open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Оскар Нерлінгер

**Оскар Нерлінгер** (; ) — нямецкі жывапісец, чарцёжнік і графік, які пазней працаваў у ГДР. Ён таксама працаваў пад псеўданімам Nilgreen.

У 1908—1912 гадах вучыўся ў Страсбургскай школе прыкладнога мастацтва. У 1912—1915 гадах быў вучнем Эміля Орліка і Эміля Рудольфа Вейса ў навучальнай установе Музея прыкладнога мастацтва ў Берліне. У 1921 годзе ён далучыўся да галерэі *Sturm* Герварта Вальдэна, дзе выстаўляўся ў 1922 і 1925 гадах. З 1925 года ён узначальваў групу The Abstracts, якая пазней атрымала назву The Contemporary і ў 1932 годзе ўвайшла ў Ассо. Нерлінгер стаў членам Германскай камуністычнай партыі ў 1928 годзе. Пасля захопу нацыстамі ўлады ў 1933 годзе магчымасці выставак для мастакоў-нонканфармістаў былі абмежаваныя. У 1937 годзе ў межах нацысцкай акцыі «Дэгенератыўнае мастацтва» яго гравюры «Дэманстрацыя» былі канфіскаваныя ў Берліне. Пасля заканчэння вайны ў 1945 годзе да 1951 года працаваў прафесарам Акадэміі прыгожых мастацтваў у Берліне-Шарлотэнбургу. З 1947 па 1949 гады разам з Карлам Хоферам выдаваў часопіс *Bildende Kunst*.

Катэгорыя:Мастакі Германіі XX стагоддзя
Катэгорыя:Мастакі ГДР
Катэгорыя:Графікі Германіі
Катэгорыя:Графікі XX стагоддзя
Катэгорыя:Члены Камуністычнай партыі Германіі
Арт ван дэр Нер

**Арт ван дэр Нер** (; 1603/1604, Гарынхем — , ) — галандскі жывапісец эпохі Залатога стагоддзя; родапачынальнік жанру начнога пейзажу.

## Біяграфія 
Юнацтва мастака прайшло ў родным горадзе ў Паўднёвай Галандыі. Найвядомейшымі мастакамі Гарынхема ў той час былі браты Ёхім і Рафаэль Гавертс Кампхёйзен. Апошні стаў настаўнікам ван дэр Нера, акрамя таго, Арт ажаніўся з яго сястрой. Каля 1632 года маладая сям’я пераехала ў Амстэрдам, дзе ў іх нарадзілася шасцёра дзяцей: Эглон (1634—1703), Ёханес (1637/1638-1665), Пітэр (нар. 1640), Карнелія (нар. 1642), Пітэр (нар. 1648) і Аліда (нар. 1650). Не маючы магчымасці пракарміць сям’ю сваім рамяством, жывапісец зрабіўся ўладальнікам шынка. У такой якасці ён узгадваецца ў дакументах 1659 і 1662 гадоў. Аднак 12 снежня 1662 года наступіла банкруцтва, маёмасць ван дэр Нера была апісана. Карціны, напісаныя ім, шанаваліся вельмі нізка — у сярэднім, па пяць гульдэнаў за палатно. Астатнія паўтара дзесяцігоддзя мастак пражыў у галечы.

Старэйшы сын ван дэр Нера, Эглон, таксама стаў мастаком.

Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1600-я гады
Катэгорыя:Мастакі Нідэрландаў XVII стагоддзя
Катэгорыя:Мастакі-пейзажысты Нідэрландаў
Катэгорыя:Мастакі барока
Лоўэл Несбіт

**Лоўэл Блэр Несбіт** (;  — ) — амерыканскі жывапісец, рысавальшчык, графік і скульптар. Служыў афіцыйным мастаком касмічных місій NASA Apollo 9 і Apollo 13; у 1976 годзе ваенна-марскі флот Злучаных Штатаў даручыў яму намаляваць фрэску ў адміністрацыйным будынку на Востраве Скарбаў памерам 26 футаў на 251 фут, на той момант самую вялікую фрэску ў ЗША; і ў 1980 годзе паштовая служба ЗША ўшанавала Лоўэла Несбіта, выпусціўшы чатыры паштовыя маркі з выявай яго карцін.

Катэгорыя:Мастакі ЗША XX стагоддзя
Катэгорыя:Скульптары ЗША
Катэгорыя:Графікі ЗША
Катэгорыя:Скульптары XX стагоддзя
Катэгорыя:Графікі XX стагоддзя
Французская камуністычная партыя

**Французская камуністычная партыя** () — камуністычная партыя ў Францыі.

Была заснавана 29 снежня 1920 года членамі Французскай секцыі Рабочага інтэрнацыянала як Французская секцыя Камуністычнага інтэрнацыянала. У 1921 годзе партыя прыняла сваю сучасную назву.

У 1936 годзе Французская камуністычная партыя падтрымала на выбарах Народны фронт, што ўмацавала іх пазіцыі.

З пачаткам Другой сусветнай вайны і акупацыі нямецкімі войскамі Францыі, Французская камуністычная партыя актывізавала антыфашысцкую дзейнасць і выступіла галоўным арганізатарам Руху Супраціўлення. Камуністы стварылі сетку Супраціву па ўсёй Францыі, сістэматычна арганізоўваючы акцыі прамога дзеяння і забойствы нацыстаў. Так, шматнацыянальная група пад камандаваннем Місака Манушана, паэта-камуніста армянскага паходжання, знішчыла 150 акупантаў і калабарацыяністаў са жніўня па лістапад 1943 года.

Пасля вызвалення Францыі ў 1944 годзе, Французская камуністычная партыя, нараўне з іншымі групамі Супраціўлення, увайшла ва ўрад Шарля дэ Голя. Аднак ужо ў 1947 годзе прэм’ер-міністр Поль Рамадзье выключыў усіх камуністаў з урада, каб атрымаць дапамогу ЗША па плане Маршала. Выдаленая з урада ФКП, карыстаючыся сваім уплывам на Усеагульную канфедэрацыю працы, абвясціла забастоўку працоўных сталеліцейных заводаў, што неўзабаве выклікала адстаўку Рамадзье. З 1947 года ФКП больш не пападала ва ўрад і знаходзілася ў апазіцыі.

Падчас майскіх падзеі 1968 года ФКП першапачаткова падтрымала масавыя забастоўкі, аднак пасля выступіла супраць рэвалюцыйнага студэнцкага руху, у якім пераважалі анархісты, трацкісты і мааісты.

У 1976 годзе Французская камуністычная партыя адмовілася ад марксізму-ленінізму і ўстала на пазіцыі еўракамунізму.

## Кіраўнікі 
* Марыс Тарэз (1900—1964) — генеральны сакратар у 1930—1964 гадах.

## Літаратура 
* Le Parti communiste de la France dans la Résistance. Paris, 1967

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Сайт ФКП

Катэгорыя:Палітычныя партыі Францыі
Катэгорыя:Камуністычныя партыі паводле краін
Міхаіл Васілевіч Несцераў

**Міхаіл Васільевіч Несцераў** (; 19 (31) мая 1862, Уфа, Арэнбургская губерня, Расійская імперыя — , , РСФСР) — рускі і савецкі мастак, жывапісец, удзельнік Таварыства перасоўных выставак і «Свету мастацтва». Акадэмік жывапісу (1898). Заслужаны дзеяч мастацтваў РСФСР (1942). Лаўрэат Сталінскай прэміі першай ступені (1941).

Катэгорыя:Мастакі Расіі XIX стагоддзя
Катэгорыя:Мастакі Расіі XX стагоддзя
Катэгорыя:Мастакі-партрэтысты Расійскай імперыі
Катэгорыя:Мастакі-партрэтысты СССР
Катэгорыя:Перасоўнікі
Катэгорыя:Правадзейныя члены Імператарскай Акадэміі мастацтваў
Катэгорыя:Акадэмікі Імператарскай Акадэміі мастацтваў
Катэгорыя:Мастакі гістарычнага жанру
Катэгорыя:Мастакі-манументалісты
Катэгорыя:Мемуарысты Расіі
Катэгорыя:Мастакі-пейзажысты СССР
Катэгорыя:Мастакі-пейзажысты Расіі
Эглон ван дэр Нер

**Эглон Хендрык ван дэр Нер** (; 1635,  — , ) — нідэрландскі жывапісец-пейзажыст перыяду залатога веку Галандыі; сын Арта ван дэр Нера.

Вучань Якаба ван Ло ў Амстэрдаме. З 1654 года тры гады працаваў у французскім Аранжы ў Фрыдрыха фон Дона, губернатара Аранскага княства. Затым вярнуўся ў Амстэрдам, дзе ў лютым 1658 года ажаніўся з дачкой багатага натарыуса з Ротэрдама Марыяй Вагенсвельт. У 1663 годзе пасяліўся ў Ротэрдаме, дзе сярод яго вучняў быў Адрыян ван дэр Верф. Пасля смерці жонкі ў 1677 годзе жыў у Гаазе і Бруселі. Ажаніўся з мастачкай мініяцюр Марыяй дзю Шатэль, дачкой мастака Франсуа дзю Шатэль. У іх нарадзіліся дзевяць дзяцей. У Бруселі быў прызначаны жывапісцам пры двары караля Карла II.

Катэгорыя:Мастакі Нідэрландаў XVII стагоддзя
Катэгорыя:Мастакі Нідэрландаў XVIII стагоддзя
Катэгорыя:Мастакі-пейзажысты Нідэрландаў
Катэгорыя:Прыдворныя мастакі
Катэгорыя:Мастакі барока
Каспар Нетшэр

**Каспар Нетшэр** (; , Гайдэльберг або Прага — , ) — галандскі жывапісец залатога веку галандскага жывапісу; вядомы сваімі партрэтамі. Сын скульптара Іагана Нэтшэра. Вырас у Арнеме і вучыўся ў Хендрыка Костэра. У 1658 ці не пазней за пачатак 1659 г. Нетшэр пераехаў у Гаагу. Там ён працаваў на мясцовых гандляроў мастацтвам, якім ён першапачаткова ў асноўным пастаўляў копіі карцін свайго настаўніка, але таксама і іншых паважаных мастакоў.

Катэгорыя:Мастакі-партрэтысты Нідэрландаў
Катэгорыя:Мастакі Нідэрландаў XVII стагоддзя
Катэгорыя:Мастакі барока
Нецэр

**Нецэр** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Гюнтэр Нецэр, нямецкі футбаліст
* Рэмігіус Нецэр, нямецкі жывапісец
Мікалай Мікалаевіч Касцечка

**Мікалай Мікалаевіч Касцечка** (, в. Дамашыцы, Пінскі раён — , г. Масква) — расійскі военачальнік, Герой Расійскай Федэрацыі (2000), генерал-палкоўнік (2002). Кандыдат ваенных навук, прафесар, член-карэспандэнт Акадэміі ваенных навук Расіі.

## Біяграфія 
У 1964 годзе скончыў Малатковіцкую сярэднюю школу і быў прызваны на ваенную службу. У 1967 годзе скончыў Чарапавецкую ваенную вучэльню сувязі.

Службу праходзіў у частках асаблівага прызначэння Галоўнага разведвальнага ўпраўлення Генеральнага штаба Узброеных Сіл. У 1973 годзе скончыў Ваенна-дыпламатычную акадэмію, у 1996 годзе — Вышэйшыя акадэмічныя курсы Ваеннай акадэміі Генеральнага штаба Узброеных Сіл Расійскай Федэрацыі. Удзельнічаў у Афганскай вайне, быў кіраўніком шэрагу спецаперацый частак спецыяльнага прызначэння на тэрыторыі Паўночнага Каўказа. У 1990-х гадах быў начальнікам 14-га ўпраўлення ГРУ і намеснікам начальніка Галоўнага разведвальнага ўпраўлення Генеральнага штаба Узброеных Сіл Расійскай Федэрацыі

## Узнагароды 
Узнагароджаны ордэнамі Чырвонай Зоркі, «За заслугі перад Айчынай» IV ступені, Мужнасці, «За ваенныя заслугі». Ганаровыя грамадзяне Пінскага раёна (2006).

 

Катэгорыя:Супрацоўнікі ГРУ
Катэгорыя:Удзельнікі Афганскай вайны (1979—1989)
Альсдорф

**Альсдорф** () — горад у Германіі, у зямлі Паўночны Рэйн-Вестфалія. Падпарадкаваны адміністрацыйнай акрузе Кёльн. Уваходзіць у склад раёна Ахен. Насельніцтва —  чалавекі (на 31 снежня 2010 года). Плошча — 31,658 км². Афіцыйны код — 05 3 54 004.

Горад падзяляецца на 16 гарадскіх раёнаў.

Катэгорыя:Гарады Паўночнага Рэйна-Вестфаліі
Дзмітрый Дзмітрыевіч Руцкі

**Дзмітрый Дзмітрыевіч Руцкі** (, в. Залессе, Баранавіцкі раён — ) — беларускі эканаміст і дзяржаўны дзеяч.

## Біяграфія 
Пасля заканчэння школы працаваў у саўгасе і вучыўся ў вучылішчы механізацыі. Скончыў эканамічны факультэт Беларускай сельскагаспадарчай акадэміі (1960—1965). У 1976 годзе узначаліў саўгас «Парахонскі».

Працаваў эканамістам, начальнікам аддзела Брэсцкага аблвыканкама. У 1986 годзе прызначаны старшынёй Пінскага райвыканкама. З 1991 года па 1997 год працаваў першым намеснікам Міністра сельскай гаспадаркі і харчавання Рэспублікі Беларусь. Дэпутат Вярхоўнага Савету БССР (1990—1991).

Узнагароджаны ордэнамі «Знак Пашаны» і Кастрычніцкай Рэвалюцыі. У 2013 годзе за значны ўклад у сацыяльна-эканамічнае развіццё Пінскага раёна прысвоена Званне «Ганаровы грамадзянін Пінскага раёна».

## Спасылкі 
Руцкі Дзмітрый Дзмітрыевіч 

Катэгорыя:Ганаровыя грамадзяне Пінскага раёна
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета Рэспублікі Беларусь 12-га склікання
Ізотаў

**Ізотаў** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Валерый Васільевіч Ізотаў (нар. 1997) — беларускі лёгкаатлет. Майстар спорту Беларусі.
* Вячаслаў Рыгоравіч Ізотаў (нар. 1958) — дзяржаўны дзеяч.
* Уладзімір Леанідавіч Ізотаў (нар. 1988) — беларускі паралімпійскі плывец з парушэннем зроку.
* Эдуард Канстанцінавіч Ізотаў (1936—2003) — савецкі і расійскі акцёр.
Ядвіга Тэрэза Залуская

**Ядвіга Тэрэза Залуская** (1730-я — пасля 1786) — арыстакратка.

З роду Залускіх герба «Юноша».

У 1786 годзе заснавала дзіцячы прытулак імя Дзіцятка Езуса ў Вільні. Прытулак падтрымлівалі Агінскія, родзічы другога мужа, напрыклад, Міхал Клеафас Агінскі перадаў яго на ўтрыманне адзін са сваіх маёнткаў.

У першым шлюбе з Крыштафам Скумінам-Тышкевічам (1729—1762), старостам рэтаўскім. У другім шлюбе (з 1763) з троцкім ваяводам Тадэвушам Францішкам Агінскім. Дзяцей у абодвух шлюбах не было.

Партрэт Ядвігі Тэрэзы Залускай захоўваецца ў  ў Коўне.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Залускія
Катэгорыя:Жанчыны XVIII стагоддзя
Баі за Севераданэцк (2022)

**Баі за Севераданэцк** — узброеныя сутыкнення паміж Узброенымі Сіламі Украіны з аднаго боку і Узброенымі Сіламі Расійскай Федэрацыі і Народнай міліцыяй ЛНР з другога боку за кантроль над горадам Севераданэцк.

## Храналогія 
Баі за Севераданэцк пачаліся 5 сакавіка.

Да мая 2022 года Лысычанск і Севераданэцк засталіся адзінымі гарадамі ў Луганскай вобласці, падкантрольныя Украіне. 6 мая кіраўнік Севераданэцкай ваенна-грамадзянскай адміністрацыі Аляксандр Струк заявіў, што Севераданэцк фактычна акружаны. 30 мая расійскія войскі ўвайшлі ў цэнтр горада.

Да 11 чэрвеня ўкраінскія вайскоўцы былі адціснуты да хімічнага камбінату «Азот». 21 чэрвеня кіраўнік Луганскай абласной адміністрацыі заявіў, што Узброеныя сілы Украіны ў горадзе кантралююць толькі тэрыторыю завода «Азот». 24 чэрвеня ўкраінскія вайскоўцы атрымалі загад адступіць са сваіх пазіцый і пакінуць Севераданэцк, а 25 чэрвеня кіраўнік Севераданэцкай ваенна-грамадзянскай адміністрацыі Аляксандр Струк заявіў, што горад цалкам пад кантролем расійскіх войскаў.

Катэгорыя:Канфлікты 2022 года
Катэгорыя:Сакавік 2022 года
Катэгорыя:Красавік 2022 года
Катэгорыя:Май 2022 года
Катэгорыя:Чэрвень 2022 года
Катэгорыя:Бітвы Украіны
Катэгорыя:Бітвы Расіі
Катэгорыя:Расійска-ўкраінская вайна
Катэгорыя:2022 год ва Украіне
Рэмігіус Нецэр

**Рэмігіус Нецэр** (; ,  — , ) — нямецкі жывапісец, перакладчык і графік.

Сын мюнхенскага скульптара Губерта Нецэра. Спачатку вучыўся ў Мюнхенскай школе прыкладнога мастацтва, дзе настаўнікам быў Вальтэр Тойч. Затым ён вучыўся ў Мюнхенскай акадэміі прыгожых мастацтваў з 1935 па 1940 гады. Тут, сярод іншых, Адольф Шынерэр і Карл Каспар былі яго найважнейшымі настаўнікамі. Апошні, верагодна, аказаў найбольшы ўплыў на творчасць Нецэра. У дадатак да мастацтвазнаўства ён вывучаў раманістыку, літаратуру і філасофію ў Мюнхенскім універсітэце.

Рэмігіус Нецэр быў членам мюнхенскай NEUE GRUPPE, заснаванай у 1946 годзе, асацыяцыі мастакоў з усіх дысцыплін. Там ён займаў пасаду прэзідэнта з 1973 па 1979 гады.

Катэгорыя:Мастакі Германіі XX стагоддзя
Катэгорыя:Графікі Германіі
Катэгорыя:Графікі XX стагоддзя
Дзмітрый Ягоравіч Трэмасаў

**Дзмітрый Ягоравіч Трэмасаў** (, в. Вялікае Кірдзяшава, Нараўчацкі раён, Пензенская вобласць — , г. Электрасталь) — Герой Савецкага Саюза (1942).

## Біяграфія 
У 1936 годзе прыехаў з бацькамі ў горад Электрасталь у Падмаскоўе. У пачатку вайны працаваў на будаўніцтве ўмацаванняў пад Масквой, затым кіраваў франтавой сельгасбрыгадай у калгасе. У студзені 1943 года быў прызваны ў рады Савецкай Арміі. У складзе 212-й стралковай дывізіі ўдзельнічаў у вызваленні Беларусі ад захопнікаў. Быў у ліку першых воінаў-вызваліцеляў пінскай зямлі — яго полк выбіў акупантаў з першых населеных пунктаў на поўдні Пінскага раёна ў сакавіку 1944 года.

9 ліпеня 1944 года ў баі ў Лапаціна са сваім кулямётам уплаў фарсіраваў раку Стыр. Адзін на варожым беразе 7 гадзін адбіваўся ад немцаў кулямётным агнём і гранатамі. Утрымліваючы плацдарм, ён даў магчымасць свайму палку перагрупавацца, паспяхова фарсіраваць раку, адкінуць суперніка і вызваліць Лапаціна.

## Спасылкі 
* Трэмасаў Дзмітрый Ягоравіч 
* Факт для гісторыі. Герой-вызваліцель Дзмітрый Трэмасаў — Ганаровы грамадзянін Пінскага раёна

Катэгорыя:Ганаровыя грамадзяне Пінскага раёна
Катэгорыя:Пехацінцы Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Малодшыя лейтэнанты СССР
Міхаіл Іванавіч Пачкайлаў

**Міхаіл Іванавіч Пачкайлаў** (, в. Востраў, Ляхавіцкі раён, Брэсцкая вобласць — , г. Масква) — савецкі дзяржаўны дзеяч. Герой Сацыялістычнай Працы.

## Біяграфія 
У 1952 годзе скончыў Мілавідскую сярэднюю школу Баранавіцкага раёна. У 1976—1978 гадах намеснік Міністра будаўнічых прадпрыемстваў цяжкай індустрыі Украіны. З 1978 года намеснік Міністра будаўнічых прадпрыемстваў цяжкай індустрыі СССР.

Катэгорыя:Намеснікі міністраў СССР
Катэгорыя:Намеснікі міністраў Украінскай ССР
Свабодная асацыяцыя нямецкіх прафсаюзаў

**Свабодная асацыяцыя нямецкіх прафсаюзаў** **(САНП)** () — анарха-сіндыкалісцкі прафсаюз у Германскай імперыі і Веймарская рэспубліцы.

Арганізацыя была заснавана ў Гале ў 1897 годзе пасля адмены антысацыялістычнага закону пад назваю *Цэнтралізацыя прадстаўнікоў Германіі*. САНП займала больш леварадыкальныя пазіцыі, чым Сацыял-дэмакратычная партыя Германіі. Прадстаўнікі прафсаюза крытыкавалі СДПГ за парламентарызм, што выяўлялася ва ўяўленні СДПГ у Бундэстагу. Рознагалоссі паміж партыяй і прафсаюзам прывялі да таго, што ў 1908 годзе ўсе сябры САНП былі выключаныя з СДПГ і арганізацыі разарвалі адносіны.

З пачаткам Першай сусветнай вайны САНП яшчэ больш дыстанцыявалася ад СДПГ у сувязі з мілітарысцкай пазіцыяй СДПГ. Пасля заканчэння Першай сусветнай вайны і лістападаўскай рэвалюцыі САНП стала масавай арганізацыяй, у прыватнасці шляхам прыцягнення шахцёраў з Рурскага рэгіёна. У снежні 1919 года САНП аб'ядналася з малалікімі прафсаюзамі левакамуністычнага накірунку і ўтварыла Саюз свабодных рабочых Германіі.

Катэгорыя:Прафсаюзы Германіі
Катэгорыя:Арганізацыі паводле алфавіта
Катэгорыя:Арганізацыі, заснаваныя ў 1897 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 1919 годзе
Канстанцін Адамавіч Гатоўчыц

**Канстанцін Адамавіч Гатоўчыц** (, аг. Ліпск, Ляхавіцкі раён, Брэсцкая вобласць — , г. Дальнягорск, Расія) — будаўнік, Герой Сацыялістычнай Працы (1966).

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў вёсцы Ліпск Ляхавіцкага раёна ў сялянскай сям’і. Скончыў мясцовую школу. У 1952 годзе быў прызваны ў Савецкую Армію, служыў у будаўнічых войсках на Далёкім Усходзе. Пасля службы застаўся жыць і працаваць у пасёлку Чырвонарэчанскі Прыморскага краю. У 1955 годзе быў прызначаны брыгадзірам аддзелачнікаў. У 1957 годзе пераведзены ў горад Дальнягорск.
 
Працаваў у трэсце «Дальметалургбуд» больш за 40 гадоў.

## Узнагароды 
Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 9 сакавіка 1966 года за асобыя заслугі ў развіцці народнай гаспадаркі, навукі і культуры Прыморскага краю было прысвоена званне Героя Сацыялістычнай Працы з уручэннем ордэна Леніна і залатога медаля «Серп і Молат». У 1982 годзе за вялікі асабісты ўклад у развіццё эканомікі раёна і актыўную грамадскую дзейнасц было прысвоена званне «Ганаровы грамадзянін Дальнягорскага раёна». Узнагароджаны ордэнамі Леніна, Працоўнага Чырвонага Сцяга, медалямі.

## Літаратура 
* Памяць : гісторыка-дакументальная хроніка Ляхавіцкага р-на / БСЭ ; [рэд.-склад.: В. У. Скалабан; рэдкал.: І. П. Шамякін (гал. рэд.) і інш.]. — Мінск, 1989. — С. 403—404
 

Катэгорыя:Дэпутаты Прыморскага краявога Савета дэпутатаў
Магілёўскі гарадскі выканаўчы камітэт

**Магілёўскі гарадскі выканаўчы камітэт** — выканаўчы і распарадчы орган мясцовага кіравання базавага тэрытарыяльнага ўзроўню на тэрыторыі горада Магілёва Магілёўскай вобласці Беларусі. Падсправаздачны і падкантрольны Прэзідэнту Рэспублікі Беларусь і Магілёўскаму аблвыканкаму, падсправаздачны таксама Магілёўскаму гарадскому Савету дэпутатаў па пытаннях, аднесеных да яго кампетэнцыі. Агульнае кіраўніцтва дзейнасцю гарвыканкама ажыццяўляе Старшыня выканкама. Выканаўчы камітэт размешчаны ў цэнтры горада Магілёва, у будынку (1973, архіт. А. Кучарэнка, Ю. Шпіт) па Першамайскай вуліцы, 28а.

## Структура 
* Упраўленне архітэктуры і горадабудаўніцтва;
* Упраўленне гандлю і паслуг;
* Упраўленне землеўпарадкавання;
* Упраўленне культуры;
* Упраўленне па адукацыі;
* Упраўленне па працы, занятасці і сацыяльнай абароне;
* Упраўленне па працы са зваротамі грамадзян і юрыдычных асоб;
* Упраўленне справамі;
** Аддзяленне справаводства, дакументабароту;
** Служба матэрыяльна-тэхнічнага забеспячэння;
* Упраўленне эканомікі;
* Фінансавае ўпраўленне;
* Аддзел арганізацыйна-кадравай працы;
* Аддзел будаўніцтва;
* Аддзел жыллёва-камунальнай гаспадаркі;
* Аддзел ідэалагічнай працы і па справах моладзі;
* Аддзел запісу актаў грамадзянскага стану;
* Аддзел спорту і турызму;
* Юрыдычны аддзел;
* Камісія па справах непаўналетніх;
* Адміністрацыйная камісія;
* Аддзяленне бухгалтарскага ўліку і справаздачнасці.

## Старшыні 
* Аляксандр І. Іваноў (1937—1938),
* Данііл Ільіч Астраў (1939—1941),
* Мікалай Піліпавіч Каралёў (1944—1953).
* Кірыл Ісідаравіч Казлоў (1953—1959),
* Георгій Якаўлевіч Мануйла (1962—1969),
* Юрый Георгіевіч Сцепанішэўскі (1969—1980),
* Аляксандр Аляксандравіч Пятроў (1980—1981),
* Анатоль Сямёнавіч Станкевіч (1981—1988),
* Дзмітрый Аляксандравіч Сівіцкі (1988—1990),
* Сяргей Арцёмавіч Габрусеў (1990—1993),
* Генадзь Уладзіміравіч Зайцаў (1993—1994),
* Дзмітрый Аляксандравіч Сівіцкі (1994—1999),
* Міхаіл Аляксеевіч Красноў (1999—2002),
* Віктар Іванавіч Шорыкаў (2002—2009),
*  Станіслаў Пятровіч Барадаўка (8 снежня 2009 — 15 красавіка 2013),
* Уладзімір Міхайлавіч Цумараў (красавік 2013—2022),
* Аляксандр Віктаравіч Студнеў (з 4 кастрычніка 2022).

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Арганізацыі Магілёва
Катэгорыя:Мясцовыя выканаўчыя камітэты Беларусі
Катэгорыя:Першамайская вуліца (Магілёў)
Праскоўя Лазараўна Калола

**Праскоўя Лазараўна Калола** (, в. Падкасоўе, Навагрудскі раён, Гродзенская вобласць — , г. Баранавічы) — беларускі работнік сельскай гаспадаркі (звеннявая льнаводчага звяна), Герой Сацыялістычнай Працы (1949).

## Біяграфія 
З 1948 года ўзначальвала звяно па гадоўлі лёну калгаса «Бальшавік» Любчанскага раёна.

## Узнагароды 
Герой Сацыялістычнай Працы (1949), узнагароджана ордэнамі Леніна, Працоўнага Чырвонага Сцяга, медалём «За баявыя заслугі», медалямі ВДНГ СССР.
 

## Літаратура 
* Беларуская ССР : кароткая энцыклапедыя : у 5 т. — Мінск, 1981. — Т. 5. — С. 276.
* Белорусская ССР : краткая энциклопедия : в 5 т. — Минск, 1982. — Т. 5. — С. 311.
* Книга героев Гродненской области / сост.: Ю. М. Алексей, О. М. Якубович. — Гродно, 2004. — С. 120.
* Літаратура і мастацтва. — 1953. — 5 снежня (№ 49). — С. 2.
* Регионы Беларуси : энциклопедия : в 7 т. — Минск, 2014. — Т. 4. кн. 1 : Гродненская область. — С. 427.
* Советская Белоруссия. — 1949. — 1 мая (№ 87). — С. 3-4.
* Твои герои, Беларусь! Герои Социалистического Труда : биографический справочник. — Минск, 2014. — (С. 107.)
* Твои герои, Гродненщина / сост.: А. В. Богуш, В. А. Жвалевский. — Минск, 1977. — С. 147—152.
ICEYE

**ICEYE** — фінская аэракасмічная кампанія, заснаваная ў 2014 годзе, якая развівае сэрвіс з выкарыстоўваннем мікраспадарожнікаў, абсталяваных РСА.

## Гісторыя 
Кампанія ICEYE была заснавана ў 2014 годзе як даччынае прадпрыемства радыётэхналагічнага факультэта Універсітэта Аалта і базуецца ў Эспа.

Катэгорыя:Кампаніі Фінляндыі
Катэгорыя:Касманаўтыка
Вядомыя асобы Лунінца

[thumb|200px|[Герб Лунінца]]
Вядомыя ўраджэнцы Лунінца:

__NOTOC__
[thumb|175px|[Веніямін (Тупека)]]

## А 
* Яўген Анатолевіч Апанасовіч (нар. 2002) — беларускі футбаліст, нападнік.

## В 
* Веніямін (Тупека) (нар. 1968) — беларускі праваслаўны дзеяч. Мітрапаліт Мінскі і Заслаўскі.

## Г 
* Аляксандр Канстанцінавіч Галоўніч (нар. 1960) — беларускі спецыяліст у галіне кіравання працэсамі перавозак.

## Д 
* Аляксандр Аляксандравіч Дзічкоўскі (нар. 1946) — беларускі праваслаўны святар, мітрафорны протаіерэй.
* Ніна Васільеўна Дударга (нар. 1964) — беларускі палітык.

## Е 
* Аляксандр Уладзіміравіч Ермаковіч

## М 
* Макс Корж
* Марат Сяргеевіч Маркаў
* Мікалай Мінкевіч
* Эдуард Віктаравіч Міхан

## П 
* Алена Данілаўна Панькова (1914—1964) — Герой Сацыялістычнай Працы
* Адам Аляксандравіч Паўлюкавец
* Аляксандр Васільевіч Петрушэўскі

## Р 
* Іван Рыгоравіч Рабкавец

## С 
* Аксана Спрынчан

## Х 
* Ірына Мікалаеўна Хлюстава

## Ш 
* Яўгеній Георгіевіч Шулакоў

Катэгорыя:Постаці Лунінца
Міхал Давыдавіч Машкоўскі

**Міхал Давыдавіч Машкоўскі** (, Пінск — , Масква) — адзін з заснавальнікаў савецкай фармакалогіі, акадэмік Расійскай Акадэміі медыцынскіх навук.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў 1908 годзе ў Пінску сям’і настаўніка. Закончыўшы Пінскую гімназію, пераехаў у Маскву і паступіў у другі Маскоўскі дзяржаўны медыцынскі ўніверсітэт імя М. І. Пірагова.

На яго лёс, станаўленне і выбар жыццёвага шляху вялікі ўплыў мелі браты, вядомыя ў сваіх сферах спецыялісты — Якаў, авіятар і вынаходнік, удзельнік Чалюскінскай аперацыі, старшыня першай у СССР парашутнай школы, які трагічна загінуў падчас іспытаў парашута ўласнай канструкцыі, і Шабсай — член-карэспандэнт АМН, вядомы інфекцыяніст і эпідэміёлаг.

У 1934 годзе, пасля заканчэння медыцынскага інстытута, быў прызваны на ваенную службу, якую праходзіў у якасці ваенурача другога ранга, навуковага супрацоўніка аддзела фізіялогіі, а пасля таксікалогіі Санітарнага інстытута Чырвонай Арміі. У 1938 годзе пачаў працаваць у лабараторыі фармакалогіі Усесаюзнага навукова-даследчага хіміка-фармацэўтычнага інстытута. Менавіта ў тыя гады захапіўся асаблівасцямі выкарыстання фармакалагічных сродкаў у практычнай дзейнасці. Даследаванні былі прысвечаны фармакалогіі дыхання, у выніку чаго з’явілася распрацоўка першых арыгінальных сродкаў — аналептыка цытызіну, што стала грунтам для кандыдацкай дысертацыі.

## Узнагароды 
* Герой Сацыялістычнай Працы (30 красавіка 1991) — *за выдатны ўклад у развіццё фармакалагічнай навукі, стварэнне высокаэфектыўных лекавых сродкаў і падрыхтоўку навуковых кадраў*.

## Літаратура 
* Академик М. Д. Машковский / Авт.-сост. Г. Я. Шварц. — М.: Анахарсис, 2008. — 144 с.

Катэгорыя:Члены-карэспандэнты АН СССР
Катэгорыя:Акадэмікі РАМН
Катэгорыя:Медыкі Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Медыкі СССР
Ніда (Германія)

**Ніда** () — горад у Германіі, у зямлі Гесэн. Падпарадкаваны адміністрацыйнай акрузе Дармштат. Уваходзіць ў склад раёна Ветэрау. Насельніцтва складае  чалавек (на 31 снежня 2021 года). Занімае плошчу 118,34 км². Афицыйны код — 06 4 40 016.

Горад падзяляецца на 18 гарадскіх раёнаў.

Катэгорыя:Гарады Гесэна
Джонатан Разенбаўм

**Джонатан Разенбаўм** (; нар. ) — амерыканскі артхаусны кінакрытык. Супрацоўнічаў са спецыялізаванымі выданнямі «'**» і «**'». З 1987 па 2008 гады публікаваўся пераважна ў штотыднёвіку «*Chicago Reader*»

## Працы 
* *Moving Places: A Life in the Movies* (1980/1995) 
* *Midnight Movies* (1983/1991) (with J. Hoberman) 
* *Film: The Front Line 1983* (1983) 
* *Greed* (1993) 
* *Placing Movies: The Practice of Film Criticism* (1995) 
* *Movies as Politics* (1997) 
* *Dead Man* (2000) 
* *Movie Wars: How Hollywood and the Media Limit What Films You See* A Capella/Chicago Review Press (2000) 
* *Abbas Kiarostami (Contemporary Film Directors)* (2003/2018) (with Mehrnaz Saeed-Vafa) 
* *Essential Cinema: On the Necessity of Film Canons* (2004) 
* *Discovering Orson Welles* (2007) 
* *The Unquiet American: Transgressive Comedies from the U.S.* (2009) 
* *Goodbye Cinema, Hello Cinephilia: Film Culture in Transition* (2010) 
* *Cinematic Encounters: Interviews and Dialogues* (2018) 
* *Cinematic Encounters 2: Portraits and Polemics* (2019) 

## Заўвагі 
Катэгорыя:Кінакрытыкі ЗША
Суперкубак Польшчы па баскетболе 2000

**Суперкубак Польшчы па баскетболе 2000** — 2-і штогадовы розыгрыш суперкубка Польшчы па баскетболе, які складаецца з аднаго матча паміж пераможцам чэмпіянату Польшчы і ўладальнікам Кубка Польшчы.

## Спасылкі 
*  Chłopaki lubią brąz

2000
Катэгорыя:2000 год у баскетболе
Катэгорыя:Спорт у Польшчы ў 2000 годзе
Пётр Дзмітрыевіч Клімкоў

**Пётр Дзмітрыевіч Клімкоў** (, в. Дарожкавічы, Круглянскі раён  — , г. Віцебск) — Герой Сацыялістычнай Працы (1966).

## Біяграфія 
Скончыў 7 класаў, працаваў у калгасе.

У ліпені 1941 года добраахвотнікам пайшоў на фронт. Ваяваў на Калінінскім, Паўночна-Заходнім, 1-м Прыбалтыйскім франтах. Двойчы быў цяжка паранены.

У 1946 годзе дэмабілізаваны. У 1947 годзе пачаў працаваць інспектарам нарыхтовак Коханавіцкага раймаслапрама Віцебскай вобласці. З 1950 года працаваў памочнікам майстра на Віцебскім дывановым камбінаце. Удасканала вывучыў тэхніку, бездакорна наладжваў даручаныя яму станкі, ахвотна перадаваў свае веды і вопыт таварышам. На працягу 2 гадоў тройчы станавіўся на чале розных адстаючых участкаў вытворчасці і вывеў 3 брыгады ткачоў у лік перадавых.

За выдатныя поспехі ў выкананні заданняў і дасягненне высокіх тэхніка-эканамічных паказчыкаў па вытворчасці прадукцыі лёгкай прамысловасці прысвоена званне Героя Сацыялістычнай Працы (09.07.1966).

## Літаратура 
* Герой Соцтруда Климков Петр Дмитриевич[Электронный ресурс] : Режим доступа: http://www.warheroes.ru/hero/hero.asp?Hero_id=13966
* Гордость и слава Могилевщины : в 2 ч. / под редакцией А. Т. Глаза. — Могилев, 2005. — Ч. 2.- С. 90.
* Климков Пётр Дмитриевич//Кто есть кто в Республике Беларусь. Люди дела.-Мн., 1999.-С. 21.
* Клімкоў Пётр Дзмітрыевіч//Беларуская ССР: Кароткая энцыкл. У 5 т.-Мн., 1981.-Т. 5.-С. 310.
* Клімкоў Пётр Дзмітрыевіч//Памяць: Гіст.-дак. хроніка Круглянскага р-на.-Мн., 1996.-С. 503.

Катэгорыя:Ганаровыя грамадзяне Віцебска
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета СССР 6-га склікання
Катэгорыя:Дэлегаты XXII з’езда КПСС
Крама Сыркіных (Гомель)

**Крама Сыркіных** — кніжна-музычная крама канца ХІХ — пачатку ХХ ст. у Гомелі. Належала членам сям’і Сыркіных, па імені канкрэтнага прадстаўніка (прадстаўніцы) якой атрымлівала ў пэўны перыяд удакладненую назву. Знаходзілася ў Гомелі па вуліцы Румянцаўскай. Рэалізоўвала кнігі, перыядычныя выданні, ноты, музычныя інструменты.  Пашырала квіткі на культурныя мерапрыемствы (вечарыны, канцэрты). Адзначылася ўласнай кнігавыдавецкай дзейнасцю і выпускам паштовак (краявіды Гомеля). З’яўлалася пунктам, дзе можна было набыць прадукцыю суполкі «Загляне сонца і ў наша аконца» і іншых выдаўцоў на беларускай мове, у тым ліку «беларускія паштовыя пісулькі» (паштоўкі).

## Выдавецкая дзейнасць 
Пад маркай «Выданне кнігарні Я. Г. Сыркіна» ў 1894 г. у Гомелі выйшла кніга  І. І. Гамава «Нарысы далёкай Сібіры».

«Выданне кніжнай і музычнай крамы Ц. Сыркінай у Гомелі» выпусціла шэраг паштовак з гомельскімі цікавосткамі:

* помнік фельдмаршала Паскевіча;
* веласіпедны трэк;
* каталіцкі касцёл;
* жаночая гімназія;
* гарадская дума;
* Румянцаўская вуліца.

## Галерэя 

Файл:Homiel, Maksimaŭski. Гомель, Максімаўскі (1901-17).jpg|Прыклад паштоўкі, выдадзенай крамай Ц. Сыркінай.
Файл:Газета «Полесье», Сыркін, Гомель, 1909 год.jpg|Рэклама тавараў крамы Я. Г. Сыркіна, 1909 г.
Файл:Газета «Полесье», Вяльцава, Сыркін, Гомель, 1912 год.jpg|Анос канцэрта А. Вяльцавай, квіткі на які прадаваліся ў краме Я. Г. Сыркіна, 1912 г.

## Крыніцы 
Катэгорыя:XIX стагоддзе ў Гомелі
Мышко

**Мышко** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Аляксандр Сяргеевіч Мышко (нар. 1995) — беларускі плывец. Майстар спорту Беларусі.
* Данута Рамуальдаўна Мышко (дзявоч. Сцяцкевіч; нар. 1963) — беларускі літаратуразнавец, педагог. Кандыдат філалагічных навук (1993), дацэнт (1999).
* Міхаіл Мікалаевіч Мышко (1914—1998) — гаспадарчы дзеяч, Герой Сацыялістычнай Працы (пазбаўлены звання).
Генадзь Канстанцінавіч Сталяроў

**Генадзь Канстанцінавіч Сталяро́ў** (; нар. ) — вучоны ў галіне інфарматыкі і вылічальнай тэхнікі, кандыдат фізіка-матэматычных навук (1980).

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў горадзе Вольск. У 1957 годзе скончыў Ленінградскі ваенна-механічны інстытут, у 1961 годзе завочна Ленінградскі ўніверсітэт. У 1957—1959 гадах займаўся навукова-даследчай і доследна-канструктарскай працай у абароннай прамысловасці. У 1959—1968 гадах працаваў начальнікам лабараторыі, начальнікам навукова-даследчага аддзела машыннай матэматыкі, намеснікам галоўнага інжынера па матэматычным забеспячэнні ў НДІЭВМ у Мінску. З 1968 года Г. К. Сталяроў працуе ў Інстытуце матэматыкі Акадэміі навук БССР. Тут ён загадвае лабараторыяй сістэм матэматычнага забеспячэння. У 1990 годзе заняў пасаду намесніка дырэктара па навуковай рабоце філіяла міжнароднага канцэрна «Новыя інфармацыйныя тэхналогіі» у Маскве. З 1996 года — сустаршыня Беларускага падкамітэта Сусветнага камп’ютарнага таварыства (IEEE Computer Society).

## Навуковая дзейнасць 
Аўтар больш за 120 навуковых прац і вынаходстваў па вылічальнай тэхніцы, сістэмным праграмным забеспячэнні. Распрацаваў шэраг інфармацыйных дакументальна-фактаграфічных сістэм, першыя ў Беларусі базы даных для розных галін ведаў. У НДІЭВМ кіраваў працамі па праграмным забеспячэнні ЭВМ «Мінск» першага і другога пакаленняў, быў намеснікам галоўных канструктараў ЭВМ «Мінск-1», «Мінск-2», «Мінск-23».

## Узнагароды 
* Дзяржаўная прэмія СССР (1970)
* Дзяржаўная прэмія БССР (1982)
* Медаль «Піянер камп’ютарнай тэхнікі» (2000)

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 
* Ветераны НИИЭВМ // Виртуальный компьютерный музей 
* Записки мультиматерного студента 

Катэгорыя:Постаці інфарматыкі
Катэгорыя:Постаці беларускай інфарматыкі
Сасноўская

**Сасноўская** — жаночая форма прозвішча Сасноўскі.

## Вядомыя носьбіты 
* Дар’я Кузьмінічна Сасноўская (1916—1992) — Герой Сацыялістычнай Працы (1966).
* Ніна Аляксандраўна Сасноўская (1892—1979) — заходнебеларускі мастак-графік, педагог
Данііл Ільіч Астраў

**Данііл Ільіч Астраў** (; нар. , г. Магілёў — ) — беларускі дзяржаўны дзеяч.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў 1904 годзе ў г. Магілёве ў сям’і краўца. У 1924 годзе скончыў прафтэхшколу абутнікоў, атрымаў спецыяльнасць нарыхтоўшчыка абутку, але практычна па гэтай спецыяльнасці не працаваў. Вучачыся ў прафтэхшколе, быў актывістам камсамольскай ячэйкі, іграў у духавым аркестры, пасля заканчэння яе ў 1924—1925 гадах працаваў у гаркаме камсамола эканомработнікам. У 1925 годзе стаў членам УКП(б). Побач пахаваная жонка.

## Сям’я 
У шлюбе з Бэлай Давыдаўнай (1906—1988).

Катэгорыя:Дэпутаты Магілёўскага гарадскога Савета дэпутатаў
Катэгорыя:Дэпутаты Магілёўскага абласнога Савета дэпутатаў
Катэгорыя:Загінулі ў Другой сусветнай вайне
Шыманская

**Шыманская** — жаночая форма прозвішча Шыманскі.

## Вядомыя носьбіты 
* Вікторыя Андрэеўна Шыманская (нар. 1994) — беларуская лёгкаатлетка.
* Тамара Мікалаеўна Папова (у дзявоцтве **Шыма́нская**; 1948) — беларуская вяслярка-байдарачніца. Заслужаны майстар спорту СССР (1970). Заслужаны работнік фізічнай культуры і спорту Беларусі (1998). Выдатнік адукацыі Беларусі (1998).
Аркадзь Сцяпанавіч Казлоў

**Аркадзь Сцяпанавіч Казлоў** (, г. Полацк, Віцебская вобласць — , г. Наваполацк) — будаўнік, Герой Сацыялістычнай Працы (1966).

## Біяграфія 
У гады Вялікай Айчыннай вайны разам з маці і сястрой быў вывезены акупацыйнымі ўладамі ў Літву. Летам 1944 года сям’я вярнулася ў Полацк. У пасляваенны час скончыў гарадскую сярэднюю школу № 4, у 1957—1960 гадах служыў у войску. Пасля службы па камсамольскай пуцёўцы быў накіраваны на будаўніцтва Полацкага нафтаперапрацоўчага завода (1960).

Працаваў рознарабочым у БУ-125 трэста № 16 «Нафтастрой». У 1961 года скончыў Наваполацкае тэхнічнае вучылішча нафтавікоў. Праходзіў стажыроўку на Новаўфімскім нафтаперапрацоўчым заводзе. Працаваў памочнікам аператара ўстаноўкі атмасферна-вакуумнай трубчаткі № 1, затым аператарам на Полацкім НПЗ.

З 1964 года — старшы аператар паліўнай вытворчасці нафтаперапрацоўчага завода. Прымаў актыўны ўдзел у пусканаладачных работах установак, вывадзе іх на працоўны рэжым. Доўгія гады ўзначальваў лепшую на нафтаперапрацоўчым заводзе брыгаду аператараў.

Выбіраўся дэпутатам Вярхоўнага Савета СССР (1966—1970), быў членам Віцебскага абкама і Полацкага гаркама Кампартыі Беларусі.

## Узнагароды 
Узнагароджаны ордэнам Працоўнага Чырвонага Сцяга (1971), двума ордэнамі Леніна. У 1981 годзе ўдастоены звання Герой Сацыялістычнай Працы з уручэннем залатога медаля «Серп і Молат». У 2008 г. прысвоена званне «Ганаровы грамадзянін горада Наваполацка».
 

## Літаратура 
* Козлов Аркадий Степанович // Почетные граждане города Новополоцка / [сост. С. Б. Филиппенкова; ред. совет: Н. М. Марченко, В. К. Мартыненко, М. В. Караваева]. — Новополоцк : ПГУ, 2015. — С. 28.
* Козлов Аркадий Степанович // Слава и гордость земли Витебской : биографический справочник / сост. М. Н. Пригожий; редкол.: М. П. Кузьмич [и др.]. — Витебск : Витебская областная типография, 2009. — С. 254
* Беларуская ССР : кароткая энцыклапедыя : у 5 т. — Мінск, 1981. — Т. 5. — С. 268.
* Белорусская ССР : краткая энциклопедия : в 5 т. — Минск, 1982. — Т. 5. — С. 303.
* Герои одиннадцатой пятилетки : [летопись трудовой славы, 1981—1985]. — Москва, 1984. — Кн. 3. — С. 193—203.
* Знаменосцы трудовой славы: очерки / сост.: Г. С. Гужва, В. Г. Скопа, Е. Я. Рыклин. — Мн.: Беларусь, 1984. — С. 154—157.
* Памяць : Полацк : гісторыка-дакументальная хроніка / рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (гал. рэд.) і інш. — Мінск, 2002. — С. 717.

Катэгорыя:Дэлегаты XXVII з’езда КПСС
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета СССР 7-га склікання
Катэгорыя:Ганаровыя грамадзяне Наваполацка
Міхаіл Мікалаевіч Мышко

**Міхаіл Мікалаевіч Мышко** (, в. Нурава, Верхнядзвінскі раён — ) — беларускі савецкі гаспадарчы дзеяч. У 1973 годзе быў ганараваны званнем Героя Сацыялістычнай Працы, аднак у 1978 годзе пазбаўлены ўзнагарод.

## Біяграфія 
Скончыў Рэспубліканскую партыйную школу пры ЦК КП(б)Б (1950). Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны. З 1950 года начальнік палітаддзела Навадруцкай МТС, з 1953 года дырэктар рыбгаса «Навінкі», з 1955 года старшыня калгаса імя Жданава Дунілавіцкага раёна, з 1960 года старшыня калгаса «Бальшавік» Пастаўскага раёна Віцебскай вобласці.

Званне Героя Сацыялістычнай Працы прысвоена за поспехі ў вытворчасці і нарыхтоўках сельскагаспадарчых прадуктаў. Быў узнагароджаны 2 ордэнамі Леніна, 4 іншымі ордэнамі, медалямі.

Пасля яго выхаду на пенсію ў калгасе былі праведзены рэвізіі, якія выявілі парушэнні. У 1977 годзе быў асуджаны за крадзеж дзяржаўнай маёмасці і прысуджаны да 12 гадоў пазбаўлення волі. У 1978 годзе быў пазбаўлены звання Героя Сацыялістычнай Працы і іншых узнагарод. У 1979 годзе быў паміліваны і вызвалены.

## Літаратура 
* Мышко Міхаіл Мікалаевіч // Памяць: гісторыка-дакументальная хроніка Верхнядзвінскага раёна: у 2 кн. / рэдкал.: У. С. Богаў [і інш.]. — Мн., 2000. — Кн. 2. — С. 233.

Катэгорыя:Удзельнікі савецка-фінскай вайны
Катэгорыя:Удзельнікі Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Партызаны Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Верхнядзвінскім раёне
Катэгорыя:Старшыні калгасаў
Лідзія Андрэеўна Навумава

**Лідзія Андрэеўна Навумава** (, Новая Беліца, Гомельскі раён — , Талачын, Віцебская вобласць) — беларуская партыйная і гаспадарчая дзяячка, Герой Сацыялістычнай Працы (1971).

## Біяграфія 
Нарадзілася 4 красавіка 1933 года ў Новай Беліцы.

Працавала аграномам у калгасе «XVIII партз’езд».

У 1957 годзе скончыла Беларускую дзяржаўную сельскагаспадарчую акадэмію.

У 1962 годзе ўзначаліла калгас «Перамога» (з 1977 года — калгас «Імя Леніна») Талачынскага раёна. У яе калгасе пасяўныя плошчы павялічыліся да 3,5 тысячы гектараў. У канцы 1970-х гадоў у гаспадарцы атрымлівалі звыш 40 цэнтнераў збожжавых з гектара, жывёлаводы здавалі па 1,5 тысячы тон свініны за год.

Двойчы абіралася ў Цэнтральны камітэт Камуністычнай партыі Беларусі, 15 гадоў уваходзіла ў склад Саюзнага савета калгасаў, з’яўлялася членам райкама партыі, старшынёй раённага савета жанчын. Прымала ўдзел у Трэцім і Чацвёртым Усесаюзных з’ездах калгаснікаў.

Памерла 5 снежня 2022 года ў Талачыне.. Пахавана ў в. Копці Віцебскага раёна. 

## Узнагароды 
Ордэны Леніна, Кастрычніцкай Рэвалюцыі, Працоўнага Чырвонага Сцяга, шматлікія медалямі, з’яўляецца Ганаровай грамадзянкай Талачынскага раёна.

## Спасылкі 
* Интервью с руководителем успешного колхоза Лидией Наумовой
* Вёсны і здабыткі Лідзіі Навумавай 

Катэгорыя:Члены ЦК КПБ
Катэгорыя:Старшыні калгасаў
Катэгорыя:Аграномы Беларусі
Катэгорыя:Ганаровыя грамадзяне Талачынскага раёна
Іспанскі легіён

**Іспанскі легіён** () — вайсковае фарміраванне, якое ўваходзіць у склад сухапутных войск Іспаніі.

## Агляд 
Іспанскі легіён — адборнае фарміраванне іспанскіх ўзброеных сіл, якое адносіцца да сіл хуткага рэагавання. Адрозніваецца добрай тэхнічнай падрыхтоўкай і высокім баявым духам. Легіён знаходзіцца ў пастаяннай гатоўнасці дзейнічаць і выконваць любыя баявыя задачы. Фарміраванне прымае ўдзел у міратворчых місіях пад кіраваннем ААН і НАТА. У адрозненне ад Французскага Замежнага легіёну, у Іспанскім легіёне могуць служыць толькі грамадзяне Іспаніі і іспанамоўных дзяржаў і краін.

## Гісторыя 
Сваім стварэннем іспанскі легіён абавязаны Х. М. Астраю, легендарнаму генералу, што выяўляў на поле бою цуды адвагі і страціў у бітвах руку і вочы. Менавіта яму, герою вайны ў Марока, які нязменна змагаўся ў першых шэрагах і асабіста ўздымаў вайскоўцаў у атаку, належыць фраза, што ўвайшла ў гісторыю *«Няхай жыве смерць, і хай загіне розум!»* ('*«Viva la muerte, y muera la inteligencia!»*). Першая яе частка — *«Няхай жыве смерць!»* — з’яўлялася баявым воклічам Легіёна.

У 1920-я гады легіён удзельнічаў у вайне ў Марока, дзе сярод легіянераў быў значным працэнт салдатаў і афіцэраў рускага паходжання. У кастрычніку 1934 года легіён прымаў удзел у падаўленні выступленняў шахцёраў у Астурыі. З 1936 года — у вайне ў Іспаніі на баку франкістаў. Менавіта легіянеры ініцыявалі паўстанне ў гарадах Мелілья і Сеута, якое перакінулася затым на кантынентальную Іспанію.

## Склад 
Станам на 2020 год легіён уключаў у сябе такія падраздзяленні, як:
* 1-я тэрцыя «Вялікі капітан» (Tercio «Gran Capitán», 1.º de La Legión) (Мелілья).
* 2-я тэрцыя «Герцаг Альба» (Tercio «Duque de Alba», 2.º de La Legión) (Сеута).
* 2-я лёгкая пяхотная брыгада «Кароль Альфонса XIII» (Brigada de Infantería Ligera «Rey Alfonso XIII» II de La Legión), Вьятар, аўтаномны рэгіён Андалусія.
** 3-я тэрцыя «Дон Хуан Аўстрыйскі» (Tercio «Don Juan de Austria» 3º de La Legión), Вьятар, аўтаномны рэгіён Андалусія.
** 4-я тэрцыя «Алесандра Фарнезэ» (Tercio «Alejandro Farnesio» 4º de La Legión), Ронда, аўтаномны рэгіён Андалусія.

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт іспанскага легіёну
Катэгорыя:Арганізацыі грамадзянскай вайны ў Іспаніі
Катэгорыя:Узброеныя сілы Іспаніі
Алег Вікенцьевіч Казачок

**Алег Вікенцьевіч Казачок** (нар. , в. Боркі, Старадарожскі раён — ) — Герой Сацыялістычнай Працы (1974).

## Біяграфія 
Працоўную дзейнасць пачаў у 1957 годзе рабочым саўгаса «Любанскі» Любанскага раёна. Пасля заканчэння Слуцкага СПТВ працаваў трактарыстам, а з 1970 года — звенявым камсамольска-маладзёжнага звяна па вырошчванню бульбы.

## Узнагароды 
За датэрміновае выкананне плана 10-й пяцігодкі па вытворчасці бульбы, высокае майстэрства і праяўленную пры гэтым працоўную доблесць 10 кастрычніка 1974 года прысвоена званне Героя Сацыялістычнай Працы. Узнагароджаны ордэнам Леніна, ордэнам Працоўнага Чырвонага Сцяга, залатым і бронзавым медалямі ВДНГ СССР.

Занесены ў Кнігу Народнай Славы раёна.

## Спасылкі 
Герои Стародорожчины
Фёдар Фёдаравіч Кулікоў

**Фёдар Фёдаравіч Кулікоў** (, в. Ігодава, Кастрамская вобласць — , г. Мінск) — Герой Савецкага Саюза (1945)

## Біяграфія 
Вызваляў у 1944 годзе горад Старыя Дарогі і Старадарожскі раён. За мужнасць і гераізм, праяўленыя ў гады Вялікай Айчыннай вайны, у 1945 годзе прысвоена званне Героя Савецкага Саюза.

Пасля вайны больш як 30 год працаваў у Старадарожскім раёне. Спачатку ваенным камісарам раёна, пасля выхаду ў запас — старшынёй выканаўчага камітэта Старадарожскага гарадскога Савета народных дэпутатаў, выкладчыкам пачатковай ваеннай падрыхтоўкі ў сярэдняй школе № 1 г. Старыя Дарогі.

## Узнагароды 
Узнагароджаны ордэнам Леніна, ордэнам Чырвонага Сцяга, ордэнам Айчыннай вайны 2-й ступені, двума ордэнамі Чырвонай Зоркі, медалямі. Занесены ў Кнігу Народнай Славы раёна.

Яго імя носяць вуліцы ў горадзе Старыя Дарогі і ў пасёлку Астроускі Кастрамской вобласці.

## Спасылкі 
* Герои Стародорожчины 

Катэгорыя:Пехацінцы Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Камандзіры батальёнаў у Вялікай Айчыннай вайне
Катэгорыя:Палкоўнікі СССР
Іван Мікітавіч Давыдаў

**Іван Мікітавіч Давыдаў** (, п. Мінкавічы, Старадарожскі раён — , г. Шахтарск, УССР) — Герой Савецкага Саюза (1945)

## Біяграфія 
Пасля школы фабрычна-заводскага навучання працаваў у Ніжне-Сергінскім леспрамхозе Свярдлоўскай вобласці, затым шахцёрам, брыгадзірам праходчыкаў у горадзе Шахцёрску.

## Узнагароды 
За высокія паказчыкі пры выкананні планавых заданняў Указам Прэзідзіума Вярхоўнага Савета СССР ад 30 сакавіка 1971 года прысвоена званне Героя Сацыялістычнай Працы. Лаурэат Ленінскай прэміі, узнагароджаны ордэнам Леніна. Ганаровы грамадзянін горада Шахцёрска.

Занесены ў Кнігу Народнай Славы раёна.
 

## Спасылкі 
* Герои Стародорожчины

Катэгорыя:Дэлегаты XXIV з’езда КПСС
Катэгорыя:Ганаровыя грамадзяне гарадоў Украіны
Дар’я Кузьмінічна Сасноўская

**Дар’я Кузьмінічна Сасноўская** (, в. Руміна, Аршанскі раён, Віцебская вобласць — , Аршанскі раён) — Герой Сацыялістычнай Працы (1966).

## Біяграфія 
З 16 гадоў працавала паляводам у калгасе імя В. У. Куйбышава. Пасля скасавання калгаса ў 1950 годзе працягнула працаваць у аб’яднаным калгасе «Ленінская іскра» з цэнтрам у вёсцы Панізоўе.

У 1950-х гадах аграрыі Віцебшчыны шмат увагі надавалі развіццю льнаводства. Для вырошчвання лёну-даўгунцу ў панізоўскім калгасе былі створаны спецыялізаваныя льнаводчыя звёны. Увесну 1954 года адно з іх узначаліла Д. К. Сасноўская.

Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 30 красавіка 1966 года за поспехі, дасягнутыя ў павелічэнні вытворчасці і нарыхтовак ільну, прысвоена званне Героя Сацыялістычнай Працы з уручэннем ордэна Леніна і залатога медаля «Серп і Молат».

Неаднаразова з’яўлялася ўдзельніцай Выставы дасягненняў народнай гаспадаркі СССР, была ўзнагароджана медалямі і ганаровымі дыпломамі Галоўнага выставачнага камітэта. Выбіралася дэпутатам Аршанскага раённага і Панізоўскага сельскага Саветаў дэпутатаў працоўных. Узнагароджана ордэнам Леніна, медалямі.

## Літаратура 
* Сасноўская Дар’я Кузьмінічна // Памяць. Орша і Аршанскі раён: гісторыка-дакументальная хроніка гарадоў і раёнаў Беларусі : у 2 кн. / рэдкал.: Г. П. Пашкоў [і інш.]. — Мн., 2000. — Кн. 2. — С. 396.
* Белорусская ССР : краткая энциклопедия : в 5 т. — Минск, 1982. — Т. 5. — С. 595.
* Знаменосцы трудовой славы: очерки / сост.: Г. С. Гужва, В. Г. Скопа, Е. Я. Рыклин. — Мн.: Беларусь, 1984. — С. 308—310.
* Памяць : Орша. Аршан. р-н : Гіст-дак. Хронікі гарадоў і р-наў Беларусі: У 2 кн./ [Уклад: Т. Г. Ігнацьева і інш; Рэдкал: Г. П. Пашкоў (гал. рэд.) і інш. ; Маст. Э. Э. Жакевіч]. — Мн.: Бел. Энцыкл, 2000. — Кн. 2. — С. 396.
* Регионы Беларуси : энциклопедия : в 7 т. — Минск, 2011. — Т. 2, кн. 2 : Витебская область. — С. 486.
* Слава и гордость земли Витебской : биографический справочник / Витебский областной исполнительный комитет. — Витебск, 2009. — С. 308.
 
 

Катэгорыя:Дэпутаты Аршанскага раённага Савета дэпутатаў
Юрый Аляксандравіч Сенажацкі

**Юрый Аляксандравіч Сенажацкі** (нар. , в. Шыпілавічы, Любанскі раён, Мінская вобласць) — беларускі самбіст. Майстар спорту міжнароднага класа, чэмпіён Еўропы, шматразовы прызёр чэмпіянатаў свету па самба.

26 лістапада 2013 года прысвоена званне «Ганаровы грамадзянін Любанскага раёна».

## Спасылкі 
* На ўрачыстай лінейцы ў лагеры «Арэса» дадзены старт не толькі пачатку першай змены

 

Катэгорыя:Самбісты Беларусі
Катэгорыя:Ганаровыя грамадзяне Любанскага раёна
Катэгорыя:Спартыўныя функцыянеры Беларусі
Катэгорыя:Чэмпіёны Еўропы па самба
Таццяна Іванаўна Хмялькова

**Таццяна Іванаўна Хмялькова** (, в. Грачушына, Расонскі раён, Віцебская вобласць — ) — свінарка саўгаса «Расонскі», Герой Сацыялістычнай Працы (1966).

## Біяграфія 
Атрымала пачатковую адукацыю ў роднай вёсцы. Некаторы час дзяўчына працавала на пошце ў райцэнтры, затым яе перавялі ў паштовае аддзяленне ў вёсцы Сяляўшчына.

З пачаткам Вялікай Айчыннай вайны вярнулася ў родную вёску. Пасля вызвалення раёна летам 1944 года удзельнічала ў аднаўленні сельскай гаспадаркі. Па закліку камсамола паехала працаваць на будоўлі народнай гаспадаркі ў Літоўскай ССР і Калінінградскай вобласці РСФСР. Потым вярнулася ў родны край і пасялілася ў вёсцы Бірузова Парыцкага сельсавета.

У 1958 годзепачала працаваць на мясцовай свінаферме. У 1966 годзе за дасягнутыя поспехі ў развіцці жывёлагадоўлі, павелічэнні вытворчасці і нарыхтовак мяса было прысвоена званне Героя Сацыялістычнай Працы з уручэннем ордэна Леніна і залатога медаля «Серп і Молат».

Жыла ў вёсцы Бірузова Расонскага раёна Віцебскай вобласці, затым у горадзе Нарва Эстонскай Рэспублікі. Узнагароджана ордэнам Леніна (1966).

## Літаратура 
* Бураков, В. Неугомонная / В. Бураков // Знаменосцы трудовой славы / сост. Г. С. Гужва, В. Г. Скопа, Е. Я. Рыклин. — Мн., 1984. — С.315-317.
* Герасімава, Н. Зорка Расоншчыны / Н. Герасімава // Голас Расоншчыны. — 2001. — 19 студз. — С. 1.
* Хмялькова Таццяна Іванаўна // Памяць: гісторыка-дакументальная хроніка Расонскага раёна / гал. рэд. Б. І. Сачанка [і інш.]. — Мн., 1994. — С. 531.
* Регионы Беларуси : энциклопедия : в 7 т. — Минск, 2009. — Т. 2, кн. 2 : Брестская область. — С. 565.
Адам Адамавіч Клюбко

**Адам Адамавіч Клюбко** (, в. Кармазы, Старадарожскі раён, Мінская вобласць — ) — Герой Сацыялістычнай Працы (1951).

## Біяграфія 
У гады Вялікай Айчыннай вайны быў партызанам атрада імя Даватара партызанскай брыгады імя Чкалава, потым у Чырвонай Арміі. Вярнуўся на Старадарожчыну, а праз некаторы час пераехаў у Любанскі раён, дзе на доўгія гады звязаў свой лёс з саўгасам «Любанскі».

Спачатку працаваў трактарыстам, потым узначаліваў звяно па вырошчванню бульбы.

У 1965 годзе звяно А. А. Клюбко атрымала ўраджай бульбы па 317 ц/га.

## Узнагароды 
На ВДНГ СССР атрымаў сярэбраны медаль. За працоўныя дасягненні ў 1966 годзе прысвоена званне Героя Сацыялістычнай Працы.

Занесены ў Кнігу Народнай Славы раёна.

## Спасылкі 
* Герои Стародорожчины