open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Мікалай Аляксандравіч Грэвеніц (1874)

Барон **Мікалай Аляксандравіч Грэвеніц** (; 1874—1931) — расійскі дзяржаўны дзеяч, Херсонскі (1911—1915) і Чарнігаўскі (1916—1917) губернатар. Сапраўдны стацкі саветнік (1914), камергер (1914).

## Біяграфія 
Нарадзіўся  года у сям’і барона Аляксандра Аляксандравіча Грэвеніца (Аляксандр Фрыдрых Аўраам) Грэвеніц (1837—1901) — сапраўднага стацкага саветніка, дырэктара Санкт-Пецярбургскага выхаваўчага дома. Дзед па бацьку — Аляксандр Фёдаравіч Грэвеніц (1806—1884). Маці — Крысціна Якаўлеўна Грэвеніц (нар. Віліе; 1847 — 17.11.1917). Яго сёстры:
* Аляксандра Аляксандраўна (1866—1947). З 13 ліпеня 1907 года — Казанскі віцэ-губернатар; 19 мая 1908 года быў выраблены ў калежскія саветнікі. З 15 снежня 1908 года — Екацярынаслаўскі віцэ-губернатар.

З 28 лютага 1911 года быў прызначаны Херсонскім губернатарам; з 19 мая — у чыне стацкага саветніка. У званні камергера з 1914 года; у тым жа годзе стаў сапраўдным стацкім саветнікам.

У 1916 годзе прызначаны Чарнігаўскім губернатарам.

У Пецярбургу жыл па адрасе: Мацвееўская вуліца, 3.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* В Николаеве не хватило дров — и управление переместили в Херсон

Катэгорыя:Выпускнікі Аляксандраўскага ліцэя
Катэгорыя:Казанскія віцэ-губернатары
Катэгорыя:Екацярынаслаўскія віцэ-губернатары
Катэгорыя:Чарнігаўскія губернатары
Катэгорыя:Херсонскія губернатары
Катэгорыя:Рускія эмігранты першай хвалі ў Бельгіі
Катэгорыя:Камер-юнкеры (ганаровае званне Расійскай імперыі)
Катэгорыя:Камергеры (ганаровае званне Расійскай імперыі)
Яўген Яўгенавіч Іваноў

**Яўген Яўгенавіч Іваноў** (нар. , пас. Табашар, Таджыкістан) — беларускі мовазнавец. Доктар філалагічных навук (2021), дацэнт (2006).

## Біяграфія 
Скончыў Магілёўскі дзяржаўны педагагічны інстытут імя А. А. Куляшова (спецыяльнасць «Руская мова і літаратура», 1991), Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт (аспірантура, «Агульнае мовазнаўства. Псіхалінгвістыка. Сацыялінгвістыка», 1995).
    
Працуе ў Магілёўскім дзяржаўным універсітэце імя А. А. Куляшова (з 1991; факультэт замежных моў, кафедра англійскага, агульнага і славянскага мовазнаўства, з 2006 — загадчык кафедры, з 2015 — загадчык кафедры тэарэтычнай і прыкладной лінгвістыкі).

Навуковыя інтарэсы: тэорыя мовы; параўнальнае мовазнаўства; фразеалогія славянскіх моў; лексікаграфія.

## Узнагароды 
Ганаровая грамата Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь (1992, 2006, 2008).

## Бібліяграфія 
* Беларускі фальклорны і літаратурны афарызм як лінгвістычны феномен: семантыка, структура, функцыянаванне : дысертацыя … доктара філалагічных навук : 10.02.01 : абаронена 07.04.2021 : зацверджана 06.10.2021 / Іваноў Яўген Яўгенавіч. — Магілёў, 2020.
* Русско-белорусский паремиологический словарь / Е. Е. Иванов, В. М. Мокиенко. — Могилев, 2007.
* Афарызмы ў мове і мова афарызмаў : манаграфія / Іваноў Яўген Яўгенавіч. - Магілёў, 2024. ISBN - 978-985-894-149-9

## Літаратура 
* Іваноў Яўген Яўгенавіч // Мовазнаўцы Магілёўскага дзяржаўнага універсітэта імя А. А. Куляшова : Агульнае і славянскае мовазнаўства (1930—2001) : біябібліяграфічны даведнік / Я. Я. Іваноў, В. І. Рагаўцоў. — Магілёў, 2002. — С. 143—160.
* Иванов Евгений Евгеньевич // Ученые МГУ имени А. А. Кулешова : биобиблиографический справочник. — Могилев, 2013. — С. 102—104.

## Спасылкі 
* Иванов Евгений Евгеньевич

Катэгорыя:Мовазнаўцы Беларусі
Уладзімір Аркадзевіч Сосна

**Уладзі́мір Арка́дзевіч Со́сна** (нар. 30 лістапада 1951, в. Галяшонкі, Смаргонскі раён, цяпер Гродзенская вобласць) — беларускі гісторык, кандыдат гістарычных навук (1983).

## Біяграфія 
У 1973 годзе скончыў гістарычны факультэт Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. У 1973 годзе працаваў настаўнікам сярэдняй школы ў Мядзелі. У 1975—1979 гадах навучаўся ў аспірантуры БДУ. Старшы лабарант кафедры гісторыі БССР БДУ ў 1974—1983 гадах.

Абараніў кандыдацкую дысертацыю «*Фарміраванне саслоўя дзяржаўных сялян у Беларусі ў канцы XVIII — першай палове XIX ст.*» (1983, навуковы кіраўнік — прафесар Аляксандр Ігнаценка). У 1983—1987 гадах выкладчык, дацэнт кафедры эканамічнай гісторыі Беларускага дзяржаўнага інстытута народнай гаспадаркі. У 1988—2000 гадах дацэнт кафедры гісторыі БССР, кафедры гісторыі Беларусі, кафедры гісторыі Беларусі старажытнага часу і сярэдніх вякоў БДУ. У 2001—2005 гадах загадчык кафедры гісторыі і беларусазнаўства Рэспубліканскага інстытута вышэйшай школы. З 2005 года дацэнт кафедры гісторыі Беларусі старажытнага часу і сярэдніх вякоў БДУ.

## Навуковая дзейнасць 
Навуковыя інтарэсы — сялянскае пытанне і палітычнае жыццё на Беларусі ў апошняй трэці XVIII — першай палове XIX стагоддзяў. Аўтар каля 200 прац.

Суаўтар і рэдактар вучэбнага дапаможніка «Гісторыя Беларусі» для ліцэяў, гімназій і школ з паглыбленым вывучэннем гуманітарных дысцыплін (1996, 1997), адзін з суаўтараў і рэдактараў першага тома «Гісторыі сялянства Беларусі».

Падрыхтаваў чатырох кандыдатаў навук.

## Узнагароды 
Узнагароджаны Граматай (1994) і Ганаровай граматай Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь (2001), «Выдатнік адукацыі» (2012) і «Заслужаны работнік БДУ» (2022).

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Гісторыкі СССР
Катэгорыя:Гісторыкі Беларусі
Дзмітрый Сяргеевіч Лаўрыновіч

**Дзмітрый Сяргеевіч Лаўрыновіч** (нар. , г. п. Шуміліна, Віцебская вобласць) — беларускі гісторык. Доктар гістарычных навук (2013), дацэнт (2006).

## Біяграфія 
Скончыў Магілёўскі дзяржаўны ўніверсітэт імя А. А. Куляшова (спецыяльнасць «Гісторыя. Сацыяльна-палітычныя дысцыпліны», 1998), Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт (дактарантура, 2013).
    
Працуе ў Магілёўскім дзяржаўным універсітэце імя А. А. Куляшова (з 1998, дацэнт кафедры ўсходнеславянскай і расійскай гісторыі, кафедры гісторыі Беларусі і ўсходніх славян, прафесар кафедры ўсеагульнай гісторыі, з 2022 — кафедры гісторыі і філасофіі, у 2005—2008 — загадчык аспірантуры, у 2008—2014 — дэкан факультэта замежных моў, з 2014 — першы прарэктар).

Навуковыя інтарэсы: гісторыя Расіі і Беларусі XIX—XX стагоддзяў; гісторыя палітычных партый і грамадскіх рухаў, парламентарызма, нацыянальных адносін.

## Узнагароды 
Нагрудны знак «Выдатнік адукацыі» (2021).

## Бібліяграфія 
* Общероссийские либеральные партии организации в общественно-политической жизни Беларуси (1905—1918 гг.) : диссертация … доктора исторических наук : 07.00.02 : защищена 28.03.2013 : утверждена 16.10.2013 / Лавринович Дмитрий Сергеевич. — Минск, 2012.

## Літаратура 
* Лавринович Дмитрий Сергеевич // Ученые МГУ имени А. А. Кулешова : биобиблиографический справочник. — Могилев, 2013. — С. 29—31.
* Дмитрий Сергеевич Лавринович : биобиблиографический указатель / [составители: Ю. Г. Чубкова, А. С. Мельникова]. ― Могилев, 2021.
 

Катэгорыя:Дэканы МДУ імя А. А. Куляшова
Катэгорыя:Гісторыкі Беларусі
Грант Гугенхайма

**Грант Гугенха́йма**, або **стыпе́ндыя Гугенха́йма** () — грант  з’яўляецца субсідыяй, якая прысуджаецца штогод, пачынаючы з 1925 года тым, *«»*. Штогод Фонд прысуджае некалькі сотняў узнагарод у кожнай з дзвюх асобных катэгорый:
* грамадзянам і пастаянным жыхарам Злучаных Штатаў і Канады.
* іншым грамадзянам, пастаянным жыхарам Лацінскай Амерыкі і Карыбскага басейна.

[thumb|left|180 px|[Сайман Гугенхайм]]
Выканальніцкія мастацтвы не ўваходзяць у сферу інтарэсаў Фонду; выключэнне складаюць катэгорыі кампазітараў, рэжысёраў і харэографаў.

Студэнты не могуць прэтэндаваць на стыпендыю, толькі «прасунутыя прафесіяналы ў зеніце кар’еры», якія ўжо заявілі пра сябе выстаўкамі, пастаноўкамі, публікацыямі. Стыпендыяты могуць траціць грошы паводле свайго меркавання, і асноўнай мэтай Стыпендыі з’яўляецца даць атрымальнікам ''''. Кандыдаты павінны падаць спасылкі на свае працы, а таксама рэзюмэ і партфоліа. Фонд атрымлівае ад 3500 да 4000 заявак у год; пры гэтым штогод прысуджаецца каля 220 стыпендый.

Памер гранта вар’іруецца і скарэктаваны ў адпаведнасці з патрэбнасцямі стыпендыятаў, улічваючы іншыя іх рэсурсы, а таксама іх мэты і маштабы іх планаў. Сярэдні грант у конкурсе 2008 года сярод прэтэндэнтаў з ЗША і Канады быў 

## Гл. таксама 
* Дабрачынная арганізацыя
* Грант (грошы)
* Стыпендыя
* :Катэгорыя:Стыпендыяты Гугенхайма

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Узнагароды ЗША
Катэгорыя:Прэміі ЗША
Катэгорыя:З’явіліся ў 1925 годзе
Мікалай Андрэевіч Збаражскі

**Мікалай Андрэевіч Збаражскі** (? — да 8 ліпеня 1574) — ураднік Вялікага Княства Літоўскага, князь.

## Біяграфія 
Паходзіў з княжацкага роду Збаражскіх герба «Карыбут». Нарадзіўся ў сям’і Андрэя Сямёнавіча Збаражскага.

У 1559 і 1563 гадах спраўца Кіеўскага ваяводства. 3 1560 года стараста крэменецкі. Падпісаў акт Люблінскай уніі 1569 года.

Валодаў чвэрцю Збаража і інш.

## Сям’я 
Першым шлюбам жанаты з княжной Казекай, другім — з Ганнай, дачкой апошняга сербскага дэспата Іаана Стафанавіча Бранкавіча.

## Крыніцы 
## Літаратура 
*
Аляксандра Уладзіміраўна Валасевіч

**Аляксандра Уладзіміраўна Валасевіч** (нар. , с. Слабада, Варонежская вобласць, Расія) — беларускі геафізік. Доктар фізіка-матэматычных навук (1995), прафесар.

## Біяграфія 
Скончыла Ленінградскі дзяржаўны ўніверсітэт (спецыяльнасць «Фізіка», 1964), Кольскі філіял АН СССР (аспірантура, спецыяльнасць «Геафізіка», 1976).
    
Працуе ў Магілёўскім дзяржаўным універсітэце імя А. А. Куляшова (з 1982, факультэт матэматыкі і прыродазнаўства, кафедра агульнай фізікі, прафесар).

Навуковыя інтарэсы: фізіка плазмы; геафізіка; нелінейная дынаміка.

## Бібліяграфія 
* Электростатические структуры и неоднородности в авроральной ионосферной и магнитосферной плазме : автореферат диссертации … доктора физико-математических наук : 04.00.22 / Волосевич Александра Владимировна. — Санкт-Петербург, 1995.
* Введение в нелинейную теорию колебательных и волновых процессов : курс лекций. В 2 ч. Ч. 1 / А. В. Волосевич. — Могилев, 2008.
 

## Літаратура 
* Волосевич Александра Владимировна // Республика Беларусь : энциклопедия : [в 7 т.]. — Минск, 2006. — Т. 2. — С. 791.
* 
* Волосевич Александра Владимировна // Ученые МГУ имени А. А. Кулешова : биобиблиографический справочник. — Могилев, 2013. — С. 220—222.
 

Катэгорыя:Геафізікі
Катэгорыя:Фізікі СССР
Катэгорыя:Фізікі Беларусі
Юрый Андрэевіч Збаражскі

**Юрый Андрэевіч Збаражскі** (? — да 3 мая 1580) — ураднік Вялікага Княства Літоўскага, князь.

## Біяграфія 
Паходзіў з княжацкага роду Збаражскіх герба «Карыбут». Нарадзіўся ў сям’і Андрэя Сямёнавіча Збаражскага.

Пасол на сойм 1573 года.

Шлюб з Шчэнснай Насілоўскай прынёс яму маёнткі Вязынь, Крайск і Жыціну Менскім павеце, Насілаў у Ашмянскім павеце. Валодаў таксама часткай Збаража і інш. маёнткамі на Украіне.

## Сям’я 
Жонка Шчэнсная, дачка ваяводы віцебскага Ю. В. Насілоўскага, пасля жанаты з Б. М. Казінскай.

## Літаратура 
*
Сяргей Лебедзеў

**Сяргей Лебедзеў**:
* Сяргей Аляксеевіч Лебедзеў (1902—1974) — савецкі вучоны ў галіне электратэхнікі і вылічальнай тэхнікі.
* Сяргей Васілевіч Лебедзеў — рускі хімік.
* Сяргей Малахіевіч Лебедзеў (1907—1965) — вучоны-геадэзіст, прафесар.
Уладзімір Лебедзеў

**Уладзімір Лебедзеў**:
* Уладзімір Васілевіч Лебедзеў — савецкі мастак.
* Уладзімір Іванавіч Лебедзеў (нар. 1940) - фізік. Доктар фізіка-матэматычных навук (1991).
Уладзімір Іванавіч Лебедзеў

**Уладзімір Іванавіч Лебедзеў** (нар. , Ленінград, РСФСР) — беларускі фізік. Доктар фізіка-матэматычных навук (1991), прафесар.

## Біяграфія 
Скончыў Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт (спецыяльнасць «Фізіка», 1962), Інстытут фізікі АН БССР (аспірантура, 1967).
    
Працаваў у Інстытуце фізікі АН БССР (з 1962, з 1970 — у Магілёўскім аддзяленні), Магілёўскім дзяржаўным універсітэце імя А. А. Куляшова (1993—2016, факультэт матэматыкі і прыродазнаўства, кафедра прыродазнаўства, прафесар).

Навуковыя інтарэсы: лазерная фізіка; эксперыментальная оптыка.

## Бібліяграфія 
* Динамические режимы генерации лазеров с нелинейной рефракцией в активной среде : автореферат диссертации … доктора физико-математических наук : 01.04.04 / Лебедев Владимир Иванович. — Минск, 1989.
* Эволюция природы и науки : учебное пособие по курсу «Концепции современного естествознания» / В. И. Лебедев. — Могилев, 2003.

## Літаратура 
* 
* Лебедев Владимир Иванович // Республика Беларусь : энциклопедия : [в 7 т.]. — Минск, 2007. — Т. 4. — С. 419.
* Лебедев Владимир Иванович // Ученые МГУ имени А. А. Кулешова : биобиблиографический справочник. — Могилев, 2013. — С. 237.
 

Катэгорыя:Фізікі СССР
Катэгорыя:Фізікі Беларусі
Сяргей Васілевіч Жасткоў

**Сяргей Васілевіч Жасткоў** (, Дрыбін, Магілёўская вобласць — ) — беларускі матэматык. Доктар фізіка-матэматычных навук (2004), прафесар (2006).

## Біяграфія 
Скончыў Ленінградскі дзяржаўны ўніверсітэт імя А. А. Жданава (спецыяльнасць «Матэматыка і механіка», 1975), Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт (аспірантура, спецыяльнасць «Дыферэнцыраваныя ўраўненні і матэматычная фізіка», 1983).
    
Працаваў у Магілёўскім аддзяленні Інстытута фізікі АН БССР (з 1976), Інстытуце прыкладной оптыкі НАН Беларусі (1992—2003), Інстытуце тэхналогіі металаў НАН Беларусі (з 2004), Магілёўскім дзяржаўным універсітэце імя А. А. Куляшова (з 2005, фізіка-матэматычны факультэт, кафедра матэматычнага аналізу і дыферэнцыяльных ураўненняў, загадчык кафедры).

Навуковыя інтарэсы: тэорыя салітонаў; тэорыя нелінейных ваганняў; тэорыя задачы Кашы для нарматыўных сістэм у частковых вытворных; матэматычная фізіка, біялогія і хімія.

## Бібліяграфія 
* Развитие конструктивных методов построения глобальных решений нелинейных уравнений в частных производных : диссертация … доктора физико-математических наук : 01.01.02 : защищена 17.10.2003 : утверждена 30.06.2004 / Жестков Сергей Васильевич. — Могилев, 2003.
* Конструктивные методы построения глобальных решений нелинейных уравнений в частных производных / С. В. Жестков. — Могилев, 2006.
* О существовании волновых решений двумерных уравнений Фишера с различными типами нелинейности / С. В. Жестков, А. А. Романенко // Доклады Национальной академии наук Беларуси. — 2011. — Т. 55, № 3. — С. 55—58.
    

## Літаратура 
* Жестков Сергей Васильевич // Республика Беларусь : энциклопедия : [в 7 т.]. — Минск, 2006. — Т. 3. — С. 533.
* Жестков Сергей Васильевич // Ученые МГУ имени А. А. Кулешова : биобиблиографический справочник. — Могилев, 2013. — С. 225—226.
* Жестков Сергей Васильевич : 02.08.1952—04.12.2014 // Веснік Магілёўскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя А. А. Куляшова. Серыя В. — 2015. — № 1. — С. 89—90.
 

Катэгорыя:Матэматыкі СССР
Катэгорыя:Матэматыкі Беларусі
Барыс Мікалаевіч Нешатаеў

**Барыс Мікалаевіч Нешатаеў** (нар. , Кудымкар, Пермскі край, Расія) — географ. Доктар геаграфічных навук (1992), прафесар (1994).

## Біяграфія 
Скончыў Пермскі дзяржаўны ўніверсітэт (спецыяльнасць «Фізічная геаграфія», 1971; аспірантура, 1977).
    
Працаваў у СШ № 82 г. Пярмі (1971—1974, настаўнік), Пермскім дзяржаўным універсітэце (1977—1981, асістэнт кафедры фізічнай геаграфіі), Магілёўскім дзяржаўным універсітэце імя А. А. Куляшова (1995—1996 — прафесар кафедры біялогіі і хіміі, 1996—2002 — загадчык кафедры геаграфіі і аховы прыроды), Сумскім дзяржаўным педагагічным універсітэце імя А. С. Макаранкі (1982—1994 і з 2002, прафесар кафедры агульнай і рэгіянальнай геаграфіі, у 2002—2016 — загадчык кафедры).

Навуковыя інтарэсы: фізічная геаграфія; ландшафтазнаўства; геамарфалогія; геаэкалогія.

## Бібліяграфія 
* Методологические принципы сравнительного ландшафтного анализа долинно-речных систем (на примере Камского Предуралья и Сумского Приднепровья) : автореферат диссертации … доктора географических наук : 11.00.01 / Нешатаев Борис Николаевич. ― Киев, 1992.
* Пойменные ландшафты Пермского Прикамья и вопросы их оптимизации : автореферат диссертации … кандидата географических наук : 11.00.01 / Нешатаев Борис Николаевич. — Ленинград, 1979.
 

## Спасылкі 
* Профессор Борис Николаевич Нешатаев отмечает 70-летний юбилей 
 

Катэгорыя:Выкладчыкі Пермскага дзяржаўнага ўніверсітэта
Катэгорыя:Географы СССР
Катэгорыя:Географы Украіны
Катэгорыя:Географы Беларусі
Уладзіслаў Андрэевіч Збаражскі

**Уладзіслаў Андрэевіч Збаражскі** (? — 1581 або 1582) — ураднік Вялікага Княства Літоўскага, князь.

## Біяграфія 
Паходзіў з княжацкага роду Збаражскіх герба «Карыбут». Нарадзіўся ў сям’і Андрэя Сямёнавіча Збаражскага.

Валодаў маёнткам Валошышчы ў Крэменецкім павеце, дзе ў 1557 годзе атрымаў права залажыць горад. Пасол на соймы 1564 і 1569 гадоў. 3 1570 года стараста (дзяржаўца) батоцкі, у 1573—1574 гадах спраўца Кіеўскага ваяводства.

## Сям’я 
Меў сыноў Стафана, Канстанціна, Пятра.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Старосты батоцкія
Крыштоф Збаражскі

**Крыштоф Збаражскі** () — ураднік.

## Біяграфія 
З княжацкага роду Збаражскіх герба «Карыбут», сын Януша Мікалаевіча Збаражскага.

Вучыўся ў Нідэрландах. У 1609 годзе ваяваў пад Смаленскам. Канюшы каронны з 1610 года, староста крэменецкі з 1608 года, баляслаўскі, вісліцкі і грубяшоўскі. Пасол у Турцыю ў 1621 годзе.

## Крыніцы 
## Літаратура 
*
Януш Збаражскі

**Януш Мікалаевіч Збаражскі** (? — 1608) — ураднік, ваенны дзеяч.

## Біяграфія 
Паходзіў з княжацкага роду Збаражскіх герба «Карыбут». Нарадзіўся ў сям’і Мікалая Андрэевіча Збаражскага.

Ваявода брацлаўскі з 1576 года; стараста крэменецкі з 1574, пінскі ў 1581—1590 гадах. Пасол на сойм 1573 года. У час Інфлянцкай вайны 1558—1582 гадоў вызначыўся ў Чашніцкай бітве 1567 года, пры ўзяцці Полацка ў 1579 і Вялікіх Лук у 1580 годзе, аблозе Пскова ў 1581 годзе. Неаднаразова адбіваў напады крымскіх татараў на ўкраінскія землі (найбуйнейшыя — у 1576 і 1594). Удзельнічаў у заключэнні Ям-Запольскага перамір’я 1582 года.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Януш
Катэгорыя:Сенатары Рэчы Паспалітай
Катэгорыя:Дэпутаты Сойма Рэчы Паспалітай
Катэгорыя:Ваяводы брацлаўскія
Катэгорыя:Старосты крамянецкія
Катэгорыя:Старосты пінскія
Катэгорыя:Удзельнікі Лівонскай вайны
Заслаўскія

**Заслаўскія** або **Жаслаўскія** — княжацкі род герба «Астрог» зменены (страла над паўкальцом заменена на крыж), галіна князёў Астрожскіх.

Юрый Васілевіч (каля 1430 — каля 1500) — малодшы брат князя Івана Васілевіча Астрожскага, пры падзеле бацькоўскай спадчыны атрымаў Заслаўе на Валыні (цяпер Ізяслаў Хмяльніцкай вобласці Украіны). Нашчадкі князя Юрыя тытулаваліся князямі Заслаўскімі. Асноўная іх дзейнасць звязана з Украінай.

Да Беларусі мелі дачыненне ў 2-й палове 16 ст. дзеці Кузьмы Іванавіча (каля 1500—1562), жанатага з княгіняй Настассяй Юр’еўнай Гальшанскай-Дубровіцкай. Іх дзеці ў 1556 годзе пры падзеле спадчыны згаслага роду князёў Гальшанскіх атрымалі палову Глуска ў Новагародскім і Рычаў у Пінскім павеце.

Януш Кузьміч (каля 1530—1567) пакінуў сына Януша (каля 1550—1629). Ганна Кузьмінічна (? — 1582), жонка князя Івана Фёдаравіча Чартарыйскага, у 1581 годзе адкупіла ў пляменніка долю ў названых маёнтках, якія потым адышлі да князёў Чартарыйскіх.

Нашчадкі Януша Янушавіча жылі да 1677 года.

## Літаратура 
* 
* Wolff J. Kniaziowie litewsko-ruscy od końca czternastego wieku. Warszawa, 1895. S. 594—605.

## Спасылкі
Юрый Завіша

**Юрый Завіша** (каля 1555 — пасля 1590) — землеўласнік.

## Біяграфія 
Паходзіў са старэйшай галіны шляхецкага роду Завішаў герба «Лебедзь». Другі сын Яна Завішы (1520?—1557).

Валодаў маёнткам Ракаў, які праз шлюб яго адзінай дачкі Ганны з князем Шыманам Самуэлем Сангушкам перайшоў да апошняга.

## Літаратура 
*
Соцкі

**Соцкі** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Аляксандр Барысавіч Соцкі (нар. 1953) — беларускі фізік-оптык. Доктар фізіка-матэматычных навук (2003), прафесар (2011).
* Барыс Аляксандравіч Соцкі (1930—1995) — беларускі фізік-тэарэтык. Доктар фізіка-матэматычных навук (1989), прафесар (1991).
* Мікалай Барысавіч Соцкі (нар. 1955) — беларускі фізік, педагог, спецыяліст у галіне біямеханікі спорту, спартсмен (грэка-рымская барацьба).
Ойген Фішэр

**Ойген Фішэр** (;  — ) — нямецкі вучоны-антраполаг, прафесар медыцыны, антрапалогіі і еўгенікі, член НСДАП. Пасля быў дырэктарам Інстытута антрапалогіі, чалавечай спадчыннасці і еўгенікі імя Кайзера Вільгельма, а таксама рэктарам Берлінскага ўніверсітэта імя Гумбальта.

Ідэі Фішэра леглі ў аснову Нюрнбергскіх законаў 1935 года, якія служылі для апраўдання нацысцкай ідэалогіі, звязанай з расавай перавагай Германіі. У 1923 годзе Адольф Гітлер, які знаходзіўся ў зняволенні, прачытаўшы працы Фішэра, выкарыстоўваў яго еўгенічныя ідэі, каб падтрымаць ідэал чыстага «арыйскага» грамадства ў сваім маніфесце Mein Kampf.

Катэгорыя:Еўгеніка
Катэгорыя:Нацызм
Катэгорыя:Антраполагі Германіі
Катэгорыя:Рэктары
Аляксандр Барысавіч Соцкі

**Аляксандр Барысавіч Соцкі** (нар. , Мінск) — беларускі фізік-оптык. Доктар фізіка-матэматычных навук (2003), прафесар (2011).

## Біяграфія 
Скончыў Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт імя У. І. Леніна (спецыяльнасць «Фізіка», 1975), Магілёўскі філіял Інстытута фізікі АН БССР (аспірантура, 1980).
    
Працаваў у Магілёўскім філіяле Інстытута фізікі АН БССР (1976—1989, старшы навуковы супрацоўнік), Інстытуце прыкладной оптыкі НАН Беларусі (1989—2005, вядучы навуковы супрацоўнік), Магілёўскім дзяржаўным універсітэце імя А. А. Куляшова (з 2008, факультэт матэматыкі і прыродазнаўства, кафедра агульнай фізікі, прафесар).

Навуковыя інтарэсы: тэорыя элементаў і ўстройстваў інтэгральнай і валаконнай оптыкі; адваротныя аптычныя задачы.

## Узнагароды 
Медаль «За працоўныя заслугі» (2021), Ганаровая грамата Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь (2013), Грамата Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь (2009).

## Бібліяграфія 
* Теория элементов и устройств интегральной оптики : диссертация … доктора физико-математических наук : 01.04.05 : защищена 00.00.2002 : утверждена 12.03.2003 / Сотский Александр Борисович. — Могилев, 2001.
* Теория оптических волноводных элементов : монография / А. Б. Сотский. — Могилев, 2011.
 

## Спасылкі 
* Сотский Александр Борисович
 

Катэгорыя:Фізікі СССР
Катэгорыя:Фізікі Беларусі
Віктар Валяр’янавіч Бунак

**Віктар Валяр’янавіч Бунак** (10 [22] верасня 1891, , Расійская імперыя — , , СССР) — савецкі антраполаг і анатам, адзін з заснавальнікаў савецкай антрапалагічнай школы. Доктар біялагічных навук (1935), прафесар, заслужаны дзеяч навукі РСФСР (1971).

У 1922 годзе намаганнямі Д. М. Анучына і В. В. Бунака быў створаны Навукова-даследчы інстытут антрапалогіі пры Маскоўскім універсітэце. Пасля смерці Анучына ў 1923 годзе Бунак заняў пасаду дырэктара Інстытута антрапалогіі і загадчыка кафедры антрапалогіі Маскоўскага ўніверсітэта.

У 1948 годзе ён быў пазбаўлены пасад дырэктара Інстытута антрапалогіі і загадчыка кафедры антрапалогіі Маскоўскага ўніверсітэта, якія займаў з 1923 года. Зімой 1948—1949 гадоў вучонага адправілі ў Ленінград на пасаду лабаранта аддзела антрапалогіі ленінградскага філіяла Інстытута этнаграфіі Акадэміі навук СССР без права публікацыі навуковых работ. У Ленінградзе ён працаваў каля 7 гадоў да 1955 года, калі вярнуўся ў Маскву, у аддзел антрапалогіі Інстытута этнаграфіі АН СССР.

Быў жанаты з мастачкай Вольгай Фёдараўнай Амасавай-Бунак.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Антраполагі СССР
Катэгорыя:Антраполагі Расіі
Грэгары Лоўлер

**Грэгары Фрэнсіс Лоўлер** (нар. ) — амерыканскі матэматык, які працуе ў галіне тэорыі імавернасцей і найбольш вядомы сваёй працай з 2000 года па эвалюцыі Шрама-Лёўнера.

Атрымаў ступень доктара філасофіі ў Прынстанскім універсітэце ў 1979 годзе пад кіраўніцтвам Эдварда Нельсана. Быў выкладчыкам Універсітэта Дзьюка з 1979 па 2001 гады, Карнельскага ўніверсітэта з 2001 па 2006 гады, а з 2006 года працуе ў Чыкагскім універсітэце.

Катэгорыя:Матэматыкі ЗША
Катэгорыя:Матэматыкі XX стагоддзя
Катэгорыя:Матэматыкі XXI стагоддзя
Якаў Мацвеевіч Эліяшберг

**Якаў Мацвеевіч Эліяшберг** (нар. , ) — амерыканскі матэматык.

З-за росту антысемітызму ў Савецкім Саюзе з 1972 па 1979 гады ён быў вымушаны працаваць у Сыктыўкарскім дзяржаўным універсітэце ў Рэспубліцы Комі. У 1980 годзе Эліяшберг вярнуўся ў Ленінград і падаў дакументы на візу, але яму адмовілі, і ён стаў адмоўнікам да 1987 года. Ён быў адарваны ад матэматычнага жыцця і не мог працаваць у акадэмічных колах, але дзякуючы заступніцтву сябра ён здолеў атрымаць працу ў прамысловасці ў якасці кіраўніка групы камп’ютарнага праграмнага забеспячэння.

У 1988 годзе Эліяшбергу ўдалося пераехаць у ЗША, і з 1989 года ён быў прафесарам матэматыкі Herald L. і Caroline L. Ritch у Стэнфардскім універсітэце. Паміж 2001 і 2002 гадамі ён быў запрошаным прафесарам у Інстытуце перспектыўных даследаванняў.

Катэгорыя:Матэматыкі СССР
Катэгорыя:Матэматыкі ЗША
Катэгорыя:Матэматыкі XX стагоддзя
Катэгорыя:Таполагі
Катэгорыя:Выпускнікі СПбДУ
Катэгорыя:Кандыдаты фізіка-матэматычных навук
Жан-Франсуа Ле Галь

**Жан-Франсуа Ле Галь** (нар. ) — французскі матэматык, які працуе ў такіх галінах тэорыі імавернасцей, як броўнаўскі рух, працэсы Леві, суперпрацэсы і іх сувязі з дыферэнцыяльнымі ўраўненнямі ў частковых вытворных, разгалінаваныя працэсы, стахастычнае зліццё і выпадковыя плоскія карты. Атрымаў ступень доктара філасофіі ў 1982 годзе ва Універсітэта П’ера і Марыі Кюры (Парыж VI) пад кіраўніцтвам Марка Ёра. Абраны ў Французскую акадэмію навук у снежні 2013 года.

Быў узнагароджаны прэміяй Рола Дэвідсана ў 1986 годзе, прэміяй Ферма ў 2005 годзе.

Катэгорыя:Матэматыкі Францыі
Катэгорыя:Матэматыкі XX стагоддзя
Катэгорыя:Матэматыкі XXI стагоддзя
Петэр Голдрайх

**Петэр Голдрайх** (; нар. , , ЗША) — амерыканскі астрафізік, прафесар Інстытута перспектыўных даследаванняў і Каліфарнійскага тэхналагічнага інстытута.

Член Нацыянальнай акадэміі навук ЗША (1972).

## Адукацыя і кар’ера 
Голдрайх скончыў Карнельскі ўніверсітэт, атрымаўшы ў 1960 годзе дыплом бакалаўра, у 1963 годзе там жа атрымаў доктарскую ступень пад навуковым кіраўніцтвам Томаса Голда. У 1963—1964 гадах займаўся навуковай працай у штаце Кембрыджскага ўніверсітэта. З 1964 па 1966 гады працаваў асістэнт-прафесарам на кафедры астраноміі і геафізікі ў Каліфарнійскім універсітэце ў Лос-Анджэлесе. У 1966 годзе перайшоў у Каліфарнійскі тэхналагічны ўніверсітэт, дзе да 1969 года працаваў на пасадзе ад’юнкт-прафесара, пасля чаго атрымаў пасаду ўласна прафесара (). У 1981 годзе ўзначаліў прафесарскую кафедру астрафізікі і планетарнай фізікі Лі Дзюбрыджа.

Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі Шаа
Катэгорыя:Астраномы ЗША
Катэгорыя:Астраномы XX стагоддзя
Катэгорыя:Астраномы XXI стагоддзя
Жасткоў

**Жасткоў** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Аляксандр Пятровіч Жасткоў — Герой Савецкага Саюза
* Сяргей Васілевіч Жасткоў — беларускі матэматык
Ілья Іосіфавіч Пятэцкі-Шапіра

**Ілья Іосіфавіч Пятэцкі-Шапіра** (,  — , ) — савецкі, ізраільскі і амерыканскі матэматык, спецыяліст у аналітычнай тэорыі лікаў, тэорыі прадстаўленняў груп і алгебраічнай геаметрыі. Лаўрэат прэміі Вольфа і Прэміі Ізраіля.

Нарадзіўся 30 сакавіка 1929 года ў Маскве. Бацька Іосіф Гершэвіч Пятэцкі-Шапіра (1895—1965) і маці — Сафія Аркадзеўна — паходзілі з традыцыйных яўрэйскіх сем’яў, бацька — з Бярдзічава, а маці — з Гомеля. Пляменнік адваката Льва Рыгоравіча Пятэцкага-Шапіры (сярод іншага, удзельніка Шахцінскай справы).

У 1968 годзе падпісаў «ліст 99» на імя міністра аховы здароўя СССР і генеральнага пракурора СССР у абарону гвалтоўна змешчанага ў маскоўскую псіхіятрычную лякарню № 5 матэматыка А. С. Ясеніна-Вольпіна, пасля чаго быў адхілены ад выкладання на мехмаце МДУ.

Катэгорыя:Матэматыкі СССР
Катэгорыя:Матэматыкі ЗША
Катэгорыя:Матэматыкі Ізраіля
Катэгорыя:Матэматыкі ў тэорыі лікаў
Катэгорыя:Матэматыкі XX стагоддзя
Катэгорыя:Матэматыкі XXI стагоддзя
Шыінг-Шэн Чэрн

**Шыінг-Шэн Чэрн** ( — ) — кітайска-амерыканскі матэматык, адзін з найбуйнейшых у XX стагоддзі спецыялістаў па дыферэнцыяльнай геаметрыі і тапалогіі. Доктар, член Нацыянальнай акадэміі навук ЗША (1961) і Амерыканскага філасофскага таварыства (1989); замежны член Лонданскага каралеўскага таварыства (1985), Французскай акадэміі навук (1989), Кітайскай акадэміі навук (1994), Расійскай акадэміі навук (1999). Адзначаны Нацыянальным медалём навукі ЗША.

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Кітаі
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі Шаа
Катэгорыя:Таполагі
Катэгорыя:Матэматыкі Кітая
Катэгорыя:Матэматыкі ЗША
Катэгорыя:Матэматыкі XX стагоддзя
Катэгорыя:Матэматыкі XXI стагоддзя
Катэгорыя:Замежныя члены РАН
Катэгорыя:Замежныя члены Кітайскай акадэміі навук
Селайна (Агая)

**Селайна** () — акруговы цэнтр акругі Мерсер штата Агая, ЗША. Насельніцтва — 10 400 чалавек (перапіс 2010 года); вышыня — 270 метраў.

Горад быў заснаваны ў 1834 годзе Джэймсам Уотсанам Рылі; назва была дадзена па сугуччы з назвай горада Salina, і толькі крыху зменена, каб не было праблем з дастаўкай пошты. Горад рос павольна, і ў 1880 г. у ім было ўсяго 1336 жыхароў, аднак пасля гэтага часу насельніцтва пачало хутка расці — у мясцовасці была выяўлена нафта і прыродны газ.

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Рычард Шон, амерыканскі матэматык

## Крыніцы 
Катэгорыя:Гарады Агая
Джэфры Марсі

**Джэфры Марсі** (; нар. ) — амерыканскі астраном, рэкардсмен па колькасці адкрытых экзапланет. Прафесар Каліфарнійскага ўніверсітэта ў Берклі (да кастрычніка 2015 года), член Нацыянальнай АН ЗША (2002—2021). Сумесна з Полам Батлерам і Дэбрай Фішэр адкрыў 70 з першых ста знойдзеных экзапланет.

## Біяграфія 
У 1972 годзе скончыў сярэднюю школу ў Гранада Хілс у Каліфорніі. У 1976 годзе з адзнакай скончыў Каліфарнійскі ўніверсітэт у Лос-Анджэлесе па спецыяльнасцях фізіка і астраномія. У 1982 годзе стаў доктарам філасофіі па астраноміі ў Каліфарнійскім універсітэце ў Санта-Крузе, працуючы ў Лікскай абсерваторыі.

З 1982 па 1984 гады займаўся выкладаннем і навукова-даследчай дзейнасцю ў Інстытуце Карнегі (Вашынгтон). З 1984 па 1996 гады — дацэнт кафедры фізікі і астраноміі, і з 1997 па 1999 гады — заслужаны прафесар Універсітэта штата ў Сан-Францыска. Пасля ад’юнкт-прафесар фізікі і астраноміі гэтага ж універсітэта, прафесар астраноміі Каліфарнійскага ўніверсітэта ў Берклі і кіраўнік Цэнтра комплекснай планеталогіі.

У кастрычніку 2015 года пакінуў Каліфарнійскі ўніверсітэт у Берклі — з-за скандалу аб дамаганні да студэнтак і аспірантак у перыяд з 2001 па 2010 гады. У маі 2021 года быў выключаны з Нацыянальнай АН ЗША.

Член Амерыканскай акадэміі мастацтваў і навук (2010).

Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі Шаа
Катэгорыя:Астраномы ЗША
Катэгорыя:Астраномы XX стагоддзя
Катэгорыя:Астраномы XXI стагоддзя
Дэбра Фішэр

**Дэбра Фішэр** (нар. ) — прафесар астраноміі Універсітэта штата ў Сан-Францыска. Фішэр з’яўляецца суаўтарам больш за 100 навуковых прац, прысвечаных карлікавым зоркам і субзорным аб’ектам, размешчаным у нашай Галактыцы, уключаючы экзапланеты. Яна з’яўляецца вядучым даследчыкам Кансорцыума N2K, які займаецца пошукам экзапланет. Таксама яна з’яўляецца членам каманды навукоўцаў па пошуку планет, якая кіруецца Джэфры Марсі.

## Біяграфія 
Дэбра Фішэр вучылася ва Універсітэце Аявы і Універсітэце штата ў Сан-Францыска, атрымала ступень доктара навук у Каліфарнійскім універсітэце ў Санта-Крузе ў 1998 годзе. Пасля гэтага яна працавала ў Каліфарнійскім універсітэце ў Берклі, кіруючы праграмай па пошуку планет у Лікскай абсерваторыі.

Катэгорыя:Астраномы ЗША
Катэгорыя:Астраномы XX стагоддзя
Катэгорыя:Астраномы XXI стагоддзя
Катэгорыя:Жанчыны-астраномы
Фрэнк Шу

**Фрэнк Шу** (нар. ) — амерыканскі астрафізік кітайскага паходжання.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў Кітаі, сын кітайска-тайваньскага матэматыка Сюй Сяньсю. Адукацыю атрымаў у ЗША, у 1963 годзе — ступень бакалаўра па фізіцы ў Масачусецкім тэхналагічным інстытуце, у 1968 годзе — Ph.D па астраноміі ў Гарвардскім універсітэце.

Узначальваў дэпартамент астраноміі Каліфарнійскага ўніверсітэта ў Берклі з 1984 па 1988 гады, пасля працаваў ва ўніверсітэце Стоўні-Брук. З 2002 па 2006 гады быў прэзідэнтам Нацыянальнага ўніверсітэта Цінхуа (Тайвань). З 2006 года працуе ў Каліфарнійскім універсітэце ў Сан-Дыега. З’яўляецца ганаровым прафесарам Каліфарнійскага ўніверсітэта ў Берклі.

З 1994 па 1996 гады быў прэзідэнтам Амерыканскага астранамічнага таварыства.

Член Нацыянальнай акадэміі навук ЗША (1987), член Амерыканскай акадэміі навук і мастацтваў (1992), член Амерыканскага філасофскага таварыства (2003), акадэмік Academia Sinica (Тайвань).

Асноўныя працы прысвечаны паходжанню метэарытаў, нараджэнню і ранняй эвалюцыі зорак і структуры спіральных галактык.

Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі Шаа
Катэгорыя:Астраномы ЗША
Катэгорыя:Астрафізікі ЗША
Катэгорыя:Астраномы XX стагоддзя
Катэгорыя:Астраномы XXI стагоддзя
Катэгорыя:Узнагароджаныя медалём Кэтрын Брус
Катэгорыя:Імігравалі ў ЗША з Кітая
Амерыканскае астранамічнае таварыства

**Амерыканскае астранамічнае таварыства** (, AAS) — некамерцыйнае навуковае таварыства, якое ўваходзіць у склад Амерыканскага інстытута фізікі. Найбуйнейшая ў Паўночнай Амерыцы арганізацыя, якая аб’ядноўвае астраномаў. Заснавана ў 1899 годзе як Амерыканскае астранамічнае і астрафізічнае таварыства (назва да 1915).

Місія таварыства заключаецца ў паляпшэнні і распаўсюджванні навуковага разумення чалавецтвам Сусвету. Станам на 2010 год у таварыства ўваходзіць каля 7000 членаў, сярод якіх акрамя астраномаў ёсць таксама фізікі, матэматыкі, геолагі і прадстаўнікі іншых прафесій, інтарэсы якіх блізкія да астраноміі.

Катэгорыя:Навуковыя таварыствы ЗША
Катэгорыя:Астраномія ў ЗША
Чарлз Бенет (астрафізік)

**Чарлз Леанард Бенет** (нар. ) — амерыканскі астрафізік-назіральнік, прафесар фізікі і астраноміі Універсітэта Джонса Хопкінса. Навуковы кіраўнік аднаго з самых паспяховых праектаў НАСА па вывучэнні рэліктавага выпраменьвання — WMAP. Член Нацыянальнай Акадэміі навук ЗША, Амерыканскай асацыяцыі садзейнічання развіццю навукі, Амерыканскага фізічнага таварыства, Амерыканскай акадэміі мастацтваў і навук.

## Біяграфія 
У 1978 годзе з адзнакай скончыў Мэрылендскі ўніверсітэт у Каледж-Парку па спецыяльнасці «фізіка» і «астраномія». З 1976 па 1978 гады праходзіў летнюю практыку ў Дэпартаменце геамагнетызму Інстытута Карнегі. У 1984 годзе стаў доктарам філасофіі па фізіцы ў Масачусецкім тэхналагічным інстытуце.

Катэгорыя:Дактары філасофіі
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі Шаа
Катэгорыя:Астрафізікі ЗША
Катэгорыя:Выпускнікі Мэрылендскага ўніверсітэта ў Каледж-Парку
Бенет

**Бенет** — прозвішча.

## Вядомыя асобы 
* Артур Бенет (1843—1929) — англійскі натураліст і батанік
* Нафталі Бенет (нар. 1972) — ізраільскі палітычны і грамадскі дзеяч
* Рычард Бэдфард Бенет (1870—1947) — прэм’ер-міністр Канады (1930—1935).
* Чарлз Бенет (нар. 1956) — амерыканскі астрафізік
Рычард Шон

**Рычард Мелвін Шон** (нар. , Селайна, штат Агая) — амерыканскі матэматык, які спецыялізуецца на глабальным аналізе і дыферэнцыяльнай геаметрыі.

Шон атрымаў ступень доктара філасофіі ў Стэнфардскім універсітэце ў 1977 годзе з Леонам Сайманам і Яу Шынтунам (тэарэмы існавання і рэгулярнасці для некаторых геаметрычных варыяцыйных задач). Затым ён стаў дацэнтам Інстытута матэматычных навук імя Куранта Нью-Ёркскага ўніверсітэта. У 1979/1980 годзе навучаўся ў Інстытуце павышэння кваліфікацыі. У 1980-х гадах ён быў прафесарам Каліфарнійскага ўніверсітэта ў Берклі, затым Стэнфардскага ўніверсітэта, дзе быў прафесарам гуманітарных і прыродазнаўчых навук Роберта М. Баса. З 2014 года ён з’яўляецца заслужаным прафесарам Каліфарнійскага ўніверсітэта ў Ірвіне.

У 1979 годзе Шон і Яу даказалі станоўчасць энергіі ў агульнай тэорыі адноснасці.

Катэгорыя:Матэматыкі ЗША
Катэгорыя:Матэматыкі XX стагоддзя
Катэгорыя:Матэматыкі XXI стагоддзя
Прэмія Ферма

**Прэмія Ферма** () — міжнародная матэматычная прэмія для маладых навукоўцаў (да 45 гадоў). Прысуджаецца Тулузскім матэматычным інстытутам (). Носіць імя матэматыка П’ера дэ Ферма.

Прэмія заснавана ў 1989 годзе, узнагароджанне адбываецца раз на два гады. Узнагарода — 20 тысяч еўра. Лаўрэат павінен напісаць артыкул з аглядам сваіх даследаванняў для часопіса Les Annales de la Faculté des Sciences de Toulouse.

Катэгорыя:Матэматычныя прэміі
Катэгорыя:З’явіліся ў 1989 годзе
Скокаўскі касцёл

**Скокаўскі касцёл** — колішні каталіцкі храм у в. Скокі Брэсцкага раёна.

## Гісторыя 
Пабудаваны ў 1776 годзе з дрэва бацькам польскага пісьменніка Юльяна Урсына Нямцэвіча Марцэлем як сямейная пахавальня пры іх сядзібна-паркавым комплексе (стаяў насупраць палаца). У 1850 годзе ўладальніку маёнтка памешчыку Б. К. Мазеўскаму быў дадзены дазвол на будаўніцтва мураванага касцёла. У 1864 годзе стаў праваслаўным храмам.

Разбураны ў Першую сусветную вайну.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Скокі
Катэгорыя:Колішнія касцёлы Брэсцкай вобласці
Катэгорыя:Колішнія праваслаўныя храмы Брэсцкай вобласці
Катэгорыя:Касцёлы Брэсцкага раёна
Катэгорыя:Зніклі ў 1910-я гады
Катэгорыя:1850 год у Беларусі
Катэгорыя:З’явіліся ў 1850 годзе
Катэгорыя:1776 год у Беларусі
Катэгорыя:З’явіліся ў 1776 годзе
Рычард Лоўрэнс Тэйлар

**Рычард Лоўрэнс Тэйлар** (; нар. ) — брытана-амерыканскі матэматык, які займаецца праблемамі тэорыі лікаў. Член Лонданскага каралеўскага таварыства (1995), НАН ЗША (2015) і Амерыканскага філасофскага таварыства (2018), прафесар Інстытута перспектыўных даследаванняў у Прынстане.

Сын брытанскага фізіка Джона Клейтана Тэйлара. З’яўляючыся вучнем Эндру Уайлса, дапамог яму завяршыць доказ часткі гіпотэзы Таніямы — Сімуры — Вейля, з якой вынікае Вялікая тэарэма Ферма.

Член Амерыканскай акадэміі мастацтваў і навук (2012) і фэла Амерыканскага матэматычнага таварыства (2012).

## Узнагароды 
* 1990 — Прэмія Уайтхеда
* 2001 — Прэмія Ферма
* 2001 — Прэмія Астроўскага
* 2002 — Прэмія Коўла
* 2005 — Прэмія імя Дэні Хайнемана
* 2007 — Прэмія Матэматычнага інстытута Клэя
* 2007 — Прэмія Шаа
* 2009 — Чэрнскі запрошаны прафесар
* 2014 — Прэмія за прарыў у матэматыцы

Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі Шаа
Катэгорыя:Матэматыкі Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Матэматыкі XX стагоддзя
Катэгорыя:Матэматыкі XXI стагоддзя
Катэгорыя:Матэматыкі ў тэорыі лікаў
Катэгорыя:Члены Амерыканскага філасофскага таварыства
Катэгорыя:Выпускнікі Кембрыджскага ўніверсітэта
Хамід Хусейнавіч Мансураў

**Хамід Хусейнавіч Мансураў** (; 25 снежня 1925, Самарканд, Узбекская ССР, СССР — 25 жніўня 2013, Душанбэ, Таджыкістан) — акадэмік  (1978). Заслужаны дзеяч навукі Таджыкскай ССР (1976). Лаўрэат Дзяржаўнай прэміі імя Абуалі ібн Сіна (1981), прэміі імя Я. М. Паўлоўскага  (2003). Доктар медыцынскіх навук (1960), прафесар (1961).

## Біяграфія 
У 1947 годзе скончыў  па спецыяльнасці «Унутраныя хваробы». У 1950 годзе скончыў аспірантуру пры Інстытуце тэрапіі Акадэміі медыцынскіх навук СССР у Маскве. Пасля паспяховай абароны кандыдацкай дысертацыі пераехаў у Душанбэ, дзе працаваў асістэнтам, дацэнтам, в. а. загадчыка кафедры шпітальнай тэрапіі  (1959—1974). Сваю педагагічную і навуковую дзейнасць ён працягваў у . Навуковыя даследаванні вучонага ў галіне ўнутраных хвароб завяршыліся абаронай доктарскай дысертацыяй.

У 1962 годзе быў абраны членам-карэспандэнтам . У 1962—2002 гадах быў дырэктарам, затым з 2002 года — ганаровым дырэктарам Інстытута гастраэнтэралогіі . Інстытут гастраэнтэралогіі, які шмат гадоў знаходзіўся ў складзе Акадэміі навук Таджыкістана, у 2010 годзе з’явіўся той асновай, на базе якой арганізавана Акадэмія медыцынскіх навук Таджыкістана, у якую ўвайшлі 12 медыцынскіх устаноў рознага профілю, якія вядуць не толькі лячэбную, але і навуковую працу. У 1989—1995 гадах быў віцэ-прэзідэнтам .

## Навуковая і творчая дзейнасць 
Хамід Мансураў напісаў 700 навуковых прац і 12 кніг.

Асноўныя напрамкі навуковай дзейнасці: гастраэнтэралогія, гепаталогія. Ён прадстаўляў сваю працу на нацыянальных і міжнародных кангрэсах у Польшчы, Японіі, Вялікабрытаніі, Чэхаславакіі, Германіі, Венгрыі, Францыі, Швецыі, Даніі.

У 1974 годзе быў абраны ганаровым членам Асацыяцыі гастраэнтэролагаў Венгрыі, у 1976 годзе — членам-карэспандэнтам Асацыяцыі інтэрністаў Польшчы, а ў 1977 годзе — Ганаровым членам медыцынскага навуковага таварыства гастраэнтэролагаў Балгарыі.

## Узнагароды 
Узнагароджаны:
* Ордэнамі Леніна, Кастрычніцкай Рэвалюцыі, Ісмаілі Самані III ступені, медалём «За доблесную працу. У азнаменаванне 100-годдзя з дня нараджэння У. І. Леніна»;
* У 1976 годзе атрымаў ганаровае званне «Заслужаны дзеяч навукі Таджыкскай ССР»;
* Лаўрэат Дзяржаўнай прэміі імя Абуалі ібн Сіна (1981), прэміі імя Я. М. Паўлоўскага АН РТ (2003).

## Літаратура 
* Академия наук Республики Таджикистан. Персональный состав. — Душанбе: Дониш, 2011. — с. 39

## Спасылкі 
* Х. Менсуров — врач от Бога

Катэгорыя:Медыкі Таджыкістана
Катэгорыя:Акадэмікі АН Таджыкістана
Катэгорыя:Заслужаныя дзеячы навукі Таджыкскай ССР
Луіджы Амбросіа

**Луіджы Амбросіа** (; нар. , Альба, Італія) — прафесар Вышэйшай нармальнай школы ў Пізе, Італія. Асноўнымі напрамкамі яго даследаванняў з’яўляюцца варыяцыйнае злічэнне, дыферэнцыяльныя ўраўненні ў частковых вытворных, геаметрычная тэорыя меры.

## Біяграфія 
Амбросіа паступіў у Вышэйшую нармальную школу ў Пізе ў 1981 годзе. Ён атрымаў ступень пад кіраўніцтвам Эніа дэ Джорджы ў 1985 годзе ў Пізанскім універсітэце і дыплом Вышэйшай нармальнай школы. Ён атрымаў доктарскую ступень у 1988 годзе.

У цяперашні час ён з’яўляецца прафесарам у Вышэйшай нармальнай школе Пізы, раней выкладаў ва Універсітэце Рыма «Тор Вергата», Універсітэце Пізы і ў Павійскім універсітэце. Амбросіа таксама выкладаў і праводзіў даследаванні ў Масачусецкім тэхналагічным інстытуце, Швейцарскай вышэйшай тэхнічнай школе Цюрыха і Інстытуце Макса Планка па матэматыцы ў навуцы ў Лейпцыгу.

З’яўляецца рэдактарам навуковага часопіса «Calculus of Variations and Partial Differential Equations» і членам рэдкалегіі некалькіх навуковых часопісаў.

## Узнагароды 
* Прэмія Ферма

Катэгорыя:Матэматыкі Італіі
Катэгорыя:Матэматыкі XX стагоддзя
Катэгорыя:Матэматыкі XXI стагоддзя
Балярка

**Балярка**:
* Балярка (Алэўскі раён)
* Балярка (Жытомірскі раён)
* Балярка (Корасценскі раён)
* Балярка (Наваград-Валынскі раён)
* Балярка (Ямільчынскі раён)
Ніна Якаўлеўна Сямак

**Ніна Якаўлеўна Сямак** — беларуская ўрач. Заслужаны ўрач Беларускай ССР (1964).

## Біяграфія 
У 1929 годзе скончыла Бацэвіцкую сямігадовую школу.

Сямак Ніна Якаўлеўна, студэнтка 2-га курса з в. Бацэвічы Клічаўскага
раёна, уключылася ў падпольную барацьбу на станцыі Нясята з першых дзён вайны. Яна, дапамагаючы бацьку, пакінутаму для працы ў варожым тыле, выконвала заданні партызан, перадавала ім дадзеныя аб руху варожых эшалонаў і грузаў па станцыі. Пасля таго, як у лютым 1942 года бацька быў схоплены і закатаваны на допытах, Ніна Якаўлеўна разам з маці і братам сышла у 277-ы партызанскі атрад Клічаўскай партызанскай зоны. У санчастцы атрада яна працавала фельчарам, аказвала разнастайную дапамогу параненым і хворым партызанам, а таксама цывільнаму насельніцтву.

Пасля партызанскага атрада працавала ў Клічаве, загадчыцай раённага аддзела аховы здароўя. Потым працягнула вучобу ў інстытуце, пасля заканчэння вучобы працавала ў Заходняй Беларусі, потым у Гомельскай вобласці, Жлобінскім раёне, на Краснабярэжскім медычным участку.

## Узнагароды 
Заслужаны ўрач БССР. За доблесную працу ўзнагароджана ордэнам Працоўнага Чырвонага сцяга, граматай Рэспубліканскага савета ветэранаў Айчыннай вайны за актыўны ўдзел у ваенна-патрыятычнай рабоце.

Катэгорыя:Медыкі Беларусі
Катэгорыя:Медыкі Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Медыкі СССР
Аляксандр Яфімавіч Сямак

**Аляксандр Яфімавіч Сяма́к** (нар. 21 кастрычніка 1938) — беларускі вучоны ў галіне неўралогіі. Доктар медыцынскіх навук (1986), прафесар (1995).

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў вёсцы Пэтрыўка Шчорскага (сучаснага Карукіўскага) раёна Чарнігаўскай вобласці Украіны. Скончыў Мінскі медыцынскі інстытут ў 1961 годзе. На працягу 5 гадоў служыў у войску ваенным урачом. З’яўляўся аспірантам кафедры вочнай формы навучання з 1966 па 1969 год. Пасля заканчэння аспірантуры і абароны кандыдацкай дысертацыі (1969) працаваў старшым навуковым супрацоўнікам лабараторыі кібернетычных метадаў дыягностыкі і біякіравання Мінскага дзяржаўнага медыцынскага інстытута (1981—1989). У 1986 годзе абараніў доктарскую дысертацыю на тэму «Прогнозирование возникновения мозговых инсультов». У 1989—1993 гадах дацэнт кафедры нервовых і нейрахірургічных хвароб, з 1995 года — прафесар.

## Навуковая і грамадская дзейнасць 
Аўтар больш за 100 апублікаваных прац, 2 манаграфій, 2 аўтарскіх пасведчанняў на вынаходствы, 6 рацыяналізатарскіх прапаноў, 3 метадычных рэкамендацый, 1 патэнта. Галіна навуковых інтарэсаў: метады вымярэння ўнутрычарапнога ціску, вострая ўнутрачарапная гіпертэнзія, прагназаванне ўзнікнення мазгавых інсультаў і іх прафілактыка. Падрыхтаваў трох кандыдатаў навук.

З 1990 па 2000 год быў членам экспертнай камісіі Вышэйшай атэстацыйнай камісіі. Прымаў удзел у арганізацыі Мінскага навуковага таварыства неўрапатолагаў і быў яго сакратаром. Выконвае вялікі аб’ём лячэбна-дыягнастычнай працы, у якасці кансультанта розных неўралагічных аддзяленняў УАЗ «9-я гарадская клінічная бальніца г. Мінска» (Мінскі навукова-практычны цэнтр хірургіі, транспланталогіі і гематалогіі), а таксама па лініі Рэспубліканскага цэнтра экстранай медыцынскай дапамогі.

Сярод апублікаванага:
* Дурэтензиометрия как метод измерения внутричерепного давления (экспериментальное исследование): атореферат диссертации на соискание ученой степени кандидата медицинских наук, специальность 762 «Нервные болезни» — Мн.: Минский государственный медицинский институт, 1971;
* Острая внутричерепная гипертензия / В. В. Евстигнеев, А. Е. Семак. — Минск: Беларусь, 1974. — 208 с.;
* Прогнозирование возникновения мозговых инсультов с помощью микро-ЭОМ и таблиц / А. Е Семак. Ю. В. Плотников, В. И. Адамович, Д. О. Хомасуридзе — 1986;
* Мозговой инсульт. Прогнозирование и профилактика / Мисюк Н. С., Семак А. Е., Гришков Е. Г. — М.: Медицина, 1980. — 205 с.: граф.; 20 см;
* Схема написания истории болезни с методикой обследования неврологического больного: учеб.-метод. пособие / А. Е. Семак, А. С. Федулов, В. Г. Логинов. — Минск: БГМУ, 2011. — 27 с. — ISBN 978-985-528-391-2.

## Зноскі 
## Літаратура 
* Республика Беларусь : энциклопедия. [В 7 т.]. Т. 6. — Минск, 2008.
* 

## Спасылкі 
* Семак Александр Ефимович // Сайт БДМУ
* История кафедры нервных и нейрохирургических болезней БГМУ
* Банк патентов РФ на изобретения и промышленные образцы ФИПС Роспатента

Катэгорыя:Неўролагі Беларусі
Катэгорыя:Неўролагі СССР
Катэгорыя:Ваенныя ўрачы СССР
Катэгорыя:Вынаходнікі Беларусі
Катэгорыя:Вынаходнікі СССР
Катэгорыя:Аўтары падручнікаў
Валянціна Фёдараўна Сакалова

**Валянціна Фёдараўна Сакалова** (нар. , в. Вязавая, Урэнскі раён, Горкаўская вобласць, Расія) — літаратуразнаўца. Доктар філалагічных навук (1988), прафесар (1989).

## Біяграфія 
Скончыла Кызылскі дзяржаўны педагагічны інстытут (спецыяльнасць «Руская мова і літаратура», 1962), Інстытут рускай літаратуры АН СССР (аспірантура, спецыяльнасць «Гісторыя рускай літаратуры», 1971).
    
Працавала ў Магілёўскім дзяржаўным універсітэце імя А. А. Куляшова (1973—2013; факультэт славянскай філалогіі, кафедра рускай і замежнай літаратуры, прафесар).

Навуковыя інтарэсы: гісторыка-філалагічная навука; мастацкая літаратура; руская класічная літаратура; беларуская літаратура XVIII—XIX стст.

## Бібліяграфія 
* Проблема этнографизма в русской художественной литературе 40—70-х годов XIX века : диссертация … доктора филологических наук : 10.01.01 : защищена 22.02.1988 : утверждена 26.08.1988 / Соколова Валентина Федоровна. — Ленинград, 1986.
* Народознание и русская литература XIX в. : монография / Соколова В. Ф. — Могилев, 2004.
 

## Літаратура 
* Соколова Валентина Федоровна // Ученые МГУ имени А. А. Кулешова : биобиблиографический справочник. — Могилев, 2013. — С. 177—178.
 

Катэгорыя:Літаратуразнаўцы СССР
Катэгорыя:Літаратуразнаўцы Беларусі