open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Вольга Сяргееўна Горлава

**Вольга Сяргееўна Горлава** (нар. , г. Віцебск, Віцебская вобласць, БССР) — беларускі спецыяліст у ветэрынарыі. Кандыдат ветэрынарных навук (2019), дацэнт (2020). Рэктар Віцебскай дзяржаўнай акадэмія ветэрынарнай медыцыны з 2024 года.

## Біяграфія 
У 1999—2004 гадах вучылася ў Віцебскай дзяржаўнай акадэміі ветэрынарнай медыцыны па спецыяльнасці «Ветэрынарная медыцына», кваліфікацыя «урач ветэрынарнай медыцыны».

З 2014 па 2018 гады вучылася ў аспірантуры пры кафедры паразіталогіі і інвазійных хвароб, Віцебскай дзяржаўнай акадэміі ветэрынарнай медыцыны.

У 2004—2007 гадах працавала ветэрынарным урачом у КУСГП «Сялюты», Віцебская вобласць.

У 2007—2011 гадах працавала інжынерам навуковага аддзела Віцебскай дзяржаўнай акадэміі ветэрынарнай медыцыны.

З 2011 па 2024 гады працавала вучоным сакратаром Віцебскай дзяржаўнай акадэмія ветэрынарнай медыцыны.

26 верасня 2024 года празначана рэктарам Віцебскай дзяржаўнай акадэмія ветэрынарнай медыцыны.

## Навуковая дзейнасць 
Распрацоўка тэарэтычных і практычных асноў абароны жывёл ад паразітарных хвароб з дапамогай лекавых раслін.

## Крыніцы 
## Спасыдкі 
* Горлова Ольга Сергеевна 

Катэгорыя:Рэктары Віцебскай дзяржаўнай акадэміі ветэрынарнай медыцыны
Рым — адкрыты горад

«**Рым — адкрыты горад**» (, 1945) — кінафільм рэжысёра Раберта Раселіні, які лічыцца эталонам і адпраўной кропкай у развіцці італьянскага неарэалізму.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Фільмы на італьянскай мове
Катэгорыя:Ватыканскі спіс фільмаў
Карл Патрык Лаўк

**Карл Патрык Лаўк** (, нар. , , Эстонія) — эстонскі шашэйны велагоншчык. Са жніўня па снежань 2017 года стажор каманды Сусветнага Тура Astana Pro Team.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Велагоншчыкі Эстоніі
Ляскі I

**Ляскі́ I** (, ) — былы пасёлак у Добрушскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіў у склад Крупецкага сельсавета.

Скасаваны 29 жніўня 1974 года, жыхары перасяліліся ў вёску Ігаўка.

## Крыніцы 
## Спасылкі
Генех Салавейчык

**Генах Салавейчык** () — яўрэйскі пісьменнік і драматург родам з Беларусі, пісаў на ідыш.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў Новай Вілейцы (цяпер у межах Вільні) ў сям’і гандляра Бенціена Салавейчыка. Маці была паралізавана, не ўставала з ложка. Разам з бацькам пабываў у розных гарадах і вёсках Беларусі. Добра ведаў сялянскае жыццё. Дапамагаў збіраць ураджай, і ў іншых работах.

Працаваў на тытунёвай фабрыцы Балбярышскага ў Вільні. Пачаў пісаць апавяданні, чытаў іх паэту Хонану Воглеру, пазнаёміўся з творчай моладдзю. У лістападзе 1928 года ўпершыню выступіў у друку. Заснавальнік групы «Маладая Вільня». У 1932 годзе таемна перайшоў граніцу з Савецкім саюзам. Апынуўся ў Магнітагорску, дзе жылі і іншыя яўрэйскія пісьменнікі, якія эмігравалі з заходніх краін. Працаваў рабочым. Заснаваў яўрэйскую групу ў мясцовай арганізацыі пісьменнікаў. Творы Салавейчыка ставіліся на сцэне, гучалі на радыё. Дэлегат Усесаюзнага з’езда пісьменнікаў у Маскве ў жніўні 1934 года. Працаваў электрыкам на нікелевым заводзе ў Верхнім Уфалеі. Паводле некаторых звестак, быў арыштаваны ў 1936 годзе. 4 лістапада 1937 года арыштаваны, 3 снежня асуджаны да расстрэлу.

Рэабілітаваны ў 1955 годзе.

## Творчасць 
Пісаў пра цяжкую долю беларускай вёскі. У 1928 годзе змясціў два апавяданні на старонках варшаўскага часопіса «Ойфганг» (*Вацлаў Рэймгарсес гебурт*; А лебм). Чытаў апавяданні ў Вільні. У 1934 у савецкім выдавецтве Эмэс выйшла яго кніга. Асобныя апавяданні друкаваліся ў газетах (у рускім перакладзе). Аўтар п’есы «*Шварц-ройт*».

## Літаратура 
* Chaim Beider, *Leksikon fun yidishe shrayber in ratn-farband* (Biographical dictionary of Yiddish writers in the Soviet Union), 2011, p. 255
* Лексікон фун дэр наер ідышэр літэратур
* *Васильев Г.* Книга памяти жертв политических репрессий в городе Магнитогорске и прилегающих сельских районах

## Спасылкі 
*\
*

Катэгорыя:Пісьменнікі Беларусі
Катэгорыя:Пісьменнікі на ідыш
Катэгорыя:Драматургі
Катэгорыя:Расстраляныя ў РСФСР
Катэгорыя:Рэабілітаваныя ў СССР
Аляксей Міхайлавіч Героеў

**Аляксей Міхайлавіч Героеў** (нар. 1983, г. Віцебск) — беларускі дзяржаўны службовец.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў 1983 годзе ў г. Віцебску. Скончыў у 2009 годзе Полацкі дзяржаўны ўніверсітэт па спецыяльнасці «прамысловае і грамадзянскае будаўніцтва», у 2014 годзе Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь па спецыяльнасці «эканоміка і кіраванне на прадпрыемстве прамысловасці».

З 2003 па 2017 год прайшоў працоўны шлях ад інжынера жыллёва-эксплуатацыйнага ўчастка да галоўнага інжынера Віцебскай гарадской жыллёва-камунальнай гаспадаркі. У 2017—2018 гадах працаваў намеснікам старшыні Віцебскага райвыканкама.

## Крыніцы
Іва Ліна

**Іва Ліна** (; нар. , Курэссаарэ) — эстонскі спявак, кінаакцёр, тэлевядучы. Заслужаны дзеяч мастацтваў Эстонскай ССР (1987).

У 1996 годзе ў Осла прадстаўляў Эстонію на конкурсе «Еўрабачанне» з песняй «Kaelakee Hääl» (у дуэце з Маар’яй-Лійс Ілус), заняў 5-е месца.

Вучыўся ў 1-й сярэдняй школе горада Курэссаарэ і ў 1967—1969 у Тартускім універсітэце на факультэце філалогіі.

Спяваў і граў на гітары ў ансамблі «Мюстыкуд» (1966—1967 гг.). Затым удзельнічаў у ансамблі «Сістэм» (1968) і зноў у «Мюстыкуд» (1969).
Пасля службы ў Савецкай Арміі спяваў у розных вар’етэ, быў вядучым перадач на Эстонскім ТБ. З 1973—1974 гадоў — вакаліст у ансамблі Олава Эхала, у 1975 годзе — у аркестры «Vana Toomas». У 1975—1980 гадах быў удзельнікам эстонскай рок-гурта «Апельсін», з 1978 года кіраўніком і вакалістам гурта «Rock Hotel».
## Крыніцы 
Катэгорыя:Спевакі і спявачкі Эстоніі
Выбарнае ткацтва

. Пачатак XX стагоддзя. в. Кукляны Пастаўскага раёна Віцебскай вобласці]]

**Выбарнае ткацтва** ці **перабіранне** — від бранага ткацтва, які бытаваў у канцы XIX — пачатку XX стагоддзя на Гомельшчыне і Віцебшчыне.

## Назвы 
Народная лексіка адлюстроўвае тэхналагічныя асаблівасці вырабу выбарных тканін. На захадзе Віцебскай вобласці ручнікі ў такой тэхніцы звалі забіраныя, забіральныя, заборка, забірана на дошчэчкі, ва ўсходніх раёнах — наборка, накладаны, набіраны на дошку, ручнік з выкладам. У в. Кушлева Шаркаўшчынскага раёна зафіксавана назва «стараверскі перабор», якая падкрэслівае спецыфіку і этнаканфесійную прыналежнасць гэтай ткацкай тэхнікі.

Знешне выбарнае ткацтва нагадвае вышыўку па гатовай тканіне.

## Рэгіянальнасць 
### У Беларусі 
На беларускіх землях сустракаецца на Віцебскім Паазер’і, дзе выбарнае ткацтва было часткай культуры мясцовых старавераў. У шэрагу публікацый даследчыкамі было паказана, што спецыфічны характар арнаментацыі і тэхналогіі традыцыйнага тэкстылю паўночна-заходняга арэалу Беларусі абумоўлены яго этнічнай і канфесійнай прыналежнасцюда культуры рускіх стараверцаў- — перасяленцаў на беларускія землі.

Ва ўсходніх раёнах Віцебскай вобласці падобныя тэхнікі не толькі прымеркаваныя да стараверскіх пасяленняў, але і адзінкава сустракаюцца таксама ў вёсках, дзе няма стараверскага насельніцтва.

Выбарныя ручнікі і падзоры былі выяўлены таксама ў паселішчах стараабрадцаў-беспапоўцыў ў Мядзельскім, Барысаўскім і Крупскім раёнах Мінскай вобласці, Бабруйскім раёне Магілёўскай вобласці.

За межамі акрэсленага арэалу на тэрыторыі Беларусі выбарная тэхніка ткацтва выкарыстоўвалася толькі ў арнаментацыі ручнікоў і народнага касцюму Добрушскага і Буда-Кашалёўскага раёнаў Гомельскай вобласці. Тут склалася лакальная мастацкая традыцыя, стылістычна не звязаная з выбарнымі тканінамі віцебскіх старавераў.

## У Расіі 
Выбарнае ткацтва было распаўсюджана ў канцы XIX — пачатку XX стагоддзя на  ў раёне Вялікага Усцюга, дзе дзякуючы такому тэхнічнаму прыёму ў народныя тканіны ўводзіліся жоўтыя, сінія, чорныя, цёмна-чырвоныя колеры, а ў арнамент, побач з геаметрычнымі ўзорамі, — маляўнічыя матывы.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Узорыстае ткацтва
Катэгорыя:Беларускае народнае ткацтва
Валожынскі раённы выканаўчы камітэт

**Валожынскі раённы выканаўчы камітэт** — выканаўчы і распарадчы орган мясцовага кіравання базавага тэрытарыяльнага ўзроўню- на тэрыторыі Валожынскага раёна Мінскай вобласці Беларусі. Падсправаздачны і падкантрольны Прэзідэнту Рэспублікі Беларусь і Мінскаму аблвыканкаму, падсправаздачны таксама Валожынскаму раённаму Савету дэпутатаў па пытаннях, аднесеных да яго кампетэнцыі. Агульнае кіраўніцтва дзейнасцю райвыканкама ажыццяўляе Старшыня выканкама. Выканаўчы камітэт размешчаны ў цэнтры горада Валожына, у будынку на плошчы Свабоды, 2.

## Структура 
* Упраўленне па сельскай гаспадарцы і харчаванні;
* Упраўленне па працы, занятасці і сацыяльнай абароне;
* Упраўленне па адукацыі, спорце і турызме;
* Упраўленне справамі;
* Аддзел эканомікі;
* Аддзел землеўпарадкавання;
* Аддзел арганізацыйна-кадравай працы;
* Аддзел ідэалагічнай работы, культуры і па справах моладзі
* Сектар культуры
* Аддзел унутраных спраў.
* Фінансавы аддзел;
* Аддзел жыллёва-камунальнай гаспадаркі, архітэктуры і будаўніцтва;
* Аддзел запісу актаў грамадзянскага стану;
* Сектар па працы са зваротамі грамадзян і юрыдычных асоб;
* Група бухгалтарскага ўліку і справаздачнасці;

## Старшыні 
* Яўген Сцяпанавіч Казінцаў (1940—1941 і 1944—1950)
* Пётр Якаўлевіч Качанаў (1950—1956)
* Кандрацій Ціханавіч Антонаў (1956—1961)
* Васіль Ціханавіч Савельеў (1961—1962 і 1965—1970)
* Аляксандр Пятровіч Анціпенка (1971—1974)
* Іван Анісімавіч Яфіменка (1974—1980)
* Аляксандр Хрыставоравіч Чаеўскі (1980—1981)
* Анатоль Іванавіч Дылеўскі (1981—1986)
* Анатоль Іванавіч Зазетка (1986—1989)
* Сяргей Сяргеевіч Маляўскі (1989—1990)
* Валянцін Іванавіч Малішэўскі (1990—2002)
* Іван Станіслававіч Маркевіч (2002—2009)
* Уладзімір Антонавіч Наўмовіч (2009—2016)
* Мікалай Анатолевіч Астрэйка (2016—2019)
* Яўген Міхайлавіч Круковіч (2019—2025)
* Віталь Генадзевіч Бычкоўскі (з 2025 года)

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Арганізацыі Валожына
Катэгорыя:Раённыя выканаўчыя камітэты Мінскай вобласці
Катэгорыя:Валожынскі раён
Шуазі

**Шуазі** () — былая каралеўская рэзідэнцыя ў камуне Шуазі-ле-Руа ў дэпартаменце Валь-дэ-Марн у ваколіцах Парыжа на беразе Сены. 

Невялікі папярэдні будынак быў пабудаваны паміж 1680 і 1686 гадамі для Ганны Марыі Луізы Арлеанскай, герцагіні дэ Манпансье, званай Вялікай Мадэмуазель, стрыечнай сястры Людовіка XIV. Пачынаючы з 1740 года кароль пашырыў галоўны будынак, дадаў некалькі гаспадарчых пабудоў і адаптаваў інтэр'ер да дамінуючага тады стылю ракако. У 1746 годзе ён аддаў Шуазі сваёй каханцы, мадам дэ Пампадур. У праўленне Людовіка XVI каралева Марыя Антуанета любіла бываць у Шуазі, які заставаўся ва ўладанні Кароны да рэвалюцыі. Рэвалюцыйны ўрад канфіскаваў маёнтак і палац, парцэляваў зямлю і распрадаў сялянам. Занядбаныя і паўразбураныя будынкі палаца былі з часам знесены ў XIX стагоддзі.

## Спасылкі 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Замкі Францыі
Сен-Клу (замак)

**Сен-Клу** () — былы замак на паўднёвым захадзе Парыжа па дарозе ў Версаль паміж гарадамі Сен-Клу і Сеўр на высокім беразе Сены.

Дамен Сен-Клу быў каралеўскай уласнасцю з ранняга Сярэднявечча і быў прададзены ў 1577 годзе Кацярынай Медычы фларэнтыйскаму банкіру Жэрому дэ Гандзі. Ён загадаў знесці сядзібу і пабудаваць на яго месцы першы замак з L-падобным планам, каб выкарыстоўваць яго ў якасці рэзідэнцыі. Рэпрэзентатыўны будынак таксама ўключаў таксама тэрасаваныя сады. Тут у 1589 годзе быў забіты кароль Генрых III. 

Замак быў перабудаваны і ўпрыгожаны ў 1625 годзе парыжскім арцыбіскупам Жанам-Франсуа дэ Гандзі. Пасля яго смерці ён перайшоў да Філіпа-Эмануэля дэ Гандзі, а затым да яго пляменніка Анры дэ Гандзі, які прадаў яго Бартэлемі д'Эрвару ў 1655 годзе. У 1658 годзе кароль Людовік XIV набыў замак для свайго брата Філіпа Арлеанскага. Ён паступова скупляў прылеглую зямлю і першапачаткова пабудаваў звярынец і вальер, а потым, з 1671 года, парк быў рэканструяваны Андрэ Ленотрам.

У 1675—1676 гадах новы замак быў пабудаваны архітэктарамі Жулем Ардуэнам-Мансарам і Жанам Жырарам. За ўнутранае ўбранне адказвалі мастакі Жан Накрэ і яго сын Жан-Шарль і П'ер Міньяр. Нягледзячы на ​​тое, што будаўнічыя работы яшчэ не былі цалкам завершаны, 10 кастрычніка 1678 года герцаг Арлеанскі зладзіў тут вечарыну для Людовіка XIV, каралевы і іншых членаў каралеўскай сям'і. Каралю так спадабалася мэбля, што ён загадаў Міньяру ўпрыгожыць некаторыя пакоі ў Версалі. Замак Сен-Клу быў завершаны ў 1680 годзе і стаў пераважнай рэзідэнцыяй другой жонкі Філіпа Арлеанскага, Лізелоты Пфальцскай. Там нарадзіліся яе трое дзяцей, і яна памерла там у 1722 годзе. 

Замак заставаўся ў сям'і герцагаў Арлеанскіх, пакуль Людовік XVI не набыў яго 24 кастрычніка 1784 года для Марыі Антуанеты. Пазней замкам валодаў Напалеон Банапарт, для якога гэта была любімая рэзідэнцыя, і Напалеон III. Падчас Франка-прускай вайны прускія і баварскія войскі занялі замак 19 верасня 1870 года. 13 кастрычніка таго ж года французскія войскі паспрабавалі здзейсніць вылазку падчас аблогі Парыжа, замак быў разбураны абстрэлам французскай артылерыі. Руіны замка былі знесены ў 1891 годзе.

Сёння на гэтым месцы знаходзіцца парк, дзе, сярод іншага, знаходзіцца Міжнароднае бюро мер і вагі.

## Спасылкі 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Замкі Францыі
Шакун

Назву **Шакун** маюць:

* Леў Міхайлавіч Шакун — вучоны ў галіне мовазнаўства, доктар філалагічных навук, прафесар.
* Марыя Антонаўна Шакун — беларуская паэтка, настаўніца.
Сяргей Анатольевіч Аўраменка

**Сяргей Анатольевіч Аўраменка** (, г. Баранавічы, Брэсцкая вобласць, БССР) — беларускі топ-менеджар у галіне аўтамабілебудавання.

## Біяграфія 
Скончыў Беларускі нацыянальны тэхнічны ўніверсітэт, Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь і ДУА «Інстытут павышэння кваліфікацыі і перападрыхтоўкі кіраўнікоў і спецыялістаў».

Працоўную дзейнасць пачаў на Мінскім трактарным заводзе ў 2005 годзе інжынерам-тэхнолагам бюро тэхнічнага кантролю цэха № 92. У 2007 годзе стаў кантрольным майстрам, а праз год — начальнікам бюро. У 2009 годзе прызначаны намеснікам начальніка цэха № 92 па вытворчасці, затым — намеснікам начальніка аддзела тэхнічнага кантролю ўпраўлення якасці прадукцыі, а ў 2012 годзе — начальнікам механічнага цэха № 2.

У 2015 годзе стаў намеснікам генеральнага дырэктара ААТ «МТЗ» па якасці. З 2023 да 2024 года працаваў першым намеснікам генеральнага дырэктара ААТ «МТЗ» — тэхнічным дырэктарам.

З 26 верасня 2024 года па 19 лістапада 2025 года — генеральным дырэктарам ААТ «МТЗ».

25 лістапада 2025 года празначаны дырэктарам Мінскага завода шасцерняў.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Президент Беларуси согласовал назначение Сергея Авраменко генеральным директором ОАО «МТЗ»

Катэгорыя:Мінскі трактарны завод
Чырвоная Знаменка

**Чырво́ная Зна́менка** (, ) — былы пасёлак у Добрушскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіў у склад Баршчоўскага сельсавета.

Скасаваны 29 жніўня 1974 года.

## Крыніцы 
## Спасылкі
Чэмпіянат Беларусі па валейболе сярод жанчын 1992/1993

**Чэмпіянат Беларусі па валейболе сярод жанчын 1992/1993** — другі чэмпіянат Рэспублікі Беларусь па валейболе сярод жанчын.

## Другі этап 
У дужках — ачкі, набраныя на папярэднім этапе. ІНТЭКС знаходзіцца вышэй за РВАР, таму што мае на адзін выйграны сэт больш у асабістых матчах.

Крыніца: 

## Плэй-оф 
Крыніца: 

## Крыніцы 
1993
Катэгорыя:1992 год у валейболе
Катэгорыя:1993 год у валейболе
Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 1992 годзе
Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 1993 годзе
Вальдэмар Вялі

**Вальдэмар Вялі** (; , Арэнсбург — , ) — эстонскі барэц класічнага стылю, алімпійскі чэмпіён. На летніх Алімпійскіх гульнях 1928 года Вялі заваяваў золата ў паўлёгкай вазе, на алімпіядзе 1936 года — бронзавы медаль.

У 1942 годзе эміграваў у Швецыю, дзе спачатку працаваў слесарам, а затым адкрыў разам з жонкай фабрыку лялек.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Барцы Эстоніі
Віцебскі гарадскі выканаўчы камітэт

**Віцебскі гарадскі выканаўчы камітэт** — выканаўчы і распарадчы орган мясцовага кіравання базавага тэрытарыяльнага ўзроўню на тэрыторыі горада Віцебска Віцебскай вобласці Беларусі. Падсправаздачны і падкантрольны Прэзідэнту Рэспублікі Беларусь і Віцебскаму аблвыканкаму, падсправаздачны таксама Віцебскаму гарадскому Савету дэпутатаў па пытаннях, аднесеных да яго кампетэнцыі. Агульнае кіраўніцтва дзейнасцю райвыканкама ажыццяўляе Старшыня выканкама. Выканаўчы камітэт размешчаны ў цэнтры горада Віцебска, у будынку (арх. Аляксандр Бельскі) па вуліцы Леніна, 32.

## Структура 
* Упраўленне эканомікі;
* Упраўленне гандлю і паслуг;
* Упраўленне па працы, занятасці і сацыяльнай абароне;
* Упраўленне будаўніцтва;
* Упраўленне землеўпарадкавання;
* Упраўленне справамі;
* Фінансавае ўпраўленне;
* Аддзел па адукацыі;
* Аддзел спорту і турызму;
* Аддзел ідэалагічнай працы і па справах моладзі;
* Аддзел культуры;
* Аддзел арганізацыйна-кадравай працы;
* Юрыдычны аддзел;
* Аддзяленне бухгалтарскага ўліку і справаздачнасці.
* Аддзел жыллёва-камунальнай гаспадаркі;
* Аддзел архітэктуры і горадабудаўніцтва;
* Аддзел па працы са зваротамі грамадзян і юрыдычных асоб;
* Аддзел запісу актаў грамадзянскага стану.

## Старшыні 
* Валянціна Паўлаўна Вараб’ёва (ліпень 1972 — снежань 1981)
* Уладзімір Віктаравіч Пелагейка
* Пётр Віктаравіч Драздоў (4 ліпеня 2003 — 21 красавіка 2009)
* Віктар Паўлавіч Нікалайкін (2009—2019)
* Вадзім Уладзіміравіч Заранкін (30 студзеня 2020 — 30 студзеня 2021)
* Мікалай Валер’евіч Арлоў (чэрвень 2021 — верасень 2023)
* Генадзь Генадзьевіч Сабыніч (верасня 2023 — жнівень 2024)
* Аляксей Міхайлавіч Героеў (з 26 верасня 2024)

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Арганізацыі Віцебска
Катэгорыя:Мясцовыя выканаўчыя камітэты Беларусі
Катэгорыя:вуліца Леніна (Віцебск)
Прыстань (Жлобінскі раён)

**Пры́стань** (, ) — былая вёска ў Жлобінскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіла ў склад Краснабярэжскага сельсавета.

Скасавана 29 жніўня 1974 года, злілася з вёскай Красны Бераг.

## Крыніцы 
## Спасылкі
Сітэ (палац)

**Сітэ** () — былая каралеўская рэзідэнцыя ў Парыжы (Францыя), якая месцілася на аднайменным востраве на Сене. Гэта быў першы каралеўскі палац у Францыі і рэзідэнцыя французскіх манархаў, іх сям’і і двара з V стагоддзя н.э. да 1364 года.

Галоўныя будынкі каралеўскага палаца сталі ахвярамі пажару ў 1776 годзе. Ад сярэднявечнага комплексу будынкаў сёння захаваліся толькі два меншыя будынкі: Сент-Шапель (гатычная прыдворная капліца) і Кансьержэры. Кароль Людовік XVI загадаў пабудаваць на яго месцы існуючы цяпер Палац правасуддзя.

## Гісторыя 
Пасля таго як Галія стала рымскай правінцыяй у 53 г. да н.э., на востраве Сітэ на Сене ўзнік гала-рымскі горад Лютэцыя, а на заходнім баку вострава быў пабудаваны рымскі форт у выглядзе ўмацаванага палаца ўнутры ахоўных валоў. Каралі дынастыі Меравінгаў спыняліся ў крэпасці, калі наведвалі Парыж, а Хлодвіг I, як кажуць, жыў там у 508-511 гадах. Форт быў рэзідэнцыяй караля, калі ён знаходзіўся ў Парыжы, але горад доўгі час быў толькі адным з некалькіх гарадоў у Іль-дэ-Франс, дзе спыняўся кароль, а не сталіцай дзяржавы. Парыж стаў сталіцай толькі падчас праўлення Роберта II, які значна ўмацаваў і пашырыў крэпасць. З XI стагоддзя Парыж стаў сталіцай і месцам сталага пражывання караля, а палац Сітэ стаў яго галоўнай рэзідэнцыяй.

Падчас Стогадовай вайны ў 1358 годзе, калі кароль знаходзіўся ў англійскім палоне, сярод парыжскіх купцоў успыхнула паўстанне супраць каралеўскай улады на чале з Эцьенам Марсэлем, падчас якога салдаты купцоў уварваліся ў каралеўскі замак і забілі саветнікаў караля Жана дэ Канфлана і Рабера дэ Клермона ў прысутнасці наследнага прынца (дафіна). Таму ў 1364 годзе кароль перанёс двор у палац Сен-Поль.

## Спасылкі 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Замкі Францыі
Катэгорыя:Палацы Парыжа
Лейчыцы (Рагачоўскі раён)

**Ле́йчыцы** (, ) — былая вёска ў Рагачоўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіла ў склад Ціхініцкага сельсавета.

Скасавана 16 студзеня 1975 года, злілася з вёскай Ціхінічы.

## Крыніцы 
## Спасылкі
Лейчыцы (значэнні)

Назву **Ле́йчыцы** маюць:

## Населеныя пункты 
### Беларусь 
* Гомельская вобласць:
** Лейчыцы — былая вёска ў Рагачоўскім раёне
* Магілёўская вобласць:
** Лейчыцы — вёска ў Бабруйскім раёне
Лучынскі (Рагачоўскі раён)

**Лучы́нскі** (, ) — былы пасёлак у Рагачоўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіў у склад Дварэцкага сельсавета.

Скасаваны 16 студзеня 1975 года, жыхары перасяліліся ў вёскі Ямнае і Гусараўка.

## Крыніцы 
## Спасылкі
2026 год у гісторыі камп’ютарных гульняў

**2026** год быў адзначаны шэрагам падзей у галіне камп’ютарных гульняў.

## Мерапрыемствы і падзеі 
## Узнагароды 
## Выпускі гульняў 
* «Alzara: Radiant Echoes» (платформа «Microsoft Windows»).
* «Decapolice» (платформы «Microsoft Windows», «Nintendo Switch», «PlayStation 4», «PlayStation 5»).
* «Don’t Kill Them All» (платформа «Microsoft Windows»).
* «Grand Theft Auto 6».
* «Haruka: Beyond the Stars» (платформа «Microsoft Windows»).
* «» (платформа «Microsoft Windows»).
* «» (платформа «Microsoft Windows»).
* «» (платформы «Microsoft Windows», «Nintendo Switch», «PlayStation 4», «PlayStation 5»).
* «Moonlight Peaks» (платформа «Microsoft Windows»).
* «» (платформа «Microsoft Windows»).
* «» (платформа «Microsoft Windows»).
* «».
* «» (платформа «Microsoft Windows»).
* «Project Dosa» (платформа «Microsoft Windows»).
* «» (платформы «Microsoft Windows», «Nintendo Switch»).
* «Undefeated: Genesis» (платформа «Microsoft Windows»).
## Гл. таксама
## Зноскі 
## Літаратура
## Спасылкі 
Катэгорыя:2026
Катэгорыя:Гады ў камп’ютарных гульнях
Дварэц (Жыткавіцкі раён)

**Дварэ́ц** (, ) — былая вёска ў Жыткавіцкім раёне Гомельскай вобласці. Знаходзілася ў адміністрацыйным падпарадкаванні Тураўскага пассавета.

Скасавана 2 чэрвеня 1976 года ў сувязі з уключэннем у склад гарадскога пасёлка Тураў.

## Крыніцы 
## Спасылкі
Пабеда (Гомельскі раён)

**Пабе́да** (, ) — былы пасёлак у Гомельскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіў у склад Старабеліцкага сельсавета.

Скасаваны 2 чэрвеня 1976 года.

## Крыніцы 
## Спасылкі
Рыгор Андрэевіч Гершуні

**Рыгор Андрэевіч Гершуні** (сапр. Герш Ісакаў-Іцкаў; ) — расійскі палітычны дзеяч, адзін з заснавальнікаў і лідараў партыі эсэраў.

## Біяграфія 
У 1895—98 гадах вучыўся ў Кіеўскім універсітэце. З 1898 года ў Мінску, адзін з заснавальнікаў Рабочай партыі палітычнага вызвалення Расіі. У 1901 годзе стварыў тэрарыстычную Баявую арганізацыю эсэраў. Арганізаваў забойствы міністра ўнутраных спраў Расіі Дз. С. Сіпягіна (1902) і ўфімскага губернатара  (1903), шэраг замахаў на жыццё расійскіх дзяржаўных чыноўнікаў. У 1903 годзе арыштаваны і зняволены ў Петрапаўлаўскую крэпасць. У пач. 1904 года прыгавораны да пакарання смерцю (пазней заменена на пажыццёвае зняволенне). У 1905 годзе пераведзены ў , адкуль у 1906 годзе праз Кітай і ЗША ўцёк у Заходнюю Еўропу. Аўтар успамінаў «З нядаўняга мінулага» (1907).

## Крыніцы 
## Літаратура 
*
Рамбуе (замак)

**Рамбуе** () — замак у горадзе Рамбуе, дэпартамент Івелін у рэгіёне Іль-дэ-Франс на поўначы Францыі прыкладна за 50 км на паўднёвы захад ад Парыжа. 

Замак з пяццю вежамі па вуглах быў пабудаваны ў 1374—1384 гадах парыжскім прэво Жанам Бернье і затым да канца XVII стагоддзя заставаўся ў руках роду Анжанаў. Кароль Францыск I, будучы гарачым аматарам палявання, наведваўся ў лес Рамбуе для палявання, тут жа ён і памёр. У сярэдзіне XVI стагоддзя Анжанны абнавілі замак у рэнесансным стылі, для чаго быў запрошаны дойлід Аліўе Імбер, які таксама працаваў над рэканструкцыяй суседняй сядзібы. У XVII стагоддзі замкам валодала знакамітая ў літаратурных колах мадам дэ Рамбуе. Яе дачка выйшла замуж за герцага Мантазье, выхавацеля Вялікага Дафіна, які правёў капітальны рамонт сядзібы і разбіў новы парк. Наступным уласнікам быў Луі-Аляксандр дэ Бурбон, граф Тулузскі - пазашлюбны сын Людовіка XIV. Яго спадчыннікі валодалі палацам да 1783 года, калі яго набыў для выездаў на паляванне Людовік XVI. Для яго жонкі Марыі Антуанеты ў парку была пабудавана ферма з абстаноўкай з сеўрскага фарфору, стылізаванай пад драўлянае сялянскае начынне.

Напалеон вярнуў да жыцця разбураны ў гады рэвалюцыі палац, загадаў зламаць некаторыя сцены і абнавіў яго інтэр'еры. У 1810 годзе алея, якая вядзе да палаца, была абсаджана кіпарысамі. Апошні раз Напалеон прыязджаў у Рамбуе ў ноч на 30 чэрвеня 1815 года, перад самым ад'ездам з Францыі. У жніўні 1830 гады ў Рамбуе адрокся ад прастола кароль Карл X. Апошнім манархам, які пражываў у Рамбуе, быў Напалеон III. Пасля яго звяржэння палац да 1883 года арандаваў герцаг Ла-Трэмойль. У 1896 годзе сядзібу наведаў з сям'ёй прэзідэнт Фелікс Фор, які вырашыў зрабіць яе загараднай рэзідэнцыяй французскіх прэзідэнтаў. У 1944 годзе гэтую традыцыю аднавіў Шарль дэ Голь, які спыніўся ў Рамбуе перад вяртаннем у вызвалены ад немцаў Парыж.

Палац у Рамбуе сёння працягвае выкарыстоўвацца для правядзення сустрэч на вышэйшым узроўні. У лістападзе 1975 года тут прайшоў першы саміт Вялікай шасцёркі, арганізаваны Жыскарам д’Эстэнам. У 1999 годзе тут праходзілі ключавыя перамовы аб статусе Косава.

## Спасылкі 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Замкі Францыі
Мэна тэр Браак

**Мэна тэр Браак** (, ) — нідэрландскі пісьменнік-мадэрніст.

## Біяграфія 
У 1932 годзе разам з Эдгарам дзю Перонам і Марысам Раланам заснаваў літаратурны часопіс «*Forum*», які пазней зрабіўся адным з самых уплывовых перыядычных літаратурных выданняў па-нідэрландску ў трыццатыя гады XX стагоддзя. У пачатку 1930-х Мэна тэр Браак заснаваў так званы «Камітэт пільнасці» (). Браў актыўны ўдзел у антыфашысцкім руху. Праз чатыры дні пасля ўварвання нацысцкай Германіі на тэрыторыю Нідэрландаў скончыў жыццё самагубствам, прыняўшы снатворнае і зрабіўшы сабе ін’екцыю атруты.

## Зноскі 
Катэгорыя:Пісьменнікі Нідэрландаў
Аньёла Фірэнцуола

**Аньёла Фірэнцуола** (; ) — італьянскі пісьменнік.

## Творчасць 
Адзіны яго твор, надрукаваны пры жыцці аўтара, — трактат «Выгнанне літараў, без карысці дададзеных у мову тасканскую» (1524), дзе Аньёла Фірэнцуола палемізуе з канцэпцыяй Джанджорджа Трысіна, які рэкамендаваў палепшыць вальгарэ (народную лаціну) за кошт узбагачэння алфавіта шэрагам грэцкіх літараў. Каля 1520 года Фірэнцуола пачаў перакладаць на італьянскую мову раман Апулея «Залаты асёл», наблізіўшы твор да сучасных рэаліяў: увёў у аповед італьянскія гарады Балонню, Венецыю і Анкону, часткова прыбраўшы антычны каларыт і наблізіўшы раман да навелістычнай кнігі рэнесанснага тыпу. Напісаў таксама трактат з двух дыялогаў «Чэльса, альбо Пра жаночыя вабноты», герой якога, згодна на жаданне чатырох дамаў выкладае сваё разуменне жаночай прыгажосці. У трактаце складзены партрэт ідэальнай красуні, на які моцна паўплывала эстэтыка маньерызму.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Пісьменнікі Італіі
Ян Парандоўскі

**Ян Парандоўскі** (; ) — польскі пісьменнік і гісторык культуры, прафесар Люблінскага каталіцкага ўніверсітэта.

Напісаў шэраг працаў па літаратуры: «Алхімімя слова» (*Alchemia słowa*, 1951), «Петрарка» (*Petrarka*, 1956), некалькі кніг пра антычнасць. Пераклаў на польскую мову кнігі Юлія Цэзара «Пра грамадзянскую вайну», «Дафніса і Хлою» Лонга, «Адысею» Гамера.

Пахаваны на могілках Старыя Павонзкі ў Варшаве.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Перакладчыкі на польскую мову
Катэгорыя:Перакладчыкі Польшчы
Катэгорыя:Пісьменнікі Польшчы
Вілі Карсары

**Вілі Карсары** (, сапр. Вільгельміна Ангела Даўвэс-Шміт; ) — нідэрландская пісьменніца.

Аўтарка кніг для дзяўчат-падлеткаў, а таксама дэтэктываў, кароткіх апавяданняў і п’ес. Галоўны герой яе дэтэктыўных твораў — інспектар Люнд. Пераклала на нідэрландскую мову шэраг твораў Альбера Камю.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Перакладчыкі на нідэрландскую мову
Катэгорыя:Перакладчыкі Нідэрландаў
Катэгорыя:Пісьменнікі Нідэрландаў
Rosalind (адукацыйная платформа)

**Rosalind** — гэта адукацыйны рэсурс і вэб-праект для вывучэння біяінфарматыкі праз рашэнне задач і праграмаванне. Карыстальнікі Rosalind вывучаюць канцэпцыі біяінфарматыкі з дапамогай дрэва задач, рашэнне каторых дае біялагічныя, алгарытмічныя і праграмныя веды адначасова або вучацца па тэмах выраўноўвання, камбінаторыкі, вылічальнай мас-спектраметрыі, спадчыннасці, папуляцыйнай дынамікі і г.д. Кожная задача правяраецца аўтаматычна, што дазваляе выкарыстоўваць праект для аўтаматызаванай праверкі хатніх заданняў у існуючых класах.

Rosalind — гэта сумесны праект Каліфарнійскага ўніверсітэта ў Сан-Дыега і Санкт-Пецярбургскага акадэмічнага ўніверсітэта разам з Расійскай акадэміяй навук. Праект названы ў гонар Разалінды Франклін, чыя рэнтгенаўская крышталаграфія зробленая разам з Рэймандам Гослінгам спрыяла адкрыццю структуры ДНК (падвоенай спіралі) Джэймсам Д. Уотсанам і Фрэнсісам Крыкам. Rosalind быў прызнаны найлепшым адукацыйным праектам у галіне біяіфарматыкі ў 2012 годзе згодна апытанню на сайце Homolog.us. Станам на 2024 год праект мае 116 тысяч карыстальнікаў.

З 2013 года Rosalind выкарыстоўвалася ў першым MOOC па біяінфарматычных алгарытмах на Coursera, разам з інтэрактыўнымі навучальнымі матэрыяламі, размешчанымі на пляцоўцы Stepik.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Rosalind

Катэгорыя:Праграмаванне
Катэгорыя:Біялагічныя сайты
Чыстая Лужа (Буда-Кашалёўскі раён)

**Чы́стая Лу́жа** (, ) — былы пасёлак у Буда-Кашалёўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіў у склад Камунараўскага сельсавета.

Скасаваны 1 кастрычніка 1976 года.

## Крыніцы 
## Спасылкі
Новая Харошаўка

**Но́вая Харо́шаўка** (, ) — былая вёска ў Буда-Кашалёўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіла ў склад Забалоцкага сельсавета.

Да 16 ліпеня 1954 года вёска ўваходзіла ў склад Забалоцкага сельсавета, да 18 студзеня 1965 года — у склад Рагінскага сельсавета. Скасавана 1 кастрычніка 1976 года, злілася з вёскай Харошаўка.

## Крыніцы 
## Спасылкі
Маўзалей Хамейні

**Маўзалей Хамейні** () — помнік-пахавальня, прысвечаная лідэру ісламскай рэвалюцыі і першаму Вышэйшаму кіраўніку Ірана вялікаму аятале Рухале Мусаві Хамейні. Акрамя самога Хамейні, у маўзалеі пахаваны яго жонка Хадыджэ і іх сын Ахмад, а таксама паплечнік Алі Акбар Хашэмі Рафсанджані.

Комплекс знаходзіцца на могілках Бехештэ-Захра, на поўдзень ад Тэгерана, побач з міжнародным аэрапортам імя Хамейні.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Маўзалеі
Катэгорыя:Славутасці Ірана
Усход (Недайскі сельсавет)

**Усхо́д** (, ) — былы пасёлак у Буда-Кашалёўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіў у склад Недайскага сельсавета.

Да 1929 года пасёлак меў назву **Пяты Пасёлак**.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Перайменаваныя населеныя пункты Беларусі
Зара Новай Жызні

**Зара́ Но́вай Жы́зні** (, ) — былы пасёлак у Добрушскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіў у склад Крупецкага сельсавета.

Да 14 красавіка 1960 года пасёлак знаходзіўся ў складзе Крупецкага сельсавета, да 1963 года — у адміністрацыйным падпарадкаванні Добрушскага гарсавета. Скасаваны 15 кастрычніка 1976 года, жыхары перасяліліся ў вёску Ігаўка.

## Крыніцы 
## Спасылкі
Палімарфізм унікальнай падзеі

У генетычнай генеалогіі **палімарфізм унікальнай падзеі** (англ. '''*unique-event polymorphism*,** **UEP'*) — гэта генетычны маркер, які адпавядае мутацыі, якая можа адбывацца настолькі рэдка, што лічыцца пераважнай імавернасцю таго, што ўсе асобы, якія падзяляюць гэты маркер ва ўсім свеце, наследуюць яго ад аднаго і таго ж агульнага продка і ўзнікла ад адной пэўнай мутацыйнай падзеі.

Як правіла, UEP — гэта алель, усе копіі якога ўзнікаюць у выніку адной мутацыі.

У генетычнай генеалогіі мутацыі, якія лічацца UEP, могуць быць любой мутацыяй зародкавай лініі. Звычайна гэта аднануклеатыдны палімарфізм (SNP) &#x2013; замена адной літары у паслядоўнасці ДНК іншай, і тэрміны UEP і SNP часта выкарыстоўваюцца як узаемазаменныя.&#x5B;*патрэбна крыніца*&#x5D; Але UEP таксама могуць быць буйнамаштабнымі дапаўненнямі, такімі як устаўка YAP, якая вызначае гаплагрупу Y-ДНК DE, інверсіі або дэлецыі.

Адкрыццё і шырокае тэставанне новых UEP былі крыніцай да ўсё больш дэталёвага аналізу патрылінейнага і матрылінейнага паходжання чалавецтва ў больш выразных радаводных дрэвах гаплагруп Y-ДНК і мтДНК . Палімарфізмы унікальных падзей у X і аўтасомных храмасомах таксама выкарыстоўваюцца для прасочвання генеалогіі, каб пашырыць часовыя дыяпазоны, даступныя для Y-ДНК і мтДНК.

## Параўнанне з кароткімі тандэмнымі паўторамі (STR) 
Уласцівасці UEP можна супрацьпаставіць уласцівасцям паслядоўнасцей кароткіх тандэмных паўтораў (англ. *short tandem repeats,* STR), іншага асноўнага тыпу генетычных варыяцый, якія выкарыстоўваюцца ў генеалагічных аналізах ДНК.&#x5B;*патрэбна крыніца*&#x5D;

У адрозненне ад палімарфізмаў унікальных падзей, паслядоўнасці STR вельмі зменлівыя. Існуе значная імавернасць таго, што адзін з набору паўтораў мог змяніць сваю колькасць праз некалькі пакаленняў. Гэта робіць пэўны гаплатып STR значна больш спецыфічным, ён адпавядае значна меншай колькасці людзей. Але гэта таксама азначае, што, прынамсі, у выпадку маркераў Y-STR, зусім не звязаныя паміж сабой лініі маглі сысціся да адной і той жа камбінацыі маркераў Y-STR цалкам незалежна рознымі шляхамі. Адпаведныя маркеры Y-STR самі па сабе не могуць быць выкарыстаны для ўказання генетычнага сваяцтва.&#x5B;*патрэбна крыніца*&#x5D;

Выключэнне складаюць тыя некалькі выпадкаў, калі маркеры Y-STR могуць набыць статус UEP. Гэта выпадак узнікнення буйнамаштабнай делецыі, якая выклікала раптоўнае вялікае змяненне колькасці паўтораў Y-STR, а не звычайнае аднаразовае павелічэнне або памяншэнне. Такі выпадак можна лічыць унікальным у групе радаводаў. Такое змяненне ў Y-STR DYS413, напрыклад, адрознівае падгрупу J2a1 ад J2a ў Y-ДНК гаплагрупы J.&#x5B;*патрэбна крыніца''&#x5D;

## Гл. таксама 
* Аднануклеатыдны палімарфізм
* Гаплагрупа
* Кароткі тандэмны паўтор

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* ISOGG Y-DNA Tree Index

Катэгорыя:Генетычная генеалогія
Ніна Іванаўна Буракоўская

**Ніна Іванаўна Бурако́ўская** (; нар. ) — гісторык, архівіст, этнограф, спецыяліст у галіне народных рамёстваў, кандыдат гістарычных навук (1982).

## Біяграфія 
Нарадзілася ў сяле Мядзведзі (Краснагорскі раён, Бранская вобласць Расіі). У 1958 годзе скончыла Маскоўскі гісторыка-архіўны інстытут. У 1958—1961 гадах працавала ў Цэнтральным дзяржаўным гістарычным архіве БССР у Магілёве, у 1961—1970 гадах старшым навуковым супрацоўнікам, загадчыкам аддзела ведамасных архіваў Дзяржаўнага архіва Мінскай вобласці, у 1970—1973 гадах загадчыкам навукова-тэхнічнага архіва ў Цэнтральным навукова-даследчым і праектна-тэхналагічным інстытуце арганізацыі і тэхнікі кіравання, у 1973—1974 гадах бібліятэкарам у Беларускім політэхнічным інстытуце. З 1976 (з 1975.

Сярод апублікаваных прац:
* Вотчинные инструкции середины ХVIII в. как источник по истории крепостного хозяйства // Труды Московского государственного историко-архивного института. — М., 1961. Т. 16;
* Упорядочение архивов учреждений районного звена // Советские архивы. 1968. № 5;
* К вопросу о формах и методах контроля за постановкой документальной части делопроизводства и упорядочением архивов учреждений районного и сельского звена // Вопросы архивоведения и источниковедения в БССР. — Мн., 1971;
* Праздники и обряды в Белорусской ССР // Бондарчик В. К., Бураковская Н. И., Ракова Л. В., Гурков В. С., Касперович Г. И., Мелешко А. А., Титов, В. С., Углик, И. Г.; Академия наук Белорусской ССР, Институт искусствоведения, этнографии и фольклора; [ред. д-р ист. наук В. К. Бондарчик] — Мн.: Наука и техника, 1988. — 301, [1] с.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* *Шумейка М. Ф.* Буракоўская Ніна Іванаўна // Нацыянальны гістарычны архіў Беларусі — скарбніца дакументальнай спадчыны 1938—2008 / А. К. Галубовіч [і інш.]. — Мінск : НАРБ, 2008. — С. 132. — 270 с.: іл. — ISBN 978-985-6372-55-4.

## Спасылкі 
* *Бачыла І. Г.* [Айчынныя жанчыны-этнолагі другой паловы XX — пач. XXI стст. аб традыцыйнай матэрыяльнай культуры беларусаў // София: электроный научно-просветительскій журнал. 2019. № 2. С. 3—7.](https://elib.bsu.by/bitstream/123456789/235029/1/sophia-2019-no-2(1).pdf)

Катэгорыя:Гісторыкі СССР
Катэгорыя:Гісторыкі Беларусі
Катэгорыя:Этнографы СССР
Катэгорыя:Этнографы Беларусі
Катэгорыя:Архівісты СССР
Катэгорыя:Архівісты Беларусі
Катэгорыя:Бібліятэкары Беларусі
Чыстае

Назву **Чы́стае** маюць:

* Чыстае — былы хутар у Глыбоцкім раёне Віцебскай вобласці
* Чыстае — былы пасёлак у Буда-Кашалёўскім раёне Гомельскай вобласці
* Чыстае — возера ў Пружанскім раёне Брэсцкай вобласці
Мікалай Сцяпанавіч Саламенка

**Мікалай Сцяпанавіч Саламе́нка** () — вучоны ў галіне будаўнічай механікі, доктар тэхнічных навук (1965), прафесар (1965. У 1983 годзе абраны членам Нацыянальнага камітэта СССР па тэарэтычнай і прыкладной механіцы. З 1988 года — дырэктар-арганізатар Інстытута праблем транспарту. З 1984 года член і намеснік Прэзідыума старшыні Ленінградскага навуковага цэнтра Акадэміі навук СССР, з 1985 года — Бюро праблем машынабудавання, механікі і працэсаў кіравання АН СССР, з 1988 года — старшыня Савета АН СССР па праблемах метралогіі і стандартызацыі, з 1991 года — старшыня навуковага савета Расійскай акадэміі навук па праблемах транспарту, з 1993 года — старшыня Савета Пецярбургскага дома вучоных Расійскай акадэміі навук.

## Навуковая дзейнасць 
М. С. Саламенка аўтар навуковых прац па механіцы дэфармаванага цвёрдага цела, будаўнічай механіцы карабля, статыцы і дынаміцы інжынерных збудаванняў, фундаментальных праблемах транспартных сістэм і транспартных працэсаў. Сфармаваў сучасныя прынцыпы абароны караблёў ад выбухаў і сродкаў выяўлення, распрацаваў метады вызначэння зон паражэння, вызначыў эфектыўныя шляхі павышэння скрытнасці і абароны караблёў.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* Соломе́нко Николай Степанович // Часопіс «Изобретатель». № 4 (196) 2016. — С. 45.
* *Бережной А. Ф.* Они сражались за Родину: Универсанты в годы войны и в послевоенные годы. Вып. 4. СПб.: Изд-во С.-Петербургского университета, 2003. — С. 109.

## Спасылкі 
* Соломенко Николай Степанович // Академики РАН
* Соломенко Николай Степанович // Архивы РАН
* Соломенко Николай Степанович // Российский государственный архив в г. Самаре
* Соломенко Николай Степанович // Санкт-Петербургский государственный университет. История. Знания. Люди
* Соломенко Николай Степанович Центр военно-политических исследований МГИМО

Катэгорыя:Механікі СССР
Катэгорыя:Контр-адміралы СССР
Чыстае (Буда-Кашалёўскі раён)

**Чы́стае** (, ) — былы пасёлак у Буда-Кашалёўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіў у склад Глазаўскага сельсавета.

Скасаваны 1 кастрычніка 1976 года.

## Крыніцы 
## Спасылкі
Грэбенеў

**Грэ́бенеў** (, ) — былая вёска ў Рэчыцкім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіла ў склад Маладушскага сельсавета.

Скасавана 20 жніўня 1976 года.

## Крыніцы 
## Спасылкі
Старына (Рагачоўскі раён)

**Старына́** (, ) — былы пасёлак у Рагачоўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіў у склад Журавіцкага сельсавета.

Скасаваны 15 кастрычніка 1976 года, жыхары перасяліліся ў вёску Хатоўня.

## Крыніцы 
## Спасылкі
Вінаградаўка (Лоеўскі раён)

**Вінагра́даўка** (, ) — былы пасёлак у Лоеўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіў у склад Новабаршчоўскага сельсавета.

Да 1938 года пасёлак меў назву **Гарадок**.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Перайменаваныя населеныя пункты Беларусі
Ляскі (Лоеўскі раён)

**Ляскі́** (, ) — былы пасёлак у Лоеўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіў у склад Сяўкоўскага сельсавета.

Да 4 ліпеня 1967 года пасёлак уваходзіў у склад Бывалькаўскага сельсавета. Скасаваны 15 кастрычніка 1976 года.

## Крыніцы 
## Спасылкі
Нівішчы (Акцябрскі раён)

**Ні́вішчы** (, ) — былая вёска ў Акцябрскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіла ў склад Пратасаўскага сельсавета.

Скасавана 15 кастрычніка 1976 года.

## Крыніцы 
## Спасылкі
Гарадок (Добрушскі раён)

**Гарадо́к** (, ) — былы пасёлак у Добрушскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіў у склад Кругавец-Калінінскага сельсавета.

Скасаваны 29 жніўня 1974 года.

## Крыніцы 
## Спасылкі
Медзведаў (значэнні)

Назву **Ме́дзведаў** маюць:

## Населеныя пункты 
### Беларусь 
* Гомельская вобласць:
** Медзведаў — былая вёска ў Калінкавіцкім раёне
** Медзведаў — вёска ў Светлагорскім раёне
Медзведаў (Калінкавіцкі раён)

**Ме́дзведаў** (, ) — былая вёска ў Калінкавіцкім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіла ў склад Крукавіцкага сельсавета.

Скасавана 19 красавіка 1978 года.

## Крыніцы 
## Спасылкі
Барысаўка (Кармянскі раён)

**Бары́саўка** (, ) — былы пасёлак у Кармянскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіў у склад Ліцвінавіцкага сельсавета.

Скасаваны 19 красавіка 1978 года, жыхары перасяліліся ў вёску Рудня.

## Крыніцы 
## Спасылкі
Чэмпіянат Беларусі па валейболе 1993

**Чэмпіянат Беларусі па валейболе 1993** — другі чэмпіянат Рэспублікі Беларусь па валейболе.

## Першы этап 
### Падгрупа A 
### Падгрупа B 
### Падгрупа C 
Крыніцы: 

## Другі этап 
Крыніца: 

## Плэй-оф 
Крыніца: 

## Крыніцы 
1993
Катэгорыя:1993 год у валейболе
Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 1993 годзе
Чырвоная Гара (значэнні)

Назву **Чырво́ная Гара́** маюць:

## Населеныя пункты 
### Беларусь 
* Гомельская вобласць:
** Чырвоная Гара — былы пасёлак у Гомельскім раёне
** Чырвоная Гара — пасёлак у Добрушскім раёне

## Гл. таксама 
Красная Гара
Чырвоная Гара (Гомельскі раён)

**Чырво́ная Гара́** (, ) — былы пасёлак у Гомельскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіў у склад Аздзелінскага сельсавета.

Скасаваны 7 чэрвеня 1979 года, жыхары перасяліліся ў вёску Аздзелін.

## Крыніцы 
## Спасылкі
Навікі (Веткаўскі раён)

**Навікі́** (, ) — былы пасёлак у Веткаўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіў у склад Радужскага сельсавета.

Скасаваны 7 чэрвеня 1979 года, жыхары перасяліліся ў горад Гомель.

## Крыніцы 
## Спасылкі
Ганна Віктараўна Навасельцава

**Ганна Віктараўна Навасельцава** (нар. , ) — беларуская літаратуразнаўца, пісьменніца. Кандыдат філалагічных навук (2013), дацэнт (2016).

## Біярафія 
Нарадзілася ў 1983 годзе ў Віцебску. Скончыла Віцебскі дзяржаўны ўніверсітэт імя П. М. Машэрава (2006), аспірантуру пры
ім (2009), Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт (2012), дактарантуру пры Інстытуце літаратуразнаўства імя Янкі Купалы Цэнтра даследаванняў беларускай культуры, мовы і літаратуры НАН Беларусі (2021).

З 2009 года — выкладчык кафедры беларускай літаратуры ВДУ імя П. М. Машэрава, з 2015 года — дацэнт кафедры літаратуры, з 2023 года — дацэнт кафедры беларускай і рускай філалогіі.

Сфера навуковых інтарэсаў: жанр рамана ў беларускай літаратуры другой паловы XX — пачатку XXІ стагоддзя. На прыкладах значнага корпуса мастацкіх тэкстаў, раман разглядаецца ёй як адкрытая змястоўная форма асэнсавання рэчаіснасці, дзе асноўным прадметам аўтарскага творчага паказу выступае асоба ў яе канфліктных узаемаадносінах з грамадска-сацыяльнымі абставінамі.

## Творчасць 
У 2018 годзе выйшла кніга «Калі цябе спаткае казка…». Яна складаецца з шэрагу аўтарскіх казак і казачных апавяданняў, дзе ўвасоблена мастацкая рэканструкцыя матываў і вобразаў з беларускага і сусветнага фальклору. Галоўнымі героямі выступаюць вядомыя чарадзейныя персанажы, міфалагічныя істоты, якія праходзяць дзівосныя выпрабаванні, спазнаюць сябе і вучацца разумець іншых.

## Прэміі і ўзнагароды 
* Літаратурная прэмія імя Уладзіміра Караткевіча ў намінацыі «проза» (2020).

## Выбраная бібліяграфія 
* Калі цябе спаткае казка…: Зборнік сучасных казачных гісторый / Г. В. Навасельцава. — Мінск: А. М. Янушкевіч, 2018. — 166 с. ISBN 978-985-7165-73-5
* Жанр рамана ў беларускай літаратуры другой паловы XX — пачатку XXI стагоддзя: манаграфія / Г. В. Навасельцава. — Віцебск: ВДУ імя П. М. Машэрава, 2020. — 268 с. ISBN 978-985-517-763-1
* Эстэтычнае спасціжэнне літаратурнай і навуковай дзейнасці ў беларускім рамане канца XX стагоддзя / Г. Навасельцава // Беларуская думка. № 10, 2023. — С. 98—104.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* researchgate.net

Катэгорыя:Пісьменніцы Беларусі
Катэгорыя:Пісьменнікі Беларусі XXI стагоддзя
Катэгорыя:Беларускамоўныя пісьменнікі XXI стагоддзя
Катэгорыя:Кандыдаты філалагічных навук
Катэгорыя:Літаратуразнаўцы Беларусі
Salesforce

**Salesforce, Inc.** — гэта амерыканская кампанія, распрацоўшчык воблачнага праграмнага забеспячэння са штаб-кватэрай у Сан-Францыска, Каліфорнія. Стварае праграмы для электроннай камерцыі, кіравання ўзаемаадносінамі з кліентамі (), абслугоўвання кліентаў, аўтаматызацыі маркетынгу і аналітыкі.

Кампанію заснаваў былы выканаўчы дырэктар Oracle Марк Бэніёф у лютым 1999 года па мадэлі SaaS. Salesforce сур’ёзна пацярпела ад краху даткомаў, у выніку чаго кампанія звольніла 20 % сваіх супрацоўнікаў. Нягледзячы на страты, у пачатку 2000-х кампанія працягвала развівацца. Прыбытак Salesforce працягваў расці з 2000 па 2003 год, пры гэтым рэзка ўзрос з 5,4 мільёнаў долараў у 2001 фінансавым годзе да больш чым 100 мільёнаў долараў у снежні 2003 года. Першае публічнае размяшчэнне акцый () адбылося ў чэрвені 2004 года на Нью-Йоркскай фондавай біржы і прынясло кампаніі 110 мільёнаў долараў ЗША. У верасні 2008 года Standard&Poor’s дадала Salesforce да індэкса S&P 500. У 2009 годзе гадавы даход Salesforce перавысіў 1 мільярд долараў.

За сваю гісторыю Salesforce набыла дзясяткі кампаній. У розны час былі набытыя воблачны сэрвіс Heroku (за 212 мільёнаў долараў), платформа электроннай камерцыі Demandware (за 2,8 мільярда долараў), праграма апрацоўкі тэкстаў Quip (за 750 мільёнаў долараў), воблачны сэрвіс MuleSoft (за 6,5 мільярда долараў). Толькі у 2016 годзе Salesforce выдаткавала больш за 5 мільярдаў долараў на набыццё новых кампаній. У снежні 2020 года было абвешчана, што Salesforce набудзе Slack за 27,7 мільярда долараў, што было самым вялікім набыццём на той момант.

У 2020 годзе Salesforce была занесена ў прамысловы індэкс Доу-Джонса, замяніўшы ў ім энергетычную кампанію ExxonMobil. Станам на верасень 2022 года Salesforce з’яўлялася 61-й кампаніяй у свеце па рынкавай капіталізацыі і была ацэнена ў амаль 153 мільярды долараў ЗША. У 2022 годзе Salesforce стала найбуйнейшай у свеце кампаніяй па вытворчасці карпаратыўнага праграмнага забеспячэння.

## Гл. таксама 
* Прамысловы індэкс Доу-Джонса

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Вытворцы праграмнага забеспячэння ЗША
Катэгорыя:Кампаніі, якія маюць лістынг акцый на Нью-Ёркскай біржы
Новае Жыццё (Гусявіцкі сельсавет)

**Но́вае Жыццё** (, ) — былы пасёлак у Буда-Кашалёўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіў у склад Гусявіцкага сельсавета.

Скасаваны 7 чэрвеня 1979 года, жыхары перасяліліся ў гарадскі пасёлак Уваравічы.

## Крыніцы 
## Спасылкі
Ex cathedra

(сабор Святога Пятра)]]
**Ex cathedra** (даслоўна з лац. «з кафедры») — каталіцкі тэрмін, які абазначае вучэнне Папы Рымскага, якое ён прамаўляе афіцыйным чынам, выконваючы свае абавязкі настаўніка і пастыра ўсіх каталіцкіх хрысціян. Згодна з дагматам пра папскую непамыльнасць вучэнне па пытаннях веры і маральнасці, прамоўленае Папам *ex cathedra*, валодае беспамылковасцю ().

У пераносным сэнсе выраз *ex cathedra* азначае «казаць павучальным тонам, аўтарытэтна, беспярэчна».

## Заўвагі 
## Літаратура 
* Католическая энциклопедия. Т. 1. Статьи *Безошибочность* и *Безошибочность папы*. Изд. францисканцев, М., 2002.

Катэгорыя:Папства
Катэгорыя:Лацінскія выслоўі
Сіняе Мора

**Сі́няе Мо́ра** (, ) — былы пасёлак у Рагачоўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіў у склад Старасельскага сельсавета.

Скасаваны 2 ліпеня 1979 года, жыхары перасяліліся ў вёску Старое Сяло.

## Крыніцы 
## Спасылкі
Byli, Jość, Budziem

**«Byli, Jość, Budziem»** — беларускамоўны музычны альбом рок-гурта «Relikt», які быў выдадзены 21 чэрвеня 2022 года. Канцэпцыяй кружэлкі з’яўляецца пераасэнсаванне ў розных музычных стылях ад пост-панку да пост-року вядомых песень. На вокладцы альбома знаходзіцца стылізаваны партрэт беларускага музычнага журналіста і крытыка Вітаўта Мартыненкі.
## Спіс кампазіцый
## Удзельнікі запісу
* Аляксандар Дземідзенка — барабаны
## Крытыка
Альбом быў ацэнены станоўча, адзначалася, што ён мае патэнцыял для таго, каб заваяваць шырокую папулярнасць на Захадзе.
## Гл. таксама
## Зноскі
## Літаратура
## Спасылкі
*«Byli, Jość, Budziem» на афіцыйнай старонцы гурта ў Facebook
*«Byli, Jość, Budziem» на 

Катэгорыя:Альбомы гурта «Relikt»
Катэгорыя:Альбомы 2022 года
Новая Аляксандраўка

Назву **Но́вая Алякса́ндраўка** маюць:

## Населеныя пункты 
### Беларусь 
* Гомельская вобласць:
** Новая Аляксандраўка — былы пасёлак у Рагачоўскім раёне
* Магілёўская вобласць:
** Новая Аляксандраўка — былы пасёлак у Касцюковіцкім раёне

## Гл. таксама 
Аляксандраўка
Кучукі-Сестранцэвічы

**Кучукі-Сестранцэвічы** — беларускі шляхецкі род герба «Сестранец». Па родаваму паданню паходзілі з Мсціслаўскага ваяводства, ужывалі гербавы прыдомак Сестранец. Валодамі маёнткам Глупікі, Ціманава, Забачэнне Мсціслаўскага ваяводства.

Прызнаны ў дваранстве пастановай Магілёўскага дваранскага дэпутацкага сходу 17 чэрвеня 1826 (6 частка), звестак пра зацверджанне Сенатам не адшукана.

## Радавод 
# Юрый
## Іван
## Кандрацій
## Іван
## Міхаіл
### Іван
### Васіль
#### Фёдар
#### Юзаф, v. Ганна Кавалёва.
##### Андрэй (хр. 04.07.1784)
##### Фама

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Вялікалітоўская арыстакратыя
Баравікі (Мазырскі раён)

**Баравікі́** (, ) — былая вёска ў Мазырскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіла ў склад Баброўскага сельсавета.

Скасавана 29 чэрвеня 1962 года, уключана ў гарадскую мяжу Мазыра.

## Крыніцы 
## Спасылкі