Малады Фронт

Міжнароднае грамадскае аб’яднанне **«Малады Фронт»** (**«МФ»**, афіцыйная рэгістрацыя ў Чэхіі) — міжнародны рух беларускай моладзі. Разгарнуў дзейнасць як моладзевая апазіцыйная арганізацыя ў Беларусі.

## Структура 
Лідары арганізацыі і незалежныя назіральнікі ацэньваюць колькасць актывістаў Маладога Фронту ў 1000—1500 чалавек. Дзяржаўныя органы ацэньвалі агульную колькасць актывістаў у Мінску ў 50 чалавек (на 2006 год).

Вышэйшы кіраўнічы орган Маладога Фронту — З’езд, які павінен абірацца не радзей аднаго разу на два гады. Да 2015 года на З’ездах арганізацыі абіраліся Старшыні Маладога Фронту. Пасля іх функцыі перайшлі на Сойм МФ. Актывісты аб’яднаны ў Абласныя і Раённыя Рады Маладога Фронту.

## Мэты і задачы 
Мэтамі Маладога Фронту з’яўляюцца аб’яднанне і выхаванне моладзі на грунце беларускай нацыянальнай ідэі, хрысціянска-дэмакратычных прынцыпаў, пабудова грамадзянскай супольнасці на падставах дэмакратыі і вольнага рынку, садзейнічанне фарміраванню духоўна і фізічна моцнага пакалення.

Асноўнымі задачамі Маладога Фронту з’яўляюцца: выяўленне і спрыянне рэалізацыі грамадскай і творчай ініцыятывы сярод моладзі, агітацыйна-масавая дзейнасць па адраджэнні беларускай школы, культуры, мовы, фарміраванне ў моладзі адказнасці за лёс сваёй Бацькаўшчыны.

## Гісторыя 
Малады Фронт быў заснаваны ў 1997 годзе, увабраўшы ў сябе арганізацыйна не аформлены рух незалежнай моладзі, аб’яднаўшы ў сваіх шэрагах дзясяткі маладзёжных ініцыятыў і арганізацый. З таго часу Малады Фронт прайшоў шэраг ступеняў свайго развіцця, пераўтварыўшыся з пратэстнага руху 1996—1997 гадоў у правацэнтрысцкую, паводле палітычнай ідэалогіі, арганізацыю.

### Дзейнасць 
Малады Фронт уваходзіць у шэраг палітычных моладзевых міжнародных арганізацый, такіх як «Еўрапейскія навучэнцы-дэмакраты» (ЕНД) і «Моладзь Еўрапейскай народнай партыі» (МЕНП), мае партнёрскія адносіны з роднаснымі арганізацыямі Украіны, Швецыі, Літвы, Польшчы і іншых краін.

З 1997 года «Малады Фронт» разгарнуў пастаянную кампанію «Горад наш!» (90 % беларускай моладзі і 70 % насельніцтва жывуць у гарадах). Акцыі «Горад наш!», падчас якіх было вывешана больш за 1200 сцягоў, саступаючы толькі праўладным БПСМ (48,3 %) і БСМ (25 %).

У 2000 годзе, падчас парламенцкіх выбараў, «Малады Фронт» правеў кампанію байкоту пад назвай: «Вырабы» — высмейванне выбарчага фарсу па-лукашэнкаўску.

Малады Фронт у перадвыбарчай прэзідэнцкай кампаніі 2001 года выступіў арганізатарам Кангрэсу Беларускай Моладзі, у якім прыняла ўдзел больш за 520 дэлегатаў з усёй Беларусі, і ініцыяваў падпісанне адмысловага Пагаднення паміж адзіным кандыдатам ад апазіцыі і моладдзю. Падчас кампаніі прэзідэнцкіх выбараў 2001 года «Малады Фронт» правёў кампанію «Выбірай!». Паводле сайта арганізацыі, за час выбарчай гонкі «Малады Фронт» правёў звыш за 1100 акцый больш чым у 120 гарадах і мястэчках Беларусі.

24 верасня 2001 года менавіта «Малады Фронт» распачаў беспрэцэдэнтную варту ў Курапатах, пратэстуючы супраць разбурэння нацыянальнага некропалю пры будаўніцтве Мінскай кальцавой дарогі. Больш за 120 актывістаў «Маладога Фронту» сталі асновай 8-месяцавай бесперапыннай «Абароны Курапатаў».

Паводле апытання, праведзенага ўлетку 2002 года беларускім штотыднёвікам «Наша Ніва», «Малады Фронт» увайшоў у пяцёрку найбольш уплывовых палітычных сіл Беларусі — разам з Адміністрацыяй Лукашэнкі, парламентам і дзвюма найбуйнейшымі апазіцыйнымі партыямі.

Як сцвярджае сайт арганізацыі, паводле звестак Балтыйскай службы Інстытута Гэлапа за кастрычнік 2002 года, рэйтынг «Маладога Фронту» сярод усяго насельніцтва Беларусі складаў 6,3 %, а сярод моладзі 18—30 гадоў — 14 % — пры тым, што ўсе палітычныя партыі маюць ад 0,5 % да 5 % папулярнасці, а «каэфіцыент страху» ў грамадстве вельмі высокі.

Члены Маладога Фронту прымалі ўдзел і перамагалі.

Шэраг актывістаў і лідараў Маладога Фронту ўвайшлі ў Арганізацыйны камітэт па заснаванні партыі Беларуская Хрысціянская Дэмакратыя.

У 2008 годзе маладафронтаўцамі быў праведзены шэраг паспяховых агульнанацыянальных кампаній. У межах грамадскай кампаніі «Беларускую кнігу дзецям!» маладафронтаўцы сабралі некалькі тысяч беларускамоўных выданняў, якія былі перададзены ў дзіцячыя дамы Мінска і іншых гарадоў Беларусі. Таксама на патрэбы дзіцячых дамоў і школ-інтэрнатаў пайшлі сабраныя рэчы і грошы на Калядным фестывалі «Спяшайцеся рабіць дабро!», у якім прымалі ўдзел вядомыя музыкі, грамадска-палітычныя дзеячы.

З 7 лістапада па 10 снежня 2008 года Малады Фронт правёў кампанію «Камунізм пад трыбунал!», якая завяршылася аднадзённым пастом. У межах кампаніі МФ арганізаваў дзясяткі антыкамуністычных пікетаў і інфармацыйных акцый па ўсёй Беларусі, правёў шырокае навукова-грамадскае пасяджэнне пад назвай «Злачынствы камуністычнай ідэалогіі. Лічбы і факты».

У 2008 годзе падчас маладафронтаўскай кампаніі «МТС па-беларуску!», якую распачаў салігорскі блогер, неабыякавыя людзі накіравалі шэраг папяровых і электронных лістоў у галоўны офіс прадстаўніцтва кампаніі МТС у Беларусі. У адказ мабільны аператар стварыў беларускамоўную версію сайта. Пазней актывісты перадалі ў галоўны офіс кампаніі каля 2,5 тысяч подпісаў за беларусізацыю МТСу. У выніку ў тэлефонаў абанентаў МТС з’явілася падтрымка беларускай мовы.

За часы свайго існавання арганізацыя правяла дзясяткі палітычных акцый, самыя вядомыя з якіх: «Акцыя Любові», «Горад Наш!», «Беларусь у Еўропу!», «Вырабы», «Выбірай!», «Не трэцяму тэрміну!», «Хочам новага!», «Байкот 2008!», «Шоу Беларушчыны», «Камунізм пад трыбунал!», «Беларускую кнігу дзецям!», «Калядны Фэст».

У 2015 годзе Маладым Фронтам заснаваны спартыўна-патрыятычны клуб «Ваяр». 21 лістапада 2015 года «Ваяр» правёў першую трэніроўку, на ёй выкарыстоўвалася страйкбольная зброя.

Восенню 2016 года арганізацыяй праведзены шэраг акцый па зборы подпісаў за наданне бела-чырвона-беламу сцягу статуса гісторыка-культурнай каштоўнасці.

У 2017 годзе з 20 лютага па 6 сакавіка пяцёра сяброў арганізацыі ладзілі абарону Курапатаў ад пабудовы ў ахоўнай зоне мемарыялу бізнэс-цэнтра. Пасля жорсткага супрацьстаяння, шэрагу правакацый у выглядзе збівання актывістаў міліцыянтамі ў цывільным, удалося дамагчыся перамогі і згортвання будаўнічай пляцоўкі.

З чэрвеня 2018 года Малады Фронт прымае актыўны ўдзел у Варце ля рэстарацыі «Поедем Поедим», пабудаванай з парушэннямі заканадаўства побач з Мемарыялам Курапаты, 3 ліпеня і 3 лістапада 2019 года былі брутальна затрыманыя АМАПам падчас вартавання і пакараныя буйнымі штрафамі.

Арганізацыя прымала актыўны ўдзел у снежаньскіх акцыях супраць інтэграцыі РБ з РФ у 2019. 7 снежня на мітынгу на Кастрычніцкай плошчы Маладафронтаўцы правялі перформанс з ірваннем партрэтаў прэзідэнта Расіі Уладзіміра Пуціна. Пасля акцый 2 Маладафронтаўцы — Дзяніс і Максім Урбановічы атрымалі 15 сутак арышту за «удзел у масавым несанкцыянаваным мерапрыемстве». Іншыя актывісты, як напрыклад Віталь Трыгубаў, атрымалі буйныя штрафы.

У сакавіку 2022 года падчас уварвання Расіі ва Украіну кіраўнік арганізацыі Дзяніс Урбановіч разам з шасцю іншымі маладафронтаўцамі запісаўся ў беларускую роту тэрабароны Украіны.

11 жніўня 2022 года Міністэрства ўнутраных спраў Беларусі прызнала «Малады фронт» экстрэмісцкім фарміраваннем.

## Супрацьстаянне рэжыму 
Пачынаючы з 2000 года, Малады Фронт пяць разоў спрабаваў атрымаць рэгістрацыю ў Міністэрстве юстыцыі Беларусі, але ўсе пяць разоў яму было адмоўлена ў гэтым. Маладафронтаўцы лічаць, што ўлады наўмысна не рэгіструюць арганізацыю, каб мець рычагі ціску на маладзёжных актывістаў з дапамогай антыканстытуцыйнага артыкула 193-1 крымінальнага кодэкса РБ. У межах кампаніі па супрацьстаянні крымінальнаму пераследу за дзейнасць ад імя незарэгістраванай арганізацыі маладафронтаўцы зарэгістравалі сваю арганізацыю ў Чэхіі, Польшчы і ва Украіне засталіся нерэалізаванымі.

Члены арганізацыі знаходзяцца пад сталым ціскам з боку рэжыму, шэраг з іх праследавалі па палітычных матывах і нават асуджаныя: самыя знакамітыя з іх — гэта справы Аляксея Шыдлоўскага, Вадзіма Лабковіча, Паўла Севярынца, Паўла Мажэйкі, Артура Фінкевіча, Змітра Дашкевіча. Са сталай перыядычнасцю шэрагоўцы і лідары арганізацыі за сваю дзейнасць падвяргаюцца адміністрацыйнаму пераследу, самымі распаўсюджанымі відамі якога з’яўляюцца арышт (да 25 сутак) і штрафы. Не спыняецца таксама ціск і з боку спецслужбаў рэжыму.

Пасля прэзідэнцкай кампаніі 2006 года на лідараў «Маладога Фронту», Змітра Дашкевіча, Сержука Лісічонка, Барыса Гарэцкага і Алега Корбана, была ўзбуджаная крымінальная справа па артыкуле 193-1 (Дзейнасць незарэгістраванай Мін’юстам арганізацыі). Паводле гэтай крымінальнай справы, 1 лістапада 2006 года лідар «Маладога Фронту» Зміцер Дашкевіч быў асуджаны на паўтара года калоніі агульнага рэжыму. Цягам года па гэтым жа артыкуле былі асуджаныя іншыя лідары і актывісты МФ — Іван Шыла (Салігорск), Наста Палажанка, Зміцер Хведарук, Аляксей Янушэўскі, Алег Корбан, Барыс Гарэцкі (Мінск), Анастасія Азарка (Нясвіж), Яраслаў Грышчэня (Баранавічы), Кася Салаўёва (Полацк), Эдуард Зелянкоў (Жлобін). Усе яны былі прысуджаны да штрафу альбо папярэджання.

Таксама быў узбуджаны шэраг крымінальных спраў паводле артыкула 193-1, якія не дайшлі да суду. Так, крымінальная справа была таксама заведзеная на актывіста Жлобінскага філіяла МФ — Кірыла Атаманчыка. Крымінальныя справы былі ўзбуджаны на кіраўніка Гомельскага МФ Андруся Цянюту і кіраўніка Светлагорскага МФ Арсенія Ягорчанку. У Жодзіна крымінальная справа была ўзбуджана адразу на некалькіх маладафронтаўцаў — Сяржука Гудзіліна, Яўгена Ваўкаўца і Алеся Чарэйку. Кіраўніка Жодзінскага філіяла МФ, аднаго з лідараў руху — Паўла Красоўскага, абвінаваціўшы ў віцебскіх выбухах і двух забойствах, змясцілі ў следчы ізалятар. Праз месяц сфальсіфікаваная справа на Паўла Красоўскага за поўным няйменнем доказаў была спынена, а сам Павел быў вызвалены.

Крымінальны пераслед не нанёс чаканых рэжымам вынікаў, «Малады Фронт» толькі ўзмацніўся ў гэтым выпрабаванні і з’яднаўся, правёў надзвычай моцныя кампаніі салідарнасці з палітзняволенымі сябрамі сваёй арганізацыі і тымі, каторыя патрапілі пад крымінальны пераслед. Лідара МФ Змітра Дашкевіча дзякуючы моцнай кампаніі салідарнасці вызвалілі з калоніі на паўтара месяца раней тэрміну, вынесенага судом першай інстанцыі. У знак салідарнасці з «Маладым Фронтам» у арганізацыю ўступілі такія вядомыя грамадска-палітычныя дзеячы, як Аляксандр Мілінкевіч, Анатоль Лябедзька. Пасля вызвалення, ганаровым сябрам «Маладога Фронту» стаў і Аляксандр Казулін. Адзначыўшы гатоўнасць «ахвяраваць уласнай свабодай, здароўем і нават жыццём у імя сваіх ідэалаў», штотыднёвік «Наша Ніва» «Чалавекам года 2007» абвясціў «маладафронтаўца». Як лічаць актывісты «Маладога Фронту», усё гэта засведчыла, што беларускі рэжым пацярпеў паражэнне ў сваіх спробах спынення дзейнасці маладзёжнага руху.

## Крытыка 
* Некаторыя прадстаўнікі арганізацыі выказвалі погляды гамафобскага характару. На сходзе ў 2013 годзе Малады Фронт прыняў рэзалюцыю аб *каштоўнасным падмурку арганізацыі*. У рэзалюцыі гомасексуальнасць была ўключана ў лік *маральнай разбэшчанасці*, разам з п’янствам, наркаманіяй і педафіліяй. Кіраўнік Маладога фронту Зміцер Дашкевіч сказаў, што ён больш хацеў б быць на пасадзе прэзідэнта Беларусі *дыктатара Лукашэнку* чым адкрытага гея. Артур Фінкевіч, якога запыталі, як Малады Фронт у выпадку прыходу да ўлады будзе ставіцца да *асоб нетрадыцыйнай сексуальнай арыентацыі* адказаў, што *як да выродкаў*. Сказаў аднак, што гэта яго асабістае меркаванне, а не афіцыйная пазіцыя Маладога фронту. Праваабарончая арганізацыя *ГейБеларусь*, якая бароніць правы асяроддзя ЛГБТ у Беларусі, уключыла трох сучасных і былых членаў Маладога Фронту: Дзмітрыя Дашкевіча, Артура Фінкевіча і Паўла Севярынца ў свой *Чорны спіс* і абвінаваціла іх у падтрымцы гамафобіі і дыскрымінацыі сексуальных меншасцяў. Аднак не ўсе дзеячы Маладога Фронту падзяляюць такую пазіцыю. Іван Шыла звярнуў увагу, што гамафобскія выпадкі з удзелам некаторых актывістаў арганізацыі супярэчаць правілам, якімі Малады Фронт хацеў б кіравацца:

* Беларускі палітолаг В. Казлякоў сцвярджае, што Малады Фронт за час свайго існавання «праславіўся» арганізацыяй нешматлікіх, але крыклівых акцый, сутычкамі з міліцыяй з наступным затрыманнем асобных «экстрэмістаў». Актывісты Маладога Фронту неаднаразова затрымліваліся за парушэнне грамадскага парадку.

## З’езды Маладога Фронту 
* I З’езд МФ адбыўся 6 верасня 1997 года, Сустаршынямі Маладога Фронту абраныя Павел Севярынец (Мінск), Сяржук Паўленка (Гродна), Алесь Асіпцоў (Магілёў).
* II З’езд МФ, 10 лютага 1999, абраў Старшынёй руху Паўла Севярынца.
* III З’езд, 1 ліпеня 2000, пераабраў Паўла Севярынца Старшынёй МФ, прыняўшы праграму «Малады Фронт Пераменаў», заклаў у падмурак моладзевага руху хрысціянскія прынцыпы і нацыянальную ідэю.
* IV З’езд, 19 чэрвеня 2002, пераабраў Паўла Севярынца Старшынёй МФ.
* V З’езд МФ адбываўся ў дзве сесіі, 23 мая 2004 года і 23 студзеня 2005, абраў Сустаршынямі Маладога Фронту Сяржука Бахуна і Змітра Дашкевіча.
* VI З’езд МФ, 9 сакавіка 2008, прыняў абноўленую стратэгію дзейнасці моладзевага руху «Рэфармацыя Маладога Фронту», паводле якой МФ выйшаў са складу АДС. З’езд абраў Старшынёй МФ Змітра Дашкевіча.
* VII З’езд МФ, 30 студзеня 2010, прыняў стратэгію дзейнасці пад назвай «Новае пакаленне», пераабраў старшынёй МФ Змітра Дашкевіча.
* VIII З’езд МФ, 26 кастрычніка 2013, прыняў рэзалюцыю «Каштоўнасны падмурак», абраў Сустаршынямі Маладога Фронту Змітра Дашкевіча, Андруся Цянюту і Эдуарда Лобава.
* IX З’езд МФ, адбываўся ў дзве сесіі 12 верасня і 10 кастрычніка 2015, прыняў стратэгію і план дзейнасці арганізацыі да канца года, зацвердзіў склад Сойму, які атрымаў статус кіроўнага органу арганізацыі.

## Старшыні Маладога Фронту 
 — адзін з заснавальнікаў Маладога Фронту.]]
* 6 верасня 1997 — 10 лютага 1999 — Павел Севярынец, Сяржук Паўленка, Алесь Асіпцоў.
* 10 лютага 1999 — 23 мая 2004 — Павел Севярынец.
* 23 мая 2004 — 9 сакавіка 2008 — Сяржук Бахун, Зміцер Дашкевіч.
* 9 сакавіка 2008 — 26 кастрычніка 2013 — Зміцер Дашкевіч.
* 26 кастрычніка 2013 — 12 верасня 2015 — Зміцер Дашкевіч, Андрусь Цянюта і Эдуард Лобаў.
* 10 снежня 2017 — 15 снежня 2018 — Яўген Васьковіч.
* з 15 снежня 2018 — Дзяніс Урбановіч.

## Малады Фронт у інтэрнеце 
* Афіцыйная група МФ У Кантакце
* Афіцыйны сайт Маладога Фронту
* Старонка на Facebook
* Афіцыйны сайт Салігорскага МФ 
* Малады Фронт у ЖЖ
* Малады Фронт на last.fm 
* Афіцыйны сайт кампаніі: «Беларускую кнігу дзецям!» 

## Гл. таксама 
* Маладая Беларусь
* Беларуская Хрысціянская Дэмакратыя
* Маладыя Хрысціянскія Дэмакраты
* АДС
* Моладзь Еўрапейскай народнай партыі
* European Democrat Students
* Беларускі незалежніцкі блок
* Новае Пакаленне
* Дзіда (1998)

## Спасылкі 
* Па апанентах улада б’е калібрам 193-1 
* Улады адмовіліся рэгістраваць Малады Фронт. 


Катэгорыя:Маладзёжныя палітычныя арганізацыі Беларусі
Катэгорыя:Беларускі нацыяналізм