Сабор Святога Станіслава (Магілёў)

**Сабор Унебаўзяцця Дзевы Марыі**, **Сабор Унебаўзяцця Дзевы Марыі і Святога Станіслава** — каталіцкі сабор у Магілёве, Беларусь. Носіць статус сукафедральнага сабора Мінска-Магілёўскай архідыяцэзіі. Помнік архітэктуры ў стылі барока, пабудаваны ў 1738—1752 гадах. У інтэр’еры вылучаюцца фрэскі на біблейскія тэмы на скляпеннях храма.

## Гісторыя 
 з панарамай горада 1765 года. Злева двухвежавы кармеліцкі касцёл да перабудовы.]]

Сабор стаіць на месцы былога кляштара кармелітаў. У 1636 годзе на тэрыторыі кляштара была пабудавана драўляная царква, асвячоная ў імя Унебаўзяцця Найсвяцейшай Дзевы Марыі. У 1708 годзе падчас вялікага пажару гэта царква згарэла, а на яе месцы ў 1738—1752 гадах вялося будаўніцтва каменнага храма. Новы храм кармеліцкага кляштара быў асвячоны ў 1765 г. віленскім біскупам Ф. Зянковічам.

25 снежня 1772 года Кацярына II абвясціла пра стварэнне ў Расійскай імперыі каталіцкай Беларускай дыяцэзіі з цэнтрам у Магілёве. Дзесяццю гадамі пазней Беларуская дыяцэзія была ператворана ў Магілёўскую архідыяцэзію, якой падпарадкоўваліся ўсе каталіцкія прыходы лацінскага абраду ў Расіі (у тым ліку ў Маскве і Санкт-Пецярбургу). З 1783 года храм кармеліцкага кляштара стаў кафедральным саборам магілёўскай архідыяцэзіі. Паколькі заступнікам сабора лічыўся Святы Станіслаў сабор звалі як саборам Унебаўзяцця, так і саборам Святога Станіслава. У звестках пра Магілёўскі кафедральны сабор у 1911 годзе ўказана: «Заступнік касцёла Св. Станіслаў Рымскі; назва касцёла Унебаўзяцце Найсвяцейшай Багародзіцы…».

У канцы XVIII стагоддзя сабор быў перабудаваны, у прыватнасці, да фасада быў прыбудаваны 4-калонны порцік. Роспісы на скляпеннях выкананы ў другой палове XVIII стагоддзя групай магілёўскіх мастакоў пад кіраўніцтвам Паўла Піятроўскага.

Выява:Касьцёл сьв. Станіслава ў Магілёве, росьпіс скляпеньня галоўнай навы.jpg|Роспіс скляпення галоўнага нефа
Выява:Касьцёл сьв. Станіслава ў Магілёве, фрэска -Перамяненьне-.jpg|Перамяненне
Выява:Касьцёл сьв. Станіслава ў Магілёве, фрэска -Пакутніцтва св. Сэбастыяна-.jpg|Пакутніцтва Св. Себасцьяна
Касьцёл сьв. Станіслава ў Магілёве, фрэска -Прывілей кармялітам на заснаваньне кляштару ў Магілёве-.jpg|Фрэска «Прывілей кармелітам на заснаванне кляштара ў Магілёве»
Унебаўзяцце Маці Божай. XVІIІ ст. Роспіс скляпення Магілёўскага кафедральнага касцёла.jpg|Унебаўзяцце Маці Божай

У жніўні 1929 г. ЦВК БССР зацвердзіў Пастанову аб пераводзе Цэнтральнага архіва Кастрычніцкай рэвалюцыі (ЦАКР) БССР у Магілёў у сувязі з памежным становішчам Мінска. У 1930 г. архіў перавезлі ў Магілёў, дзе размясцілі ў былым будынку сабора Святога Станіслава.

У сувязі з нямецкай акупацыяй тэрыторыі Беларусі падчас Вялікай Айчыннай вайны дзейнасць архіва была прыпынена. Узімку 1941—1942 гадоў архіўныя фонды перавезлі ў клуб швейнікаў па Ленінскай вуліцы па загадзе нямецкага камандавання, каб вярнуць касцёл святога Станіслава вернікам.

Але ўжо ў траўні на нарадзе ў касцёле Станіслава, уважаючы *«на грубыя парушэнні вядзення рэстаўрацыйных работ БКММ»*, а таксама на «поўнае ігнараванне задання, выдадзенага БКММ навуковым кіраўніком», было канстатавана, што «без папярэдняй навукова-даследчай дакументацыі свавольна праведзены татальныя расчысткі люнетаў, гзымсаў, алтара. Расчысткі праведзеныя бессістэмна, без папярэдняй праектна-рэканструкцыйнай працы, з грубымі парушэннямі тэхналагічных метадаў». Пратакол нарады завяршаецца папярэджаным — *«калі рэстаўрацыйная дзейнасць БКММ не будзе спынена, помніку пагражаюць беззваротныя страты»*. Аб тым, што «без папярэдняй графічнай фіксацыі стану жывапісу да рэстаўрацыі, хімічных даследаванняў, даследчых зандажоў, распрацоўкі мастацкай і тэхналагічнай канцэпцыі… рэстаўрацыі помніка і зацвярджэння методыкі выканання работ, зроблены свавольныя расчысткі жывапісу» паведамляецца і ў дакладной запісцы афіцыйнага навуковага кіраўніка на імя старшыні Дзінас, які паводле «Закона аб ахове гісторыка-культурнай спадчыны» нёс *«персанальную адказнасць за зберажэнне адметных вартасцяў і ўнікальных фрагментаў гісторыка-культурных каштоўнасцяў, а таксама за навуковую і мэтазгодную абгрунтаванасць рашэнняў, якія прымаюцца і рэалізуюцца»*.
 

## Літаратура 
* Кулагін, А. М. Каталіцкія храмы на Беларусі : энцыкл. давед. — Мн., 2000.
* Беларуская энцыклапедыя. Т. 9. — Мн., 1999. — С. 467.
* Республика Беларусь : энциклопедия. Т. 5. — Мн., 2007.
* Габрусь Т. В. Мураваныя харалы: Сакральная архітэктура беларускага барока / Т. В. Габрусь. Мн.: Ураджай, 2001.— 287 с.: іл. ISBN 985-04-0499-X, с. 224—226.

## Спасылкі 
* http://www.jesus.by.com 
* Магілёўскі кафедральны касцёл Святога Станіслава
* 
* Храм Святога Станіслава 
* 

Катэгорыя:Касцёлы Магілёва
Магілёў
Катэгорыя:Саборы Беларусі
Катэгорыя:Збудаванні Магілёва ў стылі барока
Катэгорыя:З’явіліся ў 1752 годзе
Катэгорыя:1752 год у Беларусі
Катэгорыя:XVIII стагоддзе ў Магілёве
Катэгорыя:Касцёлы Мінска-Магілёўскай архідыяцэзіі
Катэгорыя:Аб’екты на марках