Відэазварот беларускіх навукоўцаў

**Відэазварот беларускіх навукоўцаў** (або **акцыя «Чаму мы маўчым?»**) — публічная акцыя ў фармаце калектыўнага відэазвароту, якая была ініцыявана аналітычнай суполкай «Навуковае меркаванне» і апублікавана у Тэлеграм-канале «Навуковае меркаванне» 23 кастрычніка 2020 года. У відэазвароце беларускія навукоўцы – прадстаўнікі НАН Беларусі, дактары і кандыдаты навук у галіне хіміі, фізікі, біялогіі, філалогіі, гісторыі і сацыялогіі  –  выступілі з асуджэннем дзяржаўнага гвалту, рэпрэсій супраць удзельнікаў мірных пратэстаў, парушэння акадэмічнай свабоды і грамадзянскіх правоў. Акцыя стала адным з нешматлікіх прыкладаў калектыўнага выказвання беларускай навуковай супольнасці ў перыяд палітычнага крызісу.

## Удзельнікі відэазвароту 
* Аляксандр Аляксандравіч Лукашанец (акадэмік, доктар філалагічных навук)
* Іван Аляксандравіч Сіўцоў (кандыдат фізіка-матэматычных навук) 
* Ларыса Мікалаеўна Сівіцкая (кандыдат біялагічных навук) 
* Ірына Вячаславаўна Парыбок (кандыдат хімічных навук) 
* Андрэй Генадзьевіч Баханаў (магістр сацыялагічных навук)
* Вадзім Вадзімавіч Аніпяркоў (кандыдат гістарычных навук)
* Сяргей Лявонцьевіч Гаранін (кандыдат філалагічных навук)
* Марына Васілеўна Канапелька (магістр фізіка-матэматычных навук)
* Андрэй Міхайлавіч Пятроўскі (магістр фізіка-матэматычных навук)
* Канстанцін Сяргеевіч Лівановіч (магістр хімічных навук)
* Марына Вадзімаўна Раманенка (магістр хімічных навук) 
* Марыя Пятроўна Ясайтэ (магістр біялагічных навук) 
* Вікторыя Валер'еўна Мінкова (магістр біялагічных навук) 
* Вікторыя Дзмітрыеўна Бундзюкова (магістр фізіка-матэматычных навук) 
* Таццяна Пятроўна Севярынчык (магістр хімічных навук)
* Аляксандар Алегавіч Навумаў (кандыдат фізіка-матэматычных навук)
* Ксенія Аляксандраўна Панцялей (магістр біялагічных навук) 
* Ілья Леанідавіч Карусейчык (магістр фізіка-матэматычных навук)
* Марына Уладзіміраўна Багданава (кандыдат біялагічных навук)
* Ксенія Сяргееўна Гілеўская (кандыдат хімічных навук)
* Алена Віктараўна Каралёва (доктар хімічных навук) 
* Аляксандар Аляксандравіч Хартонік (магістр фізіка матэматычных навук)
* Уладзіслаў Пятровіч Стэфанаў (магістр фізіка-матэматычных навук)  
* Георгій Віктаравіч Лазарук (магістр біялагічных навук) 

## Тэкст звароту (стэнаграма з таймінгамі) 
У відэазвароче навукоўцы змяняючы адзін аднаго, выступілі са зваротам на беларускай і рускай мовах. Агульная працягласць роліка склала 4 хвіліны 32 секунды.(0:05) **А. Лукашанец**:  Мы, вучоныя Беларусі, мы супраць гвалту в любых яго формах.

(0:10) **І.** **Сіўцоў**: Мы лічым, што толькі дыялог усіх бакоў можа дапамагчы Беларусі выйсці з гострага крызісу ў якім апынулася наша краіна. 

(0:16) **Л. Сівіцкая**: Накопленные наукой знания и опыт человечества позволяют утверждать, что насилие наносит вред личности человека.

(0:23) **І. Парыбок**: Асабліва небяспечнымі для чалавека з’яўляюцца сістэмы арганізаванага гвалту. 

(0:28) **А. Баханаў**: Эти системы деформируют психику и ценность установки как агрессора, так и жертвы. 

(0:33) **В. Аніпяркоў**: У выніку ўсялякае сілавое вырашэнне любых праблем робіцца нормай грамадства.

(0:37) **С. Гаранін**: Дзяржава, што сістемна выкарыстоўвае гвалт у дачыненні да сваіх грамадзян - асуждана на дэградацыю і крах. 

(0:44) **М. Канапелька**: Такое будущее готовит для нас власть. Однако беларусы встали на защиту своих прав и свобод. Они хотят точного соблюдения законов и конституции, настоящего, а не фиктивного права выбирать, строить свою жизнь и будущее своей страны.

 (0:58) **А. Пятроўскі**: В третий месяц не прекращаются протесты. Десятки и сотни тысяч людей выходят на мирные шествия, становятся в цепи солидарности, вступают в стачечные комитеты. Многие беларусы становятся волонтерами и помогают пострадавшим от действий властей. Среди них есть и наши коллеги. 

(1:13) **К. Лівановіч**: С людьми власть разговаривает языком насилия, что ведет общество к краху, а не к процветающей Беларуси.

(1:20) **М. Раманенка**: В августе 2020 года почти три тысячи ученых подписали обращение против насилия. Это немало, но ученых в стране более двадцати тысяч. 

(1:28) **Л. Сівіцкая**: Что заставляет нас закрывать глаза на репрессии своего народа, коллеги? Должность, которой могут лишить? 

(1:34) **М. Ясайтэ**: Чаму мы маўчым? Мы бачым непрыкрытае нахабства чыноўнікаў і крывадушша ўлады. 

(1:40) **В. Мінкова**: Мы бачым, як падрываюцца базавые асновы нашай нацыянальнай культуры. Чуем, як здзекуюцца з нашай роднай мовы 

(1:48) **М. Раманенка**: Вы ведаеце да якога гаротнага становішча даведзена сёння навука? Якая жабрацкая зарплата ў навукоўцаў? Колькі творчай моладзі з’ехала з краіны? 

(1:57) **В. Бундзюкова**: Адзінае, што бездакорна працуе ў сенняшнея Беларусі - гэта сістэма арганізаванага гвалту

(2:02) **Т. Севярынчык**: Символом сегодняшней власти является силовик в балаклаве, бьющий безоружную женщину. Но это не символ Беларуси. 

(2:09) **А. Навумаў**: За 26 лет нас обманывали уже тысячу раз. Режим понимает - кредит доверия народа исчерпан. 

(2:15) **В. Аніпяркоў**: Не маючы магчымасці сілавым шляхам зламаць мірны народны супраціў, улада будет выкручвацца і хлусіць, а потым помсціць 

(2:25) **І. Сіўцоў**: Ужо зараз улада заяўляе, што знойдзе ўсіх удзельнікаў пратэстаў 

(2:29) **К. Панцялей**: И уж если власть вступила на этот путь, то логика событий обязательно приведет ее к каждому из вас. Но это будет ваша личная встреча с безликим режимом.

(2:38) **І. Карусейчык**: Раз сейчас вы смотрите это обращение, значит вы уже понимаете, что нынешняя власть аморальна и отвратительна, она коварна и лжива.

(2:45)  **М. Багданава**: Сегодняшняя борьба и сегодняшний протест – это не только вопрос политики и экономики. Это вопрос будущего общественного устройства. Вопрос культуры и цивилизации. Вопрос человечности, чести и гуманизма. Вопрос нравственности каждого. 

(3:00) **А. Лукашанец**: Мы звяртаемся да ўсіх вучоных Беларусі

(3:03) **К. Гілеўская**: Мы звяртаемся да ўсіх грамадзян Беларусі 

(3:06) **С. Гаранін**: Мы пратэстуем супраць падаўлення інтэлектуальных свабод, супраць ілжывай прапаганды і падману народу. Мы супраць ідэалагічнай цэнзуры ў інфарамацыйнай прасторы 

(3:17) **А. Каралёва**: Я протестую, потому что я не хочу, чтобы избивали, истязали, насиловали и сажали в тюрьму моих сограждан. Я протестую, потому что я не хочу, чтобы репрессиям были подвергнуты мои коллеги. 

(3:30) **А. Хартонік**: Мы против увольнений и арестов по политическим мотивам. Мы против выдворения талантливых, активных и честных граждан из страны. 

(3:38) **І. Парыбок**: Мы требуем освободить всех несправедливо осужденных по сфабрикованным делам.

(3:42) **У. Стэфанаў**:  Мы хотим, чтобы каждый мог свободно выражать свое мнение и говорить правду без страха за себя и своих близких.

(3:48) **А. Лукашанец**: Мы, вучоныя Беларусі - людзі розных поглядаў і перакананняў. Мы захапляемся мужнасцю нашых шахцераў, самааданасцю нашых медыкаў, рашучасцю нашых рабочых. Мы салідарныя з ўсімі, хто абараняе грамадзянскія свабоды, маральнасць і гуманізм

(4:05) **Г. Лазарук**: Мы знаем, что наша борьба не напрасна. Что режим, теснимый гражданами изнутри страны и блокируемый извне, скоро падет. Так всегда было в истории. И на его месте скоро возникнет свободная и демократичная страна. Наша новая Родина. Жыве Беларусь!

## Рэакцыя ўладаў і наступствы для ўдзельнікаў 
Многія з удзельнікаў відэазвароту пазней за праяву сваей грамадзянскай пазіцыі былі звольнены з працы, ці падвергліся адміністрацыйнаму і крымінальнаму пераследу, супрацоўнік Інстытута сацыялогіі НАН Беларусі Андрэй Баханаў, намеснік дырэктара па навуковай рабоце Інстытута мовазнаўства імя Якуба Коласа Сяргей Гаранін, аспірант Цэнтра квантавай оптыкі і квантавай інфарматыкі Ілья Карусейчык, генетыкі Ксенія Панцялей і Марына Багданава, гісторык Вадзім Аніпяркоў і інш.

## Гл. таксама 
* Зварот беларускіх навукоўцаў супраць гвалту
* Зварот супраць рэпрэсій

## Зноскі 
Катэгорыя:Пратэсты ў Беларусі (2020—2021)
Катэгорыя:Адкрытыя звароты Беларусі
Катэгорыя:Грамадства Беларусі