open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Вальтэр Егер

**Ва́льтэр Е́гер** (; , Берлін&nbsp;— , Веймар)&nbsp;— нямецкі журналіст, рэдактар, тэатральны крытык і пісьменнік. Рэдактар першай нямецкамоўнай інфармацыйнай кнігі, цалкам прысвечанай Беларусі («*Weissruthenien…*», 1919).

## Біяграфія 
Нарадзіўся 5 красавіка 1885 года ў Берліне. Да пачатку Першай сусветнай вайны быў прафесійным журналістам, пераважна пісаў пра тэатр і драматургію.

З пачаткам вайны быў прызваны ў германскую армію ў якасці апалчэнца-рэзервіста і накіраваны на Усходні фронт у Вільню. Спачатку ён вёў раздзел гарадской хронікі ў афіцыйнай нямецкай акупацыйнай газеце «Zeitung der 10. Armee» (Газета 10-й арміі). Пазней яму даручылі рыхтаваць больш разгорнутыя матэрыялы, і ён вярнуўся да сваёй першапачатковай спецыяльнасці&nbsp;— тэатральнай крытыкі і культурніцкай публіцыстыкі. Па заданні рэдакцыі вывучаў мясцовую архітэктуру і культурную спадчыну. Падчас знаходжання ў Вільні Егер пазнаёміўся з дзеячамі беларускага нацыянальнага руху, згуртаванымі вакол Антона Луцкевіча, верагодна, праз пасрэдніцтва перакладчыцы Юліяны Менке.

Пасля вайны і завяршэння працы з беларускімі дыпламатамі ў Берліне Егер не вяртаўся да беларускай тэматыкі. Яго асноўнай сферай дзейнасці зноў стала драматургія, у прыватнасці, сацыялогія радыёпастановак. Перажыўшы часы гітлераўскай Германіі, ён пасяліўся ў Веймары на тэрыторыі ГДР. Там супрацоўнічаў з рознымі перыядычнымі выданнямі і пісаў кнігі для дзяцей і юнацтва.

Памёр 11 верасня 1962 года ў Веймары.

## Выданне кнігі пра Беларусь 
Увесну 1919 года Дыпламатычная місія БНР у Берліне на чале з Л. Зайцам інтэнсіўна шукала шляхі для правядзення інфармацыйнай кампаніі напярэдадні Парыжскай мірнай канферэнцыі. Маючы патрэбу ў дасведчаным нямецкамоўным рэдактары, беларусы запрасілі Вальтэра Егера стаць укладальнікам і рэдактарам інфармацыйнай брашуры пра Беларусь.

Егер сутыкнуўся з недахопам аўтарскіх тэкстаў і матэрыялаў па гісторыі, эканоміцы і геаграфіі Беларусі, паколькі беларускія спецыялісты знаходзіліся па-за межамі Германіі. Таму кніга стваралася як кампіляцыя. Раздзел па гісторыі быў напісаны саветнікам місіі Валянцінам Дзітманам, раздзел па эканоміцы падрыхтаваў Пётра Крачэўскі, а матэрыялы па літаратуры і фальклоры прадаставіў нямецкі славіст Рудольф Абіхт. Сам Вальтэр Егер, не маючы адпаведнага вопыту, вымушаны быў кампіляваць раздзелы пра тэрыторыю і насельніцтва на аснове прац нямецкіх географаў і старых расійскіх энцыклапедый.

Кніга пад назвай «*Weissruthenien. Land, Bewohner, Geschichte, Volkswirtschaft, Kultur, Dichtung*» («Беларусь. Абшар, жыхары, гісторыя, народная гаспадарка, культура, паэзія») выйшла ў Берліне ў кастрычніку 1919 года ў выдавецтве Карла Курцыуса (надрукавана ў славянскай друкарні Юзафа Галеўскага). З-за спешкі пры падрыхтоўцы выданне мела шэраг тэхнічных хібаў і памылак у ілюстрацыях, але стала важнай вяхой як першае ў гісторыі нямецкамоўнае выданне, цалкам прысвечанае беларускім землям.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Пісьменнікі Германіі
Катэгорыя:Журналісты Германіі
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Берліне
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1885 годзе
Катэгорыя:Памерлі ў Веймары
Катэгорыя:Памерлі ў 1962 годзе
Роберт Мюлер

**Роберт Мюлер** () — амерыканскі дзяржаўны дзеяч, дырэктар ФБР (2001—2013).

Пад яго кіраўніцтвам пачалася рэформа бюро, якая ўключала ў сябе, у прыватнасці, узмацненне падраздзяленняў па барацьбе з тэрарызмам і збору інфармацыі. У выніку рэформы ФБР стала больш актыўна супрацоўнічаць з ЦРУ, а шэраг падраздзяленняў ФБР стаў падсправаздачны Дырэктару нацыянальнай разведкі.

## Крыніцы 
## Спасылкі
Марыя Васільеўна Лебедзева

**Мары́я Васі́льеўна Ле́бедзева** (; 1895, Санкт-Пецярбург&nbsp;— 1942)&nbsp;— расійская і беларуская мастачка, графік, керамістка і педагог.

## Біяграфія 
Нарадзілася ў 1895 годзе ў Санкт-Пецярбургу. Мастацкую адукацыю атрымала ў школе Таварыства заахвочвання мастацтваў, якую скончыла ў 1917 годзе. Была вучаніцай І.&nbsp;Я.&nbsp;Білібіна. Падчас навучання мастачку неаднаразова адпраўлялі ў камандзіроўкі як па Расіі, так і за мяжу. Акрамя таго, яна здзейсніла паездку па паўночных рускіх гарадах разам са сваёй школьнай сяброўкай А.&nbsp;В.&nbsp;Шчакаціхінай. Пасля заканчэння школы працавала з графікай і ў галіне дэкаратыўнага мастацтва. Свае працы экспанавала на выстаўках аб'яднанняў «Свет мастацтва» і «Абшчына мастакоў». Пасля Кастрычніцкай рэвалюцыі 1917 года працавала ў сярэдніх школах настаўніцай малявання, а таксама мастацкім кіраўніком у дзіцячых клубах.

З 1919 па 1924 год працавала спачатку ў філіяле жывапіснага цэха пры былым вучылішчы барона А.&nbsp;Л.&nbsp;Штыгліца, а пазней на Дзяржаўным фарфоравым заводзе ў Петраградзе.

## Творчасць 
М.&nbsp;Лебедзева ўнесла вялікі ўклад у распрацоўку і выкарыстанне матываў народнай нацыянальнай графікі ў беларускім прыкладным мастацтве і кніжнай графіцы. За гады працы на Ленінградскім фарфоравым заводзе мастачка выканала шмат арыгінальных замалёвак для роспісу фарфору. 

У многіх творах мастачкі можна заўважыць адзінства і барацьбу супрацьлегласцей, сімвалы старога і новага, мінулага і сучаснасці або сучаснасці і будучыні. У іх практычна няма стандартных сімвалаў савецкай улады або размешчаных укругавую па борце талеркі ці ў яе цэнтры крыклівых лозунгаў. Калі яна і выконвала працы для агітацыі новай улады і Кастрычніцкай рэвалюцыі, то яны бясспрэчна вылучаліся на агульным фоне сваёй арыгінальнасцю і выразнасцю. Свае творы падпісвала літарай «М» з выявай лебедзя над ёй. На некаторых працах на пярэднім баку сустракаецца поўны подпіс: *«Мария Лебедева»*.

Творы мастачкі экспанаваліся на шматлікіх айчынных і замежных выстаўках, сярод якіх Міжнародная мастацкая выстаўка ў Парыжы (1925), выстаўкі рускага мастацтва ў Вене і Берліне (1930), а таксама выстаўка «Мастакі РСФСР за 15 гадоў» (Ленінград, 1932).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1895 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Санкт-Пецярбургу
Катэгорыя:Памерлі ў 1942 годзе
Катэгорыя:Мастакі Беларусі
Катэгорыя:Графікі Беларусі
Катэгорыя:Мастакі па фарфоры
Катэгорыя:Мастакі Санкт-Пецярбурга
Спражэнне

**Спражэ́нне** — гэта:
# змяненне дзеясловаў па асобах, часах, ладах, ліках і родах (у прошлым часе і ўмоўным ладзе).
# cукупнасць дзеясловаў, якія маюць аднолькавыя асаблівасці словазмянення ў залежнасці ад характару асновы.

## У беларускай мове 
У сучаснай беларускай мове ў залежнасці ад характару асабовых канчаткаў адзіночнага і множнага ліку цяперашняга і будучага простага часу вылучаюць два тыпы спражэння дзеясловаў — першае (I) і другое (II).

Для дзеясловаў I спражэння характэрна чаргаванне заднеязычных **к** — **ч** (*пяку* — *пячэ*), **г** — **ж** (*берагу* — *беражэш*).

Для дзеясловаў II спражэння характэрна чаргаванне канцавых зычных асновы [**в’**] — [**ўл’**] (*лавіць* — *лаўлю*), [**ф’**] — [**фл’**] (*графіць* — *графлю*), [**п’**] — [**пл’**] (*купіць* — *куплю*), [**м’**] — [**мл’**] (*карміць* — *кармлю*), [**ц’**] — [**ч**] (*ляцець* — *лячу*), [**дз’**] — [**дж**] (*вадзіць* — *ваджу*), [**с’ц’**] — [**шч**] (*расціць* — *рашчу*), [**з’**] — [**ж**] (*вазіць* — *важу*), [**с’**] — [**ш**] (*касіць* — *кашу*).

Спражэнні лёгка вызначаюцца, калі ў асабовых формах націск знаходзіцца на канчатку. Тып спражэння дзеясловаў з ненаціскным канчаткам вызначаюць па інфінітыве. Да II спражэння адносяць дзеясловы з інфінітывам на *-іць* (*-ыць*), дзе *-і-*, *-ы-* суфіксы (выключэнне складаюць непрадуктыўныя дзеясловы з аднаскладовай асновай і ўтвораныя ад іх: *піць, біць, ліць, віць, брыць, выць, крыць, мыць, ныць, рыць, шыць* і інш.), дзеясловы на *-аць* (*-яць*) тыпу *гнаць, спаць, ламаць, залежаць, стаяць, баяцца* і на *-эць* (*-ець*), калі *-э* (*-е*) не захоўваюцца ў 1-й асобе адзіночнага ліку цяперашняга часу: *глядзець* (*гляджу*), *сядзець* (*сяджу*), *ляцець* (*лячу*); выключэнне — дзеяслоў I спражэння *хацець*.

Астатнія дзеясловы належаць да I спражэння.

Дзеяслоў *бегчы* рознаспрагальны: формы 3-й асобы множнага ліку цяперашняга (будучага простага часу) утвараюцца па мадэлі I спражэння: *бягуць*, а ўсе астатнія асабовыя формы — па мадэлі II спражэння (*бягу, бяжыш, бяжыць, бяжым, бежыце*).

Па асобых тыпах змяняюцца тры дзеясловы: *быць, есці, даць*. У цяперашнім часе дзеяслоў *быць* мае для ўсіх асоб форму *ёсць*. Дзеясловы *есці* і *даць* змяняюцца па старажытным нетэматычным (атэматычным) спражэнні:

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
Катэгорыя:Дзеяслоў
Катэгорыя:Граматыка
Катэгорыя:Словазмяненне
Гаральд Ікес

**Гаральд Леклер Ікес** (; 15 сакавіка 1874, Алтуна, штат Пэнсыльванія — 3 лютага 1952, Вашынгтон) — амерыканскі палітычны дзеяч. Пры прэзідэнце Франкліне Рузвельце і Гары Трумэне займаў пасаду міністра ўнутраных спраў ЗША на працягу 13 гадоў з 1933 па 1946 год.

Увайшоў у гісторыю, як міністр унутраных спраў ЗША, які даўжэй за ўсіх займаў гэтую пасаду, і другі па працягласці знаходжання членам кабінета міністраў у гісторыі ЗША разам з Джэймсам Уілсанам.
Херсэнд

**Магістра Херсэнд**, таксама вядомая як **Херсэнд** або **Магістра Херсэнд Фізіка** (гады працы *1249–1259*, Парыж), была французскай жанчынай-хірургам, якая суправаджала караля Францыі Людовіка IX у Сёмым крыжовым паходзе ў 1249 годзе. Яна — адна з дзвюх жанчын, якія былі каралеўскім лекарам або хірургам.

Акрамя служэння каралю, яна была прызначана адказваць за каралеву Маргарыту Праванскую і жанчын лагера. У горадзе Акры яна атрымала ад караля пажыццёвую пенсію ў памеры дванаццаці пенсаў у дзень за сваю службу. Пазней яна выйшла замуж за каралеўскага аптэкара Жака.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Жанчыны XIII стагоддзя
Катэгорыя:Жанчыны-хірургі
Катэгорыя:Жанчыны Францыі
Катэгорыя:Медыкі XIII стагоддзя
Брыгада рэзерву войска Сярэдняй Літвы

**Рэзервовая брыгада войска Сярэдняй Літвы** (пол. **Brygada Zapasowa Wojsk Litwy Środkowej**) — брыгада войска Сярэдняй Літвы.

## Гісторыя брыгады 
На падставе загаду № 4 Вярхоўнага галоўнакамандуючага войска сярэдняй Літвы ад 24 лютага 1921 года былы Першы корпус быў перайменаваны ў групу войск Сярэдняй Літвы. Праз два дні генерал-лейтэнант Антоні Лонгін Бараноўскі, часова выконваючы абавязкі камандуючага групай, выдаў Арганізацыйны загад № 1, у якім загадаў начальніку штаба, падпалкоўніку Генеральнага штаба Людвіку Ліхтаровічу рэарганізаваць корпус. Гэтая рэарганізацыя павінна была быць завершана да 1 сакавіка 1921 года на наступных умовах:

* Запасная брыгада была расфармаваная,
* усе рэзервовыя батальёны падпарадкоўваліся камандзірам пяхотных палкоў,
* Агульнае кіраўніцтва рэзервовымі батальёнамі павінны былі ажыццяўляць камандзіры 1-й і 2-й Літоўска-Беларускіх пяхотных дывізій,
* Штаб асобнага рэзервовага батальёна быў перайменаваны ў рэзервовы батальён стралкоў войска Сярэдняй Літвы і часова падпарадкаваны камандуючаму групы войскаў Сярэдняй Літвы.
* Рэзервовая батарэя, падпарадкаваная артылерыйскаму інспектару групы войскаў Сярэдняй Літвы,
* Школа унтэр-афіцэраў рэзервовай брыгады ўвайшла ў склад Школы унтэр-афіцэраў, якая дзейнічала пры Трэцім аддзеле Штаба групы войска Сярэдняй Літвы.
* Рэзервовы эскадрон падпарадкоўваўся непасрэдна камандзіру кавалерыйскай брыгады, а ў эканамічных пытаннях быў прызначаны да Гродзенскага ўланскага палка.
* Штабная рота была перададзена ў распараджэнне камандзіра 1-й Літоўска-Беларускай пяхотнай дывізіі.
* Гаспадарчая камісія была перададзена ў распараджэнне камандзіра 2-й Літоўска-Беларускай пяхотнай дывізіі,
* Узвод Табараў (палявых лагероў) з усімі сваімі конямі і рэшткамі штаба брыгады былі перададзены ў распараджэнне камандзіра 2-й Літоўска-Беларускай пяхотнай дывізіі.
* Камандзір брыгады, падпалкоўнік Браніслаў Багатырэвіч, часова стаў камандзірам 2-й Літоўска-Беларускай пяхотнай дывізіі  .

## Арганізацыя брыгады 
* Камандаванне запасной брыгады
* Штатная кампанія
* Гаспадарчая камісія рэзервовай брыгады
* Узвод табараў
* Віленскі рэзервовы батальён → Віленскі стралковы полк
* Мінскі запасны батальён → Мінскі стралковы полк
* Навагрудскі запасны батальён → Навагрудскі стралковы полк
* Гродзенскі рэзервовы батальён → Гродзенскі стралковы полк
* Свянцянскі рэзервовы батальён → Ковенскі стралковы полк
* Ашмянскі рэзервовы батальён → Лідскі стралковы полк
* Штаб асобнага рэзервовага батальёна → Рэзервовы стралковы батальён Цэнтральна-Літоўскай арміі
* Запасны швадрон → Кавалерыйская брыгада
* Рэзервовая батарэя → Артылерыйская інспекцыя групы войска сярэдняй Літвы
* Школа падафіцэраў брыгады рэзерву.

## Зноскі 
Катэгорыя:Войска сярэдняй Літвы
Катэгорыя:Войска Міжваеннай Польшчы
Катэгорыя:Афіцэры Польскай Рэспублікі (1918—1939)
Катэгорыя:Беларусы ў польскім войску
Хлатрудзіс

**«Хлатрудзіс»** () — амерыканская кінапрэмія, якая ўручаецца з 1995 года . Лічыцца адной з найважнейшых узнагарод у міжнародным незалежным кіно.

## Прэмія 
Прэмія «Хлатрудзіс» уручаецца штогод, пачынаючы з 1995 года. Згодна з правіламі таварыства, каб мець права на ўзнагароду, «*фільм не павінен выйсці на больш чым 1000 экранаў па ўсёй краіне на працягу першых чатырох тыдняў. Фільмы, якія паказваюцца толькі на фестывалях або выпушчаныя непасрэдна на DVD, не маюць права на ўзнагароду*».

Прэмія «Хлатрудзіс» уручаецца публічна, пачынаючы з 2000 года. Яна ўручаецца на цырымоніі, якая звычайна праводзіцца ў тэатры «» на плошчы Гарвард у Кембрыджы, штат Масачусетс. Як і ў выпадку з прэміяй «Оскар», цырымонія ўручэння прэміі «Хлатрудзіс» уключае жывую музыку і танцы, відэакліпы, канверты з узнагародамі і саму ўзнагароду (у дадзеным выпадку ката на палачцы).

Сярод спецыяльных гасцей на мінулых цырымоніях былі Філіп Сеймур Хофман, , , Эліят Пейдж, , Кэры Вашынгтан, , , , , , Хірокадзу Корээда і .

## Намінацыі 
* Найлепшы фільм
* Схаваны скарб
* Найлепшы рэжысёр
* Найлепшая актрыса
* Найлепшы акцёр
* Найлепшая актрыса другога плана
* Найлепшы акцёр другога плана
* Найлепшы арыгінальны сцэнарый
* Найлепшы адаптаваны сцэнарый
* Найлепшая музыка да фільма
* Найлепшы мантаж
* Найлепшая аператарская праца
* Найлепшы мастак-пастаноўшчык
* Найлепшы акцёрскі склад
* Найлепшы дакументальны фільм

## Крыніцы 
Катэгорыя:З’явіліся ў 1995 годзе
Катэгорыя:Кінапрэміі ЗША
Граматычная катэгорыя

**Граматы́чная катэго́рыя** — сістэма найбольш агульнага выражэння граматычных сувязей і адносін (гэта значыць граматычнага значэння), уласцівая цэлым класам слоў.

Любое абагульненае значэнне абстрагавана ад канкрэтных лексічных значэнняў асобных слоў. Напрыклад, дзеяслоўныя формы, якія паказваюць аднесенасць дзеяння да аднаго з трох часавых планаў — цяперашняга, прошлага ці будучага, аб’ядноўваюцца ў граматычную катэгорыю часу.

У беларускай мове найбольш тыповыя граматычныя катэгорыі роду, ліку, склону, асобы, часу, трывання, стану.

## Тыпы 
Адрозніваюць два тыпы граматычных катэгорый: агульныя і прыватныя.

Агульныя граматычныя катэгорыі могуць ахопліваць увесь аб’ём часціны мовы (напрыклад, лік і склон — у назоўніку). Прыватныя граматычныя катэгорыі ўласцівы пэўнай групе словаформаў (напрыклад, час і асоба — толькі для дзеясловаў абвеснага ладу).

Элементы значэння, звязаныя з агульнымі катэгорыямі, з’яўляюцца абавязковымі, а з прыватнымі — неабавязковымі.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Граматычныя катэгорыі
Усевалад Віктаравіч Більдзюкевіч

**Усе́валад Ві́ктаравіч Більдзюке́віч** (, Мінск — пасля 1940) — беларускі праваслаўны свецкі і грамадскі дзеяч, публіцыст, журналіст, рэдактар. Удзельнік беларускага хрысціянскага руху ў Заходняй Беларусі.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 9 красавіка 1879 года ў Мінску ў сям'і праваслаўных беларусаў Віктара і Аляксандры (у дзявоцтве Башынскай) Більдзюкевічаў.

Да Першай сусветнай вайны працаваў чыноўнікам на чыгунцы. Паводле справаздач польскай палітычнай паліцыі (1924), у даваенны час ён меў рэпутацыю карумпаванага чыгуначнага службоўца і прытрымліваўся поглядаў правага расійскага нацыяналіста. З 1918 года ўваходзіў у склад урада Беларускай Народнай Рэспублікі. 

У студзені 1919 года пераехаў у Вільню, дзе пачаў працаваць у сферы паставак прадуктаў для арміі. У гэты ж час усталяваў кантакты з беларускімі дзеячамі і далучыўся да Беларускага клуба, дзе быў абраны старшынёй. Аднак неўзабаве Більдзюкевіч быў вымушаны пакінуць клуб з-за скандалу, звязанага з арганізацыяй сфальсіфікаванай латарэі. Паводле даных паліцыі на 1924 год, пасля гэтага інцыдэнту ён доўгі час не далучаўся да іншых палітычных партый.

Пазней далучыўся да паланафільскай плыні беларускага руху. Быў членам паланафільскай Часовай беларускай рады і культурна-асветніцкага таварыства «Прасьвета».

## Царкоўна-грамадская і публіцыстычная дзейнасць 
Актыўна ўдзельнічаў у заходнебеларускім нацыянальна-рэлігійным жыцці, выступаючы за беларусізацыю царкоўнага жыцця і падтрымліваючы ідэю аўтакефаліі Беларускай праваслаўнай царквы. Падтрымліваў сяброўскія адносіны з архімандрытам Філіпам (Марозавым) і кантактаваў з беларускай палітычнай групоўкай Антона Луцкевіча.

На пачатку 1930-х гадоў у Вільні разам з Т. Вернікоўскім і святаром А. Каўшом ініцыяваў стварэнне Цэнтральнага беларускага праваслаўнага камітэта па беларусізацыі царквы. Устаноўчая канферэнцыя прадстаўнікоў беларускіх праваслаўных арганізацый прайшла ў студзені 1930 года.

Выступаў на старонках беларускіх свецкіх і рэлігійных перыядычных выданняў з артыкуламі, прысвечанымі праблемам праваслаўнай царквы ў Польшчы. Друкаваўся ў газеце «Biełaruskaja Krynica». Быў рэдактарам часопіса «Сьветач Беларусі» у 1931 і 1933 гадах. Свае публікацыі падпісваў як уласным прозвішчам (і ініцыяламі *У. Б.*), так і псеўданімамі (*Тутэйшы*, *Местный*). Сярод яго вядомых артыкулаў у «Сьветачы Беларусі» — «Беларусізацыя Праваслаўнае Царквы і расейцы», «Прадсаборчае сабраньне», «Справа унійная», «Неразважны крок», «Плата за чужыя грахі» і іншыя.

Дакладны лёс пасля 1940 года невядомы.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Нарадзіліся 9 красавіка
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1879 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Мінску
Катэгорыя:Журналісты Заходняй Беларусі
Катэгорыя:Публіцысты XX стагоддзя
Катэгорыя:Рэдактары Беларусі
Катэгорыя:Члены Часовай беларускай рады
Катэгорыя:Публіцысты Беларусі
Катэгорыя:Постаці беларускага праваслаўя
Хана Майзель

**Хана Майзель** (Шохат; іўр.: חנה מייזל; англ. Hana Meisel; ) — ізраільская аграномка, феміністка і сіянісцкая дзяячка.

## Біяграфія 
Хана Майзель нарадзілася ў Гродне у заможнай сям’і. Яе бацька, Іцхак Майзель, займаўся экспартам збожжа і футраў у Заходнюю Еўропу, эміграваў у Палесціну пасля Першай сусветнай вайны і памёр каля 1936—1937 гадоў. Яе маці, Райзель, хатняя гаспадыня, памерла ў 1927 годзе. Ганна была пятым з дванаццаці дзяцей і чацвёртай дачкой. Восем дзяцей у рэшце рэшт эмігравалі ў Палесціну. Хана скончыла ўрадавую жаночую гімназію ў Гродне (1902), яшчэ ў старэйшых класах стала актывісткай сіянісцкага руху, а ў 1903 нават узначаліла мясцовае аддзяленне руху Паалей-Цыён. За сваю актыўнасць была на некаторы час зняволеная, пасля чаго назаўжды пакінула Гродна. Вывучала сельскую гаспадарку і прыродазнаўчыя навукі ў Адэсе, Швейцарыі і Францыі, з мэтай ужыць набытыя веды ў Палесціне. Куды і эмігравала ў 1909 годзе, падчас Другой аліі, дзе стала вядомым аграномам. Майзель была адной з заснавальніц сельскагаспадарчай школы «Хават ха-Аламот» (іўр.: חוות העלמות, «дзявочая ферма») на ферме Кінерэт у 1911 годзе (закрыта ў 1917 годзе, бо Хана была вымушаная пакінуць Палестыну як расійская падданая) і сельскагаспадарчай школы для дзяўчат у Нахалале (адкрыта ў 1929 годзе). У 1920-х гадах паспяхова лабіравала міжнародныя арганізацыі, каб яны спансіравалі стварэнне адукацыйных ферм для жанчын у Палесціне.

З 1912 году яна была замужам за Эліэзерам Шохатам, таксама вядомым дзеячам сіянісцкага руху, як і яго брат Ізраіль Шохат. Дзяцей у гэтым шлюбе не было. Майзель зрабіла значны ўнёсак у фемінісцкае крыло сіянісцкага руху. Была адной з кіраўнічак Сусветнай жаночай сіянісцкай арганізацыі.

Хана Майзель выйшла на пенсію ў 1960 годзе. Памерла ў Нахалале ў 1972 годзе.

## У літаратуры 
Майзель згадваецца ў мастацкім падарожным нататніку Шмуэля Іосефа Агнона пра Другую Алію ха-Галіла (па-ангельску «У Галілею»), апублікаваным у яго пасмяротным томе «Пітхей Дэварым».

Майзель (сярэдні рад, трэцяя злева) з вучнямі ў сваёй сельскагаспадарчай школе ў 1912 годзе, ферма Кінерэт

## Крыніцы
Lamb of God

**Lamb of God** — амерыканскі метал-гурт з Рычманда, штат Вірджынія. Ён быў створаны ў 1994 годзе пад назвай **Burn the Priest**. У склад гурта ўваходзяць басіст Джон Кэмпбел, вакаліст Рэндзі Блайт, гітарысты Марк Мортан і Вілі Адлер, а таксама бубнач Арт Круз. Гурт лічыцца значным удзельнікам новай хвалі амерыканскага хэві-метал-руху.

З моманту свайго стварэння Lamb of God выпусцілі дванаццаць студыйных альбомаў, у тым ліку два пад назвай Burn the Priest; іх апошні альбом *Into Oblivion* выйшаў у сакавіку 2026 года. Гурт таксама выпусціў адзін канцэртны альбом, адзін зборнік, тры DVD, два міні-альбомы і дваццаць восем сінглаў.

У 2016 годзе супрацоўнікі анлайн-часопіса *Loudwire* назвалі іх 39-м найлепшым метал-гуртом усіх часоў. Яны лічацца аднымі з «вялікай чацвёркі металу 2000-х» разам са Slipknot, Avenged Sevenfold і System of a Down.

## Музычны стыль і ўплывы 
Гурт Lamb of God лічыцца значным прадстаўніком руху новай хвалі амерыканскага хэві-метала, і яго называюць адным з «вялікай чацвёркі» гэтага руху побач з Killswitch Engage, Shadows Fall і Unearth. Гурт у асноўным лічаць груў-метал-калектывам. Іх музыку таксама апісваюць як металкор, трэш-метал, і дэз-метал. Альбом 2004 года *Ashes of the Wake* быў названы такім, што «дэманструе ўплывы трэш-металу і меладычнага дэз-металу і вырываецца з металкор-катэгорыі, у якую крытыкі спрабавалі запіхнуць гурт». Альбом *Burn the Priest* называюць спалучэннем трэш-металу, дэз-металу і хардкор-панку. Кавер-альбом Burn the Priest *Legion: XX* апісваецца як красовер-трэш, хардкор-панк, панк-рок  Ён таксама пакідае інтэрпрэтацыю сэнса тэкстаў на выбар слухачоў, аднойчы заявіўшы пра іх альбом *Omens* 2022 года: «Я не хачу раскрываць падрабязна, пра што кожная песня, бо, на маю думку, гэта пазбаўляе кожнага чалавека магчымасці зрабіць гэту музыку сваёй».

Сярод гуртоў, якія паўплывалі на Lamb of God, — Pantera, the Accüsed, Septic Death, Drunk Injuns, the Faction, Black Sabbath, Obituary, Bolt Thrower, Corrosion of Conformity, Napalm Death, DRI, Machine Head, Shellac, At the Gates, Metallica, Testament, Slayer, Meshuggah, Megadeth, Aerosmith і the Jesus Lizard. Нягледзячы на тое, што Lamb of God — гэта метал-гурт, вакаліст гурта Рэндзі Блайт больш заўзяты прыхільнік панк-рока, чым хэві-металу, і не лічыць сябе «металістам».
* Рэндзі Блайт&nbsp;– вакал (1995–цяперашні час)
* Вілі Адлер&nbsp;– рытм-гітара (1999–цяперашні час)
* Арт Круз&nbsp;– бубны (2019–цяперашні час)

## Дыскаграфія 
### Як Lamb of God 
* *New American Gospel* (2000)
* *As the Palaces Burn* (2003)
* *Ashes of the Wake* (2004)
* *Sacrament* (2006)
* *Wrath* (2009)
* *Resolution* (2012)
* *VII: Sturm und Drang* (2015)
* *Lamb of God* (2020)
* *Omens* (2022)
* *Into Oblivion* (2026)

### Як Burn the Priest 
* *Burn the Priest* (1999)
* *Legion: XX* (2018)

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт
*   

Катэгорыя:Выканаўцы Nuclear Blast
Катэгорыя:Выканаўцы Roadrunner Records
Катэгорыя:Музычныя калектывы, якія з’явіліся ў 1994 годзе
Катэгорыя:Трэш-метал-гурты ЗША
Катэгорыя:Выканаўцы Epic Records
Катэгорыя:Lamb of God
Катэгорыя:Выканаўцы Prosthetic Records
Катэгорыя:Музычныя калектывы з Вірджыніі
Трыванне дзеяслова

**Трыва́нне дзеясло́ва** — лексіка-граматычная катэгорыя, якая паказвае на завершанасць або незавершанасць дзеяння.

## У беларускай мове 
У беларускай і іншых славянскіх мовах вылучаюць два віды трывання дзеяслова:
* *незакончанае*, якое выражае працягласць, паўтаральнасць дзеяння без указання на яго вынік або мяжу (*жыву, жыў, буду жыць*),
* *закончанае*, якое абазначае абмежаванасць дзеяння ў часе — пачатак або канец, завершанасць дзеяння, адзін з момантаў яго працякання (*пражыў, пражыву*).

Дзеясловы незакончанага і закончанага трыванняў з аднолькавым лексічным значэннем утвараюць пары (*вучыць — вывучыць, жаць — зжаць*). Утварэнне трывальнай пары можа ісці двума шляхамі:
* перфектывацыяй (ад дзеяслова незакончанага трывання ўтвараецца дзеяслоў закончанага трывання),
* імперфектывацыяй (ад дзеяслова закончанага трывання ўтвараецца дзеяслоў незакончанага трывання).

Трывальныя пары дзеясловаў утвараюцца пераважна з дапамогай прыставак (*вячэраць — павячэраць*) і суфіксаў (*натхніць — натхняць*), чаргавання гукаў у словах (*збіраць — сабраць*), змены месца націску (*накіда́ць — накі́даць*), суплетывізму асноў (*гаварыць — сказаць*). Большасць дзеясловаў беларускай мовы парныя паводле трывання (*рабіць — зрабіць, спазняцца — спазніцца*).

Ёсць дзеясловы, што маюць форму толькі аднаго трывання — незакончанага (*залежаць, паважаць*) або закончанага (*абнародаваць, схамянуцца*). Такія дзеясловы не ўтвараюць трывальныя пары і называюцца няпарнымі або аднатрывальнымі. У некаторых дзеясловах значэнне закончанага і незакончанага трывання супадае ў адной форме (*атакаваць, сігналізаваць*). Такія дзеясловы лічацца двухтрывальнымі.

З катэгорыяй трывання цесна звязана катэгорыя часу дзеяслова.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Граматычныя катэгорыі дзеяслова
Стан дзеяслова

**Стан дзеясло́ва** — катэгорыя дзеяслова, якая паказвае на адносіны дзеяння да суб’екта (утваральніка дзеяння) і аб’екта (прадмета, на які накіравана дзеянне).

## У беларускай мове 
У сучаснай беларускай мове вылучаюцца два станы дзеяслова:
* залежны,
* незалежны.

Калі дзеянне накіравана на суб’ект (*дом будуецца рабочымі*), тады стан дзеяслова вызначаецца як залежны. Пры гэтым назва ўтваральніка дзеяння (*рабочымі*) у сказе мае форму творнага склону і выступае не ў ролі дзейніка, а дапаўнення. Такія сінтаксічныя канструкцыі называюць пасіўнымі.

Калі ж дзеянне на суб’ект не накіравана (*рабочыя будуюць дом, чалавек ідзе па дарозе*), тады стан дзеяслова вызначаецца як незалежны. Такія сінтаксічныя канструкцыі называюць актыўнымі.

Залежны і незалежны стан дзеяслова маюць толькі пераходныя дзеясловы, усе непераходныя адносяцца да незалежнага.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Граматычныя катэгорыі дзеяслова
Канстанцін Сулькевіч

**Канстанцін Сулькевіч, Konstanty Sulkiewicz** Mirza Hożman (нар. 10 верасня 1888 г. у Сувалках, загінуў у 1940 г. у сталінскіх рэпрэсіях у СССР ) — польскі юрыст, падпаручнік рэзерву кавалерыі Войска Польскага, ахвяра Катынскага злачынства .

## Біяграфія 
Ён нарадзіўся 10 верасня 1888 года ў Сувалках у татарскай княжаскай (мірзы, мурзы) сям'і   . Яго радавыя маёнткі ляжалі ў Ашмянскім павеце Віленскай губерні . Яго прадзедам быў палкоўнік Мустафа Ахматовіч, афіцэр 4-га палка пярэдняй варты ВКЛ, у гонар якога быў названы Татарскі кавалерыйскі полк Другой Польскай Рэспублікі  . Яго бацькамі былі Мацей Ахматовіч (1820–1901, паэт і маёр 5-га палка ўланаў) і Хэлена, народжаная Туган-Бараноўская  . Яго братамі і сёстрамі былі Аляксандр, Стэфан, Богдан, Леон (1897–1960), Марыя, Эва і Эльжбета. Пасля аднаўлення незалежнасці Польшчы ён быў прыняты ў Польскае войска. 1 чэрвеня 1919 года яму было прысвоена званне другога лейтэнанта кавалерыйскага рэзерву са старшынствам. У 1923 і 1924 гадах у якасці афіцэра рэзерву ён быў прызначаны ў 23-і ўланскі полк Віленскага гарнізона. У 1934 годзе ў якасці падпаручніка кавалерыйскага рэзерву ён быў прызначаны ў афіцэрскія кадры акругі № III у якасці ''афіцэра па аб'яўленні на 12 месяцаў'', на працягу якіх ён заставаўся на ўліку Віленскага гарадскога акруговай каманды па прызыве. 

Быў братам Аляксандра, сябра Юзафа Пілсудскага, які загінуў у 1916 г. У мірны час заняўся юрыдычнай працай у судах.  Падчас Другой Польскай Рэспублікі ён быў адвакатам у Варшаве  і намеснікам пракурора акруговага суда ў Вільні  .

Пасля пачатку Другой сусветнай вайны і агрэсіі СССР супраць Польшчы 17 верасня 1939 года ён быў арыштаваны саветамі. У 1940 годзе яго інтэрнавалі на Украіны і растраляны супрацоўнікамі НКВД у рамках Катынскага расправы, на тэрыторыі Украіны. Канстанцін Сулькевіч быў пахаваны на Польскіх ваенных могілках у Кіеве - Быкоўні, адкрытых у 2012 годзе  .

## Упрыгожванне 
* Залаты Крыж Заслугі (9 лістапада 1932 г.) 

## Глядзіце таксама 
* Аляксандр Сулькевіч
* Леон Сулькевіч

## Зноскі 
## Бібліяграфія 
* Rocznik Oficerski 1923. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1923.
* Rocznik Oficerski 1924. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1924.
* Rocznik Oficerski Rezerw 1934. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1934.
* Sławomir Hordejuk. Tatarski poeta. „Przegląd Tatarski”. Nr 3, s. 15-16, 2011. 
Катэгорыя:Памерлі ў 1940 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1888 годзе
Катэгорыя:Юрысты Польшчы
Катэгорыя:Постаці Варшавы
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Сувалках
Мадальнасць (мовазнаўства)

**Мада́льнасць** (ад  — мера, спосаб) — функцыянальна-семантычная катэгорыя мовы, якая паказвае на спосаб перадачы адносін таго, хто гаворыць, да выказвання і самога выказвання да рэчаіснасці. Той, хто гаворыць, ацэньвае факты і падзеі, пра якія ён гаворыць, рэальныя яны або нерэальныя, пажаданыя ці непажаданыя, магчымыя ці немагчымыя і г.д.

## Тыпы 
Мадальнасць бывае:
* аб’ектыўная — выражае адносіны выказвання да рэчаіснасці,
* суб’ектыўная — выражае адносіны гаворачай асобы да зместу выказвання.

У беларускай мове суб’ектыўная мадальнасць выражаецца формамі дзеяслоўнага ладу (абвеснага, умоўнага, загаднага), асобнымі словамі (*відаць, магчыма, напэўна* і інш.), інтанацыяй (*Што за ноч!*), парадкам слоў у сказе (*Так ён цябе і паслухае!* — са значэннем «*наўрад ці паслухае*») і іншымі моўнымі сродкамі.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя: Семантыка
1109-ы асобны оптыка-электронны вузел «Нурэк»

**1109-ы асобн
ы оптыка-электронны вузел «Нурэк»** — расійскі ваенны аб’ект на тэрыторыі Таджыкістана ля горада Нурэк.

Буаўніцтва комплексу пачалося ў 1979 годзе; у 1992 годзе яно было закансервавана з-за грамадзянскай вайны ў краіне і аднавілася толькі ў 1997 годзе. Комплекс дзейнічае на падставе спецыяльнага пагаднення ад 28 студзеня 1994 года. У 2004 годзе «Нурэк» на 49 гадоў быў перададзены ва ўласнасць Расіі ў абмен на пагашэнне доўгу Таджыкістана. Пры гэтым сімвалічная арэндная плата складае ўсяго 39 цэнтаў у год. На момант стварэння вузел уваходзіў у склад 45-й дывізіі кантролю касмічнай прасторы, якая падпарадкоўвалася 3-й асобнай арміі ракетна-касмічнай абароны касмічных войск РФ.

Забяспечвае кантроль за касмічнымі аб’ектамі. Дзякуючы геаграфічнаму становішчу вузла кожны касмічны апарат, выведзены з любога палігона свету на арбіту з вышынёй 2000—4000 км, на першых жа вітках аказваецца ў зоне адказнасці ўстаноўленага там оптыка-электроннага комплексу (ОЭК) «Акно-М». Месцазнаходжанне вузла было абрана таксама з улікам аптычнай празрыстасці і стабільнасці атмасферы і колькасці ясных начных гадзін (каля 1500 у год). 

## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Расійская ваенная прысутнасць за мяжойКатэгорыя:Таджыкістан
Катэгорыя:Воінскія часці і фарміраванні Расіі
Амерыканскі лускаўнік

**Амерыканскі лускаўнік** (*Lepidosiren paradoxa*) — адіны сучасны від дваякадыхальных рыб на Амерыканскім кантыненце. Насяляе басейны рэк Амазонка і Парана ў Паўднёвай Амерыцы

## Апісанне 
Цела падоўжанае, вугропадобнае, дасягае 1,2 метра ў даўжыню. Грудныя і брушныя плаўнікі ператвораны ў тонкія ніткападобныя жгуцікі, якія амаль не дапамагаюць пры плаванні, але выкарыстоўваюцца як органы дотыку.

## Асаблівасці біялогіі 
У рыбы ёсць як шчэлепы, так і пара лёгкіх. Дарослыя асобіны атрымліваюць да 95 % кіслароду з паветра, падымаючыся да паверхні кожныя 10-15 хвілін. Без атмасфернага паветра рыба можа патануць.

Калі вадаёмы перасыхаюць у засушлівы сезон, лепідасірэн закопваецца ў глей на глыбіню 30-50 см. Ён стварае вакол сябе кокан са слізі і ўпадае ў спячку, якая можа доўжыцца да некалькіх месяцаў, пакуль не вернецца вада.

Гэта ўсяедная рыба, якая аддае перавагу дробным малюскам, ракападобным, насякомым і водным раслінам.

Падчас нерасту ў самцоў на брушных плаўніках вырастаюць спецыяльныя скурыстыя разгалінаванні, пранізаныя крывяноснымі сасудамі. Яны выдзяляюць кісларод у ваду гнязда, каб лічынкі не задыхнуліся ў каламутнай, беднай на кісларод вадзе.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Дваякадыхальныя
Яўген Яўграфавіч Курлаў

**Яўге́н Яўгра́фавіч Ку́рлаў** (; псеўданімы: *К. Кова*, *Е. Наумов*, *Старый Москвич*; , Варшава&nbsp;— , маёнтак Навасёлкі)&nbsp;— расійскі грамадскі і палітычны дзеяч на Гродзеншчыне, памешчык, літаратар, паэт, празаік і выдавец. Старшыня Беларускай (Рускай) управы Гарадзенскага краю (1918—1919).

## Біяграфія 
### Паходжанне і адукацыя 
Нарадзіўся ў сям’і патомных дваран. Бацька, Яўграф Ніканаравіч Курлаў, быў надворным саветнікам і кіраўніком Палаты дзяржаўнай маёмасці ў Варшаве, памёр у 1894 годзе. Маці, Марыя Мікалаеўна (у дзявоцтве Раманава), памерла ў 1897 годзе. Меў старэйшага брата Аркадзя, які не захацеў вучыцца далей і займаўся гаспадаркай у набытым яму маёнтку паблізу радавога гнязда.

Актыўна займаўся грамадскай і дабрачыннай дзейнасцю. У 1901 годзе быў абраны старастам царквы Успення Прасвятой Багародзіцы ў сяле Капцёўка. Для патрэб храма пабудаваў мураваны царкоўны дом, які захаваўся да нашага часу. Меў пяцёра дзяцей&nbsp;— трох дочак і двух сыноў. Каб больш часу надаваць літаратурнай і выдавецкай справе, частку зямель перадаў брату Аркадзю, які валодаў маёнткам Алекшыцы і фальваркам Франулін у Мала-Бераставіцкай воласці, а частку прадаў.

### Палітычная дзейнасць у Гродне 
У кастрычніку 1918 года стаў адным з заснавальнікаў і старшынёй «Рускай управы Гарадзенскай губерні» — арганізацыі, што аб’ядноўвала мясцовых рускіх і беларусаў прарасійскай арыентацыі.

1—2 снежня 1918 года адкрыў Першы гродзенскі беларускі губернскі з'езд. У прамове заклікаў да абароны рускай мовы і культуры. Пасля з’езда арганізацыя змяніла назву на «Беларускую ўправу Гарадзенскага краю», што мела на мэце палітычную адаптацыю да новых умоў. У красавіку 1919 года стаў рэдактарам-выдаўцом газеты «Голос Гродно», дзе адстойваў пазіцыі агульнарускай культуры.

### Гібель 
7 кастрычніка 1919 года каля 23:00 Яўген Курлаў быў забіты ў сваім маёнтку Навасёлкі. Паводле матэрыялаў следства, у дом уварвалася група з 8 чалавек у польскай вайсковай форме. Рабаўнікі, ведаючы пра нядаўні продаж ураджаю, патрабавалі 200 тысяч нямецкіх марак. Калі Курлаў спрабаваў уцячы праз акно, па ім адкрылі агонь. Сведкамі забойства былі яго старэйшы сын Яўграф і пакаёўка Агата Царова.

Беларускія дзеячы таго часу лічылі забойства палітычным, прыпісваючы Курлаву перадсмяротныя словы аб вернасці Радзіме. Аднак афіцыйнае следства польскіх улад кваліфікавала гэта як крымінальнае злачынства з мэтай рабаўніцтва. Месца пахавання невядома.

## Бібліяграфія 
* «Война: Драматические фантазии в 9 картинах» (1908)
* «За идею и другие рассказы» (1908)
* «Пророк: Слово победное, радостное» (1909)
* «Стихи» (1911)
* «Ира: Вторая книга рассказов» (1911)
* «Князь мира» (повесць, 1914—1916)
* «Полымя. Послесловие к „Пророку“» (1915)

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Паэты Беларусі XX стагоддзя
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1876 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Варшаве
Катэгорыя:Памерлі ў 1919 годзе
Катэгорыя:Пісьменнікі Беларусі XX стагоддзя
Катэгорыя:Пісьменнікі Расійскай імперыі
Катэгорыя:Палітыкі Беларусі
Катэгорыя:Забітыя пісьменнікі
Катэгорыя:Рускамоўныя пісьменнікі XX стагоддзя
Катэгорыя:Памерлі ў Гродзенскім раёне
Эстэль Парсанс

**Эстэль Парсанс** (, нар.  г., Марблхед, Масачусетс, ЗША) — амерыканская актрыса, лаўрэат прэміі «Оскар», а таксама тэатральны рэжысёр шэрагу брадвейскіх пастановак.

## Біяграфія 
Пасля пераезду ў Нью-Ёрк Эстэль Парсанс працавала сцэнарыстам, прадзюсарам, а таксама вядучай у навіннай перадачы «The Today Show». У 1961 годзе яна дэбютавала на тэатральных сцэнах Нью-Ёрка, а ў 1963 годзе стала ўладальніцай тэатральнай прэміі «Theatre World Award». Парсанс таксама чатыры разы намінавалася на «Тоні» за свае ролі ў п’есах «Сем падзенняў Міртл» (1968), «І міс Рырдан п’е трохі» (1971), «Шлях міс Маргарыды» (1978) і «Раніцай а сёмай» (2002). Апроч акцёрскай кар’еры яна таксама займалася рэжысурай, паставіўшы ў 1986 годзе на брадвейскай сцэне «Рамэа і Джульету» і «Макбет».

Эстэль Парсанс двойчы вылучалася на прэмію «Оскар» за найлепшую жаночую ролю другога плана: у 1968 годзе за ролю Бланш у фільме «Боні і Клайд», якая прынесла ёй прэмію кінаакадэміі, і ў 1969 годзе за Калу Макі ў карціне "Рэйчэл, Рэйчэл. У 1971 годзе акторка была намінаваная на прэмію BAFTA за ролю ў фільме «Чалавек-кавун». Сярод іншых яе работ на вялікім экране карціны «Усё дзеля Піта» (1974), «Дзік Трэйсі» (1990) і «Хлопцы збоку» (1995). У 1980 годзе актрыса спрабавала на ролю Памэлы Вурхіс у трылер «Пятніца, 13-га», але роля была аддадзена Бетсі Палмер.

На працягу многіх гадоў Эстэль Парсанс была актыўная на тэлебачанні. У яе былі ролі ў тэлесерыялах «Разанна», «Дакрананне анёла», «Закон і парадак», а таксама ў шматлікіх тэлевізійных фільмах.

У 2004 годзе Эстэль Парсанс была ўключана ў Амерыканскую залу тэатральнай славы.

Катэгорыя:Актрысы ЗША
Майскі (Хабараўскі край)

**Ма́йскі** () — рабочы пасёлак у Савецка-Гаванскім раёне Хабараўскага краю Расіі.

Утварае гарадское паселішча Рабочы пасёлак Майскі як адзіны населены пункт у яго складзе. Размешчаны ва ўсходняй частцы краю, за 3,5 км (напрамую праз бухту) ад прыгарадаў г. Савецкая Гавань, на беразе бухты Заходняй заліва Савецкая Гавань. У кіламетры ад пасёлка маецца чыгуначная станцыя Дзясна (Код станцыі ЕСР 968302) — пасажырскіх і прыгарадных зносін няма. Праз пасёлак праходзіць аўтадарога мясцовага значэння 08А-4 Савецкая Гавань — Ваніна.

## Насельніцтва 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Хабараўскага края
Лазараў (Хабараўскі край)

**Лазараў** () — рабочы пасёлак у Мікалаеўскім раёне Хабараўскага краю Расіі. У пасёлку ёсць марскі гандлёвы порт Мыс Лазарава. Утварае гарадское паселішча Пасёлак Лазараў як адзіны населены пункт у яго складзе. Размешчаны на мысе Лазарава, порт на беразе праліва Невяльскога, за 360 км на паўночны ўсход ад горада Камсамольск-на-Амуры.

Вядомы сваім блізкім размяшчэннем да Сахаліна (7,3 км) і недабудаваным тунэлем пад пралівам Невяльскога, які будаваўся пры Сталіне ў 1950—1953 гг.

## Насельніцтва 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Хабараўскага края
Заветы Ільіча (Хабараўскі край)

**Заветы Ільіча** () — рабочы пасёлак у Савецка-Гаванскім раёне Хабараўскага краю Расіі.

Утварае гарадское паселішча Рабочы пасёлак Заветы Ільіча як адзіны населены пункт у яго складзе. Размешчаны ва ўсходняй частцы краю за 7 км на поўнач ад горада Савецкая Гавань, на беразе бухты Паставая, бухты Башняка і бухты Паўночная заліва Савецкая гавань. Савецка-Гаванскі муніцыпальны раён Хабараўскага краю.

Адлегласць да найбліжэйшай чыгуначнай станцыі Саўгавань-Сартавальная 3 км (пасажырскія зносіны з г. Камсамольск-на-Амуры, Хабараўск і астатняй краінай). На станцыі Саўгавань-Сартавальная — кантэйнерны тэрмінал.

## Насельніцтва 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Хабараўскага края
Мнагавяршынны

**Мнагавяршы́нны** () — рабочы пасёлак у Мікалаеўскім раёне Хабараўскага краю Расіі.

Утварае гарадское паселішча Пасёлак Шматвяршынны як адзіны населены пункт у яго складзе. Пасёлак размешчаны ў вярхоўях ракі Ул (левы прыток Амура), за 105 км на паўночны захад ад Мікалаеўска-на-Амуры.

Рэльеф участку — горная тэрыторыя. Самая высокая адзнака тэрыторыі — г. Арол мае вышыню 1097 м і размешчана прыкладна за 6 км на паўднёвы захад.

## Насельніцтва 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Хабараўскага края
Акцябрскі (Ванінскі раён)

**Акцябрскі** () — рабочы пасёлак у Ванінскім раёне Хабараўскага краю Расіі.
Размешчаны ва ўсходняй частцы краю за 3 км (па прамой) на паўднёвы захад ад раённага цэнтра Ваніна, на беразе бухты Ваніна. Горадаўтваральнае прадпрыемства — чыгуначная станцыя Савецкая Гавань-Сартавальная на лініі Камсамольск-на-Амуры — Савецкая Гавань.

## Насельніцтва 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Хабараўскага края
Уінтэрс

**Уінтэрс** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Фрэдэрык Уінтэрс — цяжкаатлет
* Шэлі Уінтэрс — амерыканская актрыса
Ліянель Тэрай

**Ліянель Тэрай** (; ,  — , горны масіў Веркор) — французскі альпініст, горны гід і інструктар па горных лыжах, пісьменнік. У 1950 годзе ўдзельнічаў у французскай гімалайскай экспедыцыі, якая здзейсніла першае ў гісторыі ўзыходжанне на васьмітысячнік (вяршыня Анапурна), але непасрэдна ў фінальным штурме вяршыні ўдзелу не прымаў, бо дапамагаў пацярпелым таварышам спускацца ў базавы лагер. Удзельнік першага узыходжання ў Гімалаях на пятую па вышыні вяршыню свету, васьмітысячнік Макалу, а таксама на вяршыні Чамалонза, Жанну, Нілгіры. Здзейсніў шэраг першых узыходжанняў у Андах на вяршыні Фіцрой, Чакрараху, Уантсан, першазыходжанне на вяршыню Хантынгтан на Алясцы, другое праходжанне паўночнай сцяны Эйгера. Загінуў ва ўзросце 44 гадоў падчас трэніровачнага ўзыходжання на вяршыню Арэт-дзю-Жэрб’е ў горным масіве Веркор.

Катэгорыя:Альпіністы Францыі
Шэлі Уінтэрс

**Шэлі Уінтэрс** (; ) — амерыканская , стала ўладальніцай прэміі «Оскар» за найлепшую жаночую ролю другога плана, а таксама лаўрэаткай прэмій «Залаты глобус» і «Эмі» і намінанткай на прэмію BAFTA. Уладальніца імянной зоркі на Галівудскай «Алеі славы».

Дэбютавала на Брадвейскай сцэне ў пастаноўцы «Ноч перад Калядамі» ў 1941 годзе, якая, аднак, ішла нядоўга. У яе была невялікая роля ў «Разаліндзе», адаптацыі аперэты «Кажан», з 1942 па 1944 год, якую сыграла ў 611 пастаноўках. Уінтэрс упершыню атрымала прызнанне, калі далучылася да акцёрскага складу мюзікла «Аклахома!» у ролі Эда Эні Карнс.

Атрымала доўгатэрміновы кантракт з Columbia Pictures і пераехала ў Лос-Анджэлес. Першым з’яўленнем Уінтэрс у кіно стала роля, не якая ўвайшла ў тытры, у фільме 1943 года «Нешта пра салдата», выпушчаным Columbia Pictures. У тым жа годзе ў яе была яшчэ адна невялікая роля ў фільме «Якая жанчына!», аднак большую ролю яна адыграла ў фільме катэгорыі «B» «Вакацыі марака» 1944. У тым жа годзе Уінтэрс была запазычаная Producers Releasing Corporation для фільма «Свята ў Нью-Ёрку». Columbia Pictures давала ёй маленькія ролі ў фільмах «Яна таксама салдат», «Танцы на Манхэтэне», «Зноў разам» — усе тры фільмы 1944 года; «Сёння ўвечары і кожную ноч», «Уцёкі ў тумане», «Тысяча і адна ноч» — 1945; і «Баявы гвардзеец» 1946 г. Уінтэрс сыграла эпізадычныя ролі ў фільме 1946 гады для кампаніі MGM «Два разумных чалавека» і серыі фільмаў для кампаніі United Artists: «Сьюзэн сыходзіць», «Ірландская ружа Эбі» — 1946 і «Новы Арлеан» 1947 гады. У яе былі эпізадычныя ролі ў фільмах «Жыццё на шырокую нагу» і «Забойца Мак-Кой» — 1947 для MGM, «Гангстэр» 1947 для King Brothers Productions і «Чырвоная рака» 1948. Яна сыграла Брэнду Мартынгейл у фільме Роберта Сіядмака «Плач вялікага горада» ў 1948 годзе.
## Фільмаграфія 
* (1951) «Месца пад сонцам» — *Эліс Трып, калега і дзяўчына Джорджа*
## Зноскі 
Катэгорыя:Актрысы ЗША
Рыта Сямёнаўна Цакунова

**Рыта Сямёнаўна Цакунова** () — апаратчыца Гомельскага кандытарскага камбіната «Спартак», дэпутат Вярхоўнага Савета БССР. Герой Сацыялістычнай Працы (1971).

## Біяграфія 
Нарадзілася 19 снежня 1931 года ў Гомелі ў працоўнай сям’і.

Атрымала няпоўную сярэднюю адукацыю. З 1947 года — дапаможная рабочая на Гомельскім кандытарскім камбінаце «Спартак», з 1949 года — апаратчыца ў цэху варэння кандытарскай масы. Паказвала высокія працоўныя вынікі, за што атрымала званне «Ударнік працы» (1952). Неаднаразова займала перадавыя месцы ў сацыялістычным спаборніцтве. Працавала на ірысавачнай машыне. Пазней была прызначаная брыгадзірам апаратчыкаў-варшчыкаў ірыснай масы. У 1961 годзе ўступіла ў КПСС. Па выніках выбітнай працоўнай дзейнасці ў гады сямігодкі (1959—1965) была ўзнагароджана ордэнам Працоўнага Чырвонага Сцяга.

Дзякуючы яе арганізатарскай дзейнасці кіруемая ёю брыгада неаднаразова займала перадавыя месцы ў сацыялістычным спаборніцтве сярод працоўных калектываў кандытарскага камбіната. У 1967 годзе калектыў атрымаў званне «Брыгада камуністычнай працы».

Брыгада Рыты Цакуновай датэрмінова выканала планавыя вытворчыя заданні восьмай пяцігодкі (1965—1970). Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 26 красавіка 1971 года «за выбітныя поспехі, дасягнутыя ў выкананні заданняў пяцігадовага плана па развіцці харчовай прамысловасці» удастоена звання Героя Сацыялістычнай Працы з уручэннем ордэна Леніна і залатога медаля «Серп і Молат».

Выбіралася дэпутатам Вярхоўнага Савета Беларускай ССР 9-га склікання (1975—1980).

У наступныя гады — старшы інжынер-хімік цэнтральнай лабараторыі камбіната «Спартак».

У 1995 годзе выйшла на пенсію. Жыла ў Гомелі.

Памерла 21 мая 2010 года.

## Узнагароды 
* Званне «Ударнік працы» (1952),
* ордэн Працоўнага Чырвонага Сцяга (1966),
* Герой Сацыялістычнай Працы (1971),
* ордэн Леніна (1971),
* медаль «Серп і Молат» (1971).

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Цекунова Рита Семёновна

Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета БССР 9-га склікання
Германія (значэнні)

* Германія
* Каралеўства Германія
* (241) Германія
* Сталіца свету Германія — назва праекта пераўтварэння Берліна ў сусветную сталіцу ў Трэцім Рэйху
Чакрараху

**Чакрараху** () — гара ў Андах у Перу, у хрыбце Кардыльера-Бланка, у рэгіёне Анкаш (правінцыі Уарас і Юнгай). Гара мае дзве адасобленыя вяршыні — заходнюю (Chakrarahu Oeste; 6108 м) і ўсходнюю (Chakrarahu Este; ісп. Huaripampa; 6001 м). Узыходжанне ажыццяўляюцца з базавага лагера вяршыні Невада-Піска.

Адна з найбольш складаных для ўзыходжання вяршыняй сярод шасцітысячнікаў Анд. Першае ўзыходжанне на галоўную вяршыню было здзейснена 31 ліпеня 1956 года экспедыцыяй на чале з Ліянелем Тэраем.

Усходняя вяршыня была заваявана 5 жніўня 1962 года ўдзельнікамі іншай французскай экспедыцыі з удзелам Тэрая. Гэта апошні па часе заваявання шасцітысячнік хрыбта Кардыльера-Бланка. Маршруты, пройдзеныя французамі (Паўночна-Усходняя сцяна і Паўночна-Усходні грэбень), з’яўляюцца класічнымі.

Усе маршруты на вяршыню з’яўляюцца шматдзённымі і патрабуюць арганізацыі прамежкавых лагераў на стромых схілах. Для таго, каб дасягнуць сапраўднай вяршыні Чакрараху па класічным маршруце, неабходна выканаць траверс пад шматлікімі снежнымі карнізамі, што можа быць вельмі небяспечным. Вяршыня можа быць недаступная з прычыны ўтварэння непраходных вяршынных снежных грыбоў.
Катэгорыя:Анды
Фіцрой (гара)

**Фіцрой** або **Чальтэль** () — вяршыня ў Патагоніі ў памежнай вобласці паміж Аргенцінай і Чылі (дакладнае праходжанне мяжы ў раёне гары на дадзены момант не вызначана). Вышыня — 3405 м.

Упершыню вяршыню Фіцрой убачыў Франсіска Марэна 2 сакавіка 1877 года падчас сваіх падарожжаў па Патагоніі. Ён назваў вяршыню ў гонар капітана Роберта Фіцроя — камандзіра брытанскага брыга «Бігль», які ўнёс вялікі ўклад у даследаванне марскога ўзбярэжжа Патагоніі, у прыватнасці, на борце быў натураліст Чарлз Дарвін, працы якога зрабілі гэты карабель адным з самых знакамітых у гісторыі.

Побач з вяршыняй Фіцрой размешчаны пікі Сера-Паінсенот, Рафаэль і Сент-Экзюперы. Непадалёк знаходзіцца іншая сусветна вядомая група вяршыняў — група Сера-Торэ.

Найбліжэйшы населены пункт — Эль-Чальтэн, у якую ходзіць аўтобус з турыстычнага цэнтра Эль-Калафатэ.
Катэгорыя:Гарады Аргенціны
Катэгорыя:Гарады Чылі
Роберт Фіцрой

**Роберт Фіцрой** (*Фіц-Рой*; ;  — ) — афіцэр ваенна-марскога флоту Вялікабрытаніі, метэаролаг, камандзір экспедыцыі карабля «Бігль» (у якой прымаў удзел Чарльз Дарвін). Генерал-губернатар Новай Зеландыі, заснавальнік і кіраўнік Метэаралагічнага дэпартамента.

Член Лонданскага каралеўскага таварыства (1851), член-карэспандэнт Парыжскай акадэміі навук (1863).

Катэгорыя:Даследчыкі Аўстраліі і Акіяніі
Эль-Калафатэ

**Эль-Калафатэ** () — горад і муніцыпалітэт у дэпартаменце Лага-Архенціна правінцыі Санта-Крус (Аргенціна) на паўднёвым беразе возера Лага-Архенціна. Названы ў гонар тыповай для Патагоніі расліны *Berberis buxifolia* (іспанская назва — «эль-калафатэ»). Заснаваны ў 1927 годзе. Рост насельніцтва пачаўся пасля заснавання нацыянальнага парку Лос-Гласьярэс, і ў Эль-Калафатэ з 1943 года размясцілася адміністрацыя нацыянальнага парку.
## Насельніцтва 
Катэгорыя:Гарады Аргенціны