Штрбскае плеса

**Штрбскае плеса** (па-славацку: *Štrbské pleso*, па-польску: *Szczyrbskie jezioro*) — другое па велічыні возера ў славацкай частцы Высокіх Татраў і найбольш тыповае марэннае возера (pleso).

Знаходзіцца на вышыні 1 346 м над узроўнем мора у месцах злучэння Фуркоцкай і Млыніцкай даліны. Яно мае плошчу 19,76 га, максімальная глыбіня 26 м, даўжыня 640 м і шырыня 600 м. У сярэднім 155 дзён у годзе пакрыта лёдам. Гэта другое па велічыні возера ў Славакіі. Не мае ні вытокаў, ні прытокаў. Воды возера напаўняюцца з дапамогай вадаспадаў.

## Назва возера 
Возера было названае ў гонар татранскай вёскі Штрба, на тэрыторыі якой яно і знаходзіцца. Штрабчане задоўга да новай назвы называлі яго «плеса» або «Плеса».

## Гісторыя 
Плеса належала сям'і Сэнцівані з Ліптава, у якой венгерская дзяржава купіла яго ў 1901 годзе . Штрбскае плеса выкарыстоўвалася Сэнцівані для адпачынку. Турыстам і гасцям прапаноўвалі спартыўную рыбалку, купанне і катанне на лодках. Возера выкарыстоўвалася не толькі для адпачынку. З яго да 1902 года здабывалі вялікую колькасць лёду. Зімой 1872/73 г. яны даставілі некалькі вагонаў лёду ў рэстараны Будапешта. Лёд дабіраўся да Вены, Берліна і Будапешта, нават да Тымішаары, Рацібужа і Уроцлава. За сезон тут было занята каля 200 рабочых і не менш за дзесяць фурманаў. Захаваліся дакументы, згодна з якімі татранскі лёд быў замоўлены венскім каралеўскім дваром. Татранскі лёд быў сур'ёзным канкурэнтам нарвежскаму, які завозіўся ў Цэнтральную Еўропу. 

## Фаўна 
У першай палове XIX стагоддзя возера было незарыбленым і чыстым. Ручаёвая стронга (*Salmo trutta morpha fario*) была занесена ў возера з бліжэйшых ручаёў з-за ўплыву чалавека і штучнага зарыблення. Нягледзячы на тое, што яна добра адаптавалася і размнажалася, стронгу таксама рэгулярна зарыблялі штучна, як і іншых ласасёвых рыб: вясёлкавую стронгу (*Oncorhynchus mykiss*) і амерыканскага харыуса. Толькі азёрная стронга (*Salmo trutta morpha lacustris*), якой падчас нерасту неабходна плыць па водным прытоку (які не знаходзіцца ў басейне), не змагла размножыцца.

Рэдкая сіг-марэна (*Coregonus maraena*) жыве ў басейне. Занесена ў возера з возера Медзьве ў Польшчы. Гэты від жыве ў польскіх і нямецкіх азёрах Балтыйскага мора.  Штрбскае возера, напэўна, адзінае месца ў свеце, дзе яно жыве ў чыстым выглядзе.

У цяперашні час у возеры жывуць папуляцыі кумжы (*Salmo labrax*), шчупака (*Esox lucius*) і сіг-марэны (*Coregonus maraena*)[11]. З земнаводных у ваколіцах адзначаны травяная жаба і звычайная жаба[11]. У раёне жылой забудовы каля возера сустракаюцца кажаны: рыжая вячэрніца (*Nyctalus noctula*) і нетапыр-карлік (*Pipistrellus pipistrellus*).

## Спорт на возеры 
Летам у возеры плавалі, а зімой - каталіся на лёдзе. У лютым 1920 года павінны былі адбыцца зімовыя спартыўныя гульні. На іх павінны былі спаборнічаць хакеісты, фігурысты, канькабежцы і лыжнікі. Аднак спаборніцтвы не адбыліся з-за дрэннага надвор'я. 5-6 лютага 1925 года на лёдзе возера прайшоў чэмпіянат Еўропы па хакеі, а з 1930 года на возеры прайшлі некалькі канькабежных гонак.

## Як дабрацца 
* У 1896 годзе была пракладзеная зубчастая чыгунка са Штырбы. Татранская электрыфікаваная чыгунка злучае мясцовасць са Стары Смокаўцам. Адлегласць па трасе ад Ліптаўскага Градка праз Подбанске — 32 км. З Попрада праз Стары Смокавец — 30 км. З Татранскай Штрбы — 7 км. Са Світа праз Шцёлу — 20 км.

### Турыстычныя маршруты 
* Па чырвонай сцежцы ад Попрадскага возера (1 гадзіна) або ад Трох крынічак (3,5 гадзіны)
* Па зялёнай сцежцы ад скрыжавання *Белы Ваг*
* Па сіняй сцежцы з Татранскай Штрбы

## Спасылкі 
Катэгорыя:Старонкі з недагледжанымі перакладамі
Катэгорыя:Азёры паводле алфавіта
Катэгорыя:Азёры Славакіі