open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Інстытут народазнаўства НАН Украіны

**Інстытут народазнаўства НАН Украіны** — навукова-даследчы інстытут у сістэме Нацыянальнай акадэміі навук Украіны.

## Гісторыя 
Інстытут створаны ў лютым 1992 годзе на базе Львоўскага аддзялення Інстытута мастацтвазнаўства, фальклору і этнаграфіі імя М. Рыльскага АН Украіны, якое функцыянавала на працягу дзесяці гадоў і было створана на базе Музея этнаграфіі і мастацкага промыслу АН УССР, фонды якога налічваюць звыш 90 тысяч экспанатаў і з'яўляюцца агульнанацыянальным здабыткам Украіны. 

Інстытут ўзначальвае акадэмік НАН Украіны Сцяпан Пятровіч Паўлюк, доктар гістарычных навук, прафесар.

## Структура 
* Аддзел гістарычнай этналогіі
* Аддзел этналогіі сучаснасці
* Аддзел фалькларыстыкі
* Аддзел мастацтвазнаўства
* Аддзел народнага мастацтва
* Аддзел сацыяльнай антрапалогіі
* Музей этнаграфіі і мастацкага промыслу

Наяўнасць у структуры інстытута Музея этнаграфіі і мастацкага промыслу з даўнімі навуковымі традыцыямі, якія сягаюць пачатку дзейнасці Навуковага таварыства імя Т. Шаўчэнкі ў Львове, вызначае спецыфіку гэтай навуковай ўстановы. Апошняя, акрамя ажыццяўлення навуковых даследаванняў, забяспечвае культурна-асветніцкую працу, шырока прапагандуючы культурныя і мастацкія здабыткі украінцаў як ва Украіне, так і за яе межамі. Наяўнасць музея ў складзе інстытута павялічвае удзельную вагу супрацоўнікаў, якія не займаюцца непасрэдна даследаваннямі, а ажыццяўляюць абслугоўванне Музея. Аднак, Музей адначасова служыць своеасаблівай базай, творчай лабараторыяй для паглыбленага асвятлення культуры і побыту народа ў навуковых распрацоўках. Персанал інстытута налічвае каля 200 супрацоўнікаў, з якіх — больш 60 даследчыкаў і прыкладна столькі ж чалавек персаналу Музея этнаграфіі і мастацкага промыслу.

## Сучаснасць 
Інстытут — каардынацыйны цэнтр даследаванняў пытанняў карпатазнаўчай праблематыкі ва Украіне і народазнаўчых даследаванняў у Заходнім рэгіёне Украіны. Установа выдае навуковы часопіс «Народознавчі зошити», унесены ў пералік перыядычных навуковых выданняў ВАК Украіны.

Акрамя даследаванняў традыцыйнай культуры, прафесійнага і народнага мастацтва і фальклору украінцаў, навукоўцы інстытута ў апошнія гады прыступілі да распрацоўкі тэарэтычнай этналогіі, у прыватнасці, украінскай нацыялогіі, моўнай сітуацыі ў гарадах Украіны, урбаністыкі і г.д. Тут рыхтуюцца фундаментальныя працы «Паходжанне і этнічная гісторыя украінцаў Карпат» у 4-х тамах, «Сакральнае мастацтва украінцаў» і цэлы шэраг іншых. Распрацавана праграма з ўкраінскага народазнаўства для Міністэрства адукацыі і навукі Украіны, выдадзены дапаможнік «Украінскае народазнаўства» (рэд. С. Паўлюк), прыступілі да падрыхтоўкі падручнікаў для агульнаадукацыйных навучальных устаноў.

## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка Інстытута 

Катэгорыя:Этнаграфія
Катэгорыя:Навуковыя ўстановы ў Львове
Катэгорыя:Нацыянальная акадэмія навук Украіны
Інстытут рэгіянальных даследаванняў НАН Украіны

**Інстытут рэгіянальных даследаванняў імя М. І. Далішняга НАН Украіны** — навукова-даследчы інстытут у сістэме Нацыянальнай акадэміі навук Украіны.

З'яўляецца галаўной навуковай установай Украіны па праблемах рэгіянальнай палітыкі і трансгранічнага супрацоўніцтва.Утвораны ў 1994 годзе на базе Львоўскага аддзялення Інстытута эканомікі НАН Украіны, якое было заснавана ў 1964 годзе.

Інстытут ўзначальвае акадэмік НАН Украіны Васіль Сцяпанавіч Краўцоў, доктар эканамічных навук, прафесар.

## Структура 
* Аддзел рэгіянальнай эканамічнай палітыкі
* Аддзел рэгіянальнай экалагічнай палітыкі і прыродакарыстання
* Аддзел рэгіянальнай фінансавай палітыкі
* Аддзел прасторавага развіцця
** Сектар трансгранічнага супрацоўніцтва
* Аддзел праблем сацыяльна-гуманітарнага развіцця рэгіёнаў
* Аддзел праблем рэгіянальнага сектару эканомікі рэгіёнаў

У Інстытуце працуе больш за 130 работнікаў. Сярод амаль 80 навуковых работнікаў дактароў навук – 18, кандыдатаў навук – 42. Сярэдні ўзрост дактароў навук – 54 года, кандыдатаў навук – 42 гады, навуковых работнікаў – 44 гады.

## Даследаванні 
У Інстытуце праводзяцца фундаментальныя і прыкладныя даследаванні: праблемы фарміравання рэгіянальнай палітыкі, сістэм кіравання і эколага-эканамічнага рэгулявання развіцця рэгіенаў, рацыянальнага выкарыстання вытворчага, працоўнага, прыродна-рэсурснага і інтэлектуальнага патэнцыялу рэгіёнаў, рынкавай інфраструктуры і прадпрымальніцтва, знешнеэканамічнай дзейнасці і трансгранічнага супрацоўніцтва, рэгіянальнай статыстыкі і інш.

Інстытут ажыццяўляе падрыхтоўку праектаў праграм сацыяльна-эканамічнага развіцця розных тэрытарыяльных адзінак, прадпрыемстваў і арганізацый, распрацоўку методык, праектаў заканадаўчых і нарматыўных актаў, навуковыя экспертызы, арганізацыю нарад, семінараў, канферэнцый, дае кансультацыі па ўсіх напрамках сваёй навуковай дзейнасці.

Інстытут выконвае функцыі метадалагічнага, навукова-арганізацыйнага і каардынацыйнага цэнтра, з'яўляецца заснавальнікам і выдаўцом навукова-практычнага часопіса "Рэгіянальная эканоміка".

## Спасылкі 
* Сайт інстытута

Катэгорыя:Эканоміка Украіны
Катэгорыя:Навуковыя ўстановы ў Львове
Катэгорыя:Нацыянальная акадэмія навук Украіны
Андрэй Сяргеевіч Страчко

**Андрэй Сяргеевіч Страчко** (нар.  г., ) — беларускі дыпламат. Надзвычайны і Паўнамоцны Пасол Рэспублікі Беларусь у Кыргызскай Рэспубліцы (2017—2024).

## Біяграфія 
У 1994 годзе скончыў Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт інфарматыкі і радыёэлектронікі, у 1999 годзе — Беларускі дзяржаўны эканамічны ўніверсітэт. Спецыяльнасць па адукацыі: радыётэхніка; міжнародныя эканамічныя адносіны. У 1994—1996 гадах працаваў інжынерам-канструктарам НДІ лічбавага тэлебачання МВА «Гарызонт». У 1996—1999 гадах — спецыяліст першай катэгорыі, вядучы спецыяліст, галоўны спецыяліст аддзела па працы з краінамі СНД і Расійскай Федэрацыяй упраўлення міжнародных эканамічных адносін Міністэрства знешніх эканамічных сувязяў Рэспублікі Беларусь. У 1999—2001 гадах — саветнік упраўлення двухбаковага супрацоўніцтва з дзяржавамі — удзельнікамі СНД Міністэрства замежных спраў Рэспублікі Беларусь. У 2001—2004 гадах — першы сакратар, саветнік (гандлёва-эканамічныя пытанні) Пасольства Рэспублікі Беларусь у Рэспубліцы Казахстан.

2004—2006 — саветнік, начальнік аддзела Цэнтральнай Азіі і Закаўказзя упраўлення двухбаковых адносінаў з краінамі СНД Міністэрства замежных спраў Рэспублікі Беларусь. У 2006—2007 гадах — намеснік начальніка ўпраўлення двухбаковых адносінаў з краінамі СНД Міністэрства замежных спраў Рэспублікі Беларусь. У 2007—2010 гадах — саветнік (гандлёва-эканамічныя пытанні) Пасольства Рэспублікі Беларусь у Чэшскай Рэспубліцы. У 2010—2011 гадах — начальнік аддзела Цэнтральнай Азіі ўпраўлення двухбаковых адносінаў з краінамі СНД Міністэрства замежных спраў Рэспублікі Беларусь. У 2011—2015 гадах — намеснік начальніка ўпраўлення двухбаковых адносінаў з краінамі СНД Міністэрства замежных спраў Рэспублікі Беларусь. У 2015—2017 гадах — начальнік упраўлення двухбаковых адносінаў з краінамі СНД Міністэрства замежных спраў Рэспублікі Беларусь.

З красавіка 2017 года па сакавік 2024 года — Надзвычайны і Паўнамоцны Пасол Рэспублікі Беларусь у Кыргызскай Рэспубліцы.

Валодае англійскай, чэшскай мовамі. Жанаты. Мае дваіх дзяцей.

Катэгорыя:Паслы Беларусі ў Кыргызстане
Катэгорыя:Дыпламаты Беларусі
Таццяна Віктараўна Катовіч

**Таццяна Віктараўна Катовіч** (нар. , ) — беларускі мастацтвазнавец, крытык. Доктар мастацтвазнаўства (2007).

## Біяграфія 
У 1976 годзе скончыла факультэт журналістыкі Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. З 1977 года — карэспандэнт-арганізатар Віцебскага раённага радыё. З 1982 года — рэдактар Віцебскага абласнога радыё. З 1988 года — рэдактар Віцебскага абласнога тэлебачання. З верасня 1997 года — кіраўнік інфармацыйна-аналітычнай часткі Нацыянальнага акадэмічнага тэатра імя Я. Коласа.

З 2001 года працавала на кафедры ўсеагульнай гісторыі і сусветнай культуры Віцебскага дзяржаўнага універсітэта імя П. М. Машэрава; у 2001—2008 гадах — дацэнт. У 2007 годзе абараніла дысертацыю на суісканне навуковай ступені доктара мастацтвазнаўства на тэму «Мастацкія сродкі арганізацыі хранатоп тэатральнага твора». У 2010 годзе прысвоена званне прафесара. У цяперашні час — загадчыца кафедры выяўленчага мастацтва.

Сфера інтарэсаў — мастацкія сродкі арганізацыі хранатопу твора (займаецца тэатральнай крытыкай з 1973 года, а праектамі, звязанымі з авангардам — з 1994 года). Аўтар праекта міжнароднай канферэнцыі «Малевіч. Класічны авангард. Віцебск», якая тройчы адбылася ў Віцебску (1994, 1996, 1998); зборнікаў матэрыялаў «Малевіч. Класічны авангард. Віцебск» (11 выпускаў), «Духоўная энергія тэатра» (1995). Арганізатар рэспубліканскай канферэнцыі «Трансфармацыя тэатра» (Віцебск, 1995). Аўтар праекта даследчай лабараторыі Міжнароднага фестывалю сучаснай харэаграфіі (1993). Заснавальнік рэспубліканскай даследчай лабараторыі сцэнічных мастацтваў (1995). У 2003 г. супольна з Анастасіяй Махавай паставіла «Супрэматычны балет», а ў 2006 годзе — балет «Перамога над Сонцам».

Аўтар больш за 500 навуковых і творчых публікацый, у тым ліку 13 манаграфій: «Гульня з каардынатамі сэнсаў: прасторава-часавы кантынуум тэатра» (Віцебск : ВДМУ; Мінск, 1999), «Энцыклапедыя рускага авангарда» (Мінск, 2003), «Прасторава-часавы кантынуум тэатра» (Віцебск, 2005), «Рэжысура рытуалу» (Віцебск, 2009), «Тэатральная культура Віцебшчыны ХХ стагоддзя» (Віцебск, 2009), «Структура спектакля: Воля да постмадэрнізму» (Віцебск, 2010), «Колер — Тэатр — Хранатоп» (Віцебск, 2010), «Сцэнаграфія. Віцебск» (Віцебск, 2011), «Беларускі тэатр „Лялька“» (Віцебск, 2012), «Скульптура. Аб’екты. Віцебск» (Віцебск, 2013), «Дзяржаўны маладзёжны тэатр „З вуліцы Руж“» (Віцебск, 2014), «Новы Мастацкі тэатр» (Віцебск, 2014).

## Літаратура 
* *Цыбульский, М. Л.* Котович Татьяна Викторовна / М. Л. Цыбульский // Регионы Беларуси : энцикл. : в 7 т. / редкол.: Т. В. Белова (гл. ред.) [и др.]. — Минск : Беларус. Энцыкл. імя П. Броўкі, 2010. — Т. 2 : Витебская область. Кн. 1. — С. 524.

Катэгорыя:Выкладчыкі Віцебскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя П. М. Машэрава
Інстытут украіназнаўства імя І. Крыпякевіча НАН Украіны

**Інстытут украіназнаўства імя І. Крыпякевіча НАН Украіны** — навукова-даследчы інстытут у сістэме Нацыянальнай акадэміі навук Украіны.

Уваходзіць у склад Заходняга навуковага цэнтра НАН Украіны. Размешчаны ў Львове.

Інстытут&nbsp;— адзіная ва Украіне акадэмічная навукова-даследчая ўстанова, у якой сумесна працуюць аддзелы гістарычнай, сацыякультурнай і літаратурна-мовазнаўчай спрамаванасці. Утвораны ў 1951 годзе, першы дырэктар (1951—1953)&nbsp;— Аляксей Несцярэнка. Да 20 студзеня 1993 года меў назву «Інстытут грамадскіх навук АН УССР».

У Інстытуце ёсць бібліятэка, архіў, унікальныя базы дадзеных, у тым ліку картатэкі слоўніка ўкраінскай мовы XIV—XV ст., крыніцазнаўчыя картатэкі Івана Крыпякевіча і Мірона Кардубы. Экспазіцыя і фонды археалагічнага музея, дзякуючы штогадовым экспедыцыям, папаўняюцца каштоўнымі экспанатамі — помнікамі археалогіі Галіцыі і Валыні.

## Структура 
* Аддзел археалогіі і археалагічны музей;
* Аддзел гісторыі сярэдніх вякоў;
* Аддзел новай гісторыі Украіны;
* Аддзел найноўшай гісторыі з Сектарам даследаванняў украінскага нацыянальнага руху;
* Аддзел ўкраінскай мовы;
* Аддзел украінскай літаратуры;
* Цэнтр даследаванняў украінска-польскіх адносін.

## Кіраўнікі інстытута 
* Мікалай Рамановіч Літвін — дырэктар Інстытута з 2013 г., доктар гістарычных навук, прафесар
* Яраслаў Дзмітрыевіч Ісаевіч (1936—2010), акадэмік НАН Украіны

## Супрацоўнікі 
У інстытуце працуе каля 100 навуковых супрацоўнікаў, у тым ліку больш за 20 дактароў навук і больш за 50 кандыдатаў навук, сярод якіх акадэмікі і члены-карэспандэнты НАН Украіны.

Дынаміка колькасці супрацоўнікаў інстытута:
* 1951 — 47 навуковых супрацоўнікаў, у тым ліку 6 дактароў навук і 12 кандыдатаў навук;
* 1971 — 61 навуковы супрацоўнік, 7 дактароў і 27 кандыдатаў навук;
* 1991 — 84 навуковых супрацоўніка, 10 дактароў і 30 кандыдатаў навук;
* 2001 — 71 навуковы супрацоўнік, 13 дактароў і 35 кандыдатаў навук.

## Вучоны савет 
З 1994 года ў Інстытуце дзейнічае спецыялізаваны вучоны савет па абароне доктарскіх і кандыдацкіх дысертацый (Д 35.222.01) па спецыяльнасцях «Гісторыя Украіны» (07.00.01), «Усеагульная гісторыя» (07.00.02) і «Этналогія» (07.00.05).

## Літаратура 
* *Петегирич В. М.* Інститут українознавства імені І. Крип’якевича НАН України // 
* *Луцький О.* Інститут суспільних наук АН УРСР у другій половині 80-х&nbsp;— на початку 90-х років XX століття: пошуки нових орієнтирів // Україна: культурна спадщина, національна свідомість, державність.&nbsp;— 2013.&nbsp;— №&nbsp;23.&nbsp;— С. 653—670.

Катэгорыя:Этнаграфія
Катэгорыя:Навуковыя ўстановы ў Львове
Катэгорыя:Нацыянальная акадэмія навук Украіны
Катовіч

**Катовіч** — беларускае прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Аляксандр Катовіч — вялікалітоўскі рэлігійны дзеяч.
* Аляксандр Яўгенавіч Катовіч (нар. 1955) — беларускі архітэктар.
* Астафій Катовіч — вялікалітоўскі рэлігійны і дзяржаўны дзеяч.
* Ганна Фларыянаўна Катовіч — беларуская ўрач-хірург
* Іван Антонавіч Катовіч (1839—1915) — царкоўны і грамадскі дзеяч, педагог, гісторык, кнігазнавец, бібліяфіл.
* Леанід Яўгенавіч Катовіч — беларускі хірург.
* Мікалай Іванавіч Катовіч (1875—1934) — інжынер-будаўнік, архітэктар, грамадскі дзеяч.
* Сцяпан Іванавіч Катовіч — беларускі мастак.
* Таццяна Віктараўна Катовіч — беларускі мастацтвазнавец.
* Уладзімір Алегавіч Катовіч (нар. 1962) — беларускі ўрач, член Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 7-га склікання.

Катэгорыя:Беларускія прозвішчы
Дзяніс Іванавіч Фанвізін

**Дзяніс Іванавіч Фанвізін** (, Масква — , Санкт-Пецярбург) — рускі літаратар кацярынінскай эпохі, стваральнік рускай побытавай камедыі. Сакратар кіраўніка рускай дыпламатыі М. І. Паніна, стацкі саветнік. Старэйшы брат сенатара П. І. Фанвізіна.

## Спасылкі 
* Денис Иванович Фонвизин 
* Д. И. Фонвизин. Собрание сочинений в двух томах
* 
* 
* Клостерман Г. И. Фонвизин. Из неизданных записок Клостермана / Прим. П. И. Бартенева // Русский архив, 1881. — Кн. 3. — Вып. 6. — С. 291—299.

Катэгорыя:Драматургі Расійскай імперыі
Катэгорыя:Драматургі XVIII стагоддзя
Катэгорыя:Пісьменнікі Расійскай імперыі
Катэгорыя:Пісьменнікі Расіі XVIII стагоддзя
Катэгорыя:Рускамоўныя пісьменнікі XVIII стагоддзя
Катэгорыя:Паэты Расійскай імперыі
Катэгорыя:Паэты XVIII стагоддзя
Катэгорыя:Перакладчыкі Расійскай імперыі
Катэгорыя:Перакладчыкі XVIII стагоддзя
Катэгорыя:Перакладчыкі прозы і драматургіі на рускую мову
Катэгорыя:Мовазнаўцы Расіі
Катэгорыя:Байкапісцы
Катэгорыя:Стацкія саветнікі
Сямён Ціханавіч Абрамаў

**Сямён Ціханавіч Абра́маў** (нар. 25 чэрвеня 1936, в. Слабада, Гжацкі раён, Смаленская вобласць, РСФСР) — беларускі мастак. Член Саюза мастакоў СССР з 1970 года. Працуе ў галіне станковага жывапісу, графікі і манументальнага мастацтва.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 25 чэрвеня 1936 года ў вёсцы Слабада Смаленскай вобласці. У 1957 годзе скончыў Горкаўскае мастацкае вучылішча, дзе праходзіў навучанне пад кіраўніцтвам М. Вядзенскага. Дыпломная праца — графічная кампазіцыя «На рэпетыцыі». З 1957 па 1958 год выкладаў маляванне і чарчэнне ў сярэдняй школе горадзе Кызыл, Тувінскай АССР.

Член Беларускага саюза мастакоў з 1970 года. Працуе ў станковым жывапісе ў жанрах карціны, пейзажа, нацюрморта, партрэта, акварэлі, манументальна-дэкаратыўным мастацтве.

Сярод яго твораў — «Восеньскі матыў» (1964), «Тут стаялі да смерці» (1965), «Горны паток. Саяны» (1966), «Заўсёды на варце» (1967), мазаіка «Сэрца на далоні» на фасадзе бабруйскай бальніцы імя Марзона (1968), «На Бабруйскім суднарамзаводзе», «Судак. Генуэзская крэпасць» (1969), «Беларускі шынны» (1970).

Цыклы жывапісных карцін «Сталіцы» і акварэляў «Рэха вайны», «Новы Бабруйск», «На варце мірнага неба»; серыя, прысвечаная 200-годдзю А. С. Пушкіна; палотны «Раніца на Капры», «Свята працы на Енісеі», «Восень у гарах», вітражы для прафілакторыя завода «Фермаш» і шыннага завода ў Бабруйску, габелен «Сказ аб Бабруйску».

Работы знаходзяцца ў Нацыянальным мастацкім музеі Беларусі, Магілёўскім абласным мастацкім музеі імя П. Масленікава, Чалябінскай карціннай галерэі, фондах Беларускага Саюза мастакоў, аб’яднанні «Цэнтральны Дом мастака» ў Маскве, Нацыянальным цэнтры сучасных мастацтваў Рэспублікі Беларусь у Мінску.

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* 
* Абрамаў Сямён Ціханавіч // Праект «Выток Нёмана — выток духоўнасці»
* Музейная калекцыя. «Ліст з 45-га. Партрэт Шчамялёва»; 2009; папера; акварэль  // Нацыянальны цэнтр сучасных мастацтваў Рэспублікі Беларусь

Катэгорыя:Мастакі СССР
Катэгорыя:Мастакі Беларусі
Катэгорыя:Графікі Беларусі
Раймонд Джозэф Салнье

**Раймонд Джозэф Салнье ** (,  – ) – амерыканскі эканаміст, старшыня Савета эканамічных кансультантаў з 1956 па 1961 пры прэзідэнце ЗША Эйзенхаўэры.

Катэгорыя:Старшыні Савета эканамічных кансультантаў
Катэгорыя:Эканамісты ЗША
Міхай Кутнер

**Міхай Кутнер** (; 1918—1975) — венгерска-амерыканскі .

## Біяграфія 
Скончыў Музычную акадэмію Ферэнца Ліста (1935), вучань Леа Вайнера. З 1938 года жыў у ЗША, удзельнічаў у якасці другой скрыпкі ў розных камерных складах (у прыватнасці, у адным з пазнейшых складаў квартэта Ленера), пакуль у 1959 годзе не заняў гэтае месца ў Венгерскім квартэце, у якім застаўся працаваць на ўсе апошнія 13 гадоў яго існавання.

Катэгорыя:Акадэмічныя музыканты Венгрыі
Катэгорыя:Акадэмічныя музыканты ЗША
Спіс парэшткаў выкапневых людзей

## Позні Міяцэн 
### 7 млн - 5.3 млн гадоў таму 
## Пліяцэн 
### 5.3 млн. - 2.58 млн гадоў таму 
## Плейстацэн 
### Ніжні палеаліт: 2.58 млн. - 300,000 
### Сярэдні палеаліт: 300,000 - 50,000 гадоў таму 
### Верхні палеаліт: 50,000 - 10,000 гадоў таму 
## Галацэн 
### Мезаліт / Неаліт: 10,000 - 5000 гадоў таму 
## Заўвагі 
Катэгорыя:Антрапагенез
Катэгорыя:Знаходкі гамінідаў
Катэгорыя:Спісы:Біялогія
Венгерскі квартэт

**«Венгерскі квартэт»** (першапачаткова *Новы Венгерскі квартэт*, ) — выбітны венгерскі струнны квартэт, які існаваў у 1935—1972 гг. З 1935 года працаваў у Нідэрландах, з 1950 года ў ЗША.

На працягу ўсёй гісторыі квартэта яго фірмовымі знакамі, як і ў некаторых іншых венгерскіх квартэтаў, былі квартэты Бетховена і квартэты Бартака (у 1936 годзе Новы Венгерскі квартэт, у прыватнасці, стаў першым выканаўцам Пятага квартэта). Гэты квартэт двойчы (у 1953 і ў пачатку 1960-х гг.) ажыццявіў запіс усіх квартэтаў Бетховена, а ў 1960—1961 гг. запісаў усё квартэты Бартака для Deutsche Grammophon. Цікаўнай асаблівасцю музыкантаў ансамбля была іх звычка запісваць музыку па начах.

## Склад 
*Першая скрыпка:*
* Шандар Вег (1935—1937)
* Золтан Секей (1937—1972)
*Другая скрыпка:*
* Петэр Серванскі (1935—1937)
* Шандар Вег (1937—1940)
* Аляксандр Машкоўскі (1940—1959)
* Міхай Кутнер (1959—1972)
*Альт:*
* Дэнеш Карамзаі (1935—1972)
*Віяланчэль:*
* Вільмаш Палатаі (1935—1956)
* Габар Мадзьяр (1956—1972)

Катэгорыя:Камерныя ансамблі Венгрыі
Катэгорыя:Камерныя ансамблі ЗША
Катэгорыя:Струнныя квартэты
Рычард Капусінскі

**Рычард (Раман) Капусінскі** (;  — ) — амерыканскі  і .

## Біяграфія 
Рычард (Раман) Капусінскі быў сынам польскага эмігранта Вінцэнты Рамана Капусінскага, які прыбыў на востраў Эліс у 1905 годзе. Хоць Рычард стаў адзіным прафесійным музыкантам у сям’і, многія яго сваякі добра гралі на розных музычных інструментах.

Скончыў Джульярдскую школу, вучыўся ў Фелікса Салманда і Леанарда Роўза. Выступаў у першым складзе Ласаль-квартэта з яго заснавання ў 1948 годзе і да 1955 года. Затым многія гады іграў у Бостанскім сімфанічным аркестры.

Капусінскі быў таксама прызнаным педагогам, выкладаў у Аберлінскім каледжы; сярод яго вучняў, у прыватнасці, . Аглядаючы мемарыяльны канцэрт, дадзены вучнямі Капусінскі праз паўгода пасля яго смерці, газета Boston Globe адзначала:

Капусінскі павінен быў быць вельмі выдатным настаўнікам, каб выхаваць такіх вучняў і выклікаць такую вернасць.

Катэгорыя:Акадэмічныя музыканты ЗША
Юрый Навумавіч Ліпскі

{{Навуковец
 |Навуковая сфера      = астраномія
 |Месца працы          =
 |Навуковая ступень    = 
 |Навуковае званне     = 
 |Альма-матэр          = 
 |Навуковы кіраўнік    = Васіль Рыгоравіч Фясенкаў
 |Знакамітыя вучні     = 
 |Вядомы як            = 
 |Узнагароды і прэміі  = { style="background:transparent"
 
}
{ style="background:transparent"
 
-
 
}
 |Роспіс               = 
 |Шырыня роспісу       = 
 |Сайт                 = 
 |Вікікрыніцы          = 
}}
**Юрый Навумавіч Лі́пскі** (,  — , ) — савецкі астраном, доктар фізіка-матэматычных навук (1963), прафесар. Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны.

## Біяграфія 
Ю. Н. Ліпскі нарадзіўся ў Дуброўна (сучасны раённы цэнтр Віцебскай вобласці Беларусі). З 1925 г працаваў электраманцёрам на вагонарамонтным заводзе. У 1933 годзе паступіў на фізіка-матэматычны факультэт Маскоўскага ўніверсітэта, які скончыў у 1938 годзе і застаўся ў аспірантуры пад кіраўніцтвам акадэміка В. Р. Фясенкава. У 1941 годзе прыняты на пасаду загадчыка Кучынскай астрафізічнай лабараторыі Дзяржаўнага астранамічнага інстытута імя П. К. Штэрнберга (ДАІШ). З лютага 1942 г. да верасня 1945 г. Ю. Н. Ліпскі у дзеючай арміі, удзельнік баёў на Варонежскім, Украінскім франтах, на тэрыторыі Польшчы, Чэхаславакіі, Германіі. Пасля дэмабілізацыі Ю. Н. Ліпскі на пасадзе асістэнта ДАІШ, у 1948 годзе абараніў кандыдацкую дысертацыю. З 1953 года на пасадзе загадчыка Лабараторыі фотаметрыі і спектраскапіі. Адначасова чытаў курс лекцый па тэарэтычнай фізіцы. У 1963 годзе Ю. Н. Ліпскі абараніў доктарскую дысертацыю. З 1964 г. загадчык Аддзела фізікі Месяца і планет ДАІШ.

Памёр Ю. Н. Ліпскі 24 лютага 1978 г. Пахаваны на Ваганькаўскіх могілках у Маскве.

## Узнагароды 
За баявыя заслугі Ю. Н. Ліпскі ўзнагароджаны ордэнамі і медалямі.

## Памяць 
* Рашэннем Міжнароднага астранамічнага саюза ў гонар Ю. Н. Ліпскага названы кратэр на адваротным баку Месяца.

## Літаратура 
*  — С. 278.

## Спасылкі 
* *Шевченко В. В., Родионова Ж. Ф.* ЮРИЙ НАУМОВИЧ ЛИПСКИЙ (К 90-летию со дня рождения)
* Липский Юрий Наумович // Астронет
* Липский Юрий Наумович   // Праект «Память народа»
* Юрий Наумович Липский (К 100-летию со дня рождения) // НАУКÁРУС  

Катэгорыя:Астраномы СССР
Катэгорыя:Астраномы XX стагоддзя
Катэгорыя:Удзельнікі Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Выпускнікі фізічнага факультэта МДУ
Катэгорыя:Пахаваныя на Ваганькаўскіх могілках
Катэгорыя:Афіцэры СССР
Аберлінскі каледж

**Аберлінскі каледж** () — прыватная гуманітарная вышэйшая навучальная ўстанова ў горадзе Аберлін, Агая, ЗША. Заснаваны адначасова з г. Аберлін у 1833 годзе. Заснавальнікамі каледжа і горада былі два пратэстанцкіх місіянера:  і Філа Сцюарт.

Першая амерыканская ВНУ, якая пачала прымаць на навучанне жанчын і чарнаскурых. Уключае ў сябе  — найстарэйшую ў краіне.

У 2016 годзе ў рэйтынгу лепшых гуманітарных ВНУ ЗША па версіі *U.S. News & World Report* заняў 24-е месца.

## Вядомыя выпускнікі і выкладчыкі 
* Элісан Бекдэл
* Тэадор Роберт Блумфілд
* Ліна Данэм
* Рычард Капусінскі
* Джэніфер Ко
* Дэнеш Карамзаі
* Марк Боал
* Уілард Ван Орман Куайн
* Уолтэр Логан
* Луіс Лейн
* Мод Аманда Мерыл
* Уільям Айзек Томас
* Ліз Фэр
* Уолтэр Хелер
* Эд Хелмс
* Лары Шын
* Гары Штэйнгарт
* Трэйсі Шэвалье
*  — прэзідэнт каледжа з 1983 па 1994 гады.

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт 
* Oberwiki
Акадэмічная музыка

**Акадэмічная му́зыка** — музыка, якая знаходзіцца у адносінах пераемнасці перш усяго да сфарміраваных у Еўропе ў XVII—XIX ст. музычных жанраў і форм (опера, сімфонія, саната і т. п.), меладычных і гарманічных прынцыпаў і інструментальнага складу.

У тых ці іншых канкрэтных выпадках канфлікт кампазітараў-акадэмістаў XX стагоддзя, асабліва тых, якія належаць да авангардных плыняў (напрыклад, Джона Кейджа або Карлхайнца Штокхаўзэна), з музычнай традыцыяй мінулага можа быць вельмі рэзкім, але гэта менавіта канфлікт (гранічна напружаны дыялог), тады як іншыя тыпы сучаснай музыкі — ад поп-музыкі да джазу — з класічнай еўрапейскай музычнай традыцыяй амаль не ўзаемадзейнічаюць.

Зрэшты, тыя або іншыя эксперыменты па скрыжаванні акадэмічнай музыкі з рознымі іншымі традыцыямі прадпрымаліся на працягу ўсяго XX стагоддзя: ад створанага Джорджам Гершвінам гібрыду класікі і джазу да запісаў у суправаджэнні сімфанічнага аркестра (сімфа-джаз), выкарыстання сімфанічнага аркестра ў рок-музыцы (джаз-рок, сімфонік-метал, сімфа-блэк-метал і г. д.) або з іншымі запазычанымі ў «акадэмістаў» элементамі выканання, практыкаванымі многімі рок-гуртамі.

У больш шырокім сэнсе слова акадэмічнай музыкай можна лічыць тую, што напісана, спаўняецца і вывучаецца ў асяроддзі музыкантаў з акадэмічнай музычнай адукацыяй, якія склаліся ў XX стагоддзі з класічных музычных традыцый, але істотна адышла ад іх у бок рацыянальных прынцыпаў арганізацыі музычнага матэрыялу.

## Літаратура 
* КРЫЛОВА, АЛЕКСАНДРА ВЛАДИМИРОВНА. "Проектная деятельность в сфере академического музыкального искусства." ''Music Scholarship/Problemy Muzykal'noi Nauki* 10.1 (2012).
* Трифонова, Инна Александровна. *Академическое вокальное искусство как социокультурный феномен''. Diss. Тюменский гос. ун-т. Тюмень, 2011.

## Спасылкі 
* Як працуе мастацтва: сучасная акадэмічная музыка
Барыстар

**Ба́рыстар** () — катэгорыя адвакатаў у Вялікабрытаніі і краінах Садружнасці, якія ведут справы. **Барыстары** — адвакаты больш высокага рангу, чым салісітары.

Наяўнасць двух катэгорый адвакатаў не адпавядае сучаснай сусветнай практыцы і тлумачыцца ў асноўным гістарычнымі прычынамі, кансерватызмам англійскай судовай сістэмы, складанасцю вядзення судовых спраў у краінах англа-саксонскай сістэмы права (неабходнасцю прымянення значнай колькасці судовых прэцэдэнтаў і адсутнасцю строгай сістэмы прававых актаў), а таксама нежаданнем барыстараў губляць прывілеяванае становішча і звязаныя з гэтым матэрыяльныя выгады.

У Вялікабрытаніі налічваецца каля 11500 барыстараў (з іх 70 % працуюць у Лондане). Кожны барыстар у гэтай краіне павінен ўступіць у адну з чатырох юрыдычных карпарацый, або палат — Лінкальнс-Ін, , Мідл-Тэмпл або Інер-Тэмпл.

## Спасылкі 
* https://web.archive.org/web/20070902092819/http://www.cultinfo.ru/fulltext/1/001/008/098/238.htm

Катэгорыя:Адвакатура
Катэгорыя:Юрыдычныя пасады і прафесіі
Катэгорыя:Судовая сістэма Ганконга
Катэгорыя:Судовая сістэма Новай Зеландыі
Катэгорыя:Судовая сістэма Ірландыі
Катэгорыя:Судовая сістэма Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Судовая сістэма Аўстраліі
Манілія

**Мані́лія** (*Monilia*) — род недасканалых грыбоў.

## Апісанне 
Міцэлій грыба праніэвае пашкоджаныя органы. Аднаклетачныя канідыі фарміруюцда на канідыяносцах, размешчаных групамі накшталт шаравата-бурага налёту або даволі шчыльных падушачак, раскіданых ці ў канцэнтрычных кругах. Зімуе ў пашкоджаных органах і муміфікаваных сухіх пладах.

## Пашырэнне 
Адрозніваецца некалькі дзясяткаў відаў. Пашыраны ўсюды. На Беларусі адзначаны  — узбуджальнік пладовай гнілі семечкавых і костачкавых пладовых парод,  — выклікае вясной маніліяльны апёк (маніліёз) у выглядзе засыхання кветак, лісця і парасткаў, а ў летне-асенні перыяд — паяўленне шэрай гнілі на пладах.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Склератыніевыя
Катэгорыя:Роды грыбоў
Эдыт Эванс

**Эдыт Мэры Эванс** (; 8 лютага 1888 — 14 кастрычніка 1976) — брытанская , трохразовы намінантка на прэмію «Оскар», а таксама ўладальніца прэмій «BAFTA» і «Залаты глобус».

## Зноскі 
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Залаты глобус»
Яндэкс.Народная карта

**Яндэкс.Народная карта** — картаграфічны сэрвіс ад Яндэкс, мэта якога, у адрозненне ад Яндэкс карты, — даць магчымасць карыстальнікам самім дарабіць картаграфічную інфармацыю, якая адсутнічае ці маецца ў недакладным выглядзе на картах розных краін. Вынікам з’яўляецца праца супольнасці, падобная да іншага картаграфічнага сэрвісу OpenStreetMap або WikiMapia, але, у адрозненне ад OSM, Яндэкс лічыць створаныя супольнасцю карты сваёй уласнай інтэлектуальнай маёмасцю.

У выніку, пасля пацвярджэння правак, унёсак удзельнікаў сэрвісу становіцца бачным у выглядзе звыклых карт на Яндэкс карты.

## Гл. таксама 
* OpenStreetMap
* WikiMapia

Катэгорыя:Яндэкс
Джавані Батыста Бельцоні

**Джавані Батыста Бельцоні** (1778—1823) — італьянец-авантурыст. Адным з першых заходнееўрапейцаў Джавані Бельцоні павярхоўна даследаваў храмы на востраве Філы, храм у Абу-Сімбеле, адкрыты да яго швейцарскім навукоўцам Буркхартам.

## Біяграфія 
Каб выжыць і зарабіць на жыццё, ён быў вымушаны брацца за любую працу, быў і цырульнікам, і інжынерам, і ўцекачом, і драпежнікам-археолагам і рабаўніком магіл старажытных егіпцян. Маладосць Джавані прыйшлася на ваенныя авантуры Напалеона Банапарта і захопы княстваў Італіі французскімі ваярамі. Высокага росту маладога чалавека (два метра) маглі сілай забраць у войска французаў-захопнікаў 1797 года, таму ён збег з Рыма. Маладосць, жаданне зарабіць на жыццё і нестабільнасць ваенных гадоў спрыялі развіццю авантурных чорт яго характару. Ён гадамі падарожнічаў па краінах Еўропы, а затым і арабскага Усходу, беручыся за розныя работы. Жыў у Нідэрландах, перабраўся ў Лондан, дзе далучыўся да падарожжаў цырку. Разам з цыркам пачаліся гастролі ў Іспаніі, Партугаліі, Сірыі, востраве Мальта. На Мальце 1815 года ён сустрэўся з Ісмаэлем Гібралтарам, пасланнікам Мехмеда Алі Пашы (1769—1848) з арабскага Егіпта. Апошняга зацікавілі веды Джавані Бельцоні пра гідраўлічныя механізмы, і ў выніку той, разам з жонкай адбыў у Каір. У Каіры адкрыў, што можна зарабляць на разграбленні старажытных пахаванняў і продажу знойдзенага ў іх. Брытанскім консулам у той час у Каіры быў Генры Сальт (1780—1827), дыпламат, трохі мастак. У той час у Егіпце працягвалася жорсткае суперніцтва паміж Францыяй і Вялікабрытаніяй за першынство ў рабаванні і вывазе ў Еўропу археалагічных скарбаў Старажытнага Егіпта. За кошт авантурнага і ініцыятыўнага Джавані Бельцоні, генеральны консул Брытаніі ўмацаваў свае пазіцыі. Адным з першых заходнееўрапейцаў Джавані Бельцоні павярхоўна даследаваў храмы на востраве Філы, храм у Абу-Сімбеле, адкрыты да яго швейцарскім навукоўцам Буркхартам. Бурная актыўнасць Бельцоні ішла не столькі ад смагі навуковых даследаванняў, бо ён не быў навукоўцам, колькі ад авантурнага жадання навіны і адкрыцця мастацкіх скарбаў, якія хацеў забраць і пераправіць у Брытанію, на сваю новую радзіму. Адсюль спробы прабіцца ў храм Абу-Сімбел, захоп старажытнаегіпецкага абеліска на востраве Філы, раскопкі ў мястэчку Карнак, у Даліне Цароў. Адкрыццё і раскопкі авантурыста-аматара міжволі, у апошнюю чаргу спрыялі навуковым адкрыццям і станаўлення навукі егіпталогіі. Гэта і дэшыфроўка надпісу на вышэй згаданым абеліску, і падставы сістэматыкі на матэрыяле раскапаны пахаванняў. Каб замацаваць за сабой прыярытэт у адкрыцці новых магіл, ён пачаў ставіць ўласныя надпісы на пахавальных каморах (захаваліся і дагэтуль).

Катэгорыя:Егіптолагі Вялікабрытаніі
Кіёск Траяна

]]
**Кіёск Траяна** - гэта гіпетральны храм размешчаны на . Адзін з найбуйнейшых старажытных егіпецкіх помнікаў, якія захаваліся дасюль, ён быў пабудаваны Рымскім імператарам Траянам. Кіёск быў пабудаваны на востраве Філы, непадалёк ад ніжняга краю Асуанскай плаціны. Тым не менш, пазней ён быў перавезены на востраў Агіліка ў 1960-х гадах праз клопат ЮНЕСКА, каб захаваць яго ад пад'ёму ўзроўня Нілу з-за будаўніцтва Асуанскай плаціны.

Гэта пабудова мае прамавугольную ў плане форму памерам 15 на 20 метраў, складае 15,85 метраў у вышыню. Яе функцыя заключаецца, верагодна, у тым, каб быць "хованкай  Ісіды на ўсходнім беразе" вострава Філы. Яго калоны, размешчаныя ў плане па схеме 4 на 5, нясуць "розныя, багата структураваныя кампазітныя капітэлі, якія ўвянчаныя слупамі вышынёй 2.10 метра" і першапачаткова "прызначаныя быць пастаментамі для фігур , падобных на выкарыстаныя ў дамах нараджэння ў комплексах вострава Філы,  і  хоць гэтыя дэкарацыі і не былі ніколі завершаныя.

Збудаванне цяпер стаіць без даху, але разеткі ў межах структуры архітраваў вызываюць здагадку, што яго дах, які была зроблены з драўніны, быў сапраўды пабудаваны ў старажытныя часы. Тры 12.50-метровых, як мяркуецца, трохкутных фермы, былі ўстаўлены ў выступ у задняй частцы каменнага скляпення даху. Гэты будынак уяўляе сабой прыклад незвычайнага спалучэння дрэва і каменя ў адзінай архітэктурнай структуры егіпецкага храма.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Архітэктура Старажытнага Егіпта
Катэгорыя:Археалогія ў Егіпце
Дональд Джохансан

**Дональд Карл Джохансан** (нар. , Чыкага, шт. Ілінойс, ЗША) — амерыканскі палеаантраполаг. Праславіўся знаходкай (сумесна з Морысам Тайебам і Івам Копенсам) шкілета аўстралапітэка, вядомага як «Люсі», у раёне лагчыны Данакіль (Эфіопія).

## Біяграфія 
### Акадэмічная кар’ера 
Нарадзіўся ў Чыкага, штат Ілінойс. У 1966 годзе атрымаў ступень бакалаўра ў Ілінойскім універсітэце ва Урбане і Шампейне, у 1970 і 1974 гадах — ступень магістра і доктара філасофіі ў Чыкагскім універсітэце.

У 1970, 1972 і 1973 гадах у якасці палеаантраполага прымаў удзел у палявых работах у складзе Міжнароднай даследчай экспедыцыі ў Ома (Эфіопія). Падчас адной з экспедыцый ён быў запрошаны французскім геолагам Морысам Тайебам прыняць удзел у геалагічных і палеанталагічных даследаваннях у Афарскай катлавіне. У 1972 годзе Джохансан, Морыс Тайеб, Іў Копенс і Йон Кэлб наведалі Афар, дзе абралі ў якасці месца пошукаў багатыя акамянеласцямі наваколлі невялікай вёскі Хадар. У 1973 годзе прыбыў у Хадар у якасці аднаго з кіраўнікоў (сумесна з М. Тайебам, І. Копенсам і Й. Кэлбам) Міжнароднай афарскай даследчай экспедыцыі. Тут Джохансан зрабіў усе палеаантрапалагічныя знаходкі, якія праславілі яго, уключаючы добра захаваны шкілет самкі аўстралапітэка («Люсі», 1974) і пахаванне вялікай групы аўстралапітэкаў (AL 333, 1975).

У 1972 годзе Джохансан пачаў працу на факультэце фізічнай антрапалогіі ў Кліўлендскім музеі натуральнай гісторыі. У 1974 годзе атрымаў ступень доктара філасофіі, абараніўшы дысертацыю па зубной сістэме шымпанзэ, і атрымаў пасаду куратара факультэта Кліўлэндскага музея. Акрамя таго, працаваў ад’юнкт-прафесарам Кенцкага дзяржаўнага ўніверсітэта (штат Агая)..

Джохансан сумесна з журналістам Мейтлэндам Ідзі быў у 1982 узнагароджаны  у галіне навукі за кнігу «Lucy: The Beginnings of Humankind», дзе ў папулярнай форме распавядаецца пра гісторыю адкрыцця і даследавання Люсі.

### «Першая сям’я» 
У 1975 годзе ў Хадары на ўчастку AL 333 Джохансан зрабіў яшчэ адну выдатную знаходку, выявіўшы больш за 200 фрагментаў касцяных рэшткаў групы аўстралапітэкаў, якія атрымалі ў далейшым назву «Першая сям’я». Лічыцца, што рэшткі належаць як мінімум 13 асобінам віду Australopithecus afarensis узростам каля 3,2 млн гадоў.

## Бібліяграфія 
* 
** 
* 
* 
* 
* 

## Гл. таксама 
* Аўстралапітэк афарскі
* Спіс рэшткаў выкапневых людзей
* Гіпотэза афрыканскага паходжання чалавека
* Гіпотэза мультырэгіянальнага паходжання чалавека
* List of fossil sites

## Спасылкі 
* Bio: Dr. Donald Johanson C. 
* Institute of Human Origins at Arizona State University
* Lucy's Legacy: The Quest for Human Origins: Video 
* NPR. *Science Friday*. «Human Origins» — May 9, 1997 interview with Johanson.
* NPR. *Science Friday*. «Lucy's Legacy» — March 6, 2009 interview with Johanson.
* «Origins of Modern Humans: Multiregional or Out of Africa?» by Donald Johanson

Катэгорыя:Антраполагі ЗША
Катэгорыя:Палеаантраполагі
Катэгорыя:Вучоныя паводле алфавіта
Катэгорыя:Чыкагскі ўніверсітэт
Катэгорыя:Эвалюцыяністы
Жамойцкая Вікіпедыя

**Жамойцкая Вікіпедыя** (па-жамойцку: *Žemaitėška Vikipedėjė*) — раздзел Вікіпедыі на жамойцкай мове.

Раздзел заснаваны 25 сакавіка 2006 года. Станам на    года змяшчае  .

## Гісторыя 
* 2006, 25 сакавіка — **1**.
* 2007, 9 лютага — **1 000**.
* 2008, 24 студзеня — **5 000**.
* 2009, 14 красавіка — **10 000**
* 2011 — **13 000**.

## Крыніцы
Латгальская Вікіпедыя

**Латгальская Вікіпедыя** (па-латгальску: *Latgaļu Vikipedeja*) — раздзел Вікіпедыі на латгальскай мове.

Раздзел заснаваны 18 сакавіка 2011 году. Па стане на    года змяшчае  .

## Гісторыя 
Першае згадванне пра латгальскую Вікіпедыю ў Вікіінкубатары зроблена ананімным карыстачом і датуецца 2 снежнем 2005 года. 28 кастрычніка 2006 года ў Мета-вікі быў створаны першы запыт на стварэнне латгальскай Вікіпедыі, але ён быў адхілены 9 лютага 2007 года, з-за стварэння правіл падачы заяў на новыя моўныя падзелы.

Пасля адхілення першага запыту, 12 лютага 2007 года была пададзена паўторная заява, але і тая была адхілена 28 кастрычніка таго ж года, з-за нябытнасці ля латгальскай мовы кода ISO 639.

У 2009 годзе ў SIL была пададзена заява на прысваенне моўнага кода латгальскай мове, і 18 студзеня 2010 года такі код быў прысвоены. Пазней, 26 студзеня 2010 года, была пададзена трэцяя заява на стварэнне латгальскай Вікіпедыі. Дадзеная заява была ўхвалена толькі праз год, 13 лютага 2011 года, і ў гэты ж дзень у сістэму багтрекинга Викимедии быў адпраўлены запыт на стварэнне сайта латгальскай Вікіпедыі.

Хатняя старонка латгальскай Вікіпедыі была створана 18 сакавіка 2011 года. На наступны дзень, 19 сакавіка 2011 года, усё ўтрыманне тэставага падзелу Викиинкубатора было імпартавана ў латгальскую Вікіпедыю.

Роўна праз два месяцы пасля адкрыцця, 18 траўня 2011 года, латгальская Вікіпедыя пераадолела мяжу ў 500 артыкулаў.
Кубак свету па снукеры 2017

**Кубак свету па снукеры 2017** (таксама вядомы як **Little Swan World Cup 2017** ад назвы спонсара) — прафесійны камандны турнір па снукеры, які праходзіў з 3 па 9 ліпеня 2017 года ў Wuxi City Sports Park Stadium, у горадзе Усі, Кітай. Прызавы фонд турніру склаў $800,000, з якіх $200,000 атрымала каманда пераможцаў.

## Прызавыя грошы 
Прызавы фонд турніру склаў $800,000. Пераможцы спаборніцтва атрымалі $200,000 на дваіх.

## Групавы раўнд 
### Група A 
#### Матчы 
#### Табліца 
### Група B 
#### Матчы 
#### Табліца 
### Група C 
#### Матчы 
#### Табліца 
### Група D 
#### Матчы 
#### Табліца 
## Плэй-оф 
## Фінал 
|-
| align="right" | **69**
| align="center" | Найвышэйшая серыя
| 57
|-
| align="right" | 0
| align="center" | Соценныя серыі
| 0
|-
| align="right" | **3**
| align="center" | Серыі 50+
| 1
|}

## Спасылкі 
* Кубак свету 2017 на Snooker.org 

Катэгорыя:Кубак свету па снукеры
Катэгорыя:2017 год у снукеры
Катэгорыя:Спорт у Кітаі ў 2017 годзе
Катэгорыя:Снукерны сезон 2017/2018
Катэгорыя:Снукерныя турніры ў Кітаі
Катэгорыя:2017 год у Усі
Еўрапейскі Мастэрс 2017 (снукер)

**Еўрапейскі Мастэрс 2017** () — прафесійны рэйтынгавы турнір па снукеры, які праходзіў з 2 па 8 кастрычніка 2017 года ў «De Soeverein» у горадзе Ломел, Бельгія. Турнір стаў другім розыгрышам Еўрапейскага Мастэрс. Прызавы фонд турніру склаў €366500, з якіх €75000 атрымаў пераможца.

## Спасылкі 
* Еўрапейскі Мастэрс 2017 на Snooker.org 
* Статыстыка Еўрапейскага Мастэрса 2017 на CueTracker.net 

Катэгорыя:Еўрапейскі Мастэрс (снукер)
Катэгорыя:2017 год у снукеры
Катэгорыя:Спорт у Бельгіі ў 2017 годзе
Катэгорыя:Снукерны сезон 2017/2018
Катэгорыя:Снукерныя турніры ў Бельгіі
Катэгорыя:2017 год у Ломеле
Асецінская Вікіпедыя

**Асецінская  Вікіпедыя** (па-асецінску: *Википеди иронау*) — раздзел Вікіпедыі на асецінскай мове.

Раздзел заснаваны 28 лютага 2005 году. Па стане на    года змяшчае  .

Значны рост асецінскай Вікіпедыі давёўся на снежань 2008 і першыя месяцы 2009 года.

У лютым 2010 года асецінская Вікіпедыя атрымала асаблівую ўвагу мясцовай прэсы і блогасферы ў звязку з «падвойным юбілеем» падзелу (пяць гадоў з дня запуску і 5000 артыкулаў). У прыватнасці, вялікі матэрыял пра асяцінскую Вікіпедыю выйшаў 3 сакавіка 2010 года ў штодзённай рэспубліканскай газеце «Паўночная Асеція».

## Гісторыя 
* 2010, 24 сакавіка— **5 000**
* 2011, 2 кастрычніка — **8 000** 
* 2013, 4 ліпеня — **9 000**
* 2014, лістапад — **10 000**

Вікіпедыя
Вікіпедыя
Міёмба

]]
**Міёмба** — від лясістай саванны ў паўднёвай частцы Афрыкі. Міёмбавае рэдкалессе класіфікуецца як біём трапічных і субтрапічных лугоў, саван і кустарнікаў згодна з тыпалогіяй Сусветнага фонду дзікай прыроды. Адрозниваецца перавагай відаў роду Brachystegia (назва якога на мове суахілі гучыць як «міёмба») з дыяпазонам ад вільготнага клімату да паўсухога і ад трапічнага да субтрапічнага або нават ўмеранага. Характэрна, што дрэвы скідаюць лісце на працягу кароткага перыяду ў сухі сезон для памяншэння страты вады, і распускаюць новае лісце акурат перад пачаткам сезону дажджоў з багатай залацістай і чырвонай гамай колераў, маскіруючы хларафіл, што нагадвае колеры восені ўмераных шырот.

## Экарэгіёны міёмбавага рэдкалесся 
* Ангольскае міёмба (Ангола)
* Цэнтральнае міёмбавае рэдкалессе (Ангола, Бурундзі, Дэмакратычная Рэспубліка Конга, Малаві, Танзанія, Замбія)
* Усходняе міёмбавае рэдкалессе (Мазамбік, Танзанія)
* Паўднёвае міёмбавае рэдкалессе (Малаві, Мазамбік, паўднёвая Замбія, Зімбабвэ)

## Флора і фаўна 
Пераважаюць дрэвы з роду Brachystegia. Нягледзячы на працяглы сухі сезон (і малую колькасць ападкаў у некаторых раёнах) лес з’яўляецца домам для многіх відаў, у тым ліку некалькіх эндэмічных відаў птушак. Міёмба таксама забяспечвае харчаванне і прытлак млекакормячым, напр. *саваннавы слон*, *Lycaon pictus*, *Hippotragus niger*, Alcelaphus lichtensteinii.

## Галерэя 

File:Brachystegia glaucescens.jpg|Лісце і струкі Brachystegia glaucescens

## Літаратура 
* *Bruce M Campbell. ed.* 1996. The Miombo Transition: Woodlands & Welfare in Africa, CIFOR, ISBN 979-8764-07-2, standard reference on the description & uses to which animals and man put these savanna woodlands.

Катэгорыя:Экарэгіёны Афрыкі
Катэгорыя:Паўднёвая Афрыка
Яванская Вікіпедыя

**Яванская Вікіпедыя** (па-яванску: *Wikipedia basa Jawa*) — раздзел Вікіпедыі на яванскай мове.

Раздзел заснаваны 8 сакавіка 2004 году. Па стане на    года змяшчае  .
Марэн Дзьервіль

**Марэн Дзьервіль** - французскі хірург, батанік і пісьменнік-падарожнік, нарадзіўся ў Францыі, верагодна ў Пон-л’Эвек, Кальвадос.

## Біяграфія 
Дзьервіль вядомы ў асноўным праз яго падарожжа ў Акадыю з кастрычніка 1699 да кастрычніка 1700 года. Род раслін Diervilla, быў названы ў гонар яго французскім батанікам  

Дзьервіль пісаў аб сваіх назіраннях у Акадыі ў сачыненні "Relation du voyage du Port Royal de l’Acadie, ou de la Nouvelle France, якое было упершыню апублікавана ў Парыжы ў 1708 годзе. Яно было паўторна апублікавана з нататкамі Л. У. Фантэйна ў Квебеку ў 1885 годзе.

У 1933 годзе Шампленаўскае таварыства апублікавала чарговы выпуск у рамках агульнай серыі, пад рэдакцыяй , з перакладам на англійскую Эліс Уэбстер.

## Спасылкі 
* A history of the island of Cape Breton: with some account of the discovery and settlement of Canada. Nova Scotia and Newfoundland
* Full text of Relation of the voyage to Port Royal in Acadia or New France from Digital Collection of the Champlain Society

Катэгорыя:Даследчыкі Канады
Катэгорыя:Батанікі Францыі
Катэгорыя:Пісьменнікі Францыі
Катэгорыя:Франкамоўныя пісьменнікі
Катэгорыя:Пісьменнікі Канады
Меер Іцкавіч Кац

**Ме́ер І́цкавіч Кац** (, сяло Міхайлаўка , цяпер Хорашыўскі раён  — , ) — савецкі гаспадарчы і дзяржаўны дзеяч. Герой Сацыялістычнай Працы (1966), старшыня калгаса імя Чырвонай Арміі (цяпер СПК «Альгоўскае») Віцебскага раёна Віцебскай вобласці. Дэпутат Вярхоўнага Савета СССР адзінаццатага склікання, дэлегат ΧΧIV з'езда КПБ.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў сяле Міхайлаўка, цяпер Хорашыўскі раён Жытомірскай вобласці. Член КПСС з 1952 года.

Працоўную дзейнасць пачаў у 1938 годзе аўтаслесарам. З 1941 года — шафёр у Омску. З 1947 года на розных пасадах у будаўнічых арганізацыях Віцебска. З 1958 года быў старшынёй аднаго з самых перадавых калгасаў у Савецкім Саюзе. Дэпутат Савета Нацыянальнасцяў Вярхоўнага Савета СССР 11 склікання (1984—1989) ад Беларускай ССР.
Член Рэвізійнай камісіі КПБ у 1982—1990 гадах.

З 1990 года жыў у Ізраілі.

## Узнагароды 
* Герой Сацыялістычнай Працы (1966 год)
* ордэн Леніна (двойчы),
* ордэн Кастрычніцкай Рэвалюцыі,
* ордэн Працоўнага Чырвонага Сцяга,
* ордэн Дружбы народаў.

## Сачыненні 
* Першыя крокі спецыялізацыі. — Мн., 1963.
* Растут хлеба высокие. — Мн., 1967.
* Трудом всего достигнешь. — Мн., 1968.

## Памяць 
У 2007 годзе адкрыта мемарыяльная дошка, прысвечаная М. І. Кацу. Таксама ў 2007 годзе прынята рашэнне назваць адну з вуліц галоўнай сядзібы Альгова імем кіраўніка прадпрыемства.

Катэгорыя:Дэпутаты Савета Нацыянальнасцей Вярхоўнага Савета СССР 11-га склікання
Катэгорыя:Постаці Віцебскага раёна
Катэгорыя:Члены Рэвізійнай камісіі КПБ
Катэгорыя:Старшыні калгасаў
Катэгорыя:Дэпутаты Савета Нацыянальнасцей Вярхоўнага Савета СССР ад Беларускай ССР
Варацішын крыж

**«Варацішын крыж»** — валун у вёсцы Камена Вілейскага раёна. Помнік эпіграфікі і геалагічны помнік прыроды рэспубліканскага значэння.

Ляжыць у паўночнай частцы Камена, на правым беразе Віліі, за 100 метраў ад ракі (нахіл бакоў каля 80°) і згладжаныя, амаль адпаліраваныя бакі. Вышыня каменя 1,9 м, акружнасць — 10,8 м.

Хутчэй за ўсё, некалі каля гэтага каменя было язычніцкае капішча, на карысць чаго сведчаць два несіметрычныя акруглыя паглыбленні на яго вяршыні. Апроч таго, за 30 метраў на захад ад апісанай камлыгі захаваўся другі валун, які, па словах гаспадара зямлі, па памерах большы за Варацішын крыж. Але на сёння надземная яго частка даволі сціплая: вышыня ўсяго 1,5 метра, а даўжыня 3. Пра гэты камень таксама захавалася легенда: *«Кажуць, што каля валуна вельмі часта раптоўна з’яўляўся залаты конь, які скакаў вакол яго і так жа ж раптоўна знікаў. Людзі палічылі гэта знакам, маўляў, пад каменем схавана золата. Два браты вырашылі спраўдзіць. Але пакуль адзін спаў, другі хуценька пачаў падкопваць камень, спадзеючыся, што ўсё знойдзенае золата дастанецца яму аднаму. Золата дзяцюк не знайшоў, а камень ссунуўся ў яму і ад таго часу ледзь узвышаецца над зямлёй».*

## Крыніцы 
## Літаратура 
* *Дучыц Л., Клімковіч І.* Таямніцы каменных валуноў // Полымя. № 10. 2007.
* *Карабанаў А. К.*, *Вінакураў В. Ф.*, *Дучыц Л. У.*, *Зайцаў А. П.*, *Клімковіч* *І. Я.* Культавыя і гістарычныя валуны Беларусі. — 3-е выд. — Мінск, 2023. — С. 221.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Геалагічныя помнікі прыроды рэспубліканскага значэння Мінскай вобласці
Катэгорыя:Геалогія Вілейскага раёна
Катэгорыя:Славутасці Вілейскага раёна
Катэгорыя:Барысавы камяні
Катэгорыя:Валуны Беларусі
Дарлінг (значэнні)

**Дарлінг**:

* Дарлінг — рака ў Аўстраліі, правы прыток ракі Мурэй.
* Дарлінг — горны хрыбет у Аўстраліі
Avicennia

**Avicennia** — род раслін сямейства Acanthaceae (раней яго звычайна адносілі да сямейства .

Названая Лінеем у гонар знакамітага персідскага лекара Авіцэны.

## Апісанне 
Вечназялёныя дрэвы трапічных краін з характэрнымі лісцем — бялёсым з ніжняга боку, і з кветкамі, якія сядзяць блізка адна да адной.

Для відаў роду характэрная вівіпарыя — прарастанне насення адбываецца ў плодзе, які не страціў сувязь з матчынай раслінай, але ў адрозненне ад многіх іншых мангравых раслін яго праростак прарывае сценку плоду толькі пасля яго ападзення.

## Значэнне і ўжыванне 
Карой віду *Avicennia nitida* у Бразіліі карыстаюцца як дубільным сродкам.

Некаторыя віды роду часам вырошчваюць як комнатныя расліны, напрыклад, Avicennia germinans і Avicennia officinalis— абодва з бліскучымі лістамі і ружовымі кветкамі.

## Віды 
Па інфармацыі базы даных *The Plant List*, род уключае 8 відаў:
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Таксоны раслін, названыя ў гонар людзей
Катэгорыя:Флора Аўстраліі і Акіяніі
Катэгорыя:Флора Афрыкі
Катэгорыя:Флора Еўразіі
Катэгорыя:Флора Паўночнай Амерыкі
Катэгорыя:Флора Паўднёвай Амерыкі
Катэгорыя:Ясноткакветныя
Opel Omega

**Opel Omega** — аўтамабіль бізнес-класа, вытворчасці нямецкай кампаніі Opel, які выпускаўся з 1986 па 2003 гады.

## Omega A 
## Omega B 
Базавы Omega Select 1994 года выпуску з 134-моцным бензінавым рухавіком, аб’ёмам 2,0 л, быў абсталяваны: падвойнымі падушкамі бяспекі, гідраўзмацняльнікам руля і шклападымальнікамі з электрапрывадам. Іншыя тры ўзроўні камплектацыі — GLS, CD і CDX — таксама былі прапанаваны пакупніку, аднак, толькі CDX быў стандартна абсталяваны кандыцыянерам.

Ёмісты і габарытны ўніверсал Opel Omega абсталяваны ўбудаванымі ў дзверы падвойнымі бэлькамі абароны (ад бакавых сутыкненняў), шматрычагавай задняй падвескай, рулявым прывадам з узмацняльнікам і ABS.

Файл:Opel Omega Caravan f.jpg|Opel Omega_front
Файл:Opel Omega Caravan h.jpg|Opel Omega_rear
Файл:2001 Opel Omega Dashboard.jpg|Opel Omega_interior

Пасля фэйсліфтынга 1999 г. Opel Omega атрымалі: стандартныя адліваныя дыскі, CD-прайгравальнік і кандыцыянер. У той жа час, стары 2,0-літровы матор быў заменены на новы, больш магутны бензінавы рухавік, аб’ёмам 2,2 л. Сярод іншых магчымых рухавікоў: прадукцыйны 2,6-літровы V6 і хуткі V6, аб’ёмам 3,2 л., Які лепш за ўсё сябе праяўляе ў версіі MV6.

### Бяспека 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Аўтамабілі паводле алфавіта
Omega
Катэгорыя:Седаны
Катэгорыя:Універсалы
Катэгорыя:Еўрапейскі аўтамабіль года