Irdorath

**Irdorath** () — беларускі фэнтэзі-фолк гурт, які выконвае аўтарскую, народную і сярэднявечную музыку. Стыль гурта мае высакароднае змрочнае адценне, а музыка — магутнае і незвычайнае гучанне за кошт спалучэння акустычных музычных інструментаў (такіх як дуды, колавая ліра, дзіджырыбон, віяланчэль і бузукі) і падвойнага драм-сэта. Irdorath робіць упор на шоу, выкарыстоўваючы фэнтэзі-касцюмы, маштабныя дэкарацыі, атмасферныя перформансы, элементы харэаграфіі, неонавае і вогненнае шоу. Адметнай з’яўляецца кліпаграфія, у якой раскрываецца аўдыёвізуальная мова гурта. У творчасці прасочваецца тэма славянскай міфалагічнай культуры.

## Гісторыя гурта 
Гісторыя гурта вядзе адлік з 2011 года, калі заснавальнікі (цяпер муж і жонка) Уладзімір і Надзея Ірдарат прынялі рашэнне аб пераездзе ў Мінск з мэтай запісу дэбютнага альбома і развіцця праекта.

У 2009 годзе ў Гродна Надзея (студэнтка юрфака) і Уладзімір (студэнт каледжа мастацтваў) пачалі спрабаваць сябе ў сярэднявечнай музыцы, асвойваць інструменты, вывучаць музычны матэрыял. Першапачаткова гэта быў вулічны дуэт, дзе Уладзімір граў на нямецкай дудзе, а Надзея — на давуле (ударны інструмент). Да іх часцяком далучаліся фаер-артысты і танцоры. Былі першыя спробы выязджаць на беларускія фестывалі.

Летам 2010 года падчас Фестывалю нацыянальных культур у Гродна да калектыву далучыўся Віталь Буйвід (струннік), а ў кастрычніку гурт дапоўніў бубнач Павел Шмыга. Далей адбыўся шэраг паездак на фолк-фестывалі Беларусі, Польшчы і Расіі. Аднак такі склад праіснаваў толькі да моманту ўзнікнення ідэі перавесці гурт з рангу хобі на новы ўзровень і ператварыць Irdorath у сур’ёзны музычны праект.

У 2011 годзе Уладзімір і Надзея пераязджаюць у Мінск. Гэтая падзея лічыцца днём нараджэння гурта Irdorath. Да дуэта далучаецца бубнач Антон Шніп, разам з якім яны жылі і працавалі над першым альбомам у нефункцыянуючым пансіянаце пад Мінскам, у якім адбывалася будаўніцтва гісторыка-культурнага цэнтра «Рыцарскі замак». Разам яны пабудавалі з падручных матэрыялаў часовую студыю, у якой з дапамогай сяброў запісалі першы альбом. Паралельна музыкі займаліся арганізацыяй канцэртнай часткі фестывалю «Белы Замак», правядзеннем культурных мерапрыемстваў і тэматычных вечарынак, правялі конкурс агнявога майстэрства *Fire Fight* , стварылі музычны спектакль «Легенда пра Паладзіна». Разам з бубначом Валерыем Прыёмка праект аднавіў і ўзмацніў канцэртную дзейнасць.

1 верасня 2012 года ў мінскім клубе Re:Public прайшла прэзентацыя дэбютнага альбома Irdorath пад назвай *Ad Astra* (частка крылатага лацінскага выслоўя per aspera ad astra — «праз церні да зорак») . Да гэтага часу гурт паспеў абзавесціся ўласнай эмблемай, на якой намаляваны цмок, які кусае сябе за хвост, і слоганам: «На крылах дракона наперад да зорак!».

Поспех дэбютнага альбома падштурхнуў гурт да актыўнага пашырэння геаграфіі выступаў. У наступныя два гады калектыў адыграў мноства канцэртаў як на тэрыторыі СНД, так і на канцэртных пляцоўках Польшчы, Літвы, Германіі і Францыі.

25 красавіка 2014 года лідары Irdorath Уладзімір і Надзея адзначылі вяселле падчас сольнага канцэрта ў Мінску на вачах у прыхільнікаў і сяброў гурта .

У верасні 2014 года гурт з поспехам выступіў на сваім першым вялікім нямецкім фэсце — *Festival Medieval* (Selb, Германія) , што паслужыла штуршком да развіцця ў еўрапейскім кірунку. За 2 гады склад гурта пашырыўся, што дазволіла выкарыстоўваць большую колькасць арыгінальных інструментаў: дудэльзакі (разнавіднасць сярэднявечнай дуды), хардзі-гардзі (еўрапейская колавая ліра), віяланчэль, скрыпка, бузукі (разнавіднасць лютні), дзіджырыбон (духавы інструмент абарыгенаў Аўстраліі), варганы.

25 студзеня 2015 года Irdorath выпусцілі свой першы афіцыйны кліп *As Bas* па матывах беларускай дзіцячай лічылачкі . Відэакліп набраў вялікую папулярнасць і стаў пачаткам развіцця гурта ў напрамку кінамастацтва.

1 мая 2015 года гурт выпусціў другі альбом — *Dreamcatcher* , запіс якога адбываўся ўжо ў адной з лепшых прафесійных студый Мінска — *Everest*. Гурт адсвяткаваў гэтую падзею маштабным сольным канцэртам са спецыяльнай пашыранай праграмай: на сцэне адначасова знаходзілася да дванаццаці артыстаў. Адна з кампазіцый альбома — «Быў. Ёсць. Буду» на вершы беларускага пісьменніка Уладзіміра Караткевіча — перамагла ў намінацыі «Песня года» па версіі музычнага партала Тузін Гітоў.

У 2016 годзе *Dreamcatcher* быў перавыдадзены на нямецкім лэйбле *Miroque music*  і прэзентаваны на найбуйнейшым гатычным фэсце Еўропы *Wave Gotik Treffen* . Таксама гурт выпусціў сваю другую відэапрацу *Adde Duas*: алюзію на дэкаданс канца 19 стагоддзя на аснове вершаў са зборніку *Carmina Burana*. У працы са стылістыкай ўпадніцкага гатычнага цырка Irdorath яшчэ раз прадэманстраваў свабоду ад стылістычных межаў.

1 верасня 2017 года ў мінскім клубе Re:Public адбылася прэзентацыя трэцяга студыйнага альбома гурта Irdorath — *Wild*. Афіцыйна альбом быў выпушчаны 13 кастрычніка 2017 года на нямецкім лэйбле *Foxy Records* . У альбом увайшлі дзесяць аўтарскіх кампазіцый і бонус-трэк. Сярод іх — дзве інструментальныя, пяць песень на беларускай мове (у тым ліку народная «Купала на Івана», на якую быў зняты відэакліп ), тры на англійскай і адна на латыні.

Таксама ў 2017 годзе Irdorath стаў першым музычным калектывам з Беларусі, які выступіў на *Wacken Open Air* (найбуйнейшы метал-фэст Еўропы) . Да гэтага часу гурт шчыльна замацаваўся ў статусе хэдлайнераў на гістарычных, фолк і этна фестывалях у СНД і гастролі па Еўропе сталі набіраць абарот.

У 2018 годзе гурт прадставіў кліп на кампазіцыю *Varazheya* , у якім зноў звярнуўся да беларускага фальклору. Гісторыю лясной ведзьмы гурт здолеў напоўніць сімвалізмам, міфалагічным падтэкстам і прыгожымі візуальнымі рашэннямі.

У канцы 2018 года легендарны нямецкі medieval-гурт Corvus Corax запрасіў Irdorath падзяліць з імі сцэну на традыцыйным калядным канцэрце ў храме Passionskirche (Берлін) . Было адграна 2 шоу запар.

За 2019 год Irdorath выступіў у дванаццаці краінах Еўропы (ад СНД да Нідэрландаў, Бельгіі і Славеніі), пераадолеўшы каля 40000 км. Таксама адбыўся першы сольны канцэрт Irdorath у Германіі (Мюнхен, Spectaculum Mundi) .

2020 год пачаўся з выхаду сінгла і кліпа *Serca Rascolata* . Гэта самы сур’ёзны кінатвор Irdorath, напоўнены глыбінёй і драматызмам. У здымках прынялі ўдзел родныя браты і сястра Уладзіміра Ірдарат. Відэакліп стаў дэбютнай рэжысёрскай працай Надзеі.

Сур’ёзнасць тэматыкі адзінства сям’і, унутранай барацьбы і ачышчэння ад глыбінных перажыванняў не перашкодзіла Irdorath захаваць свой фірмовы атмасферны візуальны стыль.

Irdorath прайшоў шлях ад вулічнага шоу ў правінцыйных гарадах Беларусі да сур’ёзнага праекта, які выступае на сцэнах маштабных еўрапейскіх фестываляў са сваім фірмовым стылем. Гурт пастаянна развіваецца, у музыцы выяўляецца ўсё больш беларускага фальклорнага падтэксту, кліпы становяцца глыбей, а шоу — маштабней (напрыклад, у якасці дэкарацый выкарыстоўваюцца трохметровыя крылы дракона на сцэне). Вядзецца праца над новым праектам, прысвечаным славянскай міфалогіі.

## Крымінальны пераслед (2020—2021) 
У жніўні 2020 года падчас прэтэстаў удзельнікі выканалі песню «Хочу перемен!» гурта «Кино» з дудой на маршы. З-за гэтага на святкаванні дня нараджэння спявачкі Надзеі Калач 2 жніўня 2021 года спецыяльны атрад арыштаваў 16 чалавек: музыкаў «Irdorath» і іх сяброў.

## Геаграфія гастрольнай дзейнасці 
Некаторыя з фестываляў, на якіх выступалі Irdorath:
* Германія: *Wacken Open Air, Wacken Winter nights, Wave Gotik Treffen, Mittelalterlich Phantasie Spectaculum, Festival Medieval, Autumn Moon, Role Play Convention*.
* Беларусь: *Свята Сонца, Наш Грунвальд, Калядны фэст, Дударскi фэст, Мсціслаўскі рыцарскі фэст, Белы замак*.
* Украіна: *Старадаўні Меджыбож, Фарпост, Княжы, Ноч у Луцкім замку, Тустань, Срібний ТаТоша*.
* Расія: *Дикая Мята, Выборгский средневековый фестиваль, Купавы Ночь*.
* Літва: *Kilkim Žaibu, Mėnuo Juodaragis.
* Румынія: *Celtic Transilvania, Cetati transilvania, Bistrita Medievală*.
* Польшча: *Festiwal Mitologii Słowiańskiej, Byczyna — Międzynarodowy Turniej Rycerski*.
* Славенія: *Castle Kolpa, Folkest*.
* Італія: *Strigarium, Folkest*.
* Бельгія: *Na Fir Bolg*.
* Нідэрланды: *Middeleeuws Winschoten*.
* Аўстрыя: *Ritterspiele Ehrenberg*.
* Чэхія: *Hradecký slunovrat*.
* Сербія: *Battle of the Nations''.

## Дыскаграфія 
### Студыйныя альбомы 
* Ad Astra (2012)
* Dreamcatcher (2015)
* Wild (2017)

### Відэакліпы 
* As Bas (2015)
* Adde Duas (2016)
* Kupala na Ivana (2017)
* Varazheya (2018)
* Serca Raskolata (2020)

## Склад 
### Цяперашні склад 
* Уладзімір Ірдарат — вакал, дуды, дзіджырыду, раўшпфайфы, варган.
* Надзея Ірдарат — вакал, дуды, колавая ліра, раўшпфайфы, клавішы.
* Аляксей Палаўчэня — ударныя, перкусія.
* Аляксандра Аляксюк — віяланчэль.
* Веніямін Шчарбакоў — ударныя, перкусія.
* Аляксандр Міхалёў — гітара.

### Былыя ўдзельнікі 
* Віталь Буйвід — струнныя.
* Павел Шмыга — ударныя.
* Антон Шніп — струнныя, ударныя.
* Валерый Прыёмка — ударныя.
* Пятро Марчанка — струнныя.
* Юлія Віцень — скрыпка.
* Анастасія Філіпенка — віяланчэль.

## Спасылкі 
* Старонка з апошнімі навінамі Irdorath пакуль музыканты знаходзяцца ў турме
* Архіўная копія сайта irdorath.by
* Афіцыйны youtube-канал калектыва
* Старонка гурта на Facebook
* Старонка гурта у Instagram
* Старонка гурта У Кантакце
* Старонка калектыва на MediaCube 

Катэгорыя:Фолк-гурты Беларусі
Катэгорыя:Рэпрэсаваныя рэжымам Лукашэнкі