open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Аляксандр Міхайлавіч Архіпаў

**Аляксандр Міхайлавіч Архіпаў** (нар. , Бабруйск Магілёўскай вобласці) — беларускі палітык.

## Біяграфія 
Скончыў Харкаўскі юрыдычны інстытут імя Ф. Э. Дзяржынскага (юрыст), Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь (дзяржаўнае і мясцовае кіраванне). Старшы саветнік юстыцыі. Працоўную дзейнасць пачаў рабочым ва ўпраўленні жыллёвай гаспадаркі горада Бабруйска. Служыў у радах Узброеных Сіл. Быў станочнікам-распілоўшчыкам на Бабруйскім дрэваапрацоўчым
прадпрыемстве, упакоўшчыкам на Бабруйскай мэблевай фабрыцы. Працаваў следчым пракуратуры, пракурорам Кіраўскага раёна Магілёўскай вобласці, пракурорам Ленінскага раёна горада Магілёва.

Выбіраўся дэпутатам Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь другога і трэцяга скліканняў.

## Узнагароды 
Узнагароджаны ордэнам Пашаны, юбілейнымі медалямі «90 год Узброеных Сіл Рэспублікі Беларусь», «90 год органам дзяржаўнай бяспекі Беларусі», Ганаровай граматай Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь, Ганаровай граматай Парламенцкага Сходу Саюза Беларусі і Расіі, знакам «Ганаровы работнік Пракуратуры Рэспублікі Беларусь».

 

Катэгорыя:Пракуроры Беларусі
Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 2-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 3-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Парламенцкага сходу Беларусі і Расіі
Юрый Іванавіч Андрэеў

**Юрый Іванавіч Андрэеў** (нар. , Багародзіцк, Тульская вобласць, РСФСР) — беларускі ваенны і палітык. Палкоўнік.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 27 чэрвеня 1954 года ў Багародзіцку Тульскай вобласці РСФСР.

Скончыў Каломенскае вышэйшае артылерыйскае каманднае вучылішча (афіцэр ракетных войскаў і артылерыі, інжынер па эксплуатацыі артылерыйскага ўзбраення), Ваенную артылерыйскую акадэмію імя М. І. Калініна (афіцэр па кіраванні баявымі дзеяннямі).

Праходзіў ваенную службу ў якасці камандзіра ўзвода, батарэі, дывізіёна, артылерыйскага палка паветрана-дэсантнай дывізіі ў Афганістане, начальніка аддзялення артылерыі паветрана-дэсантнай дывізіі, начальніка аддзялення падрыхтоўкі войскаў аддзела падрыхтоўкі войскаў Галоўнага ўпраўлення пагранічных войскаў, начальніка аддзела падрыхтоўкі і выхавання асабовага складу пагранічнага атрада пагранічных войскаў, начальніка пагранічнага атрада пагранічных войскаў Рэспублікі Беларусь.

Выбіраўся дэпутатам Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь другога і трэцяга скліканняў.

## Узнагароды 
* падзяка Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь,
* ордэн Чырвонай Зоркі,
* ордэн «За службу Радзіме» ІІІ ступені,
* медаль «За баявыя заслугі»,
* васямнаццаць юбілейных медалёў,
* Ганаровая грамата Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь,
* Ганаровая грамата Міжпарламенцкай Асамблеі Еўразійскага эканамічнага супольніцтва,
* Ганаровая грамата Парламенцкага Сходу Саюза Беларусі і Расіі.

 

Катэгорыя:Ваенныя Беларусі
Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 2-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 3-га склікання
Сяргей Уладзіміравіч Камянецкі

**Сяргей Уладзіміравіч Камянецкі** (нар. , Гродна) — беларускі палітык. Палкоўнік.

## Біяграфія 
Скончыў Мінскае сувораўскае ваеннае вучылішча, Бакінскае вышэйшае агульна-вайсковае каманднае вучылішча (інжынер па рамонту і эксплуатацыі
гусенічных і колавых машын), Ваенную акадэмію імя М. В. Фрунзе (афіцэр з вышэйшай ваеннай адукацыяй), Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь (эканаміст-міжнароднік).

Працоўную дзейнасць пачаў камандзірам дэсантна-штурмавога ўзвода ў Туркестанскай ваеннай акрузе. Служыў камандзірам дэсантна-штурмавога ўзвода ў Рэспубліцы Афганістан. Працаваў намеснікам ваеннага камісара Кастрычніцкага раённага ваеннага камісарыята горада Гродна, намеснікам ваеннага камісара Гродзенскага гарадскога ваеннага камісарыята, старшынёй гродзенскай абласной арганізацыі «Грамадскае аб’яднанне „Беларускі саюз ветэранаў вайны ў Афганістане“».

Выбіраўся дэпутатам Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь другога і трэцяга скліканняў.

## Узнагароды 
Узнагароджаны двума ордэнамі Чырвонай Зоркі, ордэнам Пашаны, юбілейным медалём «90 год Узброеных Сіл Рэспублікі Беларусь», Ганаровай граматай Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь, Ганаровай граматай Савета Міжпарламенцкай Асамблеі дзяржаў — удзельніц Садружнасці Незалежных Дзяржаў, Ганаровай граматай Парламенцкага Сходу Саюза Беларусі і Расіі.

 

Катэгорыя:Ваенныя Беларусі
Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 2-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 3-га склікання
Юрый Леанідавіч Астапчанка

**Юрый Леанідавіч Астапчанка** (нар. , Жлобін Гомельскай вобласці) — беларускі эканаміст, палітык.

## Біяграфія 
Закончыў Маскоўскі кааператыўны інстытут, эканаміст. Працоўную дзейнасць пачаў рабочым на лесагандлёвым складзе ў горадзе Жлобіне. Служыў у радах Узброеных Сіл. Працаваў старшынёй праўлення Стрэшынскага спажывецкага таварыства, дырэктарам аптова-гандлёвай базы Жлобінскага райспажыўсаюза, старшынёй праўлення Буда-Кашалёўскага райспажыўсаюза, начальнікам Гомельскай канторы «Аблкаапзабеспячэнне», дырэктарам Гомельскай універсальнай базы аблспажыўсаюза, генеральным дырэктарам Гомельскага аптова-рознічнага прадпрыемства «Аблгандальсаюз», Беларускага канцэрна па матэрыяльных рэсурсах «Белрэсурсы».
 
Выбіраўся дэпутатам Вярхоўнага Савета Рэспублікі Беларусь 13-га склікання, Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь другога і трэцяга склікання. Прызначаўся дэпутатам Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь першага склікання.

## Узнагароды 
Узнагароджаны юбілейным медалём «90 год Узброеных Сіл Рэспублікі Беларусь», Ганаровай граматай Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь, Ганаровай граматай Адміністрацыі Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь, Ганаровай граматай Савета Міжпарламенцкай Асамблеі дзяржаў — удзельніц Садружнасці Незалежных Дзяржаў, Ганаровай граматай Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь, ордэнам Рускай праваслаўнай царквы Святога роўнаапостальнага Вялікага князя Уладзіміра ІІІ ступені, Граматай Мітрапаліта Мінскага
і Слуцкага, Патрыяршага Экзарха ўсяе Беларусі .

Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета Рэспублікі Беларусь 13-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 1-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 2-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 3-га склікання
Уладзімір Сцяпанавіч Адашкевіч

**Уладзімір Сцяпанавіч Адашкевіч** (нар. , в. Казлоўшчына Ашмянскага раёна Гродзенскай вобласці) — беларускі палітык. Кандыдат сацыялагічных навук.

## Біяграфія 
Скончыў Беларускую ордэна Працоўнага Чырвонага Сцяга сельскагаспадарчую акадэмію (вучоны аграном), Мінскую вышэйшую партыйную школу, Акадэмію народнай гаспадаркі пры Урадзе Расійскай Федэрацыі па спецыяльнасці дзяржаўнае кіраванне.

Працоўную дзейнасць пачаў галоўным аграномам калгаса імя Куйбышава Слаўгарадскага раёна Магілёўскай вобласці. Працаваў старшынёй калгаса «Звязда», калгаса «Зара» Слаўгарадскага раёна, першым намеснікам старшыні Слаўгарадскага райвыканкама — старшынёй раённага аграпрамысловага аб’яднання. Займаў пасады намесніка загадчыка аддзела сельскай гаспадаркі і харчовай прамысловасці Магілёўскага абкама КПБ, першага сакратара Касцюковіцкага райкама КПБ, старшыні Касцюковіцкага раённага Савета дэпутатаў і Касцюковіцкага райвыканкама, першага намесніка старшыні Магілёўскага аблвыканкама — старшыні камітэта па сельскай гаспадарцы і харчаванню, намесніка дырэктара па інфармацыйна-выхаваўчай рабоце Магілёўскага аўтамабільнага завода імя С. М. Кірава, старшыні Аршанскага райвыканкама Віцебскай вобласці.

Выбіраўся дэпутатам Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь трэцяга і чацвёртага скліканняў.

## Узнагароды 
Узнагароджаны ордэнам Пашаны, Ганаровай граматай Парламенцкага Сходу Саюза Беларусі і Расіі, ордэнам Рускай праваслаўнай царквы Святога роўнаапостальнага Вялікага князя Уладзіміра.

 

Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 3-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 4-га склікання
Катэгорыя:Старшыні калгасаў
Катэгорыя:Першыя сакратары райкамаў КПБ
Катэгорыя:Старшыні мясцовых саветаў Беларусі
Катэгорыя:Старшыні Касцюковіцкага раённага выканаўчага камітэта
Катэгорыя:Намеснікі старшыні Магілёўскага абласнога выканаўчага камітэта
Катэгорыя:Старшыні Аршанскага раённага выканаўчага камітэта
Катэгорыя:Дэпутаты Парламенцкага сходу Беларусі і Расіі
На вёсцы

**На вёсцы** — п’еса беларускага драматурга Францішка Аляхновіча, напісаная ў 1916 годзе і надрукаваная ў «Беларускім жыцці» ў 1919 годзе.

Жанр гэтай п’еса аўтар вызначыў як «ідылічны абразок». У гэтым творы аўтар адным з першых у беларускай драматургіі паспрабаваў разабрацца, як уплывае горад на колішняга вяскоўца, як разбешчвае яго і маральна, і фізічна.

## Сюжэт 
Твор выбудоўваецца на традыцыйным любоўным трохвугольніку. Сяковы пастух Стасюк кахае простую дзяўчыну Ганульку. Кахае без узаемнасці. Сам жа Стасюк падабаецца цыганцы Анэльцы. Ганулька едзе ў горад, становіцца пакаёўкай, а па вяртання заяўляе свайму паклонніку, што іхнія дарогі не могуць сыйсціся, бо яна цяпер стала іншай, не мужычкай, як раней, а паненкай, і сам Стасюк ужо ёй не пара. Пасля такіх словаў Стасюк быў хацеў скончыць жыццё самагубствам, але ў каханні яму прызналася Анэлька.

## Ацэнкі 
Максім Гарэцкі ў сваёй «Гісторыі беларускай літаратуры» крытыкаваў аўтара за няведанне псіхалогіі селяніна:

Як вядома, Аляхновіч — жыхар места; да дзесяцёх гадоў жыцця ён навет ніколі не бачыў вёскі. Ніколі доўга ў вёсцы ён не жыў; псіхологіі селяніна не ведае. Нядзіва, што сяляне ў яго п’есах гавораць такою самаю моваю, што і антокальскія мяшчане-рамеснікі ці беларускія інтэлігенты-адраджэнцы.

У. Ковель адзначае, што «з сцэнічага боку гэты твор быў напісаны добра, але ў ім яўна адчувалася дакучлівае маралізатарства, ідэалізацыя вясковага жыцця — асаблівасці і матывы, якія не атрымалі працягу і развіцця ў пазнейшай творчасці драматурга — тонка псіхалагічнай і інтэлектуальнай».

## Літаратура 
* На вёсцы. Ідыльлічны абразок у 2-х актах // Беларускі тэатр: Сцэнічныя творы. Вільня: Бел. выд. т-ва, 1928. С. 35-42.

Катэгорыя:П’есы Францішка Аляхновіча
Катэгорыя:Творы 1916 года
Раіса Аляксандраўна Ціханская

**Раіса Аляксандраўна Ціханская** (нар. , в. Малоткавічы Жабчыцкага раёна Пінскай вобласці) — беларускі палітык.

## Біяграфія 
Скончыла Гомельскі дзяржаўны ўніверсітэт, выкладчык біялогіі і хіміі. Працоўную дзейнасць пачала вучаніцай лабаранта Сызранскага хлебазавода. Працавала швачкай на гомельскай фабрыцы «8 Сакавіка», інструктарам Савецкага райкама камсамола горада Гомеля, намеснікам сакратара камітэта камсамола Гомельскага радыёзавода, інструктарам Савецкага райвыканкама горада Гомеля, загадчыкам арганізацыйна-інструктарскага аддзела Гомельскага гарвыканкама, інструктарам арганізацыйнага аддзела Цэнтральнага райкама КПБ горада Гомеля. Была намеснікам загадчыка аддзела арганізацыйнай і кадравай работы Гомельскага абласнога Савета народных дэпутатаў, намеснікам начальніка ўпраўлення, начальнікам упраўлення арганізацыйна-кадравай работы Гомельскага аблвыканкама. Займала пасаду намесніка старшыні Гомельскага аблвыканкама.

Выбіралася дэпутатам Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь трэцяга і чацвёртага скліканняў.

## Узнагароды 
Мае Падзяку Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь. Узнагароджана Ганаровай граматай Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь, Ганаровай граматай Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь.

 

Катэгорыя:Намеснікі старшыні Гомельскага абласнога выканаўчага камітэта
Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 3-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 4-га склікання
Таццяна Сяргееўна Асмалоўская

**Таццяна Сяргееўна Асмалоўская** (нар. , Горкі Магілёўскай вобласці) — беларускі палітык.

## Біяграфія 
Скончыла Беларускую сельскагаспадарчую акадэмію (эканаміст — арганізатар
сельскагаспадарчай вытворчасці), Мінскі інстытут кіравання пры Беларускім аграрна тэхнічным універсітэце (менеджар-эканаміст). Працоўную дзейнасць пачала арганізатарам экскурсійнага бюро горада Горкі Магілёўскай
вобласці. Працавала метадыстам дзіцячай турбазы гарадскога аддзела народнай адукацыі горада Горкі, галоўным дыспетчарам, намеснікам старшыні калгаса «Сацыялістычны шлях» Крычаўскага раёна, намеснікам дырэктара па вытворчасці племсаўгаса імя Чкалава Горацкага раёна Магілёўскай вобласці, намеснікам дырэктара па вытворчасці рэспубліканскага ўнітарнага прадпрыемства «Вучэбная гаспадарка Беларускай дзяржаўнай сельскагаспадарчай акадэміі».

Выбіралася дэпутатам Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь трэцяга і чацвёртага скліканняў.

## Узнагароды 
Узнагароджана Ганаровай граматай Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь .

 

Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 3-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 4-га склікання
Уладзімір Пятровіч Грамовіч

**Уладзімір Пятровіч Грамовіч** (нар. , Мінск) — беларускі акцёр тэатра лялек. Заслужаны артыст Беларускай ССР (1979).

## Біяграфія 
З 1967 года працуе ў Дзяржаўным тэатры лялек Беларусі.

Член Беларускага саюза тэатральных дзеячаў з 1969 года.

## Творчасць 
Яго персанажы-лялькі арганічныя, выразныя, каларытныя. У спектаклях для дзяцей сыграў ролі: Дзед («Дзед і Жораў» В. Вольскага), кот Максім («Граф Глінскі-Папялінскі» А. Вольскага), Першы прыдворны («» паводле Х. К. Андэрсена), Іван («» паводле П. Яршова), Жак («Кот у ботах» Г. Уладычынай). Найбольш поўна раскрылася індывідуальнасць акцёра ў рэпертуары для дарослых: Адам («» І. Штока), Іван («Да трэціх пеўняў» В. Шукшына), Іван Бяздомны («Майстар і Маргарыта» паводле М. Булгакава), Апалон («Цудоўная Галатэя»  і ), Гаспадар таверны («Зорка і смерць Хаакіна Мур’еты» паводле П. Нэруды) і інш.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Лялечнікі Беларусі
Катэгорыя:Уладальнікі «Крыштальнага анёлка»
Ютросін

**Ютросін** () — горад на захадзе Польшчы. Размешчаны за 320 км на захад ад Варшавы і за 100 км на поўдзень ад Познані. Уваходзіць у склад Равіцкага павета Велікапольскага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Ютросін. Займае плошчу 1,62 км². Насельніцтва 1,9 тыс. чалавек.

## Спасылкі
Фёдар Фёдаравіч Гулевіч

**Фёдар Фёдаравіч Гулевіч** (, Маладзечна — , Мінск) — беларускі акцёр цырка, клоўн. Заслужаны артыст Беларускай ССР (1979).

## Біяграфія 
Скончыў студыю пры Мінскім дзяржаўным цырку ў 1969 годзе. Акцёр Саюздзяржцырка (з 1992 года Расдзяржцырк).

Члены Беларускага саюза тэатральных дзеячаў з 1981 года.

## Творчасць 
Выступае ў дуэце з А. Варанецкім як дывановы клоўн (маску прастадушнага, вясёлага хлопца стварыў на аснове беларускага фальклору). У нумарах выкарыстоўвае акрабатыку і жангліраванне. Аўтар (з Варанецкім) многіх клаўнад і рэпрыз. Зняўся ў тэлефільмах «Дзяніскавы апавяданні», «Навагодні атракцыён», «А таксама цырк».

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Цыркавыя артысты Беларусі
Катэгорыя:Цыркавыя артысты Расіі
Катэгорыя:Клоўны Беларусі
Катэгорыя:Клоўны Расіі
Катэгорыя:Клоўны СССР
Віцебская вясна

**Віцебская вясна** — незалежны праваабарончы інфармацыйны рэсурс Віцебскай вобласці. 

Быў створаны ў 2011 годзе. Віцебская вясна падтрымліваецца праваабаронцамі, журналістамі і актывістамі гораду Віцебску і Віцебскага рэгіёну. Рэсурс ніякім чынам не афіляваны зь якімі-небудзь арганізацыямі, палітычнымі ці рэлігійнымі структурамі, зарэгістраванымі ў Рэспубліцы Беларусь або за мяжою.

## Дзейнасць
Інфармацыйны рэсурс распаўсюджвае сярод жыхароў Віцебшчыны аб'ектыўную і поўную інфармацыю, датычную найперш да тэмы правоў чалавека – як грамадзянскіх і палітычных, гэтак і сацыяльных, эканамічных, культурных, змяшчае рэгулярна інфармацыю як бараніць і адстойваць свае правы ў міліцыі, судах.

Віцебская Вясна кожны год прысвойвае званне «Абаронца правоў чалавека году» за заслугі як асобных актывістаў, гэтак і арганізацый ды грамадзянскіх ініцыятыў у прасоўванні і абароне правоў чалавека ў рэгіёне.

## Выданьні
* За правы чалавека. Віцебскі рэгіянальны праваабарончы бюлетэнь.
* Шэрая Кніга. Хроніка парушэньняў правоў чалавека ў Віцебскім рэгіёне.

## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка
* 
* 

Катэгорыя:Сродкі масавай інфармацыі Віцебска
Катэгорыя:Праваабаронцы Беларусі
Вітольд Феліксавіч Грачынскі

**Вітольд Феліксавіч Грачы́нскі** (, Масква — 16 красавіка 1993, Гродна) — рускі і беларускі акцёр. Заслужаны артыст Беларускай ССР (1964).

## Біяграфія 
Скончыў Варонежскае тэатральнае вучылішча ў 1942 годзе. У гады Вялікай Айчыннай вайны выступаў у армейскіх ансамблях. Пасля дэмабілізацыі працаваў у тэатрах Варонежа і Нальчыка. У 1950—1954 гадах у Брэсцкім абласным драматычным тэатры імя ЛКСМБ, у 1955—1956 і 1958—1982 гадах у Гродзенскім абласным драматычным тэатры.

Член Беларускага саюза тэатральных дзеячаў з 1950 года.

## Творчасць 
Выконваў характарныя і камедыйныя ролі, у якіх дакладная псіхалагічная характарыстыка спалучалася з яркай тэатральнай формай: Мошкін («Выбачайце, калі ласка!» А. Макаёнка), Савіч («Сэрца на далоні» паводле І. Шамякіна), Альховік, Іахім («Трывога» і «Францыск Скарына» А. Петрашкевіча), Тузенбах («Тры сястры» А. Чэхава), Андрэй («У добры час!» В. Розава), О’Крэдзі («Дыпламат» С. Алёшына), Радзівон Мікалаевіч, Баляснікаў («Старамодная камедыя», «Казкі старога Арбата» А. Арбузава), Платон Ангел («Дзікі Ангел» А. Каламійца) і інш.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Акцёры тэатра СССР
Катэгорыя:Акцёры тэатра Беларусі
Катэгорыя:Акцёры тэатра Расіі
Антэ Ёзіч

**Антэ Ёзіч** (; нар. 16 студзеня 1967, Трыль, Сацыялістычная Рэспубліка Харватыя, Югаславія) — рымска-каталіцкі тытулярны архібіскуп Цысы, дыпламат.

## Біяграфія 
28 чэрвеня 1992 года атрымаў святарскае пасвячэнне. У 1995 годзе ён пачаў навучанне ў Папскай царкоўнай акадэміі. З 1999 года пачаў працаваць у дыпламатычных місіях Святога Прастола: у Апостальскай Нунцыятуры ў Індыі (1999—2003), быў сакратаром Нунцыятуры ў Расіі (2003—2009), саветнікам Нунцыятуры ў Філіпінах (з 2009 года).

2 лютага 2019 года Папа Францішак прызначыў Антэ Ёзіча Апостальскім Нунцыем у Кот-д’Івуары і тытулярным архібіскупам Цысы. Ён павінен быў атрымаць біскупскае пасвячэнне ад кардынала П’етра Параліна 1 мая 2019 года, але 7 красавіка ён трапіў у дарожную аварыю і быў шпіталізаваны ў цяжкім стане. 28 кастрычніка 2019 года Паала Борджыя быў прызначаны новым Апостальскім Нунцыем у Кот-д’Івуары.

22 студзеня 2020 года адбылася сустрэча Антэ Ёзіча з Папам Францішкам пасля якой біскупскае пасвячэнне было прызначана на 21 сакавіка 2020 года, але з-за пандэміі COVID-19 у Італіі не адбылося.

21 мая 2020 года Папа Францішак прызначыў Антэ Ёзіча Апостальскім Нунцыем у Беларусі. 18 красавіка 2021 года падчас цэлебрацыі з нагоды 30-годдзя адраджэння структур Касцёла ў Беларусі ўпершыню служыў па-беларуску.

28 чэрвеня 2024 года Ватыкан паведаміў пра тое, што арцыбіскуп Антэ Ёзіч атрымаў прызначэнне нунцыем у Грузіі і Арменіі. 6 ліпеня ў Будславе ён звярнуўся з развітальным пасланнем да беларускіх вернікаў. Міністр замежных спраў Беларусі Максім Рыжанкоў 22 жніўня ў Мінску сустрэўся з Апостальскім нунцыем Антэ Ёзічам у сувязі з заканчэннем яго дыпламатычнай місіі ў краіне.

## Зноскі 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Апостальскія нунцыі ў Беларусі
Катэгорыя:Біскупы Цысы
Катэгорыя:Каталіцкія біскупы Харватыі
Адашкевіч

**Адашке́віч** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Сяргей Аляксандравіч Адашкевіч (1918—2007) — беларускі скульптар.
* Уладзімір Сцяпанавіч Адашкевіч (нар. 1949) — беларускі палітык.
Людміла Аляксандраўна Анікеева

**Людміла Аляксандраўна Анікеева** (нар. , Орша Віцебскай вобласці) — беларускі палітык.

## Біяграфія 
Скончыла Віцебскі дзяржаўны педагагічны інстытут, настаўнік біялогіі і хіміі. Працавала выкладчыкам біялогіі і хіміі, завучам Волкавіцкай школы Талачынскага раёна Віцебскай вобласці, інспектарам Талачынскага раённага аддзела народнай адукацыі, настаўнікам, дырэктарам сярэдняй школы № 2 горада Оршы Віцебскай вобласці. Займала пасаду начальніка аддзела адукацыі Аршанскага гарвыканкама Віцебскай вобласці.

Выбіралася дэпутатам Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь трэцяга склікання.

## Узнагароды 
Узнагароджана Ганаровай граматай Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь, знакам «Выдатнік адукацыі».

 

Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 3-га склікання
Бітва за Фао (2003)

**Бітва за Фао** — адна з першых ваенных аперацый ЗША падчас уварвання ў Ірак, праведзеная ў сакавіку 2003 года. Мэтай аперацыі быў захоп нафтавага раёна паўвострава Фао, перш чым нафтавыя ўстаноўкі будуць знішчаны іракскімі ўзброенымі сіламі

## Храналогія 
20 сакавіка 2003 года ў 22:00 верталёты і знішчальнікі-бамбардзіроўшчыкі ВПС ЗША атакавалі пазіцыі праціўніка на паўвостраве. 40 амерыканскіх спецназаўцаў і марскіх пяхотнікаў высадзіліся з бартоў верталётаў, захапілі тры стратэгічныя мэты без страт і ўзялі ў палон больш за 200 іракскіх салдат. У той жа час паветраныя і марскія дэсанты забяспечылі кантроль над газавымі і нафтавымі платформамі ў моры. Амерыканскія і польскія спецназаўцы занялі нафтавыя тэрміналы Міна Аль-Бакр і Хор Аль-Амая.

У 22:25 пачалася другая фаза аперацыі. Пад прыкрыццём дальнабойнай артылерыі, размешчанай на востраве Бубіян, і агню караблёў HMS Richmond, HMS Marlborough, HMS Chatham і HMAS Anzac марскія пяхотнікі, пры падтрымцы верталётаў Bell AH-1 Cobra, высадзіліся на поўнач ад горада Эль-Фао і знішчылі іракскую артылерыю, якая магла б пагражаць нафтавым платформах.

Высадка праходзіла ва ўмовах дрэннай бачнасці з пажарамі і пяском. Штабны верталёт Boeing Vertol CH-46 Sea Knight разведкі брыгады ЗША разбіўся ва ўмовах страты гарызонту, загінулі 12 афіцэраў і салдат. З пагаршэннем бачнасці высадка была перапыненая і аднавілася толькі праз 6 гадзін.

Раніцай 21 сакавіка 15-ы экспедыцыйны атрад ЗША перасёк іракска-кувейцкую мяжу ў абыход Ум-Касра і захапіў тэрыторыю порта і пачалі прасоўванне ўздоўж заходняга берага праліва Абдулах. На бераг былі высаджаны брытанскія марпехі, якія пачалі займаць пазіцыі на саланчаках на поўдзень ад Басры.

22 сакавіка байцы Садама Хусейна аказалі ўпартае супраціўленне ў раёне Ум-Касра. Два верталёты ВМС Boeing Vertol CH-46 Sea Knight сутыкнуліся, загінулі 7 чалавек.

23 сакавіка англа-амерыканскія войскі высадзілі дэсант на паўвостраве, што абвергла шматлікія запэўніванні амерыканскіх і брытанскіх вайскоўцаў аб пераходзе паўвострава пад кантроль войскаў антыіракскай кааліцыі яшчэ двое сутак таму, пасля чаго ўступілі ў разлютаваны бой з іракскімі войскамі.

24 сакавіка іракская танкавая брыгада контратакавала кааліцыйныя войскі ў Эль-Фао, але была адбіта спецназам са шматлікімі іракскімі стратамі ў бранятэхніцы.

## Наступствы 
Толькі 25 сакавіка кааліцыі ўдалося захапіць паўвостраў цалкам, пасля чаго пачалося размініраванне акваторыі Ум-Касра. Брытанская 7-я танкавая брыгада рушыла да Басры, а амерыканскія войскі пачалі наступленне на Багдад без пагрозы флангавага ўдару з боку іракскіх войскаў і іх нападу на лініі забеспячэння.

Катэгорыя:Бітвы і аперацыі Іракскай вайны
Катэгорыя:Бітвы ЗША
Катэгорыя:Бітвы Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Бітвы Польшчы
Катэгорыя:Бітвы Аўстраліі
Катэгорыя:Бітвы паводле алфавіта
Катэгорыя:Сакавік 2003 года
Катэгорыя:Канфлікты 2003 года
Выбух у Менскім беларускім тэатры (1943)

**Выбух у Менскім беларускім тэатры** — выбух, які адбыўся ў Менскім беларускім тэатры 22 чэрвеня 1943 года, у час нямецкай акупацыі, арганізаваны  савецкімі партызанамі.

## Падзеі 22 чэрвеня 1943 года 
22 чэрвеня 1943 года, у другую гадавіну нападу Германіі на СССР, які немцы называлі «*днём вызвалення*», у Менскім беларускім тэатры адбылася цырымонія заснавання Саюза беларускай моладзі.

Аляксандр Станюта ўспамінаў: *«У той дзень, 22 жніўня, праз два гады ад пачатку вайны, у тэатры, падчас сходу мінскай моладзі з маючым пасля адбыцца спектаклем, партызаны планавалі ўзарваць мінаю гаўляйтэра Беларусі Вільгельма Кубэ. Але ён чамусьці не прысутнічаў. Ацалелыя ж пасля выбуху згадвалі, што наогул бачылі там толькі аднаго нямецкага афіцэра — той сядзеў з жанчынаю на галёрцы. А ўнізе загінула нямала маладых людзей […] Акцыю, выходзіць, не змаглі прыпыніць — і застаецца толькі спадзявацца, што менавіта адно не змаглі…»*. Паводле Туронка загінула 13 чалавек, некалькі дзесяткаў былі цяжка параненыя, таксама паведамлялася, што забіта 70 і паранена 110 салдат і афіцэраў праціўніка.

## Наступныя падзеі 
З 23 чэрвеня тэатр афіцыйна закрылі на рамонт.

Паводле ўспамінаў Аляксандра Станюты, усіх загінулых пахавалі ў брацкай магіле. Пасля рамонту тэатр зноў адкрыўся 2 красавіка 1944 года.

## Зноскі 
Катэгорыя:Выбухі
Катэгорыя:1943 год у Беларусі
Катэгорыя:Падзеі 22 чэрвеня
Катэгорыя:Чэрвень 1943 года
Катэгорыя:Падзеі ў Мінску
Катэгорыя:Тэрарыстычныя акты, здзейсненыя ў Беларусі
Катэгорыя:Масавыя забойствы ў Беларусі
Катэгорыя:Нямецкая акупацыя Беларусі (1941—1944)
Ірына Аляксандраўна Аляксанава

**Ірына Аляксандраўна Аляксанава** (нар. , в. Завалочыцы Глускага раёна Магілёўскай вобласці) — беларускі палітык.

## Біяграфія 
Скончыла Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт, выкладчык гісторыі і грамадазнаўства. Працоўную дзейнасць пачала медыцынскай сястрой Пастаўскай раённай бальніцы Віцебскай вобласці. Працавала медыцынскай сястрой Навукова-даследчага інстытута анкалогіі і медыцынскай радыялогіі, лабарантам Беларускага навукова-даследчага інстытута экспертызы працаздольнасці і арганізацыі працы інвалідаў Міністэрства сацыяльнага забеспячэння, старшым інспектарам, намеснікам начальніка аддзела сацыяльнага забеспячэння Мінскага гарвыканкама. Займала пасады першага намесніка начальніка ўпраўлення сацыяльнай абароны Мінскага гарвыканкама, начальніка ўпраўлення сацыяльнай абароны Мінскага гарвыканкама, старшыні камітэта па працы і сацыяльнай абароне Мінскага гарвыканкама.

Выбіралася дэпутатам Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь трэцяга склікання.

## Узнагароды 
Узнагароджана медалём «За працоўныя заслугі», Ганаровай граматай Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь.

Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 3-га склікання
Васіль Фёдаравіч Гусеў

**Васіль Фёдаравіч Гу́сеў** (, в. Зарэчча, Валагодская вобласць, РСФСР — ) — рускі і беларускі акцёр. Заслужаны артыст Беларускай ССР (1977).

## Біяграфія 
Скончыў тэатральную студыю пры Валагодскім драматычным тэатры ў 1944 годзе. Працаваў у Волагдзе, Уральску, Каменец-Падольску, Даўгаўпілсе. З 1963 года ў Магілёўскім абласным драматычным тэатры.

Член Беларускага саюза тэатральных дзеячаў з 1959 года.

## Творчасць 
Яго майстэрства вызначалася ўменнем спасцігаць сутнасць вобраза і псіхалагічна матываваць яго дзеянні, знаходзіць нечаканыя вонкавыя рысы, уласцівыя персанажу. Выконваў драматычныя і камедыйныя ролі. Сярод іх: палкоўнік Кусонскі («Галоўная стаўка» К. Губарэвіча), Шахматаў («Аперацыя «Мнагажэнец»» А. Дзялендзіка), Дасцігаеў («Дасцігаеў і іншыя» М. Горкага), Крогстад («Нора» Г. Ібсена), Акаёмаў («Машачка» А. Афінагенава), маркіз Фарліпопалі («» К. Гальдоні), Дон Луіс («» Мальера) і інш.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Акцёры тэатра Беларусі
Катэгорыя:Акцёры тэатра СССР
Міхась Клімчук

**Міхась Клімчук** ( , Стоўбцы, Мінская вобласць) — беларускі рэжысёр-пастаноўшчык і акцёр тэатра лялек вышэйшай катэгорыі, працуе ў тэатры «Лялька».

## Біяграфія 
Міхась Клімчук у 2009 годзе закончыў Беларускую дзяржаўную акадэмію мастацтваў.

З 2009 года акцёр Беларускага тэатра «Лялька». Выканаў каля 25 роляў.

Міхась Клімчук дэбютаваў, у 2015 годзе, ў якасці рэжысёра-пастаноўшчыка тэатральна-цыркавой фантазіі «Горад клоўна Піка» (Міхаіл Барценеў).

У 2016 годзе паспяхова завяршыў навучанне ў Расійскім дзяржаўным інстытуце сцэнічных мастацтваў па спецыяльнасці «рэжысёр тэатра лялек».

## Пастаноўкі
* 2015 — «Горад клоўна Піка» — тэатральна-цыркавая фантазія на 2 дзеі паводле твораў Міхаіла Барценеўа;
* 2017 — «Фенька» — неверагодная гісторыя на 2 дзеі паводле апавядання Леаніда Панцялееўа;
* 2018 — «Казкі пра казку» — імправізацыя на 2 дзеі паводле твораў Ганны Сілівончык;
* 2018 — «Шагал. Вяртаньне ў Віцебск», паводле аўтабіяграфічнай кніжцы Марка Шагала «Маё жыцьцё»;
* 2019 — «Лялькі Ціма Талера, або Прададзены смех» — містычная гісторыя на 2 дзеі паводле аповесці нямецкага пісьменніка Джэймса Круса;

## Ролі
* «Прынцэса і свінапас» — *Імператар*
* «Скарб» — *Маленькі Чорт / Мядзведзь / Павадыр*
* «Скрыпка дрыгвы й верасовых пустэчаў» — *Мірак Гульнік*
* «Ладдзя роспачы» — *Выліваха*
* «Дэкамерон» — *Гвіда*
* «Нататкі вар'ята» — *Дырэктар дэпартамента / галоўны канцлер / Філатка*
* «Чароўная зброя Кэндзо"	
* «Спакуса» — *Андрэй Васільевіч Коўрын*
* «Тук-тук! Хто там?» — *Мядзведзь / Музыка*
* «Ямелева шчасце» — *Генерал / Мядзведзь*
* «Церам-церамок» — *Мядзведзь*

## Прэміі і ўзнагароды 
* 2014 — узнагароджаны Граматай Віцебскага абласнога выканаўчага камітэта.
* 2015 — адзначаны як лепшы акцёр за выкананне ролі Коўрына ў спектаклі «Чорны манах» паводле аповесці А. Чэхава на VII Міжнародным фестывалі тэатраў лялек «Белгародская забава» ў г.Белгарад (Расія) .
* 2016 — адзначаны Падзякай Міністра культуры Рэспублікі Беларусь.

## Зноскі 
## Спасылкі 
* Міхась Клімчук  Беларускі тэатр «Лялька»
* Беларускі тэатр «Лялька». Бібліяграфічны паказальнік. Міхась Клімчук

Катэгорыя:Выпускнікі Беларускай акадэміі мастацтваў
Катэгорыя:Выпускнікі Расійскага дзяржаўнага інстытута сцэнічных мастацтваў
Катэгорыя:Лялечнікі Беларусі
Катэгорыя:Тэатральныя рэжысёры Беларусі
Анатоль Аляксеевіч Белашэўскі

**Анатоль Аляксеевіч Белашэўскі** (нар. , в. Рудаўляны Бераставіцкага раёна Гродзенскай вобласці) — беларускі палітык. Заслужаны работнік органаў унутраных спраў Рэспублікі Беларусь.

## Біяграфія 
Скончыў Мінскі тэхнікум лёгкай прамысловасці, Мінскую вышэйшую школу міліцыі Міністэрства ўнутраных спраў СССР (юрыст). Пасля службы ва Узброеных Сілах працаваў рабочым, старшым майстрам Гродзенскай абутковай фабрыкі «Нёман», старшым інспектарам аддзела ўнутраных спраў Гродзенскага гарвыканкама, начальнікам аддзялення ўнутраных спраў Кастрычніцкага райвыканкама горада Гродна, начальнікам аддзела ўнутраных спраў Гродзенскага райвыканкама, начальнікам аддзела, намеснікам начальніка ўпраўлення ўнутраных спраў Гродзенскага аблвыканкама па выкананню пакаранняў, начальнікам упраўлення ўнутраных спраў Гродзенскага аблвыканкама. Старшыня Гродзенскага абласнога савета Беларускага фізкультурна-спартыўнага таварыства «Дынама», хакейнага клуба «Нёман».

Выбіраўся дэпутатам Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь трэцяга склікання.

## Узнагароды 
Узнагароджаны дваццаццю медалямі, Ганаровай граматай Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь, Ганаровай граматай Савета Міжпарламенцкай Асамблеі дзяржаў — удзельніц Садружнасці Незалежных Дзяржаў, знакам «Ганаровы супрацоўнік Міністэрства ўнутраных спраў».

 

Катэгорыя:Міліцыянеры Беларусі
Катэгорыя:Спартыўныя функцыянеры Беларусі
Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 3-га склікання
Віктар Васільевіч Герасімаў

**Віктар Васільевіч Герасімаў** (нар. , в. Вэрбы Ныжнёсірагозскага раёна Херсонскай вобласці Украінскай ССР) — беларускі палітык.

## Біяграфія 
Скончыў Адэскі політэхнічны інстытут (інжынер-механік), Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь (менеджар-эканаміст).

Працоўную дзейнасць пачаў інжынерам-тэхнолагам чыгуналіцейнага цэха. Працаваў майстрам, інжынерам-канструктарам, механікам, старшым інжынерам-тэхнолагам, начальнікам тэхбюро, намеснікам начальніка цэха Бабруйскага машынабудаўнічага завода імя У. І. Леніна. Быў загадчыкам прамыслова-транспартнага аддзела Першамайскага райкама КПБ горада Бабруйска, загадчыкам прамыслова-транспартнага аддзела Бабруйскага гаркама КПБ, сакратаром парткама вытворчага аб’яднання «Бабруйскшына». Займаў пасады намесніка дырэктара Бабруйскага машынабудаўнічага завода імя У. І. Леніна, намесніка старшыні Бабруйскага гарвыканкама, дырэктара адкрытага акцыянернага таварыства «Бабруйскі машынабудаўнічы завод».

Выбіраўся дэпутатам Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь трэцяга склікання.

## Узнагароды 
Мае Падзяку Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь. Узнагароджаны ордэнам Пашаны, юбілейнымі медалямі «60 гадоў Перамогі ў Вялікай Айчыннай вайне 1941—1945 гг.», «90 год Узброеных Сіл Рэспублікі Беларусь», Ганаровай граматай Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь, Ганаровай граматай Парламенцкага Сходу Саюза Беларусі і Расіі, Ганаровай граматай Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь.

 

Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 3-га склікання
Людміла Аляксандраўна Арцёменка

**Людміла Аляксандраўна Арцёменка** (нар. , Віцебск, Беларусь) — беларускі палітык.

## Біяграфія 
Скончыла Віцебскі дзяржаўны педагагічны інстытут, настаўнік пачатковых класаў, рускай мовы і літаратуры. Працавала настаўнікам пачатковых класаў Добрынскай васьмігадовай школы Віцебскага раёна, метадыстам, інспектарам аддзела адукацыі Віцебскага райвыканкама, адказным сакратаром Віцебскай раённай арганізацыі таварыства «Веды», дырэктарам Кіраўскай сярэдняй школы Віцебскага раёна.

Выбіралася дэпутатам Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь трэцяга склікання.

## Узнагароды 
Узнагароджана Ганаровай граматай Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь, знакам «Выдатнік народнай асветы Рэспублікі Беларусь»..

 

Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 3-га склікання
Іна Іванаўна Барыева

**Іна Іванаўна Барыева** (нар. , Мядзел Мінскай вобласці) — беларускі палітык.

## Біяграфія 
Скончыла Беларускі дзяржаўны педагагічны ўніверсітэт імя Максіма Танка, настаўнік рускай мовы і літаратуры, беларускай мовы і літаратуры. Працоўную дзейнасць пачала настаўнікам рускай мовы і літаратуры, беларускай мовы і літаратуры Мядзельскай сярэдняй школы № 2 Мінскай вобласці. Працавала другім сакратаром Мядзельскага раённага камітэта грамадскага аб’яднання «Беларускі патрыятычны саюз моладзі», загадчыкам аддзела па справах моладзі Мядзельскага райвыканкама, спецыялістам па экалагічнай асвеце дзяржаўнай прыроднай установы «Нацыянальны парк „Нарачанскі“» Мядзельскага раёна, вядучым спецыялістам, начальнікам аддзела па справах моладзі Мінскага аблвыканкама.

Выбіралася дэпутатам Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь трэцяга склікання.

 

Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 3-га склікання
Загураў

**Загураў** () — горад у Польшчы. Размешчаны за 240 км на захад ад Варшавы і за 80 км на ўсход ад Познані. Уваходзіць у склад Слупэцкага павета Велікапольскага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Загураў. Займае плошчу 3,44 км². Насельніцтва 3,1 тыс. чалавек.

## Спасылкі
Нявежыс

**Нявежыс** () — рака ў Літве, правы прыток Нёмана.

Даўжыня — 210 км. На веснавы перыяд прыпадае 44 % гадавога сцёку.

На рацэ стаіць горад Панявежыс.

## Спасылкі 
* Visuotinė lietuvių enciklopedija 

Катэгорыя:Прытокі Нёмана
Катэгорыя:Рэкі Літвы
Святлана Вікенцьеўна Гіль

**Святлана Вікенцьеўна Гіль** () — беларускі палітык.

## Біяграфія 
Скончыла Віцебскі тэхналагічны інстытут лёгкай прамысловасці, інжынер-тэхнолаг. Працавала майстрам, старшым тэхнолагам, старшым інжынерам, старшынёй фабрычнага камітэта прафсаюза Брэсцкай фабрыкі верхняга трыкатажу, сакратаром камітэта КПБ Брэсцкага вытворчага дыванова-суконнага аб’яднання, старшынёй
Ленінскага раённага Савета народных дэпутатаў горада Брэста, намеснікам генеральнага дырэктара па рабоце з моладдзю Брэсцкага вытворчага дывановага
аб’яднання, дырэктарам адкрытага акцыянернага таварыства Брэсцкая швейная фірма «Надзея».

Выбіралася дэпутатам Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь другога і трэцяга скліканняў.

## Узнагароды 
Узнагароджана Ганаровай граматай Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь, Ганаровай граматай Савета Міжпарламенцкай Асамблеі дзяржаў — удзельніц Садружнасці Незалежных Дзяржаў, Ганаровай граматай Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 2-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 3-га склікання
Ксёнж Велькапольскі

**Ксёнж Велькапольскі** () — горад у Польшчы. Размешчаны за 300 км на захад ад Варшавы і за 60 км на паўднёвы ўсход ад Познані. Уваходзіць у склад Сьрэмскага павета Велікапольскага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Ксёнж Велькапольскі. Займае плошчу 1,96 км². Насельніцтва 2,7 тыс. чалавек.

## Спасылкі
Віктар Пятровіч Анікеенка

**Віктар Пятровіч Анікеенка** (нар. , Старыя Дарогі Мінскай вобласці) — беларускі палітык.

## Біяграфія 
Скончыў Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт (фізік), Беларускі дзяржаўны інстытут народнай гаспадаркі імя В. У. Куйбышава (эканаміст). Працаваў загадчыкам арганізацыйнага аддзела, першым сакратаром Вілейскага райкама ЛКСМБ, інструктарам арганізацыйнага аддзела Вілейскага райкама і гаркама КПБ, сакратаром парткама Ільянскага саўгаса-тэхнікума Вілейскага раёна Мінскай вобласці, загадчыкам арганізацыйнага аддзела Вілейскага гаркама КПБ. Займаў пасады сакратара Вілейскага гаркама КПБ, намесніка старшыні Вілейскага раённага Савета народных дэпутатаў, дырэктара адкрытага акцыянернага таварыства «Вілейскі камбікормавы завод».

Выбіраўся дэпутатам Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь трэцяга склікання.

## Узнагароды 
Узнагароджаны юбілейным медалём «90 год Узброеных Сіл Рэспублікі Беларусь», Ганаровай граматай Вярхоўнага Савета БССР, Ганаровай граматай Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь, Ганаровай граматай Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь.

 

Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 3-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Вілейскага раённага Савета дэпутатаў
Аляксандр Барысавіч Гудкоў

**Аляксандр Барысавіч Гудкоў** () — беларускі палітык. Палкоўнік запасу. Старшыня Віцебскай абласной арганізацыі грамадскага аб’яднання «Беларускі саюз ветэранаў вайны ў Афганістане».

## Біяграфія 
Нарадзіўся 5 чэрвеня 1957 года ў Растове-на-Доне (РСФСР).

Скончыў Разанскае вышэйшае ваеннае паветрана-дэсантнае каманднае вучылішча, афіцэр з вышэйшай спецыяльнай адукацыяй. Служыў у радах Узброеных Сіл у складзе абмежаванага кантынгенту савецкіх войскаў у Рэспубліцы Афганістан, іншых войнаў і лакальных канфліктаў. Працаваў старшынёй Віцебскай асацыяцыі ветэранаў вайны ў Афганістане, старшынёй Віцебскага абласнога саюза ветэранаў вайны ў Афганістане.

Выбіраўся дэпутатам Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь другога і трэцяга скліканняў.

## Узнагароды 
Узнагароджаны ордэнам Чырвонай Зоркі, медалём «За баявыя заслугі», васьмю іншымі медалямі, Ганаровай граматай Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь, Ганаровай граматай Парламенцкага Сходу Саюза Беларусі і Расіі..

Катэгорыя:Ваенныя Беларусі
Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 2-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 3-га склікання
Катэгорыя:Удзельнікі Афганскай вайны (1979—1989)
Іван Іванавіч Затынайчанка

**Іван Іванавіч Затынайчанка** (, в. Жыгайлаўка, Курская губерня, РСФСР — , Жыгайлаўка, Белгародская вобласць, РСФСР) — удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза (1944).

## Біяграфія 
. Мемарыял 8-ай танкавай дывізіі, памятная дошка]]
Скончыў пачатковую сярэднюю школу. Працаваў у сялянскай гаспадарцы, затым у калгасе. У 1939 годзе скончыў 3 курса сельскагаспадарчага тэхнікума ў горадзе Новы Аскол.

У Чырвонай Арміі з 1939 года. Служыў памочнікам камандзіра стралковага ўзвода ў складзе 18-й арміі Адэскай ваеннай акругі.

На франтах Вялікай Айчыннай вайны з чэрвеня 1941 года. Быў памочнікам камандзіра стралковага ўзвода, палітруком роты, намеснікам камандзіра стралковай роты па палітчасці, камандзірам танкавага ўзвода, роты. Ваяваў на Паўднёвым, Сталінградскім, Данскім, Варонежскім, 1-м Украінскім, 1-м і 2-м Беларускіх франтах. У 1942 годзе скончыў курсы малодшых палітрукоў Паўднёвага фронту, у 1943 годзе — афіцэрскую танкавую школу ў горадзе Казань. Член КПСС з 1942 года. У баях чатыры разы паранены.

Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 24 сакавіка 1945 года за «ўзорнае выкананне баявых заданняў камандавання на фронце барацьбы з нямецкімі захопнікамі і праяўленыя пры гэтым мужнасць і гераізм» Івану Іванавічу Затынайчанка прысвоена званне Героя Савецкага Саюза з уручэннем ордэна Леніна і медаля «Залатая Зорка» (пасмяротна).

## Узнагароды 
Узнагароджаны ордэнамі Леніна (24.03.1945), Чырвонага Сцяга (04.08.1944), Аляксандра Неўскага (24.09.1944), Айчыннай вайны 1-й ступені (25.04.1945), медалём «За адвагу» (22.03.1942).

## Літаратура 
* Герои Советского Союза: Краткий биографический словарь / Пред. ред. коллегии И. Н. Шкадов — М.: Воениздат, 1987. — Т. 1 /Абаев — Любичев/. — 911 с. — 100 000 экз. — ISBN отс., Рег. № в РКП 87-95382.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Белгародскай вобласці
Катэгорыя:Члены КПСС
Катэгорыя:Танкісты СССР
Катэгорыя:Танкісты Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Камандзіры рот у Вялікай Айчыннай вайне
Катэгорыя:Камандзіры ўзводаў у Вялікай Айчыннай вайне
Якаў Шапіра

**Якаў Шапіра**:
* Якаў Міхайлавіч Шапіра (1961—2004) — беларускі футбольны трэнер.
* Якаў Рыгоравіч Шапіра (1907—1980) — беларускі архітэктар.
Баркі (Краснінскі раён)

**Баркі** () — вёска ў Краснінскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Малееўскага сельскага паселішча.

## Гісторыя 
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з ліпеня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.

Па стане на 2007 год пастаяннага насельніцтва не мае.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Краснінскага раёна (Смаленская вобласць)
Людміла Іванаўна Чупіна

**Людміла Іванаўна Чупіна** (, г. Шаартуз, Таджыкская ССР) — беларускі архітэктар.

## Біяграфія 
Скончыла Таджыкскі політэхнічны інстытут у 1970 годзе. Працавала ў Магілёўграмадзянпраекце, у Магілёўскім будаўнічым тэхнікуме, з 1979 па 1981 г. — галоўным архітэктарам праектаў Магілёўскага аддзела Белкааппраекта, з 1981 года — кіраўнік групы архітэктараў Магілёўграмадзянпраекта.

Член Саюза архітэктараў СССР з 1975 года. Пражывае ў Магілёве.

## Творчасць 
Асноўныя працы: мікрараёны ў Крычаве, Горках, генплан Кіраўска (1973), універмаг у Чачэвічах (1980), інтэр’еры сталовай мясакамбіната (1976), 1-я чарга гарадскога парку і пляжу (1981), праекты добраўпарадкавання і азелянення праспекта Дзімітрава (1982), санітарных зон фабрыкі імя Валадарскага і камбіната сілікатных вырабаў, будынак пажарнага дэпо (1985) у Магілёве.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Асобы
Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары Крычава
Катэгорыя:Архітэктары Горак
Катэгорыя:Архітэктары Кіраўска
Катэгорыя:Архітэктары Магілёва
Якаў Рыгоравіч Шапіра

**Якаў Рыгоравіч Шапіра** (, Мінск — ) — беларускі архітэктар.

## Біяграфія 
Скончыў Кіеўскі інжынерна-будаўнічы інстытут у 1937 годзе. Працаваў у Белдзяржпраекце, з 1968 па 1970 г. — галоўным архітэктарам праектаў у Белмясцпрампраекце.

Член Саюза архітэктараў СССР з 1946 года.

## Творчасць 
 (цяпер Беларуская акадэмія мастацтваў)]]
 у Бабруйску]]
 тэхнікума гандлю ]]
Асноўныя працы (у аўтарскім калектыве): кінатэатр у Бабруйску (1938), Дом Саветаў у Вілейцы (1939), будынак філармоніі (1938), кінатэатр «Радзіма» (1939), інтэрнат ФЗА аўтазавода, навучальны корпус і інтэрнат фінансавага тэхнікума (1948), навучальны корпус тэхнікума гандлю (1954) у Мінску.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары Бабруйска
Катэгорыя:Архітэктары Вілейкі
Катэгорыя:Архітэктары Мінска
Палкіна (Краснінскі раён)

**Палкіна** () — вёска ў Краснінскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Малееўскага сельскага паселішча.

## Гісторыя 
З пачаткам Вялікай Айчыннай вайны ў вёсцы размяшчаўся штаб раённага партызанскага атрада пад кіраўніцтвам С. А. Свірыдава. Вёска вызвалена ў верасні 1943 года.

## Славутасці 
* Цагляная царква 1792 года

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Краснінскага раёна (Смаленская вобласць)
Надзея Міхайлаўна Шарая

**Надзея Міхайлаўна Шарая** (, в. Высокі Полк, Светлагорскі раён, Гомельская вобласць) — беларускі архітэктар.

## Біяграфія 
Скончыла Беларускі політэхнічны інстытут у 1970 годзе. З 1970 года — архітэктар, кіраўнік групы кантролю за рэалізацыяй праектнай дакументацыі БелНДІПгорадабудаўніцтва.

Член Саюза архітэктараў СССР з 1980 года. Пражывае ў Мінску.

## Творчасць 
Удзельнічала ў распрацоўцы схем развіцця сеткі населеных месцаў БССР да 2000 г. (1972), комплекснага выкарыстання і аховы водных і зямельных рэсурсаў басейнаў рэк Заходняй Дзвіны (1976), Сожа (1977), у распрацоўцы праектаў планіроўкі адміністрацыйных раёнаў Беларусі, Пскоўскай і Наўгародскай абласцей (1977—1982).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Архітэктары СССР
Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Генадзь Міхайлавіч Шары

**Генадзь Міхайлавіч Шары** (нар. , г.п. Парычы, Светлагорскі раён, Гомельская вобласць) — беларускі архітэктар, краязнаўца.

## Біяграфія 
Скончыў Беларускі політэхнічны інстытут у 1966 годзе. З 1966 па 1971 год працаваў галоўным архітэктарам Салігорска, з 1971 года — старшы, вядучы архітэктар у БелНДІПгорадабудаўніцтва.

Член Саюза архітэктараў СССР з 1979 года. Член КПСС з 1969 года. Пражывае ў г. Мінск.

## Творчасць 
Удзельнічаў у распрацоўцы праектаў гасцініцы ў Вілейцы (1972), прафтэхвучылішча ў Маладзечне (1974), у выкананні навукова-даследчых прац: карта шумавога рэжыму Мінска (1972), горадабудаўнічае асваенне поймавых тэрыторый у БССР (1979), удасканаленне прамысловай забудовы ў гарадах БССР (1978).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Галоўныя архітэктары Салігорска
Катэгорыя:Архітэктары Вілейкі
Катэгорыя:Архітэктары Маладзечна
Катэгорыя:Архітэктары Мінска
Катэгорыя:Краязнаўцы Беларусі
Жахлівая жанчына

**«Жахлівая жанчына»** () — дацкі драматычны мастацкі фільм 2017 года рэжысёра . Прэм’ера фільма адбылася 25 снежня 2017 года.

## Сінопсіс 
Калі наіўны Расмус сустракае энергічную Мары, ён упэўнены, што ён сустрэў каханне свайго жыцця. Спачатку ўсё ў адносінах таксама здаецца выдатным. Але пройдзе трохі часу, перш чым высветліцца, што Мары па-майстэрску маніпулюе ім, і вырашыла разарваць Расмуса на часткі.

## У ролях 
*  — Расмус
* Аманда Колін — Мары
*  — Труэльс
*  — Ларс
*  — Епэ
*  — Перніла
*  — Ёнатан
*  — Свенд
*  — Інгеліз
*  — Джэймс
* Хайдзі Келер — Сілья
*  — Мая
* Мадс Тафдруп — Сілас
* Фрэдэрык Карлсен — сябар
* Андрэас Кабель — сябар
* Томас Далмо Номесен — сябар

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Фільмы 2017 года
Катэгорыя:Фільмы на дацкай мове
Катэгорыя:Фільмы-драмы Даніі
Рыгор Аляксеевіч Дзямко

**Рыгор Аляксеевіч Дзямко** (нар. , в. Вялікае Малешава Столінскага раёна Брэсцкай вобласці) — беларускі палітык. Заслужаны работнік сельскай гаспадаркі Рэспублікі Беларусь.

## Біяграфія 
Скончыў Беларускую сельскагаспадарчую акадэмію, вучоны аграном. Працоўную дзейнасць пачаў аграномам калгаса «40 гадоў Кастрычніка» Столінскага раёна Брэсцкай вобласці. Пасля службы ў радах Узброеных Сіл працаваў галоўным аграномам упраўлення сельскай гаспадаркі Брэсцкага аблвыканкама, намеснікам старшыні калгаса «40 гадоў Кастрычніка», старшынёй калгаса імя Кірава, старшынёй сельскагаспадарчага вытворчага кааператыва «Фядорскі» Столінскага раёна Брэсцкай вобласці.

Выбіраўся дэпутатам Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь трэцяга склікання.

## Узнагароды 
Узнагароджаны ордэнамі Працоўнага Чырвонага Сцяга, Айчыны ІІІ ступені, медалямі «За працоўную доблесць», Ганаровай граматай Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь.

 

Катэгорыя:Старшыні калгасаў
Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 3-га склікання