open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Гейжанава

**Гейжанава** — мясцовасць у паўночна-ўсходняй частцы Верхнядзвінска, другі па колькасці жыхароў жылы масіў горада са шматкватэрнай забудовай. 

## Гісторыя 
Першапачаткова такую назву мела сяло, якое ўзнікла ў XVIII стагоддзі на правым беразе ракі Дрыса насупраць горада Дрыса. У 1904 годзе сяло належала прычту дрысенскага сабора Святога Мікалая. У пачатку ХХ стагоддзя сяло налічвала 17 двароў і амаль 100 жыхароў. Пасля Другой сусветнай вайны сяло было ўключана ў склад горада. 

У 1981 годзе быў прыняты новы генеральны план горада Верхнядзвінска, у адпаведнасці з якім гэты раён стаў актыўна забудоўвацца шматкватэрнай панэльнай і цаглянай забудовай у 3-5 паверхаў па сучаснай вул. Першамайскай.

## Лакалізацыя 
З захаду натуральнай мяжой мясцовасці з'яўляецца рака Дрыса, праз якую пракладзены пешаходны мост, які спалучае раён з цэнтрам горада (для праезда ў цэнтр горада аўтатранспартам трэба ехаць праз Яніна); з усходу - аўтадарога Р-20 Наваполацк - граніца Латвіі (Грыгораўшчына); з поўдня і поўначы - вёскі Мыкава і Яніна адпаведна. 

Асноўныя вуліцы мясцовасці - Першамайская і Маскоўскага, другарадныя - Грыгаровіча, Себежская, Кірпічная і інш.

## Прадпрыемствы 
* Верхнядзвінскі хлебазавод РУВП «Віцебскхлебпрам»
* Верхнядзвінскі завод сталярных вырабаў

## Літаратура 
* Памяць: гісторыка-дакуменальная хроніка Верхнядзвінскага раёна. У 2 кн. Кн. 2-я. - Мінск: Паліграфафармленне, 2000. - 396 с. 

Катэгорыя:Верхнядзвінск
Зубнік двухгадовы

**Зу́бнік двухгадовы** (*Crepis biennis*) — від кветкавых раслін з роду  сямейства .

## Батанічнае апісанне 
Двухгадовая, зрэдку аднагадовая травяністая расліна вышынёй 60—100 см. Сцябло прамастойнае, галінастае ў верхняй частцы. Лісце простае, апушанае знізу. Сцябловае лісце чаргаванае, сцяблоабдымнае, з зубчастымі вушкамі, ніжняе — у прыкаранёвай разетцы, шурпатае, струга-перыста-раздзельнае. Кветкі жоўтага колеру ў кошыках дыяметрам 2—5 см, сабраных у агульныя шчытападобныя суквецці. Плод — сямянка (даўжынёй 4—6 мм) з чубком.

## Арэал і экалогія 
Еўрапейскі від, занесены ў Паўночную Амерыку. На тэрыторыі Беларусі сустракаецца рэдка. Расце на ўзлесках, лясных лугах, палянах, у хмызняку і зрэджаных лясах, на аблогах і каля дарог. Цвіце ў чэрвені—жніўні. Святлолюбівая расліна. Мезафіт, мезатроф і эўтроф. Расліна ядавітая.

## Літаратура 
*  — С. 378.
* 

## Спасылкі 
* 
* Скерда  // Праект «Архив природы России»

Катэгорыя:Флора Еўропы
Катэгорыя:Зубнік
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1753 годзе
Катэгорыя:Флора Паўночнай Амерыкі
Катэгорыя:Ядавітыя расліны
Журжава (Віцебск)

**Жу́ржава** (, ) — прыгарад Віцебска. Цяпер у межах горада і выцягнуты ўздоўж вул. Гагарына.

## Гісторыя 
У пачатку XX ст. маёнтак Журжава Бабініцкай воласці Віцебскага павета належаў двараніну Э. Самовічу. У маёнтку 2 двары, 22 жыхары.

У 1924—1931 гг. і з 1937 г. цэнтр Ялагаўскага сельсавета. У 1954—1967 гг. вёска ў складзе Бабініцкага сельсавета Віцебскага раёна. 29 лістапада 1967 года вёска Журжава ўключана ў гарадскую рысу Віцебска.

У 1946—1995 гг. за 2,5 км на поўнач ад вёскі знаходзіўся аэрадром ваенна-транспартнай авіяцыі «Віцебск-Паўночны». Зараз у раёне аэрадрома знаходзіцца асноўная пляцоўка свабоднай эканамічнай зоны «Віцебск».

## Літаратура 
* Витебск: Энциклопедический справочник / Гл. ред. И. П. Шамякин. — Мн.: БелСЭ им. П. Бровки, 1988. — 406, [1] с., [14] л. ил. — ISBN 5-85700-004-1.
Вялікая Грамадзянская вуліца (Магілёў)

**Вялікая Грамадзянская вуліца** () — вуліца ў цэнтральнай частцы Магілёва, на тэрыторыі Пакроўскага пасада (Падміколля).

## Гісторыя 
Гістарычная назва **Вялікая Мяшчанская вуліца**.

У канцы 1930-х гадоў знішчана драўляная Халодная сінагога.

Па вул. Вялікая Грамадзянская, 66 знаходзілася кватэра Карпінскіх, якая ў час Вялікай Айчыннай вайны была асноўнай яўкай падпольшчыкаў. Тут камсамолка Таня і яе маці В. М. Карпінская друкавалі ўначы на пішучай машынцы падпольную газету «За Родину» (пазней — «За Советскую Родину»), лістоўкі і зводкі Саўінфармбюро, захоўвалі боепрыпасы і медыкаменты для партызан, данясенні разведкі. У сакавіку 1943 г. нацысты арыштавалі Карпінскіх і пасля жорсткіх катаванняў расстралялі. В. М. Карпінская пасмяротна ўзнагароджана ордэнам Леніна, Таня — ордэнам Айчыннай вайны 1-й ступені.

У жніўні 2014 года быў знішчаны цокальны паверх гістарычнага дома, які да вайны ўяўляў сабой двухпавярховы будынак з драўляным 2-м паверхам.

Увесну 2015 года пачалося аднаўленне будынка малой сінагогі XIX стагоддзя (дом № 13) з ансамбля сінагагальнага двара на Школішчы.

26 жніўня 2016 года быў знесены 2-павярховы будынак яўрэйскай школы, які быў апошнім цэлым аўтэнтычным будынкам на гістарычнай тэрыторыі паселішча яўрэяў у раёне Школішча.

## Размяшчэнне 
Арыентавана з паўднёвага захаду на паўночны ўсход. Пралягае ўздоўж падножжа карэннага правага берага р. Дняпро. Пачынаецца ад Дняпроўскага моста, з поўдня прымыкаюць вуліцы Праванабярэжная і Гогаля. Пераходзіць у Малую Грамадзянскую недалёка ад скрыжавання апошняй з 1-м Рабочым завулкам. Раней працягвалася на поўнач ад Малой Грамадзянскай да вуліцы Катоўскага.

## Забудова 
* № 13 — малая сінагога (ХХ стагоддзе) — 
* № 13 — ешыбот.
* Свята-Пакроўская царква са званіцай (адбудоўваецца).

Па вуліцы Вялікай Грамадзянскай размешчаны галоўны ўваход у парк Падміколле і каскадная лесвіца да плошчы Арджанікідзэ з фантанамі.

* № 57 — прыватны жылы дом, больш вядомы як «бутэлечны дом» праз тое, што быў упрыгожаны тысячамі пластыкавых бутэлек. Знесены ў сярэдзіне чэрвеня 2018 года.

Катэгорыя:Пакроўскі пасад (Магілёў)
Ялагаўскі сельсавет

**Ялагаўскі сельсавет**, ці **Ялагінскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Віцебскага раёна Віцебскай вобласці. Цэнтр — вёска Журжава.

## Гісторыя 
Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Віцебскага раёна Віцебскай акругі БССР. Цэнтр — вёска Ялагі. У 1927 годзе цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Журжава. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года сельсавет у Віцебскім раёне БССР. 15 лютага 1931 года ўключаны ў гарадскую рысу Віцебска. З 27 ліпеня 1937 года ў складзе адноўленага Віцебскага раёна БССР, з 20 лютага 1938 года — Віцебскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Бабініцкага сельсавета.

## Старшыні 
* Власенка (сярэдзіна 1930-х гадоў)
* Цімафей Ільіч Зайцаў, узнагароджаны Ордэнам Працоўнага Чырвонага Сцяга

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Белорусская ССР: административно-территориальное деление на 1-е января 1947 г. / Информационно-статистическое отделение Президиума Верховного Совета БССР. — Мн.: Государственное издательство БССР, Редакция политической литературы, Тип. им. Сталина, 1947. — 300 с. — С. 77.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Віцебскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1954 годзе
Каменскі сельсавет (Ашмянскі раён)

**Ка́менскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Ашмянскага раёна Маладзечанскай вобласці. Цэнтр — вёска Каменка.

Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Ашмянскага раёна Вілейскай вобласці БССР. З 20 верасня 1944 года ў складзе Маладзечанскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Гальшанскага сельсавета.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Ашмянскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1940 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1954 годзе
Сапіжанка (Шаргарадскі раён)

**Сапіжанка** () — вёска ў Шаргарадскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Шаргарадскага раёна
Маланны

**Маланны** (*Molanna*) — род ручайнікаў сямейства . У родзе налічваецца больш за 20 апісаных відаў

## Віды 
Гэтыя 27 відаў належаць да роду:

* *Molanna albicans* (Zetterstedt, 1840)
* *Molanna angustata* Curtis, 1834
* *Molanna blenda* Sibley, 1926
* *Molanna byssa*
* *Molanna cinerea* Hagen, 1861
* *Molanna crinita* Wiggins, 1968
* *Molanna cupripennis* Ulmer, 1906
* *Molanna derosa* Cockerell
* *Molanna flavicornis* Banks, 1914
* *Molanna jolandae* Neboiss, 1993
* *Molanna kunmingensis* Hwang, 1957
* *Molanna moesta* Banks, 1906
* *Molanna nervosa* Ulmer, 1927
* *Molanna nigra* (Zetterstedt, 1840)
* *Molanna oglamar* Malicky & Chantaramongkol, 1989
* *Molanna paramoesta* Wiggins, 1968
* *Molanna saetigera* Wiggins, 1968
* *Molanna submarginalis* McLachlan, 1872
* *Molanna taprobane* Flint, 1973
* *Molanna tryphena* Betten, 1934
* *Molanna ulmerina* Navás, 1934
* *Molanna uniophila* Vorhies, 1909
* *Molanna walgrena* Milne, 1934
* *Molanna xiaguana* Malicky, 1994
* † *Molanna crassicornis* Ulmer, 1912
* † *Molanna megategulae* Wichard, 2013
* † *Molanna okraina* Ivanov & Melnitsky, 2013

## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Ручайнікі
Віленская канфедэрацыя (1599)

**Віленская канфедэрацыя** — саюз кальвінісцкай і праваслаўнай шляхты ў Вялікім Княстве Літоўскім супраць наступу контрарэфармацыі. Створана ў Вільні 28 мая 1599 г. пад пратэкцыяй ваяводы кіеўскага Канстанціна Астрожскага і вялікага гетмана літоўскага Крыштафа Радзівіла Пяруна. Асноўнай мэтай канфедэрацыі было выкананне палажэнняў Варшаўскай канфедэрацыі 1573 г. і сумесная абарона пратэстанцкіх і праваслаўных цэркваў. Канфедэрацыя, якая стаяла на глебе супраціўлення каталіцызму, насіла толькі палітычны характар.

## Літаратура 
* Chodynicki, K. Kościół prawosławny a Rzeczpospolita Polska : zarys historyczny 1370—1632 / Kazimierz Chodynicki. — Warszawa: skład główny Kasa imienia Mianowskiego, Instytut Popierania Nauki, 1934. — XXI, [1], 632 s. — S. 350—352.
* Łukaszewicz, J. O kościołach Braci czeskich w dawnéj Wielkiejpolsce / przez Józefa Łukaszewicza. — Poznań: Drukarnia Karola Pompejusza, 1835. — II, 420 s. — S. 174—186.
* Woliński, J. Polska i Kościół prawosławny: zarys historyczny / Janusz Woliński. — Lwów: Wydawnictwo Zakładu Narodowego im. Ossolińskich, 1936. — 150, [2] s.: err. — S. 66.

Катэгорыя:Канфедэрацыі Рэчы Паспалітай
Катэгорыя:Контррэфармацыя
Катэгорыя:Праваслаўе ў Вялікім Княстве Літоўскім
Катэгорыя:Пратэстанцтва ў Вялікім Княстве Літоўскім
Катэгорыя:З’явіліся ў 1599 годзе
Катэгорыя:Падзеі 28 мая
Катэгорыя:1599 год у Еўропе
Кур’ер

* Кур’ер — чалавек ці кампанія, наймаў для дастаўкі паведамленняў, лістоў, іншай карэспандэнцыі, а таксама невялікіх прадметаў.
## Фільмы 
* Кур’ер (фільм, 1986)
* Кур’ер (фільм, 1988)
* Кур’ер (фільм, 2010)
* Кур’ер (фільм, 2012)
* Кур’ер (фільм, 2019)
## Выданні
*Кур’ер (часопіс)
Царква прападобнага Серафіма Сароўскага (Брэст)

**Царква прападобнага Серафіма Сароўскага** — праваслаўны храм у Брэсце. Адносіцца да Брэсцкага благачыння Брэсцкай і Кобрынскай епархіі. Царква складаецца з верхняга Свята-Серафімаўскага і ніжняга (у гонар Іаана Крандштацкага) храмаў. Знаходзіцца на вул. Серафіма Сароўскага, 2.

## Гісторыя 
4 лістапада 1991 года была зарэгістравана парафія.
Царква была закладзена ў 1992 годзе, а ў 1993 годзе адбылося першае набажэнства ў ніжнім храме. 1 жніўня 2001 года храм быў асвячоны.

З паўночнага боку размяшчаецца нядзельнай школы з сілікатнай цэглы. З усходняга размяшчаецца бібліятэка. У гонар храма бала названа вуліца, на якой ён знаходзіцца.

## Архітэктура 
Архітэктарам храма з’яўляецца А. П. Мандрык.

Храм у плане ўяўляе сабою цагляны будынак, пабудаваны ў выглядзе крыжа, па цэнтры якога ўзвышаецца купал, пастаўлены на пяцімятровы барабан. У пярэдняй частцы да будынка прымыкае 25-мятровая званіца, завершаная шлемападобным купалам. Карануюць купалы васьміканцовыя крыжы.

 
Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Брэста
Катэгорыя:З’явіліся ў 2001 годзе
Катэгорыя:Храмы Брэсцкай і Кобрынскай епархіі
Катэгорыя:2001 год у Брэсце
Мост цераз Сож

**Мост цераз Сож**

* Мост цераз Сож (Гомель, вуліца Фрунзэ, стары)
* Мост цераз Сож (Гомельскі раён)
* Мост цераз Сож (Слаўгарадскі раён)
Зубнік дахавы

**Зу́бнік дахавы**, **Палявая цыкорыя**, **Кашэчая трава** (*Crepis tectorum*) — від кветкавых раслін з роду  сямейства .

## Назва 
Зубнік дахавы, курачча слепата, зубнік, малоччы, скерда, зубнік, палявая цыкор’я см на тонкіх, злёгку апушаных кветаносах. Кветкавыя кошыкі сабраныя ў шчыткападобныя ці мяцёльчата-шчыткападобныя суквецці. Плод — сямянка з рэбрамі і чубком.

## Арэал і экалогія 
Расліна распаўсюджана пераважна ва ўмераных абласцях Еўразіі. Заносны від на тэрыторыі Паўночнай Амерыкі. Расце на аблогах, лугах, узлесках, каля жылля і дарог, па берагах вадаёмаў, як пустазелле на палях, у садах і агародах. Святлолюбівая расліна, ксерафіт, мезафіт і мезатроф.

## Выкарыстанне 
Лекавая расліна.

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* 
* Скерда  // Праект «Архив природы России»

Катэгорыя:Зубнік
Катэгорыя:Флора Еўразіі
Катэгорыя:Флора Паўночнай Амерыкі
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1753 годзе
Катэгорыя:Пустазелле
Катэгорыя:Лекавыя расліны
Царква ў гонар абраза Божай Маці «Усіх Гаротных Радасць» (Брэст)

**Царква ў гонар абраза Божай Маці «Усіх Гаротных Радасць»** — праваслаўны храм у Брэсце. Знаходзіцца на вул. Беларуская, 45.

## Гісторыя 
У лютым 1994 года па благаславенні архіепіскапа Канстанціна была ўтворана абшчына. Кіраўніцтвам Брэсцкага аддзялення Беларускай чыгункі быў бязвыплатна перададзены будынак хірургічнага корпуса бальніцы. Быў сабраны часовы драўляны храм.

1 студзеня 1995 года была здзейсненая першая літургія. 22 мая 1997 года быў закладзены першы камень у падмурак новага храма ў гонар іконы Божай Маці «Усіх Гаротных Радасць». 31 сакавіка 2011 года на купальную сістэму царквы быў усталяваны надкупальны крыж.

6 лістапада 2014 года быў асвячоны ніжні храм епіскапам Іаанам. 6 лістапада 2017 года быў асвячоны верхні храм епіскапам Іаанам.

## Архітэктура 
Архітэктарам храма з’яўляецца Анатоль Міхайлавіч Гуляка.

 
Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Брэста
Катэгорыя:Храмы Брэсцкай і Кобрынскай епархіі
Катэгорыя:2017 год у Брэсце
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Анатоля Гулякі
Мітрафаніеўскія могілкі (Санкт-Пецярбург)

**Мітрафаніеўскія могілкі** — могілкі ў Санкт-Пецярбургу, якія існавалі з 1831 г. да сярэдзіны XX ст. Першапачаткова ўзніклі падчас эпідэміі халеры. Пасля пабудовы ў 1847 г. царквы св. Мітрафана, могілкі атрымалі назву Мітрафаніеўскіх. У 1927 г. могілкі былі закрытыя, у далейшым разбураліся. У цяперашні час існуе ініцыятыва па стварэнні на гэтым месцы мемарыяльнага парка.

## Вядомыя асобы, пахаваныя на Мітрафаніеўскіх могілках
* Канстанцін Васілевіч Вераніцын

Катэгорыя:Могілкі Санкт-Пецярбурга
Катэгорыя:Помнікі пад пагрозай знішчэння
Катэгорыя:З’явіліся ў 1831 годзе
Катэгорыя:1831 год у Санкт-Пецярбургу
3-я армія (Аўстра-Венгрыя)

**3-я а́рмія** () — воінскае аб’яднанне армейскага ўзроўню сухапутных сілаў Аўстра-Венгрыі падчас Першай сусветнай вайны.

## Гісторыя 
Была сфармавана напачатку жніўня 1914 года для вядзення вайны на Усходнім фронце супраць імператарскай арміі Расіі. Пасля мабілізацыі яна складалася з наступных часцей:

## Камандуючыя 
* Генерал ад кавалерыі Рудольф фон Брудэрман () (жнівень — 3 верасня 1914);
* Генерал пяхоты Светазар Бароевіч () (4 верасня 1914 — 25 мая 1915);
* Фельдцэхмайстар Паўль Пугала фон Брлог () (25 мая — 10 чэрвеня 1915);
* Генерал ад кавалерыі Карл Церсцянскі фон Надас () (7 — 27 верасня 1915);
* Генерал-лейтэнант Герман Кёвес фон Кёвесгаза () (27 верасня 1915 — 20 кастрычніка) 1916);
* Генерал-палкоўнік Карл фон Кіркбах аўф Лаўтэрбах () (20 кастрычніка — 5 сакавіка) 1917);
* Генерал-палкоўнік Карл Церсцянскі фон Надас (5 сакавіка — 12 ліпеня 1917);
* Генерал-лейтэнант Карл Крытэк () (12 ліпеня 1917 — 12 студзеня 1918);

## Літаратура 
* 
* Österreich-Ungarns letzter Krieg. Band I, Hrsg.: Edmund Glaise-Horstenau, Verlag der Militärwissenschaftlichen Mitteilungen, Wien 1930

## Спасылкі 
* Order of Battle Galicia August, 1914 
* Heer und Flotte Österreich-Ungarn
* Österreichisch-Ungarische Truppen und Waffen im I. Weltkrieg 
* ÖSTERREICH-UNGARNS LETZTER KRIEG 1914—1918 

Катэгорыя:Арміі Аўстра-Венгрыі ў Першай сусветнай вайне
Казяніцы

**Казяніцы** () — горад у Польшчы, за 90 км на поўдзень ад цэнтра Варшавы. Адміністрацыйны цэнтр Казяніцкага павета Мазавецкага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Казяніцы. Займае плошчу 10,45 км². Насельніцтва 17,7 тыс. чалавек (на 2018).

## Гісторыя 
Казяніцы — былая каралеўская маёмасць, месца нараджэння караля Жыгімонта Старога. У памяць аб гэтай падзеі ў 1518 годзе паставілі калону. Яна з’яўляецца самым старым свецкім помнікам у Польшчы.

Тут меўся палац з паркам, а таксама пушча для каралеўскага палявання. Пасля падзелаў Рэчы Паспалітай гэтая маёмасць была падорана нейкаму рускаму генералу.

З 1920-х палац з афіцынамі стаў дзяржаўнай маёмасцю, і тут пачала працаваць дзяржаўная канюшня для гадоўлі пародзістых коней, а потым і коней для спорту. Пасля Другой сусветнай вайны англійскі пункт дапамогі быў арганізаваны ў афіцыне каля напаўзгарэлага палаца. Дзейнічала місія англійскіх квакераў.

## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка горада
Царква ў гонар абраза Божай Маці «Усіх Гаротных Радасць»

**Царква ў гонар абраза Божай Маці «Усіх Гаротных Радасць»** — назва шэрагу праваслаўных храмаў, асвячоных у гонар абразы Боскай Маці «Усіх Гаротных Радасць».

## Беларусь 
* Царква у гонар абраза Божай Маці «Усіх гаротных Радасць» (Асіповічы)
* Царква ў гонар абраза Божай Маці «Усіх Гаротных Радасць» (Брэст)
* Царква ў гонар абраза Божай Маці «Усіх Гаротных Радасць» (Віцебск)
* Царква ў гонар абраза Божай Маці «Усіх Гаротных Радасць» (Гара)
* Царква ў гонар абраза Божай Маці «Усіх Гаротных Радасць» (Гомель)
* Царква ў гонар абраза Божай Маці «Усіх Гаротных Радасць» (Заполле)
* Царква ў гонар абраза Божай Маці «Усіх Гаротных Радасць» (Кеўлы)
* Царква ў гонар абраза Божай Маці «Усіх Гаротных Радасць» (Мазыр)
* Царква ў гонар абраза Божай Маці «Усіх Гаротных Радасць» (Масты)
* Храм у гонар абраза Божай Маці «Усіх гаротных Радасць» (Мінск)
* Царква ў гонар абраза Божай Маці «Усіх Гаротных Радасць» (Хадакі)
Брэсцка-Кобрынска-Пружанскія выступленні сялян

**Брэсцка-Кобрынска-Пружанскія выступленні сялян** — масавыя выступленні жыхароў мястэчак і вёсак Брэсцкага, Кобрынскага і Пружанскага павета Гродзенскай губерні супраць запрыгоньвання іх пасля далучэння да Расійскай імперыі, якія адбываліся ў першай чвэрці XIX стагоддзя. 

Працягваліся (з невялікімі перапынкамі) больш за 20 гадоў, найбольшыя сілы дасягнулі ў 1818—1823 гадах, калі ў хваляваннях адначасова ўдзельнічала каля 10 тысяч сялян. Местачкоўцы, якія лічылі сябе асабіста свабоднымі, былі абураны тым, што на іх усклалі адработачныя павіннасці, а найлепшыя ворыўныя землі і сенакосы адабралі на карысць памешчыкаў. Адмаўляючыся выконваць павіннасці, сяляне пасылалі скаргі на імя цара, яго намесніка ў Варшаве вялікага князя Канстанціна Паўлавіча, віленскага генерал-губернатара А. М. Рымскі-Корсакава, але падтрымкі не знаходзілі, што падштурхоўвала іх да больш актыўных дзеянняў. Самай працяглай і наступальнай была барацьба жыхароў мястэчка Мальча Пружанскага павета. 

Хваляванне ў Мілейчыцах Брэсцкага павета пачалося ў 1816 годзе, калі сяляне запатрабавалі вызваліць іх з-пад улады памешчыка Клейна. У 1820 годзе яны зноў адмовіліся ад выканання павіннасцей, захапілі на памешчыцкім сенакосе, які лічылі сваім, 50 вазоў сена, збілі аканома і стражніка і ўзялі ў сваё карыстанне 45 маргоў зямлі, а ўлетку 1822 года падпалілі панскі фальварак. Чарговае хваляванне ў Мілейчыцах у 1824 годзе было задушана вайсковай камандай. 

Падобныя падзеі адбываліся ў 1819—1820 гадах у Дзівіне Кобрынскага павета. Сяляне мястэчка Камянец Брэсцкага павета, навакольных вёсак Вугляны, Голы Барок, Жданкі, Камароўшчына, Марцінкі і Чабаны (усе належалі графу Віельгорскаму), а таксама маёнтка Муржын генерал-лейтэнанта Гальберга, выбраўшы сваіх павераных (шляхціца Руберта і мяшчан Пазялеўскага, Ермаловіча і Шарконскага), пачалі ў 1818 годзе судовы працэс за вяртанне ім вольнасцей. Працяглая барацьба гуртавала і ўмацоўвала сялян. У 1820 годзе яны аднадушна адмовіліся ад выканання ўсіх павіннасцей і прысягнулі ў царкве трымацца цвёрда, не падпарадкоўвацца памешчыкам. Па распараджэнні віленскага генерал-губернатара ў Брэсцкі павет было накіравана 5 рот салдат. Многіх сялян пакаралі розгамі, некаторых аддалі пад суд. На памешчыцкія палі выйшлі толькі пад наглядам вайсковых каманд. «Аднаўленне парадку» ў паўднёва-заходніх паветах Гродзенскай губерні адбывалася марудна, апошнія ачагі выступленняў задушаны толькі ў канцы 1820-х гадоў.

## Літаратура 
* Чапко, В. У. Брэсцка-Кобрынска-Пружанскія выступленні сялян / В. У. Чапко //  — С. 91.
* Чепко, В. В. Классовая борьба в белорусской деревне в первой половине XIX века / В. В. Чепко; АН БССР, Институт истории. — Мн.: Наука и техника, 1972. — 267 с. — С. 127—135.

Катэгорыя:Паўстанні ў Расійскай імперыі
Катэгорыя:Паўстанні ў Беларусі
Катэгорыя:Гісторыя Брэсцкага раёна
Катэгорыя:Гісторыя Кобрынскага раёна
Катэгорыя:Гісторыя Пружанскага раёна
Катэгорыя:Акцыі пратэсту ў Беларусі
Катэгорыя:1810-я ў Беларусі
Катэгорыя:1820-я ў Беларусі
Катэгорыя:Канфлікты XIX стагоддзя
Моторостроитель (часопіс)

**«Моторостроитель»** () — грамадска-карпаратыўнае выданне ААТ «Кіруючая кампанія холдынга „Мінскі маторны завод“», штотыднёвік. З 2020 года перыядычнасць выдання — 1 раз у 2 тыдні. Газета распаўсюджваецца па падпісцы.

На сваіх старонках адлюстроўвае пераважна дзейнасць холдынга «Мінскі маторны завод», а таксама асноўныя падзеі грамадска-палітычнага і сацыяльна-культурнага жыцця краіны.

Асноўныя рубрыкі: развіццё вытворчасці, як мы працуем, выставы, прафсаюзныя навіны, рынкі збыту і інш.

## Кантактная інфармацыя 
* Адрас рэдакцыі: 220070, г. Мінск, вул. Ваўпшасава, 4

Катэгорыя:Газеты Мінска на рускай мове
Катэгорыя:Прафсаюзы
Пшасныш

**Пшасныш** () — горад у Польшчы, за 100 км на поўнач ад цэнтра Варшавы, адміністрацыйны цэнтр Пшаснышскага павета Мазавецкага ваяводства. Утварае гарадскую гміну, таксама з’яўляеца сядзібай вясковай гміны Пшасныш. Займае плошчу 25,16 км². Насельніцтва 17,2 тыс. чалавек (на 2018).

## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка горада
Доргішкаўскі сельсавет

**До́ргішкаўскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Ашмянскага раёна Гродзенскай вобласці. Цэнтр — вёска Доргішкі.

Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Ашмянскага раёна Вілейскай вобласці БССР. З 20 верасня 1944 года ў складзе Маладзечанскай вобласці, з 20 студзеня 1960 года — Гродзенскай вобласці. 23 сакавіка 1964 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Гальшанскага сельсавета.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Ашмянскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1940 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1964 годзе
Зволень

**Зволень** () — горад у Польшчы, за 125 км на паўднёвы ўсход ад цэнтра Варшавы. Адміністрацыйны цэнтр Зваленьскага павета Мазавецкага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Зволень. Займае плошчу 15,91 км². Насельніцтва 7,9 тыс. чалавек (на 2018).

## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка горада
Павяжынскі сельсавет

**Павя́жынскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Ашмянскага раёна Гродзенскай вобласці. Цэнтр — вёска Павяжы.

Утвораны 16 ліпеня 1954 года ў складзе Ашмянскага раёна Маладзечанскай вобласці БССР шляхам аб’яднання скасаваных Маствілішкаўскага і Ашмянскага сельсаветаў. З 20 студзеня 1960 года ў складзе Гродзенскай вобласці. 2 снежня 1961 года сельсавет скасаваны, тэрыторыя далучана да Жупранскага (18 населеных пунктаў: вёскі Ажалеі, Альгецішкі, Багданішкі, Бартэлі, Бярвенцы, Валынішкі, Дукойні, Кракоўка, Латавічы, Людзвінова, Лэйлубка, Міхалконі, Навашышкі, Пятрулі, хутары Відзеткі, Пасека, Ройста і Чорны Луг) і Куцавіцкага (29 населеных пунктаў: вёскі Адамполле, Ажышкі, Аляны, Асінаўка, Бачкелы, Войневічы, Гай, Грыбаўшчына, Гурэлі, Казяны, Каменка, Крамешава, Мажэйкі, Маствілішкі, Мачылы, Навадворцы, Нікрышкі, Пабядзінішына, Павяжы, Падбалванішкі, Паўлаўцы, Паўлінова, Петкаўшчына, Расанішкі, Сарокішкі, Скабейкі, Стрыбы, Хадоркі і Шыманова) сельсаветаў.

На момант скасавання ў склад сельсавета ўваходзілі 47 населеных пунктаў.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / С.Д. Гриневич и др. — Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Т. 2: (1944―1980 гг.). — 1987. — 281 с.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Ашмянскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1954 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1961 годзе
Якуб Мустафавіч Александровіч

**Якуб Мустафавіч Александровіч** (нар. , ) — савецкі і беларускі вучоны-эканаміст. Доктар эканамічных навук (1990), прафесар (1991).

## Біяграфія 
Нарадзіўся 15 студзеня 1934 года ў Клецку ў сям’і польска-літоўскіх татар. У 1957 годзе скончыў улікова-эканамічны факультэт БДІНГ імя В. У. Куйбышава. У 1961—1967 гадах на навукова-даследчай працы ў Інстытуце эканомікі Акадэміі Навук Беларускай ССР: аспірант, малодшы, старшы навуковы супрацоўнік. У 1968—1990 гадах — загадчык сектара, загадчык аддзела НДІ эканомікі і эканоміка-матэматычных метадаў планавання пры Дзяржплане Беларускай ССР.

У 1990 годзе прысвоена ступень доктара эканамічных навук. З 1990 года — прафесар кафедры планавання і прагназавання БДІНГ.

## Навуковая дзейнасць 
Спецыялізуецца ў галіне рэгіянальнай эканомікі і прагназавання сацыяльна-эканамічнага развіцця на доўгатэрміновую і сярэднетэрміновую перспектыву.

Аўтар звыш 130 навуковых прац, у тым ліку 4 манаграфій. Браў удзел у распрацоўцы найважнейшых тэм рэспубліканскага значэння — генеральных схем развіцця і размяшчэння прадукцыйных сіл Беларусі на перыяд да 1990, 2000 і 2005 гадоў, Асноўных напрамкаў сацыяльна-эканамічнага развіцця Рэспублікі Беларусь на перыяд да 2010 года, Праграмы сацыяльна-эканамічнага развіцця Рэспублікі Беларусь на 2001—2005 гады, Канцэпцыі і праекта Нацыянальнай стратэгіі ўстойлівага сацыяльна-эканамічнай развіцця Рэспублікі Беларусь на перыяд да 2020 года, Праграмы структурнай перабудовы і павышэння канкурэнтаздольнасці эканомікі Рэспублікі Беларусь.

Якуб Мустафавіч прымае ўдзел у арганізацыі і правядзенні розных канферэнцый, семінараў, сімпозіумаў, у тым ліку міжнародных, і выступае з дакладамі. Актыўна ўдзельнічае ў працы рэдакцыйных калегій «Беларускага эканамічнага часопіса» і эканамічнага бюлетэня НДЭІ «Беларуская эканоміка: аналіз, прагноз, рэгуляванне».

Вялікую працу Я. М. Александровіч ажыццяўляе ў галіне падрыхтоўкі навуковых кадраў. Ён з’яўляецца старшынёй Савета па абароне дысертацый пры НДЭІ Мінэканомікі Рэспублікі Беларусь. За высокія дасягненні ў галіне эканамічнай навукі і распрацоўку праграм сацыяльна-эканамічнага развіцця Рэспублікі
Беларусь узнагароджаны Ганаровымі граматамі Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь і Міністэрства эканомікі Рэспублікі Беларусь.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Якуб Мустафович Александрович  // Беларускі эканамічны партал — ekonomika.by
* 

Катэгорыя:Эканамісты СССР
Катэгорыя:Эканамісты Беларусі
Катэгорыя:Выпускнікі БДЭУ
Любаўка (Беларусь)

**Любаўка** (, ) — былая вёска ў Магілёўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіла ў склад Вяйнянскага сельсавета. Размешчана за 4 км на поўдзень ад Магілёва, 7 км ад чыгуначнай станцыі Лупалава на лініі Магілёў—Крычаў. Рэльеф раўнінны. Транспартныя сувязі па шашы Санкт-Пецярбург—Адэса, якая праходзіць побач з вёскай.

## Гісторыя 
Вядома ў Расійскай імперыі з XIX ст. У 1897 годзе хутар у Вяйнянскай воласці Магілёўскага павета Магілёўскай губерні.

З 20 жніўня 1924 года ў Грабянёўскім сельсавеце Лупалаўскага раёна Магілёўскай акругі (да 26 ліпеня 1930), з 2 сакавіка 1931 года ў Магілёўскім раёне, з 2 сакавіка 1938 года ў Магілёўскай вобл. З 24 чэрвеня 1960 года ў Вяйнянскім сельсавеце. Зараз у складзе саўгаса «Вяйнянскі цяплічны камбінат» (цэнтр — в. Вейна).

Ліквідаваная ў 1988 годзе. Тэрыторыя ў складзе в. Вейна.

## Планіроўка 
Планіровачна складаецца з просталінейнай вуліцы, арыентаванай мерыдыянальна ўздоўж шашы і забудаванай аднабакова, традыцыйнымі драўлянымі дамамі сядзібнага тыпу. На ўсход, за шашой — асфальтавы завод.

## Насельніцтва 
* **XIX стагоддзе**:
** 1897 — 2 двары 21 жыхар.
* **XX стагоддзе**:
** 1909 — 2 двары, 13 жыхароў.
* **XXI стагоддзе**:

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Зніклі ў 1988 годзе
Катэгорыя:Вейна (Магілёўскі раён)
Бацькіў (Бродыўскі раён)

**Бацькіў** () — вёска ў Бродыўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр Бацькіўскага сельсавета.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Бродыўскага раёна
Астравецкае благачынне

**Астравецкае благачынне**, **Астравецкая благачынная акруга** — акруга ў Лідскай епархіі Беларускай праваслаўнай царквы. Аб’ядноўвае прыходы Астравецкага раёна Гродзенскай вобласці.

## Храмы і прыходы 
# Свята-Петра-Паўлаўская царква (Астравец)
# Свята-Ільінская царква (Альхоўка)

## Благачынныя настаяцелі 
Протаіерэй Юрый (Георгій) Савіцкі.

## Спасылкі 
* Астравецкае благачынне на lida-eparhia.by
 

Катэгорыя:Рэлігія ў Астравецкім раёне
Катэгорыя:Благачынныя акругі Лідскай епархіі
Свята-Петра-Паўлаўская царква (Астравец)

**Свята-Петра-Паўлаўская царква** — мураваны праваслаўны храм у горадзе Астравец Гродзенскай вобласці. Знаходзіцца на вул. Савецкая.

## Гісторыя 
Праваслаўны храм у гонар святых пакутнікаў Косьма і Даміяна быў уладкаваны ў Астраўцы ў XIX стагоддзі ў будынку скасаванага касцёла. У 1920-х гадах будынак царквы быў вернуты каталікам і пераабсталяваны ў касцёл.

У 1993 годзе было абрана месца для пабудовы новага праваслаўнага храма. У 1994 годзе распачалося будаўніцтва храма. 25 верасня 1999 года храм быў асвячоны епіскапам Гурыем.

У 2010 годзе пробашчам быў прызначаны іерэй Георгій Савіцкі. Пры ім было абноўлена начынне ў храме, усталяваны новы іканастас, набыты царкоўны дом.

## Архітэктура 
Храм пабудаваны з цэглы ў выглядзе карабля.

## Літаратура 
* *Габрусь, Т. В.* Архітэктурныя помнікі Астравецкага раёна / Т. В. Габрусь // Памяць: Гісторыка-дакументальная хроніка Астравецкага раёна / рэд. Г. П. Пашкоў [і інш.]. — Мінск: БелЭн, 2004. — С. 477.
* *Кулагін, А. М.* Праваслаўныя храмы Беларусі: энцыклапедычны даведнік / А. М. Калугін. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя імя Петруся Броўкі, 2007. — С. 23.
* *Сямёнава, Т.* Асвячэнне храма: адкрыццё царквы Святых апосталаў Пятра і Паўла / Таіса Сямёнава. — Астравецкая праўда. — 1999. — 29 верасня. — С. 1.

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Астравец
Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Астравецкага раёна
Катэгорыя:Храмы Лідскай епархіі
Катэгорыя:1999 год у Беларусі
Катэгорыя:Храмы Святых Пятра і Паўла
Ашмянскае благачынне

**Ашмянскае благачынне**, **Ашмянская благачынная акруга** — акруга ў Лідскай епархіі Беларускай праваслаўнай царквы. Аб’ядноўвае прыходы Ашмянскага раёна Гродзенскай вобласці.

## Храмы і прыходы 
# Свята-Васкрасенская царква (Ашмяны)
# Царква (Ашмяны (Жупранскі сельсавет))
# Свята-Георгіеўская царква (Гальшаны)
# Свята-Ільінская царква (Міхайлоўшчына)

## Благачынныя настаяцелі 
Протаіерэй Пётр Петлеха.

## Спасылкі 
* Ашмянскае благачынне на lida-eparhia.by
 

Катэгорыя:Рэлігія ў Ашмянскім раёне
Катэгорыя:Благачынныя акругі Лідскай епархіі
Малая Грамадзянская вуліца (Магілёў)

**Малая Грамадзянская вуліца** () — вуліца ў цэнтральнай частцы Магілёва, на тэрыторыі Пакроўскага пасада (Падміколля). Гістарычная назва **Вялікая Мяшчанская вуліца**.

## Размяшчэнне 
Мае крывалінейную форму, ад Вялікай Грамадзянскай да Сялянскага завулка арыентавана з захаду на ўсход, ад Сялянскага завулка да вул. Катоўскага — з паўднёвага захаду на паўночны ўсход. Пралягае ўздоўж падножжа карэннага правага берага р. Дняпро. Пачынаецца як працяг Вялікай Грамадзянскай, з поўдня прымыкае 1-ы Рабочы завулак, далей ідзе скрыжаванне з вуліцай Трубініцкіх, Сялянскім і Слабадскім завулкамі, завяршаецца скрыжаваннем з вуліцай Катоўскага і Дзябранскім спускам, пераходзячы ў адрэзак вуліцы Катоўскага (далей — Падгорная вуліца). Раней на поўнач ад вуліцы, ад скрыжавання з 1-м Рабочым завулкам да вуліцы пралягаў канец вул. Вялікай Грамадзянскай (цяпер не існуе).

## Спасылкі 
Катэгорыя:Пакроўскі пасад (Магілёў)
Храм у гонар мучаніка немаўляці Гаўрыіла Беластоцкага (Іўе)

**Храм у гонар мучаніка немаўляці Гаўрыіла Беластоцкага** — мураваны праваслаўны храм у горадзе Іўе Гродзенскай вобласці. Размешчаны на вул. 1 мая, 67. Асвечаны ў гонар Гаўрыіла Беластоцкага.

## Гісторыя 
У 1993 годзе была зарэгістравана праваслаўная грамада. У 1992 годзе будынак дзіцячага сада быў перададзены праваслаўнай грамадзе. Будаўніцтва храма было распачата ў 1994 годзе. Да 1995 года будынак быў перабудаваны пад храм. 18 чэрвеня 1995 года епіскапам Канстанцінам храм быў асвячоны. У 2008 годзе на храме былі перароблены купалы і збудавана новая званіца.

## Архітэктура 
Узведзена паводле канона старажытнарускага праваслаўнага 3-часткавага храма: кубападобны асноўны аб’ём пад 4-схільным дахам, 2-ярусная шатровая званіца над прытворам, гранёная апсіда; над усімі часткамі пастаўлены цыбулепадобныя купалы на 8-гранных барабанах. Прамавугольны ўваходны праём абрамлены арачным парталам. Фасады крапаваны лапаткамі, фігурнымі нішамі. У інтэр’еры на 3-ступенчатай салеі пастаўлены драўляны 2-ярусны іканастас.

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі: энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4.

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Іўеўскага раёна
Катэгорыя:Храмы Іўя
Катэгорыя:Храмы Лідскай епархіі
Катэгорыя:1995 год у Беларусі
Вячаслаў Генадзевіч Паўлавец

**Вячаслаў Генадзевіч Паўлавец** (нар.  г. Бійск Алтайскі край, Расія) — беларускі мастак-акварэліст, ілюстратар, кніжны дызайнер.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 1 кастрычніка 1959 г. у г. Бійску Алтайскага края, Расія. У 1972—1976 гг. вучыўся ў 1-й Мінскай дзіцячай мастацкай школе (выкладчык — У. Ткачэнка). У 1976—1982 гг. — у Беларускім дзяржаўным тэатральна-мастацкім інстытуце ў П. Любамудрава, В. Шаранговіча, У. Савіча.

Працаваў мастацкім рэдактарам у выдавецтвах «Беларуская энцыклапедыя» і «Беларусь», выдавецкім доме «Звязда», у часопісе «Мастацтва».

Удзельнік мастацкіх выставак з 1978 г. Сябра Беларускага саюза мастакоў (1988). Лаўрэат прэміі Федэрацыі прафсаюзаў Беларусі (2001).

## Творчасць 
Сярод твораў — графічныя серыі «Бацькаўшчына» (1984—1986), «Уражанні» (1991), «Дрэвы» (1992), «Матэрыя часу» (1992—1993), «Рэальнасць нерэальнасці» (1993—1994), «Рух падсвядомасці» (1993), «Стварэнне літары» (1994). «Геаметрыя краявіду» (1996—1999), «Мара аб Радзіме» (2000—2002).

Кніга «Напалеон Орда. Шлях да Бацькаўшчыны» ў ягоным мастацкім аздабленьні атрымала Гран-пры ў Маскве на конкурсе кніг краінаў СНД.

Творы мастака захоўваюцца ў зборах Нацыянальнага мастацкага музея Рэспублікі Беларусь, Гісторыка-археалагічнага музея (г. Гродна), Дзяржаўнага музея гісторыі беларускай літаратуры, у прыватных калекцыях Беларусі, Германіі, Італіі, Латвіі, Вялікабрытаніі, Расіі, ЗША.

Па меркаванню мастацтвазнаўцы Алены Пікулік *«Творы Вячаслава Паўлаўца цалкам пазбаўлены ўсяго цёмнага, пачварнага і хваравітага. Свет у яго акварэлях прадстае перад гледачом такім, якім ён бачыцца ў шчаслівых снах і дзіцячых успамінах: ён, вызвалены ад усяго выпадковага, нібы выпраменьвае ўнутранае святло, нагадвае пра адвечную мудрасць прыроды, крохкасць і безабароннасць чалавечай душы, непаўторнасць кожнага вокамгнення жыцця»*.

## Спасылкі 
* http://www.kimpress.by(http://www.kimpress.by/index.phtml?page=2&DomainName=mast&id=474) 
* akademkniga.by

Катэгорыя:Мастакі Беларусі
Катэгорыя:Акварэлісты Беларусі
Катэгорыя:Мастакі-ілюстратары Беларусі
Царква ў гонар Ціхвінскай іконы Божай Маці (Брэст)

**Царква ў гонар абраза Божай Маці «Ціхвінскі»** — праваслаўны храм у Брэсце. Знаходзіцца ў мікрараёне Кавалёва на вул. Валгаградская, 23.

## Гісторыя 
Стварэнне храма ў 1999 годзе блаславіў мітрапаліт Мінскі і Слуцкі Філарэт, і быў заснаваны часовы храм. У 2000 годзе быў распрацаваны праект сталага храма. У 2003 годзе пры царкве было арганізавана праваслаўнае сястрыцтва, а у 2004 годзе нядзельная школа.

## Архітэктура 
У 2013 годзе ў храме былі ўсталяваны пасад і ахвярнік з белага саянскага мармуру. Роспісам іканастаса займаліся прадстаўнікі жаночага праваслаўнага Багалюбскага манастыра Нараджэння Багародзіцы.

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Брэста
Катэгорыя:Храмы Брэсцкай і Кобрынскай епархіі
Мар’ян Людвігавіч Стакоўскі

**Мар’ян Людвігавіч Стакоўскі** ( — ) — савецкі дзяржаўны дзеяч, наркам аховы здароўя БССР (1922—1924).

## Біяграфія 
З юнацтва актыўна ўдзельнічаў у рэвалюцыйным руху, 4 разы быў арыштаваны. Пасля Кастрычніцкай рэвалюцыі загадваў аддзелам палонных і бежанцаў Польскага камісарыята ў Народным камітэце нацыянальных спраў, з’яўляўся старшынёй Уральскага абласнога надзвычайнага Камітэта. З сакавіка 1918 г. вёў палітычную працу ў РСЧА, быў упаўнаважаным Рэвалюцыйнага камітэта Польшчы пры Рэўваенсавеце 4-й арміі РСЧА. З 1920 г. працаваў у Мінску начальнікам аддзела эвакуацыі, з ліпеня 1924 г. — дырэктарам Белхартрэста. У 1923—1924 гг. член Вярхоўнага Суда БССР.

З кастрычніка 1933 г. — упаўнаважаны Наркамата ўнутранага і знешняга гандлю СССР пры Саўнаркаме БССР.

Катэгорыя:Постаці беларускай аховы здароўя
Катэгорыя:Народныя камісары аховы здароўя БССР
Смаргонскае благачынне

**Смаргонскае благачынне**, **Смаргонская благачынная акруга** — акруга ў Лідскай епархіі Беларускай праваслаўнай царквы. Аб’ядноўвае прыходы Смаргонскага раёна Гродзенскай вобласці.

## Храмы і прыходы 
# Спаса-Праабражэнская царква (Смаргонь)
# Храм святых Віленскіх пакутнікаў Антонія, Іаана і Яўстафія (Смаргонь)
# Храм абраза Маці Божай (Смаргонь)
# Царква ў В/Ч 2044
# Царква ў гонар прападобнай Ефрасінні Полацкай (Вішнева)
# Царква (Жодзішкі)
# Свята-Пакроўская царква (Міхневічы)
# Царква ў гонар абраза Божай Маці «Усіх Гаротных Радасць» (Кеўлы)
# Свята-Аляксандра-Неўская царква (Крэва)
# Свята-Дабравешчанская царква (Рацавічы)
# Свята-Петра-Паўлаўская царква (Рыбакі)
# Свята-Духаўская царква (Сукневічы)
# Царква ў гонар святых царственных пакутнікаў (Солы)

## Благачынныя настаяцелі 
Протаіерэй Анатоль Рэзановіч.

## Спасылкі 
* Смаргонскае благачынне на lida-eparhia.by
 

Катэгорыя:Рэлігія ў Смаргонскім раёне
Катэгорыя:Благачынныя акругі Лідскай епархіі
Свята-Мікалаеўская царква (Юрацішкі)

**Свята-Мікалаеўская царква** — праваслаўны храм у гарадскім пасёлку Юрацішкі Іўеўскага раёна Гродзенскай вобласці. Знаходзіцца на вул. Савецкай, 27.

## Гісторыя 
Ініцыятарам будаўніцтва праваслаўнага храма ў Юрацiшках былі канцлер вялікі літоўскі Альбрэхт Гаштольд і яго жонка Сафія з князёў Вярэйскіх. Царква была збудавана каля 1520 года, мела галоўны прастол у гонар Свяціцеля Мікалая Цудатворцы і бакавы прастол у гонар Святой Параскевы Пятніцы. Яна была пабудавана драўляным зрубам, стаяла сярод сялянскіх хат. Аб першапачатковым выглядзе храма звестак не захавалася.

Храм некалькі разоў быў капітальна рэстаўраваны. У 1840 годзе быў праведзены капітальны рамонт: падняты сцены, падкладзены дадатковы каменны падмурак і пакладзены новы гонтавы дах. У 1864 ці 1867 годзе над прытворам была пабудавана званіца з шатровым завяршэннем.

22 мая 2014 года архіепіскап Навагрудскі і Лідскі Гурый асвяціў адноўленую пасля пажара царкву. У ёй захоўваюцца цудатворны Юрацішкоўскі абраз Божай Маці і вялікі архіў.

## Архітэктура 
Да пажара 2012 года ўяўляла сабой твор народнага дойлідства. Трохзрубны будынак складаўся з прамавугольнага ў плане асноўнага аб’ёма, пяціграннай апсіды і квадратнага ў плане бабінца. Зрубы аднолькавай вышыні былі завершаны агульнай прафіляванай цягай карніза. Асноўны аб’ём і апсіда былі накрыты двухсхільным дахам з вальмамі над апсідай і трохвугольнымі навісямі ў месцах злучэння зрубаў.

Па баках апсіды знаходзіліся нізкія сіметрычныя прыбудовы, размешчаныя на адной лініі з бакавымі сценамі асноўнага зруба. Бабінец быў завершаны чацверыковай шатровай званіцай з галоўкай. Сцены былі гарызантальна ашаляваны і аздоблены шырокімі лапаткамі.

## Літаратура 
*  — С. 206.
* Праваслаўныя храмы Беларусі: энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4.

## Спасылкі 
* Сайт храма
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Іўеўскага раёна
Катэгорыя:Юрацішкі
Катэгорыя:Храмы Лідскай епархіі
Катэгорыя:XIX стагоддзе ў Беларусі
Катэгорыя:Помнікі беларускага народнага дойлідства
Катэгорыя:Драўляныя цэрквы Беларусі
Катэгорыя:Храмы Святога Мікалая
5-я армія (Аўстра-Венгрыя)

**5-я а́рмія** () — воінскае аб’яднанне армейскага ўзроўню сухапутных сілаў Аўстра-Венгрыі падчас Першай сусветнай вайны.

## Гісторыя 
Была сфармавана напачатку жніўня 1914 года для вядзення вайны супраць Сербіі. Пасля мабілізацыі яна складалася з наступных часцей:

Пасля гіганцкіх страт армія была распушчана ў снежні 1914 года. Другое фарміраванне 5-й арміі адбылося ў маі 1915 года на Італьянскім фронце, дзе яна і скончыла вайну. 24 мая 1917 была перайменавана ў *Ізонскую Армію*, а 23 жніўня 1917 была пераўтворана ў *групу армій Бароевіча* (), якая складалася з дзвюх армій: 1-й і 2-й Ізонскіх Армій. У студзені 1918 года група армій складалася з Ізонскай Арміі і 6-й арміі.

## Камандуючыя 
### Першае фарміраванне 
* Генерал пяхоты Лібарыюс фон Франк () (жнівень — 27 снежня 1914).
### Другое фарміраванне 
* Генерал-фельдмаршал Светазар Бароевіч () (май 1915 — 3 лістапада 1918).

## Літаратура 
* 
* Österreich-Ungarns letzter Krieg. Band I, Hrsg.: Edmund Glaise-Horstenau, Verlag der Militärwissenschaftlichen Mitteilungen, Wien 1930

## Спасылкі 
* Order of Battle - Serbia August, 1914 
* Heer und Flotte Österreich-Ungarn
* Österreichisch-Ungarische Truppen und Waffen im I. Weltkrieg 
* ÖSTERREICH-UNGARNS LETZTER KRIEG 1914—1918 

Катэгорыя:Арміі Аўстра-Венгрыі ў Першай сусветнай вайне
Мэжыгоры

**Мэжыгоры** () — вёска ў Бродыўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Бацькіўскага сельсавета.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Бродыўскага раёна
Іўеўскае благачынне

**Іўеўскае благачынне**, **Іўеўская благачынная акруга** — акруга ў Лідскай епархіі Беларускай праваслаўнай царквы. Аб’ядноўвае прыходы Іўеўскага раёна Гродзенскай вобласці.

## Храмы і прыходы 
# Храм у гонар мучаніка немаўляці Гаўрыіла Беластоцкага (Іўе)
# Свята-Панцеляймонаўская царква (Бакшты)
# Свята-Пакроўская царква (Вялікія Князікоўцы)
# Свята-Троіцкая царква (Морына)
# Свята-Пакроўская царква (Мікалаева)
# Свята-Петра-Паўлаўская царква (Трабы)
# Свята-Варварынская царква (Чапунь)
# Свята-Мікалаеўская царква (Юрацішкі)

## Благачынныя настаяцелі 
Протаіерэй Вячаслаў Пашкевіч.

## Спасылкі 
* Іўеўскае благачынне на lida-eparhia.by
 

Катэгорыя:Рэлігія ў Іўеўскім раёне
Катэгорыя:Благачынныя акругі Лідскай епархіі
Віталь Альгімантавіч Йоцюс

**Йоцюс Віталь Альгімантавіч** (нар. ) — беларускі гісторык, кандыдат гістарычных навук (2017). У 2019—2020 намеснік дэкана гістарычнага факультэта БДПУ па выхаваўчай працы.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 11 жніўня 1983 года ў Мінску ў сям’і службоўцаў. Бацька — літовец, маці — беларуска.

У 2008 годзе скончыў гістарычны факультэт БДПУ. У 2011 годзе магістратуру БДПУ па спецыяльнасці «Айчынная гісторыя»

З 2017 года выкладчык кафедры кафедры сацыяльна-гуманітарных дысцыплін. З 2018 на кафедры ўсеагульнай гісторыі і методыкі выкладання гісторыі.

## Навуковая дзейнасць 
Сфера навуковых інтарэсаў: Сацыяльна-эканамічная гісторыя Беларусі 1920-1930-х гг.

;Асноўныя публікацыі:
* Фарміраванне адміністрацыйна-прававой асновы сельскагаспадарчага перасялення ў БССР
* Арганізацыя сельскагаспадарчага перасялення з БССР (1919—1941 г.г.)
* інш.

## Спасылкі 
* Асабісты профіль на сайце БДПУ

Катэгорыя:Выкладчыкі БДПУ імя Максіма Танка
Катэгорыя:Вучоныя паводле алфавіта
Катэгорыя:Гісторыкі Беларусі
Катэгорыя:Выпускнікі БДПУ імя Максіма Танка
Юрый Ігаравіч Моша

**Юрый Ігаравіч Моша** (, 17 снежня 1975, Наварасійск, Краснадарскі край, РСФСР) — расійскі грамадскі дзеяч, прадпрымальнік, блогер, палітычны ўцякач і філантроп.

Заснавальнік кампаній «Руская Амерыка» і «Другі Пашпарт». Ён з'яўляецца заснавальнікам праграмы дапамогі расійскім бізнесменам, якіх пераследуюць.
Заснавальнік «Камітэта супраць дыфамацыі, дыскрымінацыі і пераследу ў Інтэрнэце».

## Біяграфія 
Юрый Моша нарадзіўся ў Наварасійску Краснадарскага краю.
З 1982 па 1993 год вучыўся ў Наварасійскай школе № 2.
З лютага 2004 года пры садзейнічанні расійскіх няўрадавых праваабарончых арганізацый і ЗША, «Наварасійскі камітэт па правах чалавека» і міжнародная арганізацыя па міграцыі прыступілі да рэалізацыі праграмы перасялення турак-месхецінцаў з Краснадарскага краю ў ЗША. Па стане на верасень 2005 года каля 21 000 чалавек падалі заяўкі на ўдзел у праграме, і 5000 чалавек пераехалі ў Портленд, Філадэльфію, Атланту, Ноксвіл, Вокешу, Кент і яшчэ больш чым 60 гарадоў ЗША. Па стане на 2014 год толькі ў Дэйтане пражывала 2,5 тысячы турак-месхетынцаў. Праваабарончая дзейнасць Юрыя Мошы ў барацьбе з расавай дыскрымінацыяй у Краснадарскім краі стала адной з прычын палітычных пераследаў з боку расійскай улады і як следства эміграцыі Юрыя ў ЗША.

У 2004 годзе Юрый узначаліў барацьбу з незаконным пераходам наварасійскага тэлеканала «Зара» ва ўласнасць «Радыё і Тэлебачанне Наварасійска» урадам Краснадарскага краю.

У 2007-2011 гадах — генеральны дырэктар Кубанскага інвестыцыйнага фонду.

У 2011 годзе ён пераехаў у ЗША на пастаяннае месца жыхарства.

У 2017 годзе Юрый Моша заснаваў кампанію «Другі Пашпарт». Сёння гэтая кампанія актыўна развіваецца і пашырае спектр іміграцыйных і візавых паслуг у пошукавых сістэмах Яндэкс і Google. У 2018 годзе ён звярнуўся да Кангрэсу ЗША з просьбай унесці пошукавік Яндэкс у спіс расійскіх кампаній, якія падпадаюць пад міжнародныя санкцыі ў дачыненні да Расіі. У 2018-2019 гадах ён падаў пазовы аб абароне гонару і годнасці грамадзян да Яндэксу і Google у Нью-Ёркскія суды.

У 2019 годзе ён заснаваў «Камітэт супраць дыфамацыі, дыскрымінацыі і пераследу ў Інтэрнэце».

## Грамадская дзейнасць 
Пра гісторыю жыцця і бізнесу Юрыя Мошы пісалі многія вядомыя СМІ: УНІАН, Forbes, РБК-Украіна, Новое Время, Коммерсантъ, Lenta.ru, Gazeta.ru, Известия, Маскоўскі Камсамолец, Рэха Масквы, Дзелавы Пецярбург і іншыя.

Ён з'яўляецца заснавальнікам першага канала аб іміграцыі ў ЗША «Руская Амерыка» на YouTube з 49 тысячамі падпісчыкаў.

Ён з'яўляецца членам Асацыяцыі іміграцыйных кампаній свету «Інвестыцыйны Міграцыйны савет".

Таксама Юрый Моша з'яўляецца адным з прадзюсараў дакументальнага фільма «The Russian Soul».

Юрый Моша падтрымлівае тэрытарыяльную цэласнасць Украіны. Асуджае анексію Крыма, лічыць, што так званы рэферэндум быў праведзены незаконна, так як не быў узгоднены з Кіевам.

Юрый з'яўляецца крытыкам пуцінскага рэжыму.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 
* 
* Афіцыйны сайт «Руская Амерыка»
* Афіцыйны сайт «Другі Пашпарт»

Катэгорыя:Прадпрымальнікі Расіі
Катэгорыя:Палітычныя эмігранты
Свята-Панцеляймонаўская царква (Бакшты)

**Свята-Панцеляймонаўская царква** — мураваны праваслаўны храм у в. Бакшты Іўеўскага раёна Гродзенскай вобласці. Знаходзіцца на вул. Першамайская, 57.

## Гісторыя 
У 1993 годзе было асвячона месца пад будаўніцтва храма. 1 кастрычніка 1995 храм быў асвячоны епіскапам Канстанцінам. У 1999 годзе распачата будаўніцтва званіцы.

## Архітэктура 
Пабудавана з цэглы. Храм вырашаны ў традыцыях рэтраспектыўна-рускага стылю па канону 4-часткавай падоўжна-восевай кампазіцыі. Над папярочным прамавугольным прытворам узвышаецца 2-ярусная (васьмярык на чацверыку) шатровая званіца з макаўкай у завяршэнні. Праз кароткую трапезную яна далучаецца да квадратнага ў плане аб’ёму малітоўнай залы, шатровы бляшаны дах якога завершаны на вяршыне 2-ярусным 8-гранным светлавым барабанам з цыбулепадобным купалам, а па вуглах — чатырма аналагічнымі меншымі «апостальскімі» галоўкамі. Тыльны блок храма завершаны 3-граннымі апсідай і бакавымі рызніцамі. Плоскасныя фасады расчлянёны арачнымі вокнамі ў чырвонацагляных ліштвах і круглымі люкарнамі.

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі: энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4.

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Іўеўскага раёна
Катэгорыя:Бакшты (Іўеўскі раён)
Катэгорыя:Храмы Лідскай епархіі
Катэгорыя:1995 год у Беларусі
Яблуніўка (Бродыўскі раён)

**Яблуніўка** () — вёска ў Бродыўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Бродыўскага раёна