open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Хаанефора

**Хаанефора** (*Choanephora*) — род ніжэйшых грыбоў сямейства , прадстаўнікі якога паразітуюць на кветках і пладах агародных і костачкавых пладовых культур.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Мукаральныя
Катэгорыя:Роды грыбоў
Кіеўская епархія ПЦУ

**Кіеўская епархія** — епархія Праваслаўнай царквы Украіны ў Кіеве і Кіеўскай вобласці Украіны. Заснавана ў 2009 годзе. Да ўтварэння ПЦУ была епархіяй Украінскай Праваслаўнай Царквы Кіеўскага Патрыярхату.

## Кіруючы архірэй 
* Мітрапаліт Епіфаній (Думенка)

## Вікарныя епіскапы 
* Ягатынскі — архіепіскап Аляксандр (Рэшэтняк)
* Макарыўскі — архіепіскап Ізяслаў (Карга)
* Белагародскі — епіскап Іаан (Швец)
* Фасціўскі — епіскап Уладзімір (Чарпак)
* Альвійскі — епіскап Епіфаній (Дзімітру)
* Васылькіўскі — епіскап Яфрэм (Хамяк)
* Багуслаўскі — епіскап Арсеній (Пажарны)
* Барыспільскі — епіскап Аўраамій (Латыш)

## Спасылкі 

Катэгорыя:З’явіліся ў 2009 годзе
Катэгорыя:2009 год ва Украіне
Катэгорыя:Епархіі Праваслаўнай царквы Украіны
Хана-Раўіці Маіпі-Кларк

**Хана-Раўіці Маіпі-Кларк** (; нар. ) — новазеландскі палітык, член парламента Новай Зеландыі ад «Партыі маары», перамагла на ўсеагульных выбарах Новай Зеландыі ў 2023 годзе. Самы малады дэпутат пасля Джэймса Сцюарта-Уортлі, які быў абраны на выбарах 1853 года ва ўзросце 20 гадоў і 7 месяцаў.

Унучатая пляменніца актывісткі мовы маары Ханы Тэ Хемары. Тайціму Майпі, актыўнасць якога спрыяла дэмантажу помніку капітану Гамільтана ў 2020 годзе, з’яўляецца яе дзедам. Уі Катэн, першы член парламента ад народа маары, які быў прызначаны ў Выканаўчы савет, быў яе пра-пра-пра-прадзедам.

Маіпі-Кларк атрымала адукацыю ў «Te Wharekura o Rākaumangamanga» ў Хантлі. У 17 гадоў яна апублікавала кнігу «Маахіна» пра мараматаку — месяцовы каляндар маары. Рангі Матамуа натхніў яе даследаваць гэтую тэму, калі чытаў лекцыі пра традыцыі Матарыкі.

14 лістапада 2024 года Маіпі-Кларк пратэставала ў парламенце Новай Зеландыі супраць законапраекта, які вызначае прынцыпы Дагавора паміж маары і манархіяй. Маіпі-Кларк пратэставала, разарвала аркуш законапраекта аб прынцыпах дагавора падчас яго першага чытання ў парламенце, і выканала хака «Ка-матэ». Пасля гэтага спікер Джэры Браўнлі прыпыніў працу парламента на 20 хвілін, а таксама абвінаваціў Маіпі-Кларк у парушэнні правілаў і адхіліў яе ад працы парламента на 24 гадзіны.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Члены палаты Прадстаўнікоў Новай Зеландыі
Алег Васілевіч Цылько

**Алег Васілевіч Цылько** (нар. 18 кастрычніка 1971, г.п. Акцябрскі, Гомельская вобласць) — беларускі службовец, дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь з 2024 года.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 18 кастрычніка 1971 года ў г.п. Акцябрскі Гомельскай вобласці.

Скончыў Кіеўскае вышэйшае ваенна-марское вучылішча, сацыяльны педагог-псіхолаг; Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь па спецыяльнасці «Дзяржаўнае кіраванне і ідэалогія».

Працаваў першым сакратаром Акцябрскага раённага камітэта грамадскага аб’яднання «Беларускі патрыятычны саюз моладзі»; другім сакратаром Гомельскага абласнога камітэта грамадскага аб’яднання «Беларускі рэспубліканскі саюз моладзі»; галоўным спецыялістам упраўлення арганізацыйна-кадравай работы, начальнікам аддзела па справах моладзі Гомельскага абласнога выканаўчага камітэта; намеснікам генеральнага дырэктара па ідэалагічнай рабоце і сацыяльных пытаннях адкрытага акцыянернага таварыства «Гомельаблаўтатранс».

Старшыня Гомельскай абласной арганізацыі Рэспубліканскай партыі працы і справядлівасці.

У 2024 годзе стаў дэпутатам Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь VIII склікання ад Рэчыцкай акругі № 44. Намеснік старшыні Пастаяннай камісіі па экалогіі і прыродакарыстанні.

## Узнагароды 
Узнагароджаны ганаровымі граматамі Гомельскага абласнога Савета дэпутатаў, Беларускага прафсаюза работнікаў транспарту і камунікацый, нагрудным знакам адрознення Міністэрства транспарту і камунікацый Рэспублікі Беларусь «Ганаровы транспартнік».

## Сям’я 
Мае сына.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Біяграфія на сайце Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь

Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 8-га склікання
Георгій Яўгенавіч Хлябовіч

**Георгій Яўгенавіч Хлябовіч** (нар. 23 жніўня 1966, г. Навагрудак, Гродзенская вобласць) — беларускі ўрач-артапед-траўматолаг, дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь з 2024 года.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 23 жніўня 1966 года ў г. Навагрудку Гродзенскай вобласці.

Скончыў Навагрудскае ССПТУ № 26 па спецыяльнасці «Трактарыст»; Гродзенскі дзяржаўны медыцынскі інстытут па спецыяльнасці «Лячэбная справа»; клінічную ардынатуру ў РНПЦ траўматалогіі і артапедыі; урач-артапед-траўматолаг вышэйшай кваліфікацыйнай катэгорыі.

Служыў у радах Савецкай арміі.

Працаваў трактарыстам у саўгасе «Дубкі» Навагрудскага раёна; урачом-інтэрнам-хірургам; урачом-траўматолагам паліклінікі, траўматалагічнага аддзялення, намеснікам галоўнага ўрача па медыцынскай частцы Баранавіцкай гарадской бальніцы; галоўным урачом Ляхавіцкай цэнтральнай раённай бальніцы.

Выбіраўся дэпутатам Ляхавіцкага раённага Савета дэпутатаў 28-га склікання.

Член Беларускай партыі «Белая Русь».

У 2024 годзе стаў дэпутатам Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь VIII склікання ад Баранавіцкай-сельскай акругі № 7. Член Пастаяннай камісіі па працы і сацыяльных пытаннях.

## Узнагароды 
Узнагароджаны ганаровымі граматамі Брэсцкага абласнога выканаўчага камітэта, граматамі галоўнага ўпраўлення па ахове здароўя Брэсцкага абласнога выканаўчага камітэта, Ляхавіцкага раённага выканаўчага камітэта, Ляхавіцкага раённага Савета дэпутатаў, нагрудным знакам Міністэрства аховы здароўя «Выдатнік аховы здароўя Рэспублікі Беларусь». Мае Падзячны ліст Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь.

## Сям’я 
Жанаты. Выхоўвае трох дачок і сына.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Біяграфія на сайце Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь

Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 8-га склікання
Катэгорыя:Артапеды Беларусі
Катэгорыя:Траўматолагі Беларусі
Катэгорыя:Дэпутаты Ляхавіцкага раённага Савета дэпутатаў
Халакост у Расонскім раёне

За час акупацыі практычна ўсе яўрэі Расонскага раёна былі забітыя.

У вёсцы Краснаполле восенню 1941 года больш за 30 яўрэяў сабралі і расстралялі недалёка ад ракі насупраць вёскі Дзямех. У самой вёсцы Дзямех у жніўні 1941 года немцы расстралялі яўрэяў-бежанцаў з Невеля. Роў, у якім ляжалі забітыя, доўга ніхто не закопваў. У вёсцы Уладзіміраўка прадстаўнікоў народа забілі каля дарогі на паўдарозе да вёскі Тродавічы. У вёсцы Шуляціна 13—14 верасня 1941 года нацысты расстралялі 20 мясцовых яўрэяў на тэрыторыі льнозавода.

У вёсцы Дворышча (Альбрэхтаўскі сельсавет) на магіле расстралянай сям’і Яхновіч усталяваны помнік.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 

Расонскі раён
Катэгорыя:Гісторыя Расонскага раёна
Вікторыя Вільяруэль

**Вікторыя Яўгенія Вільяруэль** (; нар. ) — аргенцінскі дзяржаўны і палітычны дзеяч, юрыст і пісьменнік. Віцэ-прэзідэнт Аргенціны з 10 снежня 2023 года

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Віцэ-прэзідэнты Аргенціны
Катэгорыя:Жанчыны-палітыкі Аргенціны
Катэгорыя:Выпускнікі Універсітэта Буэнас-Айрэса
Себасцьян Краўзэ

**Себасцьян Краўзэ** (нар. , Берлін, Германія) — нямецкі валейбаліст.

## Біяграфія 
## Дасягненні 
*   Чэмпіён Беларусі (2): 2015/16, 2014/15
*   Срэбраны прызёр чэмпіянату Беларусі (1): 2016/17
*   Уладальнік Кубка Беларусі (3): 2016/17, 2015/16, 2014/15
 

## Спасылкі 
* Sebastian Krause
* СЕБАСТИАН КРАУЗЕ: «МЫ ОПАСНЫЙ СОПЕРНИК ДЛЯ ХОРОШИХ КОМАНД» 

Катэгорыя:Валейбалісты Германіі 
Катэгорыя:Ігракі зборнай Германіі па валейболе
Дэпартамент эфектыўнасці ўрада (ЗША)

**Дэпартамент эфектыўнасці ўрада **(, **DOGE**) — часовы орган федэральнай улады ЗША, створаны ў студзені 2025 года ўказам Прэзідэнта ЗША Дональда Трампа.

Задача DOGE — скарачэнне дзяржаўных выдаткаў і рэструктурызацыя Федэральнага ўрада ЗША.

Куратарам ведамства з’яўляўся мільярдэр і блізкі паплечнік Трампа Ілан Маск. У каманду DOGE уваходзіла больш за 50 чалавек, прыкладна траціна з якіх раней працавалі з Маскам у Tesla, SpaceX і іншых яго кампаніях.

Абрэвіятура DOGE супадае з назвай крыптавалюты Dogecoin, якую прасоўвае Маск.

## Гісторыя 
З моманту ўтварэння супрацоўнікі DOGE хутка атрымалі доступ да лічбавай інфраструктуры ўрада ЗША. Яны адсочвалі фінансавыя патокі і перакрывалі тыя, якія лічылі махлярствам або растратай.

Усяго, за 130 дзён працы DOGE, былі звольнены амаль 58,6 тыс. чалавек, яшчэ 76,3 тыс. звольніліся добраахвотна ў абмен на кампенсацыю.

За гэтыя 130 дзён ведамства змагло зэканоміць казне $175 млрд, або $1 086,96 у пераліку на аднаго амерыканскага падаткаплацельшчыка.

У лістападзе 2025 года Дэпартамент эфектыўнасці ўрада быў расфарміраваны.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Урад ЗША
Катэгорыя:Студзень 2025 года
Катэгорыя:2025 год у ЗША
Маргарыта (значэнні)

**Маргарыта** — шматзначны тэрмін.

* Маргарыта — жаночае імя.
* Маргарыта — камуна ў Італіі.
* Маргарыта — нерэгулярны спадарожнік Урана.
* Маргарыта — востраў Венесуэлы ў паўднёвай частцы Карыбскага мора.
Асва (Саарэмаа)

**Асва** () — вёска на самым вялікім эстонскім востраве Саарэмаа. Уваходзіць у склад воласці Саарэмаа (да 2017 г.: Лаймьяла) у павеце Саарэмаа.

## Насельніцтва 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Эстоніі
Рыхард Авенарыус

**Рыхард Генрых Людвіг Авенарыус** (; , , Францыя — , , Швейцарыя) — швейцарскі філосаф-ідэаліст, адзін з заснавальнікаў эмпірыякрытыцызму. Прафесар Цюрыхскага ўніверсітэта  (з 1877 года). 

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў сям’і кніжнага гандляра і выдаўца Эдуарда Хабермана (5 кастрычніка 1809—20 лютага 1885). Маці Рыхарда Авенарыуса — Сесілія (26 лютага 1815—1893) была зводнай сястрой Рыхарда Вагнера па маці. Авенарыус лацінізаваў сваё прозвішча — у нямецкай мове *hafer* — авёс, на латыні авёс — *avena*.

З 1887 года выдаваў часопіс «Квартальнік навуковай філасофіі». Пераехаўшы ў Цюрых ажаніўся на Марыі Зэмпер, зводнай сястрыт вядомага заолага Карла Зэмпера.

## Філасофія 
У цэнтры філасофіі паняцце вопыту, ачышчанага ад аб’ектыўнай рэальнасці, у выніку чаго здымаецца процілегласць свядомасці і матэрыі, псіхічнага і фізічнага. Выступаў з суб’ектыўна-ідэалістычнай тэорыяй «прынцыповай каардынацыі» (без суб’екта няма аб’екта, без свядомасці — матэрыі). Прынцып «найменшай траты сіл» на чалавечае пазнанне прывёў Авенарыуса да біялагізму, суб’ектывізму, агнастыцызму.

## Творы 
* Критика чистого опыта: в популярном изложении А. Луначарского: с дополнением: Новая теория позитивного идеализма (Holzapfel. Panideal) / Р. Авенариус; критическое изложение А. Луначарского. — Издание 2-е, исправленное. — Москва: URSS, 2008. — 206, [1] с. — (Из наследия мировой философской мысли. История философии). — ISBN 978-5-382-00449-5.
* О предмете психологии / Рихард Авенариус; Перевод с нем. Ив. Маркова. — Москва: Московское кн-во, 1911. —— 83 с.
* О предмете психологии / Рихард Авенариус; Перевод с нем. И. Маркова. — 2. изд., стер. — Москва: УРСС, 2003. — 83 с. — (Философия). — ISBN 5-354-00113-7.
* Человеческое понятие о мире / Рихард Авенариус; Пер. И. Федорова; Под ред. М. Филиппова. — Санкт-Петербург: П.П. Сойкин, ценз. 1901. — 90, [1] с.
* Философия, как мышление о мире сообразно принципу наименьшей меры сил = Philosophie als Denken der Welt gemass dem Princip des kleinsten Kraftmasses: Prolegomena к Критике чистого опыта / Рихард Авенариус; Перевод И. Федорова; Под редакцией доктора философии М. Филиппова. — Санкт-Петербург: П. П. Сойкин, ценз. 1899. — 50 с. — (Научно-философская библиотека).
* Человеческое понятие о мире / Рихард Авенариус; Перевод со 2-го (1905 года) посмертного издания Н. Самсонова. — Москва: Книжный магазин «Звено», 1909. — XII, 136 с.

## Літаратура 
* 

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Філосафы Швейцарыі
Руслан Іосіфавіч Чарнецкі

**Руслан Іосіфавіч Чарнецкі** (нар. 1 ліпеня 1981, г. Мінск) — беларускі акцёр тэатра і кіно, дэпутат Палаты прадстаўнікоў і міністр культуры Беларусі з 2024 года.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 1 ліпеня 1981 года ў г. Мінску.

Скончыў тэатральны факультэт Беларускай дзяржаўнай акадэміі мастацтваў па спецыяльнасці «Акцёрскае майстэрства драматычнага тэатра і кіно».

## Узнагароды 
Лаўрэат прэміі Саюза тэатральных дзеячаў «Крыштальная кветка» за яркі і таленавіты дэбют (2011), лаўрэат прэміі «За лепшую мужчынскую ролю» Брэсцкага міжнароднага кінафестывалю, лаўрэат Нацыянальнай тэатральнай прэміі «За лепшую мужчынскую ролю» ў намінацыі «Музычны спектакль».

Заслужаны артыст Рэспублікі Беларусь.

## Творчасць 
У Нацыянальным акадэмічным драматычным тэатры імя М. Горкага:
* Немец — «Выпадковы вальс» Б. Луцэнкі, У. Арлова
* Джымі — «Трохграшовая опера» Б. Брэхта, К. Вайля
* Клаўдзіа — «‘‘Анджэла і іншыя…» А. Еранькова, рок-опера па творах А. Пушкіна
* Рогач (галоўная) — «Легенда пра беднага д’ябла» У. Караткевіча
* «Раскiданае гняздо» Я. Купалы
* «Сон на кургане» Я. Купалы
* Залаты мужчына — «Валянцінаў дзень» І. Вырыпаева
* Іван Іваныч — «Каштанка» А. Чэхава
* Іван (галоўная) — па матывах рускіх народных казак «Царэўна-Жаба»
* Барталамеа, Нікалас — «Утаймаванне наравістай» Вільяма Шэкспіра
* Старыкаў — «Жаніхі» Мікалая Гогаля
* Дэні Дзідро (галоўная) — «Распуснік» Эрыка-Эмануэля Шміта
* Дэ Брызар — «Бег» Міхаіла Булгакава
* Фердынанд Маркандаль (галоўная) — «Мачаха» Анарэ дэ Бальзака
* Эдып (галоўная) — «Эдып» Алены Мінчуковай
* Рычард Ільвінае Сэрца — «Леў узімку» Джэймса Голдмена
* Аляксей Сцяпанавіч Малчалін; Г. D. — «Гора ад розуму» Аляксандра Грыбаедава
* Іл (галоўная) — «Загадкавы візіт» (Візіт старой дамы) Фрыдрыха Дзюрэнмата

Антрэпрыза (тэатральна-канцэртнае агенцтва «Альфа-канцэрт»):

* Бары (галоўная) — «LADIE`S NIGHT» Жака Калара, Энтані Мак-Картэна, Стэфана Сінклера
* Джэк (галоўная) — «Прымадоны» Кена Людвіга
* Бернар (галоўная) — «Боінг, боінг, боінг» Марка Камалеці

### Фільмаграфія 
* Пра людзей і пра вайну-3 (кароткаметражны) (2023) — старшы сяржант
* Праведнік (2023) — эпізод
* На сваім месцы (2023) — Ілья
* На другім беразе (2023, Беларусь)
* Чарнобыль (2022) — эпізод
* Танга для адной (2022)
* Адзіночкі (2022) — Вадзім
* Тайна спячай дамы (2021) — Леанід у маладосці
* Сваты-7 (Украіна, Беларусь, 2021) — Рыбкін, муж Святланы
* Начны рэжым (2021) — Гур’янаў
* Дзверы ў мінулае (2021) — апякун
* Вікінгі. Перад тварам Одзіна (Беларусь, 2021) — Харальд

## Сям’я 
Мае дачку.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Біяграфія на сайце Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь
* 

Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 8-га склікання
Катэгорыя:Акцёры тэатра Беларусі
Катэгорыя:Кінаакцёры Беларусі
Аавіку

**Аавіку**:
* Аавіку (Саарэмаа)
* Аавіку (Хальяла)
* Аавіку (Хар’юмаа)
Лілбі (Хіюмаа)

**Лілбі** () — вёска ў Эстоніі. Уваходзіць у склад воласці Хіюмаа (у 2013-2017 гадах: Хію, да гэтага ў Кыргэссаарэ).

## Насельніцтва 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Эстоніі
Катэгорыя:Хіюмаа
Ярвэкюла

**Ярвэкюла**:
* Ярвэкюла (Вільяндзі)
* Ярвэкюла (Раэ)
* Ярвэкюла (Саарэмаа)
* Ярвэкюла (Элва)
Ярвэкюла (Вільяндзі)

**Ярвэкюла** () — вёска ў Эстоніі. Уваходзіць у склад воласці Вільяндзі (да 2017 г.: Тарвасту) у павеце Вільяндзі.

## Насельніцтва 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Эстоніі
Ігар Яраслававіч Шалудзін

**Ігар Яраслававіч Шалудзін** (нар. 22 кастрычніка 1968, п. Данское-Новае, Калінінградская вобласць) — беларускі аграном, службовец, дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь з 2024 года.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 22 кастрычніка 1968 года ў п. Данское-Новае Калінінградскай вобласці (Расійская Федэрацыя).

Скончыў Гродзенскі сельскагаспадарчы інстытут па спецыяльнасці «Агранамія»; Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь па спецыяльнасці «Кіраванне аграпрамысловым комплексам» года старшынёй Астравецкага раённага выканаўчага камітэта.

Выбіраўся дэпутатам Смаргонскага раённага Савета дэпутатаў 26-га склікання.

У 2024 годзе стаў дэпутатам Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь VIII склікання ад Смаргонскай акругі № 59. Намеснік старшыні Пастаяннай камісіі па працы і сацыяльных пытаннях.

## Узнагароды 
Узнагароджаны ганаровымі граматамі Гродзенскага абласнога выканаўчага камітэта, Смаргонскага раённага выканаўчага камітэта.

## Сям’я 
Жанаты, мае дачку і сына.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Біяграфія на сайце Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь

Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 8-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Смаргонскага раённага Савета дэпутатаў
Трапічны пояс

]]
**Трапі́чныя паясы́** — прыродныя геаграфічныя паясы Паўночнага і Паўднёвага паўшар’яў Зямлі, размешчаныя паміж субтрапічнымі і субэкватарыяльнымі паясамі.

Большая частка трапічных паясоў знаходзіцца паміж 20 і 30 градусамі паўночнай і паўднёвай шырот. Трапічным паясам уласцівы пустынныя і паўпустынныя ландшафты на мацерыках і высокая тэмпература, выпарэнне, шчыльнасць і салёнасць (37 праміле) на паверхні вады з недахопам кіслароду ў акіянах, характэрна пасатная цыркуляцыя, што спрыяе фарміраванню гарачага і сухога трапічнага клімату. Тэмпература паветра зімой вышэй за 10 °C, летам — вышэй за 30—35 °C. Усходнія ўскраіны мацерыкоў (асабліва Паўднёва-Усходняя Азія, Цэнтральная Амерыка) у межах трапічных паясоў знаходзяцца пад уздзеяннем мусонаў і пасатаў, якія садзейнічаюць большаму ўвільгатненню рэгіёнаў (1000—2000 мм ападкаў за год).

Значная частка прасторы трапічных паясоў не мае сцёку. Рэкі транзітныя, часта перасыхаюць. Жывёльны свет прадстаўлены капытнымі (антылопы, вярблюды і іншыя), некаторымі драпежнікамі (гіенавыя, лісы, кракадзілы і іншыя), грызунамі і іншымі.

У заходніх і цэнтральных частках мацерыкоў развіта пашавая жывёлагадоўля, арашальнае і багарнае земляробства. У аазісах і і дастаткова ўвільготненых тэрыторыях вырошчваюць трапічныя і субтрапічныя культуры (рыс, батат, фінікі, цытрусавыя, бананы, ананасы і іншыя).

## Гл. таксама 
* Тропікі
* Трапічнае паветра
* Трапічныя лясы

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* 
* 
* Тропі́чні пояси́ // Українська радянська енциклопедія : у 12 т. / гол. ред. М. П. Бажан; редкол.: О. К. Антонов та ін. — 2-ге вид. — К. : Головна редакція УРЕ, 1984. — Т. 11, кн. 1 : Стодола — Фітогеографія. — С. 509. — 606, [2] с., [22] арк. іл. : іл., портр., карти с.
* 

## Спасылкі 
* Тропический климатический пояс // Сетевое издание «ЭКОПОРТАЛ ИНФО»

Катэгорыя:Геаграфічныя паясы
Катэгорыя:Геаграфічная тэрміналогія
Катэгорыя:Кліматычныя зоны
Когула (Саарэмаа)

**Когула** () — вёска на самым вялікім эстонскім востраве Саарэмаа. Уваходзіць у склад воласці Саарэмаа (у 2014 - 2017 гадах: воласць Ляэнэ-Саарэ) у павеце Саарэмаа.

## Насельніцтва 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Эстоніі
Катэгорыя:Саарэмаа
ВАР Гродна (жаночы баскетбольны клуб)

**ВАР** — беларускі жаночы баскетбольны клуб з горада Гродна. Прадстаўляў Гродзенскае абласное вучылішча алімпійскага рэзерву (цяпер — Гродзенскае дзяржаўнае вучылішча алімпійскага рэзерву).

## Гісторыя 
Каманда была заснавана ў 1998 годзе. Большасць баскетбалістак пераехала ў Гродна з Бабруйска, дзе яны выступалі за мясцовы «Гермес». Сярод гульцоў былі будучыя баскетбалісткі жаночай зборнай Беларусі Надзея Дрозд і Вольга Цярэнцьева.

Каманда прымала ўдзел у чэмпіянаце Беларусі-1998/1999 (пад назвай «Гермес-ВАР», 6-е месца) і ў Кубках Беларусі 1999 (4-е месца), 2000 (5-е месца) і 2001 (4-е месца).

У 2002 годзе на базе каманды ВАР быў заснаваны клуб «Вікторыя» (Гродна).

## Трэнеры 
* Аляксандр Шымкавяк (1998—2000)

## Спасылкі 
* Две любви во флаконе одной жизни
* СИТУАЦИЯ. "ОЛИМПИЯ": СМЕНА ВЛАСТИ
* КУБОК БЕЛАРУСИ. НЕ ПО ЧИНУ

Катэгорыя:Баскетбольныя клубы паводле алфавіта
Катэгорыя:ВАР Гродна (жаночы баскетбольны клуб)
Юры (пасёлак)

**Юры** () — пасёлак у воласці Раэ павета Хар'юмаа, у паўночнай Эстоніі. Размешчаны за 12 км на паўднёвы ўсход ад Таліна, на трасе E 263 Талін — Тарту — Лухамаа, адразу пасля перасячэння з Талінскай кальцавой дарогай 11. Адміністрацыйны цэнтр воласці Раэ.

## Насельніцтва 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Эстоніі
Юры

**Юры**:

## Прозвішча 
* Гаральд Клейтан Юры, амерыканскі фізік, лаўрэат Нобелеўскай прэміі
* Рэй Юры, амерыканскі лёгкаатлет, васьміразовы алімпійскі чэмпіён

## Тапонім 
### Расія 
* Юры (Пачынкаўскі раён)

### Эстонія 
* Юры (пасёлак)
Джэральд Ват

**Сэр Джэральд Оўэн Андэрсан Ват** (; ) — дзяржаўны і палітычны дзеяч Антыгуа і Барбуда. Старшыня Палаты прадстаўнікоў Антыгуа і Барбуда з 25 чэрвеня 2014 года.

Старшыня Выбарчай камісіі Антыгуа і Барбуды. Генеральны пракурор і міністр нацыянальнай бяспекі працы і юрыдычных пытанняў у 1971–1976 гадах.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Старшыні Палаты прадстаўнікоў Антыгуа і Барбуда
Катэгорыя:Члены Аб’яднанай прагрэсіўнай партыі Антыгуа і Барбуды
Юзаф Гранткоўскі

**Юзаф (Язэп) Грантко́ўскі** (, ; псеўданімы: Юзаф (Язэп) Завілейка ()) — беларускі польскамоўны пісьменнік, педагог.

## Біяграфічныя звесткі 
Дакладна месца нараджэння не высветлена.

У 1820-я гады вучыўся ў Віленскім універсітэце, дзе быў сябрам патаемнай арганізацыі Племя сарматаў. Сярод удзельнікаў таварыства Юзаф Гранткоўскі карыстаўся аўтарытэтам, бо быў найстарэйшым і ўжо жанатым. Разам з галавой арганізацыі Адамам Трашкоўскім напісаў статут.

У сакавіку 1827 года рэктар універсітэта Вацлаў Пелікан паведаміў Мікалаю Навасільцаву пра новую паатемную студэнцкую арганізацыю. У сакавіку 1828 года адбылося пакаранне: многіх выслалі жаўнерамі на Каўказ, але Юзаф Гранткоўскі не быў годны да службы і прызнаў усю віну. З гэтай прычыны творца быў адпраўлены на два тыдні ў кляштар і сасланы на месца нараджэння.

У 1830 годзе ў Бярдзічаве ў друкарні кляштара кармелітаў босых выйшла першая кніга пісьменніка «Фанна, або Гераізм сяброўства» (). Тамсама ў 1836 г. быў выдадзены шматтомнік «Літаратарскі вянок, або Збор філасофскіх і маральных думак у розных матэрыях» (). Творца падарожнічаў, наведаўшы, такім чынам, Адэсу, Жытомір, Палессе, Умань, Кіеў.

Вядома, што Юзаф Гранткоўскі выкладаў маляванне ў гімназіі ў мястэчку Хароле. Пазней ён выкладаў французскую мову ў ноўгарад-северскай гімназіі (1846—1852). Надалей выкладаў у арлоўскай гімназіі (1853—1857). Вядома, што да 1862 года пісьменнік працаваў у Радомысльскім павятовым дваранскім вучылішчы. З 3 сакавіка 1862 года да 1 жніўня 1865 года творца працаваў у слуцкай гімназіі.

У 1860 годзе выйшаў апошні вядомы зборнік пісьменніка «Успаміны старога ліцвіна» ().

На 1864 год Юзаф Гранткоўскі меў ранг калежскага асесара. Быў узнагароджаны бронзавым медалём «У памяць вайны 1853—1856».

## Творчасць 
Творчая спадчына пісьменніка вылучаецца патрыятызмам і пабожнасцю.

На беларускую мову перакладаў Пятро Бітэль (урывак з паэмы «Успаміны пра Літву»).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Пісьменнікі XIX стагоддзя
Катэгорыя:Пісьменнікі Беларусі XIX стагоддзя
Катэгорыя:Польскамоўныя пісьменнікі
Катэгорыя:Калежскія асэсары
Руслан Мікалаевіч Шкодзін

**Руслан Мікалаевіч Шкодзін** (нар. 24 сакавіка 1973, г. Віцебск) — беларускі вайсковец, дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь з 2024 года.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 24 сакавіка 1973 года ў г. Віцебску.

Скончыў Мінскае вышэйшае ваеннае каманднае вучылішча па спецыяльнасці «Камандная тактычная мотастралковых войскаў»; Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь па спецыяльнасці «Дзяржаўнае і мясцовае кіраванне»; палкоўнік.

Праходзіў службу на камандных і штабных пасадах — у 103-й асобнай гвардзейскай паветрана-дэсантнай брыгадзе, у ваенным камісарыяце Віцебскай вобласці, ваенным камісарам Віцебскай вобласці.

Выбіраўся дэпутатам Віцебскага абласнога Савета дэпутатаў 28-га склікання. З’яўляўся членам Віцебскага абласнога выканаўчага камітэта.

У 2024 годзе стаў дэпутатам Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь VIII склікання ад Віцебскай-Чыгуначнай акругі № 19. Член Пастаяннай камісіі па нацыянальнай бяспецы.

## Узнагароды 
Узнагароджаны медалём «За бездакорную службу» I, II і III ступені.

## Сям'я 
Жанаты, мае дваіх дзяцей.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Біяграфія на сайце Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь

Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 8-га склікання
Катэгорыя:Ваенныя камісары Беларусі
Шумілінскі народны тэатр

**Шумілінскі народны тэатр** — народны тэатр, які працуе на базе Шумілінскага раённага Цэнтра культуры. Заснаваны ў 1967 годзе на базе Шумілінскага Дома культуры, як тэатральны калектыў пад кіраўніцтвам Г. К. Ганчарова, званне «народны» атрымаў у 1978 годзе.

Першым рэжысёрам тэатра быў Генадзь Канстанцінавіч Ганчароў. Зараз рэжысёр тэатра — Таццяна Багданава.

## Рэпертуар 
У рэпертуары — п’есы беларускіх і іншых драматургаў: «Паўлінка» (1967) і «Прымакі» паводле Я. Купалы, «Недаступны» Я. Коласа, «Жанаты Жаніх» А. Кузняцова (усе тры — 1969), «Трыбунал» А. Макаёнка (1977), «Вясёлыя, багатыя і бедныя» Г. Марчука (1982), «Іван і Мадонна» А. Кудраўцава (1988), «Фронт» А. Карнейчука (1994), «Вяселле на Шуміліншчыне» (1972), «Чачотка» (1980, аўтар і рэжысёр — Г. Ганчароў), «Як кум да кумы заляцаўся» (2002, пастаўлена сумесна з народным фальклорным калектывам «Гульбічы»), «Жаночы вулей» В. Ткачова (2012), «Гуляем у дружную сям’ю, ці Гарнір па-французску» М. Камалеці (2016), «№ 13» Р. Куні (2018), «Кадрыля» У. Гуркіна (2020); пастаноўкі для дзяцей — «Іван-дурань і навагодні снег», «Ох і Кузьма», «Варвара-краса», «Марозка», «Цар-дзяўчына», «Бу-ра-ці-на».

На базе народнага тэатра працуе дзіцячая тэатральная студыя.

## Узнагароды 
* дыпламант 1-й рэспубліканскай дэкады самадзейнага і прафесійнага тэатральнага мастацтва (1987),
* дыпламант II Усесаюзнага фестывалю народнай творчасці (1987).

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Астапенка, А. М. Шумілінскі народны тэатр / А. М. Астапенка // Энцыклапедыя літаратуры і мастацтва Беларусі : у 5 т. / рэдкал.: І. П. Шамякін [і інш.]. — Мінск : БелСЭ імя П. Броўкі, 1987. — Т. 5 : Скамарохі-Яшчур. — С. 593.
* Гусакова, О. Наследие творца / О. Гусакова // Віцьбічы = Витьбичи. — 2010. — 16 янв. — С. 12.
* Еўланава, В. Тэатр жыве не адным днём / В. Еўланава // Герой працы (Шумiлiна). — 1997. — 5 красавіка. — С. 2.
* Зайцава, Л. Народны тэатр дорыць свята / Л. Зайцава // Герой працы (Шумiлiна). — 2018. — 27 лістап. — С. 4.
* Карпушэнка, А. «Тэатр – маё жыццё» / А. Карпушэнка // Герой працы (Шумiлiна). — 2004. — 30 сакавіка. — С. 2.
* Шумілінскі народны тэатр // Тэатральная Беларусь : энцыклапедыя : у 2 т. / рэдкал.: Г. П. Пашкоў [і інш.]. — Мінск : БелЭн, 2003. — Т. 2 : Л-Я. — С. 540.

Катэгорыя:Тэатры Беларусі
Катэгорыя:Шуміліна
Халакост у Сенненскім раёне

За час акупацыі практычна ўсе яўрэі Сенненскага раёна былі забітыя. Самыя масавыя забойствы адбываліся ў Сянне, Багушэўску і вёсцы Обаль. 

У вёску Обаль у 1942 годзе прыбыў атрад карнікаў колькасцю 15 чалавек. Апошнюю яўрэйскую сям’ю ў вёсцы схапілі, адвялі на гару, да панскай сядзібы, і забілі — у тым ліку і двух маленькіх дзяўчынак.

Немцы, рэалізуючы нацысцкую праграму знішчэння яўрэяў, стварылі на тэрыторыі раёна 2 гета:
* Сенненскае (верасень — 30 снежня 1941, каля 1000 загінулых),
* Багушэўскае (лета 1941 — 5 верасня 1941, 87 загінулых).

У Багушэўску ўстаноўлены помнікі на месцы расстрэлу яўрэяў 5 верасня 1941 года і на месцы перапахавання іх астанкаў на яўрэйскіх могілках.

У Сянне ўсталяваны помнік на месцы расстрэлу прадстаўнікоў народа.

У Обалі пасля вайны родныя забітых прыехалі ў вёску, паставілі агароджу і памятны знак на іх брацкай магіле. Апублікаваны спіс пахаваных у гэтай магіле.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 

Сенненскі раён
Катэгорыя:Гісторыя Сенненскага раёна
Халакост ва Ушацкім раёне

За час акупацыі практычна ўсе яўрэі Ушацкага раёна былі забітыя, а нешматлікія ацалелыя ў большасці ваявалі пасля ў партызанскіх атрадах.

Немцы, рэалізуючы нацысцкую праграму знішчэння яўрэяў, стварылі на тэрыторыі раёна 2 гета:
* З гета пасёлка Кублічы (канец верасня — снежань 1941) сотні яўрэяў былі перагнаныя ў гета Ушачаў і там забітыя.
* У гета пасёлка Ушачы (канец лета 1941 — студзень 1942) былі забітыя каля 1000 чалавек.

Помнікі забітым яўрэям раёна ўстаноўлены ва Ушачах і ў вёсцы Кавалеўшчына (Сарочынскі сельсавет).

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Г.К. Кісялёў, Н.М. Дук, Б.В. Ульянка i iнш. (рэдкал.), М.М. Кірпіч (укладальнік). «Памяць. Ушацкi раён». — Мн.: БЕЛТА, 2003. — 638 с. — ISBN 985-6302-43-9.

Ушацкі раён
Катэгорыя:Гісторыя Ушацкага раёна
Ружампаль (Пухавіцкі раён)

**Ружампаль** (), або **Ружамполле**, часам **Ружанпаль**, або **Ружанполь** — колішні маёнтак, пазней пасёлак у Пухавіцкім раёне Мінскай вобласці.

## Гісторыя 
У XIX стагоддзі маёнтак у Ігуменскім павеце Мінскай губерні, да скасавання прыгоннага права маёнтку належала вёска Скобраўка. Пасля 1861 года ў Навасёлкаўскай воласці Ігуменскага павета, даўняя уласнасць Русецкіх, у другой палове XIX стагоддзя было каля 15 валок зямлі. Адносіўся да каталіцкай парафіі Блонь. Краязнавец Аляксандр Ельскі апісваў Ружампаль (Ружамполь) як добра загаспадараваны фальварак пры гасцінцы з мястэчка Блонь да мястэчка Дукора, у даволі лясной мясцовасці. У 1903 годзе ўласніцай маёнтка была дваранка Севярына Леанардаўна Русецкая.

З канца лютага 1918 года тэрыторыя акупаваная войскамі Германскай імперыі. 25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай абвешчана часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. У снежні 1918 года занята Чырвонай Арміяй, з 1 студзеня 1919 года ў адпаведнасці з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Савецкай Беларусі, з 27 лютага 1919 года — у ЛітБел ССР. У час польска-савецкай вайны ў жніўні 1919 — ліпені 1920 гадоў пад акупацыяй Польшчы (Мінская акруга ГУУЗ).

З 31 ліпеня 1920 года ў Беларускай ССР. Маёнтак нацыяналізаваны, створаны два аднайменныя пасёлкі Ружанполь і камуна, быў нафтавы млын. Перад вайной адзін пасёлак на 4 двары.

У Другую сусветную вайну з канца чэрвеня 1941 года да пачатку ліпеня 1944 года пад акупацыяй Германіі.

У наш час не існуе.

## Насельніцтва 
* 1908 год — 1 двор, 19 жыхароў
* 1917 год — 1 двор, 49 жыхароў, усе беларусы

## Крыніцы 
## Літаратура 
*   
* 
* 
*
Сезон 2006/2007 «Камунальніка» Магілёў (жаночы валейбол)

У сезоне 2006—2007 жаночы валейбольны клуб «Камунальнік» з Магілёва прымаў удзел у наступных турнірах:
* Чэмпіянат Беларусі 2006/2007 ( **3 месца**).

## Склад каманды 
* Наталля Пузырь (1988),
* Ганна Копка (1988),
* Алена Дземяншчонак (1988),
* Анастасія Нікалаева (1988),
* Таццяна Маркевіч (1988),
* Людміла Семчанка (1988),
* Вольга Паўлюкоўская (1988),

## Трэнеры каманды 
*  Віктар Ганчароў (галоўны трэнер)

## Гл. таксама 
* Сезон 2007/2008 «Камунальніка» Магілёў (жаночы валейбол)

## Спасылкі 
* Kommunalnik Mogilev 
* МОЛОДЕЖНЫЙ ЧМ. С ЧИСТОГО ЛИСТА
2006/2007
Камунальнік Магілёў
Катэгорыя:2006 год у Магілёве
Катэгорыя:2007 год у Магілёве
Hučna Fest

**«Hučna Fest»** ― беларускі музычна-літаратурны фестываль, які адбыўся 29 чэрвеня 2024 года ў Варшаве на беразе Віслы. У фестывалі прынялі ўдзел прадстаўнікі беларускай музыкі, а таксама сучаснай беларускай літаратуры, мастацтва і актывізма.

## Апісанне 
У фестывалі прынялі ўдзел недзяржаўныя арганізацыі, ініцыятывы, праекты. У межах фестываля была арганізавана аўтаномная прастора для прэзентацый, трэнінгаў, майстар-класаў, сустрэч, выстаў, перформансаў. Музычную частку фестываля каля  забяспечвалі ў фармаце оўпэн-эйр гурты «Разбітае сэрца пацана», «Nochy», «Leibonik», «Syndrom Samazvanca», вядоўца — Мікіта Мелказёраў. Беларускі ПЭН зладзіў літаратурную сцэну «Бліжэй да цябе», прысвечаную беларускай жаночай і квір-літаратуры, вядоўцай стала актрыса Крысціна Дробыш.

## Гл. таксама 
*Tutaka

## Зноскі 
## Літаратура 
## Спасылкі 
* Hučna Fest на сайце Белсат
* Hučna Fest на сайце Reform.news
* Hučna Fest на сайце Беларускі ПЭН
* Hučna Fest на Youtube

*
З. Лібін

**З. Лібін**, Залман Лібін (сапраўднае імя **Ізроіл-Залман Гурвіч** ці **Гурэвіч**; кастрычнік 1872, Горкі — 16 красавіка 1955, Нью-Ёрк) — яўрэйскі пісьменнік, празаік і драматург.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў сям’і беднага меламеда. Бацька Зуся, акрамя настаўніцтва, расціраў тытунь у табаку, рабіў дрожджы. Старэйшы брат Хаім-Доў зацікавіў рускай мовай. У 14 гадоў з дапамогаю брата стаў працаваць памочнікам аптэкара. Да 18 гадоў дапамагаў бацьку ў хедары. Пасля смерці бацькі на яго плячах засталася вялікая сям’я, яшчэ ён прысылаў грошы Хаім-Дову, які вучыўся ў Вене. Хварэў на парок сэрца. Далучыўся да рэвалюцыйнага руху. Піша першыя апавяданні па-руску. Спачатку расказваў нешта іншым людзям, пачаў запісваць. У 1891 (ці 1892) годзе яму пагражаў прызыў у салдаты, тады ён паехаў у Лондан, а праз 6-7 месяцаў — у Нью-Ёрк, У эміграцыі працаваў кушняром, у майстэрні шапак, потым разносіў газеты. Яго абразкі і апавяданні на ідышы з’явіліся ў газеце «Арбайтэр цайтунг» і прыцягнулі ўвагу чытачоў, тады ён стаў друкавацца ў розных яўрэйскіх выданнях. У канцы 1903 года кідае працу газетчыка, становіцца прафесійным пісьменнікам. Рэгулярна друкуецца на старонках «Форвэрца», працуе ў рэдакцыі. Апошнія мастацкія творы напісаў у пачатку 30-х гадоў.

«Ад галечы памерла мая маці, і галеча адправіла маё адзінае дзіця на той свет… Я магу толькі пісаць пра ахвяр галечы» — кажа ён у сваёй біяграфіі. Быў жанаты. Пазней у шлюбе нарадзілася дачка Дора. Працавала настаўніцай, памерла ў 1933 годзе.

Аўтар соцень апавяданняў, каля 50 п’ес, успамінаў. Дэбютаваў у друку вясной 1892 года, апавяданнем «А зіфц фун а арбайтэр харц». 25 снежня 1900 года на сцэне Thalia Theatre паказана яго першая п’еса, камедыя «Дзі фаршпетыктэ хупэ». Самая вядомая п’еса Лібіна — «Дзі геброхене херцэр» (1903). Асобнае выданне выйшла ў Варшаве. У іншых п’ес не было асобных выданняў, часам яны не друкаваліся зусім, пашыраліся сярод акцёраў у рукапісах. Астатнія кнігі выходзілі ў Нью-Ёрку.

Апісваў жыццё рабочых. Адыграў важную ролю ў развіцці яўрэйскай сцэны ў ЗША, нароўні з Кобрыным і Гордзіным.

## Бібліяграфія 
* Дзі геброхене херцэр (Варшава: Ідышэ біне, 1908), 70 ст.
* Геклібене шкіцн (Forward Association, 1902), 237 ст.
* Геклібене шкіцн (М. Еваленка, 1907), 297 ст.
* Геклібене шкіцн (Дзі інтэрнац’ёнале бібльётэк, 1910), 291 ст.
* Геклібене шрыфтн, том 1-2 (Hebrew Publishing Co., 1910—1912)
* Гезамлтэ верк, том 1-4 (Форвэрц, 1915—1916)
* Дэрцэйлунген, шкіцн ун фельетонен (Дэр векер, 1934), 320 ст.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Ромбро. Жаргонная литература в Америке // «Восход», 1899, X. Октябрь
* Либин, С. // Еврейская энциклопедия Брокгауза и Ефрона. т. 10: Ладенбург — Миддот. 1911
* «Lexicon of the Yiddish Theatre» by Zalmen Zylbercweig, Volume 2, page 1026 Z. Libin
* Libin, Z. // Лексікон фун дэр наер ідышэр літэратур. Бонд 2

Катэгорыя:Пісьменнікі ЗША
Катэгорыя:Драматургі
Катэгорыя:Пісьменнікі Беларусі
Катэгорыя:Мемуарысты
Катэгорыя:Пісьменнікі на ідыш
З. Анохі

**З. Анохі**, Анойхі (ז. י. אנוכי — сапраўднае імя **Залман-Іцхак Арансон**; 18 ліпеня 1878 — 15 кастрычніка 1947) — яўрэйскі пісьменнік, пісаў на іўрыце і на ідышы.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў мястэчку Лядах, дзе яго бацька ўзначальваў ешыбот. Вырас у Кручы, дзе бацька быў рабінам. Вучыўся ў цельшаўскім ешыбоце на Жмудзі і з мусарнікамі ў Менску. Змясціў у часопісе ешыботнікаў свой першы артыкул. Вывучаў свецкія навукі. У Гомелі склаўся гурток з яго, Цэйтліна, Гнесіна, Брэнера. Жыў у Адэсе, далучыўся да анархістаў, быў арыштаваны і шэсць месяцаў правёў у адэскай турме. Пераехаў у Вільню.

У 1903 годзе дэбютаваў на іўрыце, у «Га-Шылоах» з’явілася яго паэма (ці апавяданне?) з хасідскага жыцця «Га-Енука», затым апавяданне «Ге-Харыц» у віленскім зборніку Газман. Творы прыцягнулі ўвагу, акрылены ўдачай Анохі ўсе сілы стаў аддаваць літаратурнай працы. Далей піша толькі на ідышы. Цыкл апавяданняў пад назвай «Рэб Аба» (асобнае выданне ў 1911) зрабіў яму імя. Ён выступаў з апавяданнямі-маналогамі ад імя свайго героя. У 1910—1911 жыў у Палесціне, гады імперыялістычнай і грамадзянскай вайны правёў у Сімферопалі. У 1921 працаваў у архівах яўрэйскага камісарыята ў савецкай Маскве. Зімой 1922 года эміграваў у Паўднёвую Амерыку, спыняўся ў Берліне, восенню быў ў Аргенціне.

З 1924 года да канца жыцця — у Тэль-Авіве. Працаваў зборшчыкам падаткаў. Амаль нічога не пісаў, скончыў некалькі апавяданняў на іўрыце, перакладаў на іўрыт свае старыя творы.

## Творчасць 
Сяргей Цынберг лічыў апавяданні рэб Абы — найлепшымі ў Анохі, а іншыя слабейшымі. Як піша Цынгберг: «Анохі выдатны знаўца беларускага хасідызму, ён малюе ў мяккіх тонах гэты сусвет ва ўсёй яго першабытнай цэльнасці. Стары хасід р. Аба, ад імя якога вядуцца расказы, гэта адна з найбольш характэрных і закончаных фігур у сучаснай яўрэйскай літаратуры». Аўтар дзвюх п’ес, якія не друкаваліся пры жыцці. П’есу «Этэле» на ідышы паказалі ў Нью-Ёрку (1928), а «Га-Баіт» ‘дом’ у тэатры Габіма. На нямецкую мову яго творы перакладала Фейга Фрыш з Беларусі.

## Бібліяграфія 
Кнігі выдаваліся ў Варшаве.
* Цвішн гімл ун эрд (1909, 1911) — Між небам і зямлёй
* Гаўрыель (1910)
* Рэб Эльхонан (1911)
* Рэб Аба (1911)
* Шрыфтн — творы
* Вінтэр (1913, Кіеў)
* Ундзэр ланд (1919, Харкаў) — геаграфія Палесціны
* Бен шамаім веарэц (1945, Тэль-Авіў, іўр.)
* Рэб Аба ун андэрэ ксовім (1953, Буэнас-Айрэс) — выбраныя творы, першае выданне «Этэле»

## Літаратура 
* Ц. [Сяргей Цынберг] Онохи, З. И. // Еврейская энциклопедия Брокгауза и Ефрона. т. 12
* Anokhi, Z.Y. // Лексікон, том 1

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Дубровенскім раёне
Катэгорыя:Пісьменнікі на ідыш
Катэгорыя:Пісьменнікі на іўрыце
Катэгорыя:Пісьменнікі Расійскай імперыі
Катэгорыя:Пісьменнікі Беларусі
Катэгорыя:Драматургі
Катэгорыя:Постаці Мінска
Катэгорыя:Постаці Круглянскага раёна
Wet (відэагульня)

**«Wet»** (стылізавана як **WET** ) – шутар ад трэцяй асобы 2009 года, распрацаваны «Artificial Mind & Movement» і выдадзены «Bethesda Softworks» для «PlayStation 3» і «Xbox 360». Версія «PlayStation Portable» была запланавана, але потым адменена. 

Геймплэй «Wet» круціцца вакол забойства праціўнікаў з дапамогай агнястрэльнай зброі і мячоў падчас выканання акрабатычных рухаў. У сваёй гісторыі, «Wet» ідзе за гераіняй Рубі Мэлоун (агучаная актрысай Элізай Душку ), якая «вырашае праблемы». «Wet» паходзіць ад эўфемізму «» брудная праца або заданне, якое прадугледжвае мокрыя ад крыві рукі.

Першапачаткова планавалася выдацца «Sierra Entertainment», але «Bethesda Softworks» у рэшце рэшт абвясціла, што стане выдаўцом «Wet». Гульня атрымала неадназначныя водгукі ад крытыкаў, атрымаўшы пахвалу за геймплэй, музыку і вытворчасць, але яе крытыкавалі за графіку, ўзроўні і адсутнасць інавацый. Было прададзена 1 мільён адзінак. Працяг гульні быў анансаваны ў 2011 годзе, але быў адменены.
Адміністрацыя Ленінскага раёна г. Бабруйска

**Адміністрацыя Ленінскага раёна г. Бабруйска** — выканаўчы і распарадчы орган мясцовага кіравання першаснага тэрытарыяльнага ўзроўню на тэрыторыі Ленінскага раёна горада Бабруйска Магілёўскай вобласці Беларусі. Падсправаздачны і падкантрольны Прэзідэнту Рэспублікі Беларусь і Магілёўскаму гарвыканкаму. Агульнае кіраўніцтва дзейнасцю адміністрацыі ажыццяўляе яе кіраўнік. Адміністрацыя размешчана ў цэнтры раёна, у будынку па Савецкай вуліцы, 78.

## Кіраўнікі 
* Марына Валянцінаўна Згорская.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Арганізацыі Бабруйска
Катэгорыя:Адміністрацыі гарадскіх раёнаў Беларусі
Катэгорыя:Ленінскі раён (Бабруйск)
Катэгорыя:Савецкая вуліца (Бабруйск)
Ою

**Ою** () — вёска на самым вялікім эстонскім востраве Саарэмаа. Уваходзіць у склад воласці Саарэмаа (да 2017 г.: Кіхелькона) у павеце Саарэмаа. Размешчана ў заходняй частцы вострава Саарэмаа, на беразе заліва Кіхелькона. Адлегласць да валаснога і павятовага цэнтра - горада Курэссаарэ - 30 кіламетраў. Вышыня над узроўнем мора - 4 метры.

## Насельніцтва 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Эстоніі
Юрый Уладзіміравіч Васільцоў

**Юрый Уладзіміравіч Васільцоў** (нар. 13 студзеня 1982, в. Гусявіца, Буда-Кашалёўскі раён, Гомельская вобласць) — беларускі заатэхнік, член Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь з 2024 года.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 13 студзеня 1982 года ў вёсцы Гусявіца Буда-Кашалёўскага раёна Гомельскай вобласці.

Скончыў Віцебскую дзяржаўную акадэмію ветэрынарнай медыцыны па спецыяльнасці «Заатэхнія» і Беларускую дзяржаўную сельскагаспадарчую акадэмію па спецыяльнасці «Кіраванне арганізацыямі і падраздзяленнямі АПК».

У 2024 годзе стаў членам Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь VIII склікання ад Гомельскай вобласці, высунуты ад Кармянскага, Рагачоўскага і Чачэрскага раёнаў. Член Пастаяннай камісіі Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь па рэгіянальнай палітыцы і мясцовым самакіраванні.

## Узнагароды 
Узнагароджаны медалём за «За працоўныя заслугі», ганаровымі граматамі Кіраўніцтва справамі Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь, Міністэрства сельскай гаспадаркі і харчавання, Рагачоўскага раённага Савета дэпутатаў, рэспубліканскага ўнітарнага прадпрыемства "Кіруючая кампанія холдынгу «Аграпрамысловы холдынг Кіраўніцтва справамі Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь».

Узнагароджаны ганаровым званнем «Чалавек года» Гомельскай вобласці ў намінацыі «Кіраўнік».

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Біяграфія на сайце Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь

Катэгорыя:Члены Савета Рэспублікі Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 8-га склікання
Магілёўскі абласны выканаўчы камітэт

**Магілёўскі абласны выканаўчы камітэт** — выканаўчы і распарадчы орган мясцовага кіравання абласнога тэрытарыяльнага ўзроўню на тэрыторыі Магілёўскай вобласці Беларусі. Падсправаздачны і падкантрольны Прэзідэнту Рэспублікі Беларусь, а таксама Савету Міністраў Рэспублікі Беларусь па пытаннях, якія ўваходзяць у кампетэнцыю Урада Рэспублікі Беларусь, падсправаздачны таксама Магілёўскаму абласному Савету дэпутатаў па пытаннях, аднесеных да яго кампетэнцыі. Агульнае кіраўніцтва дзейнасцю аблвыканкама ажыццяўляе Старшыня выканкама. Выканаўчы камітэт размешчаны ў цэнтры горада Магілёва, у Доме Саветаў (1938—1940, арх. І. Лангбарда) па Першамайскай вуліцы, 71.

## Структура 
* Аддзел па ахове дзяржаўных сакрэтаў, мабілізацыйнай працы і пытаннях абароны
* Галоўнае ўпраўленне арганізацыйна-кадравай работы
* Галоўнае ўпраўленне гандлю і паслуг
* Галоўнае ўпраўленне землеўпарадкавання
* Галоўнае ўпраўленне ідэалагічнай работы і па справах моладзі
* Галоўнае ўпраўленне па адукацыі
* Галоўнае ўпраўленне па ахове здароўя
* Галоўнае ўпраўленне юстыцыі
* Галоўнае фінансавае ўпраўленне
* Камітэт дзяржаўнай маёмасці
* Камітэт па архітэктуры і будаўніцтве
* Камітэт па працы, занятасці і сацыяльнай ахове (акрамя пытанняў працы і заработнай платы)
* Камітэт па працы, занятасці і сацыяльнай ахове (у частцы пытанняў працы, занятасці і заработнай платы)
* Камітэт па сельскай гаспадарцы і харчаванні
* Камітэт эканомікі
* Кантрольна-аналітычнае ўпраўленне
* Кіраўніцтва справамі
* Упраўленне бухгалтарскага ўліку і справаздачнасці
* Упраўленне жыллёва-камунальнай гаспадаркі
* Упраўленне культуры
* Упраўленне па пераадоленні наступстваў катастрофы на Чарнобыльскай АЭС і надзвычайных сітуацыях
* Упраўленне па рабоце са зваротамі грамадзян і юрыдычных асоб
* Упраўленне спорту і турызму
* Упраўленне ўнутраных спраў

## Старшыні 
## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Арганізацыі Магілёва
Катэгорыя:Мясцовыя выканаўчыя камітэты Беларусі
Катэгорыя:Першамайская вуліца (Магілёў)
Пастаўскі народны тэатр

**Пастаўскі народны тэатр** — народны тэатр пры Пастаўскім раённым Доме культуры. Створаны ў 1950 годзе на аснове драматычнага гуртка (існаваў з 1920-х гадоў), з 1959 года мае званне народнага (спектакль «Мікітаў лапаць» Міхася Чарота). Калектыў — лаўрэат 1-га Усесаюзнага фестывалю самадзейнай мастацкай творчасці працоўных (1975-77). У рэпертуры беларускіх і замежных драматургаў: «Выбачайце, калі ласка!» Андрэя Макаёнка, «Не верце цішыні» Івана Шамякіна, «Першы ўрок» Кастуся Губарэвіча і інш.

## Кіраўнікі 
* В.Галкін (з 1950)
* М.Ароцкая (з 1959)
* В.Шмякаў (з 1963)
* В.Стахоўскі (1968-74, 1976-79)
* В.Жук (1974-76)
* Т.Папова (з 1979)
* Т.Горлава (з 1983)
* С.Марозава (з 1985)
* В.Слядзеўскі (з 1992)
## Літаратура 
* Пастаўскі народны тэатр // Тэатральная Беларусь : энцыклапедыя : у 2 т. / рэдкал.: Г. П. Пашкоў [і інш.]. — Мінск : БелЭн, 2003. — Т. 2 : Л-Я.  

Катэгорыя:Культура Пастаўскага раёна
Катэгорыя:Паставы
Катэгорыя:Тэатры Беларусі
Аустла

**Аустла** () — вёска на самым вялікім эстонскім востраве Саарэмаа. Уваходзіць у склад воласці Саарэмаа (у 2014—2017 г.: воласці Ляэнэ-Саарэ, у 1991—2014 — воласці Люманда) у павеце Саарэмаа.

## Насельніцтва 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Эстоніі
Оці (Мулгі)

**Оці** () — вёска ў Эстоніі. Уваходзіць у склад воласці Мулгі (да 2017 г.: Карксі) у павеце Вільяндзімаа.

## Насельніцтва 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Эстоніі
Імаверэ

**Імаверэ**:
* Імаверэ (воласць)
* Імаверэ (Саарэмаа)
* Імаверэ (Ярва)
Фалерыстыка

ў экспазіцыі Венгерскага нацыянальнага музея]]
**Фалерыстыка** ( = металічныя ўпрыгожыванні) — дапаможная гістарычная дысцыпліна, якая вывучае гісторыю сістэм узнагарод і самі ўзнагароды, што прызначаюцца для публічнага нашэння на шыі і на грудзях (ордэны, медалі, знакі адрознення, значкі, жэтоны і інш.). З пачатку 20 стагоддя існавала ў межах нумізматыкі і медальерства. Тэрмін «фалерыстыка» з’явіўся ў канцы 1930-х гадоў. У 1960-я гады пачалося вылучэнне фалерыстыкі ў асобную дысцыпліну. У 1980-х гадах выпрацоўваюцца новыя падыходы да аб’ектаў даследвання, вывучаюцца персанальныя комплексы ўзнагарод і звязаныя з імі дакументы (ордэнскія кніжкі, граматы, патэнты і інш.), павялічваецца роля пісьмовых крыніц, пашыраецца іх кола (пэўныя пытанні могуць вывучацца па фотаздымках, партрэтах і інш.), паслабляюцца сувязі з ваеннай гісторыяй. Таксама калекцыянаванне значкоў і розных нагрудных знакаў.

## Крыніцы 
## Літаратура 
*  І. І. Сінчук

Катэгорыя:Фалерыстыка
Генрык Росман

**Генрык Росман** () — польскі палітык і юрыст, адзін з заснавальнікаў Нацыянальна-радыкальнага лагера. Адзін з галоўных ідэёлагаў Польскага Фалангізму.

## Біяграфія 
Сын Казіміра і Алены Марыі Радкевічаў. Атрымаў хатнюю адукацыю, вучыўся ў рамеснай школе ў Лодзі.

У 1922 годзе стаў членам Назіральнай рады Агульнапольскага акадэмічнага саюза моладзі. Раман Дмоўскі прызначыў яго асабістым сакратаром. Дзейнічаў у Лагеры Вялікай Польшчы.

У 1933 годзе пачаліся расколы ў Нацыянальнай гвардыі. У 1934 годзе Генрыка Росмана і іншых лідэраў знялі з пасад у моладзевай секцыі Нацыянальнай партыі. Арганізацыя была забароненая.

У лагеры адбыліся расколы на дзве фракцыі: Фалангу і АБС. Генрык Росман узначальваў АБС. У 1935 годзе быў заснаваны часопіс «Prosto z Mostu»..

Канец 1936 года прынёс Генрыку Росману праблемы са здароўем. Памёр у лютым 1937 года. Некалькі тысяч чалавек удзельнічалі ў яго пахаванні на Старых Павонзкаўскіх могілках.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Палітыкі Польскай Рэспублікі (1918—1939)
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Польшчы
Катэгорыя:Памерлі ў Варшаве
Докшыцкі народны тэатр

**Докшыцкі народны тэатр** — народны тэатр, створаны ў 1947 годзе ў Докшыцкім Доме культуры. Заснавальнікца — Г. П. Лынова. Працу калектыў пачаў з пастаноўкі аднаактавых п’ес А. Чэхава «Мядзведзь» і «Юбілей», а таксама ўрыўкаў з «Пінскай шляхты» В. Дуніна-Марцінкевіча.

У 1975 годзе калектыў узначаліла рэжысёр Г. В. Яцкоўская, выпускніца Віцебскага культпрасветвучылішча. Яе першая пастаноўка паводле п’есы Р. Тама «Восем закаханых жанчын» атрымала званне лаўрэата першага Усесаюзнага фестывалю самадзейнай мастацкай творчасці працоўных. Калектыў быў узнагароджаны дыпломамі Малога тэатра СССР і Саюза пісьменнікаў СССР за актыўную прапаганду твораў савецкай драматургіі. У 1982 годзе прысвоена званне «народны».

## Узнагароды 
* (2002) — 1-е месца за спектакль паводле п’есы Аляксея Дударава «Прынц Мамабук».
* (2004) — за спектакль паводле п’есы А. Курэйчыка «П’емонцкі звер» калектыў стаў лаўрэатам абласнога фестывалю.
* (2009) — 2-е месца за спектакль «Не пакідай мяне» паводле Аляксея Дударава. Яго артысты сем разоў атрымлівалі Гран-пры за лепшае выкананне роляў.
## Літаратура 
* Докшыцкі народны тэатр // Тэатральная Беларусь : энцыклапедыя : у 2 т. / гал. рэд. Г. П. Пашкоў. – Мінск : БелЭн, 2002. – Т. 1 : А–К. – С. 367–368.

Катэгорыя:Докшыцы
Катэгорыя:Культура Докшыцкага раёна
Катэгорыя:Тэатры Беларусі