Timber Sycamore

» страляе з СТРК BGM-71 TOW амерыканскай вытворчасці па ўрадавых сілах падчас наступлення на Хаму ў 2017 годзе.]]
**Timber Sycamore** — праграма Цэнтральнага разведвальнага ўпраўлення ЗША па пастаўках зброі і падрыхтоўцы байцоў сірыйскай апазіцыі падчас грамадзянскай вайны ў Сірыі. Праводзілася з 2012/2013 па 2017. 

## Гісторыя 
Летам 2012 года дырэктар ЦРУ Дэвід Пэтрэўс прапанаваў правесці таемнае ўзбраенне і навучанне сірыйскіх паўстанцаў. Прэзідэнт Барак Абама першапачаткова адхіліў прапанову, але пазней, дзякуючы лабіяванню замежных лідараў, у тым ліку іарданскага манарха Абдулы II і прэм’ер-міністра Ізраіля Біньяміна Нетаньяху, пагадзіўся.

Да рэалізацыі праграмы прыступілі ў канцы 2012 года, па іншай інфармацыі — у пачатку 2013 года. Timber Sycamore праводзілася з апорай на вопыт іншых падобных аперацый папярэдніх дзесяцігоддзяў.

Як піша *The New York Times*, першапачаткова ў рамках сваёй місіі амерыканскія вайскоўцы павінны былі толькі навучаць сірыйскіх паўстанцаў карыстанню вайсковай тэхнікай. Праз некалькі месяцаў у праграму былі ўнесены папраўкі, якія дазвалялі не толькі навучаць, але і абсталёўваць сілы апазіцыі. Па словах амерыканскіх чыноўнікаў, праграма была вельмі эфектыўнай. За лік яе сірыйская апазіцыя дамаглася істотных поспехаў на полі бою.

Упершыню аб Timber Sycamore стала вядома ў чэрвені 2016 года, калі пра яе напісалі *The New York Times* і *Al Jazeera*.

У ліпені 2017 года ананімныя чыноўнікі заявілі, што прэзідэнт Дональд Трамп пасля кансультацый з саветнікам па нацыянальнай бяспецы Гербертам Мак-Мастэрам і дырэктарам ЦРУ Майкам Пампеа вырашыў паступова спыніць Timber Sycamore, каб перанакіраваць намаганні на барацьбу з Ісламскай дзяржавай і на ўмацаванне абарончых магчымасцей умеранай апазіцыі.

## Апісанне 
Хоць пра Timber Sycamore стала вядома ў СМІ, але да гэтага часу праграма застаецца засакрэчанай, і многія дэталі пакуль невядомы, у тым ліку агульны аб’ём падтрымкі.

Місія кіравалася камандаваннем ваенных аперацый у Амане. У рамках праграмы апазіцыя забяспечвалася аўтаматамі Калашнікава, мінамётамі, рэактыўнымі гранатамётамі, супрацьтанкавымі кіраванымі ракетамі, акулярамі начнога бачання, пікапамі і іншым. Шмат зброі было набыта на Балканах (напрыклад, у Харватыі) і ва Усходняй Еўропе, а затым накіравана сілам сірыйскіх паўстанцаў і ў іарданскія трэніровачныя лагеры. Для місіі ў тым ліку выкарыстоўвалася авіябаза Рамштайн у Германіі.

## Роля Беларусі 
Пасля 2014 года беларускія вытворцы вайсковай тэхнікі ў значнай ступені пазбавіліся свайго галоўнага рынку — Расіі. Гэта моцна ўдарыла па ВПК, паставіўшы краіну перад неабходнасцю шукаць новыя рынкі збыту.

Паводле *Dilova Stolytsya*, амерыканскія інструктары ездзілі ў Беларусь для навучання абыходжанню з узбраеннем.

## Праблемы 
Паўстанцы, што падтрымліваліся амерыканцамі, часта ваявалі разам з Фронт аль-Нусрай, а таму частка зброі трапіла да ісламістаў. Гэта выклікала вялікую заклапочанасць у адміністрацыі Барака Абамы.

У сакрэтнай дэпешы Дзяржаўнага дэпартамента ЗША, падпісанай дзяржсакратаром Хілары Клінтан, паведамлялася, што ўдзел у праграме саудаўскіх спонсараў, якія падтрымлівалі суніцкіх апазіцыянераў, прывяло да таго, што частка рэсурсаў трапляла да баевікоў Аль-Каіды.

Па словах амерыканскіх і іарданскіх чыноўнікаў, частка ўзбраенняў, якую ЦРУ і Саудаўская Аравія пастаўлялі праз Іарданію, была выкрадзена супрацоўнікамі іарданскага Галоўнага разведвальнага ўпраўлення і прададзена на чорным рынку. Разведчыкі выкарыстоўвалі прыбытак для набыцця прадметаў раскошы з ведама вышэйстаячых афіцэраў. Крадзяжы былі спыненыя пасля шматлікіх скаргаў з боку амерыканскіх і саудаўскіх урадаў. 

Адным з наступстваў гэтай праграмы стаў паток амерыканскай зброі, уключаючы аўтаматы, мінамёты і рэактыўныя гранаты, на чорны рынак Блізкага Усходу. Крытыкі палічылі яе неэфектыўнай і дарагой і выказалі заклапочанасць з нагоды захопу зброі ісламісцкімі групоўкамі. Частка ўзбраення, пастаўляемага праз Timber Sycamore, трапіла ў рукі кантрабандыстаў, якія прадавалі яе на базары ў Маане на поўдні Іарданіі і Сахабе ў Амане. Адтуль, праз ланцуг перапродажаў, ваенная прадукцыя трапляла да групоўцы «Ісламская дзяржава».

## Гл. таксама 
* Аперацыя «Цыклон»

## Крыніцы 
Катэгорыя:Аперацыі ЦРУ
Катэгорыя:Замежны ўдзел у грамадзянскай вайне ў Сірыі
Катэгорыя:Беларуска-амерыканскія адносіны