open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Рэйтынг сусветнага гран-пры ў сезоне 2015/2016

**Рэйтынг сусветнага гран-пры ў сезоне 2015/2016** прадстаўляе сабой суму ачкоў, якія снукерысты набралі на рэйтынгавых і нізкарэйтынгавых турнірах з пачатку сезона 2015/2016 да адкрытага чэмпіянату Гдыні 2016 года. 32 лідары гэтага рэйтынгу атрымлівалі права на ўдзел у сусветным гран-пры 2016 года. Уключаючы аматараў, якія ўдзельнічалі ў турнірах серыі PTC усяго на рэйтынгавых і нізкарэйтынгавых турнірах на гэтым адрэзку прынялі ўдзел больш за 500 снукерыстаў, але набралі ачкі 182 з іх. Ніжэй прадстаўлены спіс гэтых снукерыстаў і ачкі, якія яны набралі на кожным турніры.

Катэгорыя:Сусветнае гран-пры (снукер)
Катэгорыя:Сусветныя рэйтынгі снукерыстаў
Катэгорыя:Снукерны сезон 2015/2016
Парытэт коштаў

**Парытэ́т коштаў** ()&nbsp;— адносіны цэн на сельскагаспадарчую прадукцыю і сродкаў вытворчасці (паслугі) вытворча-тэхнічнага прызначэння для сельскай гаспадаркі, пры якіх пакупніцкая здольнасць вытворцаў сельскагаспадарчых тавараў і пакупніцкая здольнасць вытворцаў сродкаў вытворчасці (паслуг) вытворча-тэхнічнага прызначэння для сельскай гаспадаркі захоўваюцца на ўзроўні іх пакупніцкай здольнасці базавага перыяду.

**Парушэнне парытэту цэн** &nbsp; — змяненне больш чым на 15 працэнтаў суадносіны цэн на сельскагаспадарчую прадукцыю і сродкі вытворчасці (паслугі) вытворча-тэхнічнага прызначэння для сельскай гаспадаркі ў параўнанні з суадносінамі адпаведных цэн базавага перыяду.

## Спасылкі 
* Parity Price — Investopedia

Катэгорыя:Эканамічныя тэрміны
Веламаршрут EV2

Веламаршрут **EuroVelo 2** (EV2), які таксама мае назву *Маршрут сталіц*, мае даўжыню 5500 км і пралягае з Голуэя (Ірландыя) да Масквы (Расія). Гэты маршрут паслядоўна праходзіць праз сем краін з захаду на ўсход (праз Ірландыю, Вялікабрытанію, Нідэрланды, Германію, Польшчу, Беларусь і Расію) з наведваннем ўсіх сямі сталіц.

## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка EV2
* ЕўраВела на стронцы ГА «Мінскае роварнае таварыства» 
* БЕЛТА: Веласіпедны маршрут працягласцю 600 км з'явіцца ў Беларусі

Катэгорыя:Веласпорт
Іаан Канстанцінавіч Раманаў

**Іаа́н Канстанці́навіч** (,  — , пад Алапаеўскам, Пермская губерня) — князь імператарскай крыві, сын пляменніка Аляксандра II вялікага князя Канстанціна Канстанцінавіча; штабс-ротмістр Лейб-Гвардыі Коннага палка, флігель-ад'ютант (1908), узнагароджаны Георгіеўскай зброяй за адвагу, выяўленую падчас жнівеньскіх баёў 1915 года, пры выкананні небяспечных для жыцця заданняў у якасці ардынарца пры штабе 1-й Гвардзейскай кавалерыйскай дывізіі.

## Бібліяграфія 
# *Гавриил Константинович, Вел. кн.* В Мраморном дворце. — , 1993.
# *Григорян В. Г.* Биографический справочник. — : АСТ:Астрель: Хранитель, 2007.
# *Думин С. В.* Романовы. Императорский дом в изгнании. — Захаров-АСТ, 1998.
# *Пчелов Е. В.* Романовы. История династии. — : ОЛМА-ПРЕСС, 2004.

## Спасылкі 
* Иоанн Константинович 
* Сайт Gotha(на англ.) 
* Великий князь Гавриил Константинович. В Мраморном дворце. Из хроники нашей семьи. Нью-Йорк,1955

Катэгорыя:Удзельнікі Першай сусветнай вайны
Катэгорыя:Памерлі ў Свярдлоўскай вобласці
Мэш сеткі

**Мэш сеткі** — сеткавая тапалогія, у якой кожны вузел (нода) перапраўляе даныя сеткі. Усе мэш ноды кааперуюцца ў распаўсюдзе даных у сеціве.

Мэш сеткі могуць перапраўляць паведамленні, выкарыстоўваючы флудзінг (затапляючую) або маршрутызуючую тэхніку. З маршрутызацыяй паведамленне распаўсюджваецца ўздоўж усяго шляху, скачучы на адзін крок (hopping) ад ноды да ноды, пакуль не дасягне намечанай кропкі. Каб гарантаваць даступнасць усіх гэтых шляхоў, сетка павінна дазволіць працягваць сувязь і павінна рэканфігуравацца каля пашкоджаных частак, выкарыстоўваючы алгарытм самаўзнаўлення, такі як  (Shortest Path Bridging). Самаўзнаўленне дазваляе сетцы, заснаванай на маршрутызацыі, працягнуць працу, калі нода паламаецца або калі сувязь стане недасяжнай. У выніку сетка застаецца практычна працуючай, калі існуе больш за адзін шлях паміж зыходнай і канцавой нодай у гэтай сетцы. Хаця гэта больш характэрна для бесправадной сувязі, але гэта канцэпцыя таксама прымяніма да правадных сетак і праграмнага ўзаемадзеяння.

Мэш сетка, у якой усе ноды злучаны адна з адной, называецца цалкам злучаная сетка. Цалкам злучаныя правадныя сеткі маюць перавагі ў бяспецы і надзейнасці, але праблема ў тым, што адзін провад можа злучыць толькі дзве сумежныя ноды, далучаныя да яго. Аднак у такіх сетках колькасць правадоў (а таксама кошт) рэзка павялічваецца пры павелічэнні колькасці нодаў.

Мэш сеткі могуць разглядацца як від ад-хок сеткі. Такім чынам, мэш сеткі адносяцца да мабільных ад-хок сетак (mobile ad-hoc networks, MANETs), хаця MANETs таксама мае справу з праблемай, якая раскрывае мабільнасць нодаў.

## Правадныя мэш 
Алгарытм маставання найкарацейшага шляху (Shortest path bridging) дазваляе злучыць Ethernet-світчы ў мэш тапалогію, каб усе шляхі былі актыўнымі.

, на базе якой ствараецца радыё супольнасці]]

## Бесправадныя мэш 
Бесправадныя мэш сеткі (Wireless mesh networks) былі першапачаткова распрацаваны для ваенных мэт. Мэш сеткі звычайна бесправадныя. За апошняе дзесяцігоддзе памер, кошт і магутнасць патрабуемай перадачы зменшыліся, што дазволіла розным перадачам змяшчацца ў адной нодзе, такім чынам дазваляючы большую модульнасць сеткі. Кожная нода можа кіраваць рознымі частотамі і падтрымліваць розныя неабходныя функцыі, такія як кліенцкі доступ, сэрвісы перадачы даных, сканаванне і іх адаптаванне пад прыватныя патрэбы.

Метады тэорыі гульняў дапамагаюць у гэтай сферы аналізаваць стратэгіі шарынга рэсурсаў і перадачы пакетаў.

Раннія бесправадныя сеткі выкарыстоўвалі ноды, здольныя да паўдуплекснай перадачы, што ў адзін момант маглі або перадаваць, або прымаць, але не выконваць абедзве функцыі адначасова. Гэта патрабавала расшаранай мэш (shared mesh) канфігурацыі.

Некаторыя больш познія бесправадныя сеткі выкарыстоўваюць больш поўнае абсталяванне для перадачы сігнала, якая дазваляе прымаць пакеты з апстрыма ноды і перадаваць пакеты ў даўнстрым ноды адначасова, што ўтрымліваюць прадвызначаныя расшараныя мэш (switched mesh) налады.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Тапалогіі камп’ютарных сетак
Катэгорыя:Тэлекамунікацыі
Катэгорыя:Бесправодныя сеткі
Нежкава (вадасховішча)

**Не́жкава** — вадасховішча ў Горацкім раёне Магілёўскай вобласці Беларусі, на рацэ Парасіца, каля вёсак Нежкава, Арлы і Шышава.

Створана ў 1989 годзе. Плошча паверхні 0,5 км², даўжыня 3,6 км, найбольшая шырыня 0,18 км. Найбольшая глыбіня 6 м. Аб’ём вады ў вадасховішчы 1,3 млн м³. Ваганні ўзроўню вады на працягу года 2,4 м.

## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Вадасховішчы Горацкага раёна
Катэгорыя:Басейн Проні
Навасёлкі (Лошніцкі сельсавет)

**Навасёлкі** (, ) — аграгарадок у Барысаўскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Лошніцкага сельсавета.

## Вядомыя асобы 
* Аляксандр Ісакавіч Хацкевіч (1895—1937) — дзяржаўны дзеяч Беларускай ССР. 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Лошніцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Барысаўскага раёна
Лідскія куфры

]]
**Лі́дскія куфры́** — вырабы народных майстроў г. Ліды Гродзенскай вобласці і навакольных вёсак. Промысел пашыраны ў XIX — першай паловы XX ст.

Вылучаюцца стрыманым графічна-выразным, рытмічна строгім паліхромным арнаментам аздобы, дэкаратыўнай прапілоўкай ножак. Найбольш размалёўвалі века і пярэднюю сценку, бакавыя аздаблялі сціплымі паскамі-абводкамі вуглоў і ручак. Малюнак клеявымі і алейнымі (пераважна чырвонай, жоўтай, белай, чорнай) фарбамі наносілі штампам з сырой бульбіны, рэпы, радзей малявалі ад рукі ці выкарыстоўвалі папяровыя трафарэты. Арнаментальныя кампазіцыі складаліся з прамых ці хвалістых паскаў-ланцужкоў, кругоў розных памераў, якія ўтваралі маляўнічыя разеткі, кветак валошкі і рамонку, зорак, лістоў і інш. Узорыстыя ланцужкі арнаменту размяшчаліся каля паскаў акоўкі, якая абводзілася чорнай фарбай (калі акоўкі не было, яе імітавалі фарбамі). У наш час промысел заняпаў.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Культура Ліды
Катэгорыя:Славутасці Лідскага раёна
Катэгорыя:Куфры
Катэгорыя:Беларускае народнае мастацтва
Люцынская дзяржаўная беларуская гімназія

**Лю́цынская дзяржаўная беларуская гімназія** — сярэдняя навучальная ўстанова беларускай нацыянальнай меншасці ў Латвіі, якая снавала ў 1922—1925 гадах у горадзе Люцын (цяпер Лудза).

» Я. Купалы ў пастаноўцы вучняў гімназіі]]
Заснавана  як прыватная гімназія беларускага культурна-асветніцага таварыства «Бацькаўшчына». Мела 4 класы (80—85 вучняў). Са жніўня 1923 года на утрыманні Беларускага аддзела пры Міністэрстве асветы Латвіі. Дырэктарамі гімназіі ў розны час былі Г. С. Плыгаўка, К. Б. Езавітаў, У. В. Пігулеўскі і інш. У гімназію набіралі вучняў з 30 навакольных пачатковых беларускіх школ. Навучэнцы выдавалі літаратурны часопіс «Ластаўка», удзельнічалі ў драматычным гуртку, збіралі і запісвалі беларускі фальклор. Закрыта  уладамі Латвіі. Частка вучняў вярнулася дадому, некаторыя паступілі ў расійскія школы, 34 вучні працягвалі вучобу ў Дзвінскай дзяржаўнай беларускай гімназіі.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Беларуская мова ў Латвіі
Катэгорыя:Лудза
Катэгорыя:Навучальныя ўстановы з беларускай мовай навучання
Катэгорыя:Навучальныя ўстановы Латвіі
Катэгорыя:1922 год у Латвіі
Катэгорыя:Зніклі ў 1925 годзе
Люцынскі могільнік

**Лю́цынскі могільнік** — могілкі латгалаў IX—X стст. каля г. Лудза (ранейшая назва Люцын) у Латвіі. Адкрыты Е. Р. Раманавым у 1890 годзе. Пахавальны абрад — трупапалажэнне, трупаспаленне і пахаванне адных рэчаў. У жаночых пахаваннях знойдзе на шмат бронзавых упрыгожанняў (нагрудныя ланцужкі, вітыя і пласціністыя грыўні, бранзалеты са змяінымі галоўкамі на канцах, пярсцёнкі, трапецападобныя падвескі і інш.); у мужчынскіх — жалезныя наканечнікі дзідаў, сякеры, масіўныя бранзалеты, якія выконвалі ролю кастэтаў. Багатых пахаванняў няшмат, але яны выразна адрозніваліся ад звычайных пахаванняў, што сведчыць пра значную сацыяльную дыферэнцыяцыю.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Могільнікі Латвіі
Катэгорыя:Лудза
Катэгорыя:Латгалы
Джыу-джыцу

**Джы́у-джы́цу** ( ; ад  [*дзю*] мяккасць + 術 [*дзюцу*] мастацтва, умельства) — японская сістэма самаабароны і нападзення без зброі.

Асноўныя прыёмы: удары ў найбольш слабыя часткі чалавечага цела (сонечнае спляценне, сонная артэрыя, печань і іншыя), выкручванні і перагінанні суставаў рук і ног у спалучэнні з рознымі кідкамі і задушлівымі захватамі.

## Гісторыя 
Вытокі джыу-джыцу ў народных прыёмах самаабароны без зброі, вядомых у Японіі са старажытнасці.
Сфарміравалася джыу-джыцу да 13—14 ст., у 14—19 ст. вельмі пашырылася ў Японіі як сістэма фізічнай і баявой падрыхтоўкі самураяў.
У канцы 19 ст. шляхам адбору і мадэрнізацыі элементаў джыу-джыцу створана барацьба дзюдо.

## Літаратура 
* Джыу-джыцу //  С. 96.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Баявыя мастацтвы Японіі
Катэгорыя:Джыу-джыцу
Катэгорыя:Самураі
Катэгорыя:Баявыя мастацтвы паводле алфавіта
Вялікія даныя

**Вялікія даныя** (вялікія звесткі) — тэрмін для азначэння набораў даных (), якія з’яўляюцца настолькі вялікімі і складанымі, што традыцыйнае прыкладное праграмнае забеспячэнне для апрацоўкі даных не падыходзіць. Да праблемаў аналізу вялікіх даных адносяцца збор, захаванне, аналіз, пошук, абмен, перадача, візуалізацыя, фільтрацыя, абнаўленне, канфідэнцыяльнасць і крыніца даных. Цяперашняе выкарыстанне тэрміна «вялікія даныя», як правіла, адносіцца да выкарыстання прагнастычнай аналітыкі, аналітыкі паводзін карыстальнікаў або некаторых іншых перадавых метадаў аналітыкі даных і рэдка — да пэўнага памеру набору даных.

Аналіз набораў даных можа знайсці новыя сувязі для «выяўлення бізнес тэндэнцый, прадухілення хвароб, змагання са злачыннасцю і інш.» Навукоўцы, бізнесмены, медыкі-практыкі, рэкламшчыкі і ўрады вельмі часта сустракаюцца са складанасцямі з вялікімі данымі ў такіх галінах як інтэрнэт-пошук, фінансавая і бізнес-інфарматыка. Навукоўцы сутыкаюцца з абмежаваннямі ў працы электроннай навукі (e-Science), якая ўключае метэаралогію, геноміку, канэктоміку, складаныя фізіялагічныя сімуляцыі, біялагічныя і экалагічныя даследаванні.

Наборы даных растуць вельмі хутка і часткова таму што яны вельмі танна збіраюцца шэрагам мабільных прылад з інфа-сэнсарамі, у паветры (remote sensing), праграмнымі логамі, камерамі, мікрафонамі, радыё-рыдэрамі (RFID) і бесправаднымі сэнсарнымі сеткамі. Сусветныя тэхналагічныя магчымасці захоўвання інфармацыі на чалавека падвойваліся кожныя 40 месяцаў з 1980-ых; у 2012 кожны дзень ствараецца 2,5 эксабайт (2.5×1018) даных. Для буйных прадпрыемстваў узнікае новае пытанне, хто павінен валодаць вялікімі данымі, якія ўздзейнічаюць на ўсю арганізацыю.

Сістэмы кіравання рэляцыйнымі базамі даных і статыстычнае праграмнае забеспячэнне для візуалізацыі даных часта адчуваюць цяжкасці з апрацоўкай і аналізам вялікіх даных. Часта такая задача патрабуе «праграмнага забеспячэння, здольнага працаваць паралельна на дзясятках, сотнях і нават тысячах сервераў». Што лічыць «вялікімі данымі» залежыць ад магчымасцяў карыстальнікаў і іх інструментаў. «Для некаторых арганізацый сутыкненне з сотнямі гігабайт даных можа выклікаць неабходнасць пераглядзець варыянты кіравання данымі. Для іншых могуць спатрэбіцца дзясяткі ці сотні тэрабайт, перш чым памер даных стане важным фактарам».

## Характарыстыкі 
Вялікія даныя могуць быць апісаны наступнымі характарыстыкамі:
; Аб’ём
: Колькасць згенераваных і захаваных даных. Памер даных вызначае каштоўнасць і патэнцыйна дапамагае іх разуменню, а таксама вызначае тое, ці можна лічыць іх вялікімі данымі. Памер вялікіх даных звычайна перавышае тэрабайты і петабайты.

; Разнастайнасць
: Тып і прырода даных. Гэта дапамагае людзям, якія аналізуюць такія даныя эфектыўна выкарыстоўваць выніковае разуменне.

; Хуткасць
: У гэтым кантэксце хуткасць, з якой гэтыя даныя генеруюцца і апрацоўвацца, сустракаюць патрабаванні і выклікі, якія ляжаць на шляху росту і развіцця.

; Варыятыўнасць
: Непаслядоўнасць такіх даных можа прадухіляць працэсы кіравання імі.

; Праўдападобнасць
: Якасць сабраных даных можа значна адрознівацца і ўздзейнічаць на дакладнасць аналізу.

Катэгорыя:Кіраванне данымі
Вугляродны шавінізм

**Вугляродны шавінізм** — неалагізм, які выкарыстоўваецца для зняважлівага водгука аб тэорыі ўніверсальнасці водна-вугляроднага жыцця на падставе выключнасці хімічных і тэрмадынамічных уласцівасцяў вуглярода, якія робяць яго значна больш прыцягальным за іншыя элементы. Аўтар тэрміна, астрафізік Карл Саган, які крытыкаваў гэты пункт гледжання, выказаў меркаванне, што падставай для яе вылучэння з'яўляецца толькі тая акалічнасць, што яе прыхільнікі самі складаюцца з вугляроду і вады і паглынаюць у працэсе метабалізму кісларод.

«Вугляродны шавінізм» заснаваны на тым дапушчэнні, што пазаземнае жыццё, ў выпадку яго існавання, павінна быць падобным да зямнога — у прыватнасці, што малекулы, адказныя за жыццёвыя хімічныя працэсы, павінны быць пабудаваны перш за ўсё з вугляроду.

Але, як вугляродным формам жыцця, якія ніколі не сустракаліся з іншым жыццём, якое б развілося па-за межамі зямнога навакольнага асяроддзя, чалавечым істотам можа быць складана ўявіць прынцыпова іншую біяхімію.

Карл Саган напісаў аб гэтым і іншых чалавечых шавінізмах, якія абмяжоўваюць дапушчэнне аб магчымым ішапланетным жыцці, у сваёй кнізе «Касмічная сувязь»  у 1973 годзе.

У 1999 годзе ў артыкуле часопіса Reason Кенэт Сілбер, разважаючы аб ідэальна створаным Сусвеце, працытаваў, выкарыстаўшы тэрмін, астрафізіка віктара Стэнджэра:

Няма падстаў, гаворыць Стэнджэр, «меркаваць, што магчымы толькі адзін тып жыцця» — мы вельмі мала ведаем аб жыцці ў нашым уласным сусвеце, не кажучы ўжо аб «іншых» сусветах, каб прыйсці да такога меркавання. Стэнджэр асуджае як «вугляродны шавінізм» меркаванне аб тым, што для жыцця патрэбны вуглярод; іншыя хімічныя элементы — такія як крэмній таксама здольныя фармаваць малекулы значнай складансці. Акрамя таго, Стэнджэр рызыкуе выказаць меркаванне, што лічыць малекулы неабходнымі ўвогуле — гэта «малекулярны шавнінізм» ; у сусвеце з іншымі ўласцівасцямі атамныя ядры ці іншыя структуры маглі б збірацца ўвогуле незнаёмымі нам спосабамі.

## Крытыка тэрміна 
Нягледзячы на значнае развіццё хіміі, на дадзены момант навуцы невядомыя злучэнні, параўнальныя па складанасці з арганічнымі, заснаваныя на іншых элементах. На дадзены момант вядомых навуцы неарганічных злучэнняў налічваецца каля 100`000, у той час як арганічных - больш за 8`000`000, і кожны год адкрываецца яшчэ каля 300`000. Пры гэтым колькасць разнастайных канфігурацый біялагічных малекул — у прыватнасці бялкоў, — вельмі вялікая, і практычна неабмежаваная. Ніякі іншы элемент, нават крэмній, фосфар ці бор, не можа даць такую разнастайнасць рэчываў, як вуглярод; асабліва гэта тычыцца такіх важных для арганічнага жыцця вялікіх малекул, як ДНК і бялкі.

## Гл. таксама 
* Антрапацэнтрызм
* Хімічная эвалюцыя
* «Яны зроблены з мяса»
* CHNOPS
* Альтэрнатыўная біяхімія

Катэгорыя:Эвалюцыя
Катэгорыя:Астрабіялогія
Еўрапейскі вал

**Еўрапейскі вал** — аднабаковая ініцыятыва ўкраінскага кіраўніцтва па абсталяванні мяжы з Расіяй. Першапачаткова праект зваўся «Сцяна» . 19 лістапада 2014 года Кабінет міністраў Украіны прыняў рашэнне зацвердзіць указ Пятра Парашэнкі аб аднабаковым абазначэнні лініі ўкраінска-расійскай мяжы. Праект прадугледжвае збудаванне траншэй, равоў, а таксама спецыяльных аб'ектаў. На бягучы момант праект знаходзіцца ў стадыі актыўнага будаўніцтва.

## Апісанне 
Агульная працягласць расейска-ўкраінскай мяжы складае больш за 2000 км. Рэалізацыя ўказа Прэзідэнта Украіны ужо пачалася ў Чарнігаўскай, Сумскай і Харкаўскай абласцях. Згодна з планам ўкраінскіх уладаў, Еўрапейскі вал павінен стаць усходняй мяжой Еўрапейскага саюза. Яго будаўніцтва мае наступныя задачы:
# бяспека;
# абарона ад дыверсантаў і разведвальна-дыверсійных груп;
# спыненне незаконнай міграцыі;
# спыненне перадачы зброі, наркотыкаў, радыеактыўных матэрыялаў і іншых забароненых прадметаў;
# падрыхтоўка да ўвядзення бязвізавага рэжыму з Еўрасаюзам.

Будаўніцтва вала, як мяркуюць ўкраінскія ўлады, павінна знізіць ўзровень злачыннасці ў прыгранічных зонах, спыніць * некантраляваную агрэсію з боку Расіі * і прыпыніць некантралюемы абарот зброі, наркотыкаў і гандаль людзьмі.

## Тэхнічныя характарыстыкі праекта 
Колькасць равоў — не менш за тры, пры гэтым паміж імі павінна праходзіць кантрольна-следовая паласа, таксама прастора паміж імі павінна патрулявацца. Самі равы павінны быць абнесеныя Т-вобразным плотам вышынёй ад 4 да 6 м.

## Праблемы пры будаўніцтве 
# Мяжа Украіны і Расіі нярэдка праходзіць праз вёскі і пасёлкі.
# Галоўны ход Паўночна-Каўказскай чыгункі праходзіць прыкладна каля 10 км па Луганскай вобласці.
# Пры перасячэнні з рэкамі неабходна рабіць масты і іншыя збудаванні.
# Перашкоды ў будаўніцтве з боку Расіі.

12 верасня 2014 года Кабінет міністраў Украіны вылучыў першыя 100 мільёнаў грыўняў (4,5 млн даляраў) для пачатку работ.

18 лютага 2015 года быў зацверджаны перапрацаваны праект . Пры гэтым частка кошту праекта будзе пакрыта за кошт еўрапейскіх краін-донараў, а пэўныя ўчасткі будаўніцтва будуць весціся пры непасрэдным удзеле мясцовых абшчын.

Латвія таксама анансавала будаўніцтва сцяны на мяжы з Расіяй.

## Крытыка праекта 
Праект крытыкуецца расійскім бокам у сувязі з магчымасцю забароны вольнага ўезду расійскіх грамадзян на тэрыторыю Украіны.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* «Еўрапейскі вал» стане мяжой Расіі і ЕС
* Яцанюк пераназваў праект «Сцяна» у «Еўрапейскі вал»
* Украінскі Кабмін ухваліў дэмаркацыю мяжы з Расеяй
* Урад ухваліў

Катэгорыя:Расійска-ўкраінскія адносіны
Катэгорыя:2014 год ва Украіне
Павел Аляксандравіч

{{Дзяржаўны дзеяч
| імя            = Павел Аляксандравіч 
| арыгінал імя = 
| выява    = Grand Duke Paul Alexandrovich.jpg
| шырыня         =
| дата нараджэння  = 
| месца нараджэння = 
| дата смерці    = 
| месца смерці   = 
| род            = 
| бацька           = 
| маці           = 
| жонка        = 
| дзеці           = 
| узнагароды        =
{ style="background: transparent"
       
-
       
-
 
}
|падданства = 
}}
Вялікі князь **Павел Аляксандравіч** (, Царскае Сяло, блізу Санкт-Пецярбурга — 30 студзеня 1919, Петраград) — шосты сын імператара Аляксандра II і яго жонкі імператрыцы Марыі Аляксандраўны; генерал-ад'ютант, генерал ад кавалерыі.

## Спасылкі 
* 
* Биография на сайте «Русская императорская армия» 

Катэгорыя:Удзельнікі Першай сусветнай вайны
Катэгорыя:Забітыя Раманавы
Катэгорыя:Коннагвардзейцы
Катэгорыя:Зняволеныя Петрапаўлаўскай крэпасці
Катэгорыя:Загінулі ў Грамадзянскую вайну ў Расіі
Катэгорыя:Пакараныя смерцю
Катэгорыя:Генерал-ад’ютанты (Расійская імперыя)
Катэгорыя:Флігель-ад’ютанты (Расія)
Катэгорыя:Генералы ад кавалерыі (Расійская імперыя)
Катэгорыя:Вялікія князі Расійскай імперыі
Бар’ер на мяжы Венгрыі з Сербіяй

**Плот на мяжы Венгрыі і Сербіі** — драцяны бар'ер, пабудаваны Венгрыяй для прадухілення незаконнага ўвозу бежанцаў у краіну. Бар'ер уяўляе сабою металічны плот 4 метры вышынёй і 175 км даўжынёй. Рашэнне узвесці плот было прынята ў чэрвені 2015. Будаўніцтва пачалося ў ліпені таго ж года. У верасні было завершана будаўніцтва плота на мяжы з Сербіяй, а міністр замежных спраў Венгрыі заявіў, што плот можа быць падоўжаны ўздоўж мяжы з Румыніяй.

Прычынай узвядзення плота было рэзкае павелічэнне колькасці нелегальных мігрантаў у 2015 годзе і той факт, што пераважная большасць з іх паступае ў Венгрыю з боку Сербіі.
## Спасылкі 
Катэгорыя:Гісторыя Венгрыі
Катэгорыя:З’явіліся ў 2015 годзе
Акцябр (Жлобінскі раён)

**Акця́бр** (, ) — вёска ў Жлобінскім раёне Гомельскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Акцябрскага сельсавета.

## Геаграфія 
Знаходзіцца за 9 км у напрамку на поўдзень ад горада Жлобін, за 92 км ад Гомеля. На ўсход ад аграгарадка сетка меліярацыйных каналаў.

## Насельніцтва 
* 1994 год — 742 жыхары, 288 двароў.

## Гістарычныя і памятныя мясціны 
* Брацкая магіла савецкіх воінаў і партызан.
* Гарадзішча мілаградскай і зарубінецкай культуры.

## Вядомыя асобы 
* Сцяпан Рыгоравіч Аўсянікаў (1922—1983) — беларускі эканаміст.

## Літаратура 
*  — С. 223.
* 
* Ліст карты N-36-109. Выданне 1979 г.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Акцябрскі сельсавет (Жлобінскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Жлобінскага раёна
Катэгорыя:Перайменаваныя населеныя пункты Беларусі
Нача (Крупскі раён)

**На́ча** () — аграгарадок у Крупскім раёне Мінскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Хацюхоўскага сельсавета.

Да 28 мая 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Нацкага сельсавета.

## Геаграфія 
Аграгарадок знаходзіцца за 14 км у напрамку на захад ад горада Крупкі, за 103 км ад Мінска, каля правага берага ракі Нача, прыкладна за 2 км у напрамку на поўдзень ад аўтамабільнай дарогі  ().

## Назва 
Назва ад ракі Начы, на якой паселішча ўзнікла. Даследчыкі мяркуюць аб яе балцкім або славянскім паходжанні.

## Насельніцтва 
* 2000 год — 538 жыхароў у 201 двары.
* 2009 год — 505 жыхароў.

## Памятныя мясціны 
* Брацкая магіла савецкіх воінаў.
* Помнік землякам, загінуўшым у Вялікую Айчынную вайну.

## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Фёдар Мікалаевіч Харытановіч (1905—1985) — вучоны ў галіне лесаводства, доктар сельскагаспадарчых навук.
* Міхаіл Дзянісавіч Шастакоў (1907—1942) — удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза (1942).

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Хацюхоўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Крупскага раёна
Мурашка чорная садовая

**Мурашка чорная садовая**, **мурашка садовая звычайная** (*Lasius niger*) — від насякомых сямейства мурашак.

Даўжыня рабочых мурашак 3—4, самак 7—10, самцоў 3,7—4,5 мм. Цёмна-бурыя або бурыя. Вусікі, сківіцы і лапкі больш светлыя. Цела ўкрыта валаскамі.

Жыве на адкрытых мясцінах, у земляных узгорках, у парках і лясах (старыя пні), зрэдку ў старых драўляных дамах.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Мурашкі
Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1758 годзе
Катэгорыя:Насякомыя Еўразіі
Вышэйшае тэатральнае вучылішча імя М. С. Шчэпкіна

**Вышэйшае тэатральнае вучылішча (інстытут) імя М. С. Шчэпкіна пры Дзяржаўным акадэмічным Малым тэатры** — найстарэйшая вышэйшая тэатральная навучальная ўстанова ў Расіі.

Рэалізуе адукацыйныя праграмы вышэйшай, паслявнузскай і дадатковай прафесійнай адукацыі па напрамках: «тэатральнае мастацтва», «акцёрскае мастацтва».

Вучылішча заснавана 28 снежня 1809 года, калі ўказам Аляксандра I тэатральная школа пры выхаваўчым доме была ператворана ў Маскоўскае тэатральнае вучылішча і ўвайшла ў склад Імператарскіх тэатраў Расіі. Пазней знаходзілася ў ведамстве пры маскоўскім Малым тэатры. У 1830-х — 1860-х гадах вучылішча размяшчалася ў былой гарадской сядзібе Мясаедава.

З 1938 года вучылішча носіць імя Міхаіла Сямёнавіча Шчэпкіна — рускага акцёра і педагога вучылішча ў перыяд з 1830 да 1863 года. Пры непасрэдным садзейнічанні Шчэпкіна ў 1863 годзе вучылішча атрымала будынак на Нягліннай вуліцы, дзе і знаходзіцца дагэтуль.

У 1943 годзе вучылішча атрымала статус вышэйшай навучальнай установы.

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Тэатральныя вышэйшыя навучальныя ўстановы Масквы
Катэгорыя:Аб’екты культурнай спадчыны Расіі
Катэгорыя:З’явіліся ў 1809 годзе
Катэгорыя:1809 год у Маскве
Экспанат (значэнні)

**Экспана́т**:

* **Экспанат** — прадмет, выстаўлены на ўсеагульны агляд у музеі ці на выстаўцы.
* «Экспанат» — песня гурта «Ленінград» 2015 года.
Мурашка земляная жоўтая

**Мурашка земляная жоўтая** (*Lasius flavus*) — від насякомых роду  сямейства .

Даўжыня рабочых мурашак 2—5, самцоў 3—4,5, самак 7—9 мм. Рабочыя мурашкі жоўтыя, самкі — ад буравата-жоўтых да жаўтавата-бурых, самцы жаўтавата-бурыя.

Пашырана ў Галарктыцы. Жыве ў земляных узгорках. На каранях раслін гадуе тлей.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Мурашкі
Катэгорыя:Насякомыя Еўразіі
Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1782 годзе
Мурашкі земляныя

**Мурашкі земляныя** (*Lasius*) — род насякомых сямейства мурашак.

## Апісанне 
Даўжыня цела ў рабочых асобін 2—5, самак 3,6—10, самцоў 3—5 мм. Лобныя валікі кароткія. Рабочыя мурашкі ў большасці відаў манаморфныя, вочкі ў іх рудыментарныя, амаль непрыкметныя. 

Пазбаўлены джала. У рабочых і самак ёсць ядавітая залоза.

## Пашырэнне 
Пашыраны ў Галарктыцы, пераважна ў зоне ўмеранага клімату. Кормяцца насякомымі, жывёльнымі рэшткамі, выдзяленнямі тлей. Знішчаюць шкодных насякомых, удзельнічаюць у працэсе глебаўтварэння. У сусветнай фаўне больш за 100 відаў, на Беларусі пашыраны мурашка чорная садовая (*Lasius niger*), мурашка земляная жоўтая (*Lasius flavus*), мурашка-шашаль пахучая (*Lasius fuliginosus*) і інш.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Мурашкі
Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1804 годзе
Адэская нацыянальная акадэмія сувязі імя А. С. Папова

**Адэская нацыянальная акадэмія сувязі імя А. С. Папова** () — акадэмія ў горадзе Адэса, Украіна.

## Агульныя дадзеныя 
465 настаўнікаў: 44 прафесароў і дактароў навук, 328 кандыдатаў навук, большасць з іх акадэмікі і лаўрэаты дзяржаўных і міжнародных узнагарод.

На сённяшні дзень у акадэміі навучаюцца больш за 7 000 студэнтаў. Акадэмія мае магутную эксперыментальную базу, цесныя сувязі з сучаснымі ІТ і тэлекамунікацыйнымі кампаніямі. Навучальны працэс і навуковыя даследаванні праходзяць у спецыялізаваных памяшканнях, навукова-лабараторных комплексах, аснашчаных сучаснымі сродкамі навучання.

## Арганізацыя 
Акадэмія мае 6 інстытутаў:

* Інстытут інфакамунікацый і праграмнай інжынерыі
* Інстытут радыё, тэлебачання і інфармацыйнай бяспекі
* Інстытут камп'ютарных тэхналогій, аўтаматызацыі і лагістыкі
* Інстытут эканомікі і менеджменту
* Інстытут праблем інфармацыйнага грамадства
* Інстытут дыстанцыйнага і завочнага навучання

Катэгорыя:Вышэйшыя навучальныя ўстановы Украіны
Катэгорыя:Вышэйшыя навучальныя ўстановы Адэсы
Катэгорыя:1920 год у Адэсе
Свята-Мікалаеўская царква (Данілавічы)

**Свята-Мікалаеўская царква** — былы праваслаўны храм у в. Данілавічы Веткаўскага раёна Гомельскай вобласці.

## Гісторыя 
Царква знаходзілася ў цэнтры вёскі. Пабудавана ў 1926 г. з дрэва. 19 сакавіка 2006 г. царква згарэла, на яе месцы пабудаваны новы цагляны храм.

## Архітэктура 
Вырашана ў рэтраспектыўна-рускім стылі. Кананічную аб'ёмна-прасторавую кампазіцыю складаюць званіца-прытвор, кароткі бабінец, кубападобная малітоўная зала, пяцігранная апсіда з бакавымі рызніцамі. Над цэнтральным зрубам узведзены магутны васьмігранны шатровы барабан, завершаны, як і шацёр двух'яруснай званіцы (васьмярык на чацверыку), цыбулепадобнымі галоўкамі. Гарызантальна ашаляваныя фасады прарэзаны прамавугольнымі аконнымі праёмамі. Уваход аформлены двухслуповым ганкам пад двухсхільным пакрыццём.

## Інтэр'ер 
У інтэр'еры Абразы 19 ст. «Благавешчанне», «Каранаванне Марыі», «Маці Божая Траяручыца», «Спас Вялікі Архірэй», «Спас», «Святы Мікалай» і «Цуд Георгія аб змеі» (дошка, алей).

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі: энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4.

## Спасылкі 
* 
* 
* Царква і праваслаўны прыход Свяціцеля Мікалая на сайце Radzima.net
* 

Катэгорыя:Данілавічы (Веткаўскі раён)
Катэгорыя:Гісторыя Веткаўскага раёна
Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Веткаўскага раёна
Катэгорыя:Збудаванні Беларусі ў псеўдарускім стылі
Катэгорыя:Колішнія праваслаўныя храмы Гомельскай вобласці
Катэгорыя:З’явіліся ў 1926 годзе
Катэгорыя:1926 год у Беларусі
Катэгорыя:Зніклі ў 2006 годзе
Катэгорыя:Згарэлыя будынкі і збудаванні
Катэгорыя:Храмы Гомельскай і Жлобінскай епархіі
Manis temminckii

**Manis temminckii** — млекакормячае з атраду пангалінаў. Наземная начная жывёла, жыве ў саванах і стэпах Паўднёвай і Усходняй Афрыкі. Відавы эпітэт дадзены ў гонар галандскага заолага К. Я Тэмінка (1778—1858).

## Знешні выгляд 
У прадстаўнікоў віду ёсць прыстасаванне для харчавання мурашкамі і тэрмітамі — адсутнасць зубоў. Як і іншыя млекакормячых, якія сілкуюцца мурашкамі, пангаліны маюць клейкія языкі даўжынёй да 25 см і моцныя кіпцюры, якія патрэбныя для раздзірання гнёздаў тэрмітаў. Але ў адрозненне ад іншых млекакормячых, у пангалінаў ня валасы, а лускавінкі, з-за чаго яны вельмі падобныя на рэптылій. Даўжыня цела — 75-80 см, з якіх 35 см займае хвост

## Спосаб жыцця 
Пангаліны сілкуюцца мурашкамі і тэрмітамі. Сліна прыцягвае гэтых насякомых сваім пахам, і яны наліпаюць на доўгі язык яшчара. У прадстаўнікоў віду адзін, або вельмі рэдка, два дзiцяня. *Manis temminckii* — начныя жывёлы. Перасоўваюцца на костачках пальцаў пярэдніх лап, каб не зношваліся кіпцюры. Часам яшчары перасоўваюцца на задніх лапах, а для падтрымання раўнавагі выкарыстоўваюць хвост, які цягнецца ззаду.

## Спасылкі 
* Ящеры  

Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1832 годзе
Катэгорыя:Сысуны Афрыкі
Катэгорыя:Мірмекафагі
Катэгорыя:Таксоны жывёл, названыя ў гонар людзей
Катэгорыя:Пангаліны
Рэйтынг серыі PTC у сезоне 2015/2016

**Рэйтынг серыі PTC у сезоне 2015/2016** прадстаўляе сабой суму ачкоў, якія снукерысты набралі на нізкарэйтынгавых турнірах серыі PTC у сезоне 2015/2016. Паводле гэтага рэйтынгу вызначаліся ўдзельнікі Гранд-фіналу. 24 месцы ў фінальным рэйтынгавым спаборніцтве атрымалі снукерысты, якія займалі найвышэйшыя пазіцыі ў рэйтынгу еўрапейскага тура. Яшчэ 2 месцы атрымалі лідары рэйтынгу азіяцкага тура (фактычна фіналісты адзінага турніру ў Азіі). Астатнія 6 месцаў ў фінальным турніры атрымалі астатнія снукерысты, якія мелі найбольшую колькасць ачкоў у сумесным рэйтынгу еўрапейскага і азіяцкага тураў. Уключаючы аматараў, усяго на нізкарэйтынгавых турнірах у гэтым сезоне прынялі ўдзел больш за 450 снукерыстаў, але набралі ачкі толькі 160 з іх. Ніжэй прадстаўлены спіс гэтых снукерыстаў і ачкі, якія яны набралі на кожным турніры.

Катэгорыя:Сусветныя рэйтынгі снукерыстаў
Катэгорыя:Снукерны сезон 2015/2016
Катэгорыя:Players Tour Championship 2015/2016 (снукер)
Альбіён

.]]

**Альбіён** (*Albion*, слова кельцкага паходжання) — найстаражытная назва вострава Вялікабрытанія, якая была вядомая яшчэ старажытным грэкам, яна, у прыватнасці, згадваецца ў Пталамея, і затым перайшла ў старажытнарымскую літаратуру. У наш час тэрмін ужываецца ў Англіі ва ўзнёслым стылі, у іншых краінах — звычайна ў трохі іранічным сэнсе. Эпітэт **«туманны»** (, цалкам *The Foggy Albion*) абавязаны сваім існаваннем густому марскому туману, які ўвесь час ахутвае нізінныя часткі астравоў Вялікабрытаніі.

Часта гэта слова ўжываецца ў легендах пра караля Артура.

## Спасылкі 
* 

## Гл. таксама 
* Нусантара — паэтычная назва Інданезіі.

Катэгорыя:Гісторыя Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Брытанскія астравы
Харыс

**Харыс** () — прозвішча, тапонім.

## Прозвішча 
* Артур Харыс, брытанскі ваенны дзеяч
* Джулі Харыс, амерыканская актрыса
* Камала Харыс, амерыканскі палітычны дзеяч
* Роберт Харыс, англійскі пісьменнік, сцэнарыст, журналіст
* Рычард Харыс, ірландскі акцёр, музыкант
* Стыў Харыс, англійскі музыкант
## Тапонім 
* Харыс (акруга, Тэхас)
## Гл.таксама 
* Харысан
Паркер

**Паркер** () — англійскае прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Алан Паркер (1944—2020) — брытанскі кінарэжысёр і сцэнарыст.
* Квана Паркер (1845—1911)— правадыр каманчаў.
* Мэцью Паркер — архібіскуп кентэрберыйскі.
* Сара Джэсіка Паркер (нар. 1965) — амерыканская актрыса і прадзюсар.
* Скот Паркер (нар. 1980) — англійскі футбаліст.
* Энтані Паркер (нар. 1975) — амерыканскі прафесійны баскетбаліст.
* Юджын Ньюмэн Паркер (нар. 1927) — амерыканскі астраном.
## Тапонім 
* Паркер (акруга)
## Гл. таксама 
* «Паркер» — сонечны зонд.
* «Паркер» — фільм 2013 года.
* Parker Pen Company — вытворца шарыкавых і пер’евых ручак.
Морыс

**Морыс** () — англійскае прозвішча, тапонім.

## Прозвішча 
* Глен Морыс, амерыканскі лёгкаатлет
* Дэвід Морыс, ірландскі прафесійны ігрок у снукер
* Уільям Морыс, англійскі мастак, пісьменнік, тэарэтык мастацтва
## Тапонім 
* Морыс (акруга, Тэхас)
* Морыс (Мінесота)
Фостэр

**Фостэр** () — прозвішча.

## Прозвішча 
* Джодзі Фостэр — амерыканская актрыса і рэжысёр
* Джон Уотсан Фостэр— 32-і Дзяржсакратар ЗША
* Норман Фостэр — брытанскі архітэктар
Свята-Раства-Багародзіцкая царква (Дзівін)

**Свята-Раства-Багародзіцкая царква** — праваслаўны храм у вёсцы Дзівін Кобрынскага раёна Брэсцкай вобласці. Знаходзіцца ў цэнтры вёскі.

## Гісторыя 
Царква пабудавана ў 1902 годзе з дрэва. Хадайніцтва аб будаўніцтве новай праваслаўнай царквы на месцы струхлелай было пададзена прыхаджанамі ў 1879 годзе.

## Архітэктура 
Помнік архітэктуры неарускага стылю. Мае чатырохчасткавую аб’ёна-прасторавую кампазіцыю: прытвор-званіца, кароткі бабінец, кубападобны аб’ём малітоўнай залы з нізкімі бакавымі прыдзеламі, пяцігранная апсіда. Дамінуючы франтальны аб’ём набыў складаную зрубную кампазіцыю: над прамавугольным папярочным зрубам прытвора з кубападобнай узвышанай цэнтральнай часткай узведзены трох’ярусны васьмярык званіцы, завершаны шатром з макаўкай. Над пакатым чатырохсхільным дахам асноўнага аб’ёму надбудаваны нізкі чатырохгранны пастамент для васьміграннага барабана, завершанага цыбулепадобным купалам. Уваход арганізаваны праз нізкі прытвор пад двухсхільным дашкам. Гарызантальна ашаляваныя фасады апяразаны разнымі фрызамі і падзорамі. Унутры апсіда вылучана драўляным іканастасам.
. Маці Божая Жыровіцкая. 1751. МСБК НАН]]

## Зноскі 
## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі: энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4.

## Спасылкі 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Кобрынскага раёна
Катэгорыя:Дзівін
Катэгорыя:Збудаванні Беларусі ў псеўдарускім стылі
Катэгорыя:Драўляныя цэрквы Беларусі
Катэгорыя:Храмы Брэсцкай і Кобрынскай епархіі
Катэгорыя:1902 год у Беларусі
Спаса-Праабражэнская царква (Даўбені)

**Спаса-Праабражэнская царква** — праваслаўны храм у вёсцы Даўбені Валожынскага раёна Мінскай вобласці.

## Гісторыя 
На заходняй ускраіне вёскі. Пабудавана ў 1869 г. па тыпавым праекце з бутавага каменю. Адрэстаўрыравана ў канцы 20 ст.

## Архітэктура 
Помнік архітэктуры сінадальнага накірунку рэтраспектыўна-рускага стылю. Будынак чатырохчасткавай аб'ёмна-прасторавай кампазіцыі: трох'ярусная вежа-званіца (васьмярык на 2 чацверыках), невялікая трапезная, кубападобная малітоўная зала, паўцыркульная апсіда. Фасады расчлянёны адзінарнымі і здвоенымі лучковымі аконнымі праёмамі. Архітэктура фасадаў заснавана на спалучэнні бутавай муроўкі і атынкаваных элементаў дэкору (вуглавыя лапаткі, карнізы, плоскасныя ліштвы аконных праёмаў).

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі: энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4.

## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Храмы паводле алфавіта
Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Валожынскага раёна
Катэгорыя:Даўбені
Катэгорыя:З’явіліся ў 1869 годзе
Катэгорыя:1869 год у Беларусі
Катэгорыя:Храмы Маладзечанскай епархіі
Свята-Пакроўская царква (Дзедзіна)

**Свята-Пакроўская царква** — праваслаўны храм у вёсцы Дзедзіна Докшыцкага раёна Віцебскай вобласці.

## Гісторыя 
На могілках. Пабудавана ў XIX ст. з дрэва.

## Архітэктура 
Помнік народнага дойлідства. Вырашана кубападобным зрубам пад шатровым дахам, завершаным цыбулепадобнай галоўкай на васьмігранным барабане. Па падоўжнай планіровачнай восі далучаны ніжэйшыя прамавугольныя ў плане прытвор і апсіда. Побач пастаўлена драўляная званіца народна-этнаграфічнай трактоўкі: двух'яруснае чатырохграннае збудаванне пад шатровым пакрыццём; ніжні ярус вертыкальна ашаляваны, верхні — адкрыты, каркаснай канструкцыі.

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі: энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4.

## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Докшыцкага раёна
Катэгорыя:Дзедзіна (Докшыцкі раён)
Катэгорыя:Храмы Полацкай і Глыбоцкай епархіі
Нікелін (мінерал)

**Нікелі́н** — мінерал класа арсенідаў, арсенід нікелю, NiAs. У складзе нікеліну 43,92 % нікелю і 56,08 % мыш'яку.

Крышталізуецца ў гексаганальнай сінгоніі. Колер крышталёў светлы медна-чырвоны з металічным бляскам. Непразрысты. Цвёрдасць 5,5—6 па шкале Моаса. Шчыльнасць 7,6—7,8 г/см³. Валодае добрай электраправоднасцю. Раствараецца ў азотнай кіслаце.

Вялікія скопішчы нікеліну выкарыстоўваюцца ў якасці нікелевай руды.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Горная энциклопедия. — М.: Советская энциклопедия. Под редакцией Е. А. Козловского. 1984—1991.
* Інфармацыя на сайце *Кристаллов.net*
* Інфармацыя на сайце *Каталог Минералов. Ru*
* 

Катэгорыя:Мінералы нікелю
Катэгорыя:Мінералы мыш’яку
Свята-Васкрасенская царква (Дзісна)

**Свята-Васкрасенская царква** — праваслаўны храм у горадзе Дзісна Мёрскага раёна Віцебскай вобласці. Знаходзіцца ў цэнтры горада.

## Гісторыя 
Уваскрасенская царква ў Дзісне вядома з 1568 года. З 1633 года пры ёй дзейнічае манастыр. Прыналежнасць манастыра да праваслаўя пацверджана каралеўскімі прывілеямі Уладзіслава IV, Яна Казіміра (1661), Яна III Сабескага (1678), Аўгуста II, Аўгуста III (1736).

Манастыр існаваў на ахвяраванні мяшчан, у XVII ст. меў невялікі маёнтак Горкі. Пры царкве былі тры брацтвы.

У 1770 годзе ў час пажару Дзісны Уваскрасенская царква згарэла, у 1730-я гады пабудавана новая. У 1810 годзе манастыр зачынены, царква стала прыходскай (згарэла ў 1882 годзе). Брацкі крыж 1673 года, які раней знаходзіўся ў манастыры, украдзены з Адзігітрыеўскай царквы ў 1980-я гады.

Мураваная царква пабудавана ў 1864—1870 гадах з цэглы.

## Архітэктура 
Помнік архітэктуры рэтраспектыўна-рускага стылю. Кананічную чатырохчасткавую аб’ёмна-прасторавую кампазіцыю фарміруюць кубападобны цэнтральны аб’ём, да якога праз трапезную далучана высокая трох’ярусная васьмігранная званіца, надбудаваная над прытворам. Над цэнтральным аб’ёмам узведзены магутны васьмігранны светлавы барабан пад паўсферычным купалам з макаўкай, над званіцай — цыбулепадобны купал. Уваход аформлены нізкім прытворам пад двухсхільным пакрыццём. Фасады расчлянёны арачнымі аконнымі праёмамі, дэкарыраваны аркатурнымі фрызамі, круглымі люкарнамі.

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Мёрскага раёна
Катэгорыя:Культавыя збудаванні Дзісны
Катэгорыя:Збудаванні Беларусі ў псеўдарускім стылі
Катэгорыя:З’явіліся ў 1870 годзе
Катэгорыя:1870 год у Беларусі
Катэгорыя:Храмы Полацкай і Глыбоцкай епархіі
Свята-Пакроўская царква (Дзяржынск)

**Свята-Пакроўская царква** — праваслаўны храм у г. Дзяржынску Мінскай вобласці.

## Гісторыя 
У цэнтры горада, на штучным насыпным пагорку. Пабудавана ў 1851 г. з цэглы на дзяржаўныя сродкі. Асобна ад царквы стаяла мураваная званіца з 3 званамі (не захавалася).

## Архітэктура 
Помнік архітэктуры рэтраспектыўна-рускага стылю. Вырашана манументальным аб'ёмам, да якога па падоўжнай восі далучаны прамавугольныя ў плане апсіда і прытвор. Асноўны аб'ём завершаны чатырохгранным драўляным светлавым барабанам з шатровым верхам і макаўкай (раней купалам), па вуглах — невялікімі цыбулепадобнымі галоўкамі. Галоўны і бакавыя ўваходы вырашаны арачнымі праёмамі. Вуглавыя шырокія лапаткі завершаны кілепадобнымі арачнымі з круглымі разеткамі ў тымпанах. На палавіну вышыні фасады руставаны, у верхняй частцы прарэзаны арачнымі аконнымі праёмамі, дэкарыраванымі кілепадобнымі ліштвамі з гіркамі.

## Інтэр'ер 
Унутры зала перакрыта крыжовымі скляпеннямі і асветлены вокнамі барабана, які праз скляпеністыя парусы падтрыманы 4 слупамі і перакінутымі цераз іх аркамі. Слупы аб'яднаны са сценамі і паміж сабой магутнымі аркамі. Над уваходам — адкрытыя ў залу вузкім арачным праёмам хоры, на якія вядзе лесвіца авальнай бакавой клеці 1-га яруса званіцы. Апсіда вылучана двух'ярусным пабеленым іканастасам з пазалочанымі рамамі 7 абразоў. Абраз 16 — 17 ст. «Маці Божая», прывезены з царквы в. Тонава (Стаўбцоўскі раён).

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі: энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4.

## Спасылкі 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Храмы Маладзечанскай епархіі
Катэгорыя:Славутасці Дзяржынска
Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Дзяржынскага раёна
Свята-Пакроўская царква (Дзвінаса)

**Свята-Пакроўская царква** — праваслаўны храм у вёсцы Дзвінаса Лагойскага раёна Мінскай вобласці.

## Гісторыя 
На могілках, паміж вёскамі Дзвінаса і Краснае, пабудавана ў 19 ст. з дрэва. Закрыта ў 1955 г., адрамантавана ў 1991 — 92 гг.

## Архітэктура 
Вырашана ў традыцыях народнага дойлідства. Прамавугольны зруб (сасновы брус) з пяціграннай апсідай, накрыты двухсхільным дахам з вальмамі над алтарнай часткай. З боку галоўнага фасада прырублены прытвор пад двухсхільным дахам. Франтон даху завершаны чатырохграннай шатровай званічкай.

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі: энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4.

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Дзвінаса (вёска)
Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Лагойскага раёна
Катэгорыя:Храмы Барысаўскай епархіі
Катэгорыя:Драўляныя цэрквы Беларусі
Свята-Мікалаеўская царква (Дзятлавічы)

**Свята-Мікалаеўская царква** — праваслаўны храм у Беларусі, у вёсцы Дзятлавічы Ваўкавыскага раёна Гродзенскай вобласці.

## Гісторыя 
Царква пабудавана ў 1870 годзе з цэглы на месцы драўлянага храма 1774 года, адкрыта ў 1990 годзе.

## Архітэктура 
Помнік архітэктуры рэтраспектыўна-рускага стылю. Кананічную аб’ёмна-прасторавую кампазіцыю складаюць двух’ярусная званіца (васьмярык на чацвярыку), кароткая трапезная, кубападобная малітоўная зала, пяцігранная апсіда. У сілуэце пануюць шацёр званіцы з макаўкай і цыбулепадобная галоўка на васьмігранным барабане над цэнтральным аб’ёмам. Фасады прарэзаны арачнымі аконнымі праёмамі ў пластычных руставаных ліштвах, апяразаны аркатурным фрызам і вуглавымі пілястрамі. Арачныя прасветы званіцы завершаны кілепадобнымі ліштвамі.

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі: энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4.

## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Ваўкавыскага раёна
Катэгорыя:Збудаванні Беларусі ў псеўдарускім стылі
Катэгорыя:Дзятлавічы (Ваўкавыскі раён)
Катэгорыя:Храмы Гродзенскай і Ваўкавыскай епархіі
Катэгорыя:1870 год у Беларусі
Мурашка рыжая лясная

**Мурашка рыжая лясная**, **рудая лясная мурашка** (*Formica rufa*) — від насякомых сямейства .

## Апісанне 
Даўжыня цела рабочых мурашак 4—9, самак і самцоў 9—11 мм.

У рабочых асобін галава, грудзі і сцяблінка брушка чырвона-бурыя, брушка чарнаватае. Самец чорны з рудаватымі нагамі.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Мурашкі
Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1761 годзе
Катэгорыя:Насякомыя Еўразіі
Катэгорыя:Насякомыя на марках
Мурашка фараонаў

**Мурашка фараонаў**, **мурашка дамавая рыжая** (*Monomorium pharaonis*) — насякомае сямейства мурашак.

Даўжыня цела 1,9—2,4 (рабочыя мурашкі), 2,8—3,1 (самцы), 3,5—4 мм (самкі). Самцы чорныя, рабочыя мурашкі і самкі жоўтыя з матавымі галавой і грудзямі.

Касмапаліт. Жыве ў цёплых памяшканнях, гнёзды робіць пад пліптусамі, падаконнікамі, паміж перакрыццямі, у трэшчынах сцен і падлогі.

Псуе харчовыя прадукты (мяса, хлеб, цукар). Меры барацьбы: хімічныя (фумігацыя, атрутныя прыманкі).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Мурашкі
Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1758 годзе
Катэгорыя:Сінантропныя віды
Муха звычайная

**Муха звычайная**, **безвалоска звычайная** (*Psila fimetaria*) — насякомае сямейства безвалосак атрада двухкрылых.

Даўжыня каля 9 мм. Цела слабаапушанае, жаўтаватае. Галава трохвугольная. Вочы фасетачныя, вялікія. Вусікі кароткія, трэці членік круглявы або авальны. Ногі доўгія. Крылы празрыстыя.

Пашырана ў Еўропе, у тым ліку на Беларусі. Фітафаг. Лічынкі развіваюцца на асоках.

Ператварэнне поўнае. Кукалка ў несапраўдным кокане. 1—2 генерацыі за год.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Безвалоскі
Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1761 годзе
Муха маркоўная

**Муха маркоўная** (*Chamaepsila rosae*) — насякомае сямейства безвалосак атрада двухкрылых.

## Апісанне 
Даўжыня 4—5 мм. Бліскуча-чорная муха з аліўкавым адценнем. Галава, вусікі і ногі рыжавата-жоўтыя, на цемі чорная пляма. Шчыток трохвугольны, рыжы. Крылы шырокія (размах 8 мм) з зеленаватым адценнем.

## Пашырэнне 
Пашырана ў Еўразіі, у т. л. на Беларусі. Жыве ў вільготных цяністых мясцінах на парасонавых. Дарослыя асобіны кормяцца па квітучых раслінах. Лічынкі развіваюцца ва караняплодах і галінках морквы, сельдэрэю, пастарнаку, пятрушкі, кмену, кропу, з утварэннем мінаў. Моцна шкодзяць раслінам.

## Асаблівасці біялогіі 
Вылятае ў маі — чэрвені, у перыяд цвіцення яблыні і рабіны. Яйцы адкладвае ў несапраўдныя жоўта-карычневыя коканы вечарам, у пахмурную пагоду — і днём. Перыяд яйцакладкі 20-25 сутак. Адкладаць яйкі ўнізе сцёблаў маладых раслін. Сярэдняя плоднасць самкі 100—120 яец. Праз 5-10 сутак з яек з'яўляюцца лічынкі і пачынаюць угрызацца ў караняплод. Лічынкі (даўжыня 7 мм) бледна-жоўтыя, бліскучыя, з 2 цёмнымі трохвугольнымі зубцамі на апошнім сегмецце цела. Працягласць развіцця 24—30 сутак. Да ліпеня лічынкі акукляюцца і ператвараюцца ў другое пакаленне мух, якія зноў пачынаюць размнажацца. Летні вылет маркоўнай мухі прыпадае на сярэдзіну ліпеня — сярэдзіну жніўня.

Зімуюць пупарыі (лічынкі ў несапраўдным кокане) у глебе. Яны выдатна пераносяць маразы, практычна не вымярзаюць. У маі, калі глеба праграваецца да 15 °С, можна чакаць першы вясновы лёт маркоўнай мухі. 

## Меры барацьбы 
На караняплодах, пашкоджаных маркоўнай мухай, застаюцца чорныя «хады» і чарвяточыны. Бацвінне пашкоджанай морквы можа стаць цёмна-фіялетавым, жоўтым або пачаць сохнуць.

Падчас лёту мухі апырскваюць градкі адмысловым біяпрэпаратам. Сярод народных сродкаў супраць маркоўнай мухі нашатырны спірт, кухонная соль, шалупінне цыбулі, крываўнік, памідорнае бацвінне, палын, нафталін, апельсінавыя скарынкі.

## Літаратура 
* *Бірг А.* Муха маркоўная // 

Катэгорыя:Безвалоскі
Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1794 годзе
Небамун

». Фрагмент роспісу грабніцы Небамуна]]
**Небамун** — чыноўнік сярэдняга рангу, які быў пісарам і ўлікоўцам збожжа ў перыяд Новага царства ў Старажытным Егіпце.

## Біяграфія 
Небамун, як мяркуюць, жыў каля  і працаваў у велізарным храмавым комплексе каля Фіваў (цяпер Луксор), дзе шанаваўся дзяржаўны бог Амон. Яго імя перакладаецца як «Гасподзь мой Амон», і яго сувязь з храмам, у спалучэнні з важнасцю паставак збожжа ў Егіпет, азначала, што ён быў важным на практыцы чалавекам, хоць і не самага высокага рангу.

## Грабніца 
Небамун вядомы сёння з-за адкрыцця ў 1820 годзе яго багата ўпрыгожанай грабніцы на заходнім беразе Ніла ў Фівах. Хоць дакладнае месцазнаходжанне гэтай магілы цяпер страчана, фрызы з насценным роспісам з грабніцы былі набыты Брытанскім музеям, дзе яны цяпер знаходзяцца і лічацца адным з найвялікшых скарбаў яго фондаў.

## Спасылкі