Францішак Пяткевіч

**Франці́шак Пятке́віч** (псеўданім *Франук Маркотны*; , Лепель — , Крынкі) — беларускі нацыянальны дзеяч, урач.

## Біяграфія 
### Раннія гады і пачатак дзейнасці 
Паходзіў са шматдзетнай каталіцкай сям’і Станіслава Пяткевіча. Яго брат Язэп Пяткевіч вывучыўся на ксяндза ў Пецярбургу (у 1937 годзе быў расстраляны савецкімі ўладамі). У 1912 годзе ў Пецярбург пераехаў і Францішак, дзе паступіў у школу для сялянскіх дзяцей.

Яшчэ падлеткам ён далучыўся да беларускага нацыянальнага руху. У студзені 1913 года пад псеўданімам *Маркотны* апублікаваў у газеце «Biełarus» допіс, у якім выказваў глыбокую любоў да роднага краю, беларускай вёскі і мовы, заклікаючы не саромецца свайго паходжання і не шукаць лепшай долі ў чужых гарадах. Увосень 1913 года на старонках таго ж выдання ён апісаў беларускую вечарыну ў Пецярбургу, адзначыўшы вялікую радасць ад таго, што родная мова гучыць са сцэны і збірае шмат людзей, але адначасова з жалем канстатаваў, што многія беларусы ў сталіцы ўсё яшчэ саромеюцца сваёй гаворкі. 

16 сакавіка 1922 года разам з іншым актывістам БСС Антонам Абрамовічам Пяткевіч прысутнічаў на аўдыенцыі ў начальніка Польскай дзяржавы Юзафа Пілсудскага. Варта адзначыць, што яны былі знаёмыя раней: у свой час Пяткевіч карчаваў лес у маёнтку Пілсудскага, зарабляючы грошы на вучобу.

Увосень 1923 года, каб пазбегнуць арышту з боку польскіх улад за палітычную агітацыю, Пяткевіч быў вымушаны кінуць Віленскі ўніверсітэт і нелегальна перабрацца ў Прагу. Там ён паступіў на медыцынскі факультэт і атрымаў стыпендыю. Нягледзячы на ўгаворы сяброў застацца ў Чэхаславакіі (пра што згадваў у сваіх лістах Янка Станкевіч), Пяткевіч моцна тужыў па радзіме і мэтанакіравана шукаў шляхі пераезду ў БССР, дзе жылі яго бацькі. 

### Рэпрэсіі ў СССР і вяртанне ў Польшчу 
У 1924 годзе ён ужо з'яўляўся студэнтам медыцынскага факультэта Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта ў Мінску. Аднак пасля аднаго з выступленняў на студэнцкім сходзе Пяткевіч быў арыштаваны і высланы ў Салавецкі лагер. У 1927 годзе на Салаўках яго сустрэў рэпрэсаваны драматург Францішак Аляхновіч, які пазней згадаў гэту сустрэчу ў сваёй кнізе «У кіпцюрах ДПУ».

Пазней Пяткевіча перавялі ў ссылку ў Сібір. Паводле ўспамінаў яго дачкі Барбары, Францішак здзейсніў адтуль уцёкі разам са сваім братам Вацлавам. Яны прайшлі каля 3000 кіламетраў, пераважна пешшу або хаваючыся ў таварных цягніках, і доўгі час харчаваліся карой дрэў. Падчас гэтага цяжкага падарожжа Вацлаў страціў розум і кінуўся пад колы цягніка. Францішак здолеў дабрацца да польска-савецкай мяжы і паспяхова яе перайсці. У гэты час ажаніўся з настаўніцай са Слоніма Юліяй Жаромскай (раней ён меў кароткі шлюб з польскай шляхцянкай, якая варожа ставілася да беларускага руху). У 1943 годзе там нарадзіўся яго сын Станіслаў, а ў 1945 годзе сям'я пераехала ў Польшчу.

У Польшчы Пяткевіч спачатку працаваў кіраўніком павятовага шпіталя ў горадзе Піш (Прусія). Жадаючы працаваць сярод беларускага насельніцтва, ён пакінуў выгадныя ўмовы і пераехаў спачатку ў Дуброву-Беластоцкую, затым ездзіў на працу ў Заблудаў.

Пасля смерці першай жонкі ў 1961 годзе ажаніўся з яе сястрой Фабіянай. Памёр 8 ліпеня 1980 года, пахаваны на каталіцкіх могілках у Крынках.

## Бібліяграфія 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Нарадзіліся 6 лютага
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1899 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Лепелі
Катэгорыя:Памерлі 8 ліпеня
Катэгорыя:Памерлі ў 1980 годзе
Катэгорыя:Грамадскія дзеячы Беларусі
Катэгорыя:Навучэнцы Віленскай беларускай гімназіі
Катэгорыя:Члены Беларускага студэнцкага саюза
Катэгорыя:Выпускнікі Віленскага ўніверсітэта
Катэгорыя:Рэпрэсаваныя ў БССР
Катэгорыя:Медыкі Беларусі
Катэгорыя:Медыкі Польшчы