Інтэрферэнцыя святла

]]
**Інтэрферэнцыя святла** — пераразмеркаванне інтэнсіўнасці святла ў выніку накладання (суперпазіцыі) некалькіх кагерэнтных светлавых хваль. Гэта з'ява суправаджаецца чаргаваннем у прасторы максімумаў і мінімумаў інтэнсіўнасці. Яе размеркаванне называецца інтэрферэнцыйнай карцінай.

## Гісторыя адкрыцця 
Упершыню з'ява інтэрферэнцыі была незалежна выяўлена Робертам Бойлем (1627—1691 гг.) і Робертам Гукам (1635—1703 гг.). Яны назіралі ўзнікненне рознакаляровай афарбоўкі тонкіх плёнак, падобных алейным або бензінавым плямам на паверхні вады. У 1801 годзе Томас Юнг (1773—1829 гг.), увёўшы «прынцып суперпазіцыі», першым растлумачыў гэтую з'яву і ўвёў у навуковы ўжытак тэрмін «інтэрферэнцыя» (1803). Ён таксама выканаў першы дэманстрацыйны эксперымент па назіранні інтэрферэнцыі святла, атрымаўшы інтэрферэнцыю ад дзвюх шчылінных крыніц святла (1802); пазней гэты вопыт Юнга стаў класічным.

## Кольцы Ньютана 
Іншым метадам атрымання ўстойлівай інтэрферэнцыйнай карціны для святла служыць выкарыстанне паветраных праслоек, заснаванае на аднолькавай рознасці ходу дзвюх частак хвалі: адной — адразу адлюстраванай ад унутранай паверхні лінзы і другой — якая прайшла паветраную праслойку пад ёй і толькі затым адбілася. Яе можна атрымаць, калі пакласці плоскавыпуклую лінзу на шкляную пласціну выпукласцю ўніз. Пры асвятленні лінзы зверху монахраматычным святлом утворыцца цёмная пляма ў месцы дастаткова шчыльнага судотыку лінзы і пласцінкі, акружаная цёмнымі і светлымі канцэнтрычнымі кольцамі рознай інтэнсіўнасці. Цёмныя кольцы адпавядаюць інтэрферэнцыйным мінімумам, а светлыя — максімумам, адначасова цёмныя і светлыя кольцы з'яўляюцца ізалініямі роўнай таўшчыні паветранай праслойкі. Вымераўшы радыус светлага або цёмнага кальца і вызначыўшы яго парадкавы нумар ад цэнтра, можна вызначыць даўжыню хвалі монахраматычнага святла. Чым круцейшая паверхня лінзы, асабліва бліжэй да краёў, тым меншая адлегласць паміж суседнімі светлымі або цёмнымі кольцамі.

## Шырыня інтэрферэнцыйнай паласы 
У практычна важных выпадках sin \theta , і рознасць ходу можна запісаць як \Delta ≈ \theta d, дзе d — адлегласць паміж крыніцамі S1 і S2. З іншага боку, дзе l адлегласць ад крыніц да экрана. Тады для максімумаў атрымаем:

{x d \over l} = m \lambda.

Адкуль x = {l \over d} m \lambda.

У пункце x = 0 размешчаны максімум, адпаведны нулявой рознасці ходу. Для яго парадак інтэрферэнцыі m = 0. Гэта цэнтр інтэрферэнцыйнай карціны. Пры пераходзе да суседняга максімуму m мяняецца на адзінку, а x — на велічыню \Delta x, якую называюць шырынёй інтэрферэнцыйнай паласы. Такім чынам,

\Delta x = {l \over d} \lambda або \Delta x = {\lambda \over \psi},

дзе \psi — вугал, пад якім бачныя абедзве крыніцы з цэнтра экрана, \psi = {d \over l}. З формулы відаць, што для павелічэння шырыні паласы трэба павялічваць l або памяншаць d, то бок памяншаць вуглавую адлегласць \psi паміж крыніцамі.

Для атрымання больш яркай інтэрферэнцыйнай карціны ў якасці крыніц S1 і S2 выкарыстоўваюць дзве шчыліны (ці малюнак зыходнай крыніцы — шчыліны), і інтэрферэнцыйныя карціна будзе мець выгляд чаргаванных светлых і цёмных палос, паралельных дадзеным шчылінам.

## Літаратура 
* Иродов И. Е. Глава 4 (Интерференция Света) // Волновые процессы. Основные законы. С. 81—114.

Катэгорыя:Оптыка
Катэгорыя:Хвалевыя з’явы