Лукаш Калюга

**Лукаш Калюга**, сапр.: **Канстанцін Пятровіч Вашына** (, в. Скварцы Мінскага пав., цяпер , Мінская вобласць — , Чалябінская вобласць, НКУС; Псеўданімы: *Кастусь Палявецкі*;) — беларускі празаік, перакладчык.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў сялянскай сям’і. Яшчэ ў школе захапляўся вельмі пашыранай у 1920-я г. краязнаўчай працай, запісваў народныя песні і іншыя фальклорныя творы сваёй мясцовасці, асабліва — словы і звароты народнае мовы. Сабраныя матэрыялы адсылаў у Мінск у Інбелкульт, дзе яны атрымалі высокую ацэнку, як лепшыя з прысланых. У 1925 скончыў сямігодку. У 1926 паступіў у Магілёўскі педтэхнікум, але вучыцца не стаў, вярнуўся дадому. З 1928 — студэнт мінскага Белпедтэхнікума. Адначасова з вучобай рэдагаваў і перакладаў розныя тэксты для Белдзяржвыдавецтва, шмат пісаў. З мая 1929 — член літаратурнага аб’яднання «Узвышша». У 1931 выключаны з тэхнікума як «*узвышанскі лазутчык і пачынаючы нацдэм*». Са студзеня і да сярэдзіны 1932 працаваў сакратаром часопіса «Книга массам», які выдаваўся пры Белдзяржвыдавецтве, потым стыль-рэдактарам у Навукова-даследчым інстытуце прамысловасці ВСНГ (да канца 1932), на Беларускім радыё.

Арыштаваны ДПУ БССР 24.2.1933 у Мінску па адрасе: вул. Берасцянская, д. 4, кв. 1. Асуджаны паводле пастановы калегіі АДПУ СССР 4.11.1933 як «*член контррэвалюцыйнай нацдэмаўскай арганізацыі*» да 5 гадоў ППК (заменена ссылкай на 5 гадоў). Этапаваны на Урал, адбываў ссылку ў Ірбіце (цяпер Краснаярскі край). Зноў арыштаваны 6.11.1935, паўторна асуджаны 22.2.1936 да 5 гадоў пазбаўлення волі. Расстраляны паводле прысуда Чалябінскага суда. Рэабілітаваны судовай калегіяй па крымінальных справах Вярхоўнага Суда БССР 24.8.1956. Асабовая справа Л. Калюгі № 14618-с з фотаздымкам захоўваецца ў архіве КДБ Беларусі.

## Творчасць 
Дэбютаваў апавяданнем «Вясна», якое К. Чорны ў чэрв. 1927 змясціў у часопісе «Чырвоны сейбіт» (творы Л. Калюгі, надрукаваныя пад псеўданімам **Кастуся Палявецкага**, не знойдзены). Псеўданім **Лукаш Калюга**, верагодна, узяты ад вёскі ва Уздзенскім раёне Мінскай вобласці. У 1928 часопіс «Узвышша» змясціў аповесць «Ні госць, ні гаспадар», пасля якой пачынаючага пісьменніка прыкмеціў М. Гарэцкі. У 1929 часопіс «Узвышша» надрукаваў шэраг апавяданняў Л. Калюгі. У часопісе «Полымя» за 1931 надрукавана першая частка аповесці «Нядоля Заблоцкіх» — «Прыгоды і летуценні». У ссылцы працягваў пісаць; частка рукапісаў той пары захавалася (у іх ліку незавершаны раман «Пустадомкі», апубл. 1990; аповесці «Дзе косці мелюць», «Зоры Вам Вядомага горада», «Утрапенне», апубл. 1989). У 1974 выйшаў зборнік апавяданняў і аповесцей «Ні госць, ні гаспадар». Падборку апавяданняў змясціў часопіс «Полымя» ў 1988.

Пераклаў аповесць П. Панча «Блакітныя эшалоны» (з К. Чорным, 1930), раман Ю. Алешы «Зайздрасць» (1931), раман Я. Гашака «Прыгоды ўдалага ваякі Швейка» (ч. 4, 1932).

## Бібліяграфія 
* Ні госць ні гаспадар. Мн., 1974;
* Творы. Мн., 1992;
* Творы. Мн., 2011.

## Літаратура 
* *Скрыган Я.* Каляровы аловак // Скрыган Я. Некалькі хвілін чужога жыцця: Літаратурныя ўспаміны, сустрэчы, шляхі. — Мн., 1979;
* *Грахоўскі С.* Лукаш Калюга: (Успаміны) // Грахоўскі С. Так і было. — Мн., 1986;
* ;
* ;
* *Драздова З. У.* Творчасць А. Мрыя і Л. Калюгі: Стылявыя асаблівасці. — Мн., 1997;
* *Маракоў Л.* Падстрэлены на ўзлёце // ЛіМ. 1999. 24 вер. (№ 38);
* ;
* |.
* 

## Спасылкі 
* 10 фактаў пра Лукаша Калюгу — пісьменьніка, які не здаваў сваіх // svaboda.org 27 верасня 2019

Катэгорыя:Пісьменнікі СССР
Катэгорыя:Пісьменнікі Беларусі
Катэгорыя:Перакладчыкі Беларусі
Катэгорыя:Перакладчыкі на беларускую мову
Катэгорыя:Беларускамоўныя пісьменнікі
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Дзяржынскім раёне
Катэгорыя:Рэпрэсаваныя савецкай уладай
Катэгорыя:Расстраляныя ў СССР
Катэгорыя:Рэабілітаваныя ў СССР
Катэгорыя:Выпускнікі Мінскага беларускага педагагічнага тэхнікума
Катэгорыя:Сябры літаратурнага аб’яднання «Узвышша»
Катэгорыя:Перакладчыкі СССР