open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Вышэйшая школа

**Вышэйшая школа**:

* Вышэйшая школа () — агульная назва вышэйшых ці паслядыпломных навучальных устаноў
* Вышэйшая школа () — тып вышэйшых навучальных устаноў у Бельгіі
* Вышэйшая школа — тып вышэйшых навучальных устаноў у Нідэрландах
* Вышэйшая школа — тып вышэйшых навучальных устаноў у Германіі
* Вышэйшая школа — тып вышэйшых навучальных устаноў у Францыі
* «Вышэйшая школа» — беларускае выдавецтва
* «Вышэйшая школа» () — расійскае выдавецтва
Яўген Аляксандравіч Казімірчык

**Яўген Аляксандравіч Казімірчык** (нар. , в. Скураты Івацэвіцкага раёна Брэсцкай вобласці) — беларускі палітык.

## Біяграфія 
Скончыў Беларускі політэхнічны інстытут (інжынер-будаўнік), Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь (менеджар-эканаміст). Працоўную дзейнасць пачаў сталяром Косаўскага мэблевага вытворчага аб’яднання Івацэвіцкага раёна Брэсцкай вобласці. Пасля службы ў радах Узброеных Сіл працаваў старшым інжынерам-электрыкам івацэвіцкага «Райсельэнерга», старшым інжынерам праектна-каштарыснага бюро ўпраўлення капітальнага будаўніцтва Івацэвіцкага райвыканкама, інжынерам, галоўным інжынерам Івацэвіцкага райгаза, дырэктарам міжраённага вытворчага ўпраўлення газавай гаспадаркі «Бярозаміжрайгаз».

Выбіраўся дэпутатам Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь трэцяга і чацвёртага скліканняў.

## Узнагароды 
Узнагароджаны ордэнам Пашаны, юбілейным медалём «90 год Узброеных Сіл Рэспублікі Беларусь», Ганаровай граматай Нацыянальнага сходу РэспублікіБеларусь.

 

Катэгорыя:Інжынеры Беларусі
Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 3-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 4-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Брэсцкага абласнога Савета дэпутатаў 28-га склікання
Паўднёва-Прыпяцкае партызанскае злучэнне

**Паўднёва-Прыпяцкае партызанскае злучэнне** — партызанскае злучэнне, створана загадам па Палескім партызанскім злучэнні ад 19 мая 1943 года. Дзейнічала на акупаванай тэрыторыі Ельскага, Лельчыцкага, Мазырскага, Нараўлянскага і Тураўскага раёнаў у маі 1943 — студзені 1944 гадоў.

## Камандаванне 
Камандзіры:
* М. С. Дзьячэнка (да верасня 1943 года);
* А. М. Бяленчык (з верасня 1943).

Камісар:
А. М. Бяленчык.

Начальнік штаба:
Р. С. Аўдзяйчук.

## Склад 
Аб'ядноўвала асобныя партызанскія атрады:
* Ельскі партызанскі атрад;
* Мазырскі партызанскі атрад;
* Партызанскі атрад імя М. І. Кутузава;
* Партызанскі атрад імя М. І. Калініна;
* Партызанскі атрад імя С. М. Кірава;
* Партызанскі атрад «За Радзіму»
агульнай колькасцю на дзень фарміравання  934 партызаны.

У чэрвені 1943 года былі арганізаваны новыя атрады — імя Суворава (Нараўлянскі), імя Суворава (Лельчыцкі). У ліпені—кастрычніку ў сувязі з ростам партызанскіх атрадаў у злучэнні арганізаваны партызанскія брыгады:
* 37-я Ельская партызанская брыгада;
* Мазырская партызанская брыгада імя Аляксандра Неўскага;
* Лельчыцкая партызанская брыгада;
* 27-я Нараўлянская партызанская брыгада імя С. М. Кірава.
Тураўскі партызанскі атрад «За Радзіму» дзейнічаў самастойна. На 1 снежня 1943 года злучэнне налічвала 2612 партызан. Штаб злучэння размяшчаўся ў лесе, каля вёсак Лукаўцы, Маркоўскае і іншых Ельскага і Лельчыцкага раёнаў. Пасадачныя пляцоўкі для самалётаў абсталёўваліся на ўсход ад ракі Балотніца.

## Дзейнасць 
Партызаны злучэння вялі сістэматычныя баявыя дзеянні на чыгунках, шашэйных і грунтавых дарогах, а таксама зрывалі перавозкі грузаў па рацэ Прыпяць; у жніўні—верасні 1943 года ўдзельнічалі ў аперацыях масавага разбурэння чыгункі на ўчастку Мазыр—Ельск—Славечна. Разам з перадавымі часткамі Беларускага і 1-га Украінскага фронту прымалі ўдзел у вызваленні горада Мазыр, гарадскіх пасёлкаў Ельск, Нароўля, вёсак Верхні і Ніжні Млынок Нараўлянскага раёна, Замошша, Астражанка, Сіманічы Лельчыцкага раёна, Бабры, Дразды, Козенкі, Скрыгалаў Мазырскага раёна.

Злучаліся з часцямі Чырвонай Арміі па меры вызвалення раёнаў дыслакацыі з 27 лістапада 1943 па 31 студзеня 1944 года ў складзе чатырох брыгад і асобнага атрада агульнай колькасцю каля 3 000 партызан. Штаб злучэння выйшаў у савецкі тыл разам з асноўнымі сіламі 37-й Ельскай брыгады 16 студзеня 1944 года.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Савецкія партызанскія злучэнні, брыгады і атрады на акупіраванай тэрыторыі Беларусі (1941—1944)
Катэгорыя:Гісторыя Гомельскай вобласці
Катэгорыя:З’явіліся ў 1943 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 1944 годзе
Валянціна Іванаўна Кавалёва

**Валянціна Іванаўна Кавалёва** (нар. , в. Міроненкі Калінкавіцкага раёна Гомельскай вобласці) — беларускі палітык і настаўнік.

## Біяграфія 
Скончыла Беларускі дзяржаўны універсітэт (філолаг), Акадэмію кіравання пры Савеце Міністраў Рэспублікі Беларусь (менеджэр-эканаміст). Працавала старшай піянерважатай, настаўнікам рускай мовы і літаратуры, намеснікам дырэктара па вучэбна-выхаваўчай рабоце сярэдняй школы № 7 горада Светлагорска, інструктарам ідэалагічнага аддзела Светлагорскага гаркама КПБ Гомельскай вобласці, намеснікам загадчыка аддзела адукацыі, намеснікам старшыні Светлагорскага гарвыканкама, намеснікам старшыні Светлагорскага райвыканкама.

Выбіралася дэпутатам Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь трэцяга і чацвёртага скліканняў.

## Узнагароды 
Узнагароджана медалямі «За працоўную доблесць», «За працоўныя заслугі», «За вернасць абавязку і Айчыне» (Расійская Федэрацыя), Ганаровай граматай Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь.

Катэгорыя:Постаці Светлагорска
Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 3-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 4-га склікання
Валянцін Сяргеевіч Белахвосцік

**Валянцін Сяргеевіч Белахвосцік** () — беларускі акцёр. Народны артыст Беларусі (1994).

## Біяграфія 
Скончыў у 1958 годзе студыю Беларускага тэатра імя Я. Купалы, у 1965 годзе Дзяржаўны інстытут тэатральнага мастацтва ў Маскве. З 1958 года ў Нацыянальным тэатры імя Я. Купалы.

## Творчасць 
Яго мастацтва адметнае напоўненасцю і каларытнасцю вобразаў пры лаканізме вонкавых выразных сродкаў. Сярод роляў: Сымон («Раскіданае гняздо» Я. Купалы), Зуеў («Апошні шанц» В. Быкава), Каравай («Таблетку пад язык» А. Макаёнка), Дугін («Радавыя» А. Дударава), Бялугін («Жаніцьба Бялугіна» А. Астроўскага), Урыя Шэлі («» Б. Брэхта).

Здымаецца ў кіно: «Рудабельская рэспубліка», «На ростанях», «Воўчая зграя», «Чорная бяроза», «Трэцяга не дадзена» і інш.

Удзельнічае ў тэлевізійных («Па шчасце, па сонца» паводле твораў Я. Купалы і інш.) і радыёпастаноўках (за ролі ў спектаклях «Хамуціус» паводле А. Куляшова і «Рыбакова хата» паводле Я. Коласа; Дзяржаўная прэмія БССР 1989).

## Сям’я 
У шлюбе з канцэртмайстрам Вольгай Глебаўнай Глебавай, дачкой Глеба Глебава, меў дзвюх дачок — Зою і Надзею.

## Зноскі
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Акцёры тэатра Беларусі
Катэгорыя:Акцёры Беларусі
Корап (значэнні)

**Корап** — прозвішча, таксама тапонім.

## Прозвішча 
* Раман Леанідавіч Корап (нар. 1952) — беларускі палітык.

## Населеныя пункты 
### Украіна 
* Корап — пасёлак гарадскога тыпу Чарнігаўскай вобласці.

## Гл. таксама 
* Корапскі раён
Валянціна Аляксандраўна Гарцуева

**Валянціна Аляксандраўна Гарцуева** () — беларуская актрыса тэатра.

## Біяграфія 
Нарадзілася 8 красавіка 1986 года ў Мінску. Дачка рэжысёра Аляксандра Гарцуева і актрысы Зоі Белахвосцік, унучка Валянціна Белахвосціка і праўнучка Глеба Глебава.

У 2007 годзе скончыла тэатральны факультэт Беларускай дзяржаўнай акадэміі мастацтваў па спецыяльнасці «Акцёрскае мастацтва драматычнага тэатра і кіно» (курс Заслужанай дзеячкі мастацтваў Лідзіі Манаковай). У 2007—2020 гадах працавала ў Нацыянальным акадэмічным тэатры імя Янкі Купалы (Купалаўскім тэатры).

Пасля фальсіфікацый на прэзідэнцкіх выбарах 2020 года і масавага гвалту да пратэстоўцаў, калектыў Купалаўскага тэатра 13 жніўня абвясціў забастоўку з патрабаванне пераліку галасоў і спынення гвалту. У адказ улады 17 жніўня звольнілі дырэктара тэатра Паўла Латушку. 26 жніўні 2020 года ў знак пратэсту ў ліку амаль 60 калег (акцёраў, рэжысёраў, музыкантаў) Валянціна Гарцуева звольнілася з Купалаўскага тэатра.

Ад стварэння ўдзельніца незалежнай трупы «Купалаўцы».

З 2022 года жыве і працуе ў Польшчы.

## Творчасць 
Да жніўня 2020 года была адной з вядучых маладых акторак Купалаўскага тэатра.

У Купалаўскім тэатры іграла ролі: Барбара Бжэнка («Чорная панна Нясвіжа» А. Дударава), Дзяўчына («» М. Гогаля), Ганна («Людзі на балоце» паводле І. Мележа), Гелена, Цыганка, выканаўца песні «Снег» («Местачковае кабарэ»), Дзяўчына-эмігрантка («Пан Тадэвуш» А. Міцкевіча), Ніна Міхайлаўна Зарэчная («» А. Чэхава), Выканаўца песні «Размова з Руфусам, сабакам Чэрчыля» («Вельтмайстар акардэон» М. Мермана), Ірына («Дзве душы» М. Гарэцкага), Жульета Вальцье («Школа падаткаплацельшчыкаў»  і ), Пані Амелія («Шляхціц Завальня, або Беларусь у фантастычных апавяданнях» паводле Я. Баршчэўскага), Рэгана, дачка караля Ліра («Кароль Лір» У. Шэкспіра), Валя («Першы»).

Актыўна ўдзельнічае ў праектах «Купалаўцаў», сярод якіх відэаверсія «Тутэйшых», эксперыментальная «Камедыя Юдзіфі» (студзень 2024) і польская пастаноўка «Валізка» (чэрвень 2025).

Прапанавала ідэю перафарматаваць юбілейную праграму, створаную ў 2019 годзе да 60-годдзя маці ў монаспектакль «Moj Hleb» ва ўмовах эміграцыі.

## Прызнанне 
* Прыз Беларускага саюза тэатральных дзеячаў «Крыштальная Кветка» (2010),
* Пераможца разам з Аляксандрам Казелам у намінацыі «Найлепшы акцёрскі дуэт» за спектакль «Не мой» паводле Алеся Адамовіча на ХІ Міжнародным фестывалі «Славянскія тэатральныя сустрэчы» (Гомель, 2011),
* Медаль Францыска Скарыны (2020).

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Валянціна Гарцуева на сайце тэатра імя Янкі Купалы 
* 

Катэгорыя:Актрысы тэатра Беларусі
Алег Ждан

**Алег Ждан** (сапраўднае імя **Алег Аляксеевіч Пушкін**; нар. , г. Смаленск, РСФСР) — беларускі празаік.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў сям’і настаўнікаў. Жыў і вучыўся ў г. Мсціславе. Скончыўшы дзесяцігодку ў 1955 годзе, паступіў на гісторыка-геаграфічны факультэт Магілёўскага педінстытута, які скончыў у 1960 годзе. Пасля яго заканчэння працаваў слесарам, інжынерам-дыспетчарам на будаўніцтве Карагандзінскага металургічнага камбіната ў г. Цемір-Таў з 1960 па 1961 гады, у Прыташкенцкай геафізічнай партыі, затым на Брацкім лесапрамысловым комплексе з 1961 па 1963 гады. Там пачаў пісаць апавяданні. Першае з іх «Санька, Туся і брыгадзір» было апублікавана ў 1963 годзе ў штотыднёвіку «Литературная Россия».

З 1963 года жыве ў Мінску. Працаваў на Мінскім трактарным заводзе з 1963 па 1972 год абрубшчыкам, грузчыкам, выбівальшчыкам, наждачнікам, начальнікам змены, затым два гады старшым рэдактарам Беларускага тэлебачання, з 1973 па 1976 і з 1983 па 1984 гады быў рэдактарам кінастудыі «Беларусьфільм». Завочна скончыў ў 1969 годзе Літаратурны інстытут імя М. Горкага, а таксама сцэнарнае аддзяленне Вышэйшых двухгадовых курсаў сцэнарыстаў і рэжысёраў у Маскве. З 1978 года на творчай працы. У 1998 годзе прызначаны дырэктарам выдавецтва «Вышэйшая школа».

Член Саюза пісьменнікаў Беларусі з 1983 года.

## Творчасць 
Піша на рускай мове. Першая кніга прозы Алега Ждана «У час развітання» выйшла ў 1975 годзе. Псеўданім ад двайнога прозвішча дзеда Ждан-Пушкін.

Творы пісьменніка друкуюцца ў часопісах «Нёман», «», «», «Дружба народов», «». Пісьменнік падтрымлівае цесную сувязь з мясцовай газетай «Святло кастрычніка», на старонках якой рэгулярна з’яўляюцца новыя творы пісьменніка.

Выдадзены кнігі прозы: «У гасцях і дома» (; Масква, 1977), «Знаёмы» (; 1977), «Рысы і абліччы» (; Масква, 1985), «Па абодва бакі прахадной» (; Масква, 1987), «Самастойнае жыцце» (; 1990); па яго сцэнарыях «Сумленны, разумны, нежанаты» і «Хачаце любіце, хочаце не» — былі зняты фільмы.

Пісьменік займаецца перакладамі на рускую мову твораў беларускіх пісьменнікаў. У сваёй творчасці распрацоўвае дзве тэмы: жыццё рабочага, гараджаніна ў першым пакаленні, які працуе на вялікім заводзе, і побыт людзей правінцыйных гарадоў Беларусі.

У 1993 годзе Беларускі тэатр імя Я. Коласа (Віцебск) паставіў п’есу «Салгалі Богу, салгалі».

## Узнагароды 
Лаўрэат Нацыянальнай літаратурнай прэміі 2019 года за кнігу «Геній».

## Бібліяграфія 
* Ждан Алег (Пушкін Алег Аляксеевіч): Знакамітыя людзі// Памяць: Мсціслаўскі р-н; Гіст.-дак. хронікі гарадоў і р-наў Беларусі.—Мн., 1999.—С. 527—528.
* Ждан О. Князь Мстиславский [О.Ждан] / О.Ждан // Святло Кастрычніка. — 2010. — № 78 — 79. — С.6.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Ждан Алег

Катэгорыя:Рускамоўныя пісьменнікі
Катэгорыя:Пісьменнікі Беларусі
Катэгорыя:Рэдактары Беларусі
Катэгорыя:Перакладчыкі Беларусі
Катэгорыя:Перакладчыкі з беларускай мовы
Катэгорыя:Перакладчыкі на рускую мову
Катэгорыя:Асобы, вядомыя пад літаратурнымі псеўданімамі
Армія адзінабожжа і джыхаду

**Джамаат ат-Таўхід валь-Джыхад** (, **Армія адзінабожжа і джыхаду**) — ісламарадыкальная групоўка пад лідарствам Абу Мусаба аз-Заркаві, створаная ў 1999 г. з мэтай звяржэння іарданскага рэжыму, які аз-Заркаві лічыў неісламскім, і ўстанаўлення Ісламскай дзяржавы. Пасля ўварвання войск міжнароднай кааліцыі ў Афганістан аз-Заркаві перабраўся ў Ірак. Лічыцца, што ён адказны за стварэнне «Ансар аль-Іслам» у 2001 годзе.

Пасля пачатку амерыканскага ўварвання ў Ірак «Джамаат ат-Таўхід» ператварыўся ў развітую сетку з мноствам арабскіх баевікоў і замежных наймітаў. Мэтамі групы былі звяржэнне пераходнага ўрада, зачыстка Ірака ад шыітаў і стварэнне Ісламскай дзяржавы. Акцыі заключаліся ў выкарыстанні шахідамабіляў, самаробных выбуховых прылад і тактыкі гарадской герыллі. Група стала шырока вядомай па відэа ў Інтэрнэце з абезгалоўліваннем замежных закладнікаў.

У кастрычніку 2004 года аз-Заркаві даў прысягу Усаме бен Ладэну, назваўшы сваю арганізацыю «Аль-Каідай у Іраку».

## Спасылкі 
* Brutal kidnappers gaining in popularity The Guardianon September 21, 2004
* Profile: Tawhid and Jihad group BBC News on October 8, 2004
* Purported Zarqawi letter Coalition Provisional Authority

Катэгорыя:Іракскія паўстанцы
Катэгорыя:З’явіліся ў 1999 годзе
Катэгорыя:Аль-Каіда
Аманда Колін

**Аманда Колін** (, народжаная **Аманда Б’ерэ-Петэрсен**, ;  4 сакавіка 1986, Данія) — дацкая актрыса, найбольш вядома ролямі ў «Выхаваныя ваўкамі», «Жахлівая жанчына», , .

## Біяграфія 
Аманда Б’ерэ-Петэрсен нарадзілася 4 сакавіка 1986 года. Атрымала адукацыю ў студыі Уільяма Эспера ў Нью-Ёрку .

З 2011 года яна здымаецца ў кіно і на тэлебачанні. У 2018 годзе Колін стала лаўрэатам дацкіх кінапрэмій «Бодыль» і  ў намінацыях «Найлепшая жаночая роля» за сваю працу ў фільме «Жахлівая жанчына».

У 2020 годзе Колін адыграла адну з цэнтральных роляў у тэлесерыяле  «Выхаваныя ваўкамі».

## Фільмаграфія 
## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 
* Аманда Колін на сайце *«Filmdatabasen»* 

Катэгорыя:Актрысы Даніі
Раман Леанідавіч Корап

**Раман Леанідавіч Корап** (нар. , Мінск) — беларускі медык і палітык.

## Біяграфія 
Cкончыў Віцебскі дзяржаўны медыцынскі інстытут (спецыяльнасці лячэбная справа), Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь (менеджар-эканаміст).

Працаваў урачом-анестэзіёлагам-рэаніматолагам медыка-санітарнай часці Магілёўскага камбіната сінтэтычных валокнаў імя У. І. Леніна, галоўным урачом санаторыя-прафілакторыя «Кіравец» Магілёўскага аўтазавода імя С. М. Кірава, урачом анестэзіёлагам-рэаніматолагам медыка-санітарнай часці Магілёўскага вытворчага аб’яднання «Хімвалакно». Займаў пасады намесніка галоўнага ўрача па медыцынскай частцы 2-й клінічнай бальніцы, галоўнага ўрача лячэбна-прафілактычнай установы «Гарадская клінічная бальніца хуткай медыцынскай дапамогі» горада Мінска.

Выбіраўся дэпутатам Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь трэцяга і чацвёртага скліканняў.

## Узнагароды 
Узнагароджаны юбілейнымі медалямі «60 год Перамогі ў Вялікай Айчыннай вайне 1941—1945 гг.», «90 год Узброеных Сіл Рэспублікі Беларусь», Ганаровай граматай Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь, Ганаровай граматай Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь, Ганаровай граматай Міністэрства аховы здароўя Рэспублікі Беларусь, знакам «Выдатнік аховы здароўя Рэспублікі Беларусь»..

Катэгорыя:Медыкі Беларусі
Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 3-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 4-га склікання
Людміла Усеваладаўна Былінская

**Людміла Усеваладаўна Былінская** (, Менск) — беларуская актрыса тэатра і кіно. Заслужаны артыст Беларускай ССР (1974).

## Біяграфія 
Скончыла Беларускі тэатральна-мастацкі інстытут у 1960 годзе. Працуе ў Дзяржаўным рускім драматычным тэатры Беларусі.

Члены Беларускага саюза тэатральных дзеячаў з 1961 года.

## Творчасць 
Выканаўца лірычных і характарных роляў. Сярод іх: Іна («Білет у мяккі вагон» А. Маўзона), Шчасная («Трывога» А. Петрашкевіча), Ніна («» М. Лермантава), Таццяна, Надзея («», «Апошнія» М. Горкага), Гелена («Варшаўская мелодыя» Л. Зорына), Жэня Камялькова («А досвіткі тут ціхія…» паводле Б. Васільева), Мадлена Бежар («» М. Булгакава), Джэні-Маліна («Трохграшовая опера» Б. Брэхта), Мэртл («Царства зямное» Т. Уільямса), місіс Туз («» Э. Олбі) і інш.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Кінаактрысы Беларусі
Катэгорыя:Актрысы тэатра Беларусі
Выжыск

**Выжыск** () — горад на паўночным захадзе Польшчы. Размешчаны за 320 км на паўночны захад ад Варшавы, за 50 км на захад ад Быдгашчы і за 100 км на поўнач ад Познані. Уваходзіць у склад Пільскага павета Велікапольскага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Выжыск. Займае плошчу 4,12 км². Насельніцтва 5,2 тыс. чалавек.

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Вядомыя асобы 
* Пётр Кулпекша — польскі баскетбольны трэнер.

## Крыніцы 
## Спасылкі
Дабжыца

**Дабжыца** () — горад на захадзе Польшчы. Размешчаны за 280 км на захад ад Варшавы і за 80 км на паўднёвы ўсход ад Познані. Уваходзіць у склад Пляшэўскага павета Велікапольскага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Дабжыца. Займае плошчу 19,7 км². Насельніцтва 3,2 тыс. чалавек.

## Вядомыя асобы 
* Тыматэвуш Павел Гажэнскі (1743—1825) — рымска-каталіцкі дзеяч.

## Спасылкі
Лізавета Саламонаўна Весніна

**Лізавета Саламонаўна Весніна́** (сапраўднае прозвішча **Ядзіткіна-Весніна**; нар. , Сухумі — 5 мая 2013) — беларуская актрыса. Заслужаны артыст Беларускай ССР (1961).

## Біяграфія 
У 1939 годзе скончыла Ленінградскую тэатральную студыю (курс Б. Зона), у 1949—1977 гадах у Дзяржаўным рускім драматычным тэатры ў Мінску.

Член Беларускага саюза тэатральных дзеячаў з 1947 года.

## Творчасць 
Выканаўца вострахарактарных роляў. Сярод лепшых: Мар’я («Галоўная стаўка» К. Губарэвіча), Каця («Варвары» М. Горкага), Лушка («Узнятая цаліна» паводле М. Шолахава), Святлана («Яе сябры» В. Розава), Паэма («Не называючы прозвішчаў» В. Мінко), Калугіна («Таварышы па працы»  і Э. Разанава).

## Сям’я 
У шлюбе з акцёрам Яўгенам Максімавічам Палосіным (1911—1981).

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Веснина (Едиткина) Елизавета Соломоновна   // Дзяржаўная ўстанова «Нацыянальны акадэмічны драматычны тэатр імя М. Горкага»
* Елизавета Веснина (Едитктна) // КИНО-ТЕАТР.РУ 

Катэгорыя:Актрысы тэатра СССР
Катэгорыя:Актрысы тэатра Беларусі
І так ідзе

**«І так ідзе́»** () — амерыканскі  драматычны фільм 2014 года рэжысёра  па сцэнарыі .

## У ролях 
* Майкл Дуглас — Арэн Літл
* Даян Кітан — Лія
*  — Кейт
*  — Клэр
*  — Сара Літл
*  — Арці
* Палома Гусман — Селена

Катэгорыя:Фільмы ЗША 2014 года
Катэгорыя:Фільмы на англійскай мове
Катэгорыя:Трагікамедыйныя фільмы ЗША
Катэгорыя:Рамантычныя фільмы
Алена Андрэеўна Гайдуліс

**Алена Андрэеўна Гайду́ліс** (**Луцэнка-Гайдуліс**; , в. Складанцы, Воранаўскі раён, Гродзенская вобласць — 6 ліпеня 2009, Гродна) — беларуская актрыса. Заслужаны артыст Беларускай ССР (1988).

## Біяграфія 
З сялянскай сям’і. Калі бацькі не стала, у 1945 годзе сям’я пераехала на радзіму маці ў Калугу. Тут скончыла СШ і два гады працавала мантажніцай на заводзе, дзе арганізавала калектыў мастацкай самадзейнасці, удзельнічала ў канцэртах. У 1963 годзе скончыла студыю пры Калужскім абласным драматычным тэатры, дзе і пачала сваю творчую дзейнасць. У 1963—1970 гадах — актрыса гэтага тэатра.

Завочна скончыла ў 1968 годзе Дзяржаўны інстытут тэатральнага мастацтва ў Маскве (курс М. А. Пажыткова і Н. С. Міхоэлс). Працавала ў тэатрах Калугі, Новакузнецка (1970—1973), Табольска (1975—1978). У 1973—1975 і 1983—2009 гадах у Гродзенскім, у 1978—1983 гадах у Магілёўскім абласных драматычных тэатрах.

Памёрла 6 ліпеня 2009 года ў Гродне.

Член Беларускага саюза тэатральных дзеячаў з 1965 года.

## Творчасць 
Актрыса шырокага творчага дыяпазону. Сярод роляў: Дама («Тутэйшыя» Я. Купалы), Мальвіна («Несцерка» В. Вольскага), Імператрыца Аляксандра Фёдараўна («Змова імператрыцы» А. К. Талстога і П. Шчогалева), Валянціна Андронаўна («Заўтра была вайна» паводле Б. Васільева), Валянціна («Зоркі на ранішнім небе» А. Галіна), Мірандаліна («» К. Гальдоні), Марыя Сцюарт (аднайменная п’еса Ф. Шылера), Марта («» Э. Олбі).

## Узнагароды 
Алена Андрэеўна Гайдуліс за сваё жыццё шматразова была адзначана ганаровымі граматамі за заслугі перад тэатрам. У 1988 годзе ёй было прысвоена званне Заслужанага артыста БССР.

У 1997 годзе за вялікі ўклад у развіццё тэатральнага мастацтва была ўзнагароджана медалём Францыска Скарыны.

У 2001 годзе на фестывалі нацыянальнай драматургіі ў г. Бабруйску стала ўладальніцай прыза за найлепшую жаночую ролю. У 2003 годзе адзначана прэміяй імя Ігната Буйніцкага і прызам «Натхненне» за таленавітае і шматгранае супрацоўніцтва на сцэне Гродзенскага абласнога драматычнага тэатра.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Актрысы тэатра Беларусі
Катэгорыя:Актрысы тэатра СССР
Юдзіф Самойлаўна Гальперына

**Юдзіф Самойлаўна Гальперына** (, г. Мазыр, Гомельская вобласць — ) — беларуская актрыса. Заслужаны артыст Беларускай ССР (1959).

## Біяграфія 
Скончыла ў 1937 годзе Беларускую студыю пры Цэнтральным тэатральным вучылішчы ў Ленінградзе. Працавала ў 1937—1940 гадах у Тэатры юнага гледача БССР, у 1940—1941 і 1945—1954 гадах у Пінскім абласным драматычным тэатры, у 1954—1984 гадах у Магілёўскім абласным драматычным тэатры.

Член Беларускага саюза тэатральных дзеячаў з 1955 года.

## Творчасць 
Выканаўца характарных роляў. Акрэсленасць і дакладнасць псіхалагічнай распрацоўкі вобраза спалучаліся з яркім знешнім малюнкам.

Сярод роляў: Агата, Паланея («Паўлінка», «Прымакі» Я. Купалы), Насця («Несцерка» В. Вольскага), Бабуля Ціханаўна («Даруй мне» К. Губарэвіча), Лявоніха («Лявоніха на арбіце» А. Макаёнка), Негіна, Аксюша («», «» А. Астроўскага), Нэнсі («» паводле А. Кроніна), Клара Цэханасьян («» Ф. Дзюрэнмата).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Актрысы тэатра Беларусі
Пётр Аляксеевіч Калугін

**Пётр Аляксеевіч Калугін** (нар. , в. Кудзіна, Таропецкі раён, Калінінская вобласць, РСФСР) — беларускі палітык. Кандыдат тэхнічных навук.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 19 верасня 1941 года ў в. Кудзіна Таропецкага раёна Калінінскай вобласці РСФСР у сялянскай сям’і.

Працоўную дзейнасць пачаў рабочым на Калінінскай чыгунцы. Служыў у радах Узброеных Сіл. У 1966 годзе скончыў Ленінградскі горны інстытут. У гэтым жа годзе, з дыпломам горнага інжынера-шахтабудаўніка, прыехаў працаваць у Салігорск. Працаваў майстрам рудніка другога Салігорскага калійнага камбіната, сакратаром парткама другога рудаўпраўлення камбіната «Беларуськалій», старшынёй прафкама вытворчага аб’яднання «Беларуськалій», начальнікам рудніка другога рудаўпраўлення, дырэктарам чацвёртага рудаўпраўлення, галоўным інжынерам вытворчага аб’яднання «Беларуськалій». З 1992 года па 2001 год — генеральны дырэктар ВА «Беларуськалій».

У 2002 годзе ў Санкт-Пецярбургскім горным інстытуце імя Г. В. Пляханава абараніў кандыдацкую дысертацыю на тэму «Тэхналагічнае забеспячэнне эфектыўнай адпрацоўкі саляных пластоў з цяжкакіравальнымі пародамі даху».

Пасля заканчэння паўнамоцтваў дэпутата Палаты прадстаўнікоў пачаў працаваць у ААТ «Трэст Шахтаспецбуд», дзе ў цяперашні час з’яўляецца намеснікам старшыні Савета дырэктараў.

У 2023 годзе Беларускі расследавальніцкі цэнтр  пра рахунак Калугіна ў швейцарскім банку , адкрыты з 2008 па 2014 гады. На швейцарскім рахунку Калугіна было 1,3 мільёны долараў ЗША, што ў 15 разоў перавысіла ягоны афіцыйны прыбытак з 2003 па 2009 гады.

## Узнагароды 
* Дзяржаўная прэмія Рэспублікі Беларусь (1990),
* ганаровы грамадзянін г. Салігорска (1998),
* медаль «90 год Узброеных Сіл Рэспублікі Беларусь»,
* ганаровы грамадзянін Мінскай вобласці (2008).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета Рэспублікі Беларусь 13-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 1-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 2-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 3-га склікання
Катэгорыя:Ганаровыя грамадзяне Салігорска
Іван Іванавіч Вашкевіч

**Іван Іванавіч Вашкевіч** (нар. , в. Ганалес, Мінскі раён — 6 чэрвеня 2011, Мінск) — беларускі акцёр, тэатральны дзеяч. Заслужаны работнік культуры Беларусі (1991).

## Біяграфія 
Скончыў Беларускі тэатральна-мастацкі інстытут у 1964 годзе. З 1964 года акцёр Беларускага драматычнага тэатра імя Я. Коласа, з 1969 года загадчык аддзела культуры Віцебскага гарвыканкама, на партыйнай рабоце ў Віцебску і Мінску. У 1982—1997 гадах дырэктар Нацыянальнага акадэмічнага драматычнага тэатра імя Я. Купалы.

Члены Беларускага саюза тэатральных дзеячаў з 1965 года. З 2006 года ўзначальваў Літаратурны музей Петруся Броўкі. Выкананне службовых абавязкаў спалучаў з работай у якасці старшыні аўтарскага савета Нацыянальнага цэнтра інтэлектуальнай уласнасці Рэспублікі Беларусь і члена Праўлення Рэспубліканскай арганізацыі «Веды». Старшыня Беларускай канфедэрацыі творчых саюзаў з 2001 года.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Акцёры тэатра Беларусі
Бітва за Самару (2004)

**Бітва за Самару** — ваенная аперацыя амерыканскіх і ўрадавых іракскіх сіл, мэтай якой было ўзяцце пад кантроль аднаго з цэнтраў паўстанцкай дзейнасці ў краіне ў горадзе Самара. Гэты эпізод Іракскай вайны стаў пачаткам у серыі ваенных аперацый па вызваленню гарадоў Эр-Рамадзі і Фалуджа ад сіл іракскага супраціву. Пасля трох дзён баёў у кастрычніку 2004 года пяцітысячная групоўка кааліцыйных войск цалкам авалодала горадам Самара.

Усё пачалося ў верасні, калі вяліся перамовы па перадачы кіравання горадам гарадскому савету. Аднак да канца месяца ў горад праніклі паўстанцы, (некаторыя звязаны з Аль-Каідай) і той перайшоў пад кантроль іракскіх партызан. Баевікі пад кіраўніцтвам Абу Мусаб аз-Заркаві сталі наводзіць у горадзе свае парадкі. Пачасціліся напады на амерыканскія і іракскія войскі ў ваколіцах горада. Камандаванне ЗША вырашыла ўзяць пад кантроль горад для далейшага кідка на Фалуджу.

Да раніцы 1 кастрычніка 36-ы батальён урадавых камандас узяў пад кантроль Мячэць аль-Аскары, захапіўшы 25 баевікоў і выявіўшы схованкі са зброяй. Іншая частка іракскіх войскаў захапіла Вялікую мячэць у Самары — каштоўны гістарычны і культурны помнік.

У той жа дзень іракскія войскі ўзялі пад кантроль галоўны мост праз раку Тыгр. Агнявую падтрымку яны атрымалі ад танкаў М1 «Абрамс» і браневікоў M2 «Брэдлі», што былі накіраваны на захоп буйных урадавых і паліцэйскіх будынкаў. Пасля першага дня баёў у выніку цяжкіх вулічных сутыкненняў амерыканскія сілы і іракцы кантралявалі каля паловы горада. Баі працягваліся яшчэ два дні, перш чым увесь горад быў зачышчаны.

Каля 90 схованак са зброяй было выяўлена ў ходзе аперацыі.

Пасля захопу горада амерыканцы выдаткавалі дзясяткі мільёнаў на аднаўленне разбуранай інфраструктуры, умацаванне сіл мясцовай паліцыі, гарантаванне бяспекі. Тым не менш у лютым 2006 года адбыўся тэракт у мячэці Аль-Аскары.

## Спасылкі 
* U.S., Iraqi Troops Strike Samarra Insurgents
* Battle for Samarra Part 1 - YouTube
* Battle for Samarra Part 2 - YouTube
Катэгорыя:Бітвы і аперацыі Іракскай вайны
Катэгорыя:Бітвы ЗША
Катэгорыя:Бітвы паводле алфавіта
Катэгорыя:Кастрычнік 2004 года
Катэгорыя:Канфлікты 2004 года
Канстанцін Міхайлавіч Верамейчык

**Канстанцін Міхайлавіч Вераме́йчык** (, Кастрама, Расія — ) — беларускі акцёр. Заслужаны артыст Беларускай ССР (1966).

## Біяграфія 
Сцэнічную дзейнасць пачаў у 1930 годзе ў самадзейнасці. З 1935 года ў тэатрах Кастрамы і Бранска. З 1946 года ў тэатры імя Я. Купалы, у 1947—1954 і 1957—1973 гадах у Рускім драматычным тэатры БССР, у 1955—1957 гадах у Беларускім тэатры юнага гледача. 

## Творчасць 
Характарны акцёр. Выконваў пераважна эпізадычныя ролі. Створаныя ім вобразы вызначаліся яскравасцю і акрэсленасцю: Кукушкін, Палойка («Брэсцкая крэпасць», «Галоўная стаўка» К. Губарэвіча), Радзіёнаў («» паводле ), Усцін («Узнятая цаліна» паводле М. Шолахава), Пётр («» Л. Талстога), Прытыкін («Варвары» М. Горкага), Мітрафанаў («Барабаншчыца» А. Салынскага), Менас («» У. Шэкспіра) і інш.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Акцёры тэатра Беларусі
Васіль Віктаравіч Воінкаў

**Васіль Віктаравіч Воінкаў** (, Тбілісі — ) — беларускі акцёр. Заслужаны артыст Беларускай ССР (1968).

## Біяграфія 
Творчую дзейнасць пачаў у Сухумі. З 1932 года ў Рускім драматычным тэатры БССР.

Члены Беларускага саюза тэатральных дзеячаў з 1947 года.

## Творчасць 
Майстар псіхалагічна дакладнага раскрыцця характараў персанажаў, ствараў каларытным эпізадычным вобразы: Міхей, Гарнец («Галоўная стаўка», «Дзеля жыцця» К. Губарэвіча), Фірс («Вішнёвы сад» А. Чэхава), Трубач, Галавасцікаў, Бяссеменаў («», «Варвары», «» М. Горкага), Князь Турэнін («» А. К. Талстога), Аргон («» Мальера), Бернарда («» Лопэ дэ Вэгі) і інш.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Акцёры паводле алфавіта
Катэгорыя:Акцёры тэатра Беларусі
Усю ноч

**«Усю ноч»** () — амерыканскі камедыйны мастацкі фільм 2017 года рэжысёра Гэвіна Візена па сцэнарыі Сэта У. Оўэна. Прэм’ера адбылася 8 сакавіка 2017 года.

## Сінопсіс 
Галоўны герой фільма, Марцін (Эміль Хірш), адпраўляецца ў займальнае начное падарожжа: ён спрабуе адшукаць сваю былую сяброўку, якую разам з ім шукае яе напышлівы татка (Дж. К. Сіманс).

## У ролях 
* Дж. К. Сіманс — спадар Гало
*  — Марцін
*  — Джымаці
* Таран Кілэм — Гэры
*  — Кіп
*  — Кэлі
*  — Джыні
*  — Лоіс
*  — Трэвар
*  — Меган
*  — Трэйсі
*  — Лізі
*  — Тэры Садлер

## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка  
* 
* 

Катэгорыя:Фільмы ЗША 2017 года
Катэгорыя:Фільмы пра Лос-Анджэлес
Катэгорыя:Фільмы на англійскай мове
Катэгорыя:Кінакамедыі ЗША
Валянціна Іванаўна Качан

**Валянціна Іванаўна Качан** (нар. , Смаленск РСФСР) — беларускі ўрач і палітык.

## Біяграфія 
Закончыла Мінскі ордэна Працоўнага Чырвонага Сцяга дзяржаўны медыцынскі інстытут (санітарны ўрач), Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь па спецыяльнасці знешняя палітыка і дыпламатыя.

Працавала ўрачом-лабарантам, загадчыкам лабараторыі Пінскай гарадской санітарна-эпідэміялагічнай станцыі, намеснікам галоўнага ўрача Пінскага раённага цэнтра гігіены і эпідэміялогіі, галоўным дзяржаўным санітарным урачом Брэсцкай вобласці.

Галоўны дзяржаўны санітарны ўрач Рэспублікі Беларусь — намеснік Міністра аховы здароўя Рэспублікі Беларусь.

Выбіралася дэпутатам Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь другога і трэцяга скліканняў.

## Узнагароды 
Узнагароджана медалямі «За працоўныя заслугі», «90 год Узброеных Сіл Рэспублікі Беларусь», Ганаровай граматай Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь, Ганаровай граматай Савета Міжпарламенцкай Асамблеі дзяржаў — удзельніц Садружнасці Незалежных Дзяржаў, знакамі «Выдатнік аховы здароўяРэспублікі Беларусь», «За мужнасць і любоў да Айчыны» Міжнароднага грамадскага фонду імя палкаводца Г. К. Жукава.

 

Катэгорыя:Эпідэміёлагі Беларусі
Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 2-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 3-га склікання
Катэгорыя:Намеснікі міністра аховы здароўя Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Галоўныя дзяржаўныя санітарныя ўрачы Беларусі
Галіна Мікалаеўна Юргялевіч

**Галіна Мікалаеўна Юргялевіч** (нар. , в. Валяр’янава Мінскага раёна Мінскай вобласці) — беларускі палітык.

## Біяграфія 
Скончыла Беларускі дзяржаўны універсітэт, географ. Працоўную дзейнасць пачала механазборшчыкам Мінскага гадзіннікавага завода. Працавала старшым тэхнікам інстытута «БелНДІпалівапраект», старшай піянерважатай Бараўлянскай сярэдняй школы Мінскага раёна, інжынерам інстытута «Сельгастэхпраект» у горадзе Мінску, настаўнікам Бараўлянскай сярэдняй школы Мінскага раёна і сярэдняй школы № 162 горада Мінска, інструктарам аддзела прапаганды Заводскага райкама КПБ горада Мінска, дырэктарам сярэдніх школ № 43 і № 162. Займала пасаду начальніка ўпраўлення адукацыі адміністрацыі Заводскага раёна горада Мінска.

Выбіралася дэпутатам Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь трэцяга і чацвёртага скліканняў.

## Узнагароды 
Узнагароджана медалём «За працоўныя заслугі» (2012), Ганаровай граматай Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь.

Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 3-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 4-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Мінскага гарадскога Савета дэпутатаў
Кубак Гагарына

**Кубак Гагарына** — галоўны трафей Кантынентальнай хакейнай лігі. Названы ў гонар Юрыя Гагарына. Выдаецца камандзе, якая выйграла плэй-оф Кантынентальнай хакейнай лігі.

## Афармленне 
Кубак зроблены з срэбра 925-й пробы, знізу пакрыты пазалотай. На адным боку выгравіраван малюнак Юрыя Гагарына ў скафандры і камета, а з другога боку намаляваны хакеіст. Па крузе кубак упрыгожаны маленькімі шайбамі, на якіх гравіруюцца імёны каманд-пераможцаў. На днішчы кубка намаляваная эмблема КХЛ.

Маса кубка складае 19 кілаграмаў. Вышыня - 84,5 сантыметраў. Аб'ём кубка складае каля 12 літраў.

## Уладальнікі 
* 2009 — ХК Ак Барс
* 2010 — ХК Ак Барс
* 2011 — ХК Салават Юлаеў
* 2012 — ХК Дынама (Масква)
* 2013 — ХК Дынама (Масква)
* 2014 — ХК Металург (Магнітагорск)
* 2015 — ХК СКА
* 2016 — ХК Металург (Магнітагорск)
* 2017 — ХК СКА
* 2018 — ХК Ак Барс
* 2019 — ХК ЦСКА

## Спасылкі 
* Апісанне кубка Гагарына на сайце КХЛ

Катэгорыя:Узнагароды паводле алфавіта
Катэгорыя:Кантынентальная хакейная ліга
Катэгорыя:Аб’екты, названыя ў гонар Юрыя Гагарына
Эдуард Уладзіслававіч Галубок

**Эдуард Уладзіслававіч Галубок** (псеўданім *Э. Горскі*; 1906, Мінск — 1943) — беларускі фалькларыст, літаратуразнавец і крытык.

## Біяграфія 
Сын драматург і рэжысёра Уладзіслава Галубка (1882—1937). Прымаў удзел у Тэатральнай трупе Галубка.

## Навуковая дзейнасць 
Даследаваў беларускую літаратуру, найперш драматургію (артыкулы «Каштоўны ўклад у беларускую драматургію» і «Праблемы мастацкага росту беларускай драматургіі», 1934), беларускі фальклор.

## Творы 
* Творчы шлях 3-га Беларускага дзяржаўнага тэатра // Мастацтва і рэвалюцыя. 1932. № 3—4;
* Пытанні стылю беларускай савецкай драматургіі // Пісьменнік і мова. Мн., 1934;
* Аб маладзёжнай драматургіі БССР // Драматургія. Мн., 1934.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Удзельнікі Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Фалькларысты Беларусі
Катэгорыя:Літаратуразнаўцы Беларусі
Катэгорыя:Літаратурныя крытыкі Беларусі
Катэгорыя:Літаратурныя крытыкі XX стагоддзя
Катэгорыя:Зніклыя без вестак
Аляксандр Мікалаевіч Юшкевіч

**Аляксандр Мікалаевіч Юшкевіч** (нар. , Магілёў) — беларускі палітык.

## Біяграфія 
Скончыў Магілёўскі тэхналагічны інстытут (аўтаматызацыя тэхналагічных працэсаў і вытворчасцей), Беларускі інстытут правазнаўства (юрыст-прававед). Працаваў другім і першым сакратаром Магілёўскага абласнога камітэта грамадскага аб’яднання «Беларускі патрыятычны саюз моладзі», першым сакратаром Магілёўскага абласнога камітэта грамадскага аб’яднання «Беларускі рэспубліканскі саюз моладзі», выканаўчым дырэктарам філіяла № 700 Магілёўскага абласнога ўпраўлення адкрытага акцыянернага таварыства «Ашчадны банк „Беларусбанк“». Старшыня рэспубліканскага саюза грамадскіх аб’яднанняў «Беларускі камітэт маладзёжных арганізацый».

Выбіраўся дэпутатам Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь трэцяга і чацвёртага скліканняў.

## Узнагароды 
Мае Падзяку Дзяржаўнага сакратара Саюзнай дзяржавы.

 

Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 3-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 4-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Магілёўскага абласнога Савета дэпутатаў
Гаробчанка

**Гаробчанка** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Тамара Яўгенаўна Гаробчанка (нар. 1942) — беларускі тэатразнавец.
* Яўген Палікарпавіч Гаробчанка (1917—1947) — беларускі акцёр.
Таран Кілэм

**Таран Кілэм** (;  1 красавіка 1982, , штат Каліфорнія, ЗША) — амерыканскі акцёр, комік, пісьменнік і шоўмэн.

## Біяграфія 
Таран Кілэм нарадзіўся 1 красавіка 1982 года ў Калвер-Сіці, штат Каліфорнія. Ён скончыў Школу Мастацтваў у Лос-Анджэлесе.

Яго кінадэбют адбыўся ў 1994 годзе ў карціне .

Калі яму споўнілася дзевятнаццаць гадоў, ён стаў самым юным рэзідэнтам праекта «Вар’яцкае тэлебачанне» (Mad TV).

## Асабістае жыццё 
8 верасня 2012 года Таран Кілэм і канадская акцёрка  афіцыйна аформілі свае адносіны ў Каліфорніі. 14 траўня 2009 года ў іх нарадзілася дачка Шаэлін Кадо. Другая дачка Джаніта народзілася 4 студзеня 2015 года.

## Фільмаграфія 
## Спасылкі 
* 
*  

Катэгорыя:Комікі ЗША
Катэгорыя:Дзеці-акцёры ЗША
Катэгорыя:Акцёры тэлебачання ЗША
Катэгорыя:Акцёры агучвання ЗША
Катэгорыя:Акцёры ЗША
Тамара Яўгенаўна Гаробчанка

**Тамара Яўгенаўна Гаробчанка** (нар. , г. Ветка, Гомельская вобласць) — беларускі тэатразнавец. Кандыдат мастацтвазнаўства (1971). 

## Біяграфія 
Верагодна дачка беларускага акцёра Яўгена Гаробчанкі (1917—1947). Скончыла Беларускі тэатральна-мастацкі інстытут у 1967 годзе. З 1970 года ў Інстытуце мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору імя К. Крапівы АН Беларусі.

## Навуковая дзейнасць 
Даследуе творчасць беларускіх акцёраў (Т. Бандарчык, Г. Маркінай, В. Галіны і інш.), аўтар манаграфіі «Купалаўскія вобразы на беларускай сцэне» (1976), сааўтар кніг «Гісторыя беларускага тэатра» (т. 1—3, 1983—1987), «Гісторыя тэатразнаўства народаў СССР, 1917—1941» (1985), «Тэатр і жыццё: Некаторыя праблемы тэатральнага працэсу ў Беларусі 70—80-х гг.» (1989) і інш.

## Творы 
* Мастацтвазнаўства (у сааўт.) // Інстытут беларускай культуры. Мн., 1993;
* Часцінка Бацькаўшчыны на чужыне // Культура беларускага замежжа. Мн., 1993. Кн. 2; Театральная критика // Очерки истории науки и культуры Беларуси IX — начала XX в. Мн., 1996;
* Culture de la Biélorussie. Рагіа, Paris, 1979 (у сааўтарстве).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Тэатразнаўцы Беларусі
Аўдзеева (значэнні)

**Аўдзе́ева** — жаночая форма прозвішча Аўдзееў, таксама тапонім.

## Прозвішча 
* Наталля Пятроўна Аўдзеева (нар. 1957) — беларускі палітык.

## Населеныя пункты 
### Беларусь 
* Аўдзеева — вёска ў Полацкім раёне Віцебскай вобласці
Аперацыя «Удар па паўвостраве»

**Аперацыя «Удар па паўвостраве»** () — назва першай буйной ваеннай аперацыі ЗША пасля звяржэння рэжыму Садама Хусейна ў Іраку ў перыяд Іракскай вайны.

У маі і пачатку чэрвеня 2003 года ў «суніцкім трохвугольніку» на поўнач ад Багдаду пачаўся фарміравацца партызанскі рух, накіраваны супраць амерыканскіх войск. Атрады складаліся пераважна з прыхільнікаў Хусейна і яго партыі Баас. У адказ на першыя акцыі партызан сілы ЗША правялі з 9 па 13 чэрвеня ў раёне горада Тулуя аперацыю «Peninsula Strike». Назва аперацыі адбывалася ад месца яе правядзення, паўвострава на рацэ Тыгр. Удзел у ёй бралі падраздзяленні 3-й і 4-й пяхотных дывізій, а таксама 173-й паветрана-дэсантнай брыгады ЗША.

У ходзе аперацыі былі затрыманы 397 іракцаў, якія падазраваліся ў датычнасці да партызанскага руху, у тым ліку члены былога іракскага рэжыму — генерал-маёра Абуля Алі Джасміна і брыгаднага генерала Абдулу Алі Джасміна. Адзінае буйное сутыкненне з праціўнікам адбылося 13 чэрвеня, калі партызаны распачалі няўдалую спробу арганізаваць засаду на амерыканскі танкавы патруль. Падчас сутыкнення і наступнага пераследу нападнікаў было забіта 27 партызан.

Нягледзячы на дзеянні амерыканскіх войск у гэтай і шэрагу наступных аперацый, партызанскі рух у «суніцкім трохкутніку» працягваў умацоўвацца і ўжо восенню 2003 года перайшоў да актыўных баявых дзеянняў.

## Спасылкі 
* Global Security: Operation Peninsula Strike
* Войска США нанесли «Удар по полуострову» в районе Багдада (Lenta.ru) 
Катэгорыя:Бітвы і аперацыі Іракскай вайны
Катэгорыя:Бітвы ЗША
Катэгорыя:Бітвы паводле алфавіта
Катэгорыя:Чэрвень 2003 года
Катэгорыя:Канфлікты 2003 года
Наталля Пятроўна Аўдзеева

**Наталля Пятроўна Аўдзеева** (нар. , Магілёў) — беларускі палітык.

## Біяграфія 
Скончыла Магілёўскі дзяржаўны педагагічны інстытут імя А. Куляшова (настаўнік рускай мовы і літаратуры), Беларускі ўніверсітэт культуры (культасветработнік, рэжысёр святаў), Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь (спецыяліст у галіне міжнародных адносін).

Працавала сакратаром камітэта камсамола Магілёўскага педагагічнага вучылішча, другім сакратаром Цэнтральнага райкама ЛКСМБ горада Магілёва, інструктарам аддзела прапаганды і агітацыі Цэнтральнага райкама КПБ горада Магілёва, загадчыкам аддзела культуры Магілёўскага гарвыканкама, мастацкім кіраўніком — дырэктарам Магілёўскага абласнога тэатра лялек, намеснікам старшыні
Магілёўскага гарвыканкама, старшынёй Магілёўскага абласнога камітэта прафсаюза работнікаў культуры.

Была Дэпутатам Парламенцкага сходу Саюза Беларусі і Расіі, старшынёй савета спецыяльнага фонду Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь па падтрымцы таленавітай моладзі. Сакратар ЦК Кампартыі Беларусі.

Выбіралася дэпутатам Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь другога і трэцяга скліканняў.

## Узнагароды 
Мае Падзяку Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь. Узнагароджана медалямі Францыска Скарыны, Пушкіна (Расійская Федэрацыя), Ганаровай граматай Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь, Ганаровай граматай Парламенцкага Сходу Саюза Беларусі і Расіі.

 

Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 2-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 3-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Парламенцкага сходу Беларусі і Расіі
Катэгорыя:Прафсаюзныя дзеячы Беларусі
Аперацыя «Матадор» (2005)

**Аперацыя «Матадор»** () — ваенная аперацыя пад Эль-Каімам, якая праводзілася з 8 па 19 мая 2005 года корпусам марской пяхоты ЗША супраць пазіцый паўстанцаў, звязаных з Аль-Каідай, у паўночна-заходняй правінцыі Ірака, Анбар. Аперацыя Матадор была самай масіраванай у Іраку з часу штурму Фалуджы. Асноўная мэтай аперацыі была ліквідацыя паўстанцаў, замежных добраахвотнікаў у рэгіёне, вядомым як перавалачны пункт і транзітны цэнтр кантрабанды зброі з Сірыі.

Падраздзяленні 2-й дывізіі марской пяхоты на працягу 11 дзён зачышчалі тэрыторыю, якая ўтрымлівалася баевікамі, знішчыўшы 125 паўстанцаў і захапіўшы ў палон 39. Страціўшы 9 альбо 22 марпехаў забітымі і 40 параненымі часткова схаваліся на сірыйскай тэрыторыі.

У самым пачатку «Матадора» марпехам прыйшлося ўступіць у незапланаваны 12-гадзінны бой з партызанамі ў мястэчку Убайдзі. У выніку раптоўнага ўдару не атрымалася.

У лістападзе таго ж года тут была праведзена аперацыя «Сталёвы заслон».

## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Бітвы і аперацыі Іракскай вайны
Катэгорыя:Бітвы ЗША
Катэгорыя:Бітвы паводле алфавіта
Катэгорыя:Май 2005 года
Катэгорыя:Канфлікты 2005 года
Катэгорыя:2005 год у Іраку
Ніна Фёдараўна Федарук

**Ніна Фёдараўна Федарук** (нар. , в. Воля Камянецкага раёна Брэсцкай вобласці) — беларускі медык і палітык. Заслужаны работнік аховы здароўя Рэспублікі Беларусь.

## Біяграфія 
Скончыла Гродзенскі дзяржаўны медыцынскі інстытут па спецыяльнасці лячэбная справа. Працоўную дзейнасць пачала медсястрой Пялішчанскага ўрачэбнага ўчастка Камянецкага раёна Брэсцкай вобласці. Працавала ўрачом-інтэрнам Брэсцкай абласной бальніцы, участковым урачом-тэрапеўтам, загадчыкам тэрапеўтычнага аддзялення Мікашэвіцкай бальніцы Лунінецкага раёна, галоўным
урачом Дамачаўскай гарадской пасялковай бальніцы Брэсцкага раёна. Займала пасаду галоўнага ўрача Брэсцкага раённага тэрытарыяльна-медыцынскага аб’яднання.

Выбіралася дэпутатам Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь трэцяга і чацвёртага скліканняў.

## Узнагароды 
Мае Падзяку Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь. Узнагароджана медалём «За працоўныя заслугі» (2012), юбілейным медалём «90 год Узброеных Сіл Рэспублікі Беларусь», Ганаровай граматай Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь, знакам «Выдатнік аховы здароўя Рэспублікі Беларусь».

 

Катэгорыя:Тэрапеўты Беларусі
Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 3-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 4-га склікання
Менскі беларускі тэатр

**Менскі беларускі тэатр** — гарадскі тэатр у Менску ў гады акупацыі ў Вялікую Айчынную вайну. Працаваў 2 тэатральныя сезоны: 1941/42 і 1942/43 (уключаючы 2 прэм’еры 1944). Меў оперную, драматычную, балетную, эстрадна-аркестравую групы, сімфанічны аркестр, аркестр цымбалістаў, хор. Адным з кіраўнікоў тэатра быў В. Селях-Качанскі. Драматычная трупа складалася з акцёраў розных мінскіх тэатраў, якія не здолелі : В. Окалаў, П. Ротар, С. Патаповіч, М. Шчансновіч, У. Говар-Бандарэнка, У. Пальчэўскі, Б. Уладамірскі, М. Цурбакоў і інш.

Рэпертуар тэатра абмяркоўваўся з акупацыйнымі ўладамі. Усе іх заўвагі і прапановы безагаворачна прымаліся. У рэпертуары пераважалі творы замежнай класікі, а таксама п’есы беларускіх драматургаў. Сярод пастановак: «Пінская шляхта» В. Дуніна-Марцінкевіча, «Міхалка» Далецкіх, «Шчаслівы муж», «На Антокалі», «Пан міністар» Ф. Аляхновіча, «Каварства і каханне» Ф. Шылера, «Патанулы звон» Г. Гаўптмана, «Лекар паняволі» Мальера, «Карчмарка» К. Гальдоні, «Разбіты збан» Г. фон Кляйста, «Лялечны дом» («Нора») Г. Ібсена. Побач з драматычнымі спектаклямі ставіліся оперы і балеты: «Кармэн» Ж. Бізэ, «Чароўная флейта» В. А. Моцарта, «Яўген Анегін» П. Чайкоўскага, «Вольны стралок» К. Вебера. Усе спектаклі ішлі на беларускай мове. Пераклады лібрэта былі зробленыя Н. Арсенневай.

22 чэрвеня 1943 года ў час вячэрняга спектакля ў тэатры адбыўся выбух ад закладзенай партызанамі міны. Пасля рамонту 2 красавіка 1944 года адкрыўся операй «Купалле» А. Туранкова. У чэрвені 1944 года адбылася апошняя прэм’ера тэатра — «Загубленае жыццё» Т. Лебяды.

## Гл. таксама 
* Выбух у Менскім беларускім тэатры (1943)

## Літаратура 
* 
* Шчансновіч М. Запіскі акцёра і партызана. Мн., 1976;
* Няфёд У. Францішак Аляхновіч: Тэатральная і грамадска-палітычная дзейнасць. Мн., 1996;
* Хрэстаматыя па гісторыі беларускага тэатра і драматургіі. Т. 2. Мн., 1998.

Катэгорыя:Тэатры Мінска
Катэгорыя:З’явіліся ў 1941 годзе
Катэгорыя:1941 год у Мінску
Катэгорыя:Зніклі ў 1944 годзе
Катэгорыя:Гісторыя Мінска
Катэгорыя:Нямецкая акупацыя Беларусі (1941—1944)
Катэгорыя:Беларускі калабарацыянізм
Асмалоўская

**Асмалоўская** — жаночая форма прозвішча Асмалоўскі.

## Прозвішча 
* Галіна Віктараўна Асмалоўская (1936—2021) — беларускі дамрыстка, педагог, заслужаная артыстка Беларусі
* Зоя Васільеўна Асмалоўская (1928—2012) —  савецкая і беларуская актрыса тэатра і кіно. Заслужаная артыстка БССР (1982).
* Таццяна Сяргееўна Асмалоўская (нар. 1958) — беларускі палітык.
Засада ў Эль-Фалуджы

**Напад з засады на канвой ПВК «Blackwater» у Эль-Фалуджы** з 4 супрацоўнікаў, якія суправаджалі дастаўку прадуктаў харчавання кампаніі ESS, здарыўся 31 сакавіка 2004 года.

Чацвёра ўзброеных супрацоўніки «Blackwater» Скот Хелверстон (), Джэрк Зовк (), Уэслі Баталон () і Майк Ціг () былі забіты прыхільнікамі мяцовага супраціву, іх целы былі выцягнуты з машын і збіты, затым спалены. Трупы былі прывязаны да машын, іх цягнулі па вуліцах, і ў выніку былі павешаны на мосце праз Еўфрат.

Фатаграфіі і відэазапісы гэтай падзеі былі паказаны многімі агенцтвам навін ва ўсім свеце, што выклікала абурэнне ў Злучаных Штатах. У выніку гэта прывяло да нападу ўзброеных сіл ЗША на горад, які аднак скончыўся беспаспяхова.
## Відэа 
* *www.youtube.com*// Four Blackwater Agents Hung in Fallujah Iraq March 31, 2004 (Репортаж с места событий)

Катэгорыя:Вайна ў Іраку
Катэгорыя:Падзеі 31 сакавіка
Катэгорыя:Сакавік 2004 года