open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Беларуска-японскія адносіны

Дыпламатычныя адносіны паміж Рэспублікай Беларусь і Японіяй устаноўлены 26 студзеня 1992 года. Са студзеня 1993 года функцыянуе Пасольства Японіі ў Мінску. У чэрвені 1995 года адкрыта Пасольства Беларусі ў Токіа. Трагічная роднаснасць дзвюх дзяржаў звязана з тым, што і Беларусь, і Японія моцна пацярпелі ад радыяцыі. Тым не менш, за 27 гадоў афіцыйныя сустрэчы адбываліся на ўзроўні максімум дэпутатаў парламентаў, саветнікаў і намеснікаў міністраў замежных спраў.

У чэрвені 2004 года была заснавана Асацыяцыя дружбы і парламенцкіх сувязей з Рэспублікай Беларусь Палаты прадстаўнікоў японскага парламента. Кіраўніком Асацыяцыі з’яўляецца дэпутат Е. Аона. Пачынаючы з 2000 года, праведзена сем раўндаў беларуска-японскіх кансультацый паміж МЗС, апошні з якіх адбыўся ў снежні 2009 года.

## Параднёныя гарады 
З кожным годам пашыраецца міжрэгіянальнае супрацоўніцтва: на 2018 гэта Мінская вобласць — прэфектура Міягі, Магілёўская вобласць — прэфектура Осака, гарады Мінск і Сэндай, Шклоў і Такеа, Нясвіж і Сіраісі). У гонар Сэндая ў Мінску быў разбіты Сэндайскі сквер.

## Турызм 
У 2018 беларускія візы атрымала каля 1100 японцаў, што стала рэкорднай колькасцю.

## Беларусь і японская мова 
У 2017 годзе горад Мінск быў афіцыйна ўключаны ў спіс гарадоў, дзе праводзіцца *Nihongo Nōryoku Shiken*. Арганізатарам правядзення экзамену ў Мінску з’яўляецца Арганізацыйны камітэт па правядзенню *Nihongo Nōryoku Shiken* у Беларусі, і рэалізацыя праекта ажыццяўляецца пры падтрымцы Асацыяцыі выкладчыкаў японскай мовы Беларусі. У Мінску экзамен *Nihongo Nōryoku Shiken* праводзіцца адзін раз на год, у першую нядзелю ліпеня.

Японія
Беларусь
Вялікасліўскі сельсавет

**Вялікаслі́ўскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Слуцкага раёна Мінскай вобласці. Цэнтр сельсавета — вёска Вялікая Сліва.

Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Слуцкага раёна Слуцкай акругі БССР. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Бабруйскай акругі. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Слуцкім раёне БССР. З 21 чэрвеня 1935 года ў Слуцкім раёне Слуцкай акругі. Пасля ўвядзення абласнога падзелу 20 лютага 1938 года ў Слуцкім раёне Мінскай вобласці. З 20 верасня 1944 года ў складзе Бабруйскай вобласці. З 8 студзеня 1954 года ў складзе Мінскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года сельсавет скасаваны, яго тэрыторыя далучана да Казловіцкага сельсавета.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Слуцкага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1954 годзе
Мялешкавіцкі сельсавет

Назву **Мяле́шкавіцкі сельсавет** маюць:

* Мялешкавіцкі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Мазырскага раёна Гомельскай вобласці
* Мялешкавіцкі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Слуцкага раёна Мінскай вобласці
Томас Фрэнсіс Баярд

**Томас Фрэнсіс Баярд** () — амерыканскі палітык-дэмакрат, сенатар, 30-ы Дзяржсакратар ЗША.

Катэгорыя:Дзяржаўныя сакратары ЗША
Ластаянка

**Ластая́нка**, **Вішнёўка** — рака ў Беларусі, у Смаргонскім і Ашмянскім раёнах Гродзенскай вобласці і Валожынскім раёне Мінскай вобласці, правы прыток Заходняй Бярэзіны (басейн Нёмана).
, 1915-1918 гады.]]

Даўжыня ракі 18 км. Плошча вадазбору 157 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 2,9 м/км. Пачынаецца за 1 км на ўсход ад вёскі Загарняты. Вадазбор на поўдні Ашмянскага ўзвышша.

Прытокі: Вішнёўка (левы) і Слабодка (правы). 

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Общая характеристика речной сети Гродненской области (в разрезе районов) // Справочник «Водные объекты Республики Беларусь» 

Катэгорыя:Рэкі Смаргонскага раёна
Катэгорыя:Рэкі Ашмянскага раёна
Катэгорыя:Рэкі Валожынскага раёна
Катэгорыя:Прытокі Заходняй Бярэзіны
Ірша

**Ірша** — тапонім.

## Расія 
* Ірша (Краснаярскі край)

## Украіна 
* Ірша (Жытомірская вобласць)
Шарапаў

**Шара́паў** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Васіль Іванавіч Шарапаў (1916 — 2017) — беларускі савецкі дзяржаўны дзеяч
* Канстанцін Іванавіч Шарапаў (у манастве *Ціхан*; 1886 — 1937) — праваслаўны дзеяч, епіскап
* Мікіта Рафаэлевіч Шарапаў (нар. 1995) — беларускі плывец
* Руслан Леанідавіч Шарапаў (нар. 1969) — беларускі дзюдаіст

## Шарапава 
* Марыя Юр’еўна Шарапава (нар. 1987) — расійская прафесійная тэнісістка беларускага паходжання
Леў Васільевіч Русакоў

**Леў Васі́льевіч Русако́ў** (,  — ) — беларускі дзяржаўны і гаспадарчы дзеяч, міністр мясцовай прамысловасці БССР (1977—1984).

## Біяграфія 
Скончыў Мінскую вышэйшую партыйную школу (1960), планава-эканамічны факультэт БДІНГ імя В. У. Куйбышава (1967).

Працаваць пачаў у 1949 годзе ў дэпо станцыі Орша качагарам, затым стаў памочнікам машыніста, сакратаром вузлавога камітэта камсамола, машыністам паравоза. З 1953 года на камсамольскай рабоце: абіраўся другім, потым першым сакратаром Аршанскага гаркама ЛКСМБ, пасля член бюро Аршанскага гаркама КПБ, член ЦК ЛКСМБ. У 1960 годзе стаў інструктарам Віцебскага абкама КПБ, у 1964 годзе быў абраны першым сакратаром Аршанскага гаркама партыі. У 1970 годзе заняў пасаду намесніка міністра, а з 1977 міністра мясцовай прамысловасці БССР. З 1984 года быў прызначаны пастаянным прадстаўніком Савета Міністраў БССР пры Савеце Міністраў СССР, затым — намеснікам генеральнага дырэктара Беларускага рэспубліканскага НВА «Комплекс».

Абіраўся дэпутатам Вярхоўнага Савета БССР (1975—1985), кандыдатам у члены ЦК КПБ (1981—1986).

Леў Васільевіч Русакоў памёр у 1986 годзе, пахаваны ў Мінску.

## Літаратура 
* 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Члены КПСС
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета БССР 9-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета БССР 10-га склікання
Катэгорыя:Міністры мясцовай прамысловасці БССР
Катэгорыя:Кандыдаты ў члены ЦК КПБ
Катэгорыя:Першыя сакратары Аршанскага гаркама КПБ
Каган

**Каган**:
* Каган — тытул кіраўніка дзяржавы ў цюркамоўных народаў у старажытнасці і сярэдневякоўі.
* Каган — горад у Бухарскай вобласці Узбекістана.
**Каган** (таксама Кахан) — прозвішча яўрэйскага паходжання.

## Вядомыя носьбіты 
* Анатоль Майсеевіч Каган (1945—2013) — беларускі эканаміст, прафесар, доктар эканамічных навук.
* Сара Рувімаўна Каган (1895—1941) — беларуская яўрэйская паэтэса, празаік.
* Якаў Навумавіч Каган (1902—1982) — беларускі савецкі дзяржаўны і партыйны дзеяч.
Ліпаграма

**Ліпаграма** (грэч. Λειπογράμματος, leipográmmatos, дзе *leipo* — адсутнічае, а *grámma* — літара, штрых, правапіс) — верш, якому не хапае пэўнага гуку ці групы гукаў, каб вырабіць асаблівы мілагучны эфект. Гэтую функцыю выконваюць асанансы і алітэрацыя, якія патрабуюць ад паэта вытанчанага эстэтычнага густу.

Прыкладам можа быць жартаўлівы верш Уладзіміра Кныра:

## Спасылкі 
* Ліпаграма ў слоўніку

Катэгорыя:Літаратурныя гульні
Катэгорыя:Славесныя гульні
Полацк — калыска беларускай дзяржаўнасці

**Полацк — калыска беларускай дзяржаўнасці** — памятны знак  у Полацку. Размясціўся памятны знак на беразе р. Заходняя Дзвіна каля Сафійскага сабора. Праца скульптара Уладзіміра Піпіна.

## Апісанне помніка 
Кампазіцыя ўяўляе сабой: з аднаго боку – калыску, з якой пачынаецца жыццёвы шлях, з другога – ладдзю, што плыве з мінулага ў будучыню па хвалях часу. На шчытах, злучаных паміж сабой у адзіную звязку, адлюстраваны партрэтныя выявы знакамітых гістарычных асоб – ад легендарнага полацкага князя Рагвалода і яго дачкі Рагнеды да Усяслава Чарадзея і Еўфрасінні Полацкай, а з адваротнага боку – захаваныя вехі станаўлення дзяржаўнасці.

## Літаратура 
* Малашэня, Л. Ладдзя на хвалях вечнасці / Л. Малашэня // Витебские вести. – 2017. – 22 апр. – С. 5 ; 12 мая. – С. 3.

Катэгорыя:Помнікі Полацка 
Катэгорыя:Творы Уладзіміра Піпіна
Касцёл Святога Яна Евангеліста і кляштар піяраў (Любяшоў)

**Касцёл Святога Яна Евангеліста і кляштар піяраў** — колішні каталіцкі культавы комплекс у гарадскім пасёлку Любяшоў, Украіна.

## Гісторыя 
У 1686 годзе вялікі маршалак літоўскі граф Ян Караль Дольскі заснаваў калегіум айцоў піяраў.

Згодна з даследаваннямі Р. М. Шарацюка, будаўніцтва першага драўлянага касцёла ў гонар святога Апостала Яна Евангеліста пачалося 10 красавіка 1689 года Антоніем Машынскім. Унутры яго размяшчаліся пяць алтароў.

У 1745 годзе пачалося будаўніцтва мураванага касцёла піяраў, якое працягвалася да 1762 года. Папа Рымскі асабіста кантраляваў гэтае будаўніцтва, паколькі ў Любяшове амаль 20 гадоў знаходзілася рэзідэнцыя яго нунцыя.

Касцёл і кляштарныя пабудовы моцна пацярпелі падчас падзей Першай сусветнай вайны. У міжваенны перыяд на тэрыторыі Польшчы праводзіліся маштабныя працы па рэстаўрацыі архітэктурных помнікаў.
 
У савецкія часы ён быў зруйнаваны. Уладамі было прынята рашэнне не аднаўляць яго, а цалкам знесці, што і адбылося 17 ліпеня 1969 года.

## Архітэктура 
У плане любяшоўскі Касцёл Святога Яна Евангеліста ўяўляў сабой крыж, меў па баках дзве капліцы і чатыры франтоны, кожны з якіх завяршаўся вялікім жалезным крыжам.

На першых вядомых фота Любяшова (1910—1914), дзе будынкі зафіксаваны яшчэ без атрыманых падчас вайны пашкоджанняў, касцёл ужо быў без вежаў і некаторага зафіксаванага на абмерным чарцяжы дэкору. Калі вежы былі разабраны (і ці былі ўвогуле дабудаваны) — невядома.

Перад касцёлам знаходзіліся дзве каменныя калоны, на якіх стаялі каменныя фігуры Маці Божай (ласкавай) і Іосіфа (Абручніка). Побач знаходзілася драўляная званіца, у якой было чатыры званы: самы вялікі звон меў вагу 1677 фунтаў, сярэдні — 300, меншы — 206 і самы маленькі — усяго 60.
 

Lubiašoŭ, Klaštarnaja, Pijarski. Любяшоў, Кляштарная, Піярскі (1938).jpg
Lubiašoŭ, Klaštarnaja, Pijarski. Любяшоў, Кляштарная, Піярскі (S. Bochnig, 1929).jpg
Lubiašoŭ, Pijarski. Любяшоў, Піярскі (Kazuboŭski, 1910-14) (2).jpg
Lubiašoŭ, Rynak-Klaštarnaja, Pijarski. Любяшоў, Рынак-Кляштарная, Піярскі (Kazuboŭski, 1910-14).jpg
Lubiašoŭ, Rynak, Pijarski. Любяшоў, Рынак, Піярскі (1915-18).jpg
Lubiašoŭ, Rynak, Pijarski. Любяшоў, Рынак, Піярскі (S. Bochnig, 1929) (2).jpg

## Крыніцы 
Катэгорыя:Касцёлы Украіны
Катэгорыя:Любэшыў
Катэгорыя:Піяры
Катэгорыя:Манастыры Украіны
Катэгорыя:З’явіліся ў XVIII стагоддзі
Катэгорыя:XVIII стагоддзе ва Украіне
Катэгорыя:Зніклі ў 1969 годзе
Румя

**Румя** (, ,  — **Рамель**) — горад на поўначы Польшчы, размешчаны за 30 км на захад ад Гданьска і за 380 км ад Варшавы, частка агламерацыі Труймяста. Уваходзіць у склад Вэйхероўскага павета Паморскага ваяводства, утварае гарадскую гміну, гэта самы вялікі па колькасці насельніцтва горад у Польшчы, які не з’яўляецца цэнтрам павета. Займае плошчу 30,09 км², насельніцтва 48,5 тыс. чалавек (на 2019).

## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка горада
Рэда

**Рэда** (, , ) — горад на поўначы Польшчы, размешчаны за 38 км на захад ад цэнтра Гданьска і за 380 км ад Варшавы. Частка агламерацыі Труймяста, з усходу прымыкае да Вэйхерова, а з паўночнага захаду — да Румі. Уваходзіць у склад Вэйхероўскага павета Паморскага ваяводства, утварае гарадскую гміну. Займае плошчу 33,46 км², насельніцтва 25,1 тыс. чалавек (на 2018).

## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка горада
Фукс

**Фукс** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Вівіян Фукс — брытанскі палярны даследчык
* Гільберт Фукс — нямецкі фігурыст
* Дані Фукс — нямецкі футбаліст
* Імануэль Лазарус Фукс — нямецкі матэматык
* Крысціян Фукс — аўстрыйскі футбаліст
* Ладзіслаў Фукс — чэшскі пісьменнік
Помнік крывічам (Полацк)

**Помнік крывічам** — помнік у Полацку. Размяшчаецца побач з уваходам у Мастацкую галерэю па вуліцы Стралецкай, 4А. Помнік, прысвечаны заснавальнікам горада, старажытным нашчадкам палачан — роду крывічоў, з’явіўся ў Полацку ў 2001 годзе. Кампазіцыя выканана скульптарам з Мінска Аляксандрам Шатэрнікам.

## Апісанне помніка 
Скульптура створана ў стылі мадэрн і ўяўляе ладдзю, якая нясе на хвалях легендарную князёўну Рагнеду з сынам Ізяславам, якія паклалі пачатак полацкай княжацкай дынастыі. Побач з імі — дружыннікі, якія гатовы ў кожны момант абараняць свабоду і незалежнасць Радзімы.
 

## Літаратура 
* Гавейновіч, В. Памяці крывічоў / В. Гавейновіч // Полацкі веснік. — 2001. — 30 кастр. — С. 1.
* Козик, А. Ушанавалі род крывічоў / А. Козик // Витебский курьер. — 2001. — 30 окт. — С. 2.
* Прышчэпава, Д. Ці з’явіцца ў Полацку Рагнеда? / Д. Прышчэпава // Звязда. — 2008. — 17 верас. — С. 6.
* Чесновицкая, О. Кривичи вернулись в Полоцк / О. Чесновицкая // Віцебскі рабочы. — 2001. — 30 кастр. — С. 2.

Катэгорыя:Помнікі Полацка
Катэгорыя:З’явіліся ў 2001 годзе
Катэгорыя:2001 год у Беларусі
Катэгорыя:XXI стагоддзе ў Полацку
Катэгорыя:Творы Алеся Шатэрніка
Якаў Навумавіч Каган

**Я́каў Наву́мавіч Каган** (, , Рагачоўскі павет Магілёўскай губерні, Расійская імперыя — , ) — савецкі дзяржаўны і партыйны дзеяч, міністр мясцовай прамысловасці БССР (да 1946 — наркам) (1939—1951).

## Біяграфія 
Скончыў Ленінградскі політэхнічны інстытут.

З 1928 года працаваў у сістэме мясцовай прамысловасці БССР. У 1938 годзе заняў пасаду намесніка наркама, а з 1939 года наркама мясцовай прамысловасці БССР. У 1954 — 1962 намеснік начальніка Галоўнага ўпраўлення камунальнай гаспадаркі і энергетыкі пры Савеце Міністраў БССР. Памёр і пахаваны ў Мінску.

Абіраўся дэпутатам Вярхоўнага Савета БССР 1-га і 2-га скліканняў.

## Спасылкі 
* Каган Яков Наумович. ЦАЙТШРЫФТ. Часопіс для даследавання яўрэйскай гісторыі, дэмаграфіі і эканомікі, літаратуры, мовы і этнаграфіі. С. 134 
* Каган Яков Наумович 

Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета БССР 1-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета БССР 2-га склікання
Катэгорыя:Міністры мясцовай прамысловасці БССР
Катэгорыя:Народныя камісары мясцовай прамысловасці БССР
Вейланелы

**Вейланелы** (*Veillonellaceae*) — сямейства бактэрый.

## Апісанне 
Аблігатныя анаэробы шарападобнай формы памерам 0,3-2,6 мкм, нерухомыя. Маюць нізкую біяхімічную актыўнасць і складаныя харчовыя запатрабаванні.

## Значэнне 
Паразіты жывёл і чалавека — жывуць у ротавай поласці, страўнікава-кішачным тракце і дыхальных шляхах. Пастаянна выяўляюцца ў гнойных ачагах міндалін, насаглоткі, адростку сляпой кішкі (пры апендыцыце), лёгкіх (пры гангрэне).

*
Катэгорыя:Грамадмоўныя бактэрыі
Катэгорыя:Сямействы бактэрый
Вентурыя

**Вентурыя** (*Venturia*) — род грыбоў сямейства . Прадстаўнікі роду з’яўляюцца фітапатагенамі і шырока распаўсюджаны. Род утрымлівае 58 відаў. Анаморфы прадстаўлены родам .

## Віды 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Геномы 
Аб поўнай расшыфроўцы геному , першай поўнай расшыфроўцы паслядоўнасці геному любога віду гэтага роду, паведамлялася ў 2019 годзе.

Катэгорыя:Аскаміцэты
ФК Банга Гаргждай

**«Банга»** () — літоўскі футбольны клуб з горада Гаргждай.

## Гісторыя 
Заснаваны ў 1966 годзе.

## Дасягненні 
* **Кубак Літвы**
** 15px **Пераможца (1):** 2024
** 15px **Фіналіст (3):** 2011, 2014, 2019

## Статыстыка выступленняў 
### Чэмпіянат Літвы 
***1** Пераходныя матчы за месца ў A Лізе супраць «Палангі», перадапошняй каманды A Лігі 2019 (2:0, 2:2).

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт 
* *toplyga.lt* ФК Банга 

Банга Гаргждай
Арэхаўскі льнозавод

**Арэхаўскі льнозавод** — прадпрыемства у гарадскім пасёлку Арэхаўску Аршанскага раёна Віцебскай вобласці. Прадпрыемства з’яўляецца адным з 18 ільноперапрацоўчых прадпрыемстваў Віцебскай вобласці і адзіным ільноперапрацоўчым прадпрыемствам у Аршанскім раёне.

## Апісанне 
Прадпрыемства заснавана ў 1971 годзе. У 1998 годзе прадпрыемства ператворана ў адкрытае акцыянернае таварыства «Арэхаўскі льнозавод».

Тэрыторыя прадпрыемства з размешчанымі на ёй вытворчымі і складскімі памяшканнямі, кацельняй, воданапорнай станцыяй, гаражамі, рамонтнай майстэрняй, нафтабазай, адміністрацыйным будынкам займае каля 15 гектараў зямельнай плошчы. Прадпрыемства ажыццяўляе выпуск прадукцыі тэхнічнага прызначэння.

Арэхаўскі льнозавод забяспечвае комплексную перапрацоўку сыравіны, мае наступныя цэхі і ўчасткі:

* сыравінны двор з 5-цю жалезабетоннымі і металічнымі навесамі для захоўвання сыравіны агульнай ёмістасцю 10 тысяч тон;
* цэх асноўнай вытворчасці з паточнымі лініямі па выпрацоўцы доўгага трапанага лёну, з найбольш дакладнымі лініямі па выпрацоўцы кароткага валакна, складам гатовай прадукцыі;
* цэх па вытворчасці лёну часанага ў стужцы, ільнянога ачосу;
* дапаможныя цэхі і ўчасткі: кацельня, механічны ўчастак, транспартны ўчастак, вытворчая (тэхналагічная) лабараторыя.

Сыравіннай базай прадпрыемства з’яўляюцца льнасеяльныя гаспадаркі Аршанскага раёна і сам ільнозавод. Прадпрыемства мае структурнае падраздзяленне — комплексны механізаваны атрад па вырошчванню лёну. У пачатку верасня 2014 года зроблены першы пуск высокапрадукцыйнай лініі Depoortere па выпрацоўцы доўгага і кароткага льновалакна. Новыя лініі дазваляюць перапрацоўваць да 12 тысяч тон льнотрасты ў год.

## Літаратура 
* 
* *Антонов, С.* Большие проблемы районного завода / С. Антонов // Витебские вести. — 2013. — 8 окт. — С. 2.
* *Бегунова, Е.* Наладка с накладкой / Е. Бегунова // Рэспубліка. — 2014. — 4 верас. — С. 3.
* *Вереск, Е.* Первый пошел: на Ореховском льнозаводе под Оршей завершена первая очередь реконструкции / Е. Вереск // Советская Белоруссия. — 2014. — 7 окт. — С. 11.
* *Готовская, Л.* Женщина с характером / Л. Готовская // Аршанская газета. — 2009. — 16 чэрв. — С. 1-2.
* *Лебедева, О.* Использовать научный подход / О. Лебедева // Витебские вести. — 2015. — 1 авг. — С. 4.
* *Ляшук, С.* Сегодня лучше, чем вчера / С. Ляшук // Витебские вести. — 2015. — 5 дек. — С. 3.
* *Слепцов, С.* На контроле у инспекции / С. Слепцов // Телеком-экспресс (Орша). — 2008. — 17 июля. — С. 5.
* *Тимашкова, Л.* Станет ли Орша столицей льна? / Л. Тимашкова // Белорусская нива. — 2011. — 3 сент. — С. 14.
* *Турок, А.* Председатель комитета госконтроля посетил Ореховский льнозавод / А. Турок // Аршанская газета. — 2013. — 5 кастр. — С. 1

Катэгорыя:Эканоміка Аршанскага раёна
Катэгорыя:Прадпрыемствы Віцебскай вобласці
Катэгорыя:Льнозаводы Беларусі
Катэгорыя:1970 год у Беларусі
Катэгорыя:Арэхаўск
Верхнядзвінскі льнозавод

**Верхнядзвінскі льнозавод** — прадпрыемства ў горадзе Верхнядзвінску, Віцебскай вобласці. З’яўляецца найстарэйшым прадпрыемствам сярод іншых льнозаводаў Рэспублікі Беларусь.

## Апісанне 
Заснаваны ў кастрычніку 1929 года i займаецца пасевам і вырошчваннем лёну, выпрацоўкай і рэалізацыяй доўгага і кароткага льновалакна, выпрацоўкай паліўных брыкетаў з льняной кастры (экалагічна чыстае паліва), аказвае сельгаспаслугі гаспадаркам раёна.

Прадпрыемства размешчана ў межах горада Верхнядзвінска ў раёне вёсцы Смулькава. Тэрыторыя прадпрыемства займае 24 га. Вытворчыя магутнасці па вытворчасці льновалакна складаюць 962 тоны ў год. Сыравіннай базай прадпрыемства з’яўляецца тэрыторыя гаспадарак Верхнядзвінскага раёна — 1100 га. Льнозавод мае ўласны механізаваны атрад для вырошчвання лёну і аказання паслуг гаспадаркам па выкананні розных сельгаспаслуг.

## Дырэктары 
* Дзмітрый Васільевіч Неспляк

## Літаратура 
* 
* Бегунова, Е. Мастера белорусского шелка / Е. Бегунова // Рэспубліка. — 2012. — 13 студз. — С. 2.
* Зубрыцкі, Э. У завода ёсць будучыня / Э. Зубрыцкі // Дзвінская праўда (Верхнядзвінск). — 2006. — 19 верас. — С. 3.
* Кавалёнак, К. Забяспечаны работай да наступнага ўраджаю / К. Кавалёнак // Дзвінская праўда (Верхнядзвінск). — 2016. — 18 лістап. — С. 4.
* Масловская, О. Время льна / О. Масловская // Витебские вести. — 2014. — 27 нояб. — С. 3.
* Масловская, О. Лён: возможности для роста / О. Масловская // Витебские вести. — 2016. — 5 мая. — С. 2.
* Орлова, Л. Новое топливо — на потоке / Л. Орлова // Дзвінская праўда (Верхнядзвінск). — 2011. — 29 сак. — С. 1, 3.
* Сковородко, С. М. Долгунец «рождается» трижды / С. М. Сковородко; беседовал В. Саулич // Віцебскі рабочы. — 2013. — 19 студз. — С. 2.
* Сковородко, С. М. Комбайн пока больше семян теряет, чем убирает / С. М. Сковородко; беседовал В. Саулич // Белорусская нива. — 2013. — 24 янв. — С. 5.
* Сытник, И. У верхнедвинцев есть чему поучиться / И. Сытник // Віцебскі рабочы. — 2004. — 12 чэрв. — С. 3.
* Хлыстун, Л. Лён любит поклон / Л. Хлыстун // Советская Белоруссия. — 2001. — 12 июля. — С. 2.

Катэгорыя:Верхнядзвінск
Катэгорыя:Эканоміка Верхнядзвінскага раёна
Катэгорыя:Прадпрыемствы Віцебскай вобласці
Катэгорыя:Льнозаводы Беларусі
Катэгорыя:1929 год у Беларусі
Жукова (горад)

**Жукова** (, ,  — **Цукау**) — горад на поўначы Польшчы, размешчаны за 20 км на захад ад цэнтра Гданьска і за 360 км ад Варшавы, частка агламерацыі Труймяста. Уваходзіць у склад Картузскага павета Паморскага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Жукова. Займае плошчу 4,73 км², насельніцтва 6,7 тыс. чалавек (на 2019).

## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка горада
Вермікулярыя

**Вермікулярыя** (*Vermicularia*) — род недасканалых грыбоў сямейства .

## Віды 
Вядома больш за 100 відаў, пашыраных па ўсім зямным шары.

Некаторыя віды:

* 
* 
* 

## Значэнне 
Паўпаразіты і паразіты травяністых, кустовых і дрэвавых раслін. Выклікаюць іх завяданне, гніль (вермікулярыёз).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Аскаміцэты
Пэльплін

**Пэльплін** (, ) — горад на поўначы Польшчы, размешчаны за 55 км на поўдзень ад цэнтра Гданьска і за 310 км ад Варшавы. Уваходзіць у склад Тчэўскага павета Паморскага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Пэльплін. Займае плошчу 4,45 км², насельніцтва 8,1 тыс. чалавек (на 2019).

## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка горада
Дыснейлэнд Парыж

** Дыснейлэнд Парыж** — (да 1994 года Еўра-Дыснэйлэнд) — комплекс паркаў забаў кампаніі  «Уолт Дысней» у горадзе Марн-ля-Вале ў 32 км на ўсход ад Парыжу. Плошча парка складае каля 1943 га. У сярэднім за год парыжскі Дыснейлэнд наведвае 12,5 млн чалавек.

Адкрыццё парка адбылося 12 красавіка 1992 года. На тэрыторыі Дыснелэнда знаходзяцца два тэматычныя паркі Disneyland Park (з 1992) і Walt Disney Studios Park (з 2002 года), забаўляльны парк Disney Village, поле для гольфа, а таксама гатэлі і дзелавыя і жылыя кварталы. Дыснейлэнд Парыж уключае ў сябе пяць тэматычных паркаў, згрупаваных вакол замка Спячай прыгажуні, сімвала Дыснейлэнда.

## Краіна прыгодаў 
Тут можна наведаць прыстанішча Рабінзона на галінах вялікага дрэва, востраў прыгодаў з лабірынтамі і піратамі. Можна пабываць на пірацкім караблі.
Найбольш папулярныя атракцыёны: Індыяна Джонс і Храм небяспечнасцяў, Востраў прыгод, хата на галінах дрэва Рабінзона Swiss Family Robinson і Pirates of the Caribbean.

## Памежная краіна 
Пры дапамозе атракцыёна амерыканскіх горак і дома прывідаў Памежнай краіне быў перададзены дух Дзікага Захаду. Тут можна пакатацца на дзвюх параходах у стылі Вестарн, сустрэцца з каўбоямі і індэйцамі, пастраляць у ціры або наведаць невялічкі заапарк.

Галоўная вуліца пачынаецца пасля ўвахода ў Дыснейлэнд-Парк і ўмяшчае ў сябе невялікія крамы і рэстараны. Дарога вядзе да замка Спячай Прыгажуні, адкуль можна патрапіць у астатнія часткі DLP. Вуліца пабудавана ў стылі амерыканскага горада канца ХІХ-пачатка ХХ стагоддзяў, пры гэтым архітэктура моцна нагаднвае архітэктуру горада Марселін штата Місуры, дзе вырас Уолт Дысней.

## Асноўныя атракцыёны 
* Disneyland Railroad — Main Street Station (вакзал з цягнікамі)
* Main Street Vehicles (олдтаймеры)
* Discovery Arcade і Liberty Arcade (пасажы для шпацыру)
* Disney Parade (афіцыйны парад)
* FANTILLUSION! (начны светавы парад) і Wishes (фейрверк над замкам Спячай Прыгажуні).

## Краіна адкрыццяў 
У гэтай краіне наведвальнікі могуць пабачыць прыдуманую Жулям Вернам будучыню. У цэнтры знаходзяцца амерыканскія горкі, якія былі адноўлены ў 2005 годзе.
Іншыя атракцыёны ў Краіне адкрыццяў: Buzz Lightyear Laser Blast (інтэрактыўны Dark Ride), Star Tours (сімулятар палётаў), Orbitron (арэлі з ракетамі) і Autopia (карцінгавая траса).

## Краіна фантазіі 
Краіна фантазій разлічана ў першую чаргу на маладых наведвальнікаў. Атракцыёны ўяўляюць сабою адаптаваныя сюжэты папулярных казак. Тут знаходзіцца пячора цмока La Taniere du Dragon. Ёсць таксама атракцыёны паводле вядомых казак «Беласнежка і семь гномаў», «Пітар Пэн», «Аліса ў краіне цудаў», «Пінокіа», «Аладзін», «Русалачка».

## Уваходныя квіткі 
Існуе некалькі тыпаў уваходных квіткоў:
* «1 дзень/1 парк» дае права на наведванне аднаго з паркаў на працягу аднаго дня.
* «1 дзень/2 паркі» дае права на наведванне дзвюх паркаў.
* «2, 3, 4 або 5 дзён/2 паркі» — шматразовае наведванне паркаў Дыснейлэнда.
Усе квіткі можна набыць на афіцыйным сайце парка Дыснейлэнд Парыж

## Крыніцы 
Катэгорыя:Славутасці Парыжа
Катэгорыя:Паркі Францыі
Катэгорыя:Паркі забаў
Пласа-Маёр (Мадрыд)

**Пласа-Маёр ** (ісп. Plaza Mayor — галоўная плошча) — адна з цэнтральных плошчаў іспанскай сталіцы. Знаходзіцца ў частцы, якую прынята называць «аўстрыйскім Мадрыдам».
Супернічае з плошчай Пуэрта-дэль-Соль за гонар называцца галоўнай плошчай Мадрыда. Лопе дэ Вега назваў гэтую плошчу «пупам Іспаніі».
Яна зроблена ў стылі барока, адзін з нешматлікіх помнікаў эпохі Габсбургаў, была пабудавана па праекце архітэктара Хуана Гомеса дэ Моры.
Першапачаткова, пад час караля Кастыліі і Леона Энрыке ІІ, плошча знаходзілася за гарадской сцяною, адразу за «Варотамі Гвадалахары», на зліянні дзвюх вуліц Таледа і Аточа. Паступова яна набыла статус найважнейшага рынку і пры Філіпе ІІІ была сур’ёзна перабудавана.
На працягу гісторыі назва плошчы неадначасова змянялася: ад «Прыгараднай» да «Галоўнай плошчы», ад «Каралеўскай» да «Плошчы Канстытуцыі».
З 1923 года да пачатку дыктатуры Прыма дэ Рывера насіла імя «Плошчы Канстытуцыі». Гэтае ж імя атрымала з абвяшчэннем Другой Іспанскай Рэспублікі і насіла яе да канца Грамадзянскай вайны, калі ёй далі назву «Пласа-Маёр».

Пласа-Маёр была ганарова адкрыта 15 мая 1620 года ў сувязі з кананізацыяй Ісідра де Мерла і Кінтана. Пласа-Маёр была першай у Мадрыдзе плошчай, дзе было арганізавана пастаяннае месца для карыды. Бойкі былі прысвечаныя святам пакравіцелей Мадрыда — Сан-Хуана, Санта-Ганны і Сан-Ісідра. У самым цэнтры плошчы на гранітным пастаменце ўзвышаецца бронзавая скульптура караля Філіпа ІІІ на кані.

Катэгорыя:Архітэктура Іспаніі
Катэгорыя:Мадрыд
Катэгорыя:Плошчы
Іван Міхайлавіч Мазаляка

**Іва́н Міха́йлавіч Мазаля́ка** (, в. Яўсеевічы  Мінскай вобласці — ) — беларускі савецкі дзяржаўны дзеяч, міністр прамысловага будаўніцтва БССР (1979—1985), намеснік міністра прамысловага будаўніцтва СССР (1985—1987).

## Біяграфія 
Скончыў Мінскі аўтамеханічны тэхнікум (1951), Беларускі політэхнічны інстытут (1959).

У 1951—1961 гадах працаваў у будаўнічых упраўленнях домабудаўнічага камбіната №1 у Мінску: майстар, прараб, начальнік участка, намеснік галоўнага будаўніка, начальнік канструктарскага аддзела, галоўны інжынер, пасля сакратар парткама, начальнік камбіната.

Дэпутат Вярхоўнага Савета БССР (1971—1975; з 1980), член ЦК КПБ з 1981.

## Узнагароды 
* ордэн Працоўнага Чырвонага Сцяга,
* ордэн «Знак Пашаны»,
* медаль «За доблесную працу».

Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета БССР 8-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета БССР 10-га склікання
Катэгорыя:Міністры будаўніцтва БССР
Катэгорыя:Міністры будаўніцтва і эксплуатацыі аўтамабільных дарог БССР
Катэгорыя:Члены ЦК КПБ
Баштай

**Баштай** ( — *бастыён*) — фармацыя з пясчаных скал з назіральнай пляцоўкай у Саксонскай Швейцарыі на правым беразе ракі Эльба паміж курортам Ратэн і горадам Велен. Вышыня 305 м над узроўнем мора, скалы ўзвышаюцца над Эльбай на вышыню 194 метры. Баштай уваходзіць у лік самых наведвальных турыстычных славутасцей Саксонскай Швейцарыі. Частка прыроднага парка, які ўключае як Саксонскую Швейцарыю, так і Багемскую Швейцарыю (у Чэхіі). Папулярнае месца для скалалажання.

## Гісторыя 
Сама назва паходзіць ад замка Нойратэн, які стаіць на скале нібы бастыён. Але сама назва «Баштай» узгадваецца ўпершыню толькі ў 1592 годзе ў рамках геадэзічнай экспедыцыі ў Саксоніі. Гэтыя скалы наведвалі шмат выбітных людзей. Мастак Каспар Давід Фрыдрых пасля наведвання гэтых месцаў напісаў вядомую карціну Felsenschlucht.

З павелічэннем колькасці турыстаў у 1812 годзе з’явіліся дзве гандлёвыя крамы. Праз два гады на назіральнай пляцоўцы ўзвялі ахоўныя парэнчы. У 1826 хату для хованкі ад непагадзі наверсе скалы перабудавалі пад рэстаран. Пад назвай Basteibrücke з’явіўся драўляны мост, які звязвае Баштай са скаламі Steinschleuder і Neurathener Felsentor. У 1851 годзе драўляны мост быў заменены мастом з пясчаніку. Ён мае даўжыню 76,5 м і перакрывае сваімі 7 дугамі глыбокую (40 м) цясніну з назвай Mardertelle.

Аляксандр Скрабін падчас сваіх гастроляў па Германіі двойчы наведаў Баштай. Пад уражаннем гэтых наведванняў ім была напісана аднайменная прэлюдыя.

## Мост 
Баштай знакаміты сваім мастом (ням.: Basteibrücke), якому ўжо больш за 200 гадоў. Першапачаткова быў пабудаваны з дрэва ў 1824 годзе. У 1851 годзе ён быў заменены сучасным мастом з пясчаніку. Мост — гістарычная славутасць, архітэктурны помнік.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Горы Германіі
Катэгорыя:Геаграфія Саксоніі
Катэгорыя:Эльбскія Пясчанікавыя горы
Катэгорыя:Вяршыні вышынёй да 1000 метраў
Лага-Маджорэ

**Лага-Маджорэ ** ( — *вялікае возера*) — возера на мяжы Швейцарыі і Італіі. Швейцарская частка возера размешчана ў кантоне Тычына, італьянская — у П’емонце і Ламбардыі. Возера Лага-Маджорэ з’яўляецца самай нізкай кропкай Швейцарыі.

## Агульная інфармацыя 
Лага-Маджорэ размешчана ў тэктанічнай катлавіне ў заходняй частцы Ламбардскіх Альпаў на вышыні 193 м над узроўнем мора. Паабапал возера стромкія і высокія маляўнічыя берагі. Азёрная катлавіна з’явілася на месцы старажытнага ледавіка. Даўжыня — 66 км, шырыня — да 10 км, плошча — 212,5 км², глыбіня — да 372 м.
Панавальныя вятры: трамантана (з іт. «ранішні») з возера і інверна (з іт. «вячэрні») на возера. Частыя буры адбывюцца, калі дзьмуць заходнія (іт. «мергоца») і паўночныя (іт. «маджорэ») вятры.

Праз Лага-Маджорэ працякае суднаходная рака Тычына, левы прыток ракі По. Найбольшай вышыні ўзровень вады дасягае ў чэрвені-ліпені, у сярэднім складае 4 м. Возера не замярзае зімой. Кліматычная зона даволі мяккая, што забяспечвае возера курортнымі мясцінамі: Лакарна, Аскона, Канобіа, Стрэза і інш.

Практыкуецца суднаходства, рыбалоўства (фарэль, акунь), турызм, водны спорт.
У возера ўпадае рака Верзаска.

## Астравы 
* Востраў Брысага
* Астраўкі Castelli di Cannero
* Барамейскія астравы

## Населеныя пункты 
;Швейцарыя
* Тычына: Гера, Сан-Назаро, Віра, Тэнера, Лакарна, Аскона, Ронка, Брысага.
;Італія
* П’емонт: Арона, Меіна, Леза, Стрэза, Бавена, Вербанія, Гіфа і інш.
* Ламбардыя: Анджэра, Ранка, Іспра, Луіна і інш.

Катэгорыя:Азёры Швейцарыі
Катэгорыя:Азёры Італіі
Вясляр зубчастаногі

**Вясляр зубчастаногі** (*Corixa dentipes*) — від насякомых сямейства .

## Літаратура 
* . — С. 444

Катэгорыя:Весляры
Вясляр штрыхаваты

**Вясляр штрыхаваты** (*Sigara striata*) — від насякомых сямейства .

## Літаратура 
* . — С. 444

Катэгорыя:Весляры
Весляры

**Весляры**, **Граблякі** (*Corixidae*) — сямейства насякомых з атраду клапоў. У сямействе апісана каля 550 відаў.

## Апісанне 
Клапы дробных і сярэдніх памераў; у даўжыню дасягаюць ад 1,5 да 15 мм. Пярэднія лапкі аднасегментныя, звычайна пашыраныя ў лапатачку. Хабаток не раздзелены. Галава вертыкальная, падагнутая пад грудзі. Простых вочак няма.

## Экалогія 
Сілкуюцца як жывёльнай і расліннай ежай. У перыяд цвіцення вады прадстаўнікі падсямейства  сілкуюцца пераважнай водарасцямі і цыянабактэрыямі. Прадстаўнікі родаў , , ,  і іншыя з’яўляюцца драпежнікамі, сілкуюцца лічынкамі двукрылых, чарвякоў і ракападобных. Ва ўмовах галадання самкі могуць есці ўласныя яйцы.

## Роды 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Сямействы насякомых
Вахрушаў

**Вахрушаў** — прозвішча, тапонім.

## Прозвішча 
* Аляксандр Андрэевіч Вахрушаў (1903—1945) — генерал-маёр танкавых войскаў.
* Валянцін Аляксандравіч Вахрушаў (1919—2006) — савецкі геолаг.

## Тапонім 
* Вахрушаў — пасёлак гарадскога тыпу ў Сахалінскай вобласці Расіі.
Сцяг Оршы

**Сцяг Оршы** — сцяг горада Орша і Аршанскага раёна. Сцяг і герб зацверджаны Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 23 мая 2002 г. № 84.

## Апісанне 
Прастакутнае блакітнае палотнішча з суадносінамі бакоў 1:2. На 1/4 вышыні ў ніжняй частцы па ўсёй даўжыні палотнішча праведзена блакітная паласа, над якой месціцца другая блакітная паласа шырынёй, роўнай 1/4 ніжняй. Адлегласць паміж палосамі роўная шырыні вузкай паласы. У верхняй частцы палотнішча ў белым полі па цэнтры — выява герба, які накладваецца на палосы ніжняй часткі.

На сцягу шырокая і вузкая блакітныя палосы сімвалізуюць дзве асноўныя ракі Оршы — Днепр і Аршыцу, на зліцці якіх і быў заснаваны горад. Блакітны і белы колеры адпавядаюць асноўнай каляровай гаме герба, якія сімвалізуюць ваду і прыналежнасць да Белай Русі.

## Гл. таксама 
* Герб Оршы

## Літаратура 
* Г. Орша // Геральдычны вянок Віцебшчыны / У. І. Адамушка, М. М. Елінская, С. В. Рублеўскі. — Віцебск : Віцеб. абл. друк., 2010. — С. 63-64.
* Город Орша // Современная геральдика Беларуси / В. И. Адамушко, М. М. Елинская. — Минск : БелЭн імя П. Броўкі, 2012. — С. 222—223.
* Лютынскі, В. Геральдычныя сімвалы Оршы / В. Лютынскі // Телеком-экспресс (Орша). — 2008. — 11 дек. — С. 7.
* Орша // Гербы и флаги Беларуси / В. И. Адамушко, М. М. Елинская. — Минск : Беларусь, 2006. — С. 77-78.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Орша
Орша
Купалаўскі (заказнік)

**Купалаўскі** — рэспубліканскі ладшафтны заказнік у Лагойскім і Мінскім раёнах Мінскай вобласці.

Створаны ў 2000 годзе для захавання ў натуральным стане ўнікальнага прыроднага ландшафтнага комплекса з папуляцыямі рэдкіх і знікаючых відаў раслін, занесеных у Чырвоную кнігу Рэспублікі Беларусь, аховы рэдкіх лясных біяцэнозаў, а таксама для адраджэння прыроднага асяроддзя гісторыка-культурных аб’ектаў.

Плошча заказніка скаладае 3834 га (з іх 2743 га — у Лагойскім раёне, 1091 га — у Мінскім).

Заказнік названы ў гонар народнага паэта Беларусі Янкі Купалы, жыццё і творчасць якога звязаны з шэрагам мясцін на яго тэрыторыі.

## Ландшафт 
Заказнік знаходзіцца ў межах Лагойскага ўзвышша (частка Мінскага ўзвышша), сярэдняя вышыня якога складае 250—200 м. На яго тэрыторыі знаходзіцца гара Лысая (342 м) — другая па вышыні вяршыня Беларусі.

Ландшафты вылучаюцца выключнай прыгажосцю дзякуючы складанай будове, вялікім перападам вышынь і яруснаму рэльефу. Найвышэйшы ярус фарміруюць марэнныя ці камавыя ўзгоркі (вышыня 35—30 м), другі ярус — сярэднеўзгорысты рэльеф з адноснымі перавышэннямі вышынь 5—10 м, трэці ярус (ніжэй 250 м) прадстаўлены абалонавымі тэрасамі рэк Удры і Лукавай і глыбока ўрэзанымі старажытнымі лагчынамі сцёку.

Лясы займаюць 80 % тэрыторыі заказніка. З-за асаблівасцяў рэльефу балотныя бярозавыя і чорнаалешнікавыя лясы амаль не сустракаюцца. На ўзгорках распаўсюджаны хвойнікі і ельнікі, якія чаргуюцца з дзялянкамі шэраалешнікавых дрэвастояў і светлых бярозавых гаёў. Для моцна перасечанага ўзгорыстага рэльефу характэрны ялова-бярозава-шэраалешнікавый сярэднеўзроставыя дрэвастоі. У падлеску часта сустракаюцца дуб, ясень, ліпа, клён.

## Флора 
У флоры заказніка налічваецца 568 відаў сасудзістых раслін, у тым ліку 8 відаў, уключаных у Чырвоную кнігу Рэспублікі Беларусь: купальнік горны, пярэсна еўрапейская, лілея кучаравая, гладыёлус чарапіцападобны, баранец звычайны, званочак шыракалісты, пустапялёснік зялёны, тайнік яйцападобны.

Файл:Arnica montana.JPG|Купальнік горны
Файл:Türkenbund Lilie, Lilium martagon 2.JPG|Лілея кучаравая
Файл:Vessertal trollblumen.jpg|Пярэсна еўрапейская
Файл:Gladiolus imbricatus a1.jpg|Гладыёлус чарапіцападобны
Файл:Huperzia selago.jpg|Баранец звычайны
Файл:Campanula latifolia2.jpg|Званочак шыракалісты
Файл:Coeloglossum viride 01 mg-k.jpg|Пустапялёснік зялёны
Файл:Neottia ovata 050606.jpg|Тайнік яйцападобны

## Фаўна 
Фаўна заказніка налічвае 119 відаў наземных пазваночных жывел, у тым ліку 2 віды рэдкіх і знікаючых віды дзікіх жывёл, уключаных у Чырвоную кнігу Рэспублікі Беларусь: зялёная жаўна і пустальга звычайная.

Файл:03 vgrue-10-11.jpg|Зялёная жаўна
Файл:Common kestrel falco tinnunculus.jpg|Пустальга звычайная

Катэгорыя:Ландшафтныя заказнікі рэспубліканскага значэння Беларусі
Катэгорыя:Катэгорыя МСАП IV
Катэгорыя:Геаграфія Лагойскага раёна
Катэгорыя:Геаграфія Мінскага раёна
Катэгорыя:З’явіліся ў 2000 годзе
Сумбат Аракелавіч Асрыеў

**Сумбат Аракелавіч Асрыеў** (, Нор Шэн, цяпер Мартунінскі раён, Нагорна-Карабахская Рэспубліка — ) — азербайджанскі і беларускі архітэктар.

## Біяграфія 
Скончыў у 1931 годзе Азербайджанскі політэхнічны інстытут. Працаваў у праектных арганізацыях Баку. Член Саюза архітэктараў СССР з 1934 годзе. Член КПСС з 1941 года. Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны.

Працаваў намеснікам галоўнага архітэктара Дзяржархбудкантролю курортаў Сочы, начальнікам праектна-каштарыснага аддзела трэста «Сочыспецбуд», Ваенпраекта БВА, з 1971 па 1973 г. — старэйшым інжынерам у Белкамунпраекце.

## Творчасць 
Асноўныя працы: праекты планіровак машынна-трактарных станцый, калгасаў і саўгасаў Азербайджанскай ССР (1931—1941, у аўтарскім калектыве), раёна індывідуальнай забудовы ў Сочы, рэканструкцыі жылых пасёлкаў ЧБВА (1952—1967, у аўтарскім калектыве).

## Узнагароды 
Узнагароджаны ордэнам Чырвонай Зоркі, медалямі.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Асобы
Катэгорыя:Удзельнікі Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Азербайджане
Катэгорыя:Архітэктары Азербайджана
Красаўка беладонна

**Краса́ўка беладонна** (*Atropa belladonna*) — від кветкавых раслін роду  сямейства .

## Назвы 
Красаўка беладонна, соннае ачмурэнне, воўчыя ягады. Цеплалюбівая расліна. Мезафіт, гіграфіт і эўтроф. Расце ў зрэджаных лясах, на ўзлесках, высечках, у хмызняках, па берагах рэк, каля дарог. Цвіце ў чэрвені—жніўні. Размнажаецца насеннем.

Ахоўваецца на тэрыторыі Азербайджана, Арменіі, Украіны, шэрагу рэгіёнаў Расіі.

## Літаратура 
*  — С. 66.
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Паслёнавыя (падсямейства)
Катэгорыя:Флора Еўразіі
Катэгорыя:Флора Паўночнай Афрыкі
Катэгорыя:Лекавыя расліны
Катэгорыя:Ядавітыя расліны
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1753 годзе
Ларыса Уладзіміраўна Архангельская

**Ларыса Уладзіміраўна Архангельская** (нар. , Менск) — беларускі архітэктар.

## Біяграфія 
Скончыла ў 1959 годзе Беларускі політэхнічны інстытут. З 1959 года — архітэктар, старэйшы архітэктар, кіраўнік групы, брыгады архітэктараў у Мінскпраекце.

Член Саюза архітэктараў СССР з 1963 года. Пражывае ў г. Мінску.

## Творчасць 
 № 28 у мікрараёне Паўднёвы Захад-3]]
Асноўныя працы (у аўтарскім калектыве): мікрараёны Зялёны Луг-1, 2 (1960—1965), Чыжоўка (1968), па вул. Цнянскай (1966, 1970), Я. Коласа (1975), комплекс інтэрнатаў Беларускага політэхнічнага інстытута па вул. Б. Хмяльніцкага (1968), фінансавы тэхнікум, 9-, 12-павярховыя буйнапанэльныя жылыя дамы ў мікрараёнах Серабранка-6, Паўднёвы Захад-3, 4, па вул. Аэрадромнай, Енісейскай, Някрасава (1976—1983) у Мінску.

## Узнагароды 
Прэмія Саюза архітэктараў СССР на Усесаюзным аглядзе дасягненняў савецкай архітэктуры за буйнапанэльныя жылыя дамы новых серый.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Асобы
Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары Мінска
Płastyka

**«Płastyka»** () — чацвёрты музычны альбом гурта «Akute», выдадзены ў 2016 годзе.
## Змест 
## Удзельнікі 
* Станіслаў Мытнік — гітара, вакал.
* Раман Жыгараў — бас.
* Vicky Fatez — барабаны.
## Крытыка
Музычны крытык Ягор Цывілька лічыць, што гэта *«неідэальны, але крэпкі і ладны альбом»*. Музычны журналіст Мікалай Янкойць мяркуе, што *«прафесійны рост „Akute“ відавочны»*, а *«мелодыі новага дыска ўпіваюцца ў мазгі»*.

## Спасылкі 
*

Катэгорыя:Альбомы Akute
Катэгорыя:Альбомы 2016 года
Полацкі дзяржаўны хіміка-тэхналагічны каледж

**Установа адукацыі "Полацкі дзяржаўны хіміка-тэхналагічны каледж** — дзяржаўная сярэдняя спецыяльная навучальная ўстанова ў горадзе Полацку. З’яўляецца шматпрофільнай двухузроўневай ўстановай адукацыі. Забяспечвае падрыхтоўку спецыялістаў ад кухара да тэхніка-тэхнолага, ад цырульніка да мастака-мадэльера, ад слесара да тэхніка-механіка.

## Гісторыя 
1 жніўня 1957 года было створана Полацкае прафесійна-тэхнічнае вучылішча № 2 з 12-гадовым тэрмінам навучання для дзяцей-сірот, выхаванцаў дзіцячых дамоў. Вялася падрыхтоўка швачак, краўцоў, электраманцёраў.

З 1968 года вучылішча атрымала новую спецыялізацыю і на працягу паўстагоддзя працавала як ПТВ № 2 бытавога абслугоўвання насельніцтва.

У 2004 годзе вучылішча было ператворана ў прафесійна-тэхнічны каледж. У 2013 годзе да каледжа далучылі ўстанову адукацыі «Полацкі дзяржаўны ліцэй хімікаў». У ліпені 2014 года ўстанова адукацыі «Полацкі ДПТК» была перайменавана ва ўстанову адукацыі «Полацкі дзяржаўны хіміка-тэхналагічны каледж».

З 2015 года ў каледжы вядзецца падрыхтоўка тэхнікаў па папярэджанні і ліквідацыі надзвычайных сітуацый.

## Літаратура 
* *Большакова, А.* Необычно, но гармонично / А. Большакова // Полацкі веснік. — 2017. — 21 сак. — С. 1.
* *Бондарава, Т.* Ад кухара да мастака-мадэльера / Т. Бондарава // Настаўніцкая газета. — 2018. — 17 мая. — С. 6.
* *Каленик, Е.* Создающие красоту / Е. Каленик // Полацкi веснiк. — 2007. — 30 лістап. — С. 4.
* *Малашеня, Л.* В русле мировых трендов / Л. Малашеня // Витебские вести. — 2017. — 30 марта. — С. 23.
* *Малашеня, Л.* В царстве вкусной красоты / Л. Малашеня // Витебские вести. — 2017. — 12 дек. — С. 5.
* *Малашеня, Л.* К службе готовы! / Л. Малашеня // Витебские вести. — 2018. — 19 июля. — С. 6.
* *Малашеня, Л.* Новый статус ко многому обязывает / Л. Малашеня // Народнае слова. — 2004. — 20 ліп. — С. 6.
* *Малашеня, Л.* Попробовать профессию на вкус / Л. Малашеня // Витебские вести. — 2017. — 18 апр. — С. 4.
* *Малашеня, Л.* Шедевры рождаются в творчестве / Л. Малашеня // Витебские вести. — 2018. — 23 авг. — С. 14.
* *Осиповский, В.* Новый колледж в Полоцке / В. Осиповский // Віцьбічы = Витьбичи. — 2004. — 24 июля. — С. 2.
* *Савич, А.* Профессия по призванию / А. Савич // Знамя юности. — 2016. — 8-14 дек. — С. 11.
* *Филимонова, Т.* Полоцкие мотивы / Т. Филимонова // Полацкі веснік. — 2018. — 2 кастр. — С. 8.
* *Шуйская, О.* «Роза ветров»: наши — в тройке лидеров! / О. Шуйская // Полацкі веснік. — 2016. — 25 лістап. — С. 4.

Катэгорыя:Каледжы паводле алфавіта
Катэгорыя:Каледжы Полацка
Катэгорыя:Навучальныя ўстановы, заснаваныя ў 1957 годзе
Катэгорыя:1957 год у Беларусі
Катэгорыя:XX стагоддзе ў Полацку
Аршанскі дзяржаўны аграрны каледж

**Установа адукацыі «Аршанскі дзяржаўны аграрны каледж»** — дзяржаўная сярэдняя спецыяльная навучальная ўстанова ў аграгарадку Смальяны Аршанскага раёна Віцебскай вобласці.

## Гісторыя 
Гістарычны пачатак адукацыі каледжа быў пакладзены ў студзені 1900 года па ініцыятыве і на сродкі мясцовага памешчыка Валяр’яна Аляксандравіча Цітова, які ўтварыў найнізкую сельскагаспадарчую школу першага разраду. Школа рыхтавала спецыялістаў сельскагаспадарчай вытворчасці для памешчыцкіх гаспадарак. Смальянская сельскагаспадарчая школа праіснавала да верасня 1917 года.

У снежні 1918 года на базе сельскагаспадарчай школы быў утвораны і пачаў працаваць сельскагаспадарчы тэхнікум, які ў 1922 годзе быў ператвораны ў прафшколу.

У 1930 годзе з Касцюковічаў у Смальяны пераведзены сельскагаспадарчы тэхнікум. У часы вайны ў навучальным корпусе была ўладкавана казарма для салдат, у падвальным памяшканні — турма. Пасля вайны праца ў тэхнікуме аднавілася.

Навучальныя заняткі праводзіліся ў прыстасаваных памяшканнях, але ўжо ў 1945 годзе быў зроблены першы пасляваенны выпуск у колькасці 26 чалавек. Пабудаваліся і ўступілі ў строй навучальныя карпусы, вучэбна-вытворчыя аб’екты. У 1973 годзе Смальянскі сельскагаспадарчы тэхнікум быў ператвораны ў саўгас-тэхнікум. З 1998 года саўгас-тэхнікум рэфармаваны ў сельскагаспадарчы тэхнікум. У 2001 годзе тэхнікуму прысвоены статус каледжа.

У 2019 годзе быў перайменаваны ў Аршанскі дзяржаўны аграрны каледж.

## Характарыстыка 
Каледж мае два навучальныя корпусы, дом культуры, сталовую, тры інтэрнаты, вучэбна-вытворчыя майстэрні. Корпусы месцяць 40 спецыялізаваных кабінетаў і лабараторый, два камп’ютарныя класы, лабараторыю тэхнічных сродкаў навучання. Працуе бібліятэка, кніжны фонд налічвае каля 49 тысяч асобнікаў, маецца чытальная зала. На тэрыторыі каледжа створана шмат спартыўных збудаванняў.

Каледж мае вучэбна-вытворчую гаспадарку, вучэбна-вытворчы севазварот, вучэбны палігон, вучэбна-вытворчыя майстэрні, калекцыйна-доследнае поле, сад, цяпліцу, вучэбна-геадэзійны палігон.
 

## Літаратура 
* *Бондарава, Т.* Быць гаспадаром на сваёй зямлі / Т. Бондарава // Настаўніцкая газета. — 2017. — 8 ліп. — С. 13.
* *Бондарава, Т.* Справа гонару / Т. Бондарава // Настаўніцкая газета. — 2017. — 1 крас. — С. 5.
* *Гатоўская, Л.* Сельская інтэлігентка з кандыдацкай ступенню / Л. Гатоўская // Аршанская газета. — 2016. — 4 лістап. — С. 1.
* *Кавалёва, А.* І акадэмік, і трактарыст вучыліся ў Смальянах / А. Кавалёва // Аршанская газета. — 2000. — 23 лістап. — С. 1, 3.
* *Ціханава, В.* Весткі са Смалянскага аграрнага каледжа / В. Ціханава // Аршанская газета. — 2002. — 16 лістап. — С. 3.
* 
Катэгорыя:Каледжы паводле алфавіта
Катэгорыя:Смальяны
Катэгорыя:Каледжы Беларусі
Катэгорыя:Навучальныя ўстановы, заснаваныя ў 1900 годзе
Катэгорыя:1900 год у Беларусі
Катэгорыя:Навучальныя ўстановы Віцебскай вобласці
Аляксандр Міхайлавіч Арцюхін

**Аляксандр Міхайлавіч Арцюхін** (нар. , с. , Шылаўскі раён, Разанская вобласць) — беларускі архітэктар.

## Біяграфія 
Скончыў у 1975 годзе Беларускі політэхнічны інстытут. З 1975 года — архітэктар, старэйшы архітэктар, кіраўнік брыгады, галоўны архітэктар праектаў, з 1987 года — начальнік архітэктурна-планіровачнага аддзела ў Мінскграмадзянпраекце;  ў г. Маладзечна (1986—1988, будаўніцтва 1988—2002, у сааўстарстве з У. Ф. Даніленкам, В. М. Батузавай); праекты забудовы мікрараёнаў № 3, 4 па вул. Горкага (1977—1989, у сааўтарстве з А. І. Патапавай, Л. П. Гарбачоваай); ПДП па Хажоўскай шашы (1989, у сааўтарстве з Л. П. Гарбачоваай) у г. Маладзечна; Свята-Пакроўская царква ў Мінску (1997; у сааўтарстве з М. Дзятко); рэспубліканскі горналыжны цэнтр «Сілічы» ў Лагойскім раёне (2004—2005; у аўтарскім калектыве); храм у гонар іконы Божай Маці «Дзяржаўная» Свята-Лізавецінскага манастыра (2008; сааўтар М. Дзятко).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары Мінска
Катэгорыя:Архітэктары Лагойска
Катэгорыя:Архітэктары Жодзіна
Катэгорыя:Архітэктары Радашковічаў
Катэгорыя:Архітэктары Барысава
Катэгорыя:Архітэктары Стоўбцаў
Катэгорыя:Архітэктары XXI стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары Маладзечна
Вежа Вікторыі

**Вежа Вікторыі** () — вежа, якая знаходзіцца на паўднёва-заходнім вуглу Вестмінстэрскага палаца ў Лондане. Яна была ўзведзена ў стылі неаготыкі па праекце архітэктара Чарлза Бэры. Вежа з’яўляецца самай высокай з усіх вежаў палаца, яе вышыня — 98,5 м (325 футаў), знакаміты Біг-Бен ніжэйшы за яе на 2 метры. У час свайго будаўніцтва была самай вялікай квадратнай вежай у свеце.

Названа ў гонар каралевы Вікторыі, якая 22 снежня 1843 года заклала першы камень у падмурак.
Будаўніцтва было скончана ў 1860 годзе і служыла як архіўнае сховішча для дакументаў парламента. Падчас пажару 1834 года ў палацы згарэлі ўсе дакументы Палаты абшчын. Супольна з Чарлзам Бэры ў рабоце над праектам палацу прымаў удзел Аўгуст П’юджын, які і быў асноўным аўтарам праекта вежы. Згодна з яго праектам, вежа мае чыгунную канструкцыю, замураваную ў падмурак. 12 з 14 паверхаў занятыя пад архівы Палаты лордаў і Палаты абшчын Парламента Вялікабрытаніі. Вежа перажыла дзве вялікія рэканструкцыі: у 1948—1963 гадах і ў 2000—2004 гадах.

Катэгорыя:З’явіліся ў 1860 годзе
Катэгорыя:1860 год у Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Збудаванні Вялікабрытаніі ў неагатычным стылі
Катэгорыя:Вежы Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Лондана
Катэгорыя:Славутасці Лондана
Ермакоўскі раён

**Ермакоўскі раён** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка (раён) і муніцыпальнае ўтварэнне (муніцыпальны раён) у Краснаярскім краі Расіі.

Адміністрацыйны цэнтр — сяло Ермакоўскае.

Катэгорыя:Раёны Краснаярскага края
Агінскае

Назву **Агінскае** маюць:

## Населеныя пункты 
* Агінскае — пасёлак гарадскога тыпу ў Забайкальскім краі Расіі.
* Агінскае — сяло ў Краснаярскім краі Расіі.