open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ордэн Працоўнай Славы

* Ордэн Працоўнай Славы (Беларусь)
* Ордэн Працоўнай Славы (СССР)
Губанавыя

**Губанавыя** (*Labridae*) — сямейства рыб атрада губанападобных. 

## Апісанне 
Даўжыня ад 6 см да 3 м, маса да 100 кг. Афарбоўка, асабліва ў самцоў, яркая: на жаўтаватым або зеленаватым фоне ярка-чырвоныя, блакітныя, фіялетавыя або аранжавыя палоскі і плямкі, якія мяняюцца. Губы звычайна тоўстыя (адсюль назва). Зубы на сківіцах моцныя, іклападобныя.

## Пашырэнне 
Апісана звыш 50 родаў, да 600 відаў. Пашыраны ва ўсіх акіянах, пераважна ў трапічных і субтрапічных водах. Асобныя віды даходзяць на поўнач аж да берагоў Нарвегіі. Жывуць у прыбярэжнай зоне.

## Асаблівасці біялогіі 
Некаторыя губанавыя адкладваюць ікру ў гнёзды з водарасцей і ахоўваюць яе. Большасць корміцца бентасам (малюскамі).

## Літаратура 
* 


Катэгорыя:Сямействы рыб
Максім Яўгенавіч Кац

**Максім Яўгенавіч Кац** (; нар. , Масква, РСФСР, СССР) —  расійскі палітычны і грамадскі дзеяч, сузаснавальнік (разам з Ільёй Варламавым) і дырэктар фонду «Гарадскіх праектаў», чэмпіён Расіі па спартыўным покеры, вікіпедыст, былы дэпутат муніцыпальнага сходу Маскоўскага раёна Шчукіна (III скліканне 2012—2016) ад партыі «Яблака».

Больш вядомы ў Беларусі, як аўтар аднайменнага канала YouTube, які шырока асвятляў пратэсты ў Беларусі.

## YouTube канал 
YouTube-канал Максіма Каца быў створаны ў 2008 годзе. У пачатку 2020 года пачаў рабіць штодзённыя відэа на тэмы ўрбаністыкі, гісторыі, палітыкі.

21 чэрвеня 2020 было выпушчана першае відэа пра падзеі ў Беларусі, а праз кароткі час відэа пра Аляксандра Лукашэнку якое выклікала шырокую ўвагу сярод глядачоў, як расійскай, так і беларускай аўдыторыі.

З 2 сакавіка па 26 кастрычніка 2020 колькасць падпісчыкаў узрасла з 13 800 да 613 000.

10 жніўня 2020 года Кац пачаў выпускаць відэаматэрыялы пра акцыі пратэсту пасля выбараў у Беларусі. У інтэрв’ю часопісу The Village Максім распавёў, што сам прыдумляў канцэпцыю ролікаў з сумарным ахопам ад 300 тысяч да 1 мільёна праглядаў кожны, а для параўнання палітычнага працэсу з іншымі краінамі (Югаславія, Арменія, Паўднёвая Карэя, Эстонія) звяртаўся да іншых экспертаў.

З 1 па 6 верасня 2020 года па інфармацыі самага Каца статыстыка яго YouTube-канала склала 35 % гледачоў з Беларусі (у ліпені толькі 12 %) .

## Спасылкі 
Катэгорыя:Вікіпедысты
Катэгорыя:Палітыкі XXI стагоддзя
Катэгорыя:Грамадскія дзеячы Расіі
Катэгорыя:Прадпрымальнікі Расіі
Гісторыка-філалагічны факультэт МДУ імя А. А. Куляшова

**Гісторыка-філалагічны факультэт МДУ імя А. А. Куляшова** — адзін з факультэтаў Магілёўскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя Аркадзя Куляшова.

## Гісторыя 
Гісторыка-філалагічны факультэт створаны 1 ліпеня 2015 года праз аб’яднанне двух першых факультэтаў ВНУ, створаных яшчэ ў 1934 годзе — гістарычнага і славянскай філалогіі.

## Кафедры 
У склад факультэта ўваходзяць 4 кафедры
* кафедра археалогіі, гісторыі Беларусі і спецыяльных гістарычных дысцыплін
* кафедра гісторыі і філасофіі
* кафедра агульнага і славянскага мовазнаўства
* кафедра літаратуры і міжкультурных камунікацый.

## Спецыяльнасці 
; І ступень вышэйшай адукацыі
* «Гістарычная адукацыя»
* «Гісторыя (айчынная і ўсеагульная)»
* «Гісторыя (археалогія)»
* «Гісторыя і грамадазнаўчыя дысцыпліны»
* «Беларуская мова і літаратура»
* «Руская мова і літаратура»
* «Журналістыка (друкаваныя СМІ)»
; ІІ ступень вышэйшай адукацыі
* «Айчынная гісторыя»
* «Усеагульная гісторыя»
* «Археалогія»
* «Мовазнаўства»
* «Літаратуразнаўства»
* «Тэорыя і практыка навучання і выхавання (па галінах і ўзроўнях адукацыі)» — «Руская мова», «Руская літаратура», «Беларуская мова», «Беларуская літаратура», «Гісторыя»
; Аспірантура
* «Айчынная гісторыя»
* «Беларуская мова»
* «Беларуская літаратура»
; Дактарантура
* «Айчынная гісторыя».

## Дэканы 
* Уладзімір Васілевіч Барысенка (2005—2018)
* Наталля Міхайлаўна Саўчанка (2018—2022)
* Віктар Мікалаевіч Буракоў (2022—2023)
* Аляксандр Аркадзевіч Кісялёў (4.7.2023-6.7.2023)
* Марыя Іосіфаўна Мацюшэўская (6.7.2023 — студзень 2024)
* Віктар Мікалаевіч Буракоў (са студзеня 2024)

## Постаці 
* Віталь Іванавіч Еўмянькоў

## Крыніцы 
Катэгорыя:Факультэты МДУ імя А. А. Куляшова
МДУ імя А. А. Куляшова
МДУ імя А. А. Куляшова
Катэгорыя:Вуліца Касманаўтаў (Магілёў)
Катэгорыя:З’явіліся ў 2015 годзе
Катэгорыя:2015 год у Магілёве
Ядзерны клуб

**Ядзерны клуб** — паліталагічнае клішэ, умоўнае абазначэнне групы так званых **ядзерных дзяржаў** — дзяржаў, якія ажыццявілі распрацоўку, вытворчасць і выпрабаванні ядзернай зброі.

## Ядзерныя дзяржавы 
## Гл. таксама 
* Ядзернае раззбраенне Беларусі

## Зноскі 
## Спасылкі 
* Страны, имевшие или имеющие программы создания ядерного оружия Неизбежная связь ядерной энергетики с атомным оружием. А. В. Яблоков, РАН.
* Ядерный апартеид Михаил Саяпин, Русский Журнал 11.02.05
* «Ядерный апартеид» и ядерное разоружение  Харальд Мюллер, «Россия в глобальной политике». № 5, 2006
* Неофициальные ядерные державы Европы

Катэгорыя:Спісы краін
Катэгорыя:Міжнародныя адносіны
Катэгорыя:Геапалітыка
Катэгорыя:Ядзерная зброя
Вятхінскі сельсавет

**Вятхі́нскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Рэчыцкага раёна Гомельскай акругі. Цэнтр — вёска Вятхінь.

Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года сельсавет у складзе Холмецкага раёна Рэчыцкай акругі БССР. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Гомельскай акругі. З 4 жніўня 1927 года ў складзе Рэчыцкага раёна. 30 снежня 1927 года сельсавет скасаваны, яго тэрыторыя далучана да Артукоўскага (Арцюкоўскага) сельсавета.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / А.И. Карпачева и др. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Т. 1: (1917―1941 гг.). — Мн., «Беларусь», 1985. — 390 с.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Рэчыцкага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Холмецкага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1926 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1927 годзе
Факультэт замежных моў МДУ імя А. А. Куляшова

**Факультэт замежных моў МДУ імя А. А. Куляшова** — адзін з факультэтаў Магілёўскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя Аркадзя Куляшова.

## Гісторыя 
Факультэт быў створаны 1 снежня 1998 года.

## Кафедры 
* кафедра рамана-германскай філалогіі
* кафедра замежных моў
* кафедра тэарэтычнай і прыкладной лінгвістыкі

## Спецыяльнасці 
Усе студэнты навучаюцца па спецыяльнасці «Рамана-германская філалогія» (спецыялізацыя «Мовазнаўства»).

Выпускнікам прысвойваецца кваліфікацыі «Філолаг. Выкладчык англійскай і нямецкай моў і літаратур. Перакладчык» або «Філолаг. Выкладчык англійскай і французскай моў і літаратур. Перакладчык». Яны маюць магчымасць працаваць выкладчыкамі, перакладчыкамі, рэдактарамі, карэктарамі, літаратурнымі супрацоўнікамі, малодшымі навуковымі супрацоўнікамі, мастацтвазнаўцамі, лабарантамі.

## Дэканы 
* Дзмітрый Сяргеевіч Лаўрыновіч (2008–2014)
* Жанна Анатольеўна Барсукова (з 2015)

Замежных моў
Катэгорыя:Вуліца Касманаўтаў (Магілёў)
МДУ імя А. А. Куляшова
Катэгорыя:З’явіліся ў 1998 годзе
Катэгорыя:1998 год у Магілёве
Іберыя (царства)

**Іберыя**, **Iверыя**, **Iвiрыя** (, , ) — экзаэтнонiм (вонкавая назва) старажытнагрузiнскай дзяржавы **Картлі** (), якая існавала на тэрыторыі гістарычнай Усходняй Грузіі. Межавала з Калхідай на захадзе, Каўказскай Албаніяй на ўсходзе, з Вялікай Арменіяй на поўдні. Згадвалася як грузінскімі, так і антычнымі, армянскімі, візантыйскімі аўтарамі. У антычныя часы і ў раннім Сярэднявеччы Іберыя была важнай і значнай манархіяй на Каўказе, альбо ў якасці незалежнай дзяржавы, альбо ў якасці залежнай ад больш буйных імпэрыяў, асабліва ад Сасанідскай і Рымскай.

Катэгорыя:З’явіліся ў IV стагоддзі да н.э.
Катэгорыя:Зніклі ў 537 годзе
Катэгорыя:Дзяржавы ў гісторыі Грузіі
Дом па вуліцы Леніна, 53 (Віцебск)

**Дом па вуліцы Леніна, 53** — будынак у Віцебску, размешчаны ў гістарычным цэнтры горада, на былым Падлогу. Пабудаваны ў 1973 годзе па праекце архітэктараў А. Бельскага, А. Расейкіна.

## Архітэктура 
Адзінаццаціпавярховы 90-кватэрны мураваны П-падобны ў плане будынак размешчаны на розных узроўнях мясцовасці. На ніжні ўзровень выходзяць падоўжаны галоўны і адзін тарцовы фасады, на верхні — другі тарцовы фасад. На галоўным фасадзе рытмічна чаргуюцца гладкія прасценкі і шырокія аконныя праёмы. На 1-м паверсе размешчаны магазін кулінарыі, кафэ, бар і рэстаран, які займае таксама і цыліндрычны двухпавярховы аб’ём, што прылягае да галоўнага фасада. Тарцовы фасад, які выходзіць на вул. Леніна, мае балконы-лоджыі. Унутраная планіроўка жылой часткі будынка секцыйнага тыпу з адна-, двух- і трохпакаёвымі кватэрамі. 3 галоўным фасадам арганічна спалучаецца партэрны сквер з малымі архітэктурнымі формамі: падпорнай сценкай уздоўж вул. Леніна, лесвіцамі, свяцільнямі.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Жылыя будынкі Беларусі
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Віцебска
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Аляксандра Бельскага
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Анатоля Расейкіна
Катэгорыя:1973 год у Віцебску
Катэгорыя:З’явіліся ў 1973 годзе
Катэгорыя:Вуліца Леніна (Віцебск)
Рэчыцкі дзяржаўны педагагічны каледж

**Рэчыцкі дзяржаўны педагагічны каледж** — сярэдняя навучальная ўстанова ў г. Рэчыца.

## Гісторыя 
Гісторыя пачалася са дня стварэння ў 1930 годзе Рэчыцкага педагагічнага вучылішча, якое праіснавала да 1956 года. За гэты перыяд дыпломы настаўніка пачатковых класаў атрымала больш за 1800 выпускнікоў. І толькі ў 1991 годзе на базе тэхнічнага вучылішча № 86 зноў адчыніла свае дзверы педагагічнае вучылішча, якое рыхтавала настаўнікаў беларускай мовы і літаратуры. У 1993 годзе Рэчыцкае педвучылішча першае ў Гомельскай вобласці атрымала статус каледжа. У 2003 годзе каледж перайменавалі ва ўстанову адукацыі «Рэчыцкі дзяржаўны педагагічны каледж».

## Спецыяльнасці 
Навучанне ў каледжы вядзецца па наступных спецыяльнасцях:
* Беларуская мова і літаратура, спецыялізацыя «Творчая дзейнасць»;
* Замежная мова (англійская, нямецкая).

## Дырэктары 
* (1933—1935) — Дзяменцій Пятровіч Кардаш
*Людміла Анатолеўна Ягорава

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт 

Катэгорыя:Каледжы Беларусі
Катэгорыя:Адукацыя ў Рэчыцы
Катэгорыя:Навучальныя ўстановы Гомельскай вобласці
Катэгорыя:1930 год у Беларусі
Факультэт матэматыкі і прыродазнаўства МДУ імя А. А. Куляшова

**Факультэт матэматыкі і прыродазнаўства МДУ імя А. А. Куляшова** — адзін з факультэтаў Магілёўскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя Аркадзя Куляшова.

## Гісторыя 
Факультэт быў створаны 1 ліпеня 2015 года ў выніку аб’яднання фізіка-матэматычнага факультэта і факультэта прыродазнаўства.

## Кафедры 
* кафедра матэматыкі і інфарматыкі
* кафедра методыкі выкладання матэматыкі
* кафедра агульнай фізікі
* кафедра прыродазнаўства

## Спецыяльнасці 
* «Фізіка і інфарматыка»,
* «Інфарматыка» (4 гады навучання),
* «Інфарматыка» (3 гады навучання),
* «Матэматыка і інфарматыка»,
* «Біялогія і хімія»,
* «Біялогія і геаграфія»,
* «Геаграфія. Біялогія» (завочная форма атрымання адукацыі).

## Дэканы 
* Леанід Яўгенавіч Старавойтаў

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт

Матэматыкі і прыродазнаўства
Катэгорыя:Першамайская вуліца (Магілёў)
МДУ імя А. А. Куляшова
МДУ імя А. А. Куляшова
МДУ імя А. А. Куляшова
МДУ імя А. А. Куляшова
МДУ імя А. А. Куляшова
МДУ імя А. А. Куляшова
Катэгорыя:З’явіліся ў 2015 годзе
Катэгорыя:2015 год у Магілёве
Партызанская брыгада імя М. А. Шчорса (А. П. Байкоў)

**Партызанская брыгада імя М. А. Шчорса** — партызанская брыгада, створаная ў верасні 1943 года на базе партызанскага атрада імя М. А. Шчорса (створаны на аснове ініцыятыўнай групы А. П. Байкова, накіраванай ў жніўні 1942 года ў нямецкі тыл). Дзейнічала на акупіраванай тэрыторыі Уваравіцкага, Буда-Кашалёўскага, Жлобінскага, Рэчыцкага раёнаў. 23 лістапада 1943 года брыгада (905 партызан, тры атрады) злучылася з Чырвонай Арміяй.

## Склад 
* партызанскі атрад імя М. А. Шчорса;
* партызанскі атрад «За Савецкую Беларусь»;
* партызанскі атрад імя М. Ф. Гастэлы.

## Камандаванне 
### Камандзір 
* Андрэй Пракопавіч Байкоў

### Камісар 
* Вячаслаў Васілевіч Юдзін

### Начальнік штаба 
* Раман Антонавіч Кавалёў

## Гісторыя 
У маі — жніўні 1943 года партызаны правялі больш за 20 дыверсій на чыгуначных участках Гомель — Калінкавічы, Гомель — Жлобін. У жніўні і верасні 1943 года падарвалі больш за 310 рэек, 5 мастоў. Вясной і летам 1943 года разграмілі 7 паліцэйскіх участкаў, 2 валасныя ўправы, больш за 20 складоў, 16 прадпрыемстваў, якія забяспечвалі патрэбы немцаў.

## Памяць 
У 1968 годзе каля вёскі Смычок Буда-Кашалёўскага раёна ў гонар брыгады пастаўлена стэла.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Бригада им. Н. А. Щорса 

Катэгорыя:Савецкія партызанскія злучэнні, брыгады і атрады на акупіраванай тэрыторыі Беларусі (1941—1944)
Катэгорыя:З’явіліся ў 1943 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 1943 годзе
Факультэт пачатковай і музычнай адукацыі МДУ імя А. А. Куляшова

**Факультэт пачатковай і музычнай адукацыі МДУ імя А. А. Куляшова** — адзін з факультэтаў Магілёўскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя Аркадзя Куляшова.

## Гісторыя 
Факультэт педагогікі і методыкі пачатковага навучання створаны ў 1958 годзе для падрыхтоўкі настаўнікаў пачатковых класаў (да 1978 года рыхтаваў кадры і для дзіцячых дашкольных устаноў). У 2016 годзе педагагічны факультэт перайменаваны ў факультэт пачатковай і музычнай адукацыі.

## Кафедры 
* беларускай і рускай моў
* музычнага выхавання і харэаграфіі
* педагогікі і методыкі пачатковага навучання

## Мастацкія калектывы факультэта 
* Вакальны ансамбль «Гармонія»,
* Вакальны ансамбль «Квецень»,
* Ансамбль народных інструментаў «Алегрэта»,
* Студыя класічнага вакалу,
* Студыя эстраднага вакалу,
* Хор студэнтаў «Аксаміт»,
* Харэаграфічны ансамбль «Церніца».

## Спецыяльнасці 
* «Пачатковая адукацыя»
* «Музычнае мастацтва, рытміка і харэаграфія»

## Дэканы 
* Аляксей Валер’евіч Іваноў (з 2015)

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт

Пачатковай і музычнай адукацыі
Катэгорыя:Вуліца Касманаўтаў (Магілёў)
МДУ імя А. А. Куляшова
Катэгорыя:З’явіліся ў 1958 годзе
Катэгорыя:1958 год у Магілёве
Факультэт фізічнага выхавання МДУ імя А. А. Куляшова

**Факультэт фізічнага выхавання МДУ імя А. А. Куляшова** — адзін з факультэтаў Магілёўскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя Аркадзя Куляшова.

## Гісторыя 
Факультэт фізічнага выхавання быў адкрыты ў 1979 годзе па ініцыятыве Міністэрства абароны СССР.

## Кафедры 
* Кафедра тэорыі і методыкі фізічнага выхавання
* Кафедра методык выкладання спартыўных дысцыплін
* Кафедра анатоміі і фізіялогіі чалавека
* Кафедра фізічнага выхавання і спорту

## Спецыяльнасці 
* Фізічная культура (спецыялізацыя: Спецыяльная падрыхтоўка
* Фізічная культура (спецыялізацыя: Менеджмент спорту і турызму)
* Фізічная культура (спецыялізацыя: Асновы лячэбнай фізічнай культуры)
* Фізічная культура (спецыялізацыя: Фізкультурна-аздараўленчая і турысцка-рэкрэацыйная дзейнасць)
* Фізічная культура (спецыялізацыя: Трэнерская работа па відзе спорту (лёгкая атлетыка, спартыўныя гульні)

Магістратура — тэорыя і методыка фізічнага выхавання, спартыўнай трэніроўкі, аздараўленчай і адаптыўнай фізічнай культуры

## Дэканы 
* Уладзімір Уладзіміравіч Шутаў (з 2005)

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт

Фізічнага выхавання
Катэгорыя:Ленінская вуліца (Магілёў)
Катэгорыя:З’явіліся ў 1979 годзе
Катэгорыя:1979 год у Магілёве
Сінякоў

**Сінякоў** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Генадзь Мікалаевіч Сінякоў (нар. 1942) — вучоны, фізік.
* Рыгор Іванавіч Сінякоў (1903—1969) — адзін з кіраўнікоў партызанскага руху ў Гомельскай вобласці.
* Уладзімір Яўцехавіч Сінякоў (нар. 1947) — беларускі палітык.
Алакчы

**Алакчы** () — сяло ў Лачынскім раёне Азербайджанскай Рэспублікі.

У 1992—2020 гадах было пад кантролем узброеных сіл Арменіі і ўваходзіла ў Кашатагскі раён непрызнанай Нагорна-Карабахскай Рэспублікі. У ходзе Другой карабахскай вайны 1 снежня 2020 года сяло было занята ўзброенымі сіламі Азербайджана (армяне лічаць гэта акупацыяй).

## Спасылкі 
* Ələkçi — спадарожнікавы здымак вёскі

Катэгорыя:Населеныя пункты Лачынскага раёна
Віцебск (канцэртная зала)

**«Віцебск»** — канцэртная зала ў Віцебску, размешчаная па 1-й вуліцы Даватара, у Парку імя Фрунзэ, на Кстоўскай гары каля ракі Віцьбы.

У 1990-я гады ў Палацы культуры праводзіліся розныя мерапрыемствы, якія зрабілі яго папулярным сярод моладзі — шоу-гульня «Каханне з першага позірку», фестывалі сучаснай харэаграфіі і гітарнай музыкі «Менестрэль», дзейнічала дыскатэка «Парк», ладзіліся навагоднія паказы і ранішнікі. На базе ўстановы працаваў дзіцячы танцавальны калектыў «Зорка», народны камерны хор, секцыя бальных танцаў. У адным з памяшканняў здымала офіс газета «Віцебскі кур’ер».

З боку вуліцы 1-й Даватара меліся фантаны, якія ўтваралі з будынкам суцэльны комплекс. Аднак фантаны так і не запрацавалі і ў выніку прыйшлі ў поўную непрыдатнасць.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Канцэртныя залы Беларусі
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Віцебска
Катэгорыя:1988 год у Віцебску
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Аляксандра Бельскага
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Валерыя Кірылава
Факультэт педагогікі і псіхалогіі дзяцінства МДУ імя А. А. Куляшова

**Факультэт педагогікі і псіхалогіі дзяцінства МДУ імя А. А. Куляшова** — адзін з факультэтаў Магілёўскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя Аркадзя Куляшова.

## Гісторыя 
Факультэт педагогікі і псіхалогіі дзяцінства ажыццяўляе падрыхтоўку спецыялістаў з 1978 года.

## Кафедры 
* кафедра педагогікі,
* кафедра педагогікі дзяцінства і сям’і, кафедра псіхалогіі,
* кафедра спецыяльных псіхолага-педагагічных дысцыплін.

## Спецыяльнасці 
**Першая ступень вышэйшай адукацыі:**
* «Лагапедыя»
* «Псіхалогія»
* «Дашкольная адукацыя»
* «Сацыяльная педагогіка»

**Другая ступень вышэйшай адукацыі (магістратура):**
* «Агульная педагогіка, гісторыя педагогікі і адукацыі»
* «Псіхалогія»
* «Адукацыйны менеджмент»

## Дэканы 
* Ірына Анатольеўна Камарова (з 1997)

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт

Педагогікі і псіхалогіі дзяцінства
МДУ імя А. А. Куляшова
МДУ імя А. А. Куляшова
Катэгорыя:Вуліца Касманаўтаў (Магілёў)
Катэгорыя:З’явіліся ў 1978 годзе
Катэгорыя:1978 год у Магілёве
Баляслаў Барткевіч

**Баляслаў Барткевіч** ( — не раней за 1945) — беларускі грамадскі дзеяч.

## Біяграфічныя звесткі 
Нарадзіўся ў 1909 годзе ў Чалябінскай губерні ў Расіі. Удзельнік нямецка-польскай вайны (1939), трапіў у палон. Пасля вызвалення з лагера для ваеннапалонных з кастрычніка 1940 кіраваў філіялам Беларускага прадстаўніцтва ў г. Торунь, а з 1943 — сакратар цэнтральнай управы Беларускага камітэта самапомачы ў Берліне. Ілюстраваў кнігі, выдаваныя Нінай Абрамчык. У 1945 годзе арыштаваны савецкімі органамі, далейшы лёс невядомы.

## Літаратурв 
* *Туронак Ю.* Беларуская кніга пад нямецкім кантролем (1939—1944). — Мн., 2002. 

Катэгорыя:Эмігранты з Беларусі
Факультэт эканомікі і права МДУ імя А. А. Куляшова

**Факультэт эканомікі і права МДУ імя А. А. Куляшова** — адзін з факультэтаў Магілёўскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя Аркадзя Куляшова.

## Гісторыя 
У 1998 годзе на базе гістарычнага факультэта адбыўся першы набор на спецыяльнасць «Дзяржаўнае і муніцыпальнае кіраванне», а з 1 снежня гэтага ж года распачаў сваю дзейнасць эканамічны факультэт, што з’явілася адной з падстаў атрымання навучальнай установай статусу класічнага ўніверсітэта.

У 1999 годзе факультэт пашырыўся яшчэ адкрыццём новых спецыяльнасцей — «Правазнаўства» і «Сацыялогія». У гэтым жа годзе на завочным аддзяленні пачалася падрыхтоўка па спецыяльнасцях «Дзяржаўнае і муніцыпальнае кіраванне» і «Правазнаўства».

28 чэрвеня 2001 года рашэннем Савета ўніверсітэта факультэт змяніў сваю назву на «Факультэт экономікі і права».

З 2004 года на факультэце адкрыліся новыя спецыяльнасці: «Эканоміка і кіраванне на прадпрыемстве» (дзённае і завочнае навучанне), «Менеджмент» (дзённая форма навучання).

У 2013 годзе пачалася падрыхтоўка студэнтаў па спецыяльнасці «Бізнес-адміністраванне», а ў 2015 годзе па спецыяльнасці «Эканамічнае права»

## Кафедры 
У склад факультэта эканомікі і права ўваходзяць чатыры кафедры:
* **Кафедра эканомікі і кіравання**. Раней была кафедра эканамічнай тэорыі, створана ў 1986 годзе.
* **Кафедра паліталогіі і сацыялогіі**. Была створана ў 1995 годзе на аснове кафедры паліталогіі (існавала з 1991 года).
* **Кафедра крымінальнага права і крымінальнага працэсу**. Створана ў верасні 2012 года на базе кафедры правазнаўства.
* **Кафедра грамадзянскага і гаспадарчага права**. Была таксама створана ў верасні 2012 года на базе кафедры правазнаўства.

## Спецыяльнасці 
* «Правазнаўства»
* «Сацыялогія»
* «Бізнес-адміністраванне»
* «Эканамічнае права»
* «Эканоміка і кіраванне на прадпрыемстве»

## Дэканы 
* Анатоль Ісідаравіч Канашэвіч (1998—?)
* Дзмітрый Аляксандравіч Рагаўцоў (з 2010)

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт

Эканомікі і права
Катэгорыя:Ленінская вуліца (Магілёў)
МДУ імя А. А. Куляшова
МДУ імя А. А. Куляшова
Катэгорыя:З’явіліся ў 1998 годзе
Катэгорыя:1998 год у Магілёве
Будынак Віцебскага філіяла Беларускай дзяржаўнай акадэміі сувязі

**Будынак Віцебскага філіяла Беларускай дзяржаўнай акадэміі сувязі** — будынак у Віцебску, размешчаны па вуліцы Ільінскага, 45. Архітэктар А. Данілава.

## Архітэктура 
4-павярховы Ш-падобны ў плане будынак былога электратэхнікума актыўна фарміруе забудову цэнтра горада. Галоўны фасад, арыентаваны на набярэжную Заходняй Дзвіны, падкрэслены 6-калонным порцікам на ўзроўні 2—4-га паверхаў і бакавымі рызалітамі з калонамі карынфскага ордара. Сцены 1-га паверха дэкараваны рустам. У цэнтральнай частцы будынка па галоўнай восі — вестыбюль, лесвіцы, холы, адміністрацыйныя памяшканні, актавая зала, у бакавых крылах уздоўж калідораў — лабараторыі і аўдыторыі, у цокальным паверсе — службовыя памяшканні.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Віцебска
Катэгорыя:Вуліца Ільінскага (Віцебск)
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Аляксандры Данілавай
Катэгорыя:Збудаванні Беларусі ў стылі савецкага класіцызму
Катэгорыя:Віцебскі філіял Беларускай дзяржаўнай акадэміі сувязі
Комплекс будынкаў Віцебскага дзяржаўнага медыцынскага ўніверсітэта

**Комплекс будынкаў Віцебскага дзяржаўнага медыцынскага ўніверсітэта** размешчаны па праспекце Фрунзэ ў Віцебску.

Галоўны корпус (праспект Фрунзэ, 27) пабудаваны ў 1959 годзе па праекце архітэктара В. Данілава. Уяўляе сабой 4-павярховы са складанай канфігурацыяй плана будынак. Цэнтральны ўваход вылучаны порцікам з трохвугольным франтонам і пілястрамі іанічнага ордара. Гарызантальная цяга дзеліць будынак на 2 ярусы; 1-шы (1-2-гі паверхі) аздоблены рустам, 2-гі (3-4-ты паверхі) — тынкоўкай жоўтага колеру. У цэнтральнай частцы на галоўнай восі вестыбюль, фае, актавая і спартыўная залы, у бакавых крылах уздоўж калідораў — лабараторыі і аўдыторыі.

thumb|Марфалагічны корпус ВДМУ
У 2010 годзе ўведзены ў строй марфалагічны корпус, а ў 2011 года асобны будынак медыцынскай бібліятэкі ВДМУ.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Віцебскі дзяржаўны медыцынскі ўніверсітэт
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Віцебска
Катэгорыя:Праспект Фрунзэ (Віцебск)
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Віталя Данілава
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Аляксандра Бельскага
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Андрэя Ільінова
Катэгорыя:1959 год у Віцебску
Андрэеўскі сельсавет (Рэчыцкі раён)

**Андрэ́еўскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Рэчыцкага раёна Гомельскай акругі. Цэнтр — вёска Андрэеўка.

Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года сельсавет у складзе Рэчыцкага раёна Рэчыцкай акругі БССР. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Гомельскай акругі. 30 снежня 1927 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Ровенска-Слабадскога сельсавета.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / А.И. Карпачева и др. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Т. 1: (1917―1941 гг.). — Мн., «Беларусь», 1985. — 390 с.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Рэчыцкага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1926 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1927 годзе
Васілевіцкая партызанская брыгада імя П. К. Панамарэнкі

**Васілевіцкая партызанская брыгада імя П. К. Панамарэнкі** — партызанская брыгада, створаная 31 кастрычніка 1943 года на базе атрада імя П. К. Панамарэнкі (арганізаваны ў красавіку 1943) разбуйненнага на тры атрады. Дзейнічала на акупаванай тэрыторыі Васілевіцкага раёна. 17 лістапада 1943 года брыгада (365 партызан, тры атрады) злучылася з Чырвонай Арміяй.

## Склад 
* 5-ы партызанскі атрад;
* 7-ы партызанскі атрад;
* 9-ы партызанскі атрад.

## Камандаванне 
### Камандзір 
* Сямён Агеевіч Смерцін

### Камісар 
* Павел Пятровіч Гудаў

### Начальнік штаба 
* Васіль Паўлавіч Алісейка

## Гісторыя 
У маі 1943 года партызаны разам са 101-й Даманавіцкай партызанскай брыгадай каля станцыі Жэрдзь на значным участку пашкодзілі чыгуначнае платно, знішчылі два масты, у чэрвені разбілі нямецкі гарнізон у вёсцы Савічы, у жніўні (разам з 99-й Калінкавіцкай і 101-й Даманавіцкай брыгадамі) разбілі буйны гарнізон у вёсцы Ведрыч, вывелі са строю чыгуначны ўчастак Галявіцы — Калінкавічы. Правялі некалькі адкрытых і засадных баёў, у тым ліку ў чэрвені 1943 года каля вёскі Залатуха супраць карнай экспедыцыі, у жніўні каля вёскі Асташкавічы. Аперацыю «рэйкавая вайна» праводзілі на чыгуначным участку Васілевічы — Нахаў, удзельнічалі ў вызваленні Васілевіч.

## Памяць 
У 1975 годзе ў вёсцы Гогалева Калінкавіцкага раёна ў гонар брыгады ўстаноўлена мемарыяльная дошка.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Василевичская бригада им. П. К. Пономаренко 

Катэгорыя:Савецкія партызанскія злучэнні, брыгады і атрады на акупіраванай тэрыторыі Беларусі (1941—1944)
Катэгорыя:З’явіліся ў 1943 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 1943 годзе
Дом сувязі (Гомель)

**Дом сувязі** — будынак у Гомелі, адзін з асноўных кампазіцыйных акцэнтаў ансамбля плошчы Леніна.

Пабудаваны ў 1981 годзе з цэглы і жалезабетону па праекце архітэктара Р. Ціхава і інжынераў Н. Даронінай, В. Дабравольскай.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Гомеля
Катэгорыя:Плошча Леніна (Гомель)
Катэгорыя:Праспект Леніна (Гомель)
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Рыгора Ціхава
Катэгорыя:1981 год у Гомелі
Дунантуль

**Дунантуль** () — раўніна ў Венгрыі, частка Сярэднедунайскай раўніны, па правабярэжжы р. Дунай.

Рэльеф узгорысты, рассечаны, з асобнымі невысокімі кражамі (масівы Бакана, Вертэш, Мечэк і інш.). Пераважныя вышыні 150—200 м, на захадзе — узвышшы да 338 м. Складзена пераважна пескавікамі і глінамі, месцамі перакрытымі лёсамі.

Ралля, сады, вінаграднікі.

Катэгорыя:Гістарычныя вобласці Венгрыі
Катэгорыя:Раўніны Венгрыі
Рэчыцкая партызанская брыгада імя К. Я. Варашылава

**Рэчыцкая партызанская брыгада імя К. Я. Варашылава** — партызанская брыгада, створаная ў чэрвені 1943 года на базе атрада імя К. Я. Варашылава (арганізаваны ў маі 1942 года на базе групы М. Ф. Турчынскага, якая дзейнічала са жніўня 1941 года). Дзейнічала на акупаванай тэрыторыі Рэчыцкага, Хойніцкага і Васілевіцкага раёнаў. 17 лістапада 1944 года брыгада (1368 партызан, тры атрады і разведрота) злучылася з Чырвонай Арміяй.

## Склад 
* партызанскі атрад імя К. Я. Варашылава;
* партызанскі атрад імя М. В. Фрунзе;
* партызанскі атрад імя С. М. Будзённага;
* разведвальная рота.

## Камандаванне 
### Камандзір 
* Макар Пракопавіч Аніпка

### Камісар 
* Віктар Паўлавіч Палавінка

## Гісторыя 
Партызаны ў жніўні 1943 года на чыгуначным участку Рэчыца — Бабічы падарвалі 320 рэек, паміж чыгуначнымі станцыямі Рэчыца — Васілевічы падарвалі чыгуначны мост цераз раку Ведрыч, пуцілі пад адхон 13 эшалонаў. Разграмілі нямецкія апорныя пункты ў вёсках Узнаж і Маканавічы Васілевіцкага раёна. Разам з часцямі Чырвонай Арміі вызвалялі вёскі Берагавая Слабада, Унорыца Рэчыцкага раёна, захапілі пераправу і ўмацаваныя пазіцыі на правым беразе Дняпра каля вёскі Берагавая Слабада.

## Памяць 
У 1968 годзе ў вёсцы Гарноўка і ў 1976 годзе ў вёсцы Будка-Шыбенка Рэчыцкага раёна ў гонар брыгады былі пастаўлены абеліскі.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Речицкая бригада им. К. Е. Ворошилова 

Катэгорыя:Савецкія партызанскія злучэнні, брыгады і атрады на акупіраванай тэрыторыі Беларусі (1941—1944)
Катэгорыя:З’явіліся ў 1943 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 1943 годзе
Партызанская брыгада «Мсцівец»

**Партызанская брыгада «Мсцівец»** — партызанская брыгада, створаная ў верасні 1943 года на базе атрада «Мсцівец» (арганізаваны ў лютым 1943 года). Дзейнічала на акупіраванай тэрыторыі Рэчыцкага раёна. 22—26 лістапада брыгада (792 партызаны, тры атрады) паатрадна злучылася з Чырвонай Арміяй.

## Склад 
* партызанскі атрад «Мсцівец»;
* партызанскі атрад імя М. І. Кутузава;
* партызанскі атрад імя А. В. Суворава.

## Камандаванне 
### Камандзір 
* Іван Рыгоравіч Баруноў

### Камісар 
* Шэел Аронавіч Ягуткін

### Начальнік штаба 
* Уладзімір Рыгоравіч Зімчук

## Гісторыя 
Партызаны брыгады разам з Лоеўскай Партызанскай брыгады «За Радзіму» і атрадам імя А. В. Суворава Палескай вобласці вялі баі па вызваленню раёна дыслакацыі ад нямецкіх апорных пунктаў, утрымлівалі вызваленую тэрыторыю. У сакавіку 1943 года ўдзельнічалі ў баях за выхад з блакады, у кастрычніку 3 сутак утрымлівалі абарону партызанскай зоны. З 26 верасня па 19 кастрычніка 1943 года ў баях і дыверсіях знішчылі каля 50 аўтамашын, 5 матацыклаў.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Бригада «Мститель» 

Катэгорыя:Савецкія партызанскія злучэнні, брыгады і атрады на акупіраванай тэрыторыі Беларусі (1941—1944)
Катэгорыя:З’явіліся ў 1943 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 1943 годзе
Віцебскае праектна-канструктарскае бюро аўтаматызаваных сістэм кіравання

**Віцебскае праектна-канструктарскае бюро аўтаматызаваных сістэм кіравання** — колішняе прадпрыемства ў Віцебску. Існавала ў 1970—2015 гадах. Размяшчалася ва ўласным будынку па вуліцы Замкавай, 4.

## Гісторыя 
Віцебскае ПКБ АСК было створана ў жніўні 1970 года як аддзел Цэнтральнага навукова-даследчага і праектна-тэхналагічнага інстытута арганізацыі і тэхнікі кіравання (ЦНДІТК) Міністэрства прамысловасці БССР. У 1973 годзе аддзел быў ператвораны ў аддзяленне ЦНДІТК. Загадам Міністэрства прыборабудавання, сродкаў аўтаматызацыі і сістэм кіравання СССР № 319 ад 15 лістапада 1973 года — у праектна-канструктарскае бюро.

З 1985 года Віцебскае ПКБ АСК увайшло ў склад Мінскага навукова-вытворчага аб’яднання «Цэнтрсістэм». З 1986 года Віцебскае ПКБ АСК нароўні з ЦНДІТК з’яўлялася рэгіянальным цэнтрам па пастаўцы праграмных сродкаў вылічальнай тэхнікі арганізацыям і прадпрыемствам краіны незалежна ад іх ведамаснай прыналежнасці і падпарадкаванасці.

Загадам Міністэрства прамысловасці Рэспублікі Беларусь ад 24.09.2003 г. № 383 быў вызначаны статус рэспубліканскага ўнітарнага прадпрыемства «Віцебскае праектна-канструктарскае бюро аўтаматызаваных сістэм кіравання» як даччынага прадпрыемства навукова-даследчага рэспубліканскага ўнітарнага прадпрыемства «ЦНДІТК». Загадам Міністэрства прамысловасці Рэспублікі Беларусь ад 21.12.2006 г. № 892 правы заснавальніка даччынага прадпрыемства былі перададзены вытворчаму рэспубліканскаму ўнітарнаму прадпрыемству «Завод паўправадніковых прыбораў» НВА «Інтэграл». У 2013 годзе Інтэграл стаў холдынгам, а Віцебскае ПКБ АСК унітарным навукова-вытворчым прадпрыемствам у яго складзе.

Загадам ААТ «Інтэграл» — кіруючай кампаніі холдынгу «Інтэграл» № 124 ад 16 сакавіка 2015 года Віцебскае ПКБ АСК рэарганізавана шляхам далучэння да кіруючай кампаніі холдынгу з 30 чэрвеня 2015 года. Пры гэтым сваю асноўную дзейнасць і адносіны з заказчыкамі прадпрыемства спыніла. Былыя супрацоўнікі 12 мая 2015 года заснавалі прыватнае ПКБ «Віцебск».

## Спасылкі 
* История

Катэгорыя:Колішнія прадпрыемствы Віцебскай вобласці
Катэгорыя:Прадпрыемствы Віцебска
Катэгорыя:Інтэграл (холдынг)
Катэгорыя:1970 год у Віцебску
Катэгорыя:З’явіліся ў 1970 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 2015 годзе
Катэгорыя:Замкавая вуліца (Віцебск)
Сож (гасцініца)

**«Сож»** — гасцініца ў Гомелі, размешчаная ў цэнтры горада на скрыжаванні вуліц Савецкай (№ 14) і Сялянскай (№ 16). Пабудавана ў 1960 годзе па праекце архітэктара В. Бурлака. Разлічана на 291 месца. На 1-м паверсе размяшчаліся рэстаран «Сож», цырульня, майстэрня па рамонце і пашыве адзення, бюро падарожжаў і экскурсій «Інтурыст».

Рэстаран «Сож» адкрыты ў 1956 годзе. Гандлёвая плошча складае 295 м². Мае 2 залы, у т.л. банкетная. Адначасова можа абслужыць 142 чал. У асартыменце меліся фірменныя стравы, увечары іграў вакальна-інструментальны ансамбль.

## Архітэктура 
4-павярховы Г-падобны ў плане будынак, архітэктурнае рашэнне якога арганічна ўпісваецца ў забудову вуліц, якая склалася гістарычна.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Гомеля
Катэгорыя:Савецкая вуліца (Гомель)
Катэгорыя:Сялянская вуліца (Гомель)
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Валянціны Бурлака
Катэгорыя:1960 год у Гомелі
Катэгорыя:Гасцініцы Беларусі
Лонданскі басейн

**Лонданскі басейн** () — раўніна на паўднёвым усходзе Вялікабрытаніі, па ніжнім цячэнні р. Тэмза.

Вышыня да 100 м. З’яўляецца сінклінальным паніжэннем паміж мелавымі ўзгоркамі Чылтэрн-Хілс (да 261 м) на поўнач і хр. Норт-Даўнс (296 м) на поўдні; запоўнена трацічнымі глінамі, пяскамі, гравіем.

Клімат умераны, марскі. Сярэдняя тэмпература студзеня +4 °C, ліпеня +18 °C, ападкаў больш за 600 мм за год. Глебы бурыя лясныя. Захаваліся рэшткі дубовых лясоў, на пясках — хвоя і верасоўнікі.

Культурныя ландшафты (палі, агароды, паркі); высокая шчыльнасць насельніцтва. Тут размяшчаецца горад Лондан.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Геаграфія Англіі
Катэгорыя:Геалогія Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Раўніны Вялікабрытаніі
Будынак спецыялізаванага канструктарскага бюро завода радыётэхналагічнай аснасткі

**Будынак спецыялізаванага канструктарскага бюро завода радыётэхналагічнай аснасткі** — будынак у Гомелі, размешчаны на рагу вуліц Фядзюнінскага і Лепяшынскага. Пабудаваны ў 1982 годзе па праекце архітэктара С. Пеўнага. У наш час адміністрацыйны будынак свабоднай эканамічнай зоны «Гомель-Ратон».

## Архітэктура 
Складаецца з вышыннага дванаццаціпавярховага корпуса і круглага ў плане аб’ёму канферэнц-залы (на 550 месцаў), пастаўленых на двухпавярховы прамавугольны ў плане стылабат. Кампазіцыя дванаццаціпавярховага корпуса заснавана на спалучэнні 2 аб’ёмаў, вырашаных у выглядзе пласцін. У аснове кампазіцыі фасадаў — кантраст глухіх і зашклёных паверхняў сцен. Стылабат мае стужкавае зашкленне фасадаў. Падоўжную кампазіцыю ўзмацняюць гарызантальныя цягі парапетаў. Пластычная круглая форма аб’ёму канферэнц-залы і пласціны вышыннага корпуса ствараюць кантраст у архітэктуры будынка. Фасады аб’ёму апрацаваны дэкаратыўнай тынкоўкай, гранітнымі і мармуровымі плітамі, стэмалітам. У аддзелцы інтэр’ераў выкарыстаны мармур, траверцін, ракушачнік, гіпс, алюміній. У дванаццаціпавярховым аб’ёме размешчаны службовыя памяшканні, у двухпавярховым стылабаце — вестыбюльная група памяшканняў, сталовая, кулуары канферэнц-залы, службовыя і дапаможныя памяшканні.

У час рэканструкцыі фасады абліцаваны металакасетамі.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:1982 год у Гомелі
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Гомеля
Катэгорыя:Вуліца Фядзюнінскага (Гомель)
Катэгорыя:Вуліца Лепяшынскага (Гомель)
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Сяргея Пеўнага
Ірынінская вуліца (Гомель)

**Ірынінская вуліца** — вуліца ў Цэнтральным раёне Гомеля, у гістарычным цэнтры горада. Працягласць 760 м, ад праспекта Леніна да Савецкай вуліцы. Перасякае вуліцу Кірава.

У 2003 годзе Першамайская вуліца была падзелена: частка ад вуліцы Кірава да Савецкай вуліцы засталася Першамайскай вуліцай, а частцы ад праспекта Леніна да вуліцы Кірава была вернута гістарычная назва *Ірынінская вуліца*. У 2013 годзе вуліца зноў была аб’яднана як Ірынінская.

## Забудова 
Цяпер вуліца забудавана 5-, 9-павярховымі, пераважна жылымі, дамамі. На вуліцы знаходзяцца бар «Меркурый», Бюро таварных экспертыз, трэст «Белнафтагазразведка», Інстытут праблем кіравання народнай гаспадаркай Дзяржплана БССР, Гомельскае аддзяленне Інстытута геолагаразведачных работ, Дом архітэктара, «Гомельграмадзянпраект», Дом санітарнай асветы, гарадскі педагагічны кабінет, Палац культуры вытворчага будаўніча-мантажнага аб’яднання «Гомельпрамбуд», абласны навукова-метадычны цэнтр культуры, плавальны басейн «Хваля», спартыўныя збудаванні будаўнікоў, СПМК № 106 трэста «Мантажбуд», СПМК № 143 «Аблкалгасбуда», цырульня-салон, крамы, майстэрня па рамонце абутку і інш.
* № 12 (*вуліца Кірава, 19*) — будынак (1936) — 
* № 14 (*вуліца Кірава, 20*) — будынак (1936) — 
* № 18а — будынак былога Праабражэнскага вучылішча (канец ХІХ — пачатак ХХ стагоддзя) — 

Первомайская улица 2.jpg|Дом № 2
Здание бывшего Преображенского училища.JPG|Будынак былога Праабражэнскага вучылішча 

## Помнікі 
Каля дома № 15 пастаўлены помніка Ірыне Паскевіч.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі
Макарый Канеўскі

**Макарый Канеўскі і Оўруцкі** (1605, Оўруч — 7 (20) верасня 1678) — беларускі і ўкраінскі праваслаўны рэлігійны дзеяч. Архімандрыт Пінскі, Оўруцкі, Пераяслаўскі.

Нарадзіўся ў г. Оўручы на Валыні ў пачатку XVII стагоддзя ва ўкраінскай шляхетнай сям’і: па адных дадзеных Токараўскіх, па іншых — Торскіх. Калі яму было 25 гадоў, пастрыгся ў манахі пад імем Макарыя ў манастыры Унебаўзяцця Найсвяцейшай Багародзіцы ў Оўручы. Неўзабаве стаў іерадыяканам, затым — іераманахам. Некаторы час быў ігуменам Купяціцкага манастыра каля Пінска, у 1659—1660 гадах быў узведзены ў сан архімандрыта і прызначаны настаяцелем Оўруцкага манастыра. Пасля ён быў яго настаяцелем, але, калі абіцель была спустошана палякамі, яго перавялі настаяцелем у Канеўскі манастыр. Макарый, па паданню, прадказаў бедствы, якія спасьцігнуць гэты манастыр і горад: голад, польскае і татарскае нашэсце. У верасні 1678 года горад Канеў і манастыр былі спустошаныя дашчэнту, самога архімандрыта туркі пакаралі смерцю за адмову выдаць ім манастырскія скарбы. Яго астанкі былі знойдзеныя сярод мноства трупаў, у руінах і былі пахаваны ў манастырскай царкве. Падчас перабудовы царквы яны былі знойдзены зноў і 13 (26) мая 1688 года ўрачыста перанесены ў Пераяслаў. У 1942 годзе мошчы былі перанесены ў Траецкую царкву Чаркас, з 1965 года знаходзіліся ў храме ў гонар Раства Прасвятой Багародзіцы ў Чаркасах, а ў 2003 былі перанесеныя ў  Чаркасаў.

26 (13) мая адзначаецца дзень перанясення мошчаў Святога, а 25 мая, 20 чэрвеня і 10 кастрычніка — дзень памяці ўсіх валынскіх святых.

## Спасылкі 
* Коваленко Сергій. Токаревський Макарій / Україна під булавою Богдана Хмельницького. Енциклопедія у 3-х томах. Том 3. — Київ: Видавництво «Стікс», 2009.
* http://www.kanevala.narod.ru(http://www.kanevala.narod.ru/history4.htm)
* Овруч сторінки історії
* Преподобномученик Макарий Каневский 

Катэгорыя:Постаці Канева
Катэгорыя:Архімандрыты
Катэгорыя:Праваслаўныя манахі
Васіль Паўлавіч Пугачоў

**Васіль Паўлавіч Пугачоў** (нар. , Магілёўская вобласць) — беларускі вучоны, дзяржаўны дзеяч, былы першы намеснік Міністра замежных спраў Рэспублікі Беларусь.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 18 лістапада 1949 года ў Магілёўскай вобласці.

З 1967 па 1995 гады праходзіў службу ва Узброеных сілах СССР і Рэспублікі Беларусь. Навукова-педагагічнай дзейнасцю займаўся з 1975 года на пасадах выкладчыка, старшага выкладчыка, намесніка начальніка і начальніка кафедры аўтаматызаваных сістэм кіравання Мінскага вышэйшага інжынернага зенітна-ракетнага вучылішча (МВІЗРВ).

У 1972 годзе скончыў з адзнакай факультэт аўтаматызаваных сістэм кіравання Мінскага вышэйшага інжынернага зенітна-ракетнага вучылішча, а ў 1978 годзе — ад’юнктуру па кафедры аўтаматызаваных сістэм кіравання супрацьпаветранай абароны МВІЗРВ.

З 1993 па 1995 годы з’яўляўся старшынёй Навукова-тэхнічнага камітэта Міністэрства абароны Рэспублікі Беларусь.

У 1996 годзе скончыў з адзнакай Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь па спецыяльнасці «Арганізацыя і кіраванне знешнеэканамічнай дзейнасцю» з прысваеннем кваліфікацыі «Менеджэр-эканаміст».

З 1996 па 2000 гады працаваў кансультантам Камітэта па інвестыцыях Міністэрства эканомікі Рэспублікі Беларусь, начальнікам упраўлення знешнеэканамічнай дзейнасці і міжнароднага супрацоўніцтва Апарату Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь.

З 2000 года па 2008 год працаваў намеснікам, першым намеснікам Міністра замежных спраў Рэспублікі Беларусь.

З 26 лютага 2008 года па 15 снежня 2014 года працаваў Пастаянным паўнамоцным прадстаўніком Рэспублікі Беларусь у СНД.

З 2015 года працуе прафесарам кафедры міжнароднага менеджменту эканамічнага факультэта БДУ, выкладае дысцыпліны «Знешнеэканамічная дзейнасць» і «Міжнародны менеджмент».

## Узнагароды 
* вынаходнiк СССР (1989),
* знак «За выдатныя поспехі ў галіне вышэйшай адукацыі СССР» (1990),
* ганаровыя граматы Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь (2004, 2009, 2014),
* падзяка Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь (2011).

Катэгорыя:Намеснікі міністра замежных спраў Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Выпускнікі Акадэміі кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь
Мазырская партызанская брыгада імя Аляксандра Неўскага

**Мазырская партызанская брыгада імя Аляксандра Неўскага** — партызанская брыгада, створаная ў 1943 годзе на базе 2 партызанскіх атрадаў, якія дзейнічалі ў Мазырскім раёне (арганізаваны ў лютым і чэрвені 1943 года). Дзейнічала на акупіраванай тэрыторыі Мазырскага, Петрыкаўскага, Ельскага раёнаў. 8 студзеня 1944 года брыгада (500 партызан, тры атрады) злучылася з Чырвонай Арміяй.

## Склад 
* 1-ы партызанскі атарад;
* 2-і партызанскі атрад;
* 3-і партызанскі атрад.

## Камандаванне 
### Камандзір 
* Аляксанр Лукіч Жыльскі (верасень 1943 — студзень 1944).

### Камісары 
* Міхаіл Кузьміч Ільінкоўскі (верасень  — снежань 1943);
* Мікалай Сяргеевіч Кірушкін (снежань 1943 — студзень 1944).

## Начальнік штаба 
* Міхаіл Аляксеевіч Забораў (верасень 1943 — студзень 1944).

## Гісторыя 
Партызаны 30 верасня 1943 года разграмілі нямецкі гарнізон у вёсцы Шчакатава Мазырскага раёна (Нараўлянска-Шчакатоўская аперацыя). 3 кастрычніка 1943 года знішчылі асабовы склад хойніцкага і брагінскага гарнізонаў у час іх перадыслакацыі ў горад Петрыкаў. У ноч на 19 верасня 1943 года на перагоне Ельск — Мытва падарвалі 560 рэек. З часцямі Чырвонай Арміі ў студзені 1944 года ўдзельнічалі ў вызваленні горада Мазыра і вёсак Козенкі, Дразды, Бабры, Скрыгалаў.

## Памяць 
У 1968 годзе каля вёскі Буда Казіміраўская Мазырскага раёна ў гонар брыгады быў пастаўлены абеліск.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Мозырьская бригада им. Александра Невского 

Катэгорыя:Савецкія партызанскія злучэнні, брыгады і атрады на акупіраванай тэрыторыі Беларусі (1941—1944)
Катэгорыя:З’явіліся ў 1943 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 1944 годзе
Галоўны корпус Гомельскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя Францыска Скарыны

**Галоўны корпус Гомельскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя Францыска Скарыны** — будынак у Гомелі, размешчаны па Савецкай вуліцы, 104. Пабудаваны ў 1973 годзе па праекце архітэктара С. Пеўнага.

## Архітэктура 
Прамавугольны ў плане з развітым цокальным паверхам, які значна выступае за плоскасць фасадаў асноўнага 5-павярховага аб’ёму і стварае своеасаблівую тэрасу. Дзве вонкавыя лесвіцы вядуць да сіметрычна размешчанага галоўнага уваходу з вялікім казырком, які абапіраецца на 2 круглыя калоны. Планіроўка калідорная з 2-баковым размяшчэннем навучальных аўдыторый, лабараторый, адміністрацыйных, службовых і іншых памяшканняў. Пластыку галоўнага фасада ўтварае рытм прамавугольных вокнаў і вертыкальных лапатак. Сцены цокальнага паверху абліцаваны цёмна-шэрымі гранітнымі плітамі, завершаны парапетам. У аздабленні фасадаў выкарыстана светлая мармуровая крошка, паглыбленыя часткі сцен цямнейшыя. Аконныя блокі абліцаваны чорным пластыкам і алюмініевым профілем. Спалучэнне гарызантальных і вертыкальных чляненняў на фасадзе, выразнасць ліній, выразнасць сілуэту і аб’ёмна-прасторавага рашэння надаюць будынку строгасць і скончанасць.

Для аздаблення інтэр’ераў выкарыстаны мармур, падвесныя столі, мазаіка, дрэва, тынкоўка. У корпусе знаходзяцца рэктарат, бібліятэка, эканамічны і фізічны факультэты, навукова-даследчы сектар, лабараторыі і інш. памяшканні.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Гомельскі дзяржаўны ўніверсітэт імя Францыска Скарыны
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Гомеля
Катэгорыя:Савецкая вуліца (Гомель)
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Сяргея Пеўнага
Катэгорыя:1973 год у Гомелі
Рудня-Прыбыткаўскі сельсавет

**Ру́дня-Прыбы́ткаўскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Гомельскага раёна Гомельскай акругі. Цэнтр — вёска Рудня-Прыбыткаўская.

Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года сельсавет у складзе Насовіцкага раёна Гомельскай акругі БССР. З 4 жніўня 1927 года ў складзе Гомельскага раёна. 30 снежня 1927 года сельсавет скасаваны, яго тэрыторыя далучана да Прыбыткаўскага сельсавета.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / А.И. Карпачева и др. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Т. 1: (1917―1941 гг.). — Мн., «Беларусь», 1985. — 390 с.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Гомельскага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Насовіцкага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1926 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1927 годзе
Максім Баграцоў

**Максім Баграцоў** — беларускі грамадскі дзеяч, сябра асноўнага складу Каардынацыйнай рады.

## Біяграфія 
Дзед — афіцэр-артылерыст, зрабіў хуткую кар’еру ў 1930-я, падчас Другой сусветнай вайны атрымаў шмат узнагарод, хоць і трапіў у палон. Бацькі — інжынер і настаўніца малодшых класаў. Нарадзіўся ў Мінску, сям’я жыла ў раёне вул. Парніковай. Старэйшы брат займаецца праектаваннем мастоў і тунэляў.

Вучыўся ў школе № 63 Мінска. Дзякуючы таму, што шэфства над школай трымаў Інстытут матэматыкі НАН, тут ужо ў 1980-я гады быў клас персанальных камп’ютараў. Падчас навучання захапіўся інфарматыкай. Школу скончыў з залатым медалём. Скончыў факультэт прыкладной матыматыкі БДУ з чырвоным дыпломам.

Пасля ўніверсітэта займаўся распрацоўкай праграмнага забеспячэння як фрылансер. У 1997 годзе пачаў працаваць у кампаніі EPAM Systems як распрацоўшчык. Дасягнуў пазіцыі віцэ-прэзідэнта. Болей за 20 гадоў працаваў у амерыканскім офісе EPAM Systems. Грамадзянін ЗША і Беларусі.

Падчас выбарчай кампаніі 2020 года зацікавіўся палітыкай, бо *«на гэтых выбарах з’явіліся новыя значныя фігуры, калі стала ясна, што ўзнік моцны грамадзянскі рух, і ён не згас нават пасля таго, як усіх пасадзілі»*. Пасля падзей 9-11 жніўня 2020 года вырашыў вярнуцца з ЗША ў Беларусь, каб прыняць больш актыўны ўдзел у грамадска-палітычным жыцці. Для гэтага узяў безтэрміновы адпачынак. Уступіў у Каарданацыйную раду. Адзін з лідараў Каарданацыйнай рады. Дае шмат інтэрв’ю, ладзіць стрымы на YouTube-канале штаба Віктара Бабарыкі.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Члены Каардынацыйнай рады
Катэгорыя:Прадпрымальнікі Беларусі
Качыньскі

**Качыньскі** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Лех Качыньскі — прэзідэнт Польшчы ў 2005—2010
* Яраслаў Качыньскі — прэм'ер-міністр Польшчы ў 2006—2007
Сяргей Антонавіч Пятрушка

**Сяргей Антонавіч Пятру́шка** () — беларускі вучоны ў галіне жывёлагадоўлі, доктар сельскагаспадарчых навук (1993).

## Біяграфія 
Нарадзіўся 6 красавіка 1940 года ў вёсцы Палянічыцы Навамышскага раёна Баранавіцкай вобласці (зараз — у Баранавіцкім раёне Брэсцкай вобласці Беларусі).

Скончыў Віцебскі ветэрынарны інстытут у 1962 годзе. У 1969—1972 гадах і з 1982 года — у Беларускім навукова-даследчым інстытуце жывёлагадоўлі (сучасны Навукова-практычны цэнтр Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі па жывёлагадоўлі) на пасадзе загадчыка лабараторыі.

## Навуковая дзейнасць 
Аўтар навуковых прац па перспектыўных кірунках развіцця жывёлагадоўлі, селекцыі, стварэнні, удасканаленні і распаўсюджанні новых парод буйной рагатай жывёлы.

Сярод апублікаванага:
* Изучение генетического полиморфизма белков молока крупного рогатого скота БССР: автореферат диссертации на соискание ученой степени кандидата биологических наук: специальность 06.550 Разведение сельскохозяйственных животных / С. А. Петрушко. — Минск, 1970.
* К вопросу о развитии мясного скотоводства в Белорусской ССР (разам з У. І. Шляхтуновым) // Научно-техгический бюллетень. — Харьков, 1989. № 48.
* Совершенствование и использование пород мясного скота в Республике Беларусь: диссертация … доктора сельско-хозяйственных наук в форме научного доклада : 06.02.01. — Жодино, 1992.
* Порода шароле и ее использование: Монография / С. А. Петрушко. — Мн.: Хурсик, 2004. — 76 с.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Постаці савецкай жывёлагадоўлі
Катэгорыя:Постаці беларускай жывёлагадоўлі
Катэгорыя:Супрацоўнікі Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі