open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Свята-Троіцкая царква (Салтанаўшчына)

**Свята-Троіцкая царква** — праваслаўны храм у аг. Салтанаўшчына Нясвіжскага раёна Мінскай вобласці. Размешчаны на ўскраіне вёскі, на могілках.

## Гісторыя 
Пабудавана ў 1826 годзе, паводле іншых звестак — у канцы XVIII ст. з цэглы як касцёл. Адкрыта ў 1990-я гады як праваслаўная царква.

Настаяцель храма — протаіерэй Алег Абрамовіч, які за арганiзацыю праваслаўнага брацтва ў Салтанаўшчыне стаў лаўрэатам прэміі «За духоўнае адраджэнне» ў 2020 годзе.

## Архітэктура 
Помнік архітэктуры з выкарыстаннем форм позняга класіцызму. Уяўляе сабой выцягнуты прамавугольны ў плане будынак, накрыты двухсхільным дахам з трохвугольным франтонам на галоўным фасадзе. Сцены (акрамя алтарнай) прарэзаны высокімі лучковымі аконнымі праёмамі, паміж якімі — шырокія лапаткі. На галоўным фасадзе, пад уваходам 2 певялікія паўцыркульныя нішы і паўцыркульнае акно паміж імі. Франтон завершаны квадратнай у сячэнні вежачкай на барабане.

Унутраная прастора падзелена тонкімі драўлянымі калонамі на 3 нефы з бэлечным перакрыццем. Над уваходам — хоры па драўляных калонках. Алтар мураваны.

### Званіца 
Побач з храмам знаходзіцца двух’ярусная званіца. Першы ярус мураваны, другі — драўляны, з прамавугольнымі праёмамі.

## Літаратура 
* 
* Праваслаўныя храмы Беларусі : энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4

## Спасылкі 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Салтанаўшчына
Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Нясвіжскага раёна
Катэгорыя:Збудаванні Беларусі ў стылі класіцызм
Катэгорыя:Храмы Слуцкай епархіі
Катэгорыя:1826 год у Беларусі
Каменныя магілы (Слаўкава)

**Каменныя магілы** — археалагічны помнік каля в. Слаўкава Нясвіжскага раёна. Размешчаны за 0,7 км на ўсход ад вёскі, ва ўрочышчы Іванава Гара, у ельніку. Захавалася каля 20 магіл з каменнымі абкладкамі і вертыкальна настаўленымі камянямі. Абследаваў у 1985 г. Я. Г. Звяруга. Раскопкі не праводзіліся.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Пахаванні
Катэгорыя:Слаўкава
Катэгорыя:Курганныя могільнікі Нясвіжскага раёна
Акопы Кацярыны (Бор)

**Акопы Кацярыны**, або **Капец** — мясцовыя назвы гарадзішча, размешчанага за 1 км на поўдзень ад вёскі Бор Пухавіцкага раёна, ва ўрочышчы Падкапцы, сярод асушаных балот.

## Апісанне 
Вышыня над наваколлем з поўначы 4 м, з поўдня 2 м. Пляцоўка памерам 70×100 м выцягнута з поўначы па поўдзень. З паўднёва-ўсходняга, паўднёвага і паўднёва-заходняга бакоў умацавана валам вышынёй 1,3 м і ровам глыбінёй 1.2 м. Паўночна-ўсходні, паўночны і паўночна-заходні бакі пляцоўкі таксама ўмацаваны валам вышынёй 2 м. Паўднёвая частка пляцоўкі ўмацавана яшчэ 2 дадатковымі радамі валоў вышынёй 0,8 м, шырынёй 4 м і равоў глыбінёй 1,4 м. З поўначы і поўдня выяўлены ўваходы на пляцоўку.

## Даследаванні 
Культурны пласт 0,3—0,4 м прасочаны па ўсёй пляцоўцы, найбольш інтэнсіўны каля валоў. Выявіла і абследавала ў 1985 г. Т. С. Бубенька. Раскопкі не праводзіліся.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Гарадзішчы Пухавіцкага раёна
Катэгорыя:Бор (Пухавіцкі раён)
Свята-Пакроўская царква (Лань)

**Свята-Пакроўская царква** — праваслаўны храм у в. Лань Нясвіжскага раёна.

## Гісторыя 
Размешчана на ўскраіне вёскі, на могілках. Пабудавана ў 1842—1844 гадах за кошт князя Радзівіла і памешчыка Грыневіча, прыгонныя сяляне якіх складалі прыход. Перабудавана ў 1863 г. за кошт казны, з якой на перабудову і іканастас выдзелена 2202 рублі. Адрамантавана ў 1904 г. Царква — помнік драўлянага дойлідства.

## Архітэктура 
Уяўляе сабой квадратны ў плане зруб, да якога далучаны з усходу пяцісценная апсіда з 2 прыбудоўкамі, на захадзе — двухпавярховы тамбур. Асноўны аб'ём пакрыты чатырохсхільным дахам з невысокай двух'яруснай галоўкай у цэнтры. Бакавыя фасады здвершаны невялікімі трохвугольнымі франтонамі, дэкарыраваныя пілястрамі, паміж якімі спараныя аконныя праёмы. Сцены гарызантальна ашаляваны. У аздобе выкарыстаны разныя вуглавыя накладкі, карнізы і ліштвы. Інтэр’ер зальны. 4 калонкі па вуглах зруба падтрымліваюць бэлькі перакрыцця.

## Брама-званіца 
Насупраць галоўнага фасада царквы знаходзіцца мураваная двух'ярусная брама-званіца з 3 арачнымі праёмамі ў першым ярусе і 1 у другім. Накрыта шатровым дахам з макаўкай.

## Літаратура 
* 
* Праваслаўныя храмы Беларусі: энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4.

## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Лань (аграгарадок)
Катэгорыя:Драўляныя цэрквы Беларусі
Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Нясвіжскага раёна
Катэгорыя:З’явіліся ў XIX стагоддзі
Катэгорыя:Помнікі беларускага народнага дойлідства
Катэгорыя:Храмы Слуцкай епархіі
2019 год у гісторыі метрапалітэна

## Падзеі 
* Плануецца адкрыццё другога і трэцяга метрапалітэнаў Саудаўскай Аравіі — Эр-Рыяда (сталіцы) і Джыды («эканамічнай сталіцы»), абодва надземныя.
* Плануецца адкрыццё Ханойскага метрапалітэна.

Катэгорыя:2019
Катэгорыя:Гады ў гісторыі метрапалітэна
Катэгорыя:Транспарт у 2010-я
Леандра Торэс

**Леандра Габрыэль Торэс** (; нар. , , правінцыя Мендоса, Аргенціна) — аргенцінскі футбаліст, паўабаронца мексіканскага клуба «Аахака».

## Клубная кар’ера 
Выхаванец футбольнага клуба «Ньюэлс Олд Бойз» з Расарыа, у асноўнай камандзе якога дэбютаваў 5 лістапада 2006 года ў матчы супраць «Індэпенд’ентэ». Спачатку не меў стабільнага месца ў аснове, а ў сезоне 2008, пры трэнеры Фернанда Гамбаа, стаў трывала з’яўляцца ў стартавым складзе. На наступны год, пры трэнеры Раберта Сенсіні, стаў пераважна выхадзіць на замену, і ўлетку 2009 года на правах арэнды стаў іграком клуба «Гадой-Крус». Улетку 2010 перайшоў у арэнду ў эквадорскі «Эмелек», дзе трэнерам стаў Хорхэ Сампаолі. У складзе «Эмелека» выступаў у Кубку Лібертадорэс. Пасля зыходу з клуба Сампаолі застаўся ў складзе, але за паўгады правёў толькі 5 матчаў.

Пасля вяртання ў «Ньюэлс Олд Бойз» не меў месца ў аснове, таму планаваў вярнуцца ў Эквадор, у клуб «Дэпартыва» Куэнка, але пераход не адбыўся. У пачатку 2013 года канчаткова пакінуў клуб з Расарыа, каб стаць іграком чылійскага «Сант’яга Уондэрэрс», дзе трывала гуляў у аснове. 2014 год пачаў у тайландскім клубе «Бурырам Юнайтэд», але правёў толькі тры матчы, пасля чаго вярнуўся ў Чылі, выступаў у другім дывізіёне за «Какімба Уніда», які пакінуў улетку 2015 года.

У студзені 2016 года прыбыў на прагляд у беларускі клуб «Белшына» і неўзабаве падпісаў кантракт з бабруйчанамі. Здолеў стаць асноўным іграком бабруйчан. У ліпені 2016 года перайшоў у іншы беларускі клуб — брэсцкае «Дынама», дзе таксама замацаваўся ў якасці асноўнага атакуючага паўабаронцы. У сезоне 2017 з 10 галамі стаў найлепшым бамбардзірам каманды ў чэмпіянаце Беларусі, быў прызнаны найлепшым іграком каманды ў сезоне.

У студзені 2018 года стаў іграком мексіканскага клуба «Атлетыка Сан-Луіс». У Апертуры 2018 разам з камандай атрымаў перамогу ў другім дывізіёне, у фінальным матчы 3 снежня забіўшы гол у браму «Дарадаса» (выніковы лік 4:2).

У ліпені 2019 года перабраўся ў іншы мексіканскі клуб — «Тампіка Мадэра». У ліпені 2021 года стаў іграком «Аахакі».

## Міжнародная кар’ера 
У 2006 годзе выступаў за моладзевую зборную Аргенціны.

## Дасягненні 
*  Уладальнік Каралеўскага Кубка Кора: 2014
*  Уладальнік Кубка Беларусі: 2017
*  У спісе 22 найлепшых ігракоў чэмпіянату Беларусі: 2017
*  Пераможца Асенса MX: 2018 (а)

## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісты Аргенціны
Катэгорыя:Ігракі ФК Аахака
Катэгорыя:Ігракі ФК Тампіка Мадэра
Катэгорыя:Ігракі ФК Атлетыка Сан-Луіс
Катэгорыя:Ігракі ФК Дынама Брэст
Катэгорыя:Ігракі ФК Белшына
Катэгорыя:Ігракі ФК Какімба Уніда
Катэгорыя:Ігракі ФК Бурырам Юнайтэд
Катэгорыя:Ігракі ФК Сант’яга Уондэрэрс
Катэгорыя:Ігракі ФК Ньюэлс Олд Бойз
Катэгорыя:Ігракі ФК Эмелек
Катэгорыя:Ігракі ФК Гадой-Крус
Каранёвец

**Каранёвец**, **Рызапагон** (*Rhizopogon*) — род базідыяльных грыбоў сямейства гіменагастравых.

## Апісанне 
Падземныя гастэраміцэты. Вядома каля 40 відаў, пашыраных пераважна ў Еўропе, Паўночнай Амерыцы, Паўднёвай Афрыцы. Аўстраліі і на Ямайцы. На Беларусі найчасцей у пясчанай глебе хваёвых лясоў трапляецца  — малавядомы ядомы грыб.

Пладовае цела клубнепадобнае.

## Літаратура 
* *Сяржаніна Г.* Каранёвец // 

Катэгорыя:Балетавыя
Акопы Кацярыны (Жораўка)

**Акопы Кацярыны** — мясцовая назва гарадзішча, размешчанага за 250 м на наўночны захад ад вёскі Жораўка Пухавіцкага раёна, на правым беразе р. Свіслач, у полі.

## Апісанне 
Пляцоўка авальная, памерам 70x45 м, выцягнута з усходу на захад. Вышыня над летнім межанным узроўнем вады ў рацэ 3—8 м. 3 боку поля ўмацавана валам вышынёй 1—2 м. У сучасны момант разворваецца. Культурны пласт больш за 0,4 м.

## Даследаванні 
Гарадзішча вядома з 1924 г., абследавала ў 1985 г. Т. С. Бубенька. Знойдзена кераміка ранняга жалезнага веку і позняга Сярэднявечча. Раскопкі пе праводзіліся. Каля гарадзішча знаходзіцца каменны крыж. Крыж высечаны з валуна ў форме лацінскага крыжа.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Жораўка (Пухавіцкі раён)
Катэгорыя:Жалезны век на Беларусі
Катэгорыя:Гарадзішчы Пухавіцкага раёна
Гнастыцызм

**Гнастыцы́зм** (ад  — «той, хто ўведвае, пазнае») — агульная назва рэлігійна-філасофскіх вучэнняў, якія спалучаюць тэалогію ранняга хрысціянства, элементы старажытна-ўсходніх рэлігій, ідэі філасофіі (неаплатанізм, неапіфагарэізм) і іншае.

Гнастыцызм узнік у 1 ст. ва ўсходняй частцы Рымскай імперыі, росквіт прыпадае на 2 ст.

Найбольш значныя прадстаўнікі — , Гераклеан, Карпакрат Александрыйскі, .

## Напрамкі 
Вылучаюць
* хрысціянскі гнастыцызм (1—3 ст.), вядомы па творах раннехрысціянскіх ерасеографаў і па ;
* язычніцкі гнастыцызм той жа эпохі;
*  (2—3 ст., ад арамейскага «манда» — гносіс) — самастойнае развіццё гнастыцызму на семіцка-вавілонскай глебе (захаваўся да нашых дзён у Іраку).

## Светапогляд 
Чалавек паводле гнастыцызму — асноўны цэнтр сусветнага працэсу. Ён, хоць і з’яўляецца стварэннем цёмных сіл свету, па сваёй субстанцыі не належыць яму. Гэта яго боская субстанцыя часта прымае форму самастойнай іпастасі «Першачалавека», або «Антропаса». Душа чалавека іншародная целу і па сваёй сутнасці належыць надкасмічнай сферы (Васілід). Разам з дуалізмам душы і цела ў гнастыцызме існуе і трыхатамічнае раздзяленне чалавека на «духоўнае», «душэўнае» і «цялеснае». З гнастыцызмам звязана ўзнікненне маніхейства.

## Літаратура 
* 


Катэгорыя:Філасофскія кірункі і школы
Беларуская лексіка

Беларуская лексіка сілкуецца з двух асноўных крыніц: сваёй асабістай прыроджанай беларускай і замежнай. Усе лексічныя адзінкі падзяляюцца на спрадвечна беларускія і запазычаныя. Спрадвечна беларускія словы не з’яўляюцца аднароднымі. Другія спрадвечна беларускія лексемы паходзяць з агульнаславянскай моўнай крыніцы і прыдатны або ўсім, або большасці славянскіх моў. Трэція беларускія словы з’яўляюцца агульнымі для ўсіх усходніх славян. Чацвёртая група спрадвечна беларускіх лексем адносіцца да ўласнага набытку нашага народа, не ўжываецца нават у блізкароднасных мовах.

Усе зазначаныя групы спрадвечна беларускай лексікі гістарычна, па часе ўзнікнення характарызуюцца ў прыведзеным парадку іх пералічэння. Беларуская пісьменнасць усталёўваецца у XIII-XIV ст., або ўсяго каля сямісот гадоў таму. Індаеўрапейскі пласт лексікі адзначаецца ў індыйскіх, іранскіх, германскіх, раманскіх, балтыйскіх, славянскіх і іншых моўных групах, якія з’яўляюцца роднаснымі, але ў рознай ступені, што адзначаецца ў неаднолькавым падабенстве знешняй формы слова.

Катэгорыя:Беларуская мова
Атабаска (рака)

**Атаба́ска** (, ) — рака ў Канадзе ў правінцыі Альберта, упадае ў возера Атабаска (басейн ракі Макензі).

Даўжыня ракі 1231 км. Плошча вадазборнага басейна 153 000 км² (каля 138 000). Пачынаецца з ледавіка ў Скалістых гарах на тэрыторыі Нацыянальнага парка Джаспер, працякае па Вялікай раўніне і ўпадае ў возера Атабаска, утвараючы дэльту. Сярэдні расход вады 651 м³/с. Замярзае ў кастрычніку. Ледаход у красавіку.

## Літаратура 
* 
* Атабаска // 

## Спасылкі 
* Athabasca River Basin // Regional Aquatics Monitoring Program
* Athabasca River // Encyclopædia Britannica, Inc.

Катэгорыя:Рэкі Альберты
Атабаска

**Атабаска** значыць:

* Возера Атабаска — возера ў Канадзе
* Рака Атабаска — рака ў Канадзе, у правінцыі Альберта, упадае ў возера Атабаска
* Атабаска — горад у Канадзе, у правінцыі Альберта
* Атабаскі — група карэнных народаў Паўночнай Амерыкі
Пячоры Азербайджана

[122px|thumb|Сківіца [азыхантрапа з пячоры Азых, Азербайджан.]]
На тэрыторыі Азербайджана размешчана досыць вялікая колькасць пячор, што абумоўлена эрозіяй і высокай вулканічнай актыўнасцю ў дадзеным рэгіёне.

Сярод азербайджанскіх пячор найбольшую вядомасць набыла пячора Азых, падчас археалагічных раскопак былі выяўлена два мусцьерскія (асацыяваныя з неандэртальцамі) і два ашэльскія культурныя пласты. Верхні ашэльскі пласт ўтрымлівае секлы, грубыя скрэблы, востраканечнікі, ніжні пласт больш архаічны.

## Спіс пячор Азербайджана 
Спіс пячор Азербайджана.

## Спіс пячорных комплексаў Азербайджана 
Спіс пячорных комплексаў Азербайджана.

## Галерэя 

Выява:Azokh Cave3.jpg|Азыхская пячора
Выява:Azokh.jpg|Азыхская пячора
Выява:Azokh Cave.jpg|Археалагічныя раскопкі ў Азыхскай пячоры ў 2009 годзе 
Выява:Ashab ul Kahf Cave in Azerbaijan.JPG|Пячора Асхаб-Уль-Кахф
Выява:Mərəzə mağaraları.jpg|Пячора Маразы
Выява:Mərəzə mağarasının içərisi.jpg|Пячора Маразы
Выява:Qaradağ rayonu, su mağaraları.jpg|Уваход у карставыя пячоры ў Крадагскім раёне
Выява:Qaradağ rayonu, Ümid qəsəbəsi yuxarısında su mağarası.jpg|Фарміраванне пячоры ў Карадгскім раёне

[800px|thumb|center|Пячора ў [Габустанскі раён|Габустанскім раёне]]

## Гл. таксама 
* Геаграфія Азербайджана
* Рэльеф Азербайджана
* Гразевыя вулканы Азербайджана
* Горы Азербайджана
* Вулканы Азербайджана
Дарэмскі замак

**Дарэмскі замак** () — нармандскі замак тыпу motte and bailey, размешчаны ў англійскім горадзе Дарэм на скалістым уцёсе над ракой Уір. Побач з ім стаіць яшчэ адзін помнік сусветнай спадчыны — Дарэмскі сабор.

Дарэмскі (або Дэргемскі) замак быў узведзены ў XI стагоддзі адразу пасля нармандскай заваёвы Англіі для абароны паўночных зямель ад шатландцаў. Ён служыў рэзідэнцыяй дарэмскага біскупа, права прызначэння якога меў кароль. У пачатку XIV стагоддзі князь-біскуп Энтані Бек пабудаваў у замку парадную залу даўжынёй звыш за 30 метраў — адну з самых вялікіх у Англіі.

З часам біскупы наведвалі замак ўсё радзей і ён заняпаў. Пасля заснавання Дарэмскага ўніверсітэта біскуп Эдвард Малтбі ў 1837 годзе перадаў у дар універсітэту ўвесь замак з двума капэламі — старажытнай нарманскай (каля 1078) і познегатычнай капліцай Танстолу (1540). Дасведчаны архітэктар Энтані Сэлвін прыстасаваў данжон для размяшчэння студэнтаў.

Катэгорыя:Замкі паводле алфавіта
Катэгорыя:Сусветная спадчына паводле алфавіта
Катэгорыя:Дарэм (Англія)
Катэгорыя:Замкі Англіі
Катэгорыя:Сусветная спадчына ў Вялікабрытаніі
ФК Жэлезнічар Сараева

**«Жэ́лезнічар»** () — баснійскі футбольны клуб з горада Сараева, заснаваны ў 1921 годзе. У цяперашні час гуляе ў Прэм’ер-лізе Босніі і Герцагавіны. Клуб прымае гасцей на стадыёне «Грбавіца», які ўмяшчае 20 000 гледачоў. *Жэлезнічар* у перакладзе азначае *Чыгуначнік*, тым самым клуб з’яўляецца прадстаўніком баснійскіх чыгуначнікаў. Прынцыповым супернікам клуба з’яўляецца «Сараева».

## Дасягненні 
* **Чэмпіён Югаславіі (1):** 1971/72
* **Чэмпіён Босніі і Герцагавіны (6):** 1997/98, 2000/01, 2001/02, 2009/10, 2011/12, 2012/13
* ** Уладальнік Кубка Босніі і Герцагавіны (6):** 1999/00, 2000/01, 2002/03, 2010/11, 2011/12, 2017/18
* Фіналіст Кубка Босніі і Герцагавіны (4): 1996/97, 2001/02, 2009/10, 2012/13
* Сярэбраны прызёр чэмпіянату Босніі і Герцагавіны (7): 2002/03, 2003/04, 2004/05, 2014/15, 2016/17, 2017/18, 2019/20
* Бронзавы прызёр чэмпіянату Босніі і Герцагавіны (2): 2010/11, 2022/23
* Уладальнік Суперкубка Босніі і Герцагавіны (3): 1998, 2000, 2001
* Паўфіналіст Кубка УЕФА: 1984/1985

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт

Жэлезнічар Сараева
Храм Велікамучаніцы Кацярыны на Усполлі

**Храм велікамучаніцы Кацярыны на Усполлі** () — праваслаўны храм Маскварэцкага благачыння Маскоўскія епархіі. Падворак Праваслаўнай Царквы ў Амерыцы.

Храм размешчаны ў раёне Якіманка, Цэнтральнай адміністрацыйнай акругі горада Масквы, па адрасе: вуліца Вялікая Ардынка, 60/2. Галоўны прастол летняга храма асвячоны ў гонар велікамучаніцы Кацярыны. Галоўны прастол зімовага храма асвячоны ў гонар Спаса Нерукатворнага Абраза; прыдзелы ў гонар свяціцеля Мікалая, у гонар дабравернага князя Аляксандра Неўскага.

Будынак 1766—1775 гадоў, архітэктар — Карл Бланк, агароджа з брамай — 1820-я, архітэктар Фёдар Шастакоў, багадзельня — 1879—1880, архітэктар Дзмітрый Пяўніцкі.

## Гісторыя 
Першыя звесткі пра драўляны храм на гэтым месцы датаваны 1612. *Усполле* () ў мове Масквы тых часоў азначала ворныя землі, размешчаныя за фактычнай гарадской мяжой; землі ў раёне сучаснай Серпухаўскай плошчы апрацоўваліся Екацярынінскай чорнай слабадой аратых, у якой да 1651 налічвалася 87 двароў (Сыцін). У гэты ж час (1657) царква змяняецца каменнай.

Сучасны храм у стылі барока пабудаваны ў 1766—1775 па праекце Карла Бланка. Верагодна, што ўзядзенне храма была заказана асабіста Кацярынай II падчас яе каранацыі ў 1762. Бланк пабудаваў новы будынак побач са старым, аб'яднаўшы два храмы цэнтральным аб'ёмам са званіцай. Новая (захаваная) царква дзейнічала ўлетку, старая (цёплая) — узімку.

thumb|220px|left|Фота 1883 (з паўднёвага боку). Званіца і купал цёплай царквы (на фота злева) знесены ў 1930-я.
Тады ж, у 1769, пабудавана агароджа (перабудавана ў 1820-х пасля пажару 1812), для якой былі выкарыстаны рашоткі, зробленыя ў 1731 для Саборнай плошчы ў Крамлі.

Іконы для храма былі напісаны Д. Р. Лявіцкім сумесна з В. І. Васілеўскім; не захаваліся.

Цёплая царква, якая згарэла ў 1812, была перабудавана толькі ў 1870—1872 у імя Спаса Нерукатворнага (гл. фота 1883). У 1879—1880 гадах на тэрыторыі царквы архітэктар Д. І. Пяўніцкі пабудаваў багадзельню.

У 1920—1924 гадах у храме на прастольнае свята служыў Патрыярх Ціхан. Званіца разбурана ў 1930-я. У 1931—1992 гадах храм быў зачынены, выкарыстоўваўся пад розныя канторы і жыллё. Будынак Спаскай цёплай царквы пазбаўлены купала і выкарыстоўваецца ў прамысловых мэтах дагэтуль.

У 1970—1983 летняя Екацярынінская царква знешне адноўлена рэстаўрацыйнымі майстэрнямі Інстытута Грабара. У 1992 быў перададзены праваслаўнай абшчыне. 7 снежня 1994 перададзены падворку Праваслаўнай Царквы ў Амерыцы. Першая літургія ў храме была здзейснена на Дабравешчанне 1995.

11 чэрвеня 1999 адбылося вялікае асвячэнне храма Патрыярхам Аляксіем II пры саслужэнні мітрапаліта Феадосія.

## Літаратура 
* Москва. Памятники архитектуры XVIII — первой трети XIX века, М., «Искусство», 1975
* П. В. Сытин, «Из истории московских улиц», М., 1948

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт прадстаўніцтва
* Храм велікамучаніцы Кацярыны на *ortho-rus.ru* 
* Храм велікамучаніцы Кацярыны на *russian-church.ru*

Катэгорыя:Помнікі архітэктуры Масквы
Катэгорыя:Архітэктура барока
Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Масквы
Катэгорыя:1775 год у Еўропе
Катэгорыя:XVIII стагоддзе ў Маскве
Катэгорыя:Якіманка
Чэрвеньскае наступленне

**Чэ́рвеньскае наступле́нне** (*Наступленне Керанскага*,  — ліпень 1917 года) — апошняе наступленне рускіх войскаў у час Першай сусветнай вайны. Наступленне было бліскуча падрыхтавана камандаваннем, але правалілася з-за катастрафічнага падзення дысцыпліны ў рускіх войсках.

## Літаратура 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Бітвы Першай сусветнай вайны
Катэгорыя:Бітвы Расійскай імперыі
Катэгорыя:Бітвы Германіі
Катэгорыя:Бітвы Аўстра-Венгрыі
Катэгорыя:Канфлікты 1917 года
Катэгорыя:Расійская імперыя ў Першай сусветнай вайне
Катэгорыя:Аўстра-Венгрыя ў Першай сусветнай вайне
Катэгорыя:Германія ў Першай сусветнай вайне
Катэгорыя:Чэрвень 1917 года
Катэгорыя:Ліпень 1917 года
Мітаўская аперацыя

**Міта́ўская апера́цыя** ( —  года) — наступальная аперацыя рускіх войскаў у ходзе Першай сусветнай вайны, якая праводзілася ў раёне горада Мітава (Елгава) сіламі 12-й арміі Паўночнага фронту (камандуючы — генерал Р. Д. Радка-Дзмітрыеў). Ёй супрацьстаяла 8-я германская армія. У Латвіі Мітаўская аперацыя вядомая як **Калядныя баі** (Ziemassvētku kaujas).

У ходзе Мітаўскай аперацыі Рускія войскі яшчэ аддалілі лінію фронту ад Рыгі. За 7 сутак баёў 12-я армія прасунулася на 2—5 км, улічваючы, што пазіцыі немцаў у гэтым раёне былі надзвычай грунтоўныя.

Аператыўны вопыт Мітаўскай аперацыі — прымяненне камбінаваных спосабаў атакі (раптоўнай атакі без артылерыйскай падрыхтоўкі і атакі пасля кароткай, але магутнай артылерыйскай падрыхтоўкі), а таксама вопыт аператыўнай маскіроўкі ў мітаўскай аперацыі быў шырока выкарыстаны ў кампаніях 1917—1918 гадоў на іншых франтах.

## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Бітвы Першай сусветнай вайны
Катэгорыя:Бітвы Расійскай імперыі
Катэгорыя:Бітвы Германіі
Катэгорыя:Канфлікты 1917 года
Катэгорыя:Германія ў Першай сусветнай вайне
Катэгорыя:Расійская імперыя ў Першай сусветнай вайне
Катэгорыя:Студзень 1917 года
ФК Шыракі Брыег

**«Шы́ракі Брыег»** () — баснійскі футбольны клуб з горада Шыракі Брыег. Заснаваны ў 1948 годзе. Двухразовы чэмпіён Босніі і Герцагавіны (2004, 2006), трохразовы ўладальнік Кубка Босніі і Герцагавіны (2007, 2013, 2017).

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт

Шыракі Брыег
Аперацыя «Альбіён»

**Апера́цыя «Альбіё́н»** (12 — 20 кастрычніка 1917 года) — камбінаваная аперацыя германскіх ВМФ і сухапутных сіл ў ходзе Першай сусветнай вайны па авалоданні Маанзундскімі астравамі у Балтыйскім моры, належачымі Расійскай рэспубліцы. Перамогу атрымала Германія.

## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Марскія бітвы Расіі
Катэгорыя:Марскія бітвы Германіі
Катэгорыя:Канфлікты 1917 года
Катэгорыя:Германія ў Першай сусветнай вайне
Катэгорыя:Расійская імперыя ў Першай сусветнай вайне
Катэгорыя:Марскія бітвы Першай сусветнай вайны
Катэгорыя:Кастрычнік 1917 года
Уадан

**Уадан**  або **Вадан**  (араб. وادان) - старажытнае ўмацаванае паселішча (ксар), а таксама невялікі горад у вобласці Маўрытаніі - Адрар. Сумесна з ксарамі Цішыт, Шынгеці, Уалата з'яўляецца помнікам Сусветнай спадчыны ЮНЭСКА.

Горад быў заснаваны берберскім племенем у 1147 годзе ля падножжа плато Адрар і з цягам часу стаў важным гандлёвым цэнтрам.

У 1487 г. годзе ў горадзе быў заснаваны партугальскі гандлёвы пост. З XVII стагоддзя горад прышоў у заняпад. Руіны старога горада застаюцца некранутымі, сучасны горад знаходзіцца за яго рысай.

У 20 км на паўночны ўсход ад горада знаходзіцца структура Рышат - геалагічнае утварэнне пасярод пустыні.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Сусветная спадчына
Сяргей Віктаравіч Кулініч

**Сяргей Кулініч** (нар. , Мала Такмачка, Запарожская вобласць, Украіна) — украінскі футбаліст, абаронца літоўскага клуба «Джугас» з Цяльшэя.

## Клубная кар’ера 
Выхаванец ДЮСШ запарожскага «Металурга», першы трэнер — Аляксандр Паўлавіч Рудыка. Па словах гэтага спецыяліста, хлопцы 1995 года нараджэння лічыліся ў «Металургу» не занадта ўдалым наборам. Тым не менш з гэтага года Сяргей Кулініч, Артур Кузняцоў, Мікіта Татаркоў і Эдуард Собаль выклікаліся ў зборную Украіны да 20 гадоў, а Цімафей Шарамета — у моладзевую.

Пасля завяршэння навучання Кулініч быў залічаны ў юнацкую каманду запарожцаў, дзе дэбютаваў 5 верасня 2012 года ў паядынку з сімферопальскай «Таўрыяй». З сезона 2013/14 гадоў футбаліст быў ужо асноўным выканаўцам у моладзевай камандзе. У наступным сезоне 1 сакавіка 2015 года дэбютаваў ва ўкраінскай Прэм’ер-лізе. Футбаліст правёў на полі ўсе 90 хвілін сустрэчы з «Гаверлай». Праз тыдзень згуляў 45 хвілін матча з данецкімі аднаклубнікамі.

26 снежня 2015 года стала вядома, што Сяргей пакінуў «Металург» і займаецца пошукамі новай каманды. У студзені 2016 года разам з таварышам па «Металургу» Ягорам Кліменчуком прыбыў на прагляд у беларускі клуб «Мінск», з якім у лютым падпісаў двухгадовы кантракт. У складзе «гараджан» выкарыстоўваўся ў якасці правага або цэнтральнага абаронцы, хоць і не меў трывалага месца ў асноўным складзе. У сезоне 2017 ужо замацаваўся ў стартавым складзе мінчан, толькі ў верасні і кастрычніку не гуляў з-за траўмы. 

У студзені 2018 года адправіўся на прагляд у данецкі «Алімпік» і ў выніку падпісаў з ім кантракт. У жніўні 2018 года перайшоў у сербскі клуб «Спартак» з Субаціцы, пакінуў яго ў канцы таго ж года.

У жніўні 2019 года вярнуўся ў запарожскі «Металург». Сезон 2020/21 правёў у складзе «Мікалаева».

У лютым 2023 года далучыўся да польскай «Хэлмянкі» з Хэлма, а ў ліпені 2023 года перайшоў у літоўскі «Джугас».

## Міжнародная кар’ера 
Сваёй гульнёй Кулініч прыцягнуў да сябе ўвагу трэнера юнацкай зборнай Украіны (да 20) Аляксандра Петракова, каманда якога ў гэты час рыхтавалася да паездкі на моладзевы чэмпіянат свету 2015. Футбаліст прайшоў з «жоўта-сінімі» зборы ў Турцыі, але ў Новую Зеландыю на сам чэмпіянат не паехаў.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісты Украіны
Катэгорыя:Ігракі ФК Металург Запарожжа
Катэгорыя:Ігракі ФК Мінск
Катэгорыя:Ігракі ФК Алімпік Данецк
Катэгорыя:Ігракі ФК Спартак Субаціца
Катэгорыя:Ігракі ФК Мікалаеў
Катэгорыя:Ігракі ФК Хэлмянка Хэлм
Катэгорыя:Ігракі ФК Джугас Цяльшэй
Фламандскія дыялекты

**Фламандскія дыялекты** () — агульная назва дзвюх буйных дыялектных груп, распаўсюджаных на тэрыторыі Бельгіі, — усходне- і заходнефламандскай, — якія распаўсюджаны ў Усходняй і Заходняй Фландрыі, якія раней уваходзілі ў склад графства Фландрыя. Апроч гэтых двух дыялектаў у Бельгіі існуюць таксама брабанцкія і лімбургскія дыялекты.

## Гісторыя 
У часы росквіту Бругэ і Гента нідэрландская мова істотна ўплывала на мясцовыя дыялекты. З пачатку XVII стагоддзя дыялект Усходняй Фландрыі стаў развівацца хутчэй за дыялект Заходняй. Прычынай таму паслужылі сельскі характар жыцця ў Заходняй Фландрыі і геаграфічная блізкасць усходнефламандскага дыялекту да Брабанта, дыялект якога ўвесь час пашыраўся і аказваў большы ўплыў на нідэрландамоўныя вобласці, чым уласна фламандскі. Сёння носьбіты фламандскага дыялекту пераважна выкарыстоўваць асобую форму дыялекту tussentaal, якая не адпавядае ні стандартнай нідэрландскай мове, ні дыялектам.

## Спасылкі 
* Akademie voor Nuuze Vlaamsche Tale 
* A language of Belgium, Vlaams

Катэгорыя:Дыялекты ніжненямецкай мовы
Катэгорыя:Нямецкія дыялекты ў Бельгіі
Дзмітрый Сяргеевіч Бяссмертны

**Дзмітрый Бяссмертны** (нар. , ) — беларускі футбаліст, паўабаронца казахстанскага клуба «Актабэ» і былы ігрок нацыянальнай зборнай Беларусі.

## Клубная кар’ера 
Выхаванец футбольнага клуба «Мінск», з 2014 года пачаў выступаць за дубль і хутка замацаваўся ў яго складзе. 17 чэрвеня 2015 года дэбютаваў у Вышэйшай лізе ў асноўнай камандзе «Мінска», выйшаўшы на замену на 76-й хвіліне матча супраць «Тарпеда-БелАЗ» (0:2).

У сезоне 2016 стаў часцей з’яўляцца ў галоўнай камандзе мінчан, нярэдка і ў стартавым складзе, дзе звычайна выступаў на пазіцыі правага паўабаронцы. У сезоне 2017 ужо трывала замацаваўся як асноўны правы паўабаронца каманды, часам выкарыстоўваўся на пазіцыі правага абаронцы.

У студзені 2019 года перайшоў у барысаўскі БАТЭ. Спачатку быў іграком ратацыі, прыцягваўся да дубля, а з кастрычніка 2019 года ў сувязі з траўмай Аляксея Рыаса замацаваўся ў стартавым складзе на пазіцыі правага абаронцы. У сезоне 2020 чаргаваў выхады ў стартавым складзе і на замену.

У лютым 2021 года падоўжыў кантракт з БАТЭ. У сезоне 2021 з’яўляўлся на полі нерэгулярна, а ў 2022 годзе стаў трывала з’яўляцца ў стартавым складзе. У красавіку 2022 года падоўжыў пагадненне з клубам да канца 2023 года.

У сакавіку 2023 года з-за забароны Міністэрства спорту і турызму не быў дапушчаны да чэмпіянату Беларусі і не ўдзельнічаў у афіцыйных матчах. У ліпені 2023 года пакінуў БАТЭ, а ў жніўні папоўніў склад казахстанскага «Актабэ».

## Міжнародная кар’ера 
Увосень 2015 года ў складзе юніёрскай зборнай Беларусі (да 19) прымаў удзел у кваліфікацыйным раўндзе чэмпіянату Еўропы.

17 студзеня 2016 года дэбютаваў у моладзевай зборнай Беларусі, выйшаўшы на замену на 76-й хвіліне матча супраць Кыргызстана на Кубку Садружнасці ў Санкт-Пецярбургу.

У ліпені 2017 года выступаў за другую зборную Беларусі на Кубку Караля ў Тайландзе. 16 лістапада 2019 года дэбютаваў у нацыянальнай зборнай Беларусі ў адборачным матчы чэмпіянату Еўропы 2020 супраць Германіі (0:4), выйшаўшы на замену ў канцы сустрэчы.

## Дасягненні 
*   Сярэбраны прызёр чэмпіянату Беларусі (3): 2019, 2020, 2021
*   Бронзавы прызёр чэмпіянату Беларусі: 2022
*  Уладальнік Кубка Беларусі (2): 2020, 2021
*  Уладальнік Суперкубка Беларусі: 2022
*   Бронзавы прызёр чэмпіянату Казахстана: 2023

## Статыстыка выступленняў 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі зборнай Беларусі па футболе
Катэгорыя:Ігракі ФК Мінск
Катэгорыя:Ігракі ФК БАТЭ
Катэгорыя:Ігракі ФК Актабэ
Ягор Аляксандравіч Клімянчук

**Ягор Клімянчук** (нар. , , Украіна) — украінскі футбаліст, паўабаронца харкаўскага «Металіста».

## Клубная кар’ера 
Выхаванец ДЮСШ запарожскага «Металурга», першы трэнер — Андрэй Юр’евіч Максіменка. Пасля завяршэння навучання папоўніў шэрагі клубнай каманды «Металурга» да 19 гадоў.

7 лістапада 2014 года ў выязным матчы супраць луганскай «Зары» дэбютаваў у моладзевай камандзе «металургаў». 30 мая 2015 года, у апошнім туры чэмпіянату Украіны 2014/15, дэбютаваў у асноўнай камандзе ў матчы Прэм’ер-лігі супраць кіеўскага «Дынама», замяніўшы ў другім тайме яшчэ аднаго дэбютанта Рамана Папова.

У снежні 2015 года Ягор разам з іншымі ігракамі пакінуў «Металург» у сувязі з пачаткам працэсу ліквідацыі клуба. У студзені 2016 года разам з таварышам па «Металургу» Сяргеем Кулінічам прыбыў на прагляд у беларускі клуб «Мінск», з якім у лютым падпісаў двухгадовы кантракт. Правёў за асноўны склад «Мінска» 4 матчы ў чэмпіянаце і 1 у Кубку Беларусі, з чэрвеня стаў у асноўным гуляць за дубль. 7 ліпеня 2016 года кантракт з беларускім клубам па пагадненні бакоў быў разарваны, і неўзабаве Ягор далучыўся да наваполацкага «Нафтана», дзе таксама не здолеў замацавацца ў аснове і стаў выступаць за дубль. Па заканчэнні сезона 2016 пакінуў «Нафтан».

У лютым 2017 года стаў іграком клуба «Колас» (Каваліўка) з Першай лігі Украіны. У сезоне 2017/18 не з’яўляўся на полі за «Колас», і ў лютым 2018 года перайшоў у «Авангард» з Краматорска. Па заканчэнні сезона 2017/18 пакінуў краматорскі клуб.

У студзені 2019 года перайшоў у данецкі «Алімпік», які пакінуў у снежні таго ж года. У лютым 2020 года далучыўся да «Львова», а ў студзені 2021 года перабраўся ў армянскі клуб «Арарат-Арменія». Пакінуў каманду ў чэрвені 2022 года. У верасні 2022 года стаў іграком харкаўскага «Металіста».

## Дасягненні 
*  Срэбраны прызёр чэмпіянату Арменіі: 2021/22

## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісты Украіны
Катэгорыя:Ігракі ФК Металург Запарожжа
Катэгорыя:Ігракі ФК Мінск
Катэгорыя:Ігракі ФК Нафтан
Катэгорыя:Ігракі ФК Колас Каваліўка
Катэгорыя:Ігракі ФК Краматорск
Катэгорыя:Ігракі ФК Алімпік Данецк
Катэгорыя:Ігракі ФК Львоў
Катэгорыя:Ігракі ФК Арарат-Арменія
Катэгорыя:Ігракі ФК Металіст Харкаў
Атрэк

**Атрэ́к** (), **Селяха**, **Суляха** — рака ў Іране і Туркменістане, упадае ў Каспійскае мора.

Даўжыня ракі 669 км. Плошча горнай часткі басейна 27 300 км². Выток ракі знаходзіцца ў Туркмена-Харасанскіх гарах у раёне горада Заукафан. На тэрыторыі Ірана працякае ў вузкай даліне. Упадае ў заліў Гасан-Кулі ў паўднёвай частцы Каспійскага мора, утварае забалочаную дэльту. Вада ракі разбіраецца на арашэнне, у выніку чаго яна дасягае мора толькі ў час паводкі. Сярэдні расход вады каля горада Кізіл-Атрэк складае каля 9,2 м³/с.

Асноўны прыток — рака Сумбар (справа).

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* АТРЕКЪ // Военная энциклопедия: [В 18 т.] / Под ред. В. Ф. Новицкого и др. — СПб.: Т-во И. Д. Сытина, 1911—1915.

## Спасылкі 
* Географическая энциклопедия // Библиотека учебной и научной литературы
* Атрек // Географические названия мира: Топонимический словарь. — М: АСТ. Поспелов Е. М. 2001.

Катэгорыя:Рэкі Ірана
Катэгорыя:Геаграфія Туркменістана
Катэгорыя:Каспійскае мора
Катэгорыя:Памежныя рэкі
2021 год у гісторыі метрапалітэна

У гэтым артыкуле пералічваюцца асноўныя падзеі з гісторыі метрапалітэнаў у 2021 годзе.

## Падзеі 
* Плануецца адкрыццё першай лініі Тэль-Авіўскага метрапалітэна (Ізраіль).
* 29 мая: Адкрыццё станцыі «8 лістапада» ў складзе фіялетавай лініі Бакінскага метрапалітэна.

Катэгорыя:2021
Катэгорыя:Гады ў гісторыі метрапалітэна
Катэгорыя:Транспарт у 2020-я
Абарона Рыжскага заліва

**Абаро́на Ры́жскага залі́ва** (8 — 19 жніўня 1915 года) — ваенна-марская аперацыя Флоту адкрытага мора супраць Балтыйскага флоту Расіі ў Рыжскім заліве Балтыйскага мора ў жніўні 1915 года, у ходзе Першай сусветнай вайны.

Мэта аперацыі была знішчыць расійскія ваенна-марскія сілы ў Рыжскім заліве і палегчыць падзенне Рыгі. Германскі флот, аднак, не дамогся сваёй мэты і быў вымушаны вярнуцца на свае базы.

## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Марскія бітвы Першай сусветнай вайны
Катэгорыя:Марскія бітвы Расіі
Катэгорыя:Марскія бітвы Германіі
Катэгорыя:Канфлікты 1915 года
Катэгорыя:Германія ў Першай сусветнай вайне
Катэгорыя:Расійская імперыя ў Першай сусветнай вайне
Катэгорыя:Жнівень 1915 года
Студэнт

)]]
**Студэ́нт** ( — стараннік) — навучэнец вышэйшай навучальнай установы. Пры вочным навучанні слухае лекцыі і ўдзельнічае ў семінарах. Затым здае залікі і экзамены, выконвае курсавыя працы і ўдзельнічае ў практыцы паводле спецыяльнасці. Пры сканчэнні навучання выконвае дыпломную працу. Пры завочным навучанні абавязваецца наведваць ВНУ толькі для здачы экзаменаў.

У 1287 г. у Балонскім універсітэце (Тасканская марка, Свяшчэнная Рымская імперыя; цяпер рэгіён Эмілія-Раманья, Італія) з'явіўся студэнцкі гімн «Давайце радавацца» (лац. Гаўдэамус). 17 лістапада 1941 г. на Міжнароднай сустрэчы студэнтаў у Лондане (Англія) пастанавілі адзначаць Міжнародны дзень студэнта ў гонар чэшскіх студэнтаў Карлавага ўніверсітэта (Прага, Пратэктарат Багеміі і Маравіі, Трэці Рэйх; цяпер Чэхія), забітых нямецкімі акупантамі двума гадамі раней.

## Беларусь 
 на сцэне]]
На студзень 2012 г. у 55 ВНУ Беларусі навучаліся звыш 450 тыс. студэнтаў (4,7 % насельніцтва Беларусі), з іх 96 тыс. першакурснікаў. У Мінску навучаліся 53 % студэнтаў. Навучанне ў 64 % выпадкаў ажыццяўлялася платна за ўласныя сродкі. 34 % студэнтаў атрымлівалі вышэйшую адукацыю за кошт урадавых выдаткаў у абмен на адпрацоўку па размеркаванні. Прадпрыемствы аплочвалі навучанне 2 % студэнтаў з ліку сваіх супрацоўнікаў. На верасень 2011 г. стыпендыю атрымлівала палова студэнтаў. Іншагароднія складалі 56 % студэнтаў. У студэнцкіх гуртажытках пражывалі каля 82 тыс. студэнтаў дзённага навучання (2/3 іншагародніх заяўнікаў). Моладзь ва ўзросце ад 17 да 24 гадоў складала 82 % студэнтаў. Мужчыны — 41 %. Таксама ў ВНУ Беларусі навучаліся 11 тыс. замежных грамадзян (2,4 % ад агульнага ліку).

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Студэнцтва
Катэгорыя:Вышэйшая адукацыя
Катэгорыя:Моладзь
Лондан (Канада)

**Лондан** () — горад у Канадзе, размешчаны на паўднёвым-захадзе правінцыі Антарыа ўздоўж Квебек-Віндсарскага калідора. Лондан знаходзіцца на развілцы несуднаходнай ракі Тэмзы, прыкладна на паўдарогі паміж Таронта і Дэтройтам, што знаходзіцца ў амерыканскім штаце Мічыган. Лонданскі Сіці з'яўляецца асобным муніцыпалітэтам, палітычна адасобленым ад графства Мідлсекс.

Лондан быў заснаваны еўрапейцамі паміж 1801 і 1804 гадамі Петэрам Хэгерманам і стала адной з вёсак у 1826 годзе. З тых часоў, Лондан значна пашырыўся ў найбуйнейшы муніцыпалітэт Паўднёва-Заходняга Антарыа, стаўшыся 15-м паводле велічыні муніцыпалітэтам Канады, далучыўшы многія з невялікіх навакольных населеных пунктаў, якія атачалі яго. У горадзе актыўна развіваюцца такія галіны, як адукацыя, ахова здароўя, турызм і вытворчасць.

## Гісторыя 
На месцы горада ў Сярэднявеччы размяшчалася некалькі індзейскіх паселішчаў. Археалагічныя раскопкі пацвярджаюць, што людзі тут жылі ў апошнія 10 тысяч гадоў. У 1793 годзе генерал-лейтэнант Джон Грэйвс Сімка абраў гэта месца як будучую сталіцу Верхняй Канады, якую ён меў намер назваць Джарджына, у гонар караля Георга III. Але губернатар Карлтан палічыў будаўніцтва сталіцы пасярод густых лясоў немэтазгодным.

Упершыню Лондан быў заселены еўрапейцамі ў 1801—1804 гадах, а ў 1826 годзе стаў вёскай. У 1845 годзе буйны пажар знішчыў вялікую частку паселішча, аднак у 1855 годзе ў горадзе ўжо пражывала больш за 10 тысяч чалавек, і Лондан, атрымаў статус горада. Пасля Лондан разросся, паглынаючы суседнія гарады, і ператварыўся ў самы буйны населены пункт паўднёва-заходняга Антарыа.

У мінулым для таго, каб патрапіць у Лондан, ізаляваны ад больш населенай часткі правінцыі, трэба было прайсці праз густы лес, за што Лондан, атрымаў мянушку «Ляснога горада».

## Насельніцтва 
Насельніцтва складаецца на 48,2 % з мужчын і на 51,8 % — з жанчын. Большасць насельніцтва складаюць нашчадкі выхадцаў з Брытанскіх астравоў, далей ідуць немцы, франкаканадцы, галандцы, італьянцы, палякі, партугальцы, украінцы, індзейцы.

## Клімат 

## Эканоміка 
Эканоміка Лондана развіваецца за кошт вытворчасці лакаматываў, бранятэхнікі, страхавання і інфармацыйных тэхналогій.
## Адукацыя і навука 
* Заходне-Антарыйскі ўніверсітэт

## Вядомыя асобы 
* Рэйчэл Мак-Адамс, актрыса
## Горад-пабрацім 
*  Нанкін, Кітай

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт 


Катэгорыя:Гарады Антарыа
Аляксей Дзмітрыевіч Іваноў

**Аляксей Іваноў** (нар. , ) — беларускі футбаліст, абаронца мазырскай «Славіі».

## Клубная кар’ера 
Выхаванец футбольнага клуба «Мінск», з 2014 года пачаў выступаць за дубль і хутка замацаваўся ў яго складзе. 8 лістапада 2014 года дэбютаваў у Вышэйшай лізе ў асноўнай камандзе «Мінска», выйшаўшы на замену ў канцы матча супраць магілёўскага «Дняпра» (2:0). У сезоне 2015 працягваў гуляць за дубль, таксама выйшаў на замену ў адным матчы Вышэйшай лігі.

У ліпені 2016 года на правах арэнды далучыўся да брэсцкага «Дынама», дзе замацаваўся ў асноўным складзе на пазіцыі левага абаронцы. У студзені 2017 года быў выкуплены брэсцкім клубам. У першай палове сезона 2017 з’яўляўся на полі нерэгулярна, а потым увогуле страціў месца ў асноўным складзе і стаў выступаць за дубль.

У пачатку 2018 года прайшоў два турэцкія зборы з «Дынама», пасля чаго ў лютым 2018 года далучыўся да сталічнага «Промня», які неўзабаве дамовіўся аб арэндзе абаронцы на сезон 2018. У «Промні» неўзабаве замацаваўся ў стартавым складзе. У снежні 2018 года па заканчэнні арэнды вярнуўся ў Брэст.

У першай палове 2019 года выступаў за дубль дынамаўцаў, за асноўную каманду згуляў толькі ў адным матчы Кубка Беларусі. У жніўні 2019 года разарваў кантракт з брэсцкім клубам і неўзабаве ў якасці свабоднага агента вярнуўся ў «Мінск». У 2019 годзе звычайна гуляў у стартавым складзе мінчан, а ў сезоне 2020 часцей заставаўся на лаўцы запасных.

У студзені 2021 года падпісаў кантракт з «Гомелем», дзе хутка замацаваўся ў стартавым складзе. У студзені 2022 года перайшоў у «Тарпеда-БелАЗ». Пачынаў сезон 2022 у стартавым складзе каманды, а з лета стаў часцей заставацца на лаўцы запасных. У снежні 2022 года па заканчэнні кантракта пакінуў жодзінскі клуб.

У студзені 2023 года стаў іграком мазырскай «Славіі», з трэнерам якой Іванам Біёнчыкам працаваў раней у «Промні» і «Гомелі». У студзені 2024 года падоўжыў кантракт з клубам.

## Міжнародная кар’ера 
Увосень 2015 года ў складзе юніёрскай зборнай Беларусі (да 19) прымаў удзел у кваліфікацыйным раўндзе чэмпіянату Еўропы, дзе адзначыўся голам у браму Сан-Марына.

11 лістапада 2016 года дэбютаваў у моладзевай зборнай Беларусі ў таварыскім матчы са зборнай Украіны, адгуляўшы ўсе 90 хвілін на пазіцыі левага абаронцы.

## Дасягненні 
*  Уладальнік Кубка Беларусі: 2017

## Статыстыка выступленняў 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі ФК Мінск
Катэгорыя:Ігракі ФК Дынама Брэст
Катэгорыя:Ігракі ФК Прамень Мінск
Катэгорыя:Ігракі ФК Гомель
Катэгорыя:Ігракі ФК Тарпеда-БелАЗ
Катэгорыя:Ігракі ФК Славія Мазыр
Аляксей Іваноў

**Аляксей Іваноў**:
* Аляксей Аляксеевіч Іваноў (нар. 1980) — беларускі лыжнік.
* Аляксей Дзмітрыевіч Іваноў (нар. 1997) — беларускі футбаліст.
* Аляксей Фядосавіч Іваноў (1913—1976) — вучоны ў галіне дэндралогіі, доктар біялагічных навук.
Шчамялёў

**Шчамялёў** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Анатоль Мяфодзьевіч Шчамялёў — беларускі вучоны ў галіне машынабудавання
* Леанід Дзмітрыевіч Шчамялёў — беларускі мастак
Ястржэмбскі

**Ястржэ́мбскі** () — прозвішча польскага паходжання, ад уласнага імя, якое паходзіць ад назвы ястраба.

## Вядомыя носьбіты 
* Андрэй Станіслававіч Ястржэмбскі (1890—1968) — генерал-маёр, доктар тэхнічных навук, прафесар, заслужаны дзеяч навукі і тэхнікі РСФСР.
* Уладзімір Антонавіч Ястржэмбскі (1866 — пасля 1927) — украінскі навуковец-прававед.
* Іван Львовіч Ястржэмбскі (1814 — пасля 1880) — рускі рэвалюцыянер, петрашэвец.
* Леў Андрэевіч Ястржэмбскі (1921—2000) — гісторык, дырэктар Музея гісторыі і рэканструкцыі г. Масквы; дзядзька С. У. Ястржэмбскага.
* Людвіг Корвін Ястржэмбскі (1805—1852) — польскі археолаг, гісторык.
* Мікалай Феліксавіч Ястржэмбскі (1810—1874) — інжынер.
* Сяргей Уладзіміравіч Ястржэмбскі (нар. 1953) — расійскі палітык, саветнік расійскіх прэзідэнтаў.
----
* Нікалас фон Фалькенгорст (сапраўднае прозвішча — *Ястржэмбскі*, 1885—1968) — германскі военачальнік часоў Першай і Другой сусветных войнаў.

## Гл. таксама 
* Ястржэмбоўскі
Лаўрэнцій Васілевіч Дземянкоў

**Лаўрэнцій Васілевіч Дземянкоў** ( — ) — удзельнік Вялікай Айчыннай вайны. Герой Савецкага Саюза (1944).

## Біяграфія 
Л. В. Дземянкоў нарадзіўся ў вёсцы Сакалоўка (сучасны аграгарадок у Чэрыкаўскім раёне Магілёўскай вобласці Беларусі). З 1924 года жыў у вёсцы Ясная Паляна (зараз у Юргінскім раёне Кемераўскай вобласці Расіі). Скончыў 8 класаў сярэдняй школы. У 1938 годзе скончыў тэхнікум грамадскага харчавання ў Томску. У 1938 годзе прызваны на ваенную службу ў Чырвоную Армію. У 1941 годзе скончыў 1-е Омскае ваеннае пяхотнае вучылішча. Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны са студзеня 1942 года на Ленінградскім і Карэльскім франтах.

Камандзір стралковага ўзвода 1063-га стралковага палка (272-я стралковая дывізія, 7-я армія, Карэльскі фронт) лейтэнант Л. В. Дземянкоў вызначыўся ў ходзе Свірска-Петразаводскай наступальнай аперацыі ў чэрвені 1944 года. Пры прарыве абароны праціўніка і фарсіраванні ракі Свір у раёне горада Ладзейнае Поле (Ленінградская вобласць) 21 чэрвеня 1944 года арганізаваў пераправу ўзвода. Сустрэўшы моцнае агнявое супраціўленне, узначаліў групу добраахвотнікаў са стралкоў і сапёраў, якая знішчыла разлікі 75-мм гарматы і кулямёта варожага дзота, чым забяспечыў паспяховае фарсіраванне ракі і захоп плацдарма. Пасля гэтага лейтэнант Дземянкоў падняў узвод у атаку. 23 чэрвеня 1944 года ў баі за вёску Сармягі тры разы вадзіў свой ўзвод у атаку на траншэі праціўніка і паранены не пакінуў поля бою. Пазней стралковая рота пад камандаваннем Л. В. Дземянкова ўдзельнічала ў вызваленні шэрагу населеных пунктаў Карэліі. На подступах да горада Піткяранта быў цяжка паранены і накіраваны ў Петразаводск, дзе праходзіў лячэнне ў шпіталі.

Пасля вайны Л. В. Дземянкоў на пасадах у органах МУС і КДБ СССР. У 1959 годзе скончыў Усесаюзны завочны фінансава-эканамічны інстытут. З 1960 года ў запасе. Працаваў у горадзе Юрга, у Кемераве, з 1961 года ў Варонежскім інстытуце сувязі.

Памёр Л. В. Дземянкоў 22 лістапада 1993 года. Пахаваны на Камінтэрнаўскіх могілках у Варонежы.

## Узнагароды 
* Медаль «Залатая Зорка»
* Ордэн Леніна
* Ордэн Айчыннай вайны 1-й ступені
* Ордэн Чырвонай Зоркі
* Ордэн Працоўнага Чырвонага Сцяга
* медалі

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 
* Деменков Лаврентий Васильевич  // Праект «Память народа»
* Деменков Лаврентий Васильевич // История города Югра и Югринского района 

Катэгорыя:Пехацінцы Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Супрацоўнікі КДБ СССР
Катэгорыя:Падпалкоўнікі СССР
Пенсія

**Пе́нсія** ( — плацёж) — гарантаваная штомесячная грашовая выплата для грамадзян, якія дасягнулі вызначанага законам узросту, у выпадку страты працаздольнасці, страты карміцеля, а таксама ў сувязі з працяглай прафесійнай дзейнасцю.

Віды: працоўная (за выслугу гадоў і заслугі) і сацыяльная (пры дасягненні сталага ўзросту, інваліднасці, страце кармільца).

## Беларусь 
У Беларусі ёсць некалькі відаў пенсій, што рэгулююць асобныя законы і прававыя акты:
* Закон «Аб пенсіённым забеспячэнні» ад 17 красавіка 1992 г. № 1596-XII
* Закон «Аб пенсіённым забеспячэнні ваеннаслужачых...» ад 17 снежня 1992 г. № 2050-XII
* Закон «Аб сацыяльнай абароне грамадзян, якія пацярпелі ад катастрофы на Чарнобыльскай АЭС, іншых радыяцыйных аварый» ад 6 студзеня 2009 г. № 9-З
* Закон «Аб дзяржаўнай службе» ад 1 чэрвеня 2022 года № 175-З
* Закон «Аб прафесійным пенсіённым страхаванні» ад 5 студзеня 2008 г. № 322-З 
* Пастанова Савета Міністраў ад 11 снежня 2023 г. № 865 «Аб пенсіях за асаблівыя заслугі перад Рэспублікай Беларусь»
У Беларусі выплата пенсій ажыццяўлялася праз пазабюджэтны Фонд сацыяльнай абароны насельніцтва (ФСАН) Міністэрства працы і сацыяльнай абароны Рэспублікі Беларусь. Выплата сацыяльных пенсій, прадугледжаных Законам, ажыццяўляецца за кошт сродкаў рэспубліканскага бюджэту.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Фонд сацыяльнай абароны насельніцтва Беларусі 

Катэгорыя:Пенсійнае забеспячэнне
Катэгорыя:Страхаванне
Катэгорыя:Фінансавыя паслугі
Катэгорыя:Асабістыя фінансы
Катэгорыя:Фінансавыя рынкі
Катэгорыя:Даход
Катэгорыя:Размеркаванне прыбыткаў
Катэгорыя:Эканамічная статыстыка
Катэгорыя:Старасць
Катэгорыя:Сацыяльная ахова
Ліякат Алі Хан

**Ліякат Алі Хан** (, Карнал — ) — адзін з заснавальнікаў дзяржавы Пакістан, 1-ы прэм'ер-міністр Пакістана.

## Біяграфія 
Скончыў Алахабадскі (Індыя) і Оксфардскі ўніверсітэт. З 1923 года дэпутат Заканадаўчага сходу ў Аб'яднаных правінцыях, потым Заканадаўчага сходу Індыі. З 1923 года член Мусульманскай лігі, у 1936-50 гадах яе генеральны сакратар, з 1950 года прэзідэнт. У 1946-47 член ВЫканаўчага савета пры віцэ-каралі Індыі, са жніўня 1946 года член часовага ўраду Дж. Нэру. У 1947-51 гадах першы прэм'ер-міністр Пакістана, атрымаў тытут «правадыра нацыі». Забіты рэлігійным фанатыкам у час мітынгу ў Равалпіндзі.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Прэм’ер-міністры Пакістана
Мухамад Ікбал

**Аляма Мухамад Ікбал** (, ; -) — паэт, філосаф і грамадскі дзеяч Брытанскай Індыі, ключавая фігура ў літаратуры урду і мысліцель, які лічыцца духоўным бацькам Пакістана, прадвеснікам стварэння гэтай краіны. Яго працы напісаны на урду, персідскай і англійскай мовах.

## Біяграфія 
Ікбал нарадзіўся 9 лістапада 1877 года ў Сіялкоце, у сям’і краўца, вядомага сваёй набожнасцю. Пачатковую адукацыю атрымаў у родным горадзе. У 1892 годзе ажаніўся з Карым-Бібі, дачкой гуджарацкага доктара.

У 1895 годзе Ікбал паступіў ва ўрадавы каледж у Лахоры, дзе пачаў вывучаць філасофію, арабскую і англійскую літаратуру; сярод яго настаўнікаў быў арыенталіст Томас Уокер Арнальд, параіў яму наведаць Еўропу для пашырэння светапогляду. У 1899 годзе атрымаў ступень магістра. Затым працягнуў адукацыю ў Англіі і Германіі. Вывучаў філасофію, а таксама юрыспрудэнцыю, літаратуру і арабскую мову. З 1908 года — прафесар філасофіі.

Выступаў у друку з канца 1890-х гг. Пісаў вершы на урду, панджабі і персідскай мове. З асобнай кнігай паэзіі дэбютаваў у 1915 годзе («Сакрэты свайго Я»).

У 1922 годзе пасвечаны каралём Георгам V у рыцары. У 1930 годзе Ікбал у якасці ганаровага старшыні сесіі Мусульманскай лігі выступіў за стварэнне мусульманскай дзяржавы ў складзе незалежнай індыйскай федэрацыі.

Ікбал памёр 21 красавіка 1938 гады ў Лахоры. У 1953 годзе было заснавана «Таварыства Ікбала» («Базм-е-Ікбал»).

Катэгорыя:Паэты Індыі
Катэгорыя:Англамоўныя паэты
Катэгорыя:Паэты на ўрду
Катэгорыя:Персідскамоўныя паэты
Газневіды

**Газневіды** — дынастыя цюркскага паходжання, якая кіравала ў 10-12 стагоддзях у Газневідскай дзяржаве на Сярэднім Усходзе (на тэрыторыі Індыі і сучаснага Афганістана). Заснавана ў 962 годзе саманідскім палкаводцам Алп-Тэгінам. Найбольшай магутнасці дзяржава Газневідаў дасягнула ў часы Себук-Тэгіна (977—997), які ўвёў спадчыннасць улады, павялічыў дзяржаву за кошт Пешавара на поўдні і Харасана на поўначы, і яго сына Махмуда (998—1003). Махмуд пашырыў тэрыторыю дзяржавы ад Ірана і Каспійскага мора да ракі Ганг і ад Аральскага мора да Раджпутаны, пры ім значанага росквіту дасягнулі навука і культура. Пры Масудзе Першым (1030-41) пачаўся распад дзяржавы Газневідаў. У канцы 1180-х гадоў газневіды ліквідаваны гурыдамі. Найбольш вядомы кіраўнік — Махмуд Газневі.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Цюркскія народы
Катэгорыя:Дынастыі