Механізм перадачы інфекцыі

**Механізм перадачы інфекцыі** — спосаб перамяшчэння ўзбуджальніка інфекцыйнай або паразітычнай хваробы з заражанага арганізма на ўспрымальны. Уключае паслядоўную змену трох стадый:

* вывядзенне ўзбуджальніка з заражанага арганізма ў навакольнае асяроддзе;
* знаходжанне ўзбуджальніка ў абіятычных (навакольнае асяроддзе) або біятычных умовах (прамежкавы гаспадар);
* укараненне (увядзенне) узбуджальніка ў успрымальны арганізм.

## Механізмы перадачы ўзбуджальніка 
Існуе шэсць асноўных механізмаў перадачы ўзбуджальніка інфекцыі, кожны з якіх уключае ў сябе шляхі перадачы ўзбуджальніка інфекцыі:

* аэрагенны
* кантактны
* трансмісіўны
* фекальна-аральны
* вертыкальны
* гемакантактны

### Аэрагенны 
*Аэрагенны механізм перадачы інфекцыі* — механізм перадачы інфекцыі, пры якім узбуджальнікі лакалізуюцца ў слізістай абалонцы дыхальных шляхоў інфікаванага арганізма і пераносяцца сярод гаспадароў праз паветра. Рэалізуецца праз паветрана-кропельны і паветрана-пылавы шлях перадачы. Пры паветрана-кропельным шляху перадачы ўзбуджальнік трапляе ў паветранае асяроддзе пры кашлі, чханні і г п., знаходзіцца ў ёй у форме аэразолю і ўкараняецца ў арганізм жывёлы пры ўдыханні заражанага паветра. Пры паветрана-пылавым шляху заражэння ўзбуджальнік трапляе ў арганізм з часціцамі пылу (у выпадку магчымасці працяглага яго захавання ў знешнім асяроддзі, напрыклад, пры сухотах).

### Кантактны 
*Кантактны механізм перадачы інфекцыі* — механізм перадачы інфекцыі, пры якім вылучаюцца ўзбуджальнікі на скуры і яе прыдатках, на слізістай абалонцы вачэй, паражніны рота, палавых органаў, на паверхні ран, паступаюць з іх на паверхню розных прадметаў і пры кантакце з імі ўспрымальнага арганізма (часцей пры наяўнасці мікратраўм) укараняюцца ў яго.

*Кантактны механізм перадачы інфекцыі* падзяляюць на прамы (поціскі рукі, абдымкі, пагладжвання і т. п., то-бок кантакт з крыніцай інфекцыі) і непрамы, або апасродкаваны (праз прадметы абстаноўкі, бытавую тэхніку, цацкі, посуд, сталовыя прыборы, прадметы гігіены і т. п.).

### Трансмісіўны 
*Трансмісіўны механізм перадачы* ажыццяўляецца пры дапамозе казурак. Падзяляецца на інакуляцыйны (пры ўкусе) і кантамінацыйны (пры ўціранні ў пашкоджаную скуру) шляхі перадачы.

### Фекальна-аральны 
*Фекальна-аральны механізм перадачы інфекцыі* — механізм перадачы інфекцыі, пры якім узбуджальнік інфекцыі лакалізуецца пераважна ў страўнікава-кішачным тракце, вызначае яго вывядзенне з заражанага арганізма са спаражненнямі (фекаліямі, мачой) або ванітавымі масамі. Пранікненне ў успрымальны арганізм адбываецца праз рот, галоўным чынам пры заглынанні забруджанай вады (водны шлях), ежы (аліментарны шлях), з бруднымі рукамі і прадметамі ўжытку (кантактна-бытавы шлях), пасля чаго ён зноў лакалізуецца ў страўнікава-кішачным тракце новага арганізма.

### Вертыкальны 
*Трансплацэнтарны (унутрычэраўны) шлях перадачы інфекцыі* — пры якім узбуджальнік інфекцыі перадаецца ад маці да плода падчас цяжарнасці.

Вертыкальным механізмам перадачы інфекцыі таксама лічыцца перадача ўзбуджальніка ад маці да плода падчас праходжання ім родавых шляхоў.

### Гемакантактны 
*Гемакантактны механізм перадачы інфекцыі* — механізм перадачы інфекцыі, абумоўлены кантактам з крывёю заражанага чалавека. Падзяляецца на натуральны (вертыкальны, палавы, непрамы) і штучны, звязаны з медыцынскімі маніпуляцыямі, унутрывеннымі ін’екцыямі, татуажам.

Катэгорыя:Інфекцыйныя захворванні
Катэгорыя:Эпідэміялогія