open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Гудагайскі сельсавет

**Гудага́йскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Астравецкага раёна Гродзенскай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — аграгарадок Палушы.

## Гісторыя 
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Астравецкага раёна Вілейскай вобласці. Цэнтр — вёска Гудагай. З 20 верасня 1944 года ў складзе Маладзечанскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Балканскага сельсавета. З 20 студзеня 1960 года ў складзе Гродзенскай вобласці. З 25 снежня 1962 года да 6 студзеня 1965 года сельсавет знаходзіўся ў складзе Ашмянскага раёна. 11 лютага 1972 года ў склад Астравецкага сельсавета перададзены 5 населеных пунктаў (Задворнікі, Палушы, Расолы, Сяржанты, Чырвоны Бор), у склад сельсавета з адміністрацыйнага падпарадкавання Астравецкага пассавета перададзены 9 населеных пунктаў (Бліканы, Вайшнарышкі, Дзягенева, Індрубка, Каменка, Кермяляны, Пранюны, Сасноўка і Слабодка). На 1 студзеня 1974 года ў складзе сельсавета было 28 населеных пунктаў. 17 лістапада 1986 года ў склад сельсавета з Астравецкага сельсавета перададзены 23 населеныя пункты (вёскі Градаўшчына, Дравянікі, Задворнікі, Захарышкі, Кандраты, Кумпяны, Мешкуці, Мікшаны, Палушы, Паракіці, Расолы, Селішчы, Смілгі, Трайгі, Яросішкі, хутары Алясіна, Бабічы, Казакі, Камароўшчына, Лабэлі, Навасады, Рабіноўка, Сяржанты), скасаваны вёскі Вавяраны II, Табарышкі, хутары Горка, Гудагай, Гурэлі, Данюшы, Забранка, Калоды, Паройсці, Прудкі, Раймундова, Шаркі. У 1990-х гадах цэнтр сельсавета перанесены ў пасёлак Гудагай. У 2005 годзе скасаваны хутары Алясіна, Галіцыя і Сяржанты, 11 лістапада 2011 года — хутары Вясёлая, Дайнава, Лабэлі, Стасюкішкі.

26 лютага 2013 года ў склад сельсавета былі перададзеныя населеныя пункты Альгіняны, Гуры, Дзірмуны, Едаклані, Ізабеліна, Келёйці, Ліпнішкі, Малі, Мацканы, Навікі, Радзюлі, Філіпаны, якія ўваходзілі ў склад ліквідаванага Астравецкага сельсавета; а хутар Каменка перададзены з Гудагайскага сельсавета ў склад горада Астравец.

24 мая 2013 года цэнтр сельсавета перанесены з пасёлка Гудагай у аграгарадок Палушы.

## Насельніцтва 
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года (48 населеных пунктаў) — 2965 чалавек, з іх 88,4 % — беларусы, 7,7 % — палякі, 2,8 % — рускія, 0,5 % — украінцы; паводле перапісу 2019 года (55 населеных пунктаў) — 4231 чалавек.

На 1 лістапада 2017 года насельніцтва складала 3712 чалавек.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012.

## Спасылкі 
* 


Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1940 годзе
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Ашмянскага раёна
Варнянскі сельсавет

**Варня́нскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Астравецкага раёна Гродзенскай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — аграгарадок Варняны.

## Гісторыя 
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Астравецкага раёна Вілейскай вобласці БССР. З 20 верасня 1944 года ў складзе Маладзечанскай вобласці. 27 сакавіка 1959 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Варонскага сельсавета. З 20 студзеня 1960 года ў складзе Гродзенскай вобласці. З 25 снежня 1962 года да 6 студзеня 1965 года сельсавет знаходзіўся ў складзе Ашмянскага раёна. 26 снежня 1962 года да сельсавета далучана частка скасаванага Чэхскага сельсавета (14 населеных пунктаў: Авены, Бабраўнікі, Валейкуны, Газа, Грэбалы, Загазь, Карлаўшчызна, Мацкелы, Мельнікі, Мясляны, Побалі, Рудзішкі, Сасанішкі і Шульнікі). 19 жніўня 1985 года скасаваны хутар Кастова. 17 лістапада 1986 года ў склад сельсавета з Міхалішкаўскага сельсавета перададзены 15 населеных пунктаў (вёскі Авены, Валейкуны, Газа, Загазь, Мацкелы, Мельнікі, Мясляны, Побалі, Рудзішкі, Шульнікі, хутары Бабраўнікі, Вада, Зялёнка, Навадрожкі і Сасанішкі). 30 мая 1988 года ў склад Міхалішкаўскага сельсавета вернута вёска Побалі. У 2005 годзе скасавана вёска Зялёнка.

26 лютага 2013 года ў склад сельсавета перададзеныя ўсе населеныя пункты — вёскі Быстрыца, Вайдацішкі, Жарнэлі, Ігнацова, Катлоўка, Кланішкі, Крыжоўка, Ліпкі, Навасады, Падварышкі, Петраполь, Повакша, Раголішкі, Ракішкі, Рудзішкі, Санаклі, Санова, Слабодка, Трокенікі 1, Трокенікі 2, хутары Асіноўка, Валэйкішкі, Даўнарышкі, Жвірблі, Лінамаргі, Люццянова, Міхайлова, Півені, Сымонішкі — ліквідаванага Трокеніцкага сельсавета.

4 сакавіка 2014 года вёска Рудзішкі перайменаваная ў Рудзішкі 1.

## Насельніцтва 
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года (42 населеныя пункты) — 2783 чалавекі, з іх 91,5 % — беларусы, 4,4 % — палякі, 2,3 % — рускія, 1,0 % — літоўцы, 0,6 % — украінцы; паводле перапісу 2019 года (71 населены пункт) — 3749 чалавек.

На 1 студзеня 2017 насельніцтва складала 3607 чалавек.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012.

## Спасылкі 
* 


Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1940 годзе
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Ашмянскага раёна
Мія Арбатава

**Мія Арбатава** (; ,  Чавускага павета Магілёўскай губерні — , ) — ізраільская балерына і выкладчыца класічнага балета.

## Біяграфія 
**Гіршвальд Мая Вульфаўна** была малодшай дачкой Вульфа Меіравіча Гіршвальда і Цылі Шмульян. Ейны бацька быў вучоным-хімікам, сіянісцкім дзеячам, валодаў бібліятэкай у Дрыбіне. 

У 1925 годзе Арбатава з бацькамі пераехала ў Латвію. У Рызе паступіла ў школу класічнага балета, дзе займалася ў вядомых педагогаў пецярбургскай балетнай школы Фёдаравай і Фокінай. Праз год была прынята ў трупу Латвійскага дзяржаўнага тэатра оперы і балета, а праз два гады стала салісткай Тэатра оперы і балета Адэсы.

У 1936 годзе пасля паспяховых гастроляў у Лондане і ў ЗША пасялілася ў Тэль-Авіве. У 1938 выйшла замуж за акцёра і спевака Ёсэфа Голанда (1908—1973). Разам яны стварылі сатырычны тэатр-кабарэ «Аф-ал-пі» («Насуперак»), а пазней музычныя тэатры «Лі-ла-ла» і «До-рэ-мі», дзе Арбатава была танцоўшчыцай і харэографам. 

1940 годзе Арбатава стала прыма-балерынай і харэографам у тэль-авіўскім «Опера Амаміт» («Народная опера»).

У 1943 адкрыла ў Тэль-Авіве балетную студыю, выгадавала тры пакаленні ізраільскіх артыстаў балета, сярод якіх было нямала салістаў, якія выступалі з вядучымі балетнымі трупамі свету. Выкладанне ў студыі Арбатавай вялося на аснове традыцый рускага класічнага балета.

У якасці суддзі і ганаровага госця Арбатава не раз прымала ўдзел у розных міжнародных балетных конкурсах. 

## Узнагароды 
У 1985 за ўнёсак у развіццё мастацтва балета ў Ізраілі Міі Арбатавай было прысвоена званне ганаровага грамадзяніна Тэль-Авіва. 

## Памяць 
У 1990 годзе вучні Арбатавай заснавалі ў Ізраілі стыпендыю для маладых артыстаў балета і міжнародны конкурс яе імя.

## Літаратура 
**Шаретт, Рина.* Королева без дворца - Миа Арбатова, пионер классического балета в Израиле. Тель – Авив:2005 ( на іўрыце).
**Лившиц, Владимир*. Мия Арбатова. В кн.: Гордость и слава Дрибинской земли.- Горки:2017.

## Спасылкі 
*  
* Мія Арбатава, біяграфія.

Катэгорыя:Артысты балета XX стагоддзя
Катэгорыя:Балетныя педагогі
Гайнік

**Га́йнік** (*Epipactis*) — род кветкавых раслін сямейства .

## Батанічнае апісанне 
Шматгадовыя травяністыя расліны вышынёй да 1 м, з прамастойным сцяблом і моцным паўзучым або пакарочаным карэнішчам. Лісце чаргаванае, простае, сядзячае, з гладкім краем. Кветкі паніклыя, пераважна ў аднабокіх доўгіх і рыхлых гронках. Колер кветак белы, ружовы, цёмна-чырвоны, зеленаваты і інш. Плод — сухая каробачка.

Лекавыя і дэкаратыўныя расліны.

## Распаўсюджанне 
Род налічвае каля 25) відаў, пашыраных ва ўмераных абласцях Еўразіі, Афрыцы і Паўночнай Амерыцы.

## Некаторыя віды 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Літаратура 
*  — С. 440.

## Спасылкі 
* 
* Epipactis // The Plant List
* *Epipactis* Zinn // Germplasm Resources Information Network (GRIN-Taxonomy)

Катэгорыя:Эпідэндравыя
Катэгорыя:Флора Еўразіі
Катэгорыя:Флора Паўночнай Амерыкі
Катэгорыя:Флора Афрыкі
Збуражскі сельсавет

**Збу́ражскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Маларыцкага раёна Брэсцкай вобласці. Цэнтр — вёска Збураж.

Утвораны 12 кастрычніка 1940 года. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Гвозніцкага сельсавета.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Маларыцкага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1940 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1954 годзе
Олтушскі сельсавет

**О́лтушскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Маларыцкага раёна Брэсцкай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — аграгарадок Олтуш.

Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Маларыцкага раёна Брэсцкай вобласці БССР. 16 ліпеня 1954 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Радзежскага сельсавета. З 25 снежня 1962 года па 6 студзеня 1965 года ў Брэсцкім раёне. На 1 студзеня 1974 года ў складзе сельсавета 15 населеных пунктаў. 17 верасня 2013 года да сельсавета далучана частка скасаванага Маларыцкага сельсавета з вёскамі Гарохавішча, Збураж і Карпін. 10 кастрычніка 2025 года да селсьавета далучана тэрыторыя скасаванага Арэхаўскага сельсавета (6 населеных пунктаў: аграгарадок Арэхава, вёскі Добрае, Дрочава, Зеляніца, Перавісь, Перавое), са складу сельсавета ў склад Гвозніцкага сельсавета перададзены 7 населеных пунктаў (вёскі Ацяты, Збураж, Навалессе, Пяртышча, Радзеж, Хмелішча і Хмялёўка).

Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года (15 населеных пунктаў) — 2648 чалавек, з іх 91,1 % — беларусы, 6,2 % — украінцы, 1,7 % — рускія; паводле перапісу 2019 года (18 населеных пунктаў) — 2545 чалавек.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.
* Олтушский сельский Совет: история, события, люди : Информационный альбом. — Малорита, 2015. — 36 с.


Катэгорыя:Былыя сельсаветы Брэсцкага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1940 годзе
Бжазоўскі

**Бжазоўскі** — польскае прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Ігнацій Бжазоўскі — педагог, прафесар Полацкай езуіцкай акадэміі
* Максіміліян Бжазоўскі — праваслаўны шляхціч, вайсковы і палітычны дзеяч Вялікага Княства Літоўскага. Ваявода берасцейскі (1653—1659), кашталян кіеўскі (1648—1653)
* Раймунд Бжазоўскі — каталіцкі дзеяч, езуіт, філолаг
* Тадэвуш Бжазоўскі (генерал езуітаў) — дзеяч каталіцкага касцёла, дзевятнаццаты генерал Таварыства Ісуса (1814—1820)
* Тадэвуш Бжазоўскі (мастак)
Дзітрых

* Адам Іосіфавіч Дзітрых — рускі архітэктар
* Адольф Дзітрых — швейцарскі мастак
* Ёзэф Дзітрых — нямецкі военачальнік, оберстгрупенфюрар СС і генерал-палкоўнік войскаў СС
* Марлен Дзітрых — нямецкая і амерыканская актрыса і спявачка
Ваенная тэхніка

**Ваенная тэхніка** — тэхнічныя сродкі, наяўныя ў узброеных сіл і якія забяспечваюць іх баявыя дзеянні і паўсядзённае функцыянаванне. Да іх адносяцца:

* баявая тэхніка — для нанясення прамога баявога шкоды праціўніку — гэта зброя з яго носьбітамі, з’яўляецца найбольш важнай складаючай часткай ваеннай тэхнікі,
* тэхнічныя сродкі кіравання войскамі і іншымі тэхнічнымі сродкамі,
* сродкі тылавога забеспячэння і забеспячэння баявых дзеянняў,
* тэхнічныя сродкі навучання і прапаганды.

## Класіфікацыя 
У залежнасці ад прыналежнасці да выгляду узброеных сіл, родзе войскаў адрозніваюць ваенную сухапутную, ваенна-марскую, ваенна-паветраную тэхніку, тэхніку інжынерных войскаў, марской пяхоты і г.д. Ваенную тэхніку падраздзяляюць і па функцыянальным прызначэнні, напрыклад, ракетная, артылерыйская, бранятанкавая, авіяцыйная, карабельная тэхніка, тэхніка сувязі, стралковую зброю.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Ваенная тэрміналогія
Ітанскі каледж

**Ітанскі каледж** () — англійская прыватная школа для хлопчыкаў непадалёк ад Віндзара. Заснаваная ў 1440 годзе каралём Генрыхам VI. З Ітанскага каледжа выйшлі 20 брытанскіх прэм’ер-міністраў.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Навучальныя ўстановы Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Ітан
Іларыён Рыгоравіч Галуза

{{Навуковец 
 |Імя                  = Іларыён Рыгоравіч Галуза
 |Арыгінал імя         = 
 |Фота                 = 
 |Шырыня               = 
 |Подпіс               = 
 |Дата нараджэння      = 
 |Месца нараджэння     = 
 |Дата смерці          = 
 |Месца смерці         =
 |Грамадзянства        = 
 |Навуковая сфера      = паразіталогія
 |Месца працы          = 
 |Навуковая ступень    = 
 |Навуковае званне     = , акадэмік АН КазССР
 |Альма-матэр          = 
 |Навуковы кіраўнік    = 
 |Знакамітыя вучні     = 
 |Вядомы як            = 
 |Вядомая як           = 
 |Узнагароды і прэміі  = 
{ style="background:transparent"
       
-
 
}
 |Роспіс               = 
 |Шырыня роспісу       = 
 |Сайт                 = 
 |Вікікрыніцы          = 
}}

**Іларыён Рыгоравіч Галу́за** ( — ) — вучоны ў галіне заалогіі і паразіталогіі, доктар біялагічных навук (1943), прафесар (1943), акадэмік Акадэміі навук Казахскай ССР (1946).

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў вёсцы Даргейкі Сенненскага павета Магілёўскай губерні (Расійская імперыя). У 1925 годзе скончыў Ленінградскі ветэрынарны інстытут. З 1937 г. у Інстытуце заалогіі Акадэміі навук Казахскай ССР, у 1951—1967 гг. яго дырэктар. У 1946—1951 гг. акадэмік-сакратар Аддзялення біялагічных навук Акадэміі навук Казахскай ССР.

## Навуковая дзейнасць 
Вучонаму належаць працы па вывучэнню фаўны і экалогіі кляшчоў — пераносчыкаў узбуджальнікаў кровапаразітарных хвароб жывёл і чалавека і распрацоўцы метадаў барацьбы з імі. Выявіў прыродныя асяродкі лептаспірозаў і бруцэлёзу, прыродную ачаговасць таксаплазмозу, даказаў магчымасць перадачы ўзбуджальніка бруцэлёзу праз іксодавых кляшчоў. Займаўся развіццём асноў вучэння акадэміка Я. Н. Паўлоўскага.

Сярод апублікаванага:
* Кровососущие клещи Казахстана. В 5-ти томах. — Алма-Ата, 1946—1953.
* Токсоплазмоз животных. — Алма-Ата, 1965.
* Диагностика токсоплазмоза. — Алма-Ата, 1971.
* Жизненный цикл токсоплазм. — Алма-Ата, 1974.

## Узнагароды і прэміі 
* Ордэн Леніна
* Ордэн Працоўнага Чырвонага Сцяга
* Ордэн «Знак Пашаны»
* Медаль «За доблесную працу ў Вялікай Айчыннай вайне 1941—1945 гг.»
* Сталінская прэмія 1951 г.
* Залаты медаль імя акадэміка Я. Н. Паўлоўскага
* Ганаровыя граматы Вярхоўнага Савета Казахскай ССР
* медалі

## Літаратура 
*  — С. 473
* Галуза Іларыён Рыгоравіч // Памяць: гісторыка-дакументальная хроніка Сенненскага раёна / уклад. С. В. Шайко; мастак Э. Э. Жакевіч. — Мн., 2003. — С. 539.

## Спасылкі 
* Прыдзвінскі край — Выдатныя і знакамітыя людзі — Галуза І. Р.  // ДУ «Віцебская абласная бібліятэка імя У. М. Леніна»
* Галузо Илларион Григорьевич // «Мегаэнциклопедия Кирилла и Мефодия» megabook.ru

Катэгорыя:Біёлагі СССР
Катэгорыя:Паразітолагі
Катэгорыя:Постаці Казахстана
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Сенненскім раёне
Андрэй Андрэевіч Гайко

**Андрэй Андрэевіч Гайко́** (,  — ) — вучоны ў галіне жывёлагадоўлі, доктар сельскагаспадарчых навук (1971), прафесар (1972).

## Біяграфія 
А. А. Гайко нарадзіўся ў Мінску. У 1947 годзе скончыў Усесаюзны сельскагаспадарчы інстытут завочнай адукацыі ў Маскве. З 1952 г. працаваў у Беларускім НДІ жывёлагадоўлі.

## Навуковая дзейнасць 
А. А. Гайко належаць навуковыя працы па пытаннях інтэнсіўнага развіцця жывёлагадоўлі, атрымання высакаякаснай ялавічыны, павелічэння мясной прадукцыйнасці буйной рагатай жывёлы.

Сярод апублікаванага:
* Красный белорусский скот. — Мн., 1968. (разам з С. І. Тузавым і М. П. Грынем):
* Мясная продуктивность крупного рогатого скота и качество говядины. — Мн. 1971.

## Літаратура 
*  — С. 439.

## Спасылкі 
* Гайко, Андрей Андреевич (доктор сельскохозяйственных наук ; 1914—1985) // Нацыянальная бібліятэка Беларусі

Катэгорыя:Постаці беларускай жывёлагадоўлі
Катэгорыя:Заолагі Беларусі
Катэгорыя:Біёлагі СССР
Віктар Аляксандравіч Карпенка

{{Ваенны дзеяч
|прыналежнасць = 
|гады службы   = 1941—1943
|званне        = 
|род войскаў   = пяхота
|пасада        = 
|часць         = 
|бітвы         = Вялікая Айчынная вайна
|узнагароды    = {
 
}
{
 
}
|сувязі        = 
|у адстаўцы    = 
}}
**Віктар Аляксандравіч Карпенка** (1923—1943) — старшы лейтэнант Рабоча-сялянскай Чырвонай арміі, удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза (1943).

## Біяграфія 
Нарадзіўся 28 ліпеня 1923 года ў вёсцы Кочэраў (цяпер — Радамышльскі раён Жытомірскай вобласці Украіны).

У 1938 годзе ён скончыў сярэднюю школу, а ў 1940 годзе — Кіеўскае тэхнічнае вучылішча, пасля чаго працаваў памочнікам майстра на авіяцыйным заводзе. У 1941 годзе Карпенка быў прызваны на службу ў Рабоча-сялянскую Чырвоную армію. У 1942 годзе ён скончыў Кіеўскае ваеннае пяхотнае вучылішча. З таго ж года — на франтах Вялікай Айчыннай вайны, два разы быў паранены. Да восені 1943 года старшы лейтэнант Віктар Карпенка камандаваў кулямётнай ротай 1281-га стралковага палка 60-й стралковай дывізіі 65-й арміі Цэнтральнага фронту. Вызначыўся падчас бітвы за Дняпро..

Рота Карпенка ў складзе перадавога дэсантнага атрада пераправілася праз Дняпро на поўдзень ад пасёлка Лоеў Лоеўскага раёна Гомельскай вобласці Беларускай ССР і прыняла актыўны ўдзел у захопе і ўтрыманні плацдарма на яго заходнім беразе. 18 кастрычніка 1943 года Карпенка, выявіўшы праціўніка, які замацоўваўся на пануючай вышыні, павёў сваіх салдат у атаку, захапіўшы яе. Нямецкія войскі распачалі дзве контратакі пры падтрымцы артылерыі і танкаў, але ўсе яны былі адбітыя. У баі загінулі ўсе байцы роты Карпенка, у выніку чаго ён застаўся адзін. Тым не менш, Карпенка працягваў весці агонь па праціўніку да падыходу асноўных сіл. У апошнія хвіліны бою ён быў забіты. Пахаваны ў пасёлку Радуль Рыпкынскага раёна Чарнігаўскай вобласці Украіны.

Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 30 кастрычніка 1943 года «за фарсіраванне Дняпра і праяўленыя пры гэтым мужнасць і адвагу» старшы лейтэнант Віктар Карпенка быў пасмяротна ўдастоены высокага звання Героя Савецкага Саюза. Таксама быў узнагароджаны ордэнамі Леніна і Чырвонай Зоркі.

У гонар Карпенкі названая вуліца ў Радамышлі.

## Літаратура 
* 
* Золотые Звезды Полесья. 3-е изд., Киев, 1985.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Загінулі ў баях Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Удзельнікі бітвы за Дняпро
Сцяпан Фёдаравіч Костычаў

**Сцяпан Фёдаравіч Костычаў** (31 снежня 1915 — 1943) — малодшы лейтэнант Рабоча-сялянскай Чырвонай Арміі, удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза (1944).

## Біяграфія 
Сцяпан Костычаў нарадзіўся 31 снежня 1915 года ў вёсцы Бяссонаўка (цяпер раённы цэнтр у Пензенскай вобласці). Скончыў сем класаў школы і школу фабрычна-заводскага вучнёўства. У 1936—1939 гадах праходзіў службу ў Рабоча-сялянскай Чырвонай Арміі. У 1941 годзе Костычаў паўторна быў прызваны ў армію. У тым жа годзе ён скончыў Магілёўскае пяхотнае вучылішча. З верасня 1941 года — на франтах Вялікай Айчыннай вайны. Да кастрычніка 1943 года малодшы лейтэнант Сцяпан Костычаў камандаваў ротай мотастралковага батальёна 108-й танкавай брыгады 9-га танкавага корпуса 65-й арміі Беларускага фронту. Вызначыўся падчас бітвы за Дняпро.

Рота Костычава адной з першых пераправілася праз Дняпро на поўнач ад пасёлка Лоеў Гомельскай вобласці Беларускай ССР і захапіла плацдарм на яго заходнім беразе. Падчас баёў за пашырэнне плацдарма рота паспяхова выбіла праціўніка з вёсак Мохаў, Труд, Гарадок і Ісакавічы. У ноч з 20 на 21 кастрычніка 1943 года Костычев падняў сваіх байцоў у атаку на захоплены нямецкімі войскамі мост. Падчас бою за вёску Страдубка Лоеўскага раёна рота захапіла 2 артылерыйскія гарматы і 3 кулямёты, нанесшы ворагу вялікія страты ў жывой сіле. У тым баі Костычев загінуў. Пахаваны ў вёсцы Чаплін.

## Память 
У Пензе і Бяссонаўке імем С. Ф. Костычава названы вуліцы, у Бяссонаўке пастаўлены бюст.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Камандзіры рот у Вялікай Айчыннай вайне
Катэгорыя:Загінулі ў баях Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Пахаваныя ў Лоеўскім раёне
Катэгорыя:Удзельнікі бітвы за Дняпро
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Пензенскай вобласці
Катэгорыя:Малодшыя лейтэнанты СССР
Давід Абрамавіч Кудравіцкі

**Давід Абрамавіч Кудравіцкі** (1919-1943) — удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, камандзір роты 29-га гвардзейскага стралковага палка 12-й гвардзейскай стралковай дывізіі 61-й арміі Цэнтральнага фронту, Герой Савецкага Саюза, гвардыі лейтэнант.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў пасёлку Хіславічы, цяпер Смаленскай вобласці ў сям'і селяніна. Яўрэй. З 1928 года жыў у Крыме, у вёсцы Гарапашнік. У 1939 годзе скончыў заатэхнікум ў вёсцы Чабатарка (цяпер Сакскі раён Крыму). У тым жа годзе паступіў на геолагаразведачны факультэт Свярдлоўскага горнага інстытута. Але вучыцца давялося нядоўга, быў прызваны ў Чырвоную Армію.

Пачатак Вялікай Айчыннай вайны заспеў сяржанта. Д. А. Кудравіцкага ў Закаўказзі. У верасні 1941 года, разам са сваёй часткай, адбыў на фронт. З першых баёў паказаў сябе адважным салдатам, быў трапным снайперам. У 1942 годзе скончыў курсы малодшых лейтэнантаў на Калінінскім фронце. З верасня 1943 года камандаваў ротай 29-га гвардзейскага стралковага палка.

Вызначыўся ў баях пры фарсіраванні Дняпра. У ноч на 29 верасня 1943 года ўмела арганізаваў фарсіраванне Дняпра ў раёне вёскі Глушэц Лоеўскага раёна Гомельскай вобласці. Пад жорсткім агнём праціўніка дэсантнікі высадзіліся на правы бераг і ў гранатна-штыкавым баю захапілі першую лінію траншэяў. На наступны дзень, 30 верасня, яго рота адбіла некалькі контратакаў гітлераўцаў

1 кастрычніка 1943 года, у рашаючую хвіліну бою, лейтэнант. Д. А. Кудрявицкий асабіста падняў сваіх байцоў у атаку. Загінуў у гэтым баі. Пахаваны ў брацкай магіле у пасёлку гарадскога тыпу Любеч Рыпкынскага раёна Чарнігаўскай вобласці (Украіна).

Рота працягвала ўтрымліваць плацдарм і тым самым забяспечыла фарсіраванне ракі іншымі падраздзяленнямі.

## Узнагароды 
Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 15 студзеня 1944 года за мужнасць і гераізм, праяўленыя пры фарсіраванні Дняпра і ўтрыманні плацдарма на яго правым беразе, гвардыі лейтэнанту Кудравіцкаму Давіду Абрамовічу пасмяротна прысвоена званне Героя Савецкага Саюза.

Узнагароджаны ордэнам Леніна.

## Памяць 
Імем Героя названа вуліца ў родным пасёлку.
Яго імя ўвекавечана на мемарыяльнай дошцы, устаноўленай на будынку горнага універсітэта ў Екацярынбургу.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Афіцэры СССР
Катэгорыя:Камандзіры рот у Вялікай Айчыннай вайне
Катэгорыя:Пехацінцы Вялікай Айчыннай вайны
Васіль Іванавіч Кулікоў (1921—1943)

**Васіль Іванавіч Кулікоў** (1921—1943) — старшы сяржант Рабоча-сялянскай Чырвонай арміі, удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза (1944).

## Біяграфія 
Васіль Кулікоў нарадзіўся ў 1921 годзе ў Іванава-Вазнясенске. Пасля заканчэння сямі класаў школы працаваў вучнем слесара ў чыгуначным дэпо. У лістападзе 1940 года Кулікоў быў прызваны на службу ў Рабоча-сялянскую Чырвоную Армію. З чэрвеня 1941 года — на франтах Вялікай Айчыннай вайны. Да кастрычніка 1943 года старшы сяржант Васіль Кулікоў камандаваў гарматай 2-й батарэі 969-га артылерыйскага палка 60-й стралковай дывізіі 18-га стралковага корпуса 65-й арміі Беларускага фронту. Вызначыўся падчас бітвы за Дняпро.

17 кастрычніка 1943 года разлік Кулікова пераправіўся праз Дняпро у раёне вёскі Бывалькі Лоеўскага раёна Гомельскай вобласці Беларускай ССР. Калі з-за блізкага разрыву варожага снарада зброя апынулася ў вадзе, Кулікоў з таварышамі выратаваў яго і выцягнуў на бераг. На заходнім беразе Кулікоў прыняў актыўны ўдзел у баях за захоп і ўтрыманне плацдарма. Толькі за дзень 20 кастрычніка Кулікоў асабіста знішчыў 1 САУ «Фердынанд», 2 105-міліметровыя артылерыйскія гарматы, 2 кулямёта, 1 павозку, 2 конных запрэжках, каля 20 салдат і афіцэраў. У тым баі ён быў паранены, але працягваў змагацца. 30 кастрычніка 1943 года Кулікоў загінуў у баі. Пахаваны ў вёсцы Міхалёўка Лоеўскага раёна Гомельскай вобласці Беларусі. Таксама быў узнагароджаны ордэнамі Леніна і Чырвонай Зоркі, медалём «За адвагу».

## Літаратура 
* 
* Навечно в сердце народном. — 3-е изд., доп. и испр. — , 1984.
* Подвиг. — 3-е издание, испр. и доп. — , 1980.

Катэгорыя:Артылерысты Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Загінулі ў баях Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Пахаваныя ў Лоеўскім раёне
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1921 годзе
Катэгорыя:Удзельнікі бітвы за Дняпро
Руапукэ (востраў)

**Руапукэ** () — востраў каля паўднёвага ўзбярэжжа Новай Зеландыі. Плошча — 16 км². Сталага насельніцтва няма. 

## Геаграфія 
Востраў Руапукэ месціцца за 27 км на паўночны ўсход ад вострава Сцьюарт. Ад Паўднёвага вострава аддзелены пралівам Фова. Суша складаецца з крышталічных метамарфічных і магматычных парод. Найвышэйшы пункт дасягае ўсяго 41 м. Нізіны вострава забалочаны. Вылучаецца некалькі лагун з прэснай або саланаватай вадой.

## Прырода 
Большая частка паверхні Руапукэ ўяўляе сабой пашы і прасторы, зарослыя хмызняком. У цэнтральнай частцы захаваліся невялікія па плошчы лясы. Жывёльны свет прадстаўлены шматлікімі птушкамі. Руапукэ — другое месца на тэрыторыі Новай Зеландыі, дзе была зафіксавана прысутнасць мышэй.

## Гісторыя 
Востраў Руапукэ быў адкрыты ў 1770 годзе Джэймсам Кукам. У 1824 годзе каля яго пацярпеў крушэнне брыг «Элізабет Генрыета», адкуль на Руапукэ перабраліся мышы. У той час ён быў населены маары ў колькасці каля 200 чалавек на чале з правадыром Тухаваікі, які адзін з першых усталяваў зносіны з брытанскімі кітабоямі. На мове маары назва значыць «два ўзвышшы».

Пасля перасялення тубыльцаў на Паўднёвы востраў яго пашы выкарыстоўваліся для трымання авечак. У нашы дні востраў належыць нашчадкам Тухаваікі, гаспадарчая дзейнасць не вядзецца.

## Спасылкі 
* RUAPUKE ISLAND
* Hunting henriettas on Ruapuke Island – on the tail of New Zealand’s first mice

Катэгорыя:Незаселеныя астравы
Катэгорыя:Астравы Новай Зеландыі
Катэгорыя:Астравы Ціхага акіяна
Атбара

**А́тбара** () — рака ў Афрыцы, у Эфіопіі і Судане, правы прыток ракі Ніл.

Даўжыня ракі 1120 (805) км. Сярэдні расход вады ў ніжнім цячэнні 32 м³/с, найбольшы — 1815 м³/с. Рака бярэ пачатак на Эфіопскім нагор’і, у напрамку на паўночны захад ад возера Тана. Працякае пераважна па Суданскаму плато. Упадае ў Ніл каля горада Атбара. Паўнаводная ў перыяд дажджоў (чэрвень — жнівень), у межань перасыхае і не мае паверхневага сцёку. Вада ракі вызначаецца вялікай мутнасцю, асабліва ў час пясчаных бур.

На рацэ плаціна вадасховішча і ГЭС.

## Літаратура 
* 
* Атбара // Малая советская энциклопедия / Гл. ред. Б. А. Введенский — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1958. — 250 000 экз. — Т. 1. — С. 627.
* Атбара, Бахр-эль-Асуад // 

## Спасылкі 
* [Атбара (река) // «Мегаэнциклопедия Кирилла и Мефодия» megabook.ru](https://megabook.ru/article/Атбара%20(река))
* Atbara River // Encyclopaedia Britannica
* Nile Basin — Station: Kilo 3 // Water Systems Analysis Group at the University of New Hampshire

Катэгорыя:Басейн Ніла
Катэгорыя:Рэкі Судана
Катэгорыя:Рэкі Эфіопіі
Латышаў

**Латышаў** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Вадзім Канстанцінавіч Латышаў (нар. 1948)  — беларускі архітэктар.
* Генадзь Пятровіч Латышаў (нар. 1946) — беларускі архітэктар.
* Уладзімір Фёдаравіч Латышаў (1923—1943) — Герой Савецкага Саюза.
* Уладзіслаў Латышаў (нар. 1999) — беларускі плывец.
1853 год у гісторыі астраноміі

**1853** год быў адзначаны шэрагам падзей у астраноміі.

## Падзеі 
## Астранамічныя з’явы 
## Адкрытыя астранамічныя аб’екты 
## Нарадзіліся 
## Памерлі 
* 2 кастрычніка — **Дамінік Франсуа Араго**, французскі фізік і астраном (нар. 26.02.1786).

## Зноскі 
## Літаратура 
* 


Катэгорыя:Гады ў астраноміі
Адам Іосіфавіч Дзітрых

**Адам Іосіфавіч Дзітрых** (1866—1933) — рускі архітэктар.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў 1866 годзе ў г. Варшаве.

Пачаткову адукацыю атрымаў дома і ў дадатковым класе Варшаўскага рэальнага вучылішча, па механічным аддзяленні. У 1884 годзе паступіў у інстытут Грамадзянскіх інжынераў, які скончыў у 1891 годзе з сапраўдным званнем і чынам X класа.

Яшчэ ў Інстытуце, падчас летніх канікул, знаходзіўся на практычных занятках пры пабудове ў такіх архітэктараў, як , Д. В. Люшын,  і .

Па выхадзе з вучылішча А. Дзітрых у 1891 годзе прызначаны ад дэпартамента надзелаў памочнікам будаўніка  Гродзенскай губерні.

Пазней працаваў у Крыме (1890-я). Служыў гарадскім участковым архітэктарам у Санкт-Пецярбургу. Працаваў архітэктарам Галоўнага ўпраўлення надзелаў, загадчыкам будаўнічай часткай .

Выкладаў у Політэхнічным і ў сваім родным інстытуце (прафесар Політэхнічнага з 1900-х і Інстытута Грамадзянскіх інжынераў з 1917 года. Быў архітэктарам і выкладчыкам , сапраўдным членам . У савецкі час — прафесар і дырэктар Інстытута грамадзянскіх інжынераў (1926—1930).

## Праекты 
### Санкт-Пецярбург 
* , д.№ 6 — будынак Хімічнай лабараторыі Горнага інстытута. 1900—1901. Сумесна з .
* , д.№ 5 — жылыя карпусы і воданапорная вежа Ляснога інстытута. 1900—1903. (?)
* , д.№ 5 — будынак Ляснога інстытута. Частковая надбудова. 1900-я.
* , д.№ 9 — Фурштацкая вуліца, д.№ 62 — асабняк . 1903—1905. Уключаны дом, які раней там існаваў.
* , д.№ 22 — асабняк С.&#x20;С.&#x20;Шліхцінга. Перабудова. 1904.
* , д.№ 4 — будынак Сцябутаўскіх жаночых сельскагаспадарчых курсаў. Рэканструкцыя будынка спецыяльна для курсаў. 1909.
* Аптэкарскі праспект, д.№ 1 — будынак бібліятэкі гербарыя і Батанічнага саду. 1911—1915.
* , д.№ 2, правы корпус — жылы дом Батанічнага саду. 1910-я (?)

### Іншыя гарады 
*  — удзельнік будаўніцтва
* Будынка сельскагаспадарчых інстытутаў у ,  і Кішынёве
* Гамеапатычны санаторый у Сестрарэцку

## Літаратура 
* Зодчие Санкт-Петербурга. XIX — начало XX века&#x20;&#x2F;&#x20;сост. В.&nbsp;Г.&nbsp;Исаченко; ред. Ю.&nbsp;Артемьева, С.&nbsp;Прохватилова.&nbsp;— СПб.: Лениздат, 1998.&nbsp;— 1070&nbsp;с.&nbsp;— ISBN 5-289-01586-8.
* *Никитенко Г. Ю., Соболь В. Д.*&#x20;Василеостровский район. Энциклопедия улиц Санкт-Петербурга (Справочное издание).&nbsp;— СПб.: Белое и черное, 2002.&nbsp;— 534, илл&nbsp;с.&nbsp;— ISBN 5-89771-030-9.

## Спасылкі 
* Санкт-Петербургские ассамблеи
* Дитрих Адам Иосифович (1866-1933)  // omgau.ru

Катэгорыя:Архітэктары Варонежа
Катэгорыя:Архітэктары Кішынёва
Катэгорыя:Архітэктары Малдовы
Катэгорыя:Архітэктары Расіі
Катэгорыя:Архітэктары СССР
Катэгорыя:Архітэктары Омска
Катэгорыя:Архітэктары Санкт-Пецярбурга
Катэгорыя:Рэктары Санкт-Пецярбургскага архітэктурна-будаўнічага ўніверсітэта
Катэгорыя:Архітэктары Польшчы
Ляхавецкі сельсавет

**Ляхавецкі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Маларыцкага раёна Брэсцкай вобласці. Цэнтр — вёска Ляхаўцы.

Утвораны 12 кастрычніка 1940 года. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Макранскага сельсавета.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Маларыцкага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1940 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1954 годзе
1873 год у гісторыі астраноміі

**1873** год быў адзначаны шэрагам падзей у астраноміі.

## Падзеі 
## Астранамічныя з’явы 
## Адкрытыя астранамічныя аб’екты 
## Нарадзіліся 
## Памерлі 
* 23 верасня — **Жан Шакарнак**, французскі астраном (нар. 21.06.1823).

## Зноскі 

Катэгорыя:Гады ў астраноміі
Уладзімір Фёдаравіч Латышаў

**Уладзімір Фёдаравіч Латышаў** (1923—1943) — лейтэнант Рабоча-сялянскай Чырвонай Арміі, удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза (1943).

## Біяграфія 
Уладзімір Латышаў нарадзіўся 18 мая 1923 года ў вёсцы Паповічы (цяпер — Латышава Дзяржынскага раёна Калужскай вобласці). Скончыў сярэднюю школу і Калужскі тэхнікум шляхоў зносін. У кастрычніку 1941 года апынуўся ў акупацыі ў Калузе, але ўжо праз месяц горад быў вызвалены савецкімі войскамі. У сакавіку 1942 года Латышаў быў прызваны на службу ў Рабоча-сялянскую Чырвоную Армію. З таго ж года — на франтах Вялікай Айчыннай вайны. Скончыў курсы малодшых лейтэнантаў і курсы «Стрэл».

Да кастрычніка 1943 года лейтэнант Уладзімір Латышаў камандаваў ротай 744-га стралковага палка 149-й стралковай дывізіі 65-й арміі Цэнтральнага фронту. Вызначыўся падчас бітвы за Дняпро. У ноч з 15 на 16 кастрычніка 1943 года Латышаў з групай байцоў першым пераправіўся праз Дняпро у раёне вёскі Шчытцы Лоеўскага раёна Гомельскай вобласці Беларускай ССР і захапіў плацдарм на яго заходнім беразе. Праціўнік распачаў некалькі контратак, але група паспяхова адбіла іх, пратрымаўшыся да пераправы ўсяго палка. 17 кастрычніка 1943 года Латышаў загінуў у баі. Першапачаткова быў пахаваны ў Шчытцах, але пазней перапахаваны ў брацкай магіле у вёсцы Крупейкі Лоеўскага раёна.

Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 30 кастрычніка 1943 года за «мужнасць, адвагу і гераізм, праяўленыя ў барацьбе з нямецкімі захопнікамі», лейтэнант Уладзімір Латышаў пасмяротна быў удастоены высокага звання Героя Савецкага Саюза. Таксама пасмяротна быў узнагароджаны ордэнам Леніна.

У гонар Латышава перайменаваная яго родная вёска, названы вуліцы на станцыі Пятоўская і ў вёсцы Крупейкі.

## Літаратура 
* 
* *Поленков К. А., Хромиенков Н. А.* Калужане — Герои Советского Союза. — Калуга, 1963.

Катэгорыя:Камандзіры рот у Вялікай Айчыннай вайне
Катэгорыя:Загінулі ў баях Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Пахаваныя ў Лоеўскім раёне
Катэгорыя:Удзельнікі бітвы за Дняпро
Катэгорыя:Пехацінцы Вялікай Айчыннай вайны
Шпалавы грыб

**Шпалавы грыб**, або **пілаліснік лускаваты** (*Neolentinus lepideus*) — від губавых базідыяльных грыбоў з роду *Neolentinus*. Дрэваразбуральнік.

## Апісанне 
Пладовыя целы шапкавыя, тоўстыя, шчыльныя, мясістыя, пазней дравяніста-скурыстыя, з тонкім падвернутым, потым прыпадпятым, звілістым краем. Паверхня шапкі цёмна-жоўтая або бледна-крэмава-рыжая, укрытая буйнымі., паразрыванымі, больш цёмнымі лусачкамі. Тканка шчыльная, белая, пры высыханні жорсткая і коркавая. Пласцінкі пругкія, прырослыя, зыходныя, жаўтаватыя. Ножка цыліндрычная, шчыльна лямцава-лускавінкавая, з хвалістым кольцам, карычневая каля асновы. Споры белыя, прадаўгаватыя, унутры зярністыя.

## Пашырэнне 
Пашыраны ў Еўразіі. На Беларусі часта трапляецца ў лясах на ствалах, пнях і павале хвойных парод дрэў; адзначаны на апрацаванай сыраватай драўніне ў скляпах, падвалах, хлявах; разбуральнік драўляных тэлеграфных слупоў і чыгуначных шпалаў. Выклікае хуткае гніенне драўніны, якая робіцца буравата-карычневай, трэскаецца і рассыпаецца.

## Сінонімы 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Літаратура 
* *Галаўко А.* Шпалавы грыб // 

Катэгорыя:Агарыкаміцэты
1938 год у гісторыі астраноміі

**1938** год быў адзначаны шэрагам падзей у астраноміі.

## Падзеі 
* 28 чэрвеня — метэарыт вагой 450 тон упаў у полі непадалёк ад горада , штат Пенсільванія.
* 3—10 жніўня — VI Генеральная асамблея Міжнароднага астранамічнага саюза ў Стакгольме.

## Астранамічныя з’явы 
## Адкрытыя астранамічныя аб’екты 
## Нарадзіліся 
## Памерлі 
## Зноскі 

Катэгорыя:Гады ў астраноміі
Фіксікі

**Фі́ксікі** (ад англ. *to fix* — «чыніць, выпраўляць») — расійскі камп’ютарны мультыплікацыйны серыял. Створаны па матывах аповесці Эдуарда Успенскага «Гарантыйныя чалавечкі». Прэм’ера адбылася 13 снежня 2010 года ў тэлеперадачы «Дабранач, маляняты!» На канале «Расія-1». Таксама выходзіць на тэлеканалах «Карусель» і «Дзіцячы». З ліпеня па снежань 2014 года трансляваўся на тэлеканале «Культура». З чэрвеня 2014 года транслюецца на тэлеканале «Мульт». Улетку 2016 года трансляваўся на тэлеканале «Тлум HD». З 8 лютага 2017 года транслюецца на канале «О!».

Мультфільм створаны прадзюсарскай кампаніяй «Аэраплан». Ідэя серыяла належыць Аляксандру Татарскаму (паказаны ў заключных тытрах).

## Сюжэт 
Мультсерыял распавядае пра сям’ю **Фіксікаў** — маленькіх чалавечкаў, якія жывуць ўнутры тэхнікі і выпраўляюць яе паломкі. Усяго Фіксікаў дзевяць: **Татус (Папус), Мася** і іх дзеці **Сімка і Нулік**, дзядуля фіксікаў **Дзедус**, а таксама аднакласнікі Сімкі **Фа́ер, Ігрэк, Шпу́ля і Ве́рта**. Таксама ў мультсерыяле ўдзельнічаюць ДзімДзімыч — дванаццацігадовы хлопчык, у хаце якога жывуць фіксікі, і яго сабака **Куса́чка** пароды чыхуахуа, **бацькі хлопчыка** і павучок Жучка, Каця, Васька, бабуля ДзімДзімыча.

У другім сязоне мультсерыяла з’явіліся новыя героі — **Геній Яўгенавіч Чудакоў і Лізанька**.З’яўленне ў серыяле навукоўца-даследчыка і новага месца дзеяння пашырае нашы магчымасці. Галоўнае, што мы цяпер зможам закрануць такіх тэм, пра якія ў абстаноўцы звычайнай кватэры і з дапамогай героя-дзіцяці нельга было сказаць. Напрыклад, мы запускаем у вытворчасць серыі «Вогнетушыльнік», «Падушка бяспекі», «Правады», «Экатестер». Усё гэта дазволіць серыялу «Фіксікі» стаць больш універсальным і адказаць на большую колькасць «чаму?», якія бацькі чуюць ад дзяцей.- Георгій Васільеў, прадзюсар серыяла.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Мультсерыялы Расіі
Катэгорыя:Фільмы 2010 года
Леанід Сямёнавіч Лапцеў

**Леанід Сямёнавіч Лапцеў** (1914-1943) — малодшы сяржант Рабоча-сялянскай Чырвонай Арміі, удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза (1943).

## Біяграфія 
Нарадзіўся 25 красавіка 1914 года ў вёсцы Лобва (цяпер — пасёлак у Новалялінскім гарадскім акрузе Свярдлоўскай вобласці). Пасля заканчэння пачатковай школы працаваў грузчыкам у леспрамгасе Алапаеўскага раёна.

У ліпені 1941 года прызваны на службу ў Рабоча-сялянскую Чырвоную Армію. З лютага 1943 года — на франтах Вялікай Айчыннай вайны. Да кастрычніка 1943 года малодшы сяржант Леанід Лапцеў камандаваў аддзяленнем сувязі 1-га артылерыйскага дывізіёна 362-га артылерыйскага палка 106-й стралковай дывізіі 65-й арміі Цэнтральнага фронту. Вызначыўся падчас бітвы за Дняпро.

15 кастрычніка 1943 года Лапцеў разам з трыма сувязістамі пераправіўся праз Дняпро у раёне пасёлка Лоеў Гомельскай вобласці Беларускай ССР і праклаў кабель сувязі. За час баёў Лапцеў тры разы перапраўляўся праз Дняпро, ліквідуючы пашкоджанні. 28 кастрычніка 1943 года ў баі ён быў смяротна паранены. Першапачаткова быў пахаваны ў ваколіцах вёскі Барэц Лоеўскага раёна, пазней перапахаваны ў парку вёскі Пярэдзелка таго ж раёна.

Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 30 кастрычніка 1943 года за «ўзорнае выкананне баявых заданняў камандавання на фронце барацьбы з нямецкімі захопнікамі і праяўленыя пры гэтым мужнасць і гераізм» малодшы сяржант Леанід Лапцеў пасмяротна быў удастоены высокага звання Героя Савецкага Саюза. Таксама быў узнагароджаны ордэнам Леніна і Чырвонай Зоркі, медалём.

У гонар Лапцева названы вуліцы ў Лобве і пасёлку Мураткава Алапаеўскага раёна Свярдлоўскай вобласці.

## Литература 
* 
* Золотые Звёзды свердловчан. — Свердловск: Средне-Уральское кн.изд., 1970.
* Навечно в сердце народном. 3-е изд., доп. и испр. — Минск, 1984.
* Связисты — Герои Советского Союза. Книга 1. — Л., 1982.

Катэгорыя:Загінулі ў баях Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Пахаваныя ў Лоеўскім раёне
Катэгорыя:Удзельнікі бітвы за Дняпро
Сезон 2018 ФК Дняпро Магілёў

У 2018 годзе футбольны клуб «Дняпро» з Магілёва прымаў удзел трох афіцыйных турнірах: 
* Чэмпіянаце Беларусі 2018 (16 месца і вылет у Першую лігу),
* Кубку Беларусі 2017/2018 (паражэнне ў паўфінале),
* Кубку Беларусі 2018/2019 (паражэнне ў 1/16 фіналу).

## Склад каманды 
### Ігракі 
|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"

1 Футбаліст пакінуў «Дняпро» (яго нумар можа быць перададзены іншаму іграку)
2 Яўген Красноў некаторы час выступаў пад нумарамі 25 і 85

* Пасля рыскі пададзены ігракі, якія прыйшлі ў каманду ў сярэдзіне сезону
* Капітан каманды:
**  Аляксандр Паўлаў

### Трэнерскі штаб 
*  Вячаслаў Ляўчук (1971 г.н.) — галоўны трэнер (да чэрвеня)
*  Яўген Капаў (1977 г.н.) — трэнер, в.а. галоўнага трэнера ў чэрвені—жніўні і з лістапада
*  Сяргей Літоўчанка (1979 г.н.) — галоўны трэнер (са жніўня па лістапад)
*  Юрый Лукашоў (1974 г.н.) — трэнер
*  Алег Ляшчынскі (1965 г.н.) — трэнер па навукова-метадычнай працы (да чэрвеня)
*  Віталь Разгон (1980 г.н.) — трэнер (са жніўня па лістапад)
*  Сяргей Сініцын (1972 г.н.) — трэнер брамнікаў
*  Уладзімір Шунейка (1974 г.н.) — галоўны трэнер дубля

## Трансферы 
### Зіма 2017—2018 
#### Прыйшлі ў клуб 
1 З арэнды
2 У арэнду

#### Пакінулі клуб 
1 З арэнды
2 Раней — у «Лідзе» ў арэндзе
3 У арэнду

### Лета 2018 
#### Прыйшлі ў клуб 
#### Пакінулі клуб 
1 У арэнду
2 Прыйшоў у каманду 15.08.2018 з кіеўскага «Арсенала»

### Восень 2018 
#### Прыйшлі ў клуб 
#### Пакінулі клуб 
## Спасылкі 
* Сезон 2018 на сайце football.by
* Сезон 2018 на сайце teams.by

2018
Дняпро Магілёў
Катэгорыя:2018 год у Магілёве
Сезон 2018 ФК Тарпеда Мінск

У 2018 годзе футбольны клуб «Тарпеда» з Мінска прымаў удзел у двух афіцыйных турнірах: 
* Чэмпіянаце Беларусі 2018 (14 месца),
* Кубку Беларусі 2018/2019 (паражэнне ў 1/8 фіналу).

## Склад каманды 
### Ігракі 
|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"

1 Футбаліст пакінуў «Тарпеда» (яго нумар можа быць перададзены іншаму іграку)

* Пасля рыскі пададзены ігракі, якія прыйшлі ў каманду ў сярэдзіне сезону
* Капітан каманды:
**  Сяргей Лынько

### Трэнерскі штаб 
*  Сяргей Кабельскі (1974 г.н.) — галоўны трэнер (да чэрвеня)
*  Леанід Лагун (1978 г.н.) — галоўны трэнер (з чэрвеня да жніўня)
*  Уладзімір Нявінскі (1973 г.н.) — трэнер (да жніўня), галоўны трэнер (са жніўня)
*  Аляксандр Клімовіч (1966 г.н.) — трэнер (да жніўня)
*  Дзмітрый Навіцкі (1973 г.н.) — трэнер (са жніўня)
*  Сяргей Паўлюковіч (1974 г.н.) — трэнер (са жніўня)
*  Валерый Макарэвіч (1983 г.н.) — трэнер брамнікаў
*  Мікіта Шапіра (1989 г.н.) — галоўны трэнер дубля (да жніўня)
*  Арцём Кендыш (1985 г.н.) — галоўны трэнер дубля (з верасня)

## Трансферы 
### Зіма 2017—2018 
#### Прыйшлі ў клуб 
1 З арэнды
2 У арэнду

#### Пакінулі клуб 
1 Раней — у «Баранавічах» у арэндзе
2 Раней — у «Крумкачах» у арэндзе
3 У арэнду, раней — у «Энергетыку-БДУ» ў арэндзе

### Лета 2018 
#### Прыйшлі ў клуб 
1 У арэнду

#### Пакінулі клуб 
1 З арэнды
2 У арэнду

## Спасылкі 
* Сезон 2018 на сайце football.by
* Сезон 2018 на сайце teams.by

2018
Тарпеда Мінск
Катэгорыя:2018 год у Мінску
Сезон 2018 ФК Смалявічы

У 2018 годзе футбольны клуб «Смалявічы» прымаў удзел у двух афіцыйных турнірах: 
* Чэмпіянаце Беларусі 2018 (15 месца і вылет у Першую лігу),
* Кубку Беларусі 2018/2019 (паражэнне ў 1/8 фіналу).

## Склад каманды 
### Ігракі 
|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"

1 Футбаліст пакінуў «Смалявічы» (яго нумар можа быць перададзены іншаму іграку)

* Пасля рыскі пададзены ігракі, якія прыйшлі ў каманду ў сярэдзіне сезону
* Капітан каманды:
**  Валерый Гарбачык (да жніўня)
**  Іван Васілёнак (са жніўня)

### Трэнерскі штаб 
*  Аляксандр Бразевіч (1973 г.н.) — галоўны трэнер
*  Аляксей Міхайлаў (1987 г.н.) — старшы трэнер
*  Аляксандр Лісоўскі (1975 г.н.) — трэнер (да чэрвеня)
*  Віталь Казанцаў (1981 г.н.) — трэнер
*  Арцём Гамялько (1989 г.н.) — трэнер брамнікаў
*  Яўген Лінёў (1980 г.н.) — галоўны трэнер дубля

## Трансферы 
### Зіма 2017—2018 
#### Прыйшлі ў клуб 
1 У арэнду

#### Пакінулі клуб 
1 З арэнды
2 Раней — у «Промні» ў арэндзе
3 З арэнды, у якой быў два тыдні

### Лета 2018 
#### Прыйшлі ў клуб 
1 У арэнду

#### Пакінулі клуб 
1 З арэнды

## Спасылкі 
* Сезон 2018 на сайце football.by
* Сезон 2018 на сайце teams.by

2018
Смалявічы
Востраў Дрыгальскага

**Востраў Дрыга́льскага** () — востраў у Антарктыцы, у сярэдзіннай частцы мора Дэйвіса (Паўднёвы акіян).

Плошча вострава 204 км². Вышыні да 327 м. Паверхня вострава пакрытая лёдам. Берагі абрывістыя.

Востраў адкрыты ў 1912 годзе аўстралійскай антарктычнай экспедыцыяй пад кіраўніцтвам Д. Моўсана. Названы ў гонар нямецкага географа, геафізіка, палярнага даследчыка Э. Дрыгальскага. Упершыню востраў даследаваны савецкай Антарктычнай экспедыцыяй у 1956 годзе.

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* Дригальского остров // «Мегаэнциклопедия Кирилла и Мефодия» megabook.ru

Катэгорыя:Астравы Антарктыды
Катэгорыя:Незаселеныя астравы
Катэгорыя:Аб’екты, названыя ў гонар людзей
Тайна Элг

**Тайна Элісабет Элг** (; ) — фінска-амерыканская актрыса і танцоўшчыца.

Нарадзілася ў Імпілахці ў сям'і піяніста Оке Элга і яго жонкі Алены Дабраумавай, імігранткі з Расіі. У юнацтве была аддадзена маці ў балетную школу пры Фінскай нацыянальнай оперы, якую скончыла ў 1946 годзе. Пасля гэтага яна шмат гастралявала з балетнай трупай па Скандынавіі, а затым і Англіі, перш чым з-за траўмы была вымушана пакінуць танцавальную кар'еру. У далейшым Элг працавала ў якасці фотамадэлі ў Парыжы, дзе здымалася для часопісаў "Vogue" і "Elle".

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Актрысы ЗША
Катэгорыя:Актрысы Фінляндыі
Катэгорыя:Артысты балета XX стагоддзя
Фуэртэвентура

**Фуэртэвенту́ра** () — вулканічны востраў у Атлантычным акіяне, у групе Канарскіх астравоў. Адміністрацыйна падпарадкаваны астраўной правінцыі Лас-Пальмас (Іспанія).

Востраў знаходзіцца за 100 км ад узбярэжжа Афрыкі, мае вулканічнае паходжанне, гарысты. Ад вострава Лансаротэ аддзелены пралівам Ла-Бакайна. Плошча вострава каля 2000 км². Вышыні да 844) м. Галоўны горад і порт — Пуэрта-дэль-Расарыа. Дзейнічае аэрапорт.

На востраве развіты турызм.

## Літаратура 
* Фуэртевенту́ра // Африка: энциклопедический справочник. Т. 2. Л—Я / Гл. ред. А. Громыко. Ред. колл. В. М. Власов, Н. И. Гаврилов и др. — М.: Советская энциклопедия, 1987. — С. 523. — 671 с. с илл.

## Спасылкі 
* Обзор острова Фуэртевентура // Информационный сайт об Испании — Spainix.ru 

Катэгорыя:Канарскія астравы
Сезон 2018 ФК Гомель

У 2018 годзе футбольны клуб «Гомель» прымаў удзел у двух афіцыйных турнірах: 
* Чэмпіянаце Беларусі 2018 (12 месца),
* Кубку Беларусі 2018/2019 (паражэнне ў 1/8 фіналу).

## Склад каманды 
### Ігракі 
|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"

1 Футбаліст пакінуў «Гомель» (яго нумар можа быць перададзены іншаму іграку)

* Пасля рыскі пададзены ігракі, якія прыйшлі ў каманду ў сярэдзіне сезону
* Капітан каманды:
**  Дзмітрый Айдаў (да чэрвеня)
**  Руслан Юдзянкоў (з ліпеня)

### Трэнерскі штаб 
*  Вячаслаў Герашчанка (1972 г.н.) — галоўны трэнер (да мая)
*  Аляксей Мяркулаў (1972 г.н.) — старшы трэнер (да мая), в.а. галоўнага трэнера (з мая па ліпень), галоўны трэнер (з ліпеня)
*  Валерый Яначкін (1954 г.н.) — старшы трэнер (з ліпеня)
*  Уладзімір Рыжчанка (1971 г.н.) — трэнер брамнікаў
*  Сяргей Нікіценка (1978 г.н.) — трэнер па навукова-метадычнай працы
*  Аляксандр Кульчы (1973 г.н.) — трэнер (з чэрвеня)
*  Віктар Барэль (1974 г.н.) — галоўны трэнер дубля

## Трансферы 
### Зіма 2017—2018 
#### Прыйшлі ў клуб 
1 З арэнды

#### Пакінулі клуб 
1 З арэнды
2 У арэнду
3 Раней — у «Граніце» ў арэндзе
4 У арэнду, раней — у «Хіміку» ў арэндзе з «Белшыны»
5 Раней — у «Белшыне» ў арэндзе
6 У арэнду, раней — у «Белшыне» ў арэндзе

### Лета 2018 
#### Прыйшлі ў клуб 
#### Пакінулі клуб 
1 З арэнды
2 Раней — у «Оршы» ў арэндзе
3 У арэнду
4 У арэнду, раней — у ЮАС у арэндзе

## Спасылкі 
* Сезон 2018 на сайце football.by
* Сезон 2018 на сайце teams.by

2018
Гомель
Катэгорыя:2018 год у Гомелі
Мікалай Мікітавіч Літвіненка

**Мікалай Мікітавіч Літвіненка** (1913—1943) — чырвонаармеец, удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза (1943).

## Біяграфія 
Мікалай Літвіненка нарадзіўся ў 1913 года ў вёсцы Піленкова (цяпер — пасёлак Цандрыпш ў Абхазіі). Пасля заканчэння пяці класаў школы працаваў вадзіцелем. У 1943 годзе быў прызваны на ваенную службу. Са жніўня таго ж года — на фронце, быў стралком 744-га стралковага палка 149-й стралковай дывізіі 65-й арміі Цэнтральнага фронту. Вызначыўся падчас бітвы за Дняпро.

У ноч з 15 на 16 кастрычніка 1943 года Літвіненка з групай байцоў пераправіўся праз Дняпро у раёне пасёлка Лоеў Лоеўскага раёна Гомельскай вобласці Беларускай ССР і прыняў актыўны ўдзел у баях за захоп і ўтрыманне плацдарма на яго заходнім беразе. Яго дзеянні спрыялі паспяховай пераправе ўсяго палка. 17 кастрычніка 1943 года Літвіненка загінуў у баі.

Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 30 кастрычніка 1943 года чырвонаармеец Мікалай Літвіненка пасмяротна быў удастоены высокага звання Героя Савецкага Саюза. Таксама пасмяротна быў узнагароджаны ордэнам Леніна.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Загінулі ў баях Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Удзельнікі бітвы за Дняпро
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Абхазіі