Вышыўка процягам

**Вышыўка процягам**, — вышывальная тэхніка, заснаваная на выкарыстанні шва «», якая імітуе ўзорыстае бранае ткацтва. Лакальныя беларускія назвы — нацяг, завалаканне, процяг, шыццё наборам, нашыванне, нашыванне кажушковэ, нацяганне, засмыканне.

Вышыўка процягам валодае багатым спектрам дэкаратыўна-арнаментальных магчымасцей для стварэння геаметрычнага арнаменту і бардзюрных кампазіцый. Знешне шыццё наборам нагадвае бранае ткацтва. Па гатовых узорах цяжка адрозніць, зроблена тканіна на ткацкім станку ці «выбрана» іголкай. Такое падабенства дало падставы для спрэчак пра тое, якая з гэтых тэхнік першасная, а якая вытворная. Большасць даследчыкаў сыходзіцца на тым, што шоў-набор папярэднічаў бранаму ткацтву, паколькі яно ў пэўнай ступені з’яўляецца механізаваным працэсам і дазваляе выконваць аналагічныя ўзоры з меншымі затратамі часу. І сапраўды, вышыўка наборам вызначаецца больш вытанчанай распрацоўкай арнаментальных матываў і ювелірнасцю іх выканання.

З канца XIX стагоддзя вышыўка наборам хоць і саступае свае пазіцыі бранаму ткацтву, але ўсё яшчэ пераважае сярод іншых відаў лічаных швоў на Заходнім Палессі, у паўднёвых раёнах Цэнтральнай Белараусі, сустракаецца на Падняпроўі і Панямонні.

## Рэгіянальнасць 
, Палессе]]
Паколькі процяг з’яўляецца лагічным пераемнікам ткацтва, ён сустракаецца ў вышыўцы многіх народаў свету. У англамоўных краінах гэтае шво вядомае пад назвай , у Расіі — як , ва Украіне — .

### Беларусь 
Вышыўка процягам займае цэнтральнае месца сярод вышывальных швоў у беларусаў. Багатай узорыстай вышыўкай, выкананай у тэхніцы папярочнага набору, вылучаецца шэраг лакальных мастацкіх комплексаў: сарочкі і фартухі лунінецкага (вічынскіх палян) строю; наміткі са Старадарожскага раёна; чорныя и цёмна-бардовыя вышыўкі ў жаночым касцюме з вёсак Страдзеч, Прылукі Брэсцкага раёна; маларыцкія платы; сарочкі, фартухі і ручнікі з Клічаўскага раёна Магілёўскай вобласці.

### Расія 
У рускай народнай вышыўцы шоў «набор», які адносяць да старажытных швоў, называецца, як і бранае ткацтва, «брань», «па бранаму». У рускіх народных тканінах гэтым відам шва карысталіся радзей, чым іншымі. У кампазіцыях геаметрычны арнамент, выкананы наборам, гуляў падпарадкаванае становішча.

### Украіна 
На тэрыторыі Украіны характэрная для Палесся, дзе ім вышываюць пераважна істужачныя геаметрычныя арнаменты чырвонага колеру з нязначным украпваннем сіняга або чорнага.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Дяків-Оніл Т. Українські стіби. — Філадельфія, 1984. — С. 24-25.
* Кара-Васильєва Т., Заволокіна А. Українська народна вишивка. — К.: Либідь, 1996. — С. 54-55. — ISBN 5-325-00539-1.
* Кара-Васильєва Т. Історія української вишивки. — К.: Мистецтво, 2008. — С. 184—190. — ISBN 978-966-577-133-3.
* Кулинич-Стахурська О. Мистецтво української вишивки. — Львів, 2007. — С. 17-20. — ISBN 978-966-02-4282-1.
* Сусак К., Стеф’юк Н. Українське народне вишивання. — К.: Науковий світ, 2006. — С. 132—133. — ISBN 966-675-416-9.
* Українець А. Особливості народного вбрання мешканців Сарненського району (за матеріалами експедиції Центру захисту культурної спадщини від техногенних катастроф) // Західне Полісся : Історія та культура., ІІІ Рівне: (2009) С. 97-105.
* Цибульова Г., Гаврилова Г. Ручне вишивання. — К.: Техніка, 1982. — С. 36.
* Korzeniowska J. Hafty polieskie i wołyńskie. — Warszawa: Bluszcz, 1933. — 20 с.

Катэгорыя:Вышыўка
Катэгорыя:Палессе