9 лютага

__NOTOC__
**9 лютага** — саракавы дзень года па Грыгарыянскім календары

## Падзеі 
* 981: Імператар Атон II ўвайшоў у Рым і вярнуў Папу Бенедыкта VII да ўлады.
* 1507: Партугальскі мараплаўца Д.-Ф. Перэйра адкрыў востраў, названы ім названы Санта-Апалонія, сучасны Рэюньён.
* 1550: Заснаваны Віленскі езуіцкі калегіум, які ў 1578 г. быў прывілеем караля Рэчы Паспалітай Стэфана Баторыя быў пераўтвораны ў Віленскі універсітэт.
* 1621: Пачатак пантыфікату Грыгорыя XV, 234-га папы рымскага (1621—1623).
* 1648: Багдан Хмяльніцкі абраны гетманам Украіны.
* 1667: Падпісанне Андрусаўскага перамір’я між Масковіяй і Рэччу Паспалітай, згодна з якім апошняя страціла Смаленскія землі і Левабярэжную Украіну.
* 1852: У Мінску ў Гарадскім тэатры адбылася прэм’ера спектакля паводле п’есы В. Дуніна-Марцінкевіча «Сялянка».
* 1885: У Маскве адкрылася першая бясплатная бібліятэка-чытальня імя І. С. Тургенева.
* 1893: На сцэне Мулен Руж паказаны першы стрыптыз.
* 1895: Кіраўнік фізічнага выхавання ў Саюзе маладых хрысціян у горадзе Халіок (штат Масачусэтс) Уільям Морган вынайшаў новую гульню — валейбол.
* 1900: Заснаваны тэнісны турнір Кубак Дэвіса.
* 1904: Японская эскадра адмірала Тога атакавала рускую эскадру на ўнутраным рэйдзе Порт-Артура, пачатак руска-японскай вайны. Бой крэйсера «Вараг» і кананерскай лодкі «Карэец» супраць японскай эскадры.
* 1913: Адбылася першая пастаноўка знакамітай камедыі Янкі Купалы «Паўлінка». У Вільні сіламі Беларускага музычна-драматычнага гуртка паставіў п’есу Алесь Бурбіс.
* 1920: Падпісаны года міжнародны трактат, які вызначыў прававы статус архіпелага Шпіцберген.
* 1940: У ноч на 10 лютага здзейснены першы этап савецкай дэпартацыі насельніцтва з Заходняй Беларусі, 50 тысяч чалавек адпраўлены ў Сібір і Казахстан.
* 1943: Пачалася Краснадарская наступальная аперацыя, ад нацысцкіх захопнікаў вызвалены горад Белгарад.
* 1955: Адкрыты Рымскі метрапалітэн.
* 1960: Закладзена першая зорка на Галівудскай алеі славы.
* 1971: Экіпаж касмічнага карабля «Апалон-14» высадзіўся на Месяцы.

## Нарадзіліся 
thumb|left|120px|Крыштоф Радзівіл «Пярун»
* 1404: Канстанцін XI, імператар усходнерымскі
* 1441: Алішэр Наваі, узбекскі паэт (пам. 3.1.1501)
* 1547: Крыштоф Радзівіл Пярун, дзяржаўны і вайсковы дзеяч ВКЛ (пам. 20.11.1621)
* 1783: Васіль Жукоўскі, рускі паэт, перакладчык, адзін з заснавальнікаў рускага рамантызму
* 1830: Абдул-Азіз, 32-і султан Асманскай імперыі
* 1844: Анатоль Фёдаравіч Коні, расійскі юрыст, пісьменнік і грамадскі дзеяч
* 1846: Леапольд Баварскі, германскі вайсковы дзеяч (пам. 28.9.1930)
* 1846: Вільгельм Майбах, нямецкі канструктар (пам. 29.12.1929)
* 1864: Мійна Хярма, эстонскі кампазітар, харавы дырыжор
* 1867: Нацумэ Сосэкі, японскі пісьменнік
* 1874: Усевалад Меерхольд, савецкі рэжысёр і акцёр (пам. 2.2.1940)
* 1902: Леон Мба, прэзідэнт Габона
* 1910: Жак Мано, французскі біёлаг, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіялогіі і медыцыне 1965 (пам. 1976)
* 1929: Ховард Кановіц, амерыканскі мастак
* 1930: Валянцін Тарас, беларускі паэт, перакладчык, публіцыст
* 1931: Ёзэф Масапуст, чэхаславацкі футбаліст
* 1932: Герхард Рыхтэр, нямецкі жывапісец
* 1942: Вадзім Болбас, беларускі літаратар
* 1942: Ада Лундвер, эстонская актрыса і спявачка
* 1946: Эдуард Барысавіч Зарыцкі, беларускі кампазітар
* 1960: Міхась Казлоўскі, беларускі краязнавец, грамадскі дзеяч, крытык, публіцыст, выдавец
* 1973: Макота Сінкай, японскі рэжысёр і аніматар
* 1979: Чжан Цзыі, кітайская актрыса
* 1987: Магдалена Нойнер, нямецкая біятланістка
* 2002: Рэган Сміт, амерыканская плыўчыха, прызёрка алімпійскіх гульняў

## Памерлі 
thumb|120px|Герард Доў
* 1199: Мінамота-но Ёрытома, заснавальнік сёгуната Камакура
* 1640: Мурад IV, 17-ы султан Асманскай імперыі (нар. 16.6.1612)
* 1675: Герард Доў, галандскі мастак, вучань Рэмбранта (нар. 7.4.1613)
* 1675: Амброзіус Брэйгель, нідэрландскі жывапісец
* 1767: Юбер Друэ, французскі мастак
* 1861: Фрэнсіс Дэнбі, ірландскі пейзажыст
* 1881: Фёдар Дастаеўскі, рускі пісьменнік (нар. 11.11.1821)
* 1905: Адольф фон Менцэль, нямецкі мастак
* 1905: Фрэдэрык Актавіус Пікард-Кембрыдж, брытанскі арахнолаг
* 1938: Аксель Паўльсен, нарвежскі фігурыст і канькабежац
* 1967: Джорджыа Б’янкі, італьянскі рэжысёр
* 1975: Тойва Сяркя, фінскі кінарэжысёр
* 1984: Юрый Андропаў, генеральны сакратар ЦК КПСС
* 1991: Аркадзь Мігдал, савецкі фізік-тэарэтык, акадэмік АН СССР (нар.11.3.1911)
* 2001: Герберт Сайман, амерыканскі сацыёлаг і эканаміст
* 2002: Маргарэт (прынцэса Вялікабрытаніі)
* 2014: Габрыэль Аксель, дацкі кінарэжысёр
* 2021: Чык Карыа, амерыканскі джазавы піяніст

## Святкуюць 
* 25px Міжнародны дзень стаматолага.
* 25px Еўрапейскі саюз — Дзень інтэрнэту (з 2010).
* 25px Ліван — Свята Маранітаў.

209