open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Томас Тарквемада

**Томас Тарквема́да**, **Томас Таркемада** (; 1420 — 16 верасня 1498) — заснавальнік іспанскай інквізіцыі, першы вялікі інквізітар Іспаніі.

## Біяграфія 
Томас паходзіў з іспанскай сям’і і прыходзіўся пляменнікам кардыналу Хуану дэ Тарквемадзе. Бацька Томаса Тарквемада — Ян быў слугою Дамініканскага ордэна, прымаў удзел у Канстанцкім саборы.

Атрымаўшы багаслоўскую адукацыю і адрозніваючыся аскетычным схільнасцямі, Тарквемада паступіў у дамініканскі ордэн, ў 1459 годзе стаў прыёрам аднаго з найважнейшых манастыроў ў Сеговіі, а потым — духоўнікам Кастыльскай інфанты Ізабелы. Ён спрыяў яе ўзвядзенню на трон і заключэнню шлюбу з Фердынандам Арагонскім, на якога таксама аказваў вялікі ўплыў. Дзякуючы суроваму і непахіснаму характару, рэлігійнаму запалу і багаслоўскай начытанасці, яго ўплыву падпарадкоўваўся і Папа.

Галоўнай задачай Тарквемады было рэлігійнае і палітычнае аб’яднанне Іспаніі. Для дасягнення гэтай мэты ён рэарганізаваў і пашырыў дзейнасць інквізіцыі. У 1483 годзе Тарквемада быў прызначаны «вялікім інквізітарам» Кастыліі, а затым і Арагона.

## Ацэнкі дзейнасці 
Выгнанне яўрэяў (1492) і маўраў (1502, адбылося ўжо пасля яго смерці) з Іспаніі, канфіскацыя маёмасці асуджаных інквізіцыяй, спаленне ерэтыкоў на вогнішчах — такія былі вынікі дзейнасці Тарквемады-інквізітара. На яго сумленні сотні спаленых. Агульная колькасць Аўтадафэ падчас Тарквемады ацэньваецца ў 2,200, палова з гэтага ліку — саламяныя пудзілы асоб, якія памерлі да арышту або былі ў недасягальныя для інквізіцыі.

Дзякуючы ж дзейнасці Тарквемады як палітыка стала магчымым аб’яднанне каралеўстваў Кастылія і Арагон ў адзінае каралеўства Іспанія. Пасля Іспанія стала адной з самых магутных дзяржаў Еўропы, паклала пачатак каланізацыі Новага Свету і з’явілася «культурнай матрыцай» усёй Лацінскай Амерыкі. Па гэты дзень у лацінаамерыканскіх краінах ёсць ідыёма, якую можна перавесці як «маці-бацькаўшчына». Гэтым словам пазначаюць Іспанію.

## Зноскі 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Дамініканцы
Катэгорыя:Інквізіцыя
Лукаўскае вадасховішча

**Лу́каўскае** — вадасховішча, размешчанае ў Маларыцкім раёне Брэсцкай вобласці Рэспублікі Беларусь за 16 км на паўночны ўсход ад горада Маларыта, каля в. Лукава (Маларыцкі раён). Знаходзіцца на месцы былога Лукаўскага возера.

Збудавана ў 1980 годзе ў мэтах арашэння сельгасугоддзяў і рыбаводства, абгароджана дамбай даўжынёй 9,5 км. Каля паловы плошчы дна выслана сапрапелем.

Ваганні ўзроўню вады на працягу года складаюць 3,1 м. Выцякае рака Асіпоўка.

Уваходзіць у склад заказніка Лукава.

## Спасылкі 
* Рыбалоўна-турыстычны партал 
* Заказнікі рэспубліканскага значэння Беларусі

Катэгорыя:Вадасховішчы Брэсцкай вобласці
Катэгорыя:Вадасховішчы Маларыцкага раёна
Катэгорыя:Вадасховішчы паводле алфавіта
Нігілізм

**Нігілізм** (ад  — нішто) — пазіцыя светапогляду, якая выяўляецца ў адмаўленні асэнсаванасці чалавечага існавання, значнасці агульнапрынятых маральных і культурных каштоўнасцей; непрызнанне любых аўтарытэтаў.

## Нігілізм у даследаваннях псіхолагаў 
Эрых Фром прапанаваў падыходзіць да нігілізму як да аднаго з механізмаў псіхалагічнай абароны. Ён лічыў, што цэнтральнай праблемай чалавека з’яўляецца ўнутрана уласцівае чалавечаму існаванню супярэчнасць паміж быццём «укінуты ў свет акрамя сваёй волі» і тым, што ён выходзіць за межы прыроды дзякуючы здольнасці ўсведамляць сябе, іншых, мінулае і будучае. Фром сцвярджае, што развіццё чалавека, яго асобы адбываецца ў рамках фарміравання двух асноўных тэндэнцый: імкнення да свабоды і імкнення да адчужэння. Развіццё чалавека ідзе па шляху павелічэння «свабоды», але не кожны чалавек можа адэкватна выкарыстаць гэты шлях, выклікаючы шэраг негатыўных псіхічных перажыванняў і станаў, і гэта прыводзіць яго да адчужэнню. У выніку чалавек губляе сваю самость (або Я). Узнікае ахоўны механізм «уцёкаў ад свабоды», для якога характэрныя: мазахісцкія і садысцкія тэндэнцыі, дэструктывізм, імкненне чалавека разбурыць свет, каб той не разбурыў яго самога, нігілізм, аўтаматычны канфармізм.

Паняцце нігілізм таксама аналізаваў В. Райх. Ён пісаў пра тое, што цялесныя характарыстыкі (стрыманасць і напружанасць) і такія асаблівасці, як пастаянная ўсмешка, грэблівыя, іранічныя паводзіны, — гэта рэшткі вельмі моцных ахоўных механізмаў у мінулым, якія аддзяліліся ад сваіх зыходных сітуацый і ператварыліся ў пастаянныя рысы характару . Яны праяўляюцца як «неўроз характару», адной з прычын якога і ёсць дзеянне ахоўнага механізму-нігілізму. «Неўрозы характару» — гэта тып неўрозу, пры якім ахоўны канфлікт выяўляецца ў асобных рысах характару, спосабах паводзінаў, г.зн. у паталагічнай арганізацыі асобы ў цэлым.

## Гл. таксама 
* Анархізм

Катэгорыя:Светапогляд
Галь (балота)

**Галь** ― балота у Ганцавіцкім і Ляхавіцкім раёнах Беларусі.

## Апісанне балота 
Нізіннага (45 %) і пераходнага (55 %) тыпаў, ў вадазборы рэк Цна і Бобрык. Плошча 6 тыс. га. Глыбіня торфу да 3,2 м, сярэдняя 1,3 м, ступень разлажэння 25 % (пераходны тып), 40 % (нізінны), зольнасць адпаведна 5,3 % і 7,5 % . На балоце ёсць падсцілачны торф. У Ляхавіцкім раёне ў 1964—1972 адкрытай асушальнай сеткай асушана 800 га.

## Флора 
Вырошчваюць у асноўным сеяныя травы. На неасушаных землях растуць бяроза, вольха, зрэдку сасна, асакі. У Ганцавіцкім раёне балота неасушанае. Растуць асакі і мох сфагнум, ёсць журавіны. На 230 га лес з сасны, часткова з бярозы і вольхі.

## Літаратура 
* Подопличко А. П. Торфяные месторождения Белоруссии: генезис, стратиграфия и районирование. — Мн., 1961.
* Природа Белоруссии: Популярная энциклопедия. — Мн.: БелСЭ, 1989. — ISBN 5-85700-001-7

Катэгорыя:Балоты Беларусі
Катэгорыя:Балоты Палесся
Катэгорыя:Балоты паводле алфавіта
Катэгорыя:Балоты Ляхавіцкага раёна
Катэгорыя:Балоты Ганцавіцкага раёна 
Катэгорыя:Балоты Брэсцкай вобласці
Турызм

**Турызм** — часовыя выезды (падарожжы) людзей у іншую краіну ці мясцовасць, адрозную ад месца пастаяннага жыхарства на тэрмін ад 24 гадзін да 6 месяцаў на працягу аднаго каляндарнага года або з здзяйсненнем не менш за адзін начлег у забаўляльных, аздараўленчых, спартыўных, гасцявых, пазнавальных, рэлігійных і іншых мэтах без заняткі дзейнасцю, якая аплачваецца з мясцовай крыніцы.
 
Чалавека, які ажыццяўляе такое падарожжа, мянуюць **турыстам**.

Навуковым даследаваннем тэорыі і практыкі турызму займаецца **турызмалогія**.

## Гл. таксама 
* Спартыўны турызм

## Літаратура 
*
Брэсцкі электратэхнічны завод

**Адкрытае акцыянернае таварыства «Брэсцкі электратэхнічны завод»** — прадпрыемства транспартнага комплексу Рэспублікі Беларусь, якое ажыццяўляе вытворчасць апаратуры чыгуначнай аўтаматыкі, тэлемеханікі і сувязі, сістэм аўтакіравання рухомага складу. Знаходзіцца ў горадзе Брэсце.

## Гісторыя 
Прадпрыемства спраектавана і пабудавана ў 1976 годзе ў рамках комплекснай сістэмы аўтаматызацыі чыгуначнага транспарту СССР і да 1991 года ўваходзіла ў склад навукова-вытворчага аб’яднання «Союзжелдоравтоматизация» МШЗ СССР. У 2000 годзе прадпрыемства было ўключана ў склад Беларускай чыгункі.

29 снежня 2010 года вытворчае рэспубліканскае ўнітарнае прадпрыемства «Брэсцкі электратэхнічны завод» Беларускай чыгункі пераўтворана ў Адкрытае акцыянернае таварыства «Брэсцкі электратэхнічны завод». Органам дзяржаўнага кіравання, які ажыццяўляе ўладальніцкі нагляд за дзейнасцю Таварыства, з’яўляецца Беларуская чыгунка.

## Вытворчасць 
Агульная колькасць працуючых 576 чалавек.

Спецыялізуецца на выпуску вырабаў, прызначаных для забеспячэння работы сродкаў аўтаматыкі, тэлемеханікі і сувязі на чыгуначным транспарце, апаратуры кіравання лакаматывамі і запасных частак. Акрамя таго завод выпускае тавары народнага спажывання з металу і пластмас.

Экспартуе прадукцыю ў Азербайджан, краіны Балтыі, Грузію, Казахстан, Расію, Узбекістан, Украіну, Чэхію.

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Прадпрыемствы Брэста
Катэгорыя:Беларуская чыгунка
Катэгорыя:З’явіліся ў 1976 годзе
Катэгорыя:1976 год у Брэсце
Спораўскае

**Спо́раўскае во́зера** — возера на мяжы Бярозаўскага і Драгічынскага раёнаў Брэсцкай вобласці Беларусі. Знаходзіцца ў 26 км на паўднёвы ўсход ад горада Бяроза, каля аграгарадка Спорава ў Спораўскім заказніку, недалёка ад Спораўскіх балот.

Плошча паверхні — 11,5 км², вадазбору — 3030 км². Найбольшая даўжыня 5,6 км, найбольшая шырыня 3 км, найбольшая глыбіня — 2,2 м, сярэдняя глыбіня — 1,4 м, даўжыня берагавой лініі — 19,5 км. Праз Спораўскае возера працякае рака Ясельда, упадае рака Плёса і некалькі ручаёў.

Цэнтральная частка ложа выслана сапрапелем, дно да глыбіні 0,5—0,7 м пясчанае. Схілы катлавіны нізкія, на паўночным захадзе вышынёй да 5 м, забалочаныя, парослыя хмызняком. Берагі тарфяністыя, забалочаныя, на поўначы пясчаныя. Возера эўтрофнае. Прыбярэжная расліннасць распаўсюджваецца на адлегласці 150—200 м ад берага і да глыбіні 0,5 м.

Мясцовая фаўна прадстаўлена:
* 20 відамі млекакормячых
* 112 відамі птушак (з якіх 17 занесены ў Чырвоную кнігу)
* 6 відамі рэптылій
* 8 відамі амфібій.

Спораўскае возера — гэта самае буйное ў Еўропе месцапражыванне вяртлявай чаротаўкі.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Государственное природоохранное учреждение "Республиканский биологический заказник «Споровский»  
* Постановление Совета Министров Республики Беларусь от 23 февраля 1999 г. № 281 О республиканском биологическом заказнике «Споровский» 

Катэгорыя:Азёры Драгічынскага раёна
Катэгорыя:Азёры Бярозаўскага раёна
Катэгорыя:Басейн Ясельды
Гуга Юнкерс

**Гуга Юнкерс** (;  — ) — прафесар, выдатны нямецкі інжынер, вынаходнік і авіяканструктар, заснавальнік кампаніі «Junkers & Co», аўтар шэрагу вынаходак у розных галінах тэхнікі.

## Сталыя гады 
Гуга Юнкерс заклаў падмурак фірмы Бош Тэрматэхніка, заснаваўшы ў 1895 годзе ў горадзе Дэсаў фірму «Junkers and Co.» па вытворчасці газавых прыбораў (з 1992 года ў Дэсаў існуе тэхнічны музей Гуга Юнкерс).

Гуга Юнкерс стаў прафесарам Аахенскай вышэйшай тэхнічнай школы і атрымаў патэнт на каларыфер — правобраз сучаснай газавай калонкі. У 1895 годзе заснаваў фабрыку па вытворчасці газавых прыбораў у Дэсаў. Да 1904 года фабрыка выпускае ўжо 19 мадэляў прыбораў. Да воданагравальніка дадаліся ахаладжальнікі, а таксама вентыляцыйнае абсталяванне.

Гуга Юнкерс атрымлівае патэнты на розныя спосабы апрацоўкі ліставога металу. У 1911 годзе Гуга Юнкерс становіцца лідарам па колькасці афіцыйна зарэгістраваных патэнтаў.

У 1915 годзе з’яўляецца першы цэльнаметалічны самалёт распрацоўкі Юнкерс. Далейшыя распрацоўкі мадэляў самалётаў ідуць у напрамку стварэння ўніверсальнага самалёта для перавозкі грузаў і пасажыраў — ўвасаблення мары Юнкерс аб тым, што грамадзянская авіяцыя дазволіць людзям хутчэй пераадольваць адлегласці, што палепшыць кантакты паміж нацыямі і знізіць напружанасць у свеце. Першы серыйны пасажырскі самалёт у свеце — Ju 52. У 1925 годзе прадпрыемства Junkers ў саюзе з кампаніяй «Deutsche Aero Lloyd» арганізавала фірму «Lufthansa».

## Вынаходствы і распрацоўкі 
* Патэнт на каларыфер — правобраз сучаснай газавай калонкі.
* Патэнты на розныя спосабы апрацоўкі ліставога металу.
* Распрацоўка першага ў свеце суцэльнаметалічнага самалёта.
* Першы серыйны пасажырскі самалёт Ju 52.

Катэгорыя:Вынаходнікі Германіі
Катэгорыя:Інжынеры Германіі
Аспіды

**А́спіды**, аспідавыя (*Elapidae*) — сямейства ядавітых змей атрада лускаватых.

## Арэал 
Найбольш вядомыя кобры, крайты, мамбы, каралавыя аспіды. Аспідавыя пашыраны ў Аўстраліі, Афрыцы, Паўднёвай Азіі, Паўднёвай і Цэнтральнай Амерыцы ў тропіках і субтропіках; сярэднеазіяцкая кобра водзіцца на поўдні Сярэдняй Азіі.

## Апісанне 
Цела стройнае, даўжыня да 5,5 м. Афарбоўка разнастайная, стракатая. Галава ў большасці не адмежавана ад тулава, укрытая буйнымі сіметрычнымі шчыткамі. Наперадзе верхнясківічных касцей буйныя парныя ядаправодныя зубы. Яд нервова-паралітычнага дзеяння, небяспечны для жывёл і чалавека.

## Класіфікацыя 
На верасень 2018 года ў сямейства ўключаюць 3 падсямействы і 56 родаў:
* Падсямейства Elapinae Boie, 1827

** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 

* Падсямейства  Fitzinger, 1843
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
* Падсямейства Laticaudinae Cope, 1879
** 

## Спосаб жыцця 
Жывуць на зямлі і дрэвах. Кормяцца грызунамі, жабамі, яшчаркамі, іншымі змеямі.

Большасць жывародныя.

## Ахова 
Некаторыя віды ахоўваюцца.
Баранавічы-Палескія

**Бара́навічы-Палескія** (, ) — станцыя Баранавіцкага аддзялення Беларускай чыгункі ў горадзе Баранавічы (Брэсцкая вобласць). 

Станцыя пачала працу 30 снежня 1884 года разам з чыгункай Вільня — Ліда — Баранавічы — Лунінец — Пінск, у 1886 годзе дабудавана лінія Беласток — Ваўкавыск — Баранавічы.

Першы будынак вакзала быў драўляны, пабудаваны ў 1884 годзе. У 1899 годзе на месцы драўлянага быў пабудаваны каменны будынак вакзала.

Пасля ўваходжання чыгункі ў кіраванне Палескай чыгункі станцыя атрымала назву Баранавічы Палескай чыгункі (да гэтага – Баранавічы Вільна-Ровенскай чыгункі). 

У паўднёвай частке станцыі са снежня 1885 г. знаходзіліся аб'екты Чыгуначнай брыгады. Тут знаходзіліся штаб, упраўленне і адзін батальён брыгады. Каля станцыі быў пабудаваны вучэбны ваенны чыгуначны палігон. Ён уяўляў сабой чыгуначную лінію даўжынёй каля 7 км, меў паравознае дэпо, паваротнае кола, майстэрні і некалькі станцый. Абсталяванне палігону абыйшлося ў велізарную на той час суму – 311 000 ру­блёў . 

Са станцыяй звязаны падзеі рэвалюцыі 1905 года.

«В местечке Барановичи солдаты железнодорожной бригады отбивают арестованных. Полная забастовка Полесских железных дорог... все уезды объяты беспорядками. Войск почти нет. На митинге в Барановичах солдаты сорвали погоны генерала Артемьева и побили его», — такой была тэлеграма 12 снежня  1905 года, якую адправілі ў Петербург на адрас міністэрства ўнутраных спраў. З сакрэтнага паведамлення ў дэпартамент паліцыі становіцца зразумела, што рэвалюцыйнае выступленне салдат Чыгуначнай брыгады было спынена войскамі пад камандаваннем генерал-лейтэнанта Арлова, і ўжо 15 снежня рух па чыгунцы быў адноўлены. Далей былі арышты і ваенных, і грамадзянскіх удзельнікаў страйка. 

Пры адыходзе Рускай імператарскай арміі ў верасні 1915 года быў узарваны.

Падчас акупацыі горада нямецкімі і аўстра-венгерскімі войскамі быў часткова адноўлены.

Цяперашні будынак вакзала ўзведзены ў 1947 годзе.

Каля будынка вакзала захаваліся шэраг будынкаў грамадзянскана прызначэння пачатку ХХ ст., устаноўлены помнік-паравоз, мемарыяльны знак, прысвечаны падзеям 1905 года.

Чыгуначныя напрамкі на Гродна, Ліду, Лунінец і Слуцк, электрацягнікоў — на Мінск і Брэст. Чатыры пасажырскія пероны на два бакі.

## Паслугі 
### У будынку вакзала 
* касы
** міжгародняя
** міжнародная
** прыгарадная
* даведка
* зала чакання
* перагаворны пункт
* міні-кавярня
* магазін прадуктаў
* аддзел міліцыі

* прыбіральня
* кіёскі
]

## Спасылкі 
* 
* Станцыя Баранавічы-Палескія
* Баранавіцкае аддзяленне чыгункі

Катэгорыя:Станцыі Баранавіцкага аддзялення Беларускай чыгункі
Катэгорыя:Чыгуначныя станцыі і платформы Баранавічаў
Сент-Луіс

**Сент-Лу́іс** (  ці ,  ) — незалежны горад у ЗША, у штаце Місуры. Названы французскімі каланістамі ў гонар караля Людовіка IX. Насельніцтва — 352 572 чалавек (2005). Неафіцыйныя назвы — «Горад-вароты» і «Горад курганоў».

У 1904 годзе ў горадзе адбыліся III Летнія Алімпійскія гульні.

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Вядомыя асобы 
* Уільям С’юард Бероуз (1914—1997) — амерыканскі празаік.
* Шмуіл-Арн Фрыдман (1856—1918) — кантар з Мінска.
Яўрэйскія пісьменнікі і журналісты:
* Лазар Ажараў (1875—1944)
* Філіп Валд (1890—1917)
* Янкеў-Мордка Вальфсон
* Ар’я-Лейб Гелман (1887—1973)
* Лейзер Генюк (1892—1967)
* Гілель-Янкеў Гурвіч
* Фроім Дайнард (1846—1930)
* Мойша-Шмуіл Лесігер з Беларусі
* Меер Марголіс
* Хаім-Шымен Найхойзен (Нойхаўзен) — вучань Віцебскага ешыбота.
* Хаім Шварц (1903—1994) з Беларусі
* Зэў-Волф Шур (1844—1910)

## Літаратура 
* 


Катэгорыя:Гарады Місуры
Катэгорыя:Гарады на Місісіпі
Катэгорыя:Гарадскія акругі ў ЗША
Імператар Мэйдзі

**Імператар Мэйдзі** (明治天皇), прыжыццёвае імя **Муцухіта** (3 лістапада 1852 — 30 ліпеня 1912) — 122-і імператар Японіі. Калі ён нарадзіўся, Японія была ізаляванай, адсталай ў тэхналагічным плане, феадальнай краінай, якой кіравалі сёгунат Такугава і даймё, буйныя феадальныя кіраўнікі больш чым з 250 дэцэнтралізаваныя абласцей Японіі. Да часу яго смерці ў 1912 годзе Японія прайшла праз палітычную, сацыяльную і індустрыяльную рэвалюцыі (гл. Рэстаўрацыя Мэйдзі) і стала адной з наймацнейшых сусветных дзяржаў.

## Літаратура 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* [Храм Мэйдзі Дзінгу(https://be.wikipedia.org/wiki/%D0%9C%D1%8D%D0%B9%D0%B4%D0%B7%D1%96_%D0%94%D0%B7%D1%96%D0%BD%D0%B3%D1%83)], у якім шануецца памерлы імператар.
* Імператар Мэйдзі 

Катэгорыя:Імператары Японіі
Катэгорыя:Рэстаўрацыя Мэйдзі
Катэгорыя:Кавалеры Вышэйшага ордэна Святога Дабравешчання
Катэгорыя:Кавалеры ордэна Падвязкі
Катэгорыя:Кавалеры ордэна Залатога руна
Катэгорыя:Кавалеры ордэна Чорнага арла
Катэгорыя:Кіраўнікі Карэі
Катэгорыя:Удзельнікі япона-кітайскай вайны (1894—1895)
Катэгорыя:Перыяд Мэйдзі
Катэгорыя:Генералісімусы
Брэстгазаапарат

**СП ААТ «Брэстгазаапарат»** — Брэсцкае прадпрыемства, вядучы вытворца газавых пліт у СНД. Пад гандлёвай маркай Гефест вырабляе газавыя, газаэлектрычныя і электрычныя кухонныя пліты.

## Гісторыя 
Прадпрыемства было заснавана ў 1951 годзе як рамонтна-механічны завод. Першыя газавыя пліты тут былі выпушчаныя ў 1958. У 1975—1977 гадах была праведзена карэнная рэканструкцыя прадпрыемства. Вытворчае абсталяванне французскай фірмы «Крэз-Луар Энтэрпрайз», устаноўленае на прадпрыемстве, дазволіла вырабляць 500.000 газавых пліт у год. Яго ўкараненне вывела прадукцыю брэсцкага завода на еўрапейскі ўзровень, паспяхова падтрымліваецца да гэтага часу. Завод з’яўляўся адным з вядучых прадпрыемстваў у СССР па вытворчасці бытавой газавай апаратуры, выпусціўшы ўжо ў 1975 годзе трохмільённую газавую пліту.

У 1994 годзе было праведзена акцыянаванне завода і створана сумеснае беларуска-расійскае прадпрыемства. Кантрольным пакетам акцый (51 %) валодае РАТ «Газпрам», 29,9 % належыць беларускаму ўраду, астатнія — фізічным асобам.

Сёння СП ААТ «Брэстгазаапарат» — найбуйнейшае прадпрыемства ў СНД, якое вырабляе звыш 700.000 пліт у год. Па тэхнiцы і тэхналагічнаму узроўню канструктарскіх распрацовак завод знаходзіцца ў ліку лепшых сярод аналагічных прадпрыемстваў іншых краін. Пра гэта сведчаць розныя міжнародныя сертыфікаты: еўрапейскі сертыфікат VDE на электрычныя пліты, польскі сертыфікат на газавыя пліты. Прадукцыя прадпрыемства сертыфікавана па міжнароднай сістэме стандартаў ISO 9001-2000.

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт
* Раздзел на сайце Газпрама 

Катэгорыя:Прадпрыемствы Брэста
Катэгорыя:Прадпрыемствы Беларусі па вытворчасці бытавой тэхнікі
Катэгорыя:Прадпрыемствы машынабудаўнічай прамысловасці СССР
Катэгорыя:Вуліца Арджанікідзэ (Брэст)
Пагост (вадасховішча)

**Паго́ст** — вадасховішча ў Беларусі, у Пінскім раёне Брэсцкай вобласці. Размешчана за 22 км на паўночны ўсход ад горада Пінск, каля вёскі Пагост Загародскі і аграгарадка Новы Двор.

Дно — пясок. Ваганні ўзроўню вады на працягу года — 2—3 м. Замярзае прыкладна ў снежні, таўшчыня лёду — 40—60 см.

Збудавана ў 1976 годзе з мэтай арашэння зямель саўгаса «Парахонск» і для водазабеспячэння рыбаводнай гаспадаркі «Палессе».

Пры запаўненні вадасховішча ў 1978 годзе затоплена вёска Грушка.

Напаўняецца з ракі Бобрык 1 па канале даўжынёй 8,5 км з выкарыстаннем шлюзаў-рэгулятараў. Былое возера каля вёскі Пагост Загародскі абгароджана дамбай-плацінай з вадаспускам даўжынёй 16,2 км.

На беразе размешчаны вёскі Навадворскага і Загародскага сельскіх саветаў.

З’яўляецца месцам адпачынку, летняй і зімовай лоўлі рыбы.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Басейн Бобрыка 1
Катэгорыя:Вадасховішчы Пінскага раёна
Катэгорыя:З’явіліся ў 1976 годзе
Лао Шэ

**Лао Шэ** (老舍, піньінь: Lǎo Shě; сапраўднае імя **Шу Цынчунь**, Shū Qìngchūn, 舒庆春; ) — выбітны кітайскі празаік, драматург, публіцыст, больш вядомы рэалістычнай і сатырычнай прозай); адзін з вядучых майстроў нацыянальнай літаратуры.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў 1899 годзе, маньчжурскага паходжання. «Лао Шэ» нешта накшталт фамільярна вытворнага ад яго імя (літар. «Даўніна Шэ»).

У 1924 годзе з’яжджае ў Англію выкладаць кітайскую славеснасць спачатку ў Лондане, а затым і ў Оксфардзе. У 1926 годзе Лао Шэ публікуе свой першы раман «Філасофія шаноўнага Чжана» у літаратурным часопісе «Сяашо юэбао» («штомесячнік прозы»). У сакавіку 1927 гады ў тым жа часопісе друкуецца наступны раман «Мудрэц сказаў». У маі 1929 — раман «Двое Ма».

У 1929 годзе Лао Шэ з’яжджае з Англіі назад у Кітай, затрымаўшыся па шляху спачатку на тры месяцы ў Парыжы, а затым на паўгады ў Сінгапуры, дзе ён выкладае ў школе для кітайскіх пасяленцаў. У гэты час была напісана аповесць «Дзень нараджэння Сяапо» — апошняя надрукаваная ў часопісе «Сяашо юэбао». У Кітаі Лао Шэ селіцца спачатку ў Пекіне, пераназваным у Бэйпін, затым у мястэчках Цзынань і Ціндао.

У Цзынані Лао Шэ піша раман «Дамінху», так і не выйшаў у свет. У 1932 годзе твор загінуў, калі ў друкарню патрапіла японская бомба.

У 1933 годзе выдаюцца раманы «Развод» і «Запіскі аб каціным горадзе», у 1934 — «Гісторыя Нябеснага Дарунка», у 1936 (часопісная публікацыя) -«Рыкша».

У 1937, пасля японскага ўварвання ў Кітай, Лао Шэ піша шэраг публіцыстычных артыкулаў, дзе заклікае аб’яднаць намаганні для адпору ворагу. Затым пераязджае ва Ухань, дзе ён з групай аднадумцаў арганізуе выпуск часопісаў «Кан дао дзі» («Супраціўляцца да канца») і «Жэньжэнь кань» («Чытанне для ўсіх»). У сакавіку 1938 у Чунцын, часовай сталіцы Кітая, ствараецца «Усекітайскага асацыяцыя работнікаў літаратуры і мастацтва па адпору ворагу» і Лао Шэ займае адзін з галоўных пастоў, каардынуючы і накіроўваючы яе працу. Падчас вайны ім створаны п’еса «Чжан Цзычжун» і раман «Вогненнае пахаванне». Амаль пяць гадоў у Лао Шэ заняў раман «Чатыры пакалення адной сям’і» — спачатку ў Кітаі, а затым і ў ЗША, куды ён паехаў чытаць лекцыі. У ЗША гэты раман выдаваўся ў скарочаным варыянце, пад назвай «Жоўтая бура». У Нью-Ёрку таксама быў напісаны раман «Казачнікі».

13 кастрычнік 1949, праз 13 дзён пасля абвяшчэння Народнай рэспублікі ў Кітаі, Лао Шэ вяртаецца з Сан-Францыска ў Кітай. За наступныя шаснаццаць гадоў ён напісаў мноства п’ес і нарысаў, аповесць, а таксама, пакінуты няскончанай, раман «Пад пурпурнымі сцягамі».

Мяркуецца, што Лао Шэ скончыў жыццё самагубствам пасля збіцця і прыніжэння хунвэйбінамі ў часы «культурнай рэвалюцыі».

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Кітайскамоўныя пісьменнікі
Катэгорыя:Пісьменнікі Кітая
Сяргей Корсакаў

**Сяргей Корсакаў**:

*  (нар. 1984) — расійскі касманаўт-выпрабавальнік.
*  (нар. 1973) — расійскі філосаф.
* Сяргей Сяргеевіч Корсакаў (1854—1900) — рускі псіхіятр.
Сяргей Сяргеевіч Корсакаў

**Сяргей Сяргеевіч Корсакаў** ( — ) — выбітны рускі псіхіятр, адзін з заснавальнікаў назалагічнага кірунку ў псіхіятрыі і маскоўскай навуковай школы псіхіятрыі, аўтар класічнага «Курсу псіхіятрыі» (1893), адзін з заснавальнікаў эксперыментальнай псіхалагічнай лабараторыі ў Маскве ў 1886 годзе.

## Навуковы ўклад 
* Даў клінічнае апісанне парушэння памяці на актуальныя падзеі, якое суправаджаецца прасторавай і часавай дэзарыентацыяй, якую назвалі «Сіндромам Корсакава».
* Корсакаў вылучыў і апісаў яшчэ адну душэўную хваробу, т. зв. *paranoia hyperphantasica*.
* Вельмі каштоўным укладам у навукова-вучэбную медыцынскую літаратуру з’яўляюцца яго «Курс псіхіятрыі» (3-е выданне, 1914) і часопісныя артыкулы (пра хваравітыя расстройствы памяці і іх дыягностыка, псіхалогію мікрацэфалаў, свабоду волі, дамашні догляд псіхічнахворых і іншыя).
* Шматлікія вучні Корсакава стварылі адмысловую школу псіхіятраў і неўрапатолагаў.
* З імем Корсакава звязаная таксама рэформа арганізацыі псіхіятрычнай дапамогі, якая прывяла да карэннага пераўтварэння рэжыму і лекаў псіхічнахворых. Ён выступаў за «неўцісканне» псіхічнахворых; у яго клініцы былі скасаваныя звязванне хворых, прымяненне супакойвальнай кашулі і іншыя гвалтоўныя захады, знятыя краты з вокнаў. Ён напісаў шэраг прац пра пасцельнае ўтрыманне і дамашні догляд псіхічнахворых. Ён рэзка выступіў супраць прапанаваных і практычна ўжываных амерыканскімі хірургамі стэрылізацыі і кастрацыі псіхічнахворых, назваўшы гэтыя захады нялюдскімі.

Катэгорыя:Псіхіятры Расійскай імперыі
Бенедыкт Нурсійскі

**Бенедыкт Нурсійскі** (480?, Нурсія (суч. Норча), Італія — 21 сакавіка 547, Монтэ-Касіна, Італія) — (лац.: Sanctus Benedictus de Nursia), **Св. Бенедыкт**, **Св. Венедыкт** — родапачынальнік заходняга манашскага руху. Святы каталіцкай і праваслаўнай царквы. У праваслаўнай традыцыі лічыцца вялебным. Аўтар «» — найважнейшага з манашскіх статутаў лацінскай традыцыі.

Практычна адзінай крыніцай звестак пра жыццё св. Бенедыкта з’яўляецца кніга «Дыялогі» св. Рыгора Вялікага, папы Рымскага.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Святыя Італіі
Катэгорыя:Заснавальнікі манаскіх ордэнаў
Катэгорыя:Бенедыкцінцы
Катэгорыя:Персанажы «Боскай камедыі»
Катэгорыя:Каталіцкія і праваслаўныя святыя
Катэгорыя:Блізняты паводле алфавіта
Катэгорыя:Хрысціянскія святыя VI стагоддзя
Катэгорыя:Царкоўныя дзеячы VI стагоддзя
Катэгорыя:Абаты Монтэкасіна
Катэгорыя:Каталіцкія святыя
Катэгорыя:Праваслаўныя святыя
Анатоль Аляксандравіч Анікейчык

thumb|250px|Марка Беларусі
**Анатоль Аляксандравіч Аніке́йчык** (, Барысаў — , Мінск) — беларускі скульптар.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 11 ліпеня 1932 года ў Барысаве.

Вучыўся на кафедры скульптуры Беларускага дзяржаўнага тэатральна-мастацкага інстытута ў 1953—1959 у А. А. Бембеля, А. К. Глебава. Выкладаў на кафедры скульптуры ў Беларускім дзяржаўным тэатральна-мастацкім інстытуце (1959—1989). 

Сярод вучняў А. Анікейчыка, вядомыя беларускія скульптары некалькіх пакаленняў: Леанід Давідзенка, Генадзь Буралкін, Галіна Гаравая, Уладзімір Слабодчыкаў, Аляксандр Фінскі, Аляксандр Мятліцкі, Сяргей Бандарэнка, Святлана Гарбунова, Уладзімір Жбанаў, Аляксандр Каструкоў, Уладзімір Панцялееў, Сяргей Гумілеўскі, Валер'ян Янушкевіч і інш. 

Дацэнт (1977). Прафесар (1981). Сябра Саюза мастакоў БССР (з 1962).

Памёр 3 лютага 1989 года ў Мінску. Пахаваны ў Мінску на Усходніх могілках.

## Творчасць 
Удзельнік выставак з 1958 г. Шырока вядомы пераважна як скульптар-манументаліст, прымаў удзел у стварэнні вядомых манументальных ансамбляў: помніка Янку Купалу ў Мінску, мемарыяльных комплексаў «Прарыў» на Ушаччыне і «Праклён фашызму» ў Докшыцкім раёне, помніка Мікалаю Гастэла і яго экіпажу ў Радашковічах, помніка А. М. Матросаву у Вялікіх Луках (1978, у сааўт.), помніка-бюста Янку Купалу ў Араў-парку ў ЗША і інш. Працаваў таксама са станковай скульптурай, значную ролю ў творчасці А. Анікейчыка адыгрываў жанр партрэта, дыяпазон якога вельмі шырокі: ад лірычных, камерных скульптур сучаснікаў і суайчыннікаў (партрэты Б. Вішкарова, Г. Паплаўскага, дачкі Вольгі) да выяў вядомых культурных і дзяржаўных дзеячаў (Фідэль Кастра, Чэ Гевара, П. Машэраў, Г. Ахматава, П. Чайкоўскі, А. Пушкін). Часам, імкненне скульптара паказаць чалавека як дзейсную асобу, праяўлялася ў набыцці партрэтамі гістарычных постацяў жанравага характару («Свет Міхайлаўскага», «За гонар музы»). Рамантычнасць светапогляду аўтара адлюстроўвалася у сімвалісцкай статуарнай пластыцы: «Папараць-кветка», «Вясна», «Бессмяротнасць», «Перамога, якая нясе мір». Творы А. Анікейчыка вылучаюцца ўсхваляванай патэтыкай, ўзнёсласцю вобразаў, выяўленнем духоўнай сілы і прыгажосці чалавека.

А. Анікейчык — адна з выдатных постацей беларускай скульптуры паваеннага часу, поруч з майстрамі айчыннай пластыкі — Аляксеем Глебавым, Андрэем Бембелем, Заірам Азгурам, Сяргеем Селіханавым.

## Званні і ўзнагароды 
* Народны мастак БССР (1972).
* Лаўрэат прэміі Ленінскага камсамола БССР (1967),
* Лаўрэат Дзяржаўнай прэміі БССР (1974).

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* Партрэт Героя Савецкага Саюза П. Н. Рака 
* 

Катэгорыя:Скульптары Беларусі
Катэгорыя:Народныя мастакі Беларускай ССР
Катэгорыя:Выпускнікі Беларускай акадэміі мастацтваў
Катэгорыя:Выкладчыкі Беларускай акадэміі мастацтваў
Катэгорыя:Ганаровыя грамадзяне Барысава
Катэгорыя:Асобы на марках
Сава Цімафеевіч Марозаў

**Сава Цімафеевіч Марозаў** (3 (15) лютага 1862, Зуева, Багародскі павет, Маскоўская губерня, Расійская імперыя — 13 (26) мая 1905, Каны, Францыя) — рускі прадпрымальнік і мецэнат.

## Біяграфія 
Сава Марозаў паходзіў са стараверскай купецкай сям'і, быў спадкаемным ганаровым грамадзянінам Масквы.

Скончыў 4-ю маскоўскую гімназію ля Пакроўскіх варот (1881).

У 1881 годзе паступіў на натуральнае аддзяленне фізіка-матэматычнага факультэта Маскоўскага імператарскага ўніверсітэта, які скончыў у 1887 годзе з дыпломам хіміка. У гэтыя гады напісаў значную працу — даследаванне аб фарбавальніках, а пазней меў стасункі з Мендзялеевым.

у 1885—1887 гадах вывучаў хімію ў Кембрыджскім універсітэце (Вялікабрытанія), адначасова знаёміўся з арганізацыяй тэкстыльнага справы на англійскіх фабрыках (у Манчэстэры).

## Смерць 
Праз некалькі дзён у суправаджэнні жонкі і доктара Селіванаўскага Сава Марозаў выехаў у Берлін, а затым у Каны. Тут 13 (26) мая 1905 г. ён быў знойдзены ў гасцінічным нумары мёртвым, з прастрэленымі грудзьмі.

Паводле афіцыйнай версіі Марозаў пакончыў з сабой.

У дзень сваёй гібелі пасля другога сняданку Марозаў сказаў жонцы: «Спякотна, адпачну да абеду» — і пайшоў да сябе. Зінаіда Рыгораўна засталася размаўляць з доктарам, а затым, радасная паднялася да сябе і прысела да люстэрка, каб прывесці сябе ў парадак. І ў гэты момант пачула стрэл.

Катэгорыя:Прадпрымальнікі Расіі
Косаўскі расстрэл

**Косаўскі расстрэл** — падзеі, якія адбыліся ў горадзе Косава 3 лютага 1927 года.

## Перадгісторыя 
Пасля дзяржаўнага перавароту, зробленага Юзафам Пілсудскім у 1926, палітычная дзейнасць грамадскіх рухаў і партый ускладнялася, а ўціск уладаў станавіўся больш жорсткім. Улады арыштоўвалі палітычных дзеячаў, закрывалі беларускія школы, гімназіі, сталі арыштоўваць актывістаў Беларускай сялянска-работніцкай грамады. У 1927 годзе санацыйны ўрад афіцыйна забараніў БСРГ.

## Падзеі 
3 лютага 1927 у Косаве праходзіла дэманстрацыя ў падтрымку БСРГ. На дэманстрацыю выйшла паўтары тысячы чалавек (галоўным чынам, сялян). Удзельнікі маніфестацыі прайшлі па Косаву, правялі мітынг.

Калі пасля мітынгу пратэстуючыя зноў рушылі праз мястэчка, камуністычныя дзеячы, якія былі ў калоне сярод дэманстрантаў, паднялі чырвоныя сцягі. У адказ на гэта польская паліцыя адкрыла агонь.

У выніку расстрэлу загінула 6 чалавек: М. Еўтух, І. Ракевіч, П. Гаўрус, М. Таптала, І. Кучук, С. Верабей. Некалькі дзесяткаў чалавек было паранена.

## Значэнне 
Пахаванне забітых вылілася ў маніфестацыю пратэсту супраць самавольства паліцыі і польскай адміністрацыі. З косаўскіх падзей распачаліся жорсткія захады польскіх улад на землях Заходняй Беларусі.

## Літаратура 
* Васіль Гарбачэўскі. ЗНІТАВАНЫЯ ЛЁСАМ 

Катэгорыя:Масавыя забойствы ў Беларусі
Катэгорыя:Косава (горад)
Катэгорыя:1927 год у Заходняй Беларусі
Катэгорыя:Падзеі 3 лютага
Дзітрых Банхёфер

**Дзітрых Банхёфер** (ням. Dietrich Bonhoeffer; 4 лютага 1906 года, Брэслаў, цяпер Вроцлаў — 9 красавіка 1945, Фласенбюрг, Баварыя) — нямецкі лютэранскі пастар, тэолаг, удзельнік антынацысцкай змовы.

## Пастар 
У 1928—1929 — памочнік пастара ў нямецкай евангелісцкай суполцы ў Барселоне (Іспанія), у 1930—1931 стажыраваўся ў Аб’яднанай тэалагічнай семінарыі (Нью-Ёрк). Затым стаў пастарам і выкладчыкам сістэматычнай тэалогіі ў Берлінскім універсітэце. У 1933 пратэставаў супраць расавай палітыкі нацыстаў і ўдзельнічаў разам з пастарам Марцінам Німелерам ў стварэнні Вызнавальнай Царквы, якая выступала супраць спробаў НСДАП падпарадкаваць сабе лютэранскую царкву пасродкам стварэння пранацысцкай «Евангелічнай царквы германскай нацыі». З канца 1933 па 1935 жыў у Англіі. У 1935 вярнуўся ў Германію, стаў арганізатарам і кіраўніком семінарыі Вызнавальнай царквы. У 1936 яму было забаронена выкладаць, затым яму таксама забаранілі публічныя выступы і публікацыі. У 1937 была зачыненая створаная ім семінарыя.

Катэгорыя:Постаці Германіі
Ялцінская канферэнцыя

**Ялцінская (Крымская) канферэнцыя** саюзных дзяржаў (4 - 11 лютага 1945) — адна з сустрэч лідараў краін антыгітлераўскай кааліцыі - СССР, ЗША і Вялікабрытаніі, прысвечаных усталяванню пасляваеннага сусветнага парадку. Канферэнцыя праходзіла ў Лівадыйскім палацы ў Ялце, у Крыме.

## Спасылкі 
* Матэрыялы Ялцінскай канферэнцыі
* Ялцінская канферэнцыя (4 — 11 лютага 1945 г.)  — архіўныя фотадакументы канферэнцыі
* Матэрыялы канферэнцыі
* Прынятыя на канферэнцыі дакументы
* Пратакол працы Крымскай канферэнцыі
* Камюніке пра канферэнцыю кіраўнікоў трох саюзных дзяржаў — Савецкага Саюза, Злучаных Штатаў Амерыкі і Вялікабрытаніі ў Крыму

## Літаратура 
* БЭ ў 18 тамах. Т.8, Мн., 1999, С.514

Катэгорыя:Міжнародныя канферэнцыі краін Антыгітлераўскай кааліцыі
1945
Катэгорыя:Люты 1945 года
Катэгорыя:Гісторыя Крыма
Катэгорыя:Наступствы Другой сусветнай вайны
Катэгорыя:Знешняя палітыка СССР
Катэгорыя:Знешняя палітыка Вялікабрытаніі
Сцяг Венгрыі

**Дзяржаўны (цывільны) сцяг Венгрыі** складаецца з чырвонай, белай і зялёнай гарызантальных палос. Мае паходжанне ад колераў Арпадскай дынастыі. Чырвоны колер сімвалізуе кроў венгерскіх патрыётаў, пралітую за незалежнасць Венгрыі. Белы — сімвал чысціні і высакароднасці ідэалаў венгерскага народа. Зялёны колер — сімвал надзеі на лепшае будучае краіны. Сцяг у сучасным выглядзе існуе з 1957 года.

## Ваенныя сцягі 

Выява:Naval Ensign of Hungary.svg|  Ваенна-марскі сцяг
Выява:War Flag of Hungary.svg|  Сцяг арміі

## Гістарычныя сцягі 

Файл:Flag of Austria-Hungary 1869-1918.svg| —   Сцяг Аўстра-Венгрыі
Файл:Flag of Hungary (1867-1918).svg| —   Сцяг Транслейтаніі ў складзе Аўстра-Венгрыі
Файл:Flag of Hungary (1918–1919).svg| —   Сцяг Венгерскай Народнай Рэспублікі
Файл:Flag of Hungary (1919).svg| —   Сцяг Венгерскай Савецкай Рэспублікі
Файл:Flag of Hungary (1915-1918, 1919-1946).svg| —   Сцяг Каралеўства Венгрыі
Файл:Flag of Hungary (1946-1949, 1956-1957).svg| —  1956—1957 Сцяг Венгерскай Рэспублікі
Файл:Flag of Hungary (1949-1956).svg| —   Сцяг Венгерскай Народнай Рэспублікі
Файл:Flag of the Hungarian Revolution (1956).svg|Сцяг Венгерскага паўстання 1956 года

Венгрыя
Катэгорыя:Дзяржаўныя сімвалы Венгрыі
Лівадыйскі палац

**Лівадыйскі палац** — знакаміты помнік архітэктуры і гісторыі XIX—XX ст. у Крыме, былая рэзідэнцыя расійскіх імператараў.

Размешчаны ў пасёлку Лівадыя ў Ялцінскім рэгіёне Крыма ў 3 км ад Ялты.

Архітэктар — Мікалай Пятровіч Красноў.

## Гісторыя 
### Маёнтак Патоцкага 
У 1834 годзе Лівадыя (Лівадыя з грэчаскай мовы — палянка, лужок) была набытая ў камандзіра грэцкага Балаклаўскага батальёна Хвядоса Рэвеліёцы графам Львом Севярынавічам Патоцкім. У маёнтку Патоцкага, па праекце Ф. Эльсона быў пабудаваны панскі дом, аранжарэі, а таксама закладзены ландшафтны парк.

## Савецкі перыяд 
У 1925 годзе ў былым царскім палацы быў адчынены санаторый для сялян, у 1931 г. ператвораны ў кліматычны лячэбны камбінат.

З 4 па 11 лютага 1945 года ў Лівадыйскім палацы праходзіла Крымская (Ялцінская) канферэнцыя кіраўнікоў трох саюзных дзяржаў — СССР, ЗША і Вялікабрытаніі (І. В. Сталін, Ф. Д. Рузвельт, У. Чэрчыль), а таксама пражывала амерыканская дэлегацыя на чале з прэзідэнтам Ф. Д. Рузвельтам.

У 1953 годзе быў зноў адкрыты санаторый.

16 ліпеня 1974 года па рашэнні УЦСПС і Цэнтральнага Савета па кіраванні курортамі прафсаюзаў Лівадыйскі палац быў адкрыты для наведвальнікаў з 2 аддзеламі — гісторыка-мемарыяльным (размешчаным у парадных залах палаца, дзе была адкрыта экспазіцыя «Крымская (Ялцінская) канферэнцыя 1945 года») і выставачнага.

## Заўвагі 
## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт Крымскай рэспубліканскай установы «Лівадыйскі палац-музей» 
* Гісторыя і архітэктура  
* Экскурсія па Лівадыйскім палацы
* Лівадыя і Арэанда — гісторыя, фота 
* Фатаграфіі і панарамы Лівадыйскага Палаца
* У Лівадыйскім палацы знайшлі сімвал сатаны 

Катэгорыя:Палацы Крыма
Катэгорыя:Славутасці Крыма
Катэгорыя:Рэзідэнцыі расійскіх манархаў
Катэгорыя:Палацы-музеі
Катэгорыя:Музеі Крыма
Месаамерыка

**Месаамерыка (Мезаамерыка)** — гісторыка-культурны рэгіён, які распасціраецца прыкладна ад цэнтра Мексікі да Гандураса і Нікарагуа. Тэрмін быў уведзены ва ўжытак у 1943 годзе нямецкім філосафам і антраполагам Паўлем Кірхгофам.

## Асноўныя звесткі 
Насельніцтва Месаамерыкі ў дакалумбаву эпоху адрознівалася наступнымі прыкметамі: 
* грамадства на аснове земляробства са складанымі структурамі кіравання, якія ў некаторых выпадках дасягалі ўзроўню дзяржавы;
* шырокія цырыманіяльныя цэнтры ці нават горады з буйнымі збудаваннямі (піраміды, палацы, арэны для свяшчэннай гульні ў мяч);
* высокі ўзровень развіцця рамёстваў: апрацоўка каменя, керамікі, дрэва, тэкстылю, маляванне, апрацоўка металаў;
* веды астраноміі, дакладны каляндар, развіццё арыгінальных сістэм пісьменства.

Месаамерыка з'яўлялася радзімай шматлікіх высокаразвітых культур: 
* Ацтэкі
* Мая
* Міштэкі
* Альмекі
* Пурэпеча
* Сапатэкі
* Тальтэкі
* Татанакі
* Уастэкі
* Чычымекі

Катэгорыя:Гісторыя Амерыкі
Сцяг Манака

**Сцяг Манака** мае прапорцыі: 4:5. Уяўляе сабой палотнішча з двума роўнавялікімі палосамі, размешчанымі гарызантальна. Зверху — паласа чырвонага колеру, знізу — белага.

## Гісторыя 
Прыняты ў 1881 годзе. Колеры сцягу звязаныя з колерамі княжацкага роду Грымальдзі, прадстаўнікі якога кіруюць княствам з эпохі сярэднявечча. Манакскія сцягі чырвоных і белых гербавых колераў вядомыя з 1339 года. У XIV—XVIII стагоддзях яны ўяўлялі сабой палотнішча з чырвоных і белых ромбаў альбо былі белымі з поўным гербам у цэнтры. Апошні сцяг афіцыйна лічыцца ўрадавым, хоць вывешваецца рэдка. У канцы XVIII стагоддзя Манака было далучана да Францыі, але ў 1814 годзе пасля падзення Напалеона кіраванне дынастыі Грымальдзі ў Манака было адноўлена. Тады ж з’явіўся і цяперашні манакскі сцяг, які атрымаў малюнак у выглядзе двух гарызантальных палос чырвонага і белага колераў. Афіцыйна ён зацверджаны толькі ў 1881 годзе. Падабенства сцягоў Манака і Інданезіі паслужыла падставай для дыпламатычнага канфлікту. Калі ўраду Манака стала вядома, што Інданезійская Рэспубліка ў 1945 годзе прыняла такі ж, як у Манака, сцяг, ён заявіў афіцыйны пратэст. Аднак пратэст быў адхілены на той падставе, што сцяг Інданезіі па паходжанні з’яўляецца яшчэ больш старажытным, чым сцяг Манака.

## Падобныя сцягі 

Файл:Flag of Indonesia.svg|Сцяг Інданезіі
Файл:Flag of Singapore.svg|Сцяг Сінгапура
Файл:Flag of Poland.svg|Сцяг Польшчы
Файл:Flag of Bohemia.svg|Сцяг Багеміі
Файл:Flag of Tirol and Upper Austria.svg|Сцяг Верхняй Аўстрыі

## Спасылкі 
Катэгорыя:Манака
Манака
Сцяг Сан-Марына

**Сцяг Сан-Марына** выглядае, як дзве гарызантальныя паласы — белая зверху і светла-блакітная знізу. У цэнтры сцягу — герб, які выглядае як шчыт (з выявай трох замкаў пасярэдзіне). Яго атачае вянок, зверху над ім карона, а пад ім — скрутак з надпісам «LIBERTAS» (Воля).

## Спасылкі 
Сан-Марына
Катэгорыя:Дзяржаўныя сімвалы Сан-Марына
Сцяг Балгарыі

**Сцяг Балгарыі** — адзін з дзяржаўных сімвалаў краіны, складаецца з трох роўных па велічыні гарызантальных палос: зверху белай, пасярэдзіне зялёнай, а знізу чырвонай.

## Колеры сцяга і іх значэнне 
*  Белы колер сімвалізуе свабоду і мір.
*  Зялёны колер сімвалізуе лес і лясную гаспадарку.
*  Чырвоны колер сімвалізуе кроў, пралітую ў барацьбе за дзяржаўную незалежнасць.

## Галерэя 
### Сцягі Другога Балгарскага царства 

1321 Vesconte BGFlag.png|Сцяг Балгарыі на марской карце  1321 года.
File:1325 Dalorto Bulgaria.png|Сцяг дынастыі Шышманавічаў на захад ад Відзіна на карце (1325–1340 гг.) .
File:Flag of the Second Bulgarian Empire (1325).svg|Рэпліка з  Далорты. 
1385 Soler BG Flag.png|Сцяг над Варнай з   (каля 1385 г.).
Flag of the Second Bulgarian Empire.svg|Рэпліка з Партулана Салера.
File:1426 Battista Beccario BG Flag.png|Сцяг Балгарыі на карце  1426 года.

### Сцягі сучаснай Балгарскай дзяржавы 

Flag of Bulgaria.svg|Сцяг Балгарыі (1879—1947, 1990—наш час). Дзейнічае ад 27 лістапада 1990 г.
UpsideDownFlagBulgaria.svg|Вертыкальны сцяг Балгарыі. Дзейнічае ад 27 лістапада 1990 г.
Flag of Bulgaria (1946-1948).svg| — 1948.
Flag of Bulgaria (1948-1967).svg| — .
Flag of Bulgaria (1967-1971).svg| — . Дызайн герба нязначна змяніўся ў параўнанні з папярэднім варыянтам.
Flag of Bulgaria (1971-1990).svg| — . Да 1944 года быў дададзены 681 — год стварэння Першага Балгарскага царства Аспарухам. Першы раз падняты 21 мая 1971 года.

War flag of Bulgaria (1971-1990).svg|Ваенны сцяг  камуністычнай эпохі. Дэвіз на балгарскай мове азначае «За нашу сацыялістычную радзіму».
War flag of Bulgaria.svg|Сучасны балгарскі , падобны на балгарскія ваенныя сцягі перыяду 1880-х — сярэдзіны 1940-х гадоў. Дэвіз на балгарскай мове азначае «З намі Бог».
Naval Ensign of Bulgaria.svg|Ваенна-марскі сцяг балгарыі.
Naval Jack of Bulgaria.svg|Ваенна-марскі джэк Балгарыі.

Файл:Flag of Stiliana Paraskevova.svg|Сцяг балгарскага апалчэння, які стаў прататыпам для дзяржаўнага сцяга.
Файл:Flag Legion Rakovski.svg|Сцяг Балгарскай легіі (1861—1862).
Файл:Flag for the Ministry of War Bulgaria (1878-1944).svg|Сцяг Балгарскага ваеннага міністэрства (1912–1944).
Файл:Naval Ensign of Bulgaria (1878-1944).svg|Марскі прапар Балгарыі (1879—1949).
Файл:Naval Ensign of Bulgaria (1949-1955).svg|Марскі прапар Балгарыі (1949—1955).
Файл:Naval Ensign of Bulgaria (1955-1990).svg|Марскі прапар Балгарыі (1955—1991).
Файл:Naval Ensign of Bulgaria 1991-2005.svg|Ваенна-марскі прапар Балгарыі (1991—2005).
Файл:Tsar of Bulgaria standard.svg|Штандар цара (каля 1937–1946).

Балгарыя
Катэгорыя:Дзяржаўныя сімвалы Балгарыі
Франц Фердынанд

{{Дзяржаўны дзеяч
 | беларускае імя        = Франц Фердынанд Карл Людвіг Ёзэф фон Габсбург эрцгерцаг д’Эстэ
 | арыгінальнае імя   = Franz Ferdinand von Österreich-Este
 | партрэт            = HGM Wilhelm Vita Porträt Franz Ferdinand.jpg
 | подпіс            = 
 | шырыня партрэта    = 300px
 | тытул              = эрцгерцаг Аўстрыйскі
 | парадак            = 
 | сцяг               = 
 | перыядпачатак       = 30 студзеня 1889
 | перыядканец        = 28 чэрвеня 1914
 | папярэднік     = Рудольф (1859—1889)
| пераемнік                  = Карл (1914—1916)
 | манарх             = 
 | веравызнанне    = каталік
 | дата нараджэння      = 18.12.1863 
| месца нараджэння     = Грац, Аўстра-Венгрыя
 | дата смерці        = 28.06.1914
 | месца смерці       = Сараева, Аўстра-Венгрыя
 | пахаваны          = 
 | дынастыя           = Габсбургі
 | бацька               = Карл Людвіг
 | маці               = Марыя Анунцыята
| у шлюбе          = Сафія Хотэк
| дзеці              = герцагі Максіміліян (1902—1962) і Эрнст (1904—1954), дачка Сафія (1901—1990)
 | аўтограф           = Archduke Franz Ferdinand of Austria Signature.svg
 | узнагароды            =
{

-

-

}
| Commons            = Archduke Franz Ferdinand of Austria
}}
'''Франц Фердынанд Карл Людвіг Ёзэф фон Габсбург эрцгерцаг д'Эстэ''' (; 18 снежня 1863, Грац, Аўстра-Венгрыя - 28 чэрвеня 1914, Сараева, Аўстра-Венгрыя) — эрцгерцаг аўстрыйскі, з 1896 спадчыннік прастола Аўстра-Венгрыі.

У палітычным плане Франц Фердынанд быў прыхільнікам ідэі надання часткам імперыі большай аўтаноміі (план Аўрэля Папавічы аб федэралізацыі Аўстра-Венгрыі). Прытрымліваўся мяккай лініі адносна Сербіі, каб не дапусціць адкрытага канфлікту з Расіяй, які зруйнуе абедзве імперыі. Падтрымліваў планы развіцця аўстра-венгерскіх ваенна-марскіх сіл, у той час як ваенна-марская моц увогуле не была прыярытэтам знешняй палітыкі імперыі і ВМС не атрымлівалі належнай падтрымкі ад ураду і грамадства.

Забойства Франца Фердынанда (Сараеўскага забойства) сербскім тэрарыстам Гаўрылам Прынцыпам зрабілася падставай для пачатку Першай сусветнай вайны.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Постаці Аўстра-Венгрыі
Катэгорыя:Габсбургі
Бронная Гара (мемарыял)

**Бронная гара** — месца масавага знішчэння нямецкімі акупацыйнымі ўладамі мірнага насельніцтва ў гады Другой сусветнай вайны каля чыгуначнай станцыі Бронная Гара Бярозаўскага раёна Брэсцкай вобласці.

## Гісторыя 
У маі — чэрвені 1942 г. ва ўрочышчы выкапана 8 ям даўжынёй 45 — 60 м, шырынёй 6 — 6,5 м, глыбінёй 4 м; іх абнеслі калючым дротам. З Драгічына, Янава, Гарадца, Брэста, Пінска, Кобрына, Бярозы-Картузскай на чыгуначную лінію, якая праходзіла ад цэнтральнай магістралі праз пляцоўку з ямамі-доламі, дастаўлялі эшалоны з людзьмі, пераважна з яўрэямі. На спецыяльных пляцоўках людзей прымушалі распранацца, па драцяных калідорах гналі да ям, загадвалі класціся шэрагамі і расстрэльвалі з аўтаматаў.

Да лістапада 1942 г. тут знішчана больш 50 тысяч чалавек. Каб схаваць сляды злачынства, у сакавіку 1944 г. нямецкія акупацыйныя войскі прыгналі сюды 100 палонных, якія 2 тыдні раскопвалі і спальвалі трупы, затым расстралялі і спалілі тых, хто выконваў гэтыя працы.

## Спасылкі 
* Jews from the Brest Ghetto assembled for slave labor. *Internet Archive*, May 30, 2013.
* The Brest Ghetto Passport Archive
* 64th Anniversary of Brest Ghetto 
* Yehuda Bauer, *Rethinking the Holocaust*. Yale University Press, pp.&nbsp;153–155.

Катэгорыя:Генацыд
Катэгорыя:Бярозаўскі раён
Катэгорыя:Нямецкая акупацыя Беларусі (1941—1944)
Катэгорыя:Бронная Гара
Татанакі

**Татанакі** — індзейскі народ у Мексіцы агульнай колькасцю больш за 250 тыс. чалавек.

З VIII—IX стагоддзя жывуць на поўначы штата Пуэбла і ў прылеглых раёнах штата Веракрус.

У старых выданнях можна сустрэць памылковы тэрмін «татанакская культура». Ён адносіцца да класічнай культуры Веракрус, якая існавала ў 2—8 стст. у тых месцах, дзе цяпер жывуць татанакі, і таму была памылкова асацыяваны з імі.

Першыя еўрапейцы, якія наведалі татанакскія валоданні, характарызавалі іх насельнікаў як працавітых земляробаў, якія апрацоўвалі трапічныя культурныя расліны (батат і маніёк). Татанакі жылі ў вёсках і ў некалькіх гарадах (Семпаала, Эль-Тахін і Халап), але не былі аб'яднаны ў саюз. Кожнай вёскай кіраваў радавы правадыр.

У 1519 горад Семпаалу наведалі першыя еўрапейцы і пакінулі яго апісанне.

## Мова 
Гавораць на мовах татанакскай сям'і: чакаўахтль, прыбярэжны татанак, іпапана, папанатла, сьера, татымола, татыкільяці.

## Побыт 
Традыцыйныя заняткі — ручное земляробства (кукуруза, фасоля, гарбуз, перац, бананы, цукровы трыснёг, ваніль, ананасы), пчалярства, птушкагадоўля, свінагадоўля. Жанчыны збіралі лекавыя травы. Мужчыны плялі кошыкі і рыбалоўныя сеткі.

Жыллё — аднакамернае, прамавугольнае ў плане, будавалася з трысняговых жэрдак, змацаваных ліянамі, з каркасам. Дах — двухсхільны. У гарах дамы будавалі з цэглы, абмазанай глінай або беленай. Дах — чарапічны. Кухня і загоны для жывёлы — асобна.

Адзенне — у жанчын — белая доўгая спадніца, белая кофта без рукавоў, тапум — накідка з арнаментам. Прычоскі ўпрыгожвалі лентамі і кветкамі, насілі пацеркі і завушніцы.

З 1940 года частка татанакаў занятая на нафтапромыслах.

## Гл. таксама 
* Семпаала

## Літаратура 
* Энциклопедия «Народы и религии мира», под ред. В. А. Тишкова, М., 1998.
* Народы Америки, том 2, М., 1959.
* Энциклопедия «Латинская Америка», том 2, М., 1982.

## Спасылкі 
* Індзейцы без тамагаўкаў

Катэгорыя:Індзейцы Цэнтральнай Амерыкі
Катэгорыя:Народы Мексікі