Гертруда Джэкіл

]]

**Гертруда Джэкіл** (29 лістапада 1843 — 8 снежня 1932) брытанская садоўніца, садовы дызайнер, рамесніца, фатограф, пісьменніца і мастачка. Яна стварыла больш за 400 садоў у Вялікабрытаніі, Еўропе і ЗША, і напісала больш за 1000 артыкулаў для такіх часопісаў як «» і «The Garden» . Брытанскія і амерыканскія энтузіасты садоўніцтва апісвалі Джэкіл выразам «вядучы ўплыў у дызайне саду» .

## Ранняе жыццё 
Джэкіл нарадзілася ў доме № 2 па Графтан-стрыт, Мейфэр, Лондан, пятай з сямі дзяцей капітана Эдварда Джозэфа Хіла Джэкіла, афіцэра , і яго жонка Джуліі Хамерслі. Яе малодшы брат, Уолтар Джэкіл (англіканскі святар; некаторы час малодшы канонік  і капелан Мальты), быў сябрам Роберта Люіса Стывенсана, які запазычыў прозвішча для сваёй знакамітай аповесці пра *доктара Джэкіла і Містара Хайда*. У 1848 годзе яе сям’я пакінула Лондан і пераехала ў  у Сурэі, дзе яна правяла дзяцінства. Яна ніколі не была замужам і не мела дзяцей.

## Тэмы 
Джэкіл удзельніцай аднаго з самых уплывовых дуэтаў руху , дзякуючы яе супрацоўніцтву з англійскім архітэктарам , для чыіх праектаў яна стварыла шматлікія пейзажы, і які спраектаваў яе дом  каля Гадалмінга ў графстве Сурэй.

Джэкіл памятаюць за яе выбітны дызайн і тонкі, маляўнічы падыход да ўладкавання садоў, якія яна стварыла, у асаблівасці яе «вынослівыя кветкавыя бардзюры». Яе працы вядомыя за сваі яркія фарбы і пасадкамі, якія падобны на мазкі ад пэндзля; некаторыя мяркуюць, што падобны імпрэсіянісцкі стыль мог быць звязаны з пагаршэннем зроку Джэкіл, якое ў значнай ступені паклала канец яе кар’еры ў якасці мастака і акварэліста. Яе мастацкія здольнасці былі відавочнымі, калі яна была дзіцем, і яна рыхтавалася да кар’еры мастака.

Яна была адной з першых у сваёй прафесіі, хто стаў улічваць колер, фактуру і вопыт садоў, як аспекты для сваіх праектаў. Тэорыя Джекіл пра дызайн колераў знаходзілася пад уплывам мастакоў  і імпрэсіяністаў, а таксама тэарэтычнага . Яе цікавасць да садоўніцтва пачалася ў ,
калі яна зацікавілася творчай працай з насаджэннямі і, у прыватнасці, садоўніцтвам. Джэкіл пазней вярнулася ў дом свайго дзяцінства ў вёсцы , каб спраектаваць сад на Сноўдэнхэм-лэйн, які назвала Мілмід.

Не жадаючы абмяжоўваць свой уплыў педагагічнай практыкай садоўніцтва, Джэкіл уключала ў сваі праекты тэорыю садоўніцтва і разуменне саміх раслін. У сваіх працах, такіх як *Colour Schemes for the Flower Garden* (перадрукавана ў 1988) яна паклала свой адбітак на сучаснае выкарыстанне «цёплых» і «халодных» кветкавых колераў у садах. Яе асцярогі, што расліны павінны быць паказаны для лепшага эфекту нават пры зрэзванні для дома, прывёў яе да распрацоўкі ўласных шкляных ваз для кветак.

Пазней у жыцці, Джэкіл сабрала і ўносіла велізарны масіў раслін выключна з мэтай захавання ў шматлікія установы па ўсёй Вялікабрытаніі. На момант яе смерці, яна спраектавала больш за 400 садоў у Вялікабрытаніі, Еўропе і некалькі ў Паўночнай Амерыцы. Джэкіл таксама была вядома сваім пладавітым пісьменніцтвам. Яна напісала звыш за пятнаццаць кніг, пачынаючы з «Wood and Garden»  і яе самай знакамітай кнігі «Colour in the Flower Garden» і працягваючы ўспамінамі пра сваё юнацтва.

Яна была таксама зацікаўлена ў традыцыйнай катэджнай мэблі і сельскіх промыслах, і занепакоеная тым, што яны знікаюць. Яе кніга «Old West Surrey» (1904) зафіксавала многія аспекты сельскага жыцця XIX стагоддзя і ўтрымлівае больш за 300 фатаграфій, зробленых Джэкіл.

File:Hestercombe rill3.jpg|Сады Гестэркамб
File:Jekyll Manor House Border.jpg|Адноўленая мяжа Джэкіл ля асабняка Аптан-Грэй
File:Hestercombe; Lutyens designed bench.jpg|Сады Гестэркамб. Лаўка, спраектаваная Лачэнсам
File:Lindisfarne Castle and its Jekyll Garden - geograph.org.uk - 334038.jpg|Ліндзісфарнскі замак
File:Colour in the Flower Garden50.jpg|План клумбы аўтарства Г. Джэкіл

## Сады 
З 1881 года, калі яна разбіла сады для Манстэд-хаўз, пабудаванага для яе маці , Джэкіл распрацавала або спланавала пасадкі для каля чатырох соцен садоў. Больш за палова была непасрэдна ўведзена ў эксплуатацыю ёю, але многія былі створаны ў супрацоўніцтве з архітэктарамі, такімі як  і . Большасць яе садоў была страчана. Невялікая колькасць была адноўлена, у тым ліку яе ўласны сад у ,сады  і сад пры асабняку ў , які яна распрацавала для журналіста і арт-крытыка .

## Узнагароды 
Джэкіл была адной з першых 60 чалавек, што атрымалі  ад  ў 1897 годзе і  ад таго ж Таварыства ў 1929 годзе. Таксама ў 1929 годзе, яна атрымала Медаль Гонару Джорджа Роберта Уайта ад .

## Пахаванне 
Джэкіл была пахавана на царкоўным двары , , побач са сваім братам брат, Гербертам Джэкілам і яго жонкай, мастачкай, пісьменніцай і філантропкай . Помнік быў распрацаваны .

File:Gertrude Jekyll gravestone in St John the Baptist's church, Busbridge.jpg|Магіла Гертруды Джэкіл
File:Jekyll family memorial in St John the Baptist's church, Busbridge.jpg|Мемарыял сям'і Джэкілаў на могілках Басбрыджскай царквы

## Спадчына 
У 1911 годзе Карпарацыя Гілфард, Вялікабрытанія, пабудавала як прыбудову да Музея Гілфард дом, які ўтрымлівае цяпер ужо на міжнародным узроўні важную калекцыю традыцыйных прадметаў хатняга ўжытку, якую яна збірала на працягу свайго жыцця і падаравала Сурэйскаму археалагічнаму таварыству. Некаторыя артэфакты, звязаныя з яе жыццём і працай таксама размяшчаюцца там.

29 лістапада 2017 года, калі адзначаўся 174-ы дзень нараджэння Гертруды Джэкіл, у яе гонар быў выпушчаны .

## Літаратура 
* 
* 
* Eberle, Iwona: *Eve with a Spade: Women, Gardens, and Literature in the Nineteenth Century.* Munich: Grin, 2011. 9783640843558
* 
* Festing, Sally (1991). *Gertrude Jekyll* (1st ed.). London: New York, N.Y: Viking. 0-670-82788-6 and Penguin Books 1993.

Катэгорыя:Жанчыны віктарыянскай эпохі
Катэгорыя:Постаці брытанскага садоўніцтва
Катэгорыя:Постаці садоўніцтва
Катэгорыя:Ландшафтныя архітэктары Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Ландшафтныя архітэктары