open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Вядомыя асобы Заслаўя

]]
Вядомыя ўраджэнцы Заслаўя:

__NOTOC__
[thumb|175px|[Язэп Пятровіч Каранеўскі|Язэп Каранеўскі]]

## Б 
* Міхаіл Іосіфавіч Балашэвіч (нар. 1938) — беларускі эканаміст. Кандыдат эканамічных навук (1969), прафесар (2003).

## Д 
* Барыс Валянцінавіч Дубовік (нар. 1939) — беларускі і расійскі вучоны ў галіне радыяцыйнай фармакалогіі і радыебіялогіі. Доктар медыцынскіх навук (1995), прафесар (1996).

## К 
* Язэп Пятровіч Каранеўскі (1888—1937) — дзяржаўны дзеяч, педагог, публіцыст, сябра КП(б)Б, другі рэктар БДУ, правадзейны сябра Інбелкульта (з 1925), ахвяра сталінскіх рэпрэсій.
* Мікалай Мікалаевіч Карповіч

## М 
* Уладзімір Восіпавіч Марзон

## П 
* Аўгуст Дамінік Пшаздзецкі
* Дзмітрый Леанідавіч Пятровіч

## С 
* Юлія Сяргееўна Слясарчык (нар. 1994) — беларуская футбалістка, абаронца. Выступала ў нацыянальнай зборнай Беларусі.

## Ф 
* Яўгенія Сцяпанаўна Фалей (нар. 1940) — беларускі гісторык.

## Ш 
* Хвядос Сяргеевіч Шынклер
Старая Рудзіца (гарадзішча)

**Ста́рая Ру́дзіца** — гарадзішча культуры штрыхавай керамікі каля вёскі Старая Рудзіца (Дзяржынскі раён Мінскай вобласці Беларусі).

Гарадзішча знаходзіцца прыкладна за 0,5 км у напрамку на захад ад вёскі. Адкрыў яго ў 1929 годзе А. М. Ляўданскі, даследаваў у 1952 годзе А. Р. Мітрафанаў. Пляцоўка гарадзішча мае памеры 52 на 48 метраў, умацавана валамі і ровам паміж імі. У час раскопак выяўлены рэшкі доўгага шматкамернага жытла слупавой канструкцыі і вогнішча. Знойдзены фрагменты ляпнога посуду, гліняныя прасліцы, бронзавае драцяное кольца, спіралькі, рэшткі пласціністага ўпрыгожання.

## Літаратура 
* 
* *Митрофанов А. Г.* Железный век средней Белоруссии. — Мн., 1978. — Т. 2.

Катэгорыя:Гарадзішчы Дзяржынскага раёна
Катэгорыя:Культура штрыхаванай керамікі
Любоў Міхайлаўна Панчанка

**Любоў Міхайлаўна Панчанка** (;  2 лютага 1938, в. Яблунька, Кіеўская вобласць, УССР — 30 красавіка 2022, Кіеў, Украіна) — украінская мастачка-мадэльер, ганаровая грамадзянка горада Бучы, лаўрэат прэміі імя В. Стуса (2001), член Саюза Украінак. Належала да групы мастачак-шасцідзесятніц, якія адраджалі ўкраінскую культуру ў часы хрушчоўскай адлігі. Памерла ў выніку акупацыі Бучы расійскімі войскамі ў 2022 годзе.

## Біяграфія 
Нарадзілася мастачка 2 лютага 1938 года ў сяле Яблунька (з 1966 года — у межах пасёлка Буча, цяпер частка горада Буча), што на Кіеўшчыне.

У канцы 1950-х скончыла Кіеўскае вучылішча прыкладнога мастацтва (аддзел вышывання).

Жыла ў Лясной Бучы.

30 красавіка 2022 года, паводле паведамлення гарадскога галавы горада-героя Украіны Бучы Анатоля Федарука, Любоў Міхайлаўна памерла ў бальніцы на 85-м годзе жыцця, пасля месяца галадоўкі ў акупаванай Бучы. «Жанчына адышла ў вечнасць на 85-м годзе жыцця. Любоў Панчанку не змаглі зламаць у КДБ, але мастачка вельмі пацярпела падчас новага расійскага нашэсця».

Пахавана 2 мая 2022 года ў Бучы, на Яблунскіх могілках, побач з магілай свайго мужа, мастака Аляксея Алейніка.

## Выставы 
У 2008 годзе ў Нацыянальным музеі літаратуры Украіны экспанавалася юбілейная выстава любові Панчанкі — больш за 150 твораў: жывапіс, графіка, аплікацыя. Яўген Сверсцюк, праваабаронца, пісьменнік тады заўважыў: «Гэтыя працы відавочна нясуць пячатку геніяльнасці. Яна жыве ў сваім свеце, яна адкрывае нам гэты свет».

Зараз працы Панчанкі можна ўбачыць у прыватных калекцыях яе сяброў, а таксама ў Музеі Шасцідзесятніцтва у Кіеве.

## Гераіня арт-гульні 
У 2021 годзе Саюз украінскіх аніматараў стварыў серыю інтэрактыўных навэл «60. Страчаныя скарбы». Гэта праект пра мастачак-шасцідзесятніц, якія супрацьстаялі таталітарнаму рэжыму і падвяргаліся рэпрэсіям з боку савецкай улады.

Украінскія аніматары стварылі гульню праект з мінігры, галоўнай гераіняй якой стала Любоў Міхайлаўна Панчанка.

== Гераіня фотадакументальнай выставы «Камунізм=Рашызм» ==
Мастачка з’яўляецца адной з гераінь фотадакументальнай выставы «Камунізм=Рашызм», якую распрацаваў Архіў нацыянальнай памяці. Выстава «Камунізм = Рашызм» — гэта 13 гісторый пра ўкраінцаў ХХ і ХХІ стагоддзяў, якія пацярпелі ад савецкай і расійскай улады. Гісторыі выбраны не выпадкова — яны праводзяць паралель паміж злачынствамі камунізму і рашызму.

## Спасылкі 
* Біяграфія любові Панчанкі і інтэрактыўная гульня пра яе
* Любоў Панчанка: вяртанне: альбом / прадм. Алена Лодзінская, Васіль Перавальскі, Дзіяна Клачко; спарадкаваны. Алена Лодзінская, любоў Крупнік; пераклад на англ. Вольга Грабар, Саломія Джаман, Аляксей Плахацюк; дызайн Аляксей Чакаль. — Кіеў-Харкаў: Выдавец Аляксандр Саўчук, 2021. — 256 с., 270 Іл. —
Анастасія Ігараўна Ліннік

**Анастасія Ліннік** (нар. , Мінск, Беларусь) — беларуская футбалістка, паўабаронца. Выступала ў нацыянальнай зборнай Беларусі.

## Клубная кар’ера 
Выхаванка ДЮСШ «Матор», першы трэнер — Ірына Іосіфаўна Булыгіна.

Выступала за сталічную «Зорку»-БДУ з 2008 па 2016 год. У складзе «студэнтак» паўабаронца заваёўвала срэбныя медалі чэмпіянату краіны ў 2009, 2010, 2011, 2014, 2015 і 2016 гадах, бронзавыя ў 2012, 2013, рабілася ўладальнікам Кубка Беларусі ў 2009, 2010 і 2013 гадах, Суперкубка ў 2010 і 2013 гадах.
 
## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Анастасия Линник 
* Лучшая футболистка чемпионата страны 2016 Анастасия Линник подписала контракт с «Минском»

Катэгорыя:Футбалісткі Беларусі
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Зорка-БДУ
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Мінск
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Іслач-РДВАР
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Дынама-БДУФК
Катэгорыя:Ігракі жаночай зборнай Беларусі па футболе
Беатрыс Луэнга

**Беатрыс Луэнга** (; нар. , ) — іспанская спявачка, актрыса і танцорка, вядомая дзякуючы ролі Лолы ў серыяле «Танцы пад зоркамі».

## Біяграфія 
Скончыла Каралеўскую акадэмію танцаў, дзе вывучала балетныя танцы і фламенка. Пераломным момантам у яе кар’еры быў 2002 год, калі яна атрымала адну з галоўных роляў у серыяле «Танцы пад зоркамі» (ісп.: Un Paso Adelante; літар. Крок наперад). З таго часу актрыса знялася яшчэ ў пяці фільмах і атрымала вядомасць за мяжой.

У 2005 годзе Беатрыс пачала музычную кар’еру, выпусціўшы свой дэбютны альбом «Mi Generación». Выпусціла пяць альбомаў, адзін з якіх («Pretendo Hablarte») мае статут плацінавага.

## Фільмаграфія 
### Фільмы 
* 2001: Pasión adolescente
* 2008: 1860, l’esprit des ombres
* 2008: La hija de la Aurora
* 2009: TinkerBell And The Lost Treasure
* 2010: Sweet Dreams

### Тэлесерыялы 
* 1993—1995: El Circo de Rita y Miliki (musical program)
* 1999: Robles, Investigador Privado
* 2000: Periodistas: Candela
* 2000: Policías, en el corazón de la calle: Toñi
* 2001: El Comisario
* 2002—2005: Un paso adelante: Lola Fernández
* 2006: Empieza el espectacle (musical program)
* 2006: El Desafío Bajo Cero (artistic skating)
* 2009: La hora de José Mota

## Дыскаграфія 
**Студыйныя альбомы**

* 2005: *Mi generación*
* 2006: *BL*
* 2008: *Carrousel*
* 2011: *Bela y sus Moskitas muertas*
* 2018: *Cuerpo y alma*

Катэгорыя:Актрысы Іспаніі
Катэгорыя:Спевакі і спявачкі Іспаніі
Трагедыя ў Індауры

30 сакавіка 2023 года падчас святкавання Рамы Навамі абваліўся калодзеж у храме г. Індаур (Індыя), у выніку чаго загінулі па меншай меры 36 чалавек і 16 атрымалі раненні.

## Інцыдэнт 
З нагоды Рамы Навамі вялікая колькасць індусаў наведала храм Белешвар Махадэў. У двары размешчаны калодзеж (глыбіня — ), пакрыты мангалам і пліткай.

На дапамогу пацярпелым улады накіравалі 140 салдат. Вайскоўцы выцягвалі параненых і загінулых з калодзежа.

## Рэакцыя 
Нарэндра Модзі, прэм’ер-міністр Індыі, выказаў свае спачуванні.

Канцылярыя прэм’ер-міністра заявіла, што ў якасці кампенсацыі будзе выдзелена 200 000 індыйскіх рупій.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Сакавік 2023 года
Катэгорыя:Падзеі 30 сакавіка
Катэгорыя:Катастрофы 2023 года
Якаў Абелевіч Шэйнін

**Якаў Абелевіч Шэйнін** (1890-я — не раней за 1959) — беларускі збіральнік . Збіраў песні на ідыш у ваколіцах Віцебска.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў г. Віцебску прыкладна на пачатку 1890-х гг. У 1918 годзе «з’ехаў з Віцебска як курсант пяхотных курсаў у Чырвоную Армію». З запісаў на канвертах і рукапісных лістах вядома, што ў 1950-х гадах пражываў у Маскве па адрасе: «Ж-33» вул. Тулінская, 18/2, кв. 1., тэл. Ж-2-63-15. Архіў Я. А. Шэйніна складаецца з рукапісных запісаў тэкстаў песень на ідыш (дакладную колькасць тэкстаў пакуль устанавіць не ўдалося). Сам Я. А. Шэйнін згадвае пра 112 запісаныя ім тэксты. Акрамя таго, Я. А. Шэйніным зроблены падрадковыя пераклады песень і створаны транскрыпцыі (кірыліцай). Ёсць адзінкавыя нотныя запісы мелодый.

## Публікацыі 
* ШОЛОМ-АЛЕЙХЕМ В ВИТЕБСКЕ В 1908 ГОДУ 

Катэгорыя:Фалькларысты Беларусі
Катэгорыя:Яўрэі ў Беларусі
Лая Маруль

**Лая Мару́ль** (ісп.: Laia Marull; нар. , ) — іспанская актрыса. Двойчы лаўрэат іспанскай нацыянальнай кінапрэміі «Гоя».

## Біяграфія 
Навучалася драматычнаму мастацтву і спевам, а таксама класічнаму і сучаснаму танцу. Упершыню выйшла на тэатральныя падмосткі ў 1993 годзе і да 1995 года заваявала прызнанне тэатральных крытыкаў. Шырокай публіцы актрыса стала вядомая пасля сваёй ролі ў іспанскім тэлесерыяле Estació d’enllaç (1994—1998).

Кар’ера ў іспанскім кінематографе пачалася для Лаі Маруль у 1996 годзе. Толькі за чатыры гады яна знялася ў дзевяці фільмах і атрымала шматлікія кінематаграфічныя ўзнагароды. Галоўная сярод іх — прэмія «Гоя» 2004 года за лепшае выкананне жаночай ролі ў фільме «Вазьмі мае вочы». У 2010 годзе актрыса ўдастоілася прэміі «Гоя» за лепшую жаночую ролю другога плана ў фільме «Чорны хлеб» Агусці Вільяронгі.

Лаўрэат прэміі «Сярэбраная ракавіна лепшай актрысе» (ісп.: Concha de Plata a la mejor actriz) Міжнароднага кінафестывалю ў Сан-Себасцьяне 2003 года за лепшае выкананне жаночай ролі ў фільме «Вазьмі мае вочы».
Сесілія Рот

**Сесілія Рот** (ісп.: Cecilia Roth; поўнае імя Сесілія Ротэнберг Рот (ісп.: Cecilia Rotenberg Rot); нар., Буэнас-Айрэс) — аргенцінская і іспанская кінаактрыса.

## Біяграфія 
Яе бацька, Абраша Ратэнберг, які эміграваў у Аргенціну з Савецкага Саюза ў 1930-х гадах, — рэдактар і журналіст; маці, Дзіна Рот (народжаная Гуткіна, нар. 1933) — спявачка, выканаўца яўрэйскіх песень на ладзіна чылійскага сефардскага паходжання.

У 1976 годзе разам з братам і бацькам, якога пераследвалі ўзброеныя атрады мантанерас, пераехала з Аргенціны ў Іспанію, дзе пачала здымацца ў кіно. У 1979 годзе з’явілася ў фільме Івана Сулуэты «Успышка», які хутка стаў культавым. Шырокую вядомасць атрымала пасля роляў у фільмах Педра Альмадовара, Рот знялася ў шасці яго фільмах, уключаючы першую поўнаметражную стужку рэжысёра, «Пепі, Люсі, Бом і астатнія дзяўчыны» (1980). У 1995 годзе Рот вярнулася ў Аргенціну, здымалася ў аргенцінскіх, іспанскіх і мексіканскіх фільмах і тэлесерыялах, іграла ў тэатры. Здымалася ў Марсело Піньейра, Даніэля Бурмана, Алехандра Агрэсці і інш. Двойчы, у 1998 і 2000 гадах, была ўдастоена прэміі «Гоя» за лепшую жаночую ролю ў фільмах Арыстарайна і Альмадовара. У 2001 годзе была членам журы Венецыянскага кінафестывалю.

У 1999—2003 гадах была замужам за аргентынскім рок-музыкам, кампазітарам і кінарэжысёрам Фіта Паесам. Яе брат, Арыель Рот (Ariel Eduardo Rotenberg Gutkin, нар. 1960), таксама вядомы рок-музыкант, былы ўдзельнік гуртоў Tequila і Los Rodríguez.
Анастасія Аляксандраўна Шупо

**Анастасія Аляксандраўна Шупо** (нар. , Крычаў, Беларусь) — беларуская футбалістка, паўабаронца. Выступала ў нацыянальнай зборнай Беларусі.

## Клубная кар’ера 
Першай прафесійнай камандай футбалісткі стала «Бабруйчанка», дзе паўабаронца дэбютавала ў 2014 годзе.

У 2017 годзе перайшла ў ЖФК «Медык» (Польшча), у складзе якога выйграла Кубак Польшчы, стала чэмпіёнкай краіны.

У 2018 годзе далучылася да ЖФК «Мінск», у складзе якога выступала ў Лізе чэмпіёнаў. У сезоне-2020 перайшла ў мінскае «Дынама», у складзе якога правяла 19 гульняў і забіла 17 галоў.
 
У студзені 2021 года далучылася да жаночай футбольнай каманды «Зеніт».
 
## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Анастасия Шуппо — в «Зените»! 

Катэгорыя:Футбалісткі Беларусі
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Мінск
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Дынама-БДУФК
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Зеніт Санкт-Пецярбург
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Медык Конін
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Бабруйчанка
Катэгорыя:Ігракі жаночай зборнай Беларусі па футболе
S.D.M. (альбом)

**«S.D.M.»** — дэбютны студыйны альбом рок-гурта «S.D.M.», які выйшаў у 2010 годзе.

## Спіс песень 
## Удзельнікі запіса 
* Сірык — вакал, гітара
* Кібер — гітара
* Сярожа — бас
* Лёха — бубны

## Крытыка 
Музычны крытык Сяргей Будкін адзначыў, што на альбоме *«хлопцы граюць дэпрэсыўна, сыра і брудна і яўна знаходзяцца пад моцным уплывам ад творчасці цяпер ужо рок-трыё N.R.M., часам вельмі дасканала паўтараючы іх ранейшы саўнд»*. Музычны журналіст Алег Клімаў выказаў меркаванне, што ў альбоме *«не ўсё так безнадзейна, вядома, суцэльна сабе міленькая другаснасць, але даляглядаў ніякіх глабальных я ў гэтай каманды не бачу»*. Музычны крытык Дзмітрый Безкаравайны падкрэсліў, што сваім дэбютным альбомам *«вярнуўшыся пасля трохгадовай адсутнасці, адны з пераможцаў „Басовішча 2006“ не прапанавалі нічога новага»*. Музычны журналіст Зміцер Падбярэзскі падсумаваў: *«абсалютная невыразнасьць музычнага матэрыялу, нядбайнае валоданьне інструмэнтамі, бруд у выкананьні вакальных партый, якія часам проста немагчыма слухаць з-за неахайнага інтанаваньня ды элемэнтарных промахаў у ноты.»*

## Спасылкі 
Катэгорыя:Музычныя альбомы Беларусі
Катэгорыя:Альбомы 2010 года
Катэгорыя:Дэбютныя альбомы
Міхаіл Шэйтэльман

**Міхаіл Шэйтэльман**, пры нараджнні **Міхаіл Паўлавіч Шэйтэльман** (нар. 4 снежня 1968 года ў Ленінградзе) — ізраільскі паліттэхнолаг, публіцыст, пісьменнік, бізнес-кансультант і блогер. Жыве ў Кіеве.

## Біяграфія 
Карані сям'і па бацькоўскай галіне паходзяць з Улы Лепельскага павета Віцебскай губерні. 

Нарадзіўся ў 1968 годзе ў Ленінградзе ў мясцовасці Выбаргская старана, пасля жыў на Грамадзянскім праспекце. Бацька — яўрэй, маці — латышка. У 1989 годзе, вярнуўшыся з савецкай арміі, заняўся бізнэсам. У 1991 годзе скончыў аэрадынамічны факультэт Ленінградскага політэхнічнага інстытута. У тым жа годзе эміграваў у Ізраіль, жыў у кібуцы, вучыўся ва ўніверсітэце імя Бар-Ілана на аддзяленні матэматыкі.

Некаторы час потым жыў у Латвіі, ў Рызе і Сігулдзе і два гады ў Беларусі ў Мінску. Потым пераехаў ва Украіну, цяпер жыве ў Кіеве.

З пачаткам поўнамаштабнага расійскага ўварвання ва Украіну 24 лютага 2022 года актыўна з'яўляўся ва ўкраінскіх, ізраільскіх, латвійскіх і іншых СМІ і YouTube-каналах, выступаючы ў падтрымку Украіны. 18 жніўня 2022 года адкрыў свой YouTube-канал, які імкліва развіваецца.

Пазбягае размоў пра сям'ю. У 2014 годзе ў адным з інтэрв'ю ён толькі адзначыў, што яго бацькі, сястра Вольга і сын жывуць у Ізраілі. Жонку завуць Марына.

## Кар'ера 
Яго шырокі і разнастайны вопыт уключае больш за 20 гадоў працы ў якасці стратэгічнага кансультанта і старэйшага менеджара ў розных міжнародных праектах, уключаючы палітычныя кампаніі, кіраванне СМІ, сацыяльныя і экалагічныя ініцыятывы.

Пачаў кар'еру ў якасці інжынера-праграміста ў ізраільскай кампаніі Nortel. У 1999 годзе заснаваў у Ізраілі сваё першае рэкламнае агенцтва, арыентаванае на рускамоўную аўдыторыю. З таго часу займаў кіруючыя стратэгічныя і творчыя пасады. Быў дырэктарам золатаздабываючай кампаніі.

З 1996 года займаецца паліттэхналогіямі. Быў дарадцам Барыса Беразоўскага.

Кансультаваў выбарчыя кампаніі ў Ізраілі, Расіі, Латвіі і Кыргызстане, а таксама няўрадавыя арганізацыі, такія як Расійскі яўрэйскі кангрэс і інш.

У 2015 годзе быў стратэгічным дарадцам перадвыбарчага штаба партыі «Наш дом Ізраіль», у выніку чаго лідар партыі Авігдор Ліберман быў прызначаны міністрам абароны Ізраіля.

Мае досвед у медыяменеджменце: інтэрнэт-падраздзяленне ўкраінскага тэлеканала СТБ, запуск латвійскага канала TV5 і рост яго долі з 2% у 2008 годзе да 9% у 2010 годзе. За амаль дзесяць гадоў кіравання групай тэлеканалаў LNT (Латвія) ён ініцыяваў і ажыццявіў куплю групы нідэрландскай бізнес-групай, у выніку якой быў створаны вядучы інфармацыйны сэрвіс краіны, створаны нішавыя навінныя і музычныя каналы, здзейснена прывядзенне кіравання і бухгалтэрыі да заходніх стандартаў, а пазней і продаж NewsCorp.

Працаваў стратэгічным кансультантам і членам праўлення шэрагу міжнародных холдынгаў і інвестыцыйных груп.

Мае мноства публікацый і інтэрв'ю ў СМІ па ўсім свеце, а таксама з'яўляецца аўтарам некалькіх п'ес, сцэнарыяў і кніг, у тым ліку па кіраванні медыябізнэсам і маркетынгу.

## Кнігі 
* «Не такой как Тиньков» (2015)
* «Эффект летучей мыши» (2020)

Катэгорыя:Блогеры Украіны
Фасберг

**Фасберг** () — камуна ў Германіі, у зямлі Ніжняя Саксонія. Уваходзіць у склад раёна Цэле. Насельніцтва — 6858 чалавек (на 31 снежня 2010 года). Плошча — 102 км². Афіцыйны код — 03 3 51 010.

Катэгорыя:Камуны Ніжняй Саксоніі
Pluvialis fulva

**Pluvialis fulva** — птушка сямейства сяўцовых.

## Знешні выгляд 
Трохі цямней і драбней залацістага сяўца. Падпахавыя ямкі і спод крыла дымчата-шэрыя (у залацістага сяўца белыя, у тулеса чорныя). Белая паласа, якая аддзяляе чорны ніз ад пярэстага верху, на баках прыкрытая крылом і не бачная. Паводзіны, як у залацістага сяўца. Крык падобны на крык залацістага сяўца, але больш двухсложны: «цюр-ліі, цюр-ліі», радзей «цюіі».

## Распаўсюджанне 
Характэрны насельнік сухіх варыянтаў тыповых тундраў: качкарных, дрыядава-мохавых, мохава-лішайнікавых, якія шырока распаўсюджаныя на шматлікіх узвышшах Таймыра. Падобна на тое, што ў падзоне хмызняковых тундраў яна канкуруе з залацістым сяўцом, і там, дзе ёсць апошні, гэты від або рэдкі, ці ўвогуле не гняздуецца і ў гэтай падзоне, і ў лесатундры. На гэта паказваюць даныя  (1966), Я. С. Раўкіна і І. І. Глейха (1981) і І. І. Чупіна (1987). Пранікае ў падзону арктычных тундраў, але пазбягае іх прыморскага варыянту. Паўднёвая мяжа гнездавога арэала высветлена недастаткова. Ясна, што ён цалкам ахоплівае падзону тыповых тундраў, у шэрагу выпадкаў шырока ўрываючыся ў падзону хмызняковых тундраў (больш на ўсходзе, чым на Захадзе), а пры падыходных ландшафтных умовах ахоплівае і некаторыя ўчасткі лесатундры. Характэрны біятоп — больш сухія, павышаныя ўчасткі тундраў — бугоркавых, качкарных лішайнікавых, дрыядава-мохавых, у асноўным па схілах увалаў (Рагачова, 1988).

## Харчаванне 
Харчуюцца галоўным чынам насякомыми і іх лічынкамі. Увесну і ўвосень сяўцы, мабыць, ядуць таксама ягады брусніц і багноўкі.

## Размнажэнне 
Гняздо меншае за гняздо залацістага сяўца, але больш старанна выслана сухой травой і лісточкамі ёрніку. Кладка — 4 стракатых яйкі з жаўтлявым фонам і цёмным крапам, які зліваецца. Заўважыць іх вельмі цяжка. Абедзве птушкі актыўна адводзяць ад гнязда чалавека, з лютасцю пераследуюць даўгахвостых паморнікаў. Маладыя пачынаюць з’яўляцца з другой дэкады ліпеня, а да канца другой дэкады жніўня птушаняты ўжо роўныя па памерах дарослым. Адразу ж пачынаецца адлёт.

## Літаратура 
* Colin Harrison und Alan Greensmith: Vögel. Dorling Kindersley Limited, London 1993, ISBN 3-473-46076-1
* David Burnie: Tiere die grosse Bild-Enzyklopädie. Dorling Kindersley Verlag GmbH, München 2001, ISBN 3-8310-0202-9

## Спасылкі 
* Pluvialis fulva (Gmelin, 1789) — Азиатская бурокрылая ржанка  

Катэгорыя:Сяўцовыя
Катэгорыя:Птушкі Паўднёвай Амерыкі
Катэгорыя:Птушкі Паўночнай Амерыкі
Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1776 годзе
Гестэ

**Гестэ** () — камуна ў Германіі, у зямлі Ніжняя Саксонія. Уваходзіць у склад раёна Эмсланд. Насельніцтва —  (на 31 снежня 2010 года). Плошча — 133,07 км². Афіцыйны код — 03 4 54 014.

Камуна падзяляецца на 7 сельскіх акруг.

Катэгорыя:Камуны Ніжняй Саксоніі
Дорфен

**Дорфен** () — горад у Германіі, у зямлі Баварыя. Падпарадкаваны адміністрацыйнай акрузе Верхняя Баварыя. Уваходзіць у склад раёна Эрдынг. Насельніцтва —  (на 31 снежня 2010 года). Плошча — 99,60 км². Афіцыйны код — 09 1 77 115.

## Насельніцтва 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Гарады Баварыі
Дыцэнбах

**Дыцэнбах** () — горад у Германіі, размешчаны ў зямлі Гесэн, за 12 км на паўднёвы ўсход ад горада Франкфурт-на-Майне. Падпарадкоўваецца адміністрацыйнай акрузе Дармштат. З 2002 года — цэнтр раёна Афенбах. Насельніцтва —  (на 31 снежня 2010 года). Плошча — 21,67 км². Афіцыйны код — 06 4 38 001.

Горад падзяляецца на 4 гарадскія раёны.

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
Катэгорыя:Гарады Гесэна
Гепенгайм (Бергштрасэ)

**Гепенгайм** () — горад у Германіі, раённы цэнтр, размешчаны ў зямлі Гесэн. Падпарадкаваны адміністрацыйнай акрузе Дармштат. Уваходзіць у склад раёна Бергштрасэ. Насельніцтва —  (на 30 чэрвеня 2022 года). Плошча — 52,14 км². Афіцыйны код — 06 4 31 011.

## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Хорст Антэс, нямецкі мастак
* Себасцьян Фетэль, нямецкі аўтагоншчык

Катэгорыя:Гарады Гесэна
Лорш

**Лорш** () — горад у Германіі, у зямлі Гесэн. Падпарадкаваны адміністрацыйнай акрузе Дармштат. Уваходзіць у склад раёна Бергштрасэ. Насельніцтва —  (на 31 снежня 2010 года). Плошча — 25,24 км². Афіцыйны код — 06 4 31 016.

## Памятныя мясціны 
* Лоршскі кляштар

Катэгорыя:Гарады Гесэна
Старжынскі

**Старжынскі** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Аляксандр Гаўрылавіч Старжынскі (1850 — ?) — інжынер-архітэктар.
* Валерый Паўлавіч Старжынскі (нар. 1950) — філосаф.
* Віктар Яўгенавіч Старжынскі (нар. 1933) — вучоны ў галіне машынабудавання.
* Вячаслаў Міхайлавіч Старжынскі (1918—1993) — вучоны ў галіне механікі.
* Іван Ільіч Старжынскі (1912—1980) — ваенны дзеяч, Герой Савецкага Саюза.

## Гл. таксама 
* Старжынская
Крэмлінген

**Крэмлінген** () — камуна ў Германіі, у зямлі Ніжняя Саксонія. Уваходзіць у склад раёна Вольфенбютэль. Насельніцтва —  (на 31 снежня 2010 года). Плошча — 59,25 км². З 8 мая 1944 г. па 12 красавіка 1945 г. у квартале Шандэла дзейнічаў канцлагер, падлагер канцлагера Ноенгамэ.

Катэгорыя:Камуны Ніжняй Саксоніі
Таміла Мікалаеўна Хіміч

**Таміла Мікалаеўна Хіміч** (нар. , в. Біларычыця, Прылуцкі раён, Чарнігаўская вобласць, Украіна) — украінская футбалістка, паўабаронца. Выступала ў нацыянальнай зборнай Украіны.

## Клубная кар’ера 
Першы трэнер — Анатоль Сямёнавіч Куц. У 2007 годзе па запрашэнні дырэктара чарнігаўскай ДЮСШ Мікалая Іванавіча Лысенкі пераехала ў Чарнігаў, вучылася ў ДЮСШ і ў мясцовай школе-інтэрнаце ім. Кацюбінскага.
 
У 2017 годзе перайшла ў беларускі клуб «Мінск». У яго складзе стала чэмпіёнкай Беларусі (2017, 2018, 2019), срэбным прызёрам (2020); уладальніцай (2017, 2018, 2019) і фіналісткай Кубка Беларусі, уладальніцай Суперкубка краіны (2018, 2019). Была лепшым бамбардзірам чэмпіянату Беларусі 2017 года (24 галы). У Лізе чэмпіёнаў у складзе «Мінска» згуляла 15 матчаў і забіла 10 галоў. У 2017 годзе заняла трэцяе месца ў галасаванні за званне футбалісткі года на Украіне.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Тамила Химич 

Катэгорыя:Футбалісткі Украіны
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Легенда
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Мінск
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Спліт
Катэгорыя:Ігракі жаночай зборнай Украіны па футболе
Анастасія Папова

**Анастасія Папова** (нар. , Мінск, Беларусь) — беларуская футбалістка. Выступала за зборную Беларусі. Скончыла факультэт аздараўленчай фізкультуры ў БДУФК

## Клубная кар’ера 
Выхаванка РДВАР, першым трэнерам была Ірына Іосіфаўна Булыгіна.
 
## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Настасся Папова 

Катэгорыя:Футбалісткі Беларусі
Катэгорыя:Ігракі жаночай зборнай Беларусі па футболе
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Мінск
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Зорка-БДУ
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Іслач-РДВАР
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Дынама-БДУФК
Катэгорыя:Факультэт аздараўленчай фізічнай культуры БДУФК
Віктар Яўгенавіч Старжынскі

**Віктар Яўгенавіч Старжы́нскі** (нар. ) — вучоны ў галіне машынабудавання, доктар тэхнічных навук (1988).

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў горадзе Барысаў. Скончыў сямігадовую школу, Гомельскі тэхнікум чыгуначнага транспарту. Паступаў у Маскоўскі электрамеханічны інстытут інжынераў транспарту і ў 1953 годзе быў накіраваны ў створаны Гомельскі інстытут інжынераў чыгуначнага транспарту), куды з 15 красавіка
* Лаўрэат Конкурсу імя першадрукара Івана Фёдарава Расійскай інжынернай акадэміі 2020 года за манаграфію «Зубчатые передачи и трансмиссии в Беларуси: проектирование, технология, оценка свойств» (разам з У. Б. Альгіным, У. Я. Антанюком, С. В. Шылько, М. М. Ішыным).

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Итория института  // Інстытут механікі металапалімерных сістэм імя У. А. Белага НАН Беларусі
* *Татьяна Сычкова* Всю жизнь — Её величеству Науке // Могилёвские ведомости 
* База патентов Беларуси  
* Банк патентов РФ на изобретения и промышленные образцы ФИПС Роспатента 

Катэгорыя:Машынабудаўнікі СССР
Катэгорыя:Машынабудаўнікі Беларусі
Карына Валер’еўна Альхавік

**Карына Валер’еўна Альхавік** (нар. , Дзятлава, Беларусь) — беларуская футбалістка, нападаючы. Выступала ў нацыянальнай зборнай Беларусі. Лепшая футбалістка чэмпіянату краіны 2017  2018 года.

## Клубная кар’ера 
Выхаванка ДЮСШ «Юнацтва» (Ліда). Першым трэнерам быў Мікалай Мікалаевіч Ванчук.

Выступала за ДЮСШ «Юнацтва» (2010—2011), мінскі РДВАР (2012—2018), «Іслач-РДВАР» (2019).
 
Напачатку 2020 года футбалістка далучылася да новастворанага клуба «Дынама-БДУФК». У студзені 2022 года пакінула мінскі клуб.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Карына Альховік 
* Карына Альховік: Пару гадоў таму мала хто чуў пра жаночы футбол у Беларусі 

Катэгорыя:Футбалісткі Беларусі
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Дынама-БДУФК
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Іслач-РДВАР
Катэгорыя:Ігракі жаночай зборнай Беларусі па футболе
Тамара Аляксееўна Грынчанка

**Тамара Аляксееўна Грынчанка** (;  , вёска Качубееў, Чэмеравецкі раён Хмяльніцкая вобласць, УССР) — украінскі спецыяліст у галіне інфармацыйных тэхналогій. Доктар фізіка-матэматычных навук. Член асацыяцыі камп’ютэрызацыі адукацыі (ЗША).

## Біяграфія 
Скончыла Кіеўскі ўніверсітэт у 1959 годзе. У 1960-х знялася ў фільме «Каханне і сяброўства ў каменным веку».

У 1956—1986 годзе працавала ў Кіеўскім Інстытуце кібернетыкі АН УССР. 1969—1971 — вядучым канструктарам, 1971—1986 — галоўны канструктар на праекце, які займаўся распрацоўкай першых персанальных камп’ютараў у свеце «МІР» (машыны інжынерных разлікаў).

З 1986 — працуе ў Кіеўскім Інстытуце прыкладной інфарматыкі, з 1992 — загадчыца аддзела гіпертэкставых сістэм.

У 1994 годзе абараніла доктарскую дысертацыю па спецыяльнасці «Тэхнічныя навукі».

Пад кіраўніцтвам Грынчанкі створана першая ва Украіне гіпертэкставая сістэма «ГИПСИ» (1991) і шэраг сайтаў, упершыню якія прэзентавалі Украіну ў Інтэрнэце (1996), выраблены кампакт-дыскі «Знаёмцеся, Украіна» (1999) і «Украіна» (2000).

З 2003 — вядучы навуковы супрацоўнік Інстытута тэлекамунікацый і глабальнай інфармацыйнай прасторы НАН Украіны. Займалася распрацоўкай алгарытмічных моў высокага ўзроўню для інтэлектуальных камп’ютараў.

Цікавіцца Вікіпедыяй, у прыватнасці ў 2010 годзе разам з мужам напісала артыкул «Вікіпедыя як элемент культуры інфармацыйнага грамадства» для Весніка НАН Украіны.

## Сям’я 
Муж Віктар Грынчанка, доктар фізіка-матэматычных навук (1994).

## Манаграфіі (у суаўтарстве) 
* Программирующая программа с входным адресным языком для машины УРАЛ-1 (1964)
* Программное обеспечение ЭВМ МИР-1 и МИР-2 (1976)
* Машинный интеллект и новые информационные технологии (1993)

## Іншыя працы 
* 1994 — Методи і способи репрезентації і обробки символьної інформації в інтелектуальних обчислювальних системах. 
* 2011 — «ІТ-проекція технологічного розвитку України». Полумієнко Сергій, Рибаков Леонід, Грінченко Т. О., Довгий С. О., Київ, Азимут-Україна. — 184 с. — 978-966-1541-24-4

## Узнагароды 
* 1998 — прэмія імя В. Глушкова НАН Украіны

## Літаратура 
* Імена України. Біографічний щорічник 2001, — Київ: Фенікс — 2001/ за ред. Ю. О. Храмова та інших

Катэгорыя:Дактары фізіка-матэматычных навук
Марыя Сяргееўна Мезенцава

**Марыя Сяргееўна Мезенцава** (;  10 снежня 1989, Харкаў, УССР) — украінская палітычная дзяячка, валанцёр, прыватная прадпрымальніца. Народны дэпутат Украіны 9-га склікання.

## Біяграфія 
У 1996 годзе — пайшла ў першы клас САШ I—III ступеняў № 68 г. Харкава. У 1999 годзе — паступіла ў пяты клас у Марыінскай гімназіі № 6 г. Харкава. У 2006 годзе — паступіла ў Харкаўскі Інстытут ўсходазнаўства «Харкаўскі калегіум» на факультэт міжнародных адносін, аддзяленне «Міжнародныя адносіны і кітайская мова». У 2007 годзе — паступіла на 2-гі курс Харкаўскага нацыянальнага ўніверсітэта імя В. Н. Каразіна (факультэт міжнародных эканамічных адносін). У 2011 годзе — скончыла магістратуру з адзнакай Харкаўскага нацыянальнага ўніверсітэта імя В. Н. Каразіна (спецыяльнасць «Міжнародныя эканамічныя адносіны, рэферэнт-перакладчык з англійскай мовы»). У 2012 годзе — атрымала ступень магістра па міжнародных адносінах і міжнароднаму праву Кенцкага ўніверсітэта (факультэт палітыкі і міжнародных адносін), г. Кентэрберы, Вялікабрытанія.

### Палітычная дзейнасць 
Кандыдат у народныя дэпутаты ад партыі «Слуга народа», абраная на парламенцкіх выбарах 2019 года (выбарчая акруга № 168, Шаўчэнкаўскі раён Харкава). Пад час выбараў: фізічная асоба-прадпрымальнік, беспартыйная. Пражывае ў гоадзе Харкаў.

Атрымала перамогу над дзеючым дэпутатам Валерыем Пісарэнка. Называлася кандыдаткай на пасаду старшыні камітэта па пытаннях еўрапейскай інтэграцыі ў Вярхоўнай Радзе Украіны IX склікання, але была абраная намеснікам старшыні камітэта па пытаннях інтэграцыі Украіны з Еўрапейскім Саюзам ў Вярхоўнай Радзе Украіны IX склікання (з 29 жніўня 2019 года).

Старшыня падкамітэту па пытаннях набліжэнне заканадаўства Украіны да заканадаўства ЕС. Кіраўнік пастаяннай дэлегацыі ў Парламенцкай асамблеі Савета Еўропы.

12 снежня 2019 года ўвайшла ў склад Міжфракцыйнага аб’яднання «Гуманная краіна», створанага па ініцыятыве UAnimals для папулярызацыі гуманістычных каштоўнасцяў і абароны жывёл ад жорсткасці.

Сустаршыня групы з міжпарламенцкіх сувязяў з Каралеўствам Бельгія.

З’яўляецца суаўтарам законапраекта Аб абароце наркатычных рэчываў. Гэты законапраект прыцягнуў увагу шэрагу грамадскіх арганізацый і экспертаў як супярэчны наяўнай стратэгіі дзяржаўнай палітыкі ў дачыненні да наркотыкаў на перыяд да 2020 года, ідзе ў канфлікт з еўрапейскім заканадаўствам у гэтай сферы, і па сутнасці з’яўляецца рэпрэсіўным і дублюючым расійскае заканадаўства ў сферы палітыкі ў дачыненні да наркотыкаў.

Падчас каранціну ў 2020 годзе на думку выдання «Чесно» дэпутат Мезенцава займалася «грэчкасеянствам», між іншым перадавала сродкі індывідуальнай абароны ў лякарню, інтэрнат для невідушчых, а таксама санітайзеры вайскоўцам. Таксама яна прывезла харчовыя прадукты ў дзіцячы дом сямейнага тыпу да Дня абароны дзяцей

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт
* Конік vs. Мезенцава: перадвыбарныя дэбаты / выбары ў Харкаве 168 акруга / / 03.07.2019 
* Інтэрв’ю з Марыяй Мезенцавай

Катэгорыя:Жанчыны-палітыкі Украіны
Катэгорыя:Народныя дэпутаты Вярхоўнай Рады Украіны IX склікання
Катэгорыя:Выкладчыкі Харкаўскага ўніверсітэта
Валерый Паўлавіч Шагавік

**Валерый Паўлавіч Шагавік** (нар. 25 красавіка 1955, г. Мінск) — беларускі дызайнер.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 25 красавіка 1955 года ў горадзе Мінску, Беларусь.

У 1972 годзе скончыў архітэктурны факультэт Беларускага політэхнічнага інстытута. Быў вучнем у І. А. Іода, А. Н. Занеўскага, А. А. Воінава.

У 1997 годзе ў суаўтарстве з архітэктарам Валерыем Куцко распрацаваў праект ДРЦ з адміністрацыйным блокам Нацыянальнага банка РБ.

Аўтар фірменага стылю брэндаў «Світанак» і «Керамін», банка «Беларусбанк».

Член Беларускага саюза дызайнераў з 1987 года.

Жыве і працуе ў Мінску.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* https://znak.unid.by/avtory/shagovik.htm 

Катэгорыя:Дызайнеры Беларусі
Лі Цян

**Лі Цян** (; нар. 23 ліпеня 1959, Жуйань, Чжэцзян, Кітай) — кітайскі дзяржаўны і палітычны дзеяч.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ва ўсходняй правінцыі Чжэцзян у 1959 годзе. Ва ўзросце 23 гадоў уступіў у Камуністычную партыю Кітая. Скончыў партыйную школу пры ЦК КПК, мае дыплом магістра Ганконгскага політэхнічнага ўніверсітэта па спецыяльнасці «дзелавое адміністраванне».

Лі Цян у 2012—2016 гг. — губернатар правінцыі Чжэцзян, у 2016—2017 гадах — кіраўнік парткама КПК правінцыі Цзянсу. У 2017—2022 гадах ён займаў пасаду сакратара парткама Шанхая. Увайшоў у абноўлены склад ПК Палітбюро ЦК КПК у кастрычніку 2022 года на XX з’ездзе партыі. З сакавіка 2023 года Лі Цян змяніў на пасадзе кіраўніка кітайскага ўрада Лі Кэцяна, які кіраваў кабінетам міністраў з 2013 года.

Катэгорыя:Палітыкі Кітая
Катэгорыя:Члены Камуністычнай партыі Кітая
Шатлен

**Шатлен** (*шатэлен*, *шатленка* — ад  — уладальнік замка; кашталян)- выраб, упрыгажэнне і  у выглядзе ланцужка з заціскам, да якога мацуюцца ў выглядзе падвесак розныя функцыянальныя прадметы: ключы, , , нажніцы, пячаткі і гэтак далей.

## Гісторыя 
Шатлены насілі як мужчыны, так і жанчыны. У больш вузкім сэнсе *шатлен* — ланцужок для кішэннага гадзінніка з завадным ключом.

Шатлены былі вядомыя з часоў Сярэдневякоўя, але пік папулярнасці прыйшоўся на XVIII — пачатак XX стагоддзя. Шатлен XVII стагоддзя прадстаўляў сабой пояс у выглядзе ланцужка, да якога мацаваліся на некаторай адлегласці адзін ад аднаго іншыя ланцужкі для дробязяў. Як функцыянальны прадмет шатлен з’яўляўся паказчыкам статусу гаспадыні або аканомкі дома, якая валодала ўсімі ключамі і, такім чынам, усімі каштоўнасцямі.

У XVIII стагоддзі шатлены становяцца масіўнымі і багата дэкараванымі ў стылі барока або ракако. У гэты перыяд шатлен ужо не з’яўляўся поясам сам па сабе, а мацаваўся да яго ці да адзення як самастойны аксэсуар. Каштоўныя шатлены вырабляліся з золата і ўпрыгожваліся эмаллю. У XVIII стагоддзі галоўным элементам, як правіла, быў *etui* — спецыяльны футляр для невялікіх інструментаў. Частым элементам жаночых шатленаў з’яўляецца спецыяльны кручок для шнуроўкі сукенак і гарсэтаў.

Адраджэнне папулярнасці шатлена адбылося ў другой палове XIX стагоддзя — дамы насілі на шатлене маленькія вышытыя кашалькі, а мужчыны — кішэнныя гадзіннікі і . Служанкі і аканомкі па-ранейшаму насілі на шатленах функцыянальныя дробязі: швейныя прыналежнасці, ключы і гэтак далей.

У Віктарыянскай Англіі існавала разнавіднасць шатлена — , які ўяўляў сабой заціск на ланцужку, які прыўздымаў і ўтрымліваў спадніцу па меры неабходнасці. Гэты аксэсуар быў у модзе ў 1870-1890-я гады.

Файл:Chatelaine.jpg|alt=|Шатлен-футляр etui і два больш дробных кантэйнеры, верагодна, для асвяжальных цукерак. Англія, 1765-1775 гады. Музей Вікторыі і Альберта
Файл:Daniel de St Leu - Chatelaine and Watch with Garden Scenes - Walters 58152.jpg|alt=|Залаты шатлен з гадзінамі і завадным ключыкам. Англія, каля 1775 года
Файл:French - Chatelaine with Watch - Walters 5816.jpg|alt=|Шатлен-гадзіннік, ключык, друк з горнага крышталя. Францыя, XVIII стагоддзе. Мастацкі музей Уолтэрса
Файл:Chatelaine med urnyckel, 1700-tal - Hallwylska museet - 110509.tif|alt=Эмалевый шатлен с пятью цепочками. Франция, вторая половина XVIII века. Музей Халлвилов|Эмалевы шатлен з пяццю ланцужкамі. Францыя, другая палова XVIII стагоддзя. Музей Халвілаў
Файл:Alexis Falize - Design for a Chatelaine with Watch - Google Art Project.jpg|alt=|Малюнак шатлена з гадзіннікам, 1875 год
Файл:Woman's Chatelaine, Bag and Coin Purse LACMA M.85.240.91a-b.jpg|alt=|Сумачка на ланцужку з мацаваннем, ЗША, 1889 год

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Викторианский шатлен
* Что такое шатлен
* История шатлена 
* Шатлены XVIII века с описаниями

Катэгорыя:Паясы
Катэгорыя:Упрыгажэнні
Катэгорыя:Антыкварыят
Катэгорыя:Аксесуары
Антэ Дошэн

**Антэ Дошэн** () (, , Ліцка-Крбаўская жупанія, Каралеўства Харватыя і Славонія, Транслейтанія, Аўстра-Венгрыя (цяпер — Ліцка-Сеньская жупанія, Харватыя) — ) — харвацкі ваенны і палітычны дзеяч у эміграцыі.

## Біяграфія 
Сын харвацкага палітычнага дзеяча і публіцыста Марка Дошэна.

Падчас Першай сусветнай вайны быў падпаручнікам узброенных сіл Аўстра-Венгрыі. У 1918 годзе знаходзіўся ў Мінску, дзе стаў сведкам абвяшчання Беларускай Народнай Рэспублікі.

Пасля вайны эміграваў у ЗША, дзе займаўся шырокай грамадскай дзейнасцю сярод эмігрантаў. З 1933 па 1935 гады быў рэдактарам паўмесячніка *«Незалежная харвацкая дзяржава»* («Nezavisnu hrvatsku državu»). Быў абраны старэйшынай Харвацкага дамабрана ў ЗША (створаны ў 1959 годзе).

З лютага 1974 да 1977 года прэзідэнт Харвацкай нацыянальнай рады (палітычная арганізацыя, заснаваная ў 1974 годзе на прынцыпах дзяржаўнай незалежнасці Харватыі).

## Літаратура 
* Ljubović, E. Grbovi plemstva Like, Gacke i Krbave / Enver Ljubović; [prijevod sažetka Olga Grozdek (talijanski), Anton Jukić (njemački)]. — Zagreb: Megrad, 2003. — 309 str.: ilustr. u bojama. — S. 94—95. — ISBN 953-99305-0-2.

Катэгорыя:Журналісты Харватыі
Катэгорыя:Харваты ў ЗША
UC

**UC Browser** — гэта вэб-браўзер, распрацаваны кампаніяй UCWeb. Па стане на 2017 год гэта быў самы папулярны мабільны браўзер у Індыі і Інданезіі, а таксама другі па папулярнасці ў Кітаі. Па стане на май 2022 года паводле StatCounter яго доля рынку браўзераў ва ўсім свеце складае 0,86 % (і 1,48 % на смартфонах).

Першапачаткова UC Browser быў запушчаны ў красавіку 2004 года на платформе Java ME, зараз даступны таксама на Android, iOS, BlackBerry OS, Symbian, Windows Phone, Microsoft Windows. Вядомы праблемы з бяспекай і прыватнасцю браўзера, напрыклад, у чэрвені 2021 года было выяўлена, што браўзер запісвае даныя карыстальнікаў, адпраўляючы IP-адрасы на серверы Alibaba.

Быў заблакіраваны ў Індыі 29 чэрвеня 2020 г. разам з 58 іншымі кітайскімі праграмамі, такімі як TikTok і WeChat, неўзабаве пасля пачатку інда-кітайскага памежнага канфлікта.

## Функцыянальнасць 
UC Browser — гэта кросплатформавы вэб-браўзер, арыентаваны ў асноўным на мабільныя тэлефоны. Ён вядомы сваім невялікім памерам і тэхналогіяй сціскання даных, што робіць яго папулярным у менш развітых краінах, дзе людзі звычайна маюць мабільныя тэлефоны з абмежаванай памяццю і прапускной здольнасцю інтэрнэту. Браўзер выкарыстоўвае проксі-серверы, якія прапускаюць даныя праз серверы UCWeb перад адпраўкай на прыладу карыстальніка, што дазваляе сціскаць даныя, аднак таксама стварае рызыку для прыватнасці.  Дадатковыя магчымасці браўзера ўключаюць воблачнае паскарэнне, падтрымку HTML5 і функцыі воблачнай сінхранізацыі, а таксама «хуткае спампоўванне», функцыю, якая загружае файлы некалькімі часткамі адначасова.

## Гл. таксама 
* Google Chrome
* Mozilla Firefox
* Microsoft Edge

Катэгорыя:Праграмнае забеспячэнне, распрацаванае ў 2004 годзе
Катэгорыя:Браўзеры
Ганна Іванаўна Казюпа

**Ганна Казюпа** (нар. , Брэст, Беларусь) — беларуская футбалістка, абаронца. Выступала за зборную Беларусі.

## Клубная кар’ера 
У 2009 годзе пачала займацца футболам у клубе «Вікторыя-86» з Брэста. Спачатку была нападаючай, потым перакваліфікоўвалася ў абаронцу.

Выступала ў клубе «Мінск» у 2015—2017 гадах, тройчы стала чэмпіёнкай краіны, адзін раз выйграла Кубак Беларусі і двойчы Суперкубак Беларусі.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Топ-10 самых прыгожых беларускіх футбалістак
* «Мужчины не рвутся с нами работать, но потом уже не хотят уходить». Футболистка Анна Козюпа — в проекте «Я так люблю»

Катэгорыя:Футбалісткі Беларусі
Катэгорыя:Ігракі жаночай зборнай Беларусі па футболе
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Мінск
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Іслач-РДВАР
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Вікторыя-86 Брэст
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Спліт
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Прага Варшава
Старобінскі торфабрыкетны завод

**Старо́бінскі торфабрыке́тны заво́д** — прамысловае прадпрыемства паліўна-энергетычнага комплексу Беларусі ў гарадскім пасёлку Старобін Салігорскім раёне Мінскай вобласці, адкрытае акцыянернае таварыства. Найбуйнейшае прадпрыемства ў Еўропе па здабычы торфу і вытворчасці паліўных брыкетаў. Уваходзіць у склад Дзяржаўнага вытворчага аб’яднання па паліву і газіфікацыі «Белпалівагаз» Міністэрства энергетыкі Рэспублікі Беларусь.

## Гісторыя 
У 1968 годзе была створана дырэкцыя завода. Будаўніцтва прадпрыемства пачалося ў 1972 годзе. Першая прадукцыя была выдадзенв 7 ліпеня 1977 года. Гэтая дата лічыцца днём заснавання Старобінскага торфабрыкетнага завода. Вытворчая магутнасць за год складала 160 тыс. тон брыкету. У 2001 годзе вытворчая магутнасць завода складала 130 тыс. тон брыкету, здабывалася 240 тыс. тон торфу.

## Прадукцыя 
Старобінскі торфабрыкетны завод выпускае драўняныя і тарфяныя паліўныя брыкеты, торф для кампостаў. Прадукцыя пастаўляецца ў Расію, Польшчу, Украіну, Швецыю. Асноўным пакупніком з’яўляецца холдынг «Беларуская цэментная кампанія» (ААТ «Беларускі цэментны завод», у горадзе Касцюковічы, ААТ «Крычаўцэментнашыфер», у горадзе Крычаў).

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт ААТ «Старобінскі торфабрыкетны завод»  
* ПРУП «Старобинский торфобрикетный завод»/ Тепло и свет  // СБ. Беларусь сегодня, 13 лютага 2008 года.
* Дзяржаўнае вытворчае аб’яднанне « Белпалівагаз» 
* Открытое акционерное общество «Старобинский торфобрикетный завод» на партале Export.by  // Нацыянальны цэнтр маркетынгу і кан’юнктуры цэн

Катэгорыя:Паліўна-энергетычны комплекс Беларусі
Катэгорыя:Торф
Катэгорыя:Старобін
Катэгорыя:Эканоміка Салігорскага раёна
Канчэўскі

**Канчэўскі** — беларускае прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Арсен Уладзіміравіч Канчэўскі — беларускі дзеяч рэвалюцыйнага і нацыянальна-вызвольнага руху ў Заходняй Беларусі.
* Ігнат Уладзіміравіч Канчэўскі — беларускі філосаф, паэт і публіцыст.

## Паходжанне прозвішча 
У аснове прозвішчаў тыпу Канчэўскі, Канцэвіч ляжыць балцка-літоўскі корань *Kant-*, які пашыраны антрапанімічным фармантам *-š-* (*Kant-š*- > *Kanč*- > *Kanc*-). Адпачатная форма літоўскага антрапоніма — *Kančys* (*Kant-š-ys*).

Корань *Kant-* сустракаецца сярод балцкіх (літоўскіх і прускіх) двухасноўных імёнаў (ад іх таксама тапонімы тыпу Сурканты, Кантрымаўшчына і інш.). Звязаны з літоўскім *kantrus* «цярплівы, трывалы», *kentėti* «цярпець, трываць».

## Гл. таксама 
* Канчэўская
Анастасія Канстанцінаўна Харланава

**Анастасія Канстанцінаўна Харланава** (нар. , Гомель, Беларусь) — беларуская футбалістка. Выступала за зборную Беларусі.

## Клубная кар’ера 
У футбол прыйшла ў узросце 14 гадоў. Выхаванка гомельскай ДЮСШАР № 8. Выступала ў 2011—2012 гадах за ЖФК «Гомель», у складзе каманды выйшла ў паўфінал Кубка Беларусі і была прызнана лепшым гульцом каманды ў 2012 годзе. Выступала ў 2013—2016 гадах за ЖФК «Мінск». З мінскай камандай стала тройчы чэмпіёнкай Беларусі, тройчы ўладальніцай Кубка Беларусі і двойчы ўладальніцай Суперкубка Беларусі (2014, 2015).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісткі Беларусі
Катэгорыя:Ігракі жаночай зборнай Беларусі па футболе
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Медык Конін
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Іслач-РДВАР
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Мінск
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Гомель-СДЮШАР-8
Катэгорыя:Ігракі ЖФК УКС СМС Лодзь
Евангеліён

**«Евангеліён»** (, *Shinseiki Evangerion,* літ. «Евангелле новага стагоддзя», міжнародная назва — ***Neon Genesis Evangelion**)*, або скарочана **«Ева»**, — анімэ-серыял у жанры «меха», зняты рэжысёрам Хідэакі Анна на студыі *Gainax*. Серыял выходзіў з 4 кастрычніка 1995 па 27 сакавіка 1996 года. Сцэнарый напісаны шасцю сцэнарыстамі, аднак у стварэнні сюжэту чацвёртай серыі Анно ўдзелу не прымаў. Супрадзюсарамі серыяла выступілі *TV Tokyo* і *Nihon Ad Systems* (NAS). Пасля выходзіла мноства твораў па матывах франшызы, такіх як анімэ, гульні і манга.

Аднайменная манга «Евангеліён» за аўтарствам Ёсіюкі Садамота была першапачаткова прыдумана для стварэння цікавасці да франшызы перад выпускам анімэ-серыяла. Манга пачала публікавацца з 1 лютага 1995 года і была завершана толькі ў чэрвені 2013 года. Ёсіюкі Садамота таксама з’яўляўся дызайнерам персанажаў анімэ-серыяла. Паводле яго слоў, каманда праекта дала яму доступ да раскадроўкі серыяла і не ўмешвалася ў працэс стварэння мангі, а ён не кансультаваўся з імі.

Анімэ і манга апавядаюць пра барацьбу арганізацыі *Nerv* з таямнічымі стварэннямі — «Анёламі», якія па невядомых прычынах нападаюць на чалавецтва. З мэтай абароны ад уварвання анёлаў выкарыстоўваюцца біяробаты «Евангеліёны», распрацаваныя арганізацыяй папярэдніцай *Nerv* — *Gehirn* (ням. Мозг). Кіраваць гэтымі робатамі могуць толькі некаторыя 14-летнія падлеткі, якіх называюць «Дзецьмі» або «Дзіця», калі гаворка ідзе пра асобнага пілота. Пры гэтым анімэ і манга маюць некаторыя разыходжанні ў сюжэце. Так, напрыклад, у манзе з’яўляецца толькі 12 анёлаў замест 17 у серыяле, і ў першым баі, у адрозненне ад анімэ, удзельнічае Рэй Аянамі на Евангеліёне-01.

Пасля выхаду серыял атрымаў шэраг узнагарод. Таксама набылі папулярнасць і яго асобныя элементы. Так, Сіндзі Ікары і Рэй Аянамі займалі першыя месцы гран-пры часопіса *Animage* у намінацыях на самых папулярных мужчынскага і жаночага персанажаў адпаведна і ў 2010 годзе былі прызнаныя часопісам *Newtype* самымі папулярнымі мужчынскім і жаночым анімэ-персанажамі 90-х. Галоўная тэма серыяла (опэнінг) *A Cruel Angel’s Thesis* стала хітом. Да 2007 года выйшла да 6 тысяч разнавіднасцяў спадарожных серыялу тавараў, а выручка студыі за кошт гэтага серыяла складала больш за 150 мільярдаў ен (каля 1,2 мільярда долараў ЗША). Розная сувенірная прадукцыя, звязаная з серыялам, выпускаецца і да гэтага часу. Так, напрыклад, выпускалася серыя фігурак Анёлы-XX, звязаная з вобразам Рэй Аянамі і Анёлаў.

## Крыніцы
Сезон 2021 ЖФК Дынама-БДУФК

У 2021 годзе жаночы футбольны клуб «Дынама-БДУФК» з Мінска прымаў удзел у трох афіцыйных турнірах на рэспубліканскім узроўні:
* Чэмпіянат Беларусі 2021 (1 месца),
* Кубак Беларусі 2021 (уладальнік),
* Суперкубак Беларусі 2021 (уладальнік).

## Склад каманды 
Станам на красавік 2021 года.

 

## Спасылкі 
* Женская команда 2021 
* DINAMO-BGU FK

2021
Дынама-БДУФК
Катэгорыя:2021 год у Мінску
Катэгорыя:Чэмпіёнскія сезоны паводле жаночых футбольных клубаў Беларусі
Ануфрый Вялікі

**Ануфрый Вялікі** () — раннехрысціянскі святы, егіпецкі пустэльнік IV стагоддзя. Шануецца ў ліку прападобных Праваслаўнай царквой 12(25) чэрвеня шасцярычным богаслужэннем, у Каталіцкай — 12 чэрвеня, і ў Старажытнаўсходніх праваслаўных цэрквах.

## Шанаванне 
І праваслаўная, і каталіцкая цэрквы традыцыйна адзначаюць яго свята 12 чэрвеня.

Легенда аб Святым Ануфрыі была намалявана на пізанскіх кампасанта (манументальных могілках), а ў Рыме ў яго гонар на ўзгорку Янікул у XV стагоддзі была пабудавана царква Сант-Анофрыа.

На мяжы XV і XVI стагоддзяў культ святога Ануфрыя атрымаў надзвычайную папулярнасць у Еўропе і пашырэнне на землях праваслаўнай Русі. У роспісах капліцы Святой Тройцы ў Любліне, выкананых у 1416—1418 гадах, знаходзім выяву святога Ануфрыя.

## Мастацтва 
, Нацыянальная галерэя антычнага мастацтва, Рым]]
]]
Выявы Святога Ануфрыя атаясамліваліся з выявамі сярэднявечнага «дзікага чалавека». У мастацтве ён малюецца як дзікі чалавек, цалкам пакрыты валасамі, з поясам з лісця.

Ён намаляваны ў царкве Змея () у Кападокіі (Турцыя).

Яшчэ на пачатку XX стагоддзя ў манастыры зберагаўся абраз з выявай сцэны яўлення святога пустэльніка Ануфрыя хлопчку, які моліцца ў лясным гушчары. Чорна-белы фотаздымак гэтага абраза быў апублікаваны ў 1912 годзе Уладзімірам Краснянскім, а на сённяшні дзень месца яго знаходжання невядома. Беларускі савецкі гісторык мастацтва Міхаіл Кацар датуе абраз пачаткам XV стагоддзя.

## Фальклор 
Існуе легенда, што аднойчы, гуляючы ў лесе, маленькі княжыч Юрый Лугвенавіч заблукаў. Ён не мог выйсці з гушчару 7 дзён, а калі ўжо выбіўся з сіл, стаў на калені і пачаў горача маліць Бога пра выратаванне. У гэты момант перад ім явіўся старац Ануфрый і паказаў дарогу. На месцы цудоўнага выратавання княжыча яго бацька, Лугвен Альгердавіч, заснаваў манастыр у гонар святога пустэльніка. Пазней Юрый прывёз з Афона абраз святога Ануфрыя, які разам з партрэтамі фундатараў манастыра Юрыя і яго жонкі Сафіі захоўваўся ў найстарэйшай пабудове комплексу — невялікай драўлянай Свята-Ануфрыеўскай царкве

## Літаратура 
* Варонін, В. Князь Юрай Лынгвеневіч Мсціслаўскі: гістарычны партрэт / Васіль Варонін. — Мінск: Тэхналогія, 2010. — 63 с., [4] л. каляр. іл. — ISBN 978-985-458-203-0.
* Житие преподобного отца нашего Онуфрия Великого // Жития святых на русском языке, изложенные по руководству Четьих-Миней свт. Димитрия Ростовского : 12 кн., 2 кн. доп. — М.: Моск. Синод. тип., 1903—1916. — Т. X: Июнь, День 12. — С. 230.
* Войтенко, А. А. Коптское Житие преп. Онуфрия Великого и египетское монашество в конце IV в. // Культура Египта и стран Средиземноморья в древности и средневековье: Сб. статей, посвящённый Т. Н. Савельевой. — М., 2009.
* Войтенко,  А. А. Текст и образ: коптская иконография св. Онуфрия Великого. // Интеллектуальные традиции в прошлом и настоящем (исследования и переводы) / Сост. и общ. ред. М. С. Петровой. — М.: ИВИ РАН, 2012. — С. 8–35. ISBN 978-5-94067-358-3
* Glötzner, J. Onuphrius — Patron der Stadt München und der Hermaphroditen. — München 2008. — ISBN 3-936431-16-7.

Катэгорыя:Прападобныя
Валерыя Карачун

**Валерыя Карачун** (Шахрай; нар. , Мінск, Беларусь) — беларуская футбалістка, абаронца. Выступала за зборную Беларусі.

## Клубная кар’ера 
Выхаванка РЦАП-БДУ, першым трэнерам была Марына Аляксандраўна Ліс. Выступала за РДВАР «Іслач». У 2020 годзе падпісала кантрак з мінскім «Дынама».

У сезоне-2020 прыняла ўдзел у 12 матчах і адзначылася двума галамі. У 2021 годзе згуляла ў трох матчах і пакнула «Дынама».

Займаецца міні-футбол, выступала за «Педуніверсітэт» (Мінск) і «Сталіца» (Мінск).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісткі Беларусі
Катэгорыя:Ігракі жаночай зборнай Беларусі па футболе
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Іслач-РДВАР
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Дынама-БДУФК
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Зорка-БДУ
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Маладзечна
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Смаргонь