open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Свята-Мікалаеўская царква (Нарашы)

**Свята-Мікалаеўская царква** — праваслаўны храм у в. Нарашы Шчучынскага раёна Гродзенскай вобласці.

## Гісторыя 
Пабудавана ў 1860 г. з бутавага каменю і цэглы. Прыпісная да Спаса-Праабражэнскай царквы ў г.п. Астрына.

## Архітэктура 
Помнік архітэктуры сінадальнага накірунку рэтраспектыўна-рускага стылю. Цэнтральны кубападобны аб'ём малітоўнай залы накрыты чатырохсхільным дахам з макаўкай у завяршэнні. Па падоўжнай восі заход — усход да яго далучаны прамавугольная апсіда і гранёны прытвор з двух'яруснай шатровай званіцай. На фоне паліхромнай бутавай муроўкі вылучаюцца атынкаваныя элементы архітэктурнага дэкору: руставаныя лапаткі, аркатурныя фрызы, круглыя разеткі і прамавугольныя нішы, кілепадобныя ліштвы аконных арачных праёмаў.

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі: энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэд. савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. - Мн.: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. – 653 с. – ISBN 978-985-11-0389-4.

Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Шчучынскага раёна
Катэгорыя:Колішнія праваслаўныя храмы Гродзенскай вобласці
Катэгорыя:Нарашы
Катэгорыя:Храмы Гродзенскай і Ваўкавыскай епархіі
Катэгорыя:1860 год у Беларусі
Свята-Міхайлаўская царква (Нач)

**Свята-Міхайлаўская царква** — праваслаўны храм у в. Нач Ганцавіцкага раёна Брэсцкай вобласці.

## Гісторыя 
Знаходзіцца на могілках. Пабудавана ў 1870 г. з дрэва.

## Архітэктура 
Помнік народнага дойлідства. Вырашана прамавугольным з 2-граннай алтарнай часткай зрубам пад вальмавым дахам, вынас якога на фасадзе падтрыманы 4 слупамі. Сцены прарэзаны прамавугольнымі аконнымі і дзвярнымі праёмамі. У канцы 1980-х гадоў сцены абабітыя нерыфлёным шыферам.

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі : энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4

## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Нач (вёска)
Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Ганцавіцкага раёна
Катэгорыя:Помнікі беларускага народнага дойлідства
Катэгорыя:Храмы Святога Міхаіла
Катэгорыя:Храмы Пінскай і Лунінецкай епархіі
Катэгорыя:1870 год у Беларусі
Свята-Троіцкая царква (Мікасецк)

**Свята-Троіцкая царква** — праваслаўны храм у в. Мікасецк Мядзельскага раёна Мінскай вобласці.

## Гісторыя 
На паўднёвай ускраіне вёскі. Пабудавана ў 1926 годзе з дрэва.

## Архітэктура 
Помнік народнага дойлідства. Вырашана прамавугольным зрубам з прыдзелам з паўночнага бакавога фасада, накрытых перакрыжаваннымі двухсхільнымі дахамі, завершанымі 4 галоўкамі. Да галоўнага фасада далучана двух’ярусная чацверыковая званіца з шатровым верхам і галоўкай. Ашаляваныя дошкамі з нашчыльнікамі фасады члянёны прамавугольнымі аконнымі праёмамі.

## Інтэр’ер 
У інтэр'еры апсіду вылучае двух’ярусны драўляны іканастас.

Mikasiecak, Trajeckaja. Мікасецак, Траецкая (1926-39) (2).jpg|Інтэр'ер царквы ў 1926-39
Mikasiecak, Trajeckaja. Мікасецак, Траецкая (1926-39).jpg|Царква ў 1926-39
Мікасецк. Свята-Троіцкая царква (01).jpg
Мікасецк. Свята-Троіцкая царква (03).jpg 

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі : энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4

Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Мядзельскага раёна
Катэгорыя:Помнікі беларускага народнага дойлідства
Катэгорыя:Драўляныя цэрквы Беларусі
Катэгорыя:З’явіліся ў 1926 годзе
Катэгорыя:1926 год у Беларусі
Катэгорыя:Мікасецк
Катэгорыя:Храмы Маладзечанскай епархіі
Свята-Успенская царква (Ніўнікі)

**Свята-Успенская царква** — стараверскі храм у цэнтры вёсцы Ніўнікі Мёрскага раёна Віцебскай вобласці.

## Гісторыя 
Пабудавана ў 1906 годзе з дрэва як стараабрадніцкая.

## Архітэктура 
]]
Помнік народнага дойлідства. Прамавугольны ў плане будынак накрыты двухсхільным дахам, які на галоўным фасадзе выходзіць трохвугольным франтонам. Над ім надбудавана двух’ярусная (васьмярык на чацверыку) званіца з макаўкай у завяршэнні. Макаўкай адзначана алтарная частка храма. Гарызантальна ашаляваныя фасады рытмічна расчлянёны лучковымі аконнымі праёмамі ў разных ліштвах. Уваход вылучаны ганкам з навіссю на 2 слупах.

## Інтэр’ер 
Абразы 18 — 19 ст.: «Дзісус», «Жыццё Іаана Багаслова», «Уваскрасенне Хрыстова», «Святы Мікалай», «Ражджаство Хрыстова».

## Літаратура 
*  — С. 312
* Праваслаўныя храмы Беларусі : энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4

## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Храмы Мёрскага раёна
Катэгорыя:Ніўнікі
Катэгорыя:З’явіліся ў 1906 годзе
Катэгорыя:1906 год у Беларусі
Катэгорыя:Помнікі беларускага народнага дойлідства
Катэгорыя:Драўляныя цэрквы Беларусі
Катэгорыя:Стараверскія храмы Беларусі
Дзяржаўны цэнтр картографа-геадэзічных матэрыялаў і даных Рэспублікі Беларусь

**Дзяржа́ўны цэнтр карто́графа-геадэзі́чных матэрыя́лаў і да́ных Рэспу́блікі Белару́сь** (Дзяржкартгеацэнтр) — ведамства ўраду Беларусі, упаўнаважанае ажыццяўляць дзяржаўную палітыку ў картаграфічнай і геадэзічных сфераў.

## Гісторыя 
Дзяржаўны картографа-геадэзічны фонд Рэспублікі Беларусь створаны ў мэтах выканання Пастановы Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь ад 6 мая 1993 года № 291 «Аб стварэнні дзяржаўнага картографа-геадэзічнага фонду Рэспублікі Беларусь» загадам Камітэта геадэзіі пры Савеце Міністраў Рэспублікі Беларусь ад 22 лістапада 1993 года № 58.

Загадам Дзяржаўнага камітэта па зямельных рэсурсах, геадэзіі і картаграфіі Рэспублікі Беларусь (цяпер — Дзяржаўны камітэт па маёмасці Рэспублікі Беларусь) ад 15 мая 2001 года № 101 *Дзяржаўны картографа-геадэзічны фонд* перайменаваны ў Установу «Дзяржаўны цэнтр картографа-геадэзічных матэрыялаў і даных Рэспублікі Беларусь».

У адпаведнасці з загадам Дзяржаўнага камітэта па маёмасці Рэспублікі Беларусь ад 13 лістапада 2013 года № 233 Тапографа-геадэзічнае рэспубліканскае ўнітарнае прадпрыемства «Белгеадэзія» рэарганізавана шляхам далучэння Установы «Дзяржаўны цэнтр картографа-геадэзічных матэрыялаў і даных Рэспублікі Беларусь».

## Паўнамоцтвы 
У адпаведнасці з Пастановай Дзяржаўнага камітэта па маёмасці Рэспублікі Беларусь ад 27 сакавіка 2009 г. № 30, Дзяржкартгеацэнтр РУП «Белгеадэзія» упаўнаважаны на:

* фарміраванне, вядзенне i захаванне дзяржаўнага картографа-геадэзічнага фонду Рэспублікі Беларусь;
* правядзенне экспертызы тэхнічных праектаў і каштарысаў на вытворчасць геадэзічных і картаграфічных работ;
* вядзенне дзяжурнай даведачнай карты Рэспублікі Беларусь;
* вырашэнне пытанняў стандартызацыі, нармалізацыі і ўпарадкавання найменняў геаграфічных аб’ектаў;
* вядзенне Дзяржаўнага каталога найменняў геаграфічных аб’ектаў Рэспублікі Беларусь;
* правядзенне экспертызы матэрыялаў і дадзеных, атрыманых у выніку выканання геадэзічных і картаграфічных работ дзяржаўнага прызначэння;
* па стварэнню, абнаўленню і выданню (рэдакцыйна-выдавецкая падрыхтоўка) дзяржаўных тапаграфічных карт і планаў, тапаграфічных планаў населеных пунктаў у графічнай, лічбавай і іншых формах, дакладнасць і змест якіх забяспечваюць вырашэнне агульнадзяржаўных, міжгаліновых задач;
* па картаграфічнаму забеспячэнню дэлімітацыі, дэмаркацыі і праверкі праходжання лініі Дзяржаўнай мяжы Рэспублікі Беларусь, межаў адміністрацыйна-тэрытарыяльных і тэрытарыяльных адзінак Рэспублікі Беларусь;
* па праектаванню, складанню і выданню агульнагеаграфічных (тапаграфічных, аглядна-тапаграфічных) і тэматычных (палітычных, адміністрацыйных), у тым ліку спецыяльных (навукова-даведачных), карт, планаў і атласаў.

## Спасылкі 
* Сайт цэнтра 

Катэгорыя:Дзяржаўныя арганізацыі Беларусі
Катэгорыя:Картаграфія
Катэгорыя:1993 год у Беларусі
Свята-Ільінская царква (Ніжні Церабяжоў)

**Свята-Ільінская царква** — праваслаўны храм у в. Ніжні Церабяжоў Столінскага раёна Брэсцкай вобласці.

## Гісторыя 
Знаходзіцца ў цэнтры вёскі. Пабудавана ў 1872 г. з дрэва, у канцы 20 ст. пабудавана званіца.

## Архітэктура 
Помнік народнага дойлідства. Да цэнтральнага кубападобнага аб'ёму малітоўнай залы далучаны аб'яднаныя ў адзіны зруб бабінец і трох'ярусная чатырохгранная прытвор-званіца, пяцігранная апсіда з бакавой рызніцай. Шатровыя бляшаныя пакрыцці званіцы і цэнтральнага зруба завершаны макаўкамі. Гарызантальна ашаляваныя фасады прарэзаны разнастайнымі аконнымі праёмамі: здвоенымі трапецападобнымі ў малітоўнай зале, арачнымі ў кілепадобных ліштвах у бабінцы і апсідзе, прамавугольнымі ў прытворы. Прамавугольны ўваходны праём накрыты кілепадобным бляшаным казырком на каваных вітых кранштэйнах.

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі : энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4

## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Ніжні Церабяжоў
Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Столінскага раёна
Катэгорыя:Помнікі беларускага народнага дойлідства
Катэгорыя:Драўляныя цэрквы Беларусі
Катэгорыя:1872 год у Беларусі
Катэгорыя:Храмы Пінскай і Лунінецкай епархіі
Спаса-Праабражэнская царква (Новая Папіна)

**Спаса-Праабражэнская царква** — праваслаўны храм у в. Новая Папіна Драгічынскага раёна Брэсцкай вобласці.

## Гісторыя 
У цэнтры вёскі. Храм пабудаваны ў 1810 г. з дрэва на месцы царквы 1723 г.

## Архітэктура 
]]
Помнік народнага дойлідства. Вырашана працяглым прамавугольным у плане зрубам, накрытым вальмавым дахам, завершаным па цэнтры цыбулепадобнай галоўкай. З усходу далучана пяцігранная апсіда з бакавой рызніцай, з захаду — прамавугольны прытвор, над якім у другой палавіне XX стагоддзя ўзведзена двух’ярусная чатырохгранная шатровая званіца з макаўкай. Гарызантальна ашаляваныя бакавыя фасады расчлянёны лучковымі аконнымі праёмамі і брусамі-сцяжкамі ў прасценках, апяразаны цокальным поясам з вертыкальнай шалёўкай.

## Інтэр’ер 
Зала перакрыта плоскай столлю па бэльках, апсіда вылучана драўляным іканастасам, выкананым у 1830-я гады.

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі : энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4

## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Драгічынскага раёна
Катэгорыя:Новая Папіна
Катэгорыя:З’явіліся ў 1810 годзе
Катэгорыя:1810 год у Беларусі
Катэгорыя:Драўляныя цэрквы Беларусі
Катэгорыя:Храмы Брэсцкай і Кобрынскай епархіі
Воднае пола на летніх Алімпійскіх гульнях 2016

, дзе праводзіліся спаборніцтвы па водным пола.]]
**Спаборніцтвы па водным пола на летніх Алімпійскіх гульнях 2016 года** праводзіліся ў водным цэнтры імя Марыі Ленк у раёне Бара-да-Тыхука ў Рыа-дэ-Жанейра з 6 па 20 жніўня 2016 года. Былі разгуляны два камплекты ўзнагарод сярод мужчын і жанчын. У спаборніцтвах бралі ўдзел 12 мужчынскіх і 8 жаночых зборных па 13 спартсменаў у кожнай.

## Кваліфікацыя 
### Мужчынская кваліфікацыя 
### Жаночая кваліфікацыя 
## Катэгорыі і каляндар 

## Вынікі 
## Медальны залік 
## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Спаборніцтвы на летніх Алімпійскіх гульнях 2016
2016
Свята-Ільінская царква (Нарач, Вілейскі раён)

**Свята-Ільінская царква** — праваслаўны храм у аг. Нарач Вілейскага раёна Мінскай вобласці.

## Гісторыя 
Першы ўспамін пра праваслаўную царкву ў Нарачы адносіцца да 1582 года. У 1866 годзе з-за трухлявасці будынка царкву нават збіраліся зачыніць, але ўсёж-ткі ў 1877 годзе пачалося будаўніцтва новага храма з цэглы. На пачатку 1882 года царква ў Нарачы была асвечана. У час Першай сусветнай вайны немцы гаспадарылі ў Нарачы з 15 па 29 верасня 1915 г. Памяшканне царквы яны выкарыстоўвалі для ўтрымання палонных і параненых, пры тым маёмасць храма захавалася. Пасля Другой сусветнай вайны, пры савецкай уладзе, у пачатку 1960-ых гадоў царква была зачынена і ператворана ў склад калгаса. Вярнулі будынак вернікам у маі 1990 г. і наноў асвечана мітрапалітам Мінскім і Слуцкім Філарэтам 15 жніўня 1992 года.

## Святары 
* ? — 1885 Іосіф Родзевіч
* 1885—1889 Іван Лечыцкі
* 1889—1933 і ў час нямецкай акупацыі Другой сусветнай вайны Павел Іларыёнавіч Сасноўскі
* 1933—1935 Уладзімір Сіняўскі
* 1935—1938 Аляксандр Міхалевіч

* 1938—1941 Ювеналій Кубенскі
* пасляваенны час да пачатку 1960-ых гг. Жалабковіч
* 1990—1996 Барыс Гулецкі
* 1996—2003 Ігар Віктаравіч Прылепскі
* 2003—2016 Вячаслаў Пяшко 
* 2016 — Фёдар Кукс

## Архітэктура 
Помнік архітэктуры сінадальнага накірунку рэтраспектыўна-рускага стылю. Аб’ёмна-прасторавая кампазіцыя кананічная чатырохчасткавая: прытвор-званіца, трапезная, малітоўная зала, паўкруглая апсіда пад канічным дахам. Шатровыя пакрыцці двух’яруснай (васьмярык на чацверыку) званіцы і кубападобнага асноўнага аб’ёму завершаны цыбулепадобнымі галоўкамі на гранёных шыях. Галоўны ўваход аформлены масіўным арачным парталам, бакавыя — арачнымі нішамі. Атынкаваныя фасады расчлянёны адзінарнымі і здвоенымі арачнымі аконнымі праёмамі, дэкарыраванымі кілепадобнымі ліштвамі. Аб’ёмы акаймаваны прафіляванымі карнізамі з сухарыкамі, вуглавымі шырокімі лапаткамі, белізна якіх кантрастна вылучаецца на паліхромным фоне шліфаванай бутавай муроўкі сцен, якая ўзбагачана мазаічнай кладкай швоў дробным шчэбнем.

## Інтэр’ер 
Унутры памяшканні аб’яднаны шырокімі прасветамі. Мастацка-дэкаратыўным акцэнтам інтэр'ера з’яўляецца драўляны двух’ярусны іканастас, дэкарыраваны накладной разьбой. Царскія вароты выкананы скразной расліннай разьбой з абразамі-таблеткамі евангелістаў.

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі : энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4
* 

## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Храмы Маладзечанскай епархіі
Катэгорыя:Храмы Святога Іліі
Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Вілейскага раёна
Катэгорыя:Нарач (Вілейскі раён)
Андора на летніх Алімпійскіх гульнях 2016

**Албанія на летніх Алімпійскіх гульнях 2016 года** была прадстаўлена ў 4 відах спорту. Краіна дэбютавала на Алімпійскіх гульнях у 1976 годзе і ўдзельнічала ў гульнях у адзінаццаты раз.

## Дзюдо 
## Лёгкая атлетыка 
### Трэкавыя і дарожныя віды 
## Плаванне 
## Стралковы спорт 
## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Краіны на летніх Алімпійскіх гульнях 2016 года
2016
Арменія на летніх Алімпійскіх гульнях 2016

Артур Алексанян (другі злева) разам з срэбным прызёрам Ясмані Луго (злева) і бронзавымі прызёрамі Джэнкам Ільдэмам (другі справа) і Гасемам Рэзаі (справа).]]
**Арменія на летніх Алімпійскіх гульнях 2016 года** была прадстаўлена ў 8 відах спорту.

## Прызёры 
## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Краіны на летніх Алімпійскіх гульнях 2016 года
2016
Аўстрыя на летніх Алімпійскіх гульнях 2016

**Аўстрыя на летніх Алімпійскіх гульнях 2016 года** была прадстаўлена ў 22-х відах спорту. Да гэтага Аўстрыя прымала ўдзел ва ўсіх Алімпійскіх гульнях апроч 1920 года.

## Прызёры 
## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Краіны на летніх Алімпійскіх гульнях 2016 года
2016
Glossata

**Glossata** — падатрад матылькоў (*Lepidoptera*). Характэрная рыса матылькоў падатрада — утвораны вырастамі  смактальны хабаток, які ў спакойным стане згорнуты.

## Класіфікацыя 
* *Heteroneura* — інфраатрад матылькоў, у якім засяроджана 99 % сучасных відаў
** Ditrysia
** Monotrysia
* *Lophocoronina*
* *Neopseustina*
* *Dacnonypha*
* *Exoporia*
* *Aenigmatineidae*

Катэгорыя:Матылі
Карантуіл

**Каранту́іл** () — вяршыня ў гарах Мак-Гілікадыс-Рыкс на тэрыторыі графства Керы, найвышэйшы пункт Ірландыі. Вышыня Карантуіла — 1041 м. На гары ўстаноўлены металічны крыж вышынёй 5 м.
Пешы турызм.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Горы Ірландыі
Катэгорыя:Графства Кэры
Балгарыя на летніх Алімпійскіх гульнях 2016

Мірэла Дэмірава.]]
**Балгарыя на летніх Алімпійскіх гульнях 2016 года** была прадстаўлена ў чатырнаццаці відах спорту. Гэта быў 24-ы ўдзел краіны ў Алімпійскіх гульнях.

Цяжкаатлеты Балгарыі былі дыскваліфікаваныя з-за станоўчага выніку тэсту на допінг 11 спартсменаў у сакавіку 2015 года.

## Прызёры 
## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Краіны на летніх Алімпійскіх гульнях 2016 года
2016
Лугнакіла

**Лугнакіла** () — гара на паўднёвым усходзе Ірландыі, вышэйшы пункт графства Уіклау і 13-ая па велічыні на востраве.

Вышыня гары — 925 м, схілы адносна спадзістыя, пакрытыя лугавой расліннасцю. На двух схілах знаходзяцца два ледніковыя кара, названыя мясцовым насельніцтвам — *Паўднёвая турма* і *Паўночная турма*.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Графства Уіклау
Катэгорыя:Горы Ірландыі
Агававыя

**Агававыя** (*Agavoideae*) — падсямейства аднадольных  раслін сямейства .

## Батанічнае апісанне 
Формула кветкі: {{Nobr|\ast P_{{3+3}\; or\; {(3+3)}} \;  A_{3+3} \;  G_{(\underline3)\; or\; (\overline3)}}}.

## Распаўсюджванне 
Прадстаўнікі сямейства растуць у трапічных, субтрапічных і цёплых умераных абласцях планеты.

## Выкарыстанне 
Выкарыстоўваюцца для вытворчасці мескаля, у прыватнасці, тэкілы. Валодаюць лячэбнымі ўласцівасцямі.

## Роды 
Падсямейства ўключае 28 родаў і каля 550—600 відаў.

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* *Agavaceae* на http://delta-intkey.com 
* *Agavaceae* in the *Flora of North America*
* Die Agaven.
Генры Льюіс Стымсан

**Генры Льюіс Стымсан** (; 21 верасня 1867, Нью-Ёрк — 20 кастрычніка 1950) — амерыканскі дзеяч, займаў пасаду ваеннага міністра, генерал-губернатара Філіпін і Дзяржаўнага сакратара.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў багатай сям’і Льюіса Этэрбуры Стымсана і Кандас Вілер. Маці Генры памерла, калі яму было 7 гадоў, выхоўваўся дзядулем і бабуляй. Вучыўся ў школе Phillips Academy ў Андоверы, затым у Ельскім універсітэце, дзе атрымаў ступень бакалаўра ў 1888 годзе. Быў прыняты ў таварыства «Чэрап і косці». Працягнуў адукацыю на юрыдычным факультэце Гарвардскага ўніверсітэта. У 1891 годзе пачаў працаваць у нью-ёркскай юрыдычнай фірме «Root and Clark», праз два гады стаў партнёрам. У 1893 Стымсан ажаніўся з Мэйбл Велінгтан Уайт, прапраўнучка аднага з бацькоў-заснавальнікаў ЗША Роджэра Шэрмана; у іх не было дзяцей.

У 1906 годзе прэзідэнт Тэадор Рузвельт прызначыў Стымсана пракурорам паўднёвага раёна Нью-Ёрка. На гэтай пасадзе Стымсан актыўна праводзіў антытрэстаўскую палітыку Рузвельта. У 1910 года Стымсан быў кандыдатам ад рэспубліканцаў на выбарах мэра Нью-Ёрку, але прайграў выбары. З 1911 па 1913 год Стымсан быў ваенным міністрам у адміністрацыі Уільяма Тафта. Падчас Першай сусветнай вайны служыў у арміі ў Францыі. Даслужыўся да палкоўніка артылерыі.

У 1927 годзе прэзідэнт Калвін Кулідж накіраваў Стымсана ў Нікарагуа, для вядзення мірных перамоў аб спыненні грамадзянскай вайны ў гэтай краіне. Са снежня 1927 па сакавік 1929 Стымсан займаў пасаду генерал-губернатара Філіпін. 1929 па 1933 займаў пасаду Дзяржаўнага сакратара ЗША ў адміністрацыі прэзідэнта Герберта Гувера. Узначальваў дэлегацыю ЗША на ваенна-марской канферэнцыі ў Лондане. Калі ў 1931 годзе Японія акупавала Маньчжурыі і стварыла там марыянеткавую дзяржаву Маньчжоу-Го, Стымсан накіраваў ноты ўрадам Японіі і Кітая, у тым, што ЗША не прызнаюць законнасці ніякага дагавора або сітуацыі, якія парушалі б правы ЗША ці Кітайскай рэспублікі. Вярнуўшыся да прыватнага жыцця са сканчэннем прэзідэнцкага тэрміну Гувера Стымсан застаўся праціўнікам японскай агрэсіі ў Азіі.

У 1940 годзе прэзідэнт Франклін Дэлана Рузвельт прызначыў Стымсана на пост ваеннага міністра. Стымсан ажыццяўляў нагляд за стварэннем атамнай бомбы, кантралюючы непасрэднага кіраўніка Манхэтэнскага праекта генерала Леслі Гроўсв. Узначальваючы камісію па распрацоўцы атамнай бомбы Стымсвн выкрасліў са складзенага спісу цэляў бамбардзіроўкі культурны цэнтр Японіі Кіёта, дзе калісьці правёў мядовы месяц і замяніў яго Нагасакі. 21 верасня 1945 года, адразу пасля капітуляцыі Японіі Стымсан, якому было 78 гадоў, сышоў у адстаўку.

Жыў у сваім маёнтку на Лонг-Айлендзе, дзе і памёр у 1950 годзе.

Катэгорыя:Ваенныя міністры ЗША
Біруса

**Біруса́** () — рака ў Расіі. Зліццём з ракой Уда (Чуна) утварае раку Тасееву — прыток Ангары (басейн Енісея). Працякае па тэрыторыі Іркуцкай вобласці і Краснаярскага края.

Агульная працягласць ракі складае 1012 км, плошча басейна — 55 800 км². Шырыня ў вусці — 170 метраў, глыбіня — 4,5 метра, хуткасць цячэння — 1,4 м/с. рака бярэ пачатак ва Усходнім Саяне. Працякае па па паўднёва-заходняй частцы Сярэднесібірскага пласкагор’я. Жыўленне ракі снегавое і дажджавое, у басейне каля 300 азёраў. Ледастаў кастрычніка — лістапада да канца красавіка — пачатка мая. Рака суднаходная ў сярэднім цячэнні.

На рацэ горад Бірусінск.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Прытокі Тасеевай
Катэгорыя:Рэкі Іркуцкай вобласці
Катэгорыя:Рэкі Краснаярскага края
Усць-Ілімск

**Усць-Ілімск** () — горад у Расіі на паўночным захадзе Іркуцкай вобласці на рацэ Ангара, адміністрацыйны цэнтр Усць-Ілімскага раёна Іркуцкай вобласці (горад у склад раёна не ўваходзіць). Горад абласнога падпарадкавання з 27 снежня 1973 года.

Горад з’явіўся дзякуючы будаўніцтву ГЭС. Першапачаткова створ будучай ГЭС павінен быў размяшчацца ў вусці ракі Ілім, буйнога прытока Ангары (прыкладна 30 км вышэй створу Усць-Ілімскай ГЭС), адсюль і назва Усць-Ілімск. Аднак пазней у якасці створу быў зацверджаны Тоўсты мыс.

Адлегласць ад Іркуцка па чыгунцы — 1280 км; па аўтадарозе — 890 км; па авіятрасе — 650 км. Адлегласць ад Брацка па аўтадарозе — 246 км.
## Насельніцтва 
Катэгорыя:Гарады Іркуцкай вобласці
Жан Лан

**Жан Лан** (; , Лектур, Гасконь — , Эберсдорф, Аўстрыя) — французскі ваенны дзеяч, герцаг дэ Мантэбело (з 15 чэрвеня 1808), маршал Францыі (з 19 мая 1804), удзельнік рэвалюцыйных і напалеонаўскіх войнаў. Пахаваны ў парыжскім Пантэоне.

Катэгорыя:Маршалы Напалеона I
Абакан (рака)

**Абакан** (, ) — рака ў Расіі, у Хакасіі, адзін з найбуйнейшых левабярэжных прытокаў Енісея.

Даўжыня ракі — 327 км (з Вялікім Абаканам — 514 км), плошча вадазбору — 32000 км². Утвараецца пры зліцці Вялікага Абакана і Малога Абакана, якія бяруць пачатак на паўночных схілах Заходняга Саяна і Алтайскіх гор. Упадае ў Краснаярскае вадасховішча ля падножжа гары Самахвал.

У верхнім цячэнні Абакан працякае па вузкай, парослай тайгой даліне; ля сяла Вялікі Манок даліна рэзка пашыраецца, пераходзячы ў Мінусінскую катлавіну. Тут рэчышча Абакана разбіваецца на шматлікія рукавы. Рака мае пераважна снегавое і дажджавое жыўленне. Ледастаў з другой паловы лістапада па канец красавіка. Пры ўпадзенні ракі ў Енісей (Краснаярскае вадасховішча) размешчана сталіца Хакасіі — горад Абакан. Таксама на рацэ — населеныя пункты Абаза, Дамажакаў, Райкоў. Расход вады — 381 м³/с, у раёне Абазы — 308 м³/с.

## Літаратура 
* 
* 
* Малая советская энциклопедия / Гл. ред. Б. А. Введенский. 3-е изд. — М.: БСЭ, 1958. — 250&nbsp;000 экз. — С. 11.
* 

## Спасылкі 
* Река Абакан // Государственный водный реестр РФ
* *Иванов В. В.* Абакан // Научно-популярная энциклопедия «Вода России»

Катэгорыя:Прытокі Енісея
Катэгорыя:Рэкі Хакасіі
Кайлаш Сацьяртхі

**Кайлаш Сацьяртхі** (хіндзі कैलाश सत्यार्थी, ; ) — індыйскі актывіст за правы дзяцей, лаўрэат Нобелеўскай прэміі міру (2014).

З 1990-х гадоў адыгрывае ключавую ролю ў руху супраць дзіцячай працы ў Індыі. Заснаваная ім ў 1980 годзе арганізацыя «Бачпан БАЧА андолан» за час свайго існавання дапамагла больш чым 83 000 дзяцей са 144 краін. У 2014 годзе разам з 17-гадовай пакістанскай праваабаронцай Малалы Юсуфзай атрымаў Нобелеўскую прэмію міру за «барацьбу супраць прыгнёту дзяцей і моладзі і за права ўсіх дзяцей на адукацыю».

Жанаты, бацька дваіх дзяцей. Жыве ў Нью-Дэлі.
Шанан

**Ша́нан** (, ) — самая доўгая рака ў Ірландыі, аддзяляе Захад Ірландыі (правінцыю Конахт) ад усходу і поўдня (Ленстэр і вялікую частку Манстэра).

З часоў антычнасці рака з'яўлялася важным водным шляхам. Упершыню нанесена на карту Пталемеем. Рака пераважна цячэ ў паўднёвым напрамку, выток з невялікага возера Шэнан-Пот у графстве Каван, у канцы паварочвае на захад і ўпадае ў Атлантычны акіян праз эстуарый Шэнан, даўжыня якога 113 км. На месцы, дзе рака ўпадае ў эстуарый, размешчаны горад-порт Лімерык.

Працякае па 11 з 32 ірландскіх графстваў.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Рэкі Ірландыі
Катэгорыя:Рэкі, якія ўпадаюць у Атлантычны акіян
Хемчык

**Хе́мчык** (, ), **Кемчык** (, на вышыні 3122.

У даліне ракі знаходзіцца горад Ак-Давурак.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Река Хемчик (Кемчик) // Государственный водный реестр РФ
* *Иванов В. В.* Хемчик // Научно-популярная энциклопедия «Вода России»

Катэгорыя:Прытокі Енісея
Катэгорыя:Рэкі Тывы
Prodoxidae

**Prodoxidae** — сямейства матылёў падатрада Glossata.

## Апісанне 
Невялікія матылі з размахам крылаў 7-27 мм. Лоб у прыціснутых, патыліцf ў адлеглых лускавінка[. Вочкі адсутнічаюць. Складаныя вочы невялікія. Вусікі не пераўзыходзяць даўжыню пярэдняга крыла, ніткападобныя, часта з густым апушэннем. Хабаток, акрамя *Lampronia*, доўгі. Сківічныя шчупікі 4-5-членікавыя, губныя шчупікі рудыментарныя. Крылы падоўжаныя, з кароткімі махрамі. Жылкаванне гетэраномнае, генералізаванае, з поўным наборам жылак Пярэднія крылы цьмяныя, цёмныя, без металічных тонаў ў афарбоўцы.

Вусень з груднымі нагамі альбо рухальнымі мазалямі. Брушныя ногі моцна рэдукаваны альбо адсутнічаюць. Развіваюцца ў суквеццях і насенных капсулах, альбо прабурваюць хады пад карой, у сцеблах і парастках розных драўняна-хмызняковых і травяністых раслін, пераважна Agavoideae, ружакветных і каменяломнікавых. Вусені большасці відаў праходзяць увесь жыццёвы цыкл ў тканінах раслін і не будуюць пераносных чэхлікаў. Некаторыя віды шкодзяць садовым хмызнякам.

## Арэал 
Галарктыка і Паўднёвая Амерыка. у Расіі каля 25 відаў. У Беларусі 2 віды - шкоднікі садоў і лісцевых лясоў:  — вусені ў кветаложах, потым у парастках маліны і куманікі,  — вусені на парэчках і агрэсце ў лісцевых і пладовых пупышках.

## Сістэматыка 
Сямейства ўключае каля 80 відаў.

Катэгорыя:Молі
Катэгорыя:Сямействы насякомых
Катэгорыя:Матылі
Краснаярская ГЭС

**Краснаярская ГЭС** — гідраэлектрастанцыя на Енісеі ў дваццаці сямі кіламетрах вышэй па цячэнні ад Краснаярска, паблізу горада Дзіўнагорск Краснаярскага краю. Па стане на студзень 2016 года з'яўляецца 10-й па магутнасці сярод дзеючых гідраэлектрастанцый у свеце і другой па магутнасці (пасля Саяна-Шушанскай) сярод дзеючых расійскіх гідраэлектрастанцый. Уваходзіць у Енісейскі каскад ГЭС. У комплекс ГЭС уваходзіць, у прыватнасці, адзіны ў Расіі суднапод'ёмнік.
Краснаярская ГЭС спраектаваная інстытутам Ленгідрапраект.

Будаўніцтва ГЭС пачалося ў 1956 годзе, скончылася ў 1972 годзе. Першы блок Краснаярскай ГЭС быў пушчаны 3 лістапада 1967 года.

Катэгорыя:Гідраэлектрастанцыі Расіі
Боснія і Герцагавіна на летніх Алімпійскіх гульнях 2016

.]]
**Боснія і Герцагавіна на летніх Алімпійскіх гульнях 2016 года** была прадстаўлена ў 5 відах спорту. Краіна ўдзельнічала ў сёмых запар летніх Алімпійскіх гульнях.

## Дзюдо 
## Лёгкая атлетыка 
### Трэкавыя і дарожныя віды 
### Палявыя віды 
## Плаванне 
## Стралковы спорт 
## Тэніс 
## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Краіны на летніх Алімпійскіх гульнях 2016 года
2016
Майнская ГЭС

**Майнская ГЭС** — гідраэлектрастанцыя на рацэ Енісей у Хакасіі, ля пасёлка Майна. Уваходзіць у Енісейскі каскад ГЭС. Будаўніцтва ГЭС пачалося ў 1979 годзе, скончылася ў 1987. ГЭС пабудавана па руславай схеме. Склад збудаванняў ГЭС:
* левабярэжная жвірова-галечная плаціна даўжынёй па грэбні 120 м і найбольшай вышынёй 24 м;
* руславая і правабярэжная грунтавыя плаціны агульнай даўжынёй 505 м і найбольшай вышынёй 30 м;
* бетонная вадаскідная плаціна даўжынёй па грэбні 132,5 м і найбольшай вышынёй 31 м;
* будынак ГЭС.

Па збудаваннях ГЭС пракладзены аўтадарожны пераход.
 
Магутнасць ГЭС — 321 МВт, сярэднегадавая выпрацоўка — 1,72 млрд кВт·г.

Катэгорыя:Гідраэлектрастанцыі Расіі
Брацкая ГЭС

**Брацкая ГЭС** — гідраэлектрастанцыя на Ангары ў горадзе Брацк Іркуцкай вобласці. Адна з найбуйнейшых і найбольш вядомых ГЭС Расіі. З'яўляецца другой, пасля Іркуцкай ГЭС, прыступкай Ангарскага каскаду ГЭС.

Будаўніцтва ГЭС афіцыйна пачалося ў 1954 годзе, скончылася ў 1967 годзе. Склад збудаванняў ГЭС:

* бетонная гравітацыйная плаціна даўжынёй 924 м і максімальнай вышынёй 124,5 м, якая складаецца з станцыйнай часткі даўжынёй 515 м, вадазліўнай часткі даўжынёй 242 м і глухіх частак агульнай даўжынёй 167 м.
* прыплацінны будынак ГЭС даўжынёй 516 м.
* берагавыя бетонныя плаціны агульнай даўжынёй 506 м.
* земляная правабярэжная плаціна даўжынёй 2987 м і левабярэжная даўжынёй 723 м. Устаноўленая магутнасць Брацкай ГЭС складае 4 500 МВт.

Катэгорыя:Гідраэлектрастанцыі Расіі
Катэгорыя:Брацк
Бельгія на летніх Алімпійскіх гульнях 2016

Нафісату Ціям.]]
**Бельгія на летніх Алімпійскіх гульнях 2016 года** была прадстаўлена ў 22-х відах спорту. Да гэтага Бельгія прымала ўдзел ва ўсіх летніх Алімпійскіх гульнях апроч 1896 года і 1904 года.

## Прызёры 
## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Краіны на летніх Алімпійскіх гульнях 2016 года
2016
BMW E12

**BMW E12** — сямейства седанаў бізнес-класа кампаніі BMW, першае пакаленне BMW пятай серыі. У Германіі выпускалася з 1972 да 1981 года, а ў Паўднёвай Афрыцы мадэль збіралі да 1984 года. Выпушчана 699 тысяч машын.

Да пачатку 1970-х гадоў эра выходзячай з моды серыі BMW Neue Klasse рухалася да свайго заходу, і канцэрну трэба было нешта новае, здольнае скласці канкурэнцыю толькі што уведзеным Mercedes-Benz W114.

Да моманту выпуску серыі ў вытворчасць прадукцыя Mercedes-Benz ужо паспела атрымаць вялікае распаўсюджванне, аднак удала падабраны інтэр’ер і зручнасць BMW Е12 зрабілі яе адной з самых папулярных і прывабных мадэляў у сваім класе. Асаблівасцю BMW E12 стала тое, што менавіта пачынаючы з гэтай серыі на машынах BMW рычагі паваротаў пачалі размяшчацца злева ад руля. Магутнасць «топавага» рухавіка складала 218 конскіх сіл, з ім аўтамабіль развіваў максімальную хуткасць 230 км/г.

Выява:Bmw e12 h sst.jpg|
Выява:BMW E12 Interior.jpg|

## Гісторыя 
З'яўленню машыны папярэднічаў канцэпт *BMW 2200ti Garmisch* распрацаваны  ў студыі Bertone ў 1970 годзе. Стварэннем серыйнага аўтамабіля таксама займаўся Гандзіні, але ўжо сумесна з дызайнерамі BMW. Дэбют адбыўся на Франкфурцкім аўтасалоне 1972 года.

У ліпені 1976 года *E12* мадэрнізавалі. Змянілася больш за 40 дэталяў у канструкцыі і афармленні.

Ад звычайных «пяцёрак» MLE-версія адрознівалася пярэднім і заднім спойлерамі са шкловалакна, некаторымі панэлямі кузава з алюмінію, больш тонкім шклом, масіўнымі стабілізатарамі і жорсткімі спружынамі. У салоне машын былі ўсталяваныя спартыўныя крэслы, трохспіцавы руль і перфарыраваныя педалі.

Аўтамабілі абсталёўваліся мадыфікаванай трохлітровай раднай «шасцёркай», магутнасць якой складала 200 конскіх сіл, круцільны момант — 277 Нм. Каробка перадач — пяціступеньчатая, механічная. Ад 0 да 100 км/г *530 MLE* разганяўся за 9,3 секунды, а максімальная хуткасць машыны складала 208 км/г.

У 1976 годзе з канвеера сышлі 110 аўтамабіляў *Type 1*, а ў наступным годзе сабралі 117 адзінак *530 MLE* версіі *Type 2*.

### M535i 
Увесну 1980 года BMW уключыла ў мадэльны шэраг «зараджаную» версію. Машына атрымала афіцыйны індэкс **M535i**. Рухавік аб'ёмам 3,5 л, магутнасць
— 218 к.с., максімальная хуткасць — 222 км/г, разгон да 100 км/г — за 8 с. Выпушчана 1410 машын.

## Літаратура 
*  

## Спасылкі 
* 

E12
Катэгорыя:Аўтамабілі паводле алфавіта
Катэгорыя:Аўтамабілі 1970-х
Катэгорыя:Аўтамабілі 1980-х
Катэгорыя:Седаны
Венгрыя на летніх Алімпійскіх гульнях 2016

Кацінка Хасу.]]
**Венгрыя на летніх Алімпійскіх гульнях 2016 года** была прадстаўлена ў 21-м відзе спорту. Да гэтага Венгрыя прымала ўдзел ва ўсіх летніх Алімпійскіх гульнях апроч 1920 года і 1984 года.

## Прызёры 
## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Краіны на летніх Алімпійскіх гульнях 2016 года
2016
Шумілін

**Шумілін** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Аляксандр Генадзевіч Шумілін (нар. 1971) — беларускі дзяржаўны дзеяч, Старшыня Дзяржаўнага камітэта па навуцы і тэхналогіях Рэспублікі Беларусь (2013—2021).
* Барыс Ціханавіч Шумілін (1922—2003) — беларускі дзяржаўны дзеяч, Міністр аховы грамадскага парадку БССР.
Уруп

**Уру́п** (, ) — рака на Паўночным Каўказе, левы прыток ракі Кубань.

Даўжыня ракі — 231 км, плошча вадазборнага басейна — 3220 км². Бярэ пачатак на схілах гары Уруп (3232 м). У вярхоўях Уруп — горная рака, ля станіцы Удобнай выходзіць на раўніну. Найбуйнейшыя прытокі — Вялікі Тэгінь (злева), Малы Тэгінь і Джэлтмес.

Жыўленне змяшанае, з перавагай дажджавога. Расход вады — 16,5 м³/с. У некаторыя гады рака замярзае (са снежня па люты).

## Літаратура 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Прытокі Кубані
Катэгорыя:Рэкі Карачаева-Чаркесіі
Катэгорыя:Рэкі Краснадарскага края
Зоя Міхайлаўна Сяргеева

**Зоя Міхайлаўна Сяргеева** (, с. Ільінскае, , Маскоўская вобласць, Расія) — савецкі і расійскі археолаг. Кандыдат гістарычных навук (1980).

## Біяграфія 
У 1959 г. скончыла Маскоўскі дзяржаўны ўніверсітэт імя М. В. Ламаносава. У 1959—1997 гг. працавала ў Інстытуце археалогіі Расійскай акадэміі навук.

Абследавала археалагічныя помнікі ў Віцебскай вобласці. Даследавала курганы VIII—XIII стст. у Верхнядзвінскім (у т.л. курганны могільнік Дзянісенкі) і Талачынскім раёнах, вывучала этнічны склад і матэрыяльную культуру сельскага насельніцтва паўночнай Беларусі канца 1-га — пачатку 2-га тысячагоддзяў н.э.

Вучоная выявіла элементы пахавальнага абраду і матэрыяльнай культуры ўсходніх славян Паўночнай Беларусі, аналагічныя старажытнасцям балцкіх плямён, што тлумачыць захаваннем традыцый даславянскага насельніцтва, якое жыло тут да XI — пачатку XII стст., і кантактамі з суседнімі рэгіёнамі. Па знаходках балцкіх рэчаў даследавала сувязі крывічоў з суседнімі балцкімі плямёнамі ў дамангольскі час. На яе думку, у X—XI стст. больш значае ўздзеянне на заходнерускія землі было з боку суседніх усходнеславянскіх плямён крывічоў на балцкі рэгіён. Даследавала курганы каля Друцка (Багрынава). Устанавіла, што тэрыторыю на ўсход ад Друцка ў XI ст. засялялі крывічы.

## Працы 
### Кнігі і брашуры 
* Изучение курганов вы окрестностях Освейского озера // КСИА. — 1989. — № 195. — С. 71 — 74.

### Артыкулы ў перыядычных і серыйных выданнях 
* Балтские элементы в древнерусских курганах днепро-двинского междуречья // Проблемы этнической истории балтов: тезисы докладов межреспубликанской научной конференции / [Редкол.: И. Э. Ронис (отв. ред.) и др.]. — Рига: Зинатне, 1985. — 203 с. — С. 95 — 97.
* Курганы у дер. Багриново вблизи древнерусского Друцка (БССР) // КСИА. — 1969. — Вып. 120. — С.
* Курганы у дер. Новинки Витебской области / З. М. Сергеева // Краткие сообщения Института археологии АН СССР (далей — КСИА). — 1975. — Вып. 144. — С. 85 — 90.
* Раскопки курганов в Восточной Белоруссии // КСИА. — 1973. — Вып. 135. — С.
* О прибалтийских шейных гривнах в древнерусских памятниках X—XIII вв. // Краткие сообщения о докладах и полевых исследованиях Института археологии АН СССР. — 1978. — Вып. 155. — 35—40: ил.
* Раскопки курганов на северо-западе Витебской области // Археологические открытия 1975 года / Институт археологии, Академия наук СССР; [Отв. ред. Б. А. Рыбаков]. — М.: Наука, 1976. — 602 с., [1] л. ил.: ил. — С. — 425—426.

## Літаратура 
* *Каробушкіна, Т. М.* Сяргеева Зоя Міхайлаўна / Т. М. Каробушкіна // Археалогія Беларусі: Энцыклапедыя: у 2 т. / [склад. Ю. У. Каласоўскі; Рэдкал.: Т. У. Бялова (гал. рэд.) і інш.]. Т. 2: Л — Я. — Мн.: Беларуская Энцыклапедыя, 2011. — 461, [1] с. — С. 339. — ISBN 978-985-11-0549-2.
* *Каробушкіна, Т. М.* Сяргеева Зоя Міхайлаўна / Т. М. Каробушкіна // Археалогія і нумізматыка Беларусі: Энцыклапедыя / Беларуская Энцыклапедыя; Рэдкал.: В. В. Гетаў і інш. — Мн.: «Беларуская Энцыклапедыя» імя П. Броўкі, 1993. — 702 с. — С. 599—600. — ISBN 5-85700-077-7.

Катэгорыя:Археолагі Расіі
Катэгорыя:Археолагі Беларусі
Катэгорыя:Выпускнікі МДУ
Конны спорт на летніх Алімпійскіх гульнях 2016

, дзе праводзіліся спаборніцтвы.]]
**Спаборніцтвы па конным спорце на летніх Алімпійскіх гульнях 2016 года** праводзіліся ў Нацыянальным цэнтры коннага спорту ў Рыа-дэ-Жанэйра з 6 па 19 жніўня 2016 года. Яны ўключалі ў сябе індывідуальныя і камандныя спаборніцтвы ў трох дысцыплінах: выездку, трохбор’е і канкур.

## Кваліфікацыя 
## Катэгорыі і каляндар 
## Вынікі 
## Медальны залік 
## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Спаборніцтвы на летніх Алімпійскіх гульнях 2016
Каўтун

**Каўтун** (лац. Plica polonica; польск. Kołtun polski; укр. Гостець) — народная назва хваробы скуры галавы. Узнікае ў выніку экзэмы праз парушэнне гігіены, нерасчэсванне, вашывасць  і г. д. Каўтун незвычайнае становішча, пры якім валасы заблытваюцца незваротна, утвараючы масу, часам, ліпкую і вільготную.

З прычыны выдзялення (экскрэцыі) сальных залоз на галаве, валасы зліпаюцца ў клубкі, касічкі, непадзельныя космы і ўтвараюць зліплую густую масу, падобную на лямец, у якіх назапашваецца бруд, пыл і мноства насякомых. Каўтун ліквідуюць стрыжкай валасоў і паслядоўным лячэннем запаленага стану сальных залоз на галаве.

У XIX стагоддзі лічыўся асаблівай хваробай, уласцівай некаторым мясцінам, у першую чаргу Польшчы, некаторым раёнам Беларусі, Літвы, Украіны, Венгрыі, Сілезіі, Трансільваніі, Прусіі і, радзей, уздоўж ракі Рэйн або часцей — з чарамі, злым духам, які можа ўвайсці ў чалавека .

Звышнатуральнае значэнне, якое ў народных павер'ях прыпісвалася каўтуну, верагодна, і выклікала ўказ Сінода 24 лютага 1722 года (Расія), якім прадпісвалася забарона знаходжання людзей з каўтунамі ў манастырах.

Лічылася, што каўтун мог быць як мужчынскага, так і жаночага роду. Каўтун быў хваробай, у асноўным, сялянства і іншых маламаёмасных пластоў насельніцтва, але сустракаўся таксама і сярод вышэйшых сацыяльных класаў. Самай прыкметнай фігурай у гісторыі быў кароль Даніі і Нарвегіі Крысціян IV (1577—1648). Яго каўтун меў форму касічкі, упрыгожанай чырвонай стужкай. Прыдворныя, як паведамляецца ў гістарычных крыніцах, насілі такую ж прычоску, як знак ліслівасці каралю.

Каўтун сустракаецца таксама ў жывёл (коней (звычайна пад грывай), сабак, катоў і інш.).

Катэгорыя:Запаленне
Катэгорыя:Захворванні скуры і яе прыдаткаў
Старое і новае (карціна Віера)

**Старое і новае**, або **Старое і маладое**  — карціна беларускага мастака Гаўрылы Віера, напісаная ў 1927 годзе.

## Апісанне 
На карціне адлюстраваны новыя з'явы ў жыцці беларускай вёскі, працэсы, якія адбываліся ў свядомасці людзей савецкай вёскі, духоўны канфлікт селяніна 1920-х гадоў напярэдадні сацыялістычных пераўтварэнняў. Бачна супрацьпастаўленне двух укладаў духоўнага жыцця сялянства — кансерватыўнае мінулае і народжаную савецкай рэчаіснасцю сучаснасць.

У нізкай хаце за сталом перад бажніцай за раскрытай Бібліяй сядзіць у глыбокім роздуме прыстойны селянін. У такі змрочны стан яго прывялі рэвалюцыйныя песні, якія спявае за акном вясёлая моладзь. Не царква, а маніфестацыя, не малітвы, а задорныя песні завалодалі сялянскай моладдзю і ляглі цяжарам на душу багамольнага старога. Пажылая гаспадыня, што стаіць побач, глядзіць асуджальным позіркам, не падзяляючы яго нецярпімасці да новага жыцця.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Карціны Гаўрылы Віера
Катэгорыя:Карціны беларускіх мастакоў
Расстрэл у Мінску (карціна Філіповіча)

**Расстрэ́л у Мі́нску**  — карціна беларускага мастака Міхася Філіповіча, напісаная ў 1925 годзе. Палатно было прадстаўлена сярод 25 іншых работ Філіповіча, выкананых у розных жанрах, на 1-й Усебеларускай выстаўцы.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Карціны Міхаіла Філіповіча
Катэгорыя:Курлоўскі расстрэл
Свята-Мікалаеўская царква (Новы Пагост)

**Свята-Мікалаеўская царква** — праваслаўны храм у вёсцы Новы Пагост Мёрскага раёна Віцебскай вобласці.

## Гісторыя 
У цэнтры вёскі. Пабудавана ў 1878 годзе з бутавага каменю і цэглы.

## Архітэктура 
Помнік сінадальнага накірунку рэтраспектыўна-рускага стылю. Мае кананічную аб’ёмна-прасторавую кампазіцыю: трох’ярусная шатровая званіца, нізкая трапезная, кубападобны аб’ём малітоўнай залы, паўкруглая апсіда. Шатровы дах асноўнага аб’ёму завершаны цыбулепадобным купалам на васьмігранным барабане, шацёр званіцы — макаўкай. У дэкоры фасадаў выкарыстаны формы старажытнарускага царкоўнай архітэктуры: кілепадобныя і руставаныя ліштвы арачных аконных і дзвярнога праёмаў, аркатурныя фрызы, вуглавыя лапаткі — атынкаваныя яны кантрастна вылучаюцца на паліхромным фоне бутавай муроўкі.

## Інтэр’ер 
У скляпеністым памяшканні малітоўнай залы драўляная скульптура «Укрыжаванне» XVII—XVIII стст., абразы XIX ст. «Маці Божая Адзігітрыя», «Забойства Іаана», «Архангел Гаўрыіл», «Архангел Міхаіл», іканастас.

## Літаратура 
*  — С. 312
* Праваслаўныя храмы Беларусі: энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэд. савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мн.: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. — ISBN 978-985-11-0389-4.

## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Мёрскага раёна
Катэгорыя:Новы Пагост
Катэгорыя:Храмы Полацкай і Глыбоцкай епархіі
Катэгорыя:1878 год у Беларусі
Катэгорыя:Збудаванні Беларусі ў псеўдарускім стылі
Сядзіба Бунге

**Сядзіба Бунге** — помнік архітэктуры класіцызму 1-й паловы XIX стагоддзя ў аграгарадку Новы Двор Мінскага раёна.

## Апісанне 
Сядзіба ўключае ў сябе палац, дом для прыслугі і браму. Мураваны 2-павярховы будынак палаца пабудаваны ў стылі класіцызм. Доўгі час (да 1989 года) будынак выкарыстоўваўся калгасам, размяшчаўся Дом бытавога абслугоўвання насельніцтва. З 1989 па 1994 год будынак пуставаў. Цяпер у будынку праваслаўны храм у імя Святога архангела Міхаіла Беларускай праваслаўнай царквы.

Мураваны 2-павярховы будынак на фасадзе вылучаны рызалітам, двухсхільны дах якога завершаны макаўкай на чатырохгранным барабане. Фасады рытмічна расчлянёны лучковымі на першым і прамавугольным на другім паверхах аконнымі праёмамі.

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі : энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4

Катэгорыя:Збудаванні Беларусі ў стылі класіцызм
Катэгорыя:Храмы Мінскай епархіі
Катэгорыя:Новы Двор (Навадворскі сельсавет, Мінскі раён)
Гашпар Кортэ-Рэал

**Гашпар Кортэ-Рэал** (; каля 1450 — магчыма 1501 гг.) — партугальскі мараплавец. Адзін з першых еўрапейскіх даследчыкаў Паўночнай Амерыкі.

Быў трэцім малодшым сынам Жуана Ваш Кортэ-Рэала, губернатара вострава Тэрсейра. Выконваў абавязкі губернатара ў 1488 г. і 1497 г.

У 1500 г. атрымаў ад Мануэла I дазвол на экспедыцыю ў паўночна-заходнюю Атлантыку, якая цікавала партугальскага караля ў сувязі з адкрыццямі Джона Кабата. У экспедыцыі на трох суднах прымалі ўдзел Мігел Кортэ-Рэал, яго старэйшы брат, а таксама вядомыя жыхары Тэрсейры. Вынікам вандроўкі 1500 — 1501 гг. стала адкрыццё паўднёвай часткі Грэнландыі, на якую партугальцы не высадзіліся з-за айсбергаў. Былі даследаваны лясістыя берагі сучаснай Канады, па меркаванню даследчыкаў Ньюфаўндленд і Лабрадор. Пры гэтым у палон было захоплена 57 тубыльцаў. Падчас экспедыцыі караблі разышліся, і ў Партугалію вярнулася толькі 2. Карабель з Гашспарам і Мігелам Кортэ-Рэаламі знік.

## Спасылкі 
* Gaspar Corte Real 
* Biography — CORTE-REAL, GASPAR
* Gaspar Corte Real — Elizabethan Era
* The Portuguese Explorers — Newfoundland and Labrador

Кортэ-Рэал
Кортэ-Рэал
Кортэ-Рэал
Кортэ-Рэал
Кортэ-Рэал
Рыгор Мікітавіч Зубаў

{{Ваенны дзеяч
 |поўнае імя       = Рыгор Мікітавіч Зубаў
 |арыгінал імя     = 
 |дата нараджэння  = 
 |месца нараджэння =
 |дата смерці      = 
 |месца смерці     =
 |партрэт          = 
 |подпіс           = 
 |мянушка          = 
 |псеўданім        = 
 |прыналежнасць    = , 
 |гады службы      = 
 |званне           = старшы сяржант
 |род войскаў      = танкавыя войскі
 |камандаваў       = 
 |частка           = 
 |бітвы            = Вялікая Айчынная вайна
 |узнагароды       = { style="background:transparent"
  
}
{ style="background:transparent"
   
}
 |Commons        = 
 |Rodovid        =
 |сувязі         = 
 |у адстаўцы     = 
 |роспіс         = 
}}
**Рыгор Мікітавіч Зу́баў** (;  — ) — удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, старшы сяржант. Герой Савецкага Саюза (1944).

## Біяграфія 
Р. М. Зубаў нарадзіўся ў сяле Кастылёва Чалябінскага павета Арэнбургскай губерні (зараз у Куртамышскім раёне  Расіі). Працаваў трактарыстам, слесарам, майстрам. У маі 1941 года прызваны ў Чырвоную Армію. У час Вялікай Айчыннай вайны ўдзельнік баявых дзеянняў на Ленінградскім, Заходнім, Сталінградскім, 2-м Украінскім, 3-м Беларускім франтах.

Механік-вадзіцель танка 277-га танкавага батальёна (31-я танкавая брыгада, 29-ы танкавы корпус, 5-я гвардзейская танкавая армія, 2-і Украінскі фронт) старшы сяржант Р. Зубаў вызначыўся 11 студзеня 1944 г. у баі за сяло Карлаўка (Кіраваградская вобласць). Пасля таго, як танк быў падбіты і былі цяжка паранены камандзір танка і наводчык гарматы, Зубаў заняў месца камандзіра, а радыст месца наводчыка. Амаль ва ўпор яны расстралялі 4 танкі праціўніка, чым спрыялі ўтрыманню важнага рубяжа абароны.

Загінуў Р. М. Зубаў у баі каля вёскі Пільніца (). 3 Ліпеня 1944 г. на ахопленым полымем танку ён тараніў варожы «Тыгр». Пахаваны на цэнтральнай сядзібе саўгаса «Бальшавік» Мінскага раёна.

## Узнагароды 
* Медаль «Залатая Зорка»
* Ордэн Леніна
* Ордэн Чырвонай Зоркі

## Памяць 
* У горадзе Куртамыш Курганскай вобласці ў гонар Р. М. Зубава названыя вуліца і дзіцячая бібліятэка.
* У 2015 годзе на будынку Кастылёўскай асноўнай школы Куртамышскага раёна Курганскай вобласці усталявана мемарыяльная дошка.

## Літаратура 
*  — С. 116.

## Спасылкі 
* 
* Бои у Карловки — Освобождение Кировограда // Вестник «Календарь Победы» 
* ЗУБОВ Григорий Никитович // Сайт «Лица Зауралья» 

Катэгорыя:Танкісты Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Загінулі ў баі
Катэгорыя:Пахаваныя ў Мінскім раёне
Царква ў гонар Казанскага абраза Маці Божай (Нягневічы)

**Царква ў гонар Казанскага абраза Маці Божай** — праваслаўны храм у в. Нягневічы Навагрудскага раёна Гродзенскай вобласці.

## Гісторыя 
У цэнтры вёскі. Пабудавана ў 1795 г. з цэглы як касцёл, які ў 1861 г. пераасвячоны ў праваслаўную царкву. Побач пастаўлена мураваная двух’ярусная чатырохгранная званіца.

## Архітэктура 
Помнік архітэктуры класіцызму. Вырашана кампактным прамавугольным аб’ёмам з трохграннай апсідай, над якой двухсхільны дах пераходзіць у вальмавы і выходзіць на галоўны фасад вузкім трохвугольным. У яго тымпане арачнае акно-біфорыум дэкарыравана сандрыкам на дэнтыкулах. Сцены расчлянёны высока ўзнятымі арачнымі аконнымі праёмамі, крапаваны пілястрамі ў прасценках.

## Інтэр’ер 
Малітоўную залу 2 рады 4 прафіляваных слупоў і перакінутыя праз іх аркады падзяляюць на 3 нефы. Пры ўваходзе абмежаваны прытвор, над якім на 4 слупах размешчаны хоры. Абраз другой палавіны 18 ст. «Святое сямейства».

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі : энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4

## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Нягневічы
Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Навагрудскага раёна
Катэгорыя:З’явіліся ў 1795 годзе
Катэгорыя:1795 год у Беларусі
Катэгорыя:Збудаванні Беларусі ў стылі класіцызм
Катэгорыя:Колішнія касцёлы Гродзенскай вобласці
Катэгорыя:Храмы Навагрудскай епархіі
Капліца Святога Аляксея

**Капліца Святога Аляксея** — цагляная праваслаўная капліца на могілках у аграгарадку Олтуш Маларыцкага раёна Брэсцкай вобласці, пабудаваная ў 1872 годзе.

## Архітэктура 
Помнік архітэктуры класіцызму. Вырашана прамавугольным у плане аб'ёмам пад двухсхільным дахам, завершаным па цэнтры цыбулепадобнай галоўкай і выходзячым на фасад трохвугольнымі франтонамі. Уваход вырашаны ніжэйшым прытворам пад двухсхільным пакрыццём, з арачным парталам прамавугольнага праёма. Фасады графічна расчлянёны шэра-блакітнай тынкоўкай і арачнымі аконнымі праёмамі, крапаваны вуглавымі філёнгавымі лапаткамі.

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі : энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4

Катэгорыя:Капліцы Брэсцкай вобласці
Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Маларыцкага раёна
Катэгорыя:Олтуш
Катэгорыя:1872 год у Беларусі
Катэгорыя:Храмы Брэсцкай і Кобрынскай епархіі
Курлоўскі расстрэл (карціна Віера)

**Курлоўскі расстрэл** — карціна беларускага мастака Гаўрылы Віера, напісаная ў 1924 годзе.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Карціны Гаўрылы Віера
Катэгорыя:Курлоўскі расстрэл