open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Хелена Петэрсдатэр Странгэ

**Хелена Петэрсдатэр Странгэ** (; ; у Швецыі таксама вядомая як **каралева Элін**; каля 1200 ― 1255) ― каралева-кансорт Швецыі, жонка караля Кнута II. Паходзіла з высакароднай сям’і Ульфельдаў.

Яе бацькам быў дацкі рыцар Педэр Странгесан, маці ― Інгеборг Эсбернсдатэр з дынастыі Хвідэ, пляменніца дацкага арцыбіскупа Абсалона. Лічыцца, што Хелена выйшла замуж за Кнута, які займаў пасаду рэгента пры каралі Швецыі прыкладна ў 1225 годзе, хоць дакладны год іх шлюбу невядомы. Кнут быў рэгентам пры непаўналетнім каралі Эрыке XI з 1222 года і сам заняў трон у 1229 годзе. Хелена, або Элін, як яе называюць шведскія гісторыкі, такім чынам стала каралевай. Каралева Элін выкарыстоўвала тую ж самую пячатку на афіцыйных дакументах, што і яе муж: цікаўны факт, які сведчыць аб тым, што яна магла мець вялікі палітычны ўплыў у каралеўстве.

У 1234 годзе яе муж памёр, і зрынуты кароль Эрык вярнуўся на сваю радзіму. Каралева-удава Элін выйшла замуж за двараніна Філіпа Лаўрэсана. У 1247 годзе яна стала сведкай таго, як яе сын ад першага шлюбу паўстаў супраць новага манарха, але пацярпеў няўдачу і быў пакараны ў 1248 годзе. Другі яе сын быў пакараны ў 1251 годзе, і ў тым жа годзе яна стала ўдавой. Памерла ў 1255 годзе.

## Дзеці 
* Хольмгер Кнутсан, пакараны пасля бітвы пры Спарсетрэ ў 1247 годзе.
* Філіп Кнутсан, пакараны смерцю ў 1251 годзе.

## Продкі 
## Літаратура 
* Åke Ohlmarks: *Alla Sveriges drottningar*

Катэгорыя:Жонкі кіраўнікоў XIII стагоддзя
Ханс Бол

**Ханс Бол** (*Ганс Боль*) (, ,  — , ) — фламандскі жывапісец, малявальшчык, мініяцюрыст і графік. Прадстаўнік Паўночнага маньерызму.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў Мехелене. Сын Сімона Бола і Кацярыны ван дэн Шток. Першыя ўрокі малявання атрымаў ад дзядзькаў, Якава Бола I і Яна Бола, якія былі мастакамі. Ён падарожнічаў па Германіі, жыў у Гейдэльбергу з 1550 па 1552 год. У 1560 годзе вярнуўся ў Мехелен, дзе пражыў 12 гадоў. У 1572 годзе, збяднеўшы падчас іспанскіх пагромаў, бег у Антверпен. У 1574 годзе прыняты ў гільдыю. У 1584 годзе пераязджае ў Галандыю, спачатку ў Дордрэхт, потым у Дэлфт, але ўжо ў 1591 годзе ў Амстэрдам. Памёр у 1593 годзе ў Амстэрдаме ад чумы.

Сярод яго вучняў былі яго пасынак Франс Бельс, Ёрыс Хофнагель, Джэйкаб Саверы (I) і Ромерт ван Бэвэ. Гіліс ван Конінгсла і Давід Вінкбонс таксама лічыліся яго вучнямі.

Катэгорыя:Мастакі Нідэрландаў
Катэгорыя:Мастакі маньерызму
Аннэ Банэ

**Аннэ Банэ** ( — ) — бельгійская мастачка.

Банэ нарадзілася ў Бруселі, пачала займацца мастацтвам у 1924 годзе, але кінула ў 1926 годзе пасля смерці бацькоў. У 1930 годзе яна выйшла замуж за Луі Банэ, гандляра шоўкам, і фінансавае становішча дазволіла ёй вярнуцца да мастацтва. Правяла сваю першую выставу ў 1938 годзе.

Першапачаткова пад уплывам рэалістаў, такіх як Джэймс Энсар, яна пазней пераняла геаметрычны стыль пейзажнага жывапісу, які станавіўся ўсё больш абстрактным, што выклікала параўнанне з Паўлем Клее.

Яе працы былі адабраны для дэманстрацыі на выставе Documenta II у Каселі разам з іншымі бельгійскімі мастакамі-абстракцыяністамі, такімі як Анры Мішо, Мішэль Сёфор і Марк Мендэльсон.
Спіс народжаных у 2002 годзе

У гэтым спісе прадстаўлены спіс персон, якія нарадзіліся ў 2002 годзе.

## Люты 
* 2 лютага: Аляксей Анцілеўскі — беларускі футбаліст.

## Май 
* 11 мая: Тайсір Адамчык — беларускі футбаліст.

## Чэрвень 
* 5 чэрвеня: Віталія Бандарэнка — палітычная зняволеная.
* 25 чэрвеня: Герман Баркоўскі — беларускі футбаліст.

## Ліпень 
* 18 ліпеня: Яўген Апанасовіч — беларускі футбаліст.

## Жнівень 
* 22 жніўня: Аляксей Арловіч — беларускі футбаліст.

## Кастрычнік 
* 22 кастрычніка: Станіслаў Атрашкевіч — беларускі футбаліст.

## Гл. таксама 
* Спіс памерлых у 2002 годзе

## Спасылкі 
*
2002
Карла Баноні

**Карла Баноні**, таксама **Банонэ** (1569? — 1632) — італьянскі жывапісец. Нарадзіўся і працаваў пераважна ў Эміліі і Ферары. Вучыўся жывапісу ў Джузэпэ Мацуолі, вядомага як *Іль Бастарола.* Баноні зрабіўся вядомым у Ферары, калі памёр мастак Скарселіна.

Сярод яго вучняў былі  (Іль Чэнда),  і . Яго пляменнік  таксама быў мастаком.

Катэгорыя:Мастакі Італіі
Катэгорыя:Мастакі XVI стагоддзя
Катэгорыя:Мастакі XVII стагоддзя
Васіль Іванавіч Друцкі-Любецкі

**Васіль Іванавіч Друцкі-Любецкі** (нар. каля 1567 — памёр задоўга да 20 студзеня 1595) — князь, землеўласнік у Вялікім Княстве Літоўскім.

## Біяграфія 
Паходзіў з княжацкага роду Друцкіх-Любецкіх герба «Друцк». Сын князя Івана Раманавіча (пам. 1567) і княжны Алены Солтанаўны Сакольскай (яе 2-і муж Васіль Цяпінскі, з якім была ў шлюбе ў 1580 г.). Меў братоў Івана (пам. паміж 1581—1586 гг.), Рыгора, сясцёр — Багдану (муж — суддзя гродскі луцкі Астафі Малінскі), Марыну (муж — Пётр Кубліцкі), Аўдоццю (муж — Гермаген Сялява). Праваслаўны.

Паводле падзелу з братам Рыгорам ад  9 лютага 1586, атрымаў «рускія» валоданні роду — часткі ў замку і мястэчку Друцк, двары Відзенічы, Загараддзе, Палонная, Засеклі (з аднайменнымі сёламі), сёлы Гастынічы, Худава, Дакучын, Бяліца, Воўфінічы, Кацэвічы, Лялекі, Арава, Крывое Друцкага княства. З іх Засеклі былі прададзены пісару земскаму аршанскаму Андрэю Васільевічу Варапаю (ліст ад 30.12.1586, актыкаваны 02.01.1587 у аршанскім гродскім судзе). 4 лістапада 1591 атрымаў дэкрэт Галоўнага Трыбунала ВКЛ па справе з Фёдарам Алехнавічам Барэйшам, які прысудзіў яму маёнтак Відзенічы (з в. Худава, Дакучын) Аршанскага павета, няслушна застаўлены князем Юрыем Друцкім-Горскім Ф. Барэйшу.

Паколькі яго маёнткі адышлі брату, верагодна, не пакінуў нашчадкаў. Сумнеўна, каб наогул быў жанатым. Памёр задоўга да 20 студзеня 1595 года. Пахаваны, верагодна, у Прачысценскай царкве Друцкага замка.

## Літаратура 
* 

Васіль Іванавіч
Катэгорыя:Пахаваныя ў Друцку
Джузэпэ Баніта

**Джузэпэ Баніта** (іт. Giuseppe Bonito; , Кастэламарэ-дзі-Стабія — , ) — італьянскі мастак неапалітанскай школы, які пісаў у пераходны перыяд ад позняга барока да класіцызму.

## Жыццё і творчасць 
Дж. Баніта быў вучнем неапалітанскага мастака Франчэска Салімена, яго раннія працы пераймаюць манеру малюнка Салімены. Пазней Баніта знаходзіць свой уласны творчы стыль, для якога ўласцівы асаблівае асвятленне на палатне фігур і пабудоў. Асноўнымі тэмамі карцін мастака былі партрэт і жанравыя сцэнкі. Ён пакінуў таксама шматлікія творы рэлігійнага жывапісу, напісаныя па заказах розных неапалітанскіх цэркваў і сабораў.

У 1751 годзе Дж. Баніта становіцца прыдворным мастаком неапалітанскага каралеўскага двара, у 1752 годзе яго прымаеюць у члены акадэміі святога Лукі ў Рыме. У 1755 годзе Баніта ўзначальвае адкрытую ў Неапалі Акадэмію ды Бела Арці і становіцца дырэктарам каралеўскай фабрыкі габеленаў.

Мастак шмат увагі надаваў таксама фрэскаваму жывапісу. Выконваючы буйныя заказы ў гэтай галіне, Баніта супрацоўнічае з іншым буйным майстрам XVIII стагоддзя — Франчэска дэ Мура. Жанравыя палотны Дж. Баніта, якія паказваюць вулічныя сцэнкі з бездагляднымі дзецьмі і фігурамі з камедыя дэль артэ грубаватыя, аднак вельмі маляўнічыя і жывыя.
Валянцін Аляксандравіч Каменскі

**Валянцін Аляксандравіч Каменскі** (; 16 (29) верасня 1907, , Расія — , ) — савецкі архітэктар, педагог. Народны архітэктар СССР (1970). Лаўрэат Ленінскай прэміі (1978 — пасмяротна).

## Біяграфія 
Валянцін Каменскі нарадзіўся 16 (29) верасня 1907 года ў Туле.

Паступіў на будаўнічы факультэт Ленінградскага політэхнічнага інстытута. У выніку рэарганізацыі вышэйшай школы факультэт быў выдзелены ў самастойную ВНУ. У 1931 годзе скончыў Ленінградскі інстытут інжынераў прамысловага будаўніцтва (галіновая ВНУ Ленінградскага політэхнічнага інстытута, цяпер Ваенны інжынерна-тэхнічны ўніверсітэт).

Выкладаў у Ленінградскім інстытуце інжынераў прамысловага будаўніцтва (1931—1939), з 1941 года — у Ленінградскім інжынерна-будаўнічым інстытуце (цяпер Санкт-Пецярбургскі дзяржаўны архітэктурна-будаўнічы ўніверсітэт). Прафесар (з 1959 года).

У 1951—1971 гадах — галоўны архітэктар Ленінграда. Яго асаблівым клопатам была зона гістарычнага цэнтра горада. У артыкуле «Творчыя задачы архітэктараў Ленінграда», апублікаваным у часопісе «Архітэктура Ленінграда» № 1 за 1945 год, ён пісаў: «Атрымаўшы права будаваць на вуліцах вялікага горада, трэба надзвычай беражліва ставіцца да ўсяго таго, што мае архітэктурную і гістарычную каштоўнасць».

Па ўспамінах блізка знаёмага архітэктара, народнага архітэктара Расіі В. В. Папова, В. А. Каменскі, стаўшы галоўным архітэктарам, успрыняў на сябе ўсю меру адказнасці за захаванне архітэктуры ў цэнтральных раёнах, і ўмела з гэтым спраўляўся, прадухіляючы шматлікія беды замахаў на бяздумныя пераўтварэнні ў цэнтры, якія часта зыходзілі і ад людзей, якія стаяць па службе над ім.

Пры гэтым менавіта ён даў распараджэнне ў 1961 годзе аб зносе пры дапамозе выбуху царквы Спаса на Сянной, якая знаходзілася на Сянной плошчы Санкт-Пецярбурга, якая на той момант мела ўжо статус сабора. Царква з’яўлялася культурным помнікам позняга барока. На вызваленым месцы па яго праекце быў пабудаваны вестыбюль станцыі метрапалітэна «Плошча Міру», пераназваную ў 1992 годзе ў «Сянную плошчу».

Член Саюза архітэктараў СССР.

Член ВКП(б) з 1941 года. Памёр 20 лістапада 1975 г. у Санкт-Пецярбургу. Пахаваны на Літаратарскіх кладках Волкаўскіх могілак.
## Праекты 
* Адзін з аўтараў праекта генеральнага плана развіцця Ленінграда на 1963—1990 гады.
* Кіраўнік праекта планіроўкі і забудовы:
** Праспекта Стачак (1951—1955)
** Камсамольскай плошчы (1956)
** уязной плошчы раёна «Аўтава» (1954)
** раёна «Дачнае» (з 1960)
** эксперыментальнага жылога раёна на Васільеўскім востраве (1967)
* Кінаканцэртная зала «Кастрычніцкі» (1967; архітэктары В. А. Каменскі, Ж. М. Вяржбіцкі, А. У. Жук, інжынеры  Галкін,  Максімаў)
* Помнік У. І. Леніну на Маскоўскай плошчы (1970; скульптар М. К. Анікушын, архітэктар В. А. Каменскі)
* Мемарыял «Гераічным абаронцам Ленінграда» (1975; скульптар М. К. Анікушын, архітэктары В. А. Каменскі, С. Б. Спяранскі)
* Трыўмфальная арка ў Аўтаве (не захавалася)

Катэгорыя:Архітэктары СССР
Бенгта Сунесдотэр

**Бенгта Сунесдотэр** (; пам. ) ― шведская дваранка, цэнтральная фігура аднаго з шэрагу інцыдэнтаў, вядомых як «Выкраданне дзеў з Урэты», калі яна, як і яе маці, прынцэса Хелена Шведская да яе, і яе дачка Інгрыд Свантэполксдотэр пасля яе, была выкрадзена з манастыра Урэты чалавекам, за якога яна пазней выйшла замуж. Яе выкраданне стала сюжэтам народнай песні «Юнкер Ларс, выкрадальнік нявест» ().

## Біяграфія 
Бенгта была дачкой прынцэсы Хелены Шведскай і Суне Фолькесана і сястрой каралевы Катарыны Сунесдотэр. Бенгта была змешчана ў манастыр Урэта для атрымання адукацыі. У 1244 годзе была выкрадзена Ларсам Петэрсанам, юстыцыярыем Эстэргётланда, з якім яна адправілася ў Нарвегію. Паводле адной з тэорый, Ларс быў унукам караля з роду Эрыкаў і хацеў аб’яднаць сваю дынастыю з дынастыяй Сверкераў Бенгты. У яго таксама маглі быць прэтэнзіі на трон. Некалькі гадоў Бенгта жыла з Ларсам у Нарвегіі.

Пасля смерці Ларса яна вярнулася ў Швецыю і выйшла замуж за высокапастаўленага двараніна , лорда Вібю.

## Дзеці 
У шлюбе з Свантеполкам Кнутсанам у Бенгты нарадзіліся некалькі дачок, сярод іх Інгрыд і сын Кнут, які памёр бяздзетным:

* Інгеборга (нар. каля 1250, пам. пасля 1341), была замужам за Юханам Філіпсанам і Туне Анундсанам.
* Катарына (пам. 1329), сышла ва Урэтскі манастыр каля 1266 года, абатыса там з 1289 года да 1322 ці 1323 года.
* Інгрыд (пам. пасля 1350), з 1288 года была замужам за рыцарам Фольке Альготсанам (пам. да 1310 года).
* Кнут (пам. да 1310 года), вядомы з 1296―1301 года, збраяносец.
* Інгегерд, была замужам на Брунольфам Бенгтсанам і Матсам Торнесанам.

## Продкі 
## Літаратура 
* Agneta Conradi Mattsson: *Riseberga kloster, Birger Brosa & Filipssönerna*, Vetenskapliga skrifter utgivna av Örebro läns museum 2, 1998, 
* Dick Harrison: *Jarlens sekel — En berättelse om 1200-talets Sverige, Ordfront, Stockholm, 2002, *

Катэгорыя:Фолькунгі
Катарына Сунесдотэр

**Катарына Сунесдотэр**, таксама вядомая як **Катарына Імсеборгская** (;  — ) ― каралева-кансорт Швецыі з 1244 па 1250 гады, жонка караля Эрыка Шапялявага. Бліжэй да канца жыцця стала абатысай Гудхемскага манастыра.

## Спадчынніца дынастыі Сверкераў 
Катарына была старэйшай дачкой Хелены Сверкерсдотэр і Суне Фолькесана. У Катарыны не было братоў, а толькі адна сястра, Бенгта Сунесдотэр. Бабуля і дзядуля Катарыны па матчынай лініі былі каралём Сверкерам II і каралевай Бенедыктай. Паходзячы з роду Фолькунгаў і роду Сверкераў, яна была членам аднаго з гёцкіх кланаў. Бацька Катарыны Суне Фолькесан быў уладальнікам маёнтка Імсеборг, заканадаўца Вестергётланда, а ў некаторых крыніцах згадваецца як ярл Швецыі.

## Каралева Швецыі 
Эрык XI (1215—1250) з роду Эрыкаў стаў каралём у 1222 годзе і быў выгнаны з краіны сваім рэгентам каралём Кнутам II з 1229 па 1234 год. Эрык вярнуўся ў Швецыю пасля смерці Кнута ў 1234 годзе і валадарыў да сваёй натуральнай смерці ў 1250 годзе. Малады Эрык, згодна паўлегендарным крыніцам, кульгаў і заікаўся (), і, як сцвярджаецца, быў лагодным. Эрык і Катарына ўступілі ў шлюб, каб умацаваць прэтэнзіі Эрыка на трон, паколькі Катарына была каралеўскай крыві па лініі маці. Вяселле адбылося ў 1243 або 1244 годзе ў Фюрысенгене каля Упсалы. Кэтрын атрымала вялізарны пасаг да шлюбу: некаторыя легенды рамантычна кажуць пра «палову каралеўства».

Паколькі яна пасля смерці Эрыка адразу ж прысвяціла сябе пустэльніцкаму рэлігійнаму жыццю, а не сям’і, прыводзіць да высновы, што хутчэй за ўсё ў іх не было дзяцей, якія выжылі. У якасці наступнага караля Швецыі быў абраны непаўнагадовы Вальдэмар Біргерсан, пляменнік караля Эрыка.

## Каралева-удава і абатыса 
Пасля смерці мужа Катарына, цяпер ужо каралева-удава, пайшла ў Гудхемскі манастыр. Паколькі звычайнае права Скандынавіі дыктавала, што кланавая ўласнасць не можа належаць члену рэлігійнага ордэна, яна перадала некаторыя землі, у тым ліку з яе каралеўскага пасагу, некаторым сваякам і аддала іншыя ў якасці ахвяраванняў царкоўным установам. Напрыклад, яе сястра Бенгта атрымала ў падарунак ад яе горад Сёдэрчопінг, адно з каралеўскіх уладанняў. Каралева-удава неўзабаве стала абатысай Гудхемскага манастыра і служыла на гэтай пасадзе да самай сваёй смерці ў сценах манастыра ў 1252 годзе.

## Продкі 
Катэгорыя:Фолькунгі
Катэгорыя:Жонкі кіраўнікоў XIII стагоддзя
Рэксемскі ўніверсітэт імя Гліндура

**Рэксемскі ўніверсітэт імя Гліндура** () — брытанская дзяржаўная даследчая вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Рэксем.

## Агульная характарыстыка 
Універсітэт прапануе як бакалаўрыят і магістратуру, так і аспірантуру, а таксама прафесійныя курсы. У 2019/2020 навучальным годзе ва ўніверсітэце навучалася 6 000 студэнтаў.

Раней вучэльня была вядома як Інстытут вышэйшай адукацыі Паўночна-Усходняга Уэльса. Ён атрымаў поўны статус універсітэта ў 2008 годзе пасля таго, як быў членам федэратыўнага Уэльскага ўніверсітэта з 2004 года. Універсітэт названы ў гонар сярэднявечнага валійскага прынца Оуэйна Гліндура, які першым запрапанаваў стварэнне універсітэтаў па ўсім Уэльсе ў пачатку XV стагоддзя.

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Універсітэты Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Рэксем
Суонскі ўніверсітэт

**Суонскі ўніверсітэт** () — брытанская дзяржаўная даследчая вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Суонсі.

## Агульная характарыстыка 
Універсітэт мае 8 каледжаў, размешчаных у двух кампусах, якія размешчаны на ўзбярэжжы заліва Суонсі. Кампус Сінглтан Парк размешчаны на тэрыторыі парку Сінглтан на захад ад цэнтра горада Суонсі. Кампус Бэй коштам 450 мільёнаў фунтаў стэрлінгаў, які адкрыўся ў верасні 2015 года, размешчаны побач з пляжам Джэрсі Марын на ўсход ад цэнтра горада, які знаходзіцца ў раёне Ніт-Порт-Талбат.

Гэта трэці па колькасці студэнтаў універсітэт Уэльса. У цяперашні час ён прапануе каля 330 курсаў бакалаўрыяту і 120 курсаў аспірантуры для 20 тысяч студэнтаў і аспірантаў.

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Універсітэты Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Суонсі
Царква ў гонар Раства Прасвятой Багародзіцы (Друцк)

**Царква ў гонар Раства Прасвятой Багародзіцы** — колішні праваслаўны храм у Друцку. Царква знаходзілася на дзядзінцы старажытнага паселішча мяжы XI—XII стст. Упамінаецца ў XIV ст. ў Друцкім евангеллі, у якім на апошняй старонцы зроблены запіс: *«В лето 6509 [1001 г.] створана бысть церкви сия святая Богородица вь граде во Дрютьсце…»*. Дата 1001 г., відаць, недакладная, аднак не выклікае сумнення, што ў Друцку ўжо ў дамангольскі перыяд меўся праваслаўны храм. Археолагамі знойдзена мноства керамічных паліваных плітак, якімі звычанна масцілася падлога цэркваў. Адсутнасць падмурку можа сведчыць пра тое, што царква была драўляная. Раскопкі старажытнага дзядзінца паказалі, што сярэдняя частка старажытнага горада была адведзена пад плошчу, на якой, верагодна, і стаяў драўляны храм. На 1864 г. адзначаецца Мікалаеўская царква.

Катэгорыя:Друцк
Катэгорыя:Колішнія праваслаўныя храмы Беларусі
Катэгорыя:Драўляныя цэрквы Беларусі
Амінэ Какабавэ

**Амінэ Какабавэ** (швед. Amineh Kakabaveh; нар. , , Курдыстан) — шведскі палітык левага накірунку, дэпутат шведскага парламента.

## Біяграфія 
Амінэ Какабавэ нарадзілася ў курдскай сям’і ў Іране, але пакінула радзіму ва ўзросце 19 гадоў і перабралася ў Швецыю. Какабавэ з’яўляецца магістрам сацыяльных навук Стакгольмскага ўніверсітэта.

У 2006 годзе шведскі часопіс «Focus» назваў Амінэ Какабавэ лаўрэатам намінацыі «Год Швецыі». Узнагароду ёй прысудзілі за смеласць у прыцягненні ўвагі і абмеркаванні пытанняў палітыкі інтэграцыі і за яе барацьбу за правы жанчын.

З 2008 года Амінэ Какабавэ стала дэпутатам шведскага парламента па выбарчай акрузе Стакгольма ад Левай партыі Швецыі — пасля сыходу з парламента Пернілы Цэтрэус, якая здала мандат з-за сіндрому хранічнай стомленасці.
У 2017 годзе Амінэ Какабавэ была членам праўлення шведскай гуманістычнай арганізацыі «Humanisterna» — члена Міжнароднага гуманістычнага і этычнага саюза. У адным з інтэрв’ю ў 2017 годзе Какабавэ крытыкавала нашэнне рэлігійна-абумоўленых формаў адзення, такіх як фата, хіджаб, нікаб і бурка, лічачы гэта адной з форм прымусу.
Тхакуры

[міні|[1868 г.]]
**Тхакуры** () — каставая супольнасць у Непале і суседніх гімалайскіх раёнах Індыі. Агульная колькасць прадстаўнікоў (2022 г.) — 446 000 чалавек.

Тхакуры звычайна адносяцца да варны вайш’яў, аднак знакаміты ваеннай службай. Самі тхакуры лічаць, што паходзяць ад маголаў або раджпутаў. У даліне Катманду іх часцяком называюць валадарамі лясоў.

Да XVIII ст. большасць тхакуры была дробнымі землеўладальнікамі, аднак некалькі родаў узвысіліся да стану манархаў гімалайскіх дзяржаў. Падчас аб’яднання Непала дзяржавай Горкха яны набылі права служыць у войску і атрымоўваць у карыстанне зямельныя надзелы разам з прыгоннымі сялянамі. Такім чынам, яны сталі ўспрымацца як высакародная група насельніцтва.

Традыцыйна тхакуры жывуць у сельскай мясцовасці, займаюцца земляробствам і здачай зямлі ў арэнду. У гарадах імкнуцца займаць пасады, звязаныя з дзяржаўнай службай. Тым не меней, сярод гарадскіх тхакуры нямала беспрацоўных і удзельнікаў крымінальных злачынных груп. Каставай эндагаміі садзейнічае звычай браць шлюб са стрыечнымі сваякамі па матчынай лініі. Разам з гэтым, практыкуюцца шлюбы з прадстаўнікамі іншых каст, што маюць высокі сацыяльны статус.

Большасць вернікаў прытрымліваецца шываізму. У Мустангу частка тхакуры спавядае будызм.

## Спасылкі 
* Thakuri Caste: Here Is Every Detail About Thakuri Caste
* Lynn Bennett, Dilli Ram Dahal, Pav Govindasamy, Caste, Ethnic and Regional Identity in Nepal
* Andrea J. Nightingale, Bounding difference: Intersectionality and the material production of gender, caste, class and environment in Nepal 

Катэгорыя:Касты
Катэгорыя:Насельніцтва Непала
Франчэска Бонсіньёры

**Франчэска Бонсіньёры** (; каля 1460, Верона, Венецыянская рэспубліка — , Кальдзьера, Венецыянская рэспубліка) — італьянскі жывапісец эпохі Адраджэння.

Нарадзіўся каля 1460 года ў Вероне ў сям’і мастака Альберта Бонсіньёры. Навучаўся жывапісу ў майстэрні Франчэска Бенальё. У 1480 годзе пераехаў з Вероны ў Венецыю, дзе жыў да 1487 года. У ранні перыяд творчасці знаходзіўся пад уплывам венецыянскай жывапіснай школы. Асаблівае ўражанне на Бонсіньёры аказала творчасць Антанела да Месіны, Джавані Беліні, Чыма да Канельяна і Альвізэ Віварыні.

Сярод вядомых твjhfў гэтага перыяду самымі раннімі творамі мастака з’яўляюцца палотны «Мадонна са спячым немаўляткам» 1483 года і «Алтар Даль Бова» і інш.

З 1487 па 1505 год мастак жыў у Мантуі, дзе працаваў прыдворным жывапісцам маркграфаў з дома Ганзага, разам з братам Джыралама Бонсіньёры і Андрэа Мантэнья.

У пачатку XVI стагоддзя стыль Бонсіньёры становіцца больш тонкім і мяккім, што звязваюць з уплывам творчасці Леанарда да Вінчы, з якім ён пазнаёміўся падчас знаходжання ў Мантуі.

## Зноскі 
Катэгорыя:Мастакі Італіі XV стагоддзя
Катэгорыя:Мастакі Італіі XVI стагоддзя
Катэгорыя:Мастакі Адраджэння
Артура Бонфанці

**Артура Бонфанці** (, Бергама —) — італьянскі мастак.

Правучыўшыся ў мастацкай школе Андрэа Фантоні ў Бергама з 1924 года, Бонфанці пераехаў у Мілан у 1926 годзе і займаўся графічным мастацтвам і дэкорамі інтэр’еру. У 1930-я гады ён завязаў адносіны з групай мастакоў-абстракцыяністаў. На яго паўплывала метафізічнае мастацтва Карла Кара. Вярнуўся ў Бергама падчас Другой сусветнай вайны, у пасляваенны час здзейсніў паездкі ў Парыж, Цюрых і Мюнхен. У 1947 годзе пачаў ствараць абстрактныя карціны, імкнучыся да геаметрычнага спрашчэння форм. У адрозненне ад многіх мастакоў таго перыяду, ён не далучыўся да пэўнага мастацкага руху. У 1954 годзе ён атрымаў узнагароду на Канскім кінафестывалі за фільм La chiave di Calandrino. Падчас 34-й Венецыянскай біенале ў 1968 годзе павільён Італіі вылучыў памяшканне выключна для яго твораў.
Марына Уладзіміраўна Аўсяннікава

**Марына Уладзіміраўна Аўсяннікава**, па нараджэнні **Ткачук** (; нар. 1978, Адэса, УССР) — расійская тэлежурналістка, працавала рэдактарам на Першым канале.

## Біяграфія 
Нарадзілася ў 1978 годзе ў Адэсе.

Вучылася на журналісцкім факультэце Кубанскага дзяржаўнага ўніверсітэта, а таксама ў РАНГіДС. Яна загадзя запісала відэазварот, у якім патлумачыла маральны матыў свайго ўчынку.

Марына Аўсяннікава была затрымана паліцыяй і дастаўлена ў аддзел паліцыі АМУС па Астанкінскаму раёну, дзе ў дачыненні да яе складзены пратакол аб адміністрацыйным парушэнні права ў адпаведнасці з артыкулам 20.3.3. КаАП «Публічныя дзеянні, скіраваныя на дыскрэдытацыю выкарыстання Узброеных Сіл Расійскай Федэрацыі з мэтай абароны інтарэсаў Расійскай Федэрацыі і яе грамадзян, падтрымання міжнароднага міру і бяспекі». 15 сакавіка 2022 года дастаўлена ў Астанкінскі раённы суд, дзе пачаўся разгляд справы па ч. 2 арт. 20.2 КаАП (арганізацыя няўзгодненага публічнага мерапрыемства). Яе адвакатам выступіў Антон Гашынскі. Суддзя А. І. Бортнікава ў сваім рашэнні прызнала Марыну Аўсяннікаву «вінаватай у здзяйсненні парушэння права, прадугледжанага ч.2 арт.20.2 КаАП РФ, ёй прызначана пакаранне ў выглядзе адміністрацыйнага штрафу ў памеры 30 тыс. рублёў».

Дзеянні Марыны Аўсяннікавай прывітаў Прэзідэнт Украіны Уладзімір Зяленскі і яго саветнік Міхаіл Падаляк. Брытанская газета The Guardian змясціла  з эфіру на перадавіцу свайго выпуску за 15 сакавіка 2022 года. 15 ліпеня 2022 года Марына Аўсяннікава апублікавала ва ўласным публічным канале відэа і фота, на якіх дэманструе плакат з тэкстам аб дзеяннях ваеннаслужачых Узброеных сіл РФ. 10 жніўня 2022 года затрымана, 11 жніўня змешчана пад хатні арышт. Збегла з-пад хатняга арышту ў кастрычніку 2022 года, была аб’яўлена ў міжнародны вышук. У дачыненні да яе была завочна абрана мера стрымання ў выглядзе ўзяцця пад варту.

Нелегальна пакінула Расію. Жыве ў Францыі.

4 кастрычніка 2023 года Басманны суд Масквы завочна прысудзіў Марыну Аўсяннікаву да 8,5 год пазбаўлення волі, прызнаўшы яе вінаватай у распаўсюджванні недакладнай інфармацыі аб Узброеных сілах РФ.

## Зноскі 
Катэгорыя:Журналісты Расіі
Хуан дэ Баргонья

**Хуан дэ Баргонья** (каля 1470—1536) — мастак Высокага Адраджэння. Нарадзіўся ў Бургундскім герцагстве, верагодна, перад тым, як яно спыніла існаванне як незалежная дзяржава, працаваў у Іспаніі прыкладна з 1495 па 1536 год. Распісваў у 1495 годзе кляштар сабора Таледа. Кампазіцыі Баргоньі добра збалансаваныя з тонка прамаляванымі фігурамі ў элегантных спакойных позах. Яны размешчаны альбо на фоне адкрытых прастор, якія вядуць да скалістых пейзажаў, альбо да драпіроўкі вышытай золатам. У гэты перыяд у Іспаніі дзейнічаў шэраг замежных мастакоў, у тым ліку Хуан дэ Фландэс.
Канец дзён

**«Канец дзён»** () ― містычны баявік  1999 года з Арнольдам Шварцэнэгерам у галоўнай ролі.

## Спасылкі
Катэгорыя:Фільмы-баевікі ЗША
Катэгорыя:Фільмы жахаў ЗША
Катэгорыя:Фільмы на англійскай мове
Катэгорыя:Фільмы ЗША 1999 года
Аўсяннікава

**Аўся́ннікава** — жаночая форма прозвішча Аўсяннікаў.

## Вядомыя носьбіты 
* Марына Уладзіміраўна Аўсяннікава — расійскі тэлежурналіст
* Наталля Аляксандраўна Аўсяннікава — беларускі палітык
* Тамара Пятроўна Аўсяннікава — беларуская паэтэса, празаік, педагог
Сафія Дацкая

**Сафія Дацкая** (*Сафія Эрыксдотэр*; ; 1241—1286, Данія) — каралева-кансорт Швецыі як жонка Вальдэмара Біргерсана.

## Біяграфія 
Сафія была старэйшай дачкой караля Даніі Эрыка IV і Юты Саксонскай. Яе бацька быў забіты ў 1250 годзе, калі яна і яе малодшыя сёстры Агнэса і Юта былі зусім маленькімі. Паколькі ён не пакінуў спадчынніка, браты Эрыка IV, Абель, а затым Крыстафер I займалі Дацкі пасад.

Сафія выйшла замуж за караля Швецыі Вальдэмара I у 1261 годзе. Шлюб быў заключаны ў рамках мірнай палітыкі ярла Біргера паміж скандынаўскімі каралеўствамі. Калі ёй паведамілі пра шлюб па дамоўленасці, яна выйшла з пакоя, адправілася ў свае пакоі і папрасіла Госпада: «Дай мне шчасце з ім, а ён са мной». Сафія была дасціпнай прыгажуняй, зацікаўленай у палітыцы. Яна таксама была вядомая сваім захапленнем шахматамі.

У 1269 годзе Сафія наведала магілу свайго бацькі ў Даніі, а таксама наведала сваіх сясцёр Агнэсу і Юту, якія жылі ў манастыры Агнэсклострэт у Роскіле. У 1272 годзе сястра Сафіі Юта наведала Швецыю і стала палюбоўніцай Вальдэмара. Гэта прывяло да нараджэння пазашлюбнага дзіцяці ў 1273 годзе. У наступным годзе Юту зноў адправілі ў манастыр, а Вальдэмар быў вымушаны здзейсніць паломніцтва ў Рым, каб папрасіць у папы адпушчэнне грахоў. Паводле легенды, каралева Сафія сказала: «Я ніколі не апраўлюся ад гэтага смутку. Пракляніце дзень, калі мая сястра ўбачыла каралеўства Швецыя».

У 1275 годзе Вальдэмар быў скінуты з пасады сваім малодшым братам Магнусам у выніку бітвы пры Хове. Калі гэтая навіна дасягнула каралевы, яна гуляла ў шахматы. Шмат гісторый звязана з яе вострым языком. Яна скардзілася на братоў свайго мужа, называючы іх «Магнусам Казытуном» і «Эрыкам Усё і Ўся». У 1277 годзе Сафія рассталася са сваім мужам і вярнулася ў Данію. Яе муж адкрыта жыў з палюбоўніцамі ў сваёй ўтульнай турме да самай сваёй смерці ў 1302 годзе. У 1283 годзе былая каралева аддала свой даход ад рыбалкі ў Норчэпінге абацтву Сен-Мартэн у Сканінге. Гэта першы дакумент, у якім згадваецца горад Норчэпінг. Яна памерла ў 1286 годзе.

## Дзеці 
У Сафіі было шасцёра дзяцей:

# Інгеборга Вальдэмарсдотэр (1263—1292), графіня Гольдштэйна, замужам за Герхардам II, графам Гальштэйн-Плёна.
# Эрык Вальдэмарсан (1272—1330), рыксрод, прэтэндэнт на трон Даніі ў 1328—1329 гадах.
# Марына Вальдэмарсдотэр, з 1285 года замужам за Рудольфам, графам Дзіпхольца.
# Рыкса Вальдэмарсдотэр (пам. каля 1292), каралева Польшчы, з 1285 года замужам за Пшэмыслам II.
# Катарына Вальдэмарсдотэр (пам. 1283)
# Маргарыта Вальдэмарсдотэр (пам. пасля 1288), манашка у манастыры Шэнінгу з 1288 года.

## Продкі 
## Літаратура 
* Christer Öhman (па-шведску): *Helgon, bönder och krigare. Berättelser ur den svenska historien* [Saints, farmers and warriors. Stories from the history of Sweden]

Катэгорыя:Жонкі кіраўнікоў XIII стагоддзя
Катэгорыя:Фолькунгі
Катэгорыя:Дацкія прынцэсы
Катэгорыя:Эстрыдсены
Арацыа Барджані

**Арацыа Барджані** (; 1578,  — , Рым) — італьянскі жывапісец.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў Рыме ў сям’і цесляра. Верагодна, там, дзе ён вучыўся жывапісу, на фарміраванне яго ранняга стылю істотны ўплыў аказала жывапіс Тынтарэта.

З 1598 па 1606 год мастак працаваў у Іспаніі. У гэтыя гады яго стыль схіляўся да эстэтыкі Эль Грэка, але каларыт карцін больш стрыманы і змрочны. Вярнуўшыся ў Рым, мастак актыўна працаваў для царквы, робячы фрэскі ў гарадскіх храмах. На рымскі перыяд творчасці Барджані прыкметны ўплыў Караваджа: мастака вельмі ўразіў брутальны натуралізм яго карцін.

У асноўным пісаў карціны на евангельскія тэмы, гісторыі з жыцця святых, выявы Мадонны. У апошнія гады жыцця аддаў даніну жанру партрэта, стварыўшы шэраг вобразаў сучаснікаў. Яго пэндзлю належыць «Аўтапартрэт» (1615), напісаны ў лепшых традыцыях еўрапейскага жывапісу.

Памёр мастак у Рыме ў 1616 годзе.

Катэгорыя:Мастакі Італіі
Катэгорыя:Мастакі барока
Катэгорыя:Мастакі XVI стагоддзя
Катэгорыя:Мастакі XVII стагоддзя
Конан-варвар (фільм)

**«Конан-варвар»** () ― амерыканскі фільм 1982 года ў жанры фэнтэзі. Сюжэт расказвае пра кіммерыйца , персанажа аповесцей , якія выдаваліся ў 1930-х гадах у . Дзеянне фільма разгортваецца ў , выдуманай дагістарычнай эпосе. Адаптаваны сюжэт быў напісаны рэжысёрам ; прадзюсарам фільма з’яўляецца , дадзенай працай таксама займаліся яго дачка Рафаэла Дэ Лаўрэнціс і Базз Фейтшанс. Кампазітарам выступіў . Галоўныя ролі сыгралі Арнольд Шварцэнэгер і Джэймс Эрл Джонс. У цэнтры сюжэту ― гісторыя маладога варвара Конана, які спрабуе адпомсціць вярхоўнаму жрацу культу Змяі  за смерць сваіх бацькоў.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Фэнтэзійныя фільмы ЗША
Катэгорыя:Фільмы на англійскай мове
Катэгорыя:Фільмы ЗША 1982 года
Ірпінь (рака)

**Ірпень**, **Ірпі́нь** () — рака ў Жытомірскай і Кіеўскай абласцях Украіны, правы прыток Дняпра (упадае ў Кіеўскае вадасховішча).

Даўжыня ракі 162 км, плошча вадазбору 3340 км².

## Апісанне 
Бярэ пачатак паблізу сяла Яраповычы. Даліна карытападобная, шырыня да 4 км, глыбіня да 40 м. Пойма забалочаная, шырокая (да 1,5 км). Шырыня рэчышча 25—40 м. На працягу 131 км рэчышча ўяўляе сабой магістральны канал Ірпенскай асушальна-арашальнай сістэмы. Нахіл ракі 0,7 м/км. Асноўны прыток Унава (справа).

Жыўленне мяшанае. Ледастаў з пачатку студзеня да канца сакавіка. Сцёк зарэгуляваны вадасховішчамі, шматлікімі сажалкамі.

Вада выкарыстоўваецца для тэхнічнага і сельскагаспадарчага водазабеспячэння. На рацэ — горад Ірпень, вядомы як курортная мясцовасць, на беразе ракі зручныя пясчаныя пляжы.

## Літаратура 
* *Ю. П. Яковенко.* Ірпінь // Географічна енциклопедія України : у 3 т. / редколегія: О. М. Маринич (відпов. ред.) та ін. — К. : «Українська радянська енциклопедія» ім. М. П. Бажана, 1990. — Т. 2. 

Катэгорыя:Прытокі Дняпра
Катэгорыя:Рэкі Жытомірскай вобласці
Катэгорыя:Рэкі Кіеўскай вобласці
Стэн

**Стэн** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Ганна Стэн (1908—1993) — савецкая і амерыканская актрыса.
* Себасціян Стэн (1982) — амерыканскі акцёр румынскага паходжання.
* Ян Стэн (1626—1679) — галандскі жывапісец.

## Іншае 
* Стэн — адзінка вымярэння сілы ў сістэме МТС.
Поль-Эміль Бардзюа

**Поль-Эміль Бардзюа** (, Сен-Ілер, Квебек — , ) — канадскі мастак.

У юнацтве ён пазнаёміўся з мастаком Азіясам Ледзюкам, які пачаў вучыць яго жывапісу, а пазней заахвоціў вучыцца ў Школе вытанчаных мастацтваў у Манрэалі (1923—1927). Пазней ён вучыўся ў Ateliers d’art sacré ў Парыжы, дзе адкрыў для сябе мастакоў Парыжскай школы, ад Паскіна да Рэнуара. Маляваў у абстрактным стылі, у 1942 годзе заснаваў гурток, у 1948 годзе ён апублікаваў Глабальны маніфест Рэфуса. Спачатку працаваў пад уплывам постімпрэсіянізму, потым прыкладна з 1940 года — сюррэалізму, пазней звярнуўся да абстракцыі. У 1953—1955 гадах жыў у Нью-Ёрку, дзе выстаўляў свае карціны.
Франсіска Борэс

**Франсіска Борэс** (,  — , ) — важная фігура еўрапейскага мастацтва ХХ стагоддзя. Яго прысутнасць была асноватворнай для другой хвалі іспанскіх мастакоў, якія прыбылі ў Парыж у 1920-х гадах, сярод якіх былі Пабла Пікаса, Гінеса Пара, Педра Флорэса, Антоні Клавэ.

Стыль Борэса сфарміраваўся пасля знаёмства з найвялікшымі мастакамі першага Авангарда: Пабла Пікаса і Анры Мацісам. Яго творы дэманструюцца ў Музеі сучаснага мастацтва ў Мадрыдзе.
Агасая

**Агасая** *«Візгуння»* — семіцкая багіня вайны. Пазней Агасая была аб’яднаная з Іштар; верагодна, з-за заваявання. Ёсць таксама некаторыя здагадкі, што Іштар і, такім чынам, Агасая паўплывалі, ці зліліся з егіпецкай багіняй Анут. Пра Агасаю вядома няшмат, але яе зброяй, магчыма, былі лук са стрэламі і ятаган.

Катэгорыя:Месапатамскія багіні
Катэгорыя:Багі вайны
Катэгорыя:Міфалогія Блізкага Усходу
Луіс Бараса

**Луіс Бараса** (; каля 1360,  — , ) — каталанскі мастак. Ствараў у гатычным стылі.

Працаваў у 1380—1425 гадах у Барселоне і навакольных гарадах. Яго першай задакументаванай працай былі вітражы, зробленыя для сабора ў Жыроне ў 1380 годзе. Падчас візіту ў Авіньён пазнаёміўся з французскім і італьянскім жывапісам (пераважна з творамі сіенскай школы). У сваёй творчасці ён таксама пераняў стыль візантыйскага мастацтва.

Катэгорыя:Мастакі Каталоніі
Катэгорыя:Мастакі готыкі
Катэгорыя:Мастакі XIV стагоддзя
Катэгорыя:Мастакі XV стагоддзя
Яйка (Бейрут)

**«Яйка»** (або **«Купал»**) ― недабудаваны будынак кінатэатра ў Бейруце, Ліван. Яго будаўніцтва пачалося ў 1965 годзе, але было спынена з пачаткам  ў 1975 годзе, і купал у форме падковы, які захаваўся сёння, з’яўляецца арыенцірам у Бейруце. Ён быў часткай камерцыйнага і жылога праекта пад назвай «Beirut City Center» архітэктара .

## Спасылкі 
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Бейрута
Інгрыд Свантэполксдотэр

**Інгрыд Свантэполксдотэр** () ― шведская дваранка і абатыса. Яна, перш за ўсё, вядомая тым, што была цэнтральнай фігурай аднаго з шэрагу інцыдэнтаў, вядомых як «Выкраданне дзеў з Урэты», дзе яна, як і яе маці да яе, была выкрадзена з абацтва Урэта чалавекам, за якога яна пазней выйшла замуж. Пазней яна стала абатысай у тым жа абацтве, дзе і служыла з 1323 да 1344 года.

## Біяграфія 
Інгрыд была дачкой Свантэполка з Вібі і Бенгты Сунесдотэр і, такім чынам, пляменніцай каралевы Швецыі Катарыны . Яна была заручана з дацкім шляхцічам Давідам Торстэнсанам, але ў дзяцінстве змешчана ў абацтва Урэта для атрымання адукацыі да шлюбу; яе сястру Катарыну таксама змясцілі туды, але яна ўступіла ў ордэн. У 1287 годзе Інгрыд была выкрадзена нарвежскім ярлам Фольке Альготсанам, што стала трэцім са знакамітых выкраданняў дзяўчыны з Урэты, прычым два папярэднія былі выкраданнямі яе маці і бабулі па матчынай лініі. Фольке адвёз яе ў Нарвегію, дзе яны пажаніліся. Інгрыд вярнулася ў Швецыю пасля смерці Фолькса ў 1310 годзе. Да сакавіка 1322 года яна стала членам абацтва Урэта, а ў 1323 годзе змяніла сваю сястру на пасадзе ігуменні. Яна адраклася ад трона ў 1344 годзе, апошнія згадкі пра яе датуюцца 1350 годам, калі яна часова выконвала абавязкі абатысы паміж смерцю былой абатысы і да абрання наступнай.

## Продкі 
## Літаратура 
* Agneta Conradi Mattsson: *Riseberga kloster, Birger Brosa & Filipssönerna*, Vetenskapliga skrifter utgivna av Örebro läns museum 2, 1998, 
* Dick Harrison: *Jarlens sekel — En berättelse om 1200-talets Sverige*, Ordfront, Stockholm, 2002, 
* Kristin Parikh: *Kvinnoklostren på Östgötaslätten under medeltiden.* *Asketiskt ideal — politisk realitet*, Lund University Press, Lund, 1991.
Ёханес Босбам

**Ёханес Босбам** (, , , Паўднёвая Галандыя, Нідэрланды — , , Паўднёвая Галандыя, Нідэрланды) — галандскі мастак і акварэліст гаагскай школы, вядомы асабліва сваімі карцінамі царкоўных інтэр’ераў.
Абрахам Бос

**Абрахам Бос** (; , Тур — , ) — французскі гравёр, майстар афорта. Адзін з заснавальнікаў французскай Акадэміі жывапісу і скульптуры. Яго работы ўяўляюць сабой выявы цырымоній, святкаванняў і жыцця простага народа свайго часу.

## Біяграфія 
Абрахам Бос нарадзіўся ў Туры ў 1604 годзе. Яго бацькі былі гугенотамі. У 1629 годзе ён сустракае ў Парыжы вялікага афартыста-наватара Жака Кало, і гэтая сустрэча становіцца лёсавызначальнай для Боса. У 1632 годзе ён ажаніўся з Катрын Сараба. У 1641 годзе пачаў наведваць заняткі Жэрара Дэзарга. Напісаў шмат твораў па тэорыі і практыцы малявання і гравёрнага мастацтва і асабліва па тэорыі перспектывы.

Спадчына мастака ўключае вялікую колькасць гравюр, якія паказваюць сцэны з народнага побыту і таму ўяўляюць цікавасць для гісторыі XVII стагоддзя. Памёр 16 лютага (паводле іншых звестак 14 лютага) 1676 года ў Парыжы.

Катэгорыя:Гравёры Францыі
Катэгорыя:Мастакі-ілюстратары Францыі
Драпежнік (фільм)

**«Драпежнік»** () ―  фантастычны баявік, зняты  па сцэнары  і які выйшаў на экраны 12 чэрвеня 1987 года. Галоўныя ролі выканалі Арнольд Шварцэнэгер, Карл Уэзерс, , . Здымкі фільма праводзіліся ў джунглях паўднёвай Мексікі, побач з Паленке і .
## У ролях
## Спасылкі 
Катэгорыя:Фільмы-баевікі ЗША
Катэгорыя:Прыгодніцкія фільмы ЗША
Катэгорыя:Фільмы-трылеры ЗША
Катэгорыя:Фільмы-трылеры 1987 года
Катэгорыя:Фільмы ЗША 1987 года
Катэгорыя:Фільмы, знятыя ў Мексіцы
Катэгорыя:Фільмы пра ўварванне прышэльцаў
Катэгорыя:Фільмы, музыку да якіх напісаў Алан Сільвестры
Катэгорыя:Фільмы пра партызанаў
Шандар Бортнік

**Шандар Бортнік** (венг. Sándor Bortnyik; , , Трансільванія, Аўстра-Венгрыя (цяпер Румынія) — , ) — венгерскі мастак, графік і плакатыст, педагог. Рэктар Будапешцкай акадэміі выяўленчых мастацтваў (1949—1956, з 2001 г. — Венгерскі ўніверсітэт выяўленчых мастацтваў). Лаўрэат Нацыянальнай прэміі імя Кошута (1973).

## Біяграфія 
Скончыў вучылішча ў родным горадзе. Пачаў займацца плакатным мастацтвам. У 1910 годзе быў запрошаны на працу мастаком-афарміцелем (графічным дызайнерам) на парфумерную кампанію ў Будапешце. З 1913 года вучыўся ў школе жывапісу ў Ёжэфа Рыпль-Ранаі, пазней у Янаш Васары. Пасля 1919 года эміграваў у Вену, а ў 1922 годзе пераехаў у Веймар, быў звязаны з Баухаусам. Па вяртанні ў Венгрыю заснаваў мастацкую школу, якая працягвала традыцыі Баухауса.

У 1930 годзе быў адным з заснавальнікаў Венгерскага таварыства кніжных мастакоў-ілюстратараў. З 1948 года — прафесар Акадэміі мастацтваў у Будапешце. У 1949—1956 гадах быў рэктарам Венгерскай Акадэміі выяўленчых мастацтваў мастацтваў.

Катэгорыя:Мастакі Венгрыі
Бангарскі ўніверсітэт

**Бангарскі ўніверсітэт** () — брытанская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Бангар.

## Структура 
* Каледж мастацтваў, гуманітарных навук і бізнесу
* Каледж навук аб навакольным асяроддзі і інжынерыі
* Каледж гуманітарных навук

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Універсітэты Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Бангар (Уэльс)
Алена Васільеўна Чэкан

**Алена Васільеўна Чэкан** (; , Кіеў — , Кіеў) — савецкая і ўкраінская кінаактрыса, сцэнарыст, журналістка.

## Біяграфія 
Нарадзілася 26 красавіка 1946 года ў Кіеве.

Пасля заканчэння ў 1972 годз Вышэйшага тэатральнага вучылішча імя Б. В. Шчукіна пачала мастацкую дзейнасць у якасці актрысы ў Тэатры на Малой Броннай (Масква), працягнуўшы яе ў Тэатры імя Пушкіна (Масква).

Вярнуўшыся ў Кіеў, працягнула мастацкую дзейнасць у Тэатры-студыі акцёра Кіеўскай студыі ігравога кіно імя А. П. Даўжэнкі, Тэатры-студыі «Сузор’е» (Кіеў).

Здымалася ў 1980-1990-х гадах. Стварыла монаспектаклі паводле вершаў Марыны Цвятаевай і Лесі Украінкі.

У 2001 годзе сумесна з Юрыем Макаравым напісала сцэнар да 4-серыйнага дакументальнага фільма «Мой Шаўчэнка».

Працавала на ўкраінскім тэлебачанні ў якасці аўтара і вядучай тэлепраграмы «Імгненні вечнасці» на «Інтэры», затым творчым рэдактарам праграмы «Дакумент» у тэлерадыёкампаніі «Студыя 1+1». З моманту заснавання ў 2007 годзе штотыднёвага грамадска-палітычнага часопіса «Український Тиждень» працавала там журналістам, памочнікам шэф-рэдактара.

Вясной 2012 года ў Алены дыягнаставалі пухліну галаўнога мозгу IV стадыі. Алена Чэкан перанесла тры аперацыі, апошнюю гама-нож зрабілі ў Празе ў шпіталі "На Гамолцы! пры падтрымцы супрацоўнікаў пражскай студыі «Радыё Свабода». Франтмэн рок-гурта ДДТ Юрый Шаўчук прысвяціў ёй свае сольныя канцэрты падчас тура з праграмай «Інакш» 5 чэрвеня 2013 года ў Кіеве і 19 верасня 2013 года ў Адэсе, просячы публіку дапамагчы Алене сабраць сродкі на хіміятэрапію.

Памерла 21 снежня 2013 года пасля працяглай хваробы.

## Фільмаграфія 
Па інфармацыі ўкраінскіх СМІ, дэбютавала у кіно ў фільме «Салярыс» Андрэя Таркоўскага (не пазначана ў тытрах).

Здымалася ў асноўным у 1980-1990-х гадах. Іграла ў фільмах:

* «Нязручны чалавек»,
* «Сямейны круг»,
* «Пад свіст куляў»,
* «Жанчыны жартуюць усур’ёз» (1981, Ліза),
* «Гракі»,
* «Таямніцы святога Юра» (1982),
* «Тры гільзы ад англійскага карабіна» (1983),
* «У прывідаў у палоне» (1984),
* «Мост праз жыццё»,
* «Прэм’ера ў Сасноўцы»,
* «Набліжэнне да будучыні» (1986, эпізод),
* «Побач з табой»,
* «Да расследавання прыступіць»,
* «Цыганка Аза» (1987),
* «Блакітная ружа»,
* «Грэшнік» (1988, эпізод),
* «Як мужчыны пра жанчын гаварылі»,
* «Вязень замка Іф» (1988),
* «Штармавое папярэджанне»,
* «Дарога праз руіны»,
* «Хачу зрабіць прызнанне»,
* «Буйная»,
* «Допінг для анёлаў»,
* «Ніагара» (1991).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Актрысы XX стагоддзя
Катэгорыя:Актрысы СССР
Катэгорыя:Актрысы Украіны
Катэгорыя:Сцэнарысты Украіны
Катэгорыя:Журналісты Украіны
Рыкса Шведская

**Рыкса Шведская** (*Рыкітца Вальдемарсдотэр;* , , не пазней за 1270 — не пазней за 1293) — шведская прынцэса, дачка караля Швецыі Вальдэмара I Біргерсана і дацкай прынцэсы Сафіі. Другая жонка князя Вялікай Польшчы Пшэмысла II.

## Біяграфія 
Дакладная дата яе нараджэння невядомая, але лічыцца, што яна была трэцяй дачкой і пятым дзіцем з сямі дзяцей у сям’і. Яна нарадзілася да 1273 года, таму што ў той год яна і яе сястра Катарына разглядаліся як магчымыя нявесты Атона, адзінага сына і спадчынніка Іагана, герцага Браўншвейг-Люнебурга. Перамовы аб шлюбе скончыліся безвынікова.

У 1275 годзе кароль Вальдэмар быў зрынуты сваім братам Магнусам, а яго жонка Сафія развялася з ім і вярнулася ў Данію. Відаць, Маладая Рыкса і яе браты і сёстры засталіся ў Швецыі пад апекай бацькі. Яе шлюб па даверанасці з князем Вялікай Польшчы Пшэмысла II адбыўся ў шведскім горадзе Нючэпінг 11 кастрычніка 1285 года. Вяселле было двайным: яе малодшая сястра Марына выйшла замуж за нямецкага двараніна, графа Рудольфа II фон Дыпхольца. Шлюб Рыксы, арганізаваны кіраўнікамі Брандэнбурга, домам Асканіеў, быў заключаны без згоды яе бацькі, былога караля Вальдэмара.

Традыцыйна шлюб Рыксы і Пшэмысла II лічыцца шчаслівым. Іх адзінае дзіця нарадзілася 1 верасня 1288 года ў Познані: дачка па імі Рыкса, якая пасля стала каралевай Чэхіі і Польшчы ў шлюбе з Вацлавам II і, пасля яго смерці, з Рудольфам I Габсбургскім.

Запіс аб нараджэнні дачкі з’яўляецца апошняй дакладнай інфармацыяй аб Рыксе. Вызначана, што яна памерла паміж 1 верасня 1288 года і да 13 красавіка 1293 года, найбольш верагодна паміж 1289 і 1292 годам. Згадка Яна Длугаша пра тое, што яна сядзела побач з мужам падчас яго каранацыі 26 чэрвеня 1295 года, былі абвергнутыя.

Рыкса была пахавана ў Архікафедральнай базыліцы Святых Пятра і Паўла у Познані. Пасля забойства Пшэмысла II у 1296 годзе яго пахавалі побач з жонкай.

## Продкі 
## Спасылкі 
* Michał Haykowski, *Szwedzkimi śladami w Polsce (6) — Szwedzka królewna na poznańskim tronie*
* https://runeberg.org/nfam/0569.html

Катэгорыя:Жонкі кіраўнікоў XIII стагоддзя
Катэгорыя:Прынцэсы Швецыі
Катэгорыя:Фолькунгі
Андрэа Басколі

**Андрэа Басколі** (; каля 1560 — каля 1606) — італьянскі жывапісец эпохі Адраджэння.

Ён нарадзіўся ў Фларэнцыі, вучыўся ў Санці ды Ціта з 1580 года. Каля 1590 года доўгі час быў у Рыме. Адчуў уплыў свайго настаўніка, потым братоў Карачы. Стыль яго мастацтва — узор тыповага маньерызму. Галоўны твор — фрэска «Пакутніцтва святога Варфаламея» у царкве Сан-П’етра-Маджорэ ў Фларэнцыі. Пісаў таксама партрэты. Памёр у Фларэнцыі каля 1606 года.
Кардыфскі сталічны ўніверсітэт

**Кардыфскі сталічны ўніверсітэт** () — брытанская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Кардыф.

## Агульная характарыстыка 
Кардыфскі сталічны ўніверсітэт раней быў вядомы як Кардыфскі інстытут Уэльскага ўніверсітэта.

Універсітэт прапануе дыпломныя курсы па розных дысцыплінах. Даследаванне даступна на ўзроўні бакалаўрыяту, магістратуры і аспірантуры, поўны працоўны дзень і няпоўны працоўны дзень, а таксама прапануюцца даследчыя магчымасці. 

У 2021/2022 навучальным годзе ва ўніверсітэце навучалася 11 500 студэнтаў з больш чым 140 краін свету ў двух кампусах у Кардыфе і больш за 10 000 у 17 партнёрскіх установах у 15 краінах свету.

У лістападзе 2021 года ён атрымаў званне Універсітэта года Вялікабрытаніі і Ірландыі па версіі "Times Higher Education".

У верасні 2020 года ўніверсітэт быў названы Уэльскім універсітэтам года "Times" і "Sunday Times".

У 2020 годзе ён стаў самым фінансава ўстойлівым універсітэтам Уэльса.

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Універсітэты Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Кардыф
Ардэнскі ўніверсітэт

**Ардэнскі ўніверсітэт** () — брытанская прыватная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Ковентры.

## Агульная характарыстыка 
Універсітэт прапануе мноства праграм бакалаўрыяту і аспірантуры з варыянтамі змешанага і анлайн-дыстанцыйнага навучання. 

Яго галаўны офіс знаходзіцца ў Ковентры з навучальнымі цэнтрамі ў Бірмінгеме, Манчэстары, Лондане і Берліне. 

Першапачаткова створаны ў 1990 годзе, пазней ён быў выкуплены кампаніяй "Capella Education" і атрымаў статус універсітэта ад брытанскага ўрадам у 2015 годзе. Са жніўня 2016 года ён належыць кампаніі "Global University Systems".

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Універсітэты Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Ковентры
Інгеборг Эрыксдоцір

**Інгеборг Эрыксдоцір** ( каля 1212 ― каля 1254) ― шведская прынцэса і герцагіня, дачка караля Эрыка XI, старэйшая сястра караля Эрыка XI, жонка Біргера і маці караля Вальдэмара I.

## Біяграфія 
Інгеборг была старэйшай дачкой караля Швецыі Эрыка X і яго жонкі Рыхезы Дацкай. Правяла сваю маладосць у выгнанні ў Даніі, пасля таго, як яе брат быў зрынуты з трона сваім апекуном і рэгентам ў 1229 годзе.

Каля 1234 года выйшла замуж за ярла Біргера. Іх жаніцьбу зладзіў яе брат Эрык ХІ, які аднавіў сваю барацьбу супраць узурпатара Кнута II і імкнуўся да саюзу з домам Фолькунгаў.

Прынцэса Інгеборг нарадзіла велізарную колькасць дзяцей свайму мужу. У 1250 годзе яе брат памёр, не пакінуўшы спадчыннікаў, і яе старэйшы сын Вальдэмар стаў яго спадчыннікам, а яе муж быў прызначаны рэгентам, пакуль той не дасягне паўналецця. Інгеборг тым самым стала каралевай-маці.

Пасля смерці брата Эрыка атрымала ў спадчыну яго уладанні, будучы адзінай жывой сваячкай. Нават ва ўзросце сарака гадоў працягнула нараджаць дзяцей, і яе смерць, як мяркуюць, адбылася з-за пасляродавых ускладненняў, магчыма, пасля нараджэння двайнят.

### Дзеці 
Наступныя дзеці Інгеборг Эрыксдоцір дажылі да сталага ўзросту:

* Рыкіца Біргерсдоцір (нар. 1238), у 1251 годзе выйшла замуж за Хакон Маладога, суправіцеля караля Нарвегіі Хокана Старога, а пасля яго смерці ― за Генры, князя Верле.
* Вальдэмар I Біргерсан (нар. 1238), кароль Швецыі ў 1250―1275 гадах, кіраваў у частцы Гёталанда да 1278 года.
* Крысціна Біргерсдоцір, выходзіла замуж меркавана некалькі разоў, адным з яе мужоў быў Сіге Гутармсан.
* Магнус Ладулас (нар. 1240), герцаг Сёдэрманланда, кароль Швецыі 1275―1290 гады.
* меркавана: Катарына Біргерсдоцір (нар. 1245), жонка Зігфрыда, графа Ангальта.
* Эрык Біргерсан (нар. 1250).
* меркавана: Інгеборг Біргерсдоцір(нар. каля 1254, пам. 30 чэрвеня 1302), выйшла замуж за Іагана I, герцага Саксоніі у 1270 годзе.
* Бенедыкт, герцаг Фінляндыі (нар. 1254), біскуп Лінчэпінга.

## Продкі 
## Літаратура 
* *Cronica Principum Saxonie*, MGH SS XXV, p. 476
* 

Катэгорыя:Памерлі пры родах
Катэгорыя:Жанчыны XIII стагоддзя
Катэгорыя:Прынцэсы Швецыі
Катэгорыя:Фолькунгі
Катэгорыя:Памерлі пры родах
Бірмінгемскі гарадскі ўніверсітэт

**Бірмінгемскі гарадскі ўніверсітэт** () — брытанская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Бірмінгем.

## Агульная характарыстыка 
Бірмінгемскі гарадскі ўніверсітэт першапачаткова створаны як Бірмінгемскі каледж мастацтваў з вытокамі ў 1843 годзе. Ён быў рэарганізаваны ў політэхнічны інстытут ў 1971 годзе і атрымаў статус універсітэта ў 1992 годзе.

Універсітэт мае тры асноўныя кампусы, якія абслугоўваюць чатыры факультэты, і прапануе курсы па мастацтву і дызайну, бізнэсу, навакольным асяроддзі, вылічальнай тэхніцы, адукацыі, інжынерыі, англійскай мове, ахове здароўя, юрыспрудэнцыі, выканальніцкім мастацтве, сацыяльных навуках і тэхналогіях. 

Гэта другі па велічыні з пяці універсітэтаў горада Бірмінгема. 

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Універсітэты Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Бірмінгем