open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Сезон 2019 ФК БАТЭ

У 2019 годзе футбольны клуб БАТЭ з Барысава прымаў удзел у шасці афіцыйных турнірах: 
* Чэмпіянаце Беларусі 2019 (2 месца), 
* Суперкубку Беларусі 2018 (паражэнне), 
* Кубку Беларусі 2018/2019 (выхад у чвэрцьфінал),
* Кубку Беларусі 2019/2020 (уладальнік),
* Лізе чэмпіёнаў 2019/2020 (вылет у раўндзе 2 к/р)
* Лізе Еўропы 2019/2020 (выхад у плэй-оф).

## Склад каманды 
### Ігракі 
*Станам на снежань 2019 года, згодна з афіцыйным сайтам клуба*.

|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"

|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"

|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"

### Рэзервовы склад 
|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"

|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"

|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"

## Трансферы 
### Зіма 2018—2019 
#### Прыйшлі клуб 
#### Пакінулі клуб 
1 З арэнды
2 Падаўжэнне арэнды
3 Раней — у «Слуцку» ў арэндзе
4 Раней — у «Промні» ў арэндзе
5 У арэнду
6 Раней — у «Спадарожніку» ў арэндзе

### Лета 2019 
#### Прыйшлі клуб 
1 З арэнды

#### Пакінулі клуб 
1 У арэнду, раней — у «Смалявічах» у арэндзе
2 У арэнду, раней — у рэчыцкім «Спадарожніку» ў арэндзе
3 У арэнду

### Зіма 2019—2020 
#### Прыйшлі клуб 
1 З арэнды

#### Пакінулі клуб 
1 Падаўжэнне арэнды

## Спасылкі 
* Сезон 2019 на сайце football.by
* Сезон 2019 на сайце teams.by

2019
БАТЭ
Тыбета-бірманскія мовы

**Тыбета-бірманскія мовы** — галіна сіна-тыбецкай моўнай сям'і. 

Былі асобна вылучаны брытанскім даследчыкам Джэймсам Логанам у 1856 г. Да нашага часу ўнутраная класіфікацыя знаходзіцца на стадыі распрацоўкі. 

Лічыцца, што тыбета-бірманскія мовы адасобіліся ад сінійскай галіны некалькі тысяч гадоў таму. Месцамі першаснага фарміравання былі або заходняя частка даліны Хуанхэ або тэрыторыя сучаснага паўднёва-усходняга Кітая ад возера Цынхай да Юньнані.

## Спасылкі 
* Tibeto-Burman — Ethnologue 
* Ekaterina Chirikova Creating a database for Tibeto-Burman languages 
* David Bradley Tibeto-Burman Languages and Classification
Сезон 2021 ФК БАТЭ

У 2021 годзе футбольны клуб БАТЭ з Барысава прымаў удзел у чатырох афіцыйных турнірах: 
* Чэмпіянаце Беларусі 2021 (2 месца), 
* Кубку Беларусі 2020/2021 (уладальнік),
* Кубку Беларусі 2021/2022 (фіналіст), 
* Лізе Еўропы 2021/2022 (выхад у 2 к/р).

## Склад каманды 
### Ігракі 
*Станам на снежань 2021 года, згодна з афіцыйным сайтам клуба*.

|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"

|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"

|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"

### Вярнуліся з арэнды 
### Рэзервовы склад 
|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"

|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"

|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"

### Трэнерскі штаб 
*  Віталь Жукоўскі (нар. 1984) — галоўны трэнер
*  Павел Плют (нар. 1981) — трэнер
*  Аляксандр Лісоўскі (нар. 1975) — трэнер
*  Андрэй Місюк (нар. 1981) — трэнер
*  Аляксандр Валадзько (нар. 1986) — трэнер
*  Андрэй Дрозд (нар. 1975) — трэнер брамнікаў
*  Аляксандр Міхайлаў (нар. 1984) — галоўны трэнер дубля
*  Віктар Ганчарэнка (нар. 1972) — трэнер дубля
*  Дзмітрый Ліхтаровіч (нар. 1978) — трэнер дубля
*  Арцём Канцавы (нар. 1983) — трэнер дубля
*  Аляксандр Федаровіч (нар. 1973) — трэнер брамнікаў дубля

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Сезон 2021 на сайце football.by
* Сезон 2021 на сайце teams.by

2021
БАТЭ
Аляксей Пятровіч Штэр

**Аляксей Пятровіч Штэр** — дзяржаўны службовец.

## Біяграфія 
Скончыў школу гвардзейскіх прапаршчыкаў. Займаў пасаду міравога пасрэдніка ў Кобрынскім павеце.

## Узнагароды 
Кавалер ордэнаў Св. Ганны і Св. Станіслава 3-й ступені.

## Спасылкі
1-я Навасёлкавая вуліца (Гомель)

**1-я Навасёлкавая вуліца** — вуліца ў Чыгуначным раёне горада Гомеля. Адносіцца да жылога масіву Прудок. Праходзіць ад вуліцы Каменшчыкава да вуліцы Агарэнкі. Перасякаецца з безыменным правулкам, які ідзе ад вуліцы Верхняй да вуліцы Агарэнкі. Складаецца з індывідуальнай забудовы пераважна сядзібнага тыпу.

Узнікла ў 1960-я гг. на былых саўгасных землях. Да 2013 г. мела назву 11-я Навасёлкавая вуліца. Як і іншыя прудкоўскія вуліцы з гэтага шэрагу, пачаткова мела форму «Навасялкоўская» (*«Новоселковская»*) з адпаведным нумарам (1961 г.). Сярод жыхароў Прудка бытуе яшчэ адна форма — «Навасялковая».

Катэгорыя:Вуліцы Гомеля
Катастрофа DHC-6 у Мустангу

**Катастрофа DHC-6 у Непале** — авіяцыйная катастрофа, якая адбылася 29 мая 2022 года. Самалёт DHC-6-300 авіякампаніі Tara Air (эксплуатаваўся ў інтарэсах Yeti Airlines) выконваў планавы ўнутраны рэйс 197 па маршруце Пакхара—Джомсам, але ў 10:07 па мясцовым часе знік з экранаў радараў і перастаў выходзіць на сувязь з авіядыспетчарамі. На борце знаходзілася ў агульнай складанасці 22 чалавекі (19 пасажыраў і 3 члены экіпажа), усе яны загінулі.

## Самалёт 
Пацярпелы DHC-6-300 меў бартавы нумар 9 NET. Абсталяваны двума турбавінтавымі рухавікамі Pratt & Whitney Canada PT6).

## Ход падзей 
Самалёт вылецеў з Пакхара ў 9:55 па мясцовым часе і павінен быў прызямліцца ў аэрапорце Джомсам у 10:15. Па даных Упраўлення грамадзянскай авіяцыі Непала, ён страціў сувязь з авіядыспетчарамі ў 10:07 над вёскай Гарэпані.

## Выратавальная аперацыя 
Пошукавыя работы былі абцяжараны дрэннымі ўмовамі надвор’я. На месцы працаваў пошукавы верталёт, які адправіўся назад на аэрадром вылету з-за ўмоў надвор’я.

Мясцовыя жыхары з Літ паведамілі паліцыі аб «незвычайным гуку» недалёка ад вёскі. Авіядыспетчары ў аэрапорце Джомсам таксама паведамілі, што чулі гучны шум прыкладна ў час знікнення. Мясцовыя жыхары таксама паведамілі аб пажары недалёка ад вёскі.

30 мая, праз 20 гадзін пасля страты сувязі з бортам, яго абломкі знайшлі на вышыні каля 4500 метраў у перадгор’ях Гімалаяў у раёне Мустанг. Таксама знойдзеныя целы ўсіх 22 загінулых у катастрофе. Целы раскіданы ў радыусе 100 метраў ад месца катастрофы.

## Зноскі 
Катэгорыя:Катастрофы 2022 года
Катэгорыя:Май 2022 года
Катэгорыя:Падзеі 29 мая
Сямён Якаўлевіч Лебедзеў

**Сямён Якаўлевіч Лебедзеў** (, Неглюбка, Гомельскі павет, Магілёўская губерня, Расійская імперыя — 1976) — беларускі партыйны і дзяржаўны дзеяч, педагог, рэктар Гомельскага педагагічнага інстытута імя В. П. Чкалава (1939—1941).

## Біяграфія 
Нарадзіўся 17 снежня 1905 года ў вёсцы Неглюбка Стаўбунскай воласці Гомельскага павета ў небагатай яўрэйскай сям’і. У 1919 годзе скончыў школу і працаваў рассыльным у Гомельскім губсаўнаргасе. З 1921 года працаваў эканомработнікам губкама камсамола. З 1923 па 1927 год быў працоўным Добрушскай паперні, а таксама з’яўляўся сакрэтаром яе камсамольскай арганізацыі. У 1925 годзе ўступіў у УКП(б). У перыяд службы ў шэрагах Чырвонай Арміі з 1927 па 1929 год узначальваў камсамольскую арганізацыю 37-га Мінскага кавалерыйскага палка.

У 1932 годзе скончыў Камуністычны ўніверсітэт Беларусі імя У. І. Леніна ў Менску і стаў выкладчыкам саўпартшколы ў Гомелі. З 1934 па 1936 год на партыйнай працы. Цягам года працаваў дырэктарам Навабеліцкага лесакамбіната. У 1937 годзе быў накіраваны выкладчыкам марксізму-ленінізму ў Гомельскім педагагічным інстытуце.

Са жніўня 1939 года і да пачатку Вялікай Айчыннай вайны працаваў дырэктарам Гомельскага педагагічнага інстытута імя В. П. Чкалава.

З чэрвеня 1941 года па ліпень 1942 года быў слухачом Ваенна-палітычнай акадэміі імя У. І. Леніна ў Маскве. Па сканчэнню акадэміі служыў у частках Паўднёва-заходняга, а потым 3-га Украінскага франтоў.

У сакавіку 1946 года дэмабілізаваны з войска. З 1946 па 1947 год працаваў дырэктарам Гомельскай міжабласной партшколы, а потым да 1949 года працаваў выкладчыкам гісторыі УКП(б) ляснога інстытута.

У пасляваенны перыяд скончыў завочнае аддзялення гістарычнага факультэта Гомельскага педагагічнага інстытута імя В. П. Чкалава. У кастрычніку 1949 года быў прызначаны дырэктарам Гомельскай школы гандлёва-кулінарнага вучнёўства, дзе і працаваў да пенсіі.

## Узнагароды 
* Ордэн Чырвонай Зоркі
* Ордэн Айчыннай вайны I ступені
* Ордэн Аляксандра Неўскага

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Інфармацыя на сайце ГДУ імя Ф. Скарыны
* https://www.youtube.com/watch?v=i02JyqJXLoA&t=301s&ab_channel=%D0%93%D0%BE%D0%BC%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9%D0%B3%D0%BE%D1%81%D1%83%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D0%B9%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D0%B8%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%A4%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%86%D0%B8%D1%81%D0%BA%D0%B0%D0%A1%D0%BA%D0%BE%D1%80%D0%B8%D0%BD%D1%8B

Катэгорыя:Рэктары Гомельскага дзяржаўнага ўніверсітэта
Катэгорыя:Педагогі СССР
Катэгорыя:Педагогі Беларусі
Катэгорыя:Удзельнікі Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Веткаўскім раёне
Ілак

**Ілак** (харв. Ilok) — горад у Харватыі, у Вукаварска-Срыемскай жупаніі, самы ўсходні горад краіны. Насельніцтва — 5897 чалавек у самім горадзе і 8351 ва ўсёй абшчыне Ілак (2001). Ілак знаходзіцца ў гістарычным рэгіёне Срэм, на правым беразе Дуная, па якім тут праходзіць мяжа з Сербіяй. Сербская мяжа таксама праходзіць з усходу і поўдня ў непасрэднай блізкасці ад горада. На другім беразе Дуная насупраць Ілака размешчаны горад Бачка-Паланка. За 33 км на паўночны захад размешчаны горад Вукавар. Аўтамабільныя дарогі вядуць з горада ў чатырох напрамках, на Вукавар і да сербскіх гарадоў Нові-Сад, Петравардзін і Шыд. Чыгуначныя зносіны з Ілакам адсутнічаюць.

Ілак — цэнтр сельскагаспадарчага раёна.

Катэгорыя:Гарады Харватыі
Катэгорыя:Вукаварска-Срыемская жупанія
Гельмерсен

**Гельмерсен** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Аляксандр Пятровіч Гельмерсен (1797—1850) — расійскі ваенны педагог, генерал-лейтэнант.
* Рыгор Пятровіч Гельмерсен (1803—1885) — заснавальнік рускай школы геалагічнай картаграфіі, генерал-лейтэнант інжынернага корпуса, горны інжынер.
Андрэй Андрэевіч Гартанг

**Андрэй Андрэевіч Гартанг (Гартунг)** (; 1800—1874) — расійскі военачальнік, генерал-лейтэнант (1863).

## Біяграфія 
Нарадзіўся 2 кастрычніка (паводле іншых звестак 20 мая) 1800 года.

Дата паступлення на вайсковую службу невядомая. Афіцэр — з 1819 года, генерал-маёр з 6 снежня 1851 года. У 1852 годзе — камандзір 2-й сапёрнай брыгады.

У 1859—1861 гадах быў камендантам крэпасці Замасць. Генерал-лейтэнант з 17 жніўня 1863 года.

ах]]
Памёр 6 лютага 1874 года. Пахаваны на Трышынскіх могілках у Брэсце.

## Узнагароды 
* Узнагароджаны ордэнам Св. Георгія 4-й ступені (№ 8845; 1 лютага 1852).
* Таксама ўзнагароджаны ордэнамі Св. Уладзіміра 4-й ступені (1839), Св. Станіслава 2-й ступені (1845), Св. Ганны 2-й ступені (1848), Залатая зброя «За адвагу» (1850, за  вайсковай службы), Імператарская карона да ордэна Св. Ганны (1851).

## Спасылкі 
* ГАРТОНГ Андрей Андреевич

Катэгорыя:Генерал-лейтэнанты (Расійская імперыя)
Сезон 2020 ФК БАТЭ

У 2020 годзе футбольны клуб БАТЭ з Барысава прымаў удзел у чатырох афіцыйных турнірах: 
* Чэмпіянаце Беларусі 2020 (2 месца), 
* Кубку Беларусі 2019/2020 (уладальнік),
* Кубку Беларусі 2020/2021 (уладальнік), 
* Лізе Еўропы 2020/2021 (выхад у 2 к/р).

## Склад каманды 
### Ігракі 
*Станам на верасень 2020 года, згодна з афіцыйным сайтам клуба*.

|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"

|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"

|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"

### Рэзервовы склад 
|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"

|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"

|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"

## Трансферы 
### Зіма 2019—2020 
#### Прыйшлі клуб 
#### Пакінулі клуб 
1 Падаўжэнне арэнды
2 Раней — у «Баранавічах» у арэндзе
3 Раней — у «Белшыне» ў арэндзе
4 У арэнду, раней — у «Спадарожніку» ў арэндзе
5 У арэнду
6 У арэнду, раней — у «Смаргоні» ў арэндзе

### Лета 2020 
#### Прыйшлі ў клуб 
1 З арэнды

#### Пакінулі клуб 
1 У арэнду, раней — у «Белшыне» ў арэндзе
2 У арэнду, раней — у «Смалявічах» у арэндзе
3 У арэнду
4 У арэнду, раней — у «Арсенале» ў арэндзе

## Спасылкі 
* Сезон 2020 на сайце football.by
* Сезон 2020 на сайце teams.by

2020
БАТЭ
Майсей Кіслінг

**Мо́йшэ (Майсей, Моіз) Кі́слінг** (; ,  — , Санары-сюр-Мер, дэпартамент Вар) — французскі мастак Парыжскай школы.

## Біяграфія 
Вучыўся ў мастацкай школе ў Кракаве, у 1910 годзе пераехаў у Парыж, спачатку пасяліўся ў Бато-Лавуар на Манмартры, дзе хутка стаў часткай мастацкай супольнасці, затым перабраўся на Манпарнас, дзе жыў на працягу наступных 27 гадоў. У гэтым жа будынку жылі мастакі Жуль Паскін, а затым Амедэа Мадзільяні.

Кіслінг пасябраваў з многімі са сваіх сучаснікаў, у тым ліку Мадзільяні, які напісаў яго партрэт у 1916 годзе (калекцыя Музея сучаснага мастацтва) і Карла Эйнштэйна, які напісаў пра яго манаграфію.

З пачаткам Першай сусветнай вайны Кіслінг запісаўся ў Замежны легіён, быў цяжка паранены ў бітве на Соме (1916), пасля ранення яму было падаравана французскае грамадзянства.

У 1940 годзе, пасля акупацыі Францыі, пераехаў у Нью-Ёрк, у 1946 годзе вяртаецца назад. Кіслінг памёр 29 красавіка 1953 года ў камуне Санары-сюр-Мер. Імем мастака названа вуліца ў горадзе.

Катэгорыя:Мастакі Францыі
Катэгорыя:Мастакі XX стагоддзя
Катэгорыя:Удзельнікі Першай сусветнай вайны (Францыя)
Катэгорыя:Вайскоўцы Замежнага легіёна (Францыя)
Катэгорыя:Імігравалі ў Францыю з Польшчы
Петэр Клазен

**Петэр Клазен** (нар. , ) — нямецкі скульптар, жывапісец і фатограф. Жыве ў Францыі.

Пасля заканчэння сярэдняй школы Петэр Клазен пачаў вучыцца ў Берлінскай мастацкай акадэміі ў 1956 годзе, у 1958 годзе атрымаў майстар-студыю ў Хана Трыра. У 1959 годзе паехаў у Парыж; праз год упершыню ўдзельнічаў у групавых выставах. Разам з Эро і іншымі ён належаў да новастворанай групы «Figuration Narrative», якая бачыла сябе кантрапунктам і рэакцыяй на абстрактны жывапіс, які панаваў у той час і правёў сваю першую выставу ў 1964 годзе ў Музеі сучаснага мастацтва ў Парыжы. У 1967 годзе быў абраны кіраўніком Нюрнбергскага інстытута сучаснага мастацтва. У 1985/86 гадах быў выкладчыкам Еўрапейскай мастацкай акадэміі ў Трыры. Клазен стварыў мноства цыклаў, у тым ліку «Le Mur de Berlin» у 1988 годзе, серыю работ пра Берлінскую сцяну.

Катэгорыя:Скульптары Францыі
Франц Клайн

**Франц Клайн** (; , Уілкс-Барэ, Пенсільванія — , Нью-Ёрк) — амерыканскі мастак, прадстаўнік абстрактнага экспрэсіянізму.

## Жыццё і творчасць 
Вывучаў мастацтва ў Бостане, Філадэльфіі і Лондане. Спачатку Ф. Клайн ствараў насценныя роспісы і партрэты, арыентуючыся на працы «старых майстроў» — Веласкеса, Рэмбранта і Манэ. У канцы 40-х гадоў XX стагоддзя з’яўляюцца яго першыя абстрактныя палотны — шырокафарматныя, з кантрасным стылем.

Сумесна з Маркам Ротка, Вілемам дэ Кунінгам, Джэксанам Полакам і Адольфам Готлібам, Франц Клайн у пасляваенныя гады стварае Мастацкую школу ў Нью-Ёрку. З 1952 года ён, сумесна з некаторымі з гэтых мастакоў, выкладае ў каледжы Блэк Маунцін у Паўночнай Караліне, а з 1954 года — у школе пры Філадэльфійскім музеі мастацтваў. Пасля з поспехам выстаўляўся ў ЗША і на Біенале ў Сан-Паўлу і Венецыі.

Катэгорыя:Мастакі ЗША
Катэгорыя:Мастакі-абстракцыяністы
Джобс (фільм)

**«Джобс»** (, стылізавана як jOBS) — мастацкі фільм рэжысёра Джошуа Майкла Штэрна пра жыццё амерыканскага прадпрымальніка, менеджара, дызайнера і інвестара Стыва Джобса з 1974 па 2001 год, гэта значыць перыяд, калі ён быў студэнтам  і прадставіў першы  у 2001 годзе. Прэм’ера карціны адбылася на закрыцці кінафестывалю «» 27 студзеня 2013 года. У Расіі фільм выйшаў у пракат 19 верасня 2013 года.

## Заўвагі 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Фільмы на англійскай мове
Катэгорыя:Фільмы-біяграфіі ЗША
Катэгорыя:Тэхніка ў культуры і мастацтве
Катэгорыя:Фільмы ЗША 2013 года
Пітэр Клас

**Пітэр Клас** (; каля 1597, Берхем — , ) — галандскі мастак, майстар нацюрморта.

Аб ранніх гадах Класа амаль нічога невядома. У 1617 годзе ён ажаніўся ў Харлеме, у 1620 годзе ў яго нарадзіўся сын Нікалас, будучы вядомы мастак-пейзажыст.

Разам з Хеда Клас з’яўляецца заснавальнікам харлемскай школы нацюрморта. Яго нацюрморты падзяляюцца на дзве групы. Да першай адносяцца «сняданкі» і «банкеты». На іх звычайна намаляваны збаны, куфлі, фарфор, хлеб, сыр, віно, вустрыцы, рыба, птушка, вяндліна, масліны і арэхі. Вельмі часта ён выкарыстоўваў лімон. Да другой адносяцца творы папулярнай у той час у Галандыі разнавіднасці нацюрморта «ванітас», у якіх пры дапамозе сімвалаў — свечкі, чэрапа, гадзіннікаў, музычных інструментаў, старадаўніх кніг і т. п. — выяўляецца біблейская канцэпцыя мітуслівасці жыцця.

Катэгорыя:Мастакі Нідэрландаў
Стыў Джобс (фільм)

**«Стыў Джобс»** () — біяграфічная драма, якая базуецца на гісторыі жыцця заснавальніка фірмы «Apple» Стыва Джобса. Рэжысёрам фільма выступіў Дэні Бойл, у галоўных ролях задзейнічаны Майкл Фасбендэр і Кейт Уінслет. Сцэнар фільма заснаваны на кнізе  «». Прэм’ера працоўнай версіі фільма адбылася на кінафестывалі ў Тэлурайдзе 5 верасня 2015 года. Выхад у шырокі пракат у Паўночнай Амерыцы адбыўся 23 кастрычніка 2015 года, у Вялікабрытаніі — 13 лістапада. Прэм’ера ў Расіі адбылася 1 студзеня 2016 года.

## Заўвагі 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Фільмы на англійскай мове
Катэгорыя:Фільмы Universal Pictures
Катэгорыя:Фільмы ЗША 2015 года
Катэгорыя:Фільмы-біяграфіі ЗША
Катэгорыя:Legendary Pictures
Катэгорыя:Фільмы, музыку да якіх напісаў Дэніэл Пембертан
Цэзар Клейн

**Цэзар Клейн** ( — ) — нямецкі мастак-экспрэсіяніст і дызайнер.

Нарадзіўся ў Гамбургу. Калі яму было семнаццаць, бацькі настойвалі на тым, каб ён пайшоў вучнем рамеснага маляра. Пазней вучыўся ў Гамбургскай школе прыкладных мастацтваў, Дзюсельдорфскай мастацкай акадэміі і Каралеўскім музеі прыкладнога мастацтва ў Берліне. У 1910 годзе ён быў адным з 27 мастакоў, адхіленых ад Берлінскага сецэсіёна, якія ў адказ стварылі новы сецэсіён. Клейн ствараў літаграфіі і ксілаграфіі, вітражы і мазаіку, а таксама фрэскі на сценах і столях.

У 1913 годзе ён аформіў інтэр’ер новага кінатэатра «Марморхаус» у Берліне.

У гады пасля Першай сусветнай вайны Клейн быў звязаны з Вальтэрам Гропіусам, але адмовіўся ад прапановы Гропіуса выкладчыцкай пасады ў Баўхаўсе. На працягу 1920-х гадоў і пазней Клейн прысвяціў вялікую частку сваёй працы праектаванню тэатральнай і кінапрадукцыі. Ён быў сцэнографам фільма Роберта Вінэ «Сапраўднае» 1920 года і пастаноўкі «Хінкемана» Эрнста Толера ў 1924 годзе.

Клейн быў уключаны ў знакамітую выставу дэгенератыўнага мастацтва, арганізаванай нацысцкім рэжымам у 1937 годзе.
Каменны мост (карціна Рэмбранта)

**«Каменны мост»** () — пейзаж галандскага мастака Рэмбранта.

## Апісанне 
На карціне намалявана рака з мостам, пастаялы двор, рыбакі ў лодцы, некалькі падарожнікаў. У цэнтры — гумно, справа ўдалечыні бачны шпіль царквы.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Карціны Рэмбранта
Катэгорыя:Карціны 1638 года
Катэгорыя:Пейзажы
Антоні Клавэ

**Антоні Клавэ** (кат. Antoni Clavé i Sanmartí, ,  — , ) — каталонскі мастак, графік, скульптар. Двухразовы намінант на прэмію «Оскар» за лепшую працу мастака-пастаноўшчыка.

## Біяграфія 
Пачынаў самавукам, у 1930 годзе паступіў у Барселонскую мастацкую школу, дзе яго вучылі Анхель Феран і Фелікс Местрэс, правучыўся два гады. На яго працы паўплывалі такія мастакі, як Банар, Вюяр і Руо. Займаўся афарміцельствам, працаваў у кіно. Пасля паражэння іспанскай Рэспублікі пераехаў у Францыю (1939). Яго першая выстава адбылася ў тым жа годзе ў Перпіньяне.

У 1944 пазнаёміўся і пасябраваў з Пікаса, у 1980-х прысвяціў яму серыю работ. Да 1956 года працаваў у Парыжы, затым перабраўся ў Сен-Трапэ. Выступаў як кніжны ілюстратар (Кармен Мерымэ, Гарганцюа і Пантагруэль Рабле), мастак тэатра, у тым ліку — балетнага (у пачатку 1950-х ён працаваў з Раланам Пеці) і кіно, дзе любіў выкарыстоўваць манекены.

У 1978 годзе яго першая рэтраспектыўная выстава адбылася ў парыжскім Цэнтры Жоржа Пампіду. У 1984 годзе прадстаўляў Іспанію на Венецыянскай біенале.

Пахаваны ў Парыжы на могілках Манпарнас.
Конрад Клафек

**Конрад Клафек** (; нар. , ) — нямецкі мастак, прадстаўнік гіперрэалізму. Вучыўся ў Голера ў Дзюсельдорфе. Мастацтва Клафека з’яўляецца рэакцыяй на «спантанную» тэхніку абстрактнага экспрэсіянізму, які панаваў у жывапісе 1950-х гадоў. У 1955 годзе напісаў карціну «Пішучая машынка».
Чак Клоўз

**Чарлз (Чак) Клоўз** (), поўнае імя **Чарлз Томас Клоўз** (; , Манро, штат Вашынгтон — ) — амерыканскі мастак, прадстаўнік фотарэалізму.

## Біяграфія 
Вучыўся ў Вашынгтонскім універсітэце (бакалаўр) і Ельскім універсітэце (магістр). Па прафесіі настаўнік, Ч. Клоўз большую частку свайго жыцця прысвяціў жывапісу. Чарлз усё жыццё пакутаваў цяжкай празапагназіяй, але сам ён лічыў, што менавіта гэты разлад адыграў вырашальную ролю ў фармаванні яго як мастака. Пачынаючы з 1960-х гадоў, пры дапамозе фатаграфіі, ён стварае свае буйнафарматныя палотны — на палатне акрылавымі фарбамі. Да 1980 года ім было зроблена больш за 100 прац. У 1969 годзе карціны Ч. Клоўза прадстаўлены на біенале ў музеі Амерыканскага мастацтва Уітні ў Нью-Ёрку, у 1970 годзе адбылася першая персанальная выстаўка мастака. У 1973 годзе яго палотны ўпершыню выстаўлены ў нью-ёркскім Музеі сучаснага мастацтва.

У 1988 годзе, у выніку пашкоджання пазваночніка, мастак аказаўся паралізаваным, аднак працягваў маляваць.

У 2000 годзе яму прысуджаецца Нацыянальны медаль ЗША ў галіне мастацтваў.

У 2008 годзе Дзяржаўны Эрмітаж у рамках праекта «Эрмітаж 20/21» падрыхтаваў персанальную выстаўку Чака Клоўза, якая была адкрыта ў прысутнасці аўтара.

Катэгорыя:Мастакі ЗША
Клуэ

**Клуэ** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Жан Клуэ — французскі мастак
* Франсуа Клуэ — французскі мастак
Башыр

**Башыр** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Акаш Башыр (1994—2015) — каталіцкі мучанік.
* Амар аль-Башыр (нар. 1944) — суданскі ваенны і дзяржаўны дзеяч, Прэзідэнт Судана (1993—2019).
Джордж Клоўзен

**Джордж Клоўзен** (, , , Вялікабрытанія — , Калд Аш, Вялікабрытанія) — англійскі жывапісец, акварэліст і гравёр.

## Біяграфія 
Бацька мастака быў датчанінам па паходжанні, працаваў мастаком-дэкаратарам, маці — шатландкай. Джордж Клоўзен у васемнаццаць гадоў пачаў працаваць чарцёжнікам у будаўнічай фірме. Паміж 1867 і 1873 гадамі ён наведваў вячэрнія заняткі ў Школе Паўднёвага Кенсінгтана, якой кіраваў Рычард Бурчэт (цяпер — Каралеўскі каледж мастацтваў). Вучыўся ў мастака Эдвіна Лонга, які пераканаў Клоўзена заняцца жывапісам прафесійна. У сваіх успамінах, якія Клоўзен апублікаваў пазней, ён пісаў, што атрымаў у Школе мастацтваў асноўныя тэхнічныя навыкі жывапісу. Выкладчыкі арыентаваліся на творчасць Фрэдэрыка Лейтана і Жана-Франсуа Міле, студэнты захапляліся Джэймсам Эбатам Мак-Нэйлам Уістлерам, якога яны сустракалі ў Чэлсі, хоць і не вырашаліся пазнаёміцца асабіста. Пазней Клоўзен вучыўся ў Парыжы ў Вільяма Бугеро і Тоні Рабера-Флёры ў Акадэміі Жуліяна, аднак вучоба тут працягвалася толькі пяць месяцаў.

Джордж Клоўзен выстаўляў свае карціны ў Берлінгтан-хаўс з канца 70-х гадоў XIX стагоддзя; пераважна гэта былі карціны сельскага жыцця і краявіды. Крытыкі адзначалі шчырасць і назіральнасць маладога мастака.

Клаўзен вёў актыўную выкладчыцкую дзейнасць. Сучаснікі адзначалі высокі ўзровень яго заняткаў са студэнтамі, сцвярджалі, што маладыя радыкальна настроеныя вучні наведвалі заняткі ў школе Каралеўскай акадэміі толькі для таго, каб мець магчымасць мець зносіны з Клоўзенам. У 1906 годзе Джордж Клоўзен апублікаваў «Шэсць лекцый аб жывапісе», дзе выкарыстоўваў досвед сваіх заняткаў са студэнтамі. Таксама яму належыць кніга «Мэты і ідэалы ў мастацтве». Творчасць мастака атрымала высокую ацэнку і шырокае прызнанне сучаснікаў. Клоўзен стаў адным з заснавальнікаў New English Art Club у 1886 годзе. У 1895 годзе ён стаў членам Каралеўскай акадэміі мастацтваў, а ў 1906 годзе — акадэмікам. У 1927 годзе ён быў прысвечаны ў рыцары. Джордж Клоўзен памёр у 1944 годзе.

Катэгорыя:Мастакі Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Мастакі-партрэтысты Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Графікі Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Графікі XIX стагоддзя
Катэгорыя:Графікі XX стагоддзя
Іў Кляйн

**Іў Кляйн** (; , Ніца — , Парыж, Францыя) — французскі мастак-наватар, адна з найбольш значных фігур пасляваеннага еўрапейскага мастацтва.

## Зноскі 
Катэгорыя:Мастакі Францыі XX стагоддзя
Катэгорыя:Мастакі-абстракцыяністы
Катэгорыя:Памерлі ад сардэчнай недастатковасці
Брытанскі кангрэс трэд-юніёнаў

**Брытанскі кангрэс тред-юніёнаў (TUC)** () — вядучы прафсаюзны цэнтр у Вялікабрытаніі.

Кангрэс быў створаны на ўстаноўчым з’ездзе прафсаюзаў у Манчэстэры ў 1868 годзе. Гістарычна кангрэс звязаны з Лейбарысцкай партыяй, аднак з’яўляецца незалежным ад яе.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Прафсаюзы Вялікабрытаніі
Акаш Башыр

**Акаш Башыр** (, г. Рысалпур — , г. Лахор, Пакістан) — пакістанскі каталіцкі мучанік.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў горадзе Рысалпуры, у 2009 годзе сям’я пераехала ў Юханабад. Быў студэнтам Тэхнічнага інстытута Дона Боска ў Лахоры.

15 сакавіка 2015 года будучы міністрантам падчас службы першым пабачыў і зразумеў, што ў храм накіроўваецца тэрарыст-смяртонік. Ён кінуўся да яго, ухапіў за пояс шахіда і вытаўкаў з храма. Выбух адбыўся на храмавай тэрыторыі, загінулі радыкальны ісламіст і сам Акаш Башыр. Подзвіг юнака ў разы знізіў колькасць ахвяраў. У той самы дзень была атакавана і пратэстанцкая царква. Разам у двух храмах загінула 17 чалавек.

У саборы Святога Сэрца (г. Лахор, Пакістан) 15 сакавіка 2022 года пры ўдзеле біскупаў і святароў падчас урачыстай службы было абвешчана пра пачатак беатыфікацыі юнака-пакутніка, які перагарадзіў сабой уваход у храм тэрарысту-смяротніку.
 

Катэгорыя:Каталіцкія мучанікі
Катэгорыя:Хрысціянства ў Пакістане
Яскі ўніверсітэт медыцыны і фармацыі імя Грыгора Т. Попы

**Яскі ўніверсітэт медыцыны і фармацыі імя Грыгора Т. Попы** () — румынская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Ясы. Названы ў гонар лекара і навукоўца Грыгора Т. Попы.

## Структура
* Медыцынскі факультэт
* Факультэт стаматалогіі
* Фармацэўтычны універсітэт
* Факультэт медыцынскай біяінжынерыі

## Спасылкі 
Катэгорыя:Універсітэты Румыніі
Катэгорыя:Ясы
Хендрык дэ Клерк

**Хендрык дэ Клерк** (каля 1560 — ) — фламандскі жывапісец, які працаваў у Бруселі ў канцы XVI — пачатку XVII ст. Стылістычна ён належыць да позняга пакалення мастакоў-маньерыстаў, якія папярэднічалі Пітэру Паўлю Рубенсу і фламандскаму барока, і яго карціны вельмі падобныя да яго сучасніка Мартэна дэ Воса. Дакладная дата яго нараджэння невядомая, але ў 1594 годзе ён працаваў прыдворным мастаком да эрцгерцага Эрнеста, пасаду, якую ён працягваў займаць на службе ў эрцгерцагаў Альберта і Ізабэлы пасля смерці Эрнеста ў 1596 годзе.
Шыпшына (літаратурнае аб’яднанне)

**«Шыпшына»** — літаратурнае аб’яднанне беларусаў у Нямеччыне, якое задзіночыла беларускіх літаратараў на першых этапах жыцця на чужыне па Другой сусветнай вайне.

## Гісторыя 
Арганізацыя створана на сходзе 9 студзеня 1945 года, дзе ўдзельнічалі Наталля Арсеннева, Юрка Віцьбіч, Уладзімір Сядура, Уладзімір Клішэвіч, Тодар Лебяда, Алесь Салавей, Мікола Цэлеш, Андрэй Чэмер, Вольга Таполя, Лявон Случчанін, Янка Золак. Тады ж Віцьбіч і Сядура былі абраны, каб звярнуцца да Радаслава Астроўскага для афіцыйнага афармлення арганізацыі, але ваенныя падзеі перашкодзілі гэтаму.

Згуртаванне аднавілася ў адным з лагераў ДП на ўскраіне Рэгенсбурга 9 красавіка 1946 года. Яе аднаўляльнікамі сталі Юрка Віцьбіч, Наталля Арсеннева, Янка Золак і Майсей Сяднёў. Хутка яно задзіночыла блізу ўсіх паэтаў і пісьменнікаў на эміграцыі. Галінка шыпшыны з кветкамі і калючкамі стала сімвалам-эмблемай арганізацыі, а верш Уладзіміра Дубоўкі «О, Беларусь, мая шыпшына» — паэтычным маніфестам. Дэкларацыю «Шыпшыны» падпісала 12 пісьменнікаў (Наталля Арсеннева, Юрка Віцьбіч, Мікола Вярба, Янка Золак, Хведар Ілляшэвіч, Аўген Кавалеўскі, Уладзімір Клішэвіч, Алесь Салавей, Майсей Сяднёў, Уладзімір Сядура i Мікола Цэлеш). Пазней да таварыства далучыліся таксама Міхась Кавыль, Уладзімір Дудзіцкі, Сымон Жамойда і Рыгор Крушына.

Па выхадзе апошняга нумара ў 1950 годзе і раз’ездзе сяброў таварыства арганізацыя фактычна спыніла сваё існаванне.

## Часопіс 
Аднайменны часопіс, будучы органам таварыства, выходзіў у 1946—1950 гадах, з’явілася ўсяго 9 нумароў. Рэдактарам быў Юрка Віцьбіч. У выданні друкавала свае творы больш за 30 беларускіх аўтараў. Апрача таго, друкаваліся ў «Шыпшыне» творы 34 беларускіх пісьменнікаў, якія жылі ў Беларусі.

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Арганізацыі, заснаваныя ў 1945 годзе
Катэгорыя:Арганізацыі, закрытыя ў 1950 годзе
Катэгорыя:Арганізацыі беларусаў Германіі
Катэгорыя:Беларуская літаратура XX стагоддзя
Бая (Венгрыя)

**Ба́я** () — горад на поўдні Венгрыі, размешчаны на левым беразе Дуная. Бая — другі па велічыні горад медзье Бач-Кішкун, пасля сталіцы — Кечкемета. Насельніцтва —  жыхароў (2005). Бая знаходзіцца за 150 км на поўдзень ад Будапешта і за 108 км на паўднёвы захад ад Кечкемета. Горад стаіць на левым беразе Дуная, які падзяляе тут два вялікія рэгіёны — Альфёльд і Паўднёва-Задунайскі край. Таксама ў горадзе працякае рака Шугавіца. У Баі сканчаюцца дзве аўтадарогі — магістраль Будапешт — Шольт — Бая, якая ідзе ўздоўж Дуная, і дарога Сегед — Бая, якая ідзе з усходу на захад. У горадзе таксама ёсць чыгуначная станцыя і рачны порт.

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
Катэгорыя:Гарады Венгрыі
Катэгорыя:Бач-Кішкун
Аршова

**Аршова** () — горад у Румыніі, уваходзіць у склад жудзеца Мехедынцы. Размешчаны на рацэ Дунай пры ўпадзенні ў яго ракі Чэрна, у цясніне Жалезныя вароты. У II—III стагоддзях н. э. у гэтым раёне існаваў старажытнарымскі лагер Дзьерна, разбураны падчас вялікага перасялення народаў. Пасля стварэння каскада ГЭС на Дунаі, тут узнікла вадасховішча Жалезныя Вароты, і стары горад быў ім затоплены ў 1970 годзе. Насельніцтва было перамешчана на больш высокія тэрасы ракі ў 1966—1971 гадах у спецыяльна збудаваныя мікрараёны, якія таксама паглынулі вёскі Жупальнік, Туфар і Карамнік.

Катэгорыя:Гарады Румыніі
Катэгорыя:Мехедынцы
Кацэбу

**Кацэбу** — прозвішча, тапонім.

## Прозвішча 
* Аўгуст фон Кацэбу — нямецкі драматург і раманіст
* Ота Яўстафіевіч Кацэбу — расійскі падарожнік, географ

## Тапонім 
* Кацэбу (Аляска)
* Кацэбу (заліў)
Кароль Урсын Нямцэвіч

**Кароль Урсын Нямцэ́віч** (;  — ) — адзін з кіраўнікоў паўстання 1830—1831 гадоў.

## Біяграфія 
Паходзіў са шляхецкага роду Урсын-Нямцэвічаў. Скончыў Свіслацкую гімназію, вучыўся ў Віленскім універсітэце. У 1830 годзе абраны віцэ-маршалкам Гродзенскай губерні.

У час паўстання 1830—1831 гадоў на 4 месяцы інтэрніраваны ў Гродне. Уцёк пад Беласток, дзе ўзначаліў невялікі атрад, які быў разбіты 16 мая 1831, адышоў пад Белавежу, пасля рассеяны. Нямцэвіч далучыўся да дывізіі генерала М. Рыбінскага. У жніўні 1831 года ўвайшоў у склад Сената Каралеўства Польскага як прадстаўнік ад Гродзеншчыны. Пасля капітуляцыі Варшавы эмігрыраваў у Парыж, дзе звязаны з Ю. Нямцэвічам, А. Чартарыйскім.

Аўтар мемуараў «Успаміны з 1831 г.» (1863), «Успаміны пра паўстанне ў Брэсце Літоўскім» (1869).

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Удзельнікі паўстання 1830—1831 гадоў
Катэгорыя:Імігравалі ў Францыю з Беларусі
Яскі тэхнічны ўніверсітэт імя Георге Асакі

**Яскі тэхнічны ўніверсітэт імя Георге Асакі** () — румынская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Ясы. Названы ў гонар Георге Асакі, пісьменніка, паэта, мастака, гісторыка, драматурга і перакладчыка.

## Структура
* Факультэт архітэктуры
* Факультэт камп'ютарных навук
* Факультэт канструкцый і мантажу
* Факультэт машынабудавання і прамысловага менеджменту
* Факультэт прамысловага дызайну і кіравання бізнесам
* Факультэт электронікі, тэлекамунікацый і інфармацыйных тэхналогій
* Факультэт гідратэхнікі, геадэзіі і экалогіі
* Факультэт хімічнай інжынерыі і аховы навакольнага асяроддзя
* Факультэт электратэхнікі, энергетыкі і прыкладной інфарматыкі
* Факультэт механики
* Факультэт матэрыялазнаўства і тэхнікі

## Спасылкі 
Катэгорыя:Універсітэты Румыніі
Катэгорыя:Ясы
Яскі ўніверсітэт навук аб жыцці імя Іёна Іанеску дэ ла Брада

**Яскі ўніверсітэт навук аб жыцці імя Іёна Іанеску дэ ла Брада** () — румынская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Ясы. Названы ў гонар навукоўца, агранома і эканаміста Іёна Іанеску дэ ла Брада.

## Структура
* Сельскагаспадарчы факультэт
* Факультэт садаводства
* Факультэт жывёлагадоўлі
* Факультэт ветэрынарнай медыцыны

## Спасылкі 
Катэгорыя:Універсітэты Румыніі
Катэгорыя:Ясы
Яскі нацыянальны ўніверсітэт мастацтва імя Джорджэ Энеску

**Яскі нацыянальны ўніверсітэт мастацтва імя Джорджэ Энеску** () — румынская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Ясы. Названы ў гонар кампазітара Джорджэ Энеску.

## Гісторыя 
Створаны 1 кастрычніка 1860 года як Школа музыкі і дэкламацыі па ўказе князя Аб'яднанага княства Валахіі і Малдовы Аляксандру Іона Куза, затым праз 26 дзён, заснавана Школа скульптуры і жывапісу. У кастрычніку 1864 года, Аляксандру Куза зацвердзіў статут кансерваторыі музыкі і дэкламацыі і статут для нацыянальнай школы выяўленчага мастацтва (які прадугледжвае аддзелы жывапісу, скульптуры, гравюры, архітэктуры і мастацтва ландшафтнай архітэктуры). У 1931 годзе кансерваторыя і школа выяўленчых мастацтваў сталі акадэміяй музыкі і драматургіі ў Ясах і акадэміяй мастацтваў там жа. Пасля Другой сусветнай вайны дзве акадэміі былі аб'яднаны ў Яскую кансерваторыю імя Джорджэ Энеску. У 1992 годзе створаны інстытут Джорджэ Энеску, які прадугледжвае адукацыю ў сферы візуальных мастацтваў, тэатра і музыкі. З 1997 года гэта Яскі ўніверсітэт мастацтва імя Джорджэ Энеску.

## Структура
* Факультэт інтэрпрэтацыі, кампазіцыі і тэарэтычных музычных студый
* Тэатральны факультэт
* Факультэт візуальных мастацтваў і дызайну

## Спасылкі 
Катэгорыя:Універсітэты Румыніі
Катэгорыя:Ясы
4-я Навасёлкавая вуліца (Гомель)

**4-я Навасёлкавая вуліца** — вуліца ў Чыгуначным раёне горада Гомеля. Адносіцца да жылога масіву Прудок. Праходзіць ад вуліцы Праезджая да адасобленага ўчастка вуліцы Мічурына (некалькі сядзіб па няцотным баку вуліцы Каменшчыкава). Перасякаецца з вуліцай Рыднага. Складаецца з індывідуальнай забудовы пераважна сядзібнага тыпу. 

Узнікла ў 1960-я гг. на былых саўгасных землях. Як і іншыя прудкоўскія вуліцы з гэтага шэрагу, пачаткова мела форму «Навасялкоўская» (*«Новоселковская»*) з адпаведным нумарам (1961 г.). Сярод жыхароў Прудка бытуе яшчэ адна форма — «Навасялковая».

Катэгорыя:Вуліцы Гомеля
Сезон 2019 ФК Віцебск

У 2019 годзе футбольны клуб «Віцебск» прымаў удзел у чатырох афіцыйных турнірах: 
* Чэмпіянаце Беларусі 2019 (13 месца),
* Кубку Беларусі 2018/2019 (паражэнне ў фінале), 
* Кубку Беларусі 2019/2020 (паражэнне ў 1/8 фіналу),
* Лізе Еўропы 2019/2020 (вылет у першым кваліфікацыйным раўндзе).

## Склад каманды 
### Ігракі 
*Станам на снежань 2019 года, згодна з афіцыйным сайтам клуба*.

|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"

|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"

|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"

### Рэзервовы склад 
|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"

|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"

|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"

## Трансферы 
### Зіма 2018—2019 
#### Прыйшлі ў клуб 
1 З арэнды
2 Раней — у арэндзе

#### Пакінулі клуб 
*17 снежня 2018 года брамнік каманды Андрэй Шчарбакоў загінуў у аўтакатастрофе.*

1 Раней — у «Оршы» ў арэндзе
2 Раней — у «Промні» ў арэндзе
3 У арэнду, раней — у «Нафтане» ў арэндзе
4 Падаўжэнне арэнды

### Лета 2019 
#### Прыйшлі клуб 
#### Пакінулі клуб 
### Зіма 2019—2020 
#### Прыйшлі ў клуб 
1 З арэнды

#### Пакінулі клуб 
## Спасылкі 
* Сезон 2019 на сайце football.by
* Сезон 2019 на сайце teams.by

2019
Віцебск
Катэгорыя:2019 год у Віцебску
Завулак Кузьмы Чорнага (Мінск)

**Завулак Кузьмы Чорнага** — завулак у Першамайскім раёне Мінска. Назву атрымаў у гонар аднайменнай вуліцы, што знаходзіцца побач. 

## Размяшчэнне 
Пачынаецца ад скрыжавання з праспектам Незалежнасці, заканчваецца скрыжаваннем з вуліцай Кузьмы Чорнага. Таксама перасякаецца з вуліцай Мяржынскага. Ідзе паралельна вуліцам Калініна і Сурганава.

## Аб’екты 
* № 5 — Адміністрацыя Першамайскага раёна г. Мінска

## Грамадскі транспарт 
Рух грамадскага транспарту непасрэдна па завулку адсутнічае. Бліжэйшая станцыя метро — «Парк Чалюскінцаў».

## Спасылкі 
* Переулок Кузьмы Чорного на geodzen.com

Катэгорыя:Першамайскі раён (Мінск)
Сяргей Канстанцінавіч Мяржынскі

**Сяргей Канстанцінавіч Мяржынскі** (1870, Мінск — 16 сакавіка 1901, Мінск) — адзін з першых марксістаў у Беларусі, расійскі сацыял-дэмакрат, прапагандыст марксізму ў Кіеве і Мінску, суарганізатар I-га з’езду РСДРП.

## Біяграфія 
Паходзіў са старажытнага беларускага шляхецкага роду.

Вучыўся ў Кіеўскім універсітэце Святога Уладзіміра, адзін са стваральнікаў студэнцкай марксісцкай арганізацыі, член кіеўскага «Саюза барацьбы за вызваленне рабочага класа».

Жыў і працаваў у Мінску, служыў ва ўпраўленні Лібава-Роменскай чыгункі.

У 1897 годзе пазнаёміўся з Лесяй Украінкай у Ялце падчас лячэння сухотаў лёгкіх. Леся закахалася ў Сяргея, называла яго *«Сябар маіх ідэй»*, але заўсёды казала пра гэтыя адносіны «сяброўства», а не «каханне».
, Аляксандр Драгаманаў, Ізідора Косач; ніжні шэраг — Алена Пчолка, Леся Украінка, Сяргей Мяржынскі. Зялёны Гай. Фота ад 8 (20) ліпеня 1898 года.]]
Пазней Сяргей наведаў сям’ю Косачаў у Гадзячы і Зялёным Гаі летам 1898 і 1900 гадоў.

Восенню 1900 года здароўе Мяржынскага рэзка пагоршылася.

7 (20) студзеня 1901 года Леся прыехала ў госці да каханага і засталася даглядаць яго да самай смерці. Яны размаўлялі, яна чытала яму, вяла дзелавую перапіску, наносіла на галаву прымочкі. На змену ёй прыходзіў бацька Сяргея.

18 (31) студзеня 1901 года за адну ноч каля ложка цяжкахворага Леся Украінка напісала верш «Апантаная».

Памёр Сяргей Мяржынскі 3 (16) сакавіка 1901 года ў Мінску на сваёй кватэры ад сухотаў на руках Лесі Украінкі.

## Літаратура 
* *Скрипка Т.* Лариса Петрівна Косач-Квітка (Леся Українка). Біографічні матеріали. Спогади. Іконографія. — К.: Темпора, 2015. — 536 с. — ISBN 978-617-569-208-0

Катэгорыя:Марксісты
Канстэбль

затрымліваюць бунтара, 1919 год]]
**Канстэбль** () — адміністрацыйная пасада ў англамоўных краінах (конная паліцыя па-сучаснаму; як правіла, у праваахоўных органах). У сучасных Вялікабрытаніі, ЗША, Канадзе, Новай Зеландыі і інш. канстэбль — найнізкі паліцэйскі чын. Таксама існуе ў шэрагу неангламоўных краін, напрыклад, у Эстоніі ().

Лорд-канстэбль, як і французскі канэтабль, у сярэднія вякі заведаў у Англіі каралеўскімі стайнямі, аналагічная пасада існавала і ў Шатландыі. Зыходная для абодвух слоў лацінская форма *comes stabuli* пазначае начальніка стайні (стайніка).

Шырока распаўсюджаны (у ЗША) гутарковы сінонім слова паліцыянт — **коп** — магчыма, гістарычна паўстаў з абрэвіятуры *COP — Constable On the Post* — што ў перакладзе азначае «канстэбль на пасту». Паводле брытанскай версіі, слова «коп» з’явілася ад слова *copper* — «той, хто хапае» (ад дзеяслова *cop* — , узыходнага да латыні або фрызскіх моў=).

## Гісторыя 
У сярэднявечнай Англіі канстэблі былі вясковымі старастамі, на якіх дзяржавай ускладаліся пэўныя абавязкі, якія перш за ўсё тычыліся падтрымання правапарадку. Канстэблі таксама абіраліся і ў гарадскіх царкоўных прыходах. Канстэбль абіраўся жыхарамі звычайна штогод напачатку студзеня, але былі мясцовасці, дзе ён абіраўся на два гады.

У адпаведнасці з Вінчэстэрскім статутам 1285 г. канстэблі павінны былі спаганяць штрафы, змагацца з бадзяжніцтвам, арганізоўваць дапамогу беднякам, рамонт дарог і т. п. Канстэбль, акрамя таго, адказваў за яўку жыхароў сваёй вёскі на вайсковыя зборы, быў абавязаны захоўваць, рамантаваць і замяняць зброю, якая выйшла з ладу, з якой жыхары вёскі абавязаны былі з’явіцца на вайсковую службу ў выпадку склікання апалчэння.

З канца XVI стагоддзя канстэблі сталі таксама зборшчыкамі падаткаў. Паколькі канстэблі за сваю працу не атрымлівалі ніякай платы, як правіла, ахвотнікаў стаць канстэблем было няшмат. Таму звычайна канстэблем абіралі таго, хто арандаваў жыллё, аплачваючы яго працай канстэбля.

## Віды брытанскіх канстэбляў 
Пасля з’яўлення ў Вялікабрытаніі ў XIX стагоддзі прафесійнай паліцыі канстэблямі сталі назваць радавых паліцыянтаў. Пры гэтым «галоўным канстэблем» сталі зваць начальніка паліцыі графства.

Своеасаблівым у Англіі з’яўляецца інстытут «спецыяльных канстэбляў», які рэгулюецца законам 1831 г. Спецыяльныя канстэблі могуць быць прызначаны з ліку мясцовых грамадзян, па распараджэнні двух міравых суддзяў або міністра ўнутраных спраў, у выпадку бунту ці сур’ёзных беспарадкаў, для ўзмацнення звычайнага кантынгенту паліцэйскіх сіл. Так, напрыклад, калі ў 1848 г., з мэтай папярэджання беспарадкаў з прычыны руху чартыстаў былі прызначаны спецыяльныя канстэблі з розных пластоў грамадства, у іх лік уступіў і прынц Луі Напалеон, які пражываў тым часам у Лондане.

## Гл. таксама 
* Альгвасіл
* Алкайд
* Канстапель
* Шэрыф

## Спасылкі 
* Слово о констеблях
* A BRIEF HISTORY OF CONSTABLES IN THE ENGLISH SPEAKING WORLD 

Катэгорыя:Пасады
Катэгорыя:Паліцэйскія званні
Катэгорыя:Прыдворныя чыны
Вуліца Мяржынскага (Мінск)

**Вуліца Мяржынскага** — вуліца ў Першамайскім раёне Мінска. Названа ў гонар грамадскага дзеяча, аднаго з першых рэвалюцыянераў-марксістаў Сяргея Канстанцінавіча Мяржынскага. Да 1981 года мела назву Інструментальная.

## Размяшчэнне 
Пачынаецца ад скрыжавання з завулкам Кузьмы Чорнага, ідзе з паўднёвага захаду на паўночны ўсход. Заканчваецца скрыжаваннем з вуліцай Талбухіна. Таксама перасякаецца з вуліцай Калініна. Ідзе паралельна праспекту Незалежнасці. 

## Аб’екты 
* Дзіцячая музычная школа мастацтваў №15

## Грамадскі транспарт 
Рух грамадскага транспарту непасрэдна па вуліцы адсутнічае. Бліжэйшая станцыя метро — «Парк Чалюскінцаў».

## Спасылкі 
* Улица Мержинского на geodzen.com

Катэгорыя:Першамайскі раён (Мінск)
Баі за Бэрдзянск

**Баі за Бэрдзянск** — узброеныя сутыкнення паміж Узброенымі Сіламі Украіны і Узброенымі Сіламі Расійскай Федэрацыі за кантроль над горадам Бэрдзянск.

27 лютага афіцыйны прадстаўнік Міністэрства абароны РФ Ігар Канашэнкаў заявіў, што расійскія войскі дэблакавалі Бэрдзянск. 28 лютага дарадца кіраўніка офіса Уладзіміра Зяленскага Аляксей Арастовіч пацвердзіў гэтую інфармацыю, адзначыўшы, што ўкраінскіх войскаў у горадзе не было.

Ужо 28 лютага сотні жыхароў Бэрдзянска выйшлі на стыхійны мітынг да гарадской адміністрацыі з патрабаваннем да расійскіх войскаў пакінуць горад.

Катэгорыя:Канфлікты 2022 года
Катэгорыя:Люты 2022 года
Катэгорыя:Бітвы Украіны
Катэгорыя:Бітвы Расіі
Катэгорыя:Расійска-ўкраінская вайна
Катэгорыя:2022 год ва Украіне
Водаправодная вада

крапае водаправодная вада]]

**Водаправодная вада** *(праточная вада, вада з гарадскога водаправода, гарадскога водазабеспячэння)* — вада, якая паступае для спажывання з крана, дастаўляецца ў дамы камунальным прадпрыемствам па водазабеспячэнні. Стала даступна ў гарадах развітага свету на працягу апошняй чвэрці XIX стагоддзя, і агульную распаўсюджанасць атрымала ў сярэдзіне XX стагоддзя. Як правіла, гэта вада з рачных водазабораў.

## Тыпы водаправоднай вады 
Значная частка сістэм водазабеспячэння пастаўляе ў дамы некалькі тыпаў водаправоднай вады:
* пітную ваду;
* непітную ваду «для гаспадарчых патрэб»;
* гарачую ваду;
* непітную ваду для палівання.

У Японіі мае месца практыка перавыкарыстоўвання сцёку пітнай вады ў смыўных бачках.

## Ачыстка 
Падрыхтоўка вады для пітва ўключае некалькі стадый:
* механічнае фільтраванне;
* адстойванне (часам з папярэднім каагуляваннем);
* фільтраванне праз пласт пяску;
* аэрацыю;
* стэрылізацыю.

Водаправодная вада чысціцца ад шкодных рэчываў. Часта ўтрымоўвае раствораныя солі кальцыя, магнію, жалеза і іншых элементаў (так званая «цвёрдая вада»), з-за чаго з’яўляецца больш складанай у выкарыстанні, у тым ліку для мыцця адзежы.

## Гл. таксама 
* Водазаборныя збудаванні
* Пітная вада

## Нататкі 
## Літаратура 
* 
* 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* Водны Інфармацыйны Цэнтр 
* Водаправодная вада

Катэгорыя:Вада
Катэгорыя:Водазабеспячэнне
Пружанскія павятовыя маршалкі

Спіс маршалкаў дваранства Пружанскага павета.

## Літаратура 
* Сяргей Токць. Спісы маршалкаў шляхты Гарадзенскай губерні ў XIX ст. (паводле Люцыяна Шчукі). // Герольд Litherland.- № 3-4 (3) — Горадня, 2001
Віктар Віславух

**Віктар Віславух** (;  — ) — дзяржаўны службовец.

## Біяграфія 
Паходзіў са шляхецкага роду Віславухаў. Нарадзіўся ў сям’і Зянона Віславуха (1727—1805) і Ганараты з Арэшкаў (1742—1785).

Віктар
Маршалак павятовы

**Маршалак павятовы** — мясцовы ўрад у Вялікім Княстве Літоўскім, які ўзнік у час правядзення адміністрацыйна-тэрытарыяльнай рэформы 1565—1566 гадоў пры трансфармацыі ўрада маршалка гаспадарскага. Кіраваў шляхтай у павеце, склікаў і вёў павятовы соймік. Такога ўрада не было ў галоўным павеце ваяводства, дзе функцыі маршалка выконваў кашталян.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Ураднікі Вялікага Княства Літоўскага
Бялыніцкі сельсавет

**Бялы́ніцкі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Бялыніцкага раёна Магілёўскай акругі БССР. Цэнтр — мястэчка Бялынічы.

Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Бялыніцкага раёна Магілёўскай акругі БССР. 24 верасня 1926 года скасаваны ў сувязі з утварэннем Бялыніцкага местачковага савета.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / А.И. Карпачева и др. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Т. 1: (1917―1941 гг.). — Мн., «Беларусь», 1985. — 390 с.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Бялыніцкага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1926 годзе
Інструментальны завулак (Мінск)

**Інструментальны завулак** — завулак у Першамайскім раёне Мінска. Назву атрымаў у гонар размешчанай паблізу Інструментальнай вуліцы, якая ў 1981 годзе была перайменавана ў вуліцу Мяржынскага.

## Размяшчэнне 
Фактычна складаецца з двух частак, звязаных паміж сабой скрыжаваннем. Адна частка пачынаецца ад вуліцы Мяржынскага, ідзе на паўночны захад паралельна вуліцы Калініна і перасякаецца з другой часткай завулка. Яна, у сваю чаргу, ідзе на паўночны ўсход паралельна вуліцы Кузьмы Чорнага і заканчваецца скрыжаваннем з вуліцай Талбухіна.

## Грамадскі транспарт 
Рух грамадскага транспарту непасрэдна па завулку адсутнічае. Бліжэйшая станцыя метро — «Парк Чалюскінцаў».

## Спасылкі 
* Инструментальный переулок на geodzen.com

Катэгорыя:Першамайскі раён (Мінск)
Чырвоны Кастрычнік (жылы раён)

**Чырвоны Кастрычнік** (або **Красны Акцябр**) — жылы масіў у паўночнай частцы Гомеля, адміністрацыйна прыналежыць да Чыгуначнага раёна. У межах Гомеля з 1972 г., да гэтага — пасёлак Пакалюбіцкага сельсавета Гомельскага раёна Гомельскай вобласці. 

На момант далучэння да горада пражывала 1 тыс. чалавек. Асноўная вуліца — Лепяшынскага. Пераважае індывідуальная забудова сядзібнага тыпу. Да яго абшараў адносіцца і прамысловая зона, у якой, станам на 1991 г., месціліся выданне абкаму КПБ, заводы радыё-тэхнічнага аснашчэння і «Карал».

Краязнавец А. Рогалеў беспадстаўна сцвярджае, што назва гэтага пасёлка была перанесена і на забудову ў канцы вуліцы Савецкай, што выглядае крайне малаверагодным, бо гомельскі Чырвоны Кастрычнік (ранейшы Земпасад) існаваў пад такой назвай, прынамсі, з сярэдзіны 1920-х гадоў, а жылых памяшканняў станам на 1927 г. у ім налічвалася 125.

Згодна з матэрыяламі Надзвычайнай дзяржаўнай камісіі, нацысцкія акупанты расстралялі двух жыхароў Чырвонага Кастрычніка: у лістападзе 1941 г. быў расстраляны Васіль Васілевіч Краўцоў (1897 года нараджэння), а ў сакавіку 1943 г. — Аляксандр Сяргеевіч Ягадкін (1928 года нараджэння).

Катэгорыя:Былыя населеныя пункты Гомельскага раёна
Катэгорыя:Населеныя пункты, якія ўвайшлі ў склад Гомеля
Катэгорыя:Чыгуначны раён (Гомель)
Катэгорыя:Жылыя раёны Гомеля