open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Арпа

**Арпа́** (, ) — вёска ў Беларусі, у Вілейскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Крывасельскага сельсавета.

## Назва 
Было старое літоўскае прозвішча Арповіч. Той жа корань у дзявочым прозвішчы *Arpiowna* (з дапасаваным канчаткам "*-owna*") з-пад Ліды.

## Геаграфія 
Знаходзіцца за 29 км на паўночны ўсход ад горада Вілейкі, за 16 км ад чыгуначнай станцыі Княгінін на лініі Маладзечна — Полацк, за 129 км ад Мінска.

## Гісторыя 
У пісьмовых крыніцах вядома з XVII стагоддзя. У 1629 годзе маёнтак у Ашмянскім павеце Віленскага ваяводства Вялікага Княства Літоўскага, уладанне зямянкі ашмянскай Сафіі Сіроцінай. У 1690 годзе маёнткі: Арпа Рыпніца — С. Альшэўскага, Арпа Хведароўшчына — С. Рымінскага, Арпа Федароўшчына — С. Сіраты, Арпа Лоткі — У. Валадковіча.

Пасля другога падзелу Рэчы Паспалітай (1793) у Расійскай імперыі. У 1800 годзе вёска ў Вілейскім павеце Мінскай губерні, сумесная уласнасць Р. Слізня (9 двароў, 62 жыхары, 6 яўрэяў-мяшчан), А. Ходзькі (2 двары, 23 жыхары), Л. Багдановіч (1 двор, 4 жыхары) і ваколічнай шляхты (2 двары, 7 жыхароў). У 1897 годзе вёска Орпа ў Княгінінскай воласці Вілейскага павета Віленскай губерні.

З 1921 года ў складзе Польшчы, вёска ў Касцяневіцкай гміне Вілейскага павета Віленскага ваяводства.

З лістапада 1939 года ў складзе БССР, з 4 снежня 1939 года ў Вілейскім павеце Вілейскай вобласці, з 15 стувдзеня 1940 года ў Куранецкім раёне, з 12 кастрычніка 1940 года ў Касцяневіцкім сельсавеце. У Вялікую Айчыннную вайну з 25 чэрвеня 1941 года да 3 ліпеня 1944 года акупіравана нацыстамі. На фронце загінулі 5 жыхароў. З 20 верасня 1944 года ў Куранецкім, з 5 ліпеня 1946 года ў Вілейскім раёнах Маладзечанскай вобласці. 6 студзеня 1950 года створаны калгас «Сталінская канстытуцыя». З 20 студзеня 1960 года ў Мінскай вобласці.

З 1991 года ў незалежнай Беларусі. 28 мая 2013 года вёска перададзена з Касцяневіцкага сельсавета ў склад Крывасельскага сельсавета.

## Насельніцтва 
* 1897 год — 144 жыхары, 21 двор.
* 1908 год — 195 жыхароў.
* 1921 год — 229 жыхароў, 42 двары.
* 1931 год — 242 жыхары, 44 двары.
* 1988 год — 78 жыхароў, 35 двароў.
* 2008 год — 43 жыхары, 22 гаспадаркі.

## Славутасці 
* Археалагічны помнік — гарадзішча культуры штрыхаванай керамікі, знаходзіцца за 1,2 км на паўднёвы ўсход ад вёскі.
* Сядзіба Багдановічаў, існавала да пач. ХХ ст., захаваліся рэшткі гаспадарчай пабудовы.

## Зноскі 
## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Крывасельскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Вілейскага раёна
Андалоўшчына

**Андало́ўшчына** (, ) — вёска ў Вілейскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Людвіноўскага сельсавета. Знаходзіцца за 27 км на паўночны ўсход ад горада Вілейка, 14 км ад чыг. ст. Княгінін на лініі Маладзечна—Полацк, 127 км ад Мінска.

## Назва 
З-пад Зэльвы было прозвішча Андал, з Зецелы - Андалюкевіч.

## Гісторыя 
У 1765 годзе вёска ў Ашмянскім павеце Вялікага Княства Літоўскага, уласнасць віленскага езуіцкага касцёла св. Яна, 4 двары.

Пасля 2-га падзелу Рэчы Паспалітай (1793) у Расійскай імперыі. У 1800 годзе ў Вілейскім павеце Мінскай губерні, уласнасць генерал-маёра П. Бардакова. У канцы ХІХ ст. ў Княгінінскай воласці Вілейскага павета Віленскай губерні; у пач. ХХ ст. 253 дзесяцін зямлі.

З 1921 года вёска ў складзе Польскай Рэспублікі, належала да Віленскага ваяводства, Вілейскага павета, гміны Касцяневічы.

З лістапада 1939 года ў БССР, з 15 студзеня 1940 года ў Куранецкім раёне Вілейскай вобласці, з 12 кастрычніка 1940 года ў Касцяневіцкім сельсавеце. З 25 чэрвеня 1941 да 3 ліпеня 1944 года акупіравана нацыстамі. З 20 верасня 1944 года ў Куранецкім, з 5 ліпеня 1946 года ў Вілейскім раёнах Маладзечанскай, з 20 студзеня 1960 года Мінскай абласцей. Землі знаходзіліся ў складзе калгаса «Беларускі».

## Насельніцтва 
* 1800 год — 77 жыхароў, 8 двароў.
* 1897 год — 127 жыхароў.
* 1908 год — 154 жыхары.
* 1921 год — 156 жыхароў, 34 двары.
* 1931 год — 159 жыхароў, 37 двароў.
* 1988 год — 14 жыхароў, 7 двароў.
* 2008 год — 24 жыхары, 15 гаспадарак.

## Зноскі 
## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Людвіноўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Вілейскага раёна
Баравыя (Людвіноўскі сельсавет)

**Баравы́я** (, ) — вёска ў Вілейскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Людвіноўскага сельсавета.

## Геаграфія 
Знаходзіцца за 39 км на паўночны ўсход ад горада Вілейка, 19 км ад чыг. ст. Княгінін на лініі Маладзечна—Полацк, 142 км ад Мінска, каля аўтадарогі Міхнічы—Сліпкі.

## Гісторыя 
У 1800 годзе засценак у Вілейскім павеце Мінскай губерні Расійскай імперыі, уласнасць В. Козела.

З 1921 года вёска ў складзе Польскай Рэспублікі, належала да Віленскага ваяводства, Вілейскага павета, гміны Крывічы.

З лістапада 1939 года ў БССР, з 15 студзеня 1940 г. ў Куранецкім раёне Вілейскай вобласці, з 12 кастрыніка 1940 г. ў Касцяневіцкім сельсавеце. У Вялікую Айчынную вайну з 25 чэрвеня 1941 г. да 3 ліпеня 1944 г. акупіравана нацыстамі. З 20 верасня 1944 г. ў Куранецкім, з 5 ліпеня 1946 г. ў Вілейскім раёнах Маладзечанскай вобласці. 31 мая 1949 г. створаны калгас «Новая праца». З 20 студзеня 1960 г. ў Мінскай вобласці. Землі ў складзе саўгаса «Беларускі».

## Насельніцтва 
* 1800 год — 14 жыхароў,  2 двары.
* 1921 год — 45 жыхароў, 8 двароў.
* 1931 год — 59 жыхароў, 7 двароў.
* 1988 год — 55 жыхароў, 30 двароў.
* 2008 год — 7 жыхароў, 5 гаспадарак.
* 2019 год — 6 чал.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Людвіноўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Вілейскага раёна
Валоські

**Вало́ські** (, ) — вёска ў Вілейскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Крывасельскага сельсавета.

## Гісторыя 
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе Польскай Рэспублікі, Віленскага ваяводства, Вілейскага павета, гміны Касцяневічы.

Да 28 мая 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Касцяневіцкага сельсавета.

## Насельніцтва 
* 1921 год — 80 жыхароў, 15 двароў.
* 1931 год — 104 жыхары, 17 двароў.

## Галерэя 

Файл:Валоські. На ўскрайку вёскі.jpg
Файл:Валоські.jpg

## Спасылкі 
Катэгорыя:Крывасельскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Вілейскага раёна
Асташкава (Вілейскі раён)

**Аста́шкава** (, ) — вёска ў Вілейскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Крывасельскага сельсавета.

## Геаграфія 
Знаходзіцца за 22 км на паўночны ўсход ад горада Вілейка, 124 км ад Мінска.

## Гісторыя 
У 1690 г. маёнтак у Вілейскім старостве Ашмянскага павета ВКЛ, сумесная ўласнасць С. Харэвіча, П. і М. Невяровічаў.

Пасля другога падзелу Рэчы Паспалітай (1793) у Расійскай імперыі. У 1794 г. вёска і фальварак у маёнтку Куранец, уладанне Ромераў — падкаморыяў трокскіх. У 1800 г. вёска ў складзе Вілейскага павета Мінскай губерні, уласнасць Ю. Ромера. У 1897 г. вёска ў Рабуньскай воласці Віленскага ваяводства, у Вілейскім павеце, побач сядзіба (10 жыхароў).

З 1921 года вёска ў складзе Польскай Рэспублікі, Віленскага ваяводства, Вілейскага павета, гміны Касцяневічы.

З лістапада 1939 года ў БССР. З 4 снежня 1939 г. ў Вілейскім павеце Вілейскай вобласці, з 15 студзеня 1940 г. ў Куранецкім раёне, з 12 кастрычніка 1940 г. ў Рабунскім сельсавеце. У Вялікую Айчынную вайну з 25 чэрвеня 1941 г. да 3 ліпеня 1944 г. акупіравана нацыстамі. З фронту не вярнуліся 8 жыхароў вёскі. З 20 верасня 1944 г. ў Куранецкім, з 5 ліпеня 1946 г. ў Вілейскім раёнах Маладзечанскай вобласці. 6 студзеня 1950 г. створаны калгас «8 Сакавіка»; з 19 студзеня 1949 г. — калгас імя Сталіна. З 20 студзеня 1960 г. ў Мінскай вобласці. З 1979 г. ў Касцяневіцкім сельсавеце, землі знаходзіліся ў складзе калгаса «Зара», працаваў магазін.

З 1991 года ў незалежнай Беларусі. Да 28 мая 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Касцяневіцкага сельсавета.

## Насельніцтва 
* 1800 год — 41 жыхар, 6 двароў.
* 1866 год — 70 жыхароў, 6 двароў.
* 1908 год — 191 жыхар.
* 1931 год — 177 жыхароў, 36 двароў.
* 1960 год — 185 жыхароў.
* 1988 год — 72 жыхары, 31 двор.
* 2008 год — 28 жыхароў, 16 гаспадарак.

## Літаратура 
* 
*  

## Спасылкі 
Катэгорыя:Крывасельскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Вілейскага раёна
Ваўчкі (Вілейскі раён)

**Ваўчкі́** (, ) — вёска ў Вілейскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Людвіноўскага сельсавета.

## Гісторыя 
Уваходзілі ў склад Вілейскага павета Расійскай імперыі. У 1921—1945 гадах фальварак у складзе Польскай Рэспублікі, Віленскага ваяводства, Вілейскага павета, гміны Касцяневічы.

## Насельніцтва 
* 1866 год — 11 жыхароў, 1 двор.
* 1921 год — 20 жыхароў, 3 двары.
* 1931 год — 25 жыхароў, 5 двароў.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Людвіноўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Вілейскага раёна
Сэрвач (Вілейскі раён)

**Сэ́рвач** (, ), да 2003 года **Вялі́кая Сэ́рвач** (, ) — вёска ў Вілейскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Людвіноўскага сельсавета.

## Гісторыя 
У 1664 г. згадваецца ў складзе Ашмянскага павету ВКЛ.

## Насельніцтва 
## Славутасці 
* Сядзіба Козел-Паклеўскіх (XIX ст.)
* Капліца-пахавальня Козел-Паклеўскіх

### Страчаная спадчына 
* Драўляны касцёл (1852) у 1950-х гг. быў перавезены ў суседнюю вёску Давыдкі і перабудаваны там пад клуб, у 2012 г. разабраны.
* Прыдарожная капліца, разбурана ў 2012 годзе.

## Вядомыя асобы 
* Вінцэнт Козел-Паклеўскі (1837—1863) — кіраўнік паўстання 1863—1864 гадоў на Вялейшчыне і Маладзечаншчыне.
* Зянон Козел-Паклеўскі (1843—1878) — удзельнік паўстання 1863—1864 гадоў.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Людвіноўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Вілейскага раёна
Гедзевічы

**Ге́дзевічы** (, ) — вёска ў Вілейскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Людвіноўскага сельсавета.

## Назва 
З блізкага адсюль Даўгінава было прозвішча Гедзевіч, было і бераставіцкае Гедзіч. З-пад Горадні было Геда, з Рэплі - Гедэйка. Ёсць літоўскія *Gedžius,* *Gedeikis*. Аснова *Ged-* шырока выкарыстоўвалася ў старажытных балцка-літоўскіх двухасноўных імёнах тыпу Гедзімін (*Ged-i-minas*).

## Гісторыя 
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе Польскай Рэспублікі, Віленскага ваяводства, Вілейскага павета, гміны Касцяневічы.

Да 4 красавіка 1973 года вёска ўваходзіла ў склад Жарскага сельсавета.

## Насельніцтва 
* 1921 год — 256 жыхароў, 43 двары.
* 1931 год — 274 жыхары, 47 двароў.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Людвіноўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Вілейскага раёна
Ерхі

**Е́рхі** (, ) — аграгарадок у Вілейскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Крывасельскага сельсавета.

## Гісторыя 
1756 год — вёска ў маёнтку Кастыкі, уласнасць Міхала Адама Слізня.

1800 год — уласнасць Рафала Слізня: 13 двароў, 104 жыхары.

1911 год — вёска ў Княгінінскай воласці.

1921 год — вёска ў складзе Польскай Рэспублікі, Віленскага ваяводства, Вілейскага павета, гміны Касцяневічы. 68 двароў, 315 жыхароў.

1931 год — у Касцяневіцкай вясковай гміне: 55 двароў, 297 жыхароў.

2003 год — вёска, 100 двароў, 273 жыхары; цэнтральная сядзіба калгаса «Зара», пачатковая школа, дзіцячы сад, бібліятэка, клуб, крама, сталовая.

Да 28 мая 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Касцяневіцкага сельсавета.

## Вуліцы 
* Цэнтральная
* Садовая
* Лясная
* Маладзёжная
* Новая
* Лясны завулак 

## Славутасці 
* Помнік землякам (1969)
* «Белы камень» — валун чырвонага колеру ў лагчыне Васілёў Лог каля Ерхаў.

## Літаратура 
* Памяць. Вілейскі раён. // — Мн.: БелТА., 2003. — 704 с. — (Гісторыка-дакументальныя хронікі гарадоў і раёнаў Беларусі.). — 3000 экз. — ISBN 985-6302-56-0.
* Збор помнікаў гісторыі і культуры. Мінская вобласць. Кніга 1, стар. 144.
* 
* 

## Артыкулы раённай газеты «Шлях перамогі» 
* У аграгарадку Ерхі прайшло раённае свята Сёмухі
* Вёсачка мая, мая чараўніца…  
* Культработнікі аг. Ерхі правялі літаратурна-музычную кампазіцыю «Я перад вамі з памяццю сваёй»
* Бібліятэкар-хлебароб 
* Вайны далёкай водгалас 

## Спасылкі 
* ДУА «Ерхаўскі дзіцячы сад»  

Катэгорыя:Крывасельскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Вілейскага раёна
Заблошчына

**Забло́шчына** (, ) — вёска ў Вілейскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Людвіноўскага сельсавета.

## Геаграфія 
Знаходзіцца за 26 км на паўночны ўсход ад г. Вілейка, 11 км ад чыг. ст. Княгінін на лініі Маладзечна—Полацк, 129 км ад Мінска, на аўтадарозе Касцяневічы—Давыдкі.

## Гісторыя 
У XVII ст. вёска ў Ашмянскім павеце ВКЛ, уласнасць падскарбія літоўскага М. Кішкі; у 1690 г. — С. Альшэўскага; у 1765 г. — Відмонта, З двары.

З 1793 года пасля другога падзелу Рэчы Паспалітай Заблошчына, як і ўся Вілейшчына, уваходзіла ў склад Расійскай імперыі, быў утвораны Вілейскі павет у складзе спачатку Мінскай губерні, а з 1843 года — Віленскай губерні. У 1800 г. згадваюцца вёска (5 двароў, 40 жыхароў) і маёнтак А. Ходзькі. У 1897 г. вёска і сядзіба (2 жыхары) у Княгінінскай воласці Вілейскага павета.

З 1921 года вёска і фальварак у складзе Польскай Рэспублікі, належалі да Віленскага ваяводства, Вілейскага павета, гміны Касцяневічы.

З лістапада 1939 года ў БССР, з 15 студзеня 1940 г. ў Куранецкім раёне Вілейскай вобласці, з 12 кастрыніка 1940 г. ў Касцяневіцкім сельсавеце. У Вялікую Айчынную вайну з 25 чэрвеня 1941 г. да 4 ліпеня 1944 г. акупіравана нацыстамі. З 20 верасня 1944 г. ў Куранецкім, з 5 ліпеня 1946 г. ў Вілейскім раёнах Маладзечанскай вобласці. 21 чэрвеня 1949 г. створаны калгас «Чырвоны маяк». З 20 студзеня 1960 г. ў Мінскай вобласці. Землі ў складзе саўгаса «Беларускі». 

## Насельніцтва 
* 1829 год — 17 жыхароў, 8 двароў.
* 1866 год — 54 жыхары, 6 двароў.
* 1897 год — 76 жыхароў, 11 двароў.
* 1921 год — 81 жыхар, 14 двароў.
* 1931 год — 80 жыхароў, 14 двароў.
* 1960 год — 49 жыхароў.
* 1988 год — 47 жыхароў,  22 двары.
* 2008 год — 20 жыхароў, 11 гаспадарак.
* 2019 год — 9 чал.

## Славутасці 
* Месца сядзібы Ходзькаў.

## Вядомыя асобы 
* Ігнат Ходзька (1794—1861) — пісьменнік і паэт. 

## Зноскі 
## Літаратура 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Людвіноўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Вілейскага раёна
Задвор’е (Вілейскі раён)

**Задво́р’е** (, ) — вёска ў Вілейскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Людвіноўскага сельсавета.

## Геаграфія 
Знаходзіцца за 30 км на паўночны ўсход ад г. Вілейка, 19 км ад чыг. ст. Княгінін на лініі Маладзечна—Полацк, 133 км ад Мінска, на р. Сэрвач (прыток Віліі).

## Гісторыя 
У пач. XVII ст. сяло ў Ашмянскім павеце ВКЛ. У 1622 г. ў складзе маёнтка Сэрвач, 5 валок зямлі, якія Л. Рагоза падараваў кальвінскаму збору.

Пасля 2-га падзелу Рэчы Паспалітай (1793) у Расійскай імперыі. У 1880 г. засценак Вілейскага павета Мінскай губерні, уласнасць генерал-маёра П. Бардакова (З двары, 17 жыхароў), і вёска, уласнасць А. Агінскай (З двары, 27 жыхароў). У 1897 г. вёска ў Княгінінскай воласці Вілейскага павета Віленскай губерні, меўся хлебазапасны магазін.

З 1921 года вёска ў складзе Польскай Рэспублікі, у складзе Віленскага ваяводства, Вілейскага павета, належала да гміны Касцяневічы.

З верасня 1939 года ў БССР, з 15 студзеня 1940 г. ў Куранецкім раёне Вілейскай вобл., з 12 кастрычніка 1940 г. ў Касцяневіцкім сельсавеце. У Вялікую Айчынную вайну з 25 чэрвеня 1941 г. па 4 ліпеня 1944 г. акупіравана нацыстамі. З 20 верасня 1944 г. ў Куранецкім, з 5 ліпеня 1946 г. ў Вілейскім раёнах Маладзечанскай, з 20 студзеня 1960 г. Мінскай абласцей. Землі знаходзіліся ў складзе саўгаса «Беларускі».

## Насельніцтва 
* 1897 год — 63 жыхары, 7 двароў.
* 1908 год — 100 жыхароў.
* 1921 год — 73 жыхары, 14 двароў.
* 1931 год — 75 жыхароў, 15 двароў.
* 1960 год — 77 жыхароў.
* 1988 год — 40 жыхароў, 18 двароў.
* 2008 год — 13 жыхароў, 11 гаспадарак.

## Славутасці 
Каля вёскі вядомы археалічныя помнікі, каля былой в. Туры (Гуркі) — курганны могільнік на ўскраіне хутара, за 1 км на захад ад Задвор’я, на правым беразе р. Сэрвач (датуецца VIII—IX ст.); селішча за 0,3 км на паўднёвы ўсход ад Тураў, на канцы ўзвышша, абмежаванага з паўночнага боку высокім берагам р. Сэрвач, з усходняга і заходняга бакоў — забалочанай нізінай.

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Людвіноўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Вілейскага раёна
Івашынавічы

**Івашы́навічы** (, ) — вёска ў Вілейскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Крывасельскага сельсавета.

## Геаграфія 
Размешчана за 21 км на паўночны ўсход ад г. Вілейка, 13 км ад чыг. ст. Княгінін на лініі Маладзечна—Полацк, 124 км ад Мінска, на аўтадарозе Івашынавічы—Рэчкі. Ля вёскі знаходзіцца максімальная адзнака вышыні (223 м) Вілейскага раёна.

## Гісторыя 
У 1765 годзе вёска ў Вілейскім старостве Ашмянскага павета ВКЛ, 9 двароў.

Пасля 2-га падзелу Рэчы Паспалітай (1793) у Расійскай імперыі. У 1800 годзе ў Вілейскім павеце Мінскай губерні, уласнасць І. Куранецкага. У 1895 года ў Віленскай губерні, адкрыта школа граматы. У 1897 годзе вёска (27 двароў, 244 жыхары, царква) і сядзіба (2 двары, 15 жыхароў) у Рабунскай воласці Вілейскага павета Віленскай губерні.

З 1921 года вёска і фальварак у складзе Польскай Рэспублікі, Віленскага ваяводства, Вілейскага павета, гміны Касцяневічы.

З лістапада 1939 года ў БССР, з 15 студзеня 1940 года ў Куранецкім раёне Вілейскай вобласці, з 12 кастрычніка 1940 года ў Куранецкім сельсавеце. З 25 чэрвеня 1941 да 4 ліпеня 1944 года акупіраваны нацыстамі. З фронтоў Вялікай Айчыннай вайны не вярнулася 8 жыхароў.

З 20 верасня 1944 года ў Куранецкім, з 4 ліпеня 1946 года ў Вілейскім раёнах Маладзечанскай вобласці. 21 чэрвеня 1949 года створаны калгас імя Сталіна. З 16 чэрвеня 1954 года да 18 мая 1959 года вёска ўваходзіла ў склад Рэчкаўскага сельсавета, затым да 28 мая 2013 года — у склад Касцяневіцкага сельсавета. З 20 студзеня 1960 года ў Мінскай вобласці. Землі знаходзіліся ў складзе калгаса «Зара», працаваў магазін.

## Насельніцтва 
* 1800 год — 102 жыхары, 13 двароў.
* 1908 год — 278 жыхароў. 
* 1931 год — 286 жыхароў, 48 двароў.
* 1960 год — 255 жыхароў.
* 1988 год — 98 жыхароў, 51 двор.
* 2008 год — 21 жыхар, 13 гаспадарак.
* 2019 год — 16 чал.

## Славутасці 
* Капліца могілкавая, 1938 г.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Крывасельскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Вілейскага раёна
Кастыкі

**Касты́кі** (, ) — вёска ў Вілейскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Людвіноўскага сельсавета.

## Гісторыя 
У 1664 г. згадваецца ў складзе Ашмянскага павету ВКЛ.

У 1921—1945 гадах вёска ў складзе Польскай Рэспублікі, Віленскага ваяводства, Вілейскага павета, гміны Касцяневічы.

## Насельніцтва 
* 1866 год — 165 жыхароў, 21 двор.
* 1921 год — 277 жыхароў, 52 двары.
* 1931 год — 361 жыхар, 69 двароў.

## Славутасці 
* Царква ў імя Сарака Севастыйскіх мучанікаў (XIX стагоддзе), на паўночна-заходняй ускраіне вёскі  — 

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Людвіноўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Вілейскага раёна
Карэкаўцы

**Карэ́каўцы** (, ) — вёска ў Вілейскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Крывасельскага сельсавета. Знаходзіцца за 21 км на паўночны ўсход ад горада Вілейка, каля  шашы Вілейка—Докшыцы.

## Гісторыя 
У 1789 годзе двор, цэнтр войтаўства ў Вілейскім старостве Ашмянскага павета ВКЛ, уласнасць І. Куранецкага.

Пасля 2-га падзелу Рэчы Паспалітай (1793) у Расійскай імперыі. У 1897 годзе маёнтак Карэйкаўцы ў Рабунскай воласці Вілейскага павета Віленскай губерні, уласнасць Шустава.

З 1921 года ў складзе Польскай Рэспублікі, калонія ў гміне Касцяневічы Вілейскага павета Віленскага ваяводства.

З лістапада 1939 года ў БССР, з 15 студзеня 1940 года ў Куранецкім раёне Вілейскай вобласці, з 12 кастрычніка 1940 года ў Рэчкаўскім сельсавеце.

У Вялікую Айчынную вайну з 25 чэрвен 1941 да 4 ліпеня 1944 года акупіраваны нацыстамі. У 1943 годзе карнікі спалілі хутар за 1 км ад вёскі, у якім загінула яго жыхарка Ю. Верамей. На франтах загінулі 8 жыхароў.

З 20 верасня 1944 года ў Куранецкім, з 4 ліпеня 1946 года ў Вілейскім раёнах Маладзечанскай вобласці. 6 студзеня 1950 года створаны саўгас імя Вышынскага. З 20 студзеня 1960 года ў Мінскай вобласці. Землі знаходзіліся ў складзе калгаса «Зара».

Да 18 мая 1959 года вёска ўваходзіла ў склад Рэчкаўскага сельсавета, да 28 мая 2013 года — у склад Касцяневіцкага сельсавета.

## Насельніцтва 
* 1897 год — 12 жыхароў.
* 1931 год — 195 жыхароў, 30 двароў.
* 1960 год — 83 жыхары.
* 1988 год — 26 жыхароў, 15 двароў.
* 2008 год — 16 жыхароў, 10 гаспадарак.
* 2019 год — 13 чал.

## Славутасці 
* Магіла Юліі Верамей, за 1 км на поўнач ад вёскі, у полі, на месцы былога хутара. 72-гадовую Юлію Верамей спалілі нацысцкія карнікі разам з хутарам у 1943 годзе. У 1970 годзе на магіле пастаўлены абеліск
* Капліца ў гонар 2000-годдзя Нараджэння Хрыстова (Карэкаўцы) 2000 года пабудовы
* Памятны знак сяброўству паэтаў Эварда Жалігоўскага і Тараса Шаўчэнкі
* Памятны знак на радзіме Эдварда Жалігоўскага.

## Вядомыя асобы 
* Эдвард Жалігоўскі (1816—1864) — беларускі паэт.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Крывасельскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Вілейскага раёна
Сакалы (Вілейскі раён)

**Сакалы́** (, ) — вёска ў Вілейскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Ільянскага сельсавета.

## Гісторыя 
У 1921—1945 гадах засценак у складзе гміны Хаценчыцы Вілейскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.

## Насельніцтва 
* 1921 год — 24 жыхары, 4 двары.
* 1931 год — 29 жыхароў, 5 двароў.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Ільянскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Вілейскага раёна
Лоцевічы

**Ло́цевічы** (, ) — вёска ў Вілейскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Людвіноўскага сельсавета.

## Гісторыя 
Уваходзіла ў склад Вілейскага павета Расійскай імперыі. У 1921—1945 гадах вёска ў складзе Польскай Рэспублікі, Віленскага ваяводства, Вілейскага павета, гміны Касцяневічы.

Да 27 снежня 1962 года вёска знаходзілася ў складзе Крывіцкага пассавета.

## Насельніцтва 
* 1921 год — 419 жыхароў, 71 двор.
* 1931 год — 169 жыхароў, 34 двароў.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Людвіноўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Вілейскага раёна
Людвінова (Вілейскі раён)

**Людвіно́ва** (, ) — аграгарадок у Вілейскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Людвіноўскага сельсавета, яго цэнтр з 2013 года.

## Геаграфія 
Знаходзіцца за 30 км на паўночны ўсход ад Вілейкі, 18 км ад чыгуначнай станцыі Княгінін на лініі Маладзечна—Полацк, 133 км ад Мінска. Стаіць на правым беразе Сэрвачы (прытоку Віліі).

## Назва 
На думку В. Жучкевіча, назва вёскі Людвінова вытворная ад прозвішча Людвіноў.

На думку А. Рогалева, тапонім Людвінова пры ўзнікненні меў значэнне «пасяленне Людвіна». Антрапонім Людвін, па ўсёй верагоднасці, з’яўляецца мясцовым варыянтам асабістага імені Людвіг.

Ёсць літоўскае прозвішча *Liudvinaitis*. Liud-vinas — старажытнае балцка-літоўскае двухасноўнае імя, яго першая аснова Liud- таксама ў двухасноўных імёнах Liud-gardas, Ža-liudas.

## Гісторыя 
У 1794 годзе вёска ў Ашмянскім павеце, у складзе маёнтка Ілья Міхала Агінскага.

З 1793 года ў складзе Расійскай імперыі, у Вілейскім павеце Віленскай губерні. У 1897 годзе старожка ў Даўгінаўскай воласці; у пачатку XX ст. мела З дзесяціны зямлі.

У лютым—снежні 1918 годзе акупіравана германскімі, у жніўні 1919 — ліпені 1920 гадоў — польскімі войскамі. З 1921 года ў складзе Польскай Рэспублікі, у 1923 годзе згадваецца фальварак у Касцяневіцкай гміне Вілейскага павета, у 1938 годзе маёнтак таго ж павета Віленскага ваяводства.

У 1928 годзе гаспадар маёнтка Вінцэнт Козел-Паклеўскі заснаваў тут зверагадоўчую ферму «Сэрвач» для вытворчасці футра.

З 1939 года ў БССР, з 4 снежня 1939 года ў Вілейскай вобласці, з 15 студзеня 1940 года ў Куранецкім раёне, з 12 кастрычніка 1940 года ў Касцяневіцкім сельсавеце. У 1940 годзе на базе былога маёнтка створаны зверасаўгас «Сэрвач», дзе вырошчвалі чорных лісіц.

З канца чэрвеня 1941 да 3 ліпеня 1944 года акупіравана нацыстамі. З 20 верасня 1944 года ў Куранецкім, з 5 ліпеня 1946 года ў Вілейскім раёнах Маладзечанскай вобласці. У 1945 годзе саўгас «Сэрвач» перайменаваны ў «Беларускі». З 20 студзеня 1960 года ў Мінскай вобласці.

У 1972 годзе працавалі лесапільня, млын, меліся сярэдняя школа, клуб, бібліятэка, ФАП, дзіцячы сад, швейнае атэлье. У 1988 годзе дзейнічалі клуб, сярэдняя школа, музей, лесапільня, млын, бібліятэка, дзіцячы сад, швейнае атэлье, сталовая, 4 магазіны, аддзяленне сувязі. У наступны час за сродкі зверагаспадаркі ўзведзена каля 150 кватэр, таксама прынялі перасяленцаў з Чарнобыльскай зоны і краін Балтыі.

З 1991 года ў незалежнай Беларусі. 27 чэрвеня 2013 года цэнтр сельсавета перанесены з вёскі Касцяневічы ў аграгарадок Людвінова.

## Насельніцтва 
* 1866 год — 9 жыхароў, 1 двор.
* 1931 год — 14 жыхароў, 2 двары.
* 1960 год — 308 жыхароў.
* 1972 год — 587 жыхароў, 173 двары.
* 1988 год — 694 жыхары, 262 двары.
* 1999 год — 966 чал.
* 2008 год — 845 жыхароў, 336 гаспадарак.
* 2009 год — 832 чал.

## Інфраструктура 
У 2009 годзе дзейнічалі сярэдняя школа, дзіцячы сад, філіял Даўгінаўскай музычнай школы, бібліятэка, ФАП, аддзяленне сувязі, Дом культуры, З магазіны, 2 комплексныя прыёмныя пункты, аддзяленне «Беларусбанка».

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Людвіноўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Вілейскага раёна
Клесіна

**Кле́сіна** (, ) — вёска ў Вілейскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Людвіноўскага сельсавета.

## Гісторыя 
У 1866 годзе вёска ў Вілейскім павеце Мінскай губерні Расійскай імперыі.

У 1921—1945 гадах вёска ў складзе Польскай Рэспублікі, Віленскага ваяводства, Вілейскага павета, гміны Крывічы.

## Насельніцтва 
* 1921 год — 131 жыхар, 12 двароў.
* 1931 год — 165 жыхароў, 30 двароў.

## Славутасці 
* Праваслаўная капліца (сяр. XIX ст.), былая каталіцкая
* Гаспадарчая пабудова

Клесіна. Капліца (02).jpg|Капліца
Клесіна. Гаспадарчая пабудова (01).jpg |Гаспадарчая пабудова

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Людвіноўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Вілейскага раёна
Партызанскі

**Партыза́нскі** (, ) — пасёлак у Вілейскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Ільянскага сельсавета.

## Галерэя 

Файл:Партызанскі пасёлак 10-01-2021 01.jpg|Панарама пасёлка з уезду з боку Ільі.
Файл:Партызанскі пасёлак 10-01-2021 02.jpg|Закінуты завод у цэнтры пасёлка. Верагодна, раней тут выплаўлялі шкло.
Файл:Партызанскі пасёлак 10-01-2021 03.jpg|Шматпавярховыя будынкі на ўскрайку пасёлка

## Спасылкі 
Катэгорыя:Ільянскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Вілейскага раёна
Балашы (Вілейскі раён)

**Балашы́** (, ) — вёска ў Вілейскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Крывасельскага сельсавета.

## Гісторыя 
У 1866 годзе вёска ў складзе Рабунскай воласці Вілейскага павета Расійскай імперыі.

У 1921—1945 гадах вёска ў складзе Польскай Рэспублікі, Віленскага ваяводства, Вілейскага павета, гміны Куранец.

Да 28 мая 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Куранецкага сельсавета.

## Насельніцтва 
* 1931 год — 280 жыхароў, 43 двары.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Крывасельскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Вілейскага раёна
Багданава (Вілейскі раён)

**Багда́нава** (, ) — вёска ў Вілейскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Куранецкага сельсавета.

## Геаграфія 
Знаходзіцца за 12 км на паўночны ўсход ад горада Вілейка, 4 км ад чыг. ст. Куранец на лініі Маладзечна—Полацк, 115 км ад Мінска, на шашы Вілейка—Докшыцы. 

## Гісторыя 
У пісьмовых крыніцах вядома з XVI ст. У 1562 г. фальварак Багданава (Габрыялоўшчына), шляхецкая ўласнасць, у Ашмянскім павеце ВКЛ. У 1641 г. маёнтак, у 1648 г. маёнтак Багданаўшчына, уласнасць С. Залеснага, потым Пузыны. У 1760 г. фальварак, уласнасць Ю. Контрыма; у 1765 г. вёска, 5 двароў. 

Пасля 2-га падзелу Рэчы Паспалітай (1793) у Расійскай імперыі. У 1794 г. сядзіба (да 1914 г.), фальварак і вёска Ф. Невяровіча. У 1800 г. фальварак (1 двор, З жыхары), вёска (4 двары, 38 жыхароў) Вілейскага павета Мінскай губерні. У 1897 г. вёска (12 двароў, 116 жыхароў), маёнтак (2 двары, 26 жыхароў) у Куранецкай воласці Вілейскага павета Віленскай губерні. 

З 1921 года вёска ў складзе Польскай Рэспублікі, належала да Віленскага ваяводства, Вілейскага павета, гміны Куранец. У 1925 г. частку маёнтка набылі Шостакі, другая перайшла да Невядомскіх. 

З лістапада 1939 года ў БССР. З 15 студзеня 1940 г. ў Куранецкім раёне Вілейскай вобласці, з 12 кастрычніка 1940 года ў Рэчкаўскім сельсавеце. З чэрвеня 1941 г. да 3 ліпеня 1944 г. акупіравана нацыстамі. З фронту не вярнуліся 8 жыхароў вёскі. З 20 верасня 1944 года ў Куранецкім, з 5 ліпеня 1946 года ў Вілейскім раёнах Маладзечанскай вобласці. У 1949 годзе створаны калгас «Савецкая Беларусь». З 20 студзеня 1960 года ў Мінскай вобласці. Землі ў складзе саўгаса «Вілейскі», меліся бібліятэка, магазін.

## Насельніцтва 
* 1921 год — 108 жыхароў, 19 двароў.
* 1931 год — 280 жыхароў, 53 двары.
* 1960 год — 298 жыхароў.
* 1988 год — 96 жыхароў,  43 двары.
* 2008 год — 57 жыхароў, 32 гаспадаркі.

## Вядомыя асобы 
* Казімір Контрым (1772—1836; псеўданімы: *Ojciec; P. Piotr spod Krewy; Poklus*) — польскі пісьменнік, публіцыст і палітычны дзеяч, сузаснавальнік Таварыства шубраўцаў.

## Зноскі 
## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Куранецкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Вілейскага раёна
Галінова (Вілейскі раён)

**Галіно́ва** (, ) — вёска ў Вілейскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Куранецкага сельсавета. Знаходзіцца за 15 км на поўнач ад горада Вілейка, 1 км ад чыгуначнай станцыі Куранец на лініі Маладзечна — Полацк.

## Гісторыя 
У 1852 годзе фальварак Гелянова Вілейскага павета Віленскай губерні Расійскай імперыі, уласнасць Гелены Юшкевіч, у 1866 годзе маёнтак, у 1897 годзе належыць да Куранецкай воласці Вілейскага павета Віленскай губерні. У 1899 годзе працавала школа граматы.

З 1921 года вёска ў складзе Польскай Рэспублікі, належала да Віленскага ваяводства, Вілейскага павета, гміны Куранец.

З лістапада 1939 года ў БССР. З 15 студзеня 1940 года ў Куранецкім раёне Вілейскай вобласці, аддзяленне саўгаса «Лукавец». З 25 чэрвеня 1941 года да 3 ліпеня 1944 года акупіравана нацыстамі. На франтах і ў партызанскай барацьбе загінулі 15 землякоў. З 20 верасня 1944 года ў Куранецкім, з 5 ліпеня 1946 года ў Вілейскім раёнах Маладзечанскай вобласці. 20 студзеня 1960 года ў Мінскай вобласці. Землі знаходзіліся ў складзе саўгаса «Вілейскі», працаваў магазін.

## Насельніцтва 
* 1897 год — 87 жыхароў.
* 1921 год — 153 жыхары, 23 двары.
* 1931 год — 168 жыхароў, 28 двароў.
* 1960 год — 147 жыхароў.
* 1988 год — 138 жыхароў, 54 двары.
* 2008 год — 62 жыхары, 38 гаспадарак.

## Славутасці 
Каля вёскі знаходзяцца археалагічныя помнікі. Гарадзішча размешчана за 1,5 км на паўночны ўсход, у лесе, на мысе прыроднага ўзвышша (мясцовая назва Скабеева гара). Вядома два курганныя могільнікі — адзін за 0,2 км на паўночны ўсход ад гарадзішча, ва ўрочышчы Валатоўкі, другі — за 0,4 км на паўднёвы ўсход ад першага.

## Зноскі 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Куранецкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Вілейскага раёна
Гарыдавічы

**Гары́давічы** (, ) — вёска ў Вілейскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Куранецкага сельсавета. Знаходзіцца за 11 км на поўнач ад горада Вілейка, 1 км ад чыг. ст. Куранец, 114 км ад Мінска.

## Гісторыя 
У 1750 г. вёска ў Ашмянскім павеце ВКЛ, шляхецкая ўласнасць, 7 двароў.

Пасля 2-га падзелу Рэчы Паспалітай (1793) у Рас. імперыі. У 1800 г. ў Вілейскім павеце Мінскай губерні, уласнасць Д. Радзівіла, б двароў, 27 жыхароў. У 1897 г. ў Куранецкай воласці Вілейскага павета Віленскай губерні. У 1905 г. 67 дзесяцін зямлі.

З 1921 года вёска ў складзе Польскай Рэспублікі, належала да Віленскага ваяводства, Вілейскага павета, гміны Куранец.

З лістапада 1939 года ў БССР. З 15 студзеня 1940 года ў Куранецкім раёне Вілейскай вобласці. З 25 чэрвеня 1941 г. да 3 ліпеня 1944 г. акупіравана нацыстамі. На франтах і ў партызанскай барацьбе загінулі 10 землякоў. З 20 верасня 1944 года ў Куранецкім, з 5 ліпеня 1946 года ў Вілейскім раёнах Маладзечанскай вобласці. 20 студзеня 1960 года ў Мінскай вобласці. Землі знаходзіліся ў складзе саўгаса «Вілейскі».

## Насельніцтва 
* 1897 год — 61 жыхар, 9 двароў.
* 1921 год — 63 жыхары, 11 двароў.
* 1931 год — 62 жыхары, 9 двароў.
* 1960 год — 46 жыхароў.
* 1988 год — 7 жыхароў, 4 двары.
* 2008 год — 3 жыхары, 3 двары.

## Зноскі 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Куранецкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Вілейскага раёна
Клыні

**Клы́ні** (, ) — вёска ў Вілейскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Куранецкага сельсавета. Знаходзіцца за 6 км на паўночны ўсход ад горада Вілейка, за 1 км ад чыгуначнай станцыі Куранец на лініі Маладзечна — Полацк, за 109 км ад Мінска.

## Гісторыя 
У пісьмовых крыніцах вядомы з XVI стагоддзя як Пустка Клысаўшчына, уласнасць татар гаспадарскіх Цяньковічаў, у 1510 годзе яе набыў Мікалай Радзівіл, ваявода віленскі, канцлер вялікі літоўскі. У 1690 годзе фальварак Клінкі ў складзе маёнтка Касута ў парафіі Куранецкай уніяцкай царквы.

Пасля другога падзелу Рэчы Паспалітай (1793) у Расійскай імперыі. У 1800 годзе вёска Клінцы Вілейскага павета Мінскай губерні, ўласнасць Ю. Ромера; у 1853 годзе ў Віленскай губерні, уласнасць Ю. Герасімовіча. У 1897 годзе ў Куранецкай воласці Вілейскага павета, вёска (14 двароў, 89 жыхароў) і 2 фальваркі (2 двары, 14 жыхароў). У 1901 годзе адкрыта школа граматы.

З 1921 года вёска ў складзе Польскай Рэспублікі, належала да Віленскага ваяводства, Вілейскага павета, гміны Куранец.

З лістапада 1939 года ў БССР. З 15 студзеня 1940 года ў Куранецкім раёне Вілейскай вобласці. У Вялікую Айчынную вайну з 25 чэрвеня 1941 года да 3 ліпеня 1944 года акупіравана нацыстамі. З фронту не вярнуліся 14 жыхароў. З 20 верасня 1944 года ў Куранецкім, з 5 ліпеня 1946 года ў Вілейскім раёнах Маладзечанскай вобласці. У 1946 годзе створаны калгас «Чырвоны Сцяг». 20 студзеня 1960 года ў Мінскай вобласці. З 1968 года землі знаходзіліся ў складзе саўгаса «Вілейскі».

## Насельніцтва 
* 1800 год — 46 жыхароў, 11 двароў.
* 1921 год — 152 жыхары, 29 двароў.
* 1931 год — 186 жыхароў, 33 двары.
* 1960 год — 166 жыхароў.
* 1988 год — 95 жыхароў, 41 двор.
* 2008 год — 39 жыхароў, 25 гаспадарак.

## Славутасці 
Каля вёскі за 0,5 км ад дарогі Куранец — Касута, ва ўрочышчы Паганскія магілы археалагічны помнік — могільнік.

## Вядомыя асобы 
* Кірыл Рыгоравіч Вількот (1914—2000) — брыгадзір экскаватаршчыкаў, Герой Сацыялістычнай Працы (1961).

## Зноскі 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Куранецкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Вілейскага раёна
Літвінкі (Вілейскі раён)

**Літві́нкі** (, ) — вёска ў Вілейскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Куранецкага сельсавета.

## Геаграфія 
Знаходзіцца за 12 км на паўночны ўсход ад горада Вілейка, за 0,5 км ад чыгуначнай станцыі Куранец на лініі Маладзечна — Полацк, за 115 км ад Мінска, на аўтадарозе Любань — Куранец.

## Гісторыя 
У 1690 годзе вёска ў Ашмянскім павеце Вялікага Княства Літоўскага, царкоўная ўласнасць, З двары; у 1765 годзе 6 двароў.

Пасля другога падзелу Рэчы Паспалітай (1793) у Расійскай імперыі. У 1800 годзе вёска Вілейскага павета Мінскай губерні, у складзе маёнтка Куранец, шляхецкая ўласнасць. У пачатку XX стагоддзя вёска ў Куранецкай воласці Вілейскага павета Віленскай губерні, 89 жыхароў, 157 дзесяцін зямлі.

З 1921 года вёска ў складзе Польскай Рэспублікі, належала да Віленскага ваяводства, Вілейскага павета, гміны Куранец.

З лістапада 1939 года ў БССР. З 15 студзеня 1940 года ў Куранецкім раёне Вілейскай вобласці. У Вялікую Айчынную вайну з 25 чэрвеня 1941 года да 3 ліпеня 1944 года акупіравана нацыстамі. Загінула больш за 20 землякоў. З 20 верасня 1944 года ў Куранецкім, з 5 ліпеня 1946 года ў Вілейскім раёнах Маладзечанскай вобласці. З 20 студзеня 1960 года ў Мінскай вобласці. З 1968 года землі знаходзіліся ў складзе саўгаса «Вілейскі».

## Насельніцтва 
* 1800 год — 45 жыхароў, 8 двароў.
* 1921 год — 169 жыхароў, 29 двароў.
* 1931 год — 192 жыхары, 29 двароў.
* 1960 год — 142 жыхары.
* 1988 год — 104 жыхары, 42 двары.
* 2008 год — 67 жыхароў, 33 гаспадаркі.
* 2010 год — 57 чалавек.

## Зноскі 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Куранецкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Вілейскага раёна
Малькевічы

**Мальке́вічы** (, ) — вёска ў Вілейскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Крывасельскага сельсавета. Месціцца на мяжы Вілейскага і Мядзельскага раёнаў, за 30 км ад раённага цэнтра г. Вілейкі і за 105 км ад г. Мінска. На паўночны ўсход ад вёскі, за 2,5 км, ва ўрочышчы Уліцкае — выток ракі Чорная.

## Назва 
У літоўскім словаўтварэнні дастаткова распаўсюджана ўтвараць двухасноўныя назоўнікі з двух назоўнікаў, адзін з якіх дапаўняў бы другі і стаяў у родным склоне 

## Гісторыя 
1794 год — вёска Кішкарэпішча, у Губскім старастве.

1833 год — засценак Кішкарэпа, у Губскім старастве, дзяржаўны, 1 дым, 11 жыхароў.

1931 год — вёска, пад назвай Кішкарэпы, ці Малькевічы, у Куранецкай вясковай гміне; 11 двароў, 74 жыхары.

З 12 кастрычніка 1940 года да 12 чэрвеня 1958 года — вёска ў складзе Кузьміцкага сельсавета.

З 12 чэрвеня 1958 года да 24 ліпеня 1995 года — вёска ў складзе Рэчкаўскага сельсавета.

30 ліпеня 1964 года вёска Кішкарэпы была перайменавана ў вёску Малькевічы.

1993 год — вёска у Рэчкаўскім сельсавеце, 10 двароў, 20 жыхароў.

З 24 ліпеня 1995 года да 28 мая 2013 года — вёска ў складзе Куранецкага сельсавета.

2003 год 9 двароў, 12 жыхароў.

З 28 мая 2013 года — вёска ў складзе Крывасельскага сельсавета.

## Вядомыя асобы 
* Леанід Дзмітрыевіч Малькевіч — удзельнік партызанскага руху ў Вілейскай вобласці ў гады Вялікай Айчыннай вайны.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Крывасельскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Вілейскага раёна
Катэгорыя:Перайменаваныя населеныя пункты Беларусі
Трапалава (Куранецкі сельсавет)

**Трапа́лава** (, ) — вёска ў Вілейскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Куранецкага сельсавета.

## Гісторыя 
У 1866 годзе фальварак у складзе Вілейскага павета Расійскай імперыі.

У 1921—1945 гадах вёска ў складзе Польскай Рэспублікі, Віленскага ваяводства, Вілейскага павета, гміны Куранец.

## Насельніцтва 
* 1921 год — 41 жыхар, 5 двароў.
* 1931 год — 43 жыхары, 7 двароў.

## Вядомыя асобы 
* Тэлесфар Позняк (нар. 1932) — польскі літаратуразнавец, крытык.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Куранецкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Вілейскага раёна
Більцавічы

**Бі́льцавічы** (, ) — вёска ў Вілейскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Любанскага сельсавета.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Любанскі сельсавет (Вілейскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Вілейскага раёна
Зімодры

**Зімо́дры** (, ) — вёска ў Вілейскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Куранецкага сельсавета.

## Гісторыя 
У XVIII стагоддзі на месцы аграгарадка Любань (Вілейскі раён) знаходзілася вёска Юхавічы. У 1807 годзе шмат лесу і зямлю навакол набыў Ян Любанскі. Тут ён вырашыў пабудаваць маёнтак, для гэтага пан рассяліў Юхавічы, выкупіў ва ўладальнікаў зямлю ці прапаноўваў наўзамен сваю ў большым памеры, далей ад будучага маёнтка. Так неўзабаве з’явіліся невялікія вёскі, у тым ліку і Зімодры.

## Зноскі 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Куранецкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Вілейскага раёна
Мінскхлебпрам

**«Мінскхлебпрам»** — найбольшае хлебапякарнае прадпрыемства Беларусі, заснаванае ў траўні 1972 года ў Мінску на аснове 5 хлебазаводаў горада.

На 2013 г. была сярэднесутачная магутнасць вытворчасці хлебабулачных вырабаў — 400 тон, кандытарскіх вырабаў — 20 т., больш за 20 т. абаранкаў і сухароў, 15 тон пернікаў і выпечкі. На 2013 г. меў звыш 200 аўтамабіляў для дастаўкі вырабаў.

## Структура 
На 2015 г. прадпрыемства ўключае рамонтна-механічны завод, санаторый «Журавушка» (пасёлак Нарач, Мядзельскі раён) і 6 хлебазаводаў:
* «Аўтамат» (вул. Слясарная, д. 41; засн. 1940 г., магутнасць — 140 тон вырабаў за суткі);
* № 2 (вул. Крапоткіна, д. 33; засн. 1910 г.; магутнасць — 41,7 тн. за суткі);
* № 3 (пр-т. Партызанскі, д. 97; засн. 1953 г., магутнасць — 43 тоны за суткі);
* № 4 (вул. Казінца, д. 31; засн. 1956 г.);
* № 5 (вул. Каліноўскага, д. 4; засн. 1967 г.; магутнасць — 100 тон за суткі);
* № 6 (вул. Гурскага, д. 19; засн. 1981 г., магутнасць — 55,5 тон за суткі).
На 2015 г. гандлёвая сетка прадпрыемства ўключала 8 крам «Каравай» (пр. Незалежнасці, д. 38), «Свежы хлеб» (5) і «Хлебны куток», 2 кавярні і піцэрыю, замежнае гандлёвае прадстаўніцтва ў Смаленску (Расія).

## Мінуўшчына 
Першым кіраўніком «Мінскхлебпрама» быў Іван Забара. На 2007 г. вытворчая магутнасць прадпрыемства ў суткі складала 330 тон хлебабулачных вырабаў, 11 т. тартоў і пірожных, 16 тон пернікаў.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Прадпрыемствы Мінска
Катэгорыя:Вытворцы хлебабулачных вырабаў Беларусі
Катэгорыя:З’явіліся ў 1972 годзе
Катэгорыя:1972 год у Мінску
Івонцавічы (Вілейскі раён)

**Іво́нцавічы** (, ) — вёска ў Вілейскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Куранецкага сельсавета.

## Геаграфія 
Знаходзіцца за 7 км на поўнач ад Вілейкі, за 1,5 км ад чыгуначнай станцыі Куранец, за 110 км ад Мінска, на аўтадарозе Вілейка — Докшыцы.

## Гісторыя 
У XVIII стагоддзі вёска ў Вілейскім старостве Ашмянскага павета Вялікага Княства Літоўскага. У 1765 годзе ў складзе маёнтка Куранец, 15 двароў, уласнасць С. Саванеўскай.

Пасля другога падзелу Рэчы Паспалітай (1793) у Расійскай імперыі. У 1800 годзе ў складзе Вілейскага павета Мінскай губерні, шляхецкая ўласнасць. У 1853 годзе фальварак у Вілейскім павеце Віленскай губерні. У пачатку XX стагоддзя вёска ў Куранецкай воласці таго ж павета і губерні, 148 жыхароў, 197 дзесяцін зямлі.

З 1921 года вёска ў складзе Польскай Рэспублікі, належала да Віленскага ваяводства, Вілейскага павета, гміны Куранец.
* 1921 год — 174 жыхары, 29 двароў.
* 1931 год — 186 жыхароў, 33 двары.
* 1960 год — 147 жыхароў.
* 1988 год — 80 жыхароў, 37 двароў.
* 2008 год — 134 жыхары.

## Зноскі 
## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Куранецкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Вілейскага раёна
Губы (Вілейскі раён)

**Губы́** () — вёска ў Вілейскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Крывасельскага сельсавета.

## Гісторыя 
У 1552 годзе ўласніцкі комплекс у складзе Маркаўскай дзяржаве. У 1558 годзе сяло Губляны ў Маркаўскай дзяржаве. У 1635 годзе дзяржава Губы, прывілей на якую атрымаў вялікі пісар літоўскі Казімір Леў Сапега. У 1690 годзе Губскае староства. У 1794, 1800 гадах Губскае староства ва ўласнасці скарбу У 1800 годзе двор Губы — цэнтр староства; панскі драўляны дом, 5 жыхароў. У 1844 годзе двор Губы, дом, 3 жыхары. У 1871 годзе хутар Губы, уласнасць шляхціцаў Гайковічаў.

З 1921 года ў складзе Польскай Рэспублікі. У 1938 годзе ў Куранецкай вясковай гміне Вілейскага павета, хутар (36 двароў, 261 жыхар) і млын (1 двор, 9 жыхароў).

З 1939 года ў складзе БССР.

У 1993 годзе вёска ў Рэчкаўскім с/с, 28 двароў, 42 жыхары. У 2003 годзе — 17 двароў, 25 жыхароў. Да 12 чэрвеня 1958 года вёска ўваходзіла ў склад Кузьміцкага сельсавета, да 24 ліпеня 1995 года — у складзе Рэчкаўскага сельсавета, да 28 мая 2013 года — у складзе Куранецкага сельсавета.

## Славутасці 
* Крыніца «Святая вада» — гідралагічны помнік прыроды мясцовага значэння.

## Вядомыя асобы 
* Вікенцій Іосіфавіч Аўдзей (Касьян Вясёлы) (1886—1916) — беларускі пісьменнік, драматург

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Крывасельскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Вілейскага раёна
Дашкаўка (Вілейскі раён)

**Да́шкаўка** (, ) — вёска ў Вілейскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Крывасельскага сельсавета.

## Гісторыя 
У 1921—1945 гадах засценак у складзе Польскай Рэспублікі, Віленскага ваяводства, Вілейскага павета, гміны Касцяневічы.

Да 28 мая 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Куранецкага сельсавета.

## Насельніцтва 
* 1921 год — 34 жыхары, 6 двароў.
* 1931 год — 53 жыхары, 8 двароў.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Крывасельскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Вілейскага раёна
Локіс (навела)

**Локіс** — фантастычная аповесць жахаў Праспера Мерымэ, створаная ў 1869 годзе. Гэта быў адзін з апошніх твораў Мерымэ, пачаты ў ліпені 1868 і апублікаваны ў Revue des Deux Mondes ў верасні 1869.

## Змест 
Дзеянне навелы адбываецца на землях былога Вялікага Княства Літоўскага. Малады шляхціц Міхаіл Шэмет падазраецца ў тым, што ён напалову-чалавек напалову-мядзведзь, бо ходзяць чуткі, што ён нарадзіўся пасля згвалтавання яго маці мядзведзем (дыялектнае «вядзьмедзь»). Назва рамана паходзіць ад літоўскага слова мядзведзь (Lokys).

Навела адна з шэрага навел аб пярэваратнях. Галоўны герой навелы Міхаіл Шэмет хоць і выхаваны ў шляхецкім асяродзі калі-некалі паводзіць сябе як звер. Ён забівае сваю жонку ў першую ноч пасля шлюбу. Некаторыя крытыкі лічаць казку інверсіяй казкі «Прыгажуня і пачвара»
Існуе месца каля Лынтупаў (Беларусь), якое называецца «брамай Локіса» (пагорак у густым лесе), дзе, згодна з легендай, быў спалены пярэварацень.

## Экранізацыя 
* У 1922 наркам асветы СССР А. Луначарскі напісаў п'есу, па якой у 1925 годзе быў пастаўлены фільм «Мядзведжае вяселле».
* Аповесць была экранізавана ў 1970 годзе польскім рэжысёрам Янушам Маеўскім (Локіс, польск. Lokis. Rękopis Profesora Wittembacha).
* Валяр'ян Бароўчык выкарыстаў той жа сюжэт у эратычнай камедыі жахаў «Звер» (1975).
* Навела (разам з беларускім фальклорам) лягла ў аснову мастацкага фільма Андрэя Кудзіненкі «Масакра» (Беларусьфільм, 2010), жанр якога рэжысёр ахарактарызаваў як «бульба-хорар».

Катэгорыя:Гатычная літаратура
Грыцукі

**Грыцукі́** (, ) — вёска ў Вілейскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Крывасельскага сельсавета.

## Гісторыя 
У 1866 годзе вёска ў складзе Вілейскага павета Мінскай губерні Расійскай імперыі.

У 1921—1945 гадах вёска ў складзе Польскай Рэспублікі, Віленскага ваяводства, Вілейскага павета, гміны Куранец.

## Насельніцтва 
* 1866 год — 80 жыхароў, 9 двароў
* 1921 год — 163 жыхары, 25 двароў.
* 1931 год — 176 жыхароў, 28 двароў.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Крывасельскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Вілейскага раёна
Клоўсі

**Кло́ўсі** (, ) — вёска ў Вілейскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Крывасельскага сельсавета.

## Назва 
З-пад Ашмяны было прозвішча Клаўсоўскі. Ёсць літоўскія *Klauseika, Klauseikis.* З асновай *Klaus-* прускія двухасноўныя імёны *Clawsi-gail, Tule-claws*. Яе звязваюць з літоўскім *klausyti* "слухаць". Так жа сама тлумачыў прозвішчную аснову *Клаўс*- і М. Бірыла. Гэтая аснова мела перадаваць паняцце чутнай далёка славы, якая была важная ў этыцы раннелітоўскага грамадства.

## Гісторыя 
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе Польскай Рэспублікі, Віленскага ваяводства, Вілейскага павета, гміны Касцяневічы.

## Насельніцтва 
* 1866 год — 251 жыхар, 21 двор.
* 1931 год — 272 жыхары, 55 двароў.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Крывасельскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Вілейскага раёна
Рабунь

**Ра́бунь** (, ) — вёска ў Вілейскім раёне Мінскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Крывасельскага сельсавета

## Геаграфія 
Знаходзіцца за 16 км у напрамку на ўсход ад горада Вілейка і чыгуначнай станцыі Вілейка, за 119 км ад Мінска, каля паўночнага берага Вілейскага вадасховішча і аўтамабільнай дарогі . Каля ўсходняй ускраіны вёскі ў Вілейскае вадасховішча ўпадае рака Орпа.

## Гісторыя 
Уваходзіла ў склад Вілейскага павета Расійскай імперыі. У 1921—1945 гадах вёска ў складзе Польскай Рэспублікі, Віленскага ваяводства, Вілейскага павета, гміны Касцяневічы.

## Насельніцтва 
* 1866 год — 482 жыхары, 50 двароў.
* 2001 год — 385 жыхароў, 192 двары.

## Помнікі гісторыі і культуры 
* Свята-Успенская царква, 1862 г.
* Капліца (пачатак XX стагоддзя).
* Помнік землякам, якія загінулі ў Вялікую Айчынную вайну.

## Вядомыя асобы 
* Наталія Пятроўна Жыбуль — палітык, дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь VI склікання

У вёсцы пахаваны паэт Віталь Гарановіч (1952—2012) — беларускі, педагог.

## Літаратура 
* 
* 
* 
* Ліст карты N-35-55. Выданне 1987 г. Стан мясцовасці на 1984 год.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Крывасельскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Вілейскага раёна
Залессе (хутар, Вілейскі раён)

**Зале́ссе** (, ) — хутар у Вілейскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Хаценчыцкага сельсавета.

## Гісторыя 
Пасля Рыжскага мірнага дагавора 1921 года маёнтак у складзе Польскай Рэспублікі, Віленскага ваяводства, Вілейскага павета, гміны Ілья.

12 лістапада 1939 года Заходняя Беларусь уз'яднана з БССР.

## Насельніцтва 
* 1866 год — 13 жыхароў, 1 двор.
* 1921 год — 48 жыхароў, 1 двор.
* 1931 год — 32 жыхары, 4 двары.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Хаценчыцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Вілейскага раёна
Залессе (вёска, Вілейскі раён)

**Зале́ссе** (, ) — вёска ў Вілейскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Хаценчыцкага сельсавета.

## Гісторыя 
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе Польскай Рэспублікі, Віленскага ваяводства, Вілейскага павета, гміны Ілья.

## Насельніцтва 
* 1921 год — 120 жыхароў, 19 двароў.
* 1931 год — 151 жыхар, 27 двароў.

## Вядомыя асобы 
* Сяргей Яноўскі (1925—2010) — удзельнік беларускага патрыятычнага падполля ў 1946—1947 гг.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Хаценчыцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Вілейскага раёна