Бібліятэка герцага Аўгуста

**Бібліятэка герцага Аўгуста** () — гістарычная бібліятэка ў нямецкім горадзе Вольфенбютэль (зямля Ніжняя Саксонія, Германія). Першапачаткова — збор кніг асвечанага герцага Аўгуста Браўншвайг-Вольфенбютэльскага, які стаў публічным пасля яго смерці ў 1666 годзе.
thumb|left|150px|Заснавальнік бібліятэкі
Герцаг Аўгуст быў заўзятым бібліяфілам. Ён збіраў кнігі з дзяцінства; яго агенты ездзілі па Еўропе, адусюль прывозячы кнігі і рукапісы. Свае бібліятэчныя багацці ён размяшчаў у прыстасаваным для гэтых мэт будынку былой стайні, якая размяшчалася непадалёк ад Вольфенбютэльскага замка. Пры ім пачалося складанне каталога, і з  яго старонак (шэсць фаліянтаў) ён уласнаручна запоўніў больш за палову. Гадзіны, праведзеныя ім за чытаннем кніг, забываючы пра ежу і сон, ён лічыў лепшымі ў сваім жыцці. За час свайго жыцця ён сабраў такую колькасць кніг, якая стала называцца «восьмым цудам свету». Многія навукоўцы Еўропы імкнуліся папрацаваць у гэтай бібліятэцы. Калі герцаг сканаў, у вольфенбютэльскім зборы Bibliotheka Augusta налічвалася  адзінак захоўвання.

Пры сыне герцага Аўгуста — Антоне Ульрыху захавальнікам бібліятэкі быў запрошаны Готфрыд Вільгельм Лейбніц (1690—1716), а яе фонды істотна ўзбагаціліся. Непадалёк ад замка захаваўся дом іншага куратара бібліятэкі — Г. Э. Лесінга.

[thumb|right|200px|Будынак чытальнай залы — пераабсталяваны [цэйхгаўз]]
Будынак, дзе размяшчаецца бібліятэка, быў узведзены ў 1887 годзе на месцы ратонды 1705—1710 гадоў, у праектаванні якой браў удзел Лейбніц.

У пачатку XXI стагоддзя ў фондах бібліятэкі налічваецца каля мільёна найменняў кніг, у тым ліку  рукапісаў за час ад антычнасці да Сярэднявечча,  кніг эпохі пачатку кнігадрукавання, і тысячы марскіх і сухапутных карт.

У спецыяльным памяшканні захоўваецца збор глобусаў зямлі і неба. Калекцыя партрэтаў налічвае  асобнікаў (астатнія мастацкія скарбы Вельфаў захоўваюцца ў Музеі герцага Антона Ульрыха ў Браўншвайгу).

## Найбольш каштоўныя рукапісы і кнігі 
* Кліменціны (II ці III стагоддзе) — хрысціянскі грэчаскі раман, выключна рэдкі помнік апокрыфічнай літаратуры ранняга хрысціянства
* Вольфенбютэльскі кодэкс (VI стагоддзе) — рэдкі ўзор рукапісу Гоцкай Бібліі
* Вольфенбютэльскі кодэкс A (4 евангеллі; VI стагоддзе)
* Вольфенбютэльскі кодэкс B (евангеллі паводле Лукі і Яна; V стагоддзе)
* Капітулярый пра маёнткі (каля 800 года) — інструкцыя Карла Вялікага па кіраванні каралеўскімі маёнткамі
* Вольфенбютэльскія аналы (пачатак IX стагоддзя)
* Cod. Guelf. 334 Gud. lat. (каля 1100 г.) — ілюмінаваны рукапіс, які змяшчае ўсе працы Гвіда Арэцінскага
* Евангелле Генрыха Льва (XII стагоддзе)
* Саксонскае зярцала (1221—1225 гады) — найстарэйшы прававы зборнік Германіі, складзены суддзёй (шэфенам) Эйке фон Рэпкавым
* Вялікая кніга арганума (XIII стагоддзе) — два нотныя рукапісы, якія змяшчаюць рэпертуар парыжскай школы Нотр-Дам (найстаражытны слой — другая палова XII ст.)
* 9 кніг з Бібліятэкі Корвіна

## Літаратура 
* Izabella Gavin, Dieter Schulze. *Brunschwig und Umgebung*. Bremen: Edition Temmen, 2002. ISBN 3-86108-491-0

## Спасылкі 
* 
* Афіцыйны сайт


Катэгорыя:З’явіліся ў 1572 годзе
Катэгорыя:Вольфенбютэль
Катэгорыя:1572 год у Еўропе
Катэгорыя:Бібліятэкі Германіі
Катэгорыя:XVI стагоддзе ў Германіі