Радыёфізіка

[250px|thumb|справа|[Антэна радыётэлескопа]]
**Радыёфізіка** — навука, у шырокім сэнсе якая займаецца вывучэннем вагальных-хвалевых працэсаў рознай прыроды, у вузкім — вывучэннем электрамагнітных хваляў радыёдыяпазону. Гістарычна, асноўным прадметам даследаванняў радыёфізікі з’яўляліся радыёхвалі, а менавіта, іх выпраменьванне і прыём, распаўсюджванне ў розных асяроддзях, узаемадзеянне з аб’ектамі, а таксама паглынанне. Аднак, пасля метады радыёфізікі былі перанесены на іншыя раздзелы фізікі: оптыку, акустыку, ЗВЧ электроніку, паўправадніковую электроніку. Была створана агульная тэорыя распаўсюджвання хваль, распрацаваны метады рашэння хвалевых ураўненняў для нелінейных і нераўнаважных асяроддзяў з прасторавай і часовай дысперсіямі.

## Практычнае значэнне 
Важнае прымяненне радыёфізіка знайшла ў радыёлакацыі. У радыёлакацыі вырашаецца зваротная хвалевая задача — па вядомым сігнале неабходна вызначыць аб’ект, які яго згенераваў, або рассеяць. Менавіта радыёлакацыйныя задачы прывялі да бурнага развіцця радыёфізікі ў Савецкім Саюзе пасля заканчэння Вялікай Айчыннай вайны.

Радыёфізіка забяспечвае радыётэхніку метадамі, неабходнымі для распрацоўкі такіх прылад, як прыёмныя і перадавальныя антэны, генератары электрамагнітных хваляў, прыёмнікі, узмацняльнікі, фільтры, мадулятары, дэмадулятары, радыёхваляводы, радыёлакатары, квантавыя прылады і г. д.

Радыёфізічныя метады паклалі пачатак даследаванні космасу ў радыёдыяпазоне — т. зв. радыёастраноміі, якая мае важнае значэнне для астрафізікі.

## Напрамкі даследаванняў 
У сілу міждысцыплінарнасці дадзенага раздзела фізікі напрамкі даследаванняў шмат у чым перасякаюцца з напрамкамі даследаванняў у іншых раздзелах.

Па вырашаемым задачам радыёфізіка можа быць падзелена на некалькі падраздзелаў:
* класічная радыёфізіка,
* квантавая радыёфізіка,
* статыстычная радыёфізіка.

### Класічная радыёфізіка 
У рамках класічнай радыёфізікі праводзяцца даследаванні па наступных напрамках:
* выпраменьванне і распаўсюджанне радыёхваляў;
* электрамагнітныя ўласцівасці Зямлі і іанасферы;
* электрадынаміка нестацыянарных асяроддзяў і асяроддзяў, якія рухаюцца;
* радыёастраномія;
* нелінейная акустыка;
* сейсмаакустыка;
* электрагідрадынаміка.

### Квантавая радыёфізіка 
Квантавая радыёфізіка займаецца вывучэннем хвалевых уласцівасцей рэчываў, з улікам іх квантавых уласцівасцей. У дадзеным падраздзеле можна вылучыць наступныя напрамкі:
* фізіка лазераў;
* нелінейная оптыка;
* валаконна-аптычныя сістэмы.

### Статыстычная радыёфізіка 
У рамках статыстычнай радыёфізікі разглядаюцца задачы распаўсюджвання хваль у выпадкованеаднародных асяроддзях. Гэты раздзел мае вялікую колькасць важных прыкладанняў, звязаных з перадачай сігналаў у рэальных асяроддзях. Сярод кірункаў даследаванняў можна вылучыць:
* задачы радыёлакацыі;
* дыягностыка паверхняў матэрыялаў;
* перадача акустычных сігналаў у тоўшчы акіяна;
* дыягностыка плазмы;
* дыягностыка жывых біятканін;
* маніторынг атмасферы.

## Выкладанне ва ўніверсітэтах 
Радыёфізічны факультэт існуе толькі ў адным беларускім універсітэце — БДУ (год заснавання — 1976). Кафедра радыёфізікі таксама адкрыта ў Гомельскім дзяржаўным універсітэце імя Францыска Скарыны (з 1972 года).

## Гл. таксама 
* Электрадынаміка
* Радыётэхніка
* Квантавая электроніка

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Физическая энциклопедия, т.4. — М.: Большая Российская Энциклопедия, 1994, , стр. 236  — ISBN 5-85270-087-8 і стр. 237 .
* *Рытов, С. М.* «Введение в статистическую радиофизику. Ч.1. Случайные процессы.» — М.: Наука, 1976.
* Рытов, С. М. Кравцов, Ю. А., Татарский, В. И. «Введение в статистическую радиофизику Ч.2. Случайные поля.» 2-ое изд. — М.: Наука, 1978.