Яўсей Яўсеевіч Майсеенка

**Яўсей Яўсеевіч Майсеенка** (, Уваравічы, Магілёўская губерня Расійская імперыя, цяпер Буда-Кашалёўскі раён Гомельскай вобласці Беларусі — 29 лістапада 1988, Ленінград) — беларускі савецкі жывапісец, графік і педагог, прафесар.

Акадэмік AМ СССР (1973; член-карэспандэнт 1962). Народны мастак СССР (1970). Герой Сацыялістычнай Працы (1986). Лаўрэат Ленінскай прэміі (1974) і Дзяржаўнай прэміі СССР (1983).

## Біяграфія і творчасць 
Скончыў сямігодку і паехаў у Маскву, дзе ў 1931 годзе паступіў у Мастацка-прамысловае вучылішча імя М. І. Калініна, на аддзяленне роспісу па метале і пап’е-машэ. У 1931—1935 гадах вучыўся ў гэтым вучылішчы ў Ланге, Філімонава, Мікалаева. Скончыў вучылішча па аддзяленні роспісу па пап’е-машэ. Дыпломны твор — папка-адрас «Чапаеў».

У 1935 годзе Майсеенка паступіў у ІЖСА ў Ленінградзе. Сярод яго педагогаў там былі І. І. Бродскі і В. М. Якаўлеў. Вялікі ўплыў на фарміраванне мастака меў А. А. Асмёркін, у чыёй майстэрні ён навучаўся.

Навучанне перапыніла 2-я сусветная вайна — 5 ліпеня 1941 года Майсеенка пайшоў добраахвотнікам у народнае апалчэнне. На подступах Ленінграда разам са сваім падраздзяленнем трапіў у акружэнне і палон. Да красавіка 1945 года быў у канцэнтрацыйным лагеры ў Альтэнграбаве. Калі вязняў вызвалілі саюзнікі, Я. Майсеенка адправілі ў СССР, вайну ён скончыў у складзе 3-га гвардзейскага кавалерыйскага корпуса.

Пасля дэмабілізацыі ў 1945 годзе вярнуўся ў інстытут і ў 1947 годзе скончыў яго па майстэрні А. А. Асмёркіна з наданнем кваліфікацыі мастака жывапісу. Дыпломны твор — карціна «Генерал Даватар».

Майстар пейзажу, нацюрморта. Вядомасць мастаку прынеслі станковыя карціны на тэмы Грамадзянскай і Айчыннай войнаў «Чырвоныя прыйшлі» (1961), «Маці, сёстры» (1967), «Чарэшні» (1969), «Перамога» (1972), «9 Мая» (1975). У гэтых творах аўтар па-філасофску пераасэнсоўвае вайну.

За карціны «Першая конная», «Чырвоныя прыйшлі», «Веснікі», «Чарэшні» ўганараваны званнем Народнага мастака СССР (1970).

У апошнія гады жыцця звяртаецца да евангельскіх сюжэтаў («Распяцце», 1988).

Кіраваў майстэрняй у Акадэмічным інстытуце жывапісу, скульптуры і архітэктуры ім. Рэпіна, выхаваў некалькі пакаленняў мастакоў.

Для манеры Я. Майсеенкі ўласціва вострая графічнасць, якая даходзіць часам да экспрэсіі ў спалучэнні са свабоднай работай пэндзлем, майстэрская кампазіцыя, яркія, чыстыя колеры.

Пахаваны ў Санкт-Пецярбургу на Літаратарскіх мастках Волкаўскіх могілак.

## Памяць 
* На доме ў Санкт-Пецярбургу, дзе у 1953—1988 гадах жыў і працаваў Яўсей Майсеенка (Сувораўскі праспект, 56), устаноўлена мемарыяльная дошка.
* У Гомельскай вобласці, у горадзе Буда-Кашалёва 25 жніўня 2007 года адкрылі карцінную галерэю імя Я. Я. Маісеенкі.
* У лютым 2016 года карціну Майсеенкі «Свабода!» са сваёй калекцыі прадпрымальнік Андрэй Філатаў перадаў на доўгатэрміновае экспанаванне ў ізраільскі Мемарыял Яд ва-Шэм.

## Узнагароды і званні 
* Герой Сацыялістычнай Працы (1986)
* ордэн Леніна (1986)
* ордэн Працоўнага Чырвонага Сцягу
* ордэн Дружбы народаў
* Ленінская прэмія (1974) за цыкл карцін «Гады баявыя» («Чырвоныя прыйшлі», «Таварышы», «Чарэшня», «Перамога»)
* Дзяржаўная прэмія СССР (1983) за серыю карцін «Памяць» («З дзяцінства», «Ветэраны», «Песня», «Памяць», «Жнівень»)
* Дзяржаўная прэмія РСФСР імя І. Я. Рэпіна (1966) за карціну «Чырвоныя прыйшлі»
* Народны мастак СССР (1970)
* Народны мастак РСФСР (1965)
* Заслужаны дзеяч мастацтваў РСФСР (1963)
* Правадзейны член АМ СССР (1973)
* Член-карэспандэнт АМ СССР (1962)
* Серебряная медаль АМ СССР (1962)

## Вучні 
* Дзмітрый Аляксандравіч Шувалаў
* Шалва Яўгенавіч Бедоеў
* Андрэй Пятровіч Выстропаў
* Жумакын Кажакынавіч Кайрамбаеў
* Сяргей Дзмітрыевіч Кічко
* Алена Львоўна Арлова-Афінагенава
* Аляксандр Іванавіч Пятроў
* Мікалай Аляксандравіч Раманаў
* Вольга Мікалаеўна Хорашава
* Аляксей Леанідавіч Худзякоў
* Валянцін Васілевіч Чыкаў
* Андрэй Аляксеевіч Якаўлеў
* Мамедаў Мамед, удзельнік творчага аб’яднання «Сямёрка»

## Літаратура 
* *Земская М.* За правду жизни и большую мысль. К итогам осенней выставки ленинградских художников // Смена, 1954, 18 декабря.
* *Бродский В.* Жизнеутверждающее искусство // Ленинградская правда, 1957, 11 октября.
* *Шведова В.* Над чем работают ленинградские художники // Художник. 1959, № 9.
* *Герман М.* Первые впечатления. Заметки о живописи и графике на осенней выставке // Вечерний Ленинград, 1961, 23 сентября.
* *Григорьева Н.* Всесоюзная художественная // Ленинградская правда, 1963, 26 декабря.
* *Бетхер-Остренко И.* Художественная летопись истории // Вечерний Ленинград, 1964, 28 января.
* *Аникушин М.* Солнце на полотнах // Ленинградская правда, 1964, 3 ноября.
* *Колесова О.* Две тысячи встреч. На выставке «Ленинград» // Ленинградская правда, 1964, 4 ноября.
* *Буткевич О.* От находок к открытиям. Заметки с выставки «Ленинград» // Советская культура, 1964, 26 декабря.
* *Кривенко И.* «Ленинград» (раздел живописи) // Художник. 1965, № 3. С.27-36.
* Вторая Республиканская художественная выставка «Советская Россия». Живопись. Скульптура. Графика. Монументально-декоративное и театрально-декорационное искусство. Каталог. — М: Советский художник, 1965. — с.6,27.
* *Леонова Н.* Живописец Моисеенко // Художник. 1965, № 7. С.13-19.
* *Иванов П.* Лицо современника // Искусство. 1965, № 8. С.5-10.
* Третья Республиканская художественная выставка «Советская Россия». Каталог. — М., МК РСФСР, 1967. C.38.
* *Аникушин М.* О времени и о себе // Вечерний Ленинград, 1967, 17 октября.
* *Щеглов Е.* Эпоха Ленина в творчестве художников России // Советская культура, 1970, 28 февраля.
* *Колесова О.* Широка страна моя… Творческий отчёт ленинградских художников, посвящённый 50-летию образования СССР // Ленинградская правда, 1972, 23 сентября.
* *Богданов А.* Славя страну труда. // Вечерний Ленинград, 1972, 10 октября.
* *Арбузов Г.* С мыслью о родине // Ленинградская правда, 1972, 10 октября.
* *Богданов А.* Ярче, но и глубже // Вечерний Ленинград, 1973, 25 декабря.
* *Яковлева Л.* Величие подвига // Вечерний Ленинград, 1975, 27 мая.
* *Губарев А.* На полотнах — человек труда. Выставка «Наш современник» // Ленинградский рабочий, 1975, 11 октября.
* *Дмитренко А.* Мир современника // Ленинградская правда, 1975, 12 октября.
* *Леняшин В.* Думая о будущем. Время. Художник. Творчество // Вечерний Ленинград, 1976, 26 января.
* Изобразительное искусство Ленинграда. Каталог выставки. — Л: Художник РСФСР, 1976. — с.23,73.
* Выставка произведений ленинградских художников, посвященная 60-летию Великого Октября. — Л: Художник РСФСР, 1982. — с.3,17.
* *Кекушева-Новосадюк, Г. В.* Евсей Евсеевич Моисеенко. — Л., 1977
* *Дмитренко А.* Человек на своей земле // Ленинградская правда, 1977, 20 ноября.
* *Леняшин В.* Поиски художественной правды // Художник. 1981, № 1. С.8-17.
* *Левандовский С.* Живопись на Ленинградской зональной // Искусство. 1981, № 2. С.62.
* *Кекушева, Г. В.* Евсей Моисеенко. Альбом. — М.: Сов. художник, 1981
* *Нехорошев Ю.* Романтика трудных дорог // Художник. 1981, № 9. С.18-28.
* Евсей Евсеевич Моисеенко. Каталог выставки. — Л., Художник РСФСР, 1982. — 84 с.
* *Герман, М.* Евсей Моисеенко // Искусство Советского Союза. Альбом. — Л.: Аврора, 1985. — 514—529
* 
* *Моисеенко Е.* В неустанном поиске и совершенствовании // Искусство. 1986, № 5. С.14
* Справочник членов Ленинградской организации Союза художников РСФСР. — Л: Художник РСФСР, 1987. — с.87.
* *Юрьева Т.* Самоотверженность // Советская культура, 1987, 15 октября
* *Горчакова Э.* Жду разговора трудного // Советская культура, 1988, 19 января
* *Каменский, А. А.* Романтический монтаж. — М.: Сов. художник, 1989. — С. 317—318
* *Леонова Н. Г.* Евсей Моисеенко. Л., 1989
* *Иванов С.* Неизвестный соцреализм. Ленинградская школа. — СПб., НП-Принт, 2007. С.9, 15, 19-21, 371, 387, 388, 390—399, 401—403, 405—407. ISBN 5-901724-21-6, ISBN 978-5901724217.
* *Дмитренко, А.* Чтобы помнили… // Петербургские искусствоведческие тетради. — СПб, 2007, вып. 9. — С. 195—202.
* *Шаманов, Б.* Уроки мастера // Петербургские искусствоведческие тетради. — СПб, 2007, вып. 9. — С. 187—194.
* Юбилейный Справочник выпускников Санкт-Петербургского Государственного академического института живописи, скульптуры и архитектуры имени И. Е. Репина Российской Академии художеств. 1915—2005. — СПб, 2007. С. 58.
* *Литовченко Е. Н.* Е. Е. Моисеенко. «Коллекция из мастерской». Живопись, рисунок. — Спб.: «Историческая иллюстрация», 2012. — 240 с.
* *Кудреватый, М. Г.* К вопросу о творческом методе Е. Е. Моисеенко // Петербургские искусствоведческие тетради. Вып. 33. СПб: 2015. С. 96—110.

## Гл. таксама 
* Ленінградскі Саюз мастакоў
* Спіс жывапісцаў Ленінградскага Саюза мастакоў
* Спіс выстаў ленінградскіх мастакоў
* Катэгорыя:Карціны Яўсея Маісеенкі
* Дом Творчасці мастакоў «Старая Ладага»

## Спасылкі 
* Майсеенка Яўсей Яўсеевіч на ArtOnline.Ru 
* Біяграфія на Art-catalog.Ru
* Біяграфія на сайце «Музеі Гомельскай вобласці» 
* Дзеячы культуры Гомельскай вобласці

Катэгорыя:Пахаваныя на Літаратарскіх мастках
Катэгорыя:Выпускнікі Інстытута імя Рэпіна
Катэгорыя:Мастакі Санкт-Пецярбурга
Катэгорыя:Мастакі-жанрысты Расіі
Катэгорыя:Правадзейныя члены Акадэміі мастацтваў СССР
Катэгорыя:Мастакі СССР
Катэгорыя:Мастакі Расіі XX стагоддзя
Катэгорыя:Лаўрэаты Дзяржаўнай прэміі СССР
Катэгорыя:Лаўрэаты Ленінскай прэміі
Катэгорыя:Заслужаныя дзеячы мастацтваў РСФСР
Катэгорыя:Народныя мастакі СССР
Катэгорыя:Кавалеры ордэна Дружбы народаў
Катэгорыя:Кавалеры ордэна Працоўнага Чырвонага Сцяга
Катэгорыя:Кавалеры ордэна Леніна
Катэгорыя:Героі Сацыялістычнай Працы
Катэгорыя:Педагогі Расіі
Катэгорыя:Педагогі СССР
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Буда-Кашалёўскім раёне