open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Безнаяўны разлік

**Безнаяўны разлік** — разлік без удзелу наяўных грошай — шляхам пераводу (пераліку) пэўнай сумы з рахунку плацельшчыка на рахунак крэдытора ў крэдытных установах ці шляхам заліку ўзаемных патрабаванняў. У нацыянальным абароце выконваецца: плацежнымі патрабаваннямі, даручэннямі, патрабаваннямі-даручэннямі, чэкамі, акрэдытывамі, вэксалямі, інкасавымі даручэннямі.

Найчасцей безнаяўны разлік звязаны з інкасаўскімі аперацыямі банкаў, калі банк паводле даручэння свайго кліента і на аснове разліковых дакументаў атрымлівае грашовыя сродкі, якія належаць гэтаму кліенту, ад іншых суб'ектаў гаспадарання і залічвае іх на рахунак атрымальніка (кліента). Плацяжы па безнаяўных разліках ажыццяўляюцца: пасля адгрузкі (водпуску) прадукцыі, выканання работ, аказання паслуг ці як папярэдняя аплата на агавораных (устаноўленых) умовах; са згоды плацельшчыка і пры наяўнасці сродкаў на яго рахунку ці крэдыту, прадугледжанага дагаворам. Безнаяўныя разлікі выкарыстоўваюцца і ў міжнародных эканамічных адносінах.

## Значэнне 
Маюць важнае эканамічнае значэнне ў паскарэнні абарачальнасці сродкаў, скарачэнні наяўных грошай, неабходных для звароту, зніжэнні выдаткаў звароту. Арганізацыя грашовых разлікаў з выкарыстаннем безнаяўных грошай значна пераважней плацяжоў наяўнымі грашыма. Шырокаму прымяненню безнаяўных разлікаў спрыяе разгалінаваная сетка банкаў, а таксама зацікаўленасць дзяржавы ў іх развіцці, як па адзначанай прычыне, так і з мэтай вывучэння і рэгулявання макраэканамічных працэсаў.

## Літаратура 
* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 2: Аршыца — Беларусцы / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн.: БелЭн., 1996. — 480 с.: іл. ISBN 985-11-0061-7 (т. 2), ISBN 985-11-0035-8

Катэгорыя:Аплатныя сістэмы
Катэгорыя:Грамадзянскае права
Антоніа Дзі Натале

**Антоніа Дзі Натале** (; нар. , , Італія) — італьянскі футбаліст, нападнік нацыянальнай зборнай Італіі (2002—2012). Універсальны нападнік, які можа згуляць на любым месцы на лініі нападзення. Ён адрозніваецца сваім дрыблінгам, хуткасцю і здольнасцю забіваць і ствараць галавыя моманты.

## Кар’ера 
### Клубная 
Дзі Натале з’яўляецца выхаванцам футбольнай школы «Эмпалі». Доўга гуляў у арэндзе ў іншых клубах, пакуль не здолеў замацавацца ў аснове. За 8 гадоў забіў за клуб 49 мячоў. У 2004 годзе «Эмпалі» вылецеў з Серыі A, і Дзі Натале перайшоў ва «Удзінезэ», а таксама пачаў гуляць за зборную Італіі. Неўзабаве Антоніа стаў капітанам клуба. 5 лютага 2011 года ў хатнім матчы супраць «Сампдорыі» Антоніа забіў свой 100-ы мяч за «Удзінезэ» у матчах Серыі A, калі на 40-й хвіліне атрымаў пас на выхад ад Алексіса Санчэса, адарваўся ад апекі Масіма Вольты і Стэфана Лукіні і прасунуў мяч у процілеглы ад Джанлукі Курчы вугал.

У сезоне 2010/11 Дзі Натале стаў найлепшым бамбардзірам італьянскага першынства, забіўшы 28 галоў у 36 гульнях, з паказчыкам 0,78 галоў за гульню. Гэта быў трэці працэнт паводле такога паказчыку ў Еўропе, пасля паказчыкаў Крыштыяну Раналду і Ліянеля Месі.

Пакінуў «Удзінезэ» ўлетку 2016 года і пазней у тым жа годзе абвясціў аб завяршэнні кар’еры.

### Міжнародная 
У зборнай Італіі дэбютаваў у 2002 годзе ў матчы супраць каманды Турцыі. На Еўра-2008 Дзі Натале запомніўся нерэалізаваным пенальці ў чвэрцьфінале супраць іспанцаў.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Футбалісты Італіі
Катэгорыя:Ігракі зборнай Італіі па футболе
Катэгорыя:Ігракі ФК Удзінезэ
Катэгорыя:Ігракі ФК Эмпалі
Катэгорыя:Ігракі ФК В’ярэджа
Катэгорыя:Ігракі ФК Варэзэ
Катэгорыя:Ігракі ФК Іперцола
Белаазёрскі канал

**Белаазёрскі канал** — меліярацыйны канал у Беларусі, у Драгічынскім раёне Брэсцкай вобласці, правы прыток Дняпроўска-Бугскага канала.

Даўжыня канала 16 км. Пачынаецца з возера Белае на мяжы з Валынскай вобласцю Украіны, за 5,6 км да поўдня ад вёскі Гаравіца. Упадае ў водападзельны б’еф Дняпроўска-Бугскага канала каля вёскі Селішча. Пабудаваны ў 1905—1910 гадах для падачы вады з Прыпяці; рэгулюецца плацінай каля аграгарадка Радастава.

## Літаратура 
* 
*  — С. 259.

Катэгорыя:Меліярацыйныя каналы Брэсцкай вобласці
Катэгорыя:Меліярацыйныя каналы Драгічынскага раёна
Катэгорыя:Басейн Мухаўца
Белавежская града

**Белавежская града**, у паўночнай частцы Прыбугскай раўніны, у Камянецкім і Пружанскім раёнах Брэсцкай вобласці.

Цягнецца ад мяжы з Польшчай праз Белавежскую пушчу ў бок г.п. Шарашова і г. Пружаны ў выглядзе слабапукатай да поўдня дугі вышынёй 180—200 м (да 203 м). З’яўляецца часткай канцова-марэнных утварэнняў адной са стадый адступання дняпроўскага ледавіка. Белавежская града больш старажытная, чым узвышшы Беларускай грады. Прымеркавана да Падляска-Брэсцкай упадзіны.

Адклады антрапагену магутнасцю 80—140 м сфарміраваны ледавікамі ранняга, часткова сярэдняга плейстацэну, у іх развіты гляцыя-тэктанічныя парушэнні. Паверхня грады складзена з пясчанага і жвірова-галечнага матэрыялу, значна размытая. Вылучаюцца спадзістахвалістыя падняцці адноснай вышынёй 20—30 м (горы Казіная, Крамянёвая і інш.). Скразныя даліны злучаюць вярхоўі асноўных рэк: Нарава і Ясельды, Нараўкі і Левай Лясной. Па градзе праходзіць частка водападзелу паміж Балтыйскім (рэкі Нараў з Нараўкай і Левая Лясная) і Чорным (Ясельда з прытокамі) морамі. У паўднёва-заходняй частцы Белавежскай грады стрататыповы разрэз Белавежскага міжледавікоўя.

## Літаратура 
* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 2: Аршыца — Беларусцы / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн.: БелЭн., 1996. — 480 с.: іл. ISBN 985-11-0061-7 (т. 2), ISBN 985-11-0035-8

Катэгорыя:Узвышшы Беларусі
Катэгорыя:Геаграфія Камянецкага раёна
Катэгорыя:Геаграфія Пружанскага раёна
Белавежская Пушча

**Белавежская пушча**, Камянецкае вадасховішча, Перавалоцкае вадасховішча — вадасховішча ў Беларусі, у Камянецкім раёне Брэсцкай вобласці, на рацэ Перавалока (за 12 км ад вусця), на тэрыторыі Белавежскай пушчы. За 25 км на поўдзень ад г. Камянец, каля в. Ляцкія. Створана ў 1964. Плошча 3,32 км², даўжыня 3,5 км, найбольшая шырыня 1,5 км, глыбіня 1,95 м. Выкарыстоўваецца для развядзення дзікай вадаплаўнай птушкі і рыбы.

## Літаратура 
* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 2: Аршыца — Беларусцы / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн.: БелЭн., 1996. — 480 с.: іл. ISBN 985-11-0061-7 (т. 2), ISBN 985-11-0035-8

Катэгорыя:Белавежская пушча
Катэгорыя:Вадасховішчы Брэсцкай вобласці
Катэгорыя:Вадасховішчы Камянецкага раёна
Катэгорыя:Вадасховішчы паводле алфавіта
Белавежскі

**Белаве́жскі** (, ) — аграгарадок у Камянецкім раёне Брэсцкай вобласці. Адміністрацыйны цэнтр Белавежскага сельсавета  і саўгаса. Размешчаны за 25 км на захад ад горада Каменец, 50 км ад горада Брэст, 9 км ад чыгуначнай станцыі Высока-Літоўск. 2200 жыхароў, 628 двароў (1995).

## Насельніцтва 
## Інфраструктура 
Сярэдняя школа, Дом культуры, бібліятэка, лазнева-пральны камбінат, аддзяленне сувязі.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 2: Аршыца — Беларусцы / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн.: БелЭн., 1996. — 480 с.: іл. ISBN 985-11-0061-7 (т. 2), ISBN 985-11-0035-8

## Спасылкі 
Катэгорыя:Белавежскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Камянецкага раёна
Беларускае праваслаўнае брацтва Трох Віленскіх мучанікаў

**Беларускае праваслаўнае брацтва ў гонар Віленскіх мучанікаў** **Антонія, Іаана і Яўстафія ў г. Мінску** — рэлігійная арганізацыя пры Беларускім Экзархаце. Заснавана ў 1992 годзе ў Мінску пры Свята-Петра-Паўлаўскім саборы.

Асноўныя кірункі дзейнасці: вывучэнне і пашырэнне праваслаўнай веры ў беларускім грамадстве, выхаванне высокай маральнасці, справядлівасці і гуманізму.

Менавіта ў Петрапаўлаўскім саборы ў Мінску з’явіліся першыя літургіі на беларускай мове, якія праводзіў айцец Георгій Латушка. Шмат намаганняў брацтва ўкладвала ў пераклады праваслаўнай літаратуры, літургіі, Новага Запавета на беларускую мову. Выдае рэлігійную літаратуру, часопіс «Праваслаўе ў Беларусі і ў свеце», Беларускія праваслаўныя календары і інш.

З’яўляецца членам сусветнай праваслаўнай арганізацыі «Syndesmos» («Звязка»), супрацоўнічае з беларускімі царкоўнымі і культурнымі асяродкамі Амерыкі, Канады, Літвы, Расіі. У ліпені 1993 г. па ініцыятыве і сіламі брацтва з Віленскага Свята-Духава манастыра ў Свята-Петра-Паўлаўскі сабор у Мінску перанесена частка мошчаў святых мучанікаў Антонія, Іаана і Яўстафія.

## Літаратура 
* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 2: Аршыца — Беларусцы / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн.: БелЭн., 1996. — 480 с.: іл. ISBN 985-11-0061-7 (т. 2), ISBN 985-11-0035-8

## Спасылкі 
* Брацтва ў гонар Віленскіх мучанікаў // сайт Свята-Петра-Паўлаўскага сабора.

Катэгорыя:Арганізацыі Беларускай Праваслаўнай Царквы
Катэгорыя:З’явіліся ў 1992 годзе
Катэгорыя:1992 год у Мінску
Віленскія пакутнікі

**Ві́ленскія паку́тнікі**, або **ві́ленскія му́чанікі**, **літо́ўскія паку́тнікі** — беларускія святыя Іаан, Антоній і Яўстафій (свецкія імёны Кумец, Няжыла, Круглец), якія загінулі мучаніцкай смерцю неакрэсленым мінулым часам да 1347 года за пераход з язычніцтва ў хрысціянства.

На месцы пакарання віленскіх мучанікаў, якія былі прыдворнымі нейкага літоўскага князя, па жаданні жонкі і воляй вялікага князя Альгерда, пабудавана капліца, пазней — Свята-Троіцкая царква.

У 1347 або 1374 годзе віленскія мучанікі кананізаваны. З XVI ст. іх мошчы знаходзіліся ў Віленскім Свята-Духавым манастыры. У ліпені 1993 года часціцы мошчаў віленскіх мучанікаў закладзены ў абраз і перанесены ў Мінскі Свята-Петра-Паўлаўскі сабор.

Гісторыя віленскіх мучанікаў коратка выкладзена ў «Сказанні пра віленскіх пакутнікаў Іаана, Антонія, Яўстафія».

## Літаратура 
*  — С. 169.

Катэгорыя:Праваслаўныя святыя
Катэгорыя:Памерлі ў 1347 годзе
Катэгорыя:Віленскі Свята-Духаўскі манастыр
Катэгорыя:Праваслаўныя святыя Беларусі
Оламаўцкая архідыяцэзія

** Оламаўцкая архідыяцэзія ** () — архідыяцэзія Рымска-Каталіцкай Царквы з цэнтрам у горадзе Оламаўц, Чэхія. У Оламаўцкую архідыяцэзію ўваходзяць Брненская і Остраўска-опаўская дыяцэзіі. Кафедральным саборам Оламаўцкай архідыяцэзіі з’яўляецца сабор Святога Вацлава. З 2024 года архібіскупам оламаўцкім з’яўляецца .

## Гісторыя 
]]
У IX—X стст. Оламаўц быў важным цэнтрам Вялікай Маравіі. Пазней ён стаў сталіцай рэгіёна Маравіі. У X стагоддзі тэрыторыя Маравіі ўваходзіла ў склад Рэгенсбургскія дыяцэзіі, пазней яна ўвайшла ў склад Пражскай дыяцэзіі.

Оламаўцкая дыяцэзія была заснавана ў 1063 годзе. У 1182 годзе мараўскі маркграф стаў незалежным і атрымаў права прызначаць біскупаў для Оламаўцкай дыяцэзіі. У 1207 годзе Каталіцкая Царква ў Маравіі атрымала вызваленне ад падаткаў і права самастойна выбіраць біскупа. У XIII стагоддзі біскупы оламаўцкія мелі тытул князя-біскупа і Оламаўцкае біскупства з’яўлялася адным з царкоўных княстваў Свяшчэннай Рымскай імперыі. 30 красавіка 1344 года біскуп оламаўцкі стаў вікарным епіскапам Пражскай архідыяцэзіі.

У 1777 годзе дыяцэзія была павышана да архідыяцэзіі, а 5.12.1777 года оламаўцкая архідыяцэзія аддала частку сваёй тэрыторыі новай Брненскія дыяцэзіі.

Падчас таталітарнага рэжыму архібіскуп Ёсеф Матаха быў інтэрнаваны з 1950 года да сваёй смерці ў 1961 годзе. Новы архібіскуп Оламаўцкай архідыяцэзіі быў прызначаны Ватыканам у 1989 годзе.
]]

30 мая 1996 года Оламаўцкая архідыяцэзія аддала частку сваёй тэрыторыі новай Остраўска-опаўскай дыяцэзіі.

## Святыя архідыяцэзіі 
30 красавіка 1620 года прыхадскі святар Ян Саркандэр быў закатаваны за абарону тайны споведзі. Ён быў беатыфікаваны ў 1859 годзе і кананізаваны ў 1995 годзе.

## Крыніца 
* Annuario Pontificio, Libreria Editrice Vaticana, Città del Vaticano, 2003, ISBN 88-209-7422-3
* Булла *Suprema dispositione*/ *Bullarii romani continuatio*, Tomo VI, Parte I, Prato 1843, стр. 429—432 
* Pius Bonifacius Gams, *Series episcoporum Ecclesiae Catholicae*, Leipzig 1931, стр. 297—298 
* Konrad Eubel, *Hierarchia Catholica Medii Aevi*, vol. 1 , стр. 376; vol. 2 , стр. 206; vol. 3 , стр. 262; vol. 4 , стр. 264; vol. 5, p. 296; vol. 6, стр. 317—318 

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт Оламаўцкай архідыяцэзіі 
* Звесткі пра Оламаўцкую архідыяцэзію 

Катэгорыя:Рымска-каталіцкія дыяцэзіі Чэхіі
Віленскі Свята-Духаўскі манастыр

**Ві́ленскі Свя́та-Ду́хаўскі манасты́р** — праваслаўны мужчынскі манастыр у Вільні.

Упершыню ўпамінаецца ў 1604 годзе, заснаваны пры праваслаўнай царкве Святога Духа, пабудаванай у 1597 годзе на сродкі дачок смаленскага ваяводы Рыгора Валовіча Фядоры і Ганны.

З 1609 года пры манастыры дзейнічала брацтва (да гэтага знаходзілася пры Троіцкім манастыры) з уласнай друкарняй.

Да 1686 года манастыр падпарадкоўваўся канстанцінопальскаму патрыярху, пазней маскоўскаму. З’яўляўся архімандрыяй, яму былі падначалены 17 мужчынскіх і 2 жаночыя манастыры на Беларусі і ў Літве, у т.л. Петрапаўлаўскі ў Мінску, Еўінскі ў Троцкім, Цеперскі ў Наваградскім, Купяціцкі і Навадворскі ў Берасцейскім ваяводствах.

Настаяцелямі манастыра былі Л.Карповіч (першы настаяцель), М. Сматрыцкі, І. Бабрыковіч, І. Нелюбовіч-Тукальскі, Р. Яноўскі і інш.

Манастыр валодаў значнымі матэрыяльнымі сродкамі (маёнткамі, дамамі, млынамі), частка якіх складалася з ахвяраванняў членаў Святадухаўскага праваслаўнага брацтва.

У 1833 годзе манастыр быў прылічаны да манастыроў 1-га класа. Ад часу заснавання манастыр не перапыняў сваёй дзейнасці. Цяпер падпарадкоўваецца архіепіскапу віленскаму і літоўскаму. Сучасны архітэктурны ансамбль манастыра пабудаваны ў сярэдзіне 18 ст.

## Літаратура 
*  С. 168.
* 

## Спасылкі 
* Царква і манастыр Святога Духа // сайт «О Вильнюсе»
Апостальскі Экзархат Чэшскай Рэспублікі

**Апостальскі Экзархат Чэшскай Рэспублікі** () — аўтаномны экзархат грэкакаталіцкага абраду Русінскай грэкакаталіцкай царквы з цэнтрам у горадзе Прага, Чэхія. Апостальскі Экзархат Чэшскай Рэспублікі падпарадкоўваецца непасрэдна Святому Прастолу. Кафедральным саборам апостальскага Экзархата Чэшскай Рэспублікі з’яўляецца сабор Святога Клімента.

## Гісторыя 
Пасля падзелу Чэхаславакіі ў 1993 годзе ў Чэхіі быў створаны апостальскі вікарыят для вернікаў грэкакаталіцкага абраду, які падпарадкоўваўся Прэшаўскай епархіі. 18 студзеня 1996 года апостальскі вікарыят быў ператвораны ў Апостальскі Экзархат Чэшскай Рэспублікі з падпарадкаваннем непасрэдна Святому Прастолу.

## Ардынарыі Экзархата 
* епіскап Іван Лявінец (18.01.1996 — 23.04.2003);
* епіскап Ладзіслаў Гучка (24.04.2003 — 2004);
* епіскап Ян Эўген Кочыш (2004—2006).

## Крыніца 
* Annuario Pontificio, Libreria Editrice Vaticana, Città del Vaticano, 2003, ISBN 88-209-7422-3

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт 
* Інфармацыя 

Катэгорыя:Епархіі Русінскай грэкакаталіцкай царквы
Катэгорыя:Каталіцтва ў Чэхіі
Безыменнае (возера, Шклоўскі раён)

**Безыменнае, Палыкаўскае** — возера ў Беларусі, на мяжы Шклоўскага і Круглянскага раёнаў Магілёўскай вобласці, у басейне ракі Чарнаводка (працякае праз возера), за 17 км на захад ад горада Шклоў і за 13 км на ўсход ад гарадскога пасёлка Круглае, прыкладна за 0,4 км на захад ад вёскі Палыкавічы, каля вёскі Азёры Круглянскага раёна.

Плошча паверхні 0,343 км², даўжыня 0,98 км, найбольшая шырыня 400 м, Даўжыня берагавой лініі 2,45 км. Найбольшая глыбіня 2 (2,3) м. Сярэдняя глыбіня 1,2 (1,1) м. Плошча вадазбору 9,6 км². Аб’ём вады ў возеры 0,4 млн м³.
Катлавіна возера выцягнутая ў напрамку з паўночнага ўсходу на паўднёвы захад. Вакол возера пойма шырынёй да 150 м, месцамі забалочаная. Берагі пясчаныя, забалочаныя, месцамі параслі хмызняком. Уздоўж берагоў значна зарастае (чарот, аер).

## Літаратура 
* 
*  — С. 258
* 
* 
* Ліст карты N-36-61. Выданне 1985 г. Стан мясцовасці на 1978—1982 гг.

## Спасылкі 
* *Иванов-Смоленский В. Г.* Все озёра Беларуси. Популярная иллюстрированная энциклопедия. Т. 1.
* Морфометрические параметры озёр Могилёвской области // Справочник «Водные объекты Республики Беларусь»

Катэгорыя:Азёры Магілёўскай вобласці
Катэгорыя:Азёры Шклоўскага раёна
Індржых Здзік

** І́ндржых Здзік ** (; 1083 — 25 чэрвеня 1150, Оламаўц, Чэхія) — біскуп оламаўцкі, вядомы чэшскі грамадскі дзеяч і дыпламат XII стагоддзя.

## Біяграфія 
22 сакавіка 1126 года Індржых Здзік быў прызначаны біскупам Оламаўцкай дыяцэзіі. 3 кастрычніка 1126 года ў Вормсе адбылося пасвячэнне Індржыха Здзіка на біскупа. У 1130 годзе Індржых Здзік заклаў новы касцёла Святога Вацлава ў Оламаўцы. Будаўніцтва гэтага храма было завершана ў 1140 годзе. На наступны год Індржых Здзік перанёс кафедру з сабора Святога Пятра ў Оламаўцы ў касцёла Святога Вацлава. З 1137 па 1138 гг. ён здзейсніў паломніцтва ў Іерусалім і прывёз адтуль рэліквіі Крыжа Божага. У 1138 годзе Індржых Здзік удзельнічаў у II Латэранскім саборы ў Рыме. Падчас яго біскупства ў Чэхію прыбытку манахі з манаскага ордэна прэманстрантаў. У 1142—1143 гг. ён даў дазвол гэтым манахам заснаваць на тэрыторыі яго дыяцэзіі свае кляштары.

Індржых Здзік, выкарыстоўваючы барацьбу за чэшскі трон паміж Уладзіславам II і мараўскімі князямі, спрабаваў дамагчыся прэферэнцый для сваёй дыяцэзіі. У сваёй грамадскай дзейнасці ён падтрымліваў князя Уладзіслава II у яго барацьбе за атрыманне ў спадчыну чэшскага трона. У 1142 годзе Індржых Здзік уступіў у перамовы з мараўскімі князямі, каб тыя не падымалі паўстанне супраць Уладзіслава II. Пасля няўдалай бітвы Індржых Здзік бег разам з Уладзіславам II у Германію, дзе звярнуўся па дапамогу да імператара Лотара II.

У 1144 годзе Індржых Здзік вярнуўся ў Оламаўц. Ад імператара Конрада III і Уладзіслава II ён атрымаў імунітэт для Каталіцкай Царквы ў яе дзейнасці. Дзякуючы гэтаму імунітэту ён пазбавіў Оламаўцкую дыяцэзію ад уплыву мараўскіх князёў.

У 1145 годзе Індржых Здзік адправіўся ў Рым. Каля горада Усабрна на яго напаў  брненскі князь Браціслаў. Індржыху Здзіку ўдалося схавацца і бегчы ў Польшчу. З 1146—1148 гг. ён быў пасроднікам паміж польскімі князямі. У 1147 годзе Індржых Здзік прыняў удзел у крыжовым паходзе супраць палабскіх славян.

Індржых Здзік быў знаёмы з Бернардам Клервоскім і вёў перапіску з рымскімі папамі.

## Крыніца 
* BISTŘICKÝ, Jan. Muž reformy na olomouckém stolci. Jindřich Zdík. In Libor Jan, Zdeněk Drahoš. Osobnosti moravských dějin (1). Brno : Matice moravská, 2006. ISBN 80-86488-38-1.
* BOLINA, Pavel. Kde byl přepaden biskup Jindřich Zdík roku 1145. (Příspěvek k historii moravsko-českého pomezí). Časopis Matice moravské, 2003, ISSN 0323-052X.
* ČAPKA, František. Dějiny Moravy v datech. Brno : Cerm — Akademické nakladatelství, 2001. 216 s. ISBN 80-7204-219-X.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Постаці чэшскага каталіцтва
Artemisiinae

**Artemisiinae** — падтрыба кветкавых раслін трыбы  падсямейства  сямейства .

## Роды 
Паводле National Center for Biotechnological Information, у падтрыбу ўваходзяць наступныя роды:

* 
* 
*  
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*
Кіларні

**Кіларні** () — горад сярэдняга памеру ў графстве Керы на паўднёвым захадзе Ірландыі. Горад знаходзіцца на паўночна-ўсходнім беразе возера Лох-Лін, якое з’яўляецца часткай нацыянальнага парка Кіларні. Прыродная спадчына і гісторыя робяць горад папулярным месцам для турыстаў.

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Джэсі Баклі, ірландская актрыса

## Крыніцы 
Катэгорыя:Гарады Ірландыі
Anthemidinae

**Anthemidinae** — падтрыба кветкавых раслін трыбы  падсямейства  сямейства .

Падтрыба прадстаўлена аднагадовымі і шматгадовымі травамі або паўкустарнічкамі. Лісце чарговае. Ліставыя пласцінкі 1-3 пёрыста-рассечаныя. Кветкі адзінкавыя або суквецці, сабраныя ў шчыткі. Актынаморфныя кветкі тыповыя для складанакветных. Плады сямянкі.

## Роды 
Па сучасных уяўленнях падтрыбу складаюць сем родаў:
*  уключае больш за 170 відаў
*  — 4 віды, выведзеныя ў асобны род у 2010 годзе
*  — каля 40 відаў роду, раней складалі секцыю *Cota* ў складзе роду 
*  — каля 5 відаў
*  — манатыпны род, з адзіным відам 
*  уключае больш 150 відаў
*  уключае больш за 40 відаў
Anthemideae

**Anthemideae**- трыба сямейства , якая змяшчае больш за 1200 відаў у больш, чым 100 радах.

Віды гэтай групы распаўсюджаныя па ўсім свеце, большасць відаў сканцэнтраваны ў Міжземнамор'і, Еўропе, шмат відаў прадстаўлена ў Цэнтральнай Азіі, а таксама ў паўднёвай частцы Афрыкі.

## Роды 
* 
* 
** 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*  (раней лічыўся секцыяй у родзе Пупок)
* 
*  (часам уключаецца ў )
* 
* 
*  (часам уключаецца ў )
* 
* 
* 
*  (часам уключаецца ў )
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*  (часам уключаецца ў )
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*  (часам уключаецца ў )
*  (манатыпны эндэмік Японіі)
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*  (часам уключаецца ў )
* 
*  (часам уключаецца ў )
*  (часам уключаецца ў )
* 
* 
* 
* 
*  (манатыпны эндэмік Байкала)
* 
* 
* 
* 

Астравыя
Катэгорыя:Флора Паўночнай Амерыкі
Катэгорыя:Флора Афрыкі
Катэгорыя:Флора Еўразіі
Святаслаў (Логін)

**Святаслаў** (свецк. Вячаслаў Вячаслававіч Логін, нар. , Чарнігаў, УССР) — беларускі праваслаўны святар, архіепіскап Беларускай аўтакефальнай праваслаўнай царквы.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 26 лістапада 1964 года ў Чарнігаве ў сям’і інжанераў Вячаслава і Людмілы (Сіз). Род паходзіць з Наваградчыны, дзед Андрэй Логін і яго брат Язэп Логін (растраляны ў 1930-я гады) былі беларускімі фалькларыстамі. Дзед па лініі маці — Даніла Сіз у 1930-я гады скончыў Гомельскі чыгуначны тэхнікум.

У 1986 годзе скончыў Кіеўскі політэхнічны інстытут, працаваў інжынерам. У 1994—1999 гадах навучаўся ў Кіеўскай духоўнай семінарыі, пасля сканчэння яе, у 1999—2000 гадах навучаўся на тэалагічным факультэце Манітобскага ўніверсітэта (Праваслаўны Калегіум св. Андрэя ў Вініпегу, Канада).

27 жніўня 2000 года рукапакладзены ў сан дыякана, а 17 снежня 2000 года — святара Беларускай аўтакефальнай праваслаўнай царквы ў Таронта і прызначаны на мясцовую парафію. У 2002-07 служыў настаяцелем парафіі ў Хайленд-Парку (штат Нью-Джэрсі, ЗША). У 2005-06 быў в/а настаяцеля кафедральнага сабора св. Кірылы Тураўскага ў Нью-Ёрку. З 2007 года — настаяцель парафіі ў Таронта.

Вячаслаў Логін вёў Царкоўны Сабор у жніўні 2003 года, калі было абвешчана аб спыненні спрэчак унутры царквы.

У лютым 2008 года прымае манашы пострыг з імем Святаслаў у манастыры св. Чатырох Евангелістаў (УАПЦ у ЗША) у Х’юстане. 24 лютага 2008 года ў Дэтройце архіепіскапам Аляксандрам (УАПЦ у ЗША) узведзены ў сан ігумена і архімандрыта. 11 мая 2008 года быў абраны епіскапам БАПЦ. Абрад хіратоніі быў выкананы архіепіскапам Уманскім і Дэтройцкім Аляксандрам, епіскапам Барыспальскім Пасіем ды епіскапам Х’юстанскім і Тэхаскім Макарыюсам пры дапамозе святарства і пры ўдзеле вялікай колькасці вернікаў з Нью-Ёрку, Нью-Джэрсі і Канады.

Спрабаваў наведаць Рэспубліку Беларусь 31 ліпеня 2015 года, але пры перасячэнні мяжы яму было аб’яўлена, што ўезд у краіну забаронены.

## Узнагароды 
Узнагароджаны медалём 100 гадоў БНР Рады Беларускай Народнай Рэспублікі.

## Спасылкі 
* belapc.org 

Катэгорыя:Епіскапы Беларускай аўтакефальнай праваслаўнай царквы
Мінскі паўмарафон

**Мі́нскі паўмарафо́н** — штогадовы паўмарафонскі забег, які праходзіць па вуліцах Мінска. Паўмарафон прымеркаваны да дня горада Мінска, які штогод адзначаецца ў другія выходныя верасня.

Праграма паўмарафона ўключае ў сябе тры дыстанцыі: 5 кіламетраў, 10,5 кіламетраў і 21,1 кіламетры.

## Гісторыя 
У 2015 годзе тытульным спонсарам паўмарафона было прадстаўніцтва кампаніі Фольксваген, адсюль і назва *Мінскі Polo марафон* (ад назвы адпаведнай маркі аўтамабілей гэтага канцэрна). У спаборніцтвах 2015 года прынялі ўдзел больш за 16 тысяч бегуноў з 36 краін.

З 2016 года Мінскі паўмарафон уваходзіць у Асацыяцыю міжнародных марафонаў і прабегаў (AIMS).

У сувязі з масавымі акцыямі пратэсту пасля прэзідэнцкіх выбараў у Беларусі 2020 года Мінскі паўмарафон 2020 года быў адменены.

## Пераможцы 
### Паўмарафон 
## Зноскі 
## Спасылкі 
* Мінскі паўмарафон 
* Мінскі паўмарафон. Прыгажосць сярод тых, што бягуць 

Катэгорыя:Паўмарафоны
Катэгорыя:Спартыўныя спаборніцтвы ў Беларусі
Катэгорыя:Мінск
Stipa gigantea

**Stipa gigantea** — від траў з роду  сямейства  з вечназялёным або паўвечназялёным Лісце . Гэты від часта вырошчваюць у садках ў якасці дэкаратыўнай расліны

## Апісанне 
*Stipa gigantea* — доўгажывучая расліна. Яго вузкае лісце дасягае у даўжыню 80 см. Улетку — прамыя сцёблы серабрыстага колеру з фіялетавымі кветкамі ў выглядзе шчаціністай мяцёлкі да 2 см даўжынёй, якія захоўваюцца ўсю зіму, змяняючы свой колер на глыбокі залаціста-карычневы. Звычайна расце ў засушлівых месцах, марозаўстойлівы.

## Арэал 
У прыродзе расце ў цэнтральнай і паўднёвай частках Пірэнэйскага паўвострава і Паўночнай Афрыцы

## Спасылкі 
* R.B.Gardens, Kew. Grass Base, The Online World Grass Flora

Катэгорыя:Метлюжковыя
Катэгорыя:Флора Еўропы
Катэгорыя:Флора Афрыкі
Катэгорыя:Дэкаратыўныя расліны
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1799 годзе
Bryoerythrophyllum caledonicum

**Bryoerythrophyllum caledonicum** — від імхоў з роду *Bryoerythrophyllum* парадку  класу .

## Батанічнае апісанне 
Быў прызнаны асобным відам ў 1982 годзе, згадваўся з 1891 пад іншымі імёнамі. Найбольшая папуляцыя расце ў Брэдалбейне. Таксама сустракаецца на астравах Скай і Рам. Мае вельмі абмежаванае асяроддзе пражывання, расце толькі на вільготных горных сланцах або базальтавых уступах. Быў часова класіфікаваны як від з нізкай рызыкай знікнення і абараняецца «Законам аб дзікай прыродзе і сельскай мясцовасці» 1891.

## Арэал 
*Bryoerythrophyllum caledonicum* — эндэмік Шатландыі.

## Спасылкі 
* *Bryoerythrophyllum caledonicum*: информация на сайте *Joint Nature Conservation Committee*   

Катэгорыя:Потыевыя (сямейства)
Катэгорыя:Флора Еўропы
Катэгорыя:Эндэмікі Шатландыі
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1982 годзе
Потыевыя

**Pottiales** — парадак імхоў класу лістасцябловых імхоў.

## Арэал і асяроддзе пасялення 
Потыевыя распаўсюджаныя па ўсім свеце, пераважна ў абласцях з засушлівым кліматам, дзе жывуць на глебе і скалах.

## Асаблівасці 
Сцябло, як правіла, вертыкальнае і не вельмі галінастае. Лісце авальнае або лапатападобнае.

## Сістэматыка 
Некаторыя сямействы парадку:

* 
*  — 38 відаў, амаль па ўсім свеце
*  — 1425 відаў
*  — два эпіфітных віда, якія растуць на Мадагаскары і Рэюньёне
* 

## Ахова 
Некаторыя віды з'яўляюцца вельмі рэдкімі і падлягаюць ахове (напрыклад, *Bryoerythrophyllum caledonicum*, эндэмік Шатландыі).
Сатосі Омура

**Сатосі Омура** () — японскі навуковец-біяхімік, доктар фармацэўтычных навук (1968), доктар хімічных навук (1970). Прафесар Універсітэта Кітасата (з 1975 года).

У 2015 годзе ён падзяліў Нобелеўскую прэмію па фізіялогіі і медыцыне разам з Уільямам Кэмпбэлам і Ту Юю. Яны адкрылі новы клас лекаў на аснове авермектынаў — прадуктаў жыццядзейнасці грыбоў *Streptomyces avermitilis*, што дазволіла эфектыўна лячыць інфекцыі, пераносныя паразітычнымі чарвякамі.

## Спасылкі 
* Professor Satoshi Omura
* Satoshi Ōmura | People | THE KITASATO INSTITUTE 
* Nirasaki Omura Art Museum

Катэгорыя:Біяхімікі Японіі
Катэгорыя:Лаўрэаты Нобелеўскай прэміі з Японіі
Ту Юю

**Ту Юю** () — кітайская вучоная-фармаколаг, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па медыцыне і фізіялогіі (2015)

## Біяграфія 
Нарадзілася ў г. Нінбо правінцыі Чжэцзян (Кітайская рэспубліка). У 1951 годзе паступіла на медыцынскі факультэт Пекінскага ўніверсітэта; у 1952 годзе з Пекінскага ўніверсітэта быў вылучаны асобны Пекінскі медыцынскі інстытут (у 2000 годзе ізноў зліты з Пекінскім універсітэтам), факультэт фармакалогіі якога Ту Юю і скончыла ў 1955 годзе. Пасля гэтага яна два з паловай гады вывучала традыцыйную кітайскую медыцыну, а затым стала працаваць у Інстытуце традыцыйнай кітайскай медыцыны.

Катэгорыя:Фармаколагі Кітая
Катэгорыя:Жанчыны-вучоныя
Уільям Кэмпбэл

**Уільям Кэмпбэл** (англ. William C. Campbell; ) — амерыканскі вучоны-біяхімік ірландскага паходжання, доктар навук (1957, Вісконсінскі ўніверсітэт у Мадысане), прафесар Універсітэта Дру. У 2015 годзе ён падзяліў Нобелеўскую прэмію па фізіялогіі і медыцыне разам з Сатосі Омура і Ту Юю. Яны адкрылі новы клас лекаў на аснове авермектынаў — прадуктаў жыццядзейнасці грыбоў *Streptomyces avermitilis*, што дазволіла эфектыўна лячыць інфекцыі, якія пераносяць паразітычныя чарвякі.

Катэгорыя:Лаўрэаты Нобелеўскай прэміі па медыцыне
Катэгорыя:Біяхімікі ЗША
Катэгорыя:Лаўрэаты Нобелеўскай прэміі з ЗША
Сэм Харві

**Сэм Харві** (; , Англія) — англійскі непрафесійны гулец у снукер. Удзельнічае ў кваліфікацыйных турнірах для траплення ў мэйн-тур з 2009 года. У 2010 годзе дэбютаваў на прафесійным турніры, саступіўшы ў 1/64 фіналу другога этапу PTC Энтані Мак-Гілу (1:4). У 2015 годзе ўпершыню прыняў удзел у кваліфікацыі да рэйтынгавага турніру, прайграўшы ў першым матчы адкрытага чэмпіянату Аўстраліі Полу Дэвісану з лікам 1:5.

## Спасылкі 
* Статыстыка Сэма Харві на CueTracker.net 

Катэгорыя:Снукерысты Англіі
Athyrium flexile

**Athyrium flexile** — від папараці роду  сямейства .

## Арэал і асяроддзе пасялення 
Дадзеная папараць з’яўляецца эндэмікам Шатландыі і знойдзена ўсяго ў чатырох месцах Паўночна-Шатландскага нагор’я. Звычайна сустракаецца на розных узвышшах вышэй 750 метраў і расце на асыпках з такіх парод, як кварцыт і граніт.

Дадзены від досыць марозаўстойлівы, снежны полаг абараняе яго ад марозу.

## Сістэматыка 
Некаторыя навукоўцы мяркуюць, што *Athyrium flexile* не асобны від, а разнавіднасць  — .

Лічыцца уразлівым з-за абмежаванага арэала, паколькі больш чым 75 % папуляцыі знаходзіцца ў гарах .

Катэгорыя:Аспленіевыя
Катэгорыя:Флора Еўропы
Катэгорыя:Эндэмікі Шатландыі
Хасэкура Цунэнага

— самурай, першы японец, які пабываў у Еўропе з дыпламатычнай місіяй. Датэ Масамунэ, даймё горада Сэндай, у 1613 годзе адправіў пасла ў Еўропу з мэтай усталявання гандлёвых і палітычных сувязяў. Пасольства перасекла Ціхі акіян, дасягнула Акапулька ў Мексіцы, а затым адправілася ў Мадрыд і Рым. Падарожжа да Еўропы і назад расцягнулася на 7 гадоў. Наступнае пасольства ў Еўропу прыбыло толькі ў 1862 годзе .

## Спасылкі 
* 
* Гісторыя горада Сэндай 

Катэгорыя:Дыпламаты Японіі
Іосіф Ільіч Агроскін

**Іосіф Ільіч Агроскін** (; ,  — , ) — савецкі вучоны ў галіне гідратэхнікі. Доктар тэхнічных навук, прафесар. Заслужаны дзеяч навукі і тэхнікі РСФСР.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў сям'і канторскага служачага. У 1919 скончыў сярэдняе Горацкае каморніцка-агранамічнага вучылішча. З студзеня 1920 года ён студэнт гідрамеліярацыйны факультэта Горацкага сельскагаспадарчага інстытута. З мая 1920 г. па кастрычнік 1921 г І. І. Агроскін працуе спецыялістам па сельскай гаспадарцы Сальскага акруговага зямельнага аддзела Данской вобласці. Пасля заканчэння ў 1924 гідрамеліярацыйнага факультэта Горацкага сельскагаспадарчага інстытута ён быў пакінуты ў Беларускай сельскагаспадарчай акадэміі для навукова-педагагічнай працы, дзе адначасова скончыў навучанне яшчэ і на глебаўпарадкавальнам факультэце.

З 1927 малодшы асістэнт кафедры глебаўпарадкавання, а затым кафедры гідраўлікі Сібірскага інстытута сельскай гаспадаркі і лесаводства (Омск). А ў снежні 1929 на глебаўпарадкавальнам факультэце Омскага інстытута арганізацыі тэрыторыі было адкрыта гідрамеліярацыйнае аддзяленне, якое з восені 1934 пераўтворана ў самастойны гідрамеліярацыйны факультэт, першым дэканам якога стаў Агроскін. За 11 гадоў працы ён прайшоў тут шлях ад асістэнта да прафесара, доктара тэхнічных навук (1938 г.), загадчыка кафедры. Адначасова працаваў начальнікам тэхаддзела, а затым галоўным інжынерам Заходне-Сібірскага Мелияводбуда (1927—1933 гг.), дэканам гідрамеліярацыйнага факультэта (1933—1937 гг.), намесніка дырэктара, а затым дырэктарам Омскага сельскагаспадарчага інстытута (1937—1939 гг.). З красавіка 1946 г. па красавік 1948 г працаваў намеснікам Міністра вышэйшай адукацыі СССР, а затым дырэктарам Маскоўскага гідрамеліярацыйнага інстытута.

## Навуковыя труды 
* «Гидравлика» (1935)
* «Гидравлика каналов» (1940)
* «Гидравлический расчет каналов» (1934)

## Спасылкі 
* http://omgau55-wordpress.jimdo.com/ветераны/агроскин-и-и/ 
* http://sinagoga.by/evrei-hotimshchiny 

Катэгорыя:Заслужаныя дзеячы навукі і тэхнікі РСФСР
Катэгорыя:Постаці гідратэхнікі
Беластоцкая вобласць (Расійская імперыя)

**Беластоцкая вобласць** — частка тэрыторыі Рэчы Паспалітай, якая ў 1795 адышла да Прусіі, a паводле Тыльзіцкага міру (1807) перададзена Расійскай імперыі. Царскім указам ад 13.7.1808 атрымала назву Беластоцкая вобласць з цэнтрам y г. Беласток і падзелена на 4 паветы: Беластоцкі, Бельскі, Сакольскі і Драгічынскі. Пл. 7742 кв. вярсты, нас. 278 937 чал. (1835). У 1842 скасавана, тэрыторыя далучана да Гродзенскай губерні; Драгічынскі павет увайшоў y склад Бельскага павета.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:З’явіліся ў 1808 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў  1842 годзе
Катэгорыя:1808 год у Польшчы
Катэгорыя:Вобласці Расійскай імперыі
Сцюарт Пэтман

**Сцюарт Пэтман** (; нар. , , Ланкашыр, Англія) — англійскі былы прафесійны гулец у снукер.

## Спасылкі 
* Статыстыка Сцюарта Пэтмана на CueTracker.net 

Катэгорыя:Снукерысты Англіі
Бароўка (возера)

**Бароўка, Баравок** — возера ў Сенненскім раёне Віцебскай вобласці Беларусі ў басейне ракі Бярозка, за 10 км у напрамку на паўночны ўсход ад горада Сянно, прыкладна за 0,2 км на паўночны захад ад вёскі Гуліна.

Плошча паверхні возера 0,1 (0,13) км². Даўжыня 0,92 (0,91) км, найбольшая шырыня 0,2 (0,24)км. Даўжыня берагавой лініі каля 2 км. Плошча вадазбору 30,4 км². Катлавіна возера выцягнутая ў напрамку з поўначы на поўдзень. Берагі пераважна нізкія і пясчаныя, у паўднёвай частцы забалочаныя. З возера выцякае ручай у раку Бярозка. У паўднёвай частцы Бароўка злучаецца ручаём з возерам без назвы.

## Літаратура 
* 
* 
* Ліст карты N-35-48. Выданне 1991 г. Стан мясцовасці на 1987 г.

## Спасылкі 
* *Иванов-Смоленский В.* Все озёра Беларуси. Популярная иллюстрированная энциклопедия. Том 1. 

Катэгорыя:Азёры Сенненскага раёна
Катэгорыя:Басейн Крывінкі
Беластоцкі інстытут павітух

**Беластоцкі інстытут павітух, Беластоцкая школа павітyх** — спецыяльная медыцынская ўстанова ў Беластоку ў 1802—37 (з перапынкам y 1807—11), дзе рыхтавалі павітух (акушэрак). 3 1811 тэрмін навучання 1 год. Выкладаліся тэарэтычныя дысцыпліны: анатама-фізіялагічныя асаблівасці жаночага арганізма, ход і анамаліі цяжарнасці, механізм акта родаў, догляд немаўлят і інш. Практычныя навыкі набываліся ў працэсе 4-месячнай практыкі ў радзільных аддзяленнях медыцынскіх устаноў. У 1802—07 інстытут выпусціў 90 павітух. Выпускніцы накіроўваліся ў Беластоцкую вобласць, Гродзенскую, Мінскую і Валынскую губерні.

## Літаратура 
* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т.3: Беларусы — Варанец / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш — Мн.: БелЭн, 1996. — Т. 3. — 511 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0068-4 (т. 3).

Катэгорыя:Медыцына ў Польшчы
Катэгорыя:Адукацыя ў Беластоку
Катэгорыя:Акушэрства
Беластоцкі драматычны тэатр

**Беластоцкі драматычны тэатр імя Аляксандра Вянгеркі** () — тэатр y Беластоку.

Названы ў гонар Аляксандра Вянгеркі (1893—1941) — першага дырэктара і мастацкага кіраўніка Дзяржаўнага польскага тэатра БССР у Беластоку.

## Гісторыя 
]]
У 1938 годзе скончылася будаўніцтва будынка гарадскога тэатра імя маршала Юзэфа Пілсудскага. Адразу пасля свята Нараджэння Хрыстова там прайшоў спектакль «Цудзік і С-ка» Гродзенскага вандроўнага тэатра. Афіцыйнае адкрыццё тэатра ўвесь час адкладвалася. Запрошаны на адкрыццё маршал Э. Рыдз-Сміглы, хоць і пагадзіўся, але даехаць да Беластока так і ня здолеў: адкрыццё перанеслі на май, а потым на верасень 1939 года.

28—30 кастрычніка 1939 года ў будынку гарадскога тэатра Беластока прайшоў Народны Сход Заходняй Беларусі.

Пасля ўз’яднання Заходняй Беларусі з БССР у будынку гарадскога тэатра размяшчаўся Дзяржаўны польскі тэатр БССР. У ліпені 1940 года ў Беласток прыехаў тэатральны рэжысёр Аляксандр Вянгерка. Стаўшы дырэктарам Дзяржаўнага польскага тэатра БССР, карыстаючыся аўтарытэтам у мастацкім асяроддзі і ў савецкай улады, ён здабыў сродкі і пашырыў гмах тэатра. Аляксандр Вянгерка стварыў першую пастаянную групу тэатра, якая складалася пераважна з акцёраў варшаўскіх сцэн, якія ўцяклі на ўсход ад немцаў. У спектаклях удзельнічалі Ірына Барадоўская, Яцэк Вашчаровіч, Севярын Бутрым, Толя Манкевічуўна і Анатоль Шалоўскі. Спектаклі ішлі на польскай мове. Гучалі творы польскіх і замежных драматургаў, у тым ліку: «Падступства і каханне» Фрыдрыха Шылера, «Мараль пані Дульскай» і «Панна Малічэўская» Габрыелі Запольскай, «Дажывоцы» Аляксандра Фрэдра, «Кардыян» Юльюша Славацкага, «Вяселле» і «Лістападаўская ноч» Станіслава Выспяньскага.

Калектыў выязджаў на гастролі ў Мінск і Брэст, а ў гэты час пачалася Вялікая Айчынная вайна. На зваротным шляху некаторыя з артыстаў – у тым ліку сярод іншых Вянгерка, была арыштавана немцамі, у Беласток не вярнулася. Пацярпеў і сам тэатр: частка будынка згарэла падчас бамбёжкі горада. Казалі нават, што Венгерка памёр у сценах беластоцкага тэатра. Аднак гэта толькі прыгожая легенда, якая паказвае, наколькі тэатр асацыяваўся ў свядомасці жыхароў Беластока з гэтым артыстам. Сам ён загінуў у гета ці ў турме Павяк у Варшаве, дакладна невядома.

## Літаратура 
* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т.3: Беларусы — Варанец / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш — Мн.: БелЭн, 1996. — Т. 3. — 511 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0068-4 (т. 3).

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Культура Беластока
Катэгорыя:Тэатры Польшчы
Белін-Восаўцы

**Бе́лін-Восаўцы** — вадасховішча ў Беларусі, y Драгічынскім раёне Брэсцкай вобласці, за 14 км на поўдзень ад горада Драгічын, каля вёскі Белін.

Створана ў 1984 годзе ў мэтах развядзення рыбы, арашэння. Наліўное, напаўняецца вадой помпамі з Белінскага і навакольных каналаў. Плошча 0,62 км², даўжыня 3,39 км, найбольшая шырыня 0,4 км, найбольшая глыбіня 4,6 м. Аб’ём вады 2,32 млн м. Берагі спадзістыя, вакол вадасховішча лесапасадкі. Mae мясцовае рэкрэацыйнае значэнне.

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* Водохранилища — Брестская область // Справочник «Водные объекты Республики Беларусь» 

Катэгорыя:Вадасховішчы Брэсцкай вобласці
Катэгорыя:Вадасховішчы Драгічынскага раёна
Бернарда Белота

**Бернарда Белота** (; 30.1.1720, Венецыя — ) — італьянскі жывапісец, афартыст. Пляменнік і вучань Каналета.

## Біяграфія 
Пацаваў y Венецыі, Дрэздэне, Вене, Мюнхене; у 1767—1780 гадах у Варшаве, прыдворны мастак караля Станіслава Аўгуста Панятоўскага. 

## Творчасць 
Майстар ведуты — дакументальна дакладнага архітэктурнага пейзажа. Аўтар серабрыстых па каларыце, крыху сухіх па малюнку відаў Венецыі, Дрэздэна, Варшавы і іншых гарадоў: «Від на Турын» (каля 1745), «Від на Дрэздэн з правага берага Эльбы ніжэй Аўгустусбруке» (1748), «Від на замак Кёнігштайн» (1764), «Від на мост Наві ў Вероне» (каля 1770), «Від на Варшаву» (1779) і інш.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Мастакі барока
Катэгорыя:Мастакі Італіі
Катэгорыя:Мастакі Італіі XVIII стагоддзя
Крымінальны кодэкс Княства Ліхтэнштэйн

**Крымінальны кодэкс Княства Ліхтэнштэйн** — адна з асноўных крыніц крымінальнага права Ліхтэнштэйна.

Дзеючы крымінальны кодэкс Княства Ліхтэнштэйн быў прыняты Ландтагам (парламентам Княства) 24 чэрвеня 1987 г., афіцыйна апублікаваны 22 кастрычніка 1988 года, уступіў у сілу з 1 студзеня 1989 г. КК Ліхтэнштэйна пабудаваны на прэдыкатным прынцыпе, г.зн. складаецца з двух асноўных частак: Агульнай (арт. 1-74g) і Асаблівай (арт. 75-322). А. В. Сярэбранікава паказвае, што за невялікім выключэннем змястоўны бок гэтага крымінальнага кодэксу з’яўляецца «копіяй» КК Аўстрыі.

## Літаратура 
Уголовный кодекс Лихтенштейна / Серебренникова А. В. — М.: МАКС Пресс, 2013. — 192 c.

Ліхтэнштэйн
Катэгорыя:Ліхтэнштэйн
Катэгорыя:З’явіліся ў 1987 годзе
Замак (востраў, возера Дрысвяты)

**За́мак** () — востраў на возеры Дрысвяты. Уваходзіць у склад Беларусі. Плошча — 0,26 км². Незаселены.

## Геаграфія 
міні|злева|Карта
Востраў Замак месціцца ў паўднёва-ўсходняй частцы возера Дрысвяты ў 860 м на паўночны захад ад цэнтра аграгарадка Дрысвяты. Аддзелены ад берага пралівамі на поўначы (177,82 м) і на паўднёвым усходзе (333 м). Даўжыня з поўначы на поўдзень — 745 м. Найбольшая шырыня — 678 м. Большая частка вострава раўнінная, пакрыта лугамі. На поўдні вылучаюцца лясны гай і штучнае ўзвышша — замчышча.

## Гісторыя 
Паселішча на паўднёвым захадзе вострава Замак узнікла ў II — I стст. да н. э. Паўторнае засяленне адбылося ў X — XVII стст. У XIV — XVII ст. на востраве існаваў Дрысвяцкі замак, аднак археолагі мяркуюць, што ўмацаванне на месцы замчышча бярэ пачатак у XI ст. Яны выявілі селішча на поўдні і паўднёвым усходзе ад месцазнаходжання замка. Найбольш інтэнсіўна жыццё селішча праходзіла ў XI — XIII стст., калі, як лічаць, яно з'яўлялася пасадам умацавання.

Археалагічныя раскопкі пачаліся ў 1955 г. Археолагі знайшлі шмат вырабаў з жалеза, бронзы, косці, кераміку, прасліца з кірылічным надпісам, рэшткі ювелірнай майстэрні.

## Фальклор 
У Дрысвятах існуе шмат легенд пра востраў Замак. Згодна адной, ад вострава да мацерыка было пракладзена два масты, а пад вадой — тры падземныя хады. Мясцовыя жыхары кажуць, што некалькі разоў у год у ціхія ночы можна пачуць, як пад зямлёй іржуць коні, тупаючы сваімі капытамі.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Возера Дрысьвяты і ваколіцы на савецкай вайсковай мапе 1980-х гг.
* Дрисвяты — легенда острова сокровищ 
* Дрисвяты, озеро Дрысвяты (эскизгалерея)
* Дрысвяты на poseidon.by 

Катэгорыя:Астравы Беларусі
Катэгорыя:Незаселеныя астравы
Катэгорыя:Азёрныя астравы
Катэгорыя:Геаграфія Браслаўскага раёна
Кампіляцыя (літаратура)

**Кампіля́цыя** (ад лат.  — крадзеж, рабаванне, назапашванне выпісаў >  «рабаваць, красці») — літаратурная дзейнасць, якая складаецца ў сачыненні і напісанні тэкстаў (навуковых, вучэбных, мастацкіх) на аснове чужых даследаванняў ці твораў, без іх самастойнай творчай апрацоўкі, часам і без асэнсавання скарыстаных крыніц; таксама літаратурная праца, складзеная такім спосабам. Кампіляцыяй можа быць і частка твора. Кампіляцыю варта адрозніваць ад плагіята, паколькі ў гэтым выпадку гаворка ідзе пра творы (агляды, нарысы, манаграфіі), якія патрабуюць прыцягнення вялікай колькасці крыніц (напрыклад, у энцыклапедычных артыкулах, біяграфічнай літаратуры, працах па генеалогіі і т. п.).

## Этымалогія 
У беларускую мову слова перайшло ў першай траціне XIX стагоддзя з французскай мовы, дзе compilation суфіксальным спосабам утворана ад лацінскага compilare «рабаваць, красці».

## Гісторыя 
З’яўленне кампіляцыі можа быць растлумачана вучэбна-папулярызатарскімі ці асветніцкімі мэтамі, а таксама адсутнасць у старажытныя часы выразнага разумення аўтарства і аўтарскага права на твор складзенае з урыўкаў тэкстаў, запазычаных з перапрацоўкай з іншых твораў, як і сам ход складання такога твора.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Літаратура
Аджанта

**Аджа́нта** (Adjanta), *Пячоры Аджанты* — комплекс будыйскіх манастыроў 2 ст. да н.э. — 7 ст. н. э., высечаных у скалах каля пасёлка Аджанта ў штаце Махараштра ў Індыі.

Складаецца з 29 пячорных залаў: 4 «чайцья» (малельныя залы) і 25 «віхар» (квадратныя залы, акружаныя з трох бакоў келлямі).

Сусветна вядомая насценная размалёўка пячор вызначаецца багаццем фантазіі, прыгажосцю колеру і рытму. Жывапіс, што захаваўся ў фрагментах, — ілюстрацыі да будыйскай міфалогіі, але ў ім шырока паказана карціна індыйскага побыту таго часу.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 
* Пячорныя храмы Аджанты  

Катэгорыя:Сусветная спадчына паводле алфавіта
Катэгорыя:Сусветная спадчына ў Індыі
Athyrium alpestre

**Athyrium alpestre** — від папараці роду  сямейства . Адзін з самых марозастойкіх відаў роду.

## Батанічнае апісанне 
Гэта даволі кампактныя расліны з кароткімі паўзучымі карэнішчамі каля 1,5 см у дыяметры, чорна-бурага колеру. Ваі да 90 см даўжынёй і да 20 см шырынёй, двойчы ці тройчы пёрыстыя.

## Арэал 
Мае вельмі шырокі арэал, расце ў гарах Паўночнай і Сярэдняй Еўропы, на Каўказе, у Сібіры (Алтайскі край, Рэспубліка Алтай, Кемераўская вобласць, Краснаярскі край, Хакасія, Тува, Бурація) і на Поўначы Паўночнай Амерыкі (Канада, Аляска) у тайговых і горных раёнах, даходзячы да тундры і альпійскага пояса.
 
Расце на камяністых схілах субальпійскіх лугоў, сустракаецца ў зарасніках кустоў і ў цёмных іглічных лясах.

Гэта звычайны від у горных раёнах Шатландыі на вышынях больш за 600 метраў. Больш чым 10 % папуляцыі знаходзіцца ў гарах . Асноўны від, які расце на вышынях 750 метраў і вышэй, расце толькі ў 4 месцах і з’яўляецца эндэмікам Шатландыі.

Разнавіднасць   расце на захадзе ЗША, на Аляске, у Канадзе і ў прыбярэжных раёнах Грэнландыі.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Аспленіевыя
Катэгорыя:Флора Еўропы
Катэгорыя:Флора Паўночнай Амерыкі
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1820 годзе
Andreaea frigida

**Andreaea frigida**  — від імхоў роду  сямейства .

## Арэал 
Дадзены від моху эндэмічны для Еўропы, звычайна расце ў горных раёнах Аўстрыі, Чэхіі, Францыі, Германіі, Венгрыі, Італіі, Нарвегіі, Румыніі, Польшчы і Іспаніі. У Вялікабрытаніі ён шырока распаўсюджаны ў , дзе звычайна сустракаецца на скалах і на снежных праталінах, але не сустракаецца больш нідзе, акрамя яшчэ аднаго месца ў Азёрным краі ў Англіі.

Самыя раннія запісы пра знаходжанне гэтага віду моху ў Вялікабрытаніі датуюцца 1854 годам (хоць фармальна від быў уключаны ў брыяфлору Вялікабрытаніі толькі ў 1988 годзе), від класіфікуецца як «уразлівы». Самую вялікую пагрозу для яго далейшага існавання ўяўляе глабальнае пацяпленне.

Катэгорыя:Андрэевыя імхі
Катэгорыя:Флора Еўропы
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1834 годзе
Сергій (Ахатэнка)

**Сергій (Сяргей)**, свецк. **Ягор Пракопавіч Ахатэнка** (; , с. Малыя Гарошкі Жытомірскага павета, цяпер Украіна — , Адэлаіда, Аўстралія) — епіскап Украінскай аўтакефальнай праваслаўнай царквы (УАПЦ), першаіерарх Беларускай аўтакефальнай праваслаўнай царквы (БАПЦ).

## Біяграфія 
Паходзіў з сялянскай сям'і: бацькі — Пракоп і Феадоля Ахатэнкі. У 1911—21 — у Богаяўленскім манастыры ў Жытоміры, дзе атрымаў першапачатковую духоўную адукацыю. Пастрыжаны ў манахі 28.6.1919. Першыя гады на шляху да святарскага сану правёў у Жытоміры. Служыў аканомам Архірэйскага дома і адначасова наведваў святарскія курсы. У 1925 у Кіеве рукапаложаны ў іераманахі. З 1932 г. — архімандрыт. Святарскія абавязкі выконваў у праваслаўных прыходах у мясцовасцях Карасцень, Народзічы, Эмільчыцы, Кулешы на Украіне. За рэлігійную дзейнасць праследваўся савецкімі ўладамі. У 1937 быў арыштаваны органамі бяспекі і высланы на папраўчыя работы ў Бярдзянск. На пачатку Другой сусветнай вайны быў вызвалены. Служыў настаяцелем сабора ў Мелітопалі. Прыняў епіскапскае пасвячэнне 1.8.1943 у праваслаўным кафедральным саборы ў Кіраваградзе. 

З 1944 — у эміграцыі. Па просьбе беларускіх палітычных, грамадска-культурных і рэлігійных дзеячаў і са згоды вышэйшых іерархаў УАПЦ садзейнічаў адбудове БАПЦ у эміграцыі. 4-5.06.1948 удзельнічаў у 1-м саборы БАПЦ у г. Констанц (Германія), дзе быў абраны ў склад часовага кіраўніцтва БАПЦ і духоўнай Кансісторыі. На сесіі сабора БАПЦ 20.12.1949 выбраны галавою сабора і ўзведзены ў сан архіепіскапа. Прымаў удзел у аднаўленні кіруючых і адміністрацыйных структур БАПЦ.

У 1950 пераехаў у Аўстралію. Пасяліўся ў г. Адэлаідзе, узначальваў Аўстралійскую епархію БАПЦ і працягваў сваю святарскую дзейнасць сярод беларускіх вернікаў.

Пахаваны на грэчаскіх могілках у Адэлаідзе.

## Літаратура 
* Беларускія рэлігійныя дзеячы XX ст.: Жыццярысы, мартыралогія, успаміны / Аўтар-укладальнік: Ю. Гарбінскі. — Мн.-Мюнхен: Беларускі кнігазбор, 1999. ISBN 985-6318-65-3

Катэгорыя:Епіскапы Беларускай аўтакефальнай праваслаўнай царквы
Ганна Канстанцінаўна Дзейка

**Га́нна Канстанці́наўна Дзе́йка** (нар. , в. Шыкуці  Мінскай вобласці, БССР) — беларускі дзяржаўны дзеяч, міністр па падатках і зборах Рэспублікі Беларусь (2004—2009).

## Біяграфія 
У 1983 годзе скончыла Беларускую сельскагаспадарчую акадэмію, у 1995 годзе — Акадэмію кіравання пры Кабінеце Міністраў Рэспублікі Беларусь.

Займала пасады намесніка старшыні Камітэта дзяржаўнага кантроля, намесніка старшыні Мінскага аблвыканкама, намесніка міністра па падатках і зборах.

З 25 мая 2004 года — міністр па падатках і зборах Рэспублікі Беларусь.

4 снежня 2009 года была вызвалена з пасады міністра ў сувязі з выхадам ў адстаўку.

4 лютага 2011 была прызначана на пасаду намесніка дзяржаўнага сакратара — членам Пастаяннага камітэта Саюзнай дзяржавы.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Старонка на праекце «Хто ёсць хто ў РБ»  
* Новы міністр па падатках Ганна Дзейка катаецца на лыжах

Катэгорыя:Міністры па падатках і зборах Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Супрацоўнікі Адміністрацыі прэзідэнта Беларусі
Катэгорыя:Намеснікі старшыні Мінскага абласнога выканаўчага камітэта
Катэгорыя:Намеснікі міністраў Рэспублікі Беларусь
Артур Мак-Дональд

**Артур Мак-Дональд** (нар. , Сідней, Новая Шатландыя, Канада) — канадскі навуковец-фізік. У 2015 годзе ён падзяліў Нобелеўскую прэмію па фізіцы разам з Такаакі Кадзіта за адкрыццё нейтрынных асцыляцый.

Катэгорыя:Лаўрэаты Нобелеўскай прэміі па фізіцы
Такаакі Кадзіта

**Такаакі Кадзіта** (; нар. , Хігасімацуяма, Японія) — японскі навуковец-фізік. У 2015 годзе ён падзяліў Нобелеўскую прэмію па фізіцы з Артурам Мак-Дональдам за адкрыццё нейтрынных асцыляцый.

Катэгорыя:Лаўрэаты Нобелеўскай прэміі па фізіцы
Катэгорыя:Фізікі Японіі
Matricariinae

**Matricariinae** — падтрыба кветкавых раслін трыбы  падсямейства  сямейства . Уключае пяць родаў.

## Роды 
* 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Астравыя (падсямейства)