open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Сцяпан Бубешка

**Сцяпан Восіпавіч Бубешка** (1874 ?, Дубна — 23 студзеня 1928, Нью-Ёрк) — беларускі грамадскі дзеяч, журналіст. Адзін з першых дзеячоў беларускага нацыянальнага руху ў ЗША.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў Дубне ля Гродна. У 1890 годзе прыехаў у Злучаныя Штаты. Працаваў у розных месцах і галінах прамысловасці, найбольш у вырабе мэблі. Праз 20 год набыў маленькую ферму ў раёне Флашынг на Лонг-Айлендзе. Неўзабаве кінуў фермерства, бо зразумеў, што займацца сельскай гаспадаркай у ваколіцах Нью-Ёрка не мае сэнсу. Валодаў рэстаранам «Свабода» ў Брукліне. Рэгулярна выпісваў «Нашу Ніву» і прапагандаваў беларушчыну пачынаючы яшчэ з 1910-х гг.

Падтрымліваў беларускую незалежнасць, наладзіў кантакты з Беларускай Народнай Рэспублікай, браў удзел у выданні «Бюлетэня» і ў заснаванні Беларускага прэс-бюро ў Нью-Ёрку. Ліставаўся з Вяршыніным, Езавітавым, Ластоўскім. З другой паловы 1921 года працаваў за межамі Злучаных Штатаў — у Японіі, Манчжурыі.

Два месяцы хварэў на крупознае запаленне лёгкіх. Памёр у бальніцы ў раёне Джамайка 23 студзеня 1928 года, меў 54 гады, пахаваны 26 студзеня ў раёне Флашынг.

Засталася яго сям’я: жонка Ніна, сын Антон (15 гадоў), дачка Алеся (31 год).

## Творчасць і грамадская дзейнасць 
У 1915 гаварыў прамову на пахаванні беларуса Валодзі Татарчыка, прафсаюзнага дзеяча.

У 1915—1916 узначальваў групу беларускіх імігрантаў, якая заснавала Расійска-славянскае таварыства самадапамогі. Дзейнасць таварыства ахапляла нью-ёркскія раёны Бруклін і Бронзвіл. У ім адыгрываў важную ролю і пашыраў беларускую свядомасць.

Кіраваў беларускай арганізацыяй у Бронзвіле, але з яго ад’ездам на Далёкі Усход яе праца прыпынілася.

Друкаваўся ў газетах ЗША. Напісаў артыкул «Жыццё нашых Беларусаў у Амэрыцы», які датуецца 3 мая 1921 года, у віленскую газету «Наша думка» (рэдактар Максім Гарэцкі). Артыкул быў надрукаваны 10 чэрвеня, потым увайшоў са скарачэннямі ў склад дзвюх кніг: чытанкі «Родны край» Леанілы Гарэцкай і «Геаграфіі Беларусі» Смоліча (з другога выдання).

## Заўвагі 
## Спасылкі 
* За акіян! Як гродзенцы ехалі ў эміграцыю ў пачатку ХХ ст.

## Літаратура 
* Вітаўт Кіпель. Беларусы ў ЗША. — Мн.: Беларусь, 1993.
Творы:
* Архівы Беларускай Народнай Рэспублікі, Т. 1, кн. 2, 1998
* Наша Думка. № 23. 10 чэрвеня 1921.
** Запісы БІНіМ № 40, 2018
* Родны Край. Трэцяя і чацьвертая пасьля лемантара кніжка да чытаньня. Вільня, 1921.
* Аркадзь Смоліч. Географія Беларусі. Друкарня «Віленскага Выдавецтва» Б. А. Клецкіна. Вільня, 1922.

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Мастоўскім раёне
Катэгорыя:Беларусы ў ЗША
Катэгорыя:Беларускамоўныя пісьменнікі
Катэгорыя:Журналісты Беларусі
Катэгорыя:Грамадскія дзеячы Беларусі
Катэгорыя:Беларуская Народная Рэспубліка
Сусветная рэвалюцыя

**Сусветная рэвалюцыя** — адно з асноўных палажэнняў марксісцкай ідэалогіі. Мяркуе, што камуністычная рэвалюцыя будзе адзіным інтэрнацыянальным працэсам. 

Упершыню ідэя выказана ў «Нямецкай ідэалогіі» (1845–1846) К. Маркса и Ф. Энгельса. Аўтары зыходзілі з уяўлення аб тым, што развіццё прадукцыйных сіл і фарміраванне сусветнага капіталістычнага рынку звязалі краіны эканамічна і палітычна, буржуазія і пралетарыят сталі двума вырашальнымі класамі грамадства, а барацьба паміж імі – галоўнай рухаючай сілай грамадскага прагрэсу. Канцэпцыя развівалася Марксам і Энгельсам у двух асноўных аспектах: па-першае, рэвалюцыя, пачаўшыся ў адной краіне, непазбежна павінна стымуляваць аналагічныя працэсы ў іншых краінах, пры гэтым прызнавалася, што тэмп іх развіцця будзе неаднолькавым; па-другое, паспяховае завяршэнне сусветнай рэвалюцыі (усталяванне палітычнага панавання пралетарыяту і ажыццяўленне сацыялістычнага перавароту ў эканамічных адносінах) будзе залежаць ад перамогі пралетарыяту па меншай меры ў некалькіх найбольш развітых краінах.

У Савецкім Саюзе ідэя сусветнай рэвалюцыі амаль заўсёды дамінавала ў палітыцы. Першапачаткова гэта быў заклік да неадкладнага звяржэння капіталізму ў глабальным маштабе. Аднак з сярэдзіны 20-х гадоў XX ст. яе асяродкам стаў лозунг «Сацыялізм у асобна ўзятай краіне», а з сярэдзіны 30-х гадоў яна стала атаясамлівацца са сталінскай тэорыяй дзяржавы. На практыцы ідэя сусветнай рэвалюцыі была часткова рэалізавана толькі ў СССР, дзе бальшавікі змаглі ўтрымаць уладу, ліквідаваць прыватную ўласнасць і звесці да мінімуму рынкавыя адносіны. Спробы Камінтэрна арганізаваць паўстанні ў іншых краінах пацярпелі поўны правал. У гэтых умовах у сярэдзіне 30-х гадоў лозунг сусветнай рэвалюцыі быў выдалены з адкрытай прапаганды, але захаваўся ў Чырвонай Арміі, якая стала разглядацца як галоўная прылада звяржэння капіталізму. Знешняя палітыка СССР была накіравана на стварэнне спрыяльных умоў для сусветнай рэвалюцыі і расхіствання Версальскай сістэмы. Толькі ў другой палове 30-х гадоў у ёй з’явіліся элементы ўліку дзяржаўных інтарэсаў, якія выйшлі на першы план у рамках антыгітлераўскай кааліцыі 1941—1945 гг.

Ідэя знайшла адлюстраванне ў лозунгу «Пралетарыі ўсіх краін, яднайцеся!».

## Літаратура 
* *Гусев А. В., Луковцева Т. А.* Идея мировой пролетарской революции // Большая российская энциклопедия, 2024.
*  

Катэгорыя:РэвалюцыіКатэгорыя:МарксізмКатэгорыя:Палітычная тэрміналогія
Кубак Беларусі па гандболе сярод жанчын 2017

**Кубак Беларусі па гандболе сярод жанчын 2017** — 20-ы розыгрыш кубка Беларусі па гандболе сярод жанчын. Фінал чатырох адбыўся ў Оршы 6-7 мая 2017 года. Перамогу атрымаў клуб «Гомель».

## Паўфіналы 
## Матч за 3-е месца 
## Фінал 
## Найлепшыя ігракі 
Па выніках «фіналу чатырох» найлепшымі былі прызнаныя ігракі каманд:
* Ганна Рэдзька («Гомель»);
* Анастасія Мазго («БНТУ-БелАЗ»);
* Алёна Алексяюк («Вікторыя-Бярэсце»);
* Карына Сінякова («Бярэзіна»).

## Зноскі 
## Спасылкі 
* Анонс! 6-7 мая состоится «Финал четырех» Кубка Беларуси среди женских команд
* Кубок Беларуси. «Гомель» и «БНТУ-БелАЗ» встретятся в финале
* Гандболистки «Гомеля» выиграли Кубок Беларуси 2017 года

Катэгорыя:2017 год у гандболе
Катэгорыя:2017 год у Оршы
Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 2017 годзе
2017
Катэгорыя:Спорт у Оршы
Кубак Беларусі па гандболе сярод жанчын 2016

**Кубак Беларусі па гандболе сярод жанчын 2016** — 19-ы розыгрыш кубка Беларусі па гандболе сярод жанчын. Фінал чатырох адбыўся ў Мінску 29-30 красавіка 2015 года. Перамогу атрымаў клуб «Гомель».

## Паўфіналы 
## Матч за 3-е месца 
## Фінал 
## Найлепшыя гульцы 
* Ірына Дронава (Гомель);
* Алеся Сафонава (БНТУ-БелАЗ);
* Ірына Пучко (Вікторыя-Бярэсце);
* Вераніка Юшкевіч (Бярэзіна).

Найлепшымі па амплуа прызнаны:
* левая крайняя — Ганна Вінаградава (БНТУ-БелАЗ);
* левая паўсярэдняя — Анастасія Мазго (БНТУ-БелАЗ);
* разыгрываючая — Ганна Рэдзька (Гомель)
* правая паўсярэдняя — Кацярына Сіліцкая (БНТУ-БелАЗ);
* правая крайняя — Крысціна Ахраменка (Гомель);
* лінейная — Наталля Платанавіч (БНТУ-БелАЗ);
* варатар — Валянціна Кумпель (Гомель);
* абаронца — Анастасія Лобач (Гомель).

## Зноскі 
## Спасылкі 
* Гандболистки «Гомеля» выиграли Кубок Беларуси 2016 года
* Итоги жеребьевки «финалов 4-х» Кубков Беларуси 03.03.2016 г.
* Женщины. Кубок Беларуси. «Гомель» и БНТУ-БелАЗ встретятся в финале

Катэгорыя:2016 год у гандболе
Катэгорыя:2016 год у Мінску
Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 2016 годзе
2016
Катэгорыя:Спорт у Мінску
Вялікі перапалох у маленькім Кітаі

**«Вялікі перапалох у маленькім Кітаі»** () — амерыканскі фантастычны камедыйны фільм 1986 года рэжысёра Джона Карпентэра з Куртам Раселам, Кім Кэтрал, Дэнісам Данам і Джэймсам Хонгам у галоўных ролях.

Нягледзячы на ў цэлым станоўчыя водгукі, фільм пацярпеў камерцыйны правал, сабраўшы ў Паўночнай Амерыцы 11,1 мільёна долараў, што ніжэй за меркаваны бюджэт у 19–25 мільёнаў долараў. Гэта расчаравала Карпентэра ў Галівудзе і паўплывала на яго рашэнне вярнуцца ў незалежную кінавытворчасць. У наступныя гады фільм набыў пастаянную аўдыторыю на дамашнім відэа і стаў культавай класікай. Фільм даў пачатак серыі коміксаў, камп’ютарнай гульні, настольным гульням і цацкам з персанажамі, а адзін з герояў паслужыў правобразам для персанажа гульні «Mortal Kombat».

## Сюжэт 
Джэк Бэртан працуе дальнабойшчыкам і аказваецца ўцягнуты ў пошукі нявесты свайго сябра Вона Чы, у кітайскім квартале Сан-Францыска.

## Зноскі 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Фільмы на англійскай мове
Катэгорыя:Фільмы-баевікі ЗША
Катэгорыя:Кінакамедыі ЗША
Катэгорыя:Кінакамедыі 1986 года
Катэгорыя:Фільмы Джона Карпентэра
Катэгорыя:Фільмы ЗША 1986 года
Лысавічы (значэнні)

Назву **Лы́савічы** маюць:

## Населеныя пункты 
### Беларусь 
* Лысавічы — вёска ў Мінскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Юзуфоўскага сельсавета.

### Украіна 
* Лысавічы — сяло ў Стрыйскім раёне Львоўскай вобласці.
Джэк Пэланс

**Уолтэр Джэк Пэланс** (, народжаны **Уладзімір Іванавіч Палагнюк** (); ) — амерыканскі  украінскага паходжання.

Джэк Пэланс атрымаў прызнанне як акцёр жанру вестэрнаў і намінаваўся на «Оскар» яшчэ ў 1950-х гадах, аднак атрымаў прэмію толькі ў 1992 годзе за камедыйную ролю ў фільме «Гарадскія піжоны». Быў таксама лаўрэатам прэмій «Залаты глобус» і «Эмі».
## Фільмаграфія 
* (1966) «Прафесіяналы» — Хесус Раса
## Зноскі 
## Спасылкі 
*
Тэры Хэтчэр

**Тэры Лін Хэтчэр** (; ) — амерыканская  і пісьменніца, найболей вядомая па ролях Сьюзан Майер у тэлесерыяле «Адчайныя хатнія гаспадыні» (2004—2012) за якую яна атрымала прэмію «Залаты глобус» у 2005 году і намінавалася на «Эмі», і Лоіс Лэйн у серыяле «Лоіс і Кларк: Новыя прыгоды Супермена» (1993—1997).

## Зноскі 
## Спасылкі 
*
Суурэста

**Суурэста** () — вёска ў воласці Раэ павета Хар'юмаа на поўначы Эстоніі.

## Насельніцтва 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Эстоніі
Танга і Кэш

**«Танга і Кэш»** () — амерыканскі камедыйны баявік 1989 года з Сільвестрам Сталонэ, Куртам Раселам, Джэкам Пэлансам і Тэры Хэтчэр.

Галоўным рэжысёрам фільма быў Андрэй Канчалоўскі, на позніх стадыях здымак да працы далучыліся Альберт Магнолі і Пітэр Мак-Дональд, а пост-прадакшн курыраваў Сцюарт Бэрд. Некалькі рэжысёраў былі выкліканы працяглым і складаным вытворчым працэсам, які ўключаў шматлікія перапісванні сцэнарыя і сутыкненні паміж Канчалоўскім і прадзюсарам Джонам Пітэрсам з-за творчых рознагалоссяў.

Фільм атрымаў змешаныя водгукі крытыкаў, але меў касавы поспех, зарабіўшы больш за 120 мільёнаў долараў пры бюджэце ў 54 мільёны долараў.

## Сюжэт 
Героі фільма — Танга і Кэш. Гэта копы, якія сапернічаюць адзін з адным і валодаюць адной агульнай рысай: кожны думае, што ён самы лепшы, і кожны мае бясспрэчныя доказы гэтага.

## Зноскі 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Фільмы на англійскай мове
Катэгорыя:Фільмы ЗША 1989 года
Катэгорыя:Фільмы-баевікі ЗША
Катэгорыя:Кінакамедыі ЗША
Катэгорыя:Кінакамедыі 1989 года
Нісі

**Нісі**:

## Прозвішча 
* Дайго Нісі — японскі футбаліст
* Нарыхіро Нісі — японскі футбаліст

## Тапонім 
* Нісі (воласць)
Юлейыэ

**Юлейыэ**:
* Юлейыэ (Анія)
* Юлейыэ (Мяр’ямаа)
* Юлейыэ (Раэ)
* Юлейыэ (Цюры)
* Юлейыэ (Ярва)
Юлейыэ (Анія)

**Юлейыэ** () — вёска ў воласці Анія Хар'юмаа, Эстонія, на паўночны ўсход ад горада Кехра. Вёска размешчана на правым беразе ракі Ягала. Рака Аавойя ўпадае ў раку Ягала ў вёсцы.

## Насельніцтва 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Эстоніі
Юлейыэ (Цюры)

**Юлейыэ** () — вёска ў воласці Цюры павета Ярвамаа ў Эстоніі.

## Насельніцтва 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Эстоніі
Урвастэ (Раэ)

**Урвастэ** () — вёска ў воласці Раэ павета Хар’юмаа на поўначы Эстоніі.  

## Насельніцтва 
Катэгорыя:Населеныя пункты Эстоніі
Урвастэ

**Урвастэ**:
* Урвастэ (Антсла)
* Урвастэ (воласць)
* Урвастэ (Раэ)
Банцараўшчына (значэнні)

Назву **Ба́нцараўшчына** маюць:

* Банцараўшчына — асада ў Ваўкавыскім павеце Беластоцкага ваяводства Польшчы (Другой Рэчы Паспалітай).
* Банцараўшчына — былая вёска ў Мінскім раёне Мінскай вобласці Беларусі. Уваходзіла ў склад Ждановіцкага сельсавета.

* Банцараўшчына — гарадзішча перыяду ранняга жалезнага веку ў Беларусі, на левым беразе ракі Свіслач каля былой вёскі Банцараўшчына Мінскага раёна.

## Крыніца
Урвастэ (Антсла)

**Урвастэ** () — вёска ў воласці Антсла павета Вырумаа на паўднёвым усходзе Эстоніі.

Да адміністрацыйнай рэформы 2017 года вёска адносілася да воласці Урвастэ.

## Насельніцтва 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Эстоніі
Хэтчэр

**Хэтчэр** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Джон Бел Хэтчэр — амерыканскі палеантолаг
* Тэры Хэтчэр — амерыканская актрыса
* Уільям Хэтчэр — амерыканскі матэматык
Лабэншчына (значэнні)

Назву **Лабэ́ншчына** маюць:

## Населеныя пункты 
* Лабэншчына — вёска ў Мінскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Лашанскага сельсавета.

## Археалагічныя помнікі 
* Лабэншчына — археалагічны помнік, гарадзішча культуры позняй штрыхаванай керамікі каля в. Лабэншчына (Мінскі раён).
Суурсоа

**Суурсоа** () — вёска ў воласці Раэ павета Хар'юмаа на поўначы Эстоніі.

## Насельніцтва 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Эстоніі
Ніка (кінапрэмія)

**«Ніка»** () — нацыянальная кінематаграфічная прэмія, якая ўручаецца Расійскай акадэміяй кінематаграфічных мастацтваў «Ніка».

Лаўрэатам прэміі ў кожнай намінацыі ўручаюцца статуэткі крылатай старажытнагрэчаскай багіні Нікі (аўтар — скульптар Сяргей Мікульскі).

Першая цырымонія ўручэння кінапрэміі «Ніка» адбылася ў снежні 1988 года ў .

## Намінацыі 
* Найлепшы ігравы фільм
* Найлепшы дакументальны фільм (1988—1995)
* Найлепшы навукова-папулярны фільм (1988—1995)
* Найлепшы неігравы фільм (з 1996 года)
* Найлепшы анімацыйны фільм
* Найлепшы фільм краін СНД і Балтыі
* Найлепшая рэжысёрская праца
* Найлепшая сцэнарная праца
* Найлепшая аператарская праца
* Найлепшая музыка да фільма
* Найлепшая праца гукарэжысёра
* Найлепшая праца мастака
* Найлепшая праца мастака па касцюмах
* Найлепшая мужчынская роля
* Найлепшая жаночая роля
* Найлепшая роля другога плана (1988—2001)
* Найлепшая мужчынская роля другога плана (з 2002 года)
* Найлепшая жаночая роля другога плана (з 2002 года)
* Прэмія «Ніка» «Гонар і годнасць»
* Прэмія «Ніка» «Адкрыццё года» (з 2002 года)
* «За уклад у кінематаграфічныя навукі, крытыку і адукацыю»
* Спецыяльны прыз Савета Расійскай акадэміі кінематаграфічных мастацтваў «За творчыя дасягненні ў мастацтве тэлевізійнага кінематографа» (з 2005 года)
* Спецыяльны прыз Савета Расійскай акадэміі кінематаграфічных мастацтваў «За выдатны ўклад у айчынны кінематограф» (з 2007 года)

## Крыніцы 

Катэгорыя:Кінапрэміі Расіі
Катэгорыя:З’явіліся ў 1988 годзе
Жан Батыст Мартыньяк

**Жан Батыст Сільвер Гай, віконт дэ Мартыньяк** (; , Бардо — , Парыж) — французскі дзяржаўны дзеяч, юрыст і гісторык, які займаў пасаду міністра ўнутраных спраў і ўзначальваў урад Францыі з 4 студзеня 1828 года па 8 жніўня 1829 года.

## Біяграфія 
Быў абраны дэпутатам Палаты дэпутатаў у 1821 годзе, а ў 1822 годзе прызначаны членам Дзяржаўнага савета. У 1828 годзе, пасля адстаўкі ўрада графа дэ Вілеля, кароль Карл X прызначыў яго міністрам унутраных спраў і кіраўніком новага кабінета міністраў. На гэтай пасадзе ён імкнуўся праводзіць умераную палітыку, спрабуючы знайсці баланс паміж ультрараялістамі і лібераламі. Аднак яго спробы лібералізацыі сутыкнуліся з незадаволенасцю караля, што прывяло да яго адстаўкі ў жніўні 1829 года. Пасля сыходу з палітычнай арэны прысвяціў сябе гістарычным даследаванням.

## Крыніцы
Жан-Батыст Вілель

**Жан-Батыст Гіём Жазеф Мары Ан Серафэн, граф дэ Вілель** (; , Тулуза — , Тулуза) — французскі дзяржаўны дзеяч, які займаў пасаду прэм'ер-міністра Францыі з 1822 па 1828 год.

## Біяграфія 
У юнацтве служыў афіцэрам французскага ваенна-марскога флоту. З 1791 па 1807 год жыў на Маскарэнскіх астравах, дзе займаўся плантацыйнай дзейнасцю і быў уладальнікам рабоў.

Пасля вяртання ў Францыю стаў мэрам Тулузы і дэпутатам парламента ў 1815 годзе, дзе хутка стаў вядомым як лідар ультрараялістаў. У лютым 1820 года ён быў прызначаны міністрам, але палітыку герцага дэ Рышэльё лічыў занадта ўмеранай.

У снежні 1821 года быў прызначаны старшынёй рады міністраў і займаў гэтую пасаду да студзеня 1828 года. Яго ўрад праводзіў кансерватыўную палітыку, імкнучыся аднавіць уплыў каталіцкай царквы і арыстакратыі. Аднак яго меры выклікалі незадаволенасць у грамадстве, што прывяло да яго адстаўкі.

## Крыніцы
Кубак Беларусі па гандболе сярод жанчын 2010

**Кубак Беларусі па гандболе сярод жанчын 2010** — 13-ы розыгрыш кубка Беларусі па гандболе сярод жанчын. Перамогу атрымаў клуб «БНТУ-БелАЗ».

## Паўфіналы 
## Фінал 
## Зноскі 
## Спасылкі 
* Кубок Беларуси (женщины)
* Кубок РБ
* Кубок РБ среди женских команд
* Кубок РБ среди женских команд
* Кубок Беларуси. Финал. Приятно вдвойне

Катэгорыя:2010 год у гандболе
Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 2010 годзе
2010
Элі Дэказ

**Элі Дэказ** (; , Сен-Мартэн-дэ-Лай — , Парыж) — французскі дзяржаўны дзеяч, які займаў пасаду прэм'ер-міністра Францыі з 1819 па 1820 год.

## Біяграфія 
Атрымаў юрыдычную адукацыю і распачаў кар'еру, стаўшы суддзёй у 1806 годзе. У 1807 годзе ён далучыўся да ўрада Луі Банапарта ў Галандыі, а ў 1811 годзе быў прызначаны суддзёй Апеляцыйнага суда ў Парыжы.

Пасля падзення Першай імперыі падтрымаў Рэстаўрацыю Бурбонаў і заставаўся верным ім падчас Ста дзён. У 1815 годзе кароль Людовік XVIII прызначыў яго прэфектам паліцыі Парыжа, а пазней міністрам паліцыі.

У 1819 годзе стаў прэм'ер-міністрам Францыі, імкнучыся балансаваць паміж ультрараялістамі і лібераламі, падтрымліваючы канстытуцыйную манархію. Аднак пасля забойства герцага Берыйскага ў 1820 годзе ён быў вымушаны сысці ў адстаўку.

Пасля адстаўкі быў прызначаны паслом у Вялікабрытаніі, дзе служыў да 1822 года. У 1826 годзе ён атрымаў тытул герцага.

## Крыніцы
Кубак Беларусі па гандболе сярод жанчын 2009

**Кубак Беларусі па гандболе сярод жанчын 2009** — 12-ы розыгрыш кубка Беларусі па гандболе сярод жанчын. Перамогу атрымаў клуб «БНТУ-БелАЗ».

## Паўфіналы 
## Фінал 
## Зноскі 
## Спасылкі 
* Игры Кубка РБ
* Жеребьевка финала Кубка РБ
* Кубок РБ. Финал
* Определился обладатель Кубка РБ −2009 среди женщин

Катэгорыя:2009 год у гандболе
Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 2009 годзе
2009
Казімір-Луі-Віктурн’ен дэ Рашуар дэ Мартэмар

**Казімір-Луі-Віктурн’ен дэ Рашуар дэ Мартэмар** (; , Парыж — , Нофль-ле-В’ё) — французскі вайсковец, дыпламат і палітык. У ліпені 1830 года, падчас Ліпеньскай рэвалюцыі, кароль Карл X прызначыў яго старшынёй рады міністраў Францыі, аднак яго ўрад праіснаваў усяго адзін дзень.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў сям'і Віктурн’ена-Жана-Батыста дэ Рашуара, 10-га герцага Мартэмара, і яго другой жонкі, Адэлаіды дэ Касэ-Брысак. У 1791 годзе яго сям'я эмігравала ў Англію, дзе Казімір выхоўваўся да вяртання ў Францыю разам з маці ў 1801 годзе.

Нягледзячы на сваё арыстакратычнае паходжанне, Казімір падтрымліваў Першую Французскую імперыю. У верасні 1803 года ён далучыўся да гвардыі пад камандаваннем графа дэ Сэгюра, а ў лютым 1806 года перайшоў у 1-ы драгунскі полк. Ён удзельнічаў у кампаніях у Прусіі (1806), Польшчы (1807), Аўстрыі (1809) і Расіі (1812), вызначыўшыся ў бітвах пры Галыміне, Пултуску, Гайльсбергу і Фрыдландзе. За свае заслугі быў узнагароджаны ордэнам Ганаровага легіёна ў кастрычніку 1807 года і атрымаў званне лейтэнанта ў 25-м драгунскім палку.

Падчас кампаніі 1812 года ў Расіі атрымаў тытул барона імперыі і грашовую ўзнагароду. Пасля вяртання ў Францыю яго здароўе пагоршылася, што перашкодзіла яму ўдзельнічаць у наступных ваенных дзеяннях. Тым не менш, ён змагаўся ў бітвах пры Лейпцыгу і Ганау, дзе яго мужнасць была адзначана павышэннем да афіцэра ордэна Ганаровага легіёна ў лістападзе 1813 года.

Пасля адрачэння Напалеона ў 1814 годзе перайшоў на бок Бурбонаў. Кароль Людовік XVIII прызначыў яго пэрам Францыі і капітанам-камандзірам швейцарскай гвардыі. Падчас Ста дзён ён суправаджаў каралеўскую сям'ю ў выгнанне і вярнуўся з імі ў Францыю пасля паражэння Напалеона пры Ватэрлоа.

У наступныя гады займаў шэраг высокіх пасад: быў генерал-маёрам Нацыянальнай гвардыі Парыжа, маршалам лагера, вялікім афіцэрам ордэна Ганаровага легіёна і кавалерам ордэна Святога Людовіка. У 1828 годзе яго прызначылі паслом у Санкт-Пецярбург, дзе ён заставаўся да пачатку 1830 года.

Падчас Ліпеньскай рэвалюцыі 1830 года кароль Карл X, спрабуючы стабілізаваць сітуацыю, прызначыў Казіміра старшынёй рады міністраў і міністрам замежных спраў 29 ліпеня. Аднак яго ўрад праіснаваў усяго адзін дзень, і ўжо 30 ліпеня яго змяніў Жак Лафіт.

Пасля рэвалюцыі прыняў прысягу новаму ўраду і працягваў сваю дыпламатычную кар'еру. У 1833 годзе ён зноў быў накіраваны ў Санкт-Пецярбург у якасці надзвычайнага пасла. Пазней ён служыў камандзірам 19-й ваеннай акругі ў Буржы з 1852 па 1855 гады.

## Крыніцы
Жан Дэсоль

**Жан Жазэф Поль Агюстэн Дэсоль** (; , Ош — , Со-ле-Шартрэ) — французскі дзяржаўны дзеяч, які займаў пасаду прэм'ер-міністра Францыі з 1818 па 1819 год.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 3 ліпеня 1767 года ў горадзе Ош, дэпартамент Жэр. Ён паходзіў з дваранскай сям'і і атрымаў адукацыю, адпаведную свайму статусу. У 1789 годзе, з пачаткам Вялікай французскай рэвалюцыі, далучыўся да арміі і хутка прасунуўся па службе дзякуючы сваім здольнасцям і адданасці.

Падчас Напалеонаўскіх войнаў вызначыўся як таленавіты афіцэр. Ён служыў начальнікам штаба і ўдзельнічаў у некалькіх важных кампаніях. Пасля падзення Напалеона і аднаўлення манархіі Бурбонаў захаваў уплыў і стаў адным з вядучых палітыкаў.

29 снежня 1818 года быў прызначаны прэм'ер-міністрам Францыі. Яго ўрад праводзіў умераную палітыку, імкнучыся да стабілізацыі краіны пасля рэвалюцыйных узрушэнняў. Аднак яго тэрмін на пасадзе быў адносна кароткім: 18 лістапада 1819 года ён сышоў у адстаўку. Пасля сыходу з палітычнай арэны адышоў ад грамадскага жыцця.

## Крыніцы
Гета ў Маларыце

**Гета ў Маларыце** (восень 1941 — чэрвень 1942) — яўрэйскае гета, месца прымусовага перасялення яўрэяў горада Маларыта і бліжэйшых населеных пунктаў падчас Халакосту.

## Гісторыя 
Маларыта была захоплена нямецкімі войскамі 22 чэрвеня 1941 года. Акупацыя доўжылася 3 гады і 1 месяц — да 20 ліпеня 1944 года.

Увосень 1941 года немцы, рэалізуючы гітлераўскую праграму знішчэння яўрэяў, сагналі яўрэяў Маларыты і прылеглых вёсак у гета.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* 
* 

Маларыта
Катэгорыя:Гісторыя Маларыцкага раёна
Катэгорыя:Маларыта
Юлія Чарнова

**Юлія Чарнова** (нар. ) — расійская гандбалістка.

Займацца гандболам пачатку ў Тальяці, дзе і пачала выступаць за «Ладу». У кастрычніку 2013 года папоўніла шэрагі «БНТУ-БелАЗ».

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Julia Chernova
* Olimpbet Cуперлига. Юлия Чернова: «Радует, что в этом сезоне играли все со всеми. Полное разделение ведёт к спаду второй группы»
* Юлия Чернова: «Вернуться домой, в Россию, для меня было очень важно. В Румынии скучала»
* БНТУ-БелАЗ пополнился двумя российскими гандболистками
* PE POSTUL DE INTER: Handbalista rusoaică Yulia Chernova a fost cooptată în lotul HCM Slobozia 

Катэгорыя:Гандбалісткі Расіі
Сезон 2017/2018 ГК Гараднічанка

У сезоне 2017/2018 жаночы гандбольны клуб «Гараднічанка» з горада Гродна прымаў удзел:
* Чэмпіянат Беларусі 2017/2018 (**Бронзавы прызёр**),
* Кубак Беларусі 2018 (**4-е месца	**).

## Склад каманды 
* Юлія Кунцэвіч (1995)
* Ірына Мокат (1994)
* Ганна Пашко (1998)
* Вераніка Цвірко (2000)
* Маргарыта Вітко (2000)
* Вікторыя Казлова (1998)
* Яніна Елісеева (1998)
* Ганна Рябчанка (1998)
* Вераніка Лукашэвіч (1999)
* Ілона Дзярнейка (1998)
* Аляксандра Кашкевіч (1998)
* Іна Краўчанка (1999)
* Алена Цябус (1998)
* Анастасія Мяжуева (1999)
* Ірына Разнічэнка (1984)
* Дзіяна Пяцэвіч (2001)
* Вераніка Русілка (2002)	
* Дар’я Каганец (1994)

## Трэнеры каманды 
*  Алена Гусева (галоўны трэнер)

## Гл. таксама 
* Сезон 2016/2017 ГК Гараднічанка
* Сезон 2018/2019 ГК Гараднічанка

## Спасылкі 
* Городничанка
2017/2018
Гараднічанка
Катэгорыя:2017 год у Гродне
Катэгорыя:2018 год у Гродне
Ууэсалу

**Ууэсалу** () — вёска ў воласці Раэ павета Хар'юмаа на поўначы Эстоніі.

## Насельніцтва 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Эстоніі
Венекюла

**Венекюла** () — вёска ў воласці Раэ павета Хар'юмаа, Эстонія.

## Насельніцтва 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Эстоніі
Вескітагуcэ

**Вескітагусэ** () — вёска ў воласці Раэ павета Хар'юмаа, Эстонія.  

## Насельніцтва 
Катэгорыя:Населеныя пункты Эстоніі
Сезон 2015/2016 ГК Гараднічанка

У сезоне 2015/2016 жаночы гандбольны клуб «Гараднічанка» з горада Гродна прымаў удзел:
* Чэмпіянат Беларусі 2015/2016 (**Бронзавы прызёр**).

## Склад каманды 
* Ірына Спас (14.12.1987 )
* Юлія Кунцэвіч (10.10.1995)
* Ірына Мокат ( 24.03.1994)
* Наталля Гесць (18.04.1994)
* Аляксандра Пакульская (11.01.1997)
* Вікторыя Касюк (20.02.1997)
* Вераніка Лукашэвіч (04.05.1999)
* Аляксандра Кашкевіч (14.10.1998)
* Вольга Арцём (07.10.1998)
* Алена Цябус (13.09.1998)
* Кацярына Еўтушэўская (06.03.1998)
* Алёна Трызна (16.04.1998)
* Анастасія Зенчык (20.01.1998)
* Таццяна Бобрык (18.07.1982)

## Трэнеры каманды 
*  Аляксандр Сыцько (галоўны трэнер)
*  Таццяна Бобрык (трэнер)

## Гл. таксама 
* Сезон 2014/2015 ГК Гараднічанка
* Сезон 2016/2017 ГК Гараднічанка

## Спасылкі 
* Городничанка
* Списочный состав женской гандбольной команды "ГОРОДНИЧАНКА" (Гродно) на период 2015/2016 гг.
2015/2016
Гараднічанка
Катэгорыя:2015 год у Гродне
Катэгорыя:2016 год у Гродне
Ялгімяэ

**Ялгімяэ** () — вёска ў воласці Саку павета Хар'юмаа, Эстонія.

## Насельніцтва 
## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Пётр Глен, батанік
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Эстоніі
Глен

**Глен** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Джон Глен — астранаўт
* Пётр Пятровіч Глен — расійскі батанік
Юуліку

**Юуліку** (), у 1930—1977 гадах **Я́лгімяэ** () — вёска ў воласці Саку павета Хар'юмаа, Эстонія. Размешчана ў паўночнай частцы Эстоніі, за 6 км на поўдзень ад Таліна. На ўсходзе мяжуе з валасным цэнтрам — пасёлкам Саку.

## Насельніцтва 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Эстоніі
Сезон 2015/2016 ГК Бярэзіна Бабруйск

У сезоне 2015/2016 жаночы гандбольны клуб «Бярэзіна» з горада Бабруйск прымаў удзел:
* у Чэмпіянаце Беларусі 2015/2016 (**4 месца**),
* у Кубку Беларусі 2016 (**4 месца**).

## Склад каманды 
* Марта Кахно (28.02.1991)
* Вераніка Юшкевіч (30.04.1991)
* Анастасія Вакулава (17.02.1976)
* Вікторыя Ветрава (05.03.1997)
* Юлія Нахват (26.09.1989)
* Карына Сінякова (27.02.1995)
* Наталля Смаланогава (31.12.1991)
* Лілія Рыдзеўская (10.06.1991)
* Вольга Ярмоленка (22.01.1983)
* Марына Берасневіч (30.07.1996)
* Анастасія Грыгоравіч (16.05.1999)
* Дар’я Барадзейка (25.01.1998)
* Марыя Маўрына (11.04.1993)
* Юлія Рудэнка (31.03.1991)
* Анастасія Маскалёва (07.06.2000)
* Юлія Зайцава (26.10.2000)
* Вікторыя Скарубіна (02.10.2000)
* Кацярына Новікава (01.12.2000)
* Анастасія Сілковіч (20.01.1992)

## Трэнеры каманды 
*  Сяргей Баркін (галоўны трэнер)

## Гл. таксама 
* Сезон 2014/2015 ГК Бярэзіна Бабруйск
* Сезон 2016/2017 ГК Бярэзіна Бабруйск

## Спасылкі 
* Списочный состав женской гандбольной команды "ГК «Березина» (Бобруйск) на период 2015/16 г.г.
2015/2016
Бярэзіна
Катэгорыя:2015 год у Бабруйску
Катэгорыя:2016 год у Бабруйску
Каямаа

**Ка́ямаа** () — вёска ў воласці Саку павета Хар'юмаа, Эстонія. Размешчана ў паўночнай частцы Эстоніі. Мяжуе з пасёлкамі Саку і Кійза і вёскай Каземетса.

Праз Каямаа працякае рака Вяэна. Вышыня над узроўнем мора — 54 метры.
## Насельніцтва 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Эстоніі
Пётр Пятровіч Глен

**Пётр Пятровіч Глен** (ням.: Peter von Glehn; 27 кастрычніка (8 лістапада) 1835, Ялгімяэ, Эстонія — 4 ​​[16] красавіка 1876, ) — расійскі фларыст, сістэматык раслін, падарожнік, географ і гідраграф, даследчык.

## Біяграфія 
З 1 сакавіка 1860 года П. П. Глен быў залічаны ў склад экспедыцыі. У сакавіку ён выехаў з Пецярбурга, у траўні прыбыў да верхняга цячэння Амура, па якім спусціўся да Нікалаеўска. 16 ліпеня П. П. Глен адплыў на Сахалін, прыбыў у пост Дуэ (на поўдзень ад Аляксандраўска-Сахалінскага) і да верасня вывучаў яго ваколіцы, пазней перайшоў да даследавання больш паўночнай часткі вострава, спачатку на лодцы, а з усталяваннем снежнага покрыва — на санях.

У красавіку і маі 1861 года П. П. Глен зноў экскурсаваў у наваколлях Дуэ, у самым пачатку лета здзейсніў узыходжання на прылеглыя горныя хрыбты, а ў сярэдзіне чэрвеня, разам з іншым памочнікам Ф. Б. Шміта А. Д. Брылкіным, пайшоў у паўднёвую частку вострава, дзе амаль канечнасцяў гэтай часткі вострава: мысаў Крыльён і Аніва.

У верасні 1862 года П. П. Глен вярнуўся на Амур, адкуль разам са сваім кіраўніком адправіўся ў Санкт-Пецярбург. Экспедыцыяй былі сабраны шырокія геалагічныя, батанічныя і этнаграфічныя калекцыі.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Батанікі Расійскай імперыі
Каземетса

**Каземетса** () — вёска ў воласці Саку павета Хар'юмаа, Эстонія. Размешчана ў паўночнай частцы Эстоніі. Мяжуе з пасёлкам Саку (валасны цэнтр) і вёскамі Юкснурмэ, Каямаа і Метсанурмэ. Вышыня над узроўнем мора — 49 метраў.
## Насельніцтва 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Эстоніі
Кірдалу

**Кірдалу** () — вёска ў воласці Саку павета Хар'юмаа, Эстонія. Размешчана ў паўночнай частцы Эстоніі. На поўначы мяжуе з вёскай Тыдва, на паўночным усходзе з Локуці, на поўдні з Куртна, на ўсходзе з Тагадзі, на паўднёвым захадзе з пасёлкам Кійза. Вышыня над узроўнем мора — 62 метры.

Клімат умераны.
## Насельніцтва 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Эстоніі
Ош (Францыя)

**Ош** () — горад у Францыі, адміністрацыйны цэнтр акругі Ош і дэпартамента Жэр і галоўны горад гістарычнай вобласці Гасконь у Францыі. Размешчаны на заходнім беразе ракі Жэр, на захад ад Тулузы.

## Насельніцтва 
## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Жорж Ведэль — французскі вучоны-правазнавец
* Арно Данжуа — французскі матэматык
* Жан Дэсоль — французскі дзяржаўны дзеяч
## Крыніцы 
Катэгорыя:Гарады Францыі
Лаціфе Ушаклыгіль

**Лаціфе Ушаклыгіль** (; ) — турэцкі дзяржаўны дзеяч, жонка першага прэзідэнта Турцыі Мустафы Кемаля Атацюрка ў 1923—1925 гадах.

## Біяграфія 
 і Лаціфе падчас паездкі (1923).]]
Нарадзіліся ў 1898 годзе ў Ізміры (імя пры нараджэнні **Лаціфе** **Ушакізадэ** ()) у сям’і вядомага гандляра з роднаснымі каранямі ў горадзе Ушак, адкуль пайшла неафіцыйная назва іх роду — Ушакізадэ. Па бацькоўскай лініі прыходзілася сваячкай вядомаму турэцкаму пісьменніку Халіту Зіе Ушаклыгілю. Скончыла сярэднюю школу ў Ізміры і ў 1919 годзе пачала навучанне юрыспрудэнцыі ў Парыжы і Лондане. Калі яна вярнулася ў Турцыю, вайна за незалежнасць Турцыі набліжалася да канца. 11 верасня 1922 года, даведаўшыся, што Мустафа Кемаль-паша знаходзіцца ў Ізміры, пайшола да яго ў штаб і прапанавала застацца ў іх сямейным асабняку па меркаваннях бяспекі. Мустафа Кемаль з удзячнасцю прыняў прапанову, пасля чаго пачаліся іх адносіны. Лаціфе і Мустафа Кемаль пажаніліся 29 студзеня 1923 года, калі Мустафа Кемаль вярнуўся ў Ізмір пасля смерці маці — Зюбейдэ-ханым.

На працягу двух з паловай гадоў, пакуль доўжыўся іх шлюб, Лаціфе ў якасці першай лэдзі Турцыі была свайго роду сімвалам эмансіпацыі жанчын, якая ішла ў ходзе шматлікіх рэформаў Атацюрка.

Мустафа Кемаль і Лаціфе развяліся 5 жніўня 1925 года. Пасля гэтага жыла да смерці ў 1975 годзе ў Ізміры і Стамбуле, пазбягаючы кантактаў з кім-небудзь. Пасля разводу з Мустафой Кемалем яна больш не выйшла замуж і маўчала пра іх адносіны на працягу ўсяго жыцця. У 2005 годзе сям’я Лаціфе адхіліла прапановы пра публікацыю яе дзённіка і перапіскі з Атацюркам.

Падрабязная біяграфія Лаціфе, напісаная журналісткай газеты Cumhuriyet Іпек Чалышлар, была апублікавана ў 2006 годзе і выклікала шырокую палеміку ў Турцыі.

## Крыніцы
Жэр (прыток Гароны)

**Жэр** () — рака ў паўднёва-заходняй Францыі, левы прыток Гароны. Даўжыня 178 км. Плошча вадазборнага басейна — 1700 км².

Выток — на плато Ланмезан, ля падножжа Пірэнеяў. У вярхоўях бурная, валодае вялікімі запасамі гідраэнергіі; у нізоўях працякае па раўніне, упадае ў Гарону каля Ажэна. Жыўленне снегава-дажджавое. Вясновыя паводкі, летняя межань. Суднаходная на 120 км ад вусця.

На рацэ — горад Ош.
Катэгорыя:Прытокі Гароны
Катэгорыя:Рэкі Францыі
Вердэн (акруга)

**Вердэ́н** () — акруга ў Францыі. Уваходзіць у склад дэпартамента Мёз. Адміністрацыйны цэнтр акругі горад Вердэн.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Акругі дэпартамента Мёз
Катэгорыя:Вердэн
Пералом

Пералом — мнагазначны тэрмін.

## Медыцына 
* Пералом — парушэнне цэласнасці косці.
** Пералом Мантэджы
** Пералом пад’языковай косці
** Пералом шыйкі сцягна

## Тапонім 
Пералом — вёска ў Гродзенскім раёне Гродзенскай вобласці Беларусі.
Флёранс

**Флёранс** () — камуна ў Францыі, знаходзіцца ў рэгіёне Поўдзень — Пірэнеі. Дэпартамент — Жэр. Адміністрацыйны цэнтр кантона Флёранс. Акруга камуны — Кандом. Камуна размешчана прыблізна за 580 км на поўдзень ад Парыжа, за 70 км на паўночны захад ад Тулузы, за 24 км на поўнач ад Оша.

Па тэрыторыі камуны працякае рака Жэр.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Камуны дэпартамента Жэр
Куртна (Хар’юмаа)

**Ку́ртна** () — вёска ў воласці Саку павета Хар'юмаа, Эстонія. Размешчана ў паўночнай частцы Эстоніі. На паўночным усходзе мяжуе з пасёлкам Кійза, на паўночным захадзе з вёскай Кірдалу, на захадзе — з Роабука і на ўсходзе — з Тагадзі. Вышыня над узроўнем мора — 44 метры.

Праз Куртна працякае рака Кейла, а таксама ў вёсцы знаходзіцца вадасховішча Куртна.
## Насельніцтва 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Эстоніі
Лаціфе Бекір Чэйрэкбашы

**Лаціфе Бекір Чэйрэкбашы** (; ) — турэцкая феміністка, палітычны дзеяч. Дэпутат Вялікага Нацыянальнага Сходу Турцыі VIII склікання.

## Біяграфія 
Нарадзілася ў 1901 годзе ў Канстанцінопалі, сталіцы Асманскай імперыі.

Яе прадзед Абдурахман Самі-паша (1794—1882) быў адным з самых адукаваных людзей сваёй эпохі. Яе дзед Абдулаціф Супхі-паша (1818—1886) быў міністрам адукацыі Асманскай імперыі, а яе дзядзька Хамдулах Супхі Танрыёвер (1885—1966) двойчы займаў пасаду міністра народнай асветы Турэцкай Рэспублікі (1920—1921, 1925).

Атрымала хатнюю адукацыю. Няня навучыла яе французскай мове. Затым вывучыла грэчаскую мову.

Працавала настаўніцай французскай мовы ў жаночай настаўніцкай школе ў Коньеі. Затым выкладала турэцкую мову ў французскіх і грэчаскіх школах.

З ранняга дзяцінства была актывісткай руху за правы жанчын. Яе маці Незіме-ханым актыўна ўдзельнічала ў жаночых рухах у Салоніках і Канстанцінопалі ў эпоху Другой Канстытуцыі. Ва ўзросце 17 гадоў стала сакратаром жаночага руху, заснаванага яе маці пры падтрымцы Партыі «Яднанне і прагрэс».

У 1923 годзе разам з Незіхе Мухідзін, пісьменніцай Сабіхай Сертэль і паплечнікамі стварыла Народную жаночую партыю. Пасля адмовы ў рэгістрацыі Народнай жаночай партыі ператворана ў 1924 годзе ў Саюз турэцкіх жанчын. Саюз падтрымлівала жонка прэзідэнта Турцыі Атацюрка Лаціфе-ханым. Саюз турэцкіх жанчын самараспушчаны пасля парламенцкіх выбараў 1935 года. У 1949 годзе Лаціфе Бекір аднавіла і ўзначаліла саюз турэцкіх жанчын, які існуе да цяперашняга часу. Саюз турэцкіх жанчын удзельнічаў у падрыхтоўцы Закона № 4320 «Аб абароне сям’і», прынятага 14 студзеня 1998 года. Пазней Саюз працаваў над Стамбульскай канвенцыяй (Канвенцыяй Савета Еўропы аб прадухіленні і барацьбе з гвалтам у адносінах да жанчын і хатнім гвалтам) і Законам № 6284 «Аб абароне сям’і і папярэджанні гвалту над жанчынамі», прынятым 8 сакавіка 2012 года.

Таксама Лаціфе Бекір займалася заснаваннем дабрачынных таварыстваў для дапамогі бедным, дзецям, бяздольным групам насельніцтва і людзям з абмежаванымі магчымасцямі.

Па выніках парламенцкіх выбараў 1946 года абрана дэпутатам Вялікага Нацыянальнага сходу Турцыі VIII склікання, прадстаўляла Ізмір, ад кіруючай Народна-рэспубліканскай партыі (НРП), заснаванай Атацюркам.

Памерла ва ўзросце 51 года ад раку 23 верасня 1952 года.

## Асабістае жыццё 
Выйшла замуж за Бекіра Вефу Чэйрэкбашы (Bekir Vefa Çeyrekbaşı). У іх было трое сыноў.

У 1934 годзе Вялікім Нацыянальным сходам Турцыі быў прыняты Закон аб прозвішчах, Атацюрк даў ёй прозвішча Ышыкдогду (''''), заявіўшы, што «яна нарадзілася як святло (ışık) для турэцкіх жанчын». Лаціфе-ханім палічыла за лепшае выкарыстоўваць прозвішча мужа Чэйрэкбашы з-за незадаволенасці мужа і артыкула 4 Закона аб прозвішчах, які абвяшчае, што «прозвішча можа быць вызначана чалавекам, які з’яўляецца кіраўніком сям’і».

Яе ўнучка Сема Чэйрэкбашыаглу (нар. 1951) — актрыса.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Члены Рэспубліканскай народнай партыі (Турцыя)
Хумала

**Хумала** () — вёска на поўначы Эстоніі ў воласці Харку, павет Хар'юмаа. У вёсцы знаходзіцца заснаваная ў 1690 годзе мыза Хумала.

## Насельніцтва 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Эстоніі
Локуці (Эстонія)

**Ло́куці** () — вёска ў воласці Саку павета Хар'юмаа, Эстонія. Размешчана ў паўночнай частцы Эстоніі. На поўначы мяжуе з Саўстынымэ, на захадзе з Каямаа, на паўднёвым захадзе з Тыдва і на паўднёвым усходзе з Соакаэра-Метсанурга. Клімат умераны. Вышыня над узроўнем мора — 46 метраў.
## Насельніцтва 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Эстоніі
Метсанурмэ

**Ме́тсанурмэ** () — вёска ў воласці Саку павета Хар'юмаа, Эстонія. Размешчана ў паўночнай частцы Эстоніі, на мяжы з воласцю Саўэ, ад якой яе аддзяляе рака Кейла. На поўначы мяжуе з вёскай Каземетса, на паўночным захадзе з Юкснурмэ, на паўднёвым захадзе з Капельмаа, на паўночным усходзе з Каямаа, на ўсходзе з Тыдва, на поўдні з пасёлкам Кійза. Адлегласць да валаснога цэнтра — пасёлка Саку — 4 км, да Таліна — 20 км.
## Насельніцтва 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Эстоніі
Бараціна (Барацінскі раён)

**Бараціна** () — сяло ў Калужскай вобласці Расіі, адміністрацыйны цэнтр Барацінскага раёна і сельскага паселішча «Сяло Бараціна». Сяло Бараціна размешчана за 120 кіламетраў на паўднёвы захад ад Калугі, чыгуначная станцыя Барацінская на лініі Смаленск — Сухінічы.
## Насельніцтва 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Расіі
Бетліца

**Бетліца** () — пасёлак у Калужскай вобласці Расіі, адміністрацыйны цэнтр Куйбышаўскага раёна і сельскага паселішча «Пасёлак Бетліца». Размешчаны за 170 км на паўднёвы захад ад Калугі, 32 кіламетры на захад ад Кірава і за 79 км на паўночны ўсход ад Рослаўля. Аднайменная чыгуначная станцыя (1935). Заснаваны ў канцы 1930-х гадоў як пасёлак пры станцыі на чыгуначнай лініі Фаянсавая — Рослаўль.

З 13 сакавіка 1945 года адміністрацыйны (раённы) цэнтр Куйбышаўскага раёна Калужскай вобласці.

У 2004 годзе статус «пасёлак» населенага пункта Бетліца зменены на статус «сяло».

У 2005 годзе статус «сяло» населенага пункта Бетліца зменены на статус «пасёлак».
## Насельніцтва 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Расіі
Ульянава

**Ульянава** — жаночая форма прозвішча Ульянаў, таксама тапонім.

## Прозвішча 
* Святлана Якаўлеўна Ульянава — беларускі архітэктар

## Тапонім 
### Беларусь 
* Ульянава (Быхаўскі раён)

### Расія 
* Ульянава (Калужская вобласць)
Гарадок (Жукаўскі раён)

**Гарадок** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Жукаўскім раёне Калужскай вобласці Расіі. Адносіцца да сельскага паселішча сяло Ісцье. Знаходзіцца на паўночным усходзе вобласці за 94 км на паўднёвы захад ад Масквы па Калужскай шашы А101, за 82 км ад абласнога цэнтра і за 3 км на паўночны ўсход ад вёскі Вераб’і і за 3 км на поўнач ад вёскі Ісцье.
## Насельніцтва 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Расіі
Ульянава (Калужская вобласць)

**Ульянава** () — сяло ў Калужскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр Ульянаўскага раёна і сельскага паселішча «Сяло Ульянава». У 2020 годзе сялу прысвоена ганаровае званне Калужскай вобласці «Рубеж воінскай доблесці». Размешчана пры ўпадзенні рэчкі Паляны ў Выцябець, за 120 км ад Калугі і за 50 км ад Казельска.
## Насельніцтва 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Расіі
Навасёлава (Кіржацкі раён)

**Навасёлава** () — вёска ў Кіржацкім раёне Уладзімірскай вобласці Расіі, уваходзіць у склад Кіпраўскага сельскага паселішча. Вёска размешчана над поймай ракі Шэрэдар. Цераз Навасёлава праходзіць аўтамабільная дарога Кіржач-Пакроў. У 1968 годзе паблізу Навасёлава падчас трэніровачнага палёту на самалёце МіГ-15УТІ разбіліся першы касманаўт Юрый Гагарын і лётчык-выпрабавальнік Уладзімір Сярогін.
## Насельніцтва 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Расіі
Нартгемптан (Масачусетс)

**Нартгемптан** () — галоўны горад акругі Хампшыр, штат Масачусетс, ЗША. Размяшчаецца на берагах ракі Канектыкут, на захадзе штата. Паселішча Нортгемптан было заснавана ў 1654 годзе.
## Насельніцтва 
## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Лідзія Дэвіс, амерыканская пісьменніца
* Кальвін Кулідж, прэзідэнт ЗША
## Крыніцы 
Катэгорыя:Гарады Масачусетса
Нартгемптан (значэнні)

**Нартгемптан**:
* Нартгемптан  
* Нартгемптан (акруга, Віргінія)
* Нартгемптан (акруга, Паўночная Караліна)
* Нартгемптан (акруга, Пенсільванія)
* Нартгемптан (Масачусетс)
Уладзімір Сяргеевіч Сярогін

**Уладзімір Сяргеевіч Сярогін** (; ,  — , Кіржацкі раён, Уладзімірская вобласць, РСФСР) — ваенны лётчык-выпрабавальнік 1 класа, інжынер-палкоўнік, Герой Савецкага Саюза. Загінуў у авіякатастрофе разам з Ю. А. Гагарыным.

## Біяграфія 
Пасля заканчэння сярэдняй школы ў 1940 годзе добраахвотнікам пайшоў служыць у Чырвоную Армію. У 1943 годзе скончыў Тамбоўскую ваенную авіяцыйную школу пілотаў і быў адпраўлены на фронт.

Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, лётчык штурмавой авіяцыі, ваяваў у складзе войскаў 17 паветранай арміі, лётаў на нізкавышынным Іл-2. Выконваў баявыя заданні пры вызваленні Аўстрыі, Балгарыі, Венгрыі, Румыніі, Югаславіі. Здзейсніў 140 вылетаў баявога значэння са штурмам варожых войскаў, 50 выведвальных вылетаў з фатаграфаваннем аб’ектаў суперніка. Правёў 19 паветраных баёў. За ўзорнае выкананне баявых заданняў 19 чэрвеня 1945 года ўдастоены звання Героя Савецкага Саюза.

Член ВКП(б)/КПСС з 1945 года. Пасля заканчэння вайны Уладзімір Сярогін застаўся служыць у ВПС СССР.

У 1953 годзе скончыў інжынерны факультэт Ваенна-паветранай акадэміі імя М. Я. Жукоўскага. З 1953 года працаваў у выпрабавальнай авіяцыі, асвойваў МіГ-15 і МіГ-17. У 1964 годзе прысвоена кваліфікацыя лётчыка-выпрабавальніка 1 класа.

З сакавіка 1967 года быў камандзірам палка пры Цэнтры падрыхтоўкі касманаўтаў ВПС, які займаўся лётнай трэніроўкай касманаўтаў.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Героі Савецкага Саюза
Сезон 2016/2017 ГК Гараднічанка

У сезоне 2016/2017 жаночы гандбольны клуб «Гараднічанка» з горада Гродна прымаў удзел:
* Чэмпіянат Беларусі 2016/2017 (**5-е месца**).

## Склад каманды 
* Ілона Дзярнейка (1998)
* Юлія Кунцэвіч (1995)
* Ірына Мокат (1994)
* Наталля Гесць (1994)
* Аляксандра Пакульская (1997)
* Іна Краўчанка (1999)
* Яніна Елісеева (1998)
* Дар’я Жмуркіна (2001)	
* Валерыя Ралінская (2001)
* Алена Цябус (1998)
* Кацярына Еўтушэўская (1998)
* Алёна Трызна (1998)
* Ганна Рябчанка (1998)
* Анастасія Мяжуева (1999)
* Дзіяна Пяцэвіч (2001)
* Ілона Талочка (2001)	
* Вікторыя Казлова (1998)
* Марыя Маўрына (1993)
* Ганна Дзячэнка (2001)
* Лізавета Ліс (1995)
* Аляксандра Кашкевіч (1998)

## Трэнеры каманды 
*  Алена Гусева (галоўны трэнер)

## Гл. таксама 
* Сезон 2015/2016 ГК Гараднічанка
* Сезон 2017/2018 ГК Гараднічанка

## Спасылкі 
* Городничанка
2016/2017
Гараднічанка
Катэгорыя:2016 год у Гродне
Катэгорыя:2017 год у Гродне
Леон Фашэ

**Леанард Жазэф Леон Фашэ** (; , Лімож — , Марсель) — французскі дзяржаўны дзеяч, які займаў пасаду прэм'ер-міністра Францыі ў 1851 годзе.

## Біяграфія 
У 1848 годзе, пасля рэвалюцыі і звяржэння караля Луі-Філіпа, стаў дэпутатам Устаноўчага сходу Другой рэспублікі. Ён заняў пасаду міністра грамадскіх работ, а пазней міністра ўнутраных спраў у 1848 годзе.

Быў вядомы жорсткай палітыкай у дачыненні да рэвалюцыйных рухаў і падтрымкай аўтарытарных мераў для ўмацавання парадку. Гэта выклікала крытыку з боку рэспубліканцаў і дэмакратычных сіл.

Быў прэм’ер-міністрам Францыі з 10 красавіка па 24 кастрычніка 1851 года, падчас прэзідэнцтва Луі-Напалеона Банапарта.

Актыўна падтрымліваў узмацненне дзяржаўнага кантролю над прэсай і палітычнымі арганізацыямі, што прывяло да абмежавання свабод, заваяваных падчас рэвалюцыі 1848 года. Ягоная палітыка накіроўвалася на стабілізацыю сітуацыі ў краіне і абмежаванне ўплыву радыкальных сіл.

Аднак ягонае кіраўніцтва не доўжылася доўга: ён сышоў у адстаўку ў кастрычніку 1851 года, саступіўшы месца новым палітычным сілам, якія падтрымлівалі ўсё большую ўладу Луі-Напалеона Банапарта.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Прэм’ер-міністры Францыі
Жак-Шарль Дзюпон дэ Л’Эр

**Жак-Шарль Дзюпон дэ Л’Эр** (; , Ле-Нэбур — , Руж-Пер’е) — французскі дзяржаўны дзеяч, які займаў пасаду прэм'ер-міністра Францыі ў 1848 годзе.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў заможнай сям’і. Атрымаў юрыдычную адукацыю і працаваў адвакатам. Падчас Вялікай французскай рэвалюцыі стаў актыўным прыхільнікам рэспубліканскіх ідэй і далучыўся да палітычнай дзейнасці.

У 1798 годзе быў абраны дэпутатам Савета пяцісот. Пасля прыходу да ўлады Напалеона Банапарта на нейкі час адышоў ад палітычнай дзейнасці. Вярнуўся ў палітыку падчас Рэстаўрацыі Бурбонаў, стаўшы дэпутатам парламента ў 1817 годзе. Ён выступаў за канстытуцыйныя свабоды і ліберальныя рэформы.

Падчас Ліпеньскай рэвалюцыі 1830 года падтрымаў Луі-Філіпа і заняў пасаду міністра юстыцыі. Быў вядомым прыхільнікам рэспубліканскіх ідэалаў, што зрабіла яго папулярнай фігурай у асяроддзі апазіцыі да манархіі.

У 1848 годзе, пасля Лютаўскай рэвалюцыі, узначаліў урад Другой французскай рэспублікі як прэм’ер-міністр. Аднак яго ўплыў хутка саслабеў, і ён сышоў з палітычнага жыцця ў тым жа годзе.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Прэм’ер-міністры Францыі
Адылон Баро

**Іасэнт Каміль Адылон Баро** (; , Бужываль — , Вільфор) — французскі дзяржаўны дзеяч, які займаў пасаду прэм'ер-міністра Францыі ў 1848-1849 гадах.

## Біяграфія 
Падчас Рэстаўрацыі Бурбонаў падтрымліваў ліберальныя рэформы і канстытуцыйную манархію. У 1830 годзе адыграў значную ролю ў рэвалюцыі, якая прывяла да звяржэння Карла X і прыходу да ўлады Луі-Філіпа I.

Пасля Лютаўскай рэвалюцыі 1848 года стаў адным з лідараў Умеранай партыі. У часовым урадзе атрымаў пасаду міністра юстыцыі, а 20 снежня 1848 года быў прызначаны прэм’ер-міністрам Францыі пры прэзідэнце Луі-Напалеоне Банапарце. Аднак ягоны ўрад праіснаваў нядоўга — Баро выступаў супраць аўтарытарных тэндэнцый Банапарта і сышоў у адстаўку 31 кастрычніка 1849 года.

Пасля дзяржаўнага перавароту 2 снежня 1851 года адышоў ад палітычнага жыцця. Вярнуўся ў грамадскую дзейнасць толькі пасля падзення Другой імперыі ў 1870 годзе.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Прэм’ер-міністры Францыі
Тыдва

**Тыдва** () — вёска ў воласці Саку павета Хар'юмаа, Эстонія. Размешчана ў паўночнай частцы Эстоніі, за 1 км на поўдзень ад Таліна. На поўначы вёска мяжуе з вёскай Каямаа, на паўночным усходзе — з Локуці, на ўсходзе — з Соакаэра-Метсанурга, на поўдні — з Кірдалу, на паўднёвым захадзе — з пасёлкам Кійза і на захадзе — з вёскай Метсанурмэ. Вышыня над узроўнем мора — 54 метры.

## Насельніцтва 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Эстоніі
Юлейыэ (Раэ)

**Юлейыэ** () — вёска ў воласці Раэ павета Хар'юмаа на поўначы Эстоніі.  

## Насельніцтва 
Катэгорыя:Населеныя пункты Эстоніі
Луі Эжэн Кавяньяк

**Луі Эжэн Кавяньяк** (; , Парыж — , Фле) — французскі дзяржаўны дзеяч, які займаў пасаду прэм'ер-міністра Францыі ў 1848 годзе.

## Біяграфія 
Атрымаў адукацыю ў Ваеннай школе Сен-Сір і пачаў службу ў арміі. У 1830-х гадах удзельнічаў у заваёве Алжыра, дзе набыў рэпутацыю жорсткага, але здольнага камандзіра.

Падчас рэвалюцыі 1848 года, якая прывяла да звяржэння караля Луі-Філіпа I і ўсталявання Другой французскай рэспублікі, быў прызначаны ваенным губернатарам Алжыра. У чэрвені таго ж года яго выклікалі ў Парыж, дзе ён атрымаў надзвычайныя паўнамоцтвы для здушэння рабочага паўстання.

23–26 чэрвеня 1848 года пад яго камандаваннем улады жорстка падавіли Чэрвеньскае паўстанне, у выніку чаго загінулі тысячы людзей. За гэтыя дзеянні ён атрымаў шырокую падтрымку кансерватараў і быў прызначаны кіраўніком урада.

Займаў пасаду прэм’ер-міністра з 28 чэрвеня па 20 снежня 1848 года. Ён балатаваўся на прэзідэнцкіх выбарах супраць Луі-Напалеона Банапарта, але атрымаў толькі каля 20 % галасоў супраць 74 % у Банапарта.

Пасля паразы ён пакінуў палітыку і вярнуўся ў армію. Пасля перавароту 2 снежня 1851 года і ўсталявання Другой французскай імперыі яго часова арыштавалі, але пазней адпусцілі.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Прэм’ер-міністры Францыі