open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Цешынскі канфлікт

ў 1938 годзе]]
**Цешынскі канфлікт** — спрэчка Польшчы і Чэхаславакіі з-за Цешынскай вобласці ў першай палове XX стагоддзя.

## Прычыны канфлікту 
У Цешынскай вобласці заўсёды размаўлялі на змяшаным чэшска-польскім дыялекце, які чэшскія лінгвісты лічылі чэшскім дыялектам, а польскія — польскім. Да сярэдзіны XIX стагоддзя мясцовыя жыхары сваю нацыянальнасць вызначалі проста як «мясцовыя». У XIX стагоддзі «мясцовыя» сталі падзяляцца на палякаў, чэхаў і сілезцаў. Ніхто з іх не складаў у краі большасць, але ў канцы XIX стагоддзя шматлікія польскія эмігранты, якія прыязджалі ў пошуках працы з Галіцыі, змянілі сітуацыю і ва ўсходняй часткі Цешынскай вобласці палякі сталі пераважаць.

## Падзеі 1918—1920 гадоў 
Пасля распаду Аўстра-Венгрыі 5 лістапада 1918 года польскі ўрад Цешынскага княства — Нацыянальны савет Цешынскага княства () — падпісаў дагавор з чэшскім мясцовым урадам () аб падзеле Цешынскай Сілезіі. 23 студзеня 1919 года Чэхаславакія, аднак, увяла войскі ў Цешынскую вобласць і заняла яе; 3 лютага адбылося спыненне агню.

Планавалася правесці на спрэчнай тэрыторыі плебісцыт у 1920 годзе, аднак сітуацыя была такой напружанай, што ад гэтай ідэі адмовіліся. 10 ліпеня Польшча і Чэхаславакія звярнуліся па міжнародны арбітраж, і па рашэнні канферэнцыі ў Спа 28 ліпеня рэгіён быў падзелены: Чэхаславакія атрымала 58,1 % тэрыторыі, на якой пражывала 67,9 % насельніцтва. З прычыны таго, што меркаванне мясцовага насельніцтва не ўлічвалася, то гэты вынік не задаволіў ніводны з бакоў. Паколькі мяжа была праведзена па рацэ Олшэ, то ўсходняя частка Цешынскай Сілезіі з пераважным польскім насельніцтвам стала вядомая ў Польшчы як «Заольззе».

## 1938—1945 
21 верасня 1938 года, у самы разгар Судэцкага крызісу, польскія ўлады прад'явілі Чэхаславакіі ўльтыматум, патрабуючы перадачы Заольззя.

30 верасня Варшава накіравала ў Прагу ўльтыматум з патрабаваннем прыняць польскія ўмовы да 12:00 1&nbsp;кастрычніка і выканаць іх на працягу 10 дзён. 1 кастрычніка чэхаславацкія войскі пачалі адводзіцца ад мяжы, і Заольззе было перададзена Польшчы.

Пасля Другой сусветнай вайны Заольззе было вернута ў склад Чэхаславакіі.

## Урэгуляванне канфлікту 
13 чэрвеня 1958 года ў Варшаве Польшча і Чэхаславакія падпісалі дагавор, які пацвердзіў межы па лініі 1 студзеня 1938 г.

## Гл. таксама 
* Польска-чэхаславацкія памежныя канфлікты

Катэгорыя:Гісторыя Цешынскай Сілезіі
Катэгорыя:XX стагоддзе ў Польшчы
Катэгорыя:Войны Чэхаславакіі
Ляхава

Назву **Ля́хава** маюць:

### Населеныя пункты 
#### Беларусь 
* Віцебская вобласць
** Ляхава — вёска ва Ушацкім раёне
** Ляхава — вёска ў Шумілінскім раёне
* Мінская вобласць
** Ляхава — вёска ў Слуцкім раёне
#### Расія 
* Ляхава (Веліжскі раён)
* Ляхава (Глінкаўскі раён)
* Ляхава (Краснінскі раён)

## Азёры 
* Ляхава — возера ў Рэчыцкім раёне Гомельскай вобласці,

## Гл. таксама 
* Ляхавічы
* Ляхаўка
* Ляхаўцы
* Ляхаўшчына
* Ляхі
Тэшэнскі дагавор

**Тэшэнскі дагавор** — дагавор, заключаны дзякуючы пасродніцтву рускай дыпламатыі ў маі 1779 года ў гарадку Тэшэн (цяпер Цешын у Цешынскай Сілезіі), які ўсталяваў мір паміж Аўстрыяй, з аднаго боку, і Прусіяй з Саксоніяй — з іншага, якія ваявалі амаль год за баварскую спадчыну.

Паводле гэтага дагавора Прусія і Аўстрыя атрымалі некаторыя часткі тэрыторыі Баварыі, а Саксонія — грашовую кампенсацыю. Баварскі прастол быў перададзены курфюрсту Пфальцкаму. Тэшэнскі мір пацвярджаў шэраг заключаных у мінулым германскімі дзяржавамі мірных дагавораў пачынаючы ад Вестфальскага дагавора 1648 года, канчаючы Губертусбургскім дагаворам 1763 года.

Выступіўшы спачатку ў якасці пасродніка паміж ваюючымі бакамі, Расія ў асобным артыкуле дагавора была абвешчана разам з Францыяй дзяржавай-гарантам усталяванага дагаворам парадку, атрымаўшы фактычна права ўмяшання ў справы германскіх дзяржаў.

## Літаратура 
* *Фрыдрых Энгельс* Знешняя палітыка рускага царызму
* ТЕШЕНСКИЙ ДОГОВОР 1779 // Дипломатический словарь

## Зноскі 
Катэгорыя:Міжнародныя дагаворы Аўстрыі
Катэгорыя:Міжнародныя дагаворы Саксоніі
Катэгорыя:Міжнародныя дагаворы Прусіі
Катэгорыя:Гісторыя Баварыі
Катэгорыя:Гісторыя Цешынскай Сілезіі
Катэгорыя:Мірныя дагаворы XVIII стагоддзя
Катэгорыя:1779
Катэгорыя:Дагаворы паводле алфавіта
Баевічы

**Ба́евічы** — умоўная назва міфічнай княжацкай дынастыі, якая пачынаецца з персанажа беларускай міфалогіі князя Бая.

## Змест міфа 
Пасля стварэння зямлі Перуном на ёй пасяліўся першы чалавек — Бай (Бой, Буй). Меў ён шмат жонак і яшчэ больш дзяцей і княжыў над усімі першымі людзьмі. Калі надышоў час паміраць, Бай раздзяліў усю зямлю паміж дзецьмі. Толькі адзін сын — Белаполь, які тым часам на паляванні, атрымаў з бацькавай спадчыны дасталіся толькі двух сабакаў — Стаўры і Гаўры, і наказ пусціць іх па волі: колькі зямля яны за дзень абягуць, столькі і дастанецца Белаполю. Злавіў Белаполь двух птушак: адну з паўднёвага мора, другую — з заходняга, пусціў іх і нацкаваў сабак: «Бяры!», «Хапай». Птушкі паляцелі кожная ў свой бок, а за імі пабеглі сабакі. І па слядах тых сабак пацяклі дзве найбуйнейшыя ракі — Дзвіна і Дняпро. Белаполь пасяліўся ў гэтых месцах, і ад яго пайшоў мясцовы народ.

## Літаратура 
* Міфалогія беларусаў: энцыкладпедычны слоўнік / склад. І. Клімковіч, В. Аўтушка; навук. рэд. Т. Валодзіна, С. Санько. — Мн.: Беларусь, 2011. — 607 с.: іл.

Катэгорыя:Легендарныя кіраўнікі Беларусі
Ě

**Ě** — літара, якая выкарыстоўваецца ў чэшскай і лужыцкай пісьменнасці. Уяўляе сабой мадыфікацыю літары E шляхам дадання гачака.

У чэшскай пісьменнасці Ě выкарыстоўваецца з гістарычных прычын (у старажытнасці гэта літара пазначала асобную фанему, якая ў кірыліцы перадавалася літарай яць); яна змяняе вымаўленне папярэдняга зычнага (напачатку слова Ě не сустракаецца):
* dě, tě, ně — вымаўляецца як *ďe*, *ťe*, *ňe*,
* bě, pě, vě, fě — вымаўляецца як *bje*, *pje*, *vje*, *fje* (**fě** сустракаецца рэдка, напрыклад, *na harfě*),
* mě — вымаўляецца як *mňe*.

У лужыцкіх мовах Ě можа сустракацца і пасля тых зычных, пасля якіх Ě немагчыма ў чэшскай:
* *č*: у верхнелужыцкай, напрыклад, *Čěska republika*
* *ź*: у верхнелужыцкай, напрыклад, *wobdźěłać*, у ніжнелужыцкай, напрыклад, *wobźěłaś*
* *r*: у верхнелужыцкай, напрыклад, *rěč*.

У славістычнай транскрыпцыі **ě** пазначае гук, які адпавядае яцю (ѣ).

E
Катэгорыя:Чэшскі алфавіт
Сцяг Данецкай Народнай Рэспублікі

**Сцяг Данецкай Народнай Рэспублікі** — афіцыйны дзяржаўны сімвал, нароўні з гербам і гімнам, непрызнанай Данецкай Народнай Рэспублікі.

21 чэрвеня 2014 года Вярхоўны Савет ДНР зацвердзіў гэты сцяг як афіцыйны, аднак адпаведны закон пакуль не апублікаваны.

## Тэкст на сцягу 
Першапачаткова сцяг быў створаны арганізацыяй «Данецкая рэспубліка», якая размясціла на сцягу слова «Данецкая» і «рэспубліка», выкананыя ў стылі рускага ўстава, зверху і знізу ад герба адпаведна. Версія сцяга з тэкстам выкарыстоўвалася і як сцяг арганізацыі, і як сцяг дзяржавы.

На цяперашнім афіцыйным сцягу зверху змешчаны надпіс «Донецкая народная», знізу — «республика».

## Значэнне колераў сцяга 
*  Чорны колер сімвалізуе ўрадлівую зямлю Маларосіі і вугаль Данбаса.
*  Сіні колер сімвалізуе дух народа і воды Азоўскага мора.
*  Чырвоны колер сімвалізуе кроў, пралітую за свабоду народа.

## Гл. таксама 
* Сцяг Луганскай Народнай Рэспублікі
* Сцяг Наваросіі

## Спасылкі 
ДНР
Катэгорыя:Дзяржаўныя сімвалы Данецкай Народнай Рэспублікі
Грыфіцкі павет

**Грыфіцкі павет** () — павет у Польшчы, уваходзіць як адміністрацыйная адзінка ў Заходнепаморскае ваяводства. Цэнтр павета — горад Грыфіцы. Займае плошчу 1017 км². Насельніцтва 61 798 чалавек (на 2013 год).

## Склад павета 
* Гарады: Грыфіцы, Плоты, Тшэбятаў
* Вяскова-гарадскія гміны: Гміна Грыфіцы, Гміна Плоты, Гміна Тшэбятаў
* Вясковыя гміны: Гміна Бройцы, Гміна Карніцы, Гміна Рэваль

## Дэмаграфія 
Насельніцтва павета дана на 2005 год.

## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка павета
Порт-Матарын

**Порт-Матарын** () — горад, адміністрацыйны цэнтр вострава Радрыгес у дзяржаве Маўрыкій. Насельніцтва (2008 г.) — 5 929 чал.

Порт-Матарын месціцца ў адзінай бухце на востраве Радрыгес, прыдатнай для заходу вялікіх суднаў. Быў заснаваны ў XVIII ст. французскімі каланістамі з вострава Маўрыкій. Атрымаў сваю назву ад імя аднаго з першых перасяленцаў Мацьюрэна Брэньі.

З 2001 г. у Порт-Матарыне знаходзіцца Рэгіянальны Сход вострава Радрыгес.

Асноўныя галіны эканомікі — рыбалоўства, гандаль, абслугоўванне марскога транспарту і турыстаў. У Порт-Матарыне працуе марскі порт.

## Спасылкі 
* Port Mathurin 

Катэгорыя:Населеныя пункты Маўрыкія
Супрацьпаветраная абарона

**Супрацьпаветраная абарона** (СПА) — комплекс арганізацыйных мерапрыемстваў і баявых дзеянняў, накіраваных на адбіццё нападу праціўніка з паветра, прыкрыццё груповак уласных сухапутных войск або важных аб’ектаў у тыле. Ваенная супрацьпаветраная абарона спрыяе заваяванню і захаванню панавання ў паветры. Яна ствараецца на ўсіх этапах і ва ўсіх відах баявых дзеянняў, пры перамяшчэнні войск і ў перыяд іх сталай дыслакацыі.

НАТА вызначае супрацьпаветраную абарону як *«усе захады, накіраваныя на адхіленне або зніжэнне эфектыўнасці паветранага ўдару праціўніка»*. Гэта сістэмы ўзбраення надводнага, падводнага (субмарыны) і паветранага базіравання, звязаныя сістэмы датчыкаў, сродкі кантролю і назірання, а таксама пасіўныя захады (напрыклад, бар’ерныя шары). Сродкі супрацьпаветранай абароны могуць выкарыстоўвацца для абароны марскіх, сухапутных і ваенна-паветраных сіл у любым месцы. Аднак для большасці краін асноўныя намаганні супрацьпаветранай абароны — найперш, абарона ўласнай тэрыторыі.

## Спасылкі
Спа (значэнні)

### Спа 
* Спа — горад у Бельгіі.
* Спа — метад фізіятэрапіі, звязаны з вадой.

### Абрэвіятура СПА 
* СПА — супрацьпаветраная абарона.
* СПА — Сацыялістычная партыя Аргенціны.
Чэскі-Цешын

**Чэскі-Цешын** (, )  —  горад  у Чэхіі, які ўваходзіць у склад Мараўскасілезскага края. Займае плошчу 33,8 км². Насельніцтва 26&nbsp;330 чалавек. Размяшчаецца на левым беразе ракі Олшэ.
thumb|left|220px|Від на Чэскі-Цешын з вежы ў польскім Цешыне

## Гісторыя 
Тэрыторыя Чэскі-Цешына была індустрыяльным прадмесцем горада Цешын (*Teschen*) і называлася Саская Купа (*Saská Kupa* або *Sachsenberg*). У 1920 годзе Цешын быў падзелены паміж Польшчай і Чэхаславакіяй. Частка горада на левым беразе ракі Ользы, якая адышла Чэхаславакіі, стала называцца Чэскі-Цешын (*Český Těšín*).

У 1938 годзе Польшча захапіла Чэскі-Цешын і назвала яго Заходні Цешын (*Cieszyn Zachodni*). Пасля разгрому Польшчы ў 1939 годзе ўвесь горад быў уключаны ў склад Германіі. У 1945 годзе Чэскі-Цешын быў вернуты Чэхаславакіі.

## Гарады-пабрацімы 
## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка горада 

Катэгорыя:Гарады Мараўскасілезскага края
Катэгорыя:Населеныя пункты, падзеленыя дзяржаўнай мяжой
Катэгорыя:Гарады, якія вылучаліся са складу іншага горада
Церабянёў

**Церабянёў** — рускае прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Аляксандр Іванавіч Церабянёў, рускі скульптар
* Іван Іванавіч Церабянёў, рускі скульптар і графік

Катэгорыя:Рускія прозвішчы
Басманны раён

**Басманны раён** — раён у Маскве ў паўночна-ўсходняй частцы Цэнтральнай адміністрацыйнай акругі, а таксама адпаведнае раёну ўнутрыгарадское муніцыпальнае ўтварэнне «**Басманнае**».

Мяжуе з Краснасельскім, Таганскім і Цвярскім раёнамі, а таксама з раёнамі Лагунцы, Сакольнікі і Ляфортава.

Паводле даных тэрытарыяльнага органа Федэральнай службы дзяржаўнай статыстыкі ў горадзе Маскве плошча тэрыторыі раёна складае 837 га. Колькасць насельніцтва на 1 студзеня 2010 года — 100,5 тыс. чал.

На тэрыторыі Басманнага раёна размешчаны 10 станцый метро, Курскі вакзал і больш за 30 праваслаўных цэркваў, якія ўваходзяць у склад Богаяўленскага благачыння Маскоўскай гарадской епархіі Рускай праваслаўнай царквы.
## Насельніцтва 
## Межы 
З захаду раён абмежаваны Лубянскім праездам; з паўночна-заходняга боку мяжа праходзіць па Мясніцкай вуліцы, плошчы Красныя Вароты, Новай Басманнай вуліцы, 1-й Басманнай вуліцы, Альхоўскай вуліцы, Трэцяму транспартнаму кальцу, Новай Перавядзенаўскай вуліцы; з поўначы мяжа па Казанскаму кірунку МЧ; з усходняга боку — па Гаспітальным Вале, Гаспітальнай вуліцы і рацэ Яўзе; з поўдня — па Курскаму кірунку МЧ, Сырамятніцкай вуліцы, вуліцы Варанцова Поле, Падкалакольнаму завулку, вуліцы Салянка.

## Асноўныя вуліцы 
* Бульварнае кольца (Чыстапрудны бульвар, Пакроўскі бульвар);
* Садовае кольца (Садова-Чарнагразская вуліца, вуліца Земляны Вал);
* участак Трэцяга транспартнага кальца.
Радыяльныя:
* вуліца Марасейка;
* вуліца Пакроўка;
* Старая Басманная вуліца;
* Спартакаўская вуліца;
* Бакунінская вуліца;
* 2-я Баўманская вуліца;
* вуліца Радыё.

## Спасылкі 
* сайт МУ Басманнае
* Сайт Басманнага раёна Цэнтральнай адміністрацыйнай акругі г. Масквы 
* Супольнасць Басманнага раёна ў Жывым Часопісе

Катэгорыя:Раёны Масквы
Касцёл Найсвяцейшага Сэрца Ісуса

**Касцёл Найсвяцейшага Сэрца Ісуса** — назва шэрагу каталіцкіх храмаў.

## Беларусь 
* Касцёл Найсвяцейшага Сэрца Ісуса (Канвелішкі)
* Касцёл Найсвяцейшага Сэрца Ісуса (Лоск)
* Касцёл Найсвяцейшага Сэрца Ісуса (Наваельня)
* Касцёл Найсвяцейшага Сэрца Ісуса (Наваполацк)
* Касцёл Найсвяцейшага Сэрца Ісуса (Пелішча)
* Касцёл Найсвяцейшага Сэрца Ісуса (Рандзілаўшчына)
* Касцёл Найсвяцейшага Сэрца Ісуса (Сейлавічы)
* Касцёл Найсвяцейшага Сэрца Ісуса (Сталовічы)
* Касцёл Найсвяцейшага Сэрца Ісуса (Хатава)
* Касцёл Найсвяцейшага Сэрца Ісуса (Фаніпаль)
## Расія 
* Касцёл Найсвяцейшага Сэрца Ісуса (Рыбінск)
* Касцёл Найсвяцейшага Сэрца Ісуса (Самара)
Валгаградская (мікрараён, Мінск)

thumb|Вуліца Валгаградская, 17
**Валгаградская** — мікрараён у Мінску, пабудаваны ў 1958—1963 гадах як эксперыментальны паміж вуліцамі Валгаградскай, Кедышкі, Кнорына, Талбухіна паводле праекту, распрацаванага на аснове праведзенага ў рэспубліцы конкурсу (архітэктары Г. Парсаданаў, Г. Булдаў, П. Громаў, М. Кудзінаў, В. Ладыгіна, Г. Раманенка, Ю. Шпіт).

thumb|Вуліца Кнорына, 18 / Валгаградская, 41

Аб’ёмна-прасторавую кампазіцыю жылой забудовы ствараюць групы чатырох—пяціпавярховых буйнаблочных і буйнапанэльных дамоў, якія прымыкаюць да вуліц, што абмяжоўваюць тэрыторыю мікрараёну. У цэнтры зялёны масіў (мікрараённы сад), з якім злучаюцца ўчасткі школ і дашкольных устаноў. Дзвухпавярховыя прадпрыемствы гандлю і побытавага абслугоўвання размешчаны ўздоўж вул. Валгаградскай.

У 1966 г. на вул. Талбухіна пабудаваны дзевяціпавярховыя жылыя дамы з прадпрыемствамі абслугоўвання. Будаўніцтва мікрараёна дало магчымасць эксперыментальна праверыць індустрыяльныя метады стварэння буйнаблочных (з сілікатных блокаў) і буйнапанэльных жылых дамоў, асобных грамадскіх будынкаў розных тыпаў, функцыянальныя і канструкцыйныя рашэнні, прынцыпы арганізацыі жылой тэрыторыі, яе добраўпарадкавання і азелянення, укараніць у горадабудаўнічую практыку прагрэсіўныя метады планіроўкі. Недахопамі першых тыпавых серый праектаў з’яўляюцца аднастайнасць і спрошчанасць забудовы, недастатковая камфартабельнасць жылля. У канцы 1980-х гадоў распрацаваны праекты рэканструкцыі жылых дамоў і вядуцца работы па іх ажыццяўленню.

## Планы забудовы ў 2018 годзе 
21 мая 2018 г. архітэктары і адміністрацыя Першамайскага раёна Мінска правялі грамадскае абмеркаванне планаў забудовы прыватнага сектара вуліцы Валгаградскай шматпавярховымі жылымі дамамі. У выніку адбылася бурная дыскусія з мясцовымі грамадскімі актывістамі і апошнія заблакіравалі ў будынку намглавы адміністрацыі і выклікалі на яго міліцыю.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Першамайскі раён (Мінск)
Катэгорыя:Жылыя раёны Мінска
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Георгія Парсаданава
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Генадзя Булдава
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Вольгі Ладыгінай
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Юрыя Шпіта
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Паўла Громава
Паштовая станцыя (Мілавіды)

**Паштовая станцыя** — будынак у вёсцы Мілавіды Баранавіцкага раёна. Размешчана на ўскраіне вёскі, на шашы Івацэвічы — Слуцк. Помнік архітэктуры класіцызму. Пабудавана паводле ўзорнага праекта 1846 года. Цяпер станцыя выкарыстоўваецца як рамонтна-дарожная ўстанова.

## Архітэктура 
Складаецца з трох мураваных прамавугольных, накрытых вальмавымі дахамі будынкаў, якія ўтвараюць цэласную сіметрычную П-падобную ў плане кампазіцыю. Цэнтральны будынак павернуты да шашы галоўным падоўжаным фасадам; уваход падкрэслены рызалітам, які завершаны прафіляваным карнізам з сухарыкамі і трохвугольным франтонам. Бакавыя будынкі пастаўленыя да шашы тарцамі. У цэнтральным будынку знаходзіліся жылыя памяшканні для падарожнікаў, кухня, кватэра наглядчыка, у бакавых — вазоўня і пуня.

## Літаратура 
* 
* 
* Сардаров А. С. История и архитектура дорог Белоруссии. , 1978.

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Мілавіды (Баранавіцкі раён)
Катэгорыя:Збудаванні Беларусі ў стылі класіцызм
Катэгорыя:Паштовыя станцыі Беларусі
Катэгорыя:Славутасці Баранавіцкага раёна
Мемарыяльная капліца (Мілавіды)

**Мемарыяльная капліца** — мемарыял у памяць аб Мілавідскай бітве, якая закончылася перамогай паўстанцкіх аддзелаў над царскімі войскамі падчас паўстання 1863—64 гадоў. Помнік архітэктуры неакласіцызму.

Размешчаны ў Баранавіцкім раёне Брэсцкай вобласці на Брэсцкай шашы каля в. Каўпакі за 4,6 км на паўднёвы захад ад в. Мілавіды.

## Гісторыя 
3 мая 1931 года адбылося ўрачыстае адкрыццё помніка з удзелам ветэрана паўстання паручніка Кулікоўскага, удзельніка бітвы пад Мілавідамі ў 1863 годзе. Пасля жалобнага набажэнства і асвячэння помніка каля яго маршам прайшлі калоны вайсковых частак з Баранавіч, грамадскіх арганізацый і пажарнікаў.

2 жніўня 2016 года пастановай Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь капліцы і крыжу нададзены статус гісторыка-культурнай каштоўнасці Беларусі рэспубліканскага значэння.

## Апісанне 
Помнік уяўляе сабой капліцу вышынёй 13 метраў, якая размешчана насупраць сціплага крыжа на магіле расійскіх салдат, што загінулі ў Мілавідскай бітве.

## Архітэктура 
Капліца — цэнтрычнае збудаванне: на квадратным у плане цокалі ўстаноўленыя чатыры калоны, якія нясуць пліту антаблементу; у завяршэнні сферычны гранёны купал з ажурным крыжам. Унутраная прастора абмежаваная міжкалоннымі арачнымі прасценкамі. На цокалі і пастаменце — памятныя надпісы.

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Капліцы Брэсцкай вобласці
Катэгорыя:Паўстанне 1863—1864 гадоў
Катэгорыя:Збудаванні Беларусі ў стылі неакласіцызм
Катэгорыя:Мілавіды (Баранавіцкі раён)
Катэгорыя:Славутасці Баранавіцкага раёна
Катэгорыя:Мемарыяльныя збудаванні Беларусі
Касцёл Найсвяцейшага Сэрца Ісуса (Сталовічы)

**Касцёл Найсвяцейшага Сэрца Ісуса** — каталіцкі храм у вёсцы Сталовічы Баранавіцкага раёна, помнік архітэктуры неаготыкі.

## Архітэктура 
Пабудаваны з цэглы. Трохнефавая аднавежавая базіліка. Прамавугольны ў плане будынак, накрыты двухсхільным дахам, расчлянёным дахавымі аконнымі праёмамі, з фіяламі ў завяршэнні. Дамінантай касцёла з'яўляецца двухярусная званіца (васьмярык на чацверыку) з высокім шпілем. Фасады рытмічна расчлянёны стральчатымі праёмамі і контрфорсамі ў прасценках і па баках будынка.

## Літаратура 
* «Свод памятников истории и культуры Белоруссии. Брестская область». Минск, издательство «Белорусская Советская Энциклопедия имени Петруся Бровки», 1990 год. С. 108
* Żyskar Józefat. «Nasze kościoły: opis ilustrowany wszystkich kościołów i parafji znajdujących się na obszarach dawnej Polski i ziemiach przyległych». Warszawa-Peterburg. 1913.

## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Касцёлы Баранавіцкага раёна
Катэгорыя:Збудаванні Беларусі ў неагатычным стылі
Катэгорыя:Сталовічы
Катэгорыя:З’явіліся ў 1907 годзе
Катэгорыя:Касцёлы Пінскай дыяцэзіі
Джошуа Ледэрберг

**Джошуа Ледэрберг** (; , Монтлэр, ЗША — ) — амерыканскі генетык і біяхімік.

Член Нацыянальнай акадэміі навук ЗША. Скончыў Калумбійскі ў 1944 і Ельскі ўніверсітэт у 1947 годзе. У 1947—1958 гадах у Вісконсінскім універсітэце, з 1958 года прафесар Стэнфардскага і адначасова з 1962 года Каліфарнійскага (з 1978 рэктар) універсітэтаў. Навуковыя працы па генетыцы мікраарганізмаў. Адкрыў механізм генетычнай рэкамбінацыі. Нобелеўская прэмія па фізіялогіі і медыцыне (1958) (разам з Дж. Бідлам і Э.Тэйтэмам).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Лаўрэаты Нобелеўскай прэміі па медыцыне
Катэгорыя:Генетыкі ЗША
Катэгорыя:Біяхімікі ЗША
Моладаўская сядзіба

**Сядзібна-паркавы комплекс Скірмунтаў** — колішняя сядзіба ў в. Моладава (Іванаўскі раён), якая існавала ў канцы XVIII — пачатку XX ст. Належаў Скірмунтам.

## Гісторыя 
]]
Палац пабудаваны ў 1795—1798 гг. Сымонам Скірмунтам паводле праекту архітэктара фон Гроса (von Gross); меў рысы стылю ампір.

У 1905—1908 гг. перад уездам да сядзібы паводле праекта архітэктара Т. Раствароўскага Генрыхам Аляксандравічам Скірмунтам пабудавана капліца-пахавальня Скірмунтаў, якая захавалася да нашых дзён.

У 1939 г. палац быў разрабаваны. У 1943 г. — спалены, пазней разабраны на цэглу, а парк знішчаны.

## Архітэктура 
]]
Мураваны аднапавярховы прамавугольны ў плане на высокім цокалі будынак з трыма рызалітамі, накрыты вальмавым дахам. Сцены, аздобленыя рустам, завяршаліся антаблементам і карнізам на сухарыках. Цэнтральны рызаліт на галоўным фасадзе быў вылучаны дарычным порцікам з дзвюма парамі калон і трохвугольным франтонам, на фасадзе, што выходзіў у парк, — трохграннай галерэйкай з вальмавым пакрыццём. Бакавыя рызаліты на галоўным і паркавым фасадах былі вылучаны чатырохкалоннымі порцікамі з трохвугольнымі франтонамі. Высокія прамавугольныя вокны з франтончыкамі ў завяршэнні і скульптурнымі ўстаўкамі пад карнізамі.

Каля палаца стаяў мураваны аднапавярховы прамавугольны ў плане флігель з порцікам на галоўным фасадзе.

## Літаратура 
* 
* Несцярчук Л. М. Замкі, палацы, паркі Берасцейшчыны Х-ХХ стагоддзяў (гісторыя, стан, перспектывы) / Л. М. Несцярчук. — Мінск: БЕЛТА, 2002. — 334 с.: іл. ISBN 985-6302-37-4.

## Спасылкі 
* 
* Молодово

Катэгорыя:Палацава-паркавыя і сядзібна-паркавыя ансамблі Беларусі
Катэгорыя:Скірмунты
Катэгорыя:Колішнія сядзібы Беларусі
Катэгорыя:Знішчаныя збудаванні Беларусі
Катэгорыя:Збудаванні Беларусі ў стылі ампір
Катэгорыя:Зніклі ў XX стагоддзі
Катэгорыя:Моладава (Іванаўскі раён)
Катэгорыя:1798 год у Беларусі
Іван Іванавіч Церабянёў

**Іван Іванавіч Церабянёў** (; , г.  — , г. ) — рускі скульптар і графік.

## Біяграфія 
З ранняга дзяцінства вучыўся ў Санкт-Пецярбургскай Акадэміі мастацтваў, сярод яго настаўнікаў быў М. І. Казлоўскі.

Пахаваны на Волкаўскіх могілках (магіла не захавалася). Яго сын таксама скульптар — Аляксандр Церабянёў.

## Творчасць 
Яшчэ ў гады вучобы выканаў барэльеф «Палтаўская баталія» для . Сярод яго скульптурных прац таксама лунаючыя алегорыі Славы і алегарычны барэльеф «Завядзенне флота ў Расіі» на арцы Адміралцейства. Але найбольшую вядомасць ён набыў як аўтар гравіраваных карыкатур, звязаных з уварваннем Напалеона ў Расію, якія высмейвалі імператара Напалеона і яго войска і ўсхвалялі рускіх салдат і партызан.

Катэгорыя:Выпускнікі Імператарскай Акадэміі мастацтваў
Катэгорыя:Мастакі-карыкатурысты Расійскай імперыі
Катэгорыя:Графікі Расійскай імперыі
Катэгорыя:Графікі XIX стагоддзя
Лісіцын

**Лісіцын** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Мікалай Андрэевіч Лісіцын (1922—2002) — беларускі эканаміст
* Міхаіл Аркадзевіч Лісіцын — беларускі музыкант, дырыжор
* Пётр Сцяпанавіч Лісіцын — беларускі пісьменнік
* Уладзімір Сяргеевіч Лісіцын — беларускі паэт
Андрэ Львоф

**Андрэ Мішэль Львоф** (; ) — французскі генетык і мікрабіёлаг. Член Французскай АН (1977), Нацыянальнай АН ЗША, Лонданскага каралеўскага таварыства. Прэзідэнт міжнароднай асацыяцыі мікрабіялагічных таварыстваў (1962-70).

## Біяграфія 
Скончыў Парыжскі ўніверсітэт у 1921 годзе. З 1921 года ў Пастэраўскім інстытуце ў Парыжы, з 1959 года прафесар Парыжскага ўніверсітэта, з 1969 года дырэктар Нацыянальнага інстытута даследаванняў раку. Навуковыя працы па роставых фактарах мікробаў, фізіялогіі вірусаў, індукцыі і рэпрэсіі ферментаў. Даказаў (разам з А. Гутман) спадчынную прыроду лізагеніі, адкрыў здольнасць ультрафіялетавых прамянёў індуцыраваць развіццё прафага; зрабіў уклад у вучэнне аб латэнтных вірусных інфекцыях. Яго даследаванні пакладзены ў аснову тэорыі рэгулявання сінтэзу бялку. Нобелеўская прэмія па фізіялогіі і медыцыне (1965) (разам з Ф. Жакобам і Ж. Мано).

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Лаўрэаты Нобелеўскай прэміі па медыцыне
Бубальскае

**Бу́бальскае** — возера ў Беларусі, у Шумілінскім раёне Віцебскай вобласці, за 19 км на захад ад гарадскога пасёлка Шуміліна, за 1,6 км на поўнач ад вёскі Дубрава.

Плошча паверхні 0,03 км², даўжыня 0,3 км, найбольшая шырыня 0,12 км. Даўжыня берагавой лініі 0,65 км. 
Возера знаходзіцца сярод забалочанага масіву, парослага хмызняком. Схілы невыразныя. Пойма шырынёй 25—50 м, забалочаная. Упадаюць 3 ручаі.

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* Агульная характарыстыка азёр Віцебскай вобласці // Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь» 
* Морфаметрычныя параметры азёр Віцебскай вобласці // Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь» 

Катэгорыя:Азёры Шумілінскага раёна
Катэгорыя:Басейн Заходняй Дзвіны
Салёнае

**Салёнае** — возера ў Беларусі, у Шумілінскім раёне Віцебскай вобласці, за 5 км на паўночны ўсход ад гарадскога пасёлка Шуміліна, за 2,7 км на паўднёвы захад ад вёскі Мазурына, у басейне ракі Чарніца.

Плошча паверхні 0,07 км², даўжыня 0,44 км, найбольшая шырыня 0,27 км. Даўжыня берагавой лініі 1,15 км. Плошча вадазбору 21,4 км².
Катлавіна возера выцягнутая ў напрамку з захаду на ўсход. Схілы катлавіны вышынёй да 2 м, разараныя, у ніжняй частцы забалочаныя. Вакол возера забалочаная пойма шырынёй да 100 м. Упадаюць 2 ручаі. Возера бяссцёкавае.

## Літаратура 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* Агульная характарыстыка азёр Віцебскай вобласці // Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь»  
* Морфаметрычныя параметры азёр Віцебскай вобласці // Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь»  

Катэгорыя:Азёры Шумілінскага раёна
Катэгорыя:Бяссцёкавыя азёры
Катэгорыя:Басейн Обалі
Конскі

**Конскі** — ручай у Шумілінскім раёне Віцебскай вобласці Беларусі, левы прыток ракі Обаль.

Даўжыня ручая 5,2 км. Пачынаецца ва ўрочышчы Калышкі на паўднёвы ўсход ад вёскі Гарэлая Града, вусце за 2 км на паўднёвы захад ад вёскі Сіманяты. Верхняе і сярэдняе цячэнне ў лясістай забалочанай мясцовасці.

## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Прытокі Обалі
Катэгорыя:Рэкі Шумілінскага раёна
Катэгорыя:Ручаі
Мендзырэч

**Мендзы́рэч** (), **Мезерыц** () — горад у Польшчы. Адміністрацыйны цэнтр Мендзыжэцкага павета Любушскага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Мендзырэч. Займае плошчу 10,26 км². Насельніцтва 18 310 чалавек (на 2017).

## Гарады-пабрацімы 
## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка горада
Пётр Сцяпанавіч Лісіцын

**Пётр Сцяпанавіч Лісіцын** (нар. , Полацк) — беларускі пісьменнік.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў сям'і служачага. З канца мая 1942 па ліпень 1944 года — у партызанскім атрадзе «Няўлоўны» Полацкага злучэння. Быў паранены. У 1950 годзе здаў экстэрнам экзамен за сярэднюю школу і паступіў у Рыжскі філіял Усесаюзнага юрыдычнага інстытута, а праз два гады перавёўся ў Латвійскі дзяржаўны ўніверсітэт (скончыў у 1955). Працаваў у сістэме народнай гаспадаркі Латвіі — старшым інжынерам на Рыжскім электралямпавым заводзе, вядучым інжынерам праектна-канструктарскага бюро Упраўлення мясцовай прамысловасці, лабарантам Упраўлення эксіндыцыйнай лоўлі рыбы, інжынерам Рыжскай нарматыўна-даследчай станцыі транспартнага будаўніцтва СССР. Працаваў у органах МУС Латвіі, затым БССР, юрыскансультантам Гродзенскага абласнога вытворчага аб'яднання бытавога абслугоўвання. У 1978—1985 гг. — упаўнаважаны Усесаюзнага агенцтва па аўтарскіх правах па Гродзенскай вобласці. З 1968 года жыве ў Гродна. Сябра СП з 1981 года.

## Творчасць 
Піша на рускай мове. У 1962 годзе ў газеце Прыбалтыйскай ваеннай акругі «За Родину» апублікаваў першыя апавяданні, у 1969 годзе — у часопісе «Нёман». Аўтар кніг прозы «Февральский наст». (1978), «Росные травы», Хабараўск, (1981), «Трое разных» (1985).

## Узнагароды 
Узнагароджаны ордэнамі Леніна, Айчыннай вайны I ступені, медалямі, польскім Крыжам партызанскім.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Члены Саюза пісьменнікаў СССР
Катэгорыя:Пісьменнікі Беларусі
Катэгорыя:Рускамоўныя пісьменнікі
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Полацку
Марынец (рака)

**Мары́нец** — рака ў Шумілінскім раёне Віцебскай вобласці Беларусі, правы прыток ракі Обаль (басейн Заходняй Дзвіны).

Даўжыня ракі 6 км. Пачынаецца ва ўрочышчы Обальскае Балота за 6,8 км на ўсход ад вёскі Залессе. Вусце каля вёскі Тупічына. Верхняе і сярэдняе цячэнне ў лясістай мясцовасці.

## Літаратура 
* 
* 
* Ліст карты N-35-23. Выданне 1987 года. Стан мясцовасці на 1986 год.

Катэгорыя:Прытокі Обалі
Катэгорыя:Рэкі Шумілінскага раёна
Рэчыца (прыток Обалі)

**Рэ́чыца** — рака ў Шумілінскім раёне Віцебскай вобласці Беларусі, правы прыток ракі Обаль.

Даўжыня ракі 7,3 км. Пачынаецца за 4 км на паўночны ўсход ад вёскі Захарава, вусце каля вёскі Брыцікі. Рэчышча на працягу 1,6 км ад вытоку каналізаванае.

## Літаратура 
* 
* 
* Ліст карты N-35-23. Выданне 1987 года. Стан мясцовасці на 1986 год.

Катэгорыя:Рэкі Шумілінскага раёна
Катэгорыя:Прытокі Обалі
Брыцікі

Назву **Бры́цікі** маюць:

* Брыцікі — вёска ў Шумілінскім раёне Віцебскай вобласці
* Брыцікі — хутар у Шаркаўшчынскім раёне Віцебскай вобласці
Трамлен

**Трамле́н** () — востраў у Індыйскім акіяне, частка Маскарэнскага архіпелага. Адначасова ўваходзіць у склад Французскіх Паўднёвых і Антарктычных тэрыторый і дзяржавы Маўрыкій, але фактычна кантралюецца Францыяй. На Трамлен прад'яўляюць правы Сейшэльскія Астравы.

Плошча - 0,8 км². На востраве працуе французская метэаралагічная станцыя.

## Геаграфія і прырода 
Востраў Трамлен знаходзіцца ў паўднёва-заходняй частцы Індыйскага акіяна ў 564 км на паўночны захад ад Рэюньёна, у 8851 км ад Парыжа, сталіцы Францыі. Даўжыня - 1,66 км. Найбольшая шырыня - 705 м. Мае каралавае паходжанне. Паверхня нізкая. Найвышэйшы пункт дасягае 7 м над узроўнем акіяна. Бераг пясчаны, у атачэнні кола каралавага рыфа. На востраве няма гаваняў, прыдатных для вялікіх суднаў, таму падыход з мора абмежаваны.

Клімат трапічны пасатны. Сярэдняя тэмпература на працягу года трымаецца каля 25°C — 30°C. Сярэднегадавая колькасць ападкаў — 558,8 мм.

Большая частка сушы пакрыта хмызнякамі, сярод якіх дамінуе вечназялёная кветкавая расліна *Heliotropium foertherianum*. Трамлен прызнаны тэрыторыяй, важнай для рэдкіх марскіх птушак, якія спыняюцца на яго берагах. Дзякуючы ізаляванасці і мінімальнаму ўплыву чалавека востраў з'яўляецца натуральным біялагічным заказнікам.

## Гісторыя 
Французскія мараплаўцы адкрылі Трамлен у 1722 г. Першапачаткова ён зваўся Іль-дэ-Сабль. У 1761 г. каля яго берагоў пацярпеў крушэнне карабель "Утыль", які перавозіў рабоў з Мадагаскара на Маўрыкій. Каманда здолела выратавацца і вярнулася на самаробным грабным судне на Мадагаскар. Аднак на востраве засталіся 60 рабоў. Яны лічыліся загінулымі, паколькі не мелі сродкаў для выжывання. У 1776 г. французскі капітан Б. Трамлен, ад імя якога паходзіць сучасная назва вострава, на ваенным караблі "Дафін" здолеў з вялікімі цяжкасцям падысці блізка да рыфа і высадзіцца на бераг. На востраве яго каманда сустрэла 7 жанчын і маленькае немаўля — рэшткі тых рабоў, хто застаўся ў жывых. Яны былі эвакуяваны на Маўрыкій.

У XIX ст. востраў Трамлен быў фармальна далучаны да каланіяльных валоданняў Францыі і Вялікабрытаніі. У 1954 г. Вялікабрытанія дала дазвол французскаму ўраду на адкрыццё метэаралагічнай станцыі. У 1955 г. Францыя ўключыла востраў у склад Паўднёвых і Антарктычных тэрыторый. У 1959 г. урад Маўрыкія абвясціў, што лічыць Трамлен часткай сваіх валоданняў. Пасля набыцця незалежнасці Маўрыкія ў 1968 г. Трамлен фактычна ператварыўся ў спрэчную тэрыторыю. У 1976 г. правы на востраў таксама прад'явілі Сейшэльскія Астравы. У 2010 г. французскі і маўрыкійскі ўрады дасягнулі пагаднення аб сумесным кіраванні.

## Спасылкі 
* Трамлен на infoplease.com
* Даведнік для вандроўнікаў
* Археалогія
* Рабы вострава Трамлен

Катэгорыя:Маскарэнскія астравы
Трамлен
Катэгорыя:Астравы Маўрыкія
Катэгорыя:Астравы Індыйскага акіяна
Катэгорыя:Астравы Эпарсэ
Катэгорыя:Спрэчныя тэрыторыі ў Афрыцы
Марынец

Назву **Мары́нец** маюць:

* Марынец — возера ў Шумілінскім раёне Віцебскай вобласці
* Марынец — рака ў Шумілінскім раёне Віцебскай вобласці, правы прыток ракі Обаль
* Марынец — рака ў Полацкім раёне Віцебскай вобласці, левы прыток ракі Дрыса
Рэчыца (ручай)

**Рэ́чыца** — ручай у Шумілінскім раёне Віцебскай вобласці Беларусі, у басейне ракі Обаль.

Даўжыня ручая 5 км. Выцякае з возера Мошня за 4 км на паўночны ўсход ад вёскі Роўнае, упадае ў возера Красамай з поўдня за 4 км на паўночны захад ад вёскі Гульбішча. Рэчышча ад вытоку на працягу 1,2 км каналізаванае. Цячэ ў лясістай забалочанай мясцовасці. Упадае ручай з возера Данец.

## Літаратура 
* 
* 
* Ліст карты N-35-23. Выданне 1987 года. Стан мясцовасці на 1986 год.

Катэгорыя:Рэкі Шумілінскага раёна
Катэгорыя:Басейн Обалі
Глорыя Свенсан

**Глорыя Све́нсан** (Суо́нсан; , народжаная **Глорыя Джазефіна Мей Свенсан** ();  — ) — амерыканская , адна з самых яркіх зорак эпохі нямога кіно. Сучаснаму гледачу найбольш вядомая дзякуючы выкананню галоўнай ролі ў класічным  «Бульвар Сансет».

## Выбарачная фільмаграфія 
* 1950 — Бульвар Сансет / Sunset Boulevard — Норма Дэсманд

## Зноскі 
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Залаты глобус»
Катэгорыя:Памерлі ад сардэчна-сасудзістых захворванняў
Грампіянскія горы

**Грампіянскія горы**, *Грампіяны* — адзін з трох галоўных горных хрыбтоў Шатландыі, які займае паўднёва-ўсходнюю частку Паўночна-Шатландскага накагор'я.

Грампіянскія горы — самыя высокія горы Вялікабрытаніі. У гарах знаходзяцца дзве найвышэйшыя вяршыні Вялікабрытаніі — Бен-Невіс (1344 метра) і Бен-Макдуі (1309 метраў). Горы складаюцца з граніту, гнейсу, сланцаў, мармуру і кварцыту. На паўночным захадзе аддзеленыя ад Паўночна-Заходняга нагор'я (англ. Northwest Highlands) вузкай далінай Глен-Мор з глыбокімі вузкімі азёрамі Лох-Нес, Лох-Лохі.

## Зноскі 
Катэгорыя:Горы Шатландыі
Лох-Лохі

**Лох-Лохі** (, ) — прэснаводнае возера ў Шатландыі. Размешчана ў даліне Глен-Мор, вобласць Хайленд. Праз возера праходзіць Каледонскі канал.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Геаграфія Хайленда
Лохі
Ордэн Герояў Нябеснай Сотні

**О́рдэн Геро́яў Нябе́снай Со́тні** ()&nbsp;— дзяржаўная ўзнагарода Украіны для адзначэння асоб «за грамадзянскую мужнасць, патрыятызм, адстойванне канстытуцыйных асноваў дэмакратыі, правоў і свабод чалавека, актыўную дабрачынную, гуманістычную, грамадскую дзейнасць ва Украіне, самаадданае служэнне ўкраінскаму народу, выяўленыя пад час Рэвалюцыі годнасці (лістапад 2013 года&nbsp;— люты 2014 года), іншых падзей, звязаных з абаронай незалежнасці, суверэнітэту і тэрытарыяльнай цэласнасці Украіны».

## Апісанне 
Знак ордэна вырабляецца са серабра і мае форму прамога раўнабаковага крыжа з аднолькавымі асновамі на яго канцах (крыж-патэнт). Крыж пакрыты паўпразрыстай блакітнай эмаллю, са срэбнай аблямоўкай па перыметру. У цэнтры крыжа&nbsp;— выява нябёснага воіна ў даспехах з мячом і шчытом. Усе выявы рэльефныя. На адваротным баку ордэна размешчаны надпіс рэльефнымі літарамі «СВОБОДА ТА ГІДНІСТЬ» і выгравіраваны нумар знаку.

Памер крыжа паміж супрацьлеглымі канцамі&nbsp;— 36&nbsp;мм. З дапамогай кальца з вушкам ордэн злучаецца з прамавугольнай калодкай, абцягнутай шаўковай муаравай стужкай блакітнага колеру з жоўтай паласой пасярэдзіне. Шырыня стужкі&nbsp;— 28&nbsp;мм, шырына паласы&nbsp;— 3&nbsp;мм. Памеры калодкі: вышыня&nbsp;— 45&nbsp;мм, шырыня&nbsp;— 28&nbsp;мм.

Планка крыжа ордэна Герояў Нябеснай Сотні ўяўляе сабой прамавугольную металёвую пластынку, абцягнутую тканінай, як на калодцы ордэна. Памер планкі: вышыня&nbsp;— 12&nbsp;мм, шырыня&nbsp;— 24&nbsp;мм.

## Узнагароджанне 
Ордэн зацверджаны законам Вярхоўнай Рады Украіны 1 ліпеня 2014 года. Статут і выгляд ордэна зацверджаны ўказам прэзідэнта Украіны Пятра Парашэнкі 3 лістапада 2014 года.

Адзінае пакуль узнагароджанне ордэнам адбылося 27 лістапада 2014 года. Усе асобы былі ўзнагароджаны пасмяротна.
# Міхаіл Жызнеўскі&nbsp;— 
# Давід Кіпіяні&nbsp;— 
# Зураб Хурція&nbsp;— 

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Закон України №&nbsp;1549-III «Про державні нагороди України»
* Указ Президента України №844/2014. Про орден Героїв Небесної Сотні

Катэгорыя:Ордэны Украіны
Катэгорыя:Еўрамайдан
Красамай (ручай)

**Красамай** — ручай у Беларусі, у Шумілінскім раёне Віцебскай вобласці, правы прыток ракі Обаль.

Даўжыня 4 км. Выцякае з возера Красамай за 3,7 км на паўночны захад, вусце за 1 км на поўнач ад вёскі Красамай.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Рэкі Шумілінскага раёна
Катэгорыя:Прытокі Обалі
Катэгорыя:Ручаі
Клаўдзіа Бавю

**Клаўдзіа Бавю** (; нап. , Сен-Клод, Гвадэлупа) — французскі футбаліст гвадэлупскага паходжання, атакуючы паўабаронца  клуба «Кале».

## Кар’ера 
Пачаў займацца футболам у Гвадэлупе, адкуль неўзабаве перабраўся ў еўрапейскую частку Францыі. У 2005 годзе стаў іграком «Нанта», дзе гуляў за другую каманду ў аматарскай лізе.

У 2006 годзе стаў іграком «Труа», але першы сезон таксама правёў у другой камандзе. У склад асноўнай каманды далучыўся ў 2007 годзе, аднак асноўным іграком стаў толькі ў сезоне 2008/09, паводле вынікаў якога каманда пакінула Лігу 2. Нягледзячы на гэта Бавю працягнуў быць лідарам каманды і вярнуў каманду ў другі дывізіён, дзе правёў з клубам яшчэ адзін сезон.

Апасля ігрок выступаў за «Шатару», спачатку на правах арэнды, а потым клуб поўнасцю выкупіў кантракт іграка. У 2013 годзе на ўмовах арэнды прыяднаўся да «Бастыі». 18 ліпеня 2013 года перайшоў у склад клуба Лігі 1 «Генгама». У новай камандзе адразу стаў асноўным іграком і ў першым жа сезоне дапамог камандзе атрымаць перамогу ў Кубку Францыі, згуляўшы ў тым ліку і ў фінальным матчы.

Улетку 2015 года папоўніў склад ліёнскага «Алімпік», але ўжо ў студзені 2016 года перайшоў у клуб іспанскай Ла Лігі «Сельта». У жніўні 2017 года быў аддадзены ў арэнду «Леганесу» на адзін сезон. У жніўні 2018 года на правах арэнды далучыўся да «Кана», па заканчэнні сезона 2018/19 вярнуўся ў «Сельту», за якую, аднак, у сезоне 2019/20 не выхадзіў на поле.

У студзені 2020 года перайшоў у «Дэпартыва» з Ла-Каруньі. У жніўні 2021 года вярнуўся ў Францыю, стаў выступаць за «Булонь». У лютым 2023 года далучыўся да «Іўры», а ў ліпені 2023 года папоўніў склад «Кале».

## Дасягненні 
**«Генгам»**:
* Уладальнік Кубка Францыі: 2014

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Футбалісты Гвадэлупы
Катэгорыя:Футбалісты Францыі
Катэгорыя:Ігракі зборнай Гвадэлупы па футболе
Катэгорыя:Ігракі ФК Труа
Катэгорыя:Ігракі ФК Шатару
Катэгорыя:Ігракі ФК Бастыя
Катэгорыя:Ігракі ФК Генгам
Катэгорыя:Ігракі ФК Алімпік Ліён
Катэгорыя:Ігракі ФК Сельта
Катэгорыя:Ігракі ФК Леганес
Катэгорыя:Ігракі ФК Кан
Катэгорыя:Ігракі ФК Дэпартыва Ла-Карунья
Катэгорыя:Ігракі ФК Булонь
Лох-Нес

**Лох-Нес** (, ) — прэснаводнае возера ў Шатландыі, распасціраецца на 37 км на паўднёвы захад ад Інвернеса.

Лох-Нес — самы вялікі вадаём на працягу геалагічнага разлома Грэйт-Глен, які праходзіць з поўначы на поўдзень ад Інвернеса да Форт-Уільяма. Возера з'яўляецца часткай Каледонскага канала, які злучае заходняе і ўсходняе марскія ўзбярэжжы Шатландыі.

Лох-Нес займае другое месца па плошчы воднай паверхні сярод азёр Шатландыі: яна складае 65.4 км². Па аб'ёме вады яно займае першае месца. Максімальная глыбіня гэтага возера складае 230 м.

## Спасылкі 
Нес
Катэгорыя:Геаграфія Хайленда
ФК Генгам

**«Генгам»** () — французскі футбольны клуб з горада Генгам. Заснаваны ў 1912 годзе. Двухразовы ўладальнік Кубка Францыі (2009, 2014). «Генгам» праводзіць свае хатнія матчы на стадыёне «Стад дзю Рудуру», які размяшчаецца ў межах горада. Прафесійны статус клуба з’яўляецца даволі нетыповым для камуны, дзе пражываюць толькі 7280 жыхароў. Пры гэтым клубны стадыён здольны змясціць больш за 18 тысяч гледачоў.

Клуб упершыню выйшаў у Лігу 1 (найвышэйшы дывізіён Францыі) у 1995 годзе. Пасля неаднаразова выбываў у ніжэйшыя дывізіёны, але ў 2013—2019 гадах зноў выступаў у Лізе 1. Акрамя перамогі ў Кубку Францыі, клуб таксама вядомы тым, што стаў клубам-«трамплінам» для такіх ігракоў як Дзідзье Драгба, Фларан Малуда, Фабрыс Абрыэль і Венсан Кандэла.

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт 

Генгам
Эніберг

**Мыс Эніберг** (Enniberg) — найвышэйшы вертыкальны скальны абрыў свету, самы паўночны пункт Фарэрскіх астравоў, размешчаны на востраве Віяй. Вышыня 754 метры.
## Спасылкі 
Катэгорыя:Мысы паводле алфавіта
Катэгорыя:Геаграфія Фарэрскіх астравоў
Катэгорыя:Віяй
Стэфан Андэрсен

**Стэфан Майгар Андэрсен** (; нар. , , Данія) — дацкі футбаліст, брамнік клуба «Верэбра» і ігрок нацыянальнай зборнай Даніі.

## Клубная кар’ера 
Андэрсан пачаў сваю кар’еру ў дацкіх клубах «Відаўрэ» і «Акадэміск». Затым ва ўзросце 22 гадоў перайшоў у англійскі «Чарльтан Атлетык», аднак не здолеўшы прабіцца ў асноўны склад, Андэрсен у 2007 годзе вярнуўся ў Данію, дзе стаў асноўным брамнікам у родным для сябе клубе «Брондбю», пры гэтым ён у 2008 годзе быў прызнаны найлепшым брамнікам краіны. У жніўні 2011 года адбыўся пераход Андэрсена ў французскі «Эвіян».

Улетку 2013 года Стэфан падпісаў двухгадовы кантракт з «Бетысам». 30 студзеня быў аддадзены ў арэнду ў клуб нідэрландскага вышэйшага дывізіёна «Гоу Эхед Іглс». 19 мая 2014 года было абвешчана, што брамнік вернецца ў Данію, падпісаўшы трохгадовы кантракт з клубам «Капенгаген», які з’яўляецца клятым супернікам яго папярэдняга дацкага клуба «Брондбю». Гуляў за «Капенгаген» да лета 2021 года, калі перабраўся ў «Верэбра» з шастога дывізіёна Даніі.

## Міжнародная кар’ера 
Пасля моцных выступаў у клубе «Акадэміск» Андэрсен быў прыцягнуты да складу нацыянальнай зборнай Даніі, дзе ён дэбютаваў у гульні супраць зборнай Іспаніі ў сакавіку 2004 года.

## Дасягненні 
**«Брондбю»**:
* Чэмпіён Каралеўскай лігі: 2007
* Уладальнік Кубка Даніі: 2008

**«Капенгаген»**:
* Чэмпіён Даніі (3): 2016, 2017, 2019
* Уладальнік Кубка Даніі (3): 2015, 2016, 2017

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Футбольныя варатары
Катэгорыя:Футбалісты Даніі
Катэгорыя:Ігракі зборнай Даніі па футболе
Катэгорыя:Ігракі ФК Відаўрэ
Катэгорыя:Ігракі ФК Акадэміск
Катэгорыя:Ігракі ФК Чарльтан Атлетык
Катэгорыя:Ігракі ФК Брондбю
Катэгорыя:Ігракі ФК Эвіян
Катэгорыя:Ігракі ФК Рэал Бетыс
Катэгорыя:Ігракі ФК Гоу Эхед Іглс
Катэгорыя:Ігракі ФК Капенгаген
Кім Джын Су

**Кім Джын Су** (; нар. , Чанджу, Паўднёвая Карэя) — паўднёвакарэйскі футбаліст, абаронца клуба «Чонбук Хёндэ Мотарс» і нацыянальнай зборнай Паўднёвай Карэі.

## Кар’ера 
Пачаў гуляць у футбол у вышэйшай школе і ўніверсітэце на радзіме, аднак у пачатку студзеня 2012 года быў запрошаны ў японскі клуб «Альбірэкс Ніігата», з якім падпісаў свой першы прафесійны кантракт. Дэбютаваў за клуб у таварыскай сустрэчы супраць «Вісэл Кобэ». На свае народзіны ў 2014 годзе падпісаў кантракт з нямецкім клубам «Гофенгайм».

У студзені 2017 года вярнуўся ў Карэю, стаўшы іграком клуба «Чонбук Хёндэ Мотарс». У жніўні 2020 года перайшоў у саудаўскі «Аль-Наср», аднак у ліпені 2021 года зноў апынуўся ў «Чонбук Хёндэ Мотарс» на правах арэнды. У ліпені 2022 года арэнда была падоўжана яшчэ на год, а ў ліпені 2023 года абаронца перайшоў у «Чонбук Хёндэ Мотарс» на рэгулярнай аснове.

За зборную Паўднёвай Карэі дэбютаваў 20 ліпеня 2013 года ў матчы супраць зборнай Аўстраліі.

## Дасягненні 
**«Чонбук Хёндэ Мотарс»**
* Чэмпіён Паўднёвай Карэі (2): 2017, 2018

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Футбалісты Паўднёвай Карэі
Катэгорыя:Ігракі зборнай Паўднёвай Карэі па футболе
Катэгорыя:Ігракі ФК Альбірэкс Ніігата
Катэгорыя:Ігракі ФК Гофенгайм
Катэгорыя:Ігракі ФК Чонбук Хёндэ Мотарс
Катэгорыя:Ігракі ФК Аль-Наср Эр-Рыяд
Азіяцкі тур PTC 2014/2015 – Этап 3 (снукер)

**Азіяцкі тур PTC 2014/2015 — Этап 3** (таксама вядомы як **Адкрыты чэмпіянат Сючжоу 2015** ()) — прафесійны нізкарэйтынгавы турнір па снукеры, які праходзіў з 20 па 24 студзеня 2015 года ў алімпійскім цэнтры Сючжоу, у Сючжоу, Кітай. Прызавы фонд турніру склаў £50,000, з якіх £10,000 атрымаў пераможца.

## Прызавыя грошы 
Прызавы фонд турніру склаў £50,000, як і на ўсіх астатніх турнірах серыі PTC 2014/2015, якія праходзілі ў Азіі. Пераможца спаборніцтва атрымаў £10,000.

Згодна з грашовай рэйтынгавай сістэмай, якая прыняла статус афіцыйнай з сезона 2014/2015, прызавыя грошы сталі эквівалентнымі рэйтынгавым ачкам. Такім чынам, рэйтынг снукерыста стаў адлюстроўваць суму прызавых грошай, якія ён зарабіў на рэйтынгавых турнірах за апошнія два гады. Аднак, у адрозненне ад падліку ачкоў у сезонах 2012/2013 і 2013/2014, калі снукерыст, які прайграваў у першым жа матчы на турніры, атрымліваў у рэйтынг колькасць ачкоў, у два разы меншую за колькасць прызавых грошай, з сезона 2014/2015 снукерыст, які прайграе ў сваім першым матчы, увогуле не атрымлівае рэйтынгавых ачкоў.

## Спасылкі 
* Адкрыты чэмпіянат Сючжоу 2015 на Snooker.org 
* Статыстыка адкрытага чэмпіянату Сючжоу 2015 на CueTracker.net 
* Старонка адкрытага чэмпіянату Сючжоу 2015 на my147.com  

Катэгорыя:Players Tour Championship 2014/2015 (снукер)
Катэгорыя:2015 год у снукеры
Катэгорыя:Спорт у Кітаі ў 2015 годзе
Катэгорыя:Снукерны сезон 2014/2015
Катэгорыя:Снукерныя турніры ў Кітаі
Марк Брэшыяна

**Марк Брэшыяна** (; нар. , , Аўстралія) — аўстралійскі футбаліст італьянскага паходжання, атакуючы паўабаронца. Ігрок нацыянальнай зборнай Аўстраліі (2001—2015).

## Кар’ера 
Футболам пачаў займацца на радзіме, пасля чаго з'ехаў у Еўропу, выступаючы ў асноўным за італьянскія клубы. У 2011 годзе вырашыў працягнуць кар’еру на Аравійскім паўвостраве. Улетку 2015 года пакінуў клуб «Аль-Гарафа» і завяршыў кар’еру.

У нацыянальнай зборнай Аўстраліі выступаў з 2001 года, правёў за зборную больш за 75 матчаў.

## Дасягненні 
**Аўстралія**:
* Уладальнік Кубка нацый АФК: 2004
* Пераможца Кубка Азіі: 2015

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Футбалісты Аўстраліі
Катэгорыя:Ігракі зборнай Аўстраліі па футболе
Катэгорыя:Ігракі ФК Аль-Гарафа
Катэгорыя:Ігракі ФК Аль-Наср Дубай
Катэгорыя:Ігракі ФК Лацыа
Катэгорыя:Ігракі ФК Палерма
Катэгорыя:Ігракі ФК Парма
Катэгорыя:Ігракі ФК Эмпалі
Катэгорыя:Ігракі ФК Карлтан
Катэгорыя:Ігракі ФК Марэленд Зібрас
Катэгорыя:Футбалісты на летніх Алімпійскіх гульнях 2000 года
Масіма Луонга

**Масіма Луонга** (; нар. , , Аўстралія) — аўстралійскі футбаліст, паўабаронца англійскага клуба «Іпсвіч Таўн». Ігрок нацыянальнай зборнай Аўстраліі (2014—2019).

## Клубная кар’ера 
Нарадзіўся ў Сіднеі. У футбол пачаў гуляць у прыватнай каталічнай школе. У 2011 годзе падпісаў дагавор з англійскім клубам «Тотэнхэм Хотспур», дзе выступаў за акадэмію клубу. З 2012 па 2013 гады знаходзіўся ў арэндах у клубах «Іпсвіч Таўн», а потым «Суіндан Таўн». Апошні з клубаў выкупіў правы на іграка 31 жніўня 2013 года. Клуб заплаціў кампенсацыю «Тотэнхэму» ў памеры 400 тысяч фунтаў стэрлінгаў.

28 мая 2015 года Луонга разам з аднаклубнікам Бенам Глэдвінам перайшоў у «Куінз Парк Рэйнджэрс». Абодва іграка падпісалі трохгадовыя кантракты.

У жніўні 2019 года стаў іграком «Шэфілд Уэнсдэй». Застаўся ў камандзе пасля таго, як у 2021 годзе ён выбыў у Лігу 1, аднак па заканчэнні сезона 2021/22 пакінуў клуб. У верасні 2022 года далучыўся да «Мідлсбра», а ў студзені 2023 года перабраўся ў «Іпсвіч Таўн».

## Міжнародная кар’ера 
Праз сваё паходжанне Масіма мог выступаць за зборныя Італіі, праз бацьку, і Інданезіі, праз маці. У 2011 годзе выступаў за моладзевую зборную Аўстраліі, а ў сакавіку 2014 года дэбютаваў за зборную ў таварыскім матчы супраць зборнай Эквадора, які скончыўся для аўстралійцаў паражэннем з лікам 3:4.

## Дасягненні 
**Аўстралія**:
* Пераможца Кубка Азіі: 2015

## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісты Аўстраліі
Катэгорыя:Ігракі зборнай Аўстраліі па футболе
Катэгорыя:Ігракі ФК Тотэнхэм Хотспур
Катэгорыя:Ігракі ФК Іпсвіч Таўн
Катэгорыя:Ігракі ФК Суіндан Таўн
Катэгорыя:Ігракі ФК Куінз Парк Рэйнджэрс
Катэгорыя:Ігракі ФК Шэфілд Уэнсдэй
Катэгорыя:Ігракі ФК Мідлсбра
Фенланд

**Фенланд**, **Фенскія балоты** () — натуральна забалочаны рэгіён ва ўсходняй Англіі. Большасць балот было асушана некалькі стагоддзяў таму, мясцовасць уяўляе сабой размешчаную ніжэй за ўзровень мора раўніну (да −4 м над узроўнем мора), агульная плошча каля 3900 км². Каля паловы ўрадлівыя глебы.

## Зноскі 
Катэгорыя:Геаграфія Англіі
Катэгорыя:Раўніны Вялікабрытаніі