open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Усевалад Анатолевіч Радкевіч

**Усевалад Анатолевіч Радке́віч** (, Віцебск — ) — вучоны, энтамолаг і эколаг, доктар біялагічных навук (1971), прафесар (1976). Заслужаны дзеяч навукі Беларусі (1978). Выдатнік вышэйшай школы СССР. Выдатнік народнай асветы Беларусі.

## Біяграфія 
Сын А. І. Радкевіча. Скончыў Віцебскі педагагічны інстытут (1954), аспірантуру пры Інстытуце заалогіі АН БССР (1961). З 1954 года працаваў у Віцебскім педінстытуце на кафедры заалогіі. Дэкан хіміка-біялагічнага факультэта гэтага інстытута (1962—1968), старшы навуковы супрацоўнік (1968—1970), прарэктар па навуковай рабоце (1970—1974), загадчык кафедры заалогіі (з 1973 года), загадчык створанай пры Віцебскім педінстытуце праблемнай навукова-даследчай лабараторыі па асваенні, рэканструкцыі і ахове жывёльнага свету Беларускага Паазер’я (з 1975). У апошнія гады — прафесар кафедры заалогіі Віцебскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя П. М. Машэрава.

## Навуковая дзейнасць 
Аўтар шэрагу вучэбных дапаможнікаў для вышэйшай школы, у тым ліку «Экалогія» (3 выданні), «Жывёлы і расліны», член рэдкалегіі «Энцыклапедыі прыроды Беларусі» (1983—1986).

Апублікаваў больш за 90 навуковых прац па праблемах шаўкаводства, энтамалогіі, экалогіі, па методыцы выкладання біялогіі. Працаваў у складзе камісіі па біялогіі навукова-метадычнага савета Міністэрства асветы СССР, у навукова-метадычным савеце Міністэрства вышэйшай і сярэдняй спецыяльнай адукацыі Беларусі, навуковых саветах АН Беларусі па праблемах біясферы і інш. Навуковая і грамадская дзейнасць адзначана дзяржаўнымі ўзнагародамі. Узнагароджаны Ганаровай граматай Прэзідыума Вярхоўнага Савета Рэспублікі Беларусь.

## Літаратура 
* 
* Радкевіч Усевалад Анатолевіч // 

## Спасылкі 
* Сайт ВДУ імя П. М. Машэрава
* Вучоныя Беларусі: Радкевіч, Усевалад Анатольевіч (доктар біялагічных навук; энтамалогія; 1926—1999) // Нацыянальная бібліятэка Беларусі

Катэгорыя:Энтамолагі Беларусі
Катэгорыя:Дактары біялагічных навук
Катэгорыя:Заслужаныя дзеячы навукі і тэхнікі БССР
Катэгорыя:Выпускнікі Віцебскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя П. М. Машэрава
Катэгорыя:Выкладчыкі Віцебскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя П. М. Машэрава
Катэгорыя:Эколагі Беларусі
Катэгорыя:Шаўкаводы
Катэгорыя:Дэканы факультэта хіміка-біялагічных і геаграфічных навук ВДУ імя П. М. Машэрава
Анатоль Іванавіч Радкевіч

**Анатоль Іванавіч Радке́віч** (,  — ) — беларускі энтамолаг, дацэнт (1961). Удзельнік Грамадзянскай і Вялікай Айчыннай войнаў. Бацька Усевалада Анатолевіча Радкевіча.

## Біяграфія 
Скончыў Віцебскі інстытут народнай адукацыі ў 1923 годзе. Выкладаў заалогію і сельскагаспадарчую энтамалогію ў Віцебскім сельскагаспадарчым тэхнікуме ў 1922—1924 гадах, заалогію ў Віцебскім педагагічным тэхнікуме ў 1924—1930 гадах. Адначасова ў 1922—1923 гадах займаў пасаду начальніка Віцебскага губернскага энтамалагічнага бюро. У 1930—1933 гадах працаваў у Віцебскім ветэрынарным інстытуце (з лістапада 1930 года асістэнт, з верасня 1933 па ліпень 1934 года выконваючы абавязкі дацэнта кафедры заалогіі), у 1935—1971 — у Віцебскім педагагічным інстытуце імя С. М. Кірава: у 1933—1941 гадах і з 1946 года дацэнт кафедры заалогіі, у 1937—1941 — намеснік дырэктара інстытута па завочным навучанні, у 1946—1971 — загадчык кафедры.

## Навуковая дзейнасць 
Навуковыя працы па тэарэтычных і практычных асновах шаўкаводства на Беларусі, па вывучэнні фаўны стракоз, цвёрдакрылых і лускакрылых, селекцыі і міжпародным скрыжаванні трусоў, методыцы выкладання біялогіі.

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* 
* Вучоныя Беларусі. Радкевіч, Анатоль Іванавіч (энтамалогія; 1898—1977) // Нацыянальная бібліятэка Беларусі
* Кафедра заалогіі і батанікі ВДУ імя С. М. Машэрава 
* Беларусь помнит: Радкевич Анатолий Иванович (1898—1977) 
*  // ВДАВМ

Катэгорыя:Энтамолагі Беларусі
Катэгорыя:Выпускнікі Віцебскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя П. М. Машэрава
Катэгорыя:Выкладчыкі Віцебскай дзяржаўнай акадэміі ветэрынарнай медыцыны
Катэгорыя:Выкладчыкі Віцебскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя П. М. Машэрава
Катэгорыя:Энтамолагі СССР
Катэгорыя:Удзельнікі Грамадзянскай вайны ў Расіі
Катэгорыя:Удзельнікі Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Шаўкаводы
Катэгорыя:Селекцыянеры СССР
Какапа

**Какапа**, або **савіны папугай** (*Strigops habroptilus*) — птушка сямейства *Strigopidae*. З'яўляецца эндэмікам Новай Зеландыі, сустракаецца вельмі рэдка.

## Апісанне 
Буйная птушка, каля 60 см вышыні. Самец буйнейшы за самку. Пер'е імшыста-зялёнае, на спіне з чорнымі, а ў іншых месцах з бурымі і жоўтымі палосамі. Добра развітае апярэнне на твары надае падабенства да савы, што і абумовіла назву.

З-за слаба развітых грудных мышцаў і кіля какапа не можа лётаць.

## Экалогія 
Какапа сустракаецца ў вільготных месцах на раўнінах і ў гарах (да 1400 м вышэй за ўзровень мора).

Корміцца расліннай ежай, пераважна ягадамі.

Гнёзды робіць у шчылінах скал, паміж каранёў дрэваў. Адкладвае 2 яйкі, звычайна ў студзені — лютым.

## Літаратура 
* Жизнь животных в 6-ти т. Т. 5. Птицы. / Под ред. Н. А. Гладкова, А. В. Михеева — 2-е изд., перераб. — М.: Просвещение, 1970.

## Спасылкі 
* Птушкі Новай Зеландыі: Какапа 

Катэгорыя:Папугаепадобныя
Аф’ён

**Аф’ён**, **Аф’ёнкарахісар** () — горад у Эгейскім рэгіёне Турцыі, адміністрацыйны цэнтр правінцыі Аф’ёнкарахісар. Да 2004 горад называўся проста Аф’ён (*опіюм*), афіцыйна перайменаваны ў Аф’ёнкарахісар. Тэрыторыя заселеная з часоў хетаў (вядомая як *Hapanuwa*). Сучасны Аф’ён — цэнтр сельскагаспадарчага рэгіёна.

Катэгорыя:Гарады Турцыі
Ыспарта

**Ыспарта** () — горад на захадзе Турцыі, у Міжземнаморскім рэгіёне. Адміністрацыйны цэнтр правінцыі Ыспарта. Мясцовая прамысловасць. Універсітэт.

## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Сулейман Дэмірэль

## Гарады-пабрацімы 
Катэгорыя:Гарады Турцыі
Зімовыя Паралімпійскія гульні 2010

**Зімовыя Паралімпійскія гульні 2010** (*X Paralympic Winter Games*), міжнародныя паралімпійскія спаборніцтвы, якія праходзілі з 12 па 21 сакавіка 2010 у Ванкуверы і Уістлеры, Канада. 

Ад Беларусі прынялі ўдзел 9 спартсменаў, якія заваявалі 9 медалёў (у тым ліку 2 залатых), што дазволіла ў агульным заліку заняць 9-е месца.

Паралімпійскай чэмпіёнкай стала Людміла Ваўчок (лыжныя гонкі седзячы на 5 і 10 км). Яна таксама заваявала 2 бронзавыя медалі.

## У Сеціве 
* Афіцыйны сайт Гульняў

Катэгорыя:Зімовыя Паралімпійскія гульні
Катэгорыя:Сакавік 2010 года
Аксарай

Аксарай (), горад у цэнтральнай частцы Турцыі, адміністрацыйны цэнтр правінцыі Аксарай. 

У старажытнасці важны перавалачны пункт на Вялікім шоўкавым шляху. Далучаны да Асманскай імперыі ў 1470, многія жыхары пераселеныя ў Стамбул, дзе раён іх кампактнага пасялення атрымаў назву горада паходжання — Аксарай. 

Катэгорыя:Гарады Турцыі
Ушак

**Ушак** () — горад у Эгейскім рэгіёне Турцыі, за 210 км ад Ізміра. Адміністрацыйны цэнтр правінцыі Ушак.

Прамысловы цэнтр краіны са старымі індустрыяльнымі традыцыямі. Тут паўстала першая ў Турцыі гарадская электрычная сетка, першае калектыўнае працоўнае пагадненне ў Асманскай імперыі, першая фабрыка ў рэспубліканскай Турцыі і г.д.

Адзін з цэнтраў асманскай паэзіі (*Uşşak* азначае менестрэль).

## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарады Турцыі
Сыч вераб’іны

**Вераб’іны сыч**, **вераб’іны сычык** (*Glaucidium passerinum*) — від птушак роду Вераб'іныя сычы сямейства Савіныя. Адзіны прадстаўнік роду ў фаўне ўсходняй Галарктыкі.

## Апісанне 
Вельмі дробная сава. Даўжыня цела складае 15-19 см, размах крылаў — 35-40 см, даўжыня крыла — 9-11 см. Самкі буйней самцоў, маса самца 54-65 г, самкі 63-103 г. Спінны бок буры з белаватымі крапінкамі, брушны — светлы, амаль белы з цёмнымі падоўжнымі стракацінамі. Махавыя і рулявыя пёры з белаватым папярочным малюнкам. Дзюба кароткая, жоўтая, крута загнутая, васкавіца ўздутая. Лапы апераны да кіпцюроў. Хвост з трыма папярочнымі белымі полоскамі і белай вяршыняй.

## Пашырэнне 
Вераб’іны сыч распаўсюджаны толькі ў Еўропе і Азіі. Ён насяляе ў цэнтры і на поўдні Скандынавіі (да палярнага круга), у гарах Цэнтральнай і Усходняй Еўропы (Сербія , Паўночная Італія і Пірэнеі), у Расіі, а таксама ў паўночнай частцы Манголіі і ў Маньчжурыі. У заходняй частцы Германіі адсутнічае, так як там адсутнічаюць лясы. Але ў 1960 гг. там выпушчаныя птушкі, выведзеныя ў няволі, і зараз папуляцыя налічвае каля 200 пар. У Еўрапейскай частцы Расіі ён даходзіць да паўночнай мяжы лесу на Кольскім паўвостраве і ў Архангельскай вобласці. У Сібіры падымаецца прыкладна да паўночнай часткі Байкала і на ўсход да Сахаліна, на поўдзень распаўсюджаны да Карпат, Смаленскай, Разанскай абласцей, Бугуруслана, Цюмені, Алтая, Саян, Забайкалля, басейна ракі Усуры. Тэрыторыя Беларусі знаходзіцца ў межах арэала, але гэта рэдкі на гнездаванні від, знаходкі сыча вядомы ў шэрагу раёнаў.

Аседлая птушка, але ў халодныя зімы часам перамяшчаецца на поўдзень, маладыя птушкі таксама качуюць восенню і зімой. Насяляе вялікія комплексы старых хваёвых бароў (часта з перавагай елак) з прымессю лісцевых дрэў (букаў, грабаў, бяроз і іншых) або змяшаных лясоў, асабліва ахвотна у наваколлі палян, тарфянікаў, лугоў і вадаёмаў. Узімку таксама невялікія дрэвастоі (з хваёвымі дрэвамі) і паблізу населеных пунктаў. У гарах (Альпах) даходзіць да 1000 м в.у.м

## Асаблівасці біялогіі 
Гняздо без высцілкі ладзіць у натуральным або выдзеўбаным дзятламі дупле (часцей у цэнтральнай частцы ствала). Займае і гнездавыя скрынкі.

Яго ахвярамі могуць быць вялікія сініцы, жоўтагаловыя каралькі, палёўкі, можа паляваць на берасцянак, нападаць на вялікага стракатага дзятла. На зіму запасае корм у дуплах.

Яйкі (4-6, часам 3-7) з аднолькавымі канцамі, амаль акруглыя, белыя з сярэднім бляскам (часта з кавалачкамі вапны). Памеры: 29 х 23 мм.

## Падвіды 
* *G. p. passerinum* — Еўропа, Заходняя Азія;
* *G. p. orientale* — Усходняя Сібір, Маньчжурыя.

## Літаратура 
* Чырвоная кніга Рэспублікі Беларусь: Рэдкія і тыя, што знаходзяцца пад пагрозай знікнення віды жывёл і раслін. — Мн.: БелЭн, 1993. ISBN 5-85700-095-5

## Спасылкі 
Катэгорыя:Савіныя
Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1758 годзе
Катэгорыя:Птушкі на марках
Анатоль Дзмітрыевіч Харлап

**Анатоль Дзмітрыевіч Харлап** () — беларускі дзяржаўны дзеяч, палітык і дыпламат.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў 1946 годзе ў в. Ваевічы Клічаўскага раёна Бабруйскай вобласці.

У 1986—1987 гадах — першы сакратар Фрунзенскага райкама Камуністычнай партыі Беларусі г. Мінска.

У 1987—1996 гадах — генеральны дырэктар Мінскага вытворчага аб’яднання вылічальнай тэхнікі — дырэктар Мінскага завода электронных вылічальных машын імя Арджанікідзэ.

З 24 мая 1996 года да 24 снежня 2003 года быў Міністрам прамысловасці Рэспублікі Беларусь.

З 19 лютага 2004 года па 13 красавіка 2006 года — Надзвычайны і Паўнамоцны Пасол Рэспублікі Беларусь у Кітайскай Народнай Рэспубліцы.

У цяперашні час з’яўляецца старшынёй Саюза некамерцыйных арганізацый «Канфедэрацыя прамыслоўцаў і прадпрымальнікаў (наймальнікаў)» і старшынёй Рэспубліканскай асацыяцыі прадпрыемстваў прамысловасці «БелАПП».

## Узнагароды 
* Заслужаны работнік прамысловасці Рэспублікі Беларусь (2004);
* ганаровая грамата Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь (3 красавіка 2006).

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Профіль на праекце «Хто ёсць хто ў РБ»

Катэгорыя:Міністры прамысловасці Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Паслы Беларусі ў Кітаі
Катэгорыя:Узнагароджаныя Ганаровай граматай Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Заслужаныя работнікі прамысловасці Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Старшыні раённых выканаўчых камітэтаў Беларусі
Катэгорыя:Першыя сакратары райкамаў КПБ
Сава белая

**Белая сава́**, або **палярная сава** (*Bubo scandiacus* ці *Nyctea scandiaca*) — птушка роду  сямейства .

## Апісанне 
Даўжыня цела 56—65 см, размах крылаў 140—166 см, маса 1,4—2,5 кг. Самкі большыя за самцоў. Апярэнне белае з мноствам каштанаватых плямак альбо папярочных палосак. Самцы больш светлыя, чым самкі, зрэдку зусім белыя. Дзюба і кіпцюры чорныя. Радужына ярка-жоўтая.

## Пашырэнне 
 Беларусі]]
Пашырана кругапалярна, хракатэрна для Арктыкі і Субарктыкі: у тундрах Еўразіі, Паўночнай Амерыкі і на астравах Паўночнага Ледавітага акіяна.

Вандроўная птушка. У гнездавы перыяд селіцца ў арктычнай тундры (асабліва на схілах узгоркаў непадалёк ад вадаёмаў, а таксама паблізу ўзбярэжжаў); у Нарвегіі даходзіць да 1500 м над узроўнем мора. Пасля гнездавання адлятае ў стэпы, палі, балоты (з групамі дрэў), рачныя даліны, парослыя кустамі, марскія ўзбярэжжы (асабліва пакрытыя невысокім лесам), населеныя пункты. На тэрыторыі Беларусі вельмі рэдкі залётны ўзімку від.

## Асаблівасці біялогіі 
Корміцца мышападобнымі грызунамі, птушкамі, зайцамі. Лятае і палюе ўдзень, часта лунае.

Гняздо робіць на сухім схіле ўзгорка, земляным або скалістым пагорку, у ямцы без высцілкі або з вельмі невялікай колькасцю раслінных рэшткаў.

Яйкі (4—10, часам 2—15) акруглыя або авальныя, белыя.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Савіныя
Катэгорыя:Птушкі Еўразіі
Катэгорыя:Птушкі Паўночнай Амерыкі
Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1758 годзе
Катэгорыя:Птушкі на марках
Камаровічы (Горацкі раён)

**Камаро́вічы** (, ) — вёска ў Горацкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Добраўскага сельсавета.

## Гісторыя 
Першыя згадкі:  1660 г.

Загадам Прэзідэнта А.Г. Лукашэнка  населены пункт Камаровічы аднесены да катэгорыі — вёска (сельскі населены пункт).

11 студзеня 2007 г. праз Камаровічы прайшоў моцны шквальны вецер хуткасцю 29 м/с, які абясточыў мясціну амаль на 10 гадзін i разбурыў кроўлі 6-ці дамоў, кроўлі вытворчых забудоў, зламаў i вывярнуў з карэннямі дрэвы.

У Камаровічах пабудаваны дзіцячая пляцоўка, сквер, парк, клуб культуры. Працуе сельскагаспадарчы кааператыў  "Камаровічы".

## Спасылкі 
Катэгорыя:Добраўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Горацкага раёна
Уладзімір Васілевіч Ярмошын

**Уладзімір Васілевіч Ярмошын** (, , Разанская вобласць, Расія) — Прэм’ер-Міністр Рэспублікі Беларусь (14 сакавіка 2000 — 21 верасня 2001).

## Біяграфія 
Нарадзіўся 26 кастрычніка 1942 года ў п.г.т. Пронск.

Скончыў Навачаркаскі палітэхнічны інстытут (1964), Акадэмію грамадзянскай авіяцыі (1989), інжынер-механік, арганізатар вытворчасці.

У 1959—1960 гг. працаваў токарам Навачаркаскага электравозабудаўнічага завода ў Растоўскай вобласці РСФСР.

У 1965—1990 гг. — ст. інжынер, галоўны механік, намеснік дырэктара Мінскага завода грамадзянскай авіяцыі № 407.

У 1990 г. — старшыня выканкама Кастрычніцкага раённага Савета дэпутатаў г. Мінска.

У 1990—1992 гг. — намеснік старшыні Мінскага гарвыканкама, старшыня камітэта па жыллёвай гаспадарцы і энэргетыцы.

У 1992—1995 гг. — першы намеснік старшыні Мінскага гарвыканкама.

10 студзеня 1995 г. указам прэзідэнта № 11 прызначаны старшынёй Мінскага гарадскога выканаўчага камітэта і занесены на сцвярджэнне Мінскім гарадскім Саветам дэпутатаў.

З 1996 г. член Савета Рэспублікі Нацыянальнага Сходу Рэспублікі Беларусь, член камісіі па эканоміцы, бюджэту і фінансам.

18 лютага 2000 г. указам прэзідэнта № 77 «Аб Ярмошыне У. В.» прызначаны выконваючым абавязкі прэм’ер-міністра Рэспублікі Беларусь, змяніўшы на гэтым пасту Сяргея Лінга, які пайшоў у адстаўку.

1 кастрычніка 2001 г. указам прэзідэнта № 559 Генадзь Навіцкі прызначаны выканаўцам абавязкаў прэм’ер-міністра Рэспублікі Беларусь.

З ліпеня 2002 года па снежань 2003 года — кіраўнік прадстаўніцтва ААТ «Мабільныя ТэлеСістэмы» ў Беларусі.

## Узнагароды 
* ордэн «Знак Пашаны»,
* тры медалі.

## Спасылкі 
* Профіль на праекце «Хто ёсць хто ў РБ» 
* Інтэрв’ю ў газеце «Народная воля»

Катэгорыя:Прэм’ер-міністры Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Пронску
Катэгорыя:Члены Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 1-га склікання
Катэгорыя:Намеснікі старшыні Мінскага гарадскога выканаўчага камітэта
Спрынгбок

**Спрынгбо́к** (*Antidorcas marsupialis*) — афрыканская антылопа з сямейства Пустарогіх.

Жыве на засушлівых землях Паўднёвай Афрыкі, голоўным чынам на землях Батсваны, Намібіі і ПАР.

Жывёла здольная выконваць высокія скокі да 4 м. Дасягае хуткасці 80 км/г.

Па складу цела спрынгбок вельмі падобны з прадстаўнікамі роду газэляў. Тым не менш, яго вылучаюць у асобны род, у якім ён з'яўляецца адзіным відам. Гэта абумоўлена тым фактам, што структура яго зубоў адрозніваецца ад зубоў газэляў. На яго ніжняй сківіцы размешчаны дзесяць карэнных зубоў, у той час як у газэляў іх дванаццаць.

Катэгорыя:Пустарогія
Вуліца Мележа (Гомель)

**Вуліца Мележа** — адна з вуліц Савецкага раёна горада Гомеля. Названая ў гонар І. Мележа. Частка вуліцы ідзе уздоўж берага Любенскага возера.

## Перасякае вуліцы 
* Багдана Хмяльніцкага
* 60 год СССР

## На вуліцы размешчаны 
* Парк выпускнікоў
* Сярэдняя школа №47
* Дзіцячы яслі-сад №141

Мележа
Олуша паўночная

**Паўночная**, або **звычайная о́луша** (*Morus bassanus*) — буйная марская птушка сямейства олушавых, распаўсюджаная ў Паўночнай Атлантыцы.

## Апісанне 
Даўжыня цела 87-100 см, размах крылаў 165-185 см. Дарослыя белыя, з жоўтай галавой і чорнымі канцамі крылаў. Хвост клінаваты. Маладыя птушкі бура-карычневыя. У пераходным уборы белыя з карычневымі плямамі.

## Пашырэнне 
Арэал: Паўночная Атлантыка (Нарвегія, Брытанскія, Шэтландскія, Фарэрскія і Нармандскія астравы, Ірландыя, Ісландыя, Лабрадор, Ньюфаўндленд, Канада). Насяляе высокія, абрывістыя скалы па-над берагамі мораў і акіянаў, адкрытыя воды. Пералётны від, часткова качуе. Сустракаецца на Шпіцбергене, востраве Мядзведжым, у Люксембургу, Фінляндыі, Эстоніі, Латвіі, Літве, Польшчы, Чэхіі, Аўстрыі, Балгарыі, на Азорах, Астравах Зялёнага Мыса. Вядомы прынамсі адзін выпадак, калі паўночная олуша заляцела выпадкам на тэрыторыю Беларусі. Месцы зімовак каля берагоў Паўночна-Заходняй Афрыкі і Заходняй Еўропы, на Атлантыцы, Паўночным і Міжземным морах.

## Асаблівасці біялогіі 
Гняздуе ў калоніях, гняздо на зямлі або скальных выступах на абрывістых узбярэжжах, выслана водарасцямі з прымессю наземных раслін.

Яйкі (1, часам 2) авальныя, падоўжаныя. Адразу пасля адкладкі блакітнаватыя, пакрытыя белым вапнавым налётам, які пад час наседжвання знікае, а на яйку з'яўляюцца бураватыя плямкі. Памеры: 78 х 53 мм.

## Зноскі 
## Літаратура 
* Птушкі Еўропы: Палявы вызначальнік. — Варшава: Навуковае выдавецтва ПНВ, 2000. — 540 с.: іл. ISBN 83-01-13187-X

Катэгорыя:Олушавыя
Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1758 годзе
Вуліца Шылава (Гомель)

**Шылава** (былая **Прудкоўская шаша**) — вуліца  горада Гомеля (Чыгуначны раён). Названая ў 1980 годзе ў гонар Івана Барысавіча Шылава. Працягласць 1100 м, ад Савецкай вуліцы да 1-га завулка Крупскай. Да Вялікай Айчыннай вайны была забудаваная 1-павярховымі і 2-павярховымі жылымі хаткамі і дамамі. Сучаснае аблічча вуліцы пачало фармавацца ў пачатку 1960-х гадоў. У цяперашняй забудове існуе адзіны 2-павярховы жылы дом № 7а. На доме № 103 Савецкай вуліца ў 1983 годзе ўсталяваная памятная дошка аб назве вуліцы. Вуліца знаходзіцца ў прамысловым раёне.

## Перасякае вуліцы 
* Савецкую
* Крупскай 1-ы завулак

Шылава
Пракарыёты

**Пракарыёты** (*Procaryota*) — надцарства жывых арганізмаў, у клетках якіх адсутнічае аформленае ядро. У асноўным мікраскапічныя, аднаклетачныя ці каланіяльныя арганізмы.

Надцарства Пракарыёты ўключае два царствы:
* Бактэрыі
* Археі

## Гл. таксама 
* Эўкарыёты
* Будова клетак пракарыёт

## Спасылкі 

Катэгорыя:Бактэрыялогія
Праспект Перамогі (Гомель)

**Праспект Перамогі** — вуліца ў цэнтры горада Гомеля. Былая **вуліца Перамогі**. Пераназвана 21 мая 2013 года. Працягласць — каля 1000 метраў. Размешчаная ў Цэнтральным і Чыгуначным раёнах. Пачынаецца ад плошчы Паўстання і сканчаецца каля Прывакзальнай плошчы. Гістарычная назва — **Паштовая**. Цяперашнюю назву атрымала ў 1957 годзе ў гонар перамогі ў Вялікай Айчыннай вайне.

## Перасякае вуліцы 
* Плошча Паўстання
* Савецкую
* Кірава
* Веткаўскую
* Плошча Перамогі
* Прывакзальная плошча

## Гістарычныя выявы 

Файл:Homiel, Paštovaja, Garnizonnaja. Гомель, Паштовая, Гарнізонная (1911).jpg|Георгіеўская царква на вул. Паштовай, 1911 г.
Файл:Homiel, Paštovaja, Garnizonnaja. Гомель, Паштовая, Гарнізонная (A. Ščakudaŭ, 1914).jpg|Салдацкі малебен перад Георгіеўскай царквой. Элементы вулічнай забудовы, 1914 г.

## Літаратура 
* Гомель. Атлас. — Мн.: Белкартаграфія, 2005. — 41 с.

## Спасылкі 
Перамогі
Катэгорыя:Праспекты Гомеля
Мікалай Дзмітрыевіч Леантовіч

**Мікалай Дзмітрыевіч Леантовіч** (, сяло Манастырышча, Падольская губерня Расійская імперыя цяпер Няміраўскі раён, Вінніцкая вобласць, Украіна — , сяло Маркаўка, Падольская губерня Вінніцкая вобласць) — украінскі , , харавы , грамадскі дзеяч, педагог. Аўтар шырока вядомых апрацовак украінскіх народных песень для хору «Щедрик», «Дударик», «Казака нясуць». Яго апрацоўка «Щедрика» вядомая ў свеце як калядка *«Carol of the Bells»*.

Аснову музычнай спадчыны Леантовіча складаюць харавыя мініяцюры — апрацоўкі ўкраінскіх народных песень, якія выконваюцца шматлікімі ўкраінскімі хорамі ва Украіне і ў дыяспары.

## Спасылкі 
* М. Леантовіч на сайце «Песні Украіны»
* М. Леантовіч на сайце memorial.org.ua 
* Старонка на сайце НСКУ
* М. Леантовіч «Щедрик» (у фармаце pdf)

Катэгорыя:Асобы на марках
Катэгорыя:Хормайстары
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Вінніцкай вобласці
Катэгорыя:Памерлі ў Вінніцкай вобласці
Ружавыя

**Ружавыя**, **Ружакветкавыя** (*Rosaceae*) — сямейства двухдольных раслін, якое змяшчае каля 100—120 родаў і больш за 3000 відаў дрэў, хмызнякоў і травяністых раслін.

## Гаспадарчае значэнне 
Ружавыя, верагодна, займаюць трэцяе месца, пасля злакаў і бабовых, у жыцці чалавека. У шматлікіх ружавых вельмі багатая на вітаміны і цукар садавіна. Некаторыя прадстаўнікі сямейства з’яўляюцца каштоўнымі пладовымі дрэвамі (яблыні, грушы, абрыкосы, персікі, вішні, слівы і інш.). Іншыя змяшчаюць эфірныя алеі (ружавае масла) высокай якасці. Некаторыя з іх дэкаратыўныя, а некаторыя выкарыстоўваюцца ў медыцыне.

## Гл. таксама 
* Мыльнае дрэва
* Дрыяда

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 


Катэгорыя:Сямействы раслін
Анджэй Сапкоўскі

**А́нджэй Сапко́ўскі** (, , , Польшча) — польскі пісьменнік-фантаст, публіцыст.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў 1948 годзе ў горадзе Лодзь. Скончыў факультэт знешняга гандлю Лодзьскага ўніверсітэта. З 1972 па 1994 год працаваў у гандлі.

В 1986 годзе напісаў фэнтэзійную навелу Wiedzmin (), галоўным героем якой стаў майстар мяча і чарадзейства Геральт.

З 1994 па 1999 год стварыў пяцітомную сагу пра Вядзьмара і Вядзьмарку, якая прынесла яму сусветнае прызнанне: Krew Elfów (1994), Czas Pogardy (1995), Chrzest Ognia (1996), Wieża Jaskólki (1997), Pani jeziora (1999). Яго кнігі перакладзены больш чым 16 мовамі.

Уладальнік прэміі імя Януша Зэйдэля (найлепшы фантаст Польшчы) і пераможца Еўракона (найлепшы фантаст Еўропы).

## Бібліяграфія 
### Вядзьмар 
* *Wiedzmin* (1986)
* *Ostatnie Życzenie (Апошняе жаданне)* (1990)
* *Miecz Przeznaczenia (Меч наканавання)* (1992)
* *Krew Elfów (Кроў эльфаў)* (1994)
* *Czas Pogardy (Час Пагарды)* (1995)
* *Chrzest Ognia* (1996)
* *Wieża Jaskólki* (1997)
* *Pani jeziora* (1998)
* *Droga, z której się nie wraca* (1998)
* *Coś się kończy, coś się zaczyna* (1999)

### Сага пра Рэйнэвана 
* *Narrenturm* (2002)
* *Boży bojownicy* (2004)
* *Lux perpetua* (2006)

## Беларускія пераклады 
* *Сапкоўскі, А.* Зерне праўды; пер. з пол. Аляксандр Сакалоў // Далягляды, 1992: замежная літаратура. / [рэдкалегія: А. Гардзіцкі (укладальнік), А. Вярцінскі (галоўны рэдактар) і інш.] — Мінск: Мастацкая літаратура, 1992. — 278 с.
* Вядзьмар. Апошняе жаданне / Анджэй Сапкоўскі; пер. з пол. К. С. Маціеўскай. — Мінск: А. М. Янушкевіч, 2019. — 344 с.: іл. ISBN 978-985-7210-26-8
* Вядзьмар. Меч наканавання / Анджэй Сапкоўскі; пер. з пол. К. С. Маціеўскай. — Мінск : А. М. Янушкевіч, 2020. — 416 с. : іл. ISBN 978-985-7210-62-6.
* Вядзьмар. Кроў эльфаў / Анджэй Сапкоўскі; пер. з пол. Кацярыны Маціеўскай. — Мінск : А. М. Янушкевіч, 2021. — 368 с. : іл. ISBN 978-985-7210-97-8.
* Вядзьмар. Час ганьбы / Анджэй Сапкоўскі; пер. з пол. Кацярыны Маціеўскай. — 2024. — 392 с. ISBN 978-839-7029-23-1.
* Хрышчэнне агнём. 2025.

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт  

Катэгорыя:Пісьменнікі Польшчы
Катэгорыя:Публіцысты Польшчы
Катэгорыя:Польскамоўныя пісьменнікі
Езус (кельцкая міфалогія)

**Езус**, таксама **Эзус** («пан» або «гаспадар») — бог у кельцкай міфалогіі, вядомы з двух манументаў (Парыж і Трыр) і радка ў *Bellum civile* Лукана.

Рымскі паэт I стагоддзя Лукан называе трыяду вярхоўных гальскіх багоў, прычым пад іх уласнымі імёнамі, і спосаб ахвярапрынашэння ім. Езус прымаў ахвяры павешаныя на дрэве; Тараніс — спаленыя ў плеценых кашах; Тэўтат — патопленыя ў бочцы з вадой.

Імя Езус звязваюць з старажытным індаеўрапейскім коранем *Esu*, што значыць «добры бог» або «бог-пан», падобна ірландскаму Дагдзе.

Катэгорыя:Кельцкая міфалогія
Катэгорыя:Багі
Котвіч (герб)

**Котвіч** () — прыватнаўласніцкі герб, вядомы з сярэдзіны XIV ст., пазней вельмі пашыраны Вялікім Княстве Літоўскім. Гербам карысталіся больш за 70 родаў Беларусі, Украіны, Літвы і Польшчы, у т.л. Згурскія, Калячыцкія, Крыцкія, Лянкевічы, Радаміцкія, Смолікі, Струпінскія, Талкачы і інш.

## Апісанне 
Мае ў сярэбраным полі чырвоны пояс. Клейнод — над прылбіцай з шляхецкай каронай рука ў латах з мячом. Існуюць варыянты герба: сярэбраны пояс у чырвоным полі, чорны пояс у сярэбраным полі, у клейнодзе — тры страусавыя пёры і інш. У Польшчы вядомы з сярэдзіны 14 ст., пазней вельмі пашыраны ў ВКЛ.

## Спасылкі 
* 
* «Polish Armorial Middle Ages to 20th Century», Tadeusz Gajl, Gdańsk-2007 r. 

Катэгорыя:Прыватнаўласніцкія гербы
Катэгорыя:Гербы паводле алфавіта
Вуліца Дзімітрава (Гомель)

**Вуліца Дзімітрава** — вуліца ў Навабеліцкім раёне Гомеля.

## Гісторыя 
Вуліца названа ў гонар Георгія Міхайлава Дзімітрава. У XIX стагоддзі гэта была дачная мясцовасць. У 1900—1920-х гадах забудоўвалася 1-павярховымі драўлянымі дамамі сядзібнага тыпу. Сучаснае аблічча вуліцы пачало фармавацца ў пасляваенныя гады.

У жніўні 2009 года Гомельскі гарвыканкам адмовіў у перайменаванні вуліцы ў гонар дзеяча БНР Палуты Бадуновай.

## Размяшчэнне 
Арыентавана з паўночнага захаду на поўдзень. Пачынаецца ад Рэспубліканскай вуліцы, перасякае вуліцы 11 Ліпеня, Міжнародную, Рэпіна, Герцэна, Радзішчава, Склязнёва, Разіна, Ленінградскую. Даўжыня вуліцы 1600 метраў.

## Забудова 
* № 24 — Сярэдняя школа №4 імя У. Маркелава

Катэгорыя:Вуліцы паводле алфавіта
Дзімітрава
Катэгорыя:Аб’екты, названыя ў гонар Георгія Дзімітрава
Абухава (Нагінскі раён)

]]
**Абу́хава** — пасёлак гарадскога тыпу ў Нагінскім раёне Маскоўскай вобласці Расіі.
 
Пасёлак падзяляецца на дзве часткі аўтатрасай Масква — Ніжні Ноўгарад. У Абухава працякаюць дзве ракі — Клязьма і яе прыток — Ша́лаўка.

## Гісторыя 
Першае дакладнае згадка пра Абухава на Клязьме, сустракаецца ў пісцовай кнізе 1573—1574 года па Маскоўскім павеце.

У 1708 г. англійскі камерсант Андрэй Стэльс будуе ў Абухава парахавы завод, які пазней атрымлівае манапольнае права на вытворчасць пораху. У першай палове 19-га стагоддзя завод абанкруціўся і быў прададзены на таргах.

У 1775 г. у раёне завода ўтворана Абухаўская Падгародная слабада.
 
У 1852 і 1857 года Анісім Цюляеў і Міхаіл Бруна будуюць суконную і дывановую фабрыкі адпаведна. Пасля рэвалюцыі абедзве фабрыкі пераходзяць пад кантроль рабочых, а ў 1958 годзе аб'ядноўваюцца ў Абухаўскі дывановае-суконных камбінат імя У. І. Леніна.
 
У 1938 годзе ўказам УЦВК Абухава пераўтворана ў рабочы пасёлак.
 
У 2002 годзе ператвораны ў ААТ «Дываны Абухава» камбінат абанкруціўся, а ў 2006 годзе быў ліквідаваны.

З 1 студзеня 2006 г пасёлак Абухава разам з суседнім сялом Балабанава ўваходзіць у склад муніцыпальнага адукацыі «Гарадское паселішча Абухава».

## Насельніцтва 
Насельніцтва Абухава у розныя гады:
 

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт адміністрацыі 
* Гістарычныя даведка пра пасёлак

Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Маскоўскай вобласці
Dungeons & Dragons

**Dungeons & Dragons** (, скарачаецца да D&D або DnD) — настольная ролевая гульня ў стылі фэнтэзі, па часе выдання першая ролевая гульня ў свеце.

Упершыню D&D былі выпушчаны ў студзені 1974 года кампаніяй TSR, Inc. З тых часоў гульня перажыла мноства перавыданняў і некалькі рэдакцый правіл. У цяперашні час гэта самая папулярная настольная ролевая гульня ў свеце. У 2008 годзе была выпушчана версія **Dungeons & Dragons 4**. Апошняя рэдакцыя правіл выйшла ў 2014 годзе і завецца **Dungeons & Dragons 5**. Гульня выпускаецца кампаніяй Wizards of the Coast.

## Гісторыя 
Ролевая гульня Dungeons & Dragons была распрацавана Гэры Гайгаксам і Дэйвам Арнесанам у пачатку 1970-х на аснове правіл ваенна-тактычнай гульні Chainmail (адным са стваральнікаў якой быў той жа самы Гайгакс). На правілы Dungeons & Dragons аказалі ўплыў настольныя стратэгічныя гульні 1950-60-х гадоў, галоўным чынам ваенна-тактычныя гульні з мініяцюрамі, у якіх асобныя баявыя адзінкі адлюстроўваліся на стале пры дапамозе фігурак.

Прысутнасць халфлінгаў, эльфаў, гномаў, оркаў, драконаў і іншых фэнтэзійных істот дае магчымасць параўноўваць свет D & D з працамі Дж. Р. Р. Толкіна, хоць Гайгакс і сцвярджаў, што ўплыў «Уладара пярсцёнкаў» быў мінімальным, а выкарыстанне элементаў з трылогіі — маркетынгавым ходам. На сюжэтную аснову перавыдадзеных правіл 1977 года аказала ўплыў творчасць такіх фантастаў, як Роберт Говард, Эдгар Бэраўз, Майкл Муркак, Роджэр Жэлязны, Пол Андэрсан, Лаян Спрэг дэ Камп, Абрахам Мэры і іншых.

## Гл. таксама 
* юань-ці

## Гісторыя версій 
## Спасылкі 
* Сайт Dungeons & Dragons 


Катэгорыя:Міфапаэтыка
Лянівыя каралі

**"Лянівыя каралі"** — мянушка апошніх франкскіх каралёў з дынастыі Меравінгаў, якія кіравалі толькі намінальна, бо рэальная ўлада знаходзілася ў  маёрдомаў.
"Эпоха лянівых каралёў" пачынаецца з 639 г. (пасля смерці караля Дагаберта I).

Катэгорыя:Франкі
Катэгорыя:Гісторыя Германіі
Катэгорыя:Гісторыя Францыі
Катэгорыя:Меравінгі
Шэнгенскае пагадненне

**Шэ́нгенскае пагадне́нне** — пагадненне аб скасаванні пашпартнага і мытнага кантролю шэрагу дзяржаў "Еўрапейскага Саюза", першапачаткова падпісанае   14 чэрвеня 1985 года пяццю еўрапейскімі дзяржавамі (Бельгіяй, Нідэрландамі, Люксембургам, Францыяй, Германіяй). Увайшло ў сілу 26 сакавіка 1995 года і спыніла існаванне 1 мая 1999 года, замешчана Шэнгенскім заканадаўствам ЕС.

## Шэнгенская зона 
[thumb|left|150px|Германска-аўстрыйская мяжа каля [Куфштэйна: на мяжу паказвае ўсяго толькі дарожны знак]]

Сукупная тэрыторыя дзяржаў, якія цалкам ўжываюць Шэнгенскае заканадаўства, і ўдзельнікаў дэ-факта, за вылікам выняткаў складае так званую **Шэнгенскую зону**, гэта значыць, прастору, на якой перамяшчэнне людзей адбываецца максімальна бесперашкодна, без праводжанага на пастаяннай аснове пашпартнага кантролю.

## Гл. таксама 
* Шэнгенская інфармацыйная сістэма
* Паўночны пашпартны саюз

## Спасылкі 
* 
* Новы Шэнгенскі кодэкс, які дзейнічае з 5 красавіка 2010 года 

Катэгорыя:Міжнародныя арганізацыі
Катэгорыя:Дагаворы Еўрапейскага саюза
Вакцына

**Вакцына** (ад  — карова) — медыцынскі прэпарат для стварэння імунітэта да іфекцыйных хвароб. Вакцына вырабляецца з аслабленых альбо забітых мікраарганізмаў, прадуктаў іх жыццядзейнасці, альбо з іх антыгенаў, атрыманных геннаінжэнерным альбо хімічным шляхам.

## Гл. таксама 
* Прышчэпка
* Вакцынацыя
* Імунітэт
* Анатаксін
* Супрацьадзёрная вакцына

Катэгорыя:Фармакалогія
*
Воўк

**Воўк**, **шэры воўк**, **звычайны воўк** (*Canis lupus*) — драпежнае млекакормячае з сямейства сабачых. Разам з каётам (*Canis latrans*) і шакалам (*Canis aureus*) утварае невялікі род ваўкоў (*Canis*). Паводле вынікаў вывучэння паслядоўнасці ДНК і дрэйфу генаў, воўк з’яўляецца простым продкам свойскага сабакі, які звычайна разглядаецца як падвід ваўка.

## Апісанне 
Воўк — самая буйная сучасная жывёла ў сваім сямействе — даўжыня цела (без хваста) можа дасягаць 160 см, даўжыня хваста да 52 см, вышыня ў карку да 90 см; маса цела да 86 кг.

Афарбоўка шэрая; тундравыя ваўкі маюць святлейшую афарбоўку, пустынныя — шаравата-рудаватую.

## Пашырэнне 
Калісьці воўк меў значна большае распаўсюджванне ў Еўразіі і Паўночнай Амерыцы. У наш час яго арэал і агульная колькасць жывёл прыкметна зменшыліся, галоўным чынам у выніку чалавечай дзейнасці: змены прыродных ландшафтаў, урбанізацыі і масавага знішчэння. У многіх рэгіёнах свету воўк знаходзіцца на мяжы поўнага знікнення, хоць на поўначы мацерыкоў яго папуляцыя ўсё яшчэ застаецца стабільнай.

## Асаблівасці біялогіі 
Гэта спрытны і моцны звер, здольны нападаць на буйных ахвяр. Харчуецца пераважна жывёльнай ежай: дзікімі і хатнімі капытнымі, сабакамі, зайцамі, дробнымі грызунамі. У перыяд размнажэння ваўкі жывуць парамі, позняй восенню і ў пачатку зімы часам збіраюцца ў зграі да 10-12 звяроў. Кожная зграя мае свой участак, у межах якога яна перамяшчаецца і палюе. Ахвяр яны знаходзяць па паху і слядах, доўга праследуюць.

Увесну пасля 62-65 дзён цяжарнасці самкі прыносяць ад 3 да 10-13 (часцей 5) сляпых і бездапаможных ваўчанят, зрок з’яўляецца на 12-13-ы дзень. Толькі стэпавыя і пустынныя ваўкі рыюць норы, лясныя — выводзяць шчанят у логаве пад вывернутым дрэвам, у чаратах і іншых накрытых сухіх месцах. Падрослых ваўчанят бацькі кормяць адрыжкай са з’едзенага мяса, пазней — забітай здабычай. Увосень ваўчаняты пачынаюць выходзіць з дарослымі на паляванне. Ваўкі наносіць шкоду жывёлагадоўлі і паляўнічай гаспадарцы.

## У культуры 
### Геральдыка 
Выяву ваўка можна сустрэць на гербах шматлікіх гарадоў:

Файл:POL Łobez COA.svg|Герб Лобаза (Польша)
Файл:Coat of Arms of Vaŭkavysk, Belarus.svg|Герб Ваўкавыска
Файл:Герб Волчанска.png|Герб Ваўчанска
Файл:DEU Wolfsburg COA.svg|Герб Вольфсбурга
Файл:Coat of Arms of Mscisłaŭ, Belarus.png|Герб Мсціслава
Файл:Coat of arms of Lahišyn.png|Герб пасёлка Лагішын (Пінскі раён)

### Нумізматыка 
Выява ваўка прысутнічае на шэрагу манет:

File:BY-2007-50roubles-Wolf-b.png|Беларусь, золата (2007 год)

### Баністыка 

Файл:Belarus-1992-Bill-5-Obverse.jpg|5 беларускіх рублёў, (1992 год)
Файл:500 литовских талонов 1993.jpg|500 літоўскіх талонаў (1993 год)

## Літаратура 
* 
* Біялогія: вучэб. дапам. для 8-га кл. агульнаадукац. устаноў з беларус. мовай навучання / Л. В. Камлюк, А. С. Шалапёнак; пер. з рус. мовы Г. І. Кулеш. — 3-е выд., дап. — Мн.: Нар. асвета, 2010. — 222 с.: іл. ISBN 978-985-03-1367-6.

Катэгорыя:Сабачыя
Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1758 годзе
Chrysler 300

**Chrysler 300** — легкавы аўтамабіль маркі Chrysler, які выпускаўся з 2004 па 2023 год.

Было прададзена каля 1,4 мільёна аўтамабіляў. Мадэль ніколі не была бэстсэлерам, але стала паратункам для Chrysler. У глабальным аб’ёме продажу маркі, на *Chrysler 300* прыпадала 21% у 2004—2011 (першае пакаленне) і 20% у 2011—2023 гады (другое пакаленне).

## Першае пакаленне (2004—2010) 
Аўтамабіль быў пабудаваны на заднепрываднай платформе *Chrysler LX*, якая была створана сумесна з Daimler і падзяляла шэраг кампанентаў з Mercedes-Benz E-класа.

Базавая мадыфікацыя мела 2,7-літровы рухавік V6 магутнасцю 141 кВт (190 к.с.). *300C* атрымаў 5,7-літровы рухавік HEMI магутнасцю 340 к.с. *Chrysler 300C SRT8* быў абсталяваны рухавіком HEMI аб’ёмам 6,1 літра магутнасцю 425 к.с. Мадэльны шэраг таксама ўключаў паўнапрывадныя мадыфікацыі, «зацемненую» версію *300S*, а па-за межамі Паўночнай Амерыкі прапаноўваліся ўніверсалы *Touring*.

## Другое пакаленне (2011—2023) 
thumb|left|Chrysler 300 другога пакалення
У студзені 2011 года на Мотаршоў у Дэтройце было прадстаўлена другое пакаленне. Аўтамабіль быў пабудаваны на мадэрнізаванай платформе свайго папярэдніка, дызайн быў згладжаны, але сілуэт машыны застаўся ў значнай ступені падобным. Ад выпуску ўніверсала адмовіліся.

З набыццём «Крайслера» канцэрнам Fiat, седан прадаваўся ў Еўропе пад маркай Lancia Thema. Аднак паспяховай гэтая спроба не была — з 2011 па 2014 год прадалі ўсяго 6 тысяч машын.

## Крыніцы 
300
Катэгорыя:Аўтамабілі паводле алфавіта
Cadillac CTS

**Cadillac CTS** — аўтамабілі бізнес-класа маркі Cadillac.

## Першае пакаленне (2002—2007) 
thumb|left|
Cadillac CTS быў прадстаўлены ў 2002 годзе як замена мадэлі Cadillac Catera. Першае пакаленне прапаноўвалася толькі з кузавам седан.

Каб канкураваць на еўрапейскім рынку з Audi S6 / RS6, BMW M5 і Mercedes-Benz E63 AMG, Cadillac выпусціў спартыўную мадэль *CTS-V*, якая абсталёўвалася рухавіком V8 аб'ёмам 5,7 л, а затым і 6,0 л магутнасцю 400 к.с.

## Другое пакаленне (2007—2013) 
thumb|left|
У 2007 з’явілася другое пакаленне. Аўтамабіль павялічыўся ў памерах, атрымаў дызельную версію рухавіка. Да лінейцы кузаваў, у якой першапачаткова быў толькі седан, у 2009 годзе дадаўся ўніверсал *CTS Sport Wagon*, а ў 2010 годзе купэ — *CTS Coupe*.

Восенню 2011 года ўсё варыянты кузава зведалі рэстайлінг.

## Трэцяе пакаленне (2013—2019) 
thumb|left|
У канцы сакавіка на Нью-Ёркскім аўтасалоне адбылася прэм’ера трэцяга пакалення, якое зноў было даступна толькі з кузавам седан. У Амерыцы продажы новага CTS пачаліся восенню 2013 года.

Вытворчасць скончана ў 2019 годзе.

## Продажы 
Катэгорыя:Аўтамабілі паводле алфавіта
CTS
Вітаўка

**Ві́таўка** (, ) — вёска ў Дзяржынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Фаніпальскага сельсавета. Размешчана за 5 км ад горада Фаніпаль. Назва паходзіць ад баярына Віта.

## Паходжанне 
Па легендзе аднойчы ноччу баярын Віт пачуў голас: «Віцэ, Віцэ вазмі стрэльбу і стрэльні». Прачнуўся баярын — нікога няма, зноў лёг спаць. Толькі лёг, той жа голас: «Віцэ, Віцэ вазмі стрэльбу і стрэльні». Узяў баярын стрэльбу, выйшаў на вуліцу, а там поўны двор шведскіх салдат, ён пачаў страляць. Шведы спалохаліся — хто стаў уцякаць і патануў у тых балотах, хто ў варотах затрымаліся, а хто і куляй Віта быў забіты. Пабудаваў ён там царкву, усё ў яго квітнела. Але праз некаторы час здзейсніў вялікі грэх. Двор патануў у балоце. З тых часоў там знаходзіцца крыніца.

## Гісторыя 
У 1709 годзе згадваецца як вёска ў складзе фальварка Гарадзішча ў Мінскім ваяводстве ВКЛ.

## Насельніцтва 
## Цяперашні час 
Праз некалькі гадоў пабудавалі новую царкву. Але з прыходам савецкай улады гэту царкву разбурылі і пабудавалі ў вёсцы Чаркасы клуб, крыніца залілі бетонам, але праз некаторы час вада прабілася скрозь бетон. У 2005 годзе к у Витовке пабудавалі купель і калодзеж, але купель у 2006 годзе спалілі на Пасху. Цяпер туды прыязджаюць людзі з Украіны, Расіі, Польшчы, Літвы і Беларусі. Вада з крыніцы заўсёды +6,5&nbsp;°C. Асабліва добра крыніца дапамагае пры хваробы суставаў і вачэй.

Выява:Vitovka2.JPG|Купель і крыніца
Выява:Vitovka1.JPG|Купель унутры

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Фаніпальскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Дзяржынскага раёна
Lexus GS

**Lexus GS** — аўтамабіль бізнес-класа, выпускаецца ў Японіі з 1991 года. Першы *Lexus GS* быў пабудаваны на платформе *Toyota Crown Majesta*. Для ўнутранага рынку Японіі аўтамабіль выпускаўся пад назвай *Toyota Aristo*. Прэм’ера другога пакалення адбылася ў канцы 1997 года. Трэцяе пакаленне Lexus GS дэбютавала ў 2005 годзе. Чацвёртае пакаленне было выпушчана ў 2012 годзе. GS класіфікуецца ў мадэльным шэрагу кампаніі Lexus як спартыўны седан.

Асаблівасцю гэтай мадэлі ад Lexus з’яўляецца гібрыдны сілавы агрэгат, у той час, як мноства канкурэнтаў выкарыстоўваюць выключна дызельныя і бензінавыя маторы. Дызайн мадэлі GS быў распрацаваны італьянскім аўта-атэлье Italdesign на чале з Джарджэта Джуджара. Асноўнымі канкурэнтамі Lexus GS выступаюць Audi A6, BMW 5 серыі, Mercedes E-класа і Jaguar XF.

У базавай камплектацыі Lexus GS аснашчаюцца 6-цыліндравым 2,5-літровым бензінавым маторам, які здольны разагнаць аўтамабіль з 0 да 100 км/г за 8,6 секунд. У працэсе развіцця брэнда, мадыфікацыя GS450h стала абсталёўвацца гібрыднымі сілавымі агрэгатамі — 3,5 літровым 6-цыліндравым маторам з цыклам Аткінсана, і працуюць у пары з гібрыднай сістэмай другога пакалення ад Lexus, агульная магутнасць такога тандэму роўная 336 конскіх сіл, а час разгону з 0 да 100 км/г роўна 5,9 секунд. Мадыфікацыя Lexus GS F Sport абсталявана 5,0-літровым 8-цыліндравым маторам. Сілавыя агрэгаты аўтамабіля працуюць у пары з 6-ступеністай аўтаматычнай каробкай перадач, а ў залежнасці ад мадыфікацыі, GS таксама можа абсталёўвацца 8-ступеністай АКПП.

GS
Катэгорыя:Аўтамабілі паводле алфавіта
Мазары-Шарыф

**Мазары́-Шары́ф** (дары مزار شریف — літаральна “святарная святыня”) — самы вялікі горад у паўночным Афганістане (чацвёрты па велічыні ў краіне) і адначасова сталіца правінцыі Балх. Колькасць насельніцтва складае каля 183.000 чалавек (2002). Асноўнай мовай, якая ўжываецца ў горадзе, з'яўляецца дары. У Мазары-Шарыфе знаходзіцца святарная для шыітаў блакітная мячэць (*Rauze-e Szarif*), дзе пахаваны халіф Алі, дзякуючы гэтаму горад з'яўляецца адным з цэнтраў ісламскага паломніцтва.

З 1992 да 1997 г. горад з'яўляўся рэзідэнцыяй генерала Абдул-Рашыд Дустума. З 1998 года да 2001 кантраляваўся Талібанам. 25 лістапада 2001 г. каля Мазары-Шарыфа адбыўся бунт палонных талібаў, пры падаўленні якога загінула 700 чалавек.

Мазары-Шарыф калісьці быў сталіцай афганскага Туркестана, старажытнай імперыі якая знаходзілася паміж Гератам, гарамі Гіндукуш і ракой Амудар’яй на поўначы, знішчанай Чынгісханам у 1220 годзе.
 
Горад вядомы вытворчасцю дываноў і гандлем авечай поўсцю. Жыхары таксама займаюцца дробнай прамысловасцю, пераапрацоўкай металічных руд.

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарады Афганістана
Халгрымур Хельгасан

**Халгрымур Хельгасан** (,  — сучасны ісландскі пісьменнік і мастак. Нарадзіўся Рэйк’явіку. З 1979 да 1980 г. навучаўся ў Ісландскай акадэміі мастацтваў, а ў перыяд з 1981 да 1982 г. — у Акадэміі мастацтваў Мюнхена. Паводле яго раману «101 Рэйк'явік» ісландскі кінарэжысёр Балтасар Кармакур зняў аднайменны фільм.

## Бібліяграфія 
* *Hella* (1990)
* *Þetta er allt að koma* (1994)
* *101 Reykjavík* (1996)
* *Ljóðmæli 1978—1998* (1998)
* *Höfundur Íslands* (2001)
* *Herra alheimur* (2003)
* *Best of Grim* (2004)
* *Rokland* (2005)
* *10 ráð til að hætta að drepa fólk og byrja að vaska upp* (2008)

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт   

Катэгорыя:Пісьменнікі Ісландыі
Мінсктранс

**ДП «Мінсктранс»** — дзяржаўнае унітарнае прадпрыемства, якое ахоплівае сваёй дзейнасцю Мінск і часткова Мінскую вобласць і выконвае гарадскія, прыгарадныя і некаторыя міжнародныя перавозкі аўтобусамі, гарадскія перавозкі тралейбусамі, трамваямі і метрапалітэнам, а таксама заказныя перавозкі аўтобусамі гарадскога і міжнароднага класа.

## Структура прадпрыемства 
У склад прадпрыемства ўваходзяць філіялы без права юрыдычнай асобы, якія дзейнічаюць на падставе Палажэнняў, што зацвярджаюцца генеральным дырэктарам прадпрыемства, вылучаны на асобны баланс і маюць уласныя бягучыя і іншыя рахункі, прадугледжаныя заканадаўствам:

* Філіял «Аўтобусны парк № 2» (гарадскія, міжгароднія, міжнародныя пасажырскія перавозкі)
* Філіял «Аўтобусны парк № 4» (гарадскія, прыгарадныя пасажырскія перавозкі)
* Філіял «Аўтобусны парк № 5» (гарадскія, прыгарадныя пасажырскія перавозкі)
* Філіял «Аўтобусны парк № 6» (гарадскія, прыгарадныя пасажырскія перавозкі)
* Філіял «Аўтобусны парк № 7» (гарадскія, прыгарадныя пасажырскія перавозкі)
* Філіял «Тралейбусны парк № 2» (перавозка пасажыраў тралейбусамі)
* Філіял «Тралейбусны парк № 3» (перавозка пасажыраў тралейбусамі)
* Філіял «Тралейбусны парк № 4» (перавозка пасажыраў тралейбусамі)
* Філіял «Тралейбусны парк № 5» (перавозка пасажыраў тралейбусамі)
* Філіял «Трамвайны парк» (перавозка пасажыраў трамваямі)
* Філіял «Мінскі аўтавакзал»
* Філіял «Агенцтва Мінсктранс»
* Філіял «Рамонтна-будаўнічае ўпраўленне»
* Філіял «Рамонтна-механічны завод»
* Філіял «Служба энергагаспадаркі»
* Філіял «Служба арганізацыі руху»
* Філіял «Служба трамвайнага пуці»
* Філіял «Санаторый Волма»
* Філіял «Сельскагаспадарчы комплекс „Велікаполле“»

У склад прадпрыемства ўваходзіць даччынае прадпрыемства КУП «Мінскі метрапалітэн».

### Філіял «Мінскі аўтавакзал» 
* Аўтавакзал «Усходні»
* Аўтавакзал «Маскоўскі»
* Аўтавакзал «Цэнтральны»
* Аўтастанцыя «Аўтазавадская»
* Аўтастанцыя «Паўднёва-Заходняя»

## Гл. таксама 
* Мінскі аўтобус
* Мінскі тралейбус
* Мінскі трамвай
* Мінскі метрапалітэн

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт ДП «Мінсктранс» 

Катэгорыя:Гарадскі транспарт
Катэгорыя:Аўтобус
Катэгорыя:Аператары грамадскага транспарту
Катэгорыя:Транспарт Мінска
Катэгорыя:2003 год у Мінску
Катэгорыя:Арганізацыі Мінска
Катэгорыя:Транспартныя кампаніі Беларусі
Эбэ Камаргу

**Эбэ Марыя Камаргу** (;  — ) — бразільская спявачка і актрыса.

## Біяграфія 
Эбэ Камаргу пачала кар'еру спявачкі ў 1940-х гадах. Разам са сваёй сястрой яны выступалі ў дуэце «Rosalinda e Florisbela» (Разалінда і Фларысбела). У 1950-х гадах Камаргу знайшла працу ў якасці тэлевядучай, часам працавала на радыё. З 1986 года вяла ўласнае шоў «Hebe». 

8 студзеня 2010 года Камаргу трапіла ў бальніцу з падазрэннем на рак страўніка.  Памерла 29 верасня 2012 года ў Сан-Паўлу.

## Дыскаграфія 
* 1959 — *Hebe e Vocês*
* 1961 — *Festa de Ritmos*
* 1966 — *Hebe Camargo*
* 1995 — *Maiores Sucessos*
* 1998 — *Pra Você*
* 2001 — *Como É Grande o Meu Amor Por Vocês*

## Спасылкі 
* 
* 
* Hebe Camargo, portalsaofrancisco.com.br  

Катэгорыя:Актрысы Бразіліі
Катэгорыя:Спевакі і спявачкі Бразіліі
Праспект Касманаўтаў (Гомель)

**Праспект Касманаўтаў** (былая **Ціценская**) — адна з буйнейшых магістраляў Чыгуначнага раёна горада Гомеля. Названая ў 1965 годзе ў гонар савецкіх касманаўтаў. Працягласць 2150 м, ад пуцеправода «Сельмашаўскі» да вуліцы Магілёўскай.

## Перасякае вуліцы 
* Якуба Коласа
* Барыса Царыкава
* Працоўная
* Дворнікава
* 50 год завода Гомсельмаш
* Багданава
* Гайская
* Сельмашаўская 1-я
* Азёрную
* Яфрэмава
* Осіпава
* Багдановіча
* Тэкстыльную
* Магілёўскую

## Гісторыя 
Пачаў фармавацца ў 1930-я гады, калі ў сувязі з будаўніцтвам завода «Гомсельмаш» пачала забудоўвацца гэтая частка раёна. Сучаснае аблічча праспекта пачало складацца у 2-й палове 1960-х гадоў. У канцы 1960- 70-х гадоў пабудаваны шэраг 3-5-павярховых жылых дамоў, у 1980-я гады пабудаваны 9-, 12-павярховыя дамы. У 1986 годзе пабудаваны першы ў Гомелі падземны пераход, у 1990 годзе — Палац моладзі.

## Спасылкі 
Касманаўтаў праспект
Катэгорыя:Праспекты Гомеля
Рам Нараян

**Рам Нараян** (; ) — індыйскі музыкант, які граў на індыйскім народным інструменце сарангі.

## Біяграфія 
Нараян навучыўся граць на сарангі ў дзяцінстве. У 1944 годзе пачаў акампаніраваць спевакам на Усеіндыйскім радыё, аднак хутка пачаў спрабаваць стаць самастойным музыкантам. У 1956 годзе пачаў сольную кар’еру, у 1960-я гады пачаў паспяхова выступаць з канцэртамі за межамі Індыі і стаў вядомым музыкантам дзякуючы папулярнасці індыйскай культуры на Захадзе.

У творчасці Нараяна пераважалі традыцыйныя для індыйскай музыкі матывы. За свой унёсак у папулярызацыю сарангі і індыйскай музыкі Нараян атрымаў ганаровы тытул «Пандыт» — вучоны брахман, а таксама другую вышэйшую ўзнагароду Індыі, Падма Вібхушан.

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт Рама Нараяна  

Катэгорыя:Постаці музыкі
Катэгорыя:Постаці Індыі
Юнацкія Алімпійскія гульні

**Юнацкія Алімпійскія гульні** — гэта спецыяльныя Алімпійскія гульні сярод спартсменаў-юніёраў ва ўзросце ад 14 да 18 гадоў. Праходзяць як летнія, так і зімовыя Гульні. Яны праводзяцца раз у чатыры гады — летнія з 2010 года, а зімовыя з 2012. Іх папярэднікам з’яўляліся Сусветныя юнацкія гульні, якія праходзілі (пачынаючы з гульняў 1998 года ў Маскве) пад эгідай МАК, аднак не мелі афіцыйнага статусу «алімпійскіх».

Асноўная мэта Гульняў — уцягненне ў алімпійскі рух спартыўнай моладзі, яе падрыхтоўка да складаных псіхалагічных умоў міжнародных стартаў, адбор юных талентаў да ўдзелу ў будучых Алімпійскіх гульнях.

## Гл. таксама 
* Алімпійскія гульні
* Сусветныя юнацкія гульні
* Паралімпійскія гульні
* Універсіяда
* Спецыяльная Алімпіяда