open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Некарзульм

**Некарзульм** () — горад у Германіі, раённы цэнтр, размешчаны ў зямлі Бадэн-Вюртэмберг.

Падпарадкаваны адміністрацыйнай акрузе Штутгарт. Уваходзіць у склад раёна Хайльброн. Плошча — 24,94 км². Афіцыйны код — 08 1 25 065.

Горад падзяляецца на 3 гарадскія раёны.
## Насельніцтва 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Гарады Бадэн-Вюртэмберга
Аляксандр Сяргеевіч Лук’янаў

**Аляксандр Сяргеевіч Лук’янаў** (; нар. 10 чэрвеня 1989, Магілёў) — дзяржаўны служачы ў Беларусі, старшыня Галоўнага ўпраўлення ідэалагічнай работы і па справах моладзі Мінгарвыканкама (з 22 верасня 2025). 

Член Савета Рэспублікі 8-га склікання. Кіраўнік Беларускага рэспубліканскага саюза моладзі (13 жніўня 2021—24 верасня 2025). Уключаны ў Чорны спіс Еўрасаюза за незаконныя дэпартацыі і перавыхаванне ўкраінскіх дзяцей у часе ўварвання Расіі ва Украіну. Кандыдат тэхнічных навук, дацэнт.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 10 чэрвеня 1989 года ў горадзе Магілёў.

У 2007—2021 гадах служыў у органах і падраздзяленнях МНС, пайшоў у запас у званні маёра запасу. У 2023 годзе разам з прапагандыстам Рыгорам Азаронкам наведваў акупаваныя Расіяй украінскія тэрыторыі Херсонскай і Запарожскай абласцей. У жніўні 2024 года наведваў акупаваную Расіяй Аўдзііўку, куды прывёз ікону Казанскай Божай Маці з Свята-Георгіеўскага манастыра Бабруйска.

Дэлегат VII Усебеларускага народнага сходу. Член Пастаяннай камісіі Савета Рэспублікі па міжнародных справах і нацыянальнай бяспецы.

Уваходзіць у склад саветаў спецыяльных фондаў Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь па сацыяльнай падтрымцы адораных вучняў і студэнтаў і па падтрымцы таленавітай моладзі, савета па справах моладзі дзяржаў — удзельнікаў СНД, назіральнага савета Нацыянальнага дзіцячага тэхнапарка, Міжведамаснага савета па адзіным дні бяспекі МНС.

## Удзел у дэпартацыі ўкраінскіх дзяцей 
Разам з фондам Аляксея Талая ўдзельнічаў у незаконных дэпартацыях і перавыхаванні ўкраінскіх дзяцей у часе ўварвання Расіі ва Украіну, за што ў чэрвені 2024 года ўнесены ў Чорны спіс Еўрасаюза, Албанія, Боснія і Герцагавіна, Ісландыя, Ліхтэнштэйн, Малдова, Нарвегія, Паўночная Македонія, Украіна, Чарнагорыя. У лютым 2025 года Аўстралія далучылася да санкцый супраць Лук’янава.

## Палітычныя погляды 
Развівае культ асобы Аляксандра Лукашэнкі, паводле яго «Лукашэнка — нацыянальны лідар і герой, асоба гістарычнага маштабу! Гарант міру не толькі ў нашай краіне, але і ва ўсім рэгіёне».

Заклікае працягваць палітычныя рэпрэсіі супраць апанентаў Лукашэнкі: «Тэрарыстаў, экстрэмістаў, змагарскае паскуддзе, здраднікаў і ворагаў народа будзем выпальваць жалезам».

## Узнагароды 
Узнагароджаны медалямі «За бездакорную службу» III ступені, «За адзнаку ў папярэджанні і ліквідацыі надзвычайных сітуацый», юбілейнай медалём «160 гадоў пажарнай службе Беларусі», нагрудным знакам МНС «Выдатнік», а таксама ганаровымі граматамі Следчага камітэта, Міністэрства адукацыі, Мінскага гарадскога Савета дэпутатаў, граматай МНС.

## Асабістае жыццё 
Жонка — Маргарыта Лук’янава, займаецца арганізацыяй дзіцячых свят ва ўласным клубе Danakids, ёсць дачка Мілана.

Сябруе з Дзмітрыем Баскавым, хакейным функцыянерам і асобай, набліжанай да Аляксандра Лукашэнкі.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Профіль Аляксандра Лук’янава на сайце Савета Рэспублікі

Катэгорыя:Члены Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 8-га склікання
Катэгорыя:Беларускія асобы ў Чорным спісе ЕС
Катэгорыя:Дэлегаты Усебеларускага народнага сходу 7-га склікання
Беленэ

**Беленэ** () — горад у Балгарыі. Знаходзіцца ў Плевенскай вобласці, уваходзіць у абшчыну Беленэ. У 1987 годзе за 3 км ад горада пачалося будаўніцтва АЭС Беленэ, але ў 1990 годзе работы былі спынены.
## Насельніцтва 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Гарады Балгарыі
Грыфіны

**«Грыфіны»** (, *«Сем’янін»*) — амерыканскі мультыплікацыйны сіткам для дарослых, створаны Сетам Мак-Фарлейнам для тэлекампаніі Fox Broadcasting Company.

Прэм’ера серыяла адбылася 31 студзеня 1999 года, адразу пасля Суперкубка XXXIII, а астатняя частка першага сезона выйшла ў эфір з 11 красавіка 1999 года.

*«Грыфіны»* і яго акцёрскі склад былі намінаваныя на 27 прэмій «Эмі», з якіх 8 разоў перамаглі. У 2009 годзе серыял быў намінаваны на прэмію «Эмі» за выбітны камедыйны серыял, стаўшы першай анімацыйнай праграмай, намінаванай у гэтай катэгорыі з часоў «Флінтстоунаў» у 1961 годзе. Шоу было намінавана на адзінаццаць прэмій Эні і выйграла тры разы. *«Грыфіны»* былі намінаваныя і выйгралі мноства іншых узнагарод.

## Сюжэт 
У цэнтры сюжэту тыповая амерыканская сям’я Грыфінаў, якая складаецца з бацькоў, Пітэра і Лоіс, іх дзяцей, Крыса, Мэг і Ст’юі, а таксама Браяна — антрапаморфнага сабаку. Дзеянне сіткома адбываецца ў Куахоге, выдуманым прыгарадзе Провідэнса, штат Род-Айленд. Вялікая частка гумару серыяла прадстаўлена ў форме так званых урэзак, якія часта не маюць нічога агульнага з сюжэтам і змяшчаюць жарты на розныя педантычныя і спрэчныя тэмы, такія як палітыка, рабства, інваліднасць, фемінізм, атлусценне і іншыя.

## Зноскі 
## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Мультсерыялы ЗША
Катэгорыя:Тэлесерыялы на англійскай мове
Катэгорыя:Тэлесерыялы 1999 года
Катэгорыя:Тэлесерыялы Fox Television Studios
Катэгорыя:Сатырычныя мультсерыялы
Катэгорыя:Мультсерыялы-сіткомы
Плевен (абшчына)

**Плевен** () — абшчына ў Балгарыі. Уваходзіць у склад Плевенскай вобласці.

## Геаграфія 
Абшчына Плевен знаходзіцца ў цэнтральнай частцы Ніжнедунайскай узгорыстай раўніны, у цэнтральнай частцы поўдня вобласці. Мяжуе з абшчынамі Плевенскай вобласці: на захадзе з абшчынай Долні-Дыбнік, на паўночным захадзе з абшчынай Долна-Мітраполія, на поўначы з абшчынай Гулянцы, на паўночным усходзе з абшчынай Нікапал, на ўсходзе з абшчынай Леўскі, на паўднёвым усходзе з абшчынай Пордзім. Паўднёвая мяжа тэрыторыі абшчыны праходзіць па адміністрацыйнай мяжы вобласці з Ловецкай вобласцю. Плошча тэрыторыі абшчыны — 812,098 км².

Адміністрацыйны цэнтр абшчыны — абласны цэнтр, горад Плевен, які знаходзіцца за 170 км ад сталіцы краіны — горада Сафія, за 320 км на захад ад чарнаморскага ўзбярэжжа, за 30 км на поўдзень ад ракі Дунай і а адлегласці каля 70 км ад Балканскіх гор.

Па тэрыторыі абшчыны працякае шэраг рэк правабярэжнай часткі басейна Дуная — найбуйнейшыя з іх рака Віт і рака Тучанішка.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Плевенская вобласць
Поль Рамадзье

**Поль Рамадзье** (; , Ла-Рашэль — , Радэз) — французскі дзяржаўны і палітычны дзеяч, Прэм’ер-міністр Францыі.

## Біяграфія 
Атрымаў адукацыю юрыста і працаваў адвакатам, адначасова займаючыся палітычнай дзейнасцю. Уваходзіў у Сацыялістычную партыю і быў абраны ў Нацыянальны сход у 1928 годзе. Падчас Другой сусветнай вайны актыўна ўдзельнічаў у французскім Супраціве, а пасля вызвалення краіны стаў міністрам у часовым урадзе.

У студзені 1947 года ён стаў першым кіраўніком урада Чацвёртай рэспублікі. Яго прэм'ерства супала з цяжкім эканамічным і палітычным крызісам. Ён праводзіў палітыку жорсткай эканоміі і спрабаваў стабілізаваць французскую эканоміку, у тым ліку праз План Маршала. Аднак яго ўрад сутыкнуўся з сур'ёзнымі праблемамі, уключаючы масавыя забастоўкі і канфлікты з Камуністычнай партыяй. У лістападзе 1947 года ён быў вымушаны пайсці ў адстаўку.

Пасля адстаўкі працягваў палітычную кар'еру і займаў розныя дзяржаўныя пасады, у тым ліку міністра юстыцыі. Ён заставаўся ўплывовай фігурай у французскай палітыцы да канца жыцця. Ён застаўся ў гісторыі як адзін з ключавых дзеячаў першага пасляваеннага французскага ўрада. Яго палітыка і рашэнні заклалі асновы для эканамічнага аднаўлення Францыі ў сярэдзіне XX стагоддзя.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Прэм’ер-міністры Францыі
Юлія Голубева

**Юлія Голубева** (нар. ) — расійская гандбалістка.

Выступала ў складзе тальяцінскай «Лады». У сезоне 2015—2016, у складзе тальяцінскай каманды стала бронзавым прызёрам чэмпіянату Расіі. У ліпені 2016 года падпісала кантракт з гомельскай камандай «Гомель». У лістападзе 2017 года пакінула Гомель і пераехала ў Швецыю.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Iuliia Golubeva
* «Гомель» усилился россиянкой Юлией Голубевой и белорусской Натальей Платанович
* Юлия Голубева: «Я знала, что в „Гомеле“ мне всегда рады»

Катэгорыя:Гандбалісткі Расіі
Катэгорыя:Ігракі ЖГК Крыстыянстад
П’ер Мендэс-Франс

**П’ер Мендэс-Франс** (; , Парыж — , Парыж) — французскі дзяржаўны і палітычны дзеяч, Прэм’ер-міністр Францыі.

## Біяграфія 
Атрымаў юрыдычную адукацыю і стаў самым маладым адвакатам Францыі на той час ва ўзросце 22 гадоў. У 1932 годзе быў абраны ў Нацыянальны сход ад Радыкальнай партыі. Падчас Другой сусветнай вайны далучыўся да Супраціву, пасля чаго працаваў ва ўрадзе Шарля дэ Голя ў якасці міністра фінансаў.

Заняў пасаду прэм’ер-міністра краіны ў чэрвені 1954 года, у адзін з найскладанейшых перыядаў у гісторыі Францыі. Яго галоўнымі дасягненнямі былі:
* Завяршэнне вайны ў Індакітаі і падпісанне Жэнеўскіх пагадненняў, што паклала канец франка-в’етнамскаму канфлікту.
* Пачатак дэкаланізацыйнага працэсу, асабліва ў Тунісе і Марока.
* Эканамічныя і сацыяльныя рэформы, скіраваныя на стабілізацыю фінансавай сітуацыі і мадэрнізацыю краіны.

Аднак яго палітыка выклікала супраціў кансерватыўных колаў і часткі саюзнікаў, што прывяло да яго адстаўкі ў лютым 1955 года. Пасля адстаўкі ён заставаўся актыўным у палітычным жыцці, выступаў супраць вайны ў Алжыры і крытыкаваў вяртанне да ўлады Шарля дэ Голя ў 1958 годзе. У 1960-х гадах ён падтрымаў левыя сілы і быў блізкім да Сацыялістычнай партыі.

Ён застаўся ў гісторыі Францыі як сімвал рэфарматарскай і дэмакратычнай палітыкі. Яго імкненне да празрыстага кіравання і адданасць дэмакратычным каштоўнасцям зрабілі яго адной з найбольш паважаных фігур французскай палітыкі сярэдзіны XX стагоддзя.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Прэм’ер-міністры Францыі
Неэмэ (Саарэмаа)

**Неэмэ** () — вёска ў воласці Саарэмаа павета Саарэмаа на захадзе Эстоніі. Да адміністрацыйнай рэформы 2017 года вёска ўваходзіла ў воласць Кіхелькона.
## Насельніцтва 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Эстоніі
Мале (значэнні)

* Мале

## Прозвішча 
* Гі Мале — прэм’ер-міністр Францыі

## Тапонім 
* Мале (правінцыя Трэнта)
Андрэ Мары

**Андрэ Мары** (; , Анфлёр — , Руан) — французскі дзяржаўны і палітычны дзеяч, Прэм’ер-міністр Францыі.

## Біяграфія 
Атрымаў адукацыю ў сферы правазнаўства і стаў адвакатам. У 1928 годзе быў абраны дэпутатам Нацыянальнага сходу ад Радыкальнай партыі. Падчас Другой сусветнай вайны ўдзельнічаў у французскім Супраціве, за што пасля вайны быў узнагароджаны. Пасля вызвалення Францыі займаў шэраг міністэрскіх пасад, у тым ліку міністра юстыцыі і міністра адукацыі.

Займаў пасаду прэм'ер-міністра Францыі з 26 ліпеня па 5 верасня 1948 года. Яго кіраванне было вельмі кароткім, і ён хутка сышоў у адстаўку з-за палітычнага крызісу і ўнутраных канфліктаў у Чацвёртай рэспубліцы.

Пасля адстаўкі працягваў займаць высокія дзяржаўныя пасады, у тым ліку міністра юстыцыі. Быў адным з вядучых дзеячаў Радыкальнай партыі і заставаўся актыўным у палітыцы да 1960-х гадоў.

Хоць яго прэм'ерства было кароткім, ён зрабіў значны ўнёсак у пасляваенную французскую гісторыю, асабліва ў галіне юстыцыі і адукацыі.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Прэм’ер-міністры Францыі
Марыс Буржэс-Мануры

**Марыс Буржэс-Мануры** (; , Луізан — , Парыж) — французскі дзяржаўны і палітычны дзеяч, Прэм’ер-міністр Францыі з 13 чэрвеня па 6 лістапада 1957 года.

## Біяграфія 
Атрымаў адукацыю ў Вышэйшай політэхнічнай школе. У гады Другой сусветнай вайны ўдзельнічаў у французскім Супраціве. Пасля вайны заняўся палітычнай дзейнасцю. Быў дэпутатам Нацыянальнага сходу Францыі і займаў некалькі важных пасад у французскім урадзе. Займаў пасады міністра ўнутраных спраў (1954–1955), міністра нацыянальнай абароны (1956–1957).

У перыяд з 13 чэрвеня па 6 лістапада 1957 года займаў пасаду прэм'ер-міністра Францыі. Яго ўрад сутыкнуўся з праблемамі, звязанымі з вайной у Алжыры і працэсам дэкаланізацыі.

Пасля адстаўкі з пасады прэм’ер-міністра некаторы час працягваў палітычную дзейнасць, але ў далейшым адышоў ад актыўнай палітыкі.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Прэм’ер-міністры Францыі
П’ер Пфлімлен

**П’ер Пфлімлен** (; , Рубэ — , Страсбур) — французскі дзяржаўны і палітычны дзеяч, Прэм’ер-міністр Францыі.

## Біяграфія 
Вучыўся ў Страсбурскім універсітэце, дзе атрымаў юрыдычную адукацыю.

Быў вядомым дзеячам хрысціянска-дэмакратычнай партыі Народна-рэспубліканскі рух. З 1946 года быў дэпутатам Нацыянальнага сходу Францыі.

Займаў шэраг важных пасад у французскім урадзе, у тым ліку пасаду міністра сельскай гаспадаркі (1951–1952, 1955–1956), міністра фінансаў (1957–1958).

17 мая 1958 года стаў прэм’ер-міністрам Францыі, але яго ўрад пратрымаўся толькі два тыдні (да 1 чэрвеня 1958 года). Гэта быў крытычны перыяд у гісторыі Францыі, калі ўзмацняўся палітычны крызіс, звязаны з вайной у Алжыры. Менавіта падчас яго кароткага кіравання адбылося вяртанне да ўлады Шарля дэ Голя, што прывяло да стварэння Пятай рэспублікі.

Пасля адыходу з пасады прэм’ер-міністра працягваў палітычную кар’еру. З 1979 па 1984 год быў старшынёй Еўрапейскага парламента.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Прэм’ер-міністры Францыі
Эдзісан Браўн

**Эдзісан Браўн** (, 21 лютага 1830 — 9 красавіка 1913) — амерыканскі батанік, федэральны суддзя ЗША.

## Біяграфія 
Эдзісан Браўн нарадзіўся 21 лютага 1830 года.

У 1852 годзе скончыў Гарвардскі ўніверсітэт, а ў 1854 годзе — Гарвардскую школу права, дзе атрымаў ступень бакалаўра ў Нью-Йорку.

## Навуковыя працы 
* *An illustrated flora of the northern United States: Canada and the British possessions from Newfoundland to the parallel of the southern boundary of Virginia, and from the Atlantic ocean westward to the 102d meridian*, three volumes. 1896—1898, новае выданне — 1913.
* *The Elgin Botanical Garden and its Relation to Columbia College and the New Hampshire Grants*. 1908.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Addison Brown

Катэгорыя:Батанікі ЗША
Кубак Беларусі па гандболе сярод жанчын 2015

**Кубак Беларусі па гандболе сярод жанчын 2015** — 18-ы розыгрыш кубка Беларусі па гандболе сярод жанчын. Фінал чатырох адбыўся ў Жлобіне ў маі 2015 года. Перамогу ўпершыню атрымаў клуб «Гомель».

## Паўфіналы 
## Матч за 3-е месца 
## Фінал 
## Найлепшыя гульцы 
Найлепшымі гульцамі «Фіналу чатырох» Кубка Беларусі прызнаны:
* варатар — Яўгенія Еўдакімовіч («Гомель»),
* левая крайняя — Ганна Вінаградава («БНТУ-БелАЗ»),
* правая крайняя — Яна Емяльяненка («Гомель»),
* лінейная — Наталля Платанавіч («БНТУ-БелАЗ»),
* левая паўсярэдняя — Юлія Булава («Гараднічанка»),
* правая паўсярэдняя — Кацярына Сіліцкая («БНТУ-БелАЗ»),
* разыгрываючая — Ганна Рэдзька («Гомель»).
Найлепшым бамбардзірам стала Ірына Трызна («Вікторыя-Бярэсце»), якая закінула 18 мячоў.

## Зноскі 
## Спасылкі 
* Гандболистки «Гомеля» впервые завоевали Кубок Беларуси

Катэгорыя:2015 год у гандболе
Катэгорыя:2015 год у Жлобіне
Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 2015 годзе
2015
Катэгорыя:Спорт у Жлобіне
Глотачная п’яўка лінейная

**Глотачная п’яўка лінейная**, ці **Глотачная п’яўка паласатая** (*Erpobdella lineata*) — від п’явак сямейства  атраду .

## Апісанне 
Агульная даўжыня прадстаўнікоў гэтага віду дасягае 8 см. Пярэдняя частка даволі шырокая, звужаецца на канцы. Адпаведна першая прысоска больш развітая, чым задняя.

Пасярэдзіне спіны праходзяць 2 падоўжныя чорныя вузкія палоскі. За гэта яна атрымала сваю назву.

## Спосаб жыцця 
Сустракаецца ў невялікіх вадаёмах з зарослай расліннасцю, лужынах, якія часта перасыхаюць, у сажалках, якія высыхаць. Пры гэтым добра пераносіць павялічаную канцэнтрацыю соляў, глей, устойлівая да забруджвання. На поўдні арэала найбольш шматлікая. Драпежная п’яўка, выдатна плавае і інтэнсіўна палюе. Здабычу, роўную ёй па памеры, заглынае цалкам, можа адбіць яе ў іншай асобіны, не грэбуе канібалізмам.

## Распаўсюджанне 
Перш за ўсё сустракаецца на Балканскім паўвостраве, у Чэхіі, Румыніі, Венгрыі, Беларусі, Украіне (Крымскі паўвостраў), зрэдку ў Славакіі і Польшчы (занесена ў Чырвоную кнігу). Штучна заселены ў Швецыі і на поўначы Кітая.

## Крыніцы 
## Літаратура 
*  — 374p.
* Mas, IG; Lopez, FM; Mora, AMP; Ortega, GT (1998). «The freshwater leeches (Annelida, Hirudinea) of Valencian Community (Spain)». Boletin de la Real Sociedad Espanola de Historia Natural (Seccion Biologica) 94 (1-2): 149—161

Катэгорыя:Малыя лжэконскія п’яўкі
Кубак Беларусі па гандболе сярод жанчын 2023

**Кубак Беларусі па гандболе сярод жанчын 2023** — 26-ы розыгрыш кубка Беларусі па гандболе сярод жанчын. Фінал чатырох адбыўся ў Магілёве 27-28 мая 2023 года. Перамогу атрымаў клуб «Гомель». Найлепшы бамбардзір «фіналу чатырох» Кубка Беларусі — Лада Самойленка.

## Першы этап 
## Паўфіналы 
## Матч за 3-е месца 
## Фінал 
## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Кубок Беларуси. Привычная рассадка. БНТУ-БелАЗ отчаянно бился, но «Гомель» вновь забирает трофей!
* Кубок Беларуси. "Городничанка" и "Березина" вышли в "финал четырёх" женского турнира, где встретятся с командами "Гомель" и БНТУ-БелАЗ

Катэгорыя:2023 год у гандболе
Катэгорыя:2023 год у Магілёве
Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 2023 годзе
2023
Катэгорыя:Спорт у Магілёве
Рыбная падліва

**Ры́бная падлі́ва** — падліва, вырабленая з рыбы або крылю, якія засольваюць і ферментуюць да двух гадоў. Гэты соус лічыцца асноўнай запраўкай ва ўсходнеазіяцкай і паўднёваазіяцкай кухнях, асабліва ў М’янме, Камбоджы, Лаосе, Філіпінах, Тайландзе і В'етнаме. Некаторыя рыбныя падлівы, падобныя да гарума, выкарыстоўваюцца на Захадзе яшчэ з часоў Старажытнага Рыма. Дзякуючы сваёй здольнасці надаваць стравам насычаны смак, рыбная падліва стала папулярнай ва ўсім свеце сярод шэф-кухараў і хатніх кулінараў. Яго ўмамі смак павязаны з утрыманнем глютаматаў.

Рыбная падліва выкарыстоўваецца як запраўка падчас гатавання або ўжо дадаецца ў гатовую страву, а таксама як аснова для дыпаў. У заходніх краінах соевая падліва часам лічыцца вегетарыянскай альтэрнатывай рыбнай, але іхныя смакі значна розняцца.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Рэцэпт в’етнамскай рыбнай падлівы. HungryHuy.

Катэгорыя:Соусы
Катэгорыя:Тайская кухня
Гі Мале

**Гі Мале** (; , Флер — , Парыж) — французскі дзяржаўны і палітычны дзеяч, Прэм’ер-міністр Францыі.

## Біяграфія 
Атрымаў адукацыю ў галіне літаратуразнаўства і працаваў настаўнікам перад тым, як прысвяціць сябе палітыцы. У 1939 годзе далучыўся да французскага Супраціву і пасля Другой сусветнай вайны стаў адным з ключавых дзеячаў Сацыялістычнай партыі. Быў дэпутатам Нацыянальнага сходу і неаднаразова ўваходзіў ва ўрад.

Стаў прэм'ер-міністрам у 1956 годзе пасля перамогі левацэнтрысцкага блока на выбарах. Яго ўрад сутыкнуўся з сур'ёзнымі праблемамі, уключаючы вайну ў Алжыры і Суэцкі крызіс. Нягледзячы на сацыялістычную рыторыку, яго палітыка ў адносінах да Алжыра была жорсткай, што выклікала крытыку нават у яго ўласнай партыі. Падчас Суэцкага крызісу Францыя, разам з Вялікабрытаніяй і Ізраілем, удзельнічала ў ваеннай аперацыі супраць Егіпта, што прывяло да міжнароднага крызісу і асуджэння з боку ЗША і СССР.

Пасля года на пасадзе прэм'ер-міністра яго ўрад сутыкнуўся з палітычнымі цяжкасцямі, і ён быў вымушаны сысці ў адстаўку ў 1957 годзе.

Пасля адстаўкі ён заставаўся ўплывовай палітычнай фігурай і працягваў кіраваць Сацыялістычнай партыяй да 1969 года. Падтрымліваў стварэнне Пятай рэспублікі, хоць і выступаў супраць вяртання да ўлады Шарля дэ Голя.

Ён застаўся супярэчлівай фігурай у гісторыі Францыі. Яго крытыкуюць за жорсткую палітыку ў Алжыры, але прызнаюць яго ўнёсак у развіццё французскай сацыял-дэмакратыі і палітычнай сістэмы краіны ў сярэдзіне XX стагоддзя.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Прэм’ер-міністры Францыі
Фелікс Гаяр

**Фелікс Гаяр** (; , Парыж — , Ла-Манш) — французскі дзяржаўны і палітычны дзеяч, Прэм’ер-міністр Францыі з 6 лістапада 1957 года па 14 мая 1958 года.

## Біяграфія 
Атрымаў адукацыю ў Нацыянальнай школе адміністрацыі, пасля чаго пачаў кар'еру ў дзяржаўнай службе. Падчас Другой сусветнай вайны ён удзельнічаў у французскім Супраціве.

Пасля вайны далучыўся да Радыкальнай сацыялістычнай партыі і быў абраны дэпутатам Нацыянальнага сходу ў 1946 годзе. Ён займаў некалькі міністэрскіх пасад, уключаючы пасады міністра фінансаў, дзе праявіў сябе як здольны эканаміст.

У лістападзе 1957 года стаў прэм'ер-міністрам Францыі. Ён быў адным з самых маладых прэм'ер-міністраў у гісторыі Францыі, уступіўшы на гэтую пасаду ва ўзросце 38 гадоў. Яго ўрад сутыкнуўся з шэрагам выклікаў, уключаючы эканамічныя праблемы і вайну ў Алжыры. Нягледзячы на намаганні па стабілізацыі эканомікі і спробах знайсці мірнае рашэнне алжырскага канфлікту, яго ўрад праіснаваў толькі шэсць месяцаў і сышоў у адстаўку ў маі 1958 года.

Пасля сыходу з пасады прэм'ер-міністра працягваў актыўную палітычную дзейнасць, займаючы розныя пасады ўрадавыя і партыйныя. Ён загінуў у 1970 годзе ў выніку няшчаснага выпадку на яхце каля берагоў Джэрсі.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Прэм’ер-міністры Францыі
Эме Антуанета Камю

**Эме Антуанета Камю** (, 1 мая 1879, Л'іль-Адам&nbsp;— 17 красавіка 1965) — французская вучоная па батаніцы. Камю з’яўляецца друой па колькасці названых відаў наземных раслін сярод жанчын-навукоўцаў, у агульнай колькасці назваўшы 677 відаў.

## Біяграфія 
Камю нарадзілася ў сям’і вучонага-батаніка  (1852—1915). Атрымаўшы адукацыю, у якой яна спецыялізавалася на вывучэнні архідэй і анатоміі раслін, Камю працавала ў парыжскім Нацыянальным музеі натуральнай гісторыі.

Разам са сваім бацькам Эме Антуанета Камю ў 1904—1906 гадах выпускае навуковую працу «Класіфікацыя лугоў Еўропы і манаграфія пра лугі Францыі». У 1914 выходзіць яе даследаванне «Кіпарысы», у 1923 годзе — праца «Дрэвы і хмызнякі як частка дэкаратыўнага ўпрыгожвання». У 1934—1954 гадах працавала над вялікім даследаваннем «Дубы». Атрымалі таксама шырокую вядомасць працы Камю аб архідэях. Акрамя вышэйназваных, варта паказаць наступныя фундаментальныя навуковыя працы Э. А. Камю (у бібліяграфіі — А. Камю):

* «Архідэі Еўропы і Міжземнаморскага басейна (1921-29)»
* «Раслінны свет Індакітая (1922)»
* «Прыродныя анамаліі ў архідэй (1924)»
* «Архідэі Еўропы, Паўночнай Афрыкі, Малой Азіі і транскаспійскіх рускіх правінцый (1908)» (сумесна з ).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Батанікі Францыі
Рэнэ Мэер

**Рэнэ Мэер** (; , Парыж — , Парыж) — французскі дзяржаўны і палітычны дзеяч, Прэм’ер-міністр Францыі з 8 студзеня па 28 чэрвеня 1953 года.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў сям'і з эльзаска-яўрэйскімі каранямі. Атрымаў юрыдычную адукацыю і працаваў адвакатам. Падчас Першай сусветнай вайны служыў у французскай арміі. Пасля вайны ўвайшоў у палітыку, далучыўшыся да Радыкальнай партыі. У 1932 годзе быў абраны дэпутатам Нацыянальнага сходу. Займаў некалькі міністэрскіх пасад, у тым ліку міністра юстыцыі і міністра фінансаў.

Падчас Другой сусветнай вайны ўдзельнічаў у французскім Супраціве. Пасля вайны працягваў палітычную кар'еру, займаючы розныя ўрадавыя пасады.

У студзені 1953 года стаў прэм'ер-міністрам Францыі. Яго ўрад сутыкнуўся з эканамічнымі праблемамі і сацыяльнымі напружаннямі. Праз пяць месяцаў яго ўрад пайшоў у адстаўку.

Пасля адстаўкі працягваў актыўную палітычную дзейнасць, у тым ліку на еўрапейскім узроўні.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Прэм’ер-міністры Францыі
Камю

**Камю** - шматзначны тэрмін.

## Вядомыя асобы 
* Альбер Камю — французскі філосаф, пісьменнік, драматург і журналіст, прадстаўнік экзістэнцыялізму
* Жан П’ер Камю — французскі пісьменнік і багаслоў
* Эме Антуанета Камю — французская вучоная-батанік
Жазеф Ланьель

**Жазеф Эжэн Анры Ланьель** (; , Вімуцье — , Парыж) — французскі дзяржаўны і палітычны дзеяч, Прэм’ер-міністр Францыі з 28 чэрвеня 1953 па 19 чэрвеня 1954 года.

## Біяграфія 
Падчас Другой сусветнай вайны далучыўся да французскага Супраціву і падтрымліваў барацьбу супраць нацысцкай акупацыі. Пасля вайны ён адыграў значную ролю ў французскай палітыцы, выступаючы за стабільнасць і развіццё кансерватыўных каштоўнасцяў — быў вядомым палітыкам кансерватыўнага напрамку. Удзельнічаў у палітычным жыцці Францыі як член правацэнтрысцкіх партый, а таксама займаў важныя дзяржаўныя пасады.

28 чэрвеня 1953 года стаў прэм’ер-міністрам Францыі. Яго ўрад дзейнічаў у перыяд глыбокага палітычнага і эканамічнага крызісу, калі Францыя сутыкалася з праблемамі пасляваеннага аднаўлення і дэкаланізацыі.

Галоўнай праблемай яго кіравання была вайна ў Індакітаі (1946–1954). Французскія войскі вялі жорсткія баі супраць паўстанцаў, і сітуацыя стала крытычнай пасля паражэння ў траўні 1954 года. Гэта параза стала адной з прычын, чаму ўрад быў змушаны пайсці ў адстаўку 19 чэрвеня 1954 года. Яго пераемнікам стаў П’ер Мендэс-Франс, які ўзяў на сябе задачу заканчэння вайны.

Пасля сыходу з пасады прэм’ер-міністра заставаўся ўплывовай фігурай у французскай палітыцы, хоць ужо не займаў ключавых пасад.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Прэм’ер-міністры Францыі
Эцьен-Шарль дэ Ламені дэ Брыен

**Эцьен-Шарль дэ Ламені дэ Брыен** (; , Парыж — , Санс) — французскі дзяржаўны дзеяч XVIII стагоддзя, арцыбіскуп, кардынал, прэм'ер-міністр і міністр фінансаў Каралеўства Францыя.

## Біяграфія 
Паходзіў са шляхецкага роду і атрымаў выдатную адукацыю. Ён быў прызначаны біскупам у 1760 годзе, а пазней стаў арцыбіскупам Тулузы. У гэты перыяд дэ Брыен быў вядомы сваімі рэфарматарскімі поглядамі і падтрымкай ідэй Асветніцтва.

У 1787 годзе, калі Францыя сутыкнулася з фінансавым крызісам, кароль Людовік XVI прызначыў дэ Брыена міністрам фінансаў. Пасля ён стаў прэм'ер-міністрам дзяржавы 1 мая 1787 года пры падтрымцы каралевы Марыі Антуанеты. Дэ Брыен спрабаваў правесці фінансавыя рэформы і ўвесці падаткаабкладанне для дваранства і духавенства, што выклікала моцны супраціў. У 1788 годзе ён быў вымушаны пайсці ў адстаўку, а яго рэформы не былі завершаны. Пасля адстаўкі атрымаў тытул кардынала.

Падчас Вялікай французскай рэвалюцыі дэ Брыен спачатку спрабаваў адаптавацца да новых умоў. У 1791 годзе быў адлучаны ад царквы Папам Піем VI. Адначасова выклікаў падазрэнні ў рэвалюцыянераў, і 9 лістапада 1793 года ён быў арыштаваны ў Сансе і неўзабаве памёр у турме ў 1794 годзе пры загадкавых абставінах.

## Крыніцы
Сіндзі Кроўфард

**Сінція Эн (Сіндзі) Кроўфард** (; ) — амерыканская мадэль. На працягу 1980-х і 1990-х гадоў была адной з самых папулярных супермадэляў і паўсюдна прысутнічала на вокладках часопісаў і дэфіле, а таксама ў модных кампаніях. Пасля яна занялася акцёрскай дзейнасцю і бізнесам.

## Зноскі 
## Спасылкі 
*
Кубак Беларусі па гандболе сярод жанчын 2024

**Кубак Беларусі па гандболе сярод жанчын 2024** — 27-ы розыгрыш кубка Беларусі па гандболе сярод жанчын. Фінал чатырох адбыўся ў Брэсце 28-29 сакавіка 2024 года. Перамогу атрымаў клуб «БНТУ-БелАЗ».

## Першы этап 
## Паўфіналы 
## Матч за 3-е месца 
## Фінал 
## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Минская синергия. БНТУ-БелАЗ прервал гегемонию "Гомеля" в Кубке. А что будет в чемпионате?
* Кубок Беларуси. "Городничанка" и "Берестье" пробились в "финал четырёх" женского турнира
* Беларусь. "Городничанка" и "Берестье" приблизились к выходу в "финал четырёх" женского Кубка страны
* 28 и 29 марта в Бресте пройдет «финал четырех» Betera Кубка Беларуси-2024 среди женских команд

Катэгорыя:2024 год у гандболе
Катэгорыя:2024 год у Брэсце
Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 2024 годзе
2024
Катэгорыя:Спорт у Брэсце
Зміцер Панкавец

**Зміцер Панкавец** (нар. ) — беларускі журналіст.

## Біяграфія 
Вырас у Барысаве. Працаваў у журналістыцы больш за 20 гадоў, у тым ліку намеснікам рэдактара выдання «Наша Ніва» і на «Радыё Свабода».

У красавіку 2024 года перастаў працаваць на «Радыё Свабода». Медыя гэты зыход не пракаментавала.

19 чэрвеня 2024 г. на яго ў Беларусі была заведзена крымінальная справа.

## Асабістае жыццё 
Быў у шлюбе з ІТ-менеджаркай Ганнай Клімовіч.

## Спасылкі 
* Матэрыялы на сайце Радыё «Свабода»
* Нашаніўцы Марціновіч, Гардзіенка і Панкавец — сярод пераможцаў конкурсу «Вольнае слова» — Наша Ніва, 07.05.2015
* Магічная мапа Барысава ад Змітра Панкаўца — budzma.org, 01.07.2014

## Крыніцы 
Катэгорыя:журналісты Беларусі
Кубак Беларусі па гандболе сярод жанчын 2025

**Кубак Беларусі па гандболе сярод жанчын 2025** — 28-ы розыгрыш кубка Беларусі па гандболе сярод жанчын. Фінал чатырох адбудзецца ў Мазыры 5-6 красавіка 2025 года.

## Першы этап 
## Паўфіналы 
## Матч за 3-е месца 
## Фінал 
## Крыніцы 
## Спасылкі 
* В офисе БФГ состоялась жеребьёвка «финалов четырёх» Кубка Беларуси среди мужских и женских команд
* Определены пары первого этапа кубка Беларуси по гандболу сезона 2024/2025
* Минская Афродита помогла БНТУ-БелАЗу оставить Кубок Беларуси в своём владении

Катэгорыя:2025 год у гандболе
Катэгорыя:2025 год у Мазыры
Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 2025 годзе
2025
Катэгорыя:Спорт у Мазыры
Антуан Пінэ

**Антуан Пінэ** (; , Сен-Семфар'ян-сюр-Куаз — , Сен-Шамон) — французскі дзяржаўны і палітычны дзеяч, Прэм’ер-міністр Францыі з 8 сакавіка па 23 снежня 1952 года.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў сям'і прадпрымальнікаў, якія займаліся вытворчасцю капялюшаў. Пасля атрымання эканамічнай адукацыі, заснаваў паспяховую абутковую фабрыку. Яго палітычная кар'ера пачалася ў 1929 годзе, калі ён стаў мэрам невялікага мястэчка. У 1936 годзе быў абраны ў Нацыянальны сход Францыі, а з 1938 па 1940 год засядаў у Сенаце Францыі, прадстаўляючы кансерватыўныя колы.

Падчас Другой сусветнай вайны, пасля ўварвання нямецкіх войскаў у Францыю ў 1940 годзе, адмовіўся супрацоўнічаць з рэжымам Вішы і ўрадам Петэна. Ён дапамагаў габрэям хавацца ад пераследу.

У 1945 годзе быў абраны ва Устаноўчы сход, а ў 1946 годзе стаў дэпутатам Нацыянальнай асамблеі, дзе далучыўся да групы незалежных рэспубліканцаў. У 1948 годзе ён займаў пасаду дзяржаўнага сакратара па эканамічных пытаннях у першым і другім кабінетах міністраў Анры Кея. Акрамя таго, з 1949 па 1979 год ён быў старшынёй рады дэпартамента Луара.

У 1950 годзе ўпершыню атрымаў міністэрскі партфель, адказваючы за грамадскія работы ў кабінеце Рэнэ Плевена. У 1952 годзе ў кабінеце Эдгара Фора адказваў за транспарт. У сакавіку таго ж года сфармаваў і ўзначаліў уласны кабінет міністраў, які праз дзевяць месяцаў пайшоў у адстаўку пасля няўдачы планаў па рэарганізацыі нацыяналізаванай прамысловасці і сацыяльнага забеспячэння.

З 1955 па 1956 год, у другім кабінеце Фора, займаў пасаду міністра замежных спраў Францыі. Падчас палітычнага крызісу 1958 года атрымаў у часовым урадзе Шарля дэ Голя пасаду міністра фінансаў, якую займаў да 1960 года; на гэтай пасадзе адыграў важную ролю ў увядзенні новага французскага франка. У 1973 годзе адыграў важную ролю ў якасці пасярэдніка, спрабуючы згладзіць вострыя куты ў адносінах паміж урадам, парламентам і адміністрацыяй.

Памёр ва ўзросце 102 гадоў, усталяваўшы рэкорд працягласці жыцця не толькі сярод французскіх, але і ўсіх еўрапейскіх прэм'ер-міністраў.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Прэм’ер-міністры Францыі
Гета ў Свіслачы (Свіслацкі раён)

**Гета ў Свіслачы** (лістапад 1941 — 1 лістапада 1942) — яўрэйскае гета, месца прымусовага перасялення яўрэяў горада Свіслач і бліжэйшых населеных пунктаў падчас Халакосту.

## Гісторыя 
Горад Свіслач быў захоплены нямецкімі войскамі 26 чэрвеня 1941 года. Акупацыя доўжылася да 17 ліпеня 1944 года. На момант акупацыі сярод 8000 жыхароў горада габрэяў было больш за 3000 чалавек. Эвакуявацца з гэтага памежнага горада паспелі толькі некалькі габрэйскіх сем’яў

У лістападзе 1941 года немцы, рэалізуючы нацысцкую праграму знішчэння яўрэяў, арганізавалі ў Свіслачы гета. Яўрэям дазволілі ўзяць толькі тое, што можна было панесці ў руках і павезці на тачцы, і загадалі на працягу 6 гадзін перасяліцца ў гета ў раёне цяперашняй вуліцы Мяльнова, Камсамольскай і Горкага — да вуліцы Новая. Усе каштоўныя рэчы пры перасяленні адабралі паліцаі. Гета было абгароджана і строга ахоўвалася. Для кантролю выканання нямецкіх загадаў вязням загадалі стварыць юдэнрат і яўрэйскую паліцыю. Мясцовым жыхарам катэгарычна забаранялася размаўляць з габрэямі і заходзіць на тэрыторыю гета.

Вязняў ва ўзросце ад 16 да 60 гадоў выкарыстоўвалі на самых цяжкіх прымусовых работах, рабавалі, накладвалі розныя «кантрыбуцыі» і збівалі. За найменшую правіннасць  расстрэльвалі. Праз год існавання гета ў жывых засталося менш за палову яўрэяў.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 

Свіслач (Свіслацкі раён)
Катэгорыя:Свіслач (горад)
Катэгорыя:Гісторыя Свіслацкага раёна
Уладзімір Георгіевіч Сурдзін

**Уладзімір Геаргіевіч Сурдзін** (; нар. , Міяс, Чалябінская вобласць) — расійскі астраном і асветнік. Кандыдат фізіка-матэматычных навук, дацэнт. Старшы навуковы супрацоўнік Дзяржаўнага астранамічнага інстытута імя П. К. Штэрнберга, дацэнт фізічнага факультэта МДУ.

Лаўрэат Бяляеўскай прэміі і прэміі «Асветнік» за 2012 год.

Скончыў фізічны факультэт МДУ ў 1976 годзе і аспірантуру пад кіраўніцтвам І. С. Шклоўскага.

Аўтар больш за 100 навуковых артыкулаў. Асноўныя навуковыя вынікі адносяцца да дынамікі зорных скопішчаў, працэсаў зоркаўтварэння, фізікі міжзорнага асяроддзя, дынамікі аб’ектаў сонечнай сістэмы. Даследаваў размеркаванне шаравых скопішчаў Галактыкі па масах як вынік іх дынамічнай эвалюцыі, роля прыліўных эфектаў, уздзеянне масіўных гарачых зорак на газ у маладых скопішчах.

Член Міжнароднага астранамічнага саюза. Член Астранамічнага таварыства. Член Бюро Навуковай рады РАН па астраноміі.

У лютым 2022 г. падпісаў адкрыты ліст расійскіх вучоных з асуджэннем уварвання Расіі ва Украіну і заклікам вывесці расійскія войскі з украінскай тэрыторыі.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Астраномы Расіі
Йыксі (возера)

**Йыксі** () — возера ў Эстоніі, размешчана ў павеце Пылвамаа, за 1,5 км на поўнач ад пасёлка Канепі. Плошча возера — 64,9 га, глыбіня — да 25,5 м.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Азёры Эстоніі
Йыэсуу (Хіюмаа)

**Йыэсуу** () — вёска ў воласці Хіюмаа (з 2013 па 2017 год: воласць Хію, раней — воласць Кыргессаарэ) на другім па велічыні востраве Хіюмаа ў Эстоніі.

## Насельніцтва 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Эстоніі
Сярго Закарыядзэ

**Сярго Закарыядзэ** (,  — , ) — грузінскі  тэатра і кіно, майстар мастацкага слова (чытальнік), . Народны артыст СССР (1958). Лаўрэат Ленінскай прэміі (1966), дзвюх Сталінскіх прэмій (1946, 1952), прэміі Ленінскага камсамола (1965) і Дзяржаўнай прэміі Грузінскай ССР імя Ш. Руставелі (1971).

Вучыўся на філалагічным факультэце Тбіліскага ўніверсітэта. У 1926 годзе паступіў у Тыфліскі драматычны тэатр імя Ш. Руставелі як супрацоўнік дапаможнага складу.

У 1928—1956 гадах — акцёр 2-га Дзяржаўнага драматычнага тэатра ў Кутаісі (цяпер Тбіліскі акадэмічны тэатр імя К. Марджанішвілі), арганізаванага К. Марджанішвілі. У 1930 годзе тэатр быў пераведзены ў Тыфліс. Вучань К. А. Марджанішвілі і А. В. Ахметэлі.

У 1956 годзе вярнуўся ў Тбіліскі драматычны тэатр імя Ш. Руставелі. Шмат выступаў на эстрадзе. У яго рэпертуары было чытанне твораў грузінскіх празаікаў і паэтаў. У 1955—1960 гадах вёў педагагічную працу па сцэнічнай мове ў Тбіліскім тэатральным інстытуце.

Яго творчасць адзначана зацятасцю ў ажыццяўленні задум, глыбокім інтэлектам, смеласцю. Па-майстэрску знаходзіў выразныя рысы характару сваіх сцэнічных герояў. Удаваліся яму і драматычныя, і характэрныя, і камедыйныя ролі. Дэпутат Вярхоўнага Савета СССР 7-8 скліканняў з 1966 года.
## Фільмаграфія 
* (1964) «Бацька салдата» — Георгій Махарашвілі

## Зноскі 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Акцёры Грузіі
Бацька салдата

**«Бацька салдата»** — грузінскі чорна-белы мастацкі фільм, пастаўлены ў 1964 годзе рэжысёрам Рэзо Чхеідзэ паводле сцэнарыя Суліко Жгенці на кінастудыі «Грузія-фільм».

## Сюжэт 
Лета 1942 года. Стары грузінскі селянін Георгій Махарашвілі даведаецца, што яго сын танкіст быў паранены і патрапіў у шпіталь. Георгій збіраецца адведаць сына і адпраўляецца да яго. Пакуль ён дабіраўся, сын ачуняў і з’ехаў на фронт. Георгій вырашае застацца ў дзеючай арміі і дабіваецца залічэння ў пяхотную воінскую часць. Разам са сваімі таварышамі па зброі, з баямі, ён дабіраецца да Германіі.

Падчас бітвы за два ніжнія паверхі дома Георгій нарэшце знаходзіць свайго сына, але той памірае пасля ранення ў яго на руках. Урэшце, Георгій з таварышамі пераходзіць мост, па якім упершыню перайшоў яго сын. На мосце напісана фарбай «Тут першымі прайшлі танкі Героя Савецкага Саюза старшага лейтэнанта Махарашвілі».

## Зноскі 
Катэгорыя:Фільмы 1964 года
Катэгорыя:Фільмы СССР 1964 года
Катэгорыя:Фільмы студыі «Грузія-фільм»
Катэгорыя:Фільмы-драмы СССР
Катэгорыя:Ваенныя драмы
Катэгорыя:Фільмы пра Вялікую Айчынную вайну
Катэгорыя:Фільмы на рускай мове
Катэгорыя:Фільмы на грузінскай мове
Ptilotus manglesii

**Ptilotus manglesii** — від травяністых кветкавых раслін, які расце ў Заходняй Аўстраліі. Н’юнгарская назва расліны — **мула-мула**.

## Апісанне 
Травяністая расліна, якая мае нахільную або ўзыходзячую форму і звычайна дасягае вышыні ад 5 да 30 см. Цвіце з верасня па студзень, утвараючы ружовыя кветкі. Распаўсюджана на Сярэднім Захадзе, ва Уітбэлце, Піле і Паўднёва-Заходніх рэгіёнах, дзе расце на пясчаных або друзавых глебах.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Australasian Virtual Herbarium: Occurrence data for *Ptilotus manglesii*

Катэгорыя:Аксамітнікавыя
Катэгорыя:Заходняя Аўстралія
Глотачная п’яўка цагельна-чырвоная

**Глотачная п’яўка цагельна-чырвоная** (*Erpobdella testacea*) — від п’явак сямейства  атраду .

## Арэал 
Распаўсюджаны ў Еўропе.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Малыя лжэконскія п’яўкі
Erpobdella

**Erpobdella** — род п’явак сямейства  атраду , які ўключае 32 віды.

## Апісанне 
Агульная даўжыня прадстаўнікоў гэтага роду вагаецца ад 2 да 7 см (звычайна 3-4 см). Надзелены 3-4 парамі вачэй, акрамя віда , у якога вочы атрафаваныя. Сківіцы ў гэтых п’явак срэдукаваныя. Цела складаецца з 5-кольцавых самітаў. Кожнае кольца амаль роўна іншаму.

Афарбоўка спіны звычайна шэрая, карычневая або чорная з цёмнымі адценнямі. Жывот святлейшы. Могуць прысутнічаць палосы або плямы на спіне. На бруху яны сустракаюцца радзей.

## Спосаб жыцця 
З’яўляюцца бентаснымі. Аддаюць перавагу прэсным вадаёмам, часта сустракаюцца на водных раслінах або сярод камянёў. Любяць чыстую ваду, таму іх часта выкарыстоўваюць для вывучэння забруджвання вадаёмаў. З’яўляюцца драпежнікамі, палююць на дробных водных бесхрыбтовых (перш за ўсё алігахетаў), якіх заглынаюць цалкам.

Адкладаюць кокан, у якім можа ўтрымліваецца да 30 яец.

Працягласць жыцця ад 1,5 да 2 гадоў.

## Распаўсюджанне 
Распаўсюджаны ў Еўропе, Азіі, Паўночнай Афрыцы, Паўночнай Амерыцы.

## Віды 
*  (Moore, 1898)
*  Nesemann, 2007
*  Chichocka et al., 2015
*  (Moore, 1953)
*  (Gedroyc, 1913)
*  Annandale, 1913
*  Sawyer & Shelley, 1976
*  (Moore & Meyer, 1951)
*  (Verrill, 1874)
*  (Pawlowski, 1952)
*  (Johansson, 1927)
*  (Sket, 1968)
*  Hovingh & Klemm, 2000
*  Liu, 1984
*  (Sawyer & Shelley, 1976)
*  (Kerovec, Kučinić & Jalžić, 1999)
*  (Dugès, 1872)
*  (Moore, 1901)
*  (Lindenfeld et Pietruszynski, 1890)
*  (Brandes, 1900)
*  (Verrill, 1872)
*  (Linnaeus, 1758)
*  Caballero, 1932
*  (Moore, 1912)
*  (Leidy, 1870)
*  (Moore, 1930)
*  (Dutrochet, 1817)
*  (Savigny, 1820)
*  (Sawyer & Shelley, 1976)
*  Moore, 1908
*  (Liskiewicz, 1925)
*  Kutschera, 2004

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Малыя лжэконскія п’яўкі
Глотачная п’яўка востраканцовая

**Глотачная п’яўка востраканцовая**, ці **Герпабдэла звычайная** (*Erpobdella octoculata*) — від п’явак сямейства  атраду .

## Апісанне 
Агульная даўжыня дасягае 7 см, звычайна 4-5 см. Цела некалькі сплясканае, пярэдняя частка мае цыліндрычны выгляд, задняя частка сціснутая па баках. Пярэдняя прысоска меншая за заднюю. Мае 4 пары вачэй, якія размешчаныя паралельна ў пярэдняй частцы ў выглядзе келіхападобных «плям». Складаецца з 5-кольцавых самітаў аднолькавага памеру. На спіне прысутнічаюць маленькія саскі, часам вялікія бурбалкі накшталт бародавак. Генітальныя адтуліны (ганапоры) размешчаны паміж 2 і 3 кольцамі.

Афарбоўка вар’іруецца ад чырванавата-карычневай да зялёнай. Зрэшты пераважна мае карычневую або шаравата-карычневую спіну, пакрытую папярочнымі радкамі жоўтых плямак. Зрэшты цёмны пігмент можа ў той ці іншай ступені знікаць, і плямкі застаюцца прыкметнымі толькі на частцы спіны або зусім адсутнічаюць, у выніку чаго спінная паверхня становіцца аднакаляровай, шараватай, на якой дзе-нідзе захоўваюцца цёмныя плямы.

## Спосаб жыцця 
Трымаецца як праточных, так і стаячых прэсных вод. Аддае перавагу неглыбокім і невялікім вадаёмам, можа сустракацца ва ўмерана саланаватай вадзе. З’яўляецца драпежнікам, харчуецца прадстаўнікамі роду  і лічынкамі камароў-званцоў. Можа таксама харчавацца мёртвымі або састарэлымі тканкамі арганізмаў. Здабычу заглынае цалкам. Сама яна падвяргаецца нападу розных драпежных беспазваночных; знаходзяць яе і ў страўніках рыб.

З’яўляецца гермафрадытам. Пасля спарвання праз 2-3 дня адкладаюцца авальныя коканы шэра-карычневага колеру ад 4-6 да 11-12 яец, вельмі рэдка 24.

Працягласць жыцця складае 2 гады.

## Распаўсюджанне 
Распаўсюджаная ў Еўропе, Азіі, Паўночнай Амерыцы.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* J. Schwoerbel, P. Zwick (Hrsg.) Süßwasserfauna von Mitteleuropa 6/2. Spektrum Akademischer Verlag, Heidelberg, Berlin (1999).
* 

Катэгорыя:Малыя лжэконскія п’яўкі
Сезон 2016/2017 ГК БНТУ-БелАЗ

У сезоне 2016/2017 жаночы гандбольны клуб «БНТУ-БелАЗ» з горада Мінска прымаў удзел:
* Чэмпіянат Беларусі 2016/2017 (**Сярэбраны прызёр**),
* Кубак Беларусі 2017 (**Фіналіст**).

## Склад каманды 
* Лілія Арцюховіч (1987)
* Дэбара Аруквэ (1996)
* Крысціна Азоліна (1991)
* Анастасія Грахоўская (1996)
* Валерыя Гутава (1996)
* Марыя Канавал (1997)
* Рэгіна Кудраўцава (1989, Расія)
* Ульяна Кулеш (1999)
* Анастасія Мазго (1995)	
* Зарына Міхайлоўская (1999)
* Вольга Нікіціна (1996)
* Таццяна Рудкоўская (1997)
* Алеся Сафонава (1979)
* Наталля Сакалоўская (1983)
* Юлія Шут (1994)
* Ганна Сухамірава (1984)
* Ганна Вінаградава (1986, Расія)
* Ганна Янцэвіч (1998)
* Анастасія Зеньчык (1998)	
* Кацярына Сіліцкая (1993)

## Трэнеры каманды 
*  Канстанцін Шаравараў (галоўны трэнер)

## Гл. таксама 
* Сезон 2015/2016 ГК БНТУ-БелАЗ
* Сезон 2017/2018 ГК БНТУ-БелАЗ

## Спасылкі 
EHF CUP 2016-17 BNTU-BelAZ Minsk Reg.
2016/2017
БНТУ-БелАЗ
Катэгорыя:2016 год у Мінску
Катэгорыя:2017 год у Мінску
Брадвейская мелодыя

**«Брадвейская мелодыя»** () — амерыканскі мюзікл 1929 года. Першы гукавы фільм, які атрымаў прэмію «Оскар» за найлепшы фільм. Гэта быў адзін з першых мюзіклаў, у якім выкарыстоўваліся каляровыя сцэны, што паклала пачатак тэндэнцыі выкарыстання колеру ў цэлай серыі мюзіклаў, якія выйшлі на экраны ў 1929—1930 гадах.

Апублікаваны ў 1929 годзе, фільм стаў грамадскім набыткам 1 студзеня 2025 года.

## Сюжэт 
Сёстры Хэнк і Куіні Махоні, таленавітыя спявачкі і танцоркі, прыязджаюць у Нью-Ёрк, каб пакарыць Брадвей. Іх сябар Эдзі Керн дапамагае ім з пастаноўкай новага нумара для вар’етэ Фрэнсіса Занфілда. Эдзі і Хэнк даўно знаёмыя і нават плануюць пажаніцца, але ўбачыўшы Куіні, ён імгненна ўлюбляецца ў яе і пачынае праяўляць да яе знакі ўвагі, забыўшыся аб сваіх ранейшых намерах.

Адначасова з гэтым Куіні прыцягвае ўвагу Джока Уорынера, багатага і ўплывовага чалавека. Ён дорыць ёй дарагія падарункі, у тым ліку брыльянтавы бранзалет, і патрабуе ад яе адданасці і кахання. Аднак праз некалькі тыдняў Куіні ўсведамляе, што стала толькі цацкай у руках гэтага джэнтльмена.

## Зноскі 
Катэгорыя:Фільмы на англійскай мове
Катэгорыя:Фільмы — лаўрэаты прэміі «Оскар» за «Найлепшы фільм»
Катэгорыя:Фільмы ЗША 1929 года
Прывід (фільм, 1990)

**«Прывід»** () — мастацкі фільм рэжысёра Джэры Цукера, які выйшаў на экраны ў 1990 годзе.

Фільм атрымаў шэраг узнагарод і намінацый, у тым ліку пяць намінацый на прэмію «Оскар» у 1991 годзе, дзве з якіх аказаліся пераможнымі (за найлепшы арыгінальны сцэнарый і найлепшую жаночую ролю другога плана (для Вупі Голдберг)). Фільм стаў самым касавым фільмам 1990 года, сабраўшы 217 млн долараў у ЗША і 290 млн долараў у іншых краінах.

## Сюжэт 
Закаханая пара Сэм і Молі вяртаецца дадому пасля прыемнага вечара, калі на іх нападае рабаўнік. Абараняючыся, Сэм гіне і становіцца прывідам. Ён даведаецца, што яго смерць не была выпадковай, а над яго каханай навісла смяртэльная небяспека. Выпадкова ён трапляе да медыума Одзе Браўн. Толькі вось сама яна не гарыць жаданнем дапамагаць назойліваму прывіду.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Фільмы на англійскай мове
Катэгорыя:Фільмы-драмы ЗША
Катэгорыя:Фільмы ЗША 1990 года
Катэгорыя:Крымінальныя фільмы ЗША
Йыэсуу (Торы)

**Йыэсуу** () — вёска ў воласці Торы павета Пярнумаа ў Эстоніі.

## Насельніцтва 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Эстоніі
Йыэсуу

**Йыэсуу**:
* Йыэсуу (Йыэляхтмэ)
* Йыэсуу (Торы)
* Йыэсуу (Хіюмаа)
Магары (вёска)

**Магары** () — вёска ў воласці Канепі павета Пылвамаа, Эстонія. Размешчана на паўднёвым усходзе Эстоніі, каля шашы Канепі—Рыдалі. Адлегласць ад вёскі да павятовага цэнтра — горада Пылва — 15 кіламетраў, да валаснога цэнтра — пасёлка Канепі — 4,5 кіламетра. Вышыня над узроўнем мора — 152 метры.

## Насельніцтва 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Эстоніі
Найлепшыя гады нашага жыцця

**«Найлепшыя гады нашага жыцця»** () — чорна-белая меладрама 1946 года, знятая рэжысёрам Уільямам Уайлерам па сцэнарыі Роберта Шервуда, экранізацыя рамана Макінлі Кантара «Услаўленне мяне» (Glory for Me). Фільм набыў прызнанне крытыкаў і меў камерцыйны поспех, стаўшы самым касавым фільмаў у ЗША і Вялікабрытаніі пасля «Знесеных ветрам». Стужка атрымала восем прэмій «Оскар», у тым ліку за найлепшы фільм года, а таксама шэраг іншых узнагарод.

У 1989 годзе ў ліку першых 25 карцін уключаны ў Нацыянальны рэестр фільмаў.

## Сюжэт 
Гісторыя трох салдат амерыканскага войска, якія вяртаюцца дадому пасля Другой сусветнай вайны. Фрэд, Эл і Гамер ваявалі на фронце і марылі вярнуцца дадому, але зараз іх чакае складаны перыяд адаптацыі ў некалі звыклым асяроддзі. 

Дзеці Эла ўжо выраслі і зараз яму трэба зноўку пазнаць гэтых амаль дарослых рабят, якія ўступаюць у самастойнае жыццё. Вярнуўшыся дадому Фрэд даведаецца, што яго прыгожая пустышка жонка яго не асабліва чакае, а даўно жыве сваё жыццё, растраціўшы ўсе яго назапашванні. У той жа час, страціўшы на вайне абедзве рукі, Гамер не ведае як правільна паступіць са сваёй каханай, на якой абяцаў ажаніцца, бо зараз ён калека, а яна заслугоўвае шчасця.

## Зноскі 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Фільмы на англійскай мове
Катэгорыя:Фільмы Уільяма Уайлера
Катэгорыя:Фільмы ЗША 1946 года
Катэгорыя:Фільмы — лаўрэаты прэміі «Оскар» за «Найлепшы фільм»
Катэгорыя:Фільмы — лаўрэаты прэміі «Залаты глобус» за найлепшы фільм — драма
Катэгорыя:Фільмы-драмы ЗША
Катэгорыя:Фільмы-меладрамы ЗША
Катэгорыя:Чорна-белыя фільмы ЗША
Катэгорыя:Фільмы — лаўрэаты прэміі BAFTA
Катэгорыя:Нацыянальны рэестр фільмаў
Катэгорыя:Фільмы пра Другую сусветную вайну
Катэгорыя:Выдатныя фільмы (Роджэр Эберт)
Ах’я (рака)

**Ах’я** () — рака ў Эстоніі, найбуйнейшы правы прыток ракі Эмайыгі. Даўжыня ракі — 103,4 км, плошча басейна — 1074,3 км², вышыня вытоку 87 метраў. Іншая назва: **Ая**; у верхнім цячэнні: *ручай Тылеоя* (эст. Tilleoja), рака *Тыле* (эст. Tille jõgi), у сярэднім цячэнні: *рака Таэваскоя* (эст. Taevaskoja jõgi).

Рака бярэ свой пачатак з возера Эрастверэ і ўпадае ў буйнейшую раку — Эмайыгі.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Рэкі Эстоніі
Гдоўка

**Гдоўка** () — рака ў Расіі, працякае па тэрыторыі Гдоўскага раёна Пскоўскай вобласці. Упадае ў Чудское возера. Даўжыня ракі — 23 км, плошча вадазборнага басейна 150 км². Рака бярэ выток з балота Пёсі мох, далей цячэ ў паўночным кірунку, працякае праз возера Антухнова.

На рацэ размешчаны горад Гдоў, пасёлак Усцье і вёска Яўрэйна.
Катэгорыя:Рэкі Пскоўскай вобласці
Эрастверэ (возера)

**Эрастверэ** () — даліннае сцёкавае эўтрофнае возера, размешчаная ў паўднёва-ўсходняй Эстоніі (павет Пылвамаа), у вёсцы Эрастверэ воласці Канепі. З возера Эрастверэ бярэ пачатак рака Ах’я. Возера размешчана на ўзвышшы Отэпя. Адносіцца да старых азёр Эстоніі, развіццё якіх пачалося ў плейстацэне.

Возера мае даўгаватую форму, выцягнутую з паўднёвага захаду на паўночны ўсход. Паўночна-ўсходняя частка возера больш выцягнутая, чым паўднёва-заходняя.

Даўжыня вадаёма — 825 м, найбольшая шырыня — 290 м. Сярэдняя глыбіня возера — 3,5 м.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Азёры Эстоніі
Кубак Беларусі па гандболе сярод жанчын 2022

**Кубак Беларусі па гандболе сярод жанчын 2022** — 25-ы розыгрыш кубка Беларусі па гандболе сярод жанчын. Фінал чатырох адбыўся ў Навагрудку 21-22 мая 2022 года. Перамогу атрымаў клуб «Гомель».

## 1/4 
## Паўфіналы 
## Матч за 3-е месца 
## Фінал 
## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Беларусь. Кубок «Гомеля», слабость БНТУ и судейский скандал с участием Никиты Вайлупова
* Беларусь. Известно расписание «финала четырёх» женского Кубка страны, который через три недели пройдёт в Новогрудке
* Кубок Беларуси. «Берестье» и «Городничанка» одержали разгромные победы в первых матчах 1/4 финала
* Беларусь. Состоялась жеребьевка начальных стадий мужского и женского розыгрышей Кубка страны

Катэгорыя:2022 год у гандболе
Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 2022 годзе
2022
Катэгорыя:2022 год у Навагрудку
Катэгорыя:Спорт у Навагрудку
Кроатусэ

**Кроатусэ** () — вёска ў воласці Канепі павета Пылвамаа на паўднёвым усходзе Эстоніі.
## Насельніцтва 
## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Хейнрык Марк (1911–2004), эстонскі палітык
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Эстоніі