open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
GNU Radio

**GNU Radio** — свабодны інструментарый для пабудовы праграмна-вызначанага радыё. Яго можна выкарыстоўваць для апрацоўкі сігналаў з лёгкадаступнага таннага вонкавага апаратнага модуля, або без яго ў рэжыме сімуляцыі. Шырока выкарыстоўваецца для вывучэння, будавання і разгортвання праграмнага радыё, як у бізнэсе, так і ў акадэмічнай галіне.

## Агляд 
Кампаненты GNU Radio пераважна напісаны на мове праграмавання Python, тады як крытычныя да прадукцыйнасці кампаненты апрацоўкі сігналу — на C++ з выкарыстаннем пашырэнняў працэсара для працы з нефіксаванай коскай, дзе гэта магчыма. Такім чынам, распрацоўнік можа рэалізоўваць рэалтаймавыя радыёсістэмы з высокай прапускной здольнасцю ў простым для выкарыстання асяроддзі распрацоўкі.

GNU Radio падтрымлівае распрацоўку алгарытмаў апрацоўкі сігналаў з выкарыстаннем папярэдне запісаных або згенераваных даных, што дазваляе пазбегнуць неабходнасці ўжываць рэальнае знешняе абсталяванне.

Як і ва ўсіх сістэмах праграмна-вызначанага радыё, пераканфігураванне з’яўляецца ключавой асаблівасцю. Замест набыцця некалькіх дарагіх радыё можна мець адзін агульны прыёмнік, сігнал з якога апрацоўваецца праграмна. GNU Radio змяшчае пэўную колькасць ужо гатовых блокаў дэмадуляцыі для розных тыпаў сігналаў, але калі чалавек разумее матэматыку радыёсістэмы, можна перанаставіць GNU Radio і на атрыманне іншых тыпаў.

## Гісторыя 
У 2001 годзе GNU Radio з’явіўся як афіцыйны праект GNU. Філантроп Джон Гілмар ініцыяваў і падтрымаў GNU Radio, выдаткаваўшы $320,000 Эрыку Блосаму на напісанне коду і кіраўніцкія патрэбы.

GNU Radio напачатку быў форкам Pspectra, код якой напісаны праектам SpectrumWare ў Масачусецкім тэхналагічным інстытуце (МТІ). У 2004 годзе поўнае перапісванне GNU Radio было завершана, таму сёння GNU Radio не змяшчае нічога з коду Pspectra.

GNU Radio быў выкарыстаны ў танных сістэмах пасіўных радараў.

У верасні 2010 года кіраўнік праекта Эрык Блосам сышоў у адстаўку і яго замяніў Том Ронда. Том ёсць выпускніком Virginia Tech і спецыялістам па кагнітыўным радыё, на той момант ён ужо даўно удзельнічаў у распрацоўцы GNU Radio.

## GNU Radio Companion 
GNU Radio Companion (GRC) — гэта графічны інтэрфэйс для распрацоўкі праграм GNU Radio, франтэнд да бібліятэк сігнальнай апрацоўкі. Яўляе сабой рэдактар дыяграм, у якім карыстальнік злучае блокі патрэбным чынам, атрымліваючы наглядную блок-схему праходжання сігналу. GRC распрацаваў Джош Блюм падчас навучання ва ўніверсітэце Джонса Хопкінса (2006—2007). GRC распаўсюджваецца свабодна з *Хакфэсту кастрычніка 2009 г*. Быў паспяхова выкарыстаны ў некалькіх універсітэтах. GRC афіцыйна у складзе gnuradio з версіі 3.2.

## Зноскі 
## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт
* gnuradio у Free Software Directory
Народная партыя — Рух за дэмакратычную Славакію

**Народная партыя — Рух за дэмакратычную Славакію** ( — **ĽS-HZDS**; да 2003 года — **Рух за дэмакратычную Славакію — РЗДС**) — палітычная партыя ў Славакіі.

Пачатак існаванню партыі было пакладзена 5 сакавіка 1991 года. Мэтай новага грамадскага руху «За дэмакратычную Славакію», створанага членамі руху «Грамадскасць супраць гвалту» — славацкага аналага Грамадзянскага форума — стала падтрымка прэм'ер-міністра Славацкай Сацыялістычнай Рэспублікі Уладзіміра Мечыяра. 3 мая новы рух быў зарэгістраваны, аднак ужо 6 мая Мечыяр быў вымушаны сысці з пасады прэм'ер-міністра. Першы з'езд партыі прайшоў 22 чэрвеня 1991 года ў Банска-Бістрыцы. У 1992 годзе партыя дамаглася значнага поспеху на парламенцкіх выбарах, атрымала 37,26% галасоў і правяла 74 дэпутаты ў Славацкую Нацыянальную Раду ЧСР. З 1992 па 1998 гады партыя была кіруючай (з невялікім перапынкам у 1994 годзе), пасля чаго перайшла ў апазіцыю. Старшынёй партыі з моманту яе заснавання з'яўляецца Уладзімір Мечыяр.

У чэрвені 2003 года на з'ездзе ў Пухаве назва партыі была зменена на сучасную.

У 2006 годзе левацэнтрысцкая партыя «Курс — сацыяльная дэмакратыя» на чале з Робертам Фіцам, якая перамагла на парламенцкіх выбарах, сфарміравала кіруючую кааліцыю з удзелам РЗДС і нацыяналістычнай Славацкай нацыянальнай партыі. Партыя мела два міністэрскія партфелі — фінансаў і сельскай гаспадаркі. Партыя прадстаўлена ў Еўрапарламенце адным дэпутатам з 13 месцаў, адведзеных для Славакіі (у 2004-2009 гадах партыя была прадстаўлена 3 дэпутатамі з 14 месцаў, адведзеных для Славакіі ў той перыяд). У наш час прадстаўніком ДЗДС у Еўрапарламенце з'яўляецца Сяргей Козлік.

На парламенцкіх выбарах 12 чэрвеня 2010 года партыя не здолела пераадолець пяціпрацэнтны бар'ер (яна атрымала 	109 480 (4,32%) галасоў) і пазбавілася прадстаўніцтва ў парламенце.

## Удзел у выбарах 
## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт партыі  

Катэгорыя:Палітычныя партыі Славакіі
Катэгорыя:Палітычныя партыі, заснаваныя ў 1991 годзе
Станіслаў Антонавіч Багданкевіч

**Станіслаў Антонавіч Багданке́віч** (нар. , вёска Шапавалы, Валожынскі павет, Навагрудскае ваяводства, Польская Рэспубліка) — беларускі эканаміст і палітычны дзеяч. Доктар эканамічных навук, прафесар.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 1 студзненя 1937 года ў в. Шапавалы (цяпер — Валожынскі раён Мінскай вобласці).

Скончыў Пінскі ўлікова-крэдытны тэхнікум, Маскоўскі фінансава-эканамічны інстытут. У 1991—1995 гадах — старшыня праўлення Нацыянальнага банка Рэспублікі Беларусь. Дэпутат Вярхоўнага Савета Рэспублікі Беларусь ХІІІ склікання, лідар фракцыі «Грамадзянскае дзеянне» (1995—1996). Член Аб’яднанай грамадзянскай партыі, яе старшыня з 1995 да 2000, з 2000 года — ганаровы старшыня.

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Валожынскім раёне
Катэгорыя:Эканамісты Беларусі
Катэгорыя:Дактары эканамічных навук
Катэгорыя:Палітыкі Беларусі
Катэгорыя:Члены Аб’яднанай грамадзянскай партыі
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета Рэспублікі Беларусь 13-га склікання
Катэгорыя:Кіраўнікі Нацыянальнага банка Беларусі
Глінкава славацкая народная партыя

.]]
**Глінкава славацкая народная партыя** (, HSĽS) — клерыкальна-нацыяналістычная славацкая партыя, якая існавала ў 1906—1945 у Аўстра-Венгрыі, Чэхаславакіі і Першай Славацкай рэспубліцы.

## Назвы 
* 1906—1925: Славацкая народная партыя
* 1925—1938: Глінкава славацкая народная партыя
* 1938—1945: Глінкава славацкая народная партыя — Партыя славацкага народнага адзінства

## Гісторыя 
Неафіцыйна ГСНП была заснавана яшчэ ў 1906 годзе М. Годжам, Ф. Скіцакам і А. Ратам, афіцыйна ў 1913, калі ўдзельнічала ў выбарах у аўстра-венгерскі парламент. У 1920 удзельнічала ў выбарах у чэхаславацкі парламент. Выступала за аўтаномію Славакіі ў рамках Чэхаславакіі. Да 1938 главой партыі быў Андрэй Глінка.

У 1920 партыя налічвала 11953 членаў, з 1927 удзельнічала ва ўрадзе, але ў 1929 выйшла ў сувязі з арыштам Войцеха Тукі. 8 мая 1930 ГСНП падала праект закона аб аўтаноміі Славакіі. З сярэдзіны 30-х цесна супрацоўнічала са Славацкай Нацыянальнай Партыяй, з АУН, пазней і з венгерскімі і нямецка-судэцкімі сепаратыстамі. У партыі паступова станавіліся папулярныя ідэі італьянскага і аўстрыйскага фашызму. У 1936 годзе дэвізам партыі стала: «Адзін народ, адна партыя, адзін правадыр». У той час у ГСНП налічвалася 36000 членаў. 10 кастрычніка 1938 абвясціла ў Жыліне аўтаномію Славакіі. Пасля абвяшчэння падкантрольнай Трэцяму рэйху Першай Славацкай рэспублікі адбылося зліццё з шэрагам славацкіх партый і ГСНП стала фактычна адзінай славацкай партыяй. Апорай партыі было каталіцкае духавенства, прадпрымальнікі і інтэлігенцыя. ГСНП стала праводзіць жорсткую палітыку ў адносінах да апазіцыйных левых сіл, але да адкрытага тэрору не скочвалася. ГСНП цесна супрацоўнічала з нямецкімі нацыянал-сацыялістамі. 1 верасня 1944 партызанская Славацкая Народная Рада забараніла ГСНП на тэрыторыі, якую кантралявалі партызаны. У 1945 партыя была цалкам забаронена, яе лідары арыштаваны. Частка ліберальнага крыла ўлілася ў 1945 у Дэмакратычную Партыю, частка эмігравала.

## Вядучыя прадстаўнікі 
* Андрэй Глінка
* Іозеф Ціса
* Аляксандр Мах
* Войцех Тука
* Карал Сідар
* Фердынанд Дзюрчанскі

## Гл. таксама 
* Родабрана
* Глінкава Гарда
* Славацкая нацыянальная партыя — сучасная партыя, якая лічыць сябе спадчынніцай ГСНП

Катэгорыя:Палітычныя партыі Славакіі
Катэгорыя:Гісторыя Славакіі
Катэгорыя:Нацыяналістычныя партыі Славакіі
Катэгорыя:Славацкі калабарацыянізм
Катэгорыя:Партыі аднапартыйных сістэм
Іаган Петэр Тэадор Янсен

**Іаган Петэр Тэадор Янсен**, *Петэр Янсен Старэйшы* (; 12 снежня 1844, Дзюсельдорф — 19 лютага 1908, Дзюсельдорф) — нямецкі .

## Жыццё і творчасць 
Іаган Петэр Тэадор Янсен нарадзіўся 12 снежня 1844 года ў горадзе Дзюсельдорфе ў сям'і гравёра па медзі і аднаго з сузаснавальнікаў дзюсельдорфскага саюза мастакоў *Малькастэн (Палітра)* Тамэ Тэадора Янсена  (1817—1894). У сям'і былі яшчэ двое малодшых братоў будучага мастака: Тэадор, які стаў вядомым архітэктарам, і скульптар .

Ва ўзросце 14 гадоў паступіў у дзюсельдорфскую Акадэмію мастацтваў. Пасля яе заканчэння ў 1864 годзе здзейсніў падарожжа па Бельгіі і Галандыі. З 1865 жыў і працаваў у Мюнхене і ў Лейпцыгу. У 1873 ажаніўся, у шлюбе нарадзілася чацвёра дзяцей. Унук яго па лініі старэйшага сына — мастак Петэр Янсен Малодшы.

З 1877 — прафесар Акадэміі мастацтваў Дзюсельдорфа, а праз некаторы час стаў яе дырэктарам.

Іаган Петэр Тэадор Янсен сканаў 19 лютага 1908 года ў родным горадзе.

Серыі палотнаў мастака, як правіла, прысвечаны гістарычнай тэматыцы, у прыватнасці, ваеннай гісторыі. Пісаў таксама партрэты. Яго працы ў нашы дні, акрамя музейных зал, таксама ўпрыгожваюць ратушы гарадоў Эрфурт і Дзюсельдорф.

## Галерэя 

выява:Peter Janssen, Kaiser Friedrich II.jpg|*Імператар Фрыдрых II*
выява:FriedrichBarbarossa.jpg|*Фрыдрых Барбароса*
выява:Hermann warrior.jpg|*Герман атакуе (1870–1873)*
выява:Worringen 1288.jpg|*Бітва пры Ворынгене 1288 года (1893)*
Астаповіч

**Астаповіч** — прозвішча.

## Вядомыя асобы 
* Антон Уладзіміравіч Астаповіч (нар. 1964) — беларускі гісторык-этнолаг і культуролаг.
* Аркадзь Антонавіч Астаповіч (1896—1941) — беларускі графік
* Зінаіда Антонаўна Астаповіч-Бачарова — беларускі мастак
* Валянцін Аркадзевіч Астаповіч — беларускі архітэктар.
* Наталля Іванаўна Астаповіч (1940—2005) — беларускі навуковец. Доктар біялагічных навук (1989), прафесар (1999).
Мілен Фармер

**Мілен Фармер** (, сапраўднае імя — Мілен Гацье (Mylène Gautier), нар. , Канада) — французская спявачка, паэтэса, артыстка, кампазітар, дзіцячая пісьменніца.

## Біяграфія 
На сцэне з 1984 года. З 90-х гадоў 20 стагоддзя ў франкамоўным свеце прадае найбольшую колькасць дыскаў. Папулярная не толькі ў Францыі, дзе лічыцца мегазоркай, але і на ўсходзе Еўропы. 27 кастрычніка 2013 года М. Фармер упершыню наведала Мінск у межах турнэ Timeless 2013. Адзіны ў Беларусі канцэрт зорка дала ў Мінск-Арэне.

## Дыскаграфія 
**Студыйныя альбомы**

* *Cendres de Lune* (1986)
* *Ainsi soit je...* (1988)
* ''L'autre...* (1991)
* *Anamorphosée* (1995)
* *Innamoramento* (1999)
* *Avant que l'ombre...* (2005)
* *Point de suture* (2008)
* *Bleu noir* (2010)
* *Monkey Me* (2012)
* *Interstellaires* (2015)
* *Désobéissance* (2018)
* *L'Emprise'' (2022)

**Канцэртныя альбомы**

* En concert (1989)
* Live à Bercy (1997)
* Mylenium Tour (2000)
* Avant que l'ombre... à Bercy (2006)
* N°5 on Tour (2009)
* Timeless 2013 (2013)
* Live 2019 (2019)
* Nevermore (2024)

## Фільмаграфія 
* 1994 : Giorgino (фільм, выконвае ролю Катрын Дэграс).
* 2006 : Arthur et les Minimoys (анімацыя, агучвае Селенію).
* 2009 : Arthur et la Vengeance de Maltazard (анімацыя, агучвае Селенію).
* 2010 : Arthur et la Guerre des deux mondes : (анімацыя, агучвае Селенію).

## Узнагароды 
* 1988: Узнагарода «Найлепшая французская спявачка года».
* 1993: найлепшая французская спявачка года на World Music Awards.
* 1996: найпапулярнейшы франкамоўны альбом года (Anamorphosée).
* 2000: найлепшы франкамоўны альбом года (Innamoramento).
* 2000: найпрыгажэйшы кліп года (Optimistique-moi), прэмія M6 Awards.
* 2000: найлепшы канцэрт года (Mylenium Tour).
* 2000: спявачка года.
* 2001: спявачка года.
* 2002: спявачка года.
* 2003: спявачка года.
* 2005: узнагарода «Самая паспяховая спявачка за апошнія дваццаць год».
* 2006: найлепшы франкамоўны альбом года (Avant que l'ombre…).
* 2007: узнагарода за агучванне голасу прынцэсы Селеніі ў анімацыі «Arthur et les Minimoys», узнагарода NRJ Music Awards.
* 2009: найлепшы франкамоўны альбом года (Point de Suture).

## Рэкорды 
* Адзіная спявачка, якая дала канцэрты і двойчы цалкам запоўніла Стад дэ Франс.
* Зняла самы працяглы музычны кліп — «Pourvu qu'elles soient douces»: 17 хвілін і 52 секунды.
* Кампазіцыя «Désenchantée» стала самай экспартаванай песняй на французскай мове.
* Найвялікшы бюджэт франкамоўных кліпаў: «L’Âme-Stram-Gram» — 900 000 €, «California» — 600 000 € і «Pourvu qu'elles soient douces» — 450 000 €.

## Бібліяграфія 
# *Lisa-Loup et le conteur* (Ліза-Лу і казачнік), 2003 (філязофская казка для дзяцей, тэкст і малюнкі аўтарства Мілен Фармёр).
# Avant que l’ombre… À Bercy (фотаальбом).

## Спасылкі 
* Пераклады тэкстаў песень Мілен Фармер 

Катэгорыя:Артыстычныя псеўданімы
Катэгорыя:Поп-музыканты Францыі
Катэгорыя:Аўтары-выканаўцы Францыі
Катэгорыя:Дзіцячыя пісьменнікі паводле алфавіта
Катэгорыя:Дзіцячыя пісьменнікі Францыі
Баэмунд I Тарэнцкі

**Баэму́нд Тарэ́нцкі** (—) — першы князь Таранта з 1088 года, першы князь Антыёхіі з 1098 года, адзін з правадыроў Першага Крыжовага паходу. Паводле паходжання нарман, прадстаўнік роду Атвіляў. Сын Роберта Гвіскара, герцага Апуліі і Калабрыі, стрыечны брат Ражэра II, першага караля Сіцылійскага каралеўства.

## Біяграфія 
Баэмунд прымаў актыўны ўдзел у ваенных кампаніях супраць Візантыйскай імперыі, арганізаваных яго бацькам Робертам Гвіскарам. Пазней, пасля смерці Роберта, ён уступіў у разлютаванае супрацьстаянне са сваім адзінакроўным братам Ражэрам і заваяваў частку яго ўладанняў, заснаваўшы княства Таранта і стаўшы яго першым кіраўніком. Аднак параўнальна невялікі ўдзел у Італіі не мог задаволіць славалюбства Баэмунда, у сувязі з чым ён далучыўся да Крыжовага паходу ў надзеі заснаваць на Усходзе ўласную дзяржаву.

Дзякуючы ўдзелу ў Першым крыжовым паходзе Баэмунд заслужыў рэпутацыю аднаго з лепшых военачальнікаў свайго часу. Ён захапіў Антыёхію, якая тады знаходзілася ў руках мусульман, і са згоды іншых лідараў крыжакоў абвясціў сябе яе кіраўніком, заснаваўшы Антыяхійскае княства — адну з першых дзяржаў крыжакоў на Усходзе. Баэмунд вёў бесперапынныя войны з туркамі-сельджукамі і візантыйцамі, імкнучыся пашырыць свае новаздабытыя ўладанні. У 1100 годзе ён патрапіў у палон да Газі ібн Данішменда, эміра Кападокіі, і правёў тры гады ў няволі. Пасля вызвалення антыяхійскі князь аднавіў войны з суседнімі дзяржавамі, аднак поспех яму не спадарожнічаў. Арганізаваны Баэмундам паход супраць Візантыі скончыўся правалам, і князь Тарэнцкі быў вымушаны прызнаць сваё паражэнне. Зламаны, ён вярнуўся ў Італію, дзе і сканаў.

Нягледзячы на тое, што Баэмунд прадпрымаў усе высілкі для ўмацавання сваёй улады на Усходзе, да канца яго кіравання Антыяхійскае княства знаходзілася ў стане, блізкім да гібелі. Эканоміка дзяржавы была падарвана, ваенная моц — зведзена на нішто пасля шэрагу буйных паражэнняў. Сучасныя гісторыкі ацэньваюць дзейнасць Баэмунда I дваяка — з аднаго боку, яны прызнаюць яго таленавітым стратэгам і нядрэнным палітыкам, з іншай жа — ускладаюць на яго адказнасць за асноўныя няўдачы крыжакоў і крытыкуюць за надмерныя амбіцыі, жорсткасць і сквапнасць.

## Продкі 
## Літаратура 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Удзельнікі Першага крыжовага паходу
Катэгорыя:Крыжакі
Катэгорыя:Род Атвіляў
Катэгорыя:Князі антыяхійскія
Катэгорыя:Князі таранцкія
Кейт Раян

**Кейт Раян** (, пры нараджэнні **Kатрын Вербек**, , , Тэсендэрло, Бельгія) — бельгійская поп-спявачка. Пачала кар’еру ў 2001 годзе, а ў 2006 годзе прадставіла Бельгію на Еўрабачанні з песняй «Je t’adore», заняўшы 12-е месца ў паўфінале. Пераспяваўшы песню Мілен Фармер «Désenchantée», яна заняла першыя месцы ў разнастайных Еўрапейскіх чартах. Кейт падпісала кантракт з EMI Belgium і выпусціла свой першы альбом *Different* у 2002 эксклюзіўна для Еўропы. Альбом стаў залатым, у Еўропе было прададзена больш за 250 000 копій.

## Дыскаграфія 
**Студыйныя альбомы**

* *Different* (2002)
* *Stronger* (2004)
* *Alive* (2006)
* *Free* (2008)
* *Electroshock* (2012)

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт  
* Афіцыйны сайт  

Катэгорыя:Поп-музыканты Бельгіі
Катэгорыя:Артыстычныя псеўданімы
Катэгорыя:Удзельнікі конкурсу песні Еўрабачанне 2006
НФЛ у сезоне 1943

**Cезон 1943** года стаў 24-ым рэгулярным сезонам Нацыянальнай футбольнай лігі (NFL). Сезон распачаўся 19 верасня і завяршыўся 12 снежня 1943 года. Паколькі ўсё больш гульцоў адпраўлялася на Другую сусветную вайну, колькасць удзельнікаў гэтага сезону скарацілася да васьмі. Філадэльфія Іглз і Пітсбург Стайлерз аб`ядналіся ў адну каманду — **«Філ-Піт»**, а Кліўленд Рэмс увогуле не прынялі ўдзел у чэмпіянаце.

## Турнірная табліца 
***В** = Выйгрыш, **П** = Паражэнне, **Н** = Нічыя, **%** = Адсотак перамог, **АН** = Ачкі набраныя, **АП** = Ачкі прапушчаныя*

***Заўвага**: Да 1972 года, нічыі ў турнірных табліцах не ўлічваліся.*

## Плэй-оф 
## Чэмпіёнская гульня 
1943
Катэгорыя:1943 год у спорце
НФЛ у сезоне 1961

**Cезон 1961** году стаў 42-ім сезонам Нацыянальнай футбольнай лігі (NFL).

## Каманды 
У гэтым сезоне ліга пашырылася да 14 каманд, пасля далучэння Мінесота Вікінгс. "Вікінгі" былі размешчаны у Заходняй канферэнцыі, а Далас Каўбойз пераведзены ва Усходнюю.

## Турнірная табліца
***В** = Выйгрыш, **П** = Паражэнне, **Н** = Нічыя, **%** = Адсотак перамог, **АН** = Ачкі набраныя, **АП** = Ачкі прапушчаныя*

***Заўвага**: Да 1972 года, нічыі ў турнірных табліцах не ўлічваліся.*

## Чэмпіёнская гульня 
## Спасылкі 
* Гісторыя НФЛ 1961-1970 на nfl.com

1961
Катэгорыя:1961 год у спорце
Снукерны сезон 2010/2011

**Снукерны сезон 2010/2011** уяўляе сабой серыю турніраў па снукеры, якія праходзілі ў часовым прамежку паміж 20 мая 2010 і 2 мая 2011.


Катэгорыя:Снукерныя сезоны
Чэмпіянат свету па снукеры 2009

**Чэмпіянат свету 2009** (, таксама вядомы як *Betfred.com World Snooker Championship 2009* — ад назвы спонсара) — прафесійны рэйтынгавы турнір па снукеры, які праходзіў з 18 красавіка па 4 мая 2009 года на арэне тэатра Крусібл, у Шэфілдзе, Англія. Турнір стаў 75-м розыгрышам чэмпіянату свету, які быў заснаваны ў 1927 годзе. Кампанія Betfred упершыню спансавала чэмпіянат свету. Прызавы фонд турніру склаў £1,111,000, з якіх £250,000 атрымаў пераможца.

## Асноўная сетка 
## Спасылкі 
* Чэмпіянат свету 2009 на Snooker.org 
* Статыстыка чэмпіянату свету 2009 на CueTracker.net 
* Фотаздымкі World Snooker з чэмпіянату свету 2009 на Facebook

Катэгорыя:Чэмпіянат свету па снукеры
Катэгорыя:2009 год у снукеры
Катэгорыя:Спорт у Англіі ў 2009 годзе
Катэгорыя:Снукерны сезон 2008/2009
Катэгорыя:Снукерныя турніры ў Англіі
Катэгорыя:2009 год у Шэфілдзе
Катэгорыя:Красавік 2009 года
Катэгорыя:Май 2009 года
Люсія Трыпалійская

**Люсія Трыпалійская** (? — каля ) — графіня Трыпалі ў 1287—1289, тытулярная княгіня Антыёхіі ў 1287—1299. Падчас яе кіравання графства Трыпалі было заваявана мамлюкамі і спыніла існаванне ў якасці самастойнай дзяржавы.

## Біяграфія 
Няма ніякіх дакладных звестак ні пра дату нараджэння Люсіі, ні пра раннія гады яе жыцця. Яна была другой дачкой Баэмунда VI, графа Трыпалі і тытулярнага князя Антыёхіі, ад шлюбу з Сібілай Армянскай.

Пасля смерці 19 кастрычніка 1287 года брата Люсіі, Баэмунда VII, іх маці абвясціла рэгентам Трыпалі Бертрана дэ Жыбле, які неўзабаве стаў настолькі непапулярны сярод гараджан, што тыя адмовіліся прызнаваць яго ўладу і стварылі ўласную камуну. Гэта вымусіла Люсію прыбыць у графства і прыняць яго пад сваё кіраванне. Першапачаткова яна не падтрымлівала ні дэ Жыбле, які лабіяваў інтарэсы генуэзцаў, ні камуну. Калі прыхільнікі дэ Жыбле, якіх узначальваў Бенедэта Закарыя, паспрабавалі пасадзіць у Трыпалі падэсту і тым самым ператварыць горад у генуэзскую калонію, глава камуны пагадзіўся прызнаць правы Люсіі, аднак было ўжо позна: яна ўступіла ў саюз з генуэзцамі, якія нарэшце афіцыйна прызналі яе графіняй у 1288 годзе.

Такое рашэнне прыйшлося не да спадобывенецыянцам і пізанцам, якія канкуравалі з генуэзскімі гандлярамі. Яны тайна ўступілі ў перамовы з мамлюкскім султанам Егіпта Аль-Мансур Калаунам і пераканалі яго напасці на Трыпалі. Люсія паспрабавала прыцягнуць на свой бок манголаў і звярнулася за дапамогай да еўрапейскіх кіраўнікоў. Не атрымаўшы ад іх дапамогі, яна схавалася ў замку Нефен пад аховай рыцараў-гаспітальераў, а затым адплыла на Кіпр у суправаджэнні іаанітаў і тампліераў. З-за ўнутраных супярэчнасцей, выкліканых яе дзеяннямі, абаронцы Трыпалі не змаглі належным чынам арганізаваць абарону. Сталіца графства пала пад націскам егіпцян 26 красавіка 1289 года, тым самым яно спыніла сваё існаванне. Пасля страты ўладанняў Люсія, верагодна, вярнулася ў Еўропу.

Дакладная дата яе смерці невядомая. Прынята лічыць, што яна памерла ў 1299 годзе.

## Шлюб і дзеці 
Люсія была замужам за Наржо дэ Тусі, які, нягледзячы на тое, што меў права запатрабаваць графства Трыпалі, так ні разу і не з'явіўся там. Ад Наржо яна нарадзіла адзінага сына Філіпа, які атрымаў у спадчыну яе намінальныя тытулы і памёр у 1300 годзе.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Графы трыпальскія
Катэгорыя:Князі антыяхійскія
Беларуская горная акадэмія

**Беларуская горная акадэмія** — прафесійная арганізацыя, створаная дзеля аб’яднання творчага патэнцыялу інжынерных і навуковых кадраў горнай вытворчасці Рэспублікі Беларусь. Не з’яўлялася дзяржаўнай акадэміяй навук, існавала на правах грамадскага аб’яднання.

## Гісторыя 
Беларуская горная акадэмія створана ў 1996 г. З моманту стварэння па 2005 год ёй кіраваў доктар тэхнічных навук, прафесар Барыс Аляксандравіч Багатаў.

З 2006 — грамадскае аб’яднанне *«Беларускае горнае таварыства»*.

## Дзейнасць 
* падрыхтоўка горна-тэхнічных кадраў
* выдавецкая і праектна-даследчая праца
* арганізацыя павышэння кваліфікацыі супрацоўнікаў горных прадпрыемстваў
* філіял кафедры «Горныя працы» БНТУ на базе ААТ «Белгорхімпрам»

## Некаторыя з акадэмікаў 
* Барыс Аляксандравіч Багатаў
* Генадзь Паўлавіч Пастушкоў
* Уладзімір Дзмітрыевіч Коркін
* Эдуард Аляксандравіч Высоцкі
* Леанід Аляксандравіч Дземідовіч
* Віктар Сямёнавіч Усенка
* Антон Уладзіміравіч Вавілаў
* Анатоль Васільевіч Лакціёнаў

## Некаторыя з членаў-карэспандэнтаў 
* Пётр Захаравіч Хоміч
* Морыс Абрамавіч Рынскі
* Ігар Аркадзевіч Стрэшынскі
* Эдуард Станіслававіч Сянкевіч
* Міхаіл Сцяпанавіч Грыцук

Катэгорыя:Горная справа
Катэгорыя:Недзяржаўныя акадэміі навук у Беларусі
Эдынбург (значэнні)

**Эдынбург**:

* Аэрапорт Эдынбург
* Горад Эдынбург
* Вобласць Эдынбург
* Эдынбург-Сямі-Мораў
* Эдынбург (Тэхас)
Ірландскі фунт

**Ірландскі фунт** () — грашовая адзінка Ірландыі, знаходзілася ў звароце да ўвядзення еўра ў 2002 годзе. Абазначаўся ірландскі фунт сімвалам «£» або для пазбягання блытаніны з фунтам стэрлінгаў «IR £».

## Першыя выпускі 
Упершыню манеты ў Ірландыі былі адчаканены ў 997 годзе, наміналы былі цалкам перанятыя з Англіі і першапачаткова былі роўныя фунту стэрлінгаў. Дзяленне ірландскага было такім жа як і ў англійскага, 1 фунт быў роўны 20 шылінгам, шылінг быў роўны 12 пенсам. У выніку псавання манет ірландскі фунт значна панізіўся ў адносінах да фунта стэрлінгаў. На працягу ўсёй гісторыі прадпрымаліся спробы ўраўанаважыць валюты, але з-за шэрагу прычын курс іх увесь час вагаўся. У 1701 годзе 13 ірландскіх фунтаў прыраўнялі да 12 фунтаў стэрлінгаў, такім чынам 13 ірландскіх медных пенсаў былі роўныя аднаму сярэбранаму англійскаму шылінгу, уласных срэбных манет у Ірландыі тады ўжо не чаканілі. У 1823 годзе быў адчаканены апошні ірландскі медны пені, пасля чаго розныя банкі выпускалі папяровыя грошы, але сваіх манет Ірландыя не мела да сваёй незалежнасці ў 1922 годзе.

## XX стагоддзе 
Пасля атрымання незалежнасці, першыя ірландскія фунты былі выпушчаныя ў 1928 годзе і ў пачатку былі прывязаныя да англійскага фунта стэрлінгаў. Да 1960-х наспела патрэба ва ўвядзенні дзесятковай сістэмы, і пасля абмеркаванняў ў 1969 годзе ірландскі фунт раўняўся 100 пенсам, а не 20 шылінгаў і 240 пенсам як раней. 31 снежня 1998 быў уведзены пастаянны курс еўра да ірландскага фунта € = IR £ 0.787564. У 2002 годзе ірландскі наяўны фунт быў цалкам заменены на еўра. Абмен наяўных фунтаў на еўра ў Ірландыі быў адным з самых хуткіх у Еўропе, за першыя два тыдні 2002 года было абменена 56 % грашовай масы. Усе ірландскія банкноты і манеты, выпушчаныя пачынаючы з 1928 года, могуць быць абменены на еўра ў Цэнтральным Банку Ірландыі ў Дубліне.

Катэгорыя:Гістарычныя валюты
Катэгорыя:Эканоміка Ірландыі
Канстытуцыя Ірландыі

— распрацоўшчык канстытуцыі]]
**Канстытуцыя Ірландыі** — правая аснова Рэспублікі Ірландыя, была прынятая 29 снежня 1937. Базуецца на ліберальна-дэмакратычных прынцыпах. Унясенне змен магчыма толькі праз рэферэндум.

## Гісторыя стварэння 
У снежні 1921 года быў падпісаны англа-ірландскі дагавор, у выніку якога 26 графстваў, размешчаных на тэрыторыі вострава Ірландыя больш не падпарадкоўваліся брытанскаму парламенту і ўтварылі вольную Ірландскую дзяржаву са статусам дамініёна. Пры гэтым 6 графстваў засталіся ў складзе брытанскай дзяржавы. У 1922 годзе была прынятая Канстытуцыя Ірландскай Свабоднай Дзяржавы.

Аднак, Канстытуцыя, якая пацвердзіла незалежнасць Ірландыі ад Вялікабрытаніі, была прынята на рэферэндуме толькі ў канцы 1937 года. Апошнія канстытуцыйныя сувязі паміж дзяржавамі разарваныя ў 1948 годзе, пасля прыняцця Закона аб Ірландскай Рэспубліцы (хоць ён не змяняў канстытуцыю). Пазней да яе былі прынятыя 23 папраўкі, апошнія з якіх адносяцца да 2009 года.

## Спасылкі 
* [Канстытуцыя Ірландыі па стане на 2009 год](http://www.taoiseach.gov.ie/attached_files/html%20files/Constitution%20of%20Ireland%20(Eng).htm) 
* Першапачатковая версія Канстытуцыі Ірландыі (1937 год) 

Ірландыя
Катэгорыя:Гісторыя Ірландыі
Катэгорыя:Палітыка Ірландыі
Катэгорыя:1937 год у праве
Катэгорыя:1937 год у Ірландыі
Катэгорыя:Крыніцы права Ірландыі
Мак-Гілікадыс Рыкс

**Мак-Гілікадыс Рыкс** (, ) — горны хрыбет на паўднёвым захадзе Ірландыі (тэрыторыя графства Керы). Даўжыня хрыбта — каля 19 км.

Вышэйшы пункт — гара Карантуіл (1041 м), аднак у Мак-Гілікадыс Рыкс ёсць яшчэ некалькі прыкметных вяршыняў: Бінкераг (1010 м) і Каэр (1001 м). Схілы хрыбта складаюць пясчанікі, моцна парэзаныя падчас эразійных і гляцыяльных працэсаў. Тут частыя асыпкі і абвалы.

Сваю назву хрыбет атрымаў у XVIII стагоддзі ў гонар клана Мак-Гілікады, якому належала зямля ў гэтай частцы Ірландыі на працягу даволі доўгага часу.

Катэгорыя:Горы Ірландыі
Святар, які катаецца на каньках

**Пастар Роберт Уолкер катаецца на каньках на возеры ** (), таксама вядомая, як **Святар, які катаецца на каньках** () — карціна сэра Генры Рэберна, якая знаходдзіцца ў Нацыянальнай галерэі Шатландыі ў Эдынбургу. Яна была практычна невядомай да прыкладна 1949 года, але цяпер фактычна з'яўляецца адной з самых вядомых карцін Шатландыі. Яна лічыцца ўзорам , паколькі намалявана падчас аднаго з самых выдатных перыядаў у гісторыі краіны — .

## Апісанне карціны 
Атрымліваючы асалоду ад зімовага надвор'я, энергічны царкоўны пастар катаецца на каньках на замёрзлым возеры ў прыгарадзе Эдынбурга. Ён намаляваны ў бестурботнай, амаль тэатральнай позе. Традыцыйнае чорнае адзенне вымалёўваецца выразным сілуэтам на імглістым шэрым фоне. Падобны малюнак служыцеля царквы сведчыць не толькі пра пачуццё гумару мастака, але і пра яго даверныя адносіны з мадэллю.

## Пастар Роберт Уокер 
Святар, адлюстраваны на гэтай карціне — гэта пастар . Ён быў святаром , які нарадзіўся 30 красавіка 1755 года ў . У час дзяцінства Роберта яго бацька быў святаром у Царкве Шатландыі ў Ротэрдаме, таму малады Роберт амаль напэўна навучыўся катацца на замарожаных каналах Нідэрландаў. Ён атрымаў ліцэнзію  ў 1770 годзе ва ўзросце пятнаццаці гадоў. Ён ажаніўся з Джын Фрэйзер у 1778 годзе і меў пяцёра дзяцей. Ён стаў членам  у 1779 годзе і іх капеланам у 1798 годзе.

Ён быў святаром у царве , а таксама з'яўляўся членам , першага ў свеце . Члены клуба сустракаліся на возеры ], якое паказана на карціне, або на азёрах  і , калі яны належным чынам замярзалі.

## Спрэчнасць атрыбуцыі 
У сакавіку 2005 года куратар з  выказаў здагадку, што карціна належыць пэндзлю французскага мастака , а не сэра Генры Рэберна. Як толькі гэтая інфармацыя была даведзена да ведама Галерэі, пазнака на карціне была зменена наступным чынам: «Апошнія даследаванні паказваюць, што карціна была на самай справе намалявана … Анры П'ерам Данлу.» З гэтага часу, многія людзі абмяркоўвалі ідэю гэтага. Сцвярджалася, што Данлу быў у Эдынбургу на працягу 1790-х гадоў, як раз у той перыяд часу, калі быў створаны *Святар, які катаецца на каньках*. Як мяркуецца, палатно і маштаб карціны адпавядаюць французскаму мастаку, хоць прыхільнікі Рэберна і не згаджаюцца з такім пунктам гледжання.

Нягледзячы на невырашанае дасюль пытанне атрыбуцыі карціны, *Святар, які катаецца на каньках* быў адпраўлены ў Нью-Ёрк у 2005 годзе, для паказу ў  у , важнае шатландскае свята. Джэймс Халаўэй, дырэктар Нацыянальнай партрэтнай галерэі Шатландыі, сказаў выданню : «я маю ўнутранае адчуванне, што карціну намаляваў Рэберн». Газета паведаміла, што «зразумела, што сэр , генеральны дырэктар Нацыянальнай галерэі Шатландыі, цяпер прымае карціну як твор Рэберна».

## Літаратура 
* Lynne Gladstone-Millar. *The Skating Minister: The Story Behind the Painting*

## Спасылкі 
* If Skating Minister isn't Scottish, why send him to Tartan Week in New York? 
* Scottish art icon 'may be French' 

Катэгорыя:Карціны
Катэгорыя:Царква Шатландыі
Катэгорыя:Мастацтва Шатландыі
Катэгорыя:Нацыянальная галерэя Шатландыі
Катэгорыя:Карціны Генры Рэберна
Катэгорыя:Фігурнае катанне
ЭКЮ

**Еўрапейская грашовая адзінка**, **ЭКЮ** (, *ECU*) — складаная разліковая грашовая адзінка краін-удзельніц Ерапейскай супольнасці, уведзеная ў дзеянне 13 сакавіка 1979 года. 1 студзеня 1999 года на змену ЭКЮ прыйшла грашовая адзінка ЕС — еўра.

## Гісторыя 
Да ўвядзення ЭКЮ ў разліках выкарыстоўвалася Еўрапейская адзінка разліку, курс якой таксама быў роўны аднаму ЭКЮ. Мінімізацыя ваганняў курсаў нацыянальных валют і ЭКЮ забяспечвалася механізмам валютных курсаў ERM. ЭКЮ таксама выкарыстоўваўся ў некаторых міжнародных фінансавых трансакцыях.

## Абарачэнне 
ЭКЮ мела код XEU паводле ISO 4217. Існавала толькі ў безнаяўных разліках, манеты выпускаліся толькі ў некаторых краінах для прыватнага сектару.

Суадносіны ЭКЮ да валют іншых краін вызначаліся сыходзячы з таго, што ЭКЮ служыла абагульненым прадстаўніком кошыку валют краінаў ЕЭС.

1 студзеня 1999 ЭКЮ быў заменены на еўра ў суадносінах 1 € = 1 ₠. У адрозненне ад ЭКЮ еўра — сапраўдная валюта.

## Сімвал 
Сімвал валюты, ₠ (U+20A0), спалучае накладзеныя C і E, якія з'яўляюцца пачатковы літарамі фразы «Еўрапейская супольнасць» на шматлікіх еўрапейскіх мовах. Аднак гэты сімвал не атрымаў шырокага распаўсюджання, бо мог адлюстроўвацца толькі некаторымі тагачаснымі сістэмамі, таксама банкі пераважна (як і з усімі іншымі валютамі) ўжывалі код XEU паводле ISO.

## Курс, вызначаны паводле кошыка валют 
## Спасылкі 
* Звесткі з Еўрапейскага цэнтральнага банку па эканамічным і манетарным супрацоўніцтве

Катэгорыя:Эканоміка Еўрасаюза
Залатая була ў Рыміні

**Залатая була Рыміні** (26 сакавіка 1226) — дазвол, які імператар Свяшчэннай Рымскай імперыі Фрыдрых II выдаў Тэўтонскаму ордэну для свабоды дзеянняў у Прусіі, куды накіраваліся крыжовыя паходы нямецкіх рыцараў. Була падала аўтаномію (фактычна незалежнасць) рыцарам Ордэна, перадаўшы ім ва ўласнасць усе здзесненныя і патэнцыйныя заваяванні на землях прусаў. «Залатая була» імператара была падпісана ў італьянскім горадзе Рыміні і была змацавана залатой пячаткай, ад чаго і атрымала сваю назву.
[300px|thumb|Імператар Фрыдрых II. Мастак [Іаган Петэр Тэадор Янсен|І.-П. Тэадор Янсен ]]

## Гісторыя 
Залатая була была свайго роду гарантыяй далейшай свабоды дзеянняў ордэна ў Прыбалтыцы, дзе ўжо разгарнуў актыўныя дзеянні Лівонскі ордэн, з'яўляючыся своеасаблівай падстрахоўкай навучанаму горкім вопытам Тэўтонскаму ордэну. Ордэн аднойчы ўжо неасцярожна ўзмацніўся ў самым пачатку XIII стагоддзя ў венгерскім Сяміграддзі (Трансільванія), куды нямецкія рыцары былі запрошаны венгерскім каралём Андрашам II на пасяленне для абароны краіны ад набегаў полаўцаў і стрымлівання ўплыву праваслаўных валахаў. Але нямецкія рыцары хутка адкрылі свае сапраўдныя захопніцкія намеры, звярнуўшыся з просьбай аб прызнанні сваіх правоў да Папы Ганорыя III, які неадкладна абвясціў каланізаваныя Ордэнам тэрыторыі ўласнасцю Святога Прастола, які фактычна кантраляваўся Свяшчэннай Рымскай імперыяй. Венгерскі кароль не помніў сябе ад такой дзерзкасці і ў 1225 годзе ўсе рыцары Ордэны былі выгнаны з краіны з наступнай канфіскацыяй маёмасці.

Сітуацыя ва Усходняй Прусіі была больш спрыяльнай для дзеянняў ордэна. У адрозненне ад венграў, адносна малалікія прусы яшчэ не паспелі ўтварыць сваю нацыянальную дзяржаву, пражываючы на тэрыторыі нізкай шчыльнасці насельніцтва. Блізкасць Германіі, а таксама паспяховы прыклад дзейнасці Лівонскага ордэна на поўначы спрыялі рыцарам у гэтым рэгіёне Еўропы. Пасля выгнання з Венгрыі, Тэўтонскі Ордэн імкнуўся максімальна ўзаконіць сваю дзейнасць у рэгіёне, абапіраючыся на дапамогу і прызнанне Заходняй Прусіі. У Залатой Буле самым падрабязным чынам вызначаліся дэталі канстытуцыі будучай рыцарскай дзяржавы, якая пакуль ўяўляла сабой невялікі імперскі лен, паколькі большая частка прускіх земляў была яшчэ не заваявана.

Катэгорыя:Паўночныя крыжовыя паходы
Катэгорыя:Тэўтонскі ордэн
Катэгорыя:Рыміні
Катэгорыя:1226 год у Еўропе
Рыміні
Катэгорыя:XIII стагоддзе ў праве
Камунараўскі сельсавет

Назву **Камуна́раўскі сельсавет** маюць:

* Камунараўскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Буда-Кашалёўскага раёна Гомельскай вобласці
* Камунараўскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Любанскага раёна Мінскай вобласці
Навум Фроімавіч Цыпіс

**Навум Фроімавіч Цыпіс** (нар. , г. Казацін, Вінніцкая вобласць — , Брэмен, Германія) — беларускі пісьменнік.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў сям’і чыгуначніка. Скончыў у 1960 годзе Курскі педагагічны інстытут. Выкладаў у прафтэхвучылішчы (1961—1988), быў супрацоўнікам бюлетэня «За бяспеку руху» (1988-90). Быў сябрам Саюза беларускіх пісьменнікаў (1994) і Беларускага ПЭН-цэнтра. Пісаў на беларускай і рускай мовах.

## Творы 
Аўтар кніг «Приговор» (1976), «Где-то есть город» (1979), «Старые дороги» (1984) «Балканская рама» (1988), «Приближение» (2007).

## Публікацыі 
* Цыпіс Н. Палёт да зямлі [Пра творчасць пісьменніка-фантаста У.Шыціка] // Маладосць. Мінск. 1989. № 9. С. 168—173.

Катэгорыя:Члены Саюза беларускіх пісьменнікаў
Катэгорыя:Члены Беларускага ПЭН-цэнтра
Катэгорыя:Пісьменнікі Беларусі
Катэгорыя:Беларускамоўныя пісьменнікі
Катэгорыя:Рускамоўныя пісьменнікі
Камуна (Любанскі раён)

**Каму́на** (, ) — вёска ў Любанскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Камунараўскага сельсавета.

Перад Вялікай Айчыннай вайне ў вёсцы жыло 690 жыхароў у 210 дварах.

17 ліпеня 1941 года вёска Камуна была амаль поўнасцю спалена фашыстамі. З 210 дамоў засталіся толькі два, астатнія былі знішчаны, 2 чалавекі былі забіты.

## Цікавыя факты 
У 1933 годзе ў Камуну прыязджаў у творчую камандзіроўку Янка Купала. Убачанае ў вёсцы натхніла паэта на стварэнне паэмы пра камунараў «Над ракой Арэсай».

У вёсцы спрабуюць вярнуць амаль страчаны абрад Русалле.

У камуне дзейнічае Музей гісторыі меліярацыі, які з'яўляецца філіялам Любанскага дзяржаўнага музея народнай славы.
## Вядомыя асобы 
* Лідзія Сямёнаўна Савік (1936—2024) — беларуская літаратуразнаўца.
* Ірына Сямёнаўна Шыкунова (1940—2020) — беларуская оперная спявачка (лірычнае сапрана), педагог.

## Спасылкі 
* ВЁСКА КАМУНА
* Купалаўская Камуна над ракой Арэсай

Катэгорыя:Камунараўскі сельсавет (Любанскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Любанскага раёна
Залатая була

**Залата́я бу́ла**, **Хрысаву́л** (; ) — пячатка, якая змацоўвала дэкрэты заходнееўрапейскіх і візантыйскіх манархаў у Сярэднявеччы і эпоху Рэнесансу. Першапачаткова стала ўжывацца ў Візантыі, дзе таксама азначае тып візантыйскіх імператарскіх грамат, у якую Імператар уласнаручна пурпурнымі чарніламі ўпісваў некалькі словаў, ставіў подпіс і дату. Хрысавул змацоўваліся пячаткай (часам залатой) на шаўковым шнуры.

У форме Хрысавул публікаваліся законы, міждзяржаўныя дагаворы, найважнейшыя даравальныя граматы.

Найбольш вядомыя Залатыя булы:
* Залатая була 1136 года Папы Інакенція II
* Залатая була 1212 года (Залатая сіцылійская була) імператара Фрыдрыха II
* Залатая була 1213 года імператара Фрыдрыха II
* Залатая була 1214 года імператара Фрыдрыха II
* Залатая була 1222 года венгерскага караля Эндрэ (Андрэя) II
* Залатая була 1226 года (у Рыміні) імператара Фрыдрыха II
* Залатая була 1242 года венгерскага караля Белы IV
* Залатая була 1267 года венгерскага караля Белы IV
* Залатая була 1348 года караля Багеміі Карла I (які пазней стаў імператарам Карлам IV)
* Залатая була 1356 года імператара Карла IV Люксембургскага
* Залатая була 1702 года імператара Леапольда I

Катэгорыя:Свяшчэнная Рымская імперыя
Катэгорыя:Візантыя
Катэгорыя:Юрыдычныя дакументы
*
Этыленімін

**Этыленімі́н, азірыдзін**, C2H5N — арганічнае злучэнне, другасны цыклічны амін.

## Уласцівасці 
Бясколерная вадкасць з пахам аміяку. Малекулярная маса 43,01. Тэмпература плаўлення -74 °С, тэмпература кіпення 57 °С, шчыльнасць 0,832. Выклікае цяжкія атручванні.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Артыкул на сайце ХиМиК.ру 
* 
* 

Катэгорыя:Аміны
Мадонна з безбародым Іосіфам

**Мадонна з безбародым Іосіфам** ( — Святое Сямейства з безбародым Іосіфам) — адзін з двух твораў Рафаэля, якія засталіся ў Расіі пасля  1930-х гадоў.

## Гісторыя 
Карціна трапіла ў Эрмітаж у XVIII стагоддзі разам са зборам П'ера , які набыў яе ў  з вялікай зніжкай, выкліканай тым, што палатно было ў рэстаўрацыйных мэтах перапісана няўмелым мастаком. Наступны перавод на палатно і няўдалыя спробы рэстаўрацыі не лепшым чынам адбіліся на стане твора. Знаўцы XIX — пачатку XX стагоддзя выказвалі сумневы ў яго сапраўднасці, з-за чаго савецкаму ўраду ў 1930-я гады і не ўдалося знайсці на яго замежнага пакупніка.

## Апісанне 
Немаўля Хрыстос намаляваны сядзячым у складанай, рухомай позе на ўлонні Марыі. Справа ад яе стаіць, абапёршыся на посах, пажылы мужчына з сівымі валасамі; яго погляд скіраваны на немаўля. Мастацтвазнаўцы па традыцыі бачаць у старым Іосіфа, якога было прынята адлюстроўваць пагружаным у глыбокую задуменнасць з нагоды лёсу сына, які адкрыўся яму. Гэта вельмі рэдкі малюнак Іосіфа без барады, адсюль назва карціны — «Мадонна з безбародым Іосіфам».

Інтэр'ер, за якім праз арачны праём бачны фрагмент пейзажу, разам з шэрагам іншых дэталяў (выраз твару немаўля, яго пастава, прычоска Марыі) паказвае на ўплыў Леанарда да Вінчы. Гэта дазваляе адносіць стварэнне твора да ранняга перыяду працы Рафаэля ў Фларэнцыі. Існуе здагадка, што эрмітажнае «Святое сямейства» — адна з некалькіх «мадоннаў», якія па сведчанні Вазары, напісаных Рафаэлем для  падчас кароткіх выездаў у свой родны Урбіна.

## Літаратура 
* Pierluigi De Vecchi. *Raffaello*. Rizzoli, Milano 1975.
* Paolo Franzese. *Raffaello*. Mondadori Arte, Milano 2008.

Мадонна з безбародым Іосіфам
Катэгорыя:Карціны 1506 года
Катэгорыя:Карціны са збораў Дзяржаўнага Эрмітажа
Катэгорыя:Карціны паводле сюжэтаў Новага Запавету
Катэгорыя:Ісус Хрыстос у жывапісе
Істотна асаблівы пункт

**Істотна асаблівым пунктам** называецца ізаляваны асаблівы пункт z_{0} функцыі f(z), галаморфнай у некаторым праколатым наваколлі гэтага пункта, такі што граніца
:  \lim_{z \to {z_0}}f(z)
не існуе.

## Крытэрый істотна асаблівага пункта 
Пункт z_{0} з'яўляецца істотна асаблівым пунктам функцыі f(z) тады і толькі тады, калі ў раскладанні функцыі f(z) у рад Ларана ў праколатым наваколлі пункта z_{0} галоўная частка змяшчае бясконцую колькасць ненулявых членаў, гэта значыць, у раскладанні
: f(z) = \sum_{k=-\infty}^{\infty} {f_k}(z-z_0)^k
ёсць бесканечна многа ненулявых каэфіцыентаў f_k \ne 0 пры адмоўных ступенях k.

## Тэарэма Сахоцкага — Веерштраса 
Якім бы ні быў камплексны лік , для любога \varepsilon>0 у любым наваколлі істотна асаблівага пункта z_{0} знойдзецца пункт z такі, што |f(z)-B| .

## Літаратура 
* Маркушевич А. И., Теория. аналитических функций, 2 изд., т. 1—2, М., 1967—1968.
* Бицадзе А. В. Основы теории аналитических функций комплексного переменного — М., Наука, 1969.
* Шабат Б. В., Введение в комплексный анализ — М., Наука, 1969.

Катэгорыя:Камплексны аналіз
Камуна

**Камуна**:

## Адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка 
* Камуна (адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка) — тып адміністрацыйна-тэрытарыяльнай адзінкі ў шэрагу краін:
** Камуна, Бельгія
** Камуна, Італія
** Камуна, Францыя

## Соцыум 
* Камуна — форма сумеснага жыцця людзей, заснаваная на абагуленай маёмасці і працы ўсіх яе членаў.

## Тапонім 
### Беларусь 
* Магілёўская вобласць:
** Камуна — вёска ў Дрыбінскім раёне
** Камуна — былая вёска ў Хоцімскім раёне, з 1977 года ў мяжы гарадскога пасёлка Хоцімск
* Мінская вобласць:
** Камуна — вёска ў Лагойскім раёне
** Камуна — вёска ў Любанскім раёне
### Расія 
* Камуна (Суземскі раён)
Канзас Сіці Каўбойз

**Канзас Сіці Каўбойз** () - каманда, якая з 1924 па 1926 год выступала ў Нацыянальнай футбольнай лізе. Базіравалася у горадзе Канзас-Сіці, Місуры. Лерой Эндрус выступаў у якасці граючага трэнера каманды.

## Назва 
* **Канзас Сіці Блюз** - (1924)
* **Канзас Сіці Каўбойз** - (1925–26)

## Гісторыя выступлення 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Неіснуючыя каманды НФЛ
Катэгорыя:Місуры (штат)
НФЛ у сезоне 1927

**Cезон 1927** году стаў восьмым рэгулярным сезонам Нацыянальнай футбольнай лігі (NFL). Сезон распачаўся 19 верасня і завяршыўся 19 снежня 1927 году перамогай New York Giants. Перад пачаткам сезону , ліга прыняла рашэнне аб ліквідацыі каманд у якіх былі фінансавыя цяжкасці. Таму да старту сезона падыйшлі 12 каманд замест мінулагодніх 22.

## Турнірная табліца
***М** = Месца, ***В** = Выйгрыш, **П** = Паражэнне, **Н** = Нічыя, **%** = Адсотак перамог, **АН** = Ачкі набраныя, **АП** = Ачкі прапушчаныя*

***Заўвага**: Да 1972 года, нічыі ў турнірных табліцах не ўлічваліся.''

1927
Катэгорыя:1927 год у спорце
НФЛ у сезоне 1928

**Cезон 1928** году стаў дзевятым рэгулярным сезонам Нацыянальнай футбольнай лігі (NFL). Сезон распачаўся 23 верасня і завяршыўся 16 снежня 1928 году перамогай "Providence Steam Roller". У гэтым сезоне ліга зноў паменшала, ужо да 10 каманд. "Cleveland Bulldogs", "Duluth Eskimos" і "Buffalo Bisons" пакінулі лігу, узамен далучылася толькі адна - "Detroit Wolverines".

## Турнірная табліца
***М** = Месца, ***В** = Выйгрыш, **П** = Паражэнне, **Н** = Нічыя, **%** = Адсотак перамог, **АН** = Ачкі набраныя, **АП** = Ачкі прапушчаныя*

***Заўвага**: Да 1972 года, нічыі ў турнірных табліцах не ўлічваліся.''

1928
Катэгорыя:1928 год у спорце
НФЛ у сезоне 1929

**Cезон 1929** году стаў дзясятым рэгулярным сезонам Нацыянальнай футбольнай лігі (NFL). Сезон распачаўся 22 верасня і завяршыўся 15 снежня 1929 года перамогай «Green Bay Packers».

У гэтым сезоне ліга павялічылася да 12 каманд. «New York Yankees» і «Detroit Wolverines» пакінулі лігу, між тым далучыліся да лігі «Staten Island Stapletons», «Orange Tornadoes», «Minneapolis Red Jackets» і «Buffalo Bisons». «Pottsville Maroons» былі перайменаваны ў «Boston Bulldogs».

## Турнірная табліца 
**М** = Месца, **В** = Выйгрыш, **П** = Паражэнне, **Н** = Нічыя, **%** = Адсотак перамог, **АН** = Ачкі набраныя, **АП** = Ачкі прапушчаныя*

***Заўвага**: Да 1972 года нічыі ў турнірных табліцах не ўлічваліся.''

## Спасылкі 
* Гісторыя НФЛ, 1921—1930 
* Дэталі сезона 1929

1929
Катэгорыя:1929 год у спорце
Этылхларыд

**Этылхлары́д, хлорэтан, хлорысты этыл**, CHCl — арганічнае злучэнне, хлорвытворнае этану. 

## Уласцівасці 
Бясколерны гаручы газ. Малекулярная маса 64,51 а. а. м. Тэмпература плаўлення -138,7 °С, тэмпература кіпення 12,27 °С. Шчыльнасць 0,9028 г/см³ (пры тэмпературы 15 °C). З вадой утварае азеатропную сумесь. Добра раствараецца ў арганічных растваральніках.

## Атрыманне 
Этылхларыд атрымліваюць гідрахлараваннем этылену, узаемадзеяннем этылавага спірту з салянай кіслатой і хлараваннем этану.

## Выкарыстанне 
Этылхларыд выкарыстоўваецца ў вытворчасці этылцэлюлозы і крэмнійарганічных злучэнняў, у якасці растваральніка тлушчаў, масел, прыродных смол. Таксама выкарыстоўваецца ў медыцыне ў якасці сродку вонкавага наркозу пад назвай *хлорэтыл*.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Артыкул на сайце ХиМиК.ру 
* Артыкул на сайце ХиМиК.ру 
* 
* 

Катэгорыя:Хлорарганічныя злучэнні
Катэгорыя:Нейратропныя сродкі
Катэгорыя:Анестэзіялогія
Эдуард Спаш

**Эдуард Спаш** (, 26 лістапада 1801 — 18 мая 1879) — французскі батанік.

## Біяграфія 
Эдуард Спаш нарадзіўся ў Страсбуры 26 лістапада 1801 года.

Ён паехаў у Парыж у 1824 годзе, дзе вывучыў батаніку з такімі людзьмі, як Рэнэ Дэфантэн (1750—1833) і Антуан Ларан дэ Жусьё (1748—1836). Эдуард Спаш стаў сакратаром Шарля-Франсуа Брусо дэ Мірбеля (1776—1854). Калі Шарль-Франсуа Брусо дэ Мірбель стаў прафесарам Нацыянальнага музея прыродазнаўчай гісторыі, ён перайшоў разам з ім і застаўся ў музеі да канца сваёй кар'еры.

Эдуард Спаш памёр 18 мая 1879 года.

## Навуковая дзейнасць 
Эдуард Спаш спецыялізаваўся на папарацепадобных і на насенных раслінах. Ён апублікаваў мноства манаграфій.

## Навуковыя працы 
* *Histoire naturelle des végetaux: Phanérogrames* (14 Bände und ein Atlas), 1834—1847.
* *Illustrationes plantarum orientalium* (zusammen mit Hippolyte François Comte de Jaubert), 1842—1857.

Катэгорыя:Батанікі Францыі
Катэгорыя:Батанікі XIX стагоддзя
Антанела да Месіна

. Дрэздэн]]
**Антане́ла да Месі́на** ( каля /1431 — ) — італьянскі мастак, бачны прадстаўнік паўднёвай італьянскай школы жывапісу эпохі ранняга Адраджэння.

Настаўнік , празванага «Месінскім Рафаэлем».

## Біяграфія 
Антанела нарадзіўся ў горадзе Месіна у Сіцыліі паміж 1429 і 1431 г. Пачатковае навучанне праходзіў у правінцыйнай школе, далёкай ад мастацкіх цэнтраў Італіі, дзе галоўнымі арыенцірамі з'яўляліся майстры Паўднёвай Францыі, Каталоніі і Нідэрландаў. Каля 1450 г. пераехаў у Неапаль. У пачатку 1450-х вучыўся ў  — жывапісца, звязанага з нідэрландскай традыцыяй. У 1475—1476 гг. да Месіна наведаў Венецыю, дзе атрымліваў і выконваў заказы, пасябраваў з мастакамі, асабліва з Джавані Беліні, які ў вядомай меры пераняў жывапісную тэхніку да Месіна.

Сталая творчасць Антанела да Месіна ўяўляе сабой сплаў італьянскіх і нідэрландскіх элементаў. Ён адным з першых у Італіі стаў працаваць у тэхніцы чыстага алейнага жывапісу, шмат у чым запазычыўшы яе ў Ван Эйка.

Стыль мастака характарызуецца высокім узроўнем тэхнічнай віртуознасці, дбайнай прапрацоўкай дэталяў і цікавасцю да манументалізму формаў і глыбіні фону, уласцівых італьянскай школе.

На карціне «Мёртвы Хрыстос, якога падтрымліваюць анёлы» фігуры выразна вымалёўваюцца на азораным светлым фоне, дзе цьмяна адрозніваецца Месіна, родны горад мастака. Іканаграфія і эмацыйная трактоўка тэмы звязаныя з творчасцю Джавані Беліні.

Напісаныя ім у Венецыі карціны належаць да ліку лепшых. «Укрыжаванні» (1475, Антверпен) кажа пра нідэрландскую вывучку мастака.

У 1470-я значнае месца ў творчасці сталі займаць партрэты («Юнак», каля 1470; «Аўтапартрэт», каля 1473; «Мужчынскі партрэт», 1475 і іншыя), адзначаныя рысамі нідэрландскага мастацтва: цёмны нейтральны фон, дакладная перадача мімікі мадэлі. Яго партрэтнае мастацтва пакінула глыбокі след у венецыянскім жывапісе канца XV ст. — Пачатку XVI ст.

Памёр у Месіна ў 1479 годзе.

Файл:Antonello_da_Messina_028.jpg|. 1475. Нацыянальная Галерэя. Лондан
Файл:Antonello da Messina - Virgin Annunciate - Galleria Regionale della Sicilia, Palermo.jpg|. Каля 1476 г. Нацыянальны музей. Палерма
Файл:Antonello da Messina 027.jpg|. 1475. . Антверпен
Image:Antonello_da_Messina_036.jpg|. 1473. Старая пінакатэка. Мюнхен

## Спасылкі 
* 
* Мессина в Артциклопедии
* Antonello da Messina in the «History of Art» 
* Antonello da Messina — Biography and Works at WGA.HU
* Галерея Художников Мира — Антонелло да Мессина Биографии

Катэгорыя:Мастакі Італіі
Катэгорыя:Мастакі-партрэтысты Рэнесансу
Катэгорыя:Мастакі Адраджэння
Весель Марэ

**Весель Марэ** (.

## Літаратура 
* Brummitt, RK; CE Powell. 1992. *Authors of Plant Names*. Real Jardín Botánico de Kew. ISBN 1-84246-085-4.

Катэгорыя:Постаці паўднёваафрыканскай батанікі
Катэгорыя:Батанікі Вялікабрытаніі