open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Фарлі Грэйнджэр

**Фарлі Эрл Грэнджэр — малодшы** (, , Сан-Хасэ, Каліфорнія — , Нью-Ёрк, ЗША) — амерыканскі акцёр, найбольш вядомы сваімі ролямі ў фільмах Альфрэда Хічкака «Вяроўка» (1948) і «Незнаёмцы ў цягніку» (1951).

За свой уклад у амерыканскае тэлебачанне Фарлі Грэнджэр удастоены зоркі на Галівудскай алеі славы.

## Зноскі 
Катэгорыя:Акцёры ЗША
Вяроўка (фільм)

**«Вяроўка»** () — амерыканскі псіхалагічны крымінальны трылер 1948 года рэжысёра Альфрэда Хічкока, зняты паводле аднайменнай п'есы Патрыка Гамільтана (1929) у апрацоўцы Х'юма Кроніна.

П'еса заснавана на рэальных падзеях, якія адбыліся ў 1924 годзе ў Чыкага: двое прыяцеляў (і, паводле бульварнай прэсы, палюбоўнікаў), якіх звалі Леапольд і Лёб, са спартовай цікавасці забілі 14-летняга падлетка. Гэта першы фільм Хічкака, спрадзюсаваны ім самім пасля разрыву з Дэвідам Сэлзнікам. Хічкак разглядаў яго як эксперыментальны праект, які дазволіў яму пазнаёміцца ​​з магчымасцямі каляровага кіно (тэкнікалора).

Пад уражаннем ад Другой сусветнай вайны Хічкак разбірае псіхалогію нацызму — у цэнтры яго ўвагі прывабнасць ідэй пра уласную выключнасць для маладога пакалення.

## Зноскі 
Катэгорыя:Фільмы 1948 года
Зузанполь (Пухавіцкі раён)

**Зузанпо́ль** () або **Сузанпо́ль**, таксама **Двор Ла́пы** або **Паля́ны** — колішні маёнтак у Ігуменскім павеце, пазней пасёлак у Пухавіцкім раёне Мінскай вобласці.

## Гісторыя 
 могілкі. Катарына Стрэнкоўская дала зямлю сваёй дачцэ Зузане, паселішча названа ў гонар яе.]]
У пачатку XIX стагоддзя гэтыя землі належалі да маёнтка Узляны Ігуменскага павета Мінскай губерні. У 1840 годзе Катарына Стрэнкоўская, удава Ежы Стрэнкоўскага, падзяліла Узляны паміж сваімі дочкамі — Зузанай, жонкай Яна Лапы, і Юліяй, жонкай Багуслава Копеця герба «Любіч» . Лапа на зусім пустым месцы збудаваў прыстойны фальварак і назваў яго ў гонар жонкі Зузанполь. Жывучы тут, Ян Лапа доўгі час сеяў лес і заклаў вялікі пладовы і паркавы сад пры даволі вялікай рэзідэнцыі. 
, Зазер’е, Зузанполь]]
Пасля 1861 года Зузанполь у Пярэжырскай воласці Ігуменскага павета, каталіцкая парафія Каралішчавічы. Па смерці бацькоў Зузанполь перайшоў да іх сына, Мікалая Лапы, які быў у шлюбе з Ёдкавай. Мікалай змарнаваў маёнтак, па яго смерці ён пераходзіць у розныя рукі і ў рэшце праз даўгі становіцца ўласнасцю ўрадніка Трафімава. У 1889 годзе маёнтак Сузанполь уласнасці праваслаўнага ганаровага грамадзяніна Міхаіла Паўлавіча Трафімава, было 200 дзесяцін зямлі. Паводле краязнаўцы Аляксандра Ельскага, у канцы XIX стагоддзя фальварак здаваўся у арэнду і прыйшоў у моцны заняпад. 

Паводле перапісу 1908 года населены пункт запісаны як Сузамполь-Паляны. У 1913 годзе маёнткам Сузанполь валодала Аляксандра Сіцінская, было 482 дзесяціны зямлі. Паводле перапісу 1917 года маёнтак Паляны.

З канца лютага 1918 года тэрыторыя акупаваная войскамі Германскай імперыі. 25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай абвешчана часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. У снежні 1918 года занята Чырвонай Арміяй, з 1 студзеня 1919 года ў адпаведнасці з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Савецкай Беларусі, з 27 лютага 1919 года — у ЛітБел ССР. У час польска-савецкай вайны ў жніўні 1919 — ліпені 1920 гадоў пад акупацыяй Польшчы (Мінская акруга ГУУЗ).

З 31 ліпеня 1920 года ў Беларускай ССР. Маёнтак быў нацыяналізаваны, створаны пасёлак Паляны.

У Другую сусветную вайну з канца чэрвеня 1941 года да пачатку ліпеня 1944 года пад акупацыяй Германіі.

У 1968 годзе пасёлак Паляны быў далучаны да вёскі Залессе. На сёння ніякіх пабудоў не захавалася.

## Насельніцтва 
* 1908 год — 2 двары, 80 жыхароў
* 1917 год — 1 двор, 30 жыхароў, усе беларусы 

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* 
* 
* 
*
Абвальванне навеса на чыгуначнай станцыі Нові-Сад

**Абвальванне навеса на чыгуначнай станцыі Нові-Сад** - трагедыя, якая адбылася 1 лістапада 2024 года прыкладна ў 11:50 на чыгуначнай станцыі Нові-Сад у Сербіі. У гэтым здарэнні загінулі 14 чалавек, у тым ліку шасцігадовы хлопчык, і яшчэ тры чалавекі атрымалі траўмы. Трое маладых людзей атрымалі цяжкія траўмы і знаходзяцца ў крытычным стане. Сярод ідэнтыфікаваных ахвяр — восем грамадзян Сербіі і адна асоба з Паўночнай Македоніі.

## Перадгісторыя 
У 2021 годзе былі прадстаўлены планы па рэканструкцыі і пашырэнні станцыі ў рамках намаганняў урада Сербіі па рэканструкцыі і мадэрнізацыі чыгуначнай інфраструктуры краіны, у тым ліку для ўвядзенне хуткасных цягнікоў. Рэканструкцыя ўключала паляпшэнне шляхоў, будаўніцтва новай платформы і поўную рэканструкцыю галоўнага будынка з дадатковымі ліфтамі для людзей з інваліднасцю. Работы пачаліся ў верасні 2021 года.

Умовай рэканструкцыі быў знос моста Боскі Пярошавіча і рэканструкцыя чыгуначнага моста Жэжаль, згодна з праектам Аляксандра Баёвіча, які быў рэалізаваны міжнародным кансорцыумам JV Azvi - Taddei - Horta Coslada International. Рэканструкцыя чыгуначнай станцыі была выканана кітайскімі кампаніямі China Railway International і China Communications Construction Company (CCCC) у рамках праекта чыгункі Будапешт—Бялград, які з'яўляецца часткай шырэйшага плана міжнароднай чыгуначнай сеткі.

Рэканструяваная станцыя была ўрачыста адкрыта 19 сакавіка 2022 года з новай лініяй, якая дасягае скорасці да  паміж Бялградам і Нові-Садам.

## Здарэнне 
1 лістапада 2024 года, прыкладна а 11:50, абвальваўся навес над галоўным уваходам на чыгуначнай станцыі Новы Сад. У гэтым здарэнні загінулі 14 чалавек, у тым ліку шасцігадовы хлопчык, і трое чалавек атрымалі траўмы.

Грамадзянскі інжынер Даніэль Дашыч заявіў, што навес абваліўся з-за дадатковай стальной канструкцыі з шкла, якая была ўсталявана падчас аднаўлення.

## Рэакцыя 
Урад Сербіі абвясціў 2 лістапада 2024 года днём жалобы, у той час як Новы Сад абвясціў тры дні жалобы. У Рэспубліцы Сербскай таксама быў абвешчаны дзень жалобы.

Прэзідэнт Венгрыі, Віктар Орбан, выказаў свае спачуванні Сербіі і сем'ям ахвяр.

Прэзідэнт Сербіі Аляксандр Вучыч патрабуе палітычнай і крымінальнай адказнасці за здарэнне. Кітайскі кансорцыум, які праводзіў працы па аднаўленню, сцвярджае, што навес не быў часткай аднаўлення.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Нові-Сад
Выпалсава

**Выпалсава** () — вёска ў воласці Сетамаа павета Вырумаа, Эстонія. Да адміністрацыйнай рэформы мясцовых самакіраванняў Эстоніі 2017 года ўваходзіла ў склад воласці Вярска. Размешчана недалёка ад мяжы Эстоніі і Расіі, за 38 кіламетраў на паўночны ўсход ад павятовага цэнтра — горада Выру — і за 5 кіламетраў на поўнач ад валаснога цэнтра — пасёлка Вярска. Вышыня над узроўнем мора — 35 метраў.

## Насельніцтва 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Эстоніі
Вяйке-Рысна

**Вяйке-Рысна** () — вёска ў воласці Сетамаа павета Вырумаа, Эстонія. Да адміністрацыйнай рэформы мясцовых самакіраванняў Эстоніі 2017 года ўваходзіла ў склад воласці Вярска. Адлегласць да павятовага цэнтра — горада Выру — 39 кіламетраў, да валаснога цэнтра — пасёлка Вярска — 2,5 кіламетра. Вышыня над узроўнем мора — 36 метраў. На ўсход ад вёскі знаходзяцца балоты.

## Насельніцтва 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Эстоніі
Ігнасы

**Ігнасы** () — вёска ў воласці Сетамаа павета Вырумаа, Эстонія. Да адміністрацыйнай рэформы мясцовых самакіраванняў Эстоніі 2017 года ўваходзіла ў склад воласці Мерэмяэ. Размешчана за 23 кіламетры на паўднёвы захад ад валаснога цэнтра — пасёлка Вярска — і за 19 кіламетраў на ўсход ад павятовага цэнтра — горада Выру. Вышыня над узроўнем мора — 102 метры.

## Насельніцтва 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Эстоніі
Аліда Валі

**Аліда Валі** (, сапраўдніе імя *баранэса Аліда Марыя Лаўра Альтэнбургер фон Маркенштайн-Фраўэнберг*, ;  — ) — італьянская актрыса.

## Біяграфія 
У 15 гадоў Аліда пераехала ў Рым, дзе паступіла ў Эксперыментальны кінацэнтр, які займаўся падрыхтоўкай кінаакцёраў і рэжысёраў. Яе кінадэбют адбыўся ў Італіі ў 1934 годзе ў фільме «Трохвуголка», а першага поспеху яна дасягнула ў 1939 годзе пасля выхаду на экраны карціны «Тры тысячы фунтаў у месяц». Пасля шматлікіх камедыйных роляў Валі паспяхова выявіла сябе як драматычная актрыса ў фільме «Маленькі старадаўні свецік» (1941). У гады Другой сусветнай вайны Валі працягвала здымацца, замацаваўшы за сабой званне кіназоркі галоўнымі ролямі ў фільмах «Мы, жывыя» (1942) і «Бывай, Кіра!» (1942), знятых па аўтабіяграфічным рамане «Мы — жывыя» амерыканскай пісьменніцы Айн Рэнд, а таксама «Сёння нічога новага» (1942).

У 1944 годзе Валі выйшла замуж за мастака і кампазітара Оскара дэ Мэё, ад якога нарадзіла двух сыноў: Карла (стаў акцёрам, 1945—2015) і Лары. У 1952 годзе пара расталася.

У 1940-х гадах яе заўважыў галівудскі прадзюсар Дэвід Сэлзнік, які вырашыў зрабіць з Валі другую Інгрыд Бергман. У Галівудзе Аліда Валі з’явілася ў некалькіх фільмах, сярод якіх «Справа Парадайна» (1947) Альфрэда Хічкака і «Трэці чалавек» (1949) Кэрала Рыда. Але з-за фінансавых праблем кампаніі Сэлзніка замежны досвед Валі не меў вялікага поспеху.

У пачатку 1950-х гадоў яна вярнулася ў Еўропу, дзе пазней знялася ў шматлікіх італьянскіх і французскіх фільмах.

На Венецыянскім кінафестывалі 1997 года актрыса была ўдастоена ганаровага «Залатога льва» за яе шматгадовую кар’еру ў кіно. Апошні раз на кінаэкранах Валі з’явілася ў 2002 годзе ў фільме «Страсны тыдзень» з Мірай Сарвіна ў галоўнай ролі.

У Італіі Валі была вядома таксама як і тэатральная актрыса. У яе былі ролі ў п’есах «Расмерсхольм» Генрыка Ібсена, «Генрых IV» Луіджы Пірандэла, «Эпітафія Джорджу Дылану» Джона Осбарна і «Выгляд з моста» Артура Мілера.

Аліда Валі памерла ў сваім доме ў Рыме ва ўзросце 84 гадоў. Мэр Рыма Вальтэр Вельтроні пасля яе смерці сказаў: «Італьянскае кіно страціла адну з самых сваіх яркіх і выразных асоб». Валі была пахаваная на рымскіх могілках Верана.

## Зноскі 
Катэгорыя:Актрысы Італіі
Кійслава

**Кійслава** () — вёска ў воласці Сетамаа павета Вырумаа, Эстонія. Да адміністрацыйнай рэформы мясцовых самакіраванняў Эстоніі 2017 года ўваходзіла ў склад воласці Мерэмяэ. Размешчана ля эстонска-расійскай мяжы, за 26 кіламетраў на паўднёвы ўсход ад павятовага цэнтра — горада Выру. Адлегласць да валаснога цэнтра - пасёлка Вярска - 30 кіламетраў. Вышыня над узроўнем мора — 182 метры.

## Насельніцтва 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Эстоніі
Нацыянал-анархізм

**Нацыянал-анархізм** (таксама вядомы як **анарха-нацыяналізм** і **лібертарыянскі нацыяналізм** ) — радыкальная, антыкапіталістычная, антыдзяржаўная палітычная і культурная ідэалогія з элементамі анархізму і этнічнага нацыяналізму . Збольшага прыхільнікі таксама выступаюць за дэўрбанізацыю насельніцтва, прапагандуюць здаровы лад жыцця, моўна-культурны і расавы дыферэнцыялізм.

Тэрмін *нацыянал-анархізм* узыходзіць да 1920-х гадоў. Аднак яе выразна акрэсліў і папулярызаваў яго брытанскі ідэолаг Трой Саўтгейт у 1990-я гады. Ён аб'яднаў ідэі Кансерватыўнай рэвалюцыі, традыцыяналізму, Трэцяга шляху, новых правых і розных анархісцкіх школ. Нацыянал-анархісты сцвярджаюць, што яны прытрымліваюцца пазіцыі па-за левымі і правымі, бо палітычная сістэма *левы-правы* ўжо безнадзейна састарэла, таму яна павінна быць заменена на сістэму *цэнтраліст-дэцэнтраліст*.

## Ідэалогія 
Нацыянал-анархісты лічаць штучную іерархію, якая ўласціва дзяржаве і капіталізму, прыгнятальнай і дэгенератыўнай. Яны бачаць асноўныя прычыны сацыяльнага заняпаду нацый і культурнай ідэнтычнасці ў мадэрне, лібералізме, спажывальніцтве, іміграцыі, мультырасавасці, мультыкультурнасці і глабалізацыі. Канцэпцыя Кансерватыўнай рэвалюцыі згодназ Юнгерам з'яўляецца цэнтральнай для анархізму.

## Крытыка 
Рух крытыкуецца як левымі, так і правымі, абвінавачваецца ў маргінальнасці. Іх лічаць белымі нацыяналістамі, якія падтрымліваюць ідэалогію Трэцяга шляху, ісламскіх, камуністычных і анархісцкіх мысліцеляў.

Іншыя плыні анархізму не прызнаюць за нацыянал-анархізмам права на існаванне, заяўляючы, што гэта толькі спроба фашыстаў маскіравацца пад анархістаў для паспяхоўвага прасоўвання сваіх ідэй. Так, калі нацыянал-анархісты спрабавалі прыняць удзел у Анархісцкім Ерэтычным Фестывалі ў 2000 годзе, ім перашкодзілі гэта зрабіць класічныя анархісты. Тое ж самае было ў 2001 годзе. Падчас дэмантрацыі антыглабалістаў у Сіднеі ў 2007 годзе нацыянал-анархісты праніклі ў калону анархістаў, у выніку чаго паліцыя была вымушана абараняць іх ад «класічных» анархістаў * http://dictionary.sensagent.com/национал-анархизм/ru-ru/.

## У Беларусі 
## Глядзіце таксама 
* Анархізм
* Нацыянал-бальшавізм
* Нацыянал-камунізм
* Нацыянал-сацыялізм

* Нацыянал-сіндыкалізм

## Зноскі 
Катэгорыя:Ідэалогіі
Катэгорыя:Анархізм
Сапрана (тэлесерыял)

**«Сапрана»**, або **«Клан Сапрана»** () — амерыканскі крымінальны драматычны тэлесерыял, створаны Дэвідам Чэйзам.

Серыял трансліраваўся на канале HBO з 10 студзеня 1999 года па 10 чэрвеня 2007 года і ўключаў у сябе шэсць сезонаў і 86 эпізодаў.

Шырока прызнаны адным з найвялікшых і найбольш уплывовых тэлесерыялаў усіх часоў. Серыял заваяваў мноства ўзнагарод, уключаючы прэмію Пібадзі за першыя два сезоны, 21 прэмію «Эмі» і пяць прэмій «Залаты глобус». Ён быў прадметам крытычнага аналізу, спрэчак і пародый; ён таксама спарадзіў кнігі, відэагульню, альбомы саўндтрэкаў, падкасты і тавары. Некалькі членаў акцёрскага складу і здымачнай групы шоу былі ў значнай ступені невядомыя публіцы, калі серыял пачаўся, але з таго часу дабіліся поспеху ў кар’еры. У 2013 годзе Гільдыя сцэнарыстаў Амерыкі назвала *«Сапрана»* найлепшым серыялам усіх часоў. У 2016 і 2022 гадах серыял заняў першае месца ў спісе часопіса Rolling Stone «100 найвялікшых тэлешоў усіх часоў».

## Сюжэт 
Мафіёзны бос Паўночнага Джэрсі Тоні Сапрана эфектыўна вырашае праблемы «сям’і». Але з уласнай раднёй сітуацыя больш складаная: дзеці ад рук адбіліся, шлюб пад пагрозай, у адносінах з пажылой маці суцэльнае непаразуменне. Пасля серыі панічных атак ён вырашае таемна наведваць псіхатэрапеўта.

## Зноскі 
## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Тэлесерыялы на англійскай мове
Катэгорыя:Тэлесерыялы 1999 года
Катэгорыя:Крымінальныя тэлесерыялы ЗША
Радзіма (тэлесерыял, 2011)

**«Радзіма»** () — амерыканскі тэлесерыял у жанры псіхалагічнага шпіёнскага трылера, распрацаваны Говардам Горданам і Алексам Гансам і заснаваны на арыгінальным ізраільскім тэлесерыяле Гідэона Рафа «Ваеннапалонныя».

Прэм’ера серыяла адбылася 2 кастрычніка 2011 года. Першы эпізод быў даступны анлайн больш чым за два тыдні да тэлевізійнай трансляцыі, і гледачы павінны былі выканаць гульнявыя задачы, каб атрымаць да яго доступ. Прэм’ера восьмага і апошняга сезона серыяла адбылася 9 лютага 2020 года. Фінал выйшаў у эфір 26 красавіка 2020 года.

Серыял атрымаў у асноўным станоўчыя водгукі, а яго першыя два сезоны атрымалі амаль усеагульнае прызнанне. Ён атрымаў некалькі ўзнагарод, у тым ліку прэмію «Залаты глобус» 2011 і 2012 гадоў за найлепшы тэлевізійны серыял — драма за першыя два сезоны і прэмію «Эмі» 2012 года за найлепшы драматычны серыял за першы сезон. Клэр Дэйнс двойчы выйграла прэмію «Эмі» за найлепшую вядучую жаночую ролю ў драматычным серыяле (з пяці намінацый), а Дэміэн Льюіс адзін раз выйграў прэмію «Эмі» за найлепшую вядучую мужчынскую ролю ў драматычным серыяле (з двух намінацый). Акцёры другога плана Мэндзі Пацінкін, Марэна Бакарын, Руперт Фрэнд і Фарыд Мюрэй Абрахам таксама атрымалі намінацыі на прэмію «Эмі» за акцёрскую ігру.

## Сюжэт 
Сяржант марской пяхоты ВМФ ЗША Нікалас Броўдзі вяртаецца дадому пасля васьмі гадоў адсутнасці без вестак у Іраку. Кэры Мэцісан, афіцэр ЦРУ, падазрае, што ён датычны да падрыхтоўкі тэрарыстычнай атацы на Амерыку.

## Зноскі 
## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Тэлесерыялы на англійскай мове
Катэгорыя:Тэлесерыялы 2011 года
Катэгорыя:Драматычныя тэлесерыялы ЗША
Міхаіл Уладзіміравіч Мірончык

**Міхаіл Уладзіміравіч Мірончык** (нар. 24 красавіка 1966, в. Куправічы, Іўеўскі раён, Гродзенская вобласць) — беларускі службовец, дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь з 2024 года.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 24 красавіка 1966 года ў в. Куправічы Іўеўскага раёна Гродзенскай вобласці.

Скончыў Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт імя У. І. Леніна па спецыяльнасці «Геаграфія»; Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь па спецыяльнасці «Дзяржаўнае і мясцовае кіраванне».

Праходзіў тэрміновую ваенную службу ў Рэспубліцы Афганістан.

Працаваў настаўнікам, намеснікам дырэктара школы, дырэктарам школы, гімназіі; намеснікам кіраўніка адміністрацыі Кастрычніцкага раёна г. Мінска; старшынёй камітэта па адукацыі Мінскага гарадскога выканаўчага камітэта; дырэктарам Дэпартамента кантролю якасці адукацыі Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь.

Выбіраўся дэпутатам Мінскага гарадскога Савета дэпутатаў 26-га склікання.

У 2024 годзе выбраны дэпутатам Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь VIII склікання ад Каменнагорскай акругі № 102. Член Пастаяннай камісіі па адукацыі, культуры і навуцы.

## Узнагароды 
Узнагароджаны медалём «За баявыя заслугі». Выдатнік адукацыі.

## Сям’я 
Жанаты, мае дваіх дзяцей.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Біяграфія на сайце Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь

Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 8-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Мінскага гарадскога Савета дэпутатаў 26-га склікання
Катэгорыя:Удзельнікі Афганскай вайны (1979—1989)
Velvet Music

**Velvet Music** — расійскі гуказапісвальны лэйбл і прадзюсарская кампанія, заснаваная ў лютым 2004 года Алёнай Міхайлавай і Ліянай Меладзэ.

## Зноскі 
Катэгорыя:З’явіліся ў 2004 годзе
Катэгорыя:Лэйблы гуказапісу Расіі
Масіма Джыроці

**Масіма Джыроці** (;  — ) — адзін з самых паспяховых і запатрабаваных італьянскіх кінаакцёраў XX стагоддзя.

## Біяграфія 
Пачынаў як спартовец, напярэдадні Другой сусветнай вайны выйграў чэмпіянат Італіі па водным пола. Зоркай яго зрабіла галоўная роля ў дэбютным фільме Лукіна Вісконці «Апантанасць» (1943). Пасля ён працаваў з Вісконці над фільмамі «Пачуццё» і «Нявінны», а таксама сыграў некалькі яркіх роляў у фільмах іншых неарэалістаў. У 1950 г. выканаў галоўную ролю ў кінадэбюце іншага гіганта сусветнага кіно, Мікеланджэла Антаніёні, — стужцы «Хроніка аднаго кахання». Ён таксама шмат здымаўся ў італьянскіх поплумах у ролях герояў антычнасці.

У 1960-я гг. Джыроці адыходзіць ад амплуа секс-сімвала. Ён здымаецца ў Пазаліні ў «Тэарэме» і «Медэі», а таксама спрабуе сябе ў характэрных ролях («Чырвоны намёт», «Апошняе танга ў Парыжы»).

## Зноскі 
Катэгорыя:Акцёры Італіі
Аляксандра Мікалаеўна Міхеенка

**Аляксандра Мікалаеўна Міхеенка** (нар. 9 мая 1971, г. Касцюковічы, Магілёўская вобласць) — беларускі службовец, дэпутатка Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь з 2024 года.

## Біяграфія 
Нарадзілася 9 мая 1971 года ў г. Касцюковічы Магілёўскай вобласці.

Скончыла Беларускую сельскагаспадарчую акадэмію па спецыяльнасці «Бухгалтарскі ўлік, кантроль і аналіз гаспадарчай дзейнасці»; Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь па спецыяльнасці «Дзяржаўнае кіраванне нацыянальнай эканомікай».

Працоўную дзейнасць пачала ва ўпраўленні па сельскай гаспадарцы Касцюковіцкага райвыканкама. Працавала старшынёй фінансавага аддзела, намеснікам, першым намеснікам старшыні Клімавіцкага райвыканкама; старшынёй Чэрыкаўскага райвыканкама; старшынёй Касцюковіцкага райвыканкама.

Член Беларускай партыі «Белая Русь».

У 2024 годзе выбрана дэпутаткай Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь VIII склікання ад Быхаўскай акругі № 81. Намеснік старшыні Пастаяннай камісіі па бюджэце і фінансах.

## Узнагароды 
Узнагароджана медалём «За бездакорную службу» III ступені.

## Сям’я 
Замужам, мае дваіх дзяцей.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Біяграфія на сайце Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь

Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 8-га склікання
Прэзідэнцкія выбары ў Малдове (2024)

**Прэзідэнцкія выбары прайшлі ў Рэспубліцы Малдова** ў два туры: 20 кастрычніка 2024 года першы тур (адначасова з рэферэндумам аб уступленні краіны ў Еўрапейскі саюз) і 3 лістапада 2024 года другі тур.

Па выніках першага тура выбараў, ніводны кандыдат не змог атрымаць больш за палову галасоў выбаршчыкаў, таму быў прызначаны другі тур, у якім прынялі ўдзел лідары першага тура Мая Санду і Аляксандр Стаяногла.

## Выбарчая сістэма 
### Дата 
17 красавіка 2024 года старшыня парламента Рэспублікі Малдова Ігар Гросу аб’явіў аб правядзенні прэзідэнцкіх выбараў адначасова з рэферэндумам аб уступленні ў Еўрапейскі саюз (ЕС) 20 кастрычніка. Рашэнне было ўхвалена парламентам Рэспублікі Малдова 16 мая.

### Патрабаванні да кандыдатаў 
Канстытуцыя Рэспублікі Малдова (п. 2 арт. 78) вызначае чатыры ўмовы, якім павінен адпавядаць кандыдат у прэзідэнты: мець грамадзянства Рэспублікі Малдова, быць не маладзейшым за 40 гадоў, пражываць у Малдове не менш за 10 гадоў і валодаць дзяржаўнай мовай. Артыкул 80 Канстытуцыі ўстанаўлівае тэрмін паўнамоцтваў: адна асоба не можа займаць пасаду больш за два тэрміны запар.

### Працэдура 
Кандыдаты могуць быць вылучаныя палітычнай партыяй, выбарчым альянсам ці балатавацца як незалежныя кандыдаты. Яны павінны сабраць не менш за 15 000 подпісаў выбаршчыкаў у сваю падтрымку як мінімум у палове адміністрацыйна-тэрытарыяльных адзінак другога ўзроўню Малдовы, у кожным з якіх не менш за 600 подпісаў.

Вынікі выбараў можна лічыць сапраўднымі толькі ў тым выпадку, калі яўка будзе роўная або перавышаць 33 %.

## Кандыдаты 
У перыяд з 21 па 31 жніўня ЦВК Рэспублікі Малдова атрымала 23 заяўкі аб рэгістрацыі ініцыятыўных груп у падтрымку 19 кандыдатаў, з якіх 13 заявак былі задаволены. Двум з гэтых ініцыятыўных груп не ўдалося зарэгістраваць свайго кандыдата на выбарах.

## Выбары 
### Першы тур 
Пасля апрацоўкі ЦВК 100 % пратаколаў дзейны прэзідэнт Рэспублікі Малдова Мая Санду набрала 42,49 %, былы генпракурор Аляксандр Стаяногла сабраў 25,95 %.

ЦВК рэспублікі прызначыў на 3 лістапада 2024 года другі тур выбараў, у якім удзельнічаюць Мая Санду і Аляксандр Стаяногла.

### Другі тур 
Паводле даных ЦВК, пасля апрацоўкі 100 % пратаколаў Мая Санду набірае 55,35 % галасоў, Аляксандр Стаяногла атрымлівае 44,65 %. Яўка на выбарах склала крыху больш за 54 %.

## Вынікі 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Выбары ў Малдове
Катэгорыя:Выбары 2024 года
Катэгорыя:Кастрычнік 2024 года
Катэгорыя:Снежань 2024 года
Катэгорыя:2024 год у Малдове
Аляксандр Міхайлавіч Міхно

**Аляксандр Міхайлавіч Міхно** (нар. 24 мая 1968, в. Вялікі Поўсвіж, Лепельскі раён, Віцебская вобласць) — беларускі службовец, дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь з 2024 года.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 24 мая 1968 года ў вёсцы Вялікі Поўсвіж Лепельскага раёна Віцебскай вобласці.

Скончыў Віцебскі дзяржаўны тэхналагічны ўніверсітэт па спецыяльнасці «Тэхналогія тканіны і трыкатажу».

Прайшоў працоўны шлях ад зменнага майстра да дырэктара фабрыкі № 2 РУВГП «Аршанскі льнокамбінат».

Выбіраўся дэпутатам Аршанскага раённага Савета дэпутатаў 26, 27 і 28-га скліканняў.

У 2024 годзе выбраны дэпутатам Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь VIII склікання ад Аршанскай гарадской акругі № 25. Член Пастаяннай камісіі па прамысловасці, энергетыцы, транспарце, сувязі і лічбавым развіцці.

## Узнагароды 
Лаўрэат прэміі Федэрацыі прафсаюзаў Беларусі 2023 года ў галіне працы.

Узнагароджаны медалём «За працоўныя заслугі», ганаровымі граматамі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь, Віцебскага абласнога выканаўчага камітэта, Аршанскага раённага выканаўчага камітэта, Аршанскага раённага Савета дэпутатаў, канцэрна «Беллегпрам», Аршанскага льнокамбіната.

## Сям’я 
Жанаты, мае дзвюх дачок.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Біяграфія на сайце Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь

Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 8-га склікання
Понці

**Понці**:

## Прозвішча 
* Карла Понці, італьянскі кінапрадзюсар

## Тапонім 
* Понці (Італія)
Лерма

**Лерма**:

## Прозвішча 
* Джэферсан Лерма — калумбійскі футбаліст

## Тапонім 
* Лерма (Італія)
Карла Понці

**Карла Понці** (;  — ) — італьянскі кінапрадзюсар.

## Біяграфія 
Карла Понці нарадзіўся 11 снежня 1912 года ў горадзе Маджэнта, Італія. Понці вывучаў права ў Міланскім універсітэце.

Заняўся кінапрадзюсаваннем у 1941 годзе і за сваю кар’еру прыняў удзел у стварэнні больш за 140 карцін, сярод іх — фільмы Федэрыка Феліні («Дарога»), Віторыа дэ Сікі («Золата Неапаля»), Дэвіда Ліна («Доктар Жывага»), Мікеланджэла Антаніёні («Фотапавелічэнне», «Прафесія: рэпарцёр») і многіх іншых прызнаных класікаў італьянскага і сусветнага кінематографа.

Другой жонкай Карла Понці была актрыса Сафі Ларэн, якую ён зрабіў зоркай сусветнага маштабу. Ад гэтага шлюбу ў яго засталося два сыны, Карла Понці-малодшы, дырыжор (у дзяцінстве Карла здымаўся ў кіно), і Эдуарда Понці, кінапрадзюсар. Сын ад першага шлюбу Алесандра таксама стаў кінапрадзюсарам.

Памёр Карла Понці 10 студзеня 2007 года ад хваробы лёгкіх ва ўзросце 94 гадоў у Жэневе, Швейцарыя.

## Зноскі
Парэта

**Парэта**:

## Прозвішча 
* Вільфрэда Парэта — італьянскі эканаміст
* Паўла Парэта - аргенцінская дзюдаістка

## Тапонім 
* Парэта (муніцыпалітэт)
Лу

**Лу**:

## Прозвішча 
* Джэйн Лу, амерыканскі астраном
* Тувэ Лу, шведская спявачка
* Эрленд Лу, нарвежскі пісьменнік

## Тапонім 
* Лу (муніцыпалітэт)
Карысіла

**Карысіла** () — вёска ў воласці Сетамаа павета Вырумаа, Эстонія. Да адміністрацыйнай рэформы мясцовых самакіраванняў Эстоніі 2017 года ўваходзіла ў склад воласці Мікітамяэ. Размешчана за 35 кіламетраў на паўночны ўсход ад павятовага цэнтра — горада Выру. Вышыня над узроўнем мора — 43 метры. Цераз вёску цячэ ручай Карысіла.

## Насельніцтва 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Эстоніі
Амерыканцы (тэлесерыял)

**«Амерыканцы»** () — амерыканскі драматычны шпіёнскі тэлесерыял, створаны Джо Вайсбергам для канала FX. Ввыходзіў у эфір на працягу шасці сезонаў з 30 студзеня 2013 года па 30 мая 2018 года.

За час паказу шоу атрымала шырокае прызнанне крытыкаў. Серыял быў удастоены шэрагу ўзнагарод, у тым ліку чатырох прайм-тайм «Эмі», аднаго «Залатога глобуса», шасці прэмій Асацыяцыі тэлевізійных крытыкаў і чатырох прэмій «Выбар тэлевізійных крытыкаў». Гэта было адно з рэдкіх драматычных шоу, якое атрымала дзве прэміі Пібадзі.

## Сюжэт 
Гісторыя пра складаны шлюб двух агентаў КДБ, якія пад выглядам амерыканцаў засяляюцца ў прыгарад Вашынгтона адразу пасля таго, як прэзідэнтам абіраюць Рэйгана. Падстаўны шлюб Філіпа і Элізабэт з кожным днём становіцца ўсё больш сапраўдным і эмацыйным, нягледзячы на ​​эскалацыю халоднай вайны і небяспечныя адносіны, якія яны павінны падтрымліваць з сеткай шпіёнаў і інфарматараў. Напружанне нарастае, калі з’яўляецца новы сусед Стэн, агент ФБР, які працуе ў контрразведцы.

## Зноскі 
## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Тэлесерыялы на англійскай мове
Катэгорыя:Тэлесерыялы 2013 года
Катэгорыя:Драматычныя тэлесерыялы ЗША
Катэгорыя:Гістарычныя тэлесерыялы ЗША
Катэгорыя:Тэлесерыялы Fox Television Studios
Клініка (значэнні)

**Клініка**:

* Клініка — спецыялізаваная лячэбна-прафілактычная ўстанова.
* Клініка — амерыканскі камедыйна-драматычны тэлесерыял.
Амерыканцы (значэнні)

**Амерыканцы**:

* Амерыканцы — зборны тэрмін для народаў, якія пражываюць у Амерыцы.
* Амерыканцы — амерыканскі драматычны шпіёнскі тэлесерыял.
Чарга (зброя)

&nbsp;— зброя серыйнага агню, якая дазваляе весці агонь адзінкавымі або чэргамі фіксаванай даўжыні па 3 патроны (рэжым **3**).]]
**Чарга**&nbsp;—  пэўная колькасць патронаў, снарадаў, выпушчаная аўтаматычнай зброяй за адзін прыём.

## Прынцып 
Рэжым вядзення агню чэргамі фіксаванай даўжыні быў уведзены на Захадзе пасля аналізу баявога вопыту вайны ў В'етнаме; напрыклад, амерыканская вінтоўка M16A2 атрымала рэжым стральбы фіксаванымі чэргамі па 3 патроны замест стральбы чэргамі адвольнай даўжыні, так як была зроблена выснова, што стральба чэргамі адвольнай даўжыні прыводзіць да вялікага непрадукцыйнаму расходу патронаў. Некаторыя нямецкія мадэлі дазваляюць весці агонь фіксаванымі чэргамі па 2, 3 ці 4 патроны ў залежнасці ад становішча перамычкі.

Акрамя таго, існуе пэўная розніца ў тым, як зброя паводзіць сябе ў гэтым рэжыме пры кароткатэрміновым націску на курок,&nbsp;— некаторыя ўзоры спыняюць стральбу, як толькі стралок адпускае спускавы кручок, а іншыя, незалежна ад працягласці націску, страляюць поўную чаргу зададзенай фіксаванай даўжыні.

У першым выпадку даўжыня наступнай чаргі павінна аўтаматычна вярнуцца да зададзенай даўжыні фіксаванай чаргі. У адваротным выпадку максімальная даўжыня наступнай фіксаванай чаргі будзе залежыць ад таго, колькі патронаў было адстраляна ў папярэдняй. Напрыклад, пры зададзенай працягласці фіксаванай чаргі ў 3 стрэлы стралок адпусціў курок, калі зброя паспела зрабіць толькі два стрэлы, то ў наступнай чарзе фіксаванай даўжыні застанецца 1 стрэл (3-2=1), і калі стралок адпусціў курок пасля 3 стрэлаў, то ў наступнай чарзе фіксаванай даўжыні зноў будзе 3 стрэлы, бо ў папярэдняй чарзе стрэлаў не засталося (3-3=0). Такім чынам, даўжыня папярэдняй чаргі павінна «абнуліцца» пры кожным націску на курок, тады даўжыня наступнай будзе роўная 3.

З тэхнічнага пункту гледжання ў большасці выпадкаў вядзення серыйнага агню забяспечваецца ўвядзеннем у канструкцыю УСМ зброі кулачковага механізму.

## Літаратура 
* *Кириллов В. М.* Основы устройства и проектирования стрелкового оружия. Пенза: Пензенское высшее артиллерийское инженерное училище, 1963.
* *Бабак Ф. К.* Основы стрелкового оружия. Спб.: Полигон, 2003.

Катэгорыя:Прынцыпы працы агнястрэльнай зброі
Клініка (тэлесерыял)

**«Клініка»** () — амерыканскі камедыйна-драматычны тэлесерыял, прысвечаны працы і жыццю маладых урачоў.

Прэм’ера серыяла адбылася 2 кастрычніка 2001 года. Прэм’ера апошняга, дзевятага, сезона серыяла адбылася 1 снежня 2009 года. У дзявятым сезоне змяніліся месца дзеяння серыяла і шэраг галоўных герояў. Сезон складаўся з 13 серый, яго паказ завяршыўся 17 сакавіка 2010 года.

Scrubs быў намінаваны на мноства розных узнагарод, у тым ліку 17 прэмій «Эмі» (з двума перамогамі), у такіх катэгорыях, як кастынг, аператарская праца, рэжысура, мантаж і сцэнарый. Чацвёрты сезон прынёс серыялу першую намінацыю на званне «Найлепшы камедыйны серыял». Серыял атрымаў прэмію Пібадзі ў 2006 годзе.

## Сюжэт 
Адвучыўшыся чатыры гады ў медыцынскай школе, Джон Дорыян прыходзіць працаваць інтэрнам у клініку. Разам з ім тут жа будзе прымяняць атрыманыя веды і яго найлепшы сябар з часоў каледжа Крыс Цёрк. Маладыя спецыялісты, якія не маюць вопыту практычнай работы, адразу ж паглыбляюцца ў хаатычны свет жыцця бальніцы...

## Зноскі 
## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Тэлесерыялы на англійскай мове
Катэгорыя:Тэлесерыялы 2001 года
Катэгорыя:Драматычныя тэлесерыялы ЗША
Халакост у Івацэвіцкім раёне

Многія яўрэі ў Івацэвіцкім раёне былі забітыя падчас карнай аперацыі нацыстаў «Прыпяцкія балоты», якая праводзілася з 19 ліпеня па 31 жніўня 1941 года. Усяго толькі ў гэтым раёне атрад СС забіў не менш за 2 000 яўрэяў, у тым ліку і ў вёсках Вулька, Выганашчы і Гліна.

5 жніўня 1941 года забітыя яўрэі з мястэчка Вялікая Гаць — больш за 400 прадстаўнікоў народа і 18 чалавек мясцовых актывістаў. Карнікі на конях акружылі населены пункт, а затым сагналі на базарную плошчу ўсё яўрэйскае насельніцтва. Мужчын аддзялілі ад старых, жанчын і дзяцей. Мужчынам абвясцілі, што іх накіруюць на працу, пабудавалі ў калону, пад канвоем адвялі на ўскраіну вёскі і расстралялі ля равоў. Затым расстралялі жанчын, старых і дзяцей. Усяго ў вёсцы былі забітыя звыш 400 яўрэяў. Юнак Рубаха Шымель падчас расстрэлу пас коней, яго схапілі на наступны дзень двое мясцовых паліцэйскіх і расстралялі па ўласнай ініцыятыве,
* Каконь Нічыпар.

Помнікі ахвярам Катастрофы ўстаноўлены ва ўрочышчы Ялава і ва ўрочышчы Мерачоўшчына каля Косава, у Святой Волі, Быцені, Целяханах і ў Рудні.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* 

Івацэвіцкі раён
Катэгорыя:Гісторыя Івацэвіцкага раёна
Мікалай Рыгоравіч Філатаў

**Мікалай Рыгоравіч Філатаў** () — савецкі ваенны дзеяч, генерал-лейтэнант.

## Біяграфія 
Нарадзіліся ў 1913 годзе ў вёсцы Кітай. Член КПСС.

З 1931 года — на ваеннай службе, грамадскай і палітычнай працы.

Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны: намеснік камандзіра па страявой частцы 192-га зенітна артылерыйскага полка СПА, 3-га запаснога стралковыга палка СПА, 60-й зенітнай артылерыйскай дывізіі

Пасля вайны — на камандных пасадах у Савецкай Арміі.

У 1949—1951 гадах — начальнік аб’яднаных курсаў удасканалення афіцэрскага складу СПА. У 1951—1957 гадах — начальнік Сумскага ваенна-тэхнічнага вучылішча войск СПА.

Дэлегат XXII і XXIV з’ездаў КПСС.

У адстаўцы з 1973 года.

## Спасылкі 
* УПК на сайте «Память народа»

## Крыніцы 
Катэгорыя:Дэлегаты XXII з’езда КПСС
Катэгорыя:Дэлегаты XXIV з’езда КПСС
Халакост у Іванаўскім раёне

За час акупацыі практычна ўсе яўрэі Іванаўскага раёна загінулі, а нешматлікія ацалелыя ў большасці ваявалі пасля ў партызанскіх атрадах.

Многі былі забітыя падчас карнай аперацыі нацыстаў «Прыпяцкія балоты», якая праводзілася з 19 ліпеня па 31 жніўня 1941 года. У вёсцы Бродніца ў пачатку жніўня 1941 года прыбылі вершнікі, загадалі мужчынам-яўрэям з’явіцца ў школу на рэгістрацыю, трымалі іх там 3-4 дні, пакуль не сабралі ўсіх мужчын-яўрэяў з блізкіх вёсак і хутароў, а затым адвялі ў напрамку Сулаваў і расстралялі ля абочыны дарогі. Пакінутых у жывых праз некаторы час перавялі ў Пінскае гета, дзе забілі.

Самыя масавыя забойствы яўрэяў раёна адбыліся ў гарадах Іванава і Моталі, вёска Опаль, Лядавічы, Псышчава.

Было створана 2 гета: Іванаўскае (канец сакавіка — 27 верасня 1942, загінула да 3500 чалавек) і Мотальскае (лета 1941 — вясна 1942, загінула каля 3000 чалавек)

У Іванаўскім раёне чатыры чалавекі былі ўдастоены ганаровага звання «Праведнік народаў свету» ад ізраільскага мемарыяльнага інстытута «Яд ва-Шэм» «*у знак глыбокай удзячнасці за дапамогу, аказаную яўрэйскаму народу ў гады Другой сусветнай вайны*»:
* Лагодзіч Мікалай і яго жонка Феадосія,
* Кандрашук Дзяніс і Марыя.

У Іванаве ўстаноўлены два помнікі ахвярам Катастрофы яўрэйскага народа — мемарыял на месцы забойстваў за два кіламетры ад горада перад вёскай Рудск, і мемарыял забітым яўрэям, ваеннапалонным і партызанам на вуліцы Пушкіна.

У Моталі ўсталяваныя два помнікі на месцах забойства мясцовых яўрэяў у часы Халакосту.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 

Іванаўскі раён
Катэгорыя:Гісторыя Іванаўскага раёна
Хуткая дапамога (тэлесерыял)

**«Хуткая дапамога»** ( — ER, «Прыймальны пакой») — амерыканскі тэлесерыял, які расказвае пра жыццё прыёмнага аддзялення акруговай бальніцы горада Чыкага (штат Ілінойс, ЗША), яе супрацоўнікаў і пацыентаў.

Серыял створаны Майклам Крайтанам і ўпершыню паказаны на тэлеканале NBC (верасень 1994 года — красавік 2009 года). Уключае ў сябе 15 сезонаў і да 2019 года быў самай доўгай медыцынскай драмай, паказанай у прайм-тайм за ўсю гісторыю амерыканскага тэлебачання (у 2019 годзе серыял «Анатомія жарсці» выпусціў 332 эпізоды і пабіў рэкорд *«Хуткай дапамогі»*). Уладальнік 23 прэмій «Эмі», у тым ліку як найлепшы драматычны серыял (1996). Быў намінаваны на 124 прэміі Эмі і стаў першым серыялам па гэтым паказчыку і другім тэлешоу пасля праграмы «Суботнім вечарам у прамым эфіры». З 1998 па 2002 год кожная серыя серыяла абыходзілася каналу ў рэкордныя 13 мільёнаў, а з 2002 па 2005 — у 9 мільёнаў долараў ЗША.

## Сюжэт 
Героі серыяла — урачы чыкагскай гарадской бальніцы. Яны аказваюць экстраную дапамогу пацыентам, ратуюць чалавечыя жыцці, забываючы часам пра сябе і зусім не думаючы аб тым, што іх штодзённая праца мяжуе з гераізмам. Выконваючы свой прафесійны абавязак, лекары «Хуткай дапамогі» улюбляюцца, разводзяцца, плятуць інтрыгі, спадзяюцца на лепшае і... увогуле, у іх усё як у людзей, нягледзячы на ​​цяжкую працу і высокае прызначэнне.

## Зноскі 
## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Тэлесерыялы на англійскай мове
Катэгорыя:Тэлесерыялы 2001 года
Катэгорыя:Драматычныя тэлесерыялы ЗША
Ноа Уайлі

**Ноа Уайлі** (; ) — амерыканскі акцёр, найбольш вядомы па ролях доктара Джона Картэра ў тэлесерыяле «Хуткая дапамога» (1994—2009), Тома Мэйсана ў тэлесерыяле «Нябёсы зрынутыя» (2011—2015), Стыва Джобса ў дакументальнай драме «Піраты Сіліконавай даліны» (1999) і Фліна Карсена ў серыі фільмаў «Бібліятэкар».

Дэбютаваў у кінематографе ў 1991 годзе ў фільме Пола Бартэла «Несумленныя сэрцы». У 1992 годзе ён атрымаў ролю ў фільме «Некалькі добрых хлопцаў», а ў 1993 годзе зняўся ў ролі лідара гітлерюгенда ў фільме «Дзеці свінга».

Шырокую вядомасць Уайлі прынесла роля маладога студэнта-медыка, а пасля доктара, Джона Картэра ў серыяле «Хуткая дапамога», у якім ён іграў на працягу адзінаццаці сезонаў. У 1997 годзе ён зняўся ў незалежным фільме «Цені мінулага», у якім яго партнёрамі сталі Рой Шайдэр і Джуліяна Мур.

У 2004 годзе Уайлі атрымаў галоўную ролю Флін Карсен ў першым фільме трылогіі «Бібліятэкар». Затым ён паўтарыў гэтую ролю ў фільмах «Бібліятэкар 2: Вяртанне ў Копі Цара Саламона» і «Бібліятэкар 3: Праклён іудавай чары», а таксама серыяле «Бібліятэкары».

У 2011—2015 гадах Уайлі выконваў галоўную ролю ў серыяле «Нябёсы зрынутыя», а ў 2019 годзе зняўся ў серыяле «Чырвоная лінія».

## Зноскі 
Катэгорыя:Акцёры ЗША
Рой Шайдэр

**Рой Рычард Шайдэр** (; , Орындж, Нью-Джэрсі — , Літл- Рок, Арканзас) — амерыканскі акцёр. Двухразовы намінант на прэмію «Оскар».

Экранная кар’ера Шайдэра пачалася з ролі ў фільме жахаў «Праклён жывых мерцвякоў» (1964). Потым былі ролі ў фільмах «Папяровы леў» (1968) і «Стылет» (1969). Вядомасць да акцёра прыйшла ў 1971 годзе пасля ролі ў паліцэйскім баявіку «Французскі сувязны», а дзякуючы галоўнай ролі ў трылеры Стывена Спілберга «Сківіцы» акцёр увайшоў у лік вядучых «зорак» Галівуду.

Шайдэр пагадзіўся на ролю ў фільме «Марафонец», бо вельмі хацеў папрацаваць з Дасцінам Хофманам і Лоўрэнсам Аліўе. Прызнаваў сваім самым крыўдным кар’ерным промахам адмову ад ролі Майкла ў фільме «Паляўнічы на ​​аленяў». За ролю дэтэктыва паліцыі Бадзі Русо ў фільме Уільяма Фрыдкіна «Французскі сувязны» Шайдэр быў намінаваны на прэмію «Оскар» у намінацыі «Найлепшы акцёр другога плана» (прэмія дасталася Бену Джонсану за фільм «Апошні кінасеанс»).

У другой палове 1970-х і ў 1980-я гады ў Роя Шайдэра былі прыкметныя ролі, у тым ліку ў фільмах буйных майстроў («Увесь гэты джаз», «Блакітны гром»), аднак да пачатку 1990-х яго кар’ера закацілася.

У 1990-я гады і надалей Рой Шайдэр часта здымаўся ў танных фільмах, а таксама на тэлебачанні (у прыватнасці, галоўная роля ў навукова-фантастычным тэлесерыяле «Падводная адысея» з 1993 па 1996 год).

## Зноскі 
Катэгорыя:Акцёры ЗША
Майкл Крайтан

**Джон Майкл Крайтан** (; , , ЗША — , , ЗША) — амерыканскі пісьменнік-фантаст, сцэнарыст і кінарэжысёр, прадзюсар, шырока вядомы дзякуючы сваім творам у жанрах навуковай фантастыкі, медыцынскай фантастыкі і трылера. Яго кнігі прададзены па ўсім свеце тыражом больш за 150 млн экзэмпляраў, многія былі экранізаваны. У 1994 годзе быў адзіным чалавекам, чые творы былі адначасова нумарам адзін на тэлебачанні («Хуткая дапамога»), у кінамастацтве («Парк Юрскага перыяду») і ў кнігавыдавецкай галіне («Адкрыццё»).

Яго літаратурныя творы звычайна з’яўляюцца спалучэннем жанраў баевіка і тэхнатрылера, апісваючы катастрофы — вынік чалавечых памылак пры абыходжанні з найноўшымі тэхналогіямі, асабліва з біятэхналогіямі. Дзеянне шматлікіх кніг адбываецца ў медыцынскім ці навуковым свеце, адлюстроўваючы мінулае самога аўтара.

Сярод іншага, з’яўляецца аўтарам наступных кніг: «Штам „Андрамеда“», «Конга», «Сфера», «Узыходзячае сонца», «Згублены свет», «Крылы», «Страла часу», «Рой», «Next» (апошняя апублікаваная перад смерцю кніга), «Пірацкія шыроты».

## Зноскі
Эрык Ла Саль

**Эрык Ла Саль** (нар. ) — амерыканскі акцёр і рэжысёр.

## Біяграфія 
нарадзіўся і вырас у Хартфардзе. Ён два гады вучыўся ў Джульярдскай школе, затым у 1984 годзе перайшоў у Школу мастацтваў Нью-Ёркскага ўніверсітэта, але дыплом так і не атрымаў. Пасля таго, як ён пакінуў вучобу, Ла Саль удзельнічаў у пастаноўках тэатральнай кампаніі «Шэкспір ​​у парку». Неўзабаве ён атрымаў ролі на Брадвеі, Оф-Брадвеі і ў тэлевізійнай мыльнай оперы «Адно жыццё, каб жыць».

У 1988 годзе Ла Саль зняўся з Эдзі Мёрфі ў фільме «Паездка ў Амерыку».

У 1994 годзе ён пачаў здымацца ў медыцынскім драматычным тэлесерыяле «Хуткая дапамога» ў ролі доктара Пітэра Бентана. Ла Саль удзельнічаў у серыяле на працягу 8 сезонаў. У 2009 годзе ён вярнуўся ў серыял на два заключныя эпізоды фінальнага 15 сезона, а таксама зняў адзін з эпізодаў. Агулам ён зняўся ў 171 серыі. Пасля «Хуткай дапамогі» ў яго было некалькі невялікіх роляў у фільмах і серыялах. Спрабаваў сябе ў рэжысуры, зняўшы некалькі фільмаў і, у прыватнасці, пару эпізодаў серыяла «Закон і парадак: Спецыяльны корпус».

## Зноскі 
Катэгорыя:Акцёры ЗША
Дзеці шпіёнаў

**«Дзеці шпіёнаў»** () — амерыканскі шпіёнскі камедыйны баявік 2001 года рэжысёра, сцэнарыста і мантажора Роберта Радрыгеса, які быў супрадзюсарам фільма разам з Элісабет Авельян. У галоўных ролях: Алекса Вега, Дэрыл Сабара, Дэні Трэха, Антоніа Бандэрас, Карла Гуджына, Алан Камінг, Тэры Хэтчэр, Чыч Марын, Роберт Патрык, Тоні Шалуб і Майк Джадж.

Гэта першы фільм аднайменнай серыі фільмаў. Фільм быў выпушчаны ў ЗША 30 сакавіка 2001 года кампаніяй Dimension Films. Намінаваны за найлепшы фэнтэзі-фільм на 28-й цырымоніі ўручэння прэміі «Сатурн», але прайграў фільму «Уладар пярсцёнкаў: Брацтва пярсцёнка».

Былі выпушчаны чатыры сіквелы: «Дзеці шпіёнаў 2: Востраў няздзейсненых надзей» (2002); «Дзеці шпіёнаў 3: Гульня скончана» (2003), «Дзеці шпіёнаў 4D» (2011) і «Дзеці шпіёнаў: Армагедон» (2023). Мультсерыял, заснаваны на фільмах «Дзеці шпіёнаў: Крытычна важныя» выйшаў у 2018 годзе. Радрыгес таксама зрэжысаваў фільмы «Мачэтэ» (2010) і «Мачэтэ забівае» (2013), якія з’яўляюцца арыентаванымі на дарослую аўдыторыю спін-офамі пра Мачэта Картэса; Радрыгес пацвердзіў, што фільмы пра Мачэтэ разгортваюцца ў альтэрнатыўным сусвеце.

## Зноскі 
Катэгорыя:Фільмы 2001 года
Корскі

**Корскі** () — вёска ў воласці Сетамаа павета Вырумаа, Эстонія. Да адміністрацыйнай рэформы мясцовых самакіраванняў Эстоніі 2017 года ўваходзіла ў склад воласці Мерэмяэ. Размешчана за 26 кіламетраў на ўсход ад павятовага цэнтра — горада Выру, і за 19 кіламетраў на паўднёвы захад ад валаснога цэнтра — пасёлка Вярска, за 4 кіламетры ад эстонска-расійскай мяжы. Вышыня над узроўнем мора - 94 метры.

## Насельніцтва 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Эстоніі
Крэмесава

**Крэмесава** () — вёска ў воласці Сетамаа павета Вырумаа, Эстонія. Да адміністрацыйнай рэформы мясцовых самакіраванняў Эстоніі 2017 года ўваходзіла ў склад воласці Вярска. Размешчана на беразе Чудскога возера. Адлегласць да павятовага цэнтра — горада Выру — 40 кіламетраў, да валаснога цэнтра — пасёлка Вярска — 3,5 кіламетра. Вышыня над узроўнем мора — 35 метраў.

## Насельніцтва 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Эстоніі
Колпіна (востраў)

**Колпіна** (, ) – найбуйнейшы востраў акваторыі Пскоўскага возера і Чудска-Пскоўскага азёрнага комплексу. Плошча - 11,02 км². Другі па велічыні востраў возера - Пійрыссаар (Эстонія) мае плошчу каля 7,8 км². На востраве Колпіна размясціліся тры населеныя пункты: Шартава на ўсходнім беразе, Медлі і Колпіна на заходнім. Востраў уваходзіць у склад Пячорскага раёна Пскоўскай вобласці Расіі. У 1920—1945 гадах, як і ўвесь Пячорскі раён, уваходзіў у склад Эстоніі, 16 студзеня 1945 года востраў перададзены РСФСР.
Ільдэгарт Радрыгес Карбальейра

**Ільдэгарт Радрыгес Карбальейра**, выкарыстоўвала сваё імя **Ільдэгарт** (без прозвішча) як літаратурны псеўданім (9 снежня 1914, Мадрыд — 9 чэрвеня 1933 Мадрыд) — пісьменніца і актывіст сацыялізма і .

Яе маці, Аўрора Радрыгес Карбальейра, , сацыяліст, , феміністка галісійскага паходжання, імкнулася выхаваць з сваёй дачкі узорную «жанчыну будучыні». Ва ўзросце васьмі гадоў Ільдэгарт размаўляла на чатырох мовах, у падлеткавым узросце скончыла юрыдычны факультэт, была актывісткай Іспанскай сацыялістычнай рабочай партыі (PSOE), з якой яна выйшла, прыняўшы яшчэ больш радыкальныя рэспубліканскія погляды і ўступіўшы ў  (PRDF).

Калі Ільдэгарт было 18 гадоў і яна атрымала сусветную вядомасць, адначасова імкнучыся да асбістай і палітычнай незалежнасці ад сваёй ўладнай маці, апошняя застрэліла яе ў сне.

## Зноскі 
Катэгорыя:Пісьменнікі паводле алфавіта
Катэгорыя:Постаці фемінізму Іспаніі
Катэгорыя:Пісьменніцы XX стагоддзя
Катэгорыя:Перакладчыкі XX стагоддзя
Пешкопія

**Пешкопія** () — горад на поўднёвым усходзе Албаніі. Адміністрацыйны цэнтр вобласці Дыбра і акругі Дыбра.

Насельніцтва — 13.251 жыхароў (2011). Размешчаны на ўсход ад ракі Чорны Дрын, за 187 км на поўдзень ад Тыраны.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарады Албаніі
Хуткая дапамога (значэнні)

**Хуткая медыцынская дапамога** — медыцынская служба, якая аказвае экстраную дапамогу хворым і ахвярам няшчасных выпадкаў.

## Іншае 
* Хуткая дапамога — амерыканскі драматычны тэлесерыял (1994—2009).
* Хуткая — украінскі камедыйны тэлесерыял (2019-2021).
Арва Кукумягі

**Арва Кукумягі** (; , Літвіна, Пылвамаа — , ) — эстонскі кінаакцёр.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў 1958 годзе ў вёсцы Літвіна. Пасля заканчэння школы ў 1976 годзе паступіў і ў 1980 годзе скончыў акцёрскі факультэт Талінскай кансерваторыі (курс Мерле Каруса).

Студэнтам быў запрошаны рэжысёрам Пеэтэрам Сімам на галоўную ролю ў фільм «Што пасееш…», за якую быў узнагароджаны прызам і дыпломам за лепшае выкананне мужчынскай ролі на XV Усесаюзным кінафестывалі 1982 года.

У 1980—1984 — акцёр Дзяржаўнага маладзёжнага тэатра Эстонскай ССР.

Атрымаўшы пару галоўных роляў у пачатку 1980-х, у далейшым з-за праблем з алкаголем граў нерэгулярна і звычайна эпізадычныя ролі, хаця яго гульня нават у гэтых ролях заўсёды знаходзіла станоўчы водгук крытыкаў.

У 1987—1989 гадах вучыўся на Вышэйшых курсах сцэнарыстаў і рэжысёраў у Маскве, скончыўшы іх як рэжысёр ігравых фільмаў, але з-за заняпаду кінематографа Эстоніі і спынення працы кінастудыі «Талінфільм» рэалізаваць сябе як рэжысёр.

У 1990—2000 гады па-ранейшаму зрэдку граў эпізадычныя ролі ў кіно.

Памёр у 2017 годзе ў Таліне, быў крэміраваны, прах быў развеяны з самалёта над Сетамаа і часткова пахаваны на могілках Саатсэ побач з роднымі.

## Фільмаграфія 
* «Лістапад» (2017)

## Зноскі 
Катэгорыя:Акцёры Эстоніі
О’Донах’ю

**О’Донах’ю** () — ірландскае прозвішча. Вядомыя носьбіты:

* Брэндан О’Донах’ю — прафесійны гулец у снукер.
* Колін О’Донах’ю — ірландскі акцёр тэлебачання, тэатра і кіно.
Расійская прапаганда

— вядомы сярод расейцаў блогер з антыўкраінскай прапагандай]]
**Расійская прапаганда** або **крамлёўская прапаганда** — дзяржаўная інфармацыйная палітыка, спецыяльныя інфармацыйныя мерапрыемствы («спецаперацыі», «палітычныя тэхналогіі») і кангламерат адпаведных дзяржаўных органаў і ўстаноў, якія пад выглядам «грамадскага інфармавання» займаюцца псіхалагічнай апрацоўкай насельніцтва Расійскай Федэрацыі, а таксама насельніцтва іншых краін — у першую чаргу краін постсавецкай рускамоўнай прасторы і рускай дыяспары. Таксама аб’ектам расійскай прапаганды з’яўляецца іншамоўнае насельніцтва ў ЗША, ЕС, арабскіх краінах і г. д. У цэлым расійская прапаганда распаўсюджваецца прынамсі на 40 мовах свету ў 160 краінах.

## Сутнасць 
Паводле праціўнікаў дзеючага расійскага рэжыму, расійская дзяржаўная прапаганда «таталітарная, цынічная, хлуслівая», з’яўляецца прамым нашчадкам савецкай прапаганды, але таксама актыўна выкарыстоўвае вопыт іншых гістарычных аўтарытарных і таталітарных рэжымаў. Прапаганда ў Расіі заўсёды ўжываецца ў тандэме з цэнзурай: цэнзура адсякае любое іншадумства, прапаганда прымушае думаць у адпаведнасці з інтарэсамі і мэтамі ўладнай верхавіны.

З пачатку 2000-х яна набыла антыўкраінскую і антызаходнюю накіраванасць. Пасля ваеннай агрэсіі, акупацыі і анексіі Крыма па метадах і прыёмах прапаганда стала ваеннай і татальна дэзынфармацыйнай (распаўсюджванне «татальнай хлусні»).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Прапаганда
Катэгорыя:Расійска-ўкраінская вайна
Лобатка

**Лобатка** () — вёска ў воласці Сетамаа павета Вырумаа, Эстонія. Да адміністрацыйнай рэформы мясцовых самакіраванняў Эстоніі 2017 года ўваходзіла ў склад воласці Вярска. Размешчана на беразе ручая Мустоя, які ўпадае ў заліў Вярска, за 37 кіламетраў ад павятовага цэнтра — горада Выру. На другім беразе ручая размешчаны валасны цэнтр - пасёлак Вярска. Вышыня над узроўнем мора - 45 метраў.

## Насельніцтва 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Эстоніі
Лутэпяэ

**Лутэпяэ** () — вёска ў воласці Сетамаа павета Вырумаа, Эстонія. Да адміністрацыйнай рэформы мясцовых самакіраванняў Эстоніі 2017 года ўваходзіла ў склад воласці Вярска. Размешчана за 40 кіламетраў на ўсход ад павятовага цэнтра — горада Выру — і за 6 кіламетраў на паўднёвы ўсход ад валаснога цэнтра — пасёлка Вярска, каля шашы Сяэтсэ, на мяжы Эстоніі з Расіяй. Вышыня над узроўнем мора — 45 метраў.

## Насельніцтва 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Эстоніі