Гаўрыла Адрыянавіч Ціхаў

{{Навуковец
 |Навуковая сфера      = астраномія
 |Месца працы          = Пулкаўская абсерваторыя
 |Навуковая ступень    = 
 |Навуковае званне     = , 
 |Альма-матэр          = Маскоўскі ўніверсітэт, Парыжскі ўніверсітэт
 |Навуковы кіраўнік    = В. К. Цэсарскі, А. А. Белапольскі
 |Знакамітыя вучні     = В. Г. Тэйфель
 |Вядомы як            = 
 |Вядомая як           = 
 |Узнагароды і прэміі  = { style="background:transparent"
 
}
{ style="background:transparent"
   
}
 |Роспіс               = 
 |Шырыня роспісу       = 
 |Сайт                 = 
 |Вікікрыніцы          = 
}}
**Гаўрыла Адрыянавіч Ціхаў** (,  — , ) — астраном. Доктар фізіка-матэматычных навук (1934), прафесар (1949). Член-карэспандэнт АН СССР (1927). Акадэмік АН КазССР (1946). Ганаровы член АН БССР (1959), ганаровы член Амерыканскага астранамічнага таварыства (1946).

## Біяграфія 
Г. А. Ціхаў нарадзіўся ў Смалявічах Мінскай губерні ў сям’і чыгуначніка. У гімназію паступіў на станцыі Зайцава Севастопальскай чыгункі. У 1893 г. быў прыняты на фізіка-матэматычны факультэт Маскоўскага ўніверсітэта, які скончыў у 1897 годзе. У час вучобы ва ўніверсітэце, назбіраўшы грошай, набыў тэлескоп і ў 1894 годзе пабудаваў у Смалявічах прыватную абсерваторыю. Скончыў Парыжскі ўніверсітэт. У 1901 годзе Г. А. Ціхаў вярнуўся ў Маскву, у 1902 годзе абараніў дысертацыю на званне магістра. У 1906—1941 гг. працаваў у Пулкаўскай абсерваторыі. З пачаткам Вялікай Айчыннай вайны пераехаў у Алма-Ату, куды была эвакуіравана Пулкаўская абсерваторыя, і застаўся там да канца жыцця. З 1947 г. працаваў загадчыкам сектара астрабатанікі Акадэміі навук Казахскай ССР.

## Навуковая дзейнасць 
Г. А. Ціхаў займаўся даследаваннямі ў галіне астраметрыі і спектрафотаметрыі, вывучэннем спектрафотаметрычных уласцівасцей паверхні Марса і расліннасці Зямлі. Яму належыць шэраг прац па атмасфернай оптыцы і аэрафотаздымцы. Распрацаваў методыку фотаметрычных назіранняў, метад падоўжнага спектрографа для вызначэння колеру зорак і інш. Аўтар шэрагу астранамічных прылад і больш за 230 навуковых прац. Сярод апублікаваных:
* Основные труды. Т. 1—5. Алма-Ата: Изд-во АН Казахской ССР, 1954—1960.
* Шестьдесят лет у телескопа. — М.: Детгиз, 1959.

## Узнагароды і прэміі 
* Ордэн Леніна (1953)
* Ордэн Працоўнага Чырвонага Сцяга (1945)
* Прэмія імя Вільдэ Парыжскай акадэміі навук (1909)
* Прэмія Рускага астранамічнага таварыства (1909)
* Медаль Французскага астранамічнага таварыства (1912)
* медалі

## Памяць 
Імем Г. А. Ціхава названыя кратэры на Марсе і Месяцы, малая планета № 2251, знойдзеная 19 верасня 1977 г. Крымскай астрафізічнай абсерваторыяй.

## Літаратура 
*  — С. 277.
* 

## Спасылкі 
* Ганаровы член НАН Беларусі ЦІХАЎ Гаўрыіл Адрыянавіч
* Каляндар знамянальных і памятных дат па гісторыі Беларусі на 2015 год 
* Артыкул на сайце *настаўнік.info*
* *Кастусь Ладуцька* Убачыць зоркапад!..
* Гаўрыла Адрыянавіч Ціхаў у базе даных «История белорусской науки в лицах» Цэнтральнай навуковай бібліятэкі імя Якуба Коласа НАН Беларусі 
* *Лаўрэш Л. Л.* Ціхаў Гаўрыіл Андрыянавіч // Наша Слова № 47 (938), № 48 (939), № 48 (939), № 50 (941), № 51 (942) за лістапад — снежань 2009 на pawet.net
* Гаўрыiл Андрыянавiч Цiхаў // *Лаўрэш Леанiд* «I зорнае неба над галавой…»: Нарысы з гiсторыi астраномii. — Мінск: Лімарыус, 2013.  // на pawet.net

Катэгорыя:Астраномы XX стагоддзя
Катэгорыя:Акадэмікі АН Казахскай ССР
Катэгорыя:Выпускнікі фізіка-матэматычнага факультэта МДУ
Катэгорыя:Супрацоўнікі Пулкаўскай абсерваторыі
Катэгорыя:Ганаровыя члены Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі