open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Аляксей Андрэевіч Лазуненка

{{Ваенны дзеяч
|імя              = Аляксей Андрэевіч Лазуненка
|арыгінал імя     = Алексей Андреевич Лозуненко
|дата нараджэння  = 29.02.1924
|месца нараджэння = 
|дата смерці      = 28.01.1944
|месца смерці     = 
|выява            = 
|подпіс           = 
|мянушка          = 
|прыналежнасць    = 
|гады службы      = 1942—1944
|званне           = 
|род войскаў      = пяхота
|пасада           = 
|часць            = 
|бітвы            = Вялікая Айчынная вайна
|узнагароды       = {
 
}
{
 
}
|сувязі           = 
|у адстаўцы       = 
}}
**Аляксей Андрэевіч Лазуненка** (1924—1944) — яфрэйтар Рабоча-сялянскай Чырвонай Арміі, удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза (1944).

## Біяграфія 
Аляксей Лазуненка нарадзіўся 29 лютага 1924 года ў вёсцы Новаміхайлаўскае (цяпер — Гулькевіцкі раён Краснадарскага краю). Пасля заканчэння шасці класаў школы працаваў у калгасе. У ліпені 1942 года Лазуненка быў прызваны на службу ў Рабоча-сялянскую Чырвоную Армію. З лютага 1943 года — на франтах Вялікай Айчыннай вайны. У баях быў паранены.

Да верасня 1943 года яфрэйтар Аляксей Лазуненка быў стралком 487-й асобнай разведроты 218-й стралковай дывізіі 21-га стралковага корпуса 47-й арміі Варонежскага фронту. Вызначыўся падчас бітвы за Днепр. 24 верасня 1943 года Лазуненка адным з першых пераправіўся праз Дняпро у раёне вёскі Пекары Канеўскага раёна Чаркаскай вобласці Украінскай ССР і прыняў актыўны ўдзел у баях за захоп і ўтрыманне плацдарма на яго заходнім беразе. 26 верасня 1943 года ён на сабе вынес з-пад агню камандзіра роты, які быў цяжка паранены, і пераправіў яго на бервяне на ўсходні бераг. На працягу двух наступных дзён Лазуненка удзельнічаў у адбіцці трынаццаці нямецкіх контратак, пратрымаўшыся да пераправы асноўных сіл. Падчас далейшага наступлення Лазуненка загінуў у баі 28 студзеня 1944 года на тэрыторыі Гомельскай вобласці Беларускай ССР. Першапачаткова быў пахаваны каля вёскі Лясец Калінкавіцкага раёна, пасля вайны перапахаваны ў брацкай магіле ў пасёлку Азарычы.

Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 3 чэрвеня 1944 года за «ўзорнае выкананне баявых заданняў камандавання на фронце барацьбы з нямецкімі захопнікамі і праяўленыя пры гэтым адвагу і геройства» яфрэйтар Аляксей Лазуненка пасмяротна быў удастоены высокага звання Героя Савецкага Саюза. Таксама быў узнагароджаны ордэнамі Леніна і Чырвонай Зоркі.

## Літаратура 
* 
* Герои-освободители Черкасщины. — Днепропетровск: Промінь, 1980.
* Днепр — рака героев. Киев, 1983.
* Шёл парншке в ту пору...: герои-комсомольцы в боях за Советскую Украину в годы Великой Отечественной войны 1941-1945 гг. // авт-сост. В. Н. Немятый и др. - Киев: Молодь, 1985. - 367 с.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Загінулі ў баях Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Пахаваныя ў Калінкавіцкім раёне
Катэгорыя:Удзельнікі бітвы за Дняпро
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Краснадарскім краі
Катэгорыя:Пехацінцы Вялікай Айчыннай вайны
HMS А13

**HMS А13** — брытанская падводная лодка тыпу А. Пабудавана ў 1903—1905 гадах кампаніяй Vickers, на верфі Бараў-ін-Фёрнас, дзе судна было спушчана 18 красавіка 1905 года. Яна пачала службу ў Каралеўскім флоце 22 чэрвеня 1908 года.

HMS A13 была першай брытанскай падводнай лодкай, на якой быў паспяхова ўсталяваны дызельны рухавік. Гэта быў шасціцыліндравы рухавік Hornsby-Akroyd.
 
Падчас Першай сусветнай вайны была размешчана ў Портсмуце.

У 1920 годзе яна была прададзена на металалом.

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* A Class Coastal Submarine
* HMS A13
* Okręty podwodne typu A Battlecruisers.co.uk 

Катэгорыя:Падводныя лодкі Вялікабрытаніі тыпу A
Катэгорыя:Падводныя лодкі Вялікабрытаніі ў Першай сусветнай вайне
Міхаіл Васільевіч Айвазаў

**Міхаіл Васільевіч Айвазаў** ( ці 1842 — 1895) — расійскі архітэктар.

## Біяграфія 
### Адукацыя 
Нарадзіўся ў 1841 ці 1842 годзе. Па сканчэнні курса ў Новачаркаскай гімназіі, быў накіраваны з 4 студзеня 1855 па 15 чэрвеня 1861 пенсіянерам Зямлі Войска Данскога ў Пецярбургскае будаўнічае вучылішча ў 1895 годзе быў надрукаваны некралог М. В. Айвазава.

## Творчасць 
### У Новачаркаску і ваколіцах 
* рэканструкцыя будынка  на Саборнай плошчы
* бальніца Таварыства «Чырвонага крыжа»

## Узнагароды 
* кавалер ордэна Святога Станіслава 3 ступені
* знак Чырвонага Крыжа
* брыльянтавы пярсцёнак, дараваны Гасударам Імператарам

## Літаратура 
* Барановский Г. В. Юбилейный сборник сведений о деятельности бывших воспитанников Института гражданских инженеров (Строительного училища) 1842—1892 
* 

Катэгорыя:Архітэктары Мінска
Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары Расійскай імперыі
Катэгорыя:Архітэктары Расіі
Катэгорыя:Архітэктары Новачаркаска
Катэгорыя:Палтаўскія губернскія архітэктары
Катэгорыя:Архітэктары XIX стагоддзя
Катэгорыя:Ніжагародскія губернскія архітэктары
Катэгорыя:Мінскія губернскія архітэктары
Катэгорыя:Віленскія губернскія інжынеры
Катэгорыя:Архітэктары Украіны
Эміліа Сальгары

**Эміліа Карла Джузэпэ Марыя Сальгары** (;  — ) — італьянскі пісьменнік, аўтар гістарычных і прыгодніцкіх раманаў, у тым ліку пра піратаў.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў Вероне, там жа скончыў мараходнае вучылішча, збіраўся стаць капітанам далёкага плавання, але не прайшоў па конкурсе. Яшчэ падчас вучобы ў вучылішчы напісаў сваё першае апавяданне «Папуасы» (1883). Пасля 1887 года вырашыў канчаткова прысвяціць сябе літаратуры. Напісаў больш за дзвесце раманаў і апавяданняў.

Найбольшую вядомасць аўтар набыў у Італіі, Іспаніі і Партугаліі. У англамоўных краінах яго ведаюць нашмат менш. Нягледзячы на гучную вядомасць і велізарныя тыражы, усё жыццё Сальгары адчуваў фінансавыя цяжкасці. Раздушаны абавязкамі і сямейнымі праблемамі, скончыў жыццё самагубствам 25 красавіка 1911 года ў Турыне.

Катэгорыя:Пісьменнікі Італіі
Катэгорыя:Пісьменнікі-самазабойцы
Франчэска Анджаліні

**Франчэска Анджаліні** (, 19 мая 1750, П’ячэнца — 21 лютага 1788, Полацк) — перакладчык, літаратар, выкладчык Полацкага езуіцкага калегіума, езуіт.

## Далучэнне да Таварыства Ісуса і навучанне 
Нарадзіўся ў П’ячэнцы (Італія) у шматдзетнай сям’і (пяць братоў і дзве сястры). Чацвёра яго братоў — Антаніна (Алессандра), Гаэтана (Каэтан), Джузэпэ (Юзаф) і Луіджы — таксама звязалі свой лёс з Таварыствам Ісуса. Уступіў у Ордэн езуітаў у 1765 г. Да васемнаццаці гадоў авалодаў старажытнаяўрэйскай, халдзейскай, грэчаскай, лацінскай, нямецкай, французскай, англійскай і іспанскай мовамі. У 1768 г. улады выдалілі езуітаў з Пармскага герцагства і П’ячэнцы, і Франчэска разам з братам Гаэтана з’язджае ў Балонню, потым у Модэну і, нарэшце, у Верону, дзе вывучаў тэалогію, перакладаў з грэчаскай і быў асвечаны на ксяндза.

## Пераезд у Беларусь 
Праз некаторы час пасля скасавання ордэна, у 1783 г. разам з роднымі братамі Джузэпэ Анджаліні (1747—1814) і Гаэтана Анджаліні (1748—1716) прыехаў у Беларусь, дзе езуіты працягнулі сваю дзейнасць са згоды Кацярыны ІІ. Даволі хутка вывучыў польскую і рускую мовы, пісаў на іх. Аўтар граматыкі гэтых моў для італьянцаў, якіх у той час было нямала ў Расійскай імперыі. Выкладаў у Полацкім калегіуме, а таксама ў Віцебску і Магілёве. У езуіцкім тэатры ў Полацку ставіліся як перакладзеныя ім класічныя творы, так і спецыяльна напісаныя польскамоўныя камедыі.

Унёсак Ф.Анджаліні ў культурнае жыццё высока ацэньвае польская даследчыца Ірэна Кадульская: *«Дзякуючы Анджаліні на полацкую сцэну прыйшла найлепшая традыцыя еўрапейскай драмы. З ягоным імем звязаны і пералом у рэпертуарнай палітыцы: на ордэнскую сцэну былі дапушчаныя ў нязмененым выглядзе п’есы, якіх раней тут не хацелі бачыць. Творчасць Анджаліні надала смеласці маладому драматургу — Яну Мігановічу, які праз дваццаць гадоў узновіць тут працу над перакладамі Эўрыпіда і Сафокла.»*

## Творчая спадчына 
Ф.Анджаліні пакінуў пасля сябе шмат прац, якія сведчаць пра яго глыбокія веды і літаратурны талент. Пісаў вершы на італьянскай, грэчаскай і старажытнаяўрэйскай мовах. Пераклаў з грэчаскай на італьянскі тры тамы Іосіфа Флавія (апублікаваныя ў 1840—1844). Таксама Анджаліні пераклаў на матчыну мову «Электру» Эдыпа, «Антыгону» Сафокла (Рым, 1782), «Цыклоп» Эўрыпіда, Фукідыда (часткова). Рабіў пераклады твораў Сафокла на польскую. Дзякуючы сваім здольнасцям атрымаў вядомасць пры дварах папы Пія VI, Неапалітанскага караля, вялікага князя Тасканы.

Памёр у Полацку 21 лютага 1788 г.

Катэгорыя:Выкладчыкі Полацкага езуіцкага калегіума
Катэгорыя:Езуіты Беларусі
Джос (значэнні)

Назву **Джос** маюць:

* Джос — горад у Нігерыі
* Джос — горнае плато ў Нігерыі
Ігар Васільевіч Ляшэнка

**І́гар Васі́льевіч Ляшэ́нка** (нар. , г. Ачамчыра, , Грузінская ССР) — беларускі дзяржаўны дзеяч. Намеснік Прэм’ер-міністра Рэспублікі Беларусь (2018—2020). Генеральны дырэктар ААТ «Гродна Азот» (з 2021).

## Біяграфія 
Нарадзіўся 5 лістапада 1974 года ў г. Ачамчыра Абхазскай АССР Грузінскай ССР.

У 1996 годзе скончыў эканамічны факультэт Гомельскага дзяржаўнага ўніверсітэта.

Са студзеня 1997 года працаваў на Гомельскім хімічным заводзе. Займаў пасаду інжынера аддзела маркетынгу, затым начальніка планава-эканамічнага аддзела. У 2006 годзе ўзначаліў хімзавод.

10 верасня 2013 года быў прызначаны першым намеснікам старшыні, а 28 ліпеня 2014 года — старшынёй канцэрна «Белнафтахім».

18 жніўня 2018 года прызначаны Намеснікам Прэм’ер-міністра Рэспублікі Беларусь. 3 сакавіка 2020 года вызвалены з пасады ў сувязі з пераходам на іншую работу.

З мая 2020 года Ляшэнка кіраваў прадстаўніцтвам «Гомельтранснафта Дружба» ў Мінску.

26 студзеня 2021 года прызначаны генеральным дырэктарам ААТ «Гродна Азот».

У красавіку 2024 года быў выбраны дэлегатам на Усебеларускі народны сход 7-га склікання ад мясцовых Саветаў дэпутатаў.

## Санкцыі ЗША 
9 жніўня 2021 года Ляшэнка як дырэктар ААТ «Гродна Азот», прадпрыемства канцэрна «Белнафтахім», якое належыць або кантралюецца Аляксандрам Лукашэнкам, быў уключаны ў санкцыйны спіс спецыяльна прызначаных грамадзян і заблакіраваных асоб ЗША.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Старонка на сайце Савета Міністраў Беларусі .

Катэгорыя:Намеснікі прэм’ер-міністраў Беларусі
Катэгорыя:Выпускнікі Гомельскага дзяржаўнага ўніверсітэта
Катэгорыя:Беларускія асобы ў спісе спецыяльна прызначаных грамадзян і заблакіраваных асоб ЗША
Катэгорыя:Дэлегаты Усебеларускага народнага сходу 7-га склікання
Уладзімір Яўгенавіч Кухараў

**Уладзі́мір Яўге́навіч Ку́хараў** (нар. , в. Ціманава, , Магілёўская вобласць) — беларускі дзяржаўны дзеяч, старшыня Мінскага гарадскога выканаўчага камітэта з 3 верасня 2020 года.

Намеснік прэм’ер-міністра Рэспублікі Беларусь (18 жніўня 2018 года — 3 верасня 2020 года), Намеснік старшыні Камітэта дзяржаўнага кантролю (2016—2018), Першы намеснік старшыні Мінскага гарвыканкама (2012—2016), кіраўнік адміністрацыі Цэнтральнага раёна Мінска (2009—2012).

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў 1972 годзе ў вёсцы Ціманава Клімавіцкага раёна Магілёўскай вобласці. У 1993 годзе скончыў Магілёўскі дзяржаўны педагагічны ўніверсітэт імя А. А. Куляшова. Пяць гадоў (1993—1999) працаваў дырэктарам Барысавіцкай няпоўнай сярэдняй школы Клімавіцкага раёна, пазней гэтак жа быў дырэктарам сярэдняй школы № 3 Клімавічаў. У 1999 годзе паступіў у Беларускі недзяржаўны інстытут правазнаўства, а пачынаючы з гэтага ж года і сканчваючы 2009 годам займаў розныя пасады ў структурах Камітэта дзяржаўнага кантролю. У 2012 годзе скончыў Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце Беларусі. З 2009 года займаў пасаду кіраўніка адміністрацыі Цэнтральнага раёна Мінска. Пазней, у 2012 годзе, быў павышаны на пасаду Першага намесніка старшыні Мінскага гарвыканкама. З 2016 па 2018 гады займаў пасаду намесніка старшыні Камітэта дзяржаўнага кантролю.

У суботу, 18 жніўня 2018 года, па рашэнню Аляксандра Лукашэнкі Уладзімір Кухараў быў прызначаны на пасаду намесніка Прэм’ер-міністра Рэспублікі Беларусь Сяргея Румаса. Як сказаў сам Прэзідэнт: «Кухараў будзе курыраваць пытанні ЖКГ, транспарту, а таксама пытанні будаўніцтва».

3 верасня 2020 года Прэзідэнт Рэспублікі Беларусь Аляксандр Лукашэнка прызначыў Кухарава старшынёй Мінскага гарадскога выканаўчага камітэта. Былы старшыня Мінскага гарадскога выканаўчага камітэта, Анатоль Сівак, быў прызначаны на пасаду намесніка Прэм’ер-міністра Рэспублікі Беларусь.

## Узнагароды 
* Медаль «За працоўныя заслугі» (2022);
* Ордэн Айчыны III ступені (2025).

## Гл. таксама 
* Савет Міністраў Сяргея Румаса

## Спасылкі 
* Профіль Уладзіміра Кухарава на сайце government.by 

Катэгорыя:Намеснікі прэм’ер-міністраў Беларусі
Катэгорыя:Выпускнікі Магілёўскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя Аркадзя Куляшова
Катэгорыя:Выпускнікі Акадэміі кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Намеснікі старшыні Мінскага гарадскога выканаўчага камітэта
Катэгорыя:Кіраўнікі адміністрацый раёнаў Мінска
Катэгорыя:Старшыні Мінскага гарадскога выканаўчага камітэта
Падводныя лодкі Вялікабрытаніі тыпу С

**Падводныя лодкі тыпу С** — серыя з 38 падводных лодак, былі апошнім тыпам бензінавых падводных лодак Каралеўскага флоту і адзначылі сканчэнне развіцця тыпу . Усе трыццаць восем лодак пабудаваныя ў 1905—1910 і прымалі ўдзел у Першай сусветнай вайне. Пасля вайны астатнія лодкі былі зняты з узбраення, апроч C4, якая выкарыстоўвалася ў навучальных мэтах да 1922 года. Першыя 18 адзінак (C1 — C18, «група 1») мелі некалькі горшыя хадавыя характарыстыкі ў параўнанні з наступнымі (C19 — C38, «група 2»).

## Літаратура 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* MaritimeQuest C Class Overview 


Катэгорыя:Падводныя лодкі Вялікабрытаніі ў Першай сусветнай вайне
Дом па праспекце Незалежнасці, 18

**Дом па праспекце Незалежнасці, 18** — жылы дом у Мінску, размешчаны на рагу праспекта Незалежнасці і Камсамольскай вуліцы. Пабудаваны ў 1948—1952 гг. (архіт. Г. Баданаў).

## Архітэктура 
Цагляны будынак складаецца з 2 крылаў, аб’яднаных заглыбленым адносна «чырвонай лініі» корпусам са скразным арачным праездам. Сярэдні пяціпавярховы аб’ём з мезанінамі, дзе размешчаны майстэрні мастакоў. Кампазіцыя фасадаў двух’ярусная. Ніжні ярус руставаны, верхні члянёны масіўнымі пілястрамі карынфскага ордара і завершаны балюстрадай. Пластыку фасадаў узбагачае чаргаванне франтончыкаў і балконаў. Вуглавы аб’ём дома Г-падобны ў плане. Памяшканні першага паверха заняты магазінамі, кафэ і інш.

У аснове планіроўкі жылых паверхаў тыпавыя секцыі з двух- і трохпакаёвымі кватэрамі (архіт. С. Кавыкоў). Вуглавыя секцыі выкананы паводле індывідуальнага праекта.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:1952 год у Мінску
Катэгорыя:Праспект Незалежнасці (Мінск)
Катэгорыя:Камсамольская вуліца (Мінск)
Катэгорыя:Жылыя будынкі Беларусі
Катэгорыя:Збудаванні Мінска ў стылі савецкага класіцызму
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Генадзя Баданава
Гродзенская і Ваўкавыская епархія

**Гродзенская епархія** (*Гродзенская і Ваўкавыская епархія*) — царкоўна-адміністрацыйная адзінка Беларускай праваслаўнай царквы (экзархата). Заснавана як «Гродзенская і Брэсцкая» 23 студзеня (4 лютага) 1900 г., вылучэннем з Віленскай і Літоўскай епархіі. Тэрыторыя епархіі ўключае заходнюю частку Гродзенскай вобласці (тэрыторыі Гродзенскага, Бераставіцкага, Ваўкавыскага, Зэльвенскага, Мастоўскага, Свіслацкага і Шчучынскага, часткова Воранаўскага раёнаў).

## Гісторыя 
Епархія падзяляецца на парафіяльныя акругі на чале з благачыннымі, якія прызначаюцца епархіяльным архіерэем. Сёння ў Гродзенскай епархіі 8 парафіяльных акруг (1 гарадская і 7 раённых).

Гродзенская епархія аб’ядноўвае 97 прыходаў (якія маюць юрыдычную рэгістрацыю).

У Гродзенскай епархіі здзяйсняюць служэнне 132 клірыка, з іх святароў — 121, дыяканаў — 11.

## Архірэі 
* Іаакім (Лявіцкі) (1900—1903)
* Ніканор (Каменскі) (1903—1905)
* Міхаіл (Ермакоў) (1905—1927)
* Уладзімір (Ціханіцкі) (1918—1922)
* Алексій (Грамадскі) (1922—1934)
* Антоній (Марцэнка) (1934—1937)
* Сава (Саветаў) (1937—1939)
* Панцялеймон (Ражноўскі) (1939—1942)
* Венедыкт (Бабкоўскі) (1942—1944)
* Варсанофі (Грыневіч) (1945—1948)
* Паісій (Абразцоў) (1948—1949)
* Піцірым (Свірыдаў) (1949—1950)
* Сергій (Ларын) (1950—1951)
* Валянцін (Мішчук) (1992—1994)
* Філарэт (Вахрамееў) (1994—1996)
* Арцемій (Кішчанка) (1996—2021)
* Антоній (Даронін) (з 2021).

## Благачынні (Дабрачынні) 
* Гродзенскае
* Скідальскае
* Ваўкавыскае
* Бераставіцкае
* Зэльвенскае
* Мастоўскае
* Свіслацкае
* Шчучынскае
* Воранаўскае

## Манастары 
Свята-Раства-Багародзіцкая царква і кляштар базыльянак (Гродна)

## Літаратура 
* *Дорош Н. И.* Православный Гродно: Сборник очерков, фотографий, воспоминаний, духовного наследия, архивных документов об истории Гродненской епархии. — Гродно, 2000. — 266 с. — ISBN 83-87281-16-6.
* 
* *Pytel Adam.* Dzieje Cerkwi prawosławnej na terenie diecezji grodzieńskiej do roku 1900 // Rocznik Teologiczny. — Wydawnictwo Naukowe Chrześcijańskiej Akademii Teologicznej w Warszawie, 2016. — T. 58, ed. 3. — S. 339—376.

## Спасылкі 
* ГРОДЗЕНСКАЯ ЕПАРХІЯ // Афіцыйны сайт Беларускай Праваслаўнай Царквы 

Катэгорыя:Епархіі Беларускай Праваслаўнай Царквы
Вязаўка (прыток Альшанкі)

**Вя́заўка** — рака ў Дубровенскім раёне Віцебскай вобласці Беларусі і Краснінскім раёне Смаленскай вобласці Расіі, правы прыток ракі Альшанка (басейн Дняпра). Даўжыня 13 км, з іх 9,5 км на тэрыторыі Беларусі. Пачынаецца за 1 км на паўночны ўсход ад вёскі Новая Зямля Дубровенскага раёна, вусце ў вёсцы Красная Горка Краснінскага раёна. Ад вытоку на 6,5 км рэчышча каналізаванае. Па берагах у межах Беларусі пераважаюць меліяраваныя землі.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Басейн Дняпра
Катэгорыя:Рэкі Дубровенскага раёна
Катэгорыя:Рэкі Смаленскай вобласці
Катэгорыя:Памежныя рэкі
HMS C1

**HMS C1** — брытанская падводная лодка тыпу С. Пабудавана ў 1905—1906 гадах кампаніяй Vickers, на верфі Бараў-ін-Фёрнас, дзе судна было спушчана 10 ліпеня 1906 года. Яна пачала службу ў Каралеўскім флоце 22 кастрычніка 1906 года.

Падчас Першай сусветнай вайны была размешчана ў , дзе была ўключана ў Пятую падводную флатылію.

23 красавіка 1918 года брала ўдзел у нападзе на , дзеля знішчэння віядука, які злучаў прыстань з мацерыком.

У кастрычніку 1920 года лодка была прададзена на металалом.

## Літаратура 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* MaritimeQuest C Class Overview
* BriTsuB — C Class Coastal Submarine 
* MaritimeQuest HMS C-1 Pages

Катэгорыя:Падводныя лодкі Вялікабрытаніі тыпу С
Катэгорыя:Падводныя лодкі Вялікабрытаніі ў Першай сусветнай вайне
Джымара

**Джыма́ра, Гімарай-хох, Джымарай-хох** (, ) — горная вяршыня Вялікага Каўказа.

Вышыня Джымары 4780 м. Знаходзіцца за 9 км у напрамку на захад ад гары Казбек. Гара пакрытая снегам, на схілах ледавікі.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Горныя вяршыні-чатырохтысячнікі
Катэгорыя:Горныя вяршыні Каўказа
Катэгорыя:Паўночная Асеція
HMS C13

**HMS C13** —  брытанская падводная лодка тыпу С. Пабудавана ў 1906-1907 гадах кампніяй Vickers, на верфі Бараў-ін-Фёрнас, дзе судна было спушчана 9 лістапада 1907 года. Яна пачала службу ў Каралеўскім флоце 19 лютага 1908 года.

Падчас Першай сусветнай вайны была размешчана ў Хамберы, дзе была ўключана ў Шостую падводную флатылію.

У 1920 годзе лодка была прададзена на металалом.

## Літаратура 
* 
* 
*

## Спасылкі 
*MaritimeQuest C Class Overview
*BriTsuB - C Class Coastal Submarine 
*HMS C-13 Pages

Катэгорыя:Падводныя лодкі Вялікабрытаніі тыпу С
Катэгорыя:Падводныя лодкі Вялікабрытаніі ў Першай сусветнай вайне
Філіп Беатрыкс-Сакі

**Філіп Беатрыкс Сакі** (, 4 красавіка 1791, Масква — 16 красавіка 1850, Вустэр, Масачусетс, ЗША. Вывучаў рыторыку ў Аршанскім езуіцкім калегіуме (1809—1811), філасофію (1811—1813) і французскую мову (1813—1814) у Полацкім езуіцкім калегіуме (акадэміі). Выкладаў граматыку ў калегіуме ў Пецярбургу (1814—1815). Прафесар паэтыкі і мовы, этыкі ў Полацкай езуіцкай акадэміі (1815—1817), прафесар паэтыкі і рыторыкі ў Віцебскім езуіцкім калегіуме (1817—1818). У 1818—1820 гг. вывучаў тэалогію ў Акадэміі.

Пасля выгнання езуітаў (1820) з Расійскай імперыі спачатку з’ехаў у Італію, а потым у 1821 г. у Злучаныя Штаты Амерыкі. Скончыў курс тэалогіі ў Джорджтаўнскім універсітэце (1821—1823). Дзякуючы рэкамендацыйным лістам біскупа Балонні і Тадэвуша Бжазоўскага, першага генерала адноўленнага ў 1814 г. Таварыства Ісуса, стаў выкладаць у гэтай езуіцкай навучальнай установе. Прафесар лаціны і грэчаскай мовы у Джорджтаўнскім універсітэце. Дарадца правінцыяла (1834—1840), суперыёр у Пэрадайз (Пенсільванія), місіянер у штатах Пенсільванія і Мэрыленд, прафесар моў у каледжы Святога Крыжа () у Вустэры.

Катэгорыя:Выпускнікі Аршанскага езуіцкага калегіума
Катэгорыя:Выпускнікі Полацкага езуіцкага калегіума
Катэгорыя:Выкладчыкі Полацкага езуіцкага калегіума
Катэгорыя:Выпускнікі Полацкай езуіцкай акадэміі
Катэгорыя:Выкладчыкі Полацкай езуіцкай акадэміі
Катэгорыя:Выкладчыкі Віцебскага езуіцкага калегіума
Катэгорыя:Езуіты Беларусі
HMS C11

**HMS C11** —  брытанская падводная лодка тыпу С. Пабудавана ў 1906-1907 гадах кампніяй Vickers, на верфі Бараў-ін-Фёрнас, дзе судна было спушчана 27 сакавіка 1907 года. Яна пачала службу ў Каралеўскім флоце 3 верасня 1907 года.

14 ліпеня 1909 года лодка была затоплена па прычыне сутыкнення з суднам вугальнікам  Eddystone у Паўночным моры да поўдня ад , Норфалк. З усяго экіпажа выжыла толькі трое чалавек.

## Літаратура 
* 
* 
*

## Спасылкі 
*MaritimeQuest C Class Overview
*BriTsuB - C Class Coastal Submarine 
*HMS C-11 Pages

Катэгорыя:Падводныя лодкі Вялікабрытаніі тыпу С
Катэгорыя:Падводныя лодкі Вялікабрытаніі ў Першай сусветнай вайне
Справа ўрачоў (значэнні)

*  — справа аб сіянісцкай змове ў МГБ СССР
* Справа ўрачоў — крымінальны працэс у Беларусі ў 2018 годзе
*  — Нюрнбергскі працэс па справе ўрачоў
*  — гучны інцыдэнт з фінскімі ўрачамі, якія ажыццяўлялі медыцынскую практыку ў Фінляндыі па падробленых медыцынскіх дыпломах
Трэнт (рака)

**Трэнт** () — рака Вялікабрытаніі.

Даўжыня — 298 (274) кіламетраў, з іх суднаходныя 188 (ад вусця да Нотынгема). Плошча вадазбору 10 500 км². Бярэ пачатак на паўднёва-заходніх схілах Пенінскіх гор у Стафардшыры, працякае па графствах Нотынгемшыр, Дэрбішыр, Лінкальншыр і Ёркшыр. Упадае ў эстуарый Хамбер Паўночнага мора. Жыўленне ракі дажджавое. Асноўны сцёк у зімовы перыяд. Сярэдні расход вады каля 80 м³/с. У нізоў’і праяўляецца уплыў марскіх прыліваў.

На берагах ракі размешчаны гарады Сток-он-Трэнт, Бертан-апан-Трэнт, Нотынгем, Гейнсбара.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Рэкі Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Рэкі, якія ўпадаюць у Паўночнае мора
Мазурская бітва (1914)

**Мазу́рская бі́тва** — бітва паміж рускімі і германскімі войскамі ў час Першай сусветнай вайны 9 — 14 верасня 1914 года, што завяршылася поспехам германскай арміі і адыходам рускіх войскаў з Усходняй Прусіі.

## Ход бітвы 
Пасля разгрому 2-й арміі генерала А. В. Самсонава ўсе сілы 8-й германскай арміі былі сканцэнтраваны супраць 1-й арміі генерала П. К. Рэненкампфа, якая займала раён на поўнач ад Мазурскіх азёр.

Германскае Вярхоўнае камандаванне загадала кінуць усе сілы, засяроджаныя ва Усходняй Прусіі, супраць 1-й рускай арміі. Армія Рэненкампфа замацавалася на дасягнутых у ходзе наступлення рубяжах, але ў яе быў расцягнуты левы фланг, які рашэннямі штаба Паўночна-Заходняга фронту павінен быў быць прыкрыты зноў створанай 10-й арміяй. Тры карпусы, якія былі прызначаныя ў склад 10-й арміі, пачалі засяроджвацца за левым флангам арміі Рэненкампфа, але германскія войскі апярэдзілі 10-ю армію ў засяроджванні і нанеслі ўдар у стык паміж 1-й і 10-й арміямі. Наступленне пачалося 25 жніўня (7 верасня), а 9 верасня 1914 года германскія войскі здолелі прарваць абарону рускіх часцей на левым флангу. Гэтым яны паставілі пад удар увесь левы фланг арміі П. К. Рэненкампфа і абыходным рухам сталі заходзіць ёй у тыл. Супраць 16 разліковых дывізій немцаў, сабраных для наступу супраць 1-й арміі, у Рэненкампфа было 10,5 дывізій у першай лініі і 3 другачарговыя дывізіі падводзіліся з тылу. Асабліва адчувальнай была перавага праціўніка ў артылерыі. Зразумеўшы, што галоўны ўдар немцаў будзе наносіцца на левым флангу, Рэненкампф прадбачліва ракіраваў на пагражальны ўчастак 20-ы армейскі корпус і ўсе свае рэзервы. Гэта дазволіла парыраваць ахопліваючы манеўр немцаў, якія кінулі ў абыход 5 пяхотных і 2 кавалерыйскіх дывізіі.

10 верасня 1914 года рускім войскам быў дадзены загад да адступлення з Усходняй Прусіі. Аднак германскія войскі таксама дзейнічалі нерашуча, адбіваючы шматлікія контратакі і баючыся контрудару рускіх. Германскія часці з вялікай цяжкасцю пераадольвалі супраціў ар’ергардаў рускіх войскаў. 13 верасня 1-й арміі быў дадзены загад адысці за Сярэдні Нёман.

## Вынікі бітвы 
14 верасня 1914 Мазурская бітва скончылася, а разам з ёй і ўся Усходне-Пруская аперацыя 1914 года. Германцы (па іх дадзеных) страцілі ў Мазурскай бітве 14 тысяч чалавек забітымі, параненымі і палоннымі, дакладныя страты 1-й рускай арміі ў гэтай бітве не ўстаноўлены, але яны былі вышэй германскіх і знаходзіліся на ўзроўні 40-45 тысяч чалавек забітымі, параненымі і палоннымі. У ходзе адступлення армія страціла звыш 80 гармат.

Гэтая бітва з’яўляецца важнай часткай Усходне-Прускай аперацыі 1914 года.

У выніку Мазурскай бітвы рускія войскі былі выцесненыя з тэрыторыі Германскай імперыі, але ім удалося пазбегнуць магчымага акружэння і разгрому па прыкладзе 2-й арміі.

## Літаратура 
* 
* 
* Пахалюк К. Восточная Пруссия, 1914—1915. Неизвестное об известном. Калининград, 2008
* Пахалюк К. Боевые действия в Восточной Пруссии в Первую мировую войну. Указатель литературы. 2-е изд. Калининград, 2008

Катэгорыя:Верасень 1914 года
Катэгорыя:Бітвы Германіі
Катэгорыя:Бітвы Першай сусветнай вайны
Катэгорыя:Бітвы Расіі
Павел (Цімафеенкаў)

**Епіскап Павел** (свецкае імя *Алег Паўлавіч Цімафеенкаў*; нарадзіўся  , ) — беларускі праваслаўны дзеяч, епіскап.

## Біяграфія 
У 1970-1978 гг. навучаўся ў сярэдняй школе № 9 г. Магілёва, у 1978-1981 гг. — у Магілёўскім ДПТВ-58 будаўнікоў.

У 1982-1984 гг. праходзіў тэрміновую службу ў радах Савецкай арміі.

У 1988-1991 гг. навучаўся ў Магілёўскім вучылішчы культуры імя Н. К. Крупскай.

У 1994-1998 гг. навучаўся ў Мінскай духоўнай семінарыі, у 1998-2001 гг. — у Мінскай духоўнай акадэміі (кандыдат багаслоўя).

4 ліпеня 1997 г. намеснікам Успенскага Жыровіцкага манастыра епіскапам Навагрудскім і Лідскім Гурыем пастрыжаны ў манаства з імем Павел у гонар святога апостала Паўла, 12 ліпеня — рукапаложаны ў сан іерадыякана.

У перыяд навучання ў Мінскіх духоўных школах нёс послух: з лістапада 1996 г. — выкладчык і памочнік інспектара; са жніўня 1998 г. — старэйшы памочнік інспектара; з 1999 г. — загадчык Рэгенцкай школай і старэйшы памочнік інспектара (вызвалены ад пасады ў 2000 г.).

20 чэрвеня 1999 г. мітрапалітам Мінскім і Слуцкім Філарэтам рукапаложаны ў сан іераманаха.

У 2005 г. прызначаны на пасаду загадчыка аддзяленнем завочнага навучання Мінскіх духоўных школ.

7 чэрвеня 2006 г. узведзены ў сан ігумена.

4 лютага 2008 г. прызначаны на пасаду інспектара Мінскіх духоўных школ.

27 верасня 2012 г. узведзены ў сан архімандрыта.

Рашэннем Свяшчэннга Сінода ад 23 кастрычніка 2014 г. (журнал № 93) абраны епіскапам Маладзечанскім і Стаўбцоўскім.

Нарачоны ў епіскапа 11 лістапада 2014 г. у храме Уладзімірскай іконы Божай Маці Патрыяршай рэзідэнцыі ў Чыстым завулку ў Маскве. Хіратанісаны 2 снежня за Бажэственнай літургіяй у Храме Хрыста Збавіцеля ў Маскве. Набажэнства ўзначаліў Свяцейшы Патрыярх Маскоўскі і ўсяе Русі Кірыл.

Рашэннем Сінода БПЦ ад 3 чэрвеня 2015 г. (журнал № 18) прызначаны на пасаду старшыні Выдавецкага савета Беларускай Праваслаўнай Царквы

## Спасылкі 
* ПАВЕЛ, ЕПІСКАП МАЛАДЗЕЧАНСКІ І СТАЎБЦОЎСКІ http://www.church.by/

Катэгорыя:Асобы
Катэгорыя:Маладзечанская епархія
Катэгорыя:Епіскапы Беларускай праваслаўнай царквы
Pz 68

**Pz 68, Panzer 68** — швейцарскі сярэдні танк 1970-х гадоў. Створаны ў другой палове 1960-х на аснове танка Pz 61, вырабляўся серыйна ў 1971—1984 гадах. Выпуск ажыццяўляўся чатырма серыямі і склаў 400 машын. У пачатку 1990-х Pz 68 былі мадэрнізаваны: на танкі была ўсталяваная камп’ютэрызаванай сістэма кіравання агнём.

## Гісторыя 
Першыя вопытныя ўзоры былі выраблены ў 1968 годзе. У 1971 Panzer 68 быў прыняты на ўзбраенне. У гэтым жа годзе пачалася серыйная вытворчасць машыны.

У 1977 годзе танк быў трохі ўдасканалены. У новых узорах машыны быў усталяваны ўдасканалены паветраны фільтр з паглынальнікаў вуглякіслага газу і змантаваны цеплаахоўны кажух на 105-мм гармаце.

Машыны, выпушчаныя ў 1979, атрымалі адліваную вежу вялікіх памераў і аўтаматычную супрацьпажарную сістэму.

У 1990-х на танку ўсталяваны ўдасканаленая аўтаматычная супрацьпажарная сістэма і сродкі абароны ад ЗМЗ. Удасканалена таксама канструкцыя падвескі.

## Апісанне 
Па сваёй канструкцыі танк Pz. 68 з’яўляецца далейшым развіццём танка Pz. 61. Танк Pz. 68 мае класічную кампаноўку з заднім размяшчэннем маторна-трансмісійнага аддзялення і пярэднім — аддзялення кіравання.

У баявым аддзяленні ў сярэдняй частцы корпуса ўстаноўлена вежа з узбраеннем, у якой размешчаныя камандзір танка (злева ад гарматы) і наводчык (справа) і зараджаючы. Механік-кіроўца размяшчаецца па падоўжнай восі танка і кіруе рухам з дапамогай рулявой колы. Боекамплект танка размяшчаецца ў корпусе. На левым борце вежы выкананы круглы лючок для папаўнення боекамплекта і выкіду стрэляных гільзаў.

У хадавой часткі выкарыстаная індывідуальная падвеска з ужываннем талерчатых спружын. Гусеніца сталёвая з адкрытым шарнірам і гумовымі падушкамі.

Для кіравання агнём з танка наводчык мае перыскапічны прыцэл і начны ВК-прыцэл, а камандзір — аптычны далямер. Для назірання за полем бою па перыметры яго вежы ўстаноўлены восем перыскапічных прыбораў назірання. Таксама на танку ўсталяваны электронны балістычны вылічальнік.

## Літаратура 
* Барятинский М. *Средние и основные танки зарубежных стран 1945—2000 (Часть 2)*. — М.: Бронеколлекция, выпуск № 2, 2002.

## Спасылкі 
* Средний танк Pz.68 (Швейцария)
* Швейцарский средний танк Pz. 68 (Panzer 68)  — *Большая Военная Энциклопедия*
* Средний танк Panzer 68 (Швейцария) — *Военное обозрение*
* Pz 68  — *Военный информационно-новостной портал*

Катэгорыя:Сярэднія танкі
Катэгорыя:Танкі паводле алфавіта
Катэгорыя:Зброя паводле алфавіта
Каанаак

**Каанаак** — горад і цэнтр аднайменнага муніцыпалітэта ў Паўночнай Грэнландыі. Адзіны горад і муніцыпалітэт у гэтай частцы вострава. Заснаваны пасля рашэння ЗША пашырыць сваю авіябазу ў Туле, з-за чаго насельніцтва Пітуфіка было вымушана перасяліцца за 31 км на працягу 4 дзён. Насельніцтва Каанаака дасягае 640 чал., муніцыпалітэта 850 (на 1 студзеня 2005 года). Акрамя самога мястэчка, людзі пражываюць таксама ў 5 вёсках.

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
Катэгорыя:Гарады Грэнландыі
VHS (аўтамат)

**VHS** () — харвацкі аўтамат, выкананы па схеме Бул-пап. Быў створаны канструктарам Марка Вукавічам для замены састарэлага аўтамата Zastava M70.

Першы доследны ўзор быў прадэманстраваны ў 2005 годзе, а ў 2009 годзе аўтамат VHS паступіў на ўзбраенне Узброеных сіл Харватыі. Было закуплена 1000 адзінак.

## Апісанне 
Аўтаматыка заснавана на прамым адводзе парахавых газаў з канала ствала да затворнай групы, замыканне вырабляецца паваротам засаўкі. Засцерагальнік-пераводчык рэжымаў стральбы размешчаны над спускавым кручком. Аўтамат мае інтэгральную ручку для пераноскі, у якой таксама размешчаны прыцэльныя прыстасаванні і на якую магчыма ўсталёўваць планкі Пікаціні. На ствол можа мацавацца штык-нож, таксама з яго магчыма кіданне вінтовачных гранат.

Маса зброі ў кампактным варыянце складае 2,8 кілаграма, стандартны варыянт важыць 3 кілаграма. Агульная даўжыня адпаведна складае 660 міліметраў і 760 міліметраў. Сілкуецца аўтамат са з’ёмных каробчатых магазінаў ёмістасцю 30 патронаў. Хуткастрэльнасць — 750 стрэлаў у хвіліну.

## Мадыфікацыі 
* **VHS-D**: даўжыня ствала складае 500 міліметраў.
* **VHS-K**: даўжыня ствала складае 400 міліметраў.
* **VHS-2**: рэгуляваны прыклад, вокны для выкіду стрэляных гільзаў выкананы на абодвух баках зброі, ёсць магчымасць устанаўлення падствольнага гранатамёта.
* **VHS-DO2**
* **VHS-S**

## Баявое прымяненне 
У 2014 і 2015 гадах аўтамат VHS быў заўважаны ў Сірыі, дзе яго выкарыстоўвалі паўстанцы падчас грамадзянскай вайны. Некалькі штук сталі трафеямі ўрадавай арміі. Згодна з інфармацыяй СМІ і аматарскімі фатаграфіямі ўдзельнікаў баявых дзеянняў, у сірыйскім канфлікце прымяняюцца мадыфікацыі VHS-D і VHS-2. Таксама аўтамат выкарыстоўвалі іракская армія і курдскія апалчэнцы ў вайне ў Іраку.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Описание автомата VHS на сайте weapon.at.ua
* Описание автомата VHS на сайте topwar.ru

Катэгорыя:Аўтаматы
Катэгорыя:Зброя паводле алфавіта
HMS C8

**HMS C8** — брытанская падводная лодка тыпу С. Пабудавана ў 1906—1907 гадах кампаніяй Vickers, на верфі Бараў-ін-Фёрнас, дзе судна было спушчана 15 лютага 1907 года. Яна пачала службу ў Каралеўскім флоце 23 мая 1907 года.

Падчас Першай сусветнай вайны была размешчана ў Хамберы, дзе была ўключана ў Шостую падводную флатылію.

У 1920 годзе лодка была прададзена на металалом.

## Літаратура 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* MaritimeQuest C Class Overview
* BriTsuB — C Class Coastal Submarine 
* HMS C-8 Pages

Катэгорыя:Падводныя лодкі Вялікабрытаніі тыпу С
Катэгорыя:Падводныя лодкі Вялікабрытаніі ў Першай сусветнай вайне
Феадосій (Більчанка)

**Архіепіскап Феадосій** (свецкае імя *Павел Захаравіч Більчанка*; нар. , Батумі) — беларускі праваслаўны дзеяч, архіепіскап.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў горадзе Батумі ў сям’і вайскоўцаў. З 1960 па 1964 гады навучаўся ў Харкаўскім электрамеханічным тэхнікуме, па заканчэнні якога працаваў у Інстытуце нізкіх тэмператур, затым у Інстытуце радыёфізікі і электронікі Акадэміі навук УССР і адначасова вучыўся ў Харкаўскім педагагічным інстытуце, які скончыў у 1970 годзе. З 1967 па 1970 год працаваў у Кіеўскім аддзяленні інстытута «Энергосетьпроект».

У 1970 годзе паступіў у Маскоўскую духоўную семінарыю і праз тры гады быў прыняты ў Маскоўскую духоўную акадэмію, якую скончыў у 1978 годзе.

Па заканчэнні вучобы выкладаў гамілетыку і працаваў на пасадзе памочніка, а ў 1983 годзе — старэйшага памочніка інспектара МДАіС. З 1986 па 1997 гады паслядоўна займаў пасады памочніка інспектара па завочнаму сектару МДАіС, памочніка рэктара па выкладчыцкай працы, начальніка харчовай службы МДАіС. З 1996 года выкладаў гамілетыку ў Маскоўскай духоўнай акадэміі.

Пастановай Свяцейшага Патрыярха Маскоўскага і ўсяе Русі Аляксія II і Свяшчэннага Сінода ад 17 ліпеня 1997 года архімандрыту Феадосію (Більчанку) вызначана быць епіскапам Полацкім і Глыбоцкім.

9 жніўня 1997 года ў Полацкім кафедральным Свята-Богаяўленскім саборы пасля ўсяночнага трывання Мітрапаліт Мінскі і Слуцкі Філарэт, Патрыяршы Экзарх усяе Беларусі ў саслужэнні членаў Святога Сінода Беларускай Праваслаўнай Царквы здзейсніў нарачэнне архімандрыта Феадосія ў епіскапа Полацкага і Глыбоцкага.

10 жніўня 1997 года за Бажэственнай літургіяй у Свята-Багаяўленскім саборы Мітрапаліт Філарэт у саслужэнні Праасвяшчэнных, якія прымалі ўдзел у нарачэнні, здзейсніў хіратонію архімандрыта Феадосія ў епіскапа Полацкага і Глыбоцкага.

У лістападзе 2002 г. абараніў дысертацыю на ступень магістра багаслоўя.

24 лютага 2006 г. узведзены ў сан архіепіскапа.

## Узнагароды 
* 2003 г. — ордэн св. дабравернага князя Данііла Маскоўскага II ст.;
* 1988 г. — ордэн прп. Сергія Раданежскага II ст.;
* 1986 г. — ордэн прп. Сергія Раданежскага IІI ст.;
* ордэн прп. Еўфрасінні Полацкай (БПЦ);
* ордэн свц. Кірыла Тураўскага (БПЦ).
* Ганаровы грамадзянін г. Полацка (2007)

## Спасылкі 
* ФЕАДОСІЙ, АРХІЕПІСКАП ПОЛАЦКІ І ГЛЫБОЦКІ http://www.church.by/

Катэгорыя:Асобы
Катэгорыя:Епіскапы полацкія
Катэгорыя:Ганаровыя грамадзяне Полацка
Катэгорыя:Епіскапы Беларускай праваслаўнай царквы
Катэгорыя:Ганаровыя грамадзяне Наваполацка
Канстанцін Канстанцінавіч Шульган

**Канстанцін Канстанцінавіч Шульган** (нар. г. Бяроза, Брэсцкая вобласць) — беларускі дзяржаўны дзеяч.

## Біяграфія 
У 1989 годзе скончыў Мінскае вышэйшае інжынернае зенітнае ракетнае вучылішча проціпаветранай абароны. З чэрвеня 1989 года па студзень 1995 года праходзіў службу на пасадах інжынера трэцяга аддзела вайсковай часці 51458 і старшага афіцэра чацвёртага аддзела Дзяржаўнага цэнтра бяспекі інфармацыі пры Міністэрстве абароны Беларусі. Затым па чэрвень 2008 года займаў пасады старшага афіцэра, галоўнага спецыяліста, начальніка групы, начальніка аддзела ў структуры Дзяржаўнага цэнтра бяспекі інфармацыі пры Савеце Бяспекі Беларусі. У 2008—2013 гадах праходзіў ваенную службу на афіцэрскіх пасадах у Аператыўна-аналітычным цэнтры пры Прэзідэнце Беларусі. У красавіку 2016 года прызначаны намеснікам начальніка ААЦ.

У жніўні 2018 года прызначаны міністрам сувязі і інфарматызацыі Беларусі.

Унесены ў санкцыйныя спісы краін Балтыі і Канады.

## Спасылкі 
* Канстанцін Канстанцінавіч Шульган

Катэгорыя:Міністры сувязі Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Супрацоўнікі Аператыўна-аналітычнага цэнтра пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь
HMS C14

**HMS C14** —  брытанская падводная лодка тыпу С. Пабудавана ў 1906-1907 гадах кампніяй Vickers, на верфі Бараў-ін-Фёрнас, дзе судна было спушчана 7 снежня 1907 года. Яна пачала службу ў Каралеўскім флоце 13 сакавіка 1908 года.

10 снежня 1913 года C14 патанула пасля сутыкнення з баржай  № 27 каля Плімута. Ніхто з экіпажу не пацярпеў. Лодка была паднята і адрамантавана.

Падчас Першай сусветнай вайны была размешчана ў  , дзе была ўключана ў Дзесятую падводную флатылію.

У 1921 годзе лодка была прададзена на металалом.

## Літаратура 
* 
* 
*

## Спасылкі 
*MaritimeQuest C Class Overview
*BriTsuB - C Class Coastal Submarine 
*HMS C-14 Pages

Катэгорыя:Падводныя лодкі Вялікабрытаніі тыпу С
Катэгорыя:Падводныя лодкі Вялікабрытаніі ў Першай сусветнай вайне
Міроненка

**Міроненка** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Іосіф Акімавіч Міроненка (1913—1944) — Герой Савецкага Саюза
* Міхаіл Якаўлевіч Міроненка — архітэктар
* Уладзімір Іванавіч Міроненка (нар. 1942) — беларускі матэматык
Вайна Анны

**«Вайна́ А́нны»** () — расійскі драматычны фільм .

Прэм’ера фільма адбылася на Ратэрдамскім кінафестывалі ў студзені 2018 года.

3 чэрвеня 2018 года фільм адкрыў конкурсную праграму кінафестывалю «*Кінатаўр*» у Сочы. Выканаўца галоўнай ролі Марта Казлова была ўзнагароджана спецыяльным дыпломам журы «За стварэнне пранізлівага вобразу вайны вачыма дзіцяці ў фільме Аляксея Федарчэнка „Вайна Анны“».

26 ліпеня 2018 года карціна «Вайна Анны» атрымала гран-пры кінафестывалю новага рускага кіно «Горький fest».

## Сюжэт 
Маленькая дзяўчынка цудам выжыла пасля расстрэлу мясцовых яўрэяў, маці закрыла яе сваім целам. Яна хаваецца ў трубе каміна ва ўкраінскай школе, якая стала камендатурай на час фашысцкай акупацыі. Анна назірае за вайной і жыццём са свайго сховішча.

## Акцёрскі склад 
* Марта Казлова — *Анна*

## Зноскі 
Катэгорыя:Фільмы-драмы 2018 года
Катэгорыя:Фільмы Расіі 2018 года
Катэгорыя:Фільмы-драмы Расіі
Катэгорыя:Фільмы пра Другую сусветную вайну
Катэгорыя:Фільмы на рускай мове
Мерсі (рака)

**Мерсі** () — рака на паўночным захадзе Англіі, даўжыня каля 112 км. Бярэ свой пачатак у г. Стокпарт (Вялікі Манчэстэр), дзе фармуецца з трох прытокаў: рэкі Этэроў, Гойт і Тэйм. Упадае ў Ірландскае мора праз . Працякае праз графствы Вялікі Манчэстэр, Чэшыр і Ланкашыр.

Катэгорыя:Рэкі Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Рэкі, якія ўпадаюць у Ірландскае мора
Іосіф Акімавіч Міроненка

{{Ваенны дзеяч
|імя              = Іосіф Акімавіч Міроненка
|арыгінал імя     = Иосиф Акимович Мироненко
|дата нараджэння  = 
|месца нараджэння = 
|дата смерці      = 
|месца смерці     = 
|выява            = 
|шырыня           = 
|апісанне выявы   = 
|мянушка          = 
|прыналежнасць    = 
|гады службы      = 1941—1944
|званне           = 
|род войскаў      = пяхота
|пасада           = 
|часць            = 
|бітвы            = Вялікая Айчынная вайна
|узнагароды       = {
 
}
{
 
}
|сувязі           = 
|у адстаўцы       = 
}}
**Іосіф Акімавіч Міроненка** (сакавік 1913, в. Юраўка, Таманскі аддзел, Кубанская воблаць, Расійская імперыя; цяпер Крымскі раён,  — 10 студзеня 1944, Даманавіцкі раён, Палеская вобласць; цяпер , Гомельская вобласць) — удзельнік вызвалення Беларусі ад нямецкіх войскаў у гады Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза (17.10.1943).

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў вёсцы Юраўка цяпер Крымскага раёна Краснадарскага краю. На фронце з кастрычніка 1941 года.

Памочнік камандзіра ўзвода процітанкавых стрэльбаў старшыня І. А. Міроненка асабліва вызначыўся ў верасні 1943 г. пры вызваленні Украіны ў баях за гарады Канатоп, Бахмач, пры фарсіраванні Сейма і Дзясны і ў баях за плацдарм на правым беразе ракі Дняпро.

У канцы верасня 1943 года з першым дэсантам пераправіўся праз Дняпро у раёне вёскі Страхалессе, удзельнічаў у адбіцці варожых контратак, знішчыў супрацьтанкавую гармату, два кулямётных разлікі праціўніка і 30 гітлераўцаў. Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 17 кастрычніка 1943 года старшыне Міроненка Івану Акімавічу прысвоена званне Героя Савецкага Саюза.

Загінуў у баі пры вызваленні Беларускай ССР. Пахаваны ў вёсцы Міроненкі Калінкавіцкага раёна ў брацкай магіле савецкіх воінаў і партызан.

## Памяць 
У гонар І. А. Міроненкі вёска Многаверш Калінкавіцкага раёна перайменавана ў вёску Міроненкі.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Загінулі ў баях Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Пахаваныя ў Калінкавіцкім раёне
Катэгорыя:Удзельнікі бітвы за Дняпро
Авейру

**Авейру** — горад у Партугаліі, цэнтр аднайменнай акругі і муніцыпалітэта. Колькасць насельніцтва — 57 тыс. (горад), 73,6 тыс. (муніцыпалітэт). Горад і муніцыпалітэт уваходзяць у эканоміка-статыстычны рэгіён Цэнтральны рэгіён і субрэгіён Байшу-Вога. Паводле старога адміністрацыйнага падзелу ўваходзіў у правінцыю Бейра-Літарал. Горад з’яўляецца цэнтрам буйной гарадской агламерацыі Вялікае Авейру. Знаходзіцца за 220 км на поўнач ад Лісабона, на беразе Атлантычнага акіяна, за 58 км на поўдзень ад Порту.

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарады Партугаліі
Катэгорыя:Муніцыпалітэты акругі Авейру
Якаб Пірлінг

**Якаб Пірлінг** (, 28 мая 1784, Санкт-Пецярбург — 10 красавіка 1870, Рым) — педагог, буйны дзеяч Ордэна езуітаў.

Сын баварскага купца. 16 верасня 1803 г. у Дынабургу прыняты ў Таварыства Ісуса. У Полацкім езуіцкім калегіуме вывучаў філасофію (1805—1807) і тэалогію (1807—1811). Пасля заканчэння навучання застаўся ў сваёй альма-матэр. Прафесар грамадзянскай і ваеннай архітэктуры (1811—1816) і нямецкай мовы (1813—1819), рэгент канвікта Полацкай езуікай акадэміі. У 1819—1820 гг. — рэгент канвікта і прафесар французскай мовы ў Віцебску.

Ва ўспамінах Атона Слізня, які разам з братамі Рафалам і Мячыславам знаходзіліся ў полацкім канвікце апошнія чатыры гады яго існавання, Я.Пірлінгу даецца вельмі станоўчая характарыстыка: *«Старэйшым у канвікце, альбо рэгентам, быў ксёндз Пірлінг, немец па нацыянальнасці, які, аднак, гаварыў на чыстай польскай мове. Тут таксама прысутнічалі некалькі канвіктарскіх ксяндзоў: Гаво, Менэ, Плакен — французы і два палякі: Цеханавецкі і Фелькерзамб. З іх толькі Гаво і Цеханавецкаму мы не сімпатызавалі, а астатніх любілі, а больш за ўсіх рэгента, які быў высокі і хударлявы, яшчэ дастакова малады, з прывабным і ясным тварам і на дзіва лёгка выклікаў да сябе прыхільнасць»*.

Пасля выгнання Таварыства Ісуса з Расійскай імперыі (1820) перабраўся ва ўкраінскія ўладанні аўстрыйскіх Габсбургаў. Быў прафесарам, а з 1829 па 1831 гг. і рэктарам у Цярнопалі. У 1829 г. распачаў навіцыят у Грацы, а потым заснаваў калегіумы Лінцы і Інсбруку. З 1831 па 1837 гг. і з 1843 па 1846 гг. быў правінцыялам Галіцкай правінцыі Таварыства Ісуса. У 1838—1843 гг. і 1846—1850 гг. — віцэ-правінцыял Аўстрыі.

У час цяжкай хваробы генерала Таварыства Ісуса Яна Ротана (1853) быў генеральным вікарыям і старшынстваваў на ХХІІ Генеральнай кангрэгацыі ордэна. Да самай канчыны ў 1870 г. зяўляўся асістэнтам генерала Таварыства Ісуса па Германіі.

Зрабіў значны ўнёсак у справу адраджэння Ордэна езуітаў у Аўстрыі, Германіі, Швейцарыі і Нідэрландах. Памёр у Рыме.

## Літаратура 
* * Блинова, Т. Б.* Иезуиты в Беларуси. Роль иезуитов в организации образования и просвещения / Т. Б. Блинова. — Гродно: ГрГУ, 2002. — 427 с.
* * Инглот, М.* Общество Иисуса в Российской Империи (1772—1820 гг.) и его роль в повсеместном восстановлении Ордена во всём мире. — М., 2004.
* * Giżycki, J. M.* Materyały do dziejów Akademii Połockiej i szkół odniej zależnych / J.M. Giżycki. — Kraków : Druk. W. Anczyca i spółki, 1905. — 288 s.
* Grzebień, Ludwik (Ed.): «Encyklopedia wiedzy o Jezuitach na ziemiach Polski i Litwy 1564—1995».
* Paszenda, Jerzy (2004): «Nauczanie architektury w szkołach jezuickich XVIII wieku». In: Wkład jezuitów do nauki i kultury w Rzeczypospolitej Obojga Narodów i pod zaborami. Ed. by Irena Stasiewicz-Jasiukowa, Wydawnictwo WAM, Kraków, pp. 385—402.

Катэгорыя:Выпускнікі Полацкага езуіцкага калегіума
Катэгорыя:Выкладчыкі Полацкага езуіцкага калегіума
Катэгорыя:Выкладчыкі Полацкай езуіцкай акадэміі
Катэгорыя:Езуіты Беларусі
Алмада

**Алмада** — горад у Партугаліі, цэнтр аднайменнага муніцыпалітэта ў акрузе Сетубал. Колькасць насельніцтва — 101,5 тыс. жыхароў (горад), 165,4 тыс. жыхароў (муніцыпалітэт). Горад уваходзіць у Лісабонскі рэгіён, у субрэгіён Паўвостраў Сетубал. Уваходзіць у агламерацыю Вялікі Лісабон. Паводле старога адміністрацыйнага падзелу ўваходзіў у правінцыю Эштрэмадура. Размешчаны на паўднёвым беразе эстуарыя ракі Тэжу, насупраць горада Лісабон, за 10 км ад упадзення ракі ў Атлантычны акіян. Злучаны з Лісабонам вялікім мостам і паромнай пераправай.
## Памятныя мясціны 
* Крышту Рэй
Катэгорыя:Гарады Партугаліі
Катэгорыя:Муніцыпалітэты акругі Сетубал
Элваш

**Элваш** — горад у Партугаліі, цэнтр аднайменнага муніцыпалітэта ў складзе акругі Парталегры. Насельніцтва — 15,5 тыс. жыхароў (горад), 22,5 тыс. жыхароў (муніцыпалітэт). Горад і муніцыпалітэт уваходзяць у эканоміка-статыстычны рэгіён Алентэжу і субрэгіён Алту-Алентэжу. Паводле старога адміністрацыйнага падзелу ўваходзіў у правінцыю Алту-Алентэжу. Знаходзіцца за 59 км на паўднёвы ўсход ад горада Парталегры.

Катэгорыя:Гарады Партугаліі
Катэгорыя:Муніцыпалітэты акругі Парталегры
Крапіўніца (рака)

**Крапі́ўніца** — рака ў Беларусі, у Свіслацкім раёне Гродзенскай вобласці, левы прыток ракі Калонка (басейн Заходняга Буга).

Даўжыня ракі 10 км. Плошча вадазбору 29 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 3,2 ‰. Пачынаецца каля вёскі Крапіўніца, вусце за 0,2 км на ўсход ад вёскі Наркавічы. Рэчышча каналізаванае.

## Літаратура 
* 
*  — С. 63.

Катэгорыя:Рэкі Свіслацкага раёна
Катэгорыя:Басейн Нарава
Лісабон (акруга)

**Акруга Лісабон** () — акруга ў заходняй Партугаліі. Акруга складаецца з 16 муніцыпалітэтаў. Размеркаваны паміж 3 статыстычнымі рэгіёнамі: рэгіён Алентэжу, Лісабонскі рэгіён, Цэнтральны рэгіён. Размеркаваны паміж 3 статыстычнымі субрэгіёнымі: Вялікі Лісабон, Лезірыя-ду-Тэжу, Уэшты. У склад акругі ўваходзіць таксама гарадская агламерацыя Вялікі Лісабон. Раней уваходзіў у склад правінцыі Эштрэмадура і Рыбатэжу. Тэрыторыя — 3.015,24 км². Насельніцтва — 2 250 533 чалавека (2011). Шчыльнасць насельніцтва — 746,39 чал./км². Адміністрацыйны цэнтр — горад Лісабон. Рэгіён мяжуе на поўначы з акругай Лейрыя, на ўсходзе — з акругай Сантарэн, на поўдні — з акругай Сетубал, на захадзе — Атлантычны акіян.

Катэгорыя:Акругі Партугаліі
Браганса (Партугалія)

**Браганса** — горад у Партугаліі, цэнтр аднайменнага муніцыпалітэта ў складзе акругі Браганса. Насельніцтва — 20,3 тыс. жыхароў (горад), 34,6 тыс. жыхароў (муніцыпалітэт). Горад і муніцыпалітэт уваходзяць у эканоміка-статыстычны рэгіён Паўночны рэгіён і субрэгіён Алту-Траз-уж-Монтыш. Паводле старога адміністрацыйнага падзелу ўваходзіў у правінцыю Траз-уж-Монтыш і Алту-Дору. Размешчаны за 400 км на паўночны ўсход ад Лісабона.

Катэгорыя:Гарады Партугаліі
Катэгорыя:Муніцыпалітэты акругі Браганса
Браганса

**Браганса**:
* Браганса — дынастыя
* Браганса (акруга)
* Браганса (Партугалія) — горад
* Замак Браганса
Ян Хохбіхлер

**Ян Хохбіхлер** ( *(Hochbüchler)*, ; 24 кастрычніка 1740, Цэль-ім-Цылерталь, Ціроль — 26 чэрвеня 1817, Полацк) — тэолаг, рэктар Санкт-Пецярбургскага калегіума езуітаў (Collegium Petropolitanum Paulinum) і дэкан тэалагічнага факультэта Полацкай езуіцкай акадэміі.

У 1757 г. уступіў у Таварыства Ісуса. Вывучаў тэалогію ў Інгальштаце. Быў прафесарам фізікі ў Эйхштаце, прафесарам кананічнага права і маральнай тэалогіі ў Дылінгене. Пасля ліквідацыі ордэна выкладаў у калегіуме Св. Сальвадора ў Зальцбургу.)

У 1801 г. выехаў у Беларусь, каб зноў далучыцца да Ордэна езуітаў. З 1802 г. быў віцэ-рэктарам, а ў 1803—1806 г. — рэктарам у Санкт-Пецярбургу. У 1805 г. Генеральная кангрэгацыя Таварыства Ісуса ў Расіі абрала яго адным з чатырох асістэнтаў новага генерала Тадэвуша Бжазоўскага. Апошнія гады жыцця працаваў у Полацку як прафесар тэалогіі і філасофіі, а ў 1813—1814 гг. яшчэ і як дэкан тэалагічнага факультэта.

У 1790 г. апублікаваў у Аўгсбургу працу *Vertheidigung der natürlichen christlichen und katholischen Religion von Beda Meyr, untersucht von J. E. Hochbichler*.

## Літаратура 
* Encyklopedia wiedzy o jezuitach na ziemiach Polski i Litwy 1564–1995 / oprac. L. Grzebień. – Kraków : Wyd-wo WAM, 1996. – 882 s.
*Giżycki, J.M. Materyały do dziejów Akademii Połockiej i szkół odniej zależnych / J.M. Giżycki. – Kraków: Druk. W. Anczyca i spółki, 1905. – 288 s.

## Спасылкі 
* Hochbichler, Johann Evangelist

Катэгорыя:Езуіты Беларусі