Volkswagen Group

**Канцэрн Volkswagen** () альбо **Volkswagen AG (VW AG)** — германскі аўтамабілебудаўнічы канцэрн.

Назва Volkswagen літаральна азначае «народны аўтамабіль», па-беларуску вымаўляецца *Фальксва́ген*.

У 2016 г. канцэрн стаў найбольшым аўтавытворцам у свеце паводле продажаў (11,9 % сусветных продажаў) і ўключаў 120 аўтазаводаў у 31 дзяржаве. Кампанія займае 9 месца ў Fortune Global 500 (2019 год).

## Уласнікі 
На 31 снежня 2016 г. Volkswagen AG размясціла на біржы 295 089 818 звычайных акцый і 206 205 445 прывілеяваных.

Уласнікамі падпіснога капіталу звычайных акцый былі: Аўтамабільны холдынг Porsche AG — 30,8 %, ТАА «Інвестыцыйная ўправа Катара» — 14,6 %, Урад зямлі Ніжняя Саксонія —11,8 %, іншыя замежныя ўстановы —22,8 %, фізічныя асобы — 18 %, іншыя ўстановы Германіі — 2,3 %.

Правы голасу паводле прывілеяваных акцый размяркоўваліся наступным чынам: Аўтамабільны холдынг Porsche AG — 52,2 %, Урад зямлі Ніжняя Саксонія — 20 %, Інвестыцыйная ўправа Катару — 17 %, іншыя — 10,8 %.

## Заводы 
На 2017 г. канцэрн «Фальксваген» складаўся з 2 падраздзяленняў:
* Аўтамабілебудаўнічае падраздзяленне ўключала:
** Галіну пасажырскіх і камерцыйных самаходаў — ажыццяўляла распрацоўку, выраб і продаж пасажырскіх аўтамабіляў, грузавікоў, аўтобусаў і матацыклаў.
** Галіну знергетычнага абсталявання — выраб рухавікоў, турбінаў, кампрэсараў, рэдуктараў і выпрабавальнага абсталявання.
* Падраздзяленне фінансавых паслуг — пазычала прадаўцам і пакупнікам самаходаў, ажыццяўляла лізінг і страхаванне, кіраванне аўтапаркам і перавозкі.

Канцэрн «Фальксваген» пастаўляў самаходы пад уласным таварным знакам і 10 таварнымі знакамі даччыных прадпрыемстваў:
* 3-ма знакамі прадпрыемстваў з 2-х іншых земляў Германіі — Audi (Інгальштат), MAN (Мюнхен) і Porsche (Штутгарт);
* 7-ю знакамі прадпрыемстваў з 6 іншых краін Еўропы — Bugatti (Мольсайм, дэпартамент Ніжні Рэйн, Францыя), Bentley (Кру, графства Чэшыр, Англія), Ducati (Балоння, рэгіён Эмілія-Раманья, Італія), Lamborghini (Сант-Агата-Балёньезэ, рэгіён Эмілія-Раманья, Італія), SEAT (Мартарэль, аўт.суп. Каталонія, Іспанія), Scania (Сёдэртэлье, Стакгольмскі лен, Швецыя) і Škoda Auto (Млада Болеслаў, Сярэднячэшскі край, Чэхія).

У 2016 г. на заводы канцэрна «Фальксваген» прыпала 11,9 % сусветных продажаў самаходаў, якія ажыццяўляліся ў 153 краінах. На 2017 г. канцэрн «Фальксваген» меў 120 заводаў у 31 дзяржаве:
* Азія (32 у 7 дзяржавах) — Індыя (6: Арангабад, Бангалор, Нарасапура, Пітгэмпер, Пуна), Кітай (20: Далянь, Ічжэн, Нанкін, Нінбо, Урумчы, Фошань, Цяньцзінь, Чанджоў, Чанчунь, Чанша, Чэнду, Шанхай), Малайзія (Куала-Лумпур), Паўднёвая Карэя (Пусан), Тайвань (Таоюань), Тайланд (Банпаконская і Плуакдэнская акругі) і Турцыя (Анкара);
* Афрыка (4 у 1 дзяржаве) — Паўднёвая Афрыка (Оліфанцфонтэйн, Пайнтаўн, Эйтэнхагэ, Іаганесбург);
* Паўднёвая Амерыка (9 у 2 дзяржавах) — Аргенціна (Кордава, Пачэка, Сан-Мігель-дэ-Тукуман) і Бразілія (9: Рыа-дэ-Жанэйра, Рэзэрдзі, Сан-Карлус, Сан-Паўлу, Таўбатэ);
* Паўночная Амерыка (5 у 2 дзяржавах) — ЗША (Чатануга ў штаце Тэнесі) і Мексіка (Пуэбла-дэ-Сарагоса, Сант’яга-дэ-Керэтара, Сан-Хасэ-Ч’япа, Сілао);
* Еўропа (70 у 19 дзяржавах) — Англія (Кру), Аўстрыя (Штайр), Боснія (Сараева), Бельгія (Брусель), Венгрыя (Д’ёр), Іспанія (Барселона, Мартарэль, Памплона, Прат-дэ-Льябрэгат), Данія (Фрэдэрыксхаўн, Капенгаген), Італія (Балоння, Сант-Агата-Баланьезэ), Нідэрланды (Зволе, Мепел), Партугалія (Палмела), *Польшча* (9: Глогаў, Кракаў, Палькавіцы, Познань, Слупск, Старахавіцы, Ужэсня), *Расія* (Калуга, Санкт-Пецярбург), Славакія (Браціслава, Марцін), Фінляндыя (Лахці), Францыя (Анжэ, Мальсайм, Сен-Назер), Чэхія (Врхлабі, Велька Біцеш, Квасіны, Млада Болеслаў), Швейцарыя (Вінтэртур, Цюрых) і Швецыя (Лулеа, Оскархамн, Сёдэртэлье);
** Германія (28 у 8 землях) — Баварыя (6: Аўгсбург, Дэгендорф, Інгальштат, Мюнхен, Нюрнберг), Бадэн-Вюртэмберг (Некарзульм, Штутгарт), Берлін, Гамбург, Ніжняя Саксонія (11: Оснабрук, Браўншвайг, Вольфсбург, Гановер, Зальцгітэр, Эмдэн), Паўночны Рэйн — Вестфалія (Обергаўзен, Рэйнэ), Саксонія (Дрэздэн, Кемніц, Лейпцыг, Цвікаў).

## Гісторыя 
* У маі 1937 года ў Берліне (Нямецкая дзяржава) «Нямецкі працоўны фронт» заснаваў ТАА «Таварыства падрыхтоўкі народнага аўтамабіля». У студзені 1938 г. пад Фалерслебенам (Паўднёвагановерска-Браўншвайская вобласць; цяпер Ніжняя Саксонія) пачалося будаўніцтва завода паводле ўзору аўтазавода «Форд» на рацэ Руж (штат Мічыган, ЗША). У Браўншвайгу сталі ўзводзіць вытворчасць аўтадэталяў.
* 16 верасня 1938 г. назву прадпрыемства змянілі на ТАА «Народны аўтамабільны завод», якое атрымала ўлік у гандлёвым рэгістры 18 кастрычніка.
* У снежні 1939 г. завод атрымаў ад Паветраных войскаў Германіі заказ на рамонт знішчальнікаў «Юнкерс-88» і пастаўку паліўных бакаў і крылаў да іх.
* З лета 1940 года ў вытворчасці сталі выкарыстоўваць пераважна прымусовую працу замежных нявольнікаў, сярод якіх пераважалі польскія жанчыны, ваеннапалонныя і вязні канцлагераў.
* У 1941 г. паставілі 2-ю зборачную лінію для вырабу бяздзверных і вадаплаўных паўнапрывадных самаходаў для войска.
* У 1943 г. вытворчасць пашырылі за кошт размяшчэння заказаў у захопленых землях Францыі. За 1940—1944 гады на заводзе вырабілі 66 285 ваенных самаходаў.
* У 1944 г. іншаземцы з захопленых нямецкім войскам краін Еўропы складалі 2/3 работнікаў аўтазавода (каля 20 000 чалавека).
* 11 красавіка 1945 г. амерыканскае войска заняло горад, дзе размяшчаўся завод. У выніку вытворчасць ваеннага абсталявання спынілася.
* У чэрвені 1945 г. Брытанскі ваенны ўрад (Бад-Эйнгаўзен, цяпер зямля Паўночны Рэйн — Вестфалія) узяў аўтазавод у давернае кіраванне.
* 27 снежня 1945 г. завод аднавіў вытворчасць седанаў «Фальксваген Жук» (). У сакавіку 1946 г. вытворчасць дасягнула 1000 самаходаў за месяц.
* 25 кастрычніка 1946 г. з’явіліся 2 першыя гандлёвыя прадстаўнікі, якія сталі збываць аўтамабілі насельніцтву праз 10 распаўсюднікаў і 28 прадаўцоў. У студзені 1947 г. адкрылася першая рамонтная майстэрня.
* 1 кастрычніка 1948 г. «Фальксваген» падаў заяўку на ўлік свайго таварнага знака ў выглядзе лацінскіх «літар V і W у крузе», які яшчэ ў 1937 г. распрацаваў інжынер рухавікоў «Поршэ» Франц Раймспіс (1900—1979).
* У 1948 г. пачаўся экспарт у іншыя краіны Еўропы, дзе за год прадалі 4385 самаходаў: 1820 у Нідэрланды, 1380 у Швейцарыю, 1050 у Бельгію, 75 у Нарвегію, 55 у Швецыю і 5 у Данію. У 1949 г. экспарт вырас да 7127 аўтамабіляў (15 % вытворчасці).
* 30 чэрвеня 1949 г. заснавалі даччынае ТАА «Фінансаванне Фальксвагена», якое стала выдаваць 1-гадовыя пазыкі на набыццё аўтамабіляў.
* 8 кастрычніка 1949 г. Брытанскі ваенны ўрад перадаў ураду зямлі Ніжняя Саксонія кіраўніцтва прадпрыемствам, якое налічвала каля 10 000 супрацоўнікаў, вырабляла штомесяц 4000 самаходаў і назапасіла 30 млн нямецкіх марак.
* У 1948—1949 гадах «Фальксваген» вырабіў каля паловы ўсіх аўтамабіляў у Заходняй Германіі, а магутнасць акумулятара вырасла да 35,8 кілават-гадзіна (144 км язды).
* 18 верасня 2015 года Агенцтва па ахове навакольнага асяроддзя ЗША (ААНА ЗША) выкрыла, што звыш 428 000 аўтамабіляў «Фальксваген», якія прадалі ў краіне за апошнія 6 гадоў, выкідвалі ў паветра 40-кратна больш шкодных рэчываў за дапушчальны ўзровень. Махлярства з выпрабаваннем на шкодныя выкіды ажыццявілі пры дапамозе апраграмавання, што заніжала паказчыкі да прымальнага ўзроўню. Выкрытая праграма стаяла на 11 млн аўтамабіляў у свеце з 2-літровым дызельным рухавіком EA189, якія былі на мадэлях «Фальксваген Гольф», «Джэта», «Жук» і «Пасат», «Аўдзі А3» і «Шкода Актавія». У выніку за тыдзень АТ «Фальксваген» вылучыла $7,3 млрд на спагнанні і страціла на біржы 26 % рыначнай вартасці — 25 млрд еўра (падзенне да ўзроўню 2012 года). У Еўропе знаходзілася 8 млн дызельных аўтамабіляў (73 % ад 11 млн), у якіх перавышаў узровень выкідаў аксіду азоту і вуглякіслага газу і якія адпаведна падлягалі рамонту. 28 чэрвеня 2016 года на «Фальксваген» у ЗША наклалі спагнанне ў памеры $15 млрд, з якіх $10 млрд прызначаліся на рамонт і выкуп ва ўласнікаў больш як 428 000 дызельных аўтамабіляў. Астатнія $5 млрд выплочваліся ААНА ЗША на даследаванне шкоднага ўздзеяння дызельных рухавікоў EA189.
* За 2016 г. продажы канцэрна «Фальксваген» павялічыліся да 10 391 113 аўтамабіляў (11,9 % сусветнага рынку).
* 11 студзеня 2017 года федэральны суд ЗША задаволіў позву Міністэрства юстыцыі ЗША аб спагнанні з «Фальксвагена» яшчэ $4,3 млрд пасля прызнання ў парушэнні Закону «Аб чыстым паветры» 1963 года. З улікам ранейшых выплатаў за махлярства з выкідамі ад дызельных рухавікоў EA189 агульныя страты дасягнулі $19,2 млрд.

## Кіраўнікі 
* Антон П’ех (чэрвень 1941 — 11 красавіка 1945)
* Рудольф Брорман (красавік — чэрвень 1945)
* Іван Гірст (чэрвень 1945 — 31 снежня 1947)
* Генрых Нордгоф (1 студзеня 1948 — 12 красавіка 1968)
* Курт Лёц (1 мая 1968 — 13 верасня 1971)
* Рудольф Ляйдынг (13 верасня 1971 — 1 студзеня 1975)
* Тоні Шмюкер (1 студзеня 1975 — 1 студзеня 1982)
* Карл Ган (1 студзеня 1982 — 1 студзеня 1993)
* Фердынанд П’ех (1 студзеня 1993 — 16 красавіка 2002)
* Бернд Пішэтсрыдэр (16 красавіка 2002 — 31 снежня 2006)
* Марцін Вінтэркорн (1 студзеня 2007 — 23 верасня 2015)
* Маціяс Мюлер (25 верасня 2015 — 30 красавіка 2018)
* Герберт Дыс (30 красавіка 2018 — 1 верасня 2022)
* Олівер Блуме (з 1 верасня 2022 г.)

Файл:Rudolf Leiding by Stuart Mentiply.jpg|Рудольф Ляйдынг
Файл:Toni Schmücker extracted from Bundesarchiv B 145 Bild-F054865-0013, Wolfsburg, Staatsbesuch König von Jordanien.jpg|Тоні Шмюкер
Файл:Carl H Hahn by Stuart Mentiply.jpg|Карл Ган
Файл:Ferdinand Piech by Stuart Mentiply.jpg|Фердынанд П’ех
Файл:Martin Winterkorn 2015-03-13 001.jpg|Марцін Вінтэркорн

## Аўтамабілі 
* Volkswagen Jetta
* Volkswagen Polo
* Volkswagen Scirocco
* Volkswagen Touran

## Гл. таксама 
* Autostadt

## Спасылкі 
*   
* 
** RSS-паток навін 
** Летапіс «Фальксвагена» 
** Ютуб і Ціўцер
* Бачына ў Беларусі
** Камерцыйныя самаходы «Фальксваген» у Беларусі
** Афіцыйны рамонт самаходаў у Мінску

Катэгорыя:Кампаніі Германіі

Катэгорыя:Вольфсбург