Раннія Мецкія аналы

**Раннія (Першыя) Мецкія аналы** () — раннесярэднявечныя ананімныя лацінамоўныя аналы, які апісваюць гісторыю Франкскай дзяржавы з прыкладна 678 па 830 год. Названы па назве горада Мец, у адной з цэркваў якога, як лічылася раней, гэтыя аналы былі створаны.

## Апісанне 
### Рукапісы 
«Раннія Мецкія аналы» захаваліся ў некалькіх рукапісах, большасць з якіх былі створаны ў XII стагоддзі. З аднага з іх у першай палове XVII стагоддзя была зроблена копія, якая была пакладзена ў аснову першага друкаванага выдання гэтай гістарычнай крыніцы, выдадзенага ў 1641 годзе Андрэ Дзюшэнам. У гэтае выданне, акрамя тэксту ўласна «Ранніх Мецкіх аналаў», былі ўключаны і пазнейшыя дадаткі, зробленыя складальнікамі рукапісу-пратографа, галоўным чынам, па хроніцы Рэгіна Прумскага. Аналы, выдадзеныя Дзюшэнам, апісвалі падзеі 678—904 гадоў і называліся «Франкскія Мецкія аналы» (). Пазней яны атрымалі назву «**Мецкія аналы**» ().

У 1826 годзе ў Monumenta Germaniae Historica было здзейснена новае выданне «Мецкіх аналаў», якое выключыла з тэксту ўсе пазнейшыя дадаткі. Гэтыя аналы, якія ахоплівалі толькі падзеі 678—830 гадоў, у пачатку XX стагоддзі атрымалі назву «**Познія Мецкія аналы**» (), у адрозненне ад «Ранніх Мецкіх аналаў», выдадзеных у 1905 годзе на аснове ўсяго комплексу рукапісаў, якія змяшчалі гэту гістарычную крыніцу. Сярод тэкстаў, выкарыстаных у новым выданні, найбольш поўным быў у кодэксе, выяўленым у 1895 годзе ў бібліятэцы Дарэма (*DCL MS C.IV.15*).

### Мэта стварэння аналаў 
На падставе асаблівай увагі, якую «Раннія Мецкія аналы» надавалі Святому Арнульфу і яго найбліжэйшым нашчадкам, першапачаткова лічылася, што месцам іх складання быў Мец. Аднак сучасныя гісторыкі лічаць, што большая частка гэтых аналаў была запісаная ў 806 годзе ў Шэльскім манастыры асабіста ці пры непасрэдным кіраўніцтве тутэйшай абатысы Гізелы, дачкі караля франкаў Піпіна Кароткага. З гэтай мэтай у аналы быў унесены цэлы шэраг звестак, якія дыскрэдытавалі прадстаўнікоў ранейшай кіруючай дынастыі Меравінгаў. Гісторыкі лічаць большасць гэтых фактаў выдумкай, ужываючы ў дачыненні да іх тэрмін «каралінгская прапаганда».

### Кампазіцыя аналаў 
«Раннія Мецкія аналы» з'яўляюцца кампіляцыяй, створанай на аснове як добра вядомых, так і страчаных цяпер крыніц, якія не маюць аналагаў у франкскай аналістыцы. Мяркуецца, што падзеі 678—805 гадоў былі запісаны адначасова ў 806 годзе.

Большая частка «Ранніх Мецкіх аналаў» да смерці маярдома Піпіна Герыстальскага грунтуюцца на крыніцах, якія не дайшлі да нс, іх звесткі, паводле меркавання гісторыкаў, носяць малаверагодны характар. З 688 года ў аналах пачынаюць з'яўляцца паведамленні, запазычаныя іх аўтарам з іншых гістарычных хронік, такіх як «Кніга гісторыі франкаў» і «Хроніка прадаўжальнікаў Фрэдэгара». Першая з гэтых крыніц з'яўляўся асновай для запісаў «Ранніх Мецкіх аналаў» за 714—727 гады, другая — за 728—768 гады. Выкарыстоўваючы звесткі з больш ранніх хронік, аўтар «Ранніх Мецкіх аналаў» не толькі капіраваў факты, якія знаходзіліся ў іх, але і падаваў іх у выгодным для Каралінгаў кантэксце, напрыклад, тлумачачы боскай воляй страту Меравінгамі ўлады ў Франкскім каралеўстве.

Дакладна невядома, калі была запісана частка «Ранніх Мецкіх аналаў», якая ахоплівае 806—830 гады. Запісы па 829 год уключна з'яўляюцца даслоўным паўторам «Аналаў каралеўства франкаў», 830 год апісаны на аснове «Берцінскіх аналаў» са згадваннем некалькіх арыгінальных сведчанняў, звязаных з імператрыцай Юдзіф.

## Выданні 
*На лацінскай мове:*
* 
* 

*На рускай мове:*
* 

## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Хронікі Франкскай дзяржавы
Катэгорыя:Сярэдневяковая літаратура ў Францыі
Катэгорыя:Гістарычныя сачыненні IX стагоддзя