Інстытут праблем бяспекі атамных электрастанцый НАН Украіны

**Інстытут праблем бяспекі атамных электрастанцый НАН Украіны** — навукова-даследчая ўстанова ў складзе Аддзялення энергетыкі і энергетычных тэхналогій Нацыянальнай акадэміі навук Украіны, займаецца навуковымі даследаваннямі ў галіне бяспечнага выкарыстання ядзернай энергіі і ядзерных тэхналогій у мірных мэтах, фізікі ядзерных рэактараў і радыеэкалогіі.

## Гісторыя 
Гісторыя стварэння Інстытута праблем бяспекі атамных электрастанцый Нацыянальнай акадэміі навук Украіны бярэ пачатак ад аварыі, якая адбылася 26 красавіка 1986 года на чацвёртым энергаблоку Чарнобыльскай атамнай электрастанцыі.

У першыя дні мая 1986 года ў Чарнобылі была створана аператыўная група Інстытута атамнай энергіі імя І. В. Курчатава (ІАЭ), якая выконвала функцыі навуковага кіраўніцтва работ па ліквідацыі наступстваў аварыі. Асноўнымі навуковымі напрамкамі дзейнасці гэтай групы былі: даследаванне разбуранага блока, ацэнка ступені ядзернай і радыяцыйнай небяспекі, распрацоўка рэкамендацый па іх зніжэнні; вызначэнне колькасці і складу радыеактыўнасці ў выкідзе падчас актыўнай стадыі аварыі, а таксама выпрацоўка (распрацоўка) рэкамендацый па дэзактывацыі збудаванняў і тэрыторый.

У сярэдзіне мая 1986 года ўрадавая камісія прыняла рашэнне аб доўгачасовай кансервацыі разбуранага энергаблока з мэтай прадухілення выкіду радыенуклідаў у навакольнае асяроддзе і памяншэння ўздзеяння пранікальнай радыяцыі на пляцоўцы Чарнобыльскай АЭС. Міністэрства сярэдняга машынабудавання СССР (Мінсярэдмаш) было зацверджана генеральным падрадчыкам па выкананні работ, звязаных з кансервацыяй чацвёртага энергаблока Чарнобыльскай АЭС, а навуковае кіраўніцтва работамі даручана ІАЭ імя І. В. Курчатава.

На працягу ўсяго перыяду праектавання і будаўніцтва аб’екта «Укрыццё» ІАЭ ажыццяўляў навуковае кіраўніцтва даследчымі работамі і забяспечваў праектантаў і будаўнікоў неабходнымі разлікамі і іншымі матэрыяламі.

Улічваючы неабходнасць навуковага суправаджэння эксплуатацыі аб’екта «Укрыццё», намеснік дырэктара ІАЭ акадэмік Валерый Аляксеевіч Лягасаў выступіў з ініцыятывай аб арганізацыі ў Чарнобылі комплекснай экспедыцыі Інстытута. Загадам Мінсярэдмашу СССР у канцы 1987 года для забеспячэння навуковага і праектнага суправаджэння аб’екта «Укрыццё», правядзення і каардынацыі навукова-даследчых работ, якія выконваліся ў зоне Чарнобыльскай АЭС, была створана *Комплексная экспедыцыя ІАЭ імя І. В. Курчатава*.

Асноўнымі задачамі комплекснай экспедыцыі сталі: правядзенне навуковых даследаванняў па забеспячэнні бяспечнага стану аб’екта «Укрыццё» і падрыхтоўка рэкамендацый для ўдасканалення сістэм кантролю; вывучэнне радыяцыйнага стану ў кантраляванай зоне; арганізацыя і выкананне канструктарскіх і праектных работ; выкананне будаўніча-мантажных работ і забеспячэнне навуковых даследаванняў.

Пасля здабыцця Украінай незалежнасці кіраўніцтва Расійскага навуковага цэнтра (РНЦ) «Курчатаўскі інстытут» у асобе яго прэзідэнта акадэміка Яўгена Паўлавіча Веліхава сумесна з віцэ-прэзідэнтам АН Украіны акадэмікам Віктарам Рыгоравічам Бар’яхтарам вылучылі прапанову аб стварэнні ў Чарнобылі *Міжгаліновага навукова-тэхнічнага цэнтра «Укрыццё»* ў сістэме АН Украіны, які мог бы ўзяць на сябе функцыі комплекснай экспедыцыі Курчатаўскага інстытута. У адпаведнасці з пастановай Кабінета Міністраў Украіны № 55 ад 4 лютага 1992 года быў створаны Міжгаліновы навукова-тэхнічны цэнтр (МНТЦ) «Укрыццё» Нацыянальнай акадэміі навук (НАН) Украіны, якому была перададзена ўся матэрыяльная, лабараторная і навуковая база комплекснай экспедыцыі.

З 1992 года на МНТЦ «Укрыццё» былі ўскладзены функцыі навуковага кіраўніка і генеральнага праекціроўшчыка работ па пераўтварэнні аб’екта «Укрыццё» ў экалагічна бяспечную сістэму, а з 1993 года — і функцыі навуковага кіраўніка работ па зняцці з эксплуатацыі энергаблокаў Чарнобыльскай АЭС.

У 2004 годзе МНТЦ «Укрыццё» быў пераўтвораны ў **Інстытут праблем бяспекі атамных электрастанцый НАН Украіны**.

## Структура 
* Аддзяленне атамнай энергетыкі
** Аддзел бяспекі ядзерных установак
** Аддзел радыяцыйнай экалогіі
* Аддзяленне праектавання аб’ектаў з радыяцыйна-ядзернымі тэхналогіямі
** Аддзел аналізу бяспекі радыяцыйна-небяспечных аб’ектаў
** Аддзел зняцця з эксплуатацыі АЭС
** Аддзел будаўнічых тэхналогій і канструкцый
* Аддзяленне ядзернай і радыяцыйнай бяспекі
** Аддзел радыяцыйнага маніторынгу
** Аддзел ядзернай бяспекі
** Аддзел радыяцыйнага матэрыялазнаўства і радыяцыйнага прыладабудавання

## Спасылкі 
* Сайт інстытута

Катэгорыя:Нацыянальная акадэмія навук Украіны