Тэніідозы

**Тэніідозы** **/ Тэніязы** () — глісныя хваробы жывёл і чалавека, якія выклікаюцца палаваспелымі стужачнымі чарвямі сямейства . Па гэтай жа назвай у МКБ-10 (В.68) спалучаюць дзве паразітарныя інвазіі (гельмінтозы): выкліканую  () і выкліканую  (), пры якіх звычайна заражэнне чалавека адбываецца пры ўжыванні сырога мяса ялавічыны або свініны ці інвазаваных фінамі (цыстыцэркамі) мясных прадуктаў з іх. Пры гэтым людзі з’яўляюцца канчатковым гаспадаром гэтых інвазій. Пры паражэнні чалавека прамежкавымі формамі — цыстыцэркамі, што магчыма пры інвазіі, якую выклікае свіны цепень, вылучаюць асобна «цыстыцэркоз» (В.69). ВОЗ лічыць мэтазгодным у апошні час далучаць да гэтай групы нешматлікія выпадкі захворвання людзей відам , якія адбываюцца выключна ў Азія. Іх адносяць да В.68.9 «Нявызначаныя тэніязы».

Яшчэ больш рэдкімі з’яўляюцца паражэнні людзей відам , апісаны інвазіі выключна лічынкавымі формамі, з-за чаго такія выпадкі згодна МКБ-10 можна непасрэдна адносіць як да «нявызначаных тэніязаў», так і да «цыстыцэркозу» (В.69).

## Этыялогія 
Чалавек заражаецца на тэніідоз ад спажывання заражанага лічынками паразітаў і недастаткова тэрмічна апрацаванага мяса свіней і буйной рагатай жывёлы.

## Эпідэміялагічныя асаблівасці тэніідозаў 
З жывёл на тэніідозы найбольш хварэюць сабачыя, кашэчыя, куніцавыя (у тонкім кішэчніку іх паразітуюць палаваспелыя тэнііды), заражаюцца пры паяданні грызуноў і жвачных, інфікаваных лічынкавымі стадыямі паразітаў.

## Асаблівасці патагенезу і клінічнага цячэння 
У чалавека праяўляецца страўнікава-кішачнымі і нервовымі расстройствамі.

У жывёл тэніідозы праяўляюцца моташнасцю, болем у жываце, паносам або запорам, знясіленнем, радзей малакроўем. Пры значнай інвазіі жывёлы, асабліва маладняк, гінуць.

## Дыягностыка 
Асаблівасцю дыягностыкі тэніідозаў з’яўляецца тое, што пры мікраскапічным даследаванні яец тэніід адрозніць іх адзін ад аднаго немагчыма, таму неабходна даследаванне праглатыд (сегментаў цела гэтых стужачных чарвей).

## Лячэнне і прафілактыка 
Для прафілактыкі інвазій у людзей патрэбны ветэрынарна-санітарны кантроль за забоем жывёл, санітарна-эпідэмічныя мерапрыемствы.

Прафілактыкай у жывёл з’яўляецца планавая дэгельмінтызацыя сабак і пушных звяроў, ветэрынарны нагляд за мяснымі прадуктамі — кормам у зверагаспадарках.

У лячэнні выкарыстоўваюць антыгельмінтыкі.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Інфекційні хвороби (підручник) (за ред. ).&nbsp;— Київ: ВСВ «Медицина».&nbsp;— 2012.&nbsp;— С. 778&nbsp;— 12 с. кольор. вкл. (О.&nbsp;А.&nbsp;Голубовська, ,  та ін.) ISBN 978-617-505-214-3
* &nbsp; Інфекційні і паразитарні хвороби: В 3 т.&nbsp;— К.:"Здоров’я",2008.&nbsp;— Т.1.; 2-е вид., перероб. і доп.&nbsp;— 884&nbsp;с. ISBN 978-966-463-012-9
* Паразитарные болезни человека (Шабловская Е. А., Падченко И. К., Мельник М. Н. и др.).&nbsp;— К.:Здоров’я, 1984.&nbsp;— 160 с. 
*  (за участі ) Гострі інфекційні хвороби та гельмінтози людини. К. 1940, 2-е видання&nbsp;— 1947&nbsp;р., Держмедвидав УРСР, тираж 10 000, 392 с.;
* А.&nbsp;М.&nbsp;Бронштейн, А.&nbsp;К.&nbsp;Токмалаев. Паразитарные болезни человека: Протозоозы и гельминтозы.&nbsp;— Москва: Издательство Российского университета дружбы народов, 2004.&nbsp;— 206 с. 

Катэгорыя:Заанозы
Катэгорыя:Забытыя хваробы
Катэгорыя:Тэнііды
Катэгорыя:Цэстадозы