open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Герцаг Кенцкі

**Герцаг Кенцкі** () — брытанскі герцагскі тытул, па назве гістарычнай англійскай вобласці Кент. Тытул з'яўляецца спадчынным, уручаецца брытанскім манархам, як правіла, малодшым членам брытанскай каралеўскай сям'і, а затым пераходзіць па спадчыне старэйшаму сыну. У наш час належыць нашчадкам чацвёртага сына караля Георга V.

## Літаратура 
* 

Кенцкі
Кенцкі
Катэгорыя:Пэрства Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Пэрства Злучанага каралеўства
Proverbaro Esperanta

**Proverbaro Esperanta** - гэта першы збор эсперантамоўных прыказак. Яго стварыў Л. Л. Заменгоф на аснове твора свайго бацькі Марка Заменгофа (Frazeologio rusa-pola-franca-germana). Уключае 2630 прыказак.
Першае выданне з'явілася ў 1910 годзе. Існуюць таксама выданні 1925, 1961, 1974, і 1990.

Катэгорыя:Кнігі паводле алфавіта
Катэгорыя:Гісторыя эсперанта
Катэгорыя:Творы Лазара Заменгофа
Катэгорыя:Кнігі 1910 года
Торні (востраў)

**Торні** () — востраў у Лондане, на рацэ Тэмза, на якім былі пабудаваны Вэстмінстэрскае абацтва і Вэстмінстэрскі палац. Знаходзіўся ў месцы ўпадзення ў Тэмзу ракі Тайберна. У XIX стагоддзі рэчышча Тайберна было схавана пад зямлю, а рэчышча Тэмзы, якое падзяляе востраў, і астатні Вэстмінстэр засыпалі, калі будавалі набярэжную Тэмзы. У наш час не існуе.

Упершыню востраў пад назвай Thorn ait *(англа-сакс. «Востраў калючак»)* згадваецца ў хроніках часоў караля Мерсіі Офы, які захоўваў у кляштары свае граматы. Востраў апісваецца як «жудаснае месца». Сваю назву ён атрымаў з-за вялікай колькасці ажынавых кустоў, якія раслі на ім.

У часы Эдуарда Спаведніка востраў уяўляў сабой «цудоўнае месца, акружанае ўрадлівымі землямі і зялёнымі палямі». Да гэтага часу манахі акультурылі дзікую ажыну і сталі вырошчваць яе ў садах абацтва, якія існуюць дагэтуль і з'яўляюцца найстарэйшымі садамі Лондана.

Да XIX стагоддзя ўзровень зямлі падняўся, і пры працах па пабудове набярэжнай Тэмзы было вырашана засыпаць пратоку паміж востравам і астатнім Лонданам. У наш час у раёне, дзе была пратока, праходзіць невялікая вуліца Торні ().

Катэгорыя:Астравы Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Рачныя астравы
Катэгорыя:Геаграфія Лондана
Катэгорыя:Тэмза
Лінкальнс-Ін-Філдс

**Лінкальнс-Ін-Філдс** (*Lincoln’s Inn Fields*) — плошча-парк на мяжы лонданскіх акруг Вэстмінстэр і Кэмдэн, на поўдзень ад Холбарна, самая вялікая плошча ў Лондане. Яе ўзнікненне злучаюць з горадабудаўнічай дзейнасцю Ініга Джонса напачатку XVII стагоддзя, а сваю назву яна бярэ ад бліжэйшай адвакацкай палаты Лінкальнс-Ін (гл. судовыя іны).

Найбольш выдатныя будынкі на Лінкальнс-Ін-Філдс — дом-музей Джона Соўна, Ліндсі-хаус (меркавана, адно з месцаў дзеяння дзікенсаўскага «Халоднага дому») і геаргіянская рэзідэнцыя герцага Ньюкасла, Ньюкасл-хаус. Існуе меркаванне, што тутэйшы парк паслужыў правобразам Цэнтральнага парку ў Нью-Ёрку. Ён абсталяваны пляцоўкамі для гульні ў тэніс і нетбол.

## Літаратура 
* Chancellor, Edwin Beresford, *The Romance of Lincoln’s Inn Fields*, London: Richards, 1932 (2nd edition)
* Plantamura, Carol, ‘’The Opera Lover’s Guide to Europe’’, New York: Citadel Press, 1996. ISBN 0-8065-1842-1
* *Lincoln’s Inn Fields* , Old and New London: Volume 3 (1878), pp.&nbsp;44–50
* Manzoor, Sarfraz. «How Muslim flashmobs can feed homeless people», *The Guardian*, September 22, 2008.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Плошчы Лондана
Катэгорыя:Паркі Лондана
Сяргей Каваленка

**Сяргей Каваленка**:
* Сяргей Аляксандравіч Каваленка — палітычны актывіст.
* Сяргей Анісімавіч Каваленка — Герой Савецкага Саюза.
* Сяргей Віктаравіч Каваленка — украінскі футбаліст.
* Сяргей Пятровіч Каваленка — беларускі вучоны ў галіне генетыкі.
Крысціна Агілера

**Крысціна Марыя Агілера** (, нар. , Нью-Ёрк, ЗША) — амерыканская поп-, аўтар песень, танцорка, , , філантроп, а таксама пасол добрай волі ААН.

Уладальніца 5 прэмій «Грэмі» і адной Лацінскай прэміі «Грэмі». «Rolling Stone» назваў яе адной з 100 вялікіх выканаўцаў усіх часоў, так, яна стала самай маладой прадстаўніцай і адзінай маладзейшай за 30 гадоў. Агульная колькасць прададзеных альбомаў складае больш за 70 мільёнаў копій, якія зрабілі яе адной з самых прадаваных спявачак усіх часоў.

Узнагароджана Дзяржаўным Дэпартаментам ЗША за ўклад у барацьбу з голадам. З'яўляецца паслом World Food Program і ААН. Ахвяравала на дабрачыннасць больш за 117 млн долараў.

У 2025 годзе да 25-годдзя альбома *My Kind of Christmas* быў выдадзены калядны канцэртны альбом *Christmas in Paris*, на якім Агліера выконвае вядомыя калядныя песні і некалькі сваіх старых хітоў.

## Дыскаграфія 
### Студыйныя альбомы 
* *Christina Aguilera* (1999)
* *Mi Reflejo* (2000)
* *My Kind of Christmas* (2000)
* *Stripped* (2002)
* *Back to Basics* (2006)
* *Bionic* (2010)
* *Lotus* (2012)
* *Liberation* (2018)
* *Aguilera* (2022)

## Туры 
* *Christina Aguilera in Concert* (2000—2001)
* *Justified & Stripped Tour* (2003)
* *Stripped Live… on Tour* (2003)
* *Back to Basics Tour* (2006—2008)

## Спасылкі 
* 
*
Нотынг-Хілскі карнавал

righhttp://en.wikipedia.org/skins-1.5/common/images/button_hr.pngt|thumb|Удзельнік Нотынг-Хілскага шэсця
**Нотынг-Хілскі карнавал** () — штогадовы карнавал, які праводзіцца з 1964 г. на вуліцах лонданскага раёна Нотынг-Хіл, акруга Кенсінгтон і Чэлсі на працягу двух выхадных дзён у жніўні ("банкаўскі панядзелак" і папярэдняя нядзеля). 

Вядучую ролю ў карнавале звычайна гуляюць прадстаўнікі брытанскай афракарыбскай абшчыны, асабліва выхадцы з астравоў Трынідад і Табага, якія складаюць значную частку жыхароў Кенсінгтона і Чэлсі з 1950-х гадоў. У мінулым карнавал збіраў да 2 мільёнаў гледачоў, і калісьці займаў другое месца ў сусветным рэйтынгу карнавалаў па ліку ўдзельнікаў пасля Карнавала Трынідад і Табага.

## Спасылкі 
* 
* Notting Hill Carnival

Катэгорыя:Фестывалі Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Культура Лондана
Катэгорыя:З’явіліся ў 1964 годзе
Катэгорыя:Карнавалы
AEC Routemaster

**AEC Routemaster** ( — *Гаспадар дарог*) — двухпавярховы аўтобус (даблдэкер), створаны ў 1954 годзе кампаніяй AEC. Выпускаўся з 1956 года па 1968 год. Было пабудавана 2876 аўтобусаў.

Эксплуатаваўся ў Лондане з 8 лютага 1956 года па 9 снежня 2005 года. За гэты час «Рутмастер» стаў сімвалам Лондана. У цяперашні час 17 аўтобусаў яшчэ застаюцца на двух турыстычных гістарычных маршрутах у цэнтры Лондана.

## Гісторыя 
Routemaster быў распрацаваны кампаніяй Associated Equipment Company у 1954 годзе. Аўтобус быў павінен змяніць даваенныя мадэлі, а таксама і тралейбусы.

Аўтобусы першай серыі ўводзіліся ў эксплуатацыю з 1959 года. Гэты працэс цалкам завяршыўся да мая 1962 года. Апошні «Рутмастер» прыступіў да працы на лонданскіх вуліцах у 1968 годзе.

Спісанне аўтобусаў Routemaster пачалося ў 1982 годзе, аднак у 1992 годзе тыя, што засталіся прайшлі рамонт, былі ўсталяваныя новыя рухавікі, якія адпавядалі экалагічным нормам. Пасля гэтай мадэрнізацыі тэрмін аўтобусаў быў працягнуты і быў атрыманы дазвол на выкарыстанне гэтага віду транспарту на працягу дзесяці гадоў.

left|thumb|«Routemaster» (RM2217) завяршае свой апошні рэйс
З 2003 года «Рутмастары» сталі знікаць з вуліц Лондана, калі лонданскія ўлады прынялі рашэнне спыніць працу апошніх 550 аўтобусаў Routemaster.

Апошні лінейны выхад «Рутмастара» адбыўся 9 снежня 2005 года. Апошні рэйс прайшоў па 159 маршруце, які пралягае ад Оксфард-стрыт да вакзала Ватэрлоо.

## Спасылкі 
* Routemaster Association 

Катэгорыя:Двухпавярховыя аўтобусы
Катэгорыя:Транспарт Лондана
Катэгорыя:Аўтобусы Вялікабрытаніі
Паскаль Мендзі

**Паскаль Мендзі** (; нар. , , Сенегал) — сенегальскі футбаліст, паўабаронца. Ігрок нацыянальнай зборнай Сенегала (2006—2008).

## Кар’ера 
### Клубная 
Пачаў кар’еру на радзіме, гуляў за тагачаснага чэмпіёна клуб «Жанна д’Арк». У 2003 годзе перайшоў у маскоўскае «Дынама», пасля гуляў у Літве за «Каўнас». У 2009—2010 гадах гуляў за французскія клубы ніжэйшых дывізіёнаў, а ў маі 2010 года трапіў у мінскі «Партызан», які не здолеў выратаваць ад вылету ў першую лігу. Сезон 2011 правёў у арэндзе ў брэсцкім «Дынама».

У сакавіку 2012 года падпісаў кантракт з «Тарпеда-БелАЗ». У сезоне 2012 быў трывалым іграком асновы, а ў наступным сезоне стаў рэдка з’яўляцца на полі. У выніку ў студзені 2014 года пакінуў жодзінскі клуб.

З восені 2014 года вярнуўся на радзіму і стаў выступаць за клуб «Мбур Петыт Кот», у складзе якога і завяршыў кар’еру.

### Міжнародная 
Гуляў за нацыянальную зборную Сенегала на працягу 2006—2008.

## Дасягненні 
*   Чэмпіён Літвы: 2007
*   Срэбраны прызёр чэмпіянату Літвы: 2008
*  Уладальнік Кубка Літвы: 2008

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Профіль на сайце маскоўскага «Дынама» 

Катэгорыя:Футбалісты Сенегала
Катэгорыя:Ігракі зборнай Сенегала па футболе
Катэгорыя:Ігракі ФК Мбур Петыт Кот
Катэгорыя:Ігракі ФК Тарпеда-БелАЗ
Катэгорыя:Ігракі ФК Дынама Брэст
Катэгорыя:Ігракі ФК Партызан Мінск
Катэгорыя:Ігракі ФК Каўнас
Катэгорыя:Ігракі ФК Дынама Масква
Катэгорыя:Ігракі ФК Жанна д’Арк
Нотынг-Хіл

: *Пра фільм гл. Нотынг-Хіл (фільм)*
 thumb|300px|Тыповая вулачка Нотынг-Хіла
**Но́тынг-Хіл** (*Notting Hill*) — раён у Лондане, паўночная частка адміністрацыйнай акругі Кенсінгтон і Чэлсі.

Напачатку XIX стагоддзя сямейства Лэдброўкаў, якое валодала землямі на поўначы Кенсінгтона, наняло архітэктара Томаса Элама для ператварэння гэтай маларазвітай тэрыторыі на заходняй ускраіне Лондана ў раён элітнай нерухомасці на манер Белгравіі. Гэта зона віктарыянскай забудовы першапачаткова звалася Кенсінгтон-паркам. У 1837 годзе ў Паўночным Кенсінгтоне адкрыўся іпадром.

Напачатку XX стагоддзя Нотынг-хіл быў ціхім спальным раёнам, дзе пражывала значная доля лонданскага сярэдняга класа. Затым кошты на жыллё сталі падаць, а пасля бамбардзіровак люфтвафэ яго і зусім забудавалі трушчобамі. У паваенныя часы тут сталі сяліцца эмігранты — пераважна выхадцы з Міжземнамор'я і Карыбскага басейна, што прыводзіла да хваляванняў на глебе міжнацыянальнай варожасці.

У апошнія дзесяцігоддзі лонданскія ўлады распачалі высілкі па ліквідацыі ачага міжэтнічнай напружанасці ў Нотынг-Хіле. Ён быў добраўпарадкаваны і пераўтвораны ў рэспектабельны раён. Пра яго ранейшых жыхароў нагадвае штогадовы маляўнічы карнавал на ўзор бразільскага..

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Раёны Лондана
Кенсінгтан і Чэлсі

thumb|Вулічная таблічка *Кенсінгтан і Чэлсі*
**Ке́нсінгтан і Чэ́лсі** () з’яўляецца адным з бора Лондана і займае заходнюю частку цэнтра брытанскай сталіцы. Утвораны быў у 1965 годзе, пры ўтварэнні Вялікага Лондана з двух раёнаў былога графства Лондан — Кенсінгтан і Чэлсі. Прыстаўка «Royal Borough (Каралеўская акруга)» нагадвае пра тое, што раён Кенсінгтан у мінулым з’яўляўся асабістым каралеўскім уладаннем.

## Насельніцтва 
Колькасць насельніцтва ў *акрузе Кенсінгтан і Чэлсі* складае 178.600 чалавек. Пры плошчы ў 12,13 км² яна з’яўляецца найбольш шчыльна населенай акругай Вялікабрытаніі з сярэдняй шчыльнасцю насельніцтва ў 13.608 чал./км². Па паходжанню жыхары *акруга Кенсінгтан і Чэлсі*: белыя — 78,6 %, выхадцы з Паўднёвай Азіі — 4,9 %, негры — 7,0 %, кітайцы — 1,6 %.

## Раёны 
* Бромптан
* Чэлсі
* Эрлс Корт
* Холанд Парк
* Кенсінгтан
* Норт-Кенсінгтан
* Нотынг-Хіл
* Саўт-Кенсінгтан
* Уэст-Бромптан

## Славутасці 
* Гайд-парк
* Кенсінгтанскія сады
* Музейны квартал з Музеем прыродазнаўства, Музеем навукі і музеем Вікторыі і Альберта
* Каралеўскі Альберт-хол
* Sloane Street — вуліца раскошных магазінаў для мільянераў
* Імперскі каледж Лондана — адзін з найбольш прэстыжных універсітэтаў у свеце
* Каралеўскі каледж музыкі
* Нотынг-Хіл — адзін з самых ажыўленых раёнаў брытанскай сталіцы

## Гарады-пабрацімы 
## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Консульства раёна 

Катэгорыя:Бора Лондана
Валерый Мікалаевіч Раеўскі

**Валерый Мікалаевіч Рае́ўскі** (, Мінск — ) — беларускі тэатральны рэжысёр, Заслужаны дзеяч мастацтваў БССР (1976), Народны артыст Беларусі (1998), прафесар.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў Мінску. Вучыўся ў машынабудаўнічым тэхнікуме ў Магілёве, працаваў на Магілёўскім машынабудаўнічым заводзе, канструктарам на заводзе «Строммашына». Паступіў вучыцца на гістарычны факультэт Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта года галоўным рэжысёрам, з 1991 года мастацкім кіраўніком Нацыянальнага акадэмічнага тэатра імя Янкі Купалы. Доўгі час выкладаў і з’яўляўся прафесарам Беларускай дзяржаўнай акадэміі мастацтваў.

Памёр 19 лістапада 2011 года. Пахаваны на Усходніх могілках Мінска.

## Творчасць 
Стварыў амаль паўсотню спектакляў, у тым ліку ў Расіі, Украіне, Ірландыі, Польшчы, Славеніі, Эстоніі. Сярод іх — «Радавыя», «Апошні журавель», «Парог» Аляксея Дударава; «Мудрамер» Мікалая Матукоўскага; «Трыбунал», «Пагарэльцы» Андрэя Макаёнка; «Брама неўміручасці» Кандрата Крапівы; «Апошні шанц» Васіля Быкава; «Чалавек з легенды» Яўгена Шабана. Паводле твораў замежнай драматургіі Раеўскі паставіў спектаклі «» Уільяма Шэкспіра, «Тры сястры» Антона Чэхава, «Запіскі з падполля» Фёдара Дастаеўскага, «» Аляксандра Астроўскага і іншыя. Работы Раеўскага сталі ўдзельнікамі і прызёрамі шматлікіх тэатральных фестываляў. На творчым рахунку рэжысёра дзясяткі пастановак на сцэнах рэгіянальных тэатраў — у Гомелі, Віцебску, Гродне, Маладзечне і іншых гарадах.

## Узнагароды 
У 1976 годзе Валерыю Раеўскаму было прысвоена званне заслужанага дзеяча мастацтваў БССР, у 1998 годзе — народнага артыста Беларусі. Пастаўленыя ім спектаклі адзначаны Дзяржаўнымі прэміямі СССР і БССР. У 2004 годзе за асабісты ўклад у развіццё беларускага тэатральнага мастацтва і заслугі ў выхаванні творчай моладзі рэжысёр быў узнагароджаны ордэнам Францыска Скарыны. Уладальнік прыза «Крыштальная Паўлінка» (1999)

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Раеўскі Валерый Мікалаевіч  // Газета «Культура», № 48 (1019) 26.11.2011 — 02.12.2011 г.

Катэгорыя:Тэатральныя рэжысёры СССР
Катэгорыя:Тэатральныя рэжысёры Беларусі
Пэл-Мэл

**Пэл-Мэл** (*Pall Mall*) — цэнтральная вуліца Сент-Джэймскага квартала ў Вэстмінстэры. Сканчаецца на вуглу з Хэймаркетам, адкуль два кароткіх завулка, Пэл-Мэл-Іст і Кокспер-стрыт, вядуць на Трафальгарскую плошчу. Паралельна Пэл-Мэл праходзіць цырыманіяльная алея Мэл.

Увесь паўднёвы бок Пэл-Мэл займаюць Сент-Джэймскі палац і іншыя рэзідэнцыі членаў каралеўскага прозвішча (Мальбара-хаус, раней — Карлтан-хаус). Пэл-Мэл атрымаў сваю назву ў XVII стагоддзі ад гульняў у *paille maille* (папярэднік крыкета),  якія праводзіліся перад каралеўскай рэзідэнцыяй.

У віктарыянскую эпоху амаль усе галоўныя клубы англійскіх джэнтльменаў праводзілі паседжанні ў асабняках на Пэл-Мэл. Акрамя таго, менавіта тут спачатку размяшчаліся Каралеўская акадэмія мастацтваў і Нацыянальная галерэя.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Вуліцы Лондана
Катэгорыя:Вэстмінстэр
Катэгорыя:Вуліцы паводле алфавіта
Квінс-хаус

**Квінс-хаус** (*Queen’s House*, што перакладаецца як «дом каралевы») — невялікі двухпавярховы будынак з мінімальным дэкорам, пабудаваны для каралевы Ганны Дацкай ў 1614-17 гг. у Грынвічы па праекце архітэктара Ініга Джонса. Ён уваходзіў у комплекс каралеўскага палаца часоў Генрыха VIII, на месцы якога Крыстафер Рэн пасля выбудаваў Каралеўскі марскі шпіталь (цяпер Нацыянальны марскі музей). 

Квінс-хаус — краевугольны камень брытанскай архітэктурнай традыцыі і першы на поўначы Еўропы прыклад паладыянскага стылю. Пры праектаванні будынка Джонс, верагодна, браў за прыклад вілу Медычы ў Поджа-а-Каяна. З вокнаў палаца адкрываецца від на Тэмзу. Разам прылеглымі пабудовамі Рэна Квінс-хаус з 1997 года знаходзіцца пад аховай ЮНЕСКА як помнік Сусветнай спадчыны.

Свой канчатковы выгляд Квінс-хаус набыў пасля таго, як у 1635 годзе Джонс перабудаваў яго для новай каралевы, Генрыэты-Марыі. Ужо праз 7 гадоў вылілася грамадзянская вайна, і каралева бегла з Англіі. Плафоны, выкананыя для палаца італьянцам Арацыа Джэнтылескі, захаваліся і былі пасля перавезены ў Мальбара-хаус у цэнтры Лондана. Астатнія палацавыя інтэр'еры ў сваёй масе згублены.

У XVIII—XIX стагоддзях Квінс-хаус выкарыстоўваўся для патрэб Адміралцейства, у прыватнасці, тут размяшчаўся ваенна-марскі каледж. У 1807 г. палац быў злучаны з фланкіруючымі яго пабудовамі Рэна нізкімі каланадамі. Старанная рэстаўрацыя Квінс-хауса была ажыццёўлена ў 1986-99 гг. Плануецца, што на лугу перад ім падчас Алімпіяды 2012 года пройдуць спаборніцтвы па конным відам спорту.

.]]

Катэгорыя:Палацы Лондана
Катэгорыя:Грынвіч
Мост Ватэрлоа

**Мост Ватэрлоа** () — аркавы мост праз Тэмзу ў Лондане, які злучае Вэстмінстэр і Ламбет.

Сучасны мост быў адкрыты ў 1945 годзе на месцы пабудаванага ў 1817 годзе аднайменнага моста, названага ў гонар перамогі ў Бітве пры Ватэрлоа. Бэлечны мост Ватэрлоа мае шэры колер, канструкцыя падобная на пабудаваны у 1973 годзе Лонданскі мост, але Ватэрлоа мае 4 апоры, а Лонданскі — дзве.

## Мост Ватэрлоа ў мастацтве 
* Мост Ватэрлоа, фільм

## Спасылкі 
Катэгорыя:Масты Лондана
Катэгорыя:Масты праз Тэмзу
Кларэнс-хаус

**Кларэнс-хаус** (*Clarence House*) — вэстмінстэрская рэзідэнцыя членаў брытанскай каралеўскай сям'і, якая прылягае да Сент-Джэймскаму палацу з боку Мэла.

Невялікі і сціплы асабняк быў пабудаваны Джонам Нэшам у 1825-27 гг. для герцага Кларэнса, які праз тры гады ўзышоў на прастол пад імем Вільгельма IV. Пры каралеве Вікторыі ў Кларэнс-хаусе пражывала спачатку яе маці, а потым — малодшыя сыны.

Каралева Елізавета II з мужам займала Кларэнс-хаус да ўзыходжання на прастол, аддаючы перавагу старадаўняму, але малакамфартабельнаму Сент-Джэймскаму палацу. Цяпер гэту традыцыю працягвае яе сын, прынц Чарлз, а з 1953 па 2002 гг. Кларэнс-хаус служыў лонданскім домам для каралевы-маці, Елізаветы Боўз-Лаян.

## Спасылкі 
* Кларэнс-хаус на сайце Брытанскай манархіі 

Катэгорыя:Вэстмінстэр
Катэгорыя:Палацы Лондана
Катэгорыя:1827 год у Еўропе
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Джона Нэша
Чэлсі (мост)

**Мост Чэлсі** () — стальны мост праз Тэмзу ў заходнім Лондане, злучае раёны Чэлсі на паўночным беразе і Батэрсі на паўднёвым.

Мост быў адкрыты 6 мая 1937 года. Да яго на гэтым месцы ў 1857—1935 гг размяшчаўся *мост Вікторыі*. Мост Чэлсі мае дзве апоры і тры пралёта, даўжыня моста — 213 м, шырыня — 20 м.

Мост мае чатыры палосы руху, па дзве ў кожны бок.

## Літаратура 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Масты Лондана
Катэгорыя:Масты праз Тэмзу
Хамерсміцкі мост

**Хамерсміцкі мост** () — падвесны мост праз Тэмзу ў заходнім Лондане. Мост злучае цэнтр лонданскага бора Хамерсміт і Фулэм на паўночным беразе Тэмзы з раёнам Барнс бора Рычманд-апан-Тэмз. Мост дазваляе аўтамабільны рух і праход пешаходаў. Гэта другі сталы мост на гэтым месцы.

## Гісторыя 
Збудаванне моста было ўхвалена парламенцкім законам у 1824 годзе, на наступны год мост пачалі будаваць. Гэта быў першы падвесны мост праз Тэмзу, ён быў спраектаваны Уільямам Тырні Кларкам. Будаўніцтва моста абыйшлося ў £80,000, праезд па мосту быў платным.

Да 1870-х гадоў мост Хамерсміт ужо не спраўляўся з нагрузкай цяжкага транспарту, яго ўласнікі занепакоіліся, калі ў 1870 годзе 11-12 тысяч людзей сабраліся на мосце для таго, каб прагледзець на лодкавую рэгату, якая пад мостам праходзіла адзнаку трохі меншую за палову дыстанцыі гонкі працягласцю 4¼ мілі. У 1884 годзе часовы мост быў узведзены для падтрымання руху падчас будаўніцтва сталага моста.

Сучасны падвесны мост быў спраектаваны інжынерам сэрам Джозефам Безалетам і стаіць на тым жа падмурку, што і старая канструкцыя Кларка. Новы мост быў пабудаваны кампаніяй Дыксан, Эплбі і Торн. Мост быў адкрыты спадчынным прынцам Эдуардам 11 чэрвеня 1887 года.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Масты Лондана
Катэгорыя:Масты праз Тэмзу
Сент-Мэры-ле-Боу

**Сент-Мэры-ле-Боу** () — адна з самых вядомых цэркваў Лондана; знаходзіцца ў Іст-Эндзе. Пабудавана ў 1671—1680 К. Рэнам на месцы згарэлай ранейшай царквы. Слова «Боу» ў назве (ад  — арка) узнікла ад таго, што царква была пабудавана над нармандскай падземнай капліцай з каменным аркавым скляпеннем.

left|thumb|150px| Інтэр'ер
Лічыцца, што чалавек, які нарадзіўся ў межах чутнасці званоў Сент-Мэры-ле-Боу — сапраўдны кокні. 10 мая 1941 года ў царкву патрапіла бомба, скінутая нямецкім самалётам, у выніку большая частка будынка царквы была разбурана, а званы разбіліся аб зямлю. У 1956 годзе пачалася рэстаўрацыя царквы пад кіраўніцтвам Л. Кінга (L. King) і ўжо ў 1961 годзе званы царквы загучалі зноў, спараджаючы новае пакаленне кокні.

## Літаратура 
* Howard Colvin, *Biographical Dictionary of British Architects*
* Michael Byrne and George R. Bush (eds), *St Mary-le-Bow: A History* (Privately published, 2007).

## Спасылкі 
* Сент-Мэры-ле-Боу

Катэгорыя:Храмы Лондана
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Крыстафера Рэна
Катэгорыя:Збудаванні Вялікабрытаніі ў стылі барока
Катэгорыя:З’явіліся ў 1673 годзе
Катэгорыя:1673 год у Еўропе
Мальбара-хаус

**Мальбара-хаус** (*Marlborough House*) — асабняк на Пэл-Мэл, пабудаваны ў першыя гады XVIII стагоддзя бацькам і сынам Рэнамі для Сары Чэрчыль — найбліжэйшай сяброўкі і канфіданткі каралевы Ганны, з усходняга боку Сент-Джэймскага палаца. На працягу стагоддзя служыў лонданскай рэзідэнцыяй яе нашчадкаў, якія насілі тытул герцагаў Мальбара.

Напачатку XIX стагоддзя прынц-рэгент набыў яго ў казну і запланаваў да зносу. Будучы Эдуард VII, пражываючы тут у 1860-я гады, правёў капітальны рамонт і пашырыў будынак (у прыватнасці, сюды былі перанесены з грынвіцкага Квінс-хауса плафоны Арацыа Джэнцілескі). Пасля смерці ў 1936 годзе яго сына, Георга V, у Мальбара-хаусе пасялілася каралева-ўдава Марыя Тэкская, а пасля яе смерці ў 1953 годзе палац быў перададзены ў распараджэнне сакратарыята Садружнасці нацый.

## Спасылкі 
* Мальбара-хаус на сайце Сакратарыята Садружнасці 

Катэгорыя:Вэстмінстэр
Катэгорыя:Палацы Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Лондана
Катэгорыя:З’явіліся ў 1711 годзе
Катэгорыя:1711 год у Еўропе
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Крыстафера Рэна
Катэгорыя:XVIII стагоддзе ў Лондане
Сент-Марцін-ін-зэ-Філдс

**Царква Святога Марціна «што ў палях»** () — самая знакамітая прыхадская царква Лондана. Стаіць на паўночна-усходнім вуглу Трафальгарскай плошчы, у самым цэнтры горада. Сярод яе вернікаў — жыхары Букінгемскага палаца, у тым ліку і каралеўскае сямейства. У царквы маецца ўласны аркестр — акадэмія Святога Марціна ў палях.

Упершыню вэстмінстэрская царква ў імя Святога Марціна Турскага згадваецца ў 1222 годзе. Цяперашні будынак царквы быў збудаваны ў 1720-я гады па класіцыстычнаму праекту Джэймса Гібса, які ў свой час быў прыняты неадназначна, але пасля стаў шанаваным узорам англійскай храмавай архітэктуры. Будынак уяўляе сабой антычны храм карынфскага ордара, над якім узносіцца стройная званіца, а яе шпіль вянчае залатая карона. Інтэр'ер нагадвае храмы Крыстафера Рэна. У крыпце абсталявана кафэ для бяздомных.

Выява:Saint Martin in the Fields-2.jpg|Інтэр'ер
Выява:London St. Martin in the Fields Night 1.jpg|Сент-Марцін уначы

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Вэстмінстэр
Катэгорыя:Храмы Лондана
Лондан
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Джэймса Гібса
Катэгорыя:1720-я ў Еўропе
Катэгорыя:XVIII стагоддзе ў Лондане
Царква Святой Маргарыты

**Царква Святой Маргарыты** ў Вэстмінстэры (''St Margaret's, Westminster'') — познегатычная царква на тэрыторыі Вэстмінстэрскага абацтва, якая выходзіць фасадам на Парламенцкую плошчу. Нароўні з Вэстмінстэрскім палацам і абацтвам ўваходзіць у Спіс Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА.

Гісторыя царквы пачынаецца ў XII стагоддзі, калі бенедыкцінцы пабудавалі ў Лондане першую царкву ў імя Маргарыты Антыяхійскай. Яна была адбудавана нанова пры першых Цюдорах (у 1486—1523 гг.), а ў XVII стст. па патрабаванні пурытан зрабілася прыхадской для членаў Брытанскага парламента. У 1730-я гг. храм быў абліцаваны светлым портлендскім вапняком, адна з веж падверглася перабудове. У XIX стагоддзі да царквы прыбудавалі прытворы, быў цалкам абноўлены яе інтэр'ер.
[thumb|250px|злева|Прама за храмам маячыць сілуэт [Біг-Бена.]]

У царкве Св. Маргарыты пахаваны Уільям Кэкстан і Уолтэр Рэлі, пра што нагадваюць фігурныя вітражы з іх выявамі. Тут па традыцыі бралі шлюб шматлікія пакаленні англійскай арыстакратыі, і ў іх ліку Уінстан Чэрчыль. Вядомасцю карыстаецца царкоўны арган.

## Спасылкі 
* 
* Царква на сайце Вэстмінстэрскага абацтва 

Катэгорыя:Вэстмінстэр
Сент-Маргарэт
Катэгорыя:Сусветная спадчына ў Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Збудаванні Вялікабрытаніі ў гатычным стылі
Оксфард-стрыт

**Оксфард-стрыт** () — лонданская вуліца, адна з асноўных вуліц Вэстмінстэра. Самая ажыўленая гандлёвая вуліца (548 гандлёвых кропак), вядомая галоўным чынам сваімі фешэнэбельнымі магазінамі. Пачынаецца ў Вэстмінстэры ад Мармуровай аркі (паўночна-усходні вугал Гайд-парку) і вядзе на ўсход у бок Холбарна. Раней была часткай Лондан-Оксфард-роўд, якая пачыналася ад Ньюгейта. Сёння частка шашы A40. Даўжыня вуліцы складае 2,4 кіламетры. На вуліцы размешчаны станцыі Лонданскага Метрапалітэна "Marble Arch", "Bond Street", "Oxford Circus", "Tottenham Court Road". На кожнае Ражство вуліца ўпрыгожваецца святочнымі агнямі. Па традыцыі ў лістападзе гэтыя агні ўключаюцца знакамітасцямі. У 1968-93 гг. па гэтай вуліцы курсіраваў «бялковы чалавек» Стэнлі Грын.

## Спасылкі 
* 
* Сайт пра вуліцу (англ.)

Катэгорыя:Вуліцы Лондана
Катэгорыя:Вуліцы паводле алфавіта
Мармуровая арка

**Мармуровая арка** () — трыумфальная арка, якая стаіць каля Прамоўніцкага кутка ў Гайд-парку, на заходнім канцы Оксфард-стрыт у Лондане. Найбліжэйшая станцыя метро — *Marble Arch* па цэнтральнай лініі.

Арка была створана ў 1828 годзе вядомым архітэктарам Джонам Нэшам, які ўзяў за аснову знакамітую трыумфальную арку Канстанціна ў Рыме. Арка пабудавана з карарскага мармуру. Унутры маюцца тры невялікія памяшканні, якія раней выкарыстоўваліся як пост паліцыі.

Арка была першапачаткова ўстаноўлена на вуліцы Мэл як парадная брама ў Бакінгемскі палац, але затым пры пабудове новага флігеля палаца ў 1851 годзе была перанесена на цяперашняе месца. Тады хадзілі чуткі, што яе пераносяць толькі таму, што вялікая залатая каралеўская карэта не можа пад ёй праехаць. Аднак падчас каранацыі Елізаветы II у 1953 г. мільёны гледачоў бачылі, як вялікая залатая карэта праехала пад аркай.

Мармуровая арка стаіць побач з месцам, дзе раней знаходзілася знакамітая шыбеніца Тайберн (*Tyburn*), месца публічных пакаранняў смерцю з 1388 па 1793. Ходзяць чуткі пра магчымы перанос аркі ўнутр Гайд-парку або ў іншае больш даступнае для турыстаў і гараджан месца, бо цяпер доступу да аркі перашкаджае ажыўлены транспартны паток.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Славутасці Лондана
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Лондана
Катэгорыя:Трыумфальныя аркі
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Джона Нэша
Катэгорыя:З’явіліся ў 1828 годзе
Катэгорыя:1828 год у Еўропе
Грын-парк

**Грын-парк** (*Green Park*) — адзін з каралеўскіх паркаў Вэстмінстэра, які ўяўляе сабой свайго роду перамычку паміж Гайд-паркам (на паўночным ўсходзе) і Сент-Джэймскім паркам (на ўсходзе). Паўднёвую мяжу Грын-парку пазначае вуліца Мэл, а паўночную — Пікадзілі.

Гісторыя парку ўзыходзіць да часоў Генрыха VIII. Доўгі час гэта было ўпадабанае месца для дуэляў брытанскіх арыстакратаў. У адрозненне ад іншых лонданскіх паркаў, у Грын-парку няма сажалак і практычна няма помнікаў, за адзіным выключэннем — на стыку з Сент-Джэймскім паркам (т. з. Сады каралевы), насупраць Букінгемскага палаца, устаноўлены знакаміты мемарыял каралевы Вікторыі.

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт 

Катэгорыя:Вэстмінстэр
Катэгорыя:Паркі Лондана
Пікадзілі

[thumb|right|250px|Пікадзілі перад [Бёрлінгтан-хаусам, дзе размяшчаецца Каралеўская акадэмія мастацтваў.]]
**Пікадзілі** () — адна з самых шырокіх і ажыўленых вуліц у гістарычным цэнтры Лондана — Вэстмінстэры. Пралягае ад плошчы Пікадзілі (на ўсходзе) да Гайд-парку (на захадзе).  Галоўная мясцовая славутасць — будынак Каралеўскай акадэміі мастацтваў.

## Гісторыя 
Да XX стагоддзя вобласць у раёне вуліцы была вядомая як Партугалія, пазней сама вуліца насіла назву Партугальскай. Назву «Пікадзілі» атрымала ад асабняка Роберта Бэйкера, які напачатку XVII стагоддзя разбагацеў, гандлюючы моднымі каўнерыкамі-«пікадзіламі» (*piccadill*) - цвёрдымі каўнерыкамі з зубчастымі краямі і шырокім шнурком, які сцягваў па краях. У 1612 годзе ён купляе ў раёне вуліцы частку зямлі і будуе там дом. Пазней яго асабняк атрымаў назву Пікадзілі-хол.

Пасля аднаўлення англійскай манархіі ў 1660 годзе, Piccadilly і вобласць на поўначы (Мэйфэр) пачалі забудоўвацца раскошнымі дамамі. У XVII і XVIII стагоддзях тут будавалі дамы вяльможы і арыстакраты, пазней — нуварышы накшталт Ротшыльдаў. На паўночным боку Пікадзілі ў той час будаваліся самыя фешэнэбельныя асабнякі Лондана.

## Літаратура 
* *Robert Baker of Piccadilly Hall and His Heirs* by F.H.W. Sheppard (ISBN 0-902087-18-5)

## Спасылкі 
Катэгорыя:Вэстмінстэр
Катэгорыя:Вуліцы Лондана
Катэгорыя:Вуліцы паводле алфавіта
Мэл

[thumb|Мэл (у ніжнім правым вуглу) вядзе да Букінгемскага палаца: вышэй — [Грын-парк, ніжэй — Сент-Джэймскі парк.]]

**Мэл** (*The Mall*) — вуліца ў лонданскім раёне Вэстмінстэр, якая злучае Букінгемскі палац з Трафальгарскай плошчай. Створана напачатку XX стагоддзя адмыслова для ўрачыстых цырымоній з удзелам брытанскіх манархаў. Па выхадных бывае закрыта для руху. З паўднёвага боку вуліцы — Сент-Джэймскі парк, з паўночнай — Ланкастэр-хаус, Сент-Джэймскі палац і Мальбара-хаус, з захаду — помнік Вікторыі, з усходу — Арка Адміралцейства.

## Гл. таксама 
* Пэл-Мэл
* Нейшнл-Мэл

## Спасылкі 
Катэгорыя:Вуліцы Лондана
Катэгорыя:Вуліцы паводле алфавіта
Хэмпстэд-Хіт

**Хэмпстэд-хіт** (*Hampstead Heath*, літаральна «Хэмпстэдская пустэча») — лесапаркавая зона на поўначы Лондана, паміж вёскамі Хэмпстэд і Хайгейт у адміністрацыйным раёне Кэмдэн. Гэта пагорыстая мясцовасць плошчай у 320 га — не толькі самы шырокі парк на тэрыторыі Вялікага Лондана, але і самая высокая яго кропка. Заканадаўча забаронена весткі будаўніцтва, якое загароджвае від на Лондан, які адкрываецца з Парламенцкага ўзгорка. Апроч гэтай агляднай пляцоўкі, цікавасць для турыстаў уяўляе архітэктурна-мастацкі музей Кенвуд-хаус.

## Літаратура 
* *Hampstead Heath: Its Geology and Natural History*. Prepared under the Auspices of the Hampstead Scientific Society with 3 maps (pull-out) and 11 plates, T. Fisher Unwin, London, 1913 
* *The London Encyclopaedia*, Ben Weinreb and Christopher Hibbert, Macmillan.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Паркі Лондана
Хампстэд

thumb|Хампстэд

**Хампстэд** (Хэмпстэд; ) — тэрыторыя («вёска», *village*) на паўночным захадзе Камдэна, дзе знаходзіцца самы вялікі лонданскі парк — Хэмпстэд-Хіт.

## Гісторыя 
У XVIII стагоддзі — бальнеалагічны курорт, вядомы сваімі жалезнымі водамі. Будаўніцтва Паўночналонданскай чыгункі ў 1860-я гады палегчыла зносіны Хэмпстэда з цэнтрам Лондана. Ён стаў інтэнсіўна забудоўвацца, пераважна загараднымі дамамі дачнага тыпу. Арыстакратычны Кенвуд-хаус і асабнякі некаторых жыхароў Хампстэда, уключаючы Зігмунда Фрэйда і Джона Кітса, абвешчаны музеямі.

## Напачатку XXI стагоддзя 
Хэмпстэд — адзін з самых дарагіх раёнаў Лондана. У 2011 годзе тут было прададзена амаль 5 % усіх лонданскіх дамоў, кошт якіх перавышае 1 млн фунтаў, кошт 7,5 % дамоў — складае больш 5 мільёнаў фунтаў, а 7 % дамоў — каштуюць больш 10 мільёнаў фунтаў.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Раёны Лондана
Клюшава

**Клю́шава** — возера ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці ў басейне ракі Бярноўка (цячэ праз возера).

Плошча паверхні возера складае 0,1 км², даўжыня 0,47 км, найбольшая шырыня 0,38 км. Катлавіна возера акруглай формы. Даўжыня берагавой лініі 1,3 км. Берагавая лінія слабазвілістая. 

У 1 км на паўднёвы захад ад возера вёска Янова.

## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Азёры Віцебскай вобласці
Катэгорыя:Азёры Гарадоцкага раёна
Каравайскае

**Карава́йскае** — возера ў Беларусі, у Віцебскім раёне Віцебскай вобласці ў басейне ракі Шэвінка.

Плошча паверхні возера 0,17 км², даўжыня 0,88 км, найбольшая шырыня 0,28 км. Катлавіна выцягнутая з  захаду на ўсход. Схілы катлавіны спадзістыя вышынёй да 10—15 метраў. Берагавая лінія слабазвілістая.

У возера ўпадаюць ручаі і выцякае ручай, злучаючы Каравайскае з возерам Княжно.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Азёры Віцебскай вобласці
Катэгорыя:Азёры Віцебскага раёна
Вячаслаў Адамовіч

**Вячаслаў Адамовіч**:
* Вячаслаў Антонавіч Адамовіч (1864—1939) — беларускі палітычны і вайсковы дзеяч, выдавец.
* Вячаслаў Вячаслававіч Адамовіч (1890 — пасля 1939) — беларускі палітычны і вайсковы дзеяч.
Свята-Мікалаеўская царква (Засімавічы)

**Царква́ Свято́га Мікала́я** — праваслаўны храм у Засімавічах Пружанскага раёна, збудаваны ў 1811 годзе. Помнік архітэктуры класіцызму.

## Гісторыя 
[250px|злева|thumb|Царскія вароты Мікалаеўскай царквы, зробленыя [Рыгор Печнікаў|Рыгорам Печнікавым]]
Пабудаваная ў 1811 годзе на сродкі мясцовага памешчыка Ельца з цэглы і бутавага каменя. Ля царквы знаходзілася драўляная званіца.

У Першую сусветную вайну пашкоджаная пажарам, у 1916 адноўлена.

У 1924 годзе царква стала прыпісным прыходам пружанскага Свята-Аляксандра-Неўскага сабора. У 1925 праведзены капітальны рамонт царквы і званіцы, пастаўленая агароджа.

Пасля прыходу савецкай улады ў маі 1940 года разрабавана, у маі 1962 зачынена і прыстасавана пад склад хімічных угнаенняў.

Пасля развалу СССР дырэктар раённага Дома культуры Васіль Курачынскі, ураджэнец Засімавіцкага прыхода, выступіў з ініцыятывай аднаўлення царквы. Матэрыялы для перабудовы царквы былі набыты старавольскім і шанёўскім калгасамі, крыжы для купалоў вырабілі на Пружанскім масласырзаводзе. На ахвяраванні вернікаў было набыты ўнутранае начынне, частка яго была перададзена з пружанскага сабора. 24 лістапада 1994 храм быў асвечаны, праведзеная першая літургія.

Да цяперашняга часу сцены пад уздзеяннем аміячнай салетры выдзяляюць сырасць і цвіль.

## Архітэктура 
Царква — помнік архітэктуры класіцызму.

Памеры царквы 17 х 8,4 м. Асноўны аб'ём прамавугольны ў плане, невялікім уступам пераходзіць у трохгранную апсіду. Дах двухскатны гонтавы з вальмамі над апсідай. Галоўны фасад завершаны трохвугольным франтонам з вертыкальнай шалёўкай.

Сцены па версе аперазаны прафіляваным карнізам. Да апсіды з паўднёвага боку прымыкае ромбападобная рызніца.

У зальнай частцы царквы прамавугольныя ваконныя праёмы, у апсідзе — аркавыя.

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* 
* Царква Святога Мікалая на «Глобусе Беларусі»
* Праваслаўе.by 
* 

Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Пружанскага раёна
Засімавічы
Катэгорыя:З’явіліся ў 1811 годзе
Катэгорыя:Збудаванні Беларусі ў стылі класіцызм
Катэгорыя:Засімавічы
Катэгорыя:Храмы Брэсцкай і Кобрынскай епархіі
Катэгорыя:1811 год у Беларусі
Мемарыял Вікторыі (Лондан)

**Мемарыял Вікторыі** () — скульптура, размешчаная ў цэнтры Каралеўскага саду перад Букінгемскім палацам, і прысвечаная каралеве Вікторыі.

Мемарыял быў асвечаны ў 1911 годзе старэйшым унукам Вікторыі, Георгам V і яго кузенам Вільгельмам II. Скульптарам стаў сэр Томас Брок. Сам мемарыял быў завершаны ў 1914 годзе з устаноўкай бронзавай статуі.

Пастамент, пабудаваны па праекце архітэктара Астана Уэба з белага мармуру, важыць 2,300 тон.

Твар статуі Вікторыі звернуты ў паўночна-усходнім кірунку, да вуліцы Мэл. З астатніх трох бакоў пастамента размешчаны чарнёныя бронзавыя статуі Анёла Правасуддзя (тварам на паўночны захад у бок Грын-парку), Анёла Праўды (які глядзіць на паўднёвы ўсход), і Анёла Літасці, які стаіць перад Букінгемскім палацам. На вяршыні стаіць Перамога, з дзвюма фігурамі, якія сядзяць.

Перад Альберт-холам размешчаны аналагічны помнік мужу Вікторыі, Альберту.

## Галерэя 

Image:victoria.memorial.london.arp.jpg|Фрагмент цэнтра мемарыяла
Image:Victoria-Monument-Gray-Sky.jpg|Дэталь верхняй часткі мемарыяла
Image:Victoria_Memorial_Side.jpg|Дэталь паўднёва-усходняга боку мемарыяла
Image:VictoriaMemorialSide.jpg|Паўночны бок
Image:London_-_Victoria_Monument.JPG|Частка помніка, звернутая да Букінгемскаму палацу
Image:London_-_Victoria_Monument_1.JPG|Дэталь вуглавой статуі
Image:Victoria Memorial (London)-2.jpg|Фрагмент верхняй часткі мемарыяла
Image:Victoria Memorial (London)-3.jpg|Фрагмент верхняй часткі мемарыяла
Image:Victoria Memorial outside Buckingham Palace.JPG|

## Гл. таксама 
* Мемарыял прынца Альберта
* Мемарыял Вікторыі, Індыя

## Спасылкі 
* Панарама мемарыяла Вікторыі.

Катэгорыя:Помнікі паводле алфавіта
Катэгорыя:Архітэктура Лондана
Вітэнагемот

[thumb|250px|Англасаксонскі манарх у акружэнні сваіх саветнікаў. XI стагоддзе. [Стараанглійскае Шасцікніжжа]]
**Вітэнагемот** або **вітан** () — нацыянальны сход у англасаксонскі перыяд гісторыі Англіі. Вітэнагемот прадстаўляў інтарэсы англасаксонскай арыстакратыі і духавенства і меў дарадчыя функцыі пры каралі. Гэты орган лічыцца папярэднікам англійскага парламента. Інстытут Вітэнагемота ўзнік у VII стагоддзі, і на працягу наступных чатырохсот гадоў усе пытанні аб дзяржаўнай палітыцы вырашаліся каралём толькі пры згодзе сходу.

## Назва і паходжанне
Назва «Вітэнагемот» на англасаксонскай мове азначала «сход мудрых людзей». Гэты орган, верагодна, паўстаў са старажытнагерманскага інстытута племянных народных сходаў, пазней трансфармаваўся ў сход найбольш уплывовых асоб краіны (вайскоўства, духавенства і арыстакратыі). Такія сходы існавалі ва ўсіх англасаксонскіх каралеўствах Брытаніі, а пасля аб'яднання краіны пад уладай ўэсекскай дынастыі ў IX стагоддзі, ўэсекскі вітэнагемот набыў агульнаанглійскі характар. Тым не менш, рэгіянальныя саветы ў Нартумбрыі і Мерсіі, відаць, збіраліся да 1065 года.

## Літаратура 
* Англасаксонская хроніка
*  

## Спасылкі 
Катэгорыя:Гісторыя Англіі
Катэгорыя:Англасаксонскі перыяд
Катэгорыя:Саслоўна-прадстаўнічыя ўстановы
Эдгар (кароль Англіі)

**Эдгар Міралюбівы** (;  — ) — кароль Англіі з Уэсекскай дынастыі, уладарыў у 959—975 гадах. Малодшы сын караля Эдмунда I і яго першай жонкі Эльфгіты, брат Эдвіна, святы Рымска-каталіцкай царквы (дзень ушанавання — 8 ліпеня).

## Біяграфія 
У 958 годзе арыстакратыя Мерсіі і Нартумбрыі на тайным сходзе аб'явіла Эдгара каралём тэрыторыі на поўначы ад Тэмзы, але паўнавартасным манархам ён стаў толькі ў 959 годзе, пасля смерці свайго брата караля Эдвіна. Ступіўшы на прыстол, Эдгар вярнуў з выгнання Данстана — абата, які меў вялікі ўплыў у краіне ў часы Эдмунда I і, магчыма, валодаў большай уладай чым сам кароль. Эдгар назначыў Дунстана спачатку епіскапам Уорчэстэра, потым Лондана, а потым павысіў да сана архіепіскапа Кентэрберыйскага.

У гістарычных крыніцах таго часу адзначаецца, што Дунстан не ўхваляў караля з-за яго вобразу жыцця і працяглы час адказваўся каранаваць Эдгара. Але нягледзячы на ўсе рознагалоссі Дунстан заставаўся галоўным парадчыкам пры двары.

Эдгар пазбягаў ваенных канфліктаў, таму і атрымаў мянушку «Міралюбівы». У 970 годзе ён саступіў паўночную частку Нартумбрыі шатландскаму каралю Кенету II, што змагло на пэўны час зняць напругу паміж каралеўствамі.

11 мая 973 года ва ўзросце трыдцаці гадоў Эдгар быў каранаваны ў Бацкім абацтве. На каранацыю былі закліканы шэсць каралёў суседніх дзяржаў, у тым ліку каралі Шатландыі і Стратклайда, якія пакляліся ў вернасці быць васаламі Эдгара на вадзе і на зямлі.

Памёр 8 ліпеня 975 года ў Вінчэстэры, але быў пахаваны ў Гластанберыйскім абацтве.

## Дзеці 
*Ад 1-га шлюбу:* **сын:** Эдуард II *Ад 2-га шлюбу:* **дачка:** Эдгіта *Ад 3-га шлюбу:* **сыны:** Эдмунд, Этэльрэд II

## Спасылкі 
* Edgar of England At Find A Grave 

Катэгорыя:Каралі англійскія
Катэгорыя:Кіраўнікі Еўропы X стагоддзя
Катэгорыя:Уэсекская дынастыя
Катэгорыя:Святыя паводле алфавіта
Катэгорыя:Каталіцкія святыя
Катэгорыя:Хрысціянскія святыя X стагоддзя
Эйрык (сын Хокана Магутнага)

**Эйрык, сын Хокана Магутнага** (або Хоканарсан; ; —) — кіраўнік Нарвегіі з 1000 па 1014 год пад цэнтральнай уладай Свена Вілабародага, незаконнанароджаны сын Хокана II Магутнага.

Яго бацька не прымаў удзелу ў выхаванні сына. У 995 годзе Олаф Тругвасан захапіў уладу ў Нарвегіі, Эйрык быў вымушаны бегчы ў Швецыю.

Хадзіў з рабаваннямі на Русь, у якой кіраваў Уладзімір I Святаславіч, вядомы факт нападу Эйрыка на Ладагу ў 997 годзе.

У 1000 годзе напаў на флот Олафа Тругвасана, які загінуў у гэтай бітве пры Свольдэры. Пасля гібелі Олафа Эйрык стаў кіраўніком Нарвегіі сумесна са сваім братам Свейнам у якасці васала Свена Вілабародага, караля Даніі.

Катэгорыя:Каралі нарвежскія
Катэгорыя:Пазашлюбнае нашчадства манархаў Нарвегіі
Катэгорыя:Кіраўнікі Еўропы XI стагоддзя
Дунстан

**Дунстан** (; 910 — ) — святы, біскуп Вустэра і Лондана, архібіскуп Кентэрберыйскі і патрыярх ангасаксонскай царквы. Быў знатнага паходжання, выхоўваўся пры манастыры ў Гластанбері, дзе пазней быў манахам і настаяцелем.

Кароль Эдрэд даверыў яму фінансавае кіраванне краіны. Пры каралі Эдвіне Дунстан, як звыш строгі мараліст быў выгнаны з краіны ў Фландрыю, але праз нейкі час змог вярнуцца, бо караля змясцілі з пасады. Новы кароль Англіі Эдгар вярнуў Дунстана да двара. Спачатку ён дараваў былому выгнаніку пасаду біскупа, а потым і архібіскупа Кентэрберыйскага. У якасці саветніка добра кіраваў краінай і ў той жа час з настойлівасцю прадвігаў царкоўную рэформу. Шмат увагі надаваў адукацыі.

Пасля таго, як Эдгар сканаў у 975 годзе, Дунстан падтрымаў старэйшага сына нябожшчыка Эдуарда, які і стаў каралём. Але праз тры гады Эдуард быў атручаны. На прастол узышоў яго брат Этэльрэд, але Дунстан сышоў з пасады і аддаліўся ад двара.

## Спасылкі 
* Артыкул на «Акадэміке» 
* «Праўдзівая легенда аб Дунстане і д’ябле». Эдуард Флайт. *Праект Гутэнбэрг* 

Катэгорыя:Святыя
Катэгорыя:Біскупы Лонданскія
Катэгорыя:Архібіскупы Кентэрберыйскія
Бат (Англія)

**Бат** (, [ˈbɑːθ], ) — горад у цырыманіяльным графстве Сомерсет на паўднёвым захадзе Англіі, які знаходзіцца за 156 км на захад ад Лондана і за 21 км на паўднёвы ўсход ад Брыстала. Насельніцтва горада —  83,992 чалавек. Статус горада быў нададзены Бату каралевай Лізаветай I у 1590 годзе і стаў адміністрацыйна самастойнай адзінкай у 1889 годзе, што дало яму адміністрацыйную незалежнасць ад графства Сомерсет. Калі ў 1974 годзе было ўтворана графства Эйван, горад Бат увайшоў у яго склад. З 1996 года, калі графства Эйван было ліквідавана, Бат дагэтуль з'яўляецца галоўным цэнтрам унітарнай адміністрацыйнай адзінкі Бат і Паўночна-Усходні Сомерсет.

Упершыню Бат быў заснаваны рымлянамі ў 43 г. да н.э. як спа-курорт з лацінскім імем Aquae Sulis («воды Сулі́са»). Згодна з вуснай традыцыяй лічыцца, што Бат быў вядомы і раней. Рымляне пабудавалі рымскія лазні і палац на памежных гарадскіх халмах у даліне ракі Эйван каля тэрмальных мінеральных крыніц, якія з'яўляецца адзінымі натуральна ўзнікаючымі тэрмальнымі крыніцамі ў Вялікабрытаніі. Англійскі кароль Эдгар быў каранаваны ў бацкім абацтве ў 973 годзе. Нашмат пазней, у Геаргіянскую эпоху, горад стаў папулярным спа-курортам, што прывяло да яго буйнога пашырэння. Шматлікія ўзоры геаргіянскай архітэктуры, пабудаванай адмысловым з бацкага каменя захаваліся і пагэтуль.

Бат быў унесены ў спіс Сусветнай спадчыны ў 1987 годзе. Горад мае шэраг тэатраў, музеяў і іншых культурных і спартыўных будынкаў, якія паспрыялі станаўленню гэтага горада, як асноўнага турыстычнага цэнтра, які мае больш за мільён сталых наведвальнікаў і 3.8 мільёна дзённых турыстаў штогод. Горад таксама мае два ўніверсітэты і некалькі школ і каледжаў. У Баце буйны сектар сферы паслуг, развіваюцца інфармацыйныя і камунікацыйныя тэхналогіі, разам з сектарам інтэлектуальнай эканомікі, якія забяспечваюць працаўладкаванасць насельніцтва Бата і прымежнай тэрыторыі.

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Славутасці 
Са славутасцей горада вылучаюцца: Кінгстан-сквер і Квінс-сквер («плошча каралевы»); упадабанымі месцамі для шпацыраў служаць — Вікторыя-парк і Сідней-гардэн. Кафедральная або царква абацтва, пабудаваная ў 1495—1582 гадах у гатычным стылі, з высокай (у 52 м) вежай, належыць да самых маштабных пабудоў сярэдневяковай Англіі. З іншых грамадскіх будынкаў выдатныя ратуша (Guildhall), пабудаваная ў 1780 годзе, з прасторнымі заламі і выдатным пры ёй музеем рымскіх старажытнасцей, шырокі будынак рынка, будынак клуба, 2 тэатра, два грандыёзных манежа і сем гарадскіх бальніц.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 
* Official tourist information 

Катэгорыя:Гарады Англіі
Катэгорыя:Сусветная спадчына ў Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Курорты Вялікабрытаніі
Графік

**Гра́фік**:

* **Графік функцыі** — мноства пунктаў, у якіх абсцысы з'яўляюцца дапушчальнымі значэннямі аргументу x, а ардынаты — адпаведнымі значэннямі функцыі y.
* **Графік** — дзеяч мастацтваў, які займаецца графікай.
* **Графік базальной тэмпературы** — функцыянальная дыягностыка, якая дазваляе ацаніць стан гарманальнага гамеастазу ў арганізме жанчыны.
* **Дыяграма Ганта** (англ. *Gantt chart*, таксама *істужачная дыяграма*, *графік Ганта*) — папулярны тып столбчатых дыяграм, выкарыстоўваецца для ілюстрацыі плану, графіка прац па якім-небудзь праекце. Адзін з метадаў планавання праектаў.
* **Сеткавы графік** — граф, вяршыні якога адлюстроўваюць станы некаторага аб'екта (напрыклад, будаўніцтва), а дугі — працы, якія вядуцца на гэтым аб'екце.
* **Графік руху цягнікоў** — якая арганізуе і тэхналагічная аснова працы падраздзяленняў чыгунак, план эксплуатацыйнай працы.
* **АФЧХ** (*амплітудна-фазавая частотная характарыстыка*; інакш — *дыяграма* або *графік Найквіста*, англ. *Nyquist Plot*) — уяўленне частотнага водгуку лінейнай стацыянарнай дынамічнай сістэмы ў выглядзе графіка ў палярных каардынатах.
* **Іскраграфік** — невялікі графік, прызначаны для адлюстравання вялікай колькасці даных у невялікіх аб'ёмах прасторы.
Нотынгем

**Но́тынгем** () — горад у Вялікабрытаніі ў цырыманіяльным графстве Нотынгемшыр. Насельніцтва горада складае 306 700 чалавек, паводле дадзеных на 2010 год. Нотынгем славіцца сваёй сувязю з легендай пра Робін Гуда, а падчас прамысловай рэвалюцыі атрымаў прызнанне ва ўсім свеце сваёй вытворчасцю шнуркоў і веласіпедаў. Ён атрымаў свой статус горада як урачыстасць каралевы Вікторыі ў 1897 годзе.

## Гісторыя 
Нотынгем быў заснаваны саксонскімі пасяленцамі, каля VII стагоддзя, затым яго заваявалі датчане. У IX стагоддзі ён стаў адным з пяці гарадоў у вобласці Дацкага права. Паводле афіцыйнай версіі назва горада ў старажытнасці гучала як «Снотынгахем» і адбылася ад імя аднаго з мясцовых правадыроў, Снота. Гук «с» у пачатку слова пасля быў згублены.

Імя горада Нотынгем звязана з узнікненнем легенды пра Робін Гуда. У горадзе ўстаноўлены помнік знакамітаму разбойніку.

## Славутасці 
* Сабор Святога Варнавы — галоўны каталіцкі храм горада
* Уолатан-хол — адзін з выбітных помнікаў англійскага Рэнесансу
* Царква Усіх Святых

## Гарады-пабрацімы 
*  Любляна, Славенія
*  Мінск, Беларусь
*  Карлсруэ, Германія
*  Харарэ, Зімбабвэ
*  Гент, Бельгія
*  Нінбо, Кітай
*  Тымішаара, Румынія

## Спасылкі 
* Сайт горада


Катэгорыя:Гарады Англіі
Ілюстрацыя

thumb|right|Ілюстрацыя .
**Ілюстрацыя** — візуалізацыя, такая як малюнак, фатаграфія або іншая праца, створаная з мэтай вылучыць суб'ект, а не форму. Ілюстрацыі тлумачаць і дэкаруюць тэкставае змесціва кнігі, часопіса, газеты.

Ілюстрацыі выкарыстоўваюцца для: перадачы эмацыйнай атмасферы мастацкага твора; візуалізацыі выяў герояў апавядання; дэманстрацыі аб'ектаў, апісваных у кнізе (батанічная ілюстрацыя); адлюстравання пакрокавых інструкцый у тэхнічнай дакументацыі (тэхнічная ілюстрацыя).

## Мастацтва ілюстрацыі 
У наш час расце цікавасць да калекцыянавання арыгінальных ілюстрацый, выкарыстаных у кнігах, часопісах і постарах. Шматлікія музейныя выстаўкі, часопісы і галерэі мастацтваў вылучаюць месцы для ілюстратараў мінулага.

У свеце візуальных мастацтваў ілюстратараў шануюць звычайна менш у параўнанні з графічнымі дызайнерамі. Аднак, у выніку росту цікавасці да камп'ютарных гульняў і коміксаў, ілюстрацыі сталі вельмі папулярным і прыбытковым відам візуальнага мастацтва.

## Адмысловыя віды ілюстрацый 
* Археалагічныя ілюстрацыі
* Батанічная ілюстрацыя
* Тэхнічная ілюстрацыя
* Кніжная графіка

## Гл. таксама 
* Графічны дызайн
* Інфармацыйная графіка
* Камунікацыйны дызайн


Катэгорыя:Графічны дызайн
Катэгорыя:Прамысловы дызайн
Катэгорыя:Дызайн
Белае (возера, каля вёскі Бабруйшчына)

**Бе́лае** — возера ў Беларусі, у Глыбоцкім раёне Віцебскай вобласці ў басейне ракі Шоша. Знаходзіцца за 26 км на ўсход ад горада Глыбокае, на паўднёвы ўсход ад вёскі Бабруйшчына.

Плошча паверхні возера 0,58 км². Даўжыня 2,9 км, найбольшая шырыня 1,4 км. Глыбіня возера дасягае 21 м. Плошча вадазбору 23,3 км². Дно возера пясчанае і галечнае, на вялікіх глыбінях пакрыта шэрым і карычневым глеем, месцамі сапарапелем.

У возера ўпадаюць 3 ручаі і выцякае ручай у раку Шоша.

Каля возера археалагічны помнік — курганны могільнік.

## Літаратура 
* 
*  — С. 265.
* 

Катэгорыя:Азёры Глыбоцкага раёна
Катэгорыя:Басейн Шошы