Герасім Васілевіч Якушка

**Гера́сім Васі́левіч Яку́шка** () — беларускі архітэктар. Галоўны архітэктар Менска ў 1936—1941 гадах.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў сялянскай сям’і. Скончыў Магілёўскае рэальнае вучылішча (1918). Бацька прадаў каня, каб сын паехаў паступаць у Петраградскі інстытут грамадзянскіх інжынераў, дзе Герасім вучыўся ў 1918—1924 гадах. Па сканчэнні інстытута Герасім Якушка накіраваны працаваць у Менск, сталіцу Беларускай ССР. Пачынаў 20-гадовую кар’еру інжынерам Менбуда (1924—1928), затым працаваў прарабам будаўнічага трэста (1928—1929), тэхнічным кіраўніком гандлёва-будаўнічага трэста (1929), галоўным інжынерам трэста (1930), тэхнічным дырэктарам трэста Менбуда (1931—1933). Член Саюза будаўнікоў (1928) і Саюза архітэктараў СССР (1935). Галоўны архітэктар Менска (1936—1941).

У 1936 годзе сваімі рукамі пабудаваў дом на вуліцы Бібліятэчнай, паблізу цяперашняга Дома прэсы, побач з сядзібамі мастакоў Бембеля і Гусева.

У траўні 1937 года па выніку Усебеларускай канферэнцыі архітэктараў трапіў пад палітычнае цкаванне, якое было распаўсюджанае ў часе рэпрэсій у БССР. Якушку абвінавачвалі ў антысавецкіх контррэвалюцыйных і кулацкіх поглядах, у шкодніцтве. Архітэктар Іосіф Лангбард заявіў, што Герасім Якушка не мае права насіць званне архітэктара. Да цкавання далучыліся Захар Магілеўчык, Мадэст Томах, Аляксандр Воінаў, Барыс Барысаў, Андрэй Бембель і іншыя. Герасіма Якушку выключылі з Саюза архітэктараў СССР. Невядома, ці быў Якушка арыштаваны, як і калі быў вернуты на пасаду галоўнага архітэктара горада.

Памёр ад тыфу 6 студзеня 1942 года ў Мінску. Пахаваны на Вайсковых могілках.

## Сям’я 
Брат Герасіма Якушкі — Піліп, таксама вучыўся на архітэктара, быў будаўніком, яго дачка — пляменніца Герасіма — Вольга Якушка (1921—2012), вядомая навуковец-географ.

Абедзве дачкі працягнулі дзейнасць бацькі, Нона (нар. 1937) — архітэктар, Ала (нар. 1940, у шлюбе Тацьянок) — будаўнік
* Будынак былой гасцініцы Беларускай ваеннай акругі (пр-т Незалежнасці, 27)
* 6-павярховы жылы дом (так званы *Дом гарвыканкама*, пр-т Незалежнасці, 43)
* Былая цэнтральная рабочая паліклініка, цяпер будынак Галоўнага ўпраўлення Міністэрства фінансаў Рэспублікі Беларусь (вул. Мяснікова, 26)
* Кінатэатр «Пралетарый» (1934, вул. Савецкая) — не захаваўся
* Жылы дом АН БССР (разам са Станіславам Гайдукевічам)

#### У іншых гарадах 
* сярэдняя школа (1930, Барысаў)
* 5-павярховы 96-кватэрны жылы дом (так званы *Дом МУСаўцаў, Дом ля фантана*, 1940 год, вул. Ленінская, 68, Магілёў)

#### Праекты 
Праекты (1931—1940): будынак пастаяннай Усебеларускай выстаўкі (у сааўтарстве з В. Струевым), гатэль на 300 месцаў, інтэрнат для студэнтаў БДУ і медінстытута (з Г. Лаўровым), фінансава-эканамічны тэхнікум, 2-камплектная школа на 80 вучняў для в. Масюкоўшчына, Мінскі цырк, рэканструкцыя клуба імя К. Маркса, лецішча Мінгарвыканкама і гаркама УКП(б)Б, Белаграпрамбанк па вул. Пушкінская, драмтэатр для Магілёва і іншыя.

### Значэнне творчасці 
На думку беларускага гісторыка архітэктуры Вячаслава Чарнатава, «*Якушка пабудаваў будынкі, якія таксама паўплывалі на фарміраванне аблічча сучаснага горада [Мінска], ён удзельнічаў у карэкціроўцы генеральнага плана горада ў 1939—1940 гадах. Праект забудовы праспекта Незалежнасці паміж плошчамі Перамогі і Якуба Коласа быў часткова ажыццёўлены, фрагментамі захаваўся*».

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* *Жутяев Ю.* Советский рынок № 1  // Архитектура и строительство № 3, 2014.
* *Карпечанка М.* Архітэктар Герасім Якушка : застылай музыкі маэстра : [Беларускі архітэктар] // Зара над Друццю. — 2015. — 7 лютага. — С. 4.
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары Мінска
Катэгорыя:Члены Саюза архітэктараў СССР
Катэгорыя:Галоўныя архітэктары Мінска