open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Варанілавіцкі сельсавет

**Варані́лавіцкі сельсаве́т** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Пружанскага раёна Брэсцкай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — вёска Варанілавічы.

## Гісторыя 
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Ружанскага раёна Брэсцкай вобласці (з 8 студзеня 1954 года да 19 чэрвеня 1954 года — Гродзенскай вобласці). 16 ліпеня 1954 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Шчытнаўскага сельсавета. 25 снежня 1962 года Ружанскі раён скасаваны, сельсавет далучаны да Пружанскага раёна. 18 чэрвеня 1963 года да сельсавета далучана частка скасаванага Калазубскага сельсавета (5 населеных пунктаў: Буцькі, Вітараж, Еськавічы, Калазубы і Перасадзічы). На 1 студзеня 1974 года ў складзе сельсавета 13 населеных пунктаў.

Сельсавет скасаваны 1 снежня 2009 года, усе населеныя пункты — Астравок, Буцькі, Варанілавічы, Верчыцы, Вітараж, Еськаўцы, Калазубы, Каплі, Клепачы, Ласасін, Перасадзічы, Таўцвілы, Шчытна — уключаныя ў склад Ружанскага пасялковага савета.

Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 987 чалавек, з іх 96,7 % — беларусы.

## Населеныя пункты 
* 1 студзеня 1947 года — 5.
* 1 студзеня 1974 года — 13.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* 
* 
*  С. 68
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Пружанскага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Ружанскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1940 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 2009 годзе
Бахта

**Бахта́** () — рака ва Усходняй Сібіры, у Краснаярскім краі Расіі, правы прыток ракі Енісей.

Даўжыня ракі 498 км. Плошча вадазбору 35 500 м³/с. Сярэдні аб’ём сцёку 15,465 км³/год. Рака працякае па Сярэднесібірскаму пласкагор’ю. Упадае ў Енісей каля пасёлка Бахта, ніжэй вусця Падкаменнай Тунгускі. Жыўленне ракі снегавое і дажджавое. Замярзае ў сярэдзіне кастрычніка, вызваляецца ад лёду ў сярэдзіне мая. У басейне ракі 316 азёр агульнай плошчай 29,51 км².

Прытокі Бахты: Гуткэннэ, Дулькума, Сунтапчу, Выдракан, Экстакан, Майгушаша, Анакіт, Юкта, Верхні Хамук, Сухая Бахта, Акулініна і інш.

## Літаратура 
* Малая советская энциклопедия / Гл. ред. Б. А. Введенский — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1958. — 250 000 экз. — Т. 1. — С. 842.
* Бахта // 
* \
* 

## Спасылкі 
* 
* *Иванов В. В.* Бахта // Научно-популярная энциклопедия «Вода России»

Катэгорыя:Рэкі Краснаярскага края
Катэгорыя:Прытокі Енісея
1974 год у гісторыі кіно

**1974** год быў адзначаны шэрагам кінематаграфічных падзей.

## Лідары праката 
## Падзеі 
* У Гданьску заснаваны Фестываль польскага мастацкага кіно. Гран-пры  прысуджана фільму Ежы Гофмана «*Патоп*».

## Фільмы 
* «Дзед Аўсей і Палашка» — Беларускае тэлебачанне, рэж. Ю. Сурыкаў (у ролях: Іосіф Матусевіч, Галіна Макарава)
* «Люстра» — рэж. Андрэй Таркоўскі (у ролях: Маргарыта Церахава).
* «Патоп» — рэж. Ежы Гофман (у ролях: Даніэль Альбрыхскі, Малгаржата Браўнек, Тадэвуш Ламніцкі, Казімеж Віхняж).
*«Ясь і Яніна» — мастацкі,  «Беларусьфільм»,  Юрый Цвяткоў (у ролях: Леанід Барткевіч, Анатоль Кашэпараў, Уладзіслаў Місевіч).

## Узнагароды 
## Нарадзіліся 
* 16 лютага — Махершала Алі, амерыканскі акцёр.
* 28 красавіка — Пенелопа Крус, іспанская актрыса.
* 21 мая — Файруза Балк, амерыканская актрыса.
* 11 лістапада — Леанарда Дзі Капрыа, амерыканскі акцёр і прадзюсар.

## Памерлі 
## Спасылкі
Кіно
Катэгорыя:Гады ў кінематографе
Вербавіцкі сельсавет

**Ве́рбавіцкі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Нараўлянскага раёна Гомельскай вобласці Беларусі. Цэнтр — аграгарадок (да 2011 г. вёска) Вербавічы.

Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Нараўлянскага раёна Мазырскай акругі БССР, з 26 ліпеня 1930 года Нараўлянскага раёна БССР, з 21 чэрвеня 1935 года — Мазырскай акругі, з 20 лютага 1938 года — Палескай вобласці, з 8 студзеня 1954 года — Гомельскай вобласці. 29 кастрычніка 1959 года да сельсавета далучана частка скасаванага Цешкаўскага сельсавета (вёскі Карпавічы і Цешкаў). У 1961 годзе ў склад сельсавета з Нараўлянскага сельсавета перададзена вёска Канатоп. З 25 снежня 1962 года па 6 студзеня 1965 года ў складзе Ельскага раёна. На 1 студзеня 1974 года ў складзе сельсавета было 9 населеных пунктаў. 8 студзеня 1987 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаваных Даўлядоўскага (8 населеных пунктаў: вёскі Асіпоўка, Белая Сарока, Вяпры, Даўляды, Надтачаеўка, Ражава, Хаткі і Хутар-Лес) і Дзёрнавіцкага (7 населеных пунктаў: вёскі Антонаўка, Бярозаўка, Вяжышча, Данілееўка, Дзёрнавічы, Ліхаўня і Новы Майдан) сельсаветаў. 26 сакавіка 1987 года ў склад сельсавета з Галоўчыцкага сельсавета перададзены 2 населеныя пункты (вёскі Антонаў і Грушаўка).

20 студзеня 2005 года скасаваны вёскі Гамарня, Данілееўка, Дворышча, Карпавічы, Ліхаўня, 9 чэрвеня 2006 года — вёска Цешкаў. 1 снежня 2009 года вёска Канатоп перададзена ў склад Нараўлянскага сельсавета. 29 снежня 2011 года скасавана вёска Белы Бераг.

Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года (6 населеных пунктаў) — 638 чалавек, з іх 76,5 % — беларусы, 12,3 % — рускія, 5,5 % — палякі, 4,3 % — украінцы; паводле перапісу 2019 года (4 населеныя пункты) — 443 чалавекі.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.


Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Ельскага раёна
Завайцянскі сельсавет

**Завайця́нскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Нараўлянскага раёна Гомельскай вобласці. Адміністрацыйны цэнтр — аграгарадок (да 2009 г. вёска) Завайць.

26 красавіка 1962 года цэнтр Нараўлянскага сельсавета Гомельскай вобласці БССР перанесены ў вёску Заваць, сельсавет перайменаваны ў Завайцянскі. З 25 снежня 1962 года па 6 студзеня 1965 года сельсавет у складзе Ельскага раёна. У ліпені 1967 года ў адміністрацыйнае падпарадкаванне Нараўлянскага пассавета перададзены 2 населеныя пункты (Ласка і Фізінкі). 1 снежня 2009 года скасаваны, аграгарадок Завайць і вёска Калінічы перададзены ў склад новаўтворанага Нараўлянскага сельсавета. 21 верасня 2010 года скасаваны вёскі Раманаўка, Смалегаў і Смалегаўская Рудня, якія знаходзіліся на ўліку на тэрыторыі сельсавета.

Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года (3 населеныя пункты: Завайць, Калінічы, Смалегаў) складала 278 чалавек, з іх 95,0 % — беларусы, 3,2 % — рускія, 1,1 % — немцы.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / С.Д. Гриневич и др. — Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Т. 2: (1944―1980 гг.). — Минск: «Беларусь», 1987. — 283 с.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Нараўлянскага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Ельскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1962 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 2009 годзе
Сельская рада (Украіна)

**Сельская рада** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка і орган мясцовага самакіравання другога ўзроўня ва Украіне.

## Гл. таксама 
* Сельскі савет

Катэгорыя:Адміністрацыйны падзел Украіны
Ружанскі сельсавет

**Ружа́нскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Пружанскага раёна Брэсцкай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр сельсавета — гарадскі пасёлак Ружаны.

## Гісторыя 
16 ліпеня 1954 года ў складзе Ружанскага раёна Брэсцкай вобласці БССР утвораны Ружанскі сельсавет шляхам аб’яднання скасаваных Бярэзніцкага і Малочкаўскага сельсаветаў. 21 студзеня 1961 года ў склад сельсавета са Славаціцкага сельсавета перададзена вёска Блізная. З 25 снежня 1962 года ў складзе Пружанскага раёна. 18 чэрвеня 1963 года да сельсавета далучана частка скасаванага Калазубскага сельсавета (4 населеныя пункты: Бор-Ліпы, Кавалі, Мікіцічы, Юндзілы). 12 ліпеня 1963 года ў склад Кулянскага сельсавета перададзены 7 населеных пунктаў (Байкі, Блізная, Воля, Галавічна, Карасі, Малочкі і Манчыкі). 16 красавіка 1973 года перайменаваны ў Паўлаўскі сельсавет, адначасова Вольскі сельсавет перайменаваны ў Ружанскі сельсавет. На 1 студзеня 1974 года ў складзе сельсавета 10 населеных пунктаў. 1 снежня 2009 года сельсавет скасаваны. На момант скасавання ў склад сельсавета ўваходзілі 14 населеных пунктаў.

1 снежня 2009 года ў склад Ружанскага пасялковага савета ўключаныя ўсе населеныя пункты — Астравок, Буцькі, Варанілавічы, Верчыцы, Вітараж, Еськаўцы, Калазубы, Каплі, Клепачы, Ласасін, Перасадзічы, Таўцвілы, Шчытна — ліквідаванага Варанілавіцкага сельсавета; а таксама ўсе населеныя пункты — вёскі Байкі, Блізная, Бор-Ліпы, Воля, Заполле, Кавалі, Карасі, Куляны, Малочкі, Манчыкі, Поланск, Уласавічы, Юндзілы і хутар Мікіцічы — ліквідаванага Ружанскага сельсавета.

29 мая 2015 года Ружанскі пасялковы савет быў пераўтвораны ў сельсавет.

## Насельніцтва 
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года (14 населеных пунктаў) — 1309 чалавек, з іх 93,8 % — беларусы, 3,7 % — рускія, 1,6 % — украінцы; паводле перапісу 2019 года (33 населеныя пункты) — 4788 чалавек.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.


Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1954 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 2009 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 2015 годзе
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Ружанскага раёна
Каменскі раён

Назва **Ка́менскі раён** маюць:

## Адміністрацыйныя адзінкі 
### Малдова 
* Каменскі раён (Прыднястроўская Малдаўская Рэспубліка)

### Расія 
* Каменскі раён (Алтайскі край)
* Каменскі раён (Варонежская вобласць)
* Каменскі раён (Пензенская вобласць)
* Каменскі раён (Растоўская вобласць)
* Каменскі раён (Свярдлоўская вобласць)
* Каменскі раён (Тульская вобласць)

### Украіна 
* Каменскі раён (Чаркаская вобласць)

## Гл. таксама 
*Каменскі сельсавет
Задроўеўскі сельсавет

**Задро́ўеўскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Аршанскага раёна Віцебскай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — вёска Задроўе.

## Гісторыя 
Утвораны 16 ліпеня 1954 года як **Сальніцкі сельсавет** у складзе Коханаўскага раёна Віцебскай вобласці БССР шляхам аб’яднання скасаваных Гальцаўскага і Роска-Сялецкага сельсаветаў. Цэнтр — вёска Сальнікі. З 17 снежня 1956 года сельсавет у складзе Аршанскага раёна, з 25 снежня 1962 года — у складзе Талачынскага раёна. 18 сакавіка 1963 года да сельсавета далучана тэрыторыя Тумініцкага сельсавета. З 12 лютага 1965 года сельсавет у складзе 15 населеных пунктаў (Барэйшава, Дзятлава, Дубавое, Жалезнякі, Задроўе, Забалацце, Зайцава, Засеклі, Лісуны, Мезенава, Пагост, Пагосцік, Панізоўе, раз’езд Пагост і Роскі Сялец) у Аршанскім раёне, а астатнія 9 населеных пунктаў сельсавета (Белаброддзе, Замошша, Кісялі, Круханавічы, Нагаўкі, Рамашкава, Сальнікі, Старынкі і Уладыкі) увайшлі ў склад Коханаўскага пассавета. 11 верасня 1965 года цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Задроўе, сельсавет перайменаваны ў Задроўеўскі. У 1972 годзе ў склад Першамайскага сельсавета перададзены 3 населеныя пункты (вёскі Дзятлава, Лісуны і Мезенава), у склад сельсавета з Малотынскага сельсавета перададзены 4 населеныя пункты (Дроздава, Казлова, Рагазіна і Хлусава). На 1 студзеня 1974 года ў складзе Задроўеўскага сельсавета 15 населеных пунктаў.

## Насельніцтва 
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 854 чалавекі, з іх 95,1 % — беларусы, 4,2 % — рускія, 0,7 % — украінцы; паводле перапісу 2019 года — 676 чалавек.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / С. Д. Гриневич и др. — Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Т. 2: (1944―1980 гг.). — Минск: «Беларусь», 1987. — 283 с.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.

## Спасылкі 
* 


Катэгорыя:Былыя сельсаветы Коханаўскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1954 годзе
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Талачынскага раёна
Ржышчаў

Назву **Ржышчаў** маюць:

## Айконімы 
* Ржышчыў ці Ржышчаў — горад абласнога значэння ў Кіеўскай вобласці Украіны
* Ржышчыў ці Ржышчаў — сяло ў Гарохіўскім раёне Валынскай вобласці Украіны

## Прозвішча 
* Барыс Рыгоравіч Ржышчаў (нар. 1946) — савецкі і расійскі трэнер па лёгкай атлетыцы, заслужаны трэнер Расіі
Дубенка (прыток Сэрвачы)

**Ду́бенка** — рака ў Мядзельскім раёне Мінскай вобласці Беларусі, правы прыток ракі Сэрвач (басейн Віліі).

Даўжыня ракі 7 км. Пачынаецца за 1,5 км на поўдзень ад вёскі Папоўка, упадае ў Сэрвач на захад ад вёскі Баравікі. На працягу 5,7 км каналізаваная (ад вытоку да вёскі Няверы).

Каля ракі вёскі Задубенне, Няверы.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Рэкі Мядзельскага раёна
Катэгорыя:Басейн Сэрвачы (прыток Віліі)
Васылькіў

**Васількоў** ці **Васылькіў** () — горад у Кіеўскай вобласці Украіны, на рацэ Стугне. Адміністрацыйны цэнтр Васылькіўскага раёна. Плошча 29,6 км². Насельніцтва 39 тыс. чал. (2024). Знаходзіцца за 25 км на поўдзень ад Кіева.

## Вядомыя асобы 
* Уладзімір Васілевіч Крывашэеў (нар. 1944) — беларускі архітэктар.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* vasylkiv.today   — першы незалежны навінавы партал і сацыяльная сетка Васыльківа
* Васылькіўскі інфармацыйны партал
* Афіцыйны сайт горада

Катэгорыя:Гарады Кіеўскай вобласці
Катэгорыя:Населеныя пункты Васылькіўскага раёна (Кіеўская вобласць)
Крушынка

Назву **Крушынка** маюць:

* Крушынка — вёска ў Бабруйскім раёне Магілёўскай вобласці Беларусі
* Крушынка — вёска ў Васылькіўскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны
Крушынка (Украіна)

**Крушынка** () — сяло ў Васылькіўскім раёне Кіеўскай вобласці. Насельніцтва — 347 жыхароў.

## Назва 
Назва паходзіць ад такой легенды: калісьці тут праходзілі хрысціянскія прапаведнікі. Яны ўвайшлі ў вёску адпачыць. Ім падалі гарбату з крушыны. З тых часоў гэтая вёска называецца Крушынка.

 — Васылькіў да сяла Крушынка]]

## Гісторыя 
Сяло вядомае, прынамсі, з 1851 года. У гады Вялікай Айчыннай вайны падпала пад акупацыю.

## Прырода 
Сяло акружана вельмі маляўнічай прыродай, нават асфальтаваныя шлях да сяла з прыгожымі моцнымі таполямі, якія былі пасаджаныя школьнікамі ў 19660-я гады.

Таксама ў сяле ёсць сады, сажалкі і цудоўныя лясы — іглічныя і розныя шыракалістыя. У апошнія гады ў лясах з’явіліся лісы і вавёркі.

## Сучасны стан 
З абраннем новага старшыні — Васіля Бабраніцкага, сітуацыя пачала паляпшацца. Так, у цэнтры сяла зноў уначы з’явілася асвятленне вуліц. Была адрамантаваная ў пачатку 2012 года частка дарогі. У 2011 годзе ўпершыню за апошнія гады крушынкаўцы маглі збярацца на свята — свята сяла.

## Галерэя 

File:Krushynka17-05-2013KrynytsyaDSCN1375.JPG|Калодзеж
File:Krushynka17-05-2013NatureDSCN1346.JPG|Прырода
File:Krushynka17-05-2013RoadDSCN1332.JPG|Дарога да сяла
File:Krushynka17-05-2013RoadDSCN1334.JPG|Дарога да сяла
File:Krushynka17-05-2013nickispeakiDSCN1353.JPG|Сажалкі Школьная. На заднім плане — царква

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Уліковая картка на афіцыйным сайце Вярхоўнай Рады Украіны 

Катэгорыя:Населеныя пункты Васылькіўскага раёна (Кіеўская вобласць)
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1600 годзе
Нівянік

**Нівя́нік** (*Leucanthemum*) — род кветкавых травяністых раслін сямейства .

## Батанічнае апісанне 
Карэнішчавыя шматгадовыя расліны з прамым, граніста-баразновым сцяблом вышынёй 50—100 см. Лісце суцэльнае або перыста-рассечанае, у разетцы. Кветкі ў кошыках, адзіночных, або на канцах галінак. Краявыя кветкі суквеццяў белыя, сярэдзінныя — жоўтыя, трубчастыя. Плод — сямянка.

## Арэал і экалогія 
Зімаўстойлівыя расліны. Добра растуць на ўрадлівых і добра ўвільготненых глебах на лугах, узлесках, лясных палянах, каля дарог. Размнажаюцца насеннем і вегетатыўна (часткамі карэнішча). Распаўсюджаны ў Еўразіі. Заносныя расліны ў Паўночнай Амерыцы і Новай Зеландыі.

## Віды 
Некаторыя віды роду *Нівянік*:
* 
* 
* 
* 
* 

## Выкарыстанне 
Лекавыя, дэкаратыўныя і меданосныя расліны.

## Літаратура 
* *Пашына Г. В.* Нівянік //  — С. 20.
*  — С. 310.

## Спасылкі 
* 
* Нивяник, поповник, садовая ромашка (Leucanthemum) // Plantopedia.ru  

Катэгорыя:Астравыя (падсямейства)
Катэгорыя:Флора Еўразіі
Катэгорыя:Флора Паўночнай Амерыкі
Катэгорыя:Флора Аўстраліі і Акіяніі
Тэцііў

**Таці́еў** ці **Тэці́іў** — горад у Кіеўскай вобласці Украіны. Плошча 13,04 км². Насельніцтва 13 312 чал. (1 студзеня 2012).

## Гісторыя 
* 1185: першыя згадкі ў гістарычных крыніцах.
* 1606: магдэбурскае права.
* 1968: атрымаў статус горада.

## Насельніцтва 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Гарады Кіеўскай вобласці
Катэгорыя:Населеныя пункты Тэцііўскага раёна
Звягель

**Звягель** () — горад у Жытомірскай вобласці Украіны. Плошча 26,67 км². Насельніцтва 62 тыс. чал. (май 2023). У 1795-2022 гадах горад меў назву **Наваград-Валынскі**. 16 лістапада 2022 года Вярхоўная Рада Украіны павярнула гораду гістарычную назву.

## Гісторыя 
* 1257: першыя згадкі ў гістарычных крыніцах.
* 1795: атрымаў статус горада.

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарады Жытомірскай вобласці
Ржышчыў

**Ржы́шчаў** ці **Ржы́шчыў** () — горад у Кіеўскай вобласці Украіны. Плошча 35,6 км². Насельніцтва 7529 чал. (1 студзеня 2012).

## Гісторыя 
* 1151: першыя згадкі ў гістарычных крыніцах.
* 1506: магдэбурскае права
* 1995: атрымаў статус горада.

## Насельніцтва 
## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Гарады Кіеўскай вобласці
Катэгорыя:Населеныя пункты на Дняпры
Алэўск

**Алеўск** ці **Алэўск** () — горад у Жытомірскай вобласці Украіны, на рацэ Убарць. Адміністрацыйны цэнтр Алэўскага раёна. Насельніцтва 10 тыс. чал.

Знаходзіцца за 180 км ад Жытоміра. Чыгуначная станцыя на лініі Сарны — Корасцень.

## Этымалогія назвы 
Назву горада звязваюць з іменем оўруцкага князя Алега Святаславіча, які жыў і княжыў у канцы X стагоддзя. Падчас свайга княжання Алег Драўлянскі заснаваў Алегава Гарадзішча, якое неўзабаве пачалі зваць *Олегск*, а потым для спрашчэння вымаўлення — *Волеўск* або *Олеўск*.

## Гісторыя 
* 1488: першы пісьмовы ўспамін пра Алэўск, у складзе Вялікага Княства Літоўскага; у горадзе існаваў драўляны замак.
* 1569: згодна з умовамі Люблінскай уніі ўвайшоў у склад Каралеўства Польскага, валоданне Нямірычаў. 
* 20 верасня 1641: атрымаў магдэбургскае права.
* 1793: у выніку другога падзелу Рэчы Паспалітай апынуўся ў складзе Расійскай імперыі.
* 1796: мястэчка ў Оўруцкім павеце Валынскай губерні, цэнтр воласці. 
* 1831: у Алэўску працавалі 2 вінакурні, дзейнічала вучэльня пры кармеліцкім кляштары. 
* 1870: у мястэчку дзейнічалі царква, касцёл, капліца і сінагога, працавалі 2 млыны.
* 1903: праз Алэўск прайшла чыгунка Кіеў — Ковель.
* 2003: атрымаў статус горада.

## Насельніцтва 
* 1798 — 472 чал.
* 1870 — 1292 чал.
* 2005 — 11&nbsp;000 чал.

## Эканоміка 
Прадпрыемствы харчовай прамысловасці, завод трактарных дэталяў.

## Славутасці 
У Алэўску захаваўся помнік архітэктуры дзяржаўнага значэння — мураваная царква Святога Міколы (1596).

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Гарады Жытомірскай вобласці
Катэгорыя:Населеныя пункты Алэўскага раёна
Андрушыўка

**Андрушэўка** ці **Андрушыўка** () — горад у Бэрдычыўскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр Андрушыўскай гарадской грамады. Плошча 6,8 км². Насельніцтва 8669 чал. (2023).

## Гісторыя 
* 1683: першыя згадкі ў гістарычных крыніцах.
* 1923—2020: раённы цэнтр Андрушыўскага раёна (скасаваны)
* 1975: атрымаў статус горада.

## Насельніцтва 
## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарады Жытомірскай вобласці
Катэгорыя:Населеныя пункты Бэрдычыўскага раёна
Ĺ

**Ĺ, ĺ** — літара лацінскага алфавіта, утвораная ад літары L з дапамогай дыякрытычнага знаку акут. Выкарыстоўваецца ў алфавіце славацкай мовы, а таксама ў беларускай інструкцыі па транслітарацыі геаграфічных назваў.
Катэгорыя:Літары пашыранай лацініцы
Бараніўка

**Баранаўка** ці **Бараніўка** () — горад у Жытомірскай вобласці Украіны. Плошча 79 км². Насельніцтва 12 018 чал. (1 студзеня 2012).

## Гісторыя 
* 1566: першыя згадкі ў гістарычных крыніцах.
* 17 мая 2001: атрымаў статус горада.

## Насельніцтва 
## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Незалежны інфармацыйны сайт горада Бараніўка 

Катэгорыя:Гарады Жытомірскай вобласці
Катэгорыя:Населеныя пункты Бараніўскага раёна
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1565 годзе
Малын (Жытомірская вобласць)

**Ма́лін** ці **Ма́лын** () — горад у Жытомірскай вобласці Украіны. Плошча 60,92 км². Насельніцтва 27 012 чал. (1 студзеня 2012).

## Гісторыя 
* 891: першыя згадкі ў гістарычных крыніцах.

## Насельніцтва 
## Вядомыя асобы 
* Раіса Сцяпанаўна Недашкоўская — украінская актрыса
* Мікалай Аляксандравіч Нечыпарэнка (нар. 1946) — урач-анколаг, уролаг. Доктар медыцынскіх навук (1996), прафесар (2009).

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарады Жытомірскай вобласці
Малын

Назву **Малын** маюць:

* Малын — горад у Жытомірскай вобласці Украіны
* Малын — вёска ў Акцябрскім раёне Гомельскай вобласці Беларусі
Нараўлянскі сельсавет

**Нараўля́нскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Нараўлянскага раёна Гомельскай вобласці. Адміністрацыйны цэнтр — горад Нароўля (не ўваходзіць у склад савета).

Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Нараўлянскага раёна Мазырскай акругі БССР. Цэнтр — мястэчка Нароўля. З 26 ліпеня 1930 года ў складзе Нараўлянскага раёна БССР, з 21 чэрвеня 1935 года — Мазырскай акругі, з 20 лютага 1938 года — Палескай вобласці. 27 верасня 1938 года Нароўля атрымала статус гарадскога пасёлка. З 8 студзеня 1954 года сельсавет у складзе Гомельскай вобласці. 26 мая 1960 года ў склад сельсавета з Галоўчыцкага сельсавета перададзены вёскі Смалегаў і Смалегаўская Рудня. У 1961 годзе ў склад Вербавіцкага сельсавета перададзена вёска Канатоп. 26 красавіка 1962 года цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Завайць, вёскі Гута і Заракітнае перададзены ў адміністрацыйнае падпарадкаванне Нараўлянскага пассавета, сельсавет перайменаваны ў Завайцянскі.

Зноў утвораны 1 снежня 2009 года ў складзе Нараўлянскага раёна Гомельскай вобласці, калі ў склад сельсавета перададзеныя аграгарадок Завайць і вёска Калінічы скасаванага Завайцянскага сельсавета, вёска Канатоп Вербавіцкага сельсавета, а таксама вёскі Гута, Заракітнае і Фізінкі, якія знаходзіліся ў раённым падпарадкаванні. 21 верасня 2010 года скасаваныя населеныя пункты Раманаўка, Смалегаў, Смалегаўская Рудня, якія знаходзіліся на ўліку на тэрыторыі сельсавета.

Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2019 года — 426 чалавек.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.


Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1962 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 2009 годзе
Радамышль

**Радамышль** () — горад у Жытомірскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны. Плошча 6,5 км². Насельніцтва 15 002 чал. (1 студзеня 2012).

## Гісторыя 
* 1150: першыя згадкі ў гістарычных крыніцах.
* 1927: атрымаў статус горада.

## Насельніцтва 
## Вядомыя ўраджэнцы 
* Іван Трафімавіч Цітоў (1875—1949) — вучоны ў галіне паталагічнай анатоміі, доктар медыцынскіх навук,  Заслужаны дзеяч навукі БССР.

## Гарады-пабрацімы 
## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарады Жытомірскай вобласці
Катэгорыя:Населеныя пункты Жытомірскага раёна
Якаўліўка (Ясынувацкі раён)

**Якаўліўка** () — вёска ва Украіне, у Ясынувацкім раёне Данецкай вобласці. Кантралюецца непрызнанай Данецкай Народнай Рэспублікай. У вёсцы жыве 969 чалавек.

## Геаграфія 
Вёска знаходзіцца на правым беразе ракі Кальміўс. На паўночны захад ад населенага пункта праходзіць лінія размежавання сіл на Данбасе.

## Насельніцтва 
Насельніцтва паводле перапісу 2001 года — 969 чалавек.

## Агульныя звесткі 
Код КААТЛУ — 1425587607. Тэлефонны код — 6236.

Катэгорыя:Населеныя пункты Ясынувацкага раёна
Кальміўс

**Кальміўс** () — рака ва Украіне, у Данецкай вобласці. Даўжыня ракі 209 км, плошча воднага басейна складае 5070 км². Рака бярэ пачатак на паўднёвым схіле Данецкага кражу і ўпадае ў Азоўскае мора ў Марыупалі. Нахіл ракі складае 0,91 м/км. Сярэдні сцёк вады складае 8,25 м³/с каля мястэчка Сартана. На рацэ дзейнічае 4 вадасховішча. У верхнім і сярэднім цячэнні даліна Кальміўса пераважна вузкая, глыбокая (да 60 м), разьдзеленая ярамі і бэлькамі, у ніжняй — схілы даліны спадзістыя, шырынёй 2,5 км і больш. Поплава ракі двухбаковая, у месцах звужэння даліны — адсутнічае, шырыня поплавы ад 150 м да 2 км. Рэчышча, акрамя вярхоўя, звілістае, месцамі сустракаюцца парогі; шырыня яго ад 1-1,5 м да 70-80 м (нізоўі). У межах Данецка Кальміўс цячэ ў штучным рэчышчы шырынёй да 7 м. Глыбіня да 1,5-1,7 м.

Жыўленне пераважна дажджавое і крынічнае. Замярзае ў сярэдзіне снежня, ускрываецца пад канец лютага. На рацэ стаяць такія гарады, як Данецк і Марыупаль. На рацэ развіваецца водны турызм, асабліва на парогавых участках.

## Галерэя 

File:Spring of sourse of the River Kalmius.jpg|Найвялікшая крыніца  сярод іншых вытокаў Кальміўса
File:kalmius Pavlopil2.JPG|Скальны каньён ў сяле Паўлопаль
File:kalmius Pavlopil.JPG|Рака ўтварае падкову
File:kalmius Pavlopil3.JPG|Уверх ад каньёна размяшчаецца ГЭС
File:Місце злиття Кальміуса і Кальчика 01.JPG|Месца зліцця Кальміўса і Кальчыка
File:Старий Азовстальський міст.JPG|Стары жалезны мост
File:Місце злиття Кальміуса і Кальчика 03.JPG|Месца зліцця Кальміўса і Кальчыка

## Літаратура 
* Слюсарев А. А. Природа Донбаса. Научно-популярные очерки. Донецк, 1983.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Рэкі, якія ўпадаюць у Азоўскае мора
Катэгорыя:Рэкі Данецкай вобласці
Ясынувацкі раён

**Ясынува́цкі раён** () — адміністрацыйная адзінка ў цэнтры Данецкай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр — горад Ясынувата.

## Спасылкі 

Катэгорыя:Раёны Данецкай вобласці
Інгулец

**Інгулец** (, таксама вядомая як Малы Інгул) — рака на поўдні Украіны, правы прыток Дняпра.

Даўжыня — 549 км, плошча басейна каля 14 тыс. км². Бярэ пачатак на Прыдняпроўскім узвышшы з забалочанай балкі паблізу сяла Тапыла Днепрапятроўскай вобласці. Даліна ў верхнім цячэнні трапецыепадобная, на асобных участках утварае неглыбокія каньёны; яе шырыня да 1 км. У нізоўях цячэ па Прычарнаморскай нізіне, даліна тут тэрасаваная, шырынёй да 5 км. У пойме (шырыня да 1,5 км) ёсць забалочаныя старыцы, месцамі саланчакі. Рэчышча ў верхнім цячэнні спрамленае, у ніжнім — моцна звілістае, у вусці знаходзіцца Інгулецкі ліман. Шырыня рэчышча каля Крывога Рога 25-30 м. Нахіл ракі ад 1,2 м/км у вярхоўях да 0,37 м у ніжнім цячэнні. Хуткасць плыні ракі на плесах нязначная, на перакатах 0,2—0,5 м/с. Ніжэй за в. Тарасаўка Інгулец утварае ліман шырынёй да 1 км і ўпадае ў Дняпро некалькімі рукавамі, за 40 км ад Херсона.

Жыўленне пераважна снегавое. Сярэдні расход вады 9 м³/с.

Судаходная на працягу 109 км. Выкарыстоўваецца для вадазабеспячэння горада Крывы Рог, арашэння. На рацэ створаны вадасховішчы, дзейнічае Інгулецкі канал.

## Літаратура 
* *Булава Л. М.* Інгуле́ць // Географічна енциклопедія України: В 3-х т. / Ред-кол.: О. М. Маринич (відповід. ред.) та інш. — Київ: Українська радянська енціклопедія ім. М. П. Бажана, 1990. — Том 2: З—О. — С. 77. — 480 с.: іл.— (В опр.) — ISBN 5-88500-015-8, ISBN 5-88500-012-8 (т. 2).
* 
* 


Катэгорыя:Прытокі Дняпра
Катэгорыя:Рэкі Днепрапятроўскай вобласці
Катэгорыя:Рэкі Мікалаеўскай вобласці
Катэгорыя:Рэкі Херсонскай вобласці
Чудніў

**Чуднаў** ці **Чудніў** () — горад у Жытомірскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны. Плошча 10 км². Насельніцтва 5782 чал. (1 студзеня 2012).

## Гісторыя 
1416 годам датуюцца першыя згадкі ў гістарычных крыніцах. На працягу 244 гадоў, пасля скасаваньня самастойнага Кіеўскага ўдзельнага княства, уласнікамі Чуднава былі князі Астрожскія і Заслаўскія. Першым яго ўладальнікам у 1507 годзе стаў Канстанцін Астрожскі, які атрымаў гэтае мястэчка разам з найбліжэйшымі паселішчамі ў падарунак ад Вялікага Князя Літоўскага Жыгімонта Першага. Калі род Заслаўскіх згас, мястэчка пачало пераходзіць з рук у рукі, пакуль яго не набыў граф Адам Лаўрэн Жавускі, які нарадзіўся ў Нясвіжы і быў сынам роднай сястры князя Караля Радзівіла. Пасля ягонай смерці мястэчка перайшло ва ўласнасць сыну Генрыку. З ягонай сямʼёй, меркавана, сябраваў пісьменнік Ян Баршчэўскі.

У 2012 годзе Чудніў атрымаў статус горада.

## Насельніцтва 
## Славутасці 
У 2019 на прыватным падворку было выяўлена чыгуннае надмагілле. На пліце змешчаны надпіс на польскай мове: «*Ян Баршчэўскі, які любіў Бога, прыроду і людзей, пісьменнік натхненняў і пачуцця. Жыў цнатліва 70 год. Памёр 28 лютага 1851 года*». Мяркуюць, што беларускі літаратар Ян Баршчэўскі быў пахаваны на Чуднаўскіх каталіцкіх могілках, але дакладнае месца невядомае.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарады Жытомірскай вобласці
Катэгорыя:Населеныя пункты Жытомірскага раёна
Каменскі сельсавет

Назву **Ка́менскі сельсавет** маюць:

## Беларусь 
* Каменскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Багушэўскага раёна Аршанскай акругі
* Каменскі сельсавет — варыянт назвы Слабодкаўскага сельсавета Бабруйскага раёна Магілёўскай вобласці ў 1924—1954 гадах
* Каменскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Антопальскага раёна Брэсцкай вобласці
* Каменскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Лепельскага раёна Віцебскай вобласці
* Каменскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Шчучынскага раёна Гродзенскай вобласці
* Каменскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Чачэрскага раёна Гомельскай акругі
* Каменскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Кармянскага раёна Гомельскай вобласці
* Каменскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Мазырскага раёна Гомельскай вобласці
* Каменскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Чавускага раёна Магілёўскай вобласці
* Каменскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Слаўгарадскага раёна Магілёўскай вобласці
* Каменскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Ашмянскага раёна Маладзечанскай вобласці
* Каменскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Івянецкага раёна Маладзечанскай вобласці
* Каменскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Лагойскага раёна Мінскай вобласці
* Каменскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Уздзенскага раёна Мінскай вобласці

## Расія 
* Каменскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Каменскага раёна Пензенскай вобласці

## Гл. таксама 
* Каменскі раён
* Каменкаўскі сельсавет
Ясынувата

**Ясынувата** () — горад абласнога падпарадкавання ў Данецкай вобласці Украіны, адміністрацыйны цэнтр Ясынувацкага раёна (не ўваходзіць у склад). Знаходзіцца за 21&nbsp;км ад Данецка. Насельніцтва —  чалавек (2014). Буйны чыгуначны вузел, знаходзяцца прадпрыемствы па абслугоўванні чыгуначнага транспарту.

Распараджэннем Кабінета міністраў Украіны ад 7 лістапада 2014 г. горад унесены ў Спіс населеных пунктаў, на тэрыторыі якіх органы дзяржаўнай улады Украіны часова не ажыццяўляюць свае паўнаважанні.

## Гісторыя 
Ясынувата заснаваная ў 1872 г. як прыстанцыйнае паселішча. У пачатку XX ст. яно ператварылася ў значны чыгуначны вузел. У 1938 г. пасёлак Ясынувата стаў горадам раённага падпарядкавання. Пад час Вялікай Айчыннай вайны акупаваная нямецкімі войскамі, 7 верасня 1943 г. горад быў вызвалены савецкімі войскамі. У 1946 г. распачалося будаўніцтва машынабудаўнічага завода, які выпусціў першую прадукцыю ў наступным годзе.

У 2014 г. ў горадзе разгарнуліся баявыя дзеянні ў ходзе вайны на ўсходзе Украіны. У выніку горад застаўся пад кантролям сепаратысцкай Данецкай Народнай Рэспублікі.

## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Мікола Грыцэнка&nbsp;(1912—1979)&nbsp;— акцёр тэатра і кіно, народны артыст СССР
* Валерый Коўтун&nbsp;(1944—2005)&nbsp;— артыст балета, балетмайстар, народны артыст СССР
* Мікалай Аляксеевіч Скрыпнік (1872—1933)&nbsp;— савецкі партыйны і дзяржаўны дзеяч

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт 
* Партал 
* Ясинувата&nbsp;— Інформаційно-пізнавальний портал | Донецька область у складі УРСР (На основі матеріалів енциклопедичного видання про історію міст та сіл України, том&nbsp;— Історія міст і сіл Української РСР. Донецька область.&nbsp;— К.: Головна редакція УРЕ АН УРСР, 1970.&nbsp;— 992 с.)

Катэгорыя:Гарады Данецкай вобласці
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1872 годзе
Тавар

**Тава́р** — прадукт працы, выраблены для задавальнення патрэб грамадства шляхам куплі-продажу ці абмену на рынку.

Прадукт працы становіцца таварам ва ўмовах грамадскага падзелу працы і адасаблення вытворцаў на выраб якога-небудзь прадукту. Тавар мае вартасць і спажывецкую вартасць. Паводле Карла Маркса, 2 бакі тавара абумоўліваюцца дваістым характарам, увасобленай у ім працы. Спажывецкая вартасць утвараецца вызначанай карыснай працай работніка пэўнай спецыяльнасці (канкрэтная праца) і складае рэчавы змест багацця кожнага грамадства. Вартасць утвараецца абстрактнай працай — затратай інтэлектуальнай, нервовай, мускульнай энергіі таваравытворцы наогул, незалежна ад канкрэтнай формы праяўлення. У адпаведнасці з працоўнай тэорыяй вартасці (Адам Сміт, Давід Рыкарда, Карл Маркс) спажывецкая вартасць з’яўляецца носьбітам вартасці, але паміж імі існуе ўнутраная супярэчнасць. Як спажывецкія вартасці розныя тавары якасна неаднародныя і колькасна несувымерныя, як вартасці — аднародныя. Гэтая агульная ўласцівасць (арэчаўленая грамадская праца) дае магчымасць прыраўноўваць тавар адзін да аднога і абменьваць яго ў адпаведных прапорцыях.

## Гл. таксама 
* Паслуга

## Літаратура 
* 
* Тава́р // 
* 
* Товар; Товар биржевой; Товар реальный; Товар сырьевой стандартный // Словарь финансово-экономических терминов / А. В. Шаркова, А. А. Килячков, Е. В. Маркина и др.; под общ. ред. д. э. н., проф. М. А. Эскиндарова. — М.: Издательско-торговая корпорация «Дашков и К°», 2015. — С. 634. — 1168 с. — ISBN 978-5-394-02554-9.

Катэгорыя:Эканоміка
Катэгорыя:Эканамічныя тэрміны
Катэгорыя:Гандаль
Айчына — Уся Расія

**Айчына — Уся Расія** ()  — расійскі выбарчы саюз, які існаваў з 1998 па 2002 гады. Створаны рухам «Айчына» (старшыня Юрый Лужкоў) і рухам «Уся Расія» (старшыні — кіраўнікі рэгіёнаў Расіі: Татарстан — Мінцімер Шайміеў, Башкартастан — Муртаза Рахімаў, Інгушэція — Руслан Аўшаў, Санкт-Пецярбург — Уладзімір Якаўлеў). 1 снежня 2001 года адбыўся аб’яднаўчы з’езд «Адзінства» і «Айчына — Уся Расія», дзе яны аб’ядналіся пад назвай «Адзіная Расія».

Катэгорыя:Палітычныя партыі Расіі
Грабянецкі сельсавет

**Грабяне́цкі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Чэрвеньскага раёна Мінскай вобласці Беларусі. Цэнтр — вёска Грабянец.

Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Чэрвеньскага раёна Мінскай акругі БССР. Цэнтр — вёска Грабянец. У 1927 годзе цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Антонава. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Чэрвеньскім раёне БССР. У 1932 годзе цэнтр сельсавета вернуты ў вёску Грабянец. З 20 лютага 1938 года ў складзе Мінскай вобласці. 30 кастрычніка 2009 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Вайнілаўскага сельсавета.

Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года складала 714 чалавек, з іх 95,2 % — беларусы, 1,7 % — украінцы, 1,5 % — рускія.

На момант скасавання ў склад сельсавета ўваходзілі 14 населеных пунктаў: вёскі Арэхаўка, Ачыжа, Грабянец, Дзерць, Дуброва, Забод, Лучное, Майзарова, Нівішча, Новасяленне, Пальчык, Скрабінкі, Усохі і Чорны Брод.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.

 
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Чэрвеньскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 2009 годзе
Першая транскантынентальная чыгунка

) 10 мая 1869]]

**Першая транскантынентальная чыгунка** ў ЗША была пабудавана ў 1860-ыя. Яна звязала чыгуначную сетку ўсходу Злучаных Штатаў з Каліфорніяй на ціхаакіянскім узбярэжжы. Чыгунка прайшла тэрыторыямі штатаў Мантана, Каліфорнія, Юта, Невада, Каліфорнія. Будаўніцтва было завершана 10 мая 1869 ударам вядомага «залатога кастыля» у горадзе Промантары (Юта). Пры гэтым была створана нацыянальная транспартная сетка, якая рэвалюцыянізавала дэмаграфію і эканоміку амерыканскага Захада. Дзякуючы гэтай сетке фургонні цягніка папярэдніх дзесяцігоддзяў аджылі свой час, замінившись на значна больш эфектыўную транспартную сістэму.

## У кіно 
* Як быў заваяваны Захад
* Аднойчы на Дзікім Захадзе
* Дзікі, дзікі Вест
* Самотны Рэйнджар

## Зноскі 
Катэгорыя:Чыгуначны транспарт ЗША
Сацыялізм XXI стагоддзя

**Сацыялізм XXI стагоддзя** — сучасная лацінаамерыканская мадыфікацыя сацыялістычнага вучэння. Узнік як лозунг прэзідэнта Венесуэлы Уга Чавеса, які абвясціў курс на «сацыялізм XXI стагоддзя». Лозунг узяты з аднайменнай кнігі 1996 года Х. Дытэрыха, заснаванай на ідэях камп’ютарна-планавай эканомікі А. Петэрса. Уяўляе з сябе сумесь дэмакратычнай, хрысціянскай і баліварыянісцкай плыняў сацыялізму. Сёння існуюць пяць дзяржаў, якія абвясцілі курс на «сацыялізм XXI стагоддзя»: Балівія, Венесуэла, Куба, Нікарагуа, Эквадор. Дадзеныя краіны практыкуюць альбо практыкавалі нацыянальную мадэль сацыялізму замест марксісцка-ленінскай.

Згодна з Дытэрыхам, сучаснае грамадства павінна быць заменена «якасна выдатнай сістэмай». Праграма сацыялізму XXI стагоддзя ўключае абавязковы рэвалюцыйны кампанент. Гэтая рэвалюцыя, аднак, павінна быць паступовым і безгвалтоўным працэсам.

## Гл. таксама 
* Баліварыянізм
* Чавізм

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Ramirez, C.V. (2005), «Venezuela’s Bolivarian revolution: Who are the Chavistas?», Latin American Perspectives, 32(3), pp79–97

Катэгорыя:Сацыялізм
Катэгорыя:Хрысціянскі сацыялізм
Катэгорыя:Уга Чавес
Эрыванская губерня

**Эрыванская губерня** — адміністрацыйная адзінка Расійскай імперыі, існавалая ў 1849—1917 гадах, з цэнтрам у горадзе Эрывань.

## Гісторыя 
Утворана іменным указам, дадзеным Сенату 9 чэрвеня 1849 года, з тэрыторый, якія ўваходзілі ў склад Армянскай вобласці.

З 1872 года губерня складалася з 7 паветаў, 110 воласцяў, 5 гарадоў і 1283 іншых селішчаў. Найважнымі населенымі пунктамі, апроч Эрывані былі Александропаль, Нахічэвань, Нова-Баязет, Ардубад і Эчміядзін.

Эрыванская губерня была размешчана ў цэнтральнай частцы паўднёвага Закаўказзя, паміж 41°7' і 38°52' пн. ш. і 60°56' і 63°54' у. д., утварала няправільны, выцягнуты з паўночнага захаду на паўднёвы ўсход паралелаграм; межавала: на поўначы — з Тыфліскай і Елізаветпальскай губернямі, на ўсходзе — з Елізаветпальскай губерняй, на захадзе — з Карскай вобласцю, на поўдні — з Эрзерумскім вілаетам Азіяцкай Турцыі і з Персіяй. Працягласць дзяржаўнай мяжы з Персіяй была 246,5 вёрстаў, з Турцыяй — 130 вёрстаў; агульная працягласць меж Эрыванскай губерні складала 1052½ вярсты. Эрыванская губерня займала 24 454,4 кв. вёрстаў ці 27 830 км² (па Стрэльбіцкім). Жыхароў было 804 757.

## Спасылкі 
* Библиотека Царское Село, книги по истории Эриванской губернии, PDF 

Эрыванская
Цэнтрызм (палітыка)

**Цэнтрызм** у палітыцы — палітычная пазіцыя палітычнага руху або групы, прамежкавая паміж правымі і левымі рухамі або групамі, адмова ад левага і правага экстрэмізму.

Цэнтрызм — ідэйна-палітычная канцэпцыя, якая імкнецца пазбягаць ідэалагічна абумоўленай палітычнай палярызацыі, а таксама канфрантацыйных формаў палітычнай барацьбы; стан свядомасці і дзейнасці палітычных сілаў, які характарызуецца памяркоўнымі, кампраміснымі, заснаванымі на значнай сацыяльнай базе, разумнымі дзеяннямі нерадыкальнага характару. Цэнтрызм звычайна выяўляецца ў імкненні палітычных суб’ектаў прыняць ідэйна прамежкавае становішча паміж варагуючымі правымі і левымі, дэмакратычнымі і кансерватыўнымі, ліберальнымі і камуністычнымі групоўкамі і плынямі або заняць фармальна нейтральную пазіцыю. Усплёск цэнтрысцкіх настрояў, як правіла, супадае з перыядамі палітычнай палярызацыі і радыкалізацыі і звязаны з імкненнем сіл, якія займаюць цэнтрысцкую пазіцыю, прыцягнуць на свой бок сімпатыі грамадзян, дабіцца маральнай падтрымкі сваіх дзеянняў, паднесці сябе як альтэрнатыву радыкалам ва ўмовах жорсткага выбару, стаць сімвалам стабільнасці і надзейнасці. Аднак, як паказвае практыка, у сітуацыі крызісу і нестабільнасці грамадства таксама схільна да расколу і палярызацыі, таму цэнтрысцкія ідэі ў большасці выпадкаў застаюцца незапатрабаванымі.

## Літаратура 
* *А. Світа*. Цэнтрызм // Палітычная энцыклапедыя. Рэдкал.: Ю. Левенец (старшыня), Ю. Шапавал (нам. старшыні) і інш. — К.: Парламенцкае выдавецтва, 2011. — С. 769. ISBN 978-966-611-818-2

Катэгорыя:Палітычныя ідэалогіі
Катэгорыя:Палітычныя тэорыі
Катэгорыя:Палітычны спектр
Агульная статыстыка ўдзельнікаў чэмпіянатаў свету па снукеры

**Агульная статыстыка ўдзельнікаў чэмпіянатаў свету па снукеры** ўключае ў сябе статыстыку ўдзельнікаў асноўных стадый чэмпіянатаў свету. Вынікі кваліфікацый не ўваходзяць у статыстыку, але прызавыя грошы, заробленыя ў кваліфікацыях, улічваюцца.

## Эпоха Крусібла (1977–...) 
*Статыстыка на 29 красавіка 1979 года (з улікам чэмпіянату свету 1979).*

Катэгорыя:Чэмпіянат свету па снукеры
Брус (механіка)

У механіцы матэрыялаў і канструкцый, **брус** — мадэль цела, у якога адзін з памераў значна большы за два іншыя. Пры разліках брус замяняюць яго падоўжнай воссю. У будаўнічай механіцы замест тэрміна «брус» у тым жа значэнні часцей выкарыстоўваюць тэрмін стрыжань, які ўваходзіць у склад агульнапрынятага тэрміна «стрыжневыя сістэмы». Да стрыжневых сістэм адносяцца фермы, рамы і многія іншыя. Тэрмін жа «брусчатыя сістэмы» ў літаратуры не выкарыстоўваецца, за выключэннем характарыстыкі зрубнага збудавання (дом з драўляных брусоў ці бярвення). Што тычыцца тэрміна «брус», то ён карэктна выкарыстоўваецца для характарыстыкі піламатэрыялу, які мае прыкладна аднолькавыя памеры папярочнага сячэння.

**Па віду дэфармацыі (нагрузкі):**
* стрыжань — брус, які працуе на расцяжэнне-сцісканне,
* вал — брус, які працуе на кручэнне,
* бэлька — брус, які працуе на выгіб.

**Па геаметрычнай форме:**
* просталінейныя,
* крывалінейныя.

**Па віду папярочнага сячэння:**
* пастаяннага сячэння,
* пераменнага сячэння,
* ступеньчатыя.

**Па віду нагружэння:**
* плоскія,
* прасторавыя.

## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Механіка
Катэгорыя:Супраціўленне матэрыялаў
Магілёў-2

**«Магілёў-2»** — пераважна беларускамоўны недзяржаўны, камерцыйны тэлеканал Магілёва, заснаваны ў 1994 годзе. Ад заснавання штодзённыя выпускі навін і ўсе аўтарскія праекты журналістаў робяцца толькі на беларускай мове.

## Уласныя перадачы 
* Гандлёвы шэраг (аўторак 18:45, пятніца 21:45 і нядзеля 10:10 і 20:00);
* Гарадскія навіны (панядзелак-пятніца 18:30 і 21:30);
* Ёсць нагода (панядзелак-пятніца 19:00-20:10 і нядзеля 18:30-20:00);
* Скрыжаванні (серада 21:45-21:55, чацвер 7:30-7:40 і субота 8:00-8:10);
* У гасцях у бабкі Агапкі
* Фэір плэй (аўторак 21:45, серада 7:30 і чацвер 18:45);
* Чат-лайв (панядзелак-пятніца 13:00-17:30).

## Спасылкі 
* Навіны тэлеканала
* Ютуб спартыўнай перадачы «Фэір плэй»

Катэгорыя:тэлеканалы Беларусі
Катэгорыя:Тэлеканалы на беларускай мове
Катэгорыя:Тэлеканалы на рускай мове
Катэгорыя:Сродкі масавай інфармацыі Магілёва
Катэгорыя:1994 год у Магілёве
Кільхберг (Цюрых)

**Кільхберг** () — камуна ў акрузе Хорген кантона Цюрых у Швейцарыі, на беразе Цюрыхскага возера. Упершыню згадваецца ў 1248 як *Hilchberch*. У Кільхбергу знаходзіцца галоўны офіс кампаніі Lindt & Sprüngli, буйнога вытворцы шакаладу.

## Вядомыя людзі
* Томас Ман — нямецкі пісьменнік. Правёў значную частку жыцця ў Кільхбергу, пахаваны на мясцовых могілках.
* Конрад Фердынанд Маер — швейцарскі паэт, памёр у Кільхбергу. У камуне дзейнічае музей Маера.

Катэгорыя:Камуны кантона Цюрых
Аляксей Васільевіч Гардзееў

**Аляксей Васільевіч Гардзееў** (нар. , Франкфурт-на-Одэры, ГДР) — расійскі дзяржаўны дзеяч, Паўнамоцны прадстаўнік Прэзідэнта Расійскай Федэрацыі ў Цэнтральнай федэральнай акрузе з 25 снежня 2017 года. Член савета Бяспекі Расійскай Федэрацыі з 1 студзеня 2018 году па 28 мая 2018 года.

Губернатар Варонежскай вобласці (12 сакавіка 2009 — 25 снежня 2017). Міністр сельскай гаспадаркі Расіі (1999—2009). Доктар эканамічных навук (2000), прафесар (2004), сапраўдны член РАСХН (2005), акадэмік РАН (2013 года). Член Вышэйшага савета партыі «Адзіная Расія».

Катэгорыя:Намеснікі Старшыні Урада Расійскай Федэрацыі
Катэгорыя:Губернатары Варонежскай вобласці
Катэгорыя:Міністры сельскай гаспадаркі Расіі
Катэгорыя:Прадстаўнікі прэзідэнта Расіі ў федэральных акругах
Катэгорыя:Правадзейныя дзяржаўныя саветнікі Расійскай Федэрацыі 1-га класа
Нівянік звычайны

**Нівя́нік звычайны**, **Папоўнік**, **Цюцюпан** (*Leucanthemum vulgare*) — від кветкавых раслін з роду  сямейства .

## Назва 
Беларускія народныя назвы расліны: *белая ляхаўка, лугавы рамонак, пастрэл, румянак лясны*, *папоўка* палявая, *папы*.

## Батанічнае апісанне 
Шматгадовая травяністая расліна з кароткім карэнішчам (са стрыжнёвым коранем даўжынёй 6—10 см). Сцябло прамое, простае або разгалінаванае ўверсе, крыху апушанае, вышынёй 30—60 (да 80) см. Лісце чаргаванае, суцэльнае. Прыкаранёвае лісце з доўгімі чарашкамі, сцябловае — амаль сядзячае. Суквецце — кошык дыяметрам 3—5 см. Краявыя кветкі кошыка (каля 20) белыя, унутраныя — жоўтага колеру. Плод — сямянка.

## Распаўсюджанне і экалогія 
Нівянік сапраўдны распаўсюджаны ў лясной, лесастэпавай зонах і на альпійскіх лугах на тэрыторыі Еўропы (за выключэннем арктычнай зоны) і большай часткі Азіі. Святлолюбівая расліна. Расце ў светлых лясах, лясных палянах, на лугах, каля дарог, ускрайках палёў, на пасевах і пашах. Можа засмечваць адкрытыя ўчасткі, асабліва на ўрадлівай глебе. Цвіце ў чэрвені—верасні.

## Выкарыстанне 
Маладыя сцёблы расліны можна ўжываць як салату. Адвар кветак ёсць мачагонным сродкам. Ёсць некалькі садовых форм і сартоў расліны, якія выкарыстоўваюць як дэкаратыўныя.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 
* Сорные растения. Leucanthemum vulgare Lam. — Нивяник обыкновенный, поповник луговой // Агроэкологический атлас России и сопредельных стран: экономически значимые растения, их болезни, вредители и сорные растения 
* Нивяник обыкновенный, или Поповник, или Ромашка — *Leucanthemum vulgare* Lam. // Экологический центр «Экосистема» 
* Leucanthemum vulgare Lam. // The PLANTS Database — U.S. Department of Agriculture

Катэгорыя:Астравыя (падсямейства)
Катэгорыя:Флора Еўразіі
Катэгорыя:Дэкаратыўныя расліны
Катэгорыя:Лекавыя расліны
Катэгорыя:Пустазелле
Рушлікан

**Ру́шлікан** () — камуна ў акрузе Хорген кантона Цюрых у Швейцарыі, на беразе Цюрыхскага возера. Упершыню згадваецца ў 1153 як *Ruoslinchoven*.

## Вядомыя людзі
* Готліб Дутвайлер (1888–1962) — буйны бізнэсовец і палітык, заснавальнік сеткі супермаркетаў Migros.

Катэгорыя:Камуны кантона Цюрых