open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Інакенцій IX

**Інакенцій IX** (; свецкае імя: Джавані Антоніа Факінеці дэ Нучэ, ; 20 ліпеня 1519 — 30 снежня 1591) — Папа Рымскі з 29 кастрычніка да 30 снежня 1591 года.

## Біяграфія 
Джан Антоніа Факінэці нарадзіўся 20 ліпеня 1519 года. З 1572 па 1585 гады быў Патрыярхам Іерусаліма. Быў адным з самых старых кардыналаў на канклаве, які выбраў яго папам. Паходзіў з Балонні і быў вядомы сваімі сімпатыямі да іспанскай палітыкі. Памёр праз два месяцы пасля абрання яго папам.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Папы Рымскія
Байран (мыс)

thumb|Маяк на мысе Байран
**Мыс Байран** () — самая ўсходняя кропка Аўстралійскага кантынента ().

Мыс Байран названы Джэймсам Кукам, калі ён праплываў міма мыса 15 мая 1770 года, у гонар Джона Байрана, здзейсніўшага кругасветнае плаванне на караблі «HMS Dolphin» у 1764—1766 гадах.

## Крыніцы 
## Літаратура 
*  — С. 286.
* 

Катэгорыя:Геаграфія Новага Паўднёвага Уэльса
Катэгорыя:Мысы Аўстраліі
Катэгорыя:Мысы Ціхага акіяна
Заліў Прынцэсы Шарлоты

**Залі́ў Прынцэ́сы Шарло́ты** () — заліў у паўночна-ўсходняй частцы Аўстраліі, які абмывае паўвостраў Кейп-Ёрк у штаце Квінсленд. З’яўляецца часткай Каралавага мора. 

Заліў знаходзіцца прыкладна за 350 км на паўночны ўсход ад горада Кэрнс. У яго заходняй частцы размешчаны астравы Фліндэрс і мыс Мелвіл. З’яўляецца часткай Нацыянальнага марскога парку Грэйт-Барыер-Рыф, а таксама абмывае берагі Нацыянальнага парку Лейкфілд. У заліў упадаюць рэкі Нарманбі, Бізант, Норт-Кенэдзі і Морхед.

Заліў быў адкрыты ў 1815 годзе брытанскім лейтэнантам Чарльзам Джэфрызам (), які назваў яго ў гонар прынцэсы Шарлоты (), адзінай дачкі Георга IV.

Катэгорыя:Залівы Аўстраліі
Катэгорыя:Квінсленд
Катэгорыя:Залівы Ціхага акіяна
Катэгорыя:Каралавае мора
Дом Науру

**Дом Науру** (афіцыйная назва *Колінс-Стрыт 80*) — 52-павярховы будынак у Мельбурне, Аўстралія.

Па заканчэнні будаўніцтва стаў самым высокім будынкам у горадзе, пакуль у 1980 годзе гэты рэкорд не быў пабіты. Будаўніцтва будынка вялося з 1972 па 1977 гады і стала часткай інвестыцыйнай праграмы ўрада Науру. Будынак васьмівугольны і ў наш час мае алюмініевы фасад. Агульная плошча 50,5 тыс. м². Вышыня без вежы на даху 183 м, з ёй 190 м.

Эканамічны крызіс прымусіў урад Науру прадаваць сваю замежную ўласнасць, і цяпер Дом Науру належыць Квінслэндскай інвестыцыйнай карпарацыі.

Катэгорыя:Архітэктура Аўстраліі
Катэгорыя:Мельбурн
Катэгорыя:Науру
Катэгорыя:Васьмівугольныя будынкі
Гордан (вадасховішча)

**Гордан** — вадасховішча на рацэ Гордан. Мае ёмістасць 12,5 км³ вады (12,5 млрд т). Створана ў пачатку 1970-х гадоў у выніку будаўніцтва плаціны Гордан. Знаходзіцца ў Паўднёва-Заходнім нацыянальным парку вострава Тасманія.

Катэгорыя:Вадасховішчы Аўстраліі
Катэгорыя:Тасманія
Сцяг Аўстраліі

**Сцяг Аўстралійскага Саюза** (англ.: Flag of Australia) — адзін з дзяржаўных сімвалаў краіны, які ўяўляе сабой прамавугольнае палотнішча сіняга колеру з суадносінамі бакоў 1:2.

У левай верхняй чвэрці намаляваны брытанскі сцяг. Акрамя таго, на сцягу Аўстраліі знаходзіцца малюнак шасці белых зорак: пяць зорак у выглядзе сузор'я Паўднёвага Крыжа ў правай частцы палотнішча і адна вялікая зорка ў цэнтры левай ніжняй чвэрці.

Сцяг быў прыняты неўзабаве пасля утварэння федэрацыі, у 1901 годзе, у выніку конкурсу, у якім прынялі ўдзел прадстаўнікі многіх краін. На працягу наступных гадоў ён быў ухвалены аўстралійскімі і брытанскімі ўладамі, хоць дакладныя характарыстыкі сцяга падвяргаліся зменам некалькі разоў. Характарыстыкі сучаснага сцяга былі апублікаваныя ў 1934 годзе, а з 1954 года за сцягам заканадаўча замацаваны статус «аўстралійскага нацыянальнага сцяга». З-за моцнага ўплыву рэспубліканцаў у краіне з сярэдзіны 1990-х гадоў сцяг часта крытыкуецца з-за прысутнасці на ім выявы брытанскага сцяга.

Заканадаўчае вызначэнне сцяга дадзена ў Законе «Аб сцягу» ад 1953 года (анг. Flags Act 1953).

## Гл. таксама 
* Спіс аўстралійскіх сцягоў
* Сцягі Новай Зеландыі

## Спасылкі 
* Flags Act 1953
* Flag Society of Australia
* Australian National Flag Association
* Ausflag 
* Flags of the World. Australia

Катэгорыя:Дзяржаўныя сімвалы Аўстраліі
Аўстралія
Эйр (возера)

**Возера Эйр** () — у рэдкія выпадкі свайго напаўнення з'яўляецца найбуйнейшым возерам Аўстраліі і самой нізкай яе кропкай — 20 м ніжэй за ўзровень мора. Гэта цэнтральная кропка шырокага басейна возера Эйр.

Возера названа ў гонар англічаніна, даследчыка Аўстраліі Эдварда Джона Эйра, які першым знайшоў яго ў 1840 годзе. У 2012 возеру была афіцыйна вернута абарыгенная назва Kati Thanda — так называе возера племя арабана.

Возера размешчана ў пустыні цэнтральнай Аўстраліі, у паўночнай частцы штата Паўднёвая Аўстралія. Басейн возера Эйр уяўляе сабой замкнёную сістэму, навакольнае ложа возера, ніжняя частка якога запаўняецца засоленым шчыльным пластом глебы з-за сезоннага выпарвання захопленых вод. Нават у сухі сезон у Эйры застаецца крыху вады, якая звычайна збіраецца ў невялікіх азёрах, утвораных на салёным высмаглым ложы возера. Падчас сезону дажджоў рэкі з паўночнага ўсходу Квінслэнду цякуць у бок возера. Колькасць вады, якая прыносіцца мусонамі, вызначае, ці дойдзе вада да возера, і калі так, то наколькі глыбокім будзе возера. На возеры таксама бываюць невялікія і сярэдняга памеру паводкі з-за ліўняў, што выпадаюць на навакольных тэрыторыях.

На возеры ёсць яхт-клуб.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Fluctuations of Lake Eyre, South Australia
* Lake Eyre, South Australia
* Lake Eyre Yacht Club website
* Google Maps
* Lake Eyre pelican mystery 
* Floods of Lake Eyre — Dr Vincent Kotwicki’s site 

Катэгорыя:Азёры Аўстраліі
Катэгорыя:Азёры Паўднёвай Аўстраліі

Катэгорыя:Бяссцёкавыя азёры
Плошча Федэрацыі (Мельбурн)

thumb|250px|Плошча Федэрацыі, выгляд з назіральнай пляцоўкі вежы Эўрыка
**Плошча Федэрацыі** () — месца правядзення культурных і грамадскіх мерапрыемстваў у цэнтральнай частцы Мельбурна, Аўстралія. Тут размяшчаецца цэлы шэраг будынкаў, у якіх знаходзяцца мастацкія галерэі, кінатэатры, музей, выставачныя памяшканні, рэстараны, бары, крамы, якія атачаюць два асноўных месцы грамадскіх зборы, адзін з якіх знаходзіцца пад дахам (Атрыум), другі пад голым небам. Вялікая частка Плошчы Федэрацыі размяшчаецца на штучнай пляцоўцы, пад якой праходзяць чыгуначныя лініі які вядзе да вакзала Фліндэрс-Стрыт Стэйшн.

## Размяшчэнне і архітэктура 
Плошча федэрацыі займае цэлы гарадскі квартал, абмежаваны вуліцамі Свенсан-стрыт, Фліндэрс-стрыт і Расел-стрыт і ракой Яра, якая праходзіць па паўднёвай мяжы плошчы. Адкрытыя прасторы Плошчы, якая служыць месцам грамадскіх сходаў, выходзіць непасрэдна да фасадаў вакзала Фліндэрс-Стрыт Стэйшн і сабора Святога Паўла. Адкрыты план плошчы дазволіў злучыць разам гістарычную цэнтральную частку горада, раку Яру і паркі, размешчаныя на яе берагах. Плошча адкрывае шырокую панараму і дае доступ да Паўднёвага берага Яры, які бурна развіваецца і перабудоўваецца з канца 1980-х гадоў.

Тэрыторыя, на якой у наш час размяшчаецца плошча і будынкі, якія ўваходзяць ў яе ансамбль, выкарыстоўвалася на працягу гісторыі горада ў самых розных мэтах. У розны час тут размяшчаліся дэпо, чыгуначная станцыя Прынцэс-Брыдж, мячэць. У 1997 годзе быў абвешчаны конкурс на лепшы праект па рэканструкцыі шырокай прасторы паміж цэнтральнай часткай Мельбурна і ракой Ярай, на які было пададзена 177 праектаў. Пераможцамі конкурсу сталі Дон Байтс і Пітэр Дэвідсан.

## Спасылкі 
* Сайт Плошчы Федэрацыі.
* http://www.melbourneguide.ru/album/federation_galery.html 

Катэгорыя:Мельбурн
Катэгорыя:Архітэктура Аўстраліі
Саўт-Пойнт

thumb|Від на мыс Саўт-Пойнт
**Саўт-Пойнт** — мыс, самая паўднёвая кропка Аўстралійскага кантынента, які знаходзіцца на паўночным боку Басава праліва. Таксама гэты мыс з'яўляецца самай паўднёвай кропкай паўвострава Вільсанс-Праманторы. Мыс з'яўляецца часткай нацыянальнага парка ў  штаце Вікторыя.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Continental Extremities of Australia 
* Picture of South Point 

Катэгорыя:Мысы Аўстраліі
Катэгорыя:Мысы Індыйскага акіяна
Катэгорыя:Мысы Ціхага акіяна
Катэгорыя:Геаграфія Вікторыі
Будзьма беларусамі (мультфільм)

**Будзьма беларусамі!**&nbsp;— першы прафесійны зроблены анімацыйны фільм беларускай мовай, прысвечаны гісторыі Беларусі ад «пачатку часоў» да 1991 года. Мультфільм з’яўляецца прадуктам культурніцкай кампаніі «Будзьма беларусамі!». Аўтары ідэі твора&nbsp;— кампанія «Будзьма беларусамі!» і Юлія Ляшкевіч, мастак-аніматар&nbsp;— Юлія Рудніцкая, аўтар тэксту&nbsp;— Лявон Вольскі, вакал&nbsp;— Аляксандр Памідораў.

Афіцыйна абвешчаная мэта праекта&nbsp;— зацікавіць шырокія колы гледачоў гісторыяй і культурай беларускага народа. У мэтах асучасьненьня падачы матэрыялу, гукавы шэраг мультфільма выкананы ў форме чытання рэпу, тэкст якога апісвае асноўныя падзеі ў гісторыі беларускай дзяржаўнасці і беларусаў.

Пасля афіцыйнага выхаду (28 мая 2011 года) за некалькі дзён мультфільм стаў самым загружаным відэа ў беларускім сегменце Інтэрнэту, а таксама ўвайшоў у першую дзясятку рэйтынгу сайта YouTube.

## Спасылкі 
* Мультфільм «Будзьма беларусамі!» на сайце праекту «БудзьмаTUT» 
* Мультфільм «Будзьма беларусамі!» на YouTube
* Белорусы создали первый мультик по истории своей страны «Будзьма беларусамі!» 
* «Будзьма беларусамі!»: Анімацыйная гісторыя Беларусі

Катэгорыя:Мультфільмы Беларусі
Катэгорыя:Мультфільмы 2011 года
Эдвард Джон Эйр

**Эдвард Джон Эйр** (; 5 жніўня 1815-30 лістапада 1901) — англійскі даследчык Аўстраліі, губернатар Ямайкі.

Нарадзіўся 5 жніўня 1815 года ў мястэчку Уіпснейд (Бедфардшыр), аднак неўзабаве яго бацькі пераехалі ў Хорнсі (Ёркшыр), дзе Эдвард Джон Эйр быў ахрышчаны.

У 1833 годзе перасяліўся ў Аўстралію і заняўся авечкагадоўляй, якая, зрэшты, яму хутка надакучыла, і ён прысвяціў сябе вывучэнню прыроднага свету краіны і паходамі углыб кантынента.

У 1839 годзе Эйр здзейсніў сваё першае вялікае падарожжа. Пачаўшы шлях з Адэлаіды, ён падняўся па беразе заліва Спенсер да паўночнага яго ўскрайка і паглыбіўся ўнутр кантынента, дзе адкрыў горны хрыбет Фліндэрс і возера Торэнс. Далей ён яшчэ трохі прайшоў на поўнач і павярнуў на паўднёвы ўсход да Мурэю, па якім прайшоў да вусця.

У 1840 годзе Эйр распачаў новае вандраванне, задачай якога было правядзенне разведкі шляху да Перту на заходнім узбярэжжы кантынента. Падчас падарожжа ён выявіў, што возера Торэнс, за год да таго, вельмі шматводнае, практычна цалкам высахла. Прайшоўшы на поўнач яшчэ далей, чым у папярэдні раз, Эйр знайшоў яшчэ адно возера, пасля названае яго імем.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 
* Працы Э. Д. Эйра ў бібліятэцы «Праект Гутэнберг»

Катэгорыя:Дзяржаўныя дзеячы Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Падарожнікі Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Даследчыкі Аўстраліі і Акіяніі
Сент-Вінсент (заліў)

[thumb|Пляж Маслін-Біч ([:en:Maslin Beach, South Australia|Maslin Beach), як і практычна ўсе пляжы Адэлаіды, размешчаны на беразе заліва Сент-Вінсент]]
**Сент-Ві́нсент** () — вялікі заліў у паўднёвай частцы Аўстраліі, на тэрыторыі штата Паўднёвая Аўстралія. Абмежаваны двума паўвостравамі: паўвостравам Ёрк з захаду і паўвостравам Фларо з паўднёвага ўсходу. На паўднёвым захадзе, ля выхаду з заліва ў Індыйскі акіян, знаходзіцца востраў Кенгуру.

Шматлікія прыгарады сталіцы Паўднёвай Аўстраліі, Адэлаіды, раскінуліся ўздоўж усходняга берага заліва; уласна Адэлаіда (цэнтральная адміністрацыйная адзінка) знаходзіцца ў некалькіх кіламетрах ад берага. Іншымі буйнымі населенымі пунктамі на заліве з'яўляюцца: Ардрасан, Порт-Уэйкфілд, Ідытберг і Порт-Вінсент.

## Спасылкі 
* Friends of Gulf St Vincent  

Катэгорыя:Залівы Аўстраліі
Катэгорыя:Паўднёвая Аўстралія
Катэгорыя:Залівы Індыйскага акіяна
Эдмунд Бартан

**Эдмунд Бартан** (; , Сідней — , Новы Паўднёвы Уэльс) — аўстралійскі палітык. Першы прэм’ер-міністр Аўстраліі з 1 студзеня 1901 года па 24 верасня 1903.

## Спасылкі 
* Dictionary of australian biography  
* 
* Papers of Sir Edmund Barton
* Donald Markwell, «Griffith, Barton and the early governor-generals: aspects of Australia’s constitutional development», *Public Law Review*, 1999.

Катэгорыя:Прэм’ер-міністры Аўстраліі
Катэгорыя:Міністры замежных спраў Аўстраліі
Ёрк

* Горад Ёрк
* Паўвостраў Ёрк
* **Ёрк** — графства ў Англіі (Іаркшыр */англ. Yorkshire/*).
* Ёрк (герцагскі тытул).
* Ёркі — галіна Плантагенетаў, якая мела гэты тытул.
* **Ёрк** — сабака пароды ёркшырскі тэр'ер.
* **Правінцыя Ёрка** *()* — адна з дзвюх мітраполій, на якія падзяляецца англіканская царква.
Альфрэд Дыкін

**Альфрэд Дыкін** (, горад Мельбурн, Аўстралія — ) — аўстралійскі журналіст і палітык, другі прэм'ер-міністр краіны.

У 1901 годзе быў утвораны Аўстралійскі саюз, першым прэм'ер-міністрам якога стаў Эдмунд Бартан. У гэты час Дыкін атрымаў пасаду генеральнага пракурора Саюза. Акрамя таго, ён прымаў удзел у стварэнні ценявога кабінета і размеркаванні партфеляў. Калі ў 1903 годзе Бартан перайшоў у Вярхоўны суд, Дыкін стаў яго пераемнікам. У 1903-1904, 1905-1908 і 1909-1910 гадах ён займаў пасаду прэм'ер-міністра, пры гэтым першыя два тэрміны ён быў таксама міністрам замежных спраў. На пасадзе лідара ліберальнай партыі, ён фармаваў кааліцыйны ўрад з лейбарыстамі ў 1903 і 1905 гадах. Кааліцыя з кансерватарамі ў 1909 годзе апынулася вельмі непапулярнай і прывяла да адстаўкі.

Яшчэ два гады Дыкін заставаўся лідарам лібералаў, аднак у 1912 годзе яго стала падводзіць памяць і 8 студзеня 1913 года ён сышоў з палітыкі.

## Спасылкі 
* Альфрэд Дыкін на сайце Сусветнага гістарычнага праекта 
* Альфрэд Дыкін на сайце Аўстралійскага біяграфічнага слоўніка 
* Прэм'ер-міністры Аўстраліі: Альфрэд Дыкін на сайце Нацыянальнага архіва Аўстраліі 
* Альфрэд Дыкін сайце Нацыянальнага музея Аўстраліі 

Катэгорыя:Прэм’ер-міністры Аўстраліі
Катэгорыя:Міністры замежных спраў Аўстраліі
Фларо

**Фларо́** () — паўвостраў, размешчаны на поўдзень ад горада Адэлаіда ў Паўднёвай Аўстраліі.

Найбольш буйнымі гарадамі паўвострава з’яўляюцца Віктар-Харбар, Гулва, Янкаліла, Рапід-Бэй, а таксама вінаробны рэгіён даліна Макларэн. Прыбярэжныя гарады Уайтпінга і Браўнс-Біч папулярныя сярод прыхільнікаў сёрфінгу.

Паміж горадам Кейп-Джэрвіс, размешчаным у самай паўднёвай кропцы паўвострава, і востравам Кенгуру курсіруе паром. Паўвостраў атрымаў назву ад капітана Нікаля Бадэна ў 1802 годзе ад імя міністра марскога флота Францыі — Шарля П’ера Кларэ, герцага Фларо.

## Спасылкі 
* Fleurieu Peninsula (ангел.)

Катэгорыя:Паўвостравы Аўстраліі
Катэгорыя:Геаграфія Паўднёвай Аўстраліі
Джон Говард

**Джон Уінстан Говард** або **Ховард** (англ.: John Winston Howard, нар. 26 ліпеня 1939) — прэм’ер-міністр Аўстраліі з сакавіка 1996 да 3 снежня 2007. Ён быў другім па працягласці знаходжання на пасадзе аўстралійскага прэм’ер-міністра пасля Сэра Роберта Мензіса.

## Палітычная кар’ера 
Джон Говард быў членам Палаты прадстаўнікоў аўстралійскіх федэральных выбараў 1974 года і аўстралійскіх федэральных выбараў 2007, ад штата Новы Паўднёвы Уэльс. Ён служыў казначэем Аўстраліі ва ўрадзе Малкалма Фрэйзера з 1977 па 1983 год. Ён быў лідарам Ліберальнай партыі і Апазіцыі з 1985 па 1989, улічваючы аўстралійскія федэральныя выбары 1987 супраць Боба Хоўка. Ён быў пераабраны ў якасці лідара апазіцыі ў 1995 годзе.

Катэгорыя:Прэм’ер-міністры Аўстраліі
Катэгорыя:Члены Ліберальнай партыі Аўстраліі
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Новым Паўднёвым Уэльсе
Монтак

**Монтак** () — невялікі горад у ЗША, размешчаны на паўднёва-ўсходнім ускрайку вострава Лонг-Айленд, у штаце Нью-Ёрк.

Насельніцтва — 3,8 тысячы чалавек на момант 2001 года.

Горад размешчаны на выступе ў моры. Маяк, радыёлакацыйная станцыя. У 1970-х базу і радыёлакацыйную станцыю выкарыстоўвалі для праекта Montauk.

Катэгорыя:Гарады штата Нью-Ёрк
Марына Валер’еўна Вежнавец

**Марына Валер’еўна Вежнавец** () — беларуская балерына, вядучы майстар сцэны Нацыянальнага акадэмічнага Вялікага тэатра оперы і балета Беларусі. Заслужаная артыстка Беларусі (2014).

## Біяграфія 
У дзяцінстве займалася мастацкай гімнастыкай, мае званне кандыдата ў майстра спорту. Пазней захапілася балетам і паступіла ў Беларускі дзяржаўны харэаграфічны каледж. Да 8 класа сумяшчала заняткі ў абедзвюх сферах, пасля зрабіла выбар у карысць балета.

У 1997 годзе скончыла каледж (клас народнай артысткі Беларусі Ірыны Савельевай) і была прынята ў трупу Нацыянальнага акадэмічнага Вялікага тэатра оперы і балета Беларусі. Танцавала на яго сцэне ў 1997—2008 гадах. Першай партыяй Марыны стала партыя Кітры ў спектаклі «Дон Кіхот». Рэпетытытарам Марыны Вежновец стала народная артыстка Беларусі Людміла Бржазоўская.

У 2008—2009 гадах з’яўлялася салісткай трупы Санкт-Пецярбургскага тэатра балета Канстанціна (SPBT) і выступала з ім у Парыжы на прэстыжнай сцэне Тэатра Елисейских Палей, у Лондане (Лонданскі Калізей), у Іспаніі. Падчас працы ў тэатры яе яе рэпетытарам была народная артыстка Расіі Любоў Кунакова (у мінулым зорка Марыінскага тэатра).

З 2009 года зноў у трупе Нацыянальнага акадэмічнага Вялікага тэатра оперы і балета Беларусі. Адначасова вучыцца ў Ваганаўскай акадэміі балета Санкт-Пецярбурга на аддзяленні педагогікі харэаграфіі.

У красавіку 2011 года ў тэатры прайшоў творчы вечар Марыны Вежнавец і яе партнёра Юрыя Кавалёва.

## Рэпертуар Марыны Вежнавец 
* «Бахчысарайскі фантан» (Зарэма),
* «Баядэрка» (Нікія і Гамзаці),
* «Балеро» (Дзяўчына),
* «Дон Кіхот» (Кітры, Дульцынэя і Мэрсэдэс),
* «Жызель» (Жызель і Мірта),
* «Кармэн-сюіта» (Кармэн),
* «Карміна Бурана» (Блудніца),
* «Карсар» (Медора),
* «Лебядзінае возера» (Адэта — Адылія),
* «Макбет» (Лэдзі Макбет),
* «Спячая прыгажуня» (Аўрора і Фея бэзу),
* «Рагнеда» (Рагнеда і Ганна Багранародная),
* «Шехеразада» (Забеіда),
* «Шчаўкунок» (персідскі танец),
* «Эсмеральда» (Эсмеральда).

## Вобраз у мастацтве 
У 2013 годзе мастачка Аксана Аракчэева напісала партэт Марыны Вежнавец да юбілейнага сезону Вялікага тэатра, у рамках цыклу партрэтаў вядучых салістаў беларускага балета. Партрэтныя накіды Марыны Вежновец мастачка рабіла ў Нясвіжы, дзе ў той час танчыла балерына. Балерына прадстаўлена ў вобразе дзяўчыны з балета «Балеро».

## Літаратура 
* 
* Марціновіч Д. Праз экспрэсію пластыкі // Маладосць. 2011. № 4. С. 98-103.
* Марціновіч Д. Марына + Юра = балет// Мастацтва. 2011. № 6.
* Савицкая О. Танец вдвоем // Партер. 2011. № 3. С. 56-59.
* Яроміна К. І ўсё гэта—частка яе…// Літаратура і мастацтва. 2007. 28 верасня. № 39. С. 10
* Яроміна К. Інфернальная і летуценная// Мастацтва. 2008. № 5. С. 14-15.
* Яроміна К. Дуэт: колькі ў гэтым слове!// Літаратура і мастацтва. 2010. 24 верасня. № 38. С. 10.
* Яроміна К. На сцэне—дуэт…// Настаўніцкая газета. 2011. 19 красавіка.

Катэгорыя:Артысты балета Беларусі
Тырары

[thumb|Здымак са спадарожніка [Нацыянальнае кіраванне ЗША па аэранаўтыцы і даследаванню касмічнай прасторы|НАСА 2006]]
**Тырары** () — пустыня, размешчаная ў Паўднёвай Аўстраліі. Займае тэрыторыю плошчай у 15 250 км².

## Размяшчэнне 
Частка пустыні размяшчаецца на тэрыторыі Нацыянальнага парка возера Эйр.

Да пустыні Тырары прылягае частка тэрыторыі пустыні Сімпсана, якая знаходзіцца на поўначы, таксама на ўсходзе размяшчаецца пустыня Стшалецкага і на паўночным усходзе — пустыня *Sturt Stony*.

## Зноскі 
Катэгорыя:Геаграфія Паўднёвай Аўстраліі
Катэгорыя:Пустыні Аўстраліі
Ашбертан

**Ашбертан** — рака ў рэгіёне Пілбара ў Заходняй Аўстраліі. Упадае ў Індыйскі акіян за 45 км ад горада Онслаў. Даўжыня ракі — каля 680 км.

Сярэднегадовая колькасць ападкаў у басейне ракі вагаецца ад 200 мм у паўднёва-ўсходняй частцы да 350 мм у паўночнай частцы. Рака мае вялікую колькасць прытокаў: невялікіх рачулак і раўчукоў.

Пойма ракі шырокая, плоская. Па берагах адзначана малая колькасць расліннасці.

Сваю сучасную назву рака атрымала ў 1861 годзе і названа ў гонар Уільяма Бінгхема Берынга (), другога барона Ашбертана, прэзідэнта Каралеўскага геаграфічнага таварыства з 1860 па 1864 гады. У мінулым рака таксама насіла назву Кёрлі ().

## Спасылкі 
* Паходжанне назвы ракі  
* Басейн ракі Ашбертан  

Катэгорыя:Рэкі Заходняй Аўстраліі
Катэгорыя:Басейн Індыйскага акіяна ў Аўстраліі
Жазеф-Банапарт (заліў)

**Заліў Жазеф-Банапарт** — буйны заліў на поўначы Аўстраліі ў акваторыі Тыморскага мора, адносіцца да Паўночнай тэрыторыі, геаграфічныя каардынаты . Плошча каля 26.780 км². Названы ў гонар Жазефа Банапарта, старэйшага брата Напалеона I, караля Неапаля (1806—1808) і пазней Іспаніі (1808—1813).

У Аўстраліі яго часта называюць *Заліў Банапарта* (*Bonaparte Gulf*).

У заліў упадаюць рэкі Орд і Вікторыя.

**Басейн Банапарт** з’яўляецца буйным асадкавым басейнам на дне заліва і вялікай часткай Тыморскага мора, у ім знаходзіцца шэраг дзеючых і патэнцыяльных радовішчаў нафты.

## Спасылкі 
Пра заліў *Жазеф-Банапарт* на сайце www.tutiempo.net 

Катэгорыя:Залівы Аўстраліі
Катэгорыя:Залівы Індыйскага акіяна
Катэгорыя:Тыморскае мора
Катэгорыя:Геаграфія Паўночнай тэрыторыі
Порт-Філіп

**Порт-Філіп** () — буйны заліў Ціхага акіяна на поўдні штата Вікторыя ў Аўстраліі. Плошча заліва — 1930 км², агульная даўжыня берагавой лініі — 264 км. Заліў Порт-Філіп лічыцца вельмі мелкім для заліваў блізкага памеру. У самым глыбокім месцы — 24 метры, а на большай частцы заліў мяльчэй за 8 метраў. Аднак вялікая частка акваторыі заліва Порт-Філіп суднаходная.

Геалагічна Порт-Філіп даволі малады, калі параўноўваць з іншымі часткамі Аўстраліі і свету. Порт-Філіп сфарміраваўся паміж канцом апошняга ледавіковага перыяду каля 8 тыс. гадоў да н.э і прыблізна 6 тыс. гадоў да н.э. Праз раставанне ледавікоў узровень мора падняўся і затапіў тэрыторыі, якія раней былі нізоўем ракі Яра, рачнымі раўнінамі, балотамі і азёрамі.

Тэрыторыя, якая прылягае да заліва, да прыходу еўрапейцаў належала племянным саюзам вазаронг (на захадзе), вурунджэры (на поўначы) і бунваранг (на поўдні і ўсходзе), якія засяліліся на гэтыя тэрыторыі яшчэ да часоў, калі заліў сфарміраваўся, прыйшлі сюды не меней за 20 тыс. гадоў таму. Воды заліва насяляюць такія прадстаўнікі жывога свету, як капскі марскі коцік, кіты, дэльфіны, каралы, шматлікія птушкі і вялікая колькасць відаў рыб.

Першымі еўрапейцамі, якія пабылі тут, лічыцца каманда карабля *«Lady Nelson»* пад камандаваннем Джона Мюрэя і праз дзесяць тыдняў за імі экспедыцыя Мэцью Фліндэрса на караблі *«Investigator»*, абедзве ў 1802 годзе. Першая спроба каланізаваць узбярэжжа заліва здзейснена ў 1803 годзе, калі створана катаржнае паселішча паблізу сучаснага Сарэнта. Гэта было першае еўрапейскае паселішча на тэрыторыі сучаснай Вікторыі. Тым не менш, калонія пакінута ўжо ў 1804 годзе. Толькі праз 30 гадоў здзейснена новая спроба пасяліцца тут, калі група пасяленцаў з Тасманіі ў 1835 годзе заснавала Мельбурн на рацэ Яры, паблізу месца яе ўпадзення ў заліў. У 1838 годзе заснаваны горад Джэланг.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Залівы Ціхага акіяна
Катэгорыя:Залівы Аўстраліі
Нацыянальная галерэя Вікторыі

**Нацыянальная галерэя Вікторыі** () — мастацкая галерэя, якая знаходзіцца ў Мельбурне, Аўстралія. Гэта старэйшая, а таксама самая вялікая мастацкая галерэя ў Аўстраліі.

Адкрыццё музея супала з залатой ліхаманкай у Вікторыі, Мельбурн стаў самым буйным горадам, а штат Вікторыя самым багатым штатам у Аўстраліі.

У галерэі прадстаўлены работы Антоніса Ван Дэйка, Паала Учэла, Питэра Паўля Рубенса, Рэмбранта, Джавані Батыста Цьепала, Паала Веранезэ, Клода Манэ, Пабла Пікаса і іншых вядомых мастакоў. Акрамя карцін, у галерэі прадстаўлены артэфакты старажытнага Егіпта, грэчаскія вазы, гістарычная еўрапейская кераміка і мноства іншых экспанатаў, якія прадстаўляюць гістарычную і культурную каштоўнасць. Усяго ў галерэі прадстаўлена больш за 65 тыс. экспанатаў .

Пры галерэі з 1867 года працавала школа мастацтваў (), якая да 1910 года з'яўлялася вядучай школай мастацтваў у Аўстраліі.

## Спасылкі 
* афіцыйны сайт галерэі
* Артэфакты старажытнага Егіпта ў галерэі Вікторыя 

Катэгорыя:Музеі Аўстраліі
Катэгорыя:Нацыянальныя музеі Аўстраліі
Джон Кёрцін

**Джон Кёрцін** (англ.: John Curtin,  — ) — аўстралійскі дзяржаўны і палітычны дзеяч, з 1928 у парламенце ад Лейбарысцкай партыі, 14-ы прэм'ер-міністр Аўстраліі (7 кастрычніка 1941-5 ліпеня 1945 года). 

## Палітычная кар'ера 
Прымаў некалькі разоў удзел у парламенцкіх выбарах, пакуль не выйграў месца ў парламенце ад выбарчай акругі Фрэмантл у 1928 годзе. Пасля фарміравання лейбарысцкага ўрада пад кіраўніцтвам Джэймса Скаліна ў 1929 годзе лічыўся адным з галоўных прэтэндэнтаў на пасаду міністра, аднак з-за захаплення алкаголем яго кандыдатура не атрымала адабрэння. У 1931 годзе Кёрцін страціў сваё месца ў парламенце, але ўжо ў 1934 годзе зноў у яго вярнуўся.

Пасля сыходу ў адстаўку лідара лейбарыстаў Скаліна ў 1935 годзе Кёрцін нечакана быў абраны на яго месца (з перавагай усяго ў адзін голас): адбілася падтрымка левай прафсаюзнай групы ў партыйным кіраўніцтве.

Катэгорыя:Прэм’ер-міністры Аўстраліі
Сіднейская тэлевежа

**Сіднейская тэлевежа** (вядомая таксама як **AMP Tower** або **Centrepoint Tower**) — самае высокае ў Сіднеі і другое па вышыні ў Аўстраліі пасля Q1 у Голд-Косце будынак, гіпербалоідная канструкцыя.
Таксама гэта другі па вышыні будынак у Паўднёвым паўшар’і (самы высокі — Sky Tower у Оклендзе, Новая Зеландыя). Але ў той жа час галоўная назіральная пляцоўка на Сіднейскай тэлевежы знаходзіцца больш чым на 50 метраў вышэй, чым у Оклендскай Sky Tower. Сіднейская тэлевежа з’яўляецца членам Сусветнай федэрацыі вышынных веж.

Вышыня вежы — 305 метраў (1001 фут). Самы верхні паверх размяшчаецца на вышыні ў 260 метраў.
Будынак спраектаваны ў 1970 годзе, будаваўся ў перыяд з 1975 па 1981 гады. Сума, выдаткаваная на будаўніцтва будынка — 36 мільёнаў аўстралійскіх долараў.
Галоўны архітэктар будынка — Дональд Крон.

## Гл. таксама 
* Гіпербалоідныя канструкцыі
* Heinle, Erwin; «Türme aller Zeiten — aller Kulturen», Deutsche Verlags-Anstalt, Stuttgart (Germany) , ISBN 3-421-02931-8, 1997.

## Спасылкі 
* Сайт Сіднейскай тэлевежы 
* Рэстараны Сіднейскай тэлевежы 

Катэгорыя:Тэлевежы
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Сіднея
Катэгорыя:Архітэктура Аўстраліі
Катэгорыя:Гіпербалоідныя канструкцыі
Стэнлі Брус

**Стэнлі Брус** (, 15 красавіка 1883, Мельбурн, Аўстралія — 25 жніўня 1967, Лондан, Вялікабрытанія) — прэм’ер-міністр Аўстраліі з 1923 па 1929.

## Палітычная кар’ера 
Пасля дэмабілізацыі Брус вярнуўся ў Мельбурн, дзе стаў цікавіцца палітыкай. Яго публічныя выступы прыцягнулі ўвагу Нацыяналістычнай партыі. Стаўшы неўзабаве яе членам, ён у 1918 годзе быў абраны ў Палату прадстаўнікоў у якасці дэпутата ад выбарчага акругі Фліндэрс. У 1921 годзе Брус быў прызначаны скарбнікам (міністрам фінансаў). На выбарах 1922 Нацыяналістычная партыя страціла большасць у парламенце, таму дзеййсны прэм’ер-міністр Уільям Х’юз мог застацца на пасадзе толькі ў выпадку стварэння кааліцыі яго партыі з Аграрнай партыяй Аўстраліі. Аднак апошняя дала зразумець, што не падтрымае яго кандыдатуру. У выніку Х’юз быў вымушаны сысці ў адстаўку, парэкамендаваўшы на сваё месца Бруса.

Катэгорыя:Прэм’ер-міністры Аўстраліі
Катэгорыя:Удзельнікі Першай сусветнай вайны (Вялікабрытанія)
Асноўны саюзнік па-за НАТА

**«Асноўны саюзнік па-за НАТА»** ( або ) — азначэнне ўрада Злучаных Штатаў Амерыкі, якое характарызуе выключна цесныя стратэгічныя і ваенныя адносіны з краінамі, якія не з’яўляюцца членамі НАТА. Увядзенне падобнага статусу ў двухбаковых адносінах вызначае прыярытэтнасць развіцця адносін ЗША з гэтымі краінамі, у тым ліку, магчымасць удзелу ў сумесных абаронных ініцыятывах, магчымасць правядзення сумесных даследаванняў ваеннага характару, удзел у шэрагу абмежаваных контртэрарыстычных мерапрыемствах, пастаўка абмежаваных відаў узбраення, сумесны ўдзел у касмічных праектах. Статус MNNA быў заканадаўча вызначаны ў 1989 годзе. Наяўнасць статусу не вызначаецца ўваходжаннем краін у тыя ці іншыя ваенныя блокі.

; Статус MNNA станам на сакавік 2024 года маюць
*  Аўстралія
*  Аргенціна
*  Бахрэйн
*  Егіпет
*  Ізраіль (мае больш высокі статус *асноўнага стратэгічнага партнёра*)
*  Іарданія
*  Кенія
*  Кувейт
*  Марока
*  Новая Зеландыя
*  Пакістан
*  Паўднёвая Карэя
*  Тайвань (на спецыяльных умовах)
*  Тайланд
*  Туніс
*  Філіпіны
*  Японія

; Краіны-кандыдаты
*  Грузія
*  Азербайджан
*  Арменія
*  В’етнам
*  Малдова
*  Мексіка
*  Украіна
*  Індыя
*  Саудаўская Аравія
*  Сінгапур
*  ААЭ
*  Аман
*  Ірак

; Нейкі час мелі статус
*  Афганістан (2012—2022)

Катэгорыя:Ваенна-палітычныя блокі
Катэгорыя:НАТА
Катэгорыя:Знешняя палітыка ЗША
Катэгорыя:Палітыка Аўстраліі
Катэгорыя:Палітыка Аргенціны
Катэгорыя:Палітыка Бахрэйна
Катэгорыя:Палітыка Егіпта
Катэгорыя:Палітыка Іарданіі
Катэгорыя:Палітыка Кувейта
Катэгорыя:Палітыка Марока
Катэгорыя:Знешняя палітыка Новай Зеландыі
Катэгорыя:Палітыка Пакістана
Катэгорыя:Палітыка Тайланда
Катэгорыя:Знешняя палітыка Паўднёвай Карэі
Катэгорыя:Палітыка Філіпінаў
Катэгорыя:Япона-амерыканскія адносіны
Катэгорыя:Амерыкана-ізраільскія адносіны
Бен Чыфлі

**Джозеф Бенедыкт Чыфлі** (;  — ) — аўстралійскі палітык і 16-ы прэм'ер-міністр Аўстраліі, быў адным з найбольш уплывовых прэм'ер-міністраў Аўстраліі.

Сярод дасягненняў яго ўрада былі пасляваеннае іміграцыйнае заканадаўства, увядзенне аўстралійскага грамадзянства ў 1949, стварэнне нацыянальных авіяліній TAA, увядзенне сістэмы сацыяльнай абароны для беспрацоўных і стварэнне спецслужбы Australian Security Intelligence Organisation (ASIO). Падчас яго паўнамоцтваў быў праведзены адзін з некалькіх паспяховых рэферэндумаў па змяненні Аўстралійскай канстытуцыі.

Катэгорыя:Прэм’ер-міністры Аўстраліі
Спіс самых высокіх будынкаў Аўстраліі

Q1 Tower у Голд-Кост, Квінслэнд на гэты момант з’яўляецца самым высокім будынкам у Аўстраліі са спічаком. Eureka Tower у Мельбурне, штат Вікторыя з’яўляецца самым высокім па паверхні даху.

## Найвышэйшыя будынкі Аўстраліі 
Гэта **спіс 25 самых высокіх будынкаў Аўстраліі**. Назіральныя вышкі, радыёмачты, дымавыя трубы і падобныя аб’екты не ўключаны. Вышыня азначае структурную вышыню, уключаючы архітэктурныя элементы, але не ўключаючы камунікацыйныя шпілі ці радыёантэны.

[upright|right|thumb|[Q1 Tower, найвышэйшы будынак Аўстраліі.]]
[upright|right|thumb|[Eureka Tower другі найвышэйшы будынак Аўстраліі.]]
250px|thumb|6 найвышэйшых будынкаў Аўстраліі.

## Гл. таксама 
* Спіс самых высокіх будынкаў Мельбурна
* Спіс самых высокіх будынкаў Перта
* Спіс самых высокіх будынкаў Сіднея
* Спіс самых высокіх будынкаў Брисбена
* Спіс самых высокіх будынкаў Адэлаіды
* Спіс самых высокіх будынкаў і збудаванняў Аўстраліі

## Спасылкі 
* Emporis Corporation 
* Vision Brisbane Official Website 
* Soul Official Website
* SkyscraperCity
* SkyscraperPage — Australia diagram — graphic database of tall buildings
* Emporis — Official World’s 100 Tallest High-rise Buildings (Residential Use)

Катэгорыя:Спісы:Архітэктура
Катэгорыя:Спісы:Аўстралія
Катэгорыя:Архітэктура Аўстраліі
Джордж Рэйд

'''Джордж Х'юстан Рэйд''' (, Джонстан, Рэнфрушыр, Шатландыя — , Лондан, Англія) — аўстралійскі палітык, чацвёрты прэм'ер-міністр краіны.

## Палітычная кар'ера 
У 1880 годзе пачалася палітычная кар'ера Джорджа Рэйда. У 1880-1884 і затым у 1885-1899 гадах ён быў членам заканадаўчага сходу Новага Паўднёвага Уэльса, прадстаўляючы ўсходні Сідней. За гэты час ён на працягу года быў Minister for Public Instruction, але часцей за выступаў на баку апазіцыі, бо быў прыхільнікам свабоднага гандлю. У 1894 годзе ён узначаліў прыхільнікаў свабоднага гандлю і перамог на выбарах, стаўшы на наступныя пяць гадоў прэм'ер-міністрам рэгіёну.

У 1901 годзе ён з лёгкасцю выйграў выбары ў першы заканадаўчы сход краіны ад усходняга Сіднея. Прадстаўляючы групу свабоднага гандлю, ён стаў першым афіцыйным лідарам апазіцыі, якім і быў да 1904 года. 18 жніўня 1904 г. пасля адстаўкі мінарытарнага ўрада Крыса Ватсана яго пост заняў Джордж Рэйд. Ён прабыў прэм'ер-міністрам 10 месяцаў і 17 дзён, а 5 ліпеня 1905 прыйшоў да высновы аб страце падтрымкі з боку пратэкцыяністаў і сышоў з пасады. За час яго працы было прынята 9 актаў, самым значным з якіх з'яўляецца *Conciliation and Arbitration Act 1904*.

Катэгорыя:Прэм’ер-міністры Аўстраліі
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Шатландыі
Кінгстан (востраў Норфалк)

**Кі́нгстан** () — сталіца аўстралійскай паўднёва-ціхаакіянскай знешняй тэрыторыі Востраў Норфалк.

## Гісторыя 
Пасёлак быў заснаваны як турма 6 сакавіка 1788 года (усяго праз два месяца пасля заснавання брытанскай калоніі Новага Паўднёвага Уэльса) лейтэнантам Філіпам Гідлей Кінгам і 22 іншымі пасяленцамі (15 з якіх былі зняволеныя: 9 мужчын і 6 жанчын).

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Кінгстан
* Востраў Норфалк 

Катэгорыя:Населеныя пункты на востраве Норфалк
Катэгорыя:Гарады Аўстраліі
Катэгорыя:Сталіцы Акіяніі
Джозеф Кук

**Джозеф Кук** (, Стафардшыр, Англія - 30 ліпеня 1947, Сідней, Аўстралія) — аўстралійскі палітык, шосты прэм'ер-міністр краіны.

## Палітычная кар'ера 
У 1891 годзе Кук стаў членам заканадаўчага сходу Новага Паўднёвага Уэльса. У той час ён прадстаўляў лейбарысцкую партыю, раскол у якой адбыўся ўжо ў 1893 годзе. Прычынай расколу быў свабодны гандаль. Джозеф Кук стаў лідарам фракцыі свабоднага гандлю і пакінуў партыю ў 1894 годзе. Разам з тым ён захаваў сваё месца ў заканадаўчым сходзе, акрамя таго, у яго быў міністэрскі партфель ва ўрадзе Джорджа Рэйда. У 1901 годзе Кук сышоў у федэральную палітыку.

Джозеф Кук заставаўся ў федэральнай палітыцы 20 гадоў. Ён прадстаўляў выбарчую акруга Парамата ў заканадаўчым сходзе краіны. За гэты час ён быў міністрам абароны ў 1909-1910 гадах (пры Альфрэдзе Дыкіне), другім чалавекам у апазіцыі ў 1910-1913 гадах. Пасля гэтага ён змяніў Альфрэда Дыкіна на пасадзе лідара ліберальнай партыі і выйграў выбары ў маі 1913 года з перавагай у адно крэсла. 8 чэрвеня 1914 генерал-губернатар распусціў урад Джозефа Кука, так як паўсталі рознагалоссі па адным з законапраектаў. Фармальна Кук заставаўся на пасадзе да 17 верасня, калі яго змяніў Эндру Фішэр. За гэты час пачалася Першая сусветная вайна.

Знаходзячыся ў апазіцыі, Кук падтрымліваў ваенныя рэформы Фішэра і Х'юза, што прывяло да зліцця партый 7 лютага 1917 г. Пасля гэтага Кук стаў намеснікам прэм'ер-міністра. Кук суправаджаў Х'юза на мірнай канферэнцыі і падпісанні Версальскага дагавора ў 1919 годзе. З красавіка па верасень 1921 г. Кук выконваў абавязкі прэм'ер-міністра.

З 1921 па 1927 Кук займаў пасаду вярхоўнага камісара Аўстраліі ў Лондане, пасля гэтага вярнуўся ў Сідней.

## Спасылкі 
* Джозеф Кук на сайце Аўстралійскага біяграфічнага слоўніка
* Прэм'ер-міністры Аўстраліі: Джозеф Кук на сайце Нацыянальнага архіва Аўстраліі 
* Джозеф Кук на сайце Нацыянальнага музея Аўстраліі 

Катэгорыя:Прэм’ер-міністры Аўстраліі
Катэгорыя:Прафсаюзныя дзеячы Аўстраліі
Q1 Tower

**Q1 Tower** — небаскроб, які знаходзіцца ў горадзе Голд-Кост, Аўстралія. Q1 азначае «Квінслэнд нумар адзін» (англ.: Queensland Number One). Вышыня будынка 323 метра (1059 футаў), 78 паверхаў, што робіць будынак Q1 Tower самым высокім у Аўстраліі.

Дызайн Q1 быў распрацаваны кампаніяй «Atelier SDG». Ідэяй для формы будынка сталі алімпійскі факел Сіднейскай алімпіяды і будынак Сіднейскага опернага тэатра.

Будынак названы ў гонар членаў аўстралійскай каманды па вяслярных спорце на алімпіядзе 1920 — Q1.

Q1 часта выкарыстоўваюць для скачкоў з парашутам.

## Гл. таксама 
* Спіс самых высокіх будынкаў Аўстраліі

## Галерэя 

Image:Q1 Q Deck day.JPG|Выгляд на поўнач з QDeck
Image:Q Deck Day z.JPG|Выгляд на поўдзень уздоўж узбярэжжа
Image:Q1 qdeck night.JPG|Начны выгляд
Image:q deck day 4.JPG|

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт будынка
* Больш поўнае апісанне будынка на рускай мове

Катэгорыя:Небаскробы Аўстраліі
Катэгорыя:Голд-Кост
Катэгорыя:Звышвысокія будынкі
Катэгорыя:Небаскробы вышынёй ад 300 да 349 метраў
Дубай

Назву **Дубай** маюць:

## Прозвішча 
* Святлана Іванаўна Дубай — беларускі юрыст, суддзя.

## Адміністрацыйныя адзінкі 
* Дубай — эмірат у ААЭ

## Населеныя пункты 
### Беларусь 
* Брэсцкая вобласць:
** Ду́бай — вёска ў Столінскім раёне

### ААЭ 
* Дуба́й (Дыбай) — горад у эміраце Дубай

## Гл. таксама 
* Дубае
Джон Гортан

**Джон Грэй Гортан** (, , Аўстралія — , ) — аўстралійскі палітык, 19 прэм’ер-міністр краіны.

У студзені 1968 Гортан стаў прэм’ер-міністрам, змяніўшы на пасадзе зніклага без вестак Гаральда Холта. Яго стыль кіраўніцтва прыцягваў да яго прыхільнікаў сярод выбаршчыкаў, але ў той жа час ствараў вільных ворагаў, у тым ліку сярод членаў ліберальнай партыі, лідарам якой ён з’яўляўся. У 1971 годзе ў выніку ўрадавага крызісу і выкліку Малкалма Фрэйзера (тагачаснага міністра абароны) Гортан пакінуў пасаду прэм’ер-міністра, а ў 1975 годзе Гортан пакінуў парламент.

Пасля сваёй адстаўкі Гортан жыў адасоблена ў Канберы, час ад часу даючы інтэрв’ю журналістам. Адзін час узначальваў рух за легалізацыю марыхуаны. Памёр у Сіднеі.

## Спасылкі 
* Джон Гортан на сайце Сусветнага гістарычнага праекта 
* Прэм’ер-міністры Аўстраліі: Джон Гортан на сайце Нацыянальнага архіва Аўстраліі 
* Джон Гортан на сайце Нацыянальнага музея Аўстраліі 

Катэгорыя:Прэм’ер-міністры Аўстраліі
Мельбурнскі музей

**Мельбурнскі музей** () размяшчаецца ў парку Карлтан-Гардэнс, Мельбурн, Аўстралія. У гэтым жа парку, непасрэдна насупраць будынкі музея, размяшчаецца іншая важная славутасць горада — Каралеўскі выставачны цэнтр. Мельбурнскі музей лічыцца найбуйнейшым музеем у Паўднёвым паўшар’і.

Экспазіцыі музея размешчаны ў сямі асноўных галерэях, дзіцячай галерэі, а таксама адмысловай трохузроўневай галерэі, прызначанай для часовых экспазіцый.

У будынку музея, апроч асноўных выстаў, размяшчаюцца таксама некалькі глядзельных зал і тэатраў. Сярод іх Амфітэатр Сіднея Маера і тэатр Зэ Эдж. На ніжнім узроўні музея размешчаны Дыскаверы-Сентэр, грамадскі даследчы цэнтр. На гэтым жа ўзроўні размешчаны кінатэатр IMAX, у якім можна паглядзець аб’ёмныя і дакументальныя фільмы. Акрамя таго, у музеі знаходзяцца кафэ і сувенірная крама.

## Спасылкі 
* http://museumvictoria.com.au/melbournemuseum/ 

Катэгорыя:Мельбурн
Катэгорыя:Архітэктура Аўстраліі
Вежа Эўрыка

**Вежа Эўрыка** (англ. Eureka Tower) — самы высокі небаскроб Мельбурна і адзін з самых высокіх на аўстралійскім кантыненце (на другім месцы пасля Q1 Tower). Вышыня збудавання 297 метраў (91 паверх і 1 падземны). Будаўніцтва аб'екта было пачата ў жніўні 2002 года і скончана 1 чэрвеня 2006 года. Афіцыйнае адкрыццё небаскроба адбылося 11 кастрычніка 2006 года. Праект будынка быў распрацаваны мельбурнскім архітэктурным агенцтвам «Fender Katsalidis Australia», будаўніцтва ж вялося аўстралійскай кампаніяй «Grollo Australia». На 84 паверсе будынка знаходзіцца пляцоўка для агляду. Eureka Tower з'яўляецца самым высокім жылым будынкам у свеце, калі лічыць колькасць паверхаў, аднак, калі ўлічваць шпіль будынка, то самым высокім жылым домам з'яўляецца іншая аўстралійская вежа Q1 Tower.

## Гл.таксама 
* Спіс самых высокіх будынкаў Аўстраліі

## Галерэя 

Выява:Eureka Tower LC.JPG|Зблізку небаскроба.
Выява:Eureka_Tower_Melbourne_Australia_Construction.jpg|Вежа падчас будаўніцтва
Выява:Melbourne CBD and Ceremonial Avenue (in 2024) as seen from the ground of Shrine of Remembrance.jpg|
Выява:Eureka Tower in South Bank.jpg|
Выява:Eureka Tower 01.jpg|
Выява:Melbourne Panorama.jpg|

Катэгорыя:Небаскробы Мельбурна
Катэгорыя:Небаскробы вышынёй ад 250 да 299 метраў
Кевін Рад

**Кевін Рад** (; нар. 21 верасня 1957, Намбур, Квінслэнд, Аўстралія) — аўстралійскі палітычны дзеяч. Нязменна пераабіраецца дэпутатам ніжняй палаты парламента Аўстраліі з 3 кастрычніка 1998 г. Лідар аўстралійскай Лейбарысцкай партыі 4 снежня 2006 — 24 чэрвеня 2010 г. Прэм'ер-міністр Аўстраліі 3 снежня 2007 — 24 чэрвеня 2010 г. Міністр замежных спраў Аўстраліі з 14 верасня 2010 г.

## Прэм'ер-міністр Аўстраліі 
3 снежня 2007 года Кевін Рад уступіў на пасаду прэм'ер-міністра. Былы тады Генерал-губернатар, Майкл Джэферы прыняў ад яго прысягу. Рад — першы прэм'ер-міністр, які прыняў прысягу Каралеве ў сваім офісе. Кевін Рад першы прэм'ер-міністр Аўстраліі, чыя партыя на ўсеагульных выбарах, якія праводзіліся з дня заканчэння Другой сусветнай вайны, не атрымала большасці галасоў выбаршчыкаў Новага Паўднёвага Уэльса або Вікторыі.

Пасля таго, як Кевін Рад анансаваў новы падатак на горназдабываючыя кампаніі, ён быў зрушаны з пасады лідара лейбарыстаў, і пакінуў 24 чэрвеня 2010 г. пасаду кіраўніка кабінета.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Прэм’ер-міністры Аўстраліі
Катэгорыя:Міністры замежных спраў Аўстраліі
Катэгорыя:Палітыкі XXI стагоддзя
Катэгорыя:Члены Аўстралійскай лейбарысцкай партыі
Спіс вулканаў Аўстраліі

Ніжэй прыведзены спіс вулканаў, якія знаходзяцца на тэрыторыі Аўстраліі.

## Спасылкі 
*
Аўстралія
Катэгорыя:Спісы:Аўстралія
Парламент Аўстраліі

**Парламент Аўстраліі** — вышэйшы заканадаўчы орган Аўстралійскага Саюза. З’яўляючыся двухпалатным, аўстралійскі парламент у значнай ступені змадэляваны паводле Вестмінстарскай традыцыі, хоць на структуру і функцыі моцна паўплываў досвед ЗША (першым чынам, структура Кангрэса ЗША). Паводле часткі 1 главы 1 Канстытуцыі Аўстраліі, у Парламент краіны ўваходзяць Каралева Вялікабрытаніі, Сенат і Палата прадстаўнікоў.

Ніжняя палата Парламента, Палата прадстаўнікоў, у наш час складаецца са 150 дэпутатаў, кожны з якіх прадстаўляе асобную выбарчую акругу. Колькасць месцаў у палаце не з’яўляецца фіксаванай і можа змяняцца. Напрыклад, па выніках парламенцкіх выбараў 1993 года ў палаце было 147 месцаў, у 1996 годзе — 148 месцаў, а ў 2001 годзе — 150 месцаў. Дэпутаты Палаты абіраюцца на 3 гады па мажарытарнай выбарчай сістэме абсалютнай большасці з двухпартыйным пераважным (прэферэнцыяльным) галасаваннем.

Верхняя палата Парламента, Сенат, складаецца з 76 членаў — па 12 ад кожнага штата і па 2 ад кожнай кантынентальнай тэрыторыі. Сенатары абіраюцца на аснове прапарцыйнай выбарчай сістэмы.

## Гісторыя 
Сваю гісторыю Парламент Аўстраліі вядзе яшчэ з сярэдзіны XIX стагоддзя, калі былі сфарміраваны парламенты будучых аўстралійскіх штатаў (тады яшчэ брытанскіх калоній): у 1856 годзе — парламенты Новага Паўднёвага Уэльса, Вікторыі і Тасманіі, у 1857 годзе — Паўднёвай Аўстраліі, у 1860 годзе — Квінслэнда, у 1890 годзе — Заходняй Аўстраліі. Пасля ўтварэння ў 1901 годзе Аўстралійскага Саюза адбылося і фарміраванне першага федэральнага Парламента Аўстраліі, які быў афіцыйна адкрыты ў Мельбурне 9 мая 1901 года. У перыяд з 1901 па 1927 гады Парламент краіны засядаў у будынку Парламента штата Вікторыя ў Мельбурне, бо сталічны горад, вызначаны Канстытуцыяй, яшчэ не быў пабудаваны. 9 мая 1927 года адбыўся афіцыйны пераезд федэральнага Парламента ў нацыянальную сталіцу, горад Канберу, а 9 мая 1988 года — перамяшчэнне ў сучасны будынак.

## Партыйнае прадстаўніцтва 
У краіне існуюць тры буйныя палітычныя партыі:
* Аўстралійская лейбарысцкая партыя — Australian Labor Party,
* Ліберальная партыя Аўстраліі — Liberal Party of Australia,
* Нацыянальная партыя Аўстраліі — National Party of Australia.

Незалежныя дэпутаты і некаторыя дробныя партыі таксама прадстаўлены ў парламенце — галоўным чынам у верхняй палаце, але іх уплыў малаважны. Да іх адносяцца:
* Аўстралійскія зялёныя — Australian Greens,
* Сям’я перш за ўсё — Family First Party,
* Аўстралійскія дэмакраты — Australian Democrats.

Пачынаючы з парламенцкіх выбараў 1996 і да 2007 года ва ўладзе знаходзілася кааліцыя Ліберальнай і Нацыянальнай партый, якая ўзначальваецца прэм’ер-міністрам Джонам Ховардам. З 2007 года кіраўніцтва краінай узначальвае Кевін Рад, лідар Лейбарысцкай партыі. У 2010 годзе яго зрушыла з пасады яго намесніца Джулія Гілард.

Ва ўсіх штатах і тэрыторыях краіны, акрамя штата Заходняя Аўстралія (дзе ва ўладзе знаходзіцца Ліберальная партыя), ва ўладзе знаходзіцца Лейбарысцкая партыя.

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт Парламента Аўстраліі
* Канстытуцыя Аўстраліі

Аўстралія
Катэгорыя:Дзяржаўны лад Аўстраліі
Ёрк (паўвостраў)

**Ёрк** () — паўвостраў у Аўстраліі паміж залівамі Спенсар і Сент-Вінсент.

## Геаграфія 
Паўвостраў Ёрк размешчаны ў аўстралійскім штаце Паўднёвая Аўстралія, прыкладна ў 150 км ад горада Адэлаіды. Контур паўвострава мае форму бота, які крыху нагадвае Апенінскі паўвостраў.

Паўвостраў Ёрк абмываецца на захадзе залівам Спенсар, які аддзяляе яго ад паўвострава Эйр, а на ўсходзе — залівам Сент-Вінсент, які аддзяляе яго ад горада Адэлаіда і паўвострава Фларо. На поўдні паўвостраў Ёрк адлучаны пралівам Інвестыгейтар ад вострава Кенгуру.

Даўжыня паўвострава, які распасціраецца ад мыса Спенсар на поўдні да Порта-Бротана на поўначы, складае каля 240 км, шырыня — 48 км. Плошча — 4200 км², даўжыня берагавой лініі — 563 км. Найвышэйшы пункт паўвострава дасягае 244 м. Сталыя рэкі адсутнічаюць. Максімальная тэмпература ўлетку — 40 ºC, мінімальная ўзімку — 4 ºC.

У паўднёва-заходняй частцы паўвострава размешчаны Нацыянальны парк Інс ().

## Спасылкі 
* Yorke Peninsula Website
* http://www.deh.sa.gov.au/biodiversity/bcp/flora_fauna.html 
* http://www.yorkeregion.on.net/map.htm 

Катэгорыя:Паўвостравы Аўстраліі
Катэгорыя:Геаграфія Паўднёвай Аўстраліі
Ван-Дымен

**Залі́ў Ван-Ды́мен** () — заліў у паўночнай частцы Аўстраліі, размешчаны паміж паўвостравамі Арнем-Ленд, Коберг і востравам Мелвіл. У заходняй частцы злучаны пралівам Кларэнс з залівам Бігл, які з'яўляецца часткай Тыморскага мора. У паўночнай частцы (паміж паўвостравам Коберг і востравам Мелвіл) злучаны пралівам Дандас з Арафурскім морам. Агульная плошча заліва складае каля 14 тысяч км2. У заліў упадаюць рэкі Мэры, Адэлейд, Саўт-Алігейтар, Іст-Алігейтар.

Заліў быў адкрыты ў 1644 годзе галандскім падарожнікам Абелем Тасманам, які назваў яго ў гонар Антоні ван Дымена, генерал-губернатара галандскіх калоній у Ост-Індыі. У 1802 годзе быў даследаваны брытанскім мараплаўцам Мэцью Фліндэрсам.

## Спасылкі 
* Anthony Roelofs, Rob Coles and Neil Smit. A survey of intertidal seagrass from Van Diemen Gulf to Castlereagh Bay, Northern Territory, and from Gove to Horn Island, Queensland

Ван-Дымен
Ван-Дымен
Пустыня Гібсана

[thumb|200px|Рэгіён пустыні Гібсана ў адпаведнасці з [IBRA]]
thumb|200px|Тыповы пейзаж пустыні Гібсана

**Пустыня Гібсана** () — пясчаная пустыня ў Аўстраліі (у цэнтры штата Заходняя Аўстралія), размешчана на поўдзень ад тропіка Казярога, паміж Вялікай Пясчанай пустыняй на поўначы і Вялікай пустыняй Вікторыя на поўдні.

Пустыня Гібсана мае плошчу . Сярэдняя вышыня пустыні складае 411 м, У заходняй частцы ляжаць некалькі азёр-саланчакоў, уключаючы возера Дысапайнтмент плошчай 330 км2, якое размешчана на мяжы з Вялікай Пясчанай пустыняй.

Ападкі выпадаюць вельмі нерэгулярна, іх колькасць не перавышае 250 мм у год. Глебы пясчаныя, багатыя жалезам, дужа выветраны. Месцамі сустракаюцца зараснікі бязжылкавай акацыі, лебяды і травы спініфекс, якія расквітаюць яркімі кветкамі пасля рэдкіх дажджоў) годзе англійскай экспедыцыяй Эрнэста Джайлса, які перасек яе ў 1876 годзе. Назву пустыня атрымала ў гонар члена экспедыцыі Альфрэда Гібсана, які загінуў у ёй пры пошуку вады.

## Спасылкі 
* Rangelands — Overview — Gibson Desert 

Катэгорыя:Пустыні Аўстраліі
Катэгорыя:Геаграфія Заходняй Аўстраліі
Спіс заказнікаў Беларусі

На 2007 год Беларусь мела 487 заказнікаў. Заказнікі з'яўляюцца катэгорыяй асабліва ахоўных прыродных тэрыторый (ААПТ), на іх долю прыпадае 68,5% агульнай плошчы ААПТ (1080,4 тыс. га). Заказнікі рэспубліканскага значэння займаюць 4,0% тэрыторыі краіны і 52,9% агульнай плошчы ААПТ. У складзе гэтай катэгорыі ААПТ найбольшая плошча прыпадае на ландшафтныя заказнікі. Па колькасці пераважаюць біялагічныя заказнікі.

## Біялагічныя заказнікі 
На Беларусі 52 біялагічных заказніка агульнай плошчай 412,5 тыс. га (1995). Падзяляюцца на батанічныя і заалагічныя заказнікі: y Брэсцкай вобласці — Баранавіцкі, Борскі, Лукава, Міхалінска-Бярозаўскі, Радастаўскі, Спораўскі, Тырвовічы, Ялоўскі і інш., y Віцебскай — Асвейскі, Вялікае Балота, Забалацце, Запольскі, Казьянскі, Лонна, Мошна, Фаміно, Чысцік, y Гомельскай — Бабінец, Буда-Кашалёўскі, Букчанскі, Веткаўскі, Жыткавіцкі, Струменскі, Чачэрскі, Чыркавіцкі, Шабрынскі, Нізоўе Случы (часткова ў Брэсцкай вобласці), y Гродзенскай — Гожаўскі, Дубатоўскае, Парэцкі, Сапоцкінскі, Слонімскі, Дакудаўскі і інш., y Мінскай — Амяльнянскі, Дзянісавіцкі, Копыш, Ленінскі (часткова ў Брэсцкай вобласці), Мацеевіцкае, Налібоцкі (часткова ў Гродзенскай вобласці), Фаліцкі Мох, Чэрнеўскі, Антонава, Кайкаўскі, Лебядзіны і інш.

У розных зонах рэспублікі створаны заказнікі-журавіннікі пераважна на вярховых балотах (каля 20) і заказнікі лекавых раслін (каля 10).

## Заказнікі рэспубліканскага значэння 
**Заказнікі пазначаны колерам у залежнасці ад тыпу:**

*Ніжэй прыведзены спіс заказнікаў станам на 10 верасня 2019 года.*

### Брэсцкая вобласць 
### Віцебская вобласць 
### Гомельская вобласць 
### Гродзенская вобласць 
### Мінская вобласць 
### Магілёўская вобласць 
## Скасаваныя рэспубліканскія заказнікі 
## Глядзіце таксама 
* Спіс запаведнікаў Беларусі
* Спіс нацыянальных паркаў Беларусі

## Літаратура 
* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т.3: Беларусы — Варанец / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш — Мн.: БелЭн, 1996. — Т. 3. — 511 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0068-4 (т. 3).

*
З