Ксаверый Ліске

**Францішак Ксаверый Лі́ске** (, псеўданімы: *Poznańczyk*, *Renc*; , Слянскова, цяпер Велікапольскае ваяводства, Польшча — , Львоў) — польскі гісторык, археограф, стваральнік львоўскай гістарычнай школы, заснавальнік і першы старшыня Польскага гістарычнага таварыства (1886—1891). Рэктар Львоўскага ўніверсітэта (1879—1880).

## Біяграфія 
Быў сынам Адольфа, арандатара фальварка, і Цэцыліі з Міхальскіх. Вучыўся ў гімназіі ў Лешне. Ва Універсітэце Брэслау вывучаў гісторыю, гісторыю мастацтваў і філасофію. У студэнцкія гады ўдзельнічаў у канспіратыўнай дзейнасці, ініцыяванай людзьмі Людвіка Мераслаўскага. Браў удзел у паўстанні 1863—1864 гадоў, быў цывільным начальнікам Быдгашчскага ваяводства. Быў зняволены прусакамі, затым служыў у арміі, але пакінуў яе з прычыны слабога здароўя. Пасля вучобы ў Берліне і Лейпцыгу атрымаў ступень доктара філасофіі. У 1868 годзе прыбыў у Львоў.

У Львове стаў выдатным гісторыкам, прафесарам Львоўскага ўніверсітэта, заснавальнікам Гістарычнага таварыства і часопіса «Kwartalnik Historyczny», шматгадовым дырэктарам Краёвага архіва гродскіх і земскіх актаў. Быў пачынальнікам і арганізатарам гістарычных даследаванняў, паважаным выкладчыкам і кіраўніком семінара па ўсеагульнай гісторыі, на якім знаёміў студэнтаў з найноўшымі метадамі даследаванняў, у тым ліку ў галіне дыпламатыкі і палеаграфіі, вучыў чытаць і падвяргаць крытычнаму разбору сярэдневяковыя крыніцы.

З 1870 года выдаваў «Гродскія і земскія акты» (польск.: Akta Grodzkie i Ziemskie, пачынаючы з II тома) з фундацыі графа А. Стадніцкага.

Пад яго кіраўніцтвам развіваліся такія індывідуальнасці, як Освальд Бальцар, Віктар Чэрмак, Людвік Фінкель, Станіслаў Лукас, Сатурнін Квяткоўскі, Антоні Прахаска, Адам Шэлянгоўскі. Разам з Людвікам Фінкелем, Шыманам Ашкеназі і Станіславам Закшэўскім належаў да вялікіх арганізатараў гістарычнай навукі, стваральнікаў польскай неарамантычнай гістарыяграфіі, якая супрацьстаяла песімізму Кракаўскай гістарычнай школы. Быў членам Акадэміі ведаў у Кракаве.

Памёр у Львове, пахаваны на Лычакаўскіх могілках.

## Навуковыя працы 
* *Marcin Kromer, biskup warmiński – dziejopis wieku XVI* (Poznań, 1869)
* *Bolesław Chrobry i Otto III w Gnieźnie* (Lwów, 1869)
* *Austria wobec trzeciego rozbioru Polski* (Lwów, 1870)
* *Szczerbiec i złote wrota kijowskie* (Kraków, 1869)
* *Konstytucja 3 maja i mocarstwa niemieckie* (Lwów, 1873)
* *Cudzoziemcy w Polsce* (Lwów, 1876)
* *Elekcja w Rzeszy r. 1519* (Warszawa, 1876)
* *Filip Auril i jego pobyt w Polsce* (Warszawa, 1877)

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* *Gąsiorowski A., Topolski J.* (red.) Wielkopolski Słownik Biograficzny. — Warszawa-Poznań: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1981. — S. 426-427. — ISBN 83-01-02722-3.

## Спасылкі 
* 
* [Працы Ксаверыя Ліске ў сэрвісе Polona.pl](https://polona.pl/search/?query=Ksawery_Liske&filters=creator:%22Liske,_Franciszek_Ksawery_(1838--1891)%22,creator:%22Liske,_Franciszek_Ksawery_(1838--1891)_Autor%22,public:1,hasTextContent:0)

Катэгорыя:Нарадзіліся 18 кастрычніка
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1838 годзе
Катэгорыя:Памерлі 27 лютага
Катэгорыя:Памерлі ў 1891 годзе
Катэгорыя:Памерлі ў Львове
Катэгорыя:Гісторыкі Польшчы
Катэгорыя:Археографы Польшчы
Катэгорыя:Медыевісты Польшчы
Катэгорыя:Рэктары Львоўскага ўніверсітэта
Катэгорыя:Выкладчыкі Львоўскага ўніверсітэта
Катэгорыя:Удзельнікі паўстання 1863—1864 гадоў
Катэгорыя:Акадэмікі Акадэміі ведаў
Катэгорыя:Члены Польскага гістарычнага таварыства