Вінцэнты Міхал Галынскі

**Вінцэнты Міхал Галынскі**, або **Вікенцій Іванавіч Галынскі** (*Wincenty Michał Hołyński*;  — ) — палкоўнік расійскай імператарскай арміі, тайны саветнік, магілёўскі губернскі маршалак (1808—1814). Уладальнік маёнтка Крычаў Чэрыкаўскага павета.

## Біяграфія 
Паходзіў са старажытнага беларускага роду Галынскіх. Нарадзіўся ў сям’і Яна (Восіпавіча) Галынскага, губернскага маршалка магілёўскага, і Барбары з Кашыцаў. Атрымаў хатняе выхаванне. У 1787 годзе скончыў з адзнакай Мсціслаўскі езуіцкі калегіум. Працягнуў навучанне ва ўніверсітэце Лейпцыга. Вольна размаўляў на польскай, рускай, французскай, нямецкай мовах.

Пачаў службу ў 1791 годзе ў чыне капітан-паручніка Праабражэнскага лейб-гвардыі палка. Удзельнічаў у руска-турэцкай вайне 1787—1791 гадоў. За праяўленую адвагу пры штурме Ізмаіла 11 снежня 1790 года быў узнагароджаны ордэнам Святога Георгія 4 ступені.

Пра тое, як юнак Галынскі стаў уладальнікам 12000 душ у Магілёўскай губерні, аканом князя Зубава распавядаў наступнае. Аднойчы Кацярына II паабяцала Зубаву (свайму тагачаснаму фаварыту) велізарны маёнтак у новадалучанай Беларусі, але потым успомніла, што ўжо падарыла яго Пацёмкіну. Каб выправіць недагляд, за абедам яна сказала Пацёмкіну:

«Прадай мне твой магілёўскі маёнтак!». Пацёмкін, счырванеўшы да вушэй, хутка азірнуўшыся, адказваў, што выканаць жаданне яе вялікасці не можа, таму што маёнтак учора прададзена — «вось яму!» — і ён паказаў на стаячага за яго крэсламі маладога камер-юнкера Галынскага. Імператрыца, якая была вельмі збянтэжана, здагадваючыся, што Пацёмкін здагадаўся пра яе намер, спытала Галынскага з замяшаннем: «Як жа гэты ты купіў маёнтак у найяснейшага?» Пацёмкін, апярэджваючы адказ, кінуў уяўнаму пакупцу выразны позірк, і здагадлівы Галынскі глыбокім паклонам пацвердзіў выдумку князя Таўрычаскага. У 1810 годзе быў пераназваны з палкоўнікаў у стацкія саветнікі.

Удзельнік канфедэрацыі магілёўскай шляхты (ліпень 1812). Са жніўня па лістапад 1812 года — старшыня Магілёўскай грамадзянска-вайсковай камісіі. Яго высілкамі набіралася 30-тысячнае апалчэнне Магілёўскай губерні ў дапамогу арміі Напалеона. У 1814 годзе — чыноўнік асобых даручэнняў Міністэрства паліцыі Расійскай імперыі. З 1820 года ў чыне сапраўднага стацкага саветніка выконваў асобыя даручэнні па Міністэрстве ўнутраных спраў. З 1827 года і да смерці — прысутны у савеце міністра ўнутраных спраў у чыне тайнага саветніка.

Член Таварыства заахвочвання мастакоў у 1820—1831 гадах. Член Вольнага таварыства аматараў расійскай славеснасці са снежня 1821 года. У 1825—1831 гадах — старшыня 5-га аддзялення (якое апеквалася пра захаванне здароўя чалавечага і ўсякіх свойскіх жывёл) Вольнага эканамічнага таварыства.

## Сачыненні 
У 1800 годзе апублікаваў у Рызе кнігу пра сваё падарожжа па Германіі і Італіі (*«Relation de voyage en Allemagne et en Italie»*). Аўтар паэмы «Вялікі Ян Сабескі» (1806). У 1820 годзе выдаў *«Усеагульную геаграфію»* (Всеобщая география) у дзвюх частках і некалькіх прац па сельскагаспадарчых пытаннях.

## Сям'я 
Жонка (з 02 ліпеня 1806 года) — *Любоў Іванаўна Ганчарова* (05.07.1794—24.02.1822), унучка калужскага купца Афанасія Ганчарова і дачка падпалкоўніка Івана Апанасавіча Ганчарова (1746—1802). Памерла ад радзільнай гарачкі, пахавана ў царкве Сашэсця Святога духу ў Аляксандра-Неўскай лаўры. У шлюбе мела восем дзяцей, з іх:
* Вольга (1808— ?), якая дзяўчынай раз'язджала ў пошуках прыгод па Еўропе і вярнулася на радзіму з Парыжа пад выдуманым імем у суправаджэнні нейкага французскага маркіза, цалкам грэбуючы меркаваннем свету, а галоўнае сваім нарачоным спадаром Пагодзіным, які абсыпаў яе грашыма і падарункамі. 11 кастрычніка 1836 года ў Маскве выйшла замуж за  (1801—1854), літаратара, гісторыка і дыпламата. Пра гэты шлюб В. Паўлішчава пісала: «Кажуць, быццам Галынская дурніца, а я так лічу, што яна вельмі нават разумная: ёй 34 гады, сабой непрыгожая і, і ўвогуле не такая ўжо багатая, і быўшы тройчы ў сваім жыцці заручанай, выйсці замуж за Лёвэ-Веймара — праўда ж, гэта зусім не па-дурному».
* Эма (Любоў) (1812—1868), з 1830 года замужам за польскім графам Іосіфам Міхайлавічам Борхам (1807—1881). Паводле слоў сучасніцы, мадам Борх была вельмі прыгожая сабой і вельмі панадлівая, у яе былі прыгожыя, ярка-сінія вочы, невялікі рост, маленькія пералётныя ножкі і самаздаволены выгляд. Была ў вялікай модзе пры двары і карысталася прыхільнасцю імператара Мікалая I.
*  (Аляксандр-Мікалай) (1815—1878);
* Аляксандр (Ян-Іаахім) (1816—1893);
* Варвара (20.01.1818— ?), выпускніца Екацярынінскага інстытута, замужам (з 05.11.1841, Парыж) за графам Шарлем Марыа Аліўе дэ Шапдэлен (1840).
* Соф'я (23.12.1820— ?)
* Надзея (02.02.1822— ?)

## Літаратура 
* *Краснолуцкий, А.Ю.* Злая судьба рода Голынских? / А.Ю. Краснолуцкий. — Санкт-Петербург : Политехн. ун-т, 2009. — 233 с.
* *Раюк, А.Р.* Нефармальныя сувязі паміж дваранствам Магілёўскай губерні ў 1772—1863 гг. / А.Р. Раюк, І.М. Рыжанкоў // Гісторыя Магілёва: мінулае і сучаснасць : зборнік навуковых прац удзельнікаў VIII Міжнародн. навук.-практычн. канф., Магілёў, 26-27 чэрв. 2013 г. / уклад. А.М. Бацюкоў, І.А. Пушкін. — Магілёў : УА МДУХ, 2013. — С. 314—319.

Катэгорыя:Асобы
Катэгорыя:Пісьменнікі паводле алфавіта
Катэгорыя:Пісьменнікі Расійскай імперыі
Катэгорыя:Пісьменнікі Польшчы
Катэгорыя:Удзельнікі руска-турэцкай вайны 1787—1791
Катэгорыя:Выпускнікі Лейпцыгскага ўніверсітэта
Катэгорыя:Грамадскія дзеячы Расійскай імперыі
Катэгорыя:Камер-юнкеры (Расійская імперыя)
Катэгорыя:Палкоўнікі (Расійская імперыя)
Катэгорыя:Тайныя саветнікі
Катэгорыя:Павятовыя маршалкі чэрыкаўскія
Катэгорыя:Выпускнікі Мсціслаўскага езуіцкага калегіума