open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Кінематограф Украіны

, Кіра Муратова, Анатоль Літвак, Аляксандр Даўжэнка, Дзіга Вертаў, Сяргей Параджанаў, Ігар Падальчак, Юрый Ілленка, Міхаіл Ілленка.]]
**Украіна** аказала ўплыў на гісторыю **кінематографа**. Вядомыя ўкраінскія рэжысёры ўключаюць у сябе Аляксандра Даўжэнку і Сяргея Параджанава. Даўжэнка часта згадваецца як адзін з самых важных ранніх кінавытворцаў СССР, а таксама з'яўляецца піянерам тэорыі мантажу СССР і адным з заснавальнікаў Кінастудыі Даўжэнкі. Параджанаў быў армянскім рэжысёрам, які ўнёс значны ўклад ва ўкраінскае, армянскае і грузінскае кіно і вынайшаў свой уласны стыль, украінскі паэтычны кінематограф, які моцна адрозніваўся ад кіруючых прынцыпаў сацыялістычнага рэалізму.

Іншыя важныя рэжысёры Украіны ўключаюць Кіру Муратаву, Ларысу Шэпіцька, Сяргея Бандарчука, Леаніда Быкава, Юрыя Ілленку, Леаніда Асыку, Ігара Падальчака і Марыну Вроду. Многія ўкраінскія акцёры дамагліся міжнароднай вядомасці і прызнання кінакрытыкаў, у тым ліку Вера Халодная, Багдан Ступка, Міла Ёвавіч, Вольга Курыленка, Рэната Літвінава і Міла Куніс. 

Нягледзячы на вялікі ўклад у сусветны кінематограф, украінская кінапрамысловасць часта характэрызуецца дэбатамі аб сваёй ідэнтычнасці і ўзроўню расійскага і еўрапейскага ўплыву. Украінскія дзеячы прымаюць актыўны ўдзел у той час, як украінскія акцёры і рэжысёры рэгулярна працуюць у расійскім (раней СССР) кіно. Шмат паспяховых фільмаў былі заснаваныя на ўкраінскіх падзеях і гісторыях, у тым ліку «Браняносец Пацёмкін», «Чалавек з кінаапаратам» і «Усё асветлена».

Дзяржаўнае агенцтва Украіны па пытаннях кіно валодае Нацыянальным цэнтрам Аляксандра Даўжэнкі, дзяржаўным кінаархівам і капіявальнай лабараторыяй, а таксама прымае ўдзел у правядзенні Адэскага міжнароднага кінафестывалю. Іншы фестываль, «Маладосць» у Кіеве, з'яўляецца адзіным міжнародным кінафестывалем ва Украіне, акрэдытаваным Міжнароднай федэрацыяй асацыяцый кінапрадзюсераў (), і штогадова праходзіць у кастрычніку. Яго конкурсная праграма ўключае ў сябе секцыі студэнцкіх фільмаў, кароткаметражных фільмаў і поўнаметражных фільмаў з усяго свету.
Эміліян Несцеравіч Букаў

{{Пісьменнік
 |Імя                  = Эміліян Несцеравіч Букаў
 |Арыгінал імя       = 
 |Выява          = 
 |Шырыня               = 
 |Апісанне выявы = 
 |Дата нараджэння        = 
 |Месца нараджэння       = 
 |Дата смерці          = 
 |Месца смерці         = 
 |Грамадзянства          = 
 |Род дзейнасці     = 
 |Гады актыўнасці      = 
 |Кірунак          = сацыялістычны рэалізм
 |Жанр                 = 
 |Мова твораў    = малдаўская
 |Прэміі               = Дзяржаўная прэмія Малдаўскай ССР
 |Узнагароды              = { style="background:transparent"

}
{ style="background:transparent"
       
}
 |Вікісховішча            = 
 |Вікікрыніца             = 
}}
**Эміліян Несцеравіч Бу́каў** (; , , Ізмаільскі павет, , Расійская імперыя цяпер Адэская вобласць — , , МССР, СССР) — малдаўскі савецкі  і . Народны пісьменнік Малдаўскай ССР (1966). Член УКП(б) з 1950 года. Герой Сацыялістычнай Працы (1979).

## Біяграфія 
Эміліян Букаў нарадзіўся 26 ліпеня (8 жніўня) 1909 года на поўдні Бесарабіі ў гарадку Новая Кілія, размешчаным у вусці Дуная (цяпер Адэская вобласць Украіны).

У 1931—1936 гадах вучыўся на літаратурна-філасофскім факультэце Бухарэсцкага ўніверсітэта.

Быў членам Саюза камуністычнай моладзі Румыніі, удзельнічаў у падпольнай рэвалюцыйнай працы. Працаваў у румынскіх часопісах. Пасля далучэння Бесарабіі да СССР у 1940 годзе, Эміліян Букаў жыў у Малдаўскай ССР.

Дэпутат ВС СССР 2—3-га скліканняў (1946—1954).

Э. Букаў памёр 17 кастрычніка 1984 года ў Кішынёве.

## Творчасць 
Першы паэтычны зборнік — «Праца кіпіць» (1932). Творы 1930—40-х гг. (зборнік «Мова сонца», 1937) накіраваны супраць каланіяльнага рэжыму баярскай Румыніі. У кнігах паэзіі «Я бачу цябе, Малдавія» (1942), «Дзень сённяшні — дзень заўтрашні» (1965, Дзяржаўная прэмія Малдавіі 1966), «Дрэва жыцця» (1974), раманах «Горад Рэут» (1956), «Магістраль» (1969) і інш. — узнёсласць чалавечых пачуццяў, патрабавальнасць да чалавека, адказнасць перад сабой і народам.

Пераклаў на малдаўскую мову асобныя вершы Я. Купалы. Букаў быў рэдактарам і аўтарам перакладаў на малдаўскую мову твораў Т. Шаўчэнкі — «Выбранае» (Кішынёў, 1961, 1964). Яму належаць артыкулы пра ўкраінскага паэта.

## Пераклады 
На беларускую мову творы Букава пераклалі А. Астрэйка, Р. Барадулін, Х. Жычка, М. Калачынскі, Я. Семяжон і інш. (у кнізе «Малдаўскія апавяданні», 1958; «Паэты сонечнай Малдовы», 1960).

## Літаратура 
* 

### Беларускія пераклады 
* Нараджэнне першай зоркі. Мн., 1980.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Выпускнікі Бухарэсцкага ўніверсітэта
Катэгорыя:Паэты Малдовы
Катэгорыя:Пісьменнікі Малдовы
Катэгорыя:Лаўрэаты Дзяржаўнай прэміі МССР
Катэгорыя:Рэвалюцыянеры Малдовы
Катэгорыя:Члены КПСС
Катэгорыя:Члены Саюза пісьменнікаў СССР
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета СССР 2-га склікання
Катэгорыя:Народныя пісьменнікі Малдаўскай ССР
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета СССР 3-га склікання
Катэгорыя:Паэты — аўтары гімнаў
Катэгорыя:Пісьменнікі-сацрэалісты
Катэгорыя:Перакладчыкі на малдаўскую мову
Катэгорыя:Перакладчыкі з беларускай мовы
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Адэскай вобласці
Драгобыцкае гета

польскага пісьменніка і мастака Бруна Шульца.]]
**Драгобыцкае гета** () — яўрэйскае гета часоў Другой сусветнай вайны, створанае нацыстамі ў лістападзе 1941 года ва украінскім горадзе Драгобычы, на тэрыторыі СССР, акупаванай у выніку аперацыі «Барбароса». Значная частка драгобыцкіх яўрэяў знішчана ў жніўні-лістападзе 1942 года, у тым ліку вывезена цягнікамі Халакосту ў лагер смерці Белжац, ліквідацыя гета здзейснялася нацыстамі з пачатку мая да канца жніўня 1943 года.

Катэгорыя:Халакост ва Украіне
Катэгорыя:Халакост у Польшчы
Катэгорыя:Масавыя забойствы ва Украіне
Катэгорыя:Гета ў перыяд Другой сусветнай вайны
Катэгорыя:Драгобыцкае гета
Катэгорыя:Драгобыч
Іван Паўлавіч Пулюй

**Іван Пулюй** (, ;  — ) — украінскі і аўстра-венгерскі фізік і электратэхнік, вынаходнік, арганізатар навукі, публіцыст, перакладчык Бібліі на ўкраінскую мову, грамадскі дзеяч. Прафесар і рэктар Нямецкай вышэйшай тэхнічнай школы ў Празе, Дзяржаўны саветнік па электратэхніцы Чэхіі і Маравіі. Сапраўдны член Навуковага таварыства імя Шаўчэнкі, ганаровы член Венскага электратэхнічнага таварыства. Ранні распрацоўшчык выкарыстання рэнтгенаўскага выпраменьвання для медыцынскай візуалізацыі. Яго ўклад быў у значнай ступені недаацэненым да канца XX стагоддзя.

Катэгорыя:Вучоныя XIX стагоддзя
Катэгорыя:Фізікі XIX стагоддзя
Катэгорыя:Вынаходнікі Украіны
Катэгорыя:Фізікі Украіны
Катэгорыя:Перакладчыкі Украіны
Катэгорыя:Перакладчыкі Бібліі на ўкраінскую мову
Катэгорыя:Вынаходнікі Аўстра-Венгрыі
Катэгорыя:Фізікі Аўстрыі
Катэгорыя:Піянеры рэнтгенаўскага выпраменьвання
Катэгорыя:Перакладчыкі XIX стагоддзя
Катэгорыя:Перакладчыкі XX стагоддзя
Бахчысарайскі палац

**Бахчысарайскі палац** альбо **Ханскі палац** альбо **Хансарай** () — радавая рэзідэнцыя дынастыі Гірэеў — кіраўнікоў Крымскага ханства ў перыяд з 1532 па 1783 годы. Цэнтр палітычнага, духоўнага і культурнага жыцця крымскіх татараў. Заснавальнікам Хансарая быў Сахіб I Гірэй.

Бахчысарайскі палац — помнік гісторыі і культуры сусветнага значэння, адзіны ў свеце ўзор крымскататарскай палацавай архітэктуры. Палац уваходзіць у склад Бахчысарайскага гісторыка-культурнага запаведніка. У памяшканнях палаца размешчаны музей гісторыі і культуры крымскіх татараў, мастацкі музей, выстава халоднай і агнястрэльнай зброі. Тэрыторыя палацавага комплексу займае 4,3 гектара, раней плошча комплексу складала 18 гектараў.

Палац размешчаны на левым беразе ракі Чурук-Су. У склад комплексу ўваходзяць паўночныя і паўднёвыя вароты, свіцкі корпус, палацавая плошча, галоўны корпус, гарэм, ханская кухня і стайня, бібліятэчны корпус, сакаліная вежа, ханская мячэць, Персідскі сад, ханскія могілкі, грабніца (цюрбэ) Дыляры-бікеч, грабніцы Паўночнае і Паўднёвае цюрбэ, надмагільная ратонда, лазня «Сары-Гюзель», набярэжная з трыма мастамі, сады і паркавыя збудаванні, Кацярынаўская міля, «Фантан Слёз» і іншыя аб’екты.

Архітэктурны стыль палаца працягвае традыцыі асманскай архітэктуры 16-17 стагоддзяў. Галоўная архітэктурная ідэя — увасабленне мусульманскага ўяўлення аб райскім садзе на зямлі. «Бахчысарай» перакладаецца з крымскататарскай мовы як «палац-сад» (bağça — сад, saray — палац).

Катэгорыя:Палацы Украіны
Катэгорыя:Рэзідэнцыі кіраўнікоў
Катэгорыя:Славутасці Крыма
Катэгорыя:Крымскія татары
Катэгорыя:Мячэці ў Крыме
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Крыма
Катэгорыя:Бахчысарай
Драўляныя храмы Украіны

**Драўляныя храмы Украіны** — помнікі драўлянай сакральнай архітэктуры ва Украіне. Ва Украіне і на яе этнічных землях размешчана каля 3000 драўляных культавых збудаванняў. Унікальнасць украінскіх драўляных храмаў 15-18 стагоддзяў заключаецца ў тым, што яны візуальна падобныя на дзяржаўны герб Украіны, адзін з самых старажытных знакаў чалавецтва — трызубец і ўкраінскі традыцыйны рытуальны трайны падсвечнік. Цэрквы такой трызубападобнай формы распаўсюджаны амаль па ўсёй тэрыторыі Украіны (у некаторых мясцовасцях Галічыны, на Закарпацце і Букавіне форма храмаў з'яўляецца іншай).

Большасць драўляных цэркваў, якія захаваліся на сёння на тэрыторыі Украіны, размешчаны ў яе заходняй частцы, але і на левым беразе Дняпра дастаткова храмаў. Абсалютная большасць драўляных храмаў Украіны належаць да парафій Украінскай праваслаўнай царквы і Украінскай грэка-каталіцкай царквы, толькі 11 драўляных касцёлаў у Львоўскай вобласці належаць Рымска-каталіцкай царкве. Драўляныя цэрквы ва Украіне з'яўляюцца важнымі духоўнымі цэнтрамі і ўнікальнымі архітэктурнымі помнікамі.

Найстарэйшымі драўлянымі храмамі Украіны лічацца Царква Святога Мікалая ў вёсцы Сэрэдне Вадзянэ ў Рахіўскім раёне Закарпацкай вобласці, дзе два зрубы захаваліся з 1428 года, і царква Святога Мікалая ў вёсцы Калоднэ ў Цячыўскім раёне Закарпацкай вобласці 1470 года.
Макар Кандратавіч Вронскі

{{Мастак
 |фон                  = 
 |імя                  = Макар Кандратавіч Вронскі
 |выява          = 
 |арыгінал імя       = Макар Кіндратович Вронський
 |шырыня               = 
 |апісанне выявы = 
 |месца нараджэння       = 
 |паходжанне        = 
 |жанр                 = 
 |стыль                = 
 |вучоба                =  
 |працы               = 
 |заступнікі          = 
 |уплыў              = 
 |уплыў на           = 
 |узнагароды              =
{ 
       
-
   
}
 |званні               = народны мастак УССР (1963) 
 |прэміі               =  
 |роспіс             = 
}}

**Мака́р Кандра́тавіч Вро́нскі** (; 1910—1994) — украінскі савецкі скульптар. Народны мастак  Украіны (1963). Лаўрэат  Дзяржаўнай прэміі Украіны імя Т. Р. Шаўчэнкі (1984).

## Біяграфія 
Нарадзіўся 1 (14 красавіка) 1910 года ў Барысаве (цяпер Мінская вобласць, Беларусь). У 1945 годзе скончыў Кіеўскі мастацкі інстытут. Вучань М. І. Гельмана і М. Р. Лысенкі.

У 1949—1994 гадах выкладаў у КДМІ , з 1963 года  прафесар. Памёр 13 лістапада 1994 года.

## Творчество 
Працаваў у галіне манументальнай і станковай скульптуры. Сярод работ:

* помнік Т. Р. Шаўчэнку (1950, у сааўтарстве, Дзяржаўная прэмія СССР 1951) у г. Палерма (Канада);
*  (1953) у г. Хмяльніцкі (Украіна);
* кампазіцыі «Леся Украінка» (1947), «На паншчыне» (1957);
* партрэт-бюст М. М. Амосава (1961)
* партрэт-бюст Т. Р. Шаўчэнкі (1964);
* манумент Вечнай славы (1977) у г. Луцк (Украіна).

## Літаратура 
* 
* Украинский советский энциклопедический словарь: в 3-х т. Т. 1: А—Капсюль. — : Глав. Ред. УСЭ, 1988. — С. 347

## Спасылкі 
* Макар Вронський 

Катэгорыя:Народныя мастакі Украінскай ССР
Катэгорыя:Члены Саюза мастакоў СССР
Катэгорыя:Мастакі-сацрэалісты СССР
Катэгорыя:Мастакі-сацрэалісты Украіны
Пласт (арганізацыя)

**Пласт** — нацыянальная скаўцкая арганізацыя Украіны, мэта якой спрыяць усебаковаму патрыятычнаму самавыхаванню ўкраінскай моладзі на прынцыпах хрысціянскай маралі, на свядомых, адказных і паўнавартасных грамадзян мясцовай, нацыянальнай і сусветнай супольнасці, і на правадыроў украінскага грамадства.

Дата заснавання «Пласта» — восень 1911 года. Першая прысяга Пласта адбылася 12 красавіка 1912 года, нягледзячы на тое, што на самой справе пластавыя гурткі былі створаны незалежна адзін ад аднаго Іванам Чмолам, Аляксандрам Цісоўскім і Пятром Франкам. Пасля аформіўся Арганізацыйны пластавы камітэт у 1913 годзе, які аб’яднаў разрозненыя пластавыя гурткі ў маштабную краявую арганізацыю.

Пластуны вызначыліся тым, што актыўна ўдзельнічалі ў развіцці і абароне сваёй дзяржавы, былі актыўнымі ўдзельнікамі вызвольнага руху і войнаў за незалежнасць УНР і ЗУНР. Цяпер «Пласт» — найбуйнейшая і найстарэйшая ўкраінская скаўцкая арганізацыя, якая дзейнічае ў многіх краінах свету і аб’ядноўвае пластуноў Украіны і ўкраінскай дыяспары. Ва Украіне колькасць пластуноў складае 6000 чалавек. Арганізацыя дзейнічае ў 24 рэгіёнах Украіны.

Катэгорыя:Арганізацыі ўкраінскай дыяспары
Катэгорыя:Скаўцкі рух ва Украіне
Трамбіта

**Трамбіта** — украінскі народны мундштукавы музычны інструмент, род драўлянай трубы без вентыляў і клапанаў, часам абгорнутай бярозавай карой. Даўжыня — да трох метраў, шырыня — 30 мм, павялічваецца ў раструбе; у вузкі канец трамбіты ўстаўляецца драўляны, рагавы або металічны муштук (дульца, свістулька). Вышыня гукавага шэрагу трамбіты залежыць ад яе велічыні. Мелодыю выконваюць пераважна ў верхнім рэгістры. Трамбіта распаўсюджана ва ўсходняй частцы Украінскіх Карпат, у прыватнасці на Гуцульшчыні.

Катэгорыя:Аэрафоны
Катэгорыя:Украінскія музычныя інструменты
Вяртэп

. У цэнтры — фарфоравы арыгінал 18 ст.]]
**Вярцеп** (*батлейка*, ) — старадаўні перасоўны беларускі і ўкраінскі лялечны тэатр, дзе ставілі рэлігійныя і свецкія (пераважна жартоўныя і іранічныя) п'есы. Украінскі вярцепны тэатр — самабытная з'ява ў развіцці тэатральнай культуры краіны.

Украінскі вярцеп вядомы з 17 стагоддзя. Свецкая частка прадстаўлення паклала пачатак украінскай камедыі 19 стагоддзя.

Вярцепны лялечны тэатр меў форму двухпавярховай драўлянай скрыні. На другім паверсе паказвалі калядную драму; на першым — механічна прывязаную да яе сатырычна-бытавую інтэрмедыю. Першая, калядная, частка вярцепа, якую называлі «святы», мела больш-менш стабільную кампазіцыю, затое другая змянялася ў залежнасці ад мясцовых умоў, здольнасцяў і дасціпнасці вярцепніка.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Калядныя традыцыі
Катэгорыя:Лялечны тэатр
Катэгорыя:Тэатр Украіны
Эмскі ўказ

250px|thumb|right|Памятная дошка, прысвечаная Эмскаму ўказу ў Бад-Эмсе.
**Эмскі ўказ** — сакрэтнае распараджэнне расійскага імператара Аляксандра II ад 18 (30) мая 1876 года, накіраванае на выцісканне ўкраінскай мовы з культурнай сферы і абмежаванне яе побытавага ўжывання. Паводле ўказа, украінская мова была забаронена ў друку, за выключэннем перадруку старых дакументаў, таксама быў забаронены імпарт украінскіх выданняў, пастаноўка п’ес і лекцыі на ўкраінскай мове. Указ названы ад імя нямецкага горада Бад-Эмс, дзе ён быў апублікаваны. Стаў прычынай часовай дэзарганізацыі ўкраінскага руху ў Прыдняпроўі.

Катэгорыя:1876
Катэгорыя:Палітыка Расійскай імперыі
Катэгорыя:Гісторыя ўкраінскай мовы
Катэгорыя:Гісторыя Украіны
Катэгорыя:Моўная палітыка
Катэгорыя:Украінафобія
Катэгорыя:Русіфікацыя
Катэгорыя:Парушэнні праў чалавека ў Расіі
Катэгорыя:Дэкрэты
Banca de Economii

**Banca de Economii** — былы вядучы банк Малдовы, чыю ліквідацыю было пачата ў 2015 годзе. Доўг de Economii перад Нацбанкам на 12 жніўня 2015 склаў 8,64 млрд леяў. Частку функцый атрымала ў спадчыну Poşta Moldovei.

## Гісторыя 
Banca de Economii S.A. быў створаны 11 лістапада 1940 спецыяльным дэкрэтам Старшыні Прэзідыума Вярхоўнага Савета МССР. На тэрыторыі Рэспублікі было адкрыта 7 павятовых дзяржаўных упраўленняў ашчадных кас у гарадах Кішынёў, Бэлць, Кагул, Архей, Бендэр, Сарокі і Ціраспаль.

У 1987 годзе дзяржаўныя ашчадныя працоўныя касы атрымалі статус пазыка-ашчадных працоўных кас. Касы былі ператвораныя ў Малдаўскі Рэспубліканскі Банк, які стаў падраздзяленнем Ашчадбанка СССР. У 1992 годзе Малдаўскі Ашчадны Банк быў рэарганізаваны ў акцыянерна-камерцыйны Ашчадны Банк Малдовы. У далейшым, доля дзяржавы складала 56,13 % статутнага капіталу банка.

Банк аперыраваў 37 філіяламі і 537 агенцтвамі ў 370 населеных пунктах.

У выніку эканамічнага крызісу банкі Banca de Economii, Banca Sociala і Unibank было вырашана ліквідаваць, пра гэта заявіў 5 жніўня 2015 годзе прэм'ер-міністр Валерый Стралец. Ліквідацыю падтрымаў МВФ. Нацыянальны банк ажыццявіў эмісію ў памеры 21 млрд лееў — каля 25 % ад аб'ёму ВУП Малдовы. У пачатку 2016 стала вядома, што з 2012 года Banca de Economii, Banca Sociala і Unibank пад выглядам крэдытаў вывелі на рахункі афшорных фірмаў больш за мільярд долараў ЗША. Гэты скандал прэса назвала «крадзеж стагоддзя».

## Спасылкі 
* [http://www.bem.md/ru ]

Катэгорыя:Эканоміка Малдовы
Партыя камуністаў Рэспублікі Малдова

**Партыя камуністаў Рэспублікі Малдова** () — адна з палітычных партый Малдовы. З 1998 па 2014 год з’яўлялася самай буйной партыяй у складзе малдаўскага парламента. У 2001—2009 гадах знаходзілася пры ўладзе ў краіне, маючы большасць месцаў у парламенце. Станам на 2025 год партыя займае 8 месцаў (з 101) у парламенце і знаходзіцца ў апазіцыі да кіроўнай партыі. Адзіная камуністычная партыя ў краінах былога СССР, якая здолела стаць кіруючай. Уваходзіць у склад  і СКП-КПСС.

## Праграма партыі 
У праграме ПКРМ заяўляецца пра прыхільнасць каштоўнасцям камунізму і інтэрнацыяналізму. Аж да выбараў 2001 года сярод галоўных кірункаў палітыкі ПКРМ значылася збліжэнне з Расіяй, аднак па меры знаходжання камуністаў ва ўладзе ў іх дзейнасці сталі ўзмацняцца акцэнты на еўрапейскую інтэграцыю і збліжэнне з Еўрасаюзам.

### Праграма партыі на парламенцкіх выбарах 2009 года 
У праграму партыі на перыяд 2009—2013 гг. уваходзіць чатыры стратэгічныя прыярытэты:
* пабудова сацыяльнай дзяржавы,
* эканамічнае абнаўленне,
* інтэграцыйная адкрытасць,
* бяспека краіны і грамадзянскае адзінства.

### Праграма партыі на датэрміновых парламенцкіх выбарах 2010 года 
У праграму партыі на перыяд 2010—2015 гг. уваходзіць тры стратэгічныя прыярытэты:
* **Сацыяльная рэканструкцыя:**
# развіццё страхавой медыцыны
# план чалавечага развіцця
# аднаўленне сацыяльных гарантый
# абарона мацярынства
* **Эканамічная мадэрнізацыя:**
# субсідаванне сельскай гаспадаркі
# мадэрнізацыя інфраструктуры
# прыцягненне капіталу
* **Бяспека і грамадзянскае адзінства:**
# еўрапейскія волі і стандарты
# стратэгічнае партнёрства з Расіяй
# малдаўская ідэнтычнасць
# тэрытарыяльная цэласць Малдовы

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт партыі 
* Афіцыйны сайт партыйнай газеты 
* Інфармацыя пра партыю  

Катэгорыя:Палітычныя партыі Малдовы
Буджацкі стэп

**Буджацкі Стэп** — вобласць на поўдні Малдовы і ў Буджаку ва Украіне (Адэская вобласць), ад Прута да Днястра. На поўначы яна мяжуе з цэнтральным Малдаўскім плато, на поўдні з Дунаем і Чорным морам на паўночным захадзе з Днястром. У стэпу пераважаюць расліны выгляду ксерафітаў звычайна гэта шматгадовая трава.

Буджацкі Стэп мае агульную плошчу 3210 квадратных кіламетраў, з якіх 6,1 % прыпадае на лес.

## Спасылкі 
* Буджацька Migraţiunu в великому міфі народів і Гагауз Ери («Земля Гагаузія») 
* [Http://ro.scribd.com/doc/97005959/Stepele-in-R-Moldova Степи в Молдові]

Катэгорыя:Геаграфія Малдовы
Катэгорыя:Геаграфія Украіны
Чумацтва

.]]
**Чумацтва** () — гістарычны купецкі, гандлёва-возніцкі промысел на тэрыторыі Украіны, у першую чаргу вядомы гандлем солі.

Справа чумакоў квітнела да 19 стагоддзя, калі канкурэнцыя з боку чыгунак зрабіла доўгія гандлёвыя маршруты нерэнтабельнымі. Працэс траспарціроўкі арганізоўваўся пры дапамозе вагонаў, якія былі запрэжаныя двума валамі з ярмом. Таксама выкарыстоўваліся быкі бесарабскай пароды.

Чумакі былі найбольш папулярнымі ў часы гандлю Гетманшчыны (17 стагоддзе) з Масковіяй, Рэччу Паспалітай, Крымскім ханствам і Малдаўскім княствам. Далейшая мадэрнізацыя паступова знішчала традыцыйную гаспадарчую дзейнасць.

Катэгорыя:Гісторыя Украіны
Катэгорыя:Гісторыя солі
Катэгорыя:Састарэлыя прафесіі
Джурджулешць (порт)

**Міжнародны свабодны порт Джурджулешць** — порт у Малдове за 133,8 км ад Чорнага мора, на левым беразе рэк Прут і Дунай. Порт выгодна размешчаны паблізу малдоўскай мяжы з Румыніяй і Украінай. Адзіны порт Малдовы з выхадам да мора.

## Гісторыя 
Міжнародны свабодны порт Джурджулешць валодае 480 метрамі берага Дуная, якія Малдова атрымала ад Украіны наўзамен участка тэрыторыі з дарогай каля сяла Паланка ў Штэфан-Водскім раёне Малдовы, з’яўляецца ўласнасцю Украіны. У 2006 годзе быў пабудаваны нафтаналіўны тэрмінал порта, а ў 2009 годзе — грузавы і пасажырскі марскі порт. Гэта дало магчымасць не марской краіне Малдове мець выхад да Чорнага мора і Сусветнага акіяна. Першы марскі пасажырскі карабель адплыў з порта Джурджулешць у Стамбул.
Будаўніцтва тэрмінала для кантэйнераў пачалося ў 2012 годзе. Станам на 2015 год другі збожжавы тэрмінал знаходзіцца на стадыі будаўніцтва.

## Характарыстыкі 
Дзякуючы палажэнні на Ніжнім Дунаі з даступнай глыбінёй вады да 7 м, Міжнародны свабодны порт Джурджулешць (МСПД) здольны прымаць як судны ўнутранага плавання, так і марскія судны.

Порт можа прымаць караблі і рачныя баржы з уляганнем да 6,5 м і можа загрузіць або разгрузіць да 3-х розных відаў нафтапрадуктаў адначасова. Зімой порт замярзае і перавозкі ўскладняюцца.

## Свабодная эканамічная зона 
Уся тэрыторыя Міжнароднага сабоднага порта Джурджулешць (МСПД) мае статус свабоднай эканамічнай зоны да 2030 года. Свабодная эканамічная зона порта дае нацыянальным і міжнародным інвестарам спрыяльныя ўмовы для інвестыцый і бізнесу. Порт з’яўляецца рэгіянальным вузлом лагістыкі на мяжы з ЕС з доступам да аўтамагістраляў і чыгунак, рэк і Чорнага мора.

Джурджулешць прапануе патэнцыяльным інвестарам магчымасць заснаваць свой бізнес у рамках свайго бізнес-парку за кошт арэнды зямлі для інвестараў, офісныя будынкі, дэпазіты, адкрытыя сховішчы і г. д.

## Спасылкі 
* Порт Джурджулешць афіцыйная старонка
* Інвестыцыі ў свабодную эканамічную зону Джурджулешць 

Катэгорыя:Транспарт у Малдове
Катэгорыя:Рачныя парты
Нацыянальны мастацкі музей Украіны

**Нацыянальны мастацкі музей Украіны** (, ) — адзін з найбуйнейшых і найстарэйшых ва Украіне.

Ён быў заснаваны 1 жніўня 1899 года ў часы Расійскай імперыі за кошт урада Расіі і ўкраінскай сям’і Цярэшчанкаў. Будынак музея быў спраектаваны архітэктарам Уладзіславам Гарадзецкім. Музейная калекцыя заснавана на ахвяраванні Багдана Ханенкі, Цярэшчанкі, Вікенція Хвойкі, Мікалая Біляшоўскага і іншых. Распачаў працу 30 снежня 1904 года. Станам на пачатак XXI стагоддзя фонды музея налічваюць каля 40 тысяч экспанатаў. У ім ёсць унікальная калекцыя твораў украінскага жывапісу, скульптуры і іканапісу XII—XX стагоддзяў. Дзякуючы гэтаму, стаў адной з цэнтральных устаноў па захаванні, вывучэнні і папулярызацыі нацыянальнага выяўленчага мастацтва, крыніцай духоўнай культуры.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Музеі Кіева
Катэгорыя:Мастацкія музеі Украіны
Катэгорыя:З’явіліся ў 1899 годзе
Катэгорыя:1899 год ва Украіне
Лідзія Аляксандраўна Малчанава

**Лідзія Аляксандраўна Малчанава** (, в. Бузанава, Кастрамская вобласць — , Мінск) — вучоны–этнограф, гісторык. Доктар гістарычных навук (1969).

## Біяграфія 
Скончыла філалагічны факультэт Ленінградскага універсітэта (1944), аспірантуру Інстытута этнаграфіі АН СССР (1948, кіраўнік дысертацыі ― прафесар Д. К. Зяленін). З 1948 года старшы навуковы супрацоўнік сектара этнаграфіі Інстытута гісторыі Акадэміі навук БССР, у 1957–1991 гадах старшы навуковы супрацоўнік  Інстытута мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору АН Беларусі. 

## Навукова-даследчыцкая дзейнасць 
Сфера навуковых інтарэсаў — матэрыяльная культура беларусаў. 

У 1969 годзе абараніла  доктарскую дысертацыю *«Производственная деятельность и материальная культура белорусского крестьянства XIX - начала XX в»*.

Значны ўклад даследчыца ўнесла ў вывучэнне гістарычна-этнаграфічнага раяніравання матэрыяльнай культуры беларусаў.

Па выніках шматгадовых палявых этнаграфічных даследаванняў Л. Малчанавай былі напісаны і апублікаваны шматлікія работы амаль па ўсіх аспектах гэтай часткі культуры: паселішчах і сядзібах, традыцыях харчавання і прадметах начыння, касцюму, сельскагаспадарчых прыладах працы.

## Бібліяграфія 
* Новые явления в быту колхозной деревни. Опыт этнографического изучения колхоза «Большевик» Хойницкого района Гомельской области. ― Минск, 1958
* Беларуская народная архітэктурная разьба / [Ін-т мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору АН БССР; Склад. Л. А. Малчанава; Пад рэд. М. Я. Грынблата; Маст. С. Ц. Гунько]. ― Мн.: Дзярж. выд-ва БССР, 1958. 90 с.
* Материальная культура белорусов / Ред. В. К. Бондарчик, А. И. Залесский. — Мн.: Наука и техника, 1968. — 231 с: ил.
* East-Slav and national traits : the material culture of the Byeloruss. : [XIII Intern. Congr. of Antropol. a. Ethnographical Sciences, Tokyo, Sept. 1968] / Lidia A. Molchanova
* Материальная культура белорусского колхозного села: (материал в помощь лектору) / Минская обл. орг. о-ва «Знание». Науч.-метод. совет по пропаганде вопросов лит. и искусства. ― Мн., 1969
* On the genesis of tilling implements in Byelorussia : [I Europ. Congr. of Ethnologic Sciences, Paris, Aug. 1971] / Lidia A. Molchanova
* Die Landwirtschaftliche Gerate der Belorussischen Bauernschaft im 19. Jahrhundert / von L. A. Moltschanowa (Minsk), 1972
* Народная метрология (к истории народных мер длины) / Ред. 3.Ю. Копысский. — Мн.: Наука и техника, 1973. — 83 с.
* Беларускае народнае адзенне / [Л. А. Малчанава і інш.]; рэдактар В. К. Бандарчык; Акадэмія навук БССР, Інстытут мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору. ― Мінск: Навука і тэхніка, 1975. — 94 с.
* Изменения в быту и культуре сельского населения Белоруссии / Коллект. авт.: В. К. Бондарчик, Э. Р. Соболенко, Л. И. Минько, Л. А. Молчанова, В. С. Гурков, А. Н. Курилович, Н. С. Лобач; Под ред. чл.-кор. АН БССР В. К. Бондарчика. — Мн.: Наука и техника, 1976. — 144 с. (АН БССР. Ин-т искусствоведения, этнографии и фольклора).
* Очерки материальной культуры белорусов XVI—XVIII вв. — Мн.: Наука и техника, 1981. — 112 с.

## Літаратура 
* 
*  — С. 60.
*  — C. 358.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Этнографы Беларусі
Георгій Нарбут

**Георгій Нарбут** (;  — ) — украінскі мастак-графік, ілюстратар, аўтар першых украінскіх дзяржаўных знакаў (банкнот і паштовых марак). Адзін з заснавальнікаў і рэктар Украінскай Акадэміі Мастацтваў. Самы ўплывовы графічны дызайнер Украіны 20 стагоддзя, вядомы праектаваннем герба Украіны.

Катэгорыя:Ілюстратары Украіны
Катэгорыя:Геральдычныя мастакі Украіны
Катэгорыя:Мастакі марак
Катэгорыя:Дызайнеры Украіны
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Сумскай вобласці
Чэмпіянат свету па шашэйных велагонках

[thumb|200px|[Вясёлкавая майка чэмпіёна свету па шашэйных велагонках]]
**Чэмпіянат свету па шашэйных велагонках** (афіцыйная назва — ) — штогадовы чэмпіянат свету па шашэйных дысцыплінах веласпорту, які праводзіцца пад эгідай Міжнароднага саюза веласіпедыстаў (UCI). У рамках чэмпіянату свету праводзяцца шашэйныя групавыя гонкі і індывідуальныя гонкі на час з раздзельнага старту сярод мужчынскай эліты, жаночай эліты і мужчын ва ўзросце да 23 гадоў. Чэмпіянат праводзіцца ў канцы сезона, звычайна пасля Вуэльты Іспаніі.

Чэмпіён свету ў групавой гонцы выступае ў вясёлкавай майцы ва ўсіх шашэйных групавых гонках (акрамя этапаў з раздзельным стартам) на працягу наступнага пасля перамогі года. Чэмпіён свету ў індывідуальнай гонцы на час выступае ў вясёлкавай майцы толькі на этапах з раздзельным стартам, якія праводзяцца на шматдзённых гонках сезона.

Спартсмены, якія выступаюць на чэмпіянаце свету, прадстаўляюць нацыянальныя зборныя сваіх краін.

## Гісторыя 
Першы чэмпіянат свету па шашэйных велагонках быў праведзены ў 1927 годзе на Нюрбургрынгу ў Германіі. Першым чэмпіёнам свету сярод прафесіяналаў стаў італьянскі велагоншчык Альфрэда Бінда.

Да 1995 года ў рамках чэмпіянатаў свету праводзіліся асобныя гонкі для аматараў і прафесіяналаў.

Чэмпіянаты свету праводзяцца як на адносна роўных трасах, у гэтым выпадку звычайна перамагаюць спрынтары, так і па пагорыстай мясцовасці, дзе звычайна перамагаюць горныя спецыялісты або ўніверсалы.

## Чэмпіянаты свету 
| style="width:33%; text-align:left;" |

| style="width:33%; text-align:left;" |

|}

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт UCI
Мікалай Віталевіч Лысенка

**Мікалай Лысенка** (;  — ) — украінскі , , , , збіральнік песеннага фальклору, грамадскі дзеяч. Заснавальнік нацыянальнай кампазітарскай школы.

## Біяграфія 
Скончыў Кіеўскі ўніверсітэт (1865), вучыўся ў Лейпцыгскай (1867—69) і Пецярбургскай (1874—76, клас М. Рымскага-Корсакава) кансерваторыях. Арганізаваў хор Кіеўскага ўніверсітэта (1864), украінскі хор у Пецярбургу (1874), музычна-драматычную школу (1904) у Кіеве і інш.

## Творчасць 
Яго музыка адметная яскравым нацыянальным каларытам, арганічным развіццём асноў народна-песеннай культуры, дэмакратычнымі ідэямі. Садзейнічаў станаўленню ўкраінскай оперы, узбагаціў музычна-сцэнічны і вакальны жанры, паклаў пачатак многім інструментальным жанрам у нацыянальнай музыцы. Збіраў і вывучаў фальклор, стварыў класічныя ўзоры апрацовак народных песень.

Да найбольш вядомых твораў належыць музыка гімнаў «Малітва за Украіну» і «Вечны рэвалюцыянер», якія, ў тым ліку, выконваў хор Кірыла Стацэнкі падчас Свята саборнасці, оперы «Тарас Бульба», «Наталка Палтаўка» і іншыя. Мікалай Лысенка стварыў шматлікія аранжыроўкі народнай музыкі для голасу і фартэпіяна, для хору і змешанага складу, а таксама напісаў значную колькасць твораў на словы Тараса Шаўчэнкі.

## Ушанаванне памяці 
Яго імя носяць Львоўская нацыянальная музычная акадэмія імя Мікалая Лысенкі, .

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Рамантычныя кампазітары
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Палтаўскай вобласці
Лаўтары (фільм)

**«Лаўтары»** ( — *спевакі*, *інструменталісты*) — фільм Эміля Лацяну.

Фільм меў поспех, асабліва ў Італіі. Фільм «Лаўтары» (1971) атрымаў другую прэмію (Срэбная ракавіна) міжнароднага фестывалю ў Сан-Себасцьяне (1972), спецыяльную прэмію журы міжнароднага фестывалю ў Сан-Себасцьяне (1972), Срэбную Німфу міжнароднага кінафестывалю ў Неапалі (1972) і спецыяльны дыплом міжнароднага кінафестывалю ў Арвіета (1972). У кінапаэме «Лаўтары» (1971), адзначанай прызам кінафестывалю ў Сан-Себасцьяне, рэжысёр Эміля Лацяну расказаў пра лёс народных музыкантаў.
* Дыстрыб'ютар — Савэкспартфільм
* Вытворца — Малдова-фільм

## Прызы 
* Прэмія «Німфа» 1972
* Прызы «Срэбная ракавіна», «Ненускуа», «Гексен» 1972;
* Прыз «Срэбная сірэна» 1972;

## Музыка з фільма 
* *Lume, Lume (Life, Oh Life) Maria Tanase*

Катэгорыя:Фільмы СССР 1972 года
Наталля Барбу

**Наталля Барбу** (нар. 22 жніўня 1979, Бэлць, Малдаўская ССР) — малдаўская спявачка, пераможца нацыянальнага конкурсу «Moldstar», прызёр міжнародных фестываляў «Mamaia», «Славянскі базар», «Новая хваля» і «Maluri de Prut». Народная артыстка Малдовы (2010), Майстар мастацтваў Малдовы (2001). Прадстаўніца Малдовы на конкурсе песні Еўрабачанне 2007 і конкурсе песні Еўрабачанне 2024.

## Біяграфія 
Нарадзілася ў горадзе Бельцы на поўначы Малдовы. У 1986 годзе сям’я пераехала ў горад Рыбніцу. Наталля вучылася ў школе з малдаўскай мовай навучання, займалася ў музычнай школе па класе скрыпкі. З 12 гадоў гуляла на вяселлях.

Пасля сканчэння школы Наталля працягнула навучанне ў Кішынёўскім музычным вучылішчы імя Стэфана Нягі, дзе выступала ў складзе фальклорнага аркестра — спачатку як скрыпачка, а потым як вакалістка. У гэты ж час яна спрабавала свае сілы ў джазе і поп-музыцы.

У 1998 годзе Наталля скончыла музычнае вучылішча і стала выступаць у якасці скрыпачкі ў фальклорным ансамблі «Мугурэл». У гэтым жа годзе ў якасці спявачкі яна бярэ ўдзел у трох музычных фестывалях і ўсюды заваёўвае прызавыя месцы: першая прэмія Фестывалю эстраднай музыкі ім. Міхаэлы Рунчану (Festivalul de Muzică Uşoară «Mihaela Runceanu»), прыз Нацыянальнага конкурсу эстраднай музыкі «Малур дэ Пруць» (Concursului National de Muzică Uşoară «Maluri de Prut»), гран-пры Фестывалю эстраднай музыкі «Мамая» (Festivalul de Muzică Uşoară «Mamaia») у Румыніі.

У 1999 годзе Наталля брала ўдзел у Конкурсе маладых выканаўцаў эстраднай песні «Віцебск» у рамках Міжнароднага фэсту мастацтваў «Славянскі базар у Віцебску» (Беларусь), дзе была ўзнагароджана спецыяльным дыпломам Міжнароднай федэрацыі фэставых арганізацый (FIDOF). Уладальнікі такога дыплома маюць права ўдзелу ў фестывалях-членах FIDOF (прыкладам, у фестывалі ў Сан-Рэма) без праходжання адборачнага этапу.

У 2000 годзе Наталля ненадоўга стае ўдзельніцай кішынёўскага поп-рок-гурта «Міленіум», аднак неўзабаве вырашае вярнуцца да сольнай кар’еры. У гэтым жа годзе яна паступіла ў кішынёўскую Дзяржаўную кансерваторыю імя Гаўрыіла Музічэску, аднак скончыць яе ў Наталлі не атрымалася з-за частых гастроляў і выступаў на канцэртах і конкурсах.

У 2011 годзе выйшла замуж за румынскага мільянера — Адрыяна Сота. 25 снежня 2011 года нарадзіла сына, якога назвалі Віктарам.

## Еўрабачанне 
У маі 2007 года Наталля Барбу з песняй «Fight» на англійскай мове прадстаўляла Малдову на конкурсе песні «Еўрабачанне-2007», які прайшоў у сталіцы Фінляндыі горадзе Хельсінкі (Малдова брала ўдзел у конкурсе «Еўрабачанне» ў трэці раз). Наталля Барбу заняла 10 месца
з 109 ачкамі.

У 2024 годзе зноў выйграла адбор Малдовы і прадставіла краіну на Еўрабачанні-2024 у Мальмё з песняй «In the Middle», але не прайшла ў фінал, заняўшы 13 месца ў першым паўфінале.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* nataliabarbu.com
* Биография Натальи Барбу 
* Наталья Барбу на music.md 

Катэгорыя:Удзельнікі конкурсу песні Еўрабачанне 2007
Катэгорыя:Удзельнікі конкурсу песні Еўрабачанне 2024
Катэгорыя:Прадстаўнікі Малдовы на конкурсе песні Еўрабачанне
Інстытут Храма

**Інстытут Храма** (, *Махон ха-Мікдаш*) — музей, навукова-даследчы інстытут і цэнтр адукацыі ў Іерусаліме. Створаны ў 1987 годзе рабінам . Інстытут даследуе Іерусалімскі Храм —  (храм Саламона) і . Доўгатэрміновай мэтай дзейнасці Інстытута з’яўляецца адбудова Храма на яго гістарычным месцы і аднаўленне традыцыйных набажэнстваў у ім.

## Галерэя 

File:מכון המקדש 2016 - 1.jpg|Уваход у Інстытут
File:The Golden Menorah on the way to the Western Wall in the Jewish Quarter, Jerusalem.jpg|Мадэль храмавай меноры побач з будынкам Інстытута
File:רחבת המנורה - 1.jpg|Плошча Меноры (таблічка з адрасам)

## Спасылкі 
* The Temple Institute

Катэгорыя:Музеі паводле алфавіта
Катэгорыя:Музеі Іерусаліма
Катэгорыя:З’явіліся ў 1987 годзе
Біблія
Акт Злучэння

.]]
**Акт Злучэння** () альбо **Вялікае Злучэнне** — урачыстае абвяшчэнне 22 студзеня 1919 года на Сафійскай плошчы ў Кіеве ўніверсала аб аб’яднанні Украінскай Народнай Рэспублікі і Заходне-Украінскай Народнай Рэспублікі ў саборную Украіну. З 1999 года дзень падпісання акта 22 студзеня адзначаецца ва Украіне як Дзень саборнасці Украіны.

Катэгорыя:1919 год ва Украіне
Катэгорыя:Міжнародныя дагаворы Украіны
Катэгорыя:Аб’яднанні дзяржаў
Катэгорыя:Падзеі 22 студзеня
Катэгорыя:Студзень 1919 года
Катэгорыя:Гісторыя Кіева
Катэгорыя:Заходне-Украінская Народная Рэспубліка
Катэгорыя:Украінская Народная Рэспубліка
Еўразійскі стэп

**Еўразійскі стэп**, альбо **Вялікі стэп**, альбо **стэпы** — шырокі стэп экарэгіёна Еўропы і Азіі з раслінамі і жывёламі ўмераных лугоў, саван і хмызнякоў. Ён распасціраецца ад Малдовы праз Украіну, Расію, Казахстан, Сіньцзян і Манголію да Маньчжурыі з адным буйным эксклавам, размешчаным, у асноўным, у венгерскай Пусце.

Стэп звязваў Усходнюю Еўропу, Цэнтральную Азію, Кітай, Паўднёвую Азію і Блізкі Усход эканамічна, палітычна і культурна праз сухапутныя гандлёвыя маршруты, у першую чаргу праз Шаўковы шлях у старажытнасці і сярэднявеччы і праз Еўразійскі сухапутны мост у сучаснасці. Стэп быў домам для качавых імперый і многіх буйных племянных канфедэрацый і старажытных дзяржаў на працягу ўсёй гісторыі, такіх як Хуну, Скіфія, Харэзм, Маверанахр, Сагдыяна, Сяньбі, Цюркскі каганат, а таксама манголаў, кімерыйцаў і сарматаў.

## Гл. таксама 
* Буджацкі стэп

Катэгорыя:Вялікі Стэп
Катэгорыя:Стэпы Азіі
Катэгорыя:Стэпы Еўропы
Катэгорыя:Умераныя лугі, саваны і хмызнякі
Катэгорыя:Экарэгіёны Азіі
Катэгорыя:Экарэгіёны Еўропы
Катэгорыя:Цэнтральная Азія
Катэгорыя:Усходняя Еўропа
Катэгорыя:Формы рэльефу Азіі
Катэгорыя:Формы рэльефу Еўропы
Катэгорыя:Геаграфія Цэнтральнай Азіі
Катэгорыя:Геаграфія Усходняй Еўропы
Катэгорыя:Качэўнікі Еўразійскага стэпу
Чэмпіянат свету па шашэйных велагонках 2015

**Чэмпіянат свету па шашэйных велагонках 2015 года** прайшоў у амерыканскім Рычмандзе. Ён стартаваў 20 верасня каманднымі гонкамі, а завяршыўся 27 верасня групавой гонкай у мужчын. У рамках чэмпіянату былі праведзены шашэйныя групавыя гонкі і індывідуальныя гонкі на час з раздзельнага старту сярод мужчынскай эліты, жаночай эліты і мужчын ва ўзросце да 23 гадоў, а таксама сярод юніёраў абодвух палоў. Таксама ў першы дзень чэмпіянату прайшла камандная гонка на час у жанчын і мужчын, у рамках якой удзельнікі выступалі за свае прафесійныя каманды, а не ў складзе нацыянальных зборных.

## Праграма чэмпіянату 
Час мясцовы (UTC-4).

## Вынікі 
## Медальны залік 
## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт

2015
Катэгорыя:2015 год у спорце
Катэгорыя:Спорт у ЗША ў 2015 годзе
Катэгорыя:Верасень 2015 года
Украінскія сечавыя стральцы

**Украінскія сечавыя стральцы** () — украінскае нацыянальнае вайсковае фармаванне ў складзе аўстра-венгерскай арміі, сфармаванае з добраахвотнікаў, якія адгукнуліся на заклік Галоўнай Украінскай Рады 6 жніўня 1914 года і стаялі пад кіраўніцтвам Баявой управы ўкраінскіх сечавых стральцоў.

УСС былі першымі ўкраінскімі часткамі Аўстра-Венгрыі, адабранымі па нацыянальнай прыкмеце, і мелі вялікае значэнне для стварэння ваеннай тэрміналогіі, фальклору, песні і музыкі (аркестра УСС), а таксама ўкраінскай уніформы (мазепінкі).

## Гл. таксама 
* Сечавыя стральцы

Катэгорыя:Гісторыя Украіны (1795—1917)
Катэгорыя:Узброеныя сілы Аўстра-Венгрыі
Катэгорыя:Воінскія часці і фарміраванні Украіны
Катэгорыя:Галічына
Свята-Пакроўская царква (Клецк)

**Свята-Пакроўская царква** — праваслаўны храм у горадзе Клецку Мінскай вобласці. Знаходзіцца на могілках, па адрасе: вуліца Леніна, 44.

## Гісторыя 
Пабудавана ў 1876—1879 гадах з цэглы на месцы старой драўлянай царквы 1786 года паводле праекта інжынера Леанарда Кржыжаноўскага.

## Архітэктура 
Помнік архітэктуры рэтраспектыўна-рускага стылю. Сіметрычна-восевая аб’ёмна-прасторавая кампазіцыя будынка складаецца з рознавялікіх прамавугольных аб’ёмаў званіцы, трапезнай, кубападобнай малітоўнай залы і арыентаванай на ўсход апсіды. Цэнтральны аб’ём накрыты чатырохсхільным пакатым дахам з драўляным двух’ярусным васьмерыковым барабанам, увянчаным шатром з цыбулепадобнай галоўкай. Падобнае драўлянае завяршэнне — васьмярык на чацверыку з шатром і галоўкай — мае і трох’ярусная званіца.

Галоўны ўваход у храм вылучаны драўляным прытворам. Да яго з 3 бакоў вядуць лесвіцы, выкладзеныя з ружовага вапняку. Сцены будынка прарэзаны прамавугольнымі аконнымі праёмамі ў простых ліштвах. Вуглавыя часткі раскрапаваны магутнымі лапаткамі, па перыметры будынка выступае драўляны карніз простага профілю, дэкарыраваны бляшаным арнаментальным падзорам.

### Інтэр’ер 
Кампазіцыя інтэр’ера пабудавана на кантрасце нізкіх памяшканняў трапезнай і апсіды з больш высокай цэнтральнай залай храма. Памяшканні адкрываюцца ў малітоўную залу лучковымі арачнымі прасветамі. Апсіда вылучана драўляным іканастасам.

## Літаратура 
*  — С. 212.
* Праваслаўныя храмы Беларусі: энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэд. савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — : БелЭн, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4.

## Спасылкі 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Храмы паводле алфавіта
Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Клецкага раёна
Катэгорыя:Храмы Клецка
Катэгорыя:Храмы Слуцкай епархіі
Катэгорыя:1879 год у Беларусі
Катэгорыя:Збудаванні Беларусі ў псеўдарускім стылі
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Леанарда Кржыжаноўскага
Дэпартацыя крымскіх татар

у.]]

**Дэпартацыя крымскіх татар** — прымусовае высяленне крымскататарскага насельніцтва Крымскай АССР, праведзенае НКУС 18 мая 1944 года. Афіцыйна прычынай дэпартацыі называлася супрацоўніцтва некаторых крымскіх татар з Нацысцкай Германіяй падчас Другой сусветнай вайны. У 1989 годзе дэпартацыя была прызнана Вярхоўным Саветам СССР незаконнай і злачыннай. 12 лістапада 2015 Вярхоўная Рада Украіны прызнала дэпартацыю з Крыма ў 1944 годзе генацыдам крымчан і абвясціла 18 мая Днём памяці ахвяр генацыду крымскататарскага народа.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Крым у Другой сусветнай вайне
Катэгорыя:Ваенныя злачынствы СССР ў Другой сусветнай вайне
Катэгорыя:Прымусовае перасяленне ў СССР
Катэгорыя:Рэпрэсіі ў СССР
Катэгорыя:Этнічныя чысткі ў Еўропе
Катэгорыя:Нацыянальная палітыка СССР
Катэгорыя:1944
Трыпольская культура

**Трыпо́льская культу́ра** (, альбо **культура Кукутэні** (), альбо **Кукутэнь-трыпольская культура** ()) — археалагічная культура часоў энеаліту, назва якой паходзіць ад назвы вёскі Трыполле на Кіеўшчыне (у пазначанай «пашыранай» назве культуры прысутнічае яшчэ і назва румынскай вёскі Кукутэнь). Культура дасягнула росквіту паміж 5500 і 2750 гадамі да н.э., размяшчалася паміж Карпатамі і Дняпром на тэрыторыях сучасных Украіны, Малдовы і Румыніі агульнай плошчай больш за 350 тыс.км². У часы росквіту культуры ёй належалі найбольшыя па памеры паселішчы ў Еўропе: колькасць жыхароў некаторых з іх перавышала 15 тыс. чалавек.

Трыпольская культура з'яўляецца адной з асноўных старажытназемляробчых культур Меднага веку. Трыпольскія плямёны займалі прасторы Усходняй Еўропы ад Дняпра да Карпатаў, ад Палесся да Чорнага мора і Балканскага паўвострава. Гэтая культура развівалася ў 5-4 тыс. да н.э. (на працягу 2000 гадоў) і прайшла ў сваім развіцці тры этапы — ранні, сярэдні і позні. Ва Украіне выяўлена (па стане на 2014 год) больш за дзве тысячы помнікаў Трыпольскай культуры. Яны згрупаваныя ў 15 галінах: больш у Сярэднім Прыднястроўі і Надпруцці і Надбужжы, менш у Прыдняпроўі. Імаверна, па гушчыні рассялення прысутнічала аб'яднанне плямёнаў.

Адной з асаблівасцей Трыпольскай культуры была велізарная тэрыторыя распаўсюджання (каля 190 тыс.км²). У час свайго росквіту (у канцы сярэдняга этапу) насельніцтва на ўсёй тэрыторыі Трыпольскай культуры па розных ацэнках складала да 410 тыс. чалавек.

Праблема паходжання трыпольцаў не да канца высветлена. Большасць археолагаў схіляецца да меркавання, што аснову раннетрыпольскай культуры складалі паўднёвыя земляробча-жывёлагадоўчыя плямёны культур балканскага паходжання, якія, аднак, у працэсе распаўсюджвання на новыя ўсходнія тэрыторыі ўключалі ў сябе на розных этапах элементы мясцовых неалітычных і энеалітычных культур.

## Літаратура 
* Трыпольская культура //  С. 6.

Катэгорыя:Археалогія ў Малдове
Катэгорыя:Археалагічныя культуры Румыніі
Катэгорыя:Археалагічныя культуры Украіны
Катэгорыя:Еўропа меднага веку
Катэгорыя:Неаліт Еўропы
Джыланг

**Джы́ланг** ( ) — другі па велічыні горад у штаце Вікторыя, (Аўстралія). Насельніцтва Джыланга складае 160,991 чалавек, што робіць яго адным з найбуйнейшых правінцыйных гарадоў Аўстраліі. У горадзе размяшчаецца буйны марскі порт.
thumb|Адна з турыстычных славутасцей Джыланга — Waterfront Geelong
Джыланг атрымаў сваю назву ў 1837 годзе ад губернатара Рычарда Бурка () па назве рэгіёна, дадзенай абарыгенамі — *Jillong*, што азначае «даліна» або «схілы».
thumb||Паўднёвая ўскраіна

## Клімат 
## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Гл. таксама 
* HMAS Geelong

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарады Вікторыі
Павел Платонавіч Чубынскі

**Павел Чубінскі** (;  — ) — украінскі этнолаг, фалькларыст, паэт і грамадскі дзеяч, чый верш «Яшчэ не памерла Украіна» () быў адаптаваны і пакладзены на музыку, стаўшы дзяржаўным гімнам Украіны.

Катэгорыя:Украінамоўныя паэты
Катэгорыя:Юрысты Украіны
Катэгорыя:Аўтары гімнаў
Катэгорыя:Этнографы Украіны
Свята-Георгіеўская царква (Кобрын)

**Свята-Георгіеўская царква** — праваслаўны храм на могілках у г. Кобрын. Помнік народнага дойлідства.

## Гісторыя 
Пабудавана з дрэва на могілках у 1889 годзе.

## Архітэктура 
Помнік народнага дойлідства. Вырашана прамавугольным зрубам пад вальмавым дахам, завершаным па цэнтры цыбулепадобнай галоўкай на барабане і макаўкай над алтарнай часткай. Да фасада дабудавана двух’ярусная чатырохгранная прытвор-званіца, завершаная шатром з цыбулепадобнай галоўкай. Гарызантальна ашаляваныя фасады расчлянёны лучковымі аконнымі праёмамі ў ліштвах. Уваход адзначаны двухслуповым ганкам.

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі: энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4.

## Спасылкі 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Кобрына
Катэгорыя:Помнікі беларускага народнага дойлідства
Катэгорыя:Драўляныя цэрквы Беларусі
Катэгорыя:Храмы Святога Георгія
Катэгорыя:Храмы Брэсцкай і Кобрынскай епархіі
Катэгорыя:1889 год у Беларусі
Іван Георгій Пінзель

**Іван Георгій Пінзель** (, ; каля  — , Бучач) — галіцкі скульптар сярэдзіны 18 ст., прадстаўнік позняга барока і ракако. Пачынальнік Львоўскай школы скульптараў.

Пінзель, Жертвопринешення Авраама.JPG|
Grand&amp;Great (31).JPG|
Пінзель, Путті.JPG|
Пінзель, Самсон, що роздирає пащу лева.JPG|
Пінзель, Свята Анна (2).JPG|
Grand&amp;Great (29).JPG|Святий Іоан
Пінзель, Святий Фелікс з дитиною.JPG|
Pinzel Crucifix.JPG|
PinzelAngel.jpg|
DobryiPastyrPinzelKolomyya.jpg|
Grand&Great (34).JPG|
Grand&Great (35).JPG|
St. Ian Nepomuk. Buchach 3.jpg|
Й.-Г.Пінзель. Придорожній пам'ятник Непорочного Зачаття ПДМ Бучач.jpg|

## Літаратура 
* *Ostrowski Jan K.* Jan Jerzy Pinsel — zamiast biografii // Sztuka Kresów Wschodnich: materiały sesji naukowej. — 1996. — № 2.&nbsp;— S. 361—373. pl

Катэгорыя:Скульптары барока
Катэгорыя:Скульптары Украіны
Катэгорыя:Скульптары Польшчы
Алэшкіўскія пяскі

**Алэшкіўскія пяскі** () — другі па велічыні пясчаны масіў (арэна) у Еўропе, размешчаны ў 30 км на ўсход ад горада Херсон у Алэшкіўскім раёне, ля ўзбярэжжа Чорнага мора. Уласна дняпроўскія пяскі займаюць плошчу 161200 гектараў, а з міжарэннымі землямі — 210 000 гектараў. Назва паходзіць ад назвы горада Алэшкы (). Складзеныя з бязмежных барханаў («гурбаў»), вышынёй каля 5 м, старажытных пясчаных алювіяльных адкладаў Дняпра. У складзе пяскоў 7 арэн: Кахоўская, Казачалагерная, Цюрупынская, Вынаградаўская, Чулакыўская, Іваніўская, Кінбурнская. Самая вялікая з іх у дыяметры мае памер каля 15 км.

На тэрыторыі Алэшкіўскіх пяскоў арганізавана прыродаахоўная зона — Нацыянальны прыродны парк «Алэшкіўскія пяскі».

Катэгорыя:Геаграфія Херсонскай вобласці
Катэгорыя:Рэльеф Украіны
Катэгорыя:Пустыні
Катэгорыя:Выдмы
Спаса-Праабражэнская царква (Коматава)

**Спаса-Праабражэнская царква** — праваслаўны храм у в. Коматава Гродзенскага раёна.

## Гісторыя 
Знаходзіцца ў паўднёва-ўсходняй частцы вёскі, на беразе р. Нёман. Пабудавана ў 1844 — 1846 гг. з дрэва.

## Архітэктура 
Помнік народнага дойлідства з рысамі класіцызму. Адназрубная прамавугольная ў плане пабудова з традыцыйнай чацверыковай званіцай з гранёным шатром, накрытая двухсхільным дахам з вальмай над алтарнай часткай, мае арачныя вокны-біфорыумы. Яны разам з лапаткамі ў прасценках ствараюць раўнамерны рытм бакавых гарызантальна ашаляваных фасадаў. Над апсідай узвышаецца цыбулепадобны купал на васьмігранным барабане. У дэкоры трохнефнага інтэр'ера манументальная алейная размалёўка.

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі: энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4.

## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Коматава
Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Гродзенскага раёна
Катэгорыя:Помнікі беларускага народнага дойлідства
Катэгорыя:Драўляныя цэрквы Беларусі
Катэгорыя:Храмы Гродзенскай і Ваўкавыскай епархіі
Катэгорыя:1846 год у Беларусі
Тунэль кахання

**Тунэль кахання** () — помнік прыроды мясцовага значэння. Размешчаная каля пасёлка Клэвань, у Ровенскім раёне Ровенскай вобласці.

Гэта батанічны феномен — зялёны тунэль у лясным масіве, створаны зараснікамі дрэў і кустоў, якія спляліся паміж сабой і ўтварылі дзіўны шчыльны калідор дакладнай арачнай формы.

Тунэль кахання размешчаны на адрэзку (каля 4 км) чыгуначнага шляху, што вядзе ад пасёлка Клеэвань да пасёлка Оржыў.

Тунэль з’яўляецца месцам паломніцтва турыстаў і закаханых. Ёсць шэраг павер’яў пра тунэль і яго ўласцівасці. Некаторыя з маладых саджаюць тут кветкі, якія сімвалізуюць іх пачуцці.

Катэгорыя:Помнікі прыроды Украіны
Катэгорыя:Ровенскі раён
Катэгорыя:Чыгуначны транспарт Украіны
Гуцульскі поні

**Гуцульскі поні**, часам **гуцулік** альбо **гуцул** — абарыгенная горная парода свойскіх коней, якая распаўсюджана ў Карпатах і ў многіх краінах Усходняй Еўропы. Належыць да сусветнага генафонду. У 1979 годзе гуцульскія поні атрымалі статус рэліктавай пароды і былі ўзятыя пад ахову.

Відавочна, што назва пароды паходзіць ад назвы гуцулаў — субэтнасу ўкраінцаў, якія жывуць у горных раёнах Івана-Франкоўскай і Чарнавіцкай абласцей і ў Рахіўскім раёне Закарпацкай вобласці.

Катэгорыя:Пароды коней
Катэгорыя:Пароды коней з Украіны
Катэгорыя:Пароды коней з Румыніі
Катэгорыя:Пароды коней з Славакіі