Электрарухавік (завод)

**«Электрарухавік»** — беларускае прадпрыемства па вытворчасці электрычных рухавікоў, размешчанае ў горадзе Магілёве. Уваходзіць у холдынг «Магілёўліфтмаш».

## Гісторыя
28 снежня 1945 году Савет народных камісараў БССР ўхваліў Пастанову аб заснаванні «Магілёўскага мэталаапрацоўчага камбінату».
Камбінату выдзелілі між вуліц Урыцкага і Андрэева будынак былых гаражоў СНГ, пабудаваных перад вайной. Пасля вайны ад гаражоў засталіся толькі сцены і дах. Рабочыя на чале з першым дырэктарам камбіната Станкевічам Іванам Паўлавічам аднаўлялі будынак гаражоў. З Германіі па рэпарацыям пачало паступаць абсталяванне, па частках у Магілёў адпраўляўся завод фаўстпатронаў «Цюмлер».

Пасля вайны быў востры недахоп вёдраў, каструль, газавых лямпаў, мэблевай фурнітуры, рыдлёвак, дзвярных і аконных завес. Гэта вызначыла вытворчую праграму вырабаў з металаў для насельніцтва: выраблялі будаўнічую і мэблевую фурнітуру. 
У 1946 годзе прадпрыемства выпускала 8 найменняў вырабаў шырспажыву. А ўжо ў 1950 годзе за межы горада і рэспублікі з маркай "МОК" адпраўляліся ручкі і завесы, засаўкі і замкі для вокнаў і дзвярэй, нажы і відэльцы, скавародкі і каструлі, талеркі і рыдлёўкі, мэблевая фурнітура, канькі «Снягурачка» і «Хакей» — звыш 200 розных тавараў.

У 1959 годзе асвоена вытворчасць электраакустычных сігнальных прыбораў, а у 1969 годзе — электрасокавыціскалак.
Уваходзіў у Галоўнае ўпраўленне па вытворчасці электрарухавікоў (Главэлектрамаш) Міністэрства электратэхнічнай прамысловасці СССР, у 1975 годзе ўвайшоў у склад вытворчага аб'яднання «Запэлектрамаш» Усесаюзнага прамысловага аб'яднання па вытворчасці электрарухавікоў «Саюзэлектрамаш».

У 1972 годзе перайменаваны ў гонар 50-годдзя СССР. Быў узнагароджаны ордэнам Леніна. 

З 1986 года завод прыступіў да выпуску электрарухавікоў новай адзінай серыі АІ (раней выпускаў рухавікі серый АТ, А02, 4А), пасля асвоіўшы вытворчасць мадэляў магутнасцю ад 0,12 да 30 кВт.

У 2018 годзе завод увайшоў у холдынг «Магілёўліфтмаш» на правах філіяла з ліквідацыяй юрыдычнай асобы (ААТ ліквідавана 28 снежня 2018 года). У 2019 годзе завод паставіў электрарухавік для першага беларускага электрамабіля.

## Вырабы 
* 1-фазныя асінхронныя электрарухавікі напружаннем зменнага току 115, 220 і 230 вольтаў з прыбудаваным кандэнсатарам ды 2- і 3-фазнай абмоткай, якія прызначаліся для насосаў і дрэваапрацоўчых станкоў — мелі сінхронную частату кручэння 1500 і 3000 абаротаў за хвіліну ды магутнасць ад 0,12 да 2,2 кілаватаў;
* 3-фазныя асінхронныя электрарухавікі з напрацоўкай на адмову прынамсі 25 000 гадзінаў і магутнасцю ад 0,12 да 30 кілаватаў;
* выбухаабароненыя рухавікі габарытаў ад 63 да 132 міліметраў для нафтагазавай прамысловасці;
* выбухаабароненыя рухавікі для электрапрываду запорнай трубаправоднай арматуры, якія маюць напругу 380 вольтаў, магутнасць ад 0,12 да 20 кілаватаў і сінхронную частату абарачэння 750, 1000, 1500 і 3000 абаротаў за хвіліну;
* 2- і 3-хуткасныя рухавікі з вышынёй восі кручэння ад 63 да 160 мм і магутнасцю ад 0,18 да 17 кілаватаў;
* рухавікі з убудаваным і прыбудаваным электрамагнітным тормазам з вышынёй восі кручэння ад 63 да 132 мм і магутнасцю ад 0,25 да 4,75 кілаватаў;
* рухавікі з павышаным слізгаценнем, якія маюць вышыню восі кручэння ад 71 да 160 мм і магутнасць 0,6 да 20 кілаватаў;
* цягавыя асінхронныя рухавікі з незалежным ахалоджваннем для электрапрываду колавых самаходаў, якія маюць магутнасць 155 кілаватаў; 
* адмысловыя рухавікі для манаблочных насосаў (ад 0,37 да 5,5 кват) і матораў-рэдуктараў (ад 0,55 да 7,5 кват), дахавых (ад 2,2 да 18,5 кват) і цэнтрабежных (0,25 кват) вентылятараў, а таксама малашумных ліфтоў (ад 3 да 18,5 кілаватаў);
* убудаваныя рухавікі для швейных машынаў у выглядзе сэрцавіка статара з абмоткай і залітага алюмініем сэрцавіка ротара без валу;
* 1-фазныя асінхронныя кандэнсатарныя рухавікі напружаннем 220 вольтаў і магутнасцю ад 25 да 180 ватаў, якія прызначаюцца для пральных машынаў, сокавыціскалак і электраінструмэнта ды мелі сынхронную частату кручэння 1500 і 3000 абаротаў за хвіліну;
* электрасокавыціскалкі «Журавінка» магутнасцю 160 ватаў для перацірання бульбы і садавіны, атрыманьня соку з агародніны, садавіны і ягадаў, а таксама для шынкавання і нарэзкі ломцікамі;
* электраакустычныя сігнальныя прыборы з лямпай, якія маюць напружанне 24 і 220 вольтаў ды магутнасць ад 4,2 да 22 ватаў  — званкі, равуны;

## Збытавая сетка 
Завод мае афіцыйных дылераў ва Узбекістане і 4-х краінах Еўропы — Латвіі, Малдове, Расіі і Украіне.  
Рамонтныя майстэрні дзейнічаюць ў Магілёве, Маскве і Кіеве.

## Крыніцы