open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Сціна Блакстэніус

**Эма Сціна Блакстэніус** (; нар. , Вадстэна, Эстэргётланд) — шведская футбалістка, нападаючая клуба «Гётэбарг» і зборнай Швецыі.

## Клубная кар’ера 
Блакстениус пачынала сваю кар’еру ў клубе «Вадстэна». У 2012 годзе выступала за клуб у 3-м дывізіёне, забіла 38 галоў і стала лепшым бамбардзірам. Намінавана на прыз лепшай футбалісткі года ў Эстэрготландзе. У 2013 годзе выступала за «Лінчэпінг», у дэбютным сезоне адзначылася 8 галамі і трыма галявымі перадачамі. У студзені 2014 года падоўжыла кантракт з клубам яшчэ на тры гады, пасля заканчэння якога перайшла ў французскі «Манпелье», падпісаўшы трохгадовае пагадненне.

## Кар’ера ў зборнай 
Як гулец каманды Швецыі, складзенай з дзяўчын не старэйшыя за 19 гадоў, Блакстэніус прыняла ўдзел у чэмпіянаце Еўропы 2015 года і разам са зборнай стала чэмпіёнкай Еўропы, таксама стаўшы і лепшым бамбардзірам з вынікам у 6 забітых мячоў (два з іх былі забітыя ў фінале супраць Іспаніі, які завяршыўся з лікам 3:1 на карысць Швецыі). Дэбют за асноўную зборную прыйшоўся на 27 кастрычніка 2015 года, на матч супраць Даніі (перамога 1:0). 8 красавіка 2016 года Сціна забіла першы гол у матчы супраць Славакіі ў Попрадзе. На Алімпіядзе ў Рыа-дэ-Жанейра Сціна адзначылася двума галамі ў матчах супраць ЗША і Германіі, заваяваўшы сярэбраны медаль са зборнай.

На сусветным першынстве 2019 года, які праходзіў у чэрвені ў Францыі, Сціна ў матчы 1/8 фіналу супраць Канады забіла адзіны гол і ў выніку вывела зборную ў чвэрцьфінал (1:0). У матчы чвэрцьфіналу супраць зборнай Германіі забіла гол, а яе каманда атрымала перамогу 2:1 і выйшла ў паўфінал.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісткі Швецыі
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Арсенал Лондан
Катэгорыя:Футбалісты на летніх Алімпійскіх гульнях 2016 года
Катэгорыя:Футбалісты на летніх Алімпійскіх гульнях 2020 года
Катэгорыя:Сярэбраныя прызёры летніх Алімпійскіх гульняў 2016 года
Катэгорыя:Сярэбраныя прызёры летніх Алімпійскіх гульняў 2020 года
Катэгорыя:Ігракі жаночай зборнай Швецыі па футболе
Ліза Дальквіст

**Ліза Караліна Вікторыя Дальквіст** (; нар. , ) — шведская футбалістка, паўабаронца клуба «Эрэбрэ» і зборнай Швецыі. Дачка футбаліста клуба «АІК» Свена «Далы» Дальквіста.

## Клубная кар’ера 
Пачынала кар’еру ў клубе «Эрэбрэ», ва ўзросце 18 гадоў перайшла ў склад чэмпіёнак Швецыі «Умеа», аднак з-за высокіх стандартаў не магла замацавацца ў клубе на працягу двух гадоў. У камандзе стала адной з лепшых цэнтральных полузащитниц Швецыі, выйграўшы тры тытулы чэмпіёнкі краіны. Двойчы выходзіла ў фінал Кубка УЕФА ў 2007 і 2008 гадах, але абодва разы «Умеа» трываў паразы. У другім матчы фіналу 2008 года забіла гол з пенальці.

Восенню 2009 года Дальквіст пакінула «Умеа» і перайшла ў клуб «Гётэбарг». У 2011 годзе яе кантракт з клубам скончыўся: хоць «Гётэбарг» спрабаваў захаваць Дальквіст, а ёй прапаноўваў кантракт «Мальмё», яна сышла ў «Цюрэсё». У складзе гэтай каманды яна выйграла тытул чэмпіёнкі Швецыі ў 2012 годзе, чацвёрты ў сваёй кар’еры, а таксама дайшла да фіналу Кубка Швецыі, у якім яе каманда прайграла 1:2 «Гётэбаргу». У фінале Лігі чэмпіёнаў УЕФА 2014 года «Цюрэсё» пацярпеў паражэнне з лікам 3:4, а Дальквіст ў адным з адзінаборстваў разбіла твар немцы Лене Гёслінг.

У 2014 годзе «Цюрэсё» з-за фінансавых праблем зняўся з чэмпіянату Швецыі і адпусціў усіх гульцоў: улады Стакгольма апублікавалі іх зарплаты, і ў Дальквіст аказалася адна з самых вялікіх заробкаў — 39 тысяч крон у месяц. «Умеа» адмовіўся падпісваць кантракт Дальквіст, хоць яна гатовая была зрэзаць сабе ганарары ў абмен на месца ў камандзе. У ліпені 2014 года яна перайшла ў нарвежскі «Авальдснес».

У канцы 2014 года Дальквіст сышла з клуба, вярнуўшыся ў «Эрэбрэ», але праз паўгода сышла ў «ПСЖ» разам з Каралін Сегер і Касаварэ Аслані.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісткі Швецыі
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Цюрэсо
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Авальдснес
Катэгорыя:Футбалісты на летніх Алімпійскіх гульнях 2012 года
Катэгорыя:Футбалісты на летніх Алімпійскіх гульнях 2016 года
Катэгорыя:Сярэбраныя прызёры летніх Алімпійскіх гульняў 2016 года
Катэгорыя:Ігракі жаночай зборнай Швецыі па футболе
Ені Франсан

**Ені Франсан** (швед. Jenny Fransson, нар. ) — шведская жанчына-барэц вольнага стылю. Чэмпіёнка Еўропы 2018 года. Бронзавы прызёр алімпійскіх гульняў 2016 года.

## Кар’ера 
### ЧС 2012 
На чэмпіянаце свету 2012 года ў фінале перамагла казахстанку Гюзель Манюраву.

### АГ 2016 
На алімпійскіх гульнях 2016 года ў паўфінале прайграла японцы Сарэ Досё.

На перадалімпійскім чэмпіянаце свету ў Казахстане ў 2019 года ў вагавой катэгорыі да 68 кг, Ені заваявала сярэбраны медаль і атрымала алімпійскую ліцэнзію для свайго нацыянальнага Алімпійскага камітэта.

Катэгорыя:Бронзавыя прызёры летніх Алімпійскіх гульняў 2016 года
Аманда Ілестэт

**Аманда Ілестэт** (; нар. , Сёльвесбарг, Блекінгэ) — шведская футбалістка, абаронца, якая выступае за нямецкую «Баварыю» і нацыянальную зборную Швецыі.

## Клубная кар’ера 
Аманда Ілестэт пачынала сваю кар’еру футбалісткі, выступаючы за рэзервовую каманду клуба «Мальмё». У сярэдзіне 2009 года яна перайшла ў «Карлскрону». Наступным клубам у яе кар’еры стаў «Русенгард», з якім яна чатыры разы выйгравала нацыянальнае першынство і тройчы станавілася ўладальніцай Суперкубка Швецыі. Перад стартам сезона 2017/2018 Аманда Ілестэт перайшла ў нямецкі «турбіну» з Патсдама.

## Міжнародная кар’ера 
Аманда дэбютавала за галоўную жаночую зборную Швецыі ў пераможным матчы (4:1) супраць каманды Англіі 4 ліпеня 2013 года.

Галоўны трэнер нацыянальнай каманды Піа Сундхагэ выклікала яе для ўдзелу на хатнім чэмпіянаце Еўропы 2013 года, дзе шведкі саступілі ў паўфінале. Ілестэт таксама згуляла на чэмпіянаце свету 2015 года ў Канадзе, дзе яе каманда прайграла немкам у 1/8 фіналу.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісткі Швецыі
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Карльскруна
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Баварыя Мюнхен
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Турбіна Патсдам
Катэгорыя:Футбалісты на летніх Алімпійскіх гульнях 2020 года
Катэгорыя:Сярэбраныя прызёры летніх Алімпійскіх гульняў 2020 года
Надзея Іванаўна Дубавец

**Надзея Іванаўна Дубавец** (нар. , г. Сальцы, Наўгародская вобласць, РСФСР) — беларускі вучоны ў галіне генетыкі, цытагенетыкі і біятэхналогіі раслін. Член-карэспандэнт (2017), доктар біялагічных навук (2012), дацэнт (2010).

## Біяграфія 
Скончыла Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт імя У. І. Леніна (1977).

З 1978 года ў Інстытуце генетыкі і цыталогіі АН БССР, з 1994 года загадчык лабараторыі, з 2013 — галоўны навуковы супрацоўнік.

## Узнагароды 
Прэмія НАН Беларусі (1993) за лепшую навуковую працу «Стварэнне і цытагенетычнае даследаванне 28-храмасомных пшанічна-жытніх гібрыдаў». Прэмія НАН Беларусі і Сібірскага аддзялення РАН імя акадэміка В. А. Капцюга (2006) за серыю сумесных работ «Рэарганізацыя ядзернага і цытаплазматычнага геномаў пры стварэнні новых формаў травы метадамі біятэхналогіі».

## Навуковая дзейнасць 
Даследаванні ў галіне эвалюцыйнай генетыкі і эксперыментальнай цытагенетыкі раслін. Падцвердзела ў эксперыменце і даследавала ў дынаміцы раней нявывучаны працэс мікраэвалюцыйнай дыферэнцыяцыі поліплоідных відаў травы шляхам фарміравання рэкамбінаваных геномаў. Атрымала эксперыментальныя доказы фарміравання гібрыдных зон-актыўных цэнтраў відаўтварэння ў месцах сумеснага вырастання тетраплоідных амфідіплоідаў з наяўнасцю агульнага геному, што дазваляе прагназаваць кірунак эвалюцыйных працэсаў у прыродных сімпатрычных папуляцыях травы. Распрацавала эфектыўны спосаб атрымання мейатычных рэкамбінацый паміж філагенетычна аддаленымі дыплоіднымі геномамі травы, які пашырае магчымасці пераносу каштоўных генаў дзікіх суродзічаў у геном культурных раслін. Стварыла ўнікальныя серыі ліній тэтраплоідных і замешчаных гексаплоідных трыцікале, якія ўкаранёны ў навуковую практыку і селекцыйны працэс устаноў Рэспублікі Беларусь і Расійскай Федэрацыі і выкарыстоўваюцца для вырашэння тэарэтычных і практычных задач па эксперыментальным пераўтварэнні генетычнай структуры збожжавых культур. У рамках сумесных з селекцыянерамі праектаў распрацавала арыгінальную тэхналогію селекцыі трыцікале на кароткасцябловасць, якая спалучае метады хромасомнай інжынерыі і маркер-асацыяванага адбору, і методыку ДНК-маркіравання трыцікале на ўстойлівасць к перадуборачнаму прарастанню зерня, з выкарыстаннем якіх створаны новыя гатункі трыцікале.

Аўтар больш за 150 навуковых прац, у тым ліку 1 манаграфіі, 2 калектыўных прац, 1 вынаходкі.

### Бібліяграфія 
* Тетраплоидные тритикале. Минск, 1990 (в соавт.).
* Цитогенетические методы в селекции растений // Генетические основы селекции растений. Минск, 2008. Т. 1.
* Microevolutionary Differentiation of Cereal Tetraploid Species by the Formation of Recombinant Genomes // Rus. J. Genetics: Appl. Res. 2017. Vol. 7, N 3 (в соавт.).

## Спасылкі 
* Надзея Іванаўна Дубавец у базе даных «История белорусской науки в лицах» Цэнтральнай навуковай бібліятэкі імя Якуба Коласа НАН Беларусі
Зінгман

**Зінгман** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Аляксандр Уладзіміравіч Зінгман — беларускі бізнесмен.
* Андрэс Зінгман (нар. 1974) — аргенцінскі тэнісіст.
* Памела Зінгман (нар. 1976) — аргенцінская тэнісістка.
Кікі Хокансан

**Керсцін «Кікі» Хокансан** (; ) — шведская мадэль, першая пераможца конкурсу «Міс Свету», які адбыўся ў 1951 годзе. Яна прэзентавала Швецыю і была адзінай пераможцай конкурсу ў бікіні, які прайшоў у час яе каранацыі. У якасці прыза атрымала чэк на 1 тыс. фунтаў і каралі.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Міс Свету
Пракопаў

**Пракопаў** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Антон Аляксандравіч Пракопаў (нар. 1997) — беларускі плывец.
* Пётр Яфімавіч Пракопаў (1909—1980) — беларускі вучоны ў галіне агульнага земляробства і раслінаводства. Член-карэспандэнт АН БССР (1950).
Хенна Юхансан

**Хенна Катарына Юхансан** , нар. ) — шведская спартсменка, барэц вольнага стылю, чэмпіёнка Еўропы 2012 года, прызёр чэмпіянатаў свету і Еўропы. Удзельніца летніх Алімпійскіх гульняў 2012 і 2016 гадоў. Удзельніца Еўрапейскіх гульняў 2015 года.

## Біяграфія 
У 2009 годзе на чэмпіянаце Еўропы ў Літве, у катэгорыі да 63 кг, яна заваявала бронзавы медаль. Праз год, на чэмпіянаце свету ў Маскве, яна стала трэцяй і атрымала бронзу чэмпіянату свету.

У 2012 годзе на чэмпіянаце Еўропы ў Бялградзе яна стала чэмпіёнкай у вагавой катэгорыі да 67 кг. У гэтым жа годзе прымала ўдзел у летніх Алімпійскіх гульнях у Лондане.

На летніх Алімпійскіх гульнях у Бразіліі яна выступіла ў вагавой катэгорыі да 63 кг. Саступіла ў чвэрцьфінале беларускай спартсменцы Марыі Мамашук.

У 2018 годзе ў Каспійску стала трэцяй у вагавой катэгорыі да 65 кг і заваявала бронзавы медаль чэмпіянату Еўропы.

На перадалімпійскім чэмпіянаце свету ў Казахстане ў 2019 года ў вагавой катэгорыі да 62 кг, Хенна заваявала бронзавы медаль паўтарыўшы свой поспех на сусветных чэмпіянатах.

Катэгорыя:Барцы Швецыі
Катэгорыя:Барцы на летніх Алімпійскіх гульнях 2012 года
Катэгорыя:Барцы на летніх Алімпійскіх гульнях 2016 года
Катэгорыя:Барцы на летніх Алімпійскіх гульнях 2020 года
Катэгорыя:Чэмпіёны Еўропы па барацьбе
Катэгорыя:Удзельнікі Еўрапейскіх гульняў 2015 года
Хеда Андэрсан

**Хеда Альберціна Андэрсан** (; 24 красавіка 1861 — 7 верасня 1950) — шведскі ўрач. Яна была другой студэнткай Лундскага ўніверсітэта і другой жанчынай-лекарам, якая атрымала адукацыю ў шведскім універсітэце.

## Біяграфія 
Хеда Андэрсан была дачкой працоўнага па прозвішчы Андэрсан і яго жонкі Джааны Андэрсан. Калі яе бацька памёр у 1866 годзе, яна пераехала з маці і трыма братамі і сёстрамі да бабулі.

З боку маці яна паходзіць з роду жанчын-медыкаў, якія, паводле гістарычных дадзеных, практыкавалі традыцыйную народную медыцыну не менш сямі пакаленняў, пачынаючы з XVII стагоддзя. Яе прабабуля Марна Нілдотэр, як і яе бабуля Элна Хансан, практыкавалі лячэнне народнымі метадамі. Яе маці і бабуля лячылі людзей у Мальмё. Яе бабуля была вядомая ва ўсёй Скандынавіі як *Lundakvinnan* («жанчына Лунда») і намінальна працавала цырульнікам, каб пазбегнуць абвінавачванні ў шарлатанстве, як і яе дачка, маці Хеды.

Калі ў 1870 годзе шведскія універсітэты былі адкрыты для жанчын, яе маці і бабуля вырашылі, што яна павінна вывучаць медыцыну ў універсітэце і атрымаць афіцыйную ліцэнзію, каб пазбегнуць пераследу і абвінавачванняў ў шарлатанстве, якія даволі часта суправаджалі членаў яе сям’і. Хеда Андэрсан атрымала адукацыю ў школе Марыі Стэнкулы і была прынятая ў Лундскі ўніверсітэт у 1880 годзе.

Хеду часта называюць першай студэнткай шведскіх універсітэтаў, але гэта няправільнае сцвярджэнне, таму што незадоўга да яе ў іншы універсітэт паступіла Хільдэгард Б’ёрк. Хеда была адзінай жанчынай у Лундскім універсітэце да 1882 года. У 1887 годзе яна атрымала дыплом бакалаўра. У 1892 годзе атрымала ліцэнзію на вядзенне прыватнай медыцынскай практыкі.

Яна працавала лекарам у Ронэбю ў 1892—1893 гадах, у Мальмё ў 1893—1895 гадах, і ў Стакгольме ў 1895—1925 гадах, пасля чаго пасялілася ў Лундзе. Акрамя таго, яна вучылася ў Капенгагене ў 1892 і 1895 гадах, а таксама ў 1893 годзе ў Лейпцыгу пад кіраўніцтвам Макса Сэнгера.

## Памяць 
У 2009 годзе ў Лундскім універсітэце у памяць пра Хеду Андэрсан была створана прафесура для запрошаных прафесароў.

Катэгорыя:Медыкі Швецыі
Марыя Стэнкула

**Марыя Стэнкула** (, 22 ліпеня 1842 — 8 лютага 1932) — шведскі педагог і асветнік.

## Біяграфія 
Марыя Стэнкула нарадзілася ў 1842 годзе ў Сконэ. Яе бацькамі былі ўрач Сахарыас Фрэдрык Агатон Стэнкула і Хэдвіг Маргарэт Марыя Борг. Яна была другой з адзінаццаці дзяцей, і яе выхоўваў дзядуля, які служыў пастарам у Фархульте. У 1866—1867 гадах яна вучылася ў *Statens Normalskola Flick Flickor*, а ў 1867—1870 гадах — у *Högre lärarinneseminariet*.

Марыя Стэнкула праніклася прагрэсіўнымі ідэямі павышэння адукаванасці жанчын, каб яны былі карыснымі грамадству не толькі як хатнія гаспадыні і выхавальніцы дзяцей, але і як прафесіяналы. У 1874 годзе яна разам з Элін Лунерквіст адкрыла школу для дзяўчынак у Мальмё, якая спачатку называлася *Maria Stenkulas skola*, у 1883 годзе пераназваную ў *Fröken Maria Stenkulas högre elementarskola för flickor*, а з наступнага года называліся *Malmö högre läroverk för flickor*. У 1878 годзе Элін Лунерквіст, выйшаўшы замуж, пакінула школу.

Марыя была дырэктарам гэтай школы з моманту заснавання да 1899 года, а таксама выкладала нямецкую мову і гісторыю царквы. У Стакгольме і Гётэбаргу ўжо працавалі падобныя школы, а ў Мальмё, трэцім па велічыні горадзе Швецыі, гэта была трэцяя, самая вялікая школа. У 1883 годзе тут вучыліся 200—300 вучняў, і адукацыя ўключала 3 гады пачатковага і 8 гадоў сярэдняй адукацыі. Школа спецыялізавалася на гуманітарнай адукацыі, прапаноўвала навучанне шведскай, французскай, нямецкай і англійскай мовах, тут вучылі спеву, ўвялі прадмет хатняй эканомікі, былі ўрокі гімнастыкі і гігіены. У школе мелася свая бібліятэка.

У 1899 годзе Стэнкула пакінула сваю школу і паехала з Мальмё ў невялікі гарадок у Сконэ, дзе заснавала невялікую прыватную школу для сямідзесяці вучняў з багатых сем’яў. Яна кіравала гэтай школай з 1900 па 1917 год, заклаўшы тут асновы дзяржаўнай сярэдняй адукацыі.

У 1932 годзе Марыя Стэнкула пайшла з жыцця. Замужам яна не была.

У тым жа 1932 годзе былыя вучні Марыі Стэнкулы заснавалі Мемарыяльны фонд, названы яе імем.

## Спасылкі 
* https://sok.riksarkivet.se/sbl/Presentation.aspx?id=20140
* https://skbl.se/en/article/MariaStenkula

Катэгорыя:Педагогі Швецыі
Ульрыка Тофт Хансен

**Ульрыка Тофт Хансен** (швед. Ulrika Toft Hansen, у дзявоцтве Огрэн (швед. Ågren), нар.  года, Банкеруд, Швецыя) — шведская гандбалістка, удзельніца летніх Алімпійскіх гульняў 2012 года, бронзавая медалістка чэмпіянату Еўропы 2014 года.

У 2012 годзе Огрэн дэбютавала на летніх Алімпійскіх гульнях у Лондане. Шведская зборная на турніры выступіла вельмі няўдала, прайграўшы ўсе 5 матчаў і заняўшы выніковае 11-е месца. У 2014 годзе шведскія спартсменкі сталі бронзавымі прызёрамі еўрапейскага першынства. Усяго ў складзе зборнай Ульрыка згуляла 60 матчаў, у якіх забіла 92 мяча.

Катэгорыя:Гандбалісткі Швецыі
Катэгорыя:Ігракі жаночай зборнай Швецыі па гандболе
Катэгорыя:Гандбалісты на летніх Алімпійскіх гульнях 2012 года
Юханна Матсан

**Малін Юханна Матсан** (швед. Malin Johanna Mattsson; нар.  года) — шведская спартсменка, барэц вольнага стылю, якая выступае ў вагавой катэгорыі да 60 кг. Бронзавы прызёр чэмпіянату свету 2010 і 2017 гадоў. Чэмпіёнка Еўропы 2009 і 2014 гадоў. Жыве ў Хельсінгбаргу, дзе працуе трэнерам. Яе сястра Сафія — бронзавы прызёр Алімпійскіх гульняў 2016 па барацьбе.

Удзельніца Алімпійскіх гульняў 2016 года, дзе яна заняла 14-е месца ў катэгорыі да 58 кг.
Цягнік на Юму (фільм, 2007)

«**Цягнік на Юму**» () — мастацкі фільм 2007 года рэжысёра Джэймса Мэнгалда. Карціна з’яўляецца рэмэйкам аднайменнага фільма 1957 года, пастаўленага па апавяданні амерыканскага пісьменніка Элмара Леанарда. Галоўныя ролі ў фільме выканалі Расел Кроу і Крысціян Бейл.

## Сюжэт 
Пасля арышту вядомага бандыта Бэна Уэйда яго банда працягвае пагражаць мясцовым жыхарам. Ветэран Грамадзянскай вайны і ўладальнік невялікага ранча Дэн Эванс згаджаецца таемна даставіць Уэйда ў бліжэйшы горад з чыгуначнай станцыяй, каб таго адправілі на цягніку ў форт Юма. Як толькі яны спыняюцца ў гасцініцы, становіцца відавочна, што таямніца раскрытая, і за абодвума пачынаецца паляванне.

## Акцёрскі склад 
* Расел Кроу — Бэн Уэйд
* Крысціян Бейл — Дэн Эванс

## Узнагароды 
Паводле інфармацыі сайта «*Internet Movie Database*» фільм быў адзначаны 3 кінаўзнагародамі і яшчэ 32 намінацыямі.

## Зноскі 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Вестэрны
Катэгорыя:Фільмы-драмы 2007 года
Катэгорыя:Фільмы-баевікі 2007 года
Катэгорыя:Крымінальныя фільмы 2007 года
Катэгорыя:Фільмы ЗША 2007 года
Катэгорыя:Фільмы-драмы ЗША
Катэгорыя:Фільмы-баевікі ЗША
Катэгорыя:Крымінальныя фільмы ЗША
Катэгорыя:Фільмы на англійскай мове
Катэгорыя:Фільмы Джэймса Мэнгалда
Катэгорыя:Фільмы, музыку да якіх напісаў Марка Белтрамі
Партрэт Крыштафа Весялоўскага

**Партрэт Крыштафа Весялоўскага**, работы невядомага мастака. Захоўваецца ў калекцыі Нацыянальнага мастацкага музея Рэспублікі Беларусь.

## Гісторыя 
Датаваць партрэт можна пасля 1623 года, часу атрымання тытула маршалка надворнага, аб гэтым сведчыць манаграма. Але больш верагодна, што ён быў створаны пасля смерці Грызельды ў 1632, у пачатку будаўніцтва ў яе гонар касцёла і манастыра ў Гродне. На ім кароткі да каленяў жупан са стаячым каўняром і скошанай правай палой, якая заходзіць на левую. Жупан падперазаны скураным поясам з залатымі накладкамі. Ад каўняра да таліі ён зашпілены на шчыльны рад дробных гузікаў, а ад таліі пашыраны ўніз за кошт бакавых кліноў. Шчыльная, залаціста-жоўтая тканіна жупана расшыта раслінным узорам залатымі ніткамі. На плечы Весялоўскага накінута падшытая  чорная бескаўняровая феразь, якая зашпілена пад горлам круглай залатой чапрагай з каштоўнымі камянямі. Правая пала феразі ўпрыгожана шасцю ажурнымі залатымі гузамі таксама з устаўкамі каштоўных камянёў.

У правай руцэ ён трымае атрыбут сваёй пасады —  посах-жэзл з каралеўскай манаграмай «ST» («Sigismundus Tertius»). Левая рука, паводле канонаў «сармацкага» партрэта, абапіраецца на багата аздобленае дзяржанне шаблі. Нешырокія сінія нагавіцы засунуты ў боты з абцасамі і халявамі з фігурным выразам. На стале ляжыць мяккі чорны капялюш, у месцы над ілбом упрыгожаны залатым аграфам і кітай з чорных пёраў.

## Выстаўкі 
* Гродна 1923
* Выстаўка работ аддзела рэстаўрацыі Дзяржаўнага Рускага музея. Ленінград. 1977
* Выстаўка работ мастака-рэстаўратара вышэйшай кваліфікацыі А. Б. Брындарава. Ленінград. 1977
* Рэстаўрацыя музейных каштоўнасцей у СССР, прымеркаваная да XI Генеральнай канферэнцыі Міжнароднага савета музеяў. Масква. 1977
* Другое нараджэнне партрэтаў з Нясвіжа і Гродна. Мінск. 1982
* Партрэты з Нясвіжа і Гродна. Каўнас. Яраслаўль. 1983
* Рэстаўрацыя музейных каштоўнасцей у БССР. Мінск. 1985
* Мастацтва барока ў Беларусі. Мінск. 1991
* Партрэты знакамітых постацяў даўняй Рэчы Паспалітай у мінскіх зборах. Кракаў. 1991
* Мастацтва Гродзеншчыны XVI—XVIII стст. Мінск. 1998

## Літаратура 
* Жывапіс Беларусі XII—XVIII стст. / Уступ. арт. Н. Ф. Высоцкай, склад. Н. Ф. Высоцкая, Т. А. Карповіч. Мн.: Беларусь, 1980.
* *Карпович Т. А.* Портреты из Несвижа и Гродно в собрании Государственного Художественного Музея БССР // Музей. М., 1980. № 22
* *Карповіч Т. А.* Другое нараджэнне партрэтаў з Нясвіжа і Гродна. Каталог. Мн., 1981. С. 1-112. № 25
* *Jodkowski J.* Muzeum w Grodnie, zarys dziejów powstania i rozwoju 1920—1922. Grodno, 1923. S. 5

Катэгорыя:Карціны са збораў Нацыянальнага мастацкага музея Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Карціны XVII стагоддзя
Весялоўскі Крыштаф
Катэгорыя:Сармацкі партрэт
Катэгорыя:Весялоўскія
Эба Буш

**Эба Буш** (швед. Ebba Busch; у 2013—2020 — Эба Буш Тур, Ebba Busch Thor, народжаная Эба-Элізабет Буш-Крыстэнсен, Ebba-Elisabeth Busch-Christensen, нар. , Упсала) — шведская жанчына-палітык. З 25 красавіка 2015 г. — старшыня партыі Хрысціянскія дэмакраты.

## Біяграфія 
Эба Буш нарадзілася 11 лютага 1987 года ў прыгарадзе Упсалы. Яе дзяцінства прайшло ў мястэчку Гунста. Скончыла школу пры царкоўным аб’яднанні «Слова жыцця», пасля чаго атрымала ступень бакалаўра ў вышэйшай школе Катэдральскулан ў Упсале. Вывучала канфлікталогію ва Універсітэце Упсалы, а летам працавала маляром. Адначасова яна праходзіла практыку пад кіраўніцтвам Ларса Воліна, а падчас выбараў у парламент у Швецыі 2010 года працаваў PR-кансультантам у Стакгольме.

Буш Тур лічыць сябе адначасова шведкай і нарвежкай, бл яе бацька родам з Нарвегіі; таксама яна валодае падвойным грамадзянствам — Швецыі і Нарвегіі.

У 2013 выйшла замуж за футбаліста Нікласа Тура (нар. 1986), пасля гэтага яны з мужам карысталіся агульным прозвішчам Буш Тур. У 2019 годзе падалі на развод, у 2020 годзе развяліся. Дзеці: сын (нар. 2015), дачка (нар. 2017).
Ганна Марыя Караца Більт

**Ганна Марыя Караца Більт** (швед. Anna Maria Corazza Bildt; нар. , , Італія) — шведскі палітык італьянскага паходжання, дэпутат Еўрапейскага парламента з 2009 года. З 2003 года ўваходзіць у склад Умеранай кааліцыйнай партыі.

## Біяграфія 
Вывучала палітычныя навукі ў Рымскім універсітэце Ла Сапіенца. Таксама вывучала крызіснае кіраванне ва Універсітэце Сан-Дыега і стратэгічнае планаванне ў Калумбійскім універсітэце.

Праходзіла практыку ў ЮНЕСКА, пазней працавала ў італьянскім Міністэрстве замежных спраў, была таксама прадстаўніком АЭСР ў Парыжы. З 1991 года працавала ў Арганізацыі Аб’яднаных Нацый у Жэневе. Да 2001 года вяла дзейнасць у былой Югаславіі. Там яна пазнаёмілася з былым Прэм’ер-міністрам Швецыі і яе будучым мужам Карлам Більтам, які займаў пасаду Вярхоўнага прадстаўніка па Босніі і Герцагавіне.

Пасля працы ў Арганізацыі Аб’яднаных Нацый яна была членам праўлення шведскага Чырвонага Крыжа (2003—2008). Пачала свой уласны бізнэс у Швецыі, у тым ліку ў рамках сваёй кампаніі, якая прадае італьянскую ежу ў інтэрнэце. Уваходзіла ў праўленне Італьянскай гандлёвай палаты ў Швецыі.

Па выніках еўрапейскіх выбараў 2009 года ў Швецыі Ганна Марыя Караца Більт была выбрана ў Еўрапейскі парламент.
Разалі Алівекрона

**Разалі Ульрыка Алівекрона,** народжаная **Рус** (швед. *Rosalie Ulrika Olivecrona*; 9 снежня 1823 — 4 чэрвеня 1898) — шведская феміністка і пісьменніца. Яна з’яўляецца адным з трох вялікіх піянераў арганізаванага руху за правы жанчын у Швецыі, разам з Фрэдрыкай Брэмер і Сафі Адлерспарэ .

## Біяграфія 
Разалі Ульрыка Рус нарадзілася ў багатай сям’і. Яна вырасла ў Стакгольме і была адной з першых вучаніц Валінскай школы ў Стакгольме, адной з найстарэйшых жаночых школ Швецыі з 1831 года. Сям’я пераехала ў 1839 годзе ў Сёгерыс ля падножжа горнага плато Месберг ў Вестэргётландзе.

Адна з яе сябровак, Хулда Гар, была настаўніцай жаночай школы ў Лаймстоўне, горадзе недалёка ад Чарльстана, штат Паўднёвая Караліна, ЗША, і прапанавала ёй пасаду ў школе. У 1851 годзе яна паехала ў ЗША і прабыла там чатыры гады. Спачатку Рус была настаўніцай французскай мовы ў школе ў Лаймстоўна, потым яна стала гувернанткай на плантацыі двух сваіх вучняў — Элізы і Эні Перона. Пазней яна напісала апісанне свайго знаходжання і культуры амерыканскага Поўдня. Сама яна не заўважыла злоўжыванняў з рабамі, але палічыла рабства ненатуральным і «эмацыянальна агідным» і была перакананая, што яго адмена непазбежна, хаця гэта сустрэне вялікі супраціў. У Швецыю яна вярнулася ў 1855 годзе.

У 1859 годзе яна заснавала газету *Tidskrift för hemmet* («Часопіс для дома») у таварыстве са сваёй сяброўкай Сафі Адлерспарэ пры фінансавай падтрымцы Фрэдрыкі Лімнэл. Газета была фемінісцкім выданнем, якое адстойвала правы жанчын, у прыватнасці, права на вышэйшую адукацыю і прафесію. Шмат артыкулаў яны напісалі самі. Выдавалася ў Стакгольме з 1859 па 1885 год.

У 1861 годзе Рус і Адлерспарэ здзейснілі падарожжа па Германіі, Францыі, Англіі, Шатландыі і Ірландыі, каб параўнаць розніцу ў фемінісцкіх рухах, і паведамілі, што гэты рух у Германіі і Францыі мала вядомы ў параўнанні з Вялікабрытаніяй.

У 1864 годзе разам з Адлерспарэ, генерал-маёрам Рудэбекам і доктарам Лемхенам прыняла ўдзел у заснаванні *Svenska Röda Korset (Шведскі Чырвоны Крыж).* 

## Асабістае жыццё 
У 1857 годзе яна выйшла замуж за ўдаўца, шведскага юрыста, дзяржаўнага дзеяча і прафесара Кнута Алівекрона (1817—1905). Алівекрона быў прафесарам права Упсальскага ўніверсітэта (1852—1867) і рэктарам Упсальскага ўніверсітэта (1861—1862). Ён быў суддзёй Вярхоўнага суда (1868—1889), і членам Міжнароднага суда ў Гаазе з 1902 года.

Рус пераехала ва Упсалу і стала мачахай сына мужа і трох дачок. У шлюбе яна нарадзіла дачку і сына.

## Працы 
* *Resa till Amerika* («Падарожжа ў Амерыку»), падарожная кніга, 1851-55
* *Mary Carpenter* 1887
* *Верш Spridda blad* («Раскіданае лісце»), 1889 год

## Зноскі 
## Іншыя крыніцы 
* Ульф Бейбом (на шведскай): *Utvandrarkvinnor.* *Svenska kvinnoöden i Amerika* (Жанчыны-эмігранты. Лёсы шведскіх жанчын у Амерыцы) (2006)
* Österberg, Carin, Lewenhaupt, Inga & Wahlberg, Anna Greta, Svenska kvinnor: föregångare nyskapare, Signum, Lund, 1990 (1990)

## Спасылкі 
* Дагні № 11 1898
* Tidskrift för hemmet nr 4 1861

Катэгорыя:Журналісты XIX стагоддзя
Катэгорыя:Журналісты Швецыі
Катэгорыя:Шведскамоўныя пісьменнікі
Оса Ліндхаген

**Оса Марыя Ліндхаген** (швед. Åsa Maria Lindhagen, нар. , Нортэлье, Швецыя) — шведская жанчына-палітык. Сябра Партыі зялёных.

Дзеючы міністр па пытаннях фінансавых рынкаў і правоў спажыўцоў з 5 лютага 2021 года ў другім кабінеце Лёвена на чале з Стэфанам Лёвенам, у мінулым — міністр гендэрнай роўнасці, а таксама дзяржаўны міністр, які нясе асаблівую адказнасць за барацьбу з дыскрымінацыяй і сегрэгацыі, з 21 студзеня 2019 года па 5 лютага 2021 года. Дэпутат Рыксдага ў 2018—2019 гг. ад камуны Стакгольм.

## Спасылкі
Пітэр Уэбер

**Пітэр Уэбер** (; нар. 1968) — брытанскі рэжысёр найбольш вядомы сваім дэбютным фільмам «Дзяўчына з жамчужнай завушніцай».

## Фільмаграфія 
* Стрэтфардскія жонкі (тэлефільм, 2002)
* Дзяўчына з жамчужнай завушніцай (2003)
* Ганібал: Узыходжанне (2007)
* Імператар (2012)
* Тутанхамон (2016)
* Кішэннікі: Маэстра аграблення (2018)
* Іна дэ Ярд: Душа Ямайкі (2019)

Катэгорыя:Кінарэжысёры Вялікабрытаніі
Калючая стужка

у 30 жніўня 2020 года]]
**Калючая стужка** — разнавіднасць непарыўных інжынерных загарод, прызначаных для ўтрымання жывой сілы і лёгкай колавай тэхнікі.

Калючая стужка, у параўнанні з калючым дротам, наносіць больш сур’ёзныя раны і складаней пераадольваецца людзьмі без інструментаў, даючы ахове больш часу на рэагаванне. Акрамя звычайных драпін і сапсаванага адзення, дадзеная загарода здольна нават забіць чалавека ў выпадку вялікай страты крыві.

Калючы стужка была вынайдзеная ў Германіі падчас Першай сусветнай вайны як апошні сродак ва ўмовах недахопу дроту. Неўзабаве яе сталі армаваць дротам.

У цяперашні час выпускаецца армаваная калючая стужка з магчымасцю апрасоўкі жылы дроту ад 1,8 да 4 міліметраў.

Паляпшэнне ахоўных уласцівасцяў загароды «Егоза» з армаванай калючай стужкі дасягаецца за кошт выкарыстання ў вытворчасці высокавугляродзістага ацынкаванага канатнага дроту ДАСТ 7372-79 і ДАСТ 9850-72, загароды вырабляюцца з спружыннага дроту ДАСТ 9389 (марка 65г), іншых відаў высокавугляродзістага дроту. Вырабляюцца трох- і пяціклёпачныя загароды.

Для вытворчасці сучаснай армаванай калючай стужкі, стужку накручваюць на барабан, затым злучаюць суседнія віткі ў шахматным парадку ў 3-11 месцах металічнымі плоскімі клямарамі або драцянымі клямарамі. Пры расцяжэнні бухты спіральнага бар’ера бяспекі утворыцца цыліндрычнае калючая загарода.

Катэгорыя:Фартыфікацыя
Вікторыя Талстой

**Луіза Вікторыя Талстой** (; 29 ліпеня 1974, Сігтуна, Швецыя) — шведская джазавая спявачка, вядомая пад псеўданімам *"Лэдзі-джаз"* таксама далёка за межамі сваёй краіны. Неаднаразова ўваходзіла ў лік самых папулярных джазавых выканаўцаў Скандынавіі.

## Паходжанне 
Вікторыя правяла дзяцінства ў Сігтуне і Упсале. З'яўляецца дачкой музыканта і выкладчыка музыкі ў Упсальскім універсітэце Эрыка Чэльберга і прапраўнучкай рускага пісьменніка Льва Талстога па матчынай лініі. Па яе ўласным прызнанні, рускай мовы не ведае і творы свайго прапрадзеда не чытала.

## Кар'ера 
Спявачка дэбютавала ў 1994 годзе разам з альбомам *"Smile, Love and Spice"* у суаўтарстве са сваім бацькам. Пасля гэтага Талстой хутка стала папулярнай у Швецыі і атрымала запрашэнне супрацоўнічаць з амерыканскай джазавай студыяй Blue Note, дзе і запісала свой вядомы альбом "*White Russian*". Далей Вікторыя супрацоўнічала ўжо з нямецкім лэйблам і выпусціла пяты па ліку альбом "*Shining On You*".

У 2011 годзе выступіла ў Санкт-Пецярбургу.

## Дыскаграфія 
* 1994 — Smile, Love and Spices
* 1996 — För Älskad
* 1997 — White Russian
* 2001 — Blame It On My Youth
* 2004 — Shining on You Richard Spencer
* 2005 — My Swedish Heart
* 2006 — Pictures Of Me
* 2008 — My Russian Soul
* 2011 — Letters to Herbie

Катэгорыя: Музыканты Швецыі
Моніка Форсберг

**Моніка Форсберг** (; 14 верасня 1950, Карлскуга, Швецыя) — шведская поп-спявачка, паэт-песеннік, актрыса, таксама рэжысёр і прадзюсар дубляжу.

## Біяграфія 
Удзельніца гурта *Ritz*, у складзе якога выступала на шведскім музычным конкурсе *Melodifestivalen* у 1983 годзе (заняла 4 месца з песняй *«Marionett»*) і ў 1985 годзе (з песняй *«Nu har det hänt igen»*). Як аўтар песень, двойчы станавілася пераможцай *Melodifestivalen* у 1982 годзе з песняй *«Dag efter dag»* («дзень за днём») з гуртом *Chips* і ў 1983 годзе з песняй *«Främling»*.

Аўтар тэкстаў шэрагу шлягераў, у тым ліку:

* 100 % (Lotta Engberg & Triple & Touch-låt)
* Christmas in New York
* Dag efter dag
* Det brinner ett ljus
* En liten fågel
* En stjärna högt i det blå
* Främling
* Guenerina
* Hakuna matata
* Juliette & Jonathan
* Nu är jag tillbaks igen
* Om du går nu
* Schack och matt
* Var nöjd med allt som livet ger

З канца 1980-х і да пачатку 2000-х гадоў была рэжысёрам і прадзюсарам, займалася агучваннем мультфільмаў студыі *Walt Disney Pictures*. Розныя персанажы ў *«The Muppet Christmas Carol»* размаўляюць яе голасам. Працавала крэатыўным мэнаджарам, прадзюсарам, рэжысёрам дубляжу, перакладчыцай песень і выканала некалькі другарадных галасавых роляў у фільме *«101 далмацін»*.

Замужам за Хасэ Андэрсанам (нар. 1948), спеваком і паэтам-песеннікам.

Катэгорыя:Музыканты Швецыі
Катэгорыя:Спявачкі Швецыі
Ізабель Гульдэн

**Ізабель Тэрэзэ (Бэла) Гульдэн** (швед. Isabelle Therese «Bella» Gulldén; нар.  года, Севедален, Швецыя) — шведская гандбалістка, разыгрываючы французскага клуба «Брэст Брэтань». Двухразовы прызёр чэмпіянатаў Еўропы (2010 і 2014) у складзе зборнай Швецыі. Удзельніца летніх Алімпійскіх гульняў 2008 года, 2012 па і 2016 гадоў. Пераможца жаночай Лігі чэмпіёнаў EHF 2016 года. Чэмпіёнка Швецыі, Даніі і Румыніі.

У 2004 годзе была ўключана ў спіс 150 найвялікшых спартсменаў Швецыі за ўсю гісторыі, складзеным выданнем «Dagens Nyheter».

## Спасылкі 
Катэгорыя:Гандбалісткі Швецыі
Катэгорыя:Ігракі жаночай зборнай Швецыі па гандболе
Партрэт Януша Радзівіла (Стробель)

**Партрэт Януша Радзівіла**, гетмана вялікага літоўскага, намаляваны прыдворным мастаком польскага караля Барталамеем Стробелем. Захоўваецца ў калекцыі Нацыянальнага мастацкага музея Рэспублікі Беларусь.

Партрэт напісаны пасля атрымання Радзівілам пасады падкаморага Вялікага Княства Літоўскага, аб чым сведчыць вялікі залаты ключ з ланцужком на стале.

Рэстаўрыраваны ва Усесаюзнай цэнтральнай навукова-даследчай лабараторыі па кансервацыі і рэстаўрацыі музейных мастацкіх каштоўнасцей І. П. Суравовым у 1968—1972 гадах у Маскве. Ён складаецца з кароткай куртачкі- з завышанай, незафіксаванай таліяй, перахопленай пасярэдзіне грудзей поясам-паскам, а якога ўніз да таліі ідуць кароткія, злёгку расклёшаныя полы. Ад шыі да пояса-паска пурпуэн зашпілены на шчыльны рад дробных залатых гузікаў з каштоўнымі камянямі і аздоблены вялікім адкладным з тонкага светла-блакітнага палатна каўняром, упрыгожаным па краях шырокім шлякам каштоўных карункаў. Такія ж карункі ўпрыгожваюць манжэты-раструбы. Каўнер і манжэты моцна накрухмалены і падтрымліваюцца спецыяльным каркасам. Пышныя шырокія рукавы пурпуэна маюць проразь па пярэднім шве ад проймы да запясця, праз якую відаць шоўк белай кашулі. За манжэт правага рукава закладзена чырвоная шаўковая хустачка-насоўка, а праз левую руку перакінуты аксамітны плашч-мантыя пурпуровага колеру.

Прычоска і бародка ў Януша таксама па модзе таго часу пры двары Людовіка XIII: валасы завітыя, вусы закручаныя ўверх, а барада — у выглядзе кусціка валасоў толькі пасярэдзіне падбародка.

## Выстаўкі 
* Другое нараджэнне партрэтаў з Нясвіжа і Гродна. Мінск. 1982
* Партрэты з Нясвіжа і Гродна. Каўнас. Яраслаўль. 1983
* Рэстаўрацыя музейных каштоўнасцей у БССР. Мінск. 1985
* Партрэты знакамітых постацяў даўняй Рэчы Паспалітай у мінскіх зборах. Кракаў. 1991
* Мастацтва барока ў Беларусі. Мінск. 1991
* Дзе Усход сустракаецца з Захадам. Варшава. 1993
* Партрэты XVI—XVIII стст. з Нясвіжа. Мінск. 1994

## Літаратура 
* *Бялявіна, В. М.* Беларускі касцюм / В. М. Бялявіна, Л. В. Ракава. — Мінск : Беларусь, 2017. — 463 с. : іл. ISBN 978-985-01-1241-5
* 

Катэгорыя:Карціны са збораў Нацыянальнага мастацкага музея Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Карціны XVII стагоддзя
Катэгорыя:Радзівілы
Крысціна Шолін

**Крысціна Альма Элізабэт Шолін** (; нар. 26 снежня 1937 года) ― шведская актрыса тэатра і кіно.

У першую чаргу вядомая міжнароднай аўдыторыі сваімі ролямі ў фільмах "Дарагі Джон", "Песнь Нарвегіі" , а таксама ў кінакарціне "Фані і Аляксандр" рэжысёра Інгмара Бергмана.

## Біяграфія 
Тэма "анёла" стала неад'емнай часткай вобраза Шолін. Да 2011 года яна мела свой уласны магазін падарункаў з адпаведнай тэматыкай, а таксама залу выканальніцкіх мастацтваў у Старым горадзе Стакгольма.

У Швецыі атрымала вялікую вядомасць за выкананне ролі Маргарыты Охман ў серыяле "Varuhuset" і ролі Біргіты Вастберг ў мыльнай оперы "Tre Kronor", серыі якой выходзілі ў 1994-1996 гг.

У наступныя гады набыла папулярнасць пасля ўдзелу ў серыяле "Wahlgrens värld", які трансляваўся на тэлеканале Kanal5 і быў прысвечаны жыццю і творчасці дачкі Шолін, Пернілы Вальгрэн, якая з'яўляецца спявачкай і актрысай.

## Прыватнае жыццё 
З 1962 года Крысціна ў шлюбе з акцёрам Хансам Вальгрэнам; у мужа і жонкі чацвёра дзяцей: Пітэр, Ніклас (мастак і акцёр), Перніла (спявачка і актрыса) і Лінус (таксама з’яўляецца акцёрам).

## Узнагароды 
У 1966 годзе была ўдастоеная прэміі «Залаты жук» у намінацыі «Лепшая актрыса» за ролю ў фільме «Орман» рэжысёра Ханса Абрамса.

Катэгорыя:Актрысы Швецыі
Мікаэла дэ ла Кур

**Мікаэла дэ ла Кур** (; нар. 16 жніўня 1961, Хельсінгбарг, Швецыя) — шведская спявачка, дызайнер, актрыса і мадэль.

## Біяграфія 
Нарадзілася ў Швецыі ў сям'і французскіх эмігрантаў. Адмовіўшыся ад паступлення ва ўніверсітэт, стала працаваць метрдатэлем, а пазней - настаўніцай у музычным каледжы Адольфа Фрэдрыка. У 1988 годзе Мікаэла пераехала ў Нью-Ёрк, куды раней перабраўся яе бацька. У ЗША яна вучылася ў "Інстытуце тэатра і кіно Лі Страсберга" ў Лос-Анджэлесе. Праз некаторы час яна вярнулася ў Швецыю, дзе пачала працаваць ў мадэльным агенцтве.

Падчас аднаго з мадэльных паказаў яе заўважылі ўдзельнікі поп-калектыву "Army of Lovers", дзе пазней яна стала салісткай.

У 1997 годзе дэ ла Кур аднавіла акцёрскую дзейнасць з тэатральнай пастаноўцы "Solskenspojkarna» («The Sunshine Boys"), а летам яна запісала свой дэбютны сінгл "Rumours And Lies".

У маі 1998 года Мікаэла знялася ў шведскай дакументальнай тэледраме аб забруджванні навакольнага асяроддзя, а потым адкрыла сваё юрыдычнае анлайн-агенцтва.

У 1999 годзе дэ ла Кур зноў з'ехала ў ЗША, дзе працягнула кар'еру мадэлі і актрысы.

Мікаэла дэ ла Кур атрымала тытул «Місіс Швецыя» і ўяўляла сваю краіну ў фінале конкурсу «Місіс свету».

Катэгорыя: Музыканты Швецыі
Катэгорыя: Актрысы Швецыі
Урад Славацкай Рэспублікі (1939)

**Урад Славацкай Рэспублікі з 14 сакавіка 1939 года** **да 27 кастрычніка 1939 года** (да прыняцця Канстытуцыі 21 ліпеня 1939 года: **урад Славацкай Дзяржавы**, неафіцыйна **чацвёрты ўрад Ёзафа Ціса** () — першы ўрад Славацкай Дзяржавы, які быў ператвораны пасля абрання ЁзАфа Ціса прэзІдэнтам Славакіі.

## Склад 
Катэгорыя:Урады Першай Славацкай Рэспублікі
Катэгорыя:З’явіліся ў 1939 годзе
Катэгорыя:Красавік 1939 года
Катэгорыя:Зніклі ў 1939 годзе
Катэгорыя:1939 год у Славакіі
Урад Славацкай Рэспублікі (1944—1945)

**Урад Славацкай Рэспублікі з 5 верасня 1944 да 4 красавіка 1945** (неафіцыйна **ўрад Штэфана Ціса** ()) — трэці і фактычна апошні ўрад Першай Славацкай Рэспублікі, які пачаў сваю працу са зменамі ва ўрадзе, звязанымі са Славацкім нацыянальным паўстаннем, а скончыў сваю дзейнасць фактычна з выездам на эміграцыю. Усе ўрадныя пасады былі занятыя чальцамі Глінкавай славацкай народнай партыі.

## Склад 
## Спасылкі 
* Kapitulačný akt vlády Štefana Tisa – Wikizdroje (wikisource.org)
* Vlády v letech 1918-1992 
* 

Катэгорыя:Урады Першай Славацкай Рэспублікі
Катэгорыя:З’явіліся ў 1944 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 1945 годзе
Катэгорыя:Верасень 1944 года
Катэгорыя:1944 год у Славакіі
Урад Славацкай Рэспублікі (1939—1944)

**Урад Славацкай Рэспублікі з 27 кастрычніка 1939 да 5 верасня 1944** (неафіцыйна **ўрад Войцеха Тукі** ()) — другі ўрад Першай Славацкай Рэспублікі, які пачаў сваю працу з абрання мінулага старшыні ўраду Ёзафа Цісы як прэзідэнта Славакіі 27 кастрычніка 1939 года да падання ў адстаўку ўраду старшынёй Войцехам Тукам з-за Славацкага нацыянальнага паўстання і нямецкага ціску 5 верасня 1944 рока. Усе ўрадныя пасады былі занятыя чальцамі Глінкавай славацкай народнай партыі.

## Склад 
## Спасылкі 
* Vlády v letech 1918-1992 

Катэгорыя:Урады Першай Славацкай Рэспублікі
Катэгорыя:З’явіліся ў 1939 годзе
Катэгорыя:Кастрычнік 1939 года
Катэгорыя:Зніклі ў 1944 годзе
Катэгорыя:1939 год у Славакіі
Славацкі ўрад у выгнанні (1945)

**Славацкі ўрад у выгнанні** () — афіцыйны ўрад Першай Славацкай Рэспублікі да падпісання капітуляцыі Славакіі 8 траўня 1945 года.

## Склад 
## Спасылкі 
* Kapitulačný akt vlády Štefana Tisa – Wikizdroje (wikisource.org)

Катэгорыя:Урады Першай Славацкай Рэспублікі
Катэгорыя:Урады ў выгнанні
Катэгорыя:З’явіліся ў 1945 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 1945 годзе
Катэгорыя:Красавік 1945 года
Катэгорыя:1945 год у Славакіі
Яўген Рыгоравіч Дзягцярык

**Яўген Рыгоравіч Дзягця́рык** (, г. Пржавальск, Кыргызстан — 2001) — беларускі кампазітар.

## Біяграфія 
Скончыў у 1954 годзе Беларускую кансерваторыю (клас А. Багатырова), з 1962 года выкладае ў Беларускай акадэміі музыкі.

Член Беларускага саюза кампазітараў з 1957 года.

## Творчасць 
Асноўныя жанры творчасці камерна-інструментальныя і камерна-вакальныя. Сярод твораў: кантата «Радзіма» на словы Я. Коласа (1954), «Карнавальная сюіта» (1959), паэмы «Мора», «Світанне» (1960), «Палессе» (1962) для сімфанічнага аркестра; рапсодыя на тэмы беларускіх народных песень для цымбалаў з аркестрам (1962), уверцюра (1964), «Беларуская сюіта» (1964); п’есы для аркестра беларускіх народных інструментаў; камерна-інструментальныя ансамблі і п’есы; вакальныя цыклы на словы М. Багдановіча, Ш. Пецёфі, А. Міцкевіча, М. Хведаровіча; харавы цыкл «Ляцяць песні над Белай Руссю» на словы народныя і Я. Купалы.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Кампазітары XX стагоддзя
Катэгорыя:Кампазітары Беларусі
Мацільда Рапапорт

**Мацільда Рапапорт** (; 29 студзеня 1986 года, Стакгольм, Швецыя — 18 ліпеня 2016 года, Сант’яга, Чылі) — шведская гарналыжніца, якая выступала ў фры-райдзе, пераможца Скандынаўскага чэмпіянату па спуску з гор (англ. Scandinavian Big Mountain Championships) 2011 года і Freeride World Tour 2013 года ў Верб'е, Швейцарыя.

## Біяграфія 
Нарадзілася 29 студзеня 1986 года ў Стакгольме. 

З дзяцінства Мацільда захаплялася катаннем на лыжах, займалася ў мясцовым клубе, яна часта адпачывала з братамі і сёстрамі ў Орэ, раён гарналыжнага катання, дзе праводзіліся чэмпіянаты свету па гарналыжным спорце. У 15 гадоў Мацільда перабралася бліжэй да гор, дзе ёсць больш доўгія трасы для трэніровак, там яна пазнаёмілася са сваім будучым мужам Маціясам Харгінам. У 20 гадоў Рапапорт вярнулася ў Стакгольм, дзе працягнула сваю адукацыю ў Стакгольмскай школе эканомікі. У 2008 годзе Мацільда падала заяўку на абменны семестр ў Санкт-Гален, Швейцарыя. У студзені 2009 Рапапорт пераехала, праўда, замест аднаго семестра яна пражыла ў Санкт-Галене 4 гады. Мацільда вырашыла застацца ў Швейцарыі, «Shades of Winter: Between», яе фатаграфія была на вокладцы часопіса «Women's Health».

14 ліпеня 2016 года ў Чылі падчас здымак прома-роліка для камп'ютарнага сімулятара "Steep" кампаніі "Ubisoft" Мацільда трапіла ў аварыю, выкліканую лавінай. Рапапорт была дастаўлена ў бальніцу ў Сант'яга, дзе ўвечары 18 ліпеня памерла не выходзячы з комы ў прысутнасці маці і мужа.

## Прыватнае жыцце 
Мацільда была пляменніцай шведскай актрысы Аляксандры Рапапорт. З 25 красавіка 2016 года Мацільда была замужам за шведскім гарналыжнікам, трохразовым прызёрам чэмпіянатаў свету ў камандных спаборніцтвах Маціясам Харгінам.

Катэгорыя:Гарналыжнікі Швецыі
Аляксандра Рапапорт

**Аляксандра Сусана Рапапорт Эліясан** (; нар. 26 снежня 1971, Брома, Швецыя) — шведская актрыса тэатра і кіно, прадзюсар.

## Біяграфія 
Аляксандра Рапапорт нарадзілася 26 снежня 1971 года ў Броме, прыгарадзе Стакгольма. Яе бацькі, Эдмунд і Эва Рапапорт, выхадцы з Польшчы, збеглі ў Швецыю падчас Другой сусветнай вайны.

Аляксандра вучылася ў Шведскай Нацыянальнай акадэміі тэатральнага мастацтва, якую скончыла ў 1997 годзе. Пасля вучобы яна ўдзельнічала ў пастаноўках гарадскога тэатра Упсалы і Каралеўскага драматычнага тэатра ў Стакгольме. У Каралеўскім драматычным тэатры Рапапорт ўваходзіла ў пастаянны склад драматычнай трупы, выконвала ролі ў пастаноўках «Кароль Лір», «Грошы спадара Арнэ», «Ілжывы хворы», «Пігмаліён» і іншых.

У 2006 годзе Аляксандра была адной з радыёвядучых праграмы «Sommar» (са швед. — «лета») на радыёстанцыі SR P1.

У 2011 годзе Рапапорт атрымала ролю ў фільме Томаса Вінтэрберга «Паляванне», намінаванага на «Залатую пальмавую галіну» 65-га Канскага кінафестывалю ў 2012 годзе.

У 2017 годзе Аляксандра была ўдастоеная шведскай прэміі «Крышталь» як лепшая выканаўца за ролю ў тэлесерыяле «Матушка Гуска». Аляксандра здымалася ў гэтым серыяле з 2015 года і з’яўляецца яго прадзюсарам.

## Прыватнае жыцце 
Аляксандра замужам, у яе ёсць двое дзяцей. Яна таксама была цёткай Мацільды Рапапорт — вядомай шведскай гарналыжніцы.

## Абраная фільмаграфія 
* Ellinors bröllop (1995)
* Tsatsiki, morsan och polisen (1998)
* Livvakterna (2000)
* Hem ljuva hem (2000)
* Känd från TV (2001)
* Om inte (2001)
* Kronprinsessan (TV)
* Kodenavn Hunter (2007) (TV)
* Kronjuvelerna (2011)
* Паляванне (2012)
* Morden i Sandhamn (2010 — цяперашні час) (TV)
* The Team (2015) (TV)
* Gåsmamman (2015)

## Спасылкі 
# 

Катэгорыя:Актрысы Швецыі
Факстрот (фільм, 2017)

«**Факстрот**» () — мастацкі фільм 2017 года рэжысёра . 

## Сюжэт 
Заможная тэль-авіўская пара Міхаэль і Дафна Фэльдманы даведваюцца, што іх сын Ёнатан, жаўнер ізраільскай арміі, загінуў падчас выканання службовых абавязкаў. Ізраільскія вайскоўцы не кажуць няшчасным бацькам, ні дзе памёр 19-гадовы юнак, ні ці знайшлі ягонае цела. Праз некалькі гадзін ім паведамляюць, што загінуў не іх сын, а нейкі іншы Ёнатан Фэльдман. Міхаэль патрабуе, каб сына неадкладна прывезлі дадому. Жахлівае непаразуменне ажыўляе цені мінулага Міхаэля і ператварае ягонае жыццё ў пекла.

## Узнагароды 
Паводле інфармацыі сайта «*Internet Movie Database*» фільм быў адзначаны 19 кінаўзнагародамі і яшчэ 20 намінацыямі.

## Зноскі 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Фільмы-драмы 2017 года
Катэгорыя:Ваенныя драмы
Катэгорыя:Фільмы Ізраіля 2017 года
Катэгорыя:Фільмы Германіі 2017 года
Катэгорыя:Фільмы Францыі 2017 года
Катэгорыя:Фільмы Швейцарыі 2017 года
Катэгорыя:Фільмы-драмы Ізраіля
Катэгорыя:Фільмы-драмы Германіі
Катэгорыя:Фільмы-драмы Францыі
Катэгорыя:Фільмы-драмы Швейцарыі
Катэгорыя:Фільмы на іўрыце
Катэгорыя:Фільмы Самуэля Маоза
Катэгорыя:Фільмы — лаўрэаты Гран-пры журы Венецыянскага кінафестывалю
Алег Барысавіч Залётнеў

**Алег Барысавіч Залётнеў** () — беларускі кампазітар.

## Біяграіфя 
Нарадзіўся 8 ліпеня 1947 года ў г. п. Сухабязводнае Горкаўскай вобласці РСФСР у сям’і рэпрэсаваных.

Выпускнік Мінскай музычнай вучылішча імя Глінкі (аддзяленне тэорыі музыкі). У 1974 годзе скончыў аддзяленне кампазіцыі Беларускай кансерваторыі (класа Пятра Падкавырава). У 1979—1983 гадах — загадчык літаратурнай часткі Дзяржаўнага тэатра музычнай камедыі Беларусі. У 1984 годзе пачаў выкладаць гукарэжысуру ў Беларускай акадэміі мастацтваў. Настаўнічаў у дзіцячых музыкальных школах у Мінску, выкладаў у Інстытуце культуры. Пазней быў спецыяльным карэспандэнтам і намеснікам дырэктара радыё «Культура».

Член Беларускага саюза тэатральных дзеячаў з 1976 года, член Беларускага саюза кампазітараў з 1978 года, член Беларускага саюза музычных дзеячаў з 1992 года, член Беларускага саюза кінематаграфістаў з 1994 года.

Памёр 20 лістапада 2020 года ад каранавірусу.

## Творчасць 
Творчасці ўласцівы перавага лірычнай вобразнасці, спалучэнне класічнай традыцыі, неакласіцыстычных тэндэнцый і сучасных тэхнік кампазіцыі. Сярод твораў: балет «Кругаверць» па матывах народных балад (пастаўлены ў 1996, лібрэта Ю. Чурко); драматычныя араторыя «Лісткі календара» (словы М. Танка, 1983), «Літургія Св. Іаана Златавуста» (1994), «Нясвіжская меса» паводле твораў кампазітараў 18 ст. (1997); камерная сімфонія (1979), адажыа «Doloroso» (1980); канцэрты: для фартэпіяна (1974), для голасу (1988), для ўдарных інструментаў «Credo» (1992), для аргана і ўдарных (1993) з аркестрам; паэма-карціна «Купальская ноч» для народнага аркестра (1982); «Тэатральны дывертысмент» для ансамбля духавых, ударных і фартэпіяна (1992); камерна-вакальныя і камерна-інструментальныя творы; хары (у т. л. «Безнадзейнасць»), рамансы, песні («Было ж толькі лета», словы Уладзіміра Карызны, «Песня о дружбе» словы Уладзіміра Някляева, «Песня аб памяці» словы А. Вярцінскага). Аўтар музыкі больш як для 100. Мюзікл «Валенсіянскія вар’яты» (1983, паводле Лопэ дэ Вэгі). Оперы «Адзінокі птах», «Міхал Клеафас Агінскі. Невядомы партрэт» (пастаўленая ў Маладзечанскім маладзёжным народным музычным тэатры ў 2013 годзе, лібрэта Сяргея Макарэя).

### Фільмаграфія 
Кампазітар 7 фільмаў:
* «Ускоренная помощь» 2, серыял, 2001
* «Уносим ноги» ці «Хочу в Париж», 1995
* «Не понимаю», 1989
* «Одна ночь», тэлефільм, 1989
* «Паляванне на Апошняга Жураўля», міні-серыял, 1986
* «Деревья на асфальте», 1984
* «Барвовая трава», 1982

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Кампазітары XX стагоддзя
Катэгорыя:Кампазітары Беларусі
Катэгорыя:Кінакампазітары Беларусі
Катэгорыя:Памерлі ад каранавіруснай інфекцыі COVID-19
Антонія Джонсан

**Антонія Маргарэт Аксельсан Джонсан** **(Ёнсан)** (; род. 6 верасня 1943, Нью-Ёрк) — шведская прадпрымальніца, адна з найбагацейшых жанчын Швецыі.

Па дадзеных часопіса Forbes, на 2018 год яе багацце ацэньваецца ў 6,3 млрд даляраў.

Двукроп'е ў прозвішчы Ax:son паказвае на скарачэнне ў шведскім стылі ад Аксельсан.

## Біяграфія 
Антонія Джонсан скончыла французскую школу ў Стакгольме, а затым вучылася ў Рэдкліфскім каледжы ў ЗША.

У 1971 годзе яна атрымала ступень магістра па эканоміцы і псіхалогіі ў Стакгольмскім універсітэце.

З 1971 года працуе ў шведскай інвестыцыйнай кампаніі Axel Johnson AB, заснаванай у 1873 годзе яе прадзедам Акселем Джонсанам. У 1982 годзе Антонія змяніла свайго бацьку на пасадзе кіраўніка кампаніі. У 2015 годзе яна сышла з пасады кіраўніка кампаніі, перадаўшы яго сваёй дачцэ Каралін Берг.

Джонсан валодае 50% акцый Axfood, адной з найбуйнейшых кампаній харчовай прамысловасці ў Скандынавіі. Яна таксама валодае конным заводам у горадзе Упландс-Весбю і з'яўляецца старшынёй шведскай асацыяцыі выездкі. Антонія замужам за Ёранам Эннерфельтам (нар. 1940), былым генеральным дырэктарам кампаніі Axel Johnson AB. У яе чацвёра дзяцей. Жыве ў Стакгольме.

## Спасылкі 
# Антонія Джонсан. Forbes.

Катэгорыя:Жанчыны Швецыі