open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Павел Васілевіч Аненкаў

**Павел Васілевіч Аненкаў** (; ) — рускі крытык, гісторык літаратуры, мемуарыст.

## Біяграфія 
Дваранін. Быў вольным слухачом Пецярбургскага ўніверсітэта. У 1833 годзе, пакінуўшы служ­бу, звярнуўся да літаратурных за­няткаў. Шмат падарожнічаў, падоўгу жыў за мяжойй.

У «Отечественных записках» і «Современнике» апублікаваў цыкл артыкулаў «Парыжскія пісьмы» (1847—48). Аўтар кнігі «Матэрыялы для біяграфіі А. С. Пушкіна» (1853), «Пушкін у Аляксандраўскую эпоху» (1874), складальнік першага пасмяротнага збору твораў А. С. Пушкіна (т. 1—7; 1855—57). Найбольш значную частку спадчыны складаюць мемуары, у т.л. кніга «Выдатнае дзесяцігоддзе (1838—1848)» (1880) — адна з асноўных крыніц вывучэння літаратурнай думкі і грамадскага руху 1830—40-х гадоў.

## Выбраная бібліяграфія 
* Воспоминания и критические очерки 1849—1868. Т. 1—3. — Спб., 1877—81;
* Литертурные воспоминания. — М., 1983.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Крытыкі Расіі
Юрый Паўлавіч Аненкаў

**Юрый Паўлавіч Аненкаў** (; ) — рускі жывапісец і графік.

## Біяграфія 
Вучыўся ў вучылішчы А. Штыгліца ў Санкт-Пецярбургу (1909—11), у Ф. Вадатона і М. Дэні ў Парыжы (1911—12). Аўтар вострахарактарных партрэтаў, часта з элементамі гратэску. Адзін з заснавальнікаў савецкай кніжнай ілюстрацыі («Дванаццаць» А. Блока, 1918). Мастак тэатра і кіно. Выпрабаваў шэраг кірункаў мастацтва 1-й чвэрці XX ст., у т.л. кубізм. З 1924 года за мяжой (Германія, Францыя). Напісаў «Дзённік маіх сустрэч» (рускі пераклад 1991).

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Графікі Расіі
Хуан Карлас Анеці

**Хуан Карлас Анеці** (; ) — уругвайскі пісьменнік, адзін з заснавальнікаў новай лацінаамерыканскай прозы.

## Творчасць 
На пачатку творчасці зазнаў уплыў філасофіі экзістэнцыялізму. Аўтар зборнікаў апавяданняў «Самае жахлівае пекла» (1962), «Сумная, як яна» (1963), аповесцяў «Калодзеж» (1939), «Для адной безыменнай магілы» (1959), раманаў «Нічыйная зямля» (1941), «Кароткае жыццё» (1950), «Верф» (1961), «Хунтакадаверэс» (1964), «Дадзім слова ветру» (1978), «У тыя часы» (1987) і інш. Паўфантастычныя сюжэтныя сітуацыі ў творах Анеці часам набываюць сімвалічнае гучанне; з глыбокім псіхалагізмам даследуе пачуццё бяссілля, прыгнечанасці, працэс разрыву герояў з рэчаіснасцю варожага свету.

## Прэміі і ўзнагароды 
* Прэмія М.Сервантэса (1980).

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Іспанамоўныя пісьменнікі
Катэгорыя:Пісьменнікі Уругвая
Анеўплаідыя

**Анеўплаідыя** (ад  +  — добра, цалкам +  — кратны +  — від) — гетэраплаідыя, спадчынная змена, пры якой клеткі арганізма маюць колькасць храмасом, не кратную адзінарнаму (гаплоіднаму) набору.

Адсутнасць у храмасомным наборы дыплоіда адной храмасомы называецца манасоміяй, дзвюх гамалагічных храмасом — нулісоміяй; наяўнасць дадатковай гамалагічнай храмасомы — трысоміяй. Арганізмы з анамальнай колькасцю храмасом называюцца адпаведна манасомікамі, нулісомікамі, трысомікамі.

Асноўны механізм узнікнення анеўплаідыі — неразыходжанне і страта асобных храмасом у мітозе і меёзе. Анеўплаідыя звычайна прыводзіць да паніжэння жыццяздольнасці і нярэдка да гібелі анеўплоідаў, асабліва ў жывёл. Прыкладам анеўплаідыі ў чалавека з’яўляецца хвароба Даўна, якая выклікаецца трысаміяй па 21-й храмасоме.

З дапамогай анеўплаідыі пры генетычным аналізе вызначаюць лакалізацыю генаў у храмасомах.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Мутацыі
Катэгорыя:Храмасомы
(242) Крымхільда

**(240) Крымхільда** — астэроід галоўнага пояса, які быў адкрыты 22 верасня 1884 года аўстрыйскім астраномам Іаганам Палізам у Венскай абсерваторыі і названы ў гонар галоўнага героя ранняй германскай літаратуры Крымхільды. Назва была дадзена Морыцам фон Кюфнерам, прамыслоўцам і спонсарам абсерваторыі.
Файл:Орбита_астероида_242.png|link=https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A4%D0%B0%D0%B9%D0%BB:%D0%9E%D1%80%D0%B1%D0%B8%D1%82%D0%B0_%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%BE%D0%B8%D0%B4%D0%B0_242.png
Файл:Орбита_астероида_242_(наклон).png|link=https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A4%D0%B0%D0%B9%D0%BB:%D0%9E%D1%80%D0%B1%D0%B8%D1%82%D0%B0_%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%BE%D0%B8%D0%B4%D0%B0_242_(%D0%BD%D0%B0%D0%BA%D0%BB%D0%BE%D0%BD).png

## Крыніцы 
## Гл. таксама 
* Спіс астэроідаў (201—300)

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1884 годзе
Катэгорыя:Астэроіды дыяметрам ад 2 да 40 км
Ісідар Маркавіч Аненскі

**Ісідар Маркавіч Аненскі** (; ) — расійскі кінарэжысёр, сцэнарыст. Заслужаны дзеяч мастацтваў РСФСР (1971).

## Біяграфія 
Скончыў Інстытут тэатральнага мастацтва (1934), Усесаюзны інстытут кінематаграфіі ў Маскве (1936). Сярод фільмаў: экранізацыі твораў А. Чэхава «Мядзведзь» (1938), «Чалавек у футарале» (1939; абодва на кінастудыі «Беларусьфільм»), «Ганна на шыі» (1954), а таксама «Пяты акіян» (1940), «Княжна Мэры» (1955), «Таленты і паклоннікі» (1973) і інш.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Кінарэжысёры Расіі
Астравы Анжу

**Астравы Анжу** — цэнтральныя, самыя вялікія астравы ў архіпелагу Новасібірскія астравы ў моры Лапцевых і Усходне-Сібірскім моры. Уключаюць астравы: Кацельны, Зямля Бунге, Фадзееўскі, Новая Сібір і Бялькоўскі. Агульная плошча каля 29 тыс. км². У рэльефе пераважаюць нізінныя акумулятыўныя раўніны, занятыя арктычнымі тундрамі. Названы імем рускага палярнага даследчыка П. Ф. Анжу.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Новасібірскія астравы
Пётр Фёдаравіч Анжу

**Пётр Фёдаравіч Анжу** (; ) — даследчык Арктыкі, адмірал рускага флоту.

## Біяграфія 
У 1821—23 гады з памочнікамі апісаў паўночныя берагі і астравы паміж рэкамі Алянёк і Індыгірка, склаў карту Новасібірскіх астравоў. У 1825—26 гады ўдзельнічаў у апісанні паўночна-ўсходняга берага Каспійскага мора і заходняга берага Аральскага мора. У 1827 годзе вызначыўся ў Наварынскай бітве руска-англа-французскага флоту з турэцка-егіпецкім флотам на лінейным караблі «Гангут». Займаў камандныя пасады ў марскім ведамстве.

## Ушанаванне памяці 
У яго гонар атрымалі назву астравы Анжу.

## Крыніцы 
## Літаратура 
*
Анілінавы чорны

**Анілінавы чорны** — азінавы фарбавальнік.

Утвараецца ў выніку акіслення аніліну ў кіслым асяроддзі звычайна непасрэдна на валокнах бавоўны, шоўку, футра. Устойлівы да кіслотаў, атмасфернага уздзеяння, святла. Акісленнем аніліну атрымліваюць таксама чорны пігмент, які выкарыстоўваецца для афарбоўкі пластмасаў, у вытворчасці лакафарбавых матэрыялаў, фарбы для капіравальнай паперы, стужак друкавальных машынак і інш.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Пігменты
Іван Іванавіч Іскра

**Іва́н Іва́навіч І́скра** (укр.: *Іван Іванович Іскра*; ? — ) — украінскі ваенны дзеяч.

## Біяграфія 
Належаў да антыгетманскай апазіцыі, якую ўзначальваў Васіль Лявонцьевіч Качубей. Пасля сыходу Качубея з пасады генеральнага пісара Іскра пакінуў свой пост. У 1703 годзе ён перастаў быць палтаўскім палкоўнікам і з'ехаў у свае ўладанні, дзе зажыў прыватным жыццём. У 1708 годзе разам з Качубеем напісаў данос Пятру I на гетмана Івана Мазепу. Выкрываў Мазепу як здрадніка, які вядзе перамовы з польскім каралём Станіславам Ляшчынскім і шведскім каралём Карлам XII. Пётр І не паверыў даносчыкам і накіраваў іх на допыт у Віцебск. Пасля катаванняў Іскра і Качубей прызналіся, што абгаварылі гетмана са злосці. Пасля гэтага яны былі як ілжэданосчыкі прысуджаны да смяротнага пакарання. Для выканання прысуду былі адпраўлены ў сяло Баршчагіўку. Паўторным допытам кіраваў Піліп Орлік. 25 ліпеня 1708 года Іскра быў абезгалоўлены.

## Заўвагі
Аноэ Кікугора V

**Аноэ Кікугора V** (; ) — акцёр японскага тэатра кабукі.

Належаў да акцёрскай дынастыі Аноэ. Выступаў у гістарычных і бытавых п’есах класічнага рэпертуару кабукі, а таксама ў новых рэалістычных. Зрабіў вялікі ўплыў на акцёраў наступнага пакалення.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Акцёры Японіі
Мікалай Мікалаевіч Анічкаў

**Мікалай Мікалаевіч Анічкаў** (; ) — савецкі патамарфолаг. Акадэмік АН СССР (1939), АМН СССР (1944).

## Біяграфія 
Скончыў Ваенна-медыцынскую акадэмію ў Пецярбургу (1909). У 1920—46 гадах прафесар гэтай акадэміі, адначасова з 1920 года ў Інстытуце эксперыментальнай медыцыны АМН СССР. У 1946—53 прэзідэнт АМН СССР.

Навуковыя працы па эксперыментальнай паталогіі і патафізіялогіі, якія стварылі аснову сучасных уяўленняў пра атэрасклероз, аўтаінфекцыю, рэтыкула-эндатэліяльную сістэму.

Ганаровы член АН Румыніі (1948), член АН ГДР (1962).

## Прэміі і ўзнагароды 
* Дзяржаўная прэмія СССР, 1942.
* Прэмія імя І. І. Мечнікава АН СССР, 1952.

## Крыніцы 
## Літаратура 
*
Аноэ Кікугора VI

**Аноэ Кікугора VI** (; ) — акцёр японскага тэатра кабукі.

Належаў да акцёрскай дынастыі Аноэ. Сын Аноэ Кікугора V.

Выканаўца жаночых і мужчынскіх роляў, заснавальнік і кіраўнік школы акцёраў тэатра кабукі (1931—37). З 1948 года член Акадэміі мастацтваў.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Акцёры Японіі
Аноэ Кікугора I

**Аноэ Кікугора I** (; ) — акцёр японскага тэатра кабукі.

Выканаўца роляў юнакоў, жаночых і мужчынскіх. Заснавальнік акцёрскай дынастыі Аноэ.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Акцёры Японіі
АНЗЮС

**АНЗЮС** () — ваенна-палітычны блок Аўстраліі, Новай Зеландыі і ЗША. Назва ад першых літар краін-удзельніц.

## Гісторыя 
Дагавор пра стварэнне блока падпісаны 1 верасня 1951 года ў Сан-Францыска (ЗША) на неабмежаваны тэрмін, уступіў у сілу 29 красавіка 1952 года.

Інспіраваны ЗША, якія пасля пачатку Карэйскай вайны (1950) імкнуліся стварыць на ўзор НАТО калектыўны саюз бяспекі ў ціхаакіянскай прасторы. Прадугледжваў узаемную падтрымку ў выпадку нападу на аднаго з партнёраў. Аўстралія і Новая Зеландыя бачылі ў дагаворы гарантыю бяспекі ад Японіі.

Пасля закрыцця новазеландскіх партоў для атамных ваенных караблёў ЗША (1985) амерыканскі ўрад у 1986 годзе абвясціў пра спыненне сваіх абавязкаў у адносінах да Новай Зеландыі, яе членства ў АНЗЮСе было прыпынена, хоць фактычнае супрацоўніцтва працягвалася.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Арганізацыі, заснаваныя ў 1952 годзе
Катэгорыя:Міжнародныя дагаворы Аўстраліі
Катэгорыя:Міжнародныя дагаворы ЗША
Катэгорыя:Міжнародныя дагаворы Новай Зеландыі
Франсуа Анрыо

**Франсуа Анрыо** (; ) — дзеяч французскай рэвалюцыі XVIII ст., якабінец.

Актыўны удзельнік паўстання 10 жніўня 1792 года, якое скінула манархію. З мая 1793 года начальнік Парыжскай нацыянальнай гвардыі, адзін з кіраўнікоў паўстання 31 мая — 2 чэрвеня 1793 года, што прывяло да ўстанаўлення якабінскай дыктатуры. У час тэрмідарыянскага перавароту (27 ліпеня 1794) быў нерашучы ў арганізацыі супраціўлення. Пакараны смерцю тэрмідарыянцамі разам з М. Рабесп’ерам.

## Крыніцы 
## Літаратура 
*
Казкі дзядзькі Рымуса

**Казкі дзядзькі Рымуса** ці дакладней проста **Дзядзька Рымус** () — зборнік афраамерыканскіх народных казак, пераважна апавяданняў пра прыгоды жывёл, якія былі ўпарадкаваны і сабраны амерыканскім журналістам, пісьменнікам і фалькларыстам Джоэлем Чэндлерам Харысам (1845–1908) у Атланце, штат Джорджыя, пасля Рэканструкцыі Поўдня, і ўпершыню апублікаваныя ў выглядзе кнігі ў 1881 годзе. 

Усяго было апублікавана сем кніг пра дзядзьку Рымуса — старога афраамерыканца, які з'яўляецца апавядальнікам твораў. У цэнтры сюжэтаў знаходзяцца такія персанажы, як Братка Трус, Братка Ліс, Братка Воўк, Маленькі Цвыркун і многія іншыя.

Гэтыя гісторыі адлюстроўваюць свет старых плантацый на глыбокім Поўдні ЗША: свет рабоў, якія не ўмелі ні чытаць, ні пісаць, але былі выдатнымі апавядальнікамі гісторый, што перадаваліся ад бацькі да сына. Асаблівасцю апавяданняў з'яўляецца фанетычны спосаб маўлення, які спрабуе перадаць мову рабоў на іх аўтэнтычным мясцовым дыялекце. 

Апавяданні пра дзядзьку Рымуса з'яўляюцца аднымі з шэдэўраў амерыканскай літаратуры. Яны былі перакладзены на мноства моў.

Музычны фільм Уолта Дыснея 1946 года «Песня Поўдня», у якім разам здымаюцца акцёры гульнявых фільмаў і мультыплікацыйныя персанажы, заснаваны на гісторыях пра дзядзьку Рымуса. У 2006 годзе ў ЗША выйшаў анімацыйны фільм па матывах гэтых апавяданняў пад назвай «Прыгоды брата Труса».

Катэгорыя:Казкі
Два аравійскія рыцары

«**Два аравійскія рыцары**» () — нямая прыгодніцкая кінакамедыя рэжысёра Льюіса Майлстоўна, за якую ён быў узнагароджаны прэміяй «Оскар» як найлепшы рэжысёр в 1927 годзе.

## Сюжэт 
Амерыканскі салдат і яго сяржант, які яго ненавідзіць, захоплены немцамі. У нямецкім лагеры яны забіраюць у арабскіх ваеннапалонных белыя адзенні, якія дапамагаюць ім бегчы. Іх прымаюць за арабаў і адпраўляюць у Турцыю на борце нямецкага цягніка зняволеных.

## Зноскі 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Нямыя фільмы ЗША
Катэгорыя:Фільмы ЗША 1927 года
Роза (раман)

**«Роза»** () — раман нарвежскага пісьменніка Кнута Гамсуна, упершыню апублікаваны ў 1908 годзе. З’яўляецца другой часткай дылогіі пра Беноні і Розу.

Пасля таго, як Розу пакінуў муж, яна вяртаецца ў Сірылун. Беноні ўсё яшчэ закаханы ў Розу і дабіваецца яе рукі. Улюбляецца ў яе і вандроўны студэнт Парэліус, ад асобы якога вядзецца апавяданне. Ён піша карціны для разбагацелага Беноні, а затым уладкоўваецца настаўнікам у дом Мака. У каханні ж Парэліус церпіць няўдачу. Даведаўшыся аб смерці мужа, Роза выходзіць за Беноні. Аднак шлюб аказваецца не надта шчаслівым, для Беноні Роза застаецца далёкай і недаступнай.

Адной з гераінь рамана становіцца Эдварда, аўдавелая дачка Мака, вядомая па ранейшым рамане Гамсуна «Пан». Пасля смерці мужа, фінскага барона, яна вяртаецца з дочкамі ў бацькоўскі дом, але не знаходзіць сабе спакою. Няшчасная, расчараваная ў жыцці, яна то пускаецца ў новыя любоўныя прыгоды, то «*ўдараецца ў рэлігію*» — і ўсё смуткуе па сваім даўнім каханым лейтэнанце Глане.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Кнігі 1908 года
Катэгорыя:Раманы Кнута Гамсуна
Катэгорыя:Раманы на нарвежскай мове
Крэўскі вялікі камень

**Крэўскі вялікі камень** — геалагічны помнік прыроды рэспубліканскага значэння, размешчаны на паўночна-ўсходняй ускраіне аграгардка Крэва Смаргонскага раёна Гродзенскай вобласці, за 300 м на ўсход ад галоўнай вуліцы каля рэчкі Краўлянка.

Валун ружовага граніту-рапаківі з крышталямі палявога шпата ў выглядзе авоідаў і таблічак. Значная яго частка сышла пад зямлю. Вага каменя — больш за 50 тон. Даўжыня — 3,9 м, шырыня — 3,4 м, вышыня — 1,4 м, у абводзе — 12,2 м. На паверхні растуць імхі і лішайнікі.

Лічыцца, што валун прынесены сюды ледавіком з Фінляндыі.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Валун «Большой камень» кревский

Катэгорыя:Валуны Беларусі
Катэгорыя:Геалагічныя помнікі прыроды рэспубліканскага значэння Гродзенскай вобласці
Катэгорыя:Геалогія Смаргонскага раёна
Катэгорыя:Крэва
Сезон 2024/2025 «Гарызонт-2-РЦАП»

У сезоне 2024/2025 жаночы баскетбольны клуб «Гарызонт-2-РЦАП» з Мінска прымаў удзел:
* Чэмпіянат Беларусі 2024/2025 (**4 месца**).

## Склад каманды 
*  Марта Галавач
*  Валерыя Гінько
*  Мілана Грудзінская
*  Ульяна Даніловіч
*  Дар’я Дегцярова
*  Соф'я Лашкевіч
*  Ганна Лашкова
*  Яна Лябедзіч
*  Валерыя Моціна
*  Лілія Наркевіч
*  Вера Несцяровіч
*  Мілана Новік
*  Алёна Прахарчук
*  Ксенія Прахарчук
*  Ганна Сіліч
*  Дар'я Соцікава
*  Мая Сцяпанава
*  Алеся Талькоўская
*  Ксенія Трафімава
*  Вольга Трыгрыбцава

## Трэнеры каманды 
*  Вольга Зюзькова (галоўны трэнер)
*  Ганна Нужная
*  Вольга Матуль
*  Марыя Трафіменкава

## Гл. таксама 
* Сезон 2023/2024 «Гарызонт-2-РЦАП»
* Сезон 2025/2026 «Гарызонт-2-РЦАП»

## Спасылкі 
* Профіль на сайце eurobasket.com

Гарызонт-2-РЦАП
Катэгорыя:2024 год у Мінску
Катэгорыя:2025 год у Мінску
Сезон 2024/2025 «Алімпіі Гродна»

У сезоне 2024/2025 жаночы баскетбольны клуб «Алімпія» з Гродна прымаў удзел:
* Чэмпіянат Беларусі 2024/2025 ( **3 месца**),
* Кубак Беларусі 2024 ( **3 месца**).

## Склад каманды 
*  Яўгенія Бярнацкая
*  Ксенія Калеснік
*  Ірына Краўчанка
*  Ганна Лапо
*  Марыя Ляскоўская
*  Яна Макуца (прыйшла ў каманду каманду падчас сезона)
*  Надзея Надзежка
*  Дар’я Пілюк
*  Аляксандра Полубок
*  Алеся Сліж
*  Марта Супрун
*  Дар’я Трусь
*  Анастасія Фяклістава
*  Лізавета Шышлюк
*  Дар’я Ярашэвіч

## Трэнеры каманды 
*  Вікторыя Дацун (галоўны трэнер)
*  Віталь Маклакоў
*  Таццяна Чахоўская
*  Ангеліна Навойчык

## Гл. таксама 
* Сезон 2023/2024 «Алімпіі Гродна»
* Сезон 2025/2026 «Алімпіі Гродна»

## Спасылкі 
* Профіль на сайце eurobasket.com
* «ОЛИМПИЯ» СТАЛА БРОНЗОВЫМ ПРИЗЕРОМ XXXIII BETERA-ЧЕМПИОНАТА РЕСПУБЛИКИ БЕЛАРУСЬ

2024-2025
Алімпія Гродна
Катэгорыя:2024 год у Гродне
Катэгорыя:2025 год у Гродне
Бухгалтарскі баланс

**Бухгалтарскі баланс** — гэта форма фінансавай справаздачнасці, якая адлюстроўвае фінансавае становішча арганізацыі на пэўную дату. Баланс паказвае актывы, абавязацельствы і ўласны капітал прадпрыемства ў структураваным выглядзе.

## Асноўныя прынцыпы 
Бухгалтарскі баланс складаецца з дзвюх частак:
* **Актыў** — уключае ўсё, што належыць прадпрыемству: грашовыя сродкі, асноўныя сродкі, матэрыялы, дэбіторская запазычанасць і інш.
* **Пасіў** — паказвае крыніцы фінансавання актываў: уласныя сродкі (уласны капітал) і пазычаныя сродкі (абавязацельствы).

Асноўнае ўраўненне бухгалтарскага балансу:

**Актывы = Уласны капітал + Абавязацельствы**:

Актывы
* Доўгатэрміновыя актывы (асноўныя сродкі, нематэрыяльныя актывы)
* Кароткатэрміновыя актывы (запасы, дэпазіты, грашовыя сродкі)

Пасівы
* Уласны капітал (статутны фонд, нерэалізаваная прыбытак)
* Доўгатэрміновыя абавязацельствы (пазыкі)
* Кароткатэрміновыя абавязацельствы (крэдыторская запазычанасць)

## Значэнне 
Бухгалтарскі баланс дае магчымасць карыстальнікам фінансавай інфармацыі (уладальнікам, інвестарам, крэдыторам, дзяржаўным органам) ацаніць фінансавы стан арганізацыі, яе плацежаздольнасць, рызыкі і эфектыўнасць кіравання рэсурсамі.

## Заканадаўства 
У Беларусі форма і парадак складання бухгалтарскага балансу рэгулююцца нацыянальнымі стандартамі бухгалтарскага ўліку і адпаведным заканадаўствам, уключаючы Закон Рэспублікі Беларусь «Аб бухгалтарскім уліку і фінансавай справаздачнасці».

## Гл. таксама 
* Дэбет і крэдыт
* Бухгалтарскі ўлік
* Фінансавая справаздачнасць
* Галоўная кніга

## Крыніцы 
Катэгорыя:Бухгалтарскі ўлік
Катэгорыя:Фінансы
Дэбет і крэдыт

**Дэ́бет** і **крэ́дыт** — асноўныя паняцці двайнога бухгалтарскага запісу, які выкарыстоўваецца для адлюстравання фінансавых аперацый у бухгалтарскім уліку. Кожная гаспадарчая аперацыя фіксуецца ў выглядзе дзвюх процілеглых запісаў: **па дэ́беце аднаго рахунку** і **па крэ́дыце іншага** на аднолькавую суму. Гэтая сістэма дазваляе захоўваць баланс паміж актывамі і абавязацельствамі суб’екта гаспадарання.

## Этымалогія 
Тэрміны паходзяць з лацінскай мовы: *debitum* — «тое, што павінен», і *creditum* — «тое, што даверана». У сучаснай бухгалтэрыі яны не маюць прамога значэння «доўг» або «крэдыт» у звыклым разуменні, а выконваюць тэхнічную функцыю раздзелу аперацый па рахунках.

## Прынцып падвойнага запісу 
Прынцып падвойнага запісу азначае, што кожная аперацыя ўплывае як мінімум на два рахункі: адзін павялічваецца або памяншаецца па дэбеце, другі — па крэдыце.

**Напрыклад:**

Калі прадпрыемства набывае тавар за наяўныя грошы:
* рахунак «Тавары» — павялічваецца (па дэбеце),
* рахунак «Каса» — памяншаецца (па крэдыце).

Такім чынам, агульны баланс прадпрыемства захоўваецца.

## Выкарыстанне 
**Дэбет** (левы бок рахунку) звычайна выкарыстоўваецца для адлюстравання:
* павелічэння актываў,
* зніжэння абавязацельстваў,
* расходаў.
**Крэдыт** (правы бок рахунку) звычайна адлюстроўвае:
* павелічэнне абавязацельстваў,
* зніжэнне актываў,
* даходы.

## Прызначэнне 
Дзякуючы выкарыстанню дэбету і крэдыту бухгалтары могуць:
* весці дакладны ўлік усіх фінансавых аперацый,
* забяспечваць захаванне бухгалтарскага балансу,
* складаць фінансавую справаздачнасць у адпаведнасці з міжнароднымі стандартамі.

## Прыклады рахункаў 
## Гл. таксама 
* Бухгалтарскі ўлік
* Бухгалтарскі баланс
* План рахункаў
* Галоўная кніга

## Літаратура 
* Вішнеўскі С. Ф. *Асновы бухгалтарскага ўліку*. — Мінск: Вышэйшая школа, 2015.
* Камароў А. У. *Бухгалтарскі ўлік: падручнік*. — Мінск: Экаперспектыва, 2020.
* Horngren, C.T., Harrison, W.T., Oliver, M.S. *Accounting*. — Pearson Education, 2018.

Катэгорыя:Бухгалтарскі ўлік
Катэгорыя:Фінансы
Актывы і пасівы

**Актывы** і **пасівы** — ключавыя паняцці бухгалтарскага ўліку, якія выкарыстоўваюцца для адлюстравання фінансавага становішча арганізацыі ў бухгалтарскім балансе.

## Актывы 
**Актывы** — гэта рэсурсы, якія знаходзяцца пад кантролем арганізацыі і ад якіх чакаецца эканамічная выгада ў будучыні. Яны могуць быць матэрыяльнымі і нематэрыяльнымі, доўгатэрміновымі і кароткатэрміновымі.

**Класіфікацыя актываў:**

**Доўгатэрміновыя актывы** (неабаротныя):
* Асноўныя сродкі (будынкі, машыны)
* Нематэрыяльныя актывы (патэнты, брэнды)
* Доўгатэрміновыя фінансавыя ўкладанні
**Кароткатэрміновыя актывы** (абаротныя):
* Запасы
* Дэбіторская запазычанасць
* Грашовыя сродкі
* Іншыя абаротныя актывы

## Пасівы 
**Пасівы** — гэта абавязкі арганізацыі перад іншымі асобамі, урэгуляванне якіх прывядзе да выбыцця рэсурсаў (грошай або маёмасці).

**Класіфікацыя пасіваў:**

**Уласны капітал**
* Статутны капітал
* Рэзервы
* Неразмеркаваны прыбытак
**Запазычанні і абавязацельствы**
* Доўгатэрміновыя абавязацельствы (крэдыты, пазыкі)
* Кароткатэрміновыя абавязацельствы (крэдыторская запазычанасць, падаткі да выплаты)

## Суадносіны актываў і пасіваў 
Фундаментальнае бухгалтарскае ўраўненне:

**Актывы = Уласны капітал + Абавязацельствы**

Гэта ўраўненне ляжыць у аснове балансу і адлюстроўвае, што ўсе рэсурсы арганізацыі фінансуюцца або за кошт уласных сродкаў, або за кошт запазычанняў.

## Значэнне для аналізу 
Параўнанне структуры актываў і пасіваў дазваляе ацаніць:
* фінансавую ўстойлівасць;
* ліквіднасць;
* эфектыўнасць выкарыстання рэсурсаў;
* ступень залежнасці ад знешніх крыніц фінансавання.

## Гл. таксама 
* Бухгалтарскі баланс
* Фінансавая справаздачнасць
* Дэбіт і крэдыт
* Галоўная кніга

## Літаратура 
* Закон Рэспублікі Беларусь «Аб бухгалтарскім уліку і фінансавай справаздачнасці»
* Савіцкая Г. В. *Аналіз фінансавага стану прадпрыемства*. — Мінск, 2017.
* Кавалев В. В. *Финансовый менеджмент*. — М.: Финансы и статистика, 2005.

Катэгорыя:Бухгалтарскі ўлік
Катэгорыя:Фінансы
Катэгорыя:Фінансавая справаздачнасць
12-ы армейскі корпус (Украіна)

**12-ы армейскі корпус** () — аператыўна-тактычнае аб’яднанне Сухапутных войскаў Узброеных Сіл Украіны.

## Гісторыя 
У пачатку 2025 года Узброеныя сілы Украіны перайшлі на корпусную сістэму. У студзені-лютым 2025 года шэраг украінскіх крыніц паведамлялі пра стварэнне корпуса або яго ўжо існаванне.

## Склад 
* Асобная прэзідэнцкая брыгада
* 112-я асобная брыгада тэрытарыяльнай абароны (Кіеў)
* 118-я асобная брыгада тэрытарыяльнай абароны (Чаркасы)
* 120-я асобная брыгада тэрытарыяльнай абароны (Вінніца)
* 25-я асобная брыгада аховы грамадскага парадку НГУ (Кіеў)
* 27-я асобная Пячэрская брыгада НГУ (Кіеў)
* 31-ы полк НГУ (Чаркасы)
* 25-ы полк НГУ (Кіеў)
* 28-ы полк аховы дзяржаўных аб’ектаў НГУ

## Крыніцы 
Катэгорыя:Воінскія часці і фарміраванні Украіны
Катэгорыя:Армейскія карпусы Украіны
Сярэдняя спецыяльная навучальная ўстанова

**Сярэдняя спецыяльная навучальная ўстанова** — тып навучальнай установы, якая забяспечвае атрыманне сярэдняй спецыяльнай адукацыі. Размяшчаецца паміж агульнай сярэдняй і вышэйшай адукацыяй у сістэме адукацыі. Выпускнікі такіх устаноў атрымліваюць прафесійную падрыхтоўку і дыплом аб сярэдняй спецыяльнай адукацыі.

## Агульная характарыстыка 
Сярэднія спецыяльныя навучальныя ўстановы рыхтуюць спецыялістаў сярэдняга звяна ў розных галінах: медыцыне, педагогіцы, сельскай гаспадарцы, тэхніцы, культуры, мастацтве і інш. Навучанне адбываецца на аснове базавай (9 класаў) або агульнай сярэдняй адукацыі (11 класаў).
* У Польшчы блізкімі па функцыях з'яўляюцца тэхнікумы (*technikum*), што даюць прафесійную і агульную сярэднюю адукацыю адначасова.
* У Расіі дзейнічаюць тэхнікумы і каледжы, якія забяспечваюць сярэднюю прафесійную адукацыю.
* Ва Украіне існуюць каледжы, тэхнікумы і вучылішчы, уключаныя ў сістэму вышэйшай адукацыі як установы першага або другога ўзроўню акрэдытацыі.

## Гл. таксама 
* Прафесійна-тэхнічная адукацыя
* Вышэйшая адукацыя
* Сістэма адукацыі ў Беларусі

## Крыніцы 
Катэгорыя:Адукацыя ў Беларусі
Катэгорыя:Сярэдняя спецыяльная адукацыя
Катэгорыя:Навучальныя ўстановы
Інтэрнат

**Інтэрнат** — шматпакаёвы будынак, прызначаны для часовага пражывання студэнтаў, навучэнцаў, працаўнікоў, а таксама асобных катэгорый грамадзян.

## Агульная характарыстыка 
Інтэрнаты часта ствараюцца пры навучальных установах — каледжах, тэхнікумах, універсітэтах — для забеспячэння жыллём асоб, якія навучаюцца па-за межамі месца пастаяннага пражывання. Таксама інтэрнаты могуць быць арганізаваны пры прадпрыемствах, медыцынскіх установах, спецыялізаваных установах сацыяльнага абслугоўвання.

У інтэрнаце пражыванне звычайна адбываецца ў шматмесных пакоях (па 2–4 чалавекі) з агульнымі бытавымі памяшканнямі: кухнямі, санвузламі, пральнямі і інш.

## У Беларусі 
У Рэспубліцы Беларусь інтэрнаты шырока распаўсюджаны ў сістэме адукацыі. Большасць ВНУ і сярэдніх спецыяльных устаноў маюць уласныя інтэрнаты для забеспячэння студэнтаў жыллём. Плата за пражыванне, як правіла, невысокая і часткова субсідзіруецца дзяржавай.

Асобныя катэгорыі навучэнцаў (сіроты, дзеці з малазабяспечаных сем’яў, інваліды) могуць быць вызвалены ад платы за пражыванне. Працягласць пражывання звычайна абмяжоўваецца тэрмінам навучання.

## Віды інтэрнатаў 
* **Студэнцкія інтэрнаты** — пры ВНУ, каледжах, прафесійна-тэхнічных вучылішчах.
* **Працоўныя інтэрнаты** — для работнікаў прадпрыемстваў.
* **Сацыяльныя інтэрнаты** — для асоб з сацыяльна неабароненых катэгорый.
* **Інтэрнаты закрытага тыпу** — пры навучальных установах з поўным утрыманнем навучэнцаў (напрыклад, кадэцкія вучылішчы, інтэрнаты для дзяцей-сірот).

## Гл. таксама 
* Жылы дом
* Бюджэтнае навучанне
* Сацыяльная падтрымка навучэнцаў

## Спасылкі 
* Жыллёвы кодэкс Рэспублікі Беларусь
* Об утверждении Инструкции об основаниях назначения и порядке технической инвентаризации недвижимого имущества, а также проверки характеристик недвижимого имущества при совершении регистрационных действий. Постановление государственного комитета по имуществу республики беларусь 24 марта 2015 г. № 11

Катэгорыя:Адукацыя ў Беларусі
Катэгорыя:Жыллё
Катэгорыя:Інфраструктура навучальных устаноў
Берлінскі кінафестываль 1997

**47-ы Берлінскі кінафестываль** праходзіў з 13 па 24 лютага 1997 года ў Берліне. Галоўную ўзнагароду кінафестывалю — Залатога мядзведзя — атрымаў фільм «» рэжысёра Мілаша Формана.

## Пераможцы 
* «Залаты мядзведзь» — «» (рэж. Мілаш Форман)
*  — «» (рэж. )
* «Сярэбраны мядзведзь» за найлепшую рэжысуру —  («»)
*  — Жульет Бінош («Англійскі пацыент»)
*  — Леанарда Дзі Капрыа («»)
* «Сярэбраны мядзведзь» за выдатнае персанальнае дасягненне — Збігнеў Прайснер («»)
* «Сярэбраны мядзведзь» за выдатны мастацкі ўклад —  («»)
*  — «»
* Ганаровая згадка:
**  за фільм «»
** «» 
**  за фільм «»
** «» Спайка Лі
* Ганаровы «Залаты мядзведзь» — Кім Новак

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт  
* 47-ы Берлінскі кінафестываль  на сайце «Internet Movie Database»

Катэгорыя:Берлінскі кінафестываль
Катэгорыя:Кінафестывалі 1997 года
Катэгорыя:Люты 1997 года
Катэгорыя:1997 год у Берліне
Катэгорыя:Падзеі ў Берліне
Шлюз Дамброўка

**Шлюз Дамброўка** — сямнаццаты шлюз на Аўгустоўскім канале (калі лічыць з боку Бебжы). Пабудаваны ў 1829 годзе Ежы Арнольдам. Другі з трох шлюзаў, размешчаных у Беларусі. Быў адрамантаваны ў 2005—2006 гадах і працуе як суднаходны аб'ект.

## Тэхнічныя характарыстыкі 
* **Месцазнаходжанне:** 91,5 км канала
* **Розніца ўзроўняў:** 3,04 м
* **Даўжыня:** 43,9 м
* **Шырыня:** 6,10 м
* **Брамы:** драўляныя
* **Год пабудовы:** 1829
* **Кіраўнік будаўніцтва:** Ежы Арнольд

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Аўгустоўскі канал
Спартыўная зала

**Спартыўная зала** — спецыяльна абсталяванае памяшканне, прызначанае для правядзення фізічных практыкаванняў, трэніровак, спартыўных заняткаў і спаборніцтваў. У залежнасці ад тыпу і прызначэння залы, яна можа быць выкарыстана для гульнявых відаў спорту (футбол, баскетбол, валейбол і інш.), гімнастыкі, лёгкай атлетыкі, баявых мастацтваў, фітнесу, а таксама для школьных урокаў фізічнай культуры.

## Асаблівасці 
Спартыўныя залы могуць быць:

* Шматфункцыянальнымі — адаптаваныя пад розныя віды спорту;
* Спецыялізаванымі — прызначаныя для аднаго канкрэтнага віду спорту (напрыклад, трэнажорная зала, гімнастычная зала);
* Навучальнымі — выкарыстоўваюцца ва ўстановах адукацыі для правядзення ўрокаў фізічнай культуры;
* Прыватнымі або грамадскімі — у залежнасці ад формы ўласнасці і даступнасці для насельніцтва.

Асноўнымі элементамі абсталявання з'яўляюцца спартыўны інвентар, трэнажоры, гімнастычныя прыстасаванні, разметка пляцовак, абарончая покрыва падлогі, асвятленне і сістэма вентыляцыі.

## У Беларусі 
Спартыўныя залы шырока прадстаўлены ў агульнаадукацыйных школах, установах вышэйшай і сярэдняй спецыяльнай адукацыі, прафесійных спартыўных клубах, фітнес-цэнтрах, спартыўна-аздараўленчых комплексах і іншых установах. Яны з'яўляюцца важнай часткай спартыўнай і выхаваўчай інфраструктуры краіны.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Спартыўныя збудаванні
Крэдыторская запазычанасць

**Крэдыторская запазычанасць** — гэта запазычанасць прадпрыемства або арганізацыя перад ягонымі контрагентамі (юрыдычнымі або фізічнымі асобамі).

Крэдыторская запазычанасць уключае:

* запазычанасць пастаўшчыкам за тавары і паслугі;
* запазычанасць пакупнікам і заказчыкам па атрыманых авансах;
* запазычанасць перад заснавальнікамі па даходах;
* запазычанасць перад работнікамі прадпрыемства па заработнай плаце;
* запазычанасць па ўзносах у фонды сацыяльнага страхавання;
* вэксалі да выплаты, 
* запазычанасць перад даччынымі і залежнымі таварыствамі;
* запазычанасць перад фінансавымі органамі па падатках і адлічэннях.

Крэдыторская запазычанасць можа быць:

* бягучай;
* пратэрмінаванай;
* безнадзейнай;
* сумнеўнай;
* незапатрабаванай.

## Адлюстраванне пры ўліку 
Крэдыторская запазычанасць узнікае праз несупадзенне тэрміну аплаты за тавары ці паслугі з тэрмінам пераходу права ўласнасці на іх у сувязі з няскончанымі разлікамі па ўзаемных абавязацельствах.

Крэдыторская запазычанасць паказваецца на такіх бухгалтарскіх рахунках: «Разлікі з пастаўшчыкамі і падрадчыкамі»; «Разлікі з пакупнікамі і заказчыкамі»; «Рэзервы па сумнеўных даўгах»; «Разлікі па кароткатэрміновых крэдытах і пазыках»; «Разлікі па доўгатэрміновых крэдытах і пазыках»;«Разлікі з персаналам па аплаце працы»; «Разлікі з падсправаздачнымі асобамі»; «Разлікі з персаналам па іншых аперацыях»; «Разлікі з заснавальнікамі»; «Разлікі з рознымі крэдыторамі і дэбіторамі» і інш.

Аналітычны ўлік крэдыторскай запазычанасці павінен весціся на асобных субрахунках, не дазваляецца залік паміж артыкуламі, усе запазычанасці павінны паказвацца ў «разгорнутым выглядзе».

## Гл. таксама 
Дэбіторская запазычанасць

## Крыніцы 
Катэгорыя:Бухгалтарскі ўлік
Катэгорыя:Фінансы
Віктар Аляксандравіч Адзіночанка

**Віктар Аляксандравіч Адзіночанка** () — беларускі філосаф, рэлігіязнаўца. Кандыдат філасофскіх навук, дацэнт.

## Біяграфія 
У 1986 г. з адзнакай скончыў аддзяленне філасофіі Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. У 1990 г. абараніў кандыдацкую дысертацыю па гісторыі філасофіі на тэму «Канцэпцыя культуры Х. Артэгі-і-Гасэта». Дацэнт кафедры філасофіі і спецыяльных гістарычных дысцыплін ГДУ імя Ф. Скарыны. Сфера навуковых інтарэсаў: рэлігія ў сістэме сучаснай беларускай культуры. Аўтар звыш 170 навуковых і навукова-метадычных публікацый, у т.л. першага вучэбнага дапаможніка для студэнтаў па рэлігіязнаўстве на беларускай мове.

## Выбраная бібліяграфія 
* Рэлігіязнаўства: вучэбны дапаможнік / В.А. Адзіночанка; Гомельскі дзяржаўны ўніверсітэт імя Ф. Скарыны. — Гомель: ГДУ імя Ф. Скарыны, 2012. — 2-е выд., перапрац. і дапоўн. — 204 с.
* Лекцыі па рэлігіязнаўству / В.А. Адзіночанка; Гомельскі дзяржаўны ўніверсітэт імя Ф. Скарыны. — Гомель: ГДУ ім. Ф.Скарыны, 2015. — 94 с.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Філосафы Беларусі
Катэгорыя:Кандыдаты філасофскіх навук
Катэгорыя:Рэлігіязнаўцы Беларусі
Heil Hitler (песня)

«**Heil Hitler**» (), таксама вядомая пад альтэрнатыўнай назвай «**Nigga Heil Hitler**» () — песня амерыканскага рэпера Канье Уэста, выпушчаная 8 мая 2025 года як трэці сінгл з яго будучага студыйнага альбома Cuck. У ёй прысутнічае дадатковы вакал ад групы Уэста «The Hooligans».

Песня атрымала негатыўныя водгукі крытыкаў, у тым ліку абурэнне і асуджэнне з-за таго, што ў ёй прасоўваецца антысемітызм і ўсхваляецца Адольф Гітлер. Паводле слоў Уэста, з-за спрэчнага характару і тэмы трэк быў забаронены на ўсіх буйных стрымінгавых платформах. Інструментальная версія песні пад назвай «**The Heil Symphony**» была апублікавана 14 мая 2025 года.

## Гістарычны фон 
Да свайго выхаду песня «Heil Hitler» была ўключана ў трэк-ліст DJ Akademiks 3 красавіка 2025 года. У наступным месяцы песня неаднаразова гучала падчас стрымаў Уэста, дэманструючы прагрэс у распрацоўцы альбому Cuck. Характэрна, што раннія версіі песні ўтрымлівалі радок, адрасаваныя рэперу Дрэйку: «Нігеры паводзяць сябе як педзікі так часта, што я думаю, нібы яны як Дрэйк». Digital Nas, які працаваў над трэкам, заявіў, што гэта «песня года».

## Рэліз 
Уэст выпусціў песню «Heil Hitler» у выглядзе кліпа, апублікаванага ў яго акаўнце X 8 мая 2025 года. У кліпе паказаны пусты склад, дзе чарнаскурыя мужчыны стаяць у мілітарысцкім страі, задрапіраваныя ў звярыныя шкуры, і імітуюць радкі, выкананыя групай Hooligans. Па стане на май 2025 года песня па-ранейшаму даступная на X, але была выдаленая з такіх платформаў, як Apple Music, Spotify, YouTube і SoundCloud.

## Крытыка 
Трэк атрымаў негатыўныя водгукі крытыкаў, у тым ліку абурэнне і асуджэнне з-за таго, што ў ім прасоўваліся антысемітызм і ўслаўляўся Адольф Гітлер.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Канье Уэст
Катэгорыя:Сінглы 2025 года
Барыс Гадуноў (трагедыя)

**«Бары́с Гадуно́ў»** () — гістарычная драма Аляксандра Сяргеевіча Пушкіна.

## Гісторыя стварэння 
«Барыс Гадуноў» быў напісаны пад уплывам чытання «Истории государства Российского» і прысвечаны перыяду царавання Барыса Гадунова з 1598 па 1605 год і ўварванню Ілжэдзмітрыя I. На сустрэчы з імператарам Мікалаем I (якая паклала канец ссылцы) Пушкін чытаў яму ўрыўкі з «Барыса Гадунова».

Драма напісана ў перайманне гістарычных хронік Шэкспіра — пераважна белым вершам з некалькімі празаічнымі сцэнамі. Паслужыла пратэкстам шэрагу твораў не толькі рускай літаратуры, але і еўрапейскай.

Цалкам п'еса была ўпершыню апублікавана (з цэнзурнымі скарачэннямі) ў канцы снежня 1830 года з датай выдання 1831 год, але пастаўлена на сцэне толькі ў 1866 годзе. Прычына таму — меркаваная несцэнічнасць твора. Але галоўнае — да 1866 года трагедыя была забаронена для прадстаўлення на сцэне. З цэнзурнымі выняткамі і скарачэннямі была пастаўлена ўпершыню 17 верасня 1870 года на сцэне Марыінскага тэатра артыстамі Александрынскага тэатра.

Трагедыя азнамянавала поўны адыход Пушкіна ад рамантызму з яго героікай да рэалістычнага ўвасаблення вобразаў персанажаў. Тым не менш, у лісце да П. А. Вяземскага ад 13 ліпеня 1825 года з Міхайлаўскага ў Царскае Сяло Пушкін называе свой твор «романтической трагедией», як мяркуе І. Семянко, «прежде всего за свободу изобретения, решительное ниспровержение канонов классической драматургии».

## Спасылкі 
* [Беларускі пераклад Пятра Глебкі](http://be.wikisource.org/wiki/Барыс_Гадуноў_(Пушкін/Глебка)) (у тым ліку скан выдання 1937 года)

Катэгорыя:Літаратурныя творы на рускай мове
Катэгорыя:Творы Аляксандра Пушкіна
Катэгорыя:Творы 1825 года
Галоўная кніга

**Галоўная кніга** — адзін з асноўных бухгалтарскіх дакументаў у сістэме бухгалтарскага ўліку. У ёй абагульняюцца даныя пра ўсе гаспадарчыя аперацыі арганізацыі, якія адлюстроўваюцца на рахунках бухгалтарскага ўліку. Галоўная кніга з'яўляецца асновай для складання бухгалтарскай (фінансавай) справаздачнасці.

## Асаблівасці 
Галоўная кніга адлюстроўвае:
* даныя па ўсіх бухгалтарскіх рахунках;
* звесткі пра дэбетавае і крэдытавае абарачэнне;
* астаткі на пачатак і канец справаздачнага перыяду.

## Форма і вядзенне 
Галоўная кніга можа весціся як у папяровым, так і ў электронным выглядзе. У дзяржаўных і прыватных арганізацыях часта выкарыстоўваюцца праграмы, такія як:
* *1С:Бухгалтэрыя*,
* *Паракс-Бухгалтэрыя*,
* *SAP, QuickBooks*
* іншыя праграмныя прадукты, адаптаваныя пад патрабаванні заканадаўства.

## Значэнне 
Галоўная кніга дазваляе:
* кантраляваць дакладнасць уліковых аперацый;
* атрымліваць поўную інфармацыю пра фінансавы стан арганізацыі;
* рыхтаваць абавязковую справаздачнасць у органы дзяржаўнага рэгулявання: падатковую, статыстыку і г.д.

## Гл. таксама 
* Бухгалтарскі ўлік
* Бухгалтарскі баланс
* Фінансавая справаздачнасць

## Крыніцы 
Катэгорыя:Бухгалтарскі ўлік
Катэгорыя:Эканоміка Беларусі
Падвойны запіс

**Падвойны запіс** — гэта адлюстраванне гаспадарчых аперацый у дэбеце аднаго і крэдыце іншага ўзаемазвязаных рахункаў на аднолькавую суму. Рахункі, паміж якімі адбываецца двайны запіс, называюцца **карэспандуючымі**. У выніку двайнога запісу пасля адлюстравання кожнай гаспадарчай аперацыі пастаянна захоўваецца раўнавага паміж актывам і пасівам балансу.

Напрыклад, двайны запіс водпуску матэрыялаў са склада ў вытворчасць паказвае, што колькасць матэрыяльных каштоўнасцей на складзе памяншаецца, а выдаткі на вытворчасць павялічваюцца.

З дапамогай двайнога запісу прадпрыемствы і арганізацыі вядуць бухгалтарскі ўлік маёмасці, абавязацельстваў і гаспадарчых аперацый.

## Прыклад двайнога запісу 
* Пералічаны аванс пастаўшчыкам за матэрыялы: Дэбет 60 — Крэдыт 50 — 100 руб.
* Паступілі матэрыялы ад пастаўшчыкоў: Дэбет 10 — Крэдыт 60 — 500 руб.
* Пагашаная запазычанасць перад пастаўшчыкамі за матэрыялы: Дэбет 60 — Крэдыт 50 — 400 руб.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Бухгалтарскі ўлік
Катэгорыя:Фінансы
Вуліца Ландэра (Мінск)

**Вуліца Ландэра** — вуліца ў Кастрычніцкім раёне Мінска ў жылым раёне Курасоўшчына. Названа ў гонар К.І. Ландэра. Ідзе ўздоўж  МКАД  ад скрыжавання з вуліцай Казінца, да перагону чыгункі паміж прыпыначнымі пунктамі Курасоўшчына і Гай і далей ідзе на поўнач уздоўж чыгункі да скрыжавання з вуліцай Каржанеўскага. Архітэктура вуліцы складаецца пераважна з жылой забудовы, узведзенай з 1967 па 1984 гг., а таксама некалькі дзіцячых садоў.
## Славутасці 
* Ландэра 6А. Пабудаваны як яслі-сад № 282 у стылі мадэрнізма другой хвалі ў 1968-69 гг. паводле праекта архітэктараў Есьман і Шпігельман. У 1999 г. сад быў зачынены. На яго месцы дзейнічаў прыватны дзіцячы сад і сярэдняя школа "Адраджэнне", гэты педагагічны комплекс не прайшоў ліцэнзаванне падчас перарэгістрыцыі прыватных школ у 2022 г.
* п.п. Курасоўшчына
## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Вуліца Ландэра на картах Яндэкс
* Вуліца Ландэра на карце АТО.ВУ
* Вуліца Ландэра ў архітэктурнай базе Рhotobuildings

Катэгорыя:Вуліцы Мінска
Катэгорыя:Кастрычніцкі раён (Мінск)
Калькуляцыя

**Калькуляцыя** — гэта сістэма вылічэння ў грашовым выражэнні фактычнага або планаванага сабекошту адзінкі прадукцыі, работы або паслугі. Калькуляцыя з'яўляецца адным з асноўных інструментаў эканамічнага аналізу і фінансавага планавання ў дзейнасці прадпрыемстваў і арганізацый.

## Агульная характарыстыка 
Калькуляцыя цесна звязана з ацэнкай вытворчых і гаспадарчых працэсаў, бо дазваляе вызначыць, колькі рэсурсаў (матэрыяльных, працоўных, фінансавых) было выкарыстана для стварэння канкрэтнага віду прадукцыі або аказання паслугі. Яна забяспечвае кіраўніцтва прадпрыемства інфармацыяй для прыняцця кіраўніцкіх рашэнняў, планавання, цэнаўтварэння, эканамічнага аналізу і кантролю.

## Функцыі і значэнне 
Калькуляцыя дазваляе:

* вызначаць фактычны сабекошт прадукцыі, работ, паслуг;
* выяўляць адхіленні ад планаванага сабекошту;
* аналізаваць эфектыўнасць выкарыстання рэсурсаў;
* фармаваць цэнавыя прапановы і тарыфы;
* арганізоўваць унутраны эканамічны разлік і справаздачнасць;
* павышаць эфектыўнасць вытворчасці і канкурэнтаздольнасць.

## Аб’екты і адзінкі калькуляцыі 
Аб’ектамі калькуляцыі з’яўляюцца асобныя вырабы, групы прадукцыі, віды работ або паслуг. У якасці калькуляцыйнай адзінкі выкарыстоўваюцца натуральныя або ўмоўна-натуральныя вымяральнікі — тоны, штукі, метры, літры і інш.

## Віды калькуляцыі 
* **Папярэдняя калькуляцыя** — складаецца да пачатку вытворчасці для вызначэння планаванага сабекошту.
* **Фактычная калькуляцыя** — вызначае рэальны сабекошт на падставе дадзеных бухгалтарскага ўліку.
* **Планавая калькуляцыя** — выкарыстоўваецца для фінансавага планавання на пэўны перыяд.
* **Нарматыўная калькуляцыя** — базуецца на дзейных нормах і нарматывах расходу рэсурсаў.

## Метадалогія і асаблівасці 
Парадак калькулявання залежыць ад тэхналагічных і арганізацыйных асаблівасцей вытворчасці, абраных метадаў уліку, структуры прадпрыемства і іншых фактараў. Важную ролю ў фарміраванні інфармацыі адыгрывае **кіраўніцкі (упраўленчы)** **улік**, у рамках якога калькуляцыя выступае асновай для прыняцця аператыўных і стратэгічных рашэнняў.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Бухгалтарскі ўлік
Катэгорыя:Фінансы
Шлюз Кужынец

**Шлюз Кужынец** — пятнаццаты шлюз на Аўгустоўскім канале (калі лічыць з боку Бебжы). Польска-беларуская мяжа праходзіць уздоўж восі шлюза, а затым уздоўж восі  канала на працягу 3,5 км.

Шлюз знаходзіцца каля вёскі Рудаўка. Будаўніцтва шлюза пачалось у 1828 годзе паручыкам інжынерных войск Канстанты Ёдка, а скончана ў 1829 годзе падпаручыкам інжынерных войск Ф. Вельгорскім. Назва паходзіць ад былой вёскі Кужынец, размешчанай на другім баку канала. Шлюз не працаваў з 1939 года і быў істотна пашкоджаны. У адпаведнасці з пагадненнем паміж урадам Рэспублікі Польшча і Урадам Рэспублікі Беларусь, заключаным у Аўгустове 8 сакавіка 2005 года аб рэканструкцыі памежнага ўчастка канала, яго рэстаўрацыя праводзілася  з восені 2006 года па чэрвень 2007.

## Тэхнічныя даныя 
* **Месцазнаходжанне:** 81,75 км канала
* **Розніца ўзроўняў:** 2,98 м
* **Даўжыня:** 44,6 м
* **Шырыня:** 6 м
* **Брамы:** драўляныя
* **Гады пабудовы:** 1828—1829
* **Кіраўнік будаўніцтва:** Канстанцы Ёдка, Ф. Вельгорскі

## Галерэя 

Файл:Kurzyniec Lock, Augustów canal.jpg|Шлюз Кужынец у чэрвені 2013 года
Файл:Kanał Augustowski śluza Kurzyniec tablica grudzień 2006.jpg|Інфармацыйная таблічка пасля рэканструкцыі ў снежні 2006 г.
Файл:Kanał Augustowski śluza Kurzyniec remont grudzień 2006.jpg|Рэканструкцыя шлюза Кужынец у снежні 2006 г.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Аўгустоўскі канал
Фінансавая справаздачнасць

**Фіна́нсавая справазда́чнасць** — гэта сістэма паказчыкаў, якая адлюстроўвае фінансавае становішча, фінансавыя вынікі дзейнасці і змены ў фінансавым становішчы арганізацыі за пэўны перыяд. Яна складаецца на падставе бухгалтарскага ўліку і прызначана для шырокага кола карыстальнікаў: уладальнікаў, інвестараў, крэдытораў, дзяржаўных органаў і інш.

## Мэты фінансавай справаздачнасці 
Асноўная мэта фінансавай справаздачнасці — даць праўдзівую і поўную інфармацыю аб фінансавым стане арганізацыі, яе фінансавых выніках і руху грашовых сродкаў, якая неабходная для прыняцця эканамічных рашэнняў.

## Асноўныя формы фінансавай справаздачнасці 
* **Бухгалтарскі баланс** — адлюстроўвае фінансавае становішча арганізацыі на пэўную дату.
* **Справаздача аб фінансавых выніках** (прыбыткі і страты) — паказвае даходы, выдаткі і чысты прыбытак або страту за справаздачны перыяд.
* **Справаздача аб руху грашовых сродкаў** — паказвае паступленні і выплаты на працягу перыяду.
* **Справаздача аб уласным капітале** — паказвае змены ў складзе і структуры ўласных сродкаў арганізацыі.
* **Тлумачальная запіска** — змяшчае дадатковую інфармацыю і каментарыі для разумення справаздачнасці.

## Карыстальнікі фінансавай справаздачнасці 
* Уласнікі і акцыянеры
* Інвестары і патэнцыйныя інвестары
* Крэдыторы і банкі
* Падатковыя і дзяржаўныя органы
* Кіраўніцтва арганізацыі
* Аналітыкі і аўдытары

## Прынцыпы складання 
Фінансавая справаздачнасць павінна адпавядаць наступным прынцыпам:
* Праўдзівасць і паўната
* Супастаўнасць
* Кансерватыўнасць
* Перыядычнасць
* Бесперапыннасць
* Перавага сутнасці над формай

## У Рэспубліцы Беларусь 
Фінансавая справаздачнасць рэгулюецца Нацыянальнымі стандартамі бухгалтарскага ўліку і Законам Рэспублікі Беларусь «Аб бухгалтарскім уліку і фінансавай справаздачнасці». Арганізацыі павінны складаць і прадстаўляць фінансавую справаздачнасць у адпаведнасці з устаноўленымі формамі і тэрмінамі.

## Гл. таксама 
* Бухгалтарскі ўлік
* Бухгалтарскі баланс
* Дэбіт і крэдыт
* Аўдыт

## Літаратура 
* Закон Рэспублікі Беларусь ад 12 ліпеня 2013 г. № 57-З «Аб бухгалтарскім уліку і справаздачнасці».
* Кавалев В. В. *Финансовый учет*. — Минск: Новое знание, 2004.
* IASB. *International Financial Reporting Standards* (IFRS).
* Мельник М. В. *Финансовая отчетность: анализ и интерпретация*. — М.: Юрайт, 2011.

Катэгорыя:Бухгалтарскі ўлік
Катэгорыя:Фінансы
Катэгорыя:Фінансавая справаздачнасць
Вуліца Пірагова (Мінск)

**Вуліца Пірагова** — вуліца ў Кастрычніцкім раёне Мінска. Названа ў гонар расійскага хірурга М.І. Пірагова. Вуліца Пірагова перасякае вуліцы Сярова, Жлобінскую і Любанскую. Архітэктура вуліцы ўключае ў сябе сядзібныя будынкі, жылыя шматкватэрныя дамы, інтэрнат і офісны будынак.
## Славутасці 
* Дом культуры ААТ «Керамін» (д.1), пабудаваны ў 1952-54 гг. і знесены ў 2014 г. На яго месцы пабудаваны жылы 6-павярховы дом з тым жа адрасам.
* Iнтэрнат ГУУС Мінгарвыканкама (д. 11).
## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Вуліца Пірагова на АТО.ВУ
* Вуліца Пірагова  ў базе Рhotobuildings

Катэгорыя:Вуліцы Мінска
Катэгорыя:Кастрычніцкі раён (Мінск)
Can't Stop Express

**Can’t Stop Express** (таксама вядомая як **Choice**) — настольная гульня, выдадзеная ў 1989 годзе кампаніяй Hexagames, у якой гульцы выкарыстоўваюць стратэгію і спалучэнні костак, каб набіраць балы.

## Гісторыя 
*Can’t Stop Express* была створана амерыканскім дызайнерам настольных гульняў Сідам Сэксанам як перавыданне гульні *Choice / Einstein*, якая, у сваю чаргу, з’яўляецца перапрацоўкай яго папярэдняй гульні *Solitaire Dice*, упершыню апублікаванай у зборніку *A Gamut of Games* у 1969 годзе. Спачатку гульня выдавалася Hexagames да закрыцця кампаніі ў 1992 годзе, а цяпер выдаецца кампаніяй Eagle-Gryphon Games.

## Правілы гульні 
У пачатку кожнага ходу кідаюцца пяць костак. Кожны гулец самастойна выбірае чатыры з іх, каб скласці дзве пары з максімальнай сумай, і заносіць вынікі ў табліцу на сваім лісце балаў.

«Пятая костка» таксама запісваецца ў асобную ячэйку. У табліцы ёсць восем ячэек для адзначання выпадкаў, калі выкінутая менавіта гэтая лічба як пятая. На наступных хадах гулец можа альбо адзначыць адну з запісаных раней лічбаў, альбо выбраць новую і пачаць яе адзначаць. Пасля таго, як гулец запісаў тры розныя значэнні пятай косткі, ён не можа дадаваць новыя. Калі на ход выпала адна з трох ужо запісаных лічбаў, трэба яе адзначыць. Як толькі адна з гэтых лічбаў будзе адзначаная восем разоў, гульня для гэтага гульца заканчваецца.

Гульня заканчваецца, калі ўсе гульцы завершаць свае гульні, пасля чаго падлічваюцца балы. У залежнасці ад колькасці запоўненых ячэек для кожнай пары, гулец атрымлівае станоўчыя або адмоўныя балы паводле сістэмы падліку. Перамагае той, хто набраў найбольшую колькасць ачкоў.

## Ацэнка 
Аглядальнік Браян Уокер зрабіў агляд гульні *Choice* для часопіса *Games International* і паставіў ёй 4 зоркі з 5, адзначыўшы: «Як і большасць гульняў Сіда, яна лёгкая для засваення, але мае вялікі патэнцыял для паўторнага прайгравання».

Катэгорыя:Настольныя гульні
Катэгорыя:З’явіліся ў 1989 годзе
Казка пра рыбака і рыбку

**«Ка́зка пра рыбака́ і ры́бку»** — казка Аляксандра Сяргеевіча Пушкіна.

Напісана  года. Упершыню надрукавана ў 1835 годзе ў часопісе «Библиотека для чтения». У рукапісе ёсць пазнака: «18 песнь сербская». Гэтая пазнака азначае, што Пушкін збіраўся ўключыць яе ў склад «Песен западных славян». З гэтым цыклам збліжае казку і вершаваны памер.

## Крыніцы сюжэта 
Паводле шырока распаўсюджанай версіі, сюжэт казкі заснаваны на памаранскай казцы «Пра рыбака і яго жонку» (, KHM 19, у індэксе казачных сюжэтаў Aарне-Томпсана № 555) са зборніка казак братоў Грым, з якой мае агульную сюжэтную лінію, а таксама перагукаецца з рускай народнай казкай «Жадная старуха» (дзе замест рыбкі выступае чароўнае дрэва). Старажытнейшая версія сюжэта — індыйская казка «Залатая рыба», з мясцовым нацыянальным каларытам, тут Залатая рыба — магутны залататвары падводны дух Джала Камані.

Бліжэй да канца казкі братоў Грым старая становіцца рымскім папам (намёк на папесу Іаану) і імкнецца стаць богам. У першай рукапіснай рэдакцыі казкі ў Пушкіна старая сядзела на Вавілонскай вежы, а на ёй была папская тыяра. У канчатковы варыянт гэты эпізод не ўвайшоў, каб не пазбаўляць твор рускага каларыту.

## Беларускія пераклады 
Беларускі пераклад казкі, выкананы Алесем Якімовічам, быў апублікаваны ў 1938 годзе асобнай кніжкай, надрукаванай накладам 20 120 экзэмпляраў.

### Выданні 
* Казка пра рыбака і рыбку / А.С.Пушкін ; маст. М. А. Малевіч. — Мн. : Дзяржвыд Беларусі, 1938. — 14, [1] с. — 20120 экз. — 40 к.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Беларускі пераклад Алеся Якімовіча (у тым ліку скан выдання 1975 года)

Катэгорыя:Літаратурныя творы на рускай мове
Катэгорыя:Творы Аляксандра Пушкіна
Катэгорыя:Творы 1833 года
Катэгорыя:Казкі Аляксандра Пушкіна