open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Вера Рыгораўна Гудзей-Каштальян

**Вера Рыгораўна Гудзей-Каштальян** (нар. 1966, п. Жылічы, Кіраўскі раён, Магілёўская вобласць) — беларускі мастацтвазнавец, кампазітар. Кандыдат мастацтвазнаўства (2000), дацэнт (2005).

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў 1966 годзе ў пасёлку Жылічы Кіраўскага раёна. Кандыдат мастацтвазнаўства (1999); член Беларускага саюза кампазітараў і Беларускага саюза музычных дзеячаў.

У 1990 годзе скончыла Беларускую дзяржаўную кансерваторыю імя А. В. Луначарскага па класе кандыдата мастацтвазнаўства Радаславы Аладавай. У 1996 годзе скончыла аспірантуру, навуковы кіраўнік — Таццяна Мдывані. У 1999 годзе абараніла кандыдацкую дысертацыю «Кампазіцыйна-драматургічныя асаблівасці беларускага балета як жанру музычна-тэатральнага мастацтва».

Працавала выкладчыцай музычна-тэарэтычных дысцыплін у Маладзечанскім музычным вучылішчы імя М. Агінскага, Беларускім дзяржаўным універсітэце культуры і мастацтва, Беларускай дзяржаўнай кансерваторыі імя А. В. Луначарскага, а таксама ў Інстытуце культуры Беларусі.

Член Беларускага саюза кампазітараў, Беларускага саюза музычных дзеячаў.

## Навуковая дзейнасць 
Даследуе пытанні тэорыі і гісторыі развіцця музычна-тэатральнага мастацтва. Вобласцю даследаванняў таксама з’яўляецца творчасць беларускіх кампазітараў, мастакоў, дырыжораў і рэжысёраў, акцёраў (артыстаў оперы і балета), музыкантаў і творчых дзеячаў.

Крытычная і публіцыстычная дзейнасць звязана з асвятленнем сучаснага стану і развіцця беларускай музычна-тэатральнай і, шырэй, мастацкай культуры. Публікавалася ў вядомых перыядычных выданнях Беларусі: газетах «Культура», «Літаратура і мастацтва», «Настаўніцкая газета», часопісах «Маладосць», «Мастацтва».

## Крыніцы 
Катэгорыя:Мастацтвазнаўцы Беларусі
Катэгорыя:Кампазітары Беларусі
Аркадзь Яфімавіч Гураў

**Аркадзь (Аарон) Яфімавіч Гураў** (,  — ) — беларускі кампазітар.

## Біяграфія 
Нарадзіўся  года ў Мінску. Скончыў Беларускую кансерваторыю ў 1979 годзе. У 1980—1989 канцэртмайстар Дзяржаўнага тэатра музычнай камедыі Беларусі.

Член Беларускага саюза кампазітараў з 1980 года, Беларускага саюза тэатральных дзеячаў з 1983 года.

Памёр  года.

## Творчасць 
У творчасці пераважаў інтэлектуальны пачатак. Працаваў Найбольш у галіне камернай музыкі. Сярод твораў: квартэт-сюіта для 2 скрыпак, альта і віяланчэлі ў 10 частках (1973), рок-кантата «Страцім-лебедзь» на верш М. Багдановіча (1976), вакальны цыкл «Пяць зонгаў з лірыкі Брэхта» для сярэдняга голаса і фартэпіяна (1976), сімфонія для камернага аркестра ў 3 частках (1978), вакальна-сцэнічная сюіта «Апраўданне Афеліі» для мецца-сапрана скрыпкі і фартэпіяна (абедзве 1979), інвенцыя для цымбал і мандаліны «Ямбы» (1981), мюзікл «Вайны не будзе, Андрамаха!» па матывах трагікамедыі Ж. Жыраду «Траянскай вайны не будзе» (1983), 2 камерныя кантаты на вершы Р. Рыльке (1984, 1985), 2 сюіты для камерна-інструм. ансамбля (1987), «Сем храматычных мадрыгалаў пра Невядомую Айчыну» для змешанага хору а капэла (1988—1989) і інш. 

Пісаў музыку для драматычных спектакляў «Жаніцьба Бальзамінава» (1984), «I зноў Несцерка» (1987), «Пінская шляхта» (1988), «Матроская цішыня» (1989), а таксама да дакументальных фільмаў «Рэвалюцыйны эцюд» (1987), «Адам і Марыля» (І988), сімфонія «Кніга Клезмераў» для сімфанічнага аркестра ў 3 частках (1993), «Вялікая Сарабанда Цярэзіенштата» для сімфанічнага аркестра (2002) і інш.

## Крыніцы 
## Літаратура 
*
Песня Прасвятой Багародзіцы

. Архангел Гаўрыіл перадае Дзеве Марыі скрутак са словамі вітання, якія сталі пачаткам трапара «*Багародзіца Дзева*»]]

**Песня да Прасвятой Багародзіцы**; **Багародзіца Дзева** () — прынятая ў праваслаўнай традыцыі назва адной з найважнейшых малітваў, складзенай з радасных вітанняў, звернутых да Дзевы Марыі архангелам Гаўрыілам (пры Дабравешчанні — ) і праведнай Лізаветай (падчас яе сустрэчы з Дзевай Марыяй — ). Як богаслужбовы спеў — трапар вячэрні ў складзе нядзельнага усяночнага трывання, спяваецца чацвёртым гласам.

У рымскім абрадзе «Песні да Прасвятой Багародзіцы» адпавядае малітва Ave Maria.

## Тэкст малітвы 
 ў Бялградзе з тэкстам малітвы на розных мовах]]

## Крыніцы 
Катэгорыя:Дзева Марыя
Катэгорыя:Малітвы
Міхаіл Шчурко

**Міхаіл Шчурко** ( — ) — рэлігійны дзеяч беларускай дыяспары ў Аўстраліі.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў в. Бялавічы (цяпер Івацэвіцкі раён Брэсцкай вобласці) у беларускай праваслаўнай сям’і. У 1948 годзе быў адзін з ініцыятараў і ўдзельнікаў канферэнцыі ў Констанцы (Нямеччына), на якой была адноўлена БАПЦ. Там жа быў рукапаложаны ў стан іерэя ўладыкам Сергіем (Ахатэнкам). 27 лістапада 1949 года разам з сям’ёй прыбыў у Аўстралію. У 1950 годзе ўдзельнічаў у першым сходзе беларусаў Паўднёвай Аўстраліі. З таго ж года пачаў весці набажэнствы для беларусаў у лагеры Вудсайд (каля Адэлаіды). Працягваў святарскую дзейнасць разам з украінскімі святарамі ў Адэлаідзе. Вёў богаслужэнні для беларускіх вернікаў у арэндаваных памяшканнях пакуль БАПЦ не была пабудавана і асвечана ў 1963 годзе ўласная царква Святых апосталаў Пятра і Паўла (Адэлаіда). На пасадзе настаяцеля беларускай парафіі заставаўся да канца свайго жыцця.

## Літаратура 
* *Гардзіенка Н.* Беларусы ў Аўстраліі: Да гісторыі дыяспары. — Мн.: Бел. кнігазбор, 2004. — 448 с. — (Бібліятэка Бацькаўшчыны). — ISBN 985-6730-79-1

Катэгорыя:Постаці БАПЦ
Катэгорыя:Беларусы ў Аўстраліі
Іван Рыгоравіч Аўчыннікаў

**Іван Рыгоравіч Аўчыннікаў** (9 верасня 1893, Малая Добрая — 2 мая 1974, Гусіна) — беларускі пісьменнік, сябар Гаўрылы Гарэцкага.

Нарадзіўся ў вёсцы Малая Добрая Дабранскай воласці Краснінскага павета Смаленскай губерні. Вёскі больш няма. Бацька быў адстаўным унтэр-афіцэрам царскай арміі і рана памёр. Хлопец скончыў царкоўнапрыходскую і земскую Краснінскую двухкласную школу, некаторы час працаваў настаўнікам у школе граматы ў Любавічах.

У 1911 г. паступіў у Горацкае земляробча-каморніцкае вучылішча. Далучыўся да літаратуры, уаходзіў у вучнёўскі гурток. У складзе гуртка былі таксама Гаўрыла Гарэцкі, Андрэй Сухі (Мікола Мокры), Васіль Белахвосцікаў, выпісвалі «Нашу ніву». У 1914 годзе там надрукавана яго аповесць «Жэртва», прысвечаная трагедыі настаўніка (нумары 21-22, 24, 28, 29).

У Першую сусветную вайну добраахвотна пайшоў у войска, быў моцна паранены ў баі пад Бродамі на Украіне.

Жыў у роднай вёсцы, а летам 1918 года працягнуў навучанне ў Горках. Актыўны ўдзельнік вучнёўскай «Беларускай секцыі», якой кіраваў Гаўрыла Гарэцкі.

Скончыўшы вучобу ў 1919 годзе ў Горацкім каморніцка-агранамічным вучылішчы, рашыў вучыцца далей. Але намеры не спраўдзіліся. Разам з Гаўрылам Гарэцкім ён быў накіраваны на працу ва Уфімскі павятовы зямельны аддзел. Там яго мабілізавалі ў Чырвоную Армію. На савецка-польскай вайне 1919—1921 гадоў знаходзіўся ў кавалерыйскім корпусе Г. Гая, у час баёў трапіў у палон да палякаў, быў інтэрніраваны.

У міжваенны час працаваў на Смаленшчыне, а ў 1930-я гады — на Урале. Пасля вайны жыў у Малой Добрай, а потым у Гусіне, дзе працаваў у Краснінскім лясгасе лесатэхнікам да выхаду на пенсію ў 1953 годзе.

Цікавасць да яго абудзілася ў 1965 годзе. Аповесць «Жэртва» з’явілася ў зборніку, але пра аўтара нічога не ведалі. Гэта заўважыў Гаўрыла Гарэцкі, які падтрымліваў з ім сувязь, — і пра яго напісалі ў друку. Вёў перапіску са старымі знаёмымі, лісты захоўваюцца ў БДАМЛіМ і ў аддзеле рукапісаў бібліятэкі Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі.

## Літаратура 
* Іван Аўчыннікаў (Дабранец) — нашаніўскі пісьменнік са Смаленшчыны / Сяргей Астанковіч // Arche. Пачатак. ― 2015. — № 9. — С. 305—328

## Спасылкі 
* Уладзімір Ліўшыц Чалавек з музейнага фота 

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Краснінскім павеце
Катэгорыя:Пісьменнікі Беларусі
Катэгорыя:Пісьменнікі Расійскай імперыі
Катэгорыя:Беларускамоўныя пісьменнікі
Катэгорыя:Удзельнікі Першай сусветнай вайны (Расійская імперыя)
Катэгорыя:Удзельнікі польска-савецкай вайны
Мядзведка (Пермскі край)

**Мядзведка** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Горназаводскім раёне Пермскага краю Расіі. Насельніцтва — 272 чалавека (2023)- Размешчана ў цяжкадаступнай высакагорнай тайзе Сярэдняга Урала, на еўрапейскім, заходнім схіле Уральскіх гор. Пасёлак стаіць у верхнім цячэнні ракі Койвы, на ўсходнім яе беразе, пры ўпадзенні ў яе маленькай рэчкі Мядзведкі, ад якой атрымаў сваю назву. Пасёлак знаходзіцца за 1 км на захад ад умоўнай мяжы паміж Еўропай і Азіяй, на крайнім усходзе Пермскага краю, за некалькі кіламетраў на захад ад мяжы са Свярдлоўскай вобласцю, на паўночны захад ад горада Качканара, на паўночны ўсход ад пасёлка гарадскога тыпу Цёплая Гара і горада Горназаводска.

Катэгорыя:Населеныя пункты Пермскага края
Міхаіл Бурнос

**Міхась (Міхаіл Мітрафанавіч) Бурнос** (12.10.1924 — 2009) — грамадскі дзеяч беларускай дыяспары ў Аўстраліі.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў в. Лясок Навагрудскага павета ў сялянскай сям'і. Вучыўся ў Навагрудскай настаўніцкай семінарыі, а пазней у гімназіі імя Максіма Багдановіча ў Ватэнштэце. Ад 1949 года — у Аўстраліі. Адзін з першых беларусаў Адэлаіды, што ўдзельнічалі ў стварэнні парафіі Святых Апосталаў Пятра і Паўла. Доўгачасовы рэгент царкоўнага хору. Арганізатар і кіраўнік танцавальнай групы «Лявоніха» (1979—1987). 4 студзеня 1987 года быў высвячаны ў ерэі і стаў настаяцелем парафіі БАПЦ у Адэлаідзе. Сябра Выканаўчага камітэта Федэральнай рады беларускіх арганізацый у Аўстраліі. Стварыў аўстралійска-беларускі сектар Чарнобыльскага фонда ў Адэлаідзе. Актыўна ўдзельнічаў у працы Беларускага аб'яднаньня ў Паўднёвай Аўстраліі. У 1999 годзе адышоў ад актыўнай святарскай дзейнасці ў парафіі і стаў старшынём Беларускага гістарычнага згуртавання Аўстраліі.

## Літаратура 
* *Гардзіенка Н.* Беларусы ў Аўстраліі: Да гісторыі дыяспары. — Мн.: Бел. кнігазбор, 2004. — 448 с. — (Бібліятэка Бацькаўшчыны). — ISBN 985-6730-79-1

Катэгорыя:Постаці БАПЦ
Катэгорыя:Члены Беларускага аб’яднання ў Паўднёвай Аўстраліі
Шырокаўскі

**Шырокаўскі** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Пермскім краі Расіі. Уваходзіць у Губахінскую муніцыпальную акругу. Адміністрацыйна падпарадкаваны гораду Губаха. Да бліжэйшай чыгуначнай станцыі Палавінка-Чусаўская — 22 км. Заснаваны ў 1942 годзе пры будаўніцтве Шырокаўскай ГЭС.

Статус пасёлка гарадскога тыпу — з 4 кастрычніка 1954 года. З 2004 да 2012 гг. пасёлак быў адміністрацыйным цэнтрам Шырокаўскага сельскага паселішча Губахінскага раёна, з 2012 да 2022 гг. уваходзіў у Губахінскую гарадскую акругу. Насельніцтва — 1036 чалавек (2023).

Катэгорыя:Населеныя пункты Пермскага края
Прамысла

**Прамысла** () — рабочы пасёлак у Горназаводскім раёне Пермскага краю Расіі. Уваходзіць у склад Цеплагорскага сельскага паселішча. Размешчаны ў горна-тайговай мясцовасці Сярэдняга Урала на рацэ Палудзёнцы, прытоку Койвы. У межах пасёлка і ў паўднёва-ўсходніх яго ваколіцах па рэчышчы ракі Палудзёнкі ёсць некалькі сажалак-выпрацовак. Пасёлак знаходзіцца прыкладна за 9 км на паўночны ўсход ад цэнтра паселішча, пгт. Цёплая Гара, і за 65 км на паўночны ўсход ад раённага цэнтра, горада Горназаводска. За 5 км на поўнач знаходзіцца гара Каўпакі — ландшафтны помнік прыроды рэгіянальнага значэння. Насельніцтва — 383 чалавека (2023).

Катэгорыя:Населеныя пункты Пермскага края
Скальны (Пермскі край)

**Скальны** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Чусаўской гарадской акрузе Пермскага краю Расіі. Чыгуначная станцыя. Адміністрацыйна падпарадкаваны гораду Чусавой. З 2004 па 2019 год пасёлак быў цэнтрам Скальнінскага сельскага паселішча Чусаўскога муніцыпальнага раёна.

Статус пасёлка гарадскога тыпу — з 1943 года. Насельніцтва — 1596 чалавек (2023).

Катэгорыя:Населеныя пункты Пермскага края
Паўлаўскі (Пермскі край)

**Паўлаўскі** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Ачорскім раёне Пермскага краю Расіі. Насельніцтва — 3142 чал. (2023). Да бліжэйшай чыгуначнай станцыі Верашчагіна — 33 км. Статус пасёлка гарадскога тыпу — з 25 лютага 1929 года.

Катэгорыя:Населеныя пункты Пермскага края
Наваільінскі (Пермскі край)

**Наваільінскі** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Ныцвенскім раёне Пермскага краю Расіі. Адміністрацыйны цэнтр Наваільінскага гарадскога паселішча.

Насельніцтва — 2927 чал. (2023). Размешчаны на правым беразе Камы ў месцы ўпадзення ракі Сырка за 9 км на ўсход ад Нытвы, за 6 км на поўдзень ад пгт Уральскі, за 26 км на паўднёвы захад ад Краснакамска і за 45 км на захад ад Пермі. На паўночны ўсход размешчаны мікрараён Новая Станцыя.

Катэгорыя:Населеныя пункты Пермскага края
Уральскі (Пермскі край)

**Уральскі** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Ныцвенскім раёне Пермскага краю Расіі, прыстань на правым беразе Камы. Да бліжэйшай чыгуначнай станцыі Сукманы 7 км. У 1961 г. Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета РСФСР населены пункт Камскае Паселле аднесены да катэгорыі рабочых пасёлкаў, з прысваеннем наймення — рабочы пасёлак Уральскі.

У 2004—2019 гадах — адміністрацыйны цэнтр Уральскага гарадскога паселішча. Насельніцтва — 6626 чалавек (2023).

Катэгорыя:Населеныя пункты Пермскага края
Куяда (пасёлак)

**Куяда** () — пасёлак на поўдні Пермскага краю Расіі. Адміністрацыйны цэнтр Куядзінскага раёна і Куядзінскай муніцыпальнай акругі. Насельніцтва — 9457 чал. (2021).

Пасёлак узнік у 1914 годзе ў сувязі з будаўніцтвам аднайменнай чыгуначнай станцыі на лініі Казань — Екацярынбург. У 1957—1994 гадах меў статус пасёлка гарадскога тыпу.

Катэгорыя:Населеныя пункты Пермскага края
Нававільвенскі

**Нававільвенскі** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Горназаводскім раёне Пермскага краю Расіі. Уваходзіць у склад Мядзведкінскага сельскага паселішча. Насельніцтва — 30 чалавек (2023). Вострая неабходнасць у лесанарыхтоўках стала прычынай заснавання яшчэ двух працоўных пасёлкаў — Сярэдняя Усьва і Нававільвенскі. У маі 1962 пачата будаўніцтва пасёлка Новая Вільва. 16 снежня 1966 года выканаўчы камітэт Пермскага абласнога Савета дэпутатаў рабочых прыняў рашэнне аднесці населены пункт Новая Вільва Горназаводскага раёна да катэгорыі рабочых пасёлкаў і прысвоіць яму статус рабочага пасёлка.

Катэгорыя:Населеныя пункты Пермскага края
Ёнас Фурэр

**Ёнас Фурэр** (; , , кантон Цюрых, Швейцарыя — , Бад-Рагац, кантон Санкт-Гален, Швейцарыя) — швейцарскі палітык, першы прэзідэнт Швейцарыі. Член Радыкальна-дэмакратычнай партыі.

## Біяграфія 
Сын слесара Ёнаса Фурэра і Ганны Магдалены Ханхарт. Скончыў школу ў Вінтэртуры, затым навучаўся праву ў Цюрыху, Гейдэльбергу і Гётынгене. У 1828 годзе стаў пракурорам у Вінтэртуры, затым у Цюрыху. З 2 красавіка па 31 снежня 1845 года — бургамістр кантона Цюрых. З 2 красавіка па 31 снежня 1845 года — прэзідэнт парламента Швейцарыі. З 1 студзеня па 31 снежня 1847 года — бургамістр кантона Цюрых. З 6 лістапада па 21 лістапада 1848 года — прэзідэнт Савета кантонаў парламента Швейцарыі. З 16 лістапада 1848 па 25 ліпеня 1861 года — член Федэральнага савета Швейцарыі. З 21 лістапада 1848 па 31 снежня 1849 года — прэзідэнт Швейцарыі, начальнік палітычнага дэпартамента (міністр замежных спраў). З 1 студзеня 1850 па 31 снежня 1851 года — начальнік дэпартамента (міністр) юстыцыі і паліцыі. З 1 студзеня па 31 снежня 1851 года — віцэ-прэзідэнт Швейцарыі. З 1 студзеня па 31 снежня 1852 года — прэзідэнт Швейцарыі, начальнік палітычнага дэпартамента. З 1 студзеня 1853 па 31 снежня 1854 года — начальнік дэпартамента юстыцыі і паліцыі. З 1 студзеня па 31 снежня 1855 года — прэзідэнт Швейцарыі, начальнік палітычнага дэпартамента. З 1 студзеня 1856 па 31 снежня 1857 года — начальнік дэпартамента юстыцыі і паліцыі. З 1 студзеня па 31 снежня 1857 года — віцэ-прэзідэнт Швейцарыі. З 1 студзеня па 31 снежня 1858 года — прэзідэнт Швейцарыі, начальнік палітычнага дэпартамента. З 1 студзеня 1859 па 25 ліпеня 1861 года — начальнік дэпартамента юстыцыі і паліцыі.
Усевалада-Вільва

**Усевалада-Вільва** () — рабочы пасёлак у Пермскім краі Расіі. Уваходзіць у Аляксандраўскую муніцыпальную акругу.

Насельніцтва - 2009 чал. (2023).

Катэгорыя:Населеныя пункты Пермскага края
Эдуард фон Штэйгер

**Эдуард фон Штэйгер** (; , Лангнаў, кантон Берн, Швейцарыя — , , Швейцарыя) — швейцарскі палітык, прэзідэнт.

## Біяграфія 
Эдуард фон Штэйгер вывучаў права ва ўніверсітэтах Жэневы, Лейпцыга і Берна. У Берне ён атрымаў у 1905 годзе ліцэнзію адваката і пачаў працаваць у юрыдычнай фірме. У маі 1914 года абраны ў Вялікі савет (парламент кантона) Берна і прасядзеў у ім 25 гадоў, да 1939 года, калі ён перамясціўся ва ўрад кантона. У снежні 1940 года абраны ў Федэральны савет на месца свайго аднапартыйца Рудольфа Мінгера.

З 10 снежня 1940 года па 9 лістапада 1951 года - член Федэральнага савета Швейцарыі. З 1 студзеня 1941 года па 31 снежня 1951 года - начальнік дэпартамента (міністр) юстыцыі і паліцыі. З 1 студзеня па 31 снежня 1950 года - віцэ-прэзідэнт Швейцарыі. З 1 студзеня па 31 снежня 1945 і з 1 студзеня па  31 снежня 1951 года - прэзідэнт Швейцарыі.
Вілі Шпюлер

**Вілі Шпюлер** (; ,  — , там жа) — швейцарскі палітык, прэзідэнт.

## Біяграфія 
Вілі Шпюлер нарадзіўся ў працоўным прыгарадзе Цюрыха Аўсерзіле. Бацька быў суддзёй. Пасля заканчэння сярэдняй школы ў Цюрыху В.Шпюлер вывучаў эканоміку і сацыялогію ва ўніверсітэтах Цюрыха і Парыжа. У 1925 годзе ва Універсітэце Цюрыха атрымаў ступень доктара філасофіі. У 1928 годзе ён быў абраны ў гарадскі савет Цюрыха. З 1931 па 1934 год працаваў у Статыстычным упраўленні Цюрыха, а з 1935 па 1942 год быў начальнікам гарадской службы занятасці.

У федэральнай палітыцы Шпюлер пачаў удзельнічаць з 1938 года, калі ён быў абраны ў Нацыянальны савет, а з 1955 года ў Савет кантонаў. Быў спецыялістам у сацыяльнай, эканамічнай і фінансавай палітыцы. У Федэральны савет Шпюлер быў абраны 17 снежня 1959 года. З 17 снежня 1959 года па 31 студзеня 1970 года — член Федэральнага савета Швейцарыі. З 1 студзеня 1960 — 31 снежня 1962 — начальнік дэпартамента (міністр) пошт і шляхоў зносін. З 1 студзеня 1963 года па 31 снежня 1965 года — начальнік дэпартамента транспарту, камунікацый і энергетыкі. З 4 студзеня 1966 года па 31 студзеня 1970 года — начальнік палітычнага дэпартамента. У 1962, 1967 гадах — віцэ-прэзідэнт Швейцарыі. У 1963, 1968 гадах — прэзідэнт Швейцарыі.
Шчурко

**Шчурко** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Міхаіл Шчурко (1907—1972) — рэлігійны дзеяч беларускай дыяспары ў Аўстраліі.
* Ульяна Васілеўна Шчурко — украінскі навуковіц-эканаміст
Бурнос

**Бурно́с** — шматзначны тэрмін.

## Значэнні 
* Бурнос — верхняе адзенне беларускіх жанчын, пашыранае з XIX стагоддзя, бытавала ў строях Панямоння і Цэнтральнай Беларусі да 1930-х гадоў.
* Бурнос — мужчынскае верхняе адзенне, тое, што бурка.
* Бурнос — плашч з капюшонам з белай шарсцяной тканіны ў арабаў.

## Прозвішча 
* Валянцін Віктаравіч Бурнос — беларускі футбаліст.
* Міхаіл Бурнос — беларускі грамадскі дзеяч беларускай дыяспары ў Аўстраліі.

## Крыніцы
Аляксандра Уладзіміраўна Гурко

**Аляксандра Уладзіміраўна Гурко** (дзявочае **Верашчагіна**; нар. , Мінск) — беларускі этнолаг. Доктар гістарычных навук (2003).

## Біяграфія 
Скончыла ў 1983 годзе БДУ. З 1987 года ў Беларускім музеі гісторыі рэлігіі. З 1995 года ў Інстытуце мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору НАН Беларусі, з 2006 года загадчыца аддзела.

## Навуковая дзейнасць 
Даследуе асаблівасці царкоўнага жыцця беларусаў (праваслаўных, католікаў і пратэстантаў), гісторыю канфесій на тэрыторыі Беларусі, сучасную канфесійную структуру беларускага грамадства, ролю, месца і асаблівасці рэлігійнай абраднасці ў ім. Аўтар кніг «Святы, абрады і таінствы ў жыцці хрысціян Беларусі» (2009), вучэбных дапаможнікаў «Праваслаўныя святы на Беларусі» (2001), «Хрысціянскія святы на Беларусі» (2005). Адзін з аўтараў кнігі «Гісторыя канфесій на Беларусі ў другой палове XX стагоддзя» (1999), «Гісторыя канфесій на Беларусі: мінулае і сучаснасць», «Беларусь на мяжы тысячагоддзяў» (абедзве 2000), «Беларусы, Т. 6. Грамадскія традыцыі» (2002), «Беларусы. Т. 10. Славянскія этнакультурныя традыцыі» (2007), «Беларусы. Сучасныя этнакультурныя працэсы» (2009), «Этнакультурныя працэсы ва Усходнім Палессі ў мінулым і сучасным» (2010), «Хто жыве ў Беларусі» (2012). 

## Узнагароды 
Лаўрэатка прэміі Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь «За духоўнае адраджэнне» (2008). 

## Сям'я 
У шлюбе з этнолагам Аляксандрам Гурко.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Этнолагі Беларусі
Мікалай Васільевіч Гурло

**Мікалай Васільевіч Гурло** (, г. Днепрапятроўск, Украіна — ) — беларускі графік. 

Вучыўся ў 1938—1941 гадах у Маскоўскім паліграфічным інстытуце.  

Член Беларускага саюза мастакоў з 1956 года. 

Працаваў у станковай і кніжнай графіцы, плакаце. У работах Гурло добразычлівы свет, гумар, сатырычная вастрыня, лаканізм, дакладнасць вобразаў. Аўтар сатырычных і гумарыстычных малюнкаў для выдання «Раздавім фашысцкую гадзіну!» (1942—1944), часопісаў «Вожык», «Полымя», «Работніца і сялянка», «Беларусь» і інш. Аформіў кнігі «Світанскія сады» А. Зарыцкага (1950), «Прыгоды дзеда Міхеда» А. Астрэйкі (1959), «Мушка-зелянушка» М. Багдановіча (1961), «На вясёлай хвалі» Э. Валасевіча (1967) і інш.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Графікі Беларусі
Катэгорыя:Мастакі-ілюстратары Беларусі
Катэгорыя:Мастакі-плакатысты Беларусі
Катэгорыя:Мастакі-карыкатурысты Беларусі
Тамаш Шуёк

**Тамаш Шуёк** (; нар. 26 сакавіка 1956) — венгерскі дзяржаўны і палітычны дзеяч. Прэзідэнт Венгрыі з 5 сакавіка 2024 года. Старшыня Канстытуцыйнага суда (2016—2024).
Сезон 2006/2007 ЖБК «БелДУТ»

У сезоне 2006/2007 жаночы баскетбольны клуб БелДУТ з горада Гомель прымаў удзел:
* Чэмпіянат Беларусі 2006/2007 (**8 месца**).

## Склад каманды 
*  Віялета Бараноўская
*  Марына Бяляева
*  Юлія Гарбунова
*  Алена Гарэлікава
*  Анастасія Жук
*  Таццяна Іванова
*  Дзіна Каваленка
*  Алена Казлова
*  Кацярына Кандраценка (прыйшла ў каманду падчас сезона)
*  Дар’я Кубліцкая
*  Наталля Лісоўская
*  Ірына Манкевіч
*  Анжэла Новікава
*  Марына Ракаўская
*  Марыя Сідарэнка
*  Алена Сільчанка
*  Таццяна Старавойтава
*  Кацярына Старавойценка
*  Алеся Сухабок
*  Вольга Сцепаненка
*  Юлія Цішкевіч
*  Яна Цярэшына
*  Алеся Яковіц

## Трэнеры каманды 
*  Анатоль Рагазенка (галоўны трэнер)
*  Ірына Селюкова

## Гл. таксама 
* Сезон 2001/2002 ЖБК «БелДУТ-Ведрыца»
* Сезон 2007/2008 ЖБК «Гомельскія рысі»

## Спасылкі 
* ГУ «ГОМЕЛЬСКИЙ ОБЛАСТНОЙ КЛУБ ПО ИГРОВЫМ ВИДАМ СПОРТА» 

2006/2007
БелДУТ
Катэгорыя:2006 год у Гомелі
Катэгорыя:2007 год у Гомелі
Каспар Філігер

**Каспар Філігер** (; нар. , Пфефікон, кантон Люцэрн, Швейцарыя) — швейцарскі дзяржаўны і палітычны дзеяч.

Сябра Свабодна-дэмакратычнай партыі Швейцарыі. Член Федэральнага савета Швейцарыі, начальнік ваеннага дэпартамента ў 1989—1995, дэпартамента фінансаў у 1996—2003. Прэзідэнт Швейцарыі ў 1995 і 2002. Падчас яго другога тэрміна знаходжання на пасадзе прэзідэнта здарылася катастрофа над Бодэнскім возерам. З 2009 па 2012 год ён займаў пасаду старшыні савета дырэктараў Швейцарскага банка UBS, а ў цяперашні час — член савета дырэктараў Nestlé і Swiss Re.
Фабіян Руіс

**Фабіян Руіс Пенья** (; нар. , Лос-Паласіяс-і-Вільяфранка, Андалусія) — іспанскі футбаліст «Пары Сен-Жэрмен» і зборнай Іспаніі. Паўфіналіст чэмпіянату Еўропы 2020 года.

## Клубная кар’ера 
Фабіян Руіс нарадзіўся ў Лос-Паласіяс-і-Вільяфранка, Севілья, Андалусія. У 2004 годзе, ва ўзросце васьмі гадоў, футбаліст далучыўся да моладзевай каманды клуба «Рэал Беціс», пакінуўшы футбольную школу «Лас-Паласіяс» са свайго роднага горада. У ліпені 2014 года Фабіян быў падвышаны да рэзервовай каманды і дэбютаваў за яе 21 верасня ў Сегундзе Б, выйшаўшы на замену ў другім тайме ў хатнім матчы супраць «Марбельі» (1:4).

13 снежня Фабіян правёў свой першы паядынак за асноўную каманду, замяніўшы Хаві Торэса на 51-й хвіліне ў матчы Сегунды супраць «Луга» (1:0). Ён з’явіўся ў шасці матчах на працягу сезона і выйшаў у чэмпіянат Іспаніі разам са сваёй камандай.

Фабіян дэбютаваў у вышэйшым дывізіёне іспанскага футбола 23 жніўня 2015 года, замяніўшы Альфрэда Н’Дыяя ў хатнім матчы супраць «Вільярэала» (1:1). 23 снежня наступнага года ён працягнуў свой кантракт да 2019 года, пасля чаго перайшоў на правах арэнды ў клуб Сегунды «Эльчэ».

17 сакавіка 2017 года Фабіян забіў свой першы гол на прафесійным узроўні, адкрыўшы лік у матчы супраць «Хімнастыка» (3:1). Па выніках сезона ён правёў 18 матчаў за «Эльчэ» і не змог дапамагчы камандзе захаваць месца ў Сегундзе.

5 ліпеня 2018 года Фабіян Руіс стаў гульцом італьянскага «Напалі», кантракт падпісаны на 5 гадоў, заробак Фабіяна ў «Напалі» складзе 2.5 млн еўра ў год. Па неафіцыйных дадзеных, сума трансферу склала 30 млн еўра.

31 жніўня 2022 года Фабіян перайшоў у Пары Сен-Жэрмен, падпісаўшы кантракт на 5 гадоў.
## Крыніцы
Дзідзье Буркгальтэр

**Дзідзье Буркгальтэр** (, нар. , , Швейцарыя) — швейцарскі палітык, які прадстаўляе Партыю Швейцарскіх лібералаў, з 1 лістапада 2009 па 31 кастрычніка 2017 года — член Федэральнага савета Швейцарыі. Кіраўнік дэпартамента ўнутраных спраў (2009—2011) і дэпартамента замежных спраў (з 2012). Быў абраны прэзідэнтам Швейцарыі і выконваў абавязкі ў 2014 годзе.

## Біяграфія 
У 1990—2001 быў дэпутатам парламента кантона Неўшатэль. З 2003 па 2007 — член Нацыянальнага савета Швейцарыі. З 2007 — дэпутат Савета кантонаў Швейцарыі.

У 2009 абраны пераемнікам свайго аднапартыйца Паскаля Кушпена ў Федэральны савет Швейцарыі. З 1 студзеня 2013 года — віцэ-прэзідэнт Швейцарыі.

У канцы 2013 года быў абраны новым прэзідэнтам Швейцарыі. На пасаду заступіў з 1 студзеня 2014 года. Пры гэтым захаваў пасаду кіраўніка дэпартамента замежных спраў.

6 мая 2014 года Буркгальтэр у якасці Дзеючага старшыні АБСЕ наведаў Маскву, каб абмеркаваць з Уладзімірам Пуціным сітуацыю ва Украіне. З 1 студзеня 2015 года пакінуў пасаду прэзідэнта Швейцарыі. З пачатку лістапада 2017 года пакінуў Федэральны савет Швейцарыі.
Арнольд Колер

**Арнольд Колер** (; нар.  года) — швейцарскі юрыст, палітык, прэзідэнт.

## Біяграфія 
Вывучаў эканоміку ва Універсітэце Санкт-Галена (скончыў у 1957) і права ва ўніверсітэце Фрыбура. У 1966 годзе атрымаў дыплом адваката і ступень доктара юрыдычных навук. У 1971-72 гг. завяршыў сваю адукацыю ў Каліфарнійскім універсітэце ў Берклі.

З 1971 па 1986 год Колер абіраўся членам Нацыянальнага савета Швейцарыі і прадстаўляў Хрысціянска-дэмакратычную народную партыю. Быў прэзідэнтам савета (1984-85).

10 снежня 1986 года Фурглер абраны ў Федэральны савет (урад) Швейцарыі. З 26 лістапада 1984 года па 2 снежня 1985 года — прэзідэнт Нацыянальнага савета Швейцарыі. З 10 снежня 1986 года па 30 красавіка 1999 года — член Федэральнага савета Швейцарыі. З 1 студзеня 1987 года па 3 лютага 1989 года — начальнік ваеннага дэпартамента. З 3 лютага 1989 года па 30 красавіка 1999 года — начальнік дэпартамента юстыцыі і паліцыі. У 1989, 1996 гадах — віцэ-прэзідэнт Швейцарыі. У 1990, 1997 гадах — прэзідэнт Швейцарыі.
Адольф Огі

**Адольф Огі** (; нар. , Кандэрштэг) — швейцарскі палітычны і дзяржаўны дзеяч.

## Біяграфія 
Член Федэральнага савета Швейцарыі, начальнік дэпартамента транспарту, камунікацый і энергетыкі ў 1988—1995 гадах, начальнік дэпартамента абароны і спорту ў 1998—2000 гадах. Прэзідэнт Швайцарыі ў 1993 і 2000 гадах. Член Швейцарскай народнай партыі, яе старшыня ў 1984—1988 гадах. Выйшаў у адстаўку ў сувязі з абвінавачваннямі ў карупцыі. Спецыяльны саветнік Генеральнага сакратара ААН па пытаннях спорту на службе развіцця і міру ў 2001—2007 гадах.

Двойчы ўзнагароджаны Алімпійскім ордэнам (2000 — залаты ордэн, 2003).
Ёган Шнайдэр-Аман

**Ёган Ніклаўс Шнайдэр-Аман** (; нар.  года, Зумісвальд, Берн, Швейцарыя) — швейцарскі бізнесмен і палітык. Член Федэральнага савета Швейцарыі, кіраўнік Дэпартамента эканомікі з 1 лістапада 2010 па 31 снежня 2012 года, Дэпартамента па эканамічных пытаннях, адукацыі і даследаваннях Швейцарыі з 1 студзеня 2013 года. У канцы 2014 года быў абраны віцэ-прэзідэнтам Швейцарыі на 2015 год. Праз год быў абраны на прэзідэнцкі тэрмін на 2016 год.

## Біяграфія 
Сын ветэрынара, Шнайдэр-Аман нарадзіўся ў Зумісвальдзе. Атрымаў дыплом інжынера-электрыка ў Швейцарскай вышэйшай тэхнічнай школе Цюрыха ў 1977 годзе, затым ступень магістра дзелавога адміністравання ў бізнес-школе INSEAD у Францыі ў 1983 годзе.

У 1978 годзе ён стаў мэнэджэрам праекта Oerlikon-Bührle. З 1981 года працаваў у інжынірынгавай кампаніі, якая належыць сям’і яго жонкі Катарыны Шнайдэр-Аман, спачатку генеральным дырэктарам, а з 1990 года ў якасці прэзідэнта Групы Аман. У 2003 годзе ён стаў старшынёй праўлення Mikron Technology Group, дзе да гэтага быў членам праўлення. З 1998 года быў таксама чальцом упраўлення Swatch Group.

22 верасня 2010 года Шнайдэр-Аман быў абраны ў Федэральны савет Швейцарыі замест Ганса-Рудольфа Мерца. Ён узначаліў Федэральны дэпартамент эканомікі з 1 лістапада 2010 года. Раней ён абвясціў аб сваім намеры пакінуць свае пасады ў карпарацыях у выпадку свайго абрання.

1 студзеня 2015 года Шнайдэр-Аман уступіў на пасаду віцэ-прэзідэнта Швейцарыі. Праз год заняў пасаду прэзідэнта краіны.

31 снежня 2018 года пакінуў пасаду ў Федэральным савеце Швейцарыі і сышоў у адстаўку.
Гомельскі завод станкоў і вузлоў

**ААТ «Гомельскі завод станкоў і вузлоў»** — беларускае станкабудаўнічае прадпрыемства, размешчанае ў Гомелі.

## Гісторыя 
Заснаваны ў 1961 годзе ў карпусах шклатарнага завода. У 1961—1975 гадах называўся **Гомельскі завод нармалізаваных вузлоў**.

Першапачаткова завод выпускаў нармалі, электрамеханічныя сілавыя сталы і рэдуктары да іх, а таксама прыстасаванні да заточных станкоў. У 1972—1978 гадах прадпрыемства пашырана і рэканструявана, што дазволіла асвоіць вытворчасць дэталяў такарных і радыяльна-свідравальных станкоў, а таксама нарыхтовак для тавараў народнага спажывання. У 1993 годзе завод асвоіў вытворчасць мэблі.

## Прадукцыя 
Завод выпускае такарна-вінтарэзныя, радыяльна-свідравальныя, свідравальна-фрэзерныя, настольна-свідравальныя, вертыкальна-свідравальныя станкі, вузлы для такарных станкоў, аўтаматычныя галоўкі. Вырабляецца таксама мэблевая фурнітура.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт 

Катэгорыя:Станкабудаўнічыя заводы
Катэгорыя:Кампаніі Беларусі
Катэгорыя:Прадпрыемствы Гомеля
Гастон Арлеанскі

**Гастон Жан Батыст Французскі, герцаг Арлеанскі** (; ,  — , ) — трэці сын караля Францыі Генрыха IV і яго другой жонкі Марыі Медычы, малодшы брат караля Людовіка XIII, Прынц (каралеўскай) крові. Як сын караля, ён быў народжаны як «Сын Францыі». Пазней атрымаў тытул герцага Арлеанскага, пад якім быў шырока вядомы ў сталым узросце. 

## Біяграфія 
Належаў да дынастыі Бурбонаў. У 1610 годзе памёр яго бацька. У 1611 годзе, пасля смерці старэйшага брата Мікалая, ён стаў першым у парадку спадчыны каралеўскай кароны з тытулам «Месье» (звычайна надаваўся брату караля, які не меў спадчынніка).

У 1626 годзе стаў герцагам Арлеанскім і Шартрскім. У той час яго двор стаў цэнтрам інтрыг супраць яго брата, караля Людовіка XIII, і першага міністра, кардынала Рышэльё. У 1628 годзе ён намінальна камандаваў арміяй пры аблозе Ла-Рашэлі да ўступлення на пасаду Людовіка XIII. У 1630 годзе ўдзельнічаў у паўстанні герцагаў Манмарансі. На чале арміі наймітаў ён заклікаў каралеўства да паўстання, перш чым бегчы ў Латарынгію пасля паразы Манмарансі пры Кастэльнадары. Па ініцыятыве свайго спаведніка, Шарля дэ Кандрана, 18 красавіка 1630 года ён прымірыўся з каралём у Труа. У 1631—1632 гадах вёў інтрыгі ў Латарынгіі і апублікаваў палітычны маніфест супраць абсалютызму. Ён зноў падтрымаў выступ Манмарансі, якому не аказаў ніякай дапамогі, у выніку чаго той быў страчаны.

У 1634 годзе падтрымаў паўстанне графа Бурбон-Суасона. У наступным годзе ён перайшоў на бок Людовіка XIII. У 1636 годзе дзейнічаў супраць іспанцаў у Пікардыі, у прыватнасці, восенню таго ж года быў удзельнікам аблогі Корбі, дзе заселі іспанскія войскі. У 1638 годзе нечаканае нараджэнне дафіна (будучага Людовіка XIV) пазбавіла яго звання першага спадчынніка кароны. Ён губляе свой фінансавы крэдыт і не можа працягваць ні пашырэнне замка Блуа, ні рэстаўрацыю замка Шамбор, якую ён распачаў. У 1642 годзе змова Сен-Марса, які меў на мэце зрабіць Гастона генерал-лейтэнантам каралеўства, праваліўся з-за фактычнай здрады самога Гастона пад ціскам Рышэльё.

Паміраючы, Людовік XIII прызначыў яго губернатарам і генерал-лейтэнантам Лангедока. Пасля смерці Людовіка XIII Гастон быў прызначаны генерал-лейтэнантам каралеўства і кіраўніком саветаў. Але ў рэшце рэшт рэгент Ганна Аўстрыйская перамагла ў Парыжскім парламенце і ўзяла ўладу пры падтрымцы кардынала Мазарыні. Аднак статус камандуючага войскамі Гастон захаваў. Ён заваяваў частку графства Фландрыя, у тым ліку горад Гравелін 28 ліпеня 1644 года і Бецюн, затым у 1645 годзе Бурбур, Арманцьер, Куртрэ і Мардзік.

Маючы званне генерал-лейтэнанта каралеўства і папулярнасць у Парыжскім парламенце, падчас Фронды ён імкнуўся падтрымліваць палітыку замірэння паміж бакамі. З ліпеня па лістапад 1650 года кіраваў у Парыжы падчас афіцыйнага візіту ў правінцыю малалетняга караля Людовіка XIV. Аднак у 1652 годзе Мазарыні саслаў Гастона ў яго замак у Блуа (з тытулам герцага Валуа), дзе той памёр у 1660 годзе. Быў пахаваны ў базіліцы Сен-Дэні.

## Зноскі 
Катэгорыя:Дзяржаўныя дзеячы Францыі
Маскоўскі дзяржаўны ўніверсітэт друку

**Маскоўскі дзяржаўны ўніверсітэт друку імя Івана Фёдарава** (МДУД) — расійская вышэйшая навучальная ўстанова, якая існавала ў 1930—2015 гадах і рыхтавала спецыялістаў у галіне паліграфіі і выдавецкай справы. 21 сакавіка 2016 г. быў рэарганізаваны сумесна з Універсітэтам машынабудавання (МАМІ), стаўшы Вышэйшай школай друку і медыяіндустрыі Маскоўскага політэхнічнага ўніверсітэта (ВШДіМ МПУ). Цяпер ажыццяўляе комплексную падрыхтоўку для ўсяго спектра прафесій у медыяіндустрыі.

У 2013 годзе па выніках конкурсу «100 лепшых ВНУ Расіі» МДУП імя Івана Фёдарава прызнаны лепшай профільнай ВНУ.
Баброўшчына (павіннасць)

**Баброўшчына** — від аброку ў Полацкай зямлі ў XV—XVI стагоддзях. Выплачвалася полацкімі мяшчанамі і валашчанамі вялікаму князю Вялікага Княства Літоўскага за права карыстацца бабровымі гонамі. Складала 200, пасля дамовы гаспадара з палачанамі ў 1497 годзе — 100 руб. на год. Размеркаванне баброўшчыны ажыццяўлялі абшчыны. Баброўшчына ўпамінаецца ў Полацкай рэвізіі 1552 года, існавала і пазней.

## Літаратура 
* 
* *Довнар-Запольский, М. В.* Государственное хозяйство Великого княжества Литовского при Ягеллонах. Т. 1. — Киев: Типография Императорского Университета св. Владимира, 1901. — С. 251.
* 

Катэгорыя:Падаткаабкладанне ў Вялікім Княстве Літоўскім
2-і Пуцеправодны завулак (Мінск)

**2-і Пуцеправодны завулак** — завулак у мікрараёне Масюкоўшчына Фрунзенскага раёна Мінска.

У доме 1 доўгі час дзейнічаў факультэт павышэння кваліфікацыі і перападрыхтоўкі кадраў Універсітэта права і сацыяльна-інфармацыйных тэхналогій (1990-2024), адной са старэйшых недзяржаўных ВНУ незалежнай Беларусі.

## Спасылкі 
Город Минск переулок 2-й Путепроводный

Катэгорыя:Вуліцы Мінска
Анатоль Іларыёнавіч Тоўкач

**Анатоль Іларыёнавіч То́ўкач** (, в. Засялечча, Асіповіцкі раён, Магілёўская вобласць — , ) — беларускі мастак.

## Біяграфія 
Скончыў Кастрамское мастацкае вучылішча (1956). З 1956 года працаваў на віцебскім камбінаце «Мастацтва». З 1957 года прымаў удзел у мастацкіх выставах. Член Беларускага саюза мастакоў (1964). Жыў у Віцебску.

Працаваў у станковым жывапісе і графіцы, пераважна ў жанры гарадскога пейзажа, а таксама ў акварэлі, гуашы і манументальным мастацтве.

Сярод твораў: «Дзвіна» (1957), «Віцебская суднаверф» (1960), «Беларускі пейзаж» (1961), «Горад жыве» (1962), «Віцебск» (1968), «Лёзненская вышыня» (1973), «Лучоса» (1976), «Блакітны край» (1979), «Лосвіда» (1985), «Год 1941» (1985), «Панарама Віцебска» (1993); трыпціх «Віцебск» (1978) і інш.

Працы знаходзяцца ў Нацыянальным мастацкім музеі Беларусі, фондах Беларускага саюза мастакоў, Віцебскім абласным краязнаўчым музеі.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* *Цыбульский, М. Л.* Толкач Анатолий Илларионович / М. Л. Цыбульский // Регионы Беларуси : энцикл. : в 7 т. / редкол.: Т. В. Белова (гл. ред.) [и др.]. — Мн. : Беларус. Энцыкл. імя П. Броўкі, 2011. — Т. 2 : Витебская область. Кн. 2. — С. 513.
* Толкач Анатоль Іларыёнавіч // Сучасныя мастакі Віцебшчыны : біябібліягр. слоўнік / ДУ «Віцебская абласная бібліятэка імя У. І. Леніна», Аддзел літаратуры па мастацтве; склад. В. І. Аліева. — Віцебск, 1994. — С. 111—112.
* 

Катэгорыя:Мастакі СССР
Катэгорыя:Графікі СССР
Катэгорыя:Мастакі-пейзажысты СССР‎
Катэгорыя:Мастакі Беларусі
Катэгорыя:Мастакі-пейзажысты Беларусі‎
Катэгорыя:Мастакі-манументалісты Беларусі
Гурло

**Гурло** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Алесь Гурло (1892—1938) — беларускі паэт, празаік, мовазнавец.
* Аляксей Васільевіч Гурло (1894—1960) — дырэктар Беларускага дзяржаўнага інстытута народнай гаспадаркі.
* Марыя Сяргееўна Гурло — беларуская інжынер-канструктар.
* Мікалай Васільевіч Гурло (1914—1980) — беларускі мастак.
* Ніна Мікалаеўна Гурло (нар. 1946) — беларускі мастак.
Гомельскі завод пускавых рухавікоў

**ААТ «Гомельскі завод пускавых рухавікоў імя П. К. Панамарэнкі»** — беларускае машынабудаўнічае прадпрыемства, размешчанае ў Гомелі.

## Гісторыя 
У 1944 годзе ў Гомелі быў арганізаваны маторарамонтны завод. У 1945 годзе ўведзены ў эксплуатацыю маторазборачны і механічны, у 1947 годзе — маторны цэх. У 1959 годзе прадпрыемства рэканструявана і пераарыентавана на вытворчасць трактарных пускавых рухавікоў.

Першапачаткова завод падпарадкоўваўся Наркамату (з 1946 года — Міністэрству) земляробства БССР, станам на 1959 год знаходзіўся ў складзе ўпраўлення запасных частак і рамонтных прадпрыемстваў Савета народнай гаспадаркі БССР.

У 2003 годзе завод увайшоў у склад вытворчага аб’яднання «Мінскі маторны завод».

## Прадукцыя 
Прадпрыемства вырабляе вузлы і запасныя часткі для сельскагаспадарчай тэхнікі (пускавыя рухавікі, рэдуктары), зварачныя электроды, тавары народнага спажывання. Вырабляюцца таксама прычапныя цыстэрны для харчовых вадкасцяў.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Кампаніі Беларусі
Катэгорыя:Прадпрыемствы Гомеля
Катэгорыя:Савецкі раён (Гомель)
Полацкая рэвізія 1552 года

**Полацкая рэвізія 1552 года** — апісанне Полацкай зямлі, зробленае рэвізорамі маршалкам гаспадарскім Я. Кмітам і канюшым троцкім М. Падцандкоўскім. Быо важным сацыяльна-эканамічным і палітычным мерапрыемствам, ажыццеўленым вярхоўнай уладай з мэтаю дакладнага ўліку эканамічнага стану зямель у Полацкім ваяводстве, замкаў, гарадоў, у т.л. Полацка, ваенных рэсурсаў і патрэб, павелічэння дзяржаўных даходаў і іншае. Уключае падрабязнае апісанне абарончых збудаванняз Полацка (вежы, сцены, брамы, масты), гармат, павіннасцей асноўных груп насельніцтва, зямельных уладанняў шляхты (з пазначэннем колькасці дымоў у сёлах, узброенных коннікаў (вылучаных у войска), духавенства, мяшчан.

Рэвізія дае магчымасць меркаваць пра колькасць і размяшчэнне гарадскога насельніцтва, тапаграфію Полацка, заняткі, сацыяльную дыферэнцыяцыю гараджан і інш.

## Публікацыя 
Дакументы Полацкай рэвізіі ўпершыню выдадзены ў 1880 годзе Ю. Шуйскім па дэфектным спісе сярэдзіны XVIII стагоддзя, што належаў бібліятэцы графаў Браніцкіх. У 1905 годзе гісторык Іван Лапо выдаў другую публікацыю па спісе канца XVI стагоддзя або 1-й паловы XVII стагоддзя Ваенна-вучонага архіва Галоўнага штаба. Выданне зроблена на больш высокім навуковым узроўні, мае імянны, геаграфічны і прадметны паказальнікі.

У 2011 годзе, як тэ­ма­тыч­ны да­да­так «По­ла­цак: па­да­рож­жа ў пра­сто­ры і ча­се» да ча­со­пі­са «ARCHE Пачатак» № 5, беларускім гісторыкам Васілём Вароніным «Рэвізія» была пе­ра­вы­да­дзе­на. Для гэтага выдання гістарычныя картографы Віктар Цемушаў і Дзмітрый Віцько пад­рых­та­ва­лі змястоўную кар­ту «По­лац­кае ва­я­вод­ства ў ся­рэ­дзі­не XVI ст.».

## Літаратура 
* 
* 
* Семянчук, Г. Рэ­ві­зія По­лац­ка­га ва­я­вод­ства 1552 го­да, ук­лаў Ва­сіль Ва­ро­нін, Менск 2011, 271 с. [Recenzja] / Генадзь Семянчук // Białoruskie Zeszyty Historyczne. — 2013. — T. 40. — S. 300—303.

Катэгорыя:Археаграфія ў Беларусі
Катэгорыя:Крыніцы па гісторыі Вялікага Княства Літоўскага
Катэгорыя:Гісторыя Полацка
Катэгорыя:Гісторыя Полацкага раёна
Катэгорыя:Кнігі 1880 года
Катэгорыя:Кнігі 1905 года
Катэгорыя:Кнігі 2011 года
Алі Якуб Джыбрыль

**Алі Якуб Джыбрыль** (; 1 студзеня 1964 — 14 чэрвеня 2024) — суданскі военачальнік, камандуючы сектарам «Цэнтральны Дарфур» Сіл аператыўнай падтрымкі.

## Біяграфія 
Ваенную кар’еру пачаў у гады Дарфурскай вайны ў якасці камандзіра племяннога апалчэння. Вызначыўся абвіначваннямі ў здзяйсненні этнічных чыстак. Пазней ён далучыўся да Сіл аператыўнай падтрымкі і прыняў камандаванне сектарам «Цэнтральны Дарфур». 

У ходзе вайны САП і УСС Джыбрыль адыграў важную ролю ў ваенных аперацыях прыхільнікаў Махамеда Дагала ў Дарфуры. У прыватнасці, кіраваў войскамі паўстанцаў у ходзе баёў за Эль-Фашыр. На фоне ваенных дзеянняў на яго пасыпаліся абвінавачванні ў парушэнні правоў чалавека. 

Загінуў у Эль-Фашыры.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Загінулі ў баі
Катэгорыя:Ваенныя Судана
Катэгорыя:Постаці трэцяй грамадзянскай вайны ў Судане
Didgori

**«Дыдгоры»** () — сямейства бронемашын, распрацаванае ў Грузіі. Назва выбрана ў гонар Дыдгорскай бітвы.

## Гісторыя 
Бронемашына была распрацавана ў 2011 годзе дзяржаўным ваенным навукова-тэхнічным цэнтрам «Дэльта».

14 бронемашын «Дыдгоры» и «Дыдгоры-2» былі ўпершыню паказаны на парадзе ў Тбілісі 26 мая 2011, у Дзень незалежнасці.

## Апісанне 
Бронемашына пабудавана на аснове шасі і агрэгатаў ад пікапаў серыі Ford Super Duty. Мае звычайную кампаноўку з пярэднім размяшчэннем рухавіка, аддзяленнем кіравання ў сярэдняй частцы машыны, у кармавой частцы размешчана дэсантнае аддзяленне. Экіпаж складаецца з двух чалавек, прадугледжана магчымасць перавозкі некалькіх пяхотнікаў. 

Корпус зварны, выраблены са сталёвых бранявых лістоў, размешчаных пад вуглом. У бартах баявога аддзялення маецца дзве дзверы для кіроўцы і камандзіра машыны, трэція дзверы для пасадкі і высадкі дэсанту знаходзіцца ў карме. На даху могуць быць устаноўлены розныя віды зброі: напрыклад, 40-мм аўтаматычны гранатамёт або процітанкавая кіраваная зброя.

Бронемашына абсталявана цеплавізарам. Інфармацыя з камер выводзіцца на тры дысплея: адзін для механіка-кіроўцы, адзін для камандзіра і яшчэ адзін для пяхотнікаў.

Браніраванне забяспечвае абарону ад агню са стралковай зброі і аскепкаў артылерыйскіх снарадаў. Супрацьмінная абарона адпавядае ўзроўню 2b STANAG. Абарона ніжняй частцы машыны складаецца з 3 слаёў
** **Машына з ракетным модулем**
* **Didgori-3** — мадэль 2010 года, упершыню прадстаўлена ў маі 2012 года
* **Didgori Medevac** — браняваная медыцынская машына
* **Didgori Meomari** — самаходны 120-мм мінамёт, дэманстрацыйны ўзор прадстаўлены ў 2019 годзе на выставе ўзбраення IDEX-2019. Баявая маса — 8,2 тоны, экіпаж — 5 чалавек (кіроўца, камандзір і разлік мінамёта з трох чалавек). Мінамётны комплекс уяўляе сабой канструктыўны аналаг 120-мм мінамётнага комплексу «Алакран» іспанскай кампаніі NTGS, але без прывадаў навядзення мінамёта.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Грузинский бронеавтомобиль «Дидгори» // «Зарубежное военное обозрение», № 11 (812), ноябрь 2014 (цветная вклейка)

## Спасылкі 
* Грузия продемонстрировала БТР собственного производства // "Взгляд", 26 мая 2011

Катэгорыя:Бронеаўтамабілі паводле алфавіта
Філіп Этэр

**Філіп Этэр** (; , Менцынген, кантон Цуг, Швейцарыя — , , Швейцарыя) — швейцарскі палітык, прэзідэнт.

## Біяграфія 
Філіп Этэр вывучаў права ва ўніверсітэце Цюрыха. У 1917 годзе атрымаў дыплом ліцэнцыята і патэнт адваката. Праз год, з’яўляючыся членам Кансерватыўнай народнай партыі і рэдактарам «Цугер Нахрыхтэн», абраны ў кантанальны парламент Цуга. У 1922 годзе ён перамясціўся ва ўрад кантона, дзе ўзначальваў дэпартаменты адукацыі і вайсковец. З 1927 па 1928 год быў часткай урада. У 1934 годзе, пасля нечаканай адстаўкі Жана-Мары Мюзі, абраны на яго месца ў Федэральным савеце.

З 1 студзеня 1927 па 31 снежня 1928 года — кіраўнік урада (ландсман) кантона Цуг. З 28 сакавіка 1934 года па 19 лістапада 1959 года — член Федэральнага савета Швейцарыі. З 1934 года па 31 снежня 1959 года — начальнік дэпартамента (міністр) унутраных спраў. У 1937, 1941, 1946, 1952 гадах — віцэ-прэзідэнт Швейцарыі. У 1938, 1942, 1947, 1953 гадах — прэзідэнт Швейцарыі. Падчас Другой сусветнай вайны, Этэр праводзіў асцярожную палітыку ў адносінах да Германіі і дружалюбную ў адносінах да Італіі. У пасляваенны перыяд яго дзейнасць была накіравана на стварэнне Швейцарскага нацыянальнага фонду навуковых даследаванняў, будаўніцтва горных дарог, развіццё сістэмы пенсіённага страхавання і ўкараненне абавязковага страхавання па недзеяздольнасці.
Гадавіна вяселля

**Гадавіна вяселля** — дата вяселля, што святкуецца штогод, часцей за ўсё мае сваю ўласную назву, звычаі і традыцыі .

## Крыніцы 
Катэгорыя:Юбілеі
Катэгорыя:Вяселле
Кастусь Станкевіч

**Кастусь Станкевіч** ( — ) — грамадскі дзеяч беларускай дыяспары ў Аўстраліі.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў м. Турэц (Карэліцкі раён) у сялянскай сям'і ў 1925 годзе. Падчас нямецкай акупацыі вывезены на працы ў Германію, адкуль у 1949 годзе разам з жонкай Эміліяй эміграваў у Аўстралію. У Адэлаідзе вучыўся ў Школе радыё- і тэлемэханікі. Атрымаўшы дыплом, працаваў у фірме «Philips», а потым арганізаваў уласны бізнэс. Адразу далучыўся да новаарганізаванай беларускай грамады ў Адэлаідзе. Актыўна дапамагаў у пабудове беларускай царквы і ад 1966 году займаў розныя пасады ў парафіяльнай радзе, а ў 1974—1988 гадах — яе старшыня. Ініцыятар пабудовы прыцаркоўнай залы, што ператварылася ў цэнтр беларускіх мерапрыемстваў. Напісаў партрэты Янкі Купалы і Якуба Коласа для беларускай залы. У пач. 1980-х гадоў — старшыня Федэральнай рады беларускіх арганізацый у Аўстраліі. Ад жніўня 1989 года (у апошнія месяцы жыцця) выконваў абавязкі сакратара Беларускага аб’яднання ў Паўднёвай Аўстраліі.

## Літаратура 
* *Гардзіенка, Н.* Беларусы ў Аўстраліі: да гісторыі дыяспары / Натальля Гардзіенка; Прадмова І.Сурвіллы. — Мн.: Беларускі кнігазбор, 2004. — 468 с., [4] арк. — (Бібліятэка Бацькаўшчыны, Кніга 3).

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Карэліцкім раёне
Катэгорыя:Члены Беларускага аб’яднання ў Паўднёвай Аўстраліі
Аляксандр Смаль

**Аляксандр Смаль** ( — ) — грамадскі дзеяч беларускай дыяспары ў Аўстраліі.

## Біяграфія 
Нарадзіўся на Наваградчыне ў сялянскай сям'і. Скончыў настаўніцкія курсы ў Вільні, настаўнічаў у Заходняй Беларусі. У 1946—1948 гадах выкладаў геаграфію ў беларускай гімназіі імя Янкі Купалы ў Міхельсдорфе (Германія). Ад 1948 года — у Аўстраліі. Адзін з арганізатараў надпартыйнага Беларускага аб’яднання ў Новым Паўднёвым Уэльсе, пазней перайменаванага на Беларускае аб’яднанне ў Аўстраліі. Пасля падзелу — сябра Беларускага аб’яднання ў Новым Паўднёвым Уэльсе, рэдактар БНРаўскага варыянту часопіса «Новае Жыцьцё». Актыўны і доўгагадовы ўдзельнік жыцця беларускай грамады. Спрабаваў арганізаваць беларускую школу ў Сіднеі, але няўдала. Сябра Беларускага культурна-грамадскага клуба. Пахаваны на беларуска-ўкраінскай секцыі могілак Роквуд у Сіднеі.

## Літаратура 
* *Гардзіенка, Н.* Беларусы ў Аўстраліі: да гісторыі дыяспары / Натальля Гардзіенка; Прадмова І.Сурвіллы. — Мн.: Беларускі кнігазбор, 2004. — 468 с., [4] арк. — (Бібліятэка Бацькаўшчыны, Кніга 3).
Łučnik

**Łučnik** — часопіс, які выходзіў на беларускай мове ў Аўстраліі ў 1952—1958 гадах, орган Задзіночання беларускіх ветэранаў у Аўстраліі і Новай Зеландыі. Галоўны аўтар і выдавец — Данат Яцкевіч.

Праз адсутнасць кірылічнай друкаркі часопіс выходзіў лацінкай. Змест выдання складалі паведамленні з жыцця беларускай эміграцыі, Рады БНР і дзейнасці Задзіночання беларускіх ветэранаў і ягоных аддзелаў. Публікаваліся невялікія літаратурныя творы пераважна аўтарства самога выдаўца (кшталту апавядання «Сын нацдэма»), а таксама папулярныя нарысы з гісторыі і актуальных праблем сучаснасці (прыкладам, «Турэччына — надзейны саюзнік»).

Напачатку часопіс выходзіў штомесяц, потым (ад сакавіка 1953 года) — раз на два месяцы і радзей. Большасць з 22 нумароў часопіса выйшлі ў Брысбене, аднак з пераездам галоўнага рэдактара ў Мельбурн у 1956 годзе туды ж было перанесена і само выданне, дзе хутка яно спыніла існаванне.

## Літаратура 
* *Гардзіенка, Н.* Беларусы ў Аўстраліі: да гісторыі дыяспары / Натальля Гардзіенка; Прадмова І.Сурвіллы. — Мн.: Беларускі кнігазбор, 2004. — 468 с., [4] арк. — (Бібліятэка Бацькаўшчыны, Кніга 3).

Катэгорыя:Выданні на беларускай мове лацінкай
Катэгорыя:Часопісы на беларускай мове
Катэгорыя:Часопісы Аўстраліі
Катэгорыя:Беларусы ў Аўстраліі
Візантыйская музыка

**Візантыйская музыка**, музыка Візантыйскай імперыі&nbsp;— перыяд у гісторыі музыкі, цесна звязаны з хрысціянскай культурай Усходняй рымскай імперыі, што пачынае свой росквіт у часы ўладарыння імператара Канстанціна (306—337) і занепадае з падзеннем Канстанцінопаля ў 1453 .

Гістарычныя ўмовы і разнастайны этнічны склад насельніцтва Візантыі абумовілі разнастайнасць інтанацый, жанраў і форм Візантыйскай музыкі. Яе вытокі ўзыходзяць да персідскай, копцкай, габрэйскай і армянскай песеннай творчасці, а таксама ўключаюць у сябе дасягненні старажытнагрэчаскай музычнай культуры, што вызначалася ўключэннем буйных цэнтраў грэчаскай культуры ў Візантыю&nbsp;— Александрыі, Антыёхіі, Эфеса.

Музыка