open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Львоўская нацыянальная акадэмія мастацтваў

**Львоўская нацыянальная акадэмія мастацтваў** () — вышэйшая навучальная ўстанова ў Львове (Украіна). Ажыццяўляе прафесійную падрыхтоўку і выхаванне спецыялістаў у галіне выяўленчага і дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва, дызайну, рэстаўрацыі, культуралогіі, мастацтвазнаўства і менеджменту мастацтва.

## Структура 
Мае 5 вучэбных факультэтаў (адзін з іх да 2014 г. знаходзіўся ў Севастопалі), Інстытут прыкладнога і дэкаратыўнага мастацтва ў г. Косіў (Івана-Франкоўская вобласць), факультэт павышэння кваліфікацыі, падрыхтоўчае аддзяленне для тых, хто паступае, навукова-даследчы аддзел, аспірантура і дактарантура, спецыялізаваны савет па абароне доктарскіх і кандыдацкіх дысертацый у галіне мастацтвазнаўства, бібліятэка, музей, галерэя сучаснага мастацтва, выдавецкі аддзел, мастацка-вытворчыя майстэрні.

## Гісторыя 
Сваю гісторыю ЛНАМ вядзе ад Мастацка-прамысловай школы (1876), Вольнай акадэміі мастацтваў (1905), Мастацкай школы А.Навакоўскага (1923) і інш. У гэтых мастацкіх установах вучыліся, а затым і выкладалі мастакі Іван Труш, Іосіф Курылас, Антон Манастырскі, Алена Кульчыцкая, Дзмітрый Крвавіч, Эмануіл Місько і іншыя.

Афіцыйна створана ў верасні 1946 года (раней — Інстытут прыкладнога і дэкаратыўнага мастацтва), ў 1994 годзе рэарганізавана ў Львоўскую дзяржаўную акадэмію мастацтваў, а 21 жніўня 2004 года указам Прэзідэнта Украіны акадэміі прысвоены статус нацыянальнага навучальнай установы.

## Вядомыя выпускнікі 
* Гаўрыла Харытонавіч Вашчанка, беларускі мастак
* Аляксандр Міхайлавіч Кішчанка, беларускі мастак

## Спасылкі 
*
Катэгорыя:Акадэміі мастацтваў
Катэгорыя:Вышэйшыя навучальныя ўстановы Львова
Катэгорыя:Нацыянальныя вышэйшыя навучальныя ўстановы Украіны
Хмяльніцкі нацыянальны ўніверсітэт

**Хмяльніцкі нацыянальны універсітэт** () — вышэйшая навучальная ўстанова ў горадзе Хмяльніцкі, Украіна. 

## Агульныя звесткі 
Хмяльніцкі нацыянальны ўніверсітэт — найбуйнейшая на Падоллі вышэйшая навучальная ўстанова, якая рыхтуе спецыялістаў у многіх галінах ведаў і праводзіць вучэбную, метадычную, навуковую і выхаваўчую працу. Універсітэт заснаваны ў 1962 годзе. За час існавання ён прайшоў шлях ад агульнатэхнічнага факультэта Украінскага паліграфічнага інстытута да Хмяльніцкага нацыянальнага універсітэта, які мае найвышэйшы IV узровень акрэдытацыі.

Падрыхтоўку будучых спецыялістаў ажыццяўляюць 7 факультэтаў, якія забяспечваюць навучанне па 17 напрамках адукацыйна-кваліфікацыйнай падрыхтоўкі, у тым ліку: эканоміка і прадпрымальніцтва, менеджмент, педагагічная адукацыя, мастацтва, экалогія, прыкладная матэматыка, камп'ютэрныя навукі, міжнародныя адносіны, філалогія, інжынерная механіка, радыётэхніка, электронныя апараты і інш. Сёння ва ўніверсітэце на 40 напрамках падрыхтоўкі навучаецца больш за 10 тысяч студэнтаў. Навучальны працэс забяспечваюць 74 доктара і 453 кандыдата навук.

У Хмяльніцкім нацыянальным універсітэце ўкаранёна ступеністая сістэма падрыхтоўкі спецыялістаў па адукацыйна-кваліфікацыйным узроўням — бакалаўр, спецыяліст, магістр, доктар. У рамках гэтай сістэмы функцыянуюць пяць вучэбна-навуковых вытворчых комплексаў, у склад якіх уваходзяць адукацыйныя ўстановы I—II ўзроўню акрэдытацыі, агульнаадукацыйныя школы і прадпрыемствы. Універсітэт з'яўляецца прызнаным ва Украіне і за яе межамі навуковым цэнтрам, у якім працуюць больш за 15 навуковых школ, дактарантура, аспірантура, вучоныя Саветы па абароне доктарскіх і кандыдацкіх дысертацый.

## Структура 
* Факультэт інжынернай механікі
* Факультэт эканомікі і кіравання
* Гуманітарна-педагагічны факультэт
* Факультэт праграмавання і камп'ютэрных і тэлекамунікацыйных сістэм
* Факультэт тэхналогій і дызайну
* Факультэт міжнародных адносін
* факультэт дыстанцыйнага навучання, паслядыпломнай адукацыі і давузаўскай падрыхтоўкі

## Кампусы і корпусы 
Ва ўніверсітэце налічваецца 9 навучальных і лабараторных карпусоў, плошча якіх складае 58989 кв. м.; студэнцкі гарадок аб'ядноўвае 5 інтэрнатаў агульнай колькасцю 2378 месцаў. Вядучым падраздзяленнем універсітэта з'яўляецца навуковая бібліятэка, у склад якой уваходзяць 7 чытальных залаў, 3 абанемента, спецыялізаваныя сектары: навукова-тэхнічнай дакументацыі, літаратуры на замежных мовах, зала каталогаў і электроннай інфармацыі. Агульны бібліятэчны фонд складае 610 тыс. асобнікаў. Для падрыхтоўкі спецыялістаў выкарыстоўваюцца 23 лекцыйныя аўдыторыі, 41 аўдыторыя для практычных і семінарскіх заняткаў, 68 спецыялізаваных лабараторый, 5 навучальных майстэрняў.

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт
Канстанцін Іванавіч Максімцаў

**Канстанцін Іванавіч Максімцаў** (**Максімцоў**; , г.  — , г. Баранавічы) — беларускі мастак-жывапісец.

## Біяграфія 
Вучыўся ў Гомельскай студыі выяўленчага мастацтва ў С. Каўроўскага (1930—1932), потым у А. Шаўчэнка (1932—1936), і ў Віцебскім мастацкім вучылішчы (1937—1938) у Л. Лейтмана і І. Ахрэмчыка.
З 1945 жыў і працаваў у г. Баранавічы.

Ад 1945 браў удзел у савецкіх мастацкіх выстаўках.

Сябра Саюза мастакоў БССР з 1949 г.

Узнагароджаны медалём Беларускага саюза мастакоў «За заслугі ў выяўленчым мастацтве».

## Творчасць 
Працаваў у станковым жывапісе ў жанрах пейзажа, карціны, нацюрморта, партрэта. Асноўныя творы: «Жнівень» (1950), «Сакавік» (1953), «Шэры дзень» (1959), «Зіма. Замяло» (1962), «Яблані цвітуць» (1965), «Ранняя вясна» (1970), «Восеньская мелодыя» (1980), «Растае снег» (1982), «Пара веснавая» (1989), «Веснавыя воды» (1989), «Пяшчотная вясна» (1990), «Ціхая ноч» (1997), «Ветраны дзень» (1996-97), а таксама «На Слонімшчыне», «Кастрычнік», «Калгасныя сажалкі», «Квітнеючы май», «Тарфяны масіў», «Наступ на балоты», «Дэпо», «Будаўніцтва калійнага камбіната», «Першынцы Салігорска», «Верасень. Надвячорак», «Надышоў красавік» і інш. Творы адметныя мягкім каларытам, гарманічным суладдзем кампазіцыі і колеравых суадносін, лірычным спакоем.

Працы мастака знаходзяцца ў Нацыянальным мастацкім музеі Рэспублікі Беларусь, фондзе Беларускага саюза мастакоў, Магілёўскім абласным мастацкім музеі імя П. Масленікава, у Брэсцкім краязнаўчым музеі, у прыватных калекцыях шэрагу замежных краін.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* МАКСІМЦОЎ Канстанцін Іванавіч //  С. 547
* Максімцаў Канстанцін Іванавіч // Беларускі саюз мастакоў : 1938—1998 : энцыкл. даведнік / аўт.-склад. Б. А. Крэпак [і інш.]. — Мн. : ВТАА «Кавалер Паблішэрс», 1998. — С. 343. — На беларус. і англ. мовах.

## Спасылкі 
* Беларусь у асобах і падзеях
* Соцреализм: Максимцев Константин Иванович {{ref-ru}
* Художники Брестчины: Константин Максимцев {{ref-ru}

Катэгорыя:Мастакі Беларусі
Катэгорыя:Члены Беларускага саюза мастакоў
Катэгорыя:Выпускнікі Віцебскага Народнага мастацкага вучылішча
Катэгорыя:Удзельнікі Вялікай Айчыннай вайны
Самадзед

**Самадзед** () — пасёлак (у 1927—2013 — пасёлак гарадскога тыпу) у Плясецкім раёне Архангельскай вобласці Расійскай Федэрацыі. Пасёлак утварае муніцыпальнае ўтварэнне «Самадзедскае». Самадзед размешчаны за 2 км ад станцыі Пярмілава Паўночнай чыгункі на лініі «Абазерская — Архангельск-Горад». Самадзед знаходзіцца за 137 км ад Плясецка і за 190 км ад Архангельска. Па тэрыторыі пасёлка працякае рака Ваймуга.

## Гісторыя 
Узнік дзякуючы будаўніцтву ў 1925 годзе лесапільнага завода Пярмілаўскага леспрамгаса ў раёне чыгуначнага раз’езда на 493 вярсце Паўночнай чыгункі. Назву атрымаў у гонар удзельніка Грамадзянскай вайны, ваеннага камісара Рыгора Іванавіча Самадзеда, ураджэнца Чарнігаўскай губерні.

Катэгорыя:Населеныя пункты Архангельскай вобласці
Верхняя Тойма

**Верхняя Тойма** () — сяло ў Архангельскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр Верхнятоемскага раёна і Верхнятоемскага сельскага паселішча. Размешчана паміж Котласам (160 км) і Архангельскам (457 км), на правым беразе Паўночнай Дзвіны, ля вусця ракі Верхняя Тойма.

Катэгорыя:Населеныя пункты Архангельскай вобласці
Ерцава

**Ерцава** () — пасёлак у Конашскім муніцыпальным раёне Архангельскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр сельскага паселішча МУ «Ерцаўскае». Размешчаны за 25 км на поўдзень ад раённага цэнтра Конаша, паблізу мяжы з Валагодскай вобласцю. З 1930-х гадоў Ерцава з’яўлялася месцам размяшчэння папраўча-працоўных устаноў. З 1940 года тут знаходзілася ўпраўленне Каргапальскага ППЛ.

Катэгорыя:Населеныя пункты Архангельскай вобласці
Краснаборск (Архангельская вобласць)

**Краснаборск**  () — сяло ў Архангельскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр Краснаборскага муніцыпальнага раёна. Краснаборск размешчаны ў паўднёва-ўсходняй частцы Архангельскай вобласці, на левым беразе ракі Паўночная Дзвіна, насупраць месца ўпадзення ў яе Уфцюгі. Размешчаны за 66 км ад Котласа, за 630 км ад Архангельска.

Катэгорыя:Населеныя пункты Архангельскай вобласці
Абазерскі

**Абазерскі** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Плясецкім раёне Архангельскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр Абазерскага гарадскога паселішча. Пасёлак Абазерскі размешчаны ў вярхоўях ракі Ваймуга (басейн Паўночнай Дзвіны), на ўсход ад возера Абвозера. За 133 км (чыгункай) ад Архангельска. Станцыя Абазерская Паўночнай чыгункі — буйны вузлавы чыгуначны пункт.

Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Архангельскай вобласці
Каменка (Архангельская вобласць)

**Каменка** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Мязенскім раёне Архангельскай вобласці Расійскай Федэрацыі. Адміністрацыйны цэнтр Каменскага гарадскога паселішча. Знаходзіцца ў памежнай зоне. Пасёлак Каменка размешчаны на левым беразе ракі Мязень, ля вусця ракі Каменка. За 10 км ад Каменкі, на правым беразе Мязені знаходзіцца горад Мязень. Да бліжэйшай чыгуначнай станцыі — 400 км. Ад Каменкі пракладзены зімнікі да Кімжы (на поўдзень праз Шукшу) і Даўгашчэлля (на поўнач). Статус пасёлка гарадскога тыпу з 1938 года.

Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Архангельскай вобласці
Кулой (рабочы пасёлак)

**Кулой** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Вельскім раёне Архангельскай вобласці Расіі. Утварае Кулойскае гарадское паселішча. Пасёлак заснаваны ў 1942 годзе. Статус пасёлка гарадскога тыпу з 1945 года. Чыгуначная станцыя Кулой на лініі Масква — Котлас з’яўляецца станцыяй Паўночнай чыгункі. Большая частка насельніцтва працуе на чыгунцы.

За 3 км ад пасёлка праходзіць аўтадарога Акцябрскі — Вельск.

Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Архангельскай вобласці
Aspidiotus furcraeicola

**Aspidiotus furcraeicola** — від паўцвердакрылых насякомых-какцыд роду Aspidiotus з сямейства шчытоўкі (*Diaspididae*).

## Распаўсюджанне 
Усходняя Афрыка: Танзанія.

## Апісанне 
Дробныя шчытоўкі, дыяметр дарослых самак ад 1,5 да 2 мм, форма цела круглявая; асноўная афарбоўка карычневая. Самцы выцягнутыя, даўжыня 1,5 мм, шырыня 1 мм, белавата-жоўтыя.

Харчуюцца сокамі такіх ароннікавых раслін, як *Anthurium andreanum*. Від быў упершыню апісаны ў 1910 годзе нямецкім энтамолагам  як Spinaspidiotus furcraeicolus.

Таксон *Aspidiotus furcraeicola* уключаны ў склад роду Aspidiotus разам з таксонамі A. albopicta, A. aliena, A. oliveirae.

## Гл. таксама 
* *Aonidiella araucariae*
* *Amonostherium arabicum*

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Насякомыя Афрыкі
Катэгорыя:Шчытоўкі
Шыпіцына (Котласкі раён)

**Шыпіцына** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Котласкім раёне Архангельскай вобласці Расійскай Федэрацыі. Адміністрацыйны цэнтр Шыпіцынскага гарадскога паселішча. Пасёлак размешчаны за 17 км на паўночны захад ад Котласа, на левым беразе ракі Паўночная Дзвіна, за 9 км ад бліжэйшай чыгуначнай станцыі Ядрыха. Статус пасёлка гарадскога тыпу з 1950 года.

Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Архангельскай вобласці
Плясецк (пасёлак гарадскога тыпу)

**Плясецк** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Расіі, адміністрацыйны цэнтр Плясецкага раёна Архангельскай вобласці.

## Гісторыя 
Упершыню згадваецца ў 1894 годзе. У 1897 годзе была збудаваная станцыя Плясецк Навалоцкай воласці Анежскага павета Архангельскай губерні на вузкакалейнай чыгунцы Волагда — Архангельск і была ўключана ў рэестр чыгунак Расійскай імперыі. У 1924 годзе была ўтворана Плясецкая воласць з цэнтрам у вёсцы Навалок. 9 ліпеня 1929 года ў ходзе адміністрацыйнай рэформы на тэрыторыі Плясецкай воласці з далучэннем пасёлка Самадзед быў утвораны Плясецкі раён Архангельскай акругі Паўночнага края. Пастановай УЦВК ад 2 сакавіка 1932 года паселішча Плясецк было аднесена да катэгорыі рабочых пасёлкаў з прысваеннем яму назвы Плясецк. У 1963—1965 гадах з’яўляўся цэнтрам двух раёнаў: Плясецкага прамысловага і Плясецкага сельскага. З 2006 года з’яўляецца таксама цэнтрам Плясецкага гарадскога паселішча.

Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Архангельскай вобласці
Акцябрскі (Архангельская вобласць)

**Акцябрскі** () — рабочы пасёлак на поўдні Архангельскай вобласці Расіі, адміністрацыйны цэнтр Усцьянскага раёна і муніцыпальнага ўтварэння «Акцябрскае». У 2016 годзе ў пасёлку пражывала 9133 чалавек. Размешчаны на левым беразе ракі Усцья (прыток Вагі). Бліжэйшая чыгуначная станцыя — Кастылева Паўночнай чыгункі. Звязаны аўтамабільнай дарогай «Конаша — Вельск — Шангалы» з федэральнай трасай М8.

## Гісторыя 
Да 1950 года, на тэрыторыі цяперашняга пасёлка Акцябрскі, на левым беразе ракі Усцья знаходзілася вёска Тураносаўская, ці ж Ніжняя Поржама. У 1950 годзе, у сувязі з будаўніцтвам Шангальскай лесаперавалачнай базы, пачынаецца будаўніцтва пасёлка Першамайскі. У 1958 годзе пасёлку прысвойваецца цяперашняя назва Акцябрскі, а таксама ён атрымлівае статус пасёлка гарадскога тыпу. У 1975 годзе адміністрацыйны цэнтр Усцьянскага раёна пераносіцца сюды з вёскі Шангалы. З 2006 года з’яўляецца цэнтрам МУ «Акцябрскае».

Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Архангельскай вобласці
Aonidiella

**Aonidiella** — род сямейства шчытоўкі. Некалькі відаў з’яўляюцца шкоднікамі цытрусавых.

## Віды 
Віды роду:

* *Aonidiella abietina*
* *Aonidiella araucariae*
* *Aonidiella atlantorum*
* *Aonidiella aurantii*
* *Aonidiella bruni*
* *Aonidiella citrina*
* *Aonidiella comperei*
* *Aonidiella crenata*
* *Aonidiella ensifera*
* *Aonidiella eremocitri*
* *Aonidiella eugeniae*
* *Aonidiella godfreyi*
* *Aonidiella gracilis*
* *Aonidiella inornata*
* *Aonidiella lauretorum*
* *Aonidiella longicorna*
* *Aonidiella marginipora*
* *Aonidiella messengeri*
* *Aonidiella orientalis*
* *Aonidiella pini*
* *Aonidiella pothi*
* *Aonidiella replicata*
* *Aonidiella rex*
* *Aonidiella schoutedeni*
* *Aonidiella simplex*
* *Aonidiella sotetsu*
* *Aonidiella taorensis*
* *Aonidiella taxus*
* *Aonidiella tectaria*
* *Aonidiella tinerfensis*
* *Aonidiella tsugae*
* *Aonidiella yehudithae*

## Спасылкі 
* California Red Scale and Yellow Scale. Pest Management Guidelines. University of California Agriculture and Natural Resources. Updated August, 2015.

Катэгорыя:Шчытоўкі
Карпагары

**Карпагары** () — сяло ў Архангельскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр Пінежскага раёна і Карпагарскага сельскага паселішча. З 1929 па 1959 год — райцэнтр Карпагарскага раёна. Сяло размешчана на правым беразе ракі Пінега (прыток Паўночнай Дзвіны), за 212 км ад Архангельска па чыгунцы.

Катэгорыя:Населеныя пункты Архангельскай вобласці
Холмагары

**Холмагары** () — сяло (да 1925 года — горад) у нізоўі Паўночнай Дзвіны, адміністрацыйны цэнтр і найбуйнейшы населены пункт Холмагарскага раёна Архангельскай вобласці Расіі. З 2006 года сяло з’яўляецца таксама цэнтрам Холмагарскага сельскага паселішча. 4343 чалавек (2012).

Катэгорыя:Населеныя пункты Архангельскай вобласці
Савінскі (Архангельская вобласць)

**Савінскі** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Плясецкім раёне Архангельскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр муніцыпальнага ўтварэння «Савінскае». Размешчаны за 30 км на паўночны захад ад раённага цэнтра, за 10 км на захад ад станцыі Шалекса, размешчанай на чыгунцы Конаша — Архангельск, пры ўпадзенні ракі Шалексы ў Емцу. Статус пасёлка гарадскога тыпу з 1961 года. З 2006 года з’яўляецца адміністрацыйным цэнтрам Савінскага гарадскога паселішча.

Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Архангельскай вобласці
Hybrid Theory

**«Hybrid Theory»** () — дэбютны студыйны альбом амерыканскага рок-гурту «Linkin Park». Альбом быў выпушчаны 24 кастрычніка 2000 года на лэйбле «Warner Bros. Records». З 2010 года «Hybrid Theory» мае брыльянтавы статус. Чатыры песні з альбома: «Papercut», «One Step Closer», «Crawling» i «In the End» былі выпушчаны як сінглы і мелі папулярнасць у розных чартах. Наібольшую папулярнасць меў апошні сінгл «In the End», які дасціг другой пазіцыі у чарте «Billboard Hot 100», а кліп на гэту песню у 2002 годзе выйграў у намінацыі «лепшае рок-відэа» на «MTV Video Music Award». Песня «Crawling» у 2002 годзе выйграла «Грэмі» у намінацыі «лепшае хард-рок выкананне». Тэксты песень з «Hybrid Theory» закранаюць праблемы вакаліста «Linkin Park» Чэстара Бэнінгтана.

## Запіс 
9 трэкаў з альбома былі запісаны у 1999 годзе як дэмазапісы. Гэтыя дэмазапісы гурт прэзентаваў розным лэйблам, але гэтыя лэйблы адмаўляліся падпісваць кантракт з гуртам. Толькі Warner Bros. Records падпісаў кантракт з Linkin Park, і у пачатку 2000 года на студыі NRG Recordings пачалась запісь альбома, якая доўжылася 4 тыдня. Прадзюсарам стаў Дон Гілмор.

Бас-гітарысты Дэйв Фарэл і Кайл Крыснер не удзейнячалі у запісе, таму Linkin Park запрасілі да запісі Скота Козела і Яна Хорнбека. Скот і Ян ігралі на бас-гітары у некаторых трэках з альбому. Над песняй «With You» сумесна з Linkin Park працавалі The Dust Brothers.

## Поспех 
У першы тыдзень пасля выхада было продана 50 000 копій альбому, дзякуючы чаму Hybrid Theory заняў 16 пазіцыю у чарте Billboard 200. Праз 5 тыдняў альбом атрымаў залаты статус. У 2001 Hybrid Theory стаў самым прадаваемым альбомам года у ЗША. Па стане на 2010 было продана больш за 10 мільёнаў копій, что робіць альбом Hybrid Theory брыльянтавым.

## Удзельнікі запісу 
* Чэстэр Бенінгтан — вакал
* Майк Шынода — МС, рытм-гітара, клавішныя
* Джо Хан — музычнае праграмаванне, семплінг
* Брэд Дэлсан — гітара
* Роб Бурдон — ударныя

### Запрошаныя музыканты 
* The Dust Brothers
* Скот Козел
* Ян Хорнбек

### Афармленне 
* Фрэнк Мэдакс — графічны дызайн
* Джэймс Мінчын — фотаздымак

## Спіс кампазіцый 
### Арыгінальнае выданне
### Японскае выданне
### iTunes deluxe edition (2013)
### Спецыяльнае выданне
## Чарты 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Альбомы 2000 года
Катэгорыя:Альбомы гурта «Linkin Park»
BMW 5

**BWM 5-серыі** — серыя аўтамабіляў бізнес-класа ад нямецкага аўтамабільнага канцэрна BMW. Першы аўтамабіль гэтай серыі быў выпушчаны ў 1972 годзе пад завадскім індэксам Е12.

## Гісторыя 
### E12 (1972—1981) 
«Пяцёрка» першага пакалення (E12) у Германіі выпускалася з 1972 да 1982 года, а ў Паўднёвай Афрыцы мадэль збіралі да 1984 года. Рухавікі — аб’ёмам 1,8-3,5 л магутнасцю 90-218 к.с. Выпушчана 699 тысяч машын.

### E28 (1981—1987) 
BMW пятай серыі другога пакалення (E28) выпускалася ў 1981—1987 гг. Рухавікі — аб’ёмам 1,8-3,5 л магутнасцю 86-286 к.с. У 1983 годзе першай з усіх мадэляў BMW атрымала дызельны рухавік: шасціцыліндраы, аб’ёмам 2,4 л з турбакампрэсарам *Garrett T3* і двума электроннымі блокамі кіравання, магутнасць — 115 к.с.

У лютым 1984 года на аўтасалоне ў Амстэрдаме дэбютавала BMW M5 першага пакалення. Аўтамабіль меў шасціцыліндравы рухавік *M88* ад BMW M1 — з двума размеркавальнымі валамі, чатырма клапанамі на цыліндр, упырскам *Bosch Motronic* і індывідуальнымі дросельнымі засланкамі для кожнага цыліндра. З іншых удасканаленняў — больш кароткія спружыны і амартызатары, узмоцненыя тармазы, у базавую камплектацыю ўваходзіла АБС.

Адначасова з версіяй *M5* кліентам была прапанавана мадыфікацыя *BMW M535i* (185—218 к.с.), якую можна было заказаць як з механічнай каробкай перадач, так і з чатырохступеньчатым «аўтаматам» ZF.

Выпушчана 722 тысячы машын.

### E34 (1987—1995) 
Аўтамабілі трэцяга пакалення (E34) выпускаліся ў 1987—1996 гг. Рухавікі — аб’ёмам 1,8-3,8 л магутнасцю 113—340 к.с. У 1991 годзе мадэльны шэраг дапоўнілі ўніверсал і паўнапрывадная версія.

Усяго выпушчана 1 млн 333 тысячы аўтамабіляў, уключаючы 12254 аўтамабіляў мадыфікацыі M5.

### E39 (1995—2003) 
Аўтамабілі трэцяга пакалення (E39) выпускаліся ў 1995—2004 гг. Рухавікі — аб’ёмам 2,0-4,9 л магутнасцю 136—400 к.с.

Выпушчана 1 млн 488 тысяч аўтамабіляў, уключаючы 20711 версіі M5.

### E60 / E61 (2003—2010) 
### F10 / F11 / F07 (2010—2017) 
### G30 / G31 (2017) 
## Літаратура 
*  
*  

## Спасылкі 
Катэгорыя:Аўтамабілі паводле алфавіта
*5
Катэгорыя:Аўтамабілі сегмента E
Помнік Тадэвушу Касцюшку (Золатурн)

**Помнік Тадэвушу Касцюшку** — статуя, усталяваная асацыяцыяй беларусаў у Швейцарыі ў швейцарскім горадзе Золатурне, з нагоды 200-годдзя з дня смерці Тадэвуша Касцюшкі. Помнік прадстаўляе сабой бронзавую постаць вышынёй 181 см. Знаходзіцца ў скверы ля пратэстанцкай царквы Золатурна.

## Гісторыя 
Ідэя ўсталяваць помнік Тадэвушу Касцюшку, які некаторы час жыў і памёр у Золатурне, узнікла ў 2010 годзе і належыць былому паслу Беларусі ў Швейцарыі Андрэю Кулажанку, а рэалізацыя стала магчымай, дзякуючы намаганням Беларускага аб’яднання ў Швейцарыі, а 21 кастрычніка таго ж года адбылося яго ўрачыстае адкрыццё, на якім, сярод іншых, прысутнічалі ганаровыя госці з Беларусі, Польшчы, Літвы, а таксама прадстаўнікі беларускай дыяспары з розных краін.

Помнік быў выраблены на сродкі Беларускага аб’яднання ў Швейцарыі і сям’і Сапегаў у прыватнасці. Першапачаткова на помніку планавалася зрабіць надпіс па-нямецку і па-беларуску, які павінен быў выглядаць наступным чынам:

Аднак падобны надпіс не задаволіў польскі бок, і пасол Польшчы ў Швейцарыі Якуб Кумах прымусіў мэрыю Золатурна выкрасліць з шыльды ўсе згадкі пра Беларусь і беларускамоўную версію

Акрамя таго, падчас урачыстай цырымоніі адкрыцця помніка прадстаўнікі беларускай дыяспары трымалі расцяжку з надпісам: «Выдатнаму сыну Беларусі ад удзячных суайчыннікаў».

Рэакцыяй беларусаў на канфлікт у Залатурне было пачаць збор сродкаў на помнік Т. Касцюшку на яго радзіме, у Мерачоўшчыне.

## Галерэя 

Файл:Tadeusz Kosciuszko Denkmal Solothurn vor Errichtung.jpg|thumb|Помнік за некалькі хвілін да ўрачыстага адкрыцця.
Файл:Tadeusz Kosciuszko Denkmal Solothurn. Schild.jpg|thumb|Шыльда.
Файл:Tadeusz Kosciuszko Denkmal Solothurn. Feierliche Eröffnung.jpg|thumb|Прадстаўнікі беларускай дыяспары падчас урачыстага адкрыцця помніка.
Файл:Weihe Tadeusz Kosciuszko Denkmals Solothurn.2.jpg|thumb|Асвячэнне помніка.

Катэгорыя:Тадэвуш Касцюшка
Катэгорыя:Золатурн
Катэгорыя:Беларуская дыяспара
Катэгорыя:Помнікі Тадэвушу Касцюшку
Каменскае (значэнні)

**Каменскае** — тапонім:

## Беларусь 
* Каменскае — возера ў Пастаўскім раёне Віцебскай вобласці
* Каменскае, Школьнае, Камень — возера ў Лепельскім раёне Віцебскай вобласці, каля аграгарадка Камень

## Расія 
* Каменскае (Камчацкі край)
Brachystegia

**Brachystegia** — род дрэў падсямейства , які з’яўляецца родным для трапічнай Афрыкі.

## Апісанне 
Дрэвы роду звычайна называюцца Міёмба, таму што яны з’яўляюцца дамінуючымі ў лясах Міёмба Цэнтральнай і Паўднёвай Афрыкі. Паміж відамі адбываецца гібрыдызацыя і таксоны паказваюць значныя адрозненні ў памеры ліставых пласцінак, іх форме і колькасці, што значна ўскладняе ідэнтыфікацыю. Маладое лісце мае вялікі дыяпазон чырвоных тонаў, калі няспелае, пазней звяртаюцца ў розныя адценні зялёнага.

## Віды 
* *Brachystegia allenii*
* *Brachystegia angustistipulata*
* *Brachystegia bakeriana*
* *Brachystegia bequaertii*
* *Brachystegia boehmii*
* *Brachystegia bussei*
* *Brachystegia cynometroides*
* *Brachystegia eurycoma*
* *Brachystegia floribunda*
* *Brachystegia glaberrima*
* *Brachystegia glaucescens*
* *Brachystegia gossweileri*
* *Brachystegia kalongensis*
* *Brachystegia kennedyi*
* *Brachystegia laurentii*
* *Brachystegia leonensis*
* *Brachystegia longifolia*
* *Brachystegia luishiensis*
* *Brachystegia lujae*
* *Brachystegia manga*
* *Brachystegia microphylla*
* *Brachystegia mildbraedii*
* *Brachystegia nigerica*
* *Brachystegia puberula*
* *Brachystegia russelliae*
* *Brachystegia spiciformis*
* *Brachystegia stipulata*
* *Brachystegia subfalcato*
* *Brachystegia tamarindoides*
* *Brachystegia taxifolia*
* *Brachystegia torrei*
* *Brachystegia utilis*
* *Brachystegia wangermeeana*
* *Brachystegia zenkeri*

Катэгорыя:Бабовыя
Лідзія Міхайлаўна Кукраш

**Лідзія Міхайлаўна Ку́краш** (нар. , г. Днепрадзяржынск, Украіна) — беларускі вучоны ў галіне сельскай гаспадаркі. Доктар сельскагаспадарчых навук (1992). Жонка Мікалая Патапавіча Кукраша.

Скончыла ў 1958 годзе Беларускую сельскагаспадарчую акадэмію. 3 1958 у Беларускім НДІ эемляробства і кармоў.

## Навуковая дзейнасць 
Навуковыя працы па павышэнні ўрадлівасці і якасці лёну ва ўмовах інтэнсіўнага земляробства.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Раслінаводы СССР
Катэгорыя:Раслінаводы Беларусі
Усходне-Казахстанская вобласць

**Усходне-Казахстанская вобласць** () — вобласць ва ўсходняй частцы Казахстана, на мяжы з Расіяй і Кітаем. Адміністрацыйны цэнтр — горад Усць-Каменагорск.

## Гісторыя 
26 жніўня 1920 года прыняты дэкрэт УЦВК і СНК РСФСР «Пра ўтварэнне Кіргізскай (Казахскай) Аўтаномнай Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі», у склад якой увайшла і Сяміпалацінская вобласць з паветамі: Паўладарскі, Сяміпалацінскі, Усць-Каменагорскі, Зайсанскі і Каркаралінскі. Сяміпалацінская вобласць (з 11 снежня 1920 года — губерня) да красавіка 1921 года знаходзілася ў падначаленні Сібрэўкама. На падставе пастановы ВЦВК ад 13 чэрвеня 1921 года з Алтайскай губерні ў склад Сяміпалацінскай былі перададзены Бухтармінскі і частка Змяінагорскага паветаў.

17 студзеня 1928 года з Сяміпалацінскага, Усць-Каменагорскага, Бухтармінскага, Зайсанскага паветаў Сяміпалацінскай губерні і часткі Лепсінскага павета Джэтысуйскай губерні была утворана Сяміпалацінская акруга, якая складаўся з 23 раёнаў. 17 снежня 1930 года акруга, як і ўсе астатнія акругі Казакскай АССР, была скасаваны, яе раёны ўзбуйнены і перададзены ў непасрэднае падначаленне рэспубліканскім уладам.

Усходне-Казахстанская вобласць была ўтворана 20 лютага 1932 года з адміністрацыйным цэнтрам вобласці ў горадзе Сяміпалацінску, у складзе 21 раёна. 14 кастрычніка 1939 года ўказам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР з часткі Усходне-Казахстанскай вобласці была вылучана асобная Сяміпалацінская вобласць.

## Спасылкі 
* Виртуальный тур по Восточно-Казахстанской области 
* Новости Восточно-Казахстанской области 
* Восточно-Казахстанская область(Научные статьи)
Мікалай Патапавіч Кукраш

**Мікалай Патапавіч Ку́краш** (нар. , в. Закальное, Любанскі раён, Мінская вобласць) — беларускі вучоны ў галіне сельскай гаспадаркі. Доктар сельскагаспадарчых навук (1987). Муж Лідзіі Міхайлаўны Кукраш.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў шматдзетнай сям’е. У 1947 годзе быў прызваны ў Савецкую Армію. Скончыў у 1958 годзе БСГА. У 1958—1994 гадах працаваў у Беларускім НДІ земляробства і кармоў, дзе спачатку быў малодшым, у 1960 годзе стаў старшым, а ў 1988 годзе — вядучым навуковым супрацоўнікам. У 1965 годзе абараніў кандыдацкую дысертацыю. Паспяхова абараніў доктарскую дысертацыю на тэму «Пути повышения эффективности удобрений в условиях интенсивной химизации дерново-подзолистых суглинистых почв». Разам з супрацоўнікамі у 1990 годзе падрыхтаваў аграпашпарт гатунку «Дар Белоруссии». Член Саветаў па абароне доктарскіх і кандыдацкіх дысертацый у Беларускім НДІ земляробства і кармоў і БСГА. Навуковыя працы вучонага прысвечаны павышэнню ўрадлівасці глебы, тэхналогіі вырошчвання збожжавых культур.

## Творы 
* Опыт использования многолетнего люпина на удобрение. — Минск, 1961. — 15 с.;
* Учебное пособие по пропашным культурам. — Минск, 1969. — 48 с.;
* Научные основы применения удобрений в Западном регионе СССР. — Мн., 1981 (у сааўт.);
* Применение удобрений в интенсивном земледелии: (справочное пособие). — Мн., 1989 (у сааўт.).

## Літаратура 
* Минская область: энциклопедия. В 2 т. Т. 2 / Редкол.: Л. Ф. Крупец, Г. П. Пашков и др. — Минск: БелЭн, 2007. — С. 240. — 784 с.: илл. — ISBN 978-985-11-0399-3.
* Регионы Беларуси: энциклопедия. В 7 т. Т. 5. Минская область. В 3 кн. Кн. 2. З—Н / редкол.: В. В. Андриевич (гл. ред.) [и др.]. — Минск: Беларуская Энцыклапедыя імя Петруся Броўкі, 2017. — С. 171. — 448 с.: ил. — ISBN 978-985-11-0988-9.
* 

## Спасылкі 
*
Емецк

**Емецк** () - сяло (да 1925 года - горад) у Халмагорскім раёне Архангельскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр Емецкага сельскага паселішча.

Сяло знаходзіцца на левым беразе ракі Емца. Емецк размешчаны на федэральнай дарозе М8 «Холмагары» (Архангельск-Масква).

## Гісторыя 
Сяло Емецк вядома з 1137 года. У XVIII стагоддзі Емецк быў цэнтрам Емецкай траціны Дзвінскага павета Архангелагародскай губерні.

У 1894 годзе ў Емецкай воласці Холмагарскага павета Архангельскай губерні налічвалася - 2146 чалавек.

З 1922 года па 1925 год Емецк з'яўляўся цэнтрам Емецкага павета. У 1925-1929 гадах Емецк уваходзіў у склад Архангельскага павета. З 1929 па 1959 год быў адміністрацыйным цэнтрам Емецкага раёна, спачатку ў Паўночным краі і Паўночнай вобласці, а з 1937 года - у Архангельскай вобласці.

## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Мікалай Міхайлавіч Рубцоў, рускі паэт
Георгій Вікенцьевіч Кулага

**Георгій Вікенцьевіч Кула́га** (, в. Блячына, , Мінская вобласць — ) — беларускі вучоны-рэўматолаг. Доктар медыцынскіх навук (1977), прафесар (1978). 

Скончыў у 1952 годзе Мінскі медыцынскі інстытут. У 1961—1986 загадчык кафедры Гродзенскага медыцынскага інстытута. 

Навуковыя працы па лячэнні рэўматызму, сасудзістай паталогіі. 
## Творы 
* Гипертоническая болезнь как нарушение саморегуляции кровообращенмя. Мн., 1969 (разам з М. І. Арынчыным).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Рэўматолагі СССР
Катэгорыя:Дактары медыцынскіх навук
Катэгорыя:Рэўматолагі Беларусі
Леанід Васілевіч Кукраш

**Леанід Васілевіч Ку́краш** (, в. Рачэнь, Любанскі раён, Мінская вобласць — ) — беларускі вучоны ў галіне раслінаводства і селекцыі. Акадэмік Акадэміі аграрных навук Беларусі (1996—2002, член-карэспандэнт з 1992), акадэмік НАН Беларусі (2003), доктар сельскагаспадарчых навук (1985), прафесар (2000). Заслужаны дзеяч навукі Рэспублікі Беларусь (1999).

## Біяграфія 
Скончыў у 1960 годзе БСГА. 3 1972 у Беларускім НДІ земляробства і кармоў (з 1984 загадчык аддзела, з 1987 намеснік дырэктара), з 1994 галоўны саветнік упраўлення АПК Савета Міністраў Беларусі. У 2003—2008 гг. — загадчык сектара навукі Адміністрацыі Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь. З 2008 г. дарадца па вытворчасці Міністра сельскай гаспадаркі і харчавання Рэспублікі Беларусь.

## Асноўныя працы 
Навуковыя працы па павышэнні прадукцыйнасці зернебабовых культур. Вывеў (у сааўтарстве) сарты гароху Белус і Агат, яравой вікі Наталі, яравога трыцікале Інэса.

* Вика. М., 1989;
* Вика яровая. Биология и культигенез. Мн.: Навука i тэхнiка, 1991.
* Зернобобовые культуры. Мн.: Ураджай, 1992 (сумесна з Лукашэвіч Н. П.).
* Горох (биология, агротехника, использование). Мн.: Ураджай, 1997 (сумесна з Лукашэвіч Н. П.).

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Профіль на сайце НАН Беларусі
* Леанід Васілевіч Кукраш у базе даных «История белорусской науки в лицах» Цэнтральнай навуковай бібліятэкі імя Якуба Коласа НАН Беларусі 

Катэгорыя:Акадэмікі Акадэміі аграрных навук Беларусі
Катэгорыя:Ганаровыя грамадзяне Любанскага раёна
Мацільда Феліксаўна Кшасінская

**Мацільда Феліксаўна Кшасінская** (, Лігава (пад Пецярбургам) — , ) — расійская артыстка балета і педагог польскага паходжання, прыма-балерына Марыінскага тэатра, заслужаная артыстка Яго Вялікасці Імператарскіх тэатраў.

Дачка Ф. І. Кшасінскага. Вучылася ў Пецярбургскім тэатральным вучылішчы. У 1890—1917 гадах выступала ў Марыінскім тэатры, а таксама Монтэ-Карла, Варшаве, Вене, Парыжы, антрэпрызе Сяргея Дзягілева. Яе выкананне вылучалася бравурнасцю, жыццярадаснасцю, пікантнасцю, класічнай завершанасцю. Сярод партый: Млада, Нікія («Млада», «» Л. Мінкуса), фея Дражэ, Адэта-Адылія, Аўрора («Шчаўкунок», «Лебядзінае возера», «Спячая прыгажуня» П. Чайкоўскага), Пахіта («» Э. Дэльдэвеза), Каламбіна («Арлекінада» Р. Дрыга), Ліза («Марная засцярога» Ф. Герольда), Эсмеральда (аднайменны балет Ц. Пуні) і інш.

З 1920 года ў Францыі, адкрыла ў 1929 годзе балетную студыю ў Парыжы.

Аўтар «Успамінаў» (1960).

## Літаратура 
*
Кот (значэнні)

**Кот** — агульная назва самцоў любых прадстаўнікоў драпежных млекакормячых сямейства каціных.

## Жывёлы 
* Кот свойскі
* Марскі кот — скат

## Населеныя пункты 
* Кот — сяло ў Гладзянскім раёне Малдовы

## Знакамітыя каты 
* Сайман (кот) — узнагароджаны высшай вайсковай узнагародай Вялікабрытаніі для жывёл — медалём Марыі Дзікін
* Тама (котка) — котка-станцыйны наглядчык і выканаўчы дырэктар станцыі Кісі ў Японіі
* Кот Шродзінгера — перанаж уяўнага эксперымента з вобласці квантавай фізікі

## Мастацтва 
* Кот — раман французскага пісьменніка Жоржа Сіменона
* Кот Бегемот — персанаж рамана «Майстар і Маргарыта» М. Булгакава
* Кот Матроскін — персанаж дзіцячых кніг і мультфільмаў

## Людзі 
* Алег Іванавіч Кот (нар. 1966) — беларускі ваенны і палітык.
* Аляксей Мікалаевіч Кот (1914—1997) — савецкі ваенны лётчык, удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза
* Анатоль Леанідавіч Кот (нар. 1973) — беларускі і расійскі акцёр кіно і тэатра
* Васіль Андрэевіч Кот (1916—1998) — савецкі ваенны дзеяч, удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза
* Людміла Аляксандраўна Кот (нар. 1989) — беларуская валейбалістка.

## Грыбы 
* народная назва грыба
Кулага (страва)

**Кула́га** — у беларусаў каша з жытняй або пшанічнай мукі і соладу. Варылі таксама з ягад, дадавалі муку, мёд, цукар. Пашырана пераважна на Палессі.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Дэсерты
Катэгорыя:Стравы з ягад
Катэгорыя:Кашы
Катэгорыя:Мучныя вырабы
Катэгорыя:Украінская кухня
Катэгорыя:Беларуская кухня
Катэгорыя:Руская кухня
Катэгорыя:Славянская абрадавая ежа і напоі
Катэгорыя:Святочная кухня
Емца (пасёлак)

**Емца** () — пасёлак (у 1943—2013 — пасёлак гарадскога тыпу) у Плясецкім раёне Архангельскай вобласці Расійскай Федэрацыі. Адміністрацыйны цэнтр Емцаўскага сельскага паселішча. Пасёлак Емца размешчаны за 172 км на поўдзень ад Архангельска і за 40 км на поўнач ад Плясецка.

## Гісторыя 
Статус пасёлка гарадскога тыпу з 1943 года. У 1963—1965 гадах Емца ўваходзіла ў склад Плясецкага прамысловага раёна. З 2013 года — сельскі населены пункт.

Катэгорыя:Населеныя пункты Архангельскай вобласці
Кулага

Назву **Кулага** маюць:
* Кулага — беларуская страва

## Тапонім 
* Кулага — вёска ў Быхаўскім раёне Магілёўскай вобласці Беларусі

## Прозвішча 
* Георгій Вікенцьевіч Кулага (1919—1990) — беларускі вучоны-рэўматолаг
Мацільда (фільм, 2017)

**«Мацільда»** — расійскі мастацкі фільм рэжысёра Аляксея Учыцеля. Жанр: гістарычная меладрама, якая распавядае аб адносінах балерыны Мацільды Кшасінскай і цэсарэвіча Мікалая Аляксандравіча.

Слоган фільма: «Таямніца дома Раманавых».

Запланаваны выхад фільма стаў прадметам грамадскага канфлікту, які разгарэўся з лістапада 2016 года. Складовымі часткамі канфлікту з’яўляюцца жорсткая палеміка, спробы забароны фільма, пагрозы кінапракатчыкам і падпалы кінатэатраў у шэрагу гарадоў Расіі.

Прэм’ера фільма адбылася 23 кастрычніка 2017 года ў Марыінскім тэатры ў Санкт-Пецярбургу.

У Беларусі фільм выйшаў у шырокі пракат 26 кастрычніка 2017 года. Праблемы з пракатам узніклі ў Магілёўскай вобласці, дзе экспертная камісія Магілёўскага дзяржаўнага прадпрыемства «Кінавідэапракат» абмежавала яго з улікам шматлікіх зваротаў і таго, што «Магілёўская вобласць — асаблівая для царскай сям’і». Карціну Учыцеля паказалі толькі ў адным кінатэатры Магілёва — «Кастрычніку», які не ўваходзіць у структуру «Кінавідэапраката», і адным кінатэатры Бабруйска — «Таварыш».

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт 

Катэгорыя:Фільмы Расіі 2017 года
Катэгорыя:Фільмы-драмы Расіі
Катэгорыя:Фільмы на рускай мове
Катэгорыя:Гістарычныя фільмы
Катэгорыя:Цэнзура ў Расіі
Катэгорыя:Фільмы, музыку да якіх напісаў Марка Белтрамі
Жалезная баба

**Жалезная баба** - у беларускай міфалогіі злы дух, якім пужалі дзяцей.

## Апісанне 
Жыве ў агародзе ці ў полі. Злая старая бабка нізенькага росту, з жалезнымі грудзямі. Дзяцей, якія без дазволу бацькоў ходзяць у агарод ці ў поле, яна хапае жалезным круком, кідае ў сваю жалезную ступу, таўчэ там, а потым з'ядае.

Паводле звестак этнографа Шаховіча, у іншых мясцінах Беларусі верылі, быццам Жалезная баба жыве ў студні. Дзяцей, якія заглядаюць у студню, яна ўцягвае да сябе. 

## Гл. таксама 
* Хапун
* Стрыга

## Спасылкі 
* Жалезная баба

Катэгорыя:Міфалогія
Катэгорыя:Беларуская міфалогія
Катэгорыя:Беларуская народная дэманалогія
Умба (пасёлак гарадскога тыпу)

**Умба** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Мурманскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр і найбуйнейшы населены пункт Церскага раёна і гарадскога паселішча Умба. Пасёлак размешчаны на Кандалакшскім беразе Белага мора ў Кандалакшскім заліве, каля вусця ракі Умба. Паморскае сяло Умба ўпершыню згадваецца ў 1466 годзе. Бліжэйшая чыгуначная станцыя размешчана ў горадзе Кандалакша (110 км на паўночны захад ад пасёлка). У пасёлку працуюць сярэдняя школа, прафесійнае вучылішча, бібліятэка, дзіцячая спартыўная школа, дзіцячая школа мастацтваў.
## Насельніцтва 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Мурманскай вобласці
Туманны

**Туманны** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Кольскім раёне Мурманскай вобласці Расіі. Цэнтр і адзіны населены пункт аднайменнага гарадскога паселішча.

Размешчаны на правым беразе ракі Варонья, за 129 км ад Мурманска.

Населены пункт быў уключаны ва ўліковыя даныя і атрымаў найменне 14 ліпеня 1971 года. Статус пасёлка гарадскога тыпу прысвоены рашэннем Мурманскага аблвыканкама № 160 ад 12 красавіка 1978 года.
## Насельніцтва 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Мурманскай вобласці
Сафонава (Мурманская вобласць)

**Сафонава** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Мурманскай вобласці Расіі. Уваходзіць у гарадскую акругу ЗАТУ Севераморск. Названы ў гонар двойчы Героя Савецкага Саюза Барыса Сафонава. Музей ваенна-паветраных сіл Паўночнага флота.
## Насельніцтва 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Мурманскай вобласці
Рэўда (Мурманская вобласць)

**Рэўда** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Лавозерскім раёне Мурманскай вобласці Расіі, самы буйны населены пункт раёна. Таксама з’яўляецца цэнтрам і адзіным населеным пунктам аднайменнага гарадскога паселішча.

## Насельніцтва 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Мурманскай вобласці
Кукраш

**Кукраш** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Леанід Васілевіч Кукраш — беларускі вучоны ў галіне раслінаводства і селекцыі
* Лідзія Міхайлаўна Кукраш — беларускі вучоны ў галіне сельскай гаспадаркі
* Мікалай Патапавіч Кукраш — беларускі вучоны ў галіне сельскай гаспадаркі
* Сяргей Патапавіч Кукраш — беларускі вучоны ў галіне аграхіміі
Кормчая кніга

**Ко́рмчыя кні́гі** (ад  — стырнавы, рулявы) — зборнікі царкоўных і свецкіх законаў, якія выкарыстоўваліся пры кіраванні царквой і ў духоўных судах паўднёва- і ўсходнеславянскіх краін.
Аб’ядноўвалі царкоўныя правілы, пастановы ўсяленскіх і памесных сабораў, імператарскія пастановы адносна царквы, вытрымкі з заканадаўчых зборнікаў.

## Гісторыя і рэдакцыі 
Т. зв. *Кормчая 14 тытулаў* без тлумачэнняў (*Старажытнаславянская кормчая*) — пераклад з грэчаскай мовы, зроблены ў Балгарыі ў пачатку 10 ст.
На Русь трапіла ў 11 ст. Найбольш ранні яе спіс — наўгародская Яфрэмаўская кормчая пачатку 12 ст.
Гістарыяграфічныя матэрыялы Кормчай кнігі выкарыстоўваліся пры напісанні рускіх летапісаў, некаторыя іх палажэнні ўключаны ў мясцовыя помнікі царкоўнага права.

У канцы 12 ст. ў Грэцыі складзена асобая рэдакцыя Кормчай кнігі, перакладзеная ў Сербіі ў 1-й палавіне 13 ст. на стараславянскую мову і атрымала назву *Сербскай рэдакцыі*.
Яна змяшчала і новыя заканадаўчыя палажэнні. У 15—16 ст. найбольшае пашырэнне мела на землях ВКЛ і разглядалася як кодэкс права. Мела некалькі спісаў, у т.л. Румянцаўскі (апошняя трэць 15 ст.), Пінскі спіс 1634.
З ВКЛ Сербская рэдакцыя трапіла ў Маскоўскую Русь. Апошняе яе выданне ў 1816.

У 1260—1270-я гады на Русі ўзнікла *Руская рэдакцыя* Кормчай кнігі на аснове больш ранніх рэдакцый з дапаўненнем мясцовых тэкстаў («Закон судны людзям», іншыя юрыдычныя помнікі, манаскія статуты і правілы, гістарычныя і біяграфічныя творы і іншае).
Кормчыя кнігі Рускай рэдакцыі былі пашыраны на ўсёй Русі.

Спісаў Сербскай рэдакцыі Кормчай кнігі на землях Украіны і Беларусі (захавалася больш як 10) было больш, чым спісаў Рускай рэдакцыі (3 экз.), што тлумачыцца яе больш раннім распаўсюджваннем.

## Літаратура 
*  С. 420—421.
* 
* 

Катэгорыя:Царкоўнае права
Катэгорыя:Крыніцы права ў Вялікім Княстве Літоўскім
Катэгорыя:Гісторыя права Беларусі
Катэгорыя:Гісторыя права Расіі
Мацільда

**Маці́льда** (, , ) — асабістае жаночае імя, таксама назва.

## Вядомыя носьбіты імя 
### Каралевы 
* Мацільда (1102—1167) — дачка караля Генрыха I і Мацільды Шатландскай, некаранаваная каралева Англіі ў 1141 годзе.
* Мацільда (нар. 1973) — жонка караля Бельгіі Філіпа, каралева-кансорт Бельгіі (з 2013).
* Мацільда Булонская (1103—1152) — графіня Булонская (з 1125), каралева Англіі праз шлюб са Стэфанам Блуаскім (1136). 
* Мацільда Вестфальская (Святая Мацільда; 895—968) — жонка караля Генрыха I Птушкалова (з 909), святая каталіцкай царквы.
* Мацільда Фрызская (1024—1044) — дачка Людальфа Фрызскага, каралева Францыі праз шлюб з Генрыхам I (1034).
* Мацільда Фландрская (1031—1083) — жонка караля Вільгельма I Заваёўніка, маці каралёў Вільгельма II і Генрыха I.
* Мацільда Хантынгданская (1074—1130) — дачка Вальтэофа, жонка караля Шатландыі Давіда I Святога.
* Мацільда Шатландская (1080—1118) — дачка Малькальма III і Маргарыты Святой, жонка караля Генрыха I, маці каралевы Англіі Мацільды.

### Княгіні 
* Мацільда дэ Эно (1293 — 1331) — княгіня Ахейская.

### Прынцэсы 
* Мацільда II (949—1011) — прадстаўніца Саксонскай дынастыі, дачка герцага Швабіі Людальфа і ўнучка Атона I Вялікага, абатыса Эсэнскага абацтва.
* Мацільда Караліна Баварская (1813—1862) — дачка караля Баварыі Людвіга I, жонка Людвіга Гесэнскага (з 1833), вялікая герцагіня Гесэнская і Прырэйнская (з 1848).

### Графіні 
* Мацільда (979—1025) — пфальцграфіня Латарынгіі, дачка імператара Атона II і імператрыцы Феафана.
* Мацільда I (1188—1257) — дачка П'ера II дэ Куртэнэ; графіня Невера (з 1199), Танера (з 1217) і Асера (з 1219).
* Мацільда II (1234—1262) — дачка Аршамбо IX дэ Бурбон; графіня Невера, Асера і Танера (з 1257).
* Мацільда Тасканская (Мацільда Каноская, яна ж Вялікая Графіня; 1046—1115) — маркграфіня тасканская, прыхільніца папы Рыгора VII.

### Герцагіні 
* Мацільда (каля 1325—1384) — герцагіня Гелдэрна і графіня Цютфена ў 1371—1379 гадах. 
* Мацільда Габсбург (1253—1304) — дачка караля Рудольфа I, герцагіня Верхнебаварская праз шлюб з герцагам Людвігам II (1273), рэгент Верхняй Баварыі (з 1294).
* Мацільда Плантагенет (1156—1189) — герцагіня Баварыі і Саксоніі, другая жонка Генрыха Льва, прадстаўніца англійскай дынастыі Плантагенетаў, дачка караля Англіі Генрыха II і каралевы Аліеноры Аквітанскай.

## Культура 
* «» — дзіцячы раман Роальда Даля (1988).
* «» — кінакамедыя рэжысёра Дэніэла Мана з Эліятам Гулдам у галоўнай ролі (ЗША, 1978). 
* «Мацільда» — кінакамедыя рэжысёра Дэні дэ Віта па кнізе Роальда Даля (ЗША, 1996).
* «Мацільда» — фільм Аляксея Учыцеля пра адносіны Мацільды Кшасінскай і цэсарэвіча Мікалая (Расія, 2017).
: 

## Тэхніка 
* Мацільда I — брытанскі сярэдні пяхотны танк 1930-х гадоў.
* Мацільда II — брытанскі сярэдні пяхотны танк перыяду Другой сусветнай вайны.

## Астраномія 
* (253) Мацільда — астэроід галоўнага пояса, адкрыты ў 1884 годзе Ёганам Палізам.

## Гл. таксама 
* Ордэн Мацільды
* Matilda
Лінахамары

**Лінахамары** () — населены пункт у Печангскім раёне Мурманскай вобласці Расіі, порт у Печангскай губе. У Лінахамары дзейнічае порт на ўзбярэжжы Печангскай губы (былая база СФ ВМФ). У пасёлку размяшчаецца памежная застава і сельскагаспадарчы вытворчы кааператыў рыбалоўчы калгас «Печангскі промысел». Бліжэйшая чыгуначная станцыя — Печанга (15 км).

Катэгорыя:Населеныя пункты Мурманскай вобласці
Групавы партрэт (Іосіф Аляшкевіч)

**Групавы партрэт** — палатно аўтарства Іосіфа Аляшкевіча, напісанае ў 1813 годзе.

## Апісанне 
У рабоце "Групавы партрэт" мастак паказаў групу з пяці асоб  падлеткаў, дзяцей, маладую дзяўчыну. Верагодна, гэта дзеці пэўнай сям'і. Яму ўласціва акадэмічная, некалькі сухаватая манера выканання. На цёмным фоне выразна чытаюцца прыгожыя твары мадэляў, фігура дзяўчыны ў белай сукенцы. Усё напісан прафесійна граматна, у бездакорнай жывапіснай манеры.

Катэгорыя:Жывапіс Беларусі
Катэгорыя:Карціны паводле алфавіта
Катэгорыя:Партрэты
Зорныя войны: Апошні джэдай

**«Зорныя войны. Эпізод VIII: Апошні джэдай»** () — амерыканскі фільм у жанры касмічнай оперы, рэжысёрам і аўтарам сцэнарыя якога выступае Раян Джонсан. Восьмы эпізод сагі «Зорныя войны». Запланаваны, як працяг унутранай храналогіі серыі і з’яўляецца сіквелам папярэдніх фільмаў, а таксама другім у трэцяй трылогіі. Апошні фільм з удзелам амерыканскай актрысы Кэры Фішэр, якая памерла 27 снежня 2016 года.

Сусветная прэм’ера восьмага эпізоду «Зорных войнаў» прызначана на 14 снежня 2017 года, праз два гады пасля прэм’еры «Абуджэнні сілы» і праз год пасля прэм’еры спін-офа «Ізгой-адзін. Зорныя войны: Гісторыі».

## Назва 
Падзагаловак *The Last Jedi* спарадзіў мноства здагадак на тэму таго, хто з’яўляецца гэтым самым «апошнім джэдаем» ці «джэдаямі», таму што слова «Jedi» у англійскай мове можа ўжывацца і ў множным ліку. На лакалізаваных лагатыпах фільма на іншых мовах назва падзагалоўка была перакладзена ў множным ліку — *Апошнія джэдаі*, аднак рэжысёр і сцэнарыст Раян Джонсан заявіў, што некаторыя пракатчыкі ў шэрагу краін зрабілі не дакладны пераклад, а гаворка ў падзагалоўку ідзе пра аднаго джэдая — Люка.

## У ролях 
## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 

Эпізод 8
Катэгорыя:Фантастычныя фільмы 2017 года
Катэгорыя:Фільмы на англійскай мове
Катэгорыя:Фільмы-сіквелы
Катэгорыя:Дыснэеўскія фільмы
Катэгорыя:Фільмы ЗША 2017 года
Катэгорыя:Фільмы, музыку да якіх напісаў Джон Уільямс
Катэгорыя:Фільмы Bad Robot Productions
Катэгорыя:Фільмы Lucasfilm
Полацкае права

**По́лацкае пра́ва** — сістэма норм звычаёвага і пісанага феадальнага права, якая дзейнічала на землях Полацкага княства, а пазней Полацкага ваяводства.

Аб выключным становішчы Полацкай зямлі ў ВКЛ сведчаць палажэнні дагавора 1388 паміж ВКЛ і Лівонскім ордэнам і дагавора Полацка і Рыгі 1478 аб дружбе і гандлі.

Права палачан прымаць паслоў з Ноўгарада, Пскова, Лук і «Немец» і вырашаць на месцы ўсё спрэчныя пытанні было замацавана ў спецыяльнай грамаце, выдадзенай вялікім князем Аляксандрам у 1499.

Важнейшымі крыніцамі Полацкага права да прыняцця Статута ВКЛ 1529 былі прывілей Полацку 1498 на магдэбургскае права, грамата 1499 аб намесніцкім і войтаўскім судзе, пацвярджальная грамата 1502 аб царкоўным судзе полацкага архіепіскапа і «Прывілей баярам, мяшчанам і ўсёй зямлі Полацкай на правы і вольнасці іх…» (гл. таксама Полацкія прывілеі).

Найважнейшым элементам дзяржаўна-прававога жыцця палачан у канцы 15 — 1-й палавіне 16 ст. было права вырашаць важнейшыя пытанні гарадскога жыцця на сходзе-сойме. Аўтаномнасць Полацкай зямлі была і ў тым, што полацкі ваявода прызначаўся толькі са згоды палачан. Паводле Полацкага права нават вялікі князь не меў права судзіць палачан па-за межамі Полацкай зямлі, а таксама перадаваць яе ў чыё-небудзь уладанне. Абмежаванымі былі правы цэнтральнага ўрада ў царкоўных і маёмасных справах палачан і паўнамоцтвы полацкага ваяводы. Палачанам гарантаваліся і асобныя прывілеі: яны вызваляліся ад гандлёвых пошлін на тэрыторыі ўсёй дзяржавы і ад некаторых падаткаў, ім гарантавалася права вольнага распараджэння маёнткамі. Рашэнні і прыгаворы, вынесеныя ў Полацкай зямлі, не пераглядаліся ў вышэйшых судах дзяржавы.

Нормы Полацкага права былі выкарыстаны пры падрыхтоўцы Статутаў ВКЛ 1529, 1566 і 1588.

## Літаратура 
*  С. 456.
* 

Катэгорыя:Прававыя сістэмы
Катэгорыя:Гісторыя права Беларусі
Катэгорыя:Права Вялікага Княства Літоўскага
Катэгорыя:Старажытнарускае права