open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Будынкі вайсковага шпіталя (Мінск)

**Буды́нкі вайско́вага шпіталя́** — збудаванні першай паловы XIX стагоддзя ў Мінску, помнікі архітэктуры класіцызму. Месцяцца па вуліцы Фрунзэ, 19 (гістарычная назва вуліцы — Шпітальная).

## Гісторыя 
Збудаваныя ў 1840 годзе, архітэктар — Казімір Хршчановіч. Першапачаткова ў комплекс уваходзілі лячэбны корпус, 2 флігелі і гаспадарчыя пабудовы. Асаблівае значэнне будынак меў у часе Крымскай (1853—1856), Руска-турэцкай (1877—1878) і Першай сусветнай войнаў. Пасля Кастрычніцкай рэвалюцыі тут размешчаныя казармы кавалерыйскага палка Чырвонай арміі. У часе Другой сусветнай вайны тут месціўся нямецкі лазарэт. Пасля вайны ў будынках размясціўся штаб тылу Беларускай вайсковай акругі і ваенны суд.

У 2003 годзе будынак Міністэрства абароны перадалі Нацыянальнаму гістарычнаму музею, які паспеў на некалькі гадоў размясціць тут чатыры калекцыі з музейных фондаў, аднак у 2008 годзе пасля значнай рэстаўрацыі будынкі былі перададзеныя Следчаму камітэту.

## Архітэктура 
Лячэбны корпус ёсць трохпавярховым П-падобным у плане будынкам. Сіметрычны паводле кампазіцыі галоўны фасад быў падзелены карнізным поясам на 2 ярусы і завершаны шчытом. Рытм фасадаў стваралі прамавугольныя паўцыркульныя аконныя праёмы з простымі ліштвамі. Першапачатковая планіроўка калідорная.

Флігелі размешчаныя абапал лячэбнага корпуса. Двухпавярховыя прамавугольныя ў плане аб’ёмы. Галоўныя фасады завершаныя трохвугольнымі франтонамі.

У 1940-я гады будынкі комплексу рэканструяваныя (архітэктар Валянцін Гусеў). Галоўны фасад лячэбнага корпуса і бакавыя фасады флігеляў аформленыя калоннымі порцікамі. Змененая планіроўка. З паўночнага ўсходу дабудаваны новы аб’ём. Бакавыя флігелі аб’яднаныя з цэнтральным корпусам двухпавярховымі ўстаўкамі.

## Галерэя 

Файл:Miensk, Špitalnaja. Менск, Шпітальная (1870).jpg|1870-я
Файл:Miensk, Špitalnaja. Менск, Шпітальная (1909) (2).jpg|Вуліца Шпітальная і вайсковы шпіталь. Пач. XX ст.
Файл:Miensk, Špitalnaja. Менск, Шпітальная (1910).jpg|Пач. XX ст.

## Літаратура 
*  С. 207

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:З’явіліся ў 1840 годзе
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Мінска
Катэгорыя:Вуліца Фрунзэ (Мінск)
Катэгорыя:1840 год у Мінску
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Казіміра Хршчановіча
Nowickia

**Nowickia** — род буйных двухкрылых сямейства .

## Таксанамія 
Некаторымі аўтарамі таксон разглядаўся як падрод роду . Услед за большасцю аўтараў цяпер прызнаны сапраўдным родам і разглядаецца асобна.

## Віды 
Віды гэтага роду ўключаюць :

*  (Zetterstedt, 1849) 
*  (Zimin, 1935) 
*  (Robineau-Desvoidy, 1863)
*  Zhao & Zhou, 1993
*  Zimin, 1980
*  (Villeneuve, 1936)
*  (Panzer, 1809) 
*  (Villeneuve, 1936) 
*  (Zimin, 1928) 
*  Zimin, 1980
*  (Chao & Shi, 1982)
*   (Mesnil, 1966)
*  (Chao & Zhou, 1993)
*   Zetterstedt, 1838
*  (Zimin, 1949) 
*  (Zimin, 1935)
*  (Zimin, 1935)
*  (Enderlein, 1934) 
*   (Zimin, 1935)
*  Mesnil, 1970
*  (Giglio-Tos, 1890) 
*  (Róndani, 1865)
*  (Zimin, 1974) 

Катэгорыя:Тахіны
Blepharomyia

**Blepharomyia** — род двухкрылых сямейства .

## Віды 
*  Herting, 1971
*  (Meigen, 1824)
*  (Zetterstedt, 1859)

Катэгорыя:Тахіны
Drino

**Drino** — род мух сямейства .

## Віды 
*  (Chao, 1982)
*  Liang & Chao, 1998
*  (Macquart, 1851)
*  (Walker, 1849)
*  (Mesnil, 1944)
*  Mesnil, 1951
*  Liang & Chao, 1998
*  Chao & Liang, 1998
*  Chao & Liang, 1998
*  (Walker, 1849)
*  Mesnil, 1949
*  (Walker, 1858)
*  (Townsend, 1927)
*  (Zetterstedt, 1849)
*  Liang & Chao, 1998)

Катэгорыя:Тахіны
Exorista

**Exorista** — род двухкрылых сямейства .

## Падроды і віды 
* Падрод  Robineau-Desvoidy, 1863
**  Herting, 1971
**  (Meigen, 1824)
**  Chao, 1964
**  (Fallén, 1810)
**  Herting, 1967
**  (Walker, 1849)
**  (Reinhard, 1951)
* Падрод  Meigen, 1803
**  Mesnil, 1960
**  Liang & Chao, 1992
**  (Wulp, 1894)
**  (Fallén, 1820)
**  Chao, 1964
**  Herting, 1973
**  Chao & Liang, 1992
**  (Townsend, 1909)
**  (Linnaeus, 1758)
**  Chao, 1964
**  (Walker, 1849)
**  (Walker, 1849)
**  Mesnil, 1960
**  (Wulp, 1894)
**  Wood, 2002
**  Mesnil, 1953
* Падрод  Brauer & von Bergenstamm, 1891
**  Mesnil, 1960
**  Chao & Liang, 1992
**  (Róndani, 1859)
**  Chao & Liang, 1992
**  (Baranov, 1936)
**  (Wiedemann, 1830)
**  Liang & Chao, 1992
**  Chao, 1964
* Subgenus  Brauer & von Bergenstamm, 1891
**  Richter, 1970
**  (Róndani, 1859)
**  (Zetterstedt, 1844)
**  Liang & Chao, 1992
**  Chao & Liang, 1992
**  (Wiedemann, 1830)
* Subgenus  Crosskey, 1967
**  Chao, 1964
**  (Baranov, 1936)
**  Mesnil, 1940
**  Chao, 1964
**  (Baranov, 1932)
**  Chao, 1964
**  (Baranov, 1932)
**  Chao, 1964
**  Chao & Liang, 1992
**  (Baranov, 1932)
**  Chao & Liang, 1992
* Не прылічаны ні да аднаго падроду
**  (Baranov, 1936)

Катэгорыя:Тахіны
Пяшчанікі

**Пяшчанікі** () — вёска ў Беластоцкім павеце Падляскага ваяводства Польшчы. Знаходзіцца ў гміне Грудак.

## Гісторыя 
Згадваецца ў 1566 годзе як Пяшчанка (старабеларускай мовай: *Пищанка*) у Берасцейскім павеце Вялікага Княства Літоўскага, дзяржаўная ўласнасць.

## Вядомыя асобы 
* Васіль Іосіфавіч Грэсь (нар. 1925) — Герой Сацыялістычнай Працы

## Крыніцы 
## Літаратура 
*
Помнік Янку Купалу

**Помнік Янку Купалу** — скульптурная кампазіцыя, прысвечаная беларускаму паэту Янку Купалу

## Вядомыя помнікі 
* Помнік Янку Купалу — памятны знак у ізраільскім горадзе Ашдод. 
* Помнік Янку Купалу — помнік у горадзе , ЗША.
* Помнік Янку Купалу — помнік у горадзе Маскве.
* Помнік Янку Купалу — помнік у горадзе Пекіне.
* Помнік Янку Купалу — помнік у Пекіне, адкрыты 8 студзеня 2020 года (скульптар У Вэйшань).
* Помнік Янку Купалу — помнік у балгарскім горадзе Пліска.
* Помнік Янку Купалу — помнік у кітайскім горадзе Сіяні.
### Беларусь 
* Помнік Янку Купалу — памятны знак ва ўрочышчы Акопы Лагойскага раёна.
* Помнік Янку Купалу — надмагільны помнік на Вайсковых могілках у Мінску.
* Помнік Янку Купалу — помнік у Вязынцы Маладзечанскага раёна.
* Помнік Янку Купалу — помнік у горадзе Гомелі.
* Помнік Янку Купалу — помнік у горадзе Гродне.
* Помнік Янку Купалу — помнік у купалаўскім мемарыяльным запаведніку «Ляўкі».
* Помнік Янку Купалу — помнік у Мінску.
* Помнік Янку Купалу — помнік у гарадскім пасёлку Радашковічах.

Катэгорыя:Помнікі Янку Купалу
Васіль Іосіфавіч Грэсь

**Васіль Іосіфавіч Грэсь** () — Герой Сацыялістычнай Працы (1976).

## Біяграфія 
Удзельнік савецкага партызанскага руху ў Беларусі ў гады Другой сусветнай вайны. З 1949 года кіроўца аўтамабіля Брэсцкага аўтакамбіната № 3.

У 40 гадоў пайшоў вучыцца ў старэйшыя класы вячэрняй школы. Выхаваў дваіх сыноў. Заслужаны работнік транспарту БССР (1976).

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Бурко И. «Путь без привалов»//«Земные звезды», стр 73.
* Счастливый путь : [Рассказ водителя брест. автокомбината № 1] / Лит. запись Р. Е. Айзенштата

## Спасылкі 
* ГРЕСЬ ВАСИЛИЙ ИОСИФОВИЧ  

Катэгорыя:Партызаны Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Заслужаныя работнікі транспарту БССР
Назема

**Назема** (*Nosema*) — род прасцейшых групы мікраспарыдый.

Адрозніваецца каля 120 відаў. Пашыраны ўсюды. Спецыфічныя ўнутрыклетачныя паразіты жывёл (пераважна членістаногіх) і чалавека. Напрыклад,  выклікае назематоз дарослых пчол і некаторых чмялёў, паразітуе пераважна ў сярэдняй кішцы і мальпігіевых сасудах насякомых.

Споры даўжынй 3—7 мкм, прадаўгаватыя, з моцнай абалонкай, змяшчаюць двух’ядзерны амёбаладобны зародак і жыгучую капсулу са спіральнай трубчастай ніццю. Пасля заглынання споры гаспадаром зародак трапляе ў клетку кішэчнага эпітэлію і шматразова дзеліцца з утварэннем ланцужкоў аднаядзерных клетак (могуць разносіцца па арганізме з крывёю), потым двух’ядзерных клетах і слор, якія выводзяцца з экскрэментамі.

## Літаратура 
* Назема // 

Катэгорыя:Мікраспарыдыі
Хаміцкі сельсавет (Калінкавіцкі раён)

**Хаміцкі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Калінкавіцкага раёна Гомельскай вобласці. Цэнтр — вёска Хамічы.

Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Азарыцкага раёна Мазырскай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Азарыцкім раёне БССР. З 8 ліпеня 1931 года ў Мазырскім раёне БССР, з 12 лютага 1935 года ў Даманавіцкім раёне БССР, з 21 чэрвеня 1935 года — Мазырскай акругі, з 20 лютага 1938 года — Палескай вобласці, з 8 студзеня 1954 года — Гомельскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Мартынавіцкага сельсавета. З 20 студзеня 1960 года ў складзе Калінкавіцкага раёна. 14 красавіка 1960 года ў склад Давыдаўскага сельсавета Парыцкага раёна перададзены 2 населеныя пункты (Карані і Мартынавічы). 21 кастрычніка 1968 года сельсавет скасаваны, яго тэрыторыя далучана да Азарыцкага пассавета (5 населеных пунктаў: Замашчаны, Кавалькі, Ніканава, Хамічы і Чырвоная Слабодка) і Казловіцкага сельсавета (вёска Казанск).

На момант скасавання ў склад сельсавета ўваходзілі 6 населеных пунктаў.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Калінкавіцкага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Азарыцкага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Мазырскага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Даманавіцкага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1968 годзе
Патрыяршыя прыходы ў Фінляндыі

**Патрыяршыя прыходы ў Фінляндыі** (таксама неафіцыйна **Руская праваслаўная царква ў Фінляндыі**, >) — царкоўна-адміністрацыйная структура Рускай праваслаўнай царквы, якая валодае стаўрапігійным статусам і падпарадкоўваецца непасрэдна Патрыярху Маскоўскаму.

## Гісторыя 
Увядзенне ў Фінляндскай праваслаўнай царкве ў 1923 годзе грыгарыянскага календара паслужыла нагодай да ўтварэння старастыльных грамад. У 1926 годзе ўраду Фінляндыі было падана прашэнне аб адкрыціі прыватнай грамады. Урад зацвердзіў «Статут прыватнай праваслаўнай грамады ў г. Выбаргу» і дазволіў адкрыць грамаду, у якой набажэнствы спраўджваліся на славянскай мове, а святы святкаваліся па юліянскім календары.
 
Указам Сінода Рускай Праваслаўнай Царквы № 74 ад 19 ліпеня 1999 года на тэрыторыі Фінляндыі ўтворана Прадстаўніцтва Маскоўскага Патрыярхату.

## Літаратура 
* Helena Pavinsky. Russian Orthodox Parishes in Finland. // Orthodoxy in Finland. Past and present. Kuopio. 1984. s.97-100. ISBN 951-95582-2-5 

## Спасылкі 
* 
* Руская праваслаўная царква ў Фінляндыі
* Сайт таварыства Дабравест. Прадстаўніцтва Маскоўскага патрыярхату ў Фінляндыі 

Катэгорыя:Праваслаўе ў Фінляндыі
Катэгорыя:Кананічныя падраздзяленні Рускай праваслаўнай царквы
У тумане (фільм, 1994)

**«У тума́не»** — беларускі тэлевізійны фільм, зняты ў 1994 годзе на студыі «Голас» пры падтрымцы фірмы «Дайнова» паводле аднайменнай аповесці Васіля Быкава.

## Сюжэт 
1942 год, Беларусь акупавана нямецкімі войскамі. Падчас расследавання справы аб падрыве цягніка немцы арыштоўваюць пуцявога абходчыка Сушчэню, але затым нечакана адпускаюць. Мясцовыя жыхары пачынаюць падазраваць таго ў супрацоўніцтве з захопнікамі. Двое партызан адводзяць Сушчэню ў лес, дзе збіраюцца забіць яго як здрадніка. На шляху да месца пакарання яны трапляюць у засаду арганізаваную гестапаўцамі, якія выкарыстоўвалі Сушчэню як прынаду, каб злавіць партызан. Адзін партызан гіне, другога паранілі. Сушчэня застаецца з ім сам-насам і ў яго з’яўляецца шанец даказаць сваю невінаватасць. Аднак, гісторыя для ўсіх мае трагічны канец.

## Акцёры 
### У ролях 
### У эпізодах 
## Здымачная група 
* аўтар сцэнарыя і рэжысёр-пастаноўшчык — Сяргей Гавенка
* аператар-пастаноўшчык — Уладзімір Таланаў
* мастак-пастаноўшчык — Барыс Рэпін
* асістэнт рэжысёра — Жанна Шуцько
* гукарэжысёр — Яўгенія Аверына
* мастак па грыму — Алена Ільіна
* музычны рэдактар — Ганна Эпалетава
* адміністратар — Злата Рамашова
* рэдактар — Зміцер Лянкевіч

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Фільмы Беларусі
Катэгорыя:Фільмы на беларускай мове
Беластоцка-Гданьская епархія

**Беластоцка-Гданьская епархія** — епархія Польскай аўтакефальнай праваслаўнай царквы з цэнтрам у Беластоку.

## Гісторыя 
15 ліпеня 1946 года заснавана Беластоцкая і Бельская епархія. У 1948 годзе стала называцца Беластоцкай і Гданьскай.

## Епіскапы 
### Беластоцкае вікарыяцтва Гродзенскай епархіі 
* Уладзімір (Ціханіцкі) (1907—1924 ці 1925)

### Беластоцкая епархія 
* Цімафей (Шрэтэр) (1946—1961)
* Стафан (Рудык) (1961—1965)
* Ніканор (Неслухоўскі) (1966—1981)
* Сава (Грыцуняк) (1981—1998)
* Іакаў (Касцючук) (з 1999)

## Благачынні 
* Альштынскае;
* Беластоцкае;
* Гданьскае;
* Грудацкае;
* Сакульскае;

## Манастыры 
* Супрасльскі Дабравешчанскі манастыр

## Спасылкі 
* Сайт епархіі 
* http://drevo-info.ru/articles/6406.html

Катэгорыя:З’явіліся ў 1946 годзе

Катэгорыя:1946 год у Польшчы
Маё дзела цялячае… (фільм)

**«Маё дзела цялячае…»** — беларускі тэлевізійны фільм, зняты ў 1998 годзе Белтэлерадыёкампаніяй па матывах ранніх апавяданняў Кузьмы Чорнага.

## Сюжэт 
Апісвае народнае жыццё, маляўнічае і дынамічнае, з лаканічным гумарам, чорнаўскім псіхалагізмам і філасафізмам.

## Ролі выконвалі 
## Здымачная група 
* аўтар сцэнарыя і рэжысёр-пастаноўшчык — Генадзь Хмыз
* аператар-пастаноўшчык — Анатоль Калашнікаў
* мастак-пастаноўшчык — Барыс Рэпін
* гукарэжысёр — Аляксандр Калачоў
* кампазітар — Аляксандр Балотнік
* аранжыроўшчык — Аляксандр Надточый
* рэжысёр — Сяргей Гавенка
* асістэнты рэжысёра — Эла Вежына, Аксана Мурашка
* аператары — Уладзімір Дзянісаў, Андрэй Аляксееў
* мастак па касцюмах — Ніна Гурло
* мастак грымёр — Надзея Сіпегава
* рэквізітары — Ларыса Ярома, Валянціна Смольская
* касцюмеры — Галіна Кісель, Раіса Лех, Галіна Мядзьвецкая
* рэдактары — Уладзімір Купрыенка, Вера Ропат
* дырэктар — Лілія Кавалевіч

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Кінакамедыі Беларусі
Катэгорыя:Фільмы на беларускай мове
Катэгорыя:Экранізацыі літаратурных твораў
Фузар Фарнсуорта — Хірша

**Фузар Фарнсуорта — Хірша** — прылада, сканструяваная амерыканскім вынаходнікам  для атрымання кіраванай тэрмаядзернай рэакцыі.

У адрозненне ад многіх сістэм для атрымання кіраванай тэрмаядзернай рэакцыі, якія павольна награваюць плазму, змешчаную ў магнітную пастку, у фузары высокаэнергетычныя іёны наўпрост упрыскваюцца ў вобласць, дзе адбываецца тэрмаядзерная рэакцыя. Рэалізацыя гэтай канцэпцыі мяркуецца, дасць магчымасць значна паменшыць памеры і кошт тэрмаядзернага рэактара. Для ўтрымання плазмы ў фузары выкарыстоўваецца метад .

Ідэя фузара у розных мадыфікацыях была выкарыстана ў працах такіх навукоўцаў як ,  і Кен Уотсан, пазней . З 1994 па 2006 год  па кантракце з ВМС ЗША пабудаваў некалькі мадэляў рэактараў .

Ні адзін варыянт фузара Фарнсуорта, створаны на дадзены момант, не наблізіўся блізка да . Сусветныя ўрады не разглядаюць гэты выгляд рэактара як перспектыўны і вядуць распрацоўкі рэактараў іншых тыпаў, часцей за ўсё . У прыватнасці найбуйнейшы такамак будуецца ў рамках міжнароднага праекта .

## Спасылкі 
* Richard Hull, The Farnsworth/Hirsch Fusor / Bell Jar, Vol.6, No..3/4, Summer/Autumn 1997
* Tom Ligon, The world's Simplest Fusion Reactor, And How to Make It Work / Analog Science Fiction and Fact, December 1998 
* Matthew Smith, Confining plasma in a spherically-канвергентных electrostatic potential well: the Farnsworth-Hirsch fusor, 2005 

Катэгорыя:Фізіка плазмы
Катэгорыя:Кіраваны тэрмаядзерны сінтэз
Логінаў

**Логінаў** — прозвішча.

Вядомыя носьбіты:
* Аляксандр Мікалаевіч Логінаў (нар. 1991) — украінскі футбаліст.
* 
* Уладзімір Фёдаравіч Логінаў (нар. 1940) — вучоны ў галіне геаграфіі і геафізікі.
Маладая Беларусь (альманах)

**«Малада́я Белару́сь»** — літаратурна-мастацкі і грамадска-палітычны альманах, які выдаваўся ў Санкт-Пецярбургу на беларускай мове беларускай выдавецкай суполкай «Загляне сонца і ў наша аконца» у 1912—1913 гадах. Друкаваўся адначасова кірыліцай і лацінкай. Меў літаратурна-мастацкі, сацыяльна-палітычны і навукова-краязнаўчы аддзелы. Выступаў з ідэяй пашырэння беларускай нацыянальнай асветы, культуры, школьнай справы. Змяшчаў на сваіх старонках беларускую бібліяграфію, рэцэнзіі, рэкламу беларускага друку.

У канцы 1911 года вестка пра альманах з’яўляецца на старонках «Нашай нівы», а у 1912 годзе выходзіць першы сшытак часопіса. Сшытак меў аб’ём 166 старонак і тыраж 1500 экзэмпляраў. У звароце «Да чытачоў» рэдакцыя часопіса абвясціла сваёй задачай *«патрапіць першы раз да сэрца несвядомага беларуса, каб, умацаваўшы ў ім свядомыя адносіны да нашай справы, мець у ім беларуса-грамадзяніна»*.

Нягледзячы на тое, што выйшла толькі 3 сшыткі (два ў 1912 і адзін у 1913 годзе), часопіс пакінуў выразны след у гісторыі беларускай літаратуры: упершыню друкаваліся драматычная паэма Янкі Купалы «Сон на кургане», некаторыя вершаваныя апавяданні Якуба Коласа, апавяданні «Асеннія лісты», «Лішняя» і «Зялёнка» Цёткі, «Абразкі» Змітрака Бядулі, «Амерыканец» А. Новіча, вершы Цішкі Гартнага, Хведара Чарнышэвіча, Алеся Гурло, Канстанцыі Буйло, Янкі Журбы, Альфонса Петрашкевіча. У артыкулах Антона Навіны (Антона Луцкевіча) «На дарозе да новага жыцця» і «К пытанню аб нацыянальных адносінах у Беларусі і Літве» абгрунтавана адраджэнская канцэпцыя беларускай гісторыі.

## Літаратура 
* 
* 
* «Маладая Беларусь» // Энцыклапедыя літаратуры і мастацтва Беларусі: У 5 т. Т. 3: Карчма — Найгрыш / Рэдкал.: І. П. Шамякін (гал. рэд.) [і інш.]. — : БелСЭ, 1986. — С. 406.
* *Мышкавец І. В.* «Маладая Беларусь» // Максім Багдановіч: энцыклапедыя / склад. І. У. Саламевіч, М. В. Трус; рэдкал.: Т. У. Бялова (гал. рэд.) [і інш.]. — Мінск: Беларус. Энцыкл. імя П. Броўкі, 2011. — С. 328. — 608 с.: іл. — ISBN 978-985-11-0584-3.

## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Альманахі
Катэгорыя:Часопісы на беларускай мове
Уроцлаўска-Шчэцінская епархія

**Уроцлаўска-Шчэцінская епархія** — епархія Польскай Аўтакефальнай Праваслаўнай Царквы з цэнтрам ва Уроцлаве.

## Гісторыя 
7 мая 1946 года была арганізавана адміністратура праваслаўных прыходаў на «вернутых землях». 15 ліпеня 1945 года адміністратура была ператворана ў епархію Вернутых земляў. 17 верасня 1947 года ў складзе епархіі былі ўтвораны Уроцлаўскае і Шчэцінскае благачынствы.

7 верасня 1951 года была заснавана Уроцлаўска-Шчэцінская епархія.

## Епіскапы 
* Дыянісій (Валядзінскі) (1946—1948);
* Міхал (Кедраў) (1948—1951);
* Макарый (Аляксюк) (1951—1953);
* Стафан (Рудык) (1953—1961);
* Васілій (Дарашкевіч) (1961—1970);
* Алексій (Ярашук) (1970—1982);
* Сіман (Раманчук) (1982—1983);
* Ерамія (Анхімюк) (1983—2017);
* Рыгор (Харкевіч) (2017);
* Георгій (Панькоўскі) (з 2017).

## Літаратура 
* Dulczewski Z., Kwilecki A. Z życia osadników na Ziemiach Zachodnich. — Poznań, 1964.
* Adamczyk L., Mironowicz A. Kościół Prawosławny w Polsce dawniej i dziś. — Warszawa, 1993.
* Urban K. Kościół Prawosławny w Polsce, 1945—1970. — Kraków, 1996.
* Urban K. Z dziejów Kościoła Prawosławnego na Dolnym Śląsku, 1946—1956. — Białystok, 1998.
* Dudra S. Łemkowie: Deportacja i osadnictwo ludności łemkowskiej na Środkowym Nadodrzu w latach 1947—1960. — Głogów, 1999.
* Nitecki P. Biskupi kościoła w Polsce w latach 965—1999. Słownik biograficzny. — Warszawa, 2000. — ISBN 83-211-1311-7.
 
## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:З’явіліся ў 1951 годзе
Катэгорыя:1951 год у Польшчы
Маладая Беларусь

Назву **Малада́я Белару́сь** маюць:
* «Маладая Беларусь» — беларуская грамадска-палітычная арганізацыя ў 1917—1919 гг.
*«Маладая Беларусь» — беларускі альманах, які выдаваўся ў 1912—1913 гадах у Санкт-Пецярбургу
*«Маладая Беларусь» — заходнебеларускі літаратурна-мастацкі і грамадска-палітычны часопіс, выходзіў у 1936 годзе ў Вільні
*«Маладая Беларусь» — грамадска-палітычны рух, заснаваны ў 2008 годзе
Кадзьякскі нацыянальны запаведнік

**Кадзьякскі нацыянальны запаведнік** () — ахоўваемая прыродная тэрыторыя Кадзьякскага архіпелага ў штаце Аляска (ЗША). Займае плошчу 8054,94 км².

Кадзьякскі нацыянальны запаведнік быў створаны ў 1941 г. Штаб-кватэра месціцца ў горадзе Кадзьяк. 

У склад запаведніка ўваходзяць астраўныя горныя, раўнінныя і нізінныя тэрыторыі, пакрытыя лугамі, балотамі, лясамі, тундрай і ледавікамі. Па яго тэрыторыі цякуць 7 буйных рэк і каля 100 ручаёў, у якіх нерасцяцца ласасёвыя рыбы. Насельнікамі запаведніка з'яўляюцца буры мядзведзь, лось, алені, бурыя кажаны, андатра, лісы, ластаногія і іншыя сысуны. Налічваецца каля 250 відаў птушак.

Jagged Mountain Peaks Kodiak NWR.jpg|Горны хрыбет
Sockeye salmon.jpg|Ласось падчас нерасту
Haliaeetus leucocephalus2 flopped.jpg|Белагаловы арлан
Kodiak brown bears FWS 18395.jpg|Бурыя мядзведзі
Sitka black-tailed deer with fireweed (6954233156).jpg|Алень

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Запаведнікі ЗША
Катэгорыя:Кадзьякскі архіпелаг
Лодзінска-Пазнаньская епархія

**Лодзінска-Пазнаньская епархія** — епархія Польскай аўтакефальнай праваслаўнай царквы з цэнтрам у Лодзі.

## Гісторыя 
Епархія была ўтворана 12 лістапада 1948 года. Да 1951 года называлася Лодзінска-Уроцлаўскай епархіяй.

## Благачынні (Дабрачынні) 
* Кракаўскае;
* Куяўска-Паморскае;
* Лодзінскае;

## Кіраванне 
* Георгій (Карэністаў) (1951—1979)
* Сава (Грыцуняк) (1979—1981)
* Сіман (Раманчук) (1981—2017)
* Афанасій (Нос) (з 2017)

## Спасылкі 
* Лодзінска-Пазнаньская епархія
* Cerkiew prawosławna w Polsce po zakończeniu II wojny światowej

Катэгорыя:З’явіліся ў 1948 годзе

Катэгорыя:1948 год у Польшчы
Fanniidae

**Fanniidae** — невялікае (5 родаў, 285 відаў) сямейства двухкрылых. Жывуць у асноўным у Галарктыцы і Неатропіцы, хоць ёсць выключэнні. Дарослыя асобіны невялікага або сярэдняга памеру. Сінантропны від  распаўсюджаны па ўсім свеце. Прадстаўнікі сямейства карысныя для .

## Роды 
У сямейства ўключаюць наступныя роды:

* 
* 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* Family description and image .
* Picture .
* The Types of Fanniidae and Muscidae (Двукрылых) in the Museum für Naturkunde, Humboldt-Universität zu Berlin, Germany.

### Спісы відаў 
* Nearctic.
* West Palaearctic including Russia .
* Australasian/Oceanian.
* Japan .

Катэгорыя:Сямействы насякомых
Катэгорыя:Караткавусыя двухкрылыя
Прэзідэнцкія выбары ў Азербайджане (2018)

**Прэзідэнцкія выбары** прайшлі ў Азербайджане ў сераду, 11 красавіка 2018 года.

## Аб выбарах 
Артыкул закона аб выбарах 178 § 1 усталёўвае дату — трэцяя серада кастрычніка, што азначала б, што выбары адбыліся 17 кастрычніка 2018 года. Аднак галасаванне было нечакана перанесена Указам Прэзідэнта ад 5 лютага 2018 года.

## Выбарчая сістэма 
Прэзідэнт Азербайджана будзе выбраны цераз два туры, калі ні адзін з кандыдатаў не атрымае большасці галасоў у першым туры.

## Кандыдаты 
* Ильхам Алиев — Прэзідэнт Азербайджана з 2003 года, старшыня партыі «Новы Азербайджан».
* Разі Нурулаеў — палітык і палітычны аналітык, былы намеснік старшыні партыі «Народны фронт Азербайджана».
* Хафіз Гаджыеў — старшыня «» раней прымаўшы ўдзел у 2003, 2008 і 2013 гадах выбараў.
* Гасангуліеў Гудрат — дэпутат парламента Азербайджана, старшыня «». Раней удзельнічаў у 2003, 2008 і 2013 гадах выбараў.
* Араз Алізаде — дэпутат парламента Азербайджана, старшыня Сацыял-дэмакратычнай партыі Азербайджана. Раней удзельнічаў у 2013 годзе ў прэзідэнцкіх выбарах і заняў сёмае месца.
* Фарадж Гуліеў — дэпутат парламента Азербайджана, старшыня «». Раней удзельнічаў у 2013 годзе ў прэзідэнцкіх выбарах і заняў восьмае месца.
* Сардар Джалалоглу — старшыня Дэмакратычнай партыі Азербайджана. Раней удзельнічаў у 2013 годзе ў прэзідэнцкіх выбарах і заняў дзясятае месца.
* Захід Аруджэў — дэпутат парламента Азербайджана, незалежны кандыдат. Раней удзельнічаў у 2013 годзе ў прэзідэнцкіх выбарах і заняў пятае месца.
Нацыянальная рада дэмакратычных сіл (НРДС) вырашыла байкатаваць выбары і мела намер пачаць акцыі пратэсту супраць выбараў. Іншая арганізацыя, рух «Рэспубліканская альтэрнатыва» (РЭАЛ), таксама абвесціла, што не прызнае вынікі выбараў, назваўшы іх «спешным і неапраўданым крокам». 10 лютага партыя «Мусават» абвясціла, што яна таксама байкатуе выбары, а яе лідар Іса Гамбар не будзе балатавацца на пост прэзідэнта. У той ж дзень, прадстаўнікі іншы апазіцыйнай партыі — «», таксама заявілі, што не будуць удзельнічаць у выбарах.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Выбары 2018 года
Катэгорыя:Выбары ў Азербайджане
Катэгорыя:Прэзідэнцкія выбары ў Азербайджане
Катэгорыя:2018 год у Азіі
Катэгорыя:Падзеі 11 красавіка
Катэгорыя:Красавік 2018 года
Аперацыя «Непахісная рашучасць»

**Аперацыя «Непахісная рашучасць»** () — ваенная аперацыя ўзброеных сіл ЗША і іх саюзнікаў супраць міжнароднай тэрарыстычнай арганізацыі «Ісламская дзяржава». Фінансавае, разведвальнае і матэрыяльна-тэхнічнае забеспячэнне і палітычную падтрымку аперацыі ажыццяўлялі больш за 20 краін.

## Ход аперацыі 
Аперацыя пачалася 8 жніўня 2014 года з авіяўдараў. У адпаведнасці са справаздачай міністэрства абароны ЗША за перыяд 2014—2015 гады ў нанясенні авіяцыйных удараў былі задзейнічаны ВПС ЗША, Аўстраліі, Канады, Даніі, Францыі, Іарданіі, Нідэрландаў, Вялікабрытаніі, Бахрэйна, Саудаўскай Аравіі і ААЭ. Акрамя гэтага ў знішчэнні інфраструктуры ісламістаў прыцягваліся караблі ВМС ЗША, разгорнутыя ў акваторыі Чырвонага мора і Персідскага заліва.

Па дадзеных на 20 жніўня 2015 года было праведзена 6 228 авіяўдараў, з якіх 3 847 прыйшліся на тэрыторыю Ірака, a 2 381 — па тэрыторыі Сірыі. Па дадзеных на 7 жніўня 2015 года, было знішчана больш за 10 тысяч мэтаў, з якіх 119 танкаў, 340 лёгкіх грузавікоў HMMWV, 2 577 агнявых пазіцый і т. д. Поўны кошт аперацыі да 31 ліпеня 2015 года дасягнуў 3,5 млрд долараў, што ў сярэднім складае 9,8 млн долараў у дзень на працягу 357 дзён аперацыі. З амерыканскіх эсмінцаў па аб’ектах тэрарыстаў былі выпушчаны 47 крылатых ракет.

5 лютага 2018 года ЗША пачалі вывад войск з Ірака, аднак некаторая частка кантынгенту (5 000 чалавек) засталася.

4 мая 2018 гадоў у рамках аперацыі «Непахісная рашучасць» самалёты з авіяносца ЗША «Гары Трумэн», які знаходзіліся ў Міжземным моры, нанеслі ўдары па тэрарыстах «Ісламскай дзяржавы» ў Сірыі.

5 студзеня 2020 года, пасля абвастрэння амерыкана-іранскага канфлікту, іракскі парламент прагаласаваў за вывад замежных войск з краіны. Аднак амерыканскі прэзідэнт Д. Трамп адмовіўся выводзіць ваенныя кантынгенты, пакуль Ірак не заплаціць за пабудаваныя амерыканцамі базы, у адваротным выпадкі на краіну будуць накладзеныя магутныя санкцыі.

## Авіяцыя 
* ЗША: В-1В, F-15E, F-16A, F-22A, F/A-18, AV-8B, KC-135R, RC-135
* Аўстралія: F/A-18
* Бельгія: F-16А
* Канада: CF-18А
* Данія: F-16A
* Францыя: Рафаль, KC-135FR, Атлантыка-2
* Нідэрланды: F-16A
* Вялікабрытанія: RC-135W, Тарнада GR4, Вояджэр КС2 / 3
* Бахрэйн: F-16A
* Саудаўская Аравія: F-15S
* ААЭ: Міраж, F-16A

## Назва аперацыі 
Афіцыйная назва аперацыі была дадзена толькі праз два месяцы пасля яе пачатку.

## Заўвагі 
## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Вайна супраць тэрарызму
Катэгорыя:Паветраныя бітвы і аперацыі
Катэгорыя:Першае прэзідэнцтва Дональда Трампа
Яшунай (чыгуначная станцыя)

**Яшунай** () — станцыя Літоўскай чыгункі ў Яшунайскай сянюніі Салечніцкага раёна Віленскага павета. Размешчана за 3 км на паўночны захад ад мястэчка Яшунай, на лініі Вільня — Салечнікі.

## Гісторыя 
Чыгуначная станцыя была заснавана ў канцы XIX стагоддзя.

У 2016 годзе паселішча, якое існавала каля станцыі, увайшло ў склад мястэчка Яшунай.

## Насельніцтва 

* **XX стагоддзе**: 1959 год — 222 чал.; 1970 год — 504 чал; 1979 год — 572 чал.; 1985 год — 522 чал.; 1989 год — 519 чал.
* **XXI стагоддзе**: 2001 год — 489 чал.; 2011 год — 472 чал.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Чыгуначны транспарт Літвы
Катэгорыя:Чыгуначныя станцыі
Магілёўская гарадская электрастанцыя

, № 3. У 1930-я гады перабудаваны пад жыллё: створаны новыя перакрыцці, вялікія вокны закладзены цэглай (бачна на здымку), замест іх прабіты новыя]]
**Магілёўская гарадская электрастанцыя** — першая электрастанцыя ў Магілёве. Пушчана ў эксплуатацыю 7 лютага 1910 года, хоць перагаворы і пастановы гарадской думы пра пабудову электрычнай станцыі і трамвая былі яшчэ ў 1900 годзе.

## Гісторыя 
У чэрвені 1880 года гарадская ўправа Магілёва прыняла пастанову аб неабходнасці электрыфікацыі горада, і ўжо ўлетку пачалося ўзвядзенне будынка электрастанцыі. Аднак гэта рашэнне было занадта паспешлівым, паколькі ні тэхнічны, ні эканамічны бок пытання былі яшчэ недастаткова прапрацаваны, працы былі надоўга спынены і аднавіліся толькі ў ліпені 1908 года. Электрастанцыя размясцілася на тэрыторыі былога экзерцыргаўза (манежа), які быў узведзены па праекце вядомага рускага архітэктара Васіля Стасава ў 1815—1823 гадах падчас кватаравання ў Магілёве 1-й арміі і прызначаўся для ваенных практыкаванняў у халоднае і дажджлівае надвор’е.

У 1922 годзе праведзены капітальны рамонт электрастанцыі. У 1920-х гадах на ёй працавала 48 чалавек.

## Магутнасць 
Працавала ад дызельнага рухавіка з магутнасцю  90 кВт Да 1913 года сумарная магутнасць 4 генератараў 330 кВт. На электрастанцыі была пастаўлена акумулятарная батарэя, якая ў самы час пік давала магчымасць развіваць магутнасць электрастанцыі да 430 кВт. Спажыўцамі электраэнергіі былі жылыя, службовыя і гарамадскія памяшканні (13,8 тыс. электралямпачак), 360 свяцілень вулічнага асвятлення, 3 прамысловыя прадпрыемствы

Да канца 1924 года магутнасць электрастанцыі была даведзена да 400 кВт. У жніўні 1928 станцыя была пашырана, быў пастаўлены дадатковы новы рухавік, магутнасць станцыі вырасла да 950 кВт.

У 1929 годзе электрастанцыя стала выпрацоўваць пераменны ток.

Пасля ўвядзення ў эксплуатацыю ў 1930 годзе БелДРЭС і будаўніцтва ЛЭП 110 кВ і падстанцыі 110 кВ (1932) прамысловыя прадпрыемствы горада атрымалі сучасную энергетычную базу для рэканструкцыі і далейшага развіцця.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:1910 год у Магілёве
Катэгорыя:З’явіліся ў 1910 годзе
Катэгорыя:Прадпрыемствы Магілёва
Катэгорыя:Электрастанцыі Магілёўскай вобласці
Катэгорыя:Гісторыя Магілёва
Куяўска-Паморскае благачынне

**Куяўска-Паморскае благачынне**, **Куяўска-Паморская благачынная акруга** — акруга ў Лодзінска-Пазнаньскай епархіі Польскай аўтакефальнай праваслаўнай царквы.

## Храмы і прыходы 
# Свята-Мікалаеўская царква (Быдгашч)
# Царква Казанскай іконы Божай Маці (Грудзёндз)
# Свята-Мікалаеўская царква (Торунь). Да прыхода прыпісана Свята-Аляксандра-Неўская царква (Аляксандраў Куяўскі)
# Свята-Мікалаеўская царква (Улацлавак)

## Благачынныя настаяцелі 
* Мікалай Гайдучэня.

## Галерэя 

Быдгашч. Свята-Мікалаеўская царква (2022-04-24).jpg|Быдгашч. Свята-Мікалаеўская царква
Грудзёндз. Царква Казанскай іконы Божай Маці.jpg|Грудзёндз. Царква Казанскай іконы Божай Маці
Торунь. Свята-Мікалаеўская царква (2022-06-11) 3.jpg|Торунь. Свята-Мікалаеўская царква
Kaplica św. aleksandra newskiego w aleksandrowie kujawskim.JPG|Аляксандраў Куяўскі. Свята-Аляксандра-Неўская царква
Włocławek cerkiew św. Mikołaja.JPG|Улацлавак. Свята-Мікалаеўская царква

## Спасылкі 
* Лодзінска-Пазнаньская епархія на diecezjalp.cerkiew.pl
 

 
Катэгорыя:Рэлігія ў Куяўска-Паморскім ваяводстве
Катэгорыя:Лодзінска-Пазнаньская епархія
Пясэчынскі павет

**Пясэчынскі павет** () — павет у Польшчы, уваходзіць у склад Мазавецкага ваяводства, з'яўляецца часткай Варшаўскай агламерацыі. Цэнтр павета — горад Пясэчна. Займае плошчу 621,04 км². Насельніцтва павета складае 178,5 тыс. чалавек (на 2018 год).

## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка павета
Антоні Бокун

**Анто́ні Бо́кун** (нар. 1973, Мінск) — пастар мінскай пяцідзясятніцкай царквы «Ян Прадвеснік». У 2016 годзе пераклаў Новы Запавет і Прыповесці на беларускую мову.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў 1973 годзе ў Мінску ў каталіцкай сям’і. Хадзіў у касцёл на Залатой Горцы. Скончыў 20-ю мінскую школу (1980—1990), хімічны факультэт БДУ (1995), збіраўся стаць езуітам. У сярэдзіне 1990-х гадоў узначальваў Задзіночанне беларускіх студэнтаў. З 1999 года пастар мінскай пратэстанцкай царквы «Ян Прадвеснік».

Жанаты, мае двух сыноў — Адама і Язэпа, а таксама дачку — Эстэр.

У 2007 годзе Антоні Бокун аштрафаваны на 620 тысяч беларускіх рублёў (215 еўра) «за арганізацыю несанкцыянаванага масавага мерапрыемства» — набажэнства, якое ладзілася ў яго ўласным доме. 4 чэрвеня 2007 года паводле аналагічнага абвінавачвання быў арыштаваны на трое сутак.

## Творчасць 
Удзельнічаў у выданні «Расейска-беларускага хімічнага слоўніка» (1993).

З 1996 года працаваў над выданнем перакладу Бібліі, зробленага Уладзіславам Чарняўскім. Быў рэдактарам выдання Новага Запавету ў перакладзе Уладзіслава Чарняўскага (Мінск, 1999) і Пяцікніжжа (Мінск, 2002). Удзельнічаў у падрыхтоўцы выдання Новага Запавету (Мінск, 2003) і поўнай Бібліі (Мінск, 2012), падрыхтаваных Біблейскім таварыствам у Рэспубліцы Беларусь на падставе рукапісаў Чарняўскага, а таксама ў выданні аўдыяверсіі «Новага Запавету» у перакладзе Чарняўскага (Мінск, 2010). У 2016 годзе выдаў пераклад Новага Запавету і Кнігі Прыповесцяў, зроблены з арыгінальных моў.

Аўтар кнігі «Залаты Век Беларусі», а таксама шэрагу артыкулаў, прысвечаных гісторыі пратэстантызму ў Беларусі. Удзельнічаў у перавыданні Катэхізіса 1562 года (Мінск, 2005).

У пачатку 2023 года Антоній Бокун скончыў пераклад Святога Пісання са старажытнаяўрэйскай і старажытнагрэчаскай моў, Біблія была выкладзена ў Інтэрнэт. У канцы 2023 года Біблія ў перакладзе на беларускую мову выйшла з друку. У выданне ўвайшлі толькі кананічныя кнігі Старога Запавета.

## Спасылкі 
* Он-лайн канферэнцыя і біяграфія Антонія Бокуна
* Профіль У Кантакце

Катэгорыя:Постаці беларускага пратэстанцтва
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1973 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Мінску
Катэгорыя:Выпускнікі хімічнага факультэта БДУ
Катэгорыя:Пратэстанцкія святары
Чкалаўскі сельсавет

**Чка́лаўскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Калінкавіцкага раёна Гомельскай вобласці. Цэнтр — аграгарадок (да 2011 г. вёска) Залатуха.

Утвораны 20 жніўня 1924 года як **Какуевіцкі сельсавет** у складзе Калінкавіцкага раёна Мазырскай акругі БССР. Цэнтр — вёска Какуевічы. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Калінкавіцкім раёне БССР. З 27 верасня 1930 года ў Мазырскім раёне, з 5 лютага 1931 года ў Рэчыцкім раёне БССР. З 20 лютага 1938 года ў складзе Васілевіцкага раёна Палескай вобласці. 20 красавіка 1939 года Какуевічы перайменаваны ў Чкалава, сельсавет перайменаваны ў Чкалаўскі. З 8 студзеня 1954 года ў складзе Гомельскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Залатушскага сельсавета, цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Лукі. З 16 верасня 1959 года ў Калінкавіцкім раёне. 30 ліпеня 1970 года ў склад Баравікоўскага сельсавета Светлагорскага раёна перададзены вёскі Пажыхар і Чкалава. Паміж 1976 і 1981 гадамі цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Залатуха.

Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 1362 чалавекі, з іх 97,3 % — беларусы, 1,3 % — рускія, 0,7 % — украінцы; паводле перапісу 2019 года — 906 чалавек.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.


Катэгорыя:Былыя сельсаветы Мазырскага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Рэчыцкага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Васілевіцкага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Міхаіл Герасімавіч Мызнікаў

**Міхаіл Герасімавіч Мызнікаў** (; нар. , с. Баравінка, Заводаўкоўскі раён, Цюменская вобласць — ) — беларускі архітэктар.

## Біяграфія 
Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны. Член КПСС з 1948 года.

Скончыў у 1956 годзе Інстытут жывапісу, скульптуры і архітэктуры ў Ленінградзе. Член Саюза архітэктараў СССР з 1957 года. Працаваў у Ленпраекце, Белдзяржпраекце, Мінскпраекце, з 1962 па 1965 г. — начальнікам аддзела Упраўлення па будаўніцтве і архітэктуры Мінгарвыканкама, з 1971 г. — кіраўнік архітэктурнай майстэрні БелНДІПгорадабудаўніцтва.

## Творчасць 
Асноўныя працы (у аўтарскім калектыве) : генпланы Магілёва (1981), Слуцка (1979), ПДП раёна вул. Мяснікова—Нямігі, Фабрычнай (1960), праекты забудовы мікрараёна Харкаўская-1 (1962) у Мінску, вул. Горкага—Ульянаўскай (1981), мікрараёнаў № 4, 7 (1982) у Бабруйску, помнікі Я. Купалу і Я. Коласу на Вайсковых могілках у Мінску (1968), У. І. Леніну ў Бабруйску (1970), аднавяскоўцам у калгасе «Новы свет» Капыльскага раёна Мінскай вобласці (1971).

## Узнагароды 
Узнагароджаны ордэнам Айчыннай вайны II ступені (1985), медалямі. Ганаровай граматай Прэзідыума Вярхоўнага Савета БССР (1978).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары Мінска
Катэгорыя:Архітэктары Бабруйска
Катэгорыя:Удзельнікі Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Горадабудаўнікі Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары Слуцка
Абу Махдзі аль-Мухандзіс

**Абу Махдзі аль-Мухандзіс** (; ) — іракскі і іранскі палітычны і ваенны дзеяч. На момант гібелі займаў пасаду намесніка кіраўніка кааліцыі Сіл народнай мабілізацыі, якая ўдзельнічала ў баявых дзеяннях супраць ІДІЛ. Па некаторых звестках, меў цесныя сувязі з Сіламі «Кудс», якія ўваходзяць у склад узброеных сіл Ірана. З’яўляўся камандзірам шыіцкага апалчэння «Катаіб Хезбала», а да гэтага супрацоўнічаў з Корпусам Вартавых Ісламскай рэвалюцыі супраць рэжыму Садама Хусейна. У 1983 годзе разам з Корпусам Вартавых Ісламскай рэвалюцыі арганізоўваў у Кувейце атакі на пасольствы краін, якія падтрымлівалі Ірак у Ірана-іракскай вайне. Пазней быў завочна асуджаны і прысуджаны да смяротнага пакарання судом у Кувейце за арганізацыю тэрарыстычных актаў.

31 снежня 2019 года дзяржаўны сакратар ЗША Майк Пампеа назваў яго, нароўні з Каісам Хазаімам, Хадзі аль-Амірам і Фаліхам аль-Фаядам, адказнымі за напад на амерыканскую дыпмісію ў Багдадзе.

3 студзеня 2020 года загінуў у выніку авіяўдару ЗША па міжнародным аэрапорце Багдада. У ходзе гэтага нападу таксама загінуў генерал-маёр узброеных сіл Ірана Касем Сулеймані.

## Пераслед 
Абу Махдзі аль-Мухандзісу былі прад’яўлены абвінавачванні ў тэрарызме на тэрыторыі Кувейта ў 1980-х гадах за ўдзел у арганізацыі выбухаў у 1983 годзе. 

Быў унесены ЗША ў спіс міжнародных тэрарыстаў.

Катэгорыя:Палітыкі Ірака
Катэгорыя:Ваенныя Ірака
Катэгорыя:Удзельнікі грамадзянскай вайны ў Іраку
Надмагільны помнік Якубу Коласу

**Надмагільны помнік Якубу Коласу** — помнік на Вайсковых могілках у Мінску, пастаўлены ў 1970 годзе на магіле класіка беларускай літаратуры Якуба Коласа (1882—1956). Аўтарамі помніка з’яўляюцца скульптары У. Ананька, М. Якавенка, архітэктар М. Мызнікаў.

## Апісанне 
Уяўляе сабой выцягнуты па вертыкалі 4-метровы гранітны блок з няроўнымі гранямі. У верхняй частцы яго — скульптурны партрэт пісьменніка, вырашаны ў абагульненай пластыцы. Своеасаблівы эфект дасягнуты пры дапамозе рознай апрацоўкі каменю. Матавая светла-шэрая паверхня скульптурных форм кантрастна вылучаецца на фоне больш цёмных па тону грубых сколаў. Ніжняя частка блока з факсімільным подпісам Я. Коласа мае гладкую паверхню. Кампазіцыйнае спалучэнне архітэктурных і скульптурных форм, выбар прапорцый, дакладнасць пластычнай характарыстыкі надаюць помніку манументальую выразнасць.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Надмагільныя помнікі
Катэгорыя:Помнікі Якубу Коласу
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Міхаіла Мызнікава
Катэгорыя:1970 год у Мінску
Катэгорыя:Творы Уладзіміра Ананькі
Катэгорыя:Творы Мікалая Якавенкі
Катэгорыя:Помнікі Мінска
Катэгорыя:Вайсковыя могілкі (Мінск)
Іосіф Вікенцьевіч Забелін

**Іосіф Вікенцьевіч Забелін** (1 красавіка 1834, Віцебская губерня — 7 снежня 1875) — расійскі фармаколаг, прафесар Санкт-Пецярбургскай медыка-хірургічнай акадэміі.

## Біяграфія 
Па завяршэнні навучання ў Віцебскай духоўнай семінарыі (у 1854), паступіў у , дзе у 1859 скончыў курс з залатым медалём і быў пакінуты пры акадэміі для далейшага ўдасканалення. У 1861 годзе атрымаў ступень доктара медыцыны, званне прыват-дацэнта фармакалогіі і камандзіраваны за мяжу на 2 гады.

Тут ён працаваў ва ўсіх вядомых тады біёлага-хімічных лабараторыях. Па вяртанні Забелін стаў чытаць лекцыі па фармакалогіі; з 1868 — ардынарным прафесарам. Паставіўшы вывучэнне фармакалогіі на дакладную фізіёлага-эксперыментальную глебу, Забелін сваімі лекцыямі ажывіў амаль забытую кафедру фармакалогіі і прыцягнуў у сваю аўдыторыю небывалы да таго часу лік слухачоў.

Прадметам яго лекцый служылі толькі медыкаменты, дзеянне якіх было дакладна вывучана эксперыментальным шляхам. Дзякуючы Забеліну пры Акадэміі была ўладкавана фармакалагічная лабараторыя. Першае яго навуковае даследаванне было «Аб уплыве мыш’яковістых злучэнняў на арганізм чалавека». Наступная праца, яго дысертацыя, «Пра ўплыў лімоннакіслага кафеіну», выклікала вялікую палеміку з прафесарам . Наступнае даследаванне было «Аб уплыве паваранай солі на засваенне арганізмам вапны, аднаўленне касцяной тканкі і засваенне жалеза». У 1870 Забелін сумесна з прафесарамі Я. І. Багданоўскім,  і Заварыкіным стаў выдаваць «Часопіс нармальнай паталогіі і гісталогіі».

## Літаратура 
* 
* Забелин, Иосиф Викентьевич // Русский биографический словарь : в 25 томах. — СПб.—М., 1896—1918.

Катэгорыя:Медыкі XIX стагоддзя
Катэгорыя:Фармаколагі Расійскай імперыі
Катэгорыя:Медыкі Расійскай імперыі
Яшуны (вёска)

**Яшуны**, **Яшунай** () — вёска ў Яшунайскай сянюніі Шальчынінкайскага раёна Вільнюскага павета Літвы. 

Размешчана за 1 км ад мястэчка Яшунай.

## Насельніцтва 

* **XX стагоддзе**: 1959 год — 282 чал.; 1970 год — 412 чал.; 1979 год — 652 чал.; 1985 год — 884 чал.
* **XXI стагоддзе**: 2001 год — 266 чал.; 2011 год — 1565 чал.

## Крыніцы
Лютка (значэнні)

**Лютка** — тапонім.

## Беларусь 
* Лютка — вёска ў Смалявіцкім раёне Мінскай вобласці
* Лютка — рака ў Барысаўскім раёне Мінскай вобласці.

## Украіна 
* Лютка — вёска ў Старавыжыўскім раёне Валынскай вобласці.
Міжнародная кааліцыя па бяспецы на моры

**Міжнародная кааліцыя па бяспецы на моры** () створана летам 2019 года пасля абвастрэння канфлікту, звязанага з праходам камерцыйных танкераў праз Армузскі праліў.
## Гісторыя 
19 ліпеня Цэнтральнае камандаванне Узброеных сіл ЗША абвясціла, што аперацыя па ахове вольнага суднаходства ў зоне Персідскага заліва будзе называцца Sentinel.

У пачатку жніўня да караблёў ВМС ЗША далучылася брытанская эскадра, у другой палове жніўня міжнародны патруль папоўнілі аўстралійскія фрэгаты. У верасні кааліцыю падтрымалі Саудаўская Аравія, Бахрэйн і ААЭ.

Са студзеня 2020 года флот Албаніі далучыўся да марскіх аперацыях кааліцыі, а з сакавіка — ВМС Літвы.

## Удзельнікі 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*  (штаб-кватэра)
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Рэакцыя 
Спікер іранскага парламента Алі Ларыджані заявіў, што новаўтвораная кааліцыя з’яўляецца пагрозай для бяспекі рэгіёна Персідскага заліва.

## Зноскі 
Катэгорыя:З’явіліся ў 2019 годзе
Катэгорыя:Знешняя палітыка ЗША
Катэгорыя:Іранскі крызіс
Лютка (рака)

**Лю́тка** — рака ў Беларусі, у Барысаўскім раёне Мінскай вобласці, у басейне ракі Бярэзіна, у паўднёвай частцы Бярэзінскага біясфернага запаведніка.

Даўжыня ракі 9,2 (10)км. Плошча вадазбору 27 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 2,5 м/км. Выток ракі знаходзіцца каля вёскі Люцец. Упадае ў возера Палік у напрамку на поўдзень ад вёскі Палік. Вадазбор нізінны.

## Літаратура 
*  — С. 231.
* 
* 
* Ліст карты N-35-58. Выданне 1987 г. Стан мясцовасці на 1985 г.
* Ліст карты N-35-57. Выданне 1980 г.

## Спасылкі 
* Общая характеристика речной сети Минской области (в разрезе районов) // Справочник «Водные объекты Республики Беларусь» 

Катэгорыя:Рэкі Барысаўскага раёна
Катэгорыя:Басейн Бярэзіны
Катэгорыя:Бярэзінскі біясферны запаведнік
Мандэр

**Мандэр** — прозвішча.

Вядомыя носьбіты:
* Карэл ван Мандэр (1548—1606)  — паэт, пісьменнік і мастак з Заходняй Фландрыі.
* Кацярына Паўлаўна Мандэр (1933—1979) — вучоны, геолаг.
Кацярына Паўлаўна Мандэр

**Кацярына Паўлаўна Ма́ндэр** ( — ) — беларускі геолаг, кандыдат геолага-мінералагічных навук (1972).

## Біяграфія 
Нарадзілася у гарадскім пасёлку Касцянтыніўка (Краснакуцкі раён, Харкаўская вобласць Украіны). У 1955 годзе скончыла Кіеўскі ўніверсітэт. З 1955 года на пасадах геолага, начальніка геалагічнай партыі ў Белгалоўгеалогіі. З 1960 года інжынер, старэйшы навуковы супрацоўнік ў Інстытуце геахіміі і геафізікі Акадэміі навук БССР.

## Навуковая дзейнасць 
Займалася пытаннямі геалогіі чацвярцічнага перыяду, палеагеаграфіі, палеагеамарфалогіі тэрыторыі БССР. Прымала ўдзел у стварэнні стратыграфічнай схемы антрапагеннага перыяду, палеагеаграфічных карт па Беларусі.

Сярод апублікаванага:
* Антропогеновые отложения и развитие рельефа Белоруссии: Автореферат дис. на соискание ученой степени кандидата геолого-минералогических наук. (120) / АН БССР. Отд-ние хим. и геол. наук. Объедин. совет лаб. геохим. проблем АН БССР и Белорус. науч.-исслед. геол.-развед. ин-та упр. геологии при СМ БССР. — Минск: [б. и.], 1972. — 24 с., 5 л. схем.
* Антропогеновые отложения и развитие рельефа Белоруссии. К IX конгессу INQUA / Екатерина Павловна Мандер. — Минск : Наука и техника, 1973. — 124 с.: ил. — Библиогр.: с.115-123 .

## Літаратура 
*  — С. 294.

## Спасылкі 
* Мандэр, Кацярына Паўлаўна (кандыдат геолага-мінералагічных навук; нар. 1932) // Нацыянальная бібліятэка Беларусі

Катэгорыя:Выпускнікі Кіеўскага ўніверсітэта
Катэгорыя:Геолагі СССР
Катэгорыя:Супрацоўнікі Інстытута геахіміі і геафізікі НАНБ
Помнік Янку Купалу (Ляўкі)

**Помнік Янку Купалу** — помнік ва ўрочышчы Ляўкі Аршанскага раёна, дзе 1935—1941 гадах жыў і працаваў класік беларускай літаратуры Янка Купала. Пастаўлены ў 1982 годзе да 100-годдзя з дня параджэння паэта. Аўтарам помніка з’яўляецца скульптар А. Анікейчык.

## Апісанне 
На гранітнай глыбе-пастаменце — нізкая лаўка, на якой бронзавая скульптурная фігура паэта, паглыбленага ў свае думы. Выразнасць твару, пластыка рук раскрываюць духоўны стан песняра. Стары дуб, пад якім пастаўлены помнік, маляўнічае наваколле ўзмацняюць яго эмацыянальнае ўздзеянне. Вышыня пастамента складае 0,4 м, фігуры — 2,7 м.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Помнікі Янку Купалу
Катэгорыя:Творы Анатоля Анікейчыка
Катэгорыя:1982 год у Беларусі
Катэгорыя:Ляўкі (Аршанскі раён)
Катэгорыя:Помнікі Віцебскай вобласці
Катэгорыя:Гісторыка-культурныя каштоўнасці Рэспублікі Беларусь
Ласінкаўскі сельсавет

**Ласі́нкаўскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Гайнаўскага раёна Брэсцкай вобласці. Цэнтр — вёска .

Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Гайнаўскага раёна Брэсцкай вобласці БССР. 16 жніўня 1945 года перададзены ў склад Польскай Народнай Рэспублікі.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / С.Д. Гриневич и др. — Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Т. 2: (1944―1980 гг.).

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Гайнаўскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1940 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1945 годзе
Касцёл Божай Міласэрнасці (Свіслач)

**Касцёл Божай Міласэрнасці** — мураваны каталіцкі храм у аграгарадку Свіслачы Гродзенскага раёна Гродзенскай вобласці.

## Гісторыя 
Першы касцёл існаваў тут з 1705 года пры кляштары францысканцаў. Меў тытул Святых Пятра і Паўла. Храм быў ліквідаваны ўладамі Расійскай Імперыі ў 1832 годзе.

Цяперашні будынак узведзены ў 2002 годзе. Будаваўся на сродкі прыхажан, вялікую дапамогу ў будаўніцтве касцёла аказаў СВК «Свіслач». Касцёл пабудаваны з элементамі неаготыкі. Касцёл асвечаны 1 снежня 2002 года.

Святаром з’яўляецца ксёндз Тадэвуш Крыштопік.

## Спасылкі 
* Квасоўка — парафія Беззаганнага Зачацця Найсвяцейшай Панны Марыі — old.catholic.by

Катэгорыя:Свіслач (Гродзенскі раён)
Катэгорыя:Касцёлы Гродзенскага раёна
Катэгорыя:Касцёлы Гродзенскай дыяцэзіі
Катэгорыя:2002 год у Беларусі
Варшаўска-Бельская епархія

**Варшаўска-Бельская епархія** — епархія Польскай аўтакефальнай праваслаўнай царквы з цэнтрам у Варшаве.

## Гісторыя 
22 красавіка (4 мая) 1834 года заснавана Варшаўскае вікарыяцтва Валынскай епархіі. 1 кастрычніка 1840 года Мікалай I падпісаў указ аб стварэнні Варшаўскай епархіі.

У 1983 годзе з Варшаўскай была вылучана Перамышльска-Гарліцкая епархія.

У 1989 годзе з Варшаўскай была вылучана Холмска-Люблінская епархія.

## Епіскапы 
* Уладзімір (Ціханіцкі) (1918—1921);
* Георгій (Ярашэўскі) (1921–1923);
* Дыянісій (Валядзінскі) (1923–1948);
* Макарый (Аляксюк) (1951–1959);
* Цімафей (Шрэтэр) (1961–1962);
* Стафан (Рудык) (1965–1969);
* Васілій (Дарашкевіч) (1970–1998);
* Сава (Мітрапаліт Варшаўскі) (з 1998).

## Благачынні 
* Варшаўскае;
* Бельскае;
* Гайнаўскае;
* Кляшчэльскае;
* Нараўскае;
* Семятыцкае.

## Спасылкі 
* Historia diecezji warszawsko-bielskiej 


Катэгорыя:1834 год у Польшчы