open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Лаздунскае вадасховішча

**Лазду́нскае** — вадасховішча ў Беларусі, у Іўеўскім раёне Гродзенскай вобласці, каля вёскі Лаздуны 1.

## Апісанне 
Па марфалагічнай будове ложа — рэчышчавае. Створана ў 1973 годзе на рацэ Гарача. Збудаванні гідравузла: плаціна (даўжыня 670 м, максімальная вышыня 4 м), вадаскід, вадавыпуск.

Плошча вадасховішча складае 0,61 км², даўжыня 2,2 км, найбольшая шырыня 0,68 км. Найбольшая глыбіня дасягае 6,5 м. Аб’ём вады каля 1 млн м³, ваганні ўзроўню — да 2 м.

Вадасховішча выкарыстоўваецца ў мэтах арашэння і рыбагадоўлі.

## Крыніцы 
## Літаратура 
*  — С. 99.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Гідраграфія Іўеўскага раёна
Катэгорыя:Вадасховішчы Гродзенскай вобласці
Катэгорыя:Басейн Заходняй Бярэзіны
Беч

**Беч** () — горад у Польшчы, уваходзіць у склад Гарліцкага павета Малапольскага ваяводства. Сядзіба вяскова-гарадской гміны Беч. Займае плошчу 17,8 км². Насельніцтва 4648 чалавек (на 2004 год).

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Вядомыя асобы 
* Марцін Кромер (1512—1589) — біскуп вармінскі.

## Крыніцы
Гарліцы

**Гарліцы** () — горад у Польшчы, на беразе ракі Ропа. Адміністрацыйны цэнтр Гарліцкага павета Малапольскага ваяводства. Утварае гарадскую гміну, таксама з’яўляецца сядзібай вясковай гміны Гарліцы. Займае плошчу 23,56 км². Насельніцтва 25 367 чалавек (на 2024 год).

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Крыніцы
Нэцішын

**Нэці́шын** () — горад абластнога значэння на поўначы Хмяльніцкай вобласці Украіны на рацэ Гарынь. Горад-спадарожнік Хмяльніцкай АЭС.

## Гісторыя 
* 1542 г. - першая згадка пра сяло Нэцішын у лісце караля Жыгімонта Аўгуста, па якім Нэцішын як замкавае сяло за дзяльбой зямель князя Канстанціна Астрожскага пераходзіць да княгіні Беаты Касцелецкай.
* 1566 г. - па Другому Статуту Вялікага княства Літоўскага Нэцішын уваходзіць у Луцкі павет Валынскага ваяводства.
* 1793 г. — пасля другога падзелу Рэчы Паспалітай Нэцішын ўваходзіць у склад Расійскай імперыі, сяло ўключана ў склад Ізяслаўскай губерні.
* 1797 г. - згодна з указам імператара Паўла I аб новым адміністрацыйным падзеле, Нэцішын ўваходзіць у Астрожскі павет Валынскай губерні.
* 1975 г. — Міністэрства энергетыкі і электрыфікацыі СССР прымае рашэнне аб размяшчэнні АЭС у Нэцішыне Хмяльніцкай вобласці УССР.
* 1981 г. - Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета УССР сяло Нэцішын аднесена да катэгорыі пасёлкаў гарадскога тыпу.
* 1984 г. - Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета УССР пасёлак гарадскога тыпу Нэцішын аднесены да катэгорыі гарадоў раённага падпарадкавання Славуцкага раёна.
* 1987 г. - ажыццёўлены фізічны пуск энергаблока № 1 АЭС.
* 1990 г. - будаўніцтва энергаблока № 2 АЭС завершана на 95 %, праводзіцца падрыхтоўка да пусканаладачных работ, але ў гэты час Вярхоўнай Радай Украіны прыняты мараторый на будаўніцтва АЭС ва Украіне.
* 1993 г. - Пастановай Вярхоўнай Рады Украіны Нэцішын аднесены да катэгорыі гарадоў абласнога падпарадкавання.
* 1993 г. - Вярхоўная Рада Украіны адмяняе мараторый на будаўніцтва атамных электрастанцый.
* 2004 г. - запушчаны другі энергаблок АЭС.

## Прамысловасць 
У горадзе працуе 4 буйныя прамысловыя прадпрыемствы. Сярод іх найбуйнейшым і бюджэтаўтвараючым з'яўляецца найбуйнейшае прадпрыемства ўсёй вобласці — Хмяльніцкая атамная электрастанцыя, якая падключана да энергасістэмы Украіны. Яе доля ў агульнай вытворчасці вобласці складае 30 %.

Размеркаванне прамысловай прадукцыі па галінах:
* вытворчасць і размеркаванне электраэнергіі, цяпла і вады - 96,8 %
* вытворчасць машын і абсталявання - 1,6 %
* вытворчасць вырабаў з бетону - 1,1 %
* харчовая прамысловасць і перапрацоўка сельскагаспадарчай прадукцыі — 0,5 %.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Гарады Хмяльніцкай вобласці
Сербія на конкурсе песні Еўрабачанне

Дэбют **Сербіі**  на конкурсе «Еўрабачанне» адбыўся ў 2007 годзе, які адразу прынес поспех, 1 месца. Раней краіна ўдзельнічала ў складзе Югаславіі (Сацыялістычнай Федэратыўнай Рэспублікі Югаславіі з 1961 па 1991 год і Саюзнай Рэспублікі Югаславіі ў 1992) і разам з Чарнагорыяй (з 2004 па 2006).

Першую і адзіную перамогу, на дадзены момант, Сербіі прынесла Марыя Шэрыфавіч, якая ўдзельнічала ў «Еўрабачынні 2007» з песняй *«Малітва»*, якая набрала 268 ачкоў. У 2008 годзе конкурс адбыўся ў сталіцы Сербіі Бялградзе на Белградскай Арэне.

## Удзельнікі 
 У 2009 году Сербія не здолела выйсці ў фінал у сувязі з вынікамі адборачнага журы, якое выбрала Харватыю замест Сербіі.

## Як краіна-прымальнік 
## Спасылкі 
* Балы ад і на карысць Сербіі на конкурсах песні Еўрабачанне  *eurovisioncovers.co.uk*


Катэгорыя:Краіны на конкурсе песні Еўрабачанне
Красыліў

**Красыліў** () — горад у Красыліўскім раёне Хмяльніцкай вобласці Украіны на рацэ Случ, раённы цэнтр.

## Гісторыя 
Першая пісьмовая згадка пра Красыліў захавалася ў акце ад 16 студзеня 1444 г., па якім вялікі літоўскі князь Свідрыгайла падаваў свайму васалу Міхаілу Аляхновічу за яго верную службу ў валоданне вёскі Крэмэнэцькага павета, у тым ліку Красыліў. Хоць сярод даследчыкаў называецца яшчэ адна дата — 1437 г. Гаворка ідзе пра іншую грамату таго ж князя, даную Міхаілу Аляхновічу.

На працягу 1497—1620 гг. Красыліў быў уласнасцю Астрожскіх. У гэты час засноўваецца Красыліўскі замак. У валоданні князёў Астрожскіх Красыліў знаходзіўся да 1620 г., потым пераходзіць спачатку да князёў Заслаўскіх, потым да Любамірскіх, затым да Сангушкаў.

З 1753 г. Красыліў з больш чым 30 іншымі сёламі і мястэчкамі перайшоў у валоданне мсціслаўскага ваяводы Ігнацыя Сапегі. На пераломе XVIII-ХIX ст. спадчыннікам маёнтку, да якога ў той час належала толькі 18 сеў, быў яго ўнук Мікалай Сапега — палкоўнік французскіх войскаў і камергер Напалеона. Мікалай заснаваў у мястэчку касцёл (1820—1830 гг.). Пасля Мікалая Сапегі маёнтак атрымала ў спадчыну адна з яго дачок — Ідалія, якая ў 1837 г. абвянчалася з Канстанцінам Чорбай.

У канцы XIX ст. тут пражывала каля 60 адсоткаў украінцаў і 40 — габрэяў.

7 сакавіка 1923 года Красыліў стаў цэнтрам раёна УССР.

## Вядомыя асобы 
* Ян Ксаверый Канеўскі (1805—1867) — польскі мастак
* Віктар Панцялеевіч Кудзін (нар. 1952) — спецыяліст у галіне антэн, ЗВЧ устройстваў і іх тэхналогій.
## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарады Хмяльніцкай вобласці
Аляксандр Рыгоравіч Маханёк

**Аляксандр Рыгоравіч Маханёк** (,  — ) — вучоны ў галіне тэарэтычнай фізікі, доктар фізіка-матэматычных навук (1975), прафесар (1985).

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў горадзе Гомель. У 1957 годзе скончыў Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт. З 1957 года працаваў у Інстытуце фізікі і матэматыкі Акадэміі навук БССР (з 1959 года Інстытут фізікі імя Б. І. Сцяпанава НАН Беларусі).

## Навуковая дзейнасць 
А. Р. Маханьку належаць навуковыя працы па па распрацоўцы квантавамеханічных метадаў тэорыі ўзбурэнняў. Займаўся распрацоўкай тэарэтычных асноў лінейнай шматфатоннай спектраскапіі іонаў, актывізаваных крышталёў і двухатамных малекул.

Сярод апублікаванага:
* Аналитические методы в квантовомеханической теории возмущений. — Мн., 1982. (разам з У. С. Каральковым).

## Літаратура 
*  — С. 223.

## Спасылкі 
* Маханек, Александр Григорьевич (доктор физико-математических наук ; 1934—1997) // Нацыянальная бібліятэка Беларусі

Катэгорыя:Супрацоўнікі ІФ НАНБ
Катэгорыя:Фізікі-тэарэтыкі СССР
Катэгорыя:Фізікі Беларусі
Ворзэль

**Ворзель** ці **Ворзэль** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Кіеўскай вобласці Украіны, падпарадкаваны Ірпіньскаму гарадскому савету, з'яўляецца часткай Кіеўскай агламерацыі. Курортная мясцовасць.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Кіеўскай вобласці
Дэражня

**Дэражня** () — горад у Дэражнянскім раёне Хмяльніцкай вобласці Украіны, раённы цэнтр, чыгуначная станцыя на лініі Хмяльніцкі - Жмэрынка.

## Гісторыя 
Дэражня заснавана ў 1431 г. У 1469 г. яна належала Яну Адравонжу. У XVI ст. Дэражня ўваходзіла ў каралеўшчыну (г.зн. з'яўлялася ўласнасцю караля), што належала Барскаму староству.

У турэцкіх дакументах 1542 г. паказана, што Дэражня - гэта маленькае казацкае паселішча. У 1552 г. тут жыло ўсяго 11 чалавек, 4 з якіх загінулі ад эпідэміі.

У часы Рэчы Паспалітай, магчыма, у 1598 або 1615 гг., паселішча атрымала гарадскія правы. У 1614 г. мястэчка атрымаўла магдэбургскае права па просьбе старасты Жалкеўскага. Пазней яно было падорана гетману Івану Выгоўскаму.

Прыкладна тады ж, у першай палове XVII ст., у Дэражне была пабудавана крэпасць, якая, верагодна, была земляной. У самым пачатку паўстання Хмяльніцкага 1648 г. Дэражня была захоплена казакамі. У 1672 г. яна перайшла пад уладу Турцыі. У 1682 г. войскі Яна Сабескага вызвалілі Дэражню ад туркаў.

У 1792 г. пасля другога падзелу Рэчы Паспалітай Дэражня адышла да Лэтычыўскага павета Падольскай губерні ў складзе Расійскай імперыі.

Падчас Першай сусветнай вайны Дэражня была вузлом забеспячэння на фронт, калі эшалоны праходзілі станцыю Дэражня кожныя 15 хвілін.

29 ліпеня 1919 г. сіламі 7-й Львоўскай брыгады II-га корпуса Украінскай Галіцкай арміі горад быў вызвалены ад бальшавікоў. У горадзе некаторы час летам 1919 г. размяшчалася стаўка Галоўнага камандавання Украінскай Галіцкай арміі.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Гарады Хмяльніцкай вобласці
Катэгорыя:Населеныя пункты Дэражнянскага раёна
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1431 годзе
Любашыўскі раён

**Любашыўскі раён** () — адміністрацыйная адзінка ў складзе Адэскай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр — Любашыўка ().

Насельніцтва раёна на  года складае 30 627 чалавек, плошча — 1100&nbsp;км².

## Адміністрацыйны падзел 
Тэрыторыя раёна адміністрацыйна складаецца з 2 пасялковых і 14 сельскіх саветаў.

## Населеныя пункты 
На тэрыторыі раёна размешчаны 2 пасёлкі гарадскога тыпу і 52 сяла.

## Крыніцы 
## Спасылкі
Балградскі раён

**Балградскі раён** () — адміністрацыйная адзінка ў складзе Адэскай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр — Балград ().

Насельніцтва раёна на 1 лютага 2016 года складала 68 982 чалавек, плошча — 1364&nbsp;км².

## Адміністрацыйны падзел 
Тэрыторыя раёна адміністрацыйна складалася з 1 гарадскога і 18 сельскіх саветаў.

## Населеныя пункты 
На тэрыторыі раёна размешчаны 1 горад раённага значэння і 21 сяло.

## Крыніцы 
## Спасылкі
Віннік

**Віннік** — прозвішча.

Вядомыя носьбіты:
* Алег Анатольевіч Віннік (нар. у 1973) —  украінскі спявак, кампазітар і аўтар песень
* Юрый Міхайлавіч Віннік (1923—1995) — удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза
Тасас Пападопулас

**Тасас (Яўстафій) Мікалай Пападопулас** (; 7 студзеня 1934, Нікасія — 12 снежня 2008, Нікасія) — кіпрскі палітычны дзеяч. Прэзідэнт Рэспублікі Кіпр з 28 лютага 2003 года да 28 лютага 2008 года.

Катэгорыя:Прэзідэнты Рэспублікі Кіпр
Катэгорыя:Постаці Нікасіі
Тэпладар

**Цеплада́р** ці **Тэплада́р** () — горад абласнога значэння ў Адэскай вобласці Украіны. Заснаваны як горад-спадарожнік так і недабудаванай Адэскай атамнай цеплавой электрацэнтралі.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Гарады Адэскай вобласці
Дунаіўці

**Дуна́іўці** () — горад у Дунаявецкім раёне Хмяльніцкай вобласці Украіны, раённы цэнтр.

## Агульная характарыстыка 
Размешчаны на рацэ Тэрнава, у 22 км ад чыгуначнай станцыі Дунаіўці і ў 68 км ад Хмяльніцкага. Гарадскому савету падпарадкоўваецца таксама сяло Мушкутынці, размешчанае на паўднёвым усходзе ад горада. Насельніцтва горада разам з вёскай Мушкутынці па стане на 2001 год складала 17 310 жыхароў.

Першая згадка пра горад датуецца 1403 г., у 1592 г. кароль Жыгімонт III Ваза прадаставіў Дунаіўцам магдэбургскае права, пацверджанае ў 1605 г. На 1870-я гг. прыйшлося значнае прамысловае і гандлёвае развіццё горада. Ад 1923 г. Дунаіўці — райцэнтр, з 1958 г. — горад раённага падпарадкавання.

Пастановай Кабінета Міністраў Украіны ад 26 ліпеня 2001 г. горад Дунаіўці ўнесены ў Спіс гістарычных населеных мясцін Украіны. У 2003 г. горад адзначыў свой 600-гадовы юбілей.

Назва «Дунаіўці» (да пачатку XVIII ст. — Дунайгорад) не мае нічога агульнага з назвай ракі Дунай, бо горад размешчаны далёка ад яе. Ёсць некалькі версій паходжання назвы горада. Найбольш верагодна, што ў аснове назвы горада ляжыць корань «дун», " «дуна», «дон». Гэты корань ужываўся ў мове індаеўрапейскіх народаў і азначаў ваду ці, раку. Паколькі на тэрыторыі горада і яго ваколіц і да гэтага часу ёсць шмат азёр і рака Тэрнава, то гэта магло стаць асновай паходжання назвы горада. Тым больш, што ва ўкраінскіх народных песнях слова «дунай» як раз і ўжываецца ў значэнні «вада», «вялікая вада», «разліў вады», «рака» і інш.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Гарады Хмяльніцкай вобласці
Уджунг-Кулон (нацыянальны парк)

**Уджунг-Кулон** () — нацыянальны парк на захадзе Явы і шэрагу астравоў Зондскага праліва. З'яўляецца аб'ектам сусветнай спадчыны. Плошча — 1 206 км².

## Геаграфія 
Нацыянальны парк Уджунг-Кулон месціцца на аднайменным паўвостраве. Частку яго плошчы (443 км²) займаюць навакольныя марскія прасторы і астравы ў Зондскім праліве, у тым ліку Панаітан і Кракатаў. Большасць яго тэрыторыі — пагорыстыя раўніны, пакрытыя лясамі. На ўсходзе парк абмежаваны невысокімі гарамі.

## Гісторыя 
Паўвостраў Уджунг-Кулон быў пакінуты насельніцтвам у 1883 г. пасля вывяржэння вулкана Кракатаў. Астравы на месцы вулкана былі абвешчаны запаведнымі. Запаведнік Уджунг-Кулон быў створаны ў 1958 г. для захавання раўнінных трапічных лясоў Явы. У 1991 г. уключаны ў спіс сусветнай спадчыны ЮНЕСКА. У 1992 г. пераўтвораны ў нацыянальны парк.

## Прырода 
На тэрыторыі нацыянальнага парка Уджунг-Кулон зафіксавана 57 рэдкіх відаў раслін, 35 відаў сысуноў, 240 відаў птушак, 72 віды паўзнуноў і земнаводных. Найбольшую цікавасць уяўляюць такія жывёлы, як леапарды, алені, гібоны, макакі, бантэнг, апошнія яванскія насарогі. У мінулым тэрыторыю парка таксама насялялі яванскія тыгры і марскія кракадзілы.

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт 
* Уджунг-Кулон на сайце ЮНЕСКА

Катэгорыя:Сусветная спадчына паводле алфавіта
Катэгорыя:Сусветная спадчына ў Інданезіі
Катэгорыя:Нацыянальныя паркі Інданезіі
Павел Аляксеевіч Матусевіч

**Павел Аляксеевіч Матусе́віч** (нар. ) — вучоны ў галіне хіміі высокамалекулярных злучэнняў, доктар хімічных навук (1990).

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў  (зараз у Столінскім раёне Брэсцкай вобласці Беларусі). У 1947 годзе скончыў сярэднюю школу. У 1955 годзе скончыў хімічны факультэт Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта, у 1961 годзе — аспірантуру пры кафедры арганічнай хіміі. Працаваў ва ўніверсітэце ў 1958—1994. У 1978—1989 гг. загадваў створанай ім лабараторыяй мадыфікацыі і стабілізацыі палімераў Навукова-даследчага інстытута фізіка-хімічных праблем БДУ.

## Навуковая дзейнасць 
П. А. Матусевічу належаць навуковыя працы па сінтэзе і даследаванні фізіка-хімічных уласцівасцей сінтэтычных палімераў. Займаўся вывучэннем рэакцыйнай здольнасці біфункцыянальных фенолаў і іх хіноідных вытворных. Распрацаваў новы клас стабілізатараў і мадыфікатараў, якія ахоўваюць палімеры ад старэння. Таксама ён стварыў біялагічна актыўныя лекавыя прэпараты і распрацаваў шэраг прыбораў і прылад, выкарыстоўваемых у даследаваннях палімераў.

Аўтар больш за 130 навуковых прац, у тым ліку 40 аўтарскіх пасведчанняў. Кіраваў падрыхтоўка 3-х кандыдатаў навук.

Член Рэспубліканскага навуковага савета па выкарыстанню палімерных матэрыялаў ў народнай гаспадарцы, вучонага Савета па абароне дысертацый у Беларускім дзяржаўным тэхналагічным універсітэце.

## Узнагароды 
* Юбілейны медаль «50 год Перамогі ў Вялікай Айчыннай вайне 1941—1945 гг.»

## Літаратура 
*  — С. 207.

## Спасылкі 
* Матусевич Павел Алексеевич // История БГУ
* Матусевич, Павел Алексеевич (доктор химических наук; род. 1930)  // Нацыянальная бібліятэка Беларусі

Катэгорыя:Выпускнікі хімічнага факультэта БДУ
Катэгорыя:Выкладчыкі БДУ
Катэгорыя:Хімікі СССР
Катэгорыя:Хімікі Беларусі
Дунаіўці (пгт)

**Дунаіўці** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Дунаявецкім раёне Хмяльніцкай вобласці Украіны. Чыгуначная станцыя на лініі Хмяльніцкі - Камянец-Падольскі. Насельніцтва - каля 2,5 тыс. жыхароў. Размешчаны за 22 км ад раённага цэнтра, які таксама мае назву Дунаіўці (ад якога бярэ пачатак назва чыгуначнай станцыі і пазней - пасёлка пры ёй). Заснавана паселішча ў 1914 г. разам з будаўніцтвам чыгункі, статус пасёлка гарадскога тыпу мае з 1972 г.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Хмяльніцкай вобласці
Кангеан (архіпелаг)

**Кангеан** () — архіпелаг на поўначы Балійскага мора. Уваходзіць у склад інданезійскай правінцыі Усходняя Ява. Плошча — 668 км². Насельніцтва (2010 г.) — 123 367  чал.

## Геаграфія 
Архіпелаг Кангеан месціцца ў 120 км на ўсход ад вострава Мадура і ў 120 км на поўнач ад Балі. Складаецца прыкладна з 63 астравоў і астраўкоў. Найбуйнейшым з іх з'яўляецца Кангеан (431,37 км²). 

Архіпелаг узнік у выніку ваганняў ўзроўню акіяна пасля заканчэння апошняга ледавіковага перыяда. Суша мае вулканічнае паходжанне. Берагі нізкія, часцяком з каралавымі рыфамі. Найвышэйшы пункт — 364 м. На многіх астравах адчуваецца недахоп крыніц пітной вады. 

З 1993 г. каля архіпелага здабываюць прыродны газ.  

Клімат экватарыяльны, засушлівы. Сярэднегадавая тэмпература трымаецца каля +25°C.

## Прырода 
Пераважае расліннасць саваннага тыпу. Агульная плошча лясоў — каля 36 326,1 га. У мінулым на астравах сустракаліся алені, кракадзілы і леапарды. У нашы дні фаўна прадстаўлена шматлікімі птушкамі, казуркамі, марскімі чарапахамі.

## Культура 
[thumb|left|Фота [1920 г.]]
Большую частку насельніцтва складаюць кангеанцы, асобны этнас, блізкі па мове і культуры да мадурцаў. Іх асноўнымі заняткамі здаўна былі рыбалоўства, гандаль драўнінай і земляробства. Вырошчваюць рыс, какосы, гародніну. Акрамя таго, на ўзбярэжжы традыцыйна сяліліся баджа. Асноўная рэлігія — іслам.

Кангеан вядомы пародай пеўняў з надзвычай звонкімі галасамі. У мінулым іх выявы выразалі на стрэхах хацін. Нават у нашы дні распаўсюджаны народныя святы, што ўключаюць тэатральныя пастановы, танцы *панкі*, конныя спаборніцтвы, адзінаборства *гелок-гелок*. Кухня знакаміта смажанымі на вогнішчы рыбай, малюскамі і мясам, прыпраўленымі кіславатай вельмі вострай падлівай.

## Спасылкі 
* KANGEAN ISLAND
* Kangean Islands, Madura Strait
* Kangean Archipelago, Indonesia Water Needs 
* Pulau Kangean, Surga Tersembunyi di Madura 

Катэгорыя:Архіпелагі паводле алфавіта
Катэгорыя:Астравы Ціхага акіяна
Катэгорыя:Астравы Інданезіі
Катэгорыя:Усходняя Ява
Закупнэ

**Закупнэ** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Чэмэравецкім раёне Хмяльніцкай вобласці Украіны. Паселішча размешчана на тэрыторыі Нацыянальнага прыроднага парку "Падольскія Тоўтры". Чыгуначная станцыя на лініі Ярмолынці - Капычынці. Упершыню згадваецца ў пачатку XVIII ст., рацяглы час было ўладаннем магнатаў Патоцкіх.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Хмяльніцкай вобласці
Лэтычыў

**Лэтычыў** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Лэтычыўскім раёне Хмяльніцкай вобласці Украіны на рацэ Паўднёвы Буг. Раённы цэнтр. Насельніцтва — каля 10 тыс. жыхароў. Пасёлак размешчаны за 50 км ад абласнога цэнтра і за 30 км ад бліжэйшай чыгуначнай станцыі (Дэражня). Праз паселішча праходзіць аўтадарога Ужгарад — Цярнопаль — Крапыўныцкы.

## Вядомыя асобы 
* Мікалай Сяргеевіч Аслікоўскі (1900—1971) — Герой Савецкага Саюза, генерал-лейтэнант
## Крыніцы 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Хмяльніцкай вобласці
Панінка

**Панінка** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Палонскім раёне Хмяльніцкай вобласці Украіны. Цэнтр аб’яднанай тэрытарыяльнай грамады. Насельніцтва каля 7 тыс. жыхароў. Сучасны пасёлак паўстаў шляхам паступовага зліцця вёскі Панінкі з рабочым пасёлкам з такой жа назвай, які вырас вакол папяровага камбіната. Вёска Панінка заснавана ў 1740 г.

## Вядомыя асобы 
* Адам Славінскі — удзельнік рэвалюцыйнага руху ў Польшчы, Расіі і Беларусі, партыйны і дзяржаўны дзеяч БССР.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Хмяльніцкай вобласці
Нова Ушыця

**Нова Ушыця** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Наваушыцкім раёне Хмяльніцкай вобласці Украіны. Цэнтр раёна і аб'яднанай тэрытарыяльнай грамады. Насельніцтва каля 4 тыс. жыхароў. Да 1829 г. паселішча мела назву Літніўцы.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Хмяльніцкай вобласці
Сатаніў

**Сатаніў** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Гарадоцкім раёне Хмяльніцкай вобласці Украіны на рацэ Збруч. Мястэчка размешчана на тэрыторыі нацыянальнага прыроднага парку "Падольскія Тоўтры", вядома з 1404 г., магдэбургскае права мае з 1641 г. Каля Сатанава размешчана радовішча мінеральных вод. У мястэчку захавалася шмат помнікаў даўніны, сярод якіх замак XIV-XVI ст., помнікі культавай і свецкай архітэктуры XV-ХІХ ст., габрэйскія могілкі XVI ст. і інш.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Хмяльніцкай вобласці
Катэгорыя:Населеныя пункты Гарадоцкага раёна (Хмяльніцкая вобласць)
Лазавэ

**Лазавэ** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Дэражнянскім раёне Хмяльніцкай вобласці Украіны. Заснаваны ў 1929 г. на месцы здабычы торфу. Статус пасёлка гарадскога тыпу мае з 1949 г. Насельніцтва каля 1,3 тыс. жыхароў.

У пасёлку працуюць агульнаадукацыйная школа, дзіцячы сад, бібліятэка-музей, паштовае аддзяленне, дом быту, атэлье, музычная школа, медыцынская амбулаторыя, аддзяленне банка, два кафэ. Дзейнічае харавы калектыў. Пабудавана праваслаўная Свята-Уладзімірская царква. Дзейнічаюць млын, цырульня, аптэка, шэраг крамаў і пажарная частка з адным пажарным аўтамабілем.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Хмяльніцкай вобласці
Катэгорыя:Населеныя пункты Дэражнянскага раёна
Наркэвычы

**Наркэвычы** () — пасёлак гарадскога тыпу ў ДВалачыскім раёне Хмяльніцкай вобласці Украіны. Заснаваны ў 1950 г. Назва пасёлка паходзіць ад назвы чыгуначнай станцыі Наркэвычы, якая была пабудавана ў 1912 г. за кошт мясцовага памешчыка з такім прозвішчам. З 1966 па 1994 гг. пасёлак меў назву Яснае ().

## Крыніцы 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Хмяльніцкай вобласці
Галіна Дзмітрыеўна Горына

**Галіна Дзмітрыеўна Горына** (нар. , г. Магілёў) — беларускі архітэктар.

## Біяграфія 
Нарадзілася ў Магілёве, у сям’і спецыяліста ў вобласці сельскагаспадарчага машынабудавання Дзмітрыя Іўсцінавіча Горына, які тады працаваў Магілёўскім аўтарамонтным заводзе. Скончыла ў 1961 годзе Беларускі політэхнічны інстытут.  З 1961 года архітэктар, кіраўнік групы архітэктараў, галоўны архітэктар праектаў у інстытуце «Мінскпраект».

Член Саюза архітэктараў СССР з 1966 года (Мінск), член Беларускага саюза архітэктараў.

## Творчасць 
Асноўныя працы (у аўтарскіх калектывах): генплан Мінска (1963); схема планіровачнага цэнтра г. Мінска (1963); схема прыгараднай зоны (1963); ПДП жылых раёнаў «Усход» (1963), па вул. Маскоўскай (1965), Аэрадромнай (1968), Горкага (1970), цэнтр Мінска (1973); праекты добраўпарадкавання парку Перамогі (1973), пр. Машэрава (1974); праекты забудовы мікрараёнаў Усход-1 (1968), Серабранка-9 (1980), Сярова-2 (1979), Аэрадромная−1, 3 (1980); па пр. Машэрава, вул. Нямізе, Рэспубліканскай (1976); у граніцах вуліц Заслаўская, 1-е Кольца, Ціміразева, Танкавай, Мельнікайтэ (1978); Уручча-5 (1987), Сухарава-1, 3 (1997-98), Малінаўка-З, 4 (2002), Лошыца-4 (2003-05); кварталы ў граніцах вуліц Фізкультурная, Сонечная, Роменская (2002); у граніцах вуліц Катоўскага, Лазо, Адэская (2003), у граніцах вуліц Шчорса, пр. Дзяржынскага (2004-05).

## Узнагароды 
Лаўрэат 1-й прэміі на Усесаюзным конкурсе за праект цэнтра Мінска (1968). Узнагароджаны сярэбраным медалём ВДНГ СССР (1987).

## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары Мінска
Васіль Дзмітрыевіч Соўпель

**Васіль Соўпель** (нар. , ) — беларускі футбаліст, паўабаронца казахстанскага клуба «Кайсар» з Кызыларды.

## Клубная кар’ера 
Пачынаў займацца футболам у мінскім МТЗ-РІПА, а пасля таго як клуб спыніў існаванне ў 2012 годзе перабраўся ў акадэмію варшаўскай «Легіі». Пазней таксама займаўся ў акадэміях «Лугана», «Монцы» і «Франкавілы», а ў пачатку 2018 года вярнуўся ў Беларусь і быў заяўлены за дубль мінскага «Дынама».

У жніўні 2018 года разам з іншымі маладымі дынамаўцамі быў аддадзены ў арэнду клубу Першай лігі «Чысць». Стаў адным з асноўных ігракоў каманды, але не здолеў выратаваць яе ад вылету ў Другую лігу. У студзені 2019 года падпісаў кантракт з «Энергетыкам-БДУ». Дэбютаваў у Вышэйшай лізе 13 красавіка 2019 года ў матчы супраць «Гомеля» (0:3), выйшаўшы на замену ў другім тайме. У далейшым стаў трывала з’яўляцца на полі, у тым ліку ў стартавым складзе.

У студзені 2020 года падоўжыў кантракт са сталічным клубам. У сезоне 2020 чаргаваў выхады ў стартавым складзе і на замену, прыцягваўся да дубля. У студзені 2021 года падоўжыў пагадненне з «Энергетыкам-БДУ».

У ліпені 2021 года далучыўся да ўзбекскага «Андыжана», дзе замацаваўся ў аснове, але не здолеў выратаваць каманду ад вылету з мясцовай Суперлігі. У сакавіку 2022 года на правах арэнды стаў іграком «Гомеля», дзе пераважна выхадзіў на замену або заставаўся на лаўцы запасных. У лістападзе 2022 года па заканчэнні арэнды пакінуў «Гомель», а ў снежні па заканчэнні кантракта развітаўся і з «Энергетыкам-БДУ».

З пачатку 2023 года трэніраваўся з казахстанскім «Кайсарам» і ў выніку пачаў у складзе клуба сезон 2023.

## Дасягненні 
*  Уладальнік Кубка Беларусі: 2022

## Статыстыка выступленняў 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі ФК Дынама Мінск
Катэгорыя:Ігракі ФК Чысць
Катэгорыя:Ігракі ФК Энергетык-БДУ
Катэгорыя:Ігракі ФК Андыжан
Катэгорыя:Ігракі ФК Гомель
Катэгорыя:Ігракі ФК Кайсар Кызыларда
Глеб Сяргеевіч Жэрдзеў

**Глеб Жэрдзеў** (нар. ) — беларускі футбаліст, паўабаронца мінскага «Дынама».

## Клубная кар’ера 
Выхаванец клуба «Мінск», з 2017 года пачаў выступаць за дубль, а на наступны год стаў зрэдку прыцягвацца і да асноўнай каманды. Увосень 2018 года гуляў таксама ў Юніёрскай лізе УЕФА. 26 красавіка 2019 года дэбютаваў у Вышэйшай лізе, выйшаўшы на замену ў канцы матча супраць БАТЭ (0:1). У далейшым працягваў гуляць за дубль, часам прыцягваўся да асноўнай каманды.

У сакавіку 2020 года далучыўся да наваполацкага «Нафтана», дзе стаў адным з асноўных ігракоў. У ліпені 2020 года быў адкліканы з арэнды ў «Мінск», дзе зноў стаў выступаць за дубль і часам далучацца да асновы.

У сакавіку 2021 года адправіўся на прагляд у мазырскую «Славію», якая неўзабаве арандавала паўабаронцу. У сезоне 2021 не меў трывалага месца ў аснове, пераважна выхадзіў на замену, з кастрычніка стаў часцей з’яўляцца ў стартавым складзе. Гол Жэрдзева, забіты 16 кастрычніка ў браму барысаўскага БАТЭ (вынік матча 3:1), быў прызнаны найлепшым голам чэмпіянату Беларусі 2021.

У лютым 2022 года па выніках пасяджэння Камітэт па статусу і пераходам футбалістаў пацвердзіў страту «Мінскам» правоў на атрыманне кампенсацыі за падрыхтоўку футбаліста, пасля чаго той зноў далучыўся да «Славіі» і падпісаў паўнавартасны кантракт. У сезоне 2022 быў трывалым іграком асновы, з 10 галамі стаў найлепшым бамбардзірам каманды. У лістападзе 2022 года па заканчэнні кантракта пакінуў мазырскі клуб.

У студзені 2023 года стаў іграком ізраільскага клуба «Бней Іегуда», падпісаўшы кантракт на 2,5 гады, аднак пакінуў каманду па заканчэнні сезона 2022/23. У ліпені 2023 года далучыўся да мінскага «Дынама». У студзені 2024 года падпісаў новае аднагадовае пагадненне са сталічным клубам.

## Міжнародная кар’ера 
16 лістапада 2021 года дэбютаваў у моладзевай зборнай Беларусі, выйшаўшы на замену ў другім тайме адборачнага матча чэмпіянату Еўропы 2023 супраць Ліхтэнштэйна (4:0).

## Дасягненні 
*   Чэмпіён Беларусі: 2023

## Статыстыка выступленняў 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі ФК Мінск
Катэгорыя:Ігракі ФК Нафтан
Катэгорыя:Ігракі ФК Славія Мазыр
Катэгорыя:Ігракі ФК Бней Іегуда
Катэгорыя:Ігракі ФК Дынама Мінск
Дзмітрый Міхайлавіч Лісаковіч

**Дзмітрый Лісаковіч** (нар. , ) — беларускі футбаліст, паўабаронца казахстанскага клуба «Шахцёр» з Караганды.

## Клубная кар’ера 
Выхаванец уздзенскага футбола, у маладым узросце трапіў у салігорскі «Шахцёр», але на дарослым узроўні так за яго і не згуляў. У 2015 годзе гуляў за «Узду» ў Другой лізе, сезон 2016 прапусціў з-за траўмы, а ў пачатку 2017 года далучыўся да дубля сталічных «Крумкачоў». У ліпені 2017 года ў сувязі з фінансавымі праблемамі «Крумкачы» пакінула шмат ігракоў, і Дзмітрый быў пераведзены ў асноўны склад. Дэбютаваў у Вышэйшай лізе 29 ліпеня 2017 года ў матчы супраць «Віцебска» (2:2), калі выйшаў у стартавым складзе і быў заменены ў другім тайме.

У студзені 2018 года праходзіў прагляд у жодзінскім «Тарпеда-БелАЗ», але беспаспяхова. Тым часам «Крумкачы» не былі дапушчаны да ўдзелу ў Вышэйшай лізе ў сезоне 2018, і Дзмітрый зноў далучыўся да другалігавай «Узды», дзе стаў адным з лідараў і капітанам каманды.

У жніўні 2018 года стаў іграком мінскага «Тарпеда». У сезоне 2018 гуляў выключна за дубль аўтазаводцаў, а да сезона 2019 рыхтаваўся з асноўнай камандай. 19 мая 2019 года ўпершыню згуляў за «Тарпеда» ў Вышэйшай лізе, выйшаўшы на замену ў канцы матча супраць брэсцкага «Дынама» (0:1). У ліпені 2019 года ў сувязі з фінансавымі праблемамі пакінуў «Тарпеда», а ў жніўні падпісаў трохгадовы кантракт з міні-футбольным клубам «Сталіца».

Са студзеня 2021 года трэніраваўся з «Іслаччу», якая ў лютым аформіла пераход паўабаронцы. Спачатку выхадзіў на замену, пасля стаў з’яўляцца ў стартавым складзе, а ў сезоне 2022 ужо рэгулярна гуляў у аснове, з лета 2022 года стаў капітанам каманды.

У студзені 2023 года па заканчэнні кантракта пакінуў «Іслач» і неўзабаве стаў іграком жодзінскага «Тарпеда-БелАЗ». У студзені 2024 года падоўжыў пагадненне з жодзінскім клубам.

У ліпені 2024 года пакінуў «Тарпеда-БелАЗ» і падпісаў кантракт з карагандзінскім «Шахцёрам».

## Дасягненні 
* Бронзавы прызёр чэмпіянату Беларусі: 2023
* Уладальнік Кубка Беларусі: 2023
* Уладальнік Суперкубка Беларусі: 2024

## Статыстыка выступленняў 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі ФК Узда
Катэгорыя:Ігракі ФК Крумкачы Мінск
Катэгорыя:Ігракі ФК Тарпеда Мінск
Катэгорыя:Ігракі ФК Іслач
Катэгорыя:Ігракі ФК Тарпеда-БелАЗ
Катэгорыя:Ігракі ФК Шахцёр Караганда
Катэгорыя:Ігракі ў міні-футбол Беларусі
Катэгорыя:Ігракі МФК Сталіца
Яўген Мікалаевіч Война

**Яўген Война** (нар. ) — беларускі футбаліст, абаронца клуба «Энергетык-БДУ».

## Клубная кар’ера 
З 2019 года, пасля выхаду мінскага «Энергетыка-БДУ» ў Вышэйшую лігу, пачаў выступаць за дубліруючы склад клуба. Таксама стаў прыцягвацца і да асноўнага складу. 27 красавіка 2019 года дэбютаваў у Вышэйшай лізе, калі выйшаў у стартавым складзе ў матчы супраць салігорскага «Шахцёра» (4:3) і быў заменены ў другім тайме. У далейшым да асновы не прыцягваўся, выступаў за дубль.

У пачатку 2021 года, пакінуўшы «Энергетык-БДУ», далучыўся да каманды БДУ з Другой лігі. У ліпені 2021 года перайшоў у гомельскі «Лакаматыў». У сезоне 2021 быў іграком асновы, а ў 2022 годзе стаў часцей заставацца на лаўцы запасных. У студзені 2023 года пакінуў гомельскі клуб.

У лютым 2023 года стаў іграком «Маладзечна». У студзені 2024 года падоўжыў пагадненне з клубам, аднак у красавіку перайшоў у «Энергетык-БДУ».

## Статыстыка выступленняў 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі ФК Энергетык-БДУ
Катэгорыя:Ігракі ФК БДУ Мінск
Катэгорыя:Ігракі ФК Лакаматыў Гомель
Катэгорыя:Ігракі ФК Маладзечна
Андрэй Ігаравіч Піліпавец

**Андрэй Піліпавец** (нар. ) — беларускі футбаліст, абаронца.

## Клубная кар’ера 
Выхаванец маладзечанскай ДЮСШ-4, з 2015 года выступаў за дубль салігорскага «Шахцёра». У кастрычніку 2016 года і верасні 2017 года гуляў за «Шахцёр» у Юніёрскай лізе УЕФА. У лютым 2018 года перайшоў у «Баранавічы», дзе трэнерам стаў Іван Крутаў, які раней працаваў з юнакамі ў Салігорску. Быў адным з асноўных ігракоў каманды. У ліпені 2018 года пакінуў баранавіцкі клуб.

У жніўні 2018 года перайшоў у мінскае «Тарпеда». У сезоне 2018 выступаў за дубль, а да сезона 2019 рыхтаваўся з асноўнай камандай. У красавіку 2019 года гуляў за дубль, а 4 мая 2019 года дэбютаваў у Вышэйшай лізе, правёўшы ўсе 90 хвілін у матчы супраць магілёўскага «Дняпра» (0:1).

У ліпені 2019 года перайшоў у брэсцкі «Рух». У камандзе часам з’яўляўся на лаўцы запасных, аднак на поле так і не выйшаў. У 2020 годзе стаў выступаць за дубль, пазней пакінуў каманду.

## Міжнародная кар’ера 
У верасні і кастрычніку 2015 года выступаў за юнацкую зборную Беларусі да 17 гадоў у адборачным раўндзе чэмпіянату Еўропы.

У кастрычніку 2017 года выступаў за юніёрскую зборную Беларусі да 19 гадоў у адборачным раўндзе чэмпіянату Еўропы.

8 чэрвеня 2019 года правёў сваю адзіную сустрэчу за моладзевую зборную Беларусі, калі выйшаў на замену ў другім тайме адборачнага матча чэмпіянату Еўропы супраць Гібралтара (10:0).

## Статыстыка выступленняў 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі ФК Шахцёр Салігорск
Катэгорыя:Ігракі ФК Баранавічы
Катэгорыя:Ігракі ФК Тарпеда Мінск
Катэгорыя:Ігракі ФК Рух Брэст
Таццяна Мікалаеўна Грабар

**Таццяна Мікалаеўна Грабар** (нар. , г. Александрыя, Кіраваградская вобласць, УССР) — беларускі архітэктар.

## Біяграфія 
Скончыла ў 1979 годзе Куйбышаўскі інжынерна-будаўнічы інстытут імя А. І. Мікаяна. У 1979—1983 гадах працавала архітэктарам-праектыроўшчыкам Інстытута «Камчацкграмадзянпраект» у Петрапаўлаўску-Камчацкім; у 1983—1983 гадах у «Камчацкбудзе». У 1986—1992 гадах знаходзілася ў складзе сям’і ваеннаслужачага ў групе Савецкіх войскаў у Германіі. У 1992—1994 гадах архітэктар-праектыроўшчык Гродзенскага творчага будаўніча-вытворчага таварыства з абмежаванай адказнасцю «Альянс-Арт»; у 1999—2000 гадах майстар-прараб; у 1996—1998 гадах архітэктар-дызайнер 1 катэгорыі праектна-вытворчага прадпрыемства «Тэктон» у Гродне; у 2002—2004 гадах архітэктар 1 катэгорыі, у 2004—2008 - галоўны архітэктар праектаў трэста «Гроднагарбуд», у 2007—2008 гадах ізноў у «Тэктоне», у 2008—2012 гадах ізноў у «Гроднагарбудзе». Індывідуальны прадпрымальнік, кіраўнік адукацыйных курсаў «Дызайн інтэр’ера».

Член Саюза архітэктараў Беларусі.

## Творчасць 
Асноўныя працы ў Гродне: Рэканструкцыя хірургічнага корпуса дзіцячай абласной клінічнай бальніцы па вул. Астроўскага; інтэр’ер рэстарана «Рэтра-піца» па вул. Савецкай, 22; распрацоўка мэблі бара «Карчма»; распрацоўка інтэр’ера гарвыканкама па вул. Горкага, 72; рэканструкцыя фасадаў крамы «Каскад» па вул. Паповіча; уваходная група будынка дзіцячай спартыўнай школы імя Вольгі Корбут па вул. Ажэшка ў г. Гродна; прыватныя інтэр’еры.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары XXI стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары Гродна
Дзмітрый Юр’евіч Ціхаміраў

**Дзмітрый Ціхаміраў** (нар. , ) — беларускі футбаліст, нападнік клуба «Орша».

## Клубная кар’ера 
Выхаванец клуба «Мінск», з 2017 года пачаў выступаць за дубль. У кастрычніку і лістападзе 2018 года гуляў таксама ў Юніёрскай лізе УЕФА. Да сезона 2019 рыхтаваўся разам з асноўнай камандай «Мінска». 5 мая 2019 года дэбютаваў у Вышэйшай лізе, выйшаўшы на замену ў канцы матча супраць брэсцкага «Дынама» (1:2).

У ліпені 2019 года далучыўся да наваполацкага «Нафтана», дзе чаргаваў выхады ў стартавым складзе і на замену. У студзені 2020 года пасля вяртання з арэнды пачаў падрыхтоўку да сезона ў складзе «Мінска», аднак неўзабаве далучыўся да пінскай «Хвалі», якая ў лютым узяла нападніка ў арэнду. У складзе пінскай каманды звычайна выхадзіў на замену.

У жніўні 2020 года пакінуў «Хвалю» і неўзабаве стаў іграком «Оршы». Замацаваўся ў стартавым складзе каманды, за паўгады забіў 5 галоў у Першай лізе. Па заканчэнні сезона 2020 пакінуў аршанскі клуб і адправіўся служыць у армію.

У пачатку 2022 года зноў далучыўся да «Оршы», аднак у красавіку атрымаў траўму і выбыў да канца сезона. У жніўні 2023 года далучыўся да «Слоніма-2017». У лютым 2024 года вярнуўся ў «Оршу».

## Статыстыка выступленняў 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі ФК Мінск
Катэгорыя:Ігракі ФК Нафтан
Катэгорыя:Ігракі ФК Хваля Пінск
Катэгорыя:Ігракі ФК Орша
Катэгорыя:Ігракі ФК Слонім-2017
Валянціна Іванаўна Грыгарышына

**Валянціна Іванаўна Грыгарышына** (нар. , п. Лясное, Кіраўская вобласць, РСФСР) — беларуская мастачка ў галіне дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва.

## Біяграфія 
Скончыла аддзяленне скульптуры Маскоўскае абласное мастацкае педагагічнае вучылішча выяўленчых мастацтваў, у 1968 годзе аддзяленне мастацкай керамікі Мінскага тэатральна-мастацкага інстытута. У 1968—1974 гадах архітэктар інстытута «Белдзіпрагандаль», з 1975 года — мастак Мінскага мастацка-вытворчага камбіната Мастацкага фонду СССР.

Член Саюза архітэктараў СССР з 1971 года; член Саюза мастакоў Беларусі з 1988, БКПІ (1974—1997), старшыня секцыі дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва Саюза мастакоў у 1988—1997 і 2001—2007 гадах; член Рады Саюза мастакоў з 1988 года. Член міжнароднага клуба «Лэдзі-лідар».

Удзельніца звыш 60 рэспубліканскіх, усесаюзных і міжнародных выставак.

## Творчасць 
Асноўныя працы: інтэр’еры вестыбюля і керамічныя рэльефы кафэ, дэкаратыўная пластыка, керамічныя пласты гасцініцы «Інтурыст» ў Мінску, габелен «Залаты сад» для Інстытута земляробства ў Жодзіне), габелен-заслона «Музы над горадам» Дома культуры г. Барысаў (у суаўтарстве з Г. Р. Гаркуновым), керамічныя пано і дэкаратыўная пластыка для радзільні ў Барысаве (1978—1983), аб’ёмна-прасторавая кампазіцыя «Рух» і серыя дэкаратыўных пластоў у холе рэстарана Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі, габелен «Шчодрасць зямлі бацькоў», керамічныя пано ў кафэ «Флора» ў Мірскім замку (у суаўтарстве з І. Грыгарышынай), дэкаратыўная пластыка «Зімовая раніца», «Планета», «Папараць-кветка» і «Лістапад» (уласнасць Нацыянальнага мастацкага музея Беларусі); серыя дэкаратыўных пластоў «Знікаючы свет», трыпціх «…і пала на Зямлю зорка…»; пластыка «Рыбацкае шчасце», «Старое люстэрка». Кампазіцыя «Плады асветы» знаходзіцца ў прыватнай калекцыі былога прэзідэнта Украіны В. Юшчанкі.

Працы захоўваюцца ў Нацыянальным мастацкім музеі Беларусі, Музеі сучаснага выяўленчага мастацтва, , Магілёўскім абласным мастацкім музеі імя П. Масленікава, Пасольстве Беларусі ў Індыі, прыватных калекцыях у Беларусі, Украіне, Польшчы, Германіі, Францыі, Ліване, ЗША.

## Сям’я 
Мае дачку Ірыну Валер’еўну Грыгарышыну (нар. 5 красавіка 1966), мастачку ў галіне дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва.

## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Мастакі Беларусі
Катэгорыя:Мастакі XX стагоддзя
Катэгорыя:Мастакі XXI стагоддзя
Катэгорыя:Мастакі дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва
Катэгорыя:Выпускнікі Маскоўскага дзяржаўнага акадэмічнага мастацкага вучылішча памяці 1905 года
Грыгарышына

**Грыгары́шына** — прозвішча. Вядомыя носьбіты:

* Валянціна Іванаўна Грыгарышына (нар. 1942) — беларуская мастачка ў галіне дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва.
* Ірына Валер'еўна Грыгарышына (нар. 1966) — беларуская мастачка ў галіне дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва.

## Гл. таксама 
* Грыгарышын
Дзмітрый Сяргеевіч Крывашэеў

**Дзмітрый Крывашэеў** (нар. , ) — беларускі футбаліст, паўабаронца гомельскага «Лакаматыва».

## Клубная кар’ера 
З 2015 года пачаў выступаць за дубль мазырскай «Славіі». У сезоне 2018, калі «Славіі» выбыла ў Першую лігу, стаў гуляць за асноўную каманду, дапамог ёй вярнуцца ў элітны дывізіён. Сезон 2019 зноў пачаў у дублі, а 10 мая 2019 года дэбютаваў у Вышэйшай лізе, выйшаўшы на замену ў другім тайме ў матчы з «Мінскам» (4:3). У 2019—2020 гадах працягваў гуляць за дубль, часам з’яўляючыся ў асноўнай камандзе мазыран.

У сакавіку 2021 года быў аддадзены ў арэнду ў гомельскі «Лакаматыў». З-за траўмы прапусціў большую частку сезона 2021. У снежні 2021 года вярнуўся з арэнды ў «Славію». У 2022—2023 гадах гуляў за дубль мазырскага клуба, не прыцягваўся да асноўнай каманды.

У жніўні 2023 года падпісаў аднагадовы кантракт з «Лакаматывам».

## Дасягненні 
*  Пераможца Першай лігі чэмпіянату Беларусі: 2018

## Статыстыка выступленняў 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі ФК Славія Мазыр
Катэгорыя:Ігракі ФК Лакаматыў Гомель
Аляксандр Андрэевіч Нямірка

**Аляксандр Нямірка** (нар. , ) — беларускі футбаліст, паўабаронца магілёўскага «Дняпра».

## Клубная кар’ера 
Пачынаў займацца футболам у школе мінскага МТЗ-РІПА, пазней апыныўся ў структуры барысаўскага БАТЭ, дзе з 2017 года пачаў выступаць за дубль. У 2018 годзе стаў прыцягвацца і да асноўнага складу, дэбютаваў за БАТЭ 11 ліпеня 2018 года ў матчы Кубка Беларусі супраць «Энергетыка-БДУ» (2:1), правёўшы на полі ўсе 120 хвілін.

У сакавіку 2019 года на права арэнды далучыўся да «Гомеля». У «Гомелі» таксама стаў выступаць за дубль. Дэбютаваў у Вышэйшай лізе 24 мая 2019 года, выйшаўшы на замену ў канцы матча з магілёўскім «Дняпром» (1:1). У ліпені 2019 года вярнуўся з арэнды ў БАТЭ, да канца года гуляў за дубль.

У красавіку 2020 года быў арандаваны магілёўскім «Дняпром», якому дапамог атрымаць перамогу ў Другой лізе. У лютым 2021 года падпісаў паўнавартасны кантракт з магілёўскім клубам. Сезон 2021 пачынаў у стартавым складзе, пазней стаў пераважна выхадзіць на замену. У сезоне 2022 застаўся ў камандзе, якая стала выступаць у Вышэйшай лізе, і неўзабаве замацаваўся ў стартавым складзе.

У студзені 2023 года па заканчэнні кантракта пакінуў «Дняпро» і адправіўся на прагляд у «Іслач».

## Міжнародная кар’ера 
У кастрычніку 2016 года і сакавіку 2017 года выступаў за юнацкую зборную Беларусі да 17 гадоў адпаведна ў адборачным і элітным раўндах чэмпіянату Еўропы.

У кастрычніку 2018 года выступаў за юніёрскую зборную Беларусі да 19 гадоў у адборачным раўндзе чэмпіянату Еўропы.

## Дасягненні 
*  Пераможца Другой лігі чэмпіянату Беларусі: 2020

## Статыстыка выступленняў 
## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Футбалісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі ФК БАТЭ
Катэгорыя:Ігракі ФК Гомель
Катэгорыя:Ігракі ФК Дняпро Магілёў
Вячаслаў Аркадзевіч Крывулец

**Вячаслаў Крывулец** (нар. ) — беларускі футбаліст, абаронца клуба «Мікашэвічы».

## Клубная кар’ера 
Пачынаў займацца футболам у родных Мікашэвічах, а з 2015 года выступаў за дубль салігорскага «Шахцёра». У 2016 годзе стаў прыцягвацца да асноўнага складу, дэбютаваў за «Шахцёр» 6 верасня 2016 года ў матчы Кубка Беларусі супраць «Ліды» (2:0). У кастрычніку 2016 года гуляў за «Шахцёр» у Юніёрскай лізе УЕФА.

У лютым 2018 года быў аддадзены ў арэнду ў бабруйскую «Белшыну», дзе стаў адным з асноўных ігракоў. Па заканчэнні арэнды ў студзені 2019 года пакінуў «Шахцёр» і неўзабаве папоўніў склад мінскага «Тарпеда». 19 мая 2019 года дэбютаваў у Вышэйшай лізе, выйшаўшы на замену ў канцы матча супраць брэсцкага «Дынама» (0:1). У ліпені 2019 года ў сувязі з фінансавымі праблемамі пакінуў «Тарпеда».

У пачатку 2020 года далучыўся да петрыкаўскага «Шахцёра» ў Другой лізе, аднак згуляў толькі ў двух матчах і ўжо ў маі пакінуў каманду. Сезон 2021 пачаў у складзе салігорскага «Партызана». У першай палове 2022 года заставаўся ў камандзе, алне не выхадзіў на поле. У ліпені 2022 года перайшоў у «Бабоўню», а ў ліпені 2023 года далучыўся да «Мікашэвічаў».

## Міжнародная кар’ера 
У сакавіку 2017 года выступаў за юніёрскую зборную Беларусі да 19 гадоў у элітным раўндзе чэмпіянату Еўропы.

## Статыстыка выступленняў 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі ФК Шахцёр Салігорск
Катэгорыя:Ігракі ФК Белшына
Катэгорыя:Ігракі ФК Тарпеда Мінск
Катэгорыя:Ігракі ФК Шахцёр Петрыкаў
Катэгорыя:Ігракі ФК Партызан Салігорск
Катэгорыя:Ігракі ФК Бабоўня
Катэгорыя:Ігракі ФК Граніт Мікашэвічы
Грыціў

**Грыціў** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Шэпэціўскім раёне Хмяльніцкай вобласці Украіны.

## Гісторыя 
Заснавана паселішча ў XI ст. Статус пасёлка гарадскога тыпу мае з 1959 г. У мінулым адносіўся да Ізяслаўскага павета, быў валасным цэнтрам. Замак і горад у 1547 г. належалі князям Збаражскім. У 1570 г. маёнтак пераходзіць да князя Астрожскага, а ў 1620 г. — зноў да князёў Збаражскіх, а пазней да Любамірскіх.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Хмяльніцкай вобласці
Алег Сяргеевіч Нікіфарэнка

**Алег Нікіфарэнка** (нар. ) — беларускі футбаліст, паўабаронца барысаўскага БАТЭ.

## Клубная кар’ера 
Выхаванец магілёўскага «Дняпра», у 2015 годзе перабраўся ў Акадэмію АБФФ, якая функцыянавала на базе мінскага Рэспубліканскага дзяржаўнага вучылішча алімпійскага рэзерву (РДВАР). У чэрвені 2018 года пасля заканчэння навучання вярнуўся ў «Дняпро» і стаў выступаць за дубль, аднак ужо ў жніўні таго ж года перайшоў у брэсцкае «Дынама». У сезоне 2019 стаў прыцягвацца да асноўнай каманды дынамаўцаў, дэбютаваў у Вышэйшай лізе 25 мая 2019 года, выйшаўшы на поле ў другім тайме ў матчы з гродзенскім «Нёманам» (6:1).

У сакавіку 2020 года на правах арэнды стаў іграком брэсцкага «Руха». Спачатку гуляў за дубль, пасля стаў прыцягвацца да асноўнай каманды, дзе звычайна выхадзіў на замену, а пазней стаў з’яўляцца і ў стартавым складзе. У студзені 2021 года перайшоў у «Рух» на трывалай аснове. У сезоне 2021 пераважна выхадзіў на замену.

У пачатку 2022 года рыхтаваўся да новага сезона з брэсцкім клубам, а ў сакавіку, пасля таго як «Рух» зняўся з Вышэйшай лігі, быў аддадзены ў арэнду ў «Іслач». У ліпені 2022 года падпісаў паўнавартасны кантракт з клубам з Мінскага раёна.

У студзені 2023 года па заканчэнні кантракта пакінуў «Іслач» і неўзабаве стаў іграком мінскага «Дынама». У сталічным клубе пераважна выхадзіў на замену, з лета 2023 года перастаў з’яўляцца на полі. У студзені 2024 года па заканчэнні кантракта пакінуў «Дынама» і перайшоў у барысаўскі БАТЭ.

## Міжнародная кар’ера 
У кастрычніку 2017 года ў складзе юнацкай зборнай Беларусі (да 17 гадоў) прымаў удзел у кваліфікацыйным раўндзе чэмпіянату Еўропы.

У кастрычніку 2019 года выступаў за юніёрскую зборную Беларусі (да 19 гадоў) у кваліфікацыйным раўндзе чэмпіянату Еўропы.

26 сакавіка 2021 года дэбютаваў у моладзевай зборнай Беларусі, калі выйшаў на замену ў другім тайме таварыскага матча супраць Арменіі (2:1).

## Дасягненні 
*   Чэмпіён Беларусі (2): 2019, 2023
*  Уладальнік Суперкубка Беларусі: 2019

## Статыстыка выступленняў 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі ФК Дняпро Магілёў
Катэгорыя:Ігракі ФК Дынама Брэст
Катэгорыя:Ігракі ФК Рух Брэст
Катэгорыя:Ігракі ФК Іслач
Катэгорыя:Ігракі ФК Дынама Мінск
Катэгорыя:Ігракі ФК БАТЭ
Антаніны (пасёлак)

**Антаніны** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Красыліўскім раёне Хмяльніцкай вобласці Украіны.

## Гісторыя 
Упершыню згадваецца як уласнасць князя Юрыя Астрожскага, які з канца XV ст. узяў сабе імя князя Заслаўскага, таму далей сяло належала Заслаўскім. Ад 1673 да 1720 гг. ва ўласнасці Любамірскіх. Ад 1720 да 1851 гг. — Сангушак. Ад 1851 да 1917 гг. — Патоцкіх.

З 1797 г. Антаніны ўваходзілі ў склад Валынскай губерні. Напярэдадні Першай сусветнай вайны мястэчка было валасным цэнтрам Заслаўскага павета Валынскай губерні. У 1913 г. тут пражывала 2009 чал. У мястэчку знаходзіліся валасныя ўстановы, паштова-тэлеграфная станцыя, аднакласная школа, вадзяны млын, бальніца і інш.

З 7 сакавіка 1923 па 30 снежня 1962 гг. Антаніны былі цэнтрам Антанінскага раёна, а з 1 верасня 1941 па 5 сакавіка 1944 гг. — цэнтрам Антанінскай акругі. У 1956 г. сялу прысвоены статус пасёлка гарадскога тыпу.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Хмяльніцкай вобласці
Валянціна Уладзіміраўна Гаруновіч

**Валянціна Уладзіміраўна Гаруновіч** (нар. , г. Горкі, Магілёўская вобласць) — беларускі архітэктар.

## Біяграфія 
Скончыла ў 1974 годзе БПІ. З 1974 года працавала архітэктарам у інстытуце «БелНДІдзіпрасельбуд»; у 1974—1993 гадах старэйшы архітэктар, вядучы архітэктар, кіраўнік групы архітэктараў. У 1993—1998 гадах індывідуальны прадпрымальнік, здзяйсняла архітэктурную дзейнасць на падставе ліцэнзіі на праектаванне архітэктурнай часткі праектаў для будаўніцтва, рэканструкцыі і капітальнага рамонту аб’ектаў жыллёва-грамадзянскага і сельскагаспадарчага прызначэння, а таксама распрацоўку планіровачнай дакументацыі для забудовы гарадскіх кварталаў і сельскіх населеных месцаў.

З 1999 года старэйшы выкладчык кафедры «Архітэктура жылых і грамадскіх будынкаў» БНТУ.

Член Беларускага саюза архітэктараў з 1983 года.

## Творчасць 
Асноўныя працы: блакаваныя жылыя дамы (1976); рэканструкцыя лазні з прыбудовай пральні (1979); аўтобусная станцыя (1981) у п. Малеч Бярозаўскага раёна Брэсцкай вобласці; 2-х кватэрныя жылыя дамы (1978) у п. Верцялішкі Гродзенскага раёна Гродзенскай вобласці; інтэр'еры рэстарана з танцавальнай залай (1976), інтэр’еры дзіцячага саду з басейнам, распрацоўка дэкаратыўных дэталяў (1977) у в. Сарачы Любанскага раёна Мінскай вобласці; Дом культуры на 450 месцаў (1987) у в. Аўсянка Горацкага раёна Магілёўскай вобласці. У суаўтарстве: распрацаваны каталог малых архітэктурных формаў для сельскага будаўніцтва (1984); праведзена рэканструкцыя будынка РАУС з прыбудовай (1987) у г. Полацк; 2 інтэрнаты для маласямейных (1988), 6-ці кватэрныя жылыя дамы (1988); грамадска-гандлёвы цэнтр селекцыйна-гібрыднага цэнтра «Белая Русь» (1989) у в. Хатляны Мінскай вобласці; грамадска-бытавы корпус з плавальным басейнам у Смілавіцкім саўгасе-тэхнікуме (1991) у Смілавічах Чэрвенскага раёна Мінскай вобласці; прадуктовы магазін «Рыба» з жылым домам (1992) у г. Драгічын Брэсцкай вобласці; рэканструкцыя корпуса з прыбудовай НВП «Квант» (1994), дом сходаў (1995) у г. Мінску.

## Навуковая дзейнасць 
Сааўтар шматлікіх навучальна-метадычных дапаможнікаў, займаецца даследаваннем тыпалогіі фізкультурна-аздараўленчых збудаванняў у сельскай мясцовасці Беларусі.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары СССР