open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Батумскі дзяржаўны ўніверсітэт імя Шата Руставелі

**Батумскі дзяржаўны ўніверсітэт імя Шата Руставелі** () — грузінская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта і з сядзібай у горадзе Батумі.

## Гісторыя 
У 1893 годзе паўстала пытанне аб адкрыцці ў Батумі гімназіі для хлопчыкаў. 26-27 чэрвеня 1893 года муніцыпалітэт горада надаў зямлю для мужчынскай гімназіі на беразе мора. На першым паверсе будынка размяшчалася трэнажорная зала, а на другім паверсе размяшчаліся царква, актавая зала, восем класных пакояў, клас малявання, кабінет фізікі, лабараторыя і бібліятэка. Гімназія для хлопчыкаў пачала функцыянаваць у ліпені 1897 года. 26 верасня 1900 года стала магчымым адкрыць і жаночую гімназію. Пазней, у 1923 годзе, у будынку былой жаночай гімназіі (цяпер школа № 2) быў заснаваны педагагічны інстытут.

У будынку гімназіі для хлопчыкаў у 1935 годзе быў адкрыты 2-гадовы настаўніцкі інстытут з 4 факультэтамі: грузінскай мовы і літаратуры, фізікі і матэматыкі, гісторыі, прыродазнаўчых навук і геаграфіі. Да гэтага пераліку ў 1936 годзе быў дададзены факультэт фізічнага выхавання, а ў 1938 годзе – факультэт рускай мовы і літаратуры. У 1938 годзе інстытуту было прысвоена імя Шата Руставелі. Значную дапамогу інстытуту ў забеспячэнні навуковымі кадрамі аказалі іншыя вышэйшыя навучальныя ўстановы Грузіі, у першую чаргу - Тбіліскі дзяржаўны ўніверсітэт. 

У ліпені 1935 года былі створаны падрыхтоўчыя курсы, якія асабліва спрыялі прыцягненню абітурыентаў з сярэдняй школы Аджарскага нагор'я. Паводле статыстыкі, за першы год у інстытут падалі заявы 600 выпускнікоў школ, у інстытут было прынята 219 абітурыентаў.

У чэрвені 1945 года на базе Батумскага настаўніцкага інстытута быў заснаваны педагагічны інстытут, за якім рушыў услед працэс рэканструкцыі і ўдасканалення памяшканняў і абсталявання. У 1956 годзе адрамантаваны будынак быў ўведзены ў эксплуатацыю. Аднак гэтага аказалася недастаткова для росту інстытута, і ў 1977 годзе пачалося будаўніцтва новага 5-павярховага будынка, які было завершана ў 1982 годзе. 

Пастановай Кабінета міністраў Грузіі ад 3 верасня 1990 года на базе Батумскага педагагічнага інстытута быў створаны Батумскі дзяржаўны ўніверсітэт. Пасля гэтага пераўтварэння, акрамя спецыяльных факультэцкіх кафедраў, у вышэйшай навучальнай установе пачалі функцыянаваць 9 агульнаўніверсітэцкіх кафедраў. Павялічылася колькасць спецыяльнасцяў - былі створаны юрыдычны, эканамічны і медыцынскі факультэты. У выніку рэформы адукацыі ў краіне ўніверсітэт быў пераведзены на двухузроўневую вышэйшую адукацыю: былі створаны ўзроўні бакалаўра і магістра. 

## Структура 
* Факультэт матэматыкі і камп'ютарных навук
* Факультэт сацыяльных навук, бізнесу і права
* Факультэт гуманітарных навук
* Факультэт прыродазнаўчых навук
* Медыцынскі факультэт
* Інжынерна-тэхналагічны факультэт
* Педагагічны факультэт
* Сельскагаспадарчы факультэт

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Універсітэты Грузіі
Чэмпіянат Беларусі па гандболе сярод жанчын 1998/1999

**Чэмпіянат Беларусі па гандболе сярод жанчын 1998/1999** — 7-ы чэмпіянат Рэспублікі Беларусь па гандболе.

## Выніковае размеркаванне месцаў 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Беларуская федэрацыя гандбола
* Спіс прызёраў чэмпіяната Беларусі па гандболе
* ИСТОРИЯ ЧЕМПИОНАТОВ РЕСПУБЛИКИ БЕЛАРУСЬ ПО ГАНДБОЛУ

1999
Катэгорыя:1998 год у гандболе
Катэгорыя:1999 год у гандболе
Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 1998 годзе
Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 1999 годзе
Азербайджанскі дзяржаўны ўніверсітэт нафты і прамысловасці

**Азербайджанскі дзяржаўны ўніверсітэт нафты і прамысловасці** () — азербайджанская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта і з сядзібай у горадзе Баку.

## Гісторыя 
Папярэднікам універсітэта была тэхнічная школа, заснаваная ў Баку ў 1887 годзе. У 1920 годзе, пасля акупацыі СССР Закаўказзя і стварэння Азербайджанскай ССР на базе школы быў створаны політэхнічны інстытут. Інстытут навучаў інжынераў у галінах сельскай гаспадаркі, эканомікі, тэхналогій (у тым ліку электратэхнікі і нафтахіміі) і будаўніцтва.

У 1929 годзе факультэт сельскай гаспадаркі быў аддзелены ад ВНУ і ператвораны ў самастойны інстытут сельскай гаспадаркі. У 1930 годзе універсітэт быў перайменаваны ў Азербайджанскі інстытут нафты. Пазней перайменаваны ў Азербайджанскі інстытут прамысловасці, а ў 1959 годзе - у Азербайджанскі інстытут нафты і хіміі. У 1959 годзе быў створаны філіял інстытута ў Сумгаіце, які ў 1992 годзе быў ператвораны ў Сумгаіцкі дзяржаўны ўніверсітэт.

У 1992 годзе, пасля здабыцця Азербайджанам незалежнасці, універсітэт перайменаваны ў Азербайджанскую дзяржаўную акадэмію нафты, а ў 2015 ВНУ атрымала статус універсітэта і была перайменавана ў Азербайджанскі дзяржаўны ўніверсітэт нафты і прамысловасці.

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Універсітэты Азербайджана
Станіслаў Трамбецкі

**Станіслаў Трамбецкі** (; 1739—1812) — польскі паэт.

## Біяграфічныя звесткі 
Нарадзіўся непадалёк Кракава ў багатай сям’і. Пасля навучання ў Польшчы двойчы выязджаў за мяжу, некаторы час жыў у Францыі. Большую частку жыцця ён правёў з каралём Польшчы Станіславам Аўгустам Панятоўскім. З 1773 прыдворны камергер, сакратар, з часам стаў улюбёным паэтам караля.

Як прыдворны паэт, Станіслаў Трамбецкі атрымаў задачу ўмацаваць аўтарытэт караля і яго палітыкі. Напісаў вялікую колькасць панегірыкаў, вершаў і одаў у гонар Станіслава Панятоўскага. Літаратуразнаўца Данута Мышко характарызуе Станіслава Трамбецкага як папярэдніка наступнага пакалення польскіх паэтаў-асветнікаў XVIII стагоддзя, якія прынеслі ў літаратуру жанры памфлету, агітацыйнага вершу, палітычнай лістоўкі.

## Літаратура 
* *Myszko D.* Oda w poezji S. Trembeckiego // Literatury wschodnioslowianskie z najnowszych badan / pod red. H. Twaranowicz. — Bialystok: Wydawnictwo Uniwersytetu w Bialymstoku, 2010. — С. 325—332.

Катэгорыя:Паэты Польшчы
Катэгорыя:Польскамоўныя паэты
Летнія Паралімпійскія гульні 2020

**Летнія Паралімпійскія гульні 2020** (афіцыйна — **XVI Паралімпійскія летнія гульні**) — мультыспартыўныя спаборніцтвы, якія мелі адбыцца ў Токіа ў 2020 годзе, але былі перанесены на 2021 год з-за ўспышкі каранавіруса. Гульні ўрачыста адкрыліся 24 жніўня 2021 года і працягваліся да 5 верасня. Спаборніцтвы ішлі на тых самых аб'ектах, дзе праходзілі Летнія Алімпійскія гульні 2020. Арганізатары вырашылі праводзіць Гульні без гледачоў па прычыне эпідэміялагічнай сітуацыі.

## Цырымонія адкрыцця 
Цырымонія адкрыцця адбылася на Алімпійскім стадыёне ў Токіа 24 жніўня 2021.

## Медальны залік 
Усяго на Паралімпіядзе ў Токіа было разыграна 539 камплектаў узнагарод у 22 відах спорту. Перамогу ў агульным медальным заліку атрымала каманда Кітая, якая заваявала 96 залатых, 60 сярэбраных і 51 бронзавую ўзнагароду. Другой стала зборная Вялікабрытаніі (41-38-45), трэцяй — ЗША (37-36-31), чацвёртай — Расіі (36-33-49). Беларусь на гульнях у шасці відах спорту прадстаўлялі 20 спартсменаў, якія заваявалі сем медалёў.

## Гл. таксама 
* Беларусь на летніх Паралімпійскіх гульнях 2020

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт 

Катэгорыя:Паралімпійскія гульні
Катэгорыя:2021 год у спорце
Катэгорыя:Жнівень 2021 года
Сахалінскі заліў

**Сахалі́нскі залі́ў** () — заліў Ахоцкага мора паміж узбярэжжам Азіі на поўнач ад вусця ракі Амур і паўночным ускрайкам вострава Сахалін.

Заліў шырока адчынены на поўнач, а на поўдні звужаецца і пераходзіць у Амурскі ліман. Пралівам Невяльскога злучаецца з Татарскім пралівам і Японскім морам. Шырыня заліва дасягае 160 км, глыбіні да 50 м. Прылівы няправільныя, сутачныя, вышынёй да 2—3 м. Ад лістапада да чэрвеня заліў укрыты лёдам.

Вядзецца прамысловае рыбалоўства. Ва ўсходняй частцы Сахалінскага заліва знаходзіцца порт Маскальво.

## Літаратура 
* 
* Сахалинский залив // Большая советская энциклопедия: [в 49 т.] / гл. ред. Б. А. Введенский. — 2-е изд. — М.: Большая советская энциклопедия, 1955. — Т. 38. Самойловка−Сигиллярии. — С. 154.
* Сахалинский залив // Словарь современных географических названий./ Под общей редакцией акад. В. М. Котлякова. — Екатеринбург: У-Фактория, 2006.

## Спасылкі 
* Сахалинский залив // «Мегаэнциклопедия Кирилла и Мефодия» megabook.ru 

Катэгорыя:Залівы Ахоцкага мора
Катэгорыя:Залівы Сахалінскай вобласці
Катэгорыя:Залівы Хабараўскага края
Рэгенсбургскі ўніверсітэт

**Рэгенсбургскі ўніверсітэт** () — нямецкая дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Рэгенсбург.

## Агульная характарыстыка 
Рэгенсбургскі універсітэт — гэта класічны ўніверсітэт з 11 факультэтамі, 199 кафедрамі і шырокім спектрам праграм навучання. Першапачаткова планаваўся як рэгіянальны каледж у 1960-х гадах, сёння ён ператварыўся ў шырока вядомы ў Германіі цэнтр даследаванняў і выкладання. Размешчаны ў сярэднявечным горадзе Рэгенсбург, Баварыя, — у горадзе, які ўваходзіць у спіс Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА. Універсітэт быў заснаваны 18 ліпеня 1962 года. У параўнанні з іншымі універсітэтамі Германіі, Рэгенсбургскі ўніверсітэт лічыцца даволі кансерватыўным.

## Факультэты 
* Каталіцкае багаслоўе
* Юрыспрудэнцыя
* Эканоміка
* Медыцына
* Інфарматыка і навукі аб дадзеных
* Філасофія, мастацтва, гісторыя і сацыяльныя навукі
* Гуманітарныя навукі
* Філалогія, літаратуразнаўства і культуралогія
* Матэматыка
* Фізіка
* Біялогія і даклінічная медыцына
* Хімія і фармацэўтыка

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Універсітэты Германіі
Партызанская брыгада імя В. І. Чапаева (Х. А. Матэвасьян)

**Партызанская брыгада імя В. І. Чапаева** — партызанская брыгада, створаная ў лістападзе 1943 года на базе атрада імя Чапаева 2-й Мінскай партызанскай брыгады, арганізаванага ў маі 1942 года ў Рудзенскім раёне. У жніўні 1943 года брыгада перададзена Беластоцкаму партызанскаму злучэнню. Брыгада дзейнічала на акупаванай тэрыторыі Рудзенскага, Пухавіцкага, Поразаўскага, Ружанскага, Ваўкавыскага, Свіслацкага, Заблудаўскага раёнаў. 13 ліпеня 1944 года брыгада (633 партызаны, 5 атрадаў) злучылася з Чырвонай Арміяй.

## Склад 
У склад брыгады ўваходзілі:
* партызанскі атрад імя Жукава;
* партызанскі атрад імя Воранава;
* партызанскі атрад «За Радзіму»;
* партызанскі атрад імя 25-годдзя РСЧА;
* партызанскі атрад імя Жданава.

## Камандаванне 
### Камандзір 
* Х. А. Матэвасьян.

### Камісары 
* А. І. Мурашка;
* А. Г. Шламанаў.

### Начальнік штаба 
* Ф. І. Цвяткоў.

### Дзейнасць брыгады 
Партызаны вялі баі, у тым ліку ў вёсцы Шацк Рудзенскага і Дражна Старадарожскага раёнаў, супраць карнікаў у лясах Поразаўскага раёна. На чыгуначных участках Мінск — Рудзенск, Брэст — Баранавічы, Лунінец — Баранавічы падарвалі шмат рэек, эшалонаў, на шашы і чыгунцы спалілі больш за 60 мастоў, знішчылі каля 60 аўтамашын, 2 прадпрыемствы. Разам з Чырвонай Арміяй вызвалялі вёску Новы Двор, вялі баі з нямецкімі часцямі на дарозе Новы Двор — Пружаны.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Савецкія партызанскія злучэнні, брыгады і атрады на акупіраванай тэрыторыі Беларусі (1941—1944)
Катэгорыя:З’явіліся ў 1943 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 1944 годзе
Сацункевіч

**Сацункевіч** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Андрэй Анатолевіч Сацункевіч (нар. 1966) — савецкі і беларускі футбаліст.
* Іван Лявонавіч Сацункевіч (1904—1989) — дзяржаўны дзеяч, эканаміст.
* Ігар Сяргеевіч Сацункевіч (нар. 1935) — вучоны ў галіне тэарэтычнай фізікі.
8-ы пяхотны рэгімент Вялікага Княства Літоўскага

**8-ы пяхотны рэгімент Вялікага Княства Літоўскага** — пяхотнае падраздзяленне арміі Вялікага Княства Літоўскага перыяду Рэчы Паспалітай, утворанае 1 сакавіка 1790 года як *Пяхотны рэгімент дому Радзівілаў*, распушчана ў студзені 1794 года і адноўленае ў красавіку 1794 года.

З’яўлялася тактычнай адзінкай, якая складалася з некалькіх аддзелаў пяхоты, што адпавядала пазнейшаму пяхотнаму палку. Складаўся з 2 батальёнаў па чатыры роты (астатнія 8 палкоў літоўскай пяхоты мелі толькі па адным батальёне).

Размяшчэнне: Нясвіж, Чарнобыль (1791), Нясвіж (1792), Плоньск, Сталовічы (1793).

## Шэфы 
* князь Караль Станіслаў Радзівіл «Пане Каханку», ваявода віленскі, генерал-лейтэнант 17 верасня 1789, пам. 1790
* Севярын Жавускі

Файл:Karol_II_Stanisław_Radziwiłł.jpg|Караль Станіслаў Радзівіл, першы шэф рэгімента
Файл:Seweryn_Rzewuski.jpg|Севярын Жавускі, другі шэф рэгімента

## Палкоўнікі 
* князь Міхал Радзівіл
* падпалкоўнік Севярын Жавускі (1 сакавіка 1790)
* Дамінік Дадэрка

## Бітвы і сутычкі 
Удзельнічаў у вайне Расіі з Рэччу Паспалітай 1792 года, што тычылася абароны наступстваў Канстытуцыі 3 мая 1791 года, у тым ліку ў бітвах пад Мірам (11 чэрвеня 1792), Зэльвай (4 ліпеня), Залужжам (11 ліпеня), Бярэсцем (23 ліпеня), а таксама ў бітве пад Соламі (25 чэрвеня 1794) у час паўстання 1794 года.

## Літаратура 
* Gembarzewski B. Rodowody pułków polskich i oddziałów równorzędnych od r. 1717 do r. 1831. Warszawa 1925.

Катэгорыя:Літоўскія пяхотныя рэгіменты
Аўгсбургскі ўніверсітэт

**Аўгсбургскі ўніверсітэт** () — нямецкая дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Аўгсбург.

## Агульная характарыстыка 
Аўгсбургскі універсітэт быў заснаваны ў 1970 годзе. Гэта адзін з новых, сучасных універсітэтаў Баварыі з прыкладна 18 000 студэнтамі. Каля 20 % нямецкіх студэнтаў прыязджаюць з іншых нямецкіх зямель, на 14 % доля замежных студэнтаў больш, чым у аналагічных універсітэтах.

Універсітэт мае пагаднення аб супрацоўніцтве з больш чым 40 універсітэтамі ў Еўропе, Азіі, Паўднёвай Афрыцы, Паўночнай і Лацінскай Амерыцы. Колькасць праграм абмену ERASMUS таксама працягвае расці. У цяперашні час існуюць праграмы абмену з больш чым 130 універсітэтамі па ўсёй Еўропе.

## Структура 
* Факультэт эканомікі і бізнесу
* Юрыдычны факультэт
* Факультэт каталіцкай тэалогіі
* Факультэт філасофіі і сацыяльных навук
* Гісторыка-філалагічны факультэт
* Факультэт матэматыкі і прыродазнаўчых навук
* Факультэт прыкладных камп'ютарных навук
* Медыцынскі факультэт

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Універсітэты Германіі
Melody of Oshawa

«**Melody of Oshawa»** () ― канадскі музычны ансамбль, створаны беларускім эмігрантам  на мяжы 1950-х—1960-х гадоў. Капэла выконвала беларускія полькі, вальсы і танга з выкарыстаннем электрамандаліны, сёрфавай гітары і саксафонаў.

## Гісторыя 
Гурт утварыўся ў канадскім горадзе Ошава на мяжы 1950-х—1960-х гадоў. Пасля Другой сусветнай вайны сюды злілося шмат беларусаў, адным з актыўных беларускіх дзеячоў у Ошаве стаў Баляслаў Лішчонак. У вольны ад працы на «General Motors» час ён выкладаў музыку, а са сваіх вучняў сабраў ансамбль.

Склад у капэлы Баляслава Лішчонка адрозніваўся цякучасцю і быў шматнацыянальным: беларусы, украінцы, палякі. На мандаліне грала жонка Лішчонка, родам з Польшчы, меўся саксафаніст-славак. У ансамблі адначасова былі задзейнічаныя баян і акардэон альбо два тэнар-саксафоны, труба з сурдынай і без. Засталося некалькі запісаў з оперным спеваком Сяргеем Шульгам. Сам Лішчонак граў на электрыфікаванай мандаліне і скрыпцы, рабіў аранжыроўкі пад розныя камбінацыі музыкаў. Рэпертуар быў беларускі: народныя танцы, фольк-апрацоўкі кампазітара-эмігранта Міколы Куліковіча, творы Любана і Русака, песні на вершы Наталлі Арсенневай.

Баляслаў Лішчонк арганізоўваў танцы на тэрыторыі Беларускага рэлігійна-грамадскага цэнтру ў Таронта, дзе граў калектыў. Аркестр суправаджаў усе святы беларускага кам’юніці Ошавы і Таронта: ад хрэсбінаў і вяселляў да Дня волі і Дня Слуцкага збройнага чыну. Дзякуючы Барысу Кірку, які вёў у Таронта танцавальную студыю «Лявоніха», капэла Лішчонка патрапіла ў эфір канадскага тэлебачання.

У 1980-х гадах шэсць сезонаў запар капэла Лішчонка прыяжджала з Ошавы ў Таронта і выступала на ўсеканадскім этнічным фестывалі «Караван». Там дэманстраваліся народныя рамёствы, строі, стравы і музыка. Прадстаўнікі кожнай нацыі мелі ўласны павільён каля ратушы, павільён беларусаў называўся «Менск».

З падачы беларуска-канадскага выдавецтва і арт-клуба «Пагоня» «Melody of Oshawa» запісала тры ўласныя кружэлкі. Некаторыя запісы «Melody of Oshawa» напачатку 1990-х гадоў перавыдаваліся ў Беларусі на касетах. У нумары газеты «Чырвоная змена» за 1993 год змешчана рэцэнзія Вітаўта Мартыненкі на «*зялёны*» альбом «Melody of Oshawa», дзе крытык палічыў некаторыя інтэрпрэтацыі фальклору занадта смелымі і назваў гэта «*ўзорам інтуітыўна-наіўнага фальклёру, прыкладам сямейна-бытавога музычнага наіву*».

Баляслаў Лішчонак граў да апошніх дзён свайго жыцця. У 1990 годзе ён захварэў і памёр, пахаваны ў Ошаве.

## Склад 
* Баляслаў Лішчонак — скрыпка
* Сяргей Шульга — вакал

## Дыскаграфія 
* 1960-я ― «Byelorussian dances by the Byelorussian orchestra» (тры не датаваныя кружэлкі маюць аднолькавую назву, паводле аздаблення іх умоўна можна назваць «*сіняй*», «*зялёнай*» і «*чырвонай*»).

## Спасылкі 
Катэгорыя:Музычныя калектывы Канады
Грынчык

**Грынчык** — беларускае прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Любоў Грынчык ― беларуская спявачка і гітарыстка
* Мікола Грынчык ― беларускі літаратуразнавец
Андрэй Філатаў

**Андрэй Філатаў** (нар. , Мінск, БССР, СССР) — беларускі барабаншчык.

Скончыў фізічны факультэт БДУ. На сцэне з 1977 года, калі дэбютаваў у гурце «Сузор’е». Суаўтар хіта «Сузор’я» «Весенний день». У 1991 годзе далучыўся да гурта «Zindan». У 1999 годзе стаў удзельнікам «Mojo Blues», у 2000 годзе і «Крамы». Акрамя таго, працаваў як сэсійны музыка.

З сярэдзіны 1990-х да 2003 года быў гукарэжысёрам мінскага «Стар-клубу», выступаў як вядучы фестываляў «Блюз жыве ў Мінску». Уладальнік галоўнага прызу фестывалю імя Р. Рыдла ў Тыхах (Польшча) у 2003 годзе.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Ударнікі Беларусі
Юрый Назаравіч Сацкоў

**Юрый Назаравіч Сацко́ў** (; ) — вучоны, матэматык, спецыяліст у галіне матэматычнай кібернетыкі, доктар фізіка-матэматычных навук (1991), прафесар (1994).

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў горадзе Шахцёрск (сучасны пасёлак гарадскога тыпу, Сахалінская вобласць, Расія). У 1971 годзе скончыў факультэт прыкладной матэматыкі Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта і працаваў у Навукова-даследчым інстытуце сродкаў аўтаматызацыі. З 1974 года старшы навуковы супрацоўнік, з 1976 года — загадчык сектара Канструктарска-тэхналагічнага бюро з вопытнай вытворчасцю Інстытута будаўніцтва і архітэктуры Дзяржбуда БССР. У 1980 годзе скончыў аспірантуру пры Інстытуце тэхнічнай кібернетыкі Акадэміі навук БССР. З 1978 года Ю. Н. Сацура працуе ў Інстытуце тэхнічнай кібернетыкі (сучасны Аб’яднаны інстытут праблем інфарматыкі НАН Беларусі): галоўны навуковы супрацоўнік, загадчык лабараторыі (1999—2005), намеснік дырэктара па навуковай рабоце (1994—1995).

## Навуковая і грамадская дзейнасць 
Аўтар больш за 230 навуковых прац па тэорыі раскладаў, тэорыі графаў, дыскрэтнай аптымізацыі, матэматычных метадах у эканоміцы, дадатках дыскрэтнай матэматыкі ў каляндарным планаванні і кіраванні.

Член Амерыканскага матэматычнага таварыства (1989).

Сярод апублікаваных прац:
* Сетевые модели и методы теории расписаний. — Киев, 1991;
* Математические модели и методы календарного планирования: Учебное пособие для математических специальностей вузов. / Ю. Н. Сотсков, В. А. Струсевич, В. С. Танаев. — Минск: Университетское, 1994;
* Радиус устойчивости e-приближенного решения булевой задачи минимизации линейной формы / Ю. Н. Сотсков. — Минск: Институт технической кибернетики, 1991;
* Теория расписаний: Системы с неопределёнными числовыми параметрами / Ю. Н. Сотсков, Н. Ю. Сотскова. — Минск : ОИПИ, 2004.

## Узнагароды 
* Дзяржаўная прэмія Рэспублікі Беларусь 1998 года.
* Медаль «За асваенне цалінных зямель» (1969).

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 
* Вучоныя Беларусі: Сацкоў, Юрый Назаравіч (доктар фізіка-матэматычных навук; нар. 1948) // Нацыянальная бібліятэка Беларусі
* Карточка учёного: Сотсков Юрий Назарович  // Цэнтральная навуковая бібліятэка НАН Беларусі
* *Тузиков А. В.* ЮРИЙ НАЗАРОВИЧ СОТСКОВ (К 60-летию со дня рождения)  // Информатика, № 1(17), 2008. — С. 147—148.

Катэгорыя:Матэматыкі СССР
Катэгорыя:Матэматыкі Беларусі
Катэгорыя:Члены Амерыканскага матэматычнага таварыства
Катэгорыя:Кібернетыкі СССР
Катэгорыя:Кібернетыкі Беларусі
Ганна Цэльская

**Ганна Цэльская** (канец 1380 або пачатак 1381&nbsp;— 20 або 21 сакавіка 1416, Кракаў)&nbsp;— каралева Польшчы, другая жонка караля Уладзіслава Ягайлы, дачка графа цэльскага Вільгельма фон Цэле і Ганны, дачкі польскага караля Казіміра III.

## Жыццяпіс 
### Маладосць у Цэле 
У 1394 годзе, пасля смерці бацькі і другой жаніцьбы сваёй маці, трапіла пад апеку свайго дзядзькі, графа Германа II фон Цэле. У канцы 1400 гадоў да Цэле прыбыло польскае пасольства, у складзе якога былі Іван з Абехава, Гінча з Рогава і Ян з Астраўца. Яны прыбылі па загадзе польскага караля Уладзіслава Ягайла каб заключыць з графам Германам папярэдняе шлюбнае пагадненне паміж Уладзіславам і Ганнай. Паводле традыцыі ўжо паміраючая Ядвіга Анжуйская нібыта раіла, каб Ганна пасля яе заняла польскі сталец.

### Плёткі 
Падча шлюбу з Ягайлам Ганну падазраюць у нявернасці. У 1407 годзе староста кракаўскі Клеменс з Маскожава () абвінаваціў каралеву ў здрадзе з польскімі рыцарамі Якубам Кабылянскім і Мікалаем Чайкоўскім. Абвінавачванні былі прызнаны ілжывымі, архібіскуп гнезенскі Мікалай Куроўскі зняў іх з Ганны. Годам пазней абвінавачана ў здрадзе з Янам Тэнчынскім, у 1411 -- з нядаўнім абаронцам Мікалаем Куроўскім.

## Смерць і пахаванне 
У канцы 1415 года Ганна захварэла і 20 або 21 сакавіка 1416 года памерла ў Кракаве. Пахавана ў кафедры на Вавелі каля алтара Святой Дароты. У шлюбе Ганны і Ягайла нарадзілася 8 красавіка 1408 года дачка Ядвіга Ягелонка (1408—1431)..

Даследчыца Крысціна Пярадзька сцвярджала, што яна памерла 21 мая 1416 года і пахавана ў капліцы каралевы Сафіі Кракаўскай кафедры (цяпер тут помнік графа Патоцкага), таксама, спасылаючыся на надпіс надмагільнага каменя Ульрыка фон Тэка ў касцёле ў Міндэльгайме, пра дату смерці яе маці ў 1425 годзе.

## Заўвага 
## Крыніца 
* *Pieradzka Krystyna.* Anna Cylejska // Polski Słownik Biograficzny.&nbsp;— Kraków, 1935.&nbsp;— t. 1.&nbsp;- стар. 
* *Spórna M., Wierzbicki P.* Słownik władców Polski i pretendentów do tronu polskiego.&nbsp;— Kraków&nbsp;: Zielona Sowa, 2003.&nbsp;- стар.&nbsp;—  
* *Wdowiszewski Z.* Genealogia Jagiellonów i Domu Wazów w Polsce.&nbsp;— Kraków&nbsp;: Avalon, 2005.&nbsp;- стар.&nbsp;—  

## Спасылкі 
Катэгорыя:Княгіні і каралевы польскія
Катэгорыя:Пахаваныя ў Вавельскім саборы
Катэгорыя:Памерлі ў Кракаве
Катэгорыя:Памерлі ў 1416 годзе
Катэгорыя:Памерлі 21 мая
Катэгорыя:Памерлі 21 сакавіка
Першамайскі сельсавет (Хоцімскі раён)

**Першама́йскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Хоцімскага раёна Магілёўскай вобласці. Цэнтр — вёска Будачка.

Утвораны 20 жніўня 1924 года як **Шаладонаўскі сельсавет** у складзе Хоцімскага раёна Калінінскай акругі БССР. Цэнтр — вёска Шаладонаўка. 21 жніўня 1925 года цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Кацярынполле, сельсавет перайменаваны ў **Кацярынпольскі сельсавет**. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Магілёўскай акругі. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Хоцімскім раёне БССР. З 8 ліпеня 1931 года сельсавет у Касцюковіцкім раёне БССР, з 12 лютага 1935 года — у складзе адноўленага Хоцімскага раёна БССР. У 1935 годзе цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Разальмоў, сельсавет перайменаваны ў Першамайскі. З 20 лютага 1938 года ў складзе Магілёўскай вобласці. 19 студзеня 1960 года цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Будачка. 11 сакавіка 1960 года скасаваны, населеныя пункты перададзены ў склад Трасцінскага сельсавета (7 населеных пунктаў: Будачка, Жукаўка, Кацярынполле, Міхайлоўка, Новааляксееўскі, Разальмоў і Ранняя Зорка) і ў адміністрацыйнае падпарадкаванне Хоцімскага пассавета (5 населеных пунктаў: Васілёўка, Васілёўскі, Дружба, Лазоўка і Шаладонаўка).

На момант скасавання ў склад сельсавета ўваходзілі 12 населеных пунктаў.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Хоцімскага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Касцюковіцкага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1960 годзе
Любоў Грынчык

**Любо́ў Гры́нчык** (, , Польшча ― , , Беларусь) ― беларуская спявачка і гітарыстка.

## Біяграфія 
Нарадзілася ў 1923 годзе ў Быцені на Берасцейшчыне. Маці, бабуля, цётка Любові Грынчык — спявачкі. Родны брат Канстанцін вёў хор, яшчэ два браты гралі на скрыпцы, на мандаліне. Любоў мела 27 стрыечных братоў і сясцёр. Бацька Аляксей Макарэвіч служыў праваслаўным святаром. Будучы муж-аднавясковец Мікалай Грынчык вучыўся на ксяндза ў Варшаве. Святарскім планам перашкодзіла вайна, пасля якой юнак абраў прафесію літаратуразнаўцы.

Напачатку вайны выратавала савецкіх вайскоўцаў, правёўшы бродам праз Шчару. Адразу пасля вайны Любоў Грынчык трапіла пад рэпрэсіі. У 23 гады яна апынулася ў Комі АССР на лесапавале за тое, што выкладала ў пачатковай школе падчас акупацыі. Назад з Варкуты да Масквы дабіралася на даху вагона, пазней была рэабілітавана.

У 1965 годзе сям’я разам з сынам, будучым фізікам-вынаходнікам, Мікалаем Грынчыкам пераехала ў Мінск на вуліцу Сурганава. У кватэры Грынчыкаў гасцявалі Быкаў, Барадулін, Караткевіч, Мальдзіс, Панізнік.

Памерла ў 2009 годзе, пахавана на могілках у роднай вёсцы.

## Творчасць 
Свой рэпертуар Любоў Грынчык назвала «Песнямі з-пад Шчары». Усе творы трымала ў памяці, сярод аўтарскіх рэчаў меўся цэлы шэраг песень Сяргея Новіка-Пяюна. Асабіста ведала кампазітара Антона Валынчыка, той перадаў ёй ноты да песні на верш Якуба Коласа «Ліпы старыя». Літаратар Сяргей Панізнік прыгадвае вечарыну ў музеі Янкі Купалы, на які Любоў Аляксееўна прыйшла з гітарай, выконвала «Не загаснуць зоркі ў небе».

Сяргей Панізнік запісаў спевы Любові Грынчык на свой магнітафон «». Працэс запісу заняў два дні сакавіка 1969 года. Атрымалася зафіксаваць 36 песень — народных, аўтарскіх, акапэльных і пад гітару, а таксама інструментальныя найгрышы. Вялікую частку запісанага матэрыялу складае комплекс вясельных песень, прымеркаваных да розных этапаў абраду.

Запісы Любові Грынчык захоўваюцца ў Беларускай акадэміі музыкі ў кабінеце традыцыйных музычных культур. Іх прэзентацыя і перадача ў фонаархіў прайшла ўрачыста ў прысутнасьці самой выканаўцы ў 2009 годзе. Адзіная навуковая праца, датычная Грынчык, — гэта курсавая Вольгі Раманюк, дзе музыказнаўца абазначыла спявачку тэрмінам «*homo musicus*».

## Крытыка 
Этнаграфістка Тацяна Бярковіч: 
Лютніст Ілля Кубліцкі з гурта «Стары Ольса»: 

## Спасылкі
Тамашэўскі

**Тамашэўскі** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Барыс Віктаравіч Тамашэўскі — савецкі літаратуразнавец
* Іван Герасімавіч Тамашэўскі — Герой Савецкага Саюза
* Уладзіслаў Тамашэўскі (нар. 2004) — беларускі валейбаліст
* Ян Тамашэўскі — паручнік Войска Польскага
Тэатральная плошча

**Тэатральная плошча**:

## Беларусь 
* Тэатральная плошча (Магілёў)

## Расія 
* Тэатральная плошча (Масква)
* Тэатральная плошча (Санкт-Пецярбург)
Тархаўка

**Тархаўка** (,  — «кавальская вёска») — мясцовасць у паўднёвай частцы Сестрарэцка, у раёне аднайменнай чыгуначнай станцыі, за 30 км ад Санкт-Пецярбурга. Назва ад былога дачнага пасёлка (узнік у 2-й палове 19 стагоддзя) паміж возерам Сестрарэцкі разліў і лініяй Прыморскай чыгункі. У Тархаўцы нарадзіўся мастак Іван Якаўлевіч Білібін. З 1956 года ў межах Сестрарэцка. У Тархаўцы — санаторыі, лесапаркі «Гагарка» і «Тархаўскі».

## Літаратура 
* Санкт-Петербург. Петроград. Ленинград: Энциклопедический справочник / Ред. коллегия: Белова Л. Н., Булдаков Г. Н., Дегтярев А. Я. и др. — М.: научное издательство «Большая Российская Энциклопедия». 1992. — 687 с.; ил. ISBN 5-85270-037-1

Катэгорыя:Гістарычныя раёны Санкт-Пецярбурга
Катэгорыя:Сестрарэцк
Тараканаўка (прыток Екацерынгофкі)

**Тараканаўка** — рака на захадзе Санкт-Пецярбурга, прыток Екацерынгофкі. Рух маламерных суднаў па рацэ забаронены. Названая ў 1785 годзе ад прозвішча ўладальнікаў аднаго з мясцовых заводаў. Адна з першых назваў ракі — Рамеёкі (), пераробленая ў Раманаўку. З 1757 па 1768 гг. насіла назвы Металаўка, затым Чэчэрынаўка. Першая звязана з тым, што на яе берагах прысутнічалі чыгуналіцейныя заводы і майстэрні. Другая — ад прозвішча аднаго з мясцовых землеўладальнікаў. Пачынаецца ад Папяровага канала (Сутугін мост), цячэ на паўднёвы захад, з’яўляючыся паўднёвай мяжой парку Екацерынгоф, упадае ў Екацерынгофку. Сучасная даўжыня — 1,1 км, шырыня 25-30 м, глыбіня 0,5-1,5 м.

## Літаратура 
* Санкт-Петербург. Петроград. Ленинград: Энциклопедический справочник / Ред. коллегия: Белова Л. Н., Булдаков Г. Н., Дегтярев А. Я. и др. — М.: научное издательство «Большая Российская Энциклопедия». 1992. — 687 с.; ил. ISBN 5-85270-037-1

Катэгорыя:Рэкі і каналы Санкт-Пецярбурга
Катэгорыя:Басейн Нявы
Галерны мост

**Галерны мост** — аўтадарожны бэлечны мост цераз раку Фантанку ў Адміралцейскім раёне Санкт-Пецярбурга, злучае Галерны і Безыменны астравы. Знаходзіцца на тэрыторыі Адміралцейскага завода. Вышэй па цячэнні знаходзіцца Стара-Калінкін мост.

Бліжэйшая станцыя метрапалітэна — «Балтыйская». Мост атрымаў сучасную назву 4 ліпеня 1977 года па найменні Галернага вострава. У 1820—1840-х гадах такую назву насіў мост цераз Крукаў канал, які размяшчаўся ў створы Галернай вуліцы і быў разабраны ў 1840-х гадах пры засыпанні часткі Крукава канала. Мост пабудаваны ў 1971 годзе. Мост аднапралётны сталежалезебетонны бэлечны. Асновы з маналітнага жалезабетону на палевай аснове. На паверхні асноў нанесеная рустоўка пад камень. Даўжыня моста складае 31,2 м, шырыня — 10,7 м (з іх 7,4 м шырыня праезнай часткі і два тратуара па 1,65 м).

Катэгорыя:Масты цераз Фантанку
Стара-Калінкін мост

**Стара-Калінкіна мост** — аўтадарожны арачны мост цераз Фантанку ў Адміралцейскім раёне Санкт-Пецярбурга. Злучае паміж сабой Каломенскі і Безыменны астравы. Нароўні з мостам Ламаносава гэта адзін з 7 тыпавых каменных трохпралётных мастоў цераз Фантанку, пабудаваных у 1780-х гадах, які захаваўся да цяперашняга часу (прапорцыі змененыя). Аб’ект культурнай спадчыны Расіі федэральнага значэння.

Мост знаходзіцца ў вусці Фантанкі. З левага берага да моста падыходзяць: Стара-Пецяргофскі праспект, недалёка ад моста на набярэжную ракі Фантанкі выходзіць вуліца Цыялкоўскага. На правым беразе знаходзяцца плошча Рэпіна і Лоцманская вуліца. Па набярэжнай ракі Фантанкі на мост прыходзяць транспартныя патокі з Садовай вуліцы. Вышэй па цячэнні знаходзіцца Англійскі мост, ніжэй — Галерны мост. Бліжэйшая станцыя метрапалітэна (1,7 км) — «Нарвская».

Катэгорыя:Масты цераз Фантанку
Катэгорыя:Каменныя масты
Катэгорыя:Аб’екты культурнай спадчыны Расіі
Rouble Zone

**«Rouble Zone»** — беларускі рок-гурт, заснаваны Алегам *«Джагерам»* Мінаковым у Барысаве. Рэпертуар складаўся з англамоўных песень у асноўным на тэксты . Уладальнік рок-кароны ’95.

## Гісторыя
Гурт з’явіўся ў 1995 годзе і меў сур’ёзны поспех на беларускай рок-сцэне. Лідар гурта Алег Мінакоў ніколі не здымаў капялюш і цёмныя акуляры, спяваў выключна на англійскай мове голасам падобным на Джо Кокера, а жэстыкуляваў, як Мік Джагер. Гурт часта паказвалі па беларускім тэлебачанні. У 1996 годзе гурт атрымаў на «Рок-каранацыі» тры «Рок-кароны», у тым ліку і «Галоўную».

У 1997 годзе гурт прыпыняе існаванне праз ад’езд франтмена за мяжу. У 2000 годзе робіцца спроба аднаўлення гурта пад кіраўніцтвам Аляксандра *«Газіза»* Газізава, але яна ў асноўным абмежавалася выступам на «Рок-каранацыі».

Песні гурта, запісаныя ў сярэдзіне 1990-х гадоў, рэгулярна гучаць у эфірах беларускіх радыёстанцый. Сярод найбольш вядомых: «Go Never Give Up», «Wild Woman», «Day Without Youl Love», «Put Your Money».

## Дыскаграфія
### Альбомы
*1996 — «Put Your Money… Now!» («Dar Veter Records»)

## Удзельнікі 
* Аляксандр *«Газіз»* Газізаў — гітара, вакал (1995–1997, 2000)
* Аляксандр Пурус — бас-гітара (1995–1997, 2000)
* Аляксандр Віслаўскі — клавішныя (1995–1997, 2000)
* Анатоль Горбач — ударныя (1995–1997, 2000)

;Былыя ўдзельнікі
* Алег *«Джагер»* Мінакоў — вакал, музыка (1995–1997)

## Літаратура 
* 

## Спасылкі
*

Катэгорыя:Рок-гурты Беларусі
Катэгорыя:Музычныя калектывы, якія з’явіліся ў 1995 годзе
Чырвонаармейскі мост

**Чырвонаармейскі мост** — пешаходны мост-цеплаправод цераз Фантанку ў Адміралцейскім раёне Санкт-Пецярбурга, злучае Спаскі і Безыменны востраў. Размешчаны ля вытока Крукава канала, злучаючы ўсходнюю (цотную) набярэжную Крукава канала і набярэжную Фантанкі. Вышэй па цячэнні ракі знаходзіцца Ізмайлаўскі мост, ніжэй — Егіпецкі мост. Бліжэйшая станцыя метрапалітэна — «Тэхналагічны інстытут» (960 м). Сваё найменне мост атрымаў па змешчаным побач Чырвонаармейскіх вуліцах (1-я, 2-я, і г. д. пад нумарамі). Мост быў пабудаваны ў 1956 годзе ў сувязі з неабходнасцю пракладкі тут цеплафікацыйных труб. Праект складзены ў інстытуце «Ленгіпраінжпраект».

Катэгорыя:Масты цераз Фантанку
Катэгорыя:Стальныя масты
Катэгорыя:Пешаходныя масты Санкт-Пецярбурга
Катэгорыя:З’явіліся ў 1956 годзе
Ізмайлаўскі мост

**Ізмайлаўскі мост** — аўтадарожны арачны мост цераз Фантанку ў Адміралцейскім раёне Санкт-Пецярбурга, злучае Спаскі і Безыменны астравы. Адзін з найстарэйшых мастоў горада. Аб’ект культурнай спадчыны рэгіянальнага значэння. Злучае Вазнясенскі праспект з Ізмайлаўскім праспектам. Вышэй па цячэнні знаходзіцца Абухаўскі мост, ніжэй — Чырвонаармейскі мост. Бліжэйшыя станцыі метрапалітэна — «Тэхналагічны інстытут», «Садовая», «Сянная плошча», «Спаская». Назва вядома з 1746 года і дадзена па лейб-гвардыі Ізмайлаўскага палка, слабада якога знаходзілася на левым беразе Фантанкі.

Катэгорыя:Масты цераз Фантанку
Катэгорыя:Аб’екты культурнай спадчыны Расіі
Катэгорыя:Каменныя масты
Катэгорыя:Арачныя масты
Ізмайлаўскі мост (трамвайны)

**Ізмайлаўскі трамвайны мост** — трамвайны мост (не захаваўся) цераз Фантанку, размяшчаўся ў створы Мікольскага завулка ў Санкт-Пецярбургу. Паводле ацэнак сучаснікаў, гэта быў самы няўдалы з усіх мастоў малых пралётаў у горадзе. Трамвайны рух па мосце быў адкрыты 2 (15) верасня 1909 года.

У 1932 годзе было зроблена ўзмацненне ніжніх падвесак моста. Мост выкарыстоўваўся ў трамвайным руху да пачатку Вялікай Айчыннай вайны. Неўзабаве пасля пачатку вайны трамвайныя маршруты, якія выкарыстоўвалі Ізмайлаўскі (Нікольскі) мост, былі закрытыя, і ён фактычна перастаў выкарыстоўвацца. У 1951 годзе камісія Ленмастатрэста прызнала стан моста нездавальняючым. У 1955 годзе было вырашана перанесці трамвайныя маршруты на новы Егіпецкі мост. Да 1958 года мост быў разабраны. Да цяперашняга часу захаваліся берагавыя асновы моста на набярэжнай Фантанкі.

Катэгорыя:Масты цераз Фантанку
Катэгорыя:Стальныя масты
Катэгорыя:Колішнія будынкі і збудаванні
Ігар Сяргеевіч Сацункевіч

**Ігар Сяргеевіч Сацунке́віч** ( — ) — вучоны ў галіне тэарэтычнай фізікі, адзін з пачынальнікаў даследаванняў па фізіцы нейтрына на Беларусі, кандыдат фізіка-матэматычных навук (1970).

## Біяграфія 
І. С. Сацункевіч нарадзіўся ў Мінску. У 1958 годзе скончыў Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт, у 1965 годзе — аспірантуру (вучань акадэміка Ф. І. Фёдарава). З 1958 па 2013 год працаваў у Інстытуце фізікі Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі, з 2013 года — у Аб’яднаным інстытуце энергетычных і ядзерных даследаванняў «Сосны»

## Навуковая дзейнасць 
Аўтар навуковых прац па фізіцы высокіх энергій і электраслабых узаемадзеяннях элементарных часціц. Быў адным з першых, хто высунуў гіпотэзу існавання трэцяга цяжкага лептона. Прымаў удзел у фарміраванні праграмы даследаванняў на дэтэктары ATLAS Вялікага адроннага калайдара ў CERN, быў членам калабарацыі ATLAS з часу яе стварэння. Стаў адным з сааўтарам публікацыі аб адкрыцці базона Хігса.

Сярод апублікаваных прац:
* Современное состояние физики элементарных частиц : (Материал в помощь лектору) / Правл. о-ва «Знание» БССР. — Мн.: Б. и., 1974.
* Современное экспериментальное подтверждение специальной теории относительности. — Мн.: Вышэйшэйшая школа, 1979. — 175 с. : ил. ; 17 см. — (Библиотека юного физика).
* О слабоэлектромагнитной околорезонансной интерференции (разам з А. А. Панковым) // Ядерная физика, 1981. Т.33, вып. 6.
* Экспериментальные корни специальной теории относительности / И. С. Сацункевич. — 2-е изд., испр. — М.: УРСС, 2003.
* Экспериментальные корни специальной теории относительности / И. С. Сацункевич. — Изд. стер., [репр.]. — Москва: URSS: ЛИБРОКОМ, 2013.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 
* Один из последних учеников академика Фёдорова // Газета «Навука», № 19 (2798) 11 мая 2020 г.

Катэгорыя:Фізікі-тэарэтыкі СССР
Катэгорыя:Фізікі-тэарэтыкі Беларусі
Цярлецкі

**Цярлецкі** — украінскае прозвішча.

* Цярлецкія — шляхецкі род герба «Сас» з Перамышльшчыны.

## Вядомыя носьбіты 
* Аляксандр Сцяпанавіч Цярлецкі (1911—1942) — савецкі партызан.
* Антон Цярлецкі (? —1669) — украінскі каталіцкі царкоўны дзеяч XVII ст.
* Астап Сцяпанавіч Цярлецкі (1850—1902) — галіцкі грамадска-палітычны дзеяч, публіцыст і літаратуразнаўца.
* Барыс Кляменцьевіч Цярлецкі (1890—1942) — беларускі геолаг.
* Валянцін Міхайлавіч Цярлецкі (1916—1979) — украінскі савецкі юрыст і гісторык.
* Бенядзікт Цярлецкі (1623—1661) — царкоўны дзеяч, базыльянскі святар, протаіерэй з правамі протаархімандрыта ЧСВВ.
* Віктар Уладзіміравіч Цярлецкі (нар. 1936) — украінскі пісьменнік, публіцыст, краязнаўца, член НСПУ.
* Вінцэнт Цярлецкі — памешчык Пінскага павета, сваяк Яна. Падчас паўстання 1863—1864 гадоў западозраны ў сувязях з паўстанцамі, арыштаваны. Яго маёмасць падлягала секвестру. На следстве падазрэнні не пацвердзіліся, таму паводле загада ЧВГМГ ад 3 верасня 1863 вызвалены з аддачай на парукі па месцы жыхарства.
* Грыць Цярлецкі — украінскі селянін, грамадскі дзеяч. Дэлегат Украінскай Нацыянальнай Рады Заходне-Украінскай Народнай Рэспублікі.
* Іван Іванавіч Цярлецкі (нар. 1936) — савецкі футбаліст і футбольны трэнер. Майстар спорту СССР.
* Іван Мікалаевіч Цярлецкі (1923—2015) - кулямётчык УПА, сын Міколы Цярлецкага .
* Кірыл Сямёнавіч Цярлецкі (1540 / 1550—1607) — праваслаўны епіскап Луцкі і Астрожскі, епіскап грэка-каталіцкай царквы.
* Любамір Рыгоравіч Цярлецкі — украінскі скульптар
* Лаўрэнцій (Цярлецкі) — праваслаўны епіскап перамышльскі
* Маркіян Цярлецкі (1885—1963) — педагог і грамадскі дзеяч, гісторык.
* Мікола Цярлецкі (1891—1988) — украінскі ваенны лекар, галоўны ўрач УГА.
* Міхайла Цярлецкі (1886—1965) — грамадскі дзеяч, фармацэўт, мецэнат, калекцыянер твораў украінскага мастацтва, апошні ўладальнік львоўскай аптэкі «Пад чорным арлом» .
* Мяфодзій Цярлецкі (? —1649) — епіскап грэка-каталіцкай царквы.
* Емяльян Антонавіч Цярлецкі (1873—1958) — галіцкі педагог, грамадскі дзеяч і гісторык.
* Сідар Іванавіч Цярлецкі (1892—1953) — украінскі акцёр і рэжысёр.
* Стэфан Цярлецкі (1927—2006) — брытанскі палітык, дзеяч украінскай дыяспары.
* Тэафіл Цярлецкі (1870—1902) — украінскі жывапісец і карыкатурыст.
* Уладзімір Цярлецкі (1808—1888) — царкоўны і грамадскі дзеяч і публіцыст.
* Уладзімір Мікалаевіч Цярлецкі (1918—1943) — Герой Савецкага Саюза.
* Франц Цярлецкі — буйны пінскі землеўласнік, удзельнік таемнага таварыства «Садружнасць польскага народа».
* Ян Цярлецкі — памешчык Пінскага павета, сваяк Яна. Падчас паўстання 1863—1864 гадоў западозраны ў сувязях з паўстанцамі, арыштаваны. Яго маёмасць падлягала секвестру. На следстве падазрэнні не пацвердзіліся, таму паводле загада ЧВГМГ В. Забалоцкага ад 3 верасня 1863 вызвалены з аддачай на парукі на месцы жыхарства.
* Яўген Пятровіч Цярлецкі (1892—1938) — савецкі юрыст, палітык і дзяржаўны дзеяч.

## Гл. таксама 
* Вольга Цярлецкая (1921—1998) — паэтка

Катэгорыя:Украінскія прозвішчы
Камсамольская плошча (Санкт-Пецярбург)

**Камсамольская плошча** (да 1958 года Круглая плошча) — плошча ў Кіраўскім раёне Санкт-Пецярбурга, размешчаная непадалёк ад Кіраўскага завода на скрыжаванні праспекта Стачак, Чырвонапуцілаўскай і Карабельнай вуліцы.

У выніку пасляваеннай рэканструкцыі гарадской ускраіны Аўтава, цэнтрам мікрараёна стала Круглая плошча, створаная на месцы трамвайнага кольца. Кіраваў праектам планіроўкі і забудовы плошчы, праспекта Стачак і прылеглых кварталаў галоўны архітэктар Ленінграда Валянцін Аляксандравіч Каменскі.

У 1958 годзе ў гонар 40-годдзя УЛКСМ Круглая плошча пераназваная ў Камсамольскую.

У 2007 годзе Міжнародны фонд імя Ліхачова ў асобе старшыні Данііла Граніна звяртаўся да губернатара горада Валянціны Матвіенка з прапановай аднавіць Трыумфальную арку, пабудаваную па праекце архітэктара А. І. Гегела. Але гэтым планам перашкодзіў фінансавы крызіс.

## Літаратура 
* Санкт-Петербург. Петроград. Ленинград: Энциклопедический справочник / Ред. коллегия: Белова Л. Н., Булдаков Г. Н., Дегтярев А. Я. и др. — М.: научное издательство «Большая Российская Энциклопедия». 1992. — 687 с.; ил. ISBN 5-85270-037-1

Катэгорыя:Плошчы Санкт-Пецярбурга паводле алфавіта
Катэгорыя:Плошчы Кіраўскага раёна Санкт-Пецярбурга
Камсамольская плошча

**Камсамольская плошча** — назва плошчаў у розных населеных пунктах.

## Беларусь 
* Камсамольская плошча — плошча ў Іўі.
* Камсамольская плошча — плошча ў Паставах.
* Камсамольская плошча — плошча ў Століне.
* Камсамольская плошча — плошча ў Сянне.

## Расія 
* Камсамольская плошча — плошча ў Маскве.
* Камсамольская плошча — плошча ў Санкт-Пецярбургу.

## Гл. таксама 
* Камсамольская вуліца
* Камсамольскі завулак
* 1-ы Камсамольскі завулак
* 2-і Камсамольскі завулак
Кіраўская плошча

**Кіраўская плошча** — плошча, створаная ў 1930-х гадах у Кіраўскім раёне Санкт-Пецярбурга. Знаходзіцца на скрыжаванні праспекта Стачак, Балтыйскай вуліцы, вуліцы Швяцова і Урхава завулка. З 1930—1935 гг. кампазіцыйным цэнтрам Кіраўскай плошчы з’яўляецца будынак Кіраўскага райсавета (пр. Стачак, д. 18, узор стылю канструктывізму, архітэктар Ной Абрамавіч Троцкі).

## Літаратура 
* Санкт-Петербург. Петроград. Ленинград: Энциклопедический справочник / Ред. коллегия: Белова Л. Н., Булдаков Г. Н., Дегтярев А. Я. и др. — М.: научное издательство «Большая Российская Энциклопедия». 1992. — 687 с.; ил. ISBN 5-85270-037-1

Катэгорыя:Плошчы Санкт-Пецярбурга паводле алфавіта
Катэгорыя:Плошчы Кіраўскага раёна Санкт-Пецярбурга
Чэмпіянат Беларусі па гандболе сярод жанчын 1997/1998

**Чэмпіянат Беларусі па гандболе сярод жанчын 1997/1998** — 6-ы чэмпіянат Рэспублікі Беларусь па гандболе.

## Выніковае размеркаванне месцаў 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Беларуская федэрацыя гандбола
* Спіс прызёраў чэмпіяната Беларусі па гандболе
* ИСТОРИЯ ЧЕМПИОНАТОВ РЕСПУБЛИКИ БЕЛАРУСЬ ПО ГАНДБОЛУ

1998
Катэгорыя:1997 год у гандболе
Катэгорыя:1998 год у гандболе
Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 1997 годзе
Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 1998 годзе
Праспект Абухаўскай Абароны

**Праспект Абухаўскай Абароны** () — магістраль у Неўскім і Цэнтральным раёнах Санкт-Пецярбурга, абмежаваны плошчай Аляксандра Неўскага і Сінопскай набярэжнай з аднаго боку і Шлісельбургскім праспектам і Караваеўскай вуліцай з другога. 

З’яўляецца самым доўгім праспектам унутры забудовы Санкт-Пецярбурга — яго даўжыня складае 11 кіламетраў (для параўнання: праспект Энгельса — 11 км, Маскоўскі праспект — 9,2 км, Бухарэсцкая вуліца — 8,5 км, Суздальскі праспект — 7,7 км). На шэрагу ўчасткаў фактычна з’яўляецца набярэжнай.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Праспекты Санкт-Пецярбурга
Берлінскі ўніверсітэт мастацтваў

**Берлінскі ўніверсітэт мастацтваў** () — нямецкая дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта i з сядзібай у горадзе Берлін.

## Агульная характарыстыка 
Універсітэт вядомы як адзін з найбуйнейшых і найбольш разнастайных універсітэтаў мастацтваў ва ўсім свеце. У ім ёсць чатыры факультэты, якія спецыялізуюцца ў галіне выяўленчага мастацтва, архітэктуры, медыя і дызайну, музыкі і выканальніцкага мастацтва, у якіх навучаецца каля 3 500 студэнтаў. Такім чынам, універсітэт з'яўляецца адным з трох універсітэтаў у Германіі, якія аб'ядналі факультэты мастацтва і музыкі ў адной навучальнай установе. Выкладанне, прапанаванае на чатырох факультэтах, ахоплівае ўвесь спектр мастацтваў і звязаных з імі акадэмічных даследаванняў на больш чым 40 спецыяльнасцях. Берлінскі ўніверсітэт мастацтваў, які мае права прысуджаць доктарскія і постдоктарскія навуковыя ступені, таксама з'яўляецца адным з нямногіх мастацкіх вучэльняў Германіі з поўным універсітэцкім статусам.

## Структура 
* Факультэт дызайну
* Факультэт музыкі
* Факультэт мастацтваў
* Цэнтр танца і інстытут джаза

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Універсітэты Германіі
Тэатральная плошча (Санкт-Пецярбург)

**Тэатральная плошча** (да 1780-х гадоў — Карусельная) — плошча Санкт-Пецярбурга паміж набярэжнымі канала Грыбаедава і Крукава канала, вуліцамі Дзекабрыстаў (былой Афіцэрскай), Глінкі (былой Мікольскай), Саюза Друкароў (былой Гандлёвай). З’явілася ў 1762 годзе.

У 1760—1770-х гадах на плошчы знаходзіліся «каруселі» — амфітэатр для конных гульняў (адсюль ранейшая назва). У 1783 годзе быў пабудаваны Вялікі Каменны тэатр, які неаднаразова перабудоўваўся. Цяпер на гэтым месцы ў перабудаваным і пашыраным будынку тэатра размяшчаецца Кансерваторыя (дом 3).

У 1845 годзе быў збудаваны драўляны цырк, а ў 1847—1849 гадах — каменны тэатр-цырк (архітэктар А. К. Кавас), які ў 1859 годзе згарэў і на яго месцы ўсё тым жа архітэктарам Альбертам Кавосам быў пабудаваны будынак для Імператарскага Марыінскага тэатра (пасля, у савецкі час — тэатр оперы і балета імя С. М. Кірава, цяпер дзяржаўны акадэмічны Марыінскі тэатр оперы і балета).

У 1906 годзе перад кансерваторыяй усталяваны помнік М. І. Глінку (скульптар Р. Р. Бах, архітэктар А. Р. Бах); у 1925 годзе перанесены ў сквер справа ад кансерваторыі. У 1952 годзе збудаваны помнік М. А. Рымскаму-Корсакаву (архітэктар М. А. Шэпілеўскі, скульптары В. Я. Багалюбаў, У. І. Інгал).

У ліпені 2010 года на Тэатральнай плошчы дэмантавалі трамвайныя лініі.

## Літаратура 
* Санкт-Петербург. Петроград. Ленинград: Энциклопедический справочник / Ред. коллегия: Белова Л. Н., Булдаков Г. Н., Дегтярев А. Я. и др. — М.: научное издательство «Большая Российская Энциклопедия». 1992. — 687 с.; ил. ISBN 5-85270-037-1

Катэгорыя:Плошчы Санкт-Пецярбурга паводле алфавіта
Катэгорыя:Плошчы Адміралцейскага раёна
Васілёўскі сельсавет

**Васілё́ўскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Хоцімскага раёна Магілёўскай вобласці. Цэнтр — вёска Васілёўка.

Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Хоцімскага раёна Калінінскай акругі БССР. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Магілёўскай акругі. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Хоцімскім раёне БССР. З 8 ліпеня 1931 года сельсавет у Касцюковіцкім раёне БССР, з 12 лютага 1935 года — у складзе адноўленага Хоцімскага раёна БССР, з 20 лютага 1938 года — Магілёўскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Трасцінскага сельсавета.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Хоцімскага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Касцюковіцкага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1954 годзе
Маскальво

**Маскальво** () — сяло і порт у паўночна-заходняй частцы вострава Сахалін на беразе Сахалінскага заліва Ахоцкага мора. Уваходзіць у склад Ахінскай гарадской акругі. Клімат умераны мусонны. На паўночна-ўсходняй ускраіне пасёлка Маскальво размешчана метэастанцыя, метэаралагічныя назіранні вядуцца з 1931 года. Побач размешчаны порт Маскальво.

Летам 2006 года берагавая маёмасць і адміністрацыйныя будынкі порта выкупленыя ва ўласнасць сумесным прадпрыемствам ТАА «Сахалін-Шэльф-Сэрвіс». Гідратэхнічныя збудаванні знаходзяцца ў дзяржаўнай уласнасці (аператыўнае кіраванне ФГУП Расмарпорт). У 2006 годзе порт прыняў і апрацаваў 100 суднаў (на 34 % больш за паказчык 2005), з іх 56 — па праекце «Сахалін — 5». Усяго апрацавана 15 тыс. тон грузаў.

Катэгорыя:Населеныя пункты Сахалінскай вобласці
Катэгорыя:Парты Расіі
Фрайберг

**Фрайберг** () — горад у Германіі.

## Гісторыя 
Фрайберг — вялікі раённы горад, універсітэцкі цэнтр і цэнтр горназдабыўчай справы прыкладна ў цэнтры Саксоніі, паміж Дрэздэнам і Хемніцам. З’яўляецца адміністрацыйным цэнтрам раёна Цэнтральная Саксонія, утворанага ў 2008 годзе, і сядзібай Фрайбергскай горнай акадэміі, заснаванай у 1765 годзе — найстарэйшага існуючага горнага ўніверсітэта ў свеце.

Увесь гістарычны цэнтр горада знаходзіцца пад аховай. Ён, разам з мясцовымі помнікамі гісторыі горназдабыўной прамысловасці, такімі як шахты, уваходзіць у спіс Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА з 2019 года. Да 1969 года горад быў цэнтрам горназдабыўной і металургічнай прамысловасцю каля 800 гадоў. У апошнія дзесяцігоддзі адбываюцца структурныя змены ў галіне высокіх тэхналогій, у галіне вытворчасці паўправаднікоў і сонечнай тэхнікі, што робіць Фрайберг часткай «Сіліконавай даліны» Саксоніі.

Катэгорыя:Гарады Саксоніі
Катэгорыя:Шахцёрскія гарады