зноскі 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Самалёты СССР
Катэгорыя:Самалёты Сухога
Палац Сан-Тэльма

**Палац Сан-Тэльма** () — барочная рэзідэнцыя за сценамі старой Севільі, якую займае адміністрацыя аўтаномнай супольнасці Андалусія. Будаўніцтва пачалося ў 1682 годзе на сродкі інквізіцыі як школа для сірот маракоў. У 2-й палове XIX стагоддзя ў палацы пражывала інфанта Луіза Фердынанда з мужам, герцагам дэ Манпансье.

Збудаванне ў плане квадратнае, на вуглах пастаўлены вежы. Унутры — шырокі двор з садам. З інтэр’ераў найболей пышна ўпрыгожана капэла. Цясляны партал у стылі чурыгерэска можа служыць эталонам гэтага напрамку; ён быў скончаны да 1754 года. Па фасадзе ўстаноўлены статуі 12 знакамітых севільцаў, сярод якіх Веласкес, Лопэ дэ Руэда, Мурылья, Барталамэ дэ лас Касас.

Катэгорыя:Палацы Іспаніі
Катэгорыя:Севілья
Катэгорыя:Архітэктура барока
МіГ-23

**МіГ-23** (па кадыфікацыі НАТА: **Flogger** — «Бічавальнік») — савецкі шматмэтавы знішчальнік трэцяга пакалення з верхнім размяшчэннем крыла змянянай стрэлападобнасці распрацоўкі АКБ-155. Першы палёт на вопытеым самалёце «23-11» выканаў 10 чэрвеня 1967 года лётчык-выпрабавальнік А. В. Фядотаў.

## Зноскі 
Катэгорыя:Самалёты СССР
Dassault/Dornier Alpha Jet

**Дасо/Дарнье «Альфа джэт»** ()— лёгкі рэактыўны штурмавік трэцяга пакалення і навучальны самалёт, сумесна распрацаваны нямецкай кампаніяй «Dornier» і французскім канцэрнам «Dassault-Breguet» у рамках франка-германскай праграмы ваенна-тэхнічнага супрацоўніцтва. Прыняты на ўзбраенне ваенна-паветраных сіл многіх краін, *Alpha Jet* па-ранейшаму шырока выкарыстоўваецца, нягледзячы на вялікі ўзрост самалётаў, у ВПС Францыі і Германіі, асноўных уладальнікаў самалётаў.

Катэгорыя:Самалёты Германіі
Катэгорыя:Самалёты Францыі
Су-27

**Су-27** (завадскі шыфр Т-10С; па кадыфікацыі НАТА: **Flanker-B** — «Фланкер-Б») — савецкі і расійскі шматмэтавы ўсенадворны звышгукавы цяжкі знішчальнік чацвёртага пакалення, распрацаваны ў АКБ Сухога і прызначаны для заваёвы перавагі ў паветры. Таксама самалёт прымяняецца для ракетна-бомбавых удараў па наземных цэлях. З’яўляецца носьбітам тактычных ядзерных боепрыпасаў.

Галоўнымі канструктарамі Су-27 у розны час былі Навум Сямёнавіч Чарнякоў, Міхаіл Пятровіч Сіманаў, Арцём Аляксандравіч Колчын і Аляксей Іванавіч Кнышоў.

Першы палёт прататыпа адбыўся ў 1977 годзе. У 1982 годзе самалёты пачалі паступаць у авіяцыйныя часці, з 1985 года пачалася іх эксплуатацыя, прыняты на ўзбраенне 23 жніўня 1990 года. Су-27 з’яўляецца адным з асноўных самалётаў ВПС Расіі, яго мадыфікацыі складаюцца на ўзбраенні ў краінах СНД, Індыі, Кітаі і іншых. На аснове Су-27 распрацавана вялікая колькасць мадыфікацый: вучэбна-баявы Су-27УБ, палубны знішчальнік Су-33 і яго вучэбна-баявая мадыфікацыя Су-33УБ, шматмэтавыя знішчальнікі: Су-30, Су-27М, Су-35, франтавы бамбардзіроўшчык Су-34 і іншыя. Самалёты серыі Су-27/30 на 2019 год займалі трэцяе месца па колькасці сярод самых распаўсюджаных баявых самалётаў свету, з’яўляючыся самымі распаўсюджанымі баявымі самалётамі расійскай вытворчасці.

## Зноскі 
Катэгорыя:Самалёты Сухога
Катэгорыя:Самалёты СССР
Су-24

**Су-24** (**выраб Т-6**, па кадыфікацыі НАТА: **Fencer** — «Фехтавальшчык») — савецкі і расійскі тактычны франтавы бамбардзіроўшык з крылом змянянай стрэлападобнасці, прызначаны для нанясення ракетна-бомбавых удараў у простых і складаных метэаўмовах, днём і ноччу, у тым ліку на малых вышынях з прыцэльным паразай наземных і надводных мэтаў. Носьбіт тактычных ядзерных зарадаў.

31 жніўня 2016 года ў ВКС Расіі завяршылася эксплуатацыя бамбардзіроўшчыкаў Су-24 у зыходным варыянце (без літары ў індэксе). Бамбардзіроўшчыкі былі знятыя з узбраення. Су-24М/М2 павінны быць зняты з узбраення да 2020 года, магчыма праз некалькі гадоў.

## Тэхнічныя праблемы і асаблівасці эксплуатацыі 
Усе самалёты тыпу Су-24 з’яўляюцца канструктыўна складанымі машынамі і патрабуюць высокай падрыхтоўкі як лётнага, так і наземнага персанала. Высокая насычанасць электронікай і аўтаматыкай змяншае надзейнасць бартавых сістэм. У пачатковы перыяд эксплуатацыі з прычыны адмоў спраўнасць парка самалётаў была нізкай, выконваліся шматлікія дапрацоўкі. Аднак адмовы ў шматлікіх сістэмах самалёта не з’яўляюцца крытычнымі для бяспечнага завяршэння палёту, што першапачаткова было прадугледжана распрацоўшчыкамі.

Сістэма аварыйнага пакідання, паводле інструкцыі, забяспечвае бяспечнае аварыйнае пакіданне самалёта ў палёце, а таксама падчас разбегу або прабегу на хуткасці не менш за 70 км/г. Аднак вядомы выпадак няштатнага спрацоўвання крэсла штурмана на стаянцы (у працэсе запуску рухавікоў і з’яўлення ціску ў гідрасістэме адхіленая «на сябе» ручка кіравання рыўком устала ў нейтральную пазіцыю і, зачапіўшыся за трыманне катапульты, выклікала спрацоўванне крэсла). Адбылося катапультаванне крэсла са штурманам, які на ім сядзеў, усе сістэмы крэсла адпрацавалі штатна і прызямленне чалавека прайшло нармальна. Пасля гэтага выпадку на ўсіх самалётах суцэльнапаваротны стабілізатар пры стаянцы самалёта пачалі фіксаваць перакінутым праз фюзеляж фалам, не дапушчаючы яго перасоўвання — на стаянцы самалёта і адсутнасці ціску ў гідрасістэме наскі стабілізатара самаадвольна імкнуцца да апускання ўніз, на кабраванне, таксама было дапрацавана катапультнае крэсла.

## Помнікі ці экспанаты 
### Беларусь 
* в.Бараўская (Віцебскі р-н) - СУ-24, помнік-экспанат ля былога аэрадрома Кукавячына;

* Быхаў - Су-24М з бартавым №47 (да ўстаноўкі знаходзіўся на захаванні ў Баранавічах) ;
* г.п.Воранава - Су-24М
* Глыбокае - Су-24М усталяваны насупраць школы №1;
* Гомель - СУ-24М усталяваны ў 2019 годзе насупраць Тэхнічнага ўніверсітэта імя П.В. Сухога;
* Жыткавічы - Су-24;

* Касцюковічы
* Паставы - Су-24М, мемарыял у гонар лётчыкаў выконваўшых вайсковы абавязак на аэрадроме Паставы;
* п.Шуміліна - Су-24;

## Зноскі 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Самалёты Сухога
Катэгорыя:Самалёты СССР
Валянцін Канстанцінавіч Давыдаў

**Валянцін Канстанцінавіч Давыдаў** (, в. Уласава, Валагодская вобласць, Расія — ) — беларускі артыст балета. Народны артыст Беларускай ССР (1964).

## Біяграфія 
Скончыў у 1954 годзе студыю класічнага танца пры . У 1956—1972 гадах саліст Дзяржаўнага тэатра оперы і балета Беларусі, адначасова ў 1956—1967 педагог Беларускае харэаграфічнае вучылішча.

## Творчасць 
Характэрныя рысы выканальніцкай манеры Давыдаў — высакароднасць і чысціня пластычнай формы, пачуццё стылю, эмацыянальная насычанасць танца. Сярод партый: Мікалай («Мара» Я. Глебава), Андрэй («Падстаўная нявеста» Г. Вагнера), Алесь («Святло і цені» Г. Вагнера), Спартак, Гармодый («» А. Хачатурана), Прынц, Рамэа («Папялушка» і «Рамэа і Джульета» С. Пракоф’ева), Зігфрыд, Дэзірэ («Лебядзінае возера», «Спячая прыгажуня» П. Чайкоўскага), Франц («Блакітны Дунай» І. Штрауса), Ваалаў («» Б. Асаф’ева), Базыль («Дон Кіхот» Л. Мінкуса), Юнак («» на музыку Ф. Шапэна), Феб («» Ц. Пуні), Альберт («» А. Адана).

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Артысты балета Беларусі
Катэгорыя:Артысты балета XX стагоддзя
Эмі (прэмія, 2021)

**73-я цырымонія ўручэння прайм-таймавай прэміі «Эмі»** адбылася ў Лос-Анджэлесе, 44 узнагароды атрымалі праекты стрымінгавага сэрвісу «Netflix».
## Намінацыі і ўзнагароды
### Найлепшы камедыйны серыял
***«Тэд Ласа»**
### Найлепшы драматычны серыял
***«Карона»**
### Найлепшы міні-серыял
***«Ход каралевы»**
### Найлепшы акцёр камедыйнага серыяла
*'*** — «Тэд Ласа»
### Найлепшая актрыса камедыйнага серыяла
***Джын Смарт** — «Хітрыкі»
### Найлепшая мужчынская роля
***** — «Карона»
### Найлепшая жаночая роля
***Алівія Колман** — «Карона»
### Найлепшая мужчынская роля ў міні-серыяле
***Юэн Мак-Грэгар** — «»
### Найлепшая жаночая роля ў міні-серыяле
***Кейт Уінслет** — «»
### Найлепшы акцёр другога плана ў камедыі
***** — «Тэд Ласа»
### Найлепшая актрыса другога плана ў камедыі
***** — «Тэд Ласа»
### Найлепшая драматычная мужчынская роля другога плана
*****
### Найлепшая драматычная жаночая роля другога плана
***Джыліян Андэрсан**
### Найлепшы акцёр другога плана ў міні-серыяле
***** — «»
### Найлепшая актрыса другога плана ў міні-серыяле
****' — «»

Катэгорыя:Падзеі 19 верасня
Катэгорыя:Верасень 2021 года
Катэгорыя:Тэлевізійныя прэміі 2021 года
Наталля Вітольдаўна Дамянікава

**Наталля Вітольдаўна Дамянікава** (, г. ) — беларускі народны майстар саломапляцення. 

У 1986—2004 гадах на Магілёўскай фабрыцы мастацкіх вырабаў распрацоўвала ўзоры-эталоны сувенірных вырабаў з саломы.

## Творчасць 
Творчасць Дамянікавай адметная сучаснай інтэрпрэтацыяй традыцый мастацкай апрацоўкі саломы. Яе лялькі, букеты, дэкаратыўныя кампазіцыі вылучаюцца разнастайнасцю прыёмаў пляцення, адмысловасцю форм і дэкору. Удзельнік, прызёр, лаўрэат многіх выставак, фестываляў, конкурсаў, у т.л. нацыянальныя выстаўкі народнага мастацтва «Жывыя крыніцы» (2006).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Саломапляценне
Катэгорыя:Народныя майстры Беларусі
Яўген Міхайлавіч Глінскіх

**Яўген Міхайлавіч Глінскіх** (,  — ) — беларускі артыст балета. Заслужаны артыст Беларускай ССР (1954).

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў Маскве. У 1937 г. ён скончыў студыю пры Свярдлоўскім тэатры оперы і балета і да 1941 г. быў артыстам гэтага тэатра. У 1941—1945 гг. знаходзіўся ў Савецкай Арміі, дзе з’яўляўся артыстам ансамбля песні і танца. У 1946—1949 гг. працаваў у Пермскім тэатры оперы і балета. У 1949—1957 гг. Я. Глінскіх быў вядучым класічным танцоўшчыкам Дзяржаўнага тэатра оперы і балета БССР. Адначасова ў 1952—1969 гг. выкладаў класічны танец у Беларускім харэаграфічным вучылішчы.

Член Беларускага саюза тэатральных дзеячаў з 1957 года.

## Творчасць 
Ён з’яўляўся артыстам лірыка-драматычнага плана, добра валодаў мастацтвам дуэтнага танца.

Балетная трупа тэатра вялікую ўвагу надавала сучаснаму рэпертуару. У 1950 г. быў пастаўлены спектакль «Чырвоны мак» Р. Гліэра, асноўнай ідэяй якога было паказаць барацьбу супрацьлеглых лагераў, адзінства савецкага і кітайскага народаў, іх барацьбу супраць імперыялізму. Яўген Глінскіх выканаў станоўчую ролю маладога кулі, стварыўшы яркі і мэтанакіраваны характар свайго героя. У гэты перыяд у тэатры вяліся актыўныя пошукі дасканалых сцэнічных мастацкіх рашэнняў, пашыраліся тэматыка і жанравая разнастайнасць, узбагачалася харэаграфічная лексіка. Пошукі этнаграфічнай своеасаблівасці характэрны для ўвасаблення шэрагу твораў беларускіх кампазітараў.

У 1955 г. быў пастаўлены балет «Палымяныя сэрцы» В. Залатарова, вырашаны ў жанры народна-гераічнай драмы. У пастаноўцы мелася шмат арыгінальных і свежых па задуме пантамімічных сцэн, смелых пошукаў у галіне стварэння выразнага танца. Спектакль уражваў яркай тэатральнасцю, эмацыянальнасцю, глыбокай лірыкай і эфектнасцю карцін. Яўген Глінскіх стварыў гратэскавы, вострахарактарны вобраз Князя. Яго рэзкія, вуглаватыя рухі, цяжкі поступ, драпежная пасадка галавы — усё гэта нагадвала воблік злой птушкі. Майстэрства артыста атрымала высокую ацэнку тэатральнай грамадскасці. Гэта адзначалася і ў час 2-й Дэкады беларускага мастацтва і літаратуры ў Маскве (1955). Крытыкі пісалі, што выдатны класічны танцоўшчык сродкамі харэаграфічнага мастацтва змог пераканаўча паказаць у гэтай партыі бязлітасны характар свайго героя, яго дэспатызм, жорсткасць і бессардэчнасць.

Яўген Глінскіх быў бездакорным выканаўцам такіх роляў, як Зігфрыд («Лебядзінае возера» П. Чайкоўскага), Альберт («» А. Адана), Феб («» Ц. Пуні). Сярод лепшых партый артыста — Вацлаў («» Б. Асаф’ева), Іванушка («» Ц. Пуні), Юнак («» на музыку Ф. Шапена), Базыль («Дон Кіхот» Л. Мінкуса), Дэзірэ («Спячая прыгажуня» П. Чайкоўскага).

Творчай манеры артыста ўласцівы строгасць ліній, культура класічнага танца, акцёрская выразнасць і адточаная тэхніка, што прынесла яму шчырую любоў беларускага гледача.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Артысты балета Беларусі
Катэгорыя:Артысты балета XX стагоддзя
Прэмія імя Міхася Стральцова

**Прэмія імя Міхася Стральцова** — беларуская літаратурная прэмія, заснаваная ўдавой Міхася Стральцова Аленай Дзмітрыеўнай Стральцовай і ГА «Саюз беларускіх пісьменнікаў» у 2018 годзе. Традыцыйна ўручаецца ў дзень народзінаў патрона 14 лютага. У якасці прэміі «Саюз беларускіх пісьменнікаў» выдае кнігу лаўрэата.

## Лаўрэаты 
* Алег Мінкін (2018)
* Анхела Эспіноса Руіс (2019)
* Анатоль Вярцінскі (2020)
* Наста Кудасава (2021)
* Антаніна Хатэнка (2022)
* Юрась Пацюпа (2023)
* Усевалад Сцебурака (2024)
* Кастусь Цвірка (2025)

## Зноскі 
Катэгорыя:З’явіліся ў 2018 годзе
Катэгорыя:2018 год у Беларусі
Катэгорыя:Беларускія літаратурныя прэміі
Акцябрскі сельсавет (Жлобінскі раён)

**Акця́брскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Жлобінскага раёна Гомельскай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — вёска Акцябр.

Утвораны 20 жніўня 1924 года як **Бухарынскі сельсавет** у складзе Жлобінскага раёна Бабруйскай акругі БССР. Цэнтр — вёска Бухарына. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Жлобінскім раёне БССР. 26 лютага 1937 года вёска Бухарына перайменаваны ў Акцябр, а сельсавет — у Акцябрскі. З 20 лютага 1938 года ў складзе Гомельскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Саланоўскага сельсавета, цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Саланое. 11 лютага 1960 года да сельсавета далучана частка скасаванага Мормальскага сельсавета (Александроў, Істобкі, Казёл, чыгуначная будка і казарма). 8 снежня 1966 года з часткі сельсавета ўтвораны Салонскі сельсавет у складзе 9 населеных пунктаў (Александроў, Вялікія Рагі, Істобкі, Казёл, Лясань, Малыя Рагі, Нівы, Саланое і Салонская Карма), у склад сельсавета з адміністрацыйнага падпарадкавання Стрэшынскага пассавета перададзены 2 населеныя пункты (Затон і Праскурні), цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Акцябр. На 1 студзеня 1974 года ў складзе Акцябрскага сельсавета 5 населеных пунктаў.

Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 1277 чалавек, з іх 91,5 % — беларусы, 6,5 % — рускія, 0,9 % — украінцы; паводле перапісу 2019 года — 1358 чалавек.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.


Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Ракцянскі сельсавет

**Ракця́нскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Жлобінскага раёна Гомельскай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — вёска Рэкта.

Утвораны 30 красавіка 1948 года ў складзе Жлобінскага раёна Гомельскай вобласці БССР падчас разбуйнення Лукаўскага сельсавета. У склад сельсавета ўвайшлі 5 населеных пунктаў Лукаўскага сельсавета (Вялікі Лес, Зялёны Краж, Кабанаўка, Навамазалаў, Рэкта) і 2 населеныя пункты Краснабярэжскага сельсавета (Грачухі і Дубрава). На 1 студзеня 1974 года ў складзе Ракцянскага сельсавета 5 населеных пунктаў. 21 верасня 1992 года сельсавет скасаваны, тэрыторыя далучана да Луцкага сельсавета.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / С. Д. Гриневич и др. — Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Т. 2: (1944―1980 гг.). — Минск: «Беларусь», 1987. — 283 с.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Жлобінскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1948 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1992 годзе
Папаратнянскі сельсавет

**Папаратня́нскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Жлобінскага раёна Гомельскай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — аграгарадок (да 2010 года вёска) Папаратнае.

Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Стрэшынскага раёна Бабруйскай акругі БССР. З 4 жніўня 1927 года ў складзе Жлобінскага раёна Бабруйскай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Жлобінскім раёне БССР. З 20 лютага 1938 года ў складзе Гомельскай вобласці. З 28 чэрвеня 1939 года ў складзе адноўленага Стрэшынскага раёна, з 17 снежня 1956 года ў складзе Жлобінскага раёна. 1 снежня 1966 года скасаваны пасёлак Першамайск (зліўся з пасёлкам Ліпаў), 18 кастрычніка 1967 года — пасёлак Работка (зліўся з вёскай Новая Карма). На 1 студзеня 1974 года ў складзе Папаратнянскага сельсавета 8 населеных пунктаў. 1 красавіка 1983 года скасаваны пасёлак Ліпаў.

Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 1192 чалавекі, з іх 94,5 % — беларусы, 3,4 % — рускія, 0,9 % — украінцы; паводле перапісу 2019 года — 1027 чалавек.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.


Катэгорыя:Былыя сельсаветы Стрэшынскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Папская тэалагічная акадэмія

**Папская тэалагічная акадэмія** () — каталіцкая вышэйшая навучальная ўстанова з сядзібай у Рыме, якая кіруецца Святым Прастолам.

## Гісторыя 
Тэалагічная акадэмія ў Рыме была заснавана ў 1695 годзе фларэнтыйцам Рафаэлем Казіма дэ Джыраламі, пасля стаўшым кардыналам. У 1718 годзе Папа Клімент XI адобрыў стварэнне акадэміі і надаў ёй статус Папскай. Папа Бенедыкт XIII васьмю гадамі пазней зацвердзіў навучальныя праграмы і вылучыў неабходнае фінансаванне. У 1956 годзе акадэмія была рэфармавана Папам Піем XII.

## Спасылкі 
* Старонка ўстановы на сайце Ватыкана

Катэгорыя:Рым
Віктар Паўлавіч Дуброўскі

**Віктар Паўлавіч Дуброўскі** (; 1927—1994) — беларускі і расійскі дырыжор, заснавальнік і першы кіраўнік Смаленскага рускага народнага аркестра. Заслужаны артыст БССР (1959), Народны артыст РСФСР (1969). Член КПСС з 1970 года. Менавіта пад яго кіраўніцтвам аркестр упершыню выконваў многія творы беларускіх кампазітараў. 

З 1962 года на працягу 15 гадоў Дуброўскі быў мастацкім кіраўніком і галоўным дырыжорам Дзяржаўнага акадэмічнага рускага народнага аркестра імя Осіпава ў Маскве. Пад яго кіраўніцтвам аркестр здзяйсняў вялікія гастрольныя паездкі, у тым ліку ў ЗША, Канаду, Вялікабрытанію, Германію, Японію, Францыю, Аўстралію. Больш за 10 гадоў Дуброўскі таксама займаўся выкладчыцкай працай па класах дырыжавання ў Беларускай дзяржаўнай кансерваторыі і Маскоўскім дзяржаўным інстытуце культуры.

У 1988 годзе Дуброўскі ўпершыню ў Смаленскай вобласці стварыў прафесійны рускі народны аркестр, стаў яго першым мастацкім кіраўніком і галоўным дырыжорам. Узначалены ім аркестр стаў адным з лепшых у СССР.

Значную ўвагу Дуброўскі аддаваў папулярызацыі сучаснай савецкай і замежнай музыкі. Першы інтэрпрэтатар многіх твораў беларускіх кампазітараў, у т.л. 5-й сімфоніі М. Аладава, сімфанічных паэм «Нарач» У. Алоўнікава, «Сказ пра Палессе» У. Будніка, вакальна-сімфанічнічныя паэмы «Вечна жывыя» і «Святочнай уверцюры» Г. Вагнера, фантазіі на тэмы беларускіх народных песень В. Залатарова, 2-га канцэрта для скрыпкі з аркестрам П. Падкавырава, 8-й сімфанічнай Д. Смольскага і інш.

Дуброўскі зрабіў вялікую колькасць запісаў сімфанічнай і народнай музыкі, якія трансляваліся на Усесаюзным радыё і Цэнтральным тэлебачанні. Шмат супрацоўнічаў з выдатнымі савецкімі музыкантамі Святаславам Рыхтэрам, Эмілем Гілельсам, Мсціславам Растраповічам, Даніілам Шафранам, Давідам Ойстрахам, Леанідам Коганам. Фірмай «Мелодыя» шмат разоў выпускаліся пласцінкі з яго запісамі сумесна з гэтымі музыкантамі.

Усяго за 45 гадоў сваёй актыўнай канцэртнай дзейнасці Дуброўскі са сваімі аркестрамі пабываў на гастролях больш як 50 краінах свету, даў каля 2500 канцэртаў.

Памёр 17 кастрычніка 1994 года. Пахаваны на Брацкіх могілках Смаленска.

## Узнагароды 
Народны артыст РСФСР, заслужаны артыст Беларускай ССР. У 1968 годзе ў Гамбургу ўзнагароджаны «Залатым дыскам» за ўнёсак у развіццё сімфанічнай і народнай музыкі. Імя Дуброўскага ў 1995 годзе было прысвоена створанаму ім аркестру.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Дырыжоры XX стагоддзя
Катэгорыя:Дырыжоры СССР
Катэгорыя:Дырыжоры Расіі
Катэгорыя:Дырыжоры Беларусі
Катэгорыя:Пахаваныя на Брацкіх могілках (Смаленск)
Монтэ-Пердыда

**Монтэ-Пердыда** (, , абедзве назвы азначаюць «страчаная гара») — трэцяя па вышыні горная вяршыня ў Пірэнеях (пасля піка Анета і Пасетса), знаходзіцца на поўначы іспанскай правінцыі Уэска каля мяжы з французскім дэпартаментам Пірэнеі Верхнія, вышыня 3355 м, побач размешчаны вяршыні Сірк-дэ-Гаварні (Cirque de Gavarnie) і Сірк-д-Эстабэ (Cirque d’Estaubé). Гара ўваходзіць у склад нацыянальнага парку Ардэса-і-Монтэ-Пердыда, размешчанага ў заходніх Пірэнэях, на заходнім схіле гары бярэ пачатак рака Сінка, якая адносіцца да басейна ракі Эбра.

Гэтая вапняковая гара была ў 1997 годзе ўнесена ў спіс Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА ў складзе аб’екта плошчай 30,6 тыс. га, які таксама ўключае два найглыбейшыя ў Еўропе каньёны (на іспанскім баку) і тры буйныя ледавіковыя цыркі (у Францыі).

Узыходжанне на гару прасцей з іспанскага боку. Сцежка пачынаецца ад населенага пункта Торла, ідзе па даліне Ардэса і перад штурмам вяршыні паднімаецца па Сірк-дэ-Сааса. Узімку для ўзыходжання неабходныя ледасек і альпінісцкія кошкі. Першае задакументаванае ўзыходжанне на вяршыню адбылося 6 жніўня 1802 года французскімі альпіністамі.

На кліматычныя ўмовы рэгіёна ўплываюць акіян з поўначы і перадміжземнаморскі клімат з поўдня. Сярэднегадавая тэмпература складае 5&nbsp;°C, сярэдняя тэмпература лютага — −5&nbsp;°C, ліпеня — 12&nbsp;°C. Сярэднегадавая колькасць ападкаў — 1600 мм. Флора раёна складаецца з больш чым 1500 відаў, 50 з якіх эндэмічных для Пірэнеяў.

Катэгорыя:Сусветная спадчына ў Іспаніі
Катэгорыя:Сусветная спадчына ў Францыі
Катэгорыя:Горныя вяршыні Іспаніі
Тамара Аляксандраўна Дубкова

**Тамара Аляксандраўна Дубкова** (, г. Полацк) — беларускі музыказнавец. Заслужаны дзеяч мастацтваў Беларусі (1992), лаўрэат Дзяржаўнай прэміі Беларусі (1998).

## Біяграфія 
Скончыла ў 1958 годзе Беларускую кансерваторыю па класе тэорыі музыкі, у 1959 годзе па класе фартэпіяна. У 1959—1992 гадах у Інстытуце мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору АН Беларусі.

Член Беларускага саюза кампазітараў з 1961 года.

## Навуковая дзейнасць 
Даследуе жанравыя, стылёвыя асаблівасці сучаснай беларускай музыкі, ладавыя, меладычныя сістэмы народных песень і іх увасабленне ў творчасці беларускіх кампазітараў («Новыя тэндэнцыі ў беларускай музыцы 70—80-х гг.», 1993; «Беларуская сімфонія», 1974). На падставе больш чым 10 тыс. узораў даследавала (з Л. М. Салавей) жанр балады як асобную музычна-паэтычную стылявую з’яву ў беларускім фальклоры («Балады», кн. 1—2, 1977—1978). Выступае як музычны крытык. Аўтар сцэнарыяў тэлефільмаў «Жыцця вымярэнні» (1983), «Мая васьмідзясятая восень» (2001), «Дзесяць споведзяў» (2002), фільма-оперы «У пушчах Палесся» А. Багатырова (1984), радыё і тэлеперадач. Адзін з аўтараў кнігі «Музычны тэатр Беларусі» (кн. 2, 4; 1993, 1997).

## Узнагароды 
Заслужаны дзеяч мастацтваў Беларусі (1992), лаўрэат Дзяржаўнай прэміі Беларусі (1998).

## Літаратура 
* 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Музыказнаўцы Беларусі
Катэгорыя:Музычныя крытыкі Беларусі
Вердэр

**Вердэр** () — нямецкае прозвішча, а таксама тапонім і назва арганізацый.

## Тапонім 
* Вердэр — горад у Германіі, у зямлі Брандэнбург.
* *Вердэр* — былая назва (да 1945 года) в. Зэлэніўка ў Чарнігаўскай вобласці Украіны.

## Арганізацыі 
* Вердэр — нямецкі футбольны клуб з горада Брэмен.
Ханс фон Аахен

**Ханс фон Аахен** (ням.: Hans von Aachen; ,  — , ) — нямецкі жывапісец і графік. Прадстаўнік маньерызму. Пісаў пераважна алегарычныя, міфалагічныя і рэлігійныя палотны.

Навучаўся жывапісу ў Кёльне, у майстэрні фламандскага мастака Георга Эрыха. Ва ўзросце 22 гадоў (1574), верагодна, стаў членам гільдыі жывапісцаў Кёльна, ён адправіўся ў Італію, дзе паступіў у вучні да Гаспара Рэма. Падарожнічаючы па Італіі, Аахен пабываў у Фларэнцыі, Рыме і, магчыма, Венецыі. Вялікі ўплыў на станаўленне творчасці Аахена і фарміраванне яго маньерыстычнага стылю аказалі творы Тынтарэта і Караваджа. Акрамя гэтых майстроў, Ханс фон Аахен на працягу ўсяго жыцця ў сваёй творчасці адчуваў уплыў такіх майстроў, як Барталамеус Спрангер (1546—1611) і Хендрык Гольцыус (1558—1617), якія дамінавалі на мастацкай сцэне Германіі той эпохі.

У 1587—1596 гадах Аахен працаваў у Германіі, дзе набыў прызнанне як майстар тонкага псіхалагічнага партрэта, гістарычнага і рэлігійнага жывапісу, працуючы для арыстакратычных сямействаў Кёльна, герцагскага двара ў Мюнхене і шляхетнай сям’і Фугер у Аўгсбургу. Мастак напісаў некалькі палотнаў для Вільгельма (герцага Баварскага).

Росквіт мастацкай дзейнасці фон Аахена адносіцца да гісторыі Рудольфінскай Прагі. У 1592 годзе Ханс фон Аахен напісаў афіцыйны партрэт імператара Рудольфа II, пасля чаго быў завочна абвешчаны прыдворным мастаком і запрошаны ў Прагу (пераехаў туды ў 1597 ці 1601). Гэты партрэт з’яўляецца самай вядомай выявай імператара. Па сведчаннях гісторыкаў, фон Аахен выконваў функцыю даверанай асобы Рудольфа II. Верагодна, менавіта гэтай акалічнасцю тлумачыцца гэтак дакладнае перанясенне на палатно не толькі аблічча партрэтаванага, але і рыс яго характару. Па вядомасці гэты партрэт можа канкураваць толькі з партрэтам Рудольфа II пэндзля Джузэпэ Арчымбальда, на якім імператар прадстаўлены ў вобразе старажытнарымскага бога Вертумна.

Апроч заняткаў жывапісам, з 1596 года Ханс фон Аахен працаваў на сям’ю Габсбургаў у якасці дыпламата і ацэншчыка твораў мастацтва. Ён шмат падарожнічаў па Еўропе ў складзе дыпламатычнай місіі, а таксама з мэтай набыцця карцін для мастацкай калекцыі Рудольфа ІІ. У 1594 (або 1605) годзе мастаку быў нададзены дваранскі тытул. У 1596 Ганс фон Аахен ажаніўся з дачкой прыдворнага кампазітара Баварскага герцагства Арланда ды Ласа. У 1601 годзе Ханс фон Аахен канчаткова перасяліўся ў Прагу і заставаўся там да канца сваіх дзён. Пасля смерці Рудольфа II у 1612 годзе стаў прыдворным жывапісцам імператара Маціяса I.
Барыс Германавіч Скабло

**Барыс Германавіч Скабло́** (;  — ) — віяланчэліст і педагог, прафесар (1984).

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў Самары. У 1939 годзе скончыў музычную школу. Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны. У 1949 годзе скончыў Маскоўскую кансерваторыю. У 1949—1979 гадах канцэртмайстар групы віяланчэляў Дзяржаўнага акадэмічнага сімфанічнага аркестра БССР. Адначасова ў 1949—1955 гадах удзельнік струннага квартэта і фартэпіяннага трыа Беларускай дзяржаўнай філармоніі. Выкладаў у музычнай школе пры Беларускай дзяржаўнай кансерваторыі з 1952 года, з 1963 года — у кансерваторыі. У 1987—1998 гадах Б. М. Скабло прафесар Расійскай акадэміі музыкі ў Маскве.

## Творчасць 
Займаўся ўдасканальваннем жанра струннага дуэта. Першы выканаўца многіх твораў беларускіх кампазітараў (С. Акскава, М. Аладава, А. Багатырова і інш). Выконваў творы рускай музычнай класікі. Аўтар метадычных падручнікаў.

## Узнагароды і званні 
* Заслужаны артыст Беларускай ССР (1967)
* Заслужаны работнік вышэйшай школы БССР
* Ордэн Айчыннай вайны 2 ступені (1985)

## Літаратура 
* 
* Служение искусству до последнего дыхания… : Борис Германович Скобло : [виолончелист] / Л. А. Зимовина // [Вести Белорусской государственной академии музыки] = Весцi Беларускай акадэмii музыкi : [сборник статей] / гл. ред. В. Л. Яконюк. — Минск : Белорусская государственная академия музыки, 2012—2013. — № 20 — 2012. — С. 84—88.

## Спасылкі 
* 
* **Память народа** — электронный банк документов периода Великой Отечественной войны 

Катэгорыя:Віяланчэлісты
Катэгорыя:Удзельнікі Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Постаці Беларускай дзяржаўнай філармоніі
Катэгорыя:Аўтары падручнікаў
Дуэ (Францыя)

**Дуэ** — камуна на поўначы Францыі, рэгіён О-дэ-Франс, дэпартамент Нор, цэнтр аднайменнай акругі і кантона. Размешчана за 32 км на поўдзень ад Ліля і за 13 км на захад ад бельгійскай мяжы ў гістарычнай вобласці Французская Фландрыя, за 4 км ад аўтамагістралі А21, на рацэ Скарп.

Аснова прамысловасці — старадаўнія вугальныя шахты і буйны завод кампаніі Renault. Насельніцтва (2017 год) —  чалавек.

## Гарады-пабрацімы 
Катэгорыя:Гарады О-дэ-Франс
Катэгорыя:Камуны дэпартамента Нор
Жак Андрэ Жазеф Авед

**Жак Андрэ Жазеф Авед** (фр. Jacques André Joseph Aved; , Дуэ — , ) — французскі жывапісец, знаўца і гандляр творамі мастацтва, акадэмік Каралеўскай акадэміі жывапісу і скульптуры (з 1734, асацыіраваны член з 1731); адзін з найбуйнейшых партрэтыстаў мастацтва ракако.

## Біяграфія 
Жак Андрэ Жазеф Авед быў сіратой з дзяцінства. Яго дзядзька, капітан галандскай гвардыі, узяў яго да сябе на выхаванне. Вучыўся ў Франсуа Буара і Бернара Пікара ў Амстэрдаме, затым у Парыжы ў партрэтыста А. С. Беля. У 1731 годзе ён паступіў у Акадэмію жывапісу і скульптуры. У 1734 годзе стаў акадэмікам.

Як лепшы партрэтны жывапісец Парыжа быў рэкамендаваны турэцкаму пасланцу пры французскім двары Мехмеду-Эфендзі, які выконваў волю караля, які жадаў мець партрэт турка. Гатовы партрэт быў выстаўлены ў зале гвардыі замка Шуазі; Людовік XV быў захоплены і заказаў мастаку свой партрэт, што яшчэ больш умацавала рэпутацыю жывапісца. Перш чым брацца за пэндзаль, ён наведваў замоўца і імкнуўся зразумець яго характар, асаблівасці і звычкі.

Яго партрэты ўвайшлі ў моду, каштавалі вельмі дорага; атэлье мастака выпускала па некалькі карцін у год. Збіраў рэдкія цікавосткі, яго калекцыя была найлепшай у сваім родзе не толькі ў Парыжы, але і ў Галандыі. У яго хаце збіраліся перадавыя людзі таго часу, сярод якіх быў Русо ў 1738 годзе.

Памёр ад апаплексічнага ўдару ў 1766 годзе. Ён валодаў адной з найважнейшых калекцый з працамі італьянскіх, французскіх і асабліва галандскіх мастакоў. Збор рэдкасцяў і карціны Аведа былі прададзены з аўкцыёну. Да каталога карцін, выдадзенаму Рэмі, прыкладалася біяграфія Аведа, напісаная яго сынам Шарлем Франсуа, адвакатам парламента. Сярод яго вучняў былі Шарль-Андрэ ван Лоа, Франсуа Бушэ, Дзюман ле Рамэн і Жан Батыст Шардэн.
Келі Сільдару

**Келі Сільдару** (; нар. , ) — эстонская фрыстайлістка, спецыялізуецца ў дысцыплінах хафпайп, слоўпстайл, біг-эйр і суперпайп. Чэмпіёнка зімовых юнацкіх Алімпійскіх гульняў 2020 года ў слоўпстайле. Бронзавыя прызёр зімовых Алімпійскіх гульняў 2022 года ў слоўпстайле.

## Кар’ера 
У студзені 2017 года заваявала сваё другое юніёрскае золата на зімовых Сусветных экстрэмальных гульнях у дысцыпліне слоўпстайл. На Зімовых алімпійскіх гульнях 2018 года мусіла прадстаўляць Эстонію, але з-за траўмы калена вымушана была прапусціць спаборніцтва.

У 2019 годзе на чэмпіянаце свету па лыжным фрыстайле і снаўбордзе Келі Сільдару ў хафпайпе заваявала свой першы залаты медаль. На радзіме была прызнана найлепшай спартсменкай Эстоніі 2019 года.

18 студзеня 2020 года выйграла залаты медаль у слоўпстайле на зімовых юнацкіх Алімпійскіх гульнях у Лазане, набраўшы 93,75 бала. У гэтым жа годзе на зімовых Сусветных экстрэмальных гульнях у дысцыплінах суперпайп і слоўпстайл заваявала два залатыя медалі.

Катэгорыя:Фрыстайлісты Эстоніі
Катэгорыя:Фрыстайлісты на зімовых Алімпійскіх гульнях 2022 года
Катэгорыя:Бронзавыя прызёры зімовых Алімпійскіх гульняў 2022 года
Катэгорыя:Чэмпіёны свету па фрыстайле
Катэгорыя:Кавалеры ордэна Белай зоркі 3 класа
Эберг

**Эберг** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Ханна Эберг, шведская біятланістка
* Эльвіра Эберг, шведская біятланістка
Лемюэль Фрэнсіс Абат

**Лемюэль Фрэнсіс Абат** (; каля 1760 года,  — , ) — англійскі партрэтны жывапісец, вядомы сваім партрэтам Гарацыа Нельсана, выстаўленым у рэзідэнцыі англійскага прэм’ер-міністра.

Родам з Лестэршыра. Сын святара. З 1775 года вучань Фрэнсіса Хеймана ў Лондане; вярнуўся да бацькоў у 1776 годзе, калі настаўнік памёр. Працягваў займацца самастойна. У 1780 годзе Абат ажаніўся з Ганнай Марыяй і зноў пасяліўся ў Лондане. Выстаўляўся ў Каралеўскай Акадэміі мастацтваў.

Вядомыя творы — партрэты Купера і Нельсана, партрэты іншых афіцэраў каралеўскага флота і літаратараў XVIII стагоддзя.

## Галерэя 

Файл:Henry_laurens.jpg|*Генры Лоўрэнс*, c.1781
Файл:William_Herschel01_hires.jpg|*Партрэт Уільяма Гершэля*, 1785
Файл:William_Cowper_by_Lemuel_Francis_Abbott.jpg|*Уільям Купер*, 1792
Файл:Samuel_Hood,_1st_Viscount_Hood_by_Lemuel_Francis_Abbott.jpg|*Самуэль Худ*, 1795
Файл:Portrait_of_Admiral_of_the_Fleet_John_Jervis,_1st_Earl_of_St_Vincent_(1735–1823)_(by_Lemuel_Francis_Abbott).jpg|*Джон Джэрвіс*, 1795
Файл:Joseph_Nollekens_by_Lemuel_Francis_Abbott.jpg|*Партрэт Джозэфа Нолекенса*, c.1797
Файл:James_Hook_by_Lemuel_Francis_Abbott.jpg|*Джэймс Хук (кампазітар)*, 1800

Катэгорыя:Мастакі-партрэтысты Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Мастакі XIX стагоддзя
Пікар

**Пікар** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Агюст Пікар, швейцарскі даследчык, фізік
* Бернар Пікар, мастак, гравёр
* Бертран Пікар, швейцарскі псіхіятр і паветрапалавацель
* Жак Пікар, швейцарскі акіянолаг
* Жан Пікар, французскі астраном
Нікола дэль Абатэ

, Вена.]]
**Нікола дэль Абатэ** (або Абаці; італ. Abbate; каля 1509 або 1512,  — , ) — італьянскі жывапісец.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў 1512 годзе (па іншай версіі — у 1509) у Мадэне ў сям’і скульптара-дэкаратара. Яго жывапіс у Мадэне склаўся пад уплывам мастакоў ферарскай школы Гарафала і Доса Досі. У 1547 пераехаў у Балонню, дзе выпрабаваў уздзеянне Карэджа і Парміджаніна.

У 1552 г. перабраўся ў Францыю, дзе пражыў да канца жыцця, дзе стаў правадніком ідэй позняга Адраджэння. Працаваў пры каралеўскім двары ў Фантэнбло. Пісаў разам з Прыматычоа пераважна аль-фрэска; найбольш вылучаецца яго карціна «Пакаранне смерцю апосталаў Пятра і Паўла» (Дрэздэнская галерэя), напісаная пад моцным уплывам Карэджыа.

У апошнія гады жыцця працаваў сумесна са сваімі чатырма сынамі. У 1571 годзе Ніколадэль Абаце памёр у Фантэнбло.

Катэгорыя:Мастакі Італіі XVI стагоддзя
Бердымухамедаў

**Бердымухамедаў** — туркменскае прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Гурбангулы Бердымухамедаў (нар. 1957) — другі Прэзідэнт Туркменістана.
* Сердар Бердымухамедаў (нар. 1981) — трэці Прэзідэнт Туркменістана.

Катэгорыя:Туркменскія прозвішчы
Эльвіра Эберг

**Эльвіра Карын Эберг** (; нар. , Юкас’ярві, Нарботэн) — шведская біятланістка, алімпійская чэмпіёнка ў жаночай эстафеце і двухразовая срэбраная медалістка Зімовых Алімпійскіх гульняў 2022 у спрынце і пасьюце, удзельніца этапаў Кубка свету і чэмпіянату свету. Малодшая сястра біятланісткі Ханны Эберг.

Катэгорыя:Біятланісткі Швецыі
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны ад Швецыі
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны па біятлоне
Катэгорыя:Чэмпіёны зімовых Алімпійскіх гульняў 2022 года
Катэгорыя:Сярэбраныя прызёры зімовых Алімпійскіх гульняў 2022 года
Катэгорыя:Біятланісты на зімовых Алімпійскіх гульнях 2022 года
Алеганскае плато

**Алеганскае плато** () — значная па плошчы раўніна на тэрыторыі ЗША, на якой размешчана цэнтральная частка штата Нью-Ёрк, паўночная і заходняя часткі штата Пенсільванія, паўночная і заходняя часткі штата Заходняя Віргінія і ўсходняя частка штата Агая. Структурна плато падзяляецца на дзве вобласці: паўночную, з больш роўным рэльефам і паўднёвую, менш аднастайную.

Паўднёвы ўскраек плато пераходзіць у плато Камберленд, з усходу плато абмежавана Алеганскімі гарамі.

Плато вылучаецца значнымі перападамі вышынь. У паўночнай частцы вышыня не перавышае 30 метраў, у паўднёвай частцы вагаецца ў межах ад 270 да 460 метраў, а на мяжы з Алегейні-Фронтам дасягае 1200 метраў.

Катэгорыя:Плато ЗША
Маўнт-Вернан (Нью-Ёрк)

**Маўнт-Вернан** () — горад у штаце Нью-Ёрк (ЗША). Размешчаны на рацэ Бронкс. Паўночны жылы прыгарад Нью-Ёрка.

## Гісторыя 
Горад заснаваны ў 1851 годзе на ўскраіне старажытнага горада Істчэстэр. Атрымаў назву ў гонар Маўнт-Вернана — маёнтка Джорджа Вашынгтона ў Віргініі. Падчас Амерыканскай вайны за незалежнасць у акрузе адбылося некалькі важных бітваў. Царква св. Паўла (1761), прыстасаваная англійскімі вайскоўцамі пад шпіталь, цяпер абвешчана помнікам нацыянальнага значэння.

На 1970 год у горадзе пражывала 73 тыс. жыхароў, з іх у прамысловасці былі заняты 10 тыс. чалавек.

Катэгорыя:Гарады штата Нью-Ёрк
Уотэрберы (Канектыкут)

**Уотэрберы** () — горад, размешчаны ў акрузе Нью-Хейвен (штат Канектыкут, ЗША). Насельніцтва — 110 366 чалавек па статыстычных дадзеных перапісу 2010 года.

У горадзе ёсць некалькі ВНУ, у тым ліку Пастонскі ўніверсітэт. Па дадзеных Бюро перапісу насельніцтва ЗША Уотэрберы мае агульную плошчу 74,959 км², з якіх 73,864 км² займае суша і 1,096 км² — вада. Плошча водных рэсурсаў складае 1,5 % ад усёй яго плошчы. Горад Уотэрберы размешчаны на вышыні 83 метры над узроўнем мора.

Катэгорыя:Гарады Канектыкута
Бедфард

**Бедфард** () — горад у Вялікабрытаніі. Размешчаны на рацэ Уз у Англіі. З’яўляецца адміністрацыйным цэнтрам аднайменнага бора. Насельніцтва —  жыхароў (2019). Сярэднегадавая тэмпература ў горадзе Бедфард — 11 °C, сярэднегадавая норма ападкаў (самыя багатыя ападкі ідуць у кастрычніку) складае каля 760 мм. Самы халодны месяц — студзень (ад +3 °C да +7 °C), самы цёплы — ліпень (ад +11 °C да +17 °C).

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Гарады Англіі
Катэгорыя:Бедфардшыр
Нью-Брытэн (Канектыкут)

**Нью-Брытэн** () — горад (з 1871 года), размешчаны ў акрузе Хартфард (штат Канектыкут, ЗША). Насельніцтва — 73 206 чалавек па дадзеных перапісу 2010 года. Згодна з бюро перапісу ЗША, агульная плошча горада 34,7 км², з якіх 34,6 км² — суша, а 0,2 км² (0,52 %) — вада. Паблізу горада, у балоце Дэдвуд, размешчаны выток ракі Куініпіяк. У горадзе размешчаны найстарэйшы грамадскі ўніверсітэт штата — Універсітэт Цэнтральнага Канектыкута, а таксама Чартэракскі каледж.

Тут знаходзіцца Нью-Брытэнскі музей амерыканскага мастацтва.

Катэгорыя:Гарады Канектыкута
Бусел

**Бусел** мае значэнні:

* Бусліныя — сямейства птушак з атрада падгалістых, якое ахоплівае шэсць родаў і дзевятнаццаць відаў.
* Буслы — род птушак сямейства бусліных.

## Прозвішча 
* Аляксей Уладзіміравіч Бусел (нар. 1956) — вучоны, інжынер у галіне дарожнага будаўніцтва і інжынернай экалогіі
* 
* Мікалай Дзмітрыевіч Бусел (1930—2005) — заслужаны машынабудаўнік, лаўрэат Дзяржаўнай прэміі Беларусі.
* Яўген Сямёнавіч Бусел (нар. 1936) — беларускі графік.
* Ян Яўгенавіч Бусел (нар. 1965) — беларускі мастак-кераміст.
Мікалай Дзмітрыевіч Бусел

**Мікалай Дзмітрыевіч Бусел** () — заслужаны машынабудаўнік, лаўрэат Дзяржаўнай прэміі Беларусі. Дэпутат Вярхоўнага Савета Рэспублікі Беларусь 13 склікання. Член Партыі камуністаў Беларускай. 

## Біяграфія 
Нарадзіўся 1 жніўня 1930 года в. Радкоў Азарыцкага раёна Мазырскай акругі ў сям’і калгасніка. Бацька — Дзмітрый Бусел — быў рэпрэсаваны і ў 1956 годзе быў пасмяротна рэабілітаваны.

У 1937 годзе пайшоў у Радкоўскую пачатковую школу, якую скончыў у 1941 годзе. У гады Вялікай Айчыннай вайны сям’я апынулася ў Азарыцкім лагеры смерці. З 1946 года вучыўся ў сямігодцы ў в. Валасовічы, якую скончыў у 1949 годзе. Па сканчэнні Бабруйскага аўтадарожнага тэхнікума у 1956 годзе быў скіраваны на Барысаўскі аўтарамонтны завод. Працаваў старшым майстрам, інжынерам-канструктарам, галоўным інжынерам завода. Паралельна вучыўся на аўтатрактарным факультэце Харкаўскага аўтадарожнага інстытута. Пасля трэцяга курса перавёўся на аўтадарожны факультэт Мінскага політэхнічнага інстытута, які скончыў у 1962 годзе.

У 1970 годзе быў прызначаны дырэктарам Барысаўскага завода аўтатрактарнага электраабсталявання. Па яго ініцыятыве і пры падтрымцы ў Барысаве была сфармавана футбольная каманда «БАТЭ».

У 1995 годзе стаў дэпутатам Вярхоўнага Савета Рэспублікі Беларусь трынаццатага склікання ад Барысаўска-Паўднёвай выбарчай акругі № 181 Мінскай вобласці. Абіраўся дэпутатам у гарадскі Савет.

Памёр 18 верасня 2005 года.

## Узнагароды 
Быў двойчы ўзнагароджаны ордэнам Працоўнага Чырвонага Сцяга (1976, 1986). У 1980 годзе было прысвоена званне «Заслужаны машынабудаўнік БССР». З групай адмыслоўцаў завода стаў лаўрэатам Дзяржаўнай прэміі БССР (1988). Двойчы лаўрэат прэміі савецкіх прафсаюзаў імя А. Бусыгіна.

## Літаратура 
* Бародка, П. Чалавек з вялікай літары : некралог / Павел Бародка // Борисовские новости. — 2005. — 29 сент.-5 окт. — С. 11.
* Бародка, П. З людзьмі для людзей : нарыс / Павел Бародка // Новая Борисовская газета. — 2000. — 2-8 авг.
* Казютин, А. Судьба человека / Альберт Казютин // Адзінства. — 1998. — 25 верас. — С. 2.
* Бусел Николай Дмитриевич // Кто есть кто в Республике Беларусь / В. В. Федосов [и др.]. — Мн. : Завигар, 1999. — С. 48.

Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета Рэспублікі Беларусь 13-га склікання