open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Бясстрашны (фільм, 1993)

«**Бясстрашны**» () — драматычны фільм 1993 года рэжысёра Пітэра Уіра.

## Сюжэт 
Макс Клейн выжыў у жахлівай авіякатастрофе, але гэтае ўзрушэнне змяніла ўсё яго жыццё. Ён больш не адчувае страху смерці і лічыць сябе непаражальным, аддаляючыся пры гэтым ад сям’і і сяброў. Па парадзе псіхіятра Макс пачынае мець зносіны з забітай горам Карлай, якая таксама выжыла ў катастрофе, але страціла ў ёй маленькага сына. Можа стацца, калі Максу ўдасца дапамагчы Карле, ён дапаможа і сабе самому…

## Узнагароды 
Паводле рэсурса «*Internet Movie Database*» фільм быў адзначаны 6 узнагародамі і яшчэ 9 намінацыяй на кінапрэміі.

## Зноскі 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Фільмы-драмы 1993 года
Катэгорыя:Фільмы-трылеры 1993 года
Катэгорыя:Фільмы ЗША 1993 года
Катэгорыя:Фільмы-драмы ЗША
Катэгорыя:Фільмы-трылеры ЗША
Катэгорыя:Фільмы на англійскай мове
Катэгорыя:Фільмы Пітэра Уіра
Катэгорыя:Фільмы, музыку да якіх напісаў Марыс Жар
Жэлька Аджыч

**Жэлька Аджыч** (, таксама вядомы як **Джэры Аджыч**; нар. , Пожага) — харвацкі футбаліст, паўабаронца.

## Клубная кар’ера 
Выйграў чэмпіянат Харватыі з «ХАШК Граджанскі» ў 1993 годзе. Гуляючы за «Мельбурн Краацыя», ён выйграў медаль Джоні Уорэна. Неўзабаве пасля гэтага пакінуў Аўстралію пасля таго, як нібы ўступіў у адносіны з 16-гадовай дачкой члена камітэта «Мельбурн Найтс».

## Міжнародная кар’ера 
Згуляў адну гульню на міжнародным узроўні за Харватыю, у таварыскім матчы супраць Украіны 26 чэрвеня 1993 года, забіўшы гол на стадыёне «Максімір».

## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісты Югаславіі
Катэгорыя:Футбалісты Харватыі
Катэгорыя:Ігракі зборнай Харватыі па футболе
Катэгорыя:Ігракі ФК Дынама Заграб
Катэгорыя:Ігракі ФК Мельбурн Найтс
Катэгорыя:Ігракі ФК Эркулес Алікантэ
Катэгорыя:Ігракі ФК Хрвацкі Драгаволяц
Катэгорыя:Ігракі ФК Інтэр Запрэшыч
Катэгорыя:Ігракі ФК Хапаэль Бейт-Шэан
Від на жыхарства (фільм, 1990)

«**Від на жыхарства**» () — меладраматычны фільм 1990 года рэжысёра Пітэра Уіра. Галоўныя ролі выканалі Жэрар Дэпардзьё і Эндзі Мак-Даўэл. Сумесная вытворчасць Францыі, Аўстраліі, ЗША.

## Сюжэт 
Эмігрант з Францыі Жорж (Жэрар Дэпардзьё) і амерыканка Бронтэ (Эндзі Мак-Даўэл), якая жадае захаваць кватэру, у якой размешчана дарагая яе сэрцу цяпліца, вырашаюць заключыць фіктыўны шлюб. Калі гэтым выпадкам пачынаюць цікавіцца іміграцыйныя службы, Жорж і Бронтэ аказваюцца перад неабходнасцю бліжэй спазнаць адзін аднаго, каб як след падрыхтавацца да размовы з уладамі. Некалькі дзён яны вымушаны правесці побач. Спачатку фіктыўныя муж і жонка жудасна раздражняюць адзін аднаго, але з часам іх пачуцці перарастаюць у каханне.

## Акцёрскі склад 
* Жэрар Дэпардзьё — *Жорж*
* Эндзі Мак-Даўэл — *Бронтэ*

## Узнагароды 
Паводле рэсурса «Internet Movie Database» фільм быў адзначаны 3 узнагародамі і яшчэ 4 намінацыяй на кінапрэміі.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Фільмы-драмы 1990 года
Катэгорыя:Фільмы-меладрамы 1990 года
Катэгорыя:Кінакамедыі 1990 года
Катэгорыя:Фільмы Францыі 1990 года
Катэгорыя:Фільмы Аўстраліі 1990 года
Катэгорыя:Фільмы ЗША 1990 года
Катэгорыя:Фільмы-драмы Францыі
Катэгорыя:Фільмы-драмы Аўстраліі
Катэгорыя:Фільмы-драмы ЗША
Катэгорыя:Фільмы-меладрамы Францыі
Катэгорыя:Фільмы-меладрамы Аўстраліі
Катэгорыя:Фільмы-меладрамы ЗША
Катэгорыя:Кінакамедыі Францыі
Катэгорыя:Кінакамедыі Аўстраліі
Катэгорыя:Кінакамедыі ЗША
Катэгорыя:Фільмы на англійскай мове
Катэгорыя:Фільмы на французскай мове
Катэгорыя:Фільмы на іспанскай мове
Катэгорыя:Фільмы Пітэра Уіра
Катэгорыя:Фільмы, музыку да якіх напісаў Ганс Цымер
Катэгорыя:Фільмы — лаўрэаты прэміі «Залаты глобус» за найлепшы фільм — камедыя ці мюзікл
Сведка (фільм, 1985)

«**Сведка**» () — рамантычны трылер 1985 года рэжысёра Пітэра Уіра. Галоўныя ролі выканалі Харысан Форд і .

## Сюжэт 
Дзевяцігадовы хлопчык становіцца сведкам зверскага забойства: прама на яго вачах у туалеце філадэльфійскага вакзала два чалавекі бязлітасна зарэзалі маладога мужчыну. Аказваецца, забіты быў таемным агентам аддзела па барацьбе з наркотыкамі. Цяпер хлопчык адзіны сведка, які можа дапамагчы дэтэктыву Джону Буку знайсці злачынцаў. Твар аднаго забойцы назаўжды адбіваецца ў дзіцячай памяці. Хлопчык бачыць яго зноў, калі яго прывозяць у мясцовы паліцэйскі ўчастак для дачы паказанняў — ён бачыць фота забойцы на дошцы гонару паліцэйскага ўпраўлення. З гэтай хвіліны за маленькім сведкам і яго адзіным абаронцам, інспектарам Букам, пачынаецца паляванне.

## Акцёрскі склад 
* Харысан Форд — *Джон Бук*
*  — *Рэйчэл Лап*

## Узнагароды 
Паводле рэсурса «*Internet Movie Database*» фільм быў адзначаны 13 узнагародамі і яшчэ 25 намінацыямі на кінапрэміі.

## Зноскі 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Фільмы-драмы 1985 года
Катэгорыя:Фільмы-меладрамы 1985 года
Катэгорыя:Фільмы-трылеры 1985 года
Катэгорыя:Фільмы ЗША 1985 года
Катэгорыя:Фільмы-драмы ЗША
Катэгорыя:Фільмы-меладрамы ЗША
Катэгорыя:Фільмы-трылеры ЗША
Катэгорыя:Фільмы на англійскай мове
Катэгорыя:Фільмы на нямецкай мове
Катэгорыя:Фільмы Пітэра Уіра
Катэгорыя:Фільмы, музыку да якіх напісаў Марыс Жар
Клейтанскі дзяржаўны ўніверсітэт

**Клейтанскі дзяржаўны ўніверсітэт** () — вышэйшая навучальная ўстанова ў ЗША са статусам універсітэта, якая знаходзіцца ў горадзе Мораў, акруга Клейтан, штат Джорджыя.

## Кампус 
Галоўны кампус уключае ў сябе 192 акры (0,78 км²) лясістай мясцовасці, з пяццю азёрамі і паркавай атмасферай. Размешчана ВНУ ў паўночна-цэнтральнай частцы акругі Клейтан у паўднёвым прыгарадзе Атланты, галоўны кампус знаходзіцца ў пятнаццаці хвілінах язды ад міжнароднага аэрапорта Атланты і прыкладна ў дваццаці хвілінах ад цэнтра Атланты.

## Структура 
Універсітэт складаецца з чатырох каледжаў і адной школы:
* Каледж мастацтваў і навук
* Каледж бізнесу
* Каледж здароўя
* Каледж інфармацыйна-матэматычных навук
* Школа паслядыпломнай адукацыі

## Гл. таксама 
* Спіс універсітэтаў штата Джорджыя

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўніверсітэта

Катэгорыя:Навучальныя ўстановы з англійскай мовай навучання
Катэгорыя:Універсітэты Джорджыі
Вэрхавынская пасялковая грамада

**Вэрхавынская пасялковая грамада**&nbsp;() — тэрытарыяльная грамада ва Украіне, у Вэрхавынскім раёне Івана-Франкоўскай вобласці. Адміністрацыйны цэнтр&nbsp;— пасёлак гарадскога тыпу Вэрхавына. Па тэрыторыі грамады працякаюць рэкі Чорны Чарамош, Бела Рычка, Чорна Рычка і Дзідушкава. Да грамады адносіцца хутар Вэлыцы Прысліп&nbsp;— самы высокі населены пункт Украіны.

Утворана 12 чэрвеня 2020 года шляхам аб’яднання Вэрхавынскага пасялковага, Букавэцкага, Вэрхнеясэніўскага, Голаўскага, Замагірскага, Ільціўскага, Красныкаўскага, Краснаільскага, Крывапільскага, Крыварыўнянскага і Пэрэхрэснэнскага сельсаветаў Вэрхавынскага раёна.

## Населеныя пункты 
У склад грамады ўваходзяць 1 пасёлак гарадскога тыпу (Вэрхавына) і 19 вёсак:

* Букавэць
* Бэрэжныця
* Валова
* Віпчэ
* Выгада
* Вэлыкы Хадак
* Вэрхні Ясэніў
* Голавы
* Замагора
* Ільці
* Краснаілля
* Краснык
* Крывапілля
* Крыварыўня
* Пэрэхрэснэ
* Рыўня
* Стаішчэ
* Чорна рычка
* Чэрэціў

## Крыніцы 
Катэгорыя:Грамады Вэрхавынскага раёна
Львоўская гарадская грамада

**Львоўская гарадская грамада**&nbsp;() — тэрытарыяльная грамада Украіны, у Львоўскім раёне Львоўскай вобласці. Адміністрацыйны цэнтр&nbsp;— г. Львоў. Плошча грамады — 315,6 км², насельніцтва — 783 065 чалавек (2020 г.).

## Гісторыя 
Створана 17 ліпеня 2020 года шляхам аб’яднання Львоўскага гарадскога савета, Вынныкаўскага гарадскога савета Лычакіўскага раёна г. Львова, Брухавыцкага пасялковага савета Шаўчэнкаўскага раёна г. Львова, Рудэнскага пасялковага савета Чыгуначнага раёна г. Львова, Лысынычыўскага сельскага савета Пустамытыўскага раёна, некалькіх сельскіх саветаў Жоўкіўскага раёна, Раснэ-Рускага сельскага савета Яварыўскага раёна.

## Населеныя пункты 
У склад грамады ўваходзяць 3 гарады (Львоў, Вынныкы, Дубляны), 2 мястэчкі (Брухавычы і Рудна) і 15 сельскіх населеных пунктаў:

## Старасцінскія акругі 
* Брухавыцкая
* Вынныкаўская
* Дублянская
* Лысынычыўская
* Паўночная
* Руднэнская

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Львоўская тэрытарыяльная грамада   // Дэцэнтралізацыя дае магчымасці
* Розпорядження Кабінету Міністрів України від 12 червня 2020 року № 718-р

Катэгорыя:Грамады Львоўскага раёна
Цярнопальская гарадская грамада

**Цярнопальская (Тэрнопільская) гарадская грамада**&nbsp;() — тэрытарыяльная грамада ва Украіне, у Цярнопальскім раёне Цярнопальскай вобласці. Адміністрацыйны цэнтр&nbsp;— г. Цярнопаль. Плошча грамады — 167,9 км², насельніцтва —  (2020 г.).

## Гісторыя 
Утвораны 14 лістапада 2018 года шляхам далучэння Кабзарыўскага, Куравэцкага, Малашавецкага і Чэрныхіўскага сельсаветаў Зборыўскага раёна да Цярнопальскага гарадскога савета абласнога значэння.

7 лютага 2020 года да грамады далучыўся Гарадзішчанскі сельсавет Зборыўскага раёна.

## Населеныя пункты 
У грамаду ўваходзяць 1 горад (Цярнопаль) і 10 вёсак :

* Вэртэлка
* Глядкы
* Гарадышчэ
* Іванкіўцы
* Кабзарыўка
* Курыўцы
* Малашыўцы
* Носіўцы
* Плэскыўцы
* Чэрныхіў

## Заўвагі 
## Спасылкі 
* https://ternopilcity.gov.ua/
* https://www.kmu.gov.ua/npas/pro-viznachennya-administrativno-a724r(https://www.kmu.gov.ua/npas/pro-viznachennya-administrativnih-a724r)
* https://gromada.info/gromada/ternopilska/ 

Катэгорыя:Грамады Цярнопальскага раёна
Ярэмчанская гарадская грамада

**Ярэмчанская гарадская грамада**&nbsp;() — тэрытарыяльная грамада ва Украіне, у Надвірнянскім раёне Івана-Франкоўскай вобласці. Адміністрацыйны цэнтр&nbsp;— г. Ярэмчэ. Плошча грамады — 273,7 км², насельніцтва —  (2020).

## Населеныя пункты 
У грамаду ўваходзяць 1 горад (Ярэмчэ) і 1 вёска (Мыкулычын).

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Ярэмчанская тэрытарыяльная грамада  // Дэцэнтралізацыя дае магчымасці
* Розпорядження Кабінету Міністрів України від 12 червня 2020 року № 714-р

Катэгорыя:Грамады Надвірнянскага раёна
Стараселле (стаянка)

**Старасе́лле** — археалагічны помнік, стаянка эпохі палеаліту ў пячоры каля горада Бахчысарай (Крым). Адносіцца да мусцьерскай культуры.

Стаянка адкрыта ў 1952 годзе ў балцы Канлы-Дэлэ левага берага ракі Чурук-Су. Даследавалася ў час раскопак А. А. Фармозывым у 1952—1956 гадах, М. Д. Гваздовер у 1955—1956 гадах, В. П. Чабаем і А. Марксам у 1993—1995 гадах. А. Фармозаў вылучаў два, М. Гваздовер — чатыры (1955), затым тры (1956), В. Чабай і А. Маркс — чатыры культурныя пласты гадоў. Дзіця мела больш выразныя чалавечыя рысы, чым неандэртальцы.

Раскопкамі В. Чабая і А. Маркса былі выяўлены 2 мусульманскія пахаванні XVIII стагоддзя, што дало падставу для сумненняў у аднясенні Старасельскай стаянкі да палеаліту.

## Літаратура 
* 
* 
* Советская историческая энциклопедия / Под ред. Е. М. Жукова. — М.: Советская энциклопедия, 1973—1982.
* *Формозов A. A.* Пещерная стоянка Староселье и её место в палеолите. — М., 1958. 

## Спасылкі 
* Староселье. Стоянка // Проект «Открытая археология» 
* *Демиденко Ю. Е.* Старосілля // 

Катэгорыя:Археалагічныя аб’екты
Катэгорыя:Бахчысарай
Катэгорыя:Славутасці Крыма
Катэгорыя:Палеаліт Еўропы
Івана-Франкоўская гарадская грамада

**Івана-Франкоўская гарадская грамада**&nbsp;() — тэрытарыяльная грамада ва Украіне, ў Івана-Франкоўскім раёне Івана-Франкоўскай вобласці. Адміністрацыйны цэнтр&nbsp;— г. Івана-Франкоўск. Плошча грамады — 265,7 км², насельніцтва —  (2020 г.).

## Населеныя пункты 
У склад грамады ўваходзяць 1 горад (Івана-Франкоўск) і 18 вёсак:
* Браткіўці
* Бэрэзіўка
* Ваўчынэць
* Дабраўляны
* Драгамырчаны
* Калодзііўка
* Каміннэ
* Крыхіўці
* Мыкытынці
* Підлужжа
* Підпэчэры
* Радча
* Тысмэнычаны
* Угорныкы
* Узын
* Хрыплын
* Чукаліўка
* Чэрнііў

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Івана-Франкоўская тэрытарыяльная грамада  // Дэцэнтралізацыя дае магчымасці
* Розпорядження Кабінету Міністрів України від 12 червня 2020 року № 714-р

Катэгорыя:Грамады Івана-Франкоўскага раёна
С

**С** — дзевятнаццатая літара беларускага алфавіта.

## Гісторыя 
Паходзіць з кірыліцкай С («слова»), што ўзнікла на аснове грэка-візантыйскай устаўнай Σ («сігма»). У старабеларускую графіку перайшла са старажытнарускага пісьменства. Абазначала зычныя гукі [с], [с’] (*садъ*, *сено*). Мела таксама лічбавае значэнне «дзвесце». У рукапісах XIV—XVII стагоддзяў у сувязі з функцыянаваннем розных пісьмовых школ і выкарыстаннем розных тыпаў пісьма (устаў, паўустаў, скорапіс) ужывалася ў некалькіх варыянтах, якія памагаюць вызначаць час і месца напісання помнікаў. У XVI стагоддзі, акрамя рукапіснай, набыла друкаваную форму. Пачынаючы з Ф. Скарыны, стала адрознівацца як малая і вялікая, хоць ужыванне вялікай літары ва ўласных імёнах, геаграфічных назвах і ў пачатку сказаў не было яшчэ паслядоўным..

## Беларуская мова 
У сучаснай беларускай мове абазначае шумныя глухія фрыкатыўныя пярэднеязычныя зычныя гукі [с], [с’] (*сонца*, *сініца* — [с’ін’іца]). Бывае вялікая і малая, мае рукапісную і друкаваную формы. Ужываецца ў афіцыйных абрэвіятурах (*СП*, *СНД*), як умоўнае скарачэнне слоў *старонка* (*с. 37*), *сяло* (*с. Мольнічы*). Пры класіфікацыйным падзеле мае значэнне *васямнаццаты* (*група «С»*), пры лічбавай нумарацыі — дадатковае значэнне для размежавання прадметаў пад адным нумарам (*шыфр № 3с*).

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
 
Катэгорыя:Літары кірыліцы
Катэгорыя:Балгарскі алфавіт
С
Катэгорыя:Македонскі алфавіт
Катэгорыя:Рускі алфавіт
Катэгорыя:Украінскі алфавіт
Катэгорыя:Стараславянскі алфавіт
Універсітэт Паўночнай Джорджыі

**Універсітэт Паўночнай Джорджыі** () — вышэйшая навучальная ўстанова ў ЗША са статусам універсітэта, якая знаходзіцца ў штаце Джорджыя.

Гэта дзяржаўная ваенная ВНУ з некалькімі кампусамі ў Джорджыі. Ён з’яўляецца часткай універсітэцкай сістэмы штата. Універсітэт быў заснаваны 8 студзеня 2013 года шляхам зліцця каледжа і дзяржаўнага ўніверсітэта Паўночнай Джорджыі (заснаваны ў 1873 годзе) і дзяржаўнага каледжа Гейнсвіля (заснаваны ў 1964 годзе). Кампусы размяшчаюцца ў гарадах Далонега, Оквуд, Уоткінсвіл, Блу-Рыдж і Камінг.

Універсітэт з’яўляецца шостым па велічыні дзяржаўным універсітэтам штата Джорджыя, у якім навучаецца амаль 20 000 студэнтаў. У ім ёсць пяць каледжаў, якія ў сукупнасці прапануюць больш за сто праграм бакалаўрыята і малодшага спецыяліста, а таксама трынаццаць праграм магістратуры і адну доктарскую. Універсітэт з’яўляецца адной з шасці ваенных ВНУ ЗША.

## Гл. таксама 
* Спіс універсітэтаў штата Джорджыя

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўніверсітэта

Катэгорыя:Навучальныя ўстановы з англійскай мовай навучання
Катэгорыя:Універсітэты Джорджыі
Жаночы Кубак Беларусі па футболе 2022

**Жаночы Кубак Беларусі па футболе 2022** — 31-ы розыгрыш жаночага Кубка Беларусі.

## Папярэдні раўнд 
## Чвэрцьфіналы 
## Паўфіналы 
## Спасылкі 
* КУБАК БЕЛАРУСІ. ЖАНЧЫНЫ
* WOMEN'S CUP 2022

Катэгорыя:2022 год у жаночым футболе
Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 2022 годзе
2022
Жаночая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2022

**Жаночая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2022** (31-ы жаночы чэмпіянат Рэспублікі Беларусь па футболе) — чэмпіянат Беларусі па футболе сярод беларускіх жаночых каманд 2022 года.

## Турнірная табліца 
## Бамбардзіры 
* Анастасія Пабягайла (Мінск) — 35
* Марджолен Некеса Вафула (Мінск) — 31
* Дар’я Сцяжко (Дынама-БДУФК), Вікторыя Валюк (Дынама-БДУФК) — 28
* Ганна Піліпенка (Дынама-БДУФК), Дар’я Манюкова (Дынама-БДУФК) — 21

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Жаночая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе
Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 2022 годзе
Катэгорыя:2022 год у жаночым футболе
Старападдубскі валун

**Старападду́бскі валу́н** — геалагічны помнік прыроды рэспубліканскага значэння (з 1994 года) у Шчучынскім раёне Гродзенскай вобласці Беларусі.

Валун знаходзіцца ў паўночна-заходняй частцы вёскі Старыя Паддубы, за 11 км у напрамку на паўночны ўсход ад вёскі Новы Двор, за 29 кіламетраў на поўнач ад горада Шчучын. Плошча ахоўнай тэрыторыі — 0,000551 га.

Даўжыня валуна 2,9 м, шырыня 1,9 м, вышыня 1,3 м, у абводзе 8,2 м, аб’ём 3,8 м³, маса каля 10 тон. Складзены з буравата-жоўтага граніту рапаківі з крышталямі палявога шпату. Прынесены 20—18 тыс. год назад з Аландскіх астравоў Балтыйскага мора.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Список памятников природы Гродненской области  
Катэгорыя:Валуны Беларусі
Катэгорыя:Геалагічныя помнікі прыроды рэспубліканскага значэння Гродзенскай вобласці
Катэгорыя:Геалогія Шчучынскага раёна
Катэгорыя:Славутасці Шчучынскага раёна
Катэгорыя:Старыя Паддубы
Леанід Іванавіч Рудніцкі

**Леанід Іванавіч Рудніцкі** (псеўданім **В. Бруевіч**; , Орша — ?) — беларускі пісьменнік.

Меў гісторыка-філілагічную адукацыю. З 1910 года настаўнік у гімназіях. З 1920 выкладаў беларускую мову, літаратуру і беларусазнаўства ў Мінскім політэхнічным інстытуце, першай чыгуначнай школе, на агульнаадукацыйных курсах. Са снежня 1923 выкладаў беларускую мову ў БДУ. У Мінску жыў на рагу Набярэжнай і Чычэрынскай, д. 10/2, 1. Далейшы лёс невядомы.

Яго апавяданні з’яўляліся ў газетах «Звон», «Беларусь», «Вольны сцяг» (1919-21), «Чырвоны сейбіт» (1928).

Апавяданні звычайна невялікія, узнімаюць маральна-этычныя праблемы, паказваюць паводзіны людзей у цяжкіх сітуацыях. Антон Луцкевіч звярнуў на іх увагу.

## Літаратура 
* Беларускія пісьменнікі: слоўнік. Том 6. 1994. Ст. 551.
* Научные работники СССР без Москвы и Ленинграда. — 1928. — VIII
* Антон Луцкевіч. Літаратурна-выдавецкая праца ў 1920 годзе

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Пісьменнікі паводле алфавіта
Катэгорыя:Беларускамоўныя пісьменнікі
Катэгорыя:Пісьменнікі Беларусі
152-і партызанскі полк

**152-і партызанскі полк** — савецкае партызанскае падраздзяленне, створанае ў катрычніку 1943 года на базе 152-га атрада. Дзейнічаў на акупіраванай тэрыторыі Быхаўскага, Магілёўскага, Кіраўскага, Клічаўскага і Рагачоўскага раёнаў. 24 студзеня 1944 года полк (898 партызан, 3 батальёны) злучыўся з Чырвонай Арміяй.

## Камандаванне 
### Камандзір 
* М. Дз. Грыцан

### Камісары 
* К. Н. Шыбанаў;
* І. С. Зычкоў

### Начальнікі штаба 
* І. Б. Руткевіч;
* К. В. Еўтуховіч

## Гісторыя 
Партызаны наносілі ўдары па камунікацыях. У жніўні 1943 года на поўдні ад чыгуначнай станцыі Тошчыца. У чэрвені 1942 і маі 1943 гадоў вялі баі з карнікамі ў Клічаўскім раёне. У жніўні 1943  удзельнічалі ў разгроме гарнізонаў у вёсках Балонаў Сялец, Касічы, Кучын, у верасні 1943 у вёсцы Пушча Быхаўскага раёна. У час наступлення Чырвонай Арміі разам з іншымі палкамі і атрадамі Быхаўскай ВАГ заблакавалі шляхі нямецкаму адступленню ў Быхаўскім раёне.

## Гл. таксама 
* Тошчыцкі бой

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Савецкія партызанскія злучэнні, брыгады і атрады на акупіраванай тэрыторыі Беларусі (1941—1944)
Катэгорыя:З’явіліся ў 1943 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 1944 годзе
Білі Аславы (Надвірнянскі раён)

**Білі Аславы** () — сяло Дэлятынскай пасялковай грамады Надвірнянскага раёна Івана-Франкоўскай вобласці.

## Геаграфія 
Вёска ляжыць на рацэ Аслаўка, 19&nbsp;км ад райцэнтра і за 12 км ад чыгуначнай станцыі Дэлятын. Праз вёску праходзіць шаша Дэлятын&nbsp;— Яблуніў.

У вёсцы ручай Вадзічны ўпадае ў Ославу.

На паўднёвым захадзе ад вёскі бярэ пачатак ручай Ракавец.

## Гісторыя 
Першы пісьмовы ўпамін пра вёску сустракаецца ў 1745 годзе.

Пробашчам у вёсцы быў айцец Іван Мандычэўскі, у 1823 годзе меў сына&nbsp;— будучы грэка-каталіцкі святар Парфірый, які пазней стаў арганізатарам каранацыі Цудатворнага абраза Маці Божай Зарваньскай.

Падчас рэйду Ковпак паліцэйскі аддзел расстраляў 71 вяскоўца.

1 жніўня 1934 г. была ўтворана сельская гміна Ослава Бяле, цэнтрам якой стала Белая Ослава. Гміна ўтварылася з папярэдніх самакіравальных сельскіх гмін: Ослава Бяле, Ослава Чарне, Паток Чарна, Зажэчэ над Прутам.

Па даных абласной управы МГБ у 1949 годзе ў Ярэмчанскім раёне найбольшую актыўнасць аунаўскае падполле дзейнічала ў вёсках Білі Аславы і Чорні Аславы.

9 верасня 1967 года ў вёсцы пастаўлены абеліск ахвярам нацызму. Таксама ў вёсцы ўстаноўлены помнік Тарасу Шаўчэнку.

14 ліпеня 2014 года на яе радзіме ў вёсцы Білі Аславы быў урачыста адкрыты і асвечаны першы ў свеце помнік вядомай украінскай паэтэсе Марыйцы Падгірянцы.

## Інфраструктура 
На тэрыторыі вёскі размешчана Белааслаўскае лясніцтва. У вёсцы ёсць амбулаторыя, пошта, ашчадная каса. У Біліх Аславах працуюць агульнаадукацыйная школа I—III ступеняў, бібліятэка, музей Марыйкі Падгірянкі.

Вёска не газіфікавана, але цэнтральная вуліца Марыйкі Падгірянкі асветлена.

## Рэлігія 
На тэрыторыі вёскі зарэгістраваны цэрквы:

* УГКЦ «Беззаганнае Зачацце Найсвяцейшай Панны Марыі», выкарыстоўваецца супольнасцю ПЦУ, кс.&nbsp;— Васіль Ужытчак;
* УГКЦ «Раство Прарока, Прадцечы і Хрысьціцеля Гасподняга Яна», кс.&nbsp;— Сяргей Белдык;
* ПЦУ Святога Вялікапакутніка Дзімітрыя Салунскага, кс&nbsp;— Васіль Ужытчак;
* Царква ЕХБ, пастыр&nbsp;— Васіль Шчарбюк;
* Царква адвентыстаў сёмага дня, пастар&nbsp;— Бойка Сцяпан Тарасавіч;
* Царква адвентыстаў сёмага дня, пастар&nbsp;— Віктар Чыпчар.

## Вядомыя людзі 
* Марыйка Підгіранка (1881—1963) — паэтэса;
* бацька амбасадара Канады ва Украіне Рамана Вашчука;
* Васіль Міхайлавіч Грынюк (*09.09.1959, с. Білі Аславы Надвірнянскага раёна Івана-Франкоўскай вобласці)&nbsp;— украінскі журналіст, заслужаны журналіст Украіны.

## Заўвагі 
## Спасылкі 
* Гістарычнае Прыкарпацце 
* Білі Аславы на сайце Надвірнянскага райсавета

Катэгорыя:Населеныя пункты Надвірнянскага раёна
Катэгорыя:Дэлятынская пасялковая грамада
Жаночы Суперкубак Беларусі па футболе 2022

**Жаночы Суперкубак Беларусі па футболе 2022 года** прайшоў 13 сакавіка на стадыёне ФК «Мінск». У матчы сустрэліся чэмпіён і ўладальнік кубка 2021 года мінскі клуб «Дынама-БДУФК» і срэбны прызёр чэмпіянату і фіналіст кубка 2021 года клуб «Мінск».

## Справаздача аб матчы 
## Спасылкі 
* ДИНАМО-БГУФК — ДВУКРАТНЫЕ ОБЛАДАТЕЛЬНИЦЫ СУПЕРКУБКА БЕЛАРУСИ

Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 2022 годзе
2022
Катэгорыя:2022 год у жаночым футболе
Анастасія Анатолеўна Пабягайла

**Анастасія Пабягайла** (нар. , Ляхавічы, Беларусь) — беларуская футбалістка, паўабаронца. Выступала ў нацыянальнай зборнай Беларусі.

## Клубная кар’ера 
Скончыла гімназію ў Ляхавічах. Выхаванка аддзялення футбола Ляхавіцкага ДЮСШ, пазнее занімалась у Брэсце, выступала за каманду аднагодкаў абласнога цэнтра алімпійскага рэзерву. Першым настаўнікам быў трэнер-выкладчык СДЮШАР раёна Васілій Бут-Гусаім. У 2020 годзе падпісала кантракт з футбольным клубам «Мінск». З 2023 года гуляе за «Фартуну» з Ёрынга (Данія), бронзавы прызёр чэмпіяната Даніі (2023).

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Футбалісткі Беларусі
Катэгорыя:Ігракі жаночай зборнай Беларусі па футболе
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Мінск
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Фартуна Ёрынг
Чорні Аславы (Надвірнянскі раён)

**Чорні Аславы** () — вёска ў Дэлятынскай пасялковай грамадзе Надвірнянскага раёна Івана-Франкоўскай вобласці.

Вёска знаходзіцца на адлегласці 24 км ад райцэнтра і за 16 км ад чыгуначнай станцыі Дэлятын. Насельніцтва каля 2 тыс. чалавек.

## Геаграфія 
Вёска Чорні Аславы ляжыць ля падножжа Карпацкіх гор, на вышыні больш за 500 метраў над узроўнем мора. Праз вёску працякае рака Аслава Чорная.

## Гісторыя 
Па звестках абласной управы МГБ, у 1949 годзе ў Ярэмчанскім раёне найбольш актыўна аунаўскае падполле дзейнічала ў вёсках Білі Аславы і Чорні Аславы.

## Вядомыя людзі 
* Пахолкаў Святаслаў-«Дудэнка» — камандзір сотні УПА «Хуткія», рыцар Бронзавага крыжа баявой заслугі. Пахаваны ў вёсцы.

## Лясная гаспадарка 
На тэрыторыі вёскі знаходзіцца гадавальнік Беласлаўскага лясніцтва. Тэрыторыя фермы — 14,8 га.

Недалёка ад вёскі знаходзіцца Белааслаўскі заказнік.

## Сацыяльная сфера 
У Чорніх Аславах — агульнаадукацыйная школа I—III ступеняў, фельчарска-акушэрскі пункт. Сфера культуры і вольнага часу ў вёсцы прадстаўлена 2 бібліятэкамі і домам культуры.

## Рэлігія 
На тэрыторыі вёскі зарэгістраваны дзве царквы: УГКЦ «Святога Арханёла Міхаіла», айца Івана Клімюка, і ПЦУ «Святога Васілія Вялікага», а. Мікола Грыцанюк.

## Заўвагі 
## Спасылкі 
* Гістарычнае Прыкарпацце 
* Чорні Аславы на сайце Надвірнянскага райсавета

Катэгорыя:Населеныя пункты паводле алфавіта
Катэгорыя:Населеныя пункты Надвірнянскага раёна
Катэгорыя:Дэлятынская пасялковая грамада
Вікторыя Валюк

**Вікторыя Валюк** (нар. , Маладзечна, Беларусь) — беларуская футбалістка, паўабаронца. Выступала ў нацыянальнай зборнай Беларусі.

## Клубная кар’ера 
Выхаванка ДЮСШ-4 горада Маладзечна. Першым трэнерам быў Віктар Васільевіч Бойка. Выступала за «Маладзечна» (2013—2017), мінскі РДВАР (2017—2019). З 2020 года гуляе за мінскае «Дынама».

2017—2018 — вызывалася ў зборную Беларусі (WU-17).У 2019 годзе дэбютавала за зборную Беларусі (WU-19).

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Футбалісткі Беларусі
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Дынама-БДУФК
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Іслач-РДВАР
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Маладзечна
Катэгорыя:Ігракі жаночай зборнай Беларусі па футболе
Ільці

**Ільці** () — вёска Вэрхавынскай пасялковай грамады Вэрхавынскага раёна Івана-Франкоўскай вобласці, размешчанае ў 145 км ад горада Івана-Франкоўск. Вёска знаходзіцца на вышыні 652 м над узроўнем мора.

## Геаграфія 
]]
Праз вёску працякаюць рэкі Жаб’ёўска і Ільца — правы і левы прытокі Чорнага Чаремоша.

Вёска складаецца з хутароў: Флесіўка, Голіцы, Цэнтр, Фірас, Падпогар, Вялікі Зацінак і Малы Зацінак. Да Ільціўскага старастата таксама адносіцца невялікае в. Хадок.

З вёскі можна падняцца на гару Погар (1320 м), з якой адкрываецца маляўнічы від на мясцовасць і Чорны хрыбет.

## Насельніцтва 
Паводле перапісу насельніцтва Украінскай ССР 1989 году насельніцтва вёскі складала 1484 чалавекі, зь іх 685 мужчын і 799 жанчын.

Паводле перапісу насельніцтва Украіны 2001 году ў вёсцы пражывала 1649 чалавек.

### Мова 
Размеркаванне насельніцтва паводле роднай мовы паводле перапісу 2001 г.

## Музеі 
* У вёсцы працуе сучасны візіт-цэнтр. Экспазіцыя ў музеі адлюстроўвае багацце прыроды Карпат, яе раслінны і жывёльны свет, з’явы і факты.
* Музей, які быў заснаваны ў вёсцы Галынка Вэрхавынка ва ўласным маёнтку. У музеі сабраны вышываныя вырабы і прадметы побыту з усёй Гуцульшчыны. У сядзібе можна набыць і мясцовыя сувеніры: зборнікі вершаў паэтаў, сушаныя яблыкі, традыцыйныя абручы, духмяны мёд і інш.
* Музей грыбоў, дзе прапануецца даведацца пра асаблівасці грыбоў і прыгатаваць грыбны суп.

## Вядомыя асобы 
* Дзмітрый Білінчук (1919—1953)&nbsp;— вайсковы дзеяч, камандзір сотні УПА ім Багдан Хмяльніцкі ў капюшоне «Перамога», рэферэнт СБ Косаўскага ваяводства УНР, кавалер Бронзавага Крыжа Баявой Заслугі УПА .
* Білінчук Міхаіл Дзмітравіч&nbsp;— палітвязень, удзельнік Нарыльскага паўстання .
* Галінка Вэрхавынка (сапраўдная назва&nbsp;— Галіна Яцэнтюк, 1962 г.н.)&nbsp;— украінская паэтэса, збіральніца народнага фальклору і карпацкай даўніны
* Ткачук Мікалай Васільевіч (1990—2015)&nbsp;— вайсковец Узброеных Сіл, загінуў падчас расійска-ўкраінскай вайны. 30 верасня 2016 года ў Ільцоўскай сярэдняй школе адбылося ўрачыстае адкрыццё памятнай дошкі выпускніку Мікалаю Ткачуку.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* У Ільцоўскай сярэдняй школе I—III ступеняў адкрыта мемарыяльная дошка ў гонар загінулага воіна АТА Мікалая Ткачука 

Катэгорыя:Населеныя пункты Вэрхавынскага раёна
Чорны Пацік (Надвірнянскі раён)

**Чорны Пацік** () — вёска ў Дэлятынскай пасялковай грамадзе Надвірнянскага раёна Івана-Франкоўскай вобласці.

## Геаграфія 
У вёсцы рачулка Чарнянка ўпадае ў раку Аслава Чорная.

## Размяшчэнне 
Вёска знаходзіцца 24&nbsp;км ад Надвірнай да чыгуначнай станцыі Ланчын&nbsp;— 5&nbsp;км Праз вёску цячэ рака Аслава Чорная, якая за вёскай упадае ў раку Аслава.

Чорны Пацік&nbsp;— адна з маляўнічых вёсак Гуцульшчыны, размешчаная на яе паўночнай ускраіне. Ён раскінуўся ў даліне аднайменнай рэчкі. Вышыня над узроўнем мора 450—750&nbsp;м. Горы пакрытыя пераважна яловымі і букавымі лясамі, хмызнякамі.

## Рэлігія 
На тэрыторыі вёскі зарэгістраваны дзве царквы:
* Архангела Міхаіла (Праваслаўная царква Украіны), а.&nbsp;— Іван Мікіцей;
* Святых Вярхоўных Апосталаў Пятра і Паўла (УГКЦ), а.&nbsp;— Любамір Мандзюк.

## Вядомыя людзі 
* Міхаіл Іванавіч Васілішын&nbsp;— за баявыя заслугі ў ВАВ прысвоена званне Героя Савецкага Саюза;
* Раман Панчук (псеўданім: «Заморскі», «Мук»)&nbsp;— камандзір сотні УПА «Апрышкі»;
* Васіль Іванавіч Семянюк&nbsp;— украінскі мастак.

## Крыніцы 
## Спасылка 
* 
* Фотографії Чорного Потоку 

Катэгорыя:Дэлятынская пасялковая грамада
Катэгорыя:Населеныя пункты Надвірнянскага раёна
Добрушскі раённы выканаўчы камітэт

**Добрушскі раённы выканаўчы камітэт** — выканаўчы і распарадчы орган мясцовага кіравання базавага тэрытарыяльнага ўзроўню на тэрыторыі Добрушскага раёна Гомельскай вобласці Беларусі. Падсправаздачны і падкантрольны Прэзідэнту Рэспублікі Беларусь і Гомельскаму аблвыканкаму, падсправаздачны таксама Добрушскаму раённаму Савету дэпутатаў па пытаннях, аднесеных да яго кампетэнцыі. Агульнае кіраўніцтва дзейнасцю райвыканкама ажыццяўляе Старшыня выканкама. Выканаўчы камітэт размешчаны ў цэнтры горада Добруша, у будынку па вул. князя Паскевіча, 11.

## Структура 
* Упраўленне па працы, занятасці і сацыяльнай абароне;
* Упраўленне сельскай гаспадаркі і харчавання;
* Аддзел адукацыі;
* Аддзел ідэалагічнай працы і па справах моладзі;
* Аддзел землеўпарадкавання;
* Аддзел эканомікі;
* Аддзел жыллёва-камунальнай гаспадаркі, архітэктуры і будаўніцтва;
* Аддзел запісу актаў грамадзянскага стану;
* Фінансавы аддзел;
* Аддзел арганізацыйна-кадравай працы;
* Юрыдычны аддзел;
* Аддзел унутраных спраў.
* Сектар спорту і турызму;
* Сектар па працы са зваротамі грамадзян і юрыдычных асоб;

## Старшыні 
* да верасня 2020 — Вольга Фёдараўна Мохарава;
* 3 верасня 2020 — снежань 2021 — Дзмітрый Іванавіч Козел;
* 6 снежня 2021 — сакавік 2023 — Аляксандр Васілевіч Матарас;
* з 27 сакавіка 2023 — Аляксандр Анатолевіч Горбач.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Арганізацыі Добруша
Катэгорыя:Раённыя выканаўчыя камітэты Гомельскай вобласці
Катэгорыя:Добрушскі раён
Кармэн Лінарэс

**Кармэн Пачэка Радрыгес** (ісп.: Carmen Pacheco Rodríguez, вядомая як **Кармен Лінарэс**; нар. , Лінарэс, правінцыя Хаэн) — іспанская спявачка, выканаўца фламенка і нацыянальных іспанскіх песень. Творчасць Кармэн Лінарэс адрозніваецца шырокай разнастайнасцю стыляў фламенка, што ставіць яе ў адзін шэраг з Niña de los Peines.

Кармэн Лінарэс дзякуючы сваім заслугам заваявала прывілеяванае месца ў сучаснай іспанскай культуры. Яна належыць да лепшага пакалення фламенка разам з Камаронам, Пака дэ Лусія, Энрыке Марэнтэ, Манола Санлукарам, Хасэ Мерсэ і Таматыта.

## Біяграфія 
У 1965 годзе Кармэн Лінарэс разам са сваёй сям’ёй пераехала ў Мадрыд, дзе пазнаёмілася з такімі вядомымі выканаўцамі фламенка, як Рафаэль Рамэра, Фасфарыта і Хуан Варэа. Свой прафесійны шлях Кармэн пачала ў танцавальным калектыве Кармэн Моры. У 1970 годзе Лінарэс выпусціла свой першы дыск.

У сямідзесятых гадах яна працавала ў Мадрыдзе ў таблаа, а ў васьмідзесятых — на нацыянальных фестывалях разам з такімі выдатнымі артыстамі, як Энрыке Марэнтэ, Камарон, Кармэн Мора і браты Хуан і Пепэ Хабічуэла. У дзевяностыя гады яна выпусціла альбомы, і замацавала сябе сваім важным альбомам «Anthology» — аб’яўлены адным з 10 лепшых альбомаў у гісторыі фламенка.

Працавала ў тэатры і сарсуэле.

Сярод апошніх праектаў — удзел у спектаклі «Cuatro Esquinas» разам з кантаорам Miguel Poveda, гітарыстам Хуанам Карласам Рамерам і танцоркамі фламенка Расіа Молінай (у Ганконгу) і Пастарам Гальван (ва ўсіх іншых уяўленнях). Спектакль быў прадстаўлены ў Ганконгу (9 і 10 лістапада 2007 года), у ЗША (Маямі, Нью-Йорк і Вашынгтон, люты 2008 года) і Лондане (сакавік 2008 года)

У лістападзе 2008 года Кармэн Лінарэс запісала сумесна з гітарыстам Карласам Рамэра дыск «Raíces y alas» з кампазіцыямі на вершы Хуана Рамона Хіменеса.
Яўген Сяргеевіч Караткевіч

**Яўген Сяргеевіч Караткевіч** (, Рэчыца — , ) — начальнік савецкіх антарктычных экспедыцый, доктар геаграфічных навук (1977), прафесар (1972).

Аўтар больш за 200 навуковых прац, кіраваў працамі па падрыхтоўцы і выданні серыі навуковых атласаў прыроды палярных краін. У 1970-я гады ўдзельнічаў у падрыхтоўцы двухтомнага Атласа Антарктыкі. Аўтар кнігі «Палярныя пустыні», Гідраметэаздат, 1972 год.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў 1918 годзе ў горадзе Рэчыца, у сям’і ўрачоў (бацька — хірург, маці — тэрапеўт).

У 1930 годзе разам з бацькамі, братам Барысам і сёстрамі пераехаў у горад Луганск, а ў 1934 годзе ў горад Чудава Ленінградскай вобласці.

У 1940 годзе скончыў Ленінградскі дзяржаўны ўніверсітэт, а ў 1949 годзе — аспірантуру Арктычнага інстытута. З чэрвеня 1940 года служыў у Чырвонай Арміі. Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны. У 1943 годзе ў званні чырвонаармейца быў камандзірам узвода 257-га асобнага сапёрнага батальёна 123-й стралковай дывізіі Ленінградскага фронту. Вайну скончыў у званні старшага сяржанта.

У 1947—1955 гадах Караткевіч працаваў за Палярным кругам — на Новасібірскіх астравах, Зямлі Франца-Іосіфа, Новай Зямлі, Паўночнай Зямлі, Шпіцбергене, астравах Карскага мора, паўвостраве Таймыр. З 1955 года яго навуковая і арганізатарская дзейнасць была цесна звязана з вывучэннем прыроды Антарктыкі. Удзельнічаў у Першай комплекснай антарктычнай экспедыцыі, а затым (з 1962 па 1989 год) кіраваў дзейнасцю савецкіх антарктычных экспедыцый.

## Літаратура 
* *Ходякова Г. Д.* К столетию Героя Социалистического труда Е. С. Короткевича (1918—1994) // Чудовский краевед, № 14 /2018. — С. 127—130.

## Спасылкі 
* Короткевич Евгений Сергеевич // Праект «Память народа»
* Фатаграфія на сайце Дзяржаўнага гістарычнага музея

Катэгорыя:Даследчыкі Арктыкі
Катэгорыя:Даследчыкі Антарктыкі
Катэгорыя:Камандзіры ўзводаў у Вялікай Айчыннай вайне
Катэгорыя:Сапёры Вялікай Айчыннай вайны
Эстрэлья Марэнтэ

**Эстрэля дэ Аўрора Марэнтэ Карбанэль** (; нар. , Лас-Габ’яс, Гранада, Андалусія) — іспанская спявачка, выканаўца фламенка (cante flamenco), традыцыйных андалузскіх спеваў з цыганскімі коранямі.

## Біяграфія 
Дачка спевака Энрыке Марэнтэ і танцоркі Аўроры Карбанэль. Пачала выступаць разам з бацькам з сямігадовага ўзросту. У 2001 годзе запісала свой першы альбом «Mi cante y un poema».

14 снежня 2001 года выйшла замуж за іспанскага тарэадора Хаўера Кондэ (ісп.: Javier Conde); у іх двое дзяцей.

## Дыскаграфія 
* Mi cante y un poema (2001)
* Calle del Aire (2001)
* Mujeres (2006)
* Casacueva y escenario (2007) (DVD)

## Зноскі
Дар’я Манюкова

**Дар’я Манюкова** (нар. , Магілёў, Беларусь) — беларуская футбалістка, нападаючая. Выступала ў нацыянальнай зборнай Беларусі.

## Клубная кар’ера 
Выхаванка магілёўскай ДЮСШАР-7, першай прафесійнай камандай была «Надзея»-ДЮСШАР-7.

У 2019 годзе вярнулася ў футбол пасля народзінаў дзіцяці і падпісала кантракт з камандай «Дняпро-Магілёў», за якую выступала да канца сезона-2022. У складзе магілёвак узяла ўдзел у 85 матчах, адзначылася 25 галамі і 10 дзейснымі перадачамі.

У студзені 2023 года падпісала кантракт з мінскім «Дынама».

## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісткі Беларусі
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Дняпро Магілёў
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Дынама-БДУФК
Катэгорыя:Ігракі жаночай зборнай Беларусі па футболе
Лінарэс (Хаэн)

**Лінарэс** () — горад і муніцыпалітэт у Іспаніі, уваходзіць у правінцыю Хаэн, у складзе аўтаномнай супольнасці Андалусія, за 51 км ад адміністрацыйнага цэнтра правінцыі. Муніцыпалітэт знаходзіцца ў складзе раёна (камаркі) Сьера-Марэна.

Займае плошчу 195,1 км². Насельніцтва —  (на 2010 год).

На працягу многіх гадоў у Лінарэсе праходзіў адзін з самых буйных шахматных турніраў, у якіх удзельнічалі самыя вядомыя шахматысты свету.

Тут у 1947 годзе на арэне для карыды загінуў Маналетэ — самы знакаміты іспанскі матадор.

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Рафаэль — спявак.
* Андрэс Сеговія (1893—1987) — гітарыст-віртуоз.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Гарады Андалусіі
Катэгорыя:Муніцыпалітэты правінцыі Хаэн
Аляксей Фёдаравіч Трошнікаў

**Аляксей Фёдаравіч Трошнікаў** (; 1 (14) красавіка 1914 г., в. Паўлаўка, Сімбірская губерня (цяпер Барышскі раён Ульянаўскай вобласці), Расійская імперыя — , , РСФСР, СССР) — савецкі акіянолаг, даследчык Арктыкі і Антарктыкі. Доктар геаграфічных навук (1963), прафесар (1967), акадэмік АН СССР (1981).

## Біяграфія 
Пасля заканчэння геаграфічнага факультэта ЛДУ ў 1939 годзе працаваў у Арктычным і Антарктычным навукова-даследчым інстытуце, дырэктарам якога быў з 1960 па 1981 год.

У гэты перыяд у Арктыцы праводзіліся актыўныя даследаванні, а з сярэдзіны 1970-х гадоў пачаўся новы этап актыўнай практычнай працы, звязанай са стварэннем новых ледаколаў тыпу «Арктыка».

Увод у строй гэтых суднаў дазволіў выконваць круглагадовую навігацыю па Паўночным марскім шляху.

Адным з першых рэйсаў «Арктыкі» быў паход на Паўночны полюс у 1977 годзе, на судне адправілася тры групы ААННІІ на чале з палярнікам І. П. Раманавым.

Цікавасць да гэтага напрамку была дастаткова вялікая, і А. Ф. Трошнікаў сумесна з І. П. Раманавым прадставілі даклад аб выніках гідраметэаралагічнага забеспячэння на пасяджэнні калегіі ў Галоўным упраўленні Гідраметэаслужбы СССР.

Удзельнік дваццаці дзвюх экспедыцый у Арктыку і Антарктыку. Удзельнік высокашыротных паветраных экспедыцый «Поўнач-2» і «Поўнач-4». Начальнік дрэйфуючай станцыі «Паўночны полюс-3» (1954—1955), 2-й і 13-й савецкіх антарктычных экспедыцый АН СССР (1956—1958 і 1967—1968).

З 1964 года — віцэ-прэзідэнт, з 1977 па 1991 год — прэзідэнт Геаграфічнага таварыства СССР.

З 1981 па 1991 год загадчык кафедры акіяналогіі ЛДУ.

З 1982 года дырэктар Інстытута возеразнаўства АН СССР.

Катэгорыя:Асобы на марках
Марыя Бар’ентас

**Марыя Бар’ентас** (,  — ) — іспанская оперная спявачка (каларатурнае сапрана), лічылася адной з самых выдатных іспанскіх спявачак свайго часу.

## Біяграфія 
Нарадзілася ў Барселоне, дзе атрымала добрую музычную адукацыю (фартэпіяна і скрыпка) у Музычнай Кансерваторыі, перш чым перайсці да заняткаў вакалам з Францыска Банетам. Яна дэбютавала ў тэатры Novedades у Барселоне з партыяй Інэс у оперы Джакома Меербера «Афрыканка» ў 1898 годзе ва ўзросце ўсяго 15 гадоў. Неўзабаве рушыла ўслед роля Маргарыты дэ Валуа ў «Гугенотах».

Праз некаторы час яе сталі запрашаць усе буйныя оперныя тэатры Еўропы; яна спявала ў Італіі, Германіі, Англіі, Францыі з вялікім поспехам, але найбольшай папулярнасці дасягнула ў Паўднёвай Амерыцы, асабліва ў Тэатры Калон у Буэнас-Айрэсе. Яе кар’ера была часова перапынена ў 1907 годзе шлюбам і нараджэннем сына; замужжа не аказалася шчаслівым, і яна вярнулася на сцэну ў 1909 годзе.

Дэбют Бар’ентас у Метраполітэн-опера адбыўся 31 студзеня 1916 года ў галоўнай ролі ў «Лючыі ды Ламермур». У Метрапалітэн-опера Бар’ентас спявала да 1920 года, выконваючы галоўныя партыі ў вядучых операх — Адына ў «Любоўным напоі», Аміна ў «Самнамбуле», Эльвіра ў «Пурытанах», Джыльда ў «Рыгалета», Разіна ў «Севільскім цырульнік». у «Лакме» і інш. Яна была асоба адзначана за выкананне ролі Шэмаханскай царыцы ў оперы Мікалая Рымскага-Корсакава «Залаты пеўнік» падчас амерыканскай прэм’еры оперы 6 сакавіка 1918 гады. Кар’ера Бар’ентас у Метраполітэн-опера скончылася 1 мая 1920 года выступленнем у «Любоўным напоі» з Энрыка Каруза.

Пасля трох гадоў адсутнасьці яна выступіла там яшчэ адзін раз 14 снежня 1923 года; працягвала спяваць на опернай сцэне да 1924 года, затым давала толькі рэдкія сольныя канцэрты і стала вядомым інтэрпрэтатарам французскіх і іспанскіх песень.

Марыя Бар’ентас зрабіла каштоўную калекцыю запісаў для Fonotipia Records і Columbia Records. У 1930 годзе па просьбе іспанскага кампазітара Мануэля дэ Фальі ўдзельнічала ў запісе «Siete canciones españolas» і «Soneto a Córdoba».
Юлія Сяргееўна Слясарчык

**Юлія Сяргееўна Слясарчык** (нар. , Заслаўе, Беларусь) — беларуская футбалістка, абаронца. Выступала ў нацыянальнай зборнай Беларусі.

## Клубная кар’ера 
Пачынала займацца футболам у родным горадзе ў камандзе хлопчыкаў. У 12-гадовым узросце была на праглядзе ў жаночай камандзе «Надзея» (Магілёў), але ў выніку вырашыла займацца ў Мінску, у Рэспубліканскім цэнтры Алімпійскай падрыхтоўкі па футболе Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта ў трэнера Марыны Аляксандраўны Ліс.

На дарослым ўзроўні першы сезон правяла ў 2010 годзе ў вышэйшай лізе ў клубе «Маладзечна», потым стала рэгулярна гуляць за мінскі клуб «Зоркая-БДУ», за пяць сезонаў правяла больш за 100 матчаў.

У складзе бела-блакітных у сезоне-2020 разам з камандай яны сталі чэмпіёнкамі Рэспублікі Беларусь, а таксама ўладальніцамі жаночага Кубка Беларусі. Адгуляла 24 матчы, адзначылася двума галамі і аддала 10 галявых перадач. 2021 сезон правяла ў складзе жаночай каманды «Зеніта» У 2022 годзя вярнулась у мінскае «Дынама».
## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Слясарчык Юлія 

Катэгорыя:Футбалісткі Беларусі
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Маладзечна
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Зорка-БДУ
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Мінск
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Іслач-РДВАР
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Дынама-БДУФК
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Зеніт Санкт-Пецярбург
Катэгорыя:Ігракі жаночай зборнай Беларусі па футболе
Марыян Альварэс

**Марыян Альварэс Качэра** (ісп.: Marian Álvarez Cachero; нар. , , Іспанія) — іспанская актрыса.

## Біяграфія 
Марыян Альварэс нарадзілася 1 красавіка 1978 года ў Мадрыдзе. Неўзабаве пасля паступлення на факультэт прадпрымальніцкіх навук, пераходзіць у акцёрскую школу Хуана Карласа Карасы.

Дэбютавала ў якасці актрысы на тэлебачанні ў 2000 годзе ў невялікай ролі ў тэлесерыяле «El grupo». Пачынаючы з гэтага моманту яе кар’ера была накіравана галоўным чынам у бок пастановак і тэлефільмаў. Сваю першую ролю атрымала ў 2001 годзе ў серыяле «7 vidas», дзе адыграла ролю Люсіі на працягу сямі серый. У 2004 годзе дэбютавала на вялікім экране ў фільме Мігеля Бардэма «Карпарацыя аферыстаў».

У 2013 годзе Альварэс знялася ў фільме «Рана», які атрымаў большасць узнагарод, а таксама Альварэс была ўзнагароджана прэміяй «Сярэбраная ракавіна» за лепшую жаночую ролю на кінафестывалі ў Сан-Себасцьяне і прэмію Гоя за лепшую жаночую ролю ў галоўнай ролі.
Сільвія Мунт

**Сільвія Мунт Кеведа** (ісп.: Silvia Munt Quevedo; нар. , ) — каталонская актрыса тэатра, кіно і тэлебачання. Кінарэжысёр.

Двойчы лаўрэат прэміі «Гоя»: за лепшую жаночую ролю ў фільме «Крылы матылі» (1992) і за лепшы кароткаметражны дакументальны фільм «Лалія» (2000). Двойчы намінант на прэмію «Гоя»: у 1994 годзе за лепшую ролю другога плана ў фільме «Турэцкая страсць» і ў 2003 годзе за лепшы дакументальны фільм («Гала»). Член Еўрапейскай і Іспанскай кінаакадэмій.

Вучылася класічнаму і сучаснаму танцу. Вывучала псіхалогію. У 16 гадоў дэбютавала на балетнай сцэне. У 20 гадоў занялася акцёрскім майстэрствам. Дэбютавала ў кіно ў 1977 годзе.
Бад-Бентгайм

**Бад-Бентгайм** (), да 1979 года проста **Бентгайм** — горад у Германіі, у зямлі Ніжняя Саксонія. Уваходзіць у склад раёна Графства Бентгайм. Насельніцтва —  (на 31 снежня 2010 года). Плошча — 100,16 км². Афіцыйны код — 03 4 56 001.

Катэгорыя:Гарады Ніжняй Саксоніі
Катэгорыя:Курорты Германіі
Вітмаршэн

**Вітмаршэн** () — камуна ў Германіі, у зямлі Ніжняя Саксонія. Уваходзіць у склад раёна Графства Бентгайм. Насельніцтва —  (на 31 снежня 2010 года). Плошча — 119,84 км². Афіцыйны код — 03 4 56 025.

Камуна падзяляецца на 6 сельскіх акруг.

Падчас Другой сусветнай вайны тут знаходзіўся працоўны лагер для ваеннапалонных.

Катэгорыя:Камуны Ніжняй Саксоніі
Шэфіка Ісмаілаўна Гаспрынская

**Шэфіка Гаспрынская** (,  14 кастрычніка 1886, Бахчысарай, Таўрычаская губерня, Расійская імперыя — 31 жніўня 1975, Стамбул, Турцыя) — лідар крымскататарскага руху «Выканаўчы камітэт мусульманак Крыма» («Кадынлар гюню»), які дзейнічаў у Крыме на пачатку дваццатага стагоддзя. З яе імем звязана ўнікальнае для іслама таго часу з’ява, як жаночы мусульманскі рух.

Дачка вядомага крымскататарскага асветніка, лідара джадыдызму Ісмаіла Гаспрынскага. Жонка аднаго з заснавальнікаў Азербайджанскай Дэмакратычнай Рэспублікі, Насіб-бека Усубекава.

## Дзейнасць 
У 1905 годзе Шэфіка Гаспрынская стала рэдактарам створанага яе бацькам Ісмаілам Гаспрынскім першага ў Крыме мусульманскага жаночага часопіса «Алем-і нісван» («Жаночы свет»), дадаткі да газеты «Тэрджыман», якія выходзілі ў свет на крымскататарскай мове.

1—11 мая 1917 года Шэфіка Гаспрынская прымала ўдзел у складзе Крымскай дэлегацыі ў працы I Усерасійскага мусульманскага з’езда ў Маскве. Пазней яна была абрана дэлегатам i Курултая крымскататарскага народа, які адбыўся ў Бахчысараі 9 снежня 1917 года і была прызначана Нацыянальным урадам крымскататарскага народа дырэктарам Сімферопальскага жаночага педагагічнага вучылішча. Імклівым прасоўваннем крымскіх татараў да вырашэння жаночага пытання ў палітыка-прававой вобласці стала ўключэнне ў Канстытуцыю абвешчанай Крымскай Народнай Рэспублікі у снежні 1917 года пункта аб роўнасці мужчыны і жанчыны. Але гэтыя пачынанні не былі ажыццёўлены ў жыццё.

Пасля разгрому Нацыянальнага самакіравання крымскататарскага народа яна пакідае Крым і пераязджае ў Баку, дзе арганізуе педагагічнае вучылішча.

Пасля звяржэння Нацыянальнага азербайджанскага ўрада, яе муж Насіб-бек Усубекаў быў расстраляны і яна эмігравала ў Турцыю, дзе працавала пасля загадчыцай сіроцкага дома. У 1930 годзе Шэфіка Гаспрынская заснавала і ўзначаліла ў Стамбуле «Саюз крымскататарскіх жанчын». Акрамя гэтага яна займалася праблемамі крымскататарскіх эмігрантаў і дабрачыннасцю.

Шэфіка Гаспрынская (Гаспрынская) памерла 31 жніўня 1975 года у Стамбуле і была пахавана на могілках Зінджырлікую.

## Асабістае жыццё 
Яна выйшла замуж за Насіб-бека Усубекава (Юсіфбейлі) у 1906 годзе. Ад гэтага шлюбу нарадзіліся сын Ніязі і дачка Зехра, але ў сувязі з праблемамі ў мужа Шэфіка Гаспрынская пакінула Гянджу (Елізаветпаль) і вярнулася ў Бахчысарай. У Бахчысараі яна заставалася аж да захопу яго бальшавікамі.

## Літаратура 
* Ганкевич В. Ю. *Роль И. Гаспринского и его семьи в развитии народного образования среди крымскотатарских женщин на рубеже XIX—XX веков*/ Крым и Россия: неразрывные исторические судьбы и культура. Материалы республиканской научно-общественной конференции. — Симферополь, 1994, стр. 19—21.
* Абдульваапов. Н. *Гапринская Шефика* / Деятели крымскотатарской культуры (1921—1944): Библиографический словарь. — Симферополь: Доля, 1999, стр. 69.

## Спасылкі 
* Жаночае пытанне" на старонках выданняў І. Гаспрынскага і яго ўплыў на развіццё крымскататарскай журналістыкі пачатку XX ст.
Ана Алькаідэ

**Ана Алькаідэ** (ісп.: Ana Alcaide, нар. , , Іспанія) — іспанская спявачка і музыкант, якая грае на нікельхарпе, выканаўца музыкі ў стылі Сярэднявечча, сефардскай музыкі і народнай песні.

## Біяграфія 
Ана Алькаідэ нарадзілася ў Мадрыдзе. З 8 гадоў навучалася ігры на скрыпцы. Скончыла мадрыдскі ўніверсітэт Кампутэнсэ, спецыялізавалася ў галіне біялогіі. Падчас знаходжання ў Швецыі ў рамках праграмы «Эразмус» Ана ўпершыню пазнаёмілася з нікельхарпам або шведскай клавішнай скрыпкай. Пасля вяртання ў Іспанію яна вырашыла сканцэнтравацца на прафесійнай музычнай кар’еры. У наш час Ана жыве і працуе ў Таледа, завочна навучаючыся ў Мальмскай музычнай акадэміі.

## Творчасць 
У 2006 годзе Ана выпусціла свой першы альбом Viola de Teclas (з ісп. «клавішная скрыпка»). У альбоме Como la Luna y el Sol, які выйшаў праз два гады, яна дэбютавала і як спявачка. Аснову альбома складаюць народныя іспанскія і сефардскія мелодыі.

Цяпер Ана выступае не толькі як салістка, але і ўваходзіць у склад ансамбля Nemo.

Катэгорыя:Спевакі і спявачкі Іспаніі
Суперфекундацыя

**Суперфекундацыя** ( «звышапладненне») — апладненне двух або больш яйцаклетак аднаго авуляцыйнага перыяду сперматазоідамі розных мужчынскіх асобін.

Апладненне некалькіх яйцаклетак рознымі сперматазоідамі звычайна адбываецца на працягу некалькіх гадзін або дзён пасля першага акта апладнення ў дадзеным авуляцыйным перыядзе. Сперматазоіды могуць існаваць ўнутры цела самкі на працягу 4-5 дзён. Пасля авуляцыі яйцаклетка здольная да апладнення на працягу 12-48 гадзін.

Апладненне яйцаклетак сперматазоідамі ад розных самцоў вельмі рэдка сустракаецца сярод людзей. У выпадках аспрэчвання бацькоўства суперфекундацыя выяўляецца ў 2,4 % бацькоў з адным дзіцем, але досыць часта ў котак і асабліва часта ў сабак. Лічыцца, што бяздомныя сабакі могуць прыносіць у прыплодзе шчанюкоў, усе бацькі якіх-розныя. Тэарэтычна яйкаклеткі жанчыны, якая мела неабаронены палавы акт з двума і больш мужчынамі ў кароткі перыяд часу ў момант авуляцыі, могуць быць аплодненыя сперматазоідамі розных самцоў.

У грэчаскай міфалогіі блізнюк Геракла, , быў сынам не Зеўса (бацькі Геракла), а смяротнага мужчыны . Леда, гераіня іншага старажытнагрэчаскага міфа, зацяжарыла чатырма дзецьмі ад двух палавых партнёраў: двума ( і Алена) — ад Зеўса і двума ( і Клітэмнестра) — ад Тындарэя.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Размнажэнне