Васіль (Лужынскі)

{{Іерарх
| імя                  = Васіль
| арыгінал імя         = 
| імя пры нараджэнні   = Васіль Венядзікт Лужынскі
| выява                = Wasyl Łużyński, Bishop of the Russian Orthodox and Greek Catholic Church.jpg
| шырыня               = 
| апісанне выявы       =

| тытул                = Епіскап Аршанскі
| парадак              = 
| царква               = Кіеўская, Галіцкая і ўсяе Русі мітраполія 
| абранне              = 
| інтранізацыя         = 28 студзеня 1834
| перыядпачатак        = 6 снежня 1833
| перыядканец          = 1838 
| папярэднік           = 
| пераемнік            =

| тытул_2              =  Архіепіскап Беларускі
| парадак_2              = 2
| царква_2             = Кіеўская, Галіцкая і ўсяе Русі мітраполія
| абшчына_2            = 
| абранне_2            = 
| інтранізацыя_2       = 
| перыядпачатак_2      = 1838
| перыядканец_2        = 6 сакавіка 1839
| папярэднік_2         = Іасафат Булгак
| пераемнік_2          =

| тытул_3  = Епіскап Аршанскі
| царква_3               = Руская праваслаўная царква
| перыядпачатак_3 = 6 сакавіка 1839
| перыядканец_3 = 7 ліпеня 1840

| тытул_4              = Архіепіскап Полацкі
| царква_4             = Руская праваслаўная царква
| абшчына_4            = 
| абранне_4            = 
| інтранізацыя_4       = 
| перыядпачатак_4     = 7 ліпеня 1840
| перыядканец_4        = 27 сакавіка 1866
| папярэднік_4         = Ісідар (Мікольскі)
| пераемнік_4          = Сава (Ціхаміраў)

| дата нараджэння      = 1791
| месца нараджэння     = Старая Рудня, Рагачоўскі павет, Магілёўская губерня, Расійская імперыя
| дата смерці          = 21.1.1879
| месца смерці         = Санкт-Пецярбург, Расійская імперыя
| пахаваны             = Любашкава
| бацька               = Стэфан Лужынскі
| маці                 = 
| адукацыя             = Полацкая духоўная семінарыя (1814)  Полацкая езуіцкая акадэмія (1816)  Галоўная семінарыя пры Віленскім універсітэце (1819)
| прыняцце манаства    = 
| сан                  = 6 жніўня 1819
| дыякан               = 
| святар               = 
| хіратонія            = 9 лютага 1834
| дзеці                = 
| узнагароды           = { 
       

}
| Commons              = 
}}
**Васіль** (свецкае імя: **Васіль Венядзікт Лужынскі**; , Старая Рудня, Рагачоўскі павет, Магілёўская губерня — , Санкт-Пецярбург, Расійская імперыя) — уніяцкі, потым праваслаўны царкоўны дзеяч Расійскай імперыі, епіскап Аршанскі (1833—1840), архіепіскап Полацкі (1840—1866), адзін з ініцыятараў Полацкага царкоўнага сабора. Доктар багаслоўя (1825).

## Біяграфія 
### Уніяцкі епіскап 
Нарадзіўся ў сям’і ўніяцкага святара Стэфана Лужынскага. З-за смерці бацькі выхоўваўся ў стрыечнага дзядзькі, двараніна-католіка. Навучаўся ў Полацкай духоўнай семінарыі (1807—1814), Полацкай езуіцкай акадэміі (1814—1816), скончыў Галоўную каталіцкую семінарыю пры Віленскім універсітэце (1819) ў ступені кандыдата філасофіі.

Па вяртанні ў Полацк стаў адным з бліжэйшых памочнікаў архіепіскапа Іаана Красоўскага. У 1819 годзе быў пасвечаны ў іерэя і прызначаны інспектарам Полацкай уніяцкай духоўнай семінарыі з правамі рэктара. Кіраваў семінарыяй да 1823 года.

У 1824 годзе радай Віленскага ўніверсітэта быў абраны прэфектам Галоўнай каталіцкай семінарыі, на пасадзе кафедральнага каноніка заснаваў хор. У 1829 годзе прызначаны асэсарам уніяцкай калегіі ў Пецярбургу, дзе пазнаёміўся з Іосіфам Сямашкам і падтрымаў яго планы па пераводзе ўніятаў у праваслаўе.

У 1833 годзе стаў малодшым протаіерэем Полацкага кафедральнага сабора і старшынёй Беларускай кансісторыі. 6 снежня 1833 года Іасафат Булгак прызначыў, а 28 студзеня 1834 года пасвяціў Лужынскага ў епіскапа Аршанскага, вікарыя Беларускай уніяцкай архіепархіі.

Пасля смерці Іасафата Булгака ў 1838 годзе атрымаў паўнамоцтвы епіскапа Беларускага (Полацкага). 12 лютага 1839 года разам з Іосіфам Сямашкам, Антоніем Зубкам і іншым уніяцкім духавенствам падпісаў акт Полацкага царкоўнага сабора аб скасаванні Берасцейскай уніі і далучэнні да праваслаўя. У адрозненне ад архіепіскапа Смарагда, выступаў за агульнае, саборнае ўз’яднанне праз асцярожныя ўнутраныя змены ў самой уніяцкай царкве.

### Праваслаўны архірэй 
6 сакавіка 1839 года прызначаны епіскапам Аршанскім, вікарыем Магілёўскай епархіі. 7 ліпеня 1840 года быў узведзены ў праваслаўнага епіскапа Полацкага і Віцебскага, з 1841 года — архіепіскапа.

Дзейнасць архіепіскапа Васіля на гэтай пасадзе была прысвечана аднаўленню колішніх праваслаўных рэліквій і храмаў, умацаванню праваслаўя сярод насельніцтва. Пры яго ўдзеле быў адрожаны Спаса-Ефрасіннеўскі манастыр: адрамантавана Спаса-Праабражэнская царква, узведзены багадзельня і жаночае епархіальнае вучылішча. Архіерэй ладзіў хросныя хады з крыжом Ефрасінні Полацкай, у выніку чаго былі сабраны ахвяраванні на аднаўленне манастыра, асвечанага ў 1842 годзе. Ён неаднаразова хадайнічаў аб перанясенні мошчаў святой Ефрасінні з Кіева ў Полацк, аднак станоўчага адказу не атрымліваў.

У 1866 годзе быў вызвалены ад кіравання епархіяй і прызначаны членам Свяцейшага сінода. З’яўляўся ганаровым сябрам Санкт-Пецярбургскай духоўнай акадэміі (1876). У апошнія гады жыцця напісаў манаграфію «Нататкі», заснаваную на ўласных успамінах пра ліквідацыю ўніяцтва ў Паўночна-Заходнім краі.

Памёр у Санкт-Пецярбургу 21 студзеня 1879 года. Пахаваны каля царквы ў сваім маёнтку Любашкаве на Віцебшчыне, за савецкім часам надмагілле было знішчана.

## Памяць 
На месцы пахавання архіепіскапа, побач з вёскай Макарава цяперашняга Віцебскага раёна ў 2016 годзе быў пастаўлены і асвечаны памятны крыж.

## Узнагароды 
* Ордэн Святой Ганны 1-й ступені (1838).
* Ордэн Святога Уладзіміра 2-й ступені (1845).
* Ордэн Святога Аляксандра Неўскага (1851).
* Ордэн Святога Уладзіміра 1-й ступені (1866).

## Заўвагі 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Жлобінскім раёне
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Рагачоўскім павеце
Катэгорыя:Постаці беларускага ўсходняга каталіцтва
Катэгорыя:Памерлі ў Санкт-Пецярбургу
Катэгорыя:Епіскапы полацкія
Катэгорыя:Дактары багаслоўя
Катэгорыя:Выпускнікі Полацкай духоўнай семінарыі
Катэгорыя:Выпускнікі Полацкай езуіцкай акадэміі
Катэгорыя:Выпускнікі Віленскага ўніверсітэта
Катэгорыя:Протаіерэі
Катэгорыя:Пахаваныя ў Віцебскім раёне
Катэгорыя:Рэктары Полацкай духоўнай семінарыі