Авіяцыя эфіопа-эрытрэйскай вайны

**Авіяцыя эфіопа-эрытрэйскай вайны** — ваенна-паветраныя сілы Эфіопіі і Эрытрэі, якія адыгрывалі значную ролю ў вайне 1998—2000 гадоў. Бакі вылучалі значную частку сродкаў для падтрымкі добрага стану сваёй авіяцыі і яе мадэрнізацыі, чым меркавалася дасягнуць поспеху ва ўсім канфлікце, 1 Aermacchi MB-339) і 8 адзінак у эфіопаў (3 МіГ-21, 1 МіГ-23, 1 Су-25, 2 Мі-24/35). У ходзе небаявых інцыдэнтаў пацярпелі яшчэ чатыры машыны: эфіопскія Су-27СК і МіГ-21, украінскі Іл-76МД, якія разбіліся ў паветраных крушэннях, і паўднёваафрыканскі Learjet-35A, збіты па памылцы Эфіопіяй.

**Апазнавальныя знакі авіяцыі супраціўных бакоў перыяду баявых дзеянняў.**
Roundel of Ethiopia.svg|Эфіопскія ВПС (першы тып).
Roundel of Ethiopia (type 2).svg|Эфіопскія ВПС (другі тып).
Roundel of Eritrea (1994-2000).svg|Эрытрэйскія ВПС.

## Авіяцыя бакоў 
### ВПС Эфіопіі 
Баявы склад , аснову якога склалі савецкія пастаўкі рэжыму ДЭРГ у перыяд грамадзянскай вайны 1975—1991 гг., выглядаў самавіта ў параўнанні з суседам. Авіяцыйная групоўка ўключала дзве эскадрыллі знішчальнікаў, дзве знішчальна-бамбардзіровачныя часці, а таксама дзве эскадрыллі ўдарных, тры транспартна-баявых і дзве цяжкіх транспартных верталётаў. Буйной была і вучэбная база, якая налічвала пяць эскадрылляў. Аднак пасля распаду Савецкага Саюза каля паловы тэхнікі знаходзілася ў даволі запушчаным стане з-за практычна поўнага спынення паставак запасных частак і дрэннага абслугоўвання. Калі парк баявых самалётаў яшчэ захоўваў досыць высокую баяздольнасць, то ў верталётных злучэннях панавала поўная разруха і Асэб.

Аналагічныя складанасці паўсталі з МіГ-29, што грунтаваліся як на вялікіх вышынях, так і на нармальных. Адбілася наяўнасць на знішчальніку толькі аднаго турбастартэра, які запускаў па чарзе абодва рухавіка і ўдвая награваў іх ад кожнага запуску пры значна горшых умовах астуджэння. У афрыканскіх клімаце дадзены момант прывёў да зніжэння баявых магчымасцяў. Варта адзначыць, што і на баку Эфіопіі змагалася некаторая колькасць украінцаў, як і расіян на баку Эрытрэі, а сярод байцоў Янакава былі таксама беларусы.

Ні адзін з бакоў, абвінавачваючы праціўніка ў выкарыстанні наймітаў з былога СССР, наяўнасць такіх у сябе не прызнаў. Аднак у Эфіопіі пацвердзілі факт прысутнасці расійскіх грамадзян сярод авіятэхнікаў, але дзейнасць расійскіх афіцэраў у ролі саветнікаў і пілотаў адмаўлялася.

## Пералік авіяінцыдэнтаў 
Наступны пералік паветраных налётаў, баёў і іншых выпадкаў з ВПС падчас канфлікту створаны паводле даных украінскага гісторыка авіяцыі .

### Паветраныя налёты 
### Паветраныя баі 
### Іншыя здарэнні 
* 17 ліпеня 1998 года адзін з украінскіх Іл-76МД (рэгістрацыйны нумар UR-UCI), якія ажыццяўлялі перавозкі спецмаёмасці, пацярпеў катастрофу і ўпаў блізу Асмэры.
* 6 студзеня 1999 года палкоўнік Вячаслаў Мызін і лейтэнант Абайнэх, пілатуючы Су-27СК падчас дэманстрацыйнага палёту на авіябазе Дэбрэ-Зэйт, адцягнуліся пры выкананні фігуры вышэйшага пілатажу і страцілі хуткасць. Машына ўвайшла ў штопар. Расіянін паспяхова катапультаваўся, але яго напарнік-эфіоп загінуў. Катастрофа адбылася на вачах у прэзідэнта краіны .
* Раніцай 14 лютага 1999 года эрытрэйскія СПА збілі ў раёне Бурэ варожы Мі-24. Страту пацвердзіў эфіопскі бок. 24 лютага эрытрэйцы зноў запісалі на свой рахунак Мі-24, аднак на гэты раз праціўнік адмаўляў страту машыны.
* 18 сакавіка 1999 года агнём з зямлі эрытрэйскім вайскоўцам удалося пашкодзіць адзін з двух эфіопскіх Мі-35. Верталёт (бартавы нумар 2108) сеў у варожым тыле і быў захоплены імі практычна ў спраўным стане. Сіламі ўкраінскіх спецыялістаў машына адрамантавана і ўключана ў склад ВПС Эрытрэі.
* У ходзе аднаго з навучальных палётаў 20 красавіка 1999 пацярпеў катастрофу эфіопскі МіГ-21. Самалёт выконваў палёт на гранічна нізкай вышыні, але сутыкнуўся з апорным слупам лініі электраперадачы і зваліўся ў 17 км на поўнач ад горада Арба-Мынч. Пад абломкамі загінулі восем мясцовых жыхароў, яшчэ 14 чалавек пацярпелі.
* 24 мая і 11 чэрвеня 1999 года эрытрэйцы заявілі аб збітых імі двух Мі-35 (па адной машыне ў дзень), а 13 і 14 чэрвеня запісалі на свой рахунак два МіГ-23. Эфіопскі бок гэтыя заявы не каментаваў.
* 29 жніўня 1999 год самалёт  кампаніі *«Execujet»*, які здзяйсняў пералёт па маршруце Неапаль—Джыбуці—Яганэсбург, выпадкова збіты Су-27 ВПС Эфіопіі. Абодва пілота грамадзянскага самалёта загінулі.
* 24 мая 2000 года эрытрэйцы абвясцілі аб тым, што ў раёне горада Ады-Кэіх імі збіты два эфіопскіх знішчальніка, а ўсяго з пачатку майскай аперацыі збіты чатыры МіГ-23, два Су-25 і адзін Мі-24.

## Гл. таксама 
* Авіяцыя Кот-д’Івуара падчас грамадзянскай вайны
* Авіяцыя грамадзянскай вайны ў Нігерыі

## Заўвагі 
## Літаратура 
* *Михаил Жирохов.* Война в воздухе на Африканском Роге // Уголок неба : авиационная энциклопедия. — 2004.
* *Михаил Жирохов, Максим Шаповаленко.* Последняя классическая война XX века // История авиации : журнал. — 2002 — № 2.
* *А. Иванович.* Эфиопия — Эритрея : Уроки воздушной войны // Авиация и время : журнал. — 2009. — № 4. — стр. 40—46.
* *Коновалов И. П.* Войны Африканского Рога. — Пушкино: Центр стратегической конъюнктуры, 2014—192 с. ISBN 978-5-906233-77-6.

## Спасылкі 
* *Валерий Агеев.* Су-27 против МиГ-29 в небе Африки  // Наука и техника : журнал. — 25 июля 2018.
* *Игорь Рожин.* Как Су-27 воевали против МиГ-29 в небе Африки // Russia Beyond : международный мультимедийный проект. — 14 января 2022.
* Канфлікт паміж Эфіопіяй і Эрытрэяй на сайце ўкраінскіх міратворцаў МААНЭЭ

Катэгорыя:Эфіопа-эрытрэйскі пагранічны канфлікт
Катэгорыя:Авіяцыя паводле войн