Люмінафор

**Люмiнaфор** (ад лац. Lumen - святло і грэч. Phoros - нясучы) — рэчыва, здольнае пераўтвараць энергію, што паглынаецца ім, у светлавое выпраменьванне (люмiнесцэрaваць).

## Асноўныя звесткі 
Па хімічнай прыродзе люмiнaфоры падзяляюцца на неарганічныя, большасць з якіх адносіцца да крысталафосфараў, і арганічныя. Свячэнне неарганічных люмiнaфораў (крысталафосфараў) абумоўлена ў большасці выпадкаў прысутнасцю пабочных катыёнаў, якія змяшчаюцца ў малых колькасцях (да 0,001 %). 

Такія прымесі (актыватары) звычайна з'яўляюцца катыёнамі металаў; напрыклад, свячэнне сульфіда цынку актывуецца катыёнамі медзі. Неарганічныя люмiнафоры ўжываюць у люмінесцэнтных лямпах, электронна-прамянёвых трубках, для вырабу рэнтгенаўскіх экранаў, служаць індыкатарамі радыяцыі і інш. Арганічныя люмiнафоры (люмагены) прымяняюць для вырабу яркіх люмінесцэнтных фарбаў , люмінесцыруючых матэрыялаў, выкарыстоўваюць у адчувальным люмінесцэнтным аналізе ў хіміі, біялогіі, медыцыне і крыміналістыцы. 

Фоталюмiнафоры на аснове сульфіда цынку валодаюць недахопамі: няўстойлівыя пры ўльтрафіялетавым апраменьванні, невялікі час і малая яркасць паслясвячэння.

## Магчымасці. Некаторыя перавагі і адрозненні пігментаў люмiнафора 
* Перыяд паслясвячэння ў 50 разоў большы, чым у звычайнага фосфарэсцэнтнага пігменту, заснаванага на ZnO 
* Актывацыя хвалямі рознай даўжыні (200-450&nbsp;nm), але лепшы вынік атрымліваецца з энергіяй актывацыі вышэй за 350&nbsp;nm. 
* Пачатковая яркасць паслясвячэння як мінімум у 10 разоў даўжэй, чым у радыё-люмінісцэнтных і фоталюмінесцэнтных пігментах. 
* Павелічэнне люмінесцэнцыі і паслясвячэння з павелічэннем часу актывацыі. 
* Выдатная надвор'евая і светлавая ўстойлівасць. 
* Адсутнасць небяспечных для здароўя і радыёактыўных рэчываў. 
* Не забруджвае навакольнае асяроддзе і валодае высокай хімічнай стабільнасцю.

## Разнавіднасьці 
Найбольшае распаўсюджванне атрымалі фоталюмiнафор ы і электролюмiнафор ы. 

Гэтыя люмiнафоры ўяўляюць сабой сумесь складанага складу: алюминат стронцыя, актываваны европе, дыспрозій, иттрием. Хімічная формула: (SrAl2O4): Eu, Dy, Y 

фоталюмiнафоры на аснове алюминатов інэртным да водных і сольвентным серадах, устойлівыя да розных апраменьвання і валодаюць послесвечением да 28 гадзін. люмiнафоры нетоксичны, пожаровзрывобезопасны, небяспечных радыяктыўных выпраменьванне адсутнічае (параўнальна з фонавымі). 

фоталюмiнафор з'яўляецца малоопасным рэчывам па ўздзеянню на арганізм, клас небяспекі па кампанента - 4 

Слаба небяспечны прадукт па ўздзеянню на арганізм. Ўздзейнічае ў асноўным на слізістую абалонку верхніх дыхальных шляхоў, не раздражняе здаровую скуру, пры трапленні на пашкоджаную скуру можа выклікаць сухастой, пачырваненне, зуд. 

## Параўнанне алюминат-стронциевого люмiнафора са звычайнымі фосфоресцентными пігменту 
Заўвагі: 

* 1. Яркасць пасля 10 хвілін актывацыі на працягу 5 мін з дапамогай Xe лямпы ў 1000 lux. 
* 2. Прамежак часу неабходны для змяншэння яркасьці послесвечения да 0.32 mcd/m2 (мяжа успрымання чалавечага вочы). 
* 3. Неабходнае час для насычэння Xe лямпы ў 1000 lux. 
* 4. Неабходнае час для пачатку зніжэння послесвечения на 20% пасля асвятлення 300W ртутны лямпай высокага ціску (паскораны тэст на светостойкость). 
* 5. У парашкпадобныя форме.

## Гл. таксама 
* Фоталюмiнафор
* Электролюмiнафор
* Флюорофор
* Выпальванне люмiнафора
* Люмінесцэнтныя фарбы
* Хімічная крыніца святла
* Сцынтылятар

## Спасылкі 
* Калекцыя рэцэптур люмiнафоров.  

Катэгорыя:Люмінесцэнцыя
Катэгорыя:Оптыка