Міхал Крыспін Паўлікоўскі

**Міхал Крыспін Паўлікоўскі** ( — ) — польскі ,  і мемуарыст. Належаў да палітычнай групоўкі «віленскіх кансерватараў». Вядомы сваёй творчасцю як «храніст Вялікага Княства Літоўскага».

## Біяграфія 
Паходзіў з каталіцкага сярэднезаможнага шляхецкага роду Паўлікоўскіх, чые маёнткі ў XVIII ст. былі ў Менскім ваяводстве. Бацька -- Казімір Паўлікоўскі, адвакат, старшыня Крэдытнага таварыства ў Мінску. Стрыечны брат Юзафа Мацкевіча.

Скончыў Мінскую гімназію (1913). У 1913—1917 гадах вучыўся на юрыста ў Пецярбургу.

Пасля заняцця Мінска польскімі войскамі ў 1919 годзе некаторы час быў сакратаром у камендатуры горада і супрацоўнікам Грамадзянскага ўпраўленне Усходніх зямель. У 1920 годзе добраахвотнікам служыў у 19-й лётнай эскадры, звольнены са службы з прычыны хваробы. Вярнуўся да чыноўніцкай працы, гэтым разам у Брэсце. У 1923 годзе скончыў юрыдычны факультэт Варшаўскага ўніверсітэта.

Восенню 1924 года перабраўся ў Вільню, працаваў у ваяводскім урадзе.

Карэспандэнт віленскай газеты «Słowo» — галоўнай газеты «віленскіх кансерватараў».

Быў заўзятым паляўнічым, доўгі час быў сакратаром, а потым віцэ-прэзідэнтам Паляўнічага таварыства Усходніх зямель і Паляўнічага таварыства Віленскага ваяводства, а ў 1934 годзе ўвайшоў у кіраўніцтва Польскага саюза паляўнічых таварыстваў.

З 1938 года працаваў у Торуні, кіраваў адным з аддзелаў ваяводскага ураду. Пасля пачатку Другой сусветнай вайны разам з іншымі супрацоўнікамі эвакуіраваны да Дубна. На кароткі час арыштаваны савецкімі ўладамі. Пасля вызвалення накіраваўся ў Вільню і там супрацоўнічаў з «Gazeta Codzienna» Юзафа Мацкевіча. У маі 1940 года перабраўся ў Швецыю, чакаў там на французскую візу, але вымушаны застацца ў краіне, бо Францыю акупіравалі нацысцкія войскі. У Швецыі пачаў выдаваць «Wiadomości Polskie». У 1943 годзе ўжо ў Лондане, як супрацоўнік Міністэрства адбудовы і публічнай адміністрацыі.

У 1949 годзе пераязджае ў ЗША, выкладае польскую і рускую мову ва Універсітэце Берклі. У 1962 годзе выходзіць на пенсію.

У 1966 годзе адзначаны за сваю літаратурную актыўнасць узнагародай Саюза польскіх пісьменнікаў на чужыне.

Памёр у 1972 годзе падчас адпачынку на Гавайскіх астравах, дзе і быў пахаваны.

Аўтар кніг «Sumienie Polski: rzecz o Wilnie i kraju wileńskim» (Лондан, 1946), «Dwa światy» (Лондан, 1952), «Dzieciństwo i młodość Tadeusza Irteńskiego» (Лондан, 1959).

У сваіх успамінах Паўлікоўскі піша: *«Маёнтак быў, як правіла, прыхільны да беларушчыны. З селянінам размаўлялі па-беларуску. Правільная і беглая беларуская гаворка была як бы своеасаблівым стылем. Заахвочванне беларускай мовы, фальклору і звычаю і клопат пра іх лічыліся адзіным плённым, і прытым легальным, спосабам змагання з русіфікацыяй»*. Успаміны Паўлікоўскага былі не толькі заўважаны, але і неадназначна ацэнены беларускай эміграцыяй. Так, Вітаўт Тумаш пісаў Юрку Віцьбічу, што там *«народу беларускага, сялянства наагул няма, ён* [Паўлікоўскі] *яго быццам і ня бачыў… апісвае толькі польскія маёнткі ды менскія публічныя дамы»*.

## Літаратура 
* *Pawlikowski, M.K.* Mińszczyzna, Pamiętnik Wileński / M.K. Pawlikowski; Polska Fundacja Kulturalna. — Londyn, 1972.
* *Mackiewicz, J.* Michał K. Pawlikowski // Wiadomości. № 34 (1377), 1972.
* *Юрэвіч, Л.* Мэмуары на эміграцыі: крыніцазнаўчае дасьледаваньне. ― Мінск, 2005.
* , *Świętowanie  z Michałem Kryspinem Pawlikowskim,* „Znad Wilii”, nr 2 (62) z 2015 r., s. 150.

Катэгорыя:Польскамоўныя пісьменнікі
Катэгорыя:Віленскія кансерватары
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Бярэзінскім раёне