open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Дзень Усіх Святых

**Дзень Усі́х Святых** (, , , , ) — хрысціянскае свята, дзень памяці ўсіх шанаваных царквою святых. Тэрмін «Усе святыя» ахоплівае як кананізаваных святых, так і тых, хто застаўся невядомым пры жыцці.

## У Каталіцкай Царкве 
Каталіцкай царквой Дзень усіх святых адзначаецца 1 лістапада. Гэтае свята мае самы высокі ранг — ранг урачыстасці. Акрамя таго, яно ўваходзіць у лік так званых «абавязковых дзён», калі ўсе вернікі абавязкова павінны наведваць імшу.

Спачатку свята ўсіх святых адзначалася 13 мая — у памяць аб асвячэнні папам Баніфацый IV паганскага храма Пантэон у 609 або 610 годзе. Аднак у VIII стагоддзі Папа Грыгорый III 1 лістапада асвяціў адну з капэл сабора святога Пятра у гонар усіх святых і змяніў дату свята. Праз сто гадоў Папа Грыгорый IV прысвоіў 1 лістапада статус агульнага для ўсёй каталіцкай царквы Дня ўсіх святых.

Лічыцца, што дата 1 лістапада магла быць выбрана таму, што ў гэты час кельты адзначалі свята Самайн, якое было звязана, акрамя ўсяго іншага, з шанаваннем мёртвых. Першымі пачалі адзначаць памяць усіх святых 1 лістапада англійскія і ірландскія хрысціяне, а затым гэтую дату вырашыў пераняць і Рым. Паганскія традыцыі Самайн знайшлі сваё адлюстраванне ў свяце Усіх Святых, якое адзначаецца напярэдадні.

У шэрагу краін свету (ад Амерыкі да Афрыкі) каталіцкі Дзень усіх святых з'яўляецца афіцыйным выхадным днём на агульнадзяржаўным узроўні або ў тых рэгіёнах краіны, дзе пераважае хрысціянскае насельніцтва.

## У Праваслаўнай Царкве 
У Праваслаўнай Царкве Дзень Усіх Святых (Нядзелю Усіх Святых) святкуюць у першую нядзелю пасля Пяцідзесятніцы, гэта значыць у восьмую нядзелю пасля Вялікадня (Пасхі).

## Гл. таксама 
* Хэлоўін

## Спасылкі 
* Урачыстасць Усіх Святых // Рымска-Каталіцкі Касцёл у Беларусі

Катэгорыя:Святы
Катэгорыя:Хрысціянскія святы
Катэгорыя:Святы 1 лістапада
Катэгорыя:Восеньскія святы
Васіль Шуйскі (значэнні)

**Васіль Шуйскі**:
* Васіль Васільевіч Шуйскі Бледны (пам. у 2-й пал. XV ст.) — наўгародскі і пскоўскі намеснік XV стагоддзя.
* Васіль Васільевіч Шуйскі Грабёнка (памёр каля 1480) — князь Ніжагародска-Суздальскі.
* Васіль Васільевіч Шуйскі Нямы (1478—1538) — князь, ваявода ў руска-літоўскіх войнах.
* Васіль IV Шуйскі (1552—1612) — рускі цар з 1606 па 1610 год.
* Васіль Фёдаравіч Шуйскі Кітай (пам. 1496) — князь, сын князя Фёдара Юр'евіча Шуйскага.
* Васіль Юр’евіч Шуйскі (пам. 1448) — князь, сын першага ўдзельнага князя шуйскага Юрыя Васільевіча
Трубяцкой

**Трубяцкой** — рускае мужчынскае прозвішча; мае жаночую форму .

* **Трубяцкія** — княжацкі род
## Асобы 
* 
* 
* 
* Барыс Аляксеевіч Трубяцкой (1909—1998) — гісторык рускай літаратуры, навуковец-пушкініст, крытык, літаратуразнавец, доктар навук. 
* Васіль Сяргеевіч Трубяцкой (1776—1841) — унук Аляксея Юр'евіча, удзельнік напалеонаўскіх войнаў, генерал ад кавалерыі, кавалер ордэнаў Святога Георгія 3-й і 4-й ступені.
* 
* Георгій Іванавіч Трубяцкой (1866—1926) — кавалер ордэна Святога Георгія 4-й ступені, генерал-лейтэнант, камандзір Імператарскага Канвою.
* Рыгор Мікалаевіч Трубяцкой (1874—1930) — рускі грамадскі і палітычны дзеяч, дыпламат, публіцыст.
* 
* Яўген Мікалаевіч Трубяцкой (1863—1920) — расійскі рэлігійны філосаф, прававед.
* 
* Ігар Мікалаевіч Трубяцкой (1912—2008) — аўтагоншчык, калекцыянер жывапісу.
* Клімент Мікалаевіч Трубяцкой (нар. 1933) — расійскі навуковец, доктар тэхнічных навук, акадэмік РАН. 
* Міхаіл Андрэевіч Трубяцкой (пам. 1556) — служылы князь, галава, затым ваявода.
* 
* 
* Павел Пятровіч Трубяцкой (Паала Трубяцкой; 1866—1938) — скульптар. 
* 
* Сямён Іванавіч Трубяцкой (пам. 1566) — удзельны князь Трубчэўскі (1520—1566), маскоўскі баярын і ваявода.
* 
* Цімафей Раманавіч Трубяцкой (пам. 1602) — рускі ваенны і дзяржаўны дзеяч, князь, баярын і ваявода ў часы валадарання Івана Грознага.
* Фёдар Міхайлавіч Трубяцкой (пам. 1602) — рускі ваенны і дзяржаўны дзеяч, князь з роду Гедзімінавічаў, ваявода і баярын у часы валадарання Івана Грознага.
* 

##  
## Іншае 
* Трубяцкі бастыён Петрапаўлаўскай крэпасці — адзін з двух заходніх бастыёнаў Петрапаўлаўскай крэпасці ў Санкт-Пецярбургу.
* Рака ў яры Трубяцкім — рака ў Расіі, працякае ва Ульянаўскай вобласці.
* Мікольска-Трубяцкі сельсавет — скасаваная адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка, якая існавала на тэрыторыі Маскоўскай губерні і Маскоўскай вобласці да 1934 года.

## Гл. таксама 
* Трубяцкія
* Трубяцкая — жаночая форма прозвішча.
* Нікіфар Ляпіс-Трубяцкой — персанаж рамана Ільі Льфа і Яўгенія Пятрова «Дванаццаць крэслаў».
* «Ляпіс Трубяцкі» — беларуская панк-рок група.
* «Trubetskoy» — беларуская рок-н-рол група.

Катэгорыя:Рускія прозвішчы
Мяцявіцкі сельсавет

**Мяця́віцкі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Старобінскага раёна (з 1962 года — Любанскага раёна) Мінскай вобласці. Цэнтр сельсавета — вёска Мяцявічы.

Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Старобінскага раёна Слуцкай акругі, з 1927 года — Бабруйскай акругі. Пасля скасавання акруговай сістэмы ў 1930 годзе ў Старобінскім раёне БССР. З 1935 года ў Старобінскім раёне Слуцкай акругі. Пасля ўвядзення абласнога дзялення ў 1938 годзе ў Старобінскім раёне Мінскай вобласці, з 20 верасня 1944 года — Бабруйскай вобласці, з 8 студзеня 1954 года — Мінскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года ў склад сельсавета перададзена частка тэрыторыі скасаванага Лістападавіцкага сельсавета (вёскі Язавінь і Саковічы). Пасля ўзбуйнення раёнаў з 25 снежня 1962 года ў складзе Любанскага раёна.

Скасаваны 31 сакавіка 1964 года, тэрыторыя далучана да Зажэвіцкага (Дуплішча, Езавінь, Круты Бераг, Прудзец, Саковічы, Сяножаці) і Пагосцкага (Калініна, Корчык, Красны Бераг, Мяцявічы, Новы і Сяльцо) сельсаветаў.

На момант скасавання ў склад сельсавета ўваходзілі 12 населеных пунктаў.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Любанскага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Старобінскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1964 годзе
Аргентыт

**Аргенты́т, сярэбраны бляск**, **сярэ́браны блішча́к** — мінерал класа сульфідаў, паліморфная высокатэмпературная (вышэй за 179 °С) мадыфікацыя сульфіда серабра AgS. Прымешкі медзі, свінцу, жалеза і інш. Упершыню апісаны ў 1855. Раствараецца ў азотнай кіслаце з выдзяленнем серы.

## Паходжанне і радовішчы 
Даволі рэдкі ў прыродзе мінерал. Сустракаецца ў гідратэрмальных жылах радовішчаў сярэбраных рудаў у Рудных гарах (Германія, Чэхія), у Нарвегіі, ЗША (Невада), Мексіцы, Перу.

## Зноскі 
## Літаратура 
* 
* 
* Малая советская энциклопедия / Гл. ред. Б. А. Введенский — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1958. — 250 000 экз. — Т. 1. — С. 498.
* Серебряный блеск // Геологический словарь. В 2-х тт. Т. 2: М—Я / Под. ред. А. Н. Криштофовича. Отв. ред. Т. В. Спижарский. — М.: Государственное научно-техническое издательство по геологии и охране недр, 1955. — С. 246.
* Аргентит, аргирит// Геологический словарь. В 2-х тт. Т. 1: А—Л / Под. ред. А. Н. Криштофовича. Отв. ред. Т. В. Спижарский. — М.: Государственное научно-техническое издательство по геологии и охране недр, 1955. — 25 000 экз. — С. 46.

## Спасылкі 
* Аргентит // Каталог минералов. Ru
* Argentite Mineral Data // Mineralogy Database
* Argentite // Mindat.org. Hudson Institute of Mineralogy
* Акантит // Кристаллов.net
* Аргентит // Геологический словарь: в 2-х томах. / Под редакцией К. Н. Паффенгольца и др. — М.: Недра, 1978.

Катэгорыя:Сульфіды (мінералы)
Катэгорыя:Мінералы серабра
Бор-Слабадскі навучальна-педагагічны комплекс дзіцячы сад — базавая школа

**Дзяржаўная ўстанова адукацыі «Бор-Слабадскі навучальна-педагагічны комплекс дзіцячы сад — базавая школа»** — установа сярэдняй адукацыі ў а.г. Бор Пухавіцкага раёна Мінскай вобласці.

Бор-Слабадскую школу наведваюць вучні з вёсак Скрыль, Скрыльская Слабада, Падвілле, Антанова, Хацешава, Гарэлец, Ржышча, Пцічанскае.

## Гісторыя 
Школа была заснавана ў 1879 годзе як школа граматы, яе наведвалі 28 хлопчыкаў і 4 дзяўчынкі. Першымі настаўнікамі былі Лявон Буцкевіч і Адам Кунец.

У 1910 годзе перайменавана ў царкоўна-прыходскую. Будынак школы быў драўляны. Асноўнымі прадметамі былі закон Божы, арыфметыка, руская мова. Першыя настаўнікі: Леанід Буцкевіч, Адам Кунец — яфрэйтар царскай арміі.

У 1921 годзе пачала работу як адзіная працоўная школа 1 ступені (чатырохгодка), займалася ад 80 да 140 вучняў.

У 1938—1939 гадах перайменавана ў сямігодку. Першы выпуск адбыўся ў 1941 годзе.

У час Другой сусветнай вайны ўсе тры будынкі школы былі разбураны. У 1945 годзе заняткі аднавіліся ў наёмным памяшканні. Загадчыкам школы пасля вайны быў Емяльян Маркавіч Ляпіч.

У 1949 годзе было куплена два пакоі ў вёсцы Бор. Школа зноў была рэарганізавана ў сямігадовую.

Новы будынак школы быў пабудаваны ў 1962 годзе.

У 2003 годзе ў школе вучылася 109 вучняў, працавала 18 настаўнікаў.

## Вядомыя выпускнікі 
* Валерый Уладзіміравіч Бабук — беларускі спартсмен, трэнер.
* Сяргей Пятровіч Семяняка — беларускі спартсмен.

## Дырэктары школы 
* Талкачоў (1950—1952).
* Канстанцін Нікіціч Шынкарык (1952—1965).
* Артур Сяргеевіч Салодкі (1965—1968).
* Міхаіл Фёдаравіч Кавалёў (1969—1975).
* Анатоль Яўгенавіч Аляшкевіч (1975—2010).
* Валянціна Фёдараўна Андрэева (2010—2014).
* Наталля Уладзіміраўна Валенкова (з 2014).

## Літаратура 
* Памяць : Пухавіцкі раён: гісторыка-дакументальныя хронікі гарадоў і раёнаў Беларусі / [укладальнік А. А. Прановіч; рэдкалегія: А. М. Карлюкевіч і інш.]. — Мінск : Беларусь, 2003. — 748 с. — 3000 экз. ISBN 985-01-0251-9

Катэгорыя:Бор-Слабадская школа
Катэгорыя:1879 год у Беларусі
Аргенцінская катлавіна

**Аргенці́нская катлаві́на** — падводная катлавіна ў паўднёва-заходняй частцы Атлантычнага акіяна.

Знаходзіцца ў напрамку на ўсход ад узбярэжжа Аргенціны, паміж мацерыковым схілам Паўднёвай Амерыкі, падводным плато Рыу-Грандзі, Сярэдзінна-Атлантычным хрыбтом (Паўднёва-Атлантычным) і Паўднёва-Антыльскім хрыбтом. Пераважаюць глыбіні 5000—5500 м. Найбольшая глыбіня 6681 (6212) м. Дно катлавіны складаецца з чырвонай гліны і глабігерынавага глею.

## Літаратура 
*  — С. 473.
* 

## Спасылкі 
* Аргентинская котловина // «Мегаэнциклопедия Кирилла и Мефодия» megabook.ru
* Argentine Basin // Encyclopaedia Britannica
* Argentine Basin (Basin) // Marine Regions

Катэгорыя:Падводныя катлавіны Атлантычнага акіяна
Джыджыга

**Джыджыга** (, ) — горад на ўсходзе Эфіопіі, адміністрацыйны цэнтр эфіопскага рэгіёна Самалі.

Размешчаны ў Зоне Джыджыга, прыкладна за 80 км на ўсход ад Харэра і за 60 км на захад ад мяжы з Самалі. Знаходзіцца на вышыні 1608 м над узроўнем мора.

Катэгорыя:Гарады Эфіопіі
Бахр-Дар

**Бахр-Дар** () — горад на паўночным захадзе Эфіопіі. Знаходзіцца на ўзбярэжжы возера Тана, ля вытоку ракі Абай (Блакітны Ніл). Прадпрыемствы харчовай і тэкстыльнай прамысловасці. Таксама развіта рамесная вытворчасць. Цэнтр турызму.

## Гарады-пабрацімы 
Катэгорыя:Гарады Эфіопіі
Барыта

**Бары́та** () — рака ў Інданезіі, на востраве Калімантан.

Даўжыня ракі каля 880 км. Плошча вадазбору каля 100 000 км². Сярэдні расход вады ў ніжнім цячэнні каля 5000 м³/с. Пачынаецца на паўднёвых схілах хрыбта Мюлер. Працякае па тэрыторыі правінцый Цэнтральны Калімантан і Паўднёвы Калімантан. У верхнім цячэнні рака моцна парожыстая, з вадаспадамі. Ніжэй цячэ ў забалочанай даліне. Упадае ў Яванскае мора Ціхага акіяна, утвараючы дэльту. Жыўленне пераважна дажджавое. Суднаходная ў ніжнім і сярэднім цячэнні. У адным з рукавоў дэльты ракі горад Банджармасін.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Рэкі Інданезіі
Катэгорыя:Калімантан
Катэгорыя:Рэкі, якія ўпадаюць у Ціхі акіян
Шашэмэнэ

**Шашэмэнэ** () — горад у цэнтральнай частцы Эфіопіі, у рэгіёне Аромія. Уваходзіць у склад зоны Заходні Арсі. Знаходзіцца ў цэнтральнай частцы рэгіёну, на поўдзень ад возера Шала, на паўночны ўсход ад возера Ауаса, на вышыні 2008 метраў над узроўнем мора. Шашэмэнэ размешчаны прыблізна за 182 км на паўднёвы захад ад сталіцы Адыс-Абебы.

Катэгорыя:Гарады Эфіопіі
Дэсэ

**Дэсэ** () — горад і варэда ў Эфіопіі, у рэгіёне Амхара. Праз горад праходзіць шаша Адыс-Абеба — Асмэра. У 1920 годзе ў годзе з’явілася адно з першых у Эфіопіі паштовых аддзяленняў. У 1954 годзе была адкрыта тэлефонная станцыя, а ў 1963 годзе горад быў цалкам электрыфікаваны. У горадзе размешчаны буйны музей і аэрапорт.

Катэгорыя:Гарады Эфіопіі
Дэбрэ-Маркас

**Дэбрэ-Маркас** () — горад у Эфіопіі, у рэгіёне Амхара. Атрымаў назву ў гонар галоўнага праваслаўнага храма, пабудаванага тут у 1869 годзе. Да 1995 года быў адміністрацыйным цэнтрам правінцыі Годжам. Размешчаны на поўначы цэнтральнай часткі краіны, на вышыні 2446 м над узроўнем мора. Харчовая і тэкстыльная прамысловасць, вытворчасць будаўнічых матэрыялаў.

Катэгорыя:Гарады Эфіопіі
Мукор зімуючы

**Мукор зімуючы** (*Mucor hiemalis*) — від  зігаміцэтавых грыбоў сямейства мукаравых. Раслінны патаген.

## Марфалогія і структура клетак 
*М. hiemalis* расце пашыранымі калоніямі шэрага колеру.

## Фізіялогія 
*М. hiemalis* нітрат станоўчы і патрабуе тыямін для росту.

## Спасылкі 
* Index Fungorum
* USDA ARS Fungal Database

Катэгорыя:Мукаральныя
Вінер

**Вінер** — прозвішча

## Вядомыя носьбіты 
* Леанід Леанідавіч Вінер — Герой Савецкага Саюза
* Леанід Дзмітрыевіч Вінер — рускі і літоўскі архітэктар
* Норберт Вінер — амерыканскі навуковец, выдатны матэматык і філосаф, заснавальнік кібернетыкі і тэорыі штучнага інтэлекту
Леанід Дзмітрыевіч Вінер

**Леанід Дзмітрыевіч Вінер** — расійскі і літоўскі інжынер-архітэктар.

## Біяграфія 
Пачатковую адукацыю атрымаў у . У Пецярбурскае будаўнічае вучылішча паступіў у 1878 годзе і скончыў курс у 1883 годзе па першым разрадзе. Л. Вінер пачаў службу ў  у г. Вільні, а з 1886 складаўся на пасадзе малодшага інжынера віленскага будаўнічага аддзялення і ў той жа час (з 1890) выконваў абавязкі памочніка начальніка 8-й дыстанцыі Варшаўскай чыгункі па 1901 год займаў пасаду віленскага губернскага інжынера, змяніўшы на ёй сканалага Міхаіла Айвазава.

## Творчасць 
* 1886-92)
**  (сумесна з М. Прозаравым па праекце , 1888-90)
** Дзіцячы прытулак ведамства ўстаноў Імператрыцы Марыі
**  у г. Мітаве (1890-92)
** некаторыя дробныя пабудовы
* у 1893 годзе па яго праекце праводзілася рэканструкцыя 

Катэгорыя:Архітэктары Расійскай імперыі
Катэгорыя:Архітэктары Расіі
Катэгорыя:Архітэктары Вільнюса
Катэгорыя:Архітэктары XIX стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары Літвы
Катэгорыя:Архітэктары Елгавы
Катэгорыя:Архітэктары Латвіі
Эскадроны смерці

**«Эскадро́ны сме́рці»** () — узброеныя падраздзяленні, што ствараюцца ці заахвочваюцца дзяржавай для выкрадання, знішчэння і запалохвання злачынцаў, апазіцыі і варожых элементаў. Гэта дзейнасць вядзецца ў заканспіраваным рэжыме, дзяржава адмаўляе або існаванне такіх падраздзяленняў, або сваё дачыненне да іх дзейнасці.

## Мэты і склад 
Мэтамі эскадронаў смерці звычайна з’яўляюцца асобы, якія ўяўляюць *небяспеку* або з’яўляюцца *непажаданымі*. Гэта могуць быць палітычныя, рэлігійныя і прафсаюзныя лідары, журналісты, злачынцы, бяздомныя і беспрытульныя.

У якасці эскадронаў смерці звычайна выступаюць разнастайныя ваенізаваныя арганізацыі, спецпадраздзяленні арміі і паліцыі або звычайныя найміты. Члены эскадронаў смерці, як правіла, імкнуцца схаваць сваю сувязь з праваахоўнымі органамі.

## Гісторыя 
Тэрмін з’явіўся ў Лацінскай Амерыцы ў 1960-х гадах. Першапачаткова ўжываўся як абагульненая назва арганізацый «Белая рука», «Эскадрон смерці», «Сальвадорская антыкамуністычная брыгада», «Карыбскі легіён», «Цэнтральнаамерыканскі антыкамуністычны фронт», «Белы ваяўнічы саюз» («Узброеныя сілы антыкамуністычнага вызвалення — вайна на вынішчэнне»), «Вока за вока», «Пурпурная ружа», «Новая антыкамуністычная арганізацыя», «Аргенцінскі антыкамуністычны альянс» і шэрагу іншых, якія ў асноўным дзейнічалі ў Гватэмале і Сальвадоры. Гэтыя арганізацыі паўсталі з узмацненнем левага рэвалюцыйнага руху і пачаткам грамадзянскай вайны як недзяржаўныя (прынамсі, афіцыйна) узброеныя атрады. Вядучую ролю згулялі латыфундысты, супраць якіх быў накіраваны партызанскі тэрор. Лацінаамерыканскія эскадроны смерці ствараліся пры падтрымцы ЦРУ і саюзнымі ЗША рэжымамі пераважна для барацьбы з камуністычнымі сіламі. Ключавую ролю тут адыграў амерыканскі пасол у Гандурасе і пазней у Мексіцы Джон Неграпонтэ.

## Еўропа 
У Еўропе эскадроны смерці паўсталі ў Іспаніі ў часы дыктатуры Франка дзеля змагання з левай апазіцыяй і басцкімі сепаратыстамі, у тым ліку членамі ЭТА. Такія групы найчасцей выступалі пад назвай «Іспанскі баскійскі батальён», «Байцы караля Хрыста» або «Апостальскі антыкамуністычны саюз». Па прыходзе да ўлады сацыялістаў паўстала новае фарміраванне пад назвай «Grupos Antiterroristas de Liberación» ().

## Былы СССР 
Выкарыстанне дзяржавай эскадронаў смерці прызнана сур’ёзным парушэннем норм права і можа прывесці да негатыўных палітычных наступстваў. Абвінавачанні ў стварэнні і выкарыстанні падобных падраздзяленняў ужываюцца ў палітычнай барацьбе апазіцыянераў з праўладнымі групіроўкамі і асобнымі палітыкамі. Такія абвінавачанні не раз гучалі у бок кіраўніцтва дзяржаў постсавецкай прасторы.
* Беларуская апазіцыя вінаваціць Аляксандра Лукашэнку ў ліквідацыі з дапамогай эскадрона смерці апазіцыйных палітыкаў Юрыя Захаранкі і Віктара Ганчара, журналіста ОРТ Дзмітрыя Завадскага і інш.
* На думку казахскай апазіцыі, забойствы апазіцыйных палітыкаў  і  былі выкананыя эскадронам смерці па загадзе Нурсултана Назарбаева.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Палітычныя рэпрэсіі
Катэгорыя:Тэрарызм
Катэгорыя:Тэрор
Катэгорыя:Ваенізаваныя арганізацыі
Катэгорыя:Парушэнні правоў чалавека
Катэгорыя:Антыкамунізм
Мазуршчынскі сельсавет

**Мазу́ршчынскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Старобінскага раёна Мінскай вобласці. Цэнтр сельсавета — вёска Мазуршчына.

Утвораны 28 жніўня 1924 года ў складзе Старобінскага раёна Слуцкай акругі, з 1927 года — Бабруйскай акругі. Пасля скасавання акруговай сістэмы ў 1930 годзе ў Старобінскім раёне БССР. З 1935 года ў Старобінскім раёне Слуцкай акругі. Пасля ўвядзення абласнога дзялення ў 1938 годзе ў Старобінскім раёне Мінскай вобласці, з 20 верасня 1944 года — Бабруйскай вобласці, з 8 студзеня 1954 года — Мінскай вобласці.

Скасаваны 16 ліпеня 1954 года, тэрыторыя далучана да Доўгаўскага сельсавета.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / С.Д. Гриневич и др. — Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Т. 2: (1944―1980 гг.).

Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Старобінскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1954 годзе
Аладава

**Аладава** — прозвішча

## Вядомыя носьбіты 
* Алена Васілеўна Аладава — беларуская мастацтвазнавец
* Нінэль Іванаўна Аладава — беларускі архітэктар

## Гл. таксама 
* Аладаў
Адуа

**Адуа** () — гандлёвы горад у паўночнай частцы Эфіопіі. Размешчаны на вышыні 1882 м над узроўнем мора. Па дадзеных перапісу 2007 года, праведзенага Цэнтральным статыстычным агенцтвам краіны, насельніцтва горада складае 40 500 чалавек, з іх 18 307 мужчын і 22 193 жанчыны. 90,27 % насельніцтва — прыхільнікі эфіопскай праваслаўнай царквы; 9,01 % — мусульмане.

## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Мелес Зенаўі, эфіопскі палітык

Катэгорыя:Гарады Эфіопіі
1764 год у гісторыі астраноміі

**1764** год быў адзначаны шэрагам падзей у астраноміі.

## Падзеі 
## Астранамічныя з’явы 
## Адкрытыя астранамічныя аб’екты 
## Нарадзіліся 
* 17 верасня — **Джон Гудрайк**, англійскі астраном, член Лонданскага каралеўскага таварыства (пам. 20.04.1786).

## Памерлі 
## Зноскі 
Астраномія
Катэгорыя:Гады ў астраноміі
1702 год у гісторыі астраноміі

**1702** год быў адзначаны шэрагам падзей у астраноміі.

## Падзеі 
* 5 мая — Готфрыд Кірх адкрыў шаравое зорнае скопішча **M 5**.
* 24 ліпеня — найкарацейшае ў XVIII стагоддзі гібрыднае сонечнае зацьменне. Працягласць максімальнай фазы зацьмення склала 1 секунду.

## Астранамічныя з’явы 
1702 год вызначыўся самым кароткім ў XVIII стагоддзі гібрыдным сонечным зацьменнем (24 ліпеня, 0 хв. 1 с.).

## Адкрытыя астранамічныя аб’екты 
## Нарадзіліся 
## Памерлі 
## Зноскі 
Астраномія
Катэгорыя:Гады ў астраноміі
1738 год у гісторыі астраноміі

**1738** год быў адзначаны шэрагам падзей у астраноміі.

## Падзеі 
## Астранамічныя з’явы 
## Адкрытыя астранамічныя аб’екты 
## Нарадзіліся 
* 15 лістапада — Уільям Гершэль, англійскі астраном нямецкага паходжання, заснавальнік зорнай астраноміі (пам. 25 жніўня 1822).

## Памерлі 
## Зноскі 
Астраномія
Катэгорыя:Гады ў астраноміі
1871 год у гісторыі астраноміі

**1871** год быў адзначаны шэрагам падзей у астраноміі.

## Падзеі 
## Астранамічныя з’явы 
## Адкрытыя астранамічныя аб’екты 
## Нарадзіліся 
## Памерлі 
* 11 мая — Джон Гершэль, англійскі астраном і фізік, сын Уільяма Гершэля (нар. 7 сакавіка 1792).

## Зноскі 

Катэгорыя:Гады ў астраноміі
1800 год у гісторыі астраноміі

**1800** год быў адзначаны шэрагам падзей у астраноміі.

## Падзеі 
* Уільям Гершэль, вывучаючы спектр Сонца, адкрыў існаванне інфрачырвонага выпраменьвання.
*  абвясціў аб адкрыцці цэнтральнай зоркі ў туманнасці Пярсцёнак. Цэнтральная зорка з’яўляецца белым карлікам з бачнай зорнай велічынёй 14,8 і тэмпературай прыблізна 120000 K.

## Астранамічныя з’явы 
## Адкрытыя астранамічныя аб’екты 
## Нарадзіліся 
## Памерлі 
## Зноскі 
Астраномія
Катэгорыя:Гады ў астраноміі
Фінікс Санз у сезоне 2018/2019

Сезон 2018/2019 стаў 51-м сезонам у НБА ў гісторыі франшызы Фінікс Санз.

## Склад 
## Рэгулярны сезон 
### Вынікі гульняў 
### Турнірная табліца дывізіёна 
### Турнірная табліца канферэнцыі 
### Статыстыка 
## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт каманды
* Профіль каманды на сайце NBA.com
* Статыстыка каманды на сайце NBA.com
* Статыстыка каманды на сайце Basketball Reference 

Катэгорыя:Сезоны Фінікс Санз
Катэгорыя:Сезон НБА 2018/2019 паводле каманд
Катэгорыя:Спорт у Арызоне ў 2018 годзе
Катэгорыя:Спорт у Арызоне ў 2019 годзе
Барысан

**Барыса́н** () — горны хрыбет у Інданезіі, на паўднёвым захадзе вострава Суматра.

Даўжыня хрыбта Барысан каля 650 км. Вышыні да 3805 м (вулкан Керынчы). Складзены пераважна сланцамі, кварцытамі, вапнякамі, гранітамі і пародамі вулканічнага паходжання. Шэраг патухлых і актыўных вулканаў (Керынчы, Таланг, Каба, Марапі і інш.). Схілы моцна парэзаныя рэкамі. На схілах вечназялёныя вільготныя трапічныя лясы.

На хрыбце знаходзяцца вытокі рэк Індэрагіры, Мусі, Хары і інш.

## Літаратура 
*  — С. 327.
* 
* 
* 

Катэгорыя:Горныя хрыбты Азіі
Катэгорыя:Горы Інданезіі
Катэгорыя:Суматра
Алексяюк

**Алексяю́к** — беларускае прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Мікалай Рыгоравіч Алексяюк — беларускі архітэктар.
* Міхаіл Іванавіч Алексяюк — беларускі краязнавец.
Анілін

'''Анілін, амінабензол а.а.м. Тэмпература плаўлення −5,89 °C. Тэмпература кіпення 184,4 °C. Шчыльнасць 1,02173 г/см³ пры тэмпературы 20 °C. Слаба раствараецца ў вадзе. Раствараецца у ліграіне. З большасцю вуглевадародаў утварае азеатропныя сумесі. Лёгка акісляецца.

## Атрыманне 
У прамысловых умовах анілін атрымліваюць аднаўленнем нітрабензолу малекулярным вадародам у прысутнасці плаціны (рэакцыя Зініна).

## Выкарыстанне 
Анілін выкарыстоўваецца ў вытоворчасці анілінавых фарбавальнікаў, выбуховых рэчываў, анілінафармальдэгідных смол, лекавых прэпаратаў, у якасці паскаральніка вулканізацыі каўчуку.

## Шкоднае ўздзеянне 
Анілін атрутны. Уздзейнічае на цэнтральную нервовую сістэму, выклікае кіслороднае галаданне.

## Літаратура 
* Анілін // 
* Анилин // 
* 

## Спасылкі 
* Анилин // Інфармацыя на сайце ХиМиК.ру
* Анилин // Справочник по веществам на ХиМиК.ру
* Aniline (and homologs) // The National Institute for Occupational Safety and Health (NIOSH)

Катэгорыя:Араматычныя аміны
Катэгорыя:Злучэнні азоту
Катэгорыя:Прадукцыя асноўнага арганічнага сінтэзу
Катэгорыя:З’явіліся ў 1826 годзе
Беларускі Рэзыстанс (часопіс)

**Беларускі Рэзыстанс** — недзяржаўны незалежны часопіс, прысвечаны антынацысцкаму і антыкамуністычнаму змаганню ў Беларусі. Заснаваны ў 2004 г.

Публікуе навуковыя артыкулы, агляды, рэфераты, біяграфічныя і архіўныя матэрыялы, рэцэнзіі. Публікацыі асвятляюць невядомыя старонкі беларускага антынацысцкага і антыбальшавісцкага змагання за незалежнасць — партызанка, падполле, спробы стварэння ваенных арганізацый.

## Спасылкі 
* «Беларускі Рэзыстанс» у Інтэрнэце

Катэгорыя:Гістарычныя часопісы
Катэгорыя:Часопісы на беларускай мове
Плюса (рабочы пасёлак)

**Плюса** () — рабочы пасёлак у Пскоўскай вобласці Расіі, адміністрацыйны цэнтр Плюскага раёна, а таксама муніцыпальнага ўтварэння «Плюса» (са статусам «гарадское паселішча» — у межах пгт). Размешчаны на рацэ Плюса (басейн Нарвы), за 91 км на паўночны ўсход ад Пскова. Чыгуначная станцыя на лініі Луга — Пскоў. Статус пасёлка гарадскога тыпу — з 1971 года. Сярод прамысловых прадпрыемстваў пасёлка — дрэваапрацоўчы камбінат, леспрамгас, лясгас.

Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Пскоўскай вобласці
Любыціна

**Любыціна** () — пасёлак гарадскога тыпу (з 1965) на паўночным усходзе Наўгародскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр і найбуйнейшы населены пункт Любыцінскага муніцыпальнага раёна, а таксама адміністрацыйны цэнтр Любыцінскага сельскага паселішча. Размешчаны на правым беразе ракі Мста. Комплексны леспрамгас. У ваколіцах вядзецца здабыча кварцавага пяску.
## Насельніцтва 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Наўгародскай вобласці
Палтаўская губерня

**Палтаўская губерня** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка Расійскай імперыі.

## Гісторыя 
Утворана ў 1802 годзе ў выніку падзелу Маларасійскай губерні на Палтаўскую і Чарнігаўскую.

З 1 жніўня 1925 года скасавана разам з астатнімі губернямі УССР з перападпарадкаваннем акругаў, якія ўваходзілі ў яе, непасрэдна УССР.

## Гл. таксама 
* Палтаўская вобласць

## Спасылкі 

Катэгорыя:Гісторыя Украіны (1795—1917)
Астэндэ

**Астэндэ** ( [oˑstˈɛndə], .) — найбуйнейшы бельгійскі горад на беразе Паўночнага мора, а таксама курорт з міравым імем у Заходняй Фландрыі (70 274 жыхароў). З'яўляецца канцавой станцыяй дзяржаўнай жалезнай дарогі Гент — Астэндэ. Паколькі ўзбярэжжа ля Астэндэ адрозніваецца раўнінным рэльефам, мясцовыя пясчаныя пляжы вельмі шырокія. Назва горада звязана з тым, што ён першапачаткова размяшчаўся на ўсходняй () ускраіне () вострава Тэстэрэп, пазней, які зліўся з мацерыком з-за паніжэння ўзроўню Паўночнага мора.

## Гісторыя 
У XVII стагоддзі ў горадзе жыло каля 10 000 чалавек, і ён быў апошняю кальвінісцкай крэпасцю ў Фландрыі. Салдаты з Галандыі, Англіі і Шатландыі абаранялі яе ад іспанскай арміі. Аблога доўжылася з 4 ліпеня 1601 да 22 верасня 1604, калі іспанцы пад камандаваннем Амброзіа Спінолы увайшлі ў поўнасцю разбураны горад. Пасля таго, як у 1585 году вусце Шелдзьды было блакавана Паўночнымі Нідэрландамі, Астэндэ стаў найважнейшым марскім портам Паўднёвых Нідэрландоў. У 1720-х гадах порт Астэндэ быў базай каланіяльнай Астэндскай кампаніі. 

У XIX веку Астэндэ стаў курортам. Быў  Тэрмальны палац («Kursal» ці Thermal Palace), які часта наведвалі кароль Бельгіі і імператарская сям'я Германіі.

Менавіта сюды, у Астэндэ, было накіравана В. Р. Бялінскім знакамітае «Пісьмо да Гогалю» — тут у ліпені 1847 г. знаходзіў аўтар «Мёртвых душ» і «Рэвізора» на лячэнні.

У часы міравых войнаў тут знаходзілася база нямецкіх падводных лодак.

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Славутасці і музеі 
### Культавая архітэктура 
* Царква Святых Пятра і Паўла (Sint-Petrus-en-Pauluskerk) — галоўны храм горада.  у неагатычным стыле у 1899—1905 гадах. Даўжыня будынка — 70 м, шырыня — 36 м, вышыня веж — 72 метра. У невялікім прыдзеле гэтага храма  першая каралева Бельгіі — Луіза Марыя Арлеанская.
* Вежа Святого Пятра (Sint-Pieterstoren), празваная ў народзе «перачніцай» (Peperbusse) — вежа старой царквы Св. Пятра. Самыя старыя часці вежы датуюцца канцом XV стагоддзя.
* Царква капуцынаў (Kapucijnenkerk), пачатак XVII стагоддзя (асвечаная ў 1620 году).

### Цывільная архітэктура 
* Іспанская хатка (Spaans huisje) — самае старая будова ў горадзе (пабудавана ў 1741 г.). У пачатку XX стагоддзя тут размяшчалася пральня, затым — крама цацак і саладосцей. Хоць у пачатку XX стагоддзя ў горадзе заставалася даволі шмат падобных будынкаў, да 50-х гадоў усе яны былі знесены, а якая ацалела Іспанская хатка доўгі час заставалася закінутай. З мэтай прадухілення яе зносу, у 1981 годзе, будынак быў выкуплены гарадскімі ўладамі. У тым жа годзе Іспанская хатка атрымала статус помніка гісторыі. Бо будынак знаходзіўся ў вельмі дрэнным стане, яго прыйшлося разабраць і ў 2000-2001 годзе выбудаваць нанова на тым самым месцы.

### Музеі 
* Раверсэйдэ (музейны комплекс) — комплекс з трох музеяў пад адкрытым небам

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт горада.

Катэгорыя:Камуны правінцыі Заходняя Фландрыя
Катэгорыя:Населеныя пункты паводле алфавіта
Мікалай Рыгоравіч Алексяюк

**Мікалай Рыгоравіч Алексяю́к** (нар. , г. Брэст) — беларускі архітэктар.

## Біяграфія 
Скончыў у 1972 годзе архітэктурны факультэт Брэсцкага інжынерна-будаўнічага інстытута па спецыяльнасці «Архітэктура» (выкладчыкі архітэктурных дысцыплін: У. І. Кулін, Я. М. Даўгайла, У. І. Шчарбіна).

Член саюза архітэктараў з 1989, чалецкі білет № 947. Лаўрэат прэміі імя У. А. Караля Міністэрства архітэктуры і будаўніцтва Рэспублікі Беларусь (1999, медаль № 017).

У 1972 годзе працаваў у Віцебскім філіяле інстытута «Белкалгаспраект». З 1973 года працуе ў Брэсцкім філіяле інстытута «Белкалгаспраект» (цяпер «Інстытут Брэстбудпраект»; архітэктар, начальнік групы, галоўны архітэктар праектаў, галоўны спецыяліст па архітэктуры).

Пражывае ў Брэсце па адрасе вул. Смірнова, 65.

## Творчасць 
Асноўныя працы: комплексная забудова пасёлкаў Вялікія Матыкалы, Астрамечава, Тамашоўка, Чэрні, Клейнікі Брэсцкага раёна (1979—1985, у сааўтарстве з Р. Р. Будзько,  Навіцкім, А. М. Гулякам); навучальны цэнтр у в. Клейнікі (1985, сааўтары — Р. Р. Будзько, А. І. Шалонік; добраўпарадкаванне цэнтральнай часткі в. Тамашоўка (2004, сааўтары — А. М. Гуляка, А. І. Рамашка; дыягнастычны цэнтр у г. Валгарэчанску (Расія, 2000, сааўтар — А. Л. Равацюк; эксперыментальныя жылыя дамы ў в. Войская Камянецкага раёна (1997, сааўтары — І. І. Карват, А. М. Гуляка,  Пархоц, А. І. Рамашка, Г.  Маторына,  Бура; спартыўны комплекс у г. Валгарэчанску (Расія, 2001 сааўтары — Г.  Маторына, А. І. Рамашка).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары XXI стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары Валгарэчанска
Катэгорыя:Члены Беларускага саюза архітэктараў
Харкаўская губерня

**Харкаўская губерня** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка Расійскай імперыі і УССР.

## Гісторыя 
У 1835 годзе на месцы Слабодска-Украінскай губерні была створана Харкаўская губерня з 11 паветамі.

З 1 жніўня 1925 года скасавана разам з астатнімі губернямі УССР і акругі, якія ўваходзілі ў яе склад, перайшлі ў прамое падпарадкаванне Украінскай ССР (са сталіцай у Харкаве). 27 лютага 1932 года пастановай ЦВК была створана Харкаўская вобласць.

## Гл. таксама 
* Слабадская Украіна
* Харкаўская вобласць

## Спасылкі 
* Карта Харкаўскай губерні
* Харкаўская губерня ў Энцыклапедычным слоўніку Бракгаўза і Ефрона


Катэгорыя:Гісторыя Украіны (1795—1917)
Беніта Хуарэс

**Беніта Пабла Хуарэс Гарсія** (; , Сан-Пабла-Гелатао, Мексіка — ) — мексіканскі палітычны і дзяржаўны дзеяч, нацыянальны герой Мексікі. Быў вядомы як «мексіканскі Джордж Вашынгтон» — бацька і будаўнік сучаснай Мексікі, які адстаяў незалежнасць краіны і ўкараніў важныя прагрэсіўныя і антыклерыкальныя рэформы.

## Біяграфія 
Паходзіў з сялянскай сям’і індзейцаў-сапатэкаў. Скончыў духоўную семінарыю (1827) і юрыдычную школу (1833) у г. Аахака. У 1847—52 губернатар штата Аахака. Удзельнік амерыкана-мексіканскай вайны (1846—48), апазіцыі (у 1853 высланы з краіны) і рэвалюцыйнай вайны (1854—55) супраць дыктатуры Антоніа Санта-Аны. Пасля яго звяржэння міністр юстыцыі і культаў (1855); ініцыіраваў закон (1855) аб скасаванні фуэрас (прывілеяў духавенства і афіцэраў). Адзін са стваральнікаў дэмакратычнай канстытуцыі (1857). У 1858—б1 кіраўнік ліберальнага ўрада (часовы прэзідэнт краіны), які выдаў антыклерыкальныя законы (1859), перамог кансерватараў і клерыкалаў у грамадзянскай вайне (1858—60). Прэзідэнт Мексікі ў 1861—72 гадах. У перыяд англа-франка-іспанскай інтэрвенцыі (1861—67) кіраваў барацьбой мексіканскіх патрыётаў супраць інтэрвентаў і іх памагатых. Клапаціўся аб захаванні помнікаў культуры даіспанскай Мексікі.

## Зноскі 
## Літаратура 
*  

Катэгорыя:Прэзідэнты Мексікі
Слабодска-Украінская губерня

**Слабодска-Украінская губерня** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка Расійскай імперыі.

## Гісторыя 
Губерня існавала ў 1765—1780 гадах у паўночна-ўсходняй частцы цяперашняй Украіны і ў заходняй частцы цяперашніх Белгародскай і Варонежскай абласцей Расіі, затым 29 верасня 1780 года ператворана ў Харкаўскае намесніцтва. 12 снежня 1796 года Слабодска-Украінская губерня была заснавана ў другі раз. 5 снежня 1835 года скасавана, на яе месцы была створана Харкаўская губерня.

## Гл. таксама 
* Слабадская Украіна

## Спасылкі 
Катэгорыя:Губерні Расійскай імперыі
Катэгорыя:Гісторыя Украіны
Таўрычаская губерня

**Таўрычаская губерня** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка Расійскай імперыі і РСФСР.

## Апісанне 
Тры паветы губерні — Бярдзянскі, Мелітопальскі і Дняпроўскі — былі на мацерыку па-за тэрыторыяй Крымскага паўвострава, а астатнія пяць — на Крымскім паўвостраве. Ад Кацярынаслаўскай і Херсонскай губерняў Таўрычаская губерня аддзялялася рэкамі і рэчкамі Бердай, Такмачкай, Конкай і Дняпром, далей мяжа ішла ліманам, а затым астатняя частка яе — марская.

## Спасылкі 

Катэгорыя:Гісторыя Крыма
Кацярынаслаўская губерня

**Кацярынаслаўская губерня** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка Расійскай імперыі і УССР.

## Гісторыя 
Створана 8 кастрычніка 1802 года шляхам вылучэння з Наварасійскай губерні.

З 1 жніўня 1925 года скасавана разам з астатнімі губернямі УССР.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Губерні Расійскай імперыі
Катэгорыя:Гісторыя Украіны (1795—1917)
Катэгорыя:Губерні УССР
Наварасійская губерня

**Наварасійская губерня** — назва дзвюх адміністрацыйна-тэрытарыяльных адзінак Расійскай імперыі.

### Наварасійская губерня (1764—1783) 
Створана 22 сакавіка 1764 года на Правабярэжнай Украіне на землях Новай Сербіі і Наваслабодскага казацкага палка з цэнтрам у крэпасці Святой Лізаветы. Падчас рэформы адміністрацыйна-тэрытарыяльнага дзялення Расійскай імперыі тэрыторыя губерні ўвайшла ў склад Кацярынаслаўскага намесніцтва, заснаванага ў 1783 годзе.

### Наварасійская губерня (1796—1802) 
Створана ў 1796 годзе на тэрыторыі былых Кацярынаслаўскага намесніцтва, Вазнясенскага намесніцтва і Таўрычаскай вобласці. 8 кастрычніка 1802 года скасавана, на яе месцы былі створаны Кацярынаслаўская, Мікалаеўская і Таўрычаская губерні.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Губерні Расійскай імперыі
Катэгорыя:Гісторыя Украіны (1795—1917)
Адэская губерня

**Адэская губерня** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка УССР у 1920—1925 гадах.

## Гісторыя 
Створана 16 красавіка 1920 года шляхам вылучэння з Херсонскай губерні.

21 кастрычніка 1922 года ў склад Адэскай губерні ўвайшла Мікалаеўская губерня.

З 1 жніўня 1925 года скасавана разам з астатнімі губернямі УССР.

## Гл. таксама 
* Адэская вобласць

## Спасылкі 
Катэгорыя:Гісторыя Украіны
Катэгорыя:Губерні УССР
Мікалаеўская губерня

**Мікалаеўская губерня** — назва адміністрацыйна-тэрытарыяльных адзінак Расійскай імперыі і УССР.

## Мікалаеўская губерня (1802—1803) 
Створана 8 кастрычніка 1802 года з часткі Наварасійскай губерні. 15 мая 1803 года Мікалаеўская губерня была скасавана, а на яе месцы была створана Херсонская губерня.

## Мікалаеўская губерня (1920—1922) 
У траўні 1919 года з часткі Херсонскай губерні была вылучана на Адэская губерня. 13 сакавіка (па іншых дадзеных 16 красавіка) 1920 года Херсонская губерня была перайменавана ў Мікалаеўскую з пераводам адміністрацыйнага цэнтра ў Мікалаеў. 21 кастрычніка 1922 года Мікалаеўская губерня ўвайшла ў склад Адэскай губерні.

## Гл. таксама 
* Мікалаеўская вобласць

## Спасылкі 
Катэгорыя:Губерні Расійскай імперыі
Катэгорыя:Гісторыя Украіны
Катэгорыя:Губерні УССР
Фідэль Рамас

**Фідэ́ль Ва́льдэс Ра́мас** (; , Ілокас, Філіпіны — , Макаці, Філіпіны) — філіпінскі дзяржаўны дзеяч, 12-ы прэзідэнт Філіпін (1992—1998).

Ганаровы доктар МДІМА.

## Паходжанне і адукацыя 
Паходзіў з асяроддзя палітычнай эліты — яго бацька быў членам парламента і міністрам замежных спраў Філіпін. Адукацыю атрымаў у ЗША, у Ваеннай акадэміі Уэст-Пойнт, якая выпусціла шмат афіцэраў для краін, якія развіваюцца. Пасля гэтыя афіцэры сталі ўдзельнікамі правых ваенных пераваротаў у гэтых краінах. Таксама навучаўся ва ўніверсітэце Ілінойса.

## Ваенная кар’ера і роля ў рэвалюцыі 
Удзельнік Карэйскай вайны і вайны ў В’етнаме. Падчас праўлення прэзідэнта Фердынанда Маркаса ў якасці начальніка паліцэйскіх сіл сачыў за выкананнем рэжыму надзвычайнага становішча. У 1986 годзе, пасля датэрміновых прэзідэнцкіх выбараў, вынікі якіх былі спрэчнымі (абодва кандыдаты заяўлялі аб сваёй перамозе і фальсіфікацыях з боку апанентаў), у краіне ўспыхнулі пратэсты супраць дыктатуры Маркаса, ініцыяваныя асноўнай праціўніцай Маркаса — Карасон Акіна, удавой забітага лідара апазіцыі, гэтыя пратэсты перараслі ў беспарадкі. Каталіцкая царква, міністр абароны Хуан Энрыле і Фідэль Рамас падтрымалі апазіцыю. Рамас і Энрыле дапамаглі Карасон Акіна ажыццявіць ваенны пераварот. Пасля перавароту і ўцёка Маркаса з краіны Рамас атрымаў новую пасаду начальніка Генеральнага штаба. На гэтай пасадзе правёў чыстку войска ад прыхільнікаў зрынутага прэзідэнта. У 1988 Рамас быў прызначаны міністрам нацыянальнай абароны. Пасля заканчэння прэзідэнцкіх паўнамоцтваў Карасон Акіна ў 1992 годзе, яна прапанавала яго кандыдатуру ў якасці свайго пераемніка.

## Палітычная дзейнасць 
Зарэкамендаваў сябе палітыкам правага крыла, адразу пасля перавароту 1986 года па яго рэкамендацыі Акіна вывела з урада міністраў левай арыентацыі. Выступаў супраць перамоў з лідарамі партызан-камуністаў. Прыйшоўшы да ўлады, працягваў палітыку рынкавых рэформ, прыватызацыі і прыцягнення замежных інвестыцый, у процівагу сацыялістычным рэформам часоў «дэмакратычнай рэвалюцыі» Фердынанда Маркаса.

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт  

Катэгорыя:Міністры абароны Філіпінаў
Катэгорыя:Палітыкі Філіпінаў
Катэгорыя:Ганаровыя дактары МДІМА
Кноке-Хейст

**Кноке-Хейст** () — горад у Бельгіі, марскі курорт.

## Геаграфія 
Горад Кноке-Хейст знаходзіцца на крайняй поўначы Бельгіі, на мяжы з нідэрландскай правінцыяй Зеландыя. Горад ляжыць на ўзбярэжжы Паўночнага мора. Адміністрацыйна ўваходзіць у акругу Бругэ правінцыі Заходняя Фландрыя рэгіёна Фландрыя. Плошча горада складае 56,44 км². Колькасць насельніцтва складае 34.026 чалавек (на 1 студзеня 2008 года). Шчыльнасць насельніцтва — 603 чал./км². Кноке-Хейст складаецца з 6 гарадскіх раёнаў.

Горад вядомы сваім цудоўным 12-кіламетравым пляжам і пясчанымі дзюнамі на беразе мора. На ўсходзе Кнокке-Хейста знаходзіцца прыродны запаведнік Звін, велічынёй у 150 гектараў, дзе жывуць і выводят птушанят рэдкія марскія птушкі. Тут ж знаходзіцца і папіліянары () — заказнік для больш за 400 відаў матылькоў.

Кноке-Хейст з’яўляецца папулярным месцам адпачынку ля жыхароў Бельгіі, Нідэрландаў і паўночна-заходняй Германіі.

## Транспарт 
Чыгуначным звязвае Кноке-Хейст з Брусэлем, Бругэ і іншымі гарадамі Бельгіі. Аўтобусныя лініі галоўным вобразам з Бругэ. Паўночны канечны пункт Берагавога трамвая.

## Асобы 
* У горадзе жыў і памёр Карней Хейманс, лаўрэатка Нобелевской прэміі ў вобласці фізіялогіі і медыцыны за 1938 год.
* Тут нарадзіўся Ганс Вермеерс, бельгійскі кампазітар і дырыжор.

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Гарады Бельгіі
Катэгорыя:Камуны правінцыі Заходняя Фландрыя
Сацыял-ліберальная партыя (Бразілія)

**Сацыял-ліберальная партыя** () — палітычная партыя Бразіліі. Утворана ў 2002 годзе.

Рэгістрацыйны выбарчы нумар партыі Бразіліі — «17». Лідар партыі — Лучана Бівар, удзельнік прэзідэнцкіх выбараў 2006 года.

Да 2018 года партыя прытрымлівалася ідэалогіі сацыяльнага лібералізму, аднак з прыходам новага лідара Жаіра Балсанару партыя перайшла на нацыянал-кансерватыўныя пазіцыі з некаторымі прыкметамі эканамічнага лібералізму (але «кансерватызму на мытні»), сацыяльнага кансерватызму, федэралізму і антыкамунізму. Па стане на 2018 год партыя з’яўляецца найбуйнейшай у Палаце дэпутатаў. Выступае за легалізацыю агнястрэльнай зброі, супраць абортаў, аднаполых шлюбаў і выкладання гендэрнай ідэнтычнасці у школах.

28 кастрычніка 2018 года лідар партыі Жаір Балсанару перамог на прэзідэнцкіх выбарах і быў абраны прэзідэнтам Бразіліі. Да выканання абавязкаў прыступіць 1 студзеня 2019 года.

## Спасылкі
* Афіцыйны сайт партыі

Катэгорыя:Палітычныя партыі Бразіліі
Катэгорыя:Ліберальныя партыі
Джозеф Эстрада

**Хасэ́ Марсэ́ла Эхерсі́та**, больш вядомы як **Джо́зеф Эхерсі́та Эстра́да** (нар. ; Маніла, Філіпіны) — філіпінскі кінаакцёр, віцэ-прэзідэнт (1992—1998), 13-ы прэзідэнт Філіпін (займаў гэту пасаду з 1998 па 2001 год). Зрынуты ў выніку мірнай рэвалюцыі пасля таго, як шэраг сенатараў — прыхільнікаў Эстрады блакавалі працэдуру яго імпічмента па абвінавачванні ў карупцыі.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 19 красавіка 1937 года ў Маніле, вырас у Сан-Хуане (правінцыя Рысаль). Вучыўся ва ўніверсітэце Манілы. Стаў акцёрам у 20 гадоў, памяняўшы сваё імя на Джозеф Эстрада. Джозеф з’яўляецца пяціразовым лаўрэатам філіпінскай прэміі «За найлепшую мужчынскую ролю» і пяць разоў выйграваў прэмію «Найлепшы фільм».

Увайшоў у палітыку ў 1967 годзе, быў абраны мэрам муніцыпалітэта Сан-Хуан і прапрацаваў на гэтай пасадзе больш за 16 гадоў. У 1987 годзе стаў сенатарам і быў прызначаны старшынёй трох камітэтаў (камісіі культурных супольнасцей, развіцця сельскіх раёнаў і грамадскіх работ). Быў абраны віцэ-прэзідэнтам Філіпін у 1992 годзе, выступаў таксама ў якасці старшыні камісіі па барацьбе са злачыннасцю. У маі 1998 года Джозеф балатаваўся на пасаду прэзідэнта Філіпін разам з дзевяццю іншымі кандыдатамі і перамог ва ўпартай барацьбе.

У кастрычніку 2000 года быў абвінавачаны ў атрыманні хабару ў 8,7 млн долараў за заступніцтва ігральнаму бізнесу, незаконным атрыманні грошай ад акцызаў на тытунь і злоўжыванні службовым становішчам. У лістападзе ніжняя палата парламента вынесла яму вотум недаверу, пакінуўшы канчатковае рашэнне за Сенатам. У студзені 2001 года сенатары адмовіліся ад праверкі яго банкаўскіх рахункаў, на якіх маглі быць нелегальныя даходы. Рашэнне выклікала масавыя пратэсты.

У Маніле на мітынгі з патрабаваннем адстаўкі прэзідэнта выходзілі да 130 тыс. чалавек. Армія і паліцыя адмовіліся падтрымліваць кіраўніка дзяржавы. 19 студзеня віцэ-прэзідэнт краіны Глорыя Макапагал-Ароя, якая ўзначаліла сілы апазіцыі, прад’явіла Эстрадзе ультыматум, запатрабаваўшы ад яго пакінуць пасаду.

Абвінавачаны ў зрадзе грамадскага даверу і парушэнні Канстытуцыі, подкупе, хабарніцтве і карупцыі, Джозеф Эстрада 20 студзеня 2001 года падаў у адстаўку і быў адданы суду Сената. У 2007 годзе быў засуджаны да пажыццёвага зняволення, але неўзабаве памілаваны і працягнуў палітычную кар’еру. У 2013 годзе быў абраны мэрам Манілы.

## Асабістае жыццё 
У шлюбе з доктарам Луізай Піментэль, у іх пары трое дзяцей. Яго старэйшы сын у цяперашні час з’яўляецца мэрам Сан-Хуана. Таксама афіцыйна прызнаў сем іншых дзяцей, народжаных па-за шлюбам.

## Спасылкі 
* Джозеф Эстрада на сайце ovp.gov.ph  

Катэгорыя:Віцэ-прэзідэнты Філіпінаў
Катэгорыя:Палітыкі Філіпінаў
Катэгорыя:Зрынутыя прэзідэнты
Красны Луч (Пскоўская вобласць)

**Красны Луч** () — пасёлак гарадскога тыпу (з 1958) у Бяжаніцкім раёне Пскоўскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр сельскага паселішча муніцыпальнае ўтварэнне «Палістаўскае».

Размешчаны за 15 км ад чыгуначнай станцыі Сушчова ўчастка Дно — Навасакольнікі Кастрычніцкай чыгункі. За 204 км ад Пскова.

Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Пскоўскай вобласці
Стругі Красныя

**Стругі Красныя** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Пскоўскай вобласці Расіі, адміністрацыйны цэнтр Струга-Красненскага раёна і гарадскога паселішча муніцыпальнае ўтварэнне «Стругі Красныя». Размешчаны за 68 км на паўночны ўсход ад Пскова. Чыгуначная станцыя на лініі Луга — Пскоў. Праз пасёлак працякае малая рака Шчыроўка (прыток Курэі).

## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Зінаіда Аляксандраўна Дзмітрыева — беларускі вучоны ў галіне бульбаводства

Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Пскоўскай вобласці
Кунья (Пскоўская вобласць)

**Кунья** () — рабочы пасёлак (з 1966) на паўднёвым усходзе Пскоўскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр Куньінскага раёна і Куньінскай воласці. Утварае гарадское паселішча Кунья. Размешчаны на берагах ракі Лусня, якая ўпадае ў раку Кунья. Знаходзіцца за 348 км на паўднёвы ўсход ад Пскова і за 30 км на паўднёвы ўсход ад Вялікіх Лук; ляжыць на аўтамабільнай дарозе М9 «Балтыя». Чыгуначная станцыя на лініі Ржэў — Вялікія Лукі Кастрычніцкай чыгункі.

Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Пскоўскай вобласці
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1901 годзе
Шалонь

**Шалонь** () — рака ў Пскоўскай і Наўгародскай абласцях Расіі.

Даўжыня ракі — 248 км, плошча вадазборнага басейна — 9710 км². Расход вады за 59 км ад вусця 43,6 м³/с. Належыць да басейна Балтыйскага мора.

На рацэ гарады Порхаў, Сальцы, а таксама буйныя пасёлкі — Дзедавічы і Шымск.

Буйныя прытокі — Мшага, Сітня, Удоха, Уза, Судома, Ільзна (злева), Калошка, Лямёнка, Люта, Шылінка, Палонка, Белка, Севера (справа).

Катэгорыя:Рэкі Наўгародскай вобласці
Катэгорыя:Рэкі Пскоўскай вобласці
Катэгорыя:Басейн Ладажскага возера
Бяспека

**Бяспека** — раз’яднанасць між сродкамі і пагрозай. Стварае абароненасць ад шкоды, страты і злачынства. Паводле даследавання 2010 года з’яўляецца галоўнай каштоўнасцю для жыхароў Беларусі.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 


Катэгорыя:Здароўе
Вялікая (рака, басейн Пскоўскага возера)

**Вялі́кая** () — рака ў Пскоўскай вобласці Расіі. Адносіцца да басейна ракі Нарва (праз Чудска-Пскоўскае возера), басейн Балтыйскага мора. Даўжыня ракі — 430 км, плошча вадазборнага басейна — 25 200 км², Сярэднегадавы расход вады ля вусця — 134 м³/с. Выток знаходзіцца на Бяжаніцкім узвышшы, упадае ў Чудска-Пскоўскае возера. Асноўныя прытокі — Ідрыца, Сінюха, Утроя, Кухва, Вяда, Іса (левыя), Алоля, Кудка, Сораць, Чароха, Пскава (правыя).

Увесну разводдзе да 1,5 м. Ледастаў з лістапада па красавік. Суднаходная ў ніжнім цячэнні. На рацэ гарады Апочка, Остраў, Пскоў.

Катэгорыя:Рэкі Пскоўскай вобласці
Катэгорыя:Басейн Чудскага возера
Прохарчык

**Про́харчык** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Андрэй Піліпавіч Прохарчык — беларускі вучоны, празаік
* Іна Васілеўна Прохарчык — беларускі вучоны ў галіне сельскай гаспадаркі
Шымск

**Шымск** () — рабочы пасёлак у Наўгародскай вобласці Расіі, адміністрацыйны цэнтр Шымскага муніцыпальнага раёна. Насельніцтва — 3726 чал. (2017). Размешчаны на захадзе вобласці, на рацэ Шалонь, за 10 км ад месца яе ўпадзення ў возера Ільмень. Знаходзіцца за 48 км на паўднёвы захад ад Вялікага Ноўгарада. З 1981 года пасёлак гарадскога тыпу.
## Насельніцтва 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Наўгародскай вобласці
Дэнвер Нагетс у сезоне 2018/2019

Сезон 2018/2019 стаў 43-м сезонам у НБА ў гісторыі франшызы Дэнвер Нагетс.

## Склад 
## Рэгулярны сезон 
### Вынікі гульняў 
### Турнірная табліца дывізіёна 
### Турнірная табліца канферэнцыі 
### Статыстыка 
## Плэй-оф 
### Сетка 
## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт каманды
* Профіль каманды на сайце NBA.com
* Статыстыка каманды на сайце NBA.com
* Статыстыка каманды на сайце Basketball Reference 

Катэгорыя:Сезоны Дэнвер Нагетс
Катэгорыя:Сезон НБА 2018/2019 паводле каманд
Катэгорыя:Спорт у Каларада ў 2018 годзе
Катэгорыя:Спорт у Каларада ў 2019 годзе
Адзьва

**А́дзьва** (, ) — рака на паўночным усходзе Еўрапейскай частцы Расіі, у Ненецкай аўтаномнай акрузе і Рэспубліцы Комі, правы прыток ракі Уса (басейн Пячоры).

Даўжыня ракі 334 км. Плошча вадазбору 10 600 км². Сярэдні расход вады ў вусці складае 127 м³/с, аб’ём сцёку 4,008 км ад яе вусця. Рака раўніннага тыпу, з меандруючым рэчышчам. Замярзае ў кастрычніку. Ледаход у маі. У зімовы час на рацэ ўтвараюцца наледзі.

Прытокі: Лыа-Ю, Вуч-Юра-Ю, Старык-Шор, Вялікая Нядэйта, Шэр-Нядэйта (Нядэйта-шор), Лёк-нядэйта, Чэрпа-Ю, Пымва-Шор (Пым-Ва-Ю), Неру-Ю, Пыжхор, Хаседа-Ю (Хаседаю), Харэта-Ю, Малваю, Салюкую і іншыя рэкі і ручаі. У басейне ракі азёры Ванюк-Ты, Сіраты, Сервэ-Ты і іншыя.

## Літаратура 
* Адзьва // 
* 
* Адзьва // Словарь «География России» / Главный редактор А. П. Горкин. — М.: Большая Российская энциклопедия, 1998.

## Спасылкі 
* 
* *Рулёва С. Н.* Адзьва // Научно-популярная энциклопедия «Вода России»

Катэгорыя:Рэкі Рэспублікі Комі
Катэгорыя:Рэкі Ненецкай аўтаномнай акругі
Катэгорыя:Басейн Пячоры