Марыя Рыгораўна Аліева

**Марыя Рыгораўна Аліева**, дзявочае **Арцём** (, в. Востраў, Ляхавіцкі раён, Баранавіцкая вобласць — , Мінск) — беларуская прафсаюзная дзяячка і лідарка жаночага руху.

## Біяграфія 
Нарадзілася 1 студзеня 1953 года ў Востраве Ляхавіцкага раёна Баранавіцкай вобласці ў сялянскай сям’і. Скончыла Востраўскую сярэднюю школу і пераехала ў Мінск да брата і сястры.

У канцы снежня 1970 года ўладкавалася памочніцай кантралёра, з сакавіка 1971 года стала працаваць кантралёрам на Мінскім маторным заводзе, аднак мала зарабляла. З 1971 па 1993 гады працавала намотчыцай катушак на Мінскім электратэхнічным заводзе.

На працы сустрэла будучага мужа. У 1981 годзе ў сям’і нарадзілася дачка Нарміна, а ў 1984 годзе Марыя Аліева развялася з мужам і з таго часу гадавала дзіця адна, без дапамогі былога сужэнца.

На заводзе ўступіла ў камуністычную партыю, аднак у 1991 годзе выйшла з яе шэрагаў.

У 2019 годзе перанесла інсульт. Памерла 24 лістапада 2020 года ў Мінску. Пахавана на радзіме, у вёсцы Востраў Ляхавіцкага раёна.

## Прафсаюзная дзейнасць 
Стала адным з арганізатараў страйку рабочых Мінскага электратэхнічнага завода, які пачаўся 3 красавіка 1991 года. Калі частка працоўных вагалася, далучыцца да страйкоўцаў ці не, Аліева схапіла вялікія нажніцы і стала пераразаць правады, на якія намотваліся трансфарматарныя катушкі. У выніку станкі замерлі і пачалася забастоўка. Разам з рабочымі ўдзельнічала ў перакрыцці руху трамваяў на вуліцы Даўгабродскай у Мінску. Рабочыя крычалі: «Аліева, вядзі нас да Вярхоўнага Савета!». У той дзень Марыя Аліева вырашыла не весці людзей да Дома ўрада, матывуючы тым, што прадстаўнікі ўлады самі прыйдуць да іх з перамовамі. Так і атрымалася.

За працу ў прафсаюзнай сферы ў 1999 годзе Марыя Аліева атрымала прэмію ад Федэрацыі нідэрландскіх прафсаюзаў.

З верасня 2001 да сакавіка 2007 года працавала кіраўніцай прадстаўніцтва Беларускага незалежнага прафсаюза гарнякоў, хімікаў, нафтаперапрацоўшчыкаў, энергетыкаў, транспартнікаў, будаўнікоў і іншых работнікаў у Мінску.

## Грамадска-палітычная дзейнасць 
З 15 сакавіка 1998 да 15 студзеня 2005 года была старшынёй Савета Беларускай арганізацыі працоўных жанчын (БАПЖ), ля вытокаў стварэння якой стаяла. Пад яе кіраўніцтвам БАПЖ стварала інфармацыйна-прававыя цэнтры па бясплатнай дапамозе жанчынам, якія трапілі ў складаныя жыццёвыя сітуацыі, займалася прававой асветай насельніцтва, ладзіла семінары, арганізоўвала сустрэчы з дэпутатамі, прадстаўнікамі органаў дзяржаўнага кіравання і працадаўцаў для абмеркавання мясцовых праблем, удзельнічала ў выбарчых кампаніях, развівала міжнароднае супрацоўнітва.

Напярэдадні 90-годдзя абвяшчэння Беларускай Народнай Рэспублікі займалася інфармацыйна-агітацыйнай работай. 22 сакавіка 2008 года затрымана ў сталічным мікрараёне Серабранка падчас распаўсюду незалежнага выдання «Вольная Серабранка» і змешчана ў ізалятар часовага ўтрымання на вуліцы Акрэсціна. За парушэнне парадку арганізацыі і правядзення вулічных акцый судом Ленінскага раёна Мінска 24 сакавіка 2008 года пакарана штрафам у памеры 10 базавых велічынь.

Была сяброўкай Беларускай сацыял-дэмакратычнай партыі (Грамада). 11 сакавіка 2018 года на XVIII з’ездзе партыі абрана сябрам Цэнтральнага камітэта БСДП.

Напярэдадні і пасля прэзідэнцкіх выбараў 2020 года прымала актыўны ўдзел у грамадска-палітычным жыцці краіны. Як адна з найбольш аўтарытэтных і ўплывовых прадстаўніц жаночага руху ў Беларусі, у жніўні 2020 года стала ініцыятарам і маральным натхняльнікам жаночых маршаў і жаночых акцый пратэсту ў Мінску. Удзельніца пратэстаў супраць фальсіфікацыі вынікаў выбараў, у тым ліку «маршаў пенсіянераў».

## Узнагароды 
* Ганаровая грамата Міністэрства электратэхнічнай прамысловасці СССР (1987).
* Прэмія па правах прафсаюзаў Федэрацыі нідэрландскіх прафсаюзаў (1999).

## Спасылкі 
* Мария Алиева переселилась в деревню 

Катэгорыя:Грамадскія дзеячы Беларусі
Катэгорыя:Члены КПСС
Катэгорыя:Прафсаюзныя дзеячы Беларусі
Катэгорыя:Постаці фемінізму