open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Будка Жалезнай Дарогі 25 км

**Будка Жалезнай Дарогі 25 км** () — вёска ў Смаленскай вобласці Расіі, у Сафонаўскім раёне. Уваходзіць у склад Васільеўскага сельскага паселішча. Станам на 2007 год пастаяннага насельніцтва не мае . 

## Геаграфія 
Размешчана ў паўночнай частцы вобласці, за 17 км на поўнач ад горада Сафонава, за 18 км на поўнач ад аўтадарогі . На тэрыторыі вёскі знаходзіцца выток ракі Ржавая.

## Транспарт 
Чыгуначная станцыя *Іванісіна* на лініі Дурава — Уладзімірскі Тупік.

## Гісторыя 
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў верасні 1941 года, вызвалена ў 1943 годзе.

Катэгорыя:Населеныя пункты Сафонаўскага раёна
Вадзіна

**Вадзіна** () — пасёлак у Смаленскай вобласці Расіі, у Сафонаўскім раёне. Адміністрацыйны цэнтр Вадзінскага сельскага паселішча.

Насельніцтва — 1507 жыхароў (2007).

## Геаграфія 
У 1,5 км на ўсход ад пасёлка знаходзіцца прыпынкавы пункт Вадзіна на чыгуначнай галінцы Дурава-Уладзімірскі Тупік.

Размешчана ў паўночнай частцы вобласці за 13 км на поўнач ад раённага цэнтра. Ад Сафонава пракладзена асфальтаваная дарога.

## Гісторыя 
Пасёлак узнік каля ст. Вадзіна Дураўскай чыг галінкі. «Першапасяленцамі» былі сяляне суседніх вёсак Пакей, Іржавая і Залазна, якія вылучыліся з сельскай абшчыны на сялібы.

У канцы XIX стагоддзя тут функцыянаваў лесапільны завод № 12 «Вадзіна». У пасёлку да 1930-х гадоў існавала Ражноўская абцасава-калодачная фабрыка, гаспадаром якой з'яўляўся маскоўскі прамысловец і фабрыкант Р. А. Леман.

Загадам НКУС № 181 ад 5 лістапада 1931 года зблізку чыгуначнай станцыі Вадзіну была адкрыта выпраўленча-працоўная калонія № 26, якая функцыянуе і цяпер — калонія строгага рэжыму ФКУ «ВК № 2 УФСВП Расіі па Смаленскай вобласці».

## Спасылкі 
* Вадзіна/Энцыклапедыя Смаленскай вобласці 

Катэгорыя:Населеныя пункты Сафонаўскага раёна
Васюкова (Сафонаўскі раён)

**Васюкова** () — вёска ў Смаленскай вобласці Расіі, у Сафонаўскім раёне. Станам на 2007 год пастаяннага насельніцтва не мае .

## Геаграфія 
Размешчана ў цэнтральнай частцы вобласці за 20 км на ўсход ад горада Сафонава, за 1 км на поўдзень ад аўтадарогі . У 4,5 км на паўднёвы ўсход ад вёскі чыгуначная станцыя Іздзешкава на лініі Масква — Мінск. Уваходзіць у склад Прудкоўскага сельскага паселішча.

## Гісторыя 
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў верасні 1941 года, вызвалена ў 1943 годзе.

Катэгорыя:Населеныя пункты Сафонаўскага раёна
Вержына

**Вержына** () — вёска ў Смаленскай вобласці Расіі, у Сафонаўскім раёне. Насельніцтва — 77 жыхароў (2007).

## Геаграфія 
Размешчана ў цэнтральнай частцы вобласці за 4 км на поўнач ад горада Сафонава, за 7 км на поўнач ад аўтадарогі , на беразе ракі Вялікая Вержа. Уваходзіць у склад Драздоўскага сельскага паселішча.

## Гісторыя 
У 1861 годзе ўваходзіла ў склад Суткінскай воласці Дарагабужскага павета, размяшчалася каля с. Авінаўшчына Суткінскай воласці. У сярэдзіне 1860-х гг. частка насельніцтва была перавезена на новае месца жыхарства, да с. Майсеева, дзе ў наш час і размяшчаецца вёска Вержына. У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў верасні 1941 года, вызвалена ў 1943 годзе.

## Славутасці 
* Магіла воіна-інтэрнацыяналіста Казакова С. М.

Катэгорыя:Населеныя пункты Сафонаўскага раёна
Варанцова (Сафонаўскі раён)

**Варанцова** () — вёска ў Смаленскай вобласці Расіі, у Сафонаўскім раёне. Насельніцтва — 7 жыхароў (2007).

## Геаграфія 
Размешчана ў цэнтральнай частцы вобласці за 20 км на ўсход ад горада Сафонава, за 7 км на поўдзень ад аўтадарогі , на беразе ракі Гасціжа. За 4 км на паўночны ўсход ад вёскі чыгуначная станцыя Іздзешкава.

Катэгорыя:Населеныя пункты Сафонаўскага раёна
Вышагор (Сафонаўскі раён)

**Вышагор** () — вёска Сафонаўскага раёна Смаленскай вобласці Расіі.

## Геаграфія 
Размешчана ў цэнтральнай частцы вобласці за 12 км на захад ад Сафонава на аўтамагістралі  і за 2,5 км на паўночны ўсход ад чыгуначнай станцыі Вышагор на лініі Масква-Мінск. Адміністрацыйны цэнтр Вышагорскага сельскага паселішча.

## Гісторыя 
У XIX стагоддзі ўладальнікамі вёскі былі князі Валконскія.

## Эканоміка 
Дзіцячы сад, школа, АЗС, матэль на аўтадарозе «Беларусь».

## Спасылкі 
* Вышагор  // Энцыклапедыя Смаленскай вобласці

Катэгорыя:Населеныя пункты Сафонаўскага раёна
Гарадзішча (Сафонаўскі раён)

**Гарадзішча** () — вёска ў Смаленскай вобласці Расіі, у Сафонаўскім раёне.

## Геаграфія 
Размешчана ў цэнтральнай частцы вобласці за 25 км на паўночны ўсход ад Сафонава, за 4,5 км на поўнач ад аўтамагістралі , на правым беразе ракі Дымка. Уваходзіць у склад Багданаўшчынскага сельскага паселішча.

## Гісторыя 
У 1715 годзе вёска становіцца сялом (вотчыннікам Е. Н. Брыкіным пабудавана драўляная царква). У 1795 годзе мясцовы памешчык Аненскі А. І. перабудаваў царкву ў каменную. Да нашых дзён не захавалася. Недалёка ад сяла на працягу некаторага часу вялася здабыча вапняка каменнавугальнай сістэмы.

## Славутасці 
* Помнікі археалогіі: гарадзішча на тэрыторыі вёскі 1-га тысячагоддзі да н.э. (пазней засялялася старажытнарускім насельніцтвам у XI-XIII стагоддзях). 3 паселішчы.

## Спасылкі 
* Гарадзішча/Энцыклапедыя Смаленскай вобласці

Катэгорыя:Населеныя пункты Сафонаўскага раёна
Войнаўшчына

**Войнаўшчына** () — вёска Сафонаўскага раёна Смаленскай вобласці Расіі. Насельніцтва — 0 жыхароў (2007).

Размешчана ў цэнтральнай частцы вобласці за 14,5 км на паўднёвы ўсход ад Сафонава, за 11 км на поўдзень ад аўтадарогі , на беразе Дняпра, за 10 км на поўнач ад чыгуначнай станцыі Вышагор.

## Гісторыя 
Упершыню згадваецца пад 1258 годам у Наўгародскім 1-м летапісе «Придоша Литва с Полочаны к Смоленьску и взяша Воищину на щит». Напэўна, пасля гэтага як умацаванне не аднаўлялася, цяпер на яго месцы гарадзішча Царковішча за 0,7-0,8 км ад вёскі.

Летапісную Вайшчыну атаясняюць з гарадзішчам Царковішча ўсе даследчыкі з XIX ст. Паводле археалагічных даследаванняў, у сярэдзіне XIII ст. Вайшчына была феадальнай сядзібай.

## Літаратура 
* *Седов В. В.* Первые результаты археологического изучения древнерусской деревни Смоленской земли // Материалы по изучению Смоленской области. Вып. 2. -- Смоленск, 1957. -- С. 303-310.

Катэгорыя:Населеныя пункты Сафонаўскага раёна
Гушчына (Сафонаўскі раён)

**Гушчына** () — вёска ў Смаленскай вобласці Расіі, у Сафонаўскім раёне. Насельніцтва — 6 жыхароў (2007).

## Геаграфія 
Размешчана ў цэнтральнай частцы вобласці за 10 км на паўднёвы ўсход ад горада Сафонава, за 8 км на поўдзень ад аўтадарогі , на беразе ракі Пярэмча. За 6,5 км на поўнач ад вёскі чыгуначная станцыя Вышагор.

Катэгорыя:Населеныя пункты Сафонаўскага раёна
Васільеўскае (Сафонаўскі раён)

**Васільеўскае** () — сяло ў Смаленскай вобласці Расіі, у Сафонаўскім раёне. Адміністрацыйны цэнтр Васільеўскага сельскага паселішча.

## Геаграфія 
Размешчана ў цэнтральнай частцы вобласці за 24 км на поўнач ад Сафонава, і за 5 км на захад ад станцыі Якаўская на чыгуначнай галінцы Дурава-Уладзімірскі Тупік.

## Спасылкі 
* Звесткі на сайце абласной адміністрацыі

Катэгорыя:Населеныя пункты Сафонаўскага раёна
Дроздава (Сафонаўскі раён)

**Дроздава** () — вёска ў Смаленскай вобласці Расіі, у Сафонаўскім раёне.

## Геаграфія 
Размешчана ў цэнтральнай частцы вобласці за 7 км на паўночны захад ад Сафонава і ў 6,5 км на поўнач ад аўтамагістралі . Адміністрацыйны цэнтр Драздоўскага сельскага паселішча.

## Славутасці 
* Абеліск на месцы гібелі партызанкі А. П. Новікавай.

## Спасылкі 
* Звесткі на сайце абласной адміністрацыі

Катэгорыя:Населеныя пункты Сафонаўскага раёна
Дронаўка (Сафонаўскі раён)

**Дронаўка** () — вёска ў Смаленскай вобласці Расіі, у Сафонаўскім раёне. Насельніцтва – 12 жыхароў (2007) .

## Геаграфія 
Размешчана ў паўночнай частцы вобласці за 24 км на поўнач ад горада Сафонава, за 25 км на поўнач ад аўтадарогі . У 4,5 км на паўднёвы ўсход ад вёскі чыгуначная станцыя *Якаўская* на лініі Дурава — Уладзімірскі Тупік. Уваходзіць у склад Васільеўскага сельскага паселішча.

Катэгорыя:Населеныя пункты Сафонаўскага раёна
Грыдзіна (Сафонаўскі раён)

**Грыдзіна** () — вёска ў Смаленскай вобласці Расіі, у Сафонаўскім раёне. Насельніцтва – 6 жыхароў (2007 год) .

## Геаграфія 
Размешчана ў цэнтральнай частцы вобласці за 3,5 км на поўдзень ад Сафонава, за 5 км на захад ад аўтадарогі  Сафонава — Рослаўль. Уваходзіць у склад Пушкінскага сельскага паселішча.

Катэгорыя:Населеныя пункты Сафонаўскага раёна
Дурава (Бяленінскае сельскае паселішча)

**Дурава** () — вёска ў Смаленскай вобласці Расіі, у Сафонаўскім раёне. Насельніцтва — 1 жыхар (2007).

## Геаграфія 
Размешчана ў цэнтральнай частцы вобласці за 3 км на поўнач ад горада Сафонава, за 4 км на поўнач ад аўтадарогі . За 5 км на поўнач ад вёскі чыгуначная станцыя *п.п. 14 км* на галінцы Дурава — Уладзімірскі Тупік. Уваходзіць у склад Бяленінскага сельскага паселішча.

## Гісторыя 
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў верасні 1941 года, вызвалена ў 1943 годзе.

Катэгорыя:Населеныя пункты Сафонаўскага раёна
Вэнтспілская вышэйшая школа

**Вэнтспілская вышэйшая школа** () — латвійская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова, якая знаходзіцца ў Вэнтспілсе.

## Агульная характарыстыка 
Вэнтспілская вышэйшая школа была заснавана ў 1997 годзе як самакіравальная дзяржаўная вышэйшая школа і навуковая ўстанова. Яе асноўная дзейнасць - правядзенне навуковых даследаванняў і рэалізацыя акадэмічных і прафесійных навучальных праграм. 20 мая 2013 года вучльня атрымала статус навуковай установы, што сведчыць аб тым, што яна адпавядае ўсім прынятым дзяржавай крытэрыям навукова-даследчага цэнтра.

Вучэльня заключыла двухбаковыя пагадненні "Эразм" з больш чым 60 універсітэтамі, сярод якіх Універсітэт Ольбарга ў Даніі, Тартускі ўніверсітэт у Эстоніі, Іанічны ўніверсітэт у Грэцыі, Універсітэт Вітаўта Вялікага ў Літве, Заходнерумынскі ўніверсітэт ў Тымішаары, Стамбульскі ўніверсітэт у Турцыі, Італійскі ўніверсітэт Фоджа, Універсітэт Жана Манэ ў Францыі, Універсітэт прыкладных навук Тамперэ ў Фінляндыі і інш.

## Структура 
### Дыдактычныя адзінкі 
* Факультэт інфармацыйных тэхналогій
* Факультэт эканомікі і кіравання
* Факультэт перакладу

### Навуковыя адзінкі 
* Цэнтр прыкладной лінгвістыкі
* Інжынерны інстытут "Вентспілскі міжнародны цэнтр радыёастраноміі"

## Спасылкі 
* Сайт установы 

Катэгорыя:Навучальныя ўстановы з латышскай мовай навучання
Катэгорыя:Вэнтспілс
Дуброва (Сафонаўскі раён)

**Дуброва** () — вёска ў Смаленскай вобласці Расіі, у Сафонаўскім раёне. Насельніцтва – 2 жыхара (2007) .

## Геаграфія 
Размешчана ў цэнтральнай частцы вобласці за 27 км на паўночны ўсход ад горада Сафонава, за 13 км на поўнач ад аўтадарогі , на левым беразе ракі Дняпро. За 17 км на поўдзень ад вёскі чыгуначная станцыя Іздзешкава на лініі Масква — Мінск. Уваходзіць у склад Багданаўшчынскага сельскага паселішча.

## Гісторыя 
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў верасні 1941 года, вызвалена ў 1943 годзе..

Катэгорыя:Населеныя пункты Сафонаўскага раёна
Дурава (пасёлак станцыі)

**Дурава** () — пасёлак станцыі ў Смаленскай вобласці Расіі, у Сафонаўскім раёне. Уваходзіць у склад Дураўскага сельскага паселішча. Насельніцтва — 75 жыхароў (2007) .

## Геаграфія 
Размешчана ў цэнтральнай частцы вобласці за 6 км на ўсход ад горада Сафонава, у 2 км на поўдзень ад аўтадарогі .

## Гісторыя 
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў верасні 1941 года, вызвалена ў 1943 годзе.

## Інфраструктура 
Чыгуначная станцыя Дурава.

Дарожная гаспадарка.

## Транспарт 
Аўтамабільны і чыгуначны транспарт.

Катэгорыя:Населеныя пункты Сафонаўскага раёна
Дурава (вёска, Бараноўскае сельскае паселішча)

**Дурава** () — вёска ў Смаленскай вобласці Расіі, у Сафонаўскім раёне. Насельніцтва — 474 жыхара (2007).

## Геаграфія 
Размешчана ў цэнтральнай частцы вобласці за 7 км на ўсход ад Сафонава і ў 0,3 км на поўдзень ад аўтамагістралі . У 2 км на поўдзень ад вёскі аднайменная станцыя на чыгуначнай лініі Масква — Мінск. Адміністрацыйны цэнтр Дураўскага сельскага паселішча.

## Эканоміка 
Сярэдняя школа. Вытворчасць нафтапрадуктаў (ТАА «Промко»), крамы, АЗС, сельгаскааператыў «Дурава».

## Спасылкі 
* Звесткі на сайце абласной адміністрацыі

Катэгорыя:Населеныя пункты Сафонаўскага раёна
Жэўлакі (Сафонаўскі раён)

**Жэўлакі** () — вёска ў Смаленскай вобласці Расіі, у Сафонаўскім раёне. Насельніцтва — 2 жыхары (2007).

## Геаграфія 
Размешчана ў цэнтральнай частцы вобласці за 18 км на паўднёвы ўсход ад горада Сафонава, за 11 км на поўнач ад аўтадарогі , на беразе ракі Велічка. За 12 км на поўнач ад вёскі чыгуначная станцыя Міціна.

Катэгорыя:Населеныя пункты Сафонаўскага раёна
Жукава (Сафонаўскі раён)

**Жукава** () — вёска ў Смаленскай вобласці Расіі, у Сафонаўскім раёне.

## Геаграфія 
Размешчана ў цэнтральнай частцы вобласці за 24 км на ўсход ад Сафонава, у 600 м на поўнач ад аўтамагістралі , на левым беразе ракі *Смуга*. Уваходзіць у склад Багданаўшчынскага сельскага паселішча. Насельніцтва – 2 жыхара (2007 год).

## Спасылкі 
* Жуково/Энцыклапедыя Смаленскай вобласці 

Катэгорыя:Населеныя пункты Сафонаўскага раёна
Біл Бэр

**Вільям «Біл» Фрэдэрык Бэр** (;  10 чэрвеня 1968, , , штат Масачусетс, ЗША) — амерыканскі акцёр, сцэнарыст, прадзюсар і комік.

## Біяграфія 
Біл Бэр нарадзіўся 10 чэрвеня 1968 года ў горадзе Кантон, штат Масачусетс, ЗША.

## Асабістае жыццё 
У 2013 годзе Біл Бэр ажаніўся з Ніяй Рэні Хіл. Іх вясельная цырымонія праходзіла ў Лос-Анджэлесе, штат Каліфорнія. У пары двое дзяцей.

## Выбарачная фільмаграфія 
## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка 
* 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Акцёры ЗША
Катэгорыя:Комікі ЗША
Ежы Асмалоўскі

**Ежы Марцін Асмалоўскі** (24 лістапада 1872, маёнтак Падпінск каля Пінска — 16 жніўня 1952, Донбе) — грамадскі і палітычны актывіст, генеральны камісар Грамадзянскай управы Усходніх земляў (ZCZW) у 1919—1920 гг., масон, член Рады Саюза паветаў Польскай Рэспублікі ў 1933 г..

## Біяграфія 
ах у Пінску]]
Паходзіў са шляхецкага роду Асмалоўскіх. Нарадзіўся на Палессі ў сям’і Ежы Калікста Асмалоўскага (14.10.1823—11.1879) і Ізабэлы з Рыдзеўскіх (07.1836—05.01.1893). Скончыў гімназію ў Пінску і вучыўся на сельскагаспадарчым факультэце Рыжскага політэхнічнага істытута. Потым ён кіраваў уласным маёнткам. Пасля нападу СССР на Польшчу пераехаў у Варшаву, дзе правёў перыяд нямецкай акупацыі.

## Бібліяграфія 
* Адреса членов Минского общества сельского хозяйства. ― Минск : Паровая типолит. Х. Дворжец, [1889―1897?]. ― 34 с.
* Список членов Минского общества сельского хозяйства . ... на 1 декабря 1914 года. — Типография Я. А. Гринблата, [1914?]. — 40 с.
* Ludwik Hass: Ambicje, rachuby, rzeczywistość: wolnomularstwo w Europie Środkowo-Wschodniej 1905—1928. Warszawa: 1984, s. 370.
* pod red. prof. Jacka. M. Majchrowskiego: Kto był kim w II Rzeczypospolitej. Wyd. 1. Warszawa: 1994.
* Joanna Gierowska-Kałłaur: Zarząd Cywilny Ziem Wschodnich (19 lutego 1919 — 9 września 1920). Wyd. 1. Warszawa: Wydawnictwo Neriton, Instytut Historii PAN, 2003, s. 447. ISBN 83-88973-60-6.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Памерлі ў 1952 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1872 годзе
Катэгорыя:Грамадскія дзеячы Польшчы
Катэгорыя:Постаці Пінска
Катэгорыя:Выпускнікі Рыжскага тэхнічнага ўніверсітэта
Катэгорыя:Палітыкі Польшчы
Катэгорыя:Члены Мінскага таварыства сельскай гаспадаркі
Афанасій Рыгоравіч Чарняк

**Афанасій Рыгоравіч Чарняк** ( — ) — Герой Савецкага Саюза (1944). Удзельнік Грамадзянскай вайны.

## Біяграфія 
Працаваў у лясной прамысловасці. У Вялікую Айчынную вайну на фронце з 1942 года. Вызначыўся пры ліквідацыі Мінскага «катла». Каля в. Узляны 4 ліпеня 1944 года ў складзе артылерыйскай батарэі за 3 гадзіны адбіў 6 контратак праціўніка, знішчыў 150 гітлераўцаў. Апынуўшыся ў акружэнні, змагаўся адзін супраць 80 фашыстаў.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Удзельнікі Курскай бітвы
Катэгорыя:Артылерысты Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Удзельнікі Грамадзянскай вайны ў Расіі
Чарняк

**Чарняк** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Афанасій Рыгоравіч Чарняк (1899—1972) — Герой Савецкага Саюза (1944).
* Ілья Ігаравіч Чарняк (нар. 2002) — беларускі футбаліст.
* Сцяпан Іванавіч Чарняк (1899—1976) — савецкі военачальнік, генерал-маёр (1944), Герой Савецкага Саюза (1940).
* Юрый Сямёнавіч Чарняк — беларускі мастак.
Емяльянава (Казулінскае сельскае паселішча)

**Емяльянава** () — вёска ў Смаленскай вобласці Расіі, у Сафонаўскім раёне. Насельніцтва — 20 жыхароў (2007).

## Геаграфія 
Размешчана ў цэнтральнай частцы вобласці за 25 км на паўночны ўсход ад горада Сафонава, за 16 км на поўнач ад аўтадарогі . За 19 км на поўнач ад вёскі чыгуначная станцыя 300 км.

Катэгорыя:Населеныя пункты Сафонаўскага раёна
Міхаіл Станіслававіч Яўневіч

**Міхаіл Станіслававіч Яўне́віч** ( — ) — вучоны ў галіне мовазнаўства і педагог, доктар філалагічных навук (1982), прафесар (1984), Заслужаны настаўнік БССР (1972).

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў вёсцы Кліны (Бялыніцкі раён Магілёўскай вобласці Беларусі). У 1940 годзе паступіў на літаратурны факультэт Магілёўскага настаўніцкага інстытута. У час Вялікай Айчыннай вайны М. С. Яўневіч быў у партызанах і ў 1956 годзе абараніў кандыдацкую дысертацыю па пытаннях сінтаксісу словазлучэння. У 1989—1990 уваходзіў у склад часовых камісій Вярхоўнага Савета БССР і Савета Міністраў БССР. Прымаў удзел у падрыхтоўцы Закона БССР «Аб мовах у БССР», Дзяржаўнай праграмы беларускай мовы і іншых нацыянальных моў у Беларускай ССР, у рабоце Дзяржаўнай камісіі па ўдасканаленню беларускага правапісу.
* Медаль Францыска Скарыны (1992).
* Дзяржаўная прэмія БССР 1990 года за стварэнне падручнікаў для 6—9 класаў на беларускай мове.
* Заслужаны настаўнік БССР (1972).

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* Яўневіч Міхаіл Станіслававіч // Сайт гісторыка-філасофскага факультэта МДУ імя А. А. Куляшова
* Учора і сёння  // Сайт філалагічнага факультэта БДПУ імя М. Танка
* Яўневіч Міхась Станіслававіч  // Магілёўская абласная бібліятэка імя У. І. Леніна
* Михаил Станиславович Евневич // ОБД «Подвиг народа в Великой Отечественной войне 1941—1945 гг.» 

Катэгорыя:Мовазнаўцы СССР
Катэгорыя:Мовазнаўцы Беларусі
Катэгорыя:Аўтары падручнікаў
Катэгорыя:Партызаны Вялікай Айчыннай вайны
Дзіндзіна

**Дзіндзіна** () — вёска ў Смаленскай вобласці Расіі, у Сафонаўскім раёне. Насельніцтва — 1 жыхар (2007).

## Геаграфія 
Размешчана ў цэнтральнай частцы вобласці за 10 км на ўсход ад горада Сафонава, за 7 км на поўдзень ад аўтадарогі , на правым беразе Дняпра. За 5 км на паўночны ўсход ад вёскі чыгуначная станцыя *300 км* на лініі Масква — Мінск. Уваходзіць у склад Дураўскага сельскага паселішча.

## Гісторыя 
Згадваецца ў 1503 годзе ў духоўнай грамаце вялікага князя Івана III у складзе воласці Нягомля Дарагабужскага павета. У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў верасні 1941 года, вызвалена ў 1943 годзе.

Катэгорыя:Населеныя пункты Сафонаўскага раёна
Зімніцы (Сафонаўскі раён)

**Зімніцы** () — вёска ў Смаленскай вобласці Расіі, у Сафонаўскім раёне.

## Геаграфія 
Размешчана ў цэнтральнай частцы вобласці за 5 км на паўночны ўсход ад Іздзешкава і ў 1 км на поўдзень ад аўтамагістралі . Адміністрацыйны цэнтр Зімніцкага сельскага паселішча.

## Спасылкі 
* Звесткі на сайце абласной адміністрацыі
* Звесткі на сайце вёскі Зімніцы

Катэгорыя:Населеныя пункты Сафонаўскага раёна
Іванісава (Сафонаўскі раён)

**Іванісава** () — вёска ў Смаленскай вобласці Расіі, у Сафонаўскім раёне. Насельніцтва – 24 жыхары (2007) .

## Геаграфія 
Размешчана ў паўночнай частцы вобласці за 22 км на поўнач ад горада Сафонава, за 23 км на поўнач ад аўтадарогі . За 5 км на ўсход ад вёскі чыгуначная станцыя *Якаўская* на лініі Дурава — Уладзімірскі Тупік. Уваходзіць у склад Васільеўскага сельскага паселішча.

Вёска знаходзіцца на тэрыторыі біялагічнага заказніка рэгіянальнага значэння Міжрэчанскі.

Катэгорыя:Населеныя пункты Сафонаўскага раёна
Ігнаткава (Сафонаўскі раён)

**Ігнаткава** () — вёска ў Сафонаўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр Ігнаткоўскага сельскага паселішча.

## Геаграфія 
Размешчана ў цэнтральнай частцы вобласці, у 7 км на поўдзень ад Іздзешкава, да раённага цэнтра Сафонава 27 км.

## Спасылкі 
* Звесткі на сайце абласной адміністрацыі

Катэгорыя:Населеныя пункты Сафонаўскага раёна
Іздзешкава (вёска)

**Іздзешкава** () — вёска ў Сафонаўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Іздзешкаўскага сельскага паселішча.

## Геаграфія 
Размешчана ў цэнтральнай частцы вобласці за 21 км на ўсход ад горада Сафонава.

Катэгорыя:Населеныя пункты Сафонаўскага раёна
Грушанскі сельсавет

**Груша́нскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Брагінскага раёна Гомельскай акругі. Цэнтр — вёска Грушаны.

Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года сельсавет у складзе Брагінскага раёна Рэчыцкай акругі БССР. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Гомельскай акругі. 30 снежня 1927 года сельсавет скасаваны, тэрыторыя далучана да Савіцкага сельсавета.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / А.И. Карпачева и др. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Т. 1: (1917―1941 гг.). — Мн., «Беларусь», 1985. — 390 с.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Брагінскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1926 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1927 годзе
Іздзешкава (сяло)

**Іздзешкава** () — сяло (у 1938—2011 гадах — пасёлак гарадскога тыпу) у Сафонаўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі на рацэ Дыму. Адміністрацыйны цэнтр Іздзешкаўскага сельскага паселішча. Малая радзіма Героя Савецкага Саюза В. М. Каракава.

## Геаграфія 
Размешчана ва ўсходняй частцы раёна, у 128 км на паўночны ўсход ад Смаленска.

## Гісторыя 
У прыгонную эпоху — вёска, якая налічвала 17 двароў; хуткае развіццё пачалося з пабудовай чыгункі.

У 1929—1961 — цэнтр аднайменнага раёна.

Пасёлак гарадскога тыпу — з 1938 года. У 2011 годзе Іздзешкава стала сялом.

## Транспарт 
Чыгуначная станцыя Іздзешкава на лініі Масква — Смаленск.

## Насельніцтва 
Катэгорыя:Населеныя пункты Сафонаўскага раёна
Зар’ева

**Зар’ева** () — вёска ў Смаленскай вобласці Расіі, у Сафонаўскім раёне. Насельніцтва — 40 жыхароў (2007).

## Геаграфія 
Размешчана ў цэнтральнай частцы вобласці за 12 км на паўночны захад ад горада Сафонава, за 7 км на поўнач ад аўтадарогі , на беразе ракі Ведоса. За 8 км на поўдзень ад вёскі чыгуначная станцыя Вышагор.

Катэгорыя:Населеныя пункты Сафонаўскага раёна
Кашкіна (Сафонаўскі раён)

**Кашкіна** () — вёска ва ў Сафонаўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у Беленінскае сельскае паселішча.

## Геаграфія 
Размешчана ў цэнтральнай частцы вобласці за 7 км на поўнач ад горада Сафонава, у 3 км на поўнач ад аўтадарогі .

Насельніцтва — 10 жыхароў (2007).

## Гісторыя 
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў верасні 1941 года, вызвалена ў 1943 годзе..

## Эканоміка 
Фермерскія гаспадаркі.

Катэгорыя:Населеныя пункты Сафонаўскага раёна
Клямяціна (Вышагорскае сельскае паселішча)

**Клямяціна** () — вёска ў Смаленскай вобласці Расіі, у Сафонаўскім раёне. Насельніцтва — 14 жыхароў (2007).

## Геаграфія 
Размешчана ў цэнтральнай частцы вобласці за 1,5 км на поўнач ад горада Сафонава, за 3,5 км на поўнач ад аўтадарогі . Уваходзіць у склад Драздоўскага сельскага паселішча.

## Гісторыя 
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў верасні 1941 года, вызвалена ў 1943 годзе.

Катэгорыя:Населеныя пункты Сафонаўскага раёна
Канонава (Сафонаўскі раён)

**Канонава** () — вёска ў Сафонаўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Насельніцтва – 342 жыхара (2007) .

## Геаграфія 
Размешчана ў цэнтральнай частцы вобласці за 33 км на ўсход ад горада Сафонава, у 3,5 км на поўдзень ад аўтадарогі , на беразе ракі Дыміца. У 0,5 км на паўднёвы захад ад вёскі чыгуначная станцыя Алфёрава

Катэгорыя:Населеныя пункты Сафонаўскага раёна
Апошні дэтэктыў

**«Апошні дэтэктыў»** () — брытанскі крымінальна-драматычны тэлесерыял, які транслюевався на тэлеканале ITV з 7 лютага 2003 года па 31 мая 2007 года. Тэлесерыял заснаваны на серыі раманаў «Небяспечны Дэвіс», напісаных .

## У ролях 
*  — дэтэктыў канстэбль Дэвіс;
*  — Мадэсці «Мод» Льюіс; найлепшы сябар Дэвіса;
* Эма Амас — Джулі Дэвіс, жонка Дэвіса;
* Сэм Блум — юны Тэдзі О’Конар;
* Білі Джэраты — дэтэктыў канстэбль Дарэн Барэт;
*  — дэтэктыўны інспектар Рэй Аспінел;
* Колін Мак-Лахлэн — сяржант паліцыі Цімаці Стоўн;
*  — канстэбль паліцыі Івона Кларк;
*  — канстэбль паліцыі Шэрыл Холмс;
*  — канстэбль паліцыі Мая Капур.

## Сезоны 

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Тэлесерыялы на англійскай мове
Катэгорыя:Драматычныя тэлесерыялы Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Крымінальныя тэлесерыялы Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Тэлесерыялы 2003 года
Катэгорыя:Тэлесерыялы Вялікабрытаніі
Дзмітрый Лявонцьевіч Чэпусаў

**Дзмітрый Лявонцьевіч Чэпусаў** ( — ) — Герой Савецкага Саюза (1944).

## Біяграфія 
У Вялікую Айчынную вайну на фронце. Вызначыўся пры ліквідацыі Мінскага «катла». У баі каля в. Узляны 4 ліпеня 1944 года ў складзе батарэі удзельнічаў у адбіцці 6 контратак праціўніка, знішчыў мінамёт, 4 кулямёты, 140 гітлераўцаў. Да 1947 года служыў у Савецкай Арміі.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Валгаградскай вобласці
Катэгорыя:Артылерысты Вялікай Айчыннай вайны
Крукава (Сафонаўскі раён)

**Крукава** () — вёска ў Смаленскай вобласці Расіі, у Сафонаўскім раёне. Насельніцтва — 5 жыхароў (2007 год).

## Геаграфія 
Размешчана ў цэнтральнай частцы вобласці за 22 км на паўночны захад ад Сафонава, за 8 км на поўнач ад аўтамагістралі , на правым беразе Дняпра. Уваходзіць у склад Нікола-Пагарэлаўскага сельскага паселішча.

## Гісторыя 
Вядомая прынамсі з 1654 года (падаравана царом Аляксеем Міхайлавічам разам з велізарнай вотчынай стольніку Лыкошыну пасля захопу Смаленску які належаў Рэчы Паспалітай). У канцы XVIII ст. уладальнікам вёскі становіцца Андрэй Багдановіч Лыкошын, які ў перыяд з 1780 па 1789 год уладкоўвае ў сяле радавую сядзібу. У гэтым жа годзе Крукава становіцца сялом (уладальнікам вёскі пабудавана каменная царква). Па заўвагах пляменніка Андрэя Лыкошына Уладзіміра Іванавіча: «Сядзіба гэта была цудоўная, усе будовы каменныя, велізарныя сады, аранжарэі, адмысловы будынак тэатра, — адным словам, усе дзівацтвы раскошы, якую ў той час можна было бачыць у хатах вяльможаў…»

Пасля сяло перайшло ва ўладанне тайнаму саветніку, Ніжагародскаму, а потым Санкт-Пецярбургскаму генерал-губернатару Храпавіцкаму І. С. (1830 — 1840-я гады), а затым да Фінляндскага генерал-губернатара графу Фёдару Гейдэну. У 1850-я гады ў сядзібе пабудаваны вялікі конны двор, адкрыты завод па вытворчасці кумысу і мінеральнай вады з мясцовай крыніцы. У 1903 годзе сынам Фёдара Логінавіча Дзмітрыем быў пабудаваны будынак царкоўна-прыхадской школы.

У 1918 годзе сядзібу нацыяналізавалі, спачатку была створана камуна, затым саўгас, лёс каштоўнасцяў невядомы. У наш час захаваліся рэшткі парку і будынак коннага заводу.

## Славутасці 
* Помнік археалогіі: курганная група (26 курганаў) у 2 км на поўнач ад вёскі на правым беразе ракі Соля.
* Помнік архітэктуры: конны двор, сярэдзіна XIX ст., руіны храма 1789 года ў гонар Унебаўзяцці Найсвяцейшай Багародзіцы і пазнейшай царкоўнай агароджы

Катэгорыя:Населеныя пункты Сафонаўскага раёна
Кузьміна (Вадзінскае сельскае паселішча)

**Кузьміна** () — вёска ў Смаленскай вобласці Расіі, у Сафонаўскім раёне. Насельніцтва – 1 жыхар (2007) .

## Геаграфія 
Размешчана ў паўночнай частцы вобласці за 19 км на поўнач ад горада Сафонава, за 20 км на поўнач ад аўтадарогі , на беразе ракі Вапец. За 6 км на паўночны ўсход ад вёскі чыгуначная станцыя Якаўская на лініі Дурава — Уладзімірскі Тупік. Уваходзіць у склад Вадзінскага сельскага паселішча.

Катэгорыя:Населеныя пункты Сафонаўскага раёна
Лявонава (Сафонаўскі раён)

**Лявонава** () — вёска ў Смаленскай вобласці Расіі, у Сафонаўскім раёне. Насельніцтва — 4 жыхары (2007).

## Геаграфія 
Размешчана ў цэнтральнай частцы вобласці за 28 км на паўднёвы ўсход ад горада Сафонава, за 4 км на поўнач ад аўтадарогі , на беразе ракі Лясноўка. За 15 км на поўнач ад вёскі чыгуначная станцыя Іздзешкава.

Катэгорыя:Населеныя пункты Сафонаўскага раёна
Куракіна (Сафонаўскі раён)

**Куракіна** () — вёска ў Смаленскай вобласці Расіі, у Сафонаўскім раёне. Насельніцтва – 20 жыхароў (2007) .

## Геаграфія 
Размешчана ў цэнтральнай частцы вобласці за 32 км на ўсход ад горада Сафонава, за 2 км на поўдзень ад аўтадарогі , на беразе ракі Чарнашэйка. За 3 км на паўднёвы ўсход ад вёскі чыгуначная станцыя Алфёрава.

Катэгорыя:Населеныя пункты Сафонаўскага раёна
Лукіна (Сафонаўскі раён)

**Лукіна** () — вёска ў Смаленскай вобласці Расіі, у Сафонаўскім раёне. Насельніцтва — 2 жыхары (2007).

## Геаграфія 
Размешчана ў цэнтральнай частцы вобласці за 26 км на ўсход ад горада Сафонава, за 6 км на поўдзень ад аўтадарогі . За 1,5 км на поўнач ад вёскі чыгуначная станцыя 286 км.

Катэгорыя:Населеныя пункты Сафонаўскага раёна
Лукшына (Сафонаўскі раён)

**Лукшына** () — вёска ў Смаленскай вобласці Расіі, у Сафонаўскім раёне. Насельніцтва – 21 жыхар (2007) .

## Геаграфія 
Размешчана ў цэнтральнай частцы вобласці за 7 км на захад ад горада Сафонава, за 1 км на поўнач ад аўтадарогі , на беразе ракі Пярэмча. У 4,5 км на паўночны захад ад вёскі чыгуначная станцыя *Вышагор* на лініі Масква — Мінск. Уваходзіць у склад Вышагорскага сельскага паселішча.

## Гісторыя 
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў верасні 1941 года, вызвалена ў 1943 годзе.

Катэгорыя:Населеныя пункты Сафонаўскага раёна
Спіс вуліц Чачэрска

У гэтым спісе прыведзены бульвары, вуліцы, завулкі, паркі, плошчы, праезды, праспекты, спускі, тупікі, шасэ г. Чачэрск

## Спасылкі
Пераноскі сельсавет

**Перано́скі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Брагінскага раёна Гомельскай акругі. Цэнтр — вёска Пераносы.

Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года сельсавет у складзе Брагінскага раёна Рэчыцкай акругі БССР. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Гомельскай акругі. 30 снежня 1927 года сельсавет скасаваны, тэрыторыя далучана да Крыўчанскага сельсавета.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / А.И. Карпачева и др. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Т. 1: (1917―1941 гг.). — Мн., «Беларусь», 1985. — 390 с.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Брагінскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1926 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1927 годзе
Халмянскі сельсавет

**Халмя́нскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Даманавіцкага раёна Гомельскай вобласці. Цэнтр — вёска Сямёнавічы.

Утвораны ў 1930 годзе ў складзе Азарыцкага раёна БССР. Цэнтр — вёска Холма. З 8 ліпеня 1931 года ў Мазырскім раёне БССР, з 12 лютага 1935 года ў Даманавіцкім раёне БССР, з 21 чэрвеня 1935 года — Мазырскай акругі, з 20 лютага 1938 года — Палескай вобласці. У 1939 годзе цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Сямёнавічы. З 8 студзеня 1954 года ў складзе Гомельскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Азарыцкага сельсавета. 

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Даманавіцкага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Азарыцкага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Мазырскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1930 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1954 годзе
Казуліна (Сафонаўскі раён)

**Казуліна** () — вёска ў Смаленскай вобласці Расіі, у Сафонаўскім раёне.

## Геаграфія 
Размешчана ў цэнтральнай частцы вобласці за 26 км на паўночны ўсход ад Сафонава, на беразе ракі Соля, каля аўтадарогі Сафонава — Холм-Жыркоўскі. Адміністрацыйны цэнтр Казулінскага сельскага паселішча.

## Славутасці 
* Скульптура на брацкай магіле 117 воінаў Савецкай Арміі, загінулых у 1941—1943 гг.

## Спасылкі 
* Звесткі на сайце абласной адміністрацыі

Катэгорыя:Населеныя пункты Сафонаўскага раёна
Максімава (пасёлак станцыі, Сафонаўскі раён)

**Максімава** () — пасёлак пры станцыі ў Смаленскай вобласці Расіі, у Сафонаўскім раёне. Уваходзіць у склад Пушкінскага сельскага паселішча. Насельніцтва — 4 жыхары (2007).

## Гісторыя 
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў верасні 1941 года, вызвалена ў 1943 годзе.

## Геаграфія 
Размешчаны ў цэнтральнай частцы вобласці за 5 км на паўднёвы ўсход ад горада Сафонава.

## Транспарт 
За 2 км на поўдзень ад праходзіць аўтадарога , на беразе ракі Камянка. На поўнач ад вёскі чыгуначная станцыя Максімава на лініі Масква — Мінск.

Катэгорыя:Населеныя пункты Сафонаўскага раёна
Лягушкіна (Бараноўскае сельскае паселішча)

**Лягушкіна** () — вёска ў Смаленскай вобласці Расіі, у Сафонаўскім раёне. Насельніцтва — 36 жыхароў (2007) .

## Геаграфія 
Размешчана ў цэнтральнай частцы вобласці на ўсход ад горада Сафонава, за 5 км на поўдзень ад аўтадарогі , за 2 км на ўсход ад аўтадарогі  Сафонава — Рослаўль. Уваходзіць у склад Бараноўскага сельскага паселішча.

## Гісторыя 
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў верасні 1941 года, вызвалена ў 1943 годзе..

Катэгорыя:Населеныя пункты Сафонаўскага раёна
Ложкіна (Сафонаўскі раён)

**Ложкіна** () — вёска ў Смаленскай вобласці Расіі, у Сафонаўскім раёне. Насельніцтва — 13 жыхароў (2007).

## Геаграфія 
Размешчана ў цэнтральнай частцы вобласці за 39 км на паўночны ўсход ад горада Сафонава, за 18 км на поўнач ад аўтадарогі , на беразе ракі Вязьма. За 21 км на поўдзень ад вёскі чыгуначная станцыя Алфёрава.

Катэгорыя:Населеныя пункты Сафонаўскага раёна
Марозава (Сафонаўскі раён)

**Марозава** () — вёска ў Смаленскай вобласці Расіі, у Сафонаўскім раёне. Насельніцтва — 118 жыхароў (2007).

## Геаграфія 
Размешчана ў цэнтральнай частцы вобласці за 22 км на ўсход ад горада Сафонава, за 6 км на поўдзень ад аўтадарогі . За 2 км на поўнач ад вёскі чыгуначная станцыя Іздзешкава.

Катэгорыя:Населеныя пункты Сафонаўскага раёна
Надзежда (Сафонаўскі раён)

**Надзежда** () — вёска ў Смаленскай вобласці Расіі, у Сафонаўскім раёне. Станам на 2007 год пастаяннага насельніцтва не мае .

## Геаграфія 
Размешчана ў цэнтральнай частцы вобласці за 14 км на ўсход ад Сафонава, на поўнач ад аўтадарогі , на левым беразе Дняпра. Уваходзіць у склад Баранаўскага сельскага паселішча.

Катэгорыя:Населеныя пункты Сафонаўскага раёна
Нікола-Пагарэлае

**Нікола-Пагарэлае** () — вёска ў Смаленскай вобласці Расіі, у Сафонаўскім раёне.

## Геаграфія 
Размешчана ў цэнтральнай частцы вобласці за 22 км на паўночны ўсход ад Сафонава, на правым беразе ракі Дняпро, у 6,5 км на поўнач ад аўтамагістралі . Адміністрацыйны цэнтр Нікола-Пагарэлаўскага сельскага паселішча.

## Гісторыя 
У сяле Нікола-Пагарэлае тады Дарагабужскага павета а цяпер Сафонаўскага раёна у 1751—1756 гадах на сродкі ротмістра Пятра Аляксеевіча Лыкошына быў пабудаваны каменны храм Свяціцеля Мікалая Цудатворца. У 1802 годзе да храма быў дабудаваны цёплы прыдзел у гонар Усіх Святых. Дагэтуль захаваліся толькі падмурак і частка паўночнай сцяны. У 1764 годзе Лыкошын прадаў сваю сядзібу ў Нікола-Пагарэлым купцу Івану Сідаравічу Барышнікаву, які аформіў здзелку на імя Івана Рыгоравіча Арлова. 

Уладальніцай сядзібы ў Нікола-Пагарэлае ў канцы XIX стагоддзя была жонка сапраўднага тайнага саветніка Чаркасава Марыя Васільеўна.

## Славутасці 
* Абеліск на брацкай магіле 421 савецкага воіна, загінулых у 1941—1943 гг.
* Помнік з бронзавым бюстам настаўніцы-партызанкі, якая загінула у 1942 г.
* Мемарыяльная дошка А. М. Энгельгарту
* Руіны архітэктурных помнікаў

Катэгорыя:Населеныя пункты Сафонаўскага раёна
Спіс вуліц Хойнікаў

У гэтым спісе прыведзены бульвары, вуліцы, завулкі, паркі, плошчы, праезды, праспекты, спускі, тупікі, шасэ г. Хойнікі

## Спасылкі
Авінаўшчына

**Авінаўшчына** () — вёска ў Смаленскай вобласці Расіі, у Сафонаўскім раёне. Насельніцтва – 5 жыхароў (2007 год).

## Геаграфія 
Размешчана ў цэнтральнай частцы вобласці за 14 км на паўночны захад ад Сафонава, за 2 км на поўнач ад аўтамагістралі , на правым беразе Дняпра. Уваходзіць у склад Нікола-Пагарэлаўскага сельскага паселішча.

## Гісторыя 
У мінулым сяло Духаўшчынскага павета якое належала Энгельгартам.

У 1734 годзе ротмістрам Энгельгартам Андрэем Сяргеевічам была пабудавана драўляная царква Ражства Багародзіцы.

У 1763 годзе палкоўнікам Энгельгартам Мікалаем Андрэевічам была пабудавана каменная царква Праабражэння.

Катэгорыя:Населеныя пункты Сафонаўскага раёна
Пятрова (Сафонаўскі раён)

**Пятрова** () — вёска ў Сафонаўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Насельніцтва — 56 жыхароў (2007).

## Геаграфія 
Размешчана ў цэнтральнай частцы вобласці за 1,5 км на паўднёвы ўсход ад горада Сафонава, за 9 км на поўдзень ад аўтадарогі . За 3,3 км на паўночны ўсход ад вёскі чыгуначная станцыя Сафонава на лініі Масква — Мінск. Уваходзіць у склад Пушкінскага сельскага паселішча.

## Гісторыя 
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў верасні 1941 года, вызвалена ў 1943 годзе.

Катэгорыя:Населеныя пункты Сафонаўскага раёна
Пляшчэева (Сафонаўскі раён)

**Пляшчэева** () — вёска ў Смаленскай вобласці Расіі, у Сафонаўскім раёне. Насельніцтва — 28 жыхароў (2007).

## Геаграфія 
Размешчана ў цэнтральнай частцы вобласці за 3 км на захад ад горада Сафонава, за 1 км на поўдзень ад аўтадарогі . За 1 км на поўдзень ад вёскі чыгуначная станцыя *Максімава* на лініі Масква — Мінск. Уваходзіць у склад Вышагорскага сельскага паселішча.

## Гісторыя 
Згадваецца ў духоўнай грамаце князя Івана III у 1503 годзе. У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў верасні 1941 года, вызвалена ў 1943 годзе.

Катэгорыя:Населеныя пункты Сафонаўскага раёна
Плоскае (Бяленінскае сельскае паселішча)

**Плоскае** () — вёска ў Смаленскай вобласці Расіі, у Сафонаўскім раёне. Насельніцтва — 3 жыхары (2007).

## Геаграфія 
Размешчана ў цэнтральнай частцы вобласці за 5 км на поўнач ад горада Сафонава, за 6 км на поўнач ад аўтадарогі , на беразе ракі Вялікая Вержа. За 3,5 км на поўнач ад вёскі чыгуначная станцыя *п.п. 14 км* на лініі Дурава — Уладзімірскі Тупік. Уваходзіць у склад Бяленінскага сельскага паселішча.

## Гісторыя 
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў верасні 1941 года, вызвалена ў 1943 годзе..

Катэгорыя:Населеныя пункты Сафонаўскага раёна
Пустынная Пятніца

**Пустынная Пятніца** () — вёска ў Смаленскай вобласці Расіі, у Сафонаўскім раёне. Насельніцтва – 0 жыхароў (2007) .

## Геаграфія 
Размешчана ў цэнтральнай частцы вобласці за 25 км на паўднёвы ўсход ад горада Сафонава, за 4 км на поўнач ад аўтадарогі . За 15 км на поўнач ад вёскі знаходзіцца чыгуначная станцыя Іздзешкава.

Катэгорыя:Населеныя пункты Сафонаўскага раёна
Прудкі (Сафонаўскі раён)

**Прудкі** () — вёска ў Смаленскай вобласці Расіі, у Сафонаўскім раёне.

## Геаграфія 
Размешчана ў цэнтральнай частцы вобласці за 20 км на ўсход ад Сафонава, на левым беразе ракі Дняпро, за 0,5 км на поўдзень ад аўтамагістралі . За 2,5 км на поўдзень ад вёскі знаходзіцца чыгуначная станцыя 300 км на лініі Масква-Мінск. Адміністрацыйны цэнтр Прудкоўскага сельскага паселішча.

## Гісторыя 
Тут на высокім левым беразе Дняпра падчас Вялікай Айчыннай вайны была створана магутная абарончая мяжа. На бетанаваных пляцоўках усталявалі 20 цяжкіх марскіх прылад. Атрад з 800 маракоў Балтыйскага флоту пад камандаваннем капітан-лейтэнанта А.Е. Астравухава ў кастрычніку 1941 г. сваім агнём на суткі затрымаў прасоўванне фашысцкай танкавай армады па магістралі Масква - Мінск.

## Славутасці 
* Помнік студэнтам і выкладчыкам Маскоўскага энергетычнага інстытута (МЭІ), якія ў гады ВАВ будавалі абарончыя ўмацаванні на берагах Дняпра.

## Спасылкі 
* Звесткі на сайце абласной адміністрацыі

Катэгорыя:Населеныя пункты Сафонаўскага раёна
Пушкіна (Сафонаўскі раён)

**Пушкіна** () — вёска ў Смаленскай вобласці Расіі, у Сафонаўскім раёне.

## Геаграфія 
Размешчана ў цэнтральнай частцы вобласці за 11 км на захад ад Сафонава, за 4 км на поўдзень ад аўтамагістралі . За 3 км на поўнач ад вёскі чыгуначная станцыя *Вышагор* на лініі Масква — Мінск. Адміністрацыйны цэнтр Пушкінскага сельскага паселішча.

## Эканоміка 
Сельскагаспадарчае прадпрыемства. На рацэ Пярэмча ў 1980-х гадах быў створаны рыбагадавальнік. Бальніца, сярэдняя школа. Сельгаспрадпрыемства «Надзея», дом культуры.

## Спасылкі 
* Звесткі на сайце абласной адміністрацыі

Катэгорыя:Населеныя пункты Сафонаўскага раёна
Ручкава (Сафонаўскі раён)

**Ручкава** () — вёска ў Смаленскай вобласці Расіі, у Сафонаўскім раёне. Насельніцтва – 4 жыхары (2007) .

## Геаграфія 
Размешчана ў цэнтральнай частцы вобласці за 28 км на паўночны ўсход ад горада Сафонава, за 14 км на поўнач ад аўтадарогі . За 18 км на поўдзень ад вёскі чыгуначная станцыя Іздзешкава на лініі Масква — Мінск. Уваходзіць у склад Прудкоўскага сельскага паселішча.

## Гісторыя 
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў верасні 1941 года, вызвалена ў 1943 годзе..

## Эканоміка 
Фермерскія гаспадаркі.

Катэгорыя:Населеныя пункты Сафонаўскага раёна
Пухіраватая іржа хвоі

**Пухіраватая іржа хвоі** (таксама вядомая пад назвамі: **смаляны рак**, **рак-серанка**) —  з групы ( выкліканая відам  (раней апісвалі як ). Шкодзіць у асноўным , але і іншым відам хвой: , , , . Другім гаспадаром могуць быць прадстаўнікі дзесяці сямействаў пакрытанасенных. Паражае галіны і . Сустракаецца па ўсёй сярэднееўрапейскай раўніне, акрамя таго, у Вялікабрытаніі і Скандынавіі.

## Апісанне 
Да хваробы схільныя, у асноўным, дрэвы ў розных : ад 20 да 40 — 50 гадоў, але часта таксама і малодшыя. На маладых частках ствалоў, і, перш за ўсё, у раёне калатовак і на галінах, з’яўляюцца мясцовыя набраканні, на якіх, у сваю чаргу, у перыяд з мая да ліпеня з’яўляюцца скапленні эцый у выглядзе бурбалак, першапачаткова жоўта-аранжавых, пазней значна больш бледных, памерам да 15 мм. З цягам часу сценкі бурбалак лопаюцца і з іх падае жоўты парашок (эцыяспоры), самі ж сценкі застаюцца некаторы час на кары ў выглядзе белых урыўкаў. Пасля рассейвання эцыяспор заражаныя парасткі выглядаюць шурпатымі — яны пакрытыя дробнымі ранкамі, праз якія выцякае смала. Пасля першых эпізодаў з’яўлення яны вяртаюцца на адным і тым жа месцы кожны год ці кожныя некалькі гадоў. Па меры развіцця захворвання, праз некалькі гадоў у такіх месцах даходзіць да ўтварэння  ран. Паверхня раны становіцца жорсткай, як быццам пакрытай сажай з-за акіслення смалы. Перасек ствала становіцца ўсё больш і больш эксцэнтрычны. У выніку пашырэння рака, частка кроны, размешчаная вышэй месцы паражэння, як правіла, замірае, што праяўляецца ў яе пацямненні, а затым агаленні ад хвоі. У залежнасці ад месцапалажэння паражанай часткі стралы гіне большая ці меншая частка кроны, часам — уся крона. Маладыя дрэвы могуць згасаць пасля некалькіх гадоў, на сталых дрэвах хвароба можа доўжыцца на працягу многіх гадоў. Здараецца, што дрэвастоі могуць быць моцна заражаным, дзе заміранню падвяргаюцца значная частка крон або цэлых дрэў.

У другой палове лета на лісці іншых гаспадароў, напрыклад, на  (і многіх іншых) можна бачыць больш светлыя або больш цёмныя бурыя плямы (скапленні ўрэдаспор або тэліяспор). Форма, рэалізаваная на другім-гаспадарах вядомая пад назвай: *Cronartium flaccidum* Alb. et Schw. Wint.

## Эканамічнае значэнне 
Захворванне мае вялікае эканамічнае значэнне, асабліва ў выпадку недастатковага догляду дрэвастою. Гэта адбываецца таму, што больш за 50 % дрэў, у старых дрэвастоях мае шырокае паражэнне іржой, якая сканчаецца заміраннем часткі ці нават усёй кроны; у тых жа умовах павялічваецца схільнасць гаспадара на іншыя захворванні, напрыклад, на параженне апёнкам.

Драўніна з паражанай часткі ствала насычана смалой, і з-за гэтага цэніцца пры распальванні, такія шчэпкі вядомыя пад назвамі: *смаліна, смаляк*.

## Літаратура 
* Stefan Białobok, Adam Boratyński: Biologia sosny zwyczajnej. Władysław Bugała (red). Poznań-Kórnik: Sorus, 1993. ISBN 83-85599-21-5.
* Karol Mańka: Fitopatologia leśna. Warszawa: PWRiL, 1992. ISBN 83-09-01507-0.

Катэгорыя:Грыбковыя захворванні раслін
Катэгорыя:Захворванні хвоі
Рыбкі (вёска, Сафонаўскі раён)

**Рыбкі** () — вёска ў Сафонаўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі.

## Геаграфія 
Размешчана ў цэнтральнай частцы вобласці за 16 км на паўночны захад ад Сафонава, за 4 км на поўнач ад аўтамагістралі , на беразе ракі Вядоса. За 6 км на поўдзень ад вёскі чыгуначная станцыя Вышагор на лініі Масква — Мінск. Адміністрацыйны цэнтр Рыбкоўскага сельскага паселішча.

## Эканоміка 
Сельскагаспадарчае прадпрыемства. У 1980-х гадах буйны свінагадоўчы комплекс (цяпер не працуе).

## Спасылкі 
* Звесткі на сайце абласной адміністрацыі
* http://www.etomesto.ru/map-atlas_1812/?x=32.911895&amp;y=55.140782

Катэгорыя:Населеныя пункты Сафонаўскага раёна
Спіс вуліц Рагачова

У гэтым спісе прыведзены бульвары, вуліцы, завулкі, паркі, плошчы, праезды, праспекты, спускі, тупікі, шасэ г. Рагачоў

## Спасылкі
Санькава (Сафонаўскі раён)

**Санькава** () — вёска ў Сафонаўскім раёне Смаленскай вобласці.

## Геаграфія 
Размешчана ў цэнтральнай частцы вобласці за 5 км на паўночны ўсход ад Іздзешкава і ў 5 км на поўдзень ад аўтамагістралі М1 «Беларусь». У 1,5 км на поўдзень ад вёскі прыпынкавы пункт *286 км* на чыгуначнай лініі Масква —Мінск.

Катэгорыя:Населеныя пункты Сафонаўскага раёна
Крыж Вікторыі

**Крыж Вікторыі** ( - вышэйшая вайсковая ўзнагарода Вялікабрытаніі, уручаецца за гераізм, праяўлены ў баявой абстаноўцы. Крыжам Вікторыі могуць быць ўзнагароджаны ваеннаслужачыя ўсіх званняў і родаў войскаў, а таксама цывільныя асобы, якія падпарадкоўваюцца вайсковаму камандаванню.

## Агульная інфармацыя 
Узнагарода учреждена 29 студзеня 1856 года, указ позволял ретраактыўныя узнагароджвання за падзеі да 1854 года, гэтае было зроблена для таго, каб узнагородзіць ўдзельнікаў Крымскай вайны. Першая цырымонія ўзнагароджвання адбылася 26 чэрвеня 1857 года, усяго  1 356 узнагароджванняў. Самае вялікая колькасць узнагароджванняў Крыжам Вікторыі па падрахункам аднаго боя состоялось у 1879 году пасля Роркс-Дрыфту: былі ўзнагароджаныя адразу **11 людзей**.

Лічыцца, што ўсё крыжы выраблены з бронзы рускіх гарматаў, захопленых пасля ўзяцця Севастополя, аднак сучасныя даследаванні ставят пад сумненне тое, што крыжы, вырабленыя да 1914 і ў прамежку між 1942 і 1945 годам, сапраўды адлітыя з гэтага металу.

У студзені 1991 года быў заснаваны Крыж Вікторыі для Аўстраліі (першае ўзнагароджванне ў 2009 году), у лютым 1993 года быў заснаваны Крыж Вікторыі для Канады (пакуль не ўручаўся), у верасні 1999 года быў заснаваны Крыж Вікторыі для Новай Зеландыі (першае і пакуль адзінае ўзнагароджванне ў 2007 году — капрал Віллі Апіята). Да ўстановы гэтых узнагарод грамадзянам гэтых краін Брытанскай садружнасці (раней — Брытанскай імперыі) уручаліся звычайныя Крыжы Вікторыі.

Зараз (на канец кастрычніка 2019 года) засталіся жывыя 5 кавалераў арыгінальнага Крыжа Вікторыі (у т. л. адзін крыж, які атрымаў крыж падчас Другой сусветнай войны), 3 кавалера Крыжа Вікторыі для Аўстраліі і 1 кавалер Крыжа Вікторыі для Новай Зеландыі. Апошнім кавалером Крыжа на люты 2015 года является Джошуа Лікі.