open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Залатая Агада

(фоліа 14v). Верхняя правая сцэна: дзясятая пошасць са смерцю першародных егіпцян; уверсе злева: яўрэі, якія пакідаюць Егіпет; унізе справа: армія фараона; унізе злева: яўрэі толькі што перайшлі Чырвонае мора, якое зачыняецца і топіць войска фараона]]
а (фоліа 15r:3).]]
**Залатая Агада** — ілюмінаваны яўрэйскі рукапіс, які, верагодна, быў зроблены ў Каталоніі ў другой чвэрці XIV стагоддзя. Гэта  (הגדה של פסח), якая з’яўляецца выдатным творам .

Серыя з 56 мініяцюр, задуманых як апавядальныя сцэны, якія маюць фоны з залатых лістоў, характарызуе гэтую  як адзіны рукапіс;  з-за гэтых залатых лістоў твор звычайна называюць «Залатой Агадай».

## Паходжанне і характарыстыка рукапісу 
Сярод ілюстраваных рукапісаў на іўрыце, і нават сярод усіх існуючых *Агадаў*, *Залатая Агада* лічыцца адной з самых выдатных і паходзіць з сярэдневяковага .

Залатая Агада была зроблена для багатай яўрэйска-іспанскай сям’і. Як і любая кніга на іўрыце, рукапіс адкрываецца па гадзіннікавай стрэлцы, гэта значыць, пачынаючы з таго, што ў кнізе на раманскай мове будзе задняй вокладкай.

Іўрыцкі тэкст *Залатой Агады* быў напісаны на пергаментных старонках з выкарыстаннем спецыяльна сефардскай каліграфіі.

Згодна з тытульным надпісам на іўрыце, які рукапіс мае на франтыспісе, поўная яго назва — *Seder haggadah shel* Pesach (סדר הגדה של פסח), што азначае «Парадак пераказу пра Песах».

## Літаратура 
* Bezalel Narkiss, The Golden Haggadah: A Fourteenth-century Illuminated Hebrew Manuscript in the British Museum, Londres: British Museum, 1970 
* , Hebrew Manuscript Painting, Londres: Chato & Windus, 1979 
* Bezalel Narkiss, The Golden Haggadah, Londres: British Library, 1997 
* , «Die Modelle des Exoduszyklus der Goldenen Haggada (London, British Library, Add. 27210)», en: Judentum — Ausblicke und Einsichten: Festgabe für Kurt Schubert, ed. ,  y Johann Maier, Fráncfort: P. Lang, 1993, pp. 269-99 
* , The Medieval Haggadah: Art, Narrative, and Religious Imagination, New Haven: Yale University Press, 2011 

## Спасылкі 
* Hagadá Dorada
* Add. MS. 27210 — Código y ficha de la *Hagadá Dorada* en el catálogo oficial de la Biblioteca Británica .
* «Turning the Pages: The Golden Haggadah», versión virtual de la *Hagadá Dorada* (folios selectos), *Biblioteca Británica*, Londres, 2014.
* «Sacred Texts: Golden Haggadah», *Bilbioteca Británica*, Londres (en inglés).
* «El legado de Sefarad», *Centro Cultural Cervantes*, España, 1997.
* Ladenheim, Benito. «Manuscritos hebreos ilustrados», *Milim Cultural*, Argentina, 2007.
* Richard McBee, Golden Haggadah: A Unique Methodology, 12 de abril de 2012

Катэгорыя:Кнігі XIV стагоддзя
Катэгорыя:Культура Барселоны
Катэгорыя:Яўрэйская культура
Катэгорыя:Ілюмінаваныя рукапісы
Катэгорыя:Сефардскае мастацтва
Катэгорыя:Літаратура на іўрыце
Катэгорыя:Брытанская бібліятэка
Катэгорыя:Пасхальная Агада
Барсукі (Мурыгінскае сельскае паселішча)

**Барсукі** () — вёска ў Пачынкаўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Мурыгінскага сельскага паселішча.

## Гісторыя 
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Барсукі абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.

У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з ліпеня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Пачынкаўскага раёна (Смаленская вобласць)
Бярозаўскі сельсавет

Назву **Бяро́заўскі сельсавет** маюць:

* Бярозаўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Брэсцкага раёна Брэсцкай вобласці
* Бярозаўскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Бярозаўскага раёна Брэсцкай вобласці
* Бярозаўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Васілішкаўскага раёна Гродзенскай вобласці
* Бярозаўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Глускага раёна Магілёўскай вобласці
* Бярозаўскі сельсавет — назва Крыпульскага сельсавета Докшыцкага раёна Віцебскай вобласці ў 1940—1954 гадах
* Бярозаўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Калінкавіцкага раёна Гомельскай вобласці
* Бярозаўскі сельсавет (у 1926—1937 гадах Бярозаўскі нацыянальны нямецкі сельсавет) — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Нараўлянскага раёна Мазырскай акругі
Аслан Фархадавіч Везіраў

**Аслан Фархадавіч Везіраў** (, с. Зюмюрхач, Бардзінскі раён, Азербайджан — , Баку) — удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза (1944).

## Біяграфія 
У 12 гадоў стаў курсантам Закаўказскай ваенна-падрыхтоўчай школы (1922—1928), затым курсантам Ленінградскага ваенна-інжынернага вучылішча (1928—1930). Пасля заканчэння вучылішча служыў спачатку ў Баку, затым у Кіеўскай і Харкаўскай акругах.

У пачатку Вялікай Айчыннай вайны ваяваў на Заходнім і Паўночна-Каўказскім франтах. З ліпеня 1943 года палкоўнік А. Ф. Везіраў узначаліў 51-ю Чырвонасцяжную інжынерна-сапёрную брыгаду ў складзе 3-га Украінскага фронта. У 1944—1945 гадах — камандзір 1-й гвардзейскай інжынерна-сапёрнай брыгады 2-га Беларускага фронта, якая фарсіравала Дняпро ў раёне Магілёва і ўдзельнічала ў вызваленні горада. За выдатныя баявыя дзеянні брыгада атрымала найменне «Магілёўскай».

Дэмабілізаваўшыся з радоў Чырвонай Арміі ў 1947 годзе, гвардыі палкоўнік А. Ф. Везіраў працаваў на розных пасадах у народнай гаспадарцы. Быў дэпутатам Вярхоўнага Савета Азербайджанскай ССР, узначальваў рэспубліканскае таварыства паляўнічых і рыбаловаў. З 1964 года старшыня Бакінскай секцыі Савецкага камітэта ветэранаў вайны. Вёў вялікую грамадскую работу па выхаванню маладога пакалення.

## Узнагароды 
Герой Савецкага Саюза (1945). Узнагароджаны ордэнам Леніна, чатырма ордэнамі Баявога Чырвонага Сцяга, ордэнамі Кутузава 2-й ступені, Багдана Хмяльніцкага 3-й ступені, Айчыннай вайны 1-й ступені, медалямі.

4 красавіка 1986 года быў удастоены звання «Ганаровы грамадзянін горада Магілёва».

## Літаратура 
* Герои Советского Союза: Краткий биографический словарь / Пред. ред. коллегии И. Н. Шкадов — М.: Воениздат, 1987. — Т. 1 /Абаев — Любичев/. — 911 с. — 100 000 экз. — ISBN отс., Рег. № в РКП 87-95382.

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Азербайджане
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета Азербайджанскай ССР
Катэгорыя:Сапёры Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Палкоўнікі СССР
Катэгорыя:Савецкая гвардыя
Катэгорыя:Ганаровыя грамадзяне Магілёва
Агада Шыка

**Агада Шыка** — пасхальная , якую ілюстраваў польска-яўрэйскі мастак  у Польшчы паміж 1934 і 1936 гадамі. У візуальным каментарыі Шыка да старажытнай гісторыі Пасхі выкарыстоўваецца лексіка і фармат ілюмінаванага рукапісу; кожная з 48 поўных старонак акварэльнай і гуашнай ілюмінацыі змяшчае традыцыйны тэкст Агады (у іўрыцкай каліграфіі), які ўдакладняецца і інтэрпрэтуецца малюнкамі і сімваламі на адной старонцы.

## Гісторыя 
Шык спачатку шукаў выдаўца для сваёй Агады ў кантынентальнай Еўропе ў сярэдзіне 1930-х гадоў, але выявіў, што яго сучасны пераказ Агады быў сустрэты са скептыцызмам. Выдаўцы ў Польшчы, напрыклад, не імкнуліся апублікаваць кнігу, якая праводзіла прамую паралель паміж тагачаснай палітыкай нацысцкай Германіі і тактыкай генацыду фараона з біблейскай Кнігі Выхад. (Шык замаляваў некаторыя найбольш відавочныя палітычныя спасылкі, такія, як свастыкі на павязках старажытных егіпцян, што надзіраюць за яўрэйскімі рабамі. Іншыя дэталі, такія, як «вусы Гітлера» на бязбожным сыне на ілюстрацыі да «Чатырох сыноў», так і засталіся.) У канчатковым выніку ў Лондане ў 1937 годзе быў заснаваны выдавецкі дом «Beaconsfield Press» спецыяльна для мэтаў публікацыі Агады Шыка. Шык пераехаў з Лодзі ў Польшчы ў Лондан, каб кантраляваць кожны аспект вытворчасці кнігі. Пасля афіцыйнага выпуску ў 1940 выдання на велуме, абмежаванага да 250 пранумараваных асобнікаў, якія прадаваліся за $500 кожны, пра Агаду Шыка лонданскае «The Times» адгукнулася такімі словамі: «Годна быць змешчаным у лік самых прыгожых кніг, створаных рукой чалавека». Агада была прысвечана каралю Георгу VI, які атрымаў адзін з першых асобнікаў.

Агада Шыка перавыдавалася ў папулярных прафесійных выданнях у Іерусаліме і ў іншых месцах, пачынаючы з 1956 года. Новы раскошны абмежаваны наклад, выкананы метадам лічбавага друку і з абноўленым перакладам і каментарамі  пад рэдакцыяй  выйшла ў 2008 годзе ў выдавецтве «Historicana» у Берлінгейме, штат Каліфорнія. Дакументальны фільм «In Every Generation: Understanding The Szyk Haggadah» рэжысёра Джэймса Раксіна распавядае пра дакументы гісторыі Агады Шыка і яе сучаснай перапрацоўкі. У 2011 годзе Ангар супрацоўнічаў з выдавецтвам  з мэтай публікацыі гандлёвых асобнікаў Агады Шыка (Historicana, 2008) у цвёрдым пераплёце і мяккай вокладцы. У 2014 годзе  у Сан-Францыска экспанаваў усе 48 асобнікаў арыгінальнага выдання Агады Шыка (разам упершыню за шэсцьдзесят гадоў) у выставе пад назвай «Артур Шык і мастацтва Агады».

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 
* *The Szyk Haggadah* (Abrams)
* The New Edition of The Szyk Haggadah (Historicana, April 15, 2008)
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* The Beauty & Anti-Nazi Message

Катэгорыя:Пасхальная Агада
Катэгорыя:Ілюмінаваныя рукапісы
Катэгорыя:Мастацтва Польшчы
Авіакатастрофа Ан-26 пад Чугуівам

**Катастрофа Ан-26 пад Чугуевам** — авіяцыйная катастрофа, якая адбылася 25 верасня 2020 года ў ваколіцах Харкава з ваенным самалётам Ан-26Ш 203-й вучэбнай авіяцыйнай брыгады падчас навучальнага палёту. Пасля аварыі з 27 чалавек, якія знаходзіліся на борце, загінулі 26 чалавек і выжыў 1.

26 верасня абвешчаны агульнанацыянальным днём жалобы ва Украіне.

## Самалёт 
Самалёт Ан-26Ш (бартавы нумар 76, серыйны нумар 56-08, выпушчаны 21 кастрычніка 1977 года) меў налёт 5985 гадзін і здзейсніў 3450 пасадак. У ліпені 1996 года ён быў адрамантаваны на Кіеўскім авіярамонтным заводзе. З моманту рамонту ён налятаў 1800 гадзін і здзейсніў 2160 пасадак. Для самалётаў гэтага тыпу гранічны тэрмін службы ўстаноўлены ў 20 000 лётных гадзін і 14 000 пасадак. У жніўні 2020 года пад кіраўніцтвам спецыялістаў «Антонава» тэрмін службы быў падоўжаны да 21 чэрвеня 2022 года, а наступны капітальны рамонт запланаваны на ліпень 2022 года.

На самалёце былі ўсталяваныя аднавальныя турбавінтавыя рухавікі АІ-24ВТ. Тэрмін службы правага рухавіка (выпушчаны ў чацвёртым квартале 1974 года) да чарговага рамонту мінаў 11 кастрычніка 2020 года, а левага (выпушчаны ў снежні 1977 года) — да 5 чэрвеня 2021 года.

## Пасажыры 
На борце знаходзіліся курсанты 2-га (12 чалавек) і 4-га (8 чалавек) курсаў Харкаўскага ўніверсітэта імя Івана Кажадуба ВПС Украіны.

## Катастрофа 
Увечары 25 верасня Ан-26 выконваў вучэбна-трэніровачны палёт. Каля 20:45 МСК самалёт упаў паблізу горада Чугуева ў 2 кіламетрах ад ваеннага аэрадрома.

Адзін з курсантаў паспеў выскачыць з самалёта. Раніцай 26 верасня стала вядома, што ён памёр у бальніцы. Адзіны выжылы (Вячаслаў Залачэўскі 2000 г. н.) знаходзіўся ў стане сярэдняй цяжкасці. Па факце здарэння распачатая крымінальная справа аб парушэнні правілаў палётаў і падрыхтоўкі да іх, якое пацягнула за сабой катастрофу і цяжкія наступствы (артыкул 416 КК Украіны).

Прэзідэнт Уладзімір Зяленскі даручыў стварыць камісію для расследавання абставінаў катастрофы, якую ўзначаліць віцэ-прэм’ер Алег Урускі.

## Заўвагі 
Катэгорыя:Катастрофы 2020 года
Катэгорыя:Падзеі 25 верасня
Катэгорыя:Верасень 2020 года
Катэгорыя:2020 год ва Украіне
Мікалай Васільевіч Гнацюк

**Мікалай Васільевіч Гнацюк** (нар. , с. Нэмырыўка, Старакасцянтыніўскага раёна, Хмяльніцкай вобласці, Украіна) — украінскі эстрадны спявак. Народны артыст Украінскай ССР.

## Біяграфія 
Скончыў Ровенскі педагагічны інстытут (музычна-педагагічны факультэт).

Творчую кар’еру пачаў у ансамблі «Мы-адэсіты». Падчас службы ў радах Савецкай арміі спяваў у ансамблі 8-й гвардзейскай арміі ГСВГ у г. Веймары (ГДР).

Вучыўся ў студыі Ленінградскага мюзік-хола і паралельна гастраляваў з ВІА «Дружба».

У 1978 годзе стаў пераможцам другога конкурсу артыстаў эстрады Украіны ў Запарожжы.

У 1979 годзе заняў трэцяе месца на VI Усесаюзным конкурсе артыстаў эстрады.

У 1980 годзе атрымаў Гран-пры конкурсу эстраднай песні ў Дрэздэне (песня Д. Тухманава «Я з табой танцую»).

У 1980 годзе заняў першае месца фестывалю Інтэрбачанне ў Сопаце (песня Р. Паўлса «Танец на барабане»).

Шырока вядомыя песні Гнацюка «Танец на барабане», «Птушка шчасця», «Малінавы звон», «Белыя аканіцы».

Удзельнік міжнароднага фестывалю мастацтваў «Славянскі базар» у г. Віцебску, міжнароднага музычнага фестывалю «Залаты Шлягер» у г. Магілёве.

## Узнагароды 
Узнагароджаны ордэнам Францыска Скарыны. Звання «Ганаровы грамадзянін г. Магілёва» ўдастоены ў 2002 годзе за вялікі ўклад у развіццё Нацыянальны культур Рэспублікі Беларусь і Украіны.

## Літаратура 
* Гнатюк, Н. Галина [Звукозапись] : новые и лучшие песни / Н. Гнатюк. — Минск : Вигмагрупп, 2010. — 1 звуковой диск.
* Гнатюк, Н. «Подумываю уйти в монастырь» : ["прямая линия" с читателями газеты «Могилевская правда»] / Н. Гнатюк; прямую линию провела Лилия Тарасенко // Могилевская правда. — 1997. — 18 ноября. — С. 2.
* Гнатюк, Н. «Птица счастья вернулась ко мне» / беседа с Н. Гнатюк; беседовал Рамазан Рамазанов // Имена. — 2009. — № 6. — С. 78—87.
* Гнатюк Николай Васильевич // Долготович, Б. Д. Почетные граждане белорусских городов : биографический справочник / Б. Д. Долготович. — Минск, 2008. — С. 323.
* Дубовик, В. Гнатюк — почетный гражданин / В. Дубовик // Рэспубліка. — 2003. — 8 красавіка. — С. 1.
* Зинькевич, Л. Николай Гнатюк стал Почетным гражданином Могилева / Лариса Зинькевич // Могилевская правда. — 2003. — 4 апреля. — С. 2.
* Истратькова, Т. …И лично для губернатора / Т. Истратькова // Маяк Прыдняпроўя (Быхаў). — 2003. — 9 красавіка. — С. 1.

Катэгорыя:Ганаровыя грамадзяне Магілёва
Катэгорыя:Спевакі і спявачкі XXI стагоддзя
Катэгорыя:Спевакі і спявачкі XX стагоддзя
Катэгорыя:Спевакі і спявачкі СССР
Катэгорыя:Спевакі і спявачкі Украіны
Іосіф Канстанцінавіч Кірылаў

**Іосіф Канстанцінавіч Кірылаў** (, с. Палатава, Краснагвардзейскага раёна, Белгарадскай вобласці — , Масква) — генерал-маёр, удзельнік баёў за вызваленне Магілёва ў 1944 годзе.

## Біяграфія 
У 1927 годзе быў прызваны ў армію. Удзельнічаў у ахове савецкіх далёкаўсходніх рубяжоў. Скончыў школу малодшых камандзіраў і два гады служыў у Амурскім стралковым палку. Затым паступіў у Іркуцкае ваеннае вучылішча, якое скончыў у пачатку 1930-х гадоў. На працягу некалькіх год праходзіў службу на Далёкім Усходзе, камандаваў стралковым узводам і ротай. У 1937—1941 гадах вучыўся ў Ваеннай акадэміі імя М. В. Фрунзэ.

З першых дзён вайны ў дзеючай арміі. З 1941 года на Заходнім фронце, камандзір стралковага батальёна, а затым і палка, удзельнік бітвы пад Масквой. З сакавіка 1943 года і да канца вайны камандаваў 139-й Чырвонасцяжнай ордэна Суворава Рослаўскай стралковай дывізіяй. У пачатку 1944 года прысвоена воінскае званне генерал-маёра. І. К. Кірылавым асабіста распрацоўваліся і праводзіліся баявыя аперацыі па вызваленню Магілёўшчыны пад в. Леніна Горацкага раёна (у кастрычніку 1943 года), у Чавускім раёне (сакавік—чэрвень 1944 года). Пад яго камандаваннем 139-я стралковая дывізія сумесна з іншымі злучэннямі цалкам вызваліла г. Магілёў і Магілёўскую вобласць. Скончыў вайну на Эльбе.

Будучы ў адстаўцы, праводзіў вялікую работу па ваенна-патрыятычнаму выхаванню моладзі, узначальваў савет ветэранаў былой 139-й стралковай дывізіі.

## Узнагароды 
Узнагароджаны двума ордэнамі Леніна, чатырма ордэнамі Чырвонага Сцяга, ордэнамі Суворава, Кутузава, Чырвонай Зоркі, замежнымі ордэнамі і медалямі.

Звання «Ганаровы грамадзянін горада Магілёва» ўдастоены 23 красавіка 1975 года.

Катэгорыя:Ганаровыя грамадзяне Магілёва
Катэгорыя:Удзельнікі вызвалення Магілёва
Катэгорыя:Удзельнікі Ржэўскай бітвы
Катэгорыя:Удзельнікі бітвы за Дняпро
Катэгорыя:Камандзіры дывізій у Вялікай Айчыннай вайне
Катэгорыя:Камандзіры брыгад у Вялікай Айчыннай вайне
Катэгорыя:Пехацінцы Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Генерал-маёры СССР
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Белгародскай вобласці
Панонскае княства

**Панонскае княства**:

* Блатэнскае княства — славянская дзяржава (IX стагоддзе), у паўночнай Паноніі (сучасная Венгрыя)
* Посаўскае княства — славянская дзяржава (VIII-IX стагоддзе), у поўдні Паноніі (сучасная Харватыя)

## Гл. таксама 
* Панонія
Вознаўшчынскі сельсавет

**Во́знаўшчынскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Докшыцкага раёна Маладзечанскай вобласці. Цэнтр — вёска Вознаўшчына.

Утвораны 12 кастрычніка 1940 года як **Юркаўшчынскі сельсавет** складзе Докшыцкага раёна Вілейскай вобласці БССР. Цэнтр — вёска Юркаўшчына. З 20 верасня 1944 года ў складзе Полацкай вобласці, з 8 студзеня 1954 года — у складзе Маладзечанскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Вознаўшчына, сельсавет перайменаваны ў Вознаўшчынскі. 24 красавіка 1959 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Параф’янаўскага сельсавета.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Докшыцкага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1940 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1959 годзе
Міхаіл Вячаслававіч Мілаванаў

**Міхаіл Вячаслававіч Мілаванаў** (нар. , Мінск) — беларускі палітык.

## Біяграфія 
Скончыў Маскоўскі дзяржаўны інстытут культуры па спецыяльнасці «Культурна-асветная работа».

Прайшоў шлях ад асістэнта рэжысёра да генеральнага прадзюсара Першага нацыянальнага тэлеканала Белтэлерадыёкампаніі, працаваў генеральным прадзюсарам, галоўным рэдактарам закрытага акцыянернага таварыства «Тэлерадыёкампанія „Ніка-Тэлекам“», г. Сочы (Расійская Федэрацыя), дырэктарам адкрытага акцыянернага таварыства «Мінскія тэлевізійныя інфармацыйныя сеткі», намеснікам дырэктара дзяржаўнай установы «Музей гісторыі Мінска».

Выбіраўся дэпутатам Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 6-га склікання.

З 2024 года дэпутат Мінскага гарадскога Савета дэпутатаў 29-га склікання. У красавіку 2024 года быў выбраны дэлегатам на Усебеларускі народны сход 7-га склікання ад мясцовых Саветаў дэпутатаў.

## Узнагароды 
Узнагароджаны нагрудным знакам «Выдатнік тэлебачання і радыё».

## Крыніцы 
Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 6-га склікання
Катэгорыя:Прадзюсары Беларусі
Катэгорыя:Дэпутаты Мінскага гарадскога Савета дэпутатаў 29-га склікання
Катэгорыя:Дэлегаты Усебеларускага народнага сходу 7-га склікання
Быкава (Пачынкаўскі раён)

**Быкава** () — вёска ў Пачынкаўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Мурыгінскага сельскага паселішча.

## Гісторыя 
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Быкава абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.

У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з ліпеня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Пачынкаўскага раёна (Смаленская вобласць)
Аляксей Мікалаевіч Сокал

**Аляксей Мікалаевіч Сокал** (нар. , Мінск) — беларускі палітык.

## Біяграфія 
Скончыў Беларускі дзяржаўны эканамічны ўніверсітэт, Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь.

Працаваў камплектоўшчыкам склада, прадаўцом, тавараведам, намеснікам і начальнікам аддзела арганізацыі гандлю, намеснікам дырэктара, першым намеснікам генеральнага дырэктара адкрытага акцыянернага таварыства «ЦУМ Мінск».

З’яўляўся дэпутатам Мінскага гарадскога Савета дэпутатаў дваццаць сёмага склікання. Выбіраўся дэпутатам Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 6-га склікання.

14 мая 2017 года быў абраны першым сакратаром ЦК Камуністычнай партыі Беларусі.

15 сакавіка 2021 года ўвайшоў у склад Канстытуцыйнай камісіі, якая ў мэтах ажыццяўлення рэзалюцыі шостага Усебеларускага народнага сходу распрацоўвае прапановы па змяненні Канстытуцыі Беларусі і забяспечвае іх усенароднае абмеркаванне.

## Узнагароды 
Мае Падзячнае пісьмо Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь, узнагароджаны Ганаровай граматай Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь, ганаровымі граматамі Мінскага гарадскога выканаўчага камітэта і Мінскага гарадскога Савета дэпутатаў.

Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 6-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Мінскага гарадскога Савета дэпутатаў 27-га склікання
Катэгорыя:Члены Канстытуцыйнай камісіі Беларусі (2021)
Грудзініна

**Грудзініна** — назва некалькіх населеных пунктаў:
* Грудзініна — вёска ў Себежскім раёне Пскоўскай вобласці.
* Грудзініна — вёска ў Пачынкаўскім раёне Смаленскай вобласці.
Максім Уладзіміравіч Місько

**Максім Уладзіміравіч Місько** () — беларускі юрыст, палітык, грамадскі дзеяч. Кандыдат юрыдычных навук.

## Біяграфія 
Скончыў Беларускі інстытут правазнаўства.

Працаваў прыватным прадпрымальнікам, камерцыйным дырэктарам таварыства з абмежаванай адказнасцю «Аграмінфуд», дырэктарам, юрысконсультам таварыства з абмежаванай адказнасцю «Эстэртэкс».

Старшыня праўлення грамадскага аб’яднання «Беларускі фонд міру», дацэнт кафедры фінансавага права і прававога рэгулявання гаспадарчай дзейнасці Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта.

Выбіраўся дэпутатам Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 6-га склікання.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 6-га склікання
Катэгорыя:Юрысты Беларусі
Бярэзінскі сельсавет (Докшыцкі раён)

**Бярэ́зінскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Докшыцкага раёна Віцебскай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — вёска Беразіно.

Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Бягомльскага раёна Барысаўскай акругі БССР. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Менскай акругі. Пасля скасавання акруговага падзелу 26 ліпеня 1930 года ў Бягомльскім раёне БССР. З 21 чэрвеня 1935 года ў складзе Лепельскай акругі. З 20 лютага 1938 года ў складзе Мінскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Кадлубішчанскага сельсавета. З 20 студзеня 1960 года ў складзе Докшыцкага раёна Віцебскай вобласці. 1 красавіка 1960 года ў склад сельсавета ўключаны вёскі Бедзіна, Слабада, Федаркі, якія былі перададзены Докшыцкаму раёну падчас скасавання Бягомльскага раёна. 20 мая 1960 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Глінскага сельсавета. З 25 снежня 1962 года ў складзе Глыбоцкага раёна. З 6 студзеня 1965 года ў складзе адноўленага Докшыцкага раёна. На 1 студзеня 1974 года ў складзе Бярэзінскага сельсавета 33 населеныя пункты.

Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 1463 чалавекі, з іх 98,4 % — беларусы, 0,9 % — рускія; паводле перапісу 2019 года — 926 чалавек.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.


Катэгорыя:Былыя сельсаветы Бягомльскага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Глыбоцкага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Мычко

**Мычко** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Вольга Віктараўна Мычко (нар. 1966) — беларускі палітык.
* Іван Мікалаевіч Мычко (нар. 1949) — беларускі палітык.
Вольга Віктараўна Мычко

**Вольга Віктараўна Мычко** (нар. , Мінск) — беларускі ўрач і палітык. З 2016 года — Генеральны сакратар Беларускага Таварыства Чырвонага Крыжа (на грамадскіх пачатках).

## Біяграфія 
Скончыла Мінскі дзяржаўны медыцынскі інстытут, Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь.

Працавала ўчастковым урачом, загадчыкам тэрапеўтычнага аддзялення 36-й гарадской паліклінікі г. Мінска, намеснікам галоўнага ўрача па медыцынскай частцы 34-й гарадской паліклінікі г. Мінска, галоўным урачом 18-й гарадской паліклінікі г. Мінска, намеснікам генеральнага дырэктара па медыцынскай частцы сумеснага беларуска-амерыканскага прадпрыемства ТАА «Экамедсэрвіс-Інвест», галоўным урачом дзяржаўнай установы «Бальніца паліятыўнага догляду „Хоспіс“». З’яўлялася галоўным пазаштатным спецыялістам па паліятыўнай медыцынскай дапамзе Міністэрства аховы здароўя Рэспублікі Беларусь.

Выбіралася дэпутатам Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 6-га склікання.

## Узнагароды 
Удастоена ганаровага звання «Мінчанін года».

Узнагароджана ганаровымі граматамі Міністэрства аховы здароўя Рэспублікі Беларусь, Мінскага гарадскога выканаўчага камітэта, нагрудным знакам «Выдатнiк аховы здароўя Рэспублікі Беларусь».

Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 6-га склікання
Катэгорыя:Тэрапеўты Беларусі
Васіль Іванавіч Чэкан

**Васіль Іванавіч Чэкан** (нар. , Марцінава Бешанковіцкага раёна Віцебскай вобласці) — беларускі палітык.

## Біяграфія 
Скончыў Іванаўскае пажарна-тэхнічнае вучылішча Міністэрства ўнутраных спраў СССР па спецыяльнасці «Супрацьпажарная тэхніка і бяспека», Наваполацкі політэхнічны інстытут па спецыяльнасці «Прамысловае і грамадзянскае будаўніцтва».

Праходзіў службу на розных пасадах у органах і падраздзяленнях па надзвычайных сітуацыях Віцебскай вобласці і г. Віцебска, узначальваў Віцебскае абласное ўпраўленне Міністэрства па надзвычайных сітуацыях Рэспублікі Беларусь, быў начальнікам Дэпартамента па матэрыяльных рэзервах Міністэрства па надзвычайных сітуацыях Рэспублікі Беларусь.
 
Выбіраўся дэпутатам Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 6-га склікання.

## Узнагароды 
Узнагароджаны ордэнам «За службу Радзіме» III ступені, медалём «За бездакорную службу» I, II і III ступені.

Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 6-га склікання
Інара Мурніецэ

**Інара Мурніецэ** (; нар. , ) — латвійская журналістка, палітык. Журналіст газеты «Latvijas Avīze» (да 2011 года).

У 2007 годзе скончыла Вышэйшую школу эканомікі і культуры па спецыяльнасці «Перакладчык». У 2011 годзе абраная дэпутатам 11-га Сейма ад Нацыянальнага аб’яднання «Усё для Латвіі!» — «Айчыне і свабодзе / ДННЛ», стала старшынёй камісіі па правах чалавека і грамадскіх справах. 4 кастрычніка 2014 года была абрана ў 12-ы Сейм Латвіі. 4 лістапада 2014 года абрана старшынёй Сейма Латвіі.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Журналісты Латвіі
Катэгорыя:Старшыні Сейма Латвіі
Катэгорыя:Дэпутаты Адзінаццатага Сейма Латвіі
Катэгорыя:Дэпутаты Дванаццатага Сейма Латвіі
Віктар Вікенцьевіч Мірош

**Віктар Вікенцьевіч Мірош** (нар. , в. Мнюта 2 Глыбоцкага раёна Віцебскай вобласці) — беларускі палітык.

## Біяграфія 
Скончыў Наваполацкі політэхнічны інстытут, Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь.

Працаваў рабочым, электрыкам калгаса «Кастрычнік» Глыбоцкага раёна, інжынерам-сантэхнікам Гарадоцкай птушкафабрыкі Віцебскай вобласці, галоўным інжынерам упраўлення капітальнага будаўніцтва, начальнікам упраўлення капітальнага будаўніцтва, намеснікам старшыні па будаўніцтве Гарадоцкага райвыканкама, дырэктарам адкрытага акцыянернага таварыства «Птушкафабрыка Гарадок», старшынёй Гарадоцкага раённага Савета дэпутатаў, першым намеснікам генеральнага дырэктара адкрытага акцыянернага таварыства «Віцебская бройлерная птушкафабрыка».

З’яўляўся дэпутатам Гарадоцкага раённага Савета дэпутатаў. Выбіраўся дэпутатам Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 6-га склікання.

Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 6-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Гарадоцкага раённага Савета дэпутатаў
Катэгорыя:Старшыні мясцовых саветаў Беларусі
Катэгорыя:Будаўнікі Беларусі
Таццяна Аляксандраўна Старынская

**Таццяна Аляксандраўна Старынская** (нар. , в. Загорцы Лепельскага раёна Віцебскай вобласці) — беларускі настаўнік і палітык.

## Біяграфія 
Скончыла Віцебскі дзяржаўны педагагічны інстытут імя С. М. Кірава (настаўнік біялогіі і хіміі), Рэспубліканскі інстытут павышэння кваліфікацыі і перападрыхтоўкі Міністэрства працы і сацыяльнай абароны Рэспублікі Беларусь, спецыяліст па кіраванні персаналам.

Працавала старшай піянерважатай Каменскай сярэдняй школы Лепельскага раёна Віцебскай вобласці, майстрам вытворчага навучання ПТВ-147 (Віцебскі дзяржаўны прафесійна-тэхнічны каледж), архівістам 1-й катэгорыі, вядучым архівістам, загадчыкам аддзела камплектавання, намеснікам дырэктара, дырэктарам Дзяржаўнага архіва Віцебскай вобласці, дырэктарам дзяржаўнай установы «Тэрытарыяльны цэнтр сацыяльнага абслугоўвання насельніцтва Першамайскага раёна г. Віцебска».

Выбіралася дэпутатам Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 6-га склікання.

## Узнагароды 
Узнагароджана юбілейным медалём «70 гадоў Перамогі ў Вялікай Айчыннай вайне 1941—1945 гг.», ганаровымі граматамі Віцебскага гарадскога выканаўчага камітэта, Віцебскага абласнога Савета дэпутатаў, камітэта па працы, занятасцi i сацыяльнай абароне Віцебскага аблвыканкама. Мае падзяку Міністра працы і сацыяльнай абароны Рэспублікі Беларусь, занесена на Дошку гонару адміністрацыі Першамайскага раёна г. Віцебска.

Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 6-га склікання
Катэгорыя:Архівісты Беларусі
Віталь Ігаравіч Чудовіч

**Віталь Ігаравіч Чудовіч** (нар. , Орша Віцебскай вобласці) — беларускі палітык.

## Біяграфія 
Скончыў Беларускі інстытут інжынераў чыгуначнага транспарту, Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь.

Працаваў інжынерам-тэхнолагам, майстрам, прыёмшчыкам лакаматываў, галоўным тэхнолагам, начальнікам лакаматыўнага дэпо Орша імя К. С. Заслонава рэспубліканскага ўнітарнага прадпрыемства «Мінскае аддзяленне Беларускай чыгункі».

З’яўляўся дэпутатам Віцебскага абласнога Савета дэпутатаў дваццаць сёмага склікання. Выбіраўся дэпутатам Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 6-га склікання.

Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 6-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Віцебскага абласнога Савета дэпутатаў 27-га склікання
Катэгорыя:Чыгуначнікі Беларусі
Кучына (Пачынкаўскі раён)

**Кучына** () — вёска ў Пачынкаўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Мурыгінскага сельскага паселішча.

## Гісторыя 
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Кучына абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.

У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з ліпеня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.

## Геаграфія 
Размешчана ў цэнтральнай частцы вобласці за 23 км на паўночны захад ад Пачынка, за 6 км на ўсход ад аўтадарогі  Арол — Віцебск. За 4 км на паўночны ўсход ад вёскі размешчана чыгуначная станцыя .

Катэгорыя:Населеныя пункты Пачынкаўскага раёна (Смаленская вобласць)
Уральскі дзяржаўны ўніверсітэт шляхоў зносін

**Уральскі дзяржаўны ўніверсітэт шляхоў зносін** () — вышэйшая навучальная ўстанова ў горадзе Екацярынбург.

## Гісторыя 
Універсітэт быў створаны ў Свярдлоўску ў 1956 годзе як *Уральскі электрамеханічны інстытут інжынераў чыгуначнага транспарту* на базе Свярдлоўскага чыгуначнага тэхнікума. Першы факультэт ва ўніверсітэце быў адкрыты ў 1957 годзе. У 1994 годзе ВНУ атрымала новую назву — *Уральская дзяржаўная акадэмія шляхоў зносін*. Аднак, ужо ў 1999 годзе акадэмія набыла сваю бягучую назву — *Уральскі дзяржаўны ўніверсітэт шляхоў зносін*.

## Структура 
У сваім складзе ўніверсітэт мае наступныя факультэты:
* будаўнічы
* кіравання працэсамі перавозак
* механічны
* эканомікі і кіравання
* электрамеханічны
* электратэхнічны
Таксама ў складзе ўніверсітэта маюцца два інстытуты, якія ажыццяўляюць навучанне па завочнай форме: *Інстытут завочнай адукацыі* і *Інстытут дыстанцыйнай адукацыі*. Універсітэт валодае структурнымі падраздзяленнямі ў гарадах: Чалябінск, Перм, Курган, Цюмень, Ніжні Тагіл і Златавуст.

Катэгорыя:Універсітэты Екацярынбурга
Катэгорыя:1956 год у Расіі
Катэгорыя:Вышэйшыя тэхнічныя навучальныя ўстановы Расіі
Андрэй Юр’евіч Юніцын

**Андрэй Юр’евіч Юніцын** (нар. , Полацк Віцебскай вобласці) — беларускі палітык.

## Біяграфія 
Скончыў Полацкі дзяржаўны ўніверсітэт, Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь.

Працаваў электрамеханікам электрасувязі, інжынерам электрасувязі, начальнікам аб’яднанага цэха электрасувязі, начальнікам лінейна-тэхнічнага ўчастка гарадской тэлефоннай сеткі Полацкага раённага вузла электрасувязі, начальнікам аддзела арганізацыйна-кадравай работы Полацкага гарвыканкама, начальнікам Полацкага занальнага вузла электрасувязі Віцебскага філіяла рэспубліканскага ўнітарнага прадпрыемства электрасувязі «Белтэлекам».

Выбіраўся дэпутатам Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 6-га склікання.

Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 6-га склікання
Катэгорыя:Інжынеры Беларусі
Варшаўскі медыцынскі ўніверсітэт

**Варшаўскі медыцынскі ўніверсітэт** () — вышэйшая медыцынская навучальная ўстанова ў горадзе Варшава, Польшча. 

Універсітэт быў створаны як *Медычная акадэмія* ў 1809 годзе. У 1816 годзе акадэмія ўвайшла ў склад Варшаўскага ўніверсітэта як медыцынскі факультэт. У 1831 годзе факультэт, як і Варшаўскі ўніверсітэт, быў зачынены. Прычынай гэтаму стала лістападаўскае паўстанне, па выніках якога былі зачыненыя ўсе ВНУ на тэрыторыі сённяшняй Польшчы.

У 1857 годзе была заснавана *Імператарска-Каралеўская акадэмія медыцыны і хірургіі*, якая працягнула традыцыю медыцынскага факультэта Варшаўскага ўніверсітэта. Пасля акадэмія была аб'яднана з Варшаўскай галоўнай школай ў якасці медыцынскага факультэта ў 1862 годзе. У 1869 годзе Варшаўская галоўная школа была ператворана ў Імператарскі Варшаўскі ўніверсітэт з медыцынскім факультэтам у яго складзе.

Падчас Першай сусветнай вайны Імператарскі Варшаўскі ўніверсітэт у поўным складзе быў эвакуіраваны ў Растоў-на-Доне, тым самым у Варшаве ні засталося ні адной вышэйшай навучальнай установы. У 1915 годзе польскія грамадскія дзеячы ў акупаванай немцамі Варшаве пачалі аднаўленне Варшаўскага ўніверсітэта, у складзе якога зноў быў створаны медыцынскі факультэт. Дадзены факультэт знаходзіўся ў складзе Варшаўскага ўніверсітэта да 1950 года.

Паралельна медыцынскаму факультэту Варшаўскага ўніверсітэта ў Варшаве ў 1920 годзе быў створаны *Дзяржаўны стаматалагічны інстытут*, які ў 1933 годзе быў перайменаваны ў *Стаматалагічную акадэмію*.

У 1950 году медыцынскі факультэт Варшаўскага ўніверсітэта і Стаматалагічны інстытут былі аб'яднаны ў *Варшаўскую медыцынскую акадэмію*. У гэтым жа годзе Варшаўская медыцынская акадэмія была перайменавана ў *Варшаўскі медыцынскі ўніверсітэт*.

## Спасылкі 
* Short History of MUW  

Катэгорыя:Універсітэты Варшавы
Катэгорыя:1809 год у Варшаве
Катэгорыя:Медыцынскія вышэйшыя навучальныя ўстановы
Аляксандр Фёдаравіч Навумаў

**Аляксандр Фёдаравіч Навумаў** (, Акмолінск, Расійская імперыя  — , Масква) — генерал-маёр, удзельнік баёў за вызваленне Магілёва ў 1944 годзе.

## Біяграфія 
З 1913 года па 1915 год працаваў настаўнікам рускай мовы ў казахскім ауле. З 1916 года па 4 лістапада 1917 года служыў у царскай арміі. Удзельнік Першай сусветнай вайны, меў воінскі чын харунжага.

У чэрвені—ліпені 1917 года знаходзіўся ў Петраградзе, быў сведкам рэвалюцыйных падзей. У студзені 1918 года ў Вялікіх Луках добраахвотнікам уступіў у Чырвоную гвардзію і быў назначаны камандзірам эскадрона. Удзельнічаў у баях супраць белапалякаў на пасадзе камандзіра роты, батальёна, палка.

У 1921 годзе накіраваны ў Туркестан для барацьбы з басмацтвам. Да жніўня 1941 года быў у Сярэдняй Азіі: служыў у розных штабах, камандаваў вучэбнай установай, скончыў Вышэйшую ваенную школу ўсходазнаўства і завочна Ваенную акадэмію імя М. В. Фрунзэ.

У Вялікую Айчынную вайну камандаваў спачатку дывізіяй, затым корпусам. Прымаў удзел у абароне Масквы. 22 мая 1942 года атрымаў званне генерал-маёра. У 1942—1943 гадах камандаваў 53-й, 385-й стралковымі і 31-й гвардзейскай дывізіямі. У ліпені 1943 года назначаны камандзірам 62-га стралковага корпуса. Быў актыўным удзельнікам Магілёўскай аперацыі 1944 года. 62-гі стралковы корпус пад яго камандаваннем знаходзіўся на напрамку галоўнага ўдару.

Пасля заканчэння Вялікай Айчыннай вайны служыў у Аўстрыі, Венгрыі, Чэхаславакіі, затым у апараце Міністэрства абароны СССР.

З 1958 года на пенсіі.

## Узнагароды 
Узнагароджаны двума ордэнамі Леніна, трыма ордэнамі Чырвонага Сцяга, двума ордэнамі Суворава 2-й ступені, ордэнам Чырвонай Зоркі, баявымі медалямі, а таксама замежнымі ордэнамі і медалямі.

Звання «Ганаровы грамадзянін горада Магілёва» ўдастоены 23 красавіка 1975 года.

Катэгорыя:Ганаровыя грамадзяне Магілёва
Катэгорыя:Удзельнікі вызвалення Магілёва
Катэгорыя:Удзельнікі бітвы за Дняпро
Катэгорыя:Камандзіры карпусоў у Вялікай Айчыннай вайне
Катэгорыя:Камандзіры дывізій у Вялікай Айчыннай вайне
Катэгорыя:Удзельнікі польска-савецкай вайны
Катэгорыя:Царскія афіцэры на службе ў РСЧА
Катэгорыя:Генерал-маёры СССР
Катэгорыя:Казакі ў Першай сусветнай вайне
Міграцыя

**Міграцыя**:
* Міграцыя насельніцтва — перасяленне людзей з аднаго рэгіёну ў іншы
* Міграцыя жывёл — рэгулярнае перамяшчэнне папуляцыі жывёл
* Міграцыя Лесэпса —  пастаянная міграцыя марскіх арганізмаў праз Суэцкі канал
Быдгашчскі політэхнічны ўніверсітэт імя Яна і Анджэя Снядэцкіх

**Быдгашчскі політэхнічны ўніверсітэт імя Яна і Анджэя Снядэцкіх** () — польская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта і спецыялізацыяй у сферы тэхнічных і прыродазнаўчых навук, якая знаходзіцца ў Быдгашчы.

## Агульная характарыстыка 
Універсітэт з’яўляецца найстарэйшым дзяржаўным універсітэтам Быдгашчы, вытокі якога сягаюць 1951 года (не лічачы паўакадэмічнай сельскагаспадарчай акадэміі, якая існавала ў Быдгашчы ў 1920—1923 гадах). Універсітэт тройчы мяняў свой характар, мяняючы структуру і назвы:
* 1951—1964 гады: Вячэрняя інжынерная школа з двума факультэтамі — механічным і хімічным;
* 1964—1974 гады: Вышэйшае інжынернае вучылішча, якое ажыццяўляла навучанне ўжо на чатырох тэхнічных факультэтах у дзённым, вячэрнім і завочным фармаце;
* 1974—2006 гады: Тэхніка-сельскагаспадарчая акадэмія — пасля аб’яднання вучэльні з філіялам Познаньскай сельскагаспадарчай акадэміі;
* з 2006 года: Тэхналагічна-прыродазнаўчы ўніверсітэт.

Шэсць факультэтаў вучэльні сёння маюць паўнамоцтвы для прысваення навуковай ступені доктара, а 4 з іх таксама прысвойваць ступень доктара хабілітаванага з магчымасцю правядзення працэдуры для прысваення навуковага звання прафесара. Універсітэт супрацоўнічае з мясцовымі прадпрыемствамі і з’яўляецца акцыянерам Быдгашцкага індустрыяльнага парку. Штогод ён з’яўляецца арганізатарам дзясяткаў навуковых канферэнцый.

Сёння ВНУ навучае каля 10 тыс. студэнтаў па 33 спецыяльнасцях і 90 спецыялізацыях. Сцены універсітэта пакінулі больш за 55 тыс. выпускнікоў. У агульнанацыянальных рэйтынгах вышэйшых навучальных устаноў у 2004—2010 гадах універсітэт займаў першае месца сярод дзяржаўных ВНУ Быдгашчы.

## Факультэты і інстытуты 
* Факультэт будаўніцтва, архітэктуры і экалагічнай інжынерыі
* Факультэт жывёлагадоўлі і біялогіі жывёл
* Факультэт механічнай інжынерыі
* Факультэт сельскай гаспадаркі і біятэхналогій
* Факультэт тэхналогій і хімічнай інжынерыі
* Інстытут матэматыкі і фізікі
* Факультэт тэлекамунікацый, інфарматыкі і электратэхнікі
* Факультэт упраўлення

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўніверсітэта

Катэгорыя:Навучальныя ўстановы з польскай мовай навучання
Катэгорыя:Адукацыя ў Быдгашчы
Катэгорыя:1951 год у Польшчы
Катэгорыя:Універсітэты Польшчы
Катэгорыя:Вышэйшыя тэхнічныя навучальныя ўстановы Польшчы
Міністэрства ўнутраных спраў Украіны

**Міністэрства ўнутраных спраў (МУС) Украіны** () — дзяржаўны орган выканаўчай улады Украіны, дзейнасць якога накіроўваецца і каардынуецца Кабінетам міністраў Украіны. Міністэрства ўзначальвае Міністр унутраных спраў Украіны, якога прызначае на пасаду Вярхоўная Рада Украіны ў вызначаным заканадаўствам парадку.

МУС Украіны з’яўляецца галоўным органам у сістэме цэнтральных органаў выканаўчай улады па пытаннях фарміравання і рэалізацыі дзяржаўнай палітыкі ў сферы абароны правоў і свабод грамадзян, інтарэсаў грамадства і дзяржавы ад супрацьпраўных замахаў, вядзення барацьбы са злачыннасцю, аховы грамадскага парадку, забеспячэння грамадскай бяспекі, бяспекі дарожнага руху, аховы і абароны асоба важных дзяржаўных аб’ектаў.

## Структура 
* Цэнтральны офіс (у Кіеве)

### Органы МУС 
* Нацыянальная паліцыя Украіны
* Нацыянальная гвардыя Украіны
* Дзяржаўная памежная служба Украіны
* Дзяржаўная служба па надзвычайных сітуацыях Украіны
* Дзяржаўная міграцыйная служба Украіны

### Іншыя органы 
#### Медыцынскія ўстановы 
* Цэнтральная бальніца (у Кіеве)
* Шпіталь рэабілітацыйнага лячэння (у Кіеве)
* Ваенна-медыцынская камісія

#### Навучальныя ўстановы 
* Нацыянальная акадэмія ўнутраных спраў Украіны
* Нацыянальная акадэмія Нацыянальнай гвардыі Украіны
* Харкаўскі нацыянальны ўніверсітэт унутраных спраў
* Днепрапятроўскі дзяржаўны ўніверсітэт унутраных спраў
* Луганскі дзяржаўны ўніверсітэт унутраных спраў імя Эдуарда Дыдарэнка
* Львоўскі дзяржаўны ўніверсітэт унутраных спраў
* Адэскі дзяржаўны ўніверсітэт унутраных спраў
* Данецкі юрыдычны інстытут МУС Украіны

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт МУС Украіны

Унутраных спраў
Украіна
Познаньскі ўніверсітэт мастацтваў імя Магдалены Абакановіч

**Познаньскі ўніверсітэт мастацтваў імя Магдалены Абакановіч** () — польская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта і спецыялізацыяй у сферы культуры і мастацтваў, якая знаходзіцца ў Познані.

## Агульная характарыстыка 
Паўстаў у 1919 годзе як Дзяржаўная школа дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва. З'яўляецца адным з двух універсітэтаў мастацкага профілю, якія функцыянуюць у Польшчы. Галоўны будынак універсітэта, дзе змяшчаецца рэктарат, знаходзіцца ў цэнтры горада на рагу Алеі Караля Марцінкоўскага і вуліцы 23 лютага ў будынку даваеннага краёвага староства.

У 1996 годзе вучэльня атрымала статус акадэміі мастацтваў, а ў 2010 годзе -  статус мастацкага ўніверсітэта.

Універсітэт мае агулам 6 навучальных будынкаў, размешчаных у самым цэнтры горада. У 2020 і 2021 гадах плануецца адкрыццё яшчэ аднаго аб'екта на вуліцы Шкіперскай і на вуліцы Мельжынскага. Да універсітэту таксама адносіцца плэнэрны дом у Скоках.

З кастрычніка 2016 года дзейнічае пяць універсітэцкіх галерэй, створаных у супрацоўніцтве з уладамі горада: галерэя "Вялікая сцэна UAP", галерэя "Малая сцэна UAP", галерэя "Curators'lab", галерэя дызайну і галерэя R20 (у цяперашні час галерэя "Адкрытая сцэна"). У 2020 годзе да іх далучылася галерэя факультэта жывапісу і малявання – Шэўская галерэя 16. У гарадскіх галерэях вучэльні праводзяцца выставы, у першую чаргу студэнтаў, выпускнікоў і выкладчыкаў універсітэта, а таксама семінары як для дзяцей, так і для дарослых.

## Факультэты 
* Факультэт анімацыі і інтэрмедый
* Факультэт архітэктуры і дызайну
* Факультэт ўнутранай архітэктуры і сцэнаграфіі
* Факультэт мастацкай адукацыі і куратарства
* Факультэт графікі і візуальных камунікацый
* Факультэт фатаграфіі
* Факультэт жывапісу і малявання
* Факультэт скульптуры

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўніверсітэта

Катэгорыя:Навучальныя ўстановы з польскай мовай навучання
Катэгорыя:Познань
Катэгорыя:1919 год у Польшчы
Катэгорыя:Універсітэты Польшчы
Панскае-3

**Панскае-3** () — вёска ў Пачынкаўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Мурыгінскага сельскага паселішча.

## Гісторыя 
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Панскае-3 абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.

У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з ліпеня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.

## Геаграфія 
Размешчана ў цэнтральнай частцы вобласці ў 18 км на паўночны-захад ад Пачынка, у 9 км на ўсход ад аўтадарогі  Арол — Віцебск. У 1 км на паўднёвы-ўсход ад вёскі размешчаны прыпыначны пункт .

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Пачынкаўскага раёна (Смаленская вобласць)
Факультэт інфармацыйных тэхналогій і кіравання БДУІР

**Факультэт інфармацыйных тэхналогій і кіравання БДУІР (ФІТК БДУІР)** — адзін з факультэтаў Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта інфарматыкі і радыёэлектронікі. Факультэт быў створаны разам з універсітэтам у 1964 годзе і першапачаткова меў назву *факультэт аўтаматыкі і вылічальнай тэхнікі*, аднак у наступстве змяніў назву.

## Склад факультэта 
У складзе ўніверсітэта знаходзяцца наступныя кафедры:
* Кафедра вылічальных метадаў і праграмавання
* Кафедра гуманітарных дысцыплін
* Кафедра інтэлектуальных інфармацыйных тэхналогій
* Кафедра інфарматыкі і радыёэлектронікі
* Кафедра сістэм кіравання
* Кафедра тэарэтычных асноў электратэхнікі

## Дэканы 
* Міхаіл Паўлавіч Батура (1995—1998)
* Сцяпан Валяр’янавіч Лук’янец (1998—1999)
* Уладзімір Анатольевіч Кешыш’ян (1999—2002)
* Аляксандр Пятровіч Кузняцоў (2002—2004)
* Віталь Леанідавіч Бусько
* Леанід Юр’евіч Шылін (з 2010)

## Спасылкі 
* Старонка ФІТК на сайце БДУІР

Катэгорыя:1964 год у Мінску
Катэгорыя:З’явіліся ў 1964 годзе
Выбарчы кодэкс Рэспублікі Беларусь

**Выбарчы кодэкс Рэспублікі Беларусь** — кодэкс, прыняты Палатай прадстаўнікоў 24 студзеня 2000 года. Ухвалены Саветам Рэспублікі 31 студзеня 2000 года.

Кодэкс рэгулюе адносіны, якія ўзнікаюць пры падрыхтоўцы і правядзенні выбараў Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь, выбараў і адклiкання дэпутатаў Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь, членаў Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь, дэпутатаў мясцовых Саветаў дэпутатаў Рэспублікі Беларусь, а таксама пры падрыхтоўцы і правядзенні рэферэндумаў.

Структурна кодэкс складаецца з агульнай і асаблівай частак. Агульная частка змяшчае чатыры раздзелы, асаблівая - шэсць.

## Спасылкі 
* Выбарчы кодэкс Рэспублікі Беларусь 

Выбарчы
Катэгорыя:Выбары ў Беларусі
Катэгорыя:2000 год у Беларусі
Катэгорыя:2000 год у праве
Лучнянскія манетныя скарбы

**Лучнянскія манетныя скарбы** — манетны скарб, знойдзены ў 2002 годзе М. В. Клімавам на паселішчы—1 каля в. Лучна Полацкага раёна Віцебскай вобласці.

## Скарб—1 
6 манет, загорнутых у тканіну. Схаваны каля сярэдзіны XVI ст., змяшчаўся ў частцы кафліны. Манеты чаканкі Аляксандра Ягелончыка, Жыгімонта I Старога і Жыгімонта II Аўгуста.

## Скарб—2 
222 манеты, загорнутыя ў тканіну. Схаваны не раней 1551 года, змешчаны ў гліняным гаршку. 221 манета з білону чаканкі Вялікага Княства Літоўскага, Польшчы і Герцагства Прусія; адзіная сярэбраная манета — паўгрош Уладзіслава II Ягайлы (канец XIV ст.). 8 паўгрошаў Яна Ольбрахта; 54 — Аляксандра Ягелончыка; 99 — Жыгімонта I Старога. 39 манет Жыгімонта II Аўгуста прадстаўлены 2 грошамі і 37 паўгрошамі 1545—1551 гадоў. Грошы Герцагства Прусія Альбрэхта Гогенцолерна (самы позні — 1550 год).

## Скарб—3 
Выпадкова выяўлены насельніцтвам вёскі Лучна і амаль цалкам разрабаваны. Захаваліся 12 манет: паўгрош Жыгімонта I Старога (Польшча, 1512 год); 2 паўгрошы Аляксандра Ягелончыка (Вялікае Княства Літоўскае); 7 паўгрошаў Жыгімонта II Аўгуста (Вялікае Княства Літоўскае, 1 экз. — 1547 года; 4 — 1561 года; 2 — 1562 года).

## Літаратура 
* Клімаў, М. В. Лучнянскія манетныя скарбы / М. В. Клімаў // Археалогія Беларусі: энцыклапедыя: У 2 т. / [складальнік Ю. У. Каласоўскі; рэдкалегія: Т. У. Бялова (гал. рэд.) і інш.]. Т. 2: Л — Я. — Мн.: Беларуская Энцыклапедыя, 2011. — 464 с.: іл. — С. 30. — ISBN 978-985-11-0549-2.
* Клімаў, М. В. Манетныя скарбы XVI ст. з мікрарэгіёна Лучна // Матэрыялы па археалогіі Беларусі. — 2006. — № 11. — С.
* Клімаў, М. В. Манетныя скарбы XVI ст. з мікрарэгіёна Лучна: (Полацкі раён) / М.В. Клімаў // Древности Беларуси в системе межкультурных связей / науч. ред. вып. А. М. Медведев. — Минск: Институт истории НАН Беларуси, 2006. — 210 с.: ил., табл. — С. 157—160. — (Материалы по археологии Беларуси / Национальная академия наук Беларуси, Институт истории / редкол.: П. Ф. Лысенко (гл. ред.) [и др.]; Вып. 11). — ISBN 985-6769-18-3.

Катэгорыя:Скарбы Беларусі
Катэгорыя:Гісторыя Полацкага раёна
Катэгорыя:Славутасці Полацкага раёна