Герцагства Берыйскае

**Графства (затым герцагства) Беры** — сярэднявечнае феадальнае ўладанне на тэрыторыі Францыі. У перыяд праўлення Меравінгаў уваходзіла ў склад герцагства Аквітанія. У 929 годзе кароль Францыі Рауль I канфіскаваў яго ў герцага Аквітанскага і стварыў графства Бурж, падвасальнае непасрэдны французскаму каралю. У 1101 годзе апошні граф Буржа прадаў правы на графства каралю Філіпу I, які далучыў яго да каралеўскага дамена.

## Графы Берыйскія 
### Каралінгскія графы Беры і Буржа 
* **766—768: Рэмістан Аквітанскі** (пам. 768), граф у палове графства Бурж з 766, сын герцага Аквітаніі Эда Вялікага.
* **802—838: Вікфрэд** (пам. 838), граф Буржа
* да **855: Гумберт** (пам. 862), граф Буржа
* '''872—876: Базон В'енскі** (844—887), граф Беры
* **876—878: Бернар I Гоцкі** (пам. каля 879), граф Беры
* **878—886: Бернар II Плантвелю** (841—886), граф Беры
* **886—918: Гільём I Набожны** (860—918), граф Беры
У 887 годзе Кароль Францыі Эд адняў у Гільёма графства Бурж і перадаў яго свайму набліжанаму Гуга. Аднак у бітве ў ліпені 893 года Гільём забіў Гуга і вярнуў сабе свае ўладанні.
* **887—893: Гуга I** (пам. 893), граф Буржа
* **918—926: Гільём II Малады** (пам. 926), граф Беры
* **926—927: Акфрэд I** (пам. 927), граф Беры
* **927—929: Эбль I Манцэр** (870—934), граф Беры
Ў 929 годзе кароль Францыі Рауль I, жадаючы прыслабіць уладу Эбля, забраў у яго графства Беры.

### Графы Буржа (962—1101) 
* **962—?: Готфрыд I Папабас** (нар. каля 920)
* **?—?: Готфрыд II Басберас** (нар. каля 950), сын папярэдняга
* **1012—1037: Готфрыд III Высакародны** (980—1037), сын папярэдняга
* **1037—1061: Готфрыд IV Ле Мешын** (нар. 1010), сын папярэдняга
* **1061—1070: Эцьен I** (каля1012—1070), сын папярэдняга
* **1070—1092: Эдэльбурга** (1067—1096), сястра папярэдняга
: муж: Жыль II, сір дэ Сюлі (пам. 1098)
* **1092—1101: Мацільда дэ Сюлі**, дачка папярэдняй
* **1092—1101: Эд I Юрпен** (пам. 1109), муж папярэдняй
У 1101 годзе Эд I Юрпен прадаў графства Бурж каралю Францыі Філіпу I за 60&nbsp;000 крон, каб аплаціць расходы, звязаныя з яго ўдзелам у Першым крыжовым паходзе.
* **з 1101 года''' — у складзе каралеўскага дамена

## Герцагства Беры 
150px|thumb|Герб герцагаў Берыйскіх (пасля 1376 года).
У 1360 годзе кароль Іаан II Добры стварыў на тэрыторыі гістарычнай вобласці Беры герцагства-пэрства Берыйскае, якое вылучыў у якасці апанажа свайму трэцяму сыну Жану Берыйскаму і дзядзьку караля Карла VI Вар'ята, які памер у 1416 годзе. Пасля герцагства неаднаразова вылучалася ў апанаж малодшым прынцам і прынцэсам Францыі, а таксама было ўдовінай часткай некаторых каралеў. Некаторыя каралі Францыі да свайго ўступлення на прастол насілі тытул герцага Берыйскага.

### Герцагі Берыйскія 
* **1360—1416: Жан I Скупы** (1340—1416), герцаг Берыйскі з 1360, герцаг Авернскі, граф Пуацье.
* **1416—1417: Жан II Турэньскі** (1398—1417), герцаг Берыйскі з 1416, герцаг Турэньскі, дафін Францыі.
* **1417—1422: Карл I Пераможца** (1403—1461), герцаг Берыйскі ў 1417—1422, дафін Францыі, пасля кароль Карл VII.
* **1461—1465: Карл II Французскі** (1446—1472), герцаг Берыйскі ў 1461—1465, герцаг Нармандскі і Гіеньскі, сын караля Карла VII.
* **1472—1473: Францыск I Французскі** (1472—1473), герцаг Берыйскі з 1472, сын караля Людовіка XI.
* **1498—1505: Жанна I Французская** (1464—1505), герцагіня Берыйская з 1498, герцагіня Арлеанская, каралева Францыі, дачка караля Людовіка XI.
*: муж: у 1476—1498 **Людовік II Арлеанскі** (1462—1515), герцаг Арлеанскі, пасля кароль Людовік XII.
* **1517—1527: Маргарыта I Ангулемская** (1492—1549), герцагіня Берыйская ў 1517—1527, герцагіня Алансонская, каралева Наварская, сястра караля Францыска I.
*: 1-ы муж: з 1509 **Карл IV Алансонскі** (1489—1525), герцаг Алансонскі, герцаг Берыйскі (Карл III) па праве жонкі;
*: 2-гі муж: з 1527 **Генрых II Наварскі** (1503—1555), кароль Навары з 1517, герцаг Берыйскі (Генрых I) па праве жонкі;
* **1527—1531: Луіза I Савойская** (1476—1531), герцагіня Берыйская з 1527, герцагіня Анжуйская, Бурбонская, Турэньская, Авернская, Немурская і Ангулемская, маці караля Францыска I.
*: муж: з 1487 **Карл Ангулемскі** (1459—1496), граф Ангулемскі.
* **1550—1559: Маргарыта II Французская** (1523—1574), герцагіня Берыйская ў 1550—1559, герцагіня Савойская, дачка караля Францыска I.
*: муж: з 1559 **Эмануіл Філіберт** (1528—1580), герцаг Савойскі, герцаг Берыйскі па праве жонкі [thumb|200px|Стары будынак [музей Беры|музея Беры ў Буржы.]]
* **1566—1574: Генрых II Французскі** (1551—1589), герцаг Берыйскі ў 1566—1574, герцаг Анжуйскі, Арлеанскі і Бурбонскі, пасля кароль Генрых III, сын караля Генрыха II, брат каралёў Францыска II і Карла IX.
* **1576: Францыск II Французскі** (1555—1584), герцаг Берыйскі ў 1576, герцаг Анжуйскі, Турэньскі, Алансонскі, Брабанцкі, граф Фландрскі, штатгальтар Нідэрландаў, сын караля Генрыха II, брат каралёў Францыска II, Карла IX і Генрыха III.
* **1576—1589: Елізавета I Аўстрыйская** (1554—1592), герцагіня Берыйская ў 1576—1589, каралева Францыі, жонка караля Карла IX
*: муж: з 1570 **Карл IX** (1550—1574), кароль Францыі.
* **1589—1601: Луіза II Латарынгская** (1553—1601), герцагіня Берыйская з 1589, каралева Францыі, жонка караля Генрыха III.
*: муж: з 1575 **Генрых III** (1551—1589), кароль Францыі.

### Тытулярныя герцагі Берыйскія пры Бурбонах 
* **1686—1714: Карл IV Французскі** (1686—1714), герцаг Берыйскі з 1686, герцаг Алансонскі, Ангулемскі, граф Пуацье, унук караля Людовіка XIV.
* **1754—1774: Людовік I Французскі** (1754—1793), герцаг Берыйскі ў 1754—1774, пасля кароль Людовік XVI, унук караля Людовіка XV.
* **1774—1778: Карл V Французскі** (1757—1836), герцаг Берыйскі ў 1774—1778, герцаг Ангулемскі і граф Артуа, пасля кароль Карл X, унук караля Людовіка XV, брат каралёў Людовіка XVI і Людовіка XVIII, дзядзька караля Людовіка XVII.
* **1778—1820: Карл VI Фердынанд** (1778—1820), герцаг Берыйскі з 1778, сын караля Карла X.
** **з 2010: Альфонс I**, нашчадак Людовіка XIV, сын легітымісцкага прэтэндэнта Людовіка XX з галіны Іспанскіх Бурбонаў.

## Гл. таксама 
* Правінцыя Беры

Катэгорыя:Герцагі Берыйскія
Катэгорыя:Спісы кіраўнікоў Францыі
Катэгорыя:Герцагствы Францыі
*