Аляксей Нічыпаравіч Карпюк

**Аляксей Нічыпаравіч Карпюк** () — беларускі пісьменнік, грамадскі дзеяч.

## Біяграфія 
### Раннія гады 
Нарадзіўся ў сялянскай сям’і на Падляшшы, бацька быў сябрам КПЗБ. У 1934 годзе скончыў сямігодку. У 1944 быў камандзірам партызанскага атрада імя Кастуся Каліноўскага на Гродзеншчыне. У 1944—1945 гадах служыў у Савецкай Арміі, удзельнічаў у баях на тэрыторыі Польшчы і Германіі. Двойчы паранены, інвалід II групы. Бюро Гродзенскага абкаму КПБ прыняло спецыяльную пастанову пра гэтыя артыкулы, дзе сцвярджалася, што «*Карпюком суб’ектыўна, аднабакова паказана вызваленчая місія Чырвонай Арміі ў верасні 1939 года, па-свойму трактуецца стаўленне жыхароў да воінаў і ход калектывізацыі ў 40–50-я гады*». Менавіта гэтая пастанова стала падставай для напісання Васілём Быкавым артыкула ў абарону Карпюка. Аляксей Карпюк стаў аб’ектам нападак у часопісе «Политический собеседник», дзе пра яго былі пададзеныя фальшывыя звесткі. Карпюк падаў у суд на аўтара артыкула і 2 красавіка 1991 года выйграў працэс. Вярхоўны Суд БССР 12 ліпеня 1991 года пацвердзіў асноўныя пункты судовага выраку. 5 красавіка 1991 года Карпюк выйшаў з КПСС, матывуючы гэта тым, што «*разуверыўся ў прынцыпах марксізму-ленінізму ды прыйшоў да высновы, што ідэі яго ўтапічныя, …прыдуманыя бюракратамі ў кабінэтах*», але партыйны білет пакінуў сабе «*на памяць аб летуценнях сваёй маладосці*».

## Творы 
Аляксей Карпюк вядомы як аўтар твораў пра жыццё Заходняй Беларусі ў першай палове XX стагоддзя — тэме, якая дазваляла ва ўмовах савецкай цэнзуры раскрываць некаторыя старонкі нацыянальнай гісторыі (аповесць «Данута», раман-быль «Вершалінскі рай» пра культ Альяша Клімовіча і інш.).

## Узнагароды 
Узнагароджаны ордэнамі Чырвонага Сцяга, Айчыннай вайны I і II ступені, медалямі і залатым крыжам польскага ордэна «Віртуці Мілітары». Заслужаны работнік культуры БССР (1980). Лаўрэат Літаратурнай прэміі СП БССР імя І. Мележа (1986) за кнігу «Сучасны канфлікт».
* Мемарыяльная шыльда усталяваная на будынку № 49 па вуліцы Элізы Ажэшкі ў Гродне 
* Да 100-годдзя Карпюка быў створаны віртуальны музей жыцця пісьменніка

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* Дэмакратычная апазіцыя Беларусі. 1956—1991 гг. Персанажы і кантэксты. Рэд. А. Дзярновіч. — Мн., 1999. ISBN 985-6374-08-1
* У «Беларускім кнігазборы» выйшаў зборнік твораў Аляксея Карпюка // Наша Ніва on-line: Культура / 16:46, 5 лютага 2008.
* 

### Дакументы 
* ANH. F-3 (Аляксей Карпюк);
* Центр Хранения Современной Документации. Фонд 5, опись 61, ед. хранения 8182 (ролик № 009867).
* Постановление Бюро Гродненского обкома КПБ "Об обращении и письмах ветеранов войны и труда в обком КПБ на публикации А. Н. Карпюка в газете «Гродненская гравда» // Гродненская правда 23.12.1989;

### Крыніцы 
* Быков В. В железной раковине // Литературная газета. № 14, 04.06.1990;
* Леденеев Я. Истина дороже всего // Политический собеседник. 1990, № 10;
* Бабич Д. Он был в России больше, чем поэт… 14 малоизвестных фактов из жизни Ю. В. Андропова // Комсомольская правда. 16.10.1992;
* Бабич Д. Как «жучки» точили книги Быкова // Комсомольская правда. 16.02.1993;
* Тарас В. На острове воспоминаний // Нёман. 1998, № 5;
* Каментар-інтэрвію з Карпюком да артыкула ў «Гродненской правде» за 23 снежня 1989 году // Рэанімова. 1990, № 1 (7).

## Спасылкі 
* *Карпюк А.* З гісторыі гродзенскага моста, 1392—1944  (: эсэ) // «Беларусь», 1983, № 2, с. 22-25. — Эл. рэсурс harodnia.com
* Памятная шыльда на доме № 49 па вуліцы Элізы Ажэшкі ў Горадн
* Хто такі Аляксей Карпюк і чаму пра яго памятаюць гродзенцы

Катэгорыя:Пісьменнікі Беларусі
Катэгорыя:Грамадскія дзеячы Беларусі
Катэгорыя:Члены Саюза пісьменнікаў СССР
Катэгорыя:Беларускамоўныя пісьменнікі
Катэгорыя:Заслужаныя работнікі культуры Беларускай ССР