open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Баранавіцкі мясакансервавы камбінат

**Баранавіцкі мясакансервавы камбінат** — беларускае прадпрыемства мясной прамысловасці, якое існавала ў 1927—2007 гадах.

## Гісторыя 
У 1924 годзе баранавіцкі магістрат забараніў забой жывёлы ў Баранавічах, вылучыўшы для гэтых мэтаў пляцоўку на горцы Галышна на паўднёвы захад ад Баранавічаў. Новая бойня спецыялізавалася на вытворчасці беконнай свініны. У 1927 годзе былі ўведзены ў эксплуатацыю збудаванні для забою буйной рагатай жывёлы і свіней. У 1936 годзе ў Баранавічах было арганізавана сумеснае германска-польскае прадпрыемства «Kres-export» па вытворчасці тушанай свініны і кансерваванай гародніны. Бургамістр Баранавічаў Людвік Вольнік асабіста займаўся праектаваннем і наглядаў за будаўніцтвам кансервавага цэха. Быў таксама пабудаваны новы забойны цэх. Новае прадпрыемства, на якім было занята каля 50 чалавек, пачало працу ў 1938 годзе, першыя партыі кансерваў экспартаваліся ў Германію і Францыю. У 1939 годзе быў пабудаваны каўбасны цэх.

У 1939 годзе прадпрыемства было нацыяналізавана, стаўшы Баранавіцкім мясакамбінатам і ўвайшоўшы ў «Белгалоўмяса» Наркамата мясной і малочнай прамысловасці БССР.

У 2000 годзе камбінат рэканструяваў каўбасны цэх. Неўзабаве пасля далучэння да Бярозаўскага МКК у Баранавічах была спынена вытворчасць кансерваў і забой жывёлы, на пляцоўцы камбіната працягнулася вытворчасць каўбас.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Барановичский мясоконсервный комбинат // Республика Беларусь: энциклопедия. — Т. 2: А—Герань. — Мн.: Беларуская Энцыклапедыя, 2006. — С. 196.

Катэгорыя:Кампаніі Беларусі
Катэгорыя:Прадпрыемствы Баранавічаў
Катэгорыя:Прадпрыемствы харчовай прамысловасці Беларусі
Брадзішча (значэнні)

Назву **Брадзі́шча** маюць:
## Населеныя пункты 
### Беларусь 
* Гродзенская вобласць:
** Брадзішча — былы хутар у Іўеўскім раёне
* Магілёўская вобласць:
** Брадзішча — вёска ў Асіповіцкім раёне
Брадзішча (Іўеўскі раён)

**Брадзі́шча** (, ) — былы хутар у Іўеўскім раёне Гродзенскай вобласці. Знаходзіўся ў адміністрацыйным падпарадкаванні Юрацішкаўскага пассавета.

Скасаваны ў 1986 годзе.

## Крыніцы 
## Спасылкі
Старая Бярэзіна

**Стара́я Бярэ́зіна** (, ) — былая вёска ў Іўеўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіла ў склад Лелюкінскага сельсавета.

Скасавана 22 снежня 1986 года.

## Крыніцы 
## Спасылкі
Сасноўка (Ашмянскі раён)

**Сасно́ўка** (, ) — былы хутар у Ашмянскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіў у склад Жупранскага сельсавета.

Скасаваны 19 жніўня 1985 года.

## Крыніцы 
## Спасылкі
Новая Тарасаўшчына

**Но́вая Тара́саўшчына** (, ) — былая вёска ў Ашмянскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіла ў склад Крайванцаўскага сельсавета.

У 1940—1954 гадах вёска ў складзе Анжадаўскага сельсавета, да 11 лютага 1972 года — у складзе Гардзіеўцаўскага сельсавета. Скасавана ў 1986 годзе, злілася з вёскай Анжадава.

## Крыніцы 
## Спасылкі
Планаванне

**Планава́нне** — працэс распрацоўкі планаў развіцця эканамічных аб’ектаў, што ўключае таксама працэсы арганізацыі ажыццяўлення планаў, іх карэкціроўкі і кантролю за выкананнем.

У эканоміцы рыначнага тыпу сустракаецца ў форме бізнес-планаў на ўзроўні кампаній, фірм. У цэнтралізаванай кіроўнай эканоміцы — у дырэктыўнай форме, дзе вядучую ролю адыгрываюць дзяржаўныя планы. Прытым у некаторых краінах з рыначнай эканомікай урад ажыццяўляе індыкатыўнае праграмаванне эканомікі.

Віды:
* імператыўнае — вызначэнне дакладных заданняў усім вытворчым ячэйкам;
* нарматыўнае — вызначэнне цэн і аптымальных ацэнак;
* змешанае — злучэнне элементаў імператыўнага і нарматыўнага планавання, якое дае пэўную свабоду дзеянняў у рыначных умовах.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Шестакова И. Г. Человек и социум в новой реальности инфокоммуникационного мира / Национальный минерально-сырьевой университет «Горный». СПб., 2015. 147 c.
* B. R. Kuc, Audyt wewnętrzny — teoria i praktyka, Wyd. PTM, Warszawa 2002, s. 383.
* Allmendinger, Phil; Gunder, Michael (2005). «Applying Lacanian Insight and a Dash of Derridean Deconstruction to Planning’s 'Dark Side'». Planning Theory. 4: 87-112. doi:10.1177/1473095205051444.
* Bazin, A. (2012). Bilateral and multilateral planning: Best practices and lessons learned. Strategos.
* Das, J P, Binod C Kar, Rauno K Parrila. Cognitive Planning: The Psychological Basis of Intelligent Behaviour. Sage Publications Pvt. Ltd; illustrated edition. English  
* Gunder, Michael (2003). «Passionate Planning for the Others' Desire: An Agonistic Response to the Dark Side of Planning». Progress in Planning. 60 (3): 235—319. doi:10.1016/s0305-9006(02)00115-0.
* Pløger, John (2001). «Public Participation and the Art of Governance». Environment and Planning B: Planning and Design. 28 (2): 219—241. doi:10.1068/b2669.
* Roy, Ananya (2008). «Post-Liberalism: On the Ethico-Politics of Planning». Planning Theory. 7 (1): 92-102. doi:10.1177/1473095207087526.
* Tang, Wing-Shing (2000). «Chinese Urban Planning at Fifty: An Assessment of the Planning Theory Literature». Journal of Planning Literature. 14 (3): 347—366. doi:10.1177/08854120022092700.
* Yiftachel, Oren, 1995, «The Dark Side of Modernism: Planning as Control of an Ethnic Minority», in Sophie Watson and Katherine Gibson, eds., Postmodern Cities and Spaces (Oxford and Cambridge, MA: Blackwell), pp.&nbsp;216-240.
* Yiftachel, Oren (1998). «Planning and Social Control: Exploring the Dark Side». Journal of Planning Literature. 12 (4): 395—406. doi:10.1177/088541229801200401.
* Yiftachel, Oren (2006). «Re-engaging Planning Theory? Towards South-Eastern Perspectives». Planning Theory. 5 (3): 211—222. doi:10.1177/1473095206068627.
Мачылы

**Мачы́лы** (, ) — былы хутар у Ашмянскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіў у склад Навасёлкаўскага сельсавета.

Да 2 снежня 1961 года хутар уваходзіў у склад Павяжынскага сельсавета. Скасаваны ў 1986 годзе.

## Крыніцы 
## Спасылкі
Gojira (гурт)

**Gojira** — французскі метал-гурт з горада Ондр. Заснаваны як **Godzilla** ў 1996 годзе, склад гурта — браты Джо (вакал, гітара) і Марыё Дзюпланцье (барабаны), Крысціян Андрэ (гітара) і Жан-Мішэль Лабадзі (бас) — застаецца нязменным з таго часу, як гурт змяніў назву на Gojira ў 2001 годзе. Gojira вядомы сваім стылям прагрэсіўнага і тэхнічнага дэз-металу і тэкстамі песень, якія часта ўтрымліваюць тэмы духоўнасці, філасофіі і экалагічнасці. Гурт прайшоў шлях «ад найвялікшай невядомасці ў першай палове сваёй кар'еры да шырокага сусветнага прызнання ў другой».

Першыя два альбомы Gojira, *Terra Incognita* (2001) і *The Link* (2003), а таксама магутныя жывыя выступы замацавалі іх рэпутацыю вядучага французскага метал-гурта. ''Maciste All'Inferno* — гэта музыка да нямога фільма, напісаная і выкананая для аднадзённага паказа ў Бардо. Трэці альбом гурта, *From Mars to Sirius* (2005), які атрымаў высокую ацэнку крытыкаў, быў адзначаны ў брытанскай метал-прэсе. Затым гурт падпісаў кантракт з лэйблам Prosthetic Records, што зрабіла яго вядомым у Паўночнай Амерыцы. Наступны альбом, *The Way of All Flesh* (2008), трапіў у чарт Billboard 200.

У 2011 годзе Gojira падпісалі кантракт з Roadrunner Records. Гурт выпусціў альбомы *L'Enfant Sauvage* (2012) і *Magma* (2016), якія дасягнулі 34-га і 24-га месцаў адпаведна ў *Billboard* 200 і атрымалі залаты статус у Францыі. У прарыўным альбоме гурта *Magma'' Gojira адмовіліся ад дэз-металу на карысць больш простага стылю. У 2020 годзе яны выпусцілі "Another World", свой першы сінгл, які з'явіўся у чарце Billboard. Альбом *Fortitude* (2021), які ўзначаліў чарты, стаў самым прадаваным альбомам у ЗША на працягу першага тыдня. Выкарыстоўваючы падыход "зрабі сам", гурт выпускае свае альбомы на ўласных студыях гуказапісу ў Францыі і Нью-Ёрку.

Gojira выпусцілі сем студыйных альбомаў і тры канцэртныя DVD, і з'яўляецца першым французскім гуртам, які ўзначаліў чарт Billboard Hard Rock Albums. Гурт быў намінаваны на прэмію Грэмі за найлепшы рок-альбом (*Magma)* і найлепшае метал-выкананне за сінглы «Silvera», «Amazonia» і «Mea Culpa (Ah! Ça ira!)». На працягу сваёй кар'еры гурт удзельнічаў у абароне навакольнага асяроддзя, правоў чалавека і правоў жывёл.

Gojira таксама стаў першым метал-гуртам, які выступіў на цырымоніі адкрыцця Алімпійскіх гульняў падчас летніх Алімпійскіх гульняў 2024 года ў Францыі, яны выканалі песню .

## Удзельнікі 
* Джо Дзюпланцье — вакал, гітара (1996–цяпер)
* Марыё Дзюпланцье — ударныя (1996–цяпер)
* Крысціян Андрэу — гітара (1996–цяпер)
* Жан-Мішэль Лабадзі — бас (1998—цяпер)

**Былыя**

* Аляксандр Карнілон — бас (1996–1998)

## Дыскаграфія 
**Студыйныя альбомы**

* *Terra Incognita* (2001)
* *The Link* (2003)
* *From Mars to Sirius* (2005)
* *The Way of All Flesh* (2008)
* *L’Enfant sauvage* (2012)
* *Magma* (2016)
* *Fortitude* (2021)

## Зноскі 
##  Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Выканаўцы Roadrunner Records
Катэгорыя:Музычныя калектывы, якія з’явіліся ў 1996 годзе
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Грэмі»
Катэгорыя:Квартэты
Катэгорыя:Метал-гурты Францыі
Вітаўтава

**Вітаўтава** — невядома імем першая жонка князя Вітаўта.

На думку Алега Ліцкевіча, яе тычыцца пазнейшая прыпіска: «» на полі аркуша 27 адв. каля «» у віленскім спісе (1-й паловы XVI ст.) так званага Іўдзейскага хранографа (2-й паловы XIII ст.), які раней захоўваўся ў бібліятэцы Супрасльскага манастыра.

На думку Ліцкевіча, гэта не магла быць княгіня Ганна, жонка Вітаўта з мяжы 1360-1370-х гадоў, якая памерла апантанай каталічкай у 1418 годзе. Пагатоў гэта не магла быць наступная жонка Вітаўта, пляменніца княгіні Ганны — Ульяна Гальшанская. На думку даследчыка, яго гіпотэза, хоць грунтуецца на позняй крыніцы, пакуль адзіная несупярэчліва ўзгадняе звесткі надзейных крыніц пра ўсіх «шваргаў» (сваякоў праз жонку) Вітаўта — друцкага князя Льва, князя Івана Альгімонтавіча і баярына Судзімонта. Ліцкевіч не згадаў яшчэ аднаго «швагра» — смаленскага князя Васіля, якога таксама ахоплівае яго гіпотэза.

У астатнім Ліцкевіч пагаджаецца з аргументацыяй Ігнаса Янінаса, што першая жонка Вітаўта была сястрой баярына Судзімонта. Відавочна, паходзіла яна з язычніцкага балцкага роду, памерла маладой неўзабаве па шлюбе і спалена ў Айраголе.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
*
Матэрыялы па археалогіі Беларусі

**«Матэрыялы па археалогіі Беларусі»** (**МАБ**) — навуковы зборнік Інстытута гісторыі НАН Беларусі, прысвечаны археалагічным даследаванням у Беларусі і сумежных краінах. Выходзіць 1-2 разы на год. Рэдакцыя знаходзіцца ў Мінску па вуліцы Акадэмічнай, 1.

## Змест 
У межах серыі друкуюцца манаграфіі і зборнікі артыкулаў па выніках археалагічнага вывучэння Беларусі і сумежных краін. Асобныя выпускі прысвячаюцца пэўным эпохам, праблемам, асобам выбітных археолагаў, а таксама ўтрымліваюць матэрыялы навуковых канферэнцый.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка зборніка

Катэгорыя:Інстытут гісторыі НАНБ
Катэгорыя:Археалогія ў Беларусі
Катэгорыя:Гістарычныя часопісы Беларусі
Цімафей (манул)

**Цімафей** (нар. 11 чэрвеня 2020, Новасібірск, Расія) — манул і жывы сімвал Маскоўскага заапарка.

Цімафей нарадзіўся ў Новасібірскім заапарку адначасова яшчэ з сямю кацянятамі, яго бацькі — самец Зеленагорск і самка Ластаўка. У сакавіку 2021 года ён пераехаў у Маскоўскі заапарк, дзе і атрымаў сваё імя .

Вальер Цімафея размяшчаецца на старой тэрыторыі заапарка па суседстве з пандамі і беркутамі, у яго цэнтры размяшчаецца невялікая паляна з пянькамі і бярвеннямі, непадалёк — гульнявы комплекс. На далёкай сцяне вальера размешчаны драўляныя выступы, палічкі і лесвічкі, па якіх манул можа бегаць, скакаць і караскацца. Найбольш часта ў СМІ абмяркоўваліся факты з біяграфіі Цімафея і яго фатаграфіі, якія актыўна публікаваў Маскоўскі заапарк.

## Крыніцы
Іван Шчырскі

**Іва́н Шчы́рскі**, у манастве з 1689 — **Інакенцій** (каля 1650—1714) — гравёр па медзі эпохі барока, які належаў да школы А. Тарасевіча, царкоўны і культурны дзеяч.

Паходзіў, верагодна, з Чарнігава. Адукацыю атрымаў у Чарнігаўскага калегіума, дзе выкладаў у 1707—1709 гадах. У 1680—1683 гадах Шчырскі працаваў у Вільні, з 1683 года ў Чарнігаве і з 1689 года — у Кіева-Пячэрскай лаўры, не парываючы з Чарнігавам.

У 1690-х гг. Шчырскі заснаваў Любецка-Антоніеўскі скiт-манастыр і стаў яго ігуменам. Пры падтрымцы І. Мазепы ў 1711 годзе збудаваў царкву Св. Ануфрыя ў Любечы каля Чарнігава, дзе і памёр. П. Калачынскаму|злева]]

Жывучы ў манастыры, Шчырскі працаваў для друкарняў Кіева і Чарнігава. З мастацкай спадчыны віленскага перыяду вядомыя: тытульны аркуш панегірыка ў гонар Я. Агінскага (1680), гравюра-медзярыт Іаана Златавуста і эмблема-нацюрморт (1682).

Да найлепшых прац Шчырскага адносяць 8 медзярытаў да чарнігаўскага выдання панегірыка Л. Кржановіча ў гонар епіскапа Лазара Барановіча («Redivivus phoenix», 1683) і тры медзярыты да падручніка рыторыкі («Ilias oratoria», 1698) таго ж аўтара. Найвядомейшы тэзіс Шчырскага, выкананы ў традыцыях іканастаса, прысвечаны рэктару Кіеўскай акадэміі П. Калачынскаму (1697—1702), у цэнтры якога паказана група студэнтаў на чале з рэктарам, на фоне будынка Акадэміі. Узорам барочнай кампазіцыі Шчырскага з’яўляецца тэзіс І. Абідоўскага ў гонар Азоўскай кампаніі (1688—1691) з сімвалічнымі і алегарычнымі постацямі, эмблемамі, дэкаратыўнымі рамкамі і інш.

7 вялікіх медзярытаў Шчырскага ўпрыгожваюць панегірык С. Яворскага, прысвечаны І. Мазепу «Echo głosu wołającego na puszczy» (польска-лацінскі друк Кіева-Пячэрскай лаўры, 1689). Форта і тры медзярыты Шчырскага аздабляюць панегірык І. Арноўскага ў гонар палкоўніка Г. Дзянец-Захаржэўскага «Bogaty Wiridarz» (1705). З таго ж года паходзяць 2 гравюры Шчырскага ў брашуры «Зерцало от писанія божественнаго…» з гербамі І. Мазепы і І. Максімавіча. І. Мазепу Шчырскі ўшаноўваў вялікафарматнай гравюрай Св. Ануфрыя.

Шчырскі працаваў пераважна ў панегірычнай графіцы ў тэхніцы медзярыту, якую ўпершыню выкарыстаў у кірылічным выданні твора Л. Барановіча «Благодать и истина …» (1683). Афортам і дрэварытам карыстаўся вельмі рэдка. Для кніг выконваў галоўным чынам тытульныя форты, франтыспісы, нешматлікія ілюстрацыі, дэкаратыўныя арнаментальныя рамкі, канцоўкі. Яго вялікая мастацкая спадчына толькі часткова ідэнтыфікаваная.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Постаці Чарнігава
Катэгорыя:гравёры Украіны
Катэгорыя:Гравёры Вялікага Княства Літоўскага
Мацуты (значэнні)

Назву **Мацу́ты** маюць:
## Населеныя пункты 
### Беларусь 
* Віцебская вобласць:
** Мацуты — вёска ў Пастаўскім раёне
* Гродзенская вобласць:
** Мацуты — былы хутар у Ашмянскім раёне
Францішак Вацлаў Бальцэвіч

**Францішак Вацлаў Бальцэвіч** — віленскі гравёр сярэдзіны XVIII стагоддзя. Працаваў у тэхніцы гравюры па медзі.

## Творчасць 
Ствараў пераважна выявы святых: Пятра Скаргі (1748), каралевіча Казіміра (1749), Іосіфа Каласанці, Яна Непамука, Антонія Падуанскага, Вінцэнта Ферэрыуса; абразы Маці Божай у віленскім касцёле св. Міхала, Лукішскую, Вастрабрамскую, Эйсімонцкую.

Аўтар партрэта каралевы Марыі Юзэфы, жонкі караля Аўгуста III (1746).

Выканаў некалькі экслібрысаў для дамініканскіх і прыватных бібліятэк Г. Піскоўскага, Г. Помяна, К. Л. Плятэра, М. Г. Важынскага і інш. Стварыў уласны тып экслібрыса (з бюстамі «вучоных мужоў»), які стаў узорам для іншых мастакоў.

Творы Бальцэвіча вызначаюцца тэхнічнай дасканаласцю і прапрацоўкай дэталей.

## Галерэя 

Maci Božaja Vastrabramskaja. Маці Божая Вастрабрамская (F. Balcevič, 1750-80) (cropped).jpg|Маці Божая Вастрабрамская
Maci Božaja Łukiskaja. Маці Божая Лукіская (F. Balcevič, 1750).jpg|Маці Божая Лукішская
Śviaty Kazimier, Vilnia. Сьвяты Казімер, Вільня (F. Balcevič, 1749).jpg|Святы Казімір
Miadzieł Stary. Мядзел Стары (F. Balcevič, 1759) (cropped).jpg|Святы Юстын на фоне касцёла Маці Божай Шкаплернай

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:гравёры Беларусі
Катэгорыя:Мастакі XVIII стагоддзя
Катэгорыя:Гравёры Вялікага Княства Літоўскага
Катэгорыя:Постаці Вільні
Катэгорыя:Гравёры па медзі
Клеявічы-2

**Кле́явічы 2** — былая вёска ў Беладубраўскім сельсавеце Касцюковіцкага раёна Магілёўскай вобласці Беларусі.

## Геаграфія 
Вёска знаходзілася за 19 кіламетраў ад Касцюковіч, за 177 кіламетраў ад Магілёва, побач з чыгуначнай станцыяй Камунары на лініі Крычаў—Сураж. Размяшчалася непадалёк ад ракі Беседзь (прыток ракі Сож). Транспартныя сувязі ажыццяўляліся па прасёлачнай, а затым па аўтамабільнай дарозе Самацевічы—Касцюковічы.

## Насельніцтва 
* **1986 год** — 236 жыхароў, 88 гаспадарак.

## Зноскі 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Населеныя пункты, пацярпелыя ад Чарнобыльскай катастрофы
Катэгорыя:Былыя населеныя пункты Касцюковіцкага раёна
Катэгорыя:Населеныя пункты Беладубраўскага сельсавета
Ігнат Казіміравіч Дамейка

**Ігнат Казіміравіч Дамейка** ( — ) — ураднік Вялікага Княства Літоўскага і Расійскай імперыі.

## Біяграфія 
Сын камісара судовага старасты Менскага ваяводства Казіміра Адама Дамейкі (нар. 1725) і Багумілы Адахоўскай (1743—1775) з лідскіх Свентаржэцкіх. У сям’і было дзевяць дзяцей, бацькі памерлі, калі деці былі яшчэ малагадовымі. У сваім тастаманце Казімір Адам прасіў сваякоў Свентаржэцкіх і Быкоўскіх не пакідаць яго дзяцей без дапамогі. А для выканання гэтай просьбы прызначыў двух суддзяў — менскага і старадубскага. Усе дзеці дасягнулі паўнагоддзя, атрымалі адукацыю і пасады, абзавяліся маёнткамі і фальваркамі.

Ігнат Дамейка з’яўляўся адвакатам Трыбунала ВКЛ, рэгентам асэсарскага суда ў 1794 годзе, сакратар Іахіма Храптовіча, маршалак шляхты Слонімскага павета ў 1817 годзе.

Пасля ранняй смерці брата Іпаліта, пакінуўшага ўдаву і пяцёра дзяцей, стаў апекуном сям’і. У 1827 годзе ён перадаў маёнтак Заполле ў кіраванне свайму пляменніку Ігнату, які быў сасланы сюды пад нагляд у 1824 годзе пасля царскага суда над сябрамі таварыства філаматаў, а затым далучыўся да паўстання 1830—1831 гадоў і пакінуў радзіму. У 1837 годзе маёнтак Заполле быў куплены ротмістрам Андрэем Квяткоўскім.

## Спасылкі 
* Заполле: экскурс з мінулага ў сучаснае — pawet.net

Катэгорыя:Павятовыя маршалкі слонімскія
Вінцантова (Смаргонскі раён)

**Вінцанто́ва** (, ) — былы хутар у Смаргонскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіў у склад Сыраваткінскага сельсавета.

Скасаваны 17 лістапада 1986 года.

## Крыніцы 
## Спасылкі
Феліцыян Данейка

**Феліцыян Данейка** (каля 1730 — ) — ураднік Вялікага Княства Літоўскага.

Паходзіў з роду Данейкаў (Дамейкаў) гербу «Сас».

Лоўчы інфлянцкі, дэпутат Галоўнага Літоўскага Трыбунала (1755), лоўчы лідскі (1756), суддзя земскі наваградскі (1765), прэзідэнт Наваградскага земства.

Двум сваім сынам Іосіфу і Тэадору пакінуў у спадчыну двор у Наваградку, вёскі Каросна, Цыневічы, Данейкі ў Новагародскім павеце, Пяцюлеўцы, Абрубы і Заполле ў Лідскім павеце. У Заполлі меў двор і карчму пры гасцінцы.

Унук Феліцыяна — Міхаіл Данейка (нар. 1801), выпускнік Віленскага ўніверсітэта, кандыдат філасофіі, быў членам таварыства філарэтаў.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Заполле: экскурс з мінулага ў сучаснае — pawet.net

Катэгорыя:Суддзі земскія новагародскія
Наваполле (Смаргонскі раён)

**Навапо́лле** (, ) — былая вёска ў Смаргонскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіла ў склад Сыраваткінскага сельсавета.

Скасавана 17 лістапада 1986 года, злілася з вёскай Лылойці.

## Крыніцы 
## Спасылкі
Цывіншчына

**Цыві́ншчына** (, ) — былая вёска ў Слонімскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіла ў склад Паўлаўскага сельсавета.

Да 6 жніўня 1979 года вёска ўваходзіла ў склад Слонімскага сельсавета. Скасавана ў 1986 годзе, уключана ў мяжу горада Слонім.

## Крыніцы 
## Спасылкі
Вірджыліа Пучытэлі

**Вірджыліа Пучытэлі** (; ) — італьянскі спявак сапрана (кастрат), кампазітар, пісьменнік, каталіцкі святар   і каралеўскі сакратар у канцылярыі караля Уладзіслава IV Вазы.

## Біяграфія 
Паходзіў са знатнай сям’і. У дзяцінстве спяваў у хоры сабора ў Сан-Северына-Марке, дзе заўважылі яго прыгожы голас. Каб гэты голас не змяніўся падчас мутацыі, Пучытэлі быў кастрыраваны. Працягваў навучанне літаратуры, музыцы і тэалогіі ў Рыме з 1614 года, дзе адначасова быў спеваком-сапрана, у тым ліку ў Латэранскай базіліцы.

Падарожнічаў па Еўропе, а ў 1628—1929 гадах знаходзіўся ў Варшаве пры двары караля Жыгімонта III Вазы, а з лютага 1631 года зноў жыў у Польшчы, дзе кароль Уладзіслаў IV Ваза прызначыў яго каралеўскім сакратаром. Некалькі месяцаў жыў у Вільні (1636, 1644, 1648) і Гданьску (1645, 1646), шмат разоў бываў у Кракаве. У 1635—1648 гадах пісаў аркадскія байкі і складаў оперы-серыя, прэлюдыі і інтэрлюдыі, а таксама музыку да прыдворных балетных пастановак, напрыклад *Ratto di Helena* («Выкраданне Гелены»).

Потым жыў у такіх гарадах, як Рым, Венецыя, Мілан і Неапаль, дзе займаўся наймам новых спевакоў для польскага каралеўскага двара, купляў і адпраўляў у Варшаву тканіны для оперных і балетных пастановак. Стварыў оперу *Armida abbandonata* («Арміда адрынутая»), пастаўленую ў Варшаве ў студзені 1641 года пасля яго вяртання.

Пучытэлі, верагодна, пакінуў Польшчу ў сярэдзіне 1649 і выехаў у Неапаль, адкуль праз тры гады пераехаў у Сан-Северына-Марке, дзе памёр і быў пахаваны ў базіліцы Сан-Ларэнца ін Даліёла.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
*  [Творы Вірджыліа Пучытэлі](https://polona.pl/search/?query=Virgilio_Puccitelli&filters=creator:%22Puccitelli,_Virgilio_(1599--1654)%22,public:1,hasTextContent:0) ў бібліятэцы Polona

Катэгорыя:Кампазітары барока 
Катэгорыя:Драматургі Італіі
Катэгорыя:Кампазітары Італіі 
Катэгорыя:Кампазітары Польшчы 
Катэгорыя:Сапрана
Катэгорыя:Оперныя спевакі і спявачкі Італіі
Катэгорыя:Оперныя спевакі і спявачкі Польшчы
Катэгорыя:Кастраты
Мацуты (Ашмянскі раён)

**Мацу́ты** (, ) — былы хутар у Ашмянскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіў у склад Гальшанскага сельсавета.

Скасаваны ў 1986 годзе.

## Крыніцы 
## Спасылкі
Ясюкоўшчына

**Ясюко́ўшчына** (, ) — былая вёска ў Ашмянскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіла ў склад Семярніцкага сельсавета.

Скасавана ў 1986 годзе, злілася з вёскай Нарцукі.

## Крыніцы 
## Спасылкі
Белая Гара

Назву **Бе́лая Гара́** маюць:
## Населеныя пункты 
### Беларусь 
* Гродзенская вобласць:
** Белая Гара — былы хутар у Смаргонскім раёне
### Расія 
* Белая Гара — пасёлак гарадскога тыпу ў Рэспубліцы Саха
Вінцэнт Валейка

**Вінцэнт Валейка** ( — ) — беларускі грамадска-палітычны дзеяч, педагог.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў 1883 годзе ў вёсцы Галавічполе (зараз — Шчучынскі раён). У 1903 годзе скончыў Трэцюю рэальную гімназію ў Санкт-Пецярбургу, а потым стаў студэнтам Горнага інстытута.

Удзельнік нелегальнай Беларускай рэвалюцыйнай партыі. Разам з Вацлавам Іваноўскім падрыхтаваў да друку першы нумар газеты «Свабода» (1902). Быў адным з сямёх сяброў-заснавальнікаў беларускай выдавецкай суполкі «Загляне сонца і ў наша аконца» (1906).

Пасля заканчэння інстытута выехаў з Пецярбургу і з 15 лістапада 1910 пачаў працаваць горным інжынерам Шчарбінаўскай шахты на Данбасе.

З 1921 года жыў у Дамброве Гурнічай у Польшчы, спачатку працаваў інжынерам у шахтах, а потым дырэктарам Дзяржаўнай горна-металургічнай школы імя Станіслава Сташыца.

У маі 1940 года быў арыштаваны гестапа і скіраваны ў канцлагер. Загінуў у канцлагеры Заксенхаўзен (па іншых сведчаннях — у лагеры Дахау).

## Літаратура 
* *Лаўрэш Л.* Паўстанцы і маёнткі // Маладосць. — 2020. № 9. — С. 94-100.

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Галавічполі
Андрэй Брахоцкі

**Андрэй Брахоцкі** (;  — ) — польскі вайсковы і грамадскі дзеяч.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў 1895 годзе ў Малым Мажэйкаве (зараз — Лідскі раён) у шляхецкай сям’і, сын Уладзіслава Тамаша Брахоцкага. У 1914 годзе скончыў Першую Віленскую класічную гімназію. У тым жа годзе паступіў на сельскагаспадарчы факультэт Рыжскай палітэхнікі. У 1915 годзе разам з палітэхнікай эвакуаваўся ў Маскву.

У 1916 годзе быў прызваны ў расійскае войска і скіраваны на фронт. У 1918 годзе ўступіў у афіцэрскі легіён Першага корпуса генерала Доўбар-Мусніцкага. Летам 1918 года вяртаецца на радзіму і ў лістападзе актыўна ўключаецца ў дзейнасць па фарміраванні Шчучынскай польскай Самаабароны. У далейшым служыў у Войску Польскім і арміі Сярэдняй Літвы.

У 1921 годзе дэмабілізаваўся і паступіў на водны факультэт Варшаўскай палітэхнікі. Пасля завяршэння вучобы і атрымання ў 1927 годзе тытула інжынера цягам чатырох гадоў працаваў у галіне меліярацыі. З 1931 года гаспадарыў у спадчынным маёнтку Малое Мажэйкава, дзе пабудаваў у 1938 годзе спіртзавод. Прымаў актыўны ўдзел у грамадскім жыцці, працаваў у земскім судзе і ўваходзіў у раду мясцовых землеўласнікаў, матэрыяльна дапамагаў Віленскаму таварыству сяброў навукі.

З пачаткам Другой усясветнай вайны быў мабілізаваны ў войска. Трапіў у лагер для інтэрнаваных у Літве, потым быў вязнем савецкіх лагераў для ваеннапалонных у Беластоку і Брэсце. Пасля вайны рэпатрыяваўся ў Польшчу.

Быў узнагароджаны ордэнам «Virtuti Militari» 5-й ступені і «Крыжам Заслугі Сярэдняй Літвы».

Напісаў кнігу «*Dzieje samoobrony w Szczuczynie Nowogródzkim: rok 1918-19*» (выдадзена ў Вільні ў 1936 годзе). Пакінуў па сабе рукапіс успамінаў «На пераломе дзвюх эпох: нататкі абшарніка».

Памёр у 1976 годзе. Пахаваны на Павонзках у Варшаве.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Запіскі абшарніка — pawet.net

Катэгорыя:Пахаваныя на Вайсковых Павонзках
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Лідскім раёне
А. Новіч

**А. Новіч** (сапр. Ціхановіч ці Цэхановіч) — беларускі пісьменнік пач. XX стагоддзя.

Па адукацыі ўрач. Працаваў у г. Новачаркаск (Расія).

Аўтар апавяданняў «У дому лепей» (1911) пра цягу селяніна да роднай зямлі і «Амерыканец» (1912), герой якога вярнуўся з Амерыкі і хоча перайначыць жыццё беларускага мужыка на лепшы лад. Гэтыя творы высока ацэнены Я. Купалам (арт. «Агляд кніг», 1913), які падкрэсліваў іх прастату і шчырасць, уменне «нязначным спосабам падсунуць чытачу маральную павучку, паказаць добрую незавілую сцежку к лепшаму жыццю», і М. Багдановічам, які ў арт. «За тры гады» (1913) адзначыў, што «асабліва вызначаецца Новіч, каторы першы паспрабаваў напісаць вялікую рэч прозай па-беларуску».

## Літаратура 
* .

Катэгорыя:Беларускамоўныя пісьменнікі XX стагоддзя
Аляксей Сілыч Новікаў-Прыбой

**Аляксей Сілыч Новікаў-Прыбой** (сапр. Новікаў, ; ) — рускі пісьменнік.

## Біяграфія 
Служыў матросам на Балтыйскім флоце (1899—1906), у руска-японскую вайну (1904—05) удзельнічаў у Цусімскай бітве. У 1908—13 гадах палітэмігрант.

Друкаваўся з 1906 года. У зборніку «Марскія апавяданні» (у 1914 канфіскаваны, выд. 1917) пра жыццё матросаў расійскага флоту, драматычныя калізіі, матывы сацыяльнага пратэсту. Рамантычныя адносіны да мора, жанчыны ў аповесцях «Мора кліча» (1919), «Падводнікі» (1923), «Жанчына ў моры» (1926) і інш. На асабістых уражаннях, сведчаннях удзельнікаў і дакументах заснавана гістарычная эпапея «Цусіма» (ч. 1—2, 1932—35; 4-я рэд. 1940). Аўтар раманаў «Салёная купель» (1929), «Капітан І-га рангу» (незавершаны, кн. 1—2, 1942—44), аповесцей «Ухабы» (1927), «Уцёкі» (1931), зборнікаў апавяданняў «Дзве душы» (1919), «Смерч» (1933) і інш.

Сябраваў з Я. Купалам. Асобныя яго творы на беларускую мову пераклалі С. Дарожны, В. Маракоў і інш.

## Выбраная бібліяграфія 
* Собр. соч. Т. 1—5. М., 1963.
* Повести и рассказы. М., 1988.
* Цусима. Т. 1—2. М., 1993—94.

## Прэміі і ўзнагароды 
Дзяржаўная прэмія СССР (1941).

## Беларускія пераклады 
* На падводнай лодцы. Мн., 1928;
* Зуб за зуб. Мн., 1929;
* Сапсаваны. Мн., 1930;
* У бухце «Атрада». Мн., 1930;
* Па-цёмнаму. Мн., 1931;
* Марскі пажар. Мн., 1932;
* Жанчына ў моры. Мн., 1936;
* Цусіма. Кн. 1—2. 2 выд. Мн., 1937.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Рускамоўныя пісьменнікі XX стагоддзя
Азер Гасымлы

**Азер Агагасым аглы Гасымлы** (; нар. , Баку) — азербайджанскі палітык і палітычны зняволены; кандыдат палітычных навук (2009). Вядомы як крытык урада Азербайджана. За час сваёй палітычнай кар’еры ён быў членам кіраўніцтва руху «REAL», каардынатарам аргкамітэта партыі «REAL», сакратаром па палітычных пытаннях і старшынём савета з 2011 па 2019 год. Ён быў кандыдатам на парламенцкіх выбарах 2015 і 2020 гадоў. У 2021 годзе заснаваў Інстытут палітычнага менеджменту (SMİ).

У сувязі з яго палітычнай дзейнасцю яму забаранялі выезд з краіны ў 2016—2017 і 2024 гадах. У маі 2018 года ён быў асуджаны на адзін месяц зняволення за арганізацыю масавага шэсця ў цэнтры Баку.

Арыштаваны 8 снежня 2024 года па палітычна матываванай крымінальнай справе. Гасымлы быў затрыманы па абвінавачанні ў здзяйсненні злачынства, прадугледжанага артыкулам 183.3.2 (вымагальніцтва з мэтай атрымання маёмасці ў буйным памеры) Крымінальнага кодэкса Азербайджанскай Рэспублікі.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
*
EsmGFP

**EsmGFP** — штучны зялёны флуарэсцэнтны бялок, распрацаваны з дапамогай мадэлі штучнага інтэлекту ESM3, створанай кампаніяй EvolutionaryScale. Бялок не існуе ў прыродзе і быў згенераваны шляхам мадэлявання 500 мільёнаў гадоў малекулярнай эвалюцыі.

## Распрацоўка 
Навукоўцы з EvolutionaryScale і Arc Institute распрацавалі esmGFP, навучаючы мадэль ESM3 на масіве дадзеных з 770 мільярдаў вядомых паслядоўнасцей бялкоў. Мадэль, прызначаная для прагназавання і стварэння бялковых структур, імітавала эвалюцыйныя працэсы на працягу 500 мільёнаў віртуальных гадоў для стварэння функцыянальных бялкоў, якія не сустракаюцца ў прыродзе. Навукоўцы далі ESM3 задачу згенераваць флуарэсцэнтны бялок, засяродзіўшы ўвагу на флуарэсцэнцыі. У выніку мадэль прапанавана бялок, які мае 58% падабенства паслядоўнасці са сваім найбліжэйшым вядомым аналагам — флуарэсцэнтным бялком з актыніі Entacmaea quadricolor. Атрыманы бялок пазней быў сінтэзаваны ў лабараторыі і прадэманстраваў флуарэсцэнцыю. Гэта стала доказам таго, што мадэлі ШІ здольны ствараць функцыянальныя біямалекулы, якія ніколі не ўзнікалі ў прыродзе ў працэсе натуральнай эвалюцыі. Даследаванне esmGFP першапачаткова было апублікавана ў выглядзе прэпрынта, а пазней прайшло рэцэнзаванне і было апублікавана ў часопісе *Science*. Незалежныя навукоўцы адзначылі патэнцыял бялковай інжынерыі з дапамогай ШІ, але таксама звярнулі ўвагу на тое, што такія метады не ўзнаўляюць усёй складанасці натуральнага адбору.

## Знешнія спасылкі 
* 

## Зноскі 
Катэгорыя:Бялкі
Катэгорыя:Біялогія
Катэгорыя:Штучны інтэлект
Галавінскі раён

**Галавінскі раён** () — раён у Паўночнай адміністрацыйнай акрузе Масквы. Раёну адпавядае ўнутрыгарадское муніцыпальнае ўтварэнне муніцыпальная акруга Галавінская. Мяжа Галавінскага раёна праходзіць: па восі Ленінградскай шашы, далей па паўночнай мяжы домаўладання № 45 па Ленінградскай шашы, восі Хімкінскага вадасховішча, восях: безназоўнага праезду каля паўднёвай мяжы парка Рачнога вакзала, Ленінградскай шашы, Флоцкай, Анежскай, Фестывальнай вуліцы, Малога кальца МЧ, восям: Міхалкоўскага пуцеправода, Міхалкоўскай вуліцы, Галавінскай шашы да Ленінградскай шашы.
## Насельніцтва 
Катэгорыя:Раёны Масквы
Бацька маці сястра брат

«**Бацька маці сястра брат**» () — камедыйна-драматычны фільм 2025 года рэжысёра і сцэнарыста Джыма Джармуша. Галоўныя ролі выканалі , Адам Драйвер, , Шарлота Рэмплінг, Кейт Бланшэт, , ,  і . Фільм сумеснай вытворчасці ЗША, Італіі, Францыі, Ірландыі, Германіі.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Фільмы ЗША 2025 года
Катэгорыя:Фільмы Італіі 2025 года
Катэгорыя:Фільмы Францыі 2025 года
Катэгорыя:Фільмы Ірландыі 2025 года
Катэгорыя:Фільмы Германіі 2025 года
Катэгорыя:Кінакамедыі 2025 года
Катэгорыя:Фільмы-драмы 2025 года
Катэгорыя:Кінакамедыі ЗША
Катэгорыя:Кінакамедыі Італіі
Катэгорыя:Кінакамедыі Францыі
Катэгорыя:Кінакамедыі Ірландыі
Катэгорыя:Кінакамедыі Германіі
Катэгорыя:Фільмы-драмы ЗША
Катэгорыя:Фільмы-драмы Італіі
Катэгорыя:Фільмы-драмы Францыі
Катэгорыя:Фільмы-драмы Ірландыі
Катэгорыя:Фільмы-драмы Германіі
Катэгорыя:Камедыйна-драматычныя фільмы
Катэгорыя:Кінаальманахі
Катэгорыя:Фільмы, знятыя ў ЗША
Катэгорыя:Фільмы, знятыя ў Францыі
Катэгорыя:Фільмы, знятыя ў Ірландыі
Катэгорыя:Фільмы на англійскай мове
Катэгорыя:Фільмы Джыма Джармуша
Катэгорыя:Фільмы па сцэнарыях Джыма Джармуша
Дзмітраўскі раён (Масква)

**Дзмітраўскі раён** () — раён горада Масквы, размешчаны ў Паўночнай адміністрацыйнай акрузе. Раён адпавядае муніцыпальнай акрузе Дзмітраўская.

Межы Дзмітраўскага раёна і адпаведнай яму муніцыпальнай акругі Дзмітраўская праходзяць па восі Каровінскай шашы, далей па восях Іжорскай вуліцы, Бусінаўскага праезду, далей, перасякаючы МКАД па гарадской мяжы горада Масквы (вонкавай мяжы паласы адводу Маскоўскай кальцавой аўтамабільнай дарогі, паўднёва-заходняй мяжы паласы адводу Савёлаўскага напрамку МЧ, восі праектуемага праезду № 5265, усходняй мяжы тэрыторыі ЛЭМЗ, восям: Вярбілкаўскага праезду, Дзмітраўскай шашы, вуліцы 800-годдзя Масквы, Бяскуднікаўскага бульвара, безназоўнага праезду.
## Насельніцтва 
Катэгорыя:Раёны Масквы
Баб’я Лужа

**Ба́б’я Лу́жа** (, ) — былы хутар у Смаргонскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіў у склад Сольскага сельсавета.

Скасаваны 17 лістапада 1986 года.

## Крыніцы 
## Спасылкі
Левабярэжны раён (Масква)

**Левабярэжны** () — раён у Паўночнай адміністрацыйнай акрузе горада Масквы.

Раёну адпавядае ўнутрыгарадское муніцыпальнае ўтварэнне муніцыпальная акруга Левабярэжная. Да рэформы 1991 года тэрыторыя сучаснага Левабярэжная раёна ўваходзіла ў склад Ленінградскага раёна Масквы.

Межы раёна праходзяць з захаду — па восевай лініі Хімкінскага вадасховішча і Бутакоўскага заліва, з поўначы па знешняй мяжы землеадводу МКАД, уключаючы транспартныя развязкі, з усходу па вуліцах Левабярэжнай, Беламорскай, Смольнай, Фестывальнай, Лавачкіна, з поўдня па Флоцкай. Асноўная магістраль раёна — Ленінградская шаша.

На тэрыторыі раёна размяшчаюцца Паўночны рачны вакзал і Паўночны рачны порт.
## Насельніцтва 
Катэгорыя:Раёны Масквы
Захад-2025

**«Захад-2025»** — сумесныя стратэгічныя вучэнні Узброеных Сіл Расійскай Федэрацыі і Рэспублікі Беларусь, якія праходзілі ў Беларусі з 12 па 16 верасня 2025 года. Па афіцыйнай інфармацыі, вучэнні правяралі абараназдольнасць Саюзнай дзяржавы. Асноўныя мерапрыемствы прайшлі на цэнтральных палігонах под Барысавам, а таксама было арганізавана ўзаемнае перамяшчэнне падраздзяленняў паміж дзвюма дзяржавамі. Гэта першыя вучэнні «Захад» пасля ўварвання Расіі ва Украіну ў 2022 годзе. Улады паведамлялі, што вучэнні пройдуць у глыбіні тэрыторыі Беларусі.

Беларусь афіцыйна заяўляла, што ў вучэннях прыме ўдзел 13 тысяч чалавек, што значна менш за аб’яўленую колькасць удзельнікаў вучэнняў «Захад-2021» — 200 тысяч чалавек.

Беларускія службовыя асобы паведамлялі, што ў межах вучэнняў адбудзецца навучанне прымяненню ядзернай зброі і практычныя заняткі з выкарыстаннем расійскага ракетнага комплексу «», які, як сцвярджаецца, здольны несці ядзерную зброю і мае з’явіцца ў Беларусі да канца 2025 года.

Па інфармацыі беларускага боку, у якасці наглядальнікаў былі запрошаны ўсе 56 дзяржаў, што далучыліся да  АБСЕ, а таксама дадатковыя партнёры, у тым ліку акрэдытаваныя вайсковыя аташэ краін НАТА; адказы прапанавалася даць да 20 жніўня 2025 года.

## Шматнацыянальныя вучэнні 
У вучэннях прынялі ўдзел прадстаўнікі больш як 20 краін, сярод якіх Беларусь, Бангладэш, Буркіна-Фасо, Конга, Малі, Індыя, Іран, Нігер і Таджыкістан. У якасці наглядальнікаў бралі ўдзел Камбоджа, Кітай, Куба, Казахстан, Манголія, М’янма, Нікарагуа, Паўночная Карэя, Пакістан, Сербія, Таіланд, ААЭ і Узбекістан.

## Рэакцыя 
Аналітыкі ЕС папярэджвалі, што вучэнні «Захад-2025» маглі быць выкарыстаны для аказання ціску на ўсходнім флангу НАТА або служыць прыкрыццём для эскалацыі, хоць афіцыйна яны прадстаўляліся як абарончыя. 23 верасня паведамлена, што міністр унутраных спраў і адміністрацыі Польшчы Марцін Кервінскі падпісаў пастанову аб адкрыцці пагранпераходаў на граніцы з Беларуссю 25 верасня.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Беларуска-расійскія адносіны
Катэгорыя:2025 год у Беларусі
Катэгорыя:2025 год у Расіі
Катэгорыя:Ваенныя вучэнні Беларусі
Катэгорыя:Ваенныя вучэнні Расіі
Аўраам Шалом Фрыдберг

**Аўраам Шалом Фрыдберг** (*Аўром-Шолем Фрыдберг*; 6 лістапада 1838, Гродна — 21 сакавіка 1902, Варшава) - яўрэйскі пісьменнік, публіцыст і рэдактар.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў Гродна у артадаксальнай сям'і. Страціўшы бацьку, трынаццаці гадоў ад роду паступіў да майстра гадзіннікаў у навучанне. Атрымаў традыцыйную яўрэйскую рэлігійную адукацыю. Жыў у Брэст-Літоўску (1854-1856) і Кішынёве (1856—1858). У 1858 вярнуўся ў свой родны горад, займаўся выкладаннем іўрыта ў багатых сем'ях. Пасля пагромаў 1881 года далучыўся да руха Хавевей Цыён. У 1883-1886 гадах у Санкт-Пецярбургу рэдагаваў газету «*Ha-Meliz*», якую накіраваў на падтрымку сіянізма.

У 1886 годзе пасяліўся ў Варшаве. У 1888 годзе стаў рэдактарам яўрэйскай энцыклапедыі «*Ha-Eschkol*», якая неўзабаве спынілася; у тым жа годзе ён быў прызначаны цэнзарам яўрэйскіх кніг (займаў гэтую пасаду да 1891 года).

Першая кніга Фрыдберга на іўрыце - перапрацоўка рамана англійскай пісьменніцы Грэйс Агілар «Кедравая даліна» (1876). Аўтар фельетонаў, якія падпісваў «Гар Шалом». Працаваў у выдавецтве «''Aḥi'asaf*», у якім выйшла яго кніга «Гісторыя яўрэяў у Іспаніі», 1893. Супрацоўнічаў у штогодніку Навума Сакалова «*Sefer ha-Shanah*», дзе апублікаваў свае ўспаміны, важныя для літаратурнай гісторыі таго перыяду. Вёў рубрыку ў газеце на ідыш «*Der Yid*».

Папулярную рэпутацыю ён заслужыў дзякуючы кнізе «*Zikhronot le-Veit David''» («Успаміны дому Давіда», 1893–99), серыі апавяданняў, якія ахопліваюць гісторыю яўрэяў ад разбурэння першага Храма да пачатку перыяду Гаскалы ў Германіі. Першыя два тамы з'яўляюцца адаптацыяй «Таямніц яўрэяў» Г. Рэкендорфа, але два астатнія тамы былі напісаны самім Фрыдбергам. Кніга часта перавыдавалася і перакладалася на арабскую і персідскую мовы.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Выдаўцы Расійскай імперыі
Катэгорыя:Пісьменнікі Расійскай імперыі
Катэгорыя:Пісьменнікі Польшчы
Катэгорыя:Пісьменнікі на іўрыце
Катэгорыя:Публіцысты Расійскай імперыі
Катэгорыя:Публіцысты Польшчы
Катэгорыя:Публіцысты XIX стагоддзя
Катэгорыя:Публіцысты паводле алфавіта
Катэгорыя:Памерлі ў Варшаве
Катэгорыя:Памерлі ў 1902 годзе
Катэгорыя:Памерлі 21 сакавіка
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Гродне
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1838 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся 6 лістапада
Паўночны рачны вакзал

**Паўночны рачны вакзал** () — адзін з двух рачных вакзалаў Масквы (разам з Паўднёвым), раней Хімкінскі рачны вакзал.

Галоўны будынак комплексу збудаванняў канала Масква-Волга (цяпер канал імя Масквы). Будынак — узор архітэктурнага напрамку «сталінскі ампір» і помнік архітэктуры рэгіянальнага значэння. Знаходзіцца на тэрыторыі Паўночнай адміністрацыйнай акругі горада Масква, па адрасе: Ленінградская шаша, дом № 51, на беразе Хімкінскага вадасховішча, і акружана вялікім паркам. Вышыня будынка са шпілем 75 метраў, даўжыня па фасадзе 150 метраў, даўжыня шпіля 27 метраў.

Будаўніцтва вакзала пачалося вясной 1933 года, адначасова з працамі над каналам Масква-Волга, і працягвалася чатыры гады і восем месяцаў. У будаўніцтве вакзала, як і пры збудаванні канала, выкарыстоўвалася праца зняволеных Дзмітраўлага.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Помнікі архітэктуры Масквы
Сушыла Каркі

**Сушыла Каркі** (; нар. 7 чэрвеня 1952) — непальская дзяржаўная дзяячка і былая юрыстка, якая займае пасаду часовага прэм’ер-міністра Непала з 12 верасня 2025 года пасля . Яна першая жанчына, якая ўзначаліла . Раней Каркі займала пасаду старшыні  з 11 ліпеня 2016 года па 6 чэрвеня 2017 года, стаўшы першай жанчынай на гэтай пасадзе.

## Маладосць і адукацыя 
Каркі нарадзілася 7 чэрвеня 1952 года ў сям’і  з Санкарпура (пазней частка Біратнагара), Непал. Яна старэйшая з сямі дзяцей у сям’і.

Каркі вучылася ў , атрымаўшы ступень бакалаўра мастацтваў у каледжы Махендра Моранг у 1972 годзе. Затым яна вывучала паліталогію ў Індыі і ў 1975 годзе атрымала ступень магістра паліталогіі ў . Яна вярнулася ў Трыбхуванскі ўніверсітэт, каб вывучаць права, і скончыла яго ў 1978 годзе.

## Кар’ера 
### Раннія гады 
З 1986 па 1989 год Каркі выкладала ў Трыбхуванскім універсітэце; з 1988 года яна адначасова ўзначальвала адвакатуру занальнага суда Кошы да 1990 года. У 2002 годзе яна стала старшынёй апеляцыйнага суда Біратнагара і займала гэтую пасаду да 2004 года, калі стала старэйшым адвакатам у Юрыдычнай асацыяцыі Непала.

Пасля адстаўкі старшыні Вярхоўнага суда Шрэстхі ў красавіку 2016 года Канстытуцыйная рада рэкамендавала Каркі заняць гэтую пасаду. Яна выконвала абавязкі на часовай аснове да афіцыйнага парламенцкага слухання ў ліпені наступнага года, якое зацвердзіла яе прызначэнне. З-за гэтых якасцей яна сутыкнулася з супраціўленнем падчас свайго знаходжання на пасадзе, і ўрад абвінаваціў яе ў працы супраць іх пасля таго, як Вярхоўны суд адмяніў прызначэнне Джаі Бахадура Чанда начальнікам . Незадаволены рашэннем аб яе імпічменце, тагачасны намеснік прэм'ер-міністра і міністр унутраных спраў  падаў у адстаўку, а  выйшла з кааліцыі, якую яна ўтварыла з Непальскім кангрэсам і КПН (МЦ). У маі суддзя Вярхоўнага суда Чалендра Шамшэр Рана прыпыніў працэдуру.

Пасля сыходу з суда Каркі напісала аўтабіяграфічную кнігу пра сваю маладосць і кар’еру суддзі. У кнізе, апублікаванай пад назвай «*Ньяя*» («Правасуддзе»), Каркі сцвярджала, што дэмакратыя патрабуе незалежнасці судовай улады. У наступным годзе яна апублікавала свой раман «*Кара*». Пасля апытання на анлайн-платформе Discord члены сервера пратэстоўцаў абралі Каркі з пяці варыянтаў., і Каркі была прыведзена да прысягі ў якасці часовага прэм’ер-міністра на падставе артыкула 61 Канстытуцыі Непала. Яна стала першай жанчынай у гісторыі Непала, якая заняла гэтую пасаду. Яны пазнаёміліся падчас вучобы ў , дзе ён быў яе рэпетытарам. У іх ёсць прынамсі адно дзіця.

Акрамя роднай непальскай, Каркі валодае хіндзі і англійскай мовамі.

## Бібліяграфія 
* 
* 

## Крыніцы 
## Знешнія спасылкі 
* 
* Інтэрв’ю з Сушылай Каркі, непальская служба BBC

Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1952 годзе
Катэгорыя:Суддзі
Катэгорыя:Пісьменнікі Непала
Мемарыяльная сінагога на Паклоннай гары

**Мемарыяльная сінагога на Паклоннай гары** — сінагога ў памяць пра шэсць мільёнаў яўрэяў, знішчаных падчас Другой сусветнай вайны. Сінагога размешчана ў парку Перамогі на Паклоннай гары ў Заходняй адміністрацыйнай акрузе Масквы. Уладальнікам будынка з'яўляецца Расійскі яўрэйскі кангрэс (РЯК).

## Гісторыя 
Ідэя стварэння сінагогі ў мемарыяльным комплексе на Паклоннай гары ўзнікла ў 1980-х гадах. Аднак будаўніцтва пачалося толькі ў 1997 годзе пасля вылучэння Урадам Масквы зямлі пад будынак у арэнду на 49 гадоў. Узвядзенне аб'екта поўнасцю фінансаваў Расійскі яўрэйскі кангрэс.

Мэр Масквы Юрый Лужкоў распарадзіўся прыцягнуць да будаўніцтва трэст «Трансінжбуд». Першы камень у падмурак сінагогі быў закладзены 8 кастрычніка 1996 года, 2 верасня 1998 года адбылося ўрачыстае адкрыццё, на якім прысутнічаў Барыс Ельцын.

Будынак быў пабудаваны па праекце вядомых архітэктараў Машэ Зархі і Уладзіміра Будаева. Над інтэр'ерамі галоўнай залы сінагогі працаваў ізраільскі скульптар Франк Майслер.

Мемарыяльная сінагога з'явілася першым у сучаснай Расіі музеем яўрэйскай гісторыі.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Музеі Масквы
Ураган у Беларусі (2025)

З вечара 9 па раніцу 10 ліпеня 2025 года на Беларусь абрынуўся ўраган. Найбольш пацярпеў горад Магілёў. Адзін чалавек загінуў.

## Перадгісторыя 
Клімат Беларусі мяняецца ў сувязі з глабальным пацяпленнем. Улетку ўсё часцей і часцей насельніцтва сутыкаецца з хвалямі моцнай спякоты з ураганамі і штармамі і трапічнымі ліўнямі. У 2022 і 2024 гадах на Беларусь абрыналіся ўраганы. У апошнім выпадку галоўным чынам пацярпела Гомельская вобласць.

Лета 2025 года адзначылася кантрастамі: спякота змянялася прахалодай, ішлі моцныя дажджы, якія затым саступалі месца сухім сонечным дням. На тэрыторыі рэспублікі склалася спрыяльная сінаптычная сітуацыя для зрушэння цыкланічных утварэнняў, якія садзейнічалі паступленню цёплага і вільготнага паветра, а звязаныя з імі атмасферныя франты абумоўлівалі ў Беларусі няўстойлівы характар умоў надвор’я. На большай частцы краіны адзначаліся дажджы рознай інтэнсіўнасці, якія месцамі дасягалі крытэрыяў моцных і вельмі моцных.

На 9 ліпеня сіноптыкі прагназавалі спякоту да +40, моцныя залевы і вецер да 27 метраў за секунду..

## Уздзеянне стыхіі 
9 і 10 ліпеня 2025 года па Беларусі прайшоў навальнічны фронт.

Найбольшая шкода прыпала на Магілёў, Гарадоцкі і Аршанскі раёны Віцебскай вобласці (электразабеспячэнне было парушана ў 58 населеных пунктах, парушылася праца 115 трансфарматарных падстанцый), пацярпелі асобныя домабудаванні, парушана работа транспартнай інфраструктуры (раніцай 10 ліпеня на маршруты не выехалі тралейбусы з-за адключэння падстанцый і выхаду са строю абсталявання.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Падзеі 9 ліпеня
Катэгорыя:Падзеі 10 ліпеня
Катэгорыя:Гісторыя Магілёва
Катэгорыя:Ліпень 2025 года
Катэгорыя:2025 год у Беларусі
Катэгорыя:Стыхійныя бедствы
Катэгорыя:Ураганы
Катэгорыя:Катастрофы ў Беларусі
Віцебскжылпраект

**«Віцебскжылпраект»** () — праектная арганізацыя ў Віцебску, якая спецыялізуецца на праектаванні, рэканструкцыі і капітальным рамонце жыллёва-грамадзянскіх, прамысловых і сельскагаспадарчых аб’ектаў''.  

## Гісторыя 
Прадпрыемства вядзе сваю гісторыю з 1968 года, калі на базе праектна-каштарыснай канторы пры Віцебскім аблвыканкаме былі створаны абласныя праектна-канструктарскія майстэрні (АПКМ) інстытута «Белрамбудпраект» паводле пастановы Савета Міністраў БССР № 377 ад 13 лістапада 1967 года.  

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Праектныя арганізацыі Беларусі
Катэгорыя:Арганізацыі Віцебска
Катэгорыя:1968 год у Віцебску
Катэгорыя:Вуліца Праўды (Віцебск)
Баніфацава

**Баніфа́цава** (, ) — былая вёска ў Смаргонскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіла ў склад Сольскага сельсавета.

Скасавана 17 лістапада 1986 года, злілася з вёскай Снігяны.

## Крыніцы 
## Спасылкі
Віцебсксельбудпраект

**«Інстытут Віцебсксельбудпраект»** () — праектна-вышукальнае прадпрыемства ў Віцебску. Арганізацыя спецыялізуецца на праектаванні жыллёва-грамадзянскага і прамысловага будаўніцтва. Размяшчаецца ў Віцебску па вуліцы Будзённага, 2.

## Гісторыя 
Прадпрыемства было заснавана ў кастрычніку 1958 года пастановай Віцебскага аблвыканкама і абкама КПБ № 630 ад 21 кастрычніка 1958 года як абласное міжкалгаснае праектна-каштарыснае бюро «Аблміжкалгаспраект».

## Узнагароды 
* дыплом Лаўрэата конкурсу «На лепшае дасягненне ў будаўнічай галіне ў Рэспубліцы Беларусь» (2010, 2016, 2017) у намінацыі «Аб’ект года»;
* дыплом (2014) у намінацыі «Экспарцёр года»;
* дыплом (2015) у намінацыі «Развіццё рэгіёнаў малых і сярэдніх гарадскіх пасёлкаў».

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Праектныя арганізацыі Беларусі
Катэгорыя:Арганізацыі Віцебска
Катэгорыя:1958 год у Беларусі
Катэгорыя:Вуліца Будзённага (Віцебск)
Беларусафілія

**Беларусафілія**, таксама **беларусафільства** і **беларусалюбства** — любоў, схільнасць і цікавасць да Беларусі і ўсяго беларускага.

Процілеглая з’ява — беларусафобія.

## Гісторыя
Паводле гісторыка, філосафа і палітыка Аляксандра Цвікевіча, феномен узнік у 1840-я — 1850-я гады. У той час у беларусафільстве існавала і развівалася два напрамкі — польскі і рускі.

Першы ўзнік раней і быў ахоплены рамантызмам, меў сваёй крыніцай, як пісаў Цвікевіч, «сантыментальна-панскую» і навукова-этнаграфічную зацікаўленасць да Беларусі як адной з польскіх правінцый. Напрамак прадстаўляў шэраг беларуска-польскіх вучоных, паэтаў і даследчыкаў (Ян Чачот, Ян Баршчэўскі, Уладзіслаў Сыракомля, Адам Ганоры Кіркор, Вінцэнт Дунін-Марцінкевіч). Менавіта іх дзейнасцю акрэслены падрыхтоўчы этап для будучага беларускага нацыянальнага руху. Яны, пішучы лацінскім алфавітам, заклалі асновы беларускай літаратурнай мовы.

Да прадстаўнікоў другога Цвікевіч залічыў даследчыкаў, якія скончылі расійскія ўніверсітэты. Гэта былі Павел Шпілеўскі, Іван Насовіч, Міхаіл Бакунін (у сваіх «лістох да браццяў славян» прызнаваў за Беларуссю самастойнае месца як незалежнай дзяржавы), Мікалай Надзеждзін (акрэслена выдзяляў беларускую мову як самастойную славянскую мову разам з украінскай і польскай), Пётр Бяссонаў, Мікалай Нікіфароўскі, Уладзімір Дабравольскі, Сяргей Салаўёў, Іван Бяляеў, Міхаіл Каяловіч, Мацвей Любаўскі. Дзякуючы іх дзейнасці сабраны і апублікаваны шматлікія запісы помнікаў народнай творчасці, якія наглядна сведчылі пра моўную і культурную блізкасць беларусаў рускаму народу. Разам з тым яны паказалі, што беларуская мова мае свае фанетычныя і марфалагічныя асаблівасці, адрозныя ад рускай. Як указваў Уладзімір Пічэта, цікавасць да беларускага краю ўзнікла ў сувязі з паўстаннем Кастуся Каліноўскага.

Абодва напрамкі заклалі асновы для развіцця непасрэдна беларускай беларусафіліі другой паловы XIX — пачатку XX стагоддзя.

## Крыніцы 
## Літаратура
* 
* 

Катэгорыя:Беларусазнаўства
Слуцкі раённы выканаўчы камітэт

**Слуцкі раённы выканаўчы камітэт** — выканаўчы і распарадчы орган мясцовага кіравання базавага тэрытарыяльнага ўзроўню на тэрыторыі Слуцкага раёна Мінскай вобласці Беларусі. Падсправаздачны і падкантрольны Прэзідэнту Рэспублікі Беларусь і Мінскаму аблвыканкаму, падсправаздачны таксама Слуцкаму раённаму Савету дэпутатаў па пытаннях, аднесеных да яго кампетэнцыі. Агульнае кіраўніцтва дзейнасцю райвыканкама ажыццяўляе Старшыня выканкама. Выканаўчы камітэт размешчаны ў цэнтры горада Слуцка, у будынку па вуліцы Леніна, 189.

## Старшыні 
* 13 мая 2022 — Уладзімір Леанідавіч Гога.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Арганізацыі Слуцка
Катэгорыя:Раённыя выканаўчыя камітэты Мінскай вобласці
Катэгорыя:Слуцкі раён