Мікалай Міхайлавіч Страхаў

**Мікалай Міхайлавіч Стра́хаў** (; 15 красавіка 1900 — 13 ліпеня 1978) — савецкі геолаг, літолаг і геахімік, доктар геолага-мінералагічных навук (1934), акадэмік Акадэміі навук СССР (1953). Бацька савецкага вучонага У. М. Страхава.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў горадзе Болхаў (Арлоўская вобласць Расіі) у сям’і настаўніка. У 1918—1919 гадах выкладаў на курсах чырвонаармейцаў, з 1919 года — у школе ў Болхаве. У 1923 годзе паступіў на геолага-геафізічнае аддзяленне фізіка-матэматычнага факультэта Маскоўскага дзяржаўнага ўніверсітэта. Універсітэт скончыў у 1928 годзе. У 1928—1929 гадах працаваў у Маскоўскім аддзяленні Геалагічнага камітэта, з 1934 года ў Геалагічным інстытуце Акадэміі навук СССР. Адначасова ў 1930—1944 гадах выкладаў Маскоўскім геолагаразведачным інстытуце і ў 1936—1937 гадах у Маскоўскім нафтавым інстытуце.

## Навуковая дзейнасць 
Асноўныя працы М. М. Страхава прысвечаны праблемам ўтварэння асадкавых горных пародам і звязаным з імі карысным выкапням (жалезныя руды, солі, гаручыя сланцы). Развіў і абгрунтаваў параўнальна-літалагічны метад тлумачэння ўтварэння старажытных асадкавых адкладаў. Стварыў вучэнне пра тыпы літагенезу ў розных кліматычных зонах і аб стадыях пераўтварэнні ападкавага матэрыялу ў пароды. Распрацаваў важнейшыя палажэнні геахіміі асадкавага працэсу і разгледзеў яе эвалюцыю ў гісторыі Зямлі, тэорыю дыягенезу, галагенезу, гуміднага рудаўтварэння. Устанавіў заканамернасці ўтварэння жалезарудных, карбанатных і іншых фацый. Вывучыў ўплыў фізіка-геаграфічнага ўзаемадзеяння вадазбораў і вадаёмаў сцёку на размеркаванне элементаў у працэсах утварэння асадкавых парод.

Член Міжнароднай асацыяцыі па седыменталогіі з 1966 года.

Сярод апублікаванага:
* Задачи и методы исторической геологии — М.-Л.: НКТП, 1932. — 146 стр.
* Историческая геология [Текст] : Учебник для высших педагог. учеб. заведений : Утв. Всес. ком-том по делам высшей школы при СНК СССР. — 2-е изд., испр. и доп. — Москва : Учпедгиз, 1938 (Тип. «Кр. пролетарий»). — 500 с.: ил.; 27 см.
* Геологическое строение и история развития Черного моря, М. ‒ Л., 1938 (разам з А. Д. Архангельскім)
* Железорудные фации и их аналоги в истории Земли: опут историко-геологического анализа процесса осадконакопления / Л. В. Пустовалов. — М.: Издательство АН СССР, 1947. — 267 с. — 2000 экз.
* Типы литогенеза и их эволюция в истории Земли. — М.: Госгеолтехиздат, 1963. — 535 с., 7 л. схем., карт.: ил., карт.; 27 см.
* Развитие литогенетнческих идей в России и СССР — М., 1971.
* Проблемы геохимии современного океанского литогенеза. — Москва: Наука, 1976. — 298 с.: ил.; 27 см. — (Труды/ АН СССР Геол. ин-т; Вып. 292)
* Основы теории литогенеза. Том 1. Типы литогенеза и их размещение на поверхности Земли. — М.: Издательство АН СССР, 1960. — 212 с.
* Основы теории литогенеза. Том 2. Закономерности состава и размещения гумидных отложений. — М.: Издательство АН СССР, 1960. — 574 с.
* Основы теории литогенеза. Том 3. Закономерности состава и размещения аридных отложений. — М.: Издательство АН СССР, 1962. — 550 с.
* Избранные труды. Общие проблемы геологии, литологии и геохимии / Н. М. Страхов; Академия наук СССР (АН СССР), Отделение геологии, геофизики и геохимии; авт. предисл. В. Н. Холодов. — Москва : Наука, 1983. — 639 с.: ил., карт., 1 л. портр. — Список трудов: с. 29—35.

## Узнагароды 
* 3 ордэны Леніна (1953, 1970, 1975);
* 2 ордэны Працоўнага Чырвонага Сцяга (1945, 1960);
* медаль «За доблесную працу ў Вялікай Айчыннай вайне 1941—1945 гг.» (1946);
* Сталінская прэмія 1948 года;
* Ленінская прэмія 1961 года;
* Залаты медаль імя А. П. Карпінскага Акадэміі навук СССР (1967);
* медалі.

## Памяць 
 у Маскве]]
У гонар М. М. Страхава названы гара ў Антарктыдзе, адзін з найбуйнейшых разломаў у прыэкватарыяльнай частцы Атлантычнага акіяна, мінерал «страхавіт» з класа фаўны, навукова-даследчае судна «Акадэмік Мікалай Страхаў» ().

На будынку Геалагічнага інстытута РАН у Маскве ўстаноўленая мемарыяльная дошка з імёнамі акадэмікаў М. М. Страхава, А. Д. Архангельскага, М. С. Шацкага, А. В. Пейвэ, У. В. Менера, П. М. Крапоткіна.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* Геологи и горные инженеры России / А. И. Мелуа. — Москва; Санкт-Петербург, 2000.
* *Смирнов В. И., Тимофеев П. П., Холодов В. Н.* Научная деятельность академика Н. М. Страхова // Проблемы литологии и геохимии осадочных пород и руд: К 75-летию академика Николая Михайловича Страхова. — М.: Наука, 1975. — С. 1—16. — 342 с.

## Спасылкі 
* Страхов Николай Михайлович  // Сайт РАН
* Страхов Николай Михайлович  // Сайт РАН
* *Ильченко Е. В.* Страхов Николай Михайлович // Летопись московского университета 
* Информационная система «История геологии и горного дела»  // Геалагічны інстытут РАН
* Страхов Николай Михайлович // Lithology.ru 
* Стра́хов Николай Михайлович // «Мегаэнциклопедия Кирилла и Мефодия» megabook.ru 
* *Мазарович А. О.* Научно-исследовательскоесудно «Академик Николай Страхов»  

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Арлоўскай вобласці
Катэгорыя:Геолагі СССР
Катэгорыя:Геолагі XX стагоддзя
Катэгорыя:Геахімікі
Катэгорыя:Аўтары падручнікаў