open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Язэп Дакіневіч

**Язэ́п Дакіне́віч** (1906, в. Галынцы — ?) — беларускі вайсковы і грамадскі дзеяч, які арганізаваў Беларускую народную самапомач і беларускую самаахову на Слонімшчыне. Пазней сфармаваў гэтаксама 48-ы батальён дапаможнай паліцыі.

## Біяграфічны нарыс 
### Да вайны 
Служыў у польскай арміі, з’яўляўся афіцэрам. Дасягнуў звання падхарунжага.

### Падчас Другой сусветнай вайны 
З 1941 року загадчык харчэўні і начлежнага дома Самапомачы.

У 1942 годзе прымае ўдзел на ўстаноўчым з’ездзе Беларускае незалежніцкай партыі ў Менску.

У 1942—1943 гадах — камандзір Слонімскага батальёна беларускае самааховы.

#### 48-ы батальён дапаможнай паліцыі 
У другой палове 1943 года нямецкія паліцэйскія ўлады пастанавілі арганізаваць яшчэ тры беларускія паліцэйскія адзінкі: 48-ы батальён у Слоніме, 60-ы батальён у Баранавічах і 36-ы полк ва Урэччы Слуцкай акругі. Акруговы камісар Слонімскай акругі супольна з нямецкім акруговым начальнікам паліцыі папрасілі ў жніўні 1943 года да сябе спадара Дакіневіча і слонімскага павятовага старшыню спадара Цітовіча і абвясцілі ім, што нямецкія ўлады дазваляюць арганізаваць беларускае войска і што ў Слоніме мае быць створаны першы батальён, камандзірам якога будзе якраз Дакіневіч.

Дакіневіч прымаў ахвотнікаў, выступаў перад імі з гарачымі прамовамі і нястомна заладжваў усе справы па арганізацыі батальёна. Праз некалькі дзён у батальён прыбыло каля 5.000 чалавек ў лютым 1944 года. Паводле  Алеся Асіповіча-Асіпчыка, Дакіневіч быў таксама прызначаны як намеснік БЦР у Слонімскай акрузе, аднак, паводле кнігі «Беларусь учора і сяньня», якую напісалі тагачаснікі, намеснікам БЦР у Слонімскай Акрузе быў А. А. Аўдзей. Праз Дакіневіча ў астрог патрапілі: Стэфа Лыскавец, Сяргей Новік-Пяюн, паэт Міско (Івэрс) і іншыя. Палова з арыштаваных была выпушчаная, а іншая выслана ў Калдычава па разглядзе ўжо Баранавіцкага СД.

### Пасля вайны 
З 1944 года жыў на эміграцыі. Спачатку ў Баварыі меў уласны рэстаран, падтрымліваў сувязі з беларусамі, дапамагаў ім, потым перасяліўся ў Аргенціну. Але існуе версія, што ў другой палове 1940-х гадоў ён вярнуўся ў Польшчу да сваёй каханай дзяўчыны, з якой пазнаёміўся ў Слоніме. Там яны сустрэліся і ажаніліся. У Польшчы Дакіневіч пражыў свае апошнія гады пад іншым прозвішчам, адышоўшы ад усіх беларускіх спраў.

## Зноскі 

## Спасылкі 
* 
* 
* 
* Жыццяпіс Дакіневіча
* Успаміны пра Данікевіча
* Пра фармаванні БКА

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1906 годзе
Катэгорыя:Грамадскія дзеячы Беларусі
Катэгорыя:Члены Беларускай незалежніцкай партыі
Катэгорыя:Члены Беларускай народнай самапомачы
Катэгорыя:Ваенныя Беларусі
Катэгорыя:Члены Беларускай краёвай абароны
Катэгорыя:Постаці Слоніма
Катэгорыя:Беларускі калабарацыянізм
Мікалай Акімавіч Пісканоўскі

**Мікалай Акімавіч Пісканоўскі** (13 мая 1887 ― 10 красавіка 1935) ― протаіерэй, свяшчэннамучанік, святы РПЦЗ.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў Кобрынскім павеце ў в. Збірагі (сучасны Брэсцкі раён) у сям’і пратаірэя Акіма Пісканоўскага і яго жонкі Марыі Кадлубоўскай. У 1901 годзе скончыў семінарыю, пасля чаго служыў псаломшчыкам у стрыгаўскай Сімяонаўскай царкве нездалёк Кобрына. Пазней пабраўся шлюбам з Клаўдзіяй Катовіч — дачкой святара з Страдзічаў.

Перад Першай Сусветнай вайной быў прызначаны дыяканам у Свята-Мікалаеўскі гарнізонны сабор. З пачаткам вайны сабор становіцца шпітальным храмам. У сувязі з наступам германа-аўстрыйскіх войскаў, гарнізонны шпіталь храма пераводзяць у Адэсу. Туды ж пераязджае і сям’я Пісканоўскіх. Эвакуіруецца таксама і дыяцэзія, куды ўваходзіць шпітальны храм, а кафедра пераносіцца ў Маскву. У той час яе ўзначальваў уладыка Ціхан (Бялявін). Да яго, каб атрымаць святарскае пасвячэнне, Мікалай быў выкліканы з Адэсы. Пасвячэнне праходзіла ў храме Хрыста Збавіцеля.

У 1918 годзе шпіталь у Адэсе быў ліквідаваны. Мікалай стаў святаром ва ўкраіскім сяле Паўлыш. Тут жа 12 лістапада 1918 года ў яго нарадзіўся сын Мікалай.

У пачатку 1920-х бандытамі быў забіты святар з сяла Іванаўка і Мікалай заняў яго месца. Пасля трапіў у храм горада Варонежа. Там жа ў 1928 годзе яго і арыштавалі чэкісты, адправіўшы ў Салавецкі лагер. У тым месцы лёс пазнаёміў яго з Дзмітрыем Ліхачовым, які пазней згадваў Мікалая ў сваіх успамінах.
У маі 1931 года тэрмін яго зняволення скончыўся, але яшчэ 5 месяцаў Мікалай заставаўся ў канцлагеры на прымусовых працах. 12 кастрычніка 1931 года ён быў адпраўлены этапам на лесапавал недалёка ад Архангельска. Пазней, у сувязі з слабым здароўем яму дазволілі пераехаць непасрэдна ў Архангельск. Але хутка пачалася новая хваля рэпрэсій. У верасні 1934 чэкісты зноў дабраліся і да Мікалая. 10 красавіка 1935 года ён памёр ад пнеўманіі.

Пахаваны ў Архангельску. Захаваць магілу дапамог Дзмітрый Ліхачоў.

Рускай Зарубежнай Праваслаўнай Царквой на саборы 14 лістапада 1981 года Мікалай Пісканоўскі быў прылічаны да ліку святых.

Катэгорыя:Свяшчэннамучанікі
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Брэсцкім раёне
Катэгорыя:Постаці беларускага праваслаўя
Люксембург на конкурсе песні Еўрабачанне

**Люксембург** удзельнічаў у конкурсе «Еўрабачанне» з 1956 па 1993 год. Люксембург — адна з сямі краін, якія ўдзельнічалі ў самым першым конкурсе (1956 года). У перыяд свайго ўдзелу краіна прапусціла толькі конкурс 1959 года, аднак пасля апошняга ўдзелу ў 1993 годзе, краіна адмовілася ад удзелу. 12 мая 2023 года стала вядома, што Люксембург вяртаецца на конкурс песні «Еўрабачанне 2024» праз 30 гадоў з апошняга ўдзелу.

Люксембург з’яўляецца адной з самых паспяховых краін на конкурсе. Дзяржава дасягала перамогі пяць разоў, па гэтым паказчыку, яе абыходзяць толькі Ірландыя (7 перамог) і Швецыя (6 перамог).

Першая перамога Люксембурга была ў 1961 годзе, калі ад краіны ўдзельнічаў Жан-Клод Паскаль, з песняй **«Nous Les Amoureux»**. Другую перамогу здабыла Франс Галь з песняй **«Poupée de cire, poupée de son»**, яна прадстаўляла краіну ў 1965 годзе. Трэцяя перамога Люксембурга адбылася ў 1972 годзе, калі краіну прадстаўляла Вікі Леандрос, з песняй **«Après Toi»**. Адразу на наступны год Люксембург здабыў чацвёртую перамогу, тады краіну прадстаўляла Ганна-Марыя Давід, з песняй **«Tu te reconnaîtras»**. Пятую перамогу для краіны здабыла Карын Эрме, з песняй **«Si La Vie Est Cadeau»**.

З 2004 года тэлеканал RTL, а таксама некаторыя вышэйшыя асобы Люксембурга рабілі некалькі спробаў павярнуць краіну на конкурс, але ў выніку гэтыя спробы не сталі паспяховымі.

За ўсю гісторыю ўдзелу Люксембург атрымаў 1423 бала.

## Удзельнікі 

## Правядзенне Еўрабачання ў краіне 
## Гісторыя галасавання 
Станам на  год гісторыя галасавання Люксембурга выглядае наступным чынам:

|

|}

## Фотагалерэя 

Image:Eurovision Song Contest 1958 - Solange Berry.png|Соланж Бэры ў Хільверсуме (1958)
Image:Eurovisie Songfestival 1962 te Luxemburg, voor Luxemburg Camillo Felgen, Bestanddeelnr 913-6609.jpg|Каміла Фельген у Люксембургу (1962)
Image:Eurovision Song Contest 1965 - France Gall.jpg|Франс Галь у Неапале (1965)
Image:David Alexandre Winter (Luxemburg), Bestanddeelnr 923-3696.jpg|Дэвід Аляксандр Уінтэр у Амстэрдаме (1970)
File:Eurovisie Songfestival 76 Den Haag Jurgen Marcus (Luxemburg), Bestanddeelnr 928-5031.jpg|Юрген Маркус у Гаазе (1976)
Image:Eurovision Song Contest 1980 - Sophie & Magaly.jpg|Сафі і Магалі ў Гаазе (1980)

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт конкурса песні Еўрабачанне

Катэгорыя:Краіны на конкурсе песні Еўрабачанне
Катэгорыя:Музыка Люксембурга
18-я партызанская брыгада імя М. В. Фрунзэ

**18-я партызанская брыгада імя М. В. Фрунзэ** — партызанская брыгада, створаная ў верасні 1942 года на базе атрадаў імя Фрунзэ (арганізаваны ў жніўні 1942 года) і імя Дзяржынскага (арганізаваны ў верасні 1942 года). Дзейнічала на акупіраванай тэрыторыі Дзяржынскага, Заслаўскага, Івянецкага, Клецкага, Ганцавіцкага раёнаў. У снежні 1943 — студзені 1944 гадоў брыгада зрабіла рэйд з Івянецкага раёна ў Клецкі і ўвайшла ў склад Баранавіцкага партызанскага злучэння паўднёвай зоны. 3 ліпеня 1944 года брыгада (735 партызан, 5 атрадаў) злучылася з Чырвонай Арміяй.

## Склад 
* атрад імя Фрунзэ;
* атрад імя Дзяржынскага;
* атрад імя Суворава;
* атрад імя Катоўскага;
* атрад імя Леніна;
* атрад мясцовай самаабароны вёскі Колкі Клецкага раёна.

## Камандаванне 
### Камандзіры 
* П. І. Серабракоў;
* С. С. Ключко.

### Камісары 
* М. І. Ваўчак;
* В. І. Каробкін;
* П. А. Бягун.

### Начальнікі штаба 
* І. В. Анохін;
* К. П. Лойка;
* К. І. Бутрымовіч.

## Гісторыя 
Партызаны вялі баявыя дзеянні на чыгуначных участках Мінск — Маладзечна, Мінск — Стоўбцы, Баранавічы — Лунінец. У жніўні 1942 года разбілі нямецкія апорныя пункты ў вёсках Волма і Залатары. У маі — ліпені 1943 года падарвалі больш за 100 рэек, 7 мастоў, 15 эшалонаў, знішчылі 33 аўтамашыны, у час разгрому апорнага пункта ў вёсцы Тарасава каля Мінска захапілі мінамёт, 5 кулямётаў, больш за 40 вінтовак. У сакавіку 1944  года выбілі немцаў з вёскі Будча Ганцавіцкага раёна, вывелі са строю вузкакалейку на ўчастку Ганцавічы — Дзяніскавічы. У чэрвені 1944 года ў час «рэйкавай вайны» на чыгуначным участку Баранавічы — Лунінец падарвалі 550 рэек.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Савецкія партызанскія злучэнні, брыгады і атрады на акупіраванай тэрыторыі Беларусі (1941—1944)
Катэгорыя:З’явіліся ў 1942 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 1944 годзе
LiveLib

**LiveLib** (Жывая бібліятэка, Лайвліб) — рускамоўны інтэрнэт-праект, сацыяльная сетка, прысвечаная літаратуры. Сайт змяшчае інфармацыю аб кнігах, пісьменніках, выдавецтвах, бібліятэках.

## Дзейнасць 
На сайце карыстальнікі могуць весці чытацкія дзённікі, абмяркоўваць кнігі і пісаць рэцэнзіі. Каманда сайта публікуе навіны аб новых кнігах і выданнях, літаратурных аглядах, выдавецтвах і аўтарах кніг, вядзе рэйтынгі карыстальнікаў і менавіта чаму ў кнігах яны аддаюць перавагу. Рэгулярна ў супрацоўніцтве з выдавецтвамі праводзяцца літаратурныя гульні, конкурсы і флэшмобы, такія як «Кніжны сюрпрыз», «Хата-чытальня», «Кніжны выклік».

## Гісторыя 
Праект быў запушчаны ў лютым 2007 года. Рэгістрацыя стала адкрытай у красавіку 2007 года.

Восенню 2011 года дададзены раздзел «Раздачы». У ім аўтары і выдавецтвы размяшчаюць спіс кніг, якія карыстальнікі могуць выйграць у розыгрышы.

У ліпені 2013 дададзены раздзел «Бібліятэкі», у тым жа годзе распрацаваны дадаткі для Android і iOS.

У 2019 стаў адным з самых папулярных сайтаў рунэту ў вобласці літаратуры.

## Узнагароды 
У лістападзе 2011 года LiveLib стаў лаўрэатам «Прэміі Рунэту» у намінацыі «Навука і адукацыя» і атрымаў спецыяльны прыз «За самую вялікую калекцыю рэцэнзій». На рэцэнзіі Лайвліба спасылаюцца аўтары і выдавецтва.

У лістападзе 2015 года сайт заняў сёмае месца ў агульным спісе народнага галасавання «Прэміі Рунэту».

Катэгорыя:Рунэт
Катэгорыя:Літаратура
Катэгорыя:Бібліяграфічныя даведнікі і базы даных
Забудова (прадпрыемства)

**ААТ «Кіруючая кампанія холдынга „Забудова“»** — комплексны домабудаўнічы холдынг, у склад якога ўваходзяць 4 заводы. Усе прадпрыемствы размешчаны на пляцоўцы ў пасёлку Чысць. Асноўным напрамкам дзейнасці з’яўляецца выпуск блокаў з ячэістага бетону, магутнасць лініі 364,8 тысячы м³ у год. Таксама на прадпрыемствах холдынга вырабляюцца сухія будаўнічыя сумесі, цэментная дахоўка, бетонныя канструкцыі, вокны, дзверы і іншыя сталярныя вырабы. У складзе холдынга ёсць праектная і будаўнічая арганізацыі.

Доля дзяржавы ва ўстаўным фондзе холдынга складае 63 %.

## Гісторыя 
* 1984 год — пачатак узвядзення завода буйнапанэльнага будаўніцтва. Планавалася ўладкаваць на ім працаўнікоў торфапрадпрыемства «Краснае», якое мела дэфіцыт торфу ў радовішчы масіва балота Чысць.
* 1987 год — першая чарга домабудаўнічага камбіната была здадзена ў эксплуатацыю.
* 1988 год — утвараецца Красненскае праектна-будаўнічае аб’яднанне. У 1989 годзе яно пераймяноўваецца ў Чысцінскую асацыяцыю па жыллёваму будаўніцтву.
* 1990 год — утвараецца акцыянернае таварыства «Забудова» ў адпаведнасці з міжурадавымі пагадненнямі ФРГ і СССР аб вывадзе войскаў з тэрыторыі ГДР. Асноўнымі акцыянерамі сталі РА «Белсельбуд», «Белтрансгаз», фінансавае ўпраўленне Мінаблвыканкама, МП «Белая Вежа», аб’яднанне «Слуцксельбуд», «Першая Мінская птушкафабрыка» і іншыя.
* 1992 год — пачатак мантажу ліній па выпуску ячэістага бетону. Пастаўкі абсталявання, навучанне спецыялістаў выконваў нямецкі канцэрн Hebel. Мантаж працягваўся да 1999 года.

## Сучасны стан 
* У снежні 2012 года Мінаблвыканкам на аўкцыёне прадаў 38,6 % акцый «Забудовы» расійскай кампаніі «Русь-К», аднак у чэрвені 2013 здзелка была скасавана.
* Прадпрыемства знаходзіцца ў стане санацыі з 2015 года з-за прычыны вялікіх запазычанасцяў за пастаўкі газа і электрычнасці, а таксама пратэрмінаваных крэдытаў. Чыстыя страты кампаніі за 2014 год склалі больш за 64 млрд рублёў, больш за палову ад гэтай сумы — працэнт за карыстанне крэдытамі, які прадпрыемства доўгі час брало пад высокія адсоткі. Па стане на 1.03.2015 агульная запазычанасць па банкаўскім крэдытам складае 159,5 млрд рублёў, а перад іншымі крэдыторамі 132,9 млрд рублёў. 
* У 2018 годзе Эканамічны суд Мінскай вобласці працягнуў тэрмін санацыі да 2023 года.

## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка  
* Як Забудова дайшла да банкрутства 

Катэгорыя:Прадпрыемствы Беларусі па вытворчасці будаўнічых матэрыялаў
Катэгорыя:Прадпрыемствы Мінскай вобласці
Катэгорыя:Эканоміка Маладзечанскага раёна
Катэгорыя:Чысць (пасёлак)
Марыяна Румор

**Марыяна Румор** (; 16 чэрвеня 1915, Вічэнца — 22 студзеня 1990, Вічэнца) — італьянскі палітык і дзяржаўны дзеяч, 57-ы і 60-ы прэм’ер-міністр Італіі, член партыі Хрысціянскіх дэмакратаў.

Катэгорыя:Прэм’ер-міністры Італіі
Катэгорыя:Міністры сельскай гаспадаркі Італіі
Аперацыя «Сідар-Фолс»

**Сідар-Фолс** () — ваенная аперацыя, праведзеная сіламі ЗША і Паўднёвага В’етнама ў студзені 1967 года ў ходзе В’етнамскай вайны.

«Сідар-Фолс» была адной з трох значных аперацый, праведзеных Арміяй ЗША ў тактычнай зоне III корпуса Паўднёвага В’етнама ў сухім сезоне 1966—1967 гадоў. Кожная з гэтых аперацый на момант свайго правядзення была самай буйной з моманту ўступлення ЗША ў вайну.

Аперацыя праходзіла з 8 па 26 студзеня 1967 года ў «жалезным трохвугольніку», раёне на паўночны захад ад Сайгона, вядомым як аплот партызан НФВПВ. У ёй бралі ўдзел 16 тысяч амерыканскіх і 14 тысяч паўднёвагав’етнамскіх салдат. Мэтай «Сідар-Фолс» была «зачыстка» гэтага раёна, адкуль зыходзіла пагроза бяспекі Сайгону. Амерыканскае камандаванне разлічвала, што сілы НФВПВ паспрабуюць абараніць свой базавы раён (што непазбежна прывядзе да іх цяжкіх страт), аднак гэтага не адбылося. Партызаны аддалі перавагу пакінуць раён правядзення аперацыі і вярнуліся адразу пасля яе завяршэння.

Вынікам «Сідар-Фолс» быў захоп вялікай колькасці зброі і харчоў НФВПВ. Акрамя таго, усё насельніцтва (6 тысяч чалавек) вёскі Бэн-Сук, якая знаходзілася пад уплывам НФВПВ, было пераселена ў лагеры бежанцаў, а сама вёска цалкам знішчана. Гэты эпізод выклікаў хвалю крытыкі ў ЗША.

Назва аперацыі паходзіць ад горада Сідар-Фолс (ЗША, штат Аёва).

## Літаратура 
* Lieutenant General Bernard William Rogers. Cedar Falls - Junction City: A Turning Point. — United States Army Center of Military History, 1989. — (Vietnam Studies).

## Спасылкі 
* 
* 
* 
* Battle map  
* Video footage from Operation Cedar Falls, 1st Infantry Division (Iron Triangle), NARA, January 1967. 

Катэгорыя:1967 год у В’етнаме
Катэгорыя:Бітвы і аперацыі В’етнамскай вайны
Катэгорыя:Бітвы ЗША
Катэгорыя:Бітвы В’етнама
Катэгорыя:Студзень 1967 года
Фатхі Башага

**Фатхі Алі Абдул Салам Башага** (; нар. 20 жніўня 1962, Місурата, Каралеўства Лівія) — міністр унутраных спраў Урада нацыянальнай згоды Лівіі. У студзені 2022 года прызначаны кіраўніком Кабінета міністраў, што вымусіла яго ўступіць у канфлікт з Абдэлем Дбэйбе.

## Біяграфія 
Башага нарадзіўся 20 жніўня 1962 года ў горадзе Місурата, Каралеўства Лівія. Мае турэцкае паходжанне.

У 1984 годзе скончыў авіяцыйны каледж Місураты, а ў наступным годзе стаў лётным трэнерам, спецыялізаваўся на знішчальніках. Прапрацаваўшы амаль дзесяць гадоў трэнерам, у 1993 годзе ён пакінуў ваенна-паветраныя сілы, а потым стварыў камерцыйную фірму.

У 2014 годзе Башагу абралі дэпутатам Палаты прадстаўнікоў ад горада Місурата. У 2015 годзе ён быў прызначаны старшынёй Савета абароны і нацыянальнай бяспекі ўрада Аль-Вефак. У 2016 годзе Башага знаходзіўся ў парламенцкім камітэце па палітычным дыялогу. У кастрычніку 2018 года кіраўніцтва УНЗ на чале з прэм’ерам Фаізам Сараджам прызначыла яго на пасаду міністра ўнутраных спраў. На сваім пасту Башага спрабаваў стварыць прафесійныя паліцэйскія сілы для Лівіі і рэарганізаваць групы апаўчэнцаў УНЗ.

28 жніўня 2020 года Башага быў зняты з пасады міністра ўнутраных спраў з-за пратэстаў у Трыпалі. Аднак ужо 3 верасня быў адноўлены.

У сакавіку 2021 года заявіў, што будзе ўдзельнічаць у прэзідэнцкіх выбарах.

20 лютага 2022 года Палата прадстаўнікоў прызначыла Башагу прэм’ер-міністрам замест Абдэля Дбэйбе. Апошні адхіліў гэтае прызначэнне. Вакол Башагі фарміруецца Урад нацыянальнай стабільнасці. Орган размяшчаецца ў г. Сірт. 16 мая 2023 года Башага страціў сваю пасаду кіраўніка Урада нацыянальнай стабільнасці.

## Зноскі 
Катэгорыя:Прэм’ер-міністры Лівіі
Катэгорыя:Міністры ўнутраных спраў
Катэгорыя:Ваенныя Лівіі
1-я Беларуская партызанская брыгада (значэнні)

**1-я Беларуская партызанская брыгада** — назва партызанскіх брыгад, існаваўшых у гады Вялікай Айчыннай вайны.

## Значэнні 
* 1-я Беларуская партызанская брыгада
* 1-я Беларуская партызанская брыгада (2-га складу)
Абдэль Хамід Махамед Дбэйбе

**Абдэль Хамід Махамед Дбэйбе** (; нар. 1958, Місурата, Каралеўства Лівія) — лівійскі палітык і бізнесмен. Быў прызначаны часовым прэм’ер-міністрам Лівіі. Шэраг СМІ называюць яго пра-эрдаганскім палітыкам, які мае блізкія адносіны з Турцыяй.

5 лютага 2021 года быў прызначаны часовым прэм’ер-міністрам краіны на Форуме палітычнага дыялогу Лівіі. Дбэйбе балатаваўся разам з Махамедам аль-Манфі ў якасці прэзідэнта і Мусам аль-Кані і Абдалой аль-Лафі ў якасці віцэ-прэзідэнтаў. У той жа час ён сутыкнуўся з абвінавачваннямі ў спробах падкупіць некаторых дэлегатаў форума праз свайго стрыечнага брата, багатага бізнесмена Алі аль-Дбэйбе. Яго спіс атрымаў 39 галасоў, што на пяць больш, чым у Агілы Салех Іса і Фатхі Башагі. Апошні быў успрыняты як прыхільнік ЗША, але амерыканскі пасол адмаўляў любыя спробы паўплываць на выбарчы працэс.

15 сакавіка афіцыйна заняў пасаду прэм’ер-міністра. У той жа дзень Палата прадстаўнікоў прызначыла Фатхі Башагу прэм’ер-міністрам. Дбэйбе і УНА адхілілі гэтае прызначэнне.

## Сям’я 
Жанаты. Мае шасцярых дзяцей.

Катэгорыя:Прэм’ер-міністры Лівіі
Катэгорыя:Прадпрымальнікі паводле алфавіта
Карл Молдэн

**Карл Молдэн** (, народжаны Младан Джорджэ Секулавіч, ; 22 сакавіка 1912, Чыкага — 1 ліпеня 2009, Лос-Анджэлес) — амерыканскі акцёр, уладальнік прэмій «Оскар» і «Эмі».

## Фільмаграфія 
* 1951 — Трамвай «Жаданне»
* 1954 — У порце

## Зноскі 
Катэгорыя:Акцёры ЗША
Катэгорыя:Акцёры XX стагоддзя
Катэгорыя:Акцёры тэлебачання ЗША
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі Гільдыі кінаакцёраў ЗША за ўклад у кінематограф
Катэгорыя:Прэзідэнты Амерыканскай Акадэміі кінематаграфічных мастацтваў і навук
Катэгорыя:Галівудская алея славы
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Эмі»
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Оскар»
Зігмунд у кавярні

**«Зігмунд у кавярні»** () — апавяданне сучаснага расійскага пісьменніка Віктара Пялевіна, напісанае ў 1993 годзе.

## Змест 
Апавяданне «Зігмунд у кавярні» з ранняй творчасці Віктара Пялевіна прымяняе характэрны аўтарскі прыём: гульня з чаканнямі чытача і непрадказальны фінал. Падобны прыём сустракаецца і ў іншых яго творах: «Жыццё насякомых», «Пустэльнік і Шасціпалы», «Ніка».

Дзеянне апавядання адбываецца ў венскай кавярні, мяркуючы па апісанні, пачатку XX стагоддзя. У кавярні сядзіць нейкі Зігмунд і ўважліва назірае за навакольнымі яго парамі: дамай і спадаром, якія прыйшлі ў кавярню павячэраць, дзяўчынкай і хлопчыкам, якія гуляюць у куце, гаспадыняй і афіцыянтам, якія змяняюць лямпачку, якая перагарэла. У апавяданні падрабязна апісваюцца дэталі паводзін кожнай пары, а Зігмунд каментуе кожны эпізод кароткім «Ага». Дама папракае спадара, што ў сумачку напакаваўся снег. «Ага», — ціха сказаў Зігмунд. Афіцыянт па ўказаннях гаспадыні адкрывае ў падлозе люк і лезе туды; гаспадыня падымаецца ўверх па лесвіцы, пастаўленай афіцыянтам. «Ага! Ага!», — гучна сказаў Зігмунд.

Праз некалькі такіх паўтораў чытач робіць выснову, што наведвальнікам венскай кавярні з'яўляецца заснавальнік псіхааналізу доктар Зігмунд Фрэйд. І тады чытач пачынае тлумачыць звычайныя жыццёвыя эпізоды з пункту гледжання фрэйдызму. Неўзабаве воклічы Зігмунда прыцягваюць увагу навакольных, і яны падыходзяць да яго. Але тут аказваецца, што дадзены Зігмунд — толькі стары папугай у клетцы, пастаўленай у кавярні. Такім чынам, развагі, на якія быў справакаваны чытач, не маглі нарадзіцца ў птушынай галаве.

## Спасылкі 
* Зігмунд у кавярні на сайце творчасці Віктара Пялевіна

Катэгорыя:Апавяданні
Катэгорыя:Зігмунд Фрэйд
Баявая ўскалось

**«Баявая Ўскалось»** — нелегальная літаратурная арганізацыя, заснаваная ў Заходняй Беларусі ў 1937 годзе; яе членамі літаратурнае аб’яднанне адноўлена ў 1949 годзе ў Заходняй Германіі. Аднайменны ілюстраваны часопіс выдаваўся як орган літаратурнага аб’яднання ў ліпені 1949 — лютым 1950 гадоў у Заходняй Германіі, у 1954—1981 гадах у Канадзе (Таронта) на беларускай мове.

## Часопіс 
Часопіс «Баявая Ўскалось» выказваўся за адзінства беларускай культуры, незалежна ад месца пражывання яе творцаў, друкаваў творы беларускіх пісьменнікаў, што жылі ў эміграцыі, у БССР і на Беласточчыне, заходнебеларускую рэвалюцыйную паэзію, хроніку, кнігапіс і інш. Абапіраўся на ідэйную традыцыю Беларускай сялянска-работніцкай грамады. Выйшла 18 нумароў. Рэдактары М. Панькоў (1949—1950), С. Хмара (1954—1981).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Арганізацыі Заходняй Беларусі
Катэгорыя:Арганізацыі беларусаў Германіі
Катэгорыя:Арганізацыі беларусаў Канады
Катэгорыя:1937 год у Заходняй Беларусі
Катэгорыя:Арганізацыі, заснаваныя ў 1937 годзе
Катэгорыя:Арганізацыі, заснаваныя ў 1949 годзе
Катэгорыя:Арганізацыі, закрытыя ў 1986 годзе
Катэгорыя:1949 год у Германіі

Катэгорыя:Літаратурныя аб’яднанні Беларусі
Самбуру (значэнні)

* **Самбуру** — афрыканскі народ
* **Самбуру** — нацыянальны запаведнік у Кеніі
* **Самбуру** — акруга ў Кеніі
19-я партызанская брыгада імя В. М. Молатава

**19-я партызанская брыгада імя В. М. Молатава** — партызанская брыгада, створаная ў студзені 1944 года. Дзейнічала на акупіраванай тэрыторыі Ляхавіцкага раёна. 7—10 ліпеня 1944 года брыгада (538 партызан, тры атрады) злучылася з Чырвонай Арміяй.

## Дзейнасць 
У красавіку — чэрвені 1944 года партызаны зрабілі больш за 30 дыверсій на чыгуначных участках Баранавічы — Лунінец, Баранавічы — Быцень і на шашэйных дарогах, падарвалі 14 эшалонаў, 36 аўтамашын, разбурылі тры масты, знішчылі дзясяткі кіламетраў тэлефонна-тэлеграфнай лініі. 20 чэрвеня 1944 года на ўчастку чыгункі Брэст — Баранавічы паміж станцыямі Лясная і Гінцавічы падарвалі больш за 460 рэек. Правялі трынаццаць баёў, у тым ліку каля вёскі Залужжа (11 красавіка 1944 года), разам з брыгадай імя В. С. Грызадубавай каля вёскі Мінічы (4 ліпеня 1944 года) за мост цераз раку Шчара.

## Склад 
* партызанскі атрад імя Лазо (вылучаны 18-й партызанскай брыгадай імя М. В. Фрунзэ; арганізаваны ў красавіку 1943 года);
* партызанскі атрад імя Жукава (арганізаваны ў красавіку 1943 года);
* партызанскі атрад імя Кутузава (арганізаваны ў ліпені 1942 года).

## Камандаванне 
### Камандзіры 
* В. І. Каробкін;
* Я. П. Луцэнка.

### Камісар 
* С. К. Дзесюкевіч.

### Начальнікі штаба 
* А. Ф. Астапаў;
* М. К. Зайцаў.

## Памяць 
У вёсцы Свяціца Ляхавіцкага раёна ў гонар брыгады пастаўлена стэла (1975 год).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Савецкія партызанскія злучэнні, брыгады і атрады на акупіраванай тэрыторыі Беларусі (1941—1944)
Катэгорыя:З’явіліся ў 1944 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 1944 годзе
Міхаіл Андрэевіч Кострыц

**Міхаіл Андрэевіч Кострыц** ( — жнівень ) — расійскі лекар, урач-пісьменнік і жывапісец-пейзажыст.

## Біяграфія 
Скончыў Ваенна-медыцынскую акадэмію. На 1861 годзе згаданы як штаб-лекар, ардынатар ваеннага шпіталя Віцебскай губерні ў чыне калежскага асэсара.

## Спасылкі 
* Русский биографический словарь в 25-ти т. — Изд. под наблюдением председателя Императорского Русского Исторического Общества А. А. Половцева. — Санкт-Петербург: Тип. И. Н. Скороходова, 1896—1918

Катэгорыя:Мастакі Расійскай імперыі
Катэгорыя:Медыкі Расійскай імперыі
Вольнадумны саюз

**Вольнадумны саю́з** (, **FV**) альбо **Радыкальны саюз** — ліберальная палітычная партыя ў Германіі, якая была заснаваная ў 1893 годзе ў выніку раздзялення Нямецкай вольнадумнай партыі. 6 сакавіка 1910 года партыя разам з Нямецкай вольнадумнай народнай партыяй і Нямецкай народнай партыяй утварылі Прагрэсіўную народную партыю.

## Вынікі на выбарах у рэйхстаг 
Катэгорыя:Палітычныя партыі Германскай імперыі
Ваўн-Маўн

**Ваўн-Маўн** (на валійскай мове «тарфяная пустка») — археалагічны помнік у Пембрукшыры на захадзе Уэльса. Прыкладна за 1,5 км на паўднёвы захад ад Брынберыяна. Займае ўчастак верасовай пусткі на паўднёвых схілах 339-метровага пагорка Кнук-ыр-Хыд (Cnwc yr Hŷdd), на поўнач ад шырокага паўночна-заходняга грэбня хрыбта Прэселі.

Археолаг Майк Паркер Пірсан сцвярджае, што каля 3400—3200 гадоў да н. э. тут стварылі неалітычны каменны круг, які да 2120 года да н. э. разабралі, перамясцілі і сабралі ў Стоўнхенджы. Дыяметр круга каля , ён трэці паводле дыяметра каменны круг у Вялікабрытаніі. Быў складзены з далерытавых блакітных камянёў, верагодна, здабытых у суседнім Карн-Менін.

На месцы былога каменнага круга засталося чатыры менгіры (вертыкальных каменя), два стаячых і два ўпалых. Паблізу знаходзяцца менгіры Troed y Rhiw. Побач, на захад ад асноўнай групы, адзіночны менгір — «Камень Ваўн-Маўн», вышынёй каля 2,3 метры.

Помнік і яго сувязь са Стоўнхенджам былі тэмай перадачы BBC Two «*Стоўнхэндж: страчаны круг»* з прафесарам Эліс Робертс, трансліраванай 12 лютага 2021 года.

## Спасылкі 
* Адкуль узяўся Стоўнхэндж? Сляды англійскага мегаліта вядуць у Уэльс
* Менгір Ваўн-Маўн — geograph.org.uk
* Waun Mawn (Tafarn y Bwlch) на megalithic.co.uk, абноўлена 2018

Катэгорыя:Мегаліты Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Уэльс
Краснае (торфапрадпрыемства)

**Торфапрадпрыемства «Краснае»** — прадпрыемства па здабычы выкапнёвага торфу з радовішча тарфянога масіву балота Чысць у Маладзечанскім і Вілейскім раёнах Мінскай вобласці. Заснавана ў 1955 годзе. Для пражывання працаўнікоў прадпрыемства запраектаваны і ўзведзены пасёлак Чысць побач з вёскамі Ракуцёўшчына і Асавец.
 
## Гісторыя 
* 1953 — правядзенне разведвальных работ у тарфяным масіве Чысць Ленінградскім дзяржаўным інстытутам па комплекснаму выкарыстанню торфу ў народнай гаспадарцы «Ленгіпраторф».
* 1954 — будаўніцтва жылых дамоў у пасёлку Чысць, а таксама амбулаторыі, пякарні, сталовай, лазні, крамы.
* 1955 — заснавана торфапрадпрыемства «Чысць».
* 1956 — здабыта 50 тысяч тон торфу. Торф пастаўляецца на Мінскую ЖЭЦ-2, Жодзінскую ЦЭЦ, Полацкую ЦЭЦ. Пачала працаваць амбулаторыя.
* 1957 — пачатак будаўніцтва школы і клуба ў пасёлку.
* 1959 — пачаў працаваць завод па выпуску паўбрыкетаў, якія выкарыстоўваліся насельніцтвам для ацяплення. Выпушчана 22,5 тысяч тон паўбрыкетаў. Дырэктарам завода быў назначаны Парукаў І. І., а галоўным інжынерам Новікаў С. П.
* 1960 — скончана будаўніцтва жылых дамоў для працаўнікоў торфапрадпрыемства.
* 1961 — магутнасць завода павялічана да 50 тысяч тон паўбрыкетаў. За ўвесь час эксплуатацыі было выпушчана болей за 430 тысяч тон паўбрыкетаў.
* 1962 — паўбрыкетны завод «Чысць» перайменаваны ў паўбрыкетны завод «Краснае», па назве суседняй вёскі Краснае. Верагодна, гэта было зроблена, каб выключыць блытаніну з торфапрадпрыемствам «Чысцік» у аднайменннай вёсцы Чысцік Смаленскай вобласці Расійскай Федэрацыі.
* 1974 — паўбрыкетны завод «Краснае» перайменаваны ў торфапрадпрыемства «Краснае».
* 1982 — На магутнасцях торфапрадпрыемства «Краснае» арганізаваны «Вопытна-механічны завод „Краснае“». На ём працуюць цэхі гарачай і халоднай штампоўкі.
* 1984 — за час існавання торфапрадпрыемства здабыта каля 7,4 млн т торфу, запасы ацэньваюцца ў 5,1 млн т.
* 1985 — торфапрадпрыемства «Краснае» ліквідавана.

## Спасылкі 
* Дакументы прадпрыемства ў Занальным дзяржаўным архіве г. Маладзечна

Катэгорыя:1955 год у Беларусі
Катэгорыя:Колішнія прадпрыемствы Мінскай вобласці
Катэгорыя:Чысць (пасёлак)
Катэгорыя:Эканоміка Маладзечанскага раёна
Катэгорыя:Энергетыка Беларусі
Катэгорыя:Торф
Катэгорыя:Зніклі ў 1985 годзе
Сушэ

**Сушэ** () — камуна ў дэпартаменце Па-дэ-Кале ў рэгіёне О-дэ-Франс на поўначы Францыі. Насельніцтва — 2522 чалавекі (2011).

Камуна знаходзіцца на адлегласці прыблізна за 175 км на поўнач ад Парыжа, за 36 км на паўднёвы захад ад Ліля, за 12 км на поўнач ад Араса.

Катэгорыя:Камуны дэпартамента Па-дэ-Кале
Фальк (Мозель)

**Фальк** () — камуна ў французскім дэпартаменце Мозель рэгіёна Гранд-Эст. Адносіцца да кантона Бузанвіль. Адна з найбольш буйных камун кантона.

Фальк размешчаны за 36 км на ўсход ад Меца у памежным прыродным лясным рэгіёне Варнт. Хоць Фальк адміністрацыйна з’яўляецца горадам, ён больш нагадвае вялікую вёску. Падзелены на дзве часткі: Фальк-Вілаж і Фальк-Сітэ. У Фальк-Вілажы знаходзяцца каледж і царква Сен-Брыс, у Фальк-Сітэ размешчаны мэрыя, гарадскія службы і новая царква.

Катэгорыя:Камуны дэпартамента Мозель
Парламенцкія выбары ў Германіі (1903)

**Федэральныя выбары** былі праведзены ў Германскай імперыі 16 чэрвеня 1903 года. Партыя цэнтра захавала сваю большасць у Рэйхстагу, атрымаўшы 100 з 397 месцаў. Яўка выбаршчыкаў склала 76,1%.

## Вынікі выбараў 
Катэгорыя:Выбары ў Германіі
Катэгорыя:1903 год у Германіі
Катэгорыя:Падзеі 16 чэрвеня
Катэгорыя:Чэрвень 1903 года
Катэгорыя:Выбары 1903 года
Парламенцкія выбары ў Германіі (1907)

**Федэральныя выбары** былі праведзены ў Германскай імперыі 25 студзеня 1907 года. Сацыял-дэмакратычная партыя (СДПГ) набрала найбольшую колькасць галасоў, але атрымала толькі 43 дэпутацкіх мандата з-за меншай колькасці выбаршчыкаў у сельскіх акругах у параўнанні з гарадскімі. Партыя цэнтра захавала сваю большасць у Рэйхстагу, атрымаўшы 105 з 397 месцаў. Яўка выбаршчыкаў склала 84,7%.

Выбары былі адзначаны нямецкай каланіяльнай вайной у Германскай паўднёва-заходняй Афрыцы супраць герэра і Нама (у той час у Еўропе іх звалі «готэнтоты»). Кансерватары і нацыянал-лібералы выступалі за працяг жорсткай барацьбы з герэра і Нама, сацыял-дэмакраты і члены Партыі цэнтра, крытыкавалі гэтую барацьбу. 13 снежня 1906 года супраць сумы ваенных крэдытаў (26 мільёнаў марак) прагаласавалі партыя Цэнтра, сацыял-дэмакраты і левая ліберальная большасць. Рэйхсканцлер Бернгард фон Бюлаў праз дзень атрымаў ад імператара рэзалюцыю аб роспуску рэйхстага, пасля якой былі праведзены новыя парламенцкія выбары.

## Вынікі выбараў 
Катэгорыя:Выбары ў Германіі
Катэгорыя:1907 год у Германіі
Катэгорыя:Падзеі 25 студзеня
Катэгорыя:Студзень 1907 года
Катэгорыя:Выбары 1907 года
Інстытут павышэння кваліфікацыі і перападрыхтоўкі БрДТУ

**Інстытут павышэння кваліфікацыі і перападрыхтоўкі БрДТУ** — структурнае падраздзяленне БрДТУ.

## Напрамкі дзейнасці 
* Перападрыхтоўка кіруючых работнікаў і спецыялістаў
* Павышэнне кваліфікацыі кадраў кіруючых работнікаў і спецыялістаў
* Навучальныя курсы і семінары

## Кваліфікацыі 
* Перападрыхтоўка на ўзроўні вышэйшай адукацыі ў вочнай (дзённай і вячэрняй) і завочнай форме з прысваеннем кваліфікацыі:
* Банкаўская справа – спецыяліст банкаўскай справы;
* Бухгалтарскі ўлік і кантроль у прамысловасці – бухгалтар-эканаміст;
* Інавацыйны менеджмент – менеджмент-эканаміст;
* Інтэрнэт-маркетынг – спецыяліст па інтэрнэт-маркетынгу;
* Камерцыйная дзейнасць на рынку сродкаў вытворчасці – эканаміст;
* Маркетынг – маркетолаг;
* Лагістыка – спецыяліст па лагістыцы – эканаміст;
* Праграмнае забеспячэнне інфармацыйных сістэм – інжынер-праграміст;
* Арганізацыя дзяржаўных закупак – спецыяліст па дзяржаўных закупках;
* Ахова працы ў машынабудаванні і прыборабудаванні – спецыяліст па ахове працы;
* Ахова працы ў будаўніцтве - спецыяліст па ахове працы;
* Ахова працы ў галінах невытворчай сферы – спецыяліст па ахове працы;
* Педагагічная дзейнасць на англійскай мове – выкладчык з веданнем англійскай мовы;
* Прамысловая экалогія і рацыянальнае выкарыстанне прыродных рэсурсаў – іжынер-эколаг;
* Прамысловае і грамадзянскае будаўніцтва – інжынер-будаўнік;
* Фінансы – фінансіст;
* Эканоміка ў знешнеэканамічнай дзейнасці – эканаміст;
* Эканоміка і ўпраўленне на прадпрыемстве аграпрмысловага комплексу – эканаміст;
* Эканоміка і ўпраўленне на прадпрыемстве прамысловасці – эканаміст-менеджар;
* Эканоміка і ўпраўленне нерухомасцю – спецыяліст па нерухомасці;
* Цеплагазазабеспячэнне, вентыляцыя і ахова паветранага басейна – інжынер-будаўнік;
* Упраўленне праектамі ў будаўніцтве – кіраўнік праекта ў будаўніцтве;
* Замежная мова (англійская) – выкладчык замежнай мовы (англійскай);
* Эканамічнае права – юрыст з веданнем эканомікі;
* Электроніка аўтамабільная – іжынер-электронік;
 
Пасля заканчэння навучання выдаецца дыплом аб перападрыхтоўцы на ўзроўні вышэйшай адукацыі дзяржаўнага ўзору з прысваеннем адпаведнай кваліфікацыі. 

## Формы навучання 
* вочная (дзённая);
* вочная (вячэрняя);
* завочная (дыстанцыйная).

## Дырэктары 
* Ірына Міхайлаўна Гранік 

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт 

 
Катэгорыя:Факультэты БрДТУ
Катэгорыя:Маскоўская вуліца (Брэст)
Верамеенка

**Верамеенка** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Анастасія Уладзіміраўна Верамеенка — беларуская баскетбалістка
* Кацярына Міхайлаўна Верамеенка — беларуская лёгкаатлетка
* Уладзімір Уладзіміравіч Верамеенка (нар. 1984) — беларускі баскетбаліст
Дзейка

**Дзейка** — прозвішча.

* Ганна Канстанцінаўна Дзейка — беларускі дзяржаўны дзеяч, былы міністр па падатках і зборах Рэспублікі Беларусь
* Лявон Іванавіч Дзейка — беларускі палітык, і грамадскі дзеяч, дэпутат Вярхоўнага Савета БССР 12-га склікання
Васіль Леановіч

**Васіль Леановіч** (каля 1600 — пасля 5 мая 1668) — адзін з кіраўнікоў Магілёўскага паўстання 1661 года, бурмістр месца Магілёўскага.

## Біяграфія 
У 1633 магілёўскі купец Васіль Леановіч быў сярод «*добра месцу заслужаных*» мяшчан. У 1639 займаў пасаду райцы, з 1643 бурмістра магілёўскага.

У 1661 Васіль Леановіч прыняў удзел у паўстанні, якое пачалося з-за рабаўніцтва на рынку маскоўскімі ратнікамі магілёўскіх гандлярак. Па папярэдняй дамоўленасці з магістратам мяшчане пачалі наўмысна гучна крычаць. На такі крык бурмістр Іосіф Івановіч, узброены катаўскім мячом, з воклічам «Пара! Пара!» кінуўся секчы крыўдзіцеляў. Зазваніў брацкі звон, які таксама быў сігналам да пачатку паўстання. На дапамогу мяшчанам прыйшлі выпушчаныя імі ваеннапалонныя. Маскоўскі гарнізон амаль цалкам быў вынішчаны, выратаваліся толькі некалькі чалавек, якія, дабегшы да Рослава, паведамілі, што *«могилевские мещане… изменили… ратных людей в Могилеве всех порубили»*. У палон узялі ваявод С. С. Гарчакова, М. А. Палуэктава, стралецкага галаву С. І. Чэкіна і іншых афіцэраў. Васіль Леановіч быў абраны ў пасольства, якое даставіла палонных на сейм у Варшаву. За актыўны ўдзел у паўстанні атрымаў ад караля шляхецтва.

Апошні раз згадваецца ў дакументах 5 мая 1668.

Катэгорыя:Бурмістры магілёўскія
Катэгорыя:Магілёўскі магістрат
Іосіф Пара

**Іосіф Івановіч-Пара** (каля 1620 — пасля 7 красавіка 1663) — адзін з кіраўнікоў Магілёўскага паўстання 1661 года, бурмістр месца Магілёўскага.

## Біяграфія 
Мянушку Пара атрымаў у дзяцінстве, бо *«калі ён вучыўся і хадзіў у школу, то вяртаўся адтуль не хутка, і астатнія дамачадцы, калі нехта ўзгадваў пра абед, адказвалі заўжды, што яшчэ няма студэнта, то яшчэ не пара; а калі той вяртаўся, крычалі: вунь “пара” ідзе; то бок пара есці даваць»**.* 

У жніўні 1655 выступіў адным з ініцыятараў канфлікту з маскоўскім ваяводам, які дакладваў цару, што магілёўцы *«хотят выбрать без государева указа войта и бурмистров и райцев и лавников»*. Новы склад магістрата быў абраны 11 верасня 1655. Іосіф Пара атрымаў пасаду райцы. Магілёўцы паслалі дэпутацыі да цара і дамагліся зацвярджэння пажаданых кандыдатур. 

11 лютага 1661 узначаліў паўстанне, якое пачалося з-за рабаўніцтва і знявагі на рынку маскоўскімі ратнікамі магілёўскіх гандлярак. З воклічам «Пара! Пара!» Іосіф Івановіч, узброены катаўскім мячом, кінуўся секчы крыўдзіцеляў. Зазваніў ратушны звон, які таксама быў сігналам да пачатку паўстання. На дапамогу мяшчанам прыйшлі выпушчаныя імі ваеннапалонныя. Маскоўскі гарнізон (ад 960 да 7000 чалавек паводле розных крыніц) амаль цалкам быў вынішчаны, выратаваліся толькі некалькі чалавек, якія, дабегшы да Рослава, паведамілі, што *«могилевские мещане… изменили… ратных людей в Могилеве всех порубили»*. У палон узялі ваявод С.С. Гарчакова, М.А. Палуэктава, стралецкага галаву С.І. Чэкіна і іншых афіцэраў. Іосіф Пара ўваходзіў у склад пасольства, якое даставіла палонных на сейм у Варшаву. За актыўны ўдзел у паўстанні атрымаў ад караля шляхецтва. 

Апошні раз згадваецца ў справе паміж цэхам кушняроў і краўцоў 7 красавіка 1663. 

## У мастацкай літаратуры 
* «Леаніды не вернуцца да Зямлі» (1962) Уладзіміра Караткевіча.
* «Кніга» (2019) Давіда Лісоўскага.

Катэгорыя:Бурмістры магілёўскія
Катэгорыя:Магілёўскі магістрат
Аданах Абібі

**Аданах Абібі** (арома *Adaanach Abbabee*) — эфіопскі дзяржаўны і палітычны дзеяч.

## Біяграфія 
16 кастрычніка 2018 года Аданах уваходзіць ва ўрад прэм’ер-міністра Абія Ахмед Алі, атрымаўшы пост міністра даходаў і мытных збораў. 12 сакавіка 2020 года яна была знята з гэтай пасады, але пры гэтым прызначана генеральным пракурорам Эфіопіі, стаўшы першай жанчынай у гісторыі краіны на гэтай пасадзе. 18 жніўня таго ж года гарадскі савет Адыс-Абебы зацвердзіў яе прызначэнне мэрам. З 85 прысутных членаў савета новы кіраўнік сталіцы атрымаў 77 галасоў «за», 6 — «супраць» і 2 — «устрымаліся».

У пачатку лютага 2021 года Аданах узначаліла групу па расследаванні сексуальных злачынстваў падчас ваеннага канфлікту ў Тыграі.

Катэгорыя:Палітыкі Эфіопіі
Катэгорыя:Кіраўнікі гарадоў
Катэгорыя:Генеральныя пракуроры
Катэгорыя:Міністры
Катэгорыя:Жанчыны-палітыкі
Пётр Казановіч

**Пётр Мяленцьевіч Казановіч** (каля 1610 — да 12 лістапада 1683) — адзін з кіраўнікоў магілёўскага паўстання 1661 года, каралеўскі сакратар, войт магілёўскі.

## Біяграфія 
З роду Казановічаў гербу "Гржымала", унук Яраша, сын Мяленція.

У жніўні 1655 года пайшоў на канфлікт з маскоўскім ваяводам, які дакладваў цару, што магілёўцы *«хотят выбрать без государева указа войта и бурмистров и райцев и лавников»*. Новы склад магістрата быў абраны 11 верасня 1655 года. Пётр Казановіч атрымаў пасаду войта. Магілёўцы паслалі дэпутацыі да цара і дамагліся зацвярджэння пажаданых кандыдатур.

У 1661 годзе Казановіч прыняў удзел у паўстанні, якое пачалося з-за рабаўніцтва на рынку маскоўскімі ратнікамі магілёўскіх гандлярак. Па папярэдняй дамоўленасці з магістратам, мяшчане пачалі наўмысна гучна крычаць, на такі крык з воклічам «Пара! Пара!» бурмістр Іосіф Івановіч, узброены катаўскім мячом, кінуўся секчы крыўдзіцеляў. Зазваніў брацкі звон, які таксама быў сігналам да пачатку паўстання. Дапамагалі мяшчанам вызваленыя імі ваеннапалонныя. Маскоўскі гарнізон амаль цалкам быў вынішчаны, выратаваліся толькі некалькі чалавек, якія дабеглі да Рослава і паведамілі, што *«могилевские мещане… изменили… ратных людей в Могилеве всех порубили»*. У палон узялі ваяводаў С. С. Гарчакова, М. А. Палуэктава, стралецкага галаву С. І. Чэкіна і іншых афіцэраў. Пётр Казановіч узначаліў пасольства, якое даставіла палонных на сейм у Варшаву. За актыўны ўдзел у паўстанні атрымаў урад каралеўскага сакратара.

12 лістапада 1683 складзены інвентар маёмасці нябожчыка Пятра Казановіча.

## Сям’я 
У шлюбе з Мар’янай Лапіцкай меў сыноў Івана, Фёдара і Рамана.

## Літаратура 
* *Статкевіч-Чабаганаў А.* Старажытны род Казановічаў: Пётр Мяленцьевіч, унук Яраша, войт Магілёўскі // Роднае слова. — 2013. — № 4. — С. 73-75.

Катэгорыя:Войты магілёўскія
Катэгорыя:Магілёўскі магістрат
Пётр Мяленцьевіч
Стахор Мітковіч

**Стахор Мітковіч** () — адзін з кіраўнікоў Магілёўскіх паўстанняў 1606—10 гадоў, стараста цэха саладоўнікаў.

## Біяграфія 
Нарадзіўся да 1576 г. ў сям’і магілёўскіх месцічаў Мітка і Марыі Пратасаўны. Меў братоў Селівона, Астапа і Ігната.

19 чэрвеня 1606 г. Стахор Мітковіч, знаходзячыся на рынку каля гарадской ратушы, «при собранию людей обчих» выступіў супраць бургамістра Васіля Якімовіча, «словы неучтивыми лаял, соромотил и пофалки на здоровье его чинил». 20 чэрвеня Стахор Мітковіч, «збунтовавши дей немало людей так знаемых, яко и незнаемых до колко сот человека», з‚явіўся ў ратушы і супраць «врадников судовых» выступіў. З ратушы ён са сваімі людзьмі накіраваўся на рынак «до крамы Осипа Якимовича, лавника тамошнего» і пачаў яго сароміць, лаяць, пагражаючы забіць ці ўтапіць, а ўсю маёмасць забраць.

22 чэрвеня Стахор Мітковіч, яго памочнікі і іншыя паўстанцы прыйшлі ў ратушу «до лентвойта и бурмистра и всее рады меское торгалисе и руками кивали, отповеди и пофалки на здоровье чинечи, забитием грозили». Лентвойт, «хотечи успокоить таковую сваволю», загадаў гарадскім слугам затрымаць Стахора «яко старшого бунтовника» і пасадзіць у турму, але «ничого недбаючы на то, вси тые люди побунтованные…того Стахора на таковые свовольные учынки карат везенем не допустили».

Апошні раз узгадваецца ў прывілеі ад 22 жніўня 1608 г.

Катэгорыя:Правадыры паўстанняў
Фёдар Казановіч

**Фёдар Пятровіч Казановіч** (каля 1650 — пасля 22 снежня 1733) — удзельнік Магілёўскага паўстання 1733 года, каралеўскі сакратар, войт месца Магілёўскага.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў сям’і магілёўскіх месцічаў Мар’яны Лапіцкай і Пятра Казановіча. Меў братоў Івана і Рамана.

«Магілёўская хроніка» Трафіма Сурты і Юрыя Трубніцкага так апісвае сустрэчу Фёдара Казановіча з царом Пятром І у чэрвені 1706 г. у Магілёве:

"*Калі [цар] прыехаў, гаспадар з гаспадыняю, сустрэўшы яго хлебам і соллю, упалі ў ногі. А калі спытаў у гаспадара як яго завуць, гаспадар, крыху сумеўшыся, адказаў, што Фёдар Казановіч, сын Пятра. Тады цар, паклаўшы рукі на яго плечы, сказаў: «Полно, не пугайся, я знаю, што за твоім бацюшком москву высеклі, на то война была, а москва тогда дурна была*».

22 снежня 1733 года быў ранены Іосіфам Зянковічам.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Войты магілёўскія
Катэгорыя:Магілёўскі магістрат
Фёдар
Баі за Хамеру (2020)

**Баі за Хамеру** — эпізод ваеннага канфлікту ў Тыграі.

## Бітва 
9 лістапада з горада былі выведзены сілы спецыяльных аперацый НФВТ, пакінуўшы Хамеру выключна на апалчэнне. Войскі перакінулі на іншыя праблемныя ўчасткі фронту. Ніякіх значных абарончых сістэм не было створана, і большасць сіл паўстанцаў былі размешчаны ўздоўж ракі Тэкэзэ, маючы пры сябе аўтаматы Калашнікава, кулямёты і некаторую колькасць снайперскіх вінтовак.

Неўзабаве ў лагеры Хеліган ля эрытрэйскай мяжы пачалася першая перастрэлка, дзе на мосце праз Тэкэзэ быў забіты адзін баец УС Эфіопіі. Яшчэ два вайскоўца атрымалі раненні. Снарады патрапілі і ў ваенныя мэты, такія як закінутая турма, якая ператварылася ў ваенны лагер спецназа НФВТ. У той жа дзень мясцовыя апалчэнцы адкрылі кулямётны агонь па салдатах, якія перасякалі мост Тэкэзэ з Эрытрэі ў Эфіопію. Да гэтага часу спецназ паўстанцаў ужо вярнуўся ў горад, абстраляўшы з цяжкага ўзбраення эрытрэйскую тэрыторыю, але потом зноў пакінуў Хамеру і рушыў на цэнтральны Тыграй.

11 лістапада мясцовыя апалчэнцы цалкам страцілі кантроль над Хамерай.

## Наступствы 
Пасля захопу горада тут адбыліся масавыя забойствы мірных жыхароў. Бежанцы, што далі інтэрв’ю Daily Telegraph, прыпісвалі адказнасць за разню амхарскім апалчэнцам, у тым ліку байцам Фано і ўрадавай арміі.

29 лістапада Эфіопская вяшчальная карпарацыя заявіла, што недалёка ад аэрапорта Хамера было знойдзена 70 пахавальных ям. У тэлерэпартажы ананімны ваенны чыноўнік прыпісаў забойствы НФВТ.

## Зноскі 
Катэгорыя:Лістапад 2020 года
Катэгорыя:2020 год у Эфіопіі
Катэгорыя:Тыграйскі канфлікт
Катэгорыя:Бітвы Эфіопіі
Катэгорыя:Бітвы Эрытрэі
Катэгорыя:Бітвы паводле алфавіта
Катэгорыя:Падзеі 9 лістапада
Катэгорыя:Падзеі 10 лістапада
Катэгорыя:Падзеі 11 лістапада
VAL (гурт)

**VAL** () — беларускі гурт.

## Гісторыя 
У 2016 годзе вакалістка Валерыя Грыбусава разам з саўнд-прадзюсарам Уладзіславам Пашкевічам заснавалі дуэт «VAL», які ў 2016 годзе выпусціў сінглы «Кто ты есть» і «Ветер во сне».

VAL мусіў прадстаўляць Беларусь на конкурсе песні «Еўрабачанне-2020» у Ратэрдаме з песняй «», пасля перамогі ў нацыянальным адборы Беларусі 28 лютага 2020 года, але конкурс адмянілі з прычыны пандэміі COVID-19.

Музыканты адкрыта падтрымалі беларускія пратэсты ў 2020 годзе.

24 верасня 2020 годзе Беларускі дзяржаўны вяшчальнік разарваў з гуртам VAL пагадненне з прычыны іх інтэрв’ю незалежнаму выданню. Неўзабаве па публікацыі інтэрв’ю тэлекампанія апублікавала заяву, што не будзе перавыбіраць гурт беларускім прадстаўніком на конкурсе «Еўрабачанне».

## Дыскаграфія 
### EPs 
* 2017: *В моей комнате* ()

#### Сінглы 
* 2016: «Кто ты есть»
* 2016: «Ветер во сне» https://www.youtube.com/watch?v=KO4IxmM6oC8
* 2018: «.мы» разам з ToneTwins
* 2018: «Последствия»
* 2019: «Тихая гавань»
* 2020: «»
* 2020: «Частицы счастья»
* 2020: «Навечна»
* 2021: «Вольныя сны» (разам з «Naviband»)

Катэгорыя:Прадстаўнікі Беларусі на конкурсе песні Еўрабачанне
Катэгорыя:Удзельнікі конкурсу песні Еўрабачанне 2017
Катэгорыя:Музычныя калектывы Беларусі
Катэгорыя:Музычныя калектывы, якія з’явіліся ў 2016 годзе
Акіян паданняў

«Акіян паданняў» (санск. कथासरित्सागर, Катхасарытсагара, літаральны пераклад «Акіян рэк аповедаў») — вершаваны збор казак і паданняў, якое склаў кашмірскі паэт Самадзева ў 11 стагоддзі.

## Аўтар 
Укладальнік зборніка, Самадзева, паведамляе ў прадмове, што ён — прыдворны паэт кашмірскага цара Ананты, і што ён склаў гэты тэкст для забавы Сур’яваці, жонкі цара. Паэт таксама адзначае, што пры складанні «Акіяна паданняў» ён абапіраўся на эпічную паэму IV стагоддзя «Брыхаткатхі», які дайшоў да нашага часу толькі фрагментамі. Таксама многія з аповесцяў запазычаны з «Махабхараты», «Рамаяны» і «Панчантантры», з кашмірскага фальклору.

## Структура твора 
«Акіян паданняў» складаецца з 18 кніг. Кожная кніга змяшчае некалькі  раздзелаў, якія завуцца тарамга (што перакладаецца «хваля»). У тарамгах чаргуюцца фрагменты прозы і паэзіі. Вершаваныя фрагменты напісаныя ў форме эпічнай страфы «шлока»: два радкі па 16 складоў. Усяго ў кнізе 22 тысячы двухрадкоўяў.

Зборнік уяўляе сабой аповесць у аповесці. Сюжэт «Акіяна паданняў» складаецца з трох частак. Вакол цэнтральнага сюжэту будуецца не менш за 350 аповесцяў. Першая кніга — гэта гісторыя напалову бога Пушпаданты, які падслухаў гаворку Шывы і Парваці, і раззлаваная Парваці пракляла Пушпаданту на пераўвасабленне ў целе чалавека.

Другая частка (кнігі другая — пятая) распавядае пра цара Удаяну, які з дапамогай мудрага дарадцы падпарадкаваў сабе землі суседніх цароў і здабыў двух жонак.

Астатнюю частку «Акіяна паданняў» займае гісторыя сына Удаяны — царэвіча Нараваханадаты, які пасля доўгіх падарожжаў і выпрабаванняў набывае ўладу над народам напалову багоў відзядхаров і злучаецца з жонкай, з якой быў разлучаны.

## Спасылкі 
* Творы Самадзевы на англійскай мове на Project Gutenberg.
* «Акіян паданняў» з каментарыямі, кнігі 1-9.

Катэгорыя:Кнігі XI стагоддзя
Баявая ўскалось (часопіс)

**«Баява́я Ўскало́сь»** — беларускі літаратурны ілюстраваны часопіс, які выдаваў на эміграцыі Сяргей Хмара як Ворган Літаратурнай Сустані «Баявая Ўскалось». Часопіс выказваўся за адзінства беларускай культуры, незалежна ад месца пражывання ейных творцаў, друкаваў творы беларускіх пісьменнікаў, якія жылі на эміграцыі, у БССР і на Беласточчыне, заходнебеларускую рэвалюцыйную паэзію, хроніку, кнігапіс і інш. Абапіраўся на ідэйную традыцыю Беларускай сялянска-работніцкай грамады.

## Гісторыя 
Часопіс выдаваўся ў ліпені 1949 — лютым 1950 у Заходняй Германіі, у 1954—81 у Канадзе (Таронта) на беларускай мове.

У часопісе Сяргей Хмара часта друкаваў польскіх беларусаў: Віктара Шведа, Уладзіміра Гайдука, Сакрата Яновіча, Петруся Макаля, Алеся Барскага і іншых аўтараў. З пісьменнікаў-эмігрантаў у часопісе сустракаліся: Анатоль Самотны, Язэп Таўпека, Васіль Вір і іншыя.

## Нумары 
Усяго было выдадзена 18 нумароў, ніжэй паказаныя гады выпуску некаторых нумароў:

* № 6 — 1962.
* № 7 — 1962.
* № 11 — 1971.
* № 13 — 1973.
* № 14 — 1974.
* № 17 — 1977.
* № 18 — 1981.

## Рэдактары 
* Міхась Панькоў (1949—50)
* Сяргей Хмара (1954—81)

## Крыніцы 

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Перыядычныя выданні беларускай дыяспары
Катэгорыя:Друкаваныя выданні, якія ўзніклі ў 1949 годзе
Катэгорыя:1949 год у Германіі
Катэгорыя:Беларусы ў Канадзе
Катэгорыя:Баявая ўскалось
Катэгорыя:Друкаваныя выданні, закрытыя ў 1981 годзе
Катэгорыя:Часопісы Канады
Катэгорыя:Літаратурныя часопісы
Гладыятар (значэнні)

**Гладыятар**:

* Гладыятар — назва байцоў у Старажытным Рыме.
* Гладыятар — фільм 1992 года.
* Гладыятар — фільм 1986 года.
* Гладыятар — фільм 2000 года.
* Гладыятар — тып кібарга ў гульні Quake IV.
* Гладыятар — суперліхадзей з сусвету Marvel Comics.