open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Карагінскі заліў

**Карагі́нскі заліў** () — заліў Берынгава мора, каля ўсходняга ўзбярэжжа паўвострава Камчатка, у Камчацкім краі Расіі.

Даўжыня заліва 117 км. Глыбіні 30—60 м. Знаходзіцца паміж паўвостравам Гавена і паўвостравам Азярны (). У цэнтральнай частцы заліва буйны востраў Карагінскі. Берагі Карагінскага заліва абрывістыя, скалістыя. Берагавая лінія ўтварае шмат больш дробных заліваў (Анап­ка, Уа­ла, Кічыгін­скі) і бухт. У заліў упадае вялікая колькасць невялікіх рэк (Карага, Ламуцкая, Хайлюля і інш.). Прылівы вышынёй да 2,4 м. Заліў у зімовы перыяд (са снежня да чэрвеня) пакрыты лёдам.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Большая российская энциклопедия 

Катэгорыя:Берынгава мора
Катэгорыя:Геаграфія Камчацкага края
Веньямін Раманавіч Гантман

**Веньямі́н Рама́навіч Га́нтман** (, м. Рэчыца Мінскай губерні — ) — савецкі партыйны дзеяч, член Сакратарыята ЦК КП(б)Б.

## Біяграфія 
Да 1922 года ў РСЧА, пасля на савецкай партыйнай рабоце — адказны сакратар Рэчыцкага павятовага камітэта РКП(б) Гомельскай губерні, загадчык Гомельскім губернскім аддзелам народнай адукацыі, загадчык Агітацыйна-прапагандысцкім аддзелам Гомельскага губернскага камітэта РКП(б), загадчык Арганізацыйным аддзела Гомельскага губернскага камітэта УКП(б).

Пасля ўзбуйнення БССР у снежні 1926 годзе быў прызначаны адказным сакратаром Гомельскага акруговага камітэта КП(б) Беларусі.

З чэрвеня 1928 да 1930 года быў загадчыкам Арганізацыйна-размеркавальным аддзелам ЦК КП(б) Беларусі.

11 верасня 1928 года на пленуме Кампартыі Беларусі быў абраны членам Сакратарыята ЦК КП(б)Б. З 1930 года да 5 ліпеня 1932 года на яго былі ўскладзены таксама абавязкі загадчыка Арганізацыйна-інструктарскім аддзелам ЦК КП(б)Б.

З верасня 1932 года — 1-ы сакратар Абласнога камітэта УКП(б) Мардоўскай аўтаномнай вобласці, пасля ў распараджэнні ЦК УКП(б).

Да свайго арышту 17 верасня 1937 года працаваў кіраўніком Групы партыйнага і савецкага кантролю Днепрапятроўскай абласной кантрольнай камісіі КП(б) Украіны. Быў абвінавачаны ў прыналежнасці да контррэвалюцыйнай арганізацыі і расстраляны на наступны дзень.

Рэабілітаваны 22 верасня 1956 года.

Член бюро ЦК КП(б)Б (1928—1932).

## Спасылкі 
* Справочник по истории Коммунистической партии и Советского Союза 1898 – 1991 

Катэгорыя:Сакратары ЦК КПБ
Катэгорыя:Члены бюро ЦК КПБ
Катэгорыя:Расстраляныя ў СССР
Катэгорыя:Рэабілітаваныя ў СССР
Катэгорыя:Дэлегаты XV з’езда УКП(б)
Ёнас Трынкунас

**Ёнас Трынкунас** (28 лютага 1939, Клайпеда — 20 студзеня 2014, Вільнюс) — літоўскі этнолаг, фалькларыст, заснавальнік неапаганскага руху «Рамува», крывіс.

## Жыццяпіс 
У 1957 годзе скончыў сярэднюю школу ў Коўне. У 1965 годзе скончыў вывучэнне філялогіі на факультэце мовы і літаратуры Вільнюскага ўніверсітэта, атрымаў спэцыяльнасць філолага. У 1969—1973 працаваў аспірантам на кафедры філялогіі. У 1969 годзе заснаваў краязнаўчую суполку «Рамува», з-за чаго ў 1973 годзе быў выгнаны з універсыітэта па палітычных матывах. Праз некаторы час вярнуўся да працы ва ўніверсітэце, працаваў асістэнтам у інстытуце філасофіі і сацыялогіі. У Вільнюскім педагагічным універсітэце выкладаў народную культуру.

У 2002 абраны вярхоўным крывісам Рамувы. Браў удзел у міжнародных канферэнцыях па пытаннях традыцыйных рэлігій. Пісаў артыкулы ў літоскай і французскай прэсе, выдаў некалькі кнігаў. Удзельнік фальклорнага калектыву Kūlgrinda, Садружнасці этнічнай культуры, Народнага дома, Рады справаў Малой Літвы, клуба «Прусы», іншых арганізацый.

Меў жонку Інію, фалькларыстку, заснавальніцу суполкі Kūlgrinda, культурнага сацыёлага і псіхолага, выкладчыцу ў Вільнюскім універсітэце права і бізнэсу, дачок Рымгайлэ, Ветру, Угнэ, Індрэ.

У 1997 року быў узнагароджаны прэміяй імя Ёнаса Басанавічуса. У 2013 годзе атрымаў Рыцарскі крыж ордэна Гедыміна ВКЛ.

Пахаваны на Раканцішкаўскіх могілках у Вільнюсе.

## Бібліяграфія 
* *Of Gods & holidays: the Baltic heritage*. — Vilnius: Tvermė, 1999. — 214 p.: iliustr. — ISBN 9986-476-27-5
* Baltų tikėjimas: lietuvių pasaulėjauta, papročiai, apeigos, ženklai. — Vilnius: Diemedis, 2000. — 127 p.: iliustr. — ISBN 9986-23-079-9
* Lietuvių pasaulėjauta: papročiai, apeigos, ženklai. — Vilnius: Diemedis, 2003. — 127 p.: iliustr. — ISBN 9986-23-114-0
* Lietuvių senosios religijos kelias. — Vilnius: Asveja, 2009. — 265 p.: iliustr. — ISBN 978-9955-738-22-0
* Žodžiai mūsų Dievams ir Deivėms: maldos, giesmės ir eilės / dail. Gintarė Markevičienė. — Vilnius: Romuva, 2010. — 56 p.: iliustr.
* Baltų religija šiandien / sud. Jonas Trinkūnas, parengė Inija Trinkūnienė, Jonas Vaiškūnas, Žemyna Trinkūnaitė. — Vilnius: Senovės baltų religinė bendrija, 2011. — 41 p.: iliustr. — ISBN 978-609-95278-0-2
* *Baltic religion today*. — Vilnius: Senovės baltų religinė bendrija, 2011. — 41 p.: iliustr. — ISBN 978-609-95278-1-9

Катэгорыя:Этнографы Літвы
Катэгорыя:Рэлігійныя дзеячы Літвы
Катэгорыя:Узнагароджаныя ўзнагародамі Літвы
Іван Аляксандравіч Іваноў

{{Дзяржаўны дзеяч
 | беларускае імя            = Іван Аляксандравіч Іваноў
 | арыгінальнае імя          = 
 | партрэт                   = 
 | шырыня партрэта           = 
 | подпіс                    = 
 | герб                      = 
 | подпіс герба              =

 | тытул                     = Сакратар ЦК КП(б) Беларусі па транспарце
 | сцяг                      = Symbol-hammer-and-sickle.svg
 | перыядпачатак             = 16 лістапада 1931
 | перыядканец               = 6 снежня 1934
 | перыяд праўлення          = 
 | папярэднік                = *пасада заснаваная*
 | пераемнік                 = *пасада скасаваная*

 | дата нараджэння           = 1898
 | месца нараджэння          = 
 | дата смерці               = 29.10.1937
 | месца смерці              = 
 | бацька                    = 
 | маці                      = 
 | муж                       = 
 | жонка                     = 
 | дзеці                     =

 | партыя                    = УКП(б) (1919)
 | дзейнасць                 = 
 | прафесія                  = 
 | адукацыя                  = 
 | узнагароды                = { style="background:transparent"
  
}
 | аўтограф                  = 
 | Commons                   = 
}}
**Іва́н Алякса́ндравіч Івано́ў** (, г. Мінск — , там жа) — савецкі партыйны дзеяч, сакратар ЦК КП(б)Б.

## Біяграфія 
Да 1922 года — у РСЧА.

Пасля да лістапада 1928 года займаўся партыйнай работай на чыгунцы і ў Мінску.

У 1928 — 1930 гадах на прафсаюзнай рабоце. 

З ліпеня 1930 года займаў пасаду намесніка старшыні Цэнтральнай кантрольнай камісіі КП(б) Беларусі, адначасова намесніка народнага камісара рабоча-сялянскай інспекцыі Беларускай ССР.

16 лістапада 1931 года Пастановай аб’яднанага пленума ЦК і ЦКК КП(б)Б быў абраны сакратаром ЦК КП(б) Беларусі па транспарце.

У перыяд з верасня 1933 да жніўня 1937 года займаў пасаду начальніка Палітычнага аддзела 4-га аддзялення Маскоўска-Курскай чыгункі, пасля Горкаўскай чыгункі.

9 жніўня арыштаваны, 29 кастрычніка 1937 года расстраляны ў Мінску.

Член ЦК КП(б)Б (1925—1933), кандыдат у члены бюро ЦК КПБ (1927—1933).

## Спасылкі 
* Справочник по истории Коммунистической партии и Советского Союза 1898 – 1991 

Катэгорыя:Сакратары ЦК КПБ
Катэгорыя:Члены ЦК КПБ
Катэгорыя:Рэпрэсаваныя савецкай уладай
Катэгорыя:Расстраляныя ў СССР
Карымата

**Карыма́та** () — праліў паміж астравамі Калімантан і Белітунг у Інданезіі, злучае Паўднёва-Кітайскае і Яванскае моры.

Дакладная даўжыня праліва марскім картамі не вызначана і лічыцца, што даўжыня роўная яго шырыні. Найменшая шырыня каля 210 км. Глыбіні да 36 м. У праліве шмат астравоў і каралавых рыфаў.

На беразе праліва, у дэльце ракі Капуас, знаходзіцца горад і порт Пантыянак — адміністрацыйны цэнтр правінцыі Заходні Калімантан.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Пролив Каримата // Сайт «Планета Земля» Geosfera.Org
* Каримата // Мегаэнциклопедия Кирилла и Мефодия

Катэгорыя:Геаграфія Інданезіі
Катэгорыя:Пралівы Ціхага акіяна
Шэпшэль Шэпшэлевіч Ходаш

**Шэ́пшэль Шэ́пшэлевіч (Алякса́ндр Алякса́ндравіч) Хо́даш** (, , Мінская губерня — , ) — савецкі прафсаюзны і дзяржаўны дзеяч, удзельнік барацьбы за савецкую ўладу ў Беларусі.

## Біяграфія 
У 1918 годзе член Мінскага падпольнага райкама РКП(б). У 1918—1920 гадах член мінскіх губкама партыі і губернскага ВРК, Камітэта абароны Мінска, адзін з арганізатараў 1-га Мінскага рабочага палка імя Мінскага савета прафсаюзаў, выконваючы абавязкі намесніка камісара працы Літоўска-Беларускай ССР. З 1921 года старшыня Менскага губернскага савета прафсаюзаў, з 1924 года — Цэнтральнага савета прафсаюзаў Беларусі.

З 1925 гадах на прафесійнай рабоце ў РСФСР. У 1931—1937 гадах член калегіі і кіраўнік сектара кадраў, начальнік упраўлення навучальных устаноў Наркамата фінансаў СССР. У 1939—1947 гадах намеснік кіраўніка справамі Наркамата (Міністэрства) земляробства СССР. З мая 1947 года начальнік адміністрацыйна-гаспадарчага аддзела Галоўводсельгаспадаркі Міністэрства сельскай гаспадаркі СССР.

У 1921—1924 гадах член ЦК КП(б)Б, у 1924—1925 гадах член ЦК і Бюро ЦК КП(б)Б. У 1924 годзе член Часовага беларускага бюро ЦК РКП(б) і кандыдат у члены яго Прэзідыума. Член ЦВК БССР (1920—1925).

### Сям’я 
* Жонка — *Паліна Леапольдаўна Разоўская*.
** Дачка — *Інэса Аляксандраўна Ходаш*, гісторык, бібліёграф.
** Сын — *Уладзімір Аляксандравіч Ходаш*, заслужаны вынаходнік РСФСР(1970 г.).
* Швагер — *Ізраіль Леапольдавіч Разоўскі* (1899-1938), дырэктар Сталінскай ЦЭЦ.

## Спасылкі 
* Справочник по истории Коммунистической партии и Советского Союза 1898 – 1991 

Катэгорыя:Члены бюро ЦК КПБ
Катэгорыя:Члены Часовага Беларускага бюро ЦК РКП(б)
Катэгорыя:Члены ЦВК БССР
Катэгорыя:Старшыні Беларускага рэспубліканскага савета прафсаюзаў
Катэгорыя:Члены Цэнтральнага бюро КП(б)Б
Вацлаў Юльянавіч Жэброўскі

**Ва́цлаў Юлья́навіч Жэбро́ўскі** (, Вільямпольская слабада паблізу горада Коўна, цяпер горад Каўнас, Літва — расстраляны , Масква) — савецкі дзеяч, журналіст, адказны рэдактар «Настаўніцкай газеты» і газеты «За камуністычную асвету», 3-ці сакратар ЦК КП(б) Беларусі. Кандыдат у члены ЦК КП(б) Украіны ў чэрвені 1930 — студзені 1932 года. Член Бюро ЦК КП(б) Беларусі ў сакавіку 1932 — 1934 года.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў польскай сям'і.

Член РСДРП(б) з чэрвеня 1917 года.

У жніўні — снежні 1918 года — знаходзіўся ў турме за рэвалюцыйную дзейнасць. З снежня 1918 года — член Ковенскага падпольнага камітэта РКП(б), інструктар-арганізатар Ковенскага камітэта РКП(б), загадчык інструктарскага аддзела Народнага камісарыята ўнутраных спраў ССР Літвы і Беларусі. У 1920 годзе быў зноў арыштаваны літоўскімі ўладамі, але неўзабаве вызвалены.

У ліпені — жніўні 1920 года — член Прэзідыума Цэнтральнага бюро прафесійных саюзаў Літвы. З жніўня 1920 года — у Чырвонай арміі, служыў начальнікам партыйнай асветы палітычнага аддзела 3-й арміі. У 1921 годзе — старшыня Польскага бюро Віцебскага губернскага камітэта РКП(б).

З 1924 года — на партыйнай рабоце ў Кіеве. Працаваў намеснікам загадчыка арганізацыйна-размеркавальнага аддзела Кіеўскага акруговага камітэта КП(б)У, загадчыкам агітацыйна-прапагандысцкага аддзела Червоназаводскага раённага камітэта КП(б)У горада Харкава. У 1930 годзе — інструктар ЦК УКП(б).

У 1930—1932 гадах — слухач Камуністычнага універсітэта імя Свярдлова ў Маскве.

У студзені — лютым 1932 года — намеснік загадчыка аддзела агітацыі і масавых кампаній ЦК УКП(б).

З 28 сакавіка 1932 года да 16 студзеня 1934 года — 3-ці сакратар ЦК КП(б) Беларусі.

З мая 1934 года — адказны рэдактар «Настаўніцкай газеты» ў горадзе Маскве. Да ліпеня 1937 года — адказны рэдактар газеты «За камуністычную асвету».

9 ліпеня 1937 года арыштаваны органамі НКУС. Расстраляны 26 лістапада 1937 года і пахаваны на Данскіх могілках Масквы. Пасмяротна рэабілітаваны 28 красавіка 1956 года.

## Літаратура 
* Уся Украіна і АМССР. Адрасная і даведачная кніга на 1930 год — 1930 г.

## Спасылкі 
* Жэброўскі Вацлаў Юльянавіч
* Жэброўскі Вацлаў Юльянавіч

Катэгорыя:Пасмяротна рэабілітаваныя ў СССР
Катэгорыя:Расстраляныя ў СССР
Катэгорыя:Члены КПСС
Катэгорыя:Трэція сакратары ЦК КП(б)Б
Катэгорыя:Члены бюро ЦК КПБ
Спіс прэзідэнтаў Літвы

## Храналагічны спіс 
## Першая рэспубліка (1918—1940) 
## Улада у выгнанні (1940—1991) 
Пасля заняцця Літвы Савецкім Саюзам уладу ў эміграцыі згуртавала вакол сябе Літоўская дыпламатычная служба

### Кіраўнікі Літоўскай дыпламатычнай службы 
## Літоўская Рэспубліка (з 1990) 
## Гл. таксама 
* Прэзідэнт Літвы

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт прэзідэнта Літвы  


Літва
Медыцынская сястра

thumb|220пкс|Медбрат уводзіць пацыенту глюкозу праз нос (Англія, 1943 г.)
**Медыцынская сястра** (медсястра, даўней *міласэрная сястра*; м.р. медыцынскі брат, медбрат) — памочніца ўрача або фельчара, спецыяліст з сярэдняй медыцынскай адукацыяй.

Прафесія прадугледжвае наяўнасць ведаў: як аказваць першую медыка-санітарную дапамогу ў паліклініцы, амбулаторыі ці на даму, выконваць лячэбна-дыягнастычныя працэдуры і ажыццяўляць індывідуальны догляд, праводзіць рэабілітацыйныя і адаптацыйныя мерапрыемствы хранічным хворым, састарэлым і інвалідам, абследаваць пацыентаў падчас агульнай дыспансерызацыі. Медсёстры і фельчары могуць таксама ажыццяўляць самастойны прыём пацыентаў у паліклініках, афтальмалагічных, эндакрыналагічных і оталарынгалагічных кабінетах, праводзіць прафілактычны прыём дзяцей ранняга ўзросту, выконваць візіты на дом, аказваць даўрачэбную дапамогу пры неадкладных станах, ажыццяўляць навучанне ў школах бранхіяльнай астмы, цукровага дыябету і артэрыяльнай гіпертэнзіі.

[thumb|230px|Медсястра даглядае за нованароджаным ([Лондан, 2006 г.)]]
[thumb|230px|Медсястра дыягнастуе хворага ([Інданезія, 2009 г.)]]

У 1860 годзе ў Лондане (Англія) Флорэнс Найцінгейл заснавала першую сястрынскую школу. Яна перавярнула погляды грамадства на ролю медсястры ў сістэме аховы здароўя, неяк сказала: *«Медсястра — гэта ногі хворага, вочы аслеплага, апора дзіцяці і старому, крыніца ведаў і ўпэўненасці для маладой маці, вусны тых, хто надта слабы або паглыблены ў сябе, каб размаўляць»*.

У 1997 годзе ў Беларусі пачало работу грамадскае аб’яднанне «Асацыяцыя медыцынскіх сясцёр», якое на 2012 год налічвала амаль 4 тысячы спецыялістаў з сярэдняй медыцынскай адукацыяй.

## Спасылкі 
* Нона ЗАГАРОДНАЯ: «Неўзабаве будзе прэстыжна гаварыць аб тым, што ты — фельчарка або акушэрка» — гутарыла Святлана Барысенка, «Звязда», 12.5.2012

Катэгорыя:Прафесіі
Катэгорыя:Медыцына
Георгій Сяргеевіч Палтаўчанка

**Георгій Сяргеевіч Палтаўчанка** (нар. 24 лютага 1953, Баку, Азербайджанская ССР) — расійскі палітык і дзяржаўны дзеяч, губернатар Санкт-Пецярбурга (2011—2018), генерал-лейтэнант падатковай паліцыі ў адстаўцы.

## Спасылкі 
* Біяграфія

Катэгорыя:Прадстаўнікі прэзідэнта Расіі ў федэральных акругах
Катэгорыя:Правадзейныя дзяржаўныя саветнікі Расійскай Федэрацыі 1-га класа
Актагайскі раён (Карагандзінская вобласць)

**Актагайскі раён** — адміністрацыйная адзінка ў Карагандзінскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр раёна — сяло Актагай.

Тэрыторыя раёна складае 52,0 тыс. км..
Горнае

Назву **Го́рнае** маюць:

## Азёры 
### Беларусь 
* Горнае — возера ў Ганцавіцкім раёне Брэсцкай вобласці, у басейне ракі Цна

## Населеныя пункты 
### Беларусь 
* Горнае — вёска ў Глускім раёне Магілёўскай вобласці
Андрэй Юр’евіч Сцяпанаў

**Андрэй Юр’евіч Сцяпанаў** (, Масква, РСФСР) — беларускі хакеіст рускага паходжання, нападаючы клуба «Дынама Мінск», які гуляе ў КХЛ, і нацыянальнай зборнай Беларусі.

## Кар’ера 
### Клубная 
Андрэй пачаў сваю прафесійную кар’еру ў 2003 годзе ў складзе роднага маскоўскага клуба вышэйшай лігі «Крылы Саветаў», выступаючы да гэтага за ягоны фарм-клуб, а таксама другую каманду ЦСКА. Правёўшы 2 сезоны ў складзе «Крылаў», дзе ён набраў 24 (19+5) пункты ў 69 матчах, Андрэю праз запазычанасць выплаты заробку прыйшлося праз арбітраж пакінуць клуб, і перад самым плэй-оф ён перайшоў у ніжагародскае «Тарпеда», якое таксама выступала ў другім расійскім дывізіёне.

Пасля пачатку сезона 2005/06 хакеіст падпісаў кантракт з падмаскоўным клубам МУС, дзе ён змог дэбютаваць у Супэрлізе. У 2006 годзе Андрэй стаў гульцом чэхаўскага «Віцязя», у складзе якога правёў паўтара сезона, набраўшы за гэты час толькі 8 (4 +4) пунктаў у 54 матчах. Сезон 2007/08 Сцяпанаў пачаў у новакузнецкім «Металургу», аднак, правёўшы ў ягоным складзе толькі 7 матчаў, пакінуў каманду і стаў гульцом клуба вышэйшай лігі ХК «Дзмітраў».

У 2008 годзе Андрэй атрымаў запрашэнне ад клуба беларускай экстралігі «Юнацтва-Мінск», у складзе якога ён тройчы станавіўся чэмпіёнам краіны, а таксама ўладальнікам Кантынентальнага кубка ў 2011 годзе. Найбольш паспяховым для Сцяпанава стаў сезон 2010/11, калі ў 63 матчах ён набраў 93 (49 +44) пункты, стаўшы найлепшым снайперам і бамбардзірам беларускага першынства.

26 мая 2011 года Сцяпанаў заключыў пагадненне з хабараўскім «Амурам»

### Міжнародная 
У складзе зборнай Беларусі Андрэй Сцяпанаў прымаў удзел у чэмпіянатах свету 2011 года і 2012 гадоў, на якіх беларусы абодва разы займалі толькі 14 месца.

## Дасягненні 
* Чэмпіён Беларусі (2009, 2010, 2011)
* Уладальнік Кантынентальнага кубка (2011)

## Спасылкі 
* Старонка на афіцыйным сайце КХЛ
* Старонка на Elite Prospects

Катэгорыя:Хакеісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі зборнай Беларусі па хакеі
Катэгорыя:Ігракі ХК Крылы Саветаў Масква
Катэгорыя:Ігракі ХК Тарпеда Ніжні Ноўгарад
Катэгорыя:Ігракі ХК Лада Тальяці
Катэгорыя:Ігракі ХК Цвер
Катэгорыя:Ігракі ХК Віцязь Падольск
Катэгорыя:Ігракі ХК Металург Новакузнецк
Катэгорыя:Ігракі ХК Дзмітраў
Катэгорыя:Ігракі ХК Юнацтва-Мінск
Катэгорыя:Ігракі ХК Юніёр Мінск
Катэгорыя:Ігракі ХК Амур Хабараўск
Катэгорыя:Ігракі ХК Сібір Новасібірск
Катэгорыя:Ігракі ХК Дынама Мінск
Васіль Сямёнавіч Ланавы

**Васіль Сямёнавіч Ланавы** (; , Масква — , Масква) — савецкі і расійскі акцёр кіно, майстар мастацкага слова (чытальнік), грамадскі дзеяч, педагог. З 1957 года — артыст Дзяржаўнага акадэмічнага тэатра імя Я. Вахтангава.

Народны артыст СССР (1985). Лаўрэат Ленінскай прэміі (1980). Член КПСС з 1968 года.
## Фільмаграфія 
* 1961: «Пунсовыя ветразі» — капітан Грэй
* 1967: Вайна і мір

## Спасылкі 
Катэгорыя:Акцёры XX стагоддзя
Катэгорыя:Акцёры СССР
Катэгорыя:Акцёры Расіі
Катэгорыя:Народныя артысты СССР
Катэгорыя:Народныя артысты РСФСР
Катэгорыя:Лаўрэаты Ленінскай прэміі
Катэгорыя:Члены КПСС
Катэгорыя:Постаці Тэатра імя Вахтангава
Катэгорыя:Ганаровыя грамадзяне Масквы
Дубнікоўскі канал

**Дубніко́ўскі кана́л** — меліярацыйны канал у Беларусі, у Любанскім раёне Мінскай вобласці, правы прыток ракі Таліца.

Даўжыня канала 8 км. Пачынаецца за 1 км на паўднёвы захад ад вёскі Дубнікі, вусце за 3 км на на поўнач ад горада Любань.

## Літаратура 
* 
* Ліст карты N-35-116. Выданне 1987 года. Стан мясцовасці на 1984 год.

Катэгорыя:Меліярацыйныя каналы Любанскага раёна
Катэгорыя:Басейн Пцічы
Шыпілавіцкі канал

**Шыпі́лавіцкі кана́л** — меліярацыйны канал у Любанскім раёне Мінскай вобласці, правы прыток ракі Арэса. Даўжыня 9,9 км. Пачынаецца за 1 км на паўднёвы ўсход ад вёскі Вобчын, вусце за 2,5 км на паўднёвы ўсход ад вёскі Шыпілавічы.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Меліярацыйныя каналы Любанскага раёна
Катэгорыя:Басейн Пцічы
Сарачынскі канал

**Сарачы́нскі кана́л** — меліярацыйны канал у Любанскім раёне Мінскай вобласці, левы прыток ракі Арэса. Даўжыня 5,1 км. Пачынаецца за 3 км на ўсход, вусце за 1,5 км на поўдзень ад аграгарадка Сарачы.

## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Меліярацыйныя каналы Любанскага раёна
Катэгорыя:Басейн Пцічы
Помнік Тадэвушу Касцюшку

## Беларусь 
* Помнік Тадэвушу Касцюшку (Косава)

## ЗША 
* Помнік Тадэвушу Касцюшку (Бостан)
* Помнік Тадэвушу Касцюшку (Вашынгтон)
* Помнік Тадэвушу Касцюшку (Мілуокі)
* Помнік Тадэвушу Касцюшку (Сент-Пітэрсберг, Фларыда)
* Помнік Тадэвушу Касцюшку (Філадэльфія)
* Помнік Тадэвушу Касцюшку (Чыкага)
* Помнік Тадэвушу Касцюшку (Уэст-Пойнт)

## Польшча 
* Помнік Тадэвушу Касцюшку (Апочна)
* Помнік Тадэвушу Касцюшку (Вавель)
* Помнік Тадэвушу Касцюшку (Варшава)
* Помнік Тадэвушу Касцюшку (Лодзь)
* Помнік Тадэвушу Касцюшку (Отвацк)
* Помнік Тадэвушу Касцюшку (Познань)
* Помнік Тадэвушу Касцюшку (Радам)
* Помнік Тадэвушу Касцюшку (Санак)
* Помнік Тадэвушу Касцюшку (Уладава)
* Помнік Тадэвушу Касцюшку (Шыдловец)
* Помнік Тадэвушу Касцюшку (Янаў Любэльскі)

## Швейцарыя 
* Помнік Тадэвушу Касцюшку (Золатурн)
Транспарт у Буркіна-Фасо

thumb|300px|Карта аўтамабільных і чыгуначных дарог Буркіна-Фасо
Транспартная сістэма Буркіна-Фасо прадстаўлена 3 тыпамі перавозак:
* Чыгуначныя
* Аўтамабільныя
* Паветраныя

## Аўтамабільны транспарт 
У Буркіна-Фасо пракладзена 12506 км аўтамабільных дарог. Па інфармацыі ўрада краіны ў нацыянальную дарожную сетку, якая знаходзіцца ў падпарадкаванні Міністэрства транспарту і ЖКГ, уваходзіла 15000 км аўтадарог. У гэты лік уваходзяць асноўныя міжгароднія шашы і ключавыя дарогі гарадоў — цэнтраў дэпартаментаў. Толькі 10 з іх хаця б часткова маюць цвёрдае пакрыццё, іх стан нездавальняючы: на дарогах няма разметкі, раздзяляльных бар’ераў, паказальнікаў і знакаў, паласы сустрэчнага руху ніяк не маркіраваныя, само палатно дарог з’едзена выбоінамі.

## Чыгуначны транспарт 
У Буркіна-Фасо пракладзена 622 км чыгунак. Чыгункамі злучаныя гарады Банфора, Боба-Дыуласа, Кудугу, Уагадугу і Кая.

## Паветраны транспарт 
У краіне функцыянуюць міжнародныя аэрапорты ў гарадах Уагадугу і Боба-Дыуласа, а таксама вялікая колькасць дробных узлётна-пасадачных палос. У 2013 годзе ў краіне налічвалася 23 аэрапорта, але толькі 2 мелі паласы з цвёрдым пакрыццём.

## Спасылкі 
* Транспорт в Буркино-Фасо  
* UN Map of Burkina Faso 
* OTAL 

Катэгорыя:Эканоміка Буркіна-Фасо
Буркіна-Фасо
Мемарыяльны комплекс «Сардарапат»

**Мемарыяльны комплекс «Сардарапа́т»** () — скульптурны і архітэктурны комплекс, збудаваны на месцы Сардарапацкай бітвы, які ўшаноўвае перамогу над рэгулярнай турэцкай арміяй армянскімі ўзброенымі фармаваннямі і народным апалчэннем у 1918 годзе.

Размешчаны ў Арменіі, ля сяла Аракс, у 10 км ад горада Армавір. У 1918 годзе Армавір насіў імя Сардарапат, ад якога і атрымала свая назва бітва і, адпаведна, мемарыял. Урачыстае адкрыццё комплексу адбылося ў маі 1968 года і было прымеркавана да святкавання  юбілею перамогі армянскага народа ў Сардарапацкай бітве.

Мемарыял быў створаны аўтарскім калектывам дзеячаў культуры і мастацтва Арменіі: архітэктарам Рафаелам Ісраэлянам і скульптарамі Аршамам Шагінянам, Самвелам Манасянам і Ара Аруцюнянам.

## Літаратура 
# 
# 
# 
# 
# 

## Спасылкі 
;Відэафайлы
# 
# 
# 

Катэгорыя:Мемарыяльныя комплексы
Пярэспа (ручай)

**Пярэ́спа** — ручай у Добрушскім раёне Гомельскай вобласці Беларусі і Навазыбкаўскім раёне Бранскай вобласці Расіі, левы прыток ракі Ачоса (басейн Дняпра). Даўжыня 8,6 км. Пачынаецца ў Бранскай вобласці за 1 км на захад ад вёскі Грыва, вусце за 4,3 км на паўднёвы ўсход ад былой вёскі Кругоўка Добрушскага раёна. Рэчышча каналізаванае.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Рэкі Добрушскага раёна
Катэгорыя:Рэкі Бранскай вобласці
Катэгорыя:Басейн Іпуці
Нета Барзілай

**Нета Барзілай**, **Нэта Барзілай** (; нар. ) — ізраільская спявачка. Пераможца конкурсу «Еўрабачанне 2018» ад Ізраіля з песняй «Toy».

## Біяграфія 
Барзілай нарадзілася 22 студзеня 1993 года ў горадзе Ход-ха-Шарон. Выступала ў Іерусаліме 18 красавіка 2018 года на святочным канцэрце, прысвечаным 70-годдзю незалежнасці Дзяржавы Ізраіль.

З’яўляецца пераможцай 5-га сезону шоу А-Кохаў А-Ба Лэ-Эйровізйон (, «Наступная зорка Еўрабачання»), што дазволіла ёй прадстаўляць сваю краіну на «Еўрабачанні 2018».

8 мая 2018 года з песняй «Toy» («Цацка») Нэта, выступіўшы ў першым паўфінале «Еўрабачання», прайшла ў фінал, а 12 мая 2018 года выступіла ў фінале, дзе атрымала перамогу. Па выніках галасавання журы яна заняла 3-е месца; гледачы ж далі ёй максімальную колькасць балаў, што дазволіла Нэце апярэдзіць іншых удзельнікаў, уключаючы Сэзара Сэмпасана з Аўстрыі, які перамагаў пасля галасавання журы.

Крытыкі мяркуюць, што тэкст песні «Цацка» мае адсылкі да акцыі *#MeToo* (гэты хэштэг з’явіўся ў сацсетках у межах кампаніі па прыцягненню ўвагі да праблемы сексуальнага гвалту), тэмы талерантнасці ды павагі да жанчыны.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Пераможцы конкурсу песні Еўрабачанне
Катэгорыя:Удзельнікі конкурсу песні Еўрабачанне 2018
Помнік Тадэвушу Касцюшку (Косава)

**Помнік Тадэвушу Касцюшку** — помнік у горадзе Косава Івацэвіцкім раёне Брэсцкай вобласці. Размешчаны на тэрыторыі музея-сядзібы Тадэвуша Касцюшкі ў Мерачоўшчыне, недалёка ад Косаўскага палаца. Першы поўнафігурны помнік Касцюшку ў Беларусі.

## Гісторыя 
Прапановы паставіць поўнафігурны помнік Тадэвушу Касцюшку гучалі ўжо даўно. Раней былі пастаўлены бюсты на тэрыторыі пасольства ЗША ў Мінску і ў вёсцы Малыя Сяхновічы, дзе была радавая сядзіба Касцюшкаў. У 2016 годзе з такой прапановай да ўлад звярталася Таварыства беларускай мовы, аднак справа з месца не рушыла.

Ідэя паставіць помнік у Беларусі зноў узнікла пасля таго, як беларуская дыяспара ў 2017 годзе паставіла помнік Касцюшку ў швейцарскім Золатурне, дзе ён дажываў свае гады. Сродкі на помнік Тадэвушу Касцюшку ў Косаве збіралі ў інтэрнэце. Праект падтрымалі 690 чалавек, якія сабралі больш за 22 тысячы беларускіх рублёў. Архітэктары помніка — Уладзімір Казакоў і Аляксандра Баярына, якая стварыла праект пастамента, безкаштоўна выканага фірмай «Гранітны свет». Аўтарамі шыльды сталі Кацярына Горская і Ігар Засімовіч, яна была таксама безкаштоўна выканана фірмай «БелСтэнд».

Урачыстае адкрыццё помніка адбылося 12 мая 2018 года. На адкрыцці было шмат бел-чырвона-белых сцягоў. Сярод іншых прысутнічалі дыпламаты ЗША, Польшчы, Украіны, Расіі, мясцовыя ўлады, дэпутаты Палаты прадстаўнікоў, стваральнікі помніка і госці з многіх гарадоў.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Славутасці Косава (Беларусь)
Катэгорыя:Помнікі Тадэвушу Касцюшку
Катэгорыя:З’явіліся ў 2018 годзе
Катэгорыя:2018 год у Беларусі
Катэгорыя:Помнікі Брэсцкай вобласці
Катэгорыя:Творы Гэніка Лойкі
Ён Ола Санд

**Ён Ола Санд** (; , Осла, Нарвегія)&nbsp;— нарвежскі акцёр, выканаўчы дырэктар, супервайзер у Еўрапейскім вяшчальным саюзе.

## Біяграфія 
У 2010 годзе Ён Ола Санд быў прызначаны выканаўчым прадзюсарам конкурсу песні «Еўрабачанне 2010», які праходзіў у Осла, Нарвегія.

26 лістапада 2010 года, па вырашэнню Еўрапейская вяшчальнага саюзу, Ён Ола Санд прызначаны на пасаду супервайзера. Рашэнне ўступіла ў сілу з 1 студзеня 2011 года, калі з пасады сышоў Свантэ Стаксэліус. Як супервайзер Ён Ола Санд дэбютаваў на Еўрабачанні 2011, які праходзіў у Дзюсельдорфу, Германія.

Катэгорыя:Конкурс песні Еўрабачанне
Катэгорыя:Журналісты Нарвегіі
Савецкі раён

**Савецкі раён** — адміністрацыйная адзінка.

## Беларусь 
* Савецкі раён (Гомель)
* Савецкі раён (Мінск)

## Расія 
* Савецкі раён (Алтайскі край)

## Украіна 
* Савецкі раён (Крым)
Хуткая медыцынская дапамога

у на месцы здарэння пасля выбуху ў мінскім метрапалітэне]]
]]
**Хуткая медыцынская дапамога** — від медыцынскай дапамогі, якая аказваецца грамадзянам пры захворваннях, няшчасных выпадках, траўмах, атручваннях і калі яны знаходзяцца ў іншых станах, якія патрабуюць тэрміновага медыцынскага ўмяшання.

## Кантакты 
У розных краінах нумар тэлефона, па якім можна было б выклікаць хуткую дапамогу, розны.

* Расія — 03 (са стацыянарнага тэлефона і таксафона), 103  (са стацыянарных і сотавых тэлефонаў) і / або 112 (МНС).
* Беларусь, Украіна, Казахстан — 103
* Латвія — 03, 113, 112
* Малдова — 903, 112
* З мабільнага тэлефона ў Расіі і на постсавецкай прасторы, а таксама ва ўсіх краінах Еўропы з усіх відаў тэлефонаў — 112 (адзіны тэлефон службы выратавання)
* ЗША — 911

Званок бясплатны. Магчымасць дазвону да службы «хуткай дапамогі», згодна з дзеючым у большасці краін свету заканадаўствам аб сувязі, павінна быць забяспечана аператарам сувязі абаненту па-за ўсякай залежнасці ад стану асабовага рахунку абаненцкага нумара. Званок з мабільнага тэлефона на нумары адзінай службы выратавання можна ажыццявіць і без sim-карты.

Усе званкі ў буйных гарадах паступаюць у адзіную дыспетчарскую цэнтральную гарадскую станцыі хуткай дапамогі, адтуль яны размяркоўваюцца па раённых падстанцыях.

Катэгорыя:Рэаніматалогія
Кержанец

**Ке́ржанец** () — рака ў Ніжагародскай вобласці Расіі, левы прыток ракі Волга.

Даўжыня ракі 290 км. Плошча вадазбору 6140 км². Сярэдні расход вады за 126 км да вусця (каля сяла Хахалы) складае 19,4 м³/с.
Выток ракі знаходзіцца на поўначы Кавернінскага раёна Ніжагародскай вобласці. Большая частка вадазбору на Волжска-Вятлужскай нізіне. Упадае ў Чэбаксарскае вадасховішча каля пасёлка Макар’ева. Жыўленне ракі мяшанае, пераважае снегавое. Шырыня рэчышча ад 15—20 м (у верхнім цячэнні) да 40 м (у ніжнім цячэнні). У сярэднім цячэнні рака працякае па тэрыторыі Кержанскага запаведніка.

Сярод прытокаў Кержанца: Клятна, Іргень, Белбаж, Крынка, Азёрная, Чарнушка, Ухтыш, Пугай, Ялокша, Ламна, Арыя і інш.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Государственный водный реестр РФ
* *Ретеюм К. Ф.* Керженец // Научно-популярная энциклопедия «Вода России»
* Река Керженец // АкваЭксперт. РУ

Катэгорыя:Рэкі Ніжагародскай вобласці
Катэгорыя:Прытокі Волгі
Плывучасць

Плывучасць — уласцівасць пагружанага ў вадкасць цела заставацца ў раўнавазе, не выходзячы з вады і не апускаючыся далей, гэта значыць плаваць. Таксама — раздзел тэорыі карабля, які вывучае плывучасць.

## Закон Архімеда 
Старажытнагрэчаскі навуковец Архімед сфармуляваў закон, па якім пагружаным цела плавае ў раўнавазе, калі яго вага роўны вазе выцесненага ім аб’ёму вадкасці.

Пры гэтым сіла выштурхоўвання, па прыродзе сіла ціску, залежыць ад шчыльнасці вадкасці (ρfluid), а вага (Gravity) ад шчыльнасці цела (ρobject). Абедзве сілы з’яўляюцца раўнадзейных размеркаваных нагрузак. Зразумела, што чым вышэй шчыльнасць вадкасці, тым меншая частка цела пагрузіцца да раўнавагі. Наадварот, чым больш шчыльнасць цела пры зададзеным аб’ёме, тым больш яго маса m, і тым глыбей яно пагрузіцца.

## Плывучасць карабля (судна) 
### Нейтральная плывучасць 
Калі аб’ём прынятай вады (для надводнага карабля) у дакладнасці роўны запасу плывучасці, лічыцца што плывучасць страчана — запас роўны 0 %. Сапраўды, у гэты момант карабель пагружаецца па галоўную палубу і знаходзіцца ў няўстойлівым стане, калі любое знешняе ўздзеянне можа выклікаць яго сыход пад ваду. А ўздзеянняў, як правіла, не бракуе. У тэорыі гэты выпадак называецца нейтральная плывучасць.

### Адмоўная плывучасць 
Пры прыёме аб’ёму вады больш чым запас плывучасці (або любога грузу, большага па вазе) кажуць, што судна атрымлівае адмоўную плывучасць. У гэтым выпадку яно не здольнае плаваць, а можа толькі тануць.

Таму для судна ўстанаўліваецца абавязковы запас плывучасці, які яно павінна мець у непашкоджанымі стане для бяспечнага плавання. Ён адпавядае поўнага водазмяшчэнне і маркіруецца ватарлініі і / або грузавы маркай.

### Гіпотэза прамабортнасці 
Для вызначэння ўплыву зменных грузаў на плывучасць карыстаюцца дапушчэннем, пры якім лічыцца, што прыём малых (менш за 10 % водазмяшчэння) грузаў не мяняе плошчу дзеючай ватарлініі. Гэта значыць змена ападкаў лічыцца так, нібы корпус з’яўляецца прамой прызмай. Тады водазмяшчэнне прама залежыць ад ападкі.

## Літаратура 
* Войткунский Я. І. Справочник по теории корабля. Т. 2. Статика судов. Качка судов.- Л .: Судостроение.- 1986.
* Сізоў В. Г. Теория корабля: Учебное пособие для вузов.- Адэса, Феникс.- 2003.

Катэгорыя:Гідрастатыка
Катэгорыя:Тэорыя карабля
Рэферэндум у Прыднястроўі (2003)

**Рэферэндум у Прыднястроўі** адбыўся 6 красавіка 2003 года. На рэферэндум было вынесена пытанне аб увядзенні прыватнай уласнасці на зямлю. Рэферэндум быў аб’яўлены не адбыўшымся, таму што ўдзел у ім прыняла менш за палову выбаршчыкаў.

## Вынікі 
2003
Катэгорыя:Падзеі 6 красавіка
Катэгорыя:Красавік 2003 года
Катэгорыя:Выбары 2003 года
Араз Анаеў

{{Ваенны дзеяч
|імя              = Араз Анаеў
|арыгінал імя     = 
|дата нараджэння  = 
|месца нараджэння = 
|дата смерці      = 
|месца смерці     = 
|выява            = 
|шырыня           = 
|мянушка          = 
|прыналежнасць    = 
|гады службы      = 1935—1937 і 1941—1943
|званне           = 
|род войскаў      = кавалерыя
|камандаваў       = 
|часць            = 
|бітвы            = Вялікая Айчынная вайна
|узнагароды       = {
 
}
{
 
}
|сувязі           = 
|у адстаўцы       = 
}}
**Араз Анаеў** (1913, аул Кодж, цяпер Балканскі велаят  — 23 кастрычніка 1943 г.) — Герой Савецкага Саюза (), удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, памочнік камандзіра сабельнага ўзвода 55-га гвардзейскага кавалерыйскага палка 15-й гвардзейскай кавалерыйскай дывізіі 7-га гвардзейскага кавалерыйскага корпуса 61-й арміі Цэнтральнага фронту, гвардыі старшыня.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў 1913 годзе ў ауле Кодж цяпер Балканскага велаята Туркменістана ў сям’і селяніна. Туркмен. У 1935—1937 гадах служыў у памежных войсках. Вярнуўшыся дадому, працаваў у Кызыл-Арваце (цяпер Гызыларбат) ў міліцыі.

У 1941 годзе быў зноў прызваны ў Чырвоную армію. З 1942 годзе ўдзельнічаў у баях з нямецка-фашысцкімі захопнікамі. Асабліва вызначыўся падчас фарсіравання ракі Днепр у раёне вёскі Ніўкі Гомельскай вобласці і ўтрымання плацдарма на правым беразе.

21 верасня 1943 года гвардыі старшына Анаеў першым уварваўся ў населены пункт. У жорсткай рукапашнай схватцы ён знішчыў нямецкага афіцэра і расстраляў ва ўпор з аўтамата 10 салдат. Калі падышлі астатнія байцы, са сваім узводам працягваў пераследваць фашыстаў, і адразу заняў важны апорны пункт немцаў.

4 кастрычніка 1943 года гвардыі старшына Анаеў у баю каля вёскі Калыбань (Брагінскі раён Гомельскай вобласці) звязкам гранат падарваў варожую бронемашыну. Пры гэтым былі знішчаныя 7 гітлераўцаў і 2 кулямёты.

Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 15 студзеня 1944 года за паспяховае фарсіраванне ракі Днепр, трывалае замацаванне і пашырэнне плацдарма на заходнім беразе ракі Днепр і праяўленыя пры гэтым адвагу і геройства гвардыі старшыне Анаеву Аразу пасмяротна прысвоена званне Героя Савецкага Саюза.

## Узнагароды 
* Медаль «Залатая Зорка» Героя Савецкага Саюза
* Ордэн Леніна
* Медаль

## Памяць 
* Пахаваны ў пасёлку Камарын Брагінскага раёна Гомельскай вобласці.
* Імем Героя названы вуліцы ў Мінску, Светлагорску Гомельскай вобласці і Кызыл-Арваце (цяпер Сердар).
* На доме па адрасе вул. Мендзялеева, 8 (пачатак вуліцы Анаева) у Мінску ўстаноўлена мемарыяльная дошка.
* У школе ў Сердары ўсталяваны бюст Героя.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Загінулі ў баях Вялікай Айчыннай вайны
Габрыэль Опра

**Габрыэль Опра** (;  , Фундуля, Кэлэрашы) — румынскі палітык. Член  і былы член Сацыял-дэмакратычнай партыі (СДП), ён быў членам румынскай Палаты дэпутатаў ад жудзеца Ілфаў з 2004. Ва ўрадзе Адрыяна Нэстасе ён быў міністрам-дэлегатам з дзяржаўнага ўпраўлення з чэрвеня 2003 па ліпень 2004, ва ўрадзе Эміля Бока ён быў міністрам адміністрацыі і ўнутраных спраў са снежня 2008 па студзень 2009. Міністр нацыянальнай абароны са снежня 2009 да мая 2012 года.

Намеснік прэм’ер-міністра, міністр унутраных спраў з 2012 г. ва ўрадзе Віктара Понты.

Атрымаў ступень доктара на факультэце права ў Бухарэсцкім універсітэце, выпускнік Каледжа нацыянальнай абароны (курсы для аспірантаў з нацыянальнай бяспекі). Жанаты, ёсць дачка і сын.

## Спасылкі 
* Урад Румыніі 

Катэгорыя:Кавалеры Ордэны Зоркі Румыніі
Катэгорыя:Міністры ўнутраных спраў Румыніі
Катэгорыя:Міністры абароны Румыніі
Слаўкавіцка-Ямінскі канал

**Сла́ўкавіцка-Я́мінскі канал**, **Слаўкавіцкі канал**, **Плюснінская канава** — меліярацыйны канал у Беларусі, у Старадарожскім, Любанскім, на мяжы Любанскага і Глускага і ў Акцябрскім раёнах, левы прыток ракі Арэса (басейн Прыпяці).

Даўжыня канала 52 км. Плошча вадазбору 528 км². Сярэднегадавы расход вады ў вусці 2,3 м³/с. Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,4 ‰. Пачынаецца каля паўночнай ускраіны вёскі Рухава Старадарожскага раёна на Цэнтральнабярэзінскай раўніне, цячэ па нізіне Прыпяцкае Палессе. Вусце каля вёскі Смалоўка Акцябрскага раёна. Шырыня канала ў верхнім цячэнні 1—3 м, у ніжнім 8—10 м. Прымае сцёк з некалькіх меліярацыйных сістэм. Асноўныя прытокі — Сцяжны канал, канал Баравіца (злева). Густата рачной сеткі 0,52 км/км².

## Літаратура 
* 
*  — С. 533.
* 

Катэгорыя:Меліярацыйныя каналы Старадарожскага раёна
Катэгорыя:Меліярацыйныя каналы Любанскага раёна
Катэгорыя:Меліярацыйныя каналы Глускага раёна
Катэгорыя:Меліярацыйныя каналы Акцябрскага раёна
Катэгорыя:Басейн Пцічы
Гарохіў

**Гарохаў** ці **Гарохіў** () — горад у Валынскай вобласці Украіны. Плошча 11 км². Насельніцтва 8444 чал. (1 студзеня 2023).

## Гісторыя 
* 1240: першыя згадкі ў гістарычных крыніцах.
* 1600: магдэбургскае права.
* 1940: атрымаў статус горада.

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарады Валынскай вобласці
Катэгорыя:Населеныя пункты Гарохіўскага раёна
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1240 годзе
Анціпаў

**Анці́паў** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Васіль Рыгоравіч Анціпаў — вучоны ў галіне дэндралогіі і экалогіі
* Мікалай Кірылавіч Анціпаў — савецкі партыйны дзеяч
* Павел Аляксандравіч Анціпаў — празаік

## Гл. таксама 
* Анціпава
Валід аль-Хусэйна

**Валід аль-Хусэйна** — палестынец, публіцыст, пісьменнік і блогер. 

У кастрычніку 2010 года Палестынская адміністрацыя арыштавала яго за нібыта блюзнерства супраць Іслама на Facebook і ў блогах; яго арышт атрымаў міжнародную ўвагу. Пазней ён збег у Францыю для прадастаўлення прытулку. У 2013 годзе ён заснаваў Савет былых мусульман Францыі, а ў 2015 годзе напісаў сваю першую кнігу ''Blasphémateur ! Les Prisons d'Allah* аб сваім вопыце.

## Bibliography 
 interviews Al-Husseini about *Blasphémateur* (2016).]]
**Blasphémateur ! : les prisons d'Allah*, 2015, Grasset ()
**English translation: 
**Une trahison française : Les collaborationnistes de l'islam radical devoilés'' ("A French Treason: The Collaborators of Radical Islam Unveiled"), 2017, Éditions Ring
Шабан

**Шаба́н** — беларускае прозвішча і тапонім.

## Вядомыя носьбіты 
* Барыс Тарасавіч Шабан — Герой Савецкага Саюза
* Вікенцій Пятровіч Шабан — беларускі будаўнік і гаспадарчы дзеяч.
* Казімір Аркадзевіч Шабан (1922—1945) — лётчык, Герой Савецкага Саюза.
* Уладзімір Анатольевіч Шабан (нар. 1958) — беларускі ваеннакамандуючы, дырэктар Беларускага дзяржаўнага цырка (з 2013).
* Яўген Пятровіч Шабан (1936—1982) — беларускі драматург, паэт, акцёр, рэжысёр.

Катэгорыя:Беларускія прозвішчы
Таццяна Сяргееўна Процька

**Таццяна Сяргееўна Процька** (, ) — беларускі фізік, праваабаронца. Кандыдат філасофскіх навук (1983).

## Біяграфічныя звесткі 
Скончыла фізічны факультэт БДУ і аспірантуру Інстытута філасофіі і права НАН Беларусі. Тэма кандыдацкай дысертацыі — «Змена структуры фізічных ведаў у працэсе іх развіцця». Больш за 20 год працавала старшым навуковым супрацоўнікам Інстытута гісторыі НАН Беларусі.

Аўтар больш за 50 навуковых прац па гісторыі і метадалогіі фізікі, гісторыі Беларусі, артыкулаў па правах чалавека. Старшыня БХК з 1995 (з моманту заснавання арганізацыі) да 2008 года.

Узнагароджаная медалём Ф. Багушэвіча Беларускага ПЭН-цэнтра.

## Выбраная бібліяграфія 
* Эксперыментатар з Беластоцкай гімназіі: Кароль Чаховіч. — Мн.: Навука і тэхніка, 1990.
* Даследчык таямніцаў святла: Аляксандр Садоўскі. — Мн.: Навука і тэхніка, 1994.
* Пакутнік за веру і бацькаўшчыну: Мітрапаліт Мельхісэдэк. — Мн.: Тэхналогія, 1996.
* Вынішчэнне сялянства: вёска Усходняй Беларусі пад цяжарам бальшавіцкіх рэпрэсій 30-х гадоў. — Мн.: БГАКЦ, 1998.
* Правы чалавека: Дапам. для настаўнікаў / С.С.Бубен, Т.С.Процька. — Мн.: Тэхналогія, 2001. — 366 с.
* Становление советской тоталитарной системы в Беларуси. — Мн.: Тесей, 2002. — 686 с.

## Спасылкі 
* Праз фізіку і філасофію — да абароны правоў чалавека — spring96.org

Катэгорыя:Фізікі Беларусі
Катэгорыя:Папулярызатары навукі
Катэгорыя:Філосафы Беларусі
Катэгорыя:Праваабаронцы Беларусі
Toy

**«Toy»** ( ) — песня ізраільскай спявачкі Неты Барзілай, якая перамагла на конкурсе «Еўрабачанне-2018» у Лісабоне.

Песню сачынілі Доран Медалье і Стаў Бегер, апошні таксама выступіў прадзюсарам.

Афіцыйная прэзентацыя песні і відэакліпа, знятага па песні рэжысёрам Кэран Хохмай, адбылася 11 сакавіка 2018 года. Песня была вядомая за дзень да афіцыйнага релізу.

Хоць па падрахункам галасавання прафесійнага журы песня займала 3-е месца, гледачы аддалі максімальную колькасць балаў Ізраілю, што дазволіла апярэдзіць іншых удзельнікаў, уключаючы Аўстрыю, лідзіруючую пасля галасавання журы.

У выніку песня набрала 529 ачкоў і перамагла на конкурсе «Еўрабачанне» 2018 года. Перамога Ізраіля стала чацвёртай перамогай краіны на конкурсах «Еўрабачанне», пасля перамог у 1978, 1979 і 1998 гадах.

## Тэкст песні 
Тэкст песні амаль поўнасцю на англійскій мове, за выняткам фразы на іўрыте אני לא בובה (Ані ло буба, «Я не лялька») і слова סטפה (стэфа), які азначае на іўрыцкім слэнгу «кучу банкнот».

Крытыкі мяркуюць, што тэкст песні «Цацка» мае адсылкі да акцыі *#MeToo* (гэты гэштэг з’явіўся ў сацсетках у межах кампаніі па прыцягненню ўвагі да праблемы сексуальнага гвалту), тэмы талерантнасці ды павагі да жанчыны.

Катэгорыя:Песні паводле алфавіта
Катэгорыя:Сінглы паводле алфавіта
Катэгорыя:Песні-пераможцы конкурсу Еўрабачанне
Ліберці Хайд Бейлі

**Ліберці Хайд Бейлі** (, 15 сакавіка 1858 — 25 снежня 1954) — амерыканскі батанік, эрудыт, заснавальнік і першы прэзідэнт Амерыканскага садаводчага таварыства.

## Біяграфія 
Ліберці Хайд Бейлі нарадзіўся ў штаце Мічыган 15 сакавіка 1858 года.

У 1903 годзе Бейлі стаў заснавальнікам і першым прэзідэнтам Амерыканскага садаводчага таварыства. Ён унёс значны ўклад у батаніку, апісаўшы мноства відаў раслін.

Ліберці Хайд Бейлі памёр 25 снежня 1954 года ва ўзросце 96 гадоў.

## Навуковая дзейнасць 
Ліберці Хайд Бейлі спецыялізаваўся на папарацепадобных і насенных раслінах.

## Выбраныя навуковыя працы 
* *Talks afield about plants and the science of plants* (1885).
* The forcing book: a manual of the cultivation of vegetables in glass houses (1897).
* *The Principles of Fruit-Growing* (1897).
* *The Nursery Book* (1897).
* *Plant-Breeding* (1897).
* *The Pruning Manual* (1898).
* *Sketch of the Evolution of our Native Fruits* (1898).
* *Principles of Agriculture* (1898).
* *Cyclopedia of American horticulture*, Том 1 (1900).
* *The Principles of Vegetable Gardening* (1901).
* Cyclopedia of American Agriculture: Crops (1907).
* *The State and the Farmer* (1908).
* *The Nature Study Idea* (1909).
* *The Training of Farmers* (1909).
* Animal biology; Human biology. Parts II & III of First course in biology with W.M. Coleman (1910).
* *Manual of Gardening* (1910).
* *The Outlook to Nature* (1911).
* *The Survival of the Unlike* (1911).
* *The Country Life Movement* (1911).
* *The Practical Garden Book* (1913).
* *The Holy Earth* (1915).
* Wind and Weather (poetry) (1916).

## Пашаны 
Род раслін Baileya быў названы ў яго гонар.

## Спасылкі 
* DNB, Katalog der Deutschen Nationalbibliothek: Liberty Hyde Bailey(ням.)&nbsp;
* Liberty Hyde Bailey (англ.)&nbsp;
* Liberty Hyde Bailey (англ.)&nbsp;
* Liberty Hyde Bailey (англ.)&nbsp;

Катэгорыя:Аўтары батанічных таксонаў
Катэгорыя:Батанікі ЗША
Катэгорыя:Выкладчыкі Карнельскага ўніверсітэта
Пацыфізм

)]]
**Пацыфізм** (ад  – міратворчы, ад *pax* - мір і *facio* - раблю) – ідэалогія супраціву гвалту дзеля яго знікнення. 
**Пацыфісцкі рух**, **рух за мір** – антываенны грамадскі рух, які процідзейнічае ваенным метадам вырашэння палітычных канфліктаў, у прыватнасці асуджэннем амаральнасці такіх метадаў.

## Гл. таксама 
* Антываенны рух
* Міжнародны дзень адмаўленцаў ад вайсковай службы па перакананнях сумлення
* Ненасілле
* Альтэрнатыўная грамадзянская служба
* Адмоўнікі сумлення
Беларусь на конкурсе песні Еўрабачанне 2008

На Еўрабачанні-2008 Беларусь прадставіў Руслан Аляхно з песняй «Hasta La Vista», але не прайшоў у фінал і заняў 17 месца з 27 баламі ў другім паўфінале.

## Нацыянальны адбор 
21 снежня 2007 года адбыўся паўфінал нацыянальнага адбору ў Беларусі з 15 песень, першае месца ў ім заняў Руслан Аляхно з песняй «Hasta La Vista».

Артысты выступалі ў студыі Белтэлерадыёкампаніі пад фанаграму «мінус адзін». Фіналісты былі вызначаны з дапамогай інтэрактыўнага галасавання тэлегледачоў і галасавання журы. Падчас канцэртаў журы конкурсу знаходзілася ў іншай студыі і назірала за тым, што адбываецца, па тэлевізары, таксама як і тэлегледачы.

Фінал нацыянальнага адбору адбыўся 21 студзеня, у якім першае месца заняў ізноў Руслан Аляхно.

### Паўфінал нацыянальнага адбору 
Чарговасць выступленняў паўфіналістаў вызначылі жараб’ёўкай, якая адбылася 20 снежня ў Белтэлерадыёкампаніі.

### Фінал нацыянальнага адбору 
## Галасаванне 
### У паўфінале 
|width="50%"|

|}
### У фінале 
## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт Еўрабачання
* Белтэлерадыёкампанія, Падборка матэрыялаў пра Еўрабачанне 2008 

2008
Катэгорыя:Краіны на конкурсе песні Еўрабачанне 2008
Катэгорыя:2008 год у Беларусі
Баравіца (канал)

**Бараві́ца** — меліярацыйны канал у Акцябрскім раёне Гомельскай вобласці, левы прыток Слаўкавіцка-Ямінскага канала. Даўжыня 10,1 км. Пачынаецца за 3,5 км на паўднёвы ўсход ад вёскі Харомцы, вусце за 3,5 км на паўднёвы ўсход вёскі Рэпін.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Меліярацыйныя каналы Акцябрскага раёна
Катэгорыя:Басейн Пцічы
Дзмітрый Фёдаравіч Грэчушкін

{{Ваенны дзеяч
|імя              = Дзмітрый Фёдаравіч Грэчушкін
|арыгінал імя     = Дмитрий Фёдорович Гречушкин
|дата нараджэння  = 
|месца нараджэння = 
|дата смерці      = 
|месца смерці     = 
|выява            = 
|подпіс           = 
|мянушка          = 
|прыналежнасць    = 
|гады службы      = 1940—1943
|званне           = 
|род войскаў      = кавалерыя
|пасада           = 
|часць            = 
|бітвы            = Вялікая Айчынная вайна
|узнагароды       = {
 
}
{
 
}
|сувязі           = 
|у адстаўцы       = 
}}
**Дзмітрый Фёдаравіч Грэчушкін** (1921—1943) — лейтэнант Рабоча-сялянскай Чырвонай Арміі, удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза (1944).

## Біяграфія 
Дзмітрый Грэчушкін нарадзіўся 10 красавіка 1921 года ў вёсцы Талкаеўка (цяпер — Сарачынскі раён Арэнбургскай вобласці) у сям’і селяніна. Скончыў тэхнікум сувязі ў Ташкенце. У 1940 годзе Грэчушкін быў прызваны на службу ў Рабоча-сялянскую Чырвоную Армію. У 1942 годзе ён скончыў Тамбоўскае кавалерыйскаее вучылішча. З красавіка 1943 года — на франтах Вялікай Айчыннай вайны. У званні гвардыі лейтэнанта Дзмітрый Грэчушкін камандаваў узводам супрацьтанкавых стрэльбаў 4-га эскадрону 60-га гвардзейскага кавалерыйскага палка 16-й гвардзейскай кавалерыйскай дывізіі 7-га гвардзейскага кавалерыйскага корпуса 61-й арміі Цэнтральнага фронту. Вызначыўся падчас бітвы за Дняпро.

27 верасня 1943 года Грэчушкін пераправіўся праз Дняпро у раёне вёскі Ніўкі Брагінскага раёна Гомельскай вобласці Беларускай ССР. Яго ўзвод адразу ж падвергнуўся нападу варожых танкавых падраздзяленняў і, адбіваючы гэтую атаку, знішчыў некалькі танкаў, чым забяспечыў паспяховую пераправу іншых падраздзяленняў палка. 30 верасня 1943 года ў ходзе бою за вёску Галкі таго ж раёна Грачушкін асабіста падпаліў 5 нямецкіх танкаў, але і сам загінуў у тым баі. Пахаваны ў пасёлку Камарын. Таксама быў узнагароджаны ордэнамі Леніна і Айчыннай вайны 1-й ступені.

У гонар Грэчушкіна названыя тэхнікум сувязі і вуліца ў Ташкенце, вуліца ў Камарыне.

## Літаратура 
* 
* *Ахмадиев Т. Х.* Башкирская гвардейская кавалерийская. Уфа, 1999.
* *Березняк Н. Г.* Герои Советского Союза — узбекистанцы. Ташкент 1984.
* Навечно в сердце народном. 3-е изд. доп. и испр. Минск, 1984.
* Слава башкирских конников. Уфа: Китап, 2005.

Катэгорыя:Загінулі ў баях Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Пахаваныя ў Брагінскім раёне
Катэгорыя:Удзельнікі бітвы за Дняпро