open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Кілскі ўніверсітэт

**Кілскі ўніверсітэт** () — брытанская дзяржаўная даследчая вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у вёсцы Кіл у графстве Стафардшыр.

## Агульная характарыстыка 
Універсітэт размешчаны прыкладна ў 3 мілях (4,8 км) ад горада Ньюкасл-андэр-Лайм у графстве Стафардшыр. Ён атрымаў статус універсітэта каралеўскай хартыяй у 1962 годзе і быў заснаваны ў 1949 годзе як Паўночна-Стафардшырскі ўніверсітэцкі каледж.

Ён займае сельскі кампус плошчай 625 акраў (253 га) і складаецца з шырокіх лясоў, азёр і кампуса, размешчанага ў былым Стафардшырскім ганчарным заводзе. Тут ёсць навуковы парк і канферэнц-цэнтр, што робіць яго буйнейшым універсітэцкім кампусам у Вялікабрытаніі. Універсітэцкая школа медыцыны кіруе клінічнай часткай сваіх курсаў з асобнага кампуса ў шпіталі. Школа медсясцёр і акушэрак знаходзіцца ў суседнім клінічным адукацыйным цэнтры.

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Універсітэты Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Кіл
Ковентрыйскі ўніверсітэт

**Ковентрыйскі ўніверсітэт** () — брытанская дзяржаўная даследчая вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Ковентры.

## Агульная характарыстыка 
Вытокі ўніверсітэта можна прасачыць ад заснавання Ковентрыйскай школы дызайну ў 1843 годзе. З 1970 па 1987 год ён быў вядомы як Ланчэстэрскі політэхнічны інстытут, а затым як Ковентрыйскі політэхнічны ўніверсітэт, пакуль Закон аб далейшай і вышэйшай адукацыі 1992 года не даў яму статус універсітэта.

З больш чым 29 000 студэнтаў бакалаўрыяту і амаль 6 000 магістрантаў і аспірантаў у 2019 годзе ён з’яўляецца буйнейшым з двух універсітэтаў горада. Гэта самы дынамічны ўніверсітэт Вялікабрытаніі і шосты па велічыні ў цэлым па краіне, чацвёрты па велічыні за межамі Лондана.

Ён мае два асноўныя кампусы: адзін у цэнтры Ковентры, дзе размешчана большасць яго структур, і адзін кампус у цэнтры Лондана, які сканцэнтраваны на курсах бізнесу і кіравання. Ён таксама кіруе іншымі вышэйшымі навучальнымі ўстановамі ў рамках аднайменнай групы вучэльняў.

На ягоных чатырох факультэтах, якія складаюцца са школ і дэпартаментаў, прапануецца каля 300 курсаў бакалаўрыяту, магістратуры і аспірантуры. Ва ўніверсітэце ёсць 11 даследчых цэнтраў, якія спецыялізуюцца ў розных галінах, ад аграэкалогіі да будучыні транспарту. У 2017 годзе ўніверсітэт атрымаў залатую адзнаку ў галіне выкладання перадавога вопыту.

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Універсітэты Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Ковентры
Інгрыд Ільва

**Інгрыд Ільва Сунесдотэр** (; у 1180-я — 26 кастрычніка 1252) — шведская дваранка, жонка Магнуса Мінелшэльда і маці рэгента Біргера. Дакладныя гады яе нараджэння і смерці невядомыя; традыцыйна дата смерці адзначаецца як 26 кастрычніка 1252 года; таксама лічыцца, што гэта была дата яе пахавання і што яна ў рэчаіснасці памерла ў 1251 годзе.

## Біяграфія 
Згодна Олаўсу Петры яна была дачкой Суне Сіка. Яна была замужам за Магнусам Мінелшэльдам з роду Фолькунгаў, магчыма была яго другой жонкай. Некалькі яго сыноў, народжаных або выхаваных Інгрыд Ільвай, займалі кіруючыя пасады: Эскіль стаў заканадаўцам ў Вестэргётландзе, Карл і Бенгт абодва сталі біскупамі Лінчэпінгу, а Біргер стаў ярлам Швецыі (яго сын пазней быў абраны каралём).

Аўдавеўшы, прыкладна ў 1208—1210 гадах, яна верагодна кіравала сваімі ўладаннямі ў Б’ельбу як галава сям’і, паколькі яе сыны былі яшчэ непаўналетнімі. Яна наведвала Царкоўную вежу, якая была яе улюбёным месцам; аднойчы падарыла царкве звон. Лічыцца, што яна часта жыла ў гэтай вежы ў небяспечныя часы. У 1234 годзе яе сын Біргер ажаніўся са шведскай прынцэсай Інгеборг Эрыксдоцір, а ў 1250 годзе ён стаў рэгентам і бацькам караля. Застаецца незразумелым, ці была Інгрыд Ільва на гэты момант яшчэ жывая, хаця лічыцца, што была. Верагодна яна не грала ніякай важнай ролі пры каралеўскім двары і, верагодна, аддавала перавагу застацца ў сваіх уладаннях. У адных крыніцах сцвярджаецца, што яна выйшла замуж за неназванага мужчыну, ад якога ў яе нарадзіўся сын Элаф Вінгад Піл, у той час у іншых крыніцах гаворыцца, што яна больш не брала шлюб.

## Інгрыд Ільва ў легендах 
У легендах, і, магчыма, на працягу жыцця, Інгрыд Ільва вядомая як Белая Ведзьма. Па легендзе яна магла валодаць магіяй, якую выкарыстала на карысць і дзеля сваёй сям’і. Існуе шмат гісторый пра яе магічныя здольнасці. Адна легенда абвяшчае, што аднойчы, калі Бьельбу падвергнуўся нечаканаму нападу з боку ворагаў сям’і, Інгрыд Ільва забралася на вяршыню царкоўнай вежы, і там разарвала падушку, пёры з якой рассыпаліся па зямлі і ператварыліся ў рыцараў у даспехах. Гэтыя чароўныя гісторыі не былі наветамі; у XIII стагоддзі ведзьмы не пераследаваліся, магія не была супрацьзаконнай, а здольнасць прымяняць магію лічылася вялікім і годным захаплення навыкам. Быў выразны падзел паміж белай і чорнай магіяй, і нават чорная магія яшчэ не была звязана з д’яблам або каралася смерцю, як гэта стала пазней. Яе імя было шырока вядома задоўга да таго, як яе сын стаў рэгентам, і яе меркаванае магічнае майстэрства выклікала захапленне ў людзей.

Яе паважалі і шанавалі за здольнасць прадказваць будучыню. У легендах гаворыцца, што на смяротным ложы яна прадказвала, што яе род будзе сядзець на шведскім троне, пакуль яе галава знаходзіцца высока. Паводле падання, з-за гэтага прадказанні яе сын, рэгент, пахаваў маці ў вертыкальным становішчы ў вежы, з якой у яе было шмат чаго звязана.

## Продкі 
## Літаратура 
* Jan Guillou: «Häxornas försvarare»
* Christer Öhman: «Helgon, bönder och krigare. Berättelser ur den svenska historien» (1994)

## Спасылкі 
* Runeberg.org

Катэгорыя:Фолькунгі
Лафбараўскі ўніверсітэт

**Лафбараўскі ўніверсітэт** () — брытанская дзяржаўная даследчая вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у мястэчку Лафбара ў графстве Лестэршыр.

## Агульная характарыстыка 
Вучэльня мае статус універсітэта з 1966 года, але яна бярэ пачатак у 1909 годзе, калі Лафбараўскі тэхнічны інстытут пачаў сваю дзейнасць з акцэнтам на практыцы. У сакавіку 2013 года ўніверсітэт абвясціў, што купіў былы цэнтр вяшчання ў Алімпійскім парку каралевы Лізаветы ў якасці другога кампуса. У 1994 годзе ён належаў да групы невялікіх даследчых універсітэтаў, пакуль група не была распушчана ў лістападзе 2013 года. Яго гадавы даход за 2020/2021 год склаў 308,9 мільёна фунтаў стэрлінгаў, з якіх 35,5 мільёна фунтаў стэрлінгаў прыпадалі на даследчыя гранты і кантракты. Ён уваходзіць у спіс 7 лепшых у Вялікабрытаніі. У 2019 годзе газета The Times назвала яго ўніверсітэтам года. 

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Універсітэты Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Лафбара
Леанід Сяргеевіч Собалеў

**Леанід Сяргеевіч Со́балеў** (;  — ) — рускі савецкі пісьменнік, журналіст, капітан 1-га рангу, Герой Сацыялістычнай Працы (1968).

## Біяграфія 
Л. С. Собалеў нарадзіўся ў Іркуцку. Вучыўся ў 3-м Аляксандраўскім кадэцкім корпусе. У 1917 годзе скончыў марскі кадэцкі корпус і праходзіў практыку на Балтыйскім флоце. Прымаў удзел у Маанзунскай аперацыі і Лядовым паходзе балтыйскага флоту. З сакавіка 1918 года на службе ў Чырвоным флоце. У 1921 годзе скончыў Курсы ўласканалення каманднага саставу Марской акадэміі, у 1924 годзе — гіраскапічныя курсы. З лютага 1930 года праходзіў службу ў аператыўным аддзеле штаба Марскіх сіл Балтыйскага мора. У студзені 1931 года быў дэмабілізаваны. У 1939 годзе Л. С. Собалеў быў накіраваны ў якасці ваеннага карэспандэнта на фронт савецка-фінляндскай вайны. З пачаткам Вялікай Айчыннай вайны — ваенны карэспандэнт газеты «Праўда» і Саўінфармбюро, газеты «Чырвоны флот». З пачатку 1950-х гадоў займаўся грамадскай работай. Быў ініцыятарам стварэння Саюза пісьменнікаў РСФСР і яго старшынёй у 1957—1970 гадах.

## Творчасць 
Друкавацца пачаў з 1926 года. Асноўная частка твораў прысвечана марской тэматыцы. Сярод твораў раман «Капітальны рамонт», зборнік апавяданняў «Марская душа», аповесць «Зялёны прамень», трагедыя «Абай» (разам з М. Аўэзавым), кнігі нарысаў «Дарогамі перамогі», «Святло перамогі», зборніка публіцыстычных артыкулаў, кінасцэнарыяў і інш.

Апавяданне «Салавей» перакладзена на беларускую мову В. Рабкевічам.

## Грамадская дзейнасць 
Дэпутат Вярхоўнага Савета СССР 5—8 скліканняў. Член Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР 8-га склікання.

## Памяць 
Мемарыяльныя дошкі на доме ў Санкт-Пецярбургу, дзе ён жыў у 1924—1971 гадах і на доме ў Маскве, дзе ён жыў і працаваў з 1955 года па 1971 год. Імем Л. С. Собалева былі названы акіанаграфічнае судна Ваенна-Марскога Флоту СССР, рачны цеплаход у Ніжнім Ноўгарадзе, базавы тральшчык Ваенна-Марскога Флоту Расіі, Цэнтральная раённая бібліятэка Неўскай цэнтральнай бібліятэчнай сістэмы Санкт-Пецярбурга.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Соболев Леонид Сергеевич // Праект «Память народа»

Катэгорыя:Пісьменнікі СССР
Катэгорыя:Рускамоўныя пісьменнікі XX стагоддзя
Катэгорыя:Журналісты СССР
Катэгорыя:Удзельнікі Першай сусветнай вайны
Катэгорыя:Удзельнікі Грамадзянскай вайны ў Расіі
Катэгорыя:Удзельнікі савецка-фінскай вайны
Катэгорыя:Афіцэры СССР
Катэгорыя:Пісьменнікі-сацрэалісты
Катэгорыя:Публіцысты СССР
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета СССР 5-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета СССР 6-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета СССР 7-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета СССР 8-га склікання
Катэгорыя:Члены Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР
Катэгорыя:Застрэліліся ў СССР
Бахун (каста)

[міні|Святар-бахун у [Катманду]]

**Бахун** () — каставая супольнасць брахманаў у Непале. У 2011 г. складалі 12,2% насельніцтва краіны (каля 3,2 млн чалавек).

## Гісторыя 
**Бахун** на непальскай мове значыць літаральна брахман. Аднак яны з'яўляюцца не адзінымі прадстаўнікамі варны брахманаў у Непале, паколькі асобныя касты святароў ёсць сярод невараў і махешы. Вялікая колькасць бахун у адносінах да другіх каст тлумачыцца тым, што на працягу XIV — XVIII стст. тэрыторыя Непала прыцягвала шматлікіх уцекачоў з тых рэгіёнаў Паўднёвай Азіі, якія апынуліся пад уладай мусульман. Хаця з рэлігійнага пункту гледжання, бахун займалі прывілігіраванае становішча, большасць з іх працавала на зямлі або нават наймалася ў войска. 

У 1854 — 1963 гг. асаблівыя прывілегіі бахун былі замацаваны ў заканадаўстве Непала. Гэта абумовіла тое, што прадстаўнікі касты традыцыйна адыгрывалі значную ролю ў культурным і дзяржаўным жыцці краіны. Характэрна, што нават пасля 1963 г. бахун займалі каля траціны дзяржаўных і партыйных пасад. З іншага боку, яны часцей адмаўляліся ад каставых традыцый. Першымі прэзідэнтамі Непала сталі выхадцы з бахун. Тым не меней, пасля 2007 г. у Непале разгарнуліся дыскусіі аб неабходнасці выціскання бахун з уладных колаў. 

## Стратыфікацыя 
Бахун Непала падзяляюцца на буйныя групы *пурбія* («усходнія») і *кумаі*. Лічыцца, што *пурбія* паходзяць з дзяржавы Горкха, а *кумаі* — з Кумаона. Сярод *пурбія* вылучаюцца вышэйшая падкаста *ўпадхая* і ніжэйшая падкаста *джайсі*. *Джайсі* — нашчадкі тых *ўпадхая*, хто па нейкіх прычынах парушаў абавязковыя шлюбныя рытуалы, жаніўся з удовамі ці выкрадаў нявесту. Ім забаронена выконваць некаторыя святарскія функцыі. На самой справе, колькасць бахун значна перавышае неабходную колькасць служак у храмах, таму большасць бахун наогул не выконвае святарскія функцыі. 

## Спасылкі 
* Bahun People
* Bahuns in the Nepali state
* Bahuns - Nepali Times

Катэгорыя:Касты
Катэгорыя:Насельніцтва Непала
Мэрта Стэневі

**Ганна Мэрта Вікторыя Стэневі** (швед. Anna Märta Viktoria Stenevi, у дзявоцтве *Валін*, Wallin, нар. , , Швецыя) — шведскі палітычны і дзяржаўны дзеяч. Адзін з двух спікераў Партыі зялёных з 31 студзеня 2021 года (сумесна з Перам Болундам). У мінулым — міністр гендэрнай роўнасці і жыллёвага будаўніцтва, які нясе асаблівую адказнасць за развіццё гарадоў і барацьбу з дыскрымінацыяй і сегрэгацыяй у Міністэрстве працы Швецыі з 5 лютага па 30 лістапада 2021 года.

## Біяграфія 
Нарадзілася 30 сакавіка 1976 года ў парафіі Альхельгона (Усіх Святых) на поўнач ад горада Лунд. Вывучала літаратуразнаўства, кіно, выдавецкую справу і бізнес-адміністраванне ў Лундскім універсітэце.

15 гадоў працавала ў выдавецкім бізнэсе, у тым ліку менеджарам па закупках у International Masters Publishers.

Была рэгіянальным дарадцам у лене Сконэ ў 2014—2016 гадах, муніцыпальным дарадцам у Мальмё ў 2016—2019 гадах, партыйным сакратаром Партыі зялёных у 2019—2021 гадах. Была кандыдатам на выбарах у Еўрапейскі парламент 26 траўня 2019 года. Пасля сыходу з палітыкі Ісабелы Лёвін, на партыйным з’ездзе 31 студзеня 2021 года 142 з 265 галасамі абрана спікерам Партыі зялёных (сумесна з Перам Балундам).

24 лістапада 2021 года «Зялёныя» адмовіліся працаваць ва ўрадзе, якому трэба будзе выконваць прыняты рыксдагам бюджэт, прапанаваны правымі, і пакінулі кааліцыю.

Катэгорыя:Палітыкі Швецыі
Джавані Батыста Брачэлі

**Джавані Батыста Брачэлі** (іт. Giovanni Battista Bracelli; 1584?,  — 1650?) — італьянскі гравёр і мастак-маньерыст, які аказаў вялікі ўплыў на сюррэалізм у XX стагоддзі.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў Фларэнцыі. Вучань Джуліа Парыджы, паводле іншых звестак — Джавані Батыста Паджы, які ў сваю чаргу з’яўляўся вучнем Лукі Камб’яза. З 1626 г. жыў у Рыме. Апошняя праца датавана 1649 годам.

Найбольш вядомы па зборніку з 50 гравюр «Bizzarie di Varie Figure» (Дзіўныя ўзоры), які быў выдадзены ў 1624 годзе ў Ліворна і быў прысвечаны дону П’етра Медычы. На гравюрах намаляваны чалавечыя фігуры, складзеныя з розных прадметаў і геаметрычных формаў (скрынкі, завітушкі і інш.), апярэджваючы эксперыменты сучаснага кубізму і нагадваючы партрэты Джузэпэ Арчымбальда. Выявы ўнікальныя ў гісторыі кніжнай ілюстрацыі і ўяўляюць сабой пік росквіту маньерызму. Яны ўслаўляюць прыгажосць цела ў геаметрычных формах і ўяўляюць яго з абсалютна новага і ўнікальнага пункта гледжання. Гравюры аказалі вялікі ўплыў на пакаленні мастакоў, у прыватнасці на сюррэалістаў сярэдзіны XX стагоддзя, якія ўзнімалі яго ўменне перадаваць грацыю чалавечага цела ў геаметрычных формах і нежывых аб’ектах. Некаторыя з гравюр малююць чалавечыя эмоцыі, напрыклад, гравюры з танцуючымі або змагаючыміся фігурамі. Копія зборніка з Калекцыі Розенвальда, якая захоўваецца ў Бібліятэцы Кангрэса, з’яўляецца самай поўнай з усіх існуючых копій.

Не менш дзіўнай з’яўляецца яго іншая праца «Alfabeto figurato» — літары алфавіту складзеныя з фігурак людзей. Падобны алфавіт таксама быў выгравіраваны Джузэпэ Мітэлі.

Пісаў ведуты Рыма і старажытнарымскага мастацтва. Выдаў калекцыю гравюр, якія паказваюць людзей за ігрой на музычных інструментах «Figure Con Instrumenti Musicali E Boscarecci».

Працы Брачэлі ў цяперашні час — вялікая рэдкасць.
Брэа

**Брэа** — прозвішча.

* Антуан Брэа — французскі жывапісец
* Луі Брэа — французскі жывапісец
* Франсуа Брэа — французскі жывапісец
Антоніа Брэа

**Антоніа Брэа** ( — 1527) — італьянскі жывапісец эпохі Адраджэння, брат Луі Брэа.

## Біяграфія 
Працаваў у Ніцы і заходняй Лігурыі. Яго творы захоўваюцца ў Ніцы, Генуі, Рыва-Лігурэ і Дыяна-Барэла. Пра яго мала што вядома; у пачатку ён напісаў разам з венецыянскім сваяком Антоніа Ронцэнам «Sant’Antonio» з паліптыха 1504 года, выстаўлены ў Генуі ў палацы Б’янка.

У 1516 годзе ён зрабіў паліптых Сан-Мікеле Арканджэла ў Дыяна-Барэла, а праз два гады, у 1518 годзе, зрабіў паліптых Мадонны Суцяшэння і Мадонны з Дзіцяткам у Дыяна-Барганца. Таксама разам з Ронцэнам ён падпісаў у 1522 годзе «Святы Іосіф і святыя» для царквы Сан-Луіджы ў Марселі.
Франчэска Брэа

**Франчэска (Франсуа) Брэа** (1495,  — 1562, Ніца) — італьянскі жывапісец.

## Біяграфія 
Франчэска Брэа, сын Антоніа і пляменнік Луі, дзейнічаў у асноўным у Лігурыі і асабліва ў Таджы, і значная частка яго ацалелых твораў захоўваецца ў мясцовым дамініканскім кляштары.

2 мая 1512 г. ён увайшоў у духоўны стан, але ў 1536 г. ажаніўся з Франчэтай. У 1543 г. напісаў Распяцце ў парафіяльным касцёле Таджа; ён працягнуў пісаць фрэскі ў палацы Камунале ў 1544 годзе з паліптыхам Сан-Тамаза і Сан-Джавані Евангеліста (1546) для кляштара Сан-Даменіка. У наступным годзе ён скончыў паліптых Санта-Кацярыны д’Алесандрыйскай для царквы Святых Пятра і Паўла ў Цэрыяне.

З 1547 г. ён пачаў плённае супрацоўніцтва з жывапісцам Джавані Камб’яза да Палчэвера, што, аднак, ускладніла атрыбуцыю наступных твораў.

Катэгорыя:Мастакі Італіі
Карл Фрэдэрык фон Брэда

**Карл Фрэдэрык фон Брэда** ( — ) — шведскі мастак, вучыўся і правёў большую частку сваёй кар’еры ў Брытаніі. Нарадзіўся ў Стакгольме ў 1759 годзе і пераехаў у Брытанію, дзе быў вучнем Джошуа Рэйналдса. Брэда спецыялізаваўся на малюванні партрэтаў і называўся «Шведскім Ван Дэйкам». Вярнуўся ў Швецыю ў 1796 годзе, дзе стаў прафесарам Акадэміі мастацтваў, папулярным партрэтыстам і прыдворным жывапісцам. Брэда ажаніўся ў 22 гады, і яго сын Юхан Фрэдрык таксама быў мастаком, які вучыўся ў бацькі. Брэда памёр у Стакгольме ў 1818 годзе. Брэда намаляваў Джэймса Уата.
Радольф Брэдэн

**Радольф Брэдэн** (, Мантрэле - , ) — французскі мастак-графік, які стаў вядомы сваімі дэталёвымі малюнкамі прыроды, часта як фон для біблейска-рэлігійных матываў. Лічыцца першаадкрывальнікам фантастычных, візіянерскіх формаў адлюстравання ў перыяд рамантызму, і таму яго часам называюць прота-сюррэалістам.
Ёрг Брэй (Старэйшы)

**Ёрг Брэй**, названы Старэйшым, у адрозненне ад яго цёзкі-сына (ням.: Jörg Breu der Ältere, англ.: Jörg Breu the Elder, каля 1475/1480,  — 1537) — мастак і гравёр XVI стагоддзя, прадстаўнік Дунайскай школы. Ілюстраваў «Эмблемату» (1531).

## Біяграфія 
Быў сынам ткача. Падарожнічаў па Аўстрыі ў 1500—1502 гадах, стварыў там некалькі алтароў, такія як Мелькскі алтар (1502). Вярнуўся ў Аўгсбург у 1502 годзе, дзе атрымаў званне майстра. Двойчы падарожнічаў у Італію: каля 1508, і ў 1514/15. Пасля смерці Ёрга Брэя Старэйшага яго сын, Ёрг Брэй (Малодшы), працягнуў працу ў майстэрні бацькі да сваёй смерці праз 10 гадоў.

Некаторыя мастацтвазнаўцы прыпісваюць Ёргу Брэю Старэйшаму працы Майстра M. S., засноўваючыся на блізкасці іх стылявых асаблівасцяў.
Каміль Брыян

**Каміль Брыян** (фр. Camille Bryen; ,  — , ) — французскі паэт, мастак, скульптар. У 1926 годзе прыехаў у Парыж, зблізіўся з сюррэалістамі. Першая персанальная выстава адбылася ў 1934 годзе. Пасля Другой сусветнай вайны належаў да лірычнага абстракцыянізму. Выступаў таксама як мастак кнігі, ілюстраваў Ж. Лафорга, Т. Тцара, М. Бютора і інш.
Марці Мак-Флай

**Марцін Шэймус Макфлай** (), больш вядомы як **Марці Мак-Флай** () — галоўны герой фантастычнай прыгодніцкай трылогіі «Назад у будучыню», створанай Робертам Земекісам у 1985—1990 гадах. У фільмах ролю Марці выканаў канадска-амерыканскі акцёр Майкл Джэй Фокс. У  персанажа агучыў Дэвід Каўфман, а ў  — А. Дж. Лаказіа.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Назад у будучыню
Назад у будучыню 3

**«Назад у будучыню 3»** () — амерыканская фантастычная камедыя ў жанры вестэрна 1990 года рэжысёра Роберта Земекіса, знятага па сцэнары Земекіса і Боба Гейла. Заключная частка кінатрылогіі «Назад у будучыню», у якой галоўныя героі падлетак Марці Мак-Флай і вучоны Эмет Браўн — у выкананні Майкла Джэй Фокса і Крыстафера Лойда адпаведна — аказваюцца ў родным горадзе  часоў Дзікага Захаду і сутыкаюцца з бандытам Б’юфардам Танэнам, які пагражае смерцю героям, якія захраснулі ў 1885 годзе. У карціне таксама зняліся Мэры Стынберджэн, Ліа Томпсан і Томас Ф. Уілсан.

## Зноскі 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Фільмы ЗША 1990 года
Катэгорыя:Фільмы Роберта Земекіса
Катэгорыя:Фільмы на англійскай мове
Катэгорыя:Фільмы, музыку да якіх напісаў Алан Сільвестры
Катэгорыя:Назад у будучыню
Катэгорыя:Вестэрны ЗША
Катэгорыя:Прыгодніцкія фільмы ЗША
Катэгорыя:Фільмы пра падарожжы ў часе
Катэгорыя:Фантастычныя камедыі
Паул Брыл

**Паул Брыл** (; 1556,  — , ) — паўднёванідэрландскі (фламандскі) мастак, жывапісец і гравёр. Адзін з галоўных прадстаўнікоў нідэрландскага раманізму.

## Біяграфія 
Паул Брыл нарадзіўся ў 1556 годзе ў горадзе Антверпене, у вялікай сям’і патомных мастакоў. Вучыўся ў мясцовага жывапісца Даміяна Аортэльмана, у 1582 годзе пераехаў у Рым да свайго брата Матэуса Брыла і працягваў навучанне ў яго. Пасля смерці Матэуса ў 1583 годзе Паул, які, як лічыцца, значна перасягнуў брата майстэрствам, здолеў атрымаць яго пасаду і даход. У Рыме супрацоўнічаў з іншымі мастакамі і меў вялікую колькасць вучняў, у тым ліку з роднай Фландрыі. У 1621 годзе стаў кіраўніком Акадэміі Святога Лукі ў Рыме. Яго карціны былі папулярныя ў калекцыянераў.

Пісаў пейзажы, фрэскі. У адрозненне ад сваіх папярэднікаў Брыл імкнуўся да адзінства асвятлення на сваіх карцінах і тым самым значна развіў мастацтва пейзажа пад уплывам італьянскіх майстроў. Каляровая гама яго карцін, у асноўным, засталася па-галандску халоднай з перавагай блакітных і зялёных адценняў. Паул Брыл пісаў карціны на рэлігійныя тэмы, пейзажы, у тым ліку марскія, батальныя сцэны, алегорыі, якія зараз знаходзяцца ў розных музеях Еўропы. Таксама займаўся гравюрай.

Катэгорыя:Мастакі Фландрыі
Марыс Брыяншон

**Марыс Брыяншон** (фр. Фрэнэ-сюр-Сарт,  — ) — французскі жывапісец.

У 1917 годзе Марыс Брыяншон паступіў у Вышэйшую нацыянальную школу вытанчаных мастацтваў у Парыжы, вучань Фернана Кармона, у 1918 годзе пакінуў гэтую школу, каб вучыцца на курсах Поля Рэнуара і Эжэна Эдуарда Морана ў Нацыянальнай школе мастацтваў.

Упершыню ён выстаўляўся ў Асеннім салоне ў 1919 годзе, пасля чаго здзейсніў паездку ў Бельгію і Нідэрланды, дзе пазнаёміўся з фламандскімі і галандскімі мастакамі, наведаўшы музеі ў Бруселі, Антверпене, Бругэ і Амстэрдаме.

У 1924 годзе ён атрымаў прэмію Блюменталя і стыпендыю ў Школе дэкаратыўнага мастацтва. 18 чэрвеня 1934 года ён ажаніўся з Маргарыт Луп, з якой пазнаёміўся ў Акадэміі Жуліяна і Акадэміі Гранд-Шамьер, а таксама ўдзельнічаў у Венецыянскай біенале з шасцю карцінамі. У 1936 годзе стаў прафесарам Нацыянальнай школы дэкаратыўнага мастацтва ў Парыжы.
Лестэрскі ўніверсітэт

**Лестэрскі ўніверсітэт** () — брытанская дзяржаўная даследчая вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Лестэр.

## Агульная характарыстыка 
Галоўны кампус знаходзіцца на поўдзень ад цэнтра горада, побач з паркам Вікторыя. Папярэднік універсітэта, Лестэрскі ўніверсітэцкі каледж, атрымаў статус універсітэта ў 1957 годзе.

У 2019/2020 навучальным годзе даход універсітэта склаў 323,1 мільёна фунтаў стэрлінгаў, з якіх 57 мільёнаў фунтаў стэрлінгаў прыпадалі на даследчыя гранты.

Універсітэт атрымаў увагу СМІ за вынаходніцтва генетычнай дактыласкапіі, а таксама за ўклад у выяўленне і ідэнтыфікацыю парэшткаў караля Рычарда III.

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Універсітэты Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Лестэр
Луі Брэа

**Людавіка (Луі) Брэа** (іт. Ludovico Brea, фр. Louis Brea; 1450, , Сардзінскае каралеўства — 1523) — мастак французскага паходжання, працы якога ў асноўным захоўваюцца ў прыбярэжных гарадах сучасных Лігурыі (Італія) і ўсходняй частцы Францыя).

## Біяграфія 
Брэа нарадзіўся ў сям’і бандараў, якая паходзіла з Мантальта-Лігурэ. Брэа быў у асноўным клерыкальным мастаком, і найболей значныя яго працы ўяўляюць сабой алтарныя карціны. Першая значная праца мастака ўяўляе сабой роспіс францысканскага кляштара ў Сім’і (сучасная Ніца). Іншыя працы мастака сканцэнтраваны ў прыбярэжных паселішчах паміж Манака і Ментонай, паміж Таджа і Імперыяй і паміж Савонай і Генуяй.

Адным з вучняў Людавіка Брэа быў Тэрама П’яджа.
Георг Хендрык Брэйтнер

**Георг Хендрык Брэйтнер** (,  — , ) — галандскі жывапісец. Вучыўся ў АМ у Гаазе (1875-77) і Амстэрдаме (1886). Выпрабаваў уплыў імпрэсіянізму. Пісаў пейзажы, партрэты, бытавыя сцэны, аголеную натуру. Карціны Брэйтнера адрозніваюцца вострай характэрнасцю вобразаў, тонкасцю настрою, свабодным пластычным мазком, выразнасцю святлоценявых кантрастаў і нюансаў. Брэйтнер часта пісаў віды амстэрдамскіх вуліц, напоўненых шумам і рухам або ціхіх і пустынных, у розную пару года («Будаўніцтва ў Гэй», 1897, «Браўэрсграхт пад снегам», 1901, — у Гарадскім музеі, Амстэрдам).

Катэгорыя:Мастакі Нідэрландаў
Абрахам Брэйгель

**Абрахам Брэйгель** (; ,  — 1697, ) — італьянскі мастак барока, фламандзец па паходжанні, майстар нацюрмортаў.

Сын і вучань Яна Брэйгеля Малодшага. У 1649 годзе Абрахам быў на службе ў герцага Антоніа Руфа ў Рэджа Кампа паблізу Месіны. У 1670 годзе паступіў у Акадэмію Святога Лукі ў Рыме. Пісаў пераважна нацюрморты з кветкамі.

Катэгорыя:Мастакі Італіі XVII стагоддзя
Катэгорыя:Мастакі барока
Катэгорыя:Майстры нацюрморта Італіі
Амброзіус Брэйгель

**Амброзіус Брэйгель** (нідэрл. Ambrosius Brueghel; ,  — , там жа) — фламандскі мастак, вядомы пейзажамі і нацюрмортамі. Сын Яна Брэйгеля Старэйшага, брат Яна Брэйгеля Малодшага.

## Біяграфія і творчасць 
Амброзіус Брэйгель нарадзіўся каля 10 жніўня 1617 года ў Антверпене. Ён быў пятым дзіцем Яна Брэйгеля Старэйшага, якія нарадзіліся ў шлюбе з яго другой жонкай Катарынай ван Марыенбург. Жывапісу вучыўся ў старэйшага брата Яна, сына Яна Брэйгеля Старэйшага і яго першай жонкі Ізабелы дэ Ёдэ.

У 1645 годзе Амброзіус Брэйгель стаў членам антверпенскай Гільдыі Святога Лукі; пасля ён неаднаразова (у 1653, 1665, 1671 і 1673 гадах) абіраўся яе дэканам. Тады ж, каля 1645 года, ён далучыўся да рытарычнага гуртка De Violieren. У 1649 годзе ажаніўся з Ганнай Кларай Трыест; у гэтым шлюбе нарадзілася чацвёра дзяцей.

У 1650-х гадах Амброзіус адправіўся да брата Яна ў Парыж, дзе прабыў з 1657 па 1662 год. У 1663 годзе, вярнуўшыся ў Антверпен, ён стаў выкладчыкам Акадэміі мастацтваў, заснаванай мужам яго сястры Ганны, Давідам Тэнірсам Малодшым.

Амброзіус Брэйгель памёр у Антвэрпэне 9 лютага 1675 года.
Switchblade (БПЛА)

**Switchblade ** — аднаразовы баявы беспілотны лятальны апарат, створаны амерыканскай кампаніяй AeroVironment у 2011 годзе для патрэб Узброеных Сіл ЗША.

Больш за 700 беспілотнікаў Switchblade былі пераданыя Узброеным сілам Украіны падчас расійскага уварвання ва Украіну.

## Апісанне 
Існуюць два варыянты гэтай зброі: Switchblade 300 і Switchblade 600. Першы з іх створаны для высокадакладных атак на жывую сілу праціўніка, другая мадэль беспілотнікаў арыентаваная на знішчэнне танкаў і іншага браніраванага транспарту.

Па сваёй сутнасці Switchblade — гэта аўтаматызаваная кіраваная бомба з камерамі, сістэмай кіравання палётам і выбуховым матэрыялам. Гэтыя беспілотнікі можна запраграмаваць так, каб яны аўтаматычна паражалі цэлі за кіламетры ад месца пуску, прычым яны здольныя рухацца за аб’ектам, дагнаць яго і ліквідаваць.

Switchblade 600 можа трымацца ў паветры да 40 хвілін і наносіць удары на адлегласці да 80 кіламетраў.

Катэгорыя:Ваенныя самалёты
Катэгорыя:Беспілотныя лятальныя апараты
Міс Джэры

**«Міс Джэры»** () ― нямы, кароткаметражны фільм невядомага рэжысёра. Прэм’ера адбылася ў ЗША 9 кастрычніка 1894 года. Не захаваўся.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Фільмы-драмы ЗША
Катэгорыя:Страчаныя фільмы
Цырульня (фільм)

**«Цырульня»** () ― амерыканскі дакументальны кароткаметражны фільм рэжысёраў  і .

## Спасылкі 
Катэгорыя:Фільмы на англійскай мове
Катэгорыя:Дакументальныя фільмы ЗША
Брэйгель

**Брэйгель**:
* Абрахам Брэйгель
* Амброзіус Брэйгель
* Пітэр Брэйгель Малодшы
* Пітэр Брэйгель Старэйшы
* Ян Брэйгель Старэйшы
* Ян Брэйгель Малодшы
Цырульня

**Цырульня** — прадпрыемства, якое займаецца прадастаўленнем паслуг для насельніцтва па доглядзе валасоў (стрыжка, завіўка, стварэнне прычоскі, афарбоўванне, меліраванне і іншыя віды работ з фарбавальнікамі, стрыжка агнём, галенне і стрыжка барод і вусоў і інш.) у абсталяваным спецыяльна для гэтага памяшканні. Як правіла, у цырульняў дадаткова аказваюцца наступныя віды паслуг: манікюр, педыкюр, касметычныя паслугі і паслугі візажыста.

Катэгорыя:Гігіена
Катэгорыя:Прычоскі
Катэгорыя:Сфера паслуг
Сьвяты Вечар

**«Сьвяты Вечар 2000»** ― беларускі , які быў выдадзены ў 1999 годзе. Вокладку для CD стварыў Міхал Анемпадыстаў.
## Спіс песень
## Удзельнікі запісу 
*Піт Паўлаў ― акустычная гітара
*Валерыя Валадзько, Вераніка Круглова, Жэня Любец ― спеў
*Юрась Ляўкоў ― бас-гітара
*Алег Дземідовіч, Аня Брадоўская ― барабаны
*Сяргей Лабандзіеўскі ― мастэрынг

## Спасылкі 
*1999 - Сьвяты вечар'2000 (2003)

Катэгорыя:Альбомы 1999 года
Катэгорыя:Беларускія музычныя зборнікі
Беларуская акадэмія адукацыі

**Беларуская акадэмія адукацыі** — прафесійная грамадская арганізацыя у галіне адукацыі і педагогікі. Не з’яўлялася дзяржаўнай акадэміяй навук, існавала на правах грамадскага аб’яднання. Заснавана ў 1994 годзе, ліквідавана ў 2009.
* Фердынанд Міхайлавіч Гайдук
* Юрый Аляксандравіч Быкадораў
* Уладзіслаў Аляксеевіч Баркоў
* Міхаіл Іванавіч Вішнеўскі
* Яўген Іванавіч Сярмяжка (з 1998 года)

Катэгорыя:Адукацыя ў Беларусі
Катэгорыя:Недзяржаўныя акадэміі навук у Беларусі
Бітэрфельд-Вольфен

**Бітэрфельд-Вольфен** () — горад у зямлі Саксонія-Ангальт, Германія. Найбуйнейшы ў раёне Ангальт-Бітэрфельд. Утвораны 1 ліпеня 2007 года ў выніку аб’яднання двух гарадоў Бітэрфельд і Вольфен, а таксама трох абшчын: Грэпін, Гольцвайсіг і Тальгайм. Горад размяшчаецца ў паўднёва-ўсходняй частцы зямлі Саксонія-Ангальт за 30 км на паўночны ўсход ад Гале і за 36,5 км на поўнач ад Лейпцыга.

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
Катэгорыя:Гарады Саксоніі-Ангальт
Штэндаль

**Штэндаль** () — горад у Германіі, раённы цэнтр, размешчаны ў зямлі Саксонія-Ангальт. Уваходзіць у склад раёна Штэндаль. Падпарадкоўваецца ўпраўленню Штэндаль-Ухтэталь. Насельніцтва —  чалавек (на 31 снежня 2010 г.). Афіцыйны код — 15 3 63 114. Горад падзяляецца на 8 гарадскіх раёнаў. Займае плошчу 82,31 км².

## Гарады-пабрацімы 
## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Іаган Іаахім Вінкельман

Катэгорыя:Гарады Саксоніі-Ангальт
Бернбург

**Бернбург** () — горад у Германіі, у зямлі Саксонія-Ангальт. Уваходзіць у склад раёна Зальцланд. Падпарадкоўваецца ўпраўленню Бернбург. Горад размешчаны па абодвух берагах ракі Заале. Насельніцтва —  чалавек (на 31 снежня 2010 года). Займае плошчу 55,15 км². Афіцыйны код — 15 1 53006.

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарады Саксоніі-Ангальт
Мерзебург

**Мерзебург** (, , , ) — горад у Германіі, у зямлі Саксонія-Ангальт. Уваходзіць у склад раёна Заале. Падпарадкоўваецца ўпраўленню Мерзебург. Насельніцтва —  чалавек (на 31 снежня 2006). Займае плошчу 36,08 км². Афіцыйны код — 15 2 61036.

## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Шыман Багуміл Цуг, архітэктар

Катэгорыя:Гарады Саксоніі-Ангальт
Беларуская акадэмія палітычных навук

**Беларуская акадэмія палітычных навук** (БелАПН) — прафесійная грамадская арганізацыя у галіне паліталогіі. БелАПН была арыентавана на развіццё палітычнай навукі ў Рэспубліцы Беларусь, на вызначэнне прыярытэтных напрамкаў развіцця палітычнай навукі, на каардынацыю навуковых даследаванняў у галіне паліталогіі, садзейнічанне падрыхтоўцы кадраў вышэйшай кваліфікацыі. Не з’яўлялася дзяржаўнай акадэміяй навук, існавала на правах грамадскага аб’яднання. Заснавана ў 1995 годзе, ліквідавана ў 2004.

## Некаторыя з публікацый, выпушчаных пад грыфам БелАПН 
* Политология: Учеб. для вузов / С. В. Решетников, Н. П. Денисюк, М. Ф. Чудаков и др.; Под ред. проф. С. В. Решетникова. — Мн.: ТетраСистемс, 2000. — 448 с.
* Человек и общество: учебное пособие для слушателей факультетов довузовской подготовки высших учебных заведений / Белорусская академия политических наук. — Изд. 2-е, дополненное. — Минск : ТетраСистемс, 2002. — 366 с.

Катэгорыя:Паліталогія ў Беларусі
Катэгорыя:Недзяржаўныя акадэміі навук у Беларусі
Катэгорыя:Беларуская акадэмія палітычных навук
Ніжняя шведская хата

**Ніжняя шведская хата** () ― гістарычны зруб у шведскім стылі на Крык-Роўд у раёне  у , штат Пенсільванія, уздоўж . Хата з’яўляецца адным з найстарэйшых зрубаў у Злучаных Штатах і адной з апошніх хат, пабудаваных шведскімі пасяленцамі, якая застаецца цэлай.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Пенсільваніі
Катэгорыя:Нацыянальны рэестр гістарычных месцаў ЗША
Ян Брэйгель Малодшы

**Ян Брэйгель Малодшы** (нідэрл.: Jan Bruegel de Jonge;  — ) — нідэрландскі (фламандскі) мастак, прадстаўнік паўднёванідэрландскай (фламандскай) дынастыі Брэйгель.

Быў старэйшым дзіцем у сям’і. Праз два гады пасля яго нараджэння памерла маці, Ізабела дэ Ёдэ, і бацька ажаніўся з Катарынай ван Марыенбург, ад якой у яго было 8 дзяцей. Будучы першынцам, Ян працягнуў бацькоўскую дынастыю і стаў мастаком. Ва ўзросце дзесяці гадоў ён паступіў у вучні да бацькі. На працягу свайго творчага шляху ён ствараў палотны ў такім стылі. Разам са сваім братам Амброзусам пісаў краявіды, нацюрморты, алегарычныя кампазіцыі і іншыя работы, поўныя дробных дэталей. Ён капіраваў працы свайго бацькі і прадаваў іх пад яго подпісам. Творы Яна Малодшага адрозніваюць ад работ Яна Старэйшага па крыху ніжэйшай якасці і асветленасці.

Ян здзяйсняў падарожжа па Італіі (1625), калі атрымаў вестку аб смерці свайго бацькі ад халеры. Ён перапыніў ваяж і неадкладна вярнуўся, каб узначаліць антверпенскую майстэрню. Неўзабаве ён дасягнуў значнага становішча і стаў дэканам Гільдыі Св. Лукі (1630). Лепшыя працы Яна Малодшага — буйныя пейзажы.
Штасфурт

**Штасфурт** (,  — «Стары Брод») — горад у Германіі, у зямлі Саксонія-Ангальт. Уваходзіць у склад раёна Зальцланд. Падпарадкоўваецца ўпраўленню Штасфурт. Насельніцтва —  чалавек (на 31 снежня 2010 года). Займае плошчу 58,21 км². Афіцыйны код — 15 3 52 035.

Горад падзяляецца на 4 гарадскія раёны.

Катэгорыя:Гарады Саксоніі-Ангальт
Цайц

**Цайц** () — горад у Германіі, у зямлі Саксонія-Ангальт. Уваходзіць у склад раёна Бургенланд. Насельніцтва —  чалавек (на 31 снежня 2019 года). Займае плошчу 87,18 км². Афіцыйны код — 15 2 56 100. Цайц размешчаны на самым поўдні федэральнай зямлі, прыкладна за 40 км на поўдзень ад Лейпцыга і за 25 км на поўнач ад Геры. З-за асаблівасцей рэльефу Стары горад з яго шматлікімі культурнымі помнікамі дзеліцца на Ніжні горад на беразе ракі Вайсэ-Эльстэр і Верхні горад з царквой св. Міхаіла і Старой ратушай на ўзвышшы.

З 1653 па 1718 гады Цайц быў сталіцай герцагства Саксен-Цайц.

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Юліус фон Пфлуг

Катэгорыя:Гарады Саксоніі-Ангальт
Дом Генры Уітфілда

**Дом Генры Уітфілда** () ― гістарычны дом, размешчаны ў , уніз па вуліцы ад горада Грын. Гэты дом датуецца 1639 годам, ён быў пабудаваны непасрэдна перад засяленнем горада Гілфард. Гэта самы стары дом у Канектыкуце і самы стары каменны дом у Новай Англіі. Дом з масіўнымі каменнымі сценамі таксама служыў крэпасцю для абароны супольнасці. , для якога быў пабудаваны дом, быў пурытанскім служыцелем, які прыехаў з Англіі, каб ратавацца ад рэлігійнага пераследу. Дом быў адрэстаўрыраваны ў 1868 годзе і адкрыты для публікі ў 1899 годзе як першы музей штата Канектыкут, **Дзяржаўны музей Генры Уітфілда**. Дом быў адрэстаўрыраваны ў 1902–1904 гадах і ў 1930-я гады і быў абвешчаны нацыянальным гістарычным помнікам у 1997 годзе. У 2006 годзе ён атрымаў назву Дзяржаўнага археалагічнага запаведніка.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Канектыкута
Катэгорыя:З’явіліся ў 1639 годзе
Катэгорыя:Нацыянальны рэестр гістарычных месцаў ЗША
Катэгорыя:Музеі ЗША
Ёркскі ўніверсітэт

**Ёркскі ўніверсітэт** () — брытанская дзяржаўная даследчая вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Ёрк.

## Агульная характарыстыка 
Універсітэт, заснаваны ў 1963 годзе, пашырыўся да больш чым 30 кафедраў і цэнтраў, якія ахопліваюць шырокі спектр прадметаў. Размешчаны ён на паўднёвы ўсход ад горада Ёрк і займае каля 500 акраў (200 га). Кампус уключае навуковы парк і нацыянальны навуковы навучальны цэнтр. У маі 2007 года ўніверсітэт атрымаў дазвол на будаўніцтва прыбудовы да свайго галоўнага кампуса на ворнай зямлі на ўсход ад суседняй вёскі. Другі кампус адкрыўся ў 2009 годзе, і цяпер тут размешчаны чатыры каледжы і тры аддзяленні, а таксама канферэнц-залы, спартыўная вёска і інкубатар для запуску бізнесу. Установа таксама арандуе сядзібу ў цэнтры Ёрка. 

Агульны прыбытак універсітэта ў 2020/2021 гадах склаў 403,6 мільёна фунтаў стэрлінгаў, з якіх 69,8 мільёна фунтаў стэрлінгаў прыпадалі на даследчыя гранты і кантракты.

Універсітэт з'яўляецца калегіяльным універсітэтам, і кожны студэнт размяркоўваецца ў адзін з дзесяці каледжаў універсітэта. Дзявяты каледж быў заснаваны ў 2014 годзе і атрымаў назву Канстанцінаўскага каледжа ў гонар рымскага імператара Канстанціна I, які быў абвешчаны Аўгустам у Ёрку ў 306 годзе нашай эры. Дзясяты быў заснаваны ў 2021 годзе і названы ў гонар Эн Лістэр; адзінаццаты каледж будуецца і плануе адчыниць свае дверы ў 2022 годзе. У 2012 годзе ўніверсітэт далучыўся да Расэлаўскай групы брытанскіх універсітэтаў з інтэнсіўнымі даследаваннямі.

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Універсітэты Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Ёрк (горад)
Ёркскі ўніверсітэт Святога Яна

**Ёркскі ўніверсітэт Святога Яна** () — брытанская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Ёрк.

## Агульная характарыстыка 
Ёркскі універсітэт Святога Яна, першапачаткова створаны як Ёркскі епархіяльны каледж, заснаваны ў 1841 годзе, атрымаў статус універсітэта ў 2006 годзе, а ў 2015 годзе ўніверсітэт атрымаў паўнамоцтвы па прысваенні ступеняў для доктарскіх праграм.

Гэта адна з некалькіх вышэйшых навучальных устаноў, якія маюць рэлігійныя фонды і ўваходзіць у Катэдральную групу універсітэтаў.

У 2019/2020 навучальным годзе тут навучалася 7 000 студэнтаў, якія вывучалі самыя розныя прадметы ў пяці школах: школе мастацтваў, школе адукацыі, мовы і псіхалогіі, гуманітарнай школе, школе навукі, тэхнікі і аховы здароўя і школе бізнесу.

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Універсітэты Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Ёрк (горад)
Болтанскі ўніверсітэт

**Болтанскі ўніверсітэт** () — брытанская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Болтан.

## Гісторыя 
Універсітэт бярэ пачатак у 1824 годзе з заснаваннем Болтанскага механічнага інстытута. У 1887 годзе камітэт інстытута вырашыў, што вучням горада патрабуецца тэхнічнае навучанне для хуткага пашырэння інжынерных дасягненняў, якія былі зроблены на мяжы ХІХ-ХХ стагоддзяў. Гэта прывяло да стварэння новага тэхнічнага вучылішча, колькасць навучэнцаў якога перавысіла 1 500 чалавек.

У 1926 годзе Болтанская тэхнічная школа стала каледжам. У 1964 годзе Болтанскі тэхнічны каледж і Болтанскі тэхналагічны інстытут былі падзелены на дзве асобныя арганізацыі. 

Болтанскі інстытут вышэйшай адукацыі быў утвораны ў 1982 годзе ў выніку зліцця Болтанскага тэхналагічнага інстытута і Болтанскага педагагічнага каледжа. 

Праект пашырэння коштам 8,3 мільёна фунтаў стэрлінгаў пачаўся ў 1991 годзе з куплі былой фабрыкі. Інстытут атрымаў права выдаваць уласныя дыпломы аб вышэйшай адукацыі ў 1992 годзе, а ў 1996 годзе — права надаваць навуковыя ступені.

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Універсітэты Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Болтан
Зангергаўзен

**Зангергаўзен** () — горад у Германіі, раённы цэнтр, размешчаны ў зямлі Саксонія-Ангальт. Уваходзіць у склад раёна Зангергаўзен. Насельніцтва —  чалавек (на 31 снежня 2010 года). Займае плошчу 161,54 км². Афіцыйны код — 15 2 66041.

Горад падзяляецца на 16 гарадскіх раёнаў. Зангергаўзен вядомы Еўрапейскім разарыем.

## Гарады-пабрацімы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарады Саксоніі-Ангальт
Ада Мікалаеўна Рогаўцава

**Ада Мікалаеўна Ро́гаўцава** (**Рагаве́ц**;  []; нар , Глухаў, Сумская вобласць, УССР) — савецкая і ўкраінская акторка тэатра і кіно.

Заслужаная артыстка Украінскай ССР (1960), народная артыстка УССР (1967), народная артыстка СССР (1978), лаўрэат Дзяржаўнай прэміі УССР імя Т. Р. Шаўчэнкі (1981), Дзяржаўнай прэміі Украіны імя А. П. Даўжэнкі (2017). Герой Украіны (2007).

## Біяграфія 
Нарадзілася 16 ліпеня 1937 года ў Глухаве (цяпер — Шосткінскі раён Сумскай вобласці Украіны).

Бацька, Мікалай Іванавіч Рогаўцаў, меў дзве вышэйшыя адукацыі, скончыўшы індустрыяльны і сельскагаспадарчы інстытуты, працаваў у НКУС. У час Вялікай Айчыннай вайны служыў у ахове ў М. С. Хрушчова. Маці, Ганна Мітрафанаўна Зайкоўская, па спецыяльнасці аграном. У 1948 годзе сям’я пераехала з Кіева ў Палтаву.

Вучылася ў агульнаадукацыйнай школе № 10 імя В. Караленкі ў Палтаве. У 1959 годзе скончыла Кіеўскі інстытут тэатральнага мастацтва імя І. Карпенкі-Карагі, майстэрню К. Сцепанкова.

З 1959 года — актрыса Кіеўскага рускага драматычнага тэатра імя Лесі Украінкі, праслужыла ў ім 35 гадоў.

Шмат іграе ў кіно і на сцэне. Выканаўшы ролю Наталлі Башкірцавай у фільме «Утаймаванне агню», стала сімвалам жаноцкасці і шлюбнай вернасці. Роля Ганны ў кінаэпапеі «Вечны кліч» зрабіла актрысу любіміцай савецкіх гледачоў.

Пасля сыходу з Тэатра імя Лесі Украінкі гастралюе з канцэртнымі праграмамі і камернымі тэатрамі Украіны і Расіі. Іграла ў многіх спектаклях Рамана Вікцюка, з 1994 па 1997 і з 2007 па 2012 год працавала ў Кіеўскім акадэмічным тэатры драмы і камедыі на левым беразе Дняпра. У 2016 годзе вярнулася ў тэатр з адроджаным аншлагавым спектаклем «Вася павінен патэлефанаваць».

Шмат гадоў выкладала акцёрскае майстэрства ў Кіеўскім інстытуце тэатральнага мастацтва імя І. К. Карпенкі-Карага, а таксама на кафедры дыктараў і вядучых тэлепраграм Кіеўскага ўніверсітэта культуры і мастацтваў.

Была членам Савецкага камітэта абароны міру. З 1992 года член Камітэта па Дзяржаўным прэміях Украіны імя Т. Г. Шаўчэнкі пры Кабінеце Міністраў Украіны. Член Тэлевізійнай акадэміі Украіны (1997).

Член КПСС з 1967 года, больш за 20 гадоў была членам партбюро, абіралася сакратаром парткама тэатра і дэлегатам XXVII з’езда КПСС.

## Бібліяграфія 
* Ада Роговцева. Мій Костя. — К. : Альтерпрес, 2006. — 284 с. — ISBN 966-542-291-X.
* Ада Роговцева. Свидетельство о жизни. — Черновцы : Meridian Czernowitz, 2013.
* Поэтические сборники: «Мамині молитви» (на укр. языке), «Целую голос твой» (на рус. языке).

## Узнагароды 
* Заслужаная артыстка Украінскай ССР (1960),
* народная артыстка УССР (1967),
* народная артыстка СССР (1978),
* Дзяржаўная прэмія УССР імя Т. Р. Шаўчэнкі (1981),
* Герой Украіны (2007).
* Дзяржаўная прэмія Украіны імя А. П. Даўжэнкі (2017).

## Літаратура 
* Денисова И. Окрылённость : [Ада Роговцева] // Мой любимый актёр : Писатели, режиссёры, публицисты об актёрах кино : [сб.] / сост. Л. И. Касьянова. — М. : Искусство, 1988. — С. 159—170.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Дэлегаты XXVII з’езда КПСС
Катарына Біргерсдоцір

**Катарына Біргерсдоцір з Б’ельбо** (; 1245—1289) — шведская дваранка XIII стагоддзя з дому Б’ельбу (*Фолькунгаў*). Яна была прынцэсай Анхальт-Цэрбстскай.

## Біяграфія 
Катарына Біргерсдоцір была дачкой шведскага рэгента Біргера Магнусана і прынцэсы Інгеборг Эрыксдотэр Шведскай . Яе старэйшы брат Вальдэмар Біргерсан быў каралём Швецыі з 1250 па 1275 год. 17 кастрычніка 1259 года Катарына выйшла замуж за Зігфрыда I, князя Анхальт-Цэрбстскага (каля 1230—1298), рэгента княства Анхальт і прадстаўнікаАсканскага роду.

## Дзеці 
* Альберт I, князь Анхальт-Цэрбстскі (пам. 17 жніўня 1316);
* Прынц Генрых Анхальт-Цэрбстскі (пам. 13 снежня 1340 / 28 сакавіка 1341), пробашч у Гальберштаце;
* Прынц Зігфрыд Анхальт-Цэрбстскі (пам. 25 лютага 1317), канонік у Магдэбургу;
* Прынц Герман Ангальт-Цэрбстскі (пам. 24 чэрвеня 1328), тэўтонскі рыцар, комтур у Дэсау ў 1327 годзе;
* Прынцэса Агнеса Анхальт-Цэрбстская (пам. 17 жніўня 1316), ігумення ў Косвізе;
* Прынцэса Гедвіга Анхальт-Цэрбстская (пам. 24 лютага 1319), ігумення ў Косвізе;
* Прынцэса Альжбета Анхальт-Цэрбстская (пам. 17 жніўня 1316), манахіня ў Косвізе;
* Прынцэса Юдзіф Анхальт-Цэрбстская (пам. 17 жніўня 1316), манахіня ў Косвізе;
* Прынцэса Канстанцыя Анхальт-Цэрбстская (пам. 17 жніўня 1316), манахіня ў Косвізе;
* Прынцэса Сафія Анхальт-Цэрбстская (каля 1260 — пасля 9 студзеня 1290); выйшла замуж за Людвіга Хакеборнскага (каля 1235 — 5 кастрычніка 1298), сына Альбрэхта III, графа Хакеборна.

Катэгорыя:Асканіі
Катэгорыя:Фолькунгі
Брэдфардскі ўніверсітэт

**Брэдфардскі ўніверсітэт** () — брытанская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Брэдфард.

## Агульная характарыстыка 
Універсітэт атрымаў каралеўскую грамату ў 1966 годзе, што робіць яго 40-м універсітэтам, створаным у Вялікабрытаніі, але можа прасачыць сваё паходжанне ад стварэння Заходне-Ёркшырскага прамысловага механічнага інстытута ў 1832 годзе.

Мясцовыя студэнты складаюць каля траціны студэнтаў, 22 % студэнтаў з'яўляюцца замежнымі і прыязджаюць з больш чым 110 розных краін. У 2010 годзе ва ўніверсітэт было пададзена 14,5 тысяч заявак, з якіх 3,4 тысячы была прынята.

Гэта быў першы брытанскі ўніверсітэт, які заснаваў у 1973 годзе кафедру вывучэння міру, якая ў цяперашні час з'яўляецца найбуйнейшым у свеце універсітэцкім цэнтрам па вывучэнні міру і канфліктаў.

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Універсітэты Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Брэдфард
1951 год у гісторыі музыкі

**1951** год быў адзначаны шэрагам музычных падзей.

## Падзеі 
## Альбомы 
## Узнагароды 
## Гурты 
### Створаны 
### Распаліся 
## Нарадзіліся 
*30 студзеня ― Філ Колінз, бубнач і вакаліст рок-гурта «Genesis».

## Памерлі 
*
Катэгорыя:Гады ў музыцы
Дарэмскі ўніверсітэт

**Дарэмскі ўніверсітэт** () — брытанская дзяржаўная даследчая вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Дарэм.

## Агульная характарыстыка 
Універсітэт заснаваны парламентскім актам у 1832 годзе і каралеўскай хартыяй у 1837 годзе. Гэта быў першы ўніверсітэт, які адкрыўся ў Англіі больш за 600 гадоў, пасля Оксфарда і Кембрыджа, і, такім чынам, з'яўляецца адной з устаноў, якія можна назваць трэцім найстарэйшым універсітэтам у Англіі. Яго асноўныя функцыі падзелены паміж акадэмічнымі дэпартаментамі ўніверсітэта і 17 каледжамі. У цэлым дэпартаменты займаюцца навуковымі даследаваннямі і навучаюць студэнтаў, у той час як каледжы нясуць адказнасць за іх умовы пражывання.

Універсітэт з'яўляецца членам Расэлаўскай групы брытанскіх даследчых універсітэтаў. Універсітэцкі кампус уключае ў сябе 63 будынкі, якія знаходзяцца ў спісе помнікаў Сусветнай спадчыны, пачынаючы ад замка ХІ стагоддзя да капліцы ў стылі ар-дэко 1930-х гадоў.  

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Універсітэты Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Дарэм
Ліверпульскі ўніверсітэт імя Джона Мурса

**Ліверпульскі ўніверсітэт імя Джона Мурса** () — брытанская дзяржаўная даследчая вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Ліверпул.

## Агульная характарыстыка 
Універсітэт можа прасачыць сваё паходжанне ад Ліверпульскай механічнай школы мастацтваў, створанай у 1823 годзе. Пазней яна аб'ядналася ў Ліверпульскім палітэхнічным інстытутам. У 1992 годзе, згодна з актам парламента, Ліверпульскі політэхнічны інстытут стаў тым, што цяпер з'яўляецца Ліверпульскім універсітэтам імя Джона Мура. Ён названы ў гонар сэра Джона Мурса, мясцовага бізнесмена і філантропа, які ахвяраваў грошы папярэднікам сучаснага універсітэта.

У 2019/2020 навучальным годзе ва ўніверсітэце навучалася 25 000 чалавек, з якіх 20 000 студэнтаў і 5 000 аспірантаў, што робіць яго 30-м па велічыні універсітэтам у Вялікабрытаніі па агульнай колькасці навучэнцаў.

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Універсітэты Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Ліверпул
Ліверпульскі Хоупскі ўніверсітэт

**Ліверпульскі Хоупскі ўніверсітэт** () — брытанская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Ліверпул.

## Агульная характарыстыка 
Універсітэт вырас з трох педагагічных каледжаў: каледжа Святой Кацярыны, каледжа Нотр-Дам і каледжа Хрыста. Універсітэт мае экуменічную традыцыю, унікальную ў еўрапейскай вышэйшай адукацыі, калі каледж Святой Кацярыны англіканскі, то каледж Нотр-Дам і каледж Хрыста - каталіцкія. Англіканскі біскуп Дэвід Шэппард і каталіцкі арцыбіскуп Дэрэк Уорлак (якія далі свае імёны ўніверсітэцкай бібліятэцы Шэппарда-Уорлака) адыгралі прыкметную ролю ў яго фарміраванні. Яго назва паходзіць ад вуліцы, якая злучае англіканскі і каталіцкі саборы горада, дзе па чарзе праводзяцца выпускныя цырымоніі ўніверсітэта.

Універсітэт з'яўляецца адначасова навукова-даследчай і навучальнай установай. У канцы 2010-х гадоў ён дасягнуў залатога рэйтынгу ў сістэме ўрада Вялікабрытаніі.

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Універсітэты Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Ліверпул
Лідскі Троіцкі ўніверсітэт

**Лідскі Троіцкі ўніверсітэт** () — брытанская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Лідс.

## Агульная характарыстыка 
Вучэльня першапачаткова заснаваная для забеспячэння кваліфікаваных выкладчыкаў для каталіцкіх школ, яна паступова пашыралася і цяпер прапануе ступені бакалаўрыяту, магістратуры і аспірантуры па шэрагу гуманітарных і сацыяльных навук.

Установа стала ўніверсітэцкім каледжам у 2009 годзе пасля атрымання права выдаваць уласныя дыпломы аб вышэйшай адукацыі, а ў снежні 2012 года яна атрымала статус універсітэта. 

Універсітэт з'яўляецца членам Асацыяцыі каталіцкіх каледжаў і ўніверсітэтаў Вялікабрытаніі.

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Універсітэты Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Каталіцкія ўніверсітэты
Катэгорыя:Лідс