open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Іван Усовіч

**Іван Аляксандравіч** (**Ваня**) **Усовіч** () — беларускі стэндап-комік.

## Біяграфія 
### Раннія гады 
Нарадзіўся 14 ліпеня 1993 года ў Мядзелі Мінскай вобласці (Беларусь). Пазней пераехаў у Мінск. Пачаў гуляць у КВЗ яшчэ ў школе. Пасля заканчэння школы паступіў у БДЭУ і вучыўся на маркетолага-эканаміста. У ВНУ гуляў у студэнцкай лізе КВЗ, рэдактарам якой быў Слава Камісарэнка — удзельнік шоу «Адкрыты мікрафон» на тэлеканале «ТНТ». На базе студэнцкай каманды Камісарэнка стварыў стэндап-шоу «Cheesecake Factory», часткай якога стаў і Усовіч. У 2013 годзе Іван быў адлічаны з універсітэта з трэцяга курса і пераехаў у Маскву.

### Кар’ера 
З 2013 года па 2014 год Усовіч удзельнічаў у шоу «Comedy Батл без межаў», дзе яму прапанавалі пайсці ў іншае шоу на канале ТНТ — «Stand Up». Затым у Маскве Усовіч прыняў удзел у шоу «Stand Up» на тэлеканале «ТНТ». Там ён пазнаёміўся з вядомымі расійскімі стэндаперамі, сярод якіх Руслан Белы, Юлія Ахмедава і іншыя. Першы час зарабляў каля 30 тыс. рублёў у месяц; тэлеканал таксама аплачваў кватэру, у якой у розны час жылі іншыя вядомыя комікі — Стас Старавойтаў, Ілля Собалеў і Нурлан Сабураў. Пасля ўдзелу ў тэлевізійным шоў папулярнасць Усовіча стала расці і ён пачаў сольную кар’еру, завёў асабістага мэнэджара і стаў актыўна гастраляваць з канцэртамі і карпаратывамі.

У снежні 2020 выйшаў першы сольны канцэрт Усовіча «Яшчэ адзін дзень».

У 2021 годзе ўдзельнічаў у Расійскай тэлевізійнай гульні «Слабое звяно».

У снежні 2023 года выпусціў другі сольны канцэрт «40 гадоў максімум».

## Асабістае жыццё 
У 2022 годзе ажаніўся на Анастасіі Калусцян. У жніўні таго ж года ў пары нарадзілася дзіця.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Стэндап-комікі
Катэгорыя:Гумарысты Расіі
Катэгорыя:Гумарысты Беларусі
Віктар Мацвеевіч Варламаў

**Віктар Мацвеевіч Варламаў** (, г. Мінск — ) — беларускі мастак-жывапісец.

## Біяграфія 
Нарадзіўся  года ў горадзе Мінску. Скончыў Маскоўскае мастацкае вучылішча памяці 1905 года ў 1956 годзе і Беларускі тэатральна-мастацкі інстытут у 1962 годзе. Вучыўся ў Х. Ліўшыца, В. Цвіркі, М. Данцыга.

Удзельнічаў у мастацкіх выставах з 1963 года. У 1962—1979 гадах выкладаў у Мінскім мастацкім вучылішчы.

Член Беларускага саюза мастакоў з 1967 года.

Памёр  года.

## Творчасць 
]]
Працаваў у галіне жывапісу ў жанрах карціны, пейзажа, партрэта. Сярод асноўных твораў: «У родным горадзе», «Наша вясна», «Стальное ліццё», «Трактаразаводцы. Ударнікі 9-й пяцігодкі», «Праз 30 гадоў», «Сямейны экіпаж», «Мінск. Заходні мост», «Мінск. Няміга», «Мінск. Дом урада», «Мінск. Вуліца Герцэна», «Залатое Падмаскоўе», «Унутраны дворык Кафедральнага сабора», «Дзяўчынка-бібліятэкар», «Народны мастак Беларусі А. Марыкс», «Герой Сац. Працы Р. Ваньковіч», «Аўтапартрэт».

Творы захоўваюцца ў Нацыянальным мастацкім музеі Беларусі і фондах БСМ.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Мастакі Беларусі XX стагоддзя
Катэгорыя:Мастакі-пейзажысты Беларусі
Катэгорыя:Мастакі-партрэтысты Беларусі
Валянцін Іванавіч Варэца

**Валянцін Іванавіч Варэца** () — беларускі мастак-жывапісец, графік, манументаліст.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 5 сакавіка 1938 года ў пасёлку Выпалзава Калінінскай вобласці РСФСР (цяпер - Цвярской вобласці Расіі).

Скончыў Харкаўскі мастацкі інстытут у 1966 годзе. Удзельнічае ў мастацкіх выставах з таго ж года.

Член Беларускага саюза мастакоў з 1970 года.

## Творчасць 
Працуючы ў галіне жывапісу і графікі, стварыў шэраг твораў, сярод якіх жывапісныя палотны: «Зямля», «Летам», «Раніца», «Бег», «Мелодыя», «Стыхія». Аўтар манументальных роспісаў «Сям’я», «Юнацтва», «Золата». Сярод графічных прац — «Рамантыкі», а таксама серыя «Гістарычныя асобы Беларусі» (у суаўтарстве з Л. Варэцай).

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Студыя Варэцаў

Катэгорыя:Мастакі Беларусі XX стагоддзя
Катэгорыя:Графікі Беларусі
Катэгорыя:Мастакі-манументалісты Беларусі
Варэца

**Варэца** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Валянцін Іванавіч Варэца (нар. 1938) — беларускі мастак-жывапісец, графік, манументаліст.
* Ляіля Ахцямаўна Варэца (нар. 1951) — беларуская мастачка-графік.
Алег Эдуардавіч Гардзіенка

**Алег Эдуардавіч Гардзіенка** (нар. ) — беларускі гісторык.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў 1977 г. у вёсцы Раёўка Маладзечанскага раёна Мінскай вобласці. Скончыў гістарычны факультэт Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. У 1999—2004 гг. працаваў у Інстытуце гісторыі НАН Беларусі, адкуль сышоў з ідэалагічных прычын. Працаваў у інфармацыйнай кампаніі БелаПАН, а са студзеня 2005 г. — супрацоўнік газеты «Наша Ніва».

## Навуковая дзейнасць 
Галіна навуковых даследаванняў: гісторыя нацыянальнага руху падчас Другой сусветнай вайны 1939–1945 гг. і беларускай эміграцыі на Захадзе.

Аўтар кнігі «Беларускі кангрэсавы камітэт Амерыкі».

## Сям'я 
У шлюбе з гісторыкам Наталляй Гардзіенка.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Гісторыкі Беларусі
Ляіля Ахцямаўна Варэца

**Ляіля Ахцямаўна Варэца** () — беларуская мастачка-графік, працуе ў галіне кніжнай графікі, літаграфіі і акварэлі.

## Біяграфія 
Нарадзілася 13 студзеня 1951 года ў Харкаве (УССР).

Скончыла Харкаўскі мастацкі інстытут у 1974 годзе. Удзельнічае ў мастацкіх выставах з 1976 года.

Член Беларускага саюза мастакоў з 1985 года.

## Творчасць 
Працуе пераважна ў тэхніцы каляровай літаграфіі, акварэлі і кніжнай графікі. Сярод асноўных серый: «Украінскія матывы», «Зямля ў квецені», «Чарнобыльскі след», «Гістарычныя асобы Беларусі» (у суаўтарстве з В. Варэцам).

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 
* Студыя Варэцаў

Катэгорыя:Мастакі Беларусі XX стагоддзя
Катэгорыя:Графікі Беларусі
Катэгорыя:Мастакі-ілюстратары Беларусі
Катэгорыя:Мастакі марак Беларусі
Марыян-Хаўз

**«Марыян-Хаўз»** (, часам Марыян-Гаус; інш. назва Марыйны дом, раней таксама **Дом марыянаў**) — гістарычны будынак у Лондане, звязаны з беларускай дыяспарай.

Сядзіба Беларускага рэлігійнага і культурнага цэнтра імя святога Кірылы Тураўскага, у мінулым сядзіба Беларускай каталіцкай місіі.

## Гісторыя 
]]
Будынак пабудаваны ў канцы XIX стагоддзя.

У 1948 годзе рэктар Беларускай каталіцкай місіі ўсходняга абраду айцец Часлаў Сіповіч заснаваў у Лондане Беларускі рэлігійна-культурны цэнтр, сядзібай якога стаў «Марыян-Хаўз» у раёне Паўночны Фінчлі. У наступныя дзесяцігоддзі «Марыян-Хаўз» стаў адным з цэнтраў беларускага жыцця ў Вялікабрытаніі. У будынку ладзіліся беларускія імпрэзы, размяшчалася капліца.

У «Марыян-Хаўз» дзейнічалі беларускія хрысціянскія арганізацыі, як Беларускай хрысціянскае акадэмічнае аб'яднанне «Жыццё» і Беларускае акадэмічнае каталіцкае аб’яднанне «Рунь». 13 чэрвеня 1948 г. у «Марыян-Хаўз» адбылося пасяджэнне па заснаванні лонданскага аддзела ЗБВБ.

У доме, які служыў у тым ліку кляштарам беларускіх марыянаў, у розныя часы пражывалі а. Язэп Германовіч, а. Аляксандр Надсан, а. Леў Гарошка, Янка Садоўскі, Станіслаў Баговіч, а. Тамаш Падзява, а. Фелікс Журня, а. Роберт Тамушанскі.

Сярод найбольш значных гасцёй у «Марыян-Хаўз» былі біскуп Баляслаў Слосканс, князь Базыль Святаполк-Мірскі, апостальскі дэлегат у Вялікабрытаніі архібіскуп , сакратар апостальскай дэлегацыі ў Лондане , апостальскі дэлегат архібіскуп  і шмат іншых. У 1970 г. «Марыян-Хаўз» наведаў украінскі мітрапаліт Іосіф Сліпы. 12 мая 1970 г. у капліцы Св. Пятра і Паўла ён служыў Св. літургію разам з украінскімі біскупамі  і .

«Марыян-Хаўз» быў першым месцам захоўвання калекцыі кніг і музейных экспанатаў, якія ўтварылі Беларускую бібліятэку і музей імя Скарыны. Бібліятэка пазней размясцілася ў набытым беларусамі суседнім будынку, дзе знаходзіцца і цяпер.

Паміж 2009 і 2012 гг. «Марыян-Хаўз» прайшоў рэканструкцыю. Каб прафінансаваць рамонт, Беларускай каталіцкай місіі прыйшлося прадаць частку прылеглай да дома зямлі. У 2012 годзе дом быў урачыста адчынены пасля рэстаўрацыі, асвячаны Кардыналам Леанарда Сандры, Прэфектам Кангрэгацыі Усходніх Цэркваў у прысутнасці апостальскага нунцыя ў Вялікабрытаніі Антоніа Меніні, экзарха для ўкраінскіх грэка-католікаў у Вялікабрытаніі Глеба Ланчыны, апостальскага візітатара для беларускіх грэка-католікаў у Беларусі архімандрыта Сяргея Гаека.

У 2016 годзе пры «Марыян-Хаўз» адчынілася Царква Святога Кірылы Тураўскага і ўсіх святых заступнікаў беларускага народа.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Беларусы ў Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Уніяцкія храмы
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Лондана
Андрэй Андрэевіч Фёдараў

**Андрэй Андрэевіч Фёдараў** (нар. , Мінск) — беларускі палітолаг, спецыяліст па праблемах бяспекі і міжнародных адносін. Кандыдат фізіка-матэматычных навук.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў 1949 годзе ў Мінску. Скончыў фізічны факультэт Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. У 1970—1990 гадах працаваў у Інстытуце фізікі Акадэміі навук Беларусі.

У 1990—1992 гадах — старшы рэферэнт камісіі Вярхоўнага Савета Рэспублікі Беларусь у пытаннях навукі і навукова-тэхнічнага прагрэсу. У 1993—1996 гадах — кіраўнік упраўлення міжнародных сувязяў Вярхоўнага Савета Рэспублікі Беларусь.

У 1997—2004 гадах — супрацоўнік недзяржаўнага Міжнароднага інстытута палітычных даследаванняў.

У 2005—2006 гадах — рэдактар аддзела міжнароднай інфармацыі газеты «Белорусская деловая газета».

## Крыніцы 
Катэгорыя:палітолагі Беларусі
Марцін Шэн

**Марцін Шэн** (; нар. , Вісбадэн, Германія) — нямецкі грамадскі дзеяч і палітолаг, звязаны з беларускай грамадзянскай супольнасцю.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў 1979 годзе ў горадзе Вісбадэн (Германія). У 2000 годзе прыехаў у Беларусь як валанцёр нямецкай арганізацыі «Акцыя выкуплення і службы міру», дзе працаваў з дзецьмі з інваліднасцю ў Мінску.

У 2002 годзе распачаў навучанне ў Еўрапейскім гуманітарным універсітэце па спецыяльнасці «культуралогія». Пасля закрыцця ўніверсітэта ў Мінску перавёўся ў Еўрапейскі ўніверсітэт Віядрына ў Франкфурце-на-Одэры.

З 2002 года — рэдактар нямецкага часопіса «*Belarus Perspektiven*».

## Крыніцы 
Катэгорыя:палітолагі Германіі
Катэгорыя:грамадскія дзеячы Беларусі
Адэская вуліца (Мінск)

**Адэская вуліца** — вуліца ў Заводскім раёне Мінска. Названа ў гонар г. Адэса. Забудова складаецца з дамоў, узведзеных у 2010, 2012, 2014—2017 і 2020—2022 гадах на месцы аднапавярховых будынкаў канца 1940-х гг. і некалькіх 1-2-павярховых будынкаў канца 1940-х і 1960-х гг.

## Цікавыя факты 
* Першапачатковая архітэктура вуліцы прадстаўлена дамамі 2 і 12, пабудаванымі ў 1948-1949 гадах.
* Дом № 14 мае багатую гісторыю. Пабудаваны аднапавярховым ў 1948-1949 гадах. Першапачаткова гэта быў інтэрнат Мінскага аўтамабільнага завода, не раней за 1960-я гады — жылы дом, з 1977 года — ДАІ і інспекцыя па справах непаўналетніх аддзела ўнутраных спраў Заводскага раёна. Праваахоўныя органы пераехалі ў сярэдзіне 1980-х гг. З 1992 года ў будынку размяшчалася малое прадпрыемства «Спецбуд» калектыўнага вытворчага прадпрыемства «Мінскпрамбуд» (з 31.12.1992 г. — даччынае прадпрыемства «Прадпрыемства малога механізавання» КПП «Мінскпрамбуд»). Даччынае прадпрыемства пераехала ў 1996 годзе. У 2001 годзе будынак знесены і пабудаваны корпус МІУ. Пасля ліквідацыі ВНУ у будынку размяшчаюцца офісы.

## Перасячэнні з 
* вул. Чалюскінцаў
* Украінскай вуліцай
* вуліцай Арджанікідзэ
* Волжскай вуліцай
* праездам Катоўскага
* вуліцай Катоўскага
* вуліцай Лазо
* Аўтазаводскай вуліцай
* Аўтазавадскім завулкам
* Адэскім завулкам
* Дняпроўскай вуліцай
* 2-й вуліцай Пржэвальскага

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Адэская вуліца ў базе Геадзэн
* Адэская вуліца на АТО.ВУ
* Минск, Заводской район, улица Котовского, ул Одесская. Рулим по улицам Минска. Экскурсия по Минску // YouTube
* Адэская вуліца на Minskonline.info
* Адэская вуліца ў архітэктурнай базе Рhotobuildings
* Адэская вуліца на Оpenalfa

Катэгорыя:Вуліцы Мінска
Катэгорыя:Заводскі раён (Мінск)
Вацлаў Арэшка

**Вацлаў Арэшка** (нар. , Свярдлоўск, Расія) — беларускі палітык, грамадскі дзеяч і перакладчык.

## Біяграфія 
Нарадзіўся  года ў Свярдлоўску (цяпер Екацярынбург, Расія). Скончыў  Беларускі тэатральна-мастацкі інстытут па спецыяльнасці «тэатразнаўства», пасля аспірантуру пры ім.

25 лістапада 2022 года ў Мінскім гарадскім судзе пачаўся закрыты працэс над лідарамі незалежных прафсаюзаў, якіх абвінавачвалі ў шэрагу «экстрэмісцкіх» артыкулаў Крымінальнага кодэкса, у тым ліку за ўдзел у экстрэмісцкім фарміраванні, распальванне сацыяльнай варожасці і заклікі да дзеянняў супраць нацыянальнай бяспекі. Якія менавіта абвінавачванні выстаўлены Арэшку, не раскрывалася.

Першапачаткова прысуд планавалася агучыць 27 снежня 2022 года, але па «нанова адкрытых абставінах» разгляд быў перанесены. 5 студзеня 2023 года Вячаслаў Арэшка быў прызнаны вінаватым і асуджаны на восем гадоў пазбаўлення волі ва ўмовах узмоцненага рэжыму. Пасля гэтага яго перавялі ў магілёўскую Турму № 4.

3 красавіка 2023 года Вярхоўны суд пакінуў прысуд у сіле, адхіліўшы апеляцыю. 5 мая Арэшку ўнеслі ў пералік асоб, датычных да экстрэмісцкай дзейнасці Міністэрства ўнутраных спраў. У пачатку мая яго перавялі ў папраўчую калонію № 17, а напрыканцы года — у ПК № 22.

Вячаслаў мае цяжкія праблемы са зрокам і амаль не бачыць, аднак у калоніі адмаўляюць яму ў афармленні інваліднасці.

## Творчасць 
Перакладаў са старапольскай мовы творы беларускага барока. Пераклаў на беларускую мову творы Уршулі Радзівіл і Сяргея Пясецкага.

Друкаваўся ў часопісах «Спадчына», «Arche», «pARTisan», пэўны час рэдагаваў электронны сайт-архіў «Вытокі». Выступаў як актывіст ініцыятывы «Эксперты ў абарону Курапатаў», ініцыяваў стварэнне «Кнігі гонару Курапатаў» у памяць пра ахвяр рэпрэсій. 

## Крыніцы 
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1955 годзе
Катэгорыя:палітыкі Беларусі
Катэгорыя:перакладчыкі Беларусі
Катэгорыя:Грамадскія дзеячы Беларусі
Катэгорыя:Рэпрэсаваныя рэжымам Лукашэнкі
Катэгорыя:Перакладчыкі з польскай мовы
Катэгорыя:Перакладчыкі на беларускую мову
Лаўрас Белініс

**Лаўрас Белініс** (; нар. 30 чэрвеня 1957, Вільня) — літоўскі палітолаг і прафесар Універсітэта Вітаўта Вялікага ў Коўне. У сферу яго навуковых інтарэсаў уваходзіць аналіз палітычнага тэксту, выбарчых тэхналогій і палітычных камунікацый.

## Біяграфія 
З 1976 па 1981 год Лаўрас Белініс вучыўся ў Маскоўскім дзяржаўным універсітэце, дзе вывучаў філасофію. З 1983 па 1986 год ён быў аспірантам філасофскага факультэта МДУ. З 1986 па 1992 год Белініс працаваў асістэнтам на кафедры грамадскіх навук Віленскага ўніверсітэта. У 1991 годзе ён заснаваў часопіс «Паліталогія» () і быў яго галоўным рэдактарам да 2006 года. У 1992—1993 гадах Белініс быў адным з заснавальнікаў  (). З 1994 года ён працуе выкладчыкам у Інстытуце міжнародных адносін і паліталогіі Віленскага ўніверсітэта, а таксама ў Клайпедскім універсітэце. У 1996 годзе яму была прысуджана ступень доктара сацыяльных навук.

Падчас прэзідэнцкіх выбараў у Літве ў 2002 годзе Белініс працаваў кансультантам кандыдата Артураса Паўлаўскаса, які заняў трэцяе месца з 8 % галасоў. У 2003 годзе ён стаў дырэктарам Беларускага інстытута. З 2006 па 2009 год Белініс быў дарадцам прэзідэнта Літвы Валдаса Адамкуса і кіраўніком яго групы па ўнутранай палітыкі і аналізу. З 2012 года - прафесар Універсітэта Вітаўта Вялікага ў Коўне.

Адзін з заснавальнікаў Літоўскай асацыяцыі палітолагаў. Заснавальнік часопіса «Agora. Politinių komunikacijų studijos».

Аўтар кніг «Уводзіны ў выбарчыя тэхналогіі», «Расія і СНД», «Анатомія прэзідэнцкіх выбараў: прэзідэнцкія выбары ў Літве ў 2002 г.», «Грамадства, улада і СМІ. Супярэчлівы камунікацыйны сімбіёз».

## Бібліяграфія 
* Rinkiminių technologijų įvadas. — Vilnius: Margi raštai, 2000. — 127 p. — 
* Rusija ir NVS: metodinė medžiaga praktiniems studentų užsiėmimams . — Vilnius: Vilnius University Press, 2001. — 36 p. — 
* Prezidento rinkimų anatomija: 2002 metų prezidento rinkimai Lietuvoje — Vilnius: Versus Aureus, 2003. — 207 p. — 
* Politika kaip komunikacinis žaidimas — Vilnius: Vilnius University Press, 2004. — 188 p. — 
* Visuomenė, valdžia ir žiniasklaida: prieštaringa komunikacinė simbiozė. — Vilnius: Eugrimas, 2005. — 127 p. — 
* Lietuvos užsienio politikos Rytų kryptis: santykių su Rusijos Federacijos Kaliningrado sritimi, Baltarusija ir Ukraina perspektyva / , Lauras Bielinis, Vladas Sirutavičius, Inga Stanytė-Toločkienė. — Vilnius: Vilnius University Press, 2007. — 154 p. — 
* Naujo politinio veikimo formos Lietuvoje: straipsnių rinkinys. — Vilnius: Vilnius University Press, 2010. — 139 p. — 
* Prezidentė. — Vilnius: Knygius, 2011. — 165 p. — 
* Prezidentė. Antra Knyga. — Vilnius: UAB Kitos Knygos, 2013. — 112 p. — 
* Kairieji jaunahėgelininkiai: tarp romantizmo ir diktatūros. — Vilnius: Vytautas Magnus University, 2017. — 224 p. — 
* Hibridinė komunikacija politikoje — Vilnius: Vytautas Magnus University, 2020. — 160 p. — 

## Крыніцы 
Катэгорыя:Палітолагі Літвы
Аляксей Пікулік

**Аляксей Пікулік** (нар. 1982, г. Мінск) — беларускі палітолаг. 

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў 1982 г. у Мінску. Скончыў аддзяленне філасофіі і сацыяльных навук Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта.

Атрымаў ступень доктара філасофіі ў галіне палітычных і сацыяльных навук у Еўрапейскім універсітэцкім інстытуце (Фларэнцыя), а таксама ступень магістра сацыялогіі ў Цэнтральна-Еўрапейскім універсітэце (Будапешт).

У 2011-2016 гадах быў акадэмічным дырэктарам Беларускага інстытута стратэгічных даследаванняў. Выкладаў у Еўрапейскім універсітэце ў Санкт-Пецярбургу, а таксама ў ЕГУ.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Палітолагі Беларусі
Агата Вяжбоўска-Мязга

**Агата Вяжбоўска-Мязга** (; нар. , Варшава) — польскі палітолаг, даследчыца праблем Беларусі, Украіны і Расіі.

## Біяграфія 
Нарадзілася ў 1976 годзе ў Варшаве. Скончыла Інстытут этналогіі і культурнай антрапалогіі Варшаўскага ўніверсітэта.

З 2000 года працавала аналітыкам беларускай секцыі Цэнтра ўсходніх даследаванняў — урадавага аналітычнага інстытута, які займаецца вывучэннем краін Усходняй Еўропы і Каўказа.

## Крыніцы 
Катэгорыя:палітолагі Польшчы
Псіхапластаген

**Псіхапластаген** — клас біялагічна актыўных рэчываў, здольных спрыяць хуткім і ўстойлівым структурным зменам у нервовай сістэме, у прыватнасці павялічваючы сінаптычную пластычнасць. Паняцце было прапанавана для апісання шэрагу малекул, якія валодаюць патэнцыялам для лячэння псіхіятрычных захворванняў (дэпрэсіі, трывожнасці, залежнасцяў, посттраўматычнага стрэсавага расстройства), пераадольваючы абмежаванні традыцыйных антыдэпрэсантаў.

## Механізм дзеяння 
Псіхапласта­гены ўздзейнічаюць на ключавыя сігнальныя шляхі, у тым ліку TrkB, mTOR, BDNF, 5-HT2A, NMDA‑рэцэптары, стымулюючы рост дендрытных шыпікаў, саслабленых пры стрэсе, і аднаўленне функцыянальных нейронавых сетак. У адрозненне ад класічных антыдэпрэсантаў, псіхапласта­гены здольныя выклікаць клінічны эфект у лічаныя гадзіны ці дні.

## Прыклады. 
Да псіхапласта­генаў адносяць кетамін, псілацыбін, ЛСД, МДМА, DMT, а таксама шэраг сінтэтычных аналагаў. Агульнай іх асаблівасцю з’яўляецца здольнасць да хуткай рэструктурацыі сінапсаў у прэфрантальнай кары галаўнога мозга.

## Патэнцыял і перспектывы. 
Псіхапласта­гены разглядаюцца як аснова для стварэння новага пакалення псіхатэрапеўтычных сродкаў, здольных істотна пашырыць магчымасці лячэння псіхічных расстройстваў і з’яўляюцца прадметам актыўных даследаванняў у нейрабіялогіі, псіхіятрыі і фармакалогіі.

## Зноскі 
Катэгорыя:Фармакалогія
Катэгорыя:Нейрафізіялогія
Катэгорыя:Нейрабіялогія
Таццяна Сіліч

**Таццяна Сіліч** (нар. ) — беларуская гандбалістка.

У гандбольнай кар’еры было ўсяго два клубы — мінскі «Палітэх» і дацкі «Ранерс». У 2010 годзе «Ранерс» не падоўжыў кантракт, за каманду правяла 295 матчаў.
 
За нацыянальную зборную як бамбардзір забіла 236 галоў.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Tatsiana Silitch
* Беларусь. Татьяна Силич: «Понимала: если продолжу выступать и в клубе, и в сборной, карьера закончится очень быстро»
* Женская национальная команда
* Какие люди! Татьяна Силич. Сожалею, что так рано ушла из сборной

Катэгорыя:Гандбалісткі Беларусі
Катэгорыя:Ігракі жаночай зборнай Беларусі па гандболе
Катэгорыя:Трэнеры жаночай зборнай Беларусі па гандболе
Катэгорыя:Ігракі ЖГК Ранерс
Лобан

**Лобан** — беларускае прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Вольга Лобан (нар. 1991) — беларуская гандбалістка.
* Мікола Лобан (1911—1984) — беларускі пісьменнік і мовазнавец. Заслужаны работнік культуры БССР (1974).
Juice WRLD

**Джарад Энтані Хігінс** (), вядомы прафесійна як **Juice Wrld** (вымаўляецца як «juice world») — амерыканскі рэпер, спевак і аўтар песень. Ён стаў вядучай фігурай у жанрах эмо і SoundCloud рэпу, якія прыцягнулі ўвагу шырокай публікі ў сярэдзіне-канцы 2010-х гадоў.   Яго сцэнічны псеўданім, які, паводле яго слоў, сімвалізуе «taking over the world», паходзіць ад крымінальнага трылера *«Juice»* (1992).

## Біяграфія 
Нарадзіўся 2 снежня 1998 года ў Чыкага.

Джарад Энтані Хігінс пачаў сваю кар’еру як незалежны артыст у 2015 годзе пад псеўданімам **JuicetheKidd**, а ў 2017 годзе падпісаў кантракт на запіс з чыкагскім рэперам Lil Bibby 's Grade A Productions. У пачатку наступнага года ён заснаваў сумеснае прадпрыемства з Interscope Records. Ён атрымаў прызнанне дзякуючы сінглу 2018 года «Lucid Dreams», які атрымаў дыяментавы сертыфікат і дасягнуў другога месца ў *Billboard* Hot 100. Песня папярэднічала яго дэбютнаму альбому *Goodbye & Good Riddance* (2018), які атрымаў патройны плацінавы статус, у які таксама ўвайшлі песні *з Billboard* Hot 100: «All Girls Are the Same», «Lean wit Me», «Wasted» і «Armed and Dangerous». Затым ён выпусціў сумесны мікстэйп *Wrld on Drugs* (2018) з Future, а таксама свой другі альбом *Death Race for Love* (2019); апошні ўтрымліваў хіт-сінгл «Robbery» і стаў першым дэбютным альбомам Хігінса, які заняў першае месца ў амерыканскім *Billboard* 200.

Памёр 8 снежня 2019 года ад перадазіроўкі наркотыкаў. Яго першы альбом, які быў выпушчаны пасля смерці *Legends Never Die* (2020) паўтарыў рэкорды хіт-парадаў за найбольш паспяховы пасмяротны дэбют і за найбольшую колькасць песень з аднаго альбома, якія трапілі ў дзесятку лепшых у ЗША, а сінгл «Come & Go» (з Marshmello) стаў другой песняй Хігінса, якая дасягнула другога месца ў Hot 100. Яго другі пасмяротны альбом *Fighting Demons* (2021) быў выпушчаны разам з дакументальным фільмам *Juice Wrld: Into the Abyss* і ўключаў сінгл «Already Dead», які ўвайшоў у топ-20 амерыканскага чарту. Яго трэці пасмяротны альбом *«The Party Never Ends»* (2024) быў выпушчаны разам з выступленнем і віртуальным канцэртам у відэагульні *Fortnite*.

## Дыскаграфія 
**Студыйныя альбомы**
* *Goodbye & Good Riddance* (2018)
* *Death Race for Love* (2019)
* *Legends Never Die* (2020)
* *Fighting Demons* (2021)
* *The Party Never Ends* (2024)

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Рэперы ЗША
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1998 годзе
Катэгорыя:Памерлі ў 2019 годзе
Мікалай Леанідавіч Кацук

**Мікалай Леанідавіч Кацук** (, г. Мінск — 25 чэрвеня 2025, г. Мінск) — беларускі сацыёлаг.

## Біяграфія 
Нарадзіўся  года ў Мінску. У 1999 годзе скончыў з адзнакай аддзяленне сацыялогіі філасофска-эканамічнага факультэта Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта, абараніў дыпломную працу на тэму «Постмадэрнісцкія ідэі ў сучаснай сацыялогіі: крытычны аналіз».

У 1999—2002 гадах навучаўся ў аспірантуры БДУ па спецыяльнасці «сацыяльная філасофія». У 1999—2001 гадах працаваў у Цэнтры сацыялагічных і палітычных даследаванняў БДУ. З 2001 па 2008 год — навуковы супрацоўнік Інстытута сацыялогіі НАН Беларусі.

## Дзейнасць 
У 2007 годзе заснаваў і стаў мадэратарам суполкі ЖЖ «Социология в Беларуси: Вчера. Сегодня. Завтра» (sociologia_by).

Быў удзельнікам міжнароднага праекта «Гуманітарная энцыклапедыя» (галоўны рэдактар праекта — А. А. Грыцанаў).

Супрацоўнічаў з незалежнымі праектамі, у прыватнасці з часопісам Arche, Інстытутам «Палітычная сфера», сайтам «Наше мнение» і іншымі. Чытаў лекцыі ў Беларускім Калегіюме.

## Навуковыя інтарэсы 
Метадалогія, тэарэтычная сацыялогія, культуралагічная сацыялогія, сацыялогія сацыялогіі, рэфлексіўная сацыялогія, сацыялогія мыслення.

## Узнагароды 
У 2005 годзе Мікола Кацук быў прызнаны «Нашай Нівай» навукоўцам года за тое, што «пачаў пісаць якасную аналітыку на беларускай мове, адкінуўшы карпаратыўную этыку, што гэта забараняла».

Узнагароджаны Дыпломам Прэзідыума НАН Беларусі за арганізацыю секцыі Аддзялення гуманітарных навук і мастацтваў Міжнароднай канферэнцыі маладых вучоных «Моладзь у навуцы — 2007» (2008).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Сацыёлагі Беларусі
Наталля Петракова

**Наталля Петракова** (нар. ) — беларуская гандбалістка.

З 1996 па 2006 гады выступала ў нарвежскіх клубах. Уваходзіла ў трэнерскі штаб жаночай нацыянальнай каманды, была трэнерам брамнікаў, таксама моладзевай (U-19) зборных Беларусі.

У верасні 2021 года была прызначана на пост галоўнага трэнера нарвежскага клуба «Олесун».

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Женская национальная команда
* Natalia Petrakova
* Норвегия. Экс-тренер вратарей сборной Беларуси Наталья Петракова возглавила «Олесунд» из третьего дивизиона. Контракт рассчитан на три года
* Наталья Петракова. Саксофон для дочки Жени. И чтобы не было войны

Катэгорыя:Гандбалісткі Беларусі
Катэгорыя:Ігракі жаночай зборнай Беларусі па гандболе
Катэгорыя:Трэнеры жаночай зборнай Беларусі па гандболе
Катэгорыя:Ігракі ГК Падраўка Капрыўніца
Максым

**Максым** або **жарма** — кыргызскі нацыянальны ахаладжальны напой, які мае і іншыя назвы (*ачыма*, *ачыган, кожо* і іншыя). Вырабляўся раней асноўна з ячменю, а таксама з кукурузы, пшаніцы і проса, у залежнасці ад таго, дзе якія злакі культываваліся. Маецца шмат разнавіднасцяў тэхналогіі прыгатавання, з-за чаго максым, выраблены дзесяццю гаспадынямі ў адным і тым жа сяле, адрозніваўся дзесяццю рознымі смакавымі адценнямі.

Катэгорыя:Напоі
Вераніка Гразоўская

**Вераніка Гразоўская** (нар. ) — беларуская гандбалістка.

Гандболам пачала займацца ў родных Карэлічах. У 1996 годзе разам з Таняй Каровінай, Таццянай Сіліч, Наталляй Цвірко, Наталляй Петраковай, Вольгай Радкевіч і іншымі ў складзе зборнай Беларусі сталі пятымі на юніёрскім чэмпіянаце Еўропы. Пару гадоў пайграла ў «Палітэхніку».

Калі з’ехала ў Ізраіль, пачала гуляць за «Макабі» з Халона. Гуляючы трэнер «Макабі» з Рамат-Гана.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Veronika Grozovsky
* Люди гандбола. Вероника Грозовская: «Оля Никитина не должна повторить мою ошибку»
* Год сборной. Снова мимо
* Украина — Израиль — 32:28. Важная победа в отборе к ЧЕ. Видеообзор матча

Катэгорыя:Гандбалісткі Беларусі
Катэгорыя:Ігракі жаночай зборнай Беларусі па гандболе
Катэгорыя:Трэнеры жаночай зборнай Ізраіля па гандболе
Віталій

**Віта́лій** (ад  — «жыццёвы») — мужчынскае асабовае імя лацінскага паходжання.

Вытворныя імёны: Віта́лік, Ві́та, Та́ля, Та́лік, Віта́ха, Віта́ля.

## Гл. таксама 
* Віт
* Віталія

## Крыніцы 
## Літаратура 
*
Вітольд

**Віто́льд** (; ад  — «белы» і  — «узгорак») — мужчынскае асабовае імя старажытнагерманскага паходжання.

Вытворныя імёны: Ві́та, То́ля, Ві́так.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Імёны германскага паходжання
Сезон 1997/1998 ГК Палітэхнік

У сезоне 1997/1998 жаночы гандбольны клуб «Палітэхнік» з горада Мінска прымаў удзел:
* Чэмпіянат Беларусі 1997/1998 (**Чэмпіён**).

## Склад каманды 
* Алена Агрызка (1976)
* Наталля Анісімава (1976)	
* Таццяна Дудкіна (1976)	
* Вераніка Гразоўская (1978)	
* Анастасія Калініна (1977)
* Таццяна Хліманкова (1977)
* Святлана Масюк (1977)
* Наталля Петракова (1977)	
* Анжэла Шпілеўская (1977)	
* Таццяна Сіліч (1977)	
* Наталля Сысоева (1976)
* Марына Жарская (1977)

## Трэнеры каманды 
*  Леанід Гуско (галоўны трэнер)

## Гл. таксама 
* Сезон 1996/1997 ГК Палітэхнік
* Сезон 1998/1999 ГК Палітэхнік

## Спасылкі 
* WOMEN’S EC / EHF CL 1998 1997-98 Politechnik Minsk

1997/1998
БНТУ
Катэгорыя:1997 год у Мінску
Катэгорыя:1998 год у Мінску
Наталля Цвірко

**Наталля Цвірко** () — беларуская гандбалістка.

## Біяграфія 
Нарадзілася 17 лютага 1978 года ў Гродне.

Выступала ў мінскім «Палітэху» і «Гараднічанцы», а таксама 38 гульняў за зборную Беларусі. У 2005 годзе з’ехала ў Польшчу дзе пачала выступаць за люблінскі «Заглэмбе».

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Natallia Tsvirko
* "Клубы похожи по стилю, но фаворит — «Заглембе». Тренер вратарей соперника «Звезды» — белоруска
* Женская национальная команда

Катэгорыя:Гандбалісткі Беларусі
Катэгорыя:Ігракі жаночай зборнай Беларусі па гандболе
Катэгорыя:Ігракі ЖГК Заглэмбе Любін
Ізраільская акадэмія прыродазнаўчых і гуманітарных навук

**Ізраільская акадэмія прыродазнаўчых і гуманітарных навук** (, літ. «Нацыянальная акадэмія навук Ізраіля», ) — вышэйшая акадэмічная ўстанова Ізраіля. Заснавана ў 1961 годзе ў Іерусаліме з мэтай садзейнічаць кантактам вучоных прыродазнаўчых і гуманітарных навук у Ізраілі, кансультаваць органы дзяржаўнай улады па навукова-тэхнічных пытаннях. Сярод яе членаў многія вядомыя вучоныя Ізраіля.

Асноўны будынак Ізраільскай акадэміі прыродазнаўчых і гуманітарных навук размешчаны побач з афіцыйнай рэзідэнцыяй прэзідэнта Ізраіля і Саветам па вышэйшай адукацыі ў Ізраілі на плошчы Альберта Эйнштэйна ў Іерусаліме.

Акадэмія фінансуе праекты па вывучэнні геалогіі, флоры і фауны Ізраіля, даследаванні Талмуда, яўрэйскай філасофіі, літаратуры і іўрыта. На міжнародным узроўні акадэмія бярэ ўдзел у фізічных праектах CERN і кіруе фондам стыпендыі Эйнштэйна.

Акадэмія таксама кіруе Ізраільскім акадэмічным цэнтрам у Каіры, які дапамагае ізраільскім навукоўцам у даследаваннях Егіпта і егіпецкай культуры, а таксама спрыяе супрацоўніцтву з егіпецкімі навукоўцамі.

Акадэмія мае статус назіральніка ў Еўрапейскім навуковым фондзе і рэалізуе праграмы абмену з Брытанскім каралеўскім таварыствам, Брытанскай акадэміяй, Шведскай акадэміяй і Нацыянальнай даследчай радай Сінгапура.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Нацыянальныя акадэміі
Катэгорыя:Навуковыя арганізацыі Ізраіля
Вольга Пятрова

**Вольга Пятрова** (у дзявоцтве: Лобан, нар. , Гомель, Беларусь) — беларуская гандбалістка.

Нарадзілася ў Гомелі, там і захапілася гандболам. У восьмым класе перабралася ў Мінск да Валера Бабіча ў РДВАР, дзе вучылася і гуляла ў гандбол чатыры гады. Калі ў Брэсце ўтварылася каманда «Бярэсце», яе паклікаў трэнер Аляксандр Варабій выступаць за яе. Выклікалі ў моладзевую зборную Беларусі.

Скончыла фіскультурны факультэт БрДУ.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* История Чемпионата Беларуси по гандболу среди женщин из собрания Геогрия Дорбуашвили
* Леонид Бразинский обнародовал список игроков, вызванных в национальную сборную Беларуси

Катэгорыя:Гандбалісткі Беларусі
Катэгорыя:Выпускнікі Рэспубліканскага дзяржаўнага вучылішча алімпійскага рэзерву
Катэгорыя:Выпускнікі Брэсцкага дзяржаўнага ўніверсітэта імя А. С. Пушкіна
Алон

**Алон** — яўрэйскае прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Азарыя Алон (1918—2014) — ізраільскі пісьменнік і грамадскі дзеяч, заснавальнік Ізраільскага таварыства аховы прыроды.
* Аляксандр Алон (1953—1985) — ізраільскі рускамоўны паэт і аўтар-выканаўца.
* Гдалія Алон (1902—1950) — ізраільскі гісторык.
* Ігаль Алон (1918—1980) — ізраільскі дзяржаўны і ваенны дзеяч.
* Ніцан Алон (нар. 1965) — ізраільскі генерал-маёр.
* Нога Алон (нар. 1956) — ізраільскі матэматык, вядомы сваім укладам у камбінаторыку і тэарэтычную інфарматыку.
Віт (імя)

**Віт** (ад  — «жыццё») — мужчынскае асабовае імя лацінскага паходжання.

Вядома на Беларусі з XVI ст. як Вит (1528), Витко (1528), Виташ (1528), Витас (1585). Вытворныя імёны: Віта, Вітка, Вітко, Вітолік, Вітошка.

## Гл. таксама 
* Віталій

## Крыніцы 
## Літаратура 
*
Келаг

**Келаг** () — англа-амерыканскае прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Кіт Келаг (нар. 1944) — дзяржаўны служачы ЗША;
* Фрэнк Білінгс Келаг (1856—1937) — амерыканскі дзяржаўны дзеяч.
Цвірко

**Цвірко** — беларускае прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Зігфрыд Рамуальдавіч Цвірко (нар. 1953) — беларускі архітэктар.
* Наталля Цвірко (нар. 1978) — беларуская гандбалістка.
Яўгенія Еўдакімовіч

**Яўгенія Еўдакімовіч** (у дзявоцтве: Кнап, нар. ) — беларуская гандбалістка.

З 1999 года па 2010 год выступала за «БНТУ-БелАЗ». У 2010 годзе пакінула сталічны БНТУ і паўсезона правяла ў сербскай «Кікіндзе», калі вярнулься на радзіму, народзіны сына Цімура. Потым было няпростае вяртанне ў вялікі спорт, праз транзіт БНТУ і «Аркатрон» трапіла ў «Гомель». У 2014 годзе прызналі лепшым галкіперам чэмпіянату Беларусі.

## Спасылкі 
* Женская национальная команда
* Евдокимович Евгения Сергеевна
* Вратарь гандбольного клуба «Гомель» Евгения Евдокимович об инстинкте самосохранения, «бабовщине» и своем бомбардирском будущем
* Евгения Евдокимович: «Глупости! Во-первых, 0:2 — ситуация еще не безнадежная.»
* Yauheniya Evdokimovich

Катэгорыя:Гандбалісткі Беларусі
Катэгорыя:Ігракі жаночай зборнай Беларусі па гандболе
Сінтаксічны цукар

**Сінтаксічны цукар** () —  гэта агульны тэрмін для дапаўненняў да сінтаксісу мовы праграмавання, якія не дадаюць новы функцыянал, а хутчэй робяць выкарыстанне мовы праграмавання больш зручным для чалавека. Звычайна гэта дадатковыя, не складаныя сінтаксічныя канструкцыі, часта падобныя на іншыя мовы праграмавання, да якіх мог прывыкнуць чалавек. Часам пад сінтаксічным цукрам разумеюць дадатковыя бібліятэкі, якія рэалізуюць гатовы функцыянал, выкарыстанне якіх патрабуе напісання невялікай колькасці кода і падключэння адпаведных бібліятэк. Сінтаксічны цукар дае праграмісту альтэрнатыўны спосаб напісання іншай сінтаксічнай канструкцыі, ужо даступнай у мове, і ў той жа час з'яўляецца больш зручным, карацейшым, падобным да іншага распаўсюджанага спосабу напісання або дапамагае пісаць праграмы ў добрым стылі. З фармальнага пункту гледжання сінтаксічны цукар нічога не змяняе і не дадае выразнасці мове, але можа значна палегчыць праграмісту апісанне некаторых аперацый. У той жа час сінтаксічны цукар, асабліва пры празмерным выкарыстанні, можа пагоршыць чытальнасць кода і ўскладніць яго абслугоўванне. Канструкцыі, якія з'яўляюцца сінтаксічным цукрам, можна лёгка перавесці ў канструкцыі асноўнага сінтаксісу.

Варта адзначыць, што паняцце сінтаксічнага цукру ў значнай ступені ўмоўнае. Яго выкарыстанне падразумявае, што з многіх сінтаксічных канструкцый можна вылучыць нейкі «базавы набор», які забяспечвае ўсю функцыянальнасць мовы. Тады дадатковыя сінтаксічныя сродкі, якія пры жаданні можна выразіць з дапамогай базавага набору, будуць сінтаксічным цукрам для гэтай мовы. Аднак многія канструкцыі ўзаемазамяняльныя, і не заўсёды можна дакладна сказаць, якія з іх з'яўляюцца базавымі, а якія дадатковымі.

## Прыклады 
### Цыкл for...of у JavaScript 
Прыкладам сінтаксічнага цукру можа быць цыкл `for...of` у JavaScript. Ён скарачае звыклы запіс перабору элементаў масіву, робячы яго больш выразным і лаканічным:

```js
// Сінтаксічны цукар: 
for (let item of array) {
	console.log(item);
}

// Без цукру (эквівалент):
for (let i = 0; i  x * x;

// Без цукру (эквівалент):
const square = function(x) {
	return x * x;
};
```

## Спасылкі 
* Ruby Syntactic Sugar (англ.)
* Syntactic Sugar Is More Than Dessert (англ.)

Катэгорыя:Праграмаванне
Эмансіпацыя

**Эмансіпацыя** ( — вызваленне) — тэрмін, які абазначае працэс або дзеянне, якое вядзе да вызвалення асобы або групы асоб ад залежнасці, падпарадкавання, апекі, прыгнёту, а таксама ўраўнованне ў правах, або адмену абмежаванняў. 

У гістарычным і юрыдычным кантэксце эмансіпацыя часта азначала вызваленне сына з-пад бацькоўскай улады. 

У шырэйшым значэнні тэрмін абазначае ліквідацыю сацыяльнай, палітычнай або юрыдычнай няроўнасці. Важным прыкладам з'яўляецца эмансіпацыя жанчын — працэс атрымання імі роўных правоў з мужчынамі.

Іншыя прыклады: эмансіпацыя рабоў (адмена рабства ў ЗША), эмансіпацыя прыгонных (адмена прыгоннага права ў Расійскай імперыі), эмансіпацыя яўрэяў (адмена мяжы аселасці), эмансіпацыі этнічных меншасцей Беларусі.

## Гл. таксама 
* Правы чалавека
* Фемінізм
* Роўнасць

## Крыніцы 
Катэгорыя:Правы чалавека
Катэгорыя:Фемінізм
Катэгорыя:Грамадзянскія правы і свабоды
Містэрыі (раман)

**«Містэрыі»** () — другі раман нарвежскага пісьменніка Кнута Гамсуна, упершыню апублікаваны ў 1892 годзе.

## Сюжэт 
Невялікі нарвежскі прыморскі гарадок, назва якога застаецца невядомай, растрывожаны з’яўленнем эксцэнтрычнага чужынца, які пасяліўся на нявызначаны тэрмін у мясцовай гасцініцы і прадставіўся як Юхан Нільсен Нагель. Яго багаж, які ўключае футляр ад скрыпкі, яго жоўты касцюм і ён сам становяцца прадметам жывой цікаўнасці мясцовых жыхароў. Нагель не паведамляе пра сябе дакладнай інфармацыі, а толькі распускае чуткі пра сябе. Заінтрыгаванае грамадства, якое нудзіцца ў сваёй глушы, пільна сочыць за ім і спрабуе завабіць у свае шэрагі. Нагель у сваю чаргу зацікаўліваецца некаторымі прадстаўнікамі гэтага грамадства. Аб’ектамі яго асноўнай цікавасці становяцца мясцовая прыгажуня Фрэкен Х’елан, у дзень абвяшчэння заручын якой Нагель прыбыў у горад, мясцовы юродзівы Мінутка, і няшчасная жанчына Марта Гудэ́.

Нагель улюбляецца ў Дагні Х’елан і пераследуе яе. У першы ж дзень свайго знаходжання ў мястэчку ён даведаецца аб мясцовым святары Карлсене, які быў закаханы ў яе і нібыта скончыў жыццё самагубствам, зарэзаўшыся ў лесе. Стаўленне Дагні да Нагеля паступова змяняецца, але яна не можа і не хоча разарваць свае заручыны. Адносіны Нагеля да Мінуткі, які таксама таемна закаханы ў Дагні, спачатку выглядае, як спачуванне, але з часам становіцца ўсё больш складаным. Візіі і прадчуванні Нагеля прымушаюць яго убачыць у Мінутцы загадкавую і цёмную асобу, забойцу Карлсена і вінаватага ў няшчасцях Фрэкен Гудэ. Стаўленне Нагеля да апошняй таксама спачатку выглядае як спачуванне і жаданне дапамагчы матэрыяльна, аднак потым атрымлівае развіццё. Калі Дагні канчаткова адмаўляе яму, Нагель пачынае прасіць Марту выйсці за яго, тая згаджаецца, аднак Дагні пераконвае яе пакінуць горад. Усе гэтыя падзеі адбываюцца на фоне малацікавага правінцыйнага свецкага жыцця.

Бесперапынна развіваючыся, перажыванні і рэфлексіі Нагеля выклікаюць у ім душэўную і фізічную хваробу. Урэшце, ён сканчвае жыццё самагубствам, кінуўшыся ў мора. У апошняй сцэне рамана, праз год пасля смерці Нагеля, Марта і Дагні ідуць па лесе як дзве найлепшыя сяброўкі і гавораць аб тым, што Нагель меў рацыю адносна Мінуткі.

## Экранізацыі 
Паводле рамана ў 1978 годзе быў зняты  з Рутгерам Хаўэрам у ролі Нагеля і Сільвіяй Крыстэль у ролі Дагні Х’елан.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Кнігі 1892 года
Катэгорыя:Раманы Кнута Гамсуна
Катэгорыя:Раманы на нарвежскай мове
Катэгорыя:Літаратурныя творы мадэрнізму
Катэгорыя:Псіхалагічныя раманы
Хонкаку

**Хонкаку** (, літаральна — «артадаксальны», «праўдзівы», «аўтэнтычны») — тэрмін у японскай дэтэктыўнай літаратуры, які абазначае жанр лагічнага дэтэктыва з арыентацыяй на разгадванне інтэлектуальнай загадкі. Жанр заснаваны на прынцыпах «сумленнай гульні» паміж аўтарам і чытачом, гэта значыць, што аўтар дае чытачу дастаткова інфармацыі, каб той мог расследаваць злачынства. Хоць слова «хонкаку» значыць «праўдзівы», у кантэксце дэтэктыўнай прозы яно атрымала глыбейшыя, шматгранныя значэнні.

## Паходжанне і развіццё 
Тэрмін хонкаку быў уведзены каля 1925 пісьменнікам Сабуро Когам (), які вызначыў яго як «дэтэктыўную гісторыю, якая сканцэнтравана на працэсе расследавання злачынства і знаходзіць каштоўнасць у забаве, заснаванай на чыста лагічных развагах». Гэта форма супрацьпастаўлялася сацыяльнаму або псіхалагічнаму дэтэктыву.

Пачынаючы з 1930-х, тэрмін стаў ужывацца для апісання класічных дэтэктываў залатога веку заходняй літаратуры. Да пачатку Другой сусветнай вайны японская дэтэктыўная проза знаходзілася на стадыі станаўлення. Аднак ужо ў 1950-я сфармаваўся самабытны японскі жанр хонкаку, самыя вядомыя ягоныя прадстаўнікі — Сэйсі Ёкомідза (), Акіміцу Такадзі () і Тэцуя Аюкава ().

## Адраджэнне жанру і новы рух 
У 1960-я гады дамінаваць у японскай дэтэктыўнай літаратуры пачала крымінальная проза, а класічныя інтэлектуальныя дэтэктывы сталі ўспрымацца як састарэлыя. Аднак у 1970-я гады цікавасць да хонкаку аднавілася. У 1980-я гады на сцэну выйшлі новыя пісьменнікі, сярод якіх найбольш вядомы Сімада Содзі ().

У 1987 Юкіта Аяцудзі () дэбютаваў з раманам «Забойствы ў дзесяцівугольным доме» (). Гэта кніга стала пачаткам ягонай серыі «Дамы», якая мела вялікі поспех. Аяцудзі і ягоныя паслядоўнікі заклалі аснову для так званага руху *сін-хонкаку* (, «новы хонкаку»). Гэтая новая хваля пісьменнікаў прыцягнула моладзь, якая ўспрымала хонкаку як інтэлектуальную гульню паміж аўтарам і чытачом.

## Сучасны стан 
У ХХІ стагоддзі хонкаку развіўся ў шматлікія гібрыдныя формы з элементамі жахаў, фэнтэзі, навуковай фантастыкі і метапрозы.

Хонкаку стаў папулярным жанрам і па-за межамі літаратуры — ён сустракаецца ў фільмах, тэлесерыялах, манга, анімэ і відэагульнях.

## Гл. таксама 
* Японія
* Культура Японіі
* Японская эстэтыка

## Крыніцы 
Катэгорыя:Літаратура Японіі
Катэгорыя:Дэтэктыў
Забойствы ў дзесяцівугольным доме

**Забойствы ў дзесяцівугольным доме** (яп.: 十角館の殺人, англ.: The Decagon House Murders) — дэбютны раман японскага пісьменніка Юкіта Аяцудзі (англ.: *Yukito Ayatsuji*), апублікаваны ў 1987 у жанры хонкаку. Кніга паклала пачатак серыі «Дамы» гэтага аўтара.

## Змест 
Сем студэнтаў з універсітэцкага клуба дэтэктыўнай літаратуры адпраўляюцца на астраўны адпачынак, дзе паўгода таму адбылося жорсткае забойства архітэктара Сэйдзі Накамура, ягонай жонкі і двух домработніц. Маладыя людзі пачынаюць адзін за адным гінуць у дзесяцівугольным доме на востраве. Тым часам на мацерыку былы сябра іхнага дэтэктыўнага клуба атрымлівае пасланне, якое робіць гісторыю яшчэ больш злавеснай і заблытанай

## Крыніцы 
Катэгорыя:Кнігі паводле алфавіта
Катэгорыя:Дэтэктыў
Нога Алон

**Но́га Ало́н** (, нар. , , Ізраіль) — ізраільскі матэматык, вядомы сваім укладам у камбінаторыку і тэарэтычную інфарматыку.

Член Ізраільскай акадэміі прыродазнаўчых і гуманітарных навук (1997), Еўрапейскай акадэміі (2008), Амерыканскага матэматычнага таварыства (2015). Сапраўдны член Асацыяцыі вылічальнай тэхнікі (2017). Ганаровы член Венгерскай акадэміі навук (2019).

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў 1956 годзе ў Хайфе, дзе ў 1974 годзе скончыў яўрэйскую школу «». У 1979 годзе з адзнакай скончыў Тэхніён — Ізраільскі тэхналагічны інстытут. У 1980 годзе атрымаў ступень магістра матэматыкі ў Тэль-Авіўскім універсітэце, у 1983 годзе — доктарскую ступень па матэматыцы ў Яўрэйскім універсітэце ў Іерусаліме, дзе абараніў дысертацыю *«Экстрэмальныя задачы ў камбінаторыцы»* пад кіраўніцтвам .

Пасля дактарантуры ў Масачусецкім тэхналагічным інстытуце Алон вярнуўся ў Тэль-Авіўскі ўніверсітэт у якасці старэйшага выкладчыка ў 1985 годзе, у 1986 годзе атрымаў там пастаянную пасаду дацэнта, а ў 1988 годзе быў павышаны да штатнага прафесара. З 1999 па 2001 год узначальваў Школу матэматычных навук, а ў 2018 годзе — кафедру камбінаторыкі і камп’ютарных навук імя Флорэнс і Тэда Баўмрыттэр,

З 2008 па 2023 год галоўны рэдактара часопіса *«Выпадковыя структуры і алгарытмы»* ().

Сярод яго дасягненняў арыгінальныя метады доказаў у тэорыі графаў з выкарыстаннем імавернасных метадаў.

## Бібліяграфія 
Аўтар шматлікіх даследчых прац, у тым ліку і наступных:

### Кніга 
* *The Probabilistic Method*, with Joel Spencer, Wiley, 1992. 2nd ed., 2000; 3rd ed., 2008; 4th ed., 2016.

### Навукова-даследчыя артыкулы 
* 
* 
* 
* 
* 
*  Previously in the ACM Symposium on Theory of Computing (STOC), 1996.
* 

## Узнагароды 
Нога Алон атрымаў шэраг узнагарод, у тым ліку наступныя:
* 1989 — Прэмія Эрдзёша
* 2000 — Прэмія Поі SIAM
* 2001 — Мемарыяльная прэмія Майкла Бруна
* 2005 — Прэмія Гёдэля (разам з  і ) за ўклад у тэорыю алгарытмаў
* 2006 — Эйлераўская лекцыя
* 2008 — Прэмія Ізраіля ў галіне матэматыкі
* 2011 — Прэмія ЭМЕТ разам з Сахаронам Шэлахам
* 2016 — Прэмія Дэйкстры
* 2022 — Прэмія Кнута *«за фундаментальны ўклад у камбінаторыку і тэорыю графаў і іх прымяненне да фундаментальных тэм інфарматыкі»*
* 2024 — Прэмія Вольфа па матэматыцы *«за фундаментальны ўклад у камбінаторыку і тэарэтычную інфарматыку»*

Алон выступіў з пленарнымі дакладамі на  1996 года і на  2002 года, а таксама з лекцыяй на  1990 года. У 2013 годзе яму была прысвоена ганаровая доктарская ступень Швейцарскай вышэйшай тэхнічнай школай Цюрыха, у 2015 годзе — Універсітэтам Уотэрлоа.

## Крыніцы
Сезон 2004/2005 ГК Вікторыя-Рэгія Мінск

У сезоне 2004/2005 гандбольны клуб «Вікторыя-Рэгія» з горада Мінск прымаў удзел:
* Чэмпіянат Беларусі 2004/2005 (**3-е месца**).

## Склад каманды 
* Мікалай Ладуцька (1985)
* Максім Мамончык (1981)
* Максім Каршакевіч (1983)
* Віктар Недаліўка (1986)
* Сяргей Якаўлеў (1982)
* Міхаіл Міхута (1982)
* Антон Цярэнька (1982)
* Дзяніс Лейка (1982)
* Алег Сямёнаў (1982)
* Андрэй Сергіевіч (1982)
* Аляксандр Чарнагораў (1979, Расія)
* Сяргей Жыркевіч (1982)
* Вадзім Лісіца (1982)
* Міхаіл Шчурэвіч (1981)

## Трэнеры каманды 
*  Аляксандр Жыркевіч (галоўны трэнер)

## Гл. таксама 
* Сезон 2003/2004 ГК Вікторыя-Рэгія Мінск
* Сезон 2005/2006 ГК Вікторыя-Рэгія Мінск

## Спасылкі 
* ЕВРОКУБКИ. Под обстрел
2004/2005
Вікторыя-Рэгія
Катэгорыя:2004 год у Мінску
Катэгорыя:2005 год у Мінску
Сезон 1999/2000 ГК БДПУ

У сезоне 1999/2000 жаночы гандбольны клуб «БДПУ» з горада Мінска прымаў удзел:
* Чэмпіянат Беларусі 1999/2000 (**Чэмпіён**),
* Кубак Беларусі 2000 (**Уладальнік**).

## Склад каманды 
* Наталля Цвірко (1978)
* Іна Кукбая (1976)
* Святлана Чарачэча (1977)
* Ірына Арцёменка (1980)
* Наталля Сысоева (1976)
* Наталля Сярко (1978)
* Наталля Анісімава (1976)
* Алена Кулік (1979)
* Наталля Арцёменка	(1976)
* Людміла Ермачак (1976)
* Кацярын Стрыжанок (1980)
* Таццяна Хліманкова (1977)

## Трэнеры каманды 
*  Леанід Гуско (галоўны трэнер)

## Гл. таксама 
* Сезон 1998/1999 ГК Палітэхнік
* Сезон 2000/2001 ГК БДПУ

## Спасылкі 
* Champions League 1999/00

1999/2000
БНТУ
Катэгорыя:1999 год у Мінску
Катэгорыя:2000 год у Мінску
Сезон 2004/2005 ГК Гараднічанка

У сезоне 2004/2005 жаночы гандбольны клуб «Гараднічанка» з горада Гродна прымаў удзел:
* Чэмпіянат Беларусі 2004/2005 (**Сярэбраны прызёр**),
* Кубак Беларусі 2005 (**Сярэбраны прызёр**).

## Склад каманды 
* Наталля Агапава (1974)
* Аксана Аковіч (1980)
* Анастасія Богдан (1985)
* Марыя Гарбунова (1986)	
* Марына Галіеўская (1985)
* Вольга Клачок (1985)	
* Вольга Конюх (1987)	
* Алена Кулік (1979)
* Ірына Магіліна (1982)	
* Ганна Пагерыла (1981)
* Наталля Платанавіч (1981)	
* Вольга Шахновіч (1983)	
* Ірына Спас (1987)
* Ірына Сычэўнік (1987)	
* Кацярына Тарасюк (1986)	
* Кацярына Якубенка (1987)	
* Наталля Цвірко (1978)
* Таццяна Асіпук (1986)
* Ірына Трускоўская (1987)
* Аксана Саковіч (1980)

## Трэнеры каманды 
*  Сяргей Камбур (галоўны трэнер)

## Гл. таксама 
* Сезон 2003/2004 ГК Гараднічанка
* Сезон 2005/2006 ГК Гараднічанка

## Спасылкі 
* ЕВРОКУБКИ. Под обстрел
* Cup Winners' Cup 2004/05 
2004/2005
Гараднічанка
Катэгорыя:2004 год у Гродне
Катэгорыя:2005 год у Гродне
Сезон 2003/2004 ГК РЦАП-Аркатрон-МНС Мінск

У сезоне 2003/2004 гандбольны клуб «РЦАП-Аркатрон-МНС» з горада Мінск прымаў удзел:
* Чэмпіянат Беларусі 2003/2004 (**4-е месца**).

## Склад каманды 
* Андрэй Галушка (1983)
* Андрэй Крайноў (1978)
* Віталь Кажанеўскі (1985)
* Дзяніс Рутэнка (1986)
* Максім Бабічаў (1986)
* Міхаіл Няжура (1980)
* Алег Гржалеўскі (1984)
* Юрый Грамыка (1984)
* Антон Журык (1981)
* Андрэй Сергіевіч (1982)
* Дзмітрый Нікуленкаў (1984)
* Канстанцін Якаўлеў (1985)
* Яніс Гаўрылідзіс (1985)

## Трэнеры каманды 
*  Мікалай Жук (галоўны трэнер)

## Гл. таксама 
* Сезон 2002/2003 ГК РЦАП-Аркатрон-МНС Мінск
* Сезон 2004/2005 ГК РЦАП-Аркатрон-МНС Мінск

## Спасылкі 
* ЛИГА ЧЕМПИОНОВ. Начинать чемпионам
* Разъехались, разлетелись
2003/2004
Аркатрон Мінск
Катэгорыя:2003 год у Мінску
Катэгорыя:2004 год у Мінску
All Girls Are the Same

«All Girls Are the Same» (альбо стылізаванае вялікімі літарамі) — дэбютны сінгл амерыканскага рэпера Juice Wrld. Ён быў выпушчаны ў якасці галоўнага сінгла з яго дэбютнага студыйнага альбома *Goodbye & Good Riddance* 13 красавіка 2018 года пасля прэм'еры кліпа ў лютым. Спрадзюсаваная Нікам Мірай, песня дэбютавала на 92-м месцы ў *Billboard* Hot 100 і дасягнула 41-га.  Гэта была другая песня Juice'а, якая дасягнула мільярда праслухоўванняў на Spotify, пасля «Lucid Dreams» у снежні 2019 года. 15 лістапада 2024 года выйшаў працяг песні пад назвай «AGATS2 (Insecure)» з трынідадскай рэперкай Нікі Мінаж.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Сінглы 2018 года