open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Іван Пракопавіч Каратаеў

**Іван Пракопавіч Каратаеў** ( — ) — рускі бібліяфіл і бібліёграф.

## Біяграфія 
Паходзіў з купецкага саслоўя, але сам ніколі не займаўся гандлем. З ранніх гадоў стаў збіраць старадрукаваныя славянскія кнігі і старыя гравюры. У 1840-х пазнаёміўся з Сахаравым, Пагодзіным, І. Царскім і інш. і ім абавязаны многімі парадамі.

Каратаеў распачаў цэлы шэраг паездак па Расіі і сабраў адзін з лепшых збораў старадрукаваных кніг, які перайшоў (у 1858 годзе) у Імператарскую Публічную бібліятэку: Санкт-Пецярбургскія Ведамасці (№ 101 за 1861 год) надрукавалі матэрыял А. Ф. Бычкова «Новае набыццё Імператарскай Публічнай Бібліятэкі», у якім гаварылася аб зборы старадрукаваных кніг І. П. Каратаева, які складаўся з 485 тамоў.

Першай бібліяграфічнай працай Каратаева быў «Храналагічны роспіс славянскіх кніг, надрукаваных кірылаўскімі літарамі 1491—1730 гг.» (СПб., 1861), якая змяшчае кароткія апісанні 1581 старадрукаванага выдання; гэта праца была удастоены Дзямідаўскай прэміі па адкліканні Вастокава). Найбольш значны твор Каратаева — «Апісанне славяна-рускіх кніг, надрукаваных кірылаўскімі літарамі»: першае выданне выйшла ў 1878 годзе і апісвала 147 выданняў, якія ўбачылі свет у 1491—1600 гадах, а ў другім выданні (1883) гаворка ідзе ўжо аб 686 кнігах, выдадзеных аж да 1652 года. Гэта выданне вельмі падрабязна ў апісаннях, у ім перадрукаваныя многія прадмовы і пасляслоўі першадрукароў, у тым ліку Івана Фёдарава. «Апісанне» Каратаева было важнай вяхой у вывучэнні ранніх этапаў рускага кнігадрукавання. Акрамя таго, Каратаевым быў рэпублікаваны «Асьмагласнік 1491 г., надрукаваны ў Кракаве» (СПб., 1876; уключае здымак помніка і артыкул Каратаева аб ім).

Каратаеў быў членам-карэспандэнтам Акадэміі навук і Імператарскай Публічнай бібліятэкі; членам-спаборнікам Таварыства гісторыі і старажытнасцяў Расійскіх.

## Літаратура 
* 
* 
* *Немировский Е. Л.* Иван Фёдоров и возникновение книгопечатания в Москве и на Украине 

Катэгорыя:Літаратуразнаўцы Расіі
Саксен-Веймар-Айзенах

'*Вялікае герцагства Саксен-Веймар-Айзенах, або *Саксен-Ваймар-Айзэнах'''* () — вялікае герцагства (ням. *Großherzogtümer''), якое было створана ў 1809 годзе на тэрыторыі сучаснай федэральнай зямлі Цюрынгіі падчас аб'яднання герцагств Саксен-Веймар і Саксен-Айзенах. Яго кіраўнікамі з'яўляліся Эрнэсціны (лінія дынастыі Ветынаў). Сталіца – горад Веймар.

У 1741 годзе была падпісана асабістая унія паміж герцагствамі Саксен-Веймар і Саксен-Айзенах. У 1815 годзе, паводле рашэння Венскага кангрэса, аб'яднанню быў нададзен новы тытул – Вялікае Герцагства. З 1903 года афіцыйная назва – ***Вялікае герцагства Саксонія*** (ням. *Großherzogtum Sachsen*).

## Літаратура 
* Ulrich Hess, *Geschichte Thüringens 1866 bis 1914.* Verlag Hermann Böhlaus Nachfolger, Weimar 1991, ISBN 3-7400-0077-5, S. 454 
* Reinhard Jonscher, Willy Schilling, *Kleine Thüringische Geschichte*, Jenzig-Verlag Köhler, Jena 1995, ISBN 3-910141-17-X, S. 196
* Marcus Ventzke, *Das Herzogtum Sachsen-Weimar-Eisenach 1775–1783. Ein Modellfall aufgeklärter Herrschaft?* Böhlau, Köln/Wien 2004, ISBN 3-412-08603-7.

## Спасылкі 
Катэгорыя:1809 год у Германіі
Катэгорыя:Тэрыторыі Германскай імперыі
Катэгорыя:Гістарычныя германскія дзяржавы
Катэгорыя:Гісторыя Цюрынгіі
Катэгорыя:Эрнесцінскія герцагствы
Акацыя дрэвападобная

**Акацыя дрэвападобная**, **Акацыя жоўтая** (*Caragana arborescens*) — лістападны куст, радзей дрэўца вышынёй 4-7 м, тыпавы від роду Карагана.

## Апісанне 
Лісце чарговае, чарашковае, складанае,  складваецца з пяці — васьмі пар супраціўных лісточкаў.

Кветкі даволі буйныя, абодваполыя, матыльковага тыпу, з жоўтым венчыкам, у пучках па 2-5 штук у пазухах лісця. У кветцы дзесяць тычынак, дзевяць з іх зрасліся ніткамі ў трубку, адна — свабодная. Нектараносная тканка размяшчаецца на дне венчыка. Цвіце ў канцы вясны — пачатку лета.

## Распаўсюджанне 
Расце ў лясной зоне Сібіры (Алтай, Саяны), на Паўднёвым Урале, Усходнім і Цэнтральным Казахстане, на Каўказе (у Грузіі). Сустракаецца ў падлесках, па ўзлесках і схілах, а таксама ў паркавых насаджэннях.

## Значэнне 
Дэкаратыўная расліна. Мае некалькі садовых формаў. Добра пераносіць стрыжку, шырока ўжываецца для стварэння шчыльных жывых агароджаў пры азеляненні.

Драўніна з бурым ядром, вельмі трывалая, цвёрдая і гнуткая, выкарыстоўваецца на дробныя вырабы, а маладыя доўгія парасткі — на пляценне кошыкаў.

Ужываецца для меліярацыі, паколькі паляпшае глебу і замацоўвае пяскі і схілы яраў.

З’яўляецца каштоўным раннелетняй медоноснай і пылкованоснай раслінай. У арэале натуральнага вырастання мёдадайнасць зараснікаў дасягае 300—350 кг/га.

Катэгорыя:Дэкаратыўныя кусты
Катэгорыя:Меданосныя расліны
Катэгорыя:Матыльковыя
Катэгорыя:Флора Азіі
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1785 годзе
Хвастатка вязавая

**Хвастатка вязавая** (*Satyrium w-album*) — дзённы матылёк сямейства блакітніц. Этымалогія лацінскай назвы: *W-album* (з лацінскай) — В-белае; назва была дадзена па адметнай візуальнай прыкмеце — белай перавязі на ніжнім боку задняга крыла.

## Апісанне 
Даўжыня пярэдняга крыла — 14-16 мм. Крылы зверху бурага колеру. Заднія крылы з ніткападобным хвосцікам, на ніжнім боку шэрага колеру з белай постдыскальнай лініяй, выгнутай ў форме лацінскай літары «W», і з чырвонай субмаргінальнай паласой.

## Арэал 
Цэнтральная і Усходняя Еўропа, Пярэдняя Азія, Паўднёвы Урал, Забайкалле, Прыамур’е, Прымор’е, паўночны ўсход Кітая, Карэя, Японія. Рэдкі і лакальны ў Прыбалтыцы. Таксама рэдкі і лакальны ў лясной паласе еўрапейскай часткі Расіі.

Сустракаецца на лясных ўзлесках, палянах, лясных высечках, па абочынах дарог, забалочаных і сырых лугах, па берагах рэк і ручаёў. Ва ўмовах Беларусі і Украіны часта прымеркаваны да антрапагенных ландшафтаў: садоў, паркаў, лесапасадак і лесапалос.

Катэгорыя:Блакітніцы
Катэгорыя:Насякомыя Еўразіі
Эвальд фон Лохаў

{{Дзяржаўны дзеяч
 | беларускае імя            = 
 | арыгінальнае імя          = 
 | партрэт                   = 
 | шырыня партрэта           =  
 | подпіс                    = 
 | герб                      = 
 | подпіс герба              =

 | дата нараджэння           = 
 | месца нараджэння          = 
 | дата смерці               = 
 | месца смерці              = 
 | пахаваны                  = 
 | дынастыя                  = 
 | бацька                    = 
 | маці                      = 
 | муж                       = 
 | жонка                     = 
 | у шлюбе                   = 
 | дзеці                     =

 | гады службы               = 1878 — 1918
 | прыналежнасць             =  
 | род войскаў               = 
 | званне                    =  
 | камандаваў                = 2-я гвардзейская дывізіяІІІ корпус5-я армія
 | бітвы                     = Першая сусветная вайна

 | навуковая сфера           = 
 | месца працы               = 
 | вядомы як                 =

 | партыя                    = 
 | дзейнасць                 = 
 | прафесія                  = 
 | адукацыя                  = 
 | вучоная ступень           = 
 | манаграма                 = 
 | рэлігія                   = 
 | узнагароды                = { style="background: transparent"
     
-
   
}
 | аўтограф                  = 
 | Commons                   = 
}}
**Э́вальд фон Ло́хаў** (; , г.  — , г. ) — германскі ваенны дзеяч, генерал ад інфантэрыі.

## Біяграфія 
Камандаваў 2-й гвардзейскай пяхотнай дывізіяй. У 1909 годзе прызначаны камандзірам III AK (5-я і 6-я пях. дывізіі; штаб-кватэра ў Берліне). Пры мабілізацыі яго корпус увайшоў у склад 1-й арміі генерал-палкоўніка Аляксандра фон Клюка. 14 лістапада 1916 года заменены генералам Вальтэрам фон Лютвіцам. З 1 па 17 снежня 1916 года камандаваў 5-й арміяй на Заходнім фронце, разгорнутай у раёне крэпасці Вердэн. 17 снежня 1916 года заменены генералам Максам фон Гальвіцам і залічаны ў рэзерв. З 29 лістапада 1917 года шэф 8-га грэнадзёрскага палка. 11 лістапада 1918 года выйшаў у адстаўку.

14 студзеня 1914 года ўзнагароджаны ордэнам Pour le Mérite, a 13 лістапада 1915 года атрымаў да яго дубовыя галіны.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Камандуючыя арміямі ў Першай сусветнай вайне (Германія)
Лыбідзь (прыток Дняпра)

**Лыбідзь, Лыбедзь** () — рака, правы прыток Дняпра. Працякае па тэрыторыі Кіева.

## Паходжанне назвы 
Лічыцца, што рака атрымала назву ад імя сястры легендарных братоў-заснавальнікаў Кіева — Кія, Шчэка і Харыва. Імя Лыбедзь узводзяць звычайна да слоў «лебедзь», «любоў» і «лыбь» («сырое месца»).
 
Упершыню згадваецца ў летапісах пад 968 годам: «не бяше лзъ коня напоити на Лыбеди».
 
## Гл. таксама 
* Станцыя метро Лыбідская

Катэгорыя:Прытокі Дняпра
Катэгорыя:Рэкі Украіны
Вайсковыя могілкі ў Кілі

**Вайсковыя могілкі ў Кілі** () — вайсковае пахаванне на тэрыторыі кільскіх Паўночных могілак (). У гэтым месцы былі пахаваны 992 вайскоўцы саюзніцкіх войскаў, большай часткай якія служылі ў вайсковай авіяцыі і загінулі ў Другую сусветную вайну. Сярод іх 766 брытанцаў, 148 канадцаў, 33 новазеландцы і 9 палякаў.

Могілкі былі пабудаваны Камісіяй Садружнасці па ваенных пахаваннях () па праекце архітэктара Філіпа Хепуорта (), якая таксама ажыццяўляе пастаянны догляд могілак.

## Спасылкі 
* Вайсковыя могілкі на сайце горада 

Катэгорыя:Другая сусветная вайна
Катэгорыя:Кіль (горад)
Катэгорыя:Могілкі Германіі
Чэмпіянат Беларусі па бадмінтоне 2016

**Чэмпіянат Беларусі па бадмінтоне 2016** прайшоў 21—23 студзеня ў Мінску ў веладроме «Мінск-Арэны».

## Медалісты 
## Вынікі 
### Мужчыны. Адзіночны разрад 
### Мужчыны. Парны разрад 
### Жанчыны. Адзіночны разрад 
### Жанчыны. Парны разрад 
### Мікс 
## Спасылкі 
* Беларуская федэрацыя бадмінтона

2016
Катэгорыя:Студзень 2016 года
Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 2016 годзе
Катэгорыя:Спартыўныя спаборніцтвы ў Мінску
Куна фон Штойбен

{{Дзяржаўны дзеяч
 | беларускае імя            = 
 | арыгінальнае імя          = 
 | партрэт                   = 
 | шырыня партрэта           =  
 | подпіс                    = 
 | герб                      = 
 | подпіс герба              =

 | дата нараджэння           = 
 | месца нараджэння          = 
 | дата смерці               = 
 | месца смерці              = 
 | пахаваны                  = 
 | дынастыя                  = 
 | бацька                    = 
 | маці                      = 
 | муж                       = 
 | жонка                     = 
 | у шлюбе                   = 
 | дзеці                     =

 | гады службы               = 1874 — 1919
 | прыналежнасць             =  
 | род войскаў               = 
 | званне                    =  
 | камандаваў                = 36-я пяхотная дывізіярэзервовы XVIIІ корпус11-я армія
 | бітвы                     = Першая сусветная вайна

 | навуковая сфера           = 
 | месца працы               = 
 | вядомы як                 =

 | партыя                    = 
 | дзейнасць                 = 
 | прафесія                  = 
 | адукацыя                  = 
 | вучоная ступень           = 
 | манаграма                 = 
 | рэлігія                   = 
 | узнагароды                = { style="background: transparent"
     
-
     
}
 | аўтограф                  = 
 | Commons                   = 
}}
**Ку́на фон Што́йбен** (; ,  — , ) — германскі ваенны дзеяч, генерал ад інфантэрыі.

## Біяграфія 
Сын генерал-маёра. Скончыў Араніянштэйнскі кадэцкі корпус і Ваенную акадэмію. 

Службу пачаў 23 красавіка 1874 года лейтэнантам 39-га фузілернага палка. З 14 верасня 1900 года выкладчык афіцэрскай школы. З 1902 года начальнік аддзела, з красавіка 1908 года обер-кватэрмайстар Вялікага Генштаба, адзін з бліжэйшых памочнікаў Гельмута фон Мольтке. З 1911 года ў званні генерал-лейтэнанта камандаваў 36-й пяхотнай дывізіяй. З 4 верасня 1913 года начальнік Ваеннай акадэміі. 

### Першая сусветная вайна 
Пры мабілізацыі 2 жніўня 1914 года пераведзены ў дзеючую армію і атрымаў у камандаванне XVIII рэзервовы корпус. Удзельнічаў у баях на Заходнім фронце, у тым ліку ў Шампані ў 1915 годзе і ў Вердэнскай бітве 1916 года. 5 мая 1917 года прызначаны камандуючым 11-й арміяй на Заходнім фронце. Кіраваў дзеяннямі арміі да яе расфармавання ў снежні 1918 года. 31 студзеня 1919 года выйшаў у адстаўку.

13 кастрычніка 1915 года ўзнагароджаны ордэнам Pour le Mérite. 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Удзельнікі Першай сусветнай вайны
Нгбанды

**Нгбанды** — народ на поўдні ЦАР, а таксама ДРК і Рэспублікі Конга. Захоўваецца падзел на плямёны: якама, дэнды, бангі і інш. Адносяцца да негрскай расы вялікай негроіднай расы. Блізкія да народа банда і гбая. Гавораць на мове нгбанды. Ёсць дыялекты. Захоўваюць традыцыйныя вераванні.

Асноўны традыцыйны занятак — падсечна-агнявое земляробства (маніёк, сорга, арахіс, кукуруза). Вырошчваюць дробны рагаты скот, птушку, займаюцца паляваннем, збіральніцтвам, працуюць па найме на лесанарыхтоўках. Развіта разьба па дрэве (посуд, мэбля, інструменты, рытуальныя фігуркі і маскі). Паселішчы кампактныя, абнесены плотам з калючага хмызняку, звычайна знаходзяцца па берагах рэк. Жытло круглай формы, з жэрдак і галля, абмазаных глінай, з канічным саламяным дахам. Пераважае адзенне еўрапейскага крою, традыцыйнае адзенне — набедраная павязка і ўпрыгожванні. Асноўныя стравы — маніёк і проса. З маніёку гатуюць студзенепадобную страву з пярцовай прыправай. Ядуць таксама ляпёшкі і кашы з проса і кукурузы. Патрылінейныя радавыя групы яднаюць вялікія сем’і. Шлюб патрылакальны. Сістэма радства тыпу амаха. Маюць багаты музычны і танцавальны фальклор. Сярод традыцыйных вераванняў — культ продкаў і сіл прыроды.

## Ваеннае традыцыйнае мастацтва 

Brooklyn Museum 22.1085 Sword Grooved.jpg|Меч
Brooklyn Museum 22.400 Dagger.jpg|Кінжал
Brooklyn Museum 22.846 Shield (2).jpg|Шчыт

## Выдатныя прадстаўнікі 
* Мабуту Сесе Секо

## Літаратура 
* Народы мира. М.: Советская энциклопедия, 1988. С. 322—323.

Катэгорыя:Народы Афрыкі
Катэгорыя:Народы Рэспублікі Конга
Катэгорыя:Народы Цэнтральна-Афрыканскай Рэспублікі
Молі

**Молі** (мн. л.) — зборная назва ніжэйшых раўнакрылых і разнакрылых насякомых з атрада лускакрылых (матылі, *Lepidoptera*), якія вядуць пераважна начны і змрочны спосаб жыцця. Падзел атрада лускакрылых на дзённых матылькоў і начных матылькоў або *молей* досыць распаўсюджаны, аднак не з'яўляецца навукова абгрунтаваным. Вядомы з мелавога перыяду.

Матылі дробных і сярэдніх памераў, размах крылаў да 70 мм. Лічынкі (вусені) паядаюць раслінныя і жывёльныя рэшткі, грыбы, лішайнікі; дарослыя не кормяцца. Сярод моляў шмат шкоднікаў. Найбольш вядомыя хатнія шкоднікі — Tinea pellionella, Tineola bisselliella, Tineola furciferella, Sitotroga cerealella. З сельскагаспадарчых шкоднікаў можна вылучыць Sitotroga cerealella, а таксама Ochsenheimeria taurella, Plutella xylostella і Yponomeuta malinellus.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 


Катэгорыя:Парафілетычныя групы
Фульбэ

**Фульбэ** (саманазва: Fulɓe), таксама **пёль** (), **фулані**, **філані** (хаўса: *Fulani,Hilani*), '*фула*, *фуль** (), **фульфульдэ**, **фелата**, **фуланке*' — народ у Нігерыі, Гвінеі, Сенегале, Малі, Камеруне, Нігеры, Буркіна-Фасо, Гвінеі-Бісау, Беніне і інш. Агульная колькасць 18,2 млн.чалавек. 

Адносяцца — частка да негрскай расы вялікай негроіднай расы, частка да пераходных груп Заходняга Судана. Гавораць на мовах фула або фульбэ, або фуль заходне-атлантычнай падгрупы нігера-кангалезскай групы конгакардафанскай сям'і. Дыялекты: барора, фуберэ, фута джалон, пулар масіна. Распаўсюджана таксама французская мова. 

Пісьменнасць на аснове лацініцы. Фульбэ — пераважна мусульмане-суніты.

## Літаратура 
* Народы мира, «Советская энциклопедия», М., 1988 // С.487-488

Катэгорыя:Народы Афрыкі
Катэгорыя:Народы Сенегала
Катэгорыя:Народы Цэнтральна-Афрыканскай Рэспублікі
Бярэшча (рака)

**Бярэ́шча** — рака ў Беларусі, у Лепельскім раёне Віцебскай вобласці, левы прыток ракі Эса (басейн Заходняй Дзвіны).

Даўжыня ракі 7,2 км. Выцякае з возера Бярэшча з поўначы за 2 км на паўночны ўсход ад вёскі Чарніца, вусце за 1,2 км на ўсход ад вёскі Верабкі. Прыток — рака Оканіца (злева).

## Літаратура 
* 
* Ліст карты N-35-46. Выданне 1980 г.

## Спасылкі 
* Общая характеристика речной сети Витебской области (в разрезе районов) // Справочник «Водные объекты Республики Беларусь»  

Катэгорыя:Басейн Эсы
Катэгорыя:Рэкі Лепельскага раёна
Оканіца

**О́каніца** — рака ў Лепельскім раёне Віцебскай вобласці, левы прыток ракі Бярэшча (басейн Заходняй Дзвіны). Даўжыня 2,6 км. Выцякае з возера Окана, каля вёскі Вокана, вусце за 1 км на поўдзень ад той жа вёскі. Цячэ па лясістай забалочанай мясцовасці.

## Літаратура 
* 
* Ліст карты N-35-40. Выданне 1980 г.

## Спасылкі 
* Общая характеристика речной сети Витебской области (в разрезе районов) // Справочник «Водные объекты Республики Беларусь»  

Катэгорыя:Басейн Эсы
Катэгорыя:Рэкі Лепельскага раёна
Клоўска (станцыя метро)

**Клоўская** (, ) — 31-я станцыя Кіеўскага метрапалітэна, размешчаная на Сырэцка-Пячэрскай лініі, паміж станцыямі «Палац Спорту» і «Пячэрская». Адкрыта 31 снежня 1989 года пад назвай «Мечнікава» у складзе першай чаргі Сырэцка-Пячэрскай лініі. Цяперашняя назва — з 2 лютага 1993 года, ад назвы гістарычнай мясцовасці Клоў, дзе станцыя размешчана.

## Канструкцыя 
Станцыя глыбокага залажэння. Мае тры падземныя залы — сярэднюю і дзве з пасадачнымі платформамі. Залы станцыі злучаюцца паміж сабой шэрагам праходаў-парталаў, якія чаргуюцца з пілонамі. Пілоны вузкія, абліцаваныя белым мармурам. Скляпенні выкананы з афарбаванага ліставога алюмінію. Агульнае афармленне станцыі лаканічнае, у светлых танах, без выкарыстання адмысловых дэкаратыўных элементаў. У тарцы цэнтральнай залы — кампазіцыя на біялагічную тэматыку (у гонар біёлага Іллі Мечнікава), якая сімвалізуе біялагічную ванну ў выглядзе арачнага контррэльефа з лакальнага белага мармуру, у цэнтры якой — чорная мармуровая сфера.

Сярэдняя зала пры дапамозе эскалатарнага тунэлю з трохстужачным аднамаршавым эскалатарам злучана з падземным вестыбюлем, які выходзіць у падземны пераход на вул. Мечнікава. Наземны вестыбюль адсутнічае.

## Рэжым працы 
Адкрыццё — 05:47, закрыццё — 0:11.
Адпраўленне першага цягніка ў напрамку:
* ст. «Сырэц» — 05:58
* ст. «Чырвоны хутар» — 05:52
Адпраўленне апошняга цягніка ў напрамку:
* ст. «Сырэц» — 00:27
* ст. «Чырвоны хутар» — 00:18

## Фотаздымкі 

Klovska_metro_station_Kiev_2010_04.jpg|Цэнтральная зала
Klovska_metro_station_Kiev_2010_02.jpg|Пасадачная платформа
Klovska_metro_station_Kiev_2010_03.jpg|Назва станцыі на пуцявой сцяне
Klovska metro station Kiev 2010 06.jpg|Форма пілонаў
Кловская 05.jpg|Форма пілонаў
Klovska metro station Kiev 2010 07.jpg|Кампазіцыя на біялагічную тэматыку ў тарцы залы
Кловская 03.jpg|Уваход на станцыю з боку эскалатараў
Кловская 02.jpg|Эскалатарны нахіл 

## Спасылкі 
* Звесткі на афіцыйным сайце Кіеўскага метрапалітэна  
* Старонка станцыі на неафіцыйным сайце Кіеўскага метрапалітэна  
* Абмеркаванне станцыі на неафіцыйным сайце Кіеўскага метрапалітэна  
* [Вэб-энцыклапедыя Кіева](http://wek.kiev.ua/wiki/index.php/Кловська_(станція_метро))  

Катэгорыя:Станцыі Кіеўскага метрапалітэна
Капусная серпакрылая моль

**Серпакрылая моль капусная** (*Plutella xylostella*) — від матылькоў з сямейства , шкоднік крыжакветных культур. Распаўсюджаны паўсюдна, але найбольшую шкоду наносіць лесастэпам і стэпам.

## Апісанне 
Размах крылаў 12-16 міліметраў, афарбоўка ад шэра-карычневай да цёмна-бурай. На пярэдніх крылах ёсць хвалістая белая або жоўтая палоска. Яйцо авальнае, даўжынёй 0,4—0,5 міліметра і шырынёй 0,2—0,3 міліметра з дробнымі кропкамі на паверхні. Вусені першага ўзросту амаль без пігментацыі, галава цёмна-карычневая. Афарбоўка вусеняў старэйшых узростаў ад зялёнай да цёмна-карычневай. Даўжыня вусеня старэйшага ўзросту 7-11 міліметраў. Кукалка даўжынёй 7 міліметраў, спачатку бледна-зялёная, затым цямнее. Знаходзіцца ў серабрыста-белым друзлым кокане, дастаткова трывала прымацаваная да субстрату. Даўжыня кокана — 8, шырыня — 2-2,5 міліметра.

## Спосаб жыцця 
Зімуюць кукалкі і часткова матылькі. Лёт пачынаецца ў красавіку. Матылі лётаюць пераважна ў прыцемках, сілкуюцца нектарам капуставых раслін. Яйцакладка працягваецца 10-20 дзён. Самкі адкладаюць па 1-4 яйцы на ніжні бок або хвосцік ліста. Поўны цыкл развіцця молі працягваецца 30-35 дзён. Сума эфектыўных тэмператур для поўнага цыклу развіцця аднаго пакалення складае 390—410 °C. На працягу года развіваецца ў 4-5 пакаленнях. Лёт матылькоў наступнага пакалення накладваецца на папярэдні і доўжыцца з канца красавіка да сярэдзіны верасня.

## Шкоднікі і захворванні 
Вядома больш за 40 відаў энтамафагаў молі. У асобныя гады яны здольныя знішчыць да 90 % вусеняў і кукалак шкодніка. Асноўнымі відамі з’яўляюцца Nitobia (Nitobia fenestralis, Nitobia armillata), Diadromus (Diadromus subtilicornis, Diadromus ustulatus), Apanteles (Apanteles futliginosus, Apanteles vestalis). У яйцах паразітуюць віды роду Trichogramma. Вусені і кукалкі паражаюцца грыбнымі хваробамі з роду Entomofora. Эпізаатыі, выкліканыя імі, з’яўляюцца пасля працяглых дажджоў.

## Меры барацьбы 
Існуюць наступныя спосабы барацьбы са шкоднікам:
; Механічны
* Збор і знішчэнне рэшткаў капусты і іншых капусных культур, дзе зімуе шкоднік.
* Глыбокае ўзворванне.
* Знішчэнне пустазелля, на якім развіваюцца вусені першага пакалення.
; Хімічны
Прэпараты на аснове пірэтроідаў, перытрынаў і цыперметрынаў выкарыстоўваюцца, калі ступень заражэння моллю дасягае каля 10 %.
; Біялагічны
Эфектыўным з’яўляецца выкарыстанне бактэрыяльных прэпаратаў — інсектыцыдаў (лепідацыд, дэндрабацылін, бітаксібацылін, дыпел, бактаспеін).
Парогавыя ўзроўні колькасці ў фазе ліставай разеткі капусты складаюць 3-6 вусеняў на адну расліну пры засяленні 15-20 % раслін. У фазе фарміравання галоўкі — 2-4 вусені на расліну пры засяленні 15-25 % раслін і 3-5 вусеняў на расліну пры засяленні 15-25 % раслін у фазе шчыльнай галоўкі.
; Народныя сродкі
* Уздзеянне адпужвальнымі пахамі (цытрусы, воцат, лаванда, гаспадарчае мыла, тытунь).
* Раствор з мыла і попелу.
* Настой з падтынніка або палыну.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Diamondback Moth
* Артыкул на сайце Аграрний сектар України 

Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1758 годзе
Катэгорыя:Серпакрылыя молі
Галчыца

**Галчы́ца**, **Галчы́цы** — рака ў Мёрскім раёне Віцебскай вобласці, правы прыток ракі Хараброўка (басейн Заходняй Дзвіны). Даўжыня 7,4 км. Выцякае з возера Глыбокае з паўночнага ўсходу за 0,5 км на ўсход ад хутара Апанасёнкі, вусце за 4,5 км на паўночны захад ад вёскі Камянполле. Цячэ ў межах гідралагічнага заказніка Балота Мох, па лясістай забалочанай мясцовасці.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Басейн Заходняй Дзвіны
Катэгорыя:Рэкі Мёрскага раёна
Блакітная ордэнская стужка

**Блакітная ордэнская стужка**, **Блакітная стужачніца** (*Catocala fraxini*) — буйны начны матылёк з сямейства совак (*Noctuidae*).

## Апісанне 
Самая буйная са стужачніц Расіі і адна з самых буйных еўрапейскіх совак — даўжыня пярэдняга крыла можа дасягаць 4,5 см, а размах крылаў — 110 мм (дыяпазон — ад 85 да 110 мм).

Афарбоўка пярэдніх крылаў «сінявата-светла-шэрая з чорным апыленнем» і светлымі, да белага, папярочнымі лініямі, акружанымі аблямоўкай. Пупышкападобная светлая пляма, з цёмнай аблямоўкай, пад ёй размяшчаецца светлая або нават белая пляма няправільнай формы.

Хвалісты малюнак імітуе кавалачак кары дрэва і служыць для матылька абаронай, калі днём ён спакойна сядзіць на ствале.

Заднія крылы чорныя ці цёмна-бурыя, з шырокай блакітнай паласой (перавяззю) і белай махрынкай. Паласа не зубчастая, а паўкруглая.

## Пашырэнне 
Пашырэнне: амаль уся Еўропа (Сярэдняя і, часткова, Паўночная), адсутнічае на крайнім поўдні, а таксама ў зоне росту іглічных лясоў, амаль уся Расія, Каўказ, Паўднёвая Сібір, Прыамур’е, Прымор’е, Паўднёвыя Курыльскія астравы, Цэнтральная Азія, Карэя, Кітай, Японія. Увогуле арэал прымеркаваны да лясной зоны.

## Асаблівасці біялогіі 
Лётае па ўзлесках лісцвена-мяшаных лясоў, па берагах рэк. Сустракаецца ў садах і парках. У гарах падымаецца да мяжы лісцяных лясоў.

Матылёк актыўны ноччу, ляціць на святло, але, як і Catocala sponsa, садзіцца побач з крыніцай святла, а не на ёй.

## Зноскі 
## Літаратура 
* Жизнь животных по А. Э. Брему. Т. 2: Членистоногие. — М.: Учпедгиз РСФСР, 1941.
* 
* *Райххолф-Рим Х.* Бабочки. — М.: Астрель, 2002.
* *Алексеев В. Г., Бабенко В. Г.* Атлас бабочек. — М.: Росмэн-Пресс, 2005.

## Спасылкі 
* *Catocala fraxini* — Голубая орденская лента 

Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1758 годзе
Катэгорыя:Стужачніцы
Соўка гама

**Соўка гама**, **вуса-гама** (*Autographa gamma*) — матылёк з сямейства совак (*Noctuidae*). Лацінская назва паходзіць ад малюнка на пярэдніх крылах, якія нагадваюць літару гама грэчаскага алфавіту.

## Апісанне 
Матылёк сярэдняга памеру, размах крылаў 40 — 48 мм. Афарбоўка пярэдніх крылаў ад шэрай да цёмна-бурай або чырванавата-бурай, заднія крылы шэра-жоўтыя з шырокай бураватай аблямоўкай па краі. У цэнтры кожнага пярэдняга крыла маецца серабрыстая пляма, якая нагадвае літару грэчаскага алфавіту гама. Афарбоўка матылькоў шмат у чым залежыць ад кліматычных умоў мясцовасці, дзе развіваўся вусень.

## Распаўсюджанне 
Распаўсюджана практычна па ўсей Еўропе, у большай частцы Азіі і ў Паўночнай Афрыцы. Як правіла, дарослыя матылі залятаюць на поўнач ад свайго асноўнага арэалу. Вясной асобныя матылі дасягаюць Ісландыі, Грэнландыі і Фінляндыі, у некаторыя гады бываюць масавыя міграцыі. Наступная хваля міграцыі адбываецца ў сярэдзіне лета. Часам адзначаецца і зваротная восеньская міграцыя матылькоў ў больш паўднёвыя раёны.

## Жыццёвы цыкл 
Матыль дае ад 1 да 3 пакаленняў у год, у залежнасці ад рэгіёна. У асобныя гады пры спрыяльных умовах можа быць 4 пакаленні. Яйкі бялёсыя, авальныя, з рабрыстай паверхняй; адкладаюцца, як правіла, на ніжнюю паверхню лісця па 1-2, радзей па 3-6. Вусені выводзяцца праз 3-7 дзён, у халодным клімаце развіццё можа зацягнуцца.

Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1758 годзе
Катэгорыя:Насякомыя Афрыкі
Катэгорыя:Насякомыя Еўразіі
Глухая

**Глуха́я** — рака ў Сенненскім і Аршанскім раёнах Віцебскай вобласці Беларусі, у басейне Заходняй Дзвіны.

Даўжыня 5 км. Выцякае з возера Ардышэва. Упадае ў возера Дзевінскае з поўдня каля вёсак Дзевіна і Замасточча. Рэчышча на працягу 4,8 км ад вытоку каналізаванае.

Каля ракі вёска Сафіёўка.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Общая характеристика речной сети Витебской области (в разрезе районов) // Справочник «Водные объекты Республики Беларусь»  

Катэгорыя:Рэкі Сенненскага раёна
Катэгорыя:Рэкі Аршанскага раёна
Катэгорыя:Басейн Лучосы
Аляксандр Іосіфавіч Бабашынскі

**Аляксандр Іосіфавіч Бабашы́нскі** (,  — , ) — вучоны ў галіне ветэрынарыі, доктар ветэрынарных навук (1945), прафесар (1946).

## Біяграфія 
А. І. Бабашынскі нарадзіўся ў Віцебску. У 1932 годзе скончыў Данскі ветэрынарны інстытут. У 1933—1938 гг. працаваў старэйшым навуковым супрацоўнікам на Растоўскай абласной ветэрынарнай доследнай станцыі, з 1938 па 1948 год дырэктарам Ленінградскага навукова-даследчага ветэрынарнага інстытута. У 1949—1950 гг. і з 1962 па 1969 год у Віцебску — загадчык кафедры зоагігіены Віцебскага ветэрынарнага інстытута.

## Навуковая дзейнасць 
А. І. Бабашынскі займаўся пытаннямі атручэння сельскагаспадарчай жывёлы ядавітымі раслінамі, даследаваў патагенез пры паратуберкулёзным энтэрыце буйной рагатай жывёлы, распрацаваў спосаб аптымізацыі мікраклімату свінарнікаў і птушнікаў шляхам выкарыстання цеплагенератараў і каларыфераў і інш.

Сярод апублікаваных прац:
* Чесотка у сельскохозяйственных животных (1938, 1944)
* Болезни свиней (1941)
* Стригущий лишай сельскохозяйственных животных (1944)
* Как ковать коня. В помощь молодому кузнецу (1944)

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* История кафедры гигиены животных  // Сайт УА «Віцебская ордэна „Знак Пашаны“ дзяржаўная акадэмія ветэрынарнай медыцыны» (ВДАВМ)
* Каляндар знамянальных і памятных дат на 2015 год / ДУ «Віцебская абласная бібліятэка імя У. І. Леніна», Аддзел краязнаўчай літаратуры і бібліяграфіі; склад. М. М. Бяляцкая, А. В. Радзевіч, А. А. Саладчук — Віцебск, 2014. — 167 с.: іл.
* Российская национальная библиотека. Генеральный алфавитный каталог книг на русском языке (1725—1998)

Катэгорыя:Ветэрынары СССР
Катэгорыя:Ветэрынары Беларусі
Катэгорыя:Члены КПСС
Даніэль Эмануэлеўна Аркарфул

{{Спартсмен
 |імя                  = 22px Даніэль Аркарфул
 |выява                = 
 |шырыня               = 
 |апісанне выявы       = 
 |пол                  = жаночы
 |поўнае імя           = Даніэль Эмануэлеўна Аркарфул
 |арыгінал імя         = 
 |мянушкі              = 
 |грамадзянства        = 
 |спецыялізацыя        = 
 |клуб                 = 
 |дата нараджэння      = 12.08.1998
 |месца нараджэння     = 
 |дата смерці          = 
 |месца смерці         = 
 |года кар'еры         = 
 |рабочы бок           = 
 |трэнеры              = 
 |рост                 = 
 |вага                 = 
 |медалі               = 

 

 

 
{ style="background: transparent"

}
 |вікісховішча         = 
}}

**Даніэль Эмануэлеўна Аркарфул** (нар. ) — беларуская плыўчыха. Майстар спорту Беларусі.

## Дасягненні 
Пераможца Кубка Беларусі 2014 года на дыстанцыі 800 м вольным стылем.

Чэмпіёнка Беларусі 2015 года на дыстанцыі 400 м вольным стылем.
Чэмпіёнка Беларусі 2016 года на дыстанцыях 400 м і 800 м вольным стылем. Срэбраная прызёрка ў эстафеце 4 × 200 м вольным стылем. Бронзавая прызёрка на дыстанцыі 200 м вольным стылем.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Плыўцы Беларусі
Катэгорыя:Бронзавыя прызёры чэмпіянату Беларусі па плаванні
Катэгорыя:Срэбраныя прызёры чэмпіянату Беларусі па плаванні
Катэгорыя:Чэмпіёны Беларусі па плаванні
Катэгорыя:Пераможцы Кубка Беларусі па плаванні
Катэгорыя:Майстры спорту Беларусі
Волта

**Во́лта** — рака ў Мёрскім раёне Віцебскай вобласці Беларусі, левы прыток ракі Заходняя Дзвіна.

Даўжыня — 32 км. Плошча вадазбору — 207 км². Сярэдні расход вады ў вусці — 1,5 м³/с. Сярэдні нахіл воднай паверхні — 1,3 м/км.

Выцякае з возера Белае ў межах ландшафтнага заказніка «Ельня», цячэ па заходняй частцы Полацкай нізіны. Упадае ў Заходнюю Дзвіну за 2 км ніжэй ад вёскі Пуцінава.

Даліна трапецападобная (шырынёй 200—500 м), у верхняй частцы невыразная. Абалона ў вярхоўях зліваецца з прылеглай мясцовасцю, у сярэднім і ніжнім цячэнні — перарывістая, шырыня яе складае 100—150 м. У верхнім цячэнні рэчышча каналізаванае. У Волту ўпадае пратока без назвы з возера Грэцкае. У басейне ракі знаходзяцца азёры Акністае, Жучына, Таболкі, Лебядзінае, Вялікае, Курганістае.

## Літаратура 
* 
*  — С. 265.
*  
* Ліст карты N-35-20. Выданне 1984 г. Стан мясцовасці на 1982 г. 

## Спасылкі 
* Общая характеристика речной сети Витебской области (в разрезе районов) // Справочник «Водные объекты Республики Беларусь»  
* Основные характеристики речных бассейнов (с площадью водосбора более 200 кв. км) Витебской области // Справочник «Водные объекты Республики Беларусь»  

Катэгорыя:Рэкі Мёрскага раёна
Катэгорыя:Прытокі Заходняй Дзвіны
Валерыя Аляксееўна Брадчук

**Валерыя Аляксееўна Брадчук** (нар. ) — беларуская плыўчыха. Кандыдат у майстры спорту Беларусі.

## Дасягненні 
Срэбраная прызёрка Першынства Беларусі 2015 года на дыстанцыі 800 м вольным стылем.

Чэмпіёнка Беларусі на кароткай вадзе 2014 года на дыстанцыі 800 м вольным стылем.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Плыўцы Беларусі
Катэгорыя:Чэмпіёны Беларусі па плаванні на кароткай вадзе
Катэгорыя:Кандыдаты ў майстры спорту Беларусі
Катэгорыя:Срэбраныя прызёры Першынства Беларусі па плаванні
Calliteara pudibunda

**Calliteara pudibunda** — начны матылёк падсямейства ваўнянак. Можа пашкоджваць лісцяныя, у тым ліку пладовыя дрэвы.

## Апісанне 
Даўжыня пярэдняга крыла — 22-32 мм. Размах крылаў складае ад 37 да 67 мм, пры гэтым самкі значна буйнейшыя за самцоў. Пярэднія крылы самак пафарбаваны ў жаўтлява-шэрыя колеры з бурым апыленнем і дзвюма-трыма хвалістымі больш цёмна афарбаванымі папярочнымі палоскамі. Заднія крылы светла-шэрага колеру, з невыразнай размытай цёмнай папярочнай палоскай і цёмнай плямай па пярэднім краі. Афарбоўка самцоў папяльцовая або цёмна-шэрая. На пярэдніх крылах самцоў маецца кантрасная, адносна асноўнага фону крыла, перавязь. Вусікі самцоў выразна грабеньчатыя. У самак вусікі з кароткімі грабеньчыкамі. Матылёк, які сядзіць, выцягвае наперад сябе ногі, пакрытыя мноствам валасінак. Такая пастава характэрная для многіх відаў сямейства ваўнянак. Ад блізкіх відаў адрозніваецца светлым апушэннем усяго цела.

## Распаўсюджанне 
Распаўсюджаны ў лясной зоне Еўразіі, выключаючы Крайнюю Поўнач. Сустракаецца ў Афганістане, Малой Азіі, па ўсёй еўрапейскай частцы былога СССР, у Прыураллі, Паволжы, Заходняй Сібіры, на Далёкім Усходзе, Беларусі, Украіне, Малдове, Паўночным Каўказе, у Закаўказзі, Казахстане, Сярэдняй Азіі.

## Біялогія і цыкл развіцця 
Лёт матылькоў адзначаецца з мая па чэрвень. Самкі пасля спарвання адкладаюць яйцы купкамі па 10-400 штук (звычайна каля 100 штук) на кару дрэў на вышыні 3-4 метраў. Пладавітасць самак у цэлым складае да 1000 яец. Пры масавым размнажэнні ў сярэднім колькасць яец можа дасягаць 10 000 на адно дрэва. Яйцы светла-шэрага колеру з блакітнаватым адценнем.

Вусень даўжынёй да 50 мм, лімонна-жоўтага колеру, часам ружовага, шэрага або цёмна-карычневага, густа пакрыты валасінкамі. На целе маюцца пэндзлікі з валасоў на спіне. На канцы цела маецца малінава-чырвоны або пунсовы пэндзаль доўгіх тырчастых валасінак — своеасаблівы хвосцік. Валасінкі вусеняў пры кантакце са скурай чалавека выклікаюць з’яўленне алергічнай рэакцыі ў выглядзе балючага сыпу. Паміж пэндзлікамі знаходзяцца чорныя папярочныя палоскі.

Катэгорыя:Ваўнянкі
Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1758 годзе
Катэгорыя:Насякомыя Еўразіі
Ніка Віктараўна Валынец

**Ніка Віктараўна Валынец** (нар. ) — беларуская плыўчыха. Кандыдат у майстры спорту Беларусі.

## Біяграфія 
## Дасягненні 
Пераможца Алімпійскіх дзён моладзі Беларусі 2013 года на дыстанцыі 400 м вольным стылем.

Срэбраная прызёрка Першынства Беларусі 2014 года на дыстанцыі 200 м вольным стылем.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Плыўцы Беларусі
Катэгорыя:Пераможцы Алімпійскіх дзён моладзі Беларусі па плаванні
Катэгорыя:Срэбраныя прызёры Першынства Беларусі па плаванні
Катэгорыя:Кандыдаты ў майстры спорту Беларусі
Ігар Іванавіч Валынец

{{Спартсмен
 |імя                  = 22px Ігар Валынец
 |выява                = 
 |шырыня               = 
 |апісанне выявы       = 
 |пол                  = мужчынскі
 |поўнае імя           = Ігар Іванавіч Валынец
 |арыгінал імя         = 
 |мянушкі              = 
 |грамадзянства        = 
 |спецыялізацыя        = 
 |клуб                 = 
 |дата нараджэння      = 25.02.1998
 |месца нараджэння     = 
 |дата смерці          = 
 |месца смерці         = 
 |года кар'еры         = 
 |рабочы бок           = 
 |трэнеры              = 
 |рост                 = 
 |вага                 = 
 |медалі               = 

 

 

 
{ style="background: transparent"

}
 |вікісховішча         = 
}}

**Ігар Іванавіч Валынец** (нар. ) — беларускі плывец. Майстар спорту Беларусі.

## Дасягненні 
Пераможца Спартакіяды Беларусі сярод ДЮСШ 2013 года на дыстанцыі 100 м батэрфляем.

Бронзавы прызёр Спартакіяды Беларусі сярод ДЮСШ 2014 года на дыстанцыі 100 м брасам.

Срэбраны прызёр Першынства Беларусі 2015 года на дыстанцыі 100 м брасам.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Плыўцы Беларусі
Катэгорыя:Пераможцы Спартакіяды Беларусі сярод ДЮСШ па плаванні
Катэгорыя:Бронзавыя прызёры Спартакіяды Беларусі сярод ДЮСШ па плаванні
Катэгорыя:Майстры спорту Беларусі
Катэгорыя:Срэбраныя прызёры Першынства Беларусі па плаванні
Дзмітрый Ігаравіч Домніч

**Дзмітрый Ігаравіч Домніч** (нар. ) — беларускі плывец. Кандыдат у майстры спорту Беларусі.

## Дасягненні 
Пераможца Спартакіяды Беларусі сярод ДЮСШ 2014 года на дыстанцыі 200 м комплексным плаваннем.

Срэбраны прызёр Алімпійскіх дзён моладзі Беларусі 2015 года на дыстанцыі 100 м батэрфляем.

Бронзавы прызёр чэмпіянату Беларусі 2016 года на дыстанцыі 200 м батэрфляем.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Плыўцы Беларусі
Катэгорыя:Бронзавыя прызёры чэмпіянату Беларусі па плаванні
Катэгорыя:Пераможцы Спартакіяды Беларусі сярод ДЮСШ па плаванні
Катэгорыя:Кандыдаты ў майстры спорту Беларусі
Катэгорыя:Срэбраныя прызёры Алімпійскіх дзён моладзі Беларусі па плаванні
Дар’я Паўлаўна Доўгаль

{{Спартсмен
 |імя                  = 22px Дар'я Паўлаўна Доўгаль
 |выява                = 
 |шырыня               = 
 |апісанне выявы       = 
 |пол                  = жаночы
 |поўнае імя           = Дар'я Паўлаўна Доўгаль
 |арыгінал імя         = 
 |мянушкі              = 
 |грамадзянства        = 
 |спецыялізацыя        = 
 |клуб                 = 
 |дата нараджэння      = 15.08.2000
 |месца нараджэння     = 
 |дата смерці          = 
 |месца смерці         = 
 |года кар'еры         = 
 |рабочы бок           = 
 |трэнеры              = 
 |рост                 = 160 см
 |вага                 = 50 кг.

Бронзавая прызёрка чэмпіянату Беларусі на кароткай вадзе 2014 года на дыстанцыі 200 м на спіне.

Пераможца Першынства Беларусі 2015 года на дыстанцыі 200 м на спіне.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Плыўцы Беларусі
Катэгорыя:Срэбраныя прызёры Алімпійскіх дзён моладзі Беларусі па плаванні
Катэгорыя:Бронзавыя прызёры чэмпіянату Беларусі па плаванні на кароткай вадзе
Катэгорыя:Майстры спорту Беларусі
Катэгорыя:Пераможцы Першынства Беларусі па плаванні
Кацярына Аляксандраўна Кашкоўская

**Кацярына Аляксандраўна Кашкоўская** (нар. ) — беларуская плыўчыха. Кандыдат у майстры спорту Беларусі.

## Біяграфія 
## Дасягненні 
Срэбраная прызёрка Рэспубліканскай спартакіяды школьнікаў 2013 года на дыстанцыі 100 м батэрфляем.

Пераможца Рэспубліканскай спартакіяды школьнікаў 2014 года на дыстанцыі 100 м батэрфляем.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Плыўцы Беларусі
Катэгорыя:Срэбраныя прызёры Рэспубліканскай спартакіяды школьнікаў па плаванні
Катэгорыя:Пераможцы Рэспубліканскай спартакіяды школьнікаў па плаванні
Катэгорыя:Кандыдаты ў майстры спорту Беларусі
Вікторыя Уладзіміраўна Міхалап

{{Спартсмен
 |імя                  = 22px Вікторыя Міхалап
 |выява                = 
 |шырыня               = 
 |апісанне выявы       = 
 |пол                  = жаночы
 |поўнае імя           = Вікторыя Уладзіміраўна Міхалап
 |арыгінал імя         = 
 |мянушкі              = 
 |грамадзянства        = 
 |спецыялізацыя        = 
 |клуб                 = 
 |дата нараджэння      = 09.03.1999
 |месца нараджэння     = 
 |дата смерці          = 
 |месца смерці         = 
 |года кар'еры         = 
 |рабочы бок           = 
 |трэнеры              = 
 |рост                 = 176 см
 |вага                 = 58 кг.

Пераможца Кубка Беларусі 2014 года на дыстанцыі 200 м брасам.

Пераможца Кубка Беларусі 2015 года на дыстанцыі 200 м брасам.

Чэмпіёнка Беларусі 2016 года на дыстанцыі 200 м брасам, а таксама ў эстафеце 4 × 200 м вольным стылем. Срэбраная прызёрка на дыстанцыі 100 м брасам. Бронзавая прызёрка на дыстанцыі 50 м брасам.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Плыўцы Беларусі
Катэгорыя:Бронзавыя прызёры чэмпіянату Беларусі па плаванні
Катэгорыя:Срэбраныя прызёры чэмпіянату Беларусі па плаванні
Катэгорыя:Чэмпіёны Беларусі па плаванні
Катэгорыя:Пераможцы Алімпійскіх дзён моладзі Беларусі па плаванні
Катэгорыя:Пераможцы Кубка Беларусі па плаванні
Катэгорыя:Майстры спорту Беларусі
Арцём Аляксандравіч Мачэкін

{{Спартсмен
 |імя                  = 22px Арцём Мачэкін
 |выява                = 
 |шырыня               = 
 |апісанне выявы       = 
 |пол                  = мужчынскі
 |поўнае імя           = Арцём Аляксандравіч Мачэкін
 |арыгінал імя         = 
 |мянушкі              = 
 |грамадзянства        = 
 |спецыялізацыя        = 
 |клуб                 = 
 |дата нараджэння      = 20.01.1991
 |месца нараджэння     = 
 |дата смерці          = 
 |месца смерці         = 
 |года кар'еры         = 
 |рабочы бок           = 
 |трэнеры              = 
 |рост                 = 
 |вага                 = 
 |медалі               = 

 

 
{ style="background: transparent"

}
 |вікісховішча         = 
}}

**Арцём Аляксандравіч Мачэкін** (нар. ) — беларускі плывец. Майстар спорту Беларусі міжнароднага класа.

## Біяграфія 
## Дасягненні 
Чэмпіён Беларусі на кароткай вадзе 2011 года на дыстанцыі 50 м вольным стылем, срэбраны прызёр на дыстанцыях 100 м і 200 м вольным стылем, а таксама ў камбінаванай эстафеце 4 × 50 м, бронзавы прызёр у эстафеце 4 × 50 м вольным стылем.

Чэмпіён Беларусі на кароткай вадзе 2013 года на дыстанцыях 50 м і 100 м вольным стылем, на дыстанцыі 100 м батэрфляем, у эстафеце 4 × 50 м вольным стылем і ў камбінаванай эстафеце 4 × 50 м.

Чэмпіён Беларусі 2014 года на дыстанцыі 50 м вольным стылем.

Чэмпіён Беларусі 2016 года ў эстафеце 4 × 100 м вольным стылем і ў камбінаванай эстафеце 4 × 100 мікст. Срэбраны прызёр на дыстанцыі 100 м вольным стылем.

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Плыўцы Беларусі
Катэгорыя:Срэбраныя прызёры чэмпіянату Беларусі па плаванні
Катэгорыя:Чэмпіёны Беларусі па плаванні
Катэгорыя:Чэмпіёны Беларусі па плаванні на кароткай вадзе
Катэгорыя:Бронзавыя прызёры чэмпіянату Беларусі па плаванні на кароткай вадзе
Катэгорыя:Срэбраныя прызёры чэмпіянату Беларусі па плаванні на кароткай вадзе
Катэгорыя:Майстры спорту Беларусі міжнароднага класа
Юрый Яранімавіч Поцюс

**Юрый Яранімавіч Поцюс** (нар. ) — беларускі плывец. Кандыдат у майстры спорту Беларусі.

## Біяграфія 
## Дасягненні 
Чэмпіён Еўропы сярод юніёраў 2014 года на дыстанцыі 50 м брасам.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Плыўцы Беларусі
Катэгорыя:Чэмпіёны Еўропы па плаванні сярод юніёраў
Катэгорыя:Кандыдаты ў майстры спорту Беларусі
Мікіта Дзмітрыевіч Цмыг

{{Спартсмен
 |імя                  = 22px Мікіта Цмыг
 |выява                = 
 |шырыня               = 
 |апісанне выявы       = 
 |пол                  = мужчынскі
 |поўнае імя           = Мікіта Дзмітрыевіч Цмыг
 |арыгінал імя         = 
 |мянушкі              = 
 |грамадзянства        = 
 |спецыялізацыя        = 
 |клуб                 = 
 |дата нараджэння      = 15.04.1997
 |месца нараджэння     = 
 |дата смерці          = 
 |месца смерці         = 
 |года кар'еры         = 
 |рабочы бок           = 
 |трэнеры              = 
 |рост                 = 
 |вага                 = 
 |медалі               = 

 

 
{ style="background: transparent"

}
 |вікісховішча         = 
}}

**Мікі́та Дзмі́трыевіч Цмыг** (нар. , Магілёў, Беларусь) — беларускі плывец. Майстар спорту Беларусі міжнароднага класа.

## Дасягненні 
Чэмпіён Беларусі 2013 года на дыстанцыі 200 м на спіне.

На Чэмпіянаце Еўропы па плаванні сярод юніёраў 2014 года заняў 7-е месца на дыстанцыі 200 м на спіне.

Сярэбраны прызёр Еўрапейскіх гульняў 2015 года ў Баку на дыстанцыі 200 м на спіне.

Чэмпіён Беларусі 2016 года на дыстанцыях 50 м, 100 м і 200 м на спіне.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Плыўцы Беларусі
Катэгорыя:Чэмпіёны Беларусі па плаванні
Катэгорыя:Майстры спорту Беларусі міжнароднага класа
Катэгорыя:Сярэбраныя прызёры Еўрапейскіх гульняў
Катэгорыя:Плыўцы на летніх Алімпійскіх гульнях 2020 года
Віктар Вабішчэвіч

**Віктар Вабішчэвіч**:

* Віктар Аляксандравіч Вабішчэвіч (нар. 1989) — беларускі плывец. Майстар спорту Беларусі міжнароднага класа.
* Віктар Васільевіч Вабішчэвіч (1960—2025) — беларускі паэт, настаўнік, гісторык і краязнаўца.
Чарнігаўская (станцыя метро)

**Чарнігаўская** (, ) — 11-я станцыя Кіеўскага метрапалітэна, размешчаная на Святошынска-Броварскай лініі паміж станцыямі «Дарніца» і «Лясная». Была адкрыта 4 кастрычніка 1968 года, пад назвай «Камсамольская» (у гонар 50-годдзя УЛКСМ). Цяперашняя назва — з 2 лютага 1993 года.

Станцыя наземная. Мае два выхады да скрыжавання вуліцы Гната Хаткевіча і Браварскага праспекта, які працягваецца аўтамагістраллю  () і вядзе на Чарнігаў (адсюль назва).

На паўночным баку ад станцыі размешчаны Лясны масіў і Камсамольскі масіў, з паўднёвага Сацгорад і прамзона.

## Канструкцыя 
Пасадачная платформа размешчана пад пуцеправодам. Мае два вестыбюлі, функцыянальна пабудаваныя ў выглядзе шкляных аб’ёмаў; платформа параўнальна вузкая і не разлічана на цяперашнюю нагрузку. Да двух наземных вестыбюляў з пуцеправоду вядуць мосцікі, якія адначасова служаць дахам платформеннага ўчастка. Станцыя пабудавана паводле тыпавога праекта і аналагічная станцыям метро «Баграціёнаўская», «Філёўскі парк», «Піянерская» і «Кунцаўская» Філёўская лініі ў Маскве.

21 лістапада 1974 года праз высокі пасажырапаток на станцыі для высадкі пасажыраў была адкрыта дадатковая бакавая платформа (цяпер не эксплуатуецца, працавала да моманту адкрыцця ўчастка да станцыі «Лясная»).

## Рэжым працы 
Адкрыццё — 5:45, закрыццё — 0:03.

Адпраўленне першага цягніка ў накірунку:
* ст. «Лясная» — 5:53
* ст. «Акадэмгарадок» — 5:51

Адпраўленне апошняга цягніка ў накірунку:
* ст. «Лясная» — 0:41
* ст. «Акадэмгарадок» — 0:07

## Фотаздымкі 

Chernihivska metro station Kiev 2010 02.jpg|Платформа станцыі
Chernihivska metro station Kiev 2011 02.jpg|Платформа станцыі ўвечары
Chernihivska metro station Kiev 2010 01.jpg|Непрацуючая бакавая платформа
ChernigivskaMS.jpg|Выгляд з наземнага вестыбюля ў накірунку станцыі «Лясная»
Chernihivska metro station Kiev 2010 03.jpg|Назва станцыі на шляхавай сцяне
Chernihiv Kiev subway station Киев.jpg|Вестыбюль станцыі раніцай

## Спасылкі 
* Звесткі на афіцыйным сайце Кіеўскага метрапалітэна 
* Старонка станцыі на неафіцыйным сайце Кіеўскага метрапалітэна  
* Станцыя «Чарнігаўская» на сайце «Свет метро» 

Катэгорыя:Станцыі Кіеўскага метрапалітэна
Ірына Віталеўна Цясюль

{{Спартсмен
 |імя                  = 22px Ірына Цясюль
 |выява                = 
 |шырыня               = 
 |апісанне выявы       = 
 |пол                  = жаночы
 |поўнае імя           = Ірына Віталеўна Цясюль
 |арыгінал імя         = 
 |мянушкі              = 
 |грамадзянства        = 
 |спецыялізацыя        = 
 |клуб                 = 
 |дата нараджэння      = 09.03.2001
 |месца нараджэння     = 
 |дата смерці          = 
 |месца смерці         = 
 |года кар'еры         = 
 |рабочы бок           = 
 |трэнеры              = 
 |рост                 = 
 |вага                 = 
 |медалі               = 

 

 

 
{ style="background: transparent"

}
 |вікісховішча         = 
}}

**Ірына Віталеўна Цясюль** (нар. ) — беларуская плыўчыха. Майстар спорту Беларусі.

## Дасягненні 
Срэбраная прызёрка Спартакіяды Беларусі сярод ДЮСШ 2014 года на дыстанцыі 100 м на спіне.

Пераможца Алімпійскіх дзён моладзі Беларусі 2015 года на дыстанцыі 100 м на спіне.

Бронзавая прызёрка чэмпіянату Беларусі 2016 года на дыстанцыях 100 м і 200 м на спіне.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Плыўцы Беларусі
Катэгорыя:Бронзавыя прызёры чэмпіянату Беларусі па плаванні
Катэгорыя:Срэбраныя прызёры Спартакіяды Беларусі сярод ДЮСШ па плаванні
Катэгорыя:Майстры спорту Беларусі
Катэгорыя:Пераможцы Алімпійскіх дзён моладзі Беларусі па плаванні
Вуліца Яўгена Сверсцюка (Кіеў)

**Вуліца Яўгена Сверсцюка** () — вуліца ў Дняпроўскім раёне горада Кіева, жылы масіў Левабярэжны (гістарычная назва — Мікольская Слабодка). Пралягае ад Браварскага праспекта да бульвара Вярхоўнай Рады.

Далучаюцца вуліцы Раісы Акіпнай, Аванеса Туманяна, Пляханава (двойчы) і чыгунка (пераезд, зараз зачынены).

## Гісторыя 
Вуліца ўзнікла ў 1-й чвэрці XX стагоддзя, была часткай вуліцы 3-га Інтэрнацыяналу (разам з праспектам Міру, вуліцамі Пражскай і Барыспальскай).

У 1955 годзе была перайменаваная ў вуліцу Марыны Расковай, у гонар савецкай лётчыцы-штурмана, Героя Савецкага Саюза Марыны Расковай.

Сучасная назва ў гонар украінскага пісьменніка і дысідэнта Яўгена Сверсцюка — з 2015 года.

## Установы 
* Дзяржаўная інспекцыя па кантролі за цэнамі
* Асацыяцыя ўкраінскіх банкаў
* Дзяржаўны інстытут комплексных тэхніка-эканамічных даследаванняў
* Украінскі навукова-даследчы цэнтр фармацыі Мінздароўя Украіны

## Асобы 
У доме № 8 да сваёй смерці 1 снежня 2014 жыў украінскі пісьменнік і дысідэнт Яўген Сверсцюк. Пасля яго смерці Украінскі інстытут нацыянальнай памяці прапанаваў перайменаваць вуліцу Марыны Расковай у яго гонар.

## Фотаздымкі 

Перехрестя вул. Окіпної та Раскової.JPG|Від на пачатак вуліцы і яе скрыжаванне з вуліцай Раісы Акіпнай (адыходзіць направа)
Kyiv traffic jam.JPG|Транспартны паток каля станцыі метро «Левабярэжная» на скрыжаванні з вуліцай Раісы Акіпнай

## Зноскі 
Яўгена Сверсцюка
Чарнігаўская

**Чарнігаўская** — прозвішча або тапонім, утвораныя ад назвы горада Чарнігаў:

## Асобы 
* Святлана Генадзеўна Чарнігаўская (нар. 1994) — расійская вяслярка-байдарашніца.
* Таццяна Уладзіміраўна Чарнігаўская (нар. 1947) — расійскі біёлаг, лінгвіст і псіхолаг.

## Тапаніміка 
* Чарнігаўская вобласць — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Украіны.
* Чарнігаўская — станцыя метро у Кіеве.
* Чарнігаўская вуліца
* Чарнігаўская ЦЭЦ — цеплацэнтраль ў Чарнігаве.

## Гл. таксама 
* Чарнігаўская вуліца
* Чарнігаўскі
* Чарнігаўскае
Persicaria amplexicaulis

**Persicaria amplexicaulis** — від кветкавых раслін роду  сямейства , які расце ў Кітаі, Гімалаях, Непале.

## Назва 
Відавы эпітэт *amplexicaulis* азначае «сціскаючы ствол», і ставіцца да лісця, якое расце вакол сцябла.

## Батанічнае апісанне 
Гэта вільгацелюбівы травяністы мнагалетнік расце да 1,2 м вышынёй і шырынёй, з сэрцападобным завостраным лісцем, апушаным знізу, і вузкімі гронкамі ружа-чырвоных або белых кветак у летні час.

## У культуры 
Шматлікія сарты былі выведзены для патрэб садаводаў, у тым ліку 'Firetail'..

Катэгорыя:Флора Азіі
Катэгорыя:Драсёнавыя