open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Лотаць балотная

**Лотаць балотная** (*Caltha palustris*) — шматгадовая травяністая расліна сямейства казяльцовых.

## Назва 
Народныя назвы: *лота, нюнькі, латацень, лопух, лотаць, жоўты кураслеп, казялец, лапушок, мядзведжая лапка*.

## Апісанне 
Прыбярэжна-водная расліна вышынёй 15—60 см, з гронкападобным коранем. Сцябло патоўшчанае, пустое ўсярэдзіне, уверсе галінастае. Лісце суцэльнае, бліскучае, гародчатае: ніжняе — сэрцападобнае, чаранковае; верхняе — ныркападобнае, сядзячае. Кветкі буйныя, ярка-жоўтыя, бліскучыя, адіночныя, з простым вяночкападобным калякветнікам з 5 лісцікаў. Плод — шматлістоўка (5—12 лістовак сядзяць на плоскім кветаложы).

## Пашырэнне 
Пашырана ва ўмераным клімаце Еўразіі і Паўночнай Амерыкі. Расце на забалочаных лугах, у алешніках, канавах, на берагах вадаёмаў, іншы раз у вадзе. Цвіце у красавіку-маі.

## Выкарыстанне 
Лекавая (процізапаленчы і болепатальны сродак) і фітанцыдная расліна. 

Усе час­ткі рас­ліны сла­ба яда­ві­тыя (утрымліваюцца алкалоіды берберын і протэанемалін). Адвараныя і ма­рынаваныя не­рас­пушчаныя кветкавыя пупышкі выкарыстоўваюць як харчовую прыправу, што выклікае апетыт.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 
* *Caltha palustris* L. (Калужница болотная) // ИАС «ООПТ России» 

Катэгорыя:Лотаць
Катэгорыя:Флора Еўразіі
Катэгорыя:Флора Паўночнай Амерыкі
Катэгорыя:Лекавыя расліны
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1753 годзе
Катэгорыя:Травы
Катэгорыя:Ядавітыя расліны
Нектар (цукрысты сок)

[thumb|Нектар на кветках *[Euphorbia enopla*]]

**Некта́р** — цукрыстая вадкасць, сакрэт нектарнікаў кветкавых раслін. Уяўляе сабою водны раствор цукроў (пераважна цукрозы, глюкозы і фруктозы) з невялім дамешкам азоцістых рэчываў, арганічных кіслот, дэкстрынаў, мінеральных солей, спіртоў, ферментаў, фітагармонаў, эфірных алеяў і інш. Выдзяляецца пры цвіценні. Канцэнтрацыя нектару залежыць ад віду расліны, як і склад цукроў, і надвор'я, напрыклад, вільготнасці і інш., колькасць — таксама ад узросту расліны, стадыі цвіцення, часу дня, глебавых і іншых умоў.

Нектар некаторых ядавітых раслін і мёд з яго атрутныя для чалавека, часам для пчол.

## Нектар як сувязное звяно каэвалюцыі раслін і жывёл 
Прываблівае да кветак жывёл-апыляльнікаў, пераважна насякомых, для якіх служыць кормам; уплывае на прарастанне пылку, апладненне, развіццё завязі і інш.; валодае бактэрыястатычным дзеяннем. Меданосныя пчолы ўздзеяннем ферментамі і выпарэннем ч. вады ператвараюць нектар у мёд.

Акрамя насякомых апыляльнікамі могуць быць птушкі (калібры) і некаторыя віды кажаноў. Некаторыя акацыі не толькі даюць прытулак мурашкам, але і выдзяляюць для іх нектар, таму што тыя абараняюць іх ад траваедных.

## Літаратура 
* Нектар. 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Экалогія насякомых
Катэгорыя:Трафічная экалогія
Катэгорыя:Кветка
Нектарнікі

міні|Фларальныя нектарнікі
**Некта́рнікі** — разнастайныя трубчастыя утварэнні ў раслін, што выдзяляюць нектар. Размешчаны пераважна ў кветках (фларальныя нектарнікі) — на чашалісціках, пялёстках, у сценках завязі, на кветаложы і інш. У некаторых раслін утвараюцца на вегетатыўных органах (так званыя экстрафларальныя нектарнікі), напрыклад, чаранках, прылістках, прыкветніках і інш. Нектар звычайна выдзяляецца праз сценкі паверхневых клетак, у некаторых — праз асобныя вусцейкі. 

Прывабліваюць да кветак жывёл—апыляльнікаў — насякомых, у тропіках таксама птушак, радзей кажаноў — і спрыяюць перакрыжаванаму апыленню. 

## Літаратура 
* Нектарнікі. 

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Кветка
Катэгорыя:Апыленне
Нектар

**Некта́р** ():
* Нектар — вадкасць, якая вылучаецца кветкавымі раслінамі для прыцягнення апыляльнікаў.
* Нектар — у грэчаскай міфалогіі напой багоў, які надае ім неўміручасць.
* Нектар — харчовы прадукт, соказмяшчальны напой.
Многакарэннік

**Многакарэннік** (*Spirodela*) — род шматгадовых водных травяністых раслін падсямейства .

Вядомы 4 віды, пашыраныя ва ўмераным і трапічным паясах абодвух паўшар’яў. На тэрыторыі Беларусі сустракаецца .

## Літаратура 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* 
* 
* Ряска // Архив природы России  

Катэгорыя:Раскавыя
Катэгорыя:Водныя расліны
Крона дрэва

ў Тадуліна]]

**Крона**, **Карона** — надземная разгалінаваная частка дрэва. У ёй фарміруюцца лісце, кветкі і плады, адбываюцца асноўныя жыццёвыя працэсы расліны — дыханне, транспірацыя, фотасінтэз і інш. Памеры кроны залежаць ад узросту, хуткасці росту і генетычна абумоўленай будовы. Дрэвы першай велічыні маюць дыяметр кроны больш за 10 м, напрыклад, дуб, клён вастралісты, ясень; другой — 5—10 м, напрыклад, граб, груша звычайная; 3-й — 2—5 м, напрыклад, рабіна, чаромха. Форма кроны спадчынная, але мяняецца з узростам і ў залежнасці ад умоў існавання. Бываюць кроны павойныя, падушка- і парасонападобныя, пірамідальныя, ніцыя, сцелістыя, сцягападобныя і інш. У дэкаратыўным садаводстве і пладаводстве крону фарміруюць штучна.

## Літаратура 
* Крона. 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Марфалогія раслін
Паўночна-заходняе аператыўнае камандаванне

**Паўно́чна-захо́дняе аператы́ўнае кама́ндаванне** — аператыўнае аб’яднанне Сухапутных войск Узброеных Сіл Рэспублікі Беларусь у паўночна-заходняй частцы тэрыторыі Беларусі, створанае ў 2001 годзе на базе 65-га армейскага корпуса.

## Гісторыя 
Пасля таго, як Беларусь атрымала незалежнасць, на базе Беларускай ваеннай акругі былі створаны нацыянальныя Узброеныя сілы Рэспублікі Беларусь. У 1993 годзе 7-я танкавая армія была ператворана ў 7-ы армейскі корпус, які ў 1994 годзе быў перайменаваны ў 65-ы армейскі корпус, а ў 2001 годзе — у Паўночна-заходняе аператыўнае камандаванне.

## Склад 
* Агульнавайсковыя злучэнні:
** 19-я Мікала́ева-Будапешцкая асобная механізаваная брыгада
** 120-я Рагачоўская асобная механізаваная брыгада, (Мінск)
* Злучэнні і часці артылерыі:
** 231-я артылерыйская брыгада, (пасёлак Бароўка)
** 427-ы рэактыўны артылерыйскі полк, (Лепель)
** 502-і супрацьтанкавы артылерыйскі полк, (Асіповічы)
* Злучэнні і часці вайсковай СПА:
** 740-я зенітная ракетная брыгада (Барысаў)
** 147-ая зенітна-ракетная брыгада
** 377-ы гвардзейскі зенітна-ракетны полк
** 15-я зенітна-ракетная брыгада
** 740-ая зенітна-ракетная брыгада
* Часці інжынерных войск:
** 42-гі асобны радыётэхнічны батальён
** 244-ы цэнтр радыёэлектроннай разведкі
** 7-ы інжынерны полк, (Барысаў)
** 49-я радыётэхнічная брыгада
** 15-ы асобны батальён РЭБ
* Часці войск сувязі:
** 86-я брыгада сувязі
** 60-ы асобны полк сувязі, (Барысаў)
** 18-ы асобны батальён сувязі
* Рамонтна-механічныя часці і часці захоўвання ўзбраення і ваеннай тэхнікі:
** 814-ы цэнтр тэхнічнага абслугоўвання, (Барысаў)
** 19-я база захоўвання ўзбраення і тэхнікі, (Заслонава)
** 34-я база захоўвання ўзбраення і тэхнікі, (Барысаў)
** 37-я база захоўвання ўзбраення і тэхнікі, Полацк
** 110-ы асобны полк матэрыяльнага забеспячэння, (Барысаў)

## Спасылкі 
* Старонка на сайце Міністэрства абароны 
* «Ваенная газета». З днём нараджэння, ПЗАК! 

Катэгорыя:Воінскія часці і фарміраванні Беларусі
Усходне-Беларуская ландшафтная правінцыя

**Усходне-Беларуская ландшафтная правінцыя** — адна з пяці правінцый фізіка-геаграфічнага раянавання Беларусі.

Знаходзіцца на паўднёвым усходзе Віцебскай вобласці і ва ўсходняй палове Магілёўскай вобласці. Працягваецца ад мяжы Беларусі з Расіяй на захад да лініі Талачын — Быхаў. Займае каля 11 % тэрыторыі краіны.

Прымеркавана да Аршанскай упадзіны і Варонежскай антэклізы. У даантрапагенавых адкладах пароды мелу, радзей — дэвону і юры. Магутнасць антрапагенавых утварэнняў ад 50 да 100 м, на ўсходзе менш за 50 м. Пашыраны марэнныя, сустракаюцца і флювіягляцыяльныя адклады сожскага зледзянення; покрыўныя адклады складзены з лёсаў і лёсападобных суглінкаў.

Большая частка правінцыі занята Аршанска-Магілёўскай раўнінай з абсалютнымі вышынямі 150—200 м. Паверхня ускладнена моцна дэнудаванымі марэннымі градамі, суфазійнымі западзінамі, ярамі, у месцах блізкага залягання карэнных парод — карставымі лейкамі. На крайняй поўначы размешчана Аршанскае ўзвышша, якое змыкаецца на паўночным усходзе з адгор’ямі Смаленска-Маскоўскага ўзвышша. Тут самыя высокія адзнакі (200—236 м) над узроўнем мора.

Клімат цёплы, умерана вільготны, больш кантынентальны ў параўнанні з іншымі рэгіёнамі. Сярэдняя температура студзеня ад −7,5 да −8,2 °C, ліпеня 17,8…18,5 °C. Вегетацыйны перыяд 183—187 сутак, сума актыўных тэмператур паветра вышэй за 10 °C — 2200—2400 °C. Ападкаў выпадае 600—650 мм.

 ў Оршы.]]
Найбольшыя рэкі (Дняпро, Сож) цякуць у глыбока ўрэзаных (да 30, месцамі да 50 м) распрацаваных далінах з асіметрычнымі схіламі. Рачныя тэрасы найбольш выразныя ў даліне Дняпра.

У структуры глебавага покрыва пераважаюць дзярнова-падзолістыя глебы (57 %). Доля дзярнова-падзолістых забалочаных глеб складае 20 %, алювіяльных — 10 %, тарфяна-балотных — 7 %. Каля 2/3 плошчы ўсіх глеб правінцыі займаюць сельскагаспадарчыя ўгоддзі з перавагай ворыва. На глебы сельгасугоддзяў уздзейнічае водная эрозія.

Характэрная асаблівасць расліннага покрыва рэгіёна — нізкая лясістасць (25 %). Лясы пашыраны невялікімі масівамі плошчай 10—15 км². Адзначаецца нізкая доля хваёвых насаджэнняў (35,5 %) і высокая — шыракаліста-хваёвых (26,5 %), доля вытворных драбналістых лясоў 19 %. Удзельная вага карэнных драбналістых лясоў самая нізкая (3,5 %) у параўнанні з астатнімі правінцыямі.

У ландшафтнай будове правінцыі пераважаюць сярэдневышынныя (другасна-марэнныя) і ўзвышаныя (лёсавыя) ландшафты, якія займаюць каля 70 % тэрыторыі.

## Гл. таксама 
* Беларускае Падняпроўе

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Геаграфія Беларусі
Праект «Озма»

**Праект Озма** - адзін з першых эксперыментаў SETI, пачаты ў 1960 годзе астраномам Корнэльскага ўніверсітэта Фрэнкам Дрэйкам у Нацыянальнай Радыёастранамічнай Абсерваторыі ў Грын Бэнк, Заходняя Вірджынія. мэтай эксперымента быў пошук слядоў пазаземных цывілізацый у бліжэйшых зорных сістэмах з дапамогай радыёхваль. Праграму назвалі ў гонар прынцэсы Озмы, правіцельніцы казачнай краіны Оз з кніг Фрэнка Баума.

Дрэйк выкарыстоўваў радыётэлескоп дыяметрам 26 метраў, каб даследаваць зоркі Тау Кіта і  Эпсілон Эрыдана на частаце 1,42 гігагерца. Гэтыя зоркі знаходзяцца даволі блізка ад Зямлі, і ў той час лічылісь аднымі з найбольш верагодных кандытатаў на наяўнасць населеных планет. Атрыманая пры радыё-сканаванні інфармацыя захоўвалася на плёнку для далейшага аналіза. За чатыры месяца было атрымана 150 гадзін запісаў, яўных сігналаў пры іх аналізе выяўлена не было. Ложны сігнал быў зафіксаваны 8 сакавіка 1960 года, але пазней вызначылі, што ён быў выкліканы пралятаючым самалётам.

Прыёмнік быў настроены на дліну хвалі 21 сантыметр, якая адпавядае выпраменьванню міжзорнага вадарода. Меркавалася, што гэтая хваля павінна быць нейкім універсальным стандартам і арыенцірам для цывілізацый, якія спрабуюць усталяваць міжзорную сувязь.

Другі эксперымент, названы «Озма II», быў праведзены ў той жа абсерваторыі Бенджамінам Цукерманам і Патрыкам Палмерам. Падчас даследаванняў, які працягваліся з 1973 па 1976 гады было даследавана больш за 650 бліжэйшых зорак, але станоўчых вынікаў атрымана не было.

## Спасылкі 
* SETI Institute. «Project Ozma» 

Катэгорыя:Пошук пазаземнага жыцця
Катэгорыя:Радыёастраномія
Прылісткі

(*Rosa canina*);]]
**Прылі́сткі** — парныя прыдаткі ў аснове ліста, свабодныя або прырослыя да чаранка.

Характэрныя для многіх двухдольных. Бываюць плевачныя і зялёныя. Зялёныя прылісткі прымаюць удзел у фотасінтэзе, напрыклад, у гароху, часам застаюцца адзінай фотасінтэзавальнай часткай ліста, калі пласцінка рэдукуецца, напрыклад, у чыны. Адыгрываюць важную ролю ва ўтварэнні пупышкавых лускавінак. У многіх дрэў пасля разгортвання пупышак апалаюць, напрыклад, у ліпы.

## Літаратура 
* Прылісткі // 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Парастак
Ацёк

**Ацёк** — агульныя ці мясцовыя праявы парушэння воднага абмену арганізма, калі вада, бялкі і электраліты намнажаюцца па-за клеткамі ці ў серозных поласцях цела. Бывае пры затрымцы натрыю ў арганізме, парушэнні , застоі крыві, запаленні, інтаксікацыі, алергіі і інш.

## Лячэнне 
Лячэнне: ліквідацыя асноўнай хваробы, дыета з абмежаваннем вадкасці і солі (ці без солі), мачагонныя сродкі.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Сімптомы захворванняў чалавека
Арэшак

[thumb|right|Арэшкі  [Moench]]
**Арэ́шак** () — аднанасенны плод з цвёрдым сухім каляплоднікам, які не зрастаецца з насеннем і не раскрываецца. Развіваецца з аднаго пладалісціка. Можа быць часткай складанага плода, напрыклад, асобны плодзік шматарэшка казяльцу. Часам арэшкам называюць і інш. дробныя арэшкападобныя плады, напрыклад плады дымніцы, грэчкі, агурочнікавых, ясноткавых, малачаевых.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Плод
Ricochet (альбом)

**«Ricochet»** () — альбом беларускага гурта «Ricochet». Кампакт-дыск з альбомам змяшчае мультымедыя-дадатак у выглядзе відэакліпа на песню «Городской вал».

## Спіс кампазіцый 
## Выканаўцы 
* Max — вакал
* Kirill — гітара
* Dima «Karl» — барабаны
* Dima «Gavroseh» — бас
* Dima «Begemot» — гітара
## Удзельнікі 
* Віктар Гольцаў, Алег Запрыварын — прадзюсары
* Васілеўскі В. — дызайн

## Спасылкі 
Катэгорыя:Альбомы 2005 года
Катэгорыя:Альбомы гурта «Ricochet»
Зрок

**Зрок** — успрыманне арганізмам навакольнага свету праз улоўліванне органамі зроку святла, якое адлюстроўваецца ці выпраменьваецца аб'ектамі святла. У працэсе эвалюцыі зрок удасканальваўся: ад здольнасці адрозніваць толькі святло ад цемры, напрыклад, у дажджавых чарвей, да разнастайнага аналізу адлюстравання. Вока чалавека ўспрымае святло з даўжынёй хвалі 380—760 нм.

На органы зроку ўсе прадметы уздзейнічаюць адбітымі або прамымі светлавымі прамянямі. Пад уздзеяннем энергіі святла ў палачках і колбачках сятчаткі вока адбываюцца фотахімічныя рэакцыі, узнікаюць электрычныя токі, якія выклікаюць нервовыя імпульсы, што перадаюцца па праводных шляхах зрокавага аналізатара да цэнтральнага коркавага аддзела мозга, дзе фарміруюцца зрокавыя адчуванні. Адрозніваюць зрок цэнтральны і перыферычны. Характарызуецца зрок вастрынёй. Нармальная вастрыня зроку — здольнасць адрозніваць 2 кропкі прадмета з вуглом паміж імі ў 1’. Да функцый зроку адносяць і .

## Літаратура 
* Зрок. 

## Спасылкі
Праект «Фенікс»

у Новым Паўднёвым Уэльсе, Аўстралія]]
**Праект Феникс** () - праект *SETI* па пошуку пазаземных цывілізацый з дапамогай аналіза радыёсігналаў. Бый пачаты незалежным інстытутам *SETI* У Маўнцін-В'ю, Каліфорнія.

Праца па праекту «Фенікс» пачаліся ў лютым 1995 года з выкарыстаніем радыётэлескопа Паркес, буйнейшага ў паўднёвым паўшар'і, які знаходзіцца ў Новым Паўднёвым Уэльсе, Аўстралія.

З верасня 1996 па красавік 1998 года ў праекце быў задзейнічаны таксама радыётэлескоп Грын Бэнк Нацыянальнай Радыёастранамічнай Абсерваторыі у Заходняй Вірджыніі.

Замест таго, каб сканаваць ўсё неба ў пошуках пазаземных цывілізацый, намаганні ўдзельнікаў праекта былі накіраваны  на даследаванне бліжэйшых зорак, падобных да Сонца. Было абследавана каля 800 зорак у прасторы, абмежаванай 200 светлавымі гадамі. Сігналы шукалі ў дыяпазоне 1000 - 3000 мегагерц.

У сакавіку 2004 года было абвешчана, што пасля даследавання 800 зорак не было выяўлена нічога падобнага на іншапланетныя сігналы. Кіраўнік праекта Пітэр бэкус адзначыў: «мы вымушаны зрабіць вывад, што мы жывем сярод вельмі ціхіх суседзяў».

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Пошук пазаземнага жыцця
Катэгорыя:Радыёастраномія
Эдвін ап Эйніян

**Эдвін** () (памёр у 1018 годзе) — кароль Дэхейбарта ў 1005 — 1018 гадах, сын Эйніяна, пляменнік Марэдыда і ўнук Оўайна. 

У 992 годзе, з мэтай звяржэння свайго дзядзькі, удзельнічаў на баку англасаксаў у набегу на Уэльс, аднак не дасягнуў сваёй мэты. Наступныя гады пражываў у сваім уладанні ў Херэфардшыры. У 1005 годзе, пры дапамозе войска англасаксаў, стаў каралём Дэхейбарта. Верагодна, кіраваў разам з братам Кадэлам і прымтрымліваўся волі англічан. У 1018 годзе яны абодва былі пераможаны Лівелінам, каралём Гвінеда.

Сын Эдвіна ап Эйніяна — Хівел ап Эдвін — кіраваў Дэхейбартам з 1033 па 1043 год. Старэйшы сын Эдвіна ап Эйніяна — Марэдыд ап Эдвін — таксама кіраваў Дэхейбартам у перыяд з 1033 па 1035 год, разам са сваім братам Хівелам.

## Літаратура 
* John Edward Lloyd (1911) A history of Wales: from the earliest times to the Edwardian conquest (Longmans, Green & Co.)

## Спасылкі 
* Эдвін, кароль Дэхейбарта 

Катэгорыя:Кіраўнікі каралеўства Дэхейбарт
Катэгорыя:Кіраўнікі Еўропы XI стагоддзя
Хроніка прынцаў

**«Хроніка прынцаў»**, больш вядомая пад валійскай назвай ''''* — адна з найважнейшых крыніц па гісторыі Уэльса. Гэта хроніка ў форме аналаў, складзеная як працяг «Гісторыі каралёў Брытаніі» Гальфрыда Монмуцкага. «Хроніка прынцаў» захавалася ў выглядзе некалькіх валійскіх перакладаў лацінскага арыгінала, які не дайшоў да нашых дзён. Самыя важныя рэдакцыі захаваліся ў рукапісы Peniarth 20 і ў Чырвонай Кнізе з Хергеста (трохі меншы за поўны варыянт). Версія, вядомая як  («Каралі англічан»), спалучае матэрыял валійскіх аналаў і англійскіх крыніц.

Версія Peniarth MS пачынаецца на 681 годзе з запісу пра смерць Кадваладра ап Кадвалана і заканчваецца 1332 годам. Запісы пад кожным годам звычайна кароткія і згадваюць толькі самыя важныя падзеі, такія як нечыя смерці і стыхійныя бедствы, але ў пазнейшы час становяцца больш падрабязнымі. Асаблівая ўвага надаецца каралеўствам Гвінед, Дэхейбарт і Повіс, але згадваюцца таксама царкоўныя падзеі, такія як пераход пры разліку даты Вялікдня з кельцкага календара на рымскі, здзейснены ў 768 годзе Эльбодыем (Элвадам), епіскапам Бангарскім. Часам сустракаюцца кароткія запісы пра падзеі ў Англіі, Шатландыі, Ірландыі і Францыі.

Мяркуецца, што першапачатковая версія «Хронікі прынцаў» была складзена ў абацтве Страта Фларыда, але магла ў XI стагоддзі захоўвацца ў манастыры Ланбадарна. Пры складанні «Хронікі» выкарыстоўваліся і аналы іншых манастыроў. Прынамсі адна валійская версія таксама, верагодна, была складзена ў Страта Фларыда.

## Выданні хронікі 
* 
* Хроніка прынцаў

## Літаратура 
* John Edward Lloyd, *The Welsh Chronicles* (London: H. Milford, 1929)
* Ian R. Jack, *Medieval Wales* (Ithaca: Cornell University Press, 1972)
* Thomas Jones, ed. *Brut y Tywysogion: Red Book of Hergest Version* (Cardiff: University of Wales Press, 1973)
* Thomas Jones, ed. *Brut y Tywysogion: Peniarth MS. 20 version'' (Cardiff: University of Wales Press, 1952)

## Спасылкі 
* Пераклад часткі «Хронікі» з рукапісу Peniarth 20  

Катэгорыя:Валійскія хронікі
Катэгорыя:Сярэдневяковая лацінская літаратура
Катэгорыя:Гісторыя Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Уэльс
Sanki Crew

**«Sanki Crew»** () — міні-альбом беларускага гурта «Куклы».
## Спіс кампазіцый 
## Выканаўцы 
* Sanki — вакал
* Ales — гітара
* Genrih — гітара
* Kanntn — барабаны
* Piktor — DJ
## Удзельнікі 
* Алег Літвінаў — дыректар
* Генадзь Сыракваш — саўндпрадзюсар

## Спасылкі 
* Sanki Crew на Last.fm

Катэгорыя:Альбомы 2004 года
Катэгорыя:Альбомы гурта «Куклы»
Кадваладр ап Кадвалан

**Кадва́ладр ап Кадва́лан**, ці **Кадва́ладр Блаславёны** (, памёр у ) — кароль Гвінеда (655—682), сын Кадвалана ап Кадвана.

## Біяграфія 
Кадваладру быў усяго год, калі загінуў яго бацька Кадвалан ап Кадван. Прастол Гвінеда ўзурпаваў Кадавайл, а немаўля павезлі ў Брэтань. Нават даведаўшыся пра смерці ўзурпатара ў 655 годзе, Кадваладр не паехаў на радзіму. Тым часам Гвінед пакутаваў ад голаду, чумы і міжусобіц, а звестак пра падзеі, якія адбываліся ў ім, вельмі скупыя. Кадваладр вярнуўся ў свае ўладанні толькі праз некалькі гадоў пасля смерці Кадавайла. Ён працягнуў барацьбу з англасаксонскай экспансіяй на захад, але здзейснены ім у 658 годзе паход у Сомерсет завяршыўся яго паражэннем у бітве пры Пеонуме.

Гэты кароль надаваў вялікую ўвагу царкве. Асабліва ён падтрымліваў абацтва Клінаг Ваўр. Паводле некаторых звестках пад канец жыцця Кадваладр сышоў у манастыр Эглуіс Айл і памёр падчас паломніцтва ў Рым, магчыма, ад чумы. Яго цела было вернута на радзіму і пахавана ў гэтым манастыры, пераназваным у яго гонар у Лангадваладр. Пазней Кадваладр быў прылічаны да ліку святых. Яго сцяг з чырвоным драконам выкарыстоўвалася Генрыхам VII Цюдарам, які лічыў сябе прамым спадчыннікам каралёў Гвінеда. Гальфрыд Монмуцкі называе Кадваладра апошнім Вярхоўным каралём брытаў.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 
* http://www.allmonarchs.net/uk/other/celtic/gwynedd/cadwaladr.html 

Катэгорыя:Кіраўнікі каралеўства Гвінед
Катэгорыя:Кіраўнікі Еўропы VII стагоддзя
Джон Агастэс Аткінсан

**Джон Агастэс Аткінсан** (;  — ) — англійскі мастак — акварэліст і гравёр на медзі XVIII — XIX стагоддзя.

## Біяграфія 
Джон Агастэс Аткінсан нарадзіўся ў 1775 годзе ў сталіцы Брытанскай імперыі горадзе Лондане. У 1784 годзе, ва ўзросце дзевяці гадоў, прыехаў у Санкт-Пецярбург разам са сваім дзядзькам (па іншых звестках — айчымам) Джэймсам Уолкерам, прынятым на рускую службу ў якасці прыдворнага гравёра. Знаходзячыся пад заступніцтвам Імператрыцы Кацярыны II, а затым Імператара Паўла І, ён пісаў у сталіцы Расійскай імперыі партрэты, жанравыя і гістарычныя палотны.

.  Панарамны малюнак Аткінсана]]
Аткінсан напісаў для Паўла I дзве карціны: «Хрышчэнне Русі» і «Мамаева пабоішча» (знаходзіліся ў Міхайлаўскім замку) і займаўся партрэтнымі працамі. Па вяртанні ў Лондан выставіў панарамныя віды Санкт-Пецярбурга, выдадзеныя (1805) у яго ўласных гравюрах і партрэт фельдмаршала Аляксандра Суворава. У 1803—1804 гг. выдаў сто гравюр са сваіх малюнкаў з відамі рускіх тыпаў, карцінамі побыту і касцюмаў, аб'яднаных у тры сшыткі («*A picturesque representation of the manners, costums and amusements of the Russians*»), якія даволі падрабязна паказвалі паўсядзённае жыццё ў Расіі. Гэта праца не раз перавыдавалася (трапляюцца асобныя адбіткі 1820-х гг.) і служыла да папулярызацыі Расіі ў Еўропе.

Пазней ён выдаў зборнік «Нягоды чалавечага жыцця» (1807), «Англійскія жывапісныя касцюмы і тыпы» (100 гравюр). У часы напалеонаўскіх войнаў ім было напісана нямала літаграфічных ваенных сцэн, у прыватнасці «Бітва пры Ватэрлоа».

З іншых твораў Д. Аткінсана вядомыя: партрэты Паўла I верхам на кані (гравёр Уокер), Аляксандра I (гравёр той жа), Д. Сальтау (гравёр сам Аткінсан) і Суворава, у выглядзе медалі (гравёр Шлейх) і карціны "Смерць Маро "(грав. сам Аткінсан, 1813) і «Бітва пры Ватэрлоа» (грав. Бёрнет).

Джон Агастэс Аткінсан, згодна «ЭСБЕ» памёр у 1829 годзе, аднак гэта год, калі ім была выканана апошняя праца. Дакладна вядома, што ён быў жывы ў 1830 годзе і памёр не пазней 1833.

## Літаратура 
* *Скворцова Е. А.* Батальная тема в творчестве Дж. А. Аткинсона // Актуальные проблемы теории и истории искусства: сб. науч. статей. Вып. 3. / Под ред. С. В. Мальцевой, Е. Ю. Станюкович-Денисовой. — СПб.: НП-Принт, 2013. С. 444—449. — ISSN 2312—2129
* 

Катэгорыя:Мастакі XVIII стагоддзя
Катэгорыя:Мастакі XIX стагоддзя
Катэгорыя:Мастакі Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Гравёры Вялікабрытаніі
Ска-ты!

**«Ска-ты!»** () — другі альбом беларускага гурта «Саша и Сирожа». Кампакт-дыск з альбомам змяшчае мультымедыя-дадатак у выглядзе відэакліпаў на песні «Калыханка», «Филя».

## Спіс кампазіцый 
## Удзельнікі 
* Сяргей Міхалок

## Спасылкі 
Катэгорыя:Альбомы 2005 года
Катэгорыя:Альбомы гурта «Саша и Сирожа»
Праект «Цыклоп»

**Праект «Цыклоп»** () — нерэалізаваны праект НАСА (1971 г.) прапанаваўшы стварэнне гіганцкай сеткі з 1500 радыётэлескопаў для пошуку сігналаў пазаземнга разумнага жыцця ў радыюсе да тысячы светлавых гадоў.

## Асноўныя звесткі 
У пачатку 70-ых гадоў у Навукова-Даследчыцкі цэнтр НАСА ў Маўцін-В’ю, у рамках праграмы SETI, ажыццяўляў распрацоўку тэхналогій, якія забяспечвалі эфектыўны пошук сігналаў пазаземных цывілізацый. Група вучоных, пад кіраўніцтвам Бернарда Олівера () (Стэнфардскі ўніверсітэт), займалася значным праектам, вядомым пад назвай «Цыклоп». Ён меў на ўвазе, для прыёма іншапланетных радыёсігналаў, стварэнне сеткі з 1000—1500 невялікіх радыётэлескопаў, усталяваных на адлегласці 15 км адзін ад аднаго, якія працавалі б сумесна. Гэта значыць, гэтая сетка была б падобнай да аднаго вялізнага парабалічнага радыётэлескопа з плошчай люстэрка каля 20 квадратных кіламетраў. Эфектыўны радыюс дзеяння ацэньваўся памерам да 1000 светлавых гадоў. У такім велізарным аб’ёме касмічнай прасторы знаходзіцца больш за мільён сонцападобных зорак, частка якіх, магчыма, абкружана населенымі планетамі. Адчувальнасць сістэмы «Цыклоп» павінна была дазваляць, напрыклад, улаўліваць радыёперадачы, якія праводзяць адзін для аднаго насельнікі бліжэйшых да нас зорак, пры ўмове такога ж узроўню развіцця радыётэхнікі, як і на Зямлі.

Праект «Цыклоп» меркавалася рэалізаваць за 20 гадоў. Яго кошт тады ацэньваўся каля 10 мільярдаў долараў ЗША.

## Асобныя вынікі праекта 
Праект «Цыклоп» застаўся неажыццяўлёным па эканамічных прычынах. Але праца над ім спрыяла кансалідацыі спецыялістаў, зацікаўленых гэтай праблемай. Справаздача па праекту, у якой быў прадстаўлены аналіз навуковай і тэхнічнай базы неабходнай для SETI, лягла ў аснову шмат якіх падобных наступных распрацовак. Напрыклад, выявілася, што з пункту гледжання мэтазгоднасці пошука, акрамя вадароднай частаты 1,420 ГГц ёсць яшчэ адна маркіраваная частата — 1,662 ГГц, якая адпавядае выпраменьванню рассеяных у космасе гідраксілаў OH. Пры гэтым рэкамендавалася не замыкацца на пошуку толькі на гэтых частотах ці ў абмежаваным імі адрэзку радыёспектра, так званай воднай дзірцы (), а для надзейнасці праводзіць яго ў дыяпазоне ад 1 да 3 ГГц.

## Публікацыя вынікаў 
Пасля заканчэння праекта «Цыклоп» НАСА выпусціла 10000 экзэмпляраў першага выдання яго справаздачы, што было дастатковым для азнаямлення ўсіх зацікаўленых бакоў. У 1995 годзе выйшла другое выданне. У 2000 гадах НАСА алічбавала тэкст справаздачы, зрабіўшы яго агульнадаступным у інтэрнэце.

## Гл. таксама 
* SETI
* Square Kilometre Array
* Праект «Озма»
* Праект «Фенікс»

Катэгорыя:Пошук пазаземнага жыцця
Катэгорыя:НАСА
Многакарэннік звычайны

**Многакарэннік звычайны** (*Spirodela polyrhiza*) — шматгадовая водная травяністая расліна роду  падсямейства .

## Батанічнае апісанне 
Расліна нагадвае маленькі ліст, які плавае на паверхні вады. Трапляецца паасобку, групамі па 2—5 або спіральна закручанымі ланцужкамі з 8 раслінак. Лісцец (недаразвітае сцябло) накшталт пласцінкі даўжынёю 3—10 мм і шырынёю 1,2—8 мм, плоскі, тоўсты, шырокаяйцападобны або круглаваты, іншы раз ныркападобны, з абодвух бакоў з маленькімі лускавінкамі (недаразвітае лісце), знізу часта чырвоны ці чырванавата-фіялетавы. Каля асновы лісцеца — 2 вузкія шчылінападобныя кішэнькі (у іх закладваюцца вегетыўныя пупышкі, якія даюць пачатак даччыным раслінам; іншы раз у адной з кішенек развіваецца суквецце — 2 тычынкавыя і 1 песцікавая кветкі), а знізу ад яго адыходзяць пучкамі па 5—15 фіялетава-пурпуровыя ніткападобныя карэньчыкі (адсюль назва). Кветкі аднаполыя, без калякветніка, тычынкавыя — з 1 тычынкай, песцікавыя — э 1 песцікам.

Плод (калі ён утвараецца) 1—6-насенны, не раскрываецца.

## Экалогія 
Расце ў стаячай і павольнай вадзе азёр, сажалак, канаў. Цвіце рэдка, звычайна летам. Зімуе на дне вадаёмаў у выглядзе бура-чырвоных парасткаў, якія выпадаюць з кішэнькі; увесну з іх развіваюцца новыя расліны і ўсплываюць на паверхню вады.

## Выкарыстанне 
Расліна вырашчваецца ў акварыумах. Выкарыстоўваецца ў народнай медыцыне.

## Літаратура 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* 
* 
* Ряска // Архив природы России  

Катэгорыя:Лекавыя расліны
Катэгорыя:Раскавыя
Катэгорыя:Водныя расліны
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1839 годзе
Кадэл ап Эйніян

**Ка́дэл** (; памёр у 1018 годзе) — кароль Дэхейбарта (1005—1018)

Кадэл быў сынам Эйніяна і такім чынам пляменнікам Марэдыда і ўнукам Оўайна. У 992 годзе яго брат Эдвін удзельнічаў на баку англічан у не вельмі паспяховым набегу на Уэльс з мэтай звяржэння іх дзядзькі. У 1005 годзе Кадэл і Эдвін сталі разам кіраваць у Дэхейбарце. У 1018 годзе браты былі пераможаны каралём Гвінеда Лівелінам ап Сейсілам.

## Літаратура 
* John Edward Lloyd (1911). A history of Wales: from the earliest times to the Edwardian conquest (Longmans, Green & Co.)

Катэгорыя:Кіраўнікі каралеўства Дэхейбарт
Катэгорыя:Кіраўнікі Еўропы XI стагоддзя
Акведук Дыяклетыяна

]]
**Акведук Дыяклетыяна** () — акведук у Спліце, Харватыя, пабудаваны ў часы Рымскай імперыі для забеспячэння вадой Палаца Дыяклетыяна. Яго даўжыня складала 9 кіламетраў і звязвала Палац Дыяклетыяна з ракой Ядра.

## Апісанне 
Акведук Дыяклетыяна быў пабудаваны ў часы яго кіравання (у канцы III — пачатку IV стагоддзя). Даўжыня акведука складала каля 9 кіламетраў, а розніца ў вышынях паміж канцавымі пунктамі — 33 метры.

Крыніцай вады была рака Ядро ў 9 кіламетрах на паўночны захад ад Палаца Дыяклетыяна. Дастаўлялася вада як непасрэдна ў Палац, так і навакольныя паселішчы.

Лепш за ўсё захаваўся ўчастак акведука каля горада Солін. Тут яго даўжыня складае 180 метраў, а вышыня — 16,5 метраў.

Акведук Дыяклетыяна быў разбураны пасля ўварвання готаў ў сярэдзіне VI стагоддзя. Пасля гэтага ён не функцыянаваў на працягу 13 стагоддзяў. Упершыню ён быў адрэстаўраваны па ініцыятыве мэра Спліта Антоніа Баямонці ў 1877—1880 гадах у часы Аўстра-Венгерскага кіравання. Ён перастаў выкарыстоўвацца з 1932 года, калі была пабудавана вадаправодная станцыя Капіліца.

У наш час акведук ізноў рэканструюецца і з'яўляецца ўражваючым помнікам на ўездзе ў Спліт.

## Літаратура 
* Joško Belamarić: Dioklecijanov akvedukt, Ministarstvo kulture Republike Hrvatske, Uprava za zaštitu kulturne baštine, Konzervatorski odjel, 1999. Split, ISBN 953-6158-07-8.

## Спасылкі 
* Dal-koning d.o.o.: Konzervatorski elaborat zaštite i obnove Dioklecijanovog akvedukta na lokaciji Brodarica-istok   
* Vjesnik, Joko Svalina:Dioklecijanovim akveduktom voda u rujnu  
* Vjesnik, Mira Jurković: Hrvatski kandidati za Unescovu listu svjetske baštine: Dioklecijanov akvedukt i starogradski ager  

Катэгорыя:Архітэктура Старажытнага Рыма
Катэгорыя:Археалагічныя аб’екты ў Харватыі
Катэгорыя:Акведукі
Катэгорыя:Спліт
Навалессе

Назву **Навале́ссе** маюць:

## Населеныя пункты 
### Беларусь 
* Брэсцкая вобласць
** Навалессе — вёска ў Маларыцкім раёне
* Гродзенская вобласць
** Навалессе — хутар у Астравецкім раёне
Папуаскія мовы

**Папуа́скія мовы** — агульная назва болей за 1000 моў Новай Гвінеі і суседніх астравоў, якія не ўваходзяць у склад аўстранезійскай групы моў. Папуаскія мовы не складаюць адзіную генетычную сям'ю, а арганізаваны ў некалькі дзесяткаў сем'яў моў.

## Арэал 
На папуаскіх мовах размаўляюць на ўсёй тэрыторыі вострава Новая Гвінея і прылеглых астравах. На захадзе арэал распаўсюджання дасягае Малукскіх астравоў і Тымора, але ў мінулым быў значна шырэйшым. Да першай чвэрці XIX ст. на адной з папуаскіх моў размаўлялі носьбіты культуры Тамбора на востраве Сумбава. На ўсходзе папуаскія мовы дысперсна сустракаюцца на Саламонавых астравах.

## Класіфікацыя 
Для папуаскіх моў характэрна значная разнастайнасць пры адносна невялікай колькасці носьбітаў той ці іншай мовы. У горнай ізаляванай мясцовасці папуасы кожнай вёскі могуць размаўляць на асобнай мове. Таму дакладная колькасць папуаскіх моў — даволі спрэчнае лінгвістычнае пытанне. Не існуе адзіна прынятай класіфікацыі, хаця першая спроба была прадпрынята брытанцам Сідні Гербертам Рэям у 1892 г. С. Г. Рэй першым вылучыў папуаскія мовы і здолеў паказаць іх адрозненні ад аўстранезійскай групы. Прадпрымаліся спробы далучыць папуаскія мовы да інда-ціхаакіянскай буйной групы, аднак сама гіпотэза існавання інда-ціхаакіянскіх моў была абвергнута. 

У наш час найбольш пашыранай з'яўляецца класіфікацыя аўстралійскага лінгвіста Малькальма Роса, які карыстаўся папярэднімі спробамі класіфікацыі. Ён вылучыў 22 асобныя сям'і і надсям'і папуаскіх моў, найбольш распаўсюджанымі з якіх з'яўляюцца транс-навагвінейская (466 - 493 моў), пашыраная заходнепапуаская (каля 38 моў), тарычэлі (40 - 50 моў), сепік (51 мова), раму — ніжнія сепік (40 моў), паўднёва-цэнтральныя мовы (22 мовы) і г. д. Акрамя таго, існуюць ізаляваныя мовы, многія з якіх сустракаюцца ў горнай мясцовасці і прыбярэжных астравах.

## Асаблівасці 
Большасць папуаскіх моў мае простую фанетычную сістэму, выкарыстоўвае 5 галосных гукаў *i, е, а, о, у* (хаця сустракаюцца мовы да 8 галосных), склоны і роды назоўнікаў, змену дзеясловаў праз суфіксы пры адсутнасці залежных дзеясловаў. Сінтаксіс абапіраецца на форму суб'ект — аб'ект — дзеяслоў. Разам з гэтым, вядомы асобныя мовы з танальнай фаналогіяй, адсутнасцю канкрэтных націскных складоў, падзелам назоўнікаў на класы (да 10), кожны з якіх характарызуецца ўласцівымі толькі яму суфіксамі.

## Спасылкі 
* Papuan Languages
* Foley, More on Papuan Languages


Катэгорыя:Мовы Новай Гвінеі
Звезда (альбом)

**«Звезда»** () — альбом беларускага гурта «Без Білета», запісаны ў студыі «Великобритания» () у 2011 годзе.
## Спіс кампазіцый 
## Выканаўцы 
* Віталь Артыст — голас
* Аляксандр Івашкевіч — гітара
* Аляксандр Гуляеў — бас
* Юрый Рубанчык — сінтэзатар
* Павел Мамонаў — ударныя
## Удзельнікі 
* Таццяна Кушнер — фота, дызайн, вакал
* Дзяніс Шураў — барабаны

## Спасылкі 
Катэгорыя:Альбомы 2011 года
Катэгорыя:Альбомы «Без Билета»
Старая Буда

Назву **Старая Бу́да** маюць:

## Населеныя пункты 
### Беларусь 
* Гомельская вобласць:
** Старая Буда — вёска ў Буда-Кашалёўскім раёне.

* Магілёўская вобласць:
** Старая Буда — былая вёска ў Краснапольскім раёне.
** Старая Буда — вёска ў Чавускім раёне.

### Расія 
* Смаленская вобласць:
** Старая Буда — вёска ў Глінкаўскім раёне.
** Старая Буда — вёска ў Хіславіцкім раёне.

## Гл. таксама 
* Буда
* Новая Буда
* Старыя Буды
Ізраільска-палесцінскі канфлікт

thumb|Ізраіль, Заходні бераг ракі Іардан, Сектар Газа і Галанскія вышыні
**Палесціна-ізраільскі канфлікт** — ваенны канфлікт паміж дзяржавай Ізраіль і палесцінцамі, які працягваецца дагэтуль. Ён з'яўляецца часткай шырэйшага араба-ізраільскага канфлікту. Гэта спрэчка паміж дзвюма групамі людзей з прэтэнзіямі на праваўладанне і суверэнітэт над адной і той жа тэрыторыяй былога брытанскага мандата Палесціна. Былі зроблены шматлікія спробы зрабіць на спрэчнай тэрыторыі дзве дзяржавы: незалежную палесцінскую дзяржаву побач з Ізраілем. У наш час, для пераважнай большасці ізраільцян і палесцінцаў, паводле мноства шырокіх апытанняў, рашэнне аб стварэнні дзвюх дзяржаў з'яўляецца лепшым спосабам спыніць канфлікт. Большасць палесцінцаў бачыць у Заходнім беразе рэкі Іардан і ў сектары Газа складнікі сваёй будучай дзяржавы, якая таксама прымаецца большасцю ізраільцян. Частка навукоўцаў выступае за рашэнне аб стварэнні адзінай дзяржавы, у выніку чаго ўвесь Ізраіль, сектар Газа, і Заходні бераг стане бінацыянальнай дзяржавай з роўнымі правамі для ўсіх. Аднак, ёсць значныя сферы рознагалоссяў па форме любога канчатковага пагаднення, а таксама ў плане даверу: кожны бок бачыць у другім пагрозу сваёй бяспекі.

## Гл. таксама 
* Інтыфада
* ХАМАС
* Хезбала
* Палесцінскі тэрарызм


Катэгорыя:Узброеныя канфлікты
Катэгорыя:Гісторыя Ізраіля
Катэгорыя:Гісторыя Палесціны
Будраўшчына

Назву **Будраўшчына** маюць:

## Населеныя пункты 
### Беларусь 
* Мінская вобласць:
** Будраўшчына — вёска ў Залескім сельсавеце Валожынскага раёна
** Будраўшчына — вёска ў Сугваздаўскім сельсавеце Валожынскага раёна
Туркі (значэнні)

Назву **Туркі** маюць:

* **Туркі** — цюркскі народ, асноўнае насельніцтва Турцыі

## Населеныя пункты 
### Беларусь 
* Брэсцкая вобласць:
** Туркі — вёска ў Ляхавіцкім раёне
* Віцебская вобласць:
** Туркі — вёска ў Докшыцкім раёне
* Магілёўская вобласць:
** Туркі — вёска ў Бабруйскім раёне
** Туркі — вёска ў Глускім раёне
### Расія 
* Туркі (Саратаўская вобласць)
Булаўкі

Назву **Булаўкі** маюць:

## Населеныя пункты 
### Беларусь 
* Віцебская вобласць:
** Булаўкі — вёска ў Верхнядзвінскім раёне
** Булаўкі — вёска ў Полацкім раёне

* Гомельская вобласць:
** Булаўкі — вёска ў Калінкавіцкім раёне
** Булаўкі — вёска ў Мазырскім раёне
Буні

Назву **Буні** маюць:

## Населеныя пункты 
### Беларусь 
* Гродзенская вобласць:
** Буні — вёска ў Ашмянскім раёне

* Мінская вобласць:
** Буні — вёска ў Валожынскім раёне

## Назва 
Ёсць рускае прозвішча *Бунін*. На думку Ю. Федасюка, яно паходзіць ад *буня* — «ганарлівы, горды чалавек». На думку У. Ніканава, ад мянушкі *Буня*, што ад дзеяслова *буніць* — «гусці, мыкаць, раўці».

Ёсць украінскія прозвішчы *Бунь, Бунько, Буняк* і інш.

Ёсць літоўскае прозвішча *Bunys*.
Заходне-Лемкаўская рэспубліка

**Заходне-Лемкаўская рэспубліка** (Руская народная рэспубліка лемкаў, Лемка-Русінская рэспубліка) — дзяржаўна-палітычнае ўтварэнне лемкаў, якое існавала на працягу 1918—1920 гг.

## Гісторыя 
Заснаванне рэспублікі ў Флорынцы 5 снежня 1918 года было вынікам Першай сусветнай вайны і распаду Аўстра-Венгерскай імперыі.

Рэспубліку ўзначаліў Прэзідэнт Цэнтральнага Нацыянальнага Савета, доктар Яраслаў Качмарчык. Ён выйшаў з польскага ўрада ў сакавіку 1920.
Маючы русафільскую накіраванасць, рэспубліка спачатку планавала аб'яднанне з дэмакратычнай Расіяй і была супраць аб'яднання з Заходне-Украінскай Народнай Рэспублікай. Але паколькі аб'яднанне з Расіяй не ўяўлялася на той момант магчымым, была вылучана ідэя далучыцца да Карпацкай Русі на паўднёвых схілах Карпат, як аўтаномная правінцыя Чэхаславакіі.

## Захоп Польшчай 
12 сакавіка 1920 г польскія войскі занялі тэрыторыю рэспублікі і ліквідавалі яе. Лідары рэспублікі лемкаў паўсталі перад польскім судом па абвінавачванні ў дзяржаўнай здрадзе, але былі апраўданыя, так як абарона даказала, што яны ніколі не з'яўляліся грамадзянамі Польшчы.

Гэта дзяржава мела такую ж гісторыю, як і Каманчанская Рэспубліка ва ўсходняй Лемкаўшчыне.

Катэгорыя:Гісторыя Польшчы
Катэгорыя:Лемкі
Бярозава

Назву **Бярозава** маюць:

## Вядомыя носьбіты 
* Галіна Аляксееўна Бярозава (1909—1997) — украінская артыстка балета, балетмайстар, педагог. Заслужаны артыст Украінскай ССР (1941)

## Населеныя пункты 
### Беларусь 
* Віцебская вобласць:
** Бярозава — вёска ў Вяркудскім сельсавеце Ушацкага раёна
** Бярозава — вёска ў Глыбачанскім сельсавеце Ушацкага раёна

### Расія 
* Бярозава (Ханты-Мансійская аўтаномная акруга)
Africa (альбом)

**«Africa»** () — альбом беларускага гурта «Без Билета», запісаны на студыі «Селах» у 2009 годзе. Кампакт-дыск з альбомам змяшчае мультымедыя-дадатак у выглядзе відэакліпа на песню «Африка».

## Спіс кампазіцый 
## Выканаўцы 
* Віталь Артыст — голас, гітара, клавішныя
* Дзяніс Шураў — ударныя, перкусія
* Іван Барзенка — гітара, баян, клавішныя
* Аляксандр Мышкевіч — бас-гітара
## Крытыка
Музычны журналіст Алег Клімаў лічыць, што *«ёсць настрой у альбоме»*. Музычны крытык Зміцер Падбярэзскі адзначыў, што *«нягледзячы нават на не надта разнастайны па настроі матэрыял, пэўную меланхалію, альбом тым ня менш нясе ў сабе вялікі зарад пазытыву, нейкай па-сапраўднаму сонечнай цеплыні»*. Музычны журналіст Дзмітрый Безкаравайны мяркуе, што ў параўнанні з папярэднімі альбомамі гурта *«сам матэрыял прыкметна спрасціўся і музычна, і па тэкстах, якія ладна страцілі па частцы фірмовай аўры»*. Музычны крытык Сяргей Будкін адзначыў, што у гэтай працы гурт усур’ёз забавіўся рэгі-тэматыкай і аддаў напоўніцу даніну павагі музыцы 1980-х гадоў.
## Удзельнікі 
* Таццяна Кушнер — менеджмэнт, фота, дызайн, бэк-вакал
* Віктар Пазднякоў — PR
* Аляксандар Старажук — бонгі
* Зміцер Бударын — трамбон
* Зміцер Ціхановіч — труба
* Уладзімір Міхновіч — саксафон
* Павел Кудрын — клавішныя
* Павел Трацяк — гітара
* Юлія Мышкевіч — голас
* Андрэй Баброўка — звядзенне, мастэрынг

## Спасылкі 
Катэгорыя:Альбомы 2009 года
Катэгорыя:Альбомы «Без Билета»
Букі

Назву **Букі** маюць:
* Букі — Б у царкоўнаславянскай азбуцы. 

* Букі () — прозвішча:
** Майк Букі — амерыканскі футбаліст, удзельнік чэмпіянату свету 1930 года.
## Населеныя пункты 
### Беларусь 
* Віцебская вобласць:
** Букі — вёска ў Верхнядзвінскім раёне
** Букі — вёска ў Шаркаўшчынскім раёне
Бярозавая Рошча

Назву **Бярозавая Рошча** маюць:

## Населеныя пункты 
### Беларусь 
* Гомельская вобласць:
** Бярозавая Рошча — пасёлак у Буда-Кашалёўскім раёне

* Гродзенская вобласць:
** Бярозавая Рошча — вёска ў Смаргонскім раёне
Вазнясенск

Назву **Вазнясе́нск** маюць:

## Населеныя пункты 
### Беларусь 
* Гомельская вобласць:
** Вазнясенск — пасёлак у Кармянскім раёне.
** Вазнясенск — пасёлак у Рэчыцкім раёне.

* Магілёўская вобласць:
** Вазнясенск — вёска ў Кіраўскім раёне.
** Вазнясенск — былая вёска ў Клімавіцкім раёне.
### Расія 
* Вазнясенск (Клімаўскі раён)
### Украіна 
* Вазнэсэнск ці Вазнясенск — горад у Мікалаеўскай вобласці.
Лізінг

**Лі́зінг** () — доўгатэрміновая арэнда машын і абсталявання, набытых арэндадаўцам для арандатара для вытворчага выкарыстоўвання, пры захаванні права ўласнасці на іх за арэндадаўцам на ўвесь тэрмін дагавора.

## Сутнасць паняцця 
Дагавор арэнды прадугледжвае прадмет лізінгу (абсталяванне, машыны, ЭВМ, аргтэхніка, транспартныя сродкі, збудаванні вытворчага, гандлёвага і складскога прызначэння), вызначэнне тэрміна арэнды, пэўнае ўзнагароджанне (арэндная плата), якое ўключае працэнтную стаўку (кошт прыцягнення сродкаў арэндадаўцам на грашовым рынку з улікам неабходнага прыбытку банка) і амартызацыю маёмасці.

## Лізінг у Беларусі 
Станам на 2024 года, у Беларусі лізінгавыя аперацыі ажыццяўлялі 96 спецыялізаваных лізінгавых арганізацый і 9 банкаў. Беларускі рынак класіфікуюць як умеранаканцэнтраваны — доля трох найбуйнейшых кампаній складае 50,8 %, а найбуйнейшая лізінгавая арганізацыя (ААТ «Прамгаралізінг») кантралюе 27,98 % агульнага аб’ёму бізнесу.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Фінансы
Катэгорыя:Арэнда
Валосавічы

**Валосавічы** — тапонім:

* Валосавічы — вёска ў Кіраўскім раёне Магілёўскай вобласці
* Валосавічы — вёска ў Акцябрскім раёне Гомельскай вобласці
* Валосавічы — вёска ў Рагачоўскім раёне Гомельскай вобласці
* Валосавічы — вёска ў Чачэрскім раёне Гомельскай вобласці
* Валосавічы — вёска ў Шклоўскім раёне Магілёўскай вобласці

* Новыя Валосавічы — вёска ў Лепельскім раёне Віцебскай вобласці
* Старыя Валосавічы — вёска ў Лепельскім раёне Віцебскай вобласці
Дубільныя расліны

**Дубі́льныя раслі́ны** — расліны, якія маюць дубільныя рэчывы (таніны) у колькасцях, дастатковых для прамысловага атрымання дубільных экстрактаў. Падзяляюцца на высока- (больш за 20 %), сярэдне- (12—20 %) і нізкатанінныя (менш як 12 %). 

Па месцы канцэнтрацыі танінаў у расліне адрозніваюць дубільныя расліны: коравыя — дуб, елка, лістоўніца, вярба; лісцевыя — скумпія, бадан, герані, вятроўнік; драўнінныя — дуб, каштан; пладовыя — дуб; каранёвыя — драсён, шчаўе, рэвень; галавыя — дуб, вярба і інш.

На Беларусі асноўныя дубільныя расліны — дуб (у кары і драўніне 5—15 % танінаў, выкарыстоўваецца ў дубільна-экстрактавай прамысловасці), елка, розныя віды вербаў і інш.

## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:расліны
Катэгорыя:Гарбарная прамысловасць
Концерт в театре

**«Концерт в театре (Сеанс с разоблачением к 10-летию)»** () — канцэртны альбом беларускага гурта «J:морс». Запіс адбыўся ў «Нацыянальным акадэмічным тэатры імя Янкі Купалы» на канцэрце 8 снежня 2009 года а 19 гадзіне. Песні «Глядзі» і «Маё сонца» у арыгінальным варыянце былі на рускай мове (у перакладзе ўдзельнічалі Б. Арлоў, Р. Арлоў). Кампакт-дыск з альбомам змяшчае мультымедыа-дадатак у выглядзе канцэртнага відэа песні «Web-дизайн». Таксама выйшаў DVD варыянт зборніка, які меў дадатковыя трэкі «Оставь позади» (з Арцёмам Лядоўскім), «Остаюсь» (з Вячаславам Бандарэнка), «Такога няма нідзе» (з Лявонам Вольскім), «Босиком по мостовой» (біс).
## Спіс кампазіцый 
## Выканаўцы 
* Уладзімір Пазняк — спеў, маракасы
* Аляксей Зайцаў — бас-гітара, скрыпка
* Дзяніс Варанцоў — іоніка
* Павел Трацяк — гітары, мандаліна
* Кірыл Шэванда — барабаны
* Уладзімір Пугач — спеў
## Запрошаныя ўдзельнікі 
* Андрэй Кляшчоў — саксафон
* Ігар Ляўчук— сапілка
* Анна Харчанка — віяланчэль
* Зміцер Ціхановіч — труба
* Аляксандр Ліпніцкі — перкусія
* Андрэй Баброўка — гукарэжысёр
* Зміцер Безкаравайны — інфармацыйная падтрымка
* Улад Казаноўскі — дызайн
* Юрый Федарэнка —фота
* Дыяна Шык — рэжысёр відэа
* Арцём Прадко — аператар відэа
* Кірыл Блахін — мастак відэа

## Спасылкі 
Катэгорыя:Альбомы 2010 года
Катэгорыя:Альбомы J:морс
Бярозкі (Хоцімскі раён)

**Бяро́зкі** (, ) — аграгарадок у Хоцімскім раёне Магілёўскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Бярозкаўскага сельсавета.

## Геаграфія 
Аграгарадок знаходзіцца за 22 ка у напрамку на паўднёвы захад ад Хоцімска, за 182 км ад Магілёва, за 22 км ад чыгуначнай станцыі Камунары, на рацэ Еленка, за 4 км на поўдзень ад аўтамабільнай дарогі .

## Вядомыя асобы 
* Пётр Фролавіч Дзмітрачкоў (1937—2021) — беларускі гісторык.
* Віктар Елісеевіч Цішчанка (нар. 1927) — беларускі эканаміст. Доктар эканамічных навук (1969), прафесар (1971).

## Насельніцтва 
* 1995 год — 1305 жыхароў, 563 двары.

## Літаратура 
*  — С. 413.
* 
* Ліст карты N-36-89. Выданне 1989 г. Стан мясцовасці на 1984 г.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Бярозкаўскі сельсавет (Хоцімскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Хоцімскага раёна
Phyllanthus

**Phyllanthus** — род раслін сямейства .

## Батанічнае апісанне 
Кветкі аднадомныя або двухдомныя, з 4—6 чашалісцікамі, без пялёсткаў. Тычынкі ў колькасці 2-5 (радзей больш), з вольнымі або спаянымі ніткамі. Завязь трохгнёздавая.

Насенне трохграннае, прыдатак адсутнічае.

## Таксанамія 
### Сінонімы 
Сінонімам роду *Phyllanthus* з'яўляюцца наступныя роды:

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

### Таксанамічнае палажэнне 
### Віды 
Паводле даных, род уключае ад 750 да 1200 відаў. Некаторыя з іх:
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Вербакветныя
Гарадзішча (вёска, Пінскі раён)

**Гарадзі́шча** (, ) — вёска ў Пінскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Гарадзішчанскага сельсавета.

## Славутасці 
* Касцёл Святой Ганны.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарадзішчанскі сельсавет (Пінскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Пінскага раёна
Баліем

**Баліем**, або **Балім** (), **Вялікая даліна** () — горная даліна ў цэнтральнай частцы захаду вострава Новая Гвінея. Уваходзіць у склад інданезійскай правінцыі Папуа.  

Баліем цягнецца вакол шырокай аднайменнай ракі на 80 км. Сярэдняя шырыня - каля 20 км. Знаходзіцца на вышыні 1600 - 1700 м над узроўнем мора. Клімат мяккі вільготны. Уначы тэмпература паніжаецца да +10°C — +15°C. 

Здаўна населена папуаскімі народамі дані, лані і ялі. У 1938 г. адкрыта з паветра і даследавана амерыканскай заалагічнай экспедыцыяй.  

## Спасылкі 
* LEMBAH BALIEM: TAK ADA LAUT, GARAM GUNUNG PUN JADI
* 6 Fakta Lembah Baliem Papua yang Jarang Orang Tahu 
* Baliem - Geographic.org 

Катэгорыя:Даліны
Катэгорыя:Геаграфія Інданезіі
Катэгорыя:Геаграфія Новай Гвінеі
Зулейха

**Зуле́йха** () — жанчына, згаданая ў каранічнай . У Каране яна не называецца, але з ісламскага падання вядома, што яе звалі Зулейхай. Атаясамліваецца з біблейскай .

## Гісторыя 
Згодна з Каранам, браты прарока  з пачуцця зайздрасці кінулі яго ў калодзеж, але яго выратавалі людзі з які праходзіў міма каравана. Забраўшы Юсуфа, яны адправіліся ў Егіпет і прадалі там яго ў рабства. Гаспадар прарока Юсуфа звярнуўся да сваёй жонкі са словамі: «*Стаўся да яго добра. Быць можа, ён спатрэбіцца нам або мы ўсынавім яго*». Гэтай жанчынай і была Зулейха. Прарок Юсуф быў вельмі прыгожым мужчынам і Зулейха закахалася ў яго. Не дабіўшыся ўзаемнасці ад Юсуфа, яна вырашыла займець яго сілай. Вырваўшыся з абдымкаў Зулейхі, ён бег у бок дзвярэй, дзе раптам з'явіўся яго гаспадар. Тады Зулейха абвінаваціла ў дамаганнях, пасля чаго Юсуф быў кінуты ў вязніцу. Там ён прабыў на працягу многіх гадоў, але затым яго невінаватасць была даказаная і ён быў вызвалены.

Паводле некаторых паданняў, пасля смерці мужа Зулейха выйшла замуж за Юсуфа. Аднак у Хадысе прарока Мухамада і іншых крыніцах гэтыя паведамленні не пацвярджаюцца. Многія ісламскія багасловы лічылі гісторыю жаніцьбы Юсуфа з Зулейхой выдуманай.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Персанажы Карана
Катэгорыя:Персанажы
Асавец (Асавецкі сельсавет, Любанскі раён)

**Асаве́ц** (, ) — аграгарадок у Любанскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Асавецкага сельсавета.

## Славутасці 
* Царква
* Новы дуб на месцы шматвекавога папярэдніка
* Могілкі на старажытным курганным могільніку

Асавец. Новая царква (01).jpg|Новая царква
Асавец. Новы дуб вырас са свайго шматвекавога папярэдніка.jpg|Новы дуб і рэшткі старога
Асавец. Могілкі на старажытным курганным могільніку (03).jpg|Могілкі на старажытным курганным могільніку

## Вядомыя асобы 
* Сяргей Фёдаравіч Русаковіч (1912 — пасля 1937) — беларускі празаік, перакладчык.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Асавецкі сельсавет (Любанскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Любанскага раёна