Каліпса (карабель)

**«Каліпса»** ()  — карабель, абсталяваны французскім навукоўцам-акіянографам Жакам-Івам Кусто для даследаванняў сусветнага акіяна.

## Будаўніцтва і эксплуатацыя 
Першапачаткова пабудаваны як драўляны тральшчык Брытанскіх Каралеўскіх ВМС кампаніяй *Ballard Marine Railway Company*, Сіэтл, Вашынгтон, ЗША. Адносіўся да класа караблёў BYMS — British Yard Minesweeper Mark 1 Class Motor Minesweeper. Закладзены 12 жніўня 1941 года пад завадскім пазначэннем BYMS-26, спушчаны на ваду 21 сакавіка 1942 года.

Уведзены ў строй ВМС ў лютым 1943 пад назвай HMS J-826, прыкамандзіраваны да аднаго з атрадаў караблёў, якія дзейнічалі на Міжземным моры. Перакласіфікаваўся як BYMS-2026 ў 1944 годзе, перазакладзены на заводзе на Мальце, выключаны са спісаў флоту ў 1947 годзе.

Пасля Другой сусветнай вайны працаваў паромам паміж Мальтай і востравам Гоца, перайменаваны ў гонар німфы Каліпса (якая жыла на выдуманым востраве Агігія, асацыяваны ў міфах з Гоца).

Ірландскі мільянер і былы член парламента Томас Лоэл Гінес выкупіў Каліпса ў 1950 годзе і выдаў у лізінг Ж.-І. Кусто за сімвалічны франк у год, паставіўшы пры гэтым дзве ўмовы: не раскрываць яго імя і не прасіць больш грошай.

Кусто ператварыў карабель пад экспедыцыйнае судна, забеспячэнне дайвінга, падводных здымак і акіянаграфічных даследаванняў. У тым ліку была ўсталяваная пасадачная пляцоўка для верталёта, навуковае абсталяванне, адсек для падводнага назірання (тры метры пад ватэрлініяй), адно- і двухмесныя міні-падводныя лодкі, распрацоўкі Кусто, сподкі-чоўны і падводныя матацыклы.

11 студзеня 1996 г «Каліпса» сутыкнулася у Сінгапурскай гавані з баржай і затанула.

## Аднаўленне і кансервацыя судна 
Судна заставалася пад вадой 17 дзён, пасля чаго было паднята і адбуксіравана ў Францыю. Пасля таго, як карабель правёў некаторы час у порце Марсель, у 1998 годзе, ужо пасля смерці Кусто, яго адбуксіравалі на атлантычнае ўзбярэжжа Францыі — ў Марскі музей у Ла Рашэль. Тады ж было заяўлена аб планах ператварэння карабля ў плывучы музей.

На канец 2006 года судна страціла мноства абсталявання са сваіх верхніх палуб. Статус і перспектывы гэтага гістарычнага судна не цалкам зразумелы да гэтага часу.

Франсіне Кусто ўдалося арганізаваць пачатак аднаўлення судна. 11 кастрычніка 2007 г. карабель пачалі перабазоўваць ў заліў гарадка Канкарно французскага дэпартамента Фіністэр. Аднаўленчыя работы будуць праведзены на заводзе Piriou Shipyard, судна будзе пераўтворана ў экспанат музея.

У чэрвені 2010 года BПC паведамляла, што «Каліпса» будзе адноўлена да стагоддзя з дня нараджэння Жака-Іва Кусто. Па словах аднаго з былых членаў каманды судна, які наведаў верф, яно па-ранейшаму захоўваецца ў разабраным выглядзе ў ангары ў тым жа выглядзе, як і 11 чэрвені 2010 года — афіцыйная дата стагоддзя — і наўрад ці зможа выйсці ў моры ў найбліжэйшы час.

## Каліпса ў культуры 
* Джон Дэнвер у 1975 напісаў песню «Каліпса», у гонар карабля і яго каманды.
* Жан-Мішэль Жар у 1990 годзе запісаў альбом «У чаканні Кусто», галоўная кампазіцыя якога доўжыцца больш за 46 хвілін, а астатнія тры кампазіцыі названы ў гонар судна — Calypso.
* GWAR напісаў песню Je m’appelle J. Cousteau (з альбома Hell-O), выпушчаную ў 1988 годзе.

## Спасылкі 
*  *«Каліпса»*  на сайце Таварыства Кусто
** www.cousteau.org >> Calypso 
*  BYMS-26 
*  Тральшчыкі Другой сусветнай вайны 
*  Miquel Pontes — «El Calypso: Historia de un mito» in *Aquanet* 67, 2005 http://marenostrum.org/download/aquanet/2005/aquanet-67.pdf (PDF)
*  Клуб Каліпса ў Ла-Рашэлі 
*  Сайт Шанцье Пірыу — завод, які аднаўляе «Каліпса»

Катэгорыя:Навукова-даследчыя судны Францыі
Катэгорыя:Тральшчыкі Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Караблі-музеі