Deutsche Welle

**«Deutsche Welle»**, скарочана **DW** ( — *«Нямецкая хваля»*) — дзяржаўная нямецкая міжнародная тэлерадыёкампанія і медыяхолдынг. З’яўляецца ўстановай грамадскага права і ўваходзіць у лік грамадскіх вяшчальнікаў ФРГ (разам з ARD і ZDF), аднак мае асаблівы статус фінансавання і кіравання.

Вяшчае на 32 мовах (па стане на 2024 год). Штаб-кватэра і радыёстудыі знаходзяцца ў Боне, а тэлевізійны комплекс — у Берліне. Асноўная місія кампаніі — прадстаўленне Германіі як еўрапейскай нацыі з культурнымі каранямі, распаўсюджванне разумення палітыкі Германіі за мяжой і садзейнічанне абмену паміж культурамі і народамі.

## Прававы статус і задачы 
Дзейнасць кампаніі рэгулюецца спецыяльным федэральным законам — «Законам аб Deutsche Welle» (*Deutsche-Welle-Gesetz*). Згодна з ім, DW павінна ствараць і трансляваць праграмы, якія даюць замежнай аўдыторыі ўсебаковае ўяўленне пра палітычнае, культурнае і эканамічнае жыццё ў Германіі, а таксама прадстаўляць і тлумачыць нямецкую пазіцыю па важных міжнародных пытаннях.

У адрозненне ад унутраных грамадскіх вяшчальнікаў (ARD), якія падпарадкоўваюцца федэральным землям, DW знаходзіцца ў кампетэнцыі федэральнага цэнтра, бо замежнае вяшчанне адносіцца да сферы замежных спраў Федэрацыі.

## Гісторыя 
### Стварэнне і першыя гады 
«Deutsche Welle» пачала сваё вяшчанне 3 мая 1953 года. Першай перадачай стаў зварот федэральнага прэзідэнта Тэадора Хойса па караткахвалевай сувязі: «Шаноўныя слухачы ў шырокім свеце!». У якасці пазыўных была абраная мелодыя з оперы Бетховена «Фідэліа».

Першапачаткова вяшчанне вялося пад кантролем рэгіянальнай радыёстанцыі Nordwestdeutscher Rundfunk (NWDR). Адказнасць за праграмы ляжала на Кёльне. У 1960 годзе быў прыняты федэральны закон, паводле якога «Deutsche Welle» стала самастойнай грамадска-прававой установай.

У перыяд Халоднай вайны радыёстанцыя была адным з асноўных крыніц альтэрнатыўнай інфармацыі для жыхароў краін сацыялістычнага лагера. З-за гэтага ў СССР і ГДР яе перадачы часта падвяргаліся глушэнню («глушылкі»).

### Аб’яднанне Германіі і пашырэнне 
Пасля аб’яднання Германіі ў 1990 годзе адбылася рэарганізацыя замежнага вяшчання. DW атрымала ў спадчыну тэхнічныя магутнасці, частоты і частку персаналу «Radio Berlin International» (RBI) — іншамоўнага вяшчальніка былой ГДР. Гэта дазволіла значна пашырыць моўны спектр і аўдыторыю.

У 1992 годзе кампанія пачала паўнавартаснае тэлевізійнае вяшчанне праз спадарожнікі (DW-TV), інтэграваўшы ў сваю структуру тэлеканал RIAS-TV. Спачатку вяшчанне вялося на нямецкай і англійскай мовах, пазней дадалася іспанская (для Лацінскай Амерыкі) і арабская. У 1994 годзе DW стала першым грамадскім вяшчальнікам Германіі, які запусціў уласны вэб-сайт.

### Сучасны этап 
е (былы ўрадавы квартал).]]
е.]]
Да 2003 года штаб-кватэра кампаніі знаходзілася ў Кёльне. У год 50-гадовага юбілею яна пераехала ў новы будынак у Боне (Schürmann-Bau), які першапачаткова будаваўся як офісны будынак для дэпутатаў Бундэстага. Тэлевізійны цэнтр застаўся ў Берліне.

У XXI стагоддзі DW пачала стратэгічную пераарыентацыю з радыёвяшчання на мультымедыйны кантэнт (ТБ і Інтэрнэт). У 2011 годзе было спынена радыёвяшчанне на большасці моў, уключаючы рускую і беларускую (якая існавала з 2005 па 2011 год). Класічнае радыёвяшчанне захавалася пераважна для краін Афрыкі, дзе доступ да інтэрнэту ўсё яшчэ абмежаваны.

Сёння DW актыўна развівае прысутнасць у сацыяльных сетках і на відэаплатформах (YouTube, Telegram), каб абыходзіць цэнзурныя абмежаванні ў аўтарытарных краінах.

## Арганізацыя і фінансаванне 
У адрозненне ад унутраных грамадскіх вяшчальнікаў Германіі (такіх як ARD і ZDF), якія фінансуюцца за кошт абавязковага ліцэнзійнага збору з хатніх гаспадарак (Rundfunkbeitrag), «Deutsche Welle» фінансуецца наўпрост з федэральнага падатковага бюджэту. Грошы выдзяляюцца праз бюджэт Дзяржаўнага міністра па справах культуры і медыя.

Кіраванне ажыццяўляецца праз тры органы:
* **Савет па вяшчанні** (Rundfunkrat) — складаецца з 17 членаў, якія прадстаўляюць розныя грамадскія групы (цэрквы, прафсаюзы, бізнес, палітычныя партыі). Ён сочыць за выкананнем праграмных прынцыпаў і абірае генеральнага дырэктара.
* **Адміністрацыйны савет** (Verwaltungsrat) — кантралюе гаспадарчую дзейнасць і бюджэт.
* **Генеральны дырэктар** (Intendant) — кіруе бягучай працай кампаніі. З 2013 года гэту пасаду займае Петэр Лімбург.

## Сэрвісы і мовы 
Deutsche Welle стварае кантэнт на 32 мовах. У залежнасці ад рэгіёна і аўдыторыі, фармат вяшчання адрозніваецца:

* **Тэлебачанне (DW-TV):** Кругласутачныя каналы навін.
** *DW English* (глабальны, 24/7 на англійскай).
** *DW Deutsch* (глабальны, 24/7 на нямецкай).
** *DW Español* (для Лацінскай Амерыкі, 24/7 на іспанскай).
** *DW Arabia* (для Блізкага Усходу, 24/7 на арабскай).
* **Інтэрнэт і мультымедыя:** Навінавыя парталы, відэа-каналы і сацыяльныя сеткі на 30+ мовах (у тым ліку на рускай, украінскай, кітайскай, персідскай, турэцкай і інш.). Існуе спецыялізаваная старонка для Беларусі.
* **Радыё:** Працягвае вяшчанне на кароткіх хвалях на англійскай, французскай, партугальскай, амахарскай, хаўса і суахілі (пераважна для Афрыкі).

## Акадэмія DW 
**DW Akademie** — гэта цэнтр міжнароднага развіцця медыя і падрыхтоўкі журналістаў. Яна з’яўляецца стратэгічным партнёрам Міністэрства эканамічнага супрацоўніцтва і развіцця Германіі.

Асноўныя кірункі дзейнасці:
* Навучанне журналістаў і медыяменеджараў па ўсім свеце.
* Кансультаванне па пытаннях свабоды слова і развіцця незалежных СМІ.
* Праграмы па медыяпісьменнасці.
Акадэмія таксама прапануе магістарскую праграму «International Media Studies» у Боне.

## Deutsche Welle ў Беларусі 
Гісторыя прысутнасці Deutsche Welle ў беларускай медыяпрасторы пачалася ў лістападзе 2005 года, калі пры фінансавай падтрымцы ЕС стартавала радыёвяшчанне на кароткіх хвалях (спынена ў 2011 годзе).

Новы этап актыўнасці пачаўся на фоне палітычнага крызісу 2020 года. DW значна пашырыла асвятленне падзей у краіне, стварыўшы асобны медыяпраект «DW Беларусь». У студзені 2021 года быў запушчаны аднайменны YouTube-канал, а таксама пашырана сетка ў сацыяльных сетках. Кантэнт ствараецца пераважна на рускай мове, аднак на сайце існуе спецыяльная рубрыка з публікацыямі па-беларуску, а відэапрадукцыя ўключае матэрыялы на абедзвюх мовах.

### Цэнзура і пераслед 
Deutsche Welle актыўна асвятляла падзеі ў Беларусі, асабліва падчас і пасля масавых пратэстаў 2020 года. Беларуская тэматыка ў асноўным выходзіць у межах рускай службы DW, аднак існуюць асобныя старонкі і праекты, прысвечаныя непасрэдна Беларусі.

28 кастрычніка 2021 года доступ да сайта DW у Беларусі быў заблакіраваны па рашэнні Міністэрства інфармацыі.

У сакавіку 2022 года суд Цэнтральнага раёна Мінска прызнаў «экстрэмісцкімі матэрыяламі» інфармацыйную прадукцыю Telegram-канала «DW Беларусь» і лагатып Deutsche Welle. Гэта азначала адміністрацыйную адказнасць за распаўсюд спасылак на рэсурс.

29 красавіка 2024 года Міністэрства ўнутраных спраў Рэспублікі Беларусь абвясціла «DW Беларусь» (уключаючы YouTube-канал і сацсеткі) экстрэмісцкім фарміраваннем. Уключэнне ў гэты спіс цягне за сабой крымінальную адказнасць для стваральнікаў, кіраўнікоў, а таксама падпісчыкаў і ўдзельнікаў супольнасці паводле беларускага заканадаўства. Генеральны дырэктар DW Петэр Лімбург асудзіў гэтае рашэнне, назваўшы яго спробай запалохаць людзей і цалкам спыніць доступ да незалежнай інфармацыі ў Беларусі.

## Гл. таксама 
* Беларуская рэдакцыя Deutsche Welle
* ARD
* ZDF
* Радыё Свабодная Еўропа/Радыё Свабода
* Голас Амерыкі
* Еўрапейскі вяшчальны саюз

## Літаратура 
* Dieter Dörr, Stephanie Schiedermair: *Die Deutsche Welle. Die Funktion, der Auftrag, die Aufgaben und die Finanzierung heute*. Lang, Frankfurt am Main u. a. 2003, ISBN 3-631-51685-1
* Hristina Krasteva: *Die Macher der «Visitenkarte Deutschlands» Deutsche Welle: Eine qualitative Studie zum Selbstverständnis von DW-Journalisten*. Ludwig-Maximilians-Universität, München 2007 (Volltext)

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 
* 
* Афіцыйны канал на YouTube
* Афіцыйны канал на YouTube


Катэгорыя:Тэлекампаніі Германіі
Катэгорыя:Міжнародныя радыёстанцыі
Катэгорыя:Сродкі масавай інфармацыі Германіі
Катэгорыя:Бон
Катэгорыя:Берлін
Катэгорыя:Цэнзура ў Беларусі
Катэгорыя:Члены Еўрапейскага вяшчальнага саюза