open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Мэжарэ

**Мэжарэ** () — населены пункт у Крустпілскім краі Латвіі. Адміністрацыйны цэнтр Мэжарскай воласці. Знаходзіцца каля аўтадарогі E 22 (A12). За 26 км ад горада Екабпілса.

## Насельніцтва 
## Інфраструктура 
Вваласная адміністрацыя, пачатковая школа, дом культуры, паштовае аддзяленне, фельчарскі і акушэрскі пункт, крама.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Латвіі
Мэжвалдэ

**Мэжвалдэ** () — населены пункт у Кулдыгскім краі Латвіі. Адміністрацыйны цэнтр Румбскай воласці. Знаходзіцца каля паўночна-ўсходняй ускраіны горада Кулдыга на аўтадарозе P120 (Талсі — Стэндэ — Кулдыга). Побач працякае рака Рыежупэ.

## Насельніцтва 
## Інфраструктура 
Валасная адміністрацыя, бібліятэка, крама, лясгас.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Латвіі
Мэжвіды (Карсаўскі край)

**Мэжвіды** () — населены пункт у Карсаўскім краі Латвіі. Адміністрацыйны цэнтр Мэжвідскай воласці. Побач з вёскай праходзіць еўрапейскі маршрут E 262. За 49 км ад горада Лудза.

## Насельніцтва 
## Інфраструктура 
Валасная адміністрацыя, пачатковая школа, народны дом, бібліятэка, чыгуначная станцыя на лініі Карсава — Рэзэкнэ I.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Латвіі
Плейнс (Джорджыя)

**Плейнс** () — горад у штаце Джорджыя, ЗША, размешчаны ў акрузе Самтэр. Плэйнс вядомы як родны горад 39-га прэзідэнта Злучаных Штатаў Амерыкі (1977—1981), лаўрэата Нобелеўскай прэміі міру 2002 года Джымі Картэра.
## Насельніцтва 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Гарады Джорджыі
Міервалдзіс Озаліньш

**Міервалдзіс Озаліньш** (; ,  — , там жа) — латвійскі акцёр. Заслужаны артыст Латвійскай ССР (1990).

## Біяграфія 
Вырас у сям’і дворніка і дзіцячай краўчыхі. Вучыўся ў Рыжскай народнай кансерваторыі (1937—1941) і ў студыі Латвійскага драматычнага ансамбля (1940—1942). Дэбютаваў на сцэне ў ролі доктара ў спектаклі Латвійскага драматычнага ансамбля паводле п’есы Генрыка Ібсена «Бранд».

У 1944—1991 гг. (з перапынкам у 1951—1956 гг.) граў у Дзяржаўным мастацкім тэатры Латвійскай ССР (Тэатр «Дайлес»). У познія гады выступаў таксама як рэжысёр — паставіўшы, у прыватнасці, важную п’есу Бруна Саўліціса «Сакавіцкія іды» (1983). Вёў шэраг перадач для дзяцей на радыё і тэлебачанні. Выкладаў акцёрскае майстэрства і мастацтва грыму ў акцёрскай студыі тэатра, а таксама ў Рыжскім харэаграфічным вучылішчы і іншых навучальных установах. У апошні раз з’явіўся на сцэне ў снежні 1997 года ў юбілейны вечар Харыя Ліепіньша, імправізаваўшы разам з юбілярам мініяцюру А. П. Чэхава.

У 1951 г. быў арыштаваны і асуджаны на 10 год лагераў па справе так званай Французскай групы. Адбываў тэрмін у Інце і Варкуце, граў на скрыпцы і выступаў з лялечнымі спектаклямі ў лагернай самадзейнасці. У 1956 г. амніставаны, па вяртанні ў Латвію паставіў некалькі спектакляў у Рыжскім тэатры лялек.

Быў жанаты з перакладчыцай Маяй Сілмалэ. Іх дачка Хелья выйшла замуж за паэта Юрыса Кунаса.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Акцёры Латвіі
Марынькалнс

**Марынькалнс** () — населены пункт у Алукснэнскім краі Латвіі. Адміністрацыйны цэнтр Зіемэрскай воласці. Размешчаны на скрыжаванні дарог V383 і V384. За 9 км ад горада Алукснэ.

## Насельніцтва 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Латвіі
Самтэр (акруга, Джорджыя)

**Самтэр** () — акруга штата Джорджыя, ЗША. Адміністрацыйны цэнтр акругі — горад Амерыкус. Заснавана ў 1831 годзе. Плошча — 1256,1 км².

## Насельніцтва 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Акругі Джорджыі
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1831 годзе
Лестэр Мэдакс

**Лестэр Гарфілд Мэдакс** ( — ) — амерыканскі палітык.

Мэдакс нарадзіўся ў Атланце, штат Джорджыя. Адукацыю атрымаў на завочных курсах. Па прафесіі ён быў рэстаратарам, а ў родным горадзе валодаў рэстаранам «Пікрык».

Быў актывістам Дэмакратычнай партыі, яе правага кансерватыўнага крыла, якое імкнулася захаваць расавую сегрэгацыю. Спачатку ён займаў пасаду мэра Атланты на працягу двух тэрмінаў.

У 1966 годзе ён балатаваўся ў губернатары Джорджыі, перамогшы сенатара штата Джымі Картэра на партыйных праймерыз. Мэдакс выйграў выбары і займаў пасаду губернатара з 1967 па 1971 год. У той час ён выступаў за сегрэгацыю, хоць і не быў экстрэмістам, як Джордж Уолес.

На першасных выбарах 1971 года Картэр быў вылучаны, але Мэдакс пазней быў абраны віцэ-губернатарам.
## Крыніцы
Сігэру Ісіба

**Сігэру Ісіба** (; ) — японскі палітычны дзеяч, старшыня Ліберальна-дэмакратычнай партыі (ЛДП) з 27 верасня 2024 года і прэм’ер-міністр Японіі з 1 кастрычніка 2024 года. Да 2011 года ўваходзіў у Хэйсэй-Кэнкюкай — партыйную фракцыю ЛДПР, якую ўзначальвае Фукусіра Нукага. Займаў пасады міністра абароны і міністра сельскай гаспадаркі. У 2012—2014 гадах займаў пасаду генеральнага сакратара ЛДП.На выбарах новага старшыні ЛДП у 2024 годзе перамог у другім туры Санаэ Такаіці як больш умераны кандыдат.

## Біяграфія 
### Раннія гады 
Сігэру Ісіба нарадзіўся 4 лютага 1957 года ў прэфектуры Таторы ў рэгіёне Цюгоку, недалёка ад правінцыі Ціеду — у 5 км ад цэнтра Токіа, губернатарам якой у 1958 годзе стаў яго бацька Дзіра Ісіба, да гэтага займаў розныя дзяржаўныя пасады. Яго маці была настаўніцай і ўнучкай хрысціянскага міністра Мічытама Канаморы. Сігэру Ісіба вырас і вучыўся ў школе ў прэфектуры Таторы. Пасля заканчэння сярэдняй школы пры Універсітэце Таторы ён пераехаў у старэйшую школу Кэё, а затым вывучаў права ва Універсітэце Кэё ў Токіа. Па заканчэнні вучобы ва ўніверсітэце ў 1979 годзе пачаў працаваць у банку Mitsui.

Трагедыя сына Ісібы — бацька Сігэру Ісібы памёр у 1981 годзе, заспела сына ў 24 гады. Былы прэм’ер-міністр Какуэй Танака, які быў сябрам бацькі, быў старшынёй пахавальнага камітэта. Танака заклікаў Ісібу стаць палітыкам, каб працягнуць справу бацькі.

### Палітычная кар’ера 
З 2002 па 2004 год узначальваў упраўленне нацыянальнай абароны. На гэтай пасадзе перад візітам міністра абароны РФ Сяргея Іванова дзве ночы не спаў, каб паспець сабраць пластыкавую мадэль авіяноснага крэйсера «Адмірал Кузняцоў».

З 26 верасня 2007 па 1 жніўня 2008 года Ісіба займаў пасаду міністра абароны ва ўрадзе, узначаленым Ясуа Фукудай. Ісіба стаў другім пасля Набутакі Матымуры членам кабінета Фукуды, які заявіў, што верыць у існаванне НЛА.

У 2008 годзе Ісіба балатаваўся на пасаду прэзідэнта ЛДП, але прайграў Таро Асо. 24 верасня 2008 года Ісіба быў прызначаны міністрам сельскай гаспадаркі.

У 2012 годзе Ісіба паўторна балатаваўся на пасаду прэзідэнта ЛДП, але зноў прайграў. 27 верасня 2012 года ён быў прызначаны генеральным сакратаром ЛДП.

У лістападзе 2013 года Ісіба заявіў, што пратэсты супраць праекта закона аб дзяржаўнай таямніцы, з’яўляюцца «актамі тэрарызму».

### Прэм’ер-міністр Японіі 
У жніўні 2024 пада прэм’ер-міністр Фуміа Кісіда паведаміў, што вырашыў не вылучацца на другі тэрмін на выбарах кіраўніка ЛДП у верасні. Перад гэтым ЛДП сутыкнулася са скандалам у сувязі з махінацыямі яе функцыянераў з партыйнымі сродкамі. На выбарах кіраўніка партыі 27 верасня 2024 года перамог Ісіба. 1 кастрычніка 2024 года парламент Японіі абраў яго прэм’ер-міністрам.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Міністры абароны Японіі
Катэгорыя:Прэм’ер-міністры Японіі
Катэгорыя:Члены Ліберальна-дэмакратычнай партыі (Японія)
Брыгадратха

**Брыгадратха** (, таксама вядомы як *Махаратха*)  — заснавальнік дынастыі Брыхадратха, самай ранняй кіруючай дынастыі Магадхі. Паводле «Махабхараты» і «Пуранаў», ён быў старэйшым з пяці сыноў Васу, курыйскага цара Чэдзі, і царыцы Гірыкі. Імя Брыхадратхі сустракаецца ў Рыгведзе (I.36.18, X.49.6). У яго была дачка, прынцэса Шашырэха.

## Зноскі 
Катэгорыя:Кіраўнікі Індыі
Катэгорыя:Постаці Старажытнай Індыі
Мэжгалэ

**Мэжгалэ** () — населены пункт у Екабпілскім краі Латвіі. Адміністрацыйны цэнтр Лэйманскай воласці. За 33 км ад горада Екабпілс.

## Насельніцтва 
## Інфраструктура 
Валасная адміністрацыя, дом культуры, бібліятэка, паштовае аддзяленне, магазін.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Латвіі
Мэньгэлэ

**Мэньгэлэ** () — населены пункт у Огрскім краі Латвіі. Адміністрацыйны цэнтр Мэньгэльскай воласці. Знаходзіцца на левым беразе ракі Огрэ. За 75 км ад горада Огрэ.

## Насельніцтва 
## Інфраструктура 
Валасная адміністрацыя, пачатковая школа, дзіцячы сад, народны дом, бібліятэка, паштовае аддзяленне, крама.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Латвіі
Сагадэва

**Сагадэва** () — уладар Магадхі з дынастыі Брыгадратга. Магабхарата прадстаўляе яго як сына Джарасандхі, які заняў трон пасля таго, як яго бацька быў забіты. Паводле Пуран, ён загінуў падчас бітвы на Курукшэтры.

## Зноскі 
Катэгорыя:Кіраўнікі Індыі
Катэгорыя:Постаці Старажытнай Індыі
Джарасандха

**Джарасандха** () — герой старажытнаіндыйскага эпасу «Магабхарата» і Пурана, вялікі і магутны валадар Магадхі, сын ведыйскага цара Брыгадратхы. Звычайна разглядаецца як адмоўны герой, у асноўным з-за яго варожасці з кланам Ядава. 

## Жыццяпіс 
Бацька Джарасандхі, Брыгадратха, быў кіраўніком Магадхі. Ён быў жанаты на дзвюх прынцэсах-блізнятах Кашы. 

Брыгадратха доўга не мог мець дзяцей, таму адправіўся ў лес, дзе служыў святому мудрацу Чандакаушыку. Рышы даў яму асвячоны плод для яго жонкі, пасля чаго яна павінна была зацяжарыць. Брыгадратха разрэзаў плод напалову, і жонкі нарадзілі палову дзіцяці. Ракшаса Джара злучыў дзве паловы цела, і на свет з’явілася дзіця, якое стала гучна плакаць. Дэманка вярнула дзіця цару Брыхадратху, і бацька назваў яго Джарасандха. 

Рышы прадказаў, што Джарасандха будзе моцным і магутным і праславіцца як вялікі адданы Шыве.

Джарасандха вырас, пашырыў імперыю і стаў магутным кіраўніком. Ён перамог многіх каралёў і быў каранаваны імператарам Магадхі. Джарасандха выдаў сваіх дачок за прынца Матхуры Камсу і дапамог яму здзейсніць дзяржаўны пераварот. Пасля таго, як Камс быў забіты Крышнай, Джарасандха пакляўся забіць яго і атакаваў Матхуру 18 разоў. Крышна пераканаў Уграсену і Васудэву заснаваць новае каралеўства ў Дварацы. 

Джарасандха быў самым магутным каралём свайго часу і трымаў у палоне многіх кіраўнікоў. Крышна, Бхіма і Арджуна накіраваліся ў сталіцу Джарасандхі з намерам забіць яго. Бхіма змагаўся з Джарасандхам 13 дзён і начэй і забіў яго голымі рукамі. Пасля смерці Джарасандхі 86 каралёў атрымалі свабоду і сталі васаламі Юдхіштгіры. Сын Джарасандхі Сагадэва быў прызначаны кіраўніком Магадхі.

## Зноскі 
* Gibbs, Laura. Jarasandha  Modern Languages MLLL-4993. Indian Epics
* Dowson, John (1820—1881). *A classical dictionary of Hindu mythology and religion, geography, history, and literature.* London: Trübner, 1879 [Reprint, London: Routledge, 1979]. ISBN 0-415-24521-4

Катэгорыя:Кіраўнікі Індыі
Катэгорыя:Постаці Старажытнай Індыі
Аляксандр Уладзіміравіч Паладзін

**Аляксандр Уладзіміравіч Паладзін** (,  — ) — савецкі біяхімік, заснавальнік украінскай навуковай школы біяхімікаў. Акадэмік АН БССР (1933), АН УССР (1929), АН СССР (1942), АМН СССР (1944), доктар біялагічных навук (1926), прафесар (1922). Замежны член Польскай акадэміі навук (1950), ганаровы акадэмік Венгерскай акадэміі навук (1953), Балгарскай АН (1956), Румынскай АН (1957). Герой Сацыялістычнай Працы (1955). Заслужаны дзеяч навукі УССР (1935).

## Біяграфія 
Скончыў Імператарскі Санкт-Пецярбургскі ўніверсітэт (1909). З 1909 выкладаў у ВНУ Санкт-Пецярбурга. У 1916—1923 — прафесар Харкаўскага інстытута сельскай гаспадаркі і лесаводства, адначасова ў 1921—1931 — прафесар, загадчык кафедры Харкаўскага медыцынскага інстытута. У 1925—1970 — дырэктар Украінскага біяхімічнага інстытута (з 1931 — Інстытут біяхіміі АН УССР), адначасова ў 1934—1954 — прафесар, загадчык кафедры Кіеўскага дзяржаўнага ўніверсітэта. З 1934 — неадменны сакратар Прэзідыўма, з 1939 — першы віцэ-прэзідэнт, у 1946—1962 — прэзідэнт Акадэміі навук УССР.

У 1947—1958 — дэпутат Вярхоўнага Савета СССР.

## Науковая дзейнасць 
Навуковыя працы прысвечаны пытанням біяхіміі вітамінаў, абмену рэчываў, параўнальнай біяхіміі нервовай тканкі і галаўнога мозгу пры розных функцыянальных станах. Працы па біяхіміі цяглічнай дзейнасці ляглі ў аснову сучасных уяўленняў функцыянальнай біяхіміі аб працэсах стомы, адпачынку і трэніроўкі цягліц. Сінтэзаваў аналаг вітаміну К — вікасол.

У 1926—1972 — галоўны рэдактар «Украінскага біяхімічнага часопіса».

## Асноўныя працы 
* Учебник физиологической химии. 1924
* Основы питания. 3-е изд. М., 1927.
* Учебник биологической химии. 1938.
* Химическая природа витаминов. 3-е изд. Киев, 1941.
* Биохимия головного мозга. М., 1955.
* Биохимия нервной системы. Киев, 1958.
* Вопросы биохимии нервной системы. Киев, 1965.
* Белки головного мозга и их обмен. Киев, 1972 (у суаўт.).
* Избранные труды. Киев, 1975.

## Узнагароды 
Ордэн Працоўнага Чырвонага Сцяга (1941, 1945), ордэн Чырвонай Зоркі (1944), ордэн Леніна (1944, 1945, 1948, 1955, 1965), ордэн Кастрычніцкай Рэвалюцыі (1971), Ленінская прэмія (1929), медалі.

## Ушанаванне памяці 
У 1973 Інстытуту біяхіміі АН УССР прысвоена імя А. У. Паладзіна. З 1973 НАН Украіны прысуджаецца прэмія імя А. У. Паладзіна за выбітныя навуковыя працы ў галіне біяхіміі і малекулярнай біялогіі.
 
## Літаратура 
* Национальная академия наук Беларуси: персональный состав, 1928—2018. — Минск: Беларуская навука, 2018. — 614 с. ISBN 978-985-08-2360-1. — С. 218—219.
* 
* 

Катэгорыя:Акадэмікі Акадэміі навук Беларускай ССР
Катэгорыя:Акадэмікі АН УССР
Катэгорыя:Акадэмікі АМН СССР
Катэгорыя:Правадзейныя члены АН СССР
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета СССР 2-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета СССР 3-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета СССР 4-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета СССР 5-га склікання
Катэгорыя:Лаўрэаты Ленінскай прэміі
Куру (царства)

]]
**Куру** () — назва індаарыйскага племені і кіраванай імі дзяржавы, якая існавала ў ведыйскі перыяд у Індыі і пазней стала адной з Махаджанапад. Царства Куру знаходзілася ў рэгіёне сучасных Хар’яны і Дэлі і было першым палітычным цэнтрам арыяў пасля рыгведычнага перыяду. Менавіта тут пачалася кадыфікацыя і рэдагаванне ведыйскіх тэкстаў. 

**Раджы Куру (паводле індыйскага эпасу):**
* Праціпа
* Шантану
* Чытрангада
* Бхішма
* Вічытравір’я
* Панду
* Дхрытараштра
* Дур’ёдхана
* Юдгіцтхіра
* Парыкшыт
* Джанамеджая
* Ашвамедгадатга
* Адгіма Крышна
* Нікакш

## Зноскі 
Катэгорыя:Дзяржавы ў гісторыі Індыі
Сэм Шэпард

**Сэмюэл Шэпард Роджэрс IV** (, вядомы як **Сэм Шэпард** (); , Форт-Шэрыдан, Ілінойс, ЗША — ) — амерыканскі акцёр, сцэнарыст, кінарэжысёр, пісьменнік і драматург, лаўрэат Пулітцэраўскай прэміі «За найлепшую драму» (1979, за п’есу «Buried Child»), намінант на кінематаграфічныя прэміі «Оскар» (1984), BAFTA (1985), «Эмі» (1999) і «Залаты глобус» (2000).

## Зноскі 
Катэгорыя:Акцёры ЗША
Бхішма

**Бхішма** (, Bhishma — грозны) — адзін з важных персанажаў Магабхараты. Ён быў зямным увасабленнем малодшага з васьмі бажастваў Васу — бога неба Д’яуса. У юнацтве Бхішма навучаўся ваеннаму мастацтву ў Парашурамы, шостага аватара Вішну.

## Жыццёпіс 
Аднойчы раджа Шантану захацеў ажаніцца з Сацьяваці, але яе бацька адмовіў, бо ў Шантану ўжо быў старэйшы сын. Каб зрабіць бацьку шчаслівым, Бхішма даў абяцанне безшлюбнасці і адмовіўся ад прэтэнзій на трон.

Пасля ранняй смерці Шантану, Бхішма стаў рэгентам малалетніх сыноў Вічытравір’і і Чытрангады. Калі Чытрангада загінуў, Бхішма знайшоў жонак для Вічітравір’і — Амбу, Амбіку і Амбаліку. Амба, якая кахала цара Шальву, была адпушчана, але Шальва адмовіўся ад яе. Амба прасіла Шыву аб помсце і ў наступным жыцці стала Шыкгандзінам, які павінен быў перамагчы Бхішму.

Калі Вічітравір’я памёр, Бхішма адмовіўся ад абавязку па традыцыі нійога, і на дапамогу прыйшоў В’яса. Амбіка нарадзіла Дхрытараштру, а Амбаліка — Панду. Бхішма кіраваў дзяржавай і выхоўваў новае пакаленне прынцаў.

Калі паміж Пандавамі і Каўравамі ўзнікла варожасць, Бхішма спрабаваў іх памірыць, але падтрымліваў Пандаваў. Падчас бітвы на Курукшэтры Бхішма, прызначаны галоўнакамандуючым Каўраваў, быў паранены Арджунай і ўпаў на «ложа з стрэл». Ён даў парады Юдгіштхіры па кіраванні дзяржавай і адклаў сваю смерць на 48 дзён да зімовага сонцастаяння, каб вызваліцца ад зямных перараджэнняў.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Кіраўнікі Індыі
Катэгорыя:Постаці Старажытнай Індыі
Катэгорыя:Асобы
Сезон 2014/2015 «Шахцёра» Салігорск (валейбол)

У сезоне 2014—2015 валейбольны клуб «Шахцёр» з горада Салігорск прымаў удзел у наступных турнірах:
* Чэмпіянат Беларусі 2014/2015 (**Бронзавы прызёр**),
* Кубак Беларусі 2014 (**Чвэрцьфінал**).

## Склад каманды 
1. Дзмітрый Жэгздрын 
3. Вячаслаў Панкрацянкоў 
5. Андрэй Мурашка 
7. Віталь Асадца (1987, Украіна
9. Андрэй Пратасеня
19. Вячаслаў Чараповіч (1992) 
99.Дзмітрый Ваш (1988) 
99. Сяргей Шчавінскі (1973, Украіна) 	
99. Артур Драпчынскі (1992) 	
99. Алег Хмялеўскі (1985) 

## Трэнеры каманды 
*  Аляксандр Пазнякоў (галоўны трэнер)

## Гл. таксама 
* Сезон 2013/2014 «Шахцёра» Салігорск (валейбол)
* Сезон 2015/2016 «Шахцёра» Салігорск (валейбол)

## Спасылкі 
* Shakhtior Soligorsk 
* Волейбол. Шахтер-Западный Буг. 2 игра (11.04.15)
2014/2015
Шахцёр
Катэгорыя:2014 год у Салігорску
Катэгорыя:2015 год у Салігорску
Сезон 2015/2016 «Шахцёра» Салігорск (валейбол)

У сезоне 2015—2016 валейбольны клуб «Шахцёр» з горада Салігорск прымаў удзел у наступных турнірах:
* Чэмпіянат Беларусі 2015/2016 (**Бронзавы прызёр**),
* Кубак Беларусі 2015 (**4-е месца**).

## Склад каманды 
* Яраслаў Прышмонт (1989) 	
* Артур Драпчынскі (1992) 	
* Яўген Місюк (1989) 	
* Алег Хмялеўскі (1985) 	
* Андрэй Марчанка (1997) 	
* Максім Хілько (1987) 	
* Андрэй Мурашка (1983) 
* Максім Акіменка 
* Вячаслаў Панкрацянкоў 
* Андрэй Пратасеня 	
* Анатоль Клышэўскі 
* Дзмітрый Жэгздрын 
* Аляксандр Прушак 
* Півавараў 

## Трэнеры каманды 
*  Іван Дубіна (галоўны трэнер)

## Гл. таксама 
* Сезон 2014/2015 «Шахцёра» Салігорск (валейбол)
* Сезон 2016/2017 «Шахцёра» Салігорск (валейбол)

## Спасылкі 
* Shakhtior Soligorsk 
* Шахтер-Западный Буг. Игра 2 (01.11.15)
* Волейбол. Шахтер-Западный Буг. Игра 1 (31.10.15)
2015/2016
Шахцёр
Катэгорыя:2015 год у Салігорску
Катэгорыя:2016 год у Салігорску
Крэйг (Аляска)

**Крэйг** () — горад першага класа ў зоне перапісу насельніцтва Прынс-оф-Уэльс—Хайдэр, штат Аляска, ЗША. Найбуйнейшы населены пункт на востраве Прынца Уэльскага, чацвёртым па велічыні востраве ЗША. Размешчаны прыкладна за 90 км на паўночны захад ад горада Кетчыкан і за 350 км на поўдзень ад сталіцы штата, горада Джуна.

## Насельніцтва 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Гарады Аляскі
Кетчыкан

**Кетчыкан** () — горад на паўднёвым усходзе штата Аляска, ЗША. Эканоміка горада заснавана на турызме і рыбалоўстве — Кетчыкан вядомы як «Сусветная сталіца ласося». Нацыянальны помнік «Імглістыя фіёрды» з’яўляецца адной з галоўных славутасцяў раёна. Размешчаны на востраве Рэвільяхіхеда за 145 км на поўнач ад горада Прынс-Руперт (Канада), і за 378 км на поўдзень ад сталіцы штата Аляска, горада Джуна.
## Насельніцтва 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Гарады Аляскі
Алівія Хасі

**Алівія Хасі** (, пры нараджэнні: *Алівія Асуна* () (,  — ) — брытанская кінаактрыса.

Першую тэлевізійную ролю атрымала ў трынаццаць гадоў, а ў 16 сыграла Джульету ў фільме «Рамэа і Джульета» італьянскага рэжысёра Франка Дзэфірэлі, за якую атрымала «Залаты глобус».

У 1973 годзе яна знялася ў «Згубленым гарызонце», у 1978 годзе — у фільме «Смерць на Ніле». У 1977 годзе сыграла Дзеву Марыю ў тэлепраекце Дзэфірэлі «Ісус з Назарэта». Сыграла ў экранізацыі кнігі папы рымскага Яна Паўла ІІ «Ювелірная крама» ў 1989 годзе. У 2002 увасобіла экранны вобраз Маці Тэрэзы ў тэлевізійным фільме.

Увосень 2014 года Алівія Хасі прыняла ўдзел у здымках фільма «Сацыяльнае самагубства» брытанскага рэжысёра Бруса Уэба, які пераносіць гісторыю шэкспіраўскіх Рамэа і Джульеты ў сучасны свет сацыяльных сетак. У гэтым праекце таксама заняты Леанард Уайтынг, партнёр Алівіі па легендарным фільме Дзэфірэлі «Рамэа і Джульета», сяброўства з якім яна захавала на ўсё жыццё. Уайтынг і Хасі прадстаўляюць у фільме бацькоў Джуліі (цяперашняй Джульеты), у вобразе якой паўстае рэальная дачка Алівіі — Індыя Айслі. Фільм выйшаў у 2015 годзе.

## Зноскі 
Катэгорыя:Актрысы тэлебачання Вялікабрытаніі
Пераварот у Румыніі (1944)

і іншыя сустракаюць увод Чырвонай Арміі ў Бухарэст 30 жніўня 1944 г.]]
**Пераварот 1944 года ў Румыніі** (таксама *Жнівеньскае паўстанне*) адбыўся 23 жніўня 1944 года. Яно была арганізавана і праведзена румынскім каралём Міхаем I разам з апазіцыйнымі партыямі, якія выступалі супраць маршала Іона Антанеску. 

## Ход падзей 
23 жніўня 1944 года Міхай аб’яднаўся з пра-саюзніцкімі апазіцыйнымі палітыкамі і ўзначаліў паспяховы пераварот пры падтрымцы арміі. Ён змог зрынуць Антанеску і прапанаваў Кілінгеру неканфрантацыйнае адступленне, але немцы паспрабавалі пераламаць сітуацыю ваеннымі нападамі.

Падчас сустрэчы з Антанеску і іншымі высокапастаўленымі асобамі, кароль прасіў выйсці з вайны і падпісаць перамір’е з саюзнікамі і Саветамі. Антанеску адмовіўся, што выклікала пераварот. Прэм’ер-міністр быў арыштаваны, і кароль абвясціў па радыё аб перамір’і з саюзнікамі і Савецкім Саюзам.

Румынскія сілы атрымалі загад абараняць краіну ад нападаў Германіі і перайсці на бок саюзнікаў.

Новым прэм’ер-міністрам і фактычным кіраўніком краіны стаў Канстанцін Сэнэтэску. 

Перайшоўшы на бок Антыгітлераўскай кааліцыі, Румынія аб’явіла вайну Венгрыі і Германіі. 

У выніку гэтага савецкія войскі ўвайшлі на тэрыторыю краіны, што прывяло да ўсталявання прасавецкага рэжыму ў Румыніі.

## Ацэнкі 
Венгерска-амерыканскі гісторык  ацаніў пераварот так: «У жніўні 1944 года румыны здзейснілі самы паспяховы дзяржаўны пераварот падчас Другой сусветнай вайны. З цэлай нямецкай арміяй пасярод іх, яны развярнуліся на працягу дваццаці чатырох гадзін і абвясцілі аб саюзе з Савецкім Саюзам, Англіяй і ЗША.»

## Гл. таксама 
* Жалезная гвардыя
* Нацыянал-легіянерская дзяржава
* Мяцеж 1941 года ў Румыніі

## Крыніцы 
Катэгорыя:Падзеі 23 жніўня
Катэгорыя:Жнівень 1944 года
Катэгорыя:Гісторыя Румыніі
Павел Кандулінскі

**Павел Кандулінскі** (нар. ) — беларускі валейбаліст.

## Біяграфія 
Выхаванец брэсцкай валейбольнай школы. Выступаў за «Заходні Буг» Брэст (2015—2019), «Аланія Беледыеспор» Турцыя (2019—2020), «Кечкемет» Венгрыя (2020—2021), «Ургуп» Турцыя (2021—2023), «Тараз» Казахстан (2023—2024).

У 2024 годзе падпісаў кантракт з барысаўскай камандай «Барысаў-БДУФК».

## Дасягненні 
*   Сярэбраны прызёр Кубка Беларусі (1): 2015/16

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Pavel Kandulinski (Pashtet)
* «Борисов-БГУФК» начал чемпионат страны с разгромной виктории в Витебске
* Павел Кандулинский
* Кандулинский Павел

Катэгорыя:Валейбалісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі «Аланьі Беледыеспор» (валейбол)
Аляксей Іванавіч Бугаеў

**Аляксей Іванавіч Бугаеў** (; ) — расійскі футбаліст.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў 1981 годзе ў Маскве.

Футбаліст гуляў за маскоўскія «Тарпеда», «Лакаматыў», а таксама «Краснадар». На яго рахунку сем матчаў за зборную Расіі, у тым ліку два выступленні на чэмпіянаце Еўропы 2004 года. Футбольную кар’еру ён завяршыў у 2010 годзе ва ўзросце 29 гадоў.

Аляксея Бугаева затрымалі ў кастрычніку 2023 года на вуліцы ў Краснадары. У ягонай кішэні знайшлі пакет з парашкападобным рэчывам. Экспертыза паказала, што гэта вытворнае ад метылэфедрону (вядомага як мефедрон). Па версіі следства, Бугаеў планаваў займацца перапродажам гэтых наркотыкаў. Аднак у сваіх паказаннях былы спартсмен сцвярджаў, што не збіраўся распаўсюджваць наркотыкі, а хацеў дапамагчы паліцыі выкрыць людзей, якія прапанавалі яму займацца гэтым. Аднак пасля таго, як яго паказанні былі агучаны на судовым пасяджэнні, Бугаеў цалкам прызнаў сваю віну і раскаяўся ў зробленым. Суд улічыў у якасці змякчальных абставін наяўнасць дзіцяці, раскаянне, а таксама шматлікія ўзнагароды за спартыўныя дасягненні і прызначыў яму пакаранне ў выглядзе 9 гадоў і 6 месяцаў пазбаўлення волі з адбываннем пакарання ў калоніі строгага рэжыму.

Пайшоў ваяваць пасля абвяшчэння прысуду, загінуў на вайне ва Украіне ў 2024 годзе.

## Крыніцы
Чхатрапаці

**Чхатрапаці** () — уладарскі тытул з санскрыту, якім карыстаўся дом Бхасале ў 1674—1818 гады як уладары Маратхскай дзяржавы.

Паняцце чхатрапаці звычайна ўжываецца для абазначэння Шываджы Раджы Бхасале, заснавальніка Маратхскай імперыі, і яго старэйшага сына і пераемніка Самбхаджы. Прамыя нашчадкі Шываджы з каралеўскай дынастыі Бхасале таксама насілі тытул чхатрапаці.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Тытулы
Катэгорыя:Гісторыя Індыі
Адэская абарона (1941)

**Абарона Адэсы (1941)** — абарончая аперацыя войск Асобнай Прыморскай (з 19 жніўня Прыморскай) арміі і сіл Чарнаморскага флоту, праведзеная 5 жніўня – 16 кастрычніка 1941 года падчас Вялікай Айчынаннай вайны.

## Ход падзей 
У сувязі з неспрыяльным становішчам на Правабярэжнай Украіне і ў Малдавіі Стаўка Вярхоўнага Галоўнакамандавання 5 жніўня 1941 года загадала адвесці войскі Паўднёвага фронту на мяжу Чыгірын, Днястроўскі ліман, а Адэсу абараняць да апошняй магчымасці. Войскам Чырвонай арміі і флоту супрацьстаялі тут сілы 4-й арміі Румыніі. Для абароны горада ў кароткія тэрміны было пабудавана 3 абарончых рубяжы, на вуліцах Адэсы ўзведзена каля 250 барыкад.

Нягледзячы на колькасную перавагу, войскам румынскай 4-й арміі не ўдалося авалодаць горадам з ходу. Да 10 жніўня савецкія войскі стрымлівалі праціўніка на далёкіх подступах, затым адышлі на перадавы рубеж абароны (20—25 км ад горада). 

Атрымаўшы падмацаванне, румынскія войскі 20 жніўня аднавілі штурм горада, а з 28 жніўня ў наступленні прынялі ўдзел нямецкія часці. 

22 верасня на пэўных участках савецкія сілы правялі контрудары. У выніку ўзгодненых дзеянняў войскаў і дэсанту, пры падтрымцы берагавой і карабельнай артылерыі, а таксама авіяцыі флоту праціўнік быў адкінуты ад Адэсы на 5—8 км і пазбавіўся магчымасці весці артылерыйскі абстрэл Адэсы і порта. Да канца верасня фронт абароны стабілізаваўся. Аднак з прычыны рэзкага пагаршэння становішча 30 верасня ў Маскве прынялі рашэнне перакінуць войскі з Адэсы ў Крым. 

1—16 кастрычніка караблі і транспарты ЧФ практычна без страт ажыццявілі эвакуацыю на Крымскі паўвостраў войск і грамадзянскага насельніцтва. Адыход апошніх падраздзяленняў прыкрывалі партызаны. Толькі да вечара 16 кастрычніка перадавыя часці Германіі і Румыніі ўвайшлі ў горад.

## Літаратура 
* С. Л. Ташлыков. Оборона Одессы 1941 // Большая российская энциклопедия

Катэгорыя:Гісторыя АдэсыКатэгорыя:Бітвы РумынііКатэгорыя:Бітвы ў Вялікай Айчыннай вайне
Катэгорыя:Бітвы СССР
Катэгорыя:Бітвы Германіі
Катэгорыя:Бітвы ва Украіне
Халакост у Навагрудскім раёне

За час акупацыі практычна ўсе яўрэі Навагрудскага раёна былі забітыя, а нешматлікія ацалелыя ў большасці ваявалі пасля ў партызанскіх атрадах.

Немцы, рэалізуючы нацысцкую праграму знішчэння яўрэяў, стварылі на тэрыторыі раёна 5 гета:
* У гета ў пасёлку Любча (жнівень 1941 — 13 чэрвеня 1942) былі забітыя сотні чалавек.
* У двух гета ў  горадзе Навагрудак (снежань 1941 — восень 1943) былі забітыя каля  чалавек.
* З гета вёскі Дзяляцічы (да позняй восені 1941) 100 яўрэяў перавялі ў Любчу.
* У гета вёскі Малыя Вераб’евічы (жнівень 1941 — 8 жніўня 1942 альбо 3 ліпеня 1943) загінула 935 чалавек.

У Навагрудскім раёне 23 чалавекі былі ўдастоены ганаровага звання «Праведнік народаў свету» ад ізраільскага мемарыяльнага інстытута «Яд ва-Шэм» «*у знак глыбокай удзячнасці за дапамогу, аказаную яўрэйскаму народу ў гады Другой сусветнай вайны*»: Ярмоловіч Ян і Юзэфа, Цімошка Магдалена, Пенда Канстанцін, Аляксандра і Іван, Лаўскія Аляксандр і Алена, Буінскі Юстын і Вера, Расткоўскія Юльян і Яна, Святкоўская Ганна, Казлоўскія Канстанцін, Уладзімір і Генадзь, Тарнецкая Барбара, Баброўскія Францішак, Францішка, Марыя, Міхал і Стэфан.

У Наваградку ўсталяваныя 3 помнікі забітым нацыстамі габрэям, у Любчы — 2 помнікі, у Малых Вараб’евічах — адзін.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* 

Навагрудскі раён
Катэгорыя:Гісторыя Навагрудскага раёна
Павел Суслаў

**Павел «Волат» Суслаў** () — беларускі добраахвотнік у складзе Узброеных сіл Украіны. Служыў у разведвальнай роце 3-й брыгады беларускага спецназу. У 2016 годзе адправіўся на Данбас, дзе далучыўся да 1-й штурмавой роты «Правага сектара». У 2018 годзе заключыў кантракт з Узброенымі сіламі Украіны. Займаўся разведвальнай і дыверсійнай дзейнасцю. У 2021 годзе быў сур’ёзна паранены падчас баёў на паўднёвым усходзе Украіны.

На пачатку поўнамаштабнай вайны ва Украіне ўдзельнічаў у фармаванні палка Кастуся Каліноўскага. 15 мая 2022 года падчас выканання баявой задачы падарваўся на расцяжцы. Памёр пасля дзвюх спроб рэанімацыі ад страты крыві. У гонар Паўла Суслава ў палку Кастуся Каліноўскага быў названы батальён «Волат».

## Біяграфія 
Павел Суслаў нарадзіўся ў Гомелі ў 1995 годзе. У школе цікавіўся гісторыяй.

У 2014-2015 гадах, ва ўзросце 18 гадоў, праходзіў тэрміновую службу ў разведвальнай роце 3-й брыгады беларускага спецназу (в/ч 3214). Пасля заканчэння службы год жыў грамадзянскім жыццём. Працаваў ахоўнікам.

У 2018 годзе, каб паскорыць працэс легалізацыі ў краіне, заключыў кантракт з Узброенымі сіламі Украіны. У складзе УСУ займаўся разведкай і дыверсійнай дзейнасцю на непадкантрольных тэрыторыях.

У 2022 годзе ўдзельнічаў у фармаванні палка Кастуся Каліноўскага, Волат узначаліў у палку разведку.

### Смерць 
15 мая 2022 года Павел Суслаў удзельнічаў у аперацыі па вызваленні ад расійскіх войск вёскі на мяжы Херсонскай і Мікалаеўскай абласцей. Падчас выканання задання ён зачапіў расцяжку і быў цяжка паранены.

Парамедыкі прыбылі да пацярпелага праз 20 хвілін. У эвакуацыі Волата ўдзельнічаў Іван «Брэст» Марчук. Парамедыкі двойчы запускалі сэрца Паўла і праводзілі рэанімацыю. Волата даставілі ў бальніцу з працуючым сэрцам, але з прычыны значнай страты крыві выратаваць яго не здолелі. 15 мая 2024 года Галоўнае ўпраўленне разведкі Міністэрства абароны Украіны ўзнагародзіла Паўла медалём «Україна — понад усе!». Медаль была ўручана яго маці, Наталлі Суславай. Акрамя таго, Волат быў узнагароджаны медалём Ордэна Пагоні БНР.

## Памяць 
У палку Кастуся Каліноўскага ў гонар Паўла быў названы аднайменны батальён «Волат».

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Узнагароджаныя медалём ордэна Пагоні
Катэгорыя:Ваенныя Украіны
Катэгорыя:Полк Каліноўскага
Сезон 2015/2016 «Заходняга Буга» Брэст

У сезоне 2015—2016 валейбольны клуб «Заходні Буг» з горада Брэст прымаў удзел у наступных турнірах:
* Чэмпіянат Беларусі 2015/2016 (**5-е месца**)
* Кубак Беларусі 2015 (**Фіналіст**).

## Склад каманды 
1. Арцём Буцько (1982)
2. Аляксей Марцута (1983)
3. Сяргей Кітун (1982)
4. Павел Пашкевіч (1987)
5. Рыгор Юшчук (1994)
6. Максім Будзюхін (1992)
7. Кірыл Хварасцяноў (1995)
8. Андрэй Марголь (1983)
9. Андрэй Каваленка (1993)
10. Ілья Навакшонаў (1996) 
11. Ілья Лапато (1996)
12. Павел Кандулінскі (1997)
13. Дзмітрый Кандраценя (1983)

## Трэнеры каманды 
*  Валерый Лычоў (галоўны трэнер)

## Гл. таксама 
* Сезон 2014/2015 «Заходняга Буга» Брэст
* Сезон 2016/2017 «Заходняга Буга» Брэст

## Спасылкі 
* Zapadny Bug Brest
* Шахтер-Западный Буг. Игра 2 (01.11.15)
* Волейбол. Шахтер-Западный Буг. Игра 1 (31.10.15)
* Западный Буг
2015/2016
Заходні Буг Брэст
Катэгорыя:2015 год у Брэсце
Катэгорыя:2016 год у Брэсце
Алег Уладзіміравіч Хмялеўскі

**Алег Уладзіміравіч Хмялеўскі** (нар. ) — беларускі валейбаліст і трэнер. Майстар спорту Беларусі.

## Біяграфія 
Выхаванец СДЮШАР № 6 г. Мінска.

З 2023 года ў «Барысаў-БДУФК».

З 2016 года гулец нацыянальнай зборнай Беларусі.

## Дасягненні 
*   Чэмпіён Беларусі (4): 2019/20, 2018/19, 2017/18, 2016/17
*   Срэбраны прызёр чэмпіянату Беларусі (1): 2013/14
*   Бронзавы прызёр чэмпіянату Беларусі (2): 2015/16, 2014/15
*   Уладальнік Кубка Беларусі (2): 2019/20, 2018/19
*   Сярэбраны прызёр Кубка Беларусі (1): 2017/18
*   Бронзавы прызёр Кубка Беларусі (3) :2020/21, 2016/17, 2013/14

## Спасылкі 
* Хмелевский Олег/ Khmelevsky Oleg
* 2016 CEV Volleyball European League — Men
* Aleh Khmialeuski

Катэгорыя:Валейбалісты Беларусі
Катэгорыя:Валейбольныя трэнеры Беларусі
Катэгорыя:Трэнеры «Барысаў-БДУФК»
Катэгорыя:Майстры спорту Беларусі
Катэгорыя:Ігракі зборнай Беларусі па валейболе
Спіс народжаных у 2025 годзе

У гэтым спісе прадстаўлены спіс персон, якія **нарадзіліся ў 2025 годзе**.

## Люты 
* 7 лютага ― , герцагіня Вестэрботэнская, дачка шведскага прынца  і .

## Гл. таксама 
* Спіс памерлых у 2025 годзе

## Зноскі 
## Літаратура 
## Спасылкі 

2025
Наталля Андрэеўна Каляда

**Наталля Андрэеўна Каляда** (нар. 28 кастрычніка ?, Мінск) — беларуская і брытанская тэатральная прадзюсарка, драматургіня.

## Біяграфія 
Нарадзілася ў Мінску, у сям'і беларускага літаратура- і  тэатразнаўца Андрэя Каляды (1940-2022). У 1990-я гады ўдзельнічала ў праекце ўрада ЗША па скарачэнні ядзернага ўзбраення на тэрыторыі Беларусі і ачышчэнні зямлі ад ядзернага паліва. Сябра групы маніторынгу па выкананні правоў чалавека. Першай у Беларусі была асуджана за размяшчэнне інфармацыі ў Інтэрнэце.

З сакавіка 2005 года адна з заснавальнікаў і дырэктарка Беларускага Свабоднага тэатра, а таксама аднайменнага штогадовага міжнароднага драматургічнага конкурсу. Суаўтарка п’ес «Пакаленне Jeans» і «Спасцігаючы каханне».

## Сям’я 
У шлюбе з журналістам і сцэнарыстам Мікалаем Халезіным, з якім мае дзвюх дачок — Даніэлу і Машу.  

## Узнагароды 
Узнагароджана трыма ўзнагародам Дзяржаўнага дэпартамента ЗША за асабістую мужнасць. Кавалер Ордэна Брытанскай імперыі (2023).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Беларусы ў Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Тэатральныя прадзюсары Беларусі
Катэгорыя:Тэатральныя прадзюсары Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Драматургі XXI стагоддзя
Катэгорыя:Драматургі Беларусі
Катэгорыя:Драматургі Вялікабрытаніі
Мэтрыена

**Мэтрыена** () — населены пункт у Маданскім краі Латвіі. Адміністрацыйны цэнтр Мэтрыенскай воласці. Знаходзіцца каля рэгіянальнай аўтадарогі P62 (Краслава — Прэйлі — Мадана). За 25 км ад горада Мадана.

## Насельніцтва 
## Інфраструктура 
Валасная адміністрацыя, пачатковая школа, народны дом, бібліятэка, пошта, фельчарска-акушэрскі пункт, крама.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Латвіі
Мурмастыенэ

**Мурмастыенэ** () — населены пункт у Вараклянскім краі Латвіі. Адміністрацыйны цэнтр Мурмастыенскай воласці. Знаходзіцца каля рэгіянальнай аўтадарогі P84 (Мадана — Варакляны). За 17 км ад горада Варакляны, да горада Мадана — каля 36 км.

## Насельніцтва 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Латвіі
Мурмуйжа (Бэвэрынскі край)

**Мурмуйжа** () — населены пункт на поўначы Латвіі. Адміністрацыйны цэнтр Бэвэрынскага краю і Каўгурскай воласці. Знаходзіцца на рацэ Міегупэ. За 10 км ад горада Валміера. Музей Зенты Маўрыні.
## Насельніцтва 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Латвіі
Мурмуйжа

**Мурмуйжа**:
* Мурмуйжа (Бэвэрынскі край)
* Мурмуйжа (Елгаўскі край)
Мурмуйжа (Елгаўскі край)

**Мурмуйжа** () — населены пункт у Елгаўскім краі Латвіі. Уваходзіць у склад Вілцкай воласці. Знаходзіцца на левым беразе ракі Свэтэ каля рэгіянальнай аўтадарогі P103 (Добэлэ — Баўска).

## Насельніцтва 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Латвіі
Мусткалны

**Мусткалны** () — населены пункт у Лімбажскім краі Латвіі. Адміністрацыйны цэнтр Ліепупскай воласці. Знаходзіцца каля галоўнай аўтадарогі A1 (еўрапейскі маршрут E 67)) прыкладна за 38 ад Салацгрывы і за 65 км ад Рыгі.

## Насельніцтва 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Латвіі
Наглі (Рэзэкнэнскі край)

**Наглi** () — населены пункт у Рэзэкнэнскім краі Латвіі. Адміністрацыйны цэнтр Нагльскай воласці. Знаходзіцца на беразе ракі Малта. За 43 км ад горада Рэзэкнэ.
## Насельніцтва 
## Інфраструктура 
Валасная адміністрацыя, дзіцячы садок, народны дом, бібліятэка, фельчарскі і акушэрскі пункт, паштовае аддзяленне, крама, турыстычны інфармацыйны цэнтр, касцёл (1862), гідраэлектрастанцыя.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Латвіі
Накатнэ

**Накатнэ** () — населены пункт у Елгаўскім краі Латвіі, былая галоўная сядзіба першага ў Латвійскай ССР калгаса, які стаў калгасам-мільянерам. Цяпер адміністрацыйны цэнтр Глудскай воласці. Знаходзіцца на правым беразе ракі Аўцэ каля рэгіянальнай аўтадарогі P97 (Елгава — Добэлэ — Анэніекі). За 18 км ад горада Елгава.

Названы па імені аднайменнага калгаса-мільянера, створанага Героем Сацыялістычнай працы Артурам Чыкстэ.

## Насельніцтва 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Латвіі
Артур Чыкстэ

**Артур Чыкстэ** (, —) — латвійскі гаспадарчы і грамадскі дзеяч, старшыня калгаса «Накатнэ» Елгаўскага павета Латвійскай ССР. Герой Сацыялістычнай Працы.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў 1930 годзе ў Магілёўскай вобласці Беларускай ССР, быў другім дзіцем у сям’і Эдуарда і Алвінэ Чыкстэ. Латыш.

У 1938 годзе Эдуард Чыкстэ быў асуджаны па сфабрыкаваным па ўказанні наркама ўнутраных спраў М.Яжова «Справе Латышскага нацыянальнага цэнтра». Рэабілітаваны ў 1965 годзе.

У час Другой сусветнай вайны Алвінэ Чыкстэ з трыма дзецьмі накіравалася ў Латвію і пасялілася ў Шкібскай воласці Добэльскага павета.

Тут Артур скончыў дзевяцігадовую школу, а калі яго маці 20 лістапада ўвайшла ў лік заснавальнікаў першага ў Латвійскай ССР калгаса «Накатнэ» Добэльскага павета, пачаў працаваць у калгасе.

У 1948 годзе звяно пад яго кіраўніцтвам атрымала ўраджай жыта 30,3 цэнтнера з гектара на плошчы 12 гектараў. Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 30 красавіка 1949 гады ўдастоены звання Героя Сацыялістычнай Працы «за атрыманне высокага ўраджая жыта пры выкананні калгасам абавязковых паставак і кантрактацыі па ўсіх відах сельскагаспадарчай прадукцыі, натураплаты за працу МТС у 1948 годзе і забяспечанасці насення для вясновай сяўбы 1949 года» з уручэннем ордэна Леніна і залатога медаля Серп і Молат.

Член ВКП(б) з 1950 года. Пасля службы ў Савецкай Арміі (1950—1953) скончыў сельскагаспадарчую школу ў Заленіках, працаваў аграномам, з 1957 — старшынёй калгасаў «Яўна гвардэ», «Гайсма», «Аўры» Добэльскага раёна.

Скончыў Вышэйшую партыйную школу пры ЦК КПСС.

З 15 верасня 1966 года — старшыня калгаса «Накатнэ» Добэльскага раёна, у якім раней працаваў аграномам. У перыяд яго кіраўніцтва, ужо ў 1969 годзе, калгас стаў «мільянерам» — атрымліваў штогод даход больш за мільён рублёў.

Артур Чыкстэ абіраўся дэпутатам Вярхоўнага Савета Латвійскай ССР 3-га, 4-га і 11-га скліканняў (член Мандатнай камісіі), Вярхоўнага Савета СССР 9-га і 10-га скліканняў.

1 чэрвеня 1990 года сышоў з пасады старшыні калгаса па стане здароўя. Заслужаны працаўнік сельскай гаспадаркі Латвійскай ССР.

Памёр у Латвіі 12 красавіка 1992 года. Пахаваны на могілках у Роі.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Героі Сацыялістычнай Працы
Анэніекі

**Анэніекі** () — населены пункт у паўднёвай частцы Латвіі, размешчаны ў Анэніецкай воласці Добэльскага краю. Да 1 ліпеня 2009 года ўваходзіў у склад Добэльскага раёна.

Знаходзіцца на беразе ракі Бэрзэ, пры аўтадарогах A9 і P97. За 13 км ад Добэлэ, да Рыгі — 78 км.
## Насельніцтва 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Латвіі
Аўцэ (рака)

**Аўцэ** () — рака ў Латвіі. Цячэ па тэрыторыі Добэльскага, Елгаўскага, Аўцкага і Тэрвэцкага краёў. Левы прыток ніжняга цячэння Свэтэ.

Даўжыня ракі — 86 км. Плошча вадазборнага басейна — 308 км² (па іншых дадзеных — 309 км²). Аб’ём гадавога сцёку — 0,053 км³. Ухіл — 1,1 м/км, падзенне — 94 м.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Рэкі Латвіі
Наўдаскалнс

**Наўдаскалнс** () — населены пункт у Балвійскім краі Латвіі. Адміністрацыйны цэнтр Балвійскай воласці. Знаходзіцца на рэгіянальнай аўтадарозе P47. За 5 км ад горада Балві.

## Насельніцтва 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Латвіі
Сезон 2015/2016 МВК Магілёў

У сезоне 2015—2016 валейбольны клуб «МВК» з горада Магілёў прымаў удзел у наступных турнірах:
* Чэмпіянат Беларусі 2015/2016 (**8-е месца**).

## Склад каманды 
1. Мікалай Густыр (1980; 196) 
2. Максім Гайшун (1979; 195) 
3. Дзмітрый Булахаў (1994; 190) 
4. Антон Скварцоў (1998; 194) 
5. Дзмітрый Ляонаў (1999; 190) 
6. Уладзіслаў Карэнка (1997; 196) 
7. Павел Завадскі (1997; 194) 
8. Аляксей Федераў (1979; 190) 
9. Дзяніс Пішчыкаў (1995; 194) 
10. Павел Фамін (1986; 195) 
11. Ягор Зуеў (1998; 196) 
12. Іван Мар’янкоў (1994; 196) 
13. Сяргей Вайцянкоў (1996; 195) 
14. Дзмітрый Бярэзін (1993; 196) 
15. Станіслаў Кубар (1998; 185) 
16. Аляксандр Куляшоў (1989; 185) 

## Трэнеры каманды 
*  Дзмітрый Купава (галоўны трэнер)

## Гл. таксама 
* Сезон 2014/2015 МВК Магілёў
* Сезон 2016/2017 МВК Магілёў

## Спасылкі 
* players 
* Волейбол. Шахтер-МВК. Игра 1 (07.11.15)
* Волейбол. Шахтер-МВК. Игра 2 (08.11.15)
* Волейбол. Шахтер-МВК. Ответный матч (11.11.15)
* МВК
2015/2016
Камунальнік Магілёў
Катэгорыя:2015 год у Магілёве
Катэгорыя:2016 год у Магілёве
Сезон 2015/2016 «Марка-ВДТУ»

У сезоне 2015—2016 валейбольны клуб «Марка-ВДТУ» з горада Віцебск прымаў удзел у наступных турнірах:

* Чэмпіянат Беларусі 2015/2016 (**7-е месца**).

## Склад каманды 
* Аляксандр Навалетаў (1995)
* Антон Марозаў (1989)
* Уладзімір Юзвовіч (1990)
* Уладзіслаў Цітоў (1983) 
* Арцём Свірыдаў (1997) 
* Кірыл Капылоў (1997) 
* Максім Шкрэдаў (1997)
* Яўген Хадзянок (1996)
* Юрый Бацян (1983)
* Арцём Масько (1996) 
* Аляксей Рабека (1992) 
* Аляксей Блізняцоў (1996) 
* Мікіта Чартарыцкі (1997) 

## Трэнеры каманды 
*  Міхаіл Хоняк (галоўны трэнер)

## Гл. таксама 
* Сезон 2014/2015 «Марка»
* Сезон 2016/2017 «Марка-ВДТУ»

## Спасылкі 
* 2015/16 
* Волейбол. Шахтер-Марко. Игра 1 (09.01.16)
* Волейбол. Шахтер-Марко. Игра 2 (10.01.16)
2015/2016
Марка
Катэгорыя:2015 год у Віцебску
Катэгорыя:2016 год у Віцебску
Нервовая трофіка

**Нерво́вая тро́фіка** — уплыў нервовай сістэмы на структурна-хімічную арганізацыю органаў і тканак, іх рост і развіццё праз уздзеянне на абмен рэчываў.

Трафічныя функцыі ўласцівы амаль усім нервам. Спецыяльных трафічных нерваў мала. Да іх адносяць сімпатычныя нервы, якія стымулююць абмен рэчываў у міякардзе, нервы, якія стымулююць тлушчавыя запасы пры павелічэнні энергетычных патрэб арганізма, і іншыя. У працэсе нервовай трофікі прымаюць удзел медыятары (катэхаламіны, сератанін, гістамін і іншыя) і некаторыя хімічныя злучэнні, якія ўтвараюцца ў нервовых ствалах. Трафічная функцыя нервовай сістэмы развілася ў эвалюцыі жывёльнага свету як адно з прыстасаванняў арганізма да змянення умоў асяроддзя. Выпадзенне трафічных уздзеянняў функцыянальных нерваў суправаджацца паталагічнымі змяненнямі ў тканках арганізма (атрафія, змярцвенне, язвы і іншыя).

Уяўленні аб трафічнай функцыі нервовай сістэмы ўзніклі ў пачатку XIX стагоддзя ў сувязі са спробамі клініцыстаў і фізіёлагаў растлумачыць з’яўленне паталагічных змен у тканках пры паразах нервовай сістэмы. У пачатку 1920-х гадоў І. П. Паўлаў лічыў, што кожны орган знаходзіцца пад патройным кантролем нерваў: функцыянальных, якія выклікаюць або перарываюць яго дзейнасць; сасудзістых, якія рэгулююць дастаўку пажыўных рэчываў крывёй; трафічных, якія вызначаюць выкарыстанне гэтых рэчываў органам. Вывучэннем нервовай трофікі і яе паталогій займаліся такія вучоныя, як Л. А. Арбелі і А. Д. Спяранскі, С. В. Анічкаў, Г. У. Фольбарт і іншыя.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* Трофическая функция нервной системы / Я. И. Ажипа; АН СССР, Отд-ние физиологии. — М. : Наука, 1990. — 671,[1] с. : ил.; 22 см; ISBN 5-02-004018-5 (В пер.).
* 

## Спасылкі 
* *Забродин О. Н. Страшнов В. И.* К истории изучения механизмов нервной трофики, её нарушений и их коррекции в Институте экспериментальной медицины (к 100-летию отдела фармакологии имени С. В. Аничкова) // Психофармакология и биологическая наркология. 2022. Том 13. № 3.
* 

Катэгорыя:Нервовая сістэма
Катэгорыя:Фізіялагічныя працэсы
Міхаіл Мікалаевіч Рамановіч

**Міхаіл Мікалаевіч Рамановіч** (нар. , Пружаны, Беларусь) — беларускі валейбольны трэнер. Заслужаны трэнер Беларусі.

## Біяграфія 
Скончыў мінскі ІФК. У 1968 годзе прыехаў у Віцебск. Працаваў у тэхналагічным інстытуце, СДЮШАР № 4, трэніраваў працоўныя калектывы «Віцязь», «Кіравец». З пачатку 1990-х — галоўны трэнер каманды «Спадарожнік» (пасля — «Марка-Дынама-01», а з цяперашняга сезона — «Марка»). Тройчы прыводзіў сваіх падапечных да залатых медалёў чэмпіянату Беларусі, шэсць разоў яны былі ўладальнікамі Кубка краіны. Кіраваў мужчынскай нацыянальнай зборнай.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Ностальгия по прошлому
* 100 лет Отечественному волейболу
* «Каждый последующий титул в чемпионате Беларуси давался тяжелее предыдущего». История витебской волейбольной команды «Спутник»

Катэгорыя:Валейбольныя трэнеры Беларусі
Катэгорыя:Трэнеры «Марка-ВДТУ»
Катэгорыя:Трэнеры зборнай Беларусі па валейболе
Катэгорыя:Заслужаныя трэнеры Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Выкладчыкі Віцебскага дзяржаўнага тэхналагічнага ўніверсітэта
Катэгорыя:Выпускнікі БДУФК
Проба

х.]]
**Проба ** — частка матэрыялу (напрыклад, ежы), якая выкарыстоўваецца для праверкі яго складу і ацэнкі якасці. Звычайна разглядаецца як частка цэлага, што падобная да яго і рэпрэзентуе ягоныя ўласцівасці.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Аналітычная хімія
Катэгорыя:Медыцына
Страўя (рака)

**Страўя** () — рака на ўсходзе Латвіі. Правы прыток Утроі (Рытупэ). Працякае па тэрыторыі Малнаўскай, Галышэўскай і Мэрдзэнскай валасцей Карсаўскага краю, і Пушмуцоўскай воласці Цыблскага краю.

Даўжыня ракі — 24 (22) км, плошча вадазборнага басейна 120,6 (121) км².
## Крыніцы 
Катэгорыя:Рэкі Латвіі
Наўенэ

**Наўенэ** () — населены пункт у Аўгшдаўгаўскім краі Латвіі. Адміністрацыйны цэнтр Наўенскай воласці. Знаходзіцца каля аўтадарогі A6. Бліжэйшы населены пункт — вёска Цыршы. За 16 км ад горада Даўгаўпілс.

## Насельніцтва 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Латвіі
Панду

**Панду** () — цар Куру са сталіцай у Хастынапуры, згаданы ў эпасе «Махабхарата». Ён быў прыёмным бацькам пяці Пандаваў, якія з’яўляюцца цэнтральнымі персанажамі эпасу.

Панду быў выдатным лучнікам і імператарам Хастынапура. Ён заваяваў шмат зямель і пашырыў імперыю. Панду ажаніўся на Мадры і Кунці. Падчас палявання ён выпадкова забіў мудраца Кіндаму і яго жонку, за што быў пракляты. Панду адрокся ад царства і стаў жыць аскетам. Ён пакінуў царства свайму сляпому брату Дхрытраштры. Кунці нарадзіла Панду трох сыноў ад розных багоў, а Мадры нарадзіла блізнят Накулу і Сагадзеву.

## Зноскі 
Катэгорыя:Кіраўнікі Індыі
Катэгорыя:Постаці Старажытнай Індыі
Катэгорыя:Асобы
Нэйкшаны

**Нэйкшаны** () — населены пункт у Дагдскім краі Латвіі. Адміністрацыйны цэнтр Кэпаўскай воласці. За 58 км ад горада Краслава, да Дагды — 20 км.

## Насельніцтва 
## Інфраструктура 
Валасная адміністрацыя, бібліятэка, дом культуры, фельчарска-акушэрскі пункт, паштовае аддзяленне, крама.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Латвіі
Сезон 1999/2000 «Марка-Дынама-01»

У сезоне 1999—2000 валейбольны клуб «Марка-Дынама-01» з горада Віцебск прымаў удзел у наступных турнірах:
* Чэмпіянат Беларусі 1999/2000 (**Сярэбраны прызёр**).

## Склад каманды 
* Андрыанаў Аляксей (1982)
* Аляксандр Барбачэнка (1965)
* Сяргей Каплуноў (1977)
* Міхаіл Ханяк (1969)
* Ігар Кахно (1979)
* Юрый Лябецкі (1976)
* Андрэй Ляўковіч (1973)
* Вадзім Міцько (1980)
* Дзмітрый Пехцяроў (1976)
* Сяргей Рыбкоўскі (1963)
* Сяргей Собалеў (1982)
* Сяргей Троцкі (1976)
* Сяргей Вайман (1979)
* Андрэй Жарыкаў (1982)

## Гл. таксама 
* Сезон 1998/1999 «Дынама-01»
* Сезон 2000/2001 «Марка-Дынама-01»

## Спасылкі 
* CUP WINNERS MEN — 1999/2000
* 2010/11 
1999/2000
Марка
Катэгорыя:1999 год у Віцебску
Катэгорыя:2000 год у Віцебску
Чэмпіянат Беларусі па валейболе 1999/2000

**Чэмпіянат Беларусі па валейболе 2009/2010** — 9-ы чэмпіянат Рэспублікі Беларусь па валейболе.

## Выніковае размеркаванне месцаў 
## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Беларуская федэрацыя валейбола
* Белорусская лига 1999/00 

1999
Катэгорыя:1999 год у валейболе
Катэгорыя:2000 год у валейболе
Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 1999 годзе
Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 2000 годзе
Троцкі

**Троцкі** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Леў Давідавіч Троцкі (1879—1940) — дзеяч міжнароднага камуністычнага рэвалюцыйнага руху, практык і тэарэтык марксізму, ідэолаг адной з яго плыняў — трацкізму.
* Сяргей Аляксандравіч Троцкі (нар. 1976) — беларускі валейбаліст і трэнер.
Панбалтызм

**Панбалтызм** — ідэалогія, якая выступае за аб’яднанне прыбалтаў у адзіную дзяржаву.

Існуюць дзве тэндэнцыі: адна — да аб’яднання прыбалтаў (у этнічным і, такім чынам, у вузкім сэнсе), а іншая — да жыхароў трох балтыйскіх краін (у шырокім сэнсе). У 1934 годзе тры прэзідэнты краін Балтыі (Канстанцін Пятс, Карліс Улманіс і Антанас Сметона) падпісалі дамову аб абароне (Балтыйская Антанта) на выпадак замежнага ўварвання.

## Гісторыя 
У канцы 1940-х гадоў пры падтрымцы ЦРУ нарадзілася партызанская група пад назвай «Лясныя браты». Яна дзейнічала ў трох краінах і патрабавала незалежнасці для трох дзяржаваў. Група працягвала сваю дзейнасць да 1959 года, але апошні партызан быў забіты ў 1978 годзе ў Эстоніі. У выніку іх дзейнасці загінула больш за 50 000 чалавек.

У 1979 годзе 45 прадстаўнікоў прыбалтыйскай інтэлігенцыі заклікалі да прызнання германа-савецкага пакта і ліквідацыі яго наступстваў, што стала вядома як «Балтыйскі заклік»

## Гл. таксама 
* Балцкая канцэпцыя

## Крыніцы 
Катэгорыя:Нацыяналізм паводле краін
Катэгорыя:Палітычныя ідэалогіі
Катэгорыя:Балты