open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Свята-Петрапаўлаўская царква (Кішчына Слабада)

**Царква ў імя святых апосталаў Пятра і Паўла** — колішні праваслаўны храм у в. Кішчына Слабада Барысаўскага раёна.

Пабудавана ў 1863 г. з дрэва. Выгляд храма вядомы па фотаздымку Я. Балзункевіча пачатку XX ст.

## Архітэктура 
Твор архітэктуры рэтраспектыўна-рускага стылю. Была вырашана паводле кананічнай 4-часткавай кампазіцыйнай схемы: 3-ярусная званіца-прытвор праз бабінец далучалася да кубападобнага аб’ёма малітоўнай залы з 5-граннай апсідай. Над асноўным аб’ёмам узвышаўся магутны 8-гранны светлавы барабан; яго шацёр завяршаўся цыбулепадобнай галоўкай. Гарызантальна ашаляваныя фасады чляніліся лучковымі і стральчатымі аконнымі праёмамі, былі дэкарыраваны накладнымі рамамі-панэлямі і філёнгамі. Уваход афармляў 2-слуповы ганак з двухсхільнай навіссю на фігурных кранштэйнах.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:1863 год у Беларусі
Катэгорыя:Кішчына Слабада
Катэгорыя:Колішнія праваслаўныя храмы Мінскай вобласці
Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Барысаўскага раёна
Катэгорыя:Драўляныя цэрквы Беларусі
Катэгорыя:Збудаванні Беларусі ў псеўдарускім стылі
Свята-Міхайлаўская царква (Людзяневічы)

**Царква ў імя святога архангела Міхаіла** — колішні праваслаўны храм у в. Людзяневічы Жыткавіцкага раёна. Знаходзілася непадалёк ад вёскі.

## Гісторыя 
Пабудавана ў 1755 г. з дрэва на сродкі прыхаджан і вотчыннага ўладальніка маёнтка Яленскага. Упамінаецца ў 1886 г. У 1915 г. Імператарская археалагічная камісія супрацівілася знясенню царквы.

## Архітэктура 
Твор народнага дойлідства. Была вырашана ў плане працяглым крыжам. Сілуэт фарміравалі 3 светлавыя купальныя барабаны, на франтальным фасадзе ўзвышалася званіца. Унутры апсіду вылучаў 3-ярусны іканастас жоўтай афарбоўкі.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:1755 год у Беларусі
Катэгорыя:Людзяневічы
Катэгорыя:Колішнія праваслаўныя храмы Гомельскай вобласці
Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Жыткавіцкага раёна
Катэгорыя:Помнікі беларускага народнага дойлідства
Катэгорыя:Драўляныя цэрквы Беларусі
Катэгорыя:Усходнепалеская школа дойлідства
Катэгорыя:Храмы Святога Міхаіла
Царква ў гонар Пакрова Прасвятой Багародзіцы (Камяніца Жыравецкая)

**Царква ў гонар Пакрова Прасвятой Багародзіцы** — колішні праваслаўны храм у в. Камяніца Жыравецкая Брэсцкага раёна. Знаходзілася сярод забудовы галоўнай вуліцы вёскі. Пабудавана ў 1838 г. з дрэва. Знесена ў 1970-я гг.

## Архітэктура 
Твор народнага дойлідства. Была вырашана прамавугольным зрубам пад двухсхільным дахам і прырубамі прытвора і апсіды. Мела абраз-партрэт XIX ст. «Прападобны Афанасій Філіповіч Брэсцкі».

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Зніклі ў 1970-я гады
Катэгорыя:1838 год у Беларусі
Катэгорыя:Камяніца Жыравецкая
Катэгорыя:Колішнія праваслаўныя храмы Брэсцкай вобласці
Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Брэсцкага раёна
Катэгорыя:Помнікі беларускага народнага дойлідства
Катэгорыя:Драўляныя цэрквы Беларусі
Спіс акруг Мэна

Штат Мэн ЗША ўключае ў сябе **16 акруг**. Першая акруга, Ёрк, была створана ў 1652 годзе, апошняя (Нокс) у 1860 годзе. На 2020 год насельніцтва штата складае  чалавек, такім чынам сярэдняя колькасць насельніцтва ў акрузе складае  чалавек. Плошча штата Мэн —  км², такім чынам сярэдняя плошча акругі складае  км², і сярэдняя шчыльнасць насельніцтва — 17,0 чал./км². Найбольш населенай акругай з’яўляецца Камберленд. Найменш населенай акругай з’яўляецца Піскатакуіс. Самай вялікай акругай па плошчы з’яўляецца Арустук, самай маленькай — Сагадахок.

## Спіс акруг 
У спісе прыведзены 16 акруг Мэна ў алфавітным парадку. Указана колькасць і шчыльнасць насельніцтва на 2020 год, плошча, год заснавання, размяшчэнне акругі на карце штата і акруговыя цэнтры. Па федэральным стандартам апрацоўкі інфармацыі (FIPS) кожная акруга мае пяцізначны код, прыведзены ў табліцы. Ён складаецца з кода штата (23 для Мэна) і трохзначнага кода акругі.


Катэгорыя:Спісы:ЗША
Асвейская партызанская брыгада імя М. В. Фрунзэ

**Асвейская партызанская брыгада імя М. В. Фрунзэ** — партызанская брыгада, створаная ў ліпені 1942 года на базе асобнай групы партызанскіх атрадаў, якая ўваходзіла ў брыгаду «За Савецкую Беларусь» (пазней партызанская брыгада імя К. К. Ракасоўскага). Дзейнічала на акупіраванай тэрыторыі Асвейскага, Расонскага і Дрысенскага раёнаў. У снежні 1943 года брыгада (1169 чалавек) пасля баёў з карнікамі выйшла ў савецкі тыл (без атрада імя Арджанікідзэ), дзе 2-гі атрад імя Фрунзэ і атрад імя Жданава былі расфарміраваны. У лютым 1944 года брыгада (206 чалавек) зноў прыбыла ў Асвейскі раён. 13 ліпеня 1944 года брыгада (345 партызан, 4 атрады) злучылася з Чырвонай Арміяй. Камандзіру брыгады Захараву прысвоена званне Героя Савецкага Саюза.
## Склад 
* атрад імя Фрунзэ;
* атрад імя Сіманіцкага;
* атрад імя Арджанікідзэ;
* атрад імя Катоўскага.

## Камандаванне 
### Камандзіры брыгады 
* І. К. Захараў;
* М. М. Кузьмін.

### Камісары 
* В. П. Уладзіміраў (загінуў);
* А. І. Сяргушка;
* А. А. Бохан.

### Начальнікі штаба 
* А. Д. Мядзведзеў;
* А. І. Трафімаў;
* Ц. Ф. Радзіёнаў;
* Г. Ахмедзяраў.

## Гісторыя 
Разам з партызанскімі брыгадамі Дрысенскай (пазней 1-я Дрысенская) і За Савецкую Беларусь партызаны правялі аперацыю па разгрому нямецкіх гарнізонаў на чыгуначных станцыях Боркавічы і Дрыса, разграмілі гарнізоны ў вёсках Вецслабада, Ксяверына Латвійскай ССР, Каханавічы, Кабылінцы Асвейскага раёна, Глямбочына Себежскага раёна Калінінскай вобласці, Саўчонкі і Балотнікі (красавік 1943 года) Дрысенскага раёна. Вялі баі з карнікамі ў лютым — сакавіку, лістападзе — снежні 1943 года, сакавіку — маі 1944 года. У аперацыі «рэйкавая вайна» на ўчастках Дрыса — Марцінава, Маразы — Паноры, Дрыса — Бігосава падарвалі больш за 2 тысячы рэек. У ноч на 8 ліпеня 1944 года з баямі захапілі бальшак Полацк — Асвея каля вёсак Маскалёнкі — Стралкі і не давалі магчымасці ворагу адступаць.

## Памяць 
У 1964 годзе ў вёсцы Марачкова Расонскага раёна ў гонар брыгады насыпаны курган, пастаўлены абеліск, у 1962 годе ў горадзе Верхнядзвінск і ў 1975 годзе ў гарадскім пасёлку Асвея ў гонар брыгады ўстаноўлены мемарыяльныя дошкі. 

## Гл. таксама 
* Вецслабадскі бой

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Савецкія партызанскія злучэнні, брыгады і атрады на акупіраванай тэрыторыі Беларусі (1941—1944)
Катэгорыя:З’явіліся ў 1942 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 1944 годзе
Яўсей Хаімавіч Кацман

**Яўсей Хаімавіч (Яўхімавіч) Кацман** (1893—1970) — беларускі ўрач-педыятр. Доктар медыцынскіх навук (1956), прафесар (1962).

## Біяграфія 
Закончыў медыцынскі факультэт Кіеўскага ўніверсітэта (1921). Працаваў у паліклініках г. Мінска, Беларускім НДІ аховы мацярынства і дзяцінства, Мінскім медыцынскім інстытуце.

## Літаратура 
* 
* Заведующие кафедрами и профессора Минского медицинского института (1921—1996) : биографический справочник / Н. Ф. Змачинская, М. В. Мальковец, А. Н. Пересада. — Минск, 1999. (Форма імя: Евсей Ефимович (Хаймович).)
* История медицины Беларуси в биографиях ее врачей, XVII ― 1 пол. XX вв. : биобиблиографический справочник от А до Я / Кульпанович О. А. — Минск, 2011.
* Навуковыя работнікі БССР [Машынапіс]. — Менск [Мінск], 1936. (Форма імя: Яўсей Яўхімавіч.)

## Спасылкі 
* Кацман Евсей Ефимович (Хаймович) (03(15).11.1893-29.10.1970)  

Катэгорыя:Педыятры Беларусі
Катэгорыя:Педыятры СССР
Катэгорыя:Медыкі Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Чарнігаўскай вобласці
Валянціна Аляксееўна Александровіч

**Валянціна Аляксееўна Александровіч** — беларуская ўрач і арганізатар аховы здароўя. Заслужаны ўрач Беларускай ССР (1964).

## Біяграфія 
З 1957 па 1974 гады кіравала .

Дзякуючы Аляксандровіч В. А. у 1972 годзе пабудаваны першы ў рэспубліцы тыпавы комплекс будынкаў абласной санэпідстанцыі агульнай плошчай 2,7 тысячы квадратных метраў.

## Узнагароды 
Узнагароджана 12 баявымі ўзнагародамі як удзельніца Вялікай Айчыннай вайны, 6 працоўнымі ўзнагародамі, у тым ліку ордэнам Працоўнага Чырвонага Сцяга.

Катэгорыя:Удзельнікі Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Постаці беларускай аховы здароўя
Чыанджур

**Чыанджур** () — горад у правінцыі Заходняя Ява ў Інданезіі. Горад размешчаны на дарозе, якая злучае Джакарту і Бандунг.

2 верасня 2009 года ў горадзе адбыўся землятрус, у выніку якога загінула больш за 75 чалавек.

21 лістапада 2022 года адбыўся яшчэ адзін землятрус, ахвярамі якога сталі больш за 270 чалавек.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарады Інданезіі
Вядомыя асобы Севастопаля

[thumb|200px|[Герб Севастопаля]]
Вядомыя ўраджэнцы Севастопаля:

__NOTOC__
[thumb|175px|[Аркадзь Цімафеевіч Аверчанка|Аркадзь Аверчанка]]

## А 
* Аркадзь Цімафеевіч Аверчанка (1881—1925) — рускі пісьменнік-сатырык, тэатральны крытык.

## Б 
* Анастасія Эдуардаўна Бабурава

## Г 
* Уладзіслаў Дзмітрыевіч Геўліч

## Д 
* Аляксандр Уладзіміравіч Данішэўскі

## К 
* Уладзімір Іванавіч Кірылаў (нар. 1939) — беларускі вучоны ў галіне тэлекамунікацый.

## Л 
* Рыгор Якаўлевіч Ліберзон

## П 
* Іван Дзмітрыевіч Папанін
* Аляксандр Сяргеевіч Патупа

## С 
* Іпаліт Віктаравіч Савіцкі
* Сямён Ігаравіч Сяменчанка
Уладзімір Аляксандравіч Куўшыннікаў

**Уладзімір Аляксандравіч Куўшыннікаў** (нар. 1936) — беларускі вучоны ў галіне педыятрыі і гематалогіі. Доктар медыцынскіх навук (1990), прафесар (1993).

## Біяграфія 
Скончыў сярэднюю школу, 1952, Мінскі медыцынскі інстытут, 1958. Педыятр Лельчыцкай раённай бальніцы Гомельскай вобласці, 1958—1961; аспірант кафедры дзіцячых хвароб Мінскага медыцынскага інстытута, 1961—1963. Асістэнт кафедры, 1963—1988; прысуджана вучоная ступень кандыдата медыцынскіх навук, 1967. Дацэнт кафедры, 1988—1992; прысвоена вучонае званне дацэнта, 1990; прысуджана вучоная ступень доктара медыцынскіх навук, 1991. Загадчык 3-й кафедры дзіцячых хвароб Мінскага медыцынскага інстытута, 1992-; прысвоена вучонае званне прафесара, 1993.

## Навуковая дзейнасць 
Галіна навуковых інтарэсаў: педыятрыя і гематалогія; адаптацыя дзіцячага арганізма да неспрыяльнай экалагічнай сітуацыі ў рэспубліцы; прафілактыка анкалагічных і гематалагічныя захворванняў у дзяцей.

## Літаратура 
* Беларуская энцыклапедыя. У 18 т. Т. 9. — Мінск, 1999

Катэгорыя:Педыятры Беларусі
Катэгорыя:Гематолагі Беларусі
Катэгорыя:Педыятры СССР
Катэгорыя:Гематолагі СССР
Катэгорыя:Загадчыкі кафедраў БДМУ
Куды знік Месяц?

**«Куды знік Месяц?»** — мультфільм, выпушчаны ў 1982 годзе кінастудыяй Беларусьфільм.

## Сюжэт 
Маленькае лісяня любіў па начах гуляць з месяцам, але раптам месяц знік. Тады лісяня пайшоў пытацца лясных жыхароў, што здарылася, але яны не змаглі расказаць чаму месяц знік. Але мінуў час і на небе з’явіўся новы месяц і гульня працягнулася.

## Здымачная група 
Катэгорыя:Мультфільмы студыі «Беларусьфільм»
Свята-Мікалаеўская царква (Рубяжэвічы, старая)

**Царква ў імя прападобнага Антонія Вялікага** — колішні праваслаўны храм у в. Рубяжэвічы Стаўбцоўскага раёна. Знаходзілася ў цэнтры горада. Знаходзілася ў цэнтры былога мястэчка.

## Гісторыя 
Перабудавана з драўлянага касцёла 1799 г. (далучаны прытвор, на сродкі С. Турындзінава набыта літургічнае начынне). Асвячона 22 мая 1866 г. мінскім епіскапам Міхаілам. Ім жа на месцы старажытнай Мікалаеўскай царквы асвячона месца пад будаўніцтва капліцы. Загадам Сінода ад 9 снежня 1866 г. прыход царквы па колькасці вернікаў узведзены ў 5-ы клас. За царквой захоўваліся правы на былую касцельную маёмасць (41 дзесяціна зямлі). У 1886 г. адкрыта царкоўнапрыходская школа. Выгляд храма вядомы па фотаздымку Я. Балзункевіча пачатку 20 ст.

У савецкі час царква была закрыта, а будынак быў разабраны ў 1972 годзе. У 2000 годзе на месцы старой драўлянай царквы быў пабудаваны новы храм.

## Архітэктура 
Твор народнага дойлідства. Была вырашана прамавугольным у плане зрубам пад двухсхільным гонтавым дахам, які ў завяршэнні над прамавугольнай апсідай пераходзіў у вальмавы з макаўкай. Да апсіды прыбудавана нізкая рызніца. З франтальнага фасада да храма далучалася трох’ярусная (васьмярык на 2 чацверыках) званіца з фігурным купалам. Уваход быў арганізаваны праз нізкі прамавугольны ў плане прытвор пад двухсхільным дахам. Гарызантальна ашаляваныя фасады чляніліся прамавугольнымі аконнымі праёмамі ў фігурных геаметрызаваных ліштвах.

Унутры апсіду вылучаў 1-ярусны белай афарбоўкі з пазалотай іканастас (1866) на 11 абразоў. У 1867 г. імператар Аляксандр II ахвяраваў царкве багаты абраз у сярэбранай рызе Маці Божай Казанскай, які меў надпіс: «Сей образ Казанской Божией Матери дар Государя Императора Александра Николаевича в Рубижевичскую церковь, 1867 г. Молись, народ русский за своего православного Царя!». 1 верасня 1867 г. памешчык маёнтка Сулы, паручык Аляксандр Ленскі ахвяраваў царкве абраз «Зняцце з крыжа Збавіцеля». На ахвяраванні мешчаніна Трубчэўскага і купца С.Турындзінава набыта літургічнае начынне.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:1799 год у Беларусі
Катэгорыя:Рубяжэвічы
Катэгорыя:Колішнія праваслаўныя храмы Мінскай вобласці
Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Стаўбцоўскага раёна
Катэгорыя:Помнікі беларускага народнага дойлідства
Катэгорыя:Драўляныя цэрквы Беларусі
Андрэй Міхайлавіч Юсіпец

**Андрэй Міхайлавіч Юсіпец** (нар. , Гомель) — беларускі футбаліст і трэнер. Выхаванец ФК «Гомель». У сучасны час — галоўны трэнер дублюючага склада ФК «Гомель».

## Клубная кар’ера 
Прафесійную дзейнасць пачаў у 1988 годзе ў камандзе «Гомсельмаш». За 7 гадоў у клубе Юсіпец згуляў у 210 матчай нацыянальнага чэмпіяната і забіў 56 галоў. У 1994 гаду правёў за «ЗЛіН» 3 матчы, а потым перайшоў у нямецкі клуб «Алеманія» з Ахена. У 1997 гаду вярнуўся ў ФК «Гомель» (так з 1995 года стаў называцца «Гомсельмаш»). Прафесійную кар’еру футбаліста закончыў у 2004 гаду, выступаючы за рэчыцкі «Ведрыч-97». Гуляў на пазіцыі нападаючага ці паўабаронцы.

* 1988—1991 «Гомсельмаш» — 135 матчаў (31 гол)
* 1992—1994 «Гомсельмаш» — 89 матчаў (29 галоў)
* 1994 — «ЗЛіН» Гомель — 3 матчы (3 галы)
* 1994—1997 «Алеманія» Ахен (Германія) — 65 матчаў (6 галоў)
* 1997—2001 ФК «Гомель» — 98 матчаў (37 галоў)
* 2002—2004 «Ведрыч-97» Рэчыца — 39 матчаў (21 гол)

## Кар’ера за зборную 
Дэбют за нацыянальную зборную Беларусі адбыўся 25 мая 1994 года ў таварыскім матчы супраць зборнай Украіны (1:3). Тады футбалісту было 27 гадоў. Усяго за зборную Беларусі правёў 11 матчаў.

## Трэнерская кар’ера 
У наступным гаду пасля завяршэння кар’еры футбаліста Андрэй Юсіпец стаў памочнікам галоўнага трэнера ФК «Гомель». У верасні 2008 года пасля адстаўкі галоўнага трэнера Леаніда Борсука стаў галоўным трэнерам клуба. На гэтай пасадзе ён прабыў да канца 2009 года. З наступнага года займае розныя трэнерскій пасады ў камандах ФК «Гомель».

* Са студзеня 2010 года — трэнер ФК «Гомель».
* Са студзеня 2011 года — трэнер дублюючага склада ФК «Гомель».
* Са студзеня 2013 года — трэнер ФК «Гомель».
* З сакавіка 2017 года — трэнер дублюючага склада ФК «Гомель».
* 2020 год — трэнер юнацкай каманды 2004 года нараджэння.
* З 2021 года — галоўны трэнер дублюючага склада ФК «Гомель».

## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісты СССР
Катэгорыя:Футбалісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі зборнай Беларусі па футболе
Мікалай Яўстаф’евіч Філіповіч

**Мікалай Яўстаф’евіч Філіповіч** (нар. 1928) — беларускі вучоны. Урач-хірург. Доктар медыцынскіх навук, прафесар. Заслужаны ўрач БССР (1978).

## Біяграфія 
З 1952 года працуе ў Беларускім дзяржаўным медыцынскім універсітэце.

## Навуковая дзейнасць 
Навуковыя інтарэсы: клініка і лячэнне траўм грудной клеткі; дыягностыка і лячэнне панкрэатыту; гемасорбцыя ў хірургічнай практыцы і інш.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Хірургі Беларусі
Катэгорыя:Хірургі СССР
2023 год у гісторыі музыкі

**2023** год быў адзначаны шэрагам музычных падзей.

## Падзеі 
*2 сакавіка — адбыўся XVIII з’езд Беларускага саюза кампазітараў.
*9—13 траўня — Конкурс песні Еўрабачанне 2023.

## Альбомы 
*14 красавіка ― «72 Seasons», адзінаццаты студыйны альбом «Metallica».
*14 верасня ― «Emihranty», студыйны альбом Лявона Вольскага.
### Сінглы
*2 лістапада — «Now and Then», трэці сінгл гурта «The Beatles» да  праекта «The Beatles Anthology».

## Узнагароды 
## Гурты 
### Створаны 
### Распаліся 
## Нарадзіліся 
## Памерлі 
*10 студзеня — Джэф Бэк, брытанскі рок-музыкант, гітарыст ( 1944).
*18 студзеня — Дэвід Кросбі, амерыканскі гітарыст, спявак і аўтар песень ( 1941).
*23 студзеня — Энтані Топхэм, англійскі музыкант і мастак, блюзавы гітарыст, вядучы гітарыст «The Yardbirds» ( 1947).
*28 студзеня — Том Верлен, амерыканскі рок-музыкант, гітарыст, клавішнік і аўтар песень ( 1949).
*5 сакавіка — Гэры Росінгтан, амерыканскі музыка і аўтар песень, гітарыст рок-гурта «Lynyrd Skynyrd» ( 1951).

## Спасылкі
*
Катэгорыя:Гады ў музыцы
Навадненне

**Навадне́нне** — значнае часовае затапленне вялікіх тэрыторый ў выніку ўздыму вады вышэй за штогадовыя ўзроўні ў рацэ, возеры, вадасховішчы, моры. Адно са стыхійных бедстваў.
 пасля урагана Катрына ў 2005 годзе]]
Паводле прычын узнікнення навадненні падзяляюцца на прыродныя, антрапагенныя (тэхнагенныя), прыродна-антрапагенныя.

* *Прыродныя навадненні* выклікаюцца інтэнсіўным раставаннем снегу і лёду ў час веснавых паводак, моцнымі працяглымі дажджамі, заторамі лёду і зажорамі, абвальваннем у рэкі і вадаёмы вялікай колькасці горных парод або снегу і лёду пры апоўзнях, землетрасеннях, сходзе снежных лавін, зрухах ледавікоў; ветравымі нагонамі з акваторыі возера або мора, а таксама цунамі.

* *Антрапагенныя навадненні* часцей за ўсё адбываюцца ў выніку разбурэння гідратэхнічных збудаванняў (дамбаў, плацін), выкліканых няслушнымі інжынернымі разлікамі, выкарыстаннем няякасных матэрыялаў пры будаўніцтве, памылкамі пры эксплуатацыі, а таксама ў выніку ваенных дзеянняў або тэрарыстычных актаў.

* *Прыродна-антрапагенныя* навадненні абумоўлены сумесным уздзеяннем прыродных і антрапагенных фактараў.
а]]
Сярод мерапрыемстваў па прадухіленню навадненняў і змяншэнню шкоды ад іх наступстваў: стварэнне вадасховішчаў, абвалоўванне рэк, будаўніцтва дамбаў, павелічэнне колькасці лясоў на тэрыторыі, удасканаленне прагнозаў.

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Гідралогія
Катэгорыя:Стыхійныя бедствы
Міхаіл Мікалаевіч Гаранскі

**Міхаіл Мікалаевіч Гаранскі** (, Чашнікі, Віцебская губерня — ) — беларускі эканаміст. Кандыдат эканамічных навук (1956). Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны.

## Біяграфія 
Скончыў Беларускі сельскагаспадарчы інстытут, г. Горкі (1936; аспірантура, 1939).
    
Працаваў у Беларускім сельскагаспадарчым інстытуце, г. Горкі Магілёўскай вобласці (1939, дырэктар вучэбнай гаспадаркі, прарэктар па адміністрацыйна-гаспадарчай рабоце); Цэнтральным камітэце Камуністычнай партыі Беларусі (1939—1941, інструктар сельскагаспадарчага аддзела); служыў ва Узброеных Сілах СССР, Беларуская ваенная акруга, быў у Групе савецкіх войскаў у Германіі (1945—1966); Мінскім радыётэхнічным інстытуце (з 1967; кафедра палітычнай эканоміі, у 1968—1975 — загадчык кафедры).

Навуковыя інтарэсы: аграрная рэформа ў ГДР; праца ў сацыялістычным грамадстве; ваенна-патрыятычнае выхаванне моладзі.

## Узнагароды 
Званне «Заслужаны работнік культуры БССР» (1980), ордены Айчыннай вайны, Чырвонай Зоркі, медалі, ганаровыя граматы Вярхоўнага Савета БССР, Міністэрства вышэйшай і сярэдняй спецыяльнай адукацыі БССР і інш.

## Бібліяграфія 
* Революционный характер аграрных преобразований в ГДР и создание основ социализма в сельском хозяйстве : автореферат диссертации … кандидата экономических наук / М. Горанский. ― Минск, 1956.
     

## Літаратура 
* Горанский Михаил Николаевич // Белорусский государственный университет информатики и радиоэлектроники: история в биографиях ректоров, ученых, удостоенных почетных званий, лауреатов премий, профессоров, докторов наук : 40 лет (1964—2004). ― Минск, 2004. — С. 77—78.

Катэгорыя:Удзельнікі Вялікай Айчыннай вайны
Бяспалаў

**Бяспалаў** — прозвішча

## Вядомыя носьбіты 
* Вячаслаў Мікалаевіч Бяспалаў (нар. 1943) — беларускі архітэктар. Член-карэспандэнт Беларускай акадэміі архітэктуры (2010).
* Мікалай Трафімавіч Бяспалаў (1928—1999) — беларускі дзеяч аматарскага мастацтва, кампазітар, заслужаны дзеяч культуры Беларусі (1963).
* Сяргей Аляксандравіч Бяспалаў (нар. 1992) — беларускі блогер, журналіст і палітычны актывіст.
Аляксандр Анісімавіч Дзяруга

**Аляксандр Анісімавіч Дзяру́га** (, Мінск — ) — беларускі дзеяч самадзейнага мастацтва. Заслужаны дзеяч культуры Беларусі (1961)

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў Ракаве (па іншых звестках, у Мінску) у шматдзетнай сям"і. У гады вайны жыў у Смаргоні, удзельнічаў у партызанскім руху. Аўтар шэрагу апрацовак для цымбальнага аркестра, у тым ліку беларускай народнай песні «Лянок» і польскай «Трамблянка». Напісаў «Марш піянераў Смаргоні», вальс «Нарач», «Святочную» і іншыя. Зрабіў шмат запісаў беларускага песеннага і інструментальнага фальклору («У Марцінавым саду», «Залескія прыпеўкі», «Смаргонская полька»).

Памёр Аляксандр Анісімавіч 25 мая 1979 года на 78-м годзе жыцця. Пахаваны на старых могілках у Смаргоні. Ганаровы грамадзянін Смаргоні (1993 г.). Яго імем названа вуліца ў Смаргоні.
 

## Літаратура 
* Беларуская энцыклапедыя : у 18 т. — Мінск, 1998. — Т. 6. — С. 163.
* Культура Беларусі : энцыклапедыя : [у 6 т.]. — Мінск, 2012. — Т. 3. — С. 439.
* Энцыклапедыя літаратуры і мастацтва Беларусі : у 5 т. — Мінск, 1985. — Т. 2. — С. 332.
 

Катэгорыя:Ганаровыя грамадзяне Смаргоні
Віктар Юльянавіч Клінцэвіч

**Віктар Юльянавіч Клінцэвіч** (1931—2001) — беларускі вучоны ў галіне хірургіі. Доктар медыцынскіх навук (1990). Лаўрэат Дзяржаўнай прэміі Беларусі (1988).

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў в. Чаркесы Іўеўскага раёна Гродзенскай вобласці ў сям’і селяніна. Скончыў Мінскі медыцынскі інстытут, 1957; загадчык Вязынскага сельскага ўрачэбнага участка Мінскай вобласці, 1957—1961.

Клінічны ардынатар кафедры факультэцкай хірургіі Мінскага медыцынскага інстытута, 1961—1963; загадчык аддзялення грудной хірургіі 4-й клінічнай бальніцы Мінска, 1963—1969. Прысуджана вучоная ступень кандыдата медыцынскіх навук, 1968; старшы навуковы супрацоўнік Беларускага НДІ туберкулёзу, 1969—1971; ардынатар хірургічнага аддзялення 4-й клінічнай бальніцы Мінска, 1971—1973. Асістэнт кафедры факультэцкай хірургіі Мінскага медыцынскага інстытута, 1973—1989; дацэнт 1-й кафедры хірургічных хвароб, 1989. Загадчык 3-й кафедры хірургічных хвароб Мінскага медыцынскага інстытута, 1989—1994. Прысвоена вучонае званне дацэнта, 1991; прысуджана вучоная ступень доктара медыцынскіх навук, 1991. Дацэнт 1-й кафедры хірургічных хвароб з 1994 года.

## Навуковая дзейнасць 
Навуковыя працы па дыягностыцы і лячэнні захворванняў падстраўнікавай залозы, страўнікава-кішачнага гасцінца, распрацоўцы тэорыі кішачнага шва.

Катэгорыя:Хірургі Беларусі
Катэгорыя:Хірургі СССР
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Іўеўскім раёне
Мікалай Трафімавіч Бяспалаў

**Мікалай Трафімавіч Бяспалаў** (, в. Церабаў, Капаткевіцкі раён, Мазырская акруга — ) — беларускі дзеяч аматарскага мастацтва, кампазітар, заслужаны дзеяч культуры Беларусі (1963).

## Біяграфія 
Нарадзіўся 31 кастрычніка 1928 года ў в. Церабаў (цяпер — Петрыкаўскі раён Гомельскай вобласці).

Скончыў у 1961 годзе Гомельскае музычнае вучылішча. З 1948 года — кіраўнік самадзейных харавых калектываў, у тым ліку з 1970 года — Гомельскага народнага хору Палаца культуры вытворчага дрэваапрацоўчага аб’яднання, які пад яго кіраўніцтвам дасягнуў высокага выканальніцкага майстэрства. З 1964 года — старшы метадыст Гомельскай абласнога Дома народнай творчасці, у 1967—1970 гадах — хормайстар Палаца культуры вытворчага аб’яднання «Гомсельмаш».

Аўтар шматлікіх песень, сярод якіх найболей вядомы «Сабраліся хлебаробы», «З сябрам», «Вецер веяў», «Край мый родныя» і апрацовак беларускіх народных песень, у тым ліку «Вой, ды прадай, бабуля, бычка», «Галубачка», «А я ў печы не паліла», «Цьмяны вечар», «Адзін месяц узыходзіць, а другі заходзіць», «Бочачка» і інш.

Памёр 9 мая 1979 года.
 

## Літаратура 
* 
* Новікава, К. Жыццё прысвечана песням / К. Новікава // Гомельская праўда. — 1978. — 1 снежня.
* Культура Беларусі : энцыклапедыя : [у 6 т.]. — Мінск, 2011. — Т. 2. — С. 179.

Катэгорыя:Хормайстары СССР
Катэгорыя:Хормайстары Беларусі
Катэгорыя:Кампазітары СССР
Катэгорыя:Кампазітары Беларусі
Клінцэвіч

**Клінцэвіч** — беларускае прозвішча.

## Вядомыя асобы 
* Віктар Юльянавіч Клінцэвіч — беларускі вучоны ў галіне хірургіі.
* Даніла Клінцэвіч — беларускі вайсковы і грамадскі дзеяч.
* Сямён Аляксандравіч Клінцэвіч — дзеяч рэвалюцыйнага руху ў Заходняй Беларусі, публіцыст.
* Франц Адамавіч Клінцэвіч — расійскі палітык, член Савета Федэрацыі Федэральнага Сходу Расійскай Федэрацыі.

## Гл. таксама 
* Пётр Аляксандравіч Гарбацэвіч-Клінцэвіч — дзеяч рэвалюцыйнага руху ў Заходняй Беларусі, навуковец.
Ісмаіл Мустафавіч Александровіч

**Ісмаіл Мустафавіч Александровіч** () — беларускі інжынер-будаўнік і мусульманскі дзеяч татарскай нацыянальнасці; старшыня праўлення , з 1994 па 2005 .

## Біяграфія 
Нарадзіўся 18 ліпеня 1929 года ў Клецку Нясвіжскага павету Навагрудскага ваяводства Польскай Рэспублікі. Паходзіў з татарскай мусульманскай сям’і. У сям’і атрымаў ісламскую адукацыю. Бацька, Мустафа Юсуфавіч Александровіч, у 1939 годзе быў абраны імамам  горада Клецка. Гэтую пасаду ён займаў да 1953 года, калі пад ціскам абставін быў вымушаны афіцыйна адмовіцца ад выканання абавязкаў імама. Ісмаіл Александровіч скончыў тры класы польскай школы, потым вучыўся ў рускай гімназіі.

У 1953 годзе скончыў Беларускі політэхнічны інстытут. У 1954—1956 гадах працаваў майстрам будоўлі ў Магнітагорску, старшым начальнікам работ і галоўным інжынерам Упраўлення будаўніцтва Чалябінскай вобласці РСФСР. У 1957—1961 гадах скончыў аспірантуру ў Акадэміі навук Беларускай ССР. У 1961—1986 гадах працаваў інжынерам, старшым інжынерам аб’яднання «» у Мінску. У 1989 годзе выйшаў на пенсію .

З 1990 года прымаў актыўны ўдзел у рабоце таварыства «Аль-Кітаб», падтрымліваў сувязі з татарамі, якія нарадзіліся на беларускіх землях і пражывалі ў Літве, Польшчы, ЗША і іншых краінах. У 1994 годзе на Першым з’ездзе мусульман Беларусі абраны . Пераабіраўся на гэтую пасаду ў 1996 і 1998 гадах. Быў старшынёй праўлення . На момант выбараў першага муфтыя ў Беларусі дзейнічала 11 мусульманскіх суполак і адна мячэць. Перад трэцім з’ездам у выніку яго дзеянняў і ініцыятыў колькасць абшчын павялічылася да 24, а мячэцяў — да 4.

## Узнагароды 
Узнагароджаны бронзавымі медалямі ВДНГ СССР (1969, 1974, 1978), медалямі «За доблесную працу» (1970), «За працоўную доблесць» (1974), «Ветэран працы» (1986) і інш.

## Сям’я 
Быў жанаты, меў дзвюх дачок і трох унукаў. Яго старэйшы брат, Адам Александровіч, быў імамам суполкі беларускіх, літоўскіх і польскіх татараў у Нью-Ёрку.

## Літаратура 
* Centrum Naukowo-Analityczne «Białoruska Perspektywa»: Kto jest kim w Białorusi. Białystok: Podlaski Instytut Wydawniczy, 2000, s. 313, seria: Biblioteka Centrum Edukacji Obywatelskiej Polska — Białoruś. ISBN 83-913780-0-4.
* Кто есть кто в Беларуси’99. ― Москва, 1999
* Советская Белоруссия. — 1997. — 2 декабря; Голас Радзімы. — 1997. — 1 мая
* Белорусская деловая газета. — 1999. — 3 апреля; Имя. — 1998. — 3 сентября.

Катэгорыя:Постаці Клецка
Катэгорыя:Мусульмане
Катэгорыя:Рэлігійныя дзеячы Беларусі
Катэгорыя:Беларуска-літоўскія татары
Ігнацік

**Ігнацік** — прозвішча.

## Вядомыя асобы 
* Міхаіл Іванавіч Ігнацік — беларускі ўрач-інфекцыяніст. Заслужаны ўрач БССР
* Уладзімір Ігаравіч Ігнацік — беларускі прафесійны тэнісіст
Міхаіл Іванавіч Ігнацік

**Міхаіл Іванавіч Ігнацік** (нар. 1927) — беларускі ўрач-інфекцыяніст. Заслужаны ўрач Беларускай ССР (1975).

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў 1927 годзе ў в. Ніз.

Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны — сувязны Ленінскай партызанскай брыгады, партызан атрада «Непераможны».

У 1952 годзе скончыў Мінскі медыцынскі інстытут. З 1954 года працаваў у сістэме аховы здароўя Гродзенскай вобласці — галоўны ўрач Сапоцкінскай раённай бальніцы, потым у г. Слоніме — урач-інфекцыяніст, галоўны ўрач станцыі хуткай дапамогі, галоўны ўрач інфекцыйнай бальніцы. З 1995 года на пенсіі.

## Узнагароды 
У 1975 годзе прысвоена званне «Заслужаны ўрач БССР». Узнагароджаны ордэнам Айчыннай вайны II ступені, 7 медалямі.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Партызаны Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Інфекцыяністы Беларусі
Катэгорыя:Інфекцыяністы СССР
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Слонімскім раёне
Капліца-пахавальня Караля Мараўскага

**Капліца-пахавальня Караля Мараўскага** — капліца ў в. Душкава Валожынскага раёна. Размешчана на могілках.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Капліцы-пахавальні Беларусі
Катэгорыя:Капліцы Мінскай вобласці
Катэгорыя:Душкава
Катэгорыя:Збудаванні Беларусі ў стылі ампір
Катэгорыя:XIX стагоддзе ў Беларусі
Катэгорыя:Мараўскія
Катэгорыя:Культавыя збудаванні Валожынскага раёна
Віктар Міхайлавіч Прохараў

**Віктар Міхайлавіч Прохараў** (, Старыя Дарогі — ) — беларускі ўрач-хірург. Заслужаны ўрач Беларускай ССР (1975).

## Біяграфія 
Нарадзіўся 21 верасня 1918 года ў Старых Дарогах ў сялянскай сям’і.

У 1941 годзе скончыў Мінскі медыцынскі інстытут. На франтах Вялікай Айчыннай вайны ўзначальваў аперацыйна-перавязачны ўзвод медыка-санітарнага батальёна, працаваў вядучым хірургам асобнага медыка-санітарнага батальёна і палявога рухомага шпіталя, 1941—1946.

Аспірант Інстытута тэарэтычнай і клінічнай медыцыны АН БССР, 1947—1949; асістэнт кафедры шпітальнай хірургіі Мінскага медыцынскага інстытута, 1949—1954. Прысуджана вучоная ступень кандыдата медыцынскіх навук, 1952; дацэнт кафедры шпітальнай хірургіі, 1954—1968; зацверджаны ў вучоным званні дацэнта, 1956. Загадчык 1-й кафедры шпітальнай хірургіі Мінскага медыцынскага інстытута, 1968—1978.

Памёр 21 жніўня 1978 года.

Катэгорыя:Хірургі СССР
Катэгорыя:Хірургі Беларусі
Катэгорыя:Медыкі Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Загадчыкі кафедраў БДМУ
Іван Васілевіч Балычаў

**Іван Васілевіч Балычаў** (1891—1988) — беларускі ўрач. Заслужаны ўрач Беларускай ССР (1961).

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў 1891 годзе ў г. Стары Аскол сучаснай Белгародскай вобласці. У 1917 годзе скончыў медыцынскі факультэт Казанскага ўніверсітэта. З 1918 па 1946 гады працаваў урачом у медыцынскіх установах Курскай, Чалябінскай, , з 1946 года ў г. Слоніме — урач, загадчык спецыялізаванага аддзялення Слонімскай цэнтральнай раённай бальніцы. З 1967 года на пенсіі.

Памёр у 1988 годзе.

## Узнагароды 
У 1961 годзе прысвоена званне «Заслужаны ўрач БССР».

Катэгорыя:Медыкі Беларусі
Катэгорыя:Медыкі СССР
Макавец

**Макавец** — прозвішча.

## Вядомыя асобы 
* Імрэ Макавец — венгерскі архітэктар, прадстаўнік арганічнай архітэктуры
* Надзея Мікітаўна Макавец — беларуская ўрач-інфекцыяніст. Заслужаны ўрач Беларускай ССР
Надзея Мікітаўна Макавец

**Надзея Мікітаўна Макавец** (нар. 1917) — беларуская ўрач-інфекцыяніст. Заслужаны ўрач Беларускай ССР (1966).

## Біяграфія 
Нарадзілася ў 1917 годзе ў в. Песчанец 2 Любанскага раёна. Скончыла педагагічныя курсы ў г. Любані. Працавала настаўніцай пачатковых класаў у Любанскім раёне.

У 1945 годзе скончыла Мінскі медыцынскі інстытут. Працавала загадчыцай Руднянскага ўрачэбнага ўчастка Жыткавіцкага раёна, з 1946 года ў г. Слоніме — урач інфекцыйнай бальніцы, тэрапеўт, 38 гадоў узначальвала тэрапеўтычнае аддзяленне раённай бальніцы, працавала галоўным урачом Дома санітарнай асветы. З 1989 года на пенсіі.

## Узнагароды 
У 1966 годзе прысвоена званне «Заслужаны ўрач БССР». Узнагароджана 2 медалямі, Ганаровай граматай Вярхоўнага Савета БССР.

Катэгорыя:Тэрапеўты Беларусі
Катэгорыя:Тэрапеўты СССР
Катэгорыя:Постаці беларускай аховы здароўя
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Любанскім раёне
Міхаіл Сцяпанавіч Грыцук

**Міхаіл Сцяпанавіч Грыцук** (нар. , в. Брады, Пружанскі раён, Брэсцкая вобласць) — беларускі інжынер-будаўнік, спецыяліст у галіне асноў і фундаментаў, падземных збудаванняў. Доктар тэхнічных навук (1999), прафесар (2004). Член-карэспандэнт Беларускай горнай акадэміі (2000).

## Біяграфія 
Скончыў Карагандзінскі політэхнічны інстытут (спецыяльнасць «Прамысловае і грамадзянскае будаўніцтва», 1963), Беларускі політэхнічны інстытут (аспірантура, 1976).
    
Працаваў у Карагандзінскім політэхнічным інстытуце (Балхашскі філіял, 1963—1968), Брэсцкім дзяржаўным тэхнічным універсітэце (з 1968, прафесар кафедры геатэхнікі і транспартных камунікацый), адначасова ў Чэнстахоўскім політэхнічным універсітэце (Польшча, 2001—2012).

Навуковыя інтарэсы: механіка грунтоў; фундаменты, асновы і іх устройства; рухавікі ўнутранага згарання.

## Узнагароды 
Знак «Изобретатель СССР» (1980), бронзавы медаль ВДНГ СССР (1983) і інш.

## Бібліяграфія 
* Рациональные конструкции плит для ленточных фундаментов : автореферат диссертации … доктора технических наук : 05.23.02 / Грицук Михаил Степанович. — Санкт-Петербург, 1999.
* Рациональные конструкции плитных фундаментов / М. С. Грицук. — Брест, 1997.
* Основы инженерно-геологических изысканий при строительстве дорог, дорожных сооружений и аэродромов : курс лекций для студентов специальности 70 03 01 «Автомобильные дороги» / Грицук М. С. — Брест, 2010.
* Racjonalne konstrukcje fundamentów płytowych : monografia / Mikhail Hrytsuk. — Częstochowa : Wydawnictwo Politechniki Częstochowskiej, 2010.
* Bearing capacity of the earth bases underthe tape foundation with a convex sole / Mikhail Hrytsuk, Wiesława Kosmala-Kot, Agnieszka Kołtunowicz // Budownictwo. — 2005. — № 12. — S. 53—58.
* Graficzna metoda obliczaniaław fundamentowychna gruntach spoistych / Mikhail Hrytsuk, Anna Gruba, Andrzej Teper // Budownictwo. — 2006. — № 13. — S. 43—49.
       

## Літаратура 
* Грицук Михаил Степанович // Брэст = Брест = Brest : 1000 : энциклопедия. — Минск, 2019. — С. 360.
* Грицук Михаил Степанович // Профессора, доценты, преподаватели Брестского государственного технического университета (к 50-летию со дня основания) : библиографический справочник. — Брест, 2016. — С. 54.
 

Катэгорыя:Выпускнікі Карагандзінскага дзяржаўнага тэхнічнага ўніверсітэта
Катэгорыя:Выкладчыкі Карагандзінскага дзяржаўнага тэхнічнага ўніверсітэта
Багушэўская партызанская брыгада (1-га складу)

**Багушэўская партызанская брыгада** — партызанская брыгада, створаная ў чэрвені 1942 года. Дзейнічала на акупіраванай тэрыторыі Багушэўскага, Аршанскага і Гарадоцкага раёнаў. 10 сакавіка 1943 года брыгада (125 партызан, 4 атрады) выйшла ў савецкі тыл і была расфарміравана.

### Склад 
Брыгада была створана ў Багушэўскім раёне на базе атрадаў В. У. Бойкі (1-га, у нямецкім тыле ў лютым — жніўні 1942 года), імя Варашылава (2-га, з восені 1942 года ў 1-й партызанскай брыгадзе імя К. С. Заслонава), імя Суворава (арганізаваны ў маі 1942 года, потым 3-і), І. І. Кржасінскага (сфарміраваны ў кастычніку 1941 — сакавіку 1943, потым 4-ы) і П. І. Кірылава (арганізаваны ў маі 1942 года, 5-ы, потым 1-ы атрад), у ліпені 1942 года ў склад брыгады ўвайшоў атрад Б. Ц. Гарнака (6-ы, у жніўні рассеяны). На дату выхаду ў савецкі тыл у склад брыгады ўваходзілі:
* 1-ы атрад;
* атрад імя Суворава;
* 3-і атрад;
* 4-ы атрад.

## Камандаванне 
### Камандзіры 
* В. У. Бойка;
* П. І. Кірылаў;
* М. П. Крэсік (загінуў).

### Камісары 
* В. А. Манохін;
* С. А. Дзятлоўскі;
* А. К. Стэльмах.

### Начальнікі штаба 
* М. К. Вайцяхоўскі;
* В. П. Лаўкоў.

### Гісторыя 
Партызаны праводзілі дыверсіі на чыгунках Віцебск — Орша, Орша — Смаленск, шашэйных і грунтавых дарогах. У ліпені 1942 года каля возера Ардышэва і ў студзені 1943 у вёсцы Паддуб’е Суражскага раёна ўдзельнічалі ў баях з карнікамі. Разграмілі апорныя нямецкія пункты ў вёсках Буда і Клюкаўка Багушэўскага раёна. У лютым — сакавіку ўдзельнічалі ў баях з карнікамі, панеслі значныя страты.

## Памяць 
* У 1960 годзе ў вёсцы Гаркава Віцебскага раёна ў гонар брыгады ўстаноўлена мемарыяльная дошка.
* У 1962 годзе ў вёсцы Сафіёўка Аршанскага раёна пастаўлены помнік.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Богушевская бригада (В. У. Бойко, «Бати») (Бойко, В. У., Кириллов, П. И., Кресик, Н. П.) // Праект «Партизаны Беларуси»

Катэгорыя:Савецкія партызанскія злучэнні, брыгады і атрады на акупіраванай тэрыторыі Беларусі (1941—1944)
Катэгорыя:З’явіліся ў 1942 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 1943 годзе
У гасцях

**«У гасцях»** () — нямецкі кароткаметражны мастацкі фільм 2015 года.

## Сюжэт 
Вяртаючыся з паездкі па працы і падарожжа, Эма спыняецца ў доме Леона, каўчсёрфера. Яны ладзяць, але чамусьці Леон паводзіць сябе дзіўна, і на яго кухні Эма заўважае дзіўную сцяну з фотаздымкамі.

## У ролях 
## Здымачная група 
* рэжысёр — Ліза Асоўскі
* сцэнарый — Крыстаф Паўль Хартман

## Узнагароды 
* Фестываль «U.F.O.–Kurzfilmfestival» (Германія, 2016) — 2-я прэмія «Малады талент кароткаметражнага фільма».

## Зноскі 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Фільмы Германіі 2015 года
Катэгорыя:Кароткаметражныя фільмы Германіі
Капліца Святога Мікалая (Душкава)

**Капліца Святога Мікалая** — праваслаўная капліца ў в. Душкава Валожынскага раёна. Размешчана каля старых могілак. Пабудавана ў XIX стагоддзі з дрэва.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Капліцы Мінскай вобласці
Катэгорыя:Душкава
Катэгорыя:XIX стагоддзе ў Беларусі
Катэгорыя:Помнікі беларускага народнага дойлідства
Катэгорыя:Культавыя збудаванні Валожынскага раёна
Будаўнічы факультэт БрДТУ

**Будаўнічы факультэт БрДТУ (БФ БрДТУ)** — адзін з факультэтаў Брэсцкага дзяржаўнага тэхнічнага ўніверсітэта. Факультэт быў створаны разам з універсітэтам у 1966 годзе і з’яўляецца асноўным факультэтам універсітэта. Тут ажыцяўляецца падрыхтоўка прафесійных спецыялістаў для разнастайных галін будаўніцтва. Факультэт рыхтуецца да таго, каб у будучыні выдаваць сваім выпускнікам дыпломы, якія прызнаюцца ў краінах ЕС.

## Склад факультэта 
У складзе факультэта знаходзяцца наступныя кафедры:
* архітэктуры
* геатэхнікі і транспартных камунікацый
* будаўнічых канструкцый
* тэхналогіі бетону і будаўнічых матэрыялаў
* тэхналогіі будаўнічай вытворчасці
* эканомікі і арганізацыі будавання
* фізічнага выхавання і спорту

## Дэканы 
* Анатоль Якаўлевіч Міцянін (1966—1969)
* Барыс Васільевіч Карасёў (1969—1970)
* Віктар Васільевіч Машынскі (1980—1985)
* Пётр Сцяпанавіч Пойта (1993—1995)
* Вячаслаў Ігнацьевіч Драган (1995—1998) 
* Сяргей Міхайлавіч Семянюк

## Спасылкі 
* Старонка будаўнічага факультэта 

Катэгорыя:1966 год у Брэсце
Катэгорыя:З’явіліся ў 1966 годзе
Катэгорыя:Маскоўская вуліца (Брэст)
Іспанская рэспубліканская авіяцыя

**Іспанская рэспубліканская авіяцыя** — ваенна-паветраныя сілы Другой Іспанскай Рэспублікі. Першапачаткова дзяліліся на сухапутную авіяцыю (*Aeronáutica Militar*) і марскую авіяцыю (*Aeronáutica Naval*). У маі 1937 года прайшла рэструктурызацыя авіяцыйнага крыла рэспубліканцаў, калі  сухапутны і марскі складнікі былі аб’яднаны. Падобная структура ВПС захоўвалася аж да падзення Іспанскай Рэспублікі ў 1939 годзе.

Катэгорыя:Ваенна-паветраныя сілы паводле краін
Катэгорыя:Узброеныя сілы Другой Іспанскай Рэспублікі
Багушэўская партызанская брыгада

**Багушэўская партызанская брыгада** — назва партызанскіх брыгад, якія дзейнічалі на тэрыторыі Беларусі ў гады Вялікай Айчыннай вайны.

## Значэнні 
* Багушэўская партызанская брыгада (1-га складу).
* Багушэўская партызанская брыгада (2-га складу).
Багушэўская партызанская брыгада (2-га складу)

**Багушэўская партызанская брыгада** — партызанская брыгада, створаная ў верасні 1943 года на базе атрада імя Суворава, вылучаннага з 1-й партызанскай брыгады імя К. С. Заслонава, асабовага складу вылучаннага Сенненскай партызанскай брыгадай і з мясцовых жыхароў. Дзейнічала на акупіраванай тэрыторыі Багушэўскага, Чашніцкага, Лепельскага, Халопеніцкага раёнаў. 29 чэрвеня 1944 года брыгада (651 партызан, 6 атрадаў) злучылася з Чырвонай Арміяй.

## Склад 
* 1-ы атрад імя Шчорса;
* 2-гі атрад імя Суворава;
* 3-і атрад імя Катоўскага;
* 4-ы атрад імя Чапаева;
* 5-ы атрад імя Варашылава;
* 6-ы атрад імя Лазо.

## Камандаванне 
### Камандзір 
* Я. М. Прахарэнка

### Камісар 
* П. М. Шарыпа

### Начальнікі штаба 
* В. М. Лаўкоў;
* С. Б. Лісецкі.

## Гісторыя 
Партызаны праводзілі дыверсіі на чыгунках Віцебск — Орша, Орша — Мінск, на шашы Багушэўск — Сянно і іншых. У лістападзе 1943 года разграмілі нямецкі гарнізон у вёсцы Чудня Багушэўскага раёна. Удзельнічалі ў Лепельскай аперацыі прыкрываючы з усходу ударную лепельскую групоўку. У сакавіку 1944 года ў баях стрымлівалі нямецкае наступленне каля вёсак Уздорнікі, Баркі, Кавельшчына, на рубяжы вёсак Горы — Вяцера Чашніцкага раёна і перакрылі шлях да партызанскага аэрадрома на возеры Ямнае. У маі — чэрвені 1944 года вялі баі з карнікамі, трымалі абарону на лініі вёсак Студзёнка — Баравуха — Сівы Камень, на участку вёсак Маісееўшчына — Старына Халопеніцкага раёна прарвалі нямецкую блакаду. Разам з часцямі Чырвонай Арміі разбілі нямецкія гарнізоны ў вёсках Бабаедава і Заполле Сенненскага раёна. Каля вёскі Чарэя Чашніцкага раёна перарэзалі шлях адступлення праціўніку, што дало магчымасць часцям Чырвонай Арміі захапіць у палон вялікую колькасць гітлераўцаў.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Савецкія партызанскія злучэнні, брыгады і атрады на акупіраванай тэрыторыі Беларусі (1941—1944)
Катэгорыя:З’явіліся ў 1943 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 1944 годзе
ФК Жодзіна-Паўднёвае

**«Жодзіна-Паўднёвае»** — беларускі футбольны клуб з Жодзіна Мінскай вобласці, існаваў у 2011—2024 гадах.

## Гісторыя 
Клуб заснаваны ў 2011 годзе. Доўгі час выступаў на аматарскім узроўні ў мінскай АЛФ.

У сезоне 2022 года «Жодзіна-Паўднёвае» дэбютавала ў Другой лізе. Увесь сезон «Жодзіна-Паўднёвае» ішлі ў верхняй палове табліцы зоны «Поўнач» дывізіёна Мінскай вобласці. Пасля перамогі па пенальці ў паўфінале дывізіёна Мінскай вобласці над «Бабоўняй», «Жодзіна-Паўднёвае» перамагло ў фінале «Вікторыю» з Мар’інай Горкі. На фінальным этапе Другой лігі клуб перамог у 1/8 фіналу «Новую Прыпяць», аднак у чвэрцьфінале саступіў «Крумкачам». Перамогі ў матчах за 5—8 месцы прынеслі клубу выніковы пяты радок.

У лістападзе 2022 года клуб падаў заяўку на праходжанне ліцэнзавання ў Першую лігу. 10 сакавіка 2023 года «Жодзіна-Паўднёвае» разам з іншымі клубамі атрымала ліцэнзію, такім чынам афіцыйна далучыўшыся да Першай лігі ў сезоне 2023. Каманда добра пачала чэмпіянат, у тым ліку ў матчах з фаварытамі — згуляла ўнічыю з «Віцебскам» (0:0) і перамагла магілёўскі «Дняпро» (1:0), аднак пазней паспяховыя адрэзкі чаргаваліся з няўдалымі, і жодзінцы знаходзіліся пераважна ў сярэдзіне табліцы. Тым не менш, выдатныя вынікі пад канец сезона (шэсць перамог запар, многія з якіх аказаліся разгромнымі) дазволілі камандзе фінішаваць на сёмым радку з 17.

У лютым 2024 года клуб заявіў пра спыненне існавання з-за фінансавых праблем.

## Дасягненні 
* Уладальнік Кубка АЛФ: 2020, 2021.

## Статыстыка выступленняў 
### Чэмпіянат і Кубак Беларусі 
## Галоўныя трэнеры 
* Віталь Мурашка (2016—2022)
* Павел Валчэцкі (2023)

## Крыніцы 
Жодзіна-Паўднёвае
Леанід Іосіфавіч Ячнеў

**Леанід Іосіфавіч Ячнеў** (, в. Мохаўка, Клімавіцкі раён, Магілёўская вобласць — ) — беларускі настаўнік, дзеяч самадзейнага мастацтва, аўтар песень, кіраўнік Клімавіцкага народнага хору раённага Дома культуры (1949—2005), заслужаны дзеяч культуры Беларусі.

## Біяграфія 
У 1934 годзе сям’я Ячневых пераехала з вёскі Махоўка, якая размяшчалася каля Савініцкай Цітаўкі, у вёску Паўлавічы. Тут ён стварыў аркестр, у састаў якога ўвайшлі мясцовыя хлапчукі.

У верасні 1940 года паступіў ў Мінскае музычнае вучылішча пры Беларускай дзяржаўнай кансерваторыі. Але скончыць яго не выпала лёсам.

Прымусовыя работаў у Германіі. У чэрвені 1946 года вярнуўся да дому. Працягваў самастойныя музычныя заняткі па ігры на баяне. Калі ў вёсцы на месцы былога спіртзавода быў адкрыты дзіцячы дом (1947), працаваў у ім музычным кіраўніком. А са студзеня 1948 года па жнівень 1949 года працаваў баяністам і кіраўніком хору ў раённым Доме культуры мастацтва Гродзенскай вобласці. Тут жа закончыў дзевяць класаў вячэрняй школы працоўнай моладзі. Праз некаторы час едзе ў Маскву і паступае вучыцца на завочнае аддзяленне Усесаюзнага тэхналагічнага інстытута харчовай прамысловасці, які закончыў ў 1957 годзе. Апошнія дваццаць пяць гадоў працаваў настаўнікам матэматыкі ў СШ № 3. А побач з гэтым крочыла па жыцці і захапленне музыкай.

## Бібліяграфія 
* Андрюшкова, Л. Это наша с тобою история / Людмила Андрюшкова // Родная ніва. — 2012. — 9 лістапада. — С. 2.
* Крынічная В. З песняй праз усе жыццё: Да 70-годдзя з дня нараджэння кіраўніка Клімавіцкага хору Л.І.Ячнева // Родная ніва. — 1994. — 4 чэрвеня.
* Лагорифмы и песни: Ячнев Леонид Иосифович // Родная ніва. — 2000. — 9 жніўня. — С. 2.
* Пехцераў І. Песняры Клімавіцкай зямлі: / Пра нар. Хор песні Клімавіц. Раён. Цэнтра культуры і яго кіраўніка Л.І.Ячнева // Ратуша. — 1993. — N 44 (лістап.). — С. 5.
* Ячнеў Леанід Іосіфавіч // Памяць: Гіст.-дакум. хроніка Клімавіцкага раёна. — Мн.: Універсітэцкае, 1995. — С. 615.
* Ячнеў Леанід Іосіфавіч // Энцыкл. літ. і мастацтва Беларусі. — Мн., 1985. — Т. 5. — С. 702.
* Справы упрыгожваюць чалавека: Да 50-гадовай творчай дзейнасці заслужанага дзеяча культуры РБ Л.І.Ячнева // Родная ніва. — 1998. — 31 кастрычніка. — С. 2.
* Андрюшкова, Л. Святая к музыке любовь / Людмила Андрюшкова // Родная ніва. — 2009. — 23 лістапада. — С. 3.

## Творы 
* Мая Беларусь. — Магілёў: О. Н. М. Ц. — 1994. — 43 с.
* Слаўся, песня беларуская!: Зборнік песен розных гадоў. — Магілёў, 1999. — 80 с.
* Я з тых мясцін… — Мн., 1990. — 19 с.

## Літаратура 
* Энцыклапедыя літаратуры і мастацтва Беларусі : у 5 т. — Мінск, 1987. — Т. 5. — С. 702.

## Спасылкі 
* Ячнеў Леанід Іосіфавіч.
Юрый Канстанцінавіч Мільтнер

**Юрый Канстанцінавіч Мільтнер** (10 верасня 1935, Матусаў — 11 студзеня 2022, Мінск) — савецкі і беларускі кінааператар мультыплікацыйных фільмаў кінастудыі «Беларусьфільм».

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў 1935 годзе ў вёсцы Матусаў. На кінастудыю «Беларусьфільм» прыйшоў у 1960 годзе, у цэх камбінаваных здымак, дзе працаваў да 1977 года. У 1977 годзе перайшоў працаваць у майстэрню мультыплікацыйных фільмаў кінааператарам.

## Фільмаграфія 
# 1973 — Парашуты на дрэвах

### Мультфільмы 
# 1964 — Рагаты бастыён (мультыплікат да фільма)
# 1972 — Няўдачнік
# 1978 — Ён прылятаў толькі аднойчы
# 1978 — Светлячок і расінка
# 1979 — Вам старт
# 1980 — Казка пра вясёлага клоуна
# 1981 — Кацяня Філя і…
# 1981 — Труба
# 1982 — Дыназаўрык
# 1982 — Пра Ягора, пра варону...
# 1983 — Непаседа
# 1984 — Мікіта
# 1984 — Пінчар Боб і сем званочкаў
# 1984 — Хлеб
# 1985 — Гэта слон
# 1985 — На світанку ў двары
# 1986 — Лафертавская маковніца
# 1986 — Хто?
# 1986 — Як дзед за дажджом хадзіў
# 1987 — Хлопчык і праменьчык
# 1988 — Крокі (альманах: 1. Уцякач, 2. Заўсёды)
# 1989 — Ілюзіён
# 1989 — Мая мама чараўніца
# 1991 — Узвейцеся, сокалы, арламі (Іншая назва Фантазіі Сідарава)
# 1991 — Пра рыцара, што нікога не баяўся
# 1992 — Каму чорт дзяцей калыша
# 1992 — Лабірынт 2
# 1993 — Месяц
# 1993 — Пачвара (Іншая назва Хапун)
# 1994 — Казка пра неразумнае птушанятка
# 1994 — Няхай жыве свабода!
# 1994 — Рэактыўнае парася
# 1995 — Белы ікол
# 1995 — Рэактыўнае парася 2
# 1996 — Балада аб трох апельсінах
# 1996 — Жыло-было дрэва
# 1996 — З днём нараджэння
# 1996 — Казкі лесу
# 1996 — Пра каханне
# 1997 — Казка пра сінюю світу
# 1997 — Чаго на свеце не бывае
# 1998 — Пастараль
# 1999 — Дзверы
# 1999 — Ёрш і верабей
# 1999 — Сава
# 2001 — Музыка-чарадзей
# 2001 — Чарапаха, якая прымусіла сябе паважаць
# 2002 — Песенька для канарэйкі
# 2002 — Прыгоды рэактыўнага парася. Прыгода першая. Як хутчэй падрасці
# 2003 — Бег мышаня па траве
# 2003 — Несцерка 1. Як Несцерка скарб знайшоў
# 2004 — Прыгоды рэактыўнага парася. Прыгода другая. Як паправіць неба
# 2004 — Як служыў жа я ў пана
# 2005 — Несцерка 2. Як Несцерка на кірмаш збіраўся
# 2005 — Прыгоды рэактыўнага парася. Прыгода трэцяя. Як гуляць у кнігу
# 2006 — Мюнхаўзен ў Расіі
# 2006 — Прыгоды рэактыўнага парася. Прыгода чацвёртае. Як перачакаць непагадзь
# 2006 — Чароўная лаўка
# 2007 — Несцерка 3. Як Несцерка гаршкі прадаваў
# 2007 — Жаба-падарожніца
# 2007 — Прыгоды рэактыўнага парася. Прыгода пятая. Як зрабіць адкрыццё
# 2008 — Несцерка 4. Як Несцерка з кірмаш ехаў
# 2008 — Пра сяброўства, шарыка і лятаючую талерку
# 2009 — Несцерка 5. Як Несцерка шукаў заручальны пярсцёнак
# 2009 — Птаха
# 2010 — Несцерка 6. Як Несцерка сваю нявесту шукаў
Забастоўка шахцёраў у Астурыі (1934)

**Забастоўка шахцёраў у Астурыі 1934 года** — буйны страйк шахцёраў супраць вынікаў усеагульных выбараў у Іспаніі 1933 года, якія пераразмеркавалі палітычную ўладу ад левых да кансерватараў у Другой Іспанскай Рэспубліцы. Забастоўка ў Астурыі доўжылася два тыдні з 4 па 19 кастрычніка 1934 года. У выніку выбараў кансерватыўная Іспанская канфедэрацыя аўтаномных правых (СЭДА) атрымала 6 кастрычніка парламенцкую большасць ва ўрадзе. Забастоўка і наступныя дэманстрацыі ў канчатковым выніку перараслі ў жорсткае рэвалюцыйнае паўстанне ў спробе зрынуць кансерватыўны рэжым. Рэвалюцыянеры сілай захапілі правінцыю Астурыя, забіўшы большую частку мясцовай паліцыі і рэлігійных лідараў. Паўстанцы афіцыйна абвясцілі пралетарскую рэвалюцыю і заснавалі ўласнае мясцовае самакіраванне на акупаванай тэрыторыі. Паўстанне было задушана іспанскім флотам і іспанскай арміяй. 

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Кастрычнік 1934 года
Катэгорыя:1934 год у Іспаніі
Катэгорыя:Забастоўкі ў Іспаніі
Катэгорыя:Канфлікты 1934 года
Катэгорыя:Паўстанні ў Іспаніі