Дарота Міхалюк

**Дарота Ірэна Міхалюк** (; ) — польская навукоўца-гісторык, прафесарка гуманітарных навук. Спецыялізуецца на палітычнай і сацыяльнай гісторыі Еўропы (пераважна Беларусі і Літвы ў XIX—XX стагоддзях), а таксама на гісторыі Падляшша ў ранні Новы час.

## Біяграфія 
Скончыла магістратуру па спецыяльнасці «Гісторыя» ў філіяле Варшаўскага ўніверсітэта ў Беластоку. Па сканчэнні магістратуры працавала ў Асяродку вайсковай гісторыі пры Музеі войска ў Беластоку.

У 1999 годзе на факультэце гістарычных навук Універсітэта Мікалая Каперніка (УМК) у Торуні абараніла доктарскую дысертацыю на тэму «Ziemia mielnicka województwa podlaskiego w XVI—XVII wieku. Kształtowanie się terytorium i własność ziemska» (Мельніцкая зямля Падляшскага ваяводства ў XVI—XVII стагоддзях. Фарміраванне тэрыторыі і зямельная ўласнасць), падрыхтаваную пад кіраўніцтвам прафесара Станіслава Александровіча.

З 1999 года працуе ва Універсітэце Мікалая Каперніка ў Торуні, спачатку супрацоўніцай Інстытута гісторыі і архіўнай справы, пазней Інстытута міжнародных адносін (які стаў часткай факультэта паліталогіі і міжнародных даследаванняў), з восені 2019 года зноў супрацоўніца Інстытута гісторыі і архіўнай справы на факультэце гістарычных навук УМК.

У 2011 годзе атрымала навуковую ступень доктара хабілітаванага гуманітарных навук у галіне гісторыі Польшчы і краін Усходняй Еўропы Новага і Найноўшага часу на грунце манаграфіі «Białoruska Republika Ludowa. U podstaw białoruskiej państwowości 1918‒1920» (Беларуская Народная Рэспубліка. У вытокаў беларускай дзяржаўнасці 1918—1920).

25 ліпеня 2024 года Прэзідэнт Польшчы падпісаў пастанову пра наданне Дароце Міхалюк вучонага звання прафесара гуманітарных навук (афіцыйна апублікавана 22 жніўня 2024 года).

## Навуковая дзейнасць 
Навуковыя інтарэсы Дароты Міхалюк ахопліваюць працэсы нацыянальных пераўтварэнняў, фармаванне дзяржаўнасці ў XX стагоддзі, гісторыю дыпламатыі і сацыяльныя аспекты войнаў. Даследуе гісторыю і сучасныя праблемы польска-беларускага і польска-літоўскага памежжа.

Аўтарка кніг пра прасторавае развіццё і лакацыю падляшскіх гарадоў, такіх як Бельск-Падляшскі, Нараў, Нараўка і Мельнік. У суаўтарстве з Томашам Блашчакам і Ірынай Мацяш напісала біяграфію Івана Краскоўскага.

Важнейшая навуковая праца — манаграфія пра Беларускую Народную Рэспубліку (выдадзена ў 2010 годзе на польскай мове, у 2015 годзе — на беларускай). У гэтай працы аўтарка падрабязна аналізуе дзейнасць урадаў БНР ва ўмовах нямецкай акупацыі, канцэпцыю дзяржаўных меж і нацыянальную сімволіку. Навуковы рэцэнзент Эдмундас Гімжаўскас адзначаў энцыклапедычны характар кнігі, але адначасова крытыкаваў яе за «беларускацэнтрызм» і недастатковую ўвагу да літоўскай тэрытарыяльнай праграмы.

У верасні 2024 года падчас XXI Усеагульнага з’езда польскіх гісторыкаў у Беластоку Дарота Міхалюк прадставіла даклад «Біяграфістыка ў беларускай гістарыяграфіі пасля 1991 г.».

## Грамадская дзейнасць 
Дарота Міхалюк актыўна ўдзельнічае ў працы навуковых арганізацый і рэдакцыйных калегій:

* З 2013 года — сяброўка журы конкурсу ў дысцыпліне «Гісторыя» Міжнароднага кангрэса даследчыкаў Беларусі.
* Сяброўка Навуковай рады Беларускай бібліятэкі і музея імя Францішка Скарыны ў Лондане.
* Міжнародны эксперт па запыце Навуковай рады Літвы.
* Сяброўка рэдакцыйных калегій часопісаў «Białoruskie Zeszyty Historyczne» (была намесніцай галоўнага рэдактара), «Беларускі гістарычны агляд» і ўкраінскага выдання «Міжнародні звязки України: наукові пошуки і знахідки».
* З 2015 года — кіраўніца штогадовай міжнароднай навуковай канферэнцыі ў Музеі земляробства імя кс. Кшыштафа Клюка ў Цеханаўцы.

Сяброўка Польскага гістарычнага таварыства, Беларускага гістарычнага таварыства (Польшча), Навуковага таварыства ў Торуні і Навуковага таварыства гісторыі дыпламатыі і міжнародных адносін (Украіна).

## Цэнзура ў Беларусі 
29 снежня 2025 года Міністэрства інфармацыі Рэспублікі Беларусь унесла манаграфію Дароты Міхалюк «Беларуская Народная Рэспубліка 1918—1920: ля вытокаў беларускай дзяржаўнасці» ў спіс выданняў, распаўсюджванне якіх «здольны нанесці шкоду нацыянальным інтарэсам Рэспублікі Беларусь». Кніга забаронена да распаўсюджвання ў Беларусі.

25 сакавіка 2026 года Дарота Міхалюк прыняла ўдзел у дэбатах «Ці можна забараніць мінулае?», якія адбыліся ў Еўрапейскім цэнтры «Салідарнасці» ў Гданьску ў межах святкавання Дня Волі. Дыскусія была прысвечана менавіта ўнясенню яе кнігі ў спіс забароненай літаратуры ў Беларусі.

## Прызнанне 
* Стыпендыя Фонду Лянцкаронскіх.
* Стыпендыя Оксфардскага ўніверсітэта.
* Стыпендыя Фонду польскай навукі.
* Стыпендыя Баварскай дзяржаўнай канцылярыі.
* Неаднаразовыя ўзнагароды рэктара УМК за навуковую дзейнасць.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Гісторыкі Польшчы