Рубель (Столінскі раён)

**Рубе́ль** (, ) — аграгарадок у Столінскім раёне Брэсцкай вобласці, на рацэ Чаква (старыца Рубельская Рака). Уваходзіць у склад Рубельскага сельсавета. Размешчана за 10 км на паўднёвы захад ад Альпеня, за 6 км на ўсход ад Беражнога, за 3 км на поўнач ад Хотамля, за 18 км паўночны ўсход ад Століна, за 263 км — ад Брэста, за 26 км — ад чыгуначнай станцыі Гарынь.

Цэнтр сельскагаспадарчага вытворчага кааператыва «Рубельскі» (былога калгасу). Другая паводле велічыні вёска ў Брэсцкай вобласці (пасля Альшан).

## Гісторыя 
 са званіцай, 1936]]
Вядома з 1458 года пад назвай **Любра** (**Любер**), у канцы XVIII ст. згадваецца ўжо як **Рубля**, **Рубель**. У XVI—XVIII стст. у складзе Пінскага павета Берасцейскага ваяводства Вялікага Княства Літоўскага, уладаннем Зышчынічаў, Пашкевічаў, Рэзановічаў.

Пасля 2-га падзелу Рэчы Паспалітай (1793) года ў Расійскай імперыі, у складзе Хорскай воласці Мазырскага павета Мінскай губерні.

З 1921 года ў складзе Польшчы.

З 1939 года ў складзе Беларускай ССР, з 15 студзеня 1940 года ў Давыд-Гарадоцкім раёне Пінскай вобласці створаны Рубельскі сельсавет.

Падчас Другой сусветнай вайны, у 1944 годзе, падчас адступлення нямецка-фашысцкія захопнікі спалілі вёску — 730 хат, загубілі 122 жыхароў, ацалела толькі царква. Рубель увекавечаны ў мемарыяльным комплексе «Хатынь» як адна са спаленых вёсак.

З 1954 года ў Брэсцкай вобласці. З 1961 года ў Столінскім раёне.

## Насельніцтва 
Да 1973 года Рубель была найбуйнейшая вёска Беларусі
* 1909 год — 3259 жыхароў, 448 двароў
* 1921 год — болей за 2800 жыхароў, 457 гаспадарак
* 1932 год — 4166 жыхароў
* 1939 год — 3887 чалавек, 541 двор.
* 1941 год — 3688 чалавек, 730 гаспадарак
* 1959 год — 4668 жыхароў
* 1970 год — 5565 жыхароў
* 1999 год — 4186 жыхароў, 440 двароў
* 2001 год — 4138 жыхароў, 1350 двароў
* 2004 год — каля 4500 жыхароў, 1444 двары
* 2005 год — 4034 чалавек, 1453 двары
* 2010 год — 4700 чалавек

## Інфраструктура 
У вёсцы знаходзяцца льнокамбінат (не працуе), аддзяленне сувязі РУП «Белпошта», аддзяленне ААТ «Беларусбанк», аптэка, 7 прыватных крам (Вераніка, Людміла, Вольга, аўтазапчасткі), 4 дзяржаўных крамы, два ўнівермага (Сілуэт і Прамтавары), кафэ «Івушка», школьная сталовая, кнігарня (зачынена), дзве хлебныя крамы, бібліятэка, Дом культуры, камбінат бытавога абслугоўвання, сярэдняя школа, два яслі-сада, рынак, аўтазаправачная станцыя, два млыны.

У ліпені 2008 года ў вёсцы адкрылася новая амбулаторыя.

## Славутасці 
. Каля 1700 г., з в. Рубель. НММ РБ]]
* Помнік землякам, загінулым у Вялікую Айчынную вайну, пастаўлены ў 1965 годзе.
* Курганы, паселішчы і могільнік зарубінецкай культуры.
* Царква Святога Міхаіла Арханёла (Рубельская Міхайлаўская царква). Пабудавана ў 1796 годзе, адзін з яскравых узораў палескай школы драўлянага дойлідства ў стылі барока.
* Успенская царква. Пабудавана ў 1996 годзе.
* Малітоўны дом хрысціян веры евангельскай (хрысціян-баптыстаў).

## Мікратапанімія 
Традыцыйная вёска дзеліцца на 11 мікравёсак:
* Вакза́л — паўднёва-заходняя частка вёскі, на захад ад цэркваў
* Вялі́кі Лес — паўднёва-заходняя частка вёскі, за Вакзалам
* До́ўгае — усходняя частка вёскі, каля Салабаі
* Жыды́ — усходняя частка вёскі
* Запо́лле — паўночна-ўсходняя частка вёскі
* Зарэ́чча — заходняя частка вёскі, на левым беразе Чаквы
* Машлякі́ — паўднёвая частка вёскі
* Но́вы Пасёлак — на ўсход ад Туразы
* Салабаі́ — усходняя частка вёскі
* Сяло́ — цэнтральная частка вёскі
* Ту́раза — паўночна-ўсходняя частка вёскі

## Рубельская гаворка 
Прыклады мясцовай гаворкі:
* Бага́то — шмат
* Вон — ён
* Вона́ — яна
* Воны́ — яны
* Дзе́ўчына — дзяўчына
* Дзярэ́ўня — вёска
* Е́сцяка — ёсць
* Кого́ — кагосьці
* Колі́ — калі
* Кра́ма — ларок
* Ла́ўка — крама
* Ма́мо — мама
* Пое́хаў — паехаў
* Пошо́ў — пайшоў
* Та́то — тата
* У мане́ — у мяне
* Фа́йно — цудоўна
* Хоро́шы — прыгожы
* Цяпэр — сёння
* Шо-то — штосьці
* Шчо — што
* Якэ́ — які

## Вядомыя асобы 
* Віктар Аляксандравіч Вабішчэвіч (нар. 1989) — беларускі плывец.
* Пётр Андрэевіч Вабішчэвіч (нар. 1963) — беларускі палітык.
* Андрэй Аляксеевіч Каляда (нар. 1946) — беларускі спецыяліст у галіне інфарматыкі.
* Мікалай Іванавіч Пашкевіч (нар. 1958) — беларускі мовазнавец, пісьменнік.
* Віктар Юр’евіч Сотнікаў (нар. 2001) — беларускі футбаліст.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Рубель на Radzima.org
* Рубель
* Радыё Свабода, У «Доме літаратара» Андрэй Хадановіч, Віктар Вабішчэвіч, Міхал Анемпадыстаў
* Рэальны прагноз надвор’я ў вёсцы Рубель


Катэгорыя:Рубельскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Столінскага раёна
Катэгорыя:Вёскі Беларусі, цалкам або часткова знішчаныя нацыстамі