open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Poiana

**Poiana ** — род млекакормячых сямейства Viverridae. Род распаўсюджаны ў краінах Заходняй і Цэнтральнай Афрыкі. Родавая назва паходзіць ад Fernando Pó, старой назвы вострава Біёка, на якім быў злоўлены першы вядомы асобнік.

## Марфалогія 
Сярэдняя даўжыня галавы і цела 384 мм, сярэдняя даўжыня хваста 365 мм.

Агульны колер цела ад светла-карычнева-шэрага да іржава-жоўтага. Футра пакрыта плямамі і палосамі, колер якіх ад цёмна-карычневага да чорнага. некаторыя асобіны маюць чарговыя шырокія і вузкія чорныя палосы на хвасце, тады як іншыя асобіны маюць толькі шырокія палосы. Гэты род адрозніваецца ад роду Prionodon тым, што плямы маюць меншыя памеры і не праяўляюць тэндэнцыю аб'ядноўвацца ў групы або поласы, за выключэннем абласцей галавы і плячэй. Ён таксама адрозніваецца ад іх, і нагадвае Genetta, тым, што мае вузкія голыя лініі на падэшве кожнай з задніх лап.

## Паводзіны, жыццёвы цыкл 
Гэта жывёлы лесу, вядуць начны лад жыцця. Будуюць круглае гняздо з зялёнай масы, у якой некалькі асобін спіць на працягу некалькіх дзён, а затым пераходзяць на новае месца і будуюць новае гняздо. Гнёзды, па меншай меры за два метры над зямлёй, хоць, як правіла, вышэй. Ежу складаюць арэхі колі, іншыя раслінныя матэрыялы, насякомыя і маладыя птушкі. Можа быць два вывадки ў год па дзве-тры асобіны ў памёце. У няволі Poiana richardsonii жыла 5 гадоў і 4 месяцы.

Катэгорыя:Віверавыя
Мікалай Мікалаевіч Васільеў

{{Спартсмен
 |імя                  = 22px Мікалай Васільеў
 |выява                = 
 |шырыня               = 
 |апісанне выявы       = 
 |пол                  = мужчынскі
 |поўнае імя           = Мікалай Мікалаевіч Васільеў
 |арыгінал імя         = 
 |мянушкі              = 
 |грамадзянства        = 
 |спецыялізацыя        = 
 |клуб                 = 
 |дата нараджэння      = 08.03.1988
 |месца нараджэння     = 
 |дата смерці          = 
 |месца смерці         = 
 |года кар'еры         = 
 |рабочы бок           = 
 |трэнеры              = 
 |рост                 = 
 |вага                 = 
 |медалі               = 

 

 
{ style="background: transparent"

}
 |вікісховішча         = 
}}

**Мікалай Мікалаевіч Васільеў** (нар. ) — беларускі плывец. Майстар спорту Беларусі міжнароднага класа.

## Дасягненні 
Бронзавы прызёр чэмпіянату Беларусі 2010 года на дыстанцыі 100 м брасам.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Плыўцы Беларусі
Катэгорыя:Майстры спорту Беларусі міжнароднага класа
Катэгорыя:Бронзавыя прызёры чэмпіянату Беларусі па плаванні
Крамбамбуля

**Крамбамбуля:**
* Крамбамбуля — алкагольны напой.
* Крамбамбуля — музычны гурт.
Мыльны завулак (Кіеў)

**Мыльны завулак** () — завулак у Падольскім раёне горада Кіева, на схілах гары Юркавіца, мясцовасць Падол. Пралягае ад Кірылаўскай вуліцы (двойчы, утвараючы форму літары «П», разарваную ў цэнтры).

## Гісторыя 
Завулак вядомы пад дзвюма назвамі: з XIX стагоддзя — Іарданскі () — ад размешчанага побач Іарданскага манастыра (не захаваўся), і на рубяжы XIX—XX стагоддзяў пад народнай назвай *Мыльны* (ад размешчанай тут мылаварні). Паступова гэтая назва зацвердзілася як афіцыйная.

Існавала таксама Іарданская вуліца, якая праходзіла паралельна цяперашнім вуліцам Завадской і Аленаўскай.

У доме № 14 падчас нацысцкай акупацыі Кіева ў 1941—1943 гг. дзейнічаў падпольны Падольскі райкам КП(б)У.

## Фотаздымкі 

Kyiv, Mylniy lane (3).JPG
Kyiv, Mylniy lane (2).JPG
Kyiv, Mylniy lane.JPG

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Вуліцы Кіева
Катэгорыя:Кіеў
Чэмпіянат Беларусі па плаванні на кароткай вадзе 2013

**Адкрыты чэмпіянат Беларусі па плаванні (25 м) памяці І.  Дурэйкі 2013** праходзіў 15-18 ліпеня ў БА ЦАР па водных відах спорту ў Брэсце.

## Медалісты 
### Мужчыны 
### Жанчыны 
## Спасылкі 
* Вынікі Чэмпіяната 

Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 2013 годзе
Катэгорыя:Ліпень 2013 года
2013
Катэгорыя:Спорт у Брэсце
Раман Генадзевіч Каролік

**Раман Генадзевіч Каролік** (нар. ) — беларускі плывец. Кандыдат у майстры спорту Беларусі.

## Дасягненні 
Срэбраны прызёр Першынства Беларусі 2013 года на дыстанцыі 100 м брасам.

Чэмпіён Беларусі на кароткай вадзе 2013 года ў камбінаванай эстафеце 4 × 50 м. Срэбраны прызёр на дыстанцыі 50 м брасам.

## Спасылкі 
* СПИСОЧНЫЙ СОСТАВ НАЦИОНАЛЬНОЙ И СБОРНОЙ КОМАНДЫ РЕСПУБЛИКИ БЕЛАРУСЬ ПО ПЛАВАНИЮ НА 2010 ГОД

Катэгорыя:Плыўцы Беларусі
Катэгорыя:Срэбраныя прызёры чэмпіянату Беларусі па плаванні на кароткай вадзе
Катэгорыя:Чэмпіёны Беларусі па плаванні на кароткай вадзе
Катэгорыя:Срэбраныя прызёры Першынства Беларусі па плаванні
Катэгорыя:Кандыдаты ў майстры спорту Беларусі
Амур белы

**Амур белы** (*Ctenopharyngodon idella*) — рыба сямейства карпавых.

## Апісанне 
Даўжыня цела да 120 см, маса да 32 кг. Спіна зеленавата- або жаўтавата-шэрая, бакі цёмна-залацістыя, па краі лускі цёмны вобад. Бруха светла-залацістае. Спінны і хваставы плаўнікі цёмныя, астатнія больш светлыя.

## Пашырэнне 
Пашыраны ва Усходняй Азіі ад ракі Амур да Паўднёвага Кітая. Гадуюць на поўдні Украіны, у Малдове, Краснадарскім краі Расіі, Сярэдняй Азіі, дэльце Волгі і інш. На Беларусь завезены ў 1963 годзе, гадуюць у сажалкавых гаспадарках.

## Асаблівасці біялогіі 
Полавая спеласць у 7—8 гадоў, пры даўжыні 65—70 см. У вадаёмах прыроднага арэала нераст пры тэмпературы вады 26—30 "С у чэрвені—ліпені, ікру адкладвае порцыямі ва быстрыні ў перыяд падняцця вады ў рацэ; плоднасць 350—500 тыс. ікрынак. Моладзь корміцца зоапланктонам і водарасцямі, дарослыя — воднымі і затопленымі наземвымі раслінамі.

## Літаратура 
* *Собалеў Ю.* Амур белы // Энцыклапедыя прыроды Беларусі / гал. рэд. І. П. Шамякін. Т. 1. — Мн.: БелСЭ, 1983. — С. 108.

Катэгорыя:Карпавыя
Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1844 годзе
Аднацветка

**Аднацветка** (*Moneses*) — род шматгадовых травяністых раслін сямейства  (паводле іншай класіфікацыі — ).

## Батанічнае апісанне 
Вядомы 1 від — аднацветка аднакветная (або аднакветкавая) (*Moneses uniflora*).

Вышыня расліны 5—17 см. Карэнішча паўзучае. Сцябло голае, тонкарабрыстае, лісце супраціўнае, чаранковае, круглавата-яйцападобнае з клінападобнай асновай, скучанае ў ніжняй частцы сцябла. Кветкі адзіночныя, 5-пялёсткавыя, буйныя, белыя, духмяныя, у пачатку цвіцення паніклыя на верхавінках кветаносаў, Плод — шарападобная гладкая шматнасенная каробачка. Цвіце ў чэрвені—ліпені.

## Арэал і экалогія 
Аднацветка аднакветная пашырана ва ўмераных і халодных зонах Паўночнага паўшар’я: у таежнай зоне. На тэрыторыі Беларусі — пераважна ў паўночных раёнах. Расце ў яловых і хваёвых лясах (імшыстых і чарнічных), на купінах нізінных і пераходных балот.

## Значэнне і выкарыстанне 
Дэкаратыўная расліна.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Грушанкавыя
Катэгорыя:Дэкаратыўныя расліны
Катэгорыя:Травы
Азола каралінская

**Азола каралінская** (*Azolla caroliniana*) — папараць з роду  сямейства азолавых або па іншай класіфікацыі .

Пашырана ў стаячых або слаба праточных вадаёмах Паўночнай і Паўднёвай Амерыкі, утварае месцамі вялікія зараснікі. На тэрыторыі Беларусі выкарыстоўваецца як акварыумная расліна.

Плавае на паверхні вады. Карэнішча даўжынёй да 25 см. Дробнае лісце парамі, накшталт дахоўкі ўкрывае галінастае сцябло. Верхні сегмент ліста зялёны, выступае над вадой, ніжні ў вадзе, на ім развіваюцца сорусы. Зверху расліна блакітна-зялёная, знізу ружовая.

Культывуюць у акварыумах пры яркім верхнім асвятленні, пры тэмпературы 10—25 °С. На зіму расліна адмірае, каб зберагчы, яе змяшчаюць у вільготную вату ці марлю ў адкрыты посуд.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Сальвініевыя
Катэгорыя:Флора Амерыкі
Катэгорыя:Акварыумістыка
Сырэц

**Сырэц** — не да канца зроблены выраб, паўфабрыкат, напрыклад:
* Цукар — сырэц;
* Мал — сырэц;
* Бавоўна — сырэц;
* Шоўк — сырэц;

## Тапонімы 
* **Сырэц** ( у Кіеве:
** **Сырэц** — гістарычны раён Кіева;
** **«Сырэц»** — станцыя метро;
** **Сырэц** — чыгуначная платформа.
** **Сырэц (прыток Дняпра)** — рака ў Кіеве;
* **Сырэц (прыток Гарыні)** — рака ў Ровенскай вобласці;
* **Сырэц** — вёска ў Ленінградскай вобласці.
Алена Анатолеўна Леаненка

{{Спартсмен
 |імя                  = 22px Алена Леаненка
 |выява                = 
 |шырыня               = 
 |апісанне выявы       = 
 |пол                  = жаночы
 |поўнае імя           = Алена Анатолеўна Леаненка
 |арыгінал імя         = 
 |мянушкі              = 
 |грамадзянства        = 
 |спецыялізацыя        = 
 |клуб                 = 
 |дата нараджэння      = 13.08.1996
 |месца нараджэння     = 
 |дата смерці          = 
 |месца смерці         = 
 |года кар'еры         = 
 |рабочы бок           = 
 |трэнеры              = 
 |рост                 = 
 |вага                 = 
 |медалі               = 

 

 
{ style="background: transparent"

}
 |вікісховішча         = 
}}

**Алена Анатолеўна Леаненка** (нар. ) — беларуская плыўчыха. Майстар спорту Беларусі.

## Дасягненні 
Чэмпіёнка Беларусі на кароткай вадзе 2011 года ў эстафеце 4 × 50 м вольным стылем.

Бронзавая прызёрка чэмпіянату Беларусі 2013 года на дыстанцыі 50 м вольным стылем.

Бронзавая прызёрка чэмпіянату Беларусі на кароткай вадзе 2013 года ў эстафеце 4 × 50 м вольным стылем.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Плыўцы Беларусі
Катэгорыя:Бронзавыя прызёры чэмпіянату Беларусі па плаванні на кароткай вадзе
Катэгорыя:Чэмпіёны Беларусі па плаванні на кароткай вадзе
Катэгорыя:Майстры спорту Беларусі
Катэгорыя:Бронзавыя прызёры чэмпіянату Беларусі па плаванні
Арцём Алегавіч Кацелянец

**Арцём Алегавіч Кацелянец** (нар. ) — беларускі плывец. Кандыдат у майстры спорту Беларусі.

## Дасягненні 
Пераможца Алімпійскіх дзён моладзі Беларусі 2013 года на дыстанцыі 1500 м вольным стылем.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Плыўцы Беларусі
Катэгорыя:Кандыдаты ў майстры спорту Беларусі
Катэгорыя:Пераможцы Алімпійскіх дзён моладзі Беларусі па плаванні
Сырэць (станцыя метро)

**Сырэ́ць** (, ) — 43-я станцыя Кіеўскага метрапалітэна, канцавая на Сырэцка-Пячэрскай лініі, размешчана пасля станцыі Дарагажычы. Адкрыта 14 кастрычніка 2004 году. Назва — ад гістарычнай мясцовасці горада.

## Канструкцыя 
Станцыя глыбокага залажэння. Мае тры падземныя залы — сярэднюю і дзве залы з пасадачнымі платформамі. Залы станцыі злучаныя паміж сабой шэрагам праходаў-парталаў, якія чаргуюцца з пілонамі.

## Апісанне 
Пры стварэнні архітэктурнага вобраза станцыі аўтары выкарысталі шэраг прыёмаў, нетыповых для папярэдніх кіеўскіх пілонных станцый. Карнізы над пілонамі былі развіты і пакрыты перфараванымі металічнымі пласцінамі з асвятленнем. Пілоны і шляхавыя сцены абліцаваныя белым мармурам са стужкамі з квадратнай чырвонай смальты розных адценняў, якая ўзмацняе візуальны кантраст з падлогай, выкананай са светла-шэрага паліраванага граніту і габра. У месцах прымыкання пілонаў да падлогі зроблены пераход з лякальных гранітных дэталяў.

Вось цэнтральнай залы выдзелена дзвюма светлавымі вертыкалямі, створанымі калонамі з нержавеючай сталі ў тарцы на фоне вялікага пано са смальты. З процілеглага боку цэнтральнай залы ў эскалатарны нахіл накіраваны зенітныя ліхтары наземнага вестыбюля.

Маецца адзін наземны вестыбюль, злучаны са станцыяй чатырохстужачнымі аднамаршавымі эскалатарамі вытворчасці Крукаўскага вагонабудаўнічага завода.

Першы паверх вестыбюля займае пасажырская зона з касамі, на другім размешчаны тэхналагічныя памяшканні метрапалітэна. Паблізу станцыі размешчана аднайменная чыгуначная платформа прыгарадных цягнікоў і Сырэцкі лесапарк.

## Недахопы станцыі 
Адна з праблем — няўдалае размяшчэнне станцыі. Вакол выхаду з метро амаль няма жылых дамоў, затое ёсць вялікі, непапулярны сярод кіяўлян дэндрапарк. Побач са станцыяй размешчаны прыпынак гарадской электрычкі Сырэць.

## Фотаздымкі 

Syrets metro station Kiev 2010 02.jpg|Цэнтральны зала станцыі
Syrets metro station Kiev 2010 03.jpg|Пасадачная платформа
Syrets metro station Kiev 2010 08.jpg|Пасадачная платформа
Syrets metro station Kiev 2010 09.jpg|Назва станцыі на шляхавой сцяне
Syrets metro station Kiev 2010 04.jpg|Кампазіцыя ў тарцы залы
Syrets metro station Kiev 2010 05.jpg|Форма пілонаў
Syrets metro station Kiev 2010 10.jpg|Эскалатарныя тунэлі
Syrets metro station Kiev 2010 11.jpg|Наземны вестыбюль
Syrets metro station Kiev 2010 panorama.jpg|Інтэр'ер наземнага вестыбюля
Syrets metro station Kiev 2010 14.jpg|Аўтаматы папаўнення праязных бескантактавых картак

## Рэжым працы 
Адпраўленне першага цягніка ў напрамку:
* ст. «Чырвоны хутар» — 06:00

Адпраўленне апошняга цягніка ў напрамку:
* ст. «Чырвоны хутар» — 23:52

## Заўвагі 
## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Звесткі на афіцыйным сайце Кіеўскага метрапалітэна  
* Расклад руху электрацягнікоў па платформе Сырэць . 

Катэгорыя:Станцыі Кіеўскага метрапалітэна
Маршала Грэчкі (станцыя метро)

**Маршала Грэчкі** *()* — станцыя Сырэцка-Пячэрскай лініі Кіеўскага метрапалітэна. Плануецца, што яна будзе размешчана ў Падольскім раёне паблізу праспекта Праўды ў Сінеазёрным масіве. Назва ад размешчанай паблізу вуліцы Маршала Грэчкі. Адкрыццё станцыі запланавана ў перспектыве пасля 2020 года.

## Спасылкі 
* Сведения на официальном сайте Киевского метрополитена 

Катэгорыя:Станцыі Кіеўскага метрапалітэна
Тэлычка (станцыя метро)

**Тэлы́чка** () — недобудована станція Сырэцка-Пячэрскай лініі Кіеўскага метрапалітэна. Размешчана на правым беразе Кіева, у мясцовасці Ніжняя Тэлычка.

## Гісторыя будаўніцтва 
Будаўніцтва станцыі пачалося ў 1990-х гадах, былі пабудаваны дзве платформы на ўчастку паміж станцыяй «Выдубічы» і Паўднёвым мастом. Работы былі спыненыя ў 1992 годзе. Прычынай спынення будаўніцтва было тое, што станцыя знаходзіцца ў раёне з прамысловай забудовай з недастатковым пасажырапатокам. Па стане на 2016 год ніякія працы па дабудоўцы станцыі не вядуцца, праектныя работы таксама замарожаныя. У сувязі з планаваннем ў перспектыве будаўніцтва паблізу бізнес-цэнтра ў будучыні можа паўстаць неабходнасць у гэтай станцыі.

У канцы 2012 года станцыя з'явілася на вагонных схемах Кіеўскага метрапалітэна як будуемая.

## Перспектывы 
На прэзентацыі новых станцый ККЛ 5 лістапада 2010 г., была прадстаўлена канцэпцыя развіцця кіеўскага метрапалітэна на бліжэйшыя гады, згодна з якой станцыю можна ўвесці ў эксплуатацыю ў 2013 годзе. У жніўні 2012 года ў КП «Кіеўскі метрапалітэн» паведаміў, што ў бліжэйшыя гады дабудоўкі станцыі не плануецца.

## Спасылкі 
* Звесткі на афіцыйным сайце Кіеўскага метрапалітэна  

Катэгорыя:Станцыі Кіеўскага метрапалітэна
Мастыцкая (станцыя метро)

**Мастыцка** () — будуемая станцыя Сырэцка-Пячэрскай лініі Кіеўскага метрапалітэна. Плануецца, што яна будзе размешчана паблізу скрыжавання Паўночна-Сырэцкай і Межавой вуліц на паўночна-заходняй ускраіне Кіева. Плануецца адкрыць у канцы 2026 года.

Станцыя будзе размяшчацца паміж станцыямі Сырэц і Праспект Праўды або Вынаградар. Праектна размешчана на заходняй ускраіне масіва Белічча Поле.

## Спасылкі 
*  
*  

Катэгорыя:Станцыі Кіеўскага метрапалітэна
Біргіт Ыйгемеэль

**Біргіт Ыйгемеэль** (; нарадзілася 24 верасня 1988, павет Рапла, Эстонская ССР) — эстонская музыкантка. Прадстаўніца Эстоніі на конкурсе песні «Еўрабачанне 2013».

## Кар’ера 
Пераможца першага сезона (2007) нацыянальнага тэлешоу «Эстонія шукае суперзорку».

У 2007 годзе дэбютавала як актрыса ў пастаноўцы п’есы Шэкспіра «Два веронца» (Сільвія).

У тым жа годзе на італьянскім фестывалі культуры «L’Olivo d’Oro» (Залатая аліва) Біргіт стала першай не-італьянкай, узнагароджанай Залатой пальмавай галіной.

Прадстаўніца Эстоніі на конкурсе песні «Еўрабачанне 2013», выступала з песняй «Et uus saaks alguse» і прайшла ў фінал, у якім заняла 20 месца з 26 выканаўцаў.

## Дыскаграфія 
### Альбомы 
# *Birgit Õigemeel* / Біргіт Ыйгемеэль
# *Ilus aeg* / Цудоўны час
# *Teineteisel pool* / Другая частка другога
# *Uus algus* / Новы пачатак

### Сінглы 
# *Kas tead, mida tähendab…* / Ты ведаеш, што гэта такое? (2007)
# *365 Days* / 365 дзён (2008)
# *Homme* / Заўтра (2008)
# *Ise* / Сама (2008)
# *Last Christmas* / У мінулыя Каляды (2008)
# *Talve võlumaa* / Зімовая краіна цудаў (2008)
# *Moonduja* / Прадастаўленне (2009)
# *See öö* / У ту ноч (2009)
# *Kahe vahel* / Паміж німі (2009)
# *Põgenen* / Уцёкі (2009) з Койтам Тооме
# *Sinuga end elusana tunda võin* / З табой я адчуваю сябе жывою (2010)
# *Parem on ees* / Наўпрост (2011)
# *You’re Not Alone* / Ты не самотны (2011) з групай Violina
# *Et uus saaks alguse* / Новы пачатак (2013)
# *Sea of Life* / Мора жыцця (2013) з групай Violina
# *Nii täiuslik see* / Як гэта выдатна (2013)
# *Olen loodud rändama* / Я створана для падарожжаў (2013)
# *Lendame valguskiirusel* / Лётаць з хуткасцю святла(2014)
# *Pea meeles head* / Помні толькі добрае (2014) з Отам Лепландам
# *Kolm kuud* / Тры месяцы (2014)
# *Kingitus* / Падарунак (2015)

Катэгорыя:Удзельнікі конкурсу песні Еўрабачанне 2013
Катэгорыя:Спевакі і спявачкі Эстоніі
Акракордыя

**Акракордыя** (*Acrocordia*) — род накіпных лішайнікаў сямейства .

## Апісанне 
Слаявіна суцэльная гладкая або з трэшчынамі, белаватая ці шараватая. Развіваецца на паверхні або ўнутры субстрату. Пладовыя целы (перытэцыі) чорныя, матавыя, з кропкападобнай вывадной адтулінай, рассеяныя або скучаныя. Сумкі цыліндрычныя, з 8 спорамі, размешчанымі ў 1 рад. Споры шырокаавальныя, двухклетачныя з тоўстымі сценкамі.

## Пашырэнне 
Вядомы ў Паўночнай Амерыцы, Паўночнай Афрыцы, горных раёнах Еўропы і Новай Зеландыі. На Беларусі ў падзоне шыракаліста-хваёвых лясоў трапляюцца  і . Растуць на кары лісцевых дрэў.

Індыкатарныя расліны забруджанасці навакольнага асяроддзя некаторымі шкоднымі рэчывамі.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Аскаміцэты
Катэгорыя:Лішайнікі
Галагенавая лямпа

thumb|Галагенавая лямпа
**Галагенавая лямпа** — лямпа напальвання, у балон якой дададзены буферны газ: пары галагенаў (брому або ёду). Буферны газ павышае тэрмін службы лямпы да 2000—4000 гадзін і дазваляе павысіць тэмпературу спіралі. Пры гэтым рабочая тэмпература спіралі складае прыкладна 3000 К.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Святлатэхніка
Катэгорыя:Крыніцы святла
Іван Міхайлавіч Саламонікаў

{{Ваенны дзеяч
|імя              = Іван Міхайлавіч Саламоннікаў
|дата нараджэння  = 
|месца нараджэння =
|дата смерці      = 
|месца смерці     = 
|выява            = 
|мянушка          = 
|прыналежнасць    = 
|гады службы      = 1938—1944
|званне           = 
|род войскаў      = 
|камандаваў       = 
|частка           = 
|бітвы = Савецка-фінская вайнаВялікая Айчынная вайна
|узнагароды       = {
 
}
{
 
}
|сувязі           = 
|у адстаўцы       = 
}}
**Іван Міхайлавіч Саламоннікаў** (1918-1944) — стралок 255-га стралковага палка 123-й стралковай дывізіі 7-й арміі Паўночна-Заходняга фронту, чырвонаармеец. Герой Савецкага Саюза.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 20 лютага 1918 года ў вёсцы Трыбухі, цяпер Калінавая Магілёўскага раёна Магілёўскай вобласці Беларусі, у сялянскай сям'і. Беларус. Член ВКП(б) з 1941 года. Скончыў 10 класаў. Працаваў у калгасе, затым будаўніком у горадзе Магілёве.

У Чырвонай Арміі з 1938 года. Удзельнік савецка-фінскай вайны 1939-1940 гадоў.

Стралок 255-га стралковага палка чырвонаармеец Іван Саламоннікаў вызначыўся ў ноч на 22 снежня 1939 года. У складзе ўзвода ён прымаў удзел у нападзе, першым дасягнуў варожых акопаў, закідаў іх гранатамі, знішчыўшы некалькі салдат ворага. Заўважыўшы, што паранены камандзір яго ўзвода, воін аказаў афіцэру першую медыцынскую дапамогу.

Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 15 студзеня 1940 года «за ўзорнае выкананне баявых заданняў камандавання на фронце барацьбы з фінскай белагвардзейшчынай і праяўленыя пры гэтым адвагу і геройства» чырвонаармейцу Саламоннікаву Івану Міхайлавічу прысвоена званне Героя Савецкага Саюза з уручэннем ордэна Леніна і медалі «Залатая Зорка».

На фронце ў Вялікую Айчынную вайну з чэрвеня 1941 года. У 1942 годзе І. М. Саламоннікаў скончыў артылерыйскае вучылішча і курсы камандзіраў дывізіёнаў пры Ваеннай акадэміі імя Ф. Э. Дзяржынскага.

Камандзір 255-га Адэскага асобнага зенітна-артылерыйскага палка Герой Савецкага Саюза маёр Саламоннікаў І. М. прапаў без вестак 24 кастрычніка 1944 г. у раёне горада Ньірэдзьхазе.

Узнагароджаны таксама ордэнам Чырвонай Зоркі за «выключную мужнасць, храбрасць і адвагу» падчас баёў 1944 года.

Імянем Героя названа вуліца ў яго роднай вёсцы.

## Літаратура 
* Герои Советского Союза — могилёвчане. Минск, 1965.
* 
* Навечно в сердце народном. 3-е изд., доп. и испр. Минск, 1984.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Артылерысты Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Камандзіры палкоў у Вялікай Айчыннай вайне
Катэгорыя:Зніклі без вестак у час Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Постаці Магілёва
Аксіды жалеза

**Аксіды жалеза** — злучэнні жалеза з кіслародам.

Вядома чатыры найбольш распаўсюджаных аксіды жалеза:
* FeO — аксід жалеза(II) (мінерал вюстыт);
* Fe2O3 — аксід жалеза(III) (мінералы гематыт і магеміт у альфа — і гама- мадыфікацыях, адпаведна);
* Fe3O4 — аксід жалеза(II,III), складаны аксід, які адначасова змяшчае іёны жалеза(II) і жалеза(III) (мінерал магнетыт).
* Fe4O5 — аксід жалеза(II,III)

## Гл. таксама 
* Полігідрат аксіду жалеза(III) FeO(OH).
* Аксід-хларыд жалеза FeOCl

Катэгорыя:Пігменты
Катэгорыя:Харчовыя дабаўкі
Катэгорыя:Злучэнні жалеза
Катэгорыя:Аксіды
Катэгорыя:Аксіды жалеза
Ян Канстанцінавіч Курыла

{{Спартсмен
 |імя                  = 22px Ян Курыла
 |выява                = 
 |шырыня               = 
 |апісанне выявы       = 
 |пол                  = мужчынскі
 |поўнае імя           = Ян Канстанцінавіч Курыла
 |арыгінал імя         = 
 |мянушкі              = 
 |грамадзянства        = 
 |спецыялізацыя        = 
 |клуб                 = 
 |дата нараджэння      = 10.06.1997
 |месца нараджэння     = 
 |дата смерці          = 
 |месца смерці         = 
 |года кар'еры         = 
 |рабочы бок           = 
 |трэнеры              = 
 |рост                 = 
 |вага                 = 
 |медалі               = 

 

  
{ style="background: transparent"

}
 |вікісховішча         = 
}}

**Ян Канстанцінавіч Курыла** (нар. ) — беларускі плывец. Майстар спорту Беларусі.

## Дасягненні 
Срэбраны прызёр Алімпійскіх дзён моладзі Беларусі 2013 года на дыстанцыі 1500 м вольным стылем.

Бронзавы прызёр чэмпіянату Беларусі 2016 года на дыстанцыі 1500 м вольным стылем і ў эстафеце 4 × 200 м вольным стылем.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Плыўцы Беларусі
Катэгорыя:Бронзавыя прызёры чэмпіянату Беларусі па плаванні
Катэгорыя:Срэбраныя прызёры Алімпійскіх дзён моладзі Беларусі па плаванні
Катэгорыя:Майстры спорту Беларусі
Сульфід мыш’яку

'''Сульфід мыш'яку''' — неарганічнае бінарнае злучэнне мыш'яку і серы:
* Тэтрасульфід тетрамыш'яку складу AsS
* Сульфід мыш'яку(III) складу AsS
* Сульфід мыш'яку(V) складу AsS
Вышгарадскі масіў (Кіеў)

**Вышгарадскі масіў** *()* — жылы масіў у Абалонскім раёне Кіева. Размешчаны паміж вуліцамі Аўтазаводская, Вышгарадская, Палярная і Паўночным чыгуначным паўколам Кіева.

Масіў з’явіўся пасля перапланіроўкі і зносу малапавярховай забудовы Прыёркі паміж вуліцай Прыёрскай і плошчай Тараса Шаўчэнкі. Забудова масіва пачата з 1960 года ўздоўж Вышгарацкай вуліцы. Падзелены на чатыры мікрараёна. Плошча масіва — каля 112 га. Насельніцтва складае 35,2 тыс. Чалавек (станам на 2012 год).

## Асаблівасці забудовы 
Тэрыторыя раёна працягнулася з поўначы на поўдзень, і жылыя дамы, якія выходзяць галоўнымі фасадамі на Вышгарацкую вуліцу, арыентаваныя на ўсход і захад. Такая арыентацыя і абумовіла планавання раёна.

Раён уяўляе сабой ужо ў значнай ступені склаўшуюся 3-5-павярховую забудову з украпваннем індывідуальных дамоў сядзібнага тыпу, якія не падлягаюць зносу. Такім чынам, будаўніцтва раёна з’яўляецца рэканструктыўная, а таму што яго межы дакладна вызначаны, то развіццё магчыма толькі за кошт унутраных участкаў. Ўсю новую забудову ажыццёўлена 5-павярховымі жылымі дамамі па праектах серый 1-480 і 9-павярховымі па праектах 1КГ-480 і 1-318. Крамы і культурна-бытавыя памяшканні размешчаны ў цокальных і першых паверхах жылых дамоў, а таксама ў кааперыраваных будынках, якія стаяць асобна.

Пры будаўніцтве ўсяляк захоўваюцца існуючыя зялёныя насаджэнні. Раён мае выдатны мікраклімат: на захадзе ў непасрэднай блізкасці знаходзіцца Пушча-Вадзіцкі зялёны масіў, на ўсходзе — пойма Дняпра.

Сувязь з іншымі раёнамі горада ажыццяўляецца тралейбусамі, трамваямі, аўтобусамі і гарадской электрычкай.

## Спасылкі 
* geo.ladimir.kiev.ua
 

Катэгорыя:Геаграфія Кіева
Аксіды медзі

Існуюць тры аксіды медзі:
* Аксід медзі(I) Cu2O
* Аксід медзі(II) CuO
* Аксід медзі(III) Cu2O3

## Гл. таксама 
* Медная акаліна
Галавахордавыя

**Галавахордавыя** (*Cephalochordata*) — адзіны падтып бесчарапных хордавых жывёл. Маюць прымітыўную будову, хоць усе прыкметы хордавых у іх выразныя.

## Апісанне 
Дробныя (1,5—8 см даўжынёй) рыбападобныя марскія жывёлы. Чэрап адсутнічае. Цела складаецца з тулава і хваста, сціснута з бакоў, сег­мен­таванае, з плаўніковай склад­кай (пар­ных плаўнікоў няма).

Цела пакры­та ад­наслой­ным эпідэр­місам, пад ім знаходзіцца слой сту­дзяністай злучальнай тка­нкі. Шкілет прадстаўлены хордай, якая пачынаецца ў пярэдняй частцы цела, перад мозгам. Косці адсутнічаюць. Крывянос­ная сіс­тэма замк­нёная, сэрца прадстаўлена скарачальным сасудам, кроў бясколерная (не ўтрымліва ды­ха­ль­ных піг­мен­таў). Дыханне шчэлепнае. Мускулатура папярочна-паласатая, сегментаваная. Мозг адсутнічае, але маюцца дзве пары цэрэбральных долей і цэнтральная нервовая сістэма.

Лічынкі плаваюць у вадзе з дапамогай раснічак.

## Пашырэнне 
Пашыраны ў асноўным у тро­піках, сустракаюцца ва ўме­раных во­дах. Насяляюць мелкаводдзі. Звычайна трымаюцца на пяс­ча­ных грун­тах, дзе за­копваюцца, вы­ставіўшы вонкі пярэднюю частку цела.

Налічваецца каля 35 відаў, падзеленых на 3 сямействы.

## Асаблівасці біялогіі 
Кормяцца планктонам.

Раздзельнаполыя, апладненне вонкавае. 

## Гл. таксама 
* Ланцэтнікі
* Хордавыя

## Зноскі 
## Літаратура 
* Біялогія: вучэб. дапам. для 8-га кл. агульнаадукац. устаноў з беларус. мовай навучання / Л. В. Камлюк, А. С. Шалапёнак; пер. з рус. мовы Г. І. Кулеш. — 3-е выд., дап. — Мінск : Нар. асвета, 2010. — 222 с.: іл. ISBN 978-985-03-1367-6
* Жизнь животных. В 7-ми тт. Т. 4. Рыбы / Под ред. Т. С. Расса. — М.: Просвещение, 1983.
Лугавая вуліца (Абалонскі раён)

**Лугавая вуліца** () — вуліца ў Абалонскім раёне горада Кіева, мясцовасць Прыёрка, прамысловая зона Абалонь. Пралягае ад Аўтазаводская да Багатырская вуліцы.

Далучаюцца вуліцы Беражанская, Канаплянская. У канцы злучаная з вуліцай Маршала Цімашэнкі шляхаправодам, які быў пабудаваны ў сярэдзіне 1980-х гадоў.
## Гісторыя 
Вуліца ўзнікла ў 1-й палове XIX стагоддзя пад такой жа назвай. У 1955 годзе частка Лугавы вуліцы і 1-ы Стара-Забарскі завулак былі аб'яднаны пад назвай Мукачаўская вуліца.

1958 вуліца атрымала назву Ланцугавая, сучасная назва было вернута 1961. У 1970-я гады падоўжана да сучасных межаў, пашырана і перабудавана.
## Цікавы факт 
У розныя гады назву Лугавая меў шэраг кіеўскіх вуліц: Батурынская, Іжэўская, Кіраваградская, Прылужная, Ціханоўскі завулак, Ясінавацкі завулак.
## Зноскі 
## Спасылкі 
[Старонка вуліцы ва ўкраінскай вікіпедыі  ](https://uk.wikipedia.org/wiki/Лугова_вулиця_(Київ,_Оболонський_район))

Катэгорыя:Вуліцы Кіева
Абалонскі праспект

**Абалонскі праспект** () — праспект у жылым масіве Абалонь у Абалонскі раёне горада Кіева.

## Гісторыя 
Праспект запраектаваны ў 1960-х гадах пад назвай Цэнтральная гарадская вуліца (№ 1), з 1970 года - Абалонскі праспект, як галоўная магістраль масіва Абалонь. У 1973 годзе атрымаў назву назву праспект Аляксандра Карнейчука - у гонар ўкраінскага савецкага драматурга і грамадска-палітычнага дзеяча Аляксандра Карнейчука. Сучасная назва - з 1993 года. 

Забудова праспекта пачата ў 1973 годзе. У канцы 1990-х гадоў праспект быў фактычна падоўжаны на поўдзень у сваёй пачатковай часткі па дамбе лініі метрапалітэна ад вуліцы Маршала Маліноўскага да Тульскай плошчы (на гэтым участку не было асфальтавай дарогі, хоць на тагачасных картах яе адлюстроўвалі).

У 2006-2010 гадах на бульварнай часткі праспекта ў кварталах паміж вуліцамі Маршала Маліноўскага - Маршала Цімашэнкі - Герояў Дняпра быў пабудаваны гандлёва-забаўляльны цэнтр «Дрым Таун».

Памятник Архістратигу Михаїлу-Оболонь.JPG|Помнік Архістратыгу Міхаілу ў скверы на Мінскай плошчы
Kyiv Yednist Stadium.jpg|Стадыён «Еднасць»

## Геаграфічныя каардынаты 
Каардынаты пачатку 

Каардынаты канца  

## Транспарт 
* Тралейбусы 24, 32, 34, 44
* Аўтобусы 41, 50, 88, 99, 100, 102
* Маршрутныя таксі 180, 224, 402, 463, 472, 476, 530, 559
* Станцыя метро «Пачайна»
* Станцыя метро «Абалонь»
* Станцыя метро «Мінская»
* Станцыя метро «Герояў Дняпра»

## Гл. таксама 
* Работы на участках «Абалонь»&nbsp;— «Мінская»&nbsp;— «Герояў Дняпра»  // Форум неафіцыйнага сайта Кіеўскага метрапалітэна. 

## Зноскі 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Вуліцы Кіева
Шаўчэнкаўскі раён (Кіеў)

**Шаўчэнкаўскі раён** *()* — раён горада Кіева.
## Гісторыя 
Шаўчэнкаўскі раён быў створаны згодна з пастановай ЦВК УССР ў 1937 годзе.

Тэрыторыя Шаўчэнкаўскага раёна была цэнтрам старажытнага Кіева. Менавіта тут разгортваліся многія ключавыя падзеі ў гісторыі горада, Кіеўскай Русі і Украіны. Тут знаходзіцца Старакіеўская гара, на якой, паводле падання, паставіў крыж Апостал Андрэй, тут жа мяркуецца Святой Уладзімір праводзіў выбар веры.

Тут знаходзіліся Цэнтральная Рада і Сафійская (Багдана Хмяльніцкага) плошча, дзе абвяшчаліся ўніверсалы, адбывалася абранне гетмана Паўла Скарападскага і іншыя не менш важныя падзеі, звязаныя з гісторыяй Кіеўскай Русі, Расіі, Украіны.

На плошчы Багдана Хмяльніцкага адбываліся шматлікія антысавецкія маніфестацыі і мітынгі, якія паскорылі прыняцце Акту абвяшчэння незалежнасці Украіны 24 жніўня 1991 года.
 
У кастрычніку 2001 году раён павялічыўся з прычыны зліцця з былымі Радянскім і Старакіеўскмм раёнамі горада.

## Сучаснасць 
Сучасная тэрыторыя раёна займае плошчу 2700 гектараў, дзе пражывае 227,7 тысячы чалавек. Сёння ён аб'ядноўвае ў сабе высокапрадукцыйную прамысловасць і будаўніцтва, паліграфічнае вытворчасць і разгалінаваны гандаль, ахова здароўя і сферу бытавога абслугоўвання, шырокую сетку навучальных устаноў і ўстаноў культуры.

На тэрыторыі раёна размясцілі свае амбасады і прадстаўніцтвы больш за 50 дзяржаў свету, у тым ліку і Беларусі.

У склад раёна ўваходзяць тэрыторыі:  Ніўкі (частка), Шуляўка (частка), Дзегцяры, Сырэц, Валейкаў, Лук'янаўка, Салдацкая Слабодка, Верхні (стары) горад, Кудравец, Татарка, Рэп'яхаў Яр, Дарагажычы, Загараўшчына, Афанасеяўскі Яр.
## Транспарт 
На тэрыторыі раёна размешчаны цэнтральны чыгуначны вакзал. Станцыі гарадской электрычкі Рубежэўскі і Сырэц.

Праз раён праходзяць 3 лініі метро.

У заподной частцы раёна размешчана дзіцячая чыгунка.

Ва ўсходняй частцы размешчана верхняя станцыя фунікулёра.
## Насельніцтва 
Колькасць насельніцтва раёна:

* 2001&nbsp;— 237&nbsp;213
* 2008&nbsp;— 232&nbsp;542
## Зноскі 
## Спасылкі 
* Уліковы картка раёна на сайце Вярхоўнай Рады Украіны 
* Шаўчэнкаўскі раённы ў горадзе Кіеве дзяржаўная адміністрацыя  

Катэгорыя:Раёны Кіева
Метлюжок балотны

**Метлюжок балотны** (*Póa palústris*) — шматгадовая травяністая расліна, від роду .

## Распаўсюджанне 
Шырока распаўсюджаны ў Еўразіі і Паўночнай Амерыцы від.
Расце на вільготных лугах, каля балот i па берагах рэк; культывуецца.

## Батанічнае апісанне 
thumb|left|
Цвіце у чэрвені—ліпені. Мнагалетнік вышынёй 20—80 см, утварае невялікія дзярніны. Сцяблы гладкія.
Лісце пляскатае, шурпатае, з завостраным язычком даўжынёй да 3 мм. Мяцёлка буйная, з вострашурпатымі галінкамі. Каласкі 2—6-кветкавыя; каласковыя лускавінкі па кілю з кароткімі раснічкамі. Ніжняя кветкавая лускавінка па кілю i жылках з дробнымі валаскамі, а каля асновы з пучком касмыкаватых валаскоў.

## Значэнне 
Выкарыстоўваецца для стварэння даўгалетніх сенажацей i пашы.

## Таксанамія 
### Сінонімы 
* 
* , nom. inval.
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* , nom. illeg.
* 
* 
* 
* 
* 
* , nom. inval.
* 
* 
* 
* 
* , nom. inval.
* 
і іншыя.

## Літаратура 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Метлюжок
Катэгорыя:Флора Еўразіі
Катэгорыя:Флора Паўночнай Амерыкі
Катэгорыя:Расліны, упершыню апісаныя ў 10-м выданні кнігі Systema Naturae
Катэгорыя:Кармавыя расліны
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1759 годзе
Шматпалярнасць

**Шматпалярнасць** у палітыцы прадугледжвае наяўнасць у свеце некалькіх палюсоў сілы (ваенны полюс, цывілізацыйны полюс, палітычны полюс і эканамічны полюс), не праўзыходных і не распаўсюджваюць свой уплыў адзін на аднаго. Аднак паняцце «шматпалярнасці» часта блытаюць з «многоцентричностью» — наяўнасцю ў свеце некалькіх цэнтраў сілы. У 1989 годзе з заканчэннем халоднай вайны, біпалярны свет (па сутнасці — бицентричный) (ЗША і СССР) паступова змяняецца многоцентричным, дзе не павінна быць двух супрацьлеглых цэнтраў і перыферыі ў выглядзе трэцяга свету, але тэарэтычна, кожнай самастойнай краінай будзе праводзіцца свая ўнутраная і знешняя палітыка.

У больш шырокім сэнсе тэрмін шматпалярнасць азначае выхад за рамкі фармальнай логікі, пабудаванай на бінарных прынцыпах («ісціна»-«хлусня», гл.Дыялектыка).

У пачатку 2000-х гадоў тэорыя шматпалярнасці стала праграмнай для цэлага шэрагу міжнародных арганізацый і клубаў, якія развіваюцца краін, у тым ліку БРІКС.

## Гл. таксама 
* Біпалярнасць

## Спасылкі 
* Барацьба за шматпалярнасць
Катэгорыя:Геапалітыка
Катэгорыя:Паліталогія
Дняпро (электрадэпо)

**Метрадэпо «Дняпро»** () — былое  метрадэпо, абслугоўвала Кіеўскі метрапалітэн да адкрыцця дэпо Дарніца.

З 1960 па 1965 год праз станцыю «Дняпро» ажыццяўлялася перадача вагонаў, якія пастаўляюцца для Кіеўскага метрапалітэна. Вагоны паступалі ў Кіеў па чыгунцы на станцыю Дарніца. Затым праз злучальную галінку іх перамяшчалі на трамвайныя шляхi, па якой яны рухаліся праз раку Дняпро па масту Патона, а затым па набярэжнай да станцыі «Дняпро».

Пад эстакадай быў змантаваны паваротны круг, разлічаны на 1 вагон. Заехаўшы на гэтую колу, вагон паварочваўся на 90° і апынуўшыся дакладна пад станцыяй, падымаўся ўверх спецыяльным пад'ёмнікам. Які трапіў на станцыю вагон адганялі ў тунэль, і за ім ўздымалі наступны. Аналагічна ажыццяўляўся спуск вагонаў у дэпо для правядзення тэхнічнага агляду і рамонту.

Дэпо «Днепр» размяшчалася ў невялікім будынку, злева ад наземнага вестыбюля станцыі, і было разлічана на два вагона. 

## Гл. таксама 
* Станцыя метро Дняпро

## Зноскі 
Катэгорыя:Кіеўскі метрапалітэн
Абалонская плошча (Кіеў)

**Абало́нская пло́шча** () — плошча ў Абалонскім раёне горада Кіева, жылы масіў Абалонь. Размешчана паміж Абалонскім праспектам, вуліцамі Маршала Маліноўскага і Іарданскай.

## Гісторыя 
Плошча ўзнікла пад назвай Новая (праектаваная), у 1982 годзе, да 60-й гадавіны стварэння СССР, атрымала назву плошчу Дружбы народаў СССР, у гонар непарушнай дружбы брацкіх народаў Савецкага Саюза. На сцяне дома № 1 на плошчы Дружбы народаў СССР размяшчалася анатацыйная дошка, ў якой згадвалася пра гэта.

15 кастрычніка 1983 года ўдзельнікамі 6-га фестывалю Дружбы моладзі СССР і ГДР на тэрыторыі плошчы быў закладзены сквер Дружбы, пра што сведчыць усталяваны тут памятны знак.

У пачатку 2000-х гадоў у шэрагу дакументаў называлася плошча Дружбы народаў, аднак перайменаванне афіцыйна не праводзілася.

Сучасная назва, ад мясцовасці Абалонь — з 2015 года.

## Цікавы факт 
Назва плошчы Дружбы Народаў у Кіеве з 1976 па 1982 год належала цяпер безназоўнаму перасячэнню набярэжнай Славутыча (цяпер — праспект Герояў Сталінграда) і праспекта Чырвоных Казакоў (цяпер — праспект Сцяпана Бандэры).

## Дамы-«рамонкі» 
Дамы, размешчаныя па адрасе Абалонская плошча, 2 і 2а. Абодва дамы збудаваныя метадам узняцця перакрыццяў з ужываннем маналітнага каркаса і жалезабетонных панэляў.

Дом па адрасе Абалонская плошча, 2 пабудаваны ў 1981 годзе, гэта адзін з першых у Кіеве маналітных жылых дамоў. Налічвае 15 жылых паверхаў. Выкананы ў незвычайнай форме — вежа круглага перасеку з паўкруглымі гаўбцамі, традыцыйныя вокны ў доме адсутнічаюць, замест іх — вялізныя вітрыны ва ўсю сцяну паміж балконам і пакоем. Аснова дома — невялікі стылабат, акружаны апорамі. У стылабаце знаходзіцца ўваход у будынак, выведзены ліфты і лесвіца. Незвычайна выканана незадымляемая лесвіца — з прычыны адсутнасці гаўбцоў-галерэй для пераходу на лесвіцу, унутры будынка зробленая вертыкальнай шахтай з вывадам у дэкаратыўную металічную канструкцыю на даху, праз якую ажыццяўляецца выхад на незадымляемую лесвіцу. На паверсе — 6 аднолькавых двухпакаёвых кватэр. Дом збудаваны ў каркасна-панэльнай канструкцыі з маналітным ядром цвёрдасці.

Дом па адрасе Абалонская плошча, 2а пабудаваны ў 1990 годзе. Выкананы ў больш простай, чым суседні дом, аднак таксама своеасаблівай форме. Аснова дома ўяўляе сабой стылабат вышынёй амаль у два стандартныя паверхі, у якім размешчаны хол і тэхнічныя збудаванні. Стылабат акружаны апорамі. Вышэй знаходзяцца ніжні тэхнічны паверх, 20 жылых паверхаў і верхні тэхнічны паверх.

## Фотаздымкі 
 
Площа Дружби Народів СРСР Київ 2011 02.JPG|Адрасная шыльда са старой назвай на доме № 1
Площа Дружби Народів СРСР Київ 2011 03.JPG|Сквер Дружбы
Площа Дружби Народів СРСР (Київ) 04.jpg|Памятны знак у скверы Дружбы

## Зноскі 
Катэгорыя:Плошчы Кіева
Ронда

**Ронда** () — музычная форма, заснаваная на шматразовым чаргаванні галоўнай тэмы (рэфрэна) з эпізодамі. Рэфрэн праводзіцца ў асноўная танальнасці, эпізоды — у пабочных.

Паходзіць ад народных карагодных песень. Шырока прадстаўлена ў музыцы французскіх клавесіністаў 17-18 стагоддзяў. У класічнай музыцы выкрыштылізавалася ронда 5-часткавай структуры (з 2 эпізодамі) з больш развітой галоўнай тэмай. Венскія класікі выпрацавалі вышэйшую форму ронда (традыцыйная назва — ронда-саната), дзе асноўны прынцып рандальнасці спалучаецца з рысамі складанай трохчасткавай і санатнай форм. У форме ронда пішуцца інструментальныя п'есы, часам санатна-сімфанічных і сюітных цыклаў, радзей рамансы, оперныя арыі.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Музычная форма
Катэгорыя:Музычная тэрміналогія
Мараціевыя

**Мараціевыя** (*Marattiaceae*) — сямейства папарацепадобных.

## Апісанне 
Адрозніваюцца прымітыўнасцю арганізацыі, налічваюць 7 родаў шматгадовых раслін, прыстасаваных да вільготных трапічных лясоў. Яны іншы раз утвараюць густыя зараснікі з клубнепадобнымі сцёбламі вышынёй да 2-4 м і вялікімі, да 4-5 м, рассечанымі лістамі на доўгіх трывалых чаранках. Лісты ў аснове акружаны двума буйнымі прылісткамі (афлебіямі) з запасам крухмалу. На прылістках узнікаюць прыдатачныя пупышкі, з якіх могуць развівацца новыя расліны. Акрамя клубнепадобных у некаторых відаў маюцца сцелістыя і прамастаячыя парасткі.

Карані мараціевых вельмі тоўстыя, прыдаткавыя, узнікаюць на сцяблах. Сцябло ў маладым стане пратастэлічнае, дарослае сцябло мае складаную поліцыклічную аснову дыктыястэлу. У каранях, сцяблах і чаранках лістоў характэрна наяўнасць схізагенных слізевых хадоў. Гэтым мараціевыя падобны на сагаўнікавых з аддзела голанасенныя. Акрамя клубнепадобных сцёблаў, у некаторых відаў маюцца сцелістыя і прамастаячыя сцёблы.

## Асаблівасці біялогіі 
Раўнаспоравыя старажытныя эўспарангіятныя папараці. На ніжніх баках зялёных лістоў размяшчаюцца спарангіі, аб'яднаныя ў сорусы, часцей у сінангіі розных форм. Тыповага індузія няма; яго функцыю выконваюць валаскі ці лускі. Спарангіі маюць мнагаслойную сценку з вусцейкамі. Кальцо адсутнічае. Са споры пры прарастанні ўтвараецца пласціністы мнагаслойны гаметафіт памерам 1-3 см. Жыве 2-3 гады. Знешне ён нагадвае талом пячоначнікаў. Падобныя гаметафіты лічацца старажытнымі.

Мараціевыя паходзяць, верагодна, ад выкапнёвых старажытных першапапарацей (*Zygopteridopsida*), спарангіі якіх мелі мнагаслойную сценку.

## Класіфікацыя 
Найбольш разнастайнымі і шматлікімі па колькасці відаў у мараціевых з'яўляюцца шырока распаўсюджаныя віды родаў ангіяптэрыс (*Angiopteris*) — больш за 100 відаў і марація (*Marattia*) — больш 60 відаў. Іншыя роды — архангіяптэрыс (*Archangiopteris*), макраглосум (*Macroglossum*), хрыстэнзэнія (*Christensenia*) і данэя (*Danaea*) маюць меншае распаўсюджанне.

## Літаратура 
* *Сапегін Л. М.* Батаніка. Сістэматыка вышэйшых раслін: вучэбны дапаможнік для студэнтаў устаноў вышэйшай адукацыі па біялагічных спецыяльнасцях  — Гомель: ГДУ, 2012. — 337 с. ISBN 978-985-439-644-6

Катэгорыя:Папарацепадобныя
Берасцейская (станцыя метро, Кіеў)

**Берасцейская** (, ) — 12-я станцыя Кіеўскага метрапалітэна, размешчаная на Святошынска-Броварскай лініі паміж станцыямі «Ніўкі» і «Шуляўская».

Была адкрыта 5 лістапада 1971.

## Гісторыя 
Адкрыта 5 лістапада 1971 года пад назвай «Кастрычніцкая». Пазней выкарыстоўвалася ўкраінізаваная назва «Жовтневая». Цяперашняя назва — з 2 лютага 1993 года, паходзіць ад украінскамоўнай назвы Брэста (), а таксама ад Брэст-Літоўскага праспекта (зараз — праспект Перамогі), дзе знаходзіцца станцыя.

У пачатку 1970-х гадоў у савецкай архітэктуры яшчэ дамінавала ідэя аб пазбаўленні збудаванняў «архітэктурных празмернасцяў», таму станцыя была пабудавана па тыпавым праекце са зборных жалезабетонных элементаў. Аднак шэраг архітэктурных прыёмаў дазволіў зрабіць вобраз больш выразным, чаму, у тым ліку, дапамог перапад аб’ёмаў цэнтральнай залы і касавага вестыбюля.

## Апісанне 
Станцыя мелкага залажэння. Мае падземную залу з пасадачнай платформай астраўнога тыпу. Скляпенні залы абапіраюцца на два рады калон. Зала станцыі злучана з падземным вестыбюлем лесвіцай на спуск і двухстужачным эскалатарам, які працуе на ўздым.

Калоны пакрытыя профілямі і панэлямі з нержавеючай сталі. Пластыка шляхавых сцен з дэкаратыўнымі рашоткамі і падшыўная столь па цэнтры платформы сведчаць пра тое, што часы аскетызму ў архітэктуры праходзяць. Тарэц цэнтральнай залы станцыі абліцаваны чырвона-карычневым мармурам. Да пачатку 1990-х гадоў там размяшчаліся каваны барэльеф і фраза У. І. Леніна *«Кастрычніцкая рэвалюцыя адкрыла новую эру сусветнай гісторыі…»*.

Наземны вестыбюль адсутнічае, уваход у падземны вестыбюль сумешчаны з пешаходнымі пераходамі, якія выходзяць на абодвух баках праспекта Перамогі. Сцены і калоны падземнага пераходу і вестыбюля абліцаваныя плітамі з белага паліраванага мармуру.

Улетку 2015 года ў афармленні станцыі была дэмантаваная камуністычная сімволіка.

## Рэжым працы 
Адкрыццё — 5:39, закрыццё — 00:11.

Адпраўленне першага цягніка ў накірунку:
* ст. «Лясная» — 5:44
* ст. «Акадэмгарадок» — 6:05

Адпраўленне апошняга цягніка ў накірунку:
* ст. «Лясная» — 0:13
* ст. «Акадэмгарадок» — 0:34

## Фотаздымкі 

Beresteyska metro station Kiev 2010 02.jpg|Платформа, выгляд у бок эскалатараў
Beresteyska metro station Kiev 2010 03.jpg|Пасадачная платформа
Beresteyska metro station Kiev 2010 04.jpg|Дзверцы на шляхавай сцяне. Серп і молат дэмантаваныя летам 2015 года
Beresteyska metro station Kiev 2010 05.jpg|Назва на шляхавай сцяне

## Спасылкі 
* Старонка станцыі на афіцыйным сайце Кіеўскага метрапалітэна  
* Старонка станцыі на неафіцыйным сайце Кіеўскага метрапалітэна  
* *Тоцкий Олег.* Метро, якога няма: «Берасцейская», «Ніўкі» і «Святошын» // tov-tob.livejournal.com. — 2012. — 20 ліпеня. 
* Фотографії станції на сайті metro.zarohem.cz  

Катэгорыя:Станцыі Кіеўскага метрапалітэна
Шуляўская (станцыя метро)

**Шуляўская** (, ) — 7-я станцыя Кіеўскага метрапалітэна на Святошынска-Броварскай лініі паміж станцыямі «Берасцейская» і «Політэхнічны інстытут».

## Гісторыя 
Адкрыта 5 лістапада 1963 года ў складзе другой пускавой чаргі пад назвай «Завод „Бальшавік“» (па назве буйнога машынабудаўнічага прадпрыемства). Цяперашняя назва — з 2 лютага 1993 года, ад гістарычнай мясцовасці Шуляўка, паблізу ад якой станцыя размешчана.

### Здарэнне 
23 красавіка 2007 года адбыўся пажар на рэчавым рынку, размешчаным побач са станцыяй. Падчас гэтага надзвычайнага здарэння станцыя была зачыненая для ўваходу і выхаду. Акрамя таго, загарэлася кафэ, размешчанае на другім паверсе наземнага вестыбюля. Наведвальнікі кафэ былі эвакуіраваны пажарнікамі. Пасля ліквідацыі пажару наземны вестыбюль станцыі аднавіў сваю працу. Памяшканне кафэ на другім паверсе сур’ёзна пацярпела ад агню і было зачынена на рамонт.

## Апісанне 
Станцыя глыбокага залажэння. Мае тры падземныя залы — сярэднюю і дзве залы з пасадачнымі платформамі. Залы злучаюцца паміж сабой шэрагам праходаў-парталаў, якія чаргуюцца з пілонамі. Падземны вестыбюль злучаны з выхадам на паверхню трохстужачным двухмаршавым эскалатарам. Паміж маршамі эскалатараў размешчаны прамежкавы падземны вестыбюль.

Наземны вестыбюль уяўляе сабой двухпавярховы будынак цыліндрычнай формы, размешчаны на скрыжаванні праспекта Перамогі і вуліцы Даўжэнкі.

## Фотаздымкі 

File:Stamp 1965 3282.jpg|Паштовая марка СССР «Станцыя метро Завод „Бальшавік“», 1965 год
File:Shulyavska metro station Kiev 2010 02.jpg|Цэнтральная зала, выгляд у бок эскалатараў
File:Shulyavska metro station Kiev 2010 03.jpg|Кампазіцыя ў тарцы цэнтральнай залы
File:Shulyavska metro station Kiev 2010 04.jpg|Пасадачная платформа
File:Shulyavska metro station Kiev 2010 05.jpg|Назва станцыі на шляхавай сцяне
File:Shulyavska metro station Kiev 2010 07.jpg|Дзверцы на шляхавай сцяне

## Рэжым працы 
Адкрыццё — 5:38, закрыццё — 0:11.

**Адпраўленне першага цягніка ў накірунку:**
* ст. «Лясная» — 05:47
* ст. «Акадэмгарадок» — 06:02

**Адпраўленне апошняга цягніка ў накірунку:**
* ст. «Лясная» — 0:16
* ст. «Акадэмгарадок» — 0:31

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Звесткі на афіцыйным сайце Кіеўскага метрапалітэна
* Станцыя «Шуляўская» на сайце «Свет метро»
* Старонка станцыі на неафіцыйным сайце Кіеўскага метрапалітэна 

Катэгорыя:Станцыі Кіеўскага метрапалітэна
Грушкі

**Грушкі** *()* — гістарычная мясцовасць Кіева. Размешчаны ўздоўж праспекта Перамогі паміж вуліцамі Гарматнай і Мікалая Васіленка.

## Гісторыя 
Узнік як хутар у другой палове XIX стагоддзя. У 1871—1902 гадах — у валоданні двараніна К. Грушка (адсюль — назва хутара). На мяжы XIX-ХХ стагоддзяў гэтыя землі былі абмяняны ваеннаму ведамству на зямлі, дзе быў пабудаваны будынак Кіеўскага політэхнічнага інстытута. З 1921 года — у складзе Кіева, з сярэдзіны ХХ стагоддзя — прамысловая зона.

Захавалася частка старадаўняй прамысловай забудовы канца XIX — пачатку ХХ стагоддзя (кампактная — уздоўж вуліц Гарматнай, Палкоўніка Шутава).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Геаграфія Кіева
Рэвалюцыя на граніце

**Рэвалюцыя на граніце** (або *Студэнцкая рэвалюцыя на граніце*) — кампанія шырокамаштабных акцый негвалтоўнага грамадзянскага непадпарадкавання ва УССР, загадзя арганізаваная ўкраінскай моладдзю, пераважна студэнтамі. Пратэсты працягваліся з 2 па 17 кастрычніка 1990 года. Стрыжнем пратэстных падзей была студэнцкая галадоўка на плошчы Кастрычніцкай рэвалюцыі (цяперашняя плошча Незалежнасці) ў Кіеве. Пратэсты завяршыліся падпісаннем пастановы Вярхоўнага Савета УССР, якая гарантавала выкананне патрабаванняў пратэстуючых.

## Плакаты, лозунгі 
Сярод плакатаў і лозунгаў удзельнікаў:

Файл:Революція на граніті - плакат.jpg
Файл:239 ганьба.jpg|
Файл:Вимоги учасників студентського голодування.jpg
Файл:Слава КПSS.jpg|
Файл:Революція на граніті - плакати.jpg
Файл:Революція на граніті - плакати2.jpg

## Гл. таксама 
* Аранжавая рэвалюцыя

## Спасылкі 
* Фільм «16 днів. Революція на граніті» 
* ТСН: сюжет з архівним кадрами про «революцію на граніті»

Катэгорыя:Акцыі пратэсту
Катэгорыя:Студэнцтва
Будынак Інстытута меліярацыі

**Будынак Інстытута меліярацыі** — будынак у Мінску, размешчаны па адрасе вул. Максіма Багдановіча, 153. Пабудаваны ў 1975 г. (архітэктары П. Кракалёў, Л. Бледных). У будынку размяшчаецца Рэспубліканскае навуковае даччынае ўнітарнае прадпрыемства «Інстытут меліярацыі». Адно з першых у Беларусі спецыялізаваных збудаванняў дня навукова-даследчых устаноў.

## Архітэктура 
Кампазіцыя комплексу заснавана на кантрасным спалучэнні лаканічнага прамавугольнага 9-павярховага лабараторнага корпуса, пастаўленага тарцом да вуліцы, і размешчаных перпендыкулярна да яго аднапавярховых аб’ёмаў канферэнц-залы і сталовай.

Лабараторны корпус мае каркасна-панельную канструкцыю. Галоўны ўваход размешчаны асіметрычна. Па восі яго — лесвічна-ліфтавы блок, які вынесены за межы корпуса і злучаны з ім светлавымі пераходамі. Эліпсападобныя ў плане аб’ёмы канферэнц-залы і лесвічна-ліфтавага блока надаюць архітэктуры комплексу пластычную выразнасць. Яе ўзбагачаюць малыя архітэктурныя формы і добраўпарадкаваныя паўадкрытыя дворыкі па баках лабараторнага корпуса.

На процілеглым ад вуліцы тарцы лабараторнага корпуса зроблены асобны ўваход у сталовую і прасторнае зашклёнае прамавугольнае ў плане фае канферэнц-залы. Планіроўка ўсіх паверхаў калідорная. Выключэнне складаюць 1-ы і 4-ы паверхі, дзе знаходзяцца хол і малая зала. У афармленні інтэр’ераў шырока выкарыстаны дрэва (шалёўка сцен, мазаічная паркетная падлога), метал (пано ў сталовай, асвятляльныя прыборы ў канферэнц-зале) і іншыя матэрыялы.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Мінска
Катэгорыя:Вуліца Максіма Багдановіча (Мінск)
Катэгорыя:Вуліца Някрасава (Мінск)
Катэгорыя:1975 год у Мінску
Катэгорыя:Інстытут меліярацыі НАН Беларусі