open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Камільяскі Папскі ўніверсітэт

**Камільяскі Папскі ўніверсітэт** () — іспанская прыватная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у Мадрыдзе (раён Камільяс). Кантралюецца Каталіцкім Касцёлам.

## Структура 
* Факультэт тэалогіі
* Факультэт кананічнага права
* Факультэт права
* Факультэт сацыяльна-гуманітарных навук
* Факультэт эканамічных навук і бізнесу
* Вышэйшая тэхнічная інжынерная школа
* Школа медсястрынства і фізіятэрапіі

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Універсітэты Іспаніі
Катэгорыя:Каталіцкія ўніверсітэты
Катэгорыя:Мадрыд
Нацыянальны ўніверсітэт дыстанцыйнай адукацыі

**Нацыянальны ўніверсітэт дыстанцыйнай адукацыі** () — іспанская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у Мадрыдзе. 

## Структура 
* Факультэт (дакладных) навук
* Факультэт псіхалогіі
* Факультэт адукацыі
* Факультэт філалогіі
* Факультэт эканомікі і бізнесу
* Факультэт права
* Факультэт геаграфіі і гісторыі
* Факультэт паліталогіі і сацыялогіі
* Факультэт філасофіі
* Вышэйшая тэхнічная школа прамысловай інжынерыі
* Вышэйшая тэхнічная школа інфарматыкі

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Універсітэты Іспаніі
Катэгорыя:Мадрыд
Катэгорыя:Дыстанцыйная адукацыя
Панферада

**Панферада** () — горад і муніцыпалітэт у Іспаніі, уваходзіць у правінцыю Леон, у складзе аўтаномнай супольнасці Кастылія і Леон. Муніцыпалітэт знаходзіцца ў складзе раёна (камаркі) Эль-Бьерса. Займае плошчу 283 км². Насельніцтва —  чалавек (на 2010 год). За 116 км адміністрацыйнага цэнтра правінцыі.

2 верасня 2011 года фінішаваў 13-ы этап шматдзённай велагонкі Вуэльта. У 2014 годзе горад прыняў Чэмпіянат свету па шашэйных велагонках.

Катэгорыя:Гарады Кастыліі і Леона
Катэгорыя:Муніцыпалітэты правінцыі Леон
Іосіф Уладзіслававіч Тарашкевіч

**Іосіф Уладзіслававіч Тарашкевіч** (—) — дзеяч савецкіх спецслужбаў.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 1 жніўня 1884 года. Скончыў царкоўна-прыходскую школу, пазней працавай слесарам.

У 1915 годзе мабілізаваны ў Рускую імператарскую армію, радавы. У чэрвені 1917 года ўступіў у РСДРП(б). З 10 верасня 1917 года — у 56-м запасным пяхотным палку ў Маскве, старшыня ротнага камітэта 15-й роты. 28 студзеня 1918 года дэмабілізаваны.

З чэрвеня 1918 года — супрацоўнік УНК. З 12(27) мая 1919 года — старшыня Мінскай губернскай надзвычайнай камісіі (змяніў на гэтай пасадзе Вацлава Багуцкага). У красавіку 1919 года працаваў на пасадзе старшыні Надзвычайнай камісіі (НК) Літоўска-Беларускай ССР, на якой супрацьстаяў антыбальшавіцкім групам памешчыка  і П. Бермант-Авалава. У выніку польскага наступлення НК Літоўска-Беларускай ССР эвакуіравалася ў Смаленск і, пасля распаду структур Літоўска-Беларускай ССР, І. У. Тарашкевіч узначаліў з 1 верасня 1919 года Смаленскую губернскую надзвычайную камісію. Пад старшынствам Тарашкевіча губНК нібыта раскрыла аддзяленне манархічнага саюза «Наша Радзіма» ў Смаленску, якая, на думку чэкістаў, планавала звяржэнне бальшавіцкай улады ў заходніх губерніях РСФСР і усталяванне ваеннай дыктатуры.

З сакавіка 1922 да сакавіка 1923 года працаваў начальнікам Смаленскага гарадскога аддзела ДПУ, пазней — начальнікам Пензенскага губернскага аддзела АДПУ. З 1929 года — начальнік Вяцкага акруговага аддзела АДПУ. У 1931—1932 гадах — памочнік паўнамоцнага прадстаўніка АДПУ па Ніжагародскім краі па міліцыі, начальнік Ніжагародскага краявога ўпраўлення рабоча-сялянскай міліцыі. З 11 снежня 1934 да канца 1935 года — начальнік Сароўскага папраўча-працоўнага лагера УНКУС па Горкаўскім краі (па стане на 1 студзеня 1935 года ў лагеры налічвалася 3.349 зняволеных; год кіравання І. Тарашкевіча перажылі толькі 2.310). Са жніўня 1937 года — у адстаўке ў Маскве.

Катэгорыя:Супрацоўнікі беларускіх спецслужбаў
Катэгорыя:Постаці спецслужбаў СССР
Міньё (рака)

**Міньё** (), **Мінью** () — рака ў Іспаніі і Партугаліі. Даўжыня — 340 км, плошча басейна — 22,5 тыс. км². Вытокі Міньё знаходзяцца ў Кантабрыйскіх гарах у раёне Мейра правінцыі Луга, далей рака працякае па ўзгорыстай мясцовасці аўтаномнай супольнасці Галісія. Пасля ўпадзення галоўнага прытока, ракі Сіль, даліна робіцца шырэйшай. Апошнія 80 км да ўпадзення ў Атлантычны акіян Міньё з’яўляецца мяжой Іспаніі і Партугаліі.

На рацэ пабудавана пяць ГЭС з невялікімі вадасховішчамі. Даліна ракі мае ўрадлівыя глебы і цёплы субтрапічны клімат з доўгім цёплым летам і мяккай вільготнай зімой і з’яўляецца важным сельскагаспадарчым раёнам з вырошчваннем збожжа, вінаграда, бульбы. Таксама распаўсюджана садоўніцтва, шмат пашы для жывёлагадоўлі. Увосень і ўзімку назіраюцца паводкі, улетку — межань. За 33-40 км ад вусця рака з’яўляецца суднаходнай.

Катэгорыя:Памежныя рэкі
Катэгорыя:Рэкі Іспаніі
Катэгорыя:Рэкі Партугаліі
Катэгорыя:Рэкі, якія ўпадаюць у Атлантычны акіян
Дом па Камісарыяцкім завулку, 4

**Дом па Камісарыяцкім завулку, 4** — будынак у цэнтры Магілёва. Помнік архітэктуры канца XIX ст.

## Гісторыя 
Пабудаваны ў канцы XIX ст. на былым Гарохавым завулку як жылы будынак, быў прыватнаўласніцкім. Першы паверх выкарыстоўваўся пад розныя ўстановы, у тым ліку крамы. Па некаторых звестках, да нацыяналізацыі ў 1924 г. яго ўласнікам быў Рыўка Капысцер.

Дом меў мураваны флігель, гаспадарчыя пабудовы. Доўгі час выкарыстоўваўся як жылы. Цяпер у будынку размяшчаецца Ваенны камісарыят г. Магілёва і Магілёўскага раёна.

## Архітэктура 
Двухпавярховы цагляны атынкаваны будынак на высокім цокале галоўным фасадам павернуты да чырвонай лініі забудовы зав. Камісарыяцкага. Галоўны фасад асіметрычны, уваход у будынак размешчаны з левага боку. Першы паверх мае лучковыя аконныя праёмы, другі паверх — арачныя праёмы са складанымі ліштвамі. Галоўны фасад з гладкімі сценамі, развітай гарызантальнай цягай і прафіляваным гзымсам. Дэкаратыўныя дэталі фасада падкрэслены белым колерам. Дах двусхільны.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Камісарыяцкі завулак (Магілёў)
Катэгорыя:Збудаванні Магілёва ў стылі эклектыкі
Катэгорыя:З’явіліся ў XIX стагоддзі
Катэгорыя:XIX стагоддзе ў Магілёве
Дом па Камісарыяцкім завулку, 6

**Дом па Камісарыяцкім завулку, 6** — будынак у цэнтры Магілёва. Помнік архітэктуры другой паловы XIX ст.

## Гісторыя 
Пабудаваны ў другой палове XIX ст. Пабудаваны як жылы будынак, быў прыватнаўласніцкім. Першы паверх выкарыстоўваўся пад розныя ўстановы, у тым ліку гандлёвыя крамы і майстэрні. У 1920-я гг. нацыяналізаваны. Доўгі час выкарыстоўваўся як жылы. 

Пасля вайны адбудаваны ў 1945 г. Да 1951 г. у будынку размяшчаўся Ільнотрэст. У 1973 г. праведзены капітальны рамонт. Цяпер гэта адміністрацыйны будынак гарваенкамата.

## Архітэктура 
Двухпавярховы прамавугольны ў плане будынак галоўным фасадам выходзіць на ўнутраны двор сучаснай тэрыторыі гарваенкамата. Сцены галоўнага і бакавога фасадаў гладкія, атынкаваныя з выкарыстаннем сучаснай тэхналогіі. Аконныя праёмы першага паверха прамавугольныя невялікіх памераў, другога – прамавугольныя вялікіх памераў. Сцены завершаны прафіляваным гзымсам. Дах двухсхільны.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Камісарыяцкі завулак (Магілёў)
Катэгорыя:Збудаванні Магілёва ў стылі эклектыкі
Катэгорыя:З’явіліся ў XIX стагоддзі
Катэгорыя:XIX стагоддзе ў Магілёве
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Магілёва
Гіпускаа

**Гіпускаа** (, гістарычна ) — правінцыя на поўначы Іспаніі, у складзе аўтаномнай супольнасці Краіна Баскаў. Адміністрацыйны цэнтр — Данастыя-Сан-Себасцьян. Насельніцтва — 689 тыс. чал. (20-е месца; даныя 2005 года).

Катэгорыя:Правінцыі Іспаніі
Яўгеній Георгіевіч Шулакоў

**Яўгеній Георгіевіч Шулакоў** (, г. Лунінец , Пінскі павет, Мінская губерня — ) — военачальнік, контр-адмірал (1951).

## Біяграфія 
У Ваенна-марскім Флоце з 1928 года. У 1931 годзе скончыў ваенна-марское вучылішча імя М. В. Фрунзэ, у 1932 годзе — спецыяльныя курсы каманднага саставу.

Камандзір БЧ-3 (мінна-тарпеднай баявой часці) падводнай лодкі «Спартакавец», 1933—1934 гады — камандзір БЧ-3 падводнай лодкі «Гарыбальдзіец», флагманскі мінёр (1934—1935) дывізіёна падводных лодак 4-й марской брыгады Ціхаакіянскага флоту. 1935 год — вучэбны атрад Ціхаакіянскага флоту. Камандзір падводных лодак: «М-15», (27.04.1935 — 19.11.1937), «Щ-105» (19.11.1937 — па снежань 1938), «Л-17» — (снежань 1938 года — 15 студзеня 1941). Да пачатку Вялікай Айчыннай вайны вайны—капітан-лейтэнант, камандзір ПЛ «К-22» (назначаны 15 студзеня 1941 года). У сакавіку 1944 года — капітан другога рангу, камандзір другога дывізіёна брыгады ПЛ Чырванасцяжнага Балтыйскага Флоту (1944—1948). Намеснік начальніка 5-га дывізіёна. З 1948 па 1949 год — камандзір 1-га дывізіёна падводных лодак Паўночнага флоту.

Закончыў у 1949 годзе акадэмічныя курсы Ваеннай Акадэміі імя К. Я. Варашылава. 1949—1950 гадах — намеснік начальніка штаба флоту па баявой падрыхтоўцы. Камандзір 1-ай брыгады падводных лодак — (1950—1951. Камандзір 40-га дывізіёна падводных лодак ВМФ — (1951—1954). З 1951 года — контр-адмірал. Старшы выкладчык Ваеннай Акадэміі Генеральнага штаба (1955—1966).

Пахаваны ў Маскве на Ваганькаўскіх могілках.

## Узнагароды 
Узнагароджаны двума ордэнамі Леніна, ордэнам Чырвонага Сцяга, ордэнам Ушакова II-ой ступені, Вялікай Айчыннай вайны I-ай ступені, Чырвонай Зоркі, медалямі, імянной зброяй.

## Літаратура 
* «Памяць. Лунінецкі раён», Мінск, «БЕЛАРУСЬ» , 1995 г.
* «АДМИРАЛЫ ЗЕМЛИ БЕЛОРУССКОЙ». Б. Д. Долготович, Под редакцией контр-адмирала, профессора А. А. Римашевского, Минск, «Беларусь», 2009 г.

Катэгорыя:Контр-адміралы СССР
Алькой

**Алько́й** (, ) — горад і муніцыпалітэт у Іспаніі, уваходзіць у правінцыю Алікантэ ў складзе аўтаномнай супольнасці Валенсія. Муніцыпалітэт знаходзіцца ў складзе раёна (камаркі) Валье-дэ-Алькой. Займае плошчу 129,86 км². Насельніцтва —  чалавек (на 2010 год). За 60 км ад адміністрацыйнага цэнтра правінцыі. Размешчаны каля зліцця двух патокаў ракі Серпіс, на поўнач ад горада Алікантэ.

Катэгорыя:Гарады аўтаномнай супольнасці Валенсія
Катэгорыя:Муніцыпалітэты правінцыі Алікантэ
Эльда

**Эльда** () — горад і муніцыпалітэт у Іспаніі, уваходзіць у правінцыю Алікантэ ў складзе аўтаномнай супольнасці Валенсія. Муніцыпалітэт знаходзіцца ў складзе раёна (камаркі) Віналопа-Мітха. Займае плошчу 45,79 км². Насельніцтва —  чалавек. За 39 км ад адміністрацыйнага цэнтра правінцыі. У горадзе знаходзіцца замак Эльда.

Катэгорыя:Гарады аўтаномнай супольнасці Валенсія
Катэгорыя:Муніцыпалітэты правінцыі Алікантэ
Тарэлавега

**Тарэлавега** () — горад і муніцыпалітэт у Іспаніі, уваходзіць у правінцыю Кантабрыя ў складзе аўтаномнай супольнасці Кантабрыя.

Муніцыпалітэт знаходзіцца ў складзе раёна (камаркі) Бесая. Займае плошчу 35,54 км². Насельніцтва —  чалавек (на 2010 год). За 25 км ад адміністрацыйнага цэнтра правінцыі.

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Гарады Кантабрыі
Катэгорыя:Муніцыпалітэты Кантабрыі
Таледскі сабор

**Кафедральны сабор Святой Марыі** () — каталіцкі сабор у Таледа, кафедра прымаса Іспаніі, галоўны сабор краіны. Помнік архітэктуры, прыклад іспанскай готыкі. Сабор Святой Марыі — частка гістарычнага цэнтра горада Таледа, у 1986 годзе ўключанага ў спіс аб’ектаў Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА. Па-за службамі сабор працуе як музей.

Сабор пабудаваны ў гатычным стылі на месцы вестгоцкай царквы, пабудаванай у V—VI стагоддзях, а пасля заваявання маўрамі Пірэнейскага паўвострава пераўтворанай у мячэць. Пасля адваёвы Таледа хрысціянамі ў XIII—XV стагоддзях ішло будаўніцтва сучаснага будынка сабора, ён да гэтага часу з’яўляецца адным з найбуйнейшых у Іспаніі: даўжыня сабора — 120 м, шырыня — 60 м, вышыня — 44 м.

У саборы захоўваецца мноства шэдэўраў — ад карцін Эль Грэка, Караваджа, Тыцыяна і іншых знакамітых мастакоў да выдатных узораў сярэднявечнага ювелірнага мастацтва.

Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Таледа
Катэгорыя:Саборы Іспаніі
Катэгорыя:Гатычныя саборы
Хасэ Вергара-Хімена

**Хасэ Вергара-Хімена** (ісп.: José Vergara Gimeno; , , Іспанская імперыя — , там жа) — іспанскі мастак, адзін з заснавальнікаў Каралеўскай Акадэміі мастацтваў Сан Карлас у Валенсіі (1768).

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў сям’і з мастацкімі традыцыямі. Яго бацька Франсіска Вергара (1681—1753), дзядзька Мануэль Вергара, брат Ігнасіа Вергара-Хімена (1715—1776), стрыечны брат Франсіска Вергара Бартуаль былі скульптарамі і мастакамі.

Першыя навыкі майстэрства атрымаў у майстэрні бацькі. Творыў на стыку позняга барока і неакласіцызму. Займаўся алейным жывапісам і фрэскамі. Аўтар шматлікіх карцін і фрэсак на біблейскія сюжэты, партрэтаў.
Пасеа-дэль-Прада

**Пасеа-дэль-Прада** — бульвар у Мадрыдзе, аб’ект культурнай спадчыны. Праходзіць па восі поўнач-поўдзень, ад плошчы Сібелес да плошчы Імператара Карла V, вядомай як Гларыета-дэ-Аточа. На паўдарозе ён злучаецца з плошчай Пласа-дэ-ла-Леальтад і плошчай Кановас-дэль-Кастыльё, дзе размешчаны фантан Нептун.

На Пасеа-дэль-Прада размешчаны найважнейшыя музейныя славутасці Іспаніі. Тут знаходзяцца музеі Прада і Тысена-Барнэмісы, а таксама Цэнтр мастацтваў каралевы Сафіі. У турыстычным асяроддзі бульвар вядомы пад назвай «Пасеа» або «Залаты трыкутнік мастацтваў».

На гэтай алеі размяшчаюцца розныя помнікі і месцы, якія ўяўляюць гістарычны і мастацкі інтарэс, пабудаваныя ў XVIII стагоддзі ў рамках праекта гарадской забудовы Пасеа-дэль-Прада. Заслугоўваюць увагі будынак Вілануэва (галоўны будынак музея Прада), Каралеўскі батанічны сад і скульптурныя групы фантанаў Нептуна, Кібелы і Апалона.

27 студзеня 2015 г. «Раён Рэтыра і Прада ў Мадрыдзе» быў уключаны ў Папярэдні спіс Сусветнай спадчыны Іспаніі ў катэгорыі культурных каштоўнасцей (№ 5977).

Катэгорыя:Вуліцы Мадрыда
Катэгорыя:Сусветная спадчына ў Іспаніі
Катэгорыя:Бульвары
Сьера-дэ-Гвадарама

**Сьера-дэ-Гвадарама** () — горны хрыбет у Іспаніі.

Найвышэйшы пункт — гара Пеньялара вышынёй 2428 м над узроўнем мора. Геалагічна масіў складзены гранітамі і адносіцца да сістэмы Пірэнэйскай Цэнтральнай Кардыльеры. Сьера-дэ-Гвадарама размешчана на тэрыторыі аўтаномных супольнасцей Мадрыд і Кастылія і Леон (правінцыі Авіла і Сеговія) на паўночны захад ад сталіцы Іспаніі паміж масівамі Сьера-дэ-Грэдас і Сьера-дэ-Айльён.

Сьера-дэ-Гвадарама цягнецца з паўднёвага захаду на паўночны ўсход і з’яўляецца водападзелам найбуйнейшых рэк Пірэнейскага паўвострава — Таха і Дуэра.

У масіве пераважаюць вышыні 900—1200 м над узроўнем мора. У ніжняй частцы Сьера-дэ-Гвадарама пакрыта дубовымі лясамі, вышэй пераважае хвоя, на вялікіх вышынях — хмызнякі і лугі.

Катэгорыя:Горы Іспаніі
Катэгорыя:Горныя хрыбты Еўропы
Сьетэ-Пікас

**Сьетэ-Пікас** (, літаральна — «Сем пікаў») — гара ў Іспаніі. Вышыня над узроўнем мора — 2138 м, адносная вышыня — 278 м. Геалагічна складзеная гранітамі і адносіцца да масіву Сьера-дэ-Гвадарама. Гара мае сем вяршыняў з невялікай адноснай вышынёй.

Сьетэ-Пікас знаходзіцца на мяжы Кастыліі і Леона з аўтаномнай супольнасцю Мадрыд, за 19 км на поўдзень ад Сеговіі. Схілы гары пакрыты хваёвымі лясамі, вышэй — альпійскімі лугамі. На мадрыдскім баку гары на вышыні 1900 м знаходзяцца вытокі ракі Гвадарама, прытоку Таха.

Катэгорыя:Горныя вяршыні Іспаніі
Вігіланскі кодэкс

**Вігіланскі (Альбельдэнскі) кодэкс** () — ілюмінаваная кампіляцыя розных дакументаў вестгоцкага перыяду ў Іспаніі. Сярод вялікай колькасці тэкстаў, сабраных складальнікамі, знаходзяцца каноны Таледскіх сабораў, Вестгоцкая праўда, дэкрэты некаторых ранніх пап і пісанні Святых Айцоў, гістарычныя творы (такія як Хроніка Альбельды і жыццяпіс Мухамеда), урыўкі з публічнага і царкоўнага права, а таксама каляндар.

Складальнікамі рукапісу былі тры манахі з рыёхскага манастыра святога Марціна: ілюстратар Вігіла, у гонар якога названы зборнік; Серацына, яго сябар; і Гарсія, яго вучань. Складанне зборніка было завершана ў 976 годзе, яго арыгінал захоўваецца ў Эскарыяле (як Escorialensis d I 2). У гэты час Альбельда была культурным і інтэлектуальным цэнтрам Памплонскага каралеўства. Рукапісы зборніка ўслаўлялі не толькі старажытных вестгоцкіх каралёў-заканадаўцаў — Хіндасвінта, Рэкесвінта і Эгікі — але і сучасных кіраўнікоў Навары: Санча II і яго жонку Ураку, яго брата Раміра Гарсеса, караля Вігеры.

Апроч іншай карыснай інфармацыі, кодэкс утрымоўвае першую згадку і выявы арабскіх лічбаў (акрамя нуля) у Заходняй Еўропе. Яны з’явіліся праз маўраў у Іспаніі каля 900 года.

Стыль ілюмінавання ўнікальны, спалучаючы вестгоцкае, масарабскае і каралінгскае мастацтва. У шаблонах арнаментаў бачны каралінгскі і італа-візантыйскі ўплыў.

Катэгорыя:Вестготы
Катэгорыя:Гісторыя Іспаніі
Катэгорыя:З’явіліся ў 976 годзе
Катэгорыя:Рукапісы X стагоддзя
Катэгорыя:Ілюмінаваныя рукапісы
Алматы (аэрапорт)

**Міжнародны аэрапорт Алматы** () — галоўны міжнародны аэрапорт горада Алма-Аты, самы загружаны аэрапорт Казахстана, размешчаны ў паўночнай частцы горада. Аэрапорт знаходзіцца за 15 кіламетраў ад цэнтра Алма-Аты. Эксплуатацыю аэрапорта ажыццяўляе АТ «Міжнародны аэрапорт Алматы», 100 % акцый належаць турэцкаму холдынгу TAV Airports Holding.

Найбуйнейшы аэрапорт у Казахстане, займае ў краіне 1-е месца па велічыні ўнутраных і міжнародных пасажырскіх і грузавых авіяперавозак. Інтэнсіўнасць палётаў дасягае 15—18 узлётна-пасадачных аперацый у гадзіну, 200—220 у суткі. Знаходзіцца на першым месцы сярод найбольш загружаных аэрапортаў краін Цэнтральнай Азіі, а таксама на дзевятым месцы сярод найбольш загружаных аэрапортаў усёй постсавецкай прасторы па выніках 2019 года.

## Гл. таксама 
* Жэтыген (аэрадром)

Катэгорыя:Алмацінская вобласць
23-я пяхотная дывізія ЗША

**Дывізія «Амерыкал»** () — 23-я пяхотная дывізія арміі ЗША. Створана ў маі 1942 года на востраве Новая Каледонія. Пасля падзей у Перл-Харбары амерыканскае камандаванне спешна накіравала тры асобных палка на абарону Новай Каледоніі для адлюстравання меркаванай атакі японскіх войскаў. Хоць афіцыйная назва дывізіі — 23-я пяхотная, часцей за ўсё, часам нават у дакументах, яе называюць «Americal» (ад скарачэння, «American, New Caledonian Division»).

## Спасылкі 
* The 164th Regiment
* http://www.americal.org/
Катэгорыя:Узброеныя сілы ЗША падчас В’етнамскай вайны
Катэгорыя:З’явіліся ў 1942 годзе
Жыронскі беатус

**Жыронскі беатус** — іспанскі беатус, створаны прыкладна ў 975 годзе на тэрыторыі сучаснай Каталоніі, Іспанія.
## Гісторыя 
Паводле нататак у канцы манускрыпта, рукапіс быў заказаны нейкім абатам і быў завершаны прыкладна ў 975 годзе, хутчэй за ўсё, у манастыры каля Жыроны. Пісец ідэнтыфікаваны як старэйшы прэзбітэр, і, што незвычайна, уключаны імёны двух мастакоў-ілюмінатараў: Ende pintrix et dei aiutrix — «Эндэ, мастачка і слуга Бога» і «Эметэрый, манах і прэзбітэр». Згодна з выкладзеным тэкстам, майстрам-ілюмінатарам з’яўляецца жанчына, што для сярэднявечнай Еўропы даволі незвычайна. Гісторыя ведае не шмат падобных прыкладаў, адным з якіх з’яўляецца нямецкая манашка з Вестфаліі Гуда.

## Апісанне 
Рукапіс складаецца з 284 аркушаў і 184 захаваных мініяцюр, хоць існуе меркаванне, што мініяцюр магло быць і больш. Яна ўключае два тэксты: «Каментар на Апакаліпсіс» Беата Ліебанскага і каментар Ераніма Стрыдонскага да Кнігі прарока Данііла.

Кніга аформлена паводле традыцый ранняга сярэднявечча, аднак некаторыя выявы рукапісу паказваюць на шырокія спазнанні мастака-ілюмінатара ў галіне ісламскага мастацтва таго часу, нягледзячы на тое, што агульны стыль манускрыпта адлюстроўвае развіццё мастацтва ў Паўночнай Еўропе ў перыяд Ранняга Сярэднявечча.

Катэгорыя:Беатусы
Катэгорыя:Ілюмінаваныя рукапісы
Катэгорыя:Рукапісы X стагоддзя
Катэгорыя:Гісторыя Іспаніі
Выхавацелька (фільм, 2018)

«**Выхавацелька**» () — мастацкі фільм 2018 года рэжысёркі . Галоўную ролю выканала Мэгі Джыленхол.

## Сюжэт 
У жыцці 40-гадовай Лізы няма нічога цікавага: муж мілы, але крыху сумны, з уласнымі дзецьмі адносіны не ладзяцца. З нарастаючай абыякавасцю жанчына працуе выхавацелькай у дзіцячым садку, а адзіная яе аддушына — наведванне паэтычных курсаў. Калі аднойчы Ліза выяўляе ў адным са сваіх 5-гадовых падапечных неверагодны талент да вершаскладання, то спачатку прыходзіць у захапленне, а пазней становіцца апантанай хлопчыкам. Жанчына лічыць, што гэтае дзіця — сапраўдны цуд, і яна павінна выратаваць неакрэплага генія ад абыякавых да мастацтва бацькоў.

## Акцёрскі склад 
* Мэгі Джыленхол — *Ліза Спінэлі*
* Паркер Севак — *Джымі Рой*
* Майкл Чэрнус — *Грант Спінэлі*
* Гаэль Гарсія Берналь — *Сімон*
* Ганна Барышнікаў — *Мэган*
* Аджай Найду — *Ніхіл Рой*
* Роза Салазар — *Бэка*

## Узнагароды 
Паводле рэсурса «Internet Movie Database» фільм быў адзначаны 3 кінаўзнагародамі і яшчэ 12 намінацыямі.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Фільмы ЗША 2018 года
Катэгорыя:Фільмы-драмы 2018 года
Катэгорыя:Фільмы-драмы ЗША
Катэгорыя:Фільмы на англійскай мове
Катэгорыя:Фільмы пра паэтаў
Катэгорыя:Фільмы Сары Каланджэла
Сьера-Мадрона

**Сьера-Мадрона** () — горны масіў у паўднёвай Іспаніі, частка хрыбта Сьера-Марэна.

Найвышэйшы пункт — гара Баньюэлас (1332 м). Паўночныя схілы плаўна пераходзяць у пласкагор’е Месета, паўднёвыя схілы хрыбта рэзка абрываюцца да Андалускай нізіны. Хрыбет складзены крышталічнымі горнымі пародамі і быў утвораны ў выніку ўзняцця, выкліканага рухам у паўночным напрамку Афрыканскай пліты. Маюцца радовішчы руд медзі і марганцу, ртуці, пірытаў, некаторыя з якіх распрацоўваюцца са старажытных часоў. Сьера-Мадрона размешчана на тэрыторыі правінцый Сьюдад-Рэаль (Кастылія — Ла-Манча), Кордава і Хаэн (Андалусія).

Схілы масіва пакрыты міжземнаморскімі вечназялёнымі хмызнякамі і шыракалістымі лясамі (дуб, бук, каштан).

Катэгорыя:Горы Іспаніі
Катэгорыя:Горныя хрыбты Еўропы
Катэгорыя:Геаграфія Андалусіі
Катэгорыя:Геаграфія Кастыліі — Ла-Манчы
Гата (мыс, Іспанія)

**Га́та** (Каба-дэ-Гата, ) — мыс на паўднёва-ўсходнім узбярэжжы Пірэнейскага паўвострава, каля Альмерыйскага заліва. Адзін з найгалоўных мысаў Іспаніі ў Міжземным моры. Знаходзіцца ў камарцы Ніхар у правінцыі Альмерыя ў аўтаномнай супольнасці Андалусія, на паўднёвы ўсход ад горада Альмерыя і паўднёвы захад ад горада Картахена. Месца з найменшай колькасцю ападкаў у Еўропе.

Мыс размешчаны ля падножжа горнай сістэмы Кардыльера-Бетыка. Мыс з’яўляецца заканчэннем гор Сьера-дэ-Каба-дэ-Гата (). Уваходзіць у прыродны парк Каба-дэ-Гата-Ніхар. Клаўдзій Пталемей у «Геаграфіі» называе мыс Promontorium Charidemi. У антычнай геаграфіі мыс знаходзіўся ля заліва Урсі ў рымскай правінцыі Бетыка. Авіян называў мыс Promunturium Veneris — мыс Венеры. На гары Сера-дэ-ла-Тэста () ля мыса знаходзіўся храм, у якой шанавалі багіню.

Падчас франка-іспанскай вайны 1635—1659 гадоў 3 верасня 1643 года ля мыса адбылася марская бітва ля Картахены. Французскі флот пад камандаваннем маркіза дэ Брэзэ пасля 12-гадзіннай кровапралітнай бітвы атрымаў перамогу. Перамога пры мысе Гата даставіла французам поўнае панаванне над заходнім басейнам Міжземнага мора.

Катэгорыя:Мысы Іспаніі
Катэгорыя:Мысы Атлантычнага акіяна
Катэгорыя:Міжземнае мора
Катэгорыя:Геаграфія Андалусіі
Іван Аляксандравіч Вакарчук

**Іван Аляксандравіч Вакарчук** (; , сяло Братушаны, Едзінецкі раён, Малдаўская ССР — , , Украіна) — украінскі вучоны-фізік, рэктар Львоўскага нацыянальнага універсітэта імя Івана Франко ў 1990—2007 і ў 2010—2013 гадах, міністр адукацыі і навукі Украіны (2007—2010). Герой Украіны (2007).

Доктар фізіка-матэматычных навук, прафесар, загадчык кафедры тэарэтычнай фізікі, член Савета па пытаннях навукі і навукова-тэхнічнай палітыкі пры Прэзідэнце Украіны, член прэзідыума Нацыянальнага савета Кангрэса ўкраінскай інтэлігенцыі. Прыхільнік балонскай сістэмы адукацыі і сістэмы тэсціравання ведаў абітурыентаў замест традыцыйных уступных экзаменаў.

Катэгорыя:Фізікі СССР
Катэгорыя:Фізікі Украіны
Катэгорыя:Фізікі XX стагоддзя
Катэгорыя:Фізікі XXI стагоддзя
Катэгорыя:Рэктары Львоўскага ўніверсітэта
Катэгорыя:Міністры адукацыі і навукі Украіны
Катэгорыя:Члены Вярхоўнага Савета СССР (1989—1991)
Вакарчук

**Вакарчук** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Іван Аляксандравіч Вакарчук — украінскі фізік
* Святаслаў Іванавіч Вакарчук — украінскі рок-музыкант
Універсітэт «ESIC»

**Універсітэт «ESIC»** () — іспанская прыватная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Пасуэла-дэ-Аларкон каля Мадрыда.

## Гісторыя 
Установа заснавана як **Вышэйшая школа камерцыйных інжынераў** () у 1965 годзе святарамі каталіцкага ордэна Найсвяцейшага Сэрца Ісуса. Пазней установа змяніла назву на **Школа бізнесу і маркетынгу «ESIC»** (). Тады гэта быў цэнтр пры некалькіх універсітэтах.

У 2019 годзе Мадрыдскі рэгіянальны парламент ухваліў законапраект, які дазваляў стварыць універсітэт, каб навучальная ўстанова магла выкладаць і выдаваць свае ўласныя ступені і кваліфікацыі, не прывязваючыся да іншага ўніверсітэта. Рашэннем рэгіянальнага парламента, які ўхваліў прапанову большасцю галасоў, завяршыўся працэс, ініцыяваны ўстановай у ліпені 2014 года, калі яна запытала дазвол ва ўрада сталічнага рэгіёна на стварэнне ўніверсітэта.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Універсітэты Іспаніі
Катэгорыя:Эканамічныя ўніверсітэты
Катэгорыя:Бізнес-школы
Катэгорыя:Мадрыд (аўтаномная супольнасць)
Міхаіл Якубік

**Міхаіл Якубік** (, в. Чучавічы , Лунінецкі павет — , Лодзь, Польшча) — брыгадны генерал Войска Польскага.

## Біяграфія 
У 1925—1931 годзе быў вучнем прыватнай гімназіі ў горадзе Лунінцы. У 1935—1938 гадах адбываў вайсковую тэрміновую службу ў 4-м лётным палку ля горада Торунь (Польшча), на працягу якой у 1937 годзе скончыў курс пілатажу на самалёце «РВД-8». У 1943 годзе скончыў школу танкавых войск імя Пушкіна ў г. Рыбінск (РСФСР). З мая па ліпень 1943 года быў унтэр-афіцэрам інструктарам у 1-ым Варшаўскім танкавым палку. Са снежня 1943 года нёс службу ў 1-ым авіяцыйна-знішчальным палку «Варшава», займаў чарговыя пасады: пілота, старшага пілота, камандзіра звяна, намесніка камандзіра 3-яй эскадрыллі па-палітычна выхаваўчай частцы (ад 29 верасня 1944 года), намеснікам камандзіра палка па-палітычна-выхаваўчай частцы (ад 1-га студзеня 1945 да чэрвеня 1946 года). Прымаў удзел у баявых вылетах авіяцыі 1-ай Арміі Войска Польскага ад Варшавы да Берліна.

8 кастрычніка 1953 года было прысвоена званне «Брыгадны генерал».

Пахаваны на вайсковых могілках у Павознках на Алеі Славы ў Варшаве.

## Узнагароды 
* Сярэбраны медаль «Заслужаным на полі Брані» (Славы) (1944)
* Ордэн «Залаты Крыж Заслугі»
* Ордэн «Вялікая Айчынная вайна 1941—1945 гг.» (СССР) (1945)
* Ордэн "Рыцарскі Крыж адраджэння Польшчы"4-й ступені (1945)
* Ордэн «Крыж Храбрых» (1946)
* Медаль «10-годдзе заваявання Незалежнасці Польшчы»
* Ордэн «Рыцарскі Крыж Адраджэння Польшчы» (1958)
* Ордэн «Працоўны Сцяг» I I-й ступені (1964)

## Літаратура 
* *Gen. bryg. pil. Michał Jakubik (1914—1966)* — Wojskowy Przegląd Historyczny Nr 4 (40), Warszawa 1966, s. 365, 366
* Janusz Królikowski, *Generałowie i admirałowie Wojska Polskiego 1943—1990* t. II:I-M, Toruń 2010
* «Памяць. Лунінецкі раён», Мінск, «БЕЛАРУСЬ» , 1995 г.
1000-я да н.э.

**1000-я гады да нашай эры** — дзесяцігоддзе, якое ахоплівае гады з 1000 па 1009 да н.э.

## Падзеі 
* Самыя раннія сведчанні земляробства ў горнай мясцовасці Кеніі.
* Пачаўся жалезны век

## Спасылкі
Жандарскія казармы (Магілёў)

**Жандарскія казармы** — будынак у цэнтры Магілёва. Размешчаны па Першамайскай вуліцы, 73. У будынку цяпер размяшчаецца Магілёўскі абласны тэатр лялек. Помнік архітэктуры сярэдзіны ХІХ ст.

## Гісторыя 
Жандарская казарма пабудавана да 1861 года на былым Дняпроўскім праспекце, 99. На пачатку 1840-х гг. у Магілёве была пабудавана новая турма. У 1850 г. губернскім архітэктарам І. М. Фёдаравым быў распрацаваны праект пабудовы казармы для жандарскай каманды. Неўзабаве ён быў рэалізаваны і казарма разам з брамай і агароджай склала адзіны комплекс з турмой. Пасля Кастрычніцкай рэвалюцыі тут размяшчаўся конны рэзерв міліцыі.

Пасля Вялікай Айчыннай вайны будынак быў перададзены *Дому піянераў*, пазней выкарыстоўваўся як *Дом настаўніка*.

У 1976 г. будынак перададзены абласному тэатру лялек. У верасні 2008 г. тэатр быў зачынены на рэстаўрацыю і рэканструкцыю. У выніку побач са старым будынкам ХІХ ст. з боку царквы Трох свяціцеляў быў узведзены новы сучасны корпус тэатра. Тут размясціліся зала для гледачоў амаль на 200 месцаў з сучаснай сцэнай, харэаграфічная і рэпетыцыйная залы, памяшканні пад майстэрні. Пасля двух гадоў рэканструкцыі 29 снежня 2010 г. Магілёўскі абласны тэатр лялек быў адчынены.

## Архітэктура 
Двухпавярховы мураваны будынак галоўным фасадам выходзіць на чырвоную лінію забудовы вул. Першамайскай. Прамавугольны ў плане, кампактны. Галоўны фасад мае сіметрычную кампазіцыю пабудовы з уваходам у цэнтры галоўнага фасада. Сцены гладкія, рытмічна падзелены аконнымі праёмамі на 7 восей. Вокны, як і ўваход, прамавугольныя з паўцыркульным завяршэннем і падаконнымі нішамі, з аздобленымі рустам ліштвамі. Вуглы па ўсёй вышыні выдзелены рустоўкай. Дэкаратыўныя дэталі фасада падкрэслены белым колерам. Фасад завершаны шырокім прафіляваным гзымсам. Дах вальмавы.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Першамайская вуліца (Магілёў)
Катэгорыя:З’явіліся ў XIX стагоддзі
Катэгорыя:XIX стагоддзе ў Магілёве
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Магілёва
Катэгорыя:Збудаванні Ільі Фёдарава
Дом Эбіна

**Дом Эбіна** — будынак у гістарычным цэнтры Магілёва. Размешчаны па Першамайскай вуліцы, 26. Помнік архітэктуры класіцызму першай паловы ХІХ ст.

У 1914—1919 гг. у будынку дзейнічаў прыватны зубаўрачэбны кабінет. У 1924 г. дом муніцыпалізаваны. Падчас Вялікай Айчыннай вайны моцна пашкоджаны, у 1945 г. павінен быў быць разабраны, але пазней адбудаваны

У 1985 г. адбыўся капітальны рамонт. Выкарыстоўваецца як жылы. На першым паверсе ў савецкія часы размяшчалася кафэ «Сняжынка», цяпер — гандлёвыя кропкі

## Архітэктура 
Трохпавярховы цагляны будынак галоўным фасадам выходзіць на чырвоную лінію забудовы вул. Першамайскай. Галоўны фасад мае асіметрычную кампазіцыю пабудовы — арка змешчана ў правы бок. Уваход размешчаны з боку ўнутранага двара. Першы паверх апрацаваны рустам, аконныя праёмы маюць прамавугольны выгляд, аздоблены ліштвамі. Другі паверх мае лучковыя аконныя праёмы з ліштвамі, трэці — прамавугольныя праёмы. Міжпавярховы цягі і гзымс простараспрацаваныя. Дах двухсхільны.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Першамайская вуліца (Магілёў)
Катэгорыя:З’явіліся ў XIX стагоддзі
Катэгорыя:XIX стагоддзе ў Магілёве
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Магілёва
Катэгорыя:Збудаванні Магілёва ў стылі класіцызм
Універсітэт «CUNEF»

**Універсітэт «CUNEF»** () — іспанская прыватная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у Мадрыдзе. 

Установа спецыялізуецца на вышэйшай адукацыі ў галіне фінансаў і банкаўскай справы. У 1973 годзе Вышэйшы банкаўскі савет Іспаніі (у цяперашні час — Іспанская банкаўская асацыяцыя) заснаваў ВНУ як **Універсітэцкі каледж фінансавых студый** (). На той момант установа дзейнічала як далучаны цэнтр Мадрыдскага ўніверсітэта. У 2019 годзе ён быў прызнаны самастойным універсітэтам. 

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Універсітэты Іспаніі
Катэгорыя:Эканамічныя ўніверсітэты
Катэгорыя:Мадрыд
Дом па Камісарыяцкім завулку, 17

**Дом па Камісарыяцкім завулку, 17** — будынак у гістарычным цэнтры Магілёва.

## Гісторыя 
Пабудаваны ў канцы ХІХ ст. як жылы, быў прыватнаўласніцкім. Па некаторых звестках да нацыяналізацыі ў 1924 г. належаў Варвары Эстараўне Васілеўскай. Выкарыстоўваўся як жылы.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Камісарыяцкі завулак (Магілёў)
Катэгорыя:З’явіліся ў XIX стагоддзі
Катэгорыя:XIX стагоддзе ў Магілёве
Катэгорыя:Драўляная архітэктура Беларусі
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Магілёва
Дом Ліфанда

**Дом Ліфанда** — будынак у Быхаўскім прадмесці Магілёва. Размешчаны па Быхаўскай вуліцы, 6, пры ўваходзе на Быхаўскі рынак. Помнік архітэктуры другой паловы XIX ст.

## Гісторыя 
Належаў Ліфанду. У 1912 годзе тут размяшчалася аптэкарская крама і склад М. М. Іофэ. У аптэках прадаваліся пігулкі, мікстуры, мазі, якія былі зроблены на фармацэўтычных фабрыках і спакаваны адмысловым спосабам. Пасля Кастрычніцкай рэвалюцыі 1917 года пачалася нацыяналізацыя аптэк і аптэкарскіх магазінаў. Пасля ліста ад 13.11.1918 № 75 губернскага фармпада аб рашэнні *«временно опечатать крупные аптекарские магазины для учёта наличности медикаментов, мелким же магазинам предписано в самый кратчайший срок под ответственность владельца представить опись медикаментов»* дадзены бізнэс пачаў закрывацца. 2 лістапада 1924 г. па пастанове Упраўлення Камунальнай Гаспадаркі дом Ліфанда быў нацыяналізаваны. У 1939 г. у былым доме Ліфанда знаходзілася амбулаторыя.

У 2017 г. зроблена рэканструкцыя часткі будынка з упарадкаваннем прылеглай тэрыторыі. Зараз будынак належыць індывідуальнаму прадпрымальніку Жураўлёву Аляксандру Уладзіміравічу. У будынку размешчаны будаўнічыя магазіны.

## Архітэктура 
Будынак з цэглы, атынкаваны аднапавярховы, але выглядае як двухпавярховы за кошт вельмі высокага цокаля, накрыты крутым двухсхільным дахам. Прамавугольны ў плане, кампактны. Франтон вылучаны прафіліраваным гзымсам. Уваход — з боку бакавога фасада. Паміж цокальным і першым паверхам прафіліраваны паясок. Вокны па галоўным і бакавым фасадах прамавугольныя з ліштвамі. Планіроўка анфіладная.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Быхаўская вуліца (Магілёў)
Катэгорыя:З’явіліся ў XIX стагоддзі
Катэгорыя:XIX стагоддзе ў Магілёве
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Магілёва
Дом па Камісарыяцкім завулку, 10

**Дом па Камісарыяцкім завулку, 10** — будынак у гістарычным цэнтры Магілёва. Помнік архітэктуры пачатку XX ст.

## Гісторыя 
Пабудаваны ў пачатку XX ст. як даходны дом, быў прыватнаўласніцкім. У 1924 г. нацыяналізаваны. Выкарыстоўваўся як жылы і пад розныя ўстановы. Зараз гэта адміністрацыйны будынак ЗТАА «Дыялог-Магілёў».

## Архітэктура 
Двухпавярховы вуглавы будынак з двума аднолькавымі фасадамі і вуглавой часткай паміж імі. Пабудаваны з цэглы чырвонага колеру, неатынкаваны, на высокім цокалі. Уваход знаходзіцца ў бакавой частцы аднаго з фасадаў. Першы паверх галоўнага фасада і ўваходная частка апрацаваны рустам. Вокны першага і другога паверхаў маюць лучковыя праёмы з замковым каменем і падаконнымі нішамі. Міжпаверхавы пояс выраблены ў выглядзе хвалістай лініі. Гзымс апрацаваны сухарыкамі. Усе дэкаратыўныя дэталі выкананы цаглянай муроўкай. Дах двухсхільны.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Камісарыяцкі завулак (Магілёў)
Катэгорыя:З’явіліся ў XX стагоддзі
Катэгорыя:XX стагоддзе ў Магілёве
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Магілёва
Дом па завулку Тані Карпінскай, 11

**Дом па завулку Тані Карпінскай, 11** — будынак у гістарычным цэнтры Магілёва. Помнік архітэктуры канца XIX ст.

## Гісторыя 
Пабудаваны ў канцы XIX ст. на Булычовым завулку. Пабудаваны як жылы будынак, быў прыватнаўласніцкім. Першы паверх выкарыстоўваўся пад розныя ўстановы, у тым ліку пад крамы і складскія памяшканні.

У 1920-я гг. нацыяналізаваны. Доўгі час выкарыстоўваўся як жылы. Пасля абвалу вуглавой часткі будынка ў 1973 г. былі праведзены капітальны рамонт і частковая рэканструкцыя. Цяпер гэта адміністрацыйны будынак.

## Архітэктура 
Двухпавярховы цагляны вуглавы будынак. Галоўны фасад, які складаецца з дзвюх частак, выходзіць на чырвоную лінію забудовы завулка Т. Карпінскай, паўтараючы складаную канфігурацыю завулка. Уваход размешчаны з боку завулка Камісарыяцкага. Будынак часткова пафарбаваны ў шэры колер. Першы паверх галоўнага фасада апрацаваны рустам, які выкананы цаглянай муроўкай. Вокны першага паверха маюць арачныя праёмы і замковы камень. Вокны другога паверха — лучковыя з ліштвамі і падаконнымі нішамі, выкладзенымі з цэглы і пафарбаванымі. Першы і другі паверхі былі аб’яднаны цаглянымі пілястрамі, з якіх захаваліся дзве. Будынак дэкараваны міжпавярховым поясам і гзымсам на сухарыках. Дах двухсхільны.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Камісарыяцкі завулак (Магілёў)
Катэгорыя:завулак Тані Карпінскай (Магілёў)
Катэгорыя:З’явіліся ў XIX стагоддзі
Катэгорыя:XIX стагоддзе ў Магілёве
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Магілёва
Дом па Першамайскай вуліцы, 40 (Магілёў)

**Дом па вуліцы Першамайскай, 40** — будынак у Магілёве, размешчаны на заходнім баку плошчы Леніна, на скрыжаванні вул. Першамайскай і праспекта Міру (дом № 39). Помнік архітэктуры канца 1930-х гг.

## Гісторыя 
Па генеральным плане ў сувязі з рашэннем аб пераносе сталіцы БССР з Мінска ў Магілёў у 1938 г. адміністрацыйна-грамадскім цэнтрам горада павінна была стаць плошча імя Леніна, размешчаная на перасячэнні асноўных дыяметраў — вул. Першамайскай і запраектаванага праспекта Міру.

Дом, пабудаваны па праекце архітэктараў В. Батоевай і В. Мураўёва, прызначаўся для пражывання служачых розных камісарыятаў і іх сем’яў і меў палепшаную планіроўку. У часы Вялікай Айчыннай вайны быў пашкоджаны. Адбудаваны ў 1950 г.

У 1980 г. у доме праведзены капітальны рамонт. Цяпер будынак выкарыстоўваецца як жылы са шматлікімі крамамі на першым паверсе.

## Архітэктура 
Пабудаваны з цэглы дом размешчаны на заходнім баку пл. Леніна, на скрыжаванні вул. Першамайскай і пр-та Міру. Дом 5-павярховы з 7-павярховым вуглавым аб’ёмам. Вылучаецца манументальнасцю, цэласнасцю аб’ёмна-прасторавай кампазіцыі. Пластыку фасадаў ствараюць глыбокія балконы-лоджыі. У дэкаратыўным вырашэнні фасадаў выкарыстаны плоскія лапаткі, падвоеныя лапаткі і шматлікія лапаткі, што акцэнтуюць вуглы, а таксама рызаліты. Паміж лапаткамі — прамавугольныя аконныя праёмы. Дэкаратыўную ролю выконвае цяга паміж пятым і шостым паверхамі. У аснове планіровачнай структуры — двухкватэрная секцыя з 4- і 5-пакаёвых кватэр.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Славутасці Магілёва
Катэгорыя:Плошча Леніна (Магілёў)
Катэгорыя:Жылыя будынкі Беларусі
Катэгорыя:Першамайская вуліца (Магілёў)
Катэгорыя:Праспект Міру (Магілёў)
Катэгорыя:1930-я ў Магілёве
Катэгорыя:З’явіліся ў 1930-я гады
Мікалай Міхайлавіч Федарэнка

**Мікалай Міхайлавіч Федарэнка** (, в. Рагозіна, Аршанскі раён, Беларуская ССР, СССР — , Беларусь) — беларускі мастак.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў сялянскай сям’і. У 1938—1941 гг. вучыўся ў Магілёве ў гарадской студыі выяўленчага мастацтва. Удельнік Вялікай Айчыннай вайны, дайшоў да Берліна. Пасля дэмабілізацыі вярнуўся ў Магілёў i заняўся творчай дзейнасцю. У 1962 годзе прыняты ў Саюз мастакоў Беларускай ССР

## Творчасць 
У мастацкіх вернісажах удзельнічаў з 1957 года. Працаваў пераважна ў жанры індустрыяльнага і лірычнага пейзажу. Лепшыя творы — «Бярозкі. Восень», «Сонечны дзень», «Беларускі пейзаж», «Калгасныя фермы», «Пачатак вясны», «Крычаўскі цэментны завод», «Магілёўская фабрыка штучнага валакна», «Мая Магілёўшчына» і інш. Творы вызначаюцца пластычнай завершанасцю, гарманічным каларытам, эмацыянальнай насычанасцю, ясным светаадчуваннем.

## Літаратура 
* Кавалёў, В. Памяці мастакоў-ветэранаў / Віктар Кавалёў // Літаратура і мастацтва. — 2011. — 20 мая. — С. 23.
* Ножников, Н. «Вечерний Могилев» — на выставке / Николай Ножников // Вечерний Могилев. — 2002. — 1 февраля. — С. 5.
* Строгіна, С. Федарэнка Мікалай Міхайлавіч / Святлана Строгіна // Строгіна, С. Сучаснае выяўленчае мастацтва Магілёўшчыны: зборнік артыкулаў / Святлана Строгіна. — Мінск, 2009. — С. 161—162.
* 
* Федарэнка Мікалай Міхайлавіч // Беларускі саюз мастакоў: энцыклапедычны даведнік / складальнік Б. А. Крэпак. — Мінск, 1998. — С. 552.
* 
* Яршоў, І. Вялікая Айчынная вайна ў творах мастакоў Оршы і Аршаншчыны / І. Яршоў // Телеком-экспресс (Орша). — 2009. — 7 мая, 14 мая.

Катэгорыя:Мастакі СССР
Катэгорыя:Постаці Магілёва
Катэгорыя:Мастакі Беларусі
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Аршанскім раёне
Катэгорыя:Удзельнікі Вялікай Айчыннай вайны
Алена Раманаўна Ляшковіч

**Алена Раманаўна Ляшковіч** (нар. 1961(?), Сасноўшчына, Вілейскі раён) — беларускі музеязнавец.

## Біяграфія 
Нарадзілася ў вёсцы Сасноўшчына Вілейскага раёна Мінскай вобласці ў сям’і Рамана Юльянавіча і Юзэфы Іосіфаўны Ляшковічаў. Вучылася ў Даўгінаўскай сярэдняй школе. Скончыла ў 1986 годзе гістарычны факультэт Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта.

У 1986—1991 гадах працавала навуковым супрацоўнікам Рэспубліканскага навукова-метадычнага цэнтра народнай творчасці і культасветработы. З 1991 па 2007 год — лабарант лабараторыі праектавання і прагназавання развіцця культуры, метадыст сектара арганізацыі вучэбна-метадычнай работы, навуковы супрацоўнік лабараторыі музейнай дзейнасці Беларускага дзяржаўнага інстытута праблем культуры.

## Узнагароды 
Узнагароджана спецыяльнай прэміяй Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь дзеячам культуры і мастацтва (2013).

## Навуковая дзейнасць 
Аўтар шэрагу навуковых публікацый па пытаннях купалазнаўства.

## Сям’я 
Нявесткай Алены Ляшковіч з’яўляецца незалежная журналістка Наталля Лубнеўская.

Катэгорыя:Купалазнаўцы
Катэгорыя:Музеязнаўцы Беларусі
Катэгорыя:Рэпрэсаваныя рэжымам Лукашэнкі
Алатау (горад)

**Алатау** (), да 2024 года — **Жэтыген** (, да 1993 г. — Нікалаеўка) — сяло ў Ілійскім раёне Алмацінскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Жэтыгенскай сельскай акругі. Код КАТО — 196837100. Знаходзіцца прыкладна за 47 км на поўнач ад цэнтра горада Алматы.

## Гісторыя 
Сялянскае паселішча заснавана ў 1873 годзе за 46 вёрст на поўнач ад горада Вернага на месцы паштовага пікета, званага Кутэнтайскім, пастаўленага на Копальскім тракце ў 1857 годзе. Па даных перапісу 2009 года ў вёсцы пражывала 15616 чалавек (7740 мужчын і 7876 жанчын).

## Інфраструктура 
Маецца 5 дзіцячых садкоў, 3 школы сярэдняй агульнай адукацыі, паліклініка, праваслаўная і каталіцкая цэрквы, мячэць. У сяле ёсць аднайменны чыгуначны вакзал. На поўнач ад вёскі размешчаны аэрадром Жэтыген. У сяле таксама існуе невялікі ваенны гарадок для служачых аэрадрома.

Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1873 годзе
Катэгорыя:Населеныя пункты Алмацінскай вобласці
Катэгорыя:Пераназваныя населеныя пункты
Асечна (значэнні)

**Асечна** — тапонім.

## Польшча 
* Асечна — горад у Ляшчынскім павеце Велікапольскага ваяводства.
* Асечна — вяскова-гарадская гміна ў Ляшчынскім павеце Велікапольскага ваяводства.
* Асечна — вясковая гміна ў Старагардскім павеце Паморскага ваяводства.

## Чэхія 
* Асечна — горад.
Леанід Сямёнавіч Рашкоўскі

**Леанід Сямёнавіч Рашкоўскі** (, , Мінская вобласць, Беларуская ССР, СССР — ) — беларускі паэт.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў сям'і служачага. У 1955 годзе скончыў барысаўскую сярэднюю школу № 2, працаваў рознарабочым на будоўлі. 

У 1956 годзе паступіў вучыцца ў Віцебскі ветэрынарны інстытут на заатэхнічны факультэт. Аднак з-за цяжкай хваробы быў вымушаны спыніць вучобу на другім курсе. 

У 1962 годзе скончыў фельчарскае аддзяленне Барысаўскага медыцынскага вучылішча. У 1963 годзе арганізаваў і ўзначаліў літаратурнае аб'яднанне пры барысаўскай аб'яднанай газеце «Камуністычная праца». У 1972 годзе завочна скончыў чатыры курсы факультэта журналістыкі Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. 

З 1970 года член Саюза пісьменнікаў СССР і Беларусі.

Памёр  года. Пахаваны ў Барысаве.

## Творчасць 
Першы верш надрукаваў у 1955 годзе (барысаўская газета «Бальшавіцкая трыбуна»). Аўтар зборнікаў вершаў «Пускай не умирают звезды» (1968), «Ливень» (1975), «Преодоление» (1979) — героі вершаў няскораныя і моцныя духам людзі, якія вераць ў свае сілы. Аўтар кніг паэзіі для дзяцей «Как пингвину шили фрак» (1970), «Почемучка» (1973), «Трубач» (1976), «На весёлай карусели» (1984).

Пераклаў на рускую мову асобныя творы П. Броўкі, С. Грахоўскага, Е. Лось, У. Нядзведскага, А. Сербантовіча. 

## Літаратура 
* 
* Рашкоўскі // Беларускія пісьменнікі (1917—1990): Даведнік / Склад. А. К. Гардзіцкі. Нав. рэд. А. Л. Верабей. — Мн.: Мастацкая літаратура, 1994. — 653 с.: іл. — С. 461. — ISBN 5-340-00709-X.
* 
* Пускай не умирают звезды: памяти Леонида Семеновича Рашковского / [редакционная комиссия: Ж. В. Гилевич, Л. Ф. Белая]. – Борисов: [б. и.], 2009. – 103 с.
* Рашкоўскі // Энцыклапедыя літаратуры і мастацтва Беларусі. — Т. 4. — Мн., 1987. — С. 508.

## Творы 
* Как пингвину шили фрак / Леонид Рашковский. — Минск: Беларусь, 1970. — 31, [1] с.
* Ливень: стихи / Леонид Рашковский. — Минск: Мастацкая літаратура, 1975. — 61, [1] с.
* На веселой карусели: Стихи: Для дошкол.возраста / Худож.В.Пощастьев. — Мн.: Юнацтва, 1984. — 45, [3] с.
* Откровение: Стихи / Вступ. ст. С. Граховского. — Мінск.: Мастацкая літаратура, 1987. — 141, [1] с., [1] л. портр.
* Почемучка: Для дошкольного возраста / Худож. Е. Жилин. — Мн.: Мастацкая літаратура, 1973. — 32 с.
* Преодоление: стихи / Леонид Рашковский. — Минск: Мастацкая літаратура, 1979. — 78, [1] с.
* Пускай не умирают звезды / Леонид Рашковский. — Минск: Беларусь, 1968. — 35 с. — (Первая книга поэта)
* Трубач / Леонид Рашковский. — Минск: Мастацкая літаратура, 1976. — 45, [1] с.

Катэгорыя:Члены Саюза пісьменнікаў СССР
Катэгорыя:Паэты Беларусі
Катэгорыя:Беларускамоўныя паэты
Катэгорыя:Перакладчыкі Беларусі
Катэгорыя:Перакладчыкі з беларускай мовы
Катэгорыя:Перакладчыкі на рускую мову
Глен Андрэота

**Глен Урбан Андрэота** (; 30 кастрычніка 1947 — 8 красавіка 1968) — вайсковец арміі ЗША, удзельнік В’етнамскай вайны. Падчас трагедыі ў Сангмі быў бортінжынерам экіпажа верталёта ў складзе пілота Х’ю Томпсана і бортстралка Лоўрэнса Колберна. Тут ад расправы амерыканскіх салдат яны выратавалі дванаццаць в’етнамцаў.

## Біяграфія 
Глен Андрэота нарадзіўся ў Ньютане, штат Нью-Джэрсі, а вырас у Сент-Луісе, штат Місуры. Па паходжанні быў італьянцам. У 1966 годзе ён кінуў школу і паступіў добраахвотнікам у армію ЗША. Спачатку Андрэота адслужыў адзін год у В’етнаме ў якасці радыёрамонтніка. 12 лістапада 1967 года, пачаўшы сваю другую камандзіроўку, вайсковец быў прызначаны ў 161-ю штурмавую верталётную роту ў званні спецыяліста 4-га класа. Будучы начальнікам экіпажа на борце назіральнага верталёта Hiller OH-23 Raven, яго пілотам стаў уорэнт-афіцэр Х’ю Томпсан, а стралком — Лоўрэнс Колберн, таксама спецыяліст 4-га класа.

16 сакавіка 1968 года, пралятаючы ў раёне сельскай абшчыны Сангмі, байцы заўважылі трупы в’етнамскіх мірных грамадзян. Верталёт сеў, а экіпаж паспрабаваў высветліць, што адбываецца ў лейтэнанта Уільяма Кэлі, які кіраваў аперацыяй у гэтым раёне. Ён папрасіў іх не ўмешвацца. Тады верталёт вярнуўся ў неба, але вайскоўцы заўважылі в’етнамцаў, што ўцякалі ад салдат. Машына села паміж мірнымі жыхарамі і амерыканцамі. Андрэота і Колберн узялі на прыцэл вайскоўцаў, не даючы ім наблізіцца да сялян. У гэты час Томпсан выклікаў верталёты для эвакуацыі в’етнамцаў.

Пасля вывазу выратаваных жыхароў Сангмі верталёт вярнуўся на базу. Члены экіпажа паведамілі пра інцыдэнт свайму кіраўніцтву, якое неадкладна адклікала падраздзяленне Кэлі з аперацыі.

Неўзабаве пасля гэтых падзей Андрэота пераведзены ў роту B 123-га авіяцыйнага батальёна 23-й пяхотнай дывізіі (у студзені 1968 года 161-я штурмавая верталётная рота была ператворана ў 123-і батальён). У новым падраздзяленні ён служыў наводчыкам на борце верталёта 62-03813 (таксама OH-23) разам з начальнікам экіпажа Чарльзам Датанам і пілотам Бары Лойдам. 8 красавіка каля горада Куангнгай усе трое загінулі.

## Узнагароды 
Хутка пасля сваёй гібелі Андрэота атрымаў пасмяротна Бронзавую зорку за ўдзел у выратаванні в’етнамцаў у Сангмі. Роўна праз трыццаць гадоў пасля трагедыі ўсе тры члены экіпажа верталёта OH-23 былі ўзнагароджаны Салдацкімі медалямі — вышэйшай узнагародай арміі ЗША за дзеянні ў небоевой абстаноўцы.

## Спасылкі 
* Hugh Thompson Foundation web site: (501(c)(3) nonprofit founded by Lawrence Colburn in honor of Hugh Thompson): https://web.archive.org/web/20110718010108/http://www.hughthompson.org/
* Virtual Wall: Glenn Urban Andreotta
* Los Angeles Times: Hugh Thompson Jr., 62; 'One of the Good Guys' Saved Civilians at My Lai
* Lafayette College Alumni News:David Egan '62 honored for efforts on behalf of My Lai heroes 

Катэгорыя:Масавае забойства ў Сангмі
Катэгорыя:Удзельнікі вайны ў В’етнаме
Універсітэт імя караля Хуана Карласа

**Універсітэт імя караля Хуана Карласа** () — іспанская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у Мадрыдзе. Названы ў гонар караля Хуана Карласа I.

## Структура 
* Факультэт юрыдычных і сацыяльных навук (Мадрыд)
* Факультэт навук пра камунікацыі (Мадрыд)
* Вышэйшая тэхнічная школа эксперыментальных навук і тэхналогій (Мадрыд)
* Вышэйшая тэхнічная школа інфарматыкі (Мадрыд)
* Універсітэцкая школа адукацыі (Мадрыд)
* Універсітэцкая школа мастацтваў і забаў (Мадрыд)
* Факультэт навук пра здароўе (Алькаркон)
* Факультэт юрыдычных і сацыяльных навук (Алькаркон)
* Факультэт навук пра камунікацыі (Фуэнлабрада)
* Вышэйшая тэхнічная школа інжынераў тэлекамунікацый (Фуэнлабрада)
* Факультэт юрыдычных і сацыяльных навук (Фуэнлабрада)
* Факультэт юрыдычных і сацыяльных навук (Аранхуэс)
* Факультэт юрыдычных і сацыяльных навук (Мосталес)
* Вышэйшая тэхнічная школа інфарматыкі (Мосталес)
* Вышэйшая тэхнічная школа эксперыментальных навук і тэхналогій (Мосталес)

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Універсітэты Іспаніі
Катэгорыя:Мадрыд