Паштовы блок

, прысвечаны 150 гадам з дня нараджэння Льва Бакста.]]
**Пашто́вы блок**, або **па́мятны блок** — у філатэліі спецыяльная форма выдання знакаў паштовай аплаты, надрукаваных на невялікім аркушы з палямі. З'яўляюцца філатэлістычным сувенірам, што не выключае магчымасці іх выкарыстоўвання ў якасці знакаў паштовай аплаты (у адрозненні ад сувенірных аркушаў).

## Апісанне 
Паштовыя блокі выдаюцца ў многіх краінах свету ў гонар выдатных падзей або юбілеяў. Іх мастацкае афармленне і знешні выгляд бываюць самымі разнастайнымі. Палі блока, як правіла, змяшчаюць памятныя тэксты (неслужбовага характару), малюнкі або іншае мастацкае афармленне. На блоку змяшчаюцца ад адной да, у асобных выпадках, 10—15 марак аднолькавага або рознага малюнка і наміналу, аб'яднаных адной тэмай або нагодай выпуску. Блокі бываюць рознымі па памеры і, як правіла, прамавугольнай формы. Маркі ў блоку могуць мець астраўную зубцоўку ці не мець яе. Паштовы блок з'яўляецца адзінкай уліку і прадаецца толькі цалкам, аднак маркі з яго ў большасці выпадкаў могуць выкарыстоўвацца для франкіроўкі паштовых адпраўленняў.

Паштовыя блокі, якія не маюць палёў і на якіх знак паштовай аплаты займае ўсю плошчу, часам называюць буйнафарматнымі маркамі. У шэрагу філатэлістычных каталогаў некаторыя з паштовых блокаў адносяцца да малых аркушаў. Існуе і спецыялізаваны каталог паштовых блокаў.

## Нумарныя блокі 
Часам на блоках друкуюцца іх унікальныя парадкавыя нумары ў накладзе канкрэтнага выпуску. У такіх выпадках кажуць, што гэта **Нумарны блок**. Прынята было лічыць, што гэта засцерагае ад фальсіфікацыі або наступных дадруковак. Такія блокі звычайна выпускаюцца абмежаванымі накладамі. Наяўнасць парадкавага нумара не з'яўляецца паштовай неабходнасцю, а мае выключна гандлёва-філатэлістычны характар. Нумарныя блокі выпускаюцца ў многіх краінах.

## Гісторыя 
### Папярэднікі 
За папярэднікаў паштовых блокаў вызнаюць:
* эсэ стандартнай серыі марак Эфіопіі, якое планавалася да выпуску ў 1894 г. у выглядзе квартблокаў;
* малы аркуш Люксембурга 1906 г., які складаўся з 10 марак і быў выпушчаны ў гонар вялікага герцага Вільгельма IV;
* малы аркуш Люксембурга 1921 г., які складаўся з 5 марак і адзначаў народзіны прынца Жана;
* афганскія пасылачныя маркі 1921 г., якія друкаваліся счэпамі з дзвюх марак або квартблокамі з перфарацыяй толькі на адным або двух баках;
* маркі індыйскага княства Барвані 1921 г., якія былі выдадзеныя малымі аркушамі з чатырох марак, што звычайна не перфараваліся па знешніх баках і сшываліся ў выглядзе марачных буклетаў.

### Першы блок 
Прынята лічыць, што першы ў свеце паштовы блок быў выпушчаны 3 студзеня 1923 г. у Люксембургу з нагоды народзінаў 22 снежня 1922 г. прынцэсы Лізаветы. Ён уключаў адну марку з выглядам Люксембурга, які выкарыстоўваўся ў ранейшым выпуску, наміналам у 10 франкаў, быў без надпісаў на палях і меў памеры ад 78 × 59 мм да 79 × 61 мм. Па наяўных звестках, першапачаткова планавалася выпусціць паштовую марку. Аднак у тыпаграфіі, атрымаўшы друкаваную форму адной маркі замест размножанай формы для 50-марачнага аркуша, з прычыны непаразумення вырашылі надрукаваць марку на асобных мініяцюрных аркушах — па адной на кожным. І толькі ў сакавіку таго ж года гэта марка была выдадзена ў выглядзе звычайных марачных аркушаў.

24 мая 1924 г. у Бельгіі выйшаў блок з чатырох пяціфранкавых марак, якія знаходзіліся на аркушы памерам 130 × 145 мм. Блок прадаваўся ў якасці сувеніра на Міжнароднай філатэлістычнай выставе ў Бруселі.

### Некаторыя незвычайныя блокі 
Адзін з найбольш буйных у свеце паштовых блокаў памерам 210 × 287 мм быў выдадзены ў ГДР у 1964 г. з нагоды 15-годдзя рэспублікі. Ён складаецца з 15 марак розных малюнкаў. Найменшы ў свеце блок памерам 52 × 36 мм, з'явіўся ў Румыніі ў 1947 г. і ўяўляў паштова-дабрачынны выпуск з надбаўкай (5000 + 5000 леяў) у фонд дапамогі галадаючым. Блок змяшчаў адну неперфараваную марку і не меў клею.

## Гл. таксама 
* Зялёны блок
* Квартблок
* Малы аркуш
* Сталінскі блок (філатэлія)
* Сувенірны аркуш

## Літаратура 
* Азбука филателиста // Филателия. — 1992. — № 6. — С. 57.
* 
* Scott 2007. Standard Postage Stamp Catalogue. — New York, NY, USA: Scott, 2006.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Знакі паштовай аплаты
Катэгорыя:Паштовыя маркі
Катэгорыя:Філатэлістычныя тэрміны