open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Факультэт тэхналогіі і тэхнікі лясной прамысловасці БДТУ

**Факультэт тэхналогіі і тэхнікі лясной прамысловасці** — адзін з факультэтаў Беларускага дзяржаўнага тэхналагічнага ўніверсітэта.

## Гісторыя 
Факультэт створаны ў ліпені 1988 года ў выніку аб’яднання двух найстарэйшых факультэтаў: лесаінжынернага і механічнай тэхналогіі драўніны, асновы якіх былі закладзены ў 1930 годзе. З 2019 года – факультэт лясной інжынерыі, матэрыялазнаўства і дызайну (загад рэктара ад 05.09.2019 № 358).

## Склад факультэта 
**Кафедры:**
* Кафедра лясных машын, дарог і тэхналогій лесапрамысловай вытворчасці
* Кафедра тэхналогіі дрэваапрацоўчых вытворчасцей
* Кафедра тэхналогіі і дызайну вырабаў з драўніны
* Кафедра дрэваапрацоўчых станкоў і інструментаў
* Кафедра энергазберажэння, гідраўлікі і цеплатэхнікі
* Кафедра матэрыялазнаўства і праектавання тэхнічных сістэм

**На факультэце функцыянуюць:**
* навукова-даследчая лабараторыя вогнеаховы будаўнічых канструкцый і матэрыялаў пры кафедры тэхналогіі дрэваапрацоўчых вытворчасцяў
* орган па сертыфікацыі дрэваапрацоўчага абсталявання пры кафедры дрэваапрацоўчага абсталявання і інструментаў
* лабараторыя па энергааўдыту пры кафедры энергазберажэння, гідраўлікі і цеплатэхнікі
* філіялы кафедры лясных машын і тэхналогіі лесанарыхтовак пры РУП «МТЗ» і ААТ «Амкадор»
* філіял кафедры тэхналогіі і дызайну вырабаў з драўніны і кафедры дрэваапрацоўчых вытворчасцей пры ААТ «Рэчыцадрэў»
* Віцебскі дзяржаўны тэхналагічны каледж
* Бабруйскі дзяржаўны лесатэхнічны каледж
* Гомельскі дзяржаўны політэхнічны каледж

## Спецыяльнасці 
* «Лесаінжынерная справа» (выпуск навучэнцаў ажыццяўляюць кафедра лясных машын і тэхналогіі лесанарыхтовак, кафедра лясных дарог і арганізацыі вывазкі драўніны)
* «Машыны і абсталяванне ляснога комплексу» (выпуск навучэнцаў ажыццяўляюць кафедра лясных машын і тэхналогіі лесанарыхтовак, кафедра дрэваапрацоўчых станкоў і інструментаў)
* «Тэхналогія дрэваапрацоўчых вытворчасцей» (выпуск навучэнцаў ажыццяўляюць кафедра тэхналогіі дрэваапрацоўчых вытворчасцей, кафедра тэхналогіі і дызайну вырабаў з драўніны)
* «Прафесійнае навучанне» (дрэваапрацоўка) (выпуск навучэнцаў ажыццяўляе кафедра тэхналогіі і дызайну вырабаў з драўніны)
* «Энергаэфектыўныя тэхналогіі і энергетычны менеджмент» (выпуск навучэнцаў ажыццяўляе кафедра энергазберажэння, гідраўлікі і цеплатэхнікі).

### Магістратура 
* «Тэхналогія і машыны лесанарыхтовак і лясной гаспадаркі»
* «Драўніназнаўства, тэхналогія і абсталяванне дрэваапрацоўкі»
* «Энергаэфектыўныя сістэмы і комплексы»

### Аспірантура 
* Тэхналогія і машыны лесанарыхтовак і лясной гаспадаркі (тэхнічныя навукі)
* Драўніназнаўства, тэхналогія і абсталяванне дрэваперапрацоўкі (тэхнічныя навукі)
* Цеплафізіка і тэарэтычная цеплатэхніка

## Дэканы 
* Аляксандр Сямёнавіч Федарэнчык (1988—1991)
* Уладзімір Мікалаевіч Лой (з 2009)

Катэгорыя:1988 год у Мінску
Катэгорыя:З’явіліся ў 1988 годзе

Катэгорыя:Вуліца Свярдлова (Мінск)
Партызанская брыгада «Жалязняк» (В. І. Шаруда)

**Партызанская брыгада «Жалязняк»** — партызанская брыгада, створаная ў верасні 1943 года на базе атрада «Жалязняк» (арганізаванага ў маі 1943). Дзейнічала на акупаванай тэрыторыі Жлобінскага раёна. 25 лістапада 1943 года брыгада (964 партызаны, тры атрады) злучылася з Чырвонай Арміяй.

## Склад 
* 116-ы партызанскі атрад;
* 117-ы партызанскі атрад;
* 119-ы партызанскі атрад.

## Камандаванне 
### Камандзір 
* Васіль Ільіч Шаруда

### Камісар 
* Георгій Васільевіч Злынаў

### Начальнік штаба 
* Рыгор Піменавіч Завадоўкін

## Гісторыя 
Партызаны наносілі ўдары на чыгунках Жлобін — Гомель, Жлобін — Калінкавічы, на шашэйных і грунтавых дарогах. У жніўні і верасні 1943 года падарвалі больш за 1,5 тысячы рэек У ліпені — жніўні 1943 года падарвалі альбо пашкодзілі 11 мастоў, 56 аўтамашын, разбілі 5 нямецкіх апорных пунктаў. У баях захапілі 22 кулямёты, 4 мінамёты, каля 150 вінтовак. З атрадам «Смерць фашызму» разбілі гарнізоны ў вёсках Мормаль, Таўстыкі, Верхняя Алба, Радуша, паліцэйскія ўчасткі ў вёсках Лукі і Сцяпы, на станцыі Красны Бераг, з 108-м атрадам імя Р. І. Катоўскага — гарнізон у вёсцы Замен-Рыння Жлобінскага раёна. Разам з іншымі атрадамі вялі баі супраць карных экспедыцый каля вёсак Петрыцкае Брагінскага, Лазараўка, Пружынішчы, Прыстань Акцябрскага, Антонаўка, Кароткавічы, Майскае Жлобінскага раёнаў. У кастрычніку 1943 года абаранялі партызанскую зону ў межах вёсак Задзярэеўка, Шолкавічы, Чарнейкі і Сведскае Васілевіцкага раёна. У лістападзе 1943 года з брыгадай імя П. К. Панамарэнкі і 108-м атрадам імя Р. І. Катоўскага перарэзалі дарогу Горваль — Шацілкі, напалі на апорны пункт у вёсцы Горваль, захапілі больш за 100 аўтамашын (Горвальская аперацыя).

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Бригада «Железняк» 

Катэгорыя:Савецкія партызанскія злучэнні, брыгады і атрады на акупіраванай тэрыторыі Беларусі (1941—1944)
Катэгорыя:З’явіліся ў 1943 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 1943 годзе
Крона славацкая

**Крона славацкая** () — грашовая адзінка Першай Славацкай Рэспублікі, якая існавала з 1939-га да 1945 года. Крона славацкая павінная была замяніць раней ужываную чэхаславацкую крону.

## Абменны курс адносна рэйхсмаркі 
Спачатку крона славацкая абменьвалася гэтак жа, як і крона Пратэктарата Чэхіі й Маравіі, паводле курсу 10 кронаў за 1 рэйхсмарку. Але ўсё змянілася пасля Зальбургскіх перамоваў летам 1940 года, з 1 кастрычніка 1940 года курс ужо быў 11,62 кроны за 1 рэйхсмарку, хаця курс кроны Пратэктарата захаваўся без зменаў. Колькасць грошай ва ўжытку з красавіка 1939 да сакавіка 1945 года вырасла ў 9,5 разоў.

## Гл. таксама 
* Славацкая крона
* Пратэктарацкая крона

## Спасылкі 
* Пра чэшскія і славацкія грошы
* Дробныя грошы Славаччыны
* Банкноты Славаччыны

Катэгорыя:Валюты Славакіі
Катэгорыя:Першая Славацкая Рэспубліка
Катэгорыя:Крона
Катэгорыя:1939 год у Славакіі
Катэгорыя:З’явіліся ў 1939 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 1948 годзе
Курган Бессмяротнасці (Ліда)

**Курган Бессмяротнасці** — помнік у Лідзе, размешчаны на ўсходняй ускраіне горада, у парку. Насыпаны ў 1966 г. на ўшанаванне памяці воінаў і партызан, якія загінулі ў ліпені 1944 г. пры вызваленні горада і раёна ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў, і мірных жыхароў Ліды і раёна, што загінулі ў Вялікую Айчынную вайну. 

На Курган прывезена зямля з брацкіх магіл савецкіх воінаў, партызан і падпольшчыкаў, з магіл ахвяр фашызму, якія знаходзяцца на тэрыторыі Ліды і раёна, з Гродна, з гарадоў-герояў Адэсы, Кіева, Ленінграда, Масквы, Мінска, Севастопаля, Брэсцкай крэпасці-героя, з Літвы і Латвіі і многіх іншых месцаў баявой славы савецкага парода. Каля Кургана — магіла невядомага салдата, астанкі якога перазахаваны 9 мая 1967 г. Каля падножжа Кургана замуравана , якая мусіла быць ускрыта 9 мая 1995 г. у дзень 50-годдзя Перамогі над фашысцкай Германіяй. У 1975 годзе вакол Кургана пастаўлена 5 мемарыяльных стэл.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:1966 год у Беларусі
Катэгорыя:Помнікі Вялікай Айчыннай вайны ў Беларусі
Катэгорыя:Курганы Беларусі
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Юрыя Кішыка
Катэгорыя:Помнікі Ліды
Гісара-Алай

**Гісара-Алай** — горная сістэма на поўдні Сярэдняй Азіі, паміж Памірам і Ферганскай катлавінай, у Кыргызстане, Таджыкістане і Узбекістане. 

На поўдні абмежавана Каршынскім стэпам, Таджыкскай дэпрэсіяй і Алайскай далінай. Працягласць з захаду на ўсход каля 900 км, шырыня да 150 км.

Яго заходнюю і сярэднюю часткі складаюць Туркестанскі, Зераўшанскі хрыбты і Гісарскі хрыбет, усходнюю частку — Алайскі хрыбет з паўночнымі перадавымі ланцугамі. Пераважаюць вышыні каля 5000 м, максімальная вышыня да 5621 м (пік Ігла). Галоўныя грабяні хрыбтоў маюць тыповы альпійскі рэльеф; пашыраны карст. У паўночных ланцугах Алайскага і Туркестанскага хрыбта і інш. — плоскія выраўнаваныя паверхні. Развіты лёсавыя перадгор’і (адыры). Вечныя снягі і ледавікі (найбольшы ледавік Зераўшанскі даўжынёй 25 км у горным вузле Матча).

Гісара-Алай — складкавае ўтварэнне герцынскага ўзросту, складзенае з асадкавых і метамарфічных парод з уключэннямі гранітаў, дыярытаў. З інтрузіямі звязаны радовішчы вальфраму, малібдэну, мыш’яку, золата, ртуці, сурмы; ёсць радовішчы вугалю.

Асаблівасці клімату абумоўлены вышыннай пояснасцю і нераўнамерным размеркаваннем ападкаў. Рэкі адносяцца пераважна да басейнаў Зераўшана і Амудар’і. Азёры: Маргузор, Іскандэркуль і інш. Па схілах гор знізу ўверх паўпустыні пераходзяць, у сярэднягорную леса-лугава-стэпавую зону, вышэй — высакагорныя лугі і гляцыяльна-нівальная зона вечных снягоў, ледавікоў і скал. 

Запаведнікі: Заамінскі і Раміт.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Горныя сістэмы Азіі
Катэгорыя:Горы Кыргызстана
Катэгорыя:Горы Таджыкістана
Катэгорыя:Горы Узбекістана
Факультэт права БДЭУ

**Факультэт права** — адзін з факультэтаў Беларускага дзяржаўнага эканамічнага ўніверсітэта.

## Гісторыя 
Факультэт права створаны ў 1998 годзе на базе кафедры правазнаўства, якая была заснавана ў 1933 годзе.

На факультэце ажыццяўляецца падрыхтоўка юрыстаў па спецыяльнасці «Правазнаўства» (спецыялiзацыi «Гаспадарчае права» і «Прававое забеспячэнне знешнеэканамічнай дзейнасці»).

Працуе спецыялізаваны Савет па абароне кандыдацкіх дысертацый па спецыяльнасцях:
* грамадзянскае права; сямейнае права; прадпрымальніцкае права; міжнароднае прыватнае права
* адміністрацыйнае права; фінансавае права; інфармацыйнае права.

## Кафедры 
* тэорыі І гісторыі права;
* дзяржаўна-прававых дысцыплін;
* грамадзянска-прававых дысцыплін;
* міжнароднага эканамічнага права.

## Дэканы 
* Леанід Міхайлавіч Рабцаў (2005-?)
* Аляксандр Мікалаевіч Шклярэўскі

Катэгорыя:1998 год у Мінску
Катэгорыя:З’явіліся ў 1998 годзе
Катэгорыя:Юрыдычныя факультэты
Юрка Мазура

**Юрка Мазура** ( — ) — беларускі грамадскі і культурны дзеяч, арганізатар беларускіх хораў.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў 1916 годзе ў Полацку, дзе працаваў яго бацька. Дзіцячыя і школьныя гады правёў у літоўскім Укмярге. У 1928 годзе пераехаў з бацькамі ў Навагрудак. Служыў у польскім войску.

Падчас Другой сусветнай вайны ў часе нямецкай акупацыі быў камандзірам звязу ў эскадроне Барыса Рагулі. Пазней быў лейтэнантам беларускага аддзела ў Дальвіцкай выведчай школе.

Пасля вайны вучыўся музыцы ва Універсітэце Філіпа ў Марбургу ў Германіі. Стварыў беларускі студэнцкі хор, кіраваў ім, спяваў (меў прыгожы голас), апрацоўваў і пісаў песні.

У 1950-х прыехаў у ЗША. Жыў у Дэтройце. Працаваў у аўтамабілебудаўнічай кампаніі. Кіраваў хорам. Быў сябрам Беларуска-Амерыканскага задзіночання, першым старшынём Дэтройцкага аддзела арганізацыі. Радны БНР. Браў удзел у стварэнні беларускай праваслаўнай парафіі ў Дэтройце.

Памёр 4 лютага 1990 года. Пахаваны побач са сваёй маці на стараверскіх могілках у прадмесці Дэтройта.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Члены Наваградскага коннага эскадрона
Катэгорыя:Члены Паветрана-дэсантнага спецыяльнага батальёна «Дальвіц»
Катэгорыя:Члены Беларуска-амерыканскага задзіночання
Катэгорыя:Члены Рады Беларускай Народнай Рэспублікі
Катэгорыя:Беларусы ў Германіі
Катэгорыя:Беларусы ў ЗША
Катэгорыя:Кампазітары Беларусі
Давыдаўскі сельсавет (Гомельскі раён)

**Давы́даўскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Гомельскага раёна Гомельскай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — вёска Давыдаўка.

Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года сельсавет у складзе Гомельскага раёна Гомельскай акругі БССР. 30 снежня 1927 года сельсавет узбуйнены, у яго склад увайшла тэрыторыя скасаваных Ляшчынецкага і Макееўскага сельсаветаў. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Гомельскім раёне БССР. З 10 лютага 1931 года ў межах гарадской рысы горада Гомеля. З 27 ліпеня 1937 года ў складзе Гомельскага раёна, з 20 лютага 1938 года — Гомельскай вобласці. 25 чэрвеня 1960 года ў склад горада Гомеля ўключана вёска Ляшчынец, 25 чэрвеня 1963 года — вёска Паўлава, 29 красавіка 1968 года — пасёлак Сонечны і вёска Падгорная, 17 мая 2007 года — вёска Давыдаўка. На 1 студзеня 1974 года ў складзе Давыдаўскага сельсавета 4 населеныя пункты. 21 чэрвеня 2007 года скасаваны Давыдаўскі сельсавет, яго тэрыторыя (3 населеныя пункты: Асаўцы, Сасноўка і Уза) далучана да Бабовіцкага сельсавета.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Гомельскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1926 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 2007 годзе
Сяргей Міхайлавіч Сівец

**Сярге́й Міха́йлавіч Сіве́ц** () — беларускі юрыст і дзяржаўны службовец, Старшыня Канстытуцыйнага Суда Рэспублікі Беларусь (з 2025), член Савета Рэспублікі Нацыянальнага Сходу Рэспублікі Беларусь.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 11 верасня 1973 года ў Мінску

У 1995 годзе з адзнакай скончыў юрыдычны факультэт Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта, пасля чаго таксама аспірантуру, дактарантуру таго ж факультэту. Атрымаў тытул кандыдата юрыдычных навук.

З 1998 года працаваў выкладчыкам права і займаў шэраг пасад у БДУ, у тым ліку пасаду намесніка дырэктара — кіраўніка Інстытута прававых даследаванняў Нацыянальнага цэнтра заканадаўства і прававых даследаванняў Рэспублікі Беларусь.

У снежні 2019 года ўвайшоў у склад Савету Рэспублікі Нацыянальнага Сходу Рэспублікі Беларусь 7-га склікання ад Мінска, заняў пасаду старшыні Пастаяннай камісіі па заканадаўстве і дзяржаўным будаўніцтве.

Падчас кампаніі па выбарах Прэзідэнта Беларусі ў 2020 годзе і пратэстаў, што пачаліся пасля выбараў, С. Сівец адзначыўся шэрагам заяваў і ініцыятыў, якія атрымалі розгалас у СМІ. У прыватнасці, ён крытыкаваў масавыя акцыі падчас перадвыбарчай кампаніі і абвінавачваў удзельнікаў пратэстаў у несамастойнасці.

У канцы верасня 2020 года ўнёс прапанову па зменах у Кодэкс аб адміністрацыйных правапарушэннях, якія прадугледжвалі фактычную забарону бела-чырвона-белага сцяга.

15 сакавіка 2021 года ўвайшоў у склад Канстытуцыйнай камісіі, якая ў мэтах ажыццяўлення рэзалюцыі шостага Усебеларускага народнага сходу распрацоўвала прапановы па змяненні Канстытуцыі Беларусі і забяспечвала іх усенароднае абмеркаванне.

19 снежня 2025 года прызначаны Старшынёй Канстытуцыйнага Суда Рэспублікі Беларусь.

## Узнагароды 
* Медаль «За працоўныя заслугі» (2022).

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка на сайце Савета Рэспублікі  
* Біяграфія на сайце Юрыдычнага факультэта БДУ 

Катэгорыя:Члены Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 7-га склікання
Катэгорыя:Члены Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 8-га склікання
Катэгорыя:Члены Канстытуцыйнай камісіі Беларусі (2021)
Катэгорыя:Юрысты Беларусі
Катэгорыя:Старшыні Канстытуцыйнага Суда Рэспублікі Беларусь
Інжынерны факультэт БарДУ

**Інжынерны факультэт** — адзін з факультэтаў Баранавіцкага дзяржаўнага ўніверсітэта. Ажыццяўляе падрыхтоўку інжынерных кадраў вышэйшай кваліфікацыі ў галіне машынабудавання і тэхнічнага забеспячэння сельскагаспадарчай вытворчасці.

## Апісанне 
Факультэт ажыццяўляе супрацоўніцтва з прадпрыемствамі Баранавіцкага рэгіёна і Рэспублікі Беларусь. Базавымі для факультэта з’яўляюцца — ААТ «Баранавіцкі аўтаагрэгатны завод», ААТ «Баранавіцкі завод гандлёвага машынабудавання», станкабудаўнічы завод філіял ЗАТ «Атлант», ААТ «Баранавіцкі завод аўтаматычных ліній», ААТ «Баранавіцкі завод станкапрыладаў», дзе студэнты праходзяць вучэбную, вытворчую і пераддыпломную практыкі

Асноўным органам самакіравання на інжынерным факультэце з’яўляецца студэнцкі савет.

## Кафедры 
* інфармацыйных тэхналогій і фізіка-матэматычных дысцыплін;
* тэхнічнага забеспячэння сельскагаспадарчай вытворчасці і аграноміі;
* тэхналогіі машынабудавання.

## Філіялы 
Факультэтам створана 5 філіялаў кафедраў, якія садзейнічаюць практычнаму навучанню, падрыхтоўцы спецыялістаў:
* ААТ «СтоловічыАгра»,
* ААТ «Баранавіцкі завод аўтаматычных ліній»,
* Баранавіцкі станкабудаўнічы завод філіял ЗАТ «Атлант»,
* ААТ "Агракамбінат «Мір»,
* ТАА «Баранавіцкі бізнес-інкубатар».

## Спецыяльнасці 
* Вытворчасць вырабаў на аснове трохмерных тэхналогій
* Аграномія
* Тэхнічнае забеспячэнне працэсаў сельскагаспадарчай вытворчасці
* Інфармацыйныя сістэмы і тэхналогіі
* Тэхналагічнае абсталяванне машынабудаўнічай вытворчасці
* Тэхналогія машынабудавання

## Дэканы 
* Аксана Іванаўна Нарановіч (з 2017)

Катэгорыя:Факультэты БарДУ
Факультэт міжнародных бізнес-камунікацый БДЭУ

**Факультэт міжнародных бізнес-камунікацый** — адзін з факультэтаў Беларускага дзяржаўнага эканамічнага ўніверсітэта.

## Гісторыя 
Факультэт створаны ў 2002 годзе на базе кафедраў замежных моў і кафедры рускай і беларускай моў.

## Кафедры 
У структуру факультэта ўваходзяць 7 кафедраў:
* міжкультурнай эканамічнай камунікацыі;
* дзелавой англійскай мовы;
* англійскай і ўсходніх моў;
* прафесійна арыентаванай англійскай мовы;
* раманскіх моў;
* нямецкай мовы;
* беларускай і рускай моў.

## Дэканы 
* Міхаіл Вацлававіч Мішкевіч

Катэгорыя:2002 год у Мінску
Катэгорыя:З’явіліся ў 2002 годзе
БДЭУ
Лінгвістычны факультэт БарДУ

**Лінгвістычны факультэт** — адзін з факультэтаў Баранавіцкага дзяржаўнага ўніверсітэта. Ажыццяўляе падрыхтоўку кадраў па групах спецыяльнасцяў у галіне педагагічных і лінгвістычных навук.

## Кафедры 
* прафесійнай іншамоўнай падрыхтоўкі;
* тэорыі і практыкі германскіх моў;
* філалогіі.

## Спецыяльнасці 
* Сучасныя замежныя мовы (англійская, кітайская)
* Сучасныя замежныя мовы (англійская, нямецкая)
* Лінгвістычная адукацыя (англійская мова)
* Філалагічная адукацыя (Беларуская мова і літаратура. Замежная мова (англійская))
* Філалагічная адукацыя (Руская мова і літаратура. Замежная мова (англійская))

## Матэрыяльна-тэхнічная база 
* Спецыялізаваны вучэбны кабінет беларускай філалогіі
* Спецыялізаваныя навучальныя і лінгафонныя кабінеты, камп’ютарныя класы

## Крыніцы 
Славянскіх і германскіх моў
БарДУ
Краўцоўскі сельсавет (Церахоўскі раён)

**Краўцо́ўскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Церахоўскага раёна Гомельскай вобласці. Цэнтр — вёска Краўцоўка.

Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года сельсавет у складзе Насовіцкага раёна Гомельскай акругі БССР. З 4 жніўня 1927 года ў складзе Церахоўскага раёна. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Церахоўскім раёне БССР. З 20 лютага 1938 года ў складзе Гомельскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя ўвайшла ў склад зноў утворанага Студзёнагуцкага сельсавета.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Церахоўскага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Насовіцкага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1926 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1954 годзе
Чкалаўскі сельсавет (значэнні)

Назву **Чка́лаўскі сельсавет** маюць:

* Чкалаўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Гомельскага раёна Гомельскай вобласці
* Чкалаўскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Калінкавіцкага раёна Гомельскай вобласці
Мільчанскі сельсавет

Назву **Мільчаанскі сельсавет** маюць:

* Мільча́нскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Гомельскага раёна Гомельскай вобласці
* Мі́льчанскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Вілейскага раёна Мінскай вобласці
Факультэт эканомікі і права БарДУ

**Факультэт эканомікі і права** — адзін з факультэтаў Баранавіцкага дзяржаўнага ўніверсітэта. Факультэт рыхтуе спецыялістаў, здольных ажыццяўляць практычную дзейнасць у такіх галінах, як правазнаўства, бухгалтарскі ўлік, аналіз і аўдыт, маркетынг, электронны маркетынг, эканоміка і арганізацыя вытворчасці, эканамічнае права, бізнес-адміністраванне.

## Кафедры 
* Бухгалтарскага ўліку, аналізу, аўдыту і статыстыкі
* Грамадзянскіх і крымінальна-прававых дысцыплін
* Агульнаправавых дысцыплін і дзяржаўнага кіравання
* Тэарэтычнай і прыкладной эканомікі

## Спецыяльнасці 
* «Бізнес-адміністраванне»
* «Эканоміка і арганізацыя вытворчасці»
* «Бухгалтарскі ўлік, аналіз і аўдыт»
* «Маркетынг»
* «Электронны маркетынг»
* «Правазнаўства»
* «Эканамічнае права»

## Матэрыяльна-тэхнічная база 
* Спецыялізаваны кабінет крыміналістыкі
* Юрыдычная клініка
* Філіял кафедры грамадзянскіх і крымінальна — прававых дысцыплін на базе суда Баранавіцкага раёна і горада Баранавічы
* Філіял кафедры бухгалтарскага ўліку, аналізу, аўдыту і статыстыкі на базе Філіяла ААТ «Берасцейскі пекар» Баранавіцкі хлебазавод
* Філіял кафедры грамадзянскіх і крымінальна-прававых дысцыплін у натарыяльнай канторы Баранавіцкага раёна
* Філіял кафедры маркетынгу і менеджменту на базе ААТ «Баранавічхлебапрадукт»
* Філіял кафедры агульнаправавых дысцыплін і дзяржаўнага кіравання ў Юрыдычнай кансультацыіБаранавіцкага раёна і горада Баранавічы Брэсцкай абласной калегіі адвакатаў

Эканомікі і права
БарДУ
БарДУ
Голас часу (значэнні)

* «Голас Часу» — грамадска-палітычная газета Маларыцкага раёна, заснаваная ў 1945 годзе.
* «Голас часу» — царкоўна-грамадскі часопіс праваслаўных беларусаў. Выдаецца з ліпеня 1989 г. у Лондане.
У невядомых сусветах

**«У невядо́мых сусве́тах»** () — беларускі зборнік сучаснай нямецкай літаратуры, выдадзены выдавецтвам «Мастацкая літаратура» ў 2012 годзе. Выданню паспрыялі «Goethe-Institut Minsk» і «DAAD Belarus». Прэзентацыя кнігі і праекту адбылася 18 траўня ў інстытуце імя Гётэ ў Мінску, дзе адзін з аўтараў, якія ўвайшлі ў зборнік, Томас Розенлёхер чытаў са сваіх тэкстаў.

## Змест 
Анталогія сучаснай нямецкай літаратуры, складзеная Райко Ласончыкам і Андрэ Бёмам і выдадзеная адначасова на нямецкай і беларускай мовах. Упершыню студэнты беларускіх дзяржаўных універсітэтаў папрацавалі над перакладамі на беларускую мову цікавых сучасных празаічных твораў цяперашняй Германіі, каб мацаваліся добрыя сяброўскія зносіны паміж культурамі двух народаў. У зборнік змешчаныя апавяданні дзесяці сучасных нямецкіх аўтараў:  (1947—2022),  ( 1951),  (1955),  (1962),  (1962),  (1967),  (1970),  (1970),  (1971),  (1971).

## Спасылкі 
* «У невядомых сусветах» на «Буккроссинг Беларусь»
* «У невядомых сусветах» на knihi.by
* «У невядомых сусветах» на «Беларуская Прастора»
* 
* «У невядомых сусветах» на «LiveLib»

Катэгорыя:Кнігі 2012 года
Катэгорыя:Зборнікі
Катэгорыя:Выданні Беларусі
Катэгорыя:Літаратура на нямецкай мове
Голас Часу (газета)

**«Голас Часу»** — грамадска-палітычная газета Маларыцкага раёна.

## Гісторыя 
Газета выдаецца з 2 жніўня 1945 года. Першы нумар выйшаў пад назвай «Сцяг Перамогі» (). Рэдакцыя знаходзілася ў будынку райкама партыі на вуліцы Несенюка. Мэтай газеты было інфармаванне насельніцтва пра падзеі ў раёне і краіне, асвятленье жыцця ў горадзе і вёсцы. Першы нумар набіралі ўручную Вольга Мікітычна Самойлава і Вера Іванаўна Камянчук. Яны прапрацавалі ў тыпаграфіі шмат гадоў, унёсшы вялікі ўклад у развіццё і паліграфічнае афармленне газеты.

З 1953 года газета мяняе сваю назву на беларускую «Сцяг Перамогі».

У 1962 годзе газета закрываецца з-за скасавання Маларыцкага раёна. Аднак ужо ў 1965 годзе раён аднаўляецца, а газета пачынае выходзіць пад назвай «Сельскае жыццё». Газета выдавалася пад гэтым назовам да 1991 года.

2 студзеня 1991 года газета была перайменаваная ў «Голас Часу».

Са студзеня 2010 года газета мае ўласны вэб-сайт па адрасе «malorita.by». У верасні 2017 года адбыўся рэдызайн вэб-сайта.

Сёння газета выдаецца два разы на тыдзень: у сераду — аб’ёмам 8 старонак і ў суботу аб’ёмам — 12 старонак.

## Рэдактары 
Першым рэдактам быў В. Бяляеў. Потым газэту рэдагавалі К. Паноў, М. Смолін, Дз. Нікалаеў, П. Сусікаў, І. Налівайка. З 1965 года газету рэдагавалі У. Макарэвіч, Н. Салавей, І. Герашчанка, А. Тунчык, Н. Рымач, У. Шпарла, У. Захарэвіч, У. Мігалевіч, Н. Свіцюк.

## Узнагароды 
У 1989 годзе райгазета за актыўны ўдзел ва Усесаюзным конкурсе імя Ульянавай на найлепшую пастаноўку масавай працы, творчую ініцыятыву і вялікі ўнёсак у працу з грамадскімі карэспандэнтамі Кіраўніцтвам саюза журналістаў БССР узнагароджаная ганаровай граматай.

## Спасылкі 
* Гісторыя газеты 
* Пра сайт 

Катэгорыя:Часопісы Беларусі на беларускай мове
Катэгорыя:Часопісы на рускай мове
Катэгорыя:Культура Маларыцкага раёна
Катэгорыя:1945 год у Беларусі
Партызанская брыгада імя П. К. Панамарэнкі

**Партызанская брыгада імя П. К. Панамарэнкі** — назва партызанскіх брыгад, якія існавалі ў гады Вялікай Айчыннай вайны.

## Значэнні 
* Партызанская брыгада імя П. К. Панамарэнкі (Я. П. Урбановіч, М. У. Сенькін)
* Партызанская брыгада імя П. К. Панамарэнкі (С. Р. Ганзенка)
* Партызанская брыгада імя П. К. Панамарэнкі (І. І. Бандарэнка)
* Партызанская брыгада імя П. К. Панамарэнкі (С. М. Іваноў)
* Партызанская брыгада імя П. К. Панамарэнкі (Ф. С. Харланаў)
Факультэт педагогікі і псіхалогіі БарДУ

**Факультэт педагогікі і псіхалогіі** — адзін з факультэтаў Баранавіцкага дзяржаўнага ўніверсітэта.

## Кафедры 
* дашкольнай адукацыі і тэхналогій;
* педагогікі і сацыяльна-гуманітарных дысцыплін;
* прыродазнаўчых дысцыплін;
* псіхалогіі і фізічнага выхавання.

## Спецыяльнасці 
* Абслуговая праца і выяўленчае мастацтва
* Практычная псіхалогія
* Геаэкалогія. Ахова прыроды і рацыянальнае выкарыстанне прыродных рэсурсаў
* Дашкольная адукацыя
* Пачатковая адукацыя
* Сацыяльная педагогіка
* Фізічная культура
* Спартыўна-педагагічная дзейнасць

## Матэрыяльна-тэхнічная база 
* Лабараторыя дашкольнай адукацыі
* Лабараторыя тэхналогіі харчовай вытворчасці
* Лабараторыя тэхналогіі швейнай вытворчасці
* Экалагічная лабараторыя
* Вучэбная біялагічная лабараторыя
* Кабінет рэсурснага забеспячэння прафілактыкі гвалту над непаўналетнімі і гандлю людзьмі
* Інтэлектуальна-творчае аб’яднанне «Студэнцкая майстэрня інавацый»
* Спецыялізаваны кабінет практычнай псіхалогіі
* Спецыялізаваны кабінет псіхалагічнай дыягностыкі

Педагогікі і псіхалогіі
БарДУ
БарДУ
Біскупы Гродзенскай дыяцэзіі

Ніжэй прадстаўлены спіс біскупаў Гродзенскай дыяцэзіі.

## Біскупы 
## Дапаможныя біскупы 

Катэгорыя:Спісы:Рэлігія
Катэгорыя:Спісы:Беларусь
Катэгорыя:Спісы асоб
Юрыдычны факультэт ВДУ імя П. М. Машэрава

**Юрыдычны факультэт ВДУ імя П. М. Машэрава** — адзін з факультэтаў Віцебскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя П. М. Машэрава.

## Апісанне 
Факультэт створаны 26 кастрычніка 1998 года. На факультэце займаюцца звыш за паўтары тысячы студэнтаў.

Практычная падрыхтоўка будучых юрыстаў ажыццяўляецца на аснове доўгатэрміновых дамоў з больш чым з дзесяццю базамі навучальных і вытворчых практык. Сярод іх — суды, пракуратура, адвакатура, натарыят, УУС Віцебскага аблвыканкама, Віцебская мытня і інш.

## Кафедры 
Навучальны працэс забяспечваюць універсітэцкія кафедры і тры факультэцкія кафедры:
* гісторыі і тэорыі права,
* грамадзянскага права і грамадзянскага працэсу,
* крымінальнага права і крымінальнага працэсу.

## Спецыяльнасці 
* Правазнаўства
* Эканамічнае права
* Міжнароднае права

## Дэканы 
* Аляксандр Аляксандравіч Бачкоў (з 2007)

Катэгорыя:Факультэты ВДУ імя П. М. Машэрава
ВДУ імя П. М. Машэрава
Катэгорыя:З’явіліся ў 1998 годзе
Катэгорыя:1998 год у Віцебску
Біскупы віцебскія

Ніжэй прадстаўлены спіс біскупаў Віцебскай дыяцэзіі.

## Біскупы 
## Генеральныя вікарыі 

Катэгорыя:Спісы:Рэлігія
Катэгорыя:Спісы:Беларусь
Катэгорыя:Спісы асоб
Партызанская брыгада імя П. К. Панамарэнкі (І. І. Бандарэнка)

**Партызанская брыгада імя П. К. Панамарэнкі** — партызанская брыгада, створаная ў верасні 1943 года на базе атрада «Смерць фашызму» (арганізаваны ў кастрычніку 1942 года). Дзейнічала на акупіраванай тэрыторыі Жлобінскага, Рэчыцкага, Стрэшынскага, Парыцкага, Васілевіцкага раёнаў. 21 лістапада 1943 года брыгада (938 партызан, тры атрады) злучылася з Чырвонай Арміяй.

## Склад 
* партызанскі атрад «Смерць фашызму»;
* партызанскі атрад імя Г. К. Жукава;
* партызанскі атрад імя М. І. Калініна.

## Камандаванне 
### Камандзір 
* Іван Іванавіч Бандарэнка

### Камісар 
* Яўген Рыгоравіч Садавой

### Начальнік штаба 
* Канстанцін Васілевіч Ніжнікаў

## Гісторыя 
Партызаны ў снежні 1942 года, студзені — красавіку, чэрвені, кастрычніку 1943 года ўдзельнічалі ў баях супраць карнікаў, у разгроме нямецкіх апорных пунктаў у вёсках Мормаль, Таўстыкі, гарадскім пасёлку Стрэшын Стрэшынскага, вёсцы Радуша Жлобінскага раёнаў, у баях каля вёскі Лубенікі, пасёлка Майскі Брагінскага, вёскі Пружынішчы Парыцкага, вёскі Новыя Маркавічы Стрэшынскага раёнаў. У жніўні 1943 года падарвалі каля 200 рэек. У лістападзе 1943 пры падыходзе часцей Чырвонай Арміі разам з брыгадай «Жалязняк» і 108-м партызанскім атрадам імя Р. І. Катоўскага перарэзалі дарогу Горваль — Шацілкі, вялі засадныя баі, у вёсцы Горваль захапілі больш за 100 аўтамашын (Горвальская аперацыя).

## Памяць 
У 1975 годзе каля вёскі Антонаўка Жлобінскага раёна ў гонар партызанскага атрада «Смерць фашызму» быў пастаўлены абеліск.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Бригада им. П. К. Пономаренко

Катэгорыя:Савецкія партызанскія злучэнні, брыгады і атрады на акупіраванай тэрыторыі Беларусі (1941—1944)
Катэгорыя:З’явіліся ў 1943 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 1943 годзе
Eurynome

***Eurynome*** — род крабаў сямейства . Іх панцыры пакрытыя мноствам выступаў. Марскія ўсяедныя крабы.

## Віды 
* 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Крабы
Centranthus calcitrapa

**Centranthus calcitrapa** — від кветкавых раслін сямейства .

## Назва 
Відавы эпітэт паходзіць ад  — «з вузкімі лісцем».

## Апісанне 
Гэта аднагадовая расліна, якая дасягае вышыні ад 10 да 40 см. Сцёблы простыя ці разгалінаваныя, лысыя, сінія або зялёныя. Лісце супраціўнае. Ніжнія лісты даўжынёй да 10 см. Кветкі размешчаны ў суквеццях. Вяночак 1,5-3 (-4,5) мм, бледна-ружовы. Плады (1,7-) 2-2,5 (-3,5) мм, яйкападобныя, голыя або валасатыя. Перыяд цвіцення доўжыцца з сакавіка па чэрвень.

## Распаўсюджанне 
Міжземнаморскі і Макаранезійскі рэгіёны (акрамя Каба-Вэрдэ). Расце на сухіх лугах і пустках.

## Галерэя 

Britishentomologyvolume2Plate246.jpg|
Centranthus calcitrapa Inflorescence 04April2009 DehesaBoyalPuertollano.jpg|
Centranthus calcitrapa EnfoqueFlores 2011-4-24 ElTamaral SierraMadrona.jpg|

## Спасылкі 
* PlantList
* Flora Vascular

Катэгорыя:Флора Азіі
Катэгорыя:Флора Еўропы
Катэгорыя:Флора Паўночнай Афрыкі
Катэгорыя:Валяр’янавыя
Fedia cornucopiae

**Fedia cornucopiae**&nbsp;— від кветкавых раслін сямейства .

## Апісанне 
Гэта аднагадовая травяністая расліна невялікага памеру (10-35 см) з мясістым зялёным або фіялетавым яйкападобна-эліптычнымі лісцем да 15 см. Кветкі звычайна фіялетавыя. Сямянкі 2-8 × 2-3.2 мм. Цвіце з лютага па май.

## Распаўсюджанне 
Насяляе на Пірэнэйскім паўвостраве і паўночным захадзе Афрыкі (Марока, Алжыр). Расце на вышынях 0-1200 м.

## Галерэя 

Fedia cornucopiae .jpg|
Fedia cornucopiae 5.JPG|
Fedia cornucopiae a.JPG|

## Спасылкі 
* GRIN-Global Web v 1.9.4.2
* Flora Vascular

Катэгорыя:Флора Еўропы
Катэгорыя:Флора Паўночнай Афрыкі
Катэгорыя:Валяр’янавыя
Венцлава

**Венцлава** — прозвішча.

* Антанас Венцлава — літоўскі паэт, празаік, крытык, перакладчык, дзяржаўны дзеяч, бацька Томаса
* Томас Венцлава — літоўскі паэт, публіцыст, перакладчык, сын Антанаса
Нацыянальны юрыдычны ўніверсітэт імя Яраслава Мудрага

**Нацыянальны юрыдычны ўніверсітэт імя Яраслава Мудрага** () — украінская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам нацыянальнага ўніверсітэта, размешчаная ў Харкаве.

## Гісторыя 
* 1930 - Інстытут савецкага будаўніцтва і права
* 1933 - Усеўкраінскі камуністычны інстытут савецкага будаўніцтва і права
* 1937 - Харкаўскі юрыдычны інстытут імя Ф. Дзяржынскага
* 1991 - Украінская юрыдычная акадэмія
* 1995 - Нацыянальная юрыдычная акадэмія Украіны імя Яраслава Мудрага
* 2010 - Нацыянальны ўніверсітэт "Юрыдычная акадэмія Украіны імя Яраслава Мудрага"
* 2013 — Нацыянальны юрыдычны ўніверсітэт імя Яраслава Мудрага

## Структура 
* Інстытут пракуратуры і крымінальнай юстыцыі
* Інстытут падрыхтоўкі юрыдычных кадраў для СБУ
* Следча-крыміналістычны інстытут
* Інстытут падрыхтоўкі кадраў для органаў юстыцыі
* Інстытут паслядыпломнай адукацыі
* Гаспадарча-прававы факультэт
* Ваенна-юрыдычны інстытут
* Міжнародна-прававы факультэт
* Фінансава-прававы факультэт
* Факультэт адвакатуры
* Вячэрні факультэт
* Завочны факультэт
* Палтаўскі юрыдычны інстытут
* Палтаўскі юрыдычны каледж
* Кіеўскі інстытут кіравання і права

## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка ўніверсітэта

Катэгорыя:Універсітэты Украіны
Катэгорыя:Харкаў
Катэгорыя:Універсітэты Харкава
Катэгорыя:Вышэйшыя навучальныя ўстановы Харкава
Катэгорыя:1922 год ва Украіне
Свой лад (бюлетэнь)

**«Свой лад»** — інфармацыйна-аналітычны бюлетэнь Гродзенскага аддзялення ГА «Фонда імя Льва Сапегі». Для нутранога карыстання бюлетэнь распаўсюджваўся задарма.

## Спасылкі 
* Адзін з выпускаў 

Катэгорыя:Друкаваныя выданні, якія ўзніклі ў 2002 годзе
Катэгорыя:Друкаваныя выданні, закрытыя ў 2004 годзе
Катэгорыя:Часопісы Беларусі на беларускай мове
Катэгорыя:Культура Гродна
Катэгорыя:Фонд імя Льва Сапегі
Альпійская складкавасць

]]
**Альпійская складкавасць** — эра тэктагенезу, што адбываўся з канца мелу і пераважна ў кайназоі.

Выявілася ў межах геасінклінальных абласцей, якія развіваліся ў мезазоі і раннім палеагене, завяршылася ўзнікненнем маладых горных утварэнняў — альпідаў.

Да вобласці належаць складкавыя горы: у Еўропе Альпы, Пірэнеі, Андалускія горы, Апеніны, Карпаты, Дынарскае нагор’е, Стара-Планіна, Крымскія горы; у Азіі Каўказ, Пантыйскія горы, Таўр, Туркмена-Харасанскія горы, Эльбурс, Загрос, Сулейманавы горы, Гімалаі, складкавыя ланцугі Бірмы, Інданезіі, Камчаткі, Японскіх і Філіпінскіх астравоў; у Паўночнай Амерыцы складкавыя хрыбты Ціхаакіянскага ўзбярэжжа Аляскі і Каліфорніі; у Паўднёвай Амерыцы Анды; таксама архіпелагі, якія акаймоўваюць Аўстралію з усхода, у т.л. а-вы Новая Гвінея і Новая Зеландыя. Альпійская складкавасць месцамі закранула і суседнія платформы — Юрскія горы і частку Пірэнейскага п-ва ў Заходняй Еўропе, паўночную частку гор Атлас у Паўночнай Афрыцы, Таджыкскую дэпрэсію і паўднёва-заходнія адгор’і Гісарскага хрыбта ў Сярэдняй Азіі, усходнюю частку Скалістых гор у Паўночнай Амерыцы, Антарктычны паўвостраў у Антарктыдзе і інш.

На тэрыторыі Альпійскай складкавасці захоўваецца тэктанічная актыўнасць, што выяўляецца ў моцным расчляненні рэльефу, высокай сейсмічнасці, шматлікіх дзеючых вулканах.

## Літаратура 
* 


Катэгорыя:Тэктоніка
Ордэн Стужкі

**Ордэн Стужкі** (la Orden de la Banda) — кастыльскі рыцарскі Ордэн і яго інсігніі.

Створаны як рыцарская карпарацыя ў 1330 годзе кастыльска-леонскім каралём Альфонса XI (1312—1350), у адрозненне ад ранейшых манаскіх Калатравы і Алькантары, ад пачатку быў свецкі, хоць і створаны на ўзор рэлігійных. Кавалерамі былі ідальга абавязаныя служыць каралю, збірацца на яго заклік, стала практыкавацца са зброяй (браць удзел у турнірах і баявых дзеяннях). Магчыма, Ордэн ствараўся каралём як апора ў супрацьстаянні з буйнымі феадаламі. Пасля смерці Альфонса XI (1350) паступова занепадае, а пасля смерці яго сына Педра I Жорсткага (1369) існаванне Ордэна Стужкі было намінальным да валадарства Хуана II (1406—1454) і яго сына Энрыке IV (1454—1474).

Пры Альфонса XI і Педра I кавалерамі Ордэна Стужкі маглі быць выключна васалы караля. Інсігніі ўяўлялі сабой мантыю ці накідку (узору ранняга паліума або фелоні) часта аздабляную шлякам, у т.л. з футра, паверх якой насілі стужку. Ад пачатку кавалеры мусілі насіць адзежу са стужкамі (paños con banda), якую кароль даваў ім штогод і сам насіў падобную. Тым часам, адзежы — футраныя  тунікі (pellotes) або іншыя віды накідак (vestiduras) — былі белыя, а стужкі чорныя. Накідка зашпілялася каля шыі двума матузкамі або ланцужкамі. Стужка была шырынёю ад двух пальцаў (5-6 см) да далоні (10-11 см), яе насілі паверх накідкі наўскось грудзей ад левага пляча да падолу (falda), адпаведна ішла яна і па спіне ад падолу ўверх да левага пляча. Пазней, яшчэ пры каралю Альфонса XI і потым пры Педра I, адзежы сталі чырвонымі, а стужкі — залатымі.

Кароль Хуан II (1406—1454) адрадзіў узнагароджанне інсігніямі Ордэна, які да XV ст. напэўна ўжо не існаваў як карпарацыя. Каралі Хуан II і потым Энрыке IV (1454—1474), актыўна надавалі Ордэн Стужкі, а таксама створаны Хуанам II Ордэн Лускі і іншыя інсігніі, іншаземным рыцарам, каб узмацніць свой міжнародным аўтарытэт і прыцягнуць на свой бок сілы ў трывалай цягам XV ст. барацьбе паміж пірэнейскімі дзяржавамі. У XV—XVI ст. Ордэн Стужкі быў вядомы у Польшчы і Літве як *«стрыхъ ушпаньский»* (*strich wspanski*), бо польскія і вялікалітоўскія рыцары, як нямецкія, чэшскія і венгерскія, з 2-й паловы XIV ст. і найболей у XV ст. наведвалі іспанскія землі для ўдзелу ў розных ваенных аперацыях (кастыльскіх — супраць Гранады, партугальскіх — у Паўночную Афрыку), а таксама для паломніцтва ў Сант’яга-дэ-Кампастэла.

Інсігніі Ордэна Стужкі, якія атрымаў у 1469 годзе пан Солтан Аляксандравіч, у 1516 годзе апісваюцца як *«на двухъ качалехъ стрыхъ Ушпаньский перловый, со шлягомъ трясенымъ, уроблено в него чотыри гривенки перелъ, а за пять копъ шлягу»*. У гэтым выпадку «дзве качалі» — два матузкі ці ланцужкі, «шляг» — шляк, напэўна, з футра на час апісання ўжо трэсенага, колішнім коштам 5 коп (300) грошаў, напэўна, літоўскіх, накідка або стужка была ўпрыгожана пярлінамі агульнай вагой 4 грывенкамі, што роўна 800—820 грамам, залежна ад тыпу грывенкі.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Кастылія і Леон
Катэгорыя:Рыцарскія ордэны
Беларуская вайсковая арганізацыя

**Белару́ская вайсковая арганіза́цыя** (БВА) — арганізацыя беларусаў-вайскоўцаў, створаная пры спрыянні Беларускага нацыянальнага камітэта.

## Гісторыя 
15 траўня 1917 года ў Менску была сфарміраваная Беларуская вайсковая арганізацыя, якая паставіла сваёй мэтай «*злучыць ваенных беларусаў, што жывуць у Менску, як людзей аднаго краю, звычаю і мовы і маючых агульныя патрэбы, каб падрыхтавацца да Устаноўчага Сойму і выставіць там сваю праграму*».

12 ліпеня 1920 года Беларуская вайсковая арганізацыя звярнулася да Цэнтральнай Рады Віленшчыны і Гарадзеншчыны з дэкларацыяй у справе Беларускага войска.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:1917 год у Мінску
Катэгорыя:Арганізацыі, заснаваныя ў 1917 годзе
Катэгорыя:Вайсковыя арганізацыі беларускай гісторыі
Такла-Макан

**Та́кла-Мака́н** () — пустыня на захадзе Кітая, у цэнтральнай частцы Кашгарскай раўніны; адна з самых буйных пясчаных пустынь свету.

Плошча 337 тыс. км² (271 тыс. км²). Даўжыня з захаду на ўсход больш за 1000 км, шырыня да 400 км. Пераважаюць вышыні 800—1300 м, найбольшая вышыня 1664 м (гара Чонгтаг).

## Прырода 
Большая частка тэрыторыі ўкрыта пяскамі (месцамі магутнасцю да 300 м). Характэрны барханы, дзюны, замацаваныя ўзгоркі, на ўскраінах гліністыя ўчасткі з саланчакамі. Такла-Макан з захаду і поўначы агінае рака Тарым, у вільготныя гады перасякае рака Хатан. Клімат рэзка кантынентальны, сухі. Ападкаў да 100 мм за год. Моцныя вятры, пясчаныя буры. Большая частка паверхні без расліннага покрыва. У вільготных месцах — тамарыск, салянкі, сялітранкі, па далінах рэк — рэшткі тугайных таполевых лясоў, рэдкія аазісы.

## Зноскі 
## Літаратура 
* 
* Та́кла-Мака́н // География. Современная иллюстрированная энциклопедия. Ч. 2: М—Я. / А. П. Горкин — М.: Росмэн, 2006. — 146 с. — 10 000 экз. — ISBN 5-353-02443-5. — (Современная иллюстрированная энциклопедия «Росмэн». География)
* 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* Пустыня Такла-Макан // ECOportal.info

Катэгорыя:Пустыні Кітая
З’езд беларусаў-вайскоўцаў Заходняга фронту (1917)

**З’езд беларусаў-воінаў Заходняга фронту 18—24 кастрычніка 1917 года** — з’езд беларусаў-вайскоўцаў Заходняга фронту, які адбыўся з удзелам прадстаўнікоў 12-й арміі, Балтыйскага флоту і Румынскага фронту ў Менску.

З’езд праходзіў з дазволу Вярхоўнага галоўнакамандуючага расійскай арміі генерала М. Духоніна, які ў дакладзе Часоваму ўраду прапанаваў распачаць з канца лістапада фармаванне нацыянальна-тэрытарыяльнай арміі, што, на яго думку, магло б узмацніць спайку салдат-землякоў расійскай арміі, якая імкліва развальвалася.

## Рашэнні 
З’езд выказаўся за пераўтварэнне Расіі ў дэмакратычную федэратыўную рэспубліку і прызнаў фарміраванне беларускага войска «*крайне неабходнай і неадкладнай справай*». Адпаведная рэзалюцыя з’езду падкрэслівала, што фарміраванне беларускіх часцей не павінна аслабіць баяздольнасць войск на фронце.

З’езд вайскоўцаў-беларусаў Заходняга фронту таксама заклікаў усіх беларусаў «*грудзьмі ўстаць на абарону сваёй роднай зямлі і Расійскай Федэратыўнай дэмакратычнай рэспублікі…, не дапусціць прыніжэння правоў свайго народа на самавызначэнне і парушэння гэтых правоў і інтарэсаў кім бы то ні было*».

Для кіраўніцтва арганізацыяй беларускага войска была ўтвораная Беларуская цэнтральная вайсковая рада (БЦВР), а таксама Часовы выканаўчы камітэт, старшынёй якога быў абраны прапаршчык С. Рак-Міхайлоўскі (да вайны настаўнічаў), намеснікамі старшыні — паручнік К. Езавітаў (былы настаўнік) і малодшы ўнтэрафіцэр Я. Мамонька. Бюро па арганізацыі беларускага войска ўзначаліў генерал К. Кандратовіч, ветэран Балканскіх войнаў і аўтар тэарэтычных прац па вайсковай справе. Яго памочнікамі сталі генерал-маёр Пажарскі, палкоўнік Камароўскі і паручнік К. Езавітаў. Быў распрацаваны адпаведны план, дзе прадугледжвалася паслядоўнасць перафармавання вайсковых частак расейскай арміі ў нацыянальныя. Беларускаму выканкаму Заходняга фронту дазвалялася ўвайсці ў склад франтавога камітэта на правах нацыянальнай секцыі. Кандратовіч атрымаў ад генерала М. Духоніна дазвол на стварэнне беларускага палка ў Менску, а пасля — беларускага корпуса на Заходнім фронце.

## Успаміны 
Зоська Верас пазней пісала пра з’езд:*З’езд вайскоўцаў Заходняга фронту адбыўся 18-21 кастрычніка 1917 г. Я была дэлегатам і адной з арганізатарак, прытым — адзінай жанчынай на з’ездзе. Загадзя прыгатаваныя значкі — бел-чырвона-белыя — параздавала ўсім сябрам з’езду і ўспакоілася. Аж тут падходзіць нехта да мяне і кажа: «А ў генерала Кандратовіча значка німа». А ў мяне ўжо — ніводнага. Тады я адшпіліла сваю гаспадарскую бел-чырвона-белую разетку (круглую) і прышпіліла генералу. На трэці дзень з’езду пасадзілі мяне запісываць тых, хто хоча ў беларускія батальёны. Першым запісаўся генерал Кандратовіч…*

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Падзеі 18 кастрычніка
Катэгорыя:1917 год у Мінску
Катэгорыя:Кастрычнік 1917 года
Катэгорыя:Падзеі ў Мінску
Катэгорыя:Цэнтральная беларуская вайсковая рада
Лапацінскі сельсавет

Назву **Лапа́цінскі сельсавет** маюць:

* Лапацінскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Пінскага раёна Брэсцкай вобласці
* Лапацінскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Гомельскага раёна Гомельскай акругі
* Лапацінскі сельсавет — назва Ходасаўскага сельсавета Мсціслаўскага раёна Магілёўскай вобласці ў 1924—1926 гадах
Партызанская брыгада імя В. І. Чапаева (М. Дз. Сцефановіч)

**Партызанская брыгада імя В. І. Чапаева** — партызанская брыгада, створаная ў верасні 1943 года на базе атрадаў імя В. І. Чапаева (арганізаваны ў лістападзе 1942 года) і імя Дз. А. Фурманава (арганізаваны ў сакавіку 1943 года). Дзейнічала на тэрыторыі Буда-Кашалёўскага, Жлобінскага, Стрэшынскага, Рэчыцкага, Парыцкага і Васілевіцкага раёнаў. 23 лістапада 1943 года брыгада (817 партызан, 4 атрады) злучылася з Чырвонай Арміяй.

## Склад 
* партызанскі атрад імя В. І. Чапаева;
* партызанскі атрада імя Дз. А. Фурманава;
* партызанскі атрад імя І. Ф. Гастэла;
* партызанскі атрад імя С. Г. Лазо.

## Камандаванне 
### Камандзір 
* Мікалай Дзянісавіч Сцефановіч.

### Камісар 
* Сцяпан Іванавіч Касьянаў.

### Начальнік штаба 
* Іосіф Юльянавіч Даўгала.

## Гісторыя 
Партызаны наносілі ўдары па чыгуначным дарогам Гомель — Жлобін, Гомель — Калінкавічы і прылеглых да іх шашэйным і грунтовым дарогам. У ліпені — верасні 1943 года разбілі 9 нямецкіх апорных пунктаў, знішчылі 24 аўтамашыны, падарвалі 9 мастоў, пусцілі пад адхон 17 эшалонаў. У жніўні — кастрычніку 1943 года падарвалі каля 1,1 тысячы рэек. У лютым, маі, чэрвені — кастрычніку 1943 года вялі баі з карнікамі.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Бригада им В.И. Чапаева

Катэгорыя:Савецкія партызанскія злучэнні, брыгады і атрады на акупіраванай тэрыторыі Беларусі (1941—1944)
Катэгорыя:З’явіліся ў 1943 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 1943 годзе
Педагагічны факультэт ВДУ імя П. М. Машэрава

**Педагагічны факультэт ВДУ імя П. М. Машэрава** — адзін з факультэтаў Віцебскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя П. М. Машэрава.

## Апісанне 
Факультэт з’яўляецца адным з вядучых падраздзяленняў, якое рыхтуе спецыялістаў для сістэмы адукацыі і культуры.

## Кафедры 
* Кафедра музыкі
* Кафедра карэкцыйнай работы
* Кафедра дашкольнай і пачатковай адуацыi

## Спецыяльнасці 
* Пачатковая адукацыя
* Дашкольная адукацыя
* Алігафрэнапедагогіка
* Музычнае мастацтва, рытміка і харэаграфія

## Магістратура 
* Тэорыя і методыка навучання і выхавання (у вобласці рускай мовы)
* Тэорыя і методыка навучання і выхавання (па абласцях і ўзроўнях адукацыі). Дашкольная адукацыя
* Тэорыя і методыка навучання і выхавання (па абласцях і ўзроўнях адукацыі). Тэорыя і методыка карэкцыйнай працы
* Тэорыя і методыка навучання і выхавання (па абласцях і ўзроўнях адукацыі). Методыка выкладання музычнага мастацтва.

## Дэканы 
* Кацярына Пятроўна Кальчэўская (1957—1958) 
* Анатоль Цімафеевіч Ваўчэнка (1958—1961)
* Сямён Іванавіч Губарэвіч (1961—1963)
* Іван Георгіевіч Карнееў (1963—1980)
* Анатоль Паўлавіч Банадысенка (1980—2001)
* Анатоль Іванавіч Мурашкін (1989—2000)
* Іна Анатольеўна Шарапава (з 2009) 

Катэгорыя:Факультэты ВДУ імя П. М. Машэрава
ВДУ імя П. М. Машэрава
Заліпскі сельсавет

**Залі́пскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Гомельскага раёна Гомельскай акругі. Цэнтр — вёска Заліп’е.

Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года сельсавет у складзе Гомельскага раёна Гомельскай акругі БССР. 30 снежня 1927 года сельсавет скасаваны, яго тэрыторыя далучана да Урыцкага сельсавета.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / А.И. Карпачева и др. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Т. 1: (1917―1941 гг.). — Мн., «Беларусь», 1985. — 390 с.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Гомельскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1926 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1927 годзе
Факультэт хіміка-біялагічных і геаграфічных навук ВДУ імя П. М. Машэрава

**Факультэт хіміка-біялагічных і геаграфічных навук ВДУ імя П. М. Машэрава** — адзін з факультэтаў Віцебскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя П. М. Машэрава.

## Апісанне 
У 2018 годзе факультэт увайшоў у склад навукова-адукацыйнага блока медыка-фармацэўтычнага кластара «Саюз „Медыцына і фармацэўтыка — інавацыйныя праекты“».

## Кафедры 
* Навучальны працэс на факультэце забяспечваюць 3 кафедры:
* заалогіі і батанікі,
* хіміі і прыродазнаўчай адукацыі,
* экалогіі і геаграфіі.

Функцыянуюць 9 філіялаў кафедраў, 2 вучэбна-навукова-вытворчыя комплексы: «Біятэхналогія» і «Экалогія».

## Лабараторыі 
На факультэце функцыянуюць 2 навукова-даследчыя лабараторыі з сучасным высокадакладным абсталяваннем:
* Навукова-даследчая лабараторыя структурна-функцыянальных даследаванняў (кіраўнік — доктар біялагічных навук, прафесар А. А. Чыркін).
* Навукова-даследчая лабараторыя ПЦР аналізу (кіраўнік — кандыдат біялагічных навук, дацэнт П. Ю. Калмакоў).

## Спецыяльнасці 
* «Біялогія (навукова-педагагічная дзейнасць)»,
* «Біяэкалогія»,
* «Біялогія і хімія»,
* «Геаграфія (навукова-педагагічная дзейнасць)»

## Дэканы 
* Усевалад Анатолевіч Радкевіч (хіміка-біялагічны факультэт, (1962—1968)
* Віталь Якаўлевіч Кузьменка (біялагічны факультэт, 1986—2019)
* Таццяна Аляксандраўна Талкачова (з 2019)