open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Гілель Пеўзнер

**Гілель Пеўзнер** (, ) — посек Хабада, на працягу больш за 55 гадоў быў лідарам хасідаў Хабада ў Францыі. Займаў пасаду старэйшага суддзі (ав-бэт-дын) у Любавіцкім камітэце ў Францыі. Заснаваў першую яўрэйскую талмудысцкую школу ў Парыжы пасля заканчэння Другой сусветнай вайны.

## Біяграфія 
Пеўзнер нарадзіўся ў Мінску. Быў старэйшым сынам рабіна Абрагама Баруха Пеўзнера і яго жонкі Альтэ.

У 1930 годзе Абрагам быў арыштаваны савецкімі ўладамі за адмову спыніць прапаганду рэлігіі і высланы з горада на два гады. Сям’я пераехала ў дом бабулі і дзядулі Гілеля па матчынай лініі ва ўкраінскі горад Сноўск, а пасля заканчэння яго пакарання яны пераехалі ў Харкаў, дзе яго бацька працягваў вызнаваць іудаізм і быў членам хасідскага падполля. У 1939 годзе Абрагама зноў арыштавалі за ўдзел у «антысавецкім клерыкальным падполлі» і прысудзілі да пяці гадоў ссылкі ў Кызылардзе, дзе ён і памёр.

Пеўзнер вучыўся ў Тамхей Тмімім, а большую частку свайго юнацтва ён прысвяціў вывучэнню Торы ў падпольных хабадскіх ешывах. Праз рэпрэсіі супраць арганізаванай рэлігіі з боку савецкай улады вучням часта даводзілася ездзіць з горада ў горад, каб наведваць заняткі. Ён пачаў вучыцца ў Бярдзічаве ў свайго брата Шалома Доў Бера, які пазней загінуў падчас Халакосту. Затым ён паехаў у Жытомір, а пасля гэтага перабраўся ў Варонеж. Падчас Другой сусветнай вайны Пеўзнер разам з многімі членамі Хабада збег у Самарканд. У канцы вайны ён трапіў у Бенсгайм, а затым у лагер парамешчаных асоб. Падчас свайго знаходжання ў Германіі вучыўся ў ешыве, адкрытай рабінам Абрагамам Эліяху Плоткіным.

Пазней пераехаў у Прагу, а далей накіраваўся ў Парыж. У гэты ж час Пеўзнера прысвяцілі ў сан. У 1948 годзе ён ажаніўся з Эшкай Эйдэльман. Затым ён пасяліўся ў Брунуа, дзе служыў машгіахам у Тміміме.

У 1953 годзе Пеўзнер быў прызначаны рабінам хабадскай абшчыны ў Францыі. Таксама працаваў рабінам па сертыфікацыі Халаў Ісраэль. Праз 9 гадоў ён стаў галоўным рабінам 17-й сінагогі ў Парыжы. У 1970-я гады ён пачаў распаўсюджваць кашэрную ежу ў Бардо і іншых гарадах з габрэйскім насельніцтвам, а таксама курыраваць вытворчасць кашэрнага віна. У 1965 годзе Пеўзнер заснаваў адукацыйны цэнтр «Сінай» з мэтай прадастаўлення яўрэйскай адукацыі яўрэйскім дзецям у Парыжы.

У 1997 годзе тагачасны прэзідэнт Францыі Жак Шырак узнагародзіў яго ордэнам Ганаровага легіёна — найвышэйшым французскім ордэнам заслуг.

У 2000 годзе ён стаў адным з сузаснавальнікаў Равінскага цэнтра Еўропы.

Памёр 3 кастрычніка 2008 года ад пнеўманіі.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Рабіны Беларусі
Сяргей Аляксеевіч Лебедзеў

**Сяргей Аляксеевіч Лебедзеў** () — савецкі вучоны ў галіне электратэхнікі і вылічальнай тэхнікі. Доктар тэхнічных навук (1939). Акадэмік АН СССР (1953) і АН УССР (1945). Герой Сацыялістычнай Працы (1956).

## Біяграфія 
Скончыў Маскоўскае вышэйшае тэхнічнае вучылішча (1928). Працаваў ва Усесаюзным электратэхнічным інстытуце, у 1946—51 дырэктар Інстытута электратэхнікі АН УССР, у 1953—1973 дырэктар Інстытута дакладнай механікі і вылічальнай тэхнікі АН СССР, адначасова з 1952 — прафессар Маскоўскага фізіка-тэхнічнага інстытута.

## Навуковая дзейнасць 
Навуковыя працы па праблемах устойлівасці і аўтаматызацыі энергетычных сістэм, вылічальнай тэхніцы, тэорыі лічыльных прыстасаванняў. Пад яго кіраўніцтвам у 1950 створана першая ў СССР ЭВМ «МЭСМ», шэраг хуткадзейных ЭВМ.

## Узнагароды 
Ленінская прэмія (1966), Дзяржаўныя прэміі СССР (1950, 1969). Узнагароджаны 4 ордэнамі Леніна, ордэнам Кастрычніцкай Рэвалюцыі, 2 іншымі ордэнамі, а таксама медалямі.

## Найбольш вядомыя працы 
* Устойчивость параллельной работы электрических систем, 2 изд., М. — Л., 1934 (у суаўт.)
* Малая электронная счетная машина АН УССР. М., 1952 (у суаўт.)
* Общее описание БЭСМ и методика выполнения операций. М., 1959 (у суаўт.)
* Арифметическое устройство и устройство управления БЭСМ. М., 1960
* Запоминающее устройство БЭСМ-2. М., 1962
## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Акадэмікі АН УССР
Chrysilla lauta

**Chrysilla lauta** — тыпавы від павукоў-скакуноў з роду . Жыве ў  ад М’янмы да Кітая і В’етнама. Хоць ён вядомы з 1887 года, але быў апісаны толькі па мужчынскіх асобніках.

## Апісанне 
Самец вельмі стройны. Яго панцыр памяранцава-чырвоны, з вузкай блакітна-белай вясёлкавай папярочнай паласой паміж вачыма. Моцныя хеліцэры не накіраваныя наперад. Доўгі шчыток апістасомы цёмна-карычневы і пакрыты густымі валасінкамі бронзавага колеру. Доўгія ножкі карычнева-жоўтыя, першая пара і апошнія сегменты астатніх ног карычневыя.

## Крыніцы 
## Літаратура 
*  (2000): An Introduction to the Spiders of South East Asia. *Malaysian Nature Society*, Kuala Lumpur.
*  (2007): The world spider catalog, version 8.0. *American Museum of Natural History*.

## Спасылкі 
* Salticidae.org : Каляровая фатаграфія самца 

Катэгорыя:Павукападобныя Азіі
Катэгорыя:Павукі-скакуны
Халакост у Капыльскім раёне

За час акупацыі практычна ўсе яўрэі Капыльскага раёна былі забітыя, а нешматлікія ацалелыя ў большасці ваявалі пасля ў партызанскіх атрадах.

Яўрэяў у раёне забівалі ў Капылі, у вёсках Вялікая Раёўка (больш за 100 габрэяў), Вялікія Прусы, Пясочнае (вясной 1942 года 100 яўрэяў забітыя ў Капыльскім гета), Бабоўня (25 габрэяў), Славінка, Камсамольская (Пукава), Душава, Семежава, Лугавая (Свінка), Цімкавічы, у вёсках Грозаўскага сельсавета і ў іншых месцах.
* У гета вёскі Цімкавічы (да 25 чэрвеня 1942, Эмілія Сцяпура і Алена Горская (Сцяпура).

Два помнікі забітым яўрэям устаноўлены ў Капылі, па аднаму ў Грозаве, Камсамольскай, Душаве.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* 

Капыльскі раён
Катэгорыя:Гісторыя Капыльскага раёна
Pueraria

**Pueraria** — род шматгадовых дравяністых ліянападобных раслін сямейства .

## Апісанне 
Лісце патройнае. Кветкі чырвоныя, фіялетавыя ці блакітныя, сабраны ў доўгія гронкі. Плод — боб.

## Арэал 
Уключае 15-20 відаў. Прыродны арэал — Усходняя Азія, Паўднёвая Азія, Паўднёва-Усходняя Азія. У Крыму і на Каўказе вырошчваюць як дэкаратыўную расліну від .

## Віды 
*  Craib
*  Prain
*  Franch.
*  Benth.
*  Pamp. (Syn.: *Pueraria bicalcarata* Gagnep., *Pueraria quadristipellata* W.W.Sm.)
*  L.R.Dangwal & D.S.Rawat
*  Maesen
*  Craib
*  (Willd.) Ohwi (1947)
*  (Lour.) Merr.
*  (Benth.) Benth.
*  (Roxb.) Benth.
*  (Koord.) Koord.-Schum.
*  Prain
*  Baker
*  Kurz
*  (Willd.) DC.
*  DC.

## Значэнне 
Выкарыстоўваецца ў Кітаі і Японіі як кармавая, прадзільная або сідэральная расліна. Карані і бабы, якія змяшчаюць да 40 % крухмалу, ужываюць у ежу. Сцеблы даюць моцнае валакно. Добры ўмацавальнік глебы. Лёгка дзічэе, утвараючы зараснікі.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Матыльковыя
Джэймс Эрл Джонс

**Джэймс Эрл Джонс** (; ) — амерыканскі . Найбольш вядомы па голасе Дарта Вэйдэра ў серыі фільмаў «Зорныя войны».

Джонс — адзін з нямногіх выканаўцаў, якія атрымалі EGOT (Эмі, Грэмі, Оскар і Тоні). Ён быў уведзены ў Залу славы амерыканскага тэатра ў 1985 годзе і быў удастоены Нацыянальнага медаля мастацтваў у 1992 годзе, Ганаровага знака Кэнэдзі-цэнтра ў 2002 годзе, Прэміі Гільдыі кінаакцёраў за жыццёвыя дасягненні ў 2009 годзе і Ганаровай прэміі «Оскар» за выдатныя заслугі ў кінематографе.

## Зноскі 
## Спасылкі 
*
Эдуард Людвігавіч Рэгель

**Эдуард Людвігавіч (Эдуард Аўгуст) Рэгель** (, 1815—1892) — доктар філасофіі, батанік і вучоны садоўнік. Па паходжанні немец. Член-карэспандэнт Пецярбургскай Акадэміі навук. Тайны саветнік (з 1887 года).

Аўтар шматлікіх даследаванняў флоры Усходняй Сібіры, Сярэдняй Азіі, Сахаліна, Усурыйскага краю. Ім апісана звыш 1 000 відаў раслін, апублікаваныя манаграфіі па сістэматыцы родаў , , ,  і інш. Рэгель адным з першых стаў займацца вывучэннем сістэматыкі флоры Туркестана па калекцыях, сабраных і дастаўленых рускімі падарожнікамі.

На працягу амаль 37 гадоў (1855—1892) Рэгель быў супрацоўнікам, а з 1875 года.

Ім заснаваныя: батанічны музей і Батанічная лабараторыя пры садзе, акліматызацыйны сад у Пецярбургу, які меў на мэце акліматызацыю пладовых і дэкаратыўных дрэў і кустоў, Імператарскае расійскае таварыства садаводства, у якім ён быў віцэ-прэзідэнтам, некалькі спецыяльных часопісаў па садоўніцтву, якія сам рэдагаваў.

У 1872—1874 гадах па праекце Рэгеля і пад яго кіраўніцтвам разбіты Адміралцейскі сад у Санкт-Пецярбургу.

Вёў шматгадовую перапіску з валаамскім ігуменам Дамаскінам. Рэгель прывозіў на Валаам у 1856 годзе 45 саджанцаў марозаўстойлівай сібірскай ягаднай яблыні (сібіркі). Неаднаразова дапамагаў вызначаць сарты яблыкаў і прывіваць тронкі, якія адпраўлялі яму ў Пецярбург з манастыра. Манастыр дзяліўся саджанцамі з берагавымі жыхарамі. Дзякуючы гэтаму ў Старой Фінляндыі з’явіліся такія культуры раслін, якіх раней не было. Аснову харчавання манахаў складала гародніна, і агародніцтва добра развівалася на Валааме. У пачатку мая саджалі кавуны і дыні, затым моркву, буракі, капусту, агуркі. У сярэдзіне чэрвеня здымалі гарох, крыху пазней кавуны і дыні. У пачатку жніўня — цыбулю і часнок, у верасні наступала чарга бульбы, у кастрычніку — капусты. На выстаўках садаводства, пладаводства і агародніцтва, якія праводзіліся ў Фінляндыі і Санкт-Пецярбургу, абіцель за прадстаўленыя садавіну і гародніну ганаравалася некалькімі срэбнымі і адным залатым медалём.

Э. Л. Рэгель распрацаваў дэндралагічную частку перапланіроўкі Екацярынінскага сквера (цяпер Плошча Астроўскага) у Санкт-Пецярбургу (1873—1880, архітэктар ).

Жыў на тэрыторыі Батанічнага саду.

Пахаваны на Смаленскіх лютэранскіх могілках.

## Друкаваныя навуковыя працы 
Э. Л. Рэгель напісаў не менш за 500 твораў, артыкулаў і нататак па розных пытаннях батанікі і садоўніцтва.

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Названы ў гонар Рэгеля 
У гонар Э. Рэгеля названыя роды раслін  сямейства  і  B.Sm. сямейства . Таксама ў гонар яго апісаны новы від з сямейства  —  Sprague et Takeda 1912, які быў вырашчаны Э. Л. Рэгелем з насення з вострава Кюсю (Японія) і рос у аранжарэях Пецярбургскага батанічнага саду яшчэ ў 60-х гг. XIX стагоддзя.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Члены Баварскай акадэміі навук
Катэгорыя:Тайныя саветнікі
Катэгорыя:Члены-карэспандэнты Санкт-Пецярбургскай акадэміі навук
Катэгорыя:Біёлагі XIX стагоддзя
Катэгорыя:Батанікі Расійскай імперыі
Рысь (карная аперацыя)

**Аперацыя «Рысь»** № 33 () — кодавая назва карнай аперацыі нямецкіх войск супраць партызанскай брыгады «Граза», партызанскай брыгады М. С. Гудкова, некалькіх атрадаў брыгады імя К. С. Заслонава, Багушэўскай партызанскай брыгады, партызанскіх атрадаў «Сібірак»  і імя Чапаева партызанскай брыгады «За Савецкую Беларусь» і мясцовага насельніцтва ў Бешанковіцкім раёне і на паўночным захадзе Сенненскага раёна 7—17 верасня 1942 года.

## Ход аперацыі 
Аперацыя праводзілася 4 баявымі групамі, у склад якіх уваходзілі 2 пяхотныя і 2 ахоўныя батальёны, артылерыйскія батарэі, 7 рот з ахоўных і паліцэйскіх батальёнаў, 4 эскадроны, узвод бронеаўтамабіляў. Камандаваў аперацыяй камандзір 201-й ахоўнай дывізіі генерал-лейтэнант Якабі. Карнікі наступалі па 5 збежных напрамках з Сянно, Чашнікаў, Бачэйкава, Бешанковіч і Астроўна. З-за адсутнасці боепрыпасаў партызаны не ўступалі ў адкрытыя баі, а манеўравалі ў лясных масівах вакол Сянно. Атрады «Сібірак» і імя Чапаева, якія дыслацыраваліся ў Чанаўскай дачы, фарсіравалі Заходнюю Дзвіну і выйшлі ў Гарадоцкі раён.

Не дасягнуўшы пастаўленай мэты, карнікі загубілі 400 мясцовых жыхароў, 300 чалавек вывезлі на прымусовую працу ў Германію. Захапілі 1415 галоў ската, спалілі некалькі вёсак, у тым ліку Барок (загубілі 9 чалавек), Зямковічы (29 чалавек), Лугі (16 чалавек), Утрылава (12 чалавек), Шынкава (14 чалавек) Сенненскага раёна і іншыя.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Карныя аперацыі нямецкага войска
Катэгорыя:Бітвы Вялікай Айчыннай вайны ў Беларусі
Катэгорыя:1942 год у Беларусі
Катэгорыя:Верасень 1942 года
Катэгорыя:Гісторыя Бешанковіцкага раёна
Катэгорыя:Гісторыя Сенненскага раёна
Шылы (Лагойскі раён)

**Шы́лы** (, ) — былая вёска ў Лагойскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіла ў склад Задор’еўскага сельсавета.

Да 30 студзеня 1976 года вёска ўваходзіла ў склад Прусевіцкага сельсавета. Скасавана ў 1977 годзе.

## Крыніцы 
## Спасылкі
Беразінка (Мастоўскі раён)

**Беразі́нка** (, ) — былы хутар у Мастоўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіў у склад Лунненскага сельсавета.

Скасаваны ў 1977 годзе.

## Крыніцы 
## Спасылкі
Беразінка

Назву **Беразі́нка** маюць:

## Населеныя пункты 
### Беларусь 
* Гродзенская вобласць:
** Беразінка — былы хутар у Ваўкавыскім раёне
** Беразінка — былы хутар у Дзятлаўскім раёне
** Беразінка — былы хутар у Мастоўскім раёне
Умка (сабака)

**Умка** — сабака Аляксандра Лукашэнкі пароды шпіц. Упершыню з’явіўся на публіцы 25 красавіка 2020 года. З таго часу актыўна суправаджае Лукашэнку на міжнародных і рэспубліканскіх мерапрыемствах.

## З’яўленні на публіцы 
Упершыню сабака быў прадстаўлены публіцы 25 красавіка 2020 года падчас суботніка ў Петрыкаўскім раёне Гомельскай вобласці. Мянушка шпіцы стала вядомая толькі праз паўтара месяца пасля першага з’яўлення, калі яе раскрыла прэс-служба прэзідэнта. Да студзеня 2021 года Умка рэдка трапляў у кадры. Упершыню за доўгі час ён быў заўважаны падчас інтэрв’ю Аляксандра Лукашэнкі Наіле Аскер-задэ. Падчас запісу сабака знаходзіўся на стале з ежай, а людзі прымалі ежу. Гэты эпізод выклікаў шырокія абмеркаванні і здзіўленне ў грамадстве.

У маі 2021 года Шпіц быў заўважаны на нефармальнай сустрэчы Аляксандра Лукашэнкі з былым прэзідэнтам Малдовы Ігарам Дадонам. У верасні таго ж года Умка суправаджаў кіраўніка дзяржавы на сумесных беларуска-расійскіх ваенных вучэннях «Захад-2021». Пасля шпіц прысутнічаў на саміце АДКБ і ШАС у Таджыкістане, дзе яго заўважылі ў рэзідэнцыі прэзідэнта Эмамалі Рахмона. У красавіку 2022 года сабака наведаў дэльфінарый падчас візіту Лукашэнкі на Далёкі Усход, дзе быў пасаджаны на асобнае месца для гледачоў.

У верасні 2022 года падчас рабочага візіту ў Самарканд Умку перавозілі ў дзіцячым вазку. У снежні таго ж года яго заўважылі ў царскай ложы Вялікага тэатра ў Маскве. У студзені 2023 года Шпіц суправаджаў Лукашэнку ў ААЭ, дзе знаходзіўся на стале падчас сустрэчы палітыка з бізнесменам Сяргеем Цяцерыным. Пазней Умка наведаў Зімбабвэ.

26 студзеня 2025 года падчас візіту Аляксандра Лукашэнкі на выбарчы ўчастак з нагоды прэзідэнцкіх выбараў Умка справіў малую патрэбу на сцяну будынка.

## Праблемы са здароўем 
З 2023 года знешнасць Умкі зведала прыкметныя змены. Многія назіральнікі адзначылі значны набор вагі ў сабакі. Ветэрынарны спецыяліст, які прааналізаваў фатаграфіі шпіца, выказаў здагадку, што прычынай магло стаць атлусценне, якое паўплывала на выправу і становішча лап. Адным з магчымых фактараў павелічэння масы цела магла быць кастрацыя, якая запавольвае абменныя працэсы і зніжае патрэбнасць арганізма ў калорыях. Таксама ветэрынар адзначыў, што рацыён сабакі, верагодна, не падвяргаецца строгаму кантролю. З-за праблем з лішняй вагой у шпіца з’явіліся цяжкасці з дыханнем.

## Ацэнкі 
Беларускі партал Zerkalo.io назваў Умку самым папулярным сабакам краіны.

## Заўвага 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Знакамітыя сабакі
Катэгорыя:Аляксандр Лукашэнка
HK P30

**Heckler & Koch P30 (HK P30)** — нямецкі паўаўтаматычны пісталет, выраблены кампаніяй Heckler & Koch. Далейшае развіццё пісталета Heckler & Koch P2000. Выкарыстоўвае патроны тыпаў 9×19 мм Парабэлум і .40 S&amp;W. Выпускаўся ў розных варыянтах.

## Апісанне 
P30 валодае даўжынёй ствала 98 мм і масай у 740 г, выкарыстоўвае стандартны паліцэйскі пісталетны патрон калібра 9×19 мм (15 патронаў на магазін). Дзяржальня выканана з армаванага шкловалакном поліаміду з каразійна-ўстойлівымі металічнымі ўстаўкамі. 

Маецца ўбудаваная ў корпус Планка Пікаціні.

## Выкарыстанне 
Адаптаваны варыянт выкарыстоўваецца мытнай паліцыяй ФРГ, якая першай закупіла гэтую зброю (13 500 пісталетаў P30 мадыфікацыі V6, якія замянілі SIG-Sauer P6)

Нарвежская паліцыя замовіла 7 000 пісталетаў мадыфікацыі **P30L V1**. 

У кастрычніку 2008 года ўрад Швейцарыі ўхваліў прапанову кантона Цюрых па закупцы пісталетаў падобнай мадыфікацыі (кошт закупленага тавару склала 1,6 млн. швейцарскіх франкаў). Тым самым P30 замяніў пісталеты SIG-Sauer P225 і P228. Пазней пісталеты з’явіліся на ўзбраенні швейцарскіх кантонаў Золатурн, Ааргау, Тургау, Базель, Апенцэль-Аўсеродэн і Апенцэль-Інеродэн. 

У лістападзе 2008 года федэральная паліцыя Германіі афіцыйна абвясціла аб будучай закупцы пісталетаў, якая выраблялася з лета 2009 па 2011 гады. У 2010 годзе мадыфікацыя P30 V2 была зацверджана кіраўніцтвам паліцыі зямлі Гесэн.

## Карыстальнікі 
* : 13 500 пісталетаў P30 V6 на службе Федэральнай мытнай адміністрацыі, 30 тысяч P30 V2 у супрацоўнікаў федэральнай паліцыі (плануецца закупіць яшчэ 5 000), яшчэ каля 16 000 таго ж тыпу ў супрацоўнікаў праваахоўных органаў зямлі Гесэн
* : паліцэйская служба Нарвегіі
* : Грамадзянская паліцэйская служба і Нацыянальная Рэспубліканская Гвардыя прынялі пісталет на ўзбраенне ў 2009 годзе
* : паліцыя Швейцарыі (у тым ліку кантона Цюрых)

## Зноскі 
Катэгорыя:Самазарадныя пісталеты Heckler & Koch
Катэгорыя:Пісталеты
Катэгорыя:Зброя паводле алфавіта
Маласаі

**Маласаі** — колішняя вёска на тэрыторыі сучаснага Крупскага раёна.

Размяшчалася на правым беразе Бабра за 5 км на паўднёвы захад ад цяперашніх Крупак.

## Гісторыя 
Звесткі пра Маласаі з’яўляюцца ў інвентарах Барысаўскай воласці ў 18 стагоддзі, насельнікамі вёскі былі цяглыя сяляне.

Напачатку 20 стагоддзя ў складзе  Барысаўскага павета Мінскай губерні. Было 9 двароў і пражывала 70 жыхароў. 

У 1933 годзе пры стварэнні зенітна-артылерыйскага палігона Заходняй асобай ваеннай акругі жыхары Маласаяў былі выселены (разам з жыхарамі суседніх вёсак Шырневічы, Слоўчы, Краснай Горкі, Селішча).

## Зноскі 
## Спасылкі 
* Маласаі на сайце Radzima.net

Катэгорыя:Былыя населеныя пункты Крупскага раёна
Сормава

**Со́рмава** (, ) — былая вёска ў Чэрыкаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіла ў склад Сормаўскага сельсавета.

Да 1930 года вёска мела назву **Сталыпінка**. Скасавана ў 1977 годзе, уключана ў гарадскую рысу Чэрыкава.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Чэрыкаў
Насферату (фільм, 2024)

**«Насферату»** () — амерыканскі гатычны фільм жахаў 2024 года рэжысёра Роберта Эгерса, зняты па яго ўласным сцэнарыі. Рымейк аднайменнай нямецкай экспрэсіянісцкай кінастужкі 1922 года, якая ў сваю чаргу з’яўляецца неаўтарызаванай і неафіцыйнай экранізацыяй рамана Брэма Стокера «Дракула» (1897).

Прэм’ера фільма адбылася 2 снежня 2024 года ў Берліне. Фільм атрымаў станоўчыя водгукі крытыкаў і сабраў у сусветным пракаце 173 мільёны долараў пры бюджэце ў 50 мільёнаў долараў, стаўшы самым касавым фільмам Эгерса. На 97-й цырымоніі ўручэння прэміі «Оскар» фільм быў намінаваны на прэмію «Найлепшая аператарская работа», «Найлепшы дызайн касцюмаў», «Найлепшы дызайн-пастаноўшчык» і «Найлепшы грым і прычоскі».

## Сюжэт 
Вюрцбург, 1838 год. Нягледзячы на дрэннае прадчуванне жонкі Элен, у якой з дзяцінства уяўленні, дзеля прасоўвання па службе Томас адпраўляецца на ўсход Багеміі, каб закрыць здзелку аб продажы нерухомасці эксцэнтрычнаму старому князю Арлоку. Мужчына становіцца палонным князя, які аказваецца крывасоснай нечысццю, а тым часам хвароба Элен ўсё больш падобна на апантанасць.

## Зноскі 
## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Фільмы на англійскай мове
Катэгорыя:Фільмы Роберта Эгерса
Катэгорыя:Фільмы ЗША 2024 года
Катэгорыя:Фільмы пра Германію
Катэгорыя:Фільмы жахаў 2024 года
Катэгорыя:Фільмы пра вампіраў
Вучань (фільм, 2024)

**«Вучань»** () — біяграфічны драматычны фільм 2024 года рэжысёра Алі Абасі, які расказвае пра кар’еру Дональда Трампа ў якасці бізнесмена па нерухомасці ў Нью-Ёрку ў 1970-х і 1980-х гадах, у тым ліку яго адносіны з адвакатам Роем Конам. Галоўныя ролі выканалі: Себасціян Стэн у ролі Трампа, Джэрэмі Стронг у ролі Кона, Марцін Донаван у ролі бацькі Трампа Фрэда і Марыя Бакалава ў ролі першай жонкі Трампа Іваны.

Прэм’ера фільма адбылася ў рамках асноўнай праграмы 77-га Канскага кінафестывалю.

Фільм атрымаў высокую ацэнку крытыкаў за акцёрскую ігру, рэжысуру і мантаж; Тым часам Трамп ахарактарызаваў гэта як «паклёпніцкую, палітычна агідную працу», накіраваную на шкоду яго прэзідэнцкай кампаніі 2024 года. За свае выступленні Стэн і Стронг атрымалі намінацыі на прэмію «Оскар», «Залаты глобус» і BAFTA за найлепшую мужчынскую ролю і мужчынскую ролю другога плана адпаведна, Стронг таксама атрымаў намінацыю на прэмію Гільдыі кінаакцёраў.

## Сюжэт 
Нью-Ёрк, пачатак 1970-х. Дональд Трамп, малодшы сын дэвелапера нерухомасці, арыентаванай на сярэдні клас, знаёміцца ​​з адвакатам Роем Конам, які вядомы жорсткімі метадамі і не прайграў ніводнай справы. Кампанія Трамп абвінавачваецца ў расавай дыскрымінацыі і здачы кватэр пераважна белым, таму Дональду вельмі спатрэбіліся б карысныя сувязі. Рой бярэ маладога бізнэсмэна пад сваё крыло і, шантажуючы суддзю, выйграе справу.

## Зноскі 
## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Фільмы на англійскай мове
Катэгорыя:Фільмы ЗША 2024 года
Катэгорыя:Фільмы Канады 2024 года
Катэгорыя:Фільмы-драмы ЗША
Катэгорыя:Фільмы-драмы Канады
Катэгорыя:Фільмы-біяграфіі ЗША
Катэгорыя:Фільмы пра Нью-Ёрк
Васіль Іванавіч Панамароў

**Васіль Іванавіч Панамароў** () — савецкі футбаліст, паўабаронца.

## Біяграфія 
Васіль Панамароў нарадзіўся ў 1915 або 1916 годзе ў горадзе Падольск Маскоўскай губерні (зараз Маскоўская вобласць).

Гуляў у футбол на пазіцыі паўабаронца. Пачынаў выступаць у Мінску за КІМ і СКА.

У 1939 годзе выступаў за ленінградскі «Спартак» у групе «Б» чэмпіянату СССР, правёў 14 матчаў, забіў 6 мячоў.

У 1940 годзе гуляў у група «А» за маскоўскі «Крылы Саветаў». Правёў 18 матчаў, забіў 10 галоў, стаўшы лепшым снайперам каманды ў турніры.

Па ходзе сезона-40 перабраўся ў мінскае «Дынама», правёў 3 матчы ў група «Б».

У 1941 годзе да пачатку Вялікай Айчыннай вайны правёў у групе «А» чэмпіянату СССР 9 паядынкаў, забіў 1 мяч.

Удзельнічаў у Вялікай Айчыннай вайне.

Знік без вестак у 1941 годзе.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Ігракі ФК Дынама Мінск
Катэгорыя:Футбалісты СССР
Катэгорыя:Зніклі без вестак у час Вялікай Айчыннай вайны
The Numbers

**The Numbers** — вэб-сайт, алгарытмічным спосабам пастаянна адсочвае прыбытак ад кінапракату (касавыя зборы, або бокс-офіс), відэапракату (DVD або Blu-ray), VoD, арэнды для тэлебачання і стрымінгавых сэрвісаў. Сайт быў створаны ў 1997 годзе прадпрымальнікам Брусам Нэшам (), афіцыйна запушчаны 17 кастрычніка.

Па дадзеных сэрвісу Alexa сайт займаў другое месца па наведвальнасці сярод лічыльнікаў касавых збораў (пасля Box Office Mojo).

## Гл. таксама 
* Box Office Mojo

## Зноскі 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Сайты, якія з’явіліся ў 1997 годзе
Катэгорыя:Спісы самых касавых фільмаў
Катэгорыя:Кінасайты
Катэгорыя:Базы даных фільмаў у Інтэрнэце
Катэгорыя:Сайты ЗША
Клейкая стужка

**Клейкая стужка** — ужывальная ў побыце і ў прамысловасці плёнкавая стужка з клеявым пакрыццём. Выпускаецца, як правіла, у форме рулона з знешняй неклеявой паверхняй, але сустракаюцца і двухбаковыя варыянты. Выкарыстоўваецца для склейвання прадметаў разам, для ахоўнага або дэкаратыўнага пакрыцця прадметаў.

Клейкасць залежыць ад таўшчыні клеявога пласта (10-40 мкм); клей бывае акрылавы або каўчукавы. Ён наносіцца на плёнку з рознага матэрыялу — фольга, папера, поліэтыленавая плёнка, плёнкі ПВХ і інш. Празрыстыя стужкі робяць з поліпрапілена, звычайна яе называюць скотчам (незалежна ад гандлёвай маркі ці месца вырабу).

## Цікавыя факты 
* У 1953 годзе савецкімі навукоўцамі было выяўлена, што ва ўмовах вакууму ў месцы адліпання звычайнай клейкай стужкі ад падкладкі (напрыклад ад шкла) або пры размотванні рулона, дзякуючы трыбалюмінесцэнцыі выпраменьваюцца рэнтгенаўскія прамяні. У 2008 годзе амерыканскімі навукоўцамі былі праведзены эксперыменты, якія паказалі, што ў некаторых выпадках магутнасці выпраменьвання дастаткова, каб пакідаць рэнтгенаўскае малюнак на фотапаперы.
* Клей, які выкарыстоўваецца ў клейкай стужцы, з цягам часу ўбіраецца ў паперу, пакідаючы сляды, пранікальныя скрозь усю таўшчыню паперы. Скруткі Мёртвага мора былі праклеены клейкай стужкай, каб захаваць разрозненыя абрыўкі старажытных рукапісаў; за 50 гадоў клей стужкі, прылепленай з выварату, пракраўся скрозь скрутак і пачаў разбураць той бок скрутка, на якой напісаны сам тэкст. Пры Упраўленні старажытнасцяў Ізраіля было заснавана спецыяльнае рэстаўрацыйнае аддзяленне, якое займаецца, у тым ліку, і выдаленнем клейкай стужкі разам з клеем з рэшткаў скруткаў Мёртвага мора.
* У 1970 годзе пасля аварыі на касмічным караблі Апалон-13, шэраг бартавых сістэм адказалі. Сістэма падачы кіслароду нармальна не функцыявала, і з дапамогай поліэтыленавай упакоўкі ад сістэмы астуджэння скафандра, кардонных лістоў з палётнага плана і клейкай стужкі экіпаж зрабіў самаробны перахаднік для патронаў рэгенерацыі кіслароду.
* Юджын Сернан у 1972 годзе стаў першым чалавекам, які прымяніў клейкую стужку для мелкага рамонту на паверхні Месяца. Было склеена супрацьпыльнае крыло кола «ровара».

## Гл.таксама 
* Электраізаляцыйная стужка (ізастужка)

## Крыніцы 
Катэгорыя:З’явіліся ў 1882 годзе
Катэгорыя:Вынаходніцтвы Германіі
Катэгорыя:Упаковачныя матэрыялы
Катэгорыя:Канцтавары
Катэгорыя:Клейкія стужкі
Нядзвецк

**Нядзве́цк** (, ) — былы хутар у Свіслацкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіў у склад Ханявіцкага сельсавета.

Скасаваны ў 1977 годзе.

## Крыніцы 
## Спасылкі
Рык (карная аперацыя)

**Аперацыя «Рык»** () — кодавая назва карнай аперацыі нямецкіх войск супраць партызан і мясцовага насельніцтва на граніцы Брэсцкай і Валынскай абласцей (Маларыцкі і Ратнаўскі раёны) 21—25.5.1944.

## Ход аперацыі 
Баявыя дзеянні паміж часткай сіл партызанскай брыгады «За Радзіму» імя А. К. Флегантава і часцямі 2-га венгерскага каралеўскага рэзервовага корпуса, 33-м пяхотным палком, 66-м танкавым узводам і іншымі падраздзяленнямі вермахта адбываліся ў прыфантавой палосе на паўночным усходзе ад гарадскога пасёлка Шацк (Ратнаўскі раён) і вакол возера Арэхаўскае. У раёне аперацыі карнікі загубілі больш за 350 партызан і цывільных грамадзян, захапілі больш за 1600 чалавек для выкарыстання на абарончых работах у прыфрантавой палосе і адпраўкі ў Германію, вывезлі каля 3300 галоў буйной рагатай жывёлы, 780 коней. Праціўнік страціў 45 чалавек забітымі і 119 параненымі.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Карныя аперацыі нямецкага войска
Катэгорыя:Бітвы Вялікай Айчыннай вайны ў Беларусі
Катэгорыя:1944 год у Беларусі
Катэгорыя:Май 1944 года
Катэгорыя:Канфлікты 1944 года
Катэгорыя:Гісторыя Маларыцкага раёна
Спадарожнік (прэмія, 2025)

**29-я цырымонія ўручэння ўзнагарод прэміі «Спадарожнік»**, якія прысуджаюцца Міжнароднай акадэміяй прэсы за заслугі ў галіне кінематографа і тэлебачання за 2024 год, адбылася 26 студзеня 2025 года. Пераможцы былі абвешчаны 26 студзеня 2025. Аднак уручэнне ўзнагарод было адкладзена з-за лясных пажараў у Паўднёвай Каліфорніі.

## Пераможцы 
## Пераможцы тэлебачання 
## Узнагароды за асаблівыя дасягненні 
* **Прэмія Мэры Пікфард** (за выбітны мастацкі ўнёсак) – **Джэймс Вудс**
* **Прэмія за макіяж** – ***Злая***
* **Акцёрскі склад: Кінафільм** – ***Насферату***

## Зноскі 
## Спасылкі 
* 29-я прэмія «Спадарожнік»  на сайце Міжнароднай акадэміі прэсы
* 29-я прэмія «Спадарожнік»  на сайце «*Internet Movie Database*»

Катэгорыя:Прэмія «Спадарожнік»
Катэгорыя:Кінапрэміі 2025 года
Катэгорыя:Тэлевізійныя прэміі 2025 года
Катэгорыя:Студзень 2025 года
Катэгорыя:Падзеі 26 студзеня
Катэгорыя:2025 год у ЗША
Паездка ў Амерыку

**«Паездка ў Амерыку»** () — амерыканскі рамантычны камедыйны фільм 1988 года рэжысёра Джона Лэндзіса, заснаваны на гісторыі, першапачаткова створанай Эдзі Мёрфі, які таксама грае галоўную ролю. У фільме таксама здымаюцца Арсеніа Хол, Джэймс Эрл Джонс. Фільм выйшаў у пракат у Злучаных Штатах 29 чэрвеня 1988 гада.

Фільм быў намінаваны на два «Оскары»: найлепшы дызайн касцюмаў і найлепшы грым.

Працяг, «Паездка ў Амерыку 2», быў выпушчаны 4 сакавіка 2021 года.

## Сюжэт 
Наследны прынц афрыканскай дзяржавы Замунда хоча сам знайсці сабе жонку і едзе для гэтага ў Амерыку. Тамака ён прыкідваецца звычайным чалавекам і ўладкоўваецца на працу ў закусачную, бо яго выбар упаў на дачку гаспадара.

## Зноскі 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Фільмы на англійскай мове
Катэгорыя:Фільмы ЗША 1988 года
Катэгорыя:Прыгодніцкія фільмы ЗША
Катэгорыя:Рамантычныя кінакамедыі
Катэгорыя:Кінакамедыі 1988 года
Пуцілава (значэнні)

Назву **Пуці́лава** маюць:

## Населеныя пункты 
### Беларусь 
* Мінская вобласць:
** Пуцілава — былы хутар у Вілейскім раёне
** Пуцілава — вёска ў Лагойскім раёне
Пуцілава (Вілейскі раён)

**Пуці́лава** (, ) — былы хутар у Вілейскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіў у склад Хаценчыцкага сельсавета.

Скасаваны ў сакавіку 1977 года.

## Крыніцы 
## Спасылкі
Электраізаляцыйная стужка

**Электраізаляцыйная стужка** (**ізастужка**) — расходны матэрыял, прызначаны для абмоткі правадоў і кабеляў з мэтай іх электраізаляцыі.

## Гісторыя стварэння 
У сярэдзіне XX стагоддзя інжынеры і хімікі кампаніі "3M" (раней яна звалася "Minnesota Mining and Manufacturing") заняліся распрацоўкай самаклейнай электраізаляцыйнай стужкі на аснове полівінілхларыду. Аднак прымяненне ПВХ у ізаляцыйных стужках было складана рэалізаваць, так як пластыфікатар трыклезілфасфат (TCP) меў тэндэнцыю надаваць паверхні плёнкі масляністыя якасці, руйнуючы ўсе вядомыя адгезівы. У студзені 1946 года кампанія 3М выпусціла новую вінілавую электратэхнічную стужку на аснове каўчуку без утрымання серы. Першыя ізастужкі былі жоўтага і белага колераў. Але з-за няўстойлівасці да ўльтрафіялету белая стужка была заменена на больш устойлівую чорную. Ізастужкі за 60 гадоў існавання зведалі 17 значных змен. Сучасныя ізастужкі могуць валодаць не толькі высокімі дыэлектрычнымі ўласцівасцямі, але і добрай адгезіяй, эластычнасцю, устойлівасцю да пагодных з’яў, вільготнасці і хімікатаў, магчымасцю выкарыстання пры нізкіх тэмпературах.

## Склад 
Склад ПВХ-плёнкі прыкладна аднолькавы ў розных вытворцаў, адрозніваецца ў асноўным толькі пластыфікатар. Склад клею вытворцы трымаюць у сакрэце, але агульная карціна складу клею — пластыфікатар, каўчукавы клей, смала хлараваная, каніфоль.

## Прымяненне ў медыцыне 
Ізастужка не самы стэрыльны сродак, таму прымяненне яго ў медыцынскіх мэтах крайне не пажадана. У экстранных выпадках дапускаецца прымяненне ізастужкі, но толькі як сродак утрымліваючы стэрыльную павязку. Таксама ізастужку могуць прымяняюць як часовы сродак у выніку калі ў пацыента назіраецца алергія на адзін з кампанентаў медыцынскага пластыру, а гіпаалергенны пластыр недаступны.)]]
## Інтэрнет-мем 
Ізастужка з-за сваіх клейкіх якасцей і з-за адсутнасці іншых больш-менш надзейных клейкіх стужак, у недалёкім мінулым прымянялася часамі не па прамому прызначэнню (электраізаляцыя), а проста ў мэтах скраплення 2 паверхняў ці проста хуткага рамонту. А т.я. найбольш распаўсюджанай была ізастужка сіняга колеру (дакладней СССР закупаў за мяжой пераважна сінюю), то прыкметная сіняя ПВХ паверхня адразу прыкмячалася ў самых незвычайных месцах. 

У час зяўлення інтернет-мемаў хутка сама сіняя ізастужка стала мемам, як сродак, які здольны склеіць штозаўгодна.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Ізаляцыйныя матэрыялы
Катэгорыя:Клейкія стужкі
Сонечнае зацьменне 29 сакавіка 2025 года

**Сонечнае зацьменне 29 сакавіка 2025 года** — частковае 21-е сонечнае зацьменне 149 сараса.

Яно ўяўляе сабой паўтарэнне праз сарас частковага сонечнага зацьмення 19 сакавіка 2007 года. Вобласць найлепшай бачнасці прыпадзе на прыпалярныя і сярэднія шыроты паўночнага паўшар’я. Яно адбудзецца пры маладзіку 29 сакавіка ў сузор’і Рыб. Зацьменне будзе відаць у Заходняй і Паўночнай Еўропе, на поўначы Усходняй Еўропы, на паўночным усходзе Паўночнай Амерыкі, на паўночным захадзе Афрыкі, у паўночнай зоне акваторыі Атлантычнага акіяна, у Грэнландыі і ў той частцы Арктыкі, што павернута да Еўропы і Атлантычнага акіяна. Найбольшая фаза частковага зацьмення 0,938 будзе зарэгістраваная ў 10:48:36 UTC у кропцы з каардынатамі 61°06′ паўночнай шыраты і 77°06′ заходняй даўгаты (паблізу паўночнага ўзбярэжжа паўвострава Унгава (Канада), які з’яўляецца ў сваю чаргу паўночнай часткай паўвострава Лабрадор).

Зацьменне будзе відаць у паўночна-заходняй частцы Расіі, у Беларусі, краінах Балтыі і ў паўночна-заходняй частцы Украіны.

## Зацьменні ў гарадах свету 
**Умовы бачнасці зацьмення для некаторых буйных гарадоў Еўропы, Афрыкі і Паўночнай Амерыкі**:

## Гл. таксама 
* Сонечныя зацьменні XXI стагоддзя

## Зноскі 
## Спасылкі 
* Earth visibility chart and eclipse statistics Eclipse Predictions by Fred Espenak, NASA/GSFC
** Google interactive map
** Besselian elements
* Карта частковага сонечнага зацьмення 29-сакавіка 2025 года.

Катэгорыя:2025 год у астраноміі
2025-03-29
2025-03-29
2025-03-29
Катэгорыя:Падзеі 29 сакавіка
Катэгорыя:Сакавік 2025 года
Bidens connata

**Bidens connata** — від раслін сямейства , распаўсюджаны ў Канадзе і ЗША.

## Апісанне 
Аднагадовая травяністая расліна 15-150 см вышынёй. Сцябло ў асноўным голае і пурпурнае. Лісце ад ланцэтнага да рамбічна-ланцэтнага, груба зубчастае. Галовы кветак з вельмі доўгімі хвосцікамі і ≈ 15 міліметраў у шырыню. Вонкавых лістападобных прыкветкаў 4-6; яны нашмат даўжэйшыя за ўнутраныя. Трубчастыя кветкі буравата-карычневага колеру, часта з прымешкай чырвонага. Плады рамбічнай формы ў папярочным перасеку. Вонкавыя плады звычайна маюць чатыры асцюкі і значна звужаныя.

## Арэал 
Распаўсюджаны ў Канадзе і ЗША; натуралізаваны ў Еўропе.

## Галерэя 

Файл:Bidensconnata.jpg|Насенне
Файл:Meehans'_monthly_-_a_magazine_of_horticulture,_botany_and_kindred_subjects_(1899)_(14780996294)_clean.png|Батанічная ілюстрацыя

## Крыніцы 
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1803 годзе
Катэгорыя:Ваўчкі
Clonorchis sinensis

**Clonorchis sinensis** — від дыгенетычных смактуноў сямейства , які паразітуе на рыбаедных млекакормячых, у тым ліку на чалавеку. У людзей ён шкодзіць жоўцевым шляхам і жоўцеваму пузыру, харчуецца жоўцю. Від быў адкрыты брытанскім урачом Джэймсам Маконелам у бальніцы Медыцынскага каледжа ў Калькуце ў 1874 годзе. Першае апісанне было дадзена , які даў яму назву .

## Арэал 
Эндэмік Азіі і Расіі, *C. sinensis* з’яўляецца самым распаўсюджаным смактуном чалавека ў Азіі і трэцім па распаўсюджанасці ў свеце. Ён па-ранейшаму актыўна перадаецца ў Карэі, Кітаі, В’етнаме і Расіі. Большасць выпадкаў заражэння (каля 85 %) адбываецца ў Кітаі.

## Этыялогія 
Інфекцыя, званая , звычайна выяўляецца жаўтухай, разладам стрававання, запаленнем жоўцевыводных шляхоў, абструкцыяй жоўцевых пратокаў і нават цырозам печані,  і .

## Жыццёвы цыкл 
Паразіт праходзіць свой жыццёвы цыкл у трох розных гаспадароў, а менавіта ў прэснаводных слімакоў у якасці першых прамежкавых гаспадароў, прэснаводных рыб у якасці другіх прамежкавых гаспадароў і млекакормячых ў якасці канчатковых гаспадароў.

## Значэнне 
Як асноўны ўзбуджальнік рака жоўцевых пратокаў,  класіфікавала *Clonorchis sinensis* як біялагічны канцэраген 1-й групы ў 2009 годзе.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* Gilbertson, Lance (1999). *Zoology Laboratory Manual* (Fourth ed.). New York: McGraw-Hill

## Спасылкі 
*  ]
* 
* 
* Discovery of *Clonorchis Sinensis*

 
Катэгорыя:Апістархіды
Катэгорыя:Паразіты малюскаў
Катэгорыя:Паразіты рыб
Катэгорыя:Паразіты млекакормячых
Катэгорыя:Паразіты чалавека
Роберт Мітчэм

**Роберт Чарлес Дурман Мітчэм** (; ) — амерыканскі , сцэнарыст і прадзюсар. Здымаўся ў фільмах кірунку «нуар», у 1950-я — 1960-я гады іграў, у асноўным, адмоўных персанажаў.

Лаўрэат прэміі «Залаты глобус» за ўнёсак у кінамастацтва (1992). Мітчэм быў намінаваны на Прэмію «Оскар» за найлепшую мужчынскую ролю другога плана за «Гісторыя радавога Джо» (1945). Ён займае 23-е месца ў спісе найвялікшых зорак класічнага амерыканскага кіно Амерыканскага інстытута кінамастацтва.

## Зноскі 
## Спасылкі 
*
Plectania melastoma

**Plectania melastoma** — від пецыцальных грыбоў сямейства . Жыве сапратрофна на галінках .

## Апісанне 
Пладовыя целы ад 5 да 25 мм у дыяметры. Форма спачатку шарападобная, адкрытая ўверсе невялікай адтулінай, пазней яны набываюць чашападобную форму з звернутым унутр абадком, у канцы процілегла-канічныя. Часам яны звужаюцца дадолу ў ножку, якая можа вырасці да 10 міліметраў у даўжыню. Яны злучаны з падкладкай чорным мацаваннем, якое падобна на павуцінне або лямец. Яно мае чорны колер і матавую гладкую паверхню. Паверхня пладовага цела чорная да карычнева-чорнай, часта ржава-зярністая, асабліва ў вобласці адтуліны (урослыя сеткаватыя валасінкі). Мякаць мае гнуткую, гумападобную кансістэнцыю.

## Распаўсюджанне 
Расце ў Еўропе, Паўночнай Амерыцы і радзей у Азіі, Аўстраліі і Новай Зеландыі.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Пецыцальныя
Джэсі Айзенберг

**Джэсі Адам Айзенберг** (; ) — амерыканскі , пісьменнік і рэжысёр. Двухразовы намінант на прэмію «Оскар» і трохразовы намінант на прэміі BAFTA і «Залаты глобус».

Айзенберг таксама пісаў артыкулы для сайтаў The New Yorker і McSweeney’s. Ён напісаў і сыграў у трох п’есах для нью-ёркскай сцэны. Выпусціў сваю першую кнігу ў 2015 годзе.

## Выбраная фільмаграфія 
## Крыніцы 
## Спасылкі 
*
Айзенберг

**Айзенберг, Эйзенберг** ( — жалезная гара) — тапонім і прозвішча:

## Топоним 
* Айзенберг — горад у Германіі, раённы цэнтр, размешчаны у зямлі Цюрынгія.

## Прозвішча 
* Джэсі Айзенберг — амерыканскі акцёр, пісьменнік і рэжысёр.
Маржан Халмуратава

**Маржан Халмуратава** (нар. 15 ліпеня 1939, г.  — 2014) — , , лаўрэат ордэна .

### Біяграфія 
Маржан Халмуратава нарадзілася 15 ліпеня 1939 года ў  Рэспублікі Каракалпакстан. З юных гадоў у яе была моцная цікавасць да мастацтва. Падчас вучобы ў школе ўдзельнічала ў школьнай самадзейнасці і прыцягвала ўвагу ролямі ў спектаклях.

### Тэатр 
Цікавасць да мастацтва прывяла яе на сцэну . У 1958 годзе яна прыйшла ў гэты тэатр як актрыса. М. Халмуратава з прыроджаным талентам усё жыццё прысвяціла сцэне. Асабліва добра яна адыгрывала камічныя ролі.

### Ролі 
Яна сыграла такія ролі: Гульсанем («Не улюбляйся ў таго, каго не кахаеш», , Дылара («Kuygelek kuzli yar» ), Гульсанем («Jaylaoʻda toy» Р. Эшымбетава, Н. Эшматава), Афат («Qayin yene» М. Шамхалава), Фармон бібі («Бунт нявестак» ), Нетайхан («Saq qargʻa sagʻagʻidan» ), Зернегуль («Jarali jurekler» ), Каршыг, Мастан, Алмесек («Jetinshi papam», «Shar’yar», «Bes kunlik dunya» К. Матмуратава), Айжамал («Palekning gardishi» Б. Баймурзаева) і многія іншыя.

### Узнагароды 
Заслугі М. Халмуратавай у культуры і тэатры былі ацэнены і ў 1977 годзе ёй было прысвоена званне «Заслужаная артыстка Каракалпакстана», у 1991 годзе — «Народная артыстка Каракалпакстана», у 2001 годзе — ордэн «Дружбы».

## Крыніцы
Фелісіці Джонс

**Фелісіці Роўз Хэдлі Джонс** (; ) — англійская , намінантка на прэміі «Оскар», BAFTA і «Залаты глобус» за ролю Джэйн Хокінг у фільме «Тэорыя ўсяго» і Эржэбет Тот у фільме «Бруталіст».

## Фільмаграфія 
* 2007 — Нортэнгерскае абацтва
* 2014 — Новы Чалавек-павук. Высокае напружанне
* 2024 — Бруталіст
* 2025 — Сны цягнікоў

## Крыніцы 
## Спасылкі 
*
Рэгата (карная аперацыя)

**Аперацыя «Рэгата»** () — кодавая назва карнай аперацыі нямецкіх войск супраць партызанскай брыгады «Звязда», 2 атрадаў партызанскай брыгады «Чэкіст» і мясцовага насельніцтва ў Горацкім і Дрыбінскім раёнах 4—7.10.1942.

## Ход аперацыі 
Аперацыя праводзілася 36-м ахоўным палком, сіламі старэйшага начальніка СС і паліцыі Расія — «Цэнтр», у тым ліку батальёнам 14-га паліцэйскага палка, мінамётнымі, танкавымі ротамі, ротай сувязі, паліцэйскім батальёнам «Поўнач», асобым батальёнам СС «Дырлевангера», спецыяльнымі сапёрнымі падраздзяленнямі. Карнікі блакіравалі ўсе лясныя масівы і населеныя пункты на захад ад Дрыбіна і на паўночны захад ад Горак. Партызанам і частцы мясцовых жыхароў удалося вырвацца з блакады.

Карнікі загубілі шмат цывільных жыхароў разрабавалі і спалілі вёскі, забралі жывёлу. У вёсках Добрая, Машкова, Ракотка былі пакінуты паліцэйскія падраздзяленні.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Карныя аперацыі нямецкага войска
Катэгорыя:Бітвы Вялікай Айчыннай вайны ў Беларусі
Катэгорыя:1942 год у Беларусі
Катэгорыя:Кастрычнік 1942 года
Катэгорыя:Канфлікты 1942 года
Катэгорыя:Гісторыя Горацкага раёна
Катэгорыя:Гісторыя Дрыбінскага раёна
Граблі

**Гра́блі** (, ад **grabiti*&nbsp;— «зграбаць, грабаць, хапаць, браць») — сельскагаспадарчая прылада зграбаць сена, салому, скошанае збожжа, апалае лісце і іншае. Таксама граблямі рыхляць градкі ў палях і гародах, а таксама ўладкоўваюць газоны і кветнікі. Складаецца з доўгай ручкі, прымацаванай да галоўкі, на якой усталявана некалькі зубцоў. Іх таксама можна выкарыстоўваць дзеля размеркавання такіх матэрыялаў, як жвір, бетон або бітум пры будаўніцтве дарог. Вялікія механізаваныя віды грабель выкарыстоўваюцца ў сельскай гаспадарцы, гэтак званыя трактарныя граблі, пабудаваныя ў розных формах, як то колападобныя, ротарныя і гэтак далей.

## У традыцыйнай культуры 
, Магілёўская губерня. Дзяўчына з граблямі. Фота Вячаслава Косткі, 1903—1904 гг.]]
, Заходняе Палессе. Фота Ісака Сербава, 1912 г.]]
На Беларусі граблі выкарыстоўваліся таксама ў час малацьбы на таку для выграбання каласкоў, цёртай саломы з зерневай кучы. Вядомы з глыбокай старажытнасці. Драўляныя граблі складаліся з галоўкі з 8—14 зубамі і грабільна, ці ручкі. Зубы даўжынёй 7—10 см выразалі з цвёрдых парод дрэва (дуба, ясеню, грабу) і ўстаўлялі ў галоўку на адлегласці 5—5,5 см адзін ад аднаго. Развілка грабільна мацавалася колцам з дроту ці збівалася цвіком. У шэрагу мясцін галоўку рабілі крыху выгнутай. Для працы на таку майстравалі больш лёгкія граблі з 8—9 кароткімі драўлянымі зубамі.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Сельскагаспадарчыя інструменты
Дын Стокуэл

**Роберт Дын Стокуэл** (; ) — амерыканскі .

Сярод яго узнагарод — дзве прэміі Канскага кінафестывалю за найлепшую мужчынскую ролю, дзве прэміі «Залаты глобус», дзве намінацыі на прэмію «Залаты глобус», адна намінацыя на прэмію «Оскар» і чатыры намінацыі на прэмію «Эмі».

## Фільмаграфія 
* 1984 — Парыж, Тэхас

## Зноскі 
## Спасылкі 
*
Metorchis

**Metorchis** — род плоскіх чарвей сямейства .

## Арэал 
Віды роду сустракаюцца ў Еўропе, Азіі, Паўночнай Амерыцы.

## Віды 
У род уключаны наступныя віды:

*  
*  
*  
*  
*  
*  
*  
*  
*  
*  
*  
*  
*  
*  
*  
*  
*  
*  
*  

## Крыніцы 
Катэгорыя:Апістархіды
Халакост у Салігорскім раёне

За час акупацыі практычна ўсе яўрэі Салігорскага раёна былі забітыя, а нешматлікія выратаваныя ў большасці ваявалі пасля ў партызанскіх атрадах.

Яўрэяў у раёне забівалі ў Капацэвічах, Астроўках, Касынічах
* У гета пасёлка Старобін (да жніўня 1941) забіта 800 чалавек.

У Салігорскім раёне 5 чалавек былі ўдастоены ганаровага звання «Праведнік народаў свету» ад ізраільскага мемарыяльнага інстытута «Яд ва-Шэм» «*у знак глыбокай удзячнасці за дапамогу, аказаную яўрэйскаму народу ў гады Другой сусветнай вайны*»: Хаміцэвічы Рыгор, Ганна, Пётр і Васіль, Салавец (Міхнавец) Крысціна.

Тры помнікі забітым яўрэям раёна ўстаноўлены ў Чырвонай Слабадзе, два ў Пагосце.

У 1948 годзе на брацкай магіле яўрэяў Старобіна быў усталяваны абеліск.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* 

Салігорскі раён
Катэгорыя:Гісторыя Салігорскага раёна
Збудінне

«**Збудінне**» () — беларуская газета, выданне Ініцыятыўнай рады «Руху за адраджэнне Яцвязі» да 1995 года, спачатку ў Антопалі, потым у Мінску, Вільні. Наклад пазначаўся як 5&nbsp;000, 12&nbsp;000 (ад № 8 (13), 1990), каля 3&nbsp;000 да 1993 года, 56&nbsp;000 у 1995 годзе.

Газеце папярэднічала выданне «Балесы Полісься», спачатку на старонках «Чырвонай змены», потым — у самвыдаце.

Галоўнымі рэдактарамі былі Мікола Шэляговіч (да № 7 (12), 1990 уключна).

Публікавала праграмныя дакументы Руху, матэрыялы, датычныя палескага рэгіёна.

На думку ўкраінскага дзеяча на Берасцейшчыне Уладзіміра Леанюка, газета грунтавалася на ідэі існавання асобнага ад украінцаў народу заходніх палешукоў, а яе галоўнай мэтай была дэзарганізацыя ўкраінскага рух на Берасцейшчыне і стварэнне сепаратысцкіх настрояў на тэрыторыі паўночна-заходняй Украіны.

## Гл. таксама 
* Заходнепалескі рух
* Загародскія гаворкі

## Праграмныя артыкулы 
* 
* 
* 
* 
* 

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:З’явіліся ў 1989 годзе
Катэгорыя:Газеты Беларусі
Катэгорыя:Заходнепалеская мікрамова
Фернанда Торэс (актрыса)

**Фернанда Піньеру Мантэйру Торэс** (; ) — бразільская , пісьменніца,  і .

Атрымала мноства ўзнагарод, у тым ліку прэмію Канскага кінафестывалю за найлепшую жаночую ролю за фільм «Любі мяне вечна ці ніколі» (1986).

За сваю ролю Юніс Пайвы ў драматычным фільме «Я ўсё яшчэ тут» (2024) Торэс стала першай бразільскай і лацінаамерыканскай актрысай, якая атрымала прэмію «Залаты глобус» за найлепшую жаночую ролю ў драматычным фільме, а таксама была намінаваная на прэмію «Оскар» за найлепшую жаночую ролю, што зрабіла яе другой бразільскай актрысай пасля яе маці, намінаванай у гэтай катэгорыі.

Як пісьменніцы, яе дэбютны раман «Канец» быў прададзены больш чым 200 000 асобнікамі ў Бразіліі, быў перакладзены на 7 іншых моў і адаптаваны да міні-серыяла.

## Зноскі 
## Спасылкі 
*
Pseudamphistomum truncatum

**Pseudamphistomum truncatum** — від дыгенетычных смактуноў сямейства , які паразітуе ў печані і жоўцевых пратоках рыбаедных млекакормячых, у тым ліку і чалавека.

## Апісанне 
Дарослыя асобіны даўжынёй ад 2 да 2,5 мм. Калючае цела ззаду тупое. Два яечкі круглыя і ляжаць гарызантальна ў задняй частцы цела.

Яйцы памерам 25×50 мкм, закрытыя вечкам і маюць тоўстую жоўта-карычневую абалонку.

## Арэал 
Паразіт шырока распаўсюджаны ў Еўропе і Азіі і з’яўляецца адзіным прадстаўніком роду.

## Значэнне 
Інвазія паразітаў выклікае запаленне жоўцевых пратокаў і фіброз, цячэнне хваробы звычайна лёгкае. Масіўная інвазія можа прывесці да пячоначнай недастатковасці.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Паразіты чалавека
Катэгорыя:Паразіты катоў
Катэгорыя:Паразіты млекакормячых
Катэгорыя:Апістархіды
Катэгорыя:Паразіты малюскаў
Катэгорыя:Паразіты рыб
Protolab MiSu

**PMPV MiSu** — шасціколавы мінастойкі бронетранспарцёр фінляндскай вытворчасці.

## Гісторыя 
Бранявік распрацаваны для Сіл абароны Фінляндыі ў якасці магчымай замены бронетранспарцёраў XA-180. Першая версія была выпушчаная ў 2015 годзе, а вопытная вытворчасць пачалася ў 2017 годзе. БТР быў распрацаваны з улікам прастаты эксплуатацыі, простай канструкцыі і нізкіх выдаткаў на тэхнічнае абслугоўванне. Знешні выгляд і канфігурацыя PMPV Misu аналагічныя большасці колавых MRAP.

Бронетранспарцёры вырабляюцца на заводзе Toijala Works у горадзе Акаа.

## Назва 
Мянушка аўтамабіля *«MiSu»* на фінскай «**Mi** ina **Su** ojattu» (мінастойкі), а «PMPV» азначае «абаронены шматмэтавы транспартны сродак».

## Апісанне 
Асноўная надбудова ў асноўным вырабляецца з бранявой сталі таўшчынёй ад 6 да 12 мм, узмоцненай падшэўкай Exote. Дно ўзмоцнена для супрацьміннай абароны, пярэднія вокны куленепрабівальныя. Аўтамабіль мае колавую формулу 6×6. Поўны прывад і добра едзе па бездаражы. Можа пераадольваць уздымы да 60%.

З’яўляецца цалкам амфібійным

## Крыніцы 
Катэгорыя:Транспартныя сродкі, прадстаўленыя ў 2015 годзе
Катэгорыя:Бронетранспарцёры
Алмаз-Антэй

**Алмаз-Антэй** () — расійскі дзяржаўны канцэрн, які аб’ядноўвае прадпрыемствы, якія распрацоўваюць і выпускаюць узбраенні для супрацьпаветранай і супрацьракетнай абароны. Поўнае найменне — **акцыянернае таварыства «Канцэрн паветрана-касмічнай абароны „Алмаз-Антэй“»**. Штаб-кватэра — у Маскве.

Прадпрыемствы, сабраныя ў канцэрн, распрацоўваюць, вырабляюць і мадэрнізуюць зенітнае ракетнае і радыёлакацыйнае абсталяванне і яго кампаненты (асноўная сфера дзейнасці канцэрна — супрацьпаветраная абарона). Акрамя таго, задачы канцэрна ўключаюць рэалізацыю, суправаджэнне эксплуатацыі, рамонт і ўтылізацыю для федэральных дзяржаўных патрэб і замежных заказчыкаў сістэм, комплексаў і сродкаў супрацьпаветранай абароны і сродкаў нестратэгічнай супрацьракетнай абароны.

Па даных Стакгольмскага міжнароднага інстытута даследаванняў праблем свету SIPRI аб’ём продажу зброі канцэрнам у 2019 годзе склаў 9420 млн долараў, што выводзіць яго на 15-е месца ў спісе найбуйнейшых ваенна-прамысловых кампаній свету.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Кампаніі РасііКатэгорыя:Абаронна-прамысловы комплекс Расіі
Phaseolus lunatus

**Phaseolus lunatus** — від раслін роду  сямейства . Радзіма расліны — Перу.

## Батанічнае апісанне 
Аднагадовая травяністая расліна, з ляжачымі або павойнымі сцебламі да 15 метраў даўжынёй.

Лісце шыза-зялёнае, бліскучае, пакрытае васковым налётам.

Суквецці гронкападобныя, на кароткіх кветканосах. Колькасць кветак вар’іруецца ад 20 да 30. Кветкі ліловыя або зелянява-белыя, дробныя.

Плады — боб з тоўстым пергаментным пластом. Насенне сферычнае або месяцападобнае, белае, радзей пярэстае.

## Значэнне і прымяненне 
У ежу ўжываюцца бабы і насенне.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Лимская фасоль: свойства
* Моя замечательная дача — Лимская фасоль

Катэгорыя:Флора Паўднёвай Амерыкі
Катэгорыя:Гародніна
Катэгорыя:Харчовыя расліны
Катэгорыя:Фасоля
Сакалятычы

**Сакаля́тычы** (, ) — былая вёска ў Клецкім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіла ў склад Зубкаўскага сельсавета.

Да 24 жніўня 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Галавацкага сельсавета. Скасавана 25 ліпеня 1977 года.

## Крыніцы 
## Спасылкі