open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Будынак фабрыкі «Вікторыя» (Мінск)

**Будынак фабрыкі «Вікторыя»** — будынак у Мінску, размешчаны па вуліцы Кірава, 23.

## Гісторыя 
Двухпавярховы мураваны будынак пабудаваны ў 1913—1914 гг. мінскім прадпрымальнікам Шаламой Данішэўскім. У 1914—1920 гадах будынак займала ягоная парфумерная фабрыка «Вікторыя».

З утварэннем БДУ разбураны будынак фабрыкі «Вікторыя» перадалі ў распараджэнне ўніверсітэта. У гэты час ён вядомы як *дом № 2 БДУ*. Пасля рамонту, на працягу 1922—1930 гг., тут знаходзіўся анатамічны тэатр (пазней Інстытут анатоміі, з 1929 г. — кафедра нармальнай анатоміі) медфака БДУ.

Са справаздачы рэктара У. І. Пічэты ў 1922 годзе:

Вядома, што на першым паверсе знаходзілася прасторная секцыйная зала, у якой праводзіліся практычныя заняткі са студэнтамі (у анатамічным тэатры праходзілі заняткі па  і ). Тут жа знаходзілася 15 сталоў. Мелася некалькі пакояў для заняткаў па . На другім паверсе знаходзілася аўдыторыя-амфітэатр, у якой чыталіся лекцыі па анатоміі. Там жа знаходзіўся невялікі пакой для анатамічнага музея, у шафах якога экспанаваліся шкілеты чалавека і жывёл. У падвале знаходзілася сховішча для трупаў, якія падаваліся на першы паверх з дапамогай пад’ёмніка. Быў там і ляднік, запоўнены лёдам, дзе захоўваўся спецыяльна апрацаваны анатамічны матэрыял. Цікава, што, пачынаючы з 1925 г. у Інстытуце па нядзелях праводзіліся экскурсіі і чыталіся лекцыі для насельніцтва.

На санітарны стан будынка неаднаразова скардзіліся. У 1926 г. сустракаецца інфармацыя, што «жыхары атручваюцца вельмі дрэнным пахам», які ішоў ад «анатамічкі», а ў газеце «Звязда» за 1928 г. з’явілася нататка, аб антысанітарных умовах у раёне Ляхаўкі, звязаныя з тым, што бруд з Інстытута проста зліваўся ў вулічны вадасцёк і сцякаў па 1-ай вуліцы Лекерта (цяпер спуск з вул. Кірава на вул. Ульянаўскую).

У 1930 г. кафедра нармальнай анатоміі пераехала ў новы будынак ва ўніверсітэцкім гарадку.

У пачатку Вялікай Айчыннай вайны ад бамбардзіроўкі нямецкай авіяцыяй дом моцна пацярпеў — быў адноўлены і перабудаваны ў канцы 1940-х — пачатку 1950-х як жылы дом.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Жылыя будынкі Беларусі
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Мінска
Катэгорыя:1914 год у Мінску
Катэгорыя:З’явіліся ў 1914 годзе
Катэгорыя:Вуліца Кірава (Мінск)
Катэгорыя:Збудаванні Мінска ў стылі эклектыкі
Катэгорыя:Збудаванні Мінска ў стылі савецкага класіцызму
Дыпламат (чамадан)

**Дыпламат**, аташэ-кейс (ад англ. attaché case) або проста кейс — невялікі плоскі чамадан для дзелавых мэт, зроблены з мяккіх (напрыклад, вініл) ці цвёрдых пластыкаў, металу, штучнай ці натуральнай скуры.

Дыпламат можа мець як замкі з ключамі, так і (або) кодавыя, сігналізацыю (што спрацоўвае пры выманні штэкера, які мацуецца да пятлі, што носяць на запясці, з гнязда, размешчанага на корпусе пры несанкцыянаваным узняцці дыпламата). Дыпламат, акрамя ручкі, можа мець плечавы рамень. Памеры сучасных дыпламатаў падагнаны пад стандартны памер паперы (А3).

Звычайны памер дыпламата:
* даўжыня 440 мм,
* таўшчыня (глыбіня) 100 ці 120 мм,
* вышыня 320 мм.

Катэгорыя:Аксесуары
Катэгорыя:Галантарэя
Томас Бёрберы

**Томас Бёрберы** (; 27 жніўня 1835 — 4 красавіка 1926) — заснавальнік міжнароднай сеткі , аднаго з найбуйнейшых швейных прадпрыемстваў Вялікабрытаніі. Таксама вядомы тым, што вынайшаў і запатэнтаваў габардзін.

## Біяграфія 
Свой першы магазін Томас Бёрберы адкрыў у горадзе Бейзингсток (дзе раней вучыўся ў школе драпіроўшчыкаў) у 1856 годзе — ва ўзросце 21 года.

У 1888 годзе кампанія Burberry, прадставіўшы трывалую, водатрывалую і дыхальную тканіну пад назвай габардзін, аформіла на яе патэнт і стварыла воданепранікальную вопратку ў пачатку наступнага стагоддзя. У 1891 годзе сетка пашырылася, адкрыўшы краму ў Лондане. У 1901 годзе быў распрацаваны лагатып з выявай коннага рыцара і дададзены на адзенне, прызначанае для вольнага часу і спорту, а таксама на плашчы.

У 1911 годзе кампанія Burberry апранула Руаля Амундсена, першага чалавека, які дасягнуў Паўднёвага полюса, і Эрнэста Шэклтана, які ўзначаліў экспедыцыю па перасячэнні Антарктыкі.

У 1914 годзе ваеннае ведамства даручыла кампаніі адаптаваць афіцэрскае паліто для салдат, і пасля вайны яно стала асновай для распрацоўкі такога верхняга адзення, як .

Томас Бёрберы памёр 4 красавіка 1926 года ва ўзросце 90 гадоў.

## Спасылкі 
* http://www.catwalkyourself.com/fashion-biographies/burberry/

Катэгорыя:Прадпрымальнікі Вялікабрытаніі
Габардзін

**Габардзін** () — шарсцяная тканіна, якая выпрацоўваецца з мерыносавай пражы, вельмі тонкай, кручанай у два канцы для асновы, і менш тонкай, адзінарнай — для ўтка.

Дзякуючы прымяненню адмысловага віду  — складанай саржы, на правай паверхні ўтвараецца рэзка выражаны дробны рубчык, які ідзе нахільна пад вуглом 60-70°. З-за шчыльнага пляцення габардзін адштурхвае ваду. З яго шыюць вяснова-летнія мужчынскія і жаночыя паліто, а таксама  і некаторыя віды афіцэрскага абмундзіравання.

Габардзін высокай якасці вырабляецца з тонкай кручанай ваўнянай пражы. «Кароткая энцыклапедыя хатняй гаспадаркі» (1959) адрознівае габардзіны палітовыя і габардзіны палегчаныя для пашыву сукенак і плашчоў. У паўваўняных габардзінаў ніткі асновы з ваўняных валокнаў, а ўток з кручанай баваўнянай ніткі.

У англійскай мове слова gabardine або gaberdine, якое пазначала «сукенку, чахол», вядома з 1590-х гадоў. Як назва тканіны выкарыстоўваецца з канца XIX стагоддзя, з моманту, калі было запатэнтавана Томас Бёрберы, заснавальнікам знакамітага брэнда Burberry, які вынайшаў габардзін у 1879 годзе. Паходжанне слова незразумела, яно можа быць звязана са словам *qaba*, якое абазначае верхнюю вопратку даўжынёй да каленяў з шырокімі рукавамі, якую носяць мусульманскія мужчыны ў Пураніі, рэгіёне Індыі. Па іншай версіі, габардзін з’яўляецца вытворным ад габы — сукна высокай шчыльнасці з грубай паверхняй, здольнага адштурхоўваць ваду, з якога шылася вопратка. Лічыцца, што ў Еўропу габа трапіла праз Іспанію з арабскіх краін.

У другой палове XX стагоддзя ў СССР габардзін сімвалізаваў асаблівае становішча свайго ўладальніка ў іерархічнай лесвіцы наменклатуры «пашытае з габардзіна паліто ў спалучэнні з зялёным велюравым капелюшом было ў СССР своеасаблівым знакам чыноўніка высокага рангу, свайго роду уніформай».

## Віды габардзіна 
Вылучаюць наступныя віды габардзіна:

* габардзін-меланж;
* габардзін-стрэйч;
* касцюмны габардзін;
* габардзін з поліэстэрам.

## Літаратура 
* Андреева Р. П. Габардин // Энциклопедия моды. — СПб.: Издательство «Литера», 1997. — С. 140. — ISBN 5-86617-030-2.
* Габардин // Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред. А. М. Прохоров. — 3-е изд. — М. : Советская энциклопедия, 1969—1978.
* Габардин // Краткая энциклопедия домашнего хозяйства. — М.: Государственное Научное издательство «Большая Советская энциклопедия», 1959.

Катэгорыя:Шарсцяныя тканіны
Аляксандр Васілевіч Ластачкін

**Аляксандр Васілевіч Ластачкін** — беларускі футбольны трэнер. Жанаты на беларускай футбалістке Наталли Ластачкінай.

## Трэнерская кар’ера 
У перыяд з 1991 па 2015 год ён быў галоўным трэнерам магілёўскай «Надзеі». У 2005 годзе аыйграў першы Суперкубак Беларусі сярод жаночых камандаў.

У 2016 годзе стаў гендырэктарам ФК «Дняпро».

## Узнагароды 
Лаўрэатам спецыяльнай прэміі Магілёўскага гарвыканкама «Дасягненне» у намінацыі «Фізічная культура і спорт».

## Спасылкі 
* Его жизнь — женщины и футбол. Александр Ласточкин о своём «Достижении» 
* ТРЕНЕРСКИЙ ШТАБ
* Топ-5 тренеров, которые не были профессиональными футболистами

Катэгорыя:Футбольныя трэнеры Беларусі
Катэгорыя:Трэнеры ЖФК Дняпро Магілёў
Туркоў

**Туркоў** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Дзяніс Ільіч Туркоў (1904—1943) — старшыня Рабоча-сялянскай Чырвонай Арміі, удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза (1944)
* Іван Антонавіч Туркоў (нар. 1942) — беларускі футбаліст і трэнер.
Медыцынскі факультэт БДУ

**Медыцынскі факультэт БДУ** — колішні факультэт Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта, які існаваў у 1921—1930 гадах. Рэарганізаваны ў самастойны Менскі медыцынскі інстытут.

## Гісторыя 
### Перадумовы 
Пасля нацыянальна-вызваленчага паўстання 1830—1831 гадоў расійскія ўлады ліквідавалі ўсе вышэйшыя навучальныя ўстановы на тэрыторыі Беларусі, дзе існавалі шматлікія дэмакратычныя гурткі і таварыствы, а студэнты і выкладчыкі адзначаліся нізкай з пункту гледжання ўладаў ступенню лаяльнасці. Не стаў выключэннем і Віленскі ўніверсітэт, які ў 1832 годзе быў закрыты, а яго медыцынскі факультэт ператвораны ў Віленскую медыка-хірургічную акадэмію, якую праз 10 гадоў таксама закрылі .

Беларусь пазбавілі адзінага цэнтра развіцця вышэйшай медыцынскай адукацыі. Вынікі гэтай палітыкі амаль на 80 гадоў уперад прадвызначылі, што лекары, якія паходзілі з Беларусі і практыкавалі на яе тэрыторыі, вучыліся ў Дэрпце, Казані, Кіеве, Маскве, Пецярбургу, а таксама ў Аўстрыі, Польшчы, Германіі, Швейцарыі. Пасля Кастрычніцкай рэвалюцыі 1917 года савецкія ўлады надавалі вялікую ўвагу развіццю адукацыі і вылучалі сродкі ў тым ліку на нацыянальныя праекты навучальных устаноў. 25 лютага 1919 года Цэнтральны выканаўчы камітэт (ЦВК) ССРБ выдаў дэкрэт аб адкрыцці ў Менску Дзяржаўнага ўніверсітэта, на што быў вылучаны 1 млн рублёў. Адкрыццё ўніверсітэта мусіла быць здзейснена 1 траўня 1919 года, аднак праз імклівае наступленне польскіх войскаў, якія да жніўня 1919 года занялі большую частку тэрыторыі Беларусі, і непаразуменне паміж Менскай і Маскоўскай камісіямі гэтага не адбылося. Асобныя арганізатары і нават наркамат асветы ССРБ звярталіся да чыноўнікаў з апарату кіравання РСФСР за пратэкцыяй. Так, Народны камісарыят асветы ССРБ звярнуўся да ўплывовага намесніка наркама аховы здароўя РСФСР З. Салаўёва (ураджэнца Гродна) з лістом, у якім абгрунтоўвалася неабходнасць захавання пры БДУ медыцынскага факультэта. Аўтары гаварылі аб ідэалагічнай значнасці адкрыцця факультэта ва ўмовах раздзялення беларускага народа пасля Рыжскага міру. Аднак гэтага было недастаткова для медыцынскай сеткі БССР, якая пакутавала ад «кадравага голаду», таму на працягу 1920-х гадоў кваліфікаваных медыкаў не хапала. Нягледзячы на пэўныя поспехі, БССР адставала ад астатніх рэспублік СССР па забеспячэнню лекарскімі кадрамі: на 1924 год на 10 тыс. насельніцтва прыпадала толькі 1,6 лекара, у той час як у РСФСР — 3. Гэта тэндэнцыя захоўвалася і ў другой палове 1920-х гадоў, калі шмат выпускнікоў медфака БДУ не жадалі размяркоўвацца ў БССР, асабліва ў вясковую мясцовасць, і выязджалі на працу ў РСФСР, перадусім — у Маскву і Ленінград.

Падобныя з’явы прадвызначылі неабходнасць павышэння колькасці студэнтаў-медыкаў і ператварэння медыцынскага факультэта БДУ ў самастойны Менскі медыцынскі інстытут, што адбылося ў 1930 годзе.

Катэгорыя:Факультэты БДУ

Катэгорыя:З’явіліся ў 1921 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 1930 годзе
Катэгорыя:1921 год у Мінску
Іван Антонавіч Туркоў

**Іван Антонавіч Туркоў** (нар. ) — беларускі футбаліст і трэнер. Заслужаны трэнер Рэспублікі Беларусь.

## Трэнерская кар’ера 
Пасля заканчэння прафесійнай кар’еры працаваў у ДЮСШАР горада Могілёва. У 1988 годзе, быў адным з заснавальнікаў першай жаночай футбольнай каманды «Надзея» у Магілёве і галоўны трэнер да 1992 года.

У 1995—1996 — галоўны трэнер жаночай зборнай Беларусі.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Ровно 29 лет назад, 14 августа 1992 года, первый международный матч провела женская сборная Беларуси. На стадионе «Динамо» в Минске соперником наших футболисток стала команда Латвии. Встреча завершилась безголевой ничьей.

Катэгорыя:Футбалісты СССР
Катэгорыя:Футбалісты Беларусі
Катэгорыя:Футбольныя трэнеры Беларусі
Катэгорыя:Ігракі ФК Тарпеда Магілёў
Катэгорыя:Ігракі ФК Дняпро Магілёў
Катэгорыя:Ігракі ФК СКА Мінск
Катэгорыя:Ігракі ФК Гвардзеец Уручча
Катэгорыя:Трэнеры ЖФК Дняпро Магілёў
Катэгорыя:Трэнеры жаночай зборнай Беларусі па футболе
Воўна гуанака

**Воўна гуанака** — гэта тэкстыльная сыравіна з поўсці гуанака.

## З гісторыі гуанака 
Гуанака былі вядомы ў Паўднёвай Амерыцы шмат тысяч гадоў таму. Па некаторых ацэнках, да ўварвання іспанцаў у XVI стагоддзі колькасць жывёл дасягала 35 мільёнаў, пасля чаго рэзка скарацілася, так што ў пачатку XXI стагоддзя налічвалася прыкладна 600 000 жывёл (каля 80 % у Аргенціне, а астатняе ў Перу і Чылі).

Нават у XXI стагоддзі воўну ў асноўным здабываюць, раз у год адлоўліваючы паўдзікіх гуанака,  іх (0,5-1 кг сырой воўны) і выпускаючы на волю.

Агульная вытворчасць сырога валакна складае 10 тон у год.

## Уласцівасці валакна 
Руно складаецца з каля 50 % тонкіх валокнаў (дыяметр 16,5 мкм) з даўжынёй валакна каля 35 мм і да 50 % грубых валасоў (дыяметр 45 мкм) і даўжынёй валакна да 14 см.

Валокны лёгкія, цёплыя, вырабы з іх не раздражняюць скуру чалавека. Афарбоўка: ад светла-карычневай (на спіне жывёлы) да белай (пад брушкам).

## Апрацоўка 
Поўсцевую масу пасля стрыжкі неабходна  (пазбавіцца ад грубых валасоў, якія складаюць прыкладна палову ўтрымання руна), а падчас наступнага мыцця выдаляецца каля 10 % непажаданых забруджванняў. Большая частка тонкіх валокнаў перапрацоўваецца аналагічна авечай воўне ў , меншая частка перапрацоўваецца ў . Каля 20 % пражы вырабляюць з сумесі авечай воўны, вядомы таксама сумесі з шоўкам і кашамірам.

## Выкарыстанне 
З воўны гуанака вырабляюць тканы (для касцюмаў і паліто) і вязаны (для лёгкіх світараў) тэкстыль. Адзенне з яе звычайна прадаюць як прадметы раскошы, напрыклад мужчынскія касцюмы ў розніцу каштуюць да 15 000 долараў.

Катэгорыя:Воўна
Катэгорыя:Вярблюдавыя
Сабачая воўна

**Сабачая воўна** (, ) — , вырабленае з поўсці свойскага сабакі. Яна вырабляецца шляхам прадзення расчасанай , якой павінна быць не менш за 4&nbsp;см даўжынёй. Калі поўсць вычэсваць з , у выніку атрымліваецца мяккая, цёплая воўна, пры прадзенні досыць доўгай поўсці без падшэрстка атрымліваецца больш грубая воўна з большым бляскам. Аднак сабачая воўна ў 8 разоў цяплей авечай. З сучасных парод асабліва падыходзяць даўгашэрсныя пароды з падшэрсткам, такія як нямецкая аўчарка, , , , , , , а таксама пастуховыя сабакі, такія як , , славацкі чувач, каўказская аўчарка, ньюфаўндленд, , , , , , , у тым ліку самаеды, , пудзелі, , ,  і іншыя.

, верасень 1918 года)]]

## Сабачая воўна ў мінулым 
У мінулым сабачая воўна выкарыстоўвалася ў Амерыцы да прыбыцця еўрапейцаў, і для гэтай мэты выводзіліся спецыяльныя пароды, якія зараз вымерлі:  быў шарсцістым сабакам з паўночна-заходняга краю Злучаных Штатаў і паўднёвага захаду Канады. Ён быў крыху большы за сучасных мініяцюрных шпіцаў і меў густую, пераважна белую поўсць. Шэрсць выкарыстоўвалася для вырабу адзення і коўдраў. Традыцыйна сабачая поўсць таксама выкарыстоўвалася прадстаўнікамі плямёнаў  ў Індыі, дзе з воўны чорных сабак ткалі дываны.

## Выкарыстанне сабачай воўны ў XXI стагоддзі 
, 2020)]]

У ЗША, па паведамленнях, цікавасць да аматарскага прадзення воўны сабак значна ўзрасла ў 2-м дзесяцігоддзі. Інструкцыі па ручным прадзенні і вязанні сабачай воўны даступныя ў інтэрнэце.

Прыблізна ў 2021 годзе ў Індыі ў лабараторыі была выраблена  (таўшчынёй да 42 тэкс) у 16 розных сумесях з сабачай воўнай. Толькі для сумесяў з утрыманнем ніжэй за 25 % сабачай воўны фізічныя паказчыкі былі якасна супастаўныя са звычайнай змешанай пражай. Пража з розных сумесяў сабачай воўны (парода сабак ) з  і  была перапрацавана ў трыкатажныя тканіны з . Чыстая сабачая воўна мае прыкладна на 38 % вышэйшыя цеплаізаляцыйныя магчымасці, чым 100 % авечая воўна, але іншыя ўласцівасці, такія як паветрапранікальнасць, , парапранікальнасць, як правіла, горшыя, чым у авечай воўны. Толькі трыкатаж з сумесі 75 % поліэстэр/25 % сабачая воўна паказала больш высокую трываласць і камфорт пры нашэнні.

У 2017 годзе ў Германіі была заснавана стартап-кампанія «YarnSustain», якая пастаўляе змешаную пражу машыннага прадзення для  (напрыклад, 50 г сумесі 40 % сабачай воўны/30% альпакі/30% авечай воўны каштуюць прыкладна за 20 еўра), вырабленую ў адпаведнасці з ўласнай тэхналогіяй, і тканіны са змешанай пражы з сабачай воўнай.

## Літаратура 
* S.Choron/H.Choron: *Planet Dog: A Doglopedia*, Houghton Mifflin Harcourt 2005, ISBN 9780618517527

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Воўна
Катэгорыя:Сабакі
537-ы партызанскі полк

**537-ы партызанскі полк** — савецкае партызанскае падраздзяленне, створанае ў кастрычніку 1943 года на базе 537-га атрада. Дзейнічаў на акупіраванай тэрыторыі Кіраўскага, Клічаўскага, Быхаўскага, Бабруйскага, Асіповіцкага, Рагачоўскага раёнаў. 27 чэрвеня 1944 года полк (1302 партызаны, 3 батальёны) злучыўся з Чырвонай Арміяй.

## Камандаванне 
### Камандзір 
* С. Дз. Баркоўскі

## Камісар 
* Ф. Ф. Дабравольскі

### Начальнікі штаба 
* А. А. Вязельшчакаў;
* М. Н. Дрозд (загінуў);
* М. А. Леў.

## Гісторыя 
Партызаны самастойна і з іншымі атрадамі разбілі нямецкія апорныя пункты, у тым ліку ў вёсках Усохі (люты 1943) Клічаўскага, Жылічы, Любонічы і Падсёлы (сакавік 1943), Стаўпішча (красавік 1944) Кіраўскага раёнаў. У чэрвені 1942 года атрад у складзе Клічаўскага аператыўнага цэнтра 22 дні вёў баі за прарыў блакады і выхад з акружэння. Партызаны праводзілі аперацыі на камунікацыях праціўніка. У жніўні 1943 і чэрвені 1944 гадоў падарвалі 1,1 тысячу рэек. У чэрвені 1944 разам з 538-м атрадам зрабілі налёт на нямецкія апорныя пункты ў вёсках Выжары і Віленка, знішчылі штаб батальёна 134-й нямецкай пехотнай дывізіі, радыёвузел, 7 аўтамашын.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Савецкія партызанскія злучэнні, брыгады і атрады на акупіраванай тэрыторыі Беларусі (1941—1944)
Катэгорыя:З’явіліся ў 1943 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 1944 годзе
Драп

з драпу]]
**Драп** ( «сукно») — цяжкая, шчыльная шарсцяная або паўшарсцяная тканіна гладкафарбаваная складанага перапляцення з пражы апаратнага (суконнага) прадзення з гладкім правым і варсістым споднім бокам.

Назва тканіны «драп» замест старарускага «сукно» стала ўжывацца ў Расіі ў XIX стагоддзі, калі ў модзе на змену больш лёгкім тканінам папярэдняга стагоддзя прыйшлі шчыльныя сукны. У XIX стагоддзі папулярныя былі гатункі драпа -драп-зефір, каралеўскі, залаты, сярэбраны.

Драп складаецца звычайна з двух слаёў, дзякуючы чаму валодае высокімі цеплаізалявальнымі ўласцівасцямі. Правы бок тканіны часта выпрацоўваецца з больш высакаякаснай воўны, чым сподні. Некаторыя гатункі драпу выпрацоўваюцца з баваўняным утком. У залежнасці ад структуры і малюнка перапляцення драп можа быць варсаваным і неварсаваным, адна- і шматколерным, з гладкім правым бокам і малюнкавай падшэўкай.

З драпу шыюць мужчынскую і жаночую вопратку: зімовыя і дэмісезонныя паліто. Паколькі драп не валодае дастатковай пластычнасцю, то з яго шыюць мадэлі без складаных падкройных дэталяў.

## Літаратура 
* Андреева Р. П. Драп // Энциклопедия моды. — СПб.: Издательство «Литера», 1997. — С. 158. — ISBN 5-86617-030-2.
* Драп // Товарный словарь / И. А. Пугачёв (главный редактор). — М.: Государственное издательство торговой литературы, 1957. — Т. II. — Стб. 628—636. — 567 с.
* 
* Кирсанова Р. М. Драп // Розовая ксандрейка и драдедамовый платок: Костюм — вещь и образ в русской литературе XIX в. / под ред. Э. Б. Кузьминой. — М.: Книга, 1989. — С. 80—81. — 286 с. — 55 000 экз. — ISBN 5-212-00130-7.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Сукно
Бібер (тканіна)

**Бібер** — цяжкая шарсцяная тканіна з , разнавіднасць сукна.

## Апісанне 
Бібер — ; яго правы бок нагадвае лямцавае  і падыходзіць для верхняга адзення, напрыклад, паліто і капялюшаў.

Катэгорыя:Сукно
Катэгорыя:Варсаваныя тканіны
Страбаскапічны эфект

ўспышкі святла элемент застаецца нерухомым або паварочваецца ў адваротным напрамку]]
**Страбаскапі́чны эфе́кт** — зрокавая ілюзія, якая ўзнікае ў выпадках, калі назіранне якога-небудзь прадмета або карціны ажыццяўляецца не бесперапынна, а на працягу асобных перыядычна паслядоўных адзін за адным інтэрвалаў часу. У выніку з’ўляецца ілюзія нерухомасці або ўяўнага руху аб’екта назірання.
ы з пэўнай частатой асвятляюць паток вады, ствараючы ілюзію таго, што ён выгінаецца і падымаецца ўверх.]]
Стабаскапічны эфект апісаны ў 1829 годзе бельгійскім фізікам Жазефам Плато (.

Стабаскапічны эфект грунтуецца на інерцыі зроку — захаванні на кароткі час (да 0,1—0,2 секунды) у памяці ўспрынятага зрокавага вобраза.

Магчымы 2 тыпы страбаскапічнага эфекту.
* 1-ы тып: калі частата ўспышак (момантаў назірання) не супадае з частатой ваганняў, то вагальнае цела ў момант наступнай успышкі апынецца ў іншым становішчы. З прычыны гэтага ствараецца ўражанне аб запаволеным руху.
* 2-і тып: ілюзія нерухомасці (або запаволенага руху), якая ўзнікае, калі аб’ект назірання, які рухаецца перыядычна, займае папярэдняе становішча. Пры гэтым для ілюзіі поўнай нерухомасці неабходна, каб частата момантаў назірання супадала з частатой ваганняў аб’екта.

Страбаскапічны эфект выкарыстоўваецца ў страбаскапічных прыладах, кінематаграфіі, тэлебачанні. На яго аснове ствараюцца кантрольна-вымяральныя прылады (у тым ліку, у медыцыне).

Ілюзія нерухомасці небяспечна з пункту гледжання аховы працы: пры асвятленні памяшкання люмінесцэнтнымі лямпамі магчыма ўражанне таго, што часткі абсталявання, якія імкліва верцяцца, застаюцца абсалютна нерухомымі.

## Гл. таксама 
* Страбаскоп

## Літаратура 
* 
* 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Зрок
Катэгорыя:Тэхналогіі кіно і відэа
Дэхрадун

**Дэхрадун** — горад на поўначы Індыі, сталіца штата Утаракханд. Горад ляжыць ля падножжа Сіваліцкіх узгоркаў, буйны транспартны цэнтр. Тут заканчваецца лінія чыгункі, якая вядзе з Дэлі на поўнач Індыі. Праз Дэхрадун пралягае дарога, якая вядзе ў горны раён Утарканд.

Насельніцтва — 714 223 жыхары (перапіс 2011 года). Кліматычны курорт, эканоміка прадстаўлена апрацоўкай чаю, паліграфічнай прамысловасцю.

Катэгорыя:Гарады Утаракханда
Твіл

ніткі.]]
**Твіл** (), **кіпер** () — шчыльная і трывалая баваўняная тканіна саржавага перапляцення. У аздабленні фарбуецца пераважна ў розныя колеры і набіваецца як паркаль. Ішла на жаночыя сукенкі, падшэўкі, драпіроўкі і т. п. Таксама выпрацоўваецца змешаны твіл з баваўнянай асновай і ўтком з  або з сумесі воўны з бавоўнай.

## Галерэя 

Файл:22twillsm.png|alt=|Структура  твіла. Зрушэнне ў кожным радку ўтварае дыяганальны ўзор.
Файл:31twillsm.png|alt=|Структура  твіла
Файл:Köperbindung_Fischgrat.jpeg|alt=|Саржа з рэбрамі ў абодва бакі, званая 
Файл:Woolen_diamond_twill.jpg|alt=|Алмазны твіл, з ткацкай абзой (злева), сіняй асновай, чырвоным утком

Катэгорыя:Баваўняныя тканіны
Знайдзёнава

**Знайдзёнава** — жаночы варыянт прозвішча Знайдзёнаў.

## Вядомыя носьбіты 
* Аксана Валер’еўна Знайдзёнава (нар. 1983) — беларуская футбалістка. Выступала за зборную Беларусі. Майстар спорту Беларусі і Украіны.
* Святлана Валер’еўна Знайдзёнава (нар. 1983) — беларуская футбалістка. Майстар спорту Беларусі (футзала і міні-футбол).
Хардвар

**Хардвар** — горад у індыйскім штаце Утаракханд, адміністрацыйны цэнтр акругі Хардвар. Знаходзіцца на берагах Ганга. Хардвар — адзін з сямі асноўных святых гарадоў індуізму. У перакладзе з хіндзі назва горада азначае «вароты да Бога» (*хары* азначае «Бог», а *двар* — «вароты»).

У раёне Хардвара Ганг спускаецца з Гімалаяў на Інда-Гангскую раўніну.

Катэгорыя:Святыя гарады індуізму
Катэгорыя:Месцы паломніцтва індуізму
Катэгорыя:Гарады Утаракханда
Драдэдам

**Драдэдам** (ад  — «драп для дам» — адзін з лёгкіх відаў сукна, ваўняная тканіна палатнянага перапляцення з ворсам. Мела распаўсюджанне ў XIX стагоддзі, звычайна афарбоўвалася ў светлыя тоны з арнаментам у палоску. Выкарыстоўвалася для вырабу хустак, шаляў, накідак.

## У культуры 
Драдэдамавая хустка ў рускай літаратуры часта згадваецца як знак беднасці. Зялёная драдэдамавая хустка фігуруе ў «Злачынстве і пакаранні». Гэтая хустка, якую носіць , падкрэслівае ахвярныя матывы дзяўчыны. Гэтай жа «агульнай», «фамільнай» хусткай накрываюцца дзеці, а Кацярына Іванаўна ў ёй выбягае на вуліцу пасля скандалу, зладжанага Лужыным, які абвінаваціў Соню ў крадзяжы. Сімвалічны і колер хусткі. А. Ю. Беражных піша наступнае: «З народнай сімволікі зялёны перайшоў у хрысціянскую як сімвал надзеі і жыцця, адсюль крыж Хрыстоў як сімвал надзеі і выратавання часта ўяўляецца зялёным».

У А. Ф. Пісемскага ў рамане «Тысяча душ» у апісанні абеду ў князя ёсць такія словы: «*…два бедныя двараніны з загарэлымі тварамі і з жонкамі ў драдэдамавых хустках*».

У М. Я. Салтыкова-Шчадрына ў рамане «»: «*Уваходзіць тоненькая, абшарпаная старая, рабая, з папсаваным воспаю вокам. Апранутая бедна; на галаве павойнік, на плячах старая парудавелая драдэдамавая хустка*».

## Літаратура 
* Драдедам. Словарь изобразительного искусства. — 2004—2009.
* 
* *Писемский А. Ф.* Тысяча душ: роман. — : Издательство художественной литературы, 1956. — С.174.

Катэгорыя:Сукно
Катэгорыя:Варсаваныя тканіны
Плятнёў

**Плятнёў** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Аляксандр Эдуардавіч Плятнёў — беларускі педагог
* Міхаіл Васілевіч Плятнёў — расійскі піяніст, кампазітар
Сяргей Сяргеевіч Юдзін (хірург)

**Сяргей Сяргеевіч Юдзін** (; 27 верасня [9 кастрычніка] 1891,  — , ) — савецкі хірург і вучоны, заслужаны дзеяч навукі РСФСР (1943), галоўны хірург НДІ СП імя М. В. Скліфасоўскага, дырэктар НДІ Вішнеўскага. Лаўрэат Ленінскай (1962, пасмяротна) і Сталінскіх (1942, 1948) прэмій. Сапраўдны член Акадэміі медыцынскіх навук СССР (1944). Ганаровы член Англійскага каралеўскага Каледжа хірургаў (1943), Амерыканскай асацыяцыі хірургаў (1943), хірургічнага таварыства Парыжскага ўніверсітэта (1947), Пражскага, Каталонскага таварыстваў хірургаў. Ганаровы доктар Сарбоны (1946).

Па даносу 23 снежня 1948 года С. С. Юдзін быў арыштаваны МДБ СССР і абвінавачаны па артыкулах 58-1 «б» і 58-10, частка 2-я КК РСФСР як «вораг Савецкай дзяржавы, які забяспечваў англійскую разведку шпіёнскімі звесткамі аб нашай краіне.», завербаваны Інтэліджэнс Сэрвіс падчас знаходжання ў Лондане на з’ездзе Каралеўскага хірургічнага таварыства; у дакументах НКУС лічыўся «арыштаваным № 7». Пры ператрусе ў С. С. Юдзіна канфіскавалі лісты англійскага амбасадара, улётку партыі кадэтаў, маніфест да Усерасійскага сялянства ЦК эсэраў, артыкул апальнага Радэка. Следству, у прыватнасці, было вядома аб сувязях лекара з уласкарам англійскай газеты «Дэйлі Тэлеграф» і англійскім паслом. У перыяд 1948—1953 гадоў быў у зняволенні: спачатку ў турме на Лубянцы, а потым у адзіночнай камеры ў Лефортава, дзе перанёс другі інфаркт. У турме напісаў кнігу «Разважанні хірурга». Палажэнне Юдзіна змянілася летам 1951 года, калі яго справай замест У. І. Камарова заняўся М. Д. Румін. На допыце 18 жніўня 1951 года Юдзін паведаміў следчаму аб сваім антысемітызме і абвінаваціў прафесара У. С. Левіта ў «яўрэйскім нацыяналізме». Пасля расстрэл «за здраду Радзіме» быў заменены дзесяцігадовай ссылкай у горад Бердск Новасібірскай вобласці.

З 1952 года быў у ссылцы — працаваў хірургам у Бердску. Толькі пасля смерці І. В. Сталіна ў 1953 годзе быў вызвалены.
Міхаіл Васілевіч Плятнёў

**Міхаіл Васілевіч Плятнёў** (; нар. , ) — савецкі і расійскі піяніст, кампазітар і дырыжор. Народны артыст РСФСР (1989). Чатыры разы лаўрэат Дзяржаўных прэмій РФ (1982, 1993, 1996, 2006).

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў сям’і музыкантаў — баяніста і піяністкі.

Вучыўся ў музычнай школе пры Казанскай кансерваторыі ў К. А. Шашкінай, затым у ЦМШ пры МГК імя П. І. Чайкоўскага ў Яўгена Міхайлавіча Цімакіна. З 1974 па 1979 вучыўся ў Маскоўскай кансерваторыі — у класе прафесара Якава Фліера, затым у класе прафесара Льва Уласенкі.

У 1981 годзе скончыў аспірантуру пад кіраўніцтвам Л. М. Уласенкі.

Пасля перамогі на VI Міжнародным конкурсе імя П. І. Чайкоўскага ў 1978 годзе. Выступаў па ўсім свеце з сольнымі праграмамі і разам з найвядомымі аркестрамі Еўропы і Амерыкі — Філарманічнымі аркестрамі Берліна, Лондана, Ізраіля, Мюнхена, Чэхіі, гуляў пад кіраваннем выбітных дырыжораў сучаснасці — Клаўдзіа Абада, Бернарда Хайтынка, Ларына Маазеля, Зубіна Меты, Неэмэ Ярві.

У 1980 годзе дэбютаваў як дырыжор.

У 1990 годзе заснаваў і ўзначаліў Расійскі нацыянальны аркестр. Выступае ў якасці запрошанага дырыжора з вядучымі музычнымі калектывамі — Філарманічныя аркестры Лондана, Токіа, Лос-Анджэлеса і іншымі.

З 1996 года жыве ў Швейцарыі.
Глас

**Глас** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Картэр Глас — амерыканскі палітык, выдавец
* Філіп Глас — амерыканскі кампазітар
Балакірава (Уладзімірская вобласць)

**Балакірава** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Аляксандраўскім раёне Уладзімірскай вобласці Расійскай Федэрацыі.

Утварае аднайменнае муніцыпальнае ўтварэнне пасёлак Балакірава са статусам гарадскога паселішча як адзіны населены пункт у яго складзе. Размешчаны за 139 км ад Уладзіміра і за 130 км ад Масквы. Чыгуначная станцыя на лініі Аляксандраў — Архангельск.

Шашэйная дарога з асфальтавым пакрыццём ад Аляксандрава з рухам рэйсавых аўтобусаў Аляксандраў — Балакірава.

## Насельніцтва 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1715 годзе
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Уладзімірскай вобласці
Балакірава

**Балакірава** — прозвішча, тапонім.

## Прозвішча 
* Таццяна Віктараўна Балакірава — беларускі гаспадарчы дзеяч

## Тапонім 
* Балакірава (Смаленская вобласць)
* Балакірава (Уладзімірская вобласць)
Вольгінскі

**Вольгінскі** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Петушынскім раёне Уладзімірскай вобласці Расіі. Утварае аднайменнае муніцыпальнае ўтварэнне пасёлак Вольгінскі са статусам гарадскога паселішча як адзіны населены пункт у яго складзе. Насельніцтва — 5494 чал. (2021). Размешчаны на рацэ Вольга за 10 км ад чыгуначнай станцыі Пакроў (на лініі Масква — Уладзімір), за 81 км ад абласнога цэнтра.

Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Уладзімірскай вобласці
Бадрынатх

**Бадрынатх** (, хіндзі बद्रीनाथ) — горад у акрузе Чамолі ў штаце Утаракханд, Індыя. Размешчаны на ўзгорках Гархвал на берагах ракі Алакнанды, за 301 км на паўночны ўсход ад Рышыкеша. Ляжыць паміж горнымі адгор’ямі Нар і Нараяна ў цені гары Нілкантха.

Бадрынатх — святы індуісцкі горад. Як свяшчэннае месца згадваўся ў пісаннях і легендах на працягу тысяч гадоў. Ён найбольш важны з чатырох гарадоў у паломніцтве па маршруце Чар-дхам (санскр. चार धाम, літар. «чатыры абіцелі»). Паводле падання менавіта тут былі запісаны Веды і складзены многія пураны. У апошнія гады папулярнасць Бадрынатха вырасла ў некалькі разоў: 600 000 паломнікаў (2006 год).

Катэгорыя:Святыя гарады індуізму
Катэгорыя:Месцы паломніцтва індуізму
Катэгорыя:Гарады Утаракханда
Гарадзішчы (Петушынскі раён)

**Гарадзішчы** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Петушынскім раёне Уладзімірскай вобласці Расіі. Утварае аднайменнае муніцыпальнае ўтварэнне пасёлак Гарадзішчы са статусам гарадскога паселішча як адзіны населены пункт у яго складзе. Размешчаны пры ўпадзенні ракі Кіржач у раку Клязьму, за 89 км ад абласнога цэнтра Уладзіміра. Чыгуначная станцыя Усад Маскоўскай чыгункі на сучасным ходзе Транссіба за 12 км на паўночны ўсход ад станцыі Арэхава-Зуева (рэгулярныя электрацягнікі да Масквы, Петушкоў і Уладзіміра), за 6 км на поўдзень ад федэральнай аўтадарогі М-7 «Волга». Ходзіць аўтобус да гарадоў Пакроў і Арэхава-Зуева.

Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Уладзімірскай вобласці
Кіржач (рака)

**Кіржач** (; у вярхоўі, да зліцця з Малым Кіржачом, — Вялікі Кіржач) — рака ва Уладзімірскай і Маскоўскай абласцях Расіі, левы прыток Клязьмы. У межах Падмаскоўя працякае на апошніх сямі кіламетрах па мяжы дзвюх абласцей. Даўжыня — 133 км, плошча вадазборнага басейна — 1770 км², найбольшая глыбіня — 4 м, найбольшая шырыня — 70 м.

Катэгорыя:Прытокі Клязьмы
Катэгорыя:Рэкі Уладзімірскай вобласці
Катэгорыя:Рэкі Маскоўскай вобласці
Святлана Валер’еўна Знайдзёнава

**Святлана Валер’еўна Знайдзёнава** (нар. , Магілёў, Беларусь) — беларуская футбалістка. Майстар спорту Беларусі (футзала і міні-футбол). Сястра беларускай футбаліткі Аксаны Знайдзёнавай.

## Клубная кар’ера 
З 1996 года займацца Футболам, выхаванка СДЮШАР-7 Магілёва. С 1996 па 2018 год выступала за магілёўскую «Надзею-СДЮШАР-7».
 
Пасля заканчэння прафесійнай кар’еры працуе інструктарам-метадыстам у ФК «Дняпро Магілёў».

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Футбол. Светлана Знайденова: хочется творить на поле, а не думать, как бы не ошибиться 

Катэгорыя:Футбалісткі Беларусі
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Дняпро Магілёў
Катэгорыя:Ігракі ў міні-футбол Беларусі
Катэгорыя:Майстры спорту Беларусі
Гусеўскі

**Гусеўскі** () — пасёлак гарадскога тыпу ва Уладзімірскай вобласці Расіі, уваходзіць у склад гарадской акругі Горад Гусь-Хрустальны. Пасёлак размешчаны за 8 км на паўночны захад ад Гусь-Хрустальнага, за 76 км ад Уладзіміра, за 4 км ад найбліжэйшай чыгуначнай станцыі Гусь-Хрустальны на лініі Уладзімір — Тумская. Вядомы з 1900 года пасля ўтварэння Гусеўскага торфапрадпрыемства. Статус пасёлка гарадскога тыпу — з 1949 года.

Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Уладзімірскай вобласці
Сухі

**Сухі** — прозвішча. 

## Вядомыя носьбіты 
* Андрэй Мікалаевіч Сухі
* Павел Восіпавіч Сухі
* Марак Сухі
Філіп Глас

**Філіп Морыс Глас** (; нар. , ) — амерыканскі кампазітар, адзін з найбольш уплывовых музыкантаў другой паловы XX стагоддзя.

Глас характарызуе свой стыль як «музыку са структурай, якая паўтараецца». Творчасць Гласа прынята адносіць да мінімалізму нараўне з такімі кампазітарамі, як Ла Монтэ Янг, Стыў Райх і Тэры Райлі.

Глас — заснавальнік «Ансамбля Філіпа Гласа», у якім ён іграе і дагэтуль на клавішных інструментах.

Яго пяру належыць мноства опер і музычна-тэатральных твораў, 14 сімфоній, 11 канцэртаў, 8 струнных квартэтаў, разнастайная камерная і кінамузыка (тры кінапартытуры Гласа былі намінаваны на прэмію Оскар).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Кампазітары ЗША
Катэгорыя:Кампазітары XX стагоддзя
Катэгорыя:Кампазітары XXI стагоддзя
Катэгорыя:Кінакампазітары ЗША
Катэгорыя:Акадэмічныя музыканты ЗША
Катэгорыя:Оперныя кампазітары
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Залаты глобус»
Катэгорыя:Узнагароджаныя Нацыянальным медалём ЗША ў галіне мастацтваў
Юэн Брэмнер

**Юэн Брэмнер** (; нар. , , Шатландыя) — шатландскі акцёр, найбольш вядомы па ролях у фільмах «На іголцы» (1996) і «Кіслотны дом» (1998).

## Біяграфія 
Юэн Брэмнер нарадзіўся ў Эдынбургу ў сям’і настаўнікаў. Скончыў сярэднюю школу Портабела. Першапачаткова Юэн хацеў быць блазнам у цырку, але дзякуючы тэлевізійнаму дырэктару Рычарду Бруксу яму была дадзена магчымасць трапіць у шоу-бізнес. Адной з першых прыкметных роляў была роля школьніка з Глазга ў фільме рэжысёра Чарльза Гормлі «Нябесны пераслед» (1986). Пазней ён атрымаў адну з галоўных роляў у поўнаметражнай адаптацыі апавядання Уільяма Макілвені «Сон», знятай на студыі BBC Scotland.

Катэгорыя:Акцёры Вялікабрытаніі
Фланель

**Фланель** — баваўняная, шарсцяная або паўшарсцяная тканіна , з пухнатым двухбаковым або аднабаковым раўнамерным рэдкім начосам-ворсам. Цеплазберагальны, мяккі, прыемны навобмацак матэрыял. Павярхоўная шчыльнасць 170—257 г/м². Фланель выпускаецца набіўной, гладкаафарбаванай і адбеленай.

Недахопы — пры занадта доўгім нашэнні павышаецца пілінгаванне. Вельмі , пасля намакання доўга сохне.

Добра падыходзіць для адзення ў міжсезонне, у прахалоднае надвор’е.

Для некаторых сучасных разнавіднасцяў гэтай тканіны выкарыстоўваецца бавоўнасіблонавая пража.

## Выкарыстанне 
Фланель доўгі час выкарыстоўвалася ў расійскай арміі ў якасці зімовых , замест шкарпэтак. Гэтая традыцыя была ўведзена яшчэ пры Пятры I і была адменена 23 лістапада 2007 года.

Да сярэдзіны XX стагоддзя ў Расійскай імперыі, а затым і ў СССР фланель ужывалася для вырабу цёплай (зімовай)  (як жаночай, так і мужчынскай).

Папулярная ў якасці пялёнак для нованароджаных. Можа быць налепленая на малаточкі ў фартэпіяна.

## Літаратура 
* Андреева Р. П. Фланель // Энциклопедия моды. — СПб.: Издательство «Литера», 1997. — С. 362. — ISBN 5-86617-030-2.
* Фланель // Товарный словарь / И. А. Пугачёв (главный редактор). — М.: Государственное издательство торговой литературы, 1961. — Т. IX. — Стб. 66—68. — 890 с.

## Спасылкі 
* Фланель // Большой Энциклопедический словарь. — 2000. Большой Энциклопедический словарь. 2000.
* *EdwART.* Фланель // Энциклопедия моды и одежды. — 2011.

Катэгорыя:Баваўняныя тканіны
Катэгорыя:Шарсцяныя тканіны
Катэгорыя:Варсаваныя тканіны
Страбаскапічныя прылады

**Страбаскапі́чныя прыла́ды** — дэманстрацыйныя ці кантрольна-вымяральныя прылады для назірання хуткіх перыядычных рухаў аб’ектаў.

Прынцып дзеяння страбаскапічных прылад грунтуецца на страбаскапічным эфекце. Прызначаны для назірання і вымярэння частаты ваганняў механічных і электронных сістэм, рэзанансу, колькасці абаротаў механізмаў, для вывучэння вібрацый розных целаў, візуальнага кантролю хутка вагаючыхся элементаў і інш. Дазваляюць праводзіць вымярэнні без механічнага кантакту.

Страбаскапічныя прылады падзяляюць на механічныя або оптыка-механічныя, электронна-аптычныя, электронныя і асцылаграфічныя і інш. Да механічных адносяцца прыборы з механічнымі абтураторамі (перарывальнікамі) святла ў выглядзе дыскаў або полых барабанаў са шчылінамі, праз якія назіраецца аб’ект. У электронна-аптычных прыладах перыядычнае перарыванне святла ажыццяўляецца электроннымі затворамі (напрыклад, заснаванымі на эфекце Кера), у электронных — імпульснымі крыніцамі святла, якія кіруюцца з дапамогай спецыяльных генератараў.

Пры даследаванні электронных працэсаў выкарыстоўваюцца страбаскапічныя асцылографы, страбаскапічныя гальванометры і інш. Існуюць страбаскапічныя прылады, якія працуюць не толькі ў бачным, але і ў іншых дыяпазонах электрамагнітнага выпраменьвання, напрыклад, рэнтгена-імпульсныя.

Існуюць страбаскапічныя прылады спецыяльнага прызначэння. Да іх можна аднесці аўтамабільны страбаскоп, прызначаны для рэгулявання вугла запальвання ў аўтамабільным рухавіку, прылады для медыцынскіх мэт (даследаванне руху галасавых звязак, работы клапанаў сэрца).

## Гл. таксама 
* Страбаскоп

## Літаратура 
* 
* 
* 
* Стробоскопические приборы // Физический энциклопедический словарь / Главный редактор А. М. Прохоров. — М.: Советская энциклопедия, 1983.
* 
* 

Катэгорыя:Прылады
Катэгорыя:Прыборы
Сезон 2017 ЖФК Надзея-СДЮШАР-7

У 2017 годзе жаночы футбольны клуб «Надзея-СДЮШАР-7» з Магілёва прымаў удзел у двух афіцыйных турнірах на рэспубліканскім узроўні:
* Чэмпіянат Беларусі 2017 (6 месца),
* Кубак Беларусі 2017 (чвэрцьфінал).

## Склад каманды 
## Спасылкі 
* MINSK VS. NADEZHDA 15 — 0
* SLAVYANKA VS. NADEZHDA 2 — 2
* NEMAN VS. NADEZHDA 1 — 0
* NADEZHDA VS. ISLOCH-RGUOR 0 — 4
* NADEZHDA VS. BOBRUICHANKA  1 - 4
* SLAVYANKA VS. NADEZHDA  0 - 0
2017
Надзея-СДЮШАР-7
Катэгорыя:2017 год у Магілёве
Шатландка

**Шатландка** — тканіна, якая выпрацоўваецца з баваўнянай, ваўняной пражы, розных хімічных нітак саржавага  з малюнкам у буйную клетку, тыповым для тканін нацыянальнага шатландскага адзення. Шатландкі выкарыстоўваюць для пашыву , сукенак і верхніх мужчынскіх кашуль. Другая, менш распаўсюджаная, але больш правільная назва ўзору шатландкі і самой тканіны — , гэта значыць шчыльная ваўняная тканіна ў клетку, выкарыстоўваная для пашыву шатландскіх спадніц — кілтаў.

## Літаратура 
* 
* Шотландка // Товарный словарь / И. А. Пугачёв (главный редактор). — М.: Государственное издательство торговой литературы, 1961. — Т. IX. — Стб. 737—741. — 890 с.
* 

## Спасылкі 
* Scottish Register of Tartans
* Тартан «вне закона»

Катэгорыя:Тканіны
Катэгорыя:Шатландцы
Катэгорыя:Культура Шатландыі
600-ы партызанскі полк

**600-ы партызанскі полк** — савецкае партызанскае падраздзяленне, створанае ў студзені 1944 года на базе 600-га атрада. Дзейнічаў на акупіраванай тэрыторыі Бялыніцкага, Бярэзінскага, Шклоўскага і Магілёўскага раёнаў. 30 чэрвеня 1944 года полк (1152 партызаны, 3 батальёны) злучыўся з Чырвонай Арміяй. Партызану палка Л. Дз. Лорчанку прысвоена званне Героя Савецкага Саюза.

## Камандаванне 
### Камандзір 
* Георгій Фролавіч Меднікаў

### Камісар 
* В. Ц. Някрасаў

### Начальнікі штаба 
* В. Дз. Швагрынаў;
* А. А. Станкевіч.

## Гісторыя 
Партызаны праводзілі аперацыі на чыгунках Барысаў — Орша, Магілёў — Жлобін, Магілёў — Асіповічы, на шашы Магілёў — Мінск. У жніўні 1943 года знішчылі ў раёне станцый Тошчыца і Вендрыж 2,5 км чыгуначнага палатна. 20 чэрвеня 1944 года удзельнічалі ў разбурэнні чыгункі на поўдні ад станцыі Шклоў. Самастойна ці разам з іншымі атрадамі разграмілі нямецкія гарнізоны ў вёсках Аксенькавічы, Падзевічы, Краснае, Свяцілавічы Бялыніцкага, Гарадзішча, Пашкава Магілёўскага раёнаў, нанеслі ўдар па гарнізону ў Бялынічах. У студзені 1944 года вялі абарончыя баі.

## Гл. таксама 
* Пашкоўскі бой
* Бялыніцкія аперацыі

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Савецкія партызанскія злучэнні, брыгады і атрады на акупіраванай тэрыторыі Беларусі (1941—1944)
Катэгорыя:З’явіліся ў 1942 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 1944 годзе
Байка (тканіна)

**Байка** ( — «каштанавы», «светла-карычневы») — мяккая, друзлая, цяжкая, звычайна гладкафарбаваная баваўняная тканіна з густым двухбаковым начасаным ворсам. Шчыльная грубасуконная ваўняная байка выпускаецца з ворсам па адным баку. Валодае высокімі цеплаахоўнымі ўласцівасцямі.

Байка з’явілася ў Расійскай імперыі ў пачатку XVIII стагоддзя, першапачаткова як гладкафарбаваная тканіна каштанавага колеру з воўны. З яе шылі хатнія  і курткі. У аповесці «Мяцеліца» А. С. Пушкіна у байкавую куртку і  апрануты Гаўрыла Гаўрылавіч. У М. М. Загоскіна ў рамане «Кузьма Пятровіч Мірашоў» фігуруе кававага колеру нямецкі кафтан з байкі. Пазней з’явілася байка іншых колераў і нават у клетку. У канцы XVIII стагоддзя з чорнай байкі, якая не мела паверхневага бляску, шылі вопратку для глыбокай . Як пазначана ў «Выдатных дзіваках і арыгіналах» , моднікі 1840-х гадоў апраналіся ў «джэнтльмен-рэйтарскія касцюмы» і чорныя паліто, падбітыя сіне-жоўтай клятчастай байкай. З другой паловы XIX стагоддзя байку ткалі з бавоўны.

З баваўнянай байкі, часта з набіваным узорам, шыюць жаночую і дзіцячую цёплую вопратку і бялізну, спартыўныя касцюмы, анучы і падшэўку да скураных паліто і коўдры. У піжаму з пунцовай байкі ў псіхіятрычным шпіталі апранаюць . З ваўняной байкі шыюць жаночыя і дзіцячыя дэмісезонныя паліто.

## Літаратура 
* Андреева Р. П. Байка // Энциклопедия моды. — СПб.: Издательство «Литера», 1997. — С. 96. — ISBN 5-86617-030-2.
* Беловинский Л. В. Байка // Иллюстрированный энциклопедический историко-бытовой словарь русского народа. XVIII — начало XIX в. / под ред. Н. Ерёминой. — М.: Эксмо, 2007. — С. 30. — 784 с. — 5000 экз. — ISBN 978-5-699-24458-4.
* 
* 

Катэгорыя:Шарсцяныя тканіны
Катэгорыя:Баваўняныя тканіны
Катэгорыя:Варсаваныя тканіны
Сезон 2016 ЖФК Надзея-СДЮШАР-7

У 2016 годзе жаночы футбольны клуб «Надзея-СДЮШАР-7» з Магілёва прымаў удзел у двух афіцыйных турнірах на рэспубліканскім узроўні:
* Чэмпіянат Беларусі 2016 (3 месца),
* Кубак Беларусі 2016 (паўфінал).

## Склад каманды 
## Спасылкі 
* MINSK VS. NADEZHDA 3 — 0
* ZORKA-BDU VS. NADEZHDA 3 — 0
* NADEZHDA VS. ZORKA-BDU 0 — 4
* NADEZHDA VS. ZORKA-BDU 0 — 1
* MINSK VS. NADEZHDA 2 — 1
* NADEZHDA VS. SLAVYANKA 3 — 0
* SLAVYANKA VS. NADEZHDA 0 — 7
* NADEZHDA VS. MINSK  0 - 0 
2016
Надзея-СДЮШАР-7
Катэгорыя:2016 год у Магілёве
Хасан бін Аташ

**Хасан Мухамад Саліх бін Аташ** (; нар. 1985, Джыда) — грамадзянін Саудаўскай Аравіі, які па падазрэнні ў тэрарыстычнай дзейнасці знаходзіўся ў зняволенні ў Солт-Піт і Гуантанама. Адзін з пятнаццаці непаўналетніх вязняў сакрэтных турмаў ЦРУ.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў партовым горадзе Джыда. З’яўляецца малодшым братам , які, як меркавалі ЦРУ, быў датычны да тэрактаў супраць амерыканцаў.

10 верасня 2002 года, ва ўзросце 17-ці гадоў, арыштаваны. Спачатку знаходзіўся ў Солт-Піт, потым шаснаццаць месяцаў правёў у Іарданіі, дзе пацярпеў ад катаванняў. Яго падвешвалі ўніз галавой і білі па падэшвах ног, якія затым апускалі ў салёную ваду. Паводле Amnesty International,  і Human Rights Watch, катаванні працягваліся да таго часу, пакуль Аташ не пагадзіўся падпісаць нейкія дакументы. Як адзначалі праваахоўнікі, мужчыну дапытавалі пра дзейнасць яго старэйшага брата (аналагічныя допыты прайшоў і іх 70-гадовы бацька). У сакавіку 2003 года Аташ дастаўлены ў Гуантанама.

13 красавіка 2022 года Аташу ўхвалілі перавод з Гуантанама ў іншую краіну, «з моцнай праграмай рэабілітацыі і рэінтэграцыі, якая ўключая ўзмоцнены маніторынг».

## Спасылкі 
* The Pentagon Can’t Count: 22 Juveniles Held at Guantánamo Andy Worthington
* UN Secret Detention Report (Part Three): Proxy Detention, Other Countries’ Complicity, and Obama’s Record Andy Worthington

Катэгорыя:Затрыманыя прывіды
Байка (значэнні)

**Байка** — шматзначны тэрмін.

* Байка — літаратурны жанр
* Байка — баваўняная тканіна
Надзвычайная выдача

**Надзвычайная выдача** () — эўфемізм, пад якім маецца на ўвазе санкцыянаванае адной дзяржавай выкраданне асобы з другой дзяржавы і яе наступная перадача ў трэцюю. Практыкай карыстаюцца спецслужбы для абыходу законаў аб затрыманнях і экстрадыцыі. Тэрмін атрымаў распаўсюджанне пасля пачатку амерыканскім урадам вайны з тэрарызмам. У 2000-я гады адміністрацыяй прэзідэнта ЗША Джорджа Буша-малодшага такім спосабам выкрадзены сотні чалавек. Надзвычайная выдача працягвалася прымяняцца і пры Бараку Абаме.

## Літаратура 
* Grey, Stephen (2006). *Ghost Plane: The True Story of the CIA Torture Program*. New York City: St. Martin's Press. .
* Thompson, A. C., and Trevor Paglen (2006). ''Torture Taxi: On the Trail of the CIA's Rendition Flights*. Hoboken, New Jersey: Melville House. .
* Paglen, Trevor (2010) *Blank Spots on the Map: The Dark Geography of the Pentagon's Secret World.'' New York: Duton. 

Катэгорыя:Аперацыі ЦРУ
Катэгорыя:Парушэнні правоў чалавека
Катэгорыя:Вайна супраць тэрарызму
Балбрыган

**Балбрыган** — шматзначны тэрмін.

* Балбрыган — горад у Ірландыі
* Балбрыган — трыкатажная тканіна
Балбрыган (тканіна)

**Балбрыган** — гладкі баваўняны трыкатаж, выкарыстаны для ніжняй бялізны.

## Гісторыя 
Гэта баваўняная тканіна тонкага трыкатажу, якая пераважна выкарыстоўвалася для мужчынскай бялізны. Першапачаткова ён быў зроблены з небеленай егіпецкай бавоўны, які надае натуральныя каляровыя тоны, такія як  і . Назва тканіны паходзіць ад горада  у Ірландыі, дзе яна была выраблена. Горад квітнеў дзякуючы вытворчасці тканіны.

## Структура 
Балбрыган — гэта трыкатажнае палатно, вырабленае простым швом на . Гэта была лёгкая тканіна з ворсам на адваротным баку.

## Выкарыстанне 
Балбрыган першапачаткова выкарыстоўваўся для мужчынскай ніжняй бялізны, пазней выкарыстоўваўся для іншага адзення, напрыклад, для піжам і некаторых прадметаў спартыўнага адзення.

Катэгорыя:Трыкатаж
Бахтарма

**Бахтарма** — ніжняя паверхня вырабленай  жывёлы. Бахтарма гатовых скур павінна быць гладкай, чыстай, з яе выдаляюць рэшткі мяздры і . Бахтарма неадробленая зніжае якасць і ступень выкарыстання скуры пры вытворчасці з яе вырабаў.

Скуры з аздабленнем «» маюць падшліфаваную правую паверхню, а з аздабленнем « » — падшліфаваную бахтарму (свіныя — шліфаваную правую паверхню і бахтарму).

## Літаратура 
* Бахтарма — статья из Большой советской энциклопедии.

## Спасылкі 
* http://www.ubrus.org/dictionary-units/?id=1022

Катэгорыя:Гарбарная прамысловасць
Бельтынг

**Бельтынг** — шматзначны тэрмін.

## Вядомыя асобы 
* Ханс Бельтынг — нямецкі гісторык мастацтва і культуры, тэарэтык камунікацый

## Іншае 
* Бельтынг — цяжкая, вельмі шчыльная і трывалая тэхнічная тканіна
Саколда

**Саколда** () — рака ў Польшчы, правы прыток Супраслі, басейн Нарава. Даўжыня 44,1 км. На рацэ горад Саколка.

## Назва 
Назва Саколда — балцка-яцвяжскага паходжання. Пра гэта сведчыць элемент -*da* у назве, які пайшоў ад яцвяжскага **udā* «вада, рака».

Яцвяжскае **udā* адносіцца да балцкай гідранімічнай асновы *Ud- : Vad- : Ved-*, з якой звязаныя лат. *ūdens*, пруск. *(w)undan*, літ. *vanduo* «вада». Варыянты гэтай асновы — у балцкіх назвах такіх рэк, як літоўскія *Vedega, Vadaktis*, пасожская Удага, падняпроўская Ведаса і пад.

Апроч Саколды, другая аснова -*da* і ў рачных назвах Ясельда, Грыўда, Нёўда, Сёгда, Голда. Гэтыя назвы паказваюць арэал менш-больш паміж Навагрудкам на ўсходзе, Беластокам на захадзе і Івацэвічамі на поўдні.

Прамы аналаг назвы Саколда — літоўскія рачныя назвы *Sakal-upis* (засведчаныя сама менш тры такія гідронімы), ад літ. *sakalas* «сокал» i *upė* «рака». Адпаведна, Саколда значыла «Сакаліная рака», гэта была рака, дзе назіралі асабліва шмат сокалаў.

«Яцвяжскасць» рачной назвы Саколда кажа пра тое, што ў яцвяжскай мове мела быць слова для «сокала», роднаснае літоўскаму слову.

Апроч Саколды, на поўнач ад Беластока такія балцкія (меркавана яцвяжскія) рачныя назвы, як Голда, Кумялка, Нерасль, Супрасль, Бебра (Бебжа).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Басейн Нарава
Катэгорыя:Рэкі Польшчы
Бенгалін

**Бенгалін** — віскозна-баваўняная тканіна, якая стала моднай для жанчын і дзяцей у 1880-х і 1890-х гадах. Ён ствараў уражанне сапраўднага шоўку, але быў выраблены з меншай колькасцю шоўку, чым бавоўны.

Тканіна выйшла з моды, калі сталі папулярныя цалкам гладкія матэрыялы. Піке, дыяганальная саржа і твіл падобныя на бенгалін. Твіл калісьці быў вядомы ў Францыі як шаўковая саржа.

У 1889 годзе бенгалін прадаваўся па цане 2,50 долара за ярд, але часам цану зніжалі да 1,25 долара за ярд. Доўгі плашч з тоўстай падкладкай для дзяцей з вышыўкай на бенгаліне, прадаваўся ў розніцу за 7,98 долараў у краме адзення на Манхэтэне ў Нью-Ёрку ў 1893 годзе. Сукенкі ў дыяганальную палоску з бенгаліну былі папулярныя вясной 1912 года.

## Спасылкі 
* Bengaline  

Катэгорыя:Баваўняныя тканіны