open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Аляксандр Апанасавіч Стаўроў

**Аляксандр Апанасавіч Стаўро́ў** (нар. 5 ліпеня 1949) — вучоны, фізік, доктар фізіка-матэматычных навук (1999).

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў вёсцы Асаўнік (Кіраўскі раён, Магілёўская вобласць, Беларусь). У 1971 годзе скончыў Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт. Працаваў у Інстытуце фізікі Акадэміі навук БССР. З 1979 года ў ЦКБ «Пеленг» (ААТ «Пеленг»).

## Навуковая дзейнасць 
Аўтар навуковых прац па фізіцы цвердацельных лазераў, лазернай дыягностыцы плазмы, лазернай лакацыі, оптыка-электронных і лазерных інфармацыйных сістэмах. Распрацаваў метады аптымальнай рэалізацыі сістэм для вызначэння параметраў руху аэрадынамічных і балістычных аб’ектаў. Мае шэраг патэнтаў на вынаходствы.

Сярод апублікаванага:
* Твердотельные лазеры импульсно-периодического действия для дистанционного зондирования в ближней ИК области спектра / А. А. Ставров; Ин-т молекуляр. и атом. физики Нац. акад. наук Беларуси. — Минск: Ин-т молекуляр. и атом. физики НАН Беларуси, 1998. — 60 с. 20 см.
* Метрологические особенности оптико-локационных систем с лазерным информационным каналом — Мн.: БГУ, 1998.
* Импульсные лазерные дальномеры / А. А. Ставров, М. Г. Поздняков; Ин-т молекуляр. и атом. физики Нац. акад. наук Беларуси. — Мн.: ИМАФ, 2003. — 36 c. ; 21 см.
* Рефракционные параметры атмосферы и их влияние на точностные характеристики лазерных дальномеров / А. А. Ставров, М. Г. Поздняков; Министерство образования Республики Беларусь, Белорусский государственный университет. — Мн.: БГУ, 2003. — 56 с.; 20 см.
* Некоторые пути совершенствования Белорусской космической системы дистанционного зондирования Земли / С. А. Золотой, А. В. Косило, А. А. Ставров, И. Б. Страшко // Весці Нац. акад. навук Беларусі. Сер. фіз.-тэхн. навук. — 2016. — № 4. — С. 113—120.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* База патэнтаў Беларусі  
* Банк патентов РФ на изобретения и промышленные образцы ФИПС Роспатента 

Катэгорыя:Фізікі СССР
Катэгорыя:Фізікі Беларусі
Катэгорыя:Лазерная фізіка
Катэгорыя:Вынаходнікі СССР
Катэгорыя:Вынаходнікі Беларусі
Сабака і воўк

**«Сабака і воўк»** (*Воўк, сабака і кошка*; *Мядзведзь, сабака і кошка*; , , , ; , ) — сюжэт ,  і беларускіх народных казак. Адносіцца да так званых казак пра жывёл. Рускіх варыянтаў — 3, украінскіх — 22, беларускіх — 7. Сюжэт сустракаецца таксама ў казках некаторых народаў расійскага Усходу, напрыклад, башкір.

## Сюжэт 
, 2014]]
У  указана пад нумарам 101 «Сабака і воўк (мядзведзь)»: воўк па ўгаворы з сабакам выкрадае дзіця (авечку) і дае сабаку адабраць яго; за гэта стары сабака атрымлівае пражытак ад гаспадара.

 лічыў, што ўсе варыянты, якія развіваюць гэты эпізод, узыходзяць да байкі Эзопа «Сабака і воўк». Існуе варыянт літаратурнай казкі Льва Талстога, які з’яўляецца вольным перакладам байкі Эзопа «Сабака і воўк».

## У культуры 
### У кінематографе 
У 1982 годзе па матывах украінскай народнай казкі «Сярко» () быў зняты савецкі мультфільм «Жыў-быў пёс».

### У мастацтве 
Сярод мастакоў, якія стваралі ілюстрацыі да гэтай казкі, можна згадаць Міхаіла Эндэ, Валянціна Ціхановіча, Анатоля Волкава, , , Дзяніса Краўца і іншых.

### У філатэліі 
У 2001 годзе Пошта Украіны выпусціла паштовую марку з сюжэтам казкі «Сярко» працы мастака .

### У баністыцы 
Нацыянальны банк Казахстана ў 2014 годзе выпусціў манету 50 тэнге ў серыі «Казкі народаў Казахстана» з выявай украінскай казкі «Сярко».

## Літаратура 
* Сюжэт № 101. «Сабака і воўк (мядзведзь)» // Параўнальны паказальнік сюжэтаў. Усходнеславянская казка

Катэгорыя:Беларускія казкі
Катэгорыя:Украінскія казкі
Катэгорыя:Рускія казкі
Мантро-Фот-Ён

**Мантро́-Фот-Ён** () — камуна ў Францыі ў рэгіёне Іль-дэ-Франс, дэпартамент Сена і Марна. Насельніцтва —  (2019). Мантро-Фот-Ён размешчаны прыкладна за 70 км на паўднёвы ўсход ад Парыжа, за 28 км на паўднёвы ўсход ад Мелёна. Сваю назву атрымала дзякуючы геаграфічнаму размяшчэнню каля зліцця рэк Ёна і Сена.

Катэгорыя:Камуны дэпартамента Сена і Марна
Stephanitis

**Stephanitis** — род паўцвердакрылых сямейства . У родзе апісана не менш за 90 відаў.

## Віды 
Гэтыя 90 відаў належаць да роду *Stephanitis*:

*  Drake, 1960
*  Horvath, 1912
*  Drake & Poor, 1941
*  Drake & Ruhoff, 1965
*  Horvath, 1912
*  Drake & Maa, 1954
*  Drake & Poor, 1941
*  Drake, 1942
*  Drake
*  Péricart, 1985
*  Drake, 1925
*  Kiritshenko, 1939
*  Drake & Mohanasundarum, 1961
*  Drake, 1948
*  (Fieber, 1861)
*  Livingstone & Jeyanthibai, 1994
*  Horvath, 1912
*  Guilbert, 2006-30
*  Blöte, 1945
*  Horvath, 1912
*  Takeya, 1963
*  Takeya, 1931
*  Horvath, 1912
*  Drake & Hambleton, 1935
*  Takeya, 1931
*  Horvath, 1912
*  Horváth, 1906
*  Péricart, 1986
*  Drake, 1948
*  Takeya, 1963
*  Drake, 1948
*  Takeya, 1963
*  B.Lis, 2002-30
*  Drake & Maa, 1955
*  Jing, 1989
*  Drake
*  Drake & Ruhoff, 1960
*  Drake
*  Drake, 1948
*  Drake & Poor, 1953
*  Rietschel, 2014-01
*  Drake, 1960
*  Drake, 1960
*  Drake, 1948
*  Drake, 1948
*  Livingstone & Jeyanthibai, 1994
*  Horvath, 1912
*  Horvath, 1912
*  (Stal, 1858)
*  Takeya, 1963
*  Takeya, 1963
*  Esaki & Takeya, 1931
*  Drake & Poor, 1937
*  Drake & Poor, 1937
*  (Kolenati, 1856)
*  Drake & Hambleton, 1935
*  Vasiliev, 1935
*  Drake & Ruhoff, 1965
*  Drake & Maa, 1953
*  Drake & Maa, 1953
*  Drake & Hambleton, 1944
*  Distant, 1910
*  Horvath, 1912
*  Fabricius, 1775
*  Scott, 1874
*  Hacker, 1927
*  Bergroth, 1924
*  Horvath, 1905
*  Horváth, 1905
*  Golub & Popov, 2003
*  Takeya, 1963
*  Drake
*  Miyamoto, 1964
*  Horvath, 1912
*  Distant, 1909
*  Péricart, 1984
*  Drake & Maa, 1954
*  Horváth, 1912
*  Horvath, 1912
*  (Distant, 1903)
*  Drake, 1948
*  Horvath, 1912
*  Drake & Maa, 1955
*  (Distant, 1903)
*  Drake, 1948
*  Guilbert, 2015-12
*  Takeya, 1963
*  Péricart, 1985
*  Takeya, 1951
*  Drake & Maa, 1955

## Літаратура 
* 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Клаповыя
Шанхайскі вялікі тэатр

**Вялікі тэатр у Шанхаі** (або **Вялікі тэатр Шанхая**, ()&nbsp;— адзін з найбуйнейшых (побач з Нацыянальным цэнтрам выканальніцкіх мастацтваў) тэатральных будынкаў Кітая і адна са славутасцяў горада Шанхая. Размешчаны на скрыжаванні Цэнтральнага бульвара і Паўднёвай дарогі Хуанпі ў паўночнай частцы Народнай плошчы раёна Хуанпу. З моманту адкрыцця 27 жніўня 1998 года на яго сцэне было пастаўлена больш за 6000 пастановак у жанрах оперы, мюзікла, балета, канцэртаў сімфанічнай і камернай музыкі, кітайскай оперы. Будынак з’яўляецца рэзідэнцыяй .

## Архітэктура 
Тэатр быў пабудаваны ў 1998 годзе. Адметны архітэктурны стыль будынка быў распрацаваны кампаніяй ARTE Charpentier, заснаванай французскім архітэктарам . Інтэр’ер створаны Studios Architecture. З надыходам цемры светлавыя інсталяцыі вакол будынка надаюць яму выгляд, які нагадвае крыштальны палац. У 2015 годзе ў тэатры прайшла цырымонія ўзнагароджання Laureus World Sports Awards.

Тэатр займае тэрыторыю ў 2,1 га, агульная плошча забудовы складае 70 000 квадратных метраў і змяшчае тры тэатры: Лірычны тэатр на 1800 месцаў, Драматычны тэатр на 600 месцаў і Тэатр-студыю на 300 месцаў. Сцэна Лірычнага тэатра, плошча якой складае каля 1700 квадратных метраў, уключаючы асноўную сцэну, бэксцэну, левую і правую дадатковыя сцэны, з’яўляецца адной з самых вялікіх, найбольш абсталяваных і найбольш універсальных механічных сцэн у свеце. Акрамя таго, у склад тэатра ўваходзяць банкетная зала, білетныя касы і падземны паркінг.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Шанхай
Катэгорыя:Оперныя тэатры
Катэгорыя:Тэатры Кітая
Trillium

**Trillium** — род шматгадовых травяністых раслін сямейства . Уключае каля 50 відаў, якія растуць у хвойных і шыракалістых лясах Азіі (ад Афганістана да Далёкага Усходу) і Паўночнай Амерыкі. У Расіі растуць 2-3 віды, усё на Далёкім Усходзе. Многія віды роду выкарыстоўваюцца як лекавыя і дэкаратыўныя расліны.

Назва паходзіць ад  — *патройны* і адлюстроўвае той факт, што амаль усе часткі расліны існуюць у патройнай колькасці.

## Распаўсюджанне 
Прадстаўнікі роду сустракаюцца ў зонах умеранага клімату на двух кантынентах: у Азіі (7 відаў) і Паўночнай Амерыцы (38 відаў). Відаў, якія растуць на абодвух кантынентах, няма.

Ва ўсходнім паўшар’і расліны сустракаюцца ў Афганістане, на Гімалаях, у Непале і Пакістане, Бірме, Кітаі, на Далёкім Усходзе Расіі (Камчатка, Сахалін, Курылы, Хабараўскі край), у Японіі, Карэі і Тайвані.

У заходнім паўшар’і прадстаўнікі роду растуць на ўсёй тэрыторыі Паўночнай Амерыкі, за выключэннем паўночных субарктычных абласцей і Мексікі. Найбольшая разнастайнасць відаў засяроджана ва ўсходняй частцы Злучаных Штатаў (у штатах Джорджыя, Алабама, Паўночная і Паўднёвая Караліна, Тэнэсі, Вірджынія і Кентукі), у якой расце больш чым 10 відаў роду.

## Батанічнае апісанне 
Шматгадовая травяністая расліна вышынёй не больш за 50 см з кароткім тоўстым карэнішчам.

Сцёблы прамыя са шматлікімі лускападобнымі лістамі пры аснаванні, сцябловыя — сабраны па тры ў калатоўку.

Чашалісцікаў, пялёстак, тычынак і пладалісткоў таксама па тры. Калякветнік складаецца з шасці доляў — трох вонкавых зеленаватых і трох унутраных пялёсткападобных, белых, чырванаватых, цьмяна-жоўтых, больш доўгіх, чым вонкавыя. Кветкі адзінкавыя, белага, зелянява-белага, жоўтага, ружовага або пурпурнага колеру.

Плод — трохгнёздавая зялёная каробачка. Важны паказчык, які дазваляе адрозніць розныя віды роду, — становішча кветкі. У адных відаў кветаножка адсутнічае, кветкі як бы сядзяць на лісці; у іншых кветка размяшчаецца на прамой кветаножцы і звернута ўверх, а ў некаторых кветаножкі ніцыя і кветкі звернутыя да зямлі.

## Віды 
Паводле інфармацыі базы даных *The Plant List*, род уключае 9 відаў:

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Флора Паўночнай Амерыкі
Катэгорыя:Флора Азіі
Катэгорыя:Лілеякветныя
Сезон 2015 ЖФК Славянка Мінск

У 2015 годзе жаночы футбольны клуб «Славянка» з горада Мінска прымаў удзел у адныс афіцыйныі турніры на рэспубліканскім узроўні:
* Кубак Беларусі 2015 (чвэрцьфінал).

## Склад каманды 
## Спасылкі 
* BOBRUICHANKA VS. SLAVYANKA 13 — 0
* SLAVYANKA VS. BOBRUICHANKA 0 — 18
2015
Славянка Мінск
Катэгорыя:2015 год у Мінску
Ізраільскі адкрыты ўніверсітэт

**Ізраільскі адкрыты ўніверсітэт** (, ) — ізраільская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта, сядзіба якой знаходзіцца ў горадзе Раанана. 

Універсітэт унікальны тым, што не патрабуе школьнага атэстата, экзамену або іншага ўступнага іспыту для паступлення на бакалаўрыят. Патрабаванні да прыёму на магістарскія праграмы падобныя на патрабаванні іншых універсітэтаў. 

Метады навучання ва ўніверсітэце заснаваны ў асноўным на тэхналогіях дыстанцыйнага навучання з магчымасцю вочнага навучання. Кампусы размешчаны ў Раанане, Тэль-Авіве, Іерусаліме, Хайфе, Беэр-Шэве, Гіват-Хавіве і Назарэце, у дадатак да прыблізна пяцідзесяці навучальных цэнтраў, размешчаных па ўсёй краіне. Большасць студэнтаў вучацца дыстанцыйна са сваіх дамоў. 

Як і ў іншых вышэйшых навучальных установах, заканчэнне гэтай ВНУ залежыць ад паспяховага выканання патрабаванняў да адукацыйнай ступені. Таксама патрабуецца валоданне англійскай мовай. Універсітэт прапануе ступень бакалаўра, а таксама шэраг магістарскіх праграм і доктарскую праграму ў галіне адукацыі. 

## Структура 
* Дэпартамент гісторыі, філасофіі і юдаікі
* Дэпартамент мовазнаўства, літаратуры і мастацтва
* Дэпартамент матэматыкі і інфарматыкі
* Дэпартамент прыродазнаўства і навук аб жыцці
* Дэпартамент кіравання і эканомікі
* Дэпартамент сацыялогіі, паліталогіі і камунікацый
* Дэпартамент адукацыі і псіхалогіі

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўніверсітэта 

Катэгорыя:Універсітэты Ізраіля
Катэгорыя:Раанана
Катэгорыя:Адкрытыя навучальныя курсы
Apela

**Apela** — род матылькоў сямейства .

## Віды 
*  Rothschild, 1917
*  Schaus, 1928
*  Forbes, 1939
*  Walker, 1855
*  Thiaucourt, 1984
*  Druce, 1904
*  Dognin, 1923
*  Druce, 1905
*  Rothschild, 1917
*  Dognin, 1916
*  Forbes, 1939
*  Forbes, 1939
*  Forbes, 1939

Катэгорыя:Чубаткі
Сезон 2016 ЖФК Славянка Мінск

У 2016 годзе жаночы футбольны клуб «Славянка» з горада Мінска прымаў удзел у двух афіцыйных турнірах на рэспубліканскім узроўні:
* Чэмпіянат Беларусі 2016 (7 месца),
* Кубак Беларусі 2016 (чвэрцьфінал).

## Склад каманды 
## Спасылкі 
* SLAVYANKA VS. ISLOCH-RGUOR 1 — 7
* SLAVYANKA VS. ZORKA-BDU 0 — 10
* NEMAN VS. SLAVYANKA 4 — 0
* SLAVYANKA VS. NEMAN 2 — 1
* BOBRUICHANKA VS. SLAVYANKA 8 — 0
* SLAVYANKA VS. NADEZHDA 0 — 7
* NADEZHDA VS. SLAVYANKA 3 — 0
2016
Славянка Мінск
Катэгорыя:2016 год у Мінску
Жан Жэрсон

**Жан Жэрсон** (; , Жэрсон, Шампань — , ) — французскі тэолаг XIV ст., доктар тэалогіі (з 1392), канцлер Парыжскага ўніверсітэта (з 1395), рэфарматар сістэмы адукацыі.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў сялянскай сям’і, вучыўся ў Наварскім калежы, стаў ліцэнцыятам мастацтваў; затым вучыўся на тэалагічным факультэце і стаў бакалаўрам тэалогіі (з 1384) і выкладчыкам тэалагічнага факультэта Парыжскага ўніверсітэта. У 1391 годзе Жэрсон упершыню выступіў з прамовай перад каралём Францыі Карлам VI і з гэтага моманту стаў прапаведнікам і настаўнікам каралёў. Шанаваўся як бясспрэчны аўтарытэт і быў аблашчаны французскім дваром, але да канца не зразуметы. Ён быў духоўнікам герцага Бургундскага Філіпа Смелага, аднак адмовіўся стаць на бок бургіньёнаў і апраўдаць грамадзянскую вайну, якая пачалася ў Францыі.

Пасля 1407 года асудзіў забойства Жанам Бясстрашным герцага Арлеанскага і вымушаны быў з’ехаць з Парыжа, які знаходзіўся ў руках герцага Бургундскага, у Вену. Забойства апошняга ў 1419 годзе дало Жэрсону магчымасць вярнуцца на радзіму, і ён пераязджае ў Ліён, дзе яго брат быў пробашчам кляштара цэлестынцаў. Апошнія 10 гадоў жыцця Жэрсон аддаў выхаванню маленькіх дзяцей пры гэтым манастыры.

Думкі Жэрсона пра лёс культуры, пра выхаванне, асвету, пра вучонасць, пра ролю і значэнне выкладчыка ўвайшлі ў залаты фонд заходняй цывілізацыі.

Катэгорыя:Вучоныя Сярэдневякоўя
Катэгорыя:Багасловы Францыі
Катэгорыя:Каталіцкія багасловы
Сезон 2022 ЖФК Зорка-БДУ

У 2022 годзе жаночы футбольны клуб «Зорка-БДУ» з горада Мінску прымаў удзел у двух афіцыйных турнірах на рэспубліканскім узроўні:
* Чэмпіянат Беларусі 2022 (3 месца),
* Кубак Беларусі 2022 (чвэрцьфінал).

## Склад каманды 
## Спасылкі 
* FK ZORKA-BDU MINSK

2022
Зорка-БДУ
Катэгорыя:2022 год у Мінску
Сун Цзяажэнь

**Сун Цзяажэнь** (; 5 красавіка 1882 — 22 сакавіка 1913) — кітайскі палітык-рэспубліканец, заснавальнік і першы лідар Гаміньдана.

## Біяграфія 
Браў актыўны ўдзел у апазіцыйным антыманьчжурскім руху. У 1905 годзе быў адным з заснавальнікаў  — Саюзнай лігі, у якой па сваім уплыве быў другім чалавекам пасля Сунь Ятсена. Пасля  і абвяшчэння Кітайскай Рэспублікі ў жніўні 1912 года адбылося зліццё Саюзнай лігі з чатырма невялікімі партыямі, што прывяло да стварэння Рэспубліканскай народнай партыі (Гаміньдана), старшынёй якой ён стаў.

Стаўшы на чале Гаміньдана, прывёў партыю да перамогі на парламенцкіх выбарах, якія адбыліся ў пачатку 1913 года, і стаў адным з кандыдатаў у прэм’ер-міністры. Занепакоены перамогай рэспубліканцаў прэзідэнт Юань Шыкай спачатку спрабаваў падкупіць Сун Цзяажэня, а калі гэта не прынесла вынікаў, 20 сакавіка 1913 года ў Шанхаі быў здзейснены замах на яго. Атрымаўшы ў выніку яго цяжкае раненне, Сун памёр праз двое сутак.

## Спасылкі 
* The death of a revolutionary: The song of Song (The Economist, 22 снежня 2012)

Катэгорыя:Палітыкі Кітая
Нямецкая кінапрэмія

**«Deutscher Filmpreis»** ― вышэйшая нацыянальная ўзнагарода Германіі ў галіне кінематографа. Таксама вядомая як «Лола». Сярод узнагароджаных ―  (Спецыяльны прыз за ўклад у развіццё нямецкага кіно, 1966),  (1996, 1998, 2005),  (1970, 1975, 1971),  (1960, 1985, 1992, 1996) і іншыя.
## Зноскі
## Спасылкі
*

Катэгорыя:Кінапрэміі Германіі
Катэгорыя:Узнагароды паводле алфавіта
Фу Лэй

**Фу Лэй** (; 7 красавіка 1908, Наньхуэй — 3 верасня 1996, Шанхай), таксама вядомы пад псеўданімам **Нуань** () — кітайскі перакладчык і крытык. Ён распрацаваў тэорыю перакладу, якую называюць самай уплывовай у французска-кітайскім перакладзе. Фу Лэй вядомы сваімі перакладамі Анарэ дэ Бальзака і Рамэна Ралана.

## Біяграфія 
Фу нарадзіўся 7 красавіка 1908 года ў Наньхуэй (цяпер раён Шанхая) і выхоўваўся маці. У 1928—1931 гадах вывучаў літаратуру і гісторыю мастацтва ў Парыжы, пасябраваўшы, у прыватнасці, з Жакам Марытэнам і . У 1932—1934 гадах выкладаў гісторыю мастацтваў у Шанхайскай акадэміі мастацтваў. Выступаючы час ад часу ў якасці крытыка і куратара, Фу Лэй большую частку свайго працоўнага жыцця прысвяціў перакладам .

У 1958 годзе Фу быў уключаны ў правы антырэвалюцыйны рух і падвяргаўся палітычнаму пераследу. У 1966 годзе, у пачатку культурнай рэвалюцыі, ён і яго жонка Чжу Мэйфу скончылі жыццё самагубствам 3 верасня. Яго лісты да сына, піяніста Фу Цона, былі апублікаваны ў 1981 годзе. «Сямейныя лісты Фу Лэя» з’яўляюцца шматгадовым бэстсэлерам.

Катэгорыя:Ахвяры парушэнняў правоў чалавека
Катэгорыя:Перакладчыкі Кітая
Катэгорыя:Перакладчыкі з французскай мовы
Катэгорыя:Перакладчыкі на кітайскую мову
Катэгорыя:Павесіліся
Стахіботрыятаксікоз

**Стахіботрыятаксіко́з** (*Stachybotryotoxicosis*) — хвароба (мікатаксікоз) сельскагаспадарчых жывёл, якая ўзнікае ў выніку паглынання корму або выкарыстання подсцілу, пашкоджаных таксічнай формай грыба . Зрэдку хвароба ўзнікае і ў чалавека.

У СССР стахіботрыятаксікоз у жывёл упершыню выяўлены ў 1931 годзе. Вывучылі ў 1937—1938 гадах. Стахіботрыятаксікоз буйной рагатай жывёлы быў апісаны ў 1959 годзе, чалавека — у 1949 годзе.

## У жывёл 
Стахіботрыятаксікозам хварэюць коні, свінні, жвачныя жывёлы (авечкі, буйвалы, бізоны, ласі) і птушкі пры паглынанні корму, пашкоджанага грыбам. Таксіны грыба ўздзейнічаюць на імунную і цэнтральную нервовую сістэмы, сценкі крывяносных сасудаў, слізістыя абалонкі стрававальнай сістэмы. Парушаюцца кровазварот, мінеральны абмен, пачынаецца распад тканак у кішэчніку і інш. Жывёлы часам гінуць.

Агульныя прыкметы хваробы для ўсіх відаў жывёл: павышэнне тэмпературы цела, страта апетыту, рыніты, утварэнне язваў на скуры вуснаў, ацёкі.

Прафілактыка: выкананне агратэхнічных правілаў уборкі і захоўвання грубых (сена, салома) кармоў. Пашкоджаныя грыбам кармы спальваюць.

## У чалавека 
У людзей стахіботрыятаксікоз сустракаецца рэдка. Звычайна ён узнікае ў асоб, якія даглядаюць за жывёламі. Заражэнне адбываецца пры судотыку з саломай, пашкоджанай грыбком. Праяўляецца захворванне ў выглядзе дэрматытаў, катаральнай ангіны, рынітаў і кан’юктывіту. Назіраюцца кашаль, насмарк (часам з крывёй), часам адзначаюцца невялікае павышэнне тэмпературы цела, скаргі на галаўны боль, агульную слабасць, стамляльнасць.

Прафілактыка складаецца ў папярэджанні патраплення часцінак саломы на скуру і асабліва на слізістыя абалонкі рота і носа.

## Літаратура 
* 
* Ветеринарный энциклопедический словарь / Главный редактор В. П. Шишков. — М.: Советская Энциклопедия, 1981.
* 
* 

## Спасылкі 
* *Попов В. С.* Проблемы микотоксикозов в современных условиях и принципы профилактических решений: монография / В. С. Попов, Н. В. Самбуров, Н. В. Воробьева. — Курск : Планета+, 2018. — 158 с. : ил., табл. — ISBN 978-5-6040364-5-7.
* Патологическая анатомия животных: учеб.- метод. пособие с элементами дистанционного обучения и контроля знаний студентов факультета ветеринарной медицины заочной формы получения образования по специальности 1-74 03 02 «Ветеринарная медицина» / В. С. Прудников [и др.]. — Витебск: ВГАВМ, 2019. — С. 59. — 76 с. — УДК 619:616-091(07)
* *Moroshkin, B. F. Kostina, A. A. Ivanskii, E. B.* Stachybotryotoxicosis in cattle // Defenst Technical Inforvation Center (DTIC) 

Катэгорыя:Захворванні жывёл
Катэгорыя:Грыбковыя захворванні
Катэгорыя:Таксікалогія
Поль Андро

, Японія]]
**Поль Андро** (,  — 11 кастрычніка 2018) — сучасны французскі архітэктар, які спраектаваў міжнародныя аэрапорты Парыжа (імя Шарля дэ Голя, Арлі), Шанхай (), Маніла, Джакарты, Брунея, Абу-Дабі, Дубая, Каіра і іншых гарадоў. Кіраваў дабудоўкай Вялікай аркі Дефанс у Парыжы. У XXI стагоддзі распрацаваў і ажыццявіў маштабны праект Нацыянальнага Цэнтра выканальніцкіх мастацтваў у гістарычным цэнтры Пекіна.

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт Поля Андро

Катэгорыя:Архітэктары Парыжа
Катэгорыя:Архітэктары Шанхая
Катэгорыя:Архітэктары Францыі
Сун Цынлінь

**Сун Цынлінь** ( піньінь *Sòng Qìnglíng*; 1893—1981) — кітайская палітычная і дзяржаўная дзяячка, кіраўнік Кітайскай Народнай Рэспублікі з 1968 па 1972 гады. Таксама служыла ў якасці намесніцы старшыні КНР (з 1959 па 1975), старшыня , і старшыня Цэнтральнага народнага ўрада КНР. Адна з трох «сясцёр Сун», якія адыгралі значную ролю ў гісторыі Кітая XX стагоддзя.

## Біяграфія 
а (1916)]]
 і Чжоу Эньлай у 1965 годзе.]]
Нарадзілася ў сям’і кітайска-амерыканскага бізнесмена і  прапаведніка Чарлі Суна. Вучылася ў школе для дзяўчынак, створанай амерыканскімі місіянерамі-метадыстамі (McTyeire School for Girls). Працягнула адукацыю ў ЗША ў жаночым каледжы *Wesleyan College*, таксама звязаным з метадысцкай царквой.

Па вяртанні ў Кітай у 1913 годзе працавала сакратаром у Сунь Ятсена. У 1915 годзе, насуперак волі бацькоў, выйшла замуж за Сунь Ятсена, які быў на 27 гадоў старэйшы за яе. Вяселле адбылося ў Японіі, дзе жыў у эміграцыі Сунь Ятсен. Была яго жонкай і вернай паплечніцай на працягу 10 гадоў. Падтрымлівала палітыку саюза паміж Гаміньданам і Камуністычнай партыяй Кітая.

У 1926 годзе на другім Усекітайскім з’ездзе Гаміньдана Сун Цынлін была абраная членам ЦК і начальнікам сектара па працы сярод жанчын. Пасля расколу паміж Гаміньданам і КПК, які адбыўся ў 1927 годзе, з’ехала ў СССР. У 1929 годзе яна была абраная ганаровым старшынёй другой канферэнцыі . У 1931 годзе вярнулася ў Кітай. Займалася працай у сферы дабрачыннасці.

Выступала супраць ганенняў Чан Кайшы супраць сваіх палітычных праціўнікаў. У 1932 годзе заснавала Кітайскую Лігу правоў чалавека. Падчас япона-кітайскай вайны ў 1939 годзе заснавала Лігу абароны Кітая.

У 1948 годзе была абраная ганаровым старшынёй  — малой партыі, якая ўтварылася ў выніку левага адколу ад Гаміньдана. Пасля перамогі камуністаў у грамадзянскай вайне жыла ў КНР. У 1951 годзе заснавала штомесячны часопіс для замежнай аўдыторыі «Кітай на будоўлі» (пасля «Кітай сёння»). Запрасіла працаваць у часопіс , які стаў пасля рэдактарам часопіса.

У 1959—1975 гадах — намесніца старшыні КНР. З 1954 старшыня (затым ганаровы старшыня) Таварыства кітайска-савецкай дружбы, ганаровы старшыня . Незадоўга да смерці ўступіла ў КПК.

16 мая 1981 года, за 13 дзён да смерці, была абрана «ганаровым ».

## Прэмія 
Міжнародная Сталінская прэмія «За ўмацаванне міру паміж народамі» (1951) — уручаў Ілья Эрэнбург.

## Спасылкі 
* 
* China Welfare Institute — сайт арганізацыі, заснаванай Сун Цынлін.

Катэгорыя:Першыя жанчыны ў прафесіі
Катэгорыя:Лаўрэаты Міжнароднай Сталінскай прэміі «За ўмацаванне міру паміж народамі»
Катэгорыя:Члены Камуністычнай партыі Кітая
Катэгорыя:Члены Гаміньдана
Катэгорыя:Жанчыны Кітая
Катэгорыя:Палітыкі Кітая
Катэгорыя:Жанчыны-палітыкі
Адам Калазэмбскі

**Адам Калазэмбскі** (польск. Adam Kołozembski, каля 1577, Мазовія — 28 жніўня 1650, Варшава) — каталіцкі святар, член Таварыства Ісуса.

## Біяграфія 
У 1596 годзе (17 студзеня 1596) быў прыняты ў навіцыят Польскай правінцыі ордэна езуітаў у Кракаве. З 1608 г. — знаходзіўся ў складзе Літоўскай правінцыі. Далей служэнне Адама Калазэмбскага ішло наступным чынам: суперыёр і рэктар калегіума ў Ломжы (1610—1620), прапаведнік у калегіяце і прэфект Архібрацтва Міласэрнасці ў Варшаве (1611—1620), суперыёр у Гродне (1622—1626), рэгенс Духоўнай семінарыі ў Пултуску (1626—1627), рэктар калегіума ў Ломжы (1630—1632), місіянер пры двары вялікага канцлера літоўскага Альбрэхта Станіслава Радзівіла (1634—1635) і пры двары куяўскага біскупа Мікалая Войцеха Гневаша (1643—1645).

## Літаратура 
* Лявшук, В. Иезуиты в Гродно в 1622—1700 гг.: люди и история коллегиума = Jezuici w Grodnie, 1622—1700: ludzie i dzieje kolegium / В. Лявшук. — Kraków : WAM, 2013. — 327 с.

Катэгорыя:Езуіты Вялікага Княства Літоўскага
Лунхуасы

храма вышынёй 40,4 м]]
**Лунхуа сы** () — адзін з найбольш характэрных і самы вялікі (больш за 20 000 м²) будыйскі храм Шанхая.

## Гісторыя 
Пабудаваны ў перыяд з 242 па 247 год н. э. у перыяд эпохі Трохцарства. Быў знішчаны падчас вайны і зноў адноўлены ў 977 годзе пры дынастыі Сун разам з пагадай вышынёй 40,4 метраў. Храм пабудаваны ў архітэктурным стылі  і мае пяць павільёнаў. Апошні раз храм рэстаўраваўся ў 1954 годзе.

## Павільёны 
* Зала  (Mile Dian) з яго статуяй.
* Зала  (Tianwang Dian) з іх статуямі.
* Галоўная зала Вялікага Мудраца (Daxiong Baodian) са статуяй Буды Шак’ямуні.
* Зала Трох Мудрацоў (San Sheng Dian) са статуямі Буды  і   і , якія суправаджаюць яго.
* Зала настаяцеля (Fangzhang Shi) для лекцый і фармальных сустрэч.
* Дом  (Цзанцзінлоу), у якім захоўваецца Кітайскі будыйскі канон.

## Літаратура 
* D.C. Burn, A Guide to Lunghwa Temple, Shanghai: Kelly & Walsh (1926).
* Eric N. Danielson, Discover Shanghai, Singapore: Marshal Cavendish 2010). [pp.&nbsp;73-81 on Longhua, and pp.&nbsp;98-100 on Shanghai’s 16 historic pagodas.]
* Eric N. Danielson, «How Old is Shanghai’s Longhua Temple?» Hong Kong: Journal of the Hong Kong Branch of the Royal Asiatic Society, Vol. 43, 2003 (2006). [pp.&nbsp;15-28]
* Longhua Zhen Zhi, Shanghai (1996).
* Pan Mingquan, Shanghai Fo Si, Dao Guan, Shanghai: Shanghai Ci Shu Chubanshe (2003).
* Zhang Qinghua and Zhu Baikui, Longhua, Yangzhou: Guanglin Shu She (2003).

## Спасылкі 
* How Old is Shanghai’s Longhua Temple?
* Journal of the Royal Asiatic Society Hong Kong Branch
* Chinatravel1.com
* China Daily
* short article in «The Economist» (site history)
* Longhua Temple, Shanghai

Катэгорыя:Храмы Шанхая
Катэгорыя:Будыйскія храмы і манастыры Кітая
Сезон 2017 ЖФК Зорка-БДУ

У 2017 годзе жаночы футбольны клуб «Зорка-БДУ» з горада Мінску прымаў удзел у двух афіцыйных турнірах на рэспубліканскім узроўні:
* Чэмпіянат Беларусі 2017 (2 месца),
* Кубак Беларусі 2017 (фіналіст).

## Склад каманды 
## Спасылкі 
* FK ZORKA-BDU MINSK
 
2017
Зорка-БДУ
Катэгорыя:2017 год у Мінску
Дашкоўская

**Дашкоўская** — жаночая форма прозвішча Дашкоўскі.

## Вядомыя носьбіты 
* Вольга Іванаўна Дашкоўская (нар. 1923) — беларуская дзяячка аматарскага мастацтва. Заслужаны работнік культуры Беларускай ССР (1977).
* Марыя Уладзіміраўна Дашкоўская (нар. 1985) — беларуская футбалістка.
Храм Нефрытавага Буды

**Храм Нефрытавага Буды** — будыйскі храм у Шанхаі. Як многія сучасныя кітайскія храмы, сёння храм спалучае дзве будыйскія школы будызму Махаяны: Чыстай Зямлі і чань.

Ён быў заснаваны ў 1882 годзе, у ім былі змешчаныя дзве нефрытавыя статуі Буды, прывезеныя ў Шанхай па моры з Бірмы. Гэта былі статуі Буды, які сядзіць, (1,95 метра, 3 тоны), і меншая статуя Буды, які ляжыць.

## Гісторыя 
Падчас кіравання імператара Гуаньсюя ў дынастыі Цын (1875—1908) путашаньскі настаяцель Хуэй Гэнь адправіўся ў паломніцтва ў Тыбет праз Святыя горы  і . Пасля Тыбету ён прыбыў у Бірму.

Тут Кітайскі эмігрант Чэнь Цзюньпу падарыў яму пяць нефрытавых статуй Буды, і дзве з іх Хуэй Гэнь прывёз у Шанхай, дзе на ахвяраванні ўзвёў для іх храм, неўзабаве пасля чаго памёр. Падчас паўстання 1911 года храм быў экспрапрыяваны, а статуі былі перамешчаныя. У 1918—1928 гадах для статуй быў пабудаваны новы храм пад кіраўніцтвам настаяцеля Кэ Чэня.

У 1966 годзе, падчас Культурнай Рэвалюцыі, манахі храма зараблялі на жыццё дробнай мануфактурай. У 1983 годзе ў храме размясціўся Шанхайскі інстытут будызму.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 玉佛禅寺.玉佛 禅寺. 1989. ISBN 7-80071-117-X /G.65 1989. ISBN 7-80071-117-X / G.65

Катэгорыя:З’явіліся ў 1882 годзе
Катэгорыя:Храмы Шанхая
Катэгорыя:Будыйскія храмы і манастыры Кітая
Марыя Уладзіміраўна Дашкоўская

**Марыя Уладзіміраўна Дашкоўская** (нар. , Бабруйск, Беларусь) — беларуская футбалістка, брамнік. Майстар спорту Беларусі.

## Клубная кар’ера 
Выступала за Бабруйчанку, ЖФК Нёман Белкард, Зорку-БДУ. Пасля заканчения футбольнай коръеры стала трэнерам, ёсць ліцэнзія «C UEFA».

## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісткі Беларусі
Катэгорыя:Футбольныя варатары
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Зорка-БДУ
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Бабруйчанка
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Ніва-Белкард
Базіліка Дзевы Марыі (Шэшань)

**Базіліка Дзевы Марыі** — рымска-каталіцкая базіліка на «змяінай гары» ў Шанхаі, найбуйнейшы ў Кітаі цэнтр хрысціянскіх паломніцтваў. Яшчэ ў 1874 годзе папа Пій IX паабяцаў прабачэнне грахоў тым, хто наведае езуіцкую святыню ў Шэшані. Будынак базілікі акружаны капліцамі; побач з ёй знаходзіцца заснаваная езуітамі Шанхайская абсерваторыя.

Базіліка была закладзена езуітамі ў гады паўстання тайпінаў (1863) на месцы будыйскага манастыра. Да 1925 года старая царква не магла змясціць усіх паломнікаў. На працягу 10 гадоў з 1925 па 1935 гг. вялося будаўніцтва існуючай гранітнай базілікі. Архітэктурнае рашэнне спалучае ў сабе элементы неаготыкі і неарэнесансу. Над храмам высіцца 38-метровая званіца, а на яе вяршыні ўсталяваная 5-метровая статуя Мадонны з немаўлём.

Шэшаньская базіліка моцна пацярпела ў гады Культурнай рэвалюцыі. Статуя Мадонны была дэмантаваная, а біскуп  падвергнуўся ганенням. У цяперашні час базіліка зноў прымае паломнікаў.

## Спасылкі 
* Thomas Coomans, " Notre-Dame de Sheshan à Shanghai, basilique des jésuites français en Chine ", Bulletin monumental, 2018, 176/2, p. 129—156, (ISSN 978-2-901837-72-5)
* Our Lady of She-Shan

Катэгорыя:Храмы Найсвяцейшай Дзевы Марыі
Катэгорыя:Месцы паломніцтва
Катэгорыя:Храмы Шанхая
Катэгорыя:Базілікі
Катэгорыя:Каталіцкія храмы Кітая
Шаганы

**Шаганы** () — возера-ліман у Адэскай вобласці Украіны.

Ад Чорнага мора аддзелена пясчана-ракушачнікавым перасыпам шырынёй ад 80 да 310 м, вышынёй ад 1,4-2,5 да 3,5 м. Злучана з ліманам Алібей пратокай шырынёй 1,9 км, сувязь з морам перыядычная, цераз прарывы ў перасыпе.

Утварылася ў выніку трансгрэсіі марскіх вод у лагчыну тэктанічнага паходжання і нізоўі балак. Даўжыня па восі 11,5 км, шырыня ад 2,2 да 9,3 км. Глыбіня да 2 м.

Берагі характарызуюцца чаргаваннем абразійна-абвальных і акумулятыўных форм рэльефу, назіраецца другаснае расчляненне. Дно ўкрыта цёмна-шэрым супясчаным мулам з лінзамі пяскоў, маюцца лекавыя гразі (тоўшча да 1,2 м). На берагах мінеральныя крыніцы.

Салёнасць змяняецца па сезонах ад 14 да 30-35 ‰ і больш.

Водзяцца бычкі і кефаль. 

## Літаратура 
* *Вихованець Г. В.* Шагани // Географічна енциклопедія України: [в 3 т.] / редкол.: О. М. Маринич (відповід. ред.) та ін. Т. 3. — К.: Українська енциклопедія ім. М. П. Бажана, 1993. 

Катэгорыя:Азёры Адэскай вобласці
Катэгорыя:Басейн Чорнага мора
Аперацыя «Raus aus Khartum» (2023)

**Аперацыя «Raus aus Khartum»** (з ) — аперацыя ўрада Германіі па эвакуацыі суайчыннікаў з Судана. Вываз нямецкіх грамадзян пачаўся на фоне сутыкненняў паміж прыхільнікамі генералаў Абдэля аль-Бурхана і Махамеда Дагала.

## Перадгісторыя 
Баявыя дзеянні ў Судане ўспыхнулі 15 красавіка 2023 года, спачатку ахапіўшы сталіцу, а хутка і розныя іншыя часткі краіны. Сам канфлікт стаў следствам барацьбы за ўладу, а таксама няўдалай спробы інтэграцыі Сіл аператыўнай падтрымкі ў шэрагі арміі. 

Успышка гвалту заахвоціла свет сачыць за сітуацыяй у Судане, а ўрады дзяржаў перайсці да выратавання сваіх грамадзян з «гарачай кропкі». Аднак сама эвакуацыя была абцяжарана з-за баявых дзеянняў у сталічным Хартуме, асабліва ў міжнародным аэрапорце і вакол яго. Гэта вымусіла многіх ехаць на машынах у Порт-Судан, які знаходзіцца прыкладна ў 650 км на паўночны ўсход ад Хартума, адкуль замежнікі вывазіліся па паветры альбо караблямі. Іншыя эвакуацыі праводзіліся праз наземныя пагранпераходы.

## Правядзенне 
Напярэдадні эвакуацыі Бундэсвер накіраваў на Блізкі Усход і ў Паўночную Афрыку некалькі самалётаў  і каля 1000 вайскоўцаў  і . 

Вываз планаваўся 19 красавіка (першую партыю эвакуяваных павінны былі складаць 150 чалавек), але з-за баёў гэта зрабіць не ўдалося. Толькі 23 красавіка ў Судан здолелі прыбыць чатыры нямецкія самалёты. Эвакуацыя праводзілася з аэдромаў Вадзі-Саідна і Амдурман у Іарданію. Астатнія — прадстаўнікі 30 іншых краін, у тым ліку 90 канадцаў, 40 галандцаў і каля 30 іарданцаў.

Як паведамілі ўлады Германіі, аперацыя прайшла без здарэнняў, а суданскія ўлады былі загадзя праінфармаваны па дыпламатычных каналах аб пачатку эвакуацыі.

Катэгорыя:Эвакуацыі
Катэгорыя:Красавік 2023 года
Катэгорыя:Трэцяя грамадзянская вайна ў Судане
Катэгорыя:2023 год у Германіі
Марыя Віктараўна Буйко

**Марыя Віктараўна Буйко** (нар. , Ліда, Беларусь) — беларуская футбалістка, паўабаронца. Выступала ў нацыянальнай зборнай Беларусі па міні-футболе.

## Клубная кар’ера 
Выхаванка ДЮСШАР прафзвязаў «Юнасць». Першым трэнерам быў Алег Леанідавіч Фралоў.

Пасля дзявятага класа паступіла ў Лідскі коледж, каб стаць «хімікам-тэхнолагам». У 2016 годзе прапанавалі гуляць за каманду «Вікторыя» з Воранава. Гэта быў першы прафесійны дасведчанне.

У 2013 годзе трэнер гродзенскай каманды «Белкард» запрасіў у калектыў і ёй давялося кінуць навучанне пасля першага курса ў коледжы. У 2016 годзе пасля «Белкарда» перайшла ў сталічную «Зорку». Але з-за праблем са зрокам прафесійная кар’ера ў вялікім футболе давялося скончыць.

У 2019 годзе заняла 21-е месца ў спісе самых дзейсных гульцоў еўрапейскіх чэмпіянатаў па міні-футболе.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Буйко Мария Викторовна
* «Женщина сможет обеспечить себя футболом». Монолог молодого тренера о том, почему женский футбол — это круто

Катэгорыя:Футбалісткі Беларусі
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Зорка-БДУ
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Вікторыя Воранава
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Ніва-Белкард
Катэгорыя:Ігракі ў міні-футбол Беларусі
Катэгорыя:Ігракі зборнай Беларусі па міні-футболе
Катэгорыя:Выпускнікі Гродзенскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя Янкі Купалы
Стацыя (значэнні)

**Стацыя** — шматзначны тэрмін.

* Стацыя — участак прасторы асяроддзя, які валодае сукупнасцю ўмоў, неабходных для існавання і пражывання на ім пэўнага віду жывёл.
* Стацыя — феадальная павіннасць сялян і мяшчан у Вялікім Княстве Літоўскім.
Стаховіч

**Стаховіч** — беларускае прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Алег Аляксандравіч Стаховіч (нар. 1934) — беларускі архітэктар.
* Алесь Стаховіч (1907—1956) — беларускі савецкі пісьменнік.
* Міхаіл Аляксандравіч Стаховіч (1820—1858) — рускі пісьменнік, перакладчык, фалькларыст, гітарыст.
* Міхаіл Аляксандравіч Стаховіч (1861—1923) — паэт, палітычны і дзяржаўны дзеяч.
Чэнхуанмяа

**Чэнхуанмяа** (上海城隍庙, Храм бажаства-заступніка горада) — храм  ў цэнтры Шанхая, злучаны з садамі Юйюань. Тут моляцца, пакланяючыся Чэнхуану, бажаству-захавальніку горада. У цяперашні час шанхайцы гэтак жа называюць гандлёвы раён вакол храма. Тут больш за сто будынкаў, большасці з якіх ужо больш за сто гадоў. Цяпер у гэтых будынках размешчаны крамы, рэстараны, універмагі і кафэ, дзе прадаюць стравы мясцовай кухні.

## Гісторыя 
Чэнхуанмяа быў пабудаваны ў 1403 годзе. Храм першапачаткова быў размешчаны на вуліцы Фанбінь Чжунлу. На працягу свайго існавання Чэнхуанмяа шмат разоў разбураўся і затым аднаўляўся. У часы дынастыі Цын вырасла папулярнасць храма. Цяперашні варыянт быў пабудаваны ў 1926 годзе. Гандляры вакол Чэнхуанмяа сталі збірацца толькі пасля таго, як Шанхай стаў адкрытым портам. Дзякуючы ім вакол храма сфармаваўся вялікі рынак, які пазней стаў ажыўленым цэнтрам гандлю. У наш час на тэрыторыі рынку знаходзіцца гандлёвы комплекс «Юйюань шанчэн».

## Спасылкі 
* Начны выгляд храма Чэнхуанмяа ў Шанхаі 
* City God Temple (15th century onward) 
* Царства закусак

Катэгорыя:Храмы Шанхая
Інфарматык

**Інфарматык**, **Навуковец у галіне камп’ютарных навук** — вучоны, які спецыялізуецца ў акадэмічным вывучэнні інфарматыкі.

Навукоўцы ў галіне інфарматыкі звычайна працуюць над тэарэтычнымі аспектамі вылічэння, а не над апаратнымі, на якіх пераважна засяроджаны інжынеры-інфарматыкі (але ёсць і выключэнні). Хаця навукоўцы ў інфарматыцы таксама могуць сфакусаваць сваю працу і даследаванні на канкрэтных галінах (такіх як распрацоўка і праектаванне алгарытмаў і структур даных, распрацоўка праграмнага забеспячэння, тэорыя інфармацыі, тэорыя баз даных, , лікавыя метады, ,  і камп’ютарны зрок), іх аснова — тэарэтычнае вывучэнне вылічэння, якоя з’яўляецца іх вытокамі.

Асноўная мэта навукоўцаў-інфарматыкаў — распрацоўка або праверка мадэляў, часта матэматычных, для апісання ўласцівасцей вылічальных сістэм (працэсараў, праграм, камп’ютараў, якія ўзаемадзейнічаюць з людзьмі, камп’ютараў, якія ўзаемадзейнічаюць з іншымі камп’ютарамі, і г. д.) з агульнай мэтай выяўлення канструкцый, якія дадуць карысны вынік (хутчэй, менш, танней, больш дакладна і г. д.).

## Адукацыя 
Большасць навукоўцаў у галіне інфарматыкі павінны мець доктарскую або магістарскую ступень у інфарматыцы або сумежных дысцыплінах, такіх як матэматыка.

### Галіны спецыялізацыі 
*  — уключае структуры даных і алгарытмы, , тэорыю інфармацыі і кадавання, тэорыю праграмавання і фармальныя метады.
* Камп’ютарныя сістэмы — уключаюць архітэктуру камп’ютара і інжынерыю камп’ютарных сістэм, аналіз прадукцыйнасці камп’ютара, паралелізм і размеркаваныя вылічэнні, камп’ютарныя сеткі, камп’ютарную бяспеку, крыптаграфію і базы даных.
* Камп’ютарныя прыкладанні — уключаюць камп’ютарную графіку і візуалізацыю, чалавека-камп’ютарнае узаемадзеянне, навуковыя вылічэнні і штучны інтэлект.
* Інжынерыя праграмнага забеспячэння — прымяненне інжынерыі для распрацоўкі праграмнага забеспячэння сістэматычным метадам.

## Занятасць 
Навукоўцы ў галіне камп’ютарных навук часта наймаюцца фірмамі, якія выпускаюць праграмнае забеспячэнне, навукова-даследчымі і распрацоўчымі арганізацыямі, дзе яны распрацоўваюць тэорыі, якія дазваляюць ствараць новыя тэхналогіі. Таксама навукоўцы ў галіне камп’ютарных навук працуюць у навукова-адукацыйных установах, такіх як універсітэты.

Навукоўцы ў галіне камп’ютарных навук могуць прымяніць свае веды да больш практычных прыкладанняў, займаючыся, напрыклад, інжынерыяй праграмнага забеспячэння. Яны таксама могуць займацца сферай IT-кансалтынгу і могуць разглядацца як від матэматыкаў, з улікам таго, якое мноства галін залежыць ад матэматыкі. Навукоўцы ў галіне камп’ютарных навук, якія працуюць у прыватным сектары, могуць з часам перайсці на кіруючыя або лідарскія пазіцыі.

Занятасць для навукоўцаў у галіне камп’ютарных навук прагназуецца як вельмі перспектыўная. Такія перспектывы, часткова, можна растлумачыць хуткім ростам у галіне дызайну камп’ютарных сістэм і сумежных паслуг, а таксама ў галіне публікацыі праграмнага забеспячэння, якая, згодна з прагнозамі, ёсць адной з найхутчэй растучых галін эканомікі ЗША.

## Гл. таксама 
* Праграміст

## Крыніцы 
Катэгорыя:Інфарматыка
Катэгорыя:Прафесіі
Мячэць Сунцзян

**Мячэць Сунцзян** () — найстарэйшая мячэць у Шанхаі, КНР. Размешчана ў раёне Сунцзян.

Мячэць і мусульманская абшчына ў Сунцзяне былі заснаваны нашчадкамі . Будаўніцтва мячэці пачалося ў 1364—1367 гады, пад канец існавання імперыі Юань. Затым яна была перабудавана ў 1391 годзе ў часы імперыі Мін. Будынак перанёс некалькі рэканструкцый у перыяд імперыі Цын.

Урад Шанхая ўнёс мячэць Сунцзян у спіс помнікаў культуры пад яго асаблівай абаронай 26 жніўня 1908 года. У 1985 годзе мячэць была старанна адрамантаваная ў занесеная ў спіс асноўных помнікаў культуры. У 1989 годзе мячэць была зноў адкрыта для публікі.

Тэрыторыя мячэці складае 4900 м². У архітэктуры будынкаў спалучаюцца традыцыйныя арабскія і кітайскія матывы. Мячэць глядзіць фасадам на поўнач і складаецца з галоўнай залы, малітоўнай нішы, калідора, дзвюх залаў для пропаведзяў і ваннага пакою. Ва ўсходняй частцы мячэці размешчана вежа, дзе мусульмане могуць узнесці малітву, выкананая ў арабскім стылі з папярочнымі грабянямі і купальнымі дахамі. Малітоўная зала размешчана насупраць вежы ў заходняй частцы мячэці. Яна падзелена на заднюю і пярэднюю, якія прадстаўляюць архітэктуру часоў імперый Юань і Мін адпаведна.

Катэгорыя:Архітэктура Шанхая
Катэгорыя:Мячэці Кітая
Мячэць Сяатааюань

**Мячэць Сяатааюань** () — найбуйнейшая мячэць у Шанхаі, КНР. Размешчана ў раёне Хуанпу. Раней называлася **Шанхайская Заходняя мячэць**. З’яўляецца рэзідэнцыяй Шанхайскай ісламскай асацыяцыі і Камітэта па кіраванні мячэцяў у Шанхаі.

## Гісторыя 
Першапачаткова пабудавана ў 1917 годзе Цзінь Цзыюнем, кіраўніком Шанхайскага ісламскага савета дырэктараў, якія набылі гэтую зямлю. Раней тут знаходзілася Шанхайскае ісламскае педагагічнае вучылішча. У 1925 годзе пачалася перабудова мячэці, якая была завершана праз два гады і надала будынку той выгляд, у якім ён існуе і па гэты дзень. Пры мячэці былі заснаваныя Ісламскае педагагічнае вучылішча, пачатковая школа для мусульман, пачатковыя школы Мінчэн і Чунбэнь, Шанхайскі ісламскі прытулак для сірот і іншыя.

У 1920—1940-х гадах мячэць прымала і абслугоўвала мусульман, якія плануюць здзейсніць хадж у Мекку.

Пасля ўтварэння Кітайскай Народнай Рэспублікі 1 кастрычніка 1949 года, мэр Шанхая  аглядзеў мячэць і зацвердзіў адпаведныя сродкі на яе ўтрыманне. 15 лютага 1994 года мячэць была ўключана ў спіс архітэктурнай спадчыны .

## Архітэктура 
Мячэць была пабудавана ў традыцыйным ісламскім стылі заходняй Азіі, змяшаным з кітайскай архітэктурай. Мае адзін мінарэт і чатыры купалы, размешчаныя па кутах. Знешнія сцены пафарбаваны белым і зялёным колерам. Над уваходнымі варотамі іерогліфамі напісана слова «мячэць». Галоўная двухпавярховая малітоўная зала можа змясціць звыш 500 чалавек пры агульнай плошчы 500 м².

Будынак акружаны прамавугольным дваром. На ўсходнім баку двара знаходзіцца трохпавярховы будынак у кітайскім стылі, усярэдзіне якога размешчаны аўдыторыі, офісы, бібліятэка, чытальная зала, сталовая, памяшканні для пропаведзяў і абмывання. На паўднёвым баку двара знаходзяцца пакой імама, прыёмная і ванны пакой.

Вышэй па вуліцы размешчаны будынак мячэці Сяатааюань для жанчын, пабудаваны ў 1920 годзе і абноўлены ў 1994 годзе.

Катэгорыя:Мячэці Кітая
Катэгорыя:Архітэктура Шанхая
Юйюань

**Сад Юйюань** () у Шанхаі — прыватны класічны сад Кітая. Ён размешчаны ў самым сэрцы старога горада . Назва яго азначае «Сад Радасці», або «Сад Маруднага адпачынку», і сёння гэта сапраўды пастаральны свет унутры звышсучаснага і неспакойнага мегаполіса.

## Гісторыя 
Першы ўладальнік саду Юй-Юань у Шанхаі — Пань Юньдуань, які быў скарбнікам правінцыі ў эпоху Мін, вырашыў пабудаваць сад, што нагадвае імператарскі сад у Пекіне, каб парадаваць свайго бацьку на старасці гадоў. Будаўніцтва, пачатае ў 1559 годзе, з-за адсутнасці грошай то спынялася, то аднаўлялася, але так і не было завершана на працягу 20 гадоў. Бацька Юньдуаня, былы міністр пакаранняў Пань Энь, не дажыў да таго моманту, калі сад быў скончаны. Больш за тое, сам уладальнік саду збанкрутаваў, а нашчадкі захацелі прадаць яго дзецішча. Знайшліся гандляры, якія ахвотна выкупілі Юй-Юань па нізкай цане. Пазней сад быў уключаны ў склад Храма бажаства-заступніка горада. Частка Юй-Юань, вядомая як Унутраны Сад, была дабудавана ў 1709 годзе.

Плошча сада Юй-Юань складае каля 4 га. З XVI стагоддзя парк некалькі разоў перабудоўваўся. У сярэдзіне XIX стагоддзя «» выкарыстала сад як месца для падрыхтоўкі паўстання супраць . Юй-Юань быў моцна разбураны ў XIX стагоддзі падчас опіумных войнаў, а таксама пасля падаўлення паўстання тайпінаў у выніку нападу на Кітай аб’яднаных армій заходніх дзяржаў. Свой сучасны выгляд сад Юй-Юань набыў пасля рэстаўрацыі ў 1956 годзе.

## Галерэя 

Файл:Yuyuan_Gardens_-_water_reflection.JPG
Файл:Yuyuan_Garden.jpg
Файл:Yuyuangardenpic2.jpg

## Спасылкі 
* Flickr-фатаграфіі, пазначаныя «yuyuangarden»
* Shanghai Yuyuan Garden from Seeraa International---See Real China for More
* Shanghai Cultural International Exchange Base. Yu Yuan [map]. Retrieved 2010.

Катэгорыя:Паркі Кітая
Катэгорыя:Шанхай
Сезон 2015 ЖФК Зорка-БДУ

У 2015 годзе жаночы футбольны клуб «Зорка-БДУ» з горада Мінску прымаў удзел у двух афіцыйных турнірах на рэспубліканскім узроўні:
* Чэмпіянат Беларусі 2015 (2 месца),
* Кубак Беларусі 2015 (фіналіст).

## Склад каманды 
## Спасылкі 
* FK ZORKA-BDU MINSK
 
2015
Зорка-БДУ
Катэгорыя:2015 год у Мінску
Мацей Кажынскі

**Мацей Кажы́нскі** (; .

Акцёрскую дзейнасць ён пачынаў у 1787.

У 1820 годзе Кажынскі пакінуў сцэну. Памер 29 сакавіка 1823 года ў Вільні. Пасля яго смерці тэатрам стала загадваць яго нібыта трэцяя (дакладна не вызначана) жонка Ганна з Кочкаў. Пахавалі Кажынскага ў катакомбах на віленскіх Бернардзінскіх могілках, магіла не захавалася.

## Сям’я 
Даследчыкі называюць яго другой жонкай Марыю Краеўскую (нар. у 1777 г.). Марыя ў 1795—1798 гадах належала да знакамітай трупы В. Багуслаўскага. Пазней яна перайшла ў трупу Д. Мараўскага ў Вільні. Далей увайшла ў трупу свайго мужа, з якой выступала ў Гродне, Мінску, Вільні. Спявала ў операх, лічылася таленавітай акторкай. Памерла ў 21 студзеня (ст.ст.) 1813 годзе ў Вільні. Праз нейкі час на яе магіле, што ў цэнтры Бернардзінскіх могілак, муж і сын паставілі прыгожы помнік, які захаваўся да нашых дзён.

З Краеўскай меў сына Дыянізія (8 кастрычніка 1795). У сакавіку 1813 года хрост дапоўнілі ў віленскай кафедры. Вучыўся ў Вільні. Дэбют на сцэне бацькавага віленскага тэатра адбыўся ў 17 (28) снежня 1812 года, у драме «Чорны чалавек». А ўжо з красавіка 1813 ён уваходзіць у асноўны склад трупы. У 1833 шанаванага ўсімі артыстамі трупы і публікай Кажынскага абіраюць загадчыкам тэатра. Апошні выступ цяжка хворага на сухоты актора адбыўся за тры тыдні да смерці, якая наступіла 23 студзеня (ст.ст.) 1838 года. Пахавалі Дыянізія, як пісаў Адам Кіркор, у правым крыле катакомбаў (знішчаны пасля вайны) на віленскіх бернардзінскіх могілках. Побач былі магілы бацькі і трэцяй бацькавай жонкі, а таксама маці мастака Адама Шэмеша. Дыянізій перажыў і жонку Ганну Малеўскую, і дзяцей Марыянну-Ганну (нар. 1816 г., Вільня) і Мацея-Андрэя (нар. 17 (29) снежня 1817 г.), які быў ахрышчаны ў мінскай кафедры вясной 1818 года.

Трэцяй жонкай была Ганна Людавіка Кочык. З ёй дзеці:
* Віктар (16 (28) снежня 1812—1867, Санкт-Пецярбург), кампазітар і дырыжор.

Сын Віктар нарадзіўся яшчэ да таго, як папярэдняя жонка Марыя Краеўская памерла. Пахаваўшы яе, Кажынскі ажаніўся з Кочык. У шлюбе нарадзіліся:
* Мацей Аляксандр (1814)
* Альжбета (1822).

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Антрэпрэнёры
Катэгорыя:Тэатральныя рэжысёры XIX стагоддзя
Катэгорыя:Тэатральныя рэжысёры Беларусі
Катэгорыя:Акцёры XIX стагоддзя
Катэгорыя:Акцёры Беларусі
Катэгорыя:Спевакі і спявачкі XIX стагоддзя
Катэгорыя:Спевакі і спявачкі Беларусі
Катэгорыя:Постаці Мінска
Катэгорыя:Постаці Вільнюса
Нямецкая кінапрэмія за найлепшы замежны фільм

**Нямецкая кінапрэмія за найлепшы замежны фільм** () — адна з узнагарод Нямецкай кінапрэміі, якая ўручалася з 1996 па 2004 год. Рашэнне аб узнагароджанні прымала адмысловае журы, якое, не складаючы папярэдне спіс намінантаў, адразу абірала пераможцу. Калі ў 2005 годзе задача выбару лаўрэатаў была перададзена Нямецкай кінаакадэміі, дадзеная намінацыя была скасавана.

## Лаўрэаты 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Нямецкая кінапрэмія
Катэгорыя:Кінапрэміі за найлепшы замежны фільм
Катэгорыя:З’явіліся ў 1996 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 2004 годзе
Ід Ках

**Ід Ках** (*Святочная*, на  *эйд* (ід — «свята», *гах* — «месца», уйг. ھېيتگاھ مەسچىتى, Hëytgah Meschiti) — самая вялікая мячэць у Кітаі. Размешчана на цэнтральнай плошчы населенага ўйгурамі-мусульманамі горада Кашгар.

Мае плошчу ў 16 800 м² і месціць да 20 000 людзей.

Пабудавана ў 1442 годзе, хоць найбольш старажытныя ўчасткі можна аднесці да IX—X стагоддзяў. Пасля пашыралася і перабудоўвалася.

Мае вароты з жоўтай цэглы з устаўкамі з гізума.

Катэгорыя:Мячэці Кітая
Катэгорыя:Сіньцзян-Уйгурскі аўтаномны раён
Лаід Саідзі

**Лаід Саідзі** — грамадзянін Алжыра і супрацоўнік дабрачыннай арганізацыі «». Па падазрэнні ў тэрарыстычнай дзейнасці знаходзіўся 16 месяцаў у зняволенні ў Солт-Піт, сакрэтнай турме ЦРУ ў Афганістане.

## Біяграфія 
Да зняволення Саідзі працаваў у арганізацыі «Аль-Харамейн». Гэта ісламскі дабрачынны фонд, заснаваны ў Саудаўскай Аравіі. У верасні 2004 года Міністэрства фінансаў ЗША западозрыла арганізацыю ў прамых сувязях з кіраўніком Аль-Каіды Усамай бен Ладэнам, таму дзейнасць фонду забаронена рашэннем Савета Бяспекі ААН. Неўзабаве прадстаўнікі «Аль-Харамейн» трапілі пад нагляд ЦРУ.

Падставай для затрымання стаў запіс тэлефоннай размовы, у якім Саідзі вымавіў слова «тайрат», якое на гутарковай арабскай мове азначае «шыны». Аднак супрацоўнікам спецслужбаў пачулася падобнае па гучанні слова (з трохі іншым гукам «т»), якое азначае «самалёты».

У ліпені 2003 года, знаходзячыся ў Танзаніі, мужчына быў арыштаваны, а затым праз Малаві перанакіраваны ў Афганістан. Наступныя 16 месяцаў ён правёў у турме Солт-Піт, дзе пацярпеў ад катаванняў. Так, Саідзі падвешвалі рукі да столі, з-за чаго на яго запясцях утварыліся шнары.

Вызваленне з турмы адбылося толькі пасля таго, як падчас допыту, дзе ў яго прысутнасці заслухвалі запіс тэлефоннай размовы, высветлілася непаразуменне.

## Спасылкі 
* Prisoners: Ghost: Laid Saidi - cageprisoners.com

Катэгорыя:Постаці Алжыра
Катэгорыя:Дабрачынцы
Катэгорыя:Затрыманыя прывіды