open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ліцэй Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта

**Ліцэй імя Ф. Э. Дзяржынскага Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта**, або **Ліцэй БДУ** — установа адукацыі пры Беларускім дзяржаўным універсітэце. Забяспечвае профільнае навучанне ў 10—11 класах, рыхтуе да паступлення ў ВНУ.

З 2021 года з Ліцэя звальнялі выкладчыкаў з палітычных прычын, з 2022 года пачалося актыўнае супрацоўніцтва з КДБ і іншымі сілавымі структурамі рэжыму Лукашэнкі. У чэрвені 2024 года ўстанове надалі **імя Фелікса Эдмундавіча Дзяржынскага**.

## Гісторыя 
Заснаваны згодна з пастановай Савета Міністраў БССР ад 18 ліпеня 1989 года «Аб арганізацыі пры БДУ імя Леніна Мінскай сярэдняй спецыялізаванай школы». Першыя заняткі адбыліся 10 студзеня 1990 года ў сярэдняй школе № 189. У 1991 годзе Мінскай сярэдняй спецыялізаванай школе быў вылучаны асобны будынак на вуліцы Маякоўскага, 96. Паводле загада Міністра адукацыі Рэспублікі Беларусь № 172 ад 8 чэрвеня 1993 года школа рэарганізаваная ў Ліцэй пры БДУ. У 1994 годзе Ліцэй БДУ атрымаў статус рэспубліканскага ліцэя. У 1996 годзе Ліцэй быў рэарганізаваны ў структурнае падраздзяленне БДУ, а 29 чэрвеня 1999 года рашэннем Мінгарвыканкама была зарэгістравана вучэбна-адукацыйная ўстанова «Ліцэй Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта». Ліцэю быў вылучаны былы Дом настаўніка на Ульянаўскай, 8, дзе з 1 верасня 2001 года пачаліся заняткі.

### Пасля палітычнага крызісу 2020 года 
2 верасня 2020 года на сайце ліцэя апублікавана заява ў якой калектыў «рашуча асудзіў эскалацыю гвалту на вуліцах Беларусі, якая назіраецца ў апошнія тыдні» і выказаў салідарнасць з затрыманымі выпускнікамі. У 2021 годзе звольніўся і з’ехаў з краіны дырэктар ліцэя Ігар Варакса, таксама ў 2021 годзе адбыліся звальненні з палітычных прычын. Улетку 2023 года адбыліся масавыя звальненні нелаяльных выкладчыкаў, дагэтуль з імі праводзіў размовы супрацоўнік КДБ. У кастрычніку 2023 года дырэктаркай ліцэя прызначылі Таццяну Мамчыц, якая да гэтага працавала ў Інстытуце нацыянальнай бяспекі. У сакавіку 2024 года дырэктарка ліцэя перадала рэктару БДУ калектыўны зварот супрацоўнікаў ліцэя з просьбай надаць установе імя Фелікса Дзяржынскага. У чэрвені 2024 года ліцэю надалі імя Фелікса Эдмундавіча Дзяржынскага

## Узнагароды 
Прэмія Урада Рэспублікі Беларусь за дасягненні ў галіне якасці (2004).

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт Ліцэя БДУ 
* Суполка Ліцэю БДУ на Livejournal

Катэгорыя:Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт
Катэгорыя:З’явіліся ў 1990 годзе
Катэгорыя:1990 год у Мінску

Катэгорыя:Аб’екты, названыя ў гонар Фелікса Дзяржынскага
Гаўлі

**Га́ўлі** (, ) — вёска ў Буда-Кашалёўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Патапаўскага сельсавета.

## Геаграфія 
### Размяшчэнне 
У 13 км на паўночны захад ад Буда-Кашалёва, 6 км ад чыгуначнай станцыі Забаб’е (на лініі Жлобін — Гомель), 62 км ад Гомеля.

## Транспартная сетка 
Транспартныя сувязі па прасёлкавай, затым аўтамабільнай дарозе Жлобін — Гомель. Планіроўка складаецца з амаль просталінейнай вуліцы, арыентаванай з паўднёвага ўсходу на паўночны захад, да якой з поўначы далучаюцца дзве крывалінейныя, злучаныя завулкам вуліцы. Забудова драўляная, двухбаковая, сядзібнага тыпу.

## Гісторыя 
Па пісьмовых крыніцах вядомая з XIX стагоддзя. З 1884 года дзейнічаў хлебазапасны магазін. У выніку пажару 1889 года згарэлі 54 двары. Па перапісу 1897 года знаходзіліся: царкоўна-прыхадская школа (адкрыта ў 1887 годзе), хлебазапасны магазін, 3 ветракі, карчма. У 1909 годзе 552 дзесяціны зямлі, у Недайскай воласці Рагачоўскага павета Магілёўскай губерні. У 1932 годзе для вясковай школы пабудавана ўласнае памяшканне.

З 20 жніўня 1924 года па 21 жніўня 1925 года цэнтр Гаўлеўскага, а з 13 лютага 1958 года да 14 снежня 1961 года Забабскага сельсавета Буда-Кашалёўскага раёна Бабруйскай (да 26 ліпеня 1930 года) акругі, з 20 лютага 1938 года Гомельскай вобласці.

У 1930 годзе арганізаваны калгас «Ураджай», працавала гамарня. Падчас Вялікай Айчыннай вайны на франтах і ў партызанскай барацьбе загінулі 600 жыхароў, у тым ліку з суседніх вёсак. У памяць пра загінуўшых у 1969 годзе за 2 км на ўсход ад вёскі збудаваны Курган Славы. У 1959 годзе ў складзе гаспадаркі Буда-Кашалёўскага аграрна-тэхнічнага каледжа (цэнтр — горад Буда-Кашалёва). Аддзяленне сувязі, клуб, бібліятэка, базавая школа, фельчарска-акушэрскі пункт.

У 1969 годзе ў вёску перасяліліся жыхары пасёлка Першамайскі.

## Насельніцтва 
### Колькасць 
* 2004 год — 60 гаспадарак, 160 жыхароў.

### Дынаміка 
* 1858 год — 31 двор, 184 жыхары.
* 1897 год — 62 двары, 512 жыхароў (паводле перапісу).
* 1909 год — 87 двароў, 627 жыхароў.
* 1959 год — 617 жыхароў (паводле перапісу).
* 2004 год — 60 гаспадарак, 160 жыхароў.

## Вядомыя выхадцы 
* Мікалай Ігнацьевіч Гуршчанкоў — беларускі мастак.
* Міхаіл Фёдаравіч Казлоў — генерал-лейтэнант.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Населеныя пункты Буда-Кашалёўскага раёна
Катэгорыя:Патапаўскі сельсавет
Google Web Accelerator

**Google Web Accelerator** — праграма, якая дазваляе сціскаць трафік, а таксама загадзя загружаць сайты, калі верагоднасць таго, што вы іх наведаеце, высокая. У наш час ужо не падтрымліваецца і недаступна для спампоўвання. Праграма інтэгравалася ў браўзеры Mozilla Firefox і Internet Explorer у выглядзе панэлі з магчымасцю дадатковых надбудоў. Браўзер Opera не падтрымліваўся.

За кошт кэшавання запытаў карыстальніка, сціску інфармацыі,  якая перадаецца, і папярэдняй загрузкі найбольш верагодных запытаў праграма дазваляла эканоміць аб'ём перададзенай інфармацыі і час загрузкі вэб-старонак. У сваю чаргу не кэшаванне запытаў выклікала праблемы з доступам да некаторых вэб-сайтам (напрыклад, відэа на YouTube).

## Спасылкі 
* Google Web Accelerator 

Катэгорыя:Google
Internet Explorer

300px|right|thumb|Частка Internet Explorer

**Internet Explorer** (чытаецца *інтэрнэт эксплорэр*, скарочана **IE**) — серыя браўзераў, якая распрацоўвалася карпарацыяй Microsoft з 1995 года. Доўгі час Internet Explorer уваходзіў у камплект аперацыйных сістэм сямейства Windows. Таксама на працягу некаторага часу існавалі версіі для MacOS (падтрымка скончана ў 2003 годзе) і Unix (падтрымка скончана ў 2001 годзе). Распрацоўка новых функцый для браўзера была спынена ў 2016 годзе на карысць новага браўзера Microsoft Edge.

Калісьці Internet Explorer быў самым папулярным браўзерам - у 2003 годзе яго доля выкарыстання дасягала 95 %. З таго часу яго доля выкарыстання паступова зніжалася з запускам Firefox і Google Chrome, а таксама з ростам папулярнасці мабільных аперацыйных сістэм, такіх як Android і iOS, якія ўвогуле не падтрымліваюць Internet Explorer. На 2022 год ацэнка долі Internet Explorer на ўсіх платформах складае каля 0,3 %, такім чынам ён займае 9-е месца пасля UC Browser.

17 сакавіка 2015 года Microsoft абвясціла, што Microsoft Edge заменіць Internet Explorer у якасці браўзера па змаўчанні «для некаторых версій Windows 10». Гэта зрабіла Internet Explorer 11 канчатковай версіяй браўзера.

## Падтрымка аперацыйных сістэм 
Падтрымка браўзерам аперацыйных сістэм.

## Заўвагі 
## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт
* Гісторыя Internet Explorer
* Бяспека ў IE8
* Internet Explorer 8 — агульны агляд. Увага на WebSlices (вэб-фрагменты). Прыклады рэалізацыі і выкарыстанні.

Катэгорыя:Браўзеры
NGC 3981

**NGC 3981** (іншыя абазначэнні — **ESO 572-20**, **MCG -3-31-1**, **UGCA 255**, **ARP 289**, **VV 8**, **IRAS11535-1937**, **PGC 37496**) — галактыка ў сузор’і Чаша.

Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.

## Гл. таксама 
* Спіс аб’ектаў Месье
* Новы агульны каталог

 

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1785 годзе
3981
Катэгорыя:Чаша (сузор’е)
NGC 3979

**NGC 3979** (іншыя абазначэнні — **IC 2976**, **UGC 6907**, **MCG 0-31-3**, **ZWG 13.5**, **PGC 37488**) — лінзападобная галактыка (S0) у сузор’і Дзева.

Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.

## Гл. таксама 
* Спіс аб’ектаў Месье
* Новы агульны каталог

 

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1881 годзе
3979
Катэгорыя:Дзева (сузор’е)
NGC 3976

**NGC 3976** (іншыя абазначэнні — **UGC 6906**, **MCG 1-31-1**, **ZWG 41.6**, **IRAS11533+0701**, **PGC 37483**) — спіральная галактыка з перамычкай (SBb) у сузор’і Дзева.

Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.

## Гл. таксама 
* Спіс аб’ектаў Месье
* Новы агульны каталог

 

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1784 годзе
3976
Катэгорыя:Дзева (сузор’е)
NGC 3978

**NGC 3978** (іншыя абазначэнні — **UGC 6910**, **MCG 10-17-105**, **ZWG 292.47**, **IRAS11535+6047**, **PGC 37502**) — галактыка ў сузор’і Вялікая Мядзведзіца.

Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.

## Гл. таксама 
* Спіс аб’ектаў Месье
* Новы агульны каталог

 

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1790 годзе
3978
Катэгорыя:Вялікая Мядзведзіца (сузор’е)
NGC 3976A

**NGC 3976A** (іншыя абазначэнні — **MCG 1-31-1A**, **ZWG 41.7**, **ARAK 333**, **PGC 37490**) — галактыка ў сузор’і Дзева.

Гэты аб’ект не ўваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога і быў дададзены пазней.

## Гл. таксама 
* Спіс аб’ектаў Месье
* Новы агульны каталог

 

3976
Катэгорыя:Дзева (сузор’е)
Сем цудаў Партугаліі

**Сем цудаў Партугаліі** () — спіс культурных аб'ектаў Партугаліі, адабраных у 2007 годзе ў выніку конкурсу, абвешчанага міністэрствам культуры Партугаліі і праведзенага кампаніямі Y&R Brands S.A. і Realizar S.A.

Першапачаткова на конкурс былі інстытутам IGESPAR (Партугальскі Інстытут Архітэктурнай Спадчыны) высунуты 793 Нацыянальных манумента Партугаліі. У першым туры камісія экспертаў адабрала 77 з іх. Затым быў адабраны 21 фіналіст у чатырох розных катэгорыях.

7 снежня 2006 года пачаліся выбары, якія працягваліся шэсць месяцаў. Насельніцтва магло галасаваць у інтэрнэце, па тэлефоне і пасродкам адпраўкі смс-паведамленняў. 7 ліпеня 2007 года на стадыёне Да Луж у Лісабоне былі абвешчаны вынікі выбараў, адначасова з вынікамі праекта Новыя сем цудаў свету.

## Сем цудаў Партугаліі 
## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт праекта

Катэгорыя:Культура Партугаліі
Катэгорыя:Славутасці Партугаліі
Перыстыль

thumb|right|250px|Перыстыль на карціне англійскага мастака XIX стагоддзя
**Перысты́ль** — адкрытая прастора, як правіла, двор, сад ці плошча, акружаная з чатырох бакоў крытай каланадай. Тэрмін паходзіць ад  («акружаны калонамі» ад  «вакол» і  «слуп») і першапачаткова пазначаў такі архітэктурны прыём у старажытнагрэчаскай ці старажытнарымскай архітэктуры. Паступова паняцце распаўсюдзілася на больш раннія збудаванні падобнага плану, якія выкарыстоўваліся ў Старажытным Егіпце, Персіі і да т.п. 

Катэгорыя:Садова-паркавыя збудаванні
Катэгорыя:Ландшафтны дызайн
Катэгорыя:Архітэктура Старажытнага Рыма
Градчаны

**Градчаны** (, ) — адзін з чатырох гістарычных раёнаў Прагі, якія захоўвалі да 1784 г. права на самакіраванне.

Старая імператарская рэзідэнцыя Пражскі град і сумежны крапасны горад Градчаны размешчаны на прасторным скалістым узгорку левага берага ракі Влтавы. Назва раёна адбылося ад слова «hrad», што на чэшскай мове азначае «замак, крэпасць, умацаванае паселішча».

## Гісторыя Градчанаў 
## Асноўныя славутасці 
* Градчанская ратуша (1598, рэнесанс); thumb|265px|Выгляд на Градчаны з паўднёвага захаду
* Шварцэнбергскі палац (1545-63, рэнесанс, роспіс 1580, цяпер Ваенна-гістарычны музей);
* Марцініцкі палац (1552-63, 1598, 1624, рэнесанс; цяпер Канцылярыя галоўнага архітэктара);
* Архібіскупскі палац (1562-64, 1669-94, 1763-64, барока);
* Чэрнінскі палац (1669—1720, барока; цяпер Міністэрства замежных спраў);
* Тасканскі палац (1690, барока);
* Штэрнбергскі палац (1690—1720, барока; цяпер Нацыянальная галерэя);
* Гложэкскі палац (канец XVII ст.; цяпер пасольства Аўстрыі);
* Дзітрыхштэйнскі і Грзанскі палацы (XVIII стагоддзе, барока; цяпер парадныя дзяржаўныя рэзідэнцыі);
* Сальмскі палац (1800-10, ампір; цяпер пасольства Швейцарыі);
* Манастыр Ларэта (1626—1756, барока);
* Страгаўскі манастыр (закладзены ў 1140 г., раманскі і гатычны стылі) з Ёзэфінскай бібліятэкай (1782-84; цяпер Музей нацыянальнай пісьменнасці);
* Касцёл св. Яна Непамуцкага (1720-28, барока, арх. К. І. Дынцэнгофер);
* Манастыр капуцынаў на Ларэцкай плошчы (1601, рэнесанс і барока);
* Касцёл св. Роха (1603-12; позняя готыка);
* Касцёл дзевы Марыі на Страгаўске надваржы (будаваўся з XII па XVIII стагоддзі, эклектыка);
* Чумны слуп са статуяй дзевы Марыі (1726, барока).
* Помнік Францыску Скарыну (1996, скульптар Э. Астаф’еў, архітэктар Ю. Казакоў)

## Гл. таксама 
* 
* станцыя метро Градчанска
* Пражскі Град

## Заўвагі 
Катэгорыя:Раёны Прагі
Суніцы лясныя

**Суніцы лясныя** (*Fragaria vesca*) — расліна сямейства ружавых, від роду .

## Назва 
Суніцы лясныя, трускаўка, пазёмачнік, пазёмкі, суніца, чырвоныя ягады, красныя ягады, суніцы, пазёмка.

## Батанічнае апісанне 
Шматгадовая травяністая расліна вышынёй да 20 см з тоўстым карэнішчам, якое сцелецца і пакрыта бурымі прылісткамі.

## Таксанамія 
Від **Суніцы лясныя** ўваходзіць у род Суніцы падсямейства *Rosoideae* сямейства  парадку .

## Хімічны склад 
У лісці расліны ўтрымліваюцца вітаміны групы B, аскарбінавая кіслата, караціноіды, арганічныя кіслоты (лімонная, хінная, яблычная), цукары, сляды эфірных алеяў, флаваноіды у колькасці да 2 % (у асноўным руцін), алкалоіды, дубільныя рэчывы (да 9 %), солі жалеза, марганца, кобальта.

Свежыя плады ўтрымліваюць вітаміны (А, С, В, Р), флаваноіды (галактазід, цыянідзін), арганічныя кіслоты (яблычную, саліцылавую, фоліевую), дубільныя рэчывы, пекціны, цукры, араматычныя злучэнні, солі жалеза, кобальту, марганцу, селену, кальцыю і фосфару. Папулярнасць пладоў суніц як дыетычнага і лячэбнага сродка тлумачыцца іх смакавымі якасцямі, якія аб’ядноўваюцца з шырокім дыяпазонам лячэбнага дзеяння.

У касметычнай практыцы ўжываюць пажыўныя маскі з пладоў суніцы, сок — для выводзін вяснушак.

Плады ўжываюць як вітамінавы сродак.

## Збор, перапрацоўка і захоўванне 
Збіраюць саспелыя плады суніц раніцай, у сухое надвор’е або ў канцы дня да з’яўлення расы. Сунічыны збіраюць асцярожна і адразу ж ужываюць у ежу ці адпраўляюць для перапрацоўкі. Свежыя плады ў звычайных умовах доўга не захоўваюцца. Сабраныя ягады пакуюць у невялікія (па 2-3,5 кг) кашы або рэшаты. Сушаць іх у печах або сушылках пры тэмпературы 60-65° С, раскладваючы тонкім пластом на рэшатах. Высушаныя плады пакуюць ў мяшкі вагой па 50 кг і захоўваюць у сухіх, добра ветраных памяшканнях.

Лісце збіраюць падчас цвіцення, абрываючы іх без хвосцікаў. Сушаць на гарышчах ці пад навесамі, рассцілаючы тонкім пластом і перыядычна змешваючы. Сухое лісце пакуюць у цюкі па 50 кг і захоўваюць у сухіх прахалодных памяшканнях.

### У культуры 
Разнавіднасць суніц лясных, (*Fragaria vesca* var. *alpina*), дала пачатак некалькім сартам суніц, якія гадуюцца ў культуры. Плады культурных суніц *Fragaria vesca* var. *alpina* нашмат драбней пладоў суніц садовых і маюць больш моцны і багаты водар, блізкі да водару суніц лясных.

## Літаратура 
* 
* 
* *, , А.&nbsp;М.&nbsp;Краснова;* «» Справочник; Киев, , 1983. 
* 

## Спасылкі 
* *Чухина И. Г.* Дикие родичи культурных растений. *Fragaria vesca* L. — Земляника лесная // Агроэкологический атлас России и сопредельных стран: экономически значимые растения, их болезни, вредители и сорные растения
* Plants for a future Fragaria vesca
* Земляника лесная в справочнике растений леса

Катэгорыя:Суніцы
Катэгорыя:Лекавыя расліны
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1753 годзе
Катэгорыя:Ягады
Катэгорыя:Харчовыя расліны
Катэгорыя:Флора Еўразіі
Сосна (возера, Сенненскі раён)

**Со́сна** — возера ў Беларусі, у Сенненскім раёне Віцебскай вобласці ў басейне ракі Бярозка.

Плошча паверхні возера 0,54 км², даўжыня 2,73 км, найбольшая шырыня 8,2 км. Сярэдняя глыбіня складае 3,9 м, найбольшая — 8,2 м. Плошча вадазбору 7,21 км².Катлавіна возера Сосна лагчыннага тыпу, выцягнутая з паўночнага захаду на паўднёвы ўсход. Вышыня схілаў катлавіны ад 2—5 да 21 м. Берагавая лінія даўжынёй 6,29 км слабазвілістая. У паўднёва-заходняй частцы возера забалочаная пойма шырынёй 150—200 метраў.Глыбіні да 2 метраў займаюць каля 22 % плошчы возера. Найбольшыя глыбіні ўздоўж паўночна-усходняга берага. Возера слабапраточнае, эўтрофнае. Зарастае да глыбіні ў 3 м. Расліннасць пашырана на адлегласці 15—75 м ад берага.

У возеры Сосна водзяцца лешч, акунь звычайны, плотка, краснапёрка, шчупак звычайны, лінь і іншыя віды рыб.

## Літаратура 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Азёры Сенненскага раёна
Катэгорыя:Басейн Крывінкі
Палуніцы

**Палуні́цы**, **Суніцы зялёныя** (*Fragaria viridis*) — невысокая кветкавая расліна сямейства ружавых від роду .

## Батанічнае апісанне 
Шматгадовая травяністая расліна з тоўстым бурым карэнішчам, якая дасягае ў вышыню 5—20 см.

## Змяшчэнне мінеральных рэчываў 
У пладах зялёных суніц змяшчаюцца наступныя рэчывы:
: * Цукры ад 4,5 да 15 %
: * Пекцінавыя рэчывы ад 1 да 1,7 %
: * Дубільныя рэчывы ад 0,16 да 0,25 % у лісці і да 9,4 % у карэнішчы.
: * Аскарбінавая кіслата да 90 мг у пладах і да 280 мг у лісці.
А таксама фоліевая, яблычная, лімонная, саліцылавая, хінная і іншыя кіслоты, каратын, эфірны алей, фітанцыды, клятчатку, солі жалеза, медзі, марганцу, цынку, хрому.

## Лячэбныя ўласцівасці 
Расліна аказвае мачагоннае, кроваспыняльнае, вязальнае і супрацьзапаленчае дзеянні. Ягады валодаюць супрацьзапаленчым, патагонным, антысептычным і лёгкім слабільным дзеяннем.

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Ружавыя
Катэгорыя:Лекавыя расліны
Катэгорыя:Травы
Катэгорыя:Харчовыя расліны
Катэгорыя:Ягады
Дом інвалідаў (Прага)

:*Пра станцыю метро гл. станцыя метро Інвалідаўна*
thumb|350px|Інвалідаўна, 2010 г.
**Дом інвалідаў** () — велічны комплекс пабудоў эпохі барока ў пражскім раёне Карлін, які служыў інтэрнатам для ваенных ветэранаў.

Пасля з'яўлення Дому інвалідаў у Парыжы і ваеннага шпіталя ў Чэлсі імператар Карл VI Габсбург загадаў пабудаваць інвалідныя дамы ў найбуйнейшых гарадах Габсбургскай дзяржавы. У Празе інвалідны дом спраектаваў найбольш запатрабаваны чэшскі дойлід таго часу, Кіліян Ігнац Дынцэнгофер. Яго кансультаваў малодшы Фішэр фон Эрлах.

Інтэрнат для ветэранаў вайны быў разлічаны на знаходжанне 4000 чалавек з фізічнымі пашкоджаннямі і іх сем'яў.
Будаўніцтва праходзіла ў 1731—1737 гг. і было прыпынена ў 1740 годзе пасля смерці Карла VI. Паспелі пабудаваць толькі дзявятую частку першапачатковага праекта. Недабудаваны будынак мог змяшчаць толькі 2000 чалавек.

Будынак часоў развіцця чэшскага барока не быў перабудаваны, хоць і меў разнастайнае выкарыстанне. Пасля 1920 г. быў адрамантаваны па праекце Іосіфа Вейрыха і Віктара Бенеша, а пабудова была абсталявана электрычнасцю. Памяшканне выкарыстоўвалася як ваенны архіў. У 2002 годзе будынак пацярпеў ад чарговай паводкі.

На тэрыторыі інваліднага дому праходзілі здымкі некалькіх гістарычных стужак, уключаючы аскараносны фільм Мілаша Формана «Амадэй».

Выява:Invalidovna1.jpg|Фасад на вуліцу Сокалаўская
Выява:Invalidovna z vychodu.jpg|Усходні фасад комплексу
Выява:Invalidovna, dvur.JPG|Унутраны двор
Выява:Invalidovna, západní strana od jihu (01).jpg|Заходні корпус
Выява:Invalidovna, západní portál.jpg|Заходні партал

## Спасылкі 
* Web www.invalidovna.cz
* Podrobnosti k Invalidovně na stránce Reflex.cz 
* [Podrobnosti o karlínské Invalidovně na webu Úřadu městské části Praha 8](http://www.praha8.cz/(ey0lskepka0tc5qhhlb2zb55)/zdroj.aspx?typ=2&id=2365&sh=-84034728)

Катэгорыя:Архітэктура Прагі
Катэгорыя:Інвалідныя дамы
Катэгорыя:XVIII стагоддзе ў Празе
Джэнералі Арэна

**Generali Арэна** — футбольны стадыён у Празе, хатні для пражскай «Спарты», таксама тут часта праводзяцца хатнія матчы зборнай Чэхіі па футболе. Раней вядомы як **Стадыён Летна** (), **Таёта Арэна** (2003—2007), **AXA Арэна** (2007—2009), з 2009 года пераназваны ў гонар фундатара ў **Generali Арэна**.

Першы стадыён на гэтым месцы быў пабудаваны ў 1921 годзе і быў цалкам драўляным. У 1934 годзе арэна перажыла моцны пажар і была перабудавана нанова. Такім чынам, да 1937 годзе з'явілася жалезабетонная канструкцыя галоўнай трыбуны. У 1969 годзе пачалася рэканструкцыя стадыёна, і да 1973 годзе ён прыняў сучасны выгляд, умяшчаючы 35 880 чалавек. Апошні капітальны рамонт быў праведзены ў 1994 годзе. Агульная ёмістасць стадыёна пасля рэканструкцыі склала 20 854 чалавека.

Па праве лічыцца лепшым футбольным стадыёнам горада. Зручны, кампактны, ціхі стадыён размясціўся непадалёк ад станцый метро Градчанска (*Hradcanska*) і Влтаўска (*Vltavska*) (на шляху да стадыёна ад другой станцыі сустракаецца шмат бараў). Фанаты «Спарты» збіраюцца за паўднёвымі варотамі.

Паркоўка на тэрыторыі стадыёна ўмяшчае 8 доўгапамерных грузавікоў, 2 аўтобуса і 50 легкавых аўтамабіляў. За межамі стадыёна маецца больш ёмістая паркоўка для 120 аўтобусаў і 1 200 легкавых аўтамабіляў.

## Трыбуны 
* Агульная ёмістасць стадыёна: 20 854
* Ёмістасць без VIP і ложы  прэсы: 20 374
* Месцаў на адкрытай трыбуне: 9 816
* Месцаў на крытай трыбуне: 8 111 (па стане на 15 снежня 2010 усе трыбуны былі пад "брылямі")
* Цэнтральная трыбуна: 2 447
* Ложы прэсы: 80
* VIP: 800

## Спасылкі 
* Старонка стадыёна на афіцыйным сайце ФК «Спарта» Прага   
* Фотагалерэя на Erlebnis-stadion.de

Катэгорыя:Стадыёны Чэхіі
Катэгорыя:Спорт у Празе
Катэгорыя:Футбольныя стадыёны
Катэгорыя:З’явіліся ў 1921 годзе
Катэгорыя:1921 год у Празе
Эмаўскі кляштар

**Э́маўскі кляштар**, ці **кляштар на Словенах** () — кляштар у Празе. Размешчаны на Слованех у Нове-Места, Прага 2.

## Гісторыя 
Быў закладзены 21 верасня 1347 года Карлам IV для ордэна манахаў-бенедыкцінаў. Кляштар быў каталіцкім, але набажэнствы ў ім здзяйсняліся на царкоўнаславянскай мове харвацкімі манахамі, вернымі глагалічнай традыцыі.

## Архітэктура 
У інтэр'еры цікавы фрэскавы жывапіс і мазаіка.

Кляштар моцна пацярпеў ад бамбёжак нацысцкай авіяцыі. Запамінальнай дэталлю касцёла Дзевы Марыі з'яўляецца жалезабетонны дах, выкананы ў выглядзе двух пікаў-ветразяў, якія перасякаюцца. Дах створаны пасля Другой сусветнай вайны, бо ранейшы быў знішчаны.

## Гл. таксама 
* Рэймскае евангелле

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт манастыра

Катэгорыя:Культавыя збудаванні Прагі
Катэгорыя:Бенедыкцінскія кляштары Чэхіі
Катэгорыя:XIV стагоддзе ў Празе
Катэгорыя:1347 год у Еўропе
Катэгорыя:З’явіліся ў 1347 годзе
Сосна

## Тапонім 
* Сосна — возера ў Віцебскім раёне
* Сосна, Міхалова — возера ў Шумілінскім раёне Віцебскай вобласці
* Сосна — возера ў Гарадоцкім раёне раёне Віцебскай вобласці
* Сосна — возера ў Полацкім раёне раёне Віцебскай вобласці ў басейне ракі Дражбітка
* Сосна, Лешна — возера ў Полацкім раёне Віцебскай вобласці ў басейне ракі Сосніца
* Сосна — возера ў Сенненскім раёне Віцебскай вобласці

## Прозвішча 
* Уладзімір Аркадзевіч Сосна (нар. 1951) — беларускі гісторык
Губіцкі Кардон

**Гу́біцкі Кардо́н** (, ) — пасёлак у Буда-Кашалёўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Губіцкага сельсавета.

На поўдні, усходзе і поўначы мяжуе з лесам.

## Геаграфія 
### Размяшчэнне 
За 22 км на захад ад раённага цэнтра і чыгуначнай станцыі Буда-Кашалёўская, за 59 км ад Гомеля.

### Гідраграфія 
Рака Дняпро.

## Транспартная сетка 
Транспартныя сувязі па прасёлкавай, затым аўтамабільнай дарозе Жлобін — Гомель.

Будынкі драўляныя, сядзібнага тыпу, каля прасёлкавай дарогі.

## Гісторыя 
Заснаваны напачатку XX стагоддзя перасяленцамі з суседніх вёсак, на месцы, дзе здаўна дзейнічала невялікая прыстань на Дняпры. У 1909 годзе 50 дзесяцін зямлі, у Недайскай воласці Рагачоўскага павета Магілёўскай губерні.

У 1925 годзе ў Губіцкім сельсавеце Буда-Кашалёўскага раёна Бабруйскай акругі. У 1929 годзе жыхары ўступілі ў калгас. Падчас Вялікай Айчыннай вайны 28 чэрвеня 1943 года 8 падрыўнікоў партызанскага атрада імя В. І. Чапаева пасля выканання задання патрапілі на паўднёвай ускраіне пасёлка ў засаду і загінулі ў баю. На месцы іх згубы ў 1974 годзе пастаўлена стэла. У 1959 годзе ў складзе калгаса імя Ф. Энгельса (цэнтр — вёска Губічы).

## Насельніцтва 
### Колькасць 
* 2004 год — 3 гаспадаркі, 6 жыхароў.

### Дынаміка 
* 1909 год — 3 двары, 24 жыхара.
* 1925 год — 6 двароў.
* 1959 год — 31 жыхар (паводле перапісу).
* 2004 год — 3 гаспадаркі, 6 жыхароў.

## Літаратура 
* Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т.1, кн.1. Гомельская вобласць/С. В. Марцэлеў; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. — Мн.: Белэн, 2004. 632с.: іл. Тыраж 4000 экз. ISBN 985-11-0303-9 ISBN 985-11-0302-0

Катэгорыя:Населеныя пункты Буда-Кашалёўскага раёна
Катэгорыя:Губіцкі сельсавет
Грыгараўка

**Гры́гараўка** (, ) — пасёлак у Буда-Кашалёўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Гусявіцкага сельсавета.

## Геаграфія 
### Размяшчэнне 
У 24 км на паўднёвы ўсход ад Буда-Кашалёва, 9 км ад Гомеля, 9 км ад чыгуначнай станцыі Уза (на лініі Жлобін — Гомель).

### Гідраграфія 
На захадзе меліярацыйны канал.

## Транспартная сетка 
Транспартныя сувязі па прасёлкавай, затым аўтамабільнай дарозе Буда-Кашалёва — Гомель.

Планіроўка складаецца з кароткай просталінейнай вуліцы, арыентаванай з паўднёвага захаду на паўночны ўсход і забудаванай двухбакова драўлянымі дамамі сядзібнага тыпу.

## Гісторыя 
Заснаваны напачатку XX стагоддзя перасяленцамі з суседніх вёсак. У 1931 годзе жыхары вёскі ўступілі ў калгас. На франтах Вялікай Айчыннай вайны загінулі 28 жыхароў вёскі. У 1959 годзе ў складзе калгаса імя В. І. Леніна (цэнтр — вёска Старая Гусявіца).

## Насельніцтва 
### Колькасць 
* 2004 год — 16 гаспадарак, 22 жыхара.

### Дынаміка 
* 1926 год — 23 двары, 167 жыхароў.
* 1959 год — 143 жыхара (паводле перапісу).
* 2004 год — 16 гаспадарак, 22 жыхара.

## Літаратура 
* Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т.1, кн.1. Гомельская вобласць/С. В. Марцэлеў; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. — Мн.: Белэн, 2004. 632с.: іл. Тыраж 4000 экз. ISBN 985-11-0303-9 ISBN 985-11-0302-0

Катэгорыя:Населеныя пункты Буда-Кашалёўскага раёна
Катэгорыя:Гусявіцкі сельсавет
Даліна (Буда-Кашалёўскі раён)

**Далі́на** (, ) — пасёлак у Буда-Кашалёўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Губіцкага сельсавета.

## Геаграфія 
### Размяшчэнне 
У 24 км на паўднёвы захад ад раённага цэнтра і чыгуначнай станцыі Буда-Кашалёўская (на лініі Жлобін — Гомель), 46 км ад Гомеля.

## Транспартная сетка 
Транспартныя сувязі па прасёлкавай, затым аўтамабільнай дарозе Жлобін — Гомель.

Планіроўка складаецца з просталінейнай кароткай шыротнай вуліцы, забудаванай драўлянымі дамамі сядзібнага тыпу.

## Гісторыя 
Заснаваны напачатку 1920-х гадоў перасяленцамі з суседніх вёсак на былых памешчыціх землях. У 1932 годзе жыхары мястэчка ўступілі ў калгас. У 1959 годзе ў складзе калгаса «Авангард» (цэнтр — вёска Старая Буда).

Да 17 мая 1979 года пасёлак уваходзіў у склад Глазаўскага сельсавета, да 5 жніўня 1996 года — у склад Недайскага сельсавета, да 1 снежня 2009 года — у склад Старабудскага сельсавета.

## Насельніцтва 
### Колькасць 
* 2004 год — 20 гаспадарак, 36 жыхароў.

### Дынаміка 
* 1959 год — 125 жыхароў (паводле перапісу).
* 2004 год — 20 гаспадарак, 36 жыхароў.

## Літаратура 
* Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т.1, кн.1. Гомельская вобласць/С. В. Марцэлеў; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. — Мн.: Белэн, 2004. 632с.: іл. Тыраж 4000 экз. ISBN 985-11-0303-9 ISBN 985-11-0302-0

## Спасылкі 
Катэгорыя:Губіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Буда-Кашалёўскага раёна
Дзедаў Курган

**Дзе́даў Курга́н** (, ) — пасёлак у Буда-Кашалёўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Патапаўскага сельсавета.

## Геаграфія 
### Размяшчэнне 
У 16 км на паўночны захад ад Буда-Кашалёва, 7 км ад чыгуначнай станцыі Забаб’е (на лініі Жлобін — Гомель), 64 км ад Гомеля.

## Транспартная сетка 
Транспартныя сувязі па прасёлкавай, затым аўтамабільнай дарозе Жлобін — Гомель. Забудова драўлянымі дамамі сядзібнага тыпу.

## Гісторыя 
Заснаваны ў канцы XIX стагоддзя. Па перапісу 1897 года — фальварак. У 1909 годзе ў Недайскай воласці Рагачоўскага павета Магілёўскай губерні.

У 1920-х гадах вялася актыўная забудова пасёлка. У 1930 годзе арганізаваны калгас «Шлях сацыялізму», працавала гамарня. На франтах Вялікай Айчыннай вайны загінулі 22 жыхара вёскі. У 1959 годзе ў складзе гаспадаркі Буда-Кашалёўскага аграрна-тэхнічнага каледжа (цэнтр — горад Буда-Кашалёва).

## Насельніцтва 
### Колькасць 
* 2004 год — 1 гаспадарка, 1 жыхар.

### Дынаміка 
* 1897 год — 2 двары, 23 жыхара (паводле перапісу).
* 1909 год — 4 двары, 15 жыхароў.
* 1959 год — 65 жыхароў (паводле перапісу).
* 2004 год — 1 гаспадарка, 1 жыхар.

## Літаратура 
* Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т.1, кн.1. Гомельская вобласць/С. В. Марцэлеў; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. — Мн.: Белэн, 2004. 632с.: іл. Тыраж 4000 экз. ISBN 985-11-0303-9 ISBN 985-11-0302-0

## Спасылкі 
Катэгорыя:Населеныя пункты Буда-Кашалёўскага раёна
Катэгорыя:Патапаўскі сельсавет
Дземідоўка

**Дземідо́ўка** (, ) — пасёлак у Буда-Кашалёўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Марозавіцкага сельсавета.

## Геаграфія 
### Размяшчэнне 
У 4 км на поўдзень ад раённага цэнтра і чыгуначнай станцыі Буда-Кашалёўская (на лініі Жлобін — Гомель).

## Транспартная сетка 
Транспартныя сувязі па прасёлкавай, затым аўтамабільнай дарозе Буда-Кашалёва — Уваравічы. Планіроўка складаецца з просталінейнай, арыентаванай з паўднёвага ўсходу на паўночны захад вуліцы, забудаванай двухбакова драўлянымі дамамі сядзібнага тыпу.

## Гісторыя 
Заснаваны напачатку 1920-х гадоў перасяленцамі з суседніх вёсак на былых памешчыціх землях. У 1930 годзе арганізаваны калгас. На франтах Вялікай Айчыннай вайны загінулі 15 жыхароў вёскі. Да 16 ліпеня 1954 года пасёлак знаходзіўся ў адміністрацыйным падпарадкаванні Буда-Кашалёўскага пассавета. У 1959 годзе ў складзе саўгаса «Марозавічы» (цэнтр — вёска Марозавічы).

## Насельніцтва 
### Колькасць 
* 2004 год — 25 гаспадарак, 37 жыхароў.

### Дынаміка 
* 1959 год — 216 жыхароў (паводле перапісу).
* 2004 год — 25 гаспадарак, 37 жыхароў.

## Літаратура 
* Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т.1, кн.1. Гомельская вобласць/С. В. Марцэлеў; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. — Мн.: Белэн, 2004. 632с.: іл. Тыраж 4000 экз. ISBN 985-11-0303-9 ISBN 985-11-0302-0

## Спасылкі 
Катэгорыя:Населеныя пункты Буда-Кашалёўскага раёна
Катэгорыя:Марозавіцкі сельсавет
Акрэдытыў

**Акрэдытыў** — умоўнае грашовае абавязацельства, якое прымаецца банкам (банкам-эмітэнтам) па даручэнні загададацеля (плацельшчыка па акрэдытыву), ажыццявіць плацёж на карысць бенефіцыяра (атрымальніка сродкаў па акрэдытыву) указанай у акрэдытыве сумы па прадстаўленні апошнім у банк дакументаў у адпаведнасці з умовамі акрэдытыва ў названыя ў тэксце акрэдытыва тэрміны, або аплаціць, акцэптаваць або ўлічыць пераводны вексель, ці даць паўнамоцтвы іншаму банку (выконваючаму банку) вырабіць такія плацяжы або аплаціць, акцэптаваць або ўлічыць пераводны вексель.

## Гл.таксама 
* Аванс

Катэгорыя:Грамадзянскае права
Катэгорыя:Замежнаэканамічная дзейнасць
Дзербічы

**Дзе́рбічы** (, ) — вёска ў Буда-Кашалёўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Рагінскага сельсавета.

## Геаграфія 
### Размяшчэнне 
У 2 км на паўночны ўсход ад раённага цэнтра і чыгуначнай станцыі Буда-Кашалёўская (на лініі Жлобін — Гомель), 57 км ад Гомеля.

## Транспартная сетка 
Побач шаша Доўск — Гомель.

Планіроўка складаецца з дугападобнай вуліцы, арыентаванай з паўднёвага захаду на паўночны ўсход, да якой на ўсходзе далучаецца просталінейная шыротная вуліца, а на захадзе — просталінейная мерыдыянальная вуліца з завулкам. Забудова пераважна драўлянымі дамамі сядзібнага тыпу. У 1987 годзе пабудаваны цагляныя дамы на 50 кватэр, у якіх змесцаваліся перасяленцы з забруджаных радыяцыяй месцаў пасля Чарнобыльскай катастрофы.

## Гісторыя 
Па пісьмовых крыніцах вядомая з XVI стагоддзя як паселішча ў Рэчыцкім павеце Менскага ваяводства Вялікага княства Літоўскага. Праз вёску праходзіў гасцінец Рагачоў — Гомель. Пасля першага падзела Рэчы Паспалітай (1772 год) у складзе Расійскай імперыі. Па рэвізіі 1816 года ў Рагачоўскім павеце Магілёўскай губерні. Побач быў маёнтак памешчыцы Сасноўскай. Сувязі вёскі з іншымі населенымі пунктамі значна пашырэлі пасля ўводу ў эксплуатацыю ў 1850 годзе шашы Доўск — Гомель. З 1878 года працавала крупарушка. Гаспадар фальварка ў 1870 годзе валодаў 273 дзесяцінамі зямлі, памешчык Шаціла меў у 1884 годзе 141 дзесяціну зямлі. У 1893 годзе адкрыта царкоўна-прыхадская школа, для якой у тым жа году пабудавана будынак. Па перапісу 1897 года знаходзіліся: школа, хлебазапасны магазін, вінная крама і 4 фальварка. У 1909 годзе — 367 дзесяцін зямлі, у Мяркулавіцкай воласці Рагачоўскага павета Магілёўскай губерні.

У 1925 годзе ў Рагінскім сельсавеце, Буда-Кашалёўскага раёна Бабруйскай акругі. У 1929 годзе арганізаваны калгас «Пралетарый», працавала гамарня. Падчас Вялікай Айчыннай вайны 127 жыхароў вёскі — савецкіх салдатаў і партызан, загінулі ў баях супраць акупантаў. Памяць пра абаронцаў Радзімы ўвекавечвае пастаўленая ў 1966 годзе, каля школы, скульптурная кампазіцыя. У 1959 годзе цэнтр саўгаса «Дзербічы». Сярэдняя школа, Дом культуры, бібліятэка, фельчарска-акушэрскі пункт, дзіцячы сад, аддзяленне сувязі, магазін. З 1962 года дзейнічае гідралагічны пост.

## Насельніцтва 
### Колькасць 
* 2004 год — 208 гаспадарак, 604 жыхара.

### Дынаміка 
* 1816 год — 12 двароў, 91 жыхар.
* 1897 год — 44 двары, 408 жыхароў (паводле перапісу); 4 фальварка — 6 двароў, 38 жыхароў.
* 1909 год — 48 двароў.
* 1925 год — 59 двароў, у мястэчку 12 двароў, на сялібе 7 двароў.
* 1959 год — 626 жыхароў (паводле перапісу).
* 2004 год — 208 гаспадарак, 604 жыхара.

## Літаратура 
* Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т.1, кн.1. Гомельская вобласць/С. В. Марцэлеў; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. — Мн.: Белэн, 2004. 632с.: іл. Тыраж 4000 экз. ISBN 985-11-0303-9 ISBN 985-11-0302-0

## Спасылкі 
Катэгорыя:Населеныя пункты Буда-Кашалёўскага раёна
Катэгорыя:Рагінскі сельсавет
Аванс

**Аванс** () або **перадаплата** — некаторая грашовая сума або іншая маёмасная каштоўнасць, якую пры наяўнасці двух сустрэчных абавязацельстваў, адно з якіх з'яўляецца грашовым або маёмасным, даўжнiк па грашоваму або маёмаснаму абавязацельству перадае свайму крэдытору ў мэтах выканання грашовага або маёмаснага абавязацельства да пачатку выканання сустрэчнага абавязацельства.

## Гл.таксама 
* Акрэдытыў

Катэгорыя:Грамадзянскае права
Аперацыя «Поўнач»

**Аперацыя «Поўнач»** — умоўная назва аперацыі па перасяленні ў Сібір Сведкаў Іеговы і членаў іх сямей. Адбылася 8-9 красавіка 1951 года паводле пастаноў МДБ СССР і Савета Міністраў СССР, загадам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 11 сакавіка 1951 года, пры пісьмовай згодзе першых сакратароў кампартый Беларусі, Украіны, Малдавіі, Літвы, Латвіі і Эстоніі, але планы па яе правядзенні рыхтаваліся МДБ СССР яшчэ ў лютым 1951 года.

## Падзеі 
За некалькі начэй войскі МУС і афіцыйныя прадстаўнікі ўлады затрымалі 9000 чалавек (з іх 394 чалавек з БССР), прад’явілі ім абвінавачванне ў падрыўной дзейнасці і адправілі іх у Сібір у таварных цягніках. Перасяленцам было дазволена ўзяць у дарогу толькі самае неабходнае. Астатняя маёмасць канфіскоўвалася на карысць дзяржавы. У Сібіры ўсе перасяленцы жылі ў спецпасяленнях пад адміністрацыйным наглядам праваахоўных органаў. Клімат і ўмовы жыцця былі кепскімі, але сем’ям давалі магчымасць жыць разам і зарабляць грошы. Нярэдка пераселеныя Сведкі Іеговы разглядалі гэты пераезд не як пакуты і выпрабаванні, а як магчымасць прапаведаваць сваю веру на новым месцы з пераездам за кошт дзяржавы. Перасяленцам было дазволена вярнуцца на радзіму толькі ў 1965 г. без вяртання канфіскаванай маёмасці, але частка перасяленцаў пераехала ў іншыя рэгіёны СССР.

## Рэабілітацыя 
Рэабілітацыя перасяленцаў і іншых Сведкаў Іеговы, якія перажылі дыскрымінацыю ў Савецкім саюзе, адбылася толькі пасля распаду СССР. У 1991 годзе Вярхоўны Савет Рэспублікі Беларусь прымае пастанову «Аб парадку рэабілітацыі ахвяр палітычных рэпрэсій 20-80-х гг. у Рэспубліцы Беларусь». Паводле гэтай пастановы Сведкі Іеговы, якіх праследавалі ў БССР за рэлігійныя перакананні, атрымалі пасведчанні пра рэабілітацыю. У 1992 годзе ахвяр гэтай і іншых рэпрэсіўных акцый, якія былі грамадзянамі Расіі прыраўнялі да ветэранаў Вялікай Айчыннай вайны па льготах.

## Адлюстраванне ў літаратуры і мастацтве 
Сведкі Іеговы знялі дакументальны фільм «Верныя ў выпрабаванні. Сведкі Іеговы ў Савецкім саюзе», у якім падрабязна апавядаецца пра аперацыю «Поўнач». Украінскі гісторык Алег Галько таксама падрабязна апісаў гэтую аперацыю па перасяленню рэлігійных меншасцяў у Сібір у сваёй кнізе «Свідкі Єгови — сібірскі маршрут».

### 70-годдзе аперацыі 
1 красавіка 2021 года ў Маскве прайшла канферэнцыя, прысвечаная 70-годдзю аперацыі «Поўнач»; у мерапрыемстве ўдзельнічалі рэлігіязнаўцы, праваабаронцы і прадстаўнікі Еўрапейскай асацыяцыі Сведкаў Іеговы. Быў створаны адмысловы сайт з дакументамі і 3D-выстаўкай на тэму гэтай аперацыі і дакументальны фільм з успамінамі відавочцаў. 8-9 красавіка 2021 года ў Кіеве прайшла яшчэ адна тэматычная канферэнцыя ў фармаце анлайн на ўкраінскай мове з перакладам на рускую і англійскую.

## Спасылкі 
* А. Берастоўскі. Выпадковыя ахвяры палітычных рэпрэсій на Беларусі
* М. И. Одинцов. Совет Министров СССР постановляет: «выселить навечно». Сборник документов и материалов о Свидетелях Иеговы в Советском Союзе. М. 2002
* О. Голько Свідкі Єгови — сібірскі маршрут
* Сайт на тэму аперацыі «Поўнач»   

Катэгорыя:Сведкі Іеговы
Катэгорыя:Дэпартацыі ў СССР
Катэгорыя:1951 год у СССР
Катэгорыя:Рэлігія ў Расіі
Катэгорыя:Рэпрэсіі ў СССР
Акадэмічная (станцыя метро, Санкт-Пецярбург)

**«Акадэмічная»** — станцыя Пецярбургскага метрапалітэна. Уваходзіць у склад Кіраўска-Выбаргскай лініі, размешчаная паміж станцыямі «Палітэхнічная» і «Грамадзянскі Праспект».

Станцыя адкрыта 31 снежня 1975 г. ў складзе ўчастка «Лясная» - «Акадэмічная».

У вызначэнні назвы станцыі адыграла ролю тое, што паблізу ад яе маецца шэраг навукова-даследчых інстытутаў, а шэраг вуліц гэтага раёна атрымалі імёны па куставым прынцыпе - для праслаўлення навукі і яе дзеячаў.

## Спасылкі 
* «Акадэмічная» на metro.vpeterburge.ru
* «Акадэмічная» на ometro.net 
* «Акадэмічная» на форуме subwaytalks.ru
* Санкт-Пецярбург. Петраград. Ленінград: Энцыклапедычны даведнік. «Акадэмічная» 

Катэгорыя:Кіраўска-Выбаргская лінія метрапалітэна
Катэгорыя:Калонныя станцыі глыбокага залажэння
Катэгорыя:З’явіліся ў 1975 годзе
Катэгорыя:Станцыі метрапалітэна паводле алфавіта
Катэгорыя:Станцыі Пецярбургскага метрапалітэна
Катэгорыя:Пецярбургскі метрапалітэн
Плошча Мужнасці (станцыя метро)

**«Плошча Мужнасці»** — станцыя Пецярбургскага метрапалітэна. Размешчана на Кіраўска-Выбаргскай лініі, паміж станцыямі «Лясная» і «Палітэхнічная».

Станцыя адкрыта 31 снежня 1975 г. ў складзе ўчастка «Лясная» - «Акадэмічная». Названая па размяшчэнню ў аднайменнай плошчы.

## Спасылкі 
* «Плошча Мужнасці» на metro.vpeterburge.ru
* «Плошча Мужнасці» на ometro.net 

Катэгорыя:Кіраўска-Выбаргская лінія метрапалітэна
Катэгорыя:Аднаскляпеністыя станцыі глыбокага залажэння
Катэгорыя:З’явіліся ў 1975 годзе
Катэгорыя:Станцыі метрапалітэна паводле алфавіта
Катэгорыя:Станцыі Пецярбургскага метрапалітэна
Херсанес Таўрычаскі

**Херсане́с Таўры́часкі** (у сярэднія вякі Xерсон, Корсунь) — старажытны горад у Крыме (цяпер у межах г. Севастопаль).

## Гісторыя 
Заснаваны ў 422—421 да н.э. грэкамі-перасяленцамі з Гераклеі Пантыйскай. У V—I ст. да н.э. поліс, у I—IV ст. н.э. — арыстакратычная рэспубліка. Насельніцгва горада займалася рыбалоўствам, вінаградарствам, рамяством і гандлем (пераважна хлебам). У IV—III ст. да н.э. пад яго кантролем знаходзіліся гарады Керкінітыда, Калос-Лімен і шэраг умацаванняў. У гэты час горад займаў плошчу каля 27 га, меў акропаль, агору, каля 20 тыс. жыхароў. У канцы II ст. да н.э., каб адбіцца ад скіфаў, горад прызнаў панаванне Пантыйскага царства, 3 63 да н.э. залежаў ад Рыма, з канца IV ст. н.э. — ад Візантыі. Найбольшага росквіту дасягнуў у V — пач. VII ст., калі адноўлены ўмацаванні, пабудаваны буйныя базілікі. У V—XI ст. Херсанес Таўрычаскі — самы вялікі горад Паўночнага Прычарнамор’я, цэнтр распаўсюджвання хрысціянства. У пач. VIII ст. падпарадкаваны хазарамі. У 989 быў захоплены войскамі кіеўскага князя Уладзіміра Святаславіча. Апошні перыяд росквіту — 2-я пал. IX—XII ст.: пашыраны порт, будаваліся новыя храмы, выпускаліся ўласныя грошы. У сярэдзіне XII ст. трапіў пад уладу полаўцаў, з пач. XIII ст. — Трапезундскай імперыі. У 1299 разбураны ханам Нагаем, у канцы XIV ст. — Едыгеем.

## Помнікі 
Археалагічнымі раскопкамі (пачаты ў 1827, сістэматычныя з 1876) выяўлены муры, вежы, кварталы з дамамі і майстэрнямі, антычны тэатр, больш за 50 хрысціянскіх храмаў (IV—XV ст.), некропаль і інш.; эпіграфічныя помнікі — прысяга херсанесцаў (пач. III ст. да н.э.), дэкрэты ў гонар Дыяфанта (канец II ст. да н.э.), фрагменты жывапісу, мазаікі і інш.

## Херсанеская галерэя 

Image:Chersones, Säulen.jpg|Базіліка
Image:Chersonez Sewastopol1.jpg|Базіліка
Image:Chersonez Sewastopol2.jpg|Порцік базілікі ў Херсанесе
Image:Херсонесское побережье и вид на севастополь.jpg|Узбярэжжа і від на Севастопаль
Image:Херсонесский колокол.jpg |Херсанескі звон
Image:Руины Херсонеса 02.jpg |Руіны Херсанеса
Image:Улица в Херсонесе.jpg|Вуліца ў Херсанесе
Image:Руины Херсонеса 03.jpg|Руіны
Image:Базилика и храм св Владимира.jpg |Базіліка і храм Св. Уладзіміра
Image:Chersones, Vladimir-Kathedrale 1862.jpg|Сабор Св. Уладзіміра
File:Hersones.JPG|Разваліны сцен Херсанеса

## Літаратура 
* 
* Якобсон А. Л. Раннесредневековый Херсонес. М.; Л., 1959;
* Белов Г. Д. Херсонес-Корсунь. Л., 1969;
* Кадеев В. И. Херсонес Таврический: Быт и культура (I—III вв. н.э.). Харьков, 1996;
* Соломоник Э. И. Латинские надписи Херсонеса Таврического. М., 1983;
* Сапрыкин С. Ю. Гераклея Понтийская и Херсонес Таврический М., 1986;
* Зубарь В. М., Павленко Ю. В. Херсонес Таврический и распространение христианства на Руси. Киев, 1988;
* Пальцева Л. А. Херсонес Таврический в V—I вв. до н.э. Л., 1988;
* Византийская Таврика. Киев, 1991;
* Соколов Г. И. Ольвия и Херсонес. М., 1999.

## Спасылкі 
* Нацыянальны запаведнік «Херсанес Таўрычаскі» 

Катэгорыя:Гісторыя Крыма
Катэгорыя:Старажытныя гарады
Катэгорыя:Сусветная спадчына ва Украіне
Хокан VII

**Хокан VII** (, Шарлотэнлун, цяпер у межах г. Капенгаген — ) — кароль Нарвегіі (1905—1957).

## Біяграфія 
3 дынастыі Глюксбургаў. Выбраны каралём Нарвегіі пасля скасавання шведска-нарвежскай уніі 1814—1905 і ўтварэння самастойнай нарвежскай дзяржавы. У I сусветную вайну захоўваў нейтралітэт краіны. У II сусветную вайну пасля акупацыі Нарвегіі нямецкімі войскамі ў ходзе Нарвежскай аперацыі 1940 разам з урадам знаходзіўся ў эміірацыі (Лондан; 1940—45), не прызнаваў нарвежскі калабарацыянісцкі ўрад В. Квіслінга.

## Спасылкі 
* Kong Haakons dekorasjoner 

Катэгорыя:Каралі нарвежскія
Катэгорыя:Глюксбургі
Катэгорыя:Кавалеры Вышэйшага ордэна Святога Дабравешчання
Катэгорыя:Лідары краін-удзельніц Другой сусветнай вайны
Джон Арчыбальд Уілер

**Джон Арчыбальд Уілер** (; ) — амерыканскі фізік-тэарэтык, член Нацыянальнай акадэміі навук ЗША (з 1952). Прэзідэнт Амерыканскага фізічнага таварыства ў 1966 годзе. Скончыў універсітэт Джонса Хопкінса (1933). У 1933—1935 гг. працаваў у Капенгагене ў Нільса Бора, у 1935—1938 — ва ўніверсітэце Паўночнай Караліны, з 1938 г. — у Прынстанскім універсітэце (з 1947 г. — прафесар). Уілерам былі прыдуманыя два тэрміны, якія пазей шырока распаўсюдзіліся ў навуцы і навуковай фантастыцы — чорная дзірка (англ. black hole) і Кратова нара (анг. wormhole).
## Зноскі
Катэгорыя:Фізікі ЗША
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі Энрыка Фермі
Катэгорыя:Замежныя члены Лонданскага каралеўскага таварыства
Эстонія на конкурсе песні Еўрабачанне

**Эстонія** прымае ўдзел у конкурсе песні «Еўрабачанне» з 1994 года. Краіна намагалася дэбютаваць годам раней (у 1993), але не прайшла кваліфікацыю. Першы выступ дзяржавы на конкурсе аказаўся няўдалым, Сільві Райт, якая прадстаўляла краіну ў 1994 годзе з песняй «Nagu Merelaine», заняла толькі 24-е месца з 25. З-за гэтага Эстонія была дыскваліфікавана з конкурса ў 1995. Аднак павярнуўшыся ўжо праз год, у 1996 вынікі краіны сталі вельмі паспяховымі. Так, з 1996 па 2002 Эстонія толькі аднойчы аказалася па-за дзясяткай лепшых. У гэты ж перыяд дзяржава здабыла адзіную перамогу на конкурсе — у 2001 годзе Танэль Падар і Дэйв Бэнтан з песняй «Everybody» набралі 198 балаў і занялі 1-е месца.

Пасля ўвядзення паўфіналаў у 2004 годзе, рэзультаты краіны рэзка пагоршыліся. На працягу пяці гадоў, з 2004 па 2008 уключна, Эстонія не магла прайсці ў фінал. Ланцуг няўдач у 2009 перарваў жаночы гурт Urban Symphоny з песняй «Rändajad», яны прайшлі ў фінал і занялі 6-е месца.

У 2010-х дзяржава выступала з пераменным поспехам. Так, краіне на ўдавалася прайсці ў фінал у 2010, 2014, 2016 і 2017 гадах. У астатнія гады Эстонія ўдзельнічала ў фінале, а ў 2012, 2015 і 2018 уваходзіла ў топ-10.

У 2021 годзе краіне ізноў не ўдалося прайсці ў фінал.

За ўсю гісторыю ўдзелу, Эстонія атрымала ў фіналах 1464 бала, а ў паўфіналах — 1230.

## Удзельнікі 

## Правядзенне Еўрабачання ў краіне 
## Гісторыя галасавання 
Станам на  год гісторыя галасавання Эстоніі выглядае наступным чынам:

|

|

|

|}

## Фотагалерэя 

File:Neiokõsõ - Estonia 2004.jpg|Neiokõsõ у Стамбуле ()
File:2006ee Rehearsal.jpg|Сандра Аксенрайд у Афінах ()
File:ESC 2007 Estonia - Gerli Padar - Partners in crime.jpg|Герлі Падар у Хельсінкі ()
File:ESC 2008 - Estonia - Kreisiraadio, 1st semifinal.jpg|Kreisiraadio ў Бялградзе ()
File:Urban Symphony.jpg|Urban Symphоny ў Маскве ()
File:Malcolm Lincoln & Manpower 4, Oslo 2010.jpg|Malcolm Lincoln і ManPower 4 у Осла ()
File:ESC2013 - Estonia 01.jpg|Біргіт Ыйгемеэль у Мальмё ()
File:ESC2014 - Estonia 03.jpg|Таня ў Капенгагене ()
File:20150518 ESC 2015 Elina Born & Stig Rästa 8522.jpg|Сціг Раста і Эліна Борн у Вене ()
File:ESC2016 - Estonia 03.jpg|Юры Поцман у Стакгольме ()
File:Eurovision Song Contest 2017, Semi Final 2 Rehearsals. Photo 267.jpg|Койт Томэ і Лаўра ў Кіеве ()
File:Elina Nechayeva, Estonia, Eurovision 2018.jpg|Эліна Нячаева ў Лісабоне ()
File:Eurovision 2019 Estonia (cropped).jpg|Віктар Крон у Тэль-Авіве ()

## Гл. таксама 
* Eurolaul
* Eesti Laul

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт конкурсу

Катэгорыя:Краіны на конкурсе песні Еўрабачанне
Катэгорыя:Музыка Эстоніі
NGC 3961

**NGC 3961** (іншыя абазначэнні — **UGC 6885**, **ZWG 334.55**, **PGC 37390**) — спіральная галактыка з перамычкай (SBa) у сузор’і Дракон.

Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.

## Гл. таксама 
* Спіс аб’ектаў Месье
* Новы агульны каталог

 

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1793 годзе
3961
Катэгорыя:Дракон (сузор’е)
Дзіцячы конкурс песні Еўрабачанне 2012

**Дзіцячы конкурс песні Еўрабачанне 2012** дзясяты, юбілейны Дзіцячы конкурс песні Еўрабачанне у гісторыі. Конкурс прайшоў ў сталіцы Нідэрландаў - Амстэрдаме, на пляцоўцы арэны Нeineken music hall. Вядучымі конкурсу былі абраны папулярны галандскі тэлевядучы і вядучы галандскага нацынянальнага адбору на Дзіцячае Еўрабачанне 2011 Эвоўт Генеманс і вядомая галандская актрыса і тэлевядучая, адна з вядучых Дзіцячага конкурсу песні Еўрабачанне 2007 Кім-Ліян ван дэр Мэй.

## Арганізацыя конкурсу 
Галандскі Амстэрдам быў абраны месцам правядзення конкурсу 2012 года 11 кастрычніка 2011 года, падчас з'езду арганізацыйнага камітэту EBU. Арганізатары не сталі раскрываць поўны спіс краін, якія падалі заяўку на правядзення еўрабачання 2012. Тэлеканал AVRO быў абраны афіцыйным тэлеканалам будучага конкурсу. 27 лютага 2012, кіраўніцтва тэлеканала паведаміла аба тым, што музыкальнае спаборніцтва пройдзе на арэне музыкальнага комплекса Нeineken music hall.

Прыём заявак на ўдзел у конкурсе 2012 года будзе скончаны 2 ліпеня 2012, але, ў выніку, калі колькасць краін будзе недастатковай, EBU можа прыняць рашэнне аб працягу прыняцця заявак да сярэдзіны кастрычніка 2012, калі ў Амстэрдаме пройдзе з'езд арганізацыйнага камітэту конкурсу.

## Удзельнікі 
па стане на 5 чэрвеня 2012 года, удзел у Дзіцячым конкурсе песні Еўрабачанне 2012 падцвердзілі 6 краін. Першы нацянальны адбор адбыўся ў Расіі - 3 чэрвеня. Далей вы можаце бачыць табліцу з інфармацыяй аб нацыянальных адборах на Дзіцячае Еўрабачанне 2012.

Паколькі прыём заявак на ўдзел у Еўрабачанні 2012 скончыцца 2 ліпеня, то спіс краін, якія будуць удзельнічаць у конкурсе можа змяніцца. На дадзены момант, сітуацыя з краінамі, якія не падцвердзілі свой удзел/няўздзел наступная:

Таксама застаецца невядомай інфармацыя аб удзеле/няўдзеле Кіпра, Мальты, Румыніі, Грэцыі, партугаліі, Нарвегіі, Даніі, Харватыі, Вялікабрытаніі, Францыі і Швейцарыі.

### Выканаўцы, якія вярнуліся на конкурс
* Валерыя Енгалычава - у 2011 годзе прадстаўляла Малдову і заняла 6 месца.

2012
Катэгорыя:Падзеі 1 снежня
Катэгорыя:Снежань 2012 года