open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Барбара Краўзэ

**Барбара Краўзэ** (; нар. , Усходні Берлін) — германская плыўчыха, трохразовая алімпійская чэмпіёнка, двухразовая чэмпіёнка свету і Еўропы, васьміразовая рэкардсменка свету.

На Алімпійскіх гульнях 1980 года ў Маскве заваявала залатыя медалі ў плаванні на 100 і 200 м вольным стылем, а таксама ў складзе зборнай ГДР у эстафеце 4×100 м вольным стылем.

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Берліне
Катэгорыя:Плыўцы ГДР
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны ад ГДР
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны па плаванні
Катэгорыя:Плыўцы на летніх Алімпійскіх гульнях 1980 года
Катэгорыя:Чэмпіёны летніх Алімпійскіх гульняў 1980 года
Катэгорыя:Чэмпіёны свету па плаванні
Катэгорыя:Чэмпіёны Еўропы па плаванні
Вішняк

**Вішняк** — прозвішча, тапонім.

## Прозвішча 
* Арцём Віктаравіч Вішняк — беларускі фуібаліст

## Тапонім 
* Вішняк (Лёзненскі раён)
Аляксандр Анатолевіч Еўтуховіч

**Аляксандр Еўтуховіч** (нар. , Іванава, Брэсцкая вобласць) — беларускі футбаліст, нападнік мар’інагорскай «Вікторыі».

## Клубная кар’ера 
Пачынаў кар’еру ў моладзевай камандзе мінскага «Дынама». У жніўні 2020 года на правах арэнды перайшоў у клуб «Ашмяны-БДУФК». З пачатку 2021 года пачаў выступаць у Другой лізе за мар’інагорскую «Вікторыю», дзе гуляў на працягу двух сезонаў.

У пачатку 2023 года далучыўся да «Іванава», а ў ліпені вярнуўся ў «Вікторыю».

## Міжнародная кар’ера 
Выступаў за зборную Беларусі па футболе U-17, у кастрычніку 2017 года выступаў у слкдазе зборнай у адборачным раўндзе чэмпіянату Еўропы.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі ФК Дынама Мінск
Катэгорыя:Ігракі ФК Ашмяны-БДУФК
Катэгорыя:Ігракі ФК Вікторыя Мар’іна Горка
Катэгорыя:Ігракі ФК Іванава
Этэль Лэкі

**Этэль Міні Лэкі** (, у замужжы **Уоткінс**, ; , Чыкага, Ілінойс — , Ньюберы-Парк, Каліфорнія) — амерыканская плыўчыха, двухразовая чэмпіёнка летніх Алімпійскіх гульняў 1924 года.

## Біяграфія 
Этэль Міні Лэкі нарадзілася ў 1907 годзе ў Чыкага. У 3-гадовым узросце навучылася плаваць. На летніх Алімпійскіх гульнях 1924 года яна перамагла на дыстанцыі 100 м вольным стылем, а таксама ў складзе зборнай ЗША ў эстафеце 4 × 100 метраў вольным стылем, у абодвух выпадках усталяваўшы новы алімпійскі рэкорд. Яна стала таксама першай жанчынай у свеце, якая праплыла 100 ярдаў вольным стылем хутчэй чым за хвіліну. Пасля завяршэння кар’еры выйшла замуж за весляра Біла Уоткінса. У 1969 годзе яна была ўключана ў Залу Славы сусветнага плавання. Памерла ў 1979 годзе ў Каліфорніі на 73-м годзе жыцця.

Катэгорыя:Плыўцы ЗША
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны ад ЗША
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны па плаванні
Катэгорыя:Чэмпіёны летніх Алімпійскіх гульняў 1924 года
Катэгорыя:Плыўцы на летніх Алімпійскіх гульнях 1924 года
Мэдысан

**Мэдысан** () — англамоўныя імя, прозвішча і тапонім.

## Вядомыя носьбіты 
* Джэймс Мэдысан — 4-ы прэзідэнт ЗША
* Долі Мэдысан — першая лэдзі ЗША
* Майкі Мэдысан — амерыканская актрыса
* Хелен Мэдысан — амерыканская плыўчыха, алімпійская чэмпіёнка
Мюнхенскі ўніверсітэт Бундэсвера

**Мюнхенскі ўніверсітэт Бундэсвера** () — нямецкая дзяржаўная спецыялізаваная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Мюнхен.

## Агульная характарыстыка 
Універсітэт быў заснаваны ў 1973 годзе па ініцыятыве тагачаснага федэральнага міністра абароны Гельмута Шміта. Гэта адзін з двух універсітэтаў Бундэсвера, у якіх нямецкая армія навучае сваіх кандыдатаў у афіцэры і маладых афіцэраў. Універсітэт уваходзіць у структуру і кіруецца Федэральным міністэрствам абароны.

Універсітэт звычайна даступны салдатам, якія з'яўляюцца афіцэрамі і кандыдатамі ў афіцэры арміі Германіі. У цяперашні час каля 3 000 студэнтаў вучацца па базавых праграмах вучэльні, у тым ліку 400 жанчын. Каля 50 афіцэраў узброеных сіл краін-саюзніц НАТА таксама штогод сканчаюць вучобу ў Мюнхене. Акрамя таго, ва ўніверсітэце таксама вучацца і цывільныя студэнты. З 2002 года невялікая колькасць нямецкіх цывільных студэнтаў (напрыклад, 270 чалавек у 2019 годзе) вучацца ва ўніверсітэце. Іх навучанне фінансуецца іхнім будучым працадаўцам, у асноўным буйнымі прамысловымі і страхавымі кампаніямі; яны вучацца ў асноўным па праграмах эканамічнага і тэхнічнага навучання.

## Факультэты 
* Факультэт будаўнічай інжынерыі і навук аб навакольным асяроддзі
* Факультэт электратэхнікі і інфармацыйных тэхналогій
* Факультэт камп'ютарных навук
* Факультэт аэракасмічнай тэхнікі
* Факультэт гуманітарных навук
* Факультэт дзяржаўных і сацыяльных навук
* Факультэт эканамічных і арганізацыйных навук
* Факультэт бізнес-адміністравання (узровень тэхнікума)
* Факультэт электратэхнікі і тэхнічнай інфарматыкі (узровень тэхнікума)
* Факультэт машынабудавання (узровень тэхнікума)

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Універсітэты Германіі
Dolichovespula norwegica

**Dolichovespula norwegica** — від сямейства сапраўдных вос.

## Распаўсюджанне 
Галарктыка.

## Апісанне 
Маткі дасягаюць даўжыні ад 15 да 19 мм, рабочыя — ад 12 да 15 мм, самцы — ад 14 да 16 мм. Грамадскія восы, якія будуюць «папяровыя» надземныя гнёзды.

## Літаратура 
* Dubatolov, V.V. 1998. Social wasps (Hymenoptera, Vespidae: Polistinae, Vespinae) of Siberia in the collection of Siberian Zoological Museum. — Far Eastern Entomologist 57: 1-11.
* Eck, R. 1981. Zur Verbreitung und Variabilität von Dolichovespula norwegica (Hymenoptera, Vespidae). — Entomologische Abhandlungen. Staatliches Museum für Tierkunde in Dresden 44 (7): 133—152.

## Спасылкі 
* Dolichovespula (неопр.). Дата обращения: 7 марта 2010. Архивировано 19 апреля 2012 года.
* Bugguide: *Yellowjackets & Hornets trhough a lens*

Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1781 годзе
Катэгорыя:Біялагічныя артыкулы без ITIS
Катэгорыя:Сапраўдныя восы
Мюнхенская акадэмія выяўленчага мастацтва

**Мюнхенская акадэмія выяўленчага мастацтва** () — нямецкая дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова з сядзібай у горадзе Мюнхен.

## Гісторыя 
Акадэмія з’яўляецца адной з самых аўтарытэтных і адной з найстарэйшых мастацкіх вучэльняў Германіі. Гісторыя акадэміі ўзыходзіць да XVIII стагоддзя, да заснавання ў 1770 годзе курфюрстам Максіміліянам ІІІ так званай Школы малявання. Акадэмія выяўленчага мастацтва была ператворана ў 1808 годзе каралём Баварыі Максіміліянам I у Каралеўскую акадэмію прыгожых мастацтваў.

Умоўнай назвай «Мюнхенская школа» называюць таксама групу мастакоў, якія працавалі ў Мюнхене або навучаліся ў акадэміі з 1850 па 1918 год. Карціны іх характарызуюцца натуралістычнасцю і цёмнай святлаценю. Тыповыя сюжэты жывапісу ўключаюць пейзажы, партрэты, нацюрморты і жывапіс на гістарычную тэматыку.

У 1946 годзе Каралеўская акадэмія прыгожых мастацтваў была аб’яднаная са Школай мастацтваў і рамёстваў і Школай прыкладнога мастацтва. У 1953 годзе назва навучальнай установы была зменена на цяперашнюю.

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Універсітэты Германіі
Сяргей Аляксандравіч Бялоў

**Сяргей Аляксандравіч Бялоў** (;  — ) — савецкі баскетбаліст, трэнер, алімпійскі чэмпіён 1972 года, двухразовы чэмпіён свету (1967 і 1974), адзін з самых знакамітых гульцоў савецкага і еўрапейскага баскетбола XX стагоддзя. Заслужаны майстар спорту СССР (1969), заслужаны трэнер СССР, заслужаны трэнер Расіі (1994), заслужаны работнік фізічнай культуры Расійскай Федэрацыі, член Залы славы баскетбола.

Скончыў МАДІФК па спецыяльнасці «трэнер-выкладчык» (1977).

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Томскай вобласці
Катэгорыя:Баскетбалісты СССР
Катэгорыя:Баскетбольныя трэнеры СССР
Катэгорыя:Баскетбольныя трэнеры Расіі
Катэгорыя:Ігракі ЦСКА Масква (баскетбол)
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны ад СССР
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны па баскетболе
Катэгорыя:Чэмпіёны летніх Алімпійскіх гульняў 1972 года
Катэгорыя:Бронзавыя прызёры летніх Алімпійскіх гульняў 1968 года
Катэгорыя:Бронзавыя прызёры летніх Алімпійскіх гульняў 1976 года
Катэгорыя:Бронзавыя прызёры летніх Алімпійскіх гульняў 1980 года
Катэгорыя:Баскетбалісты на летніх Алімпійскіх гульнях 1968 года
Катэгорыя:Баскетбалісты на летніх Алімпійскіх гульнях 1972 года
Катэгорыя:Баскетбалісты на летніх Алімпійскіх гульнях 1976 года
Катэгорыя:Баскетбалісты на летніх Алімпійскіх гульнях 1980 года
Катэгорыя:Чэмпіёны свету па баскетболе
Катэгорыя:Чэмпіёны Еўропы па баскетболе
Катэгорыя:Спартыўныя функцыянеры Расіі
Катэгорыя:Члены баскетбольнай Залы славы
Катэгорыя:Заслужаныя трэнеры Расіі
Катэгорыя:Заслужаныя трэнеры СССР
Катэгорыя:Заслужаныя майстры спорту СССР
Катэгорыя:Узнагароджаныя медалём «За працоўную адзнаку»
Катэгорыя:Кавалеры ордэна «Знак Пашаны»
Катэгорыя:Кавалеры ордэна Пашаны
Катэгорыя:Трэнеры мужчынскай зборнай Расіі па баскетболе
Карл Дзім

**Карл Дзім** (ням. Carl Diem, ,  — , ) — нямецкі палітык, публіцыст, навуковец, тэарэтык і гісторык спартыўнага руху, упершыню рэалізаваў ідэю эстафеты з факелам з Алімпіі да месца правядзення Алімпійскіх гульняў. Пасля міжнароднага поспеху Алімпійскіх гульняў 1936 года ў Берліне быў утвораны Алімпійскі навучальны інстытут на чале з Карлам Дзімам, які стварыў трохтомны твор «Алімпійскі агонь» (ням. Olympische Flamme). Гэты трохтомнік па яго прапагандысцкім значэнні прыраўноўваўся да фільма Лені Рыфеншталь «Алімпія».
Швет

**Швет** () — горад у Германіі, у зямлі Брандэнбург. Уваходзіць у склад раёна Укермарк. Насельніцтва — 34 035 чалавек (на 31 снежня 2010 года). Займае плошчу 200,11 км². Афіцыйны код — 12 0 73 532.

## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Брыта Штэфэн (нар. 1983) — нямецкая плыўчыха, алімпійская чэмпіёнка

Катэгорыя:Гарады Брандэнбурга
Іаган Петэр Хебель

**Іаган Петэр Хебель** або **Гебель** (; ,  — , Шветцынген) — нямецкі пісьменнік, багаслоў і педагог.

Хебель нарадзіўся ў беднай сям’і. Яго бацька памёр ад тыфу, калі Іагану Петэру быў адзін год. Дзяцінства ён правёў як у горадзе Базель, так і ў вёсцы сваёй маці, Хаўзен-ім-Візенталь. Калі яму было 13 гадоў, яго маці памерла. Дзякуючы фінансавай дапамозе добразычліўцаў Хебель змог вучыцца ў гімназіі ў Карлсруэ. У 1780 годзе ён скончыў тэалагічны факультэт Эрлангенскага ўніверсітэта і пачаў працаваць настаўнікам.

У сваім зборніку «Алеманскія вершы» ён апісаў цяжкое жыццё сялян, але і ідылічнае сельскае жыццё. З 1808 па 1815 год ён выдаваў календары са сваімі апавяданнямі, анекдотамі і навеламі.
Эма Мак-Кеан

**Эма Мак-Кеан** (; ) — аўстралійская плыўчыха, 6-разовая алімпійская чэмпіёнка (2016, 2020, 2024). Выйграла 20 медалёў, у тым ліку пяць залатых, на чэмпіянатах свету па водных відах спорту; і 20 медалёў, у тым ліку 14 залатых, на Гульнях Садружнасці ў Глазга 2014 года, Голд-Косце 2018 года і Бірмінгеме 2022 года . Рэкардсменка сярод усіх аўстралійцаў па колькасці алімпійскіх узнагарод за кар’еру (14) і па колькасці залатых узнагарод (6). Па колькасці медалёў на адных Алімпійскіх гульнях сярод жанчын дзеліць рэкорд з савецкай гімнасткай Марыяй Гарахоўскай (па 7).

## Зноскі 
Катэгорыя:Плыўцы Аўстраліі
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны ад Аўстраліі
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны па плаванні
Катэгорыя:Чэмпіёны летніх Алімпійскіх гульняў 2016 года
Катэгорыя:Чэмпіёны летніх Алімпійскіх гульняў 2020 года
Катэгорыя:Сярэбраныя прызёры летніх Алімпійскіх гульняў 2016 года
Катэгорыя:Бронзавыя прызёры летніх Алімпійскіх гульняў 2016 года
Катэгорыя:Бронзавыя прызёры летніх Алімпійскіх гульняў 2020 года
Катэгорыя:Плыўцы на летніх Алімпійскіх гульнях 2016 года
Катэгорыя:Плыўцы на летніх Алімпійскіх гульнях 2020 года
Хелен Мэдысан

**Хелен Эма Мэдысан** (; , Саўт-Бенд, штат Вашынгтон, ЗША — , , штат Вашынгтон, ЗША) — амерыканская плыўчыха, трохразовая чэмпіёнка Алімпійскіх гульняў 1932 года ў Лос-Анджэлесе, шматразовая рэкардсменка свету.

У перыяд паміж 1930 і 1931 гадамі яна пабіла 16 сусветных рэкордаў. На летняй Алімпіядзе 1932 года выйграла 3 залатыя медалі, усталяваўшы 2 сусветныя і 1 алімпійскі рэкорды. Пасля завяршэння кар’еры стала інструктарам па плаванні. Памерла ад раку гартані ў 1970 годзе ў Сіэтле. У 1966 годзе была ўключана ў міжнародную залу славы плавання, а ў 1992 годзе — у Алімпійскую залу славы ЗША.

Катэгорыя:Плыўцы ЗША
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны ад ЗША
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны па плаванні
Катэгорыя:Чэмпіёны летніх Алімпійскіх гульняў 1932 года
Катэгорыя:Плыўцы на летніх Алімпійскіх гульнях 1932 года
Катэгорыя:Памерлі ад раку гартані
Нюрнбергская акадэмія выяўленчага мастацтва

**Нюрнбергская акадэмія выяўленчага мастацтва** () — нямецкая дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова з сядзібай у горадзе Нюрнберг.

## Агульная характарыстыка 
Гэта першая мастацкая акадэмія ў нямецкамоўных краях. З навучаннем каля 320 студэнтаў яна ўваходзіць у пералік самых малых вучэльняў Германіі і прапануе розныя праграмы навучання ў галіне мастацтва, графічнага дызайну, камунікацыйнага дызайну, ювелірных вырабаў і абсталявання, мастацкай адукацыі, выкладання мастацтва ў сярэдняй школе, а таксама жывых формаў мастацтва (магістарская праграма).

Заняткі ўключаюць вывучэнне выяўленчага мастацтва, скульптуры, выяўленчага мастацтва, жывапісу, мастацкіх канцэпцый, мастацкай адукацыі, ювелірнай справы, а таксама графічнага дызайну. Існуюць магістарскія праграмы па архітэктуры і ўрбаністыцы, мастацтву і арганізацыі грамадскай прасторы.

Сёння навучанне праходзіць у ансамблі празрыстых павільёнаў, спраектаваных нямецкім архітэктарам Сепам Руфам. Размешчаны ён на ўскраіне горада, кампус стварае інтэнсіўную рабочую атмасферу. У выставачнай зале акадэміі і ў галерэі акадэміі маладыя мастакі публічна прадстаўляюць свае работы. У дадатак да асноўнага размяшчэння ў раёне Зерзабельсхоф у Нюрнбергу вучэльня з 1985 года выкарыстоўвае памяшканне ў гістарычным імператарскім замку ў Лаўфэ ў якасці філіяла для правядзення заняткаў па мастацкай адукацыі і мастацкай педагогіцы.

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Універсітэты Германіі
Катэгорыя:Нюрнберг
Брыта Штэфен

**Брыта Штэфэн** (; нар. , Швет) — нямецкая плыўчыха, двухразовая алімпійская чэмпіёнка, двухразовая чэмпіёнка свету і шматразовая чэмпіёнка Еўропы. Рэкардсменка свету. Спецыялізуецца ў плаванні вольным стылем на кароткія дыстанцыі (50 і 100 метраў).

Першага сур’ёзнага поспеху дабілася ў 1999 годзе, выйграўшы шэсць чэмпіёнскіх тытулаў на юнацкім чэмпіянаце Еўропы, у 2000 годзе была ўключана ў алімпійскую зборную Германіі на гульні ў Сіднеі, дзе ў складзе эстафетнай каманды ў заплыве 4 × 200 м плавання вольным стылем стала ўладальніцай бронзавага медаля. Пасля завяршэння Алімпіяды на год сышла з вялікага спорту, дзеля атрымання адукацыі. Наступнага поспеху дабілася ў 2006 годзе на чэмпіянаце Еўропы, на якім выйграла 4 залатыя ўзнагароды, пабіўшы пры гэтым 3 сусветныя рэкорды (на стометроўцы вольным стылем і два ў складзе зборнай Германіі ў эстафетных заплывах). На чэмпіянаце свету 2007 года ў Мельбурне атрымала дзве срэбраныя ўзнагароды ў эстафетных заплывах. На Алімпійскіх гульнях 2008 года ў Пекіне Брыта становіцца двухразовай алімпійскай чэмпіёнкай, дабіўшыся поспеху ў заплывах на 50 і 100 метраў вольным стылем, пры гэтым у чарговы раз пабіўшы сусветны рэкорд на 100 метрах. У 2009 годзе на чэмпіянаце свету ў Рыме спартсменка ўпершыню становіцца чэмпіёнкай свету, выйграўшы заплывы на 50 і 100 метраў, паралельна абнавіўшы сусветныя рэкорды на абедзвюх дыстанцыях.

Катэгорыя:Плыўцы Германіі
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны па плаванні
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны ад Германіі
Катэгорыя:Чэмпіёны летніх Алімпійскіх гульняў 2008 года
Катэгорыя:Бронзавыя прызёры летніх Алімпійскіх гульняў 2000 года
Катэгорыя:Плыўцы на летніх Алімпійскіх гульнях 2000 года
Катэгорыя:Плыўцы на летніх Алімпійскіх гульнях 2004 года
Катэгорыя:Плыўцы на летніх Алімпійскіх гульнях 2008 года
Катэгорыя:Плыўцы на летніх Алімпійскіх гульнях 2012 года
Катэгорыя:Чэмпіёны свету па плаванні
Катэгорыя:Чэмпіёны Еўропы па плаванні
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Брандэнбургу
Бабельсбергскі ўніверсітэт кінематаграфіі імя Конрада Вольфа

**Бабельсбергскі ўніверсітэт кінематаграфіі імя Конрада Вольфа** () — нямецкая дзяржаўная спецыялізаваная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Патсдам.

## Агульная характарыстыка 
Вучэльня з'яўляецца старэйшй і буйнейшай кінашколай Германіі і адзінай у рэйтынгу нямецкіх універсітэтаў з 2014 года. Яна таксама з'яўляецца адзінай мастацкай ВНУ Брандэнбурга і размешчана паблізу кінастудыі.

Установа была заснавана 1 лістапада 1954 года як Нямецкая акадэмія кінамастацтва ў Бабельсбергскім палацы ў Патсдаме, а ў 1969 годзе яна была перайменавана ў Акадэмію кіно і тэлебачання ГДР. У 1985 годзе яна была названа ў гонар рэжысёра Конрада Вольфа. 8 ліпеня 2014 года вучэльне быў прысвоены статус універсітэта.

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Універсітэты Германіі
Вундэркінд

пачаў складаць музыку ва ўзросце 5 гадоў]]
**Вундэркінд** (, літаральна: цуда-дзіця) — дзіця, якое ад прыроды валодае выключнымі здольнасцямі, талентам.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Педагогіка
Катэгорыя:Адоранасць
Катэгорыя:Дзяцінства
Спіс дэпутатаў Вярхоўнага Савета БССР 11-га склікання

Спіс дэпутатаў Вярхоўнага Савета БССР 11-га склікання. Выбары прайшлі 24 лютага 1985 года.

## Спіс дэпутатаў (няпоўны): 
# Міхаіл Міхайлавіч Анікееў
# Веніямін Георгіевіч Балуеў
# Генадзь Георгіевіч Барташэвіч
# Віктар Лявонцьевіч Більдзюкевіч
# Аляксандр Мікалаевіч Булавіцкі
# Генадзь Бураўкін
# Васіль Быкаў
# Уладзімір Лявонцьевіч Бядуля
# Іосіф Робертавіч Варановіч
# Уладзімір Лукіч Верхавец
# Уладзімір Іванавіч Ганчарык
# Ніл Гілевіч
# Іван Міхайлавіч Грыцук
# Анатоль Емяльянавіч Гурыновіч
# Мікалай Уладзіміравіч Даменікан 
# Міхаіл Дзмітрыевіч Дзеруноў
# Міхаіл Іванавіч Дзямчук
# Анатоль Міхайлавіч Жук 
# Аляксандр Аляксандравіч Здановіч
# Міхаіл Васілевіч Кавалёў
# Аляксандр Цімафеевіч Караткевіч
# Мікалай Трафімавіч Каўко
# Іван Альбінавіч Кенік
# Кандрат Крапіва
# Аляксандр Трыфанавіч Кузьмін
# Уладзімір Панцялеевіч Кулакоў
# Міхаіл Іванавіч Лагір
# Ніна Мікалаеўна Мазай
# Мікалай Аляксандравіч Макаед
# Юрый Міхайлавіч Міхневіч
# Мікалай Максімавіч Мяшкоў
# Іван Мікалаевіч Нікітчанка
# Анатоль Мікалаевіч Новікаў
# Пімен Панчанка
# Мікалай Ільіч Пахомаў
# Савелій Яфімавіч Паўлаў
# Віктар Аляксеевіч Піскароў
# Расціслаў Пятровіч Платонаў
# Эдуард Аляксандравіч Пятровіч
# Яўген Іванавіч Радзецкі
# Уладзімір Антонавіч Ралько
# Мікалай Іванавіч Рош
# Міхаіл Андрэевіч Савіцкі
# Аляксей Сцяпанавіч Скакун
# Мікалай Мікітавіч Слюнькоў
# Барыс Іванавіч Сцяпанаў
# Георгій Сцяпанавіч Тарнаўскі
# Аркадзь Апанасавіч Тоўсцік
# Альфонс Ільіч Тышкевіч
# Уладзімір Мікалаевіч Нічыпаровіч
# Уладзімір Сяргеевіч Улашчык
# Леанід Сямёнавіч Фірысанаў
# Уладзімір Паўлавіч Шаплыка
# Васіль Іванавіч Шарапаў
# Расціслаў Іванавіч Янкоўскі

11
Ігар Паўлавіч Бурмістраў

**Ігар Паўлавіч Бурмістраў** (нар. ) — беларускі военачальнік. Першы намеснік камандуючага ўнутранымі войскамі – начальнік штаба з 2018 года, генерал-маёр (2019).

## Біяграфія 
Нарадзіўся 30 верасня 1968 года.

Быў камандзірам вайсковай часткі № 5530 унутраных войскаў МУС у Полацку.

З 22 ліпеня 2008 па 24 кастрычніка 2008 года з’яўляўся камандзірам 6-й асобнай спецыяльнай міліцэйскай брыгады ўнутраных войскаў МУС у Гомелі.

З канца 2008 года з’яўляўся камандзірам вайсковай часткі 5448 унутраных войскаў МУС у Мінску.

У 2014—2018 гадах працаваў першым намеснікам начальніка аператыўнай і баявой падрыхтоўкі ўнутраных войскаў. З’яўляўся намеснікам камандуючага ўнутранымі войскамі — начальнікам аператыўнай і баявой падрыхтоўкі; часова выконваючым абавязкі камандуючага ўнутранымі войскамі.

1 лютага 2018 года прызначаны першым намеснікам камандуючага ўнутранымі войскамі МУС — начальнікам штаба. 2 ліпеня 2019 года Бурмістраву прысвоена воінскае званне генерал-маёра.

## Узнагароды 
* ордэн «За службу Радзіме» III ступені,
* медаль «За бездакорную службу» III ступені,
* медаль «За бездакорную службу» II ступені.

## Санкцыі ЕС, іншых краін 
17 снежня 2020 года быў унесены ў чорны спіс Еўрасаюза. Савет Еўрапейскага саюза пры ўвядзенні санкцый адзначыў, што Бурмістраў як першы намеснік камандуючага ўнутранымі войскамі МУС нясе адказнасць за кампанію рэпрэсій і запалохвання, якую праводзяць унутраныя войскі пад яго камандаваннем пасля прэзідэнцкіх выбараў 2020 года, у прыватнасці адвольныя арышты і жорсткае абыходжанне, у тым ліку катаванні, мірных дэманстрантаў, а таксама запалохванне і гвалт у дачыненні да журналістаў.

26 студзеня 2021 года да снежаньскага пакета санкцый ЕС далучыліся Албанія, Ісландыя, Ліхтэнштэйн, Нарвегія, Паўночная Македонія, Чарнагорыя. Вялікабрытанія ўнесла Бурмістрава ў свой санкцыйны спіс 18 лютага 2021 года, Швейцарыя — 22 сакавіка 2021 года.

## Зноскі 
Катэгорыя:Генерал-маёры (Беларусь)
Катэгорыя:Беларускія асобы ў Чорным спісе ЕС
Іванішчавіцкі сельсавет

**Іванішча́віцкі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Слаўгарадскага раёна Магілёўскай вобласці. Цэнтр — вёска Іванішчавічы.

Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Прапойскага раёна Магілёўскай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Прапойскім раёне БССР, з 20 лютага 1938 года — Магілёўскай вобласці. 23 мая 1945 года Прапойскі раён быў перайменаваны ў Слаўгарадскі. 16 ліпеня 1954 года сельсавет скасаваны, яго тэрыторыя далучана да Лапаціцкага сельсавета.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Слаўгарадскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1954 годзе
Aethes kindermanniana

**Aethes kindermanniana** — від молі сямейства ліставёртак. Быў апісаны  ў 1830 годзе. Сустракаецца на Сардзініі і ў Даніі, Германіі, Францыі, Іспаніі, Італіі, Швейцарыі, Аўстрыі, у Чэхіі, Славакіі, Польшчы, Венгрыі, Румыніі, Нарвегіі, Швецыі, Фінляндыі, ў Прыбалтыцы, Украіне, Расіі і Малой Азіі. Від таксама быў зафіксаваны з Паўночнай Амерыкі.

Размах крылаў складае 13-17 мм. Лёт імага ў сакавіку і з мая па жнівень.

Лічынкі сілкуюцца на , відах роду  і . Лічынкі можна знайсці амаль круглы год.

Катэгорыя:Молі
Катэгорыя:Ліставёрткі
Здарэнне ў школе ў Рацічах

**Надзвычайнае здарэнне ў школе аграгарадка Рацічы** адбылося 11 лютага 2016 года, 42 школьнікі з атручваннем невядомым рэчывам былі шпіталізаваныя, з іх 4 — у рэанімацыю.

## Ход падзей
У аграгарадку Рацічы 42 школьнікам раптам стала дрэнна падчас школьнай лінейкі: дзеці страчвалі прытомнасць адзін за адным. Да рацічскай сярэдняй школы прыехалі 8 экіпажаў хуткай медыцынскай дапамогі. Некаторыя бацькі самі везлі дзяцей у бальніцу горада Гродна. Стан дарослых быў таксама на мяжы свядомасці, але да прыезду лекараў настаўнікі імкнуліся аказаць мінімальную дапамогу дзецям. Усё здарылася менш, чым за дзве гадзіны.

У выніку з атручваннем былі шпіталізаваны 42 дзіцяці, а мясцовая школа з-за надзвычайнага здарэння зачынена. Следчы камітэт пачаў крымінальную справу па факце службовай халатнасці. Дакладная прычына здарэння невядомая, меркаваная прычына — атручэнне невядомым рэчывам. На месца здарэння прыбылі каманды экспертаў, у школе і акрузе працавалі дзясяткі супрацоўнікаў МНС, санстанцыі, міліцыі і Следчага камітэта. Былі пабраныя пробы вады, паветра, разрэзана падлога там, дзе праходзіла лінейка.

Праз суткі амаль усіх дзяцей выпісалі з бальніцы ў сувязі з нармальным станам, але школьнікі былі напраўлены на працяг вучобы ў школу гарадскога пасёлка Сапоцкін. Адукацыйны працэс у сярэдняй школе Рацічаў быў адноўлены 28 траўня.

Праз год пасля падзей так і не з’явілася афіцыйнай версіі надзвычайнага выпадку. Працоўная версія следства — угарны газ.

## Спасылкі 
* Отравление детей в Ратичской школе на Sputnik.by
* ЧП под Гродно: 35 школьников отравились неизвестным веществом на Хартыя'97

* TUT.BY 
* БелаПАН 
* Беларускі партызан 
* Газета.ру

Катэгорыя:2016 год у Беларусі
Катэгорыя:Падзеі 11 лютага
Катэгорыя:Люты 2016 года
Катэгорыя:Рацічы
Archinemapogon yildizae

***Archinemapogon yildizae*** — від моляў сямейства . Апісаны ў 1981 годзе. Сустракаецца на большай частцы Еўропы, апроч Ірландыі, Бельгіі, Люксембурга, Нідэрландаў, а таксама Пірэнейскага паўвострава і большай часткі Балканскага паўвострава. Асяроддзе пражывання — бярозавае рэдкалессе.

Размах крылаў 14-21&nbsp;мм. Лёт імага з мая па ліпень.

Лічынкі кормяцца на грыбах родаў  і , якія растуць на .

Катэгорыя:Молі
Катэгорыя:Сапраўдныя молі
Дж

**Дж** можа азначаць:

* Дж — пазначэнне адзінкі работы джоўль.
* Дж — кірылічны дыграф.
* Дж — кірылічная літара.
Дж (кірыліца)

**Ԫ**, **ԫ** (*лігатура ДЖ*) — літара пашыранай кірыліцы. Форма гэтай літары з’явілася як лігатура кірылічных літараў Д і Ж.

Выкарыстоўвалася ў старых алфавітах для моў комі і асецінскай, а таксама ў адным з старых варыянтаў якуцкага алфавіта. Літара азначае афрыкату .

500px|thumb|left|Альтэрнатыўная форма літары Ԫ у слове «кӕсԫѵтӕј» (у сучаснай арфаграфіі «кӕсджытӕй»). Газета «Рӕстꚉінад», № 1

У некаторых выданнях асецінскай мовай ужывалася асаблівая форма літары, у якой правая частка была круглай (С-падобнай) замест К-падобнай.

## Гл. таксама 
* Дж (дыграф)

## Спасылкі 
* Ԫ на старонцы Scriptsource.org 
* ԫ на старонцы Scriptsource.org 

Катэгорыя:Лігатуры кірыліцы
Севан (значэнні)

**Севан** — тапонім.

## Арменія 
* Севан — возера.
* Севан — горад.

## Казахстан 
* Севан — сяло ў Бухар-Жыраўскім раёне Карагандзінскай вобласці
Севасцьянаў

**Севасцьянаў** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Віталь Іванавіч Севасцьянаў (1935—2010) — лётчык-касманаўт СССР.
* Фёдар Міхайлавіч Севасцьянаў (нар. 1937) — беларускі спявак.
Аляксей Генадзьевіч Нячаеў

**Аляксе́й Гена́дзьевіч Няча́еў** (; нар. , Масква, РСФСР, СССР) — расійскі прадпрымальнік і палітычны дзеяч, прэзідэнт расійскай касметычнай кампаніі «Faberlic», член Агульнарасійскага Народного Фронту, старшыня палітычнай партыі «Новыя людзі» з 8 жніўня 2020 года.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Грамадскія дзеячы Расіі
Катэгорыя:Палітыкі Расіі
Катэгорыя:Педагогі Расіі
Себу (горад)

**Себу́** () — горад і порт на Філіпінах, на ўсходнім узбярэжжы вострава Себу, аміністрацыйны цэнтр правінцыі Себу.

Горад вядомы з XVI стагоддзя. Насельніцтва ў 2001 годзе складала каля 700 000 чалавек.

## Эканоміка 
Себу з’яўляецца буйным гандлёва-размеркавальным цэнтрам сельскагаспадарчага раёна. Вузел аўтамабільных дарог і марскі порт. Дзейнічае міжнародны аэрапорт, прадпрыемствы металаапрацоўчай, нафтаперапрацоўчай, цукровай, алейнай прамысловасці.

## Адукацыя 
У горадзе дзейнічае шэраг універсітэтаў, у тым ліку каталіцкі (з 1595 года).

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Гарады Філіпінаў
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1565 годзе
Габрыэль Дуглас

**Габрыэль Крысціна Вікторыя «Габа» Дуглас** (, нар.  г., Вірджынія, ЗША) — амерыканская гімнастка, трохразовая алімпійская чэмпіёнка (2012 года ў абсалютным і камандным першынствах, 2016 у камандным). Чэмпіёнка свету ў камандным першынстве 2011 года. Першая гімнастка ЗША, якая выйграла каманднае і абсалютная першынство на адной Алімпіядзе і першая афраамерыканскага гімнастка-алімпійская чэмпіёнка.

Катэгорыя:Спартсмены ЗША
Сардана Уладзіміраўна Аўксенцьева

**Сарда́на Уладзі́міраўна Аўксе́нцьева** (; ) — расійская дзяржаўная і палітычная дзеячка. Кіраўніца гарадской акругі «Горад Якуцк» з 17 верасня 2018 года па 14 студзеня 2021 года.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Гісторыкі Расіі
Катэгорыя:Педагогі Расіі
Катэгорыя:Жанчыны-палітыкі Расіі
Катэгорыя:Кіраўнікі гарадоў Расіі
Катэгорыя:Постаці Якуцка
Катэгорыя:Палітыкі XXI стагоддзя
Балтыйская жаночая гандбольная ліга

**Балтыйская жаночая гандбольная ліга** () — міжнароднае спаборніцтва па гандболе сярод жаночых клубных каманд, заснаванае ў 2012 годзе, у якім прымаюць удзел гандбольныя клубы з трох краін: Літвы, Беларусі і Украіны.

## Пераможцы 
## Спасылкі
Кульшыцкі сельсавет

**Ку́льшыцкі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Слаўгарадскага раёна Магілёўскай вобласці Беларусі. Цэнтр — вёска Кульшычы.

Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Прапойскага раёна Магілёўскай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Прапойскім раёне БССР, з 20 лютага 1938 года — Магілёўскай вобласці. 23 мая 1945 года Прапойскі раён быў перайменаваны ў Слаўгарадскі. 30 лістапада 1961 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Ржаўкаўскага сельсавета. З 25 снежня 1962 года ў складзе Быхаўскага раёна, з 6 студзеня 1965 года ў складзе адноўленага Слаўгарадскага раёна. 24 чэрвеня 1992 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Васькавіцкага сельсавета.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / С.Д. Гриневич и др. — Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Т. 2: (1944―1980 гг.). — Минск: «Беларусь», 1987. — 283 с.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Слаўгарадскага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Быхаўскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1992 годзе
Жан-Батыст Лавастр

**Жан-Батыст Лавастр** (,  — ) — французскі мастак-пейзажыст і сцэнограф.

## Біяграфія 
Вучань Эдуара Дэплешэна з 1854 года, потым яго партнёр з 1864 па 1870 год. Яны былі аўтарамі дэкаратыўных карцін у буфеце станцыі Пераш у Ліёне ў 1868 годзе. Жан-Батыст Лавастр пераняў майстэрню разам са сваім братам Жазефам Антуанам (1828—1883) і Эжэнам Карпезам. Яны працавалі для Оперы Гарнье, а таксама для Камеды Франсэз і Аперы-Камік у Парыжы.

На замову Аперы Ле Пелецье ён распрацаваў дэкарацыі, у прыватнасці, для опер «Гамлет» Амбруаза Тама, «Дон Жуан», «Афрыканка» Джакома Меербера. Апера-Камік, столь якога ён намаляваў, абавязаны яму таксама дэкарацыямі для оперы «Жан дэ Нівель» і дэкарацыямі леса для опера «Лакмэ» (абедзве Леа Дэліба), «Манон» Жуля Маснэ і «Казкі Гофмана» Жака Афенбаха.

Жан-Батыст Лавастр з’яўляецца аўтарам столі .

## Бібліяграфія 
* André Roussard, *Dictionnaire des peintres à Montmartre*, Éd. A. Roussard, Paris, 1999, p. 359 

Катэгорыя:Сцэнографы Францыі
Бекетаў

**Бекетаў** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Аляксандр Уладзіміравіч Бекетаў — расійскі фехтавальшчык на шпагах, алімпійскі чэмпіён
* Андрэй Мікалаевіч Бекетаў (батанік)
* Мікалай Мікалаевіч Бекетаў — расійскі фізіка-хімік
Аляксандр Уладзіміравіч Бекетаў

**Аляксандр Уладзіміравіч Бекетаў** (; нар. , Васкрасенск, Маскоўская вобласць) — расійскі фехтавальшчык на шпагах, заслужаны майстар спорту, алімпійскі чэмпіён.

Скончыў Смаленскі дзяржаўны інстытут фізічнай культуры па спецыяльнасці трэнер-выкладчык (1992). Выступаў за «Дынама» (Маскоўская вобласць). У 1996 годзе ўдзельнічаў у летніх Алімпійскіх гульнях у Атланце, дзе заваяваў залаты медаль у асабістым першынстве і срэбраны ў камандным першынстве. Бронзавы прызёр чэмпіянату свету 1989 года камандным першынстве. Чэмпіён Расіі ў 1994 годзе. Узнагароджаны ордэнам Мужнасці (1997).

Катэгорыя:Фехтавальшчыкі Расіі
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны ад Расіі
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны па фехтаванні
Катэгорыя:Фехтавальшчыкі на летніх Алімпійскіх гульнях 1996 года
Катэгорыя:Чэмпіёны летніх Алімпійскіх гульняў 1996 года
Катэгорыя:Сярэбраныя прызёры летніх Алімпійскіх гульняў 1996 года
Катэгорыя:Заслужаныя майстры спорту Расіі
Катэгорыя:Кавалеры ордэна Мужнасці
Дзяніс Уладзіміравіч Панкратаў

**Дзяніс Уладзіміравіч Панкратаў** (; нар. , , РСФСР, СССР) — расійскі плывец, спецыяліст у плаванні батэрфляем, цяпер — спартыўны журналіст, тэлекаментатар і тэлевядучы. Двухразовы алімпійскі чэмпіён, чэмпіён свету, шматразовы чэмпіён Еўропы. Заслужаны майстар спорту Расіі.

Катэгорыя:Плыўцы Расіі
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны ад Расіі
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны па плаванні
Катэгорыя:Чэмпіёны летніх Алімпійскіх гульняў 1996 года
Катэгорыя:Сярэбраныя прызёры летніх Алімпійскіх гульняў 1996 года
Катэгорыя:Плыўцы на летніх Алімпійскіх гульнях 1992 года
Катэгорыя:Плыўцы на летніх Алімпійскіх гульнях 1996 года
Катэгорыя:Плыўцы на летніх Алімпійскіх гульнях 2000 года
Катэгорыя:Чэмпіёны свету па плаванні
Катэгорыя:Чэмпіёны Еўропы па плаванні
Катэгорыя:Журналісты Расіі
Катэгорыя:Спартыўныя журналісты
Катэгорыя:Спартыўныя функцыянеры Расіі
Катэгорыя:Тэлевядучыя Расіі
Катэгорыя:Спартыўныя каментатары
Катэгорыя:Тэлевядучыя НТБ
Катэгорыя:Заслужаныя майстры спорту Расіі
Катэгорыя:Кавалеры ордэна Пашаны
Катэгорыя:Кавалеры ордэна «За заслугі перад Айчынай» 3 ступені
Валянцін Іванавіч Муратаў

**Валянцін Іванавіч Муратаў** (, Маскоўская вобласць, РСФСР, СССР — , , Расія) — савецкі гімнаст, чатырохразовы алімпійскі чэмпіён, наймацнейшы гімнаст 1950-х гадоў. Заслужаны майстар спорту СССР (1952). Абсалютны чэмпіён свету (1954). Чэмпіён свету ў камандным першынстве (1954, 1958), у вольных практыкаваннях (1954) і ў практыкаваннях на перакладзіне (1954). Абсалютны чэмпіён СССР (1953, 1956). Пасля завяршэння спартыўнай кар’еры старшы трэнер зборнай СССР (1950-я — 1960-я гады).

Катэгорыя:Гімнасты СССР
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны па спартыўнай гімнастыцы
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны ад СССР
Катэгорыя:Чэмпіёны летніх Алімпійскіх гульняў 1952 года
Катэгорыя:Чэмпіёны летніх Алімпійскіх гульняў 1956 года
Катэгорыя:Сярэбраныя прызёры летніх Алімпійскіх гульняў 1956 года
Катэгорыя:Гімнасты на летніх Алімпійскіх гульнях 1952 года
Катэгорыя:Гімнасты на летніх Алімпійскіх гульнях 1956 года
Катэгорыя:Чэмпіёны свету па спартыўнай гімнастыцы
Катэгорыя:Члены КПСС
Катэгорыя:Заслужаныя майстры спорту СССР
Катэгорыя:Кавалеры ордэна Леніна
Катэгорыя:Узнагароджаныя медалём «За абарону Масквы»
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Маскоўскай вобласці
Катэгорыя:Трэнеры СССР
Панкратаў

**Панкратаў** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Барыс Алегавіч Панкратаў — беларускі футбаліст
* Дзяніс Уладзіміравіч Панкратаў — расійскі плывец, алімпійскі чэмпіён

## Гл. таксама 
* Панкратава
Давід Адамавіч Рыгерт

**Давід Адамавіч Рыгерт** (нар. , сяло Нагорнае, Какшатаўская вобласць, Казахская ССР, СССР) — неаднаразовы чэмпіён свету, Еўропы, СССР па цяжкай атлетыцы, чэмпіён Алімпійскіх гульняў (1976). На летніх Алімпійскіх гульнях 2004 года ў Афінах— галоўны трэнер зборнай Расіі па цяжкай атлетыцы. Заслужаны трэнер Расіі. Вучань Рудольфа Плюкфельдэра.

## Біяграфія 
Продкі Давіда Рыгерта прыехалі з Германіі ў Расію ў 1740 годзе. У пачатку Вялікай Айчыннай вайны бацькоў Рыгерта, Адама Адамавіча Рыгерта і Лізавету Рудольфаўну Горн, дэпартавалі ў Паўночны Казахстан, дзе ён і нарадзіўся. У 1964 годзе сям’я вярнулася на ранейшае месца жыхарства, на Кубань. Там Давід Рыгерт узяў упершыню ў рукі самаробную штангу. Пасля войска перабраўся ў Шахты, мэтанакіравана, каб трэніравацца ў знакамітага Рудольфа Плюкфельдэра, па яго ж запрашэнні.

Член КПСС з 1977 года. Скончыў Маскоўскі інстытут фізічнай культуры (1978). Давід Рыгерт быў трэнерам зборнай СССР па цяжкай атлетыцы.

Катэгорыя:Члены КПСС
Катэгорыя:Чэмпіёны СССР
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны ад СССР
Катэгорыя:Чэмпіёны летніх Алімпійскіх гульняў 1976 года
Катэгорыя:Цяжкаатлеты на летніх Алімпійскіх гульнях 1980 года
Катэгорыя:Чэмпіёны свету па цяжкай атлетыцы
Катэгорыя:Чэмпіёны Еўропы па цяжкай атлетыцы
Катэгорыя:Заслужаныя трэнеры СССР
Васіль Іванавіч Аляксееў

**Васіль Іванавіч Аляксееў** (; , Пакрова-Шышкіна, Разанская вобласць  — , ) — савецкі цяжкаатлет, заслужаны майстар спорту СССР (1970), заслужаны трэнер СССР (1991), двухразовы алімпійскі чэмпіён (1972, 1976), васьміразовы чэмпіён свету (1970—1977), васьміразовы чэмпіён Еўропы (1970—1975, 1977—1978), сяміразовы чэмпіён СССР (1970—1976).

Катэгорыя:Цяжкаатлеты СССР
Катэгорыя:Чэмпіёны Еўропы па цяжкай атлетыцы
Катэгорыя:Чэмпіёны свету па цяжкай атлетыцы
Катэгорыя:Чэмпіёны СССР
Катэгорыя:Заслужаныя майстры спорту СССР
Барыс Георгіевіч Кузняцоў

**Барыс Георгіевіч Кузняцоў** (; , , РСФСР, СССР — , ) — савецкі баксёр, алімпійскі чэмпіён 1972 года, сярэбраны прызёр чэмпіянату свету 1974 года, чэмпіён СССР (1972, 1974). Заслужаны майстар спорту СССР (1972). Узнагароджаны ордэнам «Знак Пашаны».

Барыс Кузняцоў нарадзіўся 23 лютага 1947 года ў Астрахані. Займацца боксам пачаў у 1958 годзе. Выступаў за «Працоўныя рэзервы» (Астрахань). У 1971 годзе скончыў Астраханскі дзяржаўны педагагічны інстытут. Пасля заканчэння спартовай кар’еры стварыў у г. Астрахані дзіцячую школу па боксе.

Памёр у Астрахані 2 мая 2006 года на 60-м годзе жыцця.
Лемешаў

**Лемешаў** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Вячаслаў Іванавіч Лемешаў — савецкі баксёр, алімпійскі чэмпіён
* Сяргей Якаўлевіч Лемешаў — рускі оперны спявак
Анатоль Аляксандравіч Рошчын

**Анатоль Аляксандравіч Рошчын** (; , Гавердава, Разанская вобласць — , ) — савецкі барэц грэка-рымскага стылю, заслужаны майстар спорту СССР (1963), алімпійскі чэмпіён 1972 года, сярэбраны прызёр Алімпійскіх Гульняў (1964, 1968), трохразовы чэмпіён свету (1963, 1969, 1970), чэмпіён Еўропы (1966), пяціразовы чэмпіён СССР па грэка-рымскай барацьбе, двухразовы чэмпіён СССР (1956, 1960) па самба і сярэбраны прызёр чэмпіянату СССР (1954) па вольнай барацьбе. Палкоўнік запасу. Член КПСС з 1962 года.
Вячаслаў Іванавіч Лемешаў

**Вячаслаў Іванавіч Лемешаў** (,  — , ) — савецкі баксёр-аматар. Алімпійскі чэмпіён 1972 года ў другой сярэдняй вазе (да 75 кг), двухразовы чэмпіён Еўропы 1973 і 1975 гадоў у другой сярэдняй вазе, Чэмпіён СССР 1974 года ў паўцяжкой вазе (да 81 кг). Заслужаны майстар спорту СССР (1972). Выбітны баксёр СССР (1972).

Катэгорыя:Баксёры СССР
Валянцін Рыгоравіч Манкін

**Валянцін Рыгоравіч Манкін** (, сяло Білакаровычы, Олеўскі раён, Жытомірская вобласць — , Віярэджа, Італія) — савецкі яхтсмен, трохразовы алімпійскі чэмпіён, першы ў гісторыі СССР чэмпіён свету па ветразю, заслужаны майстар спорту СССР (1968), заслужаны трэнер СССР, неаднаразовы чэмпіён СССР з 1959 па 1981 гады ў розных класах яхт.

Адзіны ў свеце яхтсмен, які выйграваў залатыя алімпійскія медалі ў трох розных класах: Фін, Тэмпест і Зорны.
Іван Сяргеевіч Ярыгін

**Іван Сяргеевіч Ярыгін** (; , Кемераўская вобласць — , , Стаўрапольскі край) — савецкі і расійскі спартсмен, барэц вольнага стылю; двухразовы алімпійскі чэмпіён. Заслужаны майстар спорту СССР (1972), заслужаны трэнер СССР, суддзя міжнароднай катэгорыі. Спачатку капітан і камсорг Зборнай СССР па вольнай барацьбе, а затым трэнер (1980) і галоўны трэнер (1982) Зборнай СССР па вольнай барацьбе.
Жуль Маснэ

**Жуль Эміль Фрэдэрык Маснэ** (;  — ) — французскі кампазітар, які атрымаў вядомасць дзякуючы сваім операм, якіх налічваецца больш за трыццаць. Часцей за іншых ставіліся дзве оперы — «Манон» (1884) і «Вертэр» (1892). Маснэ таксама пісаў араторыі, балеты, творы для аркестра, музыку да спектакляў, фартэпіянныя п’есы, песні і іншыя музычныя творы.

## Біяграфія 
Яшчэ школьнікам Жуль быў прыняты ў галоўную музычную навучальную ўстанову Францыі — Парыжскую кансерваторыю. Яго настаўнікам быў Амбруаз Тама. Пасля атрымання Рымскай прэміі ў 1863 годзе, Маснэ шмат пісаў у розных жанрах, але менавіта дзякуючы операм ён хутка набыў вядомасць.

У перыяд з 1867 і да канца жыцця ён напісаў больш за 40 сцэнічных твораў у самых разнастайных жанрах: камічныя оперы, інсцэніроўкі класічных міфаў, рамантычныя камедыі, лірычныя драмы, пісаў араторыі, кантаты і балеты. Маснэ выдатна адчуваў тэатр, што і паслужыла прычынай яго поспеху ў парыжскай публікі. Нягледзячы на некаторыя пралікі, ён напісаў шэраг паспяховых твораў, якія зрабілі яго вядучым оперным кампазітарам ў Францыі з канца XIX стагоддзя і да пачатку XX стагоддзя.

Як і многія вядомыя французскія кампазітары таго часу, Маснэ стаў прафесарам Парыжскай кансерваторыі. Ён выкладаў кампазіцыю з 1878 па 1896 год і, толькі пасля смерці дырэктара Амбруаза Тама, падаў у адстаўку. Сярод яго вучняў былі Гюстаў Шарпанцье, Эрнест Шасон, Рэйнальда Ан і Габрыэль П’ернэ.
Балтыйская жаночая гандбольная ліга 2016/2017

**Балтыйская жаночая гандбольная ліга 2016/2017** — 5-ы чэмпіянат балтыйскай жаночай гандбольнай лігі. У сезоне прынялі ўдзел 6 клубаў з трох краін. Упершыню да спаборніцтваў далучыўся львоўскі клуб «Галічанка». Чэмпіёнам стаў гандбольны клуб «Гомель».

## Турнірная табліца 
## Плэй-оф 
'* *Чвэрцьфінал* ** 31 сакавіка 2017 года
* «Галічанка»&nbsp;— **«Гомель»**&nbsp;— 19:26
* **«БНТУ-БелАЗ»**&nbsp;— «Гараднічанка»&nbsp;— 46:19
* **«Гарлява»**&nbsp;— «Жальгірыс»&nbsp;— 36:32

** *Паўфінал* ** 1 красавік 2017 года
* **«Жальгірыс»**&nbsp;— «Гараднічанка»&nbsp;— 35:29
* **«БНТУ-БелАЗ»**&nbsp;— «Галічанка»&nbsp;— 33:30
* **«Гомель»**&nbsp;— «Гарлява»&nbsp;— 30:19

## Фінал 
Матчы адбыліся 2 красавіка 2017 года.

* Матч за 5-е месца: **«Гараднічанка»**&nbsp;— «Жальгірыс»&nbsp;— 34:32
* Матч за 3-е месца: **«Галічанка»**&nbsp;— «Гарлява»&nbsp;— 27:19
* Матч за 1-е месца: **«Гомель»*'&nbsp;— «БНТУ-БелАЗ»&nbsp;— 32:25

## Спасылкі 
* Львівська «Галичанка» — бронзовий призер Балтійської гандбольної ліги 
 
Катэгорыя:2016 год у гандболе
Катэгорыя:2017 год у гандболе
2016
Алена Львоўна Шушунова

**Алена Львоўна Шушунова** (; ,  — , ) — савецкая гімнастка, двухразовая алімпійская чэмпіёнка, неаднаразовая чэмпіёнка свету, Еўропы і СССР, уладальніца Кубка свету і Кубка СССР, пераможца Гульняў Добрай волі (1986). Заслужаны майстар спорту СССР (1985). Стрыечная сястра паэтэсы Ларысы Шушуновай.

## Біяграфія 
Скончыла Санкт-Пецярбургскі дзяржаўны ўніверсітэт фізічнай культуры імя П. Ф. Лесгафта (1991). Трэніравалася пад кіраўніцтвам Г. М. Рубцова, Т. Н. Ятчанка, В. Н. Гаўрычэнкава. Усталявала абсалютны рэкорд на Сусветнай універсіядзе ў 1987 годзе, выйграўшы ўсе шэсць залатых медалёў. Узнагароджана ордэнам Працоўнага Чырвонага Сцяга (1989) і медалём «За працоўную адзнаку» (1985).

Пражывала ў Санкт-Пецярбургу, працавала ў гарадскім камітэце па фізічнай культуры і спорце.

У 2005 годзе была ўключана ў Міжнародную яўрэйскую спартыўную залу славы. Памерла 16 жніўня 2018 года ад ускладнення пасля пнеўманіі ва ўзросце 49 гадоў. Пахаваная ў Санкт-Пецярбургу на Багаслоўскіх могілках.

Катэгорыя:Гімнасты СССР
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны ад СССР
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны па спартыўнай гімнастыцы
Катэгорыя:Чэмпіёны летніх Алімпійскіх гульняў 1988 года
Катэгорыя:Сярэбраныя прызёры летніх Алімпійскіх гульняў 1988 года
Катэгорыя:Бронзавыя прызёры летніх Алімпійскіх гульняў 1988 года
Катэгорыя:Гімнасты на летніх Алімпійскіх гульнях 1988 года
Катэгорыя:Чэмпіёны свету па спартыўнай гімнастыцы
Катэгорыя:Чэмпіёны Еўропы па спартыўнай гімнастыцы
Катэгорыя:Заслужаныя майстры спорту СССР
Катэгорыя:Кавалеры ордэна Працоўнага Чырвонага Сцяга
Катэгорыя:Узнагароджаныя медалём «За працоўную адзнаку»
Катэгорыя:Памерлі ад пнеўманіі
Крыспін Гловер

**Крыспін Хеліян Гловер** (; нар. , ) — амерыканскі акцёр, рэжысёр, прадзюсар, сцэнарыст, пісьменнік, спявак.

## Біяграфія 
Крыспін нарадзіўся ў Нью-Ёрку ў сям’і актрысы і танцоркі Бэці Гловер і акцёра Бруса Гловера. Дзяцінства правёў у Паўднёвай Каліфорніі.

У пачатку сваёй кар’еры Гловер здымаўся ў эпізодах серыялаў «Шчаслівыя дні» і «Блюз Хіл-стрыт». Яго першымі значнымі працамі былі ролі ў фільмах «Навыперадкі з месяцам» і «Настаўнікі», якія выйшлі ў 1984 годзе.

Найбольшую папулярнасць Гловеру прынесла роля Джорджа Мак-Флая ў першай частцы трылогіі «Назад у будучыню». Атрымаўшы прапанову зноў зняцца ў гэтай ролі, запатрабаваў павялічыць ганарар, але атрымаў адмову і не стаў здымацца. У другой частцы трылогіі сыграў іншы акцёр, загрымаваны пад пастарэлага Джорджа Мак-Флая.

Таксама Гловер напісаў некалькі кніг, найбольш вядомая з якіх — «Лоўля пацукоў», і запісаў альбом у стылі маргінальнай музыкі The Big Problem ≠ The Solution. The Solution = Let It Be.

Катэгорыя:Акцёры ЗША
Катэгорыя:Пісьменнікі ЗША
Гловер

**Гловер** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Віктар Джэром Гловер — астранаўт
* Крыспін Гловер — амерыканскі акцёр
* Ян Гловер — англійскі снукерыст
Святлана Васілеўна Хоркіна

**Святлана Васілеўна Хоркіна** (нар. , , РСФСР, СССР) — расійская гімнастка, двухразовая алімпійская чэмпіёнка ў практыкаваннях на брусах (1996, 2000), 9-разовая чэмпіёнка свету, у тым ліку тройчы ў абсалютным першынстве і пяць разоў на практыкаваннях на брусах, і 13-разовая чэмпіёнка Еўропы (тройчы ў абсалютным першынстве). Заслужаны майстар спорту Расіі (1995).

Пасля завяршэння спартыўнай кар’еры, з 2007 года па 2011 год — дэпутат Дзяржаўнай думы РФ пятага склікання ад партыі «Адзіная Расія». З кастрычніка 2012 года — рэферэнт кантрольнага ўпраўлення справамі Прэзідэнта Расійскай Федэрацыі, з лютага 2016 года — першы намеснік начальніка ЦСКА (ФАУ МА РФ ЦСКА), палкоўнік (2018). Сапраўдны дзяржаўны саветнік Расійскай Федэрацыі 3 класа.

Катэгорыя:Гімнасты Расіі
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны па спартыўнай гімнастыцы
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны ад Расіі
Катэгорыя:Чэмпіёны летніх Алімпійскіх гульняў 1996 года
Катэгорыя:Чэмпіёны летніх Алімпійскіх гульняў 2000 года
Катэгорыя:Сярэбраныя прызёры летніх Алімпійскіх гульняў 1996 года
Катэгорыя:Сярэбраныя прызёры летніх Алімпійскіх гульняў 2000 года
Катэгорыя:Сярэбраныя прызёры летніх Алімпійскіх гульняў 2004 года
Катэгорыя:Бронзавыя прызёры летніх Алімпійскіх гульняў 2004 года
Катэгорыя:Гімнасты на летніх Алімпійскіх гульнях 1996 года
Катэгорыя:Гімнасты на летніх Алімпійскіх гульнях 2000 года
Катэгорыя:Гімнасты на летніх Алімпійскіх гульнях 2004 года
Катэгорыя:Чэмпіёны свету па спартыўнай гімнастыцы
Катэгорыя:Чэмпіёны Еўропы па спартыўнай гімнастыцы
Катэгорыя:Члены «Адзінай Расіі»
Катэгорыя:Дэпутаты Дзяржаўнай думы Расійскай Федэрацыі V склікання
Катэгорыя:Супрацоўнікі адміністрацыі прэзідэнта Расіі
Катэгорыя:Ганаровыя грамадзяне Белгарада
Катэгорыя:Спартыўныя функцыянеры Расіі
Катэгорыя:Палкоўнікі Расіі
Катэгорыя:Заслужаныя майстры спорту Расіі
Катэгорыя:Узнагароджаныя Ганаровай граматай Прэзідэнта Расійскай Федэрацыі
Катэгорыя:Кавалеры ордэна Пашаны
Катэгорыя:Кавалеры ордэна Дружбы (Расія)
Катэгорыя:Кавалеры ордэна «За заслугі перад Айчынай» 4 ступені
Катэгорыя:Узнагароджаныя медалём «За адзнаку ў вайсковай службе» (Мінабароны Расіі) 3 ступені
Хільдэгард Фальк

**Хільдэгард Фальк** (нар. 8 чэрвеня 1949, Бад-Мюндэр-ам-Дайстэр, Ніжняя Саксонія) — заходнегерманская спартсменка. На Алімпійскіх гульнях 1972 года выйграла залаты медаль у бегу на 800 м і бронзавы медаль у эстафеце 4 × 400 м. У фінале на дыстанцыі 800 м толькі на 0,1 секунды апярэдзіла Ніёле Сабайтэ і Гунхільд Гофмайстэр.

11 ліпеня 1971 года ў Штутгарце Фальк прабегла 800 м за 1.58,5, палепшыўшы сусветны рэкорд Веры Нікаліч на дзве секунды. Яна была першай жанчынай, якая выбегла на гэтай дыстанцыі з двух хвілін (калі не лічыць нератыфікаваны вынік Сін Кім Дан). Яе рэкорд прастаяў да 1973 года.

Перш чым стаць прафесійнай спартсменкай, Фальк вучылася на выкладчыка сярэдняй школы і займалася гандболам і плаваннем. У 1971 годзе акрамя сусветнага рэкорду на 800 м яна выйграла залаты медаль у бегу на 800 м на Чэмпіянаце Еўропы ў памяшканні і срэбра ў эстафеце 4 × 400 м на Чэмпіянаце Еўропы; Разам з Элен Тытэль, Сільвіяй Шэнк і Крыстэн Мерт яна ўсталявала сусветны рэкорд у эстафеце 4 × 800 м.

На чэмпіянатах краіны яна выйграла 800 м у 1970 і 1971 гадах (на крытых і адкрыты стадыёнах), а ў 1973 годзе на адкрытых стадыёнах. У 1972 годзе яна была ўзнагароджана Сярэбранай лаўровай лісцінкай нямецкай Асацыяцыі лёгкай атлетыкі.

Фальк трэніраваў яе муж Рольф Фальк. Яны пазней развяліся, і яна выйшла замуж за доктара Клауса Кіміха, спартсмена-пяціборца, ад якога нарадзіла дваіх дзяцей.

Катэгорыя:Бегуны на сярэднія дыстанцыі Германіі
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны ад Германіі
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны па лёгкай атлетыцы
Катэгорыя:Чэмпіёны летніх Алімпійскіх гульняў 1972 года
Катэгорыя:Бронзавыя прызёры летніх Алімпійскіх гульняў 1972 года
Катэгорыя:Лёгкаатлеты на летніх Алімпійскіх гульнях 1972 года
Катэгорыя:Чэмпіёны Еўропы па лёгкай атлетыцы