open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Функцыя ў C++

**Функцыя ў C++** — модуль праграмы C++, у якім закладзены асноўны код і канцэпцыя праграмы. Функцыі могуць быць гатовыя і змяшчацца ў стандартнай бібліятэцы C++, а могуць быць напісаныя самім праграмістам.

## Прыклады функцый са стандартнай бібліятэкі C++ 
* Функцыя "main", у якой змяшчаецца канцэпцыя праграмы і асноўны код (функцый "main" у праграме можа быць некалькі):

```cpp
#include  // далучэнне стандартнай бібліятэкі

main() 
{
  // код C++
}
```

* Функцыя "sqrt" — корань квадратны:

```cpp
sqrt(x) // корань квадратны з x
```

* Функцыя "exp" — экспанента e^x:

```cpp
exp(x) // экспанента ў ступені x
```

## Напісанне функцый 
### Прыклад праграмы 
*Гл. таксама *Аператары C++'*

Вылічэньне выразу: \min(a,a+b)+min(a,b+c))/(1.0+min(a+b*c,b):

```cpp
#include 
#include "iostream"
#include 

float min(float x,float y) // функцыя выбару мінімальнага ліку з "a, b, c"

{
  if (x пакідаем у выразе x
  else return y;     // інакш -> пакідаем y
}

void main() // асноўная функцыя праграмы
{
  float a,b,c; // задаём лікі тыпу з плаваючай коскай
  float r;
		  cout > "%f%f%f",&a,&b,&c;
		  r=(min(a,a+b)+min(a,b+c))/(1.0+min(a+b*c,b));
		  cout << "\nЗначэнне выразу=%.3f",r;
		  cout << "\nНацісніце любую клавішу для заканчэньня" << endl;

		  getch();
  return 0;
}
```

## Гл. таксама 
* Функцыя, матэматыка

## Літаратура 
* *C++ How to Program (8th Edition)''. By : Paul Deitel , Harvey Deitel. Pages : 1104. Year : 2011. Publisher : Prentice Hall. ISBN 978-0132662369

Катэгорыя:C++
Саюз беларуска-амерыканскай моладзі

**Саюз беларуска-амерыканскай моладзі** — грамадская арганізацыя беларускай моладзі ў эміграцыі. Заснавана 24 верасня 1950 (паводле іншых вестак — 9 ліпеня 1950) як **Аб’яднанне беларускай моладзі ў Амерыцы** (АБМА). Старшынёй быў абраны Міхась Сенька, заступнікам старшыні — Кастусь Вайцяхоўскі, сакратаром — Лявон Шурак.

Большасць членаў Саюзу былі сябрамі або функцыянерамі Саюзу беларускай моладзі, а пасля вайны ў лагерах DP бралі актыўны ўдзел у скаўтынгу, навучаліся ў беларускіх школах і гімназіях.

30 мая 1953 у Саўт-Рыверы прайшоў II з’езд Саюзу, у якім узялі ўдзел 70 дэлегатаў. Старшынёй пераабралі М. Сеньку, першым заступнікам — К. Вайцяхоўскага, другім заступнікам стала Валя Дульская. У склад управы ўвайшлі: Уладзімір Пеляса, А. Шурак, Валянціна Вайцяхоўская, Мікалай Ігнатовіч, Віталь Цярпіцкі. Рэвізійную камісію склалі Уладзімір Траскевіч, Вольга Лапека, Хведар Беразоўскі.

Члены арганізацыі актыўна займаліся грамадска-палітычнай дзейнасцю, праводзілі моладзевыя вечарыны, у складзе спатыўнага клуба «Нёман» бралі ўдзел у розных спартыўных мерапрыемствах, бралі ўдзел у розных імпрэзах і акцыях, у т.л. у Парадах лаяльнасці ці антыкамуністычных акцыях. Фактычна, Саюз быў моладзевым крылом Злучанага беларуска-амерыканскага дапамаговага камітэта і Беларускага цэнтральнага прадстаўніцтва ў Амерыцы, а ад 1951 і Беларускага кангрэсавага камітэта Амерыкі.

У сядзіне 1950-х гадоў Саюз на фоне крокаў у збліжэнні розных грамадска-палітычных суполак Амерыкі навязаў лучнасць са Згуртаваннем беларуска-амерыканскай моладзі. У 1959 была наладжана супольная спартыўная сустрэча, а ў 1962 абедзве арганізацыі сумесна пачалі выдаваць часопіс «Беларуская моладзь». У 1960—1970-я ладзіліся «Алімпіяды на Бэлер-Менск».

## Зноскі 
## Літаратура 
* *Гардзіенка, А.* Беларускі кангрэсавы камітэт Амерыкі (БККА) / Алег Гардзіенка. — Смаленск: [Б. в.], 2009. — 428 с., [12] с. іл. — С. 69—70.

Катэгорыя:Арганізацыі беларусаў ЗША
Катэгорыя:1950 год у ЗША
Катэгорыя:З’явіліся ў 1950 годзе
Вылячэнне сына царадворцы

**Вылячэнне сына царадворцы** — падзея новазапаветняга апавядання, адзін з цудаў Ісуса Хрыста.

## Біблейскае апавяданне 
Падзея запісана ў Евангеллі ад Яна 4:46-54 і адбываецца ў Капернауме. Ісус ацаляе сына царадворцы на адлегласці, не сустракаючыся з ім.

Калі Ісус прыйшоў у Кану Галілейскую, дзе Ён пераўтварыў ваду ў віно, да Яго звярнуўся багаты і ўплывовы царадворац, у якога быў хворы сын. Ён вельмі прасіў прыйсці і ацаліць ягонага сына, бо той паміраў.

Ісус аднак сказаў яму: *«Вы не ўверуеце, калі не ўбачыце азнакаў і цудаў»*. Царадворца аднак прасіў Ісуса прыйсці і ацаліць сына. На гэта Ісус сказаў яму, каб ён ішоў дахаты, бо ягоны сын здаровы.

Бацька пайшоў дахаты, па дарозе яго сустрэлі слугі, якія і паведамілі, што ягоны сын ацаліўся. Выздараўленне адбылося ў той самы час, калі Ісус сказаў, што сын царадворцы будзе жыць. Пасля гэтага царадворац і ўся ягоная сям'я паверылі ў Хрыста як у Месію.

Цуд вельмі падобны на цуд з ацаляння слугі рымскага сотніка, які таксама адбыўся на адлегласці, і падкрэслівае ролю веры, нават калі нічога вакол яўна не адбываецца.

Катэгорыя:Жыццё Ісуса Хрыста
Катэгорыя:Евангелле паводле Яна
Катэгорыя:Цуды Ісуса Хрыста
Барбара Іванаўна Вержбаловіч

**Барбара Іванаўна Вержбаловіч** (Вербіч, Ганчарэнка;  — ) — беларуская оперная і канцэртная спявачка (мецца-сапрана).

## Біяграфія 
Скончыла Беларускі музычны тэхнікум (1933), Беларускую кансерваторыю (1938, клас Ніны Панінай). У 1939—1941 салістка Дзяржаўнага тэатра оперы і балета Беларусі, стварыла вобразы ў нацыянальных спектаклях «Міхась Падгорны» Я. Цікоцкага (*Матка*), «Кветка шчасця» А. Туранкова (*Ведзьма*), а таксама ў класічных операх.

У час нацысцкай акупацыі Беларусі жыла ў Мінску, выступала як оперная і эстрадная спявачка ў Мінскім гарадскім тэатры, у 1943 выканала партыю *Свацці* ў оперы «Лясное возера» М. Шчаглова-Куліковіча. 3 чэрвеня 1944 у эміграцыі ў Германіі, працавала ў тэатральнай групе «Жыве Беларусь» (пазней назывыалася Беларускі тэатр эстрады).

3 1950 у ЗША, канцэртная спявачка, адна з актывістак і кіраўнікоў беларускага жаночага руху ў ЗША. Пазней у Мюнхене, з 1954 працавала сакратаром, дыктарам у беларускай рэдакцыі радыё «Свабода», запісала некалькі грампласцінак.

Пахавана ў Мюнхене на могілках Вестфрыдгоф.

## Літаратура 
* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т.4: Варанецкі — Гальфстрым / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн.: БелЭн, 1997. — Т. 4. — 480 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0090-0

Катэгорыя:Оперныя спевакі і спявачкі Беларусі
Катэгорыя:Выпускнікі Мінскага дзяржаўнага музычнага каледжа імя М. І. Глінкі
Катэгорыя:Выпускнікі Беларускай дзяржаўнай акадэміі музыкі
Катэгорыя:Постаці Вялікага тэатра оперы і балета Рэспублікі Беларусь
Чарніца (прыток Дняпра)

**Чарні́ца** — рака ў Шклоўскім раёне Магілёўскай вобласці Беларусі, левы прыток Дняпра.

Пачынаецца каля вёскі Заполле, упадае ў Дняпро за 1 км ад паўночнай ускраіны Шклова. Асноўны прыток — рака Каменка (справа). Каля ракі вёскі Малыя і Малыя Славені, Сапронькі. Каля вёскі Сапронькі (вышэй па цячэнню) на рацэ сажалка.

## Літаратура 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Рэкі Шклоўскага раёна
Катэгорыя:Прытокі Дняпра
Румынская мова ва Украіне

thumb|right|300px|Доля насельніцтва, якая назвала роднай мовай румынскую паводле перапісу 2001 г.
**Румынская мова ва Украі́не** () — адна з моў нацыянальных меншасцей Украіны, у вялікай ступені распаўсюджаная сярод румынаў краіны. Паводле перапісу насельніцтва 2001 года румынскую мову назвалі роднай 142 671 чалавек (0,3% насельніцтва Украіны). Амаль усе румынамоўнае насельніцтва (98,9%) пражывае на тэрыторыі дзвюх абласцей, Чарнавіцкай (108 859 чалавек) і Закарпацкай (32 224 чалавек), дзе яны складаюць 11,9% і 2,6% насельніцтва адпаведна. Румынамоўнае насельніцтва абсалютна пераважае ў Герцаеўскім раёне (92,2%), а таксама складае значную долю насельніцтва Глыбоцкага (40,1%), Старажынецкага (35,4%) раёнаў Чарнавіцкай вобласці і Цячаўскага (12,4%) і Рахаўскага (11,5%) раёнаў Закарпацкай вобласці.

## Гісторыя румынскай мовы ва Украіне 
У Паўночнай Букавіне з даўніх часоў жылі ўсходнеславянскія плямёны ціверцаў і улічаў. У X—XI ст. уваходзіла ў склад Кіеўскай Русі; у XII—XIII (першай палове XIV) стст. — у складзе Галіцкага, пазней Галіцка-Валынскага княства і ўключала гарады Васілеў, Гарадок, Сучава, Онут, Кіцмань, Рапужынцы і інш. Пасля татарскага нашэсця (і заняпаду Галіцка-Валынскага княства) сувязі Букавіны з галіцка-валынскімі землямі аслаблі, і напачатку XIV стагоддзя ўтварылася самакіравальная Шыпінская зямля з цэнтрам у горадзе Шыпінцы, якая (гэтак жа як і Болахаўская зямля) прызнавала вяршэнства золатаардынскіх ханаў. У 1340-50-х гадах букавінскія землі знаходзіліся пад уладай Венгрыі, а з 1360-х гадоў знаходзіліся ў складзе Малдаўскага княства, якое напачатку XVI ст. падпала пад уладу Асманскай імперыі.
Букавіна Паўднёвая — гістарычная назва тэрыторыі, якая ўваходзіць у склад вобласці Сучава Румынскай рэспублікі. У мінулым часткова ўваходзіла ў склад рымскай правінцыі Дакія. Карэнным насельніцтвам Букавіны былі тыя плямёны Малдовы, якія пазней сталі адным са складовых элементаў малдаўскай нацыі. Разам з тым у Букавіне Паўднёвай пражывалі славяне (пачынаючы з VI ст.), іх уплыў адбіўся на культуры і мове мясцовага насельніцтва. На працягу X—XI стагоддзяў у Букавіне развіваліся дробныя валашскія княствы. Пасля мангола-татарскага нашэсця ў XIV ст. Букавіна стала ядром аб'яднання валашскіх земляў і пасля ўтварылася Малдаўскае княства.

У Паўднёвай Букавіне знаходзіцца старажытная сталіца Малдовы XIV — пачала XVI стст. — Сучава, манастыр Путна з грабніцамі князёў і наогул самыя ўшанаваныя і найстаражытнейшыя манастыры Малдовы. Пад назвай Букавіна ["Вялікая Букавіна"] гэта вобласць (Букавіна Паўднёвая) згадваецца ўжо ў дагаворы 1412 года паміж польскім каралём Уладзіславам Ягайла і венгерскім каралём Жыгімонтам. Пазней (1527) Малдаўскае княства стала васалам Асманскай імперыі.

## Распаўсюджанасць 
Родная мова румынаў паводле дадзеных перапісаў

## Спасылкі 
* Інтэрактыўная карта распаўсюджанасці румынскай мовы ва Украіне па адміністрацыйна-тэрытарыяльных адзінках, statistika.in.ua

Катэгорыя:Румынская мова
Катэгорыя:Мовы Украіны
Таццяна Беланогая

**Тацця́на Дайне́ка**, да шлюбу — **Тацця́на Белано́гая** (нар. , Мінск) — беларуская паэтэса і бард з Маладзечна. Пераможца конкурсу «*Бардаўская восень-2004*».

## Біяграфія 
Дзяцінства прайшло ў г. Маладзечна. Пасля заканчэння СШ № 6 Таццяна ў 2002 годзе паступіла на прыродазнаўчы факультэт Беларускага педуніверсітэту імя Максіма Танка. Атрымала другую вышэйшую адукацыю выкладчыка англійскай мовы. Падчас вучобы ўдзельнічала ў бардаўскіх конкурсах. У 2004 годзе стала пераможцам конкурсу «Бардаўская восень» у Бельску-Падляскім, у 2007 — пераможцам конкурсу «ОРРА-2006» у Варшаве. Альбом Таццяны быў намінаваны ў катэгорыі «Спеўная паэзія» конкурсу «Рок-Каранацыя-2006».

У 2016 годзе Таццяна Беланогая выдае альбом «Матылёк», песні да якога напісаны на вершы Яўгеніі Янішчыц.

## Дыскаграфія 
* *Там, дзе мы* (дэма) (2004)
* *Пабачыць свет* (2006)
* *Дзвюхкроп’е* (2008)
* *Ніткі* (2010)
* *Святло і цені* (2013)
* *Матылёк (2016)*

## Складанкі 
* *Чарнобыльскі вецер* (2006) — «Чорны май»
* *Барды Свабоды* (2010)

## Удзел у конкурсах і фестывалях 
# Фестываль «Зоркі Маладзечна», г. Маладзечна (Беларусь), 02.05.2003, лаўрэат у намінацыі вакальнага жанру старэйшай узроставай катэгорыі.
# Фестываль «Бардаўская восень — 2004» , Бельск-Падляшскі (Польша), 23.10.2004, лаўрэат фестывалю.
# Міжнародны фестываль «ОППА — 2006», Варшава (Польшча), лаўрэат фестывалю.
# Удзельнічала ў фестывалі «Аршанская бітва», 2006 (Беларусь).
# «Талькаўскі фэст», 2008 (Беларусь, вёска Талька, Мінскай вобласці).
# Удзел ў фестывалі беларускай культуры ва Вроцлаве (4-10.06.2007).
# Удзел у тыдні беларускай культуры і мастацтва ў Варшаве (11-15.06.2008).
# Удзел у тыдні беларускай культуры і мастацтва ў Кракаве (2008).
# Разам з бардам з Польшчы Петрам Бакалем брала ўдзел у праекце  «Познань бардаў» у Познані (2008).
# Выступ ў межах фестывалю «Месяц аўтарскіх чытанняў» у Брно (Чэхія, 03.07.2009).
# У 2008 годзе брала ўдзел у «Sopot Bards Meeting — 2008», які адбываўся ў Сопаце на знакамітай сцэне Лясной Оперы (Operze Leśnej) (Польшча).

## Зноскі 
## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт 
* Таццяна Беланогая: простыя рэчы. Інтэрв'ю Кацярыны Безмацерных // «Наша ніва». 17.07.2009 г.

Катэгорыя:Паэты Беларусі
Катэгорыя:Беларускамоўныя паэты
Катэгорыя:Аўтары-выканаўцы
Словазмяненне

[right|thumb|150px|Утварэнне словаформ ад [іспанская мова|іспанскай (ці партугальскай) лексемы са значэннем «кот». Сінім банцікам абазначаны кот (мужчынскі род), ружовым — кошка (жаночы род)]]
**Словазмяне́нне** — утварэнне словаформ той жа лексемы з рознымі граматычнымі значэннямі.
Марфемы, з дапамогаю якіх ажыццяўляецца словазмяненне, называюцца *фле́ксіямі* ( — «згінанне», «пераход голасу»).

Асобнымі выпадкамі словазмянення з'яўляюцца скланенне па склонах (*рука-рукі-руцэ*…), спражэнне па асобах (*іду-ідзеш-ідзе*…), змяненне па родах, часах і іншых граматычных катэгорыях. Мноства словаформ аднае лексемы ўтварае словазмяняльную парадыгму.

Словазмяненне проціпастаўляецца *словаўтварэнню*.

## Гл. таксама 
* Узроўні мовы
* Словаўтварэнне
Склон

**Склон** — граматычная словазмяняльная катэгорыя іменных часцін мовы, якая служыць для сінтаксічных адносін з іншымі словамі ў складзе словазлучэнняў ці сказаў.

## У беларускай мове 
У беларускай мове шэсць склонаў: назоўны, родны, давальны, вінавальны, творны, месны. Назоўны склон прамы, ён з’яўляецца пачатковай формай, усе астатнія — ускосныя. Сустракаецца ўстарэлая клічная форма.

Кожнай склонавай форме ўласціва пэўнае граматычнае значэнне. Напрыклад, формай назоўнага склону выражаецца значэнне суб’екта дзеяння (*прыйшла вясна*), формамі ўскосных — аб’екта дзеяння (*будаўніцтва школы, падарунак дзецям*), прыналежнасці (*хата рыбака*), якаснай ацэнкі (*дзяўчына з гонарам*), сродку ці спосабу дзеяння (*жніво камбайнам*), месца (*працаваць у лесе*), часу (*адпачыць пасля працы*) і інш.

Найбольш семантычна ёмкія і прадуктыўныя ва ўжыванні родны, вінавальны, творны і месны склоны. Назоўны і давальны больш абмежаваныя па значэннях і канструктыўна. Склоны прыметнікаў, парадкавых лічэбнікаў, абагульнена-якасных займеннікаў, дзеепрыметнікаў залежыць ад склону назоўніка і самастойнага значэння не мае.

## Гл. таксама 
* Скланенне
* Спражэнне

## Крыніцы 

Катэгорыя:Граматычныя катэгорыі
Андрэй Якаўлевіч Варанчук

{{Ваенны дзеяч
|імя = Андрэй Якаўлевіч Варанчук
|арыгінал імя =   
|дата нараджэння  = 
|месца нараджэння = 
|дата смерці = 
|месца смерці = 
|выява =
|подпіс =
|мянушка =
|прыналежнасць = 
|гады службы = 1938—1960
|званне = 
|род войскаў = артылерыя
|пасада =
|частка =
|бітвы = Баі на Халхін-Голе,Вялікая Айчынная вайна
|узнагароды = { style="background: transparent"
 
}
{ style="background: transparent"
 
}
|сувязі =
|у адстаўцы =
}}
**Андрэй Якаўлевіч Варанчу́к** (1915—2007) — палкоўнік Савецкай Арміі, удзельнік баёў на Халхін-Голе і Вялікай Айчыннай вайны. Герой Савецкага Саюза (1943).

## Біяграфія 
Андрэй Якаўлевіч Варанчук нарадзіўся 15 чэрвеня 1915 года ў вёсцы Горваль (цяпер — у Рэчыцкім раёне Гомельскай вобласці Беларусі) у сям’і селяніна. Скончыў сем класаў няпоўнай сярэдняй школы, затым у 1932 годзе — Рэчыцкі педагагічны тэхнікум. У 1938 годзе Варанчук быў прызваны на службу ў Рабоча-сялянскую Чырвоную Армію. Удзельнічаў у баях на Халхін-Голе.

У 1942 годзе ён скончыў курсы малодшых лейтэнантаў. З 1943 года — на франтах Вялікай Айчыннай вайны, у званні лейтэнанта камандаваў батарэяй 236-га стралковага палка 106-й стралковай дывізіі 65-й арміі Цэнтральнага фронту. Вызначыўся падчас бітвы за Дняпро.

15-17 кастрычніка 1943 года батарэя Варанчука спрыяла пераправе палка праз Дняпро у раёне Лоева Гомельскай вобласці Беларускай ССР.
* Матэрыялы, прысвечаныя Андрэю Варанчуку, захоўваюцца ў Рэчыцкім краязнаўчым музеі.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* Агульнадаступны электронны банк дакументаў "Подзвіг Народа ў Вялікай Айчыннай вайне. Варанчук Андрэй Якаўлевіч
* *Валерия Савченко* «ПЛАТИНОВАЯ ЗВЕЗДА»
* .
* 105 лет со дня рождения А. Я. Ворончука. *Рэчыцкі краязнаўчы музей*.

Катэгорыя:Палкоўнікі СССР
Катэгорыя:Удзельнікі баёў на Халхін-Голе
Катэгорыя:Артылерысты Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Удзельнікі бітвы за Дняпро
Катэгорыя:Удзельнікі Парада Перамогі
Катэгорыя:Пахаваныя на Зверынецкіх могілках
Чэмпіянат свету па снукеры 1999

**Чэмпіянат свету 1999** (, таксама вядомы як *Embassy World Snooker Championship 1999* — ад назвы спонсара) — прафесійны рэйтынгавы турнір па снукеры, які праходзіў з 17 красавіка па 3 мая 1999 года на арэне тэатру Крусібл, у Шэфілдзе, Англія. Турнір стаў 65-м розыгрышам чэмпіянату свету, які быў заснаваны ў 1927 годзе. Кампанія Embassy у чарговы раз спансавала турнір. Прызавы фонд турніру склаў £1,400,000, з якіх £230,000 атрымаў пераможца.

## Асноўная сетка 
## Спасылкі 
* Чэмпіянат свету 1999 на Snooker.org 
* Статыстыка чэмпіянату свету 1999 на CueTracker.net 

Катэгорыя:Чэмпіянат свету па снукеры
Катэгорыя:1999 год у снукеры
Катэгорыя:Спорт у Англіі ў 1999 годзе
Катэгорыя:Снукерны сезон 1998/1999
Катэгорыя:Снукерныя турніры ў Англіі
Катэгорыя:1999 год у Шэфілдзе
Катэгорыя:Красавік 1999 года
Катэгорыя:Май 1999 года
Яваркі

**Яваркі** - персанажы беларускай народнай казкі "Знайда Дуброўскі". Тры сястры-каралеўны марскіх глыбінь. Узначальваюць племя марскіх людзей. Адрозніваліся незвычайнай прыгажосцю: стромкія, танклявыя, з залатымі валасамі і бровамі. Іх марское каралеўства падкрэслена фантастычнае: яго насяляюць жывёлы са звышнатуральнымі памерамі (качкі велічынёй з жорава, гусі памерам з печ, кабыла ростам з гумно і г.д.). Галоўны герой казкі - Знайда Дуброўскі - дамагаецца шлюбу з малодшай, найпрыгажэйшай яваркай, дзеля чаго праходзіць шэраг тыповых дзеля чароўнай казкі выпрабаванняў. 

Роднасныя такім персанажам, як ядзеркі (гл. "Беларуская міфалогія"). 

Яваркі на сайце "Мифология славян" (на беларускай мове)  

Катэгорыя:Міфалогія
Катэгорыя:Беларуская міфалогія
Катэгорыя:Беларускі фальклор
Катэгорыя:Беларускія казкі
Панін

**Панін** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Андрэй Уладзіміравіч Панін (1962—2013) — акцёр тэатра і кіно.
* Віктар Яўгенавіч Панін (фізік) (1930—2020) — савецкі і расійскі вучоны ў галіне фізікі трываласці і матэрыялазнаўства, акадэмік АН СССР (1987).
* Вячаслаў Мікалаевіч Панін (нар. 1945) — мастацкі кіраўнік Маладзёжнага тэатра эстрады (Мінск), заслужаны дзеяч мастацтваў Беларусі, пастаноўшчык масавых мерапрыемстваў падчас дзяржаўных святаў.
* Мікіта Іванавіч Панін (1718—1783) — расійскі палітык, фаварыт Кацярыны I.
* Пётр Іванавіч Панін (1721—1789) — расійскі ваенны дзеяч, граф.
Іваноўшчына

Назву **Івано́ўшчына** маюць:

* Іваноўшчына — вёска ў Дубровенскім раёне Віцебскай вобласці
* Іваноўшчына — вёска ў Маладзечанскім раёне Мінскай вобласці
Вар’етэ

'''Вар'етэ '''— від тэатра, у праграму паказаў якога ўваходзіць забаўляльныя нумары тэатральных, музычных і цыркавых жанраў. Уключае аднаактовыя камічныя п'есы, парадыйныя сцэнкі, выступленні спевакоў, чытальнікаў, танцораў, штукароў. Назва паходзіць ад парыжскага тэатра Вар'етэ-Мантансье (заснавана ў 1790 годзе, з 1807 года — тэатр Вар'етэ). Тэатры тыпу вар'етэ былі пашыраны ў гарадах Заходняй Еўропы ў канцы XIX — пачатку XX стагоддзя. Сярод найбольш вядомых сучасных вар'етэ «Мулен Руж», «», «Лідо» (Парыж). У эфектных, багата аформленых пастаноўках вар'етэ ўзнік і развіўся жанр рэвю. Існуюць радыё-, і тэлевар'етэ, у праграмах якіх песні, скетчы і іншыя эстрадныя нумары.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Музычныя жанры
Варламаў

**Варламаў** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Аляксандр Леанідавіч Варламаў — беларускі мастак-мадэльер
* Аляксей Рыгоравіч Варламаў — савецкі і рускі мастак
* Аляксандр Ягоравіч Варламаў — рускі кампазітар, спявак
* Віктар Мацвеевіч Варламаў (1936—1996) — беларускі жывапісец.
* Ілья Аляксандравіч Варламаў — рускі фотажурналіст, блогер, прадпрымальнік
* Канстанцін Аляксандравіч Варламаў — рускі акцёр
* Сцяпан Паўлавіч Варламаў — беларускі ветэрынар
Таропецкая ікона Божай Маці

**Таропецкая ікона Божай Маці** (*Божая Маці Таропецкая і Мікола*) — старажытная ікона Багародзіцы з дзіцем Ісусам, якая паходзіць з Корсунска-Багародзіцкага сабора горада Таропца. Адносіцца да іканапіснага тыпу Адзігітрыя.

Згодна з мясцовым таропецкім паданнем, атаясамліваецца з шанаванай Корсунскай іконай, хаця адрозніваецца ад яе па іканаграфіі. Таксама вядомыя спробы атаясаміць ікону са знакамітым Эфескім абразом Ефрасінні Полацкай.

## Апісанне 
Памеры іконы — 82,5 х 60,5 х 3,0 см. Хоць жывапіс пацямнеў ад часу, у пачатку 20 стагоддзя колеры фарб можна было распазнаць. Колер верхняй адзежы Багародзіцы — чырвоны, а сподняй — цёмна-сіні. У Дзіцяці адзежа цёмна-зялёная. На адвароце іконы была выява святога Міколы Цудатворца.

## Гісторыя 
Гісторыя Таропецкай іконы вядома з рубяжа XVII—XVIII стагоддзяў, калі ў Таропцы на царскія грошы будаваўся першы Корсунска-Багародзіцкі сабор. Тады ж было напісана першае апавяданне пра яе. «У Таропцы вельмі шануецца, яе выносілі ў час захопніцкіх войн, у перыяды аблогі мястэчка». У горадзе ікону сталі атаясамліваць са старажытнай Корсунскай іконай.

### Тэорыі паходжання 
Пра ранейшую гісторыю абраза не існуе адзінага меркавання. Дагэтуль дакладна не высветлена, адкуль ікона паходзіць і калі яна была створана. У большасці публікацый ікону датуюць XIV стагоддзем, аднак доктар мастацтвазнаўства Леў Ліўшыц настойвае на аднясенні яе да XIII стагоддзя. Жывапіс і мастацкія асаблівасці іконы дазваляюць зрабіць вывад, што старажытны абраз XII стагоддзя не захаваўся. У XIV стагоддзі пры невядомых абставінах ён быў заменены новым помнікам, прычым напісаным пскоўскім майстрам.

На думку экспертаў Музея імя Андрэя Рублёва, «адставанне па́валакі, грунту і слоя фарбы ад асновы» з’яўляецца элементарным агрэхам рэстаўрацыйнага ўмяшання. Промахі рэстаўрацыйнага ўмяшання 1937 і 1957 гадоў (расчыстка Н. В. Перцава) прызнаюць і супрацоўнікі Рускага музея — І. В. Салаўёва і І. А. Шаліна. Па словах апошняй, «страты слаёў на руцэ і назе дзіцяці… адносяцца да незаменных фрагментаў».

## Гл. таксама 
* Ефрасіння Полацкая
* 
* Спіс ікон, перададзеных РПЦ з музеяў РФ

## Зноскі 
## Спасылкі 
* Таропецкая ікона Божай Маці // Энцыклапедыя беларускай іконы «Иконы. BY».
* Таропецкая ікона Божай Маці на сайце «Кириллица».
* Гісторыя знаходкі і рэстаўрацыі спіса Таропецкай іконы XVI стагоддзя на сайце Полацкага Спаса-Ефрасіннеўскага манастыра.
* Эфеская ікона Божай Маці на сайце Полацкага Спаса-Ефрасіннеўскага манастыра.
* *Шалина И. А.* «Пречистому образу Твоему поклоняемся…» : Образ Богоматери в произведениях из собрания Русского музея. — СПб., 1995. Кат. № 105. С. 180—181.
* *Рыбакова С. Н.* Чудеса и судьбы икон Божией Матери в XX веке. — М., 2008.
* Торопецкая икона возвращается Церкви. Відэа на 5-м канале, 01.12.2009. Відэа на Youtube.

Катэгорыя:Іконы са збораў Дзяржаўнага Рускага музея
Катэгорыя:Іканаграфія Багародзіцы
Катэгорыя:Таропец
Прамбанан

**Прамбанан** () — помнік індуісцкай архітэктуры IX ст. н. э. на востраве Ява ў Інданезіі.

## Гісторыя 
Назва архітэктурнага комплекса **Прамбанан** запазычана ад наймення суседняй вёскі і паходзіць ад , што значыць «найвышэйшы брахман». Згодна пісьмовай крыніцы 856 г. ён меў назву **Шывагра** або **Шывалая** (літаральна «прастора Шывы»).

Будаўніцтва звязана з прыходам да ўлады ў старажытнай дзяржаве Матарам ў сярэдзіне IX ст. індуісцкай дынастыі. Першапачаткова ўяўляў сабою комплекс з некалькіх індуісцкіх храмаў, прысвечаных Шыве. У цэнтральным храме магла захоўвацца вялізарная статуя гэтага бога. Прамбанан быў пакінуты вернікамі ў X ст. н. э. у сувязі з вулканічнай актыўнасцю і масавым перасяленнем на ўсход вострава Ява.

У навуковай літаратуры першае апісанне храмавага комплекса з’явілася ў 1811 г. З 1918 г. адбываецца паступовая рэканструкцыя.

## Сучасны стан 
Комплекс Прамбанан складаецца ўсяго з 240 асобных індуісцкіх храмаў. Цэнтральнае месца займаюць храмы, прысвечаныя багам Шыве, Вішну і Брахме. Храм Шывы найбольшы па памерах, дасягае 47 м у вышыню і 37 м у шырыню.

Асаблівую цікавасць маюць рэльефы з выявамі сцэн з «Махабхараты» і «Рамаяны»:

Файл:Relief-IMG 3966.JPG|
Файл:COLLECTIE TROPENMUSEUM Bas-reliëf op de Candi Lara Jonggrang oftewel het Prambanan tempelcomplex TMnr 20026933.jpg|

## Ахова 
Прамбанан уключаны ў 1991 г. у спіс сусветнай спадчыны ЮНЕСКА.

## Спасылкі 
* Сайт ЮНЕСКА
* Сайт парка Барабудур, Прамбанан і Батубока 

Катэгорыя:Сусветная спадчына ў Інданезіі
Катэгорыя:Гісторыя Інданезіі
Катэгорыя:Археалагічныя аб’екты ў Інданезіі
Катэгорыя:Гісторыя Явы
Катэгорыя:Індуісцкія храмы
Камода

**Камо́да**:

* **Камода** — востраў у групе Малых Зондскіх астравоў.
* **Камода** — нацыянальны парк у Інданезіі.

## Гл. таксама
* **Варан камодскі** — найбуйнейшая у свеце яшчарка.
Камода (востраў)

**Камода** () — востраў у групе Малых Зондскіх астравоў, на захад ад вострава Флорэс. Уваходзіць у склад Інданезіі. Плошча — 390 км². Насельніцтва (2006 г.) — 2000 чал.

## Геаграфія 
Востраў Камода з’яўляецца часткай архіпелага Малыя Зондскія астравы. Знаходзіцца ў 25 км на захад ад вострава Флорэс, у 20 км на ўсход ад вострава Сумбава, у 1420 км на паўднёвы ўсход ад Джакарты, сталіцы Інданезіі. Даўжыня — каля 40 км, найбольшая шырыня — 17,4 км.

Востраў мае вулканічнае паходжанне. Сфарміраваўся ў выніку працэсу субдукцыі (напаўзання акіянічных пліт, гл. Тэктоніка пліт). Берагі маюць значныя вылучыны, часцяком паднятыя, скалістыя. Пейзаж вострава характарызуецца чаргаваннем вузкіх далін з плато і ўзгор’ямі. Найвышэйшая гара Араб дасягае 823 м над узроўнем мора.

Клімат трапічны. Вільготны сезон працягваецца са снежня да пачатку красавіка. У студзені сярэдняя колькасць ападкаў набліжаецца да 278 мм. Астатні перыяд засушлівы. Сярэдняя гадавая тэмпература 30 °C — 32 °C.

## Прырода 
На востраве Камода знойдзена 254 віды раслін, якія маюць азіяцкае і аўстралійскае паходжанне. Большасць з іх прыстасавана да засушлівага клімату вострава. Значная частка тэрыторыі пакрыта густымі ксерафітнымі хмызнякамі.

Найбольш вядомы прадстаўнік фаўны Камода — камодскі варан, які з’яўляецца найбуйнейшай у свеце яшчаркай. Акрамя таго, тут жывуць дзікія буйвалы, алені, макакі, кажаны, коні, дзікі, цыветы, марскія і наземныя птушкі. Воды каля Камода насяляюць прыкладна 1000 відаў розных марскіх жывёл, у тым ліку акулы, скаты, марскія чарапахі і г. д.

## Ахова і інфраструктура 
Востраў Камода з’яўляецца часткай нацыянальнага парка Камода, што ўваходзіць у спіс сусветнай спадчыны ЮНЕСКА.

На Камода знаходзіцца адзіны населены пункт — аднайменная вёска, каля якой дзейнічае прычал для суднаў з вострава Флорэс. Жыхары займаюцца сельскай гаспадаркай, аднак яе развіццё абмежавана правіламі аховы дзікай прыроды. Галоўная галіна мясцовай эканомікі — турызм. Наведвальнікі прыязджаюць пераважна для назірання за жыццём знакамітых камодскіх варанаў, аднак на Камода таксама маюцца магчымасці для пляжнага адпачынку і нырання з аквалангам. Турыстаў прымае спецыялізаваны цэнтр нацыянальнага парка.

## Спасылкі 
* Komodo Island and its Dragons 
* Komodo, beyond the dragons
* In Indonesia, the People Who Live With Dragons
* Conservation biology and population management of the Komodo dragon
* Komodo Flora and Fauna 

Катэгорыя:Малыя Зондскія астравы
Катэгорыя:Астравы Інданезіі
П’яцца дэі Міраколі

'''П'яца дэі Міраколі'* (, што перакладаецца, як *Плошча цудаў*) — велізарная, абнесеная сцяной, плошча ў старой частцы італьянскага горада Піза, адзін з самых знакамітых узораў сярэднявечнай архітэктуры. На ёй размясціліся чатыры шэдэўры сярэднявечнай архітэктуры: , Пізанская вежа,  і . У 1987 годзе архітэктурны ансамбль быў унесены ў спіс Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА.

## Кафедральны сабор 
Сэрца Плошчы Цудаў — сярэднявечны кафедральны сабор **Санта-Марыя Асунта** (Успення Найсвяцейшай Панны Марыі) — пяцінефны сабор з трохнефным трансэптам, выдатны ўзор .

Будаўніцтва пачата ў 1064 годзе архітэктарам ]. У фасад, выкананы з шэрага мармуру і белага каменя, устаноўлена каляровая мазаіка, сабраная майстрам , пра што абвяшчае надпіс над цэнтральнай дзвярыма: *Rainaldus prudens operator''.

У фасадзе сабора размешчана магіла Бускета, надпіс на якой абвяшчае пра дату заснавання сабору і пераможнай барацьбе над сарацынамі.

Масіўныя бронзавыя дзверы былі вырабленыя ў майстэрні Джамбалоньі, і ўстаноўлены замест старых, якія пацярпелі ў пажары 1595 года. Адзіныя ацалелыя пасля пажару сярэднявечныя дзверы (), былі выраблены каля 1180 года . Таксама падчас пажару ацалела мазаіка ў апсідзе, якая паказвае Хрыста з надыходзячымі Багародзіцай і Янам Багасловам. Галава Хрыста была выканана ў 1302 годзе Чымабуэ, што стала апошняй працай памерлага ў тым жа годзе мастака. Фрэска купалы, якая прадстаўляе Ушэсце Багародзіцы, была выканана .

Катэгорыя:Плошчы Італіі
Катэгорыя:Піза
Бэмбі (мультфільм)

**Бэмбі** () — амерыканскі анімацыйны фільм 1942 года вытворчасці кампаніі Walt Disney Productions, выпушчаны 13 жніўня 1942 года кінакампаніяй RKO Radio Pictures.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Мультфільмы ЗША
Катэгорыя:Фільмы 1942 года
Катэгорыя:Дыснэеўскія фільмы
Катэгорыя:Поўнаметражныя анімацыйныя фільмы
Катэгорыя:Маляваныя мультфільмы
Чэмпіянат свету па снукеры 2001

**Чэмпіянат свету 2001** (, таксама вядомы як *Embassy World Snooker Championship 2001* — ад назвы спонсара) — прафесійны рэйтынгавы турнір па снукеры, які праходзіў з 21 красавіка па 7 мая 2001 года на арэне тэатру Крусібл, у Шэфілдзе, Англія. Турнір стаў 67-м розыгрышам чэмпіянату свету, які быў заснаваны ў 1927 годзе. Кампанія Embassy у чарговы раз спансавала турнір. Прызавы фонд турніру склаў £1,532,000, з якіх £260,000 атрымаў пераможца.

## Асноўная сетка 
## Спасылкі 
* Чэмпіянат свету 2001 на Snooker.org 
* Статыстыка чэмпіянату свету 2001 на CueTracker.net 

Катэгорыя:Чэмпіянат свету па снукеры
Катэгорыя:2001 год у снукеры
Катэгорыя:Спорт у Англіі ў 2001 годзе
Катэгорыя:Снукерны сезон 2000/2001
Катэгорыя:Снукерныя турніры ў Англіі
Катэгорыя:2001 год у Шэфілдзе
Катэгорыя:Красавік 2001 года
Катэгорыя:Май 2001 года
Мужык (казка)

**«Мужык»** — беларуская народная казка. Бытавая. Запісана Эмай Дмахоўскай у вёсцы Юравічы Рэчыцкага павета.

## Сюжэт 
Багаты мужык быў вельмі сквапны і нікога не частаваў. Лішняе збожжа ён сыпаў у яму, каб яно там гніло — абы не даваць нікому дарма. Аднойчы стары падарожнік папрасіўся да яго пераначаваць. Гаспадар нават не пакарміў яго, а за начлег прымусіў змалаціць дзве копы жыта. Стары пагадзіўся, але малаціць стаў незвычайным чынам: падпаліў жыта ў гумне і стаў казаць чароўныя словы: «Гоц, гоц, гоц!». Як ні дзіўна, праз нейкі тэрмін аказалася, што жыта сапраўды змалочана, прычым вельмі добра. Адпусціўшы старога, мужык вырашыў праверыць дзіўны спосаб малацьбы і падпаліў у гумне ўсё сваё жыта. Але і жыта, і гумно згарэлі, і мужык разарыўся. Здагадаўся ён тады, што стары быў ніхто іншы, як сам Бог.

## Літаратура 
Беларускі казачны эпас / Склад. і ўступ. артыкул У. В. Анічэнка. — Мінск : Выдавецтва БДУ, 1976. — 206 с.

Катэгорыя:Беларускія казкі
Катэгорыя:Беларускі фальклор
Яўген Палікарпавіч Гаробчанка

**Яўген Палікарпавіч Гаробчанка** (, горад Ветка — ) — беларускі акцёр.

Сцэнічную адукацыю атрымаў пад кіраўніцтвам У.Галубка ў БДТ-3, дзе працаваў у 1932-37 гадах. Напачатку рэжысура скарыстоўвала яго прывабны выгляд. сцэнічнае абаянне, тэмперамент, шчырасць і натуральнасць выканання, арганічнасць існавання ў ролях маладых хлопцаў. Найбольш поўна як акцёр раскрыўся ў Рагачоўскім калгасна-саўгасным тэатры (працаваў у 1937-39) і Баранавіцкім абласным драматычным тэатры (1939-41). У студзені-сакавіку быў у складзе акцёрскай акцёрскай франтавой брыгады БДТ-2. У кастрычніку 1944 года рэпрэсаваны. Рэабілітаваны ў 1966 годзе.

## Літаратура 
* Яўген Палікарпавіч Гаробчанка // Тэатральная Беларусь : энцыклапедыя : у 2 т. / рэдкал. Г. П. Пашкоў [і інш.]. — Мн., 2002. — Т. 1. — С. 253.

Катэгорыя:Рэпрэсаваныя ў БССР
Катэгорыя:Рэабілітаваныя ў СССР
Катэгорыя:Акцёры тэатра Беларусі
Міхаіл Фёдаравіч Галкоўскі

**Міхаіл Фёдаравіч Галкоўскі** (нар.  г., вёска Судзілы, Клімавіцкі раён) — беларускі артыст оперы (драматычны тэнар). Заслужаны артыст Беларусі (1980).

## Біяграфія 
Пасля заканчэння школы паступіў у Беларускую кансерваторыю. Студэнтам чацвёртага курса спяваў у Дзяржаўным тэатры оперы i балета. У 1968 г. закончыў кансерваторыю. Шмат выступаў у операх беларускіх кампазітараў: Сяргей («Алеся» Я. Цікоцкага), Нунцый («Джардана Бруна» С. Картэса), Раман («Сівая легенда» Д. Смольскага), а таксама савецкіх кампазітараў: Лёнька і Антонаў («У буру» Ц. Хрэннікава), Косця-радыст («Брэсцкая крэпасць» К. Малчанава) і інш. У класічным оперным рэпертуары спевака вылучаюцца партыі драматычнага і лірыка-драматычнага плана: Турыду («Сельскі гонар» П. Маскані), Радамес («Аіда» Д. Вердзі), Герман («Пікавая дама» П. Чайкоўскага) і інш. Выканаў партыю Андрэя ў тэлевізійным варыянце оперы «У пушчах Палесся» А. Багатырова.

Лаўрэат міжрэспубліканскага (1969) і Усесаюзнага (1973) конкурсаў вакалістаў. Удзельнік параду славутых тэнараў свету на 1-м міжнародным фестывалі опернага мастацтва, прысвечаным 125-годдзю з дня нараджэння Э. Каруза (1998).

## Літаратура 
* Галкоўскі Mixaiл Фёдаравіч // Беларуская энцыклапедыя : у 18 т. / рэдактар Г. П. Пашкоў. — Мінск, 1997. — Т.4. — С. 466.
* Галкоўскі Mixaiл Фёдаравіч // Тэатральная Беларусь : энцыклапедыя : у 2 т. / пад рэдакцыяй Г. П. Пашкова. — Мінск, 2002. — Т.1. — С. 238.

Катэгорыя:Акцёры Беларусі
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Клімавіцкім раёне
Катэгорыя:Оперныя спевакі і спявачкі Беларусі
Катэгорыя:Выпускнікі Беларускай дзяржаўнай акадэміі музыкі
Катэгорыя:Тэнары
Дочкі (казка)

**«Дочкі»** — беларуская народная казка. Запісана Эмай Дмахоўскай у вёсцы Сеняжыцы Навагрудскага павета.

## Сюжэт 
Дзед з бабаю мелі па дочцы. Бабіна — дрэнна выхаваная — дрэнна ставілася да дзедавай. І тая папрасіла дзеда, каб той адпусціў яе з дома на пошукі шчасця. І дзед адвозіць яе на мяжу, дае верацяно і пакідае. Дзяўчына пачынае прасці, але верацяно раптам улятае ад яе. Тая кідаецца даганяць яго і забягае гэтак аж на «той» свет. Там дзяўчына пачаргова сустракае яблыню і грушу (якія просяць абтрасці іх), карову (якая просіць падаіць), парсюка (які просіць закалоць яго і пачаставацца салам, а рэштку пакінуць яму) і цеста ў рэжцы (якое просіць замясіць і спекчы яго, пакаштаваць, а рэшту пакінуць яму самому). Затым дзяўчына сустракае хату, дзе наймаецца ў служкі да старой ведзьмы, але таемна забірае ў яе частку грошаў і кідаецца бегчы дадому. На зваротным шляху яблыня, груша, карова, парсюк і цеста дапамагаюць ёй выратавацца ад ведзьмы. Цікава адзначыць тое, што зарэзаны дзяўчынай парсюк і спечанае цеста зноў паўстаюць жывымі і цэлымі, што, у прынцыпе, упісваецца ў законы чароўнай казкі.

Дзяўчына вярнулася дамоў з вялікімі грашыма і пачала ездзіць у карэце. Бабіна дачка пазайздросціла ёй і таксама накіравалася на мяжу прасці. Трапіўшы на «той» свет, яна адмаўляе ў дапамозе ўсім істотам, якіх сустракала яе зводная сястра. Таму, калі яна, забраўшы частку ведзьміных грошаў, вяртаецца дадому, тыя не дапамагаюць ёй, я ведзьма яе забівае.

## Літатарута 
Беларускі казачны эпас / Склад. і ўступ. артыкул У. В. Анічэнка. — Мінск : Выдавецтва БДУ, 1976. — 206 с.

Катэгорыя:Беларускія казкі
Катэгорыя:Беларускі фальклор
Афелія (значэнні)

* Афелія, карціна Міле
* Афелія, спадарожнік Урана
* (171) Афелія, астэроід
Залессе (Брэсцкі раён)

**Зале́ссе** (, ) — вёска ў Брэсцкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Чэрнінскага сельсавета. Размешчана за 18 км на паўночны ўсход ад Брэста, за 15 км ад чыгуначнай станцыі Брэст-Усходні.

У складзе камунальнага ўнітарнага сельскагаспадарчага прадпрыемства «Маладая гвардыя» (цэнтр — в. Чэрні).

## Гісторыя 
Паводле пісьмовых крыніц вядома з XVII стагоддзя як шляхецкая ўласнасць у Берасцейскім павеце і ваяводстве Вялікага Княства Літоўскага. У 1630 годзе належала П. Вітаноўскаму, у 1774 годзе — А. Вітаноўскаму, у 1789 годзе — Старавольскім.

Пасля трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай (1795) у складзе Расійскай імперыі, у Слонімскай, з 1797 года — у Літоўскай, з 1801 года — у Гродзенскай губернях.

У 1861 годзе вёска ў складзе маёнтка Збірагі, прыватнае ўладанне графа Грабоўскага. У 1889 годзе вёска ў Збіражскай воласці Кобрынскага павета; тут размяшчалася Збіражская валасная ўправа. У 1890 годзе сяляне Залескай сельскай грамады мелі 118 дзесяцін зямлі. Працавала школа граматы.

У 1905 годзе вёска ў Збіражскай воласці Кобрынскага павета Гродзенскай губерні. Паводле Рыжскага мірнага дагавора 1921 года ў складзе Польскай Рэспублікі, у Збіражскай гміне Брэсцкага павета Палескага ваяводства.

З 1939 года ў складзе БССР. У Вялікую Айчынную вайну 5 вяскоўцаў загінулі на фронце, 1 — у партызанах.

8 мая 1970 года *вёска* *Залессе* з Тэльмінскага сельсавета перададзена ў склад Чэрнінскага сельсавета.

## Насельніцтва 
* 72 жыхары (1861)
* 11 двароў, 129 жыхароў (1886)
* 121 жыхар (1905)
* 21 двор, 89 жыхароў (1921)
* 45 двароў, 223 жыхары (1940)
* 157 жыхароў (1959)
* 124 жыхары (1970)
* 33 гаспадаркі, 71 жыхар (1997)
* 28 гаспадарак, 58 жыхароў (2005)

## Літаратура 
* Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя ў 15 тамах. Т. 3, кн. 1. Брэсцкая вобласць / пад навук. рэд. А. І. Лакоткі. — Мн.: БелЭн, 2006. ISBN 985-11-0373-X.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Чэрнінскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Брэсцкага раёна
Нацыянальны парк Камода

**Нацыянальны парк Камода** () — прыродны нацыянальны парк у Інданезіі, створаны ў 1980 г. для аховы камодскага варана і іншых рэдкіх дзікіх жывёл. Уключае астравы Камода, Падар, Рынча і іншыя шматлікія малыя астравы паміж астравамі Флорэс і Сумбава. Агульная плошча — 219 322 га. 

## Геаграфія
Нацыянальны парк Камода месціцца на некалькіх астравах Малога Зондскага архіпелага і таксама ўключае навакольную марскую прастору. Найбуйнейшыя астравы — Камода, Падар, Рынча, Гілі-Матанг. Часткова населены толькі Камода і Рынча. Усе астравы маюць вулканічнае паходжанне, характарызуюцца ўзвышшамі. Найвышэйшая гара Араб (823 м) знаходзіцца на востраве Камода.

Клімат трапічны. Вільготны сезон працягваецца са снежня да пачатку красавіка. У студзені сярэдняя колькасць ападкаў набліжаецца да 278 мм. Астатні перыяд засушлівы. Сярэдняя гадавая тэмпература 30°C — 32°C.

## Прырода
Флора нацыянальнага парка Камода тыповая саванная. Доўгі засушлівы сезон спрыяў развіццю ксерафітаў. Найбольш вядомы жыхар астравоў — камодскі варан. Нацыянальны парк насяляе прыкладна 5700 гэтых жывёл. Іншыя наземныя жывёлы — дзікія буйвалы, алені, макакі, кажаны, коні, дзікі, цыветы, шматлікія птушкі. Марскую прастору нацыянальнага парка Камода насяляюць прыкладна 1000 відаў розных марскіх жывёл, у тым ліку рэдкія каралы, акулы, скаты, марскія чарапахі і г. д.

## Галерэя

Image:Komodo National Park.jpg|
Image:Komodo dragon walking.JPG|
Image:Komodo dragon stalking deer.png|
Image:Glossodorid nudibranch komodo.jpg|
Image:Turtle komodo.jpg|
Image:Manta ray.jpg|

## Гл. таксама 
* Вялікі бар’ерны рыф
* Галапагас
* Паўвостраў Вальдэс

## Спасылкі
* UNESCO.org
* meteoprog.by
* Wonderful Indonesia
* TED Case Studies 

Катэгорыя:Сусветная спадчына ў Інданезіі 
Катэгорыя:Нацыянальныя паркі Інданезіі
Катэгорыя:З’явіліся ў 1980 годзе
Карабаны

**Карабаны** — тапонім.

## Брэсцкая вобласць 
* Вёска Карабаны, Брэсцкі раён

## Мінская вобласць 
* Вёска Карабаны, Мядзельскі раён
Кіраўскі раён (значэнні)

**Кіраўскі раён**:

## Беларусь 
* Кіраўскі раён — раён у Магілёўскай вобласці

## Расія 
* Кіраўскі раён (Калужская вобласць)
* Кіраўскі раён (Ленінградская вобласць)
* Кіраўскі раён (Паўночная Асеція)
* Кіраўскі раён (Прыморскі край)
* Кіраўскі раён (Санкт-Пецярбург)
* Кіраўскі раён (Стаўрапольскі край)

## Украіна 
* Кіраўскі раён (Крым)
Сароцкі сельсавет (Любанскі раён)

**Саро́цкі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Любанскага раёна Мінскай вобласці. Цэнтр сельсавета — аграгарадок (да 2008 г. вёска) Сарачы.

Утвораны 20 жніўня 1924 года як **Рэдкавіцкі сельсавет** у складзе Любанскага раёна Слуцкай акругі БССР. Цэнтр — вёска Рэдкавічы. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Бабруйскай акругі. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Любанскім раёне БССР. З 21 чэрвеня 1935 года ў Любанскім раёне Слуцкай акругі. Пасля ўвядзення абласнога падзелу 20 лютага 1938 года ў Любанскім раёне Мінскай вобласці, з 20 верасня 1944 года — Бабруйскай вобласці, з 8 студзеня 1954 года — Мінскай вобласці. 28 лютага 1974 года цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Сарачы, сельсавет перайменаваны ў Сароцкі.

28 мая 2013 года межы сельсавета былі пашыраныя ў выніку далучэння да яго тэрыторыі часткі скасаванага Ляхаўскага сельсавета з наступнымі населенымі пунктамі: Аляксандраўка, Горбач, Запалле, Лісцёнка, Новыя Юрковічы, Сялец, Старыя Юрковічы.

Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года (8 населеных пунктаў) — 2862 чалавек, з іх 97,5 % — беларусы, 1,3 % — рускія; паводле перапісу 2019 года (15 населеных пунктаў) — 2803 чалавекі.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.


Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Уладзімір Брылеўскі

**Уладзімір Брылеўскі** (, в. Лоск, Ашмянскі павет, Віленская губерня, цяпер Валожынскі раён, Мінская вобласць — , Галівуд, Фларыда, ЗША) — беларускі грамадскі дзеяч, журналіст.

## Біяграфія 
Скончыў афіцэрскую школу ў Дэмбліне, вучыўся ў сельскагаспадарчым інстытуце ў Пулавах.

Падчас нямецкай акупацыі Беларусі быў начальнікам Смаргонскага, потым Жодзішкаўскага паветаў. Летам 1943 арыштаваны, некаторы час утрымліваўся ў Вілейскай турме, затым адпраўлены ў канцлагер, аднак па дарозе ў яго ўцёк. Паўлеальна пераехаў у Рыгу, дзе працаваў карэктарам часопіса «Новы шлях». З канца 1944 — эміграваў у Германію. Арганізаваў беларускую школу ў Гановеры.

З канца 1940-х пераехаў у ЗША, жыў у Саўт-Рыверы, браў удзел у грамадскім жыцці, супрацоўнічаў з польскім часопісам «Культура» (Парыж, галоўны рэдактар Ежы Гедройц). Надрукаваў у газеце «Беларус» і часопісе «Беларуская думка» ўспаміны пра дзеячаў беларускага нацыянальнага руху — Вацлава Іваноўскага, Радаслава Астроўскага, Вінцэнта Гадлеўскага, Хведара Ільяшэвіча, Канстанціна Езавітава. Спрычыніўся да заснавання парафіі Св. Еўфрасінні Полацкай.

Разам з жонкай Лянгінай пахаваны на Беларускіх могілках у Саўт-Рыверы.

## Літаратура 
* 
* Гардзіенка, А. Беларускі кангрэсавы камітэт Амэрыкі (БККА) / Алег Гардзіенка. — Смаленск: [Б. в.], 2009. — 428 с., [12] с. іл. — С. 258. — (БІНІМ; Бібліятэка Бацькаўшчыны; Кн. 16).

Катэгорыя:Постаці беларускай эміграцыі
Катэгорыя:Беларусы ў Германіі
Катэгорыя:Беларусы ў ЗША
Катэгорыя:Зняволеныя Вілейскай турмы
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Валожынскім раёне
Беларускае слова (газета)

**«Беларускае слова=Byelorussian Word»** — газета беларускай дыяспары, неафіцыйны орган Беларускай цэнтральнай рады. Заснавана ў Германіі (Міхельсдорф) 17 снежня 1948. Напачатку выходзіла як дадатак «Appendix to the Ukrainian newspaper» да газеты «Ukrainian News», з 25 сакавіка 1949 (№ 4 (5)) — як самастойнае выданне. З сакавіка 1950 да сакавік 1954 не выдавалася. Выданне адноўлена 25 сакавіка 1954, а з № 3 (32) (снежань 1956) выдавалася ў Саўт-Рыверы. Апошні нумар (№ 2 (39)) выйшаў у снежні 1958.

## Рэдактары 
* А. Русак
* Ю. Стукаліч
* Ю. Сабалеўскі
* Я. Кіпель

Катэгорыя:Газеты ЗША на беларускай мове
Катэгорыя:Беларуская цэнтральная рада
Катэгорыя:1948 год у Германіі
Катэгорыя:Газеты Германіі на беларускай мове
Катэгорыя:1954 год у ЗША
Катэгорыя:Міхельсдорф
Катэгорыя:Саўт-Рывер
Катэгорыя:З’явіліся ў 1948 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 1958 годзе
Чэмпіянат свету па снукеры 1998

**Чэмпіянат свету 1998** (, таксама вядомы як *Embassy World Snooker Championship 1998* — ад назвы спонсара) — прафесійны рэйтынгавы турнір па снукеры, які праходзіў з 18 красавіка па 4 мая 1998 года на арэне тэатру Крусібл, у Шэфілдзе, Англія. Турнір стаў 64-м розыгрышам чэмпіянату свету, які быў заснаваны ў 1927 годзе. Кампанія Embassy у чарговы раз спансавала турнір. Прызавы фонд турніру склаў £1,323,000, з якіх £220,000 атрымаў пераможца.

## Асноўная сетка 
## Спасылкі 
* Чэмпіянат свету 1998 на Snooker.org 
* Статыстыка чэмпіянату свету 1998 на CueTracker.net 

Катэгорыя:Чэмпіянат свету па снукеры
Катэгорыя:1998 год у снукеры
Катэгорыя:Спорт у Англіі ў 1998 годзе
Катэгорыя:Снукерны сезон 1997/1998
Катэгорыя:Снукерныя турніры ў Англіі
Катэгорыя:1998 год у Шэфілдзе
Катэгорыя:Красавік 1998 года
Катэгорыя:Май 1998 года
Талышскія горы

**Талы́шскія горы**, **Талышынскія горы**, **Талыш** — горы ў паўднёва-ўсходняй частцы Каўказа ў Азербайджане і Іране. З’яўляюцца працягам горнай сістэмы Малога Каўказа.

Складаюцца з трох хрыбтоў — галоўнага водападзельнага, Пештасарскага і Бураварскага. Ад Малога Каўказа аддзелены далінай ракі Аракс.

Даўжыня каля 100 км. Вышыні да 2492 м (гара Кюмюркёй). Горы складзены флішавымі і вулканагеннымі тоўшчамі з інтрузіямі асноўных парод. Усходнія схілы да вышыні 600 м пад субтрапічнымі, вышэй — букавымі лясамі. На галоўным грэбні распаўсюджаны нагорныя ксерафіты і горныя лугастэпы.

## Зноскі 
## Літаратура 
* 
* 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* Талыш, Чаруж и другие // Журнал «Вокруг света»
* Талышские горы // Ландшафты и сообщества у праекце «Плантариум» (вызначальнік раслін і ілюстраваны атлас відаў)

Катэгорыя:Горы Азербайджана
Катэгорыя:Горы Ірана
Катэгорыя:Каўказ
Беларуская мова ва Украіне

thumb|справа|250px|Распаўсюджанасць беларускай мовы ў раёнах і гарсаветах Украіны паводле перапісу 2001 года.
thumb|справа|250px|Найбольш распаўсюджаныя мовы беларусаў паводле рэгіёнаў Украіны. Чырвоны — рэгіёны, дзе большасць беларусаў лічыць роднай мовай рускую, зялёны — беларускую, блакітны — украінскую.
thumb|справа|250px|Беларусы па паветах Расійскай імперыі і камітатах Аўстра-Венгрыі ў межах сучаснай Украіны. Пры перапісе насельніцтва ў Расіі нацыянальнасць вызначалася паводле мовы, што, такім чынам, у выпадку з расійскай часткай Украіны сведчыць пра долю беларускамоўнага насельніцтва.
**Белару́ская мова ва Украі́не** () — беларуская мова, распаўсюджаная сярод некаторае часткі прадстаўнікоў беларускай дыяспары ва Украіне, а таксама ў асяроддзі карэннай часткі ўкраінскіх беларусаў.

## Статыстычныя звесткі 
Паводле , беларускую мову роднай назваў 108 241 чалавек або 0,26 % насельніцтва Украінскай ССР, у тым ліку 71 019 чалавек або 0,37 % гарадскога насельніцтва і 37 222 чалавекі або 0,16 % сельскага насельніцтва.

Паводле звестак Усеўкраінскага перапісу насельніцтва 2001 года беларускую мову ва Украіне назвалі роднай 56 249 асоб, у тым ліку 19,8 тысяч этнічных беларусаў. Найбольшая колькасць беларускамоўнага насельніцтва Украіны знаходзіцца ў Днепрапятроўскай вобласці, Аўтаномнай Рэспубліцы Крым і Данецкай вобласці — 6 239, 5 204 і 4 842 чалавек адпаведна. У сваю чаргу, найбольшы працэнтны паказчык беларускамоўнага насельніцтва назіраецца ў Аўтаномнай Рэспубліцы Крым, Чарнігаўскай і Днепрапятроўскай вобласцях — 0,26 %, 0,19 % і 0,18 % ад насельніцтва адпаведна.

Перапісы насельніцтва ў СССР 1979, 1989 гадоў, а таксама перапіс насельніцтва Украіны 2001 года сведчаць пра павелічэнне сярод беларусаў Украіны долі рускамоўных і ўкраінскамоўных, некаторы рост долі асоб, што размаўляе на іншых мовах і адначасова з гэтым пра скарачэнне працэнтнай долі асоб, што лічаць у якасці роднай мовы беларускую мову.

Родная мова беларусаў ва Украіне згодна з перапісамі 1979, 1989 і 2001 гадоў:

У параўнанні з данымі перапісу насельніцтва 1989 года скарацілася доля асоб, што ўказваюць пра сваё валоданне беларускай мовай: у 1989 годзе пра гэта ўказвала 48,5 % украінскіх беларусаў, у 2001 годзе — 31,7 %. Курсівам пазначаныя населеныя пункты з насельніцтвам менш за 25 асоб.

## Гл. таксама 
* Беларусы Украіны
* Усеўкраінскі саюз беларусаў

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Беларусы ва Украіне
Украіна
Катэгорыя:Мовы Украіны
Кутубія

**Кутубія** (  «мячэць кнігагандляроў») — самая вялікая мячэць мараканскага горада Маракеш, вядомая цудоўным 69-мятровым мінарэтам, які паслужыў прататыпам такіх пабудоў альмахадскага перыяду, як вежа Хасана ў Рабаце і севільская Хіральда. Замовіў будаўніцтва мячэці эмір Якуб аль-Мансур (кіраваў у 1184-99 гг.) Назва мячэці паходзіць ці то ад бібліятэкі пры ёй, ці то ад кнігагандляроў, латкі якіх раней займалі пляцоўку ў мячэці. Вянчаюць мінарэт чатыры медныя шары. Унутры зроблена лесвіца такой шырыні, каб муэдзін мог заязджаць па ёй на жарабцу.

Image:Koutoubia.JPG
Image:MoroccoMarrakech KoutoubiaMosqueTop.jpg
Image:MoroccoMarrakech KoutoubiaMosqueSunset.jpg

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Мячэці Маракеша
Катэгорыя:Альмахады