Сімона Вейль (філосаф)

**Сімона Вейль** (; , , Францыя — , Ашфард, Кент, Вялікабрытанія) — французскі філосаф, хрысціянскі містык і грамадскі дзеяч.

## Біяграфія 
Сімона Вейль нарадзілася ў 1909 годзе ў Парыжы, у сям’і яўрэйскага паходжання з Эльзаса па бацьку. Яе маці, Саламея Райнгерц, нарадзілася ў Растове-на-Доне, вырасла ў Бельгіі. У Сімоны быў на тры гады старэйшы за яе брат, матэматык Андрэ Вейль.

Сімона — дзіця з вельмі далікатным здароўем. На працягу ўсяго жыцця яна пакутавала ад моцных галаўных боляў, сінусіту і дрэннай фізічнай каардынацыі. Да ўсяго хварэла на сухоты. 

Навучалася ў Лавальскай жаночай школе. Рэлігійнай адукацыі яна не атрымала, аб чым сведчыць сама: «Мяне выхоўвалі бацькі і мой брат у поўным агнастыцызме». Адной з істотных рысаў яе жыцця з'яўляецца спагадлівасць да няшчасных: каля пяці гадоў, даведаўшыся пра пакуты салдат на вайне 1914 года, яна адмовілася есці цукар і пасылала яго на фронт.

С. Вейль навучылася вельмі хутка, у 12 гадоў яна ўжо авалодала старажытнагрэчаскай мовай. Неўзабаве пасля прачытання Бхагавад-Гіты яна авалодала санскрытам.

У 1924—1925 гадах яна наведвала заняткі ў філосафа Рэнэ Ле Сена ў ліцэі Віктора-Дзюрая ў Парыжы, а ў чэрвені 1925 года атрымала ступень бакалаўркі філасофіі ва ўзросце шаснаццаці гадоў.

У 1928 годзе Сімона Вейль заняла першае месца на ўступных іспытах у Нармальную школу (інстытут). Другое месца заняла самая вядомая з аднагодкаў Сімоны Вейль Сімона дэ Бавуар.

С. Вейль вывучала філасофію ў Нармальнай школе. Дыплом атрымала ў 1931 годзе.

Пазней яна выкладала філасофію ў сярэдняй школе для дзяўчынак Лё Пюі, якая была яе асноўным месцам працы на працягу ўсяго жыцця.

На працягу лета 1932 года правяла некалькі тыдняў у Германіі з мэтай зразумець прычыны ўздыму нацызму.

З верасня 1934 года яна часова кінула настаўніцкую дзейнасць, бо вырашыла прыняць ва ўсёй жорсткасці стан працоўнага не як просты досвед, а як поўнае ўвасабленне, каб мець дасканалае ўсведамленне бяды; яна захацела задумацца пра ўзаемасувязь сучаснай тэхнікі, масавай вытворчасці і свабоды. Свае ўражанні яна пакінула ў сваім «Journal d’usine» (*Завадскі дзённік*).

У жніўні 1936 года, нягледзячы на пацыфізм, яна вырашыла прыняць удзел у грамадзянскай вайне ў Іспаніі, патлумачыўшы Жоржу Бернаносу так: «Я не люблю вайны; але падчас вайны мяне заўсёды больш за ўсё жахала становішча тых, хто знаходзіцца ў тыле і пляткарыць пра тое, чаго не ведае». Яна далучылася да ваеннай калоны Дуруці на пачатку грамадзянскай вайны ў Іспаніі разам з анархістамі і рэвалюцыянерамі.

Пасля паражэння Францыі ў Другой сусветнай вайне ў 1942 годзе яна пераехала ў Нью-Ёрк. Неўзабаве пасля гэтага яна прыбыла ў Лондан і ўстанавіла кантакт з Камітэтам Свабоднай Францыі.

Кволая і хворая на сухоты ў 1943 годзе яна была дастаўлена ў санатор у Ашфардзе, дзе і памерла.

## Філасофія Сімоны Вейль 
Акрамя хрысціянства, на ейную філасофію паўплывалі яўрэйскі і старажытнагрэчаскі містыцызм, а таксама індуізм і будызм. Аднак Сімона Вейль адмоўна ставілася да рытуальнага боку рэлігіі. Яна засяродзіла ўвагу на праблеме пакут, асабліва пакут нявінных. У ранні перыяд Вейль падыходзіла да гэтага пытання з пазіцый марксізму і сацыялізму, лічачы неабходнай сацыяльную рэарганізацыю грамадства.

Пазней яна лічыла галоўнай неабходнасць аднаўлення сувязяў чалавека з прыродай і грамадствам, гэта значыць пошук і аднова «каранёў». На ейную думку, гэтыя карані парушаныя ў сучасным грамадстве ўплывам грошай, улады і ідэалогіі. Адным з метадаў аднаўлення каранёў С. Вейль лічыла «адухоўленасць працы».

С. Вейль прапануе новае прачытанне грэчаскай думкі; яна каментуе філасофію Платона, у якім бачыць «бацьку заходняй містыкі»; яна таксама перакладае і інтэрпрэтуе вялікія грэчасктя літаратурныя, філасофскія і рэлігійныя тэксты, у якіх яна адкрывае «дахрысціянскія інтуіцыі», якія параўноўвае з святымі індуісцкімі пісаннямі і з катарызмам. Яе творы, дзе розум змешваецца з рэлігійнымі інтуіцыямі, а таксама навуковымі і палітычнымі элементамі, нягледзячы на іх, відавочна, разрознены характар, утвараюць цэлае, кіруючую нітку якога можна знайсці ў яе ўладнай любові да праўды, якую яна вызначала як найсвяцейшую патрэбу чалавечай душы.

Альбер Камю ахарактарызаваў Сімону Вейль як «адзіны вялікі розум нашага часу». А. Камю з'яўляецца адным з першых, хто раскрыў важнасць твораў Сімоны Вейль і аддаў ёй даніну памяці, назваўшы яе твор «L’Enracinement» (*Укараненне*) «адной з самых зразумелых, высокіх і найпрыгажэйшых кніг, напісаных пра нашу цывілізацыю». Альбер Камю заснаваў калекцыю «Espoir» у выдавецве Gallimard, каб зрабіць вядомай думку Сімоны Вейль і апублікаваць ейную спадчыну.

## Творы 
* 1932—1942: *Sur la science*, Paris, Gallimard, 1966.
* 1933: *Réflexions sur la guerre*, revue La Critique sociale, n° 10, novembre 1933.
* 1933—1934: *Leçons de philosophie*, (lycée de Roanne 1933—1934), Leçons de philosophie transcrites et présentées par Anne Reynaud-Guérithault, 1re éd. Paris, Plon, 1959; Paris UGE, coll. «10/18», 1970. Réédition en 1989, Les Classiques des sciences sociales.
* 1934: *Un soulèvement prolétarien à Florence au xive siècle*, revue La Critique sociale, n° 11, mars 1934, sur la révolte des Ciompi. Rééd. sous le titre *La révolte des Ciompi* (textes de Simone Weil et Nicolas Machiavel, Postface d’Emmanuel Baro), CMDE, 2013.
* 1933—1934: *Carnet de bord* (le premier des Cahiers de Simone Weil, et le seul qui soit antérieur à la guerre; il contient essentiellement des esquisses préparatoires aux Réflexions…). 1re éd. Œuvres complètes, t. VI, Gallimard, 1994.
* 1933—1943: *Oppression et liberté*, Paris, Gallimard, coll. «Espoir», 1955, 280 p.
* 1934: *Réflexions sur les causes de la liberté et de l’oppression sociale*, Revue «La révolution prolétarienne»; Œuvres complètes, t. II, 1955.
* 1936—1942: *La Source grecque*, 1re éd. Paris, Gallimard, coll. «Espoir», 1953.
* 1937: *La Condition ouvrière*, 1re éd. avant-propos d’Albertine Thévenon, Paris, Gallimard, 1951, coll. «Espoir», 276 p.; rééd. Gallimard, coll. «Folio», 2002, 528 p.
* 1939: *L’Iliade ou le poème de la force*, Revue «Les Cahiers du Sud», Marseille, décembre 1940-janvier 1941.
* 1940: *Note sur la suppression générale des partis politiques*, 1re éd. 1950; Paris, Climats, 2006.
* 1940: *Poèmes, suivis de Venise sauvée*, *Lettre de Paul Valéry*, 1re éd. Gallimard, coll. «Espoir», 1955.
* 1940—1942: *Cahiers. I* (dès oct. 1940, à Marseille), 1re éd. par Simone Pétrement, Paris, Plon, coll. «L'Épi», 1951; nouvelle éd. revue et augmentée par Florence de Lussy, Gallimard, 1970.
* 1940—1942: *Cahiers. II*, 1re éd. Paris, Plon, 1953, coll. «L'Épi»; nouvelle éd. revue et augmentée, 1972.
* 1940—1942: *La Pesanteur et la Grâce*, Extraits des 11 Cahiers écrits à Marseille entre oct. 1940 et avril 1942, préface de Gustave Thibon, Paris, Plon, 1947, 208 p.
* 1940—1943: *Pensées sans ordre concernant l’amour de Dieu*, Paris, Gallimard, 1962.
* 1940—1942: *Cahiers. III*, 1re éd. Paris, Plon, 1956, coll. «L'Épi»; nouvelle éd. revue et augmentée, 1974.
* 1941—1942: *Intuitions pré-chrétiennes*, Paris, La Colombe, 1951, Éd. du Vieux-Colombier; nouvelle édition Fayard 1985.
* 1942: *Lettre à un religieux*, Paris, Gallimard, coll. «Espoir», 1951; nouvelle éd. Paris, Seuil, coll. «Livre de Vie», 1974.
* 1942: *Attente de Dieu*, (lettres de janv. à mai 1942 au Père J.-M. Perrin), introduction de Joseph-Marie Perrin, O. P., 1re éd. Paris, La Colombe, Éd. du Vieux Colombier, 1950, 344 p.; rééd. Paris, Fayard, 1966.
* 1942: *Correspondance 1942, Simone Weil & Joë Bousquet*, édition établie, préfacée et annotée par Florence de Lussy, Éditions Claire Paulhan, Paris, 2019, 200p. (ISBN 978-2-912222-63-3)181.
* 1942—1943: *La connaissance surnaturelle*, 1re éd. (par Albert Camus) Paris Gallimard coll. «Espoir», 1950, 337 p.; rééd. Œuvres complètes, t. VI, vol. 4, 2006, 656 p.: Cahiers, juillet 1942-juillet 1943, La connaissance surnaturelle (Cahiers de New York et de Londres).
* 1943: «*L’agonie d’une civilisation vue à travers un poème épique*» et «*En quoi consiste l’inspiration occitanienne*», Cahiers du Sud consacré à «Génie d’Oc et monde méditerranéen» (sous le pseudonyme d’Émile Novis).
* 1943: *L’Enracinement*, Prélude à une déclaration des devoirs envers l'être humain, 1re éd. Paris, Gallimard, coll. «Espoir», 1949, 381 p.; rééd. Gallimard, coll. «Folio essais», 1990, 384 p.
* 1943: *Écrits de Londres et dernières lettres*, Paris, Gallimard, 1957, coll. «Espoir», 264 p.
* *Écrits historiques et politiques*, Paris, Gallimard, coll. «Espoir», 1960.
* 1950: *Note sur la suppression générale des partis politiques*, Paris, Allia, 2017, 48 p. (ISBN 979-10-304-0504-0).
* 1957: *La Personne et le sacré: collectivité, personne, impersonnel, droit, justice*, Paris, Allia, 2018, 80 p. (ISBN 979-10-304-0797-6).

Катэгорыя:філосафы Францыі
Катэгорыя:містыкі Францыі
Катэгорыя:гуманісты Францыі
Катэгорыя:грамадскія дзеячы Францыі
Катэгорыя:Удзельнікі грамадзянскай вайны ў Іспаніі
Катэгорыя:Памерлі ад туберкулёзу
Катэгорыя:Постаці Парыжу