open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Караняед буракоў

**Караняед буракоў** — захворванне раслін, выкліканых рознымі грыбамі і бактэрыямі.

Паражае часцей за ўсё буракі, у першую чаргу праросткі і ўсходы. Узбуджальнікамі з’яўляюцца грыбы , , , , віды роду  і бактэрыі з родаў ,  і інш. Акрамя буракоў, сустракаецца ў капусты, шпінату, агуркоў і іншых раслін. Узбуджальнікі перадаюцца праз глебу або распаўсюджваюцца з насеннем.

Сімптомы караняеду ў буракоў залежаць ад канкрэтнага ўзбуджальніка. Большасць іх паражае расліны на ранніх стадыях развіцця (часам да выхаду парасткаў на паверхню), і толькі від  прадстаўляе небяспеку для дарослых раслін. Як правіла, агульнымі сімптомамі з’яўляюцца пабурэнне і загніванне каранёвай шыйкі і з’яўленне перацяжак, якія прыводзяць да палягання сцяблінак. Пры паразе грыбамі роду  карэньчыкі пакрываюцца чорнымі кропкамі — ; віды роду  прыводзіць да ўтварэння белай цвілі;  утварае бурую грыбніцу на паверхні праросткаў;  — бела-ружовы міцэлій на карэньчыках. Расліны адстаюць у росце; зніжаецца маса караняплодаў і іх цукрыстасць; пры моцным паражэнні расліны гінуць.

Найбольш распаўсюджанымі ўзбуджальнікамі з’яўляюцца  і , якія паражаюць пасадкі буракоў нават у спрыяльных для раслін умовах. Астатнія грыбы паражаюць толькі аслабленыя расліны: напрыклад, пры вырошчванні на пераўвільготненай, празмерна кіслай глебе, пры недахопе цяпла. Развіццю захворвання спрыяюць таксама нізкая якасць насення, недахоп пажыўных рэчываў, рэзкія ваганні тэмпературы, нязменнае вырошчванне культуры пры вырошчванні.

Меры барацьбы — пратручванне насення, севазварот, вапнаванне глебы, унясенне ўгнаенняў і падкормкі, прарэджванне ўсходаў з выдаленнем слабых раслін і т. п.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Захворванні буракоў
Катэгорыя:Грыбковыя захворванні раслін
Катэгорыя:Бактэрыяльныя захворванні раслін
8-я партызанская брыгада

**8-я (Брэсцкая) партызанская брыгада** — была створана ў Круглянскім раёне ў снежні 1943 года. Дзейнічала на тэрыторыі Ганцавіцкага, Целяханскага, Быценскага, Івацэвіцкага, Косаўскага раёнаў.

## Гісторыя 
У снежні 1943 — студзені 1944 гадоў зрабіла рэйд у Ганцавіцкі, потым у Косаўскі раёны.

Паводле задачы, пастаўленай аператыўнай група пры ваенным савеце 61-й арміі, брыгада дзейнічала ў тыле войск праціўніка, якія займалі пазіцыі перад часцямі 61-й арміі 1-га Беларускага фронту. Наносіла ўдары па варожым камунікацыям, зрывала перавозкі, скоўвала манёўр войск 2-й нямецкай арміі. Метадам дыверсій і засад знішчала жывую сілу праціўніка. Толькі ў красавіку — чэрвені 1944 года партызаны падбілі 71 аўтамашыну ворага, знішчылі 5 мастоў. На чыгуначным участку Баранавічы — Брэст падарвалі і пашкодзілі 27 нямецкіх эшалонаў. У ноч на 20 чэрвеня авалодалі чыгуначным участкам каля станцыі Косава-Палескае і падарвалі больш за 750 рэек, бронедрызіну з аховай. 9 — 15 красавіка 1944 года вялі баі з праціўнікам, які імкнуўся ачысціць свае тылы ад партызан. 9 — 17 ліпеня 1944 года брыгада (1146 партызан; 36-ы, 40-ы, 12-ы, 15-ы атрады) паатрадна злучылася з Чырвонай Арміяй.

Камандзіру брыгады Сяргею Георгіевічу Жуніну прысвоена званне Героя Савецкага Саюза.

## Склад 
Уключала атрады:
* 12-ы партызанскі атрад (арганізаваны ў чэрвені 1942);
* 15-ы партызанскі атрад (арганізаваны ў ліпені 1942);
* 36-ы партызанскі атрад (пачаў фарміравацца ў ліпені 1942 года ў вёсцы Хватаўка Бялыніцкага раёна)
* 40-ы партызанскі атрад (арганізаваны ў маі 1942),

## Камандаванне 
### Камандзір 
* Сяргей Георгіевіч Жунін

### Камісар 
* Васіль Аляксеевіч Пятроў

### Начальнік штаба 
* К. І. Мацеж

## Літаратура 
* 
* *Жунин, С. Г.* От Днепра до Буга — Мн., 1974. — 254 с

Катэгорыя:Савецкія партызанскія злучэнні, брыгады і атрады на акупіраванай тэрыторыі Беларусі (1941—1944)
Катэгорыя:З’явіліся ў 1943 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 1944 годзе
99-я партызанская брыгада імя Дз. Ц. Гуляева

**99-я партызанская брыгада імя Дз. Ц. Гуляева** — была створана ў студзені 1943 года ў Глускім раёне. У снежні 1943 — студзені 1944 брыгада была перадыслацыравана ў Целяханскі раён. Дзейнічала на акупіраванай тэрыторыі Глускага, Старадарожскага, Целяханскага, Лагішынскага, Іванаўскага, Косаўскага раёнаў.

## Гісторыя 
Партызаны рабілі дыверсіі на чыгуначных участках Бабруйск — Асіповічы, Баранавічы — Лунінец. У ноч на 26 верасня 1943 года штурмам авалодалі чыгуначным участкам Асіповічы — Татарка, падарвалі больш за 1000 рэек, разбурылі чыгуначнае палатно. Вялі баі па разгрому варожых гарнізонаў і апорных пунктаў. У красавіку 1944 года ўдзельнічалі ў абарончых баях на рацэ Ясельда з карнікамі. На Агінскім канале пабудавалі пераправу і ўтрымлівалі яе да падыходу Чырвонай Арміі. Разам з часцямі Чырвонай Арміі ўдзельнічалі ў вызваленні райцэнтраў Целяханы, Азарычы, вёскі Краглевічы.

10 ліпеня 1944 года брыгада (415 партызан; атрады імя Варашылава, імя Грабко (камандзір атрада Грабко загінуў у баі), імя Воранава) злучыліся з Чырвонай Арміяй.

## Склад 
Брыгада была створана на базе атрадаў Дзмітрыя Цімафеевіча Гуляева, У. Ц. Шантара, А. П. Пакуша, Б. М. Цыкунова, М. Ц. Грабко. У сакавіку 1943 года годзе атрады Шантара і Пакуша былі вылучаны для фарміравання 225-й партызанскай брыгады, у чэрвені атрад Гуляева — 101-й партызанскай брыгады імя Аляксандра Неўскага, у верасні атрад Цыкунова — 100-й Глускай партызанскай брыгады. У верасні 1943 года ў брыгаду ўвайшоў атрад імя Варашылава (арганізаваны ў красавіку 1942 года, да студзеня 1943 года дзейнічаў самастойна, потым у 37-й партызанскай брыгадзе імя А. Я. Пархоменкі).

## Камандаванне 
### Камандзіры 
* Іван Міхайлавіч Кулікоўскі
* Андрэй Ціханавіч Чайкоўскі
* Уладзімір Кірылавіч Якавенка

### Камісары 
* Андрэй Ціханавіч Чайкоўскі
* Мікалай Канстанцінавіч Панцялеенка

### Начальнікі штаба 
* В. М. Сярэдзін
* В. М. Каракулін

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Савецкія партызанскія злучэнні, брыгады і атрады на акупіраванай тэрыторыі Беларусі (1941—1944)
Катэгорыя:З’явіліся ў 1943 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 1944 годзе
Савет выратавання Анбара

**Савет выратавання Анбара** ( *majlis inqadh al-Anbār*) — кааліцыя апалчэнняў арабскіх плямён перыяду Іракскай вайны ў правінцыі Аль-Анбар. Створана былымі баасістамі і нацыяналістамі для барацьбы з Аль-Каідай і іншымі звязанымі з ёй тэрарыстычнымі групоўкамі, ад дзеянняў якіх пакутавала мясцовае насельніцтва. Характэрнай асаблівасцю арганізацыі з’яўляецца тое, што яна супрацоўнічала як з войскамі і саюзнікамі міжнароднай кааліцыі, так і з умераным крылом паўстанцкага руху.

## Гісторыя 
Ля вытокаў Савета выратавання Анбара стаіць асабістая трагедыя Абдула аль-Рышаві, шэйха аднаго з плямён, чый бацька і трое братоў былі забіты байцамі Аль-Каіды.

У сакавіку 2007 года Савет налічваў 41 племя з правінцыі Анбар. Гэта прывяло да рэзкага скарачэння гвалту ў правінцыі і вымусіла многіх баевікоў «Аль-Каіды» бегчы ў іншыя рэгіёны Ірака. Аднак групоўка пачала рыхтавацца да адказных дзеянняў. Ужо 25 чэрвеня быў забіты Фазаль Аль-Гаўд, губернатар Анбара і член Савета. 13 верасня лідар СВА аль-Рышаві разам з двума сваімі целаахоўнікамі загінуў ад выбуха прыдарожнай бомбай каля свайго дома ў Эр-Рамадзі.

У 2010 годзе Ісламская дзяржава пачала кампанію забойстваў суніцкіх племянных лідараў і праўрадавых рухаў у Аль-Анбары. Перастрэлкі і забойствы былі задакументаваны ў відэазапісах ІД пад назвай «Звон мячоў». Ужо на 2014 год гэта прывяло да таго, што фактычна арганізацыя была знішчана.

## Склад 
У кааліцыю першапачаткова ўвайшло 30 буйных суніцкіх плямёнаў правінцыі. Пасля гэтая колькасць ўзрасла да 41. Фактычна групоўка ўваходзіла ў склад арганізацыі «Сыны Ірака», якая ўяўляла з сябе некалькі анбарскскіх апалчэнняў, што падтрымлівалі замежныя сілы і створаны імі новы ўрад краіны.

## Вышэйшае кіраўніцтва 
* Шэйх Абдул Сатар Бузай Аль-Рышаві (лідар у 2006—2007)
* Шэйх Ахмед Абу Рыша (лідар у 2007—2014)
* Фазаль Аль-Гаўд

## Гл. таксама 
* Хашд аль-Ашаіры

## Зноскі 
Катэгорыя:Узброеныя групоўкі ў Іраку
Катэгорыя:Арганізацыі, заснаваныя ў 2006 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 2013 годзе
Пірацкае золата

**«Пірацкае золата»** () — амерыканскі  нямы драматычны кароткаметражны фільм 1908 года рэжысёра Дэвіда Уорка Грыфіта. Прэм’ера адбылася 6 лістапада 1908 года. У цяперашні час няма вядомых захаваных копій фільма, які, верагодна, страчаны.

## Сінопсіс 
Малады Уілкінсан пакідае родны дом, дзе жыве з маці, і адпраўляецца шукаць свой лёс. Побач з домам бушуе шторм, які выкідвае на бераг трох піратаў з куфрам, у якім знаходзіцца іх скарб. Двое піратаў, з-за прагнасці, забіваюць адзін аднаго. Апошні з піратаў, іх лідар, паспявае збегчы, хоць і цяжка паранены, у дом Уілкінсан, дзе перад смерцю хавае куфар сярод камянёў каміна. Старая місіс Уілкінсан памірае, калі маланка трапляе ў яе дом. Таямніца скарбаў здаецца назаўжды згубленай. Пасля вяртання з падарожжа малады Уілкінсан пачынае новае жыццё, у яго каханая жонка і сын. Здаецца, усё ідзе добра. Аднойчы ён захварэў і застаўся без сродкаў да існавання. Пасля гэтага ён хоча здзейсніць самагубства. Яго жонка шпіёніць за ім і ловіць яго, калі ён збіраецца застрэліцца. Кінуўшыся на яго, яна выбівае пісталет, куля трапляе ў камін і разбівае камень, за якім знаходзіцца схаваны скарб.

## У ролях 
## Вытворчасць 
Фільм створаны амерыканскай кінакампаніяй , здымаўся ў горадзе , штат Нью-Джэрсі.

## Спасылкі 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Фільмы Дэвіда Уорка Грыфіта
Катэгорыя:Нямыя фільмы ЗША
Катэгорыя:Чорна-белыя фільмы ЗША
Катэгорыя:Фільмы-драмы ЗША
Катэгорыя:Кароткаметражныя фільмы ЗША
Дравенева (Рослаўльскі раён)

**Дравенева** () — вёска ў Рослаўльскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Сыракоранскага сельскага паселішча.

## Гісторыя 
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Дравенева абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.

У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з жніўня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Рослаўльскага раёна
Сімфонія № 9 (Бетховен)

**Сімфонія № 9 Рэ мінор, Op. 125** — апошняя сімфонія Людвіга ван Бетховена (1824). Яна ўключае ў сябе частку *Ode an die Freude* («Оды да радасці»), паэмы Фрыдрыха Шылера, тэкст якой выконваецца салістамі і хорам у апошняй частцы. Гэта першы ўзор, калі буйны кампазітар выкарыстаў у сімфоніі чалавечы голас у адным шэрагу з інструментамі.

Чацвёртая частка сімфоніі — «Ода да радасці» — выкарыстоўваецца як Гімн Еўрасаюза (аранжыроўка Герберта фон Караян).

Упершыню сімфонія была апублікаваная з назвай, якая гучыць на нямецкай мове як **Sinfonie mit Schlusschor über Schillers Ode «An die Freude» für großes Orchester, 4 Solo und 4 Chorstimmen componiert und seiner Majestät dem König von Preußen Friedrich Wilhelm III in tiefster Ehrfurcht zugeeignet von Ludwig van Beethoven, 125tes Werk**; аднак, яе больш агульная, *афіцыйная назва* гэта Сімфонія No.. 9 у D minor, Op. 125. Таксама сімфонію называюць «Харальнай».

Дзявятая сімфонія — адзін з найбольш выдатных твораў у гісторыі сусветнай музычнай культуры. Па ідэі велічы і глыбіні яе этычнага зместу, па шыраце задумы і магутнай дынаміцы музычных вобразаў Дзявятая сімфонія пераўзыходзіць усё створанае самім жа Бетховенам.

Твор адыгрывае прыкметную ролю і ў сучасным грамадстве.

## Гісторыя стварэння 
Бетховен пачаў працу над творам у 1822 годзе і праз 2 гады скончыў яго. Зрэшты, тэма другой частцы была напісана яшчэ ў 1815 годзе. Прэм’ера сімфоніі адбылася неўзабаве пасля яе завяршэння ў Вене

## Склад аркестра 
; Драўляныя духавыя
: Флейта пікала
: 2 флейты
: 2 габоя
: 2 кларнета (B)
: 2 фагота
: Контрафагот (толькі ў чацвёртай частцы)

; Медныя духавыя
: 4 валторны (D, B-basso, B, Es)
: 2 трубы (D, B)
: 3 трамбона

; Ударныя
: Літаўры
: Трохкутнік
: Талеркі
: Вялікі барабан

; Струнныя
: I і II скрыпкі
: Альты
: Віяланчэлі
: Кантрабасы

; Вакальныя партыі
: Сапрана (сола)
: Кантральта (сола)
: Тэнар (сола)
: Барытон (сола)
: Змешаны хор

## Часткі 
# Allegro ma non troppo, un poco maestoso
# Molto vivace
# Adagio molto e cantabile
# Presto (з хорам)

## Музычныя фрагменты 
*Увага! Музычныя фрагменты ў фармаце MIDI*

* 
* 
* 
* 
* 

## Гл. таксама 
* Праклён дзевятай сімфоніі

## Спасылкі 
Катэгорыя:Творы Людвіга ван Бетховена
Катэгорыя:Аб’екты рэестра Памяць свету
Катэгорыя:Музычныя творы 1823 года
Бетховен
Гарадзецкі музей мастацтва і этнаграфіі

**Гарадзецкі музей мастацтва і этнаграфіі** (да 1994 года **Дзіўнаўскі музей мастацтва і этнаграфіі**) — колішні музей у в. Гарадзец Шаркаўшчынскага раёна Віцебскай вобласці. Адкрыты  года ў будынку былога лютэранскага храма XIX ст. Працаваў на грамадскіх пачатках.

## Экспазіцыя 
Мае 2 залы (плошча экспазіцыі 150 кв. м), больш 1 тыс. экспанатаў (1988).

## Літаратура 
* 
* 
Катэгорыя:Мастацкія музеі Беларусі
Катэгорыя:Этнаграфічныя музеі
Катэгорыя:Колішнія музеі Беларусі
Катэгорыя:1982 год у Беларусі
Катэгорыя:З’явіліся ў 1982 годзе
Катэгорыя:Гарадзец (Шаркаўшчынскі раён)
Катэгорыя:Культура Шаркаўшчынскага раёна
Паташынскі нацыянальны польскі сельсавет

**Пата́шынскі нацыянальны польскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Хойніцкага раёна БССР. Цэнтр — вёска Паташня.

Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года **Паташынскі сельсавет** у складзе Хойніцкага раёна Рэчыцкай акругі БССР. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Гомельскай акругі. 30 снежня 1927 года сельсавет узбуйнены, у яго склад увайшла частка скасаванага Храпкаўскага сельсавета, і рэарганізаваны ў Паташынскі нацыянальны польскі сельсавет. Пасля скасавання акруговага падзелу 26 ліпеня 1930 года ў складзе Хойніцкага раёна БССР. 23 жніўня 1937 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Клеўскага (Кліўскага) сельсавета.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / А.И. Карпачева и др. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Т. 1: (1917―1941 гг.). — Мн., «Беларусь», 1985. — 390 с.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Хойніцкага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1926 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1937 годзе
Катэгорыя:Нацыянальныя польскія сельсаветы БССР
Acta Baltico-Slavica

**Acta Baltico-Slavica** () — штогоднік Інстытута славістыкі Полькай акадэміі навук. Выходзіць з 1964 года. Станам на 2021 год выйшла 45 тамоў.

З 1964 да 1977 года выходзіў у Беластоку, як орган Беластоцкага навуковага таварыства. У 1977—1992 гадах выходзіў ва Уроцлаве пад грыфам Асалінеума, з 1992 года штогоднік выходзіць у Варшаве.

Пад рэдакцыяй Ежы Антаневіча штогоднік спецыялізаваўся па праблемах гісторыі, археалогіі, этнаграфіі і мовазнаўства, матэрыялы друкаваліся на польскай, рускай, англійскай, французскай мовах. Пры рэдактарстве Ірыды Грэк-Пабісавай штогоднік публікуе працы, прысвечаныя палітычным, сацыяльным, эканамічным, культурным і моўным адносінам паміж прыбалтыйскімі і славянскімі народамі ў мінулым і цяпер.

## Рэдактары 
* Ежы Антаневіч (1964—1970)
* Ян Сафарэвіч (1976—1992)
* Ірыда Грэк-Пабісава (з 1992)

## Літаратура 
* Штыхаў, Г. В. «Акта Балтыка-Славіка» / Г. В. Штыхаў // Археалогія Беларусі: энцыклапедыя: у 2 т. / [склад. Ю. У. Каласоўскі; рэдкалегія: Т. У. Бялова (гал. рэд.) і інш.]. Т. 1: А ― К. — Мн.: Беларуская Энцыклапедыя імя П. Броўкі, 2009. — 492, [1] c. — С. 26. — ISBN 978-985-11-0353-5.
* Штыхаў, Г. В. «Акта Балтыка-Славіка» / Г. В. Штыхаў // Археалогія і нумізматыка Беларусі: энцыклапедыя / Беларуская Энцыклапедыя; Рэдкал.: В. В. Гетаў і інш. — Мн.: «Беларуская Энцыклапедыя» імя П. Броўкі, 1993. — 702 с. — С. 31—32. — ISBN 5-85700-077-7.

Катэгорыя:Археалагічныя часопісы
Катэгорыя:Лінгвістычныя часопісы
Катэгорыя:Славістыка
Катэгорыя:Часопісы на польскай мове
Катэгорыя:Друкаваныя выданні, якія ўзніклі ў 1964 годзе
Катэгорыя:Часопісы Польшчы
Варашылаўскі сельсавет (Пухавіцкі раён)

**Варашы́лаўскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Пухавіцкага раёна Мінскай вобласці БССР. Цэнтр — вёска Вомельна.

Утвораны 20 жніўня 1924 года як **Кнорынскі сельсавет** у складзе Пухавіцкага раёна Менскай акругі Беларускай ССР, на тэрыторыі колішняй Кнорынскай (Амяльнянскай) воласці. Цэнтр — вёска Вомельна. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Пухавіцкім раёне БССР. З 1931 года цэнтр сельсавета — вёска Кнорына. З 20 лютага 1938 года ў складзе Менскай вобласці. У 1939 годзе перайменаваны ў Варашылаўскі сельсавет з цэнтрам у вёсцы Вомельна. 5 мая 1962 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Селецкага (11 населеных пунктаў: Бярэзнікі, Выемка, Глод, Дубавое, Завод, Ільінка, Ніва, Паднямонец, Парэчча, Пахар і Селішча) і Сінчанскага (8 населеных пунктаў: Апляўніца, Быцень, Вомельна, Востраў, Клятное, Любячка, Мельніца і Палёк) сельсаветаў.

На момант скасавання ў склад сельсавета ўваходзілі 19 населеных пунктаў.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Пухавіцкага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1962 годзе
Актывацыйны аналіз

**Актывацыйны аналіз** — метад вызначэння складу рэчыва. Заснаваны на актывацыі атамных ядраў і даследаванні іх радыёактыўнага выпраменьвання. Актывацыйны аналіз бывае нейтронна-актывацыйны (актывацыя ў патоку нейтронаў), гамаактывацыйны (у патоку гама-квантаў), аналіз на зараджаных часцінках (у патоку зараджаных часцінак). 

## Археалогія і нумізматыка 
Для даследавання археалагічных і нумізматычных  аб'ектаў скарыстоўваецца з пачатку 1950-х гадоў. Для даследавання археалагічных знаходак найбольшае значэнне мае нейтронна-актывацыйны аналіз, які вызначаецца высокай адчувальнасцю: 10-5—10-10% пры вялікіх патоках нейтронаў і 10-4—10-6% пры меншых патоках (ампульныя нейтронныя крыніцы або нейтронныя генератары).

Галоўная годнасць актывацыйнага аналізу — магчымасць вызначэння малых утрыманняў элементаў, а таксама правядзенне масавых экспрэсных аналізаў. Актывацыйны аналіз дазваляе вызначыць малыя дамешкі і зрабіць вывад аб асаблівасцях кампанентаў сыравіны і ўстанавіць радовішча, якое скарыстоўвалася. Па характэрным для кожнага рэгіёна ўтрыманні мікрадамешкаў можна вызначыць ці з'яўляюцца знаходкі вырабамі мясцовых рамеснікаў або прывезены з іншых рэгіёнаў. Як правіла, актывацыйны аналіз робіцца адразу па шматлікіх элементах. Велічыня памылкі 1—2%

Нейтронна-актывацыйны аналіз скарыстоўваецца і для колькаснага аналізу макрадоляў рэчыва (асновы), вызначэння долевага ўтрымання высакародных металаў у манетах без парушэння іх цэласнасці і скажэння вынікаў аналізу з-за каразійных працэсаў на паверхні манеты. Скарыстоўванне гама-актывацыйнага аналізу з неаднаразовым апрамяненнем адной манеты кобальтавай гарматай дазваляе зрабіць аналіз на золата за 15 мін, на серабро — за 1 гадзіну.

У музейнай справе скарыстоўваецца для экспертызы сапраўднасці аб'екта. Антыкварныя падробкі нават пры правільным утрыманні асноўных кампанентаў маюць анамальныя канцэнтрацыі дамешкаў. Недахоп усіх метадаў актывацыйнага аналізу — іх высокі кошт і малая даступнасць магутных нейтронных і гама-крыніцю

## Літаратура 
* Ваганов, П. А. Физики дописывают историю / П. А. Ваганов; ЛГУ им. А. А. Жданова; Под ред. Я. А. Шера. — Л.: Изд-во ЛГУ, 1984. — 215 с.: ил.
* Раханскі, І. Я., Сінчук, І. І. Актывацыйны аналіз / І. Я. Раханскі, І. І. Сінчук // Археалогія і нумізматыка Беларусі: энцыклапедыя / Беларуская Энцыклапедыя; Рэдкал.: В. В. Гетаў і інш. — Мн.: «Беларуская Энцыклапедыя» імя П. Броўкі, 1993. — 702 с. — С. 32. — ISBN 5-85700-077-7.

Катэгорыя:Аналітычная хімія
Катэгорыя:Археалогія
Катэгорыя:Нумізматыка
Універсітэты ВСБ Мерыта

**Універсітэты ВСБ Мерыта** (), таксама **Вучэльні ВСБ Мерыта** (), раней вядомыя пад агульнай назвай **Вышэйшая банкаўская школа** () — група польскіх прыватных вышэйшых навучальных ўстаноў, якія дзейнічаюць у Варшаве, Аполе, Быдгашчы, Гданьску, Гдыні, Познані, Торуні, Шчэціне, Уроцлаве і ў Хожаве/Катавіцах і спецыялізуюцца ў сферы бізнес-адукацыі.

## Агульная характарыстыка 
Заснавальнікам групы ВНУ з'яўляецца Цэнтр развіцця вышэйшых навучальных устаноў ТЭБ Акадэмія. Група была заснавана 10 жніўня 1994 года, распачаўшы набор на сваю першую спецыяльнасць - "Фінансы і банкаўская справа". Школа сёння ажыццяўляе адукацыйную дзейнасць у 10 гарадах Польшчы. Група прапануе абітурыентам атрымаць ступень бакалаўра, магістра  або ступень МБА, доктара філасофіі, а таксама прайсці разнастайныя курсы. Установа таксама з'яўляецца цэнтрам тэставання адукацыйнай службы тэставання (ETS), што дазваляе здаваць экзамены і атрымліваць моўныя сертыфікаты TOEIC. Вышэйшыя банкаўскія школы з'яўляюцца адной за самых папулярных ВНУ у Польшчы сярод абітурыентаў.

## Структура 
Вучэльня складаецца з 10 філіялаў-факультэтаў:
* Факультэт фінансаў і ўпраўлення ў Быдгашчы
* Факультэт у Хожаве
* Факультэт фінансаў і ўпраўлення ў Гданьску
* Факультэт эканомікі і ўпраўлення ў Гдыне
* Эканамічны факультэт у Аполе
* Факультэт фінансаў і банкаўскай справы ў Познані
* Эканамічны факультэт у Шчэціне
* Факультэт фінансаў і ўпраўлення ў Торуні
* Факультэт прадпрымальніцтва і інавацый у Варшаве
* Факультэт фінансаў і ўпраўлення ва Уроцлаве

Гэтыя факультэты згрупаваны ў пяць адукацыйных устаноў:
* Вучэльня ў Познані, якая ўключае таксама банкаўскія школы ў Аполе і Шчэціне (рэктар - Юзаф Орчык)
* Вучэльня ва Уроцлаве, якая таксама ўключае банкаўскую школу ў Аполе (рэктар - Яцэк Мэрцік)
* Вучэльня ў Торуні, якая ўключае таксама банкаўскую школу ў Быдгашчы (рэктар - Яцэк Марэк Станкевіч)
* Вучэльня ў Гданьску, якая ўключае таксама банкаўскую школу ў Гдыні (рэктар - Ян Вішнеўскі)
* Вучэльня ў Варшаве (рэктар - Кшыштаф Кандэфер)

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўніверсітэта

Катэгорыя:Навучальныя ўстановы з польскай мовай навучання
Катэгорыя:1996 год у Польшчы
Загальскі сельсавет (Хойніцкі раён)

**Зага́льскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Хойніцкага раёна Гомельскай вобласці БССР. Цэнтр — вёска Загалле.

Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года **Клеўскі (Кліўскі) сельсавет** у складзе Хойніцкага раёна Рэчыцкай акругі БССР. Цэнтр — вёска Клявы. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Гомельскай акругі. Пасля скасавання акруговага падзелу 26 ліпеня 1930 года ў складзе Хойніцкага раёна БССР. 23 жніўня 1937 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Паташынскага нацыянальнага польскага сельсавета, цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Загалле, сельсавет перайменаваны ў Загальскі. З 20 лютага 1938 года сельсавет у складзе Палескай вобласці, з 8 студзеня 1954 года — у складзе Гомельскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Барысаўшчынскага сельсавета.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Хойніцкага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1926 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1954 годзе
Свята-Мікалаеўская царква (Епішова)

**Свята-Мікалаеўская царква** () — праваслаўны храм у вёсцы Епішова-2 Рослаўскага раёна Смаленскай вобласці. Адзін з найстарэйшых храмаў у раёне.

## Гісторыя 
Па некаторых звестках у XII—XIII стагоддзях у гэтых месцах існаваў мужчынскі манастыр і ў ім была мураваная царква, якую татары спустошылі.

Існуючага каменнага папярэднічалі два драўляныя храма. Першы з іх згарэў пры пажары.

Цагляная царква, пабудаваная ў канцы XVIII стагоддзя і асвечаная ў 1800 годзе. Будынак тыпу васьмерык на чацверыку з трапезнай і званіцай, у 1829 годзе скончана будаўніцтва званіцы, у 1882 годзе пашырана трапезная. Цагляныя сцены пакрытыя тонкай абмазкай.

У 1937 годзе закрыта, падчас вайны зноў адкрыта, набажэнствы спыненыя ў 1959 годзе пасля смерці святара. У цяперашні час пустуе, у цяжкім стане.

## Архітэктура 
Чацвярык з роўнай па вышыні, але з больш вузкай пяціграннай апсідай увенчаны буйным светлавым васьмерыкам. Гранёны купал прарэзаны па краінах святла люкарнамі. Прастакутная трапезная моцна выцягнута па восі поўнач-поўдзень. Званіцу з трох чацверыкаў завяршае спадзісты дах.

Дэкор фасадаў шмат у чым яшчэ блізкі барока: карнізы, разкрапаванныя накладкі над вокнамі, прастакутныя нішы з замкамі над імі, квадратныя ліштвы з франтонамі над круглымі люкарнамі. Над парталамі ў цэнтры чатырохпілястравых порцікаў чацверыкаў змешчаныя квадратныя кіёты і круглыя праёмы другога святла ў кольцах з замкавым каменем. У фасадах верхніх ярусаў званіцы парнымі лапаткамі фланкіраваны арачнымі праёмамі з цаглянымі балюстрадамі.

Унутры асноўнае памяшканне з плоскімі тромпамі пры пераходзе да васьмерыка перакрыты васьмілоткавым скляпеннем, апсіда — гранёнай конхай, у ніжнім ярусе званіцы звод крыжовы. Тры крыжовых зводу трапезнай падзеленыя аркамі паміж выступамі сцен.

Фрагментарна захавалаўся на скляпенні і сценах алейны жывапіс тыповая для 2-й пал. XIX ст. Статычныя малюнкі анёлаў і евангельскія сцэны выкананы ў прыглушаных карычневых танах.

Катэгорыя:З’явіліся ў 1800 годзе
Катэгорыя:Храмы Святога Мікалая
Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Расіі
Катэгорыя:Культура Смаленскай вобласці
Катэгорыя:1800  год у Расіі
Епішова-1

**Епішова-1** () — вёска ў Рослаўльскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Прыгор’еўскага сельскага паселішча.

## Гісторыя 
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Епішова-1 абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.

У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з жніўня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.

З 2004 па 2019 год у складзе Епішоўскага сельскага паселішча.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Рослаўльскага раёна
Ірына Мікалаеўна Данілава

**Ірына Мікалаеўна Данілава** (, г. Гомель) — беларускі мастак дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва.

## Біяграфія 
Скончыла Беларускі тэатральна-мастацкі інстытут у 1976 годзе. У 1981 годзе пара пераехала на радзіму Ірыны ў Гомель, дзе яны жывуць і цяпер. Выкладае ў Гомельскім дзяржаўным мастацкім каледжы

Член Беларускага саюза мастакоў з 1989 года.

## Творчасць 
Працуе ў тэхніцы габелену. Асноўныя работы (усе з мужам А. Двараніным): трыпціх «Раніца», «Поўдзень», «Вечар» (1986—1987), дыптых «Мой горад», «Маё Палессе» (1988—1990) для аэрапорта, «Музыка» (1990—1991), «Песня» (1991—1993), «Музыка і тэатр» (1994) для музычнай і мастацка-навуковай установы, «Песня пра зубра» (1995) для абласнога драматычнага тэатра — усе ў Гомелі, «Кветкавая кампазіцыя» (1996).

Прымала ўдзел у абласных і рэспубліканкіх выставах, а таксама міжнародных — у Польшчы (1987), Францыі (Клермон-Феран, 1991).

Працы знаходзяцца ў фондах Нацыянальнага мастацкага музея Рэспублікі Беларусь, Палацава-паркавага ансамбля Румянцавых-Паскевічаў, краязнаўчага музея г. Рэчыца, Музея дыванаў г. Клермон-Феран (), Пасольства Рэспублікі Беларусь у Бруселі, прыватных зборах розных краін.

## Узнагароды 
Узнагароджана сярэбраным медалём ВДНГ, дыпломам Саюза мастакоў Беларусі.

## Сям’я 
У шлюбе з мастаком Арсенем Двараніным.

## Літаратура 
* 
* 
## Спасылкі 
* ДАНИЛОВА ИРИНА

Катэгорыя:Асобы
Катэгорыя:Паэты Беларусі
Катэгорыя:Паэты паводле алфавіта
Катэгорыя:Мастакі-габеленісты Беларусі
Катэгорыя:Выкладчыкі Гомельскага дзяржаўнага мастацкага каледжа
Барысаўшчынскі сельсавет

Назву **Бары́саўшчынскі сельсавет** маюць:

* Барысаўшчынскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Хойніцкага раёна Гомельскай вобласці
* Барысаўшчынскі сельсавет — назва Калаціцкага сельсавета Глускага раёна Магілёўскай вобласці ў 1964—1973 гадах
БКМ-Е433

**БКМ-Е433 Vitovt Max Electro** — нізкападлогавы сучленены электробус вытворчасці «Белкамунмаш».

## Гл. таксама 
* АКСМ-433

## Спасылкі 
* ЭЛЕКТРОБУС МОДЕЛИ Е433 «VITOVT MAX ELECTRO» 

Катэгорыя:Белкамунмаш
Катэгорыя:Транспартныя сродкі, прадстаўленыя ў 2016 годзе
Вузкае (прыпыначны пункт)

**Вузкае** () — прыпыначны пункт Маскоўскай чыгункі на лініі Смаленск — Бранск, паміж станцыяй Прыгор’е і Сешчынская. Прыпыначны пункт размешчаны ў вёсцы Новае Вузкае Дубраўскага раёна Бранскай вобласці.

Катэгорыя:Чыгуначныя станцыі Расіі
Катэгорыя:З’явіліся ў 1932 годзе
Фонд імя Льва Сапегі

**Фонд імя Льва Сапе́гі** — беларускае асветніцкае, грамадскае, некамерцыйнае аб’яднанне.

## Гісторыя і дзейнасць 
Фонд імя Льва Сапегі быў утвораны 26 чэрвеня 1992 года па ініцыятыве дэпутатаў мясцовых Саветаў з Мінска, Віцебска, Гомеля, Брэста, Магілёва, Гродна і іншых гарадоў Беларусі.

31 мая 1999 года арганізацыя была перарэгістравана ў Міністэрстве юстыцыі. Арганізацыя аб’ядноўвае юрыстаў, эканамістаў, сацыёлагаў, выкладчыкаў, дэпутатаў мясцовых Саветаў, прадстаўнікоў культуры, прэсы і бізнесу. Аб’яднанне носіць імя канцлера Вялікага Княства Літоўскага Льва Сапегі (1557—1633). Час яго жыцця — гэта дзесяцігоддзі максімальнага росквіту Вялікага Княства Літоўскага — «залаты век» сярэднявечнай Беларусі, якому ў вялікай ступені спрыяў сваёй дзейнасцю Сапега. Старшынём арганізацыі з’яўляецца Міраслаў Кобаса.

## Місія 
Спрыянне працэсам паслядоўнага ўстанаўлення і развіцця дэмакратычных рэформаў у Рэспубліцы Беларусь у галіне мясцовага самакіравання, павышэння прававой культуры і абароны правоў грамадзянаў, развіцьця рынкавай эканомікі.

## Мэты 
* Падрыхтоўка і правядзенне рэформы мясцовага самакіравання.
* Станаўленне і развіццё NGО на рэгіянальным узроўні.
* Абарона правоў і свабодаў чалавека ў лакальнай супольнасці.
* Развіццё і падтрымка грамадзянскіх ініцыятываў.

## Структура 
Структура АГА «Фонд ім. Льва Сапегі»:

* Праўленне
* Рэвізійная камісія
* Экспертная Рада
* Рэгіянальныя прадстаўнікі ва ўсіх абласных цэнтрах Рэспублікі Беларусь (без права юрыдычнай асобы)

## Дзейнасць 
Пры непасрэднай падтрымцы АГА «Фонд ім. Льва Сапегі» створана больш за 50 NGO, падтрымліваюцца грамадзянскія ініцыятывы на лакальным узроўні (устанаўленне помніка Льву Сапегу ў горадзе Слоніме, экалагічны рух, моладзевыя праблемы і інш.).

## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка 

Катэгорыя:Беларускія грамадскія арганізацыі
Катэгорыя:Арганізацыі, заснаваныя ў 1992 годзе
Вольга Мікалаеўна Даманава

**Вольга Мікалаеўна Дама́нава** (, г. Магілёў) — беларускі жывапісец.

## Біяграфія 
Скончыла Мінскае мастацкае вучылішча ў 1978 годзе. З 2007 жыве і працуе ў Японіі.

Работы знаходзяцца ў Музеі сучаснага выяўленчага мастацтва ў Мінску, фондах БСМ.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Мастакі Беларусі
Катэгорыя:Мастакі-плакатысты Беларусі
Катэгорыя:Імігравалі ў Японію з Беларусі
Катэгорыя:Мастакі Японіі
Ян Грыб

**Ян Я́навіч Грыб** (нар. , вёска Куршынавічы Ляхавіцкага раёна Брэсцкай вобласці) — беларускі грамадскі дзеяч і пісьменнік. Сябра Саюза беларускіх пісьменнікаў.

## Біяграфія 
У час Другой сусветнай вайны бацьку Яна Грыба расстралялі нацысцкія акупанты, і сям’я пераехала ў Пагарэльцы (цяпер у Нясвіжскім раёне Мінскай вобласці), дзе Ян Грыб скончыў сямігодку. Пасля вайны з’ехаў на заробкі ў Расію, скончыў чалябінскае рамесніцкае вучылішча. У 1956—1957 гадах быў курсантам, лётчыкам на Далёкім Усходзе. Камісаваны па стане здароўя.

У 1960 годзе прыехаў у Мінск. Скончыў фізічны факультэт БДУ. Працаваў на вытворчым аб’яднанні «Інтэграл», ПТВ «Электроніка», выкладчыкам у Мінскім каледжы электронікі, займаўся прадпрымальніцкай дзейнасцю.

Пасля выхаду на пенсію перасяліўся ў лясную хату ў Клыпаўшчыне пад Дзяржынскам, якую сам пабудаваў. Пражыў у ёй 15 гадоў.

Узначальвае мінскую Кастрычніцкую раду Таварыства беларускай мовы з часу ягонага ўтварэння.

У чэрвені 2020 года суд Кастрычніцкага раёна г. Мінска (суддзя — Алена Жывіца) прысудзіў Яну Грыбу штраф у памеры 1080 беларускіх рублёў, за ўдзел у агітацыі кандыдата ў прэзідэнты С. Ціханоўскай.

## Творчасць 
Друкаваўся ў перыёдыцы. У 2005 годзе выдаў зборнік вершаў «На сваёй зямлі».

## Спасылкі 
* Профіль  на старонцы Саюза беларускіх пісьменнікаў
* Сябар Васіля Быкава — Як змагацца з сістэмай, калі табе за 80

Катэгорыя:Беларускамоўныя паэты
Катэгорыя:Грамадскія дзеячы Беларусі
Катэгорыя:Члены Саюза беларускіх пісьменнікаў
Катэгорыя:Члены Таварыства беларускай мовы
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Ляхавіцкім раёне
Катэгорыя:Паэты Беларусі
Загальскі сельсавет

Назву **Зага́льскі сельсавет** маюць:

* Загальскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Хойніцкага раёна Гомельскай вобласці
* Загальскі сельсавет — назва Соснаўскага сельсавета Любанскага раёна Мінскай вобласці ў 1924—1960 гадах
150-я партызанская брыгада імя Ф. М. Языковіча

**150-я партызанская брыгада імя Ф. М. Языковіча** — была створана ў снежні 1943 года ў Капаткевіцкім раёне на базе трох атрадаў вылучаных 125-й Капаткевіцкай партызанскай брыгадай. У снежні 1943 — студзені 1944 ажыццявіла рэйд у Дамачаўскі раён. Дзейнічала на акупаванай тэрыторыі Дамачаўскага, Дзівінскага, Целяханскага, Драгічынскага раёнаў БССР і Любэшыўскага раёна Валынскай вобласці. Брыгадзе нададзена імя сакратара Палескага падпольнага абкома КП(б)Б Ф. М. Языковіча, які загінуў у красавіку 1943 года.

## Гісторыя 
Партызаны разам з іншымі брыгадамі і атрадамі Паўднёвай зоны Брэсцкай вобласці толькі ў лютым — сакавіку 1944 года правялі 27 баёў, удзельнічалі ў абароне партызанскай зоны ў раёне Дняпроўска-Бугскага канала. 30 сакавіка 1944 года брыгада (541 партызан) злучылася з Чырвонай Арміяй. Пасля злучэння брыгада была ўключана ў баявы парадак 160-й дывізіі на ўчастку абароны правага берага Прыпяці ў Любэшыўскім раёне.

## Склад 
* 17-ы партызанскі атрад (Капаткевіцкі, створаны ў чэрвені 1943 года з часткі асабовага складу Капаткевіцкага атрада, які дзейнічаў са жніўня 1941 года ў Палескай вобласці);
* 27-ы партызанскі атрад імя Ленінскага Камсамола;
* 39-ы партызанскі атрад імя В. Н. Бажэнкі.

## Камандаванне 
### Камандзір 
* Васіль Афанасьевіч Вялігін

### Камісар 
* Сяргей Міхайлавіч Падута

### Начальнік штаба 
* Мікалай Іосіфавіч Гардзіенка

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 150-я бригада им. Ф. М. Языковича 

Катэгорыя:Савецкія партызанскія злучэнні, брыгады і атрады на акупіраванай тэрыторыі Беларусі (1941—1944)
Катэгорыя:З’явіліся ў 1943 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 1944 годзе
Стары Крупец (Рослаўльскі раён)

**Стары Крупец** () — вёска ў Рослаўльскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Прыгор’еўскага сельскага паселішча.

## Гісторыя 
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Стары Крупец абвяшчаўся часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.

У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з жніўня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.

З 2004 па 2019 год у складзе Епішоўскага сельскага паселішча.

## Геаграфія 
Праз вёску праходзіць аўтадарога .

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Рослаўльскага раёна
Храпкаўскі сельсавет

**Хра́пкаўскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Хойніцкага раёна Гомельскай акругі. Цэнтр — вёска Храпкаў.

Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года сельсавет у складзе Хойніцкага раёна Рэчыцкай акругі БССР. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Гомельскай акругі. 30 снежня 1927 года сельсавет скасаваны, тэрыторыя далучана да Барысаўшчынскага і Паташынскага сельсаветаў.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / А.И. Карпачева и др. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Т. 1: (1917―1941 гг.). — Мн., «Беларусь», 1985. — 390 с.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Хойніцкага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1926 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1927 годзе
Алена Ігараўна Атраховіч

**Алена Ігараўна Атраховіч** (нар. 13 лістапада 1955, Мінск) — беларускі мастацтвазнавец. Кандыдат мастацтвазнаўства, дацэнт. Вучоны сакратар Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі.

## Біяграфія 
Нарадзілася 13 лістапада 1955 года ў Мінску ў сям’і Ігара Кандратавіча і Зоі Мікалаеўны Атраховічаў. Унучка беларускага пісьменніка Кандрата Крапівы. 

Скончыла ў 1981 годзе Беларускі тэатральна-мастацкі інстытут, у 1983 годзе аспірантуру Інстытута мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору Нацыянальнай Акадэміі навук Беларусі. Вучылася ў А. Занеўскага, Л. Міронавай, П. Семчанкі.

Член Беларускага саюза мастакоў з 1991 года. Жыве ў г. Мінску.

## Навуковая дзейнасць 
Працуе ў галіне мастацкай крытыкі, тэорыі і гісторыі мастацтва, а таксама ў габелене. Друкавалася ў часопіс «Мастацтва», «Нёман», «Весці Акадэміі навук Беларусі», газета «Культура», «Знамя юности», у Беларускай энцыклапедыі. Асноўныя творы: манаграфія «Уладзімір Крукоўскі», артыкулы «Вобраз і слова ў плакаце», «Плакат-дыялог», «Часопіс і графіка», «Шрыфт як прадмет мастацтва».

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* АТРАХОВІЧ А. І. 

Катэгорыя:Мастацтвазнаўцы Беларусі
Любестава (прыпыначны пункт)

**Любестава** () — прыпыначны пункт Маскоўскай чыгункі на лініі Смаленск — Бранск, паміж станцыяй Ліпаўская і Прыгор’е. Прыпыначны пункт размешчаны ля вёсак Любестава і Журавовічы Рослаўльскага раёна Смаленскай вобласці.

Катэгорыя:Чыгуначныя станцыі і платформы Смаленскай вобласці
Святлана Уладзіміраўна Даманава

**Святлана Уладзіміраўна Дама́нава** (, Мінск) — беларускі жывапісец.

## Біяграфія 
Скончыла ў 1982 годзе Мінскае мастацкае вучылішча, у 1991 годзе Беларускую акадэмію мастацтваў.

Члены Беларускага саюза мастакоў з 1994 года.

## Творчасць 
Разнастайная па тэматыцы творчасць пабудавана на кантрастах: работы ў алеі яркія, дынамічныя (трыпціх «Музыканты», «Сасуд», абедзве 1995), у тэмперы — больш мяккія, у блакітна-бірузовым, ружова-пастэльным каларыце (трыпціх «Стыхіі», 1994, «Эўрыдыкі» 1997). Свет створаных ёй вобразаў непаўторны, сімвалічны і сведчыць пра пошук уласнай адметнай стылістыкі.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Асобы
Катэгорыя:Мастакі Беларусі
Аселле (станцыя)

**Аселле** () — станцыя Маскоўскай чыгункі на лініі Рослаўль — Фаянсавая, паміж прыпыначнымі пунктамі 14 км і 23 км. Прыпыначны пункт размешчаны ў пасёлку Аселле  Рослаўльскага раёна Смаленскай вобласці.

Станцыя мае будынак вакзалу, але пасажырскае паведамленне не ажыцяўляецца. Станцыя абслугоўвае грузавы рух цягнікоў да Смаленскай АЭС, у бок якой адгаліноўваюцца пуці ад лініі Рослаўль — Фаянсавая.

Катэгорыя:Чыгуначныя станцыі і платформы Смаленскай вобласці
Атраховіч

**Атраховіч** — беларускае прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Алена Ігараўна Атраховіч (нар. 1955) — беларускі мастацтвазнавец. 
* Кандрат Кандратавіч Атраховіч (1896—1991) — беларускі пісьменнік, паэт, сатырык, драматург; болей вядомы як Кандрат Крапіва.
Прэмія імя Сахарава

**Прэмія імя Сахарава «За свабоду думкі»** () — прэмія ў галіне правоў чалавека, заснаваная ў 1988 годзе Еўрапейскім парламентам у гонар Андрэя Сахарава. Прэмія ўручаецца асобам, якія ўнеслі «выключны ўклад у барацьбу за правы чалавека па ўсім зямным шары».

## Лаўрэаты 
## Зноскі 
Катэгорыя:Прэміі ў галіне правоў чалавека
Аляксандр Уладзіміравіч Даманаў

**Аляксандр Уладзіміравіч Дама́наў** (, Мінск) — беларускі жывапісец.

## Біяграфія 
Скончыў у 1978 годзе Мінскае мастацкае вучылішча.

## Творчасць 
Працуе ў сферы станковага жывапісу.

Работы знаходзяцца ў Нацыянальным мастацкім музеі Беларусі, фондах БСМ, музеі сучаснага мастацтва ў Мінску.  

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Асобы
Катэгорыя:Мастакі Беларусі
Катэгорыя:Мастакі-плакатысты Беларусі
Бароўка (Рослаўльскі раён)

**Бароўка** () — вёска ў Рослаўльскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Прыгор’еўскага сельскага паселішча.

## Гісторыя 
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Бароўка абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.

У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з жніўня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.

## Геаграфія 
Праз вёску праходзіць аўтадарога .

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Рослаўльскага раёна
Аляксандр Васільевіч Даманаў

**Аляксандр Васільевіч Дама́наў** (, г. Клінцы, Бранская вобласць, РСФСР — , г. Віцебск) — беларускі мастак.

## Біяграфія 
Скончыў у 1973 годзе мастацка-графічнае аддзяленне Златавустаўскага педагагічнага вучылішча. Удзельнік мастацкіх выставак з 1990 года. Жыў у Віцебску.

## Творчасць 
Працаваў у станковым жывапісе ў жанрах пейзажа і нацюрморта. Творам уласцівыя моц і насычанасць, свежасць і каларыт. Асноўныя работы: палотны «Бярозы», «Вясна», «Сланечнік», «Вецер», «Восень», «Зіма. Рака Віцьба», «Сакавік», «Вясковы пейзаж».

## Сям’я 
Дзяцей у сям’і не было.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Мастакі Беларусі
Катэгорыя:Мастакі-пейзажысты Беларусі
Катэгорыя:Майстры нацюрморта Беларусі
Даманаў

**Даманаў** — мужчынскае прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Аляксандр Аляксандравіч Даманаў (нар. 1981) — беларускі мастак.
* Аляксандр Васільевіч Даманаў (1940—2014) — беларускі мастак.
* Аляксандр Уладзіміравіч Даманаў (нар. 1959) — беларускі жывапісец.

## Гл. таксама 
* Даманава (значэнні)
Джамаат Ансар аль-Суна

**Джамаат Ансар ас-Суна** (; *Суполка памочнікаў Суны*) — ваяўнічая ісламісцкая групоўка, якая змагалася з ваеннай прысутнасцю ЗША і з новым урадам Іраку. Базавалася ў паўночных і цэнтральных раёнах краіны, уключала ў сябе курдскіх баевікоў і арабскіх інтэрнацыяналістаў.

## Гісторыя 
Групоўка была заснавана ў верасні 2003 года з ліку былых членаў «Ансар аль-Іслам» і бежанцаў. Іх мэтай было выгнанне амерыканскай арміі з Ірака.

Пасля падвойнага суніцкага і шыіцкага паўстанняў вясной і летам 2004 года, а таксама наступнага скарачэння патрулёў ЗША і стварэння «забароненых» раёнаў у суніцкіх раёнах, баевікі «Джамаат Ансар ас-Суна» далучыліся да астатняга супраціва ў Фалуджы, Рамадзі, Самары і Бакубы.

У кастрычніку таго ж года гэта групоўка прыняла ўдзел у абароне Эль-Фалуджы

У ліпені 2007 года прадстаўнікі Джаіш Ансар аль-Суна адыгралі важную ролю ў фарміраванні альянсу суніцкіх ваенізаваных груповак для падрыхтоўкі да вываду амерыканскіх і саюзных войскаў. Новы альянс складаўся з сямі груповак, якія выключалі «Аль-Каіду» і партыю Баас. Гэта размежаванне выявіла раскол паміж «Аль-Каідай» і «Аль-Сунай» з-за тактыкі, галоўным пунктам якога былі меркаваныя напады на іракскіх шыітаў.

У снежні 2007 года лідар арганізацыі Абу Абдула аш-Шафі апублікаваў камюніке, у якім прызнаў, што гэтая групоўка — проста яшчэ адна назва «Ансар аль-Іслам». Далей у камюніке гаварылася, што з гэтага моманту яны вернуцца да работы пад імем «Ансар аль-Іслам».

Невялікая група, якая ўсё яшчэ выкарыстоўвала назву «Джамаат Ансар аль-Суна», актыўна ўдзельнічала ў воплеску актыўнасці баевікоў у 2014 годзе.

## Тэрарыстычныя акцыі 
Джаіш Ансар ас-Суна ўзяла на сябе адказнасць за некалькі выбухаў, здзейсненых тэрарыстамі-смяротнікамі ў Іраку, уключаючы разбуральныя напады на офісы двух асноўных курдскіх палітычных партый, ДПК і ПСК, у Эрбіле 1 лютага 2004 года, у выніку якіх загінулі па меншай меры 109 чалавек. Гэтыя ўдары сталі адной з самых крывавых нападаў, зробленых паўстанцамі з пачатку вайны.

## Гл. таксама 
* Спіс узброеных груповак грамадзянскай вайны ў Іраку (2012—2017)

Катэгорыя:Іракскія паўстанцы
Катэгорыя:Арганізацыі, заснаваныя ў 2003 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 2007 годзе
Аляксандр Аляксандравіч Даманаў

**Аляксандр Аляксандравіч Дама́наў** (нар. 29 кастрычніка 1981, Мінск) — беларускі мастак.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў сям’і мастакоў Аляксандра і Вольгі Даманавых. Скончыў у 2000 годзе Мінскі мастацкі ліцэй № 26. У 2000—2006 гадах вучыўся на аддзяленне манументальна-дэкаратыўнага мастацтва Беларускай дзяржаўнай акадэміі мастацтваў, у 2006—2010 гадах на аддзяленні жывапісу ДУК «Творчыя акадэмічныя майстэрні жывапісу, графікі і скульптуры»

Член Беларускага саюза мастакоў з 2014 года.

## Узнагароды 
Стыпендыят Спецыяльнага фонду Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь па падтрымцы таленавітай моладзі (2008).

## Спасылкі 
* Доманов Александр Александрович

Катэгорыя:Асобы
Катэгорыя:Мастакі Беларусі
Фёдар Іванавіч Дарашэвіч

**Фёдар Іванавіч Дарашэ́віч** (, г. Каменец, цяпер Брэсцкая вобласць — ) — беларускі жывапісец.

## Біяграфія 
У 1925—1929 гг. вучыўся ў Омскім мастацка-прамысловым вучылішчы імя Урубеля. Скончыў у 1938 годзе Інстытут жывапісу, скульптуры і архітэктуры імя Рэпіна ў Ленінградзе. Вучыўся ў Р. Р. Фрэнца, А. А. Асьмёркіна, С. Л. Абугаў. У 1938—1941 гадах выкладаў у мастацкім вучылішчы, у час Вялікай Айчыннай вайны 1941—1945 гадоў мастак агітмайстэрні ў Пермі, у калектыве ўральскіх мастакоў удзельнічаў у стварэнні агітплакатаў, пано, індустрыяльных пейзажаў. 3 1951 года жыў у Мінску, у 1960—1966 гадах выкладаў у Беларускім тэатральна-мастацкім інстытуце.

Гераізм савецкіх людзей у гады Вялікай Айчыннай вайны адлюстраваны ім у карцінах «На новую зямлю» (1943), «Страляйце, не шкадуйце нас!» (1964), «1941 год» (1967), «Голас з Вялікай зямлі» (1972).

Творы майстра знаходзяцца ў Нацыянальным мастацкім музеі Беларусі, Музеі сучаснага выяўленчага мастацтва ў Мінску, фондах Беларускага саюза мастакоў, мастацкім музеі імя В. Бялыніцкага-Бірулі, музеі «Брэсцкая крэпасць-герой», Пермскай мастацкай галерэі, Полацкай мастацкай галерэі.

## Узнагароды 
Узнагароджаны медалямі і Граматай Вярхоўнага савета БССР.

## Памяць 
З 2006 года ў Камянецкім раёне праводзяцца мастацкія пленэры, прысвечаныя памяці Ф. Дарашэвіча. У верасні 2010 года ў Мінскай мастацкай галерэі Л. Шчамялёва дэманстравалася выстава жывапісу Ф. Дарашэвіча «Імя ў гісторыі», арганізаваная пры актыўным удзеле дачкі мастака, Людмілы Фёдараўны Баравіцкай. У лістападзе 2011 года ў гэтай жа галерэі была арганізавана выстава графікі Ф. Дарашэвіча «Эцюды аб мінулым стагоддзі».

## Літаратура 
* 
* Масленікаў П. Мастак жыццёвасці і праўды // Мастацтва Беларусі. 1983. № 8.

Катэгорыя:Асобы
Катэгорыя:Мастакі Беларусі
Мікалай Шышкін

**Мікалай Шышкін**:
* Мікалай Мікалаевіч Шышкін (1918—2000) — беларускі артыст эстрады.
* Мікалай Паўлавіч Шышкін — дзяржаўны дзеяч Расійскай імперыі.
Дзмітрый Васільевіч Якуцэня

**Дзмі́трый Васі́льевіч Якуцэ́ня** (, в. Кавалі, цяпер Пружанскі раён, Брэсцкая вобласць, БССР) — беларускі і расійскі мастак.

## Біяграфія 
Дзмітрый Якуцэня нарадзіўся ў вёсцы Кавалі Ружанскага раёна Брэсцкай вобласці. Скончыў школу № 54 у Сальску. У 1971 пераехаў у Ленінград. Навучаўся ў малявальных класах пры , пасля скончыў мастацкі факультэт педагагічнага інстытута імя Герцэна.

Выкладаў у мастацкай школе, займаўся дызайнерскай працай, самастойнай творчай дзейнасцю.

Удзельнічае ў выставах з 1987 года.

Член санкт-пецярбургскага аддзялення Саюза мастакоў Расійскай Федэрацыі (1991), маскоўскага Міжнароднага мастацкага фонду (1997).

## Спасылкі 
* АртРу. Інфо  
* Кароткая біяграфія // Пружанскі палацык

Катэгорыя:Асобы
Катэгорыя:Мастакі Беларусі
Катэгорыя:Мастакі Расіі
Катэгорыя:Члены Саюза мастакоў Расіі
Ляснічаства (пасёлак, Рослаўльскі раён)

**Ляснічаства** () — пасёлак у Рослаўльскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Прыгор’еўскага сельскага паселішча.

## Гісторыя 
У гады Вялікай Айчыннай вайны пасёлак быў пад нямецкай акупацыяй з жніўня 1941 года, вызвалены ў верасні 1943 года.

## Геаграфія 
Ля пасёлка знаходзіцца чыгуначны прыпыначны пункт 23 км.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Рослаўльскага раёна
Мурыгіна (Рослаўльскі раён)

**Мурыгіна** () — вёска ў Рослаўльскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Прыгор’еўскага сельскага паселішча.

## Гісторыя 
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Мурыгіна абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.

У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з жніўня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.

## Геаграфія 
Каля вёсцы знаходзіцца чыгуначны прыпыначны пункт Любестава.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Рослаўльскага раёна