open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Масавае забойства на ваенным палігоне ў Белгародскай вобласці

**Масавае забойства на ваенным палігоне в/ч № 34670 ў Белгародскай вобласці** — расстрэл салдат, які здарыўся 15 кастрычніка 2022 года на палігоне в/ч № 34670 каля сяла Солаты Валуйскага раёна Белгарадскай вобласці Расійскай Федэрацыі.

Паводле крыніц Міністэрства абароны Расійскай Федэрацыі, стральба адбылася падчас агнявой падрыхтоўкі добраахвотнікаў, якія рыхтуюцца да ўдзелу ва ўварванні ва Украіну, аднак шэраг расійскіх крыніц заявілі, што загінулі мабілізаваныя грамадзяне Расійскай Федэрацыі з Бранскай вобласці. Тыя, хто нападаў, былі забітыя снайперамі. Адразу некалькі крыніц паведамілі аб тым, што страляніна адбылася яшчэ ў 10 ці 12 гадзін раніцы. Міністэрства абароны Расійскай Федэрацыі паведаміла пра падзею са шматгадзіннай затрымкай (паведамленне ў ТАСС з’явілася ў 22:22).

## Загінуўшыя і параненныя 
Мінабароны Расійскай Федэрацыі паведаміла пра 11 загінуўшых і 15 параненых. Паводле паведамленняў іншых крыніц, колькасць загінулых розніцца ад 10 да 22 чалавек. Мінабароны РФ сцвярджала, што пацярпелі добраахвотнікі, аднак іншыя крыніцы паведамлялі, што на палігоне размяшчаліся мабілізаваныя з Бранскай вобласці. Губернатар Белгародскай вобласці Вячаслаў Гладкоў у відэазвароце ўдакладніў, што сярод пацярпелых няма жыхароў вобласці.

## Расследаванне 
Па факту падзеі Следчым камітэтам па Заходняй ваеннай акруге была распачата крымінальная справа аб масавым забойстве па артыкуле 105 Крымінальнага кодэкса Расійскай Федэрацыі.

У Мінабароны Расійскай Федэрацыі растрэл назвалі тэрактам.

Катэгорыя:Падзеі 15 кастрычніка
Катэгорыя:Кастрычнік 2022 года
Катэгорыя:Масавыя забойствы ў Расіі
Катэгорыя:Забойствы, здзейсненыя ў 2022 годзе
Катэгорыя:2022 год у Расіі
Катэгорыя:Гісторыя Белгародскай вобласці
Гожаў (жаночы баскетбольны клуб)

**«АЗС АЯП Гожаў Велькапольскі»** () — польскі прафесійны жаночы баскетбольны клуб з горада Гожаў Велькапольскі.

## Гісторыя 
» у Быдгашчы, 20 лістапада 2021 года.]]
Клуб быў створаны ў 2001 годзе. У 2004 годзе клуб выйшаў у вышэйшую лігу.

## Дасягненні 
**Чэмпіянат Польшчы:**
*  **Сярэбраны прызёр (3)**: 2008/2009, 2009/2010, 2018/2019
*  **Бронзавы прызёр (4)**: 2007/2008, 2010/2011, 2019/2020, 2020/2021

## Статыстыка выступленняў 
## Трэнеры 
## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт клуба
Узброенае паўстанне ў Лаёла

**Узброенае паўстанне ў Лаёла** — частка падзей ліпеньскага путчу 1936 года ў Іспаніі, калі мяцежныя вайскоўцы паднялі бунт у казармах Лаёла (г. Сан-Себасцьян, Краіна Баскаў).

## Сітуацыя 
У першыя дні путчу нацыяналісты пад пачаткам генерала Анхеля Гарсія Бенітэса і палкоўніка Каміла Алонса Вега разгарнулі паўстанне на тэрыторыі Краіны Баскаў. Ім удалося захапіць горад Віторыя ў правінцыі Алава, аднак у рэгіёнах Біская і Гіпускаа мяцежнікі пацярпелі няўдачу. Шмат у чым гэтаму паспрыяла пазіцыя мясцовых баскскіх нацыяналістаў, якія праявілі лаяльнасць ураду за прадстаўленую аўтаномію. Для процідзеяння путчу баскі ва ўсіх гарадах і мястэчках стварылі *«Хунты абароны»* (), арыштавалі правых дзеячаў і рэквізавалі іх аўтамабілі.

## Паўстанне
19 ліпеня ваенны губернатар Сан-Себасцьяна палкоўнік Леон Караска Амілібія быў арыштаваны за сувязі з мяцежнікамі. У гэты час камандзір казармаў Лаёла палкоўнік Хасэ Валеспін Кабіян, падбухторваны Эміліа Мола, адным з кіраўнікоў путчу, вырашыў адкрыта выступіць супраць уладаў.

Валеспін накіраваў гарматы на будынак грамадзянскай адміністрацыі, чые супрацоўнікі неадкладна беглі. Тым часам Караска збег з-пад арышту і далучыўся да астатніх паўстанцаў. Мяцеж таксама падтрымала гарадская грамадзянская гвардыя.

20 ліпеня калона з Эйбара, прыкладна ў 50 кіламетрах ад горада, на чале з палкоўнікам Аўгуста Перэсам Гармендыя падышла да Сан-Себасцьяна і акружыла будынкі, якія ўтрымліваліся путчыстамі.

## Наступствы
Пасля разгрому мяцежнікаў іспанскія анархісты, якія змагаліся на баку ўладаў, захапілі вялікую колькасць зброі і расстралялі некаторых правых зняволеных, што пагоршыла іх адносіны з баскскімі нацыяналістамі.

14 верасня таго ж года падчас аднаго з наступленняў нацыяналісты занялі Сан-Себасцьян.

## Літаратура 
* 
* 
Катэгорыя:Сан-Себасцьян
Катэгорыя:Бітвы ў Іспаніі
Катэгорыя:Бітвы і аперацыі грамадзянскай вайны ў Іспаніі
Катэгорыя:Ліпень 1936 года
Катэгорыя:1936 год у Іспаніі
Катэгорыя:Паўстанні ў Іспаніі
Расійска-маўрыкійскія адносіны

**Расійска-маўрыкійскія адносіны** — двухбаковыя адносіны паміж Расійскай Федэрацыяй і Рэспублікай Маўрыкій.

Расійская Федэрацыя мае пасольства ў Порт-Луі, пасольства Маўрыкій ў Маскве было адкрыта ў ліпені 2003 года.

## Гісторыя 
Дыпламатычныя адносіны паміж СССР і Маўрыкій былі ўстаноўлены 17 сакавіка 1968 года.

У 1970-я гады СССР і Маўрыкій падпісалі цэлы шэраг пагадненняў, савецкія ваенныя караблі амаль кожны год наведвалі Порт-Луі.

У кастрычніку 2006 года прайша сустрэча міністра замежных спраў РФ Сяргея Лаўрова і міністра замежных спраз Маўрыкій.

У кастрычніку 2022 года на міжнародным форуме «Паўночны Каўказ у свеце, які змяняецца», пасол Маўрыкія Хесвар Джанке паведаміў, што РФ і Маўрыкій фіналізуюць работу па запуску прамых авіяцыйных рэйсаў паміж .

## Культурнае супрацоўніцтва 
У 1997 годзе было заключана пагадненне аб супрацоўніцтве ў галіне спорту. У маі 2006 года года РФ наведваў міністр турызму Маўрыкія К. Дзюваль.

Расія
Маўрыкій
Уладзімір Рыгоравіч Ермакоў

**Уладзімір Рыгоравіч Ермакоў** (нар. , Жытомір, Украіна) — беларускі матэматык, педагог. Доктар педагагічных навук (Расія, 2006; Беларусь, 2007), кандыдат фізіка-матэматычных навук (1981), дацэнт (1984).

## Біяграфія 
Скончыў Данецкі дзяржаўны ўніверсітэт (спецыяльнасць «Матэматыка», 1973), Інстытут прыкладной матэматыкі і механікі АН УССР (аспірантура, 1976), Маскоўскі дзяржаўны лінгвістычны ўніверсітэт (дактарантура, 2004).
    
Працаваў у Гомельскім філіяле Інстытута матэматыкі АН БССР (1977—1980), Гомельскім дзяржаўным універсітэце імя Ф. Скарыны (з 1981, матэматычны факультэт, кафедра матэматычнага аналізу, дацэнт, з 2015 — факультэт псіхалогіі і педагогікі, кафедра сацыяльнай і педагагічнай псіхалогіі, дацэнт).

Навуковыя інтарэсы: дыферэнцыяльныя ўраўненні; матэматычная фізіка; тапалогія; функцыянальны аналіз; методыка выкладання матэматыкі; метадалагічныя праблемы педагогікі, педагагічнай псіхалогіі; тэорыя кантролю ў сістэме адукацыі, якая развіваецца і інш.

## Бібліяграфія 
* Контроль в системе развивающегося образования : диссертация … доктора педагогических наук : 13.00.01 : защищена 19.09.2006 : утверждена 15.12.2006 : [в Республике Беларусь 27.06.2007] / Ермаков Владимир Григорьевич. — Москва, 2006.
* Явные формулы для индекса некоторых классов эллиптических операторов : диссертация … кандидата физико-математических наук : 01.01.02 : защищена 17.06.1981 : утверждена 25.11.1981 / Ермаков Владимир Григорьевич. — Гомель, 1981.
* Методологическая основа многоаспектной теории стандартов и контроля в системе образования / В. Г. Ермаков. — Минск, 1998.
* Гомотопическая классификация одного множества многомерных краевых задач типа наклонной производной / В. Г. Ермаков // Успехи математических наук. — 1988. — Т. 43, вып. 5. — С. 191—192.
 

## Спасылкі 
* Ермаков Владимир Григорьевич 

Катэгорыя:Матэматыкі СССР
Катэгорыя:Матэматыкі Беларусі
Катэгорыя:Педагогі СССР
Катэгорыя:Педагогі Беларусі
Blink-182

**«Blink-182»** (чытаецца як «блінк-уан-эйт-ту», стылізавана пад blink-182) — амерыканскі панк-рок-гурт, заснаваны ў 1992 годзе гітарыстам і вакалістам , бас-гітарыстам і вакалістам Маркам Хопусам і бубначом  у паўночным Сан-Дыега, горадзе Паўэй, Каліфорнія.

## Дыскаграфія 
; Студыйныя альбомы

* *Cheshire Cat* (1995)
* *Dude Ranch* (1997)
* *Enema of the State* (1999)
* *Take Off Your Pants and Jacket* (2001)
* *Blink-182* (2003)
* *Neighborhoods* (2011)
* *California* (2016)
* *Nine* (2019)
* *One More Time...* (2023)

## Спасылкі
Катэгорыя:Музычныя калектывы, якія з’явіліся ў 1992 годзе
Катэгорыя:Музычныя калектывы 1990-х
Катэгорыя:Пераможцы MTV Video Music Awards
Катэгорыя:Панк-рок-гурты ЗША
Катэгорыя:Выканаўцы, якія ўзначальвалі Billboard 200
Катэгорыя:Музычныя калектывы 2000-х
Катэгорыя:Музычныя калектывы 2010-х
Людвіг Іванавіч Сяліцкі

**Людвіг Іванавіч Сяліцкі** (25 снежня 1903, вёска Вялікі Трылесін, Бялыніцкі раён — 5 сакавіка 1977) — адзін з кіраўнікоў партыйнага падполля і партызанскага руху ў Віцебскай вобласці.

## Біяграфія 
З 1926 года член КПСС. З 1938 на гаспадарчай, савецкай, партыйнай рабоце ў Віцебскай і Беластоцкай абласцях. З ліпеня 1941 года ў нямецкім тыле, з лютага 1942 года камандзір партызанскай групы, камісар атрада, у ліпені 1942 — красавіку 1943 гадоў камісар, у лістападзе 1942 — красавіку 1944 гадоў камандзір 1-й партызанскай брыгады імя К. С. Заслонава, адначасова ў чэрвені 1943 — маі 1944 гадоў 1-ы сакратар Аршанскага падпольнага РК КП(б)Б. З мая 1944 года ў распараджэнні ЦК УКП(б). У 1948—1971 гадах райваенкам Узбекскай ССР, інжынер упраўлення дарогі Масква — Брэст. Яго імем названа вуліца ў Оршы.

## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Партызаны Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Камандзіры партызанскіх злучэнняў, брыгад і атрадаў у гады Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Бялыніцкім раёне
Катэгорыя:Першыя сакратары райкамаў КПБ
Катэгорыя:Члены КПСС
Аляксей Сяргеевіч Кібінь

**Аляксей Сяргеевіч Кібінь** (нар. 1985, Ленінград) — расійскі гісторык.

Скончыў Гістарычны факультэт Санкт-Пецярбургскага дзяржаўнага ўніверсітэта на кафедры гісторыі Расіі да ХХ ст. (2006). У 2006 годзе паступіў у аспірантуру гістарычнага факультэта СПбДУ, 30.9.2009 года абараніў кандыдацкую дысертацыю «Верхнее Понеманье в политической, социокультурной и этнической истории славян и балтов VIII—XIII вв.». З 2009 года працуе асістэнтам на кафедры гісторыі славянскіх і балканскіх краін Інстытута гісторыі (Гістарычнага факультэта) СПбДУ, з 2015 — старшым выкладчыкам. Скончыў дадатковую адукацыйную праграму «Ахоўная археалогія» (СПбДУ, 2014).

Асноўная сфера навуковай зацікаўленасці — этнічная гісторыя і культурныя кантакты ў сярэднявечнай Усходняй Еўропе, гісторыя старажытнарускіх княстваў і Вялікага княства Літоўскага, імагалогія і гістарыяграфія.

Аўтар 15 навуковых прац (станам на 2019). Як адзін з выканаўцаў удзельнічаў у 4-х навукова-даследніцкіх праектах, у тым ліку: Грант Прэзідэнта РФ для маладых кандыдатаў навук, навукова-даследніцкі праект к.гіст.н. Дзяніса Яўгенавіча Алімава «Потестарные образования в славянском мире в VII—X вв.: эволюция структур власти и этносоциальные процессы» (МК-5950.2012.6); РГНФ шыфр 5.16.1451.2012, праект «Летопись событий в Юго-Западной России в XVII веке С. Величко: анализ текста и научные комментарии».

Мае досвед арганізацыі міжнародных канферэнцый і летніх школ, у т.л. летняя школа «Католицизм, православие, протестантизм, иудаизм и ислам: конфессионально-культурные особенности религиозных традиций Европы» (29.6-13.7.2008, Райвола).

## Бібліяграфія 
* *Кибинь А. С.* От Ятвязи до Литвы: политические и социокультурные трансформации в бассейне верхнего Немана в Х — XIII веках. — Москва: Квадрига, 2012
** *Кібінь А.* Ад Ятвязі да Лiтвы. Палітычныя і сацыякультурныя трансфармацыі ў басейне Верхняга Нёмана ў Х—ХІІІ стагоддзях // ARCHE № 5 (150) — 2016. — С. 4—296.
* *Кибинь А.* Радзивилловская летопись: о месте и времени создания иллюстраций Повести временых лет. — Москва: Квадрига, 2022.
* *Кібінь А. С.* Яцвягі і скандынава-балтыйскія сувязі Верхняга Панямоння ў X―XI стст. // Матэрыялы па археалогіі Беларусі : [навуковы зборнік] / Нацыянальная акадэмія навук Беларусі, Інстытут гісторыі. — Мінск. — 2010. — Вып. 19 : Археалогія і гісторыя Гродзеншчыны. — C. 40―41.
* *Кібінь А. С.* Лёс і роля лацінскіх місій у хрысціянізацыі заходнебеларускіх зямель у XI ст. // Хрысціянства ў гістарычным лёсе беларускага народа : зборнік навуковых артыкулаў : у 2 ч. / Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь, Установа адукацыі "Гродзенскі дзяржаўны універсітэт імя Я. Купалы". — Гродна, 2009. — Ч. 1. — С. 86―90.

Катэгорыя:Гісторыкі Расіі
1-я Мінская партызанская брыгада

**1-я Мінская партызанская брыгада** — партызанская брыгада, створаная ў жніўні 1942 года. Дзейнічала на акупіраванай тэрыторыі Пухавіцкага, Мінскага, Чэрвеньскага і Рудзенскага раёнаў. 3 ліпеня 1944 брыгада (1222 партызаны, 4 атрады) злучылася з Чырвонай Арміяй.

## Склад 
Брыгада была створана на базе атрадаў М. М. Джагарава (пазней «Камсамол», арганізаваны ў красавіку 1942), А. І. Дрантусава (потым імя Ф. П. Юрчанкі, арганізаваны ў маі 1942), У. А. Чармянёва (арганізаваны ў маі 1942), М. Ф. Калуцкага (арганізаваны ў снежні 1941, у снежні 1942 аб’яднаны з атрадам Чармянёва ў атрад імя Кірава). Пазней у саставе брыгады дзейнічала 10 атрадаў. З яе асабовага складу дадаткова былі сфарміраваны партызанскія брыгады імя Кірава і імя газеты «Правда». На момант злучэння з Чырвонай Арміяй у склад брыгады ўваходзілі:
* атрад імя Юрчанкі (названы ў гонар камандзіра атрада Ф. П. Юрчанкі, які загінуў);
* атрад «Камсамол»;
* атрад імя Суворава;
* атрад імя Чкалава.

## Камандаванне 
### Камандзіры 
* М. Х. Балан;
* Е. А. Іваноў

### Камісары 
* І. В. Чэпелеў (загінуў);
* Г. Н. Раманаў;
* Е. А. Іваноў;
* В. П. Сушкевіч

### Начальнікі штаба 
* М. М. Джагараў;
* К. П. Кулеш

## Гісторыя 
Партызаны ў студзені 1944 года на чыгунцы Мінск — Асіповічы падарвалі 19 эшалонаў, у «рэйкавай вайне» перабілі 1285 рэек. Разбілі нямецкія гарнізоны ў вёсках Ляды Смалявіцкага і Дукора Рудзенскага раёнаў. З часцямі Чырвонай Арміі ўдзельнічалі ў вызваленні Чэрвеня, Смілавіч, Рудзенска. 29 чэрвеня — 3 ліпеня 1944 года трымалі абарону на 18-кіламетровым участку.

## Памяць 
У 1975 годзе ў вёсцы Іванічы Чэрвеньскага раёна ў гонар брыгады пастаўлены помнік.

## Гл. таксама 
* Лядскі бой

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Савецкія партызанскія злучэнні, брыгады і атрады на акупіраванай тэрыторыі Беларусі (1941—1944)
Катэгорыя:З’явіліся ў 1942 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 1944 годзе
Фёдар Уладзіміравіч Кадол

**Фёдар Уладзіміравіч Кадол** (нар. , в. Васькоўка, Мазырскі раён, Гомельская вобласць) — беларускі педагог, спецыяліст у галіне тэорыі і методыкі навучання і выхавання навучэнскай і студэнцкай моладзі. Доктар педагагічных навук (2004), прафесар (2010). Член-карэспандэнт Міжнароднай акадэміі тэхнічнай адукацыі (2005).

## Біяграфія 
Скончыў Гомельскі дзяржаўны педагагічны інстытут імя В. П. Чкалава (спецыяльнасць «Фізіка», 1967; аспірантура, спецыяльнасць «Тэорыя і гісторыя педагогікі», 1977).
    
Працаваў у Слабадской сярэдняй школа Мазырскага раёна Гомельскай вобласці (1973—1974, дырэктар), Гомельскім дзяржаўным універсітэце імя Ф. Скарыны (з 1974, факультэт псіхалогіі і педагогікі, кафедра педагогікі, з 2003 — загадчык кафедры).

Навуковыя інтарэсы: тэорыя і методыка навучання і выхавання навучэнскай і студэнцкай моладзі.

## Узнагароды 
Ганаровая грамата Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь (2006), нагрудны знак «Выдатнік адукацыі» (2009).

## Бібліяграфія 
* Формирование чести и личного достоинства учащихся в системе нравственного воспитания : на материале учебно-воспитательной работы со старшими школьниками : диссертация … доктора педагогических наук : 13.00.02 : защищена 19.12.2002 : утверждена 21.01.2004 / Кадол Федор Владимирович. ― Гомель, 2002.
 

## Спасылкі 
* Заведующий кафедрой педагогики 

Катэгорыя:Педагогі Беларусі
Лядскі бой

**Лядскі бой** — бой партызан атрада «Камсамол» 1-й Мінскай партызанскай брыгады супраць нямецка-фашысцкіх захопнікаў у вёсцы Ляды Смалявіцкага раёна 28 студзеня 1943 года.

## Перадумовы 
Аперацыя па разгрому гарнізона ў вёсцы Ляды была падрыхтавана камандзірам партызанскага атрада «Камсамол» П. С. Вараб’ёвым. Партызанскія разведчыкі захапілі ў палон начальнік каравула Лядскага гарнізона, які згадзіўся правесці партызан за паласу аховы.

## Бой 
У ноч на 28 лютага 1943 года група разведчыкаў атрада пад камандаваннем А. Г. Шацкава зняла вартавых і акружыла каравульнае памяшканне. Другая група партызан на чале з камандзірам атрада Вараб’ёвым і камісарам П. А. Марозавым пранікла ў нямецкую казарму і захапіла ўсю зброю (8 ручных кулямётаў, 19 вінтовак і вялікую колькасць боепрыпасаў). Праз 30 хвілін супраціўленне праціўніка было задушана. У баі было забіта 8 гітлераўцаў, 17 узята ў палон, 2 партызаны былі паранены.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Бітвы Другой сусветнай вайны з удзелам савецкіх партызан у Беларусі
Катэгорыя:Канфлікты 1943 года
Катэгорыя:Люты 1943 года
Катэгорыя:Гісторыя Смалявіцкага раёна
Катэгорыя:1943 год у Беларусі
Юрый Аўраамавіч Лянда

**Юрый Аўраамавіч Лянда** (29 сакавіка 1892, Мінск — 19 жніўня 1960) — генерал-лейтэнант ветэрынарнай службы (1944), прафесар (1946).

## Біяграфія 
Скончыў Варшаўскі ветэрынарны інстытут у 1916 годзе. У арміі з 1916, у Чырвонай Арміі з 1918. Удзельнік грамадзянскай, савецка-фінляндскай войнаў. У Вялікую Айчынную вайну з ліпеня 1941 года начальнік ветэрынарнага аддзела Паўночнага і Ленінградскага франтоў. Удзельнік абароны і прарыву блакады Ленінграда, разгрому нямецкіх войск пад Ноўгарадам, у Карэліі і Прыбалтыцы.

У 1945—1949 начальнік ветэрынарнай службы Ленінградскай ваеннай акругі.

## Літаратура 
*
Дзмітрый Іванавіч Курдзін

**Дзмітрый Іванавіч Курдзін** (псеўданімы: *А.Сапёлка*; *Антон Сапёлка*; , в. Дзмітрычукі, Каменскі павет, Пензенская губерня, цяпер Каменскі раён, Пензенская вобласць, Расія — , Віцебск, НКУС) — беларускі драматург, паэт.

## Біяграфія 
Вучыўся ў Саратаўскім ветэрынарным інстытуце, які скончыў у 1925 годзе. Накіраваны ў Беларусь. Служыў ваенным ветэрынарным урачом у Менску, потым у Віцебску. Выкладаў у Віцебскім ветэрынарным інстытуце.

Член Саюза пісьменнікаў БССР з 1934 года.

Арыштаваны 12 жніўня 1937 года; расстраляны. Рэабілітаваны ў 1957 годзе.

## Творчасць 
Літаратурную дзейнасць пачаў як паэт, выступіўшы з вершамі ў перыядычным друку ў 1925 года. Пісаў на рускай і беларускай мовах. Сапраўдную літаратурную вядомасць К. прынесла п’еса «Міжбур’е», якая ўпершыню была пастаўлена ў 1929 годзе Е. Міровічам у БДТ-1. П’есу з поспехам ставілі тэатры Масквы, Ленінграда, Баку, Смаленска, Ульянаўска, Саратава і інш. У 1932 была пастаўлена яго п’еса «Контратака», у 1934 — «Чалавек вырашае» (БДТ-2). Аўтар п’ес «Азеляненне цэха» (1935) і «Алюр. Тры крыжы».

## Творы 
* У бліндажы: Апавяданне // ЛіМ. 1934. 6 крас.;
* Міжбур’е: П’еса. Другі акт // Хрэстаматыя па гісторыі беларускага тэатра і драматургіі. Т. 2. Мн., 1975.

## Літаратура 
* 
* Хомчанка В. І. І сніўся яму белы конь… // ЛіМ. 1986. 14 лістап.;
* БП, т. 3.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Расстраляныя ў Беларусі
Катэгорыя:Рэпрэсаваныя ў БССР
Катэгорыя:Рэабілітаваныя ў СССР
Катэгорыя:Рускамоўныя паэты
Катэгорыя:Беларускамоўныя паэты
Катэгорыя:Драматургі XX стагоддзя
Катэгорыя:Драматургі Беларусі
Катэгорыя:Паэты Беларусі
Катэгорыя:Паэты XX стагоддзя
Катэгорыя:Выпускнікі Саратаўскага дзяржаўнага аграрнага ўніверсітэта
Марк Міхайлавіч Моін

**Марк Міхайлавіч Мо́ін** (, в. Рыебіні, Латвія — ) — беларускі тэатральны акцёр, рэжысёр. Заслужаны артыст Беларускай ССР (1940).

## Біяграфія 
Скончыў у 1926 годзе Беларускую драматычную студыю ў Маскве. У 1926—1949 гадах працаваў у Дзяржаўным яўрэйскім тэатры Беларусі, у 1943 годзе ўзначальваў тэатральную франтавую брыгаду, у 1949—1956 гадах у Беларускай дзяржаўнай эстрадзе, з 1956 года рэжысёр Беларускай рэспубліканскай студыі тэлебачання.

## Сям’я 
У шлюбе з беларускай актрысай Юдзіф Арончык меў сына Віктара.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Акцёры тэатра Беларусі
Катэгорыя:Тэатральныя рэжысёры XX стагоддзя
Катэгорыя:Тэатральныя рэжысёры Беларусі
АЗС Люблін (жаночы баскетбольны клуб)

**«АЗС Люблін»** () — польскі прафесійны жаночы баскетбольны клуб з горада Люблін.

## Дасягненні 
**Чэмпіянат Польшчы:**
*  **Чэмпіён**: 2022/2023
*  **Сярэбраны прызёр**: 2021/2022

**Кубак Польшчы:**
*  **Уладальнік**: 2016

## Статыстыка выступленняў 
## Трэнеры 
* Кшыштаф Шэўчык (2014—2017, з 2019)

## Легіянеры 
*  Аксана Даўгарукава (2000—2002)
*  Анжэла Дубойская (2000—2002)
*  Вольга Масілёнене (2004)
*  Наталля Марчанка (2004—2006)
*  Кай Афі Джэймс (2018)
*  Ірэна Вранчыч (2018—2019)
*  Гедрэ Паўгайце (2019—2020)
*  Таццяна Антанюк (з 2022)
*  Спаркл Тэйлар (з 2022)

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт клуба
Яўген Паўлавіч Урублеўскі

**Яўген Паўлавіч Урублеўскі** (нар. , пгт Тоўстэ, Цярнопальская вобласць, УССР) — беларускі педагог, спецыяліст у галіне тэорыі і методыкі фізічнага выхавання, спартыўнай трэніроўкі, аздараўленчай і адаптыўнай фізічнай культуры. Доктар педагагічных навук (Расія, 2009; Беларусь, 2010), прафесар (Расія, 2009; Беларусь, 2010).

## Біяграфія 
Скончыў Гомельскі дзяржаўны ўніверсітэт (спецыяльнасць «Фізічнае выхаванне», 1973), Дзяржаўны цэнтральны інстытут фізічнай культуры (аспірантура, 1983), Расійскі дзяржаўны ўніверсітэт фізічнай культуры, спорту і турызму (дактарантура, 2006).
    
Працаваў у Беларускім інстытуце інжынераў чыгуначнага транспарту (1974—1981, кафедра фізічнага выхавання і спорту, выкладчык), Смаленскай дзяржаўнай акадэміі фізічнай культуры, спорту і турызму (1983—2009, у 1991—2003 і 2006—2009 — загадчык кафедры тэорыі і методыкі лёгкай атлетыкі), Палескім дзяржаўным універсітэце (2009—2015, загадчык кафедры фізічнай культуры і спорту), Гомельскім дзяржаўным універсітэце імя Ф. Скарыны (з 2015, факультэт фізічнай культуры, у 2015—2017 — кафедра тэорыі і методыкі фізічнай культуры, з 2017 — кафедра спартыўных дысцыплін, прафесар).

Навуковыя інтарэсы: лёгкая атлетыка; спартыўная трэніроўка; індывідуалізацыя падрыхтоўкі жанчын у спартыўнай дзейнасці. Пазапрафесійная дзейнасць: спартыўныя танцы.

## Узнагароды 
Знакі «Выдатнік фізічнай культуры і спорту» (Расія, 2000), «За заслугі ў развіцці фізічнай культуры і спорту» (Расія, 2005), медалі «80 гадоў Дзяржкамспорту Расіі» (2003), «Ветэран працы» (Расія, 2009) і інш.
  

## Спасылкі 
* Врублевский Евгений Павлович Доктор педагогических наук, профессор
* ВРУБЛЕВСКИЙ Евгений Павлович

Катэгорыя:Педагогі Беларусі
Катэгорыя:Педагогі СССР
Катэгорыя:Педагогі Расіі
Катэгорыя:Постаці спорту
Катэгорыя:Выкладчыкі Смаленскай дзяржаўнай акадэміі фізічнай культуры, спорту і турызму
Філдс

**Філдс** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Грэйсі Філдс, бытанская спявачка
* Джон Чарлз Філдс, канадскі матэматык
* Люк Філдс, англійскі мастак-ілюстратар
Ігар Мікалаевіч Молчан

**Ігар Мікалаевіч Молчан** (нар. , Мінск) — беларускі балетнік.

## Біяграфія 
Скончыў у 1978 годзе Ленінградскае харэаграфічнае вучылішча імя А. Ваганавай. У 1978—1984 і 1990—1991 гадах саліст Дзяржаўнага тэатра оперы і балета Беларусі.

## Творчасць 
Танцоўшчык героіка-рамантычнага плана, найбольш схільны да чыстай класікі. У ролях, выкананых на сцэне тэатра, выявіў віртуознае валоданне тэхнікай танца (асабліва ўражвалі вярчэнні, высокі доўгі скачок). Сярод іх: Прынц («Шчаўкунок» П. Чайкоўскага), Альберт («» А. Адана), Базіль, Салор («Дон Кіхот», класічны акт «Цені» з балета «» Л. Мінкуса), Кален («» ), Тарэра («» Ж. Бізэ — Р. Шчадрына), Пётр («Прывал кавалерыі» ), Іван («Альпійская балада» Я. Глебава).

## Узнагароды 
Лаўрэат 9-га  (Балгарыя, 1978, сярэбраны медаль).

## Літаратура 
*
Марцін Хайрэр

**Марцін Хайрэр** (; нар. , ) — аўстрыйскі матэматык, займаецца стахастычным аналізам, у прыватнасці стахастычнымі дыферэнцыяльнымі ўраўненнямі ў частковых вытворных.

З’яўляецца Regius Professor матэматыкі ва Уорыкскім універсітэце. Да гэтага ён працаваў у Інстытуце Куранта Нью-Ёркскага ўніверсітэта. У 2014 годзе атрымаў медаль Філдса.

Член Лонданскага каралеўскага таварыства (2014), замежны член-карэспандэнт Аўстрыйскай акадэміі навук (2015), замежны член Кітайскай акадэміі навук (2021).

Катэгорыя:Матэматыкі Аўстрыі
Катэгорыя:Матэматыкі Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Матэматыкі XX стагоддзя
Катэгорыя:Матэматыкі XXI стагоддзя
Катэгорыя:Замежныя члены Кітайскай акадэміі навук
Кітайская акадэмія навук

**Кітайская акадэмія навук**, або **Акадэмія навук КНР** — вышэйшая навуковая арганізацыя КНР, вядучы цэнтр фундаментальных даследаванняў у галіне прыродазнаўчых навук у краіне. Кітайская акадэмія навук была створана 1 лістапада 1949 года ў Пекіне. На момант стварэння ў Акадэмію ўвайшлі 16 навукова-даследчых інстытутаў і 6 лабараторый, штат навуковых супрацоўнікаў быў 224 чалавекі.

Да 1962 года колькасць вучоных Акадэміі вырасла да 8 тыс. чалавек, а ў 1967 годзе ў склад Акадэміі ўваходзіла 10 тыс. навукоўцаў. У маі 1977 года на базе Аддзялення філасофіі і грамадскіх навук КАН была створана Акадэмія грамадскіх навук КНР (ААН КНР, КААН).

Пачынаючы з сярэдзіны 1980-х гадоў у рамках Акадэміі навук таксама была створана вялікая колькасць камерцыйных структур, напрыклад, камп’ютарная кампанія Lenovo.

2 лютага 1999 года, з нагоды 50-годдзя Кітайскай акадэміі навук, у яе гонар астэроіду, адкрытаму 11 сакавіка 1996 года ў рамках пекінскай Шміт-ПЗС астэроіднай праграмы на наглядальнай станцыі Сінлун, КНР, прысвоена найменне *7800 Zhongkeyuan* (назва з’яўляецца запісанай піньінем скарочанай назвай Кітайскай акадэміі навук).

Катэгорыя:Нацыянальныя акадэміі навук
Катэгорыя:Навука ў Кітаі
Катэгорыя:Арганізацыі Кітая
Капліца-пахавальня Талочкаў

**Капліца-пахавальня Талочкаў** — капліца-пахавальня ў в. Вялікая Ракавіца Брэсцкага раёна. Размешчана на паўночна-заходняй ускраіне вёскі, у былым прысядзібным парку. Пабудавана ў пачатку XX стагоддзя з цэглы як пахавальня ўладальніка маёнтка Талочкі.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Капліцы-пахавальні Беларусі
Катэгорыя:Культавыя збудаванні Брэсцкага раёна
Катэгорыя:Збудаванні Беларусі ў неагатычным стылі
Катэгорыя:Талочкі герба «Побуг»
Катэгорыя:Вялікая Ракавіца
Катэгорыя:XX стагоддзе ў Беларусі
Катэгорыя:З’явіліся ў XX стагоддзі
Артур Авіла

**Артур Авіла** (; нар. , Рыа-дэ-Жанэйра) — бразільскі матэматык, які працуе пераважна ў галіне дынамічных сістэм і спектральнай тэорыі. Лаўрэат Філдсаўскай прэміі (2014). Член Бразільскай акадэміі навук. Замежны член Нацыянальнай акадэміі навук ЗША (2019).

## Біяграфія 
Ва ўзросце 16 гадоў Авіла выйграў залаты медаль на Міжнароднай матэматычнай алімпіядзе 1995 года і атрымаў стыпендыю для Нацыянальнага інстытута матэматыкі «Pura e Aplicada» (IMPA). Пазней ён паступіў у Федэральны ўніверсітэт Рыа-дэ-Жанэйра (UFRJ), атрымаўшы ступень бакалаўра матэматыкі.

У 19 гадоў Авіла пачаў пісаць доктарскую дысертацыю па тэорыі дынамічных сістэм. У 2001 годзе ён скончыў працу і атрымаў доктарскую ступень у IMPA. У тым жа годзе Авіла пераехаў за мяжу ў Францыю для правядзення постдоктарскіх даследаванняў. У даследаваннях ён працаваў з аднамернай дынамікай і галаморфнымі функцыямі.

З 2003 года Авіла працаваў даследчыкам у Нацыянальным цэнтры навуковых даследаванняў (CNRS) у Францыі, а затым стаў дырэктарам па даследаваннях у 2008 годзе. Яго навуковым кіраўніком пасля дактарантуры быў Жан-Крыстоф Ёкоз.

Катэгорыя:Дактары філасофіі
Катэгорыя:Матэматыкі Бразіліі
Катэгорыя:Матэматыкі XXI стагоддзя
Станіслаў Канстанцінавіч Смірноў

**Станіслаў Канстанцінавіч Смірноў** (нар. , , СССР) — расійскі і швейцарскі матэматык, лаўрэат Філдсаўскай прэміі (2010), уваходзіць у склад Грамадскай рады пры Мінадукнавукі (2012). З 2003 года прафесар Жэнеўскага ўніверсітэта. Член Еўрапейскай акадэміі Academia Europaea (2013).

Пасля заканчэння СПбДУ быў запрошаны Мікалаем Георгіевічам Макаравым (яго курс слухаў у Санкт-Пецярбургскім аддзяленні Матэматычнага інстытута Сцяклова) у аспірантуру ў Каліфарнійскі тэхналагічны інстытут, дзе ў 1996 годзе атрымаў ступень Ph.D. Стажыраваўся ў Ельскім універсітэце, некаторы час працаваў у Прынстане (Інстытут вышэйшых даследаванняў) і ў Боне (Інстытут матэматыкі Макса Планка).

Пазней стаў прафесарам Каралеўскага тэхналагічнага інстытута ў Стакгольме і даследчыкам у Шведскай каралеўскай акадэміі навук (2001).

З 2003 года працуе ў Жэнеўскім універсітэце. Там у яго займаўся над доктарскай і як постдак Юго Дзюмініль-Капен.

Катэгорыя:Матэматыкі Расіі
Катэгорыя:Выпускнікі СПбДУ
Катэгорыя:Матэматыкі Швейцарыі
Катэгорыя:Матэматыкі XX стагоддзя
Катэгорыя:Матэматыкі XXI стагоддзя
Катэгорыя:Члены Амерыканскага матэматычнага таварыства
Дыкастэрыя

**Дыкастэрыя** (ад  - законны суд, ад  суддзя або прысяжны) - італьянскі тэрмін, які абазначае пасады Рымскай курыі.

Акрамя Дзяржсакратарыята Яго Святасці, большасць ватыканскіх дыкастэрый звычайна маюць назву кангрэгацый або рад. Членамі саветаў могуць быць, у прыватнасці, свецкія асобы, але ў склад кангрэгацый уваходзяць толькі кардыналы і біскупы. Кіраўнік кангрэгацыі называецца прэфектам або прапрэфектам, калі ён не з'яўляецца кардыналам. Гэтыя кіраўнікі прызначаюцца Папам на пяцігадовы тэрмін. Прэфектам кангрэгацыі звычайна з'яўляецца кардынал, але гэта не з'яўляецца абавязковай умовай. Штодзённую працу дыкастэрыі кантралюе сакратар, у кангрэгацыі — арцыбіскуп, у радзе — таксама святар.

Падсакратаром дыкастэрыі з'яўляецца духоўная асоба (у кангрэгацыі) або свецкая асоба (у радзе).

Прафесійны персанал складаецца са святароў і свецкіх, дапаможнага персаналу - у асноўным  свецкія асобы, звычайна мясцовыя італьянцы.

Па некаторых пытаннях дыкастэрыі карыстаюцца парадамі кансультантаў у сферах кампетэнцыі гэтых кангрэгацый і рад. Часта гэта свецкія прафесары кананічнага права і тэалогіі .

Акрамя 9 кангрэгацый і 11 папскіх рад, дыкастэрыі таксама з'яўляюцца трыбуналамі, камісіямі і камітэтамі і іншымі папскімі службамі. Часцей за ўсё дыкастэрыя праводзіць даследаванні аб тым, наколькі вучэнне Касцёла дастасавальна да канкрэтных сітуацый. Дыкастэрыі арганізуюць канферэнцыі па такіх важных праблемах сучаснасці, як СНІД, аказанне гуманітарнай дапамогі, стан духоўнасці.

У перыяд Sede vacante, пасля смерці Папы або яго адрачэння ад пасаду, кіраўнікі дыкастэрый губляюць свае пасады, што вызначана ў спецыяльнай апостальскай канстытуцыі.

## Некаторыя з найбольш важных дыкастэрый 
### Кангрэгацыі 
* Рымская курыя

### Папскія рады 
* Папская рада па справах свецкіх ;
* Папская рада спрыяння хрысціянскаму адзінству ;
* Папская рада па справах сям'і ;
* Папская рада “Iustitia et Pax” ;
* Папская рада Cor Unum ;
* Папская рада пастырства мігрантаў і падарожнікаў ;
* Папская рада пастырства медыцынскіх работнікаў ;
* Папская рада па тлумачэнні заканадаўчых тэкстаў ;
* Папская рада па міжрэлігійным дыялогу ;
* Папская рада па культуры ;
* Папская рада па сродках масавай інфармацыі ;
* Папская рада па спрыянні новай евангелізацыі .

## Глядзіце таксама 
* Дыкастэрыя [Архівавана 30 лістапада 2020 г. на Wayback Machine .] // 

## Зноскі 

## Спасылка 
* Дыкастэрыя [Архівавана 30 лістапада 2020 г. на Wayback Machine .] // 
Катэгорыя:Рымская курыя
Авіла (значэнні)

**Авіла**:
* Авіла — горад
* Авіла (правінцыя)

## Прозвішча 
* Антоні дэ Авіла, калумбійскі футбаліст
* Артур Авіла, бразільскі матэматык
* Ірвен Авіла, перуанскі футбаліст
Кёрціс Мак-Мулен

**Кёрціс Трэйсі Мак-Мулен** (, нар. ) — амерыканскі матэматык, прафесар Гарвардскага ўніверсітэта, лаўрэат Філдсаўскай прэміі 1998 года.

## Біяграфія 
Кёрціс Мак-Мулен нарадзіўся ў 1958 годзе ў Берклі (Каліфорнія), аднак у дзяцінстве яму прыйшлося паездзіць па ЗША, і ён вучыўся ў школах у розных гарадах. У 1976 годзе ён паступіў ва Уільямс-каледж, які скончыў у 1980 годзе выдатна па матэматыцы, і атрымаў стыпендыю для гадавой вучобы ў Вялікабрытаніі. У 1980—1981 навучальным годзе ён вучыўся ў Эмануэль-каледжы Кембрыджскага ўніверсітэта, пасля чаго вярнуўся ў ЗША і пачаў займацца навуковай працай у Гарвардскім універсітэце. З дапамогай Дэвіда Мамфарда ён здолеў пазнаёміцца з Дэнісам Саліванам, які працаваў у Францыі ў Інстытуце вышэйшых навуковых даследаванняў, і, адправіўшыся туды ўвосень 1984 года і правёўшы тамака семестр, пад яго кіраўніцтвам напісаў дысертацыю Families of Rational Maps and Iterative Root-Finding Algori ў 1985 годзе.

У 1985—1986 навучальным годзе Мак-Мулен працаваў у Масачусецкім тэхналагічным інстытуце, у 1986—1987 гадах — у Інстытуце перспектыўных даследаванняў, у 1987—1990 гадах быў дацэнтам Прынстанскага ўніверсітэта, у 1990—1997 гадах — прафесарам у Каліфарнійскім універсітэце ў Берклі. З 2001 па 2007 гады кожнае лета ён праводзіў у Інстытуце матэматыкі Таварыства Макса Планка ў Боне (Германія).

Катэгорыя:Дактары філасофіі
Катэгорыя:Матэматыкі ЗША
Катэгорыя:Матэматыкі XX стагоддзя
Катэгорыя:Матэматыкі XXI стагоддзя
Джон Чарлз Філдс

**Джон Чарлз Філдс** (;  — ) — канадскі матэматык, заснавальнік Філдсаўскай прэміі за выдатныя дасягненні ў матэматыцы.

Джон Чарлз Філдс нарадзіўся ў горадзе Гамільтан правінцыі Антарыа ў сям’і ўладальніка крамы скур. У 1880 годзе скончыў Hamilton Collegiate Institute, у 1884 — Таронцкі ўніверсітэт, пасля чаго пераехаў у ЗША, каб вучыцца ва Універсітэце Джонса Хопкінса (Балтымар, штат Мэрыленд), дзе ў 1887 годзе атрымаў ступень Ph.D.. Яго дысертацыя «Symbolic Finite Solutions Solutions by Definite Integrals of the Equation dny/dxn = xmy» у 1886 годзе была апублікавана ў часопісе «American Journal of Mathematics».

Філдс два гады выкладаў ва Універсітэце Джонса Хопкінса, пасля чаго перайшоў працаваць у Allegheny College у горадзе Мідвіль (штат Пенсільванія). Расчараваўшыся ва ўзроўні матэматыкі ў Паўночнай Амерыцы, ён у 1891 годзе адбыў у Еўропу, дзе ў Берліне, Гётынгене і Парыжы пазнаёміўся з выбітнымі матэматыкамі свайго часу — такімі, як Карл Веерштрас, Фелікс Клейн, Фердынанд Георг Фрабеніус і Макс Планк. Таксама ён пасябраваў з Магнусам Гёста Мітаг-Лефлерам, і іх сяброўства працягвалася ўсё жыццё. Філдс пачаў публікаваць артыкулы па новай тэме — алгебраічных функцый, і гэта аказалася найбольш плённым полем для даследаванняў за ўсю яго навуковую кар’еру.

Філдс вярнуўся ў Канаду ў 1902 годзе, каб чытаць лекцыі ў Таронцкім універсітэце. У сваёй роднай краіне ён нястомна працаваў над павышэннем статусу матэматыкі ў навуковых і грамадскіх колах. Ён паспяхова пралабіраваў у Заканадаўчым сходзе правінцыі Антарыа выдзяленне для ўніверсітэта гадавога даследчага гранта памерам у 75 000$, а таксама спрыяў заснаванню Канадскага нацыянальнага даследчага агенцтва і Фонду навуковых даследаванняў правінцыі Антарыа.

З 1919 па 1925 гады Джон Чарлз Філдс быў прэзідэнтам Каралеўскага Канадскага інстытута. Ён спрабаваў ператварыць інстытут у вядучы цэнтр навуковых даследаванняў, і хоць аб поспехах казаць складана, усё ж у 1924 годзе ў Таронта адбыўся чарговы Міжнародны кангрэс матэматыкаў.

Катэгорыя:Матэматыкі Канады
Катэгорыя:Матэматыкі XIX стагоддзя
Катэгорыя:Матэматыкі XX стагоддзя
Катэгорыя:Члены-карэспандэнты РАН (1917—1925)
Катэгорыя:Члены-карэспандэнты АН СССР
Джэймс Нейсміт

**Джэймс Нейсміт** (;  — ) — канадска-амерыканскі выкладчык, трэнер і наватар, стваральнік баскетбола.

Нейсміт працаваў выкладчыкам фізічнага выхавання Спрынгфілдскай міжнароднай трэніровачнай школы ў Злучаных Штатах Амерыкі. У пошуках павелічэння фізічных нагрузак студэнтаў у зімовы час ён прыдумаў новую гульню з мячом у зале.

Катэгорыя:Спартыўныя тэарэтыкі
Катэгорыя:Члены баскетбольнай Залы славы
Катэгорыя:Баскетбольныя трэнеры ЗША
Катэгорыя:Баскетбольныя трэнеры Канады
Антані (О-дэ-Сен)

**Антані** () — камуна ў французскім дэпартаменце О-дэ-Сен, адміністрацыйны цэнтр акругі Антані і кантона Антані. Праз горад працякае рака Б’еўр, прыток Сены. Антані знаходзіцца на поўдні Парыжа і звязаны ім сістэмай хуткаснага грамадскага транспарту RER. Акрамя таго, з дапамогай метро Orlyval Антані звязаны з аэрапортам Арлі.

## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Ларан Лафорг, французскі матэматык

## Гарады-пабрацімы 
Катэгорыя:Камуны дэпартамента О-дэ-Сен
Сядзіба Талочкаў (Вялікая Ракавіца)

**Сядзіба Талочкаў** — колішняя сядзіба ў в. Вялікая Ракавіца Брэсцкага раёна.

## Гісторыя 
Упамінаецца ў пісьмовых крыніцах з 1524 года. Размешчана на поўдзень ад в. Малыя Шчытнікі. У актах рэвізій Ракавіца пазначана як каралеўская ўласнасць, але пазней у «Акце рэвізіі Берасцейскага староства» ўжо ўпамінаецца як сядзіба Раманаўскіх-Сакаловых. Пасля Раманаўскіх, сядзібу набыў род князёў Шуйскіх. Верагодна, пры Шуйскіх у Церабуні, што непадалёку ад Ракавіцы, была пабудавана ўніяцкая царква, у падзямеллях якой навечна спачылі продкі Шуйскіх. У 1740 годзе адна з дачок князя Шуйскага выйшла замуж за стольніка Пятра Талочку, і з той пары да Другой сусветнай вайны сядзіба належала па спадчыне заможнаму роду Талочкаў.

Ад ансамбля засталіся рэшткі парку, уязная алея і капліца-пахавальня роду Талочкаў. Пасля вайны капліца была занядбана, у пачатку 1990-х гадоў адноўлена і асвячона.

Rakavica, Kaplica. Ракавіца, Капліца (1907).jpg|Капліца-пахавальня роду Талочкаў
Rakavica, Tałočka. Ракавіца, Талочка (1930) (2).jpg|Сядзіба. 1930 г.
Rakavica, Tałočka. Ракавіца, Талочка (1930).jpg|Сядзіба. 1930 г.
Rakavica, Tałočka. Ракавіца, Талочка (9.06.1930).jpg|Сядзіба. 1930 г.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Колішнія сядзібы Беларусі
Катэгорыя:Сядзібы Брэсцкага раёна
Катэгорыя:Вялікая Ракавіца
Катэгорыя:Зніклі ў XX стагоддзі
Катэгорыя:Шуйскія
Катэгорыя:Талочкі герба «Побуг»
Манджул Бхаргава

**Манджул Бхаргава** (; нар. , Гамільтан, Канада) — амерыканскі матэматык індыйскага паходжання. Працы ў асноўным прысвечаны тэорыі лікаў. Член Лонданскага каралеўскага таварыства. Лаўрэат Філдсаўскай прэміі (2014).

## Біяграфія 
Яго бацькі пераехалі ў Канаду з Індыі, а пасля яго нараджэння пераехалі ў ЗША. Яго маці, матэматык па прафесіі, выкладала ва ўніверсітэце і навучыла яго матэматыцы. У 1996 годзе атрымаў ступень бакалаўра ў Гарвардскім універсітэце, у 2001 годзе атрымаў ступень доктара філасофіі па матэматыцы ў Прынстанскім універсітэце. З 2003 года працуе ў Прынстанскім універсітэце, з 2010 года таксама выкладае ў Лейдэнскім універсітэце.

Атрымаў шэраг узнагарод, у лік якіх уваходзяць Стыпендыя Пакардаў (2004) і Прэмія Коўла (2008).

У 2014 годзе зрабіў пленарны даклад на Міжнародным кангрэсе матэматыкаў і стаў лаўрэатам Філдсаўскай прэміі. У 2015 годзе атрымаў Падма Бхушан.

З’яўляецца членам Нацыянальнай акадэміі навук ЗША (2013), правадзейным членам Амерыканскага матэматычнага таварыства.

Катэгорыя:Дактары філасофіі
Катэгорыя:Матэматыкі ЗША
Катэгорыя:Матэматыкі XXI стагоддзя
Парфёнаў

**Парфёнаў** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Віктар Іванавіч Парфёнаў (1934—2024) — беларускі батанік і эколаг, акадэмік Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі (1986).
* Дзмітрый Уладзіміравіч Парфёнаў — украінскі і расійскі футбаліст.
* Іван Іларыёнавіч Парфёнаў — вучоны.
* Леанід Генадзевіч Парфёнаў — расійскі журналіст.
* Мікалай Іванавіч Парфёнаў — савецкі і расійскі акцёр.
Генадзь Іванавіч Нарскін

**Генадзь Іванавіч Нарскін** (нар. , Ліда, Гродзенская вобласць) — беларуск педагог, спецыяліст у галіне тэорыі і методыкі фізічнага выхавання, спартыўнай трэніроўкі, аздараўленчай і адаптыўнай фізічнай культуры. Доктар педагагічных навук (2004), прафесар (2004).

## Біяграфія 
Скончыў Гомельскі дзяржаўны ўніверсітэт (1974).
    
Працуе ў Гомельскім дзяржаўным універсітэце імя Ф. Скарыны (з 1974, факультэт фізічнай культуры, кафедра тэорыі і методыкі фізічнай культуры, прафесар, з 2017 — загадчык кафедры і з 2002 — навуковы кіраўнік НДЛ алімпійскіх відаў спорту, у 2000—2017 — дэкан).

Навуковыя інтарэсы: спартыўная трэніроўка высокакваліфікаваных спартсменаў; аздараўленчая фізічная культура.

## Узнагароды 
Званне «Заслужаны работнік фізічнай культуры і спорту Рэспублікі Беларусь» (2000) і інш.

## Бібліяграфія 
* Система профилактики и коррекции отклонений опорно-двигательного аппарата у детей дошкольного и школьного возраста средствами физического воспитания : диссертация … доктора педагогических наук : 13.00.04 : защищена 13.03.2003 : утверждена 04.02.2004 / Нарскин Геннадий Иванович. — Москва, 2003.
* Структура тренировочных нагрузок скоростно-силовой направленности квалифицированных бегунов на средние дистанции в годичном цикле тренировки : диссертация … кандидата педагогических наук : 13.00.04 : защищена 21.12.1988 : утверждена 28.06.1989 / Нарскин Геннадий Иванович. — Москва, 1987.
   

## Літаратура 
* За спорт и здоровье / С. Севдалев // Путь в науку : очерки о докторах и профессорах — выпускниках гомельских вузов. — Гомель, 2005. — Вып. 2. — С. 132—138.
* С физкультурой по жизни / К. Бондаренко, С. Севдалев // Университет профессорский. — Гомель, 2005. — С. 214—220.
* Лабараторыя поспеху : [да 65-годдзя Г. І. Нарскіна] / Святлана Хазей; фота Уладзіміра Чысціка // Настаўніцкая газета. — 2017. — 7 снежня (№ 137). — С. 1.
 

Катэгорыя:Педагогі Беларусі
Катэгорыя:Педагогі СССР
Катэгорыя:Постаці спорту
Катэгорыя:Дэканы ГДУ імя Ф. Скарыны
Кон

**Кон**:
* Ален Кон — французскі матэматык
* Вальтэр Кон — амерыканскі фізік-тэарэтык
Ален Кон

**Ален Кон** (; нар. , Драгіньян, Францыя) — французскі матэматык, спецыяліст у галіне даследавання алгебр фон Неймана і аператарных алгебр. За працу над алгебрамі фон Неймана быў удастоены Філдсаўскай прэміі.

## Біяграфія 
Ален Кон нарадзіўся 1 красавіка 1947 года ў горадзе Драгіньян на поўдні Францыі. У 1966—1970 гадах вучыўся ў Вышэйшай Нармальнай школе Парыжа. У 1973 годзе абараніў дысертацыю, адначасова працуючы практыкантам у CNRS. У 1976—1980 гадах працаваў прафесарам ва ўніверсітэце П’ера і Мары Кюры, у 1981—1984 гадах быў дырэктарам даследаванняў у CNRS. Удзельнік гуртка «Нікаля Бурбакі». У цяперашні час выкладае ў Вышэйшым навуковым інстытуце і ва ўніверсітэце Вандэрбільта, таксама загадвае кафедрай аналізу і геаметрыі ў Калеж дэ Франс.

## Узнагароды 
* 1975 — Прэмія Эмэ-Бертэ Французскай акадэміі навук
* 1976 — Прэмія Пека-Вімон Калеж дэ Франс
* 1977 — Сярэбраны медаль Нацыянальнага цэнтра навуковых даследаванняў
* 1980 — Прэмія Ампера
* 1982 — Філдсаўская прэмія
* 2000 — Прэмія Матэматычнага інстытута Клэя
* 2001 — Прэмія Крафарда
* 2004 — Залаты медаль Нацыянальнага цэнтра навуковых даследаванняў

Катэгорыя:Матэматыкі Францыі
Катэгорыя:Матэматыкі XX стагоддзя
Катэгорыя:Матэматыкі XXI стагоддзя
Катэгорыя:Бурбакі
Катэгорыя:Замежныя члены РАН
Іван Іларыёнавіч Парфёнаў

**Іван Іларыёнавіч Парфёнаў** нар. 1914, Смаленская губерня, Расійская імперыя — ?) — вучоны, Кандыдат гістарычных навук (1967), дацэнт.

## Біяграфія 
Скончыў навучальны камбінат шляхоў зносін. У 1933—1936 гадах ён працаваў мастаком, у 1936—1937 гадах — на воінскай службе, з 1939 года зноў у Чырвонай Арміі. Скончыў курсы палітпрацаўнікоў Адмысловай Беларускай акругі.

З пачатку Вялікай Айчыннай вайны, з чэрвеня 1941 года па жнівень 1942 года, працаваў на парткурсах Заходняга фронту. Са жніўня 1942 па май 1945 года быў агітатарам 96-га гвардзейскага стралковага палка, а потым 30-й гвардзейскай стралковай дывізіі.

Пасля сканчэння вайны працягваў служыць у войскі. Завочна скончыў Ленінградскі дзяржаўны педагагічны інстытут імя А. І. Герцэна.

З 1960 года, пасля дэмабілізацыі з узброеных сіл у званні падпалкоўніка працаваў загадчыкам навучальна-кансультацыйнага пункта, выкладчыкам, старэйшым выкладчыкам кафедры гісторыі КПСС і навуковага камунізму Гомельскага дзяржаўнага педагагічнага інстытута імя В. П. Чкалава. У 1967 годзе ён абараніў кандыдацкую дысертацыю і з 1968 па 1979 год працаваў дэканам Гомельскага завочнага факультэта Маскоўскага інстытута Цэнтрасаюза.

## Узнагароды 
* Ордэн Айчыннай вайны 2-й ступені;
* Два Ордэна Чырвонай зоркі;
* Шэсць медалёў.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Ветераны Великой Отечественной войны, трудившиеся в ГГУ им. Ф. Скорины. ПАРФЕНОВ ИВАН ИЛЛАРИОНОВИЧ

Катэгорыя:Рэктары БГЭУСК
Катэгорыя:Удзельнікі Вялікай Айчыннай вайны
Вісла Кракаў (жаночы баскетбольны клуб)

**«Вісла Кракаў»** () — польскі прафесійны жаночы баскетбольны клуб з горада Кракаў.

## Гісторыя 
Клуб быў створаны ў 1906 годзе.

## Дасягненні 
**Чэмпіянат Польшчы:**
*  **Чэмпіён (25)**: 1963, 1964, 1965, 1966, 1968, 1969, 1970, 1971, 1975, 1976, 1977, 1979, 1980, 1981, 1984, 1985, 1988, 2006, 2007, 2008, 2011, 2012, 2014, 2015, 2016
*  **Сярэбраны прызёр (12)**: 1952, 1967, 1972, 1973, 1974, 1983, 1987, 1992, 1999, 2005, 2013, 2017.
*  **Бронзавы прызёр (9)**: 1951, 1959, 1960, 1961, 1962, 1982, 1998, 2000, 2009

**Кубак Польшчы:**
*  **Уладальнік (13)**: 1959, 1960, 1961, 1966, 1967, 1979, 1984, 2006, 2009, 2012, 2014, 2015, 2017

**Суперкубак Польшчы:**
*  **Уладальнік (2)**: 2008, 2009

## Легіянеры 
*  Марына Крэс (2004—2006)
*  Наталля Трафімава (2004—2008)
*  Алена Леўчанка (2011)
*  Даніэль Мак-Крэй (2013—2014)
*  Гедрэ Паўгайтэ (2017—2018)

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт клуба
Ларан Лафорг

**Ларан Лафорг** (; нар. , Антані) — французскі матэматык. У 2002 годзе за доказ гіпотэзы аб адпаведнасці Лэнглендса для агульнай лінейнай групы над полем функцый быў удастоены Філдсаўскай прэміі (другім лаўрэатам быў У. А. Ваяводскі). Брат Венсана Лафорга.

Удзельнічаў у Міжнародных матэматычных алімпіядах 1984 і 1985 гадоў і выйграў сярэбраныя медалі. У 1986 годзе паступіў у Вышэйшую нармальную школу ў Парыжы, з 1990 года працаваў ва ўніверсітэце Парыж-Поўдзень XI і CNRS. У 1994 годзе пад кіраўніцтвам Жэрара Ламона абараніў дысертацыю на ступень Ph.D. У 2000 годзе Лафорг быў прызначаны дырэктарам даследаванняў у CNRS і пастаянным прафесарам Інстытута вышэйшых навуковых даследаванняў (IHES), таксама ў гэтым годзе ён быў узнагароджаны Прэміяй Матэматычнага інстытута Клэя.

Катэгорыя:Матэматыкі Францыі
Катэгорыя:Матэматыкі XX стагоддзя
Катэгорыя:Матэматыкі XXI стагоддзя
Катэгорыя:Матэматыкі ў тэорыі лікаў
Яу Шынтун

**Яу Шынтун** (нар. ) — кітайскі і амерыканскі матэматык.

## Біяграфія 
Навучаўся матэматыцы ў Кітайскім універсітэце Ганконга з 1966 па 1969 гады, затым у Каліфарнійскім універсітэце ў Берклі, дзе яго кіраўніком быў Чжэнь Шэньшэнь.

Пасля абароны дысертацыі ў 1971 годзе працаваў у Інстытуце перспектыўных даследаванняў у Прынстане, затым ва Універсітэце Нью-Ёрка ў Стоўні-Брук.

З 1976 года Яу — прафесар Стэнфардскага ўніверсітэта, у 1984—1987 гадах — Каліфарнійскага ўніверсітэта ў Сан-Дыега, з 1987 года — Гарвардскага ўніверсітэта, дзе з 2008 года ўзначальвае матэматычны факультэт.

## Узнагароды 
* Стыпендыя Гугенхайма, 1980 год.
* Лаўрэат Філдсаўскай прэміі 1982 года.
* Лаўрэат прэміі Крафарда па матэматыцы (1994).
* Лаўрэат прэміі Вольфа (2010)
* Адзначаны прэміяй Марселя Гросмана ад ICRANet (2018).

  
Катэгорыя:Дактары філасофіі
Катэгорыя:Матэматыкі ЗША
Катэгорыя:Матэматыкі Кітая
Катэгорыя:Таполагі
Катэгорыя:Матэматыкі XX стагоддзя
Катэгорыя:Матэматыкі XXI стагоддзя
Катэгорыя:Геометры
Катэгорыя:Замежныя члены РАН
Катэгорыя:Лаўрэаты стыпендыі Мак-Артура
Катэгорыя:Замежныя члены Кітайскай акадэміі навук
Вендэлін Вернер

**Вендэлін Вернер** (; нар. ) — французскі матэматык, лаўрэат Філдсаўскай прэміі 2006 года. У 2008 годзе абраны членам Французскай акадэміі навук, замежны член Лонданскага каралеўскага таварыства (2020).

Нарадзіўся ў 1968 годзе ў Кёльне. У 1977 годзе атрымаў францускае грамадзянства. У 1993 годзе ва Універсітэце імя П’ера і Марыі Кюры абараніў доктарскую дысертацыю. З 1991 па 1997 гады працаваў навуковым супрацоўнікам Нацыянальнага цэнтра навуковых даследаванняў Францыі.

Філдсаўскай прэміяй адзначаны ўклад у вывучэнне стахастычнай эвалюцыі Лёўнера, геаметрыі двухмернага броўнаўскага руху і канформнай тэорыі поля.

У 1982 годзе зняўся ў мастацкім фільме «Прахожая з Сан-Сусі» з удзелам Ромі Шнайдэр.

Катэгорыя:Матэматыкі Францыі
Катэгорыя:Матэматыкі XX стагоддзя
Катэгорыя:Матэматыкі XXI стагоддзя
Катэгорыя:Імігравалі ў Францыю з Германіі
Сяргей Уладзіміравіч Суравікін

**Сяргей Уладзіміравіч Суравікін** (; нар. , ) — расійскі военачальнік, галоўнакамандуючы Паветрана-касмічнымі сіламі Расійскай Федэрацыі (2017—2023). Герой Расійскай Федэрацыі (2017), генерал арміі (2021).

У чэрвені 2022 года стала вядома, што генерал Суравікін камандуе Паўднёвай групоўкай расійскіх войскаў падчас уварвання Расіі на Украіну. З 8 кастрычніка 2022 года па 11 студзеня 2023 года з’яўляўся камандуючым Аб’яднанай групоўкай войскаў Узброеных Сіл Расійскай Федэрацыі ў зоне спецыяльнай ваеннай аперацыі (пры ўварванні Расіі на Украіну). З 11 студзеня 2023 года — намеснік камандуючага Аб’яднанай групоўкай расійскіх войскаў ва Украіне.

## Зноскі 
Катэгорыя:Генералы арміі (РФ)
Катэгорыя:Удзельнікі Другой чачэнскай вайны
Катэгорыя:Удзельнікі ваеннай аперацыі Расіі ў Сірыі
Прыдарожная капліца (Вялікая Ракавіца)

**Прыдарожная капліца** — капліца ў Брэсцкім раёне, размешчаная пры дарозе паміж вёскамі Ракавіца і Нехалсты. Пабудавана ў 1932 г. з бетону.

## Архітэктура 
Помнік архітэктуры неакласіцызму. Вырашана пастаўленым на кубападобны п’едэстал 4-гранным слупом пад крыжовым двухсхільным дашкам, завершаным яблыкам са шпілем-іглой. Вуглы граняў крапаваны тонкімі паўкалонкамі. Франтальная грань крапавана па цэнтры лучковай нішай для абраза, пакрыта рэлігійнымі выслоўямі («Божа дарогу нам пакажа» і інш.).

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Капліцы Беларусі
Катэгорыя:Культавыя збудаванні Брэсцкага раёна
Катэгорыя:Збудаванні Беларусі ў стылі неакласіцызм
Катэгорыя:Вялікая Ракавіца
Катэгорыя:1932 год у Заходняй Беларусі