Даніэль (шторм)

**Шторм «Даніэль»**, таксама вядомы як **цыклон «Даніэль»** — самы смяротны з зафіксаваных міжземнаморскіх цыклонаў, а таксама самая смяротная з’ява надвор’я ў 2023 годзе. Ён нанёс катастрафічны ўрон у Лівіі, а таксама закрануў часткі паўднёва-ўсходняй Еўропы (Грэцыю, Балгарыю і Турцыю).

Станам на 18 верасня колькасць загінулых вагалася ад 4 000 да 20 000 чалавек, 28 з якіх прыйшліся на Турцыю, Балгарыю і Грэцыю, а астатнія — на Лівію. Найбольш пацярпелым стаў горад Дэрна.

## Метэаралагічная гісторыя 
Над Іанічным морам развілася вобласць нізкага ціску з тэмпературай паверхні ў дыяпазоне трапічнага пераходу. На наступны дзень сістэма ператварылася ў міжземнаморскі цыклон над Іанічным морам. Нацыянальная метэаралагічная служба Грэцыі назвала яе штормам «Даніэль». На працягу наступных дзён ён рухаўся на паўднёвы ўсход. Затым шторм абрынуўся на сушу каля горада Бенгазі ў Лівіі. На 10 верасні «Даніэль» пайшоў на ўсход і працягнуў рух углыб сушы, перш чым пазней ператварыцца ў рэшткавы мінімум з-за ўзаемадзеяння сухога паветра і сушы. Да 12 верасня ён цалкам рассеяўся.

## Уздзеянне 
###  
, Грэцыя.]]
5 верасня як мінімум адзін чалавек загінуў у выніку паводкі ў Фесаліі. У гэты ж дзень у вёсцы Загора выпала 1092 мм ападкаў, што ў 55 разоў перавышае сярэднюю колькасць ападкаў за той жа месяц па краіне. 6 верасня рака Крафсідонас, якая бярэ пачатак у Пеліёне, выйшла з берагоў у Воласе і разбурыла мост і дом састарэлых, цягнучы за сабой аўтамабілі, аўтобусы, дрэвы і рознае смецце.

7 верасня галоўная грэчаская аўтамагістраль паміж Афінамі і Салонікамі была закрыта, а рух цягнікоў паміж двума гарадамі прыпынены. У Фесаліі былі разбураны будынкі і масты, і цэлыя гарады апынуліся пад вадой. Было ўстаноўлена, што плошча затаплення складае каля 73 000 га. Метэаролагі класіфікавалі шторм як самы страшны ў краіне з пачатку вядзення ўліку ў 1930 годзе.

Станам на 10 верасня агульная колькасць загінулых складала 15 чалавек. Два чалавекі лічыліся прапаўшымі без вестак. Да 16 верасня лік загінулых склаў 17 чалавек.

###  
У першыя дні шторму пяць чалавек загінулі падчас паводкі ў Кіркларэлі, яшчэ двое загінулі ў стамбульскіх раёнах Башакшэхір і Кючукчэкмеджэ.

###  
Вёскі на ўзбярэжжы Чорнага мора і побач з ім у правінцыі Бургас на паўднёвым усходзе краіны былі затоплены. Пасля абвальвання моста ў раёне Царава загінулі тры чалавекі, яшчэ адзін чалавек патануў недалёка ад горада. Пазней лік загінулых павялічыўся да 4.

У Косці выпала 311 мм ападкаў (420% сярэднямесячнага значэння за верасень), у Ахтопалі — 196 мм&nbsp;(350% сярэднямесячнай нормы), у Грамацікаве — да 275 мм (368% сярэднямесячнага паказчыка). У Царава, магчыма, усталяваны балгарскі нацыянальны рэкорд па колькасці ападкаў — 330&nbsp;мм за 20 гадзін (40% сярэднегадавой нормы).

###  
У Дэрне падчас стыхіі дзве дамбы абрынуліся, прычыніўшы катастрафічны ўрон. Усама Хамада, прэм’ер-міністр урада нацыянальнай стабільнасці, які кантралюе ўсходнюю Лівію, заявіў, што жылыя кварталы былі знесены. На відэа, размешчаных у сацыяльных сетках, відаць, як аўтамабілі апускаюцца ў ваду. Міністр аховы здароўя ўрада Хамады Асман Абдулджаліл заявіў, што толькі ў Дэрне 6000 чалавек прапалі без вестак. Бальніцы ў горадзе былі выведзеныя з ладу, а моргі былі запоўненыя. З-за гэтага целы былі раскладзены на тратуарах. 10 верасня ўлады ўвялі каменданцкі час.

У Аль-Абраку выпала каля 170 мм ападкаў. У Табруку, Такнісе, Аль-Баядзе і Батахе, а таксама ва ўсім раёне Джабаль-эль-Ахдар.

Бальніцы горада Аль-Байда былі эвакуіраваны з-за паводкі, выкліканай «Даніэлем» і дзясяткі прапалі без вестак. У горадзе выпала каля 414 міліметраў ападкаў, што эквівалентна 77% ад іх сярэднегадавой колькасці. Станам на 12 верасня, паводле звестак лівійскіх афіцыйных асоб, загінулі па меншай меры 5200 чалавек і ад 10 000 да 100 000 іншых лічыліся прапаўшымі без вестак, у тым ліку сем вайскоўцаў Лівійскай нацыянальнай арміі. На 13-га колькасць загінулых склала 7000, а прапаўшымі — 100 000. Станам на 15 верасня, паводле ацэнкі ААН, паведамлялася пра 11 тыс. загінулых.

###  
«Даніэль» дабраўся да Егіпта 11 верасня, дзе на паўночным захадзе краіны выпалі ўмераныя ападкі.

## Наступствы 
Паводкі ў Фесаліі, якая забяспечвае каля 15% сельскагаспадарчай вытворчасці Грэцыі, знішчылі пасевы на астатнюю частку года і нанеслі сур’ёзны доўгатэрміновы ўрон, паколькі тоўсты пласт бруду зрабіў глебу бясплоднай, што зойме да пяці гадоў, каб зямля зноў стала цалкам функцыянальнай.

Прэзідэнцкі савет Лівіі, які базуецца ў Трыпалі, абвясціў гарады Дэрна, Шахат і Байда зонамі бедства, у той час як Міністэрства аховы здароўя накіравала ў Бенгазі самалёт з 14 тонамі медыцынскага абсталявання, лекаў, мяшкоў для трупаў і персаналу. 12 верасня Палата прадстаўнікоў, якая знаходзіцца ў Бенгазі і кантралюе большасць пацярпелых раёнаў, абвясціла трохдзённую нацыянальную жалобу, як і міжнародна прызнаны ўрад нацыянальнага адзінства з Трыпалі на чале з прэм’ер-міністрам Абдулхамідам аль-Дбэйбе.

Нацыянальная нафтавая карпарацыя Лівіі абвясціла аб трохдзённым закрыцці чатырох нафтавых партоў, у тым ліку Рас-Лануф, Зуэйціна, Брэга і Сідра. Аднак 12—13 верасня яны аднавілі дзейнасць. Тым не менш, парушэнне экспарту лівійскай нафты выклікала рост цаны нафты маркі Brent да 92,38 долараў за барэль.

Наступствы падзеі выклікалі павелічэнне міграцыі ў Еўропу міжземнаморскім шляхам. Так, напрыклад, да 17 верасня на італьянскі востраў Лампедуза прыбылі больш за 120 лодак з 7 тыс. мігрантаў.

## Дапамога 
Ратавальнікаў і гуманітарную дапамогу ў Лівію накіравалі Туніс, Алжыр, Турцыя, ААЭ, Расія, Італія, Францыя. ААН выдзеліла на дапамогу краіне 10 млн долараў, Вялікабрытанія выдзеліла 1 млн фунтаў стэрлінгаў (1,25 млн долараў), ЕС выдзеліў 500 000 еўра (540 000 долараў), Германія, Румынія і Фінляндыя прапанавалі электрагенератары, палаткі, раскладныя ложкі, коўдры, харчовую дапамогу.

## Заўвагі 
Катэгорыя:Паводкі
Катэгорыя:Стыхійныя бедствы 2023 года
Катэгорыя:Верасень 2023 года