open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Дуглас Хейг

{{Ваенны дзеяч
|імя              = Дуглас Хейг
|арыгінал імя     = 
|дата нараджэння  = 
|дата смерці      = 
|месца нараджэння = 
|месца смерці     = 
|выява            = Douglas Haig.jpg
|апісанне выявы   =
|мянушка          =
|прыналежнасць    = 23px Брытанская армія
|гады службы      = 1886—1919
|званне           = Фельдмаршал
|род войскаў      = Сухапутныя войскі
|камандаваў       = Брытанскія экспедыцыйныя Сілы
|частка           =
|бітвы            = Каланіяльная экспедыцыя ў Судан (1898), Англа-бурская вайна, Першая сусветная вайна 
|узнагароды       =
{ style="background:transparent"
     
-
     
-
     
-
     
-
     
-
     
-
     
-
     
-
     
}
{
   
}
|сувязі           =
|у адстаўцы       = з 1919 года
}}
**Ду́глас Хейг** (; ,  — , ) — англійскі ваенны дзеяч, фельдмаршал (1917), граф і віконт (1919).

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў сям’і вытворцаў вядомай маркі віскі. Атрымаў адукацыю ў каледжы ў Брысталі, пасля ў Оксфардзе. Скончыў ваенную акадэмію ў Сандхёрсце.

Ваенную службу распачаў у 7-м яго Каралеўкага вялікасці гусарскім палку ў 1886 годзе ў Індыі. Удзельнік брытанскай выправы  1898 да Судана супраць мадзіхістаў. У 1899—1902 прымаў удзел у Другой англа-бурскай вайне.

У 1903 атрымаў палкоўніка і быў накіравана ў Індыю, на пасаду інспектра кавалерыі і начальніка штабу англа-індускай арміі. У 1906 ў званні генерал-маёра, адкліканы ў Англію. Кіруе падрыхтоўкай і навучаннем войска.

Падчас  I сусветнай вайны, камандуючы Першым Брытанскім экспедыцыйным корпусам у Францыі. У снежні 1915 галоўнакамандуючы Брытанскім Экспедыцыйным войскам у Францыі. Удзельнік Бітвы на Соме 1916 і Бітвы пад Пашэндэйлем ў 1917.

Пад час вайны не лічыўся з жыццямі салдат каб дасягнуць пастаўленых мэтаў, з-за гэтага Антанта цярпела вялікія людскія страты.

У 1919 узнагароджаны шляхецкімі тытулямі.

Катэгорыя:Асобы

## Літаратура 
* *Terraine J. «Haig, the Educated Soldier», London 1963*

## Спасылкі 
Катэгорыя:Выпускнікі Оксфардскага ўніверсітэта
Катэгорыя:Военачальнікі Англіі
Катэгорыя:Фельдмаршалы Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Удзельнікі Першай сусветнай вайны
Катэгорыя:Кавалеры ордэна Святога Георгія IV класа
Пётр Лазаравіч Войкаў

**Пётр Войкаў** (,  — , ) — савецкі дзяржаўны дзеяч, дыпламат.

## Біяграфія 
Прымаў удзел у расстрэле царскай сям’і і знішчэнні слядоў забойства — падпісаў дакумент пра выдачу вялікай колькасці сернай кіслаты для знішчэння забітых.

З 1924 года працаваў паўнамоцным прадстаўніком СССР у Польшчы. Забіты на вакзале ў Варшаве Барысам Кавердам, які да таго браў удзел у дзейнасці Часовай беларускай рады Арсеня Паўлюкевіча.

Помсцячы за забойства Войкава, бальшавікі расстралялі ў Маскве ў ноч з 9 на 10 чэрвеня 1927 года 20 прадстаўнікоў знаці былой Расійскай імперыі, якія на той час знаходзіліся ў турмах, а шмат хто быў арыштаваны ў сувязі з забойствам.

Войкаў быў з пашанаю пахаваны ў некропалі Крамлёўскага мура ў Маскве. Каверда быў асуджаны польскім судом да пажыццёвага зняволення, але 15 чэрвеня 1937 года быў амніставаны і вызвалены.

Катэгорыя:Марксісты
Катэгорыя:Члены РСДРП
Катэгорыя:Члены КПСС
Катэгорыя:Меншавікі
Катэгорыя:Бальшавікі
Катэгорыя:Рэвалюцыянеры Расіі
Катэгорыя:Тэрарысты Расійскай імперыі
Катэгорыя:Дыпламаты СССР
Катэгорыя:Паслы СССР у Польшчы
Катэгорыя:Забітыя палітыкі
Язэп Салавей

**Язэ́п Салаве́й** (? — , ) — беларускі нацыянальны дзеяч, журналіст.

Перад Першай сусветнай вайной працаваў рабочым у Вільні. Адзін з лідараў беларускага нацыянальнага руху ў акупаванай кайзераўскімі войскамі Вільні ў 1915—1918 гадах, член Беларускай сацыял-дэмакратычнай работніцкай групы, Беларускага народнага камітэта, Віленскай беларускай рады. Прафсаюзны актывіст, член «Беларускага камітэта ахвярам вайны».

З сярэдзіны 1917 да канца 1918 года рэдактар газеты «Гоман». У 1924—1926 гадах быў рэдактарам заходнебеларускай паланафільскай газеты «Грамадскі Голас».

Раптоўна памёр проста на вуліцы каля будынку рэдакцыі 21 студзеня 1926. Менавіта нечаканасцю смерці без афіцыйнай перадачы рэдактарскіх паўнамоцтваў тлумачыцца спыненне выхаду «Грамадскага голасу» і перайменавання яго ў «Беларускае слова».

Катэгорыя:Журналісты Беларусі
Катэгорыя:Палітыкі Беларусі
Катэгорыя:Члены Беларускага народнага камітэта
Катэгорыя:Члены Віленскай беларускай рады
Барыс Віктаравіч Савінкаў

**Бары́с Ві́ктаравіч Савінкаў** (, літаратурны псеўданім: *В. Ропшин*) (31 студзеня 1879 — ) — расійскі рэвалюцыянер, тэрарыст, пісьменнік, адзін з лідараў баявой арганізацыі эсэраў, адказны за забойствы буйных службоўцаў Расійскай імперыі ў 1904 і 1905 гадах.

## Біяграфія 
Пад час польска-савецкай вайны ўзначальваў Расійскі палітычны камітэт, адзін з кіраўнікоў антысавецкага ўзброенага змагання.

У 1920-х гадах разам з С. Булак-Балаховічам ладзіў рэйды ваенных атрадаў у Савецкую Беларусь з тэрыторыі Польшчы.

Арыштаваны 5 жніўня 1924 года пры спробе перайсці дзяржаўную мяжу Савецкага Саюза на тэрыторыі Беларусі.

Паводле афіцыйнай версіі, 7 мая 1925 года ў будынку УНК на Лубянцы Савінкаў скончыў жыццё самагубствам. Скарыстаўшыся адсутнасцю аконнай рашоткі ў пакоі, дзе ён знаходзіўся па вяртанні з прагулкі, Барыс Савінкаў выкінуўся з акна пятага паверху на двор. Аднак існуе версія, згодна з якой Савінкаў быў забіты супрацоўнікамі ДПУ (гэтую версію, у прыватнасці, прыводзіць пісьменнік Аляксандр Салжаніцын у сваёй кнізе «Архіпелаг ГУЛАГ»).

Месца пахавання Б. Савінкава невядома.

## Творчасць 
Свае ўражанні ад Беларусі, становішча сялян і іх настроі адлюстраваў у аповесці «Конь вараны», у якой імкнуўся апраўдаць свой удзел у тэроры.

## Спасылкі 
* Біяграфія на старонцы «Русский переплёт»

Катэгорыя:Загінулі ў выніку падзення з вышыні
Катэгорыя:Рускамоўныя пісьменнікі
Катэгорыя:Пісьменнікі Расіі
Катэгорыя:Мемуарысты Расійскай імперыі
Катэгорыя:Рэвалюцыянеры Расіі
Катэгорыя:Эсэры
Катэгорыя:Эмігранты з Расійскай імперыі
Катэгорыя:Рускія эмігранты першай хвалі ў Польшчы
Катэгорыя:Рускія эмігранты першай хвалі ў Францыі
Катэгорыя:Масоны ВЛФ
Катэгорыя:Памерлі ў месцах пазбаўлення волі
Катэгорыя:Тэрарысты Расійскай імперыі
Катэгорыя:Рускамоўныя пісьменнікі XX стагоддзя
Катэгорыя:Пісьменнікі паводле алфавіта
Катэгорыя:Пісьменнікі Расіі XX стагоддзя
Конрад Мягі

**Конрад Вільгельм Мягі** (, 1 лістапада 1878, Тартумаа, Эстонія — , , Эстонія) — эстонскі мастак, майстар краявідаў.

## Біяграфія 
Конрад нарадзіўся 1 лістапада 1878 года ля Тарту. Пачаў вучыцца ў Тарту на курсах малявання Таварыства нямецкіх рамеснікаў. У 1903 годзе паступіў у Цэнтральнае вучылішча тэхнічнага малявання імя Штыгліца ў Санкт-Пецярбургу, але вымушаны быў перапыніць вучобу з-за ўдзелу ў рэвалюцыйных падзеях 1905 года. Лета 1906 года мастак правёў на Аландскіх астравах, маляўнічая прырода якіх натхніла яго на стварэнне пейзажаў.

У 1907 годзе Мягі пераехаў у Парыж, а ў перыяд з 1908 па 1910 гады мастак знаходзіўся ў Нарвегіі, адкуль зноў з’ехаў у сталіцу Францыі. У 1910 годзе ўпершыню пазнаёміў Эстонію са сваімі працамі, даслаўшы з Нарвегіі некалькі карцінаў, як «Нарвежскі пейзаж з хвояй», «Нарвежскі пейзаж» і іншыя.

У 1912 годзе вярнуўся на радзіму ў Эстонію. Лета 1913 і 1914 гадоў правёў на востраве Саарэмаа, дзе дарэчы намаляваў карціну «Марская капуста». Мягі быў адным з заснавальнікаў і натхняльнікаў Тартускага мастацкага таварыства «Палас» (), а затым — і мастацкай школы пад тым жа назвай. Вучань — Крысцьян Тэдэр.

## Цікавыя факты 
* Медалём Конрада Мягі ўзнагароджваецца штогод лепшы жывапісец Эстоніі.

## Галерэя 

Выява:Konrad Mägi maastik.jpg|Maastik. 1920-1921
Выява:Konrad Mägi sügismaastik.jpg|Sügismaastik. 1915-1917
Выява:Konrad Mägi Norra maastik.jpg|Norra maastik. 1908-1910
Выява:Konrad Mägi TKM 0077M.jpg|Obersdorfi maastik. 1922-1923

## Спасылкі 
* Конрад Мягі 
* Віртуальны музей 

Катэгорыя:Мастакі-партрэтысты Эстоніі
Катэгорыя:Мастакі-пейзажысты Эстоніі
Гаўсман

**Гаўсман** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Міхаіл Антонавіч Гаўсман, беларускі гісторык, краязнавец, археолаг
* Фёдар Аскаравіч Гаўсман, беларускі тэрапеўт
Mkswap

**mkswap** (ад ) — сістэмная ўтыліта UNIX-падобных аперацыйных сістэм, прызначаная для стварэння раздзела альбо файла віртуальнай памяці.

Утыліта падтрымлівае наступныя параметры:

```bash
mkswap [-c] [-vN] [-f] [-p PSZ] [-L label] device [size]
```

Дзе:
* **-c** — праверка раздзела, на bad-блокі (збойныя сектары дыску).
* **-v0** — стварэння swap-раздзела старога ўзору.
* **-v1** — стварэння swap-раздзела новага ўзору.
* **-f** — force. прымусіць mkswap працаваць нават у выпадку памылковых параметраў утыліты, памылковага памеру раздзелу і г. д.
* **-p PSZ** — указвае памер старонкі віртуальнай памяці.
* **-L label** — указвае метку раздзела, для магчымасці далучэння праз метку (а не праз прыладу). Працуе толькі с абласцямі віртуальнай памяці новага ўзору. (**-v1**).
* **device** — прылада, на якой ствараецца вобласць віртуальнай памяці (напрыклад /dev/hda7 альбо /dev/sdb1).
* **size** — памер раздзелу. Небяспечны параметр, варта ўжываць з асцярожнасцю (у спалучэнні з **-f** можна стварыць вобласць буйней за раздзел, на якім ствараецца вобласць). Прызначаны для сумяшчальнасці.

## Альтэрнатыўныя каманды 
У файлавай сістэме ZFS віртуальная памяць выдаткоўваецца інакш. Напрыклад, у OpenSolaris:

`pfexec zfs create -V 2G rpool/swap1 # Стварэнне тома з імем swap1 памерам 2 Гб

pfexec swap -a /dev/zvol/dsk/rpool/swap1 # Актывацыя swap1`

Катэгорыя:Утыліты UNIX
Рада пяцёх

**Ра́да пяцё́х** — другі ўрад Беларускай Народнай Рэспублікі ў траўні 1918 года. Сфармаваны пасля выхаду з 1-га складу Народнага сакратарыята Беларусі ў пачатку траўня 1918 года беларускіх сацыялістаў-рэвалюцыянераў Палуты Бадуновай, Тамаша Грыба, Лявона Зайца і сацыял-дэмакрата Аркадзя Смоліча. У склад Рады пяцёх уваходзілі прадстаўнікі Беларускай партыі сацыялістаў-федэралістаў Язэп Варонка (старшыня), Яфім Бялевіч, Кастусь Езавітаў, Васіль Захарка, Пётра Крачэўскі. Правыя ў Радзе БНР з мэтай адхіліць Раду пяцёх стварылі Народны сакратарыят пад кіраўніцтвам Рамана Скірмунта. У выніку кампрамісу, дасягнутага паміж левымі і правымі ў чэрвені 1918 года быў сфарміраваны 4-ы склад Народнага сакратарыяту.

## Літаратура 
* Сідарэвіч, А. Урады БНР і кабінэт Рамана Скірмунта / Анатоль Сідарэвіч // ARCHE Пачатак. – 2008. – № 4. – С.

Катэгорыя:Беларуская Народная Рэспубліка
Катэгорыя:З’явіліся ў 1918 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 1918 годзе
Паска (значэнні)

**Паска**:
 
* Паска, велікодны хлеб
* Рэгіён Паска, адміністрацыйная адзінка Перу
* Паска, Цюрынгія, камуна Германіі
Тытульная нацыя

**Тытульная нацыя** — частка насельніцтва дзяржавы, нацыянальнасць якой вызначае афіцыйная назва гэтай дзяржавы.

Паняцце «тытульная нацыя» увёў Марыс Барэс, французскі раманіст-індывідуаліст і палітык-нацыяналіст, у канцы XIX стагоддзя. Паводле Барэса гэта дамінуючая этнічная група, на аснове мовы і культуры якой будуецца дзяржаўная сістэма адукацыі. Барэс супрацьпастаўляў тытульнай нацыі і нацыянальную меншасць (прадстаўнікі нацыі, якія пражываюць па-за межамі яе нацыянальнай дзяржавы, напрыклад, у той час — французы ў Эльзасе і Латарынгіі), і этнічныя дыяспары (этнічныя групы ўнутры тэрыторыі нацыянальнай дзяржавы, напрыклад, яўрэі і армяне ў Францыі). Барэс меркаваў, што нацыянальная дзяржава можа быць моцнай толькі пры наяўнасці дзвюх умоў: нацыянальныя меншасці і этнічныя дыяспары павінны захоўваць лаяльнасць дзяржаве тытульнай нацыі, а тытульная нацыя павінна падтрымліваць «свае» нацыянальныя меншасці за мяжой. Гэту класіфікацыю Барэс распрацаваў у перыяд справы Дрэйфуса.

## СССР 
Гэта паняцце выкарыстоўвалася ў Савецкім Саюзе для абазначэння нацый, якія давалі тытулы аўтаномных утварэнняў ў рамках саюза: саюзныя рэспублікі, аўтаномныя рэспублікі, аўтаномныя вобласці і г.д., напрыклад, Беларуская ССР для беларусаў.

Этнасу, каб стаць тытульнай нацыяй, патрэбна было задавальняць пэўныя крытэры з пункту гледжання колькасці насельніцтва і кампактнасці яго рассялення. Мова тытульнай нацыі абвяшчалася дадатковай (пасля рускай) афіцыйнай мовай адпаведнай адміністрацыйнай адзінкі.

Паняцце добра працавала у выпадках з аднароднымі і адносна развітымі нацыямі.

У шэрагу выпадкаў, у некаторых вельмі поліэтнічная рэгіёнах, такія як Паўночны Каўказ, паняцце тытульнай нацыі ўводзіла няроўнасць паміж тытульнай і нятытульнымі нацыямі, асабліва пасля ўвядзення «карэнізацыі» палітыкі, згодна з якой прадстаўнікі тытульнай нацыі былі вылучаны на кіруючыя пасады.

## Расійская Федэрацыя 
Гэта паняцце і яго вызначэнне выключаны з заканадаўства Расійскай Федэрацыі. Але фактычна малыя народы з'яўляюцца тытульнымі нацыямі ў сваіх нацыянальных рэспубліках, маючы прэферэнцыі ў мясцовых органах улады і бізнесе за кошт іншых народаў.

## Кітай 
У Кітайскай Народнай Рэспубліцы ўрад прыняў некаторыя прынцыпы савецкай канцэпцыі адносна сваіх этнічных меншасцяў.

## Югаславія 
Федэральныя рэспублікі сацыялістычнай Югаславіі ўспрымаліся як нацыянальныя дзяржавы канстытуцыйных народаў. Пасля распаду Югаславіі, толькі Боснія і Герцагавіна не была дэ-юрэ вызначана ў сваёй канстытуцыі як нацыянальная дзяржава сваёй тытульнай нацыі з-за яе шматнацыянальнага грамадства.

## Літаратура 
#*Sternhell Z.* Maurice Barrès et le nationalisme francais. Bruxelles, 1985.
#Igor Š tiks (30 July 2015). *Nations and Citizens in Yugoslavia and the Post-Yugoslav States: One Hundred Years of Citizenship*. Bloomsbury Publishing. с. 125. .

## Гл. таксама 
* Карэнныя народы
* Нацыянальна-тэрытарыяльная аўтаномія

= Нататкi =
*
Катэгорыя:Палітыка
Саркафаг Людавізі

**Саркафаг Людавізі**, або **Вялікі саркафаг Людавізі** () — датаваны прыблізна 250—260 гадамі , выяўлены ў пахаванні каля Тыбурцінскай брамы Рыма, у сувязі з чым вядомы таксама як **Via Tiburtina Sarcophagus**. Саркафаг вядомы сваёй шчыльнай і некласічнай кампазіцыяй, утворанай скурчанымі і высока эмацыйнымі фігурамі рымлян і готаў і з'яўляецца прыкладам кірунку ў рымскім мастацтве, тыповым для III стагоддзя. Выяўлены ў 1621 годзе і названы ў гонар яго першага сучаснага ўладальніка кардынала Л. Людавізі, саркафаг у наш час захоўваецца ў Палацца Альтэмпс, які з'яўляецца часткай Нацыянальнага музея Рыма.

Даны саркафаг з'яўляецца познім прадстаўніком з групы прыкладна 25 познерымскіх ваенных саркафагаў, іншыя з якіх датаваны прыкладна 170—210 гадамі, вырабленых у Рыме і, у некаторых выпадках, у Афінах. Яны ўзыходзяць да эліністычных помнікаў малаазійскага Пергама, якія адлюстроўваюць перамогі пергамцаў над галамі, і меркавана былі ўсе прызначаны для военачальнікаў. Найбольш вядомым прадстаўніком гэтай групы твораў мастацтва з'яўляецца .

Вышыня мармурнага саркафага складае 153 см. Яго паверхня цалкам пакрыта гарэльефными фігурамі. Вечка саркафага, разбітая ў 1945 годзе ў Майнцы, адлюстроўвае варварскіх дзяцей, якія перадаюцца рымлянам меркавана іх бацькамі. Цэнтральнай фігурай на асабовай панэлі з'яўляецца конны рымскі военачальнік, які, магчыма, прадстаўляе нябожчыка. Яго твар спакойны, а жэст, які складана інтэрпрэтаваць, можа азначаць развітанне. X-падобны знак на яго лбу інтэрпрэтуюць як крыж, які атрымліваецца звернутымі на містэрыях Мітры як знак ласкі бога Мітры, папулярнага сярод рымскіх салдатаў. Virtus, якая дэманструецца вершнікам, можа азначаць прыжыццёвую доблесць на поле бою, аднак разам са знакам паказвае на перамогу над смерцю.

Фігуру часам атаясамляюць з сынам імператара Дэцыя Гастыліянам, чыё самастойнае недоўгачасовае кіраванне ў 251 годзе пачалося пасля гібелі бацькі і старэйшага брата ў бітве з готамі, стаўшы першымі рымскімі імператарамі, якія загінулі ад рук чужакоў. У адрозненне ад іх, Гастыліян памёр ад чумы.

## Літаратура 
* Ernst Künzl: Ein Traum von Imperium: Der Sarkophag Ludovisi — Grabmal eines Feldherrn Roms. Schnell & Steiner, Regensburg 2010, ISBN 3-7954-2225-6.

## Спасылкі 
Людавізі
Катэгорыя:Калекцыя Людавізі
Катэгорыя:Мастацтва Старажытнага Рыма
Піраміда Неферэфры

**Піраміда Неферэфры**, або **Ранеферэфы** — недабудаваная егіпецкая піраміда часоў V дынастыі, размешчаная ў некропалі Абусіра ў Егіпце. Пасля ранняй смерці фараона Неферэфры незавершаная піраміда была перабудавана ў квадратную мастабу, якая стала месцам пахавання памерлага манарха. Нягледзячы на фактычны знос піраміды, комплекс будынкаў у гэтым месцы быў пашыраны за кошт будаўніцтва пераемнікамі Неферэфры мноства храмаў.
[thumb|left|Недабудаваная піраміда Неферэфра ў [Абусіры.]]
thumb|left|Недабудаваны пірамідальны комплекс Неферэфра. Рэканструкцыя
Першае даследаванне было праведзена Карлам Рычардам Лепсіусам, які даў пірамідзе назву «Лепсіус XXVI», але паўнацэнна піраміда была даследавана толькі ў 1974 годзе чэхаславацкай археалагічнай экспедыцыяй з Карлава ўніверсітэта ў Празе пад кіраўніцтвам Міраслава Вернера. Падчас працы экспедыцыі былі выяўлены такія важныя артэфакты, як папірусы і статуі, якія змяшчаюць важную інфармацыю пра кароткае кіраванне Неферэфры.

Комплекс піраміды размешчаны на паўднёвы захад ад піраміды Неферыркара і на захад ад піраміды Хентхауса, у паўднёвай частцы некропаля, знаходзячыся найбліжэй да пустыні з усіх пірамід Абусіра. З-за даўжыні ў 65 метраў яна магла б быць другой самай маленькай пірамідай фараона перыяду Старога царства ў Егіпце пасля піраміды Уніса. Апроч уласна піраміды, комплекс складаецца з *храма мёртвых*, *свяцілішча нажа* і *свяцілішча сонца*. Комплекс акружаны вялікай кругавой сцяной.

## Бібліяграфія 
* Verner, Miroslav et al.: Abusir IX: The Pyramid Complex of Raneferef, I: The Archaeology. Czech Institute of Egyptology, Prag 2006, ISBN 8020013571.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Егіпецкія піраміды
General Cup 2013 (снукер)

**General Cup 2013** — прафесійны нярэйтынгавы турнір па снукеры, які праходзіў з 9 па 13 верасня 2013 года ў «General Snooker Club», у Ганконгу. Турнір стаў пятым розыгрышам «General Cup», які праходзіў у 2004 і 2009 гадах, а з 2011 года праходзіць штогод. Пераможца турніру атрымаў HK$, а аўтар максімальнага брэйка мог атрымаць HK$, а таксама алмазны кі, кошт якога равняўся HK$.

Спаборніцтва уключала ў сябе групавы раўнд, у якім 8 прафесійных снукерыстаў, разбітыя на 2 групы па 4 удзельніка, гулялі адзін з адным па аднаму разу. Пасля гэтага з кожнай групы выходзіла па два лепшых гульца ў плэй-оф, дзе яны гулялі паўфінальныя двубоі і фінальны матч.

Пераможцам турніру стаў Марк Дэвіс, які перайграў у групавым этапе англічан Рыкі Уолдэна (3ː1) і Шона Мёрфі (3ː2) і саступіў мясцоваму фаварыту Марке Фу (2ː3), выйшаўшы ў паўфінал з другога месца, пасля чаго разграміў у апошніх паядынках Бары Хокінса (6ː1) і лідара сусветнага рэйтынгу Ніла Робертсана ў фінале (7ː2). Гэтая перамога прынесла Дэвісу чацвёрты прафесійны тытул, а таксама другую снукерную перамогу за два тыдні (7 верасня 2013 года ён стаў трохразовым чэмпіёнам свету па снукеры з шасцю чырвонымі шарамі).

## Турнір 
]]
General Cup 2013 года стаў пятым розыгрышам гэтага турніру, які быў заснаваны ў 2004 годзе, пасля чаго праходзіў у 2009, а з 2011 года праводзіцца штогод. З самога заснавання General Cup праходзіць у General Snooker Club у Ганконгу.

## Прызавыя грошы 
Прызавы фонд турніру склаў HK$280,000, а таксама яшчэ па HK$2,000 за кожную соценную серыю. Пераможца турніру атрымаў HK$120,000, што прыкладна равнялася £15,000 (на £5,000 больш, чым за перамогу на этапе PTC). Апроч таго, вялікі прыз быў падрыхтаваны для аўтара максімальнага брэйка, у суме ў тры разы перасягнуўшы прыз за перамогу на спаборніцтве.

## Групавы раўнд 
### Група A 
#### Матчы 
#### Табліца 
### Група B 
#### Матчы 
#### Табліца 
## Плэй-оф 
## Фінал 
|-
| colspan="3" align="center" | 

|}

## Статыстыка турніру 
### Статыстыка ігракоў 
Катэгорыя:General Cup (снукер)
Катэгорыя:Верасень 2013 года
Саміт

**Са́міт** (ад  — вяршыня, верх) — тэрмін англамоўнага паходжання, які вызначае двух- і шматбаковую сустрэчу на вышэйшым узроўні кіраўнікоў дзяржаў, урадаў.

Тэрмін атрымаў пашырэнне ў мовах краін СНД ў 1980-х гг. Раней выкарыстоўваўся тэрмін *сустрэча на вышэйшым узроўні* (у сродках масавай інфармацыі таксама называўся *сустрэчай ў вярхах*).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Міжнародныя адносіны
Дэтэктыў

**Дэтэктыў** (, ад  — раскрываю, выкрываю) — пераважна літаратурны і кінематаграфічны жанр, творы якога апісваюць працэс даследавання загадкавага здарэння з мэтай высвятлення яго акалічнасцяў і раскрыцця загадкі. Звычайна ў якасці такога здарэння выступае злачынства, і дэтэктыў апісвае яго расследаванне і вызначэнне вінаватых, у такім разе канфлікт будуецца на сутыкненні справядлівасці з беззаконнем, якія завяршаюцца перамогай справядлівасці.

## Гісторыя 
Першымі творамі дэтэктыўнага жанру прынята лічыць апавяданні Эдгара По (напісаныя ў 1840-х гадах), які ў сваіх творах заклаў форму і асаблівасці гэтага жанру. По быў пачынальнікам інтэлектуальнага (паказ працэсу расследавання злачынства), а У. Колінз — прыгодніцкага (нанізванне драматычных эпізодаў) сюжэтных тыпаў дэтэктываў.

Значны ўклад у развіццё дэтэктыўнай літаратуры зрабілі А. К. Грын (ЗША), Э. Габарыо, Г. Леру (Францыя), асабліва А. К. Дойл (Вялікабрытанія), які стварыў вядомы вобраз прыватнага дэтэктыва Шэрлака Холмса.

З імем англійскага пісьменніка Г. К. Чэстэртана звязана паяўленне т. зв. «інтуітыўнага дэтэктыва», заснаванага на здагадцы і інтуітыўным пранікненні ў псіхіку злачынцы. Найбольшага поспеху ў развіцці такога роду дэтэктыва дасягнулі Агата Крысці і Ж. Сіменон.

Пасля другой сусветнай вайны на Захадзе пашырыўся т. зв. «чорны дэтэктыў», у аснове якога апісанне самога злачынства са сцэнамі забойстваў, насілля і інш.(М. Спілейн, ЗША).

Сярод рускіх пісьменнікаў у жанры дэтэктыва працавалі А. Р. Адамаў, Ю. С. Сямёнаў, браты А. А. і Г. А. Вайнеры і інш.

Гісторыя ж беларускага дэтэктыву бярэ свой пачатак значна пазней, але, нягледзячы на гэта, беларускі дэтэктыў дастаткова хутка прайшоў асноўныя эвалюцыйныя моманты дынамікі жанру — ад дэтэктыва класічнага тыпа да сучаснага і да дэтэктыва, які стаіць на сумежжы з іншымі літаратурнымі жанрамі.

## Гл. таксама 
* Беларуская дэтэктыўная проза
* Хонкаку (японская дэтэктыўная проза)

Катэгорыя:Літаратурныя жанры
Іван Елісеевіч Самбук

{{Ваенны дзеяч
 |поўнае імя       = Іван Елісеевіч Самбук
 |арыгінал імя     = 
 |дата нараджэння  = 28.07.1919
 |месца нараджэння = 
 |дата смерці      = 28.05.1979
 |месца смерці     = 
 |партрэт          = 
 |подпіс           = 
 |мянушка          = 
 |псеўданім        = 
 |прыналежнасць    = 
 |гады службы      = 1939–1964
 |званне           = палкоўнік
 |род войскаў      = артылерыя
 |камандаваў       = 
 |частка           = 
 |бітвы            = Вялікая Айчынная вайна, Курская бітва
 |узнагароды       = { style="background:transparent"
  
}
{ style="background:transparent"
      
-
 медалі
}
 |Commons        = 
 |Rodovid        =
 |сувязі         = 
 |у адстаўцы     = 
 |роспіс         = 
}}
**Іван Елісеевіч Самбу́к** (, вёска Рог  Гомельскай вобласці — , ) — удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза (1943).

## Біяграфія 
Нарадзіўся 28 ліпеня 1919 года ў вёсцы Рог (сучаснага Петрыкаўскага раёна Гомельскай вобласці Беларусі). Скончыў педагагічны рабфак. З 1939 года — у Чырвонай Арміі. Падчас Вялікай Айчыннай вайны са жніўня 1941 года на Паўднёвым, Бранскім, Цэнтральным, 1-м Украінскім франтах. Агнявы ўзвод 34-га гвардзейскага артылерыйскага палка (13-я армія, Цэнтральны фронт) вызначыўся ў ходзе Курскай бітвы, фарсіравання Дняпра, Прыпяці, Дзясны.

У 1945 годзе скончыў Томскае артылерыйскае вучылішча, у 1956 годзе — Ваенна-інжынерную радыётэхнічную акадэмію проціпаветранай абароны імя Маршала Савецкага саюза Л. А. Говарава. З 1964 года падпалкоўнік І. Е. Самбук у адстаўцы. Жыў у Мінску.

Працаваў выкладчыкам у Мінскім радыётэхнічным тэхнікуме. Званне палкоўніка прысвоена ў запасе.

Памёр 28 мая 1979 года. Пахаваны ў Мінску на Усходніх могілках.

## Узнагароды 
* Медаль «Залатая Зорка»,
* два ордэны Чырвонай Зоркі,
* медалі.

## Памяць 
* У экспазіцыі Беларускага дзяржаўнага музея гісторыі Вялікай Айчыннай вайны знаходзіцца гаўбіца, разлікам якой камандаваў І. Е. Самбук.
* Імя Героя носіць студэнцкі будаўнічы атрад Мінскага дзяржаўнага вышэйшага радыётэхнічнага каледжа.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 
* Педагоги — уроженцы Белоруссии, удостоенные звания «Герой Советского Союза»  
* Бои на Курской дуге (1942—1943) 

Катэгорыя:Артылерысты Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Палкоўнікі СССР
Катэгорыя:Пахаваныя ў Мінску
Катэгорыя:Удзельнікі Курскай бітвы
Катэгорыя:Удзельнікі бітвы за Дняпро
Шмуэль Нігер

**Шмуэль Нігер** (, в. Дукора, Пухавіцкі раён, Мінская вобласць — ) — ,  і .

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў сям’і ўладальніка крамы Вольфа Чарнага і Брохі Гурвіч. У 1896 г. пераехаў у Мінск, дзе неўзабаве далучыўся да гурткоў Паалей Цыёна, пазней быў сярод заснавальнікаў партыі сіяністаў-сацыялістаў у Адэсе. Удзельнічаў у нелегальнай агітацыйнай дзейнасці, пісаў рэвалюцыйныя пракламацыі і артыкулы (ананімна ці пад рознымі псеўданімамі). Неаднаразова арыштоўваўся (у Варшаве, Дзвінску, Адэсе) і падвяргаўся катаванням.

Першыя працы пісаў на іўрыце і рускай мове, пасля рэвалюцыі 1905 г. перайшоў на ідыш. У 1908—1909 гг. — Рэдактар віленскага часопіса «Літэрарышэ манатшрыфтн» («Literarische Monatschriften»), заснаванага ім сумесна з А. Вайтэрам і Шмар’е Гарэлікам.

У 1909 пераехаў у Берлін, затым у Берн, дзе вывучаў ва ўніверсітэце філасофію і сусветную літаратуру. У 1912 г., вярнуўшыся ў Вільню, рэдагаваў штомесячнік «Дзі ідышы велт», у 1913 — зборнік «Дэр пінкес» («Летапіс», пры садзейнічанні Б. Борахава).

У 1918 г. у Маскве рэдагаваў штотыднёвік «Култур ун білдунг», у 1919 г. у Вільні — штомесячнік «Дзі нае велт». У 1919 г. пасля пагрому ў Вільні, у якім быў забіты А. Вайтэр, эміграваў у ЗША. Да канца жыцця працаваў у газеце «Тог», дзе публікаваў штотыднёвыя крытычныя нарысы. У 1941—1947 гг. быў таксама сурэдактар літаратурнага штомесячніка «Дзі цукунфт». У 1954 г. удзельнічаў у рэдагаванні «Лексікон фун дэр найер ідышэр літаратур» («Слоўнік новай яўрэйскай літаратуры»).

## Спасылкі 
* 
* Niger, Shmuel
Цзюлун (паўвостраў)

]]
**Цзюлун**,  — паўвостраў на паўднёвым усходзе Кітая, большай часткай уваходзіць у склад спецыяльнага адміністрацыйнага раёна Ганконг. На паўвостраве размешчана аднайменная частка Ганконга. Абмываецца водамі Паўднёва-Кітайскага мора. Плошча каля 700 км². Пераважаюць нізкагор'і (вышынёй 400—600 м). Бераг мае шмат скалістых мысаў, бухт, прыбярэжных астравоў.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Геаграфія Ганконга
Катэгорыя:Паўвостравы Кітая
Катэгорыя:Паўвостравы паводле алфавіта
Новыя Тэрыторыі (Ганконг)

thumb|right|250px|Вуліца Квонг Фук у Тай-По, акрузе ў Новых Тэрыторыях

**Новыя Тэрыторыі** () — адна з трох частак спецыяльнага адміністрацыйнага раёна Ганконг, апроч якой вылучаюць таксама ўласна востраў Ганконг і Каўлун. Насельніцтва Новых Тэрыторыі (даныя 2006 г.) 3 691 093 чалавек. Шчыльнасць насельніцтва 3,8 тыс. чал./км². Плошча каля 952 км². 

## Адміністрацыйны падзел 
Акруга, размешчаныя на тэрыторыі:
 
* Кхуайчхын (Квай-Цынг) (Kwai Tsing, 葵青區) — насельніцтва 524 тыс. чалавек, плошча 23,34 км².
* Чхюньвань (Цюн-Ван) (Tsuen Wan, 荃灣區) — насельніцтва 289 тыс. чалавек, плошча 61,71 км².
* Тхюньмунь (Тюн-Мун) (Tuen Mun, 屯門區) — насельніцтва 502 тыс. чалавек, плошча 82,89 км².
* Юньлон (Юн-Лонг) (Yuen Long, 元朗區) — насельніцтва 534 тыс. чалавек, плошча 138,46 км².
* Паўночная (North, 北區) — насельніцтва 281 тыс. чалавек, плошча 136,61 км².
* Тайпоу (Тай-По) (Tai Po, 大埔區) — насельніцтва 294 тыс. чалавек, плошча 136,15 км².
* Сатхінь (Ша-Цін) (Sha Tin, 沙田區) — насельніцтва 608 тыс. чалавек, плошча 68,71 км².
* Сайкун (Сай-Кунг) (Sai Kung, 西貢區) — насельніцтва 407 тыс. человек, 129,65 км².
* Айлендс (Islands, 離島區) — насельніцтва 137 тыс. чалавек, плошча 175,12 км².

## Спасылкі 
Катэгорыя:Геаграфія Ганконга
Гарэльефы з Храма Хрыста Збавіцеля

**Гарэльефы з Храма Хрыста Збавіцеля** — шэсць мармуровых гарэльефаў, знятых з Храма Хрыста Збавіцеля перад тым, як яго ўзарвалі ў 1931 годзе. Захоўваюцца ў Данскім манастыры, усталяваны на ўсходняй сцяне агароджы манастыра з унутранага боку. Гарэльефы з Храма Хрыста Збавіцеля адлюстроўваюць біблейскія і гістарычныя сюжэты: «Мельхіседэк сустракае Аўраама з палоненымі ім царамі» (скульптар А. В. Лаганоўскі, 1847—1849 гг.), «Воін Георгій» (скульптар , 1847—1849 гг.), «Наведванне Дзмітрыем Данскім Сергія Раданежскага перад паходам супраць татараў 1380 г.» (скульптар А. В. Лаганоўскі, 1847—1849 гг.), «Мірыям, якая апявае перамогу свайго народа над ворагамі» (скульптар А. В. Лаганоўскі, 1847—1849 гг.), «Сустрэча Давіда, які перамог Галіяфа» (скульптар А. В. Лаганоўскі, 1847—1849 гг.), «Дэвора, якая заклікае народ да барацьбы з прыгнятальнікамі» (скульптар А. В. Лаганоўскі, 1847—1849 гг.)

## Галерэя 

Выява:DonskoyRelief1.jpg|Мельхіседэк сустракае Аўраама з палоненымі ім царамі
Выява:DonskoyRelief3.jpg|Сустрэча Давіда, які перамог Галіяфа
Выява:DonskoyRelief5.jpg|Наведванне Дзмітрыем Данскім Сергія Раданежскага перад паходам супраць татараў 1380

Выява:DonskoyRelief4.jpg|Мірыям, якая апявае перамогу свайго народа над ворагамі
Выява:DonskoyRelief6.jpg|Дэвора, якая заклікае народ да барацьбы з прыгнятальнікамі

## Спасылкі 
* Горельефы с Храма Христа Спасителя в Донском монастыре (XIX в).

Катэгорыя:Храм Хрыста Збавіцеля
Катэгорыя:Гарэльефы
Катэгорыя:Скульптуры Расіі
Дыяна (багіня)

**Дыяна** (, верагодна той жа корань, што і дэў, Дзіў, Зеўс,  'бог') у рымскай міфалогіі — багіня жывёльнага і расліннага света, палявання, жаноцкасці і ўрадлівасці, дапаможніца падчас родаў, увасабленне Месяца; адпавядае грэчаскім Артэмідзе і Селене.

Пазней Дыяну сталі таксама атаясамліваць з Гекатай. Дыяну яшчэ называлі Трывіяй — багіняй трох дарог (яе выявы ўсталёўваліся на скрыжаваннях), гэтае імя тлумачылася як сімвал трайной улады: на нябёсах, на зямлі і пад зямлёй. Таксама Дыяну атаясамлівалі з карфагенскай нябеснай багіняй Цэлестай. У рымскіх правінцыях пад імем Дыяны пакланяліся мясцовым духам — «гаспадарыням леса».

У Рыме культ Дыяны лічыўся «іншаземным» і не распаўсюджаным у патрыцыянскіх колах, але быў папулярным сярод рабоў, якія карысталіся ў храмах Дыяны правам недатыкальнасці. Цар Сервій Тулій, згодна з паданнем, сам народжаны ў рабстве, прысвяціў Дыяне храм на рыскім узгорке Авенцін. Гадавіна заснавання храма лічылася святам рабоў.

З храмам Дыяны на Авенціне звязана паданне аб незвычайнай карове, гаспадару якой было прадказана, што той, хто прынясе яе ў ахвяру Дыяне ў гэтым храме, атрымае ўладу над Італіяй. Цар Сервій Тулій, даведаўшыся аб гэтым, хітрасцю завалодаў каровай, прынёс яе ў ахвяру і прымацаваў рогі да сцяны храма.

У гонар Дыяны быў названы астэроід (78) Дыяна, адкрыты ў 1863 годзе.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Багіні ў рымскай міфалогіі
Катэгорыя:Багіні месяца
Катэгорыя:Багіні ўрадлівасці
Катэгорыя:Багі паводле алфавіта
Кангрэс паўднёваафрыканскіх прафсаюзаў

**Кангрэс паўднёваафрыканскіх прафсаюзаў** (, COSATU) — прафсаюзнае аб'яднанне рабочых ПАР. Заснаваны 1 снежня 1985 года, аб'ядноўвае 21 прафсаюз, членамі якіх агулам з'яўляюцца 1,8 млн. чалавек. Уваходзіць у альянс з Афрыканскім нацыянальным кангрэсам і Паўднёва-Афрыканскай камуністычнай партыяй.

Катэгорыя:Прафсаюзы ПАР
Белона (міфалогія)

]]
а]]

**Бело́на** () — старажытнарымская багіня вайны, уваходзіла ў світу Марса, багіня падземнага свету. Мае старажытнасабінскае паходжанне.

Яе імя паходзіць ад bellum ці duelum — «вайна». Таксама лічылася маткай (варыянты — дочка, жонка, карміцелька) Марса. Паказвалася з мячом ці бізуном, з паходняй, у доўгай вопратцы, часта ў цэнтры бітвы, на калясніцы. Атрыбут — падвоеная сякера.

У 458 г. да н.э. у Рыме на Марсавым полі ёй быў прысвечаны храм, перад якім стаяла «калона вайны» — сімвалічная мяжа Рыма, адкуль у знак абвяшчэння вайны ў бок ворага кідалі кап’ё. Гэту цырымонію здзяйсняў фецыял — жрэц багіні. Каля задняй часткі храма сенат прымаў замежных паслоў, а таксама палкаводцаў, якія вярталіся з паходаў пераможцамі і чакалі трыумфу.

У I ст. да н.э. пры Суле з Кападокіі ў Рым была прывезена статуя кападакійскай (малаазійскай) багіні Ма, культ Белоны зліўся з яе культам і стаў у вышэйшай ступені аргіястычным і жорсткім. У сувязі з гэтым рымскім грамадзянам удзел у ім быў забаронены. Служкі Белоны набіраліся з іншаземцаў.

Асабліва культ Белоны, адначасова з іншымі ўсходнімі культамі, распаўсюдэіўся ў Рымскай імперыі ў III ст. н.э. Жрацы багіні — беланарыі () насілі чорную вопратку і каўпакі, мелі ў якасці атрыбутаў падвоеныя сякеры, даводзілі сябе да шаленства ў яе гонар, яны наносілі адзін аднаму пабоі і раны, прыносячы такім чынам у ахвяру багіні чалавечую кроў, прычым яны прадказвалі будучыню. Іх называлі фанатыкамі ( — утрапёныя).

Белона атаясамлівалася з грэчаскай багіняй Эніа.

У гонар Белоны быў названы астэроід (28) Белона, адкрыты 1 сакавіка 1854 года. Назва сімвалізавала пачатак Крымскай вайны.

## Літаратура 
* Мифы народов мира / под ред. С. А. Токарева. — М.: Российская энциклопедия, 1994. — С. 167.

## Спасылкі 
* Белона на grekroman.ru 

Катэгорыя:Багі вайны
Катэгорыя:Багіні ў рымскай міфалогіі
Катэгорыя:Багі паводле алфавіта
Эрэсунскі мост

**Эрэсунскі мост** (, ) — сумешчаны мост-тунэль, які ўключае 2-пуцявую чыгунку і 4-палосную аўтамагістраль праз праліў Эрэсун. Гэта самая доўгая сумешчаная дарога і чыгуначны мост у Еўропе, якія злучаюць сталіцу Даніі Капенгаген і шведскі горад Мальмё. Мост і тунэль з’яўляюцца часткай міжнароднага еўрапейскага аўтамабільнага маршруту E20, а таксама Эрэсунскай чыгуначнай лініі. Будаўніцтва бесперапыннай лініі Вялікага Бельта (The Great Belt Fixed Link) і Эрэсунскага моста дазволіла звязаць кантынентальную Еўропу са Швецыяй і ўсёй Скандынавіяй. Мост быў спраектаваны дацкай архітэктурнай фірмай Дысінг + Вейтлінг (Dissing + Weitling).
thumb|злева|Эрэсунскі мост, здымак са спадарожніка.
[thumb|250px|Від з боку [Капенгагена. Злева — востраў Сальтхольм, справа — штучны востраў Пеберхольм. На гарызонце бачны Мальмё.]]

Эрэсунскі мост перасякае мяжу паміж Даніяй і Швецыяй, але дзякуючы Шэнгенскаму пагадненню там няма пашпартнага кантролю. Праводзяцца звычайныя мытныя праверкі ля стэндаў (шапікаў) аплаты праезду па мосце для тых, хто заязджае ў Швецыю, але не для тых, хто заязджае ў Данію.

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт моста

Катэгорыя:Масты Даніі
Катэгорыя:Масты Швецыі
Катэгорыя:Вантавыя масты
Катэгорыя:Памежныя масты
Спецыяльныя адміністрацыйныя раёны (КНР)

**Спецыяльныя адміністрацыйныя раёны**, або САР () — асобыя тэрытарыяльна-адміністрацыйныя адзінкі Кітайскай Народнай Рэспублікі, якія карыстаюцца высокай ступенню аўтаноміі. Фактычна гэтыя тэрыторыі самастойныя ў рашэнні ўсіх пытанняў за выключэннем тых, што тычацца абароны або знешняй палітыкі. Гэты статус замацаваны ў Асноўных законах, прынятых Усекітайскім сходам народных прадстаўнікоў пасля ўсталявання суверэнітэту КНР над Макаа і Ганконгам.

Ідэя спецыяльных адміністрацыйных раёнаў была прапанавана ў 1980-х Дэн Сяапінам у рамках прынцыпу «адна краіна — дзве сістэмы». Гэта быў кампрамісны варыянт вяртання ў склад Кітая арандаваных заходнімі краінамі на працяглыя тэрміны тэрыторый з устоянай рыначнай эканомікай і дэмакратычнай палітычнай сістэмай. У наш час у краіне налічваецца дзве адзінкі са статусам спецыяльнага адміністрацыйнага раёна.

Ганконг і Макаа ўвайшлі ў склад Кітая ў якасці спецыяльных адміністрацыйных раёнаў адпаведна ў 1997 і 1999 гадах.

## Параўнальная табліца 

Катэгорыя:Адміністрацыйныя адзінкі
Сент-Олбанс

**Сент-Олбанс** () — горад у Вялікабрытаніі, які размяшчаецца ў графстве Хартфардшыр у паўднёва-ўсходняй частцы Англіі. Горад размешчаны за 31 км на поўнач ад цэнтральнай часткі Лондана. Гэта быў першы буйны горад на старой рымскай дарозе Уотлінг-стрыт для падарожнікаў, якія едуць на поўнач.

## Гісторыя 
Тэрыторыю сучаснага горада раней насялялі кельцкія плямёны. Рымскі горад Верламіян, другі па велічыні горад у Рымскай Брытаніі пасля Ландыніума (сучасны Лондан), быў пабудаваны побач з сучасным горадам у даліне ракі Вер. Пасля сыходу рымлян горад знаходзіўся ў складзе Мерсіі.

Сярэднявечны горад вырас на ўзгорку на ўсход ад бенедыктанскага абацтва Сент-Олбанс. У гэтым месцы, паводле легенд, быў забіты першы брытанскі хрысціянскі мучанік Святы Олбан да 324 года. Менавіта ў Сент-Олбансе размяшчалася галоўнае абацтва ў Англіі.

У царкве Св. Міхаіла знаходзяцца помнік і магіла знакамітага Фрэнсіса Бекана, які меў тытул барона Веруламскага і віконта Сент-Олбанса.

## Транспарт 
Горад мае дзве чыгуначныя станцыі.

## Культура 
Сент-Олбанс мае насычанае культурнае жыццё, у месцы рэгулярна праводзяцца оперныя канцэртамі і ладзяцца тэатральныя пастаноўкі.

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт
* Сент-Олбанс на сайце Domesday Book
* Музеі горада

Катэгорыя:Гарады Англіі
Катэгорыя:Хартфардшыр
Першы Нікейскі сабор

**Першы Нікейскі сабор** — сабор Царквы, прызнаваны Сусветным; адбыўся ў чэрвені 325 года ў горадзе Нікея (цяпер — Ізнік, Турцыя); працягваўся больш за два месяцы і стаў першым Усяленскім саборам у гісторыі хрысціянства.

Сабор быў скліканы імператарам Канстанцінам Вялікім, для таго каб паставіць кропку ў спрэчцы паміж Александрыйскім епіскапам Аляксандрам і Арыем, які адмаўляў адзінасутнасць Хрыста і Бога Айца. На думку Арыя і яго шматлікіх прыхільнікаў, Хрыстос — не Бог, а першая і найдасканалая са створаных Богам істот (гл. арыянства).

На Нікейскім саборы вызначыліся і ўсталяваліся асноўныя дактрыны (дагматы) хрысціянства.

## Удзельнікі 
На Першым Усяленскім саборы прысутнічала, паводле сведчання Афанасія Вялікага, 318 епіскапаў. Пры гэтым, у іншых крыніцах утрымліваюцца і меншыя адзнакі колькасці ўдзельнікаў сабора. Папа Сільвестр асабіста не прыняў удзел у Саборы і дэлегаваў на Сабор сваіх легатаў — двух прэсвітараў. На Сабор прыбылі дэлегаты ад тэрыторый, не якія ўваходзілі ў склад імперыі: з Піціўнта на Каўказе, з Баспорскага царства (Керчы), са Скіфіі, два дэлегаты з Арменіі, адзін з Персіі. Акрамя епіскапаў у працы Сабора прынялі ўдзел шмат прэсвітараў і дыяканаў. Многія з іх яшчэ зусім нядаўна вярнуліся з катаргі і на сваіх целах мелі сляды катаванняў. Яны сабраліся ў палацы ў Нікеі, і сам імператар Канстанцін старшынстваваў на іх сходзе, чаго яшчэ ніколі не было. На Саборы прысутнічала мноства епіскапаў, пасля ўшанаваных царквой як святых (свяціцель Мікалай, епіскап Міраў Лікійскіх і свяціцель Спірыдон Трыміфунцкі).

Пасля некалькіх спроб аспрэчыць арыянскае веравучэнне на падставе адных толькі спасылак на Св. Пісанне Сабору быў прапанаваны сімвал веры Кесарыйскай Царквы, да якога, па прапанове імператара Канстанціна, была дададзена характарыстыка Сына *«адзінасутная Айцу»*. Гэты Сімвал веры быў зацверджаны Саборам для ўсіх хрысціян імперыі, а тыя епіскапы-арыяне, што не прынялі яго, выдалены з Сабора і адпраўлены ў ссылку. Сабор таксама прыняў 20 канонаў (кіраваў), якія тычыліся розных бакоў царкоўнага жыцця.
, XVIII стагоддзе)]]

## Пастановы 
Пратаколы Першага Нікейскага сабора не захаваліся (гісторык царквы А. В. Карташоў лічыў, што яны і не вяліся). Пра рашэнні, прынятых на гэтым Саборы, вядома з пазнейшых крыніц, у тым ліку з дзеянняў наступных Усяленскіх сабораў.

* Сабор асудзіў арыянства і зацвердзіў пастулат аб адзінасутнасці Бога Сына і Бога Айца і Яго прадвечным нараджэнні.
* Быў складзены Сімвал веры з сямі пунктаў, які пасля сталі называць Нікейскім.
* Зафіксаваны прывілеі епіскапаў чатырох найбуйнейшых мітраполій: Рымскай, Александрыйскай, Антыяхійскай і Іерусалімскай (6-ы і 7-ы каноны).
* Сабор таксама ўсталяваў час святкавання Вялікдня ў першую нядзелю пасля першай поўні пасля вясновага раўнадзенства.
* Сабор прыняў рашэнне, якое абавязвала архірэяў асабіста курыраваць сістэму аказання медыцынскай дапамогі немаёмным грамадзянам.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Правілы Першага Усяленскага сабору 325 г. у г. Нікеі

Катэгорыя:Сусветныя саборы
Катэгорыя:Царкоўныя саборы IV стагоддзя
Катэгорыя:Арыянства
Трывія (міфалогія)

**Трывія** () - адзін з эпітэтаўДыяны Калі да чыста італійскіх рыс багіні Дыяна дадаліся рысы грэчаскай Артэміды,рымская Дыяна пачала ўшаноўвацца як прадстаўніца горнага і ляснога жыцця і, між іншым палявання, як бажаство ночы, з яе таямнічыімі з'явамі. У гэтым апошнім значэнні яна была атаясамлена з грэчаскай Гекатай, багіняй ночы, падземнага света і чараўніцтва. З'яўляючыся багіняй чарадзейства і таямнічых жахаў ночы Дыяна лічылася апякункай ростаней (адкуль і эпітэт - Trivia) і ўялялася трохгаловай, пазіраўшай на тры дарогі Як апякунку дарог і падарожнікаў, вандроўнікі заклікалі яе пад імем dea Semitalis. Каля Арыцыі знаходзілася прысвечанае Трывіі возера з гаем, дзе Трывія была вядома пад імем nemorensis. У гонар Трывіі і Апалона Аўгустам быў пабудаваны мармуровы храм на Палаціне

Катэгорыя:Багіні ў рымскай міфалогіі
Першы Канстанцінопальскі сабор

**Першы Канстанцінопальскі сабор**, **Другі Усяленскі сабор** — Усяленскі сабор Царквы; скліканы ў 381 годзе імператарам Феадосіем I (379—395) у Канстанцінопалі. Прызнаецца Усяленскім усімі цэрквамі. Зацвердзіў дагмат аб сыходжанні Святога Духу ад Айца, пра роўнасць і адзінасутнасць Бога Духа Святога з іншымі абліччамі Святой Тройцы — Богам Айцом і Богам Сынам; дапоўніў і зацвердзіў Сімвал веры ў рэдакцыі, якая атрымала назву Нікейска-Цараградскай (Нікейска-Канстанцінопальскай).
[thumb|злева|*Другі Усяленскі сабор* (мініяцюра [IX стагоддзя да сачыненняў Рыгора Багаслова)]]

Акрамя таго, усталяваў статус епіскапа Канстанцінопальскага як епіскапа Новага Рыма, другім па статусе пасля Рымскага епіскапа, абыйдучы епіскапа Александрыйскага, які да таго лічыўся першым на Усходзе і насіў тытул «Папа». У выніку ўтварылася так званая пентархія — пяцёрка галоўных епіскапскіх кафедраў (памесных цэркваў) хрысціянскага свету: Рым, Канстанцінопаль, Александрыя, Антыёхія і Іерусалім.

Сабор адкрыўся ў маі 381 года ў канстанцінопальскай Царква Святой Ірыны і скончыў працу ў ліпені таго ж года. Імператар Феадосій I прысутнічаў на яго адкрыцці, але ў саборных пасяджэннях ні яго прадстаўнікі, ні ён сам удзелу не прымалі.

Памяць Айцоў II Усяленскага сабору святкуецца Царквой .

## Удзельнікі 
[thumb|150px|[Рыгор Багаслоў]]
На Саборы прысутнічала 150 артадаксальных епіскапаў. Феадосій запрасіў на Сабор таксама 36 македаніянскіх епіскапаў на чале з найстарэйшым епіскапам Елеўсіем Кізікскім, спадзяючыся, што яны пагадзяцца ў спавяданні веры з артадаксальнымі. Але епіскапы Македоніі і Егіпта прама заявілі, што не дапушчаюць і не дапусцяць «адзінасутнасці», і пакінулі Сабор. Папу Рымскага Дамасія (з Заходняй Рымскай імперыі Грацыяна) імператар Феадосій пра адкрыццё Сабора нават не паведамляў.

Сярод галоўных удзельнікаў Сабора прысутнічалі: Мялецій Антыяхійскі, Цімафей I Александрыйскі, Кірыл Іерусалімскі, Геласій Кесарыска-Палесцінскі (пляменнік Кірыла), Асхолій Фесаланікійскі, Рыгор Ніскі (брат Васіля Вялікага), Амфілохій Іканійскі, Оптым Антыёхіі Пісідыйскай, Дыядор Тарскі, Пелагій Лаадыкійскі. Старшынствавалі на Саборы Мялецій Антыяхійскі, які неўзабаве пасля пачатку працы Сабора памёр, і яго замяніў Рыгор Назіянзін (каля 330-каля 390), вядомы ў царкве пад імем Багаслова, а пасля таго, як і ён пакінуў Сабор — Нектарый, пераемнік Рыгора на Канстанцінопальскай кафедры.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Сусветныя саборы
Катэгорыя:Царкоўныя саборы IV стагоддзя
Катэгорыя:381
Катэгорыя:Царкоўныя саборы ў Канстанцінопалі
Папа і Патрыярх Александрыйскі і ўсяе Афрыкі

**Папа і Патрыярх Александрыйскі і ўсяе Афрыкі** (поўны тытул **Найблажэннейшы, Найбоскі і Найсвяцейшы Айцец і Пастыраначальнік, Папа і Патрыярх Вялікага Града Александрыі, Лівіі, Пентапаля, Эфіопіі, усяго Егіпта і ўсяе Афрыкі, Айцец Айцоў, Пастыр Пастыраў, Архірэй Архірэяў, Трынаццаты Апостал і Суддзя Сусвету**, ) — афіцыйны тытул прадстаяцеля Александрыйскай Праваслаўнай Царквы. Праваслаўная Александрыйская Царква — адна з самых старажытных, у дыпціху Праваслаўных Цэркваў стаіць другой, пасля Канстанцінопальскай і перад Антыяхійскай.

З усіх праваслаўных патрыярхаў толькі ў Патрыярха Александрыйскага маецца тытул Папы.

## Гісторыя тытула 
Паводле шостага канона Першага ўсяленскага сабору (325) і другога канона Другога ўсяленскага сабору (381), улада Александрыйскага епіскапа распаўсюджвалася «на ўвесь Егіпет».

З сярэдзіны III стагоддзя Александрыйскі епіскап носіць ганаровы тытул Папы. Першым прадстаяцелем Александрыйскай царквы, згаданы як Папа, быў Іракл Александрыйскі (231—248). З 451 года за Александрыйскім епіскапам таксама зацвердзіўся тытул патрыярха. Да ўзвышэння Канстанцінопаля Александрыя была галоўным хрысціянскім цэнтрам на Усходзе, у сувязі з гэтым у тытуле Александрыйскага патрыярха замацавалася назва «13-ы апостал і суддзя ўсяго Сусвету».

Патрыярх Мялецій II (1926—1935) распаўсюдзіў юрысдыкцыю Александрыйскага патрыярхата на ўсю Афрыку, замяніўшы ў тытуле Александрыйскага патрыярха слова «ўсяго Егіпта» на «ўсяе Афрыкі».

C 9 кастрычніка 2004 года прадстаяцелем Александрыйскай Праваслаўнай царквы з'яўляецца Феадор II.

## Гл. таксама 
* Спіс прадстаяцеляў Александрыйскай праваслаўнай царквы

Катэгорыя:Александрыйская Праваслаўная Царква
Катэгорыя:Рэлігійныя тытулы
Александрыя
Патрыярх Александрыйскі

**Патрыярх Александрыйскі** — епіскап егіпецкай Александрыі. У наш час падобны тытул носяць 3 главы розных хрысціянскіх цэркваў.

* Папа і Патрыярх вялікага граду Александрыі, Лівіі, Пентапаля, Эфіопіі, усяго Егіпта і ўсёй Афрыкі, глава Александрыйскай Праваслаўнай Царквы, вядомы таксама як *Папа Александрыйскі і ўсёй Афрыкі і Патрыярх Прастола Святога Марка*,
* Копцкі Патрыярх Александрыйскі, глава Копцкай Царквы, вядомы таксама як *Папа Александрыйскі і Патрыярх прастола Святога Марка* і *Папа Егіпецкі* (для адмежавання яго ад папы рымскага),
* Копцкі Каталіцкі Патрыярх Александрыйскі, епіскап, які падпарадкоўваецца Рымскай-Каталіцкай Царкве.

## Гл. таксама 
* Спіс Александрыйскіх патрыярхаў
Іракл Александрыйскі

**Епіскап Іракл** (**Геракл**; каля 231 — ) — епіскап Александрыйскі (231—248), багаслоў.

Вучыўся ў Арыгена разам са сваім братам Плутархам. Вучыўся ў Амонія Сакі.

Быў абраны Арыгенам для дапамогі ў выкладанні ў Александрыйскай школе. Пасля выгнання з Александрыі ў 231 годзе епіскапам Дзімітрыем Александрыйскім Арыгена, Іракл стаў главой школы.

Пасля смерці Дзімітрыя Александрыйскага быў абраны епіскапам Александрыйскім.

Ён быў першым епіскапам Александрыйскім, якога пісьмовыя крыніцы называлі Папам (у Рымскай царкве гэты тэрмін не выкарыстоўвалі да VI стагоддзя). Першая вядомая згадка пра гэта ўтрымліваецца ў лісце, напісаным Дзіянісіем да Філімона: τοῦτον ἐγὼ τὸν κανόνα καὶ τὸν τύπον παρὰ τοῦ μακαρίου **πάπα** ἡμῶν Ἡρακλᾶ παρέλαβον (Гэта правіла і гэты ўзор я атрымаў ад блажэннага Папы нашага Іракла).

## Спасылкі 
* Heraclas у Каталіцкай энцыклапедыі
Саўтгемптан (значэнні)

**Саўтгемптан** — тапонім:

* Саўтгемптан — горад і порт у Вялікабрытаніі, на ўзбярэжжы праліва Ла-Манш
* Саўтгемптан — востраў у Канадскага Арктычнага архіпелага
Помнік Янку Купалу (Масква)

**Помнік Янку Купалу** — помнік, усталяваны ў горадзе Маскве на Кутузаўскім праспекце ў раёне Дарагамілава.

## Гісторыя 
Стварэнне помніка беларускаму пісьменніку, паэту і драматургу Янку Купалу было прымеркавана да 125-годдзя з дня яго нараджэння. Аўтарамі помніка выступілі беларускія скульптары Леў Гумілеўскі і яго сын Сяргей Гумілеўскі, архітэктар Юрый Грыгор’еў. 

14 студзеня 2005 года праект помніка быў зацверджаны прэзідэнтам Беларусі Аляксандрам Лукашэнкам, які выступіў ініцыятарам стварэння помніка падчас сустрэчы з мэрам Масквы Юрыем Лужковым. Скульптура адліта з бронзы на камбінаце Беларускага саюза мастакоў. Работы фінансавалі Саюзная дзяржава і Урад Масквы. Адкрыццё помніка адбылося 7 ліпеня 2007 года.
Перад помнікам неаднаразова адбываліся палітычныя акцыі беларусаў Масквы, у тым ліку ўзнагароджанні Медалём да стагоддзя БНР дысідэнта Міхася Кукабакі і літаратуразнаўца Аляксея Каўкі ў 2019 годзе.

## Апісанне 
Для помніка было выбрана месца ў Заходняй адміністрацыйнай акрузе на Кутузаўскім праспекце. Сквер, у якім быў усталяваны помнік, быў акультураны, для ўстаноўкі помніка было насыпана невялікае ўзвышша. Побач з помнікам былі ўсталяваны каменныя пліткі, якія спускаюцца да невялікага фантана, выкладзенага шэрым каменем.

Скульптары Гумілеўскія паказалі пісьменніка ў задуменнай позе, ён абапіраецца на драўляную загарадзь з лістом папараці і кнігай. Вышыня бронзавага помніка складае 4 м, а разам з каменным пастаментам, на які нанесены просты надпіс «Янка Купала» — 7 м.

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Помнікі Масквы
Катэгорыя:З’явіліся ў 2007 годзе
Катэгорыя:2007 год у Маскве
Катэгорыя:Помнікі Янку Купалу
Катэгорыя:Творы Льва Гумілеўскага
Катэгорыя:Творы Сяргея Гумілеўскага
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Юрыя Грыгор’ева