open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Сыхіў

**Сыхіў** () — мясцовасць у Сыхіўскім раёне Львова, самы вялікі жылы масіў горада і ўсёй Заходняй Украіны, размешчаны на паўднёвым усходзе горада. 

## Гісторыя 
Першая згадка пра сяло Сыхіў () датуецца 1409 г. 25 мая 1409 г. Пётр Влодкавіч набыў сяло ў яго папярэдніх уладальнікаў Івана Русіна і яго жонкі Аксаны за 50 коп грошаў. У 1411 г. ён прадае Сыхіў Івану з Зубры за 60 коп і каня коштам 4 капы. А ўжо 28 кастрычніка 1411 г. зноў купляе сяло ў Івана і яго бацькі Івана з Абехава ўжо за 170 коп грошаў. 14 верасня 1412 г. П. Влодэк канчаткова прадае сяло Сыхіў Яну з Бэравы і Зубры за 130 коп грошаў.

У 1507 г. львоўскія райцы за 200 грыўняў набылі ў Івана і Петранэлі Сакальніцкіх чвэрць Зубры і палову Сыхава, у 1508 г. яны ж за 420 грыўняў набылі ў Д. Вільчака яшчэ дзве чвэрці Зубры, а ў 1509 г. — за 200 грыўняў у Яна Яцымірскага апошнюю чвэрць Зубры і іншую палову Сыхава. У 1525 г. сёла Сыхіў і Зубра атрымалі магдэбургскае права.

Да 1673 г. на Сыхаве быў толькі адзін фальварак. Райцы аддавалі яго ў арэнду, або даручалі камусьці гаспадарыць у ім, а прыбытак дзялілі паміж сабой. У 1673 г. яны вырашылі падзяліць Сыхіў на 12 частак, каб кожны член гарадской рады меў свой вясковы двор, поле і кметаў. Прыбыткі з шынкоў, млыноў і сажалак ішлі ў агульную касу для падзелу паміж усімі. На Каляды кожны меў права свабодна высякаць лес і вывозіць да 12 калёсаў дрэва. Пасля смерці члена гарадской рады ўдава і дзеці мелі права карыстацца маёнткам яшчэ год і шэсць тыдняў.

У 1774 г. Сыхіў, які тады меў статус сяла, налічваў 46 сялянскіх двароў, з якіх усе - з цяглавай сілай: налічвалася 75 коней і 45 валоў. Сяло належала да грэка-каталіцкага прыходу. У 1865 г. паблізу Сыхава пралягла чыгуначная лінія Львоў — Чарнаўцы, на якой была адкрыта станцыя Сыхіў. У 1925 г. сяло, якое знаходзілася ва ўласнасці Львова, налічвала каля 1 тыс. жыхароў.

1 красавіка 1942 г. дэ-юрэ, а 1 ліпеня таго ж года - дэ-факта прыгарадныя грамады, сярод якіх і Сыхіў, былі далучаны да Львова нямецкай адміністрацыяй. Пасля прыходу савецкай улады, Сыхіў зноў стаў сялом Пустамыціўскага раёна. У другі раз ён уключаны ў склад Львова рашэннем Львоўскага аблвыканкама ад 13 чэрвеня 1952 г. З 1979 г. пачалася забудова Сыхава тыпавымі панэльнымі дамамі.

Катэгорыя:Геаграфія Львова
Паром (фільм)

**«Паром»** — беларускі мастацкі фільм, зняты мінскай студыяй «Тэлефільм» Дзяржтэлерадыё БССР (Дзяржтэлерадыё СССР) у 1988 годзе.
## Сюжэт
Па апавяданню У. Караткевіча (1930—1984) «Паром на бурнай рацэ».
## У ролях
## Здымачная група 
* сцэнарый — А. Кудраўцава
* пастаноўка — В. Бокуна
* аператар-пастаноўшчык — С. Фрыдлянд
* кампазітар — А. Залётнеў
* гукарэжысёр — А. Прылішч
* мастак-пастаноўшчык — А. Каткоў
* мастак па касцюмах — Г. Юсіс
* кансультант: кандыдат гістарычных навук — Г. Кісялёў
* рэжысёр — С. Шчыглоў
* аператары — П. Барскі, У. Сарокін
* грым — Н. Кудраўцавай
* асістэнты: рэжысёра — З. Катовіч, А. Лукашэвіч; аператара — У. Сарокін
* мантаж — С. Шчыпаковай
* рэдактар — Р. Тармола
* адміністратар — Л. Старасвецкая
* дырэктар — А. Сергачоў

## Спасылкі
Катэгорыя:Фільмы Беларусі
Катэгорыя:Фільмы на беларускай мове
Катэгорыя:Экранізацыі твораў Уладзіміра Караткевіча
Бруклін-Парк (Мінесота)

**Бруклін-Парк** () — горад у акрузе Хенепін, штат Мінесота, ЗША. На плошчы 68,8 км² (67,5 км² — суша, 1,3 км² — вада), паводле перапісу 2010 года пражываў 75781 чалавек. Шчыльнасць насельніцтва складае 1122,3 чал./км².

Катэгорыя:Гарады Мінесоты
Гарт

**Гарт** — прозвішча, тапонім.

## Прозвішча 
* Фрэнсіс Брэт Гарт — амерыканскі пісьменнік

## Тапонім 
* Гарт (Бабровыцкі раён)
Ітака (Нью-Ёрк)

**Ітака** () — горад на паўднёвым узбярэжжы возера Кеюга, самым вялікім па даўжыні і другім па плошчы возерам сярод ледавіковых азёраў Фінгер у цэнтры штата Нью-Ёрк. У горадзе знаходзіцца Карнельскі ўніверсітэт, які ўваходзіць у Лігу плюшчу, у якім вучацца амаль 20 000 студэнтаў.

## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Алекс Хейлі (1921—1992) — амерыканскі пісьменнік.

Катэгорыя:Гарады штата Нью-Ёрк
Саган

**Саган** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Карл Саган — амерыканскі астраном
* Франсуаза Саган — французская пісьменніца
Ялівэць

**Ялівэць** () — мясцовасць у Лычакіўскім раёне Львова, якая размяшчаецца ў раёне скрыжавання вуліц Лычакіўскай і Пасічнай. 

## Назва 
Па адной з версій, назва мясцовасці паходзіць ад расліны ядловец, апошнія асобнікі якога сустракаліся тут яшчэ ў 1930-х гг. Па іншай версіі назву спарадзілі неўраджайныя (ялавыя) землі гэтай мясцовасці. Старажытны тапонім цяпер зафіксаваны толькі ў назве невялікай вуліцы. У мясцовасці таксама ўжывалі іншую назву - "Машыў". Паселішча, тэрыторыя якога пачыналася па вул. Біваковай (цяпер вул. Галынскага), акружаная землямі грамады Крыўчыцы, здаўна належала да горада Львова.

## Казармы 
У 1883 г. быў утвораны першы полк аўстрыйскіх уланаў ландвера (). На 65% ён складаўся з украінцаў. У канцы XIX ст. на Ялаўцы для патрэб палка пабудаваны комплекс адміністрацыйна-казарменных будынкаў, паміж якімі ўладкавана плошча. Акрамя таго былі тры стайні, манеж і дадатковыя гаспадарчыя пабудовы. Зараз гэта дамы № 148-156 на вул. Лычакіўскай. 

Падчас украінска-польскай вайны ў амаль што зруйнованых казармах размяшчаўся шпіталь для коней. Гарнізонам былі 30 чалавек, з якіх палова - украінскія студэнты-добраахвотнікі, а астатнія — стральцы 19-га палка. 21 лістапада 1918 г. казармы былі акружаны значна большымі польскімі падраздзяленнямі. Казармы пазней былі ператвораныя ў лагер для палонных украінскіх салдат і грамадзянскіх асоб. У канцы снежня 1919 г. сюды пераведзена 400 украінскіх салдат з тэрыторыі Румыніі, якія пад гарантыі польскага консула ў Бухарэсце вярнуліся ў Галічыну, але былі адразу інтэрнаваныя. У пэўныя моманты колькасць палонных дасягала 2,5 тыс. чалавек. З-за ўтрымання ў нечалавечых умовах за першыя два месяцы каля 200 чал. памерлі. Яшчэ ў траўні 1920 г. 400 чалавек заставаліся ў лагеры, якія былі перапраўленыя чыгункай на поўнач Польшчы. З восені 1920 г. тут таксама ўтрымлівалі палонных бальшавікоў. Польская газета "Dzień" паведамляла, што з 400 асоб 150 хварэлі тыфам. Пасля тут размясціўся 14-ы полк «Язлавецкіх» уланаў. Пасля 1944 г. казармы заняла кавалерыя Чырвонай Арміі, а некалькі пазней тут уладкаваны 28-ы аўтарамонтны завод Мінабароны СССР. У 1920-1930-х гг. значная тэрыторыя была забудавана віламі і невялікімі дамамі. У 1950-х гг. у ярах створана вялікая звалка ваеннай тэхнікі.

Катэгорыя:Геаграфія Львова
Белякоў

**Белякоў** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Аляксандр Васілевіч Белякоў — Герой Савецкага Саюза
* Андрэй Эдуардавіч Белякоў (нар. 1976) — беларускі палітык.
* Артур Алегавіч Белякоў — беларускі спартыўны акрабат
* Уладзімір Леанідавіч Белякоў (нар. 1948) — беларускі медык і дзяржаўны дзеяч.
Юрыўка (Канатопскі раён)

**Юрыўка** () — вёска ў Канатопскім раёне Сумскай вобласці Украіны.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Канатопскага раёна
Жыгайліўка (Канатопскі раён)

**Жыгайліўка** () — вёска ў Канатопскім раёне Сумскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Дубав’язіўскай пасялковай грамады.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Канатопскага раёна
Ітака (значэнні)

**Ітака**:
* Ітака — адзін з Іанічных астравоў, паводле падання, радзіма Адысея.
* Ітака (Нью-Ёрк) — універсітэцкі горад у штаце Нью-Ёрк (ЗША).
* Ітака (Забайкальскі край) — пасёлак гарадскога тыпу ў Магочынскім раёне Забайкальскага края Расіі.
Чорная бяроза

**«Чорная бяроза»** — беларускі мастацкі фільм, зняты ў 1977 годзе на кінастудыі «Беларусьфільм» (творчае аб’яднанне мастацкіх фільмаў).
## Сюжэт
### Частка першая
### Частка другая
## У галоўных ролях
### У ролях
### У эпізодах
## Здымачная група 
* аўтары сцэнарыя — Барыс Архіпавец, Міхаіл Бярозка, Самсон Палякоў
* пастаноўка — Віталя Чацверыкова
* аператар-пастаноўшчык — Дзмітрый Зайцаў
* мастак-пастаноўшчык — Леанід Яршоў
* рэжысёры — Ул. Паначэўны, В. Скарабагатаў, Л. Чыжэўская
* кампазітар — Аляксей Мураўлёў
* гукааператар — Б. Шангін
* аператар — С. Фамін
* мастак-дэкаратар — С. Забаўскі
* камбінаваныя здымкі: аператар — М. Пакроўскі; мастак — Ул. Салаўёў
* мастак-грымёр — Р. Храпуцкі
* мастак па касцюмах — Н. Жыжаль
* мастак-фатограф — Я. Гедрановіч
* мантаж — Л. Рэніч
* рэдактар — В. Булавіна
* асістэнты: рэжысёра — Ул. Пуставалаў, Я. Фёдараў, Н. Кафанава; аператара: В. Гладкі, В. Калінін, В. Сушчанка; мастака — Ул. Свінароў, А. Мацвяйчук; мастака па касцюмах — Р. Касаткіна; майстар па святле — Ул. Савіцкі
* Дзяржаўны аркестр кінематаграфіі СССР: дырыжор — Ул. Васільеў
* дырэктар карціны — С. Барташ, В. Каган

## Спасылкі
*«Чорная бяроза» на сайце  

Катэгорыя:Фільмы студыі «Беларусьфільм»
Катэгорыя:Фільмы на беларускай мове
Zeuzera

**Zeuzera** — род начных матылькоў з сямейства .

## Апісанне 
Размах крылаў 50—70 мм. Крылы выцягнутыя і вузкія, з прыкметна скошаным вонкавым краем. Асноўная афарбоўка белая з цёмнымі плямамі.

Палавы дымарфізм. Вусікі самца ля асновы двухграбеністыя, вышэй — пілаватыя. Грабеньчыкі самак значна карацейшыя, а вяршыні вусікаў простыя. Геніталіі самца добра развітыя. У самкі — доўгі тэлескапічны яйцаклад.

Самкі адкладаюць яйкі па адным на кару лісцяных дрэў каля пупышак. Вусені — ксілафагі (харчуюцца драўнінай), развіваюцца на ствалах і галінках розных дрэў.

## Віды 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Насякомыя Еўразіі
Катэгорыя:Матылі
Казэльныкы (Львоў)

**Казэльныкы** () — мясцовасць у Сыхіўскім раёне Львова, якая знаходзіцца паміж вуліц Хутарыўка і Луганскай і праспектам Чырвонай Каліны. 

## Гісторыя 
Сяло Казэльныкы ўпершыню згадваецца ў 1374 г. 30 верасня 1400 г. у Львове кароль Ягайла сваім прывілеям перадаў сяло львоўскаму манастыру францысканцаў. Вясковая забудова часткова захавалася ў ваколіцах цяперашніх вуліц Беражанскай і Райдужнай.

Паводле перапісу насельніцтва ў 1921 г. у Казэльныках пражываў 841 жыхар, з іх 774 рыма-каталікоў, 30 грэка-каталікоў, 37 юдэяў. Паўночная частка Казэльныкіў (перад чыгункай Львоў-Чарнаўцы) увайшла ў межы горада 11 красавіка 1930 г. Астатнюю тэрыторыю калішняга сяла ўключылі ў склад горад у 1955 г.

Ва ўсходняй частцы Казэльныкіў знаходзілася ўрочышча Дубына паміж цяперашнімі вул. Зялёнай і Пасічнай, якое было ўласнасцю ордэна францысканцаў. У 1930-х гг. манахі прадалі частку сваіх зямель і пабудавалі манастырскі комплекс, які ў савецкія часы ўвайшоў у склад збудаванняў на тэрыторыі завода фрэзерных станкоў (вул. Зялёная, 149). У 1937-1939 гг. пры манастыры пабудавалі па праекце архітэктараў С. Парэмбовіча і Р. Хрыстоўскага ў стылі функцыяналізму касцёл Хрыста Уладара, які быў высвечаны арцыбіскупам Б. Твардоўскім у 1942 г. У 1946 г. храм закрылі і выкарыстоўвалі як склад, а пасля перабудавалі пад адміністрацыйнае памяшканне. Аб ранейшым культавым прызначэнні дома сведчаць рэшткі званіцы над правай часткай фасада.

У савецкі час на тэрыторыі Казэльныкіў пабудавалі некалькі буйных прамысловых прадпрыемстваў (ВА «Палярон», завод фрэзерных станкоў, завод «Электрабытпрыбор», мэблевы камбінат, хімічны завод, домабудаўнічы камбінат), складскіх комплексаў і баз. А паўднёвая частка былой прыгараднай грамады стала ў 1980-х гг. часткай Сыхіўскага жылога масіва. На тэрыторыі былых Казэльныкіў пабудавалі шляхапровад, які спалучае Новы Львоў з гандлёвым комплексам "Шувар". Таксама праз Казэльныкы праходзіць чыгуначная лінія на Ходарыў.

Катэгорыя:Геаграфія Львова
1628 год у гісторыі астраноміі

**1628** год быў адзначаны шэрагам падзей у астраноміі.

## Падзеі 
* 25 снежня — Найдаўжэйшае ў XVII стагоддзі кольцападобнае сонечнае зацьменне. Працягласць максімальнай фазы зацьмення склала 12 хвілін 2 секунд.

## Астранамічныя з’явы 
## Адкрытыя астранамічныя аб’екты 
## Нарадзіліся 
## Памерлі 
## Зноскі 
Астраномія
Катэгорыя:Гады ў астраноміі
Шашалі

**Шашалі** (*Cossus*) — род начных матылькоў з сямейства .

## Апісанне 
Матылі ад сярэдніх да вельмі буйных памераў. Жылкаванне крылаў прымітыўнае. Афарбоўка разнастайная, пераважна бураватая або шэрая з сеткаватым малюнкам з дробных плям і рысачак. Хабаток кароткі — ротавы апарат недаразвіты. Імага не харчуецца і жыве за кошт запасу пажыўных рэчываў, назапашаных у стадыі лічынкі. Актыўныя на змярканні і ноччу.

Вусені даволі буйныя з некалькі пляскатай галавой і добра развітым ротавым апаратам, голыя, мясістыя, яркай афарбоўкі. Ксілафагі, вядуць схаваны лад жыцця, прагрызаюць хады ў ствалах дрэў або ў парастках і карані травяністых раслін. Развіццё доўжыцца 2-3 гады.

## Віды 
* 
* 

Катэгорыя:Насякомыя Еўразіі
Катэгорыя:Матылі
Пэрсэнкіўка

**Пэрсэнкіўка** () — мясцовасць у Сыхіўскім раёне Львова, якая размяшчаецца паміж вуліцамі П. Мырнага, Буйка, Казэльныцкай і аўтобусным заводам.

## Гісторыя 
Назва мясцовасці паўстала ў XVII ст., да гэтага мясцовасць насіла назву «Коснэрыўка» — ад імя львоўскага мешчаніна Коснэра, які валодаў тутэйшымі палямі. Назва «Пэрсэнкіўка» паходзіць ад прозвішча львоўскага купца Якава Пэрсінга, які ў 1687 г. набыў гэтыя землі.

Калісьці гэта было прыгараднае паселішча, ад якога сёння засталося каля 15 жылых малапавярховых дамоў. Гэта адбылося з прычыны пракладкі чыгункі праз раён і далейшага пашырэння прамысловай зоны.

Найважнейшым прадпрыемствам мясцовасці была другая і галоўная львоўская гарадская электрастанцыя, пабудаваная Альфрэдам і Казімірам Каменабродскімі ў 1908 г. па праекце архітэктара Адольфа Пілера. Электрастанцыя дзейнічае і сёння. Яе асаблівасцю было сэцэсійнае дэкарыраванне фасадаў і інтэр’ераў, а таксама вадаправодная вежа, стылізаваная пад сярэднявечную архітэктуру. Паміж электрастанцыяй і вул. П. Мырнага раней быў парк плошчай каля 8 га, цяпер ён часткова забудаваны гаражамі. Вядома таксама аб іпадроме, тэрыторыя якога была занятая Львоўскім аўтобусным заводам.

Тут адбываліся жорсткія баі падчас польска-ўкраінскай вайны 1918—1919 гадоў. Каля чыгуначнай станцыі «Пэрсэнкіўка» да 1940 г. быў помнік палякам, якія загінулі ў гэтай вайне. У 1930 г. мясцовасць уключана ў склад Львова.

Пэрсэнкіўка належала да парафіі пры львоўскім касцёле св. Мікалая. Ад 1933 г. — да парафіі Вінцэнта дэ Поля, якая часова была размешчана ў царкве св. Сафіі. У 1938 г. тут былі пабудаваны касцёл і кляштар кармелітаў босых, цяпер размешчаны на тэрыторыі львоўскага аўтобуснага завода.

Катэгорыя:Геаграфія Львова
Паўвостраў Шміта

**Паўвостраў Шмі́та** () — паўвостраў, паўночны край вострава Сахалін, у Сахалінскай вобласці Расіі.

Даўжыня паўвострава каля 50 км. Рэльеф гарысты. Вызначаюцца хрыбты Заходні і Усходні з вышынямі да 623 м (горны масіў Два Браты). На паўвостраве шмат балот, яловыя і лістоўнічныя лясы.

Названы ў гонар расійскага геолага, палеантолага і батаніка Ф. Б. Шміта.

## Літаратура 
*  — С. 446.
* 
* Словарь современных географических названий / Под общей редакцией акад. В. М. Котлякова. — Екатеринбург: У-Фактория. 2006.

## Спасылкі 
* Шмидта полуостров // «Мегаэнциклопедия Кирилла и Мефодия» megabook.ru

Катэгорыя:Геаграфія Сахалінскай вобласці
Катэгорыя:Сахалін
Катэгорыя:Паўвостравы Расіі
Катэгорыя:Паўвостравы Азіі
Геклен

**Гекле́н** () — востраў і крэпасць каля паўночна-усходняга ўзбярэжжа Брэтані (Францыя). Плошча — 0,009 км². З'яўляюцца прыватнай маёмасцю. У крэпасці жыве сям'я ўладальніка.

Востраў Геклен месціцца ў 9 км на паўночны ўсход ад Сен-Мало, усяго ў 228 м ад мацерыковага ўзбярэжжа. Уяўляе сабою гранітны выступ. У 1026 г. сям'я брэтонскіх феадалаў Гекленаў узвяла на ім замак — данжон з 3 вежамі. У XIII ст. пасля нападу англічан Геклены перасяліліся на мацярык.

Падчас Сямігадовай вайны замак быў перабудаваны ў крэпасць для абароны ўзбярэжжа ад брытанскага флота. Але ў 1826 г., калі ваенная пагроза мінавала, востраў і крэпасць былі прададзены праз аўкцыён прыватным уладальнікам.

У гады Другой сусветнай вайны крэпасць зноў выкарыстоўвалася па ваеннаму прызначэнню нацысцкім камандаваннем, па загаду якога на Геклене ўсталявалі зенітныя гарматы. Пасля вайны Геклен быў перададзены ўладальнікам.

У нашы дні з'яўляецца прыватнай рэзідэнцыяй. Штогод на тэрыторыі крэпасці арганізуюцца фестывалі.

Carte-Guesclin-19eme.jpg|Паштоўка XIX ст. 
Guesclinair.jpg|Выгляд з паветра
Fort du Guesclin à marée basse.JPG|Падчас адліву

## Спасылкі 
* Guesclin 
* Fort Du Guesclin: A Tidal Island in Brittany near Saint Malo

Катэгорыя:Астравы Атлантычнага акіяна
Катэгорыя:Астравы Брэтані
Катэгорыя:Замкі Францыі
Катэгорыя:Замкі паводле алфавіта
Катэгорыя:Фарты
Міхаіл Пятровіч Шкель

**Міхаіл Пятровіч Шкель** ( — ) — вучоны ў галіне земляробства, доктар сельскагаспадарчых навук (1979).

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў вёсцы Бялевічы Слуцкага павета (зараз у Слуцкім раёне Мінскай вобласці Беларусі). З 1938 годзе Чырвонаслабодскім раённым ваенным камісарыятам прызваны на службу ў Чырвоную Армію. Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, у тым ліку на Паўднёвым фронце. У 1953 годзе скончыў Львоўскі сельскагаспадарчы інстытут. З 1960 года працаваў на Мінскай абласной сельскагаспадарчай доследнай станцыі, з 1963 года — у Беларускім навукова-даследчым інстытуце земляробства і селекцыі.

## Навуковая дзейнасць 
Вучонаму належаць працы па выкарыстанні ўгнаенняў з мэтай павелічэння ўрадлівасці дзярнова-падзолістых глеб і інш. Распрацаваў тэарэтычныя асновы выкарыстання серы ў якасці элемента жыўлення раслін ва ўмовах Беларусі і прапанаваў практычны спосаб выкарыстання серных угнаенняў.

Сярод апублікаванага:
* Известь и урожай. — Мн., 1969.;
* Азбука земледельца. — Мн., 1972. (разам з К. І. Доўбанам);
* Применение серусодержащих удобрений. — Мн., 1979.;
* Справочник агронома. — Мн., 1982. (у сааўтарстве);
* Оптимальные параметры плодородия почв. — Мн., 1984. (сааўтарстве).
* Эффективность серусодержащих и микроудобрений на дерново-подзолистых почвах / Г. П. Дубиковский, М. П. Шкель — Минск: БелНИИНТИ, 1981.

## Узнагароды 
* Медаль «За баявыя заслугі» (1943).

## Літаратура 
*  — С. 420.

## Спасылкі 
* Шкель, Михаил Петрович (доктор сельскохозяйственных наук ; 1918—2003)  // Нацыянальная бібліятэка Беларусі

Катэгорыя:Постаці беларускага земляробства
Катэгорыя:Аграномы СССР
Катэгорыя:Удзельнікі Вялікай Айчыннай вайны
Дубовы кублароб

**Дубовы кублароб**, **Лістакрут дубовы** (*Tortrix viridana*) — від матылькоў з сямейства ліставёртак. Распаўсюджаны ў Еўропе, Паўночнай Афрыцы, на Кіпры, у Іране і Ізраілі. У гады масавага размнажэння здольныя пакінуць дуб без лісця.

## Марфалогія 
### Імага 
Размах крылаў матылькоў 18-23 мм. Пярэднія крылы бледна-зялёныя або жоўта-зялёныя. Заднія крылы карычнева-шэрыя або шараватыя. Абедзве пары крылаў з белымі, размытымі вонкавымі бакамі. Галава жоўтая. Брушка даўжынёй 8 мм, шэраватае.

### Вусень 
Вусені ранніх узростаў шэрага колеру з цёмнай галавой. Вусені старэйшых узростаў становяцца шэра-зялёнымі. Дарослыя вусені даўжынёй 15-19 мм і шырынёй прыкладна 2,5 мм.

### Яйка 
Яйка круглае, дыяметрам 0,7 мм. Толькі што адкладзеныя яйкі ярка-жоўтыя, пазней становяцца карычневымі.

## Экалогія 
Вусені харчуюцца на лісці шэрагу шыракалістых дрэў, у прыватнасці дубу, а таксама клёну, бярозы, грабу, буку і таполі. Акрамя дрэў кармавымі раслінамі могуць станавіцца некаторыя віды кустоў, уключаючы прадстаўнікоў ягадніку і крапівы.

Адзначана мноства паразітаў і драпежнікаў з атрадаў двухкрылых, жукоў і перапончатакрылых. Сярод іх:

* Двухкрылыя:

:*  — , , , , , , , , , , , , , , , ;

* перапончатакрылыя:

:*  — , , ;
:*  — , , , ;
:*  — , , , , , , , , , , , , ;
:*  — , , ;

* жукі:

:* .

## Размнажэнне 
Самкі за жыццё адкладаюць каля 60 яек: па два яйкі на галіны і лісце.

Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1758 годзе
Катэгорыя:Ліставёрткі
Катэгорыя:Насякомыя Азіі
Катэгорыя:Насякомыя Афрыкі
Катэгорыя:Насякомыя Еўропы
Slipknot

**«Slipknot»** () () — амерыканскі хэві-метал гурт з горада Дэ-Мойн, Аёва. Гурт быў заснаваны ў 1995 годзе перкусіяністам Шонам Крэенам, бубначом Джоўі Джордзісанам і бас-гістарыстам Полам Грэем. Пасля некалькіх змен складу ў раннія гады, гурт пачаў складацца з дзевяці чалавек: Крэен, Джордзісан, Грэй, Крэйг Джонс, Мік Томсан, Коры Тэйлар, Сід Уілсан, Крыс Фэн і Джым Рут. Грэй памёр 24 сакавіка 2010 года, замест яго ў 2011—2014 гадах выступаў гітарыст Доні Сцілі. Джордзісан сышоў з гурта праз хваробу 12 снежня 2013 года. Сцілі сышоў ў часе запісу альбома «.5: The Gray Chapter». Гурт узяў Алясандра Ветурэлу на бас і Джэя Вайнберга на бубны. Джордзісан сышоў у снежні 2013 года, у выніку чаго адзіным заснавальнікам у бягучым складзе гурта ёсць Крэен. Фэн пакінуў гурт праз судовы пазоў 18 сакавіка 2019 года.

«Slipknot» добра вядомы сваім вонкавым выглядам, які прыцягвае ўвагу, агрэсіўным стылем музыкі і хаатычнымі жывымі шоў. Пасля выпуску аднайменнага альбома ў 1999 годзе, гурт хутка дасягнуў поспеху. Наступны альбом «Iowa», які выйшаў у 2001 годзе, хоць і быў больш цёмным, але павялічыў папулярнасць гурта. Пасля кароткага перапынку, «Slipknot» вярнуўся ў 2004 годзе з альбомам «Vol. 3:(The Subliminal Verses)». У 2008 годзе выйшаў чацвёрты альбом, «All Hope Is Gone», які дэбютаваў пад нумарам адзін у чарце «Billboard 200». У 2014 годзе быў выпушчаны пяты студыйны альбом, «.5: The Gray Chapter». Шосты студыйны альбом, «We Are Not Your Kind», быў прэзентаваны 9 жніўня 2019 года. Гурт выпусціў 2 жывыя альбомы: «9.0: Live і Day of the Gusano: Live in Mexico», а таксама зборнік «Antennas to Hell», і пяць DVD з жывымі выступамі. Гурт прадаў больш за 30 мільёнаў запісаў па ўсім свеце.

## Студыйныя альбомы 
* *Slipknot* (1999)
* *Iowa* (2001)
* *Vol. 3: (The Subliminal Verses)* (2004)
* *All Hope Is Gone* (2008)
* *.5: The Gray Chapter* (2014)
* *We Are Not Your Kind* (2019)
* *The End, So Far* (2022)

## Склад 
**Цяперашні склад**
* (#6) Шон Крэен — перкусія, бэк-вакал 
* (#5) Крэйг Джонс — сэмплы , клавішныя , сола- і рытм-гітара 
* (#7) Мік Томсан — рытм- і сола-гітара 
* (#8) Коры Тэйлар — вакал 
* (#0) Сід Уілсан — дзі-джэй , клавішныя 
* (#4) Джым Рут — сола- і рытм-гітара 
* Алясандра Вентурэла — бас-гітара , клавішныя 
* Джэй Вайнберг — ударныя 
* Майкл Пфаф — перкусія, бэк-вакал 

**Былыя ўдзельнікі**
* Доні Стылі — сола- і рытм-гітара 
* Андэрс Колсефні — перкусія , бэк-вакал , вакал 
* (#3) Грэг Уэлтс — перкусія, бэк-вакал 
* (#4) Джoш Брэйнард — рытм- і сола-гітара, бэк-вакал 
* (#2) Пол Грэй — бас-гітара, бэк-вакал 
* (#1) Джоўі Джордзісан — ударныя 
* (#3) Крыс Фэн — перкусія, бэк-вакал 

**Былыя канцэртныя ўдзельнікі**
* Брэндан Дарнер — перкусія, бэк-вакал 
* Доні Стылі — бас-гітара 

### Часавая шкала 
## Спасылкі 
*

Катэгорыя:Хэві-метал-гурты
Катэгорыя:Гурты альтэрнатыўнага метала ЗША
Катэгорыя:Музычныя калектывы, якія з’явіліся ў 1995 годзе
Дэлювій

**Дэлювій** — адклады, якія ўзніклі на схілах у выніку намнажэння змытых дажджавымі патокамі. Немалаважную ролю ў гэтым адыгрывае сіла цяжару, якая перамяшчае часціцы грунту — грунты ў верхняй частцы схілу руйнуюцца, у ніжняй адбываецца назапашванне матэрыялу. У дэлювіі часта можна выявіць россыпы радовішчаў вальфраму, золата, волава і іншых металаў.

## Літаратура 
* 
Катэгорыя:Адклады
Карл Гілберт

**Гроўв Карл Гілберт** (; , Рочэстэр, ЗША — , Джэксан (Мічыган), ЗША) — амерыканскі геолаг, геамарфолаг, стратыграф, картограф. Адзін з піянераў планетарнай геалогіі. У літаратуры вядомы як Г. К. Гілберт.

Правёў геамарфалагічныя даследаванні Заходніх рэгіёнаў ЗША, за што ў 1872 годзе атрымаў ступень магістра.

З моманту стварэння Геалагічнай службы ЗША ў 1879 годзе працаваў там і ў складзе экспедыцыі Джона Уэслі Паўэла праводзіў геалагічную здымку Скалістых гор, быў галоўным памочнікам Паўэла да 1879 года. У гэты перыяд апублікаваў важную манаграфію пра горы Генры — «Geology of the Henry Mountains» (1877—1880).

Адным з першых даследаваў сувязь рэльефу паверхні з геалагічнай будовай Зямлі. У 1884 годзе быў прызначаны кіраўніком Апалацкага аддзялення, а з 1889 па 1892 год — галоўным геолагам Геалагічнай службы ЗША.

У 1899 годзе прыняў удзел у экспедыцыі Гарымана на Аляску з Сіэтла ў Сібір і назад.

Катэгорыя:Замежныя члены Лонданскага каралеўскага таварыства
Катэгорыя:Геолагі ЗША
Пірагіўка (Львоў)

**Пірагіўка** () — мясцовасць у Сыхіўскім раёне Львова на паўднёвым усходзе горада, малазаселеная гарадская ўскраіна. Размяшчаецца вакол сучаснай вул. Пірагіўка, паміж вул. Пасічнай на поўначы і вул. Вулецкай на поўдні, з усходу прылягае да Віннікаўскага лесапарку, на поўначы мяжуе з раёнам Пасікы, на захадзе - з раёнам Сыхіў. 

Катэгорыя:Геаграфія Львова
Пасікы (Львоў)

**Пасікы** () — мясцовасць у Лычакіўскім і Сыхіўскім раёнах Львова, якая знаходзіцца ў ваколіцах сучаснай вул. Пасічнай.

## Гісторыя 
У XVI ст. львоўскія мяшчанскія сем'і Шымановічаў і Бернатовічаў заклалі ў гэтых мясцінах свае пчальнікі. У ХХ ст. адрознівалі Пасікы Лычакіўскія (уздоўж цяперашняй вул. Пасічнай), якія належалі да маёнткаў манахінь-бенедыктынак, Пасікы Галіцкія (у ваколіцах цяперашняй вул. Джорджа Вашынгтона) і Пасікы Гарадскія (у ваколіцах вул. Пыманэнка). 

Гэтыя паселішчы былі забудаваныя сядзібамі жыхароў львоўскіх прадмесцяў, што займаліся пераважна агародніцтвам і, традыцыйна, пчалярствам. У пачатку ХХ ст. на Пасіках Галіцкіх, каля парку Пагулянка, пабудавалі вялікія цагельні, якія належалі іпатэчнаму банку, да якіх праклалі чыгуначны шлях ад станцыі Пэрсэнкіўка. Па вул. Пасікы Галіцкія №18а была гарадская змяшаная школа імя Св. Мікалая. 

На Пасіках Лычакіўскіх, паблізу парку ў 1914-1915 гг. хавалі расійскіх вайскоўцаў, якія загінулі ў бітвах Першай сусветнай вайны або памерлых у львоўскіх шпіталях. Праз блізкасць пяшчаных кар'ераў ўзнікла небяспека для існавання могілак, таму ў 1935-1936 гг. астанкі эксгумавалі і перанеслі на аўстрыйскія ваенныя могілкі (частка Лычакіўскіх).

У савецкі час частка плато былых могілак была знесеная. На гэтым месцы быў уладкаваны стадыён спарткомплексу Львоўскага ўніверсітэта. У 1952 г. на астатняй тэрыторыі былых могілак былі збудаваныя новыя мемарыяльныя вайсковыя могілкі "Холм Славы" , дзе былі пахаваныя некалькі тысяч савецкіх вайскоўцаў.

У 1957-1960 гг. тэрыторыю ўздоўж вул. Пасічнай паміж вул. Мядовай пячоры і вул. Кітайскай забудавалі малапавярховымі дамамі па тыпавых праектах. У 1960-1980-х гг. вул. Пасічную (тады яна называлася праспектам Ленінскага камсамола) і вул. Батальную (сучасную вул. Дж. Вашынгтона) забудавалі шматпавярховымі стандартнымі дамамі, сярод якіх вылучаецца 16-павярховы будынак з маналітнага жалезабетону (вул. Пасічная, 104). Непадалёк пазней збудавана царква Звеставання Прасвятой Багародзіцы. З міжваеннага перыяду на вул. Пасічнай захавалася некалькі віл і арыгінальная ваданапорная вежа.

Катэгорыя:Геаграфія Львова
Галоска

**Галоска** () — мясцовасць у Шаўчэнкаўскім раёне Львова. Размешчана ў раёне скрыжавання вуліц Замарстыніўскай, Варшаўскай і праспекта Вячаслава Чарнавола. На паўночным захадзе і поўначы мяжуе з Бруховіцкім лесам, на ўсходзе - з Замарстыніўскім лесапаркам і старымі Галоскіўскімі могілкамі.

## Гісторыя 
У 1401 г. мяшчанін Мікалай Цымерман купіў 2 поля зямлі каля ўрочышча Алоўска (Галоўска) і праз год заклаў тут паселішча Галоска.

У 1415 г. Галоска перайшло ва ўласнасць горада. Яго назвалі Галоска Вялікае. Ва ўрочышчы, што каля Галоска Вялікага, у 1470 г. мяшчанін Ян Ганэль заклаў іншае паселішча, якое атрымала назву Галоска Малое.

Галоско Малое ўвайшло ў межы горада 11 красавіка 1930 г.

У 1978 г. на Галоска была пракладзеная тралейбусная лінія маршруту №13.

Катэгорыя:Геаграфія Львова
Клэпарыў

**Клэпарыў** () — мясцовасць у Шаўчэнкаўскім і Залізнычным раёнах Львова. Размешчана паміж вуліцамі Шаўчэнкі (з ніжняй Гарадоцкай), Джэрэльнай і Ерашэнкі. Цэнтральнай воссю раёна з’яўляецца вул. Клэпарыўская.

## Гісторыя 
Клэпарыў вядомы яшчэ з XIII ст., калі кароль Данііл будаваў вакол Львова ўмацаванні для абароны ад татараў.

У пачатку XV ст. мяшчанін Андрэй Клёпер з вядомай львоўскай сям’і будаўнікоў, што будавала вакол Львова сцены, набыў 12 палёў гэтых зямель. У 1419 г. ён пабудаваў тут маёнтак Клёпэргоф (што пасля трансфармавалася ў «Клэпарыў»). У «Польскім геаграфічным слоўніку» сцвярджалася аб заснаванні вёскі ў 1430 г.

У 1535-1560-х гг. горад выкупіў гэты багаты асабняк з прыгожымі землямі, сажалкамі і вінаграднікамі (у даўнія часы Клэпарыў славіўся вырошчваннем вінаграду і адбельваннем палатна). Жыхары Клэпарава займаліся агародніцтвам і садаўніцтвам. Далёка за межамі Львова былі вядомыя мясцовыя чарэхі (гібрыд вішні і чарэшні, рос толькі ў Львове).

У XIX ст. тут (у паўночнай частцы Клэпарава) пабудавалі чыгунку. У 1908 г. па вул. Шаўчэнкі быў пракладзены электрычны трамвай (цяпер № 7). Раён увайшоў у межы горада 11 красавіка 1930 г.

## Аб’екты 
* Львоўскі ўніверсітэт бяспекі жыццядзейнасці
* Кракаўскі рынак
* Яніўскія могілкі

Катэгорыя:Геаграфія Львова
Траншэлія

**Траншэлія** (*Tranzschelia*) — род іржаўных грыбоў сямейства пукцыніевых.

Адрозніваецца 10 відаў. Пашыраны ўсюды. Выклікаюць іржу раслін. На Беларусі найбольш вядомая  — рознагаспадаровы паразіт, узбуджальнік пераважна іржы слівы.

Міцэлій міжклетачны з гаўсторыямі, праз якія грыб паглынае пажыўныя рэчывы з клетак расліны-гаспадара. Спермагоніі (пікніды) амаль шарападобныя, ад карычневых да чорных. Эцыдыі (умяшчальня для двух’ядзерных спор — эцыдыяспор) адзіночныя, чашападобныя, ярка-жоўтыя. Эцыдыяспоры ў ланцужках, пакрытыя бародаўчатай абалонкай, пры пападанні на лісце з іх развіваюцца парошыстыя пустулы, дзе знаходзяцца летнія споры (урэдаспоры). За лета адбываецца некалькі такіх споранашэнняў. У канцы лета на іх месцы развіваюцца новыя пустулы, што маюць двухклетачныя, з глыбокай перацяжкай пасярэдзіне тэлейтаспоры, якія распадаюцца на 2 клеткі (характэрная адзнака роду). Служаць для перазімоўкі грыба.

## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Пукцыніевыя (парадак)
Крапінкавая смалёўка

**Крапінкавая смалёўка**, **белакропчаты слонік**, **хваёвы слонік** (*Pissodes notatus*) — від, які адносіцца да роду  з сямейства слонікаў.

## Апісанне 
Пярэдняспінка з вострымі вугламі і дзвюхвыемкавай асновай; кропкі баразёнак на надкрыллях раўнамерна дробныя; даўжыня цела 5—7 мм. Лічынкі развіваюцца на ствалах дрэў, пераважна на маладых або аслабленых дрэвах; жукі ў працэсе харчавання праколваюць кару, на месцы ўколу застаецца бліскучая кропка застылай смалы (адсюль беларуская назва жука).

## Арэал 
Распаўсюджаная паўсюдна ў Еўропе, Сібіры, Паўночнай Афрыцы, завезена на Мадэйру.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Насякомыя Афрыкі
Катэгорыя:Насякомыя Еўразіі
Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1817 годзе
Катэгорыя:Даўганосікі
Лаза вушастая

**Лаза вушастая**, **Лаза вушатая**, **Лаза** (*Salix aurita*)&nbsp;— від роду .

## Батанічнае апісанне 
Невысокі куст (да 1,5&nbsp;м вышыней).

Адрозніваецца зваротнаяйкападобным лісцем, зверху шэра-зялёным, знізу шэра-(1-2&nbsp;см даўжынёй). Драўніна пад карой з валікамі. Расце па балотах, вільготных лугах і ў вільготных і сырых лясах. Цвіце ў красавіку&nbsp;— маі. Медадайнасць слабей, чым у брэдніка.

## Таксанамія 
Від **Лаза вушастая** ўваходзіць у род  семейства  парадку .

## Ахова 
Уваходзіць у афіцыйныя пералікі рэгіянальна рэдкіх раслін некаторых адміністрацыйных тэрыторый Украіны.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1753 годзе
Катэгорыя:Меданосныя расліны
Катэгорыя:Вярба
Вярба ломкая

**Вярба ломкая**, **Вярба крохкая**, **Вярба** (*Salix fragilis*)&nbsp;— від раслін з роду Вярба.

## Батанічнае апісанне 
Дрэва (10-20 м вышынёй) з шэрай глыбока парэпанай карой. Галіны аліўкава-зялёныя, ля аснавання лёгка адломліваюцца. Лісце вузкаланцэтнае, залозіста-пілаватае, голае, бліскучае, доўгазавостранае. Каташкі (5-7 см даўжынёй) цыліндрычныя, прыкветкавыя лускі жаўтлявыя.

## Экалогія 
Расце па берагах рэк, на вільготных лугах, у абалонавых лясах (D3_5), часта разам з вярбой белай. Цвіце ў красавіку&nbsp;— маі.

## Таксанамія 
Від **Вярба ломкая** ўваходзіць у род  семейства  парадку .

## Літаратура 
*  — С. 521—522.
* *, , А.&nbsp;М.&nbsp;Краснова;* «» Справочник; Киев, , 1983. 
* 

Катэгорыя:Вярба
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1753 годзе
Лісічка шэрая

**Лісічка шэрая** (*Cantharellus cinereus*) — від грыбоў сямейства лісічкавых.

## Апісанне 
Шапка дыяметрам 3-5 см, лейкападобная, лопасцевая, шэра-бура-чорная, з узростам выліньвае, край апушчаны. Мякаць тонкая, з прэсным смакам, без характэрнага паху. Пласцінкі зыходныя, шэрыя, няроўнай даўжыні, частыя, тонкія. Ножка цыліндрычная, полая, афарбавана на тон святлей чым шапка, памерам 4,0 на 0,5-0,2 см. Споры эліпсападобныя, памерам 8-10 на 5-6 мкм, бясколерныя.

## Пашырэнне 
Немаральны лясны від. Арэал ахоплівае Еўропу. На Беларусі знойдзены ў асобных раёнах. Сустракаецца ў лісцевых лясах. Пладовыя целы перыядычна ўтвараюцца ў верасні — кастрычніку.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Лісічкавыя
Яжовік каралападобны

**Яжовiк каралападобны** (*Hericium coralloides*) — від базідыяльных грыбоў.

## Народныя назвы 
Вожычнік караляваты, сямірога, барада, баран, дуплянка, булаўніца, капусыр, баранеча галава.

## Апісанне 
Пладовае цела грыба шматразова (да 8 парадкаў) каралападобна разгалінаванае, у абрысах набліжаецца да сферычнага ці паўсферычнага, 12—30 см у папярочніку, на кароткай ножкападобнай аснове, пругка-мясістае ці з кудзелістай мякаццю, бялёсае ці жаўтаватае. Галіны ўсаджаны большай часткай накіраванымі ўніз і сабранымі ў рады шылападобнымі шыпамі даўжынёй 1—9 мм. Гіфы з рэдкімі спражкамі. Базідыі булавападобныя, памерам 16—25 на 3,3—5,0 мкм. Споры шырокаэліпсападобныя ці яйкападобныя, амаль бясколерныя, гладкія ці шурпатыя, 2,5—5,5 на 2—4,5 мкм, з патоўшчанай абалонкай.

## Пашырэнне 
Пашырэнне: Еўропа, Каўказ, Сібір, Далёкі Усход, Паўночная Амерыка, Паўднёвая і Паўднёва-Усходняя Азія, Аўстралія. На тэрыторыі Беларусі вядомы ў 14 лакалітэтах. Сустракаецца пераважна ў дубовых лясах, а таксама ў ельніках і хвойніках з бярозай. Пладовыя целы фарміруюцца ў чэрвені — верасні.

## Асаблівасці біялогіі 
Расце і ўтварае пладовыя целы на буйнай валежнай драўніне і сухастойных ствалах, буйных галінах, пнях, часам у дуплах. Сапратроф на лісцевых пародах, пераважна вольсе чорнай і відах бяроз, радзей на піхце белай, клёне платанападобным, грабе звычайным, ясені звычайным, дубе скальным і дубе звычайным.

Грыб выклікае белую гніль драўніны.

## Ахова 
Уключаны ў Чырвоную кнігу Беларусі. Ахоўваецца ў Літве, Латвіі, Расійскай Федэрацыі і Польшчы.

Катэгорыя:Сыраежкавыя (парадак)
Катэгорыя:Грыбы Аўстраліі
Катэгорыя:Грыбы Еўразіі
Катэгорыя:Грыбы Паўночнай Амерыкі
Катэгорыя:Ядомыя грыбы
Дзяркач

**Дзяркач**

* народная назва віду 

## Асобы 
* Анатоль Дзяркач — беларускі паэт, сатырык, гумарыст, мемуарыст
* Міхаіл Дзяркач — адміністрацыйны палкоўнік арміі Украінскай Народнай Рэспублікі, падпалкоўнік
* Яўгенія Адамаўна Дзяркач (нар. 1940) — беларускі пісьменік.
Збоішчы

**Збоішчы** () — мясцовасць у Шаўчэнкаўскім раёне Львова, размешчаная паміж вуліцамі Мыкалайчука, Палтвянай і Б. Хмяльніцкага. Самы паўночны мікрараён горада.

## Гісторыя 
Мяркуецца, што назва «Збоішчы» (або «Збоіска») паходзіць ад  — «разбойнік», «бандыт» і звязана з тым, што ў даўнія часы за ракой Полтвай рос густы лес, у якім сяліліся бандыты і ізгоі — людзі, якім у пакаранне за іх учынкі пад страхам смерці было забаронена з’яўляцца ў межах Львова.

Першая згадка пра вёску Збоішчы датуецца 10 студзеня 1359 г. У падатковым рэестры 1515 г. у вёсцы дакументуецца карчма і 2 поля (каля 50 га) апрацоўванай зямлі. Сяло было ўласнасцю канцлера Каралеўства Польскага Яна Канецпольскага. У 1527 г. сабранае пад Львовам для паходу на Малдову шляхецкае апалчэнне ўзбунтавалася супраць планаў абсалютнага каралеўскага праўлення. Цэнтрам бунтароў стала сяло Збоішчы. Шляхецкае апалчэнне аблажыла Львоў, дзе тады знаходзіўся кароль.

У 1691 годзе да Львова падышлі татары. Яны лёгка захапілі Замарстыніў і ўжо рыхтаваліся штурмаваць горад, калі нечакана ззаду на іх наляцела ватага са Збоішчаў. Напад быў такі раптоўны, што ім удалося прабіцца ў самую сярэдзіну татарскага лагера і засячы некалькіх воінаў. Падняўся перапалох, і татары, не арыентуючыся ў колькасці нападнікаў, кінуліся бегчы. Шмат іх загінула ці патанула ў Полтве. За гэты подзвіг магістрат выбачыў збоішчынскім разбойнікам ўсе іх правіны і дазволіў з’яўляцца ў горадзе, але пры ўмове, што яны перастануць займацца разбоем. Так яно і адбылося.

Збоішча ляжалі пры жвавым Жоўкіўскім тракце, таму тут часта сустракалі каранаваных гасцей. Напрыклад, 29 лютага 1556 года ў Львоў прыбыла венгерская каралева Ізабэла, сястра тагачаснага караля Жыгімонта ІІ Аўгуста, са сваім сынам Янам Жыгімонтам. Таму дэпутацыя з райцаў і лаўнікаў выйшла насустрач ёй аж да Збоішчаў, правяла яе да горада і ўручыла падарункі. А аўстрыйскі імператар Іосіф II гуляў у кеглі ў тутэйшай карчме. Яе ўладальнік пасля загадаў аздобіць срэбрам кеглі і шар, якім цэліўся ў іх імператар.

У 1935 годзе 50 % насельніцтва Збоішчаў складалі рыма-каталікі, 45 % — грэка-каталікі, 4 % — яўрэі, 1 % — іншыя.

Шматпавярхоўкамі гэты раён да нядаўняга часу забудоўваўся павольна. Самай вядомай пабудовай, збудаванай тут пры савецкай уладзе, з’яўляецца самы доўгі ў Львове дом (вул. Б. Хмяльніцкага 267—269), які яшчэ называюць «Кітайская сцяна». У 1979 г. паміж цэнтрам горада і раёнам быў арганізаваны рух тралейбусаў (маршрут № 13). У тыя часы Збоішчы лічыўся адным з крымінальных раёнаў горада. На заходняй ўскраіне, паміж бальніцай і ваеннай часткай па вул. Ачэрэцянай быў знакаміты цыганскі асяродак — «Індыя».

У 1990-х гг. на выездзе з мікрараёна па вул. Хмяльніцкага адкрыўся рынак «Галіцкае скрыжаванне». У 2001 г. каля рынка «Кантынент» (вул. Мікалайчука, 2б) здадзены ў эксплуатацыю канцавы прыпынак трамвая № 6. У пачатку ХХІ стагоддзя каля «Кітайскай сцяны» збудавалі вядомыя ў горадзе каляровыя дамы. У апошнія гады забудова мікрараёна ажыўляецца.

Катэгорыя:Геаграфія Львова
Дзяргач

**Дзяргач**

* народная назва віду 
## Прозвішча 
* *Язэп Дзяргач* — псеўданім Вячаслава Вячаслававіча Адамовіча
* Наталля Сяргееўна Дзяргач (нар. 1964) — беларускі ўрач-педыятр, дэпутатка.
Дуб пухнаты

**Дуб пухнаты** (*Quércus pubéscens*) — від дрэў з роду Дуб сямейства .

## Батанічнае апісанне 
Невысокае дрэва (да 12-18 метраў) з шырокай кронай, часам нават куст. Ствол часта звілісты. Маладыя парасткі моцна апушаныя.

Лісце 5-10 см даўжынёй, вельмі зменлівае па форме і велічыні, з 4-8 парамі тупых або завостраных лопасцяў, зверху цёмна-зялёнае, голае, знізу шэра-зялёнае, апушанае.

Лускавінкі плюскі, якая атуляе жолуд, таксама пухнатыя.

## Арэал і экалогія 
Арэал віду — паўднёвы Крым, паўночная частка Закаўказзя, Паўднёвая Еўропа і Малая Азія. Расце ў запаведніках Крыма. Утварае ксерафітныя рэдкалессі на пародах, якія змяшчаюць вапну. Вельмі святлалюбны ксерафіт. Расце ў лясах ніжняга пояса на паўднёвых схілах гор, падымаючыся на вышыню да 400 метраў над узроўнем мора. Дае высокакаларыйнае паліва. Сеянцы дуба пухнатага выкарыстоўваюцца як прышчэпа для няўстойлівых да марозу і засухі відаў дуба.

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Флора Еўразіі
Катэгорыя:Дуб
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1796 годзе
Смярдзючы шашаль

**Смярдзючы шашаль** (*Cossus cossus*)&nbsp;— матылёк сямейства . Шырока распаўсюджаны ў Еўропе.

## Апісанне 
Гэта вялікі матылёк з размахам крылаў 68-96&nbsp;мм. Крылы шэра-карычневага колеру, з многімі крыжаванымі палоскамі. Матылі могуць лётаць з красавіка па жнівень, у залежнасці ад мясцовасці.

## Экалогія 
Вусень корміцца ў ствалах і галінах розных дрэў на працягу трох-чатырох гадоў, дасягае даўжыні 85&nbsp;— 105&nbsp;мм. Пашкоджвае дуб, вярбу, таполю, асіну, бярозу, алешыну, радзей&nbsp;— клён, арэх, пладовыя дрэвы.

## Спасылкі 
* Goat Moth at UKmoths

Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1758 годзе
Катэгорыя:Насякомыя Еўропы
Катэгорыя:Матылі
Арцём Віктаравіч Вішняк

**Арцём Вішняк** (нар. , Мінск) — беларускі футбаліст, паўабаронца мар’інагорскай «Вікторыі».

## Клубная кар’ера 
Выхаванец фубтольнага клуба «Мінск», у 2011 годзе гуляў за дубль, а ў сезоне 2012 — за фарм-клуб «Мінск-2». Сезон 2013 пачынаў у СКВІЧы, згуляў у 13 матчах у Першай лізе, пасля чаго перайшоў у «Гарадзею», у складзе якой на полі з’явіўся ўсяго тройчы. З 2014 года стаў выступаць на аматарскім узроўні ў розных камандах Другой лігі, у 2016 годзе выступаў за дубль «Крумкачоў».

У пачатку 2019 года быў заяўлены на сезон за «Асіповічы», аднак так і не згуляў за каманду. У сезоне 2020 стаў выступаць за мар’інагорскую «Вікторыю».

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Футбалісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі ФК Вікторыя Мар’іна Горка
Катэгорыя:Ігракі ФК Узда
Катэгорыя:Ігракі ФК Крумкачы Мінск
Катэгорыя:Ігракі ФК Ашмяны-БДУФК
Катэгорыя:Ігракі ФК Асіповічы
Катэгорыя:Ігракі ФК Гарадзея
Катэгорыя:Ігракі ФК СКВІЧ
Катэгорыя:Ігракі ФК Мінск-2
Катэгорыя:Ігракі ФК Мінск
Усходні калідор

**«Усхо́дні калідо́р»** () — беларускі мастацкі фільм, зняты на кінастудыі «Беларусьфільм» у 1966 годзе рэжысёрам Валянцінам Вінаградавым. У фільме ўпершыню ў савецкім кінематографе ўзнімаецца тэма Халакоста.
## Сюжэт
Фантазія аб беларускім падполлі ў гады вайны. Кінуўшы цень здрады на аднаго з падпольшчыкаў, фашысты спрабуюць раскалоць адзінства арыштаваных. Перш чым падпольшчыкі канчаткова пераканаюцца ў тым, што здраднікаў сярод іх усё ж такі няма і будуць гатовыя да ўцёкаў, яны перажывуць неймаверна цяжкія дні сумеснага быцця.
## У галоўных ролях
### У эпізодах
## Здымачная група 
* аўтары сцэнарыя — Алесь Кучар, Валянцін Вінаградаў
* рэжысёр-пастаноўшчык — Валянцін Вінаградаў
* галоўны аператар — Юрый Марухін
* мастак-пастаноўшчык — Яўген Ігнацьеў
* кампазітары — Мікаэл Тарыверыеў, Эдуард Хагагарцян
* рэжысёр — В. Рыбараў
* аператар — Д. Зайцаў
* гукааператар — С. Шухман
* мастак па касцюмах — А. Грыбава
* мастак-грымёр — Л. Емельянаў
* мантажор — П. Засухіна
* рэдактар — В. Гузанаў
* Дзяржаўны сімфанічны аркестр кінематаграфіі — дырыжор Э. Хачатуран
* дырэктар карціны — І. Філаненка

## Прэм’ера і пракат
На IV кінафестывалі рэспублік Прыбалтыкі, Беларусі і Малдовы ў горадзе Кішынёве карціна была аднадушна прызнана антымастацкай з’явай і выведзена журы з твораў, падлеглых абмеркаванню. Фільм быў абвінавачаны ў манернасці, вычварнасці, халодным эстэцтве, дасведчанасці ў прылівах і адлівах сучаснага кінематографу, эстэтычным і этычным цынізме. У масавы пракат стужка не выйшла.
## Крытыка
Меркаванне на конт кінастужкі, якое выказана ў дакументальным фільме Андрэя Кудзіненкі «Валянцін Вінаградаў, альбо беларускае кіно, якога няма» (2018):

## Спасылкі
*
*«Усходні калідор» на сайце  

Катэгорыя:Фільмы студыі «Беларусьфільм»
Катэгорыя:Фільмы Валянціна Вінаградава
Купала

* **Янка Купала** — класік беларускай літаратуры, народны паэт Беларусі.
* Купалле (ноч на Івана Купалу) — старажытнае народнае земляробчае свята, якое адзначаецца ў ноч на 24 чэрвеня.
* Купала (фільм) —  маючы адбыцца беларускі фільм пра Янку Купалу.
* Янка Купала (Пухавіцкі раён) — вёска ў Пухавіцкім раёне Мінскай вобласці.
Лаза прырэчная

**Лаза прырэчная**, **Лаза паўзрэчная**, **Лаза руская**, **Лаза** (*Salix viminalis*)&nbsp;— шматгадовая расліна роду  сямейства .

## Батанічнае апісанне 
Высокі куст (да 5&nbsp;м вышынёй) з прамымі галінамі. Маладыя парасткі шэравата-апушаныя, часам голыя. Лісце лінейна-ланцэтнае, вострае, з загорнутымі ўніз краямі, з суцэльным краем, знізу шаўкавіста-апушанае. Каташкі тоўстыя, пухнатыя, амаль сядзячыя.

Расце па берагах рэк, азёр, пераважна на Палессі. Святлалюбная расліна. Цвіце ў сакавіку&nbsp;— красавіку.

## Таксанамія 
Від **Лаза прырэчная** уваходзіць у род  семейства  парадку .

## Энергетычная сыравіна 
Ва ўмераных кліматычных зонах сарты лазы прырэчнай дзякуючы іх хуткаму росту і лёгкасці вырошчвання разглядаюцца як каштоўны паліўны матэрыял у здробненым выглядзе. Паліўна-энергетычную сыравіну&nbsp;— паліўныя брыкеты, гранулы, дранку, прэсаванае цвёрдае паліва для тлеючых цвёрдапаліўных катлоў.

## Літаратура 
* *, , А.&nbsp;М.&nbsp;Краснова;* «» Справочник; Киев, , 1983. 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Флора Еўразіі
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1753 годзе
Катэгорыя:Вярба
Катэгорыя:Дэкаратыўныя кусты
Катэгорыя:Дубільныя расліны
Катэгорыя:Меданосныя расліны
Раман Валер’евіч Трапачкін

**Раман Трапачкін** (нар. ) — беларускі футбаліст, абаронца.

## Клубная кар’ера 
Выхаванец ДЮСШАР БелАЗ (Жодзіна). Футбольную кар’еру пачаў ў 1994 г. за каманды ФК Тарпеда.

У 2011 годзе гуляў у ФК Рудзенск, пасля чаго скончыў кар’еру футбаліста.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Футбалісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі ФК Тарпеда-БелАЗ
Катэгорыя:Ігракі ФК Дынама Мінск
Катэгорыя:Ігракі ФК Шахцёр Салігорск
Катэгорыя:Ігракі ФК Крыўбас Крывы Рог
Катэгорыя:Ігракі ФК Дынама Брэст
Катэгорыя:Ігракі ФК Віцебск
Катэгорыя:Ігракі ФК Гарадзея
Катэгорыя:Ігракі ФК Рудзенск
Рабочая партыя Курдыстана

**Рабочая партыя Курдыстана** (**РПК**, таксама **Курдская рабочая партыя**; , , са студзеня 2000 году — Дэмакратычны народны саюз, з 4 красавіка 2002 года называлася **Кангрэсам свабоды і дэмакратыі Курдыстана (KADEK)**), з 4 красавіка 2005 зноў працягнула дзейнасць пад назвай **Рабочая партыя Курдыстана**) — арганізацыя, якая змагаецца за палітычныя правы курдаў у Турцыі і стварэнне курдскай аўтаноміі ў складзе Турцыі. Прызнана тэрарыстычнай у многіх краінах свету, уключаючы Еўрапейскі Саюз. Яе ваеннае крыло — Народныя сілы абароны. 12 мая 2025 года абвясціла аб спыненні ўзброенай барацьбы і самароспуску.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт РПК

Катэгорыя:Палітычныя партыі, заснаваныя ў 1978 годзе
Катэгорыя:Тэрарыстычныя арганізацыі
Катэгорыя:Леварадыкальныя арганізацыі
Катэгорыя:Палітыка Турцыі
Катэгорыя:Курдыстан
Шахдарынскі хрыбет

**Шахдары́нскі хрыбет** — горны хрыбет у Таджыкістане, на паўднёвым захадзе Паміра, у Горна-Бадахшанскай аўтаномнай вобласці. З’яўляецца водападзелам рэк Шахдара і Пяндж.

Складаецца з Ішкашымскага, накіраванага ў мерыдыянальным напрамку, і ўласна Шахдарынскага хрыбтоў. Ва ўсходняй частцы Шахдарынскі хрыбет пераходзіць у Ваханскі. Даўжыня Шахдарынскага хрыбта каля 100 км. Хрыбет складзены пераважна з гнейсаў, амфібалітаў і іншых метамарфічных горных парод. Рэльеф пераважна высакагорны. Вышыні да 6726 м (пік Карла Марса). На схілах хрыбта стэпы і лугастэпы. Маюцца ледавікі, агульная плошча якіх складае каля 270 км².

Найбольш высокія горныя вяршыні хрыбта: пік Карла Марса (6726 м), пік Маякоўскага (6096 м), пік Энгельса (6510 м).

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* Шахдаринский хребет // «Мегаэнциклопедия Кирилла и Мефодия» megabook.ru

Катэгорыя:Горныя хрыбты Таджыкістана
Катэгорыя:Горныя хрыбты Паміра
Катэгорыя:Горна-Бадахшанская аўтаномная вобласць
Замарстыніў

**Замарстыніў** (, ) — мясцовасць у Шаўчэнкаўскім раёне Львова, якая абмежаваная Замарстыніўскім лесапаркам і вуліцамі Мыкалайчука, Лыпынскага і Замарстыніўскай. На поўдні мяжуе з раёнам Підзамчэ, на паўночным усходзе — са Збоішчамі, з захаду — з мясцовасцю Галоска.

## Гісторыя 
У канцы XIV ст. гэтыя землі набыў мешчанін Андрэас Зомэрштайн. Пасля ён пабудаваў тут маёнтак Зомэрштайнгоф. Гэта нямецкае слова паступова трансфармавалася ў «Замарстыніў». У 1615 г. горад выкупіў Замарстыніў з прыватнай уласнасці. Яго жыхары традыцыйна вырошчвалі і прадавалі на львоўскіх рынках гародніну і садавіну, працавалі на шматлікіх тарфяніках.

Замарстыніў раней быў раёнам беднаты і люмпенаў. Тут адбываліся частыя выступленні супраць львоўскага магістрата. У 1804 г. магістрат патрабаваў ад жыхароў раёна выканання паншчыны, што апошнія адмовіліся рабіць. Гэта стала прычынай продажу Замарстынава зноў у прыватную ўласнасць, пасля чаго да жыхароў раёна усё ж было ўжыта прыгоннае права. Замарстыніў увайшоў у межы горада 11 красавіка 1930 г.

У пачатку ХХ ст. на Замарстынаве былі адкрытыя яўрэйскія могілкі, знішчаныя пасля Першай сусветнай вайны. Падчас Другой сусветнай вайны ў Замарстынаве было размешчана гета, трэцяе па велічыні ў Трэцім Рэйху. Гета было аддзелена ад горада калючым дротам і насыпам чыгункі. Тут змяшчалася больш за 130 тыс. чалавек, частку якіх знішчылі тут, а частку — вывезлі ў канцлагер Бэлжэц.

У другой палове ХХ ст. раён быў часткова забудаваны шматпавярховымі дамамі. Праз раён пралёг тралейбусны маршрут № 13, на крайнім паўднёвым захадзе раёна знаходзіцца канцавы прыпынак трамвайных маршрутаў № 4 і № 5, а на паўднёвым усходзе — маршрута № 6.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Геаграфія Львова