open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Амсукчан

**Амсукчан** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Магаданскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр Амсукчанскага раёна і адпаведнай яму гарадской акругі. Пасёлак размешчаны за 425 км на паўночны ўсход ад Магадана. Утвораны ў 1937 годзе з адкрыццём у гэтым раёне багатых радовішчаў карысных выкапняў (вугалю і залатых, срэбных і алавяных руд). Пасёлак гарнякоў і геолагаў. У 1951—1956 у пасёлку размяшчаўся Амсукчанлаг.

Статус пасёлка гарадскога тыпу — з 1953 года.
## Насельніцтва 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Магаданскай вобласці
Акадэм

**Акадэм** (або **Экадэм**, **Гекадэм**: ) — старажытнагрэчаскі герой, які паказаў братам Кастару і Палідэўку месца, дзе была схавана іх сястра Алена, выкрадзеная Тэсеем. Распавёў Дыяскурам, што Алену хаваюць у Афіднах (мястэчка ў Атыцы).

Устанаўленне свята Праметэя з бегам з гаю Акадэма ў Керамік было апісана ў трагедыі Эсхіла «Праметэй-агняносец».

Лічылася, што Акадэм пахаваны ў святым аліўкавай гаі ў шасці стадыях на паўночны захад ад Афін, за варотамі Эрыя, які ён пасадзіў і дзе знаходзіўся яго дом. У гэтым гаі вучыў Платон (з 387 г. да н. э.), потым яго вучні, і іх школа атрымала назву «Акадэмія». Гай Акадэміі высек Сула ў час аблогі Афіны.

Катэгорыя:Героі старажытнагрэчаскіх міфаў
Катэгорыя:Міфы Атыкі
Вазапісец Стататус

**Вазапісец Стататус** —  вазапісец геаметрычнага стылю, чые працы створаны ў апошняй траціне XVIII стагоддзя да н. э.

Вазапісец Стататус ставіцца да асяроддзя .

## Літаратура 
* Cynthia King: *More Pots by the Mesogeia Painter.* In: *American Journal of Archaeology* Band&nbsp;80, 1976, S.&nbsp;79-82.
* Thomas Mannack: *Griechische Vasenmalerei. Eine Einführung.* Theiss, Stuttgart 2002, ISBN 3-8062-1743-2, S.&nbsp;78.

Катэгорыя:Вазапіс Старажытнай Грэцыі
Катэгорыя:Постаці Старажытнай Грэцыі
Палатка (Магаданская вобласць)

**Палатка** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Расіі, адміністрацыйны цэнтр Хасынскага раёна і адпаведнай яму гарадской акругі Магаданскай вобласці Расіі. Адлегласць да Магадана — 82,3 км. Заснаваны ў 1932 годзе разам з будаўніцтвам Калымскай трасы. Статус пасёлка гарадскога тыпу — з 1953 года.
## Насельніцтва 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Магаданскай вобласці
...Ready for It? (песня Тэйлар Свіфт)

**«…Ready for It?»**  *(бел. «...Падрыхтаваны да гэтага?»)* — песня амерыканскай спявачкі Тэйлар Свіфт з шостага студыйнага альбома «Reputation». Песня была выпушчана ў якасці прома-сінгла 3 верасня 2017 года на лэйбле Big Machine Records і атрымала шырокі поспех у хіт-парадах і па колькасці продажаў. 24 кастрычніка кампазіцыя стала паўнапраўным сінглам, а праз тры дні адбыўся рэліз відэакліпа, які за першы дзень набраў 17,5 мільёнаў праглаядаў на YouTube.

Трэк дасягнуў 4 радка ў галоўным хіт-парадзе ЗША «Billboard» Hot 100, заняў 3 месца ў хіт-парадзе Аўстраліі, дзе мае плацінавую сертыфікацыю, дабраўся да 7 пазіцыі ў Вялікабрытаніі і 11 у Канадзе, дзе мае залатую сертыфікацыю.

Песня атрымала пераважна станоўчыя водгукі ад музычных выданняў і крытыкаў.

## Інфармацыя 
Свіфт упершыню паказала частку сінгла 2 верасня 2017 года. У той жа дзень яна абвясціла, что трэк уваходзіць у склад яе новага студыйнага альбома, і пацвердзіла яго рэліз у якасці прома-сінгла. Ужо 3 верасня песня стала даступная для лічбавай загрузкі ў рамках прадзаказу лонгплея «Reputation». Дзякуючы вялікай папулярнасці 24 кастрычніка кампазіцыя трапіла на радыё ў якасці паўнапраўнага сінгла. Праз тры дні адбыўся рэліз відэакліпа, знятага Джосэфам Канам, які за першы дзень набраў 17,5 мільёнаў праглаядаў на YouTube.

«...Ready for It?» спалучае шматлікія музычныя стылі, сярод якіх поп, электронная музыка, электрапоп, элементы рэпа, тропікал-хаўса і дабстепа. Акрамя таго, пры стварэнні песні выкарыстоўваліся сінтэзатаы, барабаны і драм-машыны. Музычную атмасферу песні параўноўваюць з творамі Рыяны і альбомам некаторымі песнямі рэпера Канье Уэста. Песня выконваецца ў ключы "мі мінор" з тэмпам 80 удараў у хвіліну і з вакалам Свіфт у дыяпазоне ад G3 да D5. Лірыка трэка засяроджна на каханні і рэпутацыі спявачкі, а таксама спасылаецца на адносіны паміж Рычардам Бартан і Элізабэт Тэйлар або спявак Гары Стайлз.

Песня атрымала пераважна станоўчыя водгукі ад музычных выданняў і крытыкаў: *Vulture*, *Stereogum*, *USA Today*, *Billboard*.

Трэк стаў камерцыйна паспяховым і трапіў у шматлікія чарты ва ўсім свеце. Сінгл дасягнуў 4 радка ў галоўным хіт-парадзе ЗША «Billboard» Hot 100, заняў 3 месца ў хіт-парадзе Аўстраліі, дзе, як і ў Амерыцы, мае плацінавую сертыфікацыю, дабраўся да 7 пазіцыі ў Вялікабрытаніі, дзе мае срэбны статус, і Канадзе, дзе мае залатую сертыфікацыю.

7 снежня выйшаў афіцыяльны рэмікс на песню ад BloodPop.

## Чарты 
### Штотыднёвыя чарты
Эдынбургскі вазапісец

**Эдынбургскі вазапісец** () — умоўная назва старажытнагрэчаскага майстра па лекіфу з яго роспісам, што захоўвае музей у горадзе Эдынбург, Шатландыя.

## Звесткі аб майстры і творах 
у, лекіф з белым фонам, Эдынбургскі вазапісец, каля 500 да н. э., Нацыянальны археалагічны музей Афін]]
Звестак пра Эдынбургскага вазапісца захавалася мала. Ён паходзіў з Атыкі і працаваў у чорнафігурнай тэхніцы вазапісу. На пачатак 21 стагоддзя знойдзена і атрыбутавана, як творы гэтага майстра каля ста ваз. Назву атрымаў па твору, які зберагае Нацыянальны музей Шатландыі ў горадзе Эдынбург. Пераважна мастак распісваў лекіфы, гідрыі і леканы (менавіта гэтыя тыпы ваз пераважаюць сярод знойдзеных узораў).

У стылістычнай манеры Эдынбургскага майстра працавалі вазапісцы Дыясфос і вазапісец Сапфо, магчыма, яго вучні.

## Літаратура 
* C. H. Emilie Haspels: Attic black-figured lekythoi, Paris 1936, p.&nbsp;86-89. 215—221.
* John Beazley: Attic Black-Figure Vase-Painters, Oxford 1956, p.&nbsp;476—480.
* John Boardman: Schwarzfigurige Vasen aus Athen. Ein Хандбух, Mainz 1977, ISBN 3-8053-0233-9, p.&nbsp;159.
* Thomas Mannack: Haspels addenda: additional references to C. H. E. Haspels Attic black-figured Lekythoi. Oxford 2006. ISBN 0-19-726315-1, p.

Катэгорыя:V стагоддзе да н.э.
Катэгорыя:Постаці Старажытных Афін
Катэгорыя:Вазапіс Старажытнай Грэцыі
Атка

**Атка**  () — пасёлак гарадскога тыпу ў Хасынскім раёне Магаданскай вобласці Расіі. Размешчаны за 199 км на поўнач ад абласнога цэнтра — Магадана.

Узнік у пачатку 1930-х гадоў як дарожны пункт пры будаўніцтве Дальбудам Калымскай трасы. Статус пасёлка гарадскога тыпу — з 1953 года.
## Насельніцтва 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Магаданскай вобласці
Караліна Генрыета Эмілі Хаспелс

**Караліна Генрыета Эмілі Хаспелс** (; , Колмшатэ — , ) — нідэрландскі класічны археолаг.

## Біяграфія 
Эмілі Хаспелс была дачкой Джорджа Франса Хаспелса. Яе кніга 1936 года «Attic Black Figured-Lekythoi» (), напісаная па выніках яе працы ва ўніверсітэце Утрэхта, стала стандартам па лекіфах з моманту яе апублікавання.

З 1937 па 1939 год яна працавала на раскопках горада Мідаса ў Язылыкая. Раптоўны пачатак вайны не дазволіў ёй вярнуцца ў Еўропу і пакінуў яе ў Стамбуле, дзе яна выкладала ва ўніверсітэце Стамбула. З 1946 па 1965 год была прафесарам класічнай археалогіі ва ўніверсітэце Амстэрдама. У 1960 годзе яна стала членам Каралеўскай нідэрландскай акадэміі мастацтваў і навук.

## Спасылкі 
* Біяграфія ў historici.nl (на галандскай).
* , «In memoriam Prof. Dr. CHE Haspels, September 15, 1894 — December 25, 1980», Bulletin antieke beschaving. Annual Papers on Classical Archaeology 56:1-2, 1981
* Jaap M. Hemelrijk, «Licht in der Dunkelheit und eine Nadel im Heuhaufen. Die niederländische Archäologin CH Emilie Haspels (1894—1980) führte ein abenteuerliches Leben im Dienste der Wissenschaft», Antike Welt 37:1:80-82, 2006

Катэгорыя:Члены Нідэрландскай каралеўскай акадэміі навук
Катэгорыя:Вучоныя Нідэрландаў
Катэгорыя:Класічныя археолагі
Катэгорыя:Мастацтвазнаўцы
Катэгорыя:Антраполагі
Катэгорыя:Археолагі Нідэрландаў
Катэгорыя:Жанчыны-археолагі
Ола

**Ола** () — пасёлак гарадскога тыпу, адміністрацыйны цэнтр і найбуйнейшы населены пункт Ольскага раёна і адпаведнай яму гарадской акругі Магаданскай вобласці Расіі.

Пасёлак размешчаны за 27 км на ўсход ад горада Магадан, ля вусця ракі Ола, на ўзбярэжжы Тауйскай губы Ахоцкага мора. Населены пункт заснаваны ў 1645 годзе. Статус пасёлка гарадскога тыпу — з 1957 года.
## Насельніцтва 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Магаданскай вобласці
Усць-Омчуг

**Усць-Омчуг** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Магаданскай вобласці Расіі, адміністрацыйны цэнтр Цянькінскага раёна і адпаведнай яму гарадской акругі.

Пасёлак размешчаны на 271-м кіламетры аўтадарогі на паўночны захад ад Магадана. Населены пункт заснаваны ў 1939 годзе. У 1949—1956 гадах тут размяшчаўся адзін з савецкіх папраўча-працоўных лагераў — Ценьлаг. Статус пасёлка гарадскога тыпу — з 1953 года.
## Насельніцтва 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Магаданскай вобласці
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1939 годзе
Рыта Марэна

**Рыта Марэна** (, нар. 11 снежня 1931) — амерыканская актрыса, спявачка і танцорка, ураджэнка Пуэрта-Рыка. Яна з’яўляецца адзінай жанчынай з дванаццаці чалавек у гісторыі, што выйгралі ўсе галоўныя прэміі шоў-бізнэсу — «Эмі», «Грэмі», «Оскар» і «Тоні», а таксама яна стала другім чалавекам з Пуэрта-Рыка, які выйграў прэмію «Оскар».

## Фільмаграфія 
* Вестсайдская гісторыя

## Зноскі 
Катэгорыя:Спевакі і спявачкі ЗША
Катэгорыя:Актрысы тэлебачання ЗША
Катэгорыя:Акцёры агучвання ЗША
Катэгорыя:Кінаакцёры
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Залаты глобус»
Сінягор’е (Магаданская вобласць)

**Сінягор’е** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Ягаднінскім раёне Магаданскай вобласці Расіі. Размешчаны на беразе ракі Калымы, за 8 км ніжэй Калымскай ГЭС.

12 лютага 1971 года пачалося будаўніцтва пасёлка ў Сінягор’і. У 1981 годзе будаўніцтва пасёлка для гідрабудаўнікоў і супрацоўнікаў Калымскай ГЭС было завершана. Статус пасёлка гарадскога тыпу прысвоены рашэннем Магаданскай аблвыканкама ад 11 снежня 1972 года. З 12 снежня 1978 года па 8 чэрвеня 2000 года ў пасёлку дзейнічаў аэрапорт «Сінягор’е».
## Насельніцтва 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Магаданскай вобласці
Мяўнджа

**Мяўнджа** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Сусуманскім раёне Магаданскай вобласці Расіі на рацэ Мяўнджа. У пасёлку размешчана Аркагалінская ГРЭС. Размешчаны ля Калымскай аўтатрасы, за 15 км на ўсход ад Кадыкчана. Адлегласць да адміністрацыйнага цэнтра 60 км.

Статус пасёлка гарадскога тыпу — з 1957 года.
## Насельніцтва 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Магаданскай вобласці
Талая

**Талая** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Хасынскім раёне Магаданскай вобласці Расіі. Размешчаны ў даліне ракі Талая, за 276 км ад Магадана. Бальнеагразевы курорт. Клімат рэзка кантынентальны з суровай зімой (сярэдняя тэмпература студзеня –39°C) і прахалодным летам (сярэдняя тэмпература ліпеня да 20°C); ападкаў каля 460 мм у год.

Статус рабочага пасёлка прысвоены рашэннем Магаданскага аблвыканкама ад 28 сакавіка 1963 года.
## Насельніцтва 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Магаданскай вобласці
Катэгорыя:Курорты Расіі
Сяржанін

**Сяржанін** — мужчынскае прозвішча.

## Вядомыя асобы 
* Андрэй Іванавіч Сяржанін (1899—1975) — савецкі хірург.
* Іван Мікалаевіч Сяржанін (1898—1973) — вучоны, заолаг.

## Гл. таксама 
* Сяржаніна
Кадыкчан

**Кадыкчан** () — былы пасёлак гарадскога тыпу ў Сусуманскім раёне Магаданскай вобласці Расіі.

Размешчаны ў басейне ракі Аян-Юрах (прыток Калымы) за 65 км на паўночны захад ад горада Сусуман на аўтадарозе Магадан — Усць-Нера. З пачатку 2000-х гг. Кадыкчан — закінуты, «горад-здань».

Катэгорыя:Магаданская вобласць
Катэгорыя:Пакінутыя населеныя пункты
Сокал (Магаданская вобласць)

**Сокал** () — рабочы пасёлак у Расіі, Магаданская вобласць, размешчаны паблізу Магадана, на 50-м кіламетры трасы Магадан—Усць-Нера. Побач з пасёлкам размешчаны аэрапорт «Магадан» (Сокал). 28 мая 1962 года ўказам Прэзідыума Вярхоўнага Савета РСФСР Сокал быў зарэгістраваны як населены пункт, а рашэннем выканкама абласнога савета Магаданскай вобласці ад 23 ліпеня 1964 г. № 325 Сокалу быў прысвоены статус рабочага пасёлка.
## Насельніцтва 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Магаданскай вобласці
Іван Мікалаевіч Сяржанін

**Іван Мікалаевіч Сяржа́нін** (,  — ) — беларускі заолаг. Член-карэспандэнт Акадэміі навук БССР (1959), доктар біялагічных навук (1957), прафесар (1958). Заслужаны дзеяч навукі БССР (1968).

## Біяграфія 
а ў Палессе. 1926. Іван Мікалаевіч Сяржанін трэці злева]]
Скончыў Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт (1926). Працаваў настаўнікам у вёсцы Арлёва Любанскага раёна і ў Любані. У 1938—1941 гадах навуковы супрацоўнік, у 1944—1958 гадах старшы навуковы супрацоўнік і загадчык аддзела Інстытута біялогіі АН БССР. У 1958—1971 гадах загадчык Аддзелам заалогіі і паразіталогіі АН БССР, адначасова ў 1944—1970 гадах дацэнт, прафесар, загадчык кафедры Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта.

## Навуковая дзейнасць 
Працы па фаўністыцы, зоагеаграфіі і экалогіі, гаспадарчым значэнні каштоўных відаў млекакормячых. Даследаваў жывёльны свет запаведных тэрыторый Беларусі, правёў аналіз гістарычных змен і працэсаў фарміравання тэрыяфаўны, распрацаваў схему зоагеаграфічнага раянавання Беларусі і мерапрыемствы па ахове і аднаўленню колькасці баброў. На падставе дадзеных аб распаўсюджванні і адноснай колькасці наземных пазваночных вылучыў прыродныя вобласці і раёны ў Беларусі, цікавыя для планавання футравых нарыхтовак.

Аўтар каля 60 навуковых прац, у тым ліку 3 манаграфій.

## Навуковыя працы 
* Наякомаедныя // Фаўна БССР. — Мн., 1938. — Т. 1, вып. 1.
* Волк и способы его истребления / И. Н. Сержанин ; Глав. упр. по делам охотничьего хозяйства при Совете министров Белорус. ССР. — Минск : Гос. изд. БССР, Ред. науч.-техн. лит., 1950. — 33 с. : ил. ; 22 см. — Библиогр.: с. 32 (5 назв.). — 5000 экз.
* Млекопитающие Белорусской ССР и их хозяйственное значение: Автореферат дис. на соискание учен. степени доктора биол. наук / Белорус. гос. ун-т им. В. И. Ленина. — Минск: [б. и.], 1955. — 31 с.; 22 см.
* Речной бобр и его биологические особенности. — Мн.: Изд-во АН БССР, 1951.
* Белавежская пушча, навукова-папулярная лекцыя / Таварыства па распаўсюджванню палітычных і навуковых ведаў Беларускай ССР ; навук. рэд. А. Х. Шкляр, № 30 — Мінск: [б. в. , 1958. — 30, [2] с. — іл.
* Млекопитающие Белоруссии. 2 изд. — Мн.: Изд-во АН БССР, 1961.
* Определитель млекопитающих Белоруссии. — Мн.: Наука и техника, 1967 (разм з Ю. І. Сяржаніным і В. В. Слесарэвічам).

## Зноскі 
## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* Серажанин Иван Николаевич   // Біялагічны факультэт БДУ
* И. Н. Сержанин   // Навукова-практычны цэнтр НАН Беларусі па біярэсурсам
* Сяржанін, Іван Мікалаевіч (доктар біялагічных навук; 1898—1973 // Нацыянальная бібліятэка Беларусі
* Іван Мікалаевіч Сяржанін у базе даных «История белорусской науки в лицах» Цэнтральнай навуковай бібліятэкі імя Якуба Коласа НАН Беларусі 
* Итоги конференции «Зоологические чтения — 2023» // Сайт ГрДУ
* Сержанин Иван Николаевич // СПбФ АРАН

Катэгорыя:Заолагі СССР
Катэгорыя:Эколагі СССР
Кратар вар’яцтва Геракла

'''Кратар вар'яцтва Геракла''' - прадмет керамікі, выраблены ў  і датуецца перыядам паміж 350 і 320 да н.э.

## Знаходка 
Быў знойдзены ў старадаўнім горадзе Пестум (італьянскі рэгіён Кампанія), за 92 км на поўдзень ад Неапаля.

## Бібліяграфія 
* Beauchamp Walters, Henry;  (1905). History of ancient pottery : Greek, Etruscan, and Roman, Τόμος Α' (en inglés). Nova York: Scribner. pp. 479-480. Consultado el 14 de enero de 2016.

Катэгорыя:Вазы Старажытнай Грэцыі
Катэгорыя:Археалогія ў Італіі
Катэгорыя:Кратары (посуд)
Лукені луа Німі

**Лукені луа Німі** (*Lukeni lua Nimi*, або *Ntinu Nimi a Lukeni*; меркавана 1380 — 1420 гг.) — легендарны заснавальнік Каралеўства Конга, першы *маніконга*.

Згодна паведамленням еўрапейскіх місіянераў XVI - XVIII стст., Лукені луа Німі нарадзіўся ў вобласці Мпембаказі ў міжрэччы Конга і Лувуа. Пазней міжрэчча часцяком называлі "маці манархаў Конга". У паданнях Лукені луа Німі малюецца то правадыром атрада воінаў, то рамеснікам, што меў вялікі аўтарытэт сярод суайчыннікаў і судзіў спрэчкі. Яму прыпісваецца заваяванне буйной вобласці ўздоўж ракі Конга (пазней трансфармавана ў правінцыю Нсунды). 

Лукені луа Німі ажаніўся з дачкой Мані Кабунга, правадыра і вярхоўнага святара вобласці Мпемба. Гэта дало яму магчымасць абвясціць свой род каралеўскім (улада перадавалася толькі па лініі маці). Лукені луа Німі заснаваў горад Мбанза-Конга і стварыў першыя законы.

## Літаратура 
* *LaGamma, А.* Kongo: Power and Majesty. / Alisa LaGamma and contributors. — New York: The Metropolitan Museum of Art, 2015 ISBN 978-1-58839-575-7

Катэгорыя:Каралеўства Конга
Катэгорыя:Манархі Афрыкі
Сеймчан

**Сеймчан** () — пасёлак гарадскога тыпу, адміністрацыйны цэнтр Сярэднеканскага раёна і адпаведнай яму гарадской акругі Магаданскай вобласці Расіі. Размешчаны на правым беразе ракі Сеймчан, паблізу упадзення яе ў Калыму. Аэрапорт Сеймчана пабудаваны ў 1942 годзе і з 1943 па 1945 быў адным з прамежкавых пунктаў трасы Алсіб па перагоне ваенных самалётаў, якія пастаўляліся па ленд-лізу.

Статус пасёлка гарадскога тыпу — з 1953 года.
## Насельніцтва 
## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Рагнед Малахоўскі (нар. 1984) — беларускі паэт
* Алег Антонавіч Волах (нар. 1943) — беларускі футбаліст і футбольны трэнер.

Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Магаданскай вобласці
Сокал

Назву **Сокал** маюць:
* Сокал (*Falco*) — абагульняючая назва драпежных птушак, прадстаўнікоў роду сокалаў сямейства сакаліных.

## Тапонім 
### Беларусь 
* Сокал — былы пасёлак, зараз жылы раён Мінска.
* Сокал — былы пасёлак у Рэчыцкім раёне Гомельскай вобласці.
* Сокал — замак у сучасным Расонскім раёне Віцебскай вобласці, які існаваў падчас Лівонскай вайны.

### Расія 
* Сокал — горад у Валагодскай вобласці.
* Сокал — пасёлак гарадскога тыпу ў Магаданскай вобласці.
* Сокал — раён Масквы.

## Прозвішча 
* Аляксей Мікалаевіч Сокал (нар. 1973) — беларускі палітык.
* Антон Андрэевіч Сокал-Кутылоўскі (1892—1983) — беларускі грамадскі і ваенны дзеяч.
* Арцём Анатолевіч Сокал (нар. 1994) — беларускі футбаліст.
* Васіль Міхайлавіч Сокал (1921—2002) — беларускі мемуарыст і краязнаўца.
* Віктар Віктаравіч Сокал (нар. 1981) — беларускі футбаліст.
* Віталь Аляксандравіч Сокал (нар. 1940) — вучоны ў галіне мікраэлектронікі.
* Даніла Андрэевіч Сокал (нар. 2001) — беларускі футбаліст.
* Ігар Сяргеевіч Сокал (нар. 1962) — беларускі дыпламат.
* Коламан Сокал (1902—2003) — славацкі мастак.
* Майсей Барысавіч Сокал (1904—1975) — беларускі акцёр.
* Сцяпан Фёдаравіч Сокал (1943—2020) — беларускі юрыст, гісторык, філосаф.

## Іншае 
* «Сокал-250» — расійскі электрацягнік.
* Сокал — станцыя метро ў Маскве.
* «Сокал» — украінскі хакейны клуб з Кіева.

## Гл. таксама 
* Сокалы
* Сакалова
* Сакаловічы
* Сакалоў
* Сакалоўка
* Сакалоўшчына
* Сакольнікі
* Сакольнічы
* Сакольшчына
Мбанза-Конга

**Мба́нза-Ко́нга** (), з 1570 г. да 1975 г. вядомы як **Сан-Сальвадор** () — горад на поўначы Анголы, адміністрацыйны цэнтр правінцыі Заірэ. Насельніцтва (2008 г.) — 83 400 чал.

У 1390—1914 гг. з’яўляўся сталіцай Каралеўства Конга. У 2017 г. быў уключаны ў спіс сусветнай спадчыны ЮНЕСКА.

## Гісторыя 
Мяркуецца, што Мбанза-Конга быў заснаваны ў канцы XIV ст. разам з дзяржавай Каралеўства Конга. У партугальскіх крыніцах узгадваецца як галоўны цэнтр дзяржавы з 1470 г. Партугальскія вандроўнікі паведамлялі, што яго памеры былі параўнальны з горадам Эвара. У выніку войн горад двойчы пакідаўся насельнікамі. У 1705 г. яго ўзнаўленне адбылося дзякуючы прыхільнікам хрысціянскай антаніянскай ерасі, якія абвясцілі адраджэнне Конга.

У 1914 г. быў уключаны ў склад партугальскіх валоданняў у Афрыцы. У 1975 г. увайшоў у склад незалежнай дзяржавы Ангола.

## Славутыя мясціны 
Захаваліся рэшткі кафедральнага касцёла 1549 г., мемарыял маці караля Афонсу I, што, згодна паданням, была пахавана жыўцом, *джаланкува* — дрэва, пад якім адбываліся каралеўскія судовыя паседжанні.

## Ахова 
8 ліпеня 2017 г. старая частка Мбанза-Конга была ўключана спіс сусветнай спадчыны ЮНЕСКА.

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Сайт ЮНЕСКА
* Віківандроўка (анг.)

Катэгорыя:Гарады Анголы
Катэгорыя:Былыя сталіцы
Катэгорыя:Сусветная спадчына ў Анголе
Катэгорыя:Каралеўства Конга
Бякмес

**Бякмес** або **пякмез** () — згушчаны сок (сіроп) садавіны, ягад і гародніны. Вінаградны вядомы таксама як дашаб.

Асноўныя спосабы падрыхтоўкі:
* награванне на агні (звычайна на вадзяной лазні, у прамысловасці — у медных луджаных катлах або спецыяльных бякмесаварачных устаноўках)
* выпарванне на сонцы (дае больш духмяныя і карысныя бякмесы, але магчымы толькі ў кліматычных умовах Сярэдняй Азіі і падобных з імі).
Гатуюць без дадання цукру — што адрознівае бякмесы ад кіемаў. Адціснуты з пераспелых пладоў сок даводзяць да кіпення, кіпяцяць, не даючы бурліць, затым адстойваюць і працаджваюць. Пасля выпарвання некаторай часткі аб’ёму (у залежнасці ад зыходнай сыравіны — ад 50 да 80 %) па кансістэнцыі становіцца падобны да мёду. Змяшчае цукар, арганічныя кіслоты і вітаміны. Ужываецца ў кандытарскай вытворчасці і вінаробстве, а таксама як пажыўны і лячэбны прадукт.

У вінаробстве звычайна вырабляецца выварваннем сусла, выкарыстоўваецца для павышэння цукрыстасці мацаваных ардынарных вінаў (яго пасля варэння асвятляюць). У кандытарскай вытворчасці — паўфабрыкат для прыгатавання іншых відаў прысмакаў — варэнняў, шэрбетаў, ірчала, смоквы, для дабавак у рахат-лукум і іншыя вырабы.

Катэгорыя:Дэсерты
Катэгорыя:Сіропы
Катэгорыя:Паўфабрыкаты
Катэгорыя:Каўказская кухня
Катэгорыя:Азербайджанская кухня
Леапольд Гаровіц

**Леапольд Стэфан Гаровіц** (; 2 лютага 1838, Разгоны (цяпер ) — 16 лістапада 1917, Вена, Аўстра-Венгрыя) — польскі жывапісец і партрэтыст яўрэйскага паходжання.

## Біяграфія 
З 1850 года навучаўся майстэрству малюнка і жывапісу ў венскай Акадэміі выяўленчых мастацтваў у Карла Ёзэфа Гейгера і . У 1857 годзе скончыў акадэмію, атрымаўшы Першую прэмію.

Перасяліўшыся ў Парыж, на працягу васьмі гадоў стварыў шмат твораў партрэтнага і жанравага жывапісу. У сваёй творчасці ішоў стылю і манеры лісты Рэмбрандт, пазней Антоніса Ван Дэйка.

У 1868 годзе пераехаў у Варшаву, дзе пісаў сцэнкі з польска-яўрэйскага побыту, у тым ліку, «Гадавіну разбурэння Іерусаліма». У 1891 пасяліўся ў Берліне, дзе бліскучая тэхніка, элегантная манера і трактоўка ў духу старадаўніх майстроў зрабілі яго любімым партрэтыстам мясцовай арыстакратыі.

## Працы мастака 

File:Leopold Horowitz Kaiser Franz Joseph.jpg|Партрэт імператара Франца Іосіфа I
File:Horowitz portret van Keizerin Elisabeth met zwarte japon met waaier 1899.jpg|Партрэт імператрыцы Лізаветы Аўстрыйскай
File:Leopold Horowitz Oscar Ruben von Rothschild 1898.jpg|Партрэт Оскара Рубена фон Ротшыльда
File:Godard John Charles George graaf van Aldenburg door L. Horowitz.jpg|Партрэт графа Альдэнбурга
File:Marie Renard by Leopold Horovitz - wikigallery.jpg|Партрэт спявачкі Марыі Рэнард

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Выпускнікі Венскай акадэміі мастацтваў
Катэгорыя:Мастакі-партрэтысты Германіі
Катэгорыя:Мастакі-партрэтысты Польшчы
Катэгорыя:Мастакі XIX стагоддзя
Катэгорыя:Мастакі XX стагоддзя
Група Рагуза

групы Рагуза; музей Кікладскага мастацтва, Афіны]]
**Група Рагуза** — гэта  атычных вазапісцаў, якія працавалі ў чорнафігурным стылі. Прадстаўнікі групы працавалі ў першай траціне 6-га стагоддзя да н. э. і арыентаваліся на стыль тагачаснага перадавога карынфскага вазапісу. Вазапісец Поласа па праве лічыцца пераемнікам групы.

Група атрымала сваё імя ад Джона Бордмана праз лекану ў музей Рагузы.

## Літаратура 
* John Boardman: *Corpus Vasorum Antiquorum Great Britain 14: Oxford, Ashmolean Museum 3. Oxford 1975, S. 21-22.*
* John Boardman: Schwarzfigurige Vasen aus Athen. Ein Handbuch (= '''', том 1). Zabern, Mainz 1977, ISBN 3-8053-0233-9, стар 22.
* John Boardman: The Ragusa Group. In: In memoria di Enrico Paribeni. Rom 1998, S. 59-65.

## Спасылкі 
* Die Ragusa-Gruppe у   Beazley Archive

Катэгорыя:Вазапіс Старажытнай Грэцыі
Місан

**Місан** () — старажытнагрэчаскі мудрэц, адзін з Сямі мудрацоў (па спісе Платона).

Родам з Хен, этэйскай ці лаконскай вёсачкі. Па іншых звестках (Дыяген Лаэрцкі), родам з Ітыі (сучасная Сітыя) на Крыце. Яго бацька быў тыранам. Жыццё сваю правёў ціха і непрыкметна ў вёсачцы. Дыяген Лаэрцкі прыводзіць звесткі аб некалькіх мудрых выслоўяў Місана.

## Літаратура 
* Дыяген Лаэрцкі. О жизни, учениях и изречениях знаменитых философов, Пер. М. Л. Гаспарова; Ред. тома и авт. вступ. ст. А. Ф. Лосев; АН СССР, Ин-т философии. — 2-е изд., испр. — М.: Мысль, 1986. стр. 87-88.

Катэгорыя:Прадфіласофская традыцыя
Катэгорыя:Постаці Старажытнай Грэцыі
Поныры

**Поныры** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Курскай вобласці Расіі, адміністрацыйны цэнтр Паныроўскага раёна, утварае гарадское паселішча пасёлак Поныры.

Насельніцтва — 4 719 жыхароў (2016 год).

Аднайменная чыгуначная станцыя на лініі Курск — Арол (магістраль Масква — Сімферопаль), за 76 км на поўнач ад Курска.

Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Курскай вобласці
Сярэднееўрапейскі лясны кот

**Сярэднееўрапейскі лясны кот**, **лясны кот**, **дзікі кот** (*Felis silvestris silvestris*) — драпежная млекакормячая жывёла сямейства каціных, падвід .

## Апісанне 
Нагадвае вялікага свойскага ката. Даўжыня цела 52—75 см, маса 4—6 кг. Поўсць густая, мяккая, на спіне жаўтавата-шэрая з 8—12 папярочнымі цёмнымі палосамі і плямамі, на бруху шаравата-вохрыстая. Хвост 27—34 см з 4—6 цёмнымі кольцамі і чорным канцом.

## Пашырэнне 
Трапляецца ў Еўропе, у т. л. ва Украіне, Малдове.

На Беларусі магчыма зніклы від, раней вадзіўся ў шыракалістых лясах заходняй і цэнтральнай частак, на Палессі, апошні раз здабыты ў 1927 годзе ў Барысаўскім раёне. У 2017 годзе лясны кот, як мяркуецца, трапіў у фотапастку ў Палескім дзяржаўным радыяцыйна-экалагічным запаведніку ў Нараўлянскім раёне. У 2025 годзе кот трапіў у відэапастку ў Жыткавіцкім раёне.

Лясныя каты, распаўсюджаныя ў Карпатах, апошнім часам пашыраюць арэал на ўсход, аж да левабярэжжа Дняпра; імаверна, гэты рух ляснога ката закрануў і Беларусь.

## Асаблівасці біялогіі 
Селіцца ў дуплах, радзей у норах іншых жывёл. Корміцца дробнымі сысунамі, птушкамі і іх яйцамі.

Полавая спеласць на 2-м годзе жыцця. Гон у лютым — сакавіку. Цяжарнасць 63—68 сутак. У прыплодзе 3—6 кацянят, да восені яны дасягаюць памераў дарослых асобін. Працягласць жыцця каля 20 гадоў.

## Зноскі 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Каціныя
Катэгорыя:Сысуны Еўропы
Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1775 годзе
Залатухіна (Курская вобласць)

**Залатухіна** () — пасёлак гарадскога тыпу, адміністрацыйны цэнтр Залатухінскага раёна Курскай вобласці Расіі.

Насельніцтва — 4579 чал. (2017). Пасёлак размяшчаецца на беразе ракі Снавы (прыток Тускары) у месцы ўпадзення ў яе Палявой Снавы. Чыгуначная станцыя Арлоўска-Курскага аддзялення Маскоўскай чыгункі, за 40 км на поўнач ад Курска. Звязаны аўтамабільнымі дарогамі з Курскам (44 км), а таксама раённымі цэнтрамі: Фацежам (42 км) і Понырамі (32 км).

Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Курскай вобласці
Касторнае

**Касторнае** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Курскай вобласці Расіі, адміністрацыйны цэнтр Касторанскага раёна, утварае гарадское паселішча пасёлак Касторнае. У ХІХ стагоддзі сяло Касторнае было ў складзе Касторнай воласці Землянскага павета Варонежскай губерні.

Насельніцтва — 3458 чал. (2017).

Размешчаны на рацэ Алым (басейн Дона).

Вузел чыгуначных ліній Ялец — Валуйкі (на Данбас) і Курск — Варонеж. Статус пасёлка гарадскога тыпу — з 1959 года.

## Вядомыя асобы 
* Васілій Аляксеевіч Сідарэнка (1911—1978) — Герой Савецкага Саюза.

Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Курскай вобласці
Суіндан

**Суі́ндан** () — горад у англійскім цырыманіяльным графстве Уілтшыр на паўднёвым захадзе Англіі, адміністрацыйны цэнтр унітарнай адзінкі Суіндан.

## Насельніцтва 
Насельніцтва — 185 609 (2011).

## Прамысловасць 
Мястэчка Суіндан ператварылася ў горад пасля таго, як Ізамбард Кінгдам Брунель размясціў тут завод па вытворчасці лакаматываў для Вялікай Заходняй чыгункі. Суіндан дагэтуль з'яўляецца важным транспартным вузлом Англіі. З гэтай і шэрагу іншых прычын у горадзе размяшчаюцца офісы і заводы буйных міжнародных кампаній.

Кампаніі, офісы (вытворчасці) якіх налічваюць 800 чалавек і больш, размешчаныя ў Суіндане: завод Honda, Alcatel-Lucent, Motorola, BMW (завод Mini), Intel, WHSmith, RWE, Zurich IFA Group, Arval, Tyco Electronics, Catalent.

У канцы XX і пачатку XXI стагоддзя значная частка чыгуначных цэхаў і дэпо эпохі Прамысловай рэвалюцыі была перапрафіляваная для размяшчэння культурных устаноў, у тым ліку штаб-кватэру Нацыянальнага фонду і архіў агенцтва «Англійская спадчына».

## Транспарт 
Асноўная магістраль, якая праходзіць побач з Суінданам — траса М4, якая злучае Лондан і Уэльс.

Горад вядомы наяўнасцю шматлікіх кругавых развязак, самай вядомай з якіх з'яўляецца т.зв. «Магічны круг» (Magic Roundabout) — скрыжаванне з кругавым рухам, якое складаецца з 5-ці міні-кругоў вакол аднаго цэнтральнага.

Лакальныя аўтобусныя аператары — Thamesdown і Stagecoach.

Міжгародныя аўтобусныя аператары — National Express, Megabus

У горадзе пачынаецца «Паўднёва-Уэльская галоўная лінія», якая належыць «Вялікай заходняй чыгунцы».

У горадзе размешчаны Музей паравых чыгунак. Адным з яго экспанатаў з'яўляецца паравоз GWR 6000 з бартавым нумарам 6000 і ўласным імем «Георг V».

## Гарады-пабрацімы 
## Вядомыя асобы 
* Дыяна Дорс — актрыса, здымалася з канца 1940-х па пачатак 1980-х гадоў.

## У мастацтве 
У Суіндане адбываецца частка дзеяння серыі раманаў Джаспера Форда «Наступны Чацвер».

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Swindon Borough Council
* Swindon Advertiser


Катэгорыя:Гарады Англіі
Цім (Курская вобласць)

**Цім** () — пасёлак гарадскога тыпу, адміністрацыйны цэнтр Цімскага раёна Курскай вобласці Расіі.

Насельніцтва — 3003 чал. (2017).

Размешчаны ў вярхоўях ракі Цім (басейн Дона), на аўтадарозе А144 Курск — Варонеж, за 35 км на паўднёвы ўсход ад чыгуначнай станцыі Шчыгры (на лініі Курск — Варонеж) і за 75 км на ўсход ад Курска. З 1779 па 1924 год — павятовы горад Цімскага павета Курскай губерні.

Статус пасёлка гарадскога тыпу — з 1938 года.

Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Курскай вобласці
Коранева (Курская вобласць)

**Коранева** () — пасёлак гарадскога тыпу, з 1932 года адміністрацыйны цэнтр Коранеўскага раёна Курскай вобласці Расіі.

Насельніцтва — 50 чал. (2024)

Размешчаны на левым беразе ракі Сейм. Аднайменная чыгуначная станцыя на лініі Льгоў — Варажба. Статус пасёлка гарадскога тыпу — з 4 снежня 1938 года.

Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Курскай вобласці
Гаршэчнае

**Гаршэчнае** () — пасёлак гарадскога тыпу, адміністрацыйны цэнтр Гаршэчанскага раёна Курскай вобласці Расіі.

Насельніцтва — 6348 жыхароў (2008). Размешчаны на паўднёвым усходзе вобласці; звязаны з абласным цэнтрам аўтастрадай А144 (128 км). Аднайменная чыгуначная станцыя на электрыфікаванай лініі Ялец — Стары Аскол — Валуйкі.

Статус пасёлка гарадскога тыпу — з 1967 года.

У пасёлку працуюць нафтабаза, друкарня, лясгас, рыбгас.

Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Курскай вобласці
Сонцава (Курская вобласць)

**Сонцава** () — пасёлак гарадскога тыпу, адміністрацыйны цэнтр Сонцаўскага раёна Курскай вобласці Расіі, утварае гарадское паселішча пасёлак Сонцава.

Насельніцтва — 4359 жыхароў (2006).

Размешчаны на левым беразе ракі Сейм (прыток Дзясны). Аднайменная чыгуначная станцыя на лініі Курск — Белгарад (магістралі Масква — Сімферопаль), за 55 км на паўднёвы ўсход ад Курска.

Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Курскай вобласці
Канышэўка

**Канышэўка** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Курскай вобласці Расіі, адміністрацыйны цэнтр Канышэўскага раёна, утварае гарадское паселішча пасёлак Канышэўка.

Насельніцтва — 3774 жыхара (2008).

Аднайменная чыгуначная станцыя на лініі Бранск — Льгоў, за 108 км на паўночны захад ад Курска. Пасёлак заснаваны ў 1910 годзе. Статус пасёлка гарадскога тыпу — з 1968 года.

Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Курскай вобласці
Каменнагорск

**Каменнагорск** (да 1948 — **Антрэа**, ) — горад у Выбаргскім раёне Ленінградскай вобласці Расіі. Размешчаны на берагах ракі Вуокса за 44 км на паўночны ўсход ад раённага цэнтра горада Выбарга. Да цэнтра Санкт-Пецярбурга — 180 км, да дзяржаўнай мяжы з Фінляндыяй — 28 км.

Насельніцтва — 6696 (2017).

У цэнтры горада размешчана станцыя Каменнагорск лініі Выбарг — Хійтала Акцябрскай чыгункі.

Катэгорыя:Гарады Ленінградскай вобласці
Любанскі бой (1794)

**Любанскі бой** — бой паміж 2-тысячным паўстанцкім атрадам Стэфана Грабоўскага і расійскімі войскамі каля мястэчка Любань у час Паўстання 1794 года. Атрад накіраваны Цэнтральнай дэпутацыяй Вялікага Княства Літоўскага ў рэйд па Мінскай губерні з мэтай актывізаваць там паўстанне. 4 верасня каля Любані паўстанцы сутыкнуліся з рэгулярнымі расійскімі войскамі князя Паўла Дзмітрыевіча Цыцыянава, былі акружаны і пасля бою капітулявалі. Рускія захапілі 250 палонных (у тым ліку Стэфана Грабоўскага) і 5 гармат.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Бітвы паводле алфавіта
Катэгорыя:Бітвы ў Беларусі
Катэгорыя:Бітвы паўстання 1794 года
Катэгорыя:Гісторыя Любанскага раёна
Катэгорыя:Любань
Катэгорыя:Верасень 1794 года
Катэгорыя:Падзеі 4 верасня
Вібарг

**Ві́барг** () — горад у Даніі на паўвостраве Ютландыя, адміністрацыйны цэнтр амта Вібарг. Да 1340 г. тут выбіралі каралёў Даніі. Да 1650 г. найбуйнейшы горад Ютландыі. Цэнтр лютэранска-евангелічнага біскупства.

## Геаграфія 
thumb|left
Адміністрацыйны цэнтр вобласці Цэнтральная Ютландыя, размешчаны на поўначы вобласці. Плошча ўласна горада складае (без тэрыторыі камуны) — 1474,05 км². Колькасць гарадскога насельніцтва — 37 309 чалавек (2014).

## Этымалогія 
Назва горада паходзіць ад старажытнадацкага *wi*, якое азначае «свяцілішча».

## Гісторыя 
Першыя паселішчы на тэрыторыі Вібарга ўзніклі ў 8 ст. (з’яўляўся меркавана язычніцкім культавым цэнтрам). Як горад пачаў развівацца з сярэдзіны 11 ст. Першапачаткова называўся **Віб’ерг** (Wibjerg). У 1065 годзе ў Вібаргу заснавана біскупства. Каля 1150 горад быў абнесены валам. У сярэдзіне 13 ст. заснаваны аўгусцінскі, у 1235 — францысканскі і каля 1240 — дамініканскі манастыры. Да 1340 года ў Вібаргу праводзіліся выбары дацкіх каралёў; да пачатку 17 ст. найбуйнейшы горад напаўвостраве Ютландыя, важны гандлёвы і фінансавы цэнтр.

## Славутасці 
У цэнтры Вібаргв з брукаванымі вуліцамі — манументальны раманскі двухвежавы сабор (пабудаваны з гранітных валуноў у 1130-70-я гг.; перабудаваны ў 1876, роспісы Ё. Ф. Скоўгара); дамініканская царква Чорных манахаў (каля 1230). За межамі цэнтра — царква манастыра Асмілд (заснавана ў 1169; перабудавана ў 18 у.), цэрквы Вестэрванг (1970, арх. П. Э. Енсен, Х. Клок) і круглая ў плане Сондэрмарк (1982).

## Культура 
Дзейнічаюць Гістарычны музей (1985), Музей Скоўгар (творы мастакоў сям’і Скоўгар і інш.), Музей пісьменніка С. С. Бліхера.

## Гарады-пабрацімы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарады Даніі
Кшэнскі

**Кшэнскі** () — пасёлак гарадскога тыпу на ўсходзе Курскай вобласці Расіі, адміністрацыйны цэнтр Савецкага раёна.

Насельніцтва — 5540 чал. (2017).

Размешчаны на рацэ Кшэнь (басейн Дона), за 121 км на ўсход ад Курска на аўтамабільнай дарозе Курск — Касторнае. Чыгуначная станцыя Кшэнь на лініі Курск — Варонеж.

## Гісторыя 
Пасёлак узнік пры адкрытай у 1894 годзе чыгуначнай станцыі Кшэнь.
У 1958 года атрымаў статус пасёлка гарадскога тыпу.

## Насельніцтва 
## Зноскі 
## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Курскай вобласці
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1894 годзе
Рабава

**Рабава** — жаночая форма прозвішча Рабаў, тапонім.

## Прозвішча 
* Анастасія Віталеўна Рабава (нар. 1985) — расійская мастачка.
* Святлана Леанідаўна Рабава — расійская актрыса.

## Тапонім 
### Беларусь 
* Рабава — вёска ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласці.

### Расія 
* Рабава — пасёлак гарадскога тыпу ў Ленінградскай вобласці.
Будагашч

**Будагашч** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Кірышскім раёне Ленінградскай вобласці Расіі, адміністрацыйны цэнтр Будагашчскага гарадскога паселішча. Пасёлак размешчаны ў паўднёвай частцы вобласці на аўтадарозе Кірышы — Небалчы.

Вузел чыгуначных ліній на Санкт-Пецярбург, Санкова, Ціхвін. Адлегласць да раённага цэнтра — 34 км. Праз пасёлак працякае рака Пчоўжа. Насельніцтва — 3947 чалавек (2017).

Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Ленінградскай вобласці
Рабава (Тосненскі раён)

**Рабава** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Тосненскім раёне Ленінградскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр і адзіны ў цяперашні час населены пункт муніцыпальнага ўтварэння Рабаўскае гарадское паселішча. Пасёлак размешчаны ў цэнтральнай частцы раёна. Адлегласць да раённага цэнтра — 20 км. У пасёлку знаходзіцца чыгуначная станцыя Рабава на лініі Масква — Санкт-Пецярбург. Насельніцтва — 3323 чалавек (2017).

Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Ленінградскай вобласці
Воўк (значэнні)

**Воўк** — драпежнае млекакормячае з сямейства сабачых.

* Воўк (сузор’е) — сузор’е ў  частцы зорнага неба

## Прозвішча 
* Барыс Васілевіч Воўк — Герой Савецкага Саюза
* Вера Воўк (1926—2022) ― бразільская і ўкраінская пісьменніца, паэтэса, літаратуразнаўца.
* Віталь Міхайлавіч Воўк — міністр прамысловасці Рэспублікі Беларусь
* Герман Воўк — амерыканскі пісьменнік
* Ігар Пятровіч Воўк — Герой Савецкага Саюза

## Гідронім 
* Воўк (рака)

## Тэхніка 
* «Воўк» — расійскі бронеаўтамабіль.
Львоўскі інстытут банкаўскай справы

**Львоўскі інстытут банкаўскай справы** () — вышэйшая навучальная ўстанова фінансава-эканамічнага профілю, якая дзейнічала ў Львове ў 1940-2021 гадах.

## Гісторыя 
Заснаваны 10 мая 1940 гады як Львоўскі фінансава-эканамічны тэхнікум на базе эканамічнага ліцэя для жанчын імя Каралевы Ядвігі, які існаваў з 1887 года. У перыяд Вялікай Айчыннай вайны тэхнікум спыніў сваю дзейнасць і аднавіў яе 24 кастрычніка 1944 года.

5 лістапада 1948 года тэхнікум атрымаў назву Львоўскі фінансава-крэдытны тэхнікум і быў пераведзены ў падпарадкаванне Міністэрства фінансаў УССР. 4 верасня 1954 года тэхнікум перайшоў у падпарадкаванне Дзяржаўнага банка СССР як Улікова-крэдытны тэхнікум. 12 снежня 1991 года тэхнікум перададзены ў падпарадкаванне Нацыянальнага банка Украіны і ён атрымаў назву Львоўскі тэхнікум банкаўскай справы.

14 чэрвеня 1995 года зменена назва навучальнай установы на Львоўскі банкаўскі каледж Нацыянальнага банка Украіны. Пастановамі Кабінета Міністраў Украіны ад 28 студзеня 2000 года і Праўлення Нацыянальнага банка Украіны ад 17 лютага 2000 года на базе Львоўскага банкаўскага каледжа створаны Львоўскі банкаўскі інстытут Нацыянальнага банка Украіны.

Распараджэннем Кабінета Міністраў Украіны ад 29 снежня 2021 года інстытут далучаны да Львоўскага нацыянальнага ўніверсітэта імя Івана Франко.

Катэгорыя:Вышэйшыя навучальныя ўстановы Львова
Катэгорыя:Універсітэты паводле алфавіта
Audi A6

**Audi A6** — аўтамабіль, седан бізнес-класа нямецкага аўтавытворцы Audi. У першыню выйшаў на рынак у 1994 г. Да таго часу аўтамабіль выпускаўся пад назвай Audi 100 (1968 - 1994 гг.).

Прадстаўлены наступныя пакалення Аўдзі А6: 
* Audi A6 (C4-4A2), (C4-4A5) — 1994–1997 гг.
* Audi A6 (C5-4B2) — 1997–2001 гг.
* Audi A6 (C5-4B5 (2001)) — 2001–2004 гг.
* Audi A6 (C6-4F2) — 2004–2008 гг.
* Audi A6 (C6-4F2 (2008)) — 2008–2011 гг.
* Audi A6 (C7-4G2), (C7-4G5), (C7-4G1) — 2011–2014 гг.
* Audi A6 (C7-4G2 (2014)), (C7-4G5 (2014)), (C7-4G1 (2014)) — з 2014 да нашых часоў

## Апісанне 
На выбар пакупніка прадстаўлена некалькі сілавых агрэгатаў. Найменшым рухавіком стаў 1.8-літровы чатырохцыліндравы бензінавы TFSI на 190 конскіх сіл. Ён стандартна кампануецца з шасціступеньчатай механічнай каробкай перадач. Да 100 км/г седан разганяецца за 7.9 секунд, спажываючы 5.9 л / 100 км. Версія з сяміступеністай аўтаматычнай трансмісіяй дасягае сотні за той жа час, пры гэтым расход зніжаецца да 5.7 л / 100 км. Такі рухавік спалучаны з пярэднім прывадам.

Далей ідзе 2.0-літровы чатырохцыліндравы TFSI на 252 конскія сілы. З сяміступеністай аўтаматычнай каробкай A6 разганяецца за 6.7 секунд, расходваючы 5.9 л / 100км. Прывад гэтак жа на перадпакоі колы. Прадстаўлены яшчэ адзін 2.0-літровы чатырохцыліндравы матор, магутнасцю 249 л.с. Мадыфікацыя з гэтым рухавіком ужо полноріводная і абсталявана аўтаматычнай 7-ступеністай скрынкай перадач. Разгон да сотні адбываецца за 6.5 секунд. Выдатак паліва знаходзіцца на ўзроўні 6.7 л / 100км.

Самым магутным сярод стандартных рухавікоў стаў 3.0-літровы V6 рухавік на 333 л. с. З ім адзнака 100 км/г дасягаецца за 5.1 секунд. Выдатак паліва складае 7.4 л / 100км.

Для высакахуткаснай мадэлі «S6» распрацаваны 4.0-літровы сілавы агрэгат V8 на 450 к. с. і 550 Нм. Кампануецца ён сяміступеністай аўтаматычнай скрынкай, але можна замовіць і «8 Tiptronic». Разганяецца гэты аўтамабіль за 4.4 секунды, расходваючы 13.07 л / 100 км у гарадскім і 8.7 л / 100 км у загарадным цыклах.

## Бяспека 
Вынікі краш-тэсту **Audi A6** 2017 году ад страхавога інстытута дарожнай бяспекі (IIHS):

## Агляд мадэлі 
Чацвёртае пакаленне Audi A6, упершыню прадстаўленае ў 2011 годзе, адрозніваецца ад папярэдняга зніжаных расходам паліва - на 19%. Стандартная камплектацыя аўтамабіля ўключае сістэму Audi drive select. Пярэдняпрывадныя мадэлі абсталёўваюцца сістэмай ESP са спартовымі наладамі і сістэмай электроннай імітацыі блакіроўкі міжкалёснага дыферэнцыяла.

Файл:Audi A6 3.0 TDI quattro (C7) – Frontansicht, 2. April 2011, Hilden.jpg
Файл:Audi A6 3.0 TDI quattro (C7) – Heckansicht, 2. April 2011, Hilden.jpg
Файл:Audi A6 3.0 TDI quattro (C7) – Frontansicht (2), 2. April 2011, Hilden.jpg
Файл:Audi A6 3.0 TDI quattro (C7) – Frontansicht (1), 2. April 2011, Hilden.jpg

Катэгорыя:Аўтамабілі паводле алфавіта
A6
Катэгорыя:Аўтамабілі сегмента E
Катэгорыя:Універсалы
Катэгорыя:Седаны
Brachystetha nitrariae

**Brachystetha nitrariae** — від паўцвердакрылых насякомых-лістаблошак роду *Brachystetha* сямейства *Aphalaridae*.

## Распаўсюджанне 
Палеарктыка, у тым ліку: Ізраіль, Казахстан.

## Апісанне 
Мелкія лістаблошкавыя насякомыя (менш 3 мм) са скакальнымі заднімі нагамі.

Харчуюцца сокамі раслін, такіх як Nitraria retusa. Від быў упершыню апісаны ў 1964 годзе расійскім энтамолагам Марынай Міхайлаўнай Логінавай (Заалагічны інстытут АН СССР, Ленінград).

## Гл. таксама 
* *Aspidiotus furcraeicola*
* *Diaphorina enormis*

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Насякомыя Азіі
Катэгорыя:Клаповыя
Святлана Рыгораўна Гарбунова

**Святлана Рыгораўна Гарбунова** (нар. , г. ) — беларускі скульптар.

## Біяграфія 
Скончыла ў 1972 годзе Рэспубліканскую школу-інтэрнат па музыцы і выяўленчым мастацтве, у 1978 годзе — Беларускі тэатральна-мастацкі інстытут. Удзельніца выставак з 1975 года.

## Творчасць 
Працуе ў манументальнай, станковай і мемарыяльнай скульптуры з бронзы і граніту.

Сярод твораў: мемарыяльны комплекс на месцы спаленай вёскі Літавец (Дзяржынскі раён), помнік С. Буднаму (у суаўтарстве, г. Нясвіж), бюсты двойчы Герояў Савецкага Саюза У. Бядулі (у суаўт., г. Камянец), А. Дубко (в. Верцялішкі Гродзенскага раёна), кампазіцыя «Мастак і горад. М. Шагал» (Мінск), партрэты, мемарыяльныя дошкі, медалі.

Творы знаходзяцца ў Нацыянальным мастацкім музеі, Музеі сучаснага выяўленчага мастацтва, Магілёўскім абласным мастацкім музеі імя П. Масленікава і інш.

## Узнагароды 
Лаўрэат прэміі Ленінскага камсамола Беларусі (1984) за *«высокае прафесійнае майстэрства, стварэнне твораў у галіне станковай і манументальнай скульптуры — „Рабфак“, „Слова камуніста“, мемарыяльныя дошкі Герою Савецкага Саюза М. П. Чэпіку, помнік С. Буднаму»*, узнагароджана медалём Ф. Скарыны (1995).

## Спасылкі 
* Гарбунова Святлана Рыгораўна 

Катэгорыя:Скульптары XX стагоддзя
Катэгорыя:Скульптары Беларусі
Гімназія-каледж мастацтваў імя І. В. Ахрэмчыка

**Гімназія-каледж мастацтваў імя І. В. Ахрэмчыка** — сярэдняя спецыяльная навучальная ўстанова ў Мінску. Размешчана ў Мінску па адрасе вуліца Макаёнка, 14. Здзяйсняе прафесійную (музычную, мастацкую) і агульнаадукацыйную падрыхтоўку вучняў 1-12 класаў.

## Гісторыя 
Створаны ў 1962 годзе як **Рэспубліканская школа-інтэрнат па музыцы і выяўленчым мастацтве** пры непасрэдным удзеле вядомых дзеячаў музыкі і мастацтва пад кіраўніцтвам Рыгора Шырмы. У 1972 годзе школе нададзена імя Народнага мастака Беларусі Івана Восіпавіча Ахрэмчыка. Таксама школа вядома пад мянушкай **Парнат**. З 1990 года — **Беларускі ліцэй мастацтваў**, з 1997 — **Беларускі рэспубліканскі навучальны комплекс гімназія-каледж мастацтваў імя І. В. Ахрэмчыка**, з 2005 — дзяржаўная ўстанова адукацыі «Гімназія-каледж мастацтваў імя І. В. Ахрэмчыка».

## Вядомыя выпускнікі 
У тым ліку паводле: .
* Аляксандр Міхайлавіч Фінскі (нар. 1953) — беларускі скульптар.
* Пётр Пятровіч Шарыпа (1942—2013) — беларускі жывапісец, педагог.
* Яўген Феліксавіч Шунейка (нар. 1954) — беларускі мастацтвазнавец, мастак дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва.

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт 


Катэгорыя:З’явіліся ў 1962 годзе
Катэгорыя:1962 год у Мінску

Катэгорыя:Вуліца Макаёнка (Мінск)
Львоўскі дзяржаўны ўніверсітэт фізічнай культуры імя Івана Бабэрскага

**Львоўскі дзяржаўны ўніверсітэт фізічнай культуры імя Івана Бабэрскага** () — вышэйшая навучальная ўстанова, якая рыхтуе работнікаў фізічнай культуры і спартсменаў; знаходзіцца ў Львове (Украіна). Заснавана неўзабаве пасля канчатковага ўваходжання Львова ў склад УССР, у 1946 годзе, як львоўскі тэхнікум фізічнай культуры, пазней — інстытут фізкультуры.

Вядучая фізкультурная навучальная ўстанова Заходняй Украіны. Колькасць студэнтаў — каля 1 800. Інстытут выхаваў звыш 100 чэмпіёнаў і прызёраў чэмпіянатаў свету, Еўропы і Алімпійскіх гульняў, 27 заслужаных майстроў спорту, звыш 130 майстроў спорту міжнароднага класа.

## Структура 
### Факультэты 
* Факультэт фізічнай рэабілітацыі
* Факультэт фізічнага выхавання
* Факультэт спорту
* Факультэт турызму
* Факультэт павышэння кваліфікацыі, перападрыхтоўкі, паслядыпломнай і завочнай адукацыі

### Кафедры 
* Кафедра тэорыі спорту і фізічнай культуры
* Кафедра тэорыі і методыкі фізічнай культуры
* Кафедра фізічнай тэрапіі і эргатэрапіі
* Кафедра біяхіміі і гігіены
* Кафедра анатоміі і фізіялогіі
* Кафедра гуманітарных дысцыплін
* Кафедра інфарматыкі і кінезіялогіі
* Кафедра эканомікі, менеджменту і гатэльна-рэстараннага бізнесу
* Кафедра педагогікі і псіхалогіі
* Кафедра фітнэсу і рэкрэацыі
* Кафедра турызму
* Кафедра спартыўнага турызму
* Кафедра лёгкай атлетыкі
* Кафедра зімовых відаў спорту
* Кафедра водных і неалімпійскіх відаў спорту
* Кафедра фехтавання, боксу і нацыянальных адзінаборстваў
* Кафедра атлетычных відаў спорту
* Кафедра гімнастыкі
* Кафедра харэаграфіі і мастацтвазнаўства
* Кафедра ўкраінскай і замежных моў
* Кафедра спартыўных і рэкрэацыйных гульняў
* Кафедра футболу
* Кафедра стральбы і тэхнічных відаў спорту
* Кафедра здароўя чалавека
* Кафедра алімпійскай адукацыі

## Спецыяльнасці 
### Бакалаўрыят 
* Сярэдняя адукацыя (фізічная культура)
* Сярэдняя адукацыя (здароўе чалавека)
* Фізічная культура і спорт
* Харэаграфія
* Менеджмент
* Фізічная тэрапія, эргатэрапія
* Гатэльна-рэстаранная справа
* Турызм

### Магістратура 
* Сярэдняя адукацыя (фізічная культура)
* Сярэдняя адукацыя (здароўе чалавека)
* Фізічная культура і спорт
* Харэаграфія
* Фізічная тэрапія, эргатэрапія
* Турызм

### Паслядыпломная адукацыя (аспірантура) 
Спецыяльнасці савета па абароне дысертацый на суісканне вучоных ступеняў кандыдата навук у галіне фізічнага выхавання і спорту (доктара філасофіі, PhD):
* Алімпійскі і прафесійны спорт
* Фізічная культура, фізічнае выхаванне розных груп насельніцтва
* Фізічная рэабілітацыя

## Спасылкі 
Катэгорыя:Універсітэты паводле алфавіта
Катэгорыя:Вышэйшыя навучальныя ўстановы фізічнай культуры і спорту
Катэгорыя:Вышэйшыя навучальныя ўстановы Львова
Катэгорыя:Спорт у Львове
Катэгорыя:Навучальныя ўстановы, заснаваныя ў 1946 годзе
Катэгорыя:Універсітэты Украіны