Пётр Іванавіч Івашуцін

{{Ваенны дзеяч
|імя              = Пётр Іванавіч Івашуцін
|дата нараджэння  = 
|месца нараджэння = 
|дата смерці      = 
|месца смерці     = 
|выява            = 
|шырыня           = 
|апісанне выявы   = 
|мянушка          = 
|прыналежнасць    = 
|гады службы      = 1931—1992
|званне           = 
|род войскаў      = , КДБ СССР, 
|часць            = 
|бітвы            = Савецка-фінская вайна,Вялікая Айчынная вайна
|узнагароды       = {
 
}
{
 
}
{
 
-
 
-
 
-
 
-
 
-
 
-
 
-
 
-
 
-
 
}
{
 
}
**Іншых дзяржаў**
{
 
}
{
 
}
|сувязі           = 
|у адстаўцы       = 
}}

**Пётр Іва́навіч Івашу́цін** (народж. **Івашуціч**; ,  — , ) — кіраўнік органаў дзяржаўнай бяспекі і ваеннай разведкі СССР. Генерал арміі (1971), Герой Савецкага Саюза (1985).

Першы намеснік старшыні КДБ СССР (1954—1963), выконваючы абавязкі старшыні КДБ СССР (5 лістапада — 13 лістапада 1961), начальнік Галоўнага разведвальнага ўпраўлення — намеснік начальніка Генеральнага штаба УС СССР (1963—1986).

## Біяграфія 
Пётр Іванавіч Івашуціч (пазней прозвішча было зменена на Івашуцін) нарадзіўся 5 (18) верасня 1909 года ў Брэст-Літоўску Гродзенскай губерні ў сям’і чыгуначніка. Жыў і вучыўся ў Чарнігаўскай вобласці. Скончыў чыгуначную школу ў Сноўске, прафтэхшколу ў Гародні.

У 1926—1931 гадах працаваў на чыгунцы і на механічным заводзе ў горадзе Іванава-Вазнясенске. У 1930 годзе ўступіў у УКП(б).

### Даваенная служба 
У Чырвонай Арміі з 1931 года, па партыйнай мабілізацыі быў прызваны і накіраваны на вучобу — у 1933 годзе скончыў Сталінградскую ваенную авіяцыйную школу лётчыкаў. У 1933—1936 гадах — лётчык-інструктар 107-й авіябрыгады Маскоўскай ваеннай акругі. У 1937 годзе — камандзір цяжкага бамбардзіроўшчыка ТБ-3. У 1937—1939 гадах вучыўся ў Ваенна-паветранай акадэміі імя М. Я. Жукоўскага. Са студзеня 1939 года — у органах контрразведкі РСЧА. Займаў пасаду начальніка асобага аддзела НКУС 23-га стралковага корпуса. Удзельнік савецка-фінландскай вайны.

### Вялікая Айчынная вайна 
Падчас Вялікай Айчыннай вайны з мая па кастрычнік 1941 года — намеснік начальніка 3 ГА аддзела Закаўказскага фронту. Са снежня 1941 года — намеснік начальніка Асобага аддзела НКУС Крымскага фронту. З чэрвеня 1942 года — на той жа пасадзе на Паўночна-Каўказскім фронце, са снежня 1943 года — у Чарнаморскай групе войскаў Паўночна-Каўказскага фронту. З сакавіка 1943 года — начальнік Упраўлення контрразведкі СМЕРШ 47-й арміі. З 29 красавіка 1943 года — начальнік Упраўлення контрразведкі СМЕРШ Паўднёва-Заходняга, з кастрычніка 1943 года — 3-га Украінскага франтоў. Вёў перамовы з прадстаўнікамі румынскага ўрада аб выхадзе гэтай краіны з вайны на баку фашысцкай Германіі. 25 верасня 1944 года прысвоена воінскае званне генерал-лейтэнанта.

### Пасляваенная служба 
З ліпеня 1945 года — начальнік Упраўлення контрразведкі СМЕРШ у Паўднёвай групе войскаў, калі гэта ўпраўленне ў 1946 годзе было перайменавана ва Упраўленне контрразведкі Міністэрства дзяржаўнай бяспекі па той жа групе войскаў — пакінуты на займаемай пасадзе. З лістапада 1947 года — начальнік Упраўлення контразведкі МДБ СССР па . З лістапада 1949 года па студзень 1952 года — начальнік контрразведкі МДБ Ленінградскай ваеннай акругі.

У студзені — жніўні 1952 года — намеснік начальніка 3-га Галоўнага ўпраўлення (ваенная контрразведка) . З верасня 1952 года — Міністр дзяржаўнай бяспекі Украінскай ССР. З сакавіка 1953 года — намеснік Міністра ўнутраных спраў Украінскай ССР. З ліпеня 1953 года — намеснік начальніка 3-га ўпраўлення (ваенная контрразведка) Міністэрства ўнутраных спраў СССР. У 1954 годзе — начальнік ўпраўлення контрразведвальнай работы ў прамысловасці.

Адразу пасля стварэння КДБ СССР быў пераведзены туды і ў сакавіку 1954 года быў прызначаны начальнікам 5-га ўпраўлення (эканамічная контрразведка) КДБ пры СМ СССР.

З чэрвеня 1954 года — намеснік старшыні КДБ, у 1956—1963 гадах першы намеснік старшыні КДБ пры Савеце міністраў СССР. 5 — 13 лістапада 1961 года — выконваючы абавязкі старшыні КДБ пры Савеце Міністраў СССР.

18 лютага 1963 года прысвоена званне званне генерал-палкоўніка.

У 1950—1954 гадах і з 1966 года — дэпутат  Вярхоўнага Савета СССР ад Паўночна-Асяцінскай АССР.

### Начальнік ГРУ 
З 14 сакавіка 1963 года па 19 ліпеня 1986 года — начальнік . Стаж службы П. І. Івашуціна ў ГРУ склаў 24 гады.

Адной з першачарговых задач, якую прыйшлося вырашаць П. І. Івашуціну — гэта звясці да мінімуму тую шкоду, якую нанёс ГРУ А. Пянькоўскі.

Па ініцыятыве П. І. Івашуціна ў ГРУ у 1963 годзе пачала стварацца сістэма кругласутачнага атрымання інфармацыі і яе ацэнкі з мэтай выяўлення прыкмет павышэння боегатоўнасці замежных узброеных сіл. Фактычна, стваралася сістэма папярэджання вышэйшага кіраўніцтва краіны аб ваенных пагрозах у рэжыме рэальнага часу. Гэта сістэма пасля стала называцца Камандным пунктам і пазней стала асновай для стварэння .

У 1963 годзе П. І. Івашуцін здзейсніў паездку на Кубу. Вынікам гэтай паездкі было разгортванне ў Лурдэсе (прыгарадзе Гаваны) цэнтра тэхнічнай разведкі.

Па патрабаванні Івашуціна было пачата будаўніцтва новага комплексу будынкаў для патрэб ГРУ ў Маскве.

Пасля з’яўлення ў космасе першых разведвальных спадарожнікаў па ініцыятыве Івашуціна ў ГРУ з’явіўся аддзел Касмічнай разведкі.

### Пасля ГРУ 
У 1987—1992 гадах Івашуцін працаваў ў . З 1992 года — у адстаўцы.

Памёр 4 чэрвеня 2002 года ў Маскве. Пахаваны ў Маскве на Траякураўскіх могілках (участак 4).

## Ацэнкі 
Генерал-палкоўнік Чэслаў Кішчак:«Галава ў яго працавала выдатна. Часам удавалася перавесці размову на тэму Афганістана, і ён пачынаў апераваць прозвішчамі правадыроў плямёнаў, адрозненнямі паміж імі, хто на кім жанаты, чыя дачка за якога правадыра была выдадзена. Я некалькі разоў гэта правяраў. Быў выпадак, калі справакаваны Ярузельскім Івашуцін пачаў сыпаць тактыка-тэхнічнымі дадзенымі крылатых ракет. Я запісаў, а потым праверыў. Усе цалкам сышлося… Ён быў разумным, здольным, ініцыятыўным і вельмі ўпэўненым у сабе, добра ведаў сабе цану».
Герой Савецкага Саюза генерал арміі , які ў 1942—1945 гадах быў начальнікам штабаПаўднёва-Заходняга, Варонежскага, Закаўказскага, 1-га і 3-га Украінскіх франтоў, пісаў: «…Пётр Іванавіч прымаў непасрэдны ўдзел у падрыхтоўцы і правядзенні наступальных аперацый 3-га Украінскага фронту. Асабліва шмат сіл і энергіі ўклаў ён у падрыхтоўку і ажыццяўленне Яска-Кішынёўскай, , Венскай аперацый, забеспячэнне дзеянняў войскаў фронту па вызваленні Румыніі, Балгарыі, Югаславіі, Венгрыі. Вайну П. І. Івашуцін скончыў у Аўстрыі. Там сустрэў і Дзень Перамогі…»

## Воінскія званні 
* Капітан дзяржаўнай бяспекі — 04.02.1939;
* маёр дзяржаўнай бяспекі — 16.04.1942;
* палкоўнік — 14.02.1943;
* генерал-маёр — 26.05.1943;
* генерал-лейтэнант — 25.09.1944;
* генерал-палкоўнік — 18.02.1958;
* генерал арміі — 23.02.1971.

## Узнагароды 
* Герой Савецкага Саюза (21.02.1985, *за мужнасць і адвагу, праяўленыя ў барацьбе з нямецка-фашысцкімі захопнікамі ў гады Вялікай Айчыннай вайны, і паспяховую дзейнасць па ўмацаванні Узброеных Сіл СССР у пасляваенны перыяд*).
* 3 ордэны Леніна (13.09.1944, 21.02.1978, 21.02.1985).
* Ордэн Кастрычніцкай Рэвалюцыі (21.02.1974).
* 5 ордэнаў Чырвонага Сцяга (19.03.1944, 23.05.1952, 21.02.1964, 31.10.1967, 28.04.1980).
* Ордэн Багдана Хмяльніцкага 1-й ступені (28.04.1945).
* 2 ордэны Кутузава 2-й ступені (29.06.1945, 4.11.1981 — па выніках правядзення вучэнняў Захад-81).
* 2 ордэны Айчыннай вайны 1-й ступені (26.10.1943, 11.03.1985).
* Ордэн Працоўнага Чырвонага Сцяга (7.10.1959).
* 3 ордэны Чырвонай Зоркі (7.04.1940, 17.04.1943, 6.11.1946).
*  3-й ступені (Расійская Федэрацыя, 1999).
* Медалі.
* Замежныя ордэны і медалі.
* **Вышэйшыя ведамасныя ўзнагароды органаў дзяржбяспекі СССР:**
*  (1942),
*  (1958).

## У мастацкай літаратуры 
Генерал арміі Пётр Іванавіч Івашуцін фігуруе ў аўтабіяграфічным рамане Віктара Суворава «Акварыум».

## Літаратура 
* 
* 
*  С. 578.
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* 
* *Мікалай Поросков.* Чалавек, які стварыў «Акварыум» (арыгінал).
* Ігар Папоў чвэрць стагоддзя быў даручэнцаў легендарнага начальніка ГРУ.
* Пётр Вялікі айчыннай ваеннай разведкі.
* *Уладзімір Лота.* Маршал ваеннай разведкі.
* Помнік на магіле П.  І. Івашуціна на Траякураўскіх могілках г.  Масквы .
* Ваенны разведчык № 001.
* http://shieldandsword.mozohin.ru/personnel/ivashutin_p_i.htm

Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета СССР 3-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета СССР 7-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета СССР 8-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета СССР 9-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета СССР 10-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Савета Нацыянальнасцей Вярхоўнага Савета СССР 11-га склікання
Катэгорыя:Постаці спецслужбаў Расіі
Катэгорыя:Постаці спецслужбаў СССР
Катэгорыя:Старшыні КДБ СССР
Катэгорыя:Разведчыкі Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Разведчыкі СССР