3 верасня

__NOTOC__
**3 верасня** — дзвесце сорак шосты (дзвесце сорак сёмы ў высакосны год) дзень года па Грыгарыянскім календары.

## Падзеі 
]]
*36 да н.э.: Флот Актавіяна пад кіраўніцтвам Агрыпы разбіў флот Секста Пампея пад час бітвы на поўначы Сіцыліі.
*301: Заснавана Сан-Марына — самая старая дзяржава Еўропы.
*590: Грыгорый I становіцца Папам Рымскім.
* 1254: Папа Рымскі Інакенцій IV скасаваў прысягу літоўскага біск. Хрысціяна рыжскаму архібіскупу і даручыў біск. нойбургскаму прыняць ад Хрысціяна новую прысягу Святому стальцу.
* 1343: Пізанскі ўніверсітэт набыў статус універсітэта
* 1609: Англійскі мараплавец Генры Гудзон адкрыў Нью-Ёркскую гавань.
* 1612: У ходзе трохдзённых баёў атрады Другога апалчэння перашкодзілі польска-літоўскім войскам на чале з Хадкевічам падыйсці на дамамогу маскоўскаму гарнізону.
* 1783: Паводле падпісанага ў Парыжы мірнага пагаднення афіцыйна скончылася Вайна за незалежнасць Злучаных Штатаў Амерыкі.
* 1864: У Стакгольме выбух у лабараторыі Альфрэда Нобеля з-за яго вопытаў з нітрагліцырынам. Загінула 6 чалавек, у тым ліку малодшы брат навукоўца — Эміль. Праз 3 гады Нобель атрымаў патэнт на дынаміт.
* 1915: Кайзераўскія войскі занялі Гродна.
* 1939: Вялікабрытанія, Францыя, Індыя, Аўстралія і Новая Зеландыя абвясцілі Германіі вайну.
* 1953: Набыла моц Еўрапейская канвенцыя аб абароне праў чалавека і асноўных свабод. Падпісана 4 лістапада 1950 года ў Рыме.
* 1954: У ЗША ўведзена смяротнае пакаранне за шпіянаж у мірны час.
* 1971: Абвешчана незалежнасць Катара.
* 1971: СССР, Вялікабрытанія, Францыя і ЗША падпісалі дагавор аб статусе Заходняга Берліна. Згодна з ім горад не з’яўляўся часткаю ФРГ.

## Нарадзіліся 
* 1004: Насір Хасроў, персідскі паэт, філосаф, рэлігийны дзеяч.
* 1731: Станіслаў Богуш-Сестранцэвіч, архіепіскап магілёўскі, навуковец, пісьменнік (пам. 1.12.1826)
* 1856: Луіс Генры Салівен, амерыканскі архітэктар
* 1859: Жан Жарэс, дзеяч французскага і міжнароднага сацыялістычнага руху (пам. 31.7.1914)
* 1875: Фердынанд Паршэ, аўстрыйскі аўтаканструктар
* 1905: Карл Дэйвід Андэрсан, амерыканскі фізік
* 1915: Барыс Райскі, беларускі дырыжор (пам. 17.2.1993)
* 1927: Алесь Адамовіч, беларускі пісьменнік (пам. 26.1.1994)
* 1931: Майкл Фішэр, брытанскі фізік
* 1934: Фрэдзі Кінг, блюзавы гітарыст і спявак
* 1939: Рудольф Алаберт, эстонскі акцёр і рэжысёр
* 1954: Яак Уудмяэ, эстонскі лёгкаатлет
* 2006: Хуан Юйцін, кітайскі стралок, алімпійская чэмпіёнка

## Памерлі 
* 1658: Олівер Кромвель, англійскі вайсковец і палітык
* 1667: Алонса Кана, іспанскі мастак і скульптар
* 1858: Джордж Тайлер Вуд, 2-гі губернатар Тэхаса
* 1860: Марцін Генрых Ратке, нямецкі анатам і эбрыёлаг
* 1883: Іван Тургенеў, рускі пісьменнік
* 1960: Міхась Васілёк, беларускі паэт (нар. 14.11.1905)
* 1978: Пётр Татарыновіч, беларускі каталіцкі дзеяч, перакладчык, арганізатар Беларускай секцыі Ватыканскага радыё (нар. 2.6.1896)
* 1991: Фрэнк Капра, амерыканскі кінарэжысёр
* 2016: Жан-Крыстоф Ёкоз, французскі матэматык

## Святкуюць 
*  Аўстралія: Дзень сцяга
*  Гуам, ЗША: Дзень працы
*  Катар: Дзень незалежнасці
*  Канада: Дзень гандлёвага флоту
*  Кітай: Дзень перамогі над Японіяй
*  Малдова: Дзень Нацыянальнай арміі
*  Сан-Марына: Дзень Рэспублікі
*  Тайвань: Дзень узброеных сіл
*  Туніс: Дзень памяці

903