open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Абкурванне

**Абку́рванне** — магічнае дзеянне ачышчальнага, апатрапеічнага характару, накіраванае на пазбаўленне ад нячыстай сілы, жыццёвых няшчасцяў і няўдач, вылечванне розных захвораванняў чалавека і свойскай жывёлы. Акурвалі таксама жытло і гаспадарчыя будынкі. Ачышчальнае і жыццядайнае ўздзеянне абкурвання заснавана як на сакральнай моцы агню, так і на магічных уласцівасцях падпаленых прадметаў. Мае вызначаную паслядоўнасць рытуалу.

З прыходам хрысціянства аналагам абкурвання выступае каджэнне ў храмах ладанам.

## Беларусь 
У Беларусі сутракалася падчас сямейных і каляндарных урачыстасцей, але найчасцей у штодзённым жыцці.

Пры абкурванні патэльню, ад якой падымаўся дымок, ставілі так, каб ён ахапіў чалавека знізу ўверх ці каб яго можна было ўдыхаць. Для абкурвання выкарыстоўваліся грамнічная свечка, скапкі з касцельных свечак або іншыя атрыбуты агню накшталт качаргі.

Як у ачышчальнай, так і ў медыцынскай магіі вядучая роля належыць абкурвання раслінамі, сярод якіх — чартапалох, блёкат пры зубным болю, свянцоныя на Яна зёлкі, травы ўрочнік, падпуднік і інш.

Пры пярэпалаху падкурвалі лёнам, пажадана леташнім, які абкладвалі вакол хворага кругом і падпальвалі са словамі: *«Куды дым, туды ляк»*. У асобную групу аб'ядноўваюцца атрыбуты, што маюць дачыненне да сімволікі таго свету — смецце, стопак, які знайшлі на дарозе, дзяркач, салома з чужой страхі, павуцінне з гарышча.

Здабыванне смецця станавілася своеасаблівым рытуалам — *«адзін шустры сямейнік бяжыць у суседнюю хату, хапае смецце, з той жа хуткасцю бяжыць да другой хаты, там робіць тое ж, і так у трэцяй, і вяртаецца назад з роўнай паспешнасцю. Лепш, каб за гэты час ні з кім не сустрэцца, а калі хто трапіцца, не спыняцца і не адказваць на пытанні»*.

Маюць значэнне і іншыя спосабы прыгатавання да абкурвання: мох бралі з вуглоў хаты накрыж, гэтак жа саскрабалі з чатырох рагоў стала, накрыж састрыгалі шматок поўсці з галавы жывёлы, што стала прычынай пярэпалаху. Абкурванне хворага дымам ад падпаленых валасоў, адзення той асобы, што яго сурочыла ці счаравала, лічылася адным з самых надзейных спосабаў нейтралізацыі псуты.

З іншых прадметаў, што прымяняліся для абкурвання, вылучаюцца лупіны, з якіх выседзеліся кураняты, нітка, якой змяралі кашульку перапалоханага дзіцяці. Каб палегчыць хвораму пакуты, яго абкурвалі праз рэшата дымам ад ліпавага цвету.

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* Абкурванне. Беларускі фальклор

Катэгорыя:Абрады і рытуалы
Катэгорыя:Беларускія абрады і звычаі
1996 год у гісторыі музыкі

**1996** год быў адзначаны шэрагам музычных падзей.
## Падзеі 
## Альбомы 
*«Жестокое самоубийство универсальной нарезкой Бернера» — альбом гурта «Neuro Dubel»
* «Месца пад сонцам» — альбом гурта «Бонда»
* «Одзірыдзідзіна» — альбом гурта «N.R.M.»
* «Ранетое сердце» — альбом гурта «Ляпіс Трубяцкі»
* «Смутны беларускі блюз» — альбом барда Віктара Шалкевіча

## Узнагароды 
## Гурты 
### Створаны 
* КальЯн
* Лявоны
* Троіца
* ТТ-34
*«Dropkick Murphys».
* Guda
* Hasta La Fillsta
* KRIWI
* Pragnavit
*The Stokes
* Znich

### Распаліся 
## Нарадзіліся 
## Памерлі 
## Спасылкі
*
Катэгорыя:Гады ў музыцы
Аблавуха

**Аблаву́ха** — беларускі мужчынскі галаўны ўбор, зімовая шапка-вушанка з аўчыны або заечага, лісінага, вавёрчынага ці трусінага футра, пацягнутая зверху сукном. Да асновы яе прышывалі 4 крылы (вушы), пярэдняе і задняе падымалі і звязвалі зверху, бакавыя апускалі ці падвязвалі пад падбародкам. Насілі да пачатку 20 ст.

## Гл. таксама 
* Беларускія нацыянальныя галаўныя ўборы
* Строй

## Літаратура 
* 
* Аблавуха //  — С. 12.
* 

Катэгорыя:Зімовае адзенне
Катэгорыя:Галаўныя ўборы
Катэгорыя:Беларускі касцюм
Кузьмянцы (археалагічны помнік)

**Кузьмянцы** — археалагічныя помнікі: 3 селішчы каля в. Кузьмянцы (Віцебскі раён).

## Селішча—1 
Знаходзіцца за 1,5 км на паўночны захад ад вёскі, на правым беразе р. Лучоса, ва ўрочышчы Царкавішча. Пляцоўка памерам 40х60 м абкружана ярамі. Культурны пласт 0,4 м. Сабрана ганчарная кераміка.

## Селішча—2 
Знаходзіцца за 0,4 км на поўнач ад урочышча Царкавішча, сярод перасечанай ярамі мясцовасці, каля вусця р. Сухадроўка. Полшча каля 2 га. Культурны пласт 0,4 м. Сабрана ганчарная кераміка.

## Селішча—3 
Знаходзіцца побач з селішчам—2 каля вусця р. Сухадроўка. Займае плошчу да 2 га. Селішчы адносяцца да перыяду феадалізму.

## Літаратура 
* Археалагічныя помнікі раёна // Памяць: Віцебскі раён: Гісторыка-дакументальная хроніка гарадоў і раёнаў Беларусі / Рэдкал.: А. П. Красоўскі [і інш.]; Укл. У. І. Мезенцаў; Маст. Э. Э. Жакевіч. — Мн.: Мастацкая літаратура, 2004. — 772 с.: іл. — С. 30. — ISBN 985-02-0647-0.
 
Катэгорыя:Селішчы Віцебскага раёна
Катэгорыя:Кузьмянцы
1999 год у гісторыі музыкі

**1999** год быў адзначаны шэрагам музычных падзей.
## Падзеі 
## Альбомы 
* «Бонда» — альбом гурта «Бонда»
*«Вольныя танцы: слухай сваё» — беларускі супольны альбом
*«Ворсинки и катышки» — альбом гурта «Neuro Dubel»
* «Красота» — альбом гурта «Ляпіс Трубяцкі»
*«Легенды Вялікага Княства» — супольны музычны альбом
*«Пашпарт грамадзяніна N.R.M.» — альбом гурта «N.R.M.»
*«Сьвяты Вечар» — супольны музычны праект
* «Akustyčnyja kancerty kanca XX stahodździa» — жывы альбом гурта «N.R.M.»
* «Live at „Oerol“» — жывы альбом гурта «Троіца»
*«Razorblade Romance» — студыйны альбом гурта «HIM»

## Узнагароды 
## Гурты 
### Створаны 
* Бан-Жвірба
* Зьмяя
* Мантана
* Нестандартный Вариант
* Саша и Сирожа
* Стары Ольса
* «Элегія», калектыў аўтарскай песні
* Без Билета
* BN
* Relikt
* Sciana

### Распаліся 
* Кардон

## Нарадзіліся 
## Памерлі 
* 17 верасня — Віктар Вуячыч, беларускі спявак, Народны артыст БССР
* 26 лістапада — Вольга Шутава, беларуская спявачка, Заслужаная артыстка БССР

## Спасылкі
*
Катэгорыя:Гады ў музыцы
Уільям Максвел Эвартс

**Уільям Максвел Эвартс** (; 8 лютага 1818 — 28 лютага 1901) — амерыканскі юрыст і палітычны дзеяч.

Нарадзіўся ў Бостане і быў сынам амерыканскага пісьменніка Джэрэмайі Эвартса і ўнукам Роджэра Шэрмана, якая падпісала Дэкларацыю незалежнасці ЗША. На працягу сваёй палітычнай кар’еры займаў некалькі вышэйшых палітычных пастоў, у тым ліку пасады Генеральнага пракурора ЗША і Дзяржаўнага сакратара ЗША. Таксама адказваў за збор сродкаў для пабудовы пастамента статуі Свабоды.

Катэгорыя:Генеральныя пракуроры ЗША
Айгехавіт (Кашатаг)

**Айгехавіт** (), **Бала Салтанлы** () — сяло ў Кашатагскім раёне Нагорна-Карабахскай Рэспублікі.

## Спасылкі 
* World Gazetteer&nbsp;— World-Gazetteer.com
* Population of Nagorno-Karabakh Republic (2005) 

Катэгорыя:Населеныя пункты Кашатагскага раёна НКР
Дрыколле (археалагічны помнік)

**Дрыколле**, мясцовая назва **Царкавішча** — археалагічны помнік: гарадзішча перыяду ранняга жалезнага веку (V стагоддзе да н.э. — V стагоддзе н.э). Знаходзіцца за 2 км на паўднёвы захад ад в. Дрыколле (Віцебскі раён). Пляцоўка памерам 35х45 м, умацавана валам вышынёй 2—2,5 м, і ровам глыбінёй 1,5—2 м. Уваход з паўднёвага боку.

Абследавалі ў 1955 годзе Л. В. Аляксееў, у 1972 годзе Г. В. Штыхаў, у 1981 годзе Л. У. Калядзінскі. Раскопкі не праводзілі.

Да некаторага часу захоўвалася пабудаваная на месцы гарадзішча царква (адзначана на мапах 1920-х — 1930-х гадоў і на трохверставой мапе Шуберта 1867—1869 гадоў). Мяркуючы па застаўшымся рэшткам цэглы ды раскіданым у наваколлі часаным каменні, яна была мураваная. Камяні і цэгла маюць сляды змацавальнага раствора. Таксама захаваліся каменныя крыжы (частка ляжыць на верхняй пляцоўцы гарадзішча, а частка скінута па схілах). Па іх знешнему выгляду магчыма сказаць, што яны былі ўсталяваны на магілах (імаверна на царкоўных могілках хавалі служачых гэтай царквы). Відаць, што ў пасляваенны час царква прыйшла ў заняпад, а потым была разабрана мясцовымі жыхарамі на будаўнічыя матэрыялы (цэглы амаль не засталося, толькі адзінкавыя кавалкі).

Зараз уся пляцоўка раскапана «чорнымі археолагамі». Пашкоджаны схілы гарадзішча, валы і роў вакол яго.

Ахоўнай шыльды дзяржаўнага ўзору не ўсталявана, нягледзячы на тое, што археалагічны помнік уключаны ў спіс гісторыка-культурных каштоўнасцей Рэспублікі Беларусь пастановай Савета Міністраў №&nbsp;578 ад 14.05.2007.

## Галерэя 

Файл:Городище в Дреколье (Церковище).jpg|Від з паўночнага боку
Файл:Верхняя площадка.jpg|alt=|Верхняя пляцоўка
Файл:С южной стороны городища.jpg|З паўднёвага боку гарадзішча
Файл:Сброшенный большой крест.jpg|alt=|Скінуты крыж на схіле
Файл:Сброшенный крест.jpg|alt=|Скінуты крыж
Файл:Каменные кресты.jpg|alt=|Побач два крыжы
Файл:Остатки вала.jpg|alt=|Бачны вал (праваруч)
Файл:Террасированый склон.jpg|alt=|Ступеньчатыя схілы (тэрасы)
Файл:Следы чернокопателей.jpg|alt=|Ямы ад чорнакапецелей
Файл:Кусок кирпича 3.jpg|alt=|Рэшткі цэглы
Файл:Обтёсаный камень.jpg|alt=|Часаны камень
Файл:Россыпь камней.jpg|alt=|Раскінутыя камяні
Файл:Кусок кирпича 2.jpg|alt=|Рэшткі цэглы
Файл:Камень с выступом.jpg|alt=|Камень з цыліндрычным выступам
Файл:Кусок кирпича 1.jpg|alt=|Рэшткі цэглы
Файл:Обтёсанный камень.jpg|Часаны камень са скруглёнымі формамі
Файл:Церковь (трёхверстовка).jpg|Царква на мапе Шуберта
Файл:Церковь (Шалыги).jpg|Царква на тапаграфічнай мапе
Файл:Церковь (Церковище).jpg|Царква на тапаграфічнай мапе

## Літаратура 
* Археалагічныя помнікі раёна // Памяць: Віцебскі раён: Гісторыка-дакументальная хроніка гарадоў і раёнаў Беларусі / Рэдкал.: А. П. Красоўскі [і інш.]; Укл. У. І. Мезенцаў; Маст. Э. Э. Жакевіч. — Мн.: Мастацкая літаратура, 2004. — 772 с.: іл. — С. 29. — ISBN 985-02-0647-0.

Катэгорыя:Дрыколле
Катэгорыя:Гарадзішчы Віцебскага раёна
Мінкенд

**Мінкенд** () — сяло ў Лачынскім раёне Азербайджанскай Рэспублікі.

У 1992—2020 гадах было пад кантролем узброеных сіл Арменіі і ўваходзіла ў Кашатагскі раён непрызнанай Нагорна-Карабахскай Рэспублікі. У ходзе Другой карабахскай вайны 1 снежня 2020 года сяло было занята ўзброенымі сіламі Азербайджана (армяне лічаць гэта акупацыяй).

## Спасылкі 
* Minkənd — спадарожнікавы здымак вёскі

Катэгорыя:Населеныя пункты Лачынскага раёна
Парламенцкія выбары ў Грэнландыі (1983)

**Парламенцкія выбары ў Грэнландыі** — выбары ў парламент Грэнландыі, якія прайшлі 12 красавіка 1983 г. Па выніках выбараў у парламент прайшлі сацыял-дэмакратычная партыя Наперад (Siumut) і правая ліберальная Салідарнасць (Atassut), якія набралі аднолькавую колькасць мандатаў.

## Вынікі 
**Вынікі выбараў у парламент Грэнландыі, якія прайшлі 12 красавіка 1983 г.**
|-
!style="background-color:#E9E9E9" align=left colspan=2|Партыі
!style="background-color:#E9E9E9" align=right|Галасы
!style="background-color:#E9E9E9" align=right|%
!style="background-color:#E9E9E9" align=right|Мандаты
!style="background-color:#E9E9E9" align=right|% +/−
!style="background-color:#E9E9E9" align=right|Места +/−
|-
|bgcolor="#1B3665"|
|align=left|Салідарнасць (*Atassut*)
|align="right" |11 443
|align="right" |46.64
|align="right" |12
|align="right" |+0.52
|align="right" |+4 
|-
|bgcolor="#E4251A"|
|align=left|Наперад (*Siumut*)
|align="right" |10 371
|align="right" |42.27
|align="right" |12
|align="right" |-3.85
|align="right" |-1 
|-
|bgcolor="red"|
|align=left|Народная супольнасць (*Inuit Ataqatigiit*)
|align="right" |2 612
|align="right" |10.65
|align="right" |2
|align="right" |+6.24
|align="right" |+2 
|-
|bgcolor="white"|
|align=left|Беспартыйныя
|align="right" |111
|align="right" |0.45
|align="right" |0
|align="right" |-1,7
|align="right" |0
|-
|align=left style="background-color:#E9E9E9" colspan=2|Усяго (яўка 74.23 %)
|width="75" align="right" style="background-color:#E9E9E9"|25 204
|width="30" align="right" style="background-color:#E9E9E9"|100
|width="30" align="right" style="background-color:#E9E9E9"|26
|width="30" align="right" style="background-color:#E9E9E9"|—
|width="30" align="right" style="background-color:#E9E9E9"|+5
|-
|align=left colspan=9|Крыніца: Election Passport, Parties & Elections 
|}

Катэгорыя:Выбары ў Грэнландыі
Катэгорыя:Красавік 1983 года
Катэгорыя:Падзеі 12 красавіка
Катэгорыя:Выбары 1983 года
Парламенцкія выбары ў Грэнландыі (1984)

**Парламенцкія выбары ў Грэнландыі** — выбары ў парламент Грэнландыі, якія прайшлі 6 чэрвеня 1984 г. Па выніках выбараў сацыял-дэмакратычная партыя Наперад і правая ліберальная Салідарнасць набралі аднолькавую колькасць галасоў.

## Вынікі 
**Вынікі выбараў у парламент Грэнландыі, якія прайшлі 4 красавіка 1984 г.**
|-
!style="background-color:#E9E9E9" align=left colspan=2|Партыі
!style="background-color:#E9E9E9" align=right|Галасы
!style="background-color:#E9E9E9" align=right|%
!style="background-color:#E9E9E9" align=right|Мандаты
!style="background-color:#E9E9E9" align=right|% +/−
!style="background-color:#E9E9E9" align=right|Места +/−
|-
|bgcolor="#E4251A"|
|align=left|Наперад (*Siumut*)
|align="right" |9 949
|align="right" |44.11
|align="right" |11
|align="right" |+1.84
|align="right" |-1 
|-
|bgcolor="#1B3665"|
|align=left|Салідарнасць (*Atassut*)
|align="right" |9 873
|align="right" |43.77
|align="right" |11
|align="right" |+1.5
|align="right" |-1 
|-
|bgcolor="red"|
|align=left|Народная супольнасць (*Inuit Ataqatigiit*)
|align="right" |2 732
|align="right" |12.11
|align="right" |3
|align="right" |+1.46
|align="right" |+1 
|-
|align=left style="background-color:#E9E9E9" colspan=2|Усяго (яўка 66.76 %)
|width="75" align="right" style="background-color:#E9E9E9"|23,088
|width="30" align="right" style="background-color:#E9E9E9"|100
|width="30" align="right" style="background-color:#E9E9E9"|25
|width="30" align="right" style="background-color:#E9E9E9"|—
|width="30" align="right" style="background-color:#E9E9E9"|-1
|-
|align=left colspan=9|Крыніца: Election Passport, Parties & Elections 
|}

Катэгорыя:Выбары ў Грэнландыі
Катэгорыя:Чэрвень 1984 года
Катэгорыя:Падзеі 6 чэрвеня
Катэгорыя:Выбары 1984 года
Рада трох агнёў

thumb|Каталіцкая капліца ў форме вігвама на востраве Макінак
**Рада трох агнёў** (алган.: * Niswi-mishkodewin*, ) — канфедэрацыя індзейскіх народаў аджыбвэ, атава і патаватомі.

Згодна легендам, Рада трох агнёў узнікла падчас міграцыі часткі алганкінаў з узбярэжжа Атлантычнага акіяна на захад. Месцам заключэння саюза стаў востраў Макінак на возеры Гурон. Некаторыя даследчыкі адносяць час фарміравання канфедэрацыі да канца 1 тысячагоддзя н. э. Ва ўнутраных адносінах найважнейшую ролю адыгрывалі аджыбвэ, якіх называлі старэйшымі братамі і трымальнікамі веры. Атава лічыліся сярэднімі братамі і трымальнікамі гандлю. Патаватомі — малодшымі і трымальнікамі агню. 

У XVIII ст. Рада трох агнёў уваходзіла ў склад Вялікай Заходняй канфедэрацыі, ад імя якой заключала пагадненні з Вялікабрытаніяй і ЗША. 

Фармальна працягвае існаваць у нашы дні. 

## Літаратура 
* Clifton J. A. People of the Three Fires: The Ottawa, Potawatomi, and Ojibway of Michigan. / James A. Clifton, George L. Cornel, James M. McClurken. - The Michigan Indian Press, Grand Rapids Inter-Tribal Council, n.d. ISBN 0-9617707-0-8

Катэгорыя:Алганкіны
Катэгорыя:Гісторыя ЗША
Гэры Джонсан

**Гэ́ры Эрл Джо́нсан** (; нар. , Майнат) — амерыканскі бізнесмен, аўтар, палітык і кандыдат у прэзідэнты ЗША ад Лібертарыянскай партыі на выбарах 2016 года. З 1995 да 2003 года займаў пасаду губернатара штата Нью-Мексіка як член Рэспубліканскай партыі, а ў 2012 годзе таксама з'яўляўся кандыдатам у прэзідэнты ад Лібертарыянскай партыі.

## Палітычная дзейнасць 
Заснаваў адну з найбуйнейшых будаўнічых кампаній Нью-Мексіка. Увайшоў у палітыку ў 1994 годзе, калі балатаваўся ў губернатары Нью-Мексіка з платформай, якая прадугледжвала зніжэнне падаткаў і барацьбу са злачыннасцю і абяцала «здаровы сэнс у падыходзе да вядзення бізнесу». Перамог на выбарах дзеючага губернатара ад Дэмакратычнай партыі Бруса Кінга, набраўшы 50% галасоў. Скараціў гадавы прырост бюджэту на 10%, у прыватнасці дзякуючы таму, што 200 разоў на працягу першых шасці месяцаў выкарыстоўваў губернатарскае вета.

У 1998 годзе быў пераабраны на пасаду губернатара, набраўшы 55% галасоў на выбарах. Падчас свайго другога тэрміну засяродзіўся на пытанні па рэформе школьных ваўчараў, а таксама на кампаніі па дэкрыміналізацыі марыхуаны. Падчас свайго знаходжання на пасадзе губернатара прытрымліваўся антыпадатковай і антыбюракратычнай палітыкі, выкарыстоўваючы права вета часцей, чым усе 49 іншых губернатараў разам узятыя. Пасля сканчэння тэрміну ў 2003 годзе сышоў з перадавых палітычных пазіцый.

У 2011 годзе распачаў прэзідэнцкую кампанію да выбараў 2012 года першапачаткова як рэспубліканец на лібертарыянскай платформе, падкрэсліваючы сярод асноўных пунктаў праграмы скарачэнне дзяржаўнага доўгу краіны, збалансаванне бюджэту, абарону грамадзянскіх свабод, ваеннага неўмяшання, замену падаходнага падатку на «FairTax» і апазіцыю да вайны супраць наркотыкаў. У снежні 2011 года зняў сваю кандыдатуру ад Рэспубліканскай партыі і перайшоў да Лібертарыянскай партыі, стаўшы афіцыйным кандыдатам у прэзідэнты ад партыі ў маі 2012 года. На выбарах атрымаў 1,3 мільёна галасоў (0,99%), больш, чым усе астатнія другарадныя кандыдаты (якія не прадстаўлялі адну з дзвюх асноўных партый ЗША) разам узятыя, і больш, чым любы папярэдні кандыдат ад Лібертарыянскай партыі.

6 студзеня 2016 года зноў высунуў сваю кандыдатуру ў прэзідэнты ад Лібертарыянскай партыі да наступных выбараў, стаўшы кандыдатам у маі 2016 года разам з былым губернатарам штата Масачусетс Уільямам Уэлдам у якасці кандыдата на пасаду віцэ-прэзідэнта. Паводле апытанняў наблізіўся, але не дасягнуў парога ў 15%, неабходнага для ўдзелу ў восеньскіх дэбатах.

Катэгорыя:Члены Лібертарыянскай партыі ЗША
Катэгорыя:Члены Рэспубліканскай партыі ЗША
Катэгорыя:Губернатары Нью-Мексіка
Катэгорыя:Кандыдаты ў прэзідэнты ЗША (2012)
Катэгорыя:Кандыдаты ў прэзідэнты ЗША (2016)
Паўперызацыя

**Паўперызацыя** (ад  «бедны, безмаёмасны») — масавае збядненне.
* Збядненне пралетарыяту
* Беднасць
* Галеча

## Спасылкі 
*
Луг (значэнні)

Назву **Луг** маюць:

* Луг — расліннае згуртаванне (біягеацэноз) шматгадовых траў, прыстасаваных да ўмоў сярэдняга ўвільгатнення.

## Населеныя пункты 
### Беларусь 
* Віцебская вобласць:
** Луг — вёска ў Бешанковіцкім раёне.
** Луг — вёска ў Багушэўскім сельсавеце Сенненскага раёна.
** Луг — вёска ў Студзёнкаўскім сельсавеце Сенненскага раёна.
### Украіна 
* Луг (Сэрэдына-Будскі раён)
BMW E70

**BMW Х5 E70** — другое пакаленне баварскага красовера X5. Аўтамабіль быў прадстаўлены ў жніўні 2006 года на аўтасалоне ў Парыжы. Продаж стартаваў у лістападзе 2006 года ў Паўночнай Амерыцы і на пачатку 2007 года ў Еўропе, якія скончыліся ў канцы 2013 . Як і папярэднік E53, другое пакаленне збіралася на заводзе ў ЗША.

Аўтамабіль аснашчаўся разнастайнымі электроннымі сістэмамі. У базавае абсталяванне машыны ўваходзілі:
* Сістэма поўнага прывада xDrive з пераменным круцільным момантам.
* Сістэма дынамічнага кантролю ўстойлівасці DSC.
* Антыблакіровачная сістэма ABS.
* Сістэма дыферэнцыяльнага тармажэння ADB-X.
* Сістэма аўтаматычнага кантролю ўстойлівасці ASC-X.
* Сістэма кантролю ўстойлівасці пры праходжанні паваротаў CBC.
* Сістэма дынамічнага кантролю за тармажэннем DBC.
* Сістэма абмежаванні хуткасці спуску HDC.
* 6 падушак бяспекі.

## Бяспека 
Аўтамабіль прайшоў тэст NHTSA ў 2013 годзе:
* Удар спераду па вадзіцелю: 3 з 5 зорак
* Удар спераду па пасажыру: 3 з 5 зорак
* Удар ускраем вадзіцелю: 5 з 5 зорак
* Удар ускраем пасажыру: 5 з 5 зорак
* Удар па бакавым стойкам: 5 з 5 зорак
* Перакульванне: 17,4%

## Рэстайлінг 
У 2010 годзе мадэль была падвергнутая рэстайлінгу.
Змены закранулі пярэднюю і заднюю святлатэхніку, пярэдні бампер і крылы. Атмасферныя маторы — 3 л. (3.0i) і 4,8 л (4.8i) замянілі на турбіраваныя аналагі — 3 л. (3.5i) і 4,4 л. (5.0i). Зменам не падвергнуўся толькі матор ад *зараджанай* версіі М 4,4 л.

6-ці ступеньчатая каробка перадач была заменена на 8-мі ступеньчатую.

Больш таго, пры змене выхлапной сістэмы на Hamann, змяняецца блок (серыйны нумар f269h31) які знаходзіцца каля педалі. Блок таксама здымае абмежаванні аўтамабіля, г. зн. аўтамабіль зможа разагнацца да адзнакі ў 299 км/г. Гэтак жа заводам вытворцам быў усталяваны чып на блоку выхлапной сістэме які дае аўтамабілю дадатковыя 87 конскіх сіл.

Дызельныя рухавікі памянялі магутнасць — 30d — 245 к. с., 40d — 306 к.с.

### Рухавікі 
## Спасылкі 
X5 на афіцыйным сайце BMW

Катэгорыя:Аўтамабілі 2000-х
Катэгорыя:Аўтамабілі 2010-х
E70
Катэгорыя:Аўтамабілі паводле алфавіта
Катэгорыя:Поўнапрывадныя аўтамабілі
Лебартова (археалагічны помнік)

**Лебартова** — археалагічны помнік: курганны могільнік каля в. Лебартова (Віцебскі раён). Знаходзіцца за 0,5 км на паўднёвы ўсход ад вёскі, у вярхоўях р. Віцьба. 6 круглых у плане курганоў вышынёй 2,5—3,5 і дыяметрам 10—12 м.

Выявіў помнік К. П. Шут.

## Літаратура 
* Археалагічныя помнікі раёна // Памяць: Віцебскі раён: Гісторыка-дакументальная хроніка гарадоў і раёнаў Беларусі / Рэдкал.: А. П. Красоўскі [і інш.]; Укл. У. І. Мезенцаў; Маст. Э. Э. Жакевіч. — Мн.: Мастацкая літаратура, 2004. — 772 с.: іл. — С. 30. — ISBN 985-02-0647-0.
* Археологическая карта Белоруссии / Белорусское добровольное общество охраны памятников истории и культуры, Сектор археологии Ин-та истории АН БССР. Вып. 2: Памятники железного века и эпохи феодализма / Г. В. Штыхов; под редакцией Ф. В. Борисевича. — Мн.: Полымя, 1971. — 274, [2] c. — С. 40.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Лебартова
Катэгорыя:Курганныя могільнікі Віцебскага раёна
Хрыстос у пустыні (карціна Крамскога)

**«Хрыстос у пустыні»** () — карціна рускага мастака Івана Крамскога (1837—1887), скончаная ў 1872 годзе. Належыць Дзяржаўнай Траццякоўскай галерэі ( 651). Памер карціны — .

Крамской пачаў працаваць над тэмай спакусы Хрыста ў 1860-х гадах. У 1867 годзе ім быў напісаны першы варыянт карціны, які, аднак, не задаволіў мастака, паколькі ён палічыў памылковым рашэнне выкарыстоўваць выцягнуты па вертыкалі фармат палатна, на якім не заставалася месца для адлюстравання камяністай пустыні.

Працу над канчатковым варыянтам карціны Крамской пачаў у 1871 годзе, а завершана яна была ўвосень 1872 года. У снежні 1872 года карціна была прадстаўлена на 2-й выстаўцы Таварыства перасоўных мастацкіх выставак («перасоўнікаў»), якая адкрылася ў Санкт-Пецярбургу. Перад пачаткам выстаўкі палатно было набыта ў аўтара Паўлам Траццяковым.

«Хрыстос у пустыні» лічыцца «этапным творам Крамскога і значнай з'явай усяго рускага жывапісу». Мастак разглядае рэлігійны сюжэт з гуманістычнага, маральна-філасофскага пункту гледжання і прапануе псіхалагічна-жыццёвую інтэрпрэтацыю разважанняў і перажыванняў Хрыста. Такім чынам, гэта карціна можа разглядацца не толькі як маляўнічы твор у звычайным сэнсе, але і як «створаны ў фарбах філасофскі трактат».

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* 
* Christ in the Wilderness, 1872, Ivan Kramskoy, Google Art Project, www.googleartproject.com
* 
* 

Катэгорыя:Карціны 1872 года
Катэгорыя:Карціны Івана Крамскога
Катэгорыя:Карціны са збораў Дзяржаўнай Траццякоўскай галерэі
Катэгорыя:Карціны паводле сюжэтаў Новага Запавету
Катэгорыя:Ісус Хрыстос у жывапісе
Джота (касмічны апарат)

**Джота** — аўтаматычная міжпланетная станцыя ЕКА, мэта палёту якой быў пралёт каля ядра каметы Галея і яго вывучэнне. Касмічны апарат названы ў гонар мастака эпохі Адраджэння Джота дзі Бандонэ, які намаляваў на фрэсцы «Пакланенне вешчуноў» камету Галея. Для ўдакладнення траекторыі апарата былі выкарыстаныя звесткі АМС «Вега-1» і «Вега-2» у рамках міжнароднай праграмы «Лоцман». Праляцеўшы на такой блізкай адлегласці ад ядра каметы, «Джота» атрымаў пашкоджанні ад яе часціц, у прыватнасці выйшла са строю яго фотакамера.

Апарат знаходзіўся некаторы час у дэзактываваным стане. У красавіку 1990 года «Джота» быў вернуты ў рабочы стан, 2 ліпеня ён здзейсніў пралёт побач з Зямлёй і быў накіраваны на сустрэчу з каметай Грыга-Ск'елерупа, якая адбылася 10 ліпеня 1992 года. «Джота» праляцеў міма сваёй новай цэлі на адлегласці каля 200 кіламетраў, а затым 23 ліпеня 1992 года ён быў ізноў дэзактываваны.

У 1999 годзе ён здзейсніў другі пралёт каля Зямлі, але больш актываваны не быў.

## Навуковыя прыборы 
«Джота» нёс на борце наступныя прыборы:
* Камера для атрымання каляровых выяў ядра каметы
* Мас-спектрометр нейтральных часціц
* Мас-спектрометр іонаў
* Аналізатары плазмы
* Мас-спектрометр пылу
* Фотапалярыметр
* Аналізатар часціц высокай энергіі
* Магнітометр
* Дэтэктар сутыкненняў з пылавымі часціцамі

## Вынікі 
Быў здзейснены пралёт на мінімальнай адлегласці ад ядра каметы і атрыманыя звесткі дазволілі ўдакладніць яго будову і хімічны састаў.

Паводле атрыманых з «Джота» звестак было вызначана, што ядро каметы Галея мае няправільную форму і памеры прыкладна 15х8х8 кіламетраў. Таксама звесткі дазволілі выказаць здагадку, што ядро пакрыта «пылавой карой», нечаканасцю апынуліся вельмі цёмны колер кары (альбеда 2—4 %, ніжэйшы за вугаль) і яе высокая тэмпература.

## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Аўтаматычныя міжпланетныя станцыі
Катэгорыя:Даследаванне камет
Катэгорыя:Касманаўтыка Еўропы
Кушчулар (Лачын)

**Кушчулар** () — сяло ў Лачынскім раёне Азербайджанскай Рэспублікі.

У 1992—2020 гадах было пад кантролем узброеных сіл Арменіі і называлася Агаўнатун (арм.: Աղավնատուն), уваходзіла ў Кашатагскі раён непрызнанай Нагорна-Карабахскай Рэспублікі. У ходзе Другой карабахскай вайны 1 снежня 2020 года сяло было занята ўзброенымі сіламі Азербайджана (армяне лічаць гэта акупацыяй).

## Спасылкі 
* Quşçular — спадарожнікавы здымак вёскі

Катэгорыя:Населеныя пункты Лачынскага раёна
Джыл Стайн

**Джыл Стайн** (; , ) — амерыканскі лекар, грамадская актывістка і палітык, а таксама кандыдат у прэзідэнты ЗША ад Зялёнай партыі на выбарах 2016 і 2024 гадоў. Раней балатавалася ў прэзідэнты на выбарах 2012 года і ў губернатары штата Масачусетс на выбарах 2002 і 2010 гадоў.

Катэгорыя:Медыкі ЗША
Катэгорыя:Палітыкі ЗША
Катэгорыя:Актывісты ЛГБТ-руху ў ЗША
Катэгорыя:Кандыдаты ў прэзідэнты ЗША (2012)
Катэгорыя:Кандыдаты ў прэзідэнты ЗША (2016)
Катэгорыя:Кандыдаты ў прэзідэнты ЗША (2024)
Дарэл Касл

**Да́рэл Лэйн Касл** (; нар. , Кінгспарт) — амерыканскі палітык і адвакат, а таксама кандыдат у прэзідэнты ЗША ад Канстытуцыйнай партыі на выбарах 2016 года. Раней быў вылучаны ў кандыдаты на пасаду віцэ-прэзідэнта ЗША на выбарах 2008 года.

Катэгорыя:Юрысты ЗША
Катэгорыя:Члены Канстытуцыйнай партыі ЗША
Катэгорыя:Кандыдаты ў прэзідэнты ЗША (2016)
Парламенцкія выбары ў Грэнландыі (1987)

**Парламенцкія выбары ў Грэнландыі** — выбары ў парламент Грэнландыі, якія прайшлі 26 мая 1987 г. Па выніках выбараў сацыял-дэмакратычная партыя Наперад і правая ліберальная Салідарнасць набралі аднолькавую колькасць галасоў. Упершыню ў парламент прайшоў прадстаўнік нацыяналістычнай Палярнай партыі.

## Вынікі 
**Вынікі выбараў у парламент Грэнландыі, якія прайшлі 26 мая 1987 г.**
|-
!style="background-color:#E9E9E9" align=left colspan=2|Партыі
!style="background-color:#E9E9E9" align=right|Галасы
!style="background-color:#E9E9E9" align=right|%
!style="background-color:#E9E9E9" align=right|Мандаты
!style="background-color:#E9E9E9" align=right|% +/-
!style="background-color:#E9E9E9" align=right|Места +/−
|-
|bgcolor="#E4251A"|
|align=left|Наперад (*Siumut*)
|align="right" |9 987
|align="right" |43.18
|align="right" |11
|align="right" |+0.93
|align="right" |
|-
|bgcolor="#1B3665"|
|align=left|Салідарнасць (*Atassut*)
|align="right" |8 105
|align="right" |35.04
|align="right" |11
|align="right" |-8.73
|align="right" |
|-
|bgcolor="red"|
|align=left|Народная супольнасць (*Inuit Ataqatigiit*)
|align="right" |3 823
|align="right" |16.53
|align="right" |3
|align="right" |+4.42
|align="right" |
|-
|bgcolor="blue"|
|align=left|Палярная партыя (*Issittup Partiia*)
|align="right" |1 119
|align="right" |4.84
|align="right" |1
|align="right" |+4.84
|align="right" |1 
|-
|align=left style="background-color:#E9E9E9" colspan=2|Усяго (яўка 69.64 %)
|width="75" align="right" style="background-color:#E9E9E9"|25,764
|width="30" align="right" style="background-color:#E9E9E9"|100
|width="30" align="right" style="background-color:#E9E9E9"|26
|width="30" align="right" style="background-color:#E9E9E9"|—
|width="30" align="right" style="background-color:#E9E9E9"|+1
|-
|align=left colspan=9|Крыніца: Election Passport, Parties & Elections 
|}

Катэгорыя:Выбары ў Грэнландыі
Катэгорыя:Май 1987 года
Катэгорыя:Падзеі 26 мая
Катэгорыя:Выбары 1987 года
Парламенцкія выбары ў Грэнландыі (1991)

**Парламенцкія выбары ў Грэнландыі** — выбары ў парламент Грэнландыі, якія прайшлі 5 сакавіка 1991 г. Па выніках выбараў сацыял-дэмакратычная партыя Наперад перамагла набраўшы 

## Вынікі 
**Вынікі выбараў у парламент Грэнландыі, якія прайшлі 5 сакавіка 1991 г.**
|-
!style="background-color:#E9E9E9" align=left colspan=2|Партыі
!style="background-color:#E9E9E9" align=right|Галасы
!style="background-color:#E9E9E9" align=right|%
!style="background-color:#E9E9E9" align=right|Мандаты
!style="background-color:#E9E9E9" align=right|% +/-
!style="background-color:#E9E9E9" align=right|Места +/−
|-
|bgcolor="#E4251A"|
|align=left|Наперад (*Siumut*)
|align="right" |9 336
|align="right" |37.30
|align="right" |11
|align="right" |+5.88
|align="right" |
|-
|bgcolor="#1B3665"|
|align=left|Салідарнасць (*Atassut*)
|align="right" |7 536
|align="right" |30.11
|align="right" |8
|align="right" |-4.94
|align="right" |-3
|-
|bgcolor="red"|
|align=left|Народная супольнасць (*Inuit Ataqatigiit*)
|align="right" |4,848
|align="right" |19.37
|align="right" |5
|align="right" |+2.84
|align="right" |+2
|-
|bgcolor="yellow"|
|align=left|Партыя Цэнтра (*Akulliit Partiiat*)
|align="right" |2,374
|align="right" |9.49
|align="right" |2
|align="right" |+9.49
|align="right" |+2
|-
|bgcolor="blue"|
|align=left|Палярная партыя (*Issittup Partiia*)
|align="right" |706
|align="right" |2.82
|align="right" |0
|align="right" |-2.02
|align="right" |-1 
|-
|bgcolor="white"|
|align=left|Беспартыйныя
|align="right" |228
|align="right" |0.91
|align="right" |0
|align="right" |+0.91
|align="right" |
|-
|align=left style="background-color:#E9E9E9" colspan=2|Усяго (яўка 67.49 %)
|width="75" align="right" style="background-color:#E9E9E9"|25,915
|width="30" align="right" style="background-color:#E9E9E9"|100
|width="30" align="right" style="background-color:#E9E9E9"|27
|width="30" align="right" style="background-color:#E9E9E9"|—
|width="30" align="right" style="background-color:#E9E9E9"|+1
|-
|align=left colspan=9|Крыніца: Election Passport, Parties & Elections 
|}

Катэгорыя:Выбары ў Грэнландыі
Катэгорыя:Сакавік 1991 года
Катэгорыя:Падзеі 5 сакавіка
Катэгорыя:Выбары 1991 года
Ван (Кашатаг)

**Ван** (), **Джахангірбейлі** () — сяло ў Кашатагскім раёне Нагорна-Карабахскай Рэспублікі.

## Спасылкі 
* World Gazetteer&nbsp;— World-Gazetteer.com
* Population of Nagorno-Karabakh Republic (2005) 

Катэгорыя:Населеныя пункты Кашатагскага раёна НКР
Мамедбейлі

**Мамедбейлі** () — сяло ў Зангеланскім раёне Азербайджана.

## Спасылкі 
* World Gazetteer&nbsp;— World-Gazetteer.com
* Population of Nagorno-Karabakh Republic (2005) 

Катэгорыя:Сельскія населеныя пункты Азербайджана
Абласныя газеты

**Абласны́я газе́ты** — друкаваныя перыядычныя выданні, якія выдаюць абласныя выканаўчыя камітэты і Саветы дэпутатаў, рэдакцыі газет. Асвятляюць грамадска-палітычнае, сацыяльна-эканамічнае і культурнае жыццё рэгіёна і рэспублікі, міжнародныя падзеі. Друкую матэрыялы пра дзейнасць мясцовых органаў выканаўчай улады, артыкулы, звязаныя з развіццём АПК, адраджэннем вёскі, нарысы пра дзеячаў культуры і творчых людзей і інш. У Беларусі станам на 2009 год выдаваліся 9 абласных газет.

## Гісторыя 
Першыя абласныя газеты ў Беларусі з’явіліся ў 1930-я гады ў сувязі з утварэннем абласцей. З 1938 года як органы абкамаў і гарвыканкамаў Саветаў дэпутатаў працоўных выходзілі газеты «Віцебскі рабочы», «Гомельская праўда», «Могилёвская правда». Органамі ЦК і Мінскага абкама КП(б)Б былі газеты «Звязда» (чэрвень 1938 — жнівень 1941) і «Советская Белоруссия» (кастрычнік 1938 — красавік 1943).

У 1939 годзе ў Заходняй Беларусі некаторыя новыя газеты сталі органамі абкамаў КП(б)Б і аблвыканкамаў: «Чырвоная звязда» (Баранавічы), «Вольная праца» (Беласток), «Заря» (Брэст), «Сялянская газета» (Вілейка), «Палеская праўда» (Пінск).

У Вялікую Айчынную вайну абласныя газеты выдаваліся падпольна: з кастрычніка 1941 года да красавіка 1943 года ў Арле, потым у Казані і Маскве друкавалася газета «Савецкая Беларусь» (як орган ЦК і Мінскага абкама КП(б)Б), якая распаўсюджвалася на акупіраванай тэрыторыі Беларусі.

У пасляваенны час новыя абласныя газеты створаны ў абласцях: Бабруйскай — «Савецкая Радзіма» (1944—1954), Гродзенскай — «Гродзенская праўда» (з 1944, пераемніца беластоцкай газеты «Вольная праца»), Маладзечанскай — «Чырвоны сцяг» (1944—1959), Полацкай — «Бальшавіцкі сцяг» (1945—1954). З 1950 года выдаецца газета «Мінская праўда». У 1990-я гады з’явіліся новыя абласныя газеты: «Магілёўскія ведамасці», «Народная трыбуна» (Брэст), «Народнае слова» (Віцебск).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Газеты Беларусі
Эван Мак-Малін

**Дэ́від Э́ван Мак-Ма́лін** (; нар. , Прова) — былы галоўны палітычны дырэктар Рэспубліканскай канферэнцыі ў Палаце прадстаўнікоў ЗША і былы аператыўны афіцэр ЦРУ. 

8 жніўня 2016 года абвясціў, што будзе балатавацца ў якасці незалежнага кандыдата у прэзідэнты ЗША на выбарах 2016 года, як паведамляецца, пры падтрымцы арганізацыі «Лепшае для Амерыкі». Апісвае сябе як кансерватыўную альтэрнатыву двум асноўным кандыдатам: Хілары Клінтан з Дэмакратычнай партыі і Дональду Трампу з Рэспубліканскай партыі.

Катэгорыя:Члены Рэспубліканскай партыі ЗША
Катэгорыя:Кандыдаты ў прэзідэнты ЗША (2016)
Алікулу

**Алікулу** () — сяло ў Лачынскім раёне Азербайджанскай Рэспублікі.

У 1992—2020 гадах было пад кантролем узброеных сіл Арменіі і называлася Газарапат (арм.: Ղազարապատ), уваходзіла ў Кашатагскі раён непрызнанай Нагорна-Карабахскай Рэспублікі. У ходзе Другой карабахскай вайны 1 снежня 2020 года сяло было занята ўзброенымі сіламі Азербайджана (армяне лічаць гэта акупацыяй).

## Спасылкі 
* Alıqulu — спадарожнікавы здымак вёскі

Катэгорыя:Населеныя пункты Лачынскага раёна
Гамзалі

**Гамзалі** (), **Гетамедж** () — сяло ў Кубатлынскім раёне Азербайджана.

## Спасылкі 
* World Gazetteer — World-Gazetteer.com 
* Population of Nagorno-Karabakh Republic (2005) 

Катэгорыя:Населеныя пункты Кашатагскага раёна НКР
Парламенцкія выбары ў Грэнландыі (1995)

**Парламенцкія выбары ў Грэнландыі** — выбары ў парламент Грэнландыі, якія прайшлі 4 сакавіка 1995 г. Па выніках выбараў сацыял-дэмакратычная партыя Наперад перамагла набраўшы большасць галасоў.

## Вынікі 
**Вынікі выбараў у парламент Грэнландыі, якія прайшлі 4 сакавіка 1995 г.**
|-
!style="background-color:#E9E9E9" align=left colspan=2|Партыі
!style="background-color:#E9E9E9" align=right|Галасы
!style="background-color:#E9E9E9" align=right|%
!style="background-color:#E9E9E9" align=right|Мандаты
!style="background-color:#E9E9E9" align=right|% +/-
!style="background-color:#E9E9E9" align=right|Места +/−
|-
|bgcolor="#E4251A"|
|align=left|Наперад (*Siumut*)
|align="right" |9 803
|align="right" |38.44
|align="right" |12
|align="right" |+1.14
|align="right" |+1
|-
|bgcolor="#1B3665"|
|align=left|Салідарнасць (*Atassut*)
|align="right" |7 674
|align="right" |30.09
|align="right" |10
|align="right" |-0.02
|align="right" |+2
|-
|bgcolor="red"|
|align=left|Народная супольнасць (*Inuit Ataqatigiit*)
|align="right" |5 180
|align="right" |20.31
|align="right" |6
|align="right" |+0.94
|align="right" |+1
|-
|bgcolor="yellow"|
|align=left|Партыя Цэнтра (*Akulliit Partiiat*)
|align="right" |1 560
|align="right" |6.12
|align="right" |2
|align="right" |-3.37
|align="right" |
|-
|bgcolor="white"|
|align=left|Беспартыйныя
|align="right" |1 193
|align="right" |4.68
|align="right" |1
|align="right" |+3.77
|align="right" |+1
|-
|bgcolor="blue"|
|align=left|Палярная партыя (*Issittup Partiia*)
|align="right" |90
|align="right" |0.35
|align="right" |0
|align="right" |-2.47
|align="right" |-1 
|-
|align=left style="background-color:#E9E9E9" colspan=2|Усяго (яўка 69.59 %)
|width="75" align="right" style="background-color:#E9E9E9"|26,134
|width="30" align="right" style="background-color:#E9E9E9"|100
|width="30" align="right" style="background-color:#E9E9E9"|31
|width="30" align="right" style="background-color:#E9E9E9"|—
|width="30" align="right" style="background-color:#E9E9E9"|+4
|-
|align=left colspan=9|Крыніца: Election Passport, Parties & Elections 
|}

Катэгорыя:Выбары ў Грэнландыі
Катэгорыя:Сакавік 1995 года
Катэгорыя:Падзеі 4 сакавіка
Катэгорыя:Выбары 1995 года
Аблямоўка

**Аблямоўка** — традыцыйны спосаб упрыгожвання народнага касцюма, абшыўка краёў адзення іншымі матэрыяламі. Аблямоўвалі жаночую і мужчынскую суконную і аўчынную вопратку, безрукаўкі, галаўныя ўборы, падолы спадніц, фартухоў. У наш час выкарыстоўваецца ў прамысловай вытворчасці.

Таксама аблямоўкай называецца матэрыял, якім аблямоўваюць — тасьма, стужкі, шнуры, скура, фабрычныя тканіны і інш.

## Літаратура 
* Аблямоўка //  — С. 12.
* 

Катэгорыя:Беларускі касцюм
Катэгорыя:Тэкстыльная прамысловасць
Архітэктурны абмер

**Архітэктурны абмер** — дакладнае вымярэнне збудавання або комплексу збудаванняў з наступнай фіксацыяй іх памераў на чарцяжы. Выконваецца пры распрацоўцы праектнай дакументацыі на рэканструкцыю і перапланіроўку будынкаў, на рэстаўрацыйныя работы на помніках гісторыі і культуры, а таксама пры даследаванні архітэктурных аб’ектаў, якія маюць гістарычную і мастацкую значнасць.

Архітэктурны абмер аб’екта ўключаюць: план тэрыторыі (у маштабе 1:500, 1:1000), чарцяжы ўсіх фасадаў, планаў усіх паверхаў, разрэзаў (1:50, 1:100) і дэталей (1:10, 1:20, у асобных выпадках 1:1).

Архітэктурны абмер з’яўляецца больш складаным відам абмераў, чым абмеры інвентарызацыйныя. Археалагічны абмер уключае ўсе пазіцыі архітэктурнага абмеру, але ўлічвае дэфармацыі, адхіленні ад вертыкальных і гарызантальных напрамкаў, прамых вуглоў, няроўнасці муроўкі і атынкоўкі і інш.

Выкананне архітэктурных абмераў — важны метад вывучэння помнікаў архітэктуры.

## Беларусь 
У Беларусі першыя архітэктурныя абмеры былі звязаны з даследаваннямі ў XIX ст. помнікаў абарончай архітэктуры, у тым ліку Крэўскага замка, Лідскага замка, Мураванкаўскай царквы Раства Багародзіцы, Сынкавіцкай царквы-крэпасці, а таксама культавай архітэктуры, напрыклад, цэркваў у Віцебску.

У 1950-1980-я гады ў працэсе выяўлення, фіксацыі і даследавання аб’ектаў гісторыка-культурнай спадчыны Беларусі былі праведзены і іх абмеры, выкананыя кафедрай архітэктуры Беларускага політэхнічнага інстытута, сектарам Збору помнікаў гісторыі і культуры Беларусі Інстытута мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору АН Беларусі.

У сучаснай практыцы архітэктурны абмер выконваецца з выкарыстаннем як традыцыйных, так і найноўшых метадаў (фотаграметрыя), што дазваляе паскорыць працэсы вымярэнняў і камеральнай апрацоўкі, атрымаць больш дакладныя звесткі.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Абмеры
Катэгорыя:Архітэктура
Абмыванне немаўляці

**Абмыва́нне немаўля́ці** — першае купанне дзіцяці адразу пасля родаў, якое суправаджалася традыцыйнымі абрадамі, звычаямі.

Абмывала немаўля звычайна бабка ў драўляных ночвах цёплай вадой з дабаўленнем адвару розных лекавых траў: рамонка, чыстацелу, мяты, чарады і інш. У воду таксама клалі некалькі зярнят і манету (часцей сярэбраную), каб жыццё дзіцяці было багатае і шчаслівае. У розных рэгіянальна-лакальных традыцыях у ваду маглі дадаваць бурштын, соль, вугольчык, малако, піва, лічачы, што яны маюць апатрапейныя і прадуцыруючыя ўласцівасці.

Пры першым купанні немаўля павінна было ляжаць тварам на захад ці поўнач. Пасля абмывання немаўляці ваду адразу вылівалі ў ціхім месцы, дзе не хадзілі людзі і жывёла. На Палессі, калі купалі дзяўчынку, ваду вылівалі на ганак, каб яна хутчэй выйшла замуж. На пранягу 40 дзён абмыванне немаўляці адбывалася кожны дзень, пасля — праз дзень і радзей.

Дзяцей ніколі не купалі ў гатаванай вадзе, бо лічылася, што ад гэтага яны будуць вельмі злымі і крыклівымі. На гэты конт у народзе існус шмат прымавак, напрыклад, *«Ён/яна ў гарачай вадзе купаныя»*. Некаторыя звычаі, абрады і вераванні, што суправаджалі абмыванне немаўляці, у трансфармаваным выглядзе бытуюць у асяроддзі беларусаў і ў цяперашні час.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Беларускія абрады і звычаі
Катэгорыя:Маленства
Ісачанка

**Іса́чанка** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Аляксандр Лаўрэнцьевіч Ісачанка — Герой Савецкага Саюза.
* Анатоль Рыгоравіч Ісачанка — расійскі фізіка-географ, ландшафтазнаўца і картограф.
* Уладзімір Паўлавіч Ісачанка — вядомы беларускі мастак.
* Уладзімір Рыгоравіч Ісачанка (1925—2011) — беларускі архітэктар.
Валерый Іванавіч Карбалевіч

**Валер Карбале́віч**, поўнае імя **Валерый Іванавіч Карбалевіч** () — беларускі палітолаг, кандыдат гістарычных навук, дацэнт.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 28 студзеня 1955 года ў в. Паназырава Кастрамской вобласці РСФСР.

У 1972—1973 гадах працаваў слесарам-сантэхнікам Рамбудупраўлення № 4 Слуцка. У 1978 годзе скончыў гістарычны факультэт БДУ. З 1978—1983 годзе працаваў выкладчыкам у Горацкай сельскагаспадарчай акадэміі. У 1986 годзе абараніў кандыдацкую дысертацыю на тэму «Дзейнасць кампартыі Беларусі па прапагандзе і ўкараненні дасягненняў навукі і перадавога вопыту ў сельска-гаспадарчую вытворчасць (1971—1980 гады)». Выкладаў у Беларускім аграрным тэхнічным універсітэце. Працаваў у Нацыянальным цэнтры стратэгічных ініцыятыў «Усход-Захад» (пазней — Аналітычны цэнтр «Стратэгія»), у газеце «Свободные новости. СНплюс». Палітычны аглядальнік «Радыё Свабода». Працаваў галоўным рэдактарам грамадска-палітычнага аналітычнага часопіса «Грамадзянская альтэрнатыва».

Аўтар больш за 900 публікацый па розных праблемах унутранай і замежнай палітыкі Беларусі, сярод якіх кніга «Александр Лукашенко. Политический портрет».

## Выбраная бібліяграфія 
* Александр Лукашенко. Политический портрет / Валерий Карбалевич. — М.: Партизан, 2010. — 718, [1] с. — ISBN 978-5-91114-007-6.
* Конец «Веймарской» Беларуси // Открытая политика. — 1997. — № 1-2;
* Путь Лукашенко к власти // Белоруссия и Россия: общества и государства. — М., 1998;
* Декоративный кастинг / В. Карбалевич // Снплюс. Свободные новости плюс. — 2010. — № . — 1 — 8 декабря. — С.
* Белорусская номенклатура в период трансформации: эволюция социального статуса и политической роли // Belarus Monitor. НЦСИ «Восток — Запад». — Мн., 1998;
* Гражданский контроль над военной сферой в Белоруссии: проблемы и тенденции // Парламентский контроль над военной сферой в новых независимых государствах. — М., 1998;
* Прыватызаваная дзяржава // Грамадзянская альтэрнатыва. — 1999. — № 2.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Хто ёсць хто ў Беларусі = Кто есть кто в Беларуси = Who’s who in Belarus / Уклад.: Л. А. Андросік і інш.; прадм. В. Трыгубовіч]. — Вільня: [б. в.], 2007. — 254, [1] с. — С. 94 — 95.

Катэгорыя:Палітолагі Беларусі
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Вольная прэса Усходняй Еўропы»
Буднікі (значэнні)

Назву **Бу́днікі** маюць:

* Буднікі — катэгорыя працаўнікоў на Беларусі ў XV—сярэдзіне XIX стагоддзяў, якія працавалі галоўным чынам на будах

## Населеныя пункты 
### Беларусь 
* Віцебская вобласць:
** Буднікі — вёска ў Бешанковіцкім раёне
* Гродзенская вобласць:
** Буднікі — вёска ў Гродзенскім раёне
* Магілёўская вобласць:
** Буднікі — вёска ў Бялыніцкім раёне
Парламенцкія выбары ў Грэнландыі (1999)

**Парламенцкія выбары ў Грэнландыі** — выбары ў парламент Грэнландыі, якія прайшлі 16 лютага 1999 г. Па выніках выбараў сацыял-дэмакратычная партыя Наперад перамагла набраўшы большасць галасоў.

## Вынікі 
**Вынікі выбараў у парламент Грэнландыі, якія прайшлі 16 лютага 1999 г.**
|-
!style="background-color:#E9E9E9" align=left colspan=2|Партыі
!style="background-color:#E9E9E9" align=right|Галасы
!style="background-color:#E9E9E9" align=right|%
!style="background-color:#E9E9E9" align=right|Мандаты
!style="background-color:#E9E9E9" align=right|% +/-
!style="background-color:#E9E9E9" align=right|Места +/−
|-
|bgcolor="#E4251A"|
|align=left|Наперад (*Siumut*)
|align="right" |9 899
|align="right" |35.16
|align="right" |11
|align="right" |+3.28
|align="right" |-1
|-
|bgcolor="#1B3665"|
|align=left|Салідарнасць (*Atassut*)
|align="right" |7 100
|align="right" |25.22
|align="right" |8
|align="right" |-4.87
|align="right" |-2
|-
|bgcolor="red"|
|align=left|Народная супольнасць (*Inuit Ataqatigiit*)
|align="right" |6 217
|align="right" |22.08
|align="right" |7
|align="right" |+1.77
|align="right" |+1
|-
|bgcolor="blue"|
|align=left|Беспартыйныя
|align="right" |4 939
|align="right" |17.54
|align="right" |5
|align="right" |+12.86
|align="right" |+3
|-
|align=left style="background-color:#E9E9E9" colspan=2|Усяго (яўка 76.00 %)
|width="75" align="right" style="background-color:#E9E9E9"|28,490
|width="30" align="right" style="background-color:#E9E9E9"|100
|width="30" align="right" style="background-color:#E9E9E9"|31
|width="30" align="right" style="background-color:#E9E9E9"|—
|width="30" align="right" style="background-color:#E9E9E9"|0
|-
|align=left colspan=9|Крыніца: Election Passport, Parties & Elections 
|}

Катэгорыя:Выбары ў Грэнландыі
Катэгорыя:Люты 1999 года
Катэгорыя:Падзеі 16 лютага
Катэгорыя:Выбары 1999 года
Аляксандр Лаўрэнцьевіч Ісачанка

**Аляксандр Лаўрэнцьявіч Іса́чанка** () — удзельнік падпольнай барацьбы ў Беларусі ў гады Вялікай Айчыннай вайны, сакратар Гомельскага падпольнага гаркама камсамола.

## Біяграфія 
Беларус. Нарадзіўся 14 сакавіка 1919 года ў вёсцы Хоўхла (цяпер Буда-Кашалёўскага раёна Гомельскай вобласці) ў сялянскай сям’і.

Скончыў Рэчыцкае педагагічнае вучылішча. Працаваў сакратаром Гомельскага гаркама камсамола. Член ВКП (б)/КПСС з 1939 года

Са жніўня 1941 года быў у партызанскім атрадзе «Бальшавік» Гомельскай вобласці — разведчык, падрыўнік, сакратар Гомельскага падпольнага гаркама камсамола. Аляксандр Ісачанка паказаў вялікую актыўнасць у наладжванні сувязяў з гомельскімі падпольшчыкамі. Выпрабаваў шмат спосабаў і ўрэшце сувязі наладзіў. Спачатку з падпольнай камсамольскай арганізацыяй, якая дзейнічала ва Уваравіцкім раёне. З дапамогай гэтай групы А. Л. Ісачанка мог прабірацца на ўскраіну Гомеля і сустракацца з асобнымі падпольшчыкамі.
 на плошчы Працы ў Гомелі.]]
Узначаленая ім група падрыўнікоў пусціла пад адхон 58 варожых эшалонаў, знішчыла 87 танкаў, аўта- і бронемашын, шмат іншай баявой тэхнікі і жывой сілы ворага.

Загінуў 7 кастрычніка 1942 года падчас выплаўкі толу з не разарваўшыхся, сабраных на месцах баёў снарадаў. Пахаваны ў брацкай магіле ў Гомелі.

Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 1 студзеня 1944 года за ўзорнае выкананне заданняў камандавання ў барацьбе супраць нямецка-фашысцкіх захопнікаў, паказаныя пры гэтым мужнасць і гераізм Аляксандру Лаўрэнцьевічу Ісачэнку пасмяротна нададзена званне Героя Савецкага Саюза.

Узнагароджаны ордэнам Леніна.

## Памяць 
* У вёсцы Хоўхла ўсталяваны абеліск.
* Імем Аляксандра Ісачанкі названа вуліцы ў Гомелі і Буда-Кашалёве, судна МРФ.
* На вуліцы яго імя ў Гомелі ўсталявана мемарыяльная дошка.
* Стэла ў гонар А. Л. Ісачанкі ўстаноўлена на Алеі Герояў у Гомелі (вул. Савецкая).
* Да канца 1990-х гадоў імем Аляксандра Ісачанкі назваўся кінатэатр у Гомелі. Падчас будаўніцтва моладзевага цэнтра, кінатэатр ліквідаваны, часткова ўвайшоў у склад новага будынка.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* Люди легенд. Выпуск 1. — М., 1965.
* Навечно в сердце народном. 3-е изд., доп. и испр. — Минск, 1984.

## Спасылкі 
* .

Катэгорыя:Партызаны Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Падпольшчыкі_Вялікай_Айчыннай_вайны
Катэгорыя:Пахаваныя ў Гомелі
Катэгорыя:Члены КПСС