open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
БелАЗ-549

**БелАЗ-549** — звышцяжкі кар’ерны самазвал вытворчасці Беларускага аўтамабільнага завода (БелАЗ). Выпускаўся серыйна з 1974 па 1986 год. З’яўляўся першым кар’ерным самазвалам маркі БелАЗ з электрамеханічнай трансмісіяй. Усяго было сабрана 1638 адзінак.

## Гісторыя 
Ужо да другой паловы 1960-х гадоў Беларускі аўтамабільны завод асвоіў вытворчасць лінейкі кар’ерных самазвалаў грузападымальнасцю ў 27 тон (БелАЗ-540А) і 40 тон (БелАЗ-548). Між тым, прынятая вытворчая праграма, патрабавала стварэння і асваення больш грузапад’ёмных і прадукцыйных машын грузападымальнасцю ў 65, 100 і 120 тон. Першапачаткова ў якасці 65-тонніка павінен быў выступаць самазвальны аўтацягнік у складзе седлавога цягача БелАЗ-548В і паўпрычэпа-самазвала БелАЗ-5272. Аднак, па выніках выпрабаванняў гэты аўтамабіль выявіўся не занадта ўдалым, з вялікімі габарытамі, што рабіла яго эксплуатацыю ў кар’ерах, у сціснутай прасторы, праблемнай. Было прынята рашэнне аб распрацоўцы новага кар’ернага самазвала грузападымальнасцю 65—75 тон. Такі аўтамабіль патрабаваў ужо больш складаную канструкцыю з электрамеханічнай трансмісіяй, якая перадае энергію рухавіка на вядучыя колы. У колавыя рэдуктары былі ўбудаваныя электрарухавікі (матор-кола), самазвал меў незалежную падвеску ўсіх колаў. 

Работы па стварэнні новага самазвала пачаліся ў 1965 годзе. Першы доследны ўзор БелАЗ-549 быў выраблены 20 снежня 1968 года да 50-годдзя Беларускай ССР. У наступныя некалькі гадоў праводзіліся выпрабаванні і даводка будучага самазвала. Разам з тым узніклі праблемы з наяўнасцю падыходнага рухавіка. Савецкая аўтамабільная прамысловасць тады не вырабляла рухавікі магутнасцю больш 500 к.с. прыдатныя да работы з электрычнай трансмісіяй. Як часовая мера на першых прататыпах 549-й мадэлі стаялі суднавыя дызелі М-300. Аднак, з-за няўзгодненасці міністэрстваў выбар упаў на цеплавозныя турбадызелі 6ЧН 21/21 магутнасцю ў 1050 к.с. Усё гэта затрымлівала пачатак вытворчасці 549-й мадэлі, аж да 1974 года. Пастаўкі дызеляў не былі рытмічнымі, таму і вытворчасць БелАЗ-549 па гадах не была раўнамернай.

## Мадыфікацыі 
* **БелАЗ-549** — базавая мадэль;
* **БелАЗ-549В-5275** — доследны самазвальны аўтацягнік;
* **БелАЗ-549С** — доследная мадыфікацыя для крайняй поўначы;
* **БелАЗ-Э549Г** — доследная мадыфікацыя з газатурбінным рухавіком.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* БелАЗ-549 Аўтапрам Беларусі 

549
Катэгорыя:Аўтамабілі 1980-х
Катэгорыя:Аўтамабілі 1970-х
Ганна Рыгораўна Герштэйн

**Ганна Рыгораўна Герштэйн** (нар. , Масква — ) — беларускі тэатральны крытык.

## Біяграфія 
Скончыла ў 1948 годзе Ленінградскі тэатральны інстытут імя А. Астроўскага. Працавала ў Міністэрстве культуры Беларусі, у 1980—1985 гадах выкладала ў Беларускім тэатральна-мастацкім інстытуце.

## Творчасць 
Аўтар творчых партрэтаў акцёраў, у т.л. В. Пола, Р. Качаткова, Л. Рахленкі, У. Дзядзюшкі і інш. Выступала ў перыядычным друку з артыкуламі пра тэатр, рэцэнзіямі на спектаклі і інш. Аўтар кнігі пра Дзяржаўны яўрэйскі тэатр Беларусі «Лёс аднаго тэатра» (Судьба одного театра / А. Г. Герштейн. — Мн.: Четыре четверти, 2000. — 95, [1] с. : ил., портр.; 20 см.).

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* *Барыс Крэпак* Што я ведаю пра гібель Пэна?  // Газета «Культура», № 13 (1087) 30.03.2013 — 06.04.2013 г.
* *Владимир Орлов* Человек жив, пока о нём помнят // Общественное объединение ЕКЦ «МИШПОХА»

Катэгорыя:Тэатральныя крытыкі Беларусі
Герштэйн

**Герштэйн** (, ) — яўрэйскае і нямецкае прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
### Б 
* Блюма Вульфаўна Герштэйн (у замужжы *Зейгарнік*; 1900—1988) — савецкі псіхолаг.

### Г 
* Ганна Рыгораўна Герштэйн (нар. 1923) — беларускі тэатральны крытык.

### І 
* 

### К 
* Кірыл Леанідавіч Герштэйн (нар. 1979) — амерыканскі піяніст расійскага паходжання.
* Курт Герштэйн (1905—1945) — афіцэр СС.

### Л 
* Ларыса Іосіфаўна Герштэйн (1951—2023) — ізраільскі палітычны і грамадскі дзеяч, бард.
* Леў Якаўлевіч Герштэйн (1877—1934) — член ЦК партыі сацыялістаў-рэвалюцыянераў, член Усерасійскага ўстаноўчага сходу.

### М 
* Міхаіл Львовіч Герштэйн (нар. 1958) — амерыканскі фізік, паэт і пісьменнік.

### Р, С 
* Рыгор Майсеевіч Герштэйн (1870—1943) — рускі і савецкі медык, хірург.
* Рыгор Майсеевіч Герштэйн (1916—1988) — савецкі радыёфізік, доктар фізіка-матэматычных навук, загадчык кафедры радыёфізікі Саратаўскага ўніверсітэта, брат Ф. М. Герштэйна.
* Рэва Герштэйн (1917—2020) — канадскі псіхолаг.
* 

### Ф, Х, Э 
* Фёдар Майсеевіч Герштэйн (1878 — не раней 1912) — рускі журналіст і перакладчык, стрыечны брат Л. Я. Герштэйна.
* Хаім Срулевіч Герштэйн (1903—1963) — бесарабскі падпольшчык і савецкі партыйны дзеяч.
* Эма Рыгораўна Герштэйн (1903—2002) — савецкі літаратуразнавец, дачка Р. М. Герштэйна.

### Ю 
* Юліян Ісаевіч Герштэйн (1894—1962) — савецкі архітэктар і мастак.
* Юрый Міхайлавіч Герштэйн (*Гарин*, 1934—2012) — савецкі і расійскі паэт-песеннік.
Іосіф Герштэйн

**Іосіф Герштэйн**:
* Ізя Абрамавіч Герштэйн (1923—2013) — савецкі і кіргізскі кінарэжысёр-дакументаліст, брат І. А. Герштэйна.
* Іосіф (Юз) Абрамавіч Герштэйн (1919—2018) — кіргізскі савецкі кінарэжысёр-дакументаліст.
* Іосіф Якаўлевіч Герштэйн (1882—1938) — савецкі ваенны, партыйны і гаспадарчы дзеяч, першы камандуючы Азоўскай ваеннай флатыліі.
Сямён Герштэйн

**Сямён Герштэйн**:
* Сямён Ісаевіч Герштэйн (1903—1960) — савецкі мастак, графік, брат Ю. І. Герштэйна.
* Сямён Саламонавіч Герштэйн (1929—2023) — савецкі і расійскі фізік.
Сербы ў Босніі і Герцагавіне

**Сербы ў Босніі і Герцагавіне** (**баснійскія сербы**, , , ) — сербы, якія пражываюць на тэрыторыі Босніі і Герцагавіны.

З’яўляюцца адным з дзяржаваўтваральных народаў Босніі і Герцагавіны (разам з баснякмі і харватамі). 49% тэрыторыі Босніі і Герцагавіны складае Рэспубліка Сербская — дзяржаўнае ўтварэнне сербаў.

Былі адным з супрацьлеглых бакоў у ходзе грамадзянскай вайны 1992—1995 гадоў, імкнуліся да захавання адзінай дзяржаўнасці з Сербіяй.

Многія ваенныя лідары баснійскіх сербаў былі асуджаны Міжнародным трыбуналам па былой Югаславіі як ваенныя злачынцы. 

## Этнічны склад Босніі і Герцагавіны 

Файл:BiH_-_ES_N_1961.gif|1961 год
Файл:BiH_-_ES_N_1971.gif|1971 год
Файл:Bosnia_Herzegovina_Ethnic_1981.png|1981 год
Файл:Bosnia_Herzegovina_Ethnic_1991.png|1991 год
Файл:DemoBIH2006a.png|2006 год
Файл:Bosnia_Herzegovina_Ethnic_2013.png|2013 год

## Спасылкі 
*Serbs in Bosnia and Herzegovine since the time of Petar Kočić until Republika Srpska (lecture in Serbian)
Катэгорыя:Сербы
Катэгорыя:Народы Босніі і Герцагавіны
Фэйкавыя будынкі

**Фэйкавыя будынкі** () — наўмысна створанныя штучныя збудовы, якія ў асноўным выкарыстоўваюцца як **гарадскі камуфляж**, для прыхавання аб’ектаў, што выглядаюць непрыемна ў гарадскім асяроддзі. Яны сустракаюцца ў населеных пунктах, дзе зліваюцца з ужо існуючай гарадской архітэктурай.

## Гісторыя 
## Прыклады фэйкавых будынкаў 
#### Вентыляцыйныя 
* 145 Rue La Fayette. 10-я акруга Парыжа.
* Будынкі Галандскага тунэлю. Нью-Ёрк, Нью-Ёрк, ЗША.
* 58 Joralemon Street. Brooklyn Heights, Бруклін, Нью-Ёрк, ЗША.
* 23/24 Leinster Gardens. Лондан, Англія, Вялікабрытанія.

#### Электрычныя 
* Мемарыяльная лабараторыя Штрэкера. Саўтпойнт Парк, Востраў Рузвельта, Нью-Ёрк, ЗША.
* 51 W Ontario Street. Чыкага, Ілінойс, ЗША.
* 640 Millwood Road . Таронта, Антарыё, Канада.
* 29 Nelson Street . Таронта, Антарыё, Канада.

## Дызайн 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Горадабудаўніцтва
Катэгорыя:Архітэктура XX стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктурная тэрміналогія
Катэгорыя:Фэйкавыя будынкі
Парэцкі Мох

**Парэ́цкі Мох** — балота нізіннага (36 %), мяшанага (40 %) і вярховага (24 %) тыпаў на паўднёвым захадзе Пухавіцкага раёна Мінскай вобласці Беларусі, у вадазборы ракі Пціч. Плошча 4,2 тыс. га. У другой палове XX стагоддзя на балоце вялася здабыча торфу, часткова выкарыстоўвалася пад сенажаць, цяпер у межах Амяльнянскага заказніка.

Занята дробналістным лесам, на глебе травяное покрыва з асок.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Балоты Пухавіцкага раёна
Копыш (балота)

**Ко́пыш** — балота вярховага (67 %), пераходнага (25 %), нізіннага (8 %) тыпаў на паўднёвым усходзе Пухавіцкага раёна Мінскай вобласці Беларусі, у вадазборы ракі Талька. Плошча 1,2 тыс. га. Глыбіня торфу да 5,3 м, сярэдняя 2,3 м. На 1978 год запасы торфу складалі 2,8 млн т. Раней вялася здабыча торфу. Амаль усё балота занята хвойным лесам. Асушана дрэнажом каля 100 га, выкарыстоўваецца пад ворыва і сенажаць.

На балоце біялагічны заказнік рэспубліканскага значэння.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Балоты Пухавіцкага раёна
Маркулёва

**Маркулё́ва** — былая вёска ў Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіла ў склад Опсаўскага сельсавета.

Скасавана 13 снежня 2006 года.

## Спасылкі
Вангішкі

**Ва́нгішкі** — былая вёска ў Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіла ў склад Плюскага сельсавета.

Скасавана 21 снежня 2007 года.

## Спасылкі
Эйфарычнае ўспамінанне

**Эйфарычнае ўспамінанне** — гэта псіхалагічны тэрмін, які абазначае схільнасць людзей успамінаць мінулы вопыт у пазітыўным святле, ігнаруючы негатыўны вопыт, звязаны з некаторымі падзеямі. Эйфарычнае ўспамінанне лічыцца фактарам залежнасці ад рэчываў, а таксама праблемаў з гневам. Людзі могуць стаць апантанымі ўзнаўленнем памятных задавальненняў мінулага.

## Гл. таксама 
* Ружовая рэтраспекцыя
* Прадузятае пацверджанне

## Спасылкі 
Катэгорыя:Наркаманія
Катэгорыя:Кагнітыўныя скажэнні
Жыціе Аляксея, чалавека Божага

**«Жыціе Аляксея, чалавека Божага»** — перакладны агіяграфічны твор старажытнабеларускай літаратуры. Першапачаткова тэкст набыў папулярнасць у Заходняй Еўропе. Прыблізна ў X ст. трапіў у Візантыю, дзе аформіўся як тыповы царкоўны жыццяпіс.

На тэрыторыі Беларусі вядома ўжо з XI стагоддзя, на старабеларускую мову перакладзена ў XV ст. За аснову ўзятыя лацінскі варыянт «Legenda Aurea Jacobi de Voragine», а таксама чэшскія рукапісныя крыніцы. Беларускі рэгіянальны варыянт захаваўся ў копіях XV—XVII стст.

У аснове сюжэта твора ляжыць гісторыя юнака з сям’і «прешляхетного римлянина Евфимияна». Пакліканы верай у Бога, у імя духоўнага ўдасканалення Аляксей адмаўляецца ад сям’і, жонкі, багацця і накіроўваецца ў Сірыю, дзе жыве як пустэльнік. Вярнуўшыся ў Рым, Аляксей 17 гадоў жыў пад сходамі свайго дома, не пазнаны ні жонкай, ні бацькамі, ні слугамі, прымаючы ад іх міласціну нароўні з іншымі жабракамі. Толькі пасля смерці Аляксея раскрываецца праўда пра яго пакутніцтва. Паводле аўтара, цела «чалавека Божага» не падлягала тленню. Той, хто дакранаўся да яго «дорогих костей», пазбаўляўся хвароб.

У творы адлюстраваны ўзорны вобраз хрысціянскага святога, для якога свет Боскі вышэй за чалавечы. Ен напоўнены драматызмам і прапагандуе высокія маральныя якасці — любоў, духоўную моц, цярпенне, міласэрнасць.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Л. М. Навіцкая. Моўны аналіз «Жыція Аляксея, чалавека божага» (графіка-арфаграфічны ўзровень)

Катэгорыя:Беларуская перакладная літаратура
Катэгорыя:Жыціі
Васількішкі 6

**Васількі́шкі 6** — былы хутар у Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіў у склад Плюскага сельсавета.

Скасаваны 21 снежня 2007 года.

## Спасылкі
Мадысан (акруга, Тэхас)

**Акруга Мадысан** () — акруга штата Тэхас Злучаных Штатаў Амерыкі. На 2000 год у ёй пражывала 12940 чалавек. Па ацэнцы бюро перапісу насельніцтва ЗША ў 2009 годзе насельніцтва акругі складала 13 333 чалавек. Акруговы цэнтр - горад Мадысанвіл.

Катэгорыя:Акругі Тэхаса
Маямі (Тэхас)

**Маямі** () — горад у штаце Тэхас (ЗША). Адміністрацыйны цэнтр акругі Робертс і адзіны ў ёй муніцыпалітэт. Па дадзеных за 2014 год колькасць насельніцтва складала 596 чалавек.

Катэгорыя:Гарады Тэхаса
Маямі (значэнні)

**Маямі**:
* Маямі (народ)

## Тапонім 
* Маямі
* Маямі (Аклахома)
* Маямі (Тэхас)
Робертс (акруга, Тэхас)

**Акруга Робертс** () — акруга ў ЗША, штаце Тэхас. Названа ў гонар губернатара Тэхаса Арана Майла Робертса. Станам на 2000 год колькасць насельніцтва складала 887 чалавек. Акруговы цэнтр — горад Маямі.

Акруга Робертс уваходзіць у лік 5 акруг Тэхаса з дзеючым сухім законам.

Катэгорыя:Акругі Тэхаса
Мак-Ален (Тэхас)

**Мак-Ален** () — горад у штаце Тэхас, ЗША. Знаходзіцца ў паўднёвай частцы Тэхаса, за 8 кіламетраў ад яго мяжы з Мексікай. Адміністрацыйна ён уваходзіць у федэральную акругу Хідалга. Плошча горада - 119,8 км². Насельніцтва - 106 414 чалавек (на 2000 год).

Катэгорыя:Гарады Тэхаса
Хідалга (акруга, Тэхас)

**Акруга Хідалга** () — горад у ЗША, штаце Тэхас, насупраць ад мексіканскага муніцыпалітэта Рэйнаса па другі бок ракі Рыа-Грандэ. Станам на 2000 год, колькасць насельніцтва складала 569463 чалавек. Па ацэнцы бюро перапісу насельніцтва ЗША ў 2008 годзе колькасць жыхароў акругі вырасла да 726 604 чалавек. Акруговы цэнтр — горад Эдынбург. Акруга была заснавана ў 1852 годзе. Названа ў гонар Мігеля Ідальга-і-Кастыльё, святара, які пачаў рух незалежнасці Мексікі ад Іспаніі.

Катэгорыя:Акругі Тэхаса
Марлін (Тэхас)

**Марлін** () — горад у ЗША, размешчаны ва ўсходняй частцы штата Тэхас, адміністрацыйны цэнтр акругі Фолс. Па дадзеных перапісу за 2010 год колькасць жыхароў складала 5967 чалавек, паводле ацэнкі Бюро перапісу ЗША ў 2016 годзе ў горадзе пражываў 5671 чалавек.

Катэгорыя:Гарады Тэхаса
Фолс (акруга)

**Акруга Фолс** () — акруга ЗША, у штаце Тэхас. На 2000 год колькасць насельніцтва складала 18576 чалавек. Па ацэнцы бюро перапісу насельніцтва ЗША ў 2009 годзе насельніцтва акругі складала 16 782 чалавек. Акруговы цэнтр — горад Марлін. Сфарміравана ў 1850 годзе.

Катэгорыя:Акругі Тэхаса
Маршал (Тэхас)

**Маршал** () — горад у ЗША, размешчаны ў паўночна-ўсходняй частцы штата Тэхас. Адміністрацыйны цэнтр акругі Гарысан. Насельніцтва — 23935 жыхароў (2000 год). Заснаваны ў 1841 годзе.

## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Джордж Форман, амерыканскі баксёр

Катэгорыя:Гарады Тэхаса
Гарысан (акруга, Тэхас)

**Гарысан** () — акруга ў штаце Тэхас, ЗША. На 2000 год колькасць насельніцтва складала 62110 чалавек. Па ацэнцы бюро перапісу насельніцтва ЗША ў 2009 годзе насельніцтва акругі складала 64 795 чалавек. Акруговы цэнтр - горад Маршал. Сфарміравана ў 1839 годзе.

Катэгорыя:Акругі Тэхаса
Дойл

**Дойл** — шматзначны тэрмін.

## Вядомыя асобы 
* Артур Конан Дойл — брытанскі пісьменнік
* Джэймс Дойл — брытанскі антыквар і ілюстратар
* Патрык Дойл — шатландскі кінакампазітар
Джэймс Дойл

**Джэймс Уільям Эдмунд Дойл** (22 кастрычніка 1822&nbsp;— 3 снежня 1892) — антыквар і ілюстратар . Ён быў сынам Джона Дойла; меў афіцыйны тытул барона Англіі з 1886 года, брат Рычарда Дойла і дзядзька Артура Конан Дойла. 12 лютага 1874 года ажаніўся ў Лондане з Джэйн Генрыэтай Хокінс.

Найбольш выбітным творам лічыцца 81 ілюстрацыя да «Хронікі Англіі» (A Chronicle of England, BC 55-AD 1485).

## Спасылкі 
* Джэймс Дойл

Катэгорыя:Артур Конан Дойл
Катэгорыя:Мастакі Англіі
Катэгорыя:Антыквары Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Ілюстратары Вялікабрытаніі
Зміцер Максімавіч Жыткевіч

**Зміцер Максімавіч Жыткевіч** (псеўданім: *Гушчар*; , Халамер’е, Гарадоцкі раён, Віцебская вобласць — , , Латвія) — беларускі паэт, празаік.

## Біяграфія 
Рана страціў бацьку і апынуўся на папячэнні дзядзькі. Вучыўся ў Халамерскай прыходскай школы, працаваў пісарам Халамерскай валасной управы. Пасля смерці дзядзькі ў часе Першай сусветнай вайны быў уладкаваны ў дзіцячы дом у Віцебску. Пасля заканчэння навучання ў дзіцячай працоўнай камуне, у 1921 годзе працаваў справаводам губернскага палітычна-асветнага камітэта. У 1922 годзе быў абраны ў склад мясцовага Савета вёскі Халамер’е, выконваў функцыі сакратара. У 1924—1925 гг. працаваў справаводам райвыканкама ў Езярышчы, у 1925—1926 гг. — загадчыкам Езярышчанскага народнага дома. У 1926—1927 гг. сакратар «Віцебскай сялянскай газеты», пасля — «Віцебскага пралетарыя». З 1931 г. быў адказным сакратаром віцебскага БелАППа. У 1933 г. перайшоў на працу ў транспартны аддзел НКУС (пазней МДБ), дзе служыў каля 22 гадоў. Пасля Вялікай Айчыннай вайны жыў у Рызе (Латвія). Быў сябрам КПСС з 1938 г.

## Творчасць 
Дэбютаваў частушкамі ў 1924 годзе ў «Витебской крестьянской газете». У канцы 1920-х — пачатку 1930-х гг. публікаваў вершы, апавяданні, нарысы, публіцыстычныя артыкулы ў мясцовым і рэспубліканскім друку. Пісаў на беларускай і рускай мовах. Творы ўвайшлі ў калектыўныя зборнікі вершаў «Пачатак» (Віцебск, 1926) і «Світанне» (Віцебск, 1927), якія выдавала мясцовая філія «Маладняка», у зборнік Віцебскай асацыяцыі пралетарскіх пісьменнікаў «Рытмы будавання» (1930).

Архіў захоўваецца ў М. Х. Плавінскага (Віцебск).

## Узнагароды 
Узнагароджаны ордэнамі Чырвонага Сцяга, Чырвонай Зоркі, Знак Пашаны.

## Літаратура 
* Энцыклапедыя літаратуры і мастацтва Беларусі : у 5 т. — Мінск, 1985. — Т. 2.
* Беларускія пісьменнікі : біябібліяграфічны слоўнік : у 6 т. — Мінск, 1993. — Т. 2.

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Гарадоцкім раёне
Катэгорыя:Пісьменнікі Беларусі
Катэгорыя:Паэты Беларусі
Катэгорыя:Беларускамоўныя пісьменнікі
Катэгорыя:Рускамоўныя пісьменнікі
Катэгорыя:Беларускамоўныя паэты
Катэгорыя:Рускамоўныя паэты
Дальдынія канцэнтрычная

**Дальдынія канцэнтрычная** (*Daldinia concentrica*) — від грыбоў роду сямейства . Сучасную бінамінальную назву атрымаў у 1863 годзе .

## Назва 
, на якой кароль Альфрэд спаліў пірог у сялянскай хаце]]
У англійскай мове называецца «вугальныя шарыкі» (), «пірожнае караля Альфрэда» (). Існуе легенда, што кароль Альфрэд падчас хованкі ад вікінгаў пасяліўся ў сялянскай хаце. Жанчына пастуха папрасіла караля пасцерагчы выпяканне пірожных, але Альфрэд паглыбіўся ў разважанні і яны згарэлі. За што сялянка на яго накрычала.

## Будова 
Цвёрдае, круглае пладовае цела з цьмяным налётам, якое спачатку цёмна-карычневага колеру, але з часам становіцца чорным, як прыгарэлае цеста. Калі парэзаць цела&nbsp;— бачныя канцэнтрычныя сярэбраныя кольцы.

## Жыццёвы цыкл 
Пладовыя целы з’яўляюцца круглы год. Служыць кормам для вусеняў матылькоў сямейства .

## Распаўсюджанне і асяроддзе пражывання 
Расце на мёртвай драўніне, асабліва ясеню, і на .

## Практычнае выкарыстанне 
Не ядомы. Для распальвання агню выкарыстоўваюцца сухія асобнікі, яны лёгка запальваюцца ад крамянёвай іскры, гараць павольна, як вуголле.

## Галерэя 

Файл:Cramp_ball_close-up.JPG|Паверхня грыба
Файл:Daldinia_concentrica,_King_Alfred's_Cakes,_with_rings.JPG|Унутраная будова старога грыба
Файл:Black_Fungi_(4032301440).jpg|Група грыбоў у лесе

## Спасылкі 
* Daldinia concentrica // Mycobank.org,&nbsp;— CBS-KNAW Fungal Biodiversity Center Utrecht, 2016.&nbsp;— URL
* Cesati, V.; De Notaris, G. 1863. Schema di classificazione degle sferiacei italici aschigeri piu' o meno appartenenti al genere Sphaeria nell’antico significato attribuitoglide Persono. Commentario della Società Crittogamologica Italiana. 1(4):177-420 
* E. Lawrence, S. Harniess Mushroom and other fungi. Identification guides British & European. // Flame tree publishing. London, 2007.&nbsp;— 384 p.&nbsp;— P. 376.

Катэгорыя:Грыбы Паўночнай Амерыкі
Катэгорыя:Грыбы Еўропы
Катэгорыя:Аскаміцэты
БелАЗ-549В

**БелАЗ-549В** — вопытны кар’ерны самазвал грузападымальнасцю 120 тон з актыўным паўпрычэпам і газатурбінным рухавіком. Пабудаваны на Беларускім аўтамабільным заводзе ў 1969 годзе ў адзіным экзэмпляры. Самы буйны самазвал у СССР на момант стварэння.

## Гісторыя 
Пяцігадовы план 1966—1970 гадоў прадпісваў беларускаму аўтазаводу распрацаваць кар’ерныя самазвалы грузападымальнасцю 100 тон і вышэй. Галоўнай праблемай, з якой сутыкнуліся канструктары, стала адсутнасць рухавіка патрэбнай магутнасці (на той момант у СССР не выпускалі дызеляў магутнасцю 1000 к.с.), таму было вырашана правесці эксперымент і ўсталяваць на грузавік верталётны рухавік магутнасцю 1200 к. с.  У 1969 годзе пабудова самазвала завяршылася.

З-за высокага кошту эксплуатацыі і малога рэсурсу авіярухавіка (каля 3000—4000 гадзін у параўнанні з 15 000—20 000 гадзін для дызеля), а таксама з-за неабходнасці ў спецыяльным паліве (авіяцыйны газ), далейшую работу па праекце вырашылі згарнуць, і да эксперыментаў з газатурбіннымі рухавікамі на БелАЗе не вярталіся да 2018 года.

БелАЗ-549В прадстаўляў сабой аўтацягнік з актыўным паўпрычэпам і электрычнай перадачай: газатурбінны рухавік прыводзіў у рух генератар, а атрыманы ток накіроўваўся на электрарухавікі задняга моста цягача і моста паўпрычэпа. Машына выкарыстоўвала турбавінтавы рухавік ТВ2-117, прызначаны для ўстаноўкі на верталёты Мі-8. Яго распрацавалі на заводзе імя Клімава, і з 1967 года выпускалі на Пермскім маторным заводзе.

## Крыніцы 
549В
Санджон (ван Часона)

**Санджон** () — 9-ы ван карэйскай дзяржавы Часон, які кіраваў у 1469—1495 гадах. Імя — **Хёль** (). Змененае імя і прозвішча — **Лі Мо**.

Пасмяротныя тытулы — Канджон-тэван, Канхё-тэван.

## Вобраз у культуры 
Пра жыццё Санджона апавядаюць наступныя кінафільмы і тэлесерыялы:

## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Кіраўнікі Карэі
Грабніцы кіраўнікоў Часона

**Грабніцы кіраўнікоў дзяржавы Часон** — 40 грабніц ванаў і імператараў карэйскай дзяржавы Часон (1392—1910), размешчаныя на тэрыторыі Паўднёвай Карэі. Грабніцы знаходзяцца ў 18 рэгіёнах краіны, яны былі ўзведзены ў знак павагі і праслаўлення дзей імператараў. У 2009 годзе яны былі ўключаныя ў спіс аб’ектаў Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА.

Кожная грабніца ўяўляе сабой комплекс з некалькіх аб’ектаў (будынкі, скульптуры), які мае складаную структуру-напрыклад, вобласць для «сустрэчы» жывых і мёртвых, вобласць для малітваў продкам, месца для памінальных службаў, ахоўныя будынкі і гэтак далей.

## Спасылкі 
* https://whc.unesco.org/en/list/1319/gallery/

Катэгорыя:Культура Карэі
Катэгорыя:Грабніцы
Катэгорыя:Сусветная спадчына
БелАЗ-7521

**БелАЗ-7521** — серыя звышцяжкіх кар’ерных самазвалаў грузападымальнасцю 170—190 тон, распрацаваных Беларускім аўтамабільным заводам.

## Гісторыя 
Да канца 1960-х гадоў у свеце ішло бурнае развіццё новых відаў кар’ернай тэхнікі, у прыватнасці стварэнне звышцяжкіх вялікагрузных кар’ерных самазвалаў. Амерыканская фірма **Unit Rig** у 1968 годзе прадставіла адзін з самых тады вялікіх у свеце кар’ерных самазвалаў **Lectra Haul M200** грузападымальнасцю 180 тон. Новая машына была вельмі выгадная, паколькі дазваляла вывозіць за адзін раз пароду, якую раней давялося б вывозіць як мінімум пяццю самазваламі грузападымальнасцю 30-40 тон. У СССР таксама зацікавіліся падобнай тэхнікай, але яе трэба было яшчэ асвоіць.

У пачатку—сярэдзіне 1970-х гадоў СССР закупіў партыю з некалькіх дзесяткаў самазвалаў Lectra Haul M200, паколькі ў краіне кар’ерных самазвалаў падобнага класа яшчэ не выпускалі. Тады ў ЗША пачала ўжо дзейнічаць папраўка Джэксана-Вэніка, па якой забаранялася прадаваць Савецкаму Саюзу амерыканскія тэхналогіі, і продаж аўтамабіляў быў ажыццёўлены праз канадскі філіял кампаніі Unit Rig. БелАЗ у гэты час толькі рыхтаваўся да засваення 75-тоннай мадэлі БелАЗ-549. М200 уважліва вывучылі савецкія спецыялісты. Пазней было прынята рашэнне аб стварэнні савецкіх самазвалаў аналагічнага тыпу на БелАЗе.

Летам 1979 года, да 35-годдзя вызвалення Беларусі ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў, быў пабудаваны першы доследны ўзор 170-тоннага самазвала БелАЗ-7521. Нягледзячы на тое, што кампановачныя і тэхнічныя рашэнні былі падобныя да амерыканскіх аналагаў, аўтамабіль меў і істотныя адрозненні. Так дызель агрэгаціраваўся з генератарам пераменнага току, пераменны ток паступаў на сілавы выпрамнік, ад выпрамніка пастаянны ток падаваўся на матор-колы. Першапачаткова планавалася ўсталёўваць дызелі чэхаславацкай вытворчасці, аднак, на серыйных машынах ставілі цеплавозныя дызелі Каломенскага завода.

У 1982 годзе быў пабудаваны абноўлены варыянт БелАЗ-75211, які з наступнага года пачалі збіраць серыйна. У далейшым, з 1989 года пачалася вытворчасць мадэрнізаванай мадэлі БелАЗ-75213, затым, з 1991-га — мадэлі 75214, з 1993-га — мадэлі 75215. За гэты час грузападымальнасць гэтых аўтамабіляў падрасла са 170 да 190 тон. У вытворчай праграме БелАЗа 190-тонныя аўтамабілі ўжо фінальнай мадыфікацыі 75216 заставаліся аж да 2003, калі ім на замену прыйшла новая мадэль БелАЗ-75180.

## Мадыфікацыі 
* **БелАЗ-7521** — першы прататып, пабудаваны ў 1979 годзе.
* **БелАЗ-75211** — першая серыйная мадыфікацыя, якая будавалася з 1983 па 1989 год. Стала першай мадэллю, якая атрымала абноўлены выгляд для наступных мадэляў аўтамабіляў гэтай маркі. Тэхнічна адрознівалася ад першага прататыпа зніжанай на дзве тоны ўласнай масай і шэрагам іншых дапрацовак.
* **БелАЗ-75213** (1989—1991) — далейшае развіццё мадэлі.
* **БелАЗ-75214** (1991—1993) — далейшае развіццё мадэлі.
* **БелАЗ-75215** (1993—канец 1990-х).
* **БелАЗ-75216** (канец 1990-х — 2003) — фінальная мадыфікацыя.

## Спасылкі 
* БелАЗ-7521 
* Самосвалы БелАЗ: Белорусские великаны

7521
Катэгорыя:Аўтамабілі 2000-х
Катэгорыя:Аўтамабілі 1990-х
Катэгорыя:Аўтамабілі 1980-х
Катэгорыя:Аўтамабілі 1970-х
Іква (прыток Стыра)

**Іква** — рака ва Украіне правы прыток Стыра (басейн Дняпра). Даўжыня — 155 км, плошча басейна — 2250 км².

## Гідраграфія 
Бярэ пачатак з крыніц каля сяла Чэрныця (Бродыўскі раён), у Крамянецкіх гарах, цячэ па Валынскім узвышшы. Даліна ракі ў вярхоўі карытападобная, з крутымі схіламі, ніжэй шырыня яе перавышае 5 км. Пойма пераважна двухбаковая, месцамі забалочаная, ад 100—200 да 650 м. Рэчышча слабазвілістае, на асобных участках зарэгуляванае сажалкамі і вадасховішчамі. Ухіл ракі 0,89 м/км. Асноўны прыток — Тартацька (справа).

Жыўленне мяшанае, пераважна снегавое. Замярзае ў пачатку снежня, ускрываецца ў пачатку сакавіка. 

У басейне ракі створаны меліяратыўныя сістэмы. На рацэ горад Дубна.

## Літаратура 
* *Коротун І. М.* Іква // Географічна енциклопедія України: у 3 т. / редколегія: О. М. Маринич (відпов. ред.) та ін. Т. 2 — К.: «Українська радянська енциклопедія» ім. М. П. Бажана, 1990. 

Катэгорыя:Басейн Стыра
Катэгорыя:Рэкі Львоўскай вобласці
Катэгорыя:Рэкі Ровенскай вобласці
Катэгорыя:Рэкі Цярнопальскай вобласці
Хёнджон (ван Часона)

**Хёнджон** () — 18-ы ван карэйскай дзяржавы Часон, які кіраваў з 28 чэрвеня 1659 па 17 верасня 1674 года. Імя — **Ён** (). Другое імя — **Кёнджык** ().

Пасмяротны тытул — Чанхё-тэван.

## Літаратура 
* 
* История Востока. — Т. 3. Восток на рубеже средневековья и Нового времени XVI—XVIII вв. / Под редакцией Р. Б. Рыбакова, Л. Б. Алаева. — , 2000. — 696 с. — ISBN 5-02-018102-1
* *Тихонов В. М., Кан Мангиль*. История Кореи: В 2 т. — Т. 1: С древнейших времен до 1904 г. — (Orientalia et Classica: Труды Института восточных культур и античности: вып. 41.) — : Наталис, 2011. — 533 с. — ISBN 978-5-8062-0343-5

Катэгорыя:Кіраўнікі Карэі
Гаўрыіл Яфімавіч Выгодскі

**Гаўрыіл Яфімавіч Выгодскі** (у дарэвалюцыйных дакументах *Габрыэль Эхелевіч Выгодскі*; , Бабруйск — , Ленінград) — расійскі і савецкі афтальмолаг, вочны хірург, вучоны-медык.

## Біяграфія 
Са шматдзетнай  хасідскай сям’і, Бацька — Эхель Мендэлевіч Выгодскі (1829 — ?) — займаўся забеспячэннем рускай арміі экіпіроўкай у Вільні, маці — Рона Лейбаўна Выгодская (1832 — ?). Брат — вядомы літоўскі ўрач і грамадскі дзеяч, міністр па яўрэйскіх справах у літоўскім урадзе, пазней дэпутат польскага сейма  (бацька пісьменніцы , дзед балетмайстра ). У 1880 годзе скончыў курс Віленскай 2-й гімназіі.

Пасля заканчэння медыцынскага факультэта Дэрпцкага ўніверсітэта у 1888 годзе працаваў у гарадской вочнай лякарні ў Санкт-Пецярбургу. Дысертацыю па тэме «Аб выніках ірыдэктаміі пры першаснай глаўкоме і іх стойкасці» абараніў у 1902 годзе (тады ж апублікаваная асобнай кнігай). У 1890—1900 гадах быў асістэнтам кафедры вочных хвароб Імператарскага клінічнага інстытута Вялікай княгіні Алены Паўлаўны, вучань прафесара Г. А. Донберга (1852—1900), пасля смерці якога выконваў абавязкі загадчыка кафедры. З 1902 года займаўся прыватнай практыкай і прыватнай выкладчыцкай дзейнасцю ў інстытуце, з 1914 года — на кафедры афтальмалогіі Імператарскай Ваенна-медыцынскай акадэміі (з 1921 года прыват-дацэнт). Стацкі саветнік.

З 1926 года і да канца жыцця зноў загадчык кафедры афтальмалогіі Ленінградскага інстытута ўдасканалення ўрачоў, прафесар. Арганізаваў выкладанне афтальмалогіі на базе Вольгінскай бальніцы на Цвярской вуліцы (1927) і першы курс фізіятэрапіі вока; з 1930 года выкладанне вялося на базе гарадской вочнай бальніцы № 7 на .

Асноўныя навуковыя працы ў галіне семіётыкі і хірургічнага лячэння глаўкомы, трахомы, злаякасных новаўтварэнняў слёзных залоз, укараніў аперацыю вылушчвання слёзнага мяшка.

## Манаграфіі 
* Symblepharon posterius et xerophthalmus e pemphigo conjunctivae. СПб: Типография Министерства путей сообщения, 1894.
* О результатах иридэктомии при первичной глаукоме и их стойкости. СПб: Типолитография Ц. Крайз и К, 1902.
* О результатах иридэктомии при первичной глаукоме и их стойкости (доклад д-ра Г. Выгодского). Киев: Типолитография товарищества И. Н. Кушниров и К, 1903.

## Сям’я 
* Жонка — Раіса Саламонаўна Выгодская (у дзявоцтве Патрухоўская, 1881 — 1973), спявачка, у 1930-х гадах выкладчык замежных моў у Ленінградскай кансерваторыі, Ваенна-марскім вучылішчы імя М. В. Фрунзе і на Спецыяльных курсах удасканалення каманднага складу Ваенна-Марскіх Сіл РСЧА.
* Брат — Лазар Эхелевіч (Яфімавіч) Выгодскі (1868 -—), урач-отарыналарынголаг у Імператарскім клінічным інстытуце Вялікай княгіні Алены Паўлаўны, пазней у Харкаве.
* Пляменніца — Яўгенія Максімаўна Калпакчы, філолаг-япаніст.

Катэгорыя:Афтальмолагі СССР
Катэгорыя:Афтальмолагі Расійскай імперыі
Ікапаць

**Ікапаць** () — рака ў Хмяльніцкай вобласці Украіны, левы прыток Случы (басейн Прыпяці). Даўжыня — 45 км, плошча басейна — 603 км².

## Гідраграфія 
Даліна трапецападобная, шырыня да 3 км, глыбіня да 30 м. Рэчышча шырынёй ад 1-2 да 5-8 м. Ухіл ракі 0,9 м/км.

Жыўленне снегавове і дажджавое. Ледастаў ад сярэдзіны снежня да сярэдзіны сакавіка.

Сцёк часткова зарэгуляваны сажалкамі. У прывусцевай частцы — горад Стараканстантынаў.

## Літаратура 
* *Перехрест В. С.* Ікопоть // Географічна енциклопедія України: у 3 т. / редколегія: О. М. Маринич (відпов. ред.) та ін. Т. 2 — К.: «Українська радянська енциклопедія» ім. М. П. Бажана, 1990. 

Катэгорыя:Басейн Гарыні
Катэгорыя:Рэкі Хмяльніцкай вобласці
Acharia stimulea

**Acharia stimulea** — від матылькоў сямейства .

## Апісанне 
Імага — цёмна-карычневая моль. Вусень зялёны, па абодвух канцах цела карычневы, у цэнтры маецца карычневая пляма з белай акантоўкай, якая нагадвае сядло. Даўжыня цела 2,5—3 см. З абодвух канцоў цела ў вусеня пара мясістых атожылкаў-«рожак» з валасінкамі-джаламі, якія змяшчаюць яд. Укол можа быць хваравітым і выклікаць ацёк, млоснасць, сып, якія трымаюцца некалькі дзён.

## Распаўсюджанне 
Від жыве ў Паўночнай і Паўднёвай Амерыцы.

## Харчаванне 
Вусені харчуюцца многімі відамі раслін, такімі як , ,  і інш.

## Спасылкі 
* Moths of Maryland

Катэгорыя:Ядавітыя жывёлы
Катэгорыя:Насякомыя Паўднёвай Амерыкі
Катэгорыя:Насякомыя Паўночнай Амерыкі
Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1860 годзе
Катэгорыя:Матылі
Іква (прыток Паўднёвага Буга)

**Іква** — рака ў Хмяльніцкай вобласці Украіны, левы прыток Паўднёвага Буга. Даўжыня — 56 км, плошча басейна — 514 км².

## Гідраграфія 
Даліна трапецападобная, шырыня да 2,5 км. Пойма двухбаковая, месцамі забалочаная, сярэдняя шырыня 600 м. Рэчышча звілістае. Ухіл ракі 1,3 м/км.

Жыўленне снегавое і дажджавое. Сцёк зарэгуляваны.

## Літаратура 
* *Яковенко Ю. П.* Іква // Географічна енциклопедія України: у 3 т. / редколегія: О. М. Маринич (відпов. ред.) та ін. Т. 2 — К.: «Українська радянська енциклопедія» ім. М. П. Бажана, 1990. 

Катэгорыя:Прытокі Паўднёвага Буга
Катэгорыя:Рэкі Хмяльніцкай вобласці
Вышэйшая школа сацыяльнай камунікацыі ў Гдыні

**Вышэйшая школа сацыяльнай камунікацыі ў Гдыні** () — польская прыватная вышэйшая навучальная ўстанова, якая знаходзіцца ў Гдыні.

## Напрамкі навучання 
* Педагогіка
* Паліталогія
* Нацыянальная бяспека

## Навуковыя выданні (часопісы) 
* «Гдыньскія сшыткі. Культурна-цывілізацыйная самабытнасць Гдыні»

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Навучальныя ўстановы з польскай мовай навучання
Катэгорыя:Вышэйшыя навучальныя ўстановы Гдыні
Выдра (значэнні)

**Выдра** — жывёла, тапонім і прозвішча.

* Выдра, звычайная выдра, парэшня — від драпежных млекакормячых сямейства куніцавых.

## Тапонім 
* Выдра — вёска ў Бродыўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.

## Гл. таксама 
* Выдра ў Беларусі
Маўнт-Вернан

**Маўнт-Вернан**:
* Маўнт-Вернан (плантацыя)
* Маўнт-Вернан (Нью-Ёрк)
* Маўнт-Вернан (Тэхас)
Маўнт-Вернан (Тэхас)

**Маўнт-Вернан** () — горад у ЗША, размешчаны ў паўночна-ўсходняй частцы штата Тэхас, адміністрацыйны цэнтр акругі Франклін. Па дадзеных перапісу за 2010 год колькасць жыхароў складала 2662 чалавекі, паводле ацэнкі Бюро перапісу ЗША ў 2016 годзе ў горадзе пражывала 2723 чалавекі.

Катэгорыя:Гарады Тэхаса
Гданьская архідыяцэзія

** Гданьская архідыяцэзія ** (, ) — дыяцэзія Рымска-Каталіцкай царквы з цэнтрам у горадзе Гданьск (Польшча), якая кіруецца іерархам з тытулам арцыбіскупа-мітрапаліта гданьскага.

У мітраполію Гданьска ўваходзяць Пэльпінская і Торуньская дыяцэзіі. 

Кафедральным саборам гданьскай архідыяцэзіі з'яўляецца Аліўскі кафедральны сабор у Гданьску.

## Гісторыя 
Пасля Першай сусветнай вайны і аднаўлення незалежнай Польшчы горад Гданьск (Данцыг) не быў вернуты Польшчы ад Германіі, а ператвораны ў вольны горад паводле Версальскай дамовы. Каталіцкая кангрэгацыя на захад ад Віслы належала да Хелмінскай дыяцэзіі, якая была вернута Польшчы, а на ўсход ад Віслы — да Вармійскай дыяцэзіі, якая заставалася часткай Германіі ў міжваенны перыяд. Немцы ў адміністрацыі Хелмінскай дыяцэзіі былі заменены польскімі святарамі, а польская мова стала абавязковай. У той час як каля 130 тысяч чалавек у Гданьску былі католікамі, толькі каля 10 % з іх былі польскамоўнымі, і першыя спробы рэарганізаваць касцёльнае жыццё былі зроблены вясной 1919 года, калі члены нямецкай кангрэгацыі папрасілі аб прыналежнасці да Вармінскай дыяцэзіі.

У той час як гэтыя спробы падтрымліваліся нямецкім урадам, польскі ўрад спрабаваў захаваць існуючую сітуацыю. 24 красавіка 1922 года Папа Пій XI вырашыў заснаваць Апостальскую адміністратуру Вольнага горада Данцыга, якая непасрэдна падпарадкоўвалася Папе Рымскаму. У 1925 годзе паміж Польшчай і Апостальскай Сталіцай быў падпісаны канкардат, паводле якога Апостальскі адміністратар цяпер павінен быў падпарадкоўвацца нунцыю ў Варшаве, што выклікала пратэсты мясцовага нямецкага каталіцкага насельніцтва. Такім чынам, 30 снежня 1925 года Папа Рымскі заснаваў вызваленую ад падаткаў Данцыгскую дыяцэзію і 2 студзеня 1926 года прызначыў Эдварда О'Рурка першым біскупам.

25 сакавіка 1992 года дыяцэзія атрымала статус мітраполіі. 

17 лістапада 1993 года арцыбіскуп выдаў інструкцыю аб статусе кашубскай мовы як мовы літургіі.

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт 


Катэгорыя:Рэлігія ў Польшчы
Катэгорыя:1925 год у Польшчы
Тайтус (акруга)

**Акруга Тайтус** () — акруга штата Тэхас Злучаных Штатаў Амерыкі. На 2000 год у ёй пражывала 28118 чалавек. Па ацэнцы бюро перапісу насельніцтва ЗША ў 2009 годзе насельніцтва акругі складала 30 206 чалавек. Акруговы цэнтр — горад Маўнт-Плезант. Сфарміравана ў 1846 годзе. Названа ў гонар Эндру Джэксана Тайтуса, члена легіслатуры штата.

Катэгорыя:Акругі Тэхаса
Мейсан (Тэхас)

**Мейсан** () — горад у ЗША, размешчаны ў цэнтральнай частцы штата Тэхас, адміністрацыйны цэнтр аднайменнай акругі. Па дадзеных перапісу за 2010 год колькасць жыхароў складала 2114 чалавек, паводле ацэнкі Бюро перапісу ЗША ў 2015 годзе ў горадзе пражывала 2139 чалавек.

Катэгорыя:Гарады Тэхаса
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1861 годзе
Мейсан

**Мейсан**, Мэйсан — прозвішча, тапонім.

## Прозвішча 
* Джордж Мейсан — амерыканскі палітык
* Джэймс Мэйсан — англійскі акцёр і сцэнарыст
* Сандра Мейсан — барбадаскі дзяржаўны і палітычны дзеяч

## Тапонім 
* Мейсан (Тэхас)
* Мейсан (акруга, Ілінойс)
* Мейсан (акруга, Тэхас)
Мейсан (акруга, Тэхас)

**Акруга Мейсан** () — акруга штата Тэхас Злучаных Штатаў Амерыкі. На 2000 год у ёй пражывала 3739 чалавек. Па ацэнцы бюро перапісу насельніцтва ЗША ў 2009 годзе насельніцтва акругі складала 3965 чалавек. Акруговы цэнтр - горад Мейсан. Сфарміравана ў 1858 годзе. Названа ў гонар форта Мейсан, размешчанага ў будучай акрузе.

Катэгорыя:Акругі Тэхаса
БелАЗ-75501

**БелАЗ-75501** — кар’ерны самазвал грузападымальнасцю 280 тон з шарнірна-сучлененай рамай і дызель-электрычным прывадам, пабудаваны на Беларускім аўтамабільным заводзе ў адзіным экзэмпляры. Самы буйны самазвал у гісторыі СССР; прадстаўлены 1 чэрвеня 1991 года.

## Гісторыя 
Так як кар’ерную тэхніку ў СССР закуплялі і за мяжой, БелАЗ быў вымушаны канкураваць з такімі вытворцамі, як Caterpillar, Komatsu, Terex, Unit Rig.

У сярэдзіне 1980-х гадоў Міністэрства вугальнай прамысловасці СССР планавала закупіць 75 кар’ерных самазвалаў грузападымальнасцю 275 тон да 2000 года. На той момант БелАЗ выпускаў самазвалы грузападымальнасцю толькі да 220 тон, так што савецкія канструктары прыступілі да распрацоўкі новай мадэлі.

Першая праблема, з якой сутыкнуліся стваральнікі самазвала — адсутнасць падыходных шын айчыннай вытворчасці: самыя вялікія на той момант вытрымлівалі да 55 тон нагрузкі. Пры традыцыйнай кампаноўцы кар’ернага самазвала (дзве восі, пярэдні мост аднасхільны, задні — двухсхільны) гэтага было недастаткова. Канструктары адкінулі трохвосевы варыянт, так як у гэтым выпадку габарыты самазвала абмежавалі б яго манеўранасць, і спыніліся на двухвосевы кампаноўцы, але з васьмю коламі.

Наступная праблема складалася ў тым, што пры такой кампаноўцы перадпакоі колы немагчыма зрабіць кіраванымі. З гэтым справіліся, выбраўшы шарнірна-сучленены тып рамы. Усе колы вырашылі зрабіць вядучымі. Каб зрабіць самазвал больш надзейным, канструктары супрацоўнічалі са спецыялістамі з кампаніі Komatsu. Сумесныя распрацоўкі ўключалі механізм перакульвання кузава, унутранае ўладкаванне кабіны і іншае.

У 1991 годзе БелАЗ-75501 адправіўся ў разабраным выглядзе на выпрабаванні. Хоць самазвал паспяхова прайшоў выпрабаванні, серыйную вытворчасць так і не наладзілі, а вопытны асобнік у рэшце рэшт быў зламаны і прыкладна ў 2000 годзе парэзаны на металалом.

## Канструкцыя 
Кар’ерны самазвал з шарнірна-сучлененай рамай меў прывад на ўсе колы.

### Шасі 
Асновай грузавіка служыла шарнірна-сучлененая рама з гідраўлічным механізмам павароту: два гідрацыліндра дыяметрам 180 мм паварочвалі пярэднюю частку машыны з пярэднім мостам, дызелем і кабінай на кут да 30° адносна задняй, на якой размяшчалася грузавая платформа. Радыус павароту складаў 16,5 метра па следзе пярэдняга кола. Усе колы з шынамі памерам 40.00–57 былі здвоенымі, і кожнае ўяўляла з сябе матор-кола. Падвеска была гідрапнеўматычныя, што забяспечвала плыўнасць ходу.

### Кабіна і бяспека 
Распрацаваная сумесна з японскай кампаніяй Komatsu двухмесная кабіна размяшчалася на вышыні 4,4 метра ад зямлі і была абсталявана ацяпляльнікам, кандыцыянерам, радыёстанцыяй, а таксама шафкай для адзення і магнітолай. Узровень шуму ў кабіне складаў 81 Дб. Таксама па ініцыятыве японскай кампаніі на самазвал усталявалі тэлеметрычную сістэму, якая ўключае дзве камеры задняга агляду, выява з якіх выводзілася на дысплей у кабіне. Акрамя таго, БелАЗ-75710 абсталявалі сістэмай папярэджання аб перагрузцы. На спецыяльным табло выводзілася інфармацыя аб тым, колькі тон загружана на платформу і колькі тона-кіламетраў набралася за змену.

## Крыніцы 
75501
Хол (акруга, Тэхас)

**Хол** () — акруга ў ЗША, штаце Тэхас. Названы ў гонар міністра абароны Рэспублікі Тэхас Уорэна Хола перыяду Тэхаскай рэвалюцыі. Станам на 2000 год, колькасць насельніцтва складала 3782 чалавекі. Акруговы цэнтр - горад Мемфіс.

Катэгорыя:Акругі Тэхаса
Лоўрэнс Саліван Рос

**Лоўрэнс Саліван Рос** (; , Бентанспарт, Тэрыторыя Аява — , акруга Бразас, Тэхас) — амерыканскі палітык, генерал арміі КША падчас Грамадзянскай вайны, 19-ы губернатар Тэхаса, каледжа Тэхаса.

## Біяграфія 
Рос вырас у Рэспубліцы Тэхас, большая частка яго дзяцінства прайшла на мяжы з Мексікай, дзе яго продкі былі аднымі з заснавальнікаў горада Уэйка. Пасля школы ён паступіў у Бэйларскі ўніверсітэт і падчас летніх канікулаў прыняў удзел у бітве з каманчамі, у якім быў цяжка паранены. Скончыўшы адукацыю, Рос уступіў у шэрагі тэхаскіх рэйнджараў і ў 1860 годзе вызначыўся ў бітве каля ракі Піз, дзе «выратаваў» Сінтыю Паркер, захопленую каманчамі яшчэ дзіцем.

Калі Тэхас стаў часткай КША, Рос далучыўся да войска канфедэратаў. Прыняў удзел у 135 бітвах і стаў адным з самых маладых генералаў канфедэрацыі. Пасля Грамадзянскай вайны Рос непрацяглы час служыў шэрыфам акругі Мак-Ленан і, выйшаўшы ў адстаўку ў 1875 годзе, быў абраны дэлегатам канстытуцыйнага канвента Тэхаса. За выключэннем двух гадоў, калі ён служыў сенатарам штата, Рос наступнае дзесяцігоддзе правёў на сваім ранча. У 1887 годзе ён быў абраны 19-м губернатарам Тэхаса. За два тэрміны, праведзеных на гэтай пасадзе, Рос ініцыяваў пабудову новага Капітолія Тэхаса, спыніў «вайну соек і дзятлаў».
Іон Друцэ

**Іон Друцэ** (; , Харадзіштэ, Сарокскі павет, Каралеўства Румынія — , ) — малдаўскі пісьменнік і драматург.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 3 верасня 1928 года ў сяле Харадзіштэ (цяпер Дандзюшанскі раён Малдовы) у сялянскай сям’і.

Скончыў школу лясной гаспадаркі, працаваў сакратаром сельскай рады, у 1947—1951 гадах служыў у войску. Скончыў Вышэйшыя літаратурныя курсы літаратурнага інстытута імя А. М. Горкага (1957). Член УЛКСМ 1945—1956.

Пісаў спачатку на румынскай, а з 1960 таксама на рускай мове. Набыў усесаюзную вядомасць пасля публікацыі ў рускім перакладзе аповесці «Лісце суму» (1957, іншая назва «Георгэ, удовін сын»). У 1968 годзе пад ціскам сталай крытыкі з боку ЦК КП Малдаўскай ССР перасяліўся ў Маскву.

Публікаваўся з 1950 года.

Ганаровы член Румынскай Акадэміі (1990) і правадзейны член Акадэміі навук Малдовы (1992). Старшыня таварыства Св. Апостала Паўла («Дома Апостала Паўла»).
Eligma narcissus

**Eligma narcissus** — від матылькоў з сямейства .

## Апісанне 
Лоб і базальныя членікі вусікаў звычайна з пучкамі лускі. Вочы голыя, вачэй няма. Пярэднія крылы з добра развітым малюнкам з палос і перавязяў і з трыма вельмі характэрнымі пучкамі выступаючых лускавінак.

## Арэал 
Арэал віду ахоплівае Паўночны, Цэнтральны і Усходні Кітай, некаторыя раёны Карэі і Японіі . Таксама сустракаецца ў Паўднёвым Кітаі, Тайвані, Індыі і іншых краінах Паўднёва-Усходняй Азіі.

## Біялогія 
Матылі актыўныя ноччу. У Палеарктычнай вобласці арэалу віду ў год развіваецца 2 пакаленні матылькоў. Кукалка ўпадае ў спячку. Вусень харчуецца на такіх дрэвах як , , , , . Акукліваюцца вусені ў моцным, нібы з зробленым з пергаменту, кокане.

## Галерэя 

Файл:Cramer&Stoll-uitlandsche_kapellen_vol._1-_plate_073.jpg
Файл:Eligma_narcissus_(Cramer,_1775)_(1).jpg
Файл:Eligma_narcissus_(Cramer,_1775).jpg

## Спасылкі 
* Eligma narcissus (Cramer, 1775), Nolidae, Eligminae .

Катэгорыя:Насякомыя Азіі
Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1775 годзе
Катэгорыя:Матылі
Biblia Hebraica Quinta

**Biblia Hebraica Quinta** ( — Пятая яўрэйская Біблія), скарочана ''''* — пятая крытычная рэдакцыя масарэцкага тэксту Яўрэйскай Бібліі паводле Ленінградскага кодэксу, дапоўненая масарэцкімі і тэксталагічна-крытычнымі заўвагамі, а таксама спасылкамі і параўнаннямі з апошнімі тэкстамі Кумрану. Выдаецца Deutsche Bibelgesellschaft (нямецкім Біблейскім таварыствам) у Штутгарце з 2004 года. Наступнік Biblia Hebraica Stuttgartensia. Плануецца 20 тамоў.

## Спасылкі 
* Richard D. Weis, «*Biblia Hebraica Quinta* and the Making of Critical Editions of the Hebrew Bible»
* Старонка BHQ на сайце *Deutsche Bibelgesellschaft''
Катэгорыя:Выданні Бібліі
Катэгорыя:Яўрэйская Біблія
Катэгорыя:Штутгарт
Катэгорыя:Кнігі XXI стагоддзя
Франклін (акруга, Тэхас)

**Акруга Франклін** () — акруга ў ЗША, штаце Тэхас. На 2000 год колькасць насельніцтва складала 9458 чалавек. Па ацэнцы бюро перапісу насельніцтва ЗША ў 2009 годзе насельніцтва акругі складала 10 841 чалавек. Акруговы цэнтр — горад Маўнт-Вернан. Сфарміравана ў 1875 годзе.

Катэгорыя:Акругі Тэхаса
БелАЗ-7560

**БелАЗ-7560** — кар’ерны самазвал. Вырабляецца Беларускім аўтамабільным заводам з 2005 года.

## Гісторыя 
Першы самазвал БелАЗ-75600 грузападымальнасцю 320 тон быў пабудаваны ў 2005 годзе. У лістападзе 2006 года ён быў уведзены ў эксплуатацыю на Бачацкім вугальным разрэзе (Кемераўская вобласць, Расія). Другі экзэмпляр быў выраблены ў 2007 годзе.

У 2010 годзе была прадстаўлена мадыфікацыя грузападымальнасцю 360 тон.

## Мадыфікацыі 
* **БелАЗ-75600**: грузападымальнасць — 320 т., рухавік — Cummins QSK 78-C (2610 кВт/3500 к.с.);
* **БелАЗ-75601** (2010 год.
* **БелАЗ-75605**: грузападымальнасць — 360 т., рухавік — Cummins QSK 78-C (2610 кВт/3500 к.с.).

## Тэхнічныя характарыстыкі 
## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* 

7560
Taraxacum japonicum

**Taraxacum japonicum** — від дзьмухаўца, які расце ў Японіі.

## Галерэя 

Файл:T_japonicum02.jpg|Бутон Пад  няма кольца з маленькіх, звернутых уніз прыкветкаў.
Файл:T_japonicum03.jpg|Даўжыня вонкавых прыкветкаў складае прыкладна 1/3 даўжыні ўнутраных прыкветкаў
Файл:T_japonicum04.jpg|Галоўка ў поўным цвіценні. Кветка *Taraxacum japonicum* меншая за кветку .

Катэгорыя:Дзьмухавец
Катэгорыя:Флора Азіі
Фронт нацыянальнага вызвалення (Бурундзі)

**Фронт нацыянальнага вызвалення, ФНВ** () — палітычная партыя хуту ў Бурундзі. Раней дзейнічала як паўстанцкая групоўка. Была адной з фракцый грамадзянскай вайны ў Бурундзі.

## Гісторыя 
Заснавана ў сярэдзіне 1980-х пад назвай *Umbumwé* («Салідарнасць») Джозефам Карумба, былым школьным настаўнікам. Першую буйную акцыю правяла 13 жніўня 1990 года, калі байцы фракцыі напалі на бурундзійскіх вайскоўцаў у Мабандале. ФНВ атрымаў падтрымку з боку Танзаніі, з тэрыторыі якой арганізаваў партызанскую вайну супраць урада Бурундзі. 

У цэлым ФНВ заставаўся нязначнай сілай у параўнанні з іншымі паўстанцкімі рухамі хуту. Аднак, як і большасць іншых фракцый хуту, групоўка жадала знішчэння або маргіналізацыі ўсіх тутсі Бурундзі. 

Да 1998 года баевікі спынілі баявыя аперацыі супраць урада, так як ФНВ і ўрад пачалі перамовы, па выніку якіх у жніўні 2000 года бакі падпісалі Арушскія пагадненні. Паводле дамовы, паўстанцы пагадзілася на спыненне агню і канчатковую інтэграцыю ў армію Бурундзі ў рамках пагаднення аб падзеле ўлады. Аднак частка баевікоў працягнула барацьбу.

У канцы 2001 года чатыры члена арганізацыі ўвайшлі ў склад Пераходнай нацыянальнай асамблеі. Да 2005 года ФНВ завяршыў расфарміраванне свайго баявога крыла. На выбарах у камунальныя органы Бурундзі ў 2010 годзе партыя набрала менш за 1% галасоў.

## Заўвагі 
## Літаратура 
*
*
* 
Катэгорыя:Палітычныя партыі Бурундзі
Вармійская архідыяцэзія

** Вармійская архідыяцэзія ** (, ) — дыяцэзія Рымска-Каталіцкай царквы з цэнтрам у горадзе Фромбарк (Польшча), якая кіруецца іерархам з тытулам арцыбіскупа мітрапаліта вармійскага.

У мітраполію Варміі ўваходзяць Эльблёнгская і Элкская дыяцэзіі. 

## Гісторыя 
Заснавана як біскупства ў рэгіёне Вармія 29 ліпеня 1243 года, гэта была адна з чатырох біскупстваў Тэўтонскага ордэна. Першы біскуп Генрых фон Стратэйх так і не заняў сваю пасаду. Яго пераемнік Анзэльм Мейсенскі, які служыў паміж 1250 і 1274 гадамі, стаў першым біскупам, які дзейнічаў у Варміі. У 1253 годзе, пасля таго як Альберт Зуербер нарэшце дамогся доўгага спрэчнага ўступлення на пасаду арцыбіскупа Рыгі, Вармія, як і шэраг іншых балтыйскіх дыяцэзій, стала суфраганам Рыгі. Першыя біскупы Варміі прызначаліся польскімі і тэўтонскімі чыноўнікамі і былі пераважна немцамі, аднак, у адрозненне ад іншых прускіх біскупстваў, дыяцэзіяльны капітул Варміі, заснаваны ў 1260 годзе, захоўваў незалежнасць. Яго члены не былі адначасова членамі Тэўтонскага ордэна, як гэта было ў іншых прускіх капітулах з 1280-х гадоў. Такім чынам капітула магла адбівацца ад уплыву знешніх сіл.

У 1356 годзе сваёй булай імператар Карл IV прызначыў біскупа Варміі князем-біскупам, ранг якога не прысуджаўся іншым прускім біскупам з іх залежнымі капітуламі. Дзякуючы падвойнай функцыі князёў-біскупаў, яны выконвалі абавязкі духоўнага кіраўніка ў дыяцэзіі і як свецкага князя ў княстве-біскупстве Варміі, паўнезалежнай дзяржаве, якая складала каля траціны фактычнай тэрыторыі дыяцэзіі, спачатку ў складзе Тэўтонскай Прусіі.

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт 


Катэгорыя:Рэлігія ў Польшчы
Катэгорыя:1243 год у Польшчы