Ethnologue

***Ethnologue: Languages of the World*** — штогадовае даведачнае выданне ў друкаванай і анлайн фарматах, якое змяшчае статыстыку і іншую інфармацыю аб жывых мовах свету. Гэта самы поўны ў свеце каталог моў. Упершыню ён быў выдадзены ў 1951 годзе. Цяпер часопіс выдае SIL International, амерыканская евангельская хрысціянская некамерцыйная арганізацыя.

## Агляд і змест 
*Ethnologue* заснаваны SIL International (раней вядомы як Летні інстытут лінгвістыкі), хрысціянскай лінгвістычнай арганізацыяй з міжнародным офісам у Даласе, Тэхас. Арганізацыя вывучае шматлікія мовы меншасцяў, каб садзейнічаць іх развіццю і працаваць з носьбітамі для перакладу частак Бібліі. Нягледзячы на хрысціянскую арыентацыю выдаўца, *Ethnologue* не мае ідэалагічнай і тэалагічнай заангажаванасці. 

Часопіс прадстаўляе альтэрнатыўныя назвы і аўтанімы, колькасць носьбітаў L1 і L2, прэстыж мовы, вобласці выкарыстання, узровень пісьменнасці, месцазнаходжанне, дыялекты, класіфікацыю мовы, моўную прыналежнасць, тыпалогію, моўныя карты, карты краін, публікацыю і выкарыстанне ў СМІ, даступнасць Бібліі на кожнай апісанай мове і дыялекце, рэлігійную прыналежнасць носьбітаў, беглае апісанне намаганняў па адраджэнні, зразумеласць і лексічнае падабенства з іншымі дыялектамі і мовамі, напісанне сцэнарыяў, ацэнка жыццяздольнасці мовы з выкарыстаннем пашыранай градуяванай шкалы разбурэння паміж пакаленнямі (EGIDS), а таксама бібліяграфічныя рэсурсы. Паўната інфармацыі адрозніваецца ў залежнасці ад мовы. Напрыклад, па стане на 2008 год інфармацыя аб парадку слоў прысутнічала ў 15% запісаў, а рэлігійная прыналежнасць згадвалася ў 38% моў, апытанняў, праведзеных лінгвістамі і спецыялістамі па ліквідацыі пісьменнасці, назіранняў за перакладчыкамі Бібліі і дакладаў, атрыманых ад краўдсорсінгаў. Палявыя лінгвісты SIL выкарыстоўваюць анлайн-сістэму сумеснага даследавання, каб праглядаць бягучыя даныя, абнаўляць іх або патрабаваць іх выдалення. SIL мае каманду рэдактараў па геаграфічных рэгіёнах, якія рыхтуюць справаздачы для галоўнага рэдактара *Ethnologue*. Гэтыя справаздачы аб’ядноўваюць меркаванні экспертаў у галіне SIL і водгукі  іншых лінгвістаў. Рэдактарам даводзіцца знаходзіць кампрамісы, калі меркаванні разыходзяцца. Большасць лінгвістаў SIL прайшлі тры-чатыры семестра лінгвістычных курсаў, і палова з іх мае ступень магістра. Іх навучаюць 300 дактароў.

Вызначэнне таго, якія характарыстыкі вызначаюць асобную мову, залежыць ад сацыялінгвістычнай ацэнкі розных навукоўцаў; як гаворыцца ў прадмове да *Ethnologue*, «не ўсе навукоўцы падзяляюць адзін і той жа набор крытэрыяў таго, што ўяўляе сабой «мову» і якія асаблівасці вызначаюць «дыялект». Крытэрыямі, якімі карыстаецца *Ethnologue,* з’яўляюцца ўзаемная зразумеласць і наяўнасць або адсутнасць агульнай літаратурнай або этнамоўнай ідэнтычнасці. Колькасць ідэнтыфікаваных моў няўхільна расце з 5445 у 10-м выданні (у 1984 г.) да 6909 у 16-м (у 2009 г.), часткова з-за таго, што ўрады прызначылі мовы ўзаемазразумелымі разнавіднасцямі, а часткова з-за стварэння новай Бібліі SIL камандай перакладаў. Матэрыялы часопіса паслужылі асновай для стварэння новага міжнароднага стандарту ISO 639-3. З 2007 года *Ethnologue* абапіраецца толькі на гэты стандарт, якім кіруе SIL International, каб вызначыць, што пазначана як мова.

У дадатак да выбару асноўнай назвы для мовы, *Ethnologue* дае спісы іншых назваў для мовы і любых дыялектаў, якія выкарыстоўваюцца яе носьбітамі, урадам, замежнікамі і суседзямі. Таксама ўключаны любыя назвы, якія часта згадваліся гістарычна, незалежна ад таго, ці лічыцца яны афіцыйнымі, паліткарэктнымі або абразлівымі; гэта дазваляе правесці больш поўнае гістарычнае даследаванне. Гэтыя спісы назваў не абавязкова з’яўляюцца поўнымі.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Часопісы паводле алфавіта