Кацярына Іванаўна Слабажаніна

**Кацярына Іванаўна Слабажаніна** (нар. , г.п. Лельчыцы, Гомельская вобласць) — беларускі вучоны ў галіне фотабіялогіі і мембраннай біяфізікі. Член-карэспандэнт Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі (2000), доктар біялагічных навук (1992), прафесар (2003).

## Біяграфія 
Скончыла Белдзяржуніверсітэт (1967).

У 1969—1993 гадах старшы інжынер-тэхнолаг, малодшы, старшы, вядучы навуковы супрацоўнік, 1993—2011 гадах намеснік дырэктара па навуковай рабоце Інстытута біяфізікі і клетачнай інжынерыі Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі. Адначасова з 1999 года загадчыца лабараторыі гэтага інстытута.

## Навуковая дзейнасць 
Даследавала ўзаемасувязь фатонікі і структурнай дынамікі бялковых макрамалекул у растворы і ў складзе біялагічных мембран. Правяла параўнальнае вывучэнне адчувальнасці розных параметраў уласнай і зондавай флуарэсцэнцыі да змены структурнага стану бялкоў пры ўздзеянні біялагічна актыўных рэчываў. Устанавіла заканамернасці мадыфікацыі структурна-функцыянальнага стану біялагічных мембран пры дзеянні на іх фізіка-хімічных фактараў рознай прыроды і спецыфічнасці, сувязь паміж структурнымі зменамі мембран эрытрацытаў, метабалічнымі зрухамі і развіццём паталагічных працэсаў у арганізме. Даказала дастасавальнасць флуоресцентных метадаў для выяўлення асаблівасцяў структурнага стану бялкоў у біямембранах пры паталогіі, што з’явілася асновай для шырокага выкарыстання люмінесцэнцыі ў медыка-біялагічных даследаваннях. Распрацавала шэраг экспрэс-метадаў фота дыягностыкі захворванняў.

Аўтар больш за 450 навуковых прац, у тым ліку 5 манаграфіі, 13 аўтарскіх пасведчанняў і патэнтаў.

### Бібліяграфія 
* Спектральный люминесцентный анализ в медицине. Минск: Наука и техника, 1989 (совм. с Е. А. Черницким).
* Окисление мембранных белков и изменение поверхностных свойств эритроцитов (в соавт.) // Биофизика. 1998. Т. 43, вып.3.
* Flavonoide treatment of human erythrocytes protects membrane-bound NADH-methemoglobin reductase against oxidative damage (в соавт.) // Current Topics in Biophysics. 2000. Vol. 24(2).
* Lead-induced changes in human erythrocytes and lymphocytes // J. Appl. Toxicol. 2005. Vol. 25, N 2 (в соавт.).
* 22-NBD-cholesterol as a novel fluorescent substrate for cholesterol-converting oxidoreductases // J. Steroid Biochem. Mol. Biol. 2013. Vol. 134 (в соавт.)
* Эриптоз — запрограммированная гибель эритроцитов // Успехи современной биологии. 2014. Т. 134, № 2. С. 149—157. (совм. с Е. И. Белевич, Д. Г. Костиным).
* Plasma and mitochondrial membrane perturbation induced by aluminum in human peripheral blood lymphocytes // J. Trace Elem. Med. Biol. 2015. Vol. 31 (в соавт.)
* Внутриклеточный цинк: роль в Н2О2-индуцированном окислительном стрессе в эритроцитах человека // Биофизика. 2016. Т. 61, вып. 6 (в соавт.).
* Активность флиппазы в эритроцитах человека при изменении структурного состояния белков цитоскелета // Новости медико-биологических наук. 2016. Т. 13, № 1. (совм. с Е. И. Белевич, Д. Г. Костиным).
* Сравнительное исследование изменений структурно-функционального состояния мембран эритроцитов при воздействии амилоидов in vitro и у пациентов с сахарным диабетом II типа (в соавт.) // Новости медико-биологических наук. 2017. Т. 15, № 1. С. 20-24.

## Узнагароды і прэміі 
* Дзяржаўная прэмія Рэспублікі Беларусь у галіне навукі і тэхнікі (1992) за цыкл работ «Люмінесцэнцыя бялкоў і яе выкарыстанне ў навуковых даследаваннях і на практыцы».
* Медаль Францыска Скарыны (28 чэрвеня 2021).

## Літаратура 
* 
* Национальная академия наук Беларуси: персональный состав, 1928—2015. — 2-е изд., исправленное. — Минск, 2016.

## Спасылкі 
* 
* Кацярына Іванаўна Слабажаніна ў базе даных «История белорусской науки в лицах» Цэнтральнай навуковай бібліятэкі імя Якуба Коласа НАН Беларусі 

Катэгорыя:Біяфізікі СССР
Катэгорыя:Біяфізікі Беларусі