Нікейскі сімвал веры

[thumb|320px|Нікейскі сабор прымае сімвал веры. Роспіс царквы ў [Бухарэст|Бухарэсце, Румынія.]]
**Нікейскі сімвал веры** () з'яўляецца сімвалам і вызначэннем веры, якое найбольш шырока выкарыстоўваюцца ў хрысціянскай літургіі. Быў названы ў гонар горада Нікеі (цяпер горад Ізнук на тэрыторыі Турцыі) на Першым Сусветным Саборы (Нікейскім), які быў праведзены там у 325 годзе.

Нікейскі сімвал веры прызнаны Каталіцкай Царквой, Праваслаўнай Царквой, Царквой Усходу, усходнімі праваслаўнымі цэрквамі, Англіканскай царквой, і многімі пратэстанцкімі дэнамінацыямі.

Апостальскі сімвал веры, які з'яўляецца больш позняй версіяй Нікейскага, шырока прыняты на Захадзе, але не выкарыстоўваецца на Усходзе. Адзін з гэтых двух сімвалаў веры чытаецца ў Каталіцкай царкве падчас імшы адразу пасля пропаведзі ва ўсе нядзельныя і ўрачыстыя службы. У Рымска-каталіцкай Царквы, Нікейскі сімвал веры з'яўляецца часткай веры, яго вызнанне патрабуецца ад тых, хто ажыццяўляе важныя функцыі ў Касцёле.

У візантыйскім абрадзе Нікейскі сімвал веры заўсёды спяваецца падчас на Літургіі,  непасрэдна папярэднічае анафары (Эўхарыстычнай малітве), а таксама штодня чытаецца вечарам, а таксама на розныя іншыя нагоды.

## Характарыстыка сімвала
Ёсць некалькі вызначэнняў для двух формаў Нікейскага сімвала веры, некаторыя з іх маюць амаль падобнае значэнне:

***Нікейскі сімвал веры** або **сімвал Нікейскага веравызнання** выкарыстоўваецца ў дачыненні да першапачатковага варыянту, прынятага на Першым Нікейскім Саборы (325), які ў перагледжаным відзе быў прыняты першым Канстантынопальскім Саборам (381), у лацінскай версіі змяшчае фразу "*Deum de Deo*" і Filioque, у армянскай версіі не ўключае ў сябе фразу "*і ад Сына*", але ўключае "*Бога ад Бога*" і многія іншыя фразы. 
***Нікейска-Канстанцінопальскі сімвал веры** звычайна значыць перагледжаны Канстанцінопальскі варыянт (381) або больш познюю лацінскую версію.
***Сімвал Веры** звычайна значыць перагледжаны Канстанцінопальскі варыянт 381 года, які прыняты ў праваслаўных цэркваў, дзе гэты адзіны сімвал выкарыстоўваць у літургіі.
***Вызнанне веры 318 айцоў** адносіцца канкрэтна да версіі, прынятай ў Нікеі ў 325 годзе (таму што 318 біскупаў прыняло удзел у Першым Нікейскім саборы).
***Вызнанне веры 150 айцоў** адносіцца канкрэтна да версіі, прынятай ў Канстанцінопалі ў 381 годзе (150 біскупаў прыняло удзел у Першым Саборы ў Канстанцінопалі).

У музычных творах, асабліва ў тых, што спяваюцца на латыні, як правіла, называюць першым словам, Сімвал.

## Гісторыя
Сімвал веры быў распрацаваны для вызначэння крытэрыю правільнай веры падчас канфлікту аб дактрыне: прыняцце або адмова ад веравызнання служыла адрозненнем вернікаў і адмоўляючых канкрэтную дактрыну або набор дактрын. Па гэтай прычыне веравызнанне называлася па-грэчаску σύμβολον, слова, якое азначала палову зламанага прадмета, якая, пры складанні разам з другой паловай, правярала асобу прад'яўніка. Грэчаскае слова запазычалася ў лацінскаю мову "*Symbolum*" і стала значыць знешні знак чагосьці.

Нікейскі сімвал веры быў прыняты ў час змагання з Арыянамі. Арый, лівійскі прэсвітар ў Александрыі, заявіў, што хоць Сын Божы меў Боскую сутнасць, але Ён быў створанай істотай і, такім чынам, не быў суроўным з Айцом, і "*быў час, калі Яго не было.*" Гэта зрабіла Ісуса ніжэйшым за Айца, і стварала праблемы для вучэння пра Тройцу. Вучэнне Арыя выклікала сур'ёзны крызіс у хрысціянстве.

Нікейскі сімвал веры, прыняты ў 325 годзе, відавочна пацвярджае сумеснае Боскую сутнасць Сына разам з Айцом, ужываючы да Іх тэрмін "*Адзінасутныя*". Рэдакцыя 381 года кажа аб Святым Духу, які годны пакланення і хвалы разам з Айцом і Сынам. Афанасьеўскі сімвал веры значна больш падрабязна апісвае адносіны паміж Айцом, Сынам і Духам Святым. У Апостальскім сімвале веры не даецца ніякіх відавочных заяў пра Боскасць Сына і Святога Духа, але, традыцыйна лічыцца, што ў ім гэтае вучэнне маецца на ўвазе.

## Першапачатковы Нікейскі сімвал веры 325 года
Нікейскі сімвал веры быў упершыню прыняты ў 325 годзе на Першым Нікейскім Саборы. У той час, тэкст скончваўся словамі "*Мы верым у Духа Святога*", пасля чаго дадавалася анафема.

У Коптскай царкве існуе традыцыя, што аўтарам тэксту першапачатковага сімвалу веры быў Папа Афанасій Александрыйскі, таксама існуюць меркаванні, што Нікейскі сімвал веры быў распрацаваны ў Кесарыі,  важным цэнтры ранняга хрысціянства. Неўзабаве пасля Нікейскага сабора былі распрацаваны новыя формулы веры для супрацьдзеяння новым формам арыянства.

## Нікейска-Канстанцінопальскі сімвал веры 381 года
Традыцыйна лічыцца, што на Другім Сусветным Саборы, які быў праведзены ў Канстантынопалі ў 381 годзе, быў дададзены раздзел пасля словоў: "*Мы верым у Святога Духа*", які пасля стаў прадметам спрэчак і Вялікага расколу паміж праваслаўем і  каталіцтвам.

Трэці Сусветны Сабор (Эфескі Сабор у 431) пацвердзіў першапачатковую версію Нікейскага сімвала веры 325 года і заявіў, што "''незаконным для любога чалавека з'яўляецца прапаведаваць, або пісаць, або распаўсюджваць іншыя веравызнанні замест тых, што былі ўсталяваны святымі айцамі, сабранымі Духам Святым ў Нікеі ў 325 годзе''".

У наступнай табліцы паказаны першапачатковы Сімвал веры, прыняты ў Нікеі, а таксама тэкст Сімвала веры ў рэдакцыі 381 года. Тэкст, які адсутнічаў ў версіі 325 года, але прысутнічае ў рэдакцыі 381 года паказаны  курсівам; тэкст, які прысутнічае ў версіі 325 года, але быў зменены ў 381 годзе, дадзены ў дужках.

Катэгорыя:Кніга Згоды
Катэгорыя:Хрысціянскія тэксты IV стагоддзя
Катэгорыя:Ранняе хрысціянства
Катэгорыя:Сімвалы веры ў хрысціянстве