Аляксандр Заштаўт

**Аляксандр Заштаўт** (пол. *Aleksander Zasztowt*, 16 лютага 1877 г., Вільня - 11 лістапада 1944 г., Вільня) — польскі палітычны дзеяч, журналіст, член Сойма Сярэдняй Літвы і Заканадаўчага Сойма Рэспублікі Польшча .

## Біяграфія 
Вучыўся ў Рыжскім політэхнічным інстытуце. Па прафесіі  інжынер-будаўнік. Удзельнічаў у грамадска-палітычным руху ў Рызе і Вільні. У перыяд рэвалюцыі 1905-1907 гг. і пасля яе належаў да дэмакратычна-ліберальнай плыні краёўскага руху. Працаваў ў рэдакцыях часопісаў "Kurier Litewski", "Przegląd Wileński", "Echo". Уваходзіў у склад Польскай дэмакратычнай групы. 

Пасля акупацыі Вільні германскімі войскамі падчас Першай сусветнай вайны ўвосень1915 г. быў адным з аўтараў зварота, прынятага ад імя Польскага дэмакратычнага незалежніцкага блока ў Літве і Белай Русі, у якой прапагандавалася ідэя добраахвотнай уніі незалежнай Польшчы з Беларуска-Літоўскай федэрацыяй. Быў адным з аўтараў Універсалу Канфедэрацыі Вялікага Княства Літоўскага, апублікаванага 19 снежня 1915 г. у Вільні на польскай, беларускай, літоўскай мовах і ідыш, у якім сцвярджалася краёвая ідэя стварэння дзяржаўнасці на землях былога Вялікага Княства Літоўскага з прадстаўнікоў усіх народаў, што іх насяляюць. Выкладаў у заснаваным у 1915 г. у Вільні Народным універсітэце. У 1916 г. увайшоў у склад Польскага камітэта ў Вільні, які паўстаў на аснове створанага яшчэ ў 1914 г. Польскага камітэта дапамогі ахвярам вайны і быў, з аднаго боку, дабрачыннай арганізацыяй, з другога, цэнтрам арганізацыі ўсіх польскіх грамадска-палітычных сіл Віленшчыны.

У 1918–1923 гг. быў лідэрам Польскай сацыялістычнай партыі Літвы і Беларусі.

Пасля стварэння Сярэдняй Літвы войскамі генерала Жалігоўскага (паўстанне Жалігоўскага) 12 кастрычніка 1920 г. увайшоў у склад Часовай кіруючай камісіі на пасаду дырэктара Дэпартамента сувязі і грамадскіх работ. Як член камісіі быў адным з падпісантаў звароту «Да народа Сярэдняй Літвы». 

У студзені 1922 г. быў абраны членам Віленскага сойма ад спісу Польскай сацыялістычнай партыі Літвы і Беларусі. Ён стаў старшынёй фракцыі сацыялістаў у сойме Сярэдняй Літвы. Выступаў за далучэнне Сярэдняй Літвы да Польшчы, але на падставе аўтаноміі. У сакавіку таго ж года быў прызначаны дэпутатам Устаноўчага сойма Польскай Рэспублікі, але 30 сакавіка 1922 г. адмовіўся ад свайго мандату, і яго месца заняў Станіслаў Багінскі.

З 1924 г. быў членам Незалежнай сацыялістычнай рабочай партыі і займаў пасаду члена віленскай рады гэтай партыі. 

Быў камісарам, а пазней членам рады Фонду аховы здароўя. Актыўна ўдзельнічаў у масонскім руху. У розныя часы ўваходзіў у масонскія ложы «Томаш Зан», «Лучнасць», «Літва», «Беларусь».

У 1932 годзе апублікаваў у Вільні ўласны твор - «Палітычныя казкі».

Пахаваны на Віленскіх евангеліцкіх могілках, але яго надмагілле не захавалася.

## Зноскі 
## Бібліяграфія 
** Смалянчук А.Ф. Палякі Беларусі і Літвы ў рэвалюцыі 1905-1907 гг. - Гродна: Ратуша, 2000.
** Cмалянчук А.Ф. Паміж краёвасцю і нацыянальнай ідэяй. Польскі рух на беларускіх і літоўскіх землях. 1864-1917 г. - Гродна: ГрДУ, 2001.
** Hass L. Masoneria polska XX wieku. Losy, loże, ludzie. - Warszawa: Polczek, 1993.
** Kto był kim w Drugiej Rzeczypospolitej, red. J. Majchrowski. - Warszawa: BGW, 1994.
** Małachowicz E. Wilno. - Wrocław: Oficyna Wydawnicza Politechniki Wrocławskiej, 1996.
** Pukszto A. Między stołecznością a partykularyzmem. Wielonarodowościowe społeczeństwo Wilna w latach 1915-1920. - Toruń: Adam Marszałek, 2006.
** Sejm Wileński 1922: przebieg posiedzeń według sprawozdań stenograficznych w opracowaniu kancelarji sejmowej. - Wilno: Wyd-wo Księgarni Józefa Zawadzkiego, 1922.
** Wileński słownik biograficzny, red. H. Dubowik, J. Malinowski, J. Andruszkiewicz. - Bydgoszcz: Towarzystwo Miłośników Wilna i Ziemi Wileńskiej, 2002.
Катэгорыя:Памерлі ў 1944 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1877 годзе
Катэгорыя:Дэпутаты Заканадаўчага сейма
Катэгорыя:Члены Польскай сацыялістычнай партыі
Катэгорыя:Пахаваныя на Евангелічных могілках (Вільнюс)
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Вільні
Катэгорыя:Выпускнікі Рыжскага тэхнічнага ўніверсітэта