open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Міністэрства жыллёва-камунальнай гаспадаркі Рэспублікі Беларусь

**Міністэ́рства жыллё́ва-камуна́льнай гаспада́ркі Рэспу́блікі Белару́сь** (***Мінжылкамга́с Белару́сі***) — рэспубліканскі орган дзяржаўнага кіравання, які каардынуе рэалізацыю палітыкі ў жыллёва-камунальнай гаспадарцы. 

## Асноўныя задачы 
* Фарміраванне і рэалізацыя дзяржаўнай палітыкі ў жыллёва-камунальнай гаспадарцы і каардынацыя дзейнасці ў гэтай сферы іншых рэспубліканскіх органаў дзяржаўнага кіравання, іншых дзяржаўных арганізацый, падпарадкаваных Ураду;
* Ажыццяўленне мер па рэалізацыі адзінай дзяржаўнай палітыкі ў галіне абыходжання з камунальнымі адходамі;
* Ажыццяўленне адзінай дзяржаўнай палітыкі па ўліку грамадзян, якія маюць патрэбу ў паляпшэнні жыллёвых умоў, і прадастаўленні грамадзянам жылых памяшканняў дзяржаўнага жыллёвага фонду;
* Ажыццяўленне дзяржаўнага рэгулявання дзейнасці жыллёва-камунальнай гаспадаркі ў частцы кіравання дзяржаўным жыллёвым фондам, выкарыстання і забеспячэння захаванасці дзяржаўнага і прыватнага жыллёвых фондаў, у тым ліку з дапамогай арганізацыі і правядзення капітальнага рамонту і цеплавой мадэрнізацыі дзяржаўнага і прыватнага жыллёвых фондаў;
* Забеспячэнне развіцця канкурэнтных (рыначных) адносін у галіне эксплуатацыі жыллёвага фонду;
* Правядзенне адзінай навукова-тэхнічнай палітыкі па развіцці і функцыянаванні аб'ектаў жыллёва-камунальнай гаспадаркі, паслуг у галіне пахавальнай справы, а таксама па пытаннях эксплуатацыі, утрымання і рамонту вуліц населеных пунктаў;
* Своечасовае, поўнае і якаснае прадастаўленне спажыўцам комплексу жыллёва-камунальных паслуг.

## Структура цэнтральнага апарата міністэрства 
* Упраўленне эканомікі
* Упраўленне камунальнай гаспадаркі і энергетыкі
* Упраўленне жыллёвай гаспадаркі
* Аддзел юрыдычнай працы і кадраў
* Аддзел па працы са зваротамі грамадзян, СМІ
* Аддзел метадалогіі бухгалтарскага ўліку

## Арганізацыі, падпарадкаваныя Міністэрству 
* ДВА «Белводаканал»
* РУП «Інстытут «Белжылпраект»
* УП «Белкамунпраект»
* Дзяржаўны цэнтр «Жылкам»
* Рэспубліканскі інфармацыйны цэнтр ЖКГ
* Дзяржаўная ўстанова «Аператар другасных матэрыяльных рэсурсаў»

## Крыніцы 
ЖКГ
Катэгорыя:З’явіліся ў 1991 годзе
Чыстая Лужа (рака)

**Чыстая Лужа** — рака ў Слаўгарадскім раёне Магілёўскай вобласці Беларусі, правы прыток ракі Проня (басейн Сажа).

Даўжыня ракі 11 км. Плошча вадазбору 78 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,8 м/км. Пачынаецца за 4 км на паўднёвы ўсход ад аграгарадка Лясная, вусце за 2 км на паўночны ўсход ад вёскі Рабавічы. Рэчышча на працягу 3 км ад вытоку каналізаванае. Ніжэй вёскі Рабавічы на рацэ створаны дзве плаціны і вадасховішчы. Цячэ пераважна праз лес. Вадазбор у межах Аршанска-Магілёўскай раўніны.

## Літаратура 
* 
* 
* 
* Ліст карты N-36-86. Выданне 1981 г.

## Спасылкі 
* Общая характеристика речной сети Могилёвской области (в разрезе районов) // Справочник «Водные объекты Республики Беларусь»  

Катэгорыя:Рэкі Слаўгарадскага раёна
Катэгорыя:Прытокі Проні
Жгунь

Назву **Жгунь** маюць:

* Жгунь — рака ў Добрушскім раёне Гомельскай вобласці Беларусі, левы прыток ракі Хорапуць, басейн Сажа
* Жгунь — аграгарадок у Добрушскім раёне Гомельскай вобласці
Камрат

**Камрат** (, ) — горад на поўдні Малдовы, сталіца Гагаузіі. Найбуйнейшы па колькасці насельніцтва горад, важнейшы транспартны вузел, палітычны, эканамічны, культурны і навуковы цэнтр Гагаузскай аўтаноміі.

Камрат знаходзіцца ў цэнтральнай частцы Буджакскага стэпу на рацэ Ялпуг. Адміністрацыйны цэнтр Камрацкага раёна. Камрат мае асаблівы статус у адміністрацыйным падзеле Малдовы, — ён з'яўляецца муніцыпіем. Адлегласць ад Кішынёва — 92 км, 230 км — да Адэсы.

## Адукацыя і культура 
* Камрацкі дзяржаўны ўніверсітэт

## Гарады-пабрацімы 
Катэгорыя:Гарады Малдовы
Цецява

**Цецява́** — рака на Украіне і на мяжы Добрушскага раёна Гомельскай вобласці з Чарнігаўскай вобласцю, правы прыток ракі Сноў. Даўжыня 19,2 км, у тым ліку на мяжы з Беларуссю 5,5 км. Пачынаецца за 1 км на поўдзень ад вёскі Усохі Добрушскага раёна, вусце ў Чарнігаўскай вобласці, на паўднёвай ускраіне вёскі Горск. Рэчышча ад вытоку на працягу 1,2 км каналізаванае.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Басейн Дзясны
Катэгорыя:Рэкі Добрушскага раёна
Катэгорыя:Рэкі Чарнігаўскай вобласці
Выклік (фільм)

**Выклік** — назва некалькіх фільмаў:

* Выклік, фільм, 1958, (), рэжысёр — Франчэска Розі;
* Выклік (фільм, 1982), (), рэжысёр — Джон Франкенхаймер;
* Выклік, фільм, 1986, Беларусьфільм;
* Выклік, фільм, 1996, (), рэжысёр — Гэры Грэй;
* Выклік, серыял, 2006, (), рэжысёры — Анатоль Артамонаў, Анджэй Петрас, Вольга Пяруноўская;
* Выклік, фільм, 2008, (), рэжысёр — Эдвард Цвік;
* Выклік, фільм, 2009, (), рэжысёр — Адам Салкі;
* Выклік, серыял, 2013, (), режысёры — Майкл Нанкін, Ален Крокер, Эндзі Волк і др.
Тупікі

**Ту́пікі** ()— род птушак сямейства , распаўсджаная на марскіх узбярэжжах і астравах паўночных частак Атлантычнага і Ціхага акіянаў.

Птушкі даўжынёй да 35 см і масай да 590 г. Пер'е чорнае зверху і белае знізу. Дзюба сціснутая з бакоў і высокая, у шлюбны перыяд мае яркую афарбоўку. Лапы аранжава-чырвоныя. Адкладваюць адно яйка. Жывуць у расколінах скал, сярод камянёў і ў норах. Кормяцца рыбай і беспазваночнымі на марскім мелкаводдзі.

## Віды 
Міжнародны саюз арнітолагаў вылучае наступныя віды:

* 
* 
* 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Atlantic Puffin // Project Puffin 
* 

Катэгорыя:Чысцікавыя
Катэгорыя:Марскія птушкі

## Зноскі
Наталля Арсенцьеўна Чорнагалова

**Ната́лля Арсе́нцьеўна Чо́рнагало́ва** (нар. 15 мая 1954, Жыткавічы Гомельскай вобласці) — сучасны беларускі жывапісец-неаэкспрэсіяніст.

## Біяграфія 
Скончыла Мінскае мастацкае вучылішча імя А. К. Глебава (1976) і мастацка-графічны факультэт Віцебскага педагагічнага інстытута (1982). Член Саюза мастакоў Беларусі з 1989.

Працуе ў станковым жывапісу і ў станковай графіцы (акварэль), у жанрах пейзажу, нацюрморту, партрэту. Удзельнічае ў мастацкіх выставах з 1976. У яе актыве шмат персанальных выстаў у Беларусі, Польшчы, Украіне, Вялікабрытаніі. Творы знаходзяцца ў музеях Брэста і прыватных зборах шэрагу краін Еўропы і Амерыкі. Жыве ў Брэсце.

## Вядомыя творы 
* «Памяць» (да 40-годдзя Перамогі ў Вялікай Айчыннай вайне)
* «Баба Ліда» (2001)
* «Магiльны склеп Элізы Ажэшкi»
* «Каханне і я»
* «Вясновае прадчуванне»
* «Каханне і больш нічога»
* «Дакрананне»
* «Уначы чакаюць і кахаюць»

Выява:Exhibition of Natalia Chernogolova in Minsk Palace of Art 22.06.2014 01.JPG
Выява:Exhibition of Natalia Chernogolova in Minsk Palace of Art 22.06.2014 02.JPG
Выява:Exhibition of Natalia Chernogolova in Minsk Palace of Art 22.06.2014 03.JPG
Выява:Exhibition of Natalia Chernogolova in Minsk Palace of Art 22.06.2014.JPG
Выява:Exhibition of Natalia Chernogolova in Minsk Palace of Art 22.06.2014 04.JPG

## Спасылкі 
* Віртуальная галерэя Наталлі Чорнагаловы 
* Saatchi Gallery
* Мастакі Брэстчыны
* Todmorden Fine Art 
* Галерэя Андрэ, Польшча 
* Таццяна Мухароўская. Відэарэпартаж аб адкрыцці выставы жывапісу Наталлі Чорнагаловы ў Брэсце

Катэгорыя:Мастакі СССР
Катэгорыя:Мастакі Беларусі
Катэгорыя:Выпускнікі Мінскага дзяржаўнага мастацкага каледжа імя А. К. Глебава
Катэгорыя:Члены Беларускага саюза мастакоў
Катэгорыя:Мастакі XX стагоддзя
Катэгорыя:Мастакі XXI стагоддзя
Delphinieae

**Delphinieae** — трыба кветкавых раслін, якая ўваходзіць у падсямейства  сямейства .

## Роды 
Трыба ўключае ў сябе тры роды:

* 
* 
* 

*
Чайка (рака)

**Ча́йка** — рака ў Капыльскім раёне Мінскай вобласці, правы прыток ракі Мажа. Даўжыня 10,4 км. Пачынаецца за 1 км на захад ад вёскі Якубавічы, вусце каля вёскі Доўгае. За 0,5 км ад вусця ўверх на рацэ плаціна і сажалка плошчай 19 га. За 1 км на захад ад вёскі Сцяпуры таксама на рацэ плаціна і сажалка. Асноўны прыток — ручай Мажа (праваруч).

## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Басейн Случы (прыток Прыпяці)
Катэгорыя:Рэкі Капыльскага раёна
Чорны (прыток Чарнаводкі)

**Чорны ручай** — ручай у Шклоўскім раёне Магілёўскай вобласці, левы прыток ракі Чарнаводка. Даўжыня 6,4 км. Пачынаецца на ўсходняй ускраіне вёскі Красная Горка, вусце за 1 км на паўднёвы захад ад вёскі Бабчына. Рэчышча ад вытоку на працягу 5 км (ад вёскі Чарнаручча да вусця) каналізаванае. Вышэй вёскі Чарнаручча на рацэ створана сажалка.

## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Басейн Друці
Катэгорыя:Рэкі Шклоўскага раёна
Чачавец

**Чачаве́ц** — рака ў Беларусі, у Хоцімскім раёне Магілёўскай вобласці, правы прыток ракі Беседзь.

Даўжыня ракі 10 км. Пачынаецца за 1,2 км на паўднёвы ўсход ад вёскі Разальмова, вусце ў аграгарадку Баханы. Рэчышча каналізаванае.

## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Рэкі Хоцімскага раёна
Катэгорыя:Прытокі Беседзі
Белавароціца

Назву **Белавароціца** маюць:

* Белавароціца — рака ў Вілейскім раёне Мінскай вобласці, левы прыток ракі Вілія, басейн Нёмана
* Белавароціца — вёска ў Вілейскім раёне Мінскай вобласці
Сяргей Аляксандравіч Дацэнка

**Сяргей Дацэнка** (нар. ) — украінскі футбаліст, абаронца.

## Клубная кар’ера 
Выхаванец школы кіеўскага «Дынама», гуляў за розныя клубы ніжэйшых украінскіх дывізіёнаў. Выступаў таксама ў Малдове і Узбекістане.

У ліпені 2014 года падпісаў кантракт з жодзінскім «Тарпеда-БелАЗ». На той момант асноўныя абаронцы жодзінцаў Арцём Чалядзінскі і Сяргей Сасноўскі былі траўмаваныя, таму ў цэнтры жодзінскай абароны здолеў замацавацца Дацэнка разам са сваім суайчыннікам Сяргеем Мельнікам. Заставаўся іграком асновы да канца сезону 2014.

У сезоне 2015 ужо трывала гуляў у цэнтры абароны аўтазаводцаў, часам таксама выкарыстоўваўся на пазіцыі правага абаронцы. У ліпені 2015 года падоўжыў кантракт з клубам да канца сезону 2015. З верасня 2015 года не з’яўляўся на полі з-за траўмы. У студзені 2016 года па заканчэнні кантракта пакінуў жодзінскі клуб.

У лютым 2016 года вярнуўся ва Украіну, стаўшы іграком клуба «Абалонь-Бровар». У ліпені 2017 года прыбыў на прагляд у магілёўскі «Дняпро» і ў выніку падпісаў кантракт. У складзе магіляўчан замацаваўся ў якасці асноўнага цэнтральнага абаронцы.

У студзені 2018 года пакінуў магілёўскі клуб і неўзабаве далучыўся да кіеўскага «Арсенала». У пачатку 2019 года завяршыў кар’еру і ўвайшоў у трэнерскі штаб кіеўскага клуба, аднак пался працягваў гуляць на аматарскім узроўні за «Джуніярс» (Шпыцькы) і «Баварыю» (Святапэтрыўскэ).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісты Украіны
Катэгорыя:Ігракі ФК Дынама-3 Кіеў
Катэгорыя:Ігракі ФК ЦСКА Кіеў
Катэгорыя:Ігракі ФК Нафком Бравары
Катэгорыя:Ігракі ФК Зімбру Кішынёў
Катэгорыя:Ігракі ФК Княжа-2 Шчаслівае
Катэгорыя:Ігракі ФК Фенікс-Ільічовец
Катэгорыя:Ігракі ФК Геліяс Харкаў
Катэгорыя:Ігракі ФК Дынама Самарканд
Катэгорыя:Ігракі ФК Палтава
Катэгорыя:Ігракі ФК Андыжан
Катэгорыя:Ігракі ФК Тарпеда-БелАЗ
Катэгорыя:Ігракі ФК Абалонь Кіеў
Катэгорыя:Ігракі ФК Дняпро Магілёў
Катэгорыя:Ігракі ФК Арсенал Кіеў
Катэгорыя:Ігракі ФК Джуніярс Шпыцькы
Яўген Канстанцінавіч Сантрапінскіх

**Яўген Сантрапінскіх** (нар. , Ільічоўск (цяпер Чарнаморск), Адэская вобласць, УССР) — украінскі футбаліст, паўабаронца клуба «Бэрэзынэ».

## Клубная кар’ера 
Пачынаў кар’еру ў родным горадзе Ільічоўску. З 2005 года выступаў за дубль запарожскага «Металурга», за аснову гэтага клуба згуляў усяго ў 7 матчах. Сезон 2009/10 зноў правёў у Ільічоўску, а пасля на працягу трох сезонаў выступаў у Першай лізе за «Букавіну». У першай палове 2014 выступаў за сімферопальскую «Таўрыю», якая па заканчэнні чэмпіянату ў маі 2014 года спыніла існаванне.

У ліпені года 2014 праходзіў прагляд у салігорскім «Шахцёры», але ў выніку ў жніўні 2014 года далучыўся да наваполацкага «Нафтана». У складзе наваполацкага клуба ў сезоне 2014 пераважна выхадзіў на замену. У студзені 2015 года пакінуў «Нафтан».

У сакавіку 2015 года перайшоў у клуб украінскай Першай лігі — днепрадзяржынскую «Сталь». Пазней гуляў за іншыя клуба Першай лігі — «Гарняк», «Мікалаеў» і «Сумы». У жніўні 2017 года стаў іграком сімферопальскай «ТСК-Таўрыі». У пачатку 2018 года пакінуў крымскую каманду, і ў жніўні 2018 года зноў далучыўся да «Гарняка», які ўжо стаў выступаць у Другой лізе.

У ліпені 2019 года перайшоў у чарнавіцкую «Букавіну». У 2020 годзе перастаў трапляць у склад каманды і ў красавіку пакінуў клуб, пасля чаго стаў выступаць у чэмпіянаце Адэскай вобласці за «Чарнаморск» і «Бэрэзынэ».

## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісты Украіны
Катэгорыя:Ігракі ФК Букавіна Чарнаўцы
Катэгорыя:Ігракі ФК Гарняк Крывы Рог
Катэгорыя:Ігракі ФК ТСК Сімферопаль
Катэгорыя:Ігракі ФК Сумы
Катэгорыя:Ігракі ФК Мікалаеў
Катэгорыя:Ігракі ФК Сталь Кам’янскэ
Катэгорыя:Ігракі ФК Нафтан
Катэгорыя:Ігракі ФК Таўрыя Сімферопаль
Катэгорыя:Ігракі ФК Бастыён Чарнаморск
Катэгорыя:Ігракі ФК Металург Запарожжа
Катэгорыя:Ігракі ФК Металург-2 Запарожжа
Туранская нізіна

**Тура́нская нізіна, Туранская раўніна** — раўнінная частка тэрыторыі Сярэдняй Азіі і Паўднёвага Казахстана.

Нізіна размешчана на тэрыторыі Казахстана, Туркменіі і Узбекістана. Асноўная частка Туранскай нізіны адпавядае Туранскай пліце. На поўдні абмежавана плато Капетдаг і адгор'ямі Парапаміза, на захадзе берагам Каспійскага мора, на паўночным захадзе — паўднёвымі і ўсходнімі схіламі Мугаджараў, на паўночным усходзе — Казахскім драбнасопачнікам, на ўсходзе — адгор'ямі Цянь-Шаня і Паміра-Алая. Тэрыторыя раўніны пераважна занятая пустынямі — Каракумы, Кызылкум і інш. Вышыні да 300 м, каля ўзбярэжжа Каспійскага мора на 32 м ніжэй узроўню мора (упадзіна Карагіе — на 132 м).

Рэльефу характэрна чаргаванне нізін і раўнін са сталовымі плато.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Туранская равнина  // Сайт «География Казахстана» 

Катэгорыя:Раўніны Казахстана
Катэгорыя:Геаграфія Туркменістана
Катэгорыя:Геаграфія Узбекістана
Рапапорт

**Рапапорт** — прозвішча яўрэйскага паходжання.
## Вядомыя носьбіты 
* Абрам Мікалаевіч Рапапорт (1899-1969) — беларускі і расійскі ўрач, педагог
*Арон Рапапорт (1895-1694) — паэт, муж М. Лі. З Беларусі
*Довід Рапапорт (1905-1983) — пісьменнік
*Егошуа Рапапорт (1895-1971) — журналіст, з Беластока
*Іцхак Рапапорт — аўстралійскі рабін
*Лейзер Рапапорт (1864-1919) — пісьменнік
*Меер Рапапорт — мексіканскі краязнаўца
* Павел Аляксандравіч Рапапорт (1913—1988) — расійскі археолаг, гісторык архітэктуры, доктар гістарычных навук.
*Рафаіл Рапапорт (нар. у 1899) — паэт
* Рыгор Рапапорт (1909—1966) — беларускі і расійскі журналіст, літаратуразнаўца.
* Рыгор Якаўлевіч Рапапорт (1890—1938) — беларускі і расійскі дзяржаўны дзеяч.
* Сэрл Сягал-Рапапорт (XIX ст.) — жонка рабіна, аўтар малітваў
* Сямён Ісакавіч Рапапорт (1858—1920) — журналіст, публіцыст.
* Саламон Рапапорт (С. Ан-скі, 1863-1920) — пісьменнік, этнограф, удзельнік рэвалюцыйнага руху. З Беларусі
*Хаім Рапапорт — пісьменнік
*Шабса Рапапорт (1898-1951) — настаўнік
*Шлойма Рапапорт (1913-1980) — паэт, з Беларусі
*Шабса Рапапорт (1862 ?-1928) — выдавец
Чачора (прыток Хорапуці)

**Чачо́ра** — рака ў Беларусі, у Добрушскім раёне Гомельскай вобласці, левы прыток ракі Хорапуць (басейн Іпуці).

## Назва 
На думку Г. Смаліцкай і Р. Агеевай, у гідроніме Чачора, які шырока вядомы ў басейнах розных рэк, адлюстравана старажытнарускае слова *чачора* «старое рэчышча ракі».

На думку У. Тапарова, рэкі з назвамі Чачора, Чычора (**kiker- : *keker-* «гарох») ёсць таксама на Падзесенні, Павоччы, Паволжы. На думку У. Тапарова, у іншых балцкіх гідронімах аснова пашырана іншымі пашыральнікамі, як у назвах Чачэра — Чычата — Чэкень (-*р*-, -*т*-, -*н*-).

На думку В. Жучкевіча, балцкае паходжанне гэтага гідроніма маловерагоднае, бо такія ж назвы ёсць далёка за межамі балцкіх тэрыторый, напрыклад ва Ульянаўскай вобласці.

У слоўніку Ю. Покарнага згадваюцца літ. *kekė* «гронка», лат. ''k'ekars*, лат. *k'ekis* «парасонік», лат. *cekulis* «каса, кутас», *cecers* «кучаравая галава», чэш. *čečeřiti* «рабіць узлахмачаным, моршчыць».

На думку У. Тапарова, назвы тыпу Рэста, Рэкта, Рэхта і пад. звязаныя з балцкім абазначэннем арэха (літ. *riešutas*, лат. *rieksts*, пруск. *reisis*). На думку А. Трубачова, і ў балцкай і ў славянскай назва арэха атрыманая шляхам словаўтварэння ад этымалагічна адной асновы, якая прадстаўлена ў літ. *rišti* «звязваць, развязваць» і слав. **rěšiti* «(раз)вязаць». Гэта грунтуецца на тым, што плады ляснога арэха растуць звязкамі, гронкамі.

У Літве ёсць рэкі Kek-upys, Keklys. На думку А. Ванагаса, гэтыя назвы могуць быць звязаныя з літ. *kekė* «гронка», *kekulas'' «камяк».

## Гідраграфія 
Даўжыня ракі 8,8 км. Пачынаецца за 1 км на поўнач ад аграгарадка Перарост, вусце за 1,5 км на паўночны ўсход ад вёскі Агародня Кузьмініцкая. Рэчышча ад вытоку на працягу 4 км каналізаванае.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Басейн Іпуці
Катэгорыя:Рэкі Добрушскага раёна
Грасіёза

**Грасіёза** () — востраў у цэнтральнай групе Азорскіх астравоў у Атлантычным акіяне. Плошча - 60,84 км². Насельніцтва (2011 г.) - 4 391 чал.

## Геаграфія 
Востраў Грасіёза знаходзіцца на поўначы цэнтральнай групы Азорскіх астравоў у 36 км на поўнач ад вострава Сан-Жоржы і ў 54,4 км на паўночны захад ад вострава Тэрсейра. Даўжыня з паўночнага захаду на паўднёвы ўсход - 12,6 км. Найбольшая шырыня - 6,5 км.

Мае вулканічнае паходжанне. Сфарміраваўся ў плейстацэне. З'яўляецца паверхняй падводнага ўзвышша, рыфта Тэрсейра. На паўднёвым захадзе вылучаецца шырокі вулканічны кратар, сцены якога даходзяць да вышыні 402 м. Берагі нізкія, аднак стромкія, і толькі на паўночным захадзе — да 200 м.

Клімат умераны міжземнаморскі. Сярэднегадавая тэмпература — каля +18&nbsp;°C.

## Гісторыя 
Востраў быў адкрыты партугальцамі ў першай трэці XV ст. У 1440 г. па загаду Генрыха Мараплаўца на ім высадзілі свінняў і авечак для пражытка будучых каланістаў. Аднак першыя перасяленцы з'явіліся толькі ў пачатку другой паловы XV ст. Першым з іх лічыцца Васка Жыл Содра, які перабраўся сюды з-пад Каімбры разам з сям'ёй і служкамі.

Партугальскія і фламандскія пасяленцы займаліся вырошчваннем збожжавых культур і вінаграда. Хутка развіваўся гандаль. У 1486 г. порт Санта-Круз атрымаў прывілегію горада. У 1546 г. гарадскі статус быў нададзены паселішчу Прая. Аднак у XVI — XVII стст. астравіцяне моцна пацярпелі ад нападаў англійскіх і галандскіх піратаў.

У XIX ст. асноўнымі заняткамі мясцовых жыхароў сталі трыманне кароў і вытворчасць сыру. Многія з іх наймаліся на іншаземныя гандлёвыя і кітабойныя судны. З канца XX ст. улады вострава праводзяць палітыку захавання экалагічнай чысціні. З 2010 г. тут працуе міжнародная станцыя маніторынга за ядзернымі выпрабаваннямі.

## Эканоміка 
Насельніцтва пераважна жыве ў гарадах Санта-Круз-дэ-Грасіёза, які выконвае функцыю адміністрацыйнага цэнтра, і Прая на паўночна-ўсходнім узбярэжжы. Працуюць аэрапорт і марскі порт. Сельская гаспадарка спецыялізуецца на жывёлагадоўлі, вырошчванні збожжавых культур і духмяных траў. Важную ролю адыгрывае рыбалоўства. Маецца дробная кансервавая прамысловасць. Паступова развіваецца турызм.

## Спасылкі 
* Graciosa, Azores 
* Graciosa — Azores
* Graciosa, the white island

Катэгорыя:Астравы Партугаліі
Катэгорыя:Астравы Атлантычнага акіяна
Катэгорыя:Азорскія астравы
Phalcoboenus

**Phalcoboenus** — род драпежных птушак сямейства сакаліных.

## Апісанне 
Даўжыня цела 45-60 см, маса 0,8-1,2 кг. Скура «твару» голая. Дзюба слабая, амаль не загнутая. На доўгіх лапах слабыя пальцы з плоскімі кіпцюрамі.

Усяедныя: сілкуюцца казуркамі, чарвякамі, дробнымі грызунамі, птушынымі яйкамі і птушанятамі, падаллю, гароднінай, садавіной, збожжам. Кормяцца на зямлі, адкуль лацінская назва роду — «сокал-пешаход». , якая сілкуецца ў асноўным птушанятамі і яйкамі пінгвінаў, знішчаецца жывёлагадоўцамі за частыя напады на ягнят і захавалася толькі на аддаленых астраўках.

## Арэал 
Насельнікі адкрытых прастор паўднёвай частцы Паўднёвай Амерыкі: альпійскія лугі і перадгор'і Анд, Патагонія, Фалклендскія астравы і Вогненная Зямля.

## Спіс відаў 
* 
* 
* 
* 

## Галерэя 

File:MilvagoAlbogularisBirdsDarwin.jpg|
File:MilvagoCarunculatusIbis.jpg|
File:Phalcoboenus_australis_-Falkland_Islands-8a.jpg|

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Сакаліныя
Катэгорыя:Роды птушак
Катэгорыя:Птушкі Паўднёвай Амерыкі
Валера Песін

**Вале́ра Пе́сін** (, Мінск) — сучасны беларускі мастак-нонканфарміст.

Працуе ў станковым жывапісе і графіцы. Удзельнік калектыўных выставак у Расіі, Польшчы, Германіі, Галандыі, Іспаніі.

Жыве ў Мінску і Маскве.

## Біяграфія 
Скончыў спецыялізаваную нямецкую школу № 24 у Мінску. Не атрымаў мастацкай адукацыі, заняткі жывапісам да пэўнага моманту былі яго захапленнем.

У 80-я гады належаў да групы нонканфармістаў. Пасля некалькіх гадоў наведвання розных мастацкіх студый, ён прадпрыняў некалькі беспаспяховых спроб паступіць у Беларускі тэатральна-мастацкі інстытут.

Правучыўся два гады на будаўнічым факультэце політэхнічнага інстытута і быў выключаны.

Недоўгачасовая праца на завадскім канвееры «Гарызонту» канчаткова пераканала яго цалкам прысвяціць сябе творчасці.  

## Персанальныя выставы 
міні|320 пкс|Галоўны зал экспазіцыі «Дэталі», Цэнтр Сучасных мастацтваў, Мінск, 2015
* Галерэя «6-я лінія» (Мінск), 
* Галерэя «Im Hof» (Эсэн, Германія); 
* Каталіцкі універсітэт (Люблін, Польшча) 
* Палац мастацтваў (Мінск)
* Stichtigh Muset (Эйндхавен, Галандыя) 
* Галерэя «Злата» (Масква) 
* Музей г. Лембарк (Польшча) 
* Галерэя «Rectoverso» (Люксембург)
* ЦДМ (Масква); 
* Выставачная зала ЮНЕСКА (Масква)
* Дні Беларусі ў Швецыі (Стакгольм)
* Галерэя «Алена» (Масква); 
* Расійскі фонд культуры (Масква)
* Галерэя «Арт-Яр»
* ДЦ «Федэрацыя»
* 2011 — персанальная выстаўка ў Галерэі «Ў», Мінск
* 2013 — Мастацкі праект «Дзённік», Музей сучаснага выяўленчага мастацтва, Мінск
* 2014 — «Пасля лета», галерэя ЛаСандр-Арт, Мінск
* 2015 — «Дэталі», Цэнтр Сучасных мастацтваў, Мінск

Выява:Exhibition Valery Pesin in Minsk Contemporary Arts Center 04.03.2015 05.JPG

Выява:Exhibition Valery Pesin in Minsk Contemporary Arts Center 04.03.2015 06.JPG
Выява:Exhibition Valery Pesin in Minsk Contemporary Arts Center 04.03.2015 10.JPG
Выява:Exhibition Valery Pesin in Minsk Contemporary Arts Center 04.03.2015 08.JPG

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Каталог жывапісу Валерыя Песіна
* [Інтэрв'ю з мастаком. Сяргей Харэўскі(https://be.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D1%8F%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%B9_%D0%92%D0%B0%D1%81%D1%96%D0%BB%D0%B5%D0%B2%D1%96%D1%87_%D0%A5%D0%B0%D1%80%D1%8D%D1%9E%D1%81%D0%BA%D1%96), тэлеканал БелСат.] 
* БелАвангард. 2013 — выстава Валеры Песіна «Дзённік». 

Катэгорыя:Мастакі Беларусі
Катэгорыя:Мастакі XX стагоддзя
Катэгорыя:Мастакі XXI стагоддзя
Грабаўка (рака)

**Гра́баўка** — рака ў Гомельскім раёне Гомельскай вобласці Беларусі, правы прыток ракі Церуха (прыток ракі Сож, басейн Дняпра).

Даўжыня ракі 10 км. Плошча вадазбору 29 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 1,8 м/км. Пачынаецца за 0,8 км у напрамку на поўнач ад вёскі Жураўлёўка, вусце за 1,5 км на поўдзень ад вёскі Грабаўка (у вёсцы на рацэ плаціна і сажалка). Вадазбор у межах Гомельскага Палесся. Рэчышча Грабаўкі каналізаванае ў верхнім і ніжнім цячэнні.

## Літаратура 
* 
* 
* 
* 
* Ліст карты N-36-135. Выданне 1989 г. Стан мясцовасці на 1985 г.

Катэгорыя:Рэкі Гомельскага раёна
Катэгорыя:Басейн Сажа
Цуперка

**Цу́перка**, **канал Цу́перка** — рака ў Жлобінскім раёне Гомельскай вобласці Беларусі, левы прыток ракі Дняпро.

Даўжыня 10,5 км. Пачынаецца за 1 км на паўночны ўсход ад вёскі Антонаўка Майскага сельсавета, вусце за 1,8 км на захад ад вёскі Цупер. Рэчышча каналізаванае.

## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Рэкі Жлобінскага раёна
Рэўтак

**Рэ́ўтак** — рака ў Гомельскім раёне Гомельскай вобласці, правы прыток ракі Церуха. Даўжыня 7,9 км. Пачынаецца за 1,5 км на поўдзень ад вёскі Жураўлёўка, вусце за 2 км на поўдзень ад вёскі Грабаўка. Рэчышча каналізаванае.

## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Рэкі Гомельскага раёна
Катэгорыя:Басейн Сажа
Пол Лотэрбур

**Пол Крысціян Лотэрбур** (; , Сідней, Агая — , Урбана, Ілінойс) — амерыканскі хімік, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіялогіі і медыцыне (2003) «За вынаходніцтва метаду магнітна-рэзананснай тамаграфіі».

## Біяграфія 
Скончыў Універсітэт Пітсбурга ў 1962 годзе. Першапачатковая ідэя, якая прывяла да стварэння магнітна-рэзананснай тамаграфіі, нарадзілася падчас бурнай дыскусіі на вячэры ў прыгарадзе Пітсбурга. Наступныя працы па стварэнні метаду Лотэрбур праводзіў у Нью-Ёркскім універсітэце ў Стоўн-Брук у 1970-х гадах. Пасля гэтага Лотэрбур усё жыццё прапрацаваў у Ілінойскім універсітэце ў Урбане і Шампейн.

Катэгорыя:Хімікі ЗША
Катэгорыя:Вынаходнікі ЗША
Катэгорыя:Лаўрэаты Нобелеўскай прэміі з ЗША
Рокфард (Ілінойс)

**Ро́кфард** () — трэці па колькасці насельніцтва горад у штаце Ілінойс, ЗША.

Заснаваны ў 1834 годзе. Знаходзіцца ў акрузе Уінебейга, у паўночна-заходняй частцы штата, паблізу мяжы са штатам Вісконсін, на рацэ Рок.

## Насельніцтва 
У 1998 годзе насельніцтва горада складала 147 тыс. чалавек.
Па дадзеных перапісу 2010 года, колькасць насельніцтва Рокфарда складала 152&nbsp;871 чалавек, павялічыўшыся на 1,8 % у параўнанні з перапісам 2000 года.

## Гарады-пабрацімы 
## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Гарады Ілінойса
Уручча

**Уру́чча** — шматзначнае слова:

* Уручча — жылы раён у складзе Першамайскага раёна горада Мінска.
* Уручча — станцыя метро ў Мінску.
* Уручча — колішняя вёска, з 1978 года ў складзе Мінска
* Уручча — парк у Мінску
* Уручча — могілкі колішняй вёскі Уручча
* Уручча — вёска ў Выганіцкім раёне Бранскай вобласці Расіі.
Быкаўка

Назву **Быкаўка** маюць:

* Быкаўка — вёска ў Шчучынскім раёне Гродзенскай вобласці
* Быкаўка — ручай у Гомельскім раёне Гомельскай вобласці, правы прыток ракі Нямыльня, басейн Сажа
* Быкаўка — ручай у Чавускім раёне Магілёўскай вобласці, левы прыток ракі Вілейка, басейн Дняпра
Пясошанька

**Пясошанька** — рака ў Гомельскім раёне Гомельскай вобласці, правы прыток ракі Цяруха. Даўжыня 14 км. Пачынаецца за 2 км на паўночны захад ад вёскі Антонаўка, вусце на заходняй ускраіне вёскі Шутаўка. Рэчышча каналізаванае на працягу 8 км (ад вытоку да чыгункі Чарнігаў — Гомель).

Археолаг і гісторык А. А. Макушнікаў даказваў пераемнасць між Пясошанькай і летапіснай Пішчанню, на якой у 984 г. ваявода кіеўскага князя Уладзіміра Святаславіча Воўчы Хвост разбіў радзімічаў.

## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Басейн Сажа
Катэгорыя:Рэкі Гомельскага раёна
Грабаўка

Назву **Гра́баўка** маюць:

## Населеныя пункты 
### Беларусь 
* Грабаўка — былая вёска ў Карэліцкім раёне Гродзенскай вобласці
* Грабаўка — вёска ў Гомельскім раёне Гомельскай вобласці

### Расія 
* Грабаўка — вёска ў Бранскай вобласці

### Украіна 
* Грабаўка — вёска ў Чарнігаўскай вобласці

## Рэкі 
### Беларусь 
* Грабаўка — рака ў Гомельскім раёне Гомельскай вобласці

## Гл. таксама 
* Грабаў 
* Грабава
Пітсбургскі ўніверсітэт

**Пітсбургскі ўніверсітэт** () — дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам даследчага ўніверсітэта, якая месціцца ў горадзе Пітсбург, штат Пенсільванія, ЗША.

## Агульная характарыстыка 
Універсітэт складаецца з 17 школ і каледжаў у гарадскім кампусе ў Пітсбурзе, дзе знаходзіцца адміністрацыя ўніверсітэта і пражывае і навучаецца каля 28 000 студэнтаў і аспірантаў. Пітсбургскі кампус плошчай 132 акра ўключае ў сябе розныя гістарычныя будынкі, якія з'яўляюцца часткай гістарычнага раёна Шэнлі-Фармз, у першую чаргу яго 42-павярховы цэнтральны будынак у стылі неаготыкі. Універсітэт таксама кіруе чатырма кампусамі ў Заходняй Пенсільваніі, размешчанымі ў Брэдфардзе, Грынсберзе, Джонстаўне і Цітусвіле.

Былыя і цяперашнія выкладчыкі і выпускнікі ўніверсітэта ўключаюць 6 лаўрэатаў Нобелеўскай прэміі, 3 лаўрэатаў Пулітцэраўскай прэміі, 3 лаўрэатаў прэміі Акадэміі мастацтваў і навук, членаў Амерыканскай акадэміі мастацтваў і навук, 7 сенатараў ЗША, 3 міністраў ЗША і 5 губернатараў штатаў ЗША.

## Структура 
### Школы і каледжы 
* Мастацтваў і навук
* Бізнесу
* Вылічальнай тэхнікі і інфармацыі
* Стаматалогіі
* Адукацыі
* Інжынерыі
* Агульных студый
* Здароўя і рэабілітацыі
* Права
* Медыцыны
* Сястрынскай справы
* Фармацыі
* Грамадскіх і міжнародных адносін
* Грамадскага здароўя
* Сацыяльнай работы

### Рэгіянальныя кампусы 
* Брэдфард
* Грынсберг
* Джонстаўн
* Цітусвіл

## Гл. таксама 
* Спіс універсітэтаў штата Пенсільванія

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Навучальныя ўстановы з англійскай мовай навучання
Катэгорыя:Універсітэты Пенсільваніі
Інтэрніраванне італьянцаў у ЗША

Тэрмін **Інтэрніраванне італьянцаў у ЗША** прымяняецца да практыкі інтэрніравання неграмадзян італьянскага паходжання, якія пражывалі на тэрыторыі ЗША падчас Другой сусветнай вайны. У адрозненне ад японцаў ЗША, якія таксама прайшлі праз інтэрніраванне, італьянцы не атрымалі кампенсацыі ад дзяржавы. Але ўлады ЗША інтэрніравалі толькі тых італьянцаў, якія не паспелі атрымаць амерыканскае грамадзянства. У 2010 г. штат Каліфорнія афіцыйна папрасіў прабачэння за парушэнні правоў італьянскіх эмігрантаў.

Пасля таго як пачалася Другая сусветная вайна, ФБР ЗША пачало складаць спіс патэнцыяльна небяспечных чужынцаў, якіх было трэба арыштаваць у небяспечны для краіны момант. Згодна з Пракламацыяй 2527 прэзідэнта ЗША Ф. Д. Рузвельта, кожны імігрант з Італіі ва ўзросце ад 14 год, які не паспеў прайсці працэдуру натуралізацыі, аб’яўляўся «патэнцыяльна небяспечным чужынцам» (alien enemy — літаральна «імігрант з варожай краіны»). Ніякіх выключэнняў для палітычных бежанцаў ці ідэйных антыфашыстаў не было зроблена. Адпаведна загаду 9066, патэнцыяльна небяспечныя чужынцы мелі быць ізаляваны і выключаны з зон, дзе яны патэнцыяльна маглі ажыццяўляць сабатаж, шпіянаж ці тэрарызм. Да чэрвеня 1942 г. ФБР арыштавала 1521 італьянца, якія не паспелі атрымаць грамадзянства ЗША, але інтэрніраваны былі толькі прыкладна 250 чалавек. У кастрычніку 1942 г. стаўленне ўрада ЗША да італьянскіх імігрантаў палепшылася, і многія абмежаванні па пракламацыях 2525 і 2527 былі зняты. 8 верасня 1943 г. Італія капітулявала, і гэта стала прычынай вызвалення інтэрніраваных італьянскіх імігрантаў у ЗША.

7 лістапада 2000 г. Кангрэс ЗША прыняў «Акт аб парушэнні грамадзянскіх правоў амерыканскіх італьянцаў падчас вайны». У гэты ж дзень генеральны пракурор ЗША перадаў справаздачу з падрабязным апісаннем дзеянняў улады Злучаных Штатаў супраць італьянскіх імігрантаў Кангрэсу. Былі прыняты некаторыя іншыя меры па рэабілітацыі італьянцаў, якія прайшлі інтэрніраванне падчас Другой сусветнай вайны.

## Гл. таксама 
* Інтэрніраванне немцаў у ЗША
* Інтэрніраванне японцаў у ЗША
* Інтэрніраванне японцаў у Канадзе
* Дэпартацыі ў СССР
* Італьянскія ваеннапалонныя ў СССР

## Дадатковая літаратура і крыніцы 
* Brandon, Michael. Legal Control Over Resident Enemy Aliens in Time of War in the United States and in the United Kingdom // The American Journal of International Law, volume 44, issue 2, pages 382—387, April 1950;
* Di Stasi, Lawrence. Una Storia Segreta: The Secret History of Italian American Evacuation and Internment during World War II. Berkeley: Heyday Books, 2004;
* Hacker, Doug. Aliens in Montana // American History Illustrated, June 2001, pages 32—36;
* U.S. Department of Justice: *Wartime Violation of Italian American Civil Liberties* 

Катэгорыя:Гісторыя ЗША
Катэгорыя:Другая сусветная вайна
Катэгорыя:Правы чалавека
Катэгорыя:Італія
Катэгорыя:Дэпартацыі
Саламея

[thumb|[Праваслаўе|Праваслаўная ікона двух Марый і Саламеі ў Труны Ісуса (Востраў Кіжы, 18 ст.)]]
**Саламея** ( — Шаламіт) — паслядоўніца Ісуса, якая некалькі разоў з’яўляецца ў кананічных Евангеллях і больш падрабязна ў апакрыфічных творах. Саламея большасцю каментатараў разглядаецца як жонка Зевядзея, маці Якава і Яна, двух апосталаў Ісуса, а некаторымі і як сястра Марыі, маці Ісуса. У традыцыі рымскай каталіцкай царквы Саламея лічыцца як адной з Трох Марыяў. Імя Саламея паходзіць ад яўрэйскага слова «*шалом*», што значыць *мір*.

## Біблейскае апавяданне 
У Евангеллі ад Марка 15:40 Саламея названа адной з жанчын, якія прысутнічалі на ўкрыжаванні: «*Былі і жанчыны, якія глядзелі здалёк; сярод іх была і Марыя Магдаліна, і Марыя, маці Якава меншага і Ёсіі, і Саламея*». Паралельнае месца ў Евангеллі ад Матфея 27:56 абвяшчае: «*Сярод якіх была і Марыя Магдаліна, і Марыя, маці Якава і Ёсіі, і маці сыноў Зевядзеевых*.» Каталіцкая энцыклапедыя прыходзіць да высновы, што асоба Саламеі ў Марка 15:40, верагодна, супадае з асобай маці сыноў Зевядзеевых ў Евангеллі ад Матфея. Маці сыноў Зевядзеевых таксама згадваецца ў Евангеллі ад Матфея 20:20, калі яна просіць Ісуса, каб яе сыны селі побач з Ісусам у Божым Валадарстве.

У Евангеллі ад Яна, тры ці, магчыма, чатыры жанчыны згадваюцца пры распяцці; яны называюцца «*Маці Ягоная, і сястра Маці Ягонай, Марыя Клеопава, і Марыя Магдаліна*». (Ян 19:25) Такім чынам лічыцца, што Саломея была сястра маці Ісуса, такім чынам прыходзячыся Ісусу цёткай. Таксама Марыя Клеопава (трэцяя жанчына ў Евангеллі ад Яна) атаесамляецца з Марыяй, маці Якава Алфеева (трэцяй жанчынай ў Евангеллі ад Матфея).

У Евангеллі ад Марка, Саламея згадваецца сярод жанчын, якія ішлі да магілы Ісуса, каб памазаць Яго цела спецыямі. «*Як прайшла субота, Марыя Магдаліна і Марыя Якаўлева і Саламея купілі пахошчаў, каб ісці — намасціць Яго*.» (Марк 16:1) Яны выявілі, што камень быў адвалены, і малады чалавек у белым аддзенні сказаў ім, што Ісус уваскрос, і яны каб расказалі вучням Ісуса, што Ён сустрэне іх у Галілеі. У Матф. 28:1 дзве жанчыны згадваюцца ў паралельным урыўку: Марыя Магдалена і «другая Марыя» — вызначаная раней у Евангеллі ад Матфея 27:56, як Марыя, маці Якава і Ёсіі.

Кананічныя Евангеллі ніколі не называюць Саламею «вучаніцай» Ісуса, у хрысціянскія літаратуры яна, як правіла, апісваецца як «паслядоўніца» Ісуса ў спасылкі на жанчын, якія «ішлі» і «служылі» Ісусу (Марк 15:41).

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Персанажы Новага Запавету
11-я асобная механізаваная брыгада

**11-я Прыкарпа́цка-Берлі́нская гвардзе́йская асо́бная механізава́ная брыга́да** — падраздзяленне Узброеных сіл Беларусі. Уваходзіць у склад Заходняга аператыўнага камандавання з месцам дыслакацыі ў Слоніме. Камандзір брыгады — гвардыі палкоўнік Аляксандр Пагуляйла.

## Гісторыі 
11-я брыгада -- пераемніца 6-га танкавага корпуса Чырвонай Арміі, сфарміраванага 22 красавіка 1942 года ў падмаскоўных Падольску і Малаяраслаўцы.

Баявое хрышчэнне корпус прыняў у Ржэўска-Сычэўскай аперацыі. 23 кастрычніка 1943 года за мужнасць і гераічнасць, праяўленыя асабовым складам на Курскай дузе, яму прысвоена ганаровае найменне «гвардзейскі». А 25 кастрычніка ён быў ператвораны ў 11-ы гвардзейскі танкавы корпус.

З 1942 па 1945 год корпус браў удзел у баявых дзеяннях у раёне Ржэва, на Стара-Рускім кірунку, вызваляў гарады Багадухаў, Бярдзічаў, Казацін, удзельнічаў у ліквідацыі корсунь-шэўчэнкаўскай групы Вермахта у перадгор’ях Карпат і выхадзе на дзяржаўную мяжу з Румыніяй яму было прысвоена ганаровае званне «Прыкарпацкі».

Баявы склад корпуса на 16 красавіка 1944 года: танкаў — 112, актыўных штыкоў — 3.149, мінамётаў — 36, гармат — 22, зенітных гармат — 16, рэактыўных установак — 8. Па заканчэнні Вісленскай аперацыі корпус меў у сваім складзе: асабовага склада — 8.024 чалавека, танкаў — 33, гармат — 33, зенітных гармат — 20, мінамётаў — 59, РС М-13 — 8.

19 лютага 1945 года за паспяховыя наступальныя баі і захоп плацдарму на рацэ Одэр корпус быў узнагароджаны ордэнам Чырвонага Сцяга, а 26 красавіка 1945 года — за авалоданне гарадамі Піршаў, Нойштадт, Пунцыг — ганараваны ордэнам Суворава II ступені. За мужнасць і гераічнасць пры авалоданні Берлінам яму было прысвоена ганаровае найменне «Берлінскі».

У чэрвеня 1945 года корпус быў перайменаваны на 11-ю гвардзейскую Прыкарпацка-Берлінскую Чырванасцяжную, ордэна Суворава II ступені танкавую дывізію. У ліпені яна перадыслацыравана ў раён Дрэздэна, там перайшла на новы штат.

У 1979-1989 гадах сотні вайскоўцаў дывізіі ўдзельнічалі ў вайне ў Афганістане.

Пасля распаду СССР у 1992 годзе дывізія перадыслацыравана з нямецкага Дрэздэна ў беларускі Слонім. А 11 жніўня 1992 года была перафарміравана ў 11-ю гвардзейскую асобную механізаваную брыгаду з захаваннем Баявога Сцяга, ганаровых найменняў і баявых традыцый корпуса. Баявы Сцяг уручаны злучэнню 21 студзеня 2004 года.

Увосень 1999 года ва Узброеных Сілах Рэспублікі Беларусь упершыню праведзена брыгаднае тактычнае вучэнне з баявой стральбой — першым іх удзельнікам была 11-я гвардзейская АМБ.

Асабовы склад брыгады браў удзел у такіх буйных вучэннях, як «Нёман-2001», «Бярэзіна-2002», «Чыстае неба – 2003», «Шчыт Айчыны – 2004». Сур'ёзным іспытам на баявую сталасць стала комплекснае аператыўна-тактычнае вучэнне «Шчыт Саюза – 2006», прычым больш за палову з агульнай колькасці асабовага склада і баявой тэхнікі былі прадстаўлены 11-й гвардзейскай асобнай механізаванай брыгадай.

## Спасылкі 
* 11 гвардейская отдельная механизированная бригада отмечает день части  (арыгінал спасылкі  даўно не жывы)

Катэгорыя:Гвардзейскія воінскія часці Беларусі
Катэгорыя:Брыгады Беларусі
Катэгорыя:З’явіліся ў 1942 годзе
Катэгорыя:Слонім
Дзмітрый Аляксандравіч Ігнаценка

**Дзмітрый Ігнаценка** (нар. , ) — беларускі футбаліст, абаронца гомельскага «Лясгаса».

## Клубная кар’ера 
Кар’еру пачаў у складзе «Гомеля», з 2012 года гуляў за дубль. 13 ліпеня 2014 года дэбютаваў у асноўным складзе «Гомеля» ў матчы супраць «Нафтана», выйшаўшы на замену на 89-й хвіліне. У канцы сезона стаў трывала выходзіць у стартавым складзе гомельскага клуба на пазіцыі цэнтральнага абаронцы. У снежні 2014 года падоўжыў кантракт з «Гомелем».

Сезон 2015 пачаў на лаўцы запасных, а з мая замацаваўся ў якасці асноўнага цэнтральнага абаронцы гамяльчан. У верасні атрымаў траўму, з-за якой выбыў да канца сезона. У лютым 2016 года падоўжыў кантракт з гамяльчанамі, аднак з-за траўмы амаль не з’яўляўся на полі, а сезон 2017 увогуле поўнасцю прапусціў. Толькі ў ліпені 2018 года зноў стаў з’яўляцца ў складзе. У жніўні 2018 года быў аддадзены ў арэнду ў бабруйскую «Белшыну». У снежні 2018 года па заканчэнні арэнды вярнуўся ў «Гомель». Сезон 2019 пачынаў у дублі «Гомеля», пазней стаў прыцягвацца да асноўнай каманды.

У снежні 2019 года, пасля таго як «Гомель» чарговы раз выбыў у Першую лігу, падпісаў кантракт з «Гарадзеяй». У хуткім часе замацаваўся ў стартавым складзе каманды.

У студзені 2021 года перайшоў у мазырскую «Славію». Большую частку сезона 2021 прапусціў з-за траўмы. У снежні 2021 года падоўжыў кантракт з мазырскім клубам. У 2022 годзе быў іграком ратацыі. Па заканчэнні сезона пакінуў «Славію» і з-за траўм завяршыў прафесійную кар’еру.

У ліпені 2023 года ў якасці аматара далучыўся да гомельскага «Лясгаса» з Другой лігі.

## Міжнародная кар’ера 
Гуляў за зборную Беларусі да 19 гадоў. 13 жніўня 2014 года дэбютаваў у моладзевай зборнай Беларусі ў таварыскім матчы супраць Малдовы (0:1). Усяго правёў 13 матчаў за зборную, у асноўным на пазіцыі цэнтральнага абаронцы.

## Дасягненні 
*  Пераможца Першай лігі чэмпіянату Беларусі: 2016

## Статыстыка выступленняў 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі ФК Гомель
Катэгорыя:Ігракі ФК Белшына
Катэгорыя:Ігракі ФК Гарадзея
Катэгорыя:Ігракі ФК Славія Мазыр
Катэгорыя:Ігракі ФК Лясгас Гомель
Няслаўка

**Няслаўка**, **Неслаўка**, **Несла** — рака ў Акцябрскім і Петрыкаўскім раёнах Гомельскай вобласці, левы прыток ракі Пціч.

## Назва 
На думку У. Тапарова, гідранімічны аналаг назвы Няслаўка — назва ракі Несла (левы прыток Прыпяці) і назва прыпяцкай ракі Неслуха. Верагодна, з балц. Лер-Сплавінскі тлумачыць як слав. ''*ne-slov- < *k'leu-*.

Корань **Nes-* дастаткова папулярны ў старабалцкай гідраніміі Верхняга Падняпроўя.

Корань **Nes-* таксама ў назвах  (у басейне дзесенскай ракі Нярусы), у назвах бярэзінскага прытока Нясета, пціцкага прытока Нясетня (< **Nes-et-'').

## Гідраграфія 
Даўжыня ракі 20 км. Плошча вадазбору 110 км². Пачынаецца за 1,8 км на паўночны ўсход ад вёскі Ніўнае Акцябрскага раёна, вусце за 0,5 км на ўсход ад вёскі Хвойня Петрыкаўскага раёна. Рэчышча каналізаванае.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Рэкі Акцябрскага раёна
Катэгорыя:Рэкі Петрыкаўскага раёна
Катэгорыя:Прытокі Пцічы
Чорнае (возера, Невельскі раён, басейн Обалі)

**Чорнае возера** () — возера ў Невельскім раёне Пскоўскай вобласці Расіі ў басейне ракі Обаль.

Плошча воднай паверхні 1,736 км² (1,8 км разам з астравамі). Найбольшая глыбіня возера 6 м, сярэдняя каля 3 м. Плошча вадазбору 12,81 км².

Катлавіна возера выцягнутая ў напрамку з паўночнага ўсходу на паўднёвы захад. Берагавая лінія звілістая. На возеры маюцца астравы. Возера праточнае. Упадае пратока з возера Белае і ручай з возера Вастрабусіцы. У паўночна-ўсходняй частцы выцякаюць пратокі, злучаючыя Чорнае з возерам Існа і ракой Чарнец.

У возеры водзяцца лешч, шчупак звычайны, акунь, плотка, гусцяра, краснапёрка, судак і іншыя віды рыб.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Озёра Невельского района 
* Фонд водоёмов Псковской области  

Катэгорыя:Азёры Пскоўскай вобласці
111-я артылерыйская брыгада

**111-я гвардзе́йская Кё́нігсбе́ргская Чырванасця́жная, о́рдэна Куту́зава II ступе́ні артылеры́йская брыга́да** — падраздзяленне ўзброеных сіл Беларусі. Месца дыслакацыі — горад Брэст.

## Гісторыя 
111-я брыгада пачала адлік сваёй гісторыі 15 кастрычніка 1939 года ў горадзе Вялікія Лукі. І практычна адразу ўступіла ў баявое супрацьстаянне: з 1940 года ўдзельнічала ў вайне з Фінляндыяй ў складзе 7-й арміі, а 12-13 сакавіка штурмавала горад Выбарг. Пасля фінскай кампаніі брыгада была перадыслакавана ва ўкраінскі горад Белая Царква. Тут і заспела яе Вялікая Айчынная вайна.

Напачатку ліпеня 1941-га часць перакінулі на Заходні фронт пад Віцебск, дзе на станцыі Рудня яе ваяры прынялі бой з нямецкай арміяй. Увосень 1941 года брыгада прымала актыўны ўдзел у абароне Масквы, за што ў студзені 1942 года адной з першых артылерыйскіх часцей атрымала найменне гвардзейскай.

З 1943 па 1944 год гвардзейцы вызвалялі тэрыторыю Беларусі і Літвы. У чэрвені 1944 года брыгада ўдзельнічала ў прарыве абароны праціўніка ў раёне Віцебску і вызваленні паўночнай часткі Беларусі.

У красавіку 1945 года за авалоданне гарадамі Вормдыт і Мельзак брыгаду ўзнагародзілі ордэнам Кутузава II ступені. А баявыя дзеянні ў гады Вялікай Айчыннай вайны гвардзейцы завяршылі штурмам горада-крэпасці Кёнігсберг і назаўжды ўпісалі ў найменне злучэння ганаровае «Кёнігсбергская».

У верасні 1945 года брыгада была перадыслакавана ў Бабруйск, а з 1961-га — у Брэст. І да 2002 года знаходзілася на тэрыторыі Брэсцкай крэпасці ў ваенным гарадку, які быў пабудаваны палякамі ў 1932 годзе для 31-га палка лёгкай артылерыі.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Гвардзейскія воінскія часці Беларусі
Катэгорыя:Брыгады Беларусі
Катэгорыя:З’явіліся ў 1939 годзе
Катэгорыя:Брэст
Пралескі (часопіс)

**«Пралескі»** — ілюстраваны часопіс для дзяцей у Заходняй Беларусі. Выдаваўся ў лістападзе 1934 — жніўні 1939 гг. у Вільні на беларускай мове штомесяц. Першы рэдактар Зоська Верас, выдавец Станіслаў Глякоўскі. Меў на мэце пашырыць асвету на роднай мове, садзейнічаць росту нацыянальнай свядомасці маладога пакалення, маральна-этычнаму выхаванню. Асвятляў падзеі грамадскага жыцця ў Заходняй Беларусі, пытанні беларускай гісторыі. Друкаваў творы беларускіх класікаў, а таксама заходне-беларускіх аўтараў М. Машары, М. Васілька, А. Мілюця, Я. Пачопкі, І. Ялаўца. Выйшла 29 нумароў.

## Гл. таксама 
* Пралеска (1991)

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Часопісы на беларускай мове
Катэгорыя:Часопісы Вільні на беларускай мове
Катэгорыя:Часопісы Заходняй Беларусі
Катэгорыя:1934 год у Вільні
Ігар Сяргеевіч Шумілаў

**Ігар Шумілаў** (нар. , Азярцо, Мінскі раён) — беларускі футбаліст (абаронца) і суддзя.

## Клубная кар’ера 
Выхаванец школы футбольнага клуба «Мінск», з 2010 года гуляў за дубль клуба. Другую палову сезона 2012 правёў у Другой лізе ў фарм-клубе «Мінск-2». У сезоне 2013 вярнуўся ў асноўную каманду, звычайна гуляючы за дубль. 24 чэрвеня 2013 года дэбютаваў у Вышэйшай лізе, адгуляўшы увесь матч з мазырскай «Славіяй» (3:2). Усяго ў сезоне 2013 правёў 4 матчы ў аснове.

У сезоне 2014 стаў часцей прыцягвацца да асноўнага складу. Звычайна выхадзіў на замену, але часам з’яўляўся на полі і ў стартавым складзе. У снежні 2014 года падоўжыў кантракт з «Мінскам». У сезоне 2015 ужо трывала замацаваўся ў аснове, выступаючы на пазіцыі цэнтральнага або левага абаронцы.

У пачатку 2017 года стаў капітанам каманды, аднак у чэрвені 2017 года разарваў пагадненне з «Мінскам». У ліпені 2017 года папоўніў склад мінскага «Тарпеда», дзе стаў трывалым іграком асновы. Сезон 2018 пачынаў у стартавым складзе, у чэрвені не гуляў з-за траўмы, а з верасня з’яўляўся на полі нерэгулярна. У сезоне 2019 быў асноўным абаронцам, толькі ў маі не гуляў з-за траўмы.

У ліпені 2019 года перайшоў у брэсцкі «Рух». У якасці іграка стартавага складу дапамог камандзе выйсці ў Вышэйшую лігу. У пачатку 2020 года не прыцягваўся да міжсезонных збораў і афіцыйных матчаў каманды, а ў маі 2020 года кантракт з «Рухам» па пагадненні бакоў быў разарваны.

З 2021 года працуе ў якасці футбольнага суддзі. У красавіку 2022 года быў упершыню прызначаны на абслугоўванне матча Вышэйшай лігі.

## Статыстыка выступленняў 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі ФК Рух Брэст
Катэгорыя:Ігракі ФК Тарпеда Мінск
Катэгорыя:Ігракі ФК Мінск
Катэгорыя:Ігракі ФК Мінск-2
Катэгорыя:Футбольныя суддзі Беларусі
Нікола Лукіч

**Нікола Лукіч** (; нар. , ) — сербскі футбаліст, паўабаронца.

## Клубная кар’ера 
Выступаў за розныя клубы ў Сербіі, дзе найбольш паспяховым быў перыяд у «Металацы».

У жніўні 2014 года перайшоў у футбольны клуб «Мінск». У складзе сталічнай каманды адразу замацаваўся ў аснове на пазіцыі цэнтральнага паўабаронцы, стаў адным з найлепшых яе ігракоў у другой палове сезона 2014.

У снежні 2014 года падоўжыў кантракт з «Мінскам». У матчы першага тура чэмпіянату Беларусі 2015 супраць «Нафтана» (0:0), атрымаў цяжкую траўму на сёмай хвіліне сустрэчы. Вярнуўся на поле ў ліпені і зноў стаў асноўным цэнтральным паўабаронцам каманды.

У студзені 2016 года стала вядома, што Лукіч пакіне «Мінск». У лютым далучыўся да славацкага клуба «Земплін», які незадоўга да таго папоўніў іншы футбаліст мінчан Аляксандр Свярчынскі. У жніўні 2016 года перайшоў у «Вождавац», дзе замацаваўся ў аснове.

У снежні 2016 года вярнуўся ў Беларусь, падпісаўшы двухгадовы кантракт з мінскім «Дынама». У першай палове сезона 2017 трывала гуляў за дынамаўцаў, аднак у жніўні атрымаў траўму, з-за якой выбыў да канца сезона. У пачатку 2018 года быў выведзены з асноўнай каманды і трэніраваўся з дублем, за ўвесь сезон 2018 правёў толькі тры матчы ў чэмпіянаце дублёраў.

У пачатку 2019 года вярнуўся ў Сербію, стаўшы іграком клуба «Злацібар» з Чаеціны, аднак згуляў за яго ўсяго ў трох матчах і неўзабаве пакінуў каманду.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Профіль на афіцыйным сайце «Мінска»  

Катэгорыя:Футбалісты Сербіі
Катэгорыя:Ігракі ФК Земун
Катэгорыя:Ігракі ФК Срэм Якава
Катэгорыя:Ігракі ФК Металац Горні Міланавац
Катэгорыя:Ігракі ФК Раднічкі Ніш
Катэгорыя:Ігракі ФК Мінск
Катэгорыя:Ігракі ФК Земплін Міхалаўцы
Катэгорыя:Ігракі ФК Вождавац
Катэгорыя:Ігракі ФК Дынама Мінск
Катэгорыя:Ігракі ФК Злацібар Чаеціна
Пралеска

**Пралеска** (*Scilla*) — род кветкавых раслін сямейства  (раней адносілі да ). Часта пралескай называюць пералеску.

## Батанічнае апісанне 
Шматгадовыя травяністыя цыбульныя расліны вышынёй 10-30 см. Сцябло бязлістае. Лісце шырокалінейнае, прыкаранёвае. Кветкі ў рыхлай гронцы або адзіночныя, сінія, белыя, блакітныя, ружовыя, пурпуровыя. Плод — каробачка. Дэкаратыўныя, ранневеснавыя расліны.

## Арэал 
Каля 50 відаў. Пашыраны пераважна ў Еўразіі, Міжземнамор'і і Паўднёвай Афрыцы. Растуць у лясах і на субальпійскіх лугах, большасць эфемероіды. На тэрыторыі Беларусі ў культуры  і .

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 
* Scilla  // The Plant List

Катэгорыя:Спаржавыя
Пералеска

**Пералеска**, **Пячоначніца**, **Пралеска** (*Hepatica*) — род кветкавых раслін сямейства казяльцовыя.

## Апісанне 
Шматгадовыя травяністыя расліны. Лісце прыкаранёвае, лопасцевае (нагадвае печань, адсюль другая назва), скурыстае, доўгачаранковае. Кветкі адзіночныя, правільныя, сінявата-ліловыя або белыя. Плод — шматарэшак. Лекавыя, дэкаратыўныя расліны.

## Арэал 
Каля 10 відаў. Пашыраны ў Еўразіі і на ўсходзе Паўночнай Амерыкі. На Беларусі 1 від — . Трапляецца ў лясах, на палянах, узлесках. Вырошчваюць як дэкаратыўныя расліны .

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Казяльцовыя (падсямейства)