Чыгунка Малдовы

**«Чыгунка Малдовы»** () — чыгуначная кампанія Малдовы, дзяржаўнае прадпрыемства.

## Агульнае апісанне 
Чыгунка Малдовы злучаецца з чыгункамі Украіны (Украінская чыгунка): Адэскай па станцыях Кучурган, Слабодка і Басарабяска (цяпер чыгуначны пуць ад станцыі Бесарабская да станцыі Беразіна (Адэскай чыгункі) знаходзіцца ў стадыі кансервацыі і не выкарыстоўваецца), Паўднёва-Заходняй па станцыях Магілёў-Падольскі і Кельменцы, Львоўскай па станцыі Мамалыга, а таксама з чыгункамі Румыніі (Căile Ferate Române) па станцыях Унгень, Рэні, Прут і Прыднястроўя. Кіраванне чыгункі знаходзіцца ў Кішынёве.

Эксплуатацыйная даўжыня складала на 1991 год 1328,4 км. Электрыфікаваных пуцей у Малдове няма.

## Гісторыя чыгункі 
Першая чыгуначная лінія на тэрыторыі Малдовы была пракладзена ў 1865 годзе ад станцыі Раздзельная да станцыі Кучурган. У 1867 годзе гэта чыгунка была падоўжана да Ціраспаля, а ў 1871 годзе да Кішынёва. У 1873 годзе пачаўся рух па маршруце Кішынёў — Карнешць, а ў 1875 годзе лінія была падоўжана да Унгені.

У пачатку лістапада 1877 года была адкрыта для ваеннага злучэння Бендэра-Галацкая чыгунка працягласцю 305 км.

У лістападзе 1893 года пачалася эксплуатацыя пляцовак ад Магілёва да Окніцы з мостам праз Днестр, ад Окніцы да Ліпкані і ад Бэлці да Окніцы. У снежні 1893 года быў здадзены ў эксплуатацыю ўчастак ад Ліпкані да Наваселіцы, што давала магчымасць злучыцца з Лембергска-Чарнавіцкай чыгункай.

У жніўні 1894 года ўступіла ў дзеянне чыгунка ад Рыбніцы да Бельцаў з мостам праз Днестр і 165-метровым тунэлем на перагоне Ліпчэны — Матэўцы.

Працягласць чыгуначных ліній на пачатак XX стагоддзя ў Бесарабіі перавышала 850 км.

У 1914—1917 гг. пракладзены лініі Басарабяска — Акерман, Бэлць — Унгень і іншыя, агулам 416 км новых ліній. У сувязі з павелічэннем працягласці чыгунак адбыўся рост колькасці рухомага састава: на чэрвень 1917 года паравознае дэпо Бендэр мела 253 паравозы і з’яўлялася самым вялікім на Паўднёва-Заходняй чыгунцы.

У 1920—1940-х гадах, калі Бесарабія ўваходзіла ў склад Румыніі, былі разабраны лініі Ларга — Камянец-Падольскі, а таксама другія пуці на ўчастках Бендэр — Кішынёў — Унгень, Окніца — Наваселіца. Сетка каляіны 1524 мм была перашыта па асноўных лініях (Наваселіца — Волчынец, Унгень — Окніца, Бэлць — Матэўцы, Унгень — Бендэры, Басарабяска—Рэні, Басарабяска — Акерман, Басарабяска — Яргара — Прут) на каляіну 1435 мм — усяго 1187 км. Было дэмантавана і вывезена ў Румынію абсталяванне чыгуначных майстэрняў на станцыях Бендэры і Бесарабская, лакаматыўных дэпо Окніцы і Фларэшць.

З першых дзён Вялікай Айчыннай вайны чыгунка зрабілася прыфрантавой, з’яўлялася асноўнай транспартнай магістраллю ў раёне баявых дзеянняў. Па чыгунцы ажыццяўлялася эвакуацыя прамысловых прадпрыемстваў, падвозіліся да лініі фронту войскі і боепрыпасы. Каляіна на асноўных кірунках перашывалася тры разы: у ліпені 1940 года на каляіну 1524 мм, у жніўні 1941 года на каляіну 1435 мм, з мая да канца 1944 ізноў на каляіну 1524 мм. За час вайны былі разбураны і знішчаны 20 % галоўных, 30 станцыйных пуцей, 50 % пуцейных будынкаў, важныя масты на Днястры і Прут, разабраны і вывезены 100 км рэйкавага палатна, 90 % станочнага абсталявання, 30 % ліній сувязі і г.д..

C 1939 па 1997 гады дзейнічала вузкакалейная чыгунка Камянка — Папелюхі. У 1999 яна была разабрана.

У 1946—50 гг. на аднаўленне і мадэрнізацыю чыгункі Малдовы было выдаткавана 3 млрд руб. з бюджэту СССР. Было пабудавана больш 600 аб’ектаў, выканана больш 1 млн м³ земляных прац, пакладзена 1,7 млн м² будматэрыялаў, звыш 650 тыс. шпал, эксплуатацыйная даўжыня дасягнула 1020 км. У 1948 годзе была дасягнута сярэднесаюзная хуткасць руху цягнікоў.

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт
* Фотогалерея и база данных на Трейнпиксе