open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Сяргей Міхеевіч Мелкіх

**Сяргей Міхеевіч Мелкіх** ( — ) — беларускі тэрапеўт, доктар медыцынскіх навук (1934), прафесар (1922), член-карэспандэнт АН БССР (1940), Заслужаны дзеяч навук БССР (1938).

Скончыў медыцынскі факультэт Маскоўскага ўніверсітэта (1900), працаваў асістэнтам у клініках Масквы, затым загадваў кафедрамі тэрапіі Беларускага ўніверсітэта.

Двойчы, у 1940—1941 і 1944—1952 гадах, быў дырэктарам Інстытута тэарэтычнай і клінічнай медыцыны АН БССР. Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, у 1941—1943 гадах узначальваў аддзяленне Маскоўскага ваеннага шпіталя.

## Навуковая дзейнасць 
Займаўся пытаннямі злаякасных анемій, пухлін, малярыі, лейкозаў. Адным з першых ужыў пнеўматоракс пры туберкулёзе лёгкіх, арганізаваў люмінесцэнтную лабараторыю для ранняй дыягностыкі рака, ініцыяваў стварэнне першага ў БССР гематалагічнага аддзялення.

Пахаваны на Вайсковых могілках г. Мінска (Беларусь).

## Узнагароды 
Узнагароджаны ордэнамі Леніна, Працоўнага Чырвонага Сцяга (1943), медалямі.

## Спасылкі 
* Сяргей Міхеевіч Мелкіх у базе даных «История белорусской науки в лицах» Цэнтральнай навуковай бібліятэкі імя Якуба Коласа НАН Беларусі 

Катэгорыя:Ваенныя ўрачы Беларусі
Катэгорыя:Ваенныя ўрачы СССР
Катэгорыя:Тэрапеўты Беларусі
Катэгорыя:Медыкі Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Члены-карэспандэнты АН БССР
Катэгорыя:Дактары медыцынскіх навук
Катэгорыя:Заслужаныя дзеячы навукі Беларускай ССР
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета БССР 1-га склікання
Сцяг Добруша

**Сцяг Добруша** — афіцыйны геральдычны сімвал горада Добруш Гомельскай вобласці. Сцяг зарэгістраваны ў Гербавым матрыкуле Рэспублікі Беларусь  года № 54.

## Апісанне 
Прамавугольнае палотнішча зялёнага колеру з суадносінамі бакоў 1:2, у цэнтры правага боку якога гербавая эмблема — тры белыя бухты ліны.

Сцяг быў распрацаваны на аснове герба з выкарыстаннем тых жа колераў і асноўных элементаў.

Рашэнні аб зацвярджэнні герба і сцяга г. Добруша і Добрушскага раёна прыняты раённым выканаўчым камітэтам ад 29 сакавіка 2001 года № 214 і раённым Саветам дэпутатаў 30 сакавіка 2001 года № 47. Аўтар рэканструкцыі М. М. Елінская.

## Гл. таксама 
* Герб Добруша

## Крыніцы 
Катэгорыя:Добруш
Добруш
Катэгорыя:2001 год у Беларусі
Герб Ельска

**Герб Ельска** — афіцыйны геральдычны сімвал горада Ельск Гомельскай вобласці. Герб зарэгістраваны ў Гербавым матрыкуле Рэспублікі Беларусь  года № 48.

## Апісанне 
У чырвоным полі іспанскага шчыта два срэбныя мячы рукаяццямі ўніз, пакладзеныя Андрэеўскім крыжам.

Герб зацверджаны рашэннямі Ельскага раённага выканаўчага камітэта ад 22 лістапада 2000 года № 472 і Ельскага раённага Савета дэпутатаў ад 27 снежня 2000 года № 29. Аўтар герба А. А. Шпунт.

## Гл. таксама 
* Сцяг Ельска

Катэгорыя:Ельск
Ельск
Герб Жыткавічаў

**Герб Жыткавічаў** — афіцыйны геральдычны сімвал горада Жыткавічы Гомельскай вобласці. Герб зарэгістраваны ў Гербавым матрыкуле Рэспублікі Беларусь  года № 19.

## Апісанне 
У чырвоным полі іспанскага шчыта срэбны хвалісты пояс, над якім срэбная раздвоеная ўнізе страла, перасечаная крыжам.

Рашэнне аб зацвярджэнні герба горада Жыткавічы было прынята Жыткавіцкім раённым выканаўчым камітэтам ад 3 красавіка 2000 года № 251, аб сцягу горада Жыткавічы і Жыткавіцкага раёна — 9 жніўня 2010 года № 1003. Аўтар герба А. А. Шпунт.

## Гл. таксама 
* Сцяг Жыткавічаў

Катэгорыя:Жыткавічы
Жыткавічы
Сцяг Жлобіна

**Сцяг Жлобіна** — афіцыйны геральдычны сімвал горада Жлобін Гомельскай вобласці. Сцяг зарэгістраваны ў Гербавым матрыкуле Рэспублікі Беларусь  года № 80.

## Апісанне 
Блакітнае прамавугольнае палотнішча з суадносінамі бакоў 1:2, у цэнтры правага боку якога гербавая эмблема — бела-чорная ладдзя.

Сцяг г. Жлобіна і палажэнні аб іх зацверджаны рашэннем Жлобінскага гарадскога выканаўчага камітэта ад 28 снежня 2001 года № 962.

## Гл. таксама 
* Герб Жлобіна

Катэгорыя:Жлобін
Жлобін
Катэгорыя:2002 год у Беларусі
Урок беларускай мовы

**«Урок беларускай мовы»** () — беларускі дакументальны фільм рэжысёра Мірослава Дэмбіньскага, створаны на кінастудыі «Everest» пры падтрымцы  ў 2006 годзе.

У 2008 годзе CD-дыск з фільмам і яшчэ некаторыя дыскі сталі першай інфармацыйнай прадукцыяй, прызнанай экстрэмісцкай.

## Сюжэт 
Фільм пра драматычныя падзеі, звязаныя з прэзідэнцкімі выбарамі ў Беларусі. У ім адлюстравана барацьба маладых беларусаў супраць рэжыму Лукашэнкі. Канспірацыйныя змовы, дэманстрацыі, жорсткае ўціхамірванне сацыяльнага пратэсту паказваюцца знутры, з пункту гледжання маладых апазіцыянераў. Створана вельмі эмацыйная карціна палітычнай сітуацыі ў апошняй таталітарнай дзяржаве ў Еўропе.

## У фільме здымаліся 
## Здымачная група 
* рэжысёр — Мірослаў Дэмбіньскі
* аператары — Мацей Шафніцкі, Міхал Слюсарчык
* асістэнты рэжысёра — Міраслава Дэмбіньска, Пётр Дудановіч
* асістэнты аператара — Віка Сцепановіч, Макс Русць, Марыўш Сушэк, Воля Швед
* гукарэжысёр — Тэрэза Стэмпень

Катэгорыя:Дакументальныя фільмы Беларусі
Катэгорыя:Фільмы на польскай мове
Яўген Дзмітрыевіч Белаенка

**Яўген Дзмітрыевіч Белаенка** (1947—2006) — беларускі савецкі вучоны ў галіне траўматалогіі, артапедыі, артралогіі і біятрыбалогіі, акадэмік Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі.

## Біяграфія 
Яўген Белаенка нарадзіўся 9 лістапада 1947 года ў Мурманску. Выпускнік СШ 19 Мінска 1964 года. У 1972 годзе ён скончыў Мінскі дзяржаўны медыцынскі інстытут. З 1975 года працаваў у Беларускім навукова-даследчым інстытуце траўматалогіі і артапедыі, прайшоўшы шлях да пасады яго дырэктара.

З’яўляўся аўтарам больш чым 200 навуковых работ, 21 вынаходак, 2 манаграфій ў галіне дыягностыкі і хірургічнага лячэння рэўмаартапедычных захворванняў, пераломаў, спартыўных траўм. Акрамя таго, стварыў новыя лекавыя прэпараты для павышэння зносаўстойлівасці суставаў. У 1992 годзе Белаенка абараніў доктарскую дысертацыю, а ў 1998 годзе яму было прысвоена званне заслужанага ўрача Беларусі. У 2000 годзе ён быў абраны членам-карэспандэнтам, а ў 2003 годзе — акадэмікам Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі.

Памёр 8 снежня 2006 года, пахаваны на Усходніх могілках Мінска.

## Спасылкі 
* Яўген Дзмітрыевіч Белаенка ў базе даных «История белорусской науки в лицах» Цэнтральнай навуковай бібліятэкі імя Якуба Коласа НАН Беларусі 

Катэгорыя:Артапеды Беларусі
Катэгорыя:Траўматолагі Беларусі
Сцяг Жыткавічаў

**Сцяг Жыткавічаў** — афіцыйны геральдычны сімвал горада Жыткавічы Гомельскай вобласці. Заснаваны Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 28 верасня 2011 года № 433 і зарэгістраваны ў Дзяржаўным геральдычным рэгістры Рэспублікі Беларусь 30 верасня 2011 года № Б-204.

## Апісанне 
Прамавугольнае палотнішча чырвонага колеру з суадносінамі бакоў 1:2, у цэнтры правага боку якога — выява герба горада Жыткавічы і Жыткавіцкага раёна.

Рашэнне аб зацвярджэнні сцяга горада Жыткавічы і Жыткавіцкага раёна ад 9 жніўня 2010 года № 1003. Аўтар флага і мастак — В. А. Ляхор..

## Гл. таксама 
* Герб Жыткавічаў

Катэгорыя:Жыткавічы
Жыткавічы
Катэгорыя:2011 год у Беларусі
Болдзін

**Болдзін** — прозвішча

## Вядомыя носьбіты 
* Аляксандр Міхайлавіч Болдзін — савецкі хірург
* Іван Васілевіч Болдзін — савецкі ваенны дзеяч

## Гл. таксама 
* Болдзіна
Яўген Яўгенавіч Бонч-Асмалоўскі

**Яўген Яўгенавіч Бонч-Асмалоўскі** ( — ) — беларускі хірург, ваенны ўрач, палкоўнік медыцынскай службы. Заслужаны ўрач БССР (1963).

## Біяграфія 
Пасля заканчэння Смаленскага ўніверсітэта ў 1930 годзе працаваў галоўным урачом раённых бальніц Смаленскай вобласці. У 1940 годзе ўпершыню ва ўмовах Дзямідаўскай бальніцы выканаў аперацыю на сэрцы.

Выкладаў на кафедры ваенна-палявой хірургіі Мінскага медыцынскага інстытута. Галоўны хірург Беларускай ВА (1957—1965).

Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны.

Пахаваны на Усходніх могілках г. Мінска (Беларусь), участак 26.

## Узнагароды 
Узнагароджаны ордэнам Чырвонага Сцяга, 2 ордэнамі Чырвонай Зоркі і Айчыннай вайны II ступені, медалямі.

## Літаратура 
* Ишутин О. С. Руководители военной медицины Беларуси 1914—2014 гг. / О. С. Ишутин — Минск. Колорград, 2018. С. 195—198

Катэгорыя:Хірургі Беларусі
Катэгорыя:Ваенныя ўрачы Беларусі
Катэгорыя:Ваенныя ўрачы СССР
Катэгорыя:Удзельнікі Вялікай Айчыннай вайны
Герб Калінкавічаў

**Герб Калінкавічаў** — афіцыйны геральдычны сімвал горада Калінкавічы Гомельскай вобласці. Герб зарэгістраваны ў Гербавым матрыкуле Рэспублікі Беларусь  года № 78.

## Апісанне 
Іспанскі шчыт рассечаны срэбным завостраным да нізу слупам, правая частка поля блакітнага колеру, левая — чырвонага.

Герб зацверджаны рашэннем Калінкавіцкага раённага Савета дэпутатаў ад 27 снежня 2001 года № 86. Аўтар герба і мастак Р. С. Жаўняркевіч.

## Гл. таксама 
* Сцяг Калінкавічаў

Катэгорыя:Калінкавічы
Калінкавічы
Гардон

**Гардон** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Аляксандр Гарыевіч Гардон — расійскі тэлевядучы.
* Валерый Сяргеевіч Гардон (нар. 1945) — беларускі вучоны ў галіне матэматыкі і тэхнічнай кібернетыкі.
* Дзмітрый Ільіч Гардон (нар. 1967) — украінскі журналіст, тэлевядучы, палітык.
* Кацярына Віктараўна Гардон — расійская журналістка.
* Майсей Карлавіч Гардон — беларускі ўрач-кардыёлаг
* Меер Барысавіч Гардон (1917—1989) — савецкі інжынер.
* Фавій Залманавіч Гардон (1909—1970) — рускі пісьменнік-перакладчык.
Біятрыбалогія

**Біятрыбалогія** — раздзел навукі, які займаецца вывучэннем трэння,  і  біясістэм, асабліва суставаў чалавека, такіх як сцёгны і калені. У цэлым гэтыя працэсы вывучаюцца ў кантэксце  і .

Калі дзве паверхні труцца адна аб адну, эфект трэння кожнай паверхні будзе залежаць ад трэння, зносу і змазкі ў месцы кантакту. Напрыклад, сцегнавыя і вялікабярцовыя кампаненты каленных імплантатаў рэгулярна труцца адзін аб аднаго падчас паўсядзённых заняткаў, такіх як хада ці ўздымаў па лесвіцы. Калі працаздольнасць вялікабярцовага кампанента неабходна прааналізаваць, прынцыпы кантактнай механікі і трыбалогіі выкарыстоўваюцца для вызначэння прадукцыйнасці зносу імплантата і эфектаў змазкі сінавіяльнай вадкасці.

Дадатковыя аспекты біятрыбалогіі ўключаюць аналіз пашкоджанняў паверхняў выніку кантакту паверхняў, якія датыкаюцца падчас руху.

Катэгорыя:Механіка
Катэгорыя:Раздзелы біялогіі
Герб Капаткевічаў

**Герб Капаткевічаў** — герб гарадскога пасёлка Капаткевічы Петрыкаўскага раёна Гомельскай вобласці. Герб зарэгістраваны ў Гербавым матрыкуле Рэспублікі Беларусь  года № 68.

## Апісанне 
У блакітным полі іспанскага шчыта тры срэбныя размешчаны паралельна бэлькі, якія звужваюцца да нізу.

У гербе гарадскога пасёлка выкарыстаны галоўныя элементы герба Яленскіх — тры сярэбраныя бэлькі, якія звужаюцца да нізу. Яны служаць асновай і для сцяга Капаткевічаў.

Герб Капаткевічаў зацверджаны рашэннем Капаткевіцкага пасялковага Савета дэпутатаў ад 22 чэрвеня 2001 года № 31. Аўтар герба С. Я. Рассадзін.

## Гл. таксама 
* Сцяг Капаткевічаў

Катэгорыя:Капаткевічы
Капаткевічы
Сцяг Капаткевічаў

**Сцяг Капаткевічаў** — сцяг гарадскога пасёлка Капаткевічы Петрыкаўскага раёна Гомельскай вобласці. Сцяг зацверджаны Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад  года № 68.

## Апісанне 
Прамавугольнае палотнішча блакітнага колеру з суадносінамі бакоў 1:2, на адным боку злева гербавая эмблема — тры бэлькі белага колеру, размешчаныя паралельна, якія звужваюцца да нізу.

Сцяг Капаткевічаў зацверджаны рашэннем Капаткевіцкага пасялковага Савета дэпутатаў ад 22 чэрвеня 2001 года № 31. Аўтар сцяга С. Я. Рассадзін.

## Гл. таксама 
* Герб Капаткевічаў

Катэгорыя:Капаткевічы
Капаткевічы
Катэгорыя:2001 год у Беларусі
Беларуская аўтамабільная асацыяцыя

**«Белару́ская аўтамабі́льная асацыя́цыя»** — беларуская арганізацыя, мэта якой удасканаленне сістэмы абслугоўвання кліентаў, заканадаўства, ўплыў на аўтамабільны бізнес, стварэнне роўных умоў гаспадарання для ўсіх суб’ектаў, занятых у гэтай сферы, падаўшы права выбару спажыўцам. Асацыяцыя штомесяц апрацоўвае і накіроўвае сваім сябрам статыстычную і аналітычную інфармацыю па імпарту новых аўтамабіляў у Рэспубліку Беларусь і па заканчэнні года прадастаўляе гэтую інфармацыю СМІ.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Арганізацыі Беларусі
Катэгорыя:Аўтамабільны транспарт
Катэгорыя:Транспарт у Беларусі
Герб Кармы

**Герб Кармы** — герб гарадскога пасёлка Карма Кармянскага раёна Гомельскай вобласці. Герб зарэгістраваны ў Гербавым матрыкуле Рэспублікі Беларусь  года № 45.

## Апісанне 
У блакітным полі іспанскага шчыта эмблема Быкоўскіх — два срэбныя шабельныя эфесы, пакладзеныя Андрэеўскім крыжам.

Быкоўскія валодалі гербам, які называўся «Абшланк» — дзве шабельныя рукаяцці, размешчаныя ў выглядзе Андрэеўскага крыжа. Ён паслужыў асновай для сцяга, і не толькі Кармы, але і ўсяго Кармянскага раёна, як адзінай адміністрацыйна-тэрытарыяльнай адзінкі.

Быў прыняты рашэннем Кармянскага Савета дэпутатаў ад 22 верасня 2000 года № 31. Аўтар герба С. Я. Рассадзін, мастак Л. А. Бісюкоў.

## Цікавыя факты 
У 2014 годзе некалькі дзясяткаў кармянскіх ветэранаў, якія пабачылі ў гербавай эмблеме выяву свастыкі, падпісалася пад калектыўным зваротам «Па факце здзеку над дзяржаўнай сімволікай Прэзідэнта РБ пры дапамозе нацысцкай свастыкі на выяве Сцяга РБ».

## Гл. таксама 
* Сцяг Кармы

Катэгорыя:Карма (Кармянскі раён)
Карма
Чурлёнскі сельсавет

**Чурлёнскі сельсавет**, **Чурлонскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Вілейскага раёна Маладзечанскай вобласці. Цэнтр — вёска Чурлёны.

Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Куранецкага раёна Вілейскай вобласці БССР. З 20 верасня 1944 года ў складзе Маладзечанскай вобласці. З 5 ліпеня 1946 года ў складзе Вілейскага раёна. 18 мая 1959 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Іжскага сельсавета.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Вілейскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1940 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1959 годзе
Беларуская аўтамабільная федэрацыя

**Грамадскае аб’яднанне «Белару́ская аўтамабі́льная федэра́цыя»** — беларуская самастойная, незалежная грамадская спартыўная арганізацыя, якая аб’ядноўвае на добраахвотных пачатках спартсменаў, трэнераў, суддзяў і ветэранаў спорту, супрацоўнічае з арганізацыямі, якія садзейнічаюць развіццю аўтаспорту і аўтамабілізацыі ў Рэспубліцы Беларусь.

## Кіраўніцтва 
* старшыня Прэзідыума — Аляксей Мікалаевіч Аўраменка
* першы віцэ-старшыня — Анатоль Сцяпанавіч Пашкевіч
* віцэ-старшыня — Айк Ашотавіч Сіманян

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Спартыўныя арганізацыі Беларусі
Катэгорыя:Аўтаспорт
Туранкоў

**Туранкоў** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Аляксей Яўлампавіч Туранкоў (1886—1958) — беларускі кампазітар.
* Мікалай Ісакавіч Туранкоў (1924—1998) — вучоны ў галіне глебазнаўства, доктар біялагічных навук
Трыцаўка

**Тры́цаўка** — рака ў Беларусі, у Дзятлаўскім раёне Гродзенскай вобласці, правы прыток ракі Шчара (басейн Нёмана).

Даўжыня ракі складае 15 км. Плошча вадазбору 64 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 3,2 м/км. Выток Трыцаўкі знаходзіцца за 1,5 км у напрамку на ўсход ад вёскі Малдавічы. Упадае ў Шчару ў напрамку на паўднёвы захад ад вёскі Гарадкі. Вадазбор у межах Верхнянёманскай нізіны.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* Общая характеристика речной сети Гродненской области // Справочник «Водные объекты Республики Беларусь» 

Катэгорыя:Рэкі Дзятлаўскага раёна
Катэгорыя:Прытокі Шчары
Гаварухін

**Гаварухін** — рускае прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Станіслаў Сяргеевіч Гаварухін — савецкі і расійскі кінарэжысёр, сцэнарыст і палітычны дзеяч.
* Яўген Дзмітрыевіч Гаварухін (1941—1998) — беларускі савецкі ваенны хірург і арганізатар аховы здароўя.

Катэгорыя:Рускія прозвішчы
Саўл Майсеевіч Бухман

**Саўл Майсеевіч Бухман**, ці **Шавель Хаімавіч Бухман** ( — ) — савецкі ваенны ўрач і арганізатар аховы здароўя. Палкоўнік медыцынскай службы.

## Біяграфія 
Скончыў медыцынскі факультэт Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта ў 1927 годзе.

У Чырвонай Арміі з 1928 года. Служыў на пасадах дывізійнага ўрача, начальніка санітарнага корпуса, начальніка санітарнага аддзела 3-й арміі Заходняй асобай ваеннай акругі, 22-й арміі (1933—1945). Прымаў удзел у вызваленні Заходняй Беларусі. Пасля вайны працаваў начальнікам навучальнай часткі ваеннай кафедры Мінскага медыцынскага інстытута.

Пахаваны на Усходніх могілках Мінска (Беларусь), участак 26.

## Узнагароды 
Узнагароджаны ордэнамі Леніна, Чырвонага Сцяга, Айчыннай вайны 1 ступені, Чырвонай зоркі, медалямі.

## Літаратура 
* **Ишутин, О. С.** Военно-медицинское образование в Республике Беларусь. История и современность. Т. 1: История создания и деятельности военной кафедры Белорусского, Минского государственного медицинского института 1930—1995 гг./ О. С. Ишутин, В. Г. Богдан. — Минск: Колорград, 2017. — С. 147—148.

Катэгорыя:Ваенныя ўрачы Беларусі
Катэгорыя:Ваенныя ўрачы СССР
Катэгорыя:Медыкі Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Палкоўнікі СССР
Катэгорыя:Удзельнікі польскага паходу РСЧА
Катэгорыя:Постаці беларускай аховы здароўя
Распаўсюджванне COVID-19 у Бразіліі

Пандэмія COVID-19 ўпершыню пачала распаўсюджвацца ў Бразіліі 25 лютага 2020 года, пасля таго як аналізы 61-гадовага мужчыны з Сан-Паўлу, што вярнуўся з Ламбардыі (Італія), паказалі станоўчы вынік на вірус. Па стане на 4 красавіка 2020 года ў краіне было пацверджана 9053 выпадкі захворвання, у выніку чаго загінула 359 чалавек. Мясцовыя перадачы віруса былі зарэгістраваныя па меншай меры ў сямі штатах.

28 студзеня Міністэрства аховы здароўя Бразіліі павысіла ўзровень экстранай абвесткі насельніцтва да ўзроўню 2 з 3, разглядаючы «непазбежную пагрозу» для дзяржавы, паколькі быў зафіксаваны падазраваны выпадак у Белу-Арызонце, штат Мінас-Жэрайс. На наступны дзень міністэрства аб’явіла, што расследуе яшчэ два меркаваныя выпадкі ў Порту-Алегрэ і Курытыбе. Ніякай дадатковай інфармацыі аб пацыентах у Порту-Алегрэ і Курытыбе прадастаўлена не было. Тым не менш, было паведамлена, што пацыент з Белу-Арызонце быў студэнтам, што нядаўна наведаў кітайскі Ухань, месца ўзнікнення ўспышкі віруса.

Станам на 2023 год у краіне зафіксавана 37 млн захворванняў, у тым ліку 704 тыс. смерцяў.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Пандэмія COVID-19
Катэгорыя:2020 год у Бразіліі
Mėnuo Juodaragis

**Mėnuo Juodaragis** () — штогадовы балтыйскі фестываль постфальклора і альтэрнатыўнай музыкі ў Літве. Праграма фестывалю ўключае лекцыі, семінары, традыцыйныя абрады, мастацкія выстаўкі, кінапаказы, прагулкі, спартыўныя спаборніцтвы і народныя танцы.

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт 
* Алена Ляшкевіч (01.09.2017). Як клапоцяцца пра экалогію на літоўскім фестывалі MENUO JUODARAGIS . Зялёная сетка.

Катэгорыя:Музычныя фестывалі
Катэгорыя:Фестывалі Літвы
Катэгорыя:З’явіліся ў 1995 годзе
Яўген Дзмітрыевіч Гаварухін

**Яўген Дзмітрыевіч Гаварухін** ( — ) — савецкі ваенны хірург. Палкоўнік медыцынскай службы. Заслужаны ўрач БССР (1987).

## Біяграфія 
Выпускнік факультэта падрыхтоўкі ваенных урачоў для ракетных і сухапутных войскаў Ваенна-медыцынскай акадэміі імя С. М. Кірава г. Ленінграда (1964).

Праходзіў службу на пасадзе начальніка медыцынскіх пунктаў розных батальёнаў, камандзіра эвакуацыйнага ўзвода, прыёмна-сартавальнага ўзвода медыцынскай роты ў складзе розных батальёнаў (1964—1971). Начальнік хірургічнага аддзялення 859 Ваеннага шпіталя Беларускай ваеннай акругі (Паўлінава; 1973—1975); урач хірургічнага аддзялення, затым — начальнік аддзялення сасудзістай хірургіі 432 акруговага ваеннага шпіталя Чырванасцяжнай Беларускай ваеннай акругі (1975—1980); галоўны хірург Беларускай ваеннай акругі ВС СССР (1985—1992).

Удзельнік ліквідацыі наступстваў катастрофы на Чарнобыльскай АЭС.

Пахаваны ў Мінску на Усходніх могілках (участак 14, рад 10, магіла № 15).

## Узнагароды 
Узнагароджаны шматлікімі медалямі.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Ишутин О. С. Руководители военной медицины Беларуси 1914—2014 гг. / О. С. Ишутин — Минск. Колорград, 2018. С. 201—202.

Катэгорыя:Ліквідатары Чарнобыльскай аварыі
Катэгорыя:Ваенныя ўрачы Беларусі
Катэгорыя:Ваенныя ўрачы СССР
Катэгорыя:Хірургі СССР
Катэгорыя:Хірургі Беларусі
Катэгорыя:Постаці беларускай аховы здароўя
Катэгорыя:Палкоўнікі СССР
Катэгорыя:Заслужаныя ўрачы Беларускай ССР
Катэгорыя:Палкоўнікі медыцынскай службы (Беларусь)
Рак малочнай залозы

**Рак малочнай залозы** — утварэнне ракавай пухліны ў тканках малочнай залозы.

Пры выяўленні пухліны выконваюць рэнтгеналягічнае абследаванне (мамаграфію). Для ўстанаўленьня дабра- або злаякаснасці пухліны робяць ультрагукавое даследаванне і праводзяць забор (біяпсію) яе кавалка іголкай для даследавання пад мікраскопам. Затым ажыццяўляюць хірургічнае выдаленне пашкоджанага пухлінай органа. Прынамсі выдаляюць частку малочнай залозы з пухлінай і лімфавузламі падпахавай вобласці з таго ж боку пры спадарожным правядзенні прамянёвай тэрапіі ў вобласці хірургічнага ўмяшання. Пры вялікім памеры пухліны выдаляюць малочную залозу, грудныя мускулы і ссудзіны. Пры меншым памеры выдаляюць малочную залозу з тлушчавай абаломінай і лімфавузламі падпахавай вобласці з таго ж боку.

## Чыннікі 
Узнікненню хваробы спрыяе ранні пачатак і нерэгулярнасць плоцевага жыцця, аборт (асабліва ва ўзросце да 18 гадоў) і адсутнасць груднога кармлення. Адмоўнае ўздзеянне аказваюць стрэс, ультрафіялетавае выпраменьванне і траўма грудзі ў побыце, за стырном і пры занятках спортам.

## Беларусь 
У 2012 годзе рак малочнай залозы быў найбольш распаўсюджаным відам раку сярод жанчынаў Беларусі. Пагатоў на рак малочнай залозы прыпала каля 18% смяротнасці ад злаякасных новаўтварэнняў у жанчынаў.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Злаякасныя новаўтварэнні
Катэгорыя:Анкалогія
Блашкі

**Блашкі** () — горад у Польшчы, размешчаны за 80 км на захад ад Лодзі і за 200 км на захад ад Варшавы. Уваходзіць у склад Сярадзкага павета Лодзьскага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Блашкі. Плошча 1,62 км². Насельніцтва 2,1 тыс. чалавек.
Сярадзкі павет

**Сярадзкі павет** () — павет у Польшчы, уваходзіць у склад Лодзьскага ваяводства. Утвораны ў 1999 годзе.  Цэнтр павета — горад Серадз. Займае плошчу 1491,04 км². Насельніцтва павета складае 119 тыс. чалавек.

## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка павета
Герб Лельчыцаў

**Герб Лельчыцаў** — герб гарадскога пасёлка Лельчыцы Гомельскай вобласці. Герб зарэгістраваны ў Гербавым матрыкуле Рэспублікі Беларусь  года № 90.

## Апісанне 
У блакітным полі іспанскага шчыта стылізаваная выява бусла натуральнага колеру, унізе — залаты дубовы вянок.

У аснову герба пакладзены эскіз, падрыхтаваны ў Лельчыцах і адаптаваны да законаў, правілаў і традыцый геральдыкі. Эмаль і метал (блакітны і золата), і кампазіцыйнае размяшчэнне асноўных фігур аддалена нагадваюць герб «Ляліва» — радавы знак аднаго з апошніх уладальнікаў (з 1874 года) Лельчыцаў І. І. Тышкевіча — у блакітным полі герба змешчана шасціпрамянёвая залатая зорка і пад ёй залаты паўмесяц рагамі дагары.

Герб зацверджаны рашэннем Лельчыцкага раённага Савета дэпутатаў ад 8 чэрвеня 2001 года № 10/3.

## Гл. таксама 
* Сцяг Лельчыцаў

Катэгорыя:Лельчыцы
Лельчыцы
Сцяг Кармы

**Сцяг Кармы** — сцяг гарадскога пасёлка Карма Кармянскага раёна Гомельскай вобласці.

## Апісанне 
Прамавугольнае палотнішча блакітнага колеру з суадносінамі бакоў 1:2, у сярэдзіне гербавая эмблема Быкоўскіх — два срэбныя шабельныя эфесы, пакладзеныя Андрэеўскім крыжам.

Быкоўскія валодалі гербам, які называўся «Абшланк» — дзве шабельныя рукаяцці, размешчаныя ў выглядзе Андрэеўскага крыжа. Ён паслужыў асновай для сцяга, і не толькі Кармы, але і ўсяго Кармянскага раёна, як адзінай адміністрацыйна-тэрытарыяльнай адзінкі.

Сцяг прыняты рашэннем Кармянскага Савета дэпутатаў ад 22 верасня 2000 года № 31.

## Гл. таксама 
* Герб Кармы

Катэгорыя:Карма (Кармянскі раён)
Карма
Мікалай Цітавіч Пятроў

**Мікалай Цітавіч Пятро́ў** (;  — ) — беларускі хірург, доктар медыцынскіх навук (1940), прафесар (1941), Заслужаны дзеяч навукі БССР (1949), Заслужаны ўрач БССР (1948).

## Біяграфія 
Нарадзіўся 19 снежня 1892 года ў Санкт-Пецярбургу. У 1910 годзе скончыў гімназію, у 1915 годзе — Ваенна-медыцынскую акадэмію. Удзельнічаў у Першай сусветнай вайне, будучы ардынатарам ваенна-палявога шпіталя на Заходнім фронце. У 1918 годзе пайшоў на службу ў Рабоча-сялянскую Чырвоную Армію, удзельнічаў у баях Грамадзянскай вайны.

Пасля дэмабілізацыі ў 1921 годзе пераехаў у Беларусь і ўладкаваўся на працу ардынатарам Віцебскай гарадской бальніцы імя М. І. Калініна. З 1928 года ён узначальваў хірургічнае аддзяленне Віцебскай дзіцячай бальніцы, а з 1934 года быў асістэнтам кафедры Віцебскага дзяржаўнага медыцынскага інстытута. Пад кіраўніцтвам Пятрова была створана Віцебская абласная станцыя пералівання крыві, пачаты прыём хворых касцявым туберкулёзам у Віцебскім туберкулёзным дыспансеры. Вучыўся методыцы аперацый на галаўным і спінным мозгу ў Мікалая Бурдэнкі, пасля чаго першым у Віцебску пачаў іх праводзіць. З 1935 года дацэнт Мікалай Пятроў загадваў кафедрай агульнай хірургіі Віцебскага дзяржаўнага медыцынскага інстытута. У 1937 годзе ён абараніў кандыдацкую, а ў 1940 годзе — доктарскую дысертацыі, а ў 1941 годзе быў зацверджаны на пасадзе прафесара.

## Сям’я 
* Жонка — Марыя Навумаўна Пятрова (15.12.1898 — 20.11.1953), урач.
* Сын — Аляксандр Мікалаевіч Пятроў (21.11.1921 — 31.01.1990), палкоўнік медыцынскай службы.

## Узнагароды і званні 
Заслужаны ўрач Беларускай ССР (1948), Заслужаны дзеяч навукі Беларускай ССР (1949). Быў узнагароджаны ордэнамі Чырвонага Сцяга, Працоўнага Чырвонага Сцяга, Чырвонай Зоркі, «Знак Пашаны», двума медалямі.

## Літаратура 
* 
* *Мацкевич, Б. И.* Первый детский хирург Беларуси Николай Титович Петров / Б. И. Мацкевич, В. М. Шейбак // Актуальные вопросы детской хирургии : сб. науч. тр. 5-й Респ. науч.-практ. конф. по дет. хирургии, посвящ. 40-летию Дет. хирург. центра и каф. дет. хирургии БГМУ, Минск, 20-21 мая 2010 г. — Минск, 2010. — С. 295—296.
* *Медведева Л. М., Небылицин Ю. С.* Руки, дарующие помощь… к 115-летию со дня рождения Николая Титовича Петрова // Новости хирургии, 2008, № 1.

## Спасылкі 
* Петров Николай Титович  // Сайт БДМУ
* История кафедры общей хирургии ВГМУ // Сайт ВДМУ

Катэгорыя:Заслужаныя дзеячы навукі Беларускай ССР
Катэгорыя:Дактары медыцынскіх навук
Катэгорыя:Медыкі Першай сусветнай вайны (Расійская імперыя)
Катэгорыя:Удзельнікі Грамадзянскай вайны ў Расіі
Катэгорыя:Хірургі СССР
Катэгорыя:Хірургі Беларусі
Катэгорыя:Медыкі Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Заслужаныя ўрачы Беларускай ССР
Катэгорыя:Ваенныя ўрачы Расійскай імперыі
Катэгорыя:Ваенныя ўрачы СССР
Сцяг Лельчыцаў

**Сцяг Лельчыцаў** — сцяг гарадскога пасёлка Лельчыцы Лельчыцкага раёна Гомельскай вобласці. Сцяг зацверджаны Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад  года № 90.

## Апісанне 
Прамавугольнае палотнішча блакітнага колеру з суадносінамі бакоў 1:2, у цэнтры правага боку якога — выява бусла з жоўта-бела-чорнымі крыламі, унізе — жоўты дубовы вянок.

Сцяг зацверджаны рашэннем Лельчыцкага раённага Савета дэпутатаў ад 8 чэрвеня 2001 года № 10/3.

## Гл. таксама 
* Герб Лельчыцаў

Катэгорыя:Лельчыцы
Лельчыцы
Катэгорыя:2002 год у Беларусі
Тэорыя Вялікага выбуху (тэлесерыял)

**«Тэорыя Вялікага выбуху»** () — амерыканскі сіткам, створаны выканаўчымі прадзюсарамі серыяла Чакам Лоры і Білам Прэйдзі.

Серыял налічвае 12 сезонаў і 279 серый. Першая серыя была паказана на канале CBS 24 верасня 2007 года, а апошняя — 16 мая 2019 года. 

## Крытыка, ацэнкі, узнагароды 
На працягу ўсяго першага сезона *«Тэорыя Вялікага выбуху»* атрымлівала неадназначныя водгукі крытыкаў, аднак ужо пачынаючы з другога сезона ацэнкі сталі галоўным чынам станоўчымі. Восем сезонаў серыяла трапілі ў ТОП-10 самых рэйтынгавых тэлешоу ЗША, і ў канчатковым выніку адзінаццаты сезон аказаўся самым папулярным тэлесерыялам у сезоне 2017/2018 года.

У перыяд з 2011 па 2014 год шоу штогод намініравалася на тэлевізійную прэмію «Эмі» ў катэгорыі найлепшы камедыйны серыял, а Джым Парсанс, выканаўца ролі Шэлдана, атрымаў чатыры «Эмі» як найлепшы акцёр камедыйнага серыяла. Усяго тэлесерыял зарабіў 46 намінацый на «Эмі» і выйграў сем узнагарод, з іх чатыры атрымаў Джым Парсанс, які таксама атрымаў прэмію «Залаты глобус» за найлепшую мужчынскую ролю ў тэлевізійным камедыйным серыяле ў 2011 годзе. Усяго серыял атрымаў 257 намінацый і выйграў у 79 з іх.

## Сюжэт 
Падзеі серыялу адбываюцца ў горадзе Пасадэна, Каліфорнія. Сіткам распавядае пра двух таленавітых навукоўцаў з Калтэха: эксперыментальнага фізіка (Леанард Хафстэтэр) і фізіка-тэарэтыка (Шэлдан Купер), якія жывуць на адным паверсе з прыгожай бялявай афіцыянткай Пені, якая імкнецца стаць актрысай.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Тэлесерыялы ЗША
Катэгорыя:Сітуацыйная камедыя
Катэгорыя:Тэлесерыялы 2007 года
Катэгорыя:Тэлесерыялы на англійскай мове
Паўметалы

**Паўметалы** — хімічныя элементы, размешчаныя ў перыядычнай сістэме на мяжы паміж металамі і неметаламі. Для іх характэрна наяўнасць кавалентнай крышталічнай рашоткі і металічнай праводнасці.

## Апісанне 
Да паўметалаў адносяць крэмній, бор, германій, мыш’як, сурму, тэлур, таксама часам — вісмут, палоній і астат, а таксама волава, якая мае паўправадніковаю форму, і алатропныя мадыфікацыі вугляроду — графіт і фосфару — металічны фосфар.

Па сваіх хімічных уласцівасцях паўметалы з’яўляюцца неметаламі, але па тыпе праводнасці адносяцца да праваднікоў. Носьбіты току ў паўметалах адрозніваюцца вялікай рухомасцю і малой эфектыўнай масай. Дзякуючы гэтаму паўметалы — найбольш прыдатныя аб’екты для назірання памерных эфектаў, фазавых пераходаў паўметалаў — дыэлектрык у моцных магнітных палях і шэрагу іншых з’яв.
Тэорыя Вялікага выбуху (значэнні)

* **Тэорыя Вялікага выбуху** — агульнапрынятая касмалагічныя мадэль, якая апісвае ранняе развіццё Сусвету.
* «Тэорыя Вялікага выбуху» — амерыканскі камедыйны тэлесерыял.
* «Тэорыя Вялікага выбуху» — шаснаццаты эпізод дзявятага сезона мультсерыяла «Грыфіны».
Майкл Д’Андрэа

**Майкл Д’Андрэа** (), таксама ёсць варыянт напісання як **дэ Андрэа** — супрацоўнік Цэнтральнага разведвальнага ўпраўлення, кіраўнік амерыканскай праграмы кропкавых забойстваў з дапамогай беспілотнікаў па ўсяму Блізкаму Усходу. Атрымаў мянушку «Аятала Майк».

## Раннія гады 
Д’Андрэа вырас у Паўночнай Вірджыніі. Яго жонка, Фарыда Курымджы д’Андрэа, з’яўлялася дачкой багатай мусульманскай сям’і з Маўрыкія гуджарацкага паходжання.

## Кар’ера 
Д’Андрэа ўладкаваўся ў ЦРУ ў 1979 годзе. Ён пачаў сваю замежную кар’еру ў Афрыцы і лічыўся афіцэрам дыпламатычнай службы ў пасольстве ЗША ў Дар-эс-Саламе, Танзанія. Раней Д’Андрэа займаў пасаду рэзідэнта ў Каіры, а затым у Багдадзе. Быў адным з чыноўнікаў ЦРУ, якія не змаглі адсачыць Навафа аль-Хазмі, які пазней возьме ўдзел у нападах 11 верасня.

У 2006 годзе ўзначаліў Цэнтр па барацьбе з тэрарызмам, замяніўшы Роберта Грэнье. На працягу свайго дзевяцігадовага знаходжання на пасадзе Д’Андрэа кіраваў сотнямі атак амерыканскіх беспілотнікаў у Пакістане і Емене.

Падчас «палявання» на Усаму бін Ладэна Д’Андрэа займаўся аналізам даных пра тое, хто, акрамя бін Ладэна, можа знаходзіцца ў мэтавым комплексе ў Абатабадзе

Аператыўнікі Д’Андрэа таксама сачылі за допытамі Абу Зубайда, Абд аль-Рахіма ан-Нашыры і Халіда Шэйха Махамеда. ВПС ЗША пацвердзілі гэта, аднак без якіх-небудзь падрабязнасцяў. Адказнасць за інцыдэнт адразу ўзяў на сябе рух «Талібан», удакладніўшы, што сярод шасці загінулых ёсць афіцэры ЦРУ. 28 студзеня, па паведамленні агенцтва Mehr са спасылкай на крыніцы ў расійскай разведцы, стала вядома, што ў выніку крушэння амерыканскага ваеннага самалёта ў правінцыі Газні ў Афганістане загінуў афіцэр ЦРУ Майкл Д’Андрэа. Пры гэтым афіцыйнага пацверджання інфармацыі аб яго гібелі не паступала.

## У папулярнай культуры 
Д’Андрэа стаў прататыпам «Ваўка» з фільма Кэтрын Бігелоу «Мэта нумар адзін».

## Зноскі 
Катэгорыя:Постаці ЦРУ
Падушка

**Паду́шка** — пасцельная рэч у выглядзе сшытага меху з напаўняльнікам, якая выкарыстоўваецца як апірышча для галавы, спіны ці ног (напрыклад, пры малітве).

## Мінуўшчына 
 накідкай на ложку з падзорам у сялянскай хаце ў в. Валосавічы, Акцябрскі раён]]
Першае выкарыстанне падушак датаванае прыкладна 7000 гадоў да н. э. у Месапатаміі, ужывалі іх толькі заможныя людзі.

Старажытныя егіпцяне выраблялі драўляныя ці каменныя падушкі, каб класці на іх галовы памерлых.

Старажытныя грэкі і рымляне пачалі вырабляць мягчэйшыя падушкі, набіваючы іх трыснягом, пер’ем, саломай. Імі па-ранейшаму карысталіся пераважна заможныя людзі; аднак з’явілася традыцыя браць падушкі ў царкву, каб маліцца на каленях ці класці на іх Святое Пісанне.
У старажытным Кітаі падушкі традыцыйна выраблялі з бамбуку, нефрыту, парцаляны, дрэва ці бронзы. Найбольш папулярнымі ў часы дынастыі Тан (618—907) сталі керамічныя падушкі. Каб упрыгожыць іх, кітайцы выраблялі падушкі рознай формы ці малявалі на іх жывёл, раслін і людзей.

## Склад 
Падушка складаецца з напаўняльніка, набітага ўнутр меха ці покрыва. Покрывы, вырабленыя з тэкстылю, называюцца на́валкамі, наўле́чкамі.

Напаўняльнікі абіраюць з меркаванняў зручнасці, пругкасці, кошту. Найбольш распаўсюджаныя — паралон, поліэстэр, латэкс. Сінтэтычныя напаўняльнікі камфортныя, таннейшыя і даўжэй захоўваюць форму. Здаўна выкарыстоўваліся натуральныя напаўняльнікі: пер’е, пух, воўна, бавоўна, грэчка пасяўная, салома. Найбольш зручныя і распаўсюджаныя з іх — пер’е ды пух, аднак яны ж і найдаражэйшыя.

## Гл. таксама 
* Коўдра
* Матрац

## Спасылкі 
Катэгорыя:Прадметы побыту
Сцяг Лоева

**Сцяг Лоева** — сцяг гарадскога пасёлка Лоеў Гомельскай вобласці. Сцяг зацверджаны Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад  года № 46.

## Апісанне 
Прамавугольнае палотнішча блакітнага колеру з суадносінамі бакоў 1:2, у ніжняй частцы якога зялёная паласа над трыма белымі хвалістымі лініямі. Пасярэдзіне правага боку палотнішча белы Лоеўскі замак.

Сцяг прыняты рашэннямі Лоеўскага раённага выканаўчага камітэта ад 19 снежня 2000 года № 575 і раённага Савета дэпутатаў ад 27 снежня 2000 года № 46. Аўтар сцяга М. М. Елінская.

## Гл. таксама 
* Герб Лоева

Катэгорыя:Лоеў
Лоеў
Катэгорыя:2001 год у Беларусі
Сцяг Мазыра

**Сцяг Мазыра** — афіцыйны геральдычны сімвал горада Мазыр Гомельскай вобласці. Сцяг зарэгістраваны ў Гербавым матрыкуле Рэспублікі Беларусь  года № 61.

## Апісанне 
Прамавугольнае палотнішча блакітнага колеру з суадносінамі бакоў 1:2, у цэнтры правага боку якога гербавая эмблема — узлятае чорны арол з жоўтымі дзюбай і лапамі.

Сцяг у якасці афіцыйнага сімвала г. Мазыра быў зацверджаны рашэннем XII сесіі гарадскога Савета дэпутатаў ад 27 сакавіка 2001 года № 58.

## Гл. таксама 
* Герб Мазыра

Катэгорыя:Мазыр
Мазыр
Птушыны грып

**Птушыны грып** — заразная хвароба органаў дыхання, страўнікава-кішачнага тракта і цэнтральнай нервовай сістэмы птушак, выкліканая вірусам грыпу А. Прыроднымі вірусаносьбітамі звычайна з’яўляюцца дзікія пералётныя качкі. Працякае ў выглядзе эпізаотыі, чым выклікае пагалоўную смяротнасць сярод курэй і індыкоў. Пры дотыку да птушкі-вірусаносьбіта, яе крыві і мяса заразіцца могуць як чалавек, гэтак і жывёлы (млекакормячыя).

## Праявы 
У курэй хвароба праяўляецца праз павышаную тэмпературу, прыгнечаны стан, рэзкае зніжэнне вытворчасці яек, ускудлачанасць апярэння, адмову ад корму, сінюшнасць скуры ў вобласці вачэй і жывата, апуханне і пачарненне грэбня і каташкоў, ацёк падсківічнай вобласці, падскурныя кровазліцці на канцавінах і дыярэя жоўта-зялёнага адцення. У гусей адзначаюцца манёжныя рухі, выцяканні з носавых адтулінаў, памутненне рагавіцы вока, слепата і панос. Агулам у дзікіх і свойскіх вадаплаўных птушак немач выяўляецца праз парушэнне ўзгодненасці рухаў, адкідванне галавы, вярчальны рух галавой з патрэсваннем, скрыўленне шыі, адсутнасць рэакцыі на знешнія раздражняльнікі, адмову ад вады і корму, прыгнечаны стан.

## Гісторыя 
У 1878 годзе італьянскі ветэрынар Эдуарда Перанчыта (1847—1936) упершыню апісаў захворванне пад назвай *курыны тыф*, якое паразіла курэй на фермах у ваколіцах Турына. У 1901 годзе захворванне сталі называць *класічнай чумой птушак*, калі выявілі яго віруснае паходжанне. У 1925 годзе адбылася першая ўспышка захворвання ў Паўночнай Амерыцы, пасля чаго яго сталі называць *еўрапейскай* чумой птушак. У 1971 годзе захворванне атрымала сучасную назву. У другой палове XX стагоддзя адбылося прынамсі 18 буйных успышак птушынага грыпу.

За 2006 год у краінах Паўночна-Усходняй Азіі спалілі 150 млн куранят, каб прадухіліць далейшы распаўсюд птушынага грыпу.

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Грып
Катэгорыя:Птушкі
Катэгорыя:Ветэрынарыя
Катэгорыя:Птушкагадоўля
Замасцянскі нацыянальны польскі сельсавет

**Замасця́нскі нацыя́нальны по́льскі сельсаве́т** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Слуцкага раёна Слуцкай акругі. Цэнтр сельсавета — вёска Замосце.

Утвораны 20 лістапада 1934 года ў складзе Слуцкага раёна БССР у выніку рэарганізацыі Покрашаўскага нацыянальнага польскага сельсавета ў беларускі. З 21 чэрвеня 1935 года ў Слуцкай акрузе. Скасаваны ў 1937 годзе.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / А.И. Карпачева и др. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Т. 1: (1917―1941 гг.). — Мн., «Беларусь», 1985. — 390 с.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Слуцкага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1934 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1937 годзе
Катэгорыя:Нацыянальныя польскія сельсаветы БССР
Бжэзінскі павет

**Бжэзінскі павет** () — павет у Польшчы, уваходзіць у склад Лодзьскага ваяводства. Утвораны ў 1999 годзе.  Цэнтр павета — горад Бжэзіны. Займае плошчу 358,56 км². Насельніцтва павета складае 31 тыс. чалавек.

## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка павета
Сцяг Навабеліцкага раёна

**Сцяг Навабеліцкага раёна** — афіцыйны геральдычны сімвал Навабеліцкага раёна, адзінкі ў складзе горада Гомеля. Сцяг зарэгістраваны ў Гербавым матрыкуле Рэспублікі Беларусь  года № 81.

## Апісанне 
Прамавугольнае палотнішча блакітнага колеру з суадносінамі бакоў 1:2, якое мае справа выраз у форме «ластаўчын хвост», у цэнтры правага боку якога гербавая эмблема — рысь жоўтага колеру, якая ляжыць.

Рашэнне аб зацвярджэнні сцяга Навабеліцкага раёна г. Гомеля было прынята Адміністрацыяй Навабеліцкага раёна Гомеля 13 лютага 2001 года.

## Гл. таксама 
* Герб Навабеліцкага раёна

Катэгорыя:Навабеліцкі раён
Навабеліцкі раён
Герб Навабеліцкага раёна

**Герб Навабеліцкага раёна** — афіцыйны геральдычны сімвал Навабеліцкага раёна, адзінкі ў складзе горада Гомеля. Герб зарэгістраваны ў Гербавым матрыкуле Рэспублікі Беларусь  года № 81.

## Апісанне 
У блакітным полі французскага шчыта залатая рысь, якая ляжыць.

Адзін з нямногіх гістарычных гербаў Гомельскай вобласці. Быў «найвысока нададзены» Кацярынай II 16 жніўня 1781 года Беліцы, якая стала па Указу імператрыцы ад 22 сакавіка 1777 года павятовым цэнтрам. З гэтага моманту населены пункт стаў называцца Новай Беліцай.

Рашэнне аб зацвярджэнні герба Навабеліцкага раёна г. Гомеля было прынята Адміністрацыяй Навабеліцкага раёна Гомеля 13 лютага 2001 года.

## Гл. таксама 
* Сцяг Навабеліцкага раёна

Катэгорыя:Навабеліцкі раён
Навабеліцкі раён
Герб Нароўлі

**Герб Нароўлі** — афіцыйны геральдычны сімвал горада Нароўля Гомельскай вобласці. Герб зарэгістраваны ў Гербавым матрыкуле Рэспублікі Беларусь  года № 69.

## Апісанне 
У блакітным полі іспанскага шчыта срэбная падкова рагамі ўніз, зверху залаты крыж.

Герб быў зацверджаны рашэннем Нараўлянскага раённага выканаўчага камітэта ад 4 красавіка 2001 года № 259. Аўтар герба С. Я. Рассадзін. За аснову ўзяты шляхецкі герб «Побуг», якім карыстаўся род Горватаў — ранейшых уласнікаў Нароўлі і навакольных зямель.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Нароўля
Нароўля
Сцяг Петрыкава

**Сцяг Петрыкава** — афіцыйны геральдычны сімвал горада Петрыкаў Гомельскай вобласці. Сцяг зацверджаны Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад  года № 49.

## Апісанне 
Прамавугольнае палотнішча з суадносінамі бакоў 1:2, якое складаецца з дзвюх роўнавялікіх гарызантальных палос: у верхняй чырвонай — жоўты ключ бародкай дагары, у ніжняй блакітнай — белы ключ бародкай уніз.

Сцяг г. Петрыкава і Петрыкаўскага раёна і палажэнні аб іх былі ўхвалены рашэннямі Петрыкаўскага раённага выканаўчага камітэта ад 25 ліпеня 2000 года № 424 і Сесіі раённага Савета дэпутатаў ад 27 верасня 2000 года № 39. Аўтар герба Р. С. Жаўняркевіч, мастак А. У. Леўчык.

## Гл. таксама 
* Герб Петрыкава

Катэгорыя:Петрыкаў
Петрыкаў
Катэгорыя:2001 год у Беларусі
Сцяг Рагачова

**Сцяг Рагачова** — афіцыйны геральдычны сімвал горада Рагачоў Гомельскай вобласці. Сцяг зацверджаны Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад  года № 62.

## Апісанне 
Палотнішча жоўтага колеру з суадносінамі бакоў 1:2, з правага боку выраз у форме «ластаўчын хвост». Пасярэдзіне палотнішча гербавая эмблема — чорны барановы рог. Палотнішча перасякаюць дзве блакітныя лініі, шырыня якіх складае 1/10 частка шырыні сцяга. Адлегласць паміж лініямі раўна 1,5 шырыні ліній. Поле паміж імі — зялёнае.

Герб паслужыў асновай і для стварэння сучаснага сцяга Рагачова і Рагачоўскага раёна. У ім выкарыстаны жоўты (залаты) колер герба і выява барановага рога. Дзве блакітныя лініі сімвалізуюць дзве ракі, якія праходзяць побач з горадам. Такім чынам, колеры і сімвалы сцяга абгрунтаваны геральдычна і гістарычна.

Рашэнне аб зацвярджэнні сцяга і палажэнняў аб ім прыняты раённым Саветам дэпутатаў ад 4 мая 2001 года № 13-04.

## Гл. таксама 
* Герб Рагачова

Катэгорыя:Рагачоў
Рагачоў
Катэгорыя:2001 год у Беларусі
Аграрнае грамадства

**Аграрнае грамадства** — паняцце, што характарызуе даіндустрыяльную стадыю развіцця грамадства ад узнікнення вытворчай гаспадаркі да прамысловага перавароту, прамысловай рэвалюцыі. Сінонімы аграрнага грамадства — «традыцыйнае грамадства» і «сялянскае грамадства». Тэрмін пачаў актыўна ўжывацца ў 1950—1960-я гады ў выніку пашырэння канцэпцыі індустрыяльнага грамадства. Аграрнае грамадства факусіруе сваю эканоміку перш за ўсё ў галіне сельскай гаспадаркі. Гэта адрознівае яго ад грамадства паляўнічых-збіральнікаў.

## Гл. таксама 
* Індустрыяльнае грамадства
* Постіндустрыяльнае грамадства
* Варварскія праўды
* Звычаёвае права

## Літаратура 
* *Галушко К. Ю.* Аграрне суспільство // Енциклопедія історії України: у 10 т. / редкол.: В. А. Смолій (голова) та ін.; Інститут історії України НАН України. — Київ: Наукова думка, 2003. — Т. 1: А — В. — С. 34. — 688 с.
Індустрыяльнае грамадства

**Індустрыяльнае грамадства** — грамадства, якое сфармавалася ў працэсе і ў выніку індустрыялізацыі, развіцця машыннай вытворчасці, стварэння адэкватных фармальных умоў працы, прымянення дасягненняў навукова-тэхналагічнага прагрэсу. Характарызуецца струменевай вытворчасцю, механізацыяй і аўтаматызацыяй працы, развіццём рынку тавараў і паслуг, гуманізацыяй эканамічных адносін, узрастаннем ролі кіравання, фармаваннем грамадзянскай супольнасці.

Катэгорыя:Грамадскі лад
Катэгорыя:Новы час
Катэгорыя:Сацыяльная эвалюцыя
Катэгорыя:Капіталізм
Найноўшы час

**Найно́ўшы час** (найноўшая гісторыя, сучасная гісторыя) — перыяд у гісторыі чалавецтва з 1918 года да нашых дзён.

У пачатку XIX стагоддзя тэрмін «*найноўшы час*» () выкарыстоўваўся Гегелем у працы «» без указання часовых межаў: «*У найноўшы час () амаль уся Індыя была заваяваная еўрапейцамі*». У савецкі час тэрмін «*найноўшы час*» азначаў перыяд з 1917 года (калі адбылася рэвалюцыя ў Расіі). Таксама некаторыя даследчыкі ўзялі ў якасці дат пачатку перыяду 1901 і 1918 гады.

## Спасылкі
Сцяг Парычаў

**Сцяг Парычаў** — сцяг гарадскога пасёлка Парычы Гомельскай вобласці. Сцяг зацверджаны Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад  года № 73.

## Апісанне 
Прамавугольнае чырвонае палотнішча з суадносінамі бакоў 1:2, у цэнтры правага боку гербавая эмблема — звернуты да дрэўка леў жоўтага колеру ў кароне, з белымі зубамі і кіпцюрамі, у правай лапе трымае белы меч з рукаяццю жоўтага колеру, над каронай жоўтая васьміпрамянёвая зорка.

Сцяг г.п. Парычы зацверджаны рашэннем Светлагорскага раённага Савета дэпутатаў ад 6 чэрвеня 2001 года № 65. Аўтар рэканструкцыі М. М. Елінская, мастак А. У. Леўчык.

## Гл. таксама 
* Герб Парычаў

Катэгорыя:Парычы
Парычы
Катэгорыя:2001 год у Беларусі
Сцяг Сасновага Бора

**Сцяг Сасновага Бора** — сцяг рабочага пасёлка Сасновага Бора Светлагорскага раёна. Сцяг зацверджаны Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад  года № 72.

## Апісанне 
Прамавугольнае палотнішча зялёнага колеру з суадносінамі бакоў 1:2, на правым боку якога белая шыпападобная кроква.

Сцяг сканструяваны на аснове гербавай выявы, з выкарыстаннем яе колераў і абрысаў.

Сцяг і палажэнні аб ім былі зацверджаны рашэннем Светлагорскага раённага Савета дэпутатаў ад 26 верасня 2001 года № 74.

## Гл. таксама 
* Герб Сасновага Бора

Катэгорыя:Сасновы Бор (Светлагорскі раён)
Сасновы Бор
Герб Сасновага Бора

**Герб Сасновага Бора** — герб рабочага пасёлка Сасновы Бор Светлагорсага раёна. Герб зарэгістраваны ў Гербавым матрыкуле Рэспублікі Беларусь  года № 72.

## Апісанне 
У зялёным полі іспанскага шчыта срэбная шыпападобная кроква.

Герб і палажэнні аб іх былі зацверджаны рашэннем Светлагорскага раённага Савета дэпутатаў ад 26 верасня 2001 года № 74. Аўтар герба і мастак М. М. Елінская.

## Гл. таксама 
* Сцяг Сасновага Бора

Катэгорыя:Сасновы Бор (Светлагорскі раён)
Сасновы Бор
Міхаіл Якаўлевіч Канцур

**Міхаіл Якаўлевіч Канцур** ( — ) — беларускі ваенны ўрач-эпідэміёлаг. Кандыдат медыцынскіх навук, палкоўнік медыцынскай службы.

## Біяграфія 
Скончыў Адэскі медыцынскі інстытут (1932). У РСЧА з 1939 года, праходзіў службу на пасадзе камандзіра медыка-санітарнага батальёна.

У гады Вялікай Айчыннай вайны ўдзельнічаў у баявых аперацыях на пасадзе начальніка некалькіх аддзяленняў пры санітарных аддзелах Паўднёвай, Паўночна-Каўказскай і Беларускай акруг. Пасля вайны працаваў у санітарных аддзелах Мінскай і Беларускай ВА, быў галоўным эпідэміёлагам Беларускай ВА (1952—1963).

Пахаваны на Усходніх могілках г. Мінска (Беларусь), участак № 15, рад 14, магіла № 7.

## Узнагароды 
Узнагароджаны ордэнамі Чырвонай Зоркі, Айчыннай вайны 2 ступені, медалямі.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Ишутин О. С. Руководители военной медицины Беларуси 1914—2014 гг. / О. С. Ишутин — Минск. Колорград, 2018. С. 299—300.

Катэгорыя:Эпідэміёлагі Беларусі
Катэгорыя:Эпідэміёлагі СССР
Катэгорыя:Ваенныя ўрачы Беларусі
Катэгорыя:Ваенныя ўрачы СССР
Катэгорыя:Медыкі Вялікай Айчыннай вайны
Юбілейны медаль «75 год вызвалення Рэспублікі Беларусь ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў»

**Юбіле́йны меда́ль «75 год вызвале́ння Рэспу́блікі Белару́сь ад няме́цка-фашы́сцкіх захо́пнікаў»** — дзяржаўная ўзнагарода Рэспублікі Беларусь. Заснавана 2 красавіка 2019 г..

## Прадстаўленне да ўзнагароды і ўзнагароджванне 
Медаль прысуджаецца ў гонар вызвалення тэрыторыі Беларусі ад нямецкай акупацыі.

Да ўзнагароджвання прадстаўляюцца:
* ветэраны Вялікай Айчыннай вайны;
* былыя вязні фашысцкіх лагераў, турмаў, гета і іншых месцаў прымусовага ўтрымання, створаных фашыстамі і іх саюзнікамі ў гады Другой сусветнай вайны;
* замежныя грамадзяне і асобы без грамадзянства, якія пастаянна пражываюць за межамі Рэспублікі Беларусь і непасрэдна прымалі ўдзел у баявых дзеяннях за вызваленне Беларусі ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў у гады Вялікай Айчыннай вайны;
* ваеннаслужачыя Узброеных Сіл Рэспублікі Беларусь, іншых войскаў і воінскіх фарміраванняў Рэспублікі Беларусь, работнікі дзяржаўных органаў і іншыя асобы, якія ўнеслі значны ўклад у героіка-патрыятычнае выхаванне грамадзян Рэспублікі Беларусь, увекавечанне памяці загінуўшых, арганізацыю мерапрыемстваў, прысвечаных 75-годдзю вызвалення Беларусі ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў.

Паўторнае ўзнагароджанне юбілейным медалём не ажыццяўляецца. Дублікаты юбілейнага медаля і пасведчання да яго ўзамен згубленых не выдаюцца. Пры страце юбілейнага медаля дазваляецца нашэнне планкі ўстаноўленага ўзору.

## Апісанне 
Юбілейны медаль «75 год вызвалення Беларусі ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў» вырабляецца з латуні і мае форму круга з борцікам
дыяметрам 33 мм. Усе элементы юбілейнага медаля рэльефныя.

### Вонкавы бок 
На вонкавым боку медаля ў цэнтры размешчана стылізаваная выява абеліска «Мінск — горад-герой». Справа ад абеліска — жаночая фігура з фанфарамі, злева — салют, на які адна пад другой накладзены лічбы «1944» і «2019». Паміж лічбамі — прамая лінія.

У верхняй частцы вонкавага боку па акружнасці размешчаны надпіс «ПОДЗВІГ НАРОДА НЕСМЯРОТНЫ», у ніжняй — восем нахіленых блокаў у выглядзе
разыходзячыхся прамянёў, пад якімі — лесвіца з цецівой. На лесвіцу накладзена пяціканцовая гранёная зорка чырвонага колеру, ад якой разыходзяцца лаўровыя галіны.

### Адваротны бок 
На адваротным боку юбілейнага медаля ў цэнтры размешчаны надпіс «75 ГОД ВЫЗВАЛЕННЯ АД НЯМЕЦКА-ФАШЫСЦКІХ ЗАХОПНІКАЎ» у шэсць радкоў.
У верхняй частцы адваротнага боку па акружнасці — надпіс «РЭСПУБЛІКА БЕЛАРУСЬ», у ніжняй па акружнасці — перавіты стужкай лаўровы вянок.

### Калодка 
Юбілейны медаль пры дапамозе вушка і кольца злучаецца з пяцівугольнай калодкай, абцягнутай вышытай стужкай шырынёй 24 мм з дзвюма аднолькавымі палоскамі. Левая палоска мае расфарбоўку ордэна Айчыннай вайны I ступені, правая —
медаля «Партызану Айчыннай вайны» I ступені. На адваротным боку калодкі знаходзіцца шпілька для мацавання юбілейнага медаля да адзення.

Катэгорыя:Медалі Беларусі
Катэгорыя:Юбілейныя медалі