Алег Антонавіч Гардзіеўскі

**Алег Антонавіч Гардзіеўскі** () — былы палкоўнік Першага галоўнага ўпраўлення КДБ СССР (знешняя разведка), завочна прысуджаны да расстрэлу за дзяржаўную здраду. З 1974 па 1985 таемна працаваў на брытанскую разведку (псеўданім — OVATION). Брытанскі гісторык спецслужбаў кембрыджскі прафесар Крыстафер Эндру заве Гардзіеўскага «самым буйным агентам брытанскай разведкі ў шэрагах савецкіх спецслужбаў пасля Алега Пянькоўскага».

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў сям'і супрацоўніка НКУС.

Успамінаў, што штуршком да яго пераходу на антысавецкія пазіцыі «… было ўсведамленне сталінскіх і зусім савецкіх злачынстваў, якое пачалося з прамовы Хрушчова ў 1956 годзе. Гэта вельмі моцнае ўражанне на мяне вырабіла, проста ўзрушальнае».

З 1966 па 1970 год (першая замежная камандзіроўка.

У верасні 1985 года, выкарыстоўваючы атрыманую ад Гардзіеўскага інфармацыю пра савецкі шпіянаж, урад Вялікабрытаніі абвясціў персонамі нон грата 31 агента вонкавай разведкі КДБ, што дзейнічалі пад дыпламатычным ці журналісцкім прычыненнем. У адказ урад СССР абвясціў персонамі нон грата 25 супрацоўнікаў пасольства Вялікабрытаніі. Гэта было найбуйнейшае з 1971 года ўзаемнае высыланне з Вялікабрытаніі і СССР.

Пасля ўцёкаў з СССР у Маскве супраць Гардзіеўскага была заведзена крымінальная справа па артыкуле 64 УК РСФСР (здрада радзіме), якая прадугледжвала смяротнае пакаранне праз расстрэл. 14 лістапада 1985 года ён быў завочна прысуджаны да расстрэлу з канфіскацыяй маёмасці. Прысуд не быў скасаваны і пасля спынення існавання СССР у 1991 годзе. Канфіскацыя маёмасці скасавана ў 1989 годзе па просьбе жонкі Гардзіеўскага Лэйлы Аліевай, якая пасля яго ўцёкаў засталася ў Маскве разам з дзвюма іх дочкамі. Паводле цверджанняў Лэйлы, яна ніколі нічога не ведала пра тое, што яе муж з'яўляецца падвойным агентам. Апынуўшыся ў Вялікабрытаніі, Гардзіеўскі пачаў дамагацца, каб яго сям'я атрымала права на ўз'яднанне з ім, аднак савецкія ўлады цягам шасці гадоў катэгарычна ў гэтым адмаўлялі. Жонка і дочкі Гардзіеўскага выехалі з СССР у верасні 1991 года, аднак, уз'яднаўшыся з ім у Лондане, доўга разам не пражылі, Лэйла ініцыявала шлюбаразводны працэс і пайшла ад яго, забраўшы дзяцей.

 (злева).]]

Напісаў шэраг кніг пра аперацыі, унутраную структуру і метады КДБ. Мемуары «Наступны прыпынак — расстрэл» перакладзены на рускую мову і выдадзены ў Расіі. Аднак, верагоднасць большасці фактаў з гэтых «мемуараў» гэтак і не была даказана.

Гардзіеўскаму прыпісваецца ключавы ўнёсак у прадухіленні магчымага абмену ядзернымі ўдарамі ў крытычны перыяд «халоднай вайны» ў 1983 годзе, падчас правядзення НАТА вучэнняў«Able Archer 83». Даведаўшыся ад Гардзіеўскага пра турботу ў савецкім кіраўніцтве ў сувязі з тым, што пад маркай вучэнняў «Захад» рыхтуецца да ядзернага ўдару па СССР, Брытанія і ЗША ўнеслі ў вучэнні карэктывы.

Па сцвярджэнні былога старшыні КДБ СССР Сямічаснага, Гардзіеўскі нанёс спецслужбам СССР больш шкоды, чым генерал Калугін.

Вядомы крытык Крамля, асабліва пасля прыходу супрацоўнікаў ФСБ да ўлады ў Расіі пасля адстаўкі прэзідэнта Ельцына. Быў блізкім сябрам Аляксандра Літвіненкі ў Вялікабрытаніі, прымаў актыўны ўдзел у кансультаванні следчых службаў Вялікабрытаніі падчас расследавання акалічнасцяў яго забойства.

## Публікацыі 
* KGB: by Christopher ANDREW & Oleg GORDIEVSKY. (Hardcover — 1 Jan 1990)
* The KGB by Christopher Andrew and Oleg Gordievsky (Hardcover — 31 Dec 1990)
* KGB: The Inside Story by Christopher Andrew and Oleg Gordievsky (Paperback — Oct 1991)
* KGB.: The Inside Story by Christopher M. Andrew and Oleg Gordievsky (Paperback — 7 Nov 1991)
* KGB: Razvedyvatelnye operatsii ot Lenina do Gorbacheva (Sekretnaia papka) by Oleg Gordievsky (Unknown Binding — 1999)
* Кристофер Эндрю, Олег Гордиевский. КГБ. История внешнеполитических операций от Ленина до Горбачева
* Instructions from the Centre: by Christopher & Oleg GORDIEVSKY. ANDREW (Hardcover — 1 Jan 1975)
* Instructions from the Centre: Top Secret Files on KGB Foreign Operations, 1975-85 by Christopher M. Andrew and Oleg Gordievsky (Hardcover — 7 Nov 1991)
* Instructions from The Centre: Top Secret Files on KGB Foreign Operations 1975—1985 (1991) (published in the USA as: Comrade Kryuchkov’s Instructions) (with Oleg Gordievsky)
* Instructions from the Centre: Top Secret Files on KGB Foreign Operations, 1975-85 by Christopher M. * Andrew and Oleg Gordievsky (Paperback — 5 Aug 1993)
* Comrade Kryuchkov’s Instructions: Top Secret Files on KGB Foreign Operations, 1975—1985 by Christopher M. Andrew and Oleg Gordievsky (Hardcover — Oct 1993)
* Comrade Kryuchkov’s Instructions: Top Secret Files on KGB Foreign Operations, 1975—1985 by Christopher Andrew and Oleg Gordievsky (Paperback — 31 May 1994)
* More Instructions from the Centre: Top Secret Files on KGB Global Operations, 1975-85 by Christopher M. Andrew and Oleg Gordievsky (Hardcover — 30 April 1992)
* More Instructions from The Centre: Top Secret Files on KGB Global Operations 1975—1985 (1992) (with Oleg Gordievsky)
* Next Stop Execution by Oleg Gordievsky (Hardcover — 24 Mar 1995)
* Next Stop Execution by Oleg Gordievsky (Paperback — 13 Sep 1996)
* Spycraft Manual: The Insider’s Guide to Espionage Techniques by Barry Davies, Oleg Gordievsky, and Richard Tomlinson (Library Binding — Aug 2005)
* The Spycraft Manual: The Insider’s Guide to Espionage Techniques. by Barry Davies, Oleg Gordievsky, and Richard Tomlinson (Paperback — 15 Aug 2005)

## Зноскі 
## Літаратура 
* *Прохоров Д. П., Лемехов О. И.* — Перебежчики. Заочно расстреляны. - С. 287—300.

Катэгорыя:Выпускнікі МДІМА
Катэгорыя:Супрацоўнікі КДБ СССР
Катэгорыя:Постаці Халоднай вайны