17 кастрычніка

__NOTOC__

**17 кастрычніка** — дзвесце дзевяносты (дзвесце дзевяноста першы ў высакосны год) дзень года па Грыгарыянскім календары.

## Падзеі 
* 1346: Армія Шатландыі разгромлена англійскімі войскамі ў бітве пад Невілз-Крос; палонены шатландскі кароль Дэвід ІІ.
* 1448: Туркі разбіваюць венгерскія войскі ў другой бітве на Косавым полі
* 1483: Папа Рымскі Сікст IV стварае іспанскую інквізіцыю
* 1604: Войска Ілжэдзмітрыя I перайшло мяжу Маскоўскай дзяржавы
* 1831: Майкл Фарадэй адкрыў з’яву электрамагнітнай індукцыі
* 1869: Генры Мортан Стэнлі пасланы газетай «Нью-Ёрк Геральд» у Афрыку, на пошукі экспедыцыі Давіда Лівінгстана
* 1905: Мікалай II падпісвае Маніфест аб дараванні ліберальных свабод і наданні Дзяржаўнай Думе заканадаўчых паўнамоцтваў
* 1918: Венгрыя аб’явіла аб незалежнасці ад Аўстрыі
* 1919: Зацверджаны статут Беларускага камітэта ў Варшаве
* 1933: Альберт Эйнштэйн прыехаў у Нью-Ёрк як бежанец з нацысцкай Германіі
* 1959: Паўднёваафрыканская кампанія «Дэ Бірс» аб’явіла аб выпуску першых штучных дыяментаў
* 1961: Пачаўся XXII з'езд КПСС (праходзіў да 31 кастрычніка), на якім была аб’яўлена задача пабудовы камуністычнага грамадства да 1980 года
* 1961: у Нью-Ёркскім музеі сучаснага мастацтва выстаўлена карціна Анры Матыса «Човен». Толькі 3 снежня нехта звярнуў увагу, што карціна вісіць дагары нагамі
* 1962: Першы выступ «Бітлз» на брытанскім телебачанні
* 1964: Каля Рэчыцы адкрыта першае прамысловае радовішча нафты на Беларусі.
* 1985: У савецкі кінапракат выйшаў фільм «Ідзі і глядзі» рэжысёра Элема Клімава.
* 1988: У Лондане ўпершыню выканана 10-я сімфонія Людвіга ван Бетховена, якую доўгі час не маглі знайсці. Яна была адрэстаўравана англійскім даследчыкам Бары Куперам на падставе знойдзеных у Берліне папераў вялікага кампазітара
* 1999: «Марш свабоды» ў Мінску з удзелам больш, як 30 тысяч чалавек суправаджаўся сутыкненямі з міліцыяй і вайскоўцамі
* 2004: Рэферэндум, у выніку якога ў Канстытуцыю Беларусі была ўнесена змена, што дазволіла Аляксандру Лукашэнку балатавацца на чарговы прэзідэнцкі тэрмін

## Нарадзіліся 
thumb|left|100px|Аўгуст III Саксонскі
* 1253: Святы Іў, святы, заступнік Брэтані
* 1577: Крыстафана Алоры, італьянскі мастак
* 1696: Аўгуст III, вялікі князь літоўскі, рускі і жамойцкі, кароль Рэчы Паспалітай
* 1720: Марыя Тэрэза Аньезі, італьянскі кампазітар
* 1729: П'ер Мансіньі, французскі кампазітар, стваральнік камічнай оперы
* 1760: Клод Анры дэ Руўруа Сен-Сімон, французскі філосаф
* 1785: Тадэвуш Валянскі, польскi гісторык і археолаг, калекцыянер
* 1796: Леапольд Купельвізер, аўстрыйскі мастак
* 1813: Георг Бюхнер, нямецкі паэт і драматург
* 1859: Чайлд Хэсем, амерыканскі мастак
* 1865: Люцыян Жалігоўскі, генерал, дзяржаўны і ваенны дзеяч Сярэдняй Літвы і Польшчы.
* 1900: Ібрагім Гембіцкі, беларускі графік (пам. 1.1.1974)
* 1903: Андрэй Грэчка, Маршал Савецкага Саюза, міністр абароны СССР (1967—1976)
* 1912: Ян Павел I, Папа Рымскі
* 1919: Чжаа Цзыян, кітайскі палітычны дзеяч
* 1920: Мантгомеры Кліфт, амерыканскі акцёр
* 1927: Фрыдрых Хірцэбрух, нямецкі матэматык
* 1935: Меір Вільчэк, ізраільскі біяхімік
* 1937: Мікалай Чаргінец, беларускі пісьменнік і палітык

## Памерлі 
thumb|right|100px|Фрэдэрык Шапен
* 535: Ян II, Папа Рымскі
* 1638: Гіліс Клас дэ Хондэкутэр, нідэрландскі мастак
* 1757: Рэнэ Антуан Рэамюр, французскі прыродазнавец
* 1836: Арэст Кіпрэнскі, расійскі мастак, графік і жывапісец, майстра партрэту
* 1837: Іаган Непамук Гумель, аўстрыйскі кампазітар
* 1849: Фрэдэрык Шапен, польскі кампазітар і піяніст
* 1887: Густаў Кірхгоф, нямецкі фізік
* 1962: Наталля Сяргееўна Ганчарова, руская мастачка
* 1969: Атакар Кубін, чэшскі мастак
* 1976: Радаслаў Астроўскі, беларускі грамадскі, палітычны дзеяч, настаўнік, дырэктар Віленскай беларускай гімназіі (1924-1936), прэзідэнт Беларускай Цэнтральнай Рады (1943) (нар. 6.11.1887)
* 1989: Марк Рыгоравіч Крэйн, украінскі матэматык
* 2011: Манфрэд Герлах, апошні старшыня Дзяржсавета ГДР

## Святкуюць 
* Дзень Рэспублікі Паўночная Асеція-Аланія.
* Кітай, Ганконг: Фестываль Чанг Юнг.
* Малаві: Дзень маці.

## Іншае 
*  ААН: Міжнародны дзень барацьбы за ліквідацыю галечы


К17