Рэйхсканцылярыя

**Рэйхсканцылярыя** () — традыцыйная назва ведамства рэйхсканцлера Германіі з 1871 па 1945 год. Рэйхсканцылярыя размяшчалася ў Берліне на Вільгельмштрасэ 77, у былым палацы князя Антона Радзівіла. Імперская канцылярыя абгрунтавалася ў гэтым будынку ў 1871 годзе па патрабаванні Бісмарка. Гэта ўстанова перш за ўсё адказвала за сувязь рэйхсканцлера з імперыяй і дзяржаўным апаратам.

У 1928—1930 гадах была збудавана прыбудова да будынка (спраектавана архітэктарамі Зідлерам і Кішам).

У 1932—1933 гадах палац рэйхсканцлера служыў таксама часовай службовай кватэрай прэзідэнта Германіі Гіндэнбурга ў сувязі з тым, што тым часам кватэра Гіндэнбурга ў палацы прэзідэнта Германіі рамантавалася.

У 1934—1935 гадах у будынку праведзена рэканструкцыя, створаны новыя жылыя і службовыя памяшканні для Адольфа Гітлера.

## Новая рэйхсканцылярыя 
thumb|left|250px|Будынак новай рэйхсканцылярыі ў 1939 годзе. Чырвоным — бункер

У 1938 годзе Гітлер даручыў свайму фаварыту — архітэктару Альберту Шпееру спраектаваць будынак новай рэйхсканцылярыі. Па задуме Гітлера, пабудова павінна была адлюстроўваць панаванне нацыянал-сацыялізму і ўражваць сваімі памерамі (даўжыня 441 м). Дзякуючы арганізацыйнаму таленту Шпеера і практычна бязмежным магчымасцям, прадстаўленым яму Гітлерам, будаўніцтва новага будынка рэйхсканцылярыі заняло вельмі кароткі тэрмін. Прыкладна праз год яна была цалкам гатова.

У 1943 годзе ў садзе рэйхсканцылярыі быў збудаваны падземны бункер для Гітлера, так званы Фюрэрбункер.

Падчас Другой сусветнай вайны памяшканні рэйхсканцылярыі выкарыстоўваліся для правядзення пасяджэнняў штаба. Тут жа размяшчаліся і асабістыя апартаменты Гітлера плошчай больш за 400 квадратных метраў. Але па першапачатковым прызначэнні новы будынак рэйхсканцылярыі ўжо не выкарыстоўвалася.

У красавіка-маі 1945 года, падчас бітвы за Берлін, новы будынак рэйхсканцылярыі быў моцна пашкоджаны. Пасля заканчэння вайны руіны рэйхсканцылярыі былі цалкам знішчаны па загадзе савецкага камандавання. Часткі мармуровых сцен будынка былі выкарыстаны пры будаўніцтве мемарыяла ў Трэптаў-парку, для рамонту пашкоджанай падчас вайны станцыі берлінскага U-Bahn «Морэнштрасэ» і на станцыях Маскоўскага метрапалітэна.

Выява:Bundesarchiv Bild 146-1985-064-29A, Berlin, Neue Reichskanzlei, Reichskabinettsaal.jpg|Кабінет для пасяджэнняў урада
Выява:Bundesarchiv Bild 146-1985-064-28A, Berlin, Neue Reichskanzlei, Arbeitszimmer.jpg|Асабісты кабінет Гітлера
Выява:Bundesarchiv Bild 146-1987-003-09A, Berlin, Neue Reichskanzlei, Innenhof.jpg|Унутраны дворык новага Рэйхсканцылярыі
Выява:Berlin Treptow Ehrenmal 11.jpg|Мемарыял у Трэптаў-парку, граніт для якога бралі з руін рэйхсканцылярыі

## Гл. таксама 
* Ваўчынае логава
* Вервольф, бункер
* Фюрэрбункер
* «Бункер» фільм 1981 года з Энтані Хопкінсам у галоўнай ролі.
* «Бункер» фільм 2004 года з Бруна Ганцам у галоўнай ролі.

## Спасылкі 
* Hitlers Neue Reichskanzlei: Zeitgeschichte in Farbe (Hitler's New Reichschancellery: Daily Activities in Color). Arndt Verlag, 2002. ISBN 3-88741-051-3, ISBN 978-3-88741-051-3

Катэгорыя:Адольф Гітлер
Катэгорыя:Архітэктура Трэцяга рэйха
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Берліна
Катэгорыя:Мітэ (акруга)
Катэгорыя:Канцылярыі