open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Паляцкішскі сельсавет

**Паляцкі́шскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Воранаўскага раёна Гродзенскай вобласці. Цэнтр — аграгарадок Паляцкішкі.

Утвораны 29 красавіка 1960 года ў складзе Воранаўскага раёна Гродзенскай вобласці БССР шляхам аб’яднання скасаваных Даўгялаўскага і Кодзеўскага сельсаветаў. 19 красавіка 1973 года ў склад Пагародненскага сельсавета перададзены населеныя пункты Абалішкі, Вялікія Даўгялы, Гольманцішкі, Гута, Даўгердзішкі, Ёні, Малыя Даўгялы, Подзітва, Працішкі, Татарка і Трумпішкі. У 1977 годзе ў склад сельсавета з Пагародзенскага сельсавета перададзены вёскі Вялікія Даўгялы і Гута. У 1978 годзе ў склад Беняконскага сельсавета перададзены 4 населеныя пункты (вёска Любарты, хутары Жальвідоры, Кодзі і Кужы). 18 кастрычніка 2013 года сельсавет скасаваны, яго тэрыторыя далучана да Пагародзенскага сельсавета.

Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года складала 801 чалавек, з іх 89,5 % — палякі, 7,7 % — беларусы, 1,5 % — рускія.

На момант скасавання ў склад сельсавета ўваходзілі 12 населеных пунктаў: аграгарадок Паляцкішкі, вёскі Вайдагі, Даўгялы, Драбішуны, Дуцішкі, Мухлядзішкі, Порайсць, Таўзгіняны, Ясянцы, хутары Гута, Чэглікі, Юндзілішкі.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Воранаўскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1960 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 2013 годзе
Болбас

**Болбас** — прозвішча.

Вядомыя носьбіты:
* Аляксандр Карпавіч Болбас (1911—2008) — удзельнік савецка-фінляндскай і Вялікай Айчыннай войнаў, Герой Савецкага Саюза
* Вадзім Іванавіч Болбас (нар. у 1942) — паэт і перакладчык
* Максім Фёдаравіч Болбас (1918—1997) — вучоны-эканаміст, доктар эканамічных навук
Беларускі саюз журналістаў

**Беларускі саюз журналістаў** — грамадскае аб’яднанне прафесійных творчых работнікаў сродкаў масавай інфармацыі Беларусі, заснаванае ў 1959 годзе. З 2001 года прымае ўдзел у Рэспубліканскім каардынацыйным савеце кіраўнікоў палітычных партый і грамадскіх аб’яднанняў. Уваходзіць у Беларускую канфедэрацыю творчых саюзаў.

З 18 кастрычніка 2005 года пасаду старшыні займае Анатоль Лемяшонак. У 1995 годзе ў складзе саюза было больш за 3400 членаў.

## Кіраванне 
* *З’езд*. Склікаецца аднойчы на 5 гадоў. Абсалютнай большасцю галасоў прадстаўнікоў вызначае кірункі дзейнасці, змяняе Статут, абірае старшыню, яго 1-га намесніка, Раду, Кантрольна-рэвізійную камісію і Камітэт па прафесійнай этыцы.
* *Рада*. Склікаецца штогод. Правамоцная пры наяўнасці 2/3 членаў. Выконвае пастановы З’езда і кіруе ўласнасцю саюза. Абірае намеснікаў старшыні. Утварае Сакратарыят і Камітэт па абароне свабоды слова і правоў журналістаў. Вызначае зносіны з іншымі грамадскімі аб’яднаннямі. Ухваляе творчыя спаборы і ўзнагароджанне журналістаў. Вызначае велічыню сяброўскіх укладаў і зацвярджае выданні саюза.
* *Сакратарыят*. Збіраецца штомесяц. Распрацоўвае мерапрыемствы і бюджэт. Ухваляе пастановы аб выдатках на мерапрыемствы, а таксама прызначэнне і аклады рэдактараў выданняў.
* *Кантрольна-рэвізійная камісія*. Правярае грашовую справаздачнасць суполак, прадпрыемстваў і ўстаноў саюза.

## Мэты дзейнасці 
* усебаковае садзейнічанне ажыццяўленню і рэалізацыі прынцыпаў свабоды слова і друку, пашырэнню інфармацыйнай прасторы, умацаванню прававой базы дзейнасці ўсіх бакоў інфармацыйнага працэсу;
* актыўны ўдзел у стварэнні неабходных умоў функцыяніравання беларускіх сродкаў масавай інфармацыі, садзейнічанне забеспячэнню высокага прафесійна-творчага ўзроўню журналістаў;
* садзейнічанне павышэнню прэстыжу журналістыкі як віду творчай дзейнасці, а таксама прэстыжу працы журналіста.

## Задачы 
* абарона эканамічных, прафесійна-творчых інтарэсаў, аўтарскіх, асабістых правоў, гонару і годнасці журналістаў, якія з’яўляюцца членамі ГА «БСЖ», іх інтэлектуальнай уласнасці;
* аб’яднанне намаганняў і каардынацыя работы па інфармацыйнаму абслугоўванню журналістаў, якія з’яўляюцца членамі ГА «БСЖ»;
* клопат аб паляпшэнні ўмоў працы, быту работнікаў сродкаў масавай інфармацыі, ветэранаў журналістыкі, якія з’яўляюцца членамі ГА «БСЖ»;
* аб’яднанне і каардынацыя намаганняў членаў ГА «БСЖ» у практычным ажыццяўленні статутных мэт;
* развіццё сістэмы журналісцкай адукацыі членаў ГА «БСЖ», а таксама іх разнастайных форм творчай дзейнасці.

## Дзейнасць 
Паводле Статута саюз ажыццяўляе наступныя віды дзейнасці:
* удзел у міжнародных журналісцкіх сувязях;
* правядзенне журналісцкіх нарад і свят;
* ладжанне журналісцкіх творчых спабораў;
* павышэнне адукацыі журналістаў на творчых семінарах і ў Цэнтры сучаснай журналістыкі;
* выпуск выданняў.

## Літаратура 
* 
* 


Катэгорыя:Грамадскія арганізацыі Беларусі
Катэгорыя:Арганізацыі, заснаваныя ў 1959 годзе
Катэгорыя:1959 год у Беларусі
Катэгорыя:Сродкі масавай інфармацыі Беларусі
Халодная гара (станцыя метро)

**Халодная гара** (, ) — канцавая станцыя Халаднагірска-Заводскай лініі Харкаўскага метрапалітэна.

Катэгорыя:Станцыі Харкаўскага метрапалітэна
Армейская (станцыя метро)

**Армейская** (, ) — станцыя Халаднагірска-Заводскай лініі Харкаўскага метрапалітэна. Да 17 мая 2016 мела назву — «Савецкай арміі» ().

Катэгорыя:Станцыі Харкаўскага метрапалітэна
Імя А.С. Масельскага (станцыя метро)

**Імя А.С. Масельскага** (, ) — станцыя Халаднагірска-Заводскай лініі Харкаўскага метрапалітэна. З моманту адкрыцця і да 25 лютага 2004 называлася «Індустрыяльная».

Катэгорыя:Станцыі Харкаўскага метрапалітэна
Завадская (станцыя метро, Харкаў)

**Завадская** (, да 26 ліпеня 2024 года — **Завод імя Малышава**) — станцыя Халаднагірска-Заводскай лініі Харкаўскага метрапалітэна.

Катэгорыя:Станцыі Харкаўскага метрапалітэна
Гістарычны музей (станцыя метро)

**Гістарычны музей** (, ) — канцавая станцыя Салціўскай лініі Харкаўскага метрапалітэна.

Катэгорыя:Станцыі Харкаўскага метрапалітэна
Дом па Камсамольскай вуліцы, 22 (Хоцімск)

**Дом па Камсамольскай вуліцы, 22** — будынак у гістарычным цэнтры Хоцімска. Пабудаваны ў пачатку XX ст. з цэглы. Прыклад жыллёвай архітзктуры. У будынку размяшчаецца Раённы Дом рамёстваў.

## Архітэктура 
Двухпавярховы прамавугольны ў плане будынак накрыты пакатым вальмавым дахам. У дэкоры галоўнага фасада выкарыстаны фігурныя пілястры, руст, геаметрычны арнамент. Лучковыя аконныя праёмы дэкарыраваны дугападобнымі броўкамі і філёнгамі з разеткамі. Да бакавога фасада прылягае больш позняя драўляная прыбудова. Пры ўваходзе — тамбур, дзе знаходзіцца двухмаршавая лесвіца на другі паверх.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Хоцімска
Катэгорыя:Славутасці Хоцімска
Канейдыян (рака)

**Кане́йдыян** () — рака ў ЗША, правы прыток ракі Арказас (басейн Місісіпі).

Даўжыня ракі каля 1500). Плошча вадазбору 124 000 км² (121 500 км²). Сярэдні расход вады каля 200 м³/с. Выток ракі знаходзіцца на хрыбце Сангрэ-дэ-Крыста ў Скалістых гарах. Працякае па Вялікім і Цэнтральным раўнінам. Галоўны прыток — рака Норт-Канейдыян (). Вада з ракі выкарыстоўваецца на арашэнне.

У басейне ракі (на яе прытоку Норт-Канейдыян) знаходзіцца горад Аклахома-Сіці.

## Літаратура 
*  — С. 583.

## Спасылкі 
* Canadian River // Geographic Names Information System (GNIS)
* Canadian River // Энцыклапедыя Брытаніка
* Canadian River // Oklahoma Historical Society

Катэгорыя:Басейн Місісіпі
Катэгорыя:Рэкі Каларада
Катэгорыя:Рэкі Нью-Мексіка
Катэгорыя:Рэкі Аклахомы
Катэгорыя:Рэкі Тэхаса
Кустовая тундра

**Кустовая тундра** — тып тундры, які прадстаўляе сабой супольнасці трох’яруснай тундравай расліннасці з перавагай кустоў, галоўным чынам карлікавых бяроз, вербаў, кустовай вольхі.

Паверхня ў многіх месцах мае характар нізіннага балота; тыповыя сфагнавыя балоты тут сустракаюцца рэдка.

Кустовая тундра — паўднёвая падзона, якая мяжуе на поўдні з лесатундрай. Кустовы пояс выражаны і ў .

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Тундра
Тэлецэнтр (станцыя манарэйкі)

**«Тэлецэнтр»** () — станцыя Маскоўскай манарэйкі.

Катэгорыя:Маскоўская манарэйка
Манстэра прывабная

**Манстэра прывабная** (*Monstera deliciosa*) — вечназяленая расліна сямейства ароннікавых.

Радзіма — Цэнтральная Амерыка. Вырошчваюць як дэкаратыўную ў пакоях і аранжарэях.

Шматгадовая ліяна даўжынёй 2—7 м, з адраўнелым сцяблом. Лісце буйное (дыяметрам да 1 м), цёмна-зялёнае, першае цэласнае, потым развіваецца перыста-рассечанае і перфарыраванае. Сцябло з паветранымі каранямі, якія прымацоўваюцца да апоры або ўкараняюцца ў зямлі. Кветкі сабраны ў катах, акружавы крэмавым пакрывалам. Плады — ягады, ядомыя.

У пакаёвай культуры цвіце рэдка. Размнажаюць часцей чаранкамі. Летам часта паліваюць, апырскваюць вадой, падкормліваюць вадкімі ўгнаеннямі, зімой паліў умераны. Перасаджваюдь штогод вясной. Земляная сумесь: дзярновая, лісцевая, тарфяная, перагнойная эямля і пясок.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Ароннікавыя
Катэгорыя:Ліяны
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1849 годзе
НАФТА

**Паўночнаамерыканскае пагадненне аб свабодным гандлі** (НАФТА, ; ; ) — пагадненне аб свабодным гандлі паміж Канадай, ЗША і Мексікай, траісты гандлёвы блок у Паўночнай Амерыцы. Было падпісана 17 снежня 1992, стала дзейсным з 1 студзеня 1994. Яно замяніла канадска-амерыканскае пагадненне аб свабодным гандлі 1988 года. 

Дамова мае два дадаткі. Першы ( North American Agreement on Environmental Cooperation) тычыцца праблем аховы навакольнага асяроддзя. Другі (North American Agreement on Labor Cooperation) звязаны з перамяшчэннем працоўных рэсурсаў.

У выніку рэарганізацыі НАФТА у 2017-2018 гг.. было заключана новае пагадненне, што мусіць ператварыць блок у больш цесны саюз United States–Mexico–Canada Agreement, або скарочана USMCA. Дамова была падпісана Трампам, Трудо і Ньетам 30 верасня 2018 на саміце G20 у Буэнас-Айрэсе і чакае ратыфікацыі. 

Зона свабоднага гандлю — тэрыторыя, на якой у адпаведнасці з міжнародным дагаворам адменены мытныя пошліны і іншыя меры, якія абмяжоўваюць гандаль паміж краінамі, што ўваходзяць у гэту зону. Эксперты адзначаюць, што стварэнне саюзу пазітыўна адбілася на эканоміках краін і іх "сярэднім грамадзяніне"; засталіся ў пройгрышы некаторыя прадпрыемствы і галіны, што не вытрымалі канкурэнцыі. Такім чынам, пакідаць НАФТА для любога з членаў пагаднення нявыгадна, а асабліва разбуральным стане такі выхад для Мексікі. 

Катэгорыя:Гандлёвыя блокі
Катэгорыя:Міжнародныя дагаворы ЗША
Катэгорыя:Міжнародныя дагаворы Мексікі
Катэгорыя:Міжнародныя дагаворы Канады
Катэгорыя:Першае прэзідэнцтва Дональда Трампа
Кальцавая лінія (Масква)

**Кальцавая лінія** () — пятая лінія Маскоўскага метрапалітэна. Да замыкання Вялікай кальцавой лініі, якое адбылося ў канцы 2022 года, была адзінай кальцавой лініяй ва ўсіх метрапалітэнах былога СССР

## Спасылкі 
Катэгорыя:Лініі Маскоўскага метрапалітэна
Калужска-Рыжская лінія

**Калужска-Рыжская лінія** () — шостая лінія Маскоўскага метрапалітэна.

Катэгорыя:Лініі Маскоўскага метрапалітэна
Таганска-Краснапрэсненская лінія

**Таганска-Краснапрэсненская лінія** () — сёмая лінія Маскоўскага метрапалітэна.

Катэгорыя:Лініі Маскоўскага метрапалітэна
Калінінская лінія

**Калінінская лінія** () — восьмая лінія Маскоўскага метрапалітэна. Звязвае цэнтр горада з яго ўсходнімі раёнамі.

Першы ўчастак «Марксісцкая» — «Навагірэева» адкрыты 30 снежня 1979 года. Атрымала сваю назву ад Калінінскага раёна Масквы, які тады існаваў. Сёння ў склад лініі ўваходзяць 8 станцый, яе даўжыня — 16,3 км, сярэдні час паездкі — 22 мін. Участак «Траццякоўская» — «Шаша Энтузіястаў» — глыбокага залажэння, «Пярова» — «Новакосіно» — мелкага. Лінія злучае з цэнтрам усходнія раёны горада, а таксама з горадам Рэутавым Маскоўскай вобласці (у яго вядуць выхады са станцыі «Новакосіно»). На схемах абазначаецца жоўтым колерам і лікам «8» Калінінская лінія.

Катэгорыя:Лініі Маскоўскага метрапалітэна
Сонцаўская лінія

**Сонцаўская лінія** () — трынаццатая па ліку лінія Маскоўскага метрапалітэна, якая з’яўляецца часова адасобленым радыусам перспектыўнай Калінінска-Сонцаўскай лініі.

Катэгорыя:Лініі Маскоўскага метрапалітэна
Лінія М1 (метро, Варшава)

**Лінія метро М1 Варшавы** () — першая лінія Варшаўскага метрапалітэна.

Катэгорыя:Лініі Варшаўскага метрапалітэна
Гекуба

**Геку́ба** (, чытаецца як «Йека́ба») — легендарная жонка  Прыама, валадара Троі, маці 19 дзяцей, у тым ліку Гектара, Парыса, Касандры, Гелена. Персанаж паэмы Гамера «Іліяда» і п'ес Еўрыпіда «Гекуба» і «Траянкі».  

Згодна старажытнагрэчаскім аўтарам, Гекуба была другой жонкай Прыама. Яе першым сынам быў Гектар. Падчас другой цяжарнасці ёй прысніўся сон, быццам яна нарадзіла вогнішча. Траянскія вешчуны прадраклі, што народжанае ёю дзіця загубіць Трою. Аднак Гекуба і Прыам не здолелі забіць немаўля. Народжаны сын быў аднесены на гару, знойдзены і выхаваны пастухом. Пазней другі сын Парыс выкраў Алену Цудоўную, чым сапраўды выклікаў Траянскую вайну. 

У «Іліядзе» Гекуба па просьбе Гектара ўзначальвае маленне траянскіх жанчын у храме Палады, аплаквае яго смерць і кладзе на магілу пасму сваіх валасоў. Згодна п'есе Еўрыпіда «Траянкі», пасля згубы Троі Гекуба становіцца рабыняй Адысея, помсціць за смерць сына фракійскаму валадару Паліместару і асляпляе яго. На судзе Агамемнан падтрымлівае Гекубу і выганяе Паліместара. Паліместар прадракае, што яна памрэ на шляху ў Эладу. Авідзій лічыў, што пасля пакарання Паліместара яна ператварылася ў сабаку.  

## Спасылкі 
* Hecuba
* Erika Nicole Valdivieso, Hector and Iliad VI
* ANCIENT GREECE - EURIPIDES - HECUBA 
* P. OVIDI NASONIS METAMORPHOSEON LIBER TERTIVS DECIMVS

Катэгорыя:Героі старажытнагрэчаскіх міфаў
Катэгорыя:Удзельнікі Траянскай вайны
Сыраежка шэрая

**Сыраежка шэрая** (*Russula grisea*) — шапкавы базідыяльны грыб з роду  сямейства .

Расце пераважна ў сухіх хвойных лясах. Шапка дыяметрам 4—11 см, шаравата-аліўкавая або шэрая. Скурка лёгка аддзяляецца ад мякаці. Пласцінкі прырослыя, белавата-жаўтаватыя. Ножка губчатая, падоўжана-маршчыністая. Споры светла-крэмавыя, амаль бясколерныя.

Ядомы грыб.

## Літаратура 
*  — С. 58.

## Спасылкі 
* Russula grisea var. olivascens // Mycobank
* The Genus Russula // MushroomExpert.Com

Катэгорыя:Сыраежка
Катэгорыя:Ядомыя грыбы
Даўгялаўскі сельсавет

**Даўгя́лаўскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Воранаўскага раёна Гродзенскай вобласці. Цэнтр — вёска Вялікія Даўгялы.

Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Воранаўскага раёна Баранавіцкай вобласці БССР. З 20 верасня 1944 года ў складзе Гродзенскай вобласці. 29 красавіка 1960 года скасаваны, тэрыторыя ўвайшла ў склад новаўтворанага Паляцкішскага сельсавета.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Воранаўскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1940 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1960 годзе
Кантаровіч

**Кантаровіч** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Леанід Вітальевіч Кантаровіч (1912—1986) — савецкі матэматык і эканаміст, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па эканоміцы.
* Лейба Мордухавіч Кантаровіч (1915 — ?) — беларускі інжынер-эканаміст.
* Леў Ісакавіч Кантаровіч (1903—1958) — вучоны ў галіне акушэрства і гінекалогіі, доктар медыцынскіх навук.
* Пётр Рыгоравіч Кантаровіч (1905—1968) — матэматык, доктар матэматычных навук, прафесар.
Гелен з Троі

**Ге́лен** (), таксама вядомы як **Скама́ндр** () — легендарны траянскі прадракальнік, сын Прыама, валадара Троі.

Двайняты Гелен і Касандра былі народжаны Гекубай, другой жонкай Прыама. Падобна да сястры, быў прадракальнікам, аднак у яго прароцтвы ніхто не верыў. Біўся ў Траянскай вайне разам з іншымі траянцамі на чале са старэйшым братам Гектарам. Пасля смерці Парыса марна прэтэндаваў на тое, каб ажаніцца з Аленай Цудоўнай. У смутку прыйшоў на гару Іда каля Троі, дзе быў захоплены ў палон Адысеем. Гелен паведаміў ахейцам, што яны здолеюць захапіць Трою, калі выкрадуць статую Палады з траянскага храма. Адысей так і зрабіў.

Пасля згубы Троі перасяліўся ў Эпір, дзе ажаніўся з Андрамахай і стаў мясцовым валадаром.
## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Helenus — Greek Mythology

Катэгорыя:Героі старажытнагрэчаскіх міфаў
Катэгорыя:Удзельнікі Траянскай вайны
Катэгорыя:Цары эпірскія
Катэгорыя:Дзеці Прыяма
Вуліца Мілашэнкава (станцыя манарэйкі)

**«Вуліца Мілашэнкава»** () — станцыя Маскоўскай манарэйкі.

Катэгорыя:Маскоўская манарэйка
Нафта (значэнні)

**Нафта:**

* Нафта — гаручы карысны выкапень.
* Нафта — фільм 2007 года рэжысёра Пола Томаса Андэрсана.
* «Нафта» — былы славенскі футбольны клуб з горада Лендава;
* Нафта ці Нефта — горад і аазіс у Тунісе, у вілаеце Таўзар.
;Абрэвіятура
* НАФТА — Паўночнаамерыканскае пагадненне аб свабодным гандлі (НАФТА, англ. North American Free Trade Agreement, NAFTA).

## Гл. таксама 
* «Нафта Масква» — расійскі інвестыцыйны холдынг;
Леў Ісакавіч Кантаровіч

**Леў Ісакавіч Кантаро́віч** ( — ) — вучоны ў галіне акушэрства і гінекалогіі, доктар медыцынскіх навук (1948), прафесар.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў вёсцы Любонічы (сучасны аграгарадок Любонічы ў  Магілёўскай вобласці Беларусі). У 1928 годзе скончыў Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт. З 1930 года на кафедры акушэрства і гінекалогіі ў Мінскім медыцынскім інстытуце. Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, маёр медыцынскай службы.

Памёр у Мінску. Пахаваны на Усходніх (Маскоўскіх) могілках.

## Навуковая дзейнасць 
Л. І. Кантаровічу належаць навуковыя працы па праблемах плацэнтарнай крыві, пазаматачнай цяжарнасці. Сярод апублікаванага:
* Гемоплацентарная терапия в акушерстве и гинекологии [Текст] : Автореферат дис. на соискание ученой степени доктора медицинских наук / Доц. Л. И. Канторович ; Минский гос. мед. ин-т. — Минск : [б. и.], 1958. — 32 с.; 22 см.
* Плацентарная кровь и применение ее для целей переливания в акушерстве и гинекологии. — Мн., 1940.;
* Клиника внематочной беременности — Мн. 1936. (разам з В. Н. Шатэрнікам);
* Переливание крови в акушерской практике / Под ред. Л. С. Персианинова — Мн., 1963.

## Узнагароды 
* 2 ордэны Чырвонай Зоркі (1943, 1945)
* Ордэн Айчыннай вайны II ступені (1945)
* Медаль «За перамогу над Германіяй у Вялікай Айчыннай вайне 1941—1945 гг.» (1945)
* Медаль «За ўзяцце Кёнігсберга» (1945)

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Кантарович Лев Исаакович // Праект «Память народа»
* Кафедра акушерства и гинекологии. История.  // Беларускі дзяржаўны медыцынскі ўніверсітэт

Катэгорыя:Выпускнікі медыцынскага факультэта БДУ
Катэгорыя:Удзельнікі Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Медыкі СССР
Катэгорыя:Маёры СССР
Катэгорыя:Пахаваныя на Усходніх могілках Мінска
Катэгорыя:Акушэры СССР
Катэгорыя:Акушэры Беларусі
Катэгорыя:Гінеколагі СССР
Катэгорыя:Гінеколагі Беларусі
Перамога (станцыя метро, Харкаў)

**Перамога** (, ) — канцавая станцыя Алэксііўскай лініі Харкаўскага метрапалітэна.

Катэгорыя:Станцыі Харкаўскага метрапалітэна
1745 год у гісторыі астраноміі

**1745** год быў адзначаны шэрагам падзей у астраноміі.

## Падзеі 
## Астранамічныя з’явы 
## Адкрытыя астранамічныя аб’екты 
## Нарадзіліся 
## Памерлі 
## Зноскі 
Астраномія
Катэгорыя:Гады ў астраноміі
Канола

**Канола** ( «канадскі алей паніжанай кіслотнасці») — сельскагаспадарчая культура, канадскія гатункі  і свірэпіцы (), насенне якіх характарызуюцца паніжаным утрыманнем эрукавай кіслаты і   .

Канолай таксама называюць харчовы алей, які атрымліваецца з насення гэтай культуры, з нізкім утрыманнем эрукавай кіслаты . З звычайнага рапсу са стандартным зместам эрукавай кіслаты атрымліваюць рапсавы алей .

Плошчы пад канолай ў Канадзе няўхільна павялічваюцца, што абумоўлена высокім попытам на біяпаліва . Вытворчасць канолы ў Канадзе ў 2011 годзе дасягнула 6,7 млн тон  .

Алей канолы багаты двума тлустымі кіслотамі, якія чалавечы арганізм не можа вырабляць. Альфа-ліналенавая кіслата (ALA) /, якая з’яўляецца незаменнай амега-3 тлустай кіслатой.

## Гісторыя 
Даўней сыры рапсавы алей, які валодае выяўленым гарчычным густам і таму малапрыдатны ў ежу, выкарыстоўваўся для асвятлення, а затым, з распаўсюджваннем паравых машын, атрымаў шырокае ўжыванне ў якасці змазачных, паколькі добра прыставаць да металічных дэталяў і не змываўся з іх вадой і парай. Падчас Першай сусветнай вайны пастаўкі рапсавага алею з Кітая і Індыі былі такімі цяжкімі, і для папаўнення яго недахопу ўрад Брытанскай Імперыі павялічыў пасевы рапсу ў Канадзе.

Пасля вайны, у сувязі з аднаўленнем азіяцкіх паставак і агульным падзеннем цікавасці да паравых машынаў, патрэба ў рапсавым алеі рэзка знізілася, і канадскія фермеры былі вымушаныя шукаць новыя шляхі выкарыстання алею. Рынак харчовых прадуктаў не праявіў да яго асаблівай цікавасці з-за непрыемнага густу, захоўваецца нават пасля рафінавання, і, акрамя таго, з’явіліся даследаванні, якія паказваюць на тое, што эрукавая кіслата, якая змяшчаецца ў ім у значных колькасцях, шкодна ўплывае на сэрца і сасуды. Жоўта-зялёны колер алею, які ўзнікае з-за вялікага ўтрымання ў ім хларафілу, таксама не выклікаў энтузіязму ў пакупнікоў.

Па ўказаных прычынах намаганні вытворцаў апынуліся накіраваныя на выснову гатункаў рапсу, насенне якіх ўтрымлівалі б мінімальная колькасць эрукавай кіслаты і хларафіла, а таксама не мелі ярка-выяўленага густу. Гэтыя спробы ўвянчаліся поспехам да канца 70-х гадоў, і ў 1978 годзе ўрад Канады афіцыйна зарэгістраваў гандлёвую марку Canola. У 1986 годзе крытэрыі гандлёвай маркі Canola былі змененыя такім чынам, што гэтая назва можа прымяняцца толькі да рапсу, алей якога змяшчае менш за 2 % эрукавай кіслаты і цвёрды астатак насення змяшчае глюказаналату не больш за 30 мікрамоль на грам.

Катэгорыя:З’явіліся ў 1978 годзе
Катэгорыя:Эканоміка Канады
Катэгорыя:Алейныя культуры
Катэгорыя:Рапс
Дашава

**Дашава** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Львоўскай вобласці Украіны ў складзе Стрыйскага раёна на рацэ Беражніца (прыток Днястра).

## Геаграфія і гісторыя 
Мястэчка размешчана ля падножжа Карпат на адлегласці каля 12 км ад раённага цэнтра у 6 км ад чыгуначнай станцыі Ходавічы (лінія Стрый — Цярнопаль). Праз мястэчка праходзіць аўтатраса Стрый — Галіч.

Згадваецца ўпершыню 25 студзеня 1445 г. ў кнігах Галіцкага суда, у 1448 г. мястэчка належала магнату З. Тарлу. Падчас Другой Польскай Рэспублікі 1 жніўня 1934 г. ў Стрыйскім павеце Станіславаўскага ваяводства была створана гміна Дашава з цэнтрам у мястэчку.

## Прыродны газ 
У пачатку ХХ ст. тут знайшлі радовішчы прыроднага газу. 18 красавіка 1921 г. у Дашаве адкрываюць першую газавую свідравіну. У 1922 г. будуюць газаправод Дашава — Стрый (14 км). У 1924 г. у Дашаве было адкрыта адно з найбуйнейшых газавых радовішчаў Прыкарпацця. У 1929 г. пракладваецца газаправод даўжынёй 68 км да Львова.

У 1946—1948 гг. пабудаваны магістральны газаправод Дашава — Кіеў, пасля чаго газ увайшоў у гарадскія сеткі і кватэры кіяўлян. Газаправод Дашава — Кіеў на той час быў самым магутным газаправодам у Еўропе, прапускная здольнасць якога складала каля 2 млрд м3 за год. Ён налічваў 230 пераходаў праз натуральныя і штучныя перашкоды (24 ракі, 36 чыгунак, 46 шашэйных дарог, 139 балот). Трасу абслугоўвалі 573 км паветранай лініі сувязі з 57 селектарнымі пунктамі. Было пабудавана 49 дамоў лінейных абходчыкаў і створаны аварыйна-рамонтныя пунткі у Цярнопалі, Красілаве і Бярдзічаве.

У 1951 г. газаправод быў падоўжаны з Кіева праз Бранск да Масквы (і названы Дашава — Кіеў — Бранск — Масква). У 1950-1970-х гг. быў таксама пабудаваны газаправод Дашава — Мінск — Вільнюс — Рыга.

Максімальная прапускная здольнасць — 5 млн кубаметраў газу ў суткі — была дасягнута ў 1959 г. з пускам КС у Цярнопалі, Красілаве, Бярдзічаве і Боярцы.

Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Львоўскай вобласці
Катэгорыя:Населеныя пункты Стрыйскага раёна
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1448 годзе
Помнік Вітольду Каэтанавічу Бялыніцкаму-Бірулі (Бялынічы)

**Помнік Вітольду Каэтанавічу Бялыніцкаму-Бірулі** — помнік у г. Бялынічы Магілёўскай вобласці, размешчаны па вул. Леніна, каля будынка мастацкага музея імя В. К. Бялыніцкага-Бірулі. Бюст беларускага і рускага савецкага жывапісца, народнага мастака БССР і РСФСР В. К. Бялыніцкага-Бірулі ўстаноўлены ў 1984 г. (скульпт. А. Арцімовіч; бронза, граніт).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Помнікі Магілёўскай вобласці
Катэгорыя:Славутасці Бялыніцкага раёна
Катэгорыя:Бюсты
Катэгорыя:1984 год у Беларусі
Катэгорыя:Вітольд Бялыніцкі-Біруля
Катэгорыя:Творы Анатоля Арцімовіча
Катэгорыя:Бялынічы
Юрый Уладзіміравіч Сідараў

**Ю́рый Уладзі́міравіч Сі́дараў** (8 мая 1927, с. , цяпер Саратаўская вобласць, Расія — ) — беларускі акцёр тэатра і кіно. Народны артыст Беларусі (1977).

## Біяграфія 
У 1945 годзе паступіў у Вышэйшае тэатральнае вучылішча імя М. С. Шчэпкіна, якое скончыў у 1949 годзе. Пяць гадоў працаваў у Гродзенскім абласным драматычным тэатры. З 1954 года ў Дзяржаўным рускім драматычным тэатры Беларускай ССР. Адначасова з 1968 года выкладае ў Беларускай акадэміі мастацтваў. Памёр 9 студзеня 2004 года. Пахаваны на Усходніх могілках Мінска.

### Сям’я 
Жонка — Зоя Васілеўна Асмалоўская (1928—2012) — беларуская акцёрка тэатра і кіно. Дачка — Алена Сідарава — акцёрка Нацыянальнага акадэмічнага тэатра імя Янкі Купалы, Заслужаная артыстка Беларусі (2013).

## Творчасць 
Творчасці Юрыя Сідарава ўласцівыя лаканічныя выразныя сродкі, знешняя стрыманасць пры нутранай напружанасці, дакладнасць дэталяў, пластычнасць мастацкага вобраза.

Выканаўца гераічных, лірычных, вострахарактарных, камедыйных роляў. Ролі ў беларускім рэпертуары тэатра імя Максіма Горкага: лейтэнант Наганаў, палкоўнік Кусонскі, паліцай Зыль («Брэсцкая крэпасць», «Галоўная стаўка», «Дзеля жыцця» Канстанціна Губарэвіча), Гарачун («Білет у мяккі вагон» Аркадзя Маўзона), Дробыш, Хазяінаў («Трывога», «Соль» Алеся Петрашкевіча), Чарвякоў («Знак бяды» паводле Васіля Быкава) і інш. Ролі ў класічным рэпертуары: Мікіта («» Льва Талстога), Пратасаў, Бардзін, Ягор Булычоў, Бубнаў, Жан («Дзеці сонца», «», «», «» Максіма Горкага, «Букееў і кампанія» паводле п’есы «Якаў Багамолаў» Максіма Горкага), Актавій Цэзар, Банка («», «» Уільяма Шэкспіра), барон Бэрлі («Марыя Сцюарт» Фрыдрыха Шылера) і інш. Псіхалагічна паглыблена раскрыў характары Аарне («Каменнае гняздо» Х. Вуаліёкі), Бернарда Шоу («Мілы лгун» Джэрома Кілці), Дасбергена Мустафаева («Узыходжанне на Фудзіяму» Чынгіза Айтматава і К. Мухамеджанава), Гартмана («Дзікунка» Жана Ануя), Фушэ («Вячэра» Жана-Клода Брысвіля) і інш. Удзельнічаў у тэлевізійных і радыёспектаклях.

## Фільмаграфія 
#1959 — Каханнем трэба даражыць — *эпізод*
#1960 — Вясновыя навальніцы — *Косця*
#1967 — Запомнім гэты дзень — *эпізод*
#1967 — Побач з вамі — *аднапалчанін*
#1973 — Корцік — *Свірыдаў*
#1973 — Бронзавая птушка — *Свірыдаў*
#1974 — Апошняе лета дзяцінства — *Свірыдаў*
#1974 — Полымя — *член стаўкі*
#1974 — Чатыры нядзелі
#1980 — Атланты і карыятыды
#1980 — Першай па расе прайшла прыгажуня
#1981 — Адзіны мужчына — *Сцякольнікаў*
#1998 — Дзень поўні

## Узнагароды 
Народны артыст Беларусі (1977). Кавалер двух ордэнаў «Знак Пашаны», Ордэна Працоўнага Чырвонага Сцяга, ордэна Францыска Скарыны (2002).

## Памяць 
У Мінску на доме № 9 па вуліцы Раманаўская Слабада, дзе Юрый Сідараў жыў у 1970—2004 гадах, усталяваная памятная дошка.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
*
Вучэбны корпус № 4 (Беларуская дзяржаўная сельскагаспадарчая акадэмія)

**Вучэбны корпус № 4** (былы галоўны корпус № 1) — будынак у Горках. У цэнтральнай частцы ансамбля Беларускай дзяржаўнай сельскагаспадарчай акадэміі, па адрасе Ленінскі бульвар, 4. Побач з корпусам резмешчаны левы і правы флігелі, пабудаваныя ў 1840 годзе з чырвонай цэглы.

Пабудаваны ў сярэдзіне 19 ст. з цэглы ў класіцыстычным стылі. Разбураны у Вялікую Айчынную вайну. У 1954 г. адноўлены, унутраная планіроўка часткова зменена.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Горак
Катэгорыя:Славутасці Горак
Катэгорыя:Беларуская дзяржаўная сельскагаспадарчая акадэмія
Катэгорыя:Збудаванні Беларусі ў стылі класіцызм
Катэгорыя:Ленінскі бульвар (Горкі)
Кодзеўскі сельсавет

**Ко́дзеўскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Воранаўскага раёна Гродзенскай вобласці. Цэнтр — вёска Кодзі.

Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Воранаўскага раёна Баранавіцкай вобласці БССР. З 20 верасня 1944 года ў складзе Гродзенскай вобласці. 29 красавіка 1960 года скасаваны, тэрыторыя ўвайшла ў склад новаўтворанага Паляцкішскага сельсавета.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Воранаўскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1940 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1960 годзе
Жулебіна (станцыя метро)

**«Жулебіна»** () — станцыя Таганска-Краснапрэсненскай лініі Маскоўскага метрапалітэна.

Катэгорыя:Станцыі Маскоўскага метрапалітэна
Катэгорыя:Станцыі метрапалітэна паводле алфавіта
Кацельнікі (станцыя метро)

**«Кацельнікі»** () — паўднёвая канцавая станцыя Таганска-Краснапрэсненскай лініі Маскоўскага метрапалітэна.

Катэгорыя:Станцыі Маскоўскага метрапалітэна
Катэгорыя:Станцыі метрапалітэна паводле алфавіта
Лермантаўскі праспект (станцыя метро)

**«Лермантаўскі праспект»** () — станцыя Таганска-Краснапрэсненскай лініі Маскоўскага метрапалітэна. Звязана перасадкай са станцыяй «Касіно» на Някрасаўскай лініі. Размешчана ў раёне Выхіна-Жулебіна (ПУАА) за Маскоўскай кальцавой аўтадарогай на скрыжаванні аднайменнага праспекта і Хвалынскага бульвара. Адкрыта 9 лістапада 2013 года ў складзе ўчастка «Выхіна» — «Жулебіна». Аднаскляпеністая станцыя мелкага залажэння з адной астраўной платформай.

Катэгорыя:Станцыі Маскоўскага метрапалітэна
Катэгорыя:Станцыі метрапалітэна паводле алфавіта
Дабратвір

**Дабратвір** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Львоўскай вобласці Украіны ў складзе Кам’янка-Бугскага раёна, размешчаны ў 50 км на паўночны ўсход ад Львова.

## Гісторыя 
Раней Дабратвірам называлася сяло Стары Дабратвір. Пасёлак пачынаў будавацца разам з Дабратвірскай цеплавой электрастанцыяй у 1951 г. Першая турбіна запрацавала ўжо праз пяць гадоў. Мясцовасць, дзе зводзіўся Дабратвір, раней была моцна забалочаная, і таму хуткімі тэмпамі асушалася.

## Цеплаэлектрастанцыя 
У 2010 г. на электрастанцыі працавала 1,5 тыс. работнікаў. Дабратвірская цеплавая электрастанцыя — найбуйнейшае ў рэгіёне электрапрадпрыемства, першынец у Заходняй Украіне, 50 адсоткаў вырабленай электраэнергіі экспартуецца ў Польшчу больш за дзесяць гадоў і дае 60 адсоткаў бюджэту раёна. 85% электраэнергіі вырабляецца на вугалі Львоўска-Валынскага басейна з Чэрванаграда, для вытворчасці астатніх выкарыстоўваецца газ.

## Інфраструктура 
Уся інфраструктура пасёлка стваралася дзякуючы фінансавай падтрымцы ЦЭЦ. У пасёлку размешчана адна з найбуйнейшых школ Львоўскай вобласці, дзе навучаецца больш за 1,5 тыс. вучняў. Ёсць музычная школа, два дзіцячыя садкі на 300 месцаў, прафесійны ліцэй, а таксама спартыўная школа (адна з наймацнейшых ва Украіне па байдарках і каноэ), сярод выпускнікоў якой — срэбраны алімпійскі прызёр на байдарках і каноэ Міхаіл Слівінскі і нямала майстроў спорту.

Пасёлак мае свой гісторыка-краязнаўчы музей па вул. Спартыўнай, 2. Таксама дзейнічае бібліятэка імя В. Петраха, якую адкрылі 28 красавіка 2003 г. Памяшканне бібліятэкі было пабудавана на сродкі мецэната, былога жыхара пасёлка Васіля Петраха. Функцыянуе Народны дом (дом культуры), дзе працуе шаснаццаць розных гурткоў творчасці. Двум калектывам прысвоена званне «Народны», аднаму — «Узорны».

Пасёлак з'яўляецца шматканфесійным. Ёсць цэрквы: Пакрова Прасвятой Багародзіцы УГКЦ; святых Пятра і Паўла ПЦУ; Дом малітвы пратэстантаў. Рыма-каталікі на імшу ездзяць у сяло Стары Дабратвір, дзе ёсць Касцёл Святога Станіслава і Святога Яна з Дуклі.

Любімым месцам адпачынку жыхароў з'яўляецца Дабратвірскае вадасховішча на рацэ Заходні Буг.

Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Львоўскай вобласці
Катэгорыя:Населеныя пункты Кам’янка-Бузькага раёна
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1951 годзе
Кітай-горад (станцыя метро)

**«Кітай-горад»** () — крос-платформавая станцыя на Калужска-Рыжскай і Таганска-Краснапрэсненскай лініях Маскоўскага метрапалітэна.

Катэгорыя:Станцыі Маскоўскага метрапалітэна
Катэгорыя:Станцыі метрапалітэна паводле алфавіта
Кузьмінкі (станцыя метро)

**«Кузьмінкі»** () — станцыя Таганска-Краснапрэсненскай лініі Маскоўскага метрапалітэна. Размешчана паміж станцыямі «Тэкстыльшчыкі» і «Разанскі праспект» на тэрыторыі аднайменнага раёна, ад якога атрымала назву.

## Вестыбюлі 
Станцыя мае два выхады ў падземныя пераходы пад Валгаградскім праспектам: усходні — на скрыжаванні праспекта з Зеленадольскай вуліцай і заходні — да вуліц Маршала Чуйкова і Жыгулёўская. Да заходняга вестыбюля з платформы вядзе лесвіца, да ўсходняга — лесвіца і эскалатары.

Катэгорыя:Станцыі Маскоўскага метрапалітэна
Катэгорыя:Станцыі метрапалітэна паводле алфавіта
Януш Багданавіч Сапега

**Януш Багданавіч Сапега**, або **Янухна Сапега** (каля 1490 — паміж 1528—1531) — дваранін гаспадарскі (з 1515).

З чарэйска-ружанскай лініі Сапегаў, сын Багдана Сапегі і князёўны Фядоры Бабіч-Друцкай-Сакалінскай. Значнай кар’еры не зрабіў, у адрозненне ад старэйшага брата Івана, ваяводы віцебскага і падляшскага. Затое рознымі спосабамі — абменам, купляй, дарэннем — значна павялічыў свае ўладанні, якія знаходзіліся ў Віцебскім ваяводстве, Троках, Гарадзенскім і Мерацкім паветах.

8 ліпеня 1513 года Януш ажаніўся з князёўнай Ганнай Крошынскай, дачкой князя Канстанціна Крошынскага і Ганны (дачкі Івана Кошкі), у пасаг за жонкай атрымаў новазбудаваны на пусташах Дубенскіх «двор» Лунна-Чарлёная на рацэ Луннай з 60 службамі, 40 пустаўшчызнамі і землямі ў Чарлёне, межы якіх ахоплівалі абодва берагі Нёмана, перавоз на Нёмане каля Карповічаў (Карпаў перавоз), два ставы на рацэ Луннай і старыцу Нёмана каля Чарлёны. Пры гэтым жончыны бацькі пакінулі за сабой права «до живота» сумесна з зяцем і дачкой валодаць дваром Лунна-Чарлёная, але забаранілі іншым дачкам і будучым зяцям і іх нашчадкам хоць калі прэтэндаваць на гэты маёнтак. Наданне свайму двараніну, яго жонцы і дзецям пацвердзіў кароль Жыгімонт Стары 3 лютага 1515 года. У 1523 годзе кароль Жыгімонт Стары зноў пацвердзіў пану Янушу гэтыя ўладанні з прычыны страты ранейшага дакумента.

На Попіс 1528 года разам з цешчай княгіняй Крошынскай з маёнтка Дубна ставіў 26 «коней» і яшчэ 3 «коней» са свайго асобнага маёнтка ў Мерацкім павеце, што сведчыць пра значнае багацце.

Памёр да мая 1531 года.

У шлюбе з Ганнай Крошынскай меў чатырох сыноў — Глеба, Дзмітра, Сцяпана і Міхаіла; і дзвюх дачок — Таццяну (жонку Ждана Словіка) і Настассю (жонку Гаўрылы Тышковіча).

## Літаратура 
* 

Януш Багданавіч
Катэгорыя:Дваране гаспадарскія
Пушкінская (станцыя метро, Масква)

**«Пушкінская»** () — станцыя Таганска-Краснапрэсненскай лініі Маскоўскага метрапалітэна. Звязана перасадкамі са станцыямі «Цвярская» на Замаскварэцкай лініі і «Чэхаўская» на Серпухаўска-Ціміразеўскай лініі. Размешчана ў Цвярскім раёне (ЦАА); названа ад аднайменнай плошчы. Адкрыта 17 снежня 1975 года адначасова са станцыяй «Кузнецкі Мост» у складзе ўчастка, які злучыў Жданаўскі і Краснапрэсненскі радыусы ў адзіную лінію.

Станцыя калоная трохскляпеністая глыбокага залажэння з адной астраўной платформай. Пры будаўніцтве ўчастка, які ўключае ў сябе «Пушкінскую», былі скарыстаны новыя тэхналогіі: выкарыстоўваліся цюбінгі дыяметрам 9,5 метра, што дазволіла павялічыць вышыню і шырыню цэнтральнай залы ў параўнанні з адчыненай раней станцыяй «Плошча Нагіна». Планавалася таксама выкарыстоўваць пры праходцы тунэля ад «Кузнецкага моста» эксперыментальны шчыт, але вынік не апраўдаў чаканняў і працы былі працягнуты звычайным спосабам.

Станцыя мае два выхады: на Пушкінскую плошчу ў сумешчаны з «Цвярской» вестыбюль, размешчаны ў цокалі будынка газеты «Известия», а таксама ў падземны пераход пад Страсным бульварам. Станцыя з’яўляецца адной з самых загружаных у Маскоўскім метрапалітэне.

Катэгорыя:Станцыі Маскоўскага метрапалітэна
Катэгорыя:Станцыі метрапалітэна паводле алфавіта
Баранчык Шон

**Баранчык Шон** ()&nbsp;— серыя кароткіх (па 7 хвілін) анімацыйных фільмаў пра жыццё статка авец, важаком якой з’яўляецца баранчык пад імем Шон. Прэм’ера першых серый адбылася ў Вялікабрытаніі ў сакавіку 2007 года. Стваральнік &nbsp;— Нік Парк, зняты серыял на студыях Aardman Animations і HiT Entertainment. Усяго знята 5 сезонаў па 40 серый.

Катэгорыя:Тэлесерыялы 2007 года
Катэгорыя:Мультсерыялы Вялікабрытаніі
Сэмюэл Кірквуд

**Сэмюэл Кірквуд** (, 20 снежня 1813, Харфард, Мэрыленд — 1 верасня 1894, Аёва-Сіці, штат Аёва) — амерыканскі палітычны дзеяч, двойчы займаў пасаду губернатара штата Аёва, абіраўся сенатарам, а таксама займаў пасаду міністра ўнутраных спраў ЗША.

Катэгорыя:Міністры ўнутраных спраў ЗША
Катэгорыя:Губернатары Аявы
Гета ў Мар’інай Горцы

**Гета ў Мар’інай Горцы** — яўрэйскае гета, якое было створана пад час Другой Сусветнай вайны ў г. Мар’іна Горка германскимі акупантамі.

Гета было створана амаль адразу пасля захопу гораду немцамі ў 1941 годзе. Па ўспамінах сведак, у яго трапіла каля 80 чалавек. Габрэйскія сем’і пасялілі ў доме пісьменнікаў (зараз абласны дзіцячы цэнтр медыцынскай рэабілітацыі «Пухавічы»).

## Ліквідацыя 
22 верасня (28 верасня) 1941 года габрэі з Мар’інай Горкі былі адпраўлены грузавікамі з плошчы Леніна, а з Пухавічаў былі дастаўлены канвоем. Пад кіраўніцтвам брыгаднага фюрара СС Карла Зенера, немцамі была праведзена аперацыя па расстрэле. Габрэі былі пахаваны ў дзвюх ямах.

Пасля рээвакуацыі ў 1944 годзе большасць габрэяў г. Мар’іна Горка перасялілася ў Мінск.

## Памяць 
У 1966 годзе на месцы расстрэлу ва ўрочышчы «Папова горка» пастаўлены абеліск.

## Літаратура 
* Памяць : Пухавіцкі раён: гісторыка-дакументальныя хронікі гарадоў і раёнаў Беларусі / [укладальнік А. А. Прановіч; рэдкалегія: А. М. Карлюкевіч і інш.]. — Мінск : Беларусь, 2003. — 748 с. — 3000 экз. ISBN 985-01-0251-9

## Спасылкі 
Мар’іна Горка
Катэгорыя:З’явіліся ў 1941 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 1941 годзе
Катэгорыя:Гісторыя Мар’інай Горкі
Брацкая магіла савецкіх воінаў і партызан (Белаазёрск)

**Брацкая магіла савецкіх воінаў і партызан** — мемарыял у цэнтры горада Белаазёрска, у парку «Энергетыкаў». Адкрыты у 1976 годзе ў гонар подзвігу 49 воінаў і партызан, у тым ліку 19 лётчыкаў 130-га хуткаснага, 207 і 212-га далёкага дзеяння бамбардзіровачных авіяпалкоў, якія нанеслі ўдары па нямецка-фашысцкім захопнікам і загінулі (архітэктар М. Ф. Ткачук і скульптар У. І. Ананька). З’яўляецца гісторыка-культурнай каштоўнасцю Беларусі.

## Гісторыя 
На трэці дзень вайны ў небе Бярозаўшчыны разгулялася смяротная сутычка паміж савецкімі бамбардзіроўшчыкамі і фашысцкімі знішчальнікамі. Па словах відавочцаў, некаторым лётчыкам, выпрыгнуўшым з падпаленых самалётаў, атрымалася з дапамогай мясцовых жыхароў адыйсці ад праціўнікаў, а загінуўшыя пілоты былі пахаваныя. Была пастаўлена мэта — адшукаць жывых удзельнікаў бою, а таксама ўсталяваць імёны загінуўшых, месца іх пахавання. Размовы з людзьмі, пошук відавочцаў, бясконцая перапіска з архівамі і сведкамі падзей далі свае вынікі. Было ўстаноўлена, што 25 чэрвеня 1941 года на бамбаванне навалы танкаў праціўніка ў раёне Бярозы-Картузскай і Івацэвічаў вылецела 8 самалётаў, а вярнуўся адзін.

## Апісанне 
На брацкай магіле загінуўшых воінаў і партызан усталявана васьмімятровая стэла, зробленная у выглядзе крыла самалёта. Уверсе гэтага «крыла самалёта» знаходзяцця барэльефы твараў лётчыкаў.

Курган таксама ў выглядзе крыла. Знізу яго — лічбы Вялікай Айчыннай вайны. Ён пасеяны травою, і каля яго зроблены клумбы. Ззаду братэрскай магілы запалены «Вечны агонь», які абрамлёны жалезнай зоркай. Побач «Вечнага агню» усталяваны прамавугольныя мемарыяльныя гранітныя пліты, на якіх напісаны імёны загінулых партызан, і на адной з іх — словы Ніны Мацяш.

Штыкі, якімі абстаўлены мемарыяльны комплекс, сімвалізуюць стойкасць і мужнасць партызан.

## Літаратура 
* Память: историко-документальная хроника Берёзовского района / гл. ред. И. П. Шамякин. — Минск: БелСЭ, 1987. — 430

Катэгорыя:З’явіліся ў 1976 годзе
Катэгорыя:1976 год у Беларусі
Катэгорыя:Брацкія магілы Беларусі
Катэгорыя:Мемарыяльныя комплексы Беларусі
Катэгорыя:Творы Уладзіміра Ананькі
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Міхаіла Ткачука
Катэгорыя:Славутасці Белаазёрска
Мікалай Савельевіч Гапановіч

**Мікалай Савельевіч Гапановіч** (, Бялевічы —) — беларускі хірург і эндакрынолаг. Кандыдат медыцынскіх навук (1968).

Скончыў Мінскі медыцынскі інстытут у 1953 годзе. Ардынатар хірургічнага аддзялення (1953—1956), загадчык эндакрыналагічнага аддзялення (1956—1957) 1-й гарадской клінічнай бальніцы г. Мінска. Асістэнт (з 1958), дацэнт (з 1970), загадчык (з 1974) кафедры эндакрыналогіі Беларускага інстытута ўдасканалення ўрачоў.

## Навуковая дзейнасць 
Працаваў над праблемамі хірургічнага лячэння паталогіі эндакрынных залоз. Упершыню ў СССР распрацаваў і ўжыў на практыцы методыку хірургічнага лячэння хворых ; методыку накладання здымнага падскурнага шва, які дае добры касметычны эфект пры аперацыі адкрытых участкаў цела.

## Літаратура 
* Руководители, заведующие кафедрами, профессора и доктора наук Белорусской медицинской академии последипломного образования (1931—2006) / Ред.-сост. Г. Я. Хулуп [и др.]; БелМАПО. — Минск: БелМАПО, 2006. — С. 70.

Катэгорыя:Выкладчыкі Беларускай медыцынскай акадэміі паслядыпломнай адукацыі
Катэгорыя:Хірургі Беларусі
Катэгорыя:Эндакрынолагі Беларусі
1625 год у гісторыі астраноміі

**1625** год быў адзначаны шэрагам падзей у астраноміі.

## Падзеі 
## Астранамічныя з’явы 
## Адкрытыя астранамічныя аб’екты 
## Нарадзіліся 
* 8 чэрвеня — **Джавані Даменіка Касіні**, італьянскі і французскі матэматык, астраном і інжынер (пам. 14.09.1712).

## Памерлі 
* 5 студзеня (н.с.) — **Сімон Марый**, нямецкі астраном (нар. 20.01.1573).
* 7 сакавіка — **Іаган Баер**, нямецкі астраном і юрыст, картограф зорнага неба (нар. 1572).

## Зноскі 
Астраномія
Катэгорыя:Гады ў астраноміі
Ромуцеўскі сельсавет

**Ро́муцеўскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Воранаўскага раёна Гродзенскай вобласці. Цэнтр — вёска Ромуці.

Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Воранаўскага раёна Баранавіцкай вобласці БССР. З 20 верасня 1944 года ў складзе Гродзенскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Беняконскага сельсавета.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Воранаўскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1940 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1954 годзе
Галоўны корпус Беларускай дзяржаўнай сельскагаспадарчай акадэміі

**Галоўны корпус Беларускай дзяржаўнай сельскагаспадарчай акадэміі** — будынак у г. Горкі, размешчаны па адрасе вул. Мічурына, 5. Пабудаваны ў 1965 г. з цэглы.

## Архітэктура 
Будынак прамавугольны ў плане. Уключае 2 пяціпавярховыя і трохпавярховы аб’ёмы. Вырашаны ў лаканічных архітэктурных формах без дэкаратыўнага афармлення. Галоўны фасад рытмічна члянёны прамавугольнымі аконнымі праёмамі, уваход вылучаны казырком. У пяціпавярховых аб’ёмах размешчаны адміністрацыйныя памяшканні, аўдыторыі, кабінеты, лабараторыі, у трохпавярховым — актавая зала на 1000 месцаў.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:З’явіліся ў 1965 годзе
Катэгорыя:1965 год у Беларусі
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Горак
Катэгорыя:Беларуская дзяржаўная сельскагаспадарчая акадэмія
Дзіцячы сад (Беларуская дзяржаўная сельскагаспадарчая акадэмія)

**Дзіцячы сад** — будынак у г. Горкі, размешчаны ў паўночна-ўсходняй частцы ансамбля Беларускай дзяржаўнай сельскагаспадарчай акадэміі, па адрасе вул. Ціміразева, 4.

## Гісторыя 
У 1912—1913 гг. да былога будынка каморніцка-таксатарскіх класаў быў прыбудаваны інтэрнат для навучэнцаў каморніцка-агранамічнага вучылішча. Будынак быў мураваны, накрыты жалезам. Паводле дакумента 1913 г., у доме знаходзіліся кватэры служачых.

## Архітэктура 
Злучаны з былым таксатарскім корпусам. Двухпавярховы будынак сіметрычны ў плане. Галоўны і дваровы фасады маюць рызаліты. Рызаліт галоўнага фасада завершаны ступеньчатым атыкам. Паміж аконнымі праёмамі 1-га паверха праходзіць гарызантальны руст. Над цэнтральным уваходам навісае казырок на 2 чыгунных ажурных кранштэйнах. 1-ы паверх заняты намяшканнямі дзіцячага сада. 2-і выкарыстоўваецца як жылы.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Горак
Катэгорыя:Славутасці Горак
Катэгорыя:Беларуская дзяржаўная сельскагаспадарчая акадэмія
Катэгорыя:Вуліца Ціміразева (Горкі)
Адміністрацыйны корпус (Беларуская дзяржаўная сельскагаспадарчая акадэмія)

**Адміністрацыйны корпус** (**левы флігель**)  — будынак у г. Горкі, размешчаны ў цэнтры ансамбля Беларускай дзяржаўнай сельскагаспадарчай акадэміі, па адрасе бульвар Ленінскі, 2.
## Гісторыя 
 (2-я пал. 19 ст.). Левы флігель справа]]

Пабудаваны разам з правым флігелем у 1840 годзе з чырвонай цэглы архітэктарам А. Кампіёні. У цэлым флігелі захавалі сваё знешняе аблічча.

Левы флігель будаваўся як дырэктарскі флігель. На першым паверсе размяшчалася кватэра дырэктара — самая прасторная кватэра Горы-Горыцкай земляробчай школы: 7 пакояў, з пярэдняй і кухняй, усе яны злучаліся калідорам. Побач размяшчалася кантора. Адна палова другога паверху была своеасаблівай гасцініцай, тут жа была кватэра для гасцей школы. Другая частка паверху і трэці паверх былі адведзены пад кватэры выкладчыкаў. Левы флігель у адрозненне ад правага, меў два ўваходы: з тарца і бакавы.

## Архітэктура 
Трохпавярховы будынак прамавугольны ў плане, з бакавой прыбудовай. Галоўны фасад сіметрычны. 1-ы паверх аддзелены карнізам-перацяжкай з сухарыкамі. Унутраная планіроўка памяшканняў асіметрычная.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Историко-культурная ценность — комплекс Белорусской государственной сельскохозяйственной академии: практическое пособие / сост.: Т. В. Лосева, О. В. Сергейчук. — Горки: БГСХА, 2011. — 44 с.
* 

Катэгорыя:1840 год у Беларусі
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Горак
Катэгорыя:Славутасці Горак
Катэгорыя:Беларуская дзяржаўная сельскагаспадарчая акадэмія
Катэгорыя:Ленінскі бульвар (Горкі)
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Анджэла Кампіёні
Вуліца 1905 года (станцыя метро)

**«Вуліца 1905 года»** () — станцыя Таганска-Краснапрэсненскай лініі Маскоўскага метрапалітэна, паміж станцыямі «Бегавая» і «Барыкадная» ў Прэсненскім раёне ЦАА.

## Гісторыя 
Станцыя адкрыта 30 снежня 1972 года ў складзе ўчастка «Барыкадная» — «Кастрычніцкае Поле», пасля ўводу ў эксплуатацыю якога ў Маскоўскім метрапалітэне стала 96 станцый. У праекце станцыя насіла назвы «Звенігародская» і «Плошча 1905 года», а пры адкрыцці атрымала назву ад вуліцы 1905 года, якая, у сваю чаргу, была названа ў памяць пра падзеі снежня 1905 года.

Будаўніцтва станцыі пачалося з лістапада 1968 года, ажыццяўлялася адкрытым спосабам у катлаване з мацаваннем сценак палямі з двутаўраў.

У 1991 годзе станцыю прапаноўвалася перайменаваць у «Трохгорку».

У 2017 годзе ў межах падрыхтоўкі да Кубка канфедэрацый і чэмпіянату свету па футболе, якія праводзяцца ў Расіі ў 2017 і 2018 гадах, Маскоўскі метрапалітэн перазапісаў англамоўны варыянт галасавой аб’явы станцыі на англійскай мове: «Ulitsa nineteen oh five goda». Прамы пераклад ліку 1905 г. на англійскую мову быў зроблены па просьбе замежных пасажыраў, для якіх транслітараваная назва станцыі на рускай мове не зразумела і цяжка ўспрымаецца.

Катэгорыя:Станцыі Маскоўскага метрапалітэна
Катэгорыя:Станцыі метрапалітэна паводле алфавіта
Іаган Баер

**Іаган Баер** (; 1572, Райн, Баварыя — 7 сакавіка 1625, Аўгсбург) — нямецкі астраном і юрыст, картограф зорнага неба.

Пачаў вывучаць філасофію ў Інгальштаце ў 1592, пазней пераехаў у Аўгсбург, каб працаваць адвакатам. У 1612 годзе ён стаў юрысконсультам у Аўгсбургскім гарадскім савеце. Знаходзячыся ў Аўгсбургу, ён зацікавіўся астраноміяй. Найбольш вядомай яго працай стаў зорны атлас «Уранаметрыя» («Uranometria»), выдадзены ў 1603 годзе. «Уранаметрыя» стала першым атласам, які ахапіў усю нябесную сферу. Баер увёў сістэму пазначэнняў зорак з дапамогай грэцкіх літар, а таксама некалькі новых сузор’яў.

У гонар Баера названы кратар на Месяцы.

## Зноскі 
Катэгорыя:Астраномы Германіі
Катэгорыя:Юрысты Германіі