open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Юлія Аляксандраўна Рэйдэр

**Юлія Аляксандраўна Рэйдэр** (; 1870, Харкаў — 20 мая 1941, Адэса) — расійская і савецкая оперная спявачка (лірыка-драматычнае сапрана), вакальны педагог.

## Біяграфія 
Вучылася ў Харкаве ў Селіны Мотэ (1887—1890), затым удасканальвалася ў Санкт-Пецярбургу пад кіраўніцтвам Дар’і Лявонавай і ў Італіі ў Себасцьяна Ранконі і Марціна Петца. У 1891 г. дэбютавала ў Вялікім тэатры ў партыі Гарыславы («Руслан і Людміла»). Затым спявала на оперных сцэнах Іркуцка і Екацярынбурга, як канцэртная спявачка правяла два сезоны ў Вятцы (1900—1902).

Неўзабаве пасля прыезду Ю. А. Рэйдэр у Магілёў, восенню 1902 г. яна адкрыла ў горадзе курсы спеву. Курсы размяшчаліся ў доме Бочке па Дняпроўскім праспекце. 1902—1909 гг. сталі часам росквіту сольнага спеву ў Магілёве дзякуючы нястомнай і рознабаковай дзейнасці Рэйдэр. Апроч курсаў, яна выкладала вакал у некалькіх навучальных установах горада: Марыінскай жаночай гімназіі, прыватнай гімназіі С. Залескай, яўрэйскім рамесным вучылішчы. Мясцовыя аматары вакальнага мастацтва адразу ацанілі з’яўленне ў горадзе таленавітай артысткі. У губернскай газеце пасля першага выступлення Рэйдэр — гэта быў дабрачынны канцэрт у гарадскім тэатры, дадзены на карысць жаночай гімназіі, — з’яўляецца артыкул, аўтар якога выражаў жаданне «ўтрымаць даўжэй спадарыню Рэйдэр у Магілёве» ў якасці добрага прафесара спеву. 

Член Магілёўскага літаратурна-музычна-драматычнага гуртка.

У 1909 годзе з заснаваннем Адэскай кансерваторыі ўзначаліла вакальную кафедру. Сярод вучняў Рэйдэр — Арнольд Азрыкан, Марыя Бем, Вольга Благавідава, Міхаіл Грышко, Іосіф Лахвіцкі-Ланской, Сяргей Мігай, Уладзімір Шахрай.

Як адзначаў А. М. Пружанскі ў слоўніку «Айчынныя спевакі, 1750—1917», Рэйдэр «валодала гнуткім, гучным, роўным голасам шырокага дыяпазону, валодала бліскучай вакальнай школай».

Катэгорыя:Оперныя спевакі і спявачкі Расіі
Катэгорыя:Музычныя педагогі Расіі
Катэгорыя:Музычныя педагогі Беларусі
Катэгорыя:Члены Магілёўскага літаратурна-музычна-драматычнага гуртка
Новазакружскі сельсавет

**Новазакру́жскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Веткаўскага раёна Гомельскай акругі. Цэнтр — вёска Новае Закружжа.

Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года сельсавет у складзе Веткаўскага раёна Гомельскай акругі БССР. 30 снежня 1927 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Старазакружскага сельсавета.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / А.И. Карпачева и др. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Т. 1: (1917―1941 гг.). — Мн., «Беларусь», 1985. — 390 с.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Веткаўскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1926 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1927 годзе
Цыбоўскі

**Цыбоўскі** — прозвішча, жаночы варыянт — **Цыбоўская**.

## Некаторыя вядомыя носьбіты 
* Леакадзія Цыбоўская (нар. 1930) — сябра Арміі Краёвай, удзельніца антыкамуністычнага падполля ў пасляваеннай Беларусі.
* Віктар Леанідавіч Цыбоўскі (нар. 1956) — беларускі педагог, кандыдат педагагічных навук, дацэнт.
* Часлаў Цыбоўскі (1932—1978) — удзельнік антыкамуністычнага падполля ў пасляваеннай Беларусі.
ЖФК Электроніка Мінск

**«Электроніка»** — былы беларускі жаночы футбольны клуб з горада Мінск. Заснаваны ў 1989 годзе са спартовага клуба пры мінскім заводзе Інтэграл. У 1995 годзе завод спыніў фінансаванне каманды.

## Назвы 
* 1989—1996: «Электроніка»
* з 1996: «Электроніка-Элінта»

## Дасягненні 
### Чэмпіянат Беларусі 
*  Бронзавы прызёр : 1993

### Кубак Беларусі 
*  Фіналіст: 1992

## Чэмпіянат і Кубак Беларусі 
## Галоўныя трэнеры 
* Аляксандр Гурскі

## Літаратура 
* М. Н. Кацман, С. О. Фадеев. Краткая энциклопедия женского футбола. — Калуга: «Калуга вечерняя», 1996. — 145 с. — 1000 экз.

Катэгорыя:1989 год у Мінску
Вячэрняя пальчатка

Жаночыя **вячэрнія пальчаткі** — гэта доўгія пальчаткі, якія жанчыны носяць як афіцыйнае адзенне, звычайна да афіцыйнага ўбору, напрыклад, вячэрняй сукенкі ці вясельнай сукенкі. Сярод іх самыя доўгія вячэрнія пальчаткі называюць «опернымі пальчаткамі». Частка «даўжынёй да локця» — гэта ключ; Пальчаткі, якія ахопліваюць значную частку перадплечча, да крыху ніжэй локця, цалкам законна можна назваць «доўгімі пальчаткамі» або «вячэрнімі пальчаткамі», але ніколі «опернымі пальчаткамі». У гэтым выпадку тэрмін «Опера», хутчэй за ўсё, звязаны з даўжынёй, чым з нагоды, як гэта бачна ў «Пальчаткі опернай даўжыні» і «Жамчужыны опернай даўжыні».

Шматлікія заходнія ўрачыстыя сукенкі паходзяць ад хрысціянскіх рытуальных касцюмаў, асабліва ў Каталіцкай Царкве, самай вялікай хрысціянскай канфесіі, дзе рытуалы строга дысцыплінаваны, і гэта было неабходна для памяншэння ўздзеяння скуры. У адказ на гэтую тэндэнцыю ў заходнім свеце сукенкі з кароткім рукавом і без рукавоў, такія як начны дрэс-код, трэба насіць з доўгімі пальчаткамі да локця нават на афіцыйных мерапрыемствах і ў грамадскіх колах вышэйшага класа. Такім чынам, яно мае моцнае значэнне як афіцыйная сукенка ў святым і строгім месцы, і, як кажуць, гэта складаная сукенка акуратнай і чыстай дамы.

Жаночыя пальчаткі для афіцыйнага і паўафіцыйнага адзення маюць тры даўжыні для жанчын: даўжыню да запясця, локця і оперы (праз локаць, звычайна дасягаюць біцэпсаў, але часам да ўсёй даўжыні рукі). Самыя высакародныя пальчаткі опернай даўжыні зроблены на заказ з белай дзіцячай скуры. Многія іншыя віды скуры, як правіла, мяккіх гатункаў каровінай скуры, выкарыстоўваюцца для вырабу пальчаткі опернай даўжыні; лакавая скура і замша асабліва папулярныя ў якасці альтэрнатывы дзіцячай скуры і часта больш даступныя, чым дзіцячыя. Атласныя і эластычныя атласныя матэрыялы надзвычай папулярныя, ёсць і серыйныя разнавіднасці. Больш незвычайныя матэрыялы для пальчатак ўключаюць скуру з ласося, пітона і ската.

Катэгорыя:Адзенне
Катэгорыя:Аксесуары
Сцежарнае

Назву **Сце́жарнае** маюць:

## Населеныя пункты 
### Беларусь 
* Гомельская вобласць
** Сцежарнае — вёска ў Брагінскім раёне
** Сцежарнае — былы пасёлак у Брагінскім раёне
Спіс вуліц Іўя

У гэтым спісе прыведзены бульвары, вуліцы, завулкі, паркі, плошчы, праезды, праспекты, спускі, тупікі, шасэ г. Іўе

## Спасылкі 
Вуліцы
Фунг Тхе Тай

**Фунг Тхе Тай** (; люты 1920 — 21 сакавіка 2014) — старшы генерал-лейтэнант В’етнамскай народнай арміі, першы камандуючы ВПС і СПА Паўночнага В’етнама (1963–1967) і намеснік начальніка Генеральнага штаба (1967–1987).

## Імя 
Яго сапраўдным імем з’яўляецца **Фунг Ван Ту** (), але падчас дзейнасці ў кампартыі Ха Шы Мін па нейкай прычыне заўсёды называў таго **Тхе Тай**. У 1952 годзе ён афіцыйна змяніў сваё імя.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў 1920 годзе ў беднай сям’і з камуны Ван Нхан, акругі Фу Суен, раёна Тхуонг Цін, правінцыі Ха Донг (цяпер раён Фу Суен, горад Ханой). Яшчэ да паўналецця адправіўся на заробкі ў кітайскі Юньнань. У 1936 годзе далучыўся да Хаанг Ван Хоана і ўступіў у арганізацыю Незалежнай саюзнай заморскай асацыяцыі В’етнама. Быў адпраўлены вучыцца ў афіцэрскую школу Хаанг Пхо, атрымаўшы званне лейтэнанта. У 1939 годзе ўступіў у Камуністычную партыю Індакітая, дзе дзейнічаў у якасці асабістага целаахоўніка Ха Шы Міна.

У 1941 годзе ўдзельнічаў у будаўніцтве базы В’етміня ў Каабангу. У красавіку 1944 года арганізаваў перакідку зброі з Кітая для партызан, якія змагаліся супраць японцаў. У красавіку 1945 года быў прызначаны капітанам батальёна в’етнамскага супраціву.

У першыя гады Індакітайскай вайны займаў пасаду камандзіра 28-га палка, з 1947 года — ваеннага камісара Адміністрацыйнага камітэта супраціву Ханоя, з 1951 — камандзіра 320-га палка. Пасля перамогі пры Д’енб’енфу ў верасні 1954 года прызначаны камандзірам толькі што створанага 349-га артылерыйскага дывізіёна, пазней ператворанага ў дывізію. У 1958-м яму прысвоена званне палкоўніка.

З лістапада 1961 па лістапад 1962 займаў пасады рэктара афіцэрскай артылерыйскай школы і начальніка штаба артылерыйскай службы. У снежні 1962 гады стаў камендантам СПА. У 1963 годзе, калі ваенна-паветраныя сілы і войскі СПА былі аб’яднаны ў адзіны від войск, прызначаны на пасаду іх першага камандуючага. Адначасова займаў пасаду начальніка Цэнтральнага ўпраўлення барацьбы з паводкамі. У 1967-м стаў намеснікам начальніка генштаба Паўночнага В’етнама. З 1976 па 1978 гады таксама з’яўляўся генеральным дырэктарам Галоўнага ўпраўлення грамадзянскай авіяцыі.

У 1986-м павышаны да старшага генерал-лейтэнанта, а ўжо ў наступным годзе выйшаў на пенсію.

Памёр у Ханоі 21 сакавіка 2014 года ва ўзросце 95 гадоў.

## Спасылкі 
*Thượng tướng Phùng Thế Tài: Học làm tướng từ việc nhỏ. 
*Phỏng vấn Phùng Thế Tài, 1981 

Катэгорыя:Удзельнікі Другой сусветнай вайны
Катэгорыя:Удзельнікі вайны ў В’етнаме
Катэгорыя:Генерал-лейтэнанты
Катэгорыя:Генералы В’етнамскай народнай арміі
Катэгорыя:Камандуючыя Ваенна-паветранымі сіламі і войскамі СПА В’етнама
Жаночая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 1993

**Жаночая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 1993** (2-і жаночы чэмпіянат Рэспублікі Беларусь па футболе) — чэмпіянат Беларусі па футболе сярод беларускіх жаночых каманд 1993 года.

## Турнірная табліца 
## Статыстыка 
### Бамбардзіры 
Крыніца: 

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Belarus (Women) 1993
 

Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 1993 годзе
Катэгорыя:1993 год у жаночым футболе
Катэгорыя:Жаночая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе
Жаночая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 1992

**Жаночая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 1992** (1-ы жаночы чэмпіянат Рэспублікі Беларусь па футболе) — чэмпіянат Беларусі па футболе сярод беларускіх жаночых каманд 1992 года. У чэмпіянаце прынялі ўдзел пяць каманд, аднак па ходзе чэмпіянату «Ніва» (Гродна) стала фінансавым банкрутам.

## Выніковае становішча каманд 
# Надзея (Магілёў)
# Ніва (Гродна)
# Трыкатажніца (Бабруйск)
# Электроніка (Мінск)
# Гамяльчанка (Гомель)

## Бамбардзіры 
* 9 галоў — Р. Бурко (Ніва);
* 5 галоў — Л. Гаравая (Надзея), З. Валюжэвіч (Трыкатажніца), Т. Карпава (Трыкатажніца);
* 3 галы — Т. Воўкава (Надзея), І. Казеева (Надзея), Н. Русіковіч (Ніва), А. Балахонава (Ніва), І. Бяляўская (Трыкатажніца), Ж. Напроцкая (Электроніка);
* 2 галы — Н. Прыходзька (Надзея), І. Перліна (Надзея), Н. Сысоева (Надзея), С. Храпавіцкая (Надзея), А. Каваленка (Ніва), Н. Расохіна (Ніва), А. Плугатарэнка (Ніва), А. Коўш (Ніва), Н. Рыжэвіч (Трыкатажніца), Н. Булда (Трыкатажніца), А. Адамчук (Трыкатажніца), Л. Плескацэвіч (Есіс) (Электроніка);
* 1 гол — С. Салдаценка (Надзея), І. Перліна (Надзея), Н. Сысоева (Надзея), С. Храпавіцкая (Надзея), Л. Полазава (Трыкатажніца), А. Шаўцова (Трыкатажніца), Т. Бакавец (Трыкатажніца), Ж. Касабуцкая (Трыкатажніца), В. Шолахава (Трыкатажніца), К. Храмовіч (Трыкатажніца), Е. Бялькевіч (Электроніка), Н. Кізіна (Электроніка), І. Хабіхужына (Гамяльчанка).

## Спасылкі 
* Belarus (Women) 1992
* D1. ЖЕНСКАЯ ВЫСШАЯ ЛИГА 1992

Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 1992 годзе
Катэгорыя:1992 год у жаночым футболе
Катэгорыя:Жаночая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе
Другая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2021

**Другая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2021** (31-ы чэмпіянат Рэспублікі Беларусь па футболе ў Другой лізе) — трэці па рангу дывізіён (пасля Вышэйшай і Першай ліг) па футболе сярод беларускіх каманд 2021 года.

## Рэгламент сезона 
У 2021 годзе фармат Другой лігі быў зменены ў выніку пашырэння лігі з 24 да 77 клубаў. Чэмпіянат стаў двухэтапным: на першым этапе клубы ў 6 зонах правялі папярэдні турнір, пасля чаго 2 найлепшыя каманды з Гомельскай, Магілёўскай, Гродзенскай, Віцебскай абласцей, 3 найлепшыя з Брэсцкай і 5 найлепшых з Мінскай абласцей склалі 16 каманд «фінальнага этапу».

На фінальным этапе 16 каманд склалі 8 пар для матчаў 1/8 фіналу па фармаце «дома і на выездзе» праз сляпы жарэбій. На гэтай стадыі пры жараб’ёўцы былі разведзены пераможцы дывізіёнаў і другія каманды Мінскай і Брэсцкай абласцей (сустракаліся з іншымі камандамі, а не між сабой).

14 кастрычніка 2021 года Выканкам АБФФ унёс змяненні ў Палажэнне аб чэмпіянаце Беларусі 2021 года сярод каманд другой лігі. Было вырашана, што з Другой лігі ў Першую выйдуць не 4, а 5 каманд. Для вызначэння пятай каманды былі дадаткова ўведзены стыкавыя матчы паміж камандамі, якія саступілі ў чвэрцьфінале.

## Першы этап 
### Брэсцкая вобласць 
#### Захад 
#### Усход 
##### Фінальны этап 
##### Матчы за 5—16 месцы 
*Згодна з рэгламентам, на дадзенай стадыі пераможца вызначаецца па выніку двух матчаў.*

### Віцебская вобласць 
#### Захад 
#### Усход 
##### Этап за 1—6 месцы 
##### Этап за 7—12 месцы 
### Гомельская вобласць 
### Гродзенская вобласць 
### Магілёўская вобласць 
### Мінская вобласць 
#### Поўдзень 
#### Поўнач 
#### Стыкавыя матчы 
*Згодна з рэгламентам, на дадзенай стадыі пераможца вызначаецца па выніку аднаго матча.*

## Фінальны этап 
### 1/8 фіналу 
Жараб’ёўка 1/8 фіналу адбылася 28 верасня 2021 года.

Першыя матчы прайшлі 2—3 кастрычніка, матчы ў адказ — 9—10 кастрычніка.

### Чвэрцьфіналы 
Жараб’ёўка чвэрцьфіналаў адбылася 12 кастрычніка 2021 года.

Першыя матчы прайшлі 16—17 кастрычніка, матчы ў адказ — 23—24 кастрычніка.

### Паўфіналы і матчы за 5-8 месцы 
Жараб’ёўка паўфіналаў і матчаў за 5-8 месцы адбылася 26 кастрычніка 2021 года.

Першыя матчы прайшлі 30 кастрычніка, матчы ў адказ — 6 лістапада.

### Матчы за 1, 3, 5, 7 месцы 
Уладальнікі 1, 3, 5 і 7 месцаў вызначаліся па выніках аднаго матча, усе яны адбыліся на нейтральным полі ў Мінску: матчы за 3, 5, 7 месцы — 13 лістапада, фінальны матч за 1 месца — 14 лістапада.

## Статыстыка ігракоў 
### Бамбардзіры 
Крыніца: Football.By

## Спасылкі 
* 
* 

2021
Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 2021 годзе
Катэгорыя:2021 год у футболе
Аляксей Паўлавіч Сакольскі

**Аляксей Паўлавіч Сако́льскі** (;  — ) — савецкі шахматыст, шахматны тэарэтык, літаратар і педагог. Майстар спорту СССР па шахматах (1938). Заслужаны трэнер СССР (1965).

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў сяле Каньгушы (зараз у Ельнікаўскім раёне Мардовіі, Расія). У 1934 годзе скончыў Ленінградскі педагагічны інстытут. У 1938 годзе, пасля паспяховага выступлення ў паўфінале першынства СССР, а таксама чэмпіянаце таварыства «Працоўныя рэзервы» стаў майстрам спорту. Пачатак Вялікай Айчыннай вайны застаў Аляксея Сакольскага на турніры ў Растове-на-Доне. Знаходзячыся ў эвакуацыі ён паспяхова прымаў удзел у шахматных спаборніцтвах у Куйбышаве і Свярдлоўску. Пасля вайны пераехаў у Львоў. У 1950—1953 гадах быў трэнерам зборнай каманды СССР, якая перамагла на шахматнай Алімпіядзе ў Хельсінкі. У 1953 годзе ў якасці трэнера-секунданта І. Баляслаўскага пераехаў у Мінск. У 1955—1969 гадах А. П. Сакольскі быў трэнерам Беларускага савета добраахвотнага спартыўнага таварыства «Спартак».

Памёр А. П. Сакольскі 27 снежня 1969 года. Пахаваны на Усходніх могілках Мінска.

## Выданні 
* Современный шахматный дебют. (Основные принципы). — К. — Львов, 1949;
* Шахматная игра. (Краткое пособие). — Мн., 1959;
* Шахматный дебют. (Теория и практика), 2 издание. — Минск: Беларусь, 1960;
* Пешка в движении. — М., 1962;
* Дебют 1.b2 — b4 (Дебют Сокольского). — Минск, 1963;
* Шахматная партия в её развитии. — Минск, 1966;
* Внимание, ловушка! — М. 1970;
* Ваш первый ход. — М., 1977.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Беларусь у асобах і падзеях: Сакольскі Аляксей Паўлавіч // Нацыянальная бібліятэка Беларусі
* Алексей Сокольский  // Федэрацыя шахмат Расіі

Катэгорыя:Шахматныя тэарэтыкі
Катэгорыя:Шахматысты СССР
Катэгорыя:Заслужаныя майстры спорту СССР
Катэгорыя:Заслужаныя трэнеры СССР
Катэгорыя:Педагогі СССР
Катэгорыя:Публіцысты СССР
Катэгорыя:Выпускнікі Расійскага дзяржаўнага педагагічнага ўніверсітэта
Вячаслаў Аляксеевіч Янушка

**Вячаслаў Аляксеевіч Янушка** (, Бяроза, Брэсцкая вобласць — ) — беларускі вучоны ў галіне сардэчна-сасудзістай хірургіі, прафесар, доктар медыцынскіх навук (1990). Старшынёй Беларускай асацыяцыі ангіёлагаў і сасудзістых хірургаў, членам Еўрапейскага таварыства кардыёлагаў, Еўрапейскай асацыяцыі кардыятаракальных хірургаў.

## Біяграфія 
У 1973 годзе скончыў Мінскі медінстытут і пасля праходжання інтэрнатуры па спецыяльнасці «хірургія» на базе Баранавіцкай гарадской бальніцы працаваў хірургам у Івацэвіцкай раённай бальніцы, хірургам у аддзяленні сасудзістай паталогіі Мінскай абласной клінічнай бальніцы, у БелНДІ кардыялогіі.

У 1982 годзе абараніў кандыдацкую, а ў 1990 годзе стаў доктарам медыцынскіх навук.

## Навуковая дзейнасць 
Шмат гадоў быў галоўным пазаштатным сасудзістым хірургам Міністэрства аховы здароўя. Упершыню распрацаваў хірургічную тактыку аднамомантавага лячэння хворых з спалучаным паражэннем каранарных артэрый і артэрый розных лакалізацый, якая з поспехам ужываецца ў многіх краінах СНД ды інш.

За час практычнай дзейнасці правёў больш за 7000 аперацый на сэрцы і сасудах.

## Узнагароды 
* Выдатнік аховы здароўя Рэспублікі Беларусь

## Літаратура 
* Беларуская энцыклапедыя: у 18 т. — Мінск, 2004. — Т. 18, кн. 1. — С. 276.
* Республика Беларусь: энциклопедия: [в 7 т.]. — Минск, 2008. — Т. 7. — С. 726.

Катэгорыя:Хірургі Беларусі
Альварэс

**Альварэс** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Адрыян Лопес Альварэс — іспанскі футбаліст, нападнік клуба «Асасуна»
* Луіс Уолтэр Альварэс — амерыканскі фізік
* Марыян Альварэс — іспанская актрыса
* Эверэт Альварэс — пілот авіяцыі ВМС ЗША
* Эдуарда Альварэс — амерыканскі бейсбаліст і шорт-трэкіст
Жаночая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 1994

**Жаночая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 1994** (3-ы жаночы чэмпіянат Рэспублікі Беларусь па футболе) — чэмпіянат Беларусі па футболе сярод беларускіх жаночых каманд 1994 года. Перад пачаткам чэмпіянату адмовілася ад удзелу ў чэмпіянаце «Гамяльчанка» (Гомель). «Трыкатажніца-Змена» (Бабруйск) пераназвана ў «Славянку».

## Першы этап 
## Фінальны этап 
## Літаратура 
* М. Н. Кацман, С. О. Фадеев. Краткая энциклопедия женского футбола. — Калуга: «Калуга вечерняя», 1996. — 145 с.

## Спасылкі 
* Belarus (Women) 1994

Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 1994 годзе
Катэгорыя:1994 год у жаночым футболе
Катэгорыя:Жаночая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе
Іван Андрэевіч Сматроў

**Іван Андрэевіч Сматроў** (; 22 студзеня 1918, сяло Расказань, Балашоўскі павет, Саратаўская губерня — 1 мая 1975) — адзін з кіраўнікоў партызанскага руху на тэрыторыі Пінскай вобласці БССР.

## Біяграфія 
З 1939 года служыў у Чырвонай Арміі. У партызанах з верасня 1942 года: камандзір аддзялення, начальнік разведкі атрада, камісар атрада, са жніўня 1943 года камісар, у лютым — чэрвені 1944 года камандзір партызанскай брыгады «Савецкая Беларусь». З 1944 года на савецкай і гаспадарчай рабоце ў Пінскай, Сахалінскай і Саратаўскай абласцях.

Узнагароджаны медалём «Партызану Айчыннай вайны» I ступені.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Смотров Иван Андреевич // Праект «Партизаны Беларуси»

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Саратаўскай вобласці
Катэгорыя:Партызаны Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Камандзіры партызанскіх злучэнняў, брыгад і атрадаў у гады Вялікай Айчыннай вайны
Жаночы Кубак Беларусі па футболе 1993

**Жаночы Кубак Беларусі па футболе 1993** — 2-ы розыгрыш жаночага Кубка Беларусі. Розыгрыш Кубка Беларусі адбыўся пасля чэмпіянату, у ім бралі ўдзел 4 мацнейшыя каманды.

## Сетка 
## Фінал 
## Літаратура 
* М. Н. Кацман, С. О. Фадеев. Краткая энциклопедия женского футбола. — Калуга: «Калуга вечерняя», 1996. — 145 с.

## Спасылкі 
* Belarus (Women) 1993

Катэгорыя:1993 год у жаночым футболе
Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 1993 годзе
1993
Павел Пятровіч Тамілаў

**Павел Пятровіч Тамілаў** (27 сакавіка 1919, вёска Бранчыцы, Салігорскі раён — 8 сакавіка 1945) — адзін з кіраўнікоў партызанскага руху ў Пінскай вобласці.

## Біяграфія 
У 1938—1941 гадах працаваў у органах НКУС. Член КПСС з 1941 года. У партызанах з сакавіка 1942 года: камандзір групы, роты, начальнік штаба атрада, начальнік разведкі, член штаба партызанскіх атрадаў Пінскай вобласці. З мая 1943 года камандзір арганізатарскай групы, атрада, у жніўні 1943 — лютым 1944 гадоў — партызанскай брыгады «Савецкая Беларусь», адначасова член Давыд-Гарадоцкага райаддзела РК КП(б)Б. З 1944 года быў начальнікам Лагішынскага райаддзела НКУС. Загінуў падчас выканання задання.

Яго імем названа вуліца ў гарадскім пасёлку Лагішын.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Салігорскім раёне
Катэгорыя:Партызаны Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Члены КПСС
Катэгорыя:Камандзіры партызанскіх злучэнняў, брыгад і атрадаў у гады Вялікай Айчыннай вайны
Стырлінг Мос

Сэр **Стырлінг Крофард Мос**, OBE (, , Лондан — , там жа) — брытанскі аўтагоншчык, з 1951 па 1962 год пілот Формулы-1, пераможца Targa Florio (1955), прызёр «24 гадзін Ле-Мана». У рамках чэмпіянатаў свету Формулы-1 лічыцца самым няўдачлівым пілотам ў гісторыі: ён часта змагаўся за чэмпіёнскі тытул, але пераможцам сусветнага першынства так і не стаў (з 1955 па 1958 станавіўся другім, з 1959 па 1961 станавіўся трэцім прызёрам ў агульным заліку). Ён атрымаў 16 перамог за рулём Mercedes, Maserati, Vanwall, Cooper і Lotus ў рамках этапаў чэмпіянату свету Ф1 і 19 перамог у пазазаліковых Гран-пры Ф1.
Алан Джонс

**Алан Стэнлі Джонс** (, нар. , , Аўстралія) — аўстралійскі аўтагоншчык, чэмпіён свету 1980 года ў аўтагонках у класе Формула-1. Прынёс першы чэмпіёнскі тытул камандзе «Уільямс», і апошні для сваёй краіны. Кіраўнік нацыянальнай каманды Аўстраліі ў гоначнай серыі А1 Гран-пры («Alan Docking Racing»).
Джодзі Шэктэр

**Джодзі Дэвід Шэктэр** (; нар. года, Іст-Лондан, ПАР) — паўднёваафрыканскі аўтагоншчык і прадпрымальнік. Адзіны ў гісторыі чэмпіён свету Формулы-1 афрыканскага паходжання (1979 года).

Джодзі не адзіны аўтагоншчык ў сям’і — яго старэйшы брат Ян таксама займаўся кальцавым аўтаспортам і быў пілотам Формулы-1.

Шэктэр быў двойчы жанаты: яго першая жонка Памэла нарадзіла яму двух сыноў — Тобі і Томаса; а другая жонка Клер — адразу чатырох дзяцей.

Пасля сыходу з гонак Джодзі заснаваў кампанію FATS Inc., якая займалася стварэннем сімулятараў агнястрэльнай зброі. Кампанія была вельмі паспяховая, але праз нейкі час Шэктэр-старэйшы быў вымушаны яе прадаць для фінансавання ранніх стадый гоначнай кар’еры сваіх сыноў. У апошнія гады захапіўся сельскай гаспадаркай, набыўшы ў Хэмпшыр ферму для вытворчасці экалагічна чыстых прадуктаў харчавання. Ён таксама ўдзельнічае ў розных перадачах, якія прапагандуюць адмову ад ГМА. У 2009 годзе Джодзі абвясціў пра жаданне заняцца вытворчасцю біядынамічных пеністых вінаў.

Завяршыўшы актыўныя выступы, паўднёваафрыканец тым не менш не страціў сувязь з аўтаспортам: перыядычна ён прымае ўдзел у розных аматарскіх спаборніцтвах і рэкламных акцыях.

Катэгорыя:Нарадзіліся ў ПАР
Катэгорыя:Чэмпіёны Формулы-1
Катэгорыя:Прадпрымальнікі
Яфрэмава

**Яфрэмава** — шматзначны тэрмін.

## Тапонімы 
* Яфрэмава (Гагарынскі раён)
* Яфрэмава (Кайдакаўскае сельскае паселішча)
* Яфрэмава (Навасельскае сельскае паселішча)
* Яфрэмава (Руднянскі раён)

## Прозвішча 
* Вольга Іванаўна Яфрэмава (1923-?) — беларускі філосаф і гісторык.

## Гл. таксама 
* Яфрэмаў
Шацілава

**Шацілава** — тапонім.

## Беларусь 
* Шацілава (Полацкі раён)

## Расія 
* Шацілава (Смаленская вобласць)
Шаровічы

**Шаровічы** — тапонім.
* Шаровічы (Краснінскі раён)
* Шаровічы (Руднянскі раён)
Тарту (аэрапорт)

**Тартускі аэрапорт**  — аэрапорт за 9,5 км на паўднёвы захад ад цэнтра горада Тарту (Эстонія), каля аўтатрасы Тарту—Выру. Яго таксама называюць **аэрапортам Юленурме** з-за блізкасці да вёскі Юленурме. Ажыццяўляюцца штодзённыя рэйсы ў Хельсінкі (авіякампанія Finnair).

## Гісторыя 
Аэрапорт быў адкрыты ў 1946 годзе. Новы будынак тэрмінала быў пабудаваны ў 1981 годзе, адначасова былі мадэрнізаваны ўзлётна-пасадачная паласа і рулёжная дарожка. З 2005 года аэрапорт належыць Tallinn Airport Ltd. У 2009 годзе УПП была павялічана да 1 799 м. Пасажырапаток Тартускага аэрапорта ў 2010 годзе склаў 23 504 чалавекі.

Побач з аэрапортам размешчана Эстонская авіяцыйная акадэмія, навучальныя палёты якой складаюць да 90 % узлётна-пасадачных аперацый на аэрадроме.

У цяперашні час толькі Nordic Regional Airlines ажыццяўляе рэгулярныя рэйсы паміж Тарту і Хельсінкі штодня, 7 разоў на тыдзень. Estonian Air Regional забяспечваў рэйсы паміж Талінам да 21 снежня 2012 года, а авіякампанія airBaltic выконвала рэйсы ў Рыгу да 1 жніўня 2011 года.

## Авіялініі і напрамкі 
## Спасылкі 
* 
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Тарту
Катэгорыя:Аэрапорты Эстоніі
Храпакі

**Храпакі** — тапонім.

## Беларусь 
* Храпакі (Віцебскі раён)

## Расія 
* Храпакі (Смаленская вобласць)
Смалякі

**Смалякі** — тапонім.

## Беларусь 
* Смалякі (Ушацкі раён)

## Расія 
* Смалякі (Руднянскі раён)
Слабадзішча

**Слабадзішча** — тапонім.

## Беларусь 
* Слабадзішча (Лёзненскі раён)

## Расія 
* Слабадзішча (Руднянскі раён)
Чэмпіянат Беларусі па міні-футболе сярод жанчын 1994

**Чэмпіянат Беларусі па міні-футболе сярод жанчын 1994** (1-ы жаночы чэмпіянат Рэспублікі Беларусь па міні-футболе) — чэмпіянат Беларусі міні-футболе сярод беларускіх жаночых каманд 1994 года.

## Турнірная табліца 
Вясной 1994 года быў арганізаваны першы чэмпіянат Беларусі па міні-футболе для камандаў жаночай лігі па футболе (Першы тур адбыўся ў Магілёве, другі ў Мінску).

## Літаратура 
* М. Н. Кацман, С. О. Фадеев. Краткая энциклопедия женского футбола. — Калуга: «Калуга вечерняя», 1996. — 145 с.

## Спасылкі 
*  Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 1994 годзе
Катэгорыя:Футзал у Беларусі
Найджэл Мэнсел

**Найджэл Эрнест Джэймс Мэнсел** (, нар. , Аптан-апан-Северн, Вустэршыр) — англійскі аўтагоншчык, чэмпіён свету па аўтагонках у класе Формула-1 1992 года. Тройчы віцэ-чэмпіён (1986, 1987, 1991). Першы аўтагоншчык ў гісторыі амерыканскай гоначнай серыі CART, які заваяваў тытул чэмпіёна ў першым жа сезоне. Удзельнічаў у 15 сезонах «Формулы-1» і ў двух сезонах серыі CART. За непадатлівасць на трасе і імкненне змагацца за перамогу да апошняга меў мянушку «Брытанскі Леў».
Вустэршыр

**Вустэршыр** () — цырыманіяльнае неметрапольнае графства на захадзе Англіі.

Сучаснае графства ўтворана 1 красавіка 1998 года шляхам падзелу неметрапольнага графства Херэфард-энд-Вустэр на ўнітарнае цырыманіяльнае графства Херэфардшыр і неметрапольнае (з захаваннем двухузроўневай сістэмы саветаў) цырыманіяльнае графства Вустэршыр. Уваходзіць у склад рэгіёна Уэст-Мідлендс. Сталіца і найбуйнейшы горад — Вустэр. Насельніцтва 542 107 тыс. чалавек (21-е месца сярод неметропольных графстваў; даныя 2001 г.).

Агульная плошча тэрыторыі 1 741 км² (34-е месца сярод цырыманіяльных графстваў і 29-е — сярод неметрапольных графстваў). Мяжуе на поўначы з цырыманіяльным графствам Стафардшыр, на паўночным усходзе з цырыманіяльным графствам Уэст-Мідлендс, на ўсходзе з цырыманіяльным графствам Уорыкшыр, на поўдні з цырыманіяльным графствам Глостэршыр, на паўднёвым захадзе з цырыманіяльным графствам Херэфардшыр, на паўночным захадзе з цырыманіяльным графствам Шропшыр.

Катэгорыя:Графствы Англіі
Мілтан-Кінс

**Мілтан-Кінс** () — горад на паўднёвым усходзе Вялікабрытаніі, у графстве Бакінгемшыр, знаходзіцца за 72 км на паўночны захад ад Лондана. Адміністрацыйны цэнтр унітарнай адзінкі Мілтан-Кінс. Як горад Англіі Мілтан-Кінс уяўляе сабой цікавасць тым, што гэта новае ўтварэнне, пабудаванае цалкам па загадзя падрыхтаваным плане. У ім няма гістарычнага гарадскога ядра, а замест гэтага ёсць гандлёвы цэнтр (англ. Mall) даўжынёй у 3 мілі, які ўключаны ў Кнігу рэкордаў Гінеса як самы доўгі гандлёвы цэнтр у Еўропе.
## Гарады-пабрацімы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарады Англіі
Катэгорыя:Бакінгемшыр
Бедфардшыр

**Бедфардшыр** або **Бедфард** () — цырыманіяльнае графства на ўсходзе цэнтральнай частцы Англіі. Уваходзіць у склад Усходняй Англіі, у басейне ракі Грэйт-Уз. Займае плошчу 1,235 км² і мяжуе на ўсходзе з цырыманіяльнымі графствамі Кембрыджшыр і Хартфардшыр, на захадзе з цырыманіяльнымі графствамі Бакінгемшыр і Нортгемптаншыр.

Цырыманіяльнае графства Бедфардшыр падзелена на тры унітарныя адміністрацыйныя адзінкі — Бедфард, Цэнтральны Бедфардшыр, Лутан. Найбуйнейшы горад цырыманіяльнага графства Бедфардшыр — Лутан. Насельніцтва графства — 595 тыс. чалавек (агульнае; даныя 2007).

На 1968 год насельніцтва графства складала 439,2 тысяч жыхароў; у 1881 г. — 149,461 тысяч чалавек.

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Графствы Англіі
Кутаісі (аэрапорт)

**Аэрапорт Кутаісі** (  — міжнародны аэрапорт размешчаны за 14 км на захад ад Кутаісі, Грузія. Носіць імя Давіда IV Будаўніка.

## Гісторыя аэрапорта 
Раней аэрадром выкарыстоўваўся ваеннай авіяцыяй СССР. У перыяд з 1947 па красавік 1954 года на аэрадроме базаваўся 166-ы гвардзейскі штурмавы авіяцыйны Чырванасцяжны полк на самалётах Іл-10. У красавіка 1954 года перабазаваўся на аэрадром Марнеулі (Сандар). Затым на аэрадроме з 1961 года базаваўся 143-і бамбардзіровачна-авіяцыйны полк на Іл-28, Як-28 (з 1966 года) і Су-24 М (з 1973 года). У 1993 годзе полк выведзены ў Марозаўск.

З 1960 года аэрадром выкарыстоўваецца авіяцыяй СПА, на ім базуецца 167-ы гвардзейскі знішчальны Стараканстантынаўскі ордэна Суворава авіяцыйны полк СПА на самалётах МіГ-17 і Су-9. У 1976 годзе полк быў расфарміраваны на аэрадроме.

28 жніўня 2012 года аэрапорт прыняў першы рэйс, які ажыццявіў грузавы Boeing 747.

Кутаіскі аэрапорт афіцыйна адчынены 27 верасня 2012 года, з гэтага дня лоу-кост авіякампанія Wizz Air запусціла авіярэйс паміж Кіевам і Кутаісі (Грузія).

У 2017 годзе аэрапорт Кутаісі абслужыў 405 173 пасажыра. За 2018 год аэрапорт Кутаісі абслужыў 617 373 пасажыра. У 2019 годзе аэрапорт Кутаісі абслужыў 873 616 пасажыраў.

## Перавозчыкі і пункты прызначэння 
## Спасылкі 
* https://sputnik-georgia.ru/tourism/20190112/243853317/Kto-iz-aviakompaniy-lidiroval-na-aviarynke-Gruzii-v-2018-godu.html

* https://sputnik-georgia.ru/economy/20200114/247487110/Skolko-passazhirov-obsluzhili-aeroporty-Gruzii-v-2019-godu.html

* 

Катэгорыя:Аэрапорты Грузіі
Лутан

**Лутан** () — горад у Англіі, вылучаны ва ўнітарную адзінку, у паўднёвай частцы цырыманіяльнага графства Бедфардшыр. Лонданскі аэрапорт Лутан, адкрыты ў 1938 годзе — адзін з асноўных аэрапортаў Брытаніі. Таксама ў горадзе размешчаны Бедфардшырскі ўніверсітэт. На тэрыторыі горада пражываюць 184 371 чалавек, пры сярэдняй шчыльнасці насельніцтва 4 253 чал./км².

## Насельніцтва 
## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Артур Хейлі (1920—2004) — пісьменнік.

## Гарады-пабрацімы 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Гарады Англіі
Катэгорыя:Унітарныя адзінкі Англіі
Катэгорыя:Бедфардшыр
Юркавіцкі сельсавет (Веткаўскі раён)

**Ю́ркавіцкі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Веткаўскага раёна Гомельскай акругі. Цэнтр — вёска Юркавічы.

Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года сельсавет у складзе Веткаўскага раёна Гомельскай акругі БССР. 30 снежня 1927 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Шарсцінскага сельсавета.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / А.И. Карпачева и др. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Т. 1: (1917―1941 гг.). — Мн., «Беларусь», 1985. — 390 с.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Веткаўскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1926 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1927 годзе
Жаночая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 1995

**Жаночая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 1995** (4-ы жаночы чэмпіянат Рэспублікі Беларусь па футболе) — чэмпіянат Беларусі па футболе сярод беларускіх жаночых каманд 1995 года. 

## Першы этап 
На першым этапе каманды размясціліся ў наступным парадку:

## Фінальны этап 
Матч за 5 Месца
«Электроніка» (Мінск) — «Славянка» (Бабруйск) 7:0

## Літаратура 
* М. Н. Кацман, С. О. Фадеев. Краткая энциклопедия женского футбола. — Калуга: «Калуга вечерняя», 1996. — 145 с.

## Спасылкі 
* Belarus (Women) 1995

Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 1995 годзе
Катэгорыя:1995 год у жаночым футболе
Катэгорыя:Жаночая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе
Мос

**Мос** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Кейт Мос — брытанская супермадэль і актрыса
* Кейт Мос — брытанская пісьменніца і тэлевядучая
* Стырлінг Мос — гоншчык Формулы-1
* Элізабет Мос — амерыканская актрыса тэатра, кіно і тэлебачання
Гуараю

**Гуараю**, таксама **гуараё** (саманазва: *Gwarayú*, ) — індзейскі народ на поўначы Балівіі. Агульная колькасць (2021 г.) — 12 000 чалавек.

Гуараю маюць агульнае паходжанне з індзейцамі тупі і гуарані, аднак у адрозненне ад апошніх здаўна з’яўляюцца аселымі земляробамі. Паляванне, рыбалоўства і збіральніцтва адыгрываюць толькі другасную ролю. Асноўныя земляробчыя культуры: маніёк, кукуруза, тытунь, бавоўнік. Сучасныя гуараю таксама трымаюць свойскую жывёлу, працуюць на лесанарыхтоўчых прадпрыемствах.

Да перыяду іспанскай каланізацыі гуараю знаходзіліся пад уплывам дзяржавы інкаў. Пасля яе ліквідацыі ўдзельнічалі ў нападах на іспанскія паселішчы ў раёне ўсходніх Анд, супраціўляліся хрысціянізацыі. Мяркуецца, што ў XVII ст. гуараю асімілявалі значную колькасць гуарані, што мігрыравалі з тэрыторыі сучаснага Парагвая пад ціскам бразільскіх бандэйрантаў. Гуараю таксама пакутавалі ад нападаў гандляроў рабамі і захворванняў, завезеных еўрапейцамі.

Паспяховая хрысціянізацыя гуараю адбылася толькі ў першай палове XX ст. пад уплывам нямецкіх францысканцаў. Хаця з пачаткам II сусветнай вайны ўрад Балівіі ліквідаваў францысканскія місіі, створаная імі сацыяльная сістэма засталася актуальнай. У нашы дні існуе 78 паселішчаў гуараю, дзе створаны тэрытарыяльныя абшчыны. Фармальна большасць зямельнага фонду знаходзіцца ў прыватнай маёмасці, аднак кантралюецца абшчыннымі радамі. Існуе супольны Цэнтр арганізацыі нацыянальных паселішчаў гуараю (COPNAG).

Гуараю вядомы прыкладнымі мастацтвамі, вырабляюць на продаж музычныя інструменты, у тым ліку традыцыйныя.

## Спасылкі 
* Guarayu Language and the Guarayu Indian Tribe
* GUARAYO: Pueblos Indígenas 

Катэгорыя:Індзейцы Паўднёвай Амерыкі
Катэгорыя:Народы Балівіі
Кейт Мос

**Кэтрын (Кейт) Эн Мос** (; нар. , Кройдан, Вялікабрытанія) — брытанская супермадэль і актрыса. Вядомая як адна з самых высокааплатных мадэляў 1990-х і 2000-х гадоў.

У 2007 годзе часопіс Time назваў яе адной з «100 самых уплывовых людзей у свеце». У 2008 годзе была вылеплены яе статуя з 18-каратнага золата коштам 1,5 мільёна фунтаў стэрлінгаў для выставы ў Брытанскім музеі.
Джэймс Хант

**Джэймс Сайман Уоліс Хант** (;  — ) — англійскі аўтагоншчык, чэмпіён свету 1976 года ў аўтагонках у класе Формула-1. Па заканчэнні гоначнай кар’еры працаваў каментатарам на BBC і прадпрымальнікам.

Пачаўшы кар’еру гоншчыка ў кузаўных аўтагонках, Хант неўзабаве пераходзіць у Формулу-3. Сваімі поспехамі ён прыцягнуў увагу каманды Hesketh і ў 1973 годзе ўпершыню выступіў у класе Формула-1 у складзе гэтай каманды. У канцы 1975 года ён становіцца пілотам McLaren і ў 1976 годзе, атрымаўшы 6 перамог, становіцца чэмпіёнам свету. У наступныя два гады Хант працягвае выступаць у McLaren, але ўжо з значна меншым поспехам, і ў 1978 годзе ён сыходзіць у адстаўку. У 1979 годзе Хант вяртаецца ў Формулу-1 у складзе новай каманды — Walter Wolf Racing. З сямі гонак ён скончыў толькі адну (восьмае месца), пасля чаго ўжо ў сярэдзіне сезону Хант канчаткова сыходзіць з вялікага спорту.

Катэгорыя:Пілоты Формулы-1 з Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Чэмпіёны Формулы-1
Катэгорыя:Пераможцы Гран-пры Формулы-1
Катэгорыя:Пілоты Формулы-1, якія выступалі на McLaren
Марыа Андрэці

**Марыа Андрэці** (, нар. , Мантанэ, Італія, зараз Матавун, Харватыя) — амерыканскі аўтагоншчык італьянскага паходжання, чэмпіён свету па аўтагонках у класе Формула-1. Да сённяшняга дня адзіны пілот, які атрымаў перамогу ў «500 міль Дайтоны» (1967), «500 міль Індыянапаліса» (1969) і ў чэмпіянаце «Формулы-1» ().

## Кар’ера 
### 500 міль Індыянапаліса 
Марыа Андрэці займае другое месца па колькасці стартаў у «500 міль Індыянапаліса» (29), саступаючы толькі Эй Джэй Фойту (35). Тройчы заваёўваў поўл (у 1966, 1967 і 1987 гадах), аднак нягледзячы на некалькі моцных заездаў, адзіную перамогу заваяваў у 1969 годзе.
Градзец-Кралаўскі ўніверсітэт

**Градзец-Кралаўскі ўніверсітэт** () — чэшская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта і з сядзібай у горадзе Градзец-Кралавэ.

## Характарыстыка 
Універсітэт заснаваны 21 чэрвеня 2000 года. Установа ўзыходзіць сваімі каранямі ў 1959 год, калі быў заснаваны Педагагічны інстытут, які ў 1992 годзе быў ператвораны ў Вышэйшую педагагічную школу. Ва ўніверсітэце навучаецца каля 6 500 студэнтаў. Ён з’яўляецца адным з самых важных адукацыйных і даследчых цэнтраў Усходняй Чэхіі.

## Факультэты 
* Факультэт адукацыі
* Факультэт інфарматыкі і кіравання
* Філасофскі факультэт
* Факультэт прыродазнаўчых навук

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Універсітэты Чэхіі
Катэгорыя:Градзец-Кралавэ
Амбралауры (аэрапорт)

**Аэрапорт Амбралауры** () (ICAO: **UGAM**) — невялікі аэрапорт, які абслугоўвае Амбралауры, горад у горадзе Рача-Лечхумі і Квема-Сванеці, Грузія. Аэрапорт прымае самалёты з умяшчальнасцю ад 30 да 50 чалавек. Ёсць планы на павелічэнне аэрапорта.

## Гісторыя 
Будаўніцтва аэрапорта пачалося ў жніўні 2016 года, узлётна-пасадачная паласа была завершана за чатыры месяцы, а тэрмінал быў адкрыты ў студзені 2017 года.

## Авіякампаніі і напрамкі 
## Статыстыка 
## Спасылкі 
* Старонка аэрапорта Царыцы Тамары на сайце GCAA
* Аб’яднаныя аэрапорты Грузіі 

Катэгорыя:Аэрапорты Грузіі
Дом аднаго

**Дом аднаго** () — экуменічная святыня ў Берліне.

## Гісторыя 
27 мая 2021 года ў Берліне быў закладзены экуменічны храм, якая будзе служыць месцам рэлігійных сустрэч для прадстаўнікоў адразу трох рэлігій — хрысціянства, іўдаізму, ісламу. Прысутны на цырымоніі закладкі спікер бундэстага Вольфганг Шойбле назваў праект «незвычайным», бо ініцыявалі яго прадстаўнікі трох рэлігій.

## Архітэктура 
Будынак з пясчаніка вышынёй 42 метры пабудуюць на плошчы Петрыплац, на месцы фундамента разбуранай святыні XIII стагоддзя Петрыкірхе. У будынку асобна будуць знаходзіцца царква, сінагога і мячэць, якія аб’яднае агульная зала.

Катэгорыя:Храмы Берліна
Жаночая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 1999

**Жаночая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 1999** (8-ы жаночы чэмпіянат Рэспублікі Беларусь па футболе) — чэмпіянат Беларусі па футболе сярод беларускіх жаночых каманд 1999 года.

## Турнірная табліца 
## Літаратура 
* Кудрявцева, Е. Слабый пол не хочет быть слабее// Все о футболе. — 2000. — 4 апреля (№ 15 (38)). — С. 10.
* Кудрявцева Е. Престиж — за нами// Все о футболе : газета. — 1999. — 14 сентября (№ 8). — С. 6.
* Кудрявцева Е. Женские сюрпризы// Все о футболе : газета. — 1999. — 19 октября (№ 13). — С. 5.
 

Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 1999 годзе
Катэгорыя:1999 год у жаночым футболе
1999
Мальцава

Назву **Мальцава** маюць:

## Населеныя пункты 
### Расія 
* Мальцава — вёска ў Гагарынскім раёне Смаленскай вобласці.
* Мальцава — вёска ў Навадугінскім раёне Смаленскай вобласці.
* Мальцава — вёска ў Сафонаўскім раёне Смаленскай вобласці.
* Мальцава (Сычоўскі раён)
Жаночы Кубак Беларусі па футболе 1995

**Жаночы Кубак Беларусі па футболе 1995** — 4-ы розыгрыш Жаночы Кубак Беларусі.

## Матчы 
Шэсць камандаў удзельніц былі разбіты на 2 групы (з выняткам найслабой каманды чэмпіянату). Па дзве каманды выходзілі ў плэй-оф.

Каманда «Дзвіна» (Віцебск) спазнілася на матч з «Надзея» (Магілёў) і ёй было залічана параза 0:3. У знак пратэсту яна адмовілася гуляць у плэй-оф і яе замяніла «Ніка» (Брэст).

## Плэй-оф 
## Фінал 
## Літаратура 
* М. Н. Кацман, С. О. Фадеев. Краткая энциклопедия женского футбола. — Калуга: «Калуга вечерняя», 1996. — 145 с.

## Спасылкі 
* Belarus (Women) 1995

Катэгорыя:1995 год у жаночым футболе
Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 1995 годзе
1995
Аэрапорт Батумі імя Аляксандра Картвелі

**Міжнародны аэрапорт імя Аляксандра Картвелі**  — аэрапорт, размешчаны за 2 км на поўдзень ад Батумі, Аджарыя, Грузія. Аэрапорт знаходзіцца за 20 км на паўночны ўсход ад Хопы (Турцыя) і служыць унутраным і міжнародным аэрапортам Грузіі і паўночна-ўсходняй Турцыі.

## Агляд 
Батумі з’яўляецца адным з трох міжнародных аэрапортаў у Грузіі (разам з міжнародным аэрапортам Тбілісі, які абслугоўвае сталіцу Грузіі, і міжнародным аэрапортам у Кутаісі — у другім па велічыні горадзе Грузіі). Новы тэрмінал аэрапорта працуе з 26 мая 2007 года. Агульнай плошчай 4 256 м², ён здольны перавозіць 600 000 пасажыраў у год.

Міжнародны аэрапорт Батумі адзначыў значны рост колькасці пасажыраў пасля рэканструкцыі, праведзенай холдынгам TAV Airports у 2007 годзе. У 2011 годзе аэрапорт абслужыў 134 000 пасажыраў, што на 51 % больш за папярэдні год.

У 2019 годзе было вырашана пашырыць тэрмінал, паколькі існуючых магутнасцей ужо не хапала. Праца была завершана вясной 2021 года. Плошча была павялічана ўдвая і складае 8000 квадратных метраў, што дазваляе апрацоўваць 1 200 000 пасажыраў у год. Таксама была пашырана колькасць аўтобусных варот, стойкі рэгістрацыі і пашпартнага кантролю, а таксама адбылося пашырэнне бяспошлінных зонаў і паркоўкі. Акрамя таго, была часткова пашырана зона захоўвання багажу, дзе была ўведзена аўтаматычная канвеерная сістэма і ўсталявана дадатковая карусель для багажу. Усяго было ўкладзена 17 мільёнаў долараў ЗША.

## Авіякампаніі і напрамкі 
## Статыстыка 
Паводле звестак Дэпартамента па турызме, у верасні 2015 года ў міжнародным аэрапорце Батумі 11 792 наведвальнікі былі замежнага паходжання, што на 54 % больш у параўнанні з папярэднім годам.

 

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Аэрапорты Грузіі
Катэгорыя:Батумі
Катэгорыя:Аэрапорты, названыя ў гонар людзей
Аэрапорт імя Царыцы Тамары

**Аэрапорт імя Царыцы Тамары** (  — аэрапорт у пасёлку гарадскога тыпу Местыя ў Верхняй Сванеціі, размешчаны за два кіламетры на паўночны ўсход ад цэнтра пасёлка.

## Гісторыя 
Адкрыты 24 снежня 2010 года прэзідэнтам Міхаілам Саакашвілі.

У зімовы час прымае невялікія самалёты да 18 пасажыраў, у летні час — да 50. Максімальная нагрузка — да аднаго рэйса ў гадзіну. Прымае пасажырскія самалёты з Тбілісі. Сярод прымаемых тыпаў: L-410, DHC-6 Twin Otter.

Пакрыццё узлётна-пасадачнай паласы і перона — бетон (PCN 22/R/B/W/T).

## Авіялініі і напрамкі 
## Спасылкі 
* Mestia Queen Tamar Aeroport, www.gcaa.ge

Катэгорыя:Аэрапорты, названыя ў гонар людзей
Катэгорыя:Аэрапорты Грузіі
Фадзееў

**Фадзееў** — прозвішча.

* Аляксандр Аляксандравіч Фадзееў — савецкі пісьменнік
* Аляксандр Данілавіч Фадзееў — беларускі ўрач
* Фёдар Рыгоравіч Фадзееў (нар. 1926) — Ганаровы чыгуначнік, Герой Сацыялістычнай Працы (1959).

## Гл. таксама 
* Фадзеева
Слау

**Слау** () — горад і ўнітарная адзінка на ўсходзе цырыманіяльнага графства Беркшыр (да 1974 года ў Бакінгемшыры), у Англіі. Слау размешчаны на поўдні Англіі, у даліне ракі Тэмзы. Як адміністрацыйная адзінка займае плошчу 33 км² і мяжуе на поўдні з цырыманіяльным графствам Сурэй і ўнітарнай адзінкай Віндзар і Мейдэнхед, на захадзе, поўначы і ўсходзе з цырыманіяльным графствам Бакінгемшыр.

Катэгорыя:Гарады Англіі
Катэгорыя:Унітарныя адзінкі Англіі
Катэгорыя:Беркшыр
Мейдэнхед

**Мейдэнхед** () — горад у Вялікабрытаніі. Размешчаны на поўдні Англіі, ва ўсходняй частцы графства Беркшыр, за 41 км ад вакзала Чарынг-Крос у Лондане. Мейдэнхед ляжыць на правым беразе ракі Тэмза. Адміністрацыйна ўваходзіць у склад унітарнай адзінкі Віндзар і Мейдэнхед.

У Сярэднявеччы тут быў пабудаваны Мейдэнхед-брыдж, ад якога і рос горад. Насельніцтва — 58 848 чалавек (на 2001 год).

Катэгорыя:Гарады Англіі
Катэгорыя:Беркшыр
Ньюберы

**Ньюберы** — прозвішча, тапонім.

## Прозвішча 
* Джон Ньюберы — англійскі выдавец
* Хорхэ Ньюберы — аргенцінскі авіятар

## Тапонім 
* Ньюберы (Англія)
* Ньюберы (Вермонт)
Уорынгтан

**Уорынгтан** () — горад і ўнітарная адзінка на поўначы цырыманіяльнага графства Чэшыр. Насельніцтва — 208800 чалавек. Плошча — 180 км². Мяжуе на поўначы з цырыманіяльнымі графства Вялікі Манчэстэр і Мерсісайд, на поўдні — з унітарнымі адзінкамі Усходні Чэшыр, Заходні Чэшыр і Чэстэр, Холтан.

Катэгорыя:Гарады Англіі
Катэгорыя:Унітарныя адзінкі Англіі
Катэгорыя:Чэшыр
Хартфардшыр

**Хартфардшыр** () — графства на паўднёвым усходзе Англіі. Уваходзіць у склад рэгіёна Усходняя Англія. Адміністрацыйны цэнтр — горад Хартфард. Насельніцтва — 1,107 мільёна чалавек (14-е месца сярод цырыманіяльных і 6-е сярод неметрапольных графстваў; даныя 2010 года). Агульная плошча тэрыторыі 1643 км² (36-е месца сярод цырыманіяльных і 32-е сярод неметропольных графстваў).

Катэгорыя:Графствы Англіі
Хартфард

**Хартфард**:
* Хартфард (Арканзас)
* Хартфард (Вермонт)
* Хартфард (Канектыкут)
* Хартфард (акруга)
* Хартфард (Хартфардшыр)
Жаночы Кубак Беларусі па футболе 2011

**Жаночы Кубак Беларусі па футболе 2011** — 20-ы розыгрыш Жаночы Кубак Беларусі.

## 1/8 фінала 
### Першыя матчы 
### Матчы ў адказ 
## Чвэрцьфіналы 
### Першыя матчы 
### Матчы ў адказ 
## Паўфіналы 
### Першыя матчы 
### Матчы ў адказ 
## Фінал 
## Спасылкі 
* ФИНАЛ Кубка Республики Беларусь 2011

Катэгорыя:2011 год у жаночым футболе
Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 2011 годзе
2011
Гілфард

**Гілфард** () — горад у Паўднёва-Усходняй Англіі, адміністрацыйны цэнтр графства Сурэй і аднайменнага адміністрацыйнага раёна. Знаходзіцца ў 30 хвілінах ад міжнародных аэрапортаў Хітроў і Гатвік і ў 40 хвілінах цягніком ад цэнтра Лондана. Сурэйскі ўніверсітэт.

## Памятныя мясціны 
* Каралеўская граматычная школа — прыватная сярэдняя школа, заснаваная ў 1509 годзе. У старым будынку, пабудаваным у 1557—1586 гадах у геаргіянскім стылі, захоўваецца старадаўняя бібліятэка, дзе кнігі прыкаваныя да паліц ланцугамі.
* Ратуша, пабудаваная ў XIV стагоддзі. У канцы XVII стагоддзя на ратушы быў усталяваны гадзіннік.

Катэгорыя:Гарады Англіі
Катэгорыя:Сурэй
Хартфард (Хартфардшыр)

**Хартфард** () — горад у Англіі, адміністрацыйны цэнтр графства Хартфардшыр. Горад размешчаны ў цэнтральнай частцы графства Хартфардшыр, на тэрыторыі раёна Іст-Хартфардшыр, за 30 км на поўнач ад цэнтра Лондана. Праз горад праходзіць шаша A1. У 1968 годзе тут утварыўся гурт Deep Purple. Хартфардшырскі ўніверсітэт.

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Гарады Англіі
Катэгорыя:Хартфардшыр
Беркшыр

**Беркшыр** () — гістарычнае і цырыманіяльнае графства на поўдні Англіі, у даліне ракі Тэмзы. Уваходзіць у склад Паўднёва-Усходняй Англіі. Сталіца і найбуйнейшы горад — Рэдынг. Насельніцтва 812 200 чалавек (26-е месца сярод графстваў; ацэнка 2005 года). Агульная плошча тэрыторыі 1262 км² (40-е месца). Мяжуе на ўсходзе з Вялікім Лонданам, на паўднёвым усходзе з Сурэем, на поўдні з Хэмпшырам, на захадзе з Уілтшырам, на поўначы з Оксфардшырам, на паўночным усходзе з Бакінгемшырам.

Катэгорыя:Графствы Англіі
Ньюберы (Англія)

**Ньюберы** () — горад у Вялікабрытаніі. Знаходзіцца на рацэ Кенет у графстве Беркшыр, за 90 км на захад ад Лондана. Насельніцтва — каля 50 тысяч чалавек. З горадам Бат Ньюберы злучаны каналам Кенет — Эйван.

Галоўнай славутасцю Ньюберы з’яўляецца старадаўні замак — Донінгтан.

## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Рычард Адамс (1920—2016) — англійскі пісьменнік.

## Гарады-пабрацімы 
Катэгорыя:Гарады Англіі
Катэгорыя:Беркшыр
Чэшыр

**Чэшыр** () — графства ў паўночна-заходняй Англіі. Сталіца — Чэстэр, хоць самы буйны горад — Уорынгтан. Мяжуе на ўсходзе з цырыманіяльнымі графствамі Дэрбішыр і Стафардшыр, на поўдні з цырыманіяльным графствам Шропшыр, на захадзе з Уэльсам, на поўначы з цырыманіяльнымі графствамі Ланкашыр і Вялікі Манчэстэр.

Плошча — 2344 км², насельніцтва — 1028,6 тыс. У графстве вырабляюць знакаміты чэшырскі сыр, соль, хімікаты і ткуць шаўковыя тканіны.

Катэгорыя:Графствы Англіі
Шэф палка

**Шэф палка** — ганаровая камандзірская пасада ў войску Рэчы Паспалітай у XVIII стагоддзі, у войску Княства Варшаўскага, таксама ў Польскім Войску Генеральнай канфедэрацыі Польскага Каралеўства ў 1812 годзе. На гэтую пасаду прызначаліся заможныя магнаты з польскай шляхты. За права быць шэфам і менаваць полк сваім шэф палка павінен быў папаўняць каля 1/6 палкавой скарбніцы з сваёй кішэні. Шэф палка звычайна палком у тылу і на фронце не камандаваў. На пасаду камандзіра прызначаліся прафесійныя дасведчатыя маёры.

Катэгорыя:Ваеннае кіраванне
Сурэй

**Сурэй** () — гістарычнае і цырыманіяльнае графства ў паўднёвай Англіі, частка рэгіёна Паўднёва-Усходняя Англія, адно з так званых «Хатніх графстваў» (Home Counties). Адміністрацыйны цэнтр — лонданскі бора Кінгстан-апон-Тэмс, хоць гістарычны горад графства — Гілфард. Насельніцтва — 1098300 чалавек (ацэнка 2007 года).

Значную частку тэрыторыі графства займаюць лясы. Ёсць крэйдавыя ўзгор’і. Пагоркі Норт Доўнс перасякаюць Сурэй з захаду на ўсход і дзеляць яго на дзве часткі: паўночную — урадлівую і паўднёвую — пагорыстую і перасечаную. Заходняя частка Сурэя ў значнай ступені пакрыта верасам; на паўднёвым захадзе шмат пагоркаў. Адзіная значная рака — Вэй.

Катэгорыя:Графствы Англіі
Уэйбрыдж

**Уэйбрыдж** () — горад у раёне Элмбрыдж, графства Сурэй, на паўднёвым усходзе Англіі. З поўначы ён мяжуе з Тэмзай у вусці ракі Уэй, ад назвы якой горад і атрымаў сваё імя. Упершыню згадваецца ў Кнізе страшнага суда ў 1086 годзе.

## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Жаклін Бісет — актрыса
* Джэймс Сомервіль — брытанскі адмірал

Катэгорыя:Гарады Англіі
Катэгорыя:Сурэй