open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Свята-Пакроўская царква (Хабовічы)

**Пакроўская царква** — праваслаўны храм у в. Хабовічы (Кобрынскі раён), помнік драўлянага дойлідства.

## Гісторыя 
Пабудавана на заходняй ускраіне вёскі ў 1899 годзе на месцы папярэдняга храма (па іншых звестках у 1911 г.). У 1987 адрамантавана. Царква дзейнічае.

## Архітэктура 
Традыцыйны тып праваслаўнага храма з трохчасткавай аб'ёмна-прасторавай кампазіцыяй, якая ўключае шатровую званіцу, крыжападобны ў плане асноўны аб'ём і пяцігранную апсіду з бакавымі алтарамі. Над будынкам узвышаюцца два аднолькавыя светлавыя барабаны, завершаныя шатрамі з цыбулепадобнымі галоўкамі. У аздобе выкарыстаны разныя карнізы, фігурная шалёўка, вуглавыя лапаткі.

## Інтэр'ер 
Абразы 18—19 ст.: «Віленскія мучанікі», «Георгій Перамоганосец», «Святы Ануфрый».

## Літаратура 
* «Архітэктура Беларусі. Энцыклапедычны даведнік», Мінск 1993, стар. 475.
* 
* Праваслаўныя храмы Беларусі : энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4

## Спасылкі 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Драўляныя цэрквы Беларусі
Катэгорыя:Хабовічы
Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Кобрынскага раёна
Катэгорыя:Храмы Брэсцкай і Кобрынскай епархіі
Катэгорыя:1899 год у Беларусі
Перакопскі перашыек

**Перакопскі перашыек** (, ) злучае Крым з мацерыком, падзяляе Азоўскае мора (заліў Сіваш, размешчаны ў заходняй частцы мора) і Чорнае мора (*Перакопскі заліў* у заходняй частцы Каркініцкага заліва, размешчанага ў паўночна-заходняй частцы мора). З’яўляецца самай паўночнай часткай Крыму. Даўжыня перашыйку — 30 км. Шырыня: 7 км у самым вузкім месцы, 9,2 км у паўднёвай часткі.

У старажытнасці Перакопскі перашыек насіў іншыя назвы: Страбон называў яго Істм (у перакладзе проста «перашыек»), генуэзцы — Зухала, на крымскататарскай мове гэтая мясцовасць называецца Ор. На яго тэрыторыі знаходзіцца магутны фартыфікацыйны будынак старажытнасці — Перакопскі вал.

На Перакопскім перашыйку знаходзіцца горад Армянск, а таксама сяло Перакоп, размешчанае на месцы аднайменнага гістарычнага горада, які быў разбураны ў час Грамадзянскай вайны. Праз перашыек пракладзена адна з двух транспартных магістралей (аўтамагістраль, чыгунка), лініі электраперадачы, Паўночна-Крымскі канал, якія маюць важнейшае значэнне для Крыму.

Катэгорыя:Перашыйкі
Катэгорыя:Геаграфія Крыма
Спіс кіраўнікоў Ісландыі

Спіс уключае кіраўнікоў Ісландыі з 1262 па 1944 (з моманту пераходу пад уладу Нарвегіі да абвяшчэння незалежнасці Ісландыі), у тым ліку кіраўнікоў наступных дзяржаўных утварэнняў:

* Саюз з Каралеўствам Нарвегія (1262—1814)
** Асабістая унія з Нарвегіяй і Швецыяй (1319—1343)
** Асабістая унія з Нарвегіяй і Даніяй (1380—1396)
** Кальмарская унія (1397—1536)
** Асабістая унія з Нарвегіяй і Даніяй (1536—1814)
* Саюз з Каралеўствам Данія (1814—1918)
* Асабістая унія Ісландыі і Даніі (незалежнасць ад Даніі, 1918—1944).

## Кіраўнікі 
### Саюз з Каралеўствам Нарвегія (1262—1814) 
* Хокан IV (1262—1263)
** Гісур Торвальдсан, граф Ісландыі (1258—1268)
* Магнус VI (1263—1280)
** Гісур Торвальдсан, граф Ісландыі (1258—1268)
* Эрык II Магнусан (1280—1299)
* Хокан V Святы (1299—1319)
* Магнус Эрыксан (1319—1343)
* Хокан VI Магнусан (1343—1380)
* Олаф Хокансан (1380—1387)
* Маргрэтэ I (1387—1412)
* Эрык Памеранскі (1412—1442)
* Крыстафер III Баварскі (1442—1448)
* Карл VIII (1449—1450)
* Крысціян I (1450—1481)
* Іаган (1481—1513)
* Крысціян II (1513—1523)
* Фрэдэрык I (1523—1533)
* Крысціян III (1534—1559)
* Фрэдэрык II (1559—1588)
* Крысціян IV (1588—1648)
* Фрэдэрык III (1648—1670)
* Крысціян V (1670—1699)
* Фрэдэрык IV (1699—1730)
* Крысціян VI (1730—1746)
* Фрэдэрык V (1746—1766)
* Крысціян VII (1766—1808)

### Саюз з Каралеўствам Данія (1814—1918) 
* Фрэдэрык VI (1808—1839)
* Крысціян VIII (1839—1848)
* Фрэдэрык VII (1848—1863)
* Крысціян IX (1863—1906)
* Фрэдэрык VIII (1906—1912)

### Каралеўства Ісландыя (1918—1944) 
* Крысціян X (1912—1944)
* Рэгенцтва (1940—1941)
** Херман Ёўнасан, прэм'ер-міністр, Прагрэсіўная партыя
** Якаб Рагнар Вальдэмар Мелер, міністр фінансаў, Партыя незалежнасці
** Стэфан Ёхан Стефансан, міністр сацыяльных спраў, сацыял-дэмакратычная партыя
* Свейдн Б'ёрнсан, рэгент, беспартыйны (1941—1944)..

## Гл. таксама 
* Спіс прэзідэнтаў Ісландыі
* Спіс прэм'ер-міністраў Ісландыі

Катэгорыя:Гісторыя Ісландыі
Катэгорыя:Постаці Ісландыі
Верхні Пфальц

**Верхні Пфальц** (, ) з'яўляецца адной з сямі адміністрацыйных акруг у Баварыі. Ён знаходзіцца ва ўсходняй Баварыі і мяжуе з Чэхіяй, а таксама з баварскімі адміністрацыйнымі акругамі Верхняя Баварыя, Ніжняя Баварыя, Сярэдняя Франконія і Верхняя Франконія.

## Адміністрацыйны склад 
Адміністрацыйная акруга Верхні Пфальц ахоплівае тры вольныя гарады і сем раёнаў:

### Свабодныя гарады 
# Амберг
# Рэгенсбург
# Вайдэн

### Раёны 
# Амберг-Зульцбах
# Кам
# Ноймаркт
# Нойштат-на-Вальднабе
# Рэгенсбург
# Швандорф
# Ціршэнройт


Верхні Пфальц
Брабант

**Браба́нт** — гэта назва некалькіх палітычных утварэнняў у Ніжніх краінах (па тэрыторыі прыкладна адпавядаюць цяперашнім Нідэрландам, Бельгіі і Люксембургу), якія вельмі адрозніваюцца па сваёй тэрыторыі:
* Герцагства Брабант — сярэднявечная феадальная дзяржава, а пазней — тэрыторыя, якая ўключала да 1795 года прыкладна цяперашнюю нідэрландскую правінцыю Паўночны Брабант, бельгійскія правінцыі Антверпен, Валонскі Брабант і Фламандскі Брабант, а таксама Брусельскі сталічны рэгіён.
* Правінцыя Брабант — бельгійская правінцыя, якая 1 студзеня 1995 года была падзелена на правінцыі Валонскі Брабант і Фламандскі Брабант.
* Паўночны Брабант — правінцыя ў Нідэрландах.

*
Сатырыязіс

**Сатырыязіс** ( — сатыр) — паталагічнае павышэнне палавой цягі ў мужчын у выглядзе пастаяннага пачуцця палавога незадавальнення і нястрымнага імкнення да палавых зносін. Сатырыязіс звязаны не толькі з колькасным павелічэннем колькасці сексуальных кантактаў, але і якасным змяненнем сексуальных паводзін, пры якіх сексуальнасць становіцца асноўнай жыццёвай мэтай індывіда. Для асоб, якія пакутуюць на сатырыязіс, уласціва частая змена сексуальных партнёраў і адсутнасць працяглых сексуальных сувязяў. Гэтая паталогія можа развіцца ў выніку псіхагенных уздзеянняў (напрыклад, як форма кампенсацыі пачуцця ўласнай непаўнавартаснасці) або быць праявай арганічных захворванняў (напрыклад, арганічная паталогія цэнтральнай нервовай сістэмы або гарманальныя парушэнні). Сатырыязіс у мужчын разам з німфаманіяй у жанчын з'яўляецца адной з формаў гіперсексуальнасці.

## Літаратура 
* Patrick Carnes: Zerstörerische Lust. Sex als Sucht («Out of the shadows»). Heyne Verlag, München 1987, ISBN 3-453-00622-4 (Heyne-Psycho; 6).
* Reinhold Gerling: Weibstolle Männer, mannstolle Weiber. Satyriasis, Nymphomanie und sexuelle Hyperästhesie; ein Beitrag zur richtigen Beurteilung unverständlicher Zustände. Orania-Verlag, Oranienburg 1921.
Катэгорыя:Сексуальныя дэвіяцыі
World Open (снукер)

**World Open** — прафесійны рэйтынгавы снукерны турнір. З'явіўся ў календары мэйн-тура ў 1982 годзе як Professional Players Tournament, які праводзіўся ў Англіі. Праз два гады турнір быў перайменаваны ў Гран-пры, які праходзіў да 2009 года за выключэннем трох гадоўː у 2001, 2002 і 2003 гадах турнір называўся кубкам LG. З 2006 года Гран-пры стаў праводзіцца ў Шатландыі (два гады ў Абердыне і два гады ў Глазга). У 2010 годзе турнір з'явіўся ў каляндары мэйн-тура пад назвай World Open і таксама праходзіў у Глазга. З 2012 па 2014 World Open праходзіў у кітайскім горадзе Хайкоу, а ў сезоне 2016/2017 пасля перапынку ў два сезоны вярнуўся ў каляндар і праходзіць у горадзе Юйшань.

Па чатыры разы турнір выйгравалі шатландцы Стывен Хендры (1987, 1990, 1991, 1995) і Джон Хігінс (1994, 1999, 2005, 2008) а таксама Марк Уільямс з Уэльса (1996, 2000, 2003, 2018).

## Вынікі 

### Фіналісты турніру 
### Статыстыка паводле краін
Масачусецкі ўрадавы акт

**Масачусецкі ўрадавы акт** () — закона, прыняты парламентам Вялікабрытаніі ў 1774 г., увайшоў ў гісторыю разам з іншымі законамі пад назвай з «невыносныя». Прыняты 20 мая 1774 года, дзейнічаў з 1 ліпеня 1774 г.

## Змест Закона 
Закон скасоўваў выбарнасць дарадцаў губернатара калоніі па абвінавачванню ў неэфектыўнасці работы выбарных дарадцаў і перадаваў права іх прызначэння каралю на ўмове ўхвалення кандыдатур каралеўскім Таямнічым саветам. Колькасць такіх дарадцаў абмяжоўвалася ад 12 да 36 чал. Таксама гэты закон спыняў дзейнасць Хартыі Калоніі (яе Канстытуцыі) з 1 жніўня 1774 г. Права прызначэння шэрыфаў і суддзяў без кансультацый з саветам дарадцаў перадавалася губернатару калоніі, а пры яго адсутнасці — віцэ-губернатару (іх прызначаў кароль) з 1 ліпеня 1774 г. Прысяжныя засядацелі таксама больш не выбіраліся з ліку жыхароў калоніі, іх прызначалі шэрыфы. Узрост прысяжных мусіў быць ад 20 да 70 гадоў. Уводзіліся штрафныя санкцыі супраць супрацоўнікаў паліцыі (шэрыфаў і канстэбляў), якія парушалі новы парадак вядзення судовага разбіральніцтва. Прысяжны засядацель не павінен быў быць ізноў закліканы шэрыфам ў той жа самы суд для паўторнага выканання сваіх абавязкаў на працягу трох гадоў (за выключэннем спецыяльных судоў прысяжных). Таксама законам вызначаліся некаторыя падрабязнасці вядзення следчага і судовага справаводства.

## Рэакцыя 13 калоній на гэты Закон 
Прыняцце гэтага і іншых невыносных законаў стала прычынай склікання 1-га i 2-га Кантынентальнага кангрэса, якія выпрацоўвалі контр-меры ў дачыненні да метраполіі, а потым і распачалі вайну за незалежнасць калоній.

## Гл. таксама 
*Бостанскі партовы акт
*Акт ажыццяўлення правасуддзя
*Кватэравальны акт
*Квебекскі акт
*Хартыя Калоніі Масачусэцкага заліва

## Дакументы 
The Massachusetts Government Act Yale Law School. Lilian Goldman Law Library. The Avalon Project. Documents in Law, History and Diplomacy. (Арыгінальны тэкст Закона)

Невыносныя законы ў беларускім перакладзе

Катэгорыя:Акты парламента Вялікабрытаніі
Катэгорыя: Гісторыя ЗША
Свята-Раства-Багародзіцкая царква (Павіцце)

**Свята-Раства-Багародзіцкая царква** — царква ў гонар Раства Прасвятой Багародзіцы ў в. Павіцце Кобрынскага раёна Брэсцкай вобласці, помнік драўлянага дойлідства.

## Гісторыя 
Пабудавана ў 1912 годзе з брусоў (18х18 см) пад кіраўніцтвам чэшскага майстра Гута. Асвячона 9 кастрычніка 1912 года.

Царква дзейнічае.

## Архітэктура 
Даўжыня 32 метры, шырыня 18 метраў, вышыня (па крыжы на званіцы) — 40 метраў. У плане ўяўляе сабой традыцыйную чатырохчасткавую схему: званіца, трапезная, асноўны аб’ём, алтар. Да асноўнага аб’ёму з 4 бакоў прымыкаюць прыбудовы: з захаду 2 уваходы, з усходу дзяканнік з асобным уваходам і ахвярнік, аб’яднаныя галоўным алтаром. У інтэр'еры храма галоўны элемент — двух’ярусны драўляны разны іканастас, выкананы ў пачатку 20 стагоддзя. У архітэктурна-стылявой структуры відавочные спалучэнне традыцыйнага народнага драўлянага дойлідства (разьба на навесах ганкаў, барабанах і інш.), рэтраспектыўна-рускага (планіроўка, форма і канструкцыя званіцы, 5-купалле асноўнага аб’ёму, выкарыстанне трохлопасцевых какошнікаў і інш.) і неарускага (ламаныя абрысы завяршэння галоўнага барабана, падзораў цвінтара) стыляў.

## Інтэр'ер 
У інтэр'еры пануе падкупальная прастора светлавога барабана, абапёртага праз ветразі на сцены цэнтральнага зруба. Апсіда вылучана драўляным разным іканастасам. Абразы 17 — 18 ст.: «Святы велікамучанік Дзмітрый» (1745), «Маці Божая Адзігітрыя», «Ісус Хрыстос», 2 абразы «Спас Пантакратар».
## Літаратура 
* , стар. 378.
* Праваслаўныя храмы Беларусі : энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4

## Спасылкі 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Павіцце
Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Кобрынскага раёна
Катэгорыя:Драўляныя цэрквы Беларусі
Катэгорыя:Помнікі беларускага народнага дойлідства
Катэгорыя:Храмы Брэсцкай і Кобрынскай епархіі
Катэгорыя:1912 год у Беларусі
Тау-лептон

{{Субатамная часціца
| назва = Тау-лептон
| выява = 
| подпіс = 
| віды = 1
| склад = элементарная часціца
| статыстыка = ферміён
| група = лептон
| пакаленне = 3
| узаемадзеянне =  электрамагнітнае, слабае, гравітацыйнае
| антычасціца = \tau^+
| статус = 
| прадказана = 
| адкрыта = 1975
| сімвал = \tau^-
| маса =  1,77682(16) ГэВ
| час_жыцця = 2,9 с
| каналы распаду =  
* \tau^- \rightarrow \mu^- + \bar{\nu}_\mu + \nu_\tau \qquad (17,4 %)
* \tau^- \rightarrow e^-   + \bar{\nu}_e   + \nu_\tau \qquad (17,8 %)
* адроны (> 50 %)
| электрычны зарад = -1
| каляровы зарад = адсутнічае
| спін = ½
| лік спінавых станаў = 2
}}
**Тау-лептон** (ад грэчаскай літары  — тау, якая выкарыстоўваецца для абазначэння), **таон** — нестабільная элементарная часціца з адмоўным электрычным зарадам і спінам ½. У Стандартнай Мадэлі фізікі элементарных часціц класіфікуецца як частка лептонаў сямейства ферміёнаў (разам з электронам, мюонам і нейтрына). Як і ўсе фундаментальныя часціцы, тау-лептон мае антычасціцу з зарадам процілеглага знака, але з такой жа масай і такім жа спінам: антытау-лептон (антытаон). Разам з ім, а таксама тау-нейтрына і антынейтрына, тау-лептон складае трэцяе пакаленне лептонаў.

Тау-лептон быў адкрыты ў 1975 годзе на электрон-пазітронным калайдары SPEAR ў Нацыянальнай паскаральнай лабараторыі SLAC (Стэнфард, ЗША) М. Перлам і супрацоўнікамі. Тау-лептоны ўтвараліся ў выніку рэакцыі

: e^+e^- \to \tau^+\tau^-. 

За адкрыццё гэтай часціцы Марцін Перл атрымаў Нобелеўскую прэмію па фізіцы за 1995 .

Маса τ-лептона 1778,8 МэВ. Час жыцця 2,9 с.

## Распады 
 асноўных распадаў τ-лептона]]

Тау-лептон з'яўляецца адзіным лептонам, які можа распадацца на адроны, бо астатнія лептоны вельмі лёгкія для гэтага.

Асноўныя каналы распаду \tau^--лептона:

* \tau^- \rightarrow \mu^- + \bar{\nu}_\mu + \nu_\tau \qquad (17,4 %)
* \tau^- \rightarrow e^-   + \bar{\nu}_e   + \nu_\tau \qquad (17,8 %)
* адроны (> 50 %)

Катэгорыя:Элементарныя часціцы
Катэгорыя:Лептоны
Свята-Мікалаеўская царква (Кобрын)

**Свята-Мікалаеўская царква** — праваслаўны храм у г. Кобрын. Помнік драўлянага дойлідства.

## Гісторыя 
Пабудавана ў 1750-я гады за межамі Кобрына, на беразе ракі Мухавец, у 1841 годзе перавезена ў горад (вул. Камуністычная, 2), перабудавана з элементамі позняга класіцызму.

## Архітэктура 
Складаецца з асноўнага зруба, пяціграннай алтарнай апсіды і 4 чацверыковых аб'ёмаў, размешчаных па вуглах асноўнага зруба. Усе аб'ёмы накрыты агульным шматсхільным дахам, у сярэдзіне якога на чацверыковым пастаменце ўзвышаецца вялікі васьмігранны светлавы барабан з купалам. Галоўны фасад раскрапаваны па баках выступамі і аздоблены 2 калонамі. Сцены вертыкальна ашаляваны дошкамі з нашчыльнікамі. Вокны прамавугольныя.

## Інтэр'ер 
У інтэр'еры барабан купала з дапамогай ветразяў апіраецца на 4 калонкі ў цэнтры залы. Над уваходам хоры. У 1970-я гады супрацоўнікамі Інстытута мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору АН БССР былі знойдзены драўляныя скульптуры, у тым ліку Святы Мікалай (перададзены ў музей старажытна-беларускай культуры Інстытута мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору АН Беларусі). У 1960-я гады царква закрыта, выкарыстоўвалася музеем імя Суворава як складское памяшканне, у 1989 вернута вернікам, адрамантавана.

## Літаратура 
* «Архітэктура Беларусі. Энцыклапедычны даведнік», Мінск 1993, стар. 245.
* Праваслаўныя храмы Беларусі: энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4.

## Спасылкі 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Кобрына
Катэгорыя:1750 год у Беларусі
Катэгорыя:Храмы Брэсцкай і Кобрынскай епархіі
Лігурыйская рэспубліка

**Лігурыйская рэспубліка** () — дзяржаўнае ўтварэнне часоў Напалеона.

Рэспубліка ўзнікла на аснове колішняй Генуэзскай рэспублікі. У 1797 годзе Напалеон пераўтварыў саслабелую Генуэзскую рэспубліку ў французскі пратэктарат пад назвай Лігурыйская рэспубліка.

Суверэнам Лігурыйскай Рэспублікі з'яўлялася супольнасць лігурыйскіх грамадзян. Заканадаўчым органам Лігурыйскай Рэспублікі з'яўляўся **Заканадаўчы Корпус**, які складаўся з двух саветаў — **Савета Сіньёраў** і **Савета Шасцідзесяці**. Выканаўчым органам Лігурыйскай Рэспублікі была **Дырэкторыя**, якая складалася з пяці членаў.

У 1805 годзе рэспубліка была далучана да Францыі ў якасці дэпартамента. Акрамя сучаснага рэгіёна Лігурыя, тэрыторыя рэспублікі ўключала востраў Капрая-Ізола (сёння — рэгіён Таскана) і частку сучаснага П’емонта. На тэрыторыі Лігурыйскай рэспублікі пражывала каля 600 тыс. жыхароў, з іх каля 90 тыс. у самой Генуі.

Пасля падзення Напалеона, Лігурыйская рэспубліка была адноўлена і праіснавала з 28 красавіка да 28 ліпеня 1814 года (пасля Ста дзён), пасля чаго стала часткай Сардзінскага каралеўства. 3 студзеня 1815 года тэрыторыя была афіцыйна далучана да Сардзініі.

На працягу свайго існавання, Лігурыйская рэспубліка афіцыйна выкарыстоўвала сімвалы Генуэзскай рэспублікі.

## Літаратура 
* Энцыклапедыя Брытаніка. Лігурыйская рэспубліка 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Гісторыя Генуі
Катэгорыя:Дзяржавы часоў Рэвалюцыйных і Напалеонаўскіх войн
Катэгорыя:Італьянскія дзяржавы
Катэгорыя:Даччыныя рэспублікі Францыі
Катэгорыя:З’явіліся ў 1797 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 1805 годзе
Катэгорыя:1797 год у Еўропе
Катэгорыя:XVIII стагоддзе ў Італіі
Кватэравальны акт

**Кватэравальны акт** () — адзін з законаў, прынятых парламентам Вялікабрытаніі ў 1774 г., якія ўвайшлі ў гісторыю пад назвай з «невыносных». Прыняты 2 чэрвеня 1774 г., як новая рэдакцыя адпаведнага закона 1765 г. тэрмінам дзеяння да 24 сакавіка 1776 г. Калі Бостанскі партовы акт, Масачусэцкі ўрадавы акт і Акт ажыццяўлення правасуддзя былі пераважна скіраваны супраць калоніі Масачусэтс у сувязі з адсутнасцю рэакцыі каланіяльнай адміністрацыі на акцыю па знішчэнні чаю, то гэты закон закранаў усе ўладанні брытанскага караля на Паўночнаамерыканскім кантыненце. Таксама Кватэравальны акт з’яўляецца самым невялікім з невыносных законаў: ён змяшчае толькі 3 кароткіх раздзелы (а кожны з астатніх меў прыкладна па 20).

## Закон 1765 года 
Кватэравальны акт 1765 г. дзейнічаў з 3 мая 1765 г. па 24 сакавіка 1767 г. Вайскоўцы размяшчаліся у свабодных жылых пабудовах за кошт каланіяльнай адміністрацыі на час вядзення Сямігадовай вайны.

Акт сустрэў шматлікія выпадкі сабатажу, як з боку адміністрацый усіх 13 калоній акрамя Пенсільваніі, так і з боку асобных каланістаў. Адзін каланіст у Нью-Ёрку быў нават паранены падчас узнікшых хваляванняў у сувязі са спробамі размясціць брытанскія войскі ў горадзе ў 1766 годзе.

## Кароткі змест Закона 1774 года 
Закон дазваляў размяшчэнне вайскоўцаў у свабодных жылых альбо нежылых пабудовах (пустых дамах харчэўнях, гасцініцах, пабудовах для жывёлы ці гаспадарчага інвентара) непасрэдным рашэннем губернатара той ці іншай амерыканскай калоніі на працягу 24-х гадзін пасля ўзнікнення такой патрэбы пры адсутнасці вайсковай казармы альбо калі казарма не магла змясціць усіх вайскоўцаў. Прычына новай рэдакцыі закона была звязана з тым, што раней губернатару было цяжка атрымаць дазвол ад мясцовай каланіяльнай адміністрацыі на размяшчэнне вайскоўцаў па-за межамі казармы.

## Рэакцыя 13 калоній на новую рэдакцыю Закона 
Прыняцце гэтага і іншых невыносных законаў стала прычынай склікання 1-га i 2-га Кантынентальнага кангрэса, якія выпрацоўвалі контр-меры ў дачыненні да метраполіі, а потым і распачалі вайну за незалежнасць калоній.

## Гл. таксама 
* Бостанскі партовы акт
* Акт ажыццяўлення правасуддзя
* Масачусэцкі ўрадавы акт
* Квебекскі акт

## Дакументы 
* Text of the Act of 1765 (Арыгінальны тэкст Закона 1765 г.)
* The Quartering Act (1774) Yale Law School. Lilian Goldman Law Library. The Avalon Project. Documents in Law, History and Diplomacy. (Арыгінальны тэкст Закона 1774 г.)
* Невыносныя законы ў беларускім перакладзе

Катэгорыя:Акты парламента Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Гісторыя ЗША
Крыж Святога Георгія

]]
 на сцягу Грузіі.]]
 
**Крыж Святога Георгія** — прамы чырвоны крыж размешчаны на белым фоне. Цэнтр крыжа супадае з сярэдзінай белай паверхні на якую ён нанесены. Ён з'яўляецца сімвалам хрысціянскага святога і вялікамучаніка Георгія ().

Крыж Святога Георгія, які памёр у 303 годзе, выкарыстоўваўся падчас крыжовых паходаў і быў у той час упадабаным сімвалам рыцараў і знаці.   Крыж Святога Георгія быў намаляваны на гербах і сцягах краін і гарадоў, для якіх Святы Георгій з'яўляецца заступнікам, у прыватнасці ў Грузіі, Англіі, Арагона, Грэцыі, Генуі і Барселоне.

## Спасылкі 
* Сцяг Англіі на FOTW 
* Банары англійскіх святых на FOTW 

Катэгорыя:Сцягі
Катэгорыя:Крыжы
Ханьшуй

**Ханьшу́й, Ханьцзян, Цзюйхэ** — рака ў Кітаі, левы прыток ракі Янцзы.

Даўжыня ракі 1532 км, плошча вадазбору каля 174 000 км². Пачынаецца на ўсходніх схілах хрыбта Ціньлінь.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Прытокі Янцзы
Катэгорыя:Рэкі Кітая
Савет бяспекі Расійскай Федэрацыі

thumb|Эмблема Савета бяспекі Расіі

**Савет бяспекі Расійскай Федэрацыі (СБ РФ)** — дарадчы орган, які ажыццяўляе падрыхтоўку рашэнняў прэзідэнта Расійскай Федэрацыі па пытаннях забеспячэння абароненасці жыццёва важных інтарэсаў асобы, грамадства і дзяржавы ад унутраных і знешніх пагроз, правядзенні адзінай дзяржаўнай палітыкі па забеспячэнні нацыянальнай бяспекі. Савет бяспекі забяспечвае ўмовы для рэалізацыі прэзідэнтам Расійскай Федэрацыі яго канстытуцыйных паўнамоцтваў па абароне правоў і свабод чалавека і грамадзяніна, ахове суверэнітэту Расійскай Федэрацыі, яе незалежнасці і дзяржаўнай цэласнасці.
Паўнамоцтвы Савета і яго сакратара былі істотна пашыраны ў адпаведнасці з указам прэзідэнта Расійскай Федэрацыі № 590 ад 6 мая 2011 года.

## Гл. таксама 
* Савет абароны Расійскай Федэрацыі

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт
* Афіцыйны сайт Прэзідэнта Расіі
* Матэрыялы сайта «Панарама»
* Дасье на Агентура. Ру 

Катэгорыя:Ваеннае кіраванне
Флагман

**Фла́гман** — (, ад *vlag* — сцяг і *man* — чалавек) камандуючы флотам, або камандзір злучэння караблёў, якому прысвоены службовы сцяг.

Пры сумесным плаванні могуць быць старшыя флагманы — камандзіры буйных злучэнняў (ад эскадры і вышэй), і малодшыя флагманы — камандзіры падпарадкаваных злучэнняў (дывізій, брыгад і атрадаў). Падзел на старшых і малодшых флагманаў існаваў у ВМФ СССР да 1959 года.

У СССР у 1935—1940 гадах існавала персанальнае вайсковае званне флагмана — асобы вышэйшага начальніцкага складу ВМФ. Вайсковае званне мела чатыры ступені: (флагман флоту 1-га і 2-га рангу, флагман 1-га і 2-га рангу). У 1940 заменены адміральскімі званнямі.

## Гл. таксама 
* Інжынер-флагман флоту
* Флагман флоту 1-га рангу
* Флагман флоту 2-га рангу
* Флагман 1-га рангу
* Флагман 2-га рангу
* Флагманскі карабель

Катэгорыя:Ваенна-марскі флот
Катэгорыя:Ваенна-марскія званні
Катэгорыя:Ваенная тэрміналогія
Артабаз

**Артабаз**

* Артабаз I — персідскі вайскавод і сатрап Фрыгіі (Даскілейскай сатрапіі).
* Артабаз II — персідскі сатрап Фрыгіі, які жыў у IV стагоддзі да н.э.

## Гл. таксама 
* Артавазд
Мучынга

**Мучынга** — горны хрыбет у Паўночнай правінцыі Замбіі, які знаходзіцца на лініі водападзелу паміж басейнамі рэк Конга і Замбезі. З аднаго боку працякае рака Чамбешы, з другога — рака Луангва. Даўжыня хрыбта каля 700 км, найвышэйшы пункт — гара Мумпу (1893 м). Уздоўж Мучынгі праходзяць транспартныя артэрыі, якія злучаюць Замбію з Танзаніяй. На поўначы размяшчаецца адзін з раёнаў вырошчвання кавы.

Катэгорыя:Горныя хрыбты Афрыкі
Катэгорыя:Геаграфія Замбіі
Сцяг Святога Патрыка

**Сцяг Святога Патрыка** уяўляе сабой х-падобны чырвоны крыж на белым фоне (на геральдычнай мове — барвовы крыж на сярэбраным поле). Сцяг з'яўляецца сімвалам заступніка Ірландыі, Святога Патрыка, і адным з сімвалаў Ірландыі.

У цэлым сувязь гэтага сцяга са старажытнай Ірландыяй і Святым Патрыкам з'яўляецца сумніўнай. Крыж выкарыстоўваецца ў ордэне Святога Патрыка, заснаваным у 1783 годзе каралём Георгам III (у гонар Канстытуцыі 1782 года), а пасля Акту аб уніі Вялікабрытаніі і Ірландыі прадстаўляе Ірландыю на сцягу Вялікабрытаніі, з прычыны чаго яго не прызнаюць шматлікія ірландскія нацыяналісты як брытанскае вынаходства.

Аднак, ёсць шэраг крыніц пра выкарыстанне касога крыжа з 1783 года: напрыклад, на ірландскіх манетах, адчаканеных каля 1480 года, ёсць выявы двух шчытоў з такімі крыжамі (зрэшты, тым часам Джэральд Фіцджэральд быў кіраўнікам у Ірландыі, і выява можа быць звязана з яго гербам); на гербе Трыніці-каледжа, вядомым з 1612 года, ёсць два сцягі, на адным з якіх ёсць крыж Святога Георгія, а на другім — касы чырвоны крыж, і іншыя.

## Аспрэчванне права на крыж 
З прычыны таго, што Святы Патрык не быў мучанікам, некаторыя аўтары сцвярджаюць, што ў яго няма права на ўласны крыж. У брашуры 1679 года апісваецца сцяг з чырвоным крыжом на жоўтым поле, які ў 1688 годзе згадваецца як «крыж Святога Патрыка». У 1914 годзе аддзяленне Ірландскіх добраахвотнікаў у Голуэі прыняло аналагічны сцяг, бо ён «выкарыстоўваўся як ірландскі сцяг у часы Кромвеля».

Існуе пацешная легенда 1690-х гадоў пра тое, як шатландзец і ірландзец спрачаліся, што сімвалізуе млын - крыж Святога Андрэя або крыж Святога Патрыка.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Сцягі Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Сцягі Ірландыі
Сцяг Лейнстэра

**Сцяг Ленстэра** (правінцыя Ірландыі) уяўляе сабой залатую арфу з сярэбранымі струнамі на зялёным фоне; выкарыстоўваўся як сімвал ірландскага нацыяналізму ў XVIII стагоддзі і як сімвал вострава, з прычыны таго, што некалі, да 1922 года, быў неафіцыйным сцягам ўсёй Ірландыі.

Сцяг ВМС Ірландыі адрозніваецца ад сцяга Ленстэра толькі адценнем зялёнага колеру, сучасны прэзідэнцкі штандар адрозніваецца колерам фону — сіні колер Святога Патрыка замест зялёнага, і прапорцыямі — 1:2 замест 2:3).

Выява:Naval Jack of Ireland.svg|Сцяг ВМС Ірландыі 
Выява:Flag of the President of Ireland.svg|Прэзідэнцкі штандар

Сцяг
Катэгорыя:Сцягі Ірландыі
Майкл Сата

'''Майкл Чылуф'я Сата''' (;  — , ) — прэзідэнт Замбіі, які ўступіў на пасаду 23 верасня 2011 года.

Сата з'яўляўся лідарам найбуйнейшай у краіне партыі Патрыятычны фронт. У 1990 годзе ўваходзіў ва ўрад Руху за шматпартыйную дэмакратыю, затым перайшоў у апазіцыю. Удзельнічаў у прэзідэнцкіх выбарах 2006 года супраць Леві Мванаваса і 2008 года супраць Рупіі Банды, саступіў абодвум, але атрымаў мянушку Кароль-Кобра. У 2011 годзе перамог на чарговых выбарах Банду, набраўшы большасць галасоў. Сата набраў 43 працэнтаў галасоў, у той час як яго галоўны супернік дзеючы кіраўнік дзяржавы Рупіа Банда — 36 %. Такім чынам Замбія ў чарговы раз даказала, што з'яўляецца адной з нямногіх краін Афрыкі, дзе апазіцыя прыходзіць да ўлады парламенцкім шляхам, а не ў выніку дзяржаўнага перавароту ці грамадзянскай вайны.

На працягу 2014 года сур'ёзна хварэў, а 19 кастрычніка тэрмінова паехаў у Лондан, пасля чаго памёр там 28 кастрычніка. Выконваючым абавязкі прэзідэнта краіны стаў віцэ-прэзідэнт Гай Скот.

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт прэзідэнта 
* Сайт Патрыятычнага фронту 

Катэгорыя:Прэзідэнты Замбіі
Катэгорыя:Кандыдаты ў прэзідэнты Замбіі
Замах

**Замах** — наўмыснае дзеянне, непасрэдна накіраванае на ўчыненне злачынства, але не даведзенае да канца па прычынах, якія не залежаць ад волі вінаватага; адна са стадый учынення злачынства. У залежнасці ад таго, ці зрабіў вінаваты ўсё, што ён лічыў неабходным для ажыццяўлення свайго намеру, адрозніваюць закончаны замах і незакончаны замах, у залежнасці ад выбраных сродкаў — прыгодны і непрыгодны. Пакаранне за замах назначаецца паводле закону, які прадугледжвае адказнасць за адпаведнае злачынства, з улікам ступені ажыццяўлення злачыннага намеру і прычын, з-за якіх злачынства не было даведзена да канца.

## Гл.таксама 
* Замах на Курлова

## Літаратура 
* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т.6: Дадаізм — Застава / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн.: БелЭн, 1998. — Т. 6. — 576 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0106-0 (т. 6)

Катэгорыя:Крымінальнае права
Залп

**Залп **— адначасовы выстра (пуск) з некалькіх гармат, мінамётаў, ракетных і рэактыўных пускавых установак, тарпедных апаратаў, стралковай і іншай зброі. Даецца па пэўным сігнале (камандзе) для нанясення агнявога ўдару, а таксама пры святочных салютах і адданні ваенных ушанаванняў («халастыя» залпы — без снарадаў і куль).

## Літаратура 
* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т.6: Дадаізм — Застава / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн.: БелЭн, 1998. — Т. 6. — 576 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0106-0 (т. 6)

Катэгорыя:Тэорыя і тактыка стральбы
Залужжа (Старадарожскі раён)

**Залу́жжа** (, ) — аграгарадок у Старадарожскім раёне Мінскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Дражнаўскага сельсавета.

## Гісторыя 
У XVIII стагоддзі ў Залужжы была пабудавана драўляная Свята-Георгіеўская царква, якая па сваёй кампазіцыі была вельмі падобная на Свята-Міхайлаўскую царкву ў Слуцку. У 1795 годзе царква была пераведзена з уніяцтва ў праваслаўе. У прыход уваходзіла толькі вёска Залужжа.  У 1872 годзе царква была прызнана непрыдатнай да рамонту, побач пачалося ўзвядзенне сучаснай Залужанскай царквы, будаўніцтва якой скончылася ў 1903 годзе.

У 1866 годзе было адкрыта народнае вучылішча.

У 1940—1954 гадах цэнтр Залужскага сельсавета.

## Геаграфія 
Размешчана на аўтадарозе  Старыя Дарогі — Дрычын, за 18 км на паўночны захад.

## Насельніцтва 
* Пачатак XIX стагоддзя — 840 жыхароў, 109 двароў .
* 1997 год — 664 жыхароў, 339 двароў.

## Інфраструктура 
* Сярэдняя школа
* Дом культуры і бібліятэка
* Аддзяленне сувязі

## Памятныя мясціны 
* Свята-Георгіеўская царква (мяжа XIX—XX стст.)
* Брацкая магіла савецкіх воінаў і партызан
* Брацкая магіла савецкіх лётчыкаў
* Помнік партызанам (каля аграгарадка)

## Літаратура 
*  — С. 516.
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Дражнаўскі сельсавет (Старадарожскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Старадарожскага раёна
World Open 2013 (снукер)

**World Open 2013** (таксама вядомы як *Yearly Yuan-jiang Gujinggong Liquor Haikou World Open 2013* — ад назваў спонсара і горада ў якім праходзіў турнір) — прафесійны рэйтынгавы турнір па снукеры, які праходзіў з 25 лютага па 3 сакавіка 2013 года ў міжнародным выставачным цэнтры Хайнаня, у горадзе Хайкоу, Кітай. Турнір стаў 31-м розыгрышам World Open, які быў заснаваны ў 1982 годзе пад назвай Professional Players Tournament, а таксама праходзіў пад назвай Гран-пры. Прызавы фонд турніру склаў £425,000, з якіх £85,000 атрымаў пераможца.

## Спасылкі 
* World Open 2013 на Snooker.org 
* Статыстыка World Open 2013 на CueTracker.net 
* Фотаздымкі World Snooker з World Open 2013 на Facebook

Катэгорыя:World Open (снукер)
Катэгорыя:2013 год у снукеры
Катэгорыя:Спорт у Кітаі ў 2013 годзе
Катэгорыя:Снукерны сезон 2012/2013
Катэгорыя:Снукерныя турніры ў Кітаі
Катэгорыя:Люты 2013 года
Катэгорыя:Сакавік 2013 года
Хары

**Ха́ры, Джамбі** — рака ў Інданезіі, на востраве Суматра.

Даўжыня ракі каля 600 (800) км, плошча вадазбору каля 40 000 км². Пачынаецца на ўсходніх схілах горнага хрыбта Барысан, упадае у праліў Берхала (Паўднёва-Кітайскае мора).

На рацэ размешчаны горад Тэлайнапура (Джамбі). Ад яго пачынаецца марское суднаходства.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Рэкі Інданезіі
Катэгорыя:Рэкі, якія ўпадаюць у Ціхі акіян
Катэгорыя:Суматра
Манета ў роце рыбы

[thumb|Апостал Пётр плоціць храмавы падатак манетай, якую знайшоў у роце вылаўленай рыбы. Аўгустын Цюнгель, [1486 г.]]

**Манета ў рота рыбы** — падзея евангельскага апавядання, адзін з цудаў Ісуса Хрыста.

## Біблейскае апавяданне 
Падзея запісана ў Евангеллі ад Матфея 17:24-27. Паводле Евангелля, калі Ісус і яго вучні прыбылі ў Капернаум, зборшчык падаткаў на храм прыйшоў да апостала Пятра і спытаў: *«Настаўнік ваш ці не дасць дыдрахмы?»* Падатак складаўся з двух драхмаў (дыдрахмы). У гэтым пытанні была спакуса на Божую сутнасць Ісуса. Калі, Ён адмовіцца плаціць падатак, Яго абвінавацяць у знявазе да Храма. А ў тым выпадку, калі Ён заплоціць абавязковы храмавы падатак, фарысеі перад народам будут казаць, што Ісус — звычайны чалавек, бо ад падатку вызваляліся святары і прарокі.

Пётр адказаў, што ён заплаціць за сябе і за Настаўніка. Калі Пётр прыйшоў у дом, дык Ісус спытаў у Пятра: *«Як табе здаецца, Сымон? цары зямныя з каго бяруць мыта ці падатак? ці з сыноў сваіх, ці з чужых?»*

На адказ Пятра, што з чужых, Ісус сказаў, што сваі тады вольныя ад падатку. Ісус працягнуў: *«Але каб нам не спакусіць іх, ідзі на мора, закінь вуду, і першую рыбіну, якая зловіцца, вазьмі; і, адкрыўшы рот ёй, знойдзеш статыр; вазьмі яго і дай за Мяне і за сябе.»* Статыр — манета ў чатыры драхмы, — з'ўлялася падаткам за двух чалавек.

Хоць Біблія не называе рыбу, якую злавіў Пётр, але Тыляпіі часам называюць як ***рыбу Святога Пятра***.

Катэгорыя:Хрысціянства
Катэгорыя:Цуды Ісуса Хрыста
Кейптаўнская мітраполія

**Мітраполія Мыса Добрай Надзеі** (**Кейптаўнская мітраполія**, ) — епархія Александрыйскай Праваслаўнай Царквы на тэрыторыі Намібіі, Свазіленда, Лесота, а таксама правінцый ПАР: Паўночна-Капскай, Заходне-Капскай, Усходне-Капскай, Фры-Стэйт, Квазулу-Натал.

## Гісторыя 
Мітраполія Мыса Добрай Надзеі з кафедрай у Кейптаўне была заснавана патрыяршым і сінадальным указам Александрыйскай Праваслаўнай Царквы ў 1968 годзе, быўшы вылучанай са складу Іаганесбургскай мітраполіі.

## Біскупы 
* Павел (Варнавас) (20 снежня 1968 — 18 студзеня 1999)
* Сергій (Кікотыс) (з 27 лістапада 1999)

## Спасылкі 
* http://www.goarch.co.za/ 

Катэгорыя:Епархіі Александрыйскай праваслаўнай царквы
Катэгорыя:З’явіліся ў 1968 годзе
Катэгорыя:Мітраполіі
Сто дзён

з Эльбы.]]

**«Сто дзён»** — час другога кіравання імператара Напалеона I у Францыі (20 сакавіка — 22 чэрвеня 1815 года) пасля яго ўцёкаў з вострава Эльба.

26 лютага 1815 года Напалеон з тысячай салдатаў эльбскага гарнізона бег з вострава Эльба. Высадзіўшыся на поўдні Францыі, Напалеон хуткім маршам рушыў на Парыж, пакуль тым часам саюзнікі дзялілі Еўропу на Венскім кангрэсе. Людовік XVIII паслаў супраць Напалеона армію Нея, які, як толькі Напалеон прайграў і адрокся ад прастола, устаў на бок новага караля. Аднак Ней хутка далучыўся да Напалеона разам са шматлікай арміяй. Неўзабаве імператар увайшоў у Парыж, аднавіўшы сваю ўладу. Народ Францыі вітаў імператара, выкрыкваючы воклічы «Смерць Бурбонам». Саюзнікі былі агаломшаны. Тут жа была створана новая, Сёмая антынапалеонаўская кааліцыя. Напалеон увайшоў у Бельгію. Пачалася Бельгійская кампанія, якая і атрымала назву «Сто дзён». Пасля шэрагу бітваў гэтай кампаніі, якія прайшлі з пераменным поспехам (Катр-Бра, Ліньі, Ваўр), армія Напалеона была канчаткова разгромлена ў бітве пры Ватэрлоа 18 чэрвеня 1815 года.

22 чэрвеня 1815 года Напалеон другі раз адрокся ад прастола ў Парыжы. Усе верныя Банапарту людзі пакінулі горад да 24 чэрвеня фактычна спыніўшы існаванне Першай імперыі. Сам Напалеон зразумеў безвыходнасць сітуацыі і праз некалькі тыдняў тулянняў здаўся ў палон англічанам. У палоне Напалеон цешыў сябе марамі пра тое, што яму ўдасца дамовіцца з англічанамі і ён дажыве жыццё ў невялікай сядзібе ў наваколлях Лондана, або пра тое, што яму ўдасца з’ехаць у ЗША. Аднак саюзнікі аднагалосным рашэннем адправілі Напалеона ў новую спасылку на востраў Святой Алены, дзе той і памёр у сваёй пасцелі ў 17:49 5 мая 1821 года.

## Гл. таксама 
* Рэферэндум у Францыі, 1815
* Напалеон
* Расійская імперыя

## Літаратура 
* 
* Фон-Дамиц К. История похода 1815-го года: В 2 т. — СПб.: Военная Типография, 1842—1843. на сайте Руниверс
* 
* *Комиссаренко В. С.* Альпийская кампания 1815 года [Электронный ресурс] // История военного дела: исследования и источники. — 2012. — Т. III. — С. 204—238.  (11.11.2012)

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Першая Французская імперыя
Катэгорыя:Напалеонаўскія войны
GenBank

[200px|right|Рост [нуклеатыдаў у GenBank з 1982 па 2007 гг.]]
**GenBank** — база даных, якая змяшчае анатаваныя паслядоўнасці ДНК і РНК. GenBank падтрымліваецца Нацыянальным цэнтрам біятэхналагічнай інфармацыі ЗША і даступны на бязвыплатнай аснове даследчыкам усяго свету. GenBank — архіўная база даных, гэта значыць адказнасць за змесціва кожнага запісу нясуць стваральнікі гэтага запісу, якімі, як правіла, з’яўляюцца эксперыментатары, якія вынайшлі гэту паслядоўнасць. GenBank разам з банкамі EMBL і DDBJ уваходзіць у кансорцыум INSDC, які ажыццяўляе рэгулярны абмен данымі паміж гэтымі трыма архівамі анатаваных нуклеатыдных паслядоўнасцей.

На ліпень 2013 года GenBank утрымліваў інфармацыю пра 152 599 230 112 нуклеатыдаў 165 740 164 паслядоўнасцей з больш чым 100 000 жывых арганізмаў.

## Гл. таксама 
* Бібліятэка генаў

## Спасылкі 
* GenBank

Катэгорыя:Біяінфарматыка
Катэгорыя:Базы даных у Інтэрнэце
Катэгорыя:Геноміка
Катэгорыя:Сайты паводле алфавіта
Катэгорыя:Навуковыя сайты
Катэгорыя:Сайты, якія з'явіліся ў 1982 годзе
Галапагаскі марскі запаведнік

**Галапагаскі марскі запаведнік** () — марскі запаведнік, які ахоплівае Галапагаскія астравы і прылеглую акваторыю Ціхага акіяна.  Запаведнік з'яўляецца адной з самых незвычайных экасістэм планеты і характарызуецца высокай біяразнастайнасцю. У 1978 годзе астравы былі ўключаны ў спіс сусветнай спадчыны ЮНЕСКА. Запаведнік з'яўляецца чацвёртым па велічыні пасля Марскога запаведніка на Брытанскай тэрыторыі ў Індыйскім акіяне, Запаведнай тэрыторыі астравоў Фенікс і Вялікага Бар'ернага рыфа.

Катэгорыя:Марскія запаведнікі
Катэгорыя:Галапагоскія астравы
Катэгорыя:Запаведнікі Эквадора
Катэгорыя:З’явіліся ў 1986 годзе
Нацыянальная бібліятэка медыцыны ЗША

**Нацыянальная бібліятэка медыцыны ЗША** (NLM) — самая вялікая медыцынская бібліятэка ў свеце, заснаваная ў 1836 годзе.

Размешчана ў Бэтэсда (штат Мэрыленд, ЗША) і з’яўляецца адной з устаноў Нацыянальных інстытутаў здароўя (NIH). NLM каардынуе працу 6000 медыцынскіх бібліятэк, якія размешчаны на тэрыторыі ЗША. Праводзіць вялікую навуковую працу ў вобласці біямедыцынскіх інфармацыйных тэхналогій, у тым ліку стварэнне баз даных і сайтаў, якія знаходзяцца ў адкрытым доступе.

Нацыянальны цэнтр біятэхналагічнай інфармацыі (NCBI) з’яўляецца падраздзяленнем NLM і таксама працуе над шэрагам навуковых праектаў.

## Асноўныя праекты 
* MEDLINE — бібліяграфічная база артыкулаў па медыцыне і біялогіі
* PubMed — база даных медыцынскіх і біялагічных публікацый
* MESH — кантралюемы слоўнік, тэзаўрус
* UMLS — уніфікаваная мова медыцынскіх сістэм
* PubMed Central — адкрыты доступ да 2.5 мільёнам навуковых артыкулаў
* Entrez — пошукавая сістэма
* GenBank — база даных, якая змяшчае анатаваныя паслядоўнасці ДНК і РНК
* BLAST — сістэма для пошуку гамолагаў бялкоў ці нуклеінавых кіслот
* Visible Human Project — лічбавыя выявы звычайнай анатоміі
* PubChem — база даных хімічных злучэнняў
* TOXNET — база даных па таксікалогіі

## Праекты з інфармацыяй пра лекавыя сродкі 
* DailyMed http://dailymed.nlm.nih.gov — доступ да афіцыйных інструкцый па ўжыванні лекавых прэпаратаў
* Pillbox  і C3PI  — ідэнтыфікацыя лекавых сродкаў у цвёрдай форме
* Drug Information Portal — партал з інфармацыяй пра лекі

## Праекты для шырокага круга чытачоў 
* MedlinePlus — вэб-сайт з медыцынскай інфармацыяй.
* ClinicalTrials.gov — вэб-сайт з інфармацыяй пра клінічныя выпрабаванні.

## Зноскі 
## Спасылкі 
* The National Library of Medicine. Evolution of a premier information center. 
* Афіцыйны сайт NLM

Катэгорыя:Навуковыя арганізацыі ЗША
ЗША
Муранскі Град

**Муранскі замак** (**Муранскі град**) () — замак у Славакіі ў Банскабістрыцкім краі каля вёскі Мурань раёна Рэвуца.

Размешчаны ў паўднёвай частцы горнага масіва Муранска Планіна, на тэрыторыі аднайменнага нацыянальнага парку, на гары Цыганка ў 9 км на паўднёвы захад ад г. Рэвуца.

Трэці з самых высакагорных замкаў Славакіі, знаходзіцца на вышыні 938 м над узроўнем мора, пасля Ліптаўскага замка (1001 м) і Зньева (963 м).

## Гісторыя 
Пабудаваны ў 1241 годзе яшчэ да нашэсця мангола-татараў у гатычным стылі. У першыню згадваецца як *Castrum Movran*, адносіцца да 1271 года. У 1430 годзе замак занялі атрады гусітаў. Каля 1500 года замкам валодаў палацін Венгрыі, магнат Іштван Запальяі. У сярэдзіне XVI стагоддзя яго неаднаразова абложвалі атрады раўбрытараў.

У 1644 годзе з дапамогай сваёй будучай трэцяй жонкі Марыі Чэшкі Муранскі замак захапіў граф Ферэнц Веселені.

Замак не раз перабудоўваўся на працягу XVI—XVII стагоддзяў, у 1760 годзе быў канчаткова разбураны.

Да нашых дзён нядрэнна захавалася брама, часткова — фрагменты сцен.

## Спасылкі 
* Muráň, castle (ruin). Сайт замкі Славакіі 

Катэгорыя:Замкі Славакіі
Катэгорыя:Банскабістрыцкі край
Сцяг Генуі

**Сцяг Генуі** — сцяг, які выкарыстоўваўся ў Генуэзскай рэспубліцы, якая існавала з XI па XVIII стагоддзе, а таксама да нашага часу выкарыстоўваецца ў горадзе Генуя. Уяўляе сабой чырвоны крыж Святога Георгія на белым фоне (такі ж, як на сцягу Англіі). 

Па адной з версій Англія і горад Лондан запазычалі сцяг Генуі ў 1190 годзе, каб мець магчымасць карыстацца тымі ж прывілеямі, якія мела велізарная генуэзская суднаходная галіна.

Сцяг
Катэгорыя:Сцягі гарадоў Італіі
Адраджэнне яўрэйскай мовы

**Адраджэнне яўрэйскай мовы** — ператварэнне яўрэйскай мовы ў Еўропе і Ізраілі на працягу 19—20 стагоддзяў з мовы богаслужэнняў у паўсядзённую, гутарковую і пісьмовую мову. Ставілася ў якасці адной з задач сіянісцкага руху і Дзяржавы Ізраіль ад заснавання ў 1948 годзе. Суправаджалася перайманнямі з ідыша.

## Перадумовы 
Існаванне яўрэйскай мовы пацвярджаецца з 10-га стагоддзя да Нараджэння Хрыстова да 1 стагоддзя ад Н.Х. Надалей да 1880-х гадоў яна ўжывалася толькі ў якасці малітоўнай, пісьмовай і службовай мовы. У Сярэднявеччы захоўвалася праз ужыванне ў набажэнствах кніг Старога Запавету (Пяцікніжжа, кнігі прарокаў, Песня песень Саламона, кніга Руф, Плач Ераміі, кніга Прапаведніка, кніга Эсфір і Псалмы) і Мішны. Працягвала ўжывацца іўдзейскімі святарамі пры напісанні меркаванняў аб Талмудзе. Яўрэйскае вымаўленне галосных і зычных гукаў захоўвалася дзякуючы прамаўленню ў іўдзейскіх храмах.

## Адраджэнне пісьменства 
 (псеўд. Мендэль Сфорым, нар. ў Копылі)]]
Першыя дзесяцігоддзі адраджэння мовы яўрэйскае пісьменства ўзнаўлялася ў гарадах Еўропы. Яўрэйскія асветнікі 18—19 стагоддзяў ужывалі ў сваіх творах выключна слоўнік Старога Запавету і дзеля большай шанаванасці надавалі перавагу квяцістым выразам з найрадзей ужыванымі словамі. У 1886 годзе Саламон Абрамовіч (псеўд. Мендэль Сфорым; 1836—1917, нарадзіўся ў мястэчку Капыль, Слуцкі павет, Мінская губерня) пачаў ужываць і слоўнік іўдзейскіх святароў Сярэдневякоўя разам з сінтаксісам еўрапейскіх моў. Ад гэтага часу па-яўрэйску выдаваліся навуковыя кнігі, газеты і часопісы і вяліся пасяджэнні сіянісцкіх згуртаванняў. У 1900-я гады ў выніку перасялення яўрэйскае пісьменства пачало пашырацца ў Палесціне.

## Адраджэнне гутарковай мовы 
[thumb|Першая яўрэйскамоўная школа ў [Рышон Леціёне (Цэнтральная акруга Ізраіля)]]
Пашырэнне яўрэйскай мовы ў якасці паўсядзённай, гутарковай пачалося ў Палесціне з адкрыцця яўрэйскамоўных школ у паселішчах перасяленцаў першай хвалі прасоўвання 1881—1903 гадоў. Першая такая школа адчынілася ў 1886 годзе ў Рышон Леціёне (12 км на поўдзень ад Тэль-Авіва). На сходзе ў 1903 годзе 60 настаўнікаў яўрэйскай мовы ўтварылі саюз. Падчас другой хвалі пашырэння 1904—1914 гадоў яўрэйская мова стала ўжывацца на сходах закрытах грамад маладых перасяленцаў. У 1909 годзе яны заснавалі яўрэйскі горад Тэль-Авіў, дзе яўрэйская стала гутарковай, як і мовай кіраўніцтва горада, вулічных знакаў і грамадскіх аб'яўленняў. За гэты час Сусветны сіянісцкі з'езд зрабіў яўрэйскую сваёй службовай мовай, настаўнікі для адзінства правапісу і маўлення ўзнавілі Раду яўрэйскай мовы (пазней Акадэмія), пачалося выданне яўрэйскамоўных падручнікаў. У 1912 годзе ў Хайфе заснавалі Ізраільскі тэхналагічны інстытут. У 1915—1948 гадах брытанскага кіравання яўрэйская стала адной з моў справаводства ў Палесціне, што прывяло да заснавання  Яўрэйскага легіёна (1917), Яўрэйскага ўніверсітэта (1918, Іерусалім) і Агульнага саюза рабочых Ізраіля (1920).

Катэгорыя:Іўрыт
Катэгорыя:Сацыялінгвістыка
Катэгорыя:Моўная палітыка
Катэгорыя:Сацыяльныя рухі
Дэрусіфікацыя

**Дэрусіфіка́цыя** — дзяржаўная палітыка ў асобных краінах, накіраваная на аднаўленне аўтахтоннымі народамі (пераважна тытульнай нацыяй) адзнакаў нацыянальнай ідэнтычнасці: мовы, культуры, гістарычнай памяці — якія заняпалі ў выніку русіфікацыі.

Найчасцей ужываецца для апісання палітыкі, што праводзілася былымі рэспублікамі СССР пасля яго развалу. У Беларусі дэрусіфікацыя мела месца ў 1991—1995 гадах, ва Украіне з 1991 года. Аднак дэрусіфікацыя адбывалася таксама і пасля распаду Расійскай імперыі ў 1917; у этнічна нерасійскіх рэгіёнах Савецкага Саюза ў 1920-я; у Румыніі ў 1960-я.

## Адмова ад кірыліцы 
Пасля распаду СССР скараціўся арэал выкарыстання кірыліцы, што таксама можа разглядацца як адна з прыкмет дэрусіфікацыі. Ад выкарыстання кірыліцы для дзяржаўнай мовы адмовіліся ў Азербайджане, Малдове, Туркменістане і часткова ва Узбекістане. У Казахстане запланаваны поўны пераход казахскай мовы з кірыліцы на лацінку да 2025 года. У Расіі ў адказ на спробы адмовы ад кірыліцы заканадаўча была замацавана норма абавязковага выкарыстання кірыліцы для моў нацыянальных аўтаномій.

## Глядзіце таксама 
* Закон Украіны «Аб адукацыі»
* Пушкінапад

Катэгорыя:Руская мова
Катэгорыя:Моўная палітыка
Песня Камінтэрна

**Песня Камінтэрна** () — гімн Камуністычнага інтэрнацыянала, напісаны Гансам Эйслерам у 1929 года. Арыгінальны тэкст Франца Янке і Максіма Валентына.

Першапачаткова песня задумвалася як звычайная агітацыйная і была прысвечана 10-годдзю заснавання Камінтэрна. Упершыню выкананая ў сакавіку 1929 года ў адной з канцэртных зал Берліна, але папулярнасць яна атрымала падчас прыезда Эйлера ў Маскву ў лістападзе 1930 года. Пасля публікацыі ў савецкім часопісе «За пролетарскую музыку» стала сусветна вядомай і была перакладзена на рускую (са значнымі адрозненнямі ў словах), англійскую і іспанскую мовы, але найбольш знакамітай засталася арыгінальная нямецкая ў выканні Эрнста Буша.

Пасля роспуску Камінтэрна ў 1943 годзе і рэпрэсій у СССР супраць яго былых функцыянераў на падставе «Песні Камінтэрна» была створана «Песня працоўных» () з часткова запазычанымі словамі і больш энергічнай мелодыяй.

## Тэкст 
Verlasst die Maschinen! heraus, ihr Proleten!
Marschieren, marschieren! Zum Sturm angetreten!
Die Fahnen entrollt! Die Gewehre gefällt!
Zum Sturmschritt! Marsch, marsch! Wir erobern die Welt!
Wir erobern die Welt! Wir erobern die Welt!

Wir haben die Besten zu Grabe getragen,
Zerfetzt und zerschossen und blutig geschlagen.
Von Mördern umstellt und ins Zuchthaus gesteckt,
/: Uns hat nicht das Wüten der Weßen geschreckt! :/

Die neuen Kämpfer, heran, ihr Genossen!
Die Fäuste geballt und die Reihen geschlossen.
Marschieren, marschieren! Zum neuen Gefecht!
/: Wir stehen als Sturmtrupp für kommendes Recht! :/

In Russland, da siegten die Arbeiterwaffen!
Sie haben’s geschafft — und wir werden es schaffen!
Herbei, ihr Soldaten der Revolution!
Zum Sturm! Die Parole heißt: Sowjetunion!
Zum Sturm! Die Parole: Welt-Sowjetunion!

Катэгорыя:Камуністычны інтэрнацыянал
Катэгорыя:Песні паводле алфавіта
Катэгорыя:Песні на нямецкай мове