open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Кегумс

**Кегумс** (, ) — горад (з 1993 года), раней пасёлак гарадскога тыпу ў Огрскім раёне Латвіі.

## Геаграфія 
Размешчаны на правым беразе Даўгавы (Заходняй Дзвіны) паміж гарадамі Ліелвардэ і Огрэ, за 46 км вышэй па цячэнні ад сталіцы краіны Рыгі.

## Транспарт 
Чыгуначная станцыя на лініі Масква — Рыга.

## Клімат 
## Гісторыя 
Горад з 1993 года.

## Эканоміка 
Дзейнічае Кегумская ГЭС магутнасцю 264,1 МВт. У савецкія часы адкрыты таксама і рыбаводны завод.

## Насельніцтва 
## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт Кегумскага края 
* Інфармацыя пра Кегумс на турыстычным партале mesta.lv 
* Інфармацыя пра Кегумс ў тапанімічнай базе даных 

Катэгорыя:Гарады Латвіі
Катэгорыя:Гарады на Дзвіне
Замкі Брандэнбурга

# Alte Bischofsburg ---> Старая Біскупская Крэпасць
# Brandenburg (Burg) ---> Крэпасць Брандэнбург
# Burg Blankenburg ---> Крэпасць Бланкенбург
# Burg Eisenhardt ---> Крэпасць Айзенхардт
# Burg Gerswalde ---> Крэпасць Герсвальдэ
# Burg Rabenstein ---> Крэпасць Рабенштайн
# Burg Stolpe ---> Крэпасць Штольпэ
# Burg Vehlefanz ---> Крэпасць Фелефанц
# Burg Zichow ---> Крэпасць Цыхаў
# Burg Ziesar ---> Крэпасць Цызар
# Daberburg ---> Крэпасць Дабербург
# Hakeburg ---> Крэпасць Хакебург
# Plattenburg (Burg) ---> Крэпасць Платэнбург
# Schloss Würdenhain ---> Замак Вюрдэнхайн
# Slawenburg Lübben ---> Крэпасць Славенбург Любен
# Slawenburg Raddusch ---> Крэпасць Славенбург Радуш
# Belvedere auf dem Pfingstberg ---> Бельведэр Пфінгстберг
# Blankensee (Brandenburg) ---> Бланкензэе, Брандэнбург
# Cecilienhof ---> Цэцыліенхоф
# Fredersdorf (Belzig) ---> Фрэдэрсдорф, Бельціг
# Jagdschloss Stern (Potsdam) ---> Паляўнічы замак Штэрн, Патсдам
# Marmorpalais ---> Мармуровы палац, Патсдам
# Möthlitzer Schloss ---> Замак Мётлітцэр
# Neues Palais ---> Новы палац, Патсдам
# Orangerieschloss ---> Аранжарэйны палац
# Paretz ---> Парэц
# Petzow ---> Петцаў
# Sanssouci ---> Сан-Сусі
# Schloss Babelsberg ---> Палац Бабельсберг
# Schloss Boitzenburg ---> Замак Бойтцэнбург
# Schloss Caputh ---> Замак Капут
# Schloss Charlottenhof ---> Палац Шарлотэнхоф
# Schloss Dammsmühle ---> Замак Дамсмюле
# Schloss Demerthin ---> Замак Дэмерцін
# Schloss Elsterwerda ---> Замак Эльстэрверда
# Schloss Finsterwalde ---> Замак Фінстэрвальдэ
# Schloss Genshagen ---> Замак Генсхаген
# Schloss Königs Wusterhausen ---> Замак Кёнігс-Вустэрхаўзен
# Schloss Lindstedt ---> Палац Ліндштэт
# Schloss Marquardt ---> Палац Маркварт
# Schloss Meseberg ---> Палац Мезеберг
# Schloss Neuhardenberg ---> Замак Нойхардэнберг
# Schloss Philipshof ---> Замак Філіпсхоф
# Schloss Rheinsberg ---> Палац Райнсберг
# Schloss Sacrow ---> Замак Закраў
# Schloss Sallgast ---> Замак Зальгаст
# Schloss Schwedt ---> Замак Швет
# Schloss Spremberg ---> Замак Шпрэмберг
# Schloss Wiepersdorf ---> Замак Віперсдорф
# Schloss Wiesenburg ---> Замак Візенбург
# Schloss Wolfshagen (Prignitz) ---> Замак Вольфсхаген, Прыгніц
# Schloss Wolfshagen (Uckermark) ---> Замак Вольфсхаген, Укермарк
# Stadtschloss (Potsdam) ---> Гарадскі палац, Патсдам

Бр
*
Яўнпілскі край

**Яўнпілскі край** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў цэнтральнай частцы Латвіі ў вобласці Земгале. Край складаецца з двух воласцяў, цэнтрам краю з'яўляецца пасёлак Яўнпілс.

Мяжуе з Броцэнскім, Кандаўскім, Тукумскім, Дабельскім краямі.

Насельніцтва на 1 студзеня 2011 года склала 2450 чалавекі. Плошча краю займае 210,2 км ².

Катэгорыя:Краі Латвіі
Вілякскі край

**Вілякскі край** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка на ўсходзе Латвіі ў вобласці Латгалія. Край складаецца з шасці воласцяў і горада Віляка, які з'яўляецца краявым цэнтрам.

Мяжуе з Балцінаўскім, Балвскім, Алуксненскім краямі Латвіі і Пскоўскай вобласцю Расійскай Федэрацыі.

Насельніцтва на 1 студзеня 2010 года склала 6364 чалавек. Плошча краю займае 639,7 км ².

Катэгорыя:Краі Латвіі
Вікіпедыя на хіндзі

**Вікіпедыя на мове хіндзі** — раздзел Вікіпедыі на мове хіндзі.

Заснаваны 11 ліпеня 2003 года, першыя артыкулы з'явіліся ў жніўні 2003 года. У раздзеле карыстаюцца алфавітам дэванагары, набіраць у якім можна лацінскімі літарамі, якія адразу пераўтвараюцца ў патрэбныя сімвалы.

Нягледзячы на тое, што мова хіндзі паводле колькасці валодаючых (600—900 млн у той ці іншай ступені, з якіх для ад 350 да 480 млн — родная) з'яўляецца адной з самых распаўсюджаных у свеце, раздзел спачатку адставаў ад раздзелаў на іншых мовах Індыі (тэлугу, бенгальскай, і бішнупрыя-маніпуры), але потым, выйшаў сярод іх на першае месца. На 1 кастрычніка 2010 года ў раздзеле быў зарэгістраваны 19741 уліковы запіс удзельнікаў.

На 20 сакавіка 2010 года колькасць артыкулаў у раздзеле хіндзі складала 53900 (43-е месца сярод усіх раздзелаў Вікіпедыі). «Глыбіня» артыкулаў роўная 103,8.

У ліпені 2010 года Google абвясціў, што яны пачалі працаваць з удзельнікамі Вікіпедыі на хіндзі, каб перакладаць артыкулы з англійскай мовы на хіндзі, карыстаючыся камбінацыяй Google Translate і ручной праверкі. Хіндзі-партал Вікіпедыі такім чынам быў папоўнены сотняй артыкулаў з 600 тыс. словаў і вырас амаль на 20 %

## Гісторыя 
* 14 сакавіка 2007 — колькасць артыкулаў перавысіла 10 000
* 14 верасня 2009 — 50 000 артыкулаў
* 30 жніўня 2011 — 100 000-ы артыкул.

## Спасылкі 
* Галоўная старонка Вікіпедыі на мове хіндзі
* इस विशाल सोशियल मीडिया विश्वकोश की सफलता के नेपथ्य में विशाल भ्रांतियाँ भी हैं
* हिन्दी विकिपीडिया ब्लॉग
* हिन्दी विकिपीडिया ट्विटर पर
* हिन्दी विकिपीडिया फेसबुक पर
* हिन्दी विकिपीडिया गूगल समूह

Катэгорыя:Хіндзі
Эргльскі край

**Эргльскі край** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў цэнтральнай частцы Латвіі ў вобласці Відзэмэ. Край складаецца з трох валасцей, цэнтрам краю з'яўляецца пасёлак Эрглі.

Мяжуе з Огрскім, Амацкім, Вецпіебалгскім, Мадонскім, Плявіньскім, Какнескім краямі.

Насельніцтва на 1 студзеня 2011 года склала 3193 чалавек. Плошча краю - 379,5 км ².

Катэгорыя:Краі Латвіі
Вілянскі край

**Вілянскі край** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка на ўсходзе Латвіі, у гістарычным рэгіёне Латгалія. Край складаецца з трох валасцей і горада Віляны, які з'яўляецца краявым цэнтрам.

Мяжуе з Вараклянскім, Рэзэкнэнскім і Рыебіньскім краямі.

Насельніцтва на 1 студзеня 2010 года склала 7098 чалавек. Плошча краю займае 285,1 км ².

Катэгорыя:Краі Латвіі
Сінабунг

**Сінабунг** — дзеючы стратавулкан. Размешчаны ў паўночнай частцы вострава Суматра. Вулкан Сінабур знаходзіцца за 60 км на паўднёвы захад ад горада Медан. Вышыня над узроўнем мора — 2460 метраў.

## Вывяржэнне вулкана ў 2010 годзе 
Апошняе вывяржэнне пачалося ў ноч на нядзелю 29 жніўня 2010 года, вулкан спаў да гэтага больш 400 гадоў . Зафіксаваны выкіды дыму і попелу на вышыні не меней за 1,5 км. У радыусе 6 км ад вулкана размешчаны 12 вёсак. Вывяржэнне прымусіла каля 12 тысяч жыхароў інданезійскага вострава Суматра пакінуць свае дамы.

## Спасылкі 
* У Інданезіі прачнуўся магутны вулкан , *29.08.2010, MIGnews.com*

Катэгорыя:Вулканы паводле алфавіта
Катэгорыя:Вулканы Інданезіі
Катэгорыя:Стратавулканы
Катэгорыя:Актыўныя вулканы
Катэгорыя:Вывяржэнні вулканаў
Муга

**Муга** (, ) — рака ў Іспаніі.

Даўжыня ракі — 58 км. Вытокі Мугі размешчаны на схілах гары Монтнегрэ ва Усходніх Пірэнеях на вышыні 1210 м над узроўнем мора, рака працякае па тэрыторыі каталонскай правінцыі Жырона і ўпадае ў заліў Росас.

На Музе ўвосень часта адбываюцца паводкі, найбольш вядома катастрафічная паводка ў кастрычніку 1940 года. Клімат у даліне ракі — тыпова міжземнаморскі, у год выпадае каля 680 мм ападкаў, сярэднегадавая тэмпература +17&nbsp;°C.

Катэгорыя:Рэкі Каталоніі
Катэгорыя:Рэкі Іспаніі
Леў Уладзіміравіч Шчэрба

**Леў Уладзіміравіч Шчэрба** (, Ігумен, Мінская губерня — , Масква) — расійскі і савецкі мовазнавец, акадэмік АН СССР, які ўнёс вялікі ўклад у развіццё псіхалінгвістыкі, лексікаграфіі і фаналогіі. Адзін са стваральнікаў тэорыі фанемы. Спецыяліст па агульным мовазнаўстве, рускай, славянскай і французскай мовах.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Мовазнаўцы Расіі
Катэгорыя:Мовазнаўцы СССР
Абдала II

**Абдала II** (, , Іарданія) — кароль Іарданіі з 1999 года.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 30 студзеня 1962 года ў Амане. Бацька - кароль Хусейн бен Талал. Абдала - прамы нашчадак прарока Мухамеда ў 43-м пакаленні. У Іарданіі спадчынніка называлі "замежнікам", бо ён нарадзіўся ў шлюбе Хусейна з англічанкай.

Пачатковую адукацыю атрымаў у Ісламскім адукацыйным каледжы ў Амане (Islamic Educational College in Amman). Скончыў Каралеўскую ваенную акадэмію Сандхерта, Оксфардскі ўніверсітэт і курсы афіцэраў брытанскіх войскаў. Прайшоў стажыроўку ў батальёне Каралеўскай кавалерыі Брытанскіх узброеных сіл у якасці камандзіра. У 1988 годзе атрымаў ступень магістра па міжнародных пытаннях у  (ЗША). Калі Абдала вярнуўся ў Іарданію, яму прысвоілі званне старэйшага лейтэнанта. У студзені 1992 года назначаны камбатам бранетанкавага палка. У 1994 годзе атрымаў званне брыгаднага генерала.

## Асабістае жыццё 
Абдала II — кваліфікаваны вадалаз, парашутыст і пілот. Захапляецца аўтаралі, калекцыянуе зброю, з'яўляецца вялікім знаўцам японскай кухні. У 1995 годзе зняўся ў эпізадычнай ролі ў серыяле Зорны шлях: Вояджэр, прыхільнікам якога ён з'яўляецца. Вядзе вялікае асабістае сяброўства з экс-прэзідэнтам ЗША Джорджам Бушам.

Жанаты на каралеве Раніі, палесцінцы па паходжанні. Чацвёра дзяцей (два сына і дзве дачкі).

## Ваенныя званні 
* фельдмаршал (7 лютага 1999 г., Іарданія)
* маршал Каралеўскіх Іарданскіх ВПС (7 лютага 1999 г.)

## Спасылкі 
* каралі Іарданіі 

Катэгорыя:Палітыкі Іарданіі
Катэгорыя:Каралі іарданскія
Катэгорыя:Дзеючыя кіраўнікі дзяржаў
Катэгорыя:Палітыкі XXI стагоддзя
Катэгорыя:Хашыміты
Катэгорыя:Выпускнікі Оксфардскага ўніверсітэта
Аранжарэйны палац

[thumb|250px|Расліны з парку [Сан-Сусі ў Аранжарэйным палацы]]
**Аранжарэйны палац** (, таксама **Новая аранжарэя**) — будынак у стылі італьянскага рэнесансу, пабудаваны ў 1851—1864 гадах па загаду Фрыдрыха Вільгельма IV у яго рэзідэнцыі Патсдаме ля паўночнай мяжы парку Сан-Сусі. Праект Аранжарэйнага палаца быў падрыхтаваны па эскізах караля архітэктарамі Фрыдрыхам Аўгустам Шцюлерам і Людвігам Фердынандам Гесэ. У адной з залаў Аранжарэйнага палаца размясцілася маляўнічая галерэя з копіямі тварэнняў Рафаэля. Былыя гасцявыя апартаменты і памяшканні для прыслугі выкарыстоўваюцца пад музей і галоўным архівам землі Брандэнбург, а ў залах палаца праводзяць зіму кадкі з экзатычнымі раслінамі з парку Сан-Сусі. Аранжарэйны палац знаходзіцца ў распараджэнні Фонду прускіх палацаў і садоў Берліна-Брандэнбурга і з 1990 года разам з іншымі палацамі Берліна і Патсдама занесены ў Спіс Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА.

## Літаратура 
* Jörg Wacker: *Das Triumphstraßenprojekt in Sanssouci*, in: Stiftung Preußische Schlösser und Gärten Berlin-Brandenburg (Hrsg.): *Nichts gedeiht ohne Pflege*. Katalog zur Ausstellung in der Orangerie im Mai bis August 2001, Potsdam 2001, S. 148—157
* Stiftung Preußische Schlösser und Gärten Berlin-Brandenburg (Hrsg.): *Die Orangerie im Park Sanssouci*. Amtlicher Führer, 2. Auflage, Potsdam 2002
* Robert Bussler: *Der Rafael-Saal. Verzeichnis der im königlichen Orangeriehause zu Sans-Souci auf allerhöchsten Befehl aufgestellten Copien nach Gemälden von Rafael Sanzio*. 2. Auflage, Berlin 1861
* Henriette Graf: *Das «Boullezimmer» in der Potsdamer Orangerie*. In: Weltkunst, Heft 13, München 1999, S. 2207—2209
* Brandenburgisches Landesamt für Denkmalpflege und Archäologisches Landesmuseum und Stiftung Preußische Schlösser und Gärten Berlin-Brandenburg (Hrsg.): *Peter Joseph Lenné. Parks und Gärten im Land Brandenburg*. Wernersche Verlagsgesellschaft mbH, Worms 2005, ISBN 3-88462-217-X

## Спасылкі 
* Аранжарэйны палац на сайце Фонду прускіх палацаў і садоў 
* План парку Сан-Сусі 

Катэгорыя:Палацы Патсдама
Катэгорыя:Сусветная спадчына ў Германіі
Катэгорыя:Сады і паркі Патсдама
Катэгорыя:Замкі Брандэнбурга
Катэгорыя:Збудаванні Германіі ў стылі неарэнесанс
Хусейн бен Талал

**Хусейн I бен Талал** ( — ) — 3-і кароль Іарданіі з 11 жніўня 1952. Сын караля Талала I, унук караля Абдалы I.

## Біяграфічныя звесткі 
Паходзіць з дынастыі Хашымітаў. Скончыў Каралеўскую ваенную акадэмію ў Сандхёрсце (Вялікабрытанія). Са жніўня 1952 выконваў абавязкі караля (бацька быў псіхічна хворы), з мая 1953 кароль. Адыгрываў важную ролю ва ўрэгуляванні Блізкаўсходняга канфлікту і ў блізкаўсходняй палітыцы ў цэлым. У 1970—71 выдаліў з Іарданіі атрады Арганізацыі вызвалення Палесціны. Удзельнік падпісання мірных пагадненняў паміж Іарданіяй і Ізраілем (1994).

## Вайсковыя званні 
* фельдмаршал (Іарданія, 11.08.1952)
* маршал Каралеўскіх Іарданскіх ВПС (Іарданія);
* Галоўны маршал авіяцыі (Вялікабрытанія, 19.07.1966, ганаровае званне)
* фельдмаршал (Егіпет, 21.02.1955, ганаровае званне)

## Літаратура 
* *Адзярыха В.* Хусейн бен Талал // 

## Спасылкі 
* каралі Іарданіі

Катэгорыя:Каралі іарданскія
Катэгорыя:Хашыміты
Катэгорыя:Памерлі ад лімфомы
Катэгорыя:Радыёаматары
Катэгорыя:Палітыкі Іарданіі
Талал бен Абдала

**Талал I бен Абдала** ( — ) — 2-і кароль Іарданіі з 5 верасня 1951 па 11 жніўня 1952 года. Сын Абдалы I. Адрокся ад пасаду па стане здароўя на карысць свайго сына Хусейна, бо пакутаваў на шызафрэнію.

Катэгорыя:Каралі іарданскія
Катэгорыя:Псіхічнахворыя манархі
Катэгорыя:Хашыміты
Катэгорыя:Палітыкі Іарданіі
Хусейн бен Алі

**Хусейн бен Алі аль-Хашімі** (каля 1854 — , Аман) — 1-ы кароль Хіджазі ў 1916—1924 з дынастыі Хашымітаў. Меў трох сыноў — Фейсал I, Абдала ібн Хусейн і Алі ібн Хусейн — 2-і кароль Хіджазі ў 1924—1925 (у апошняга ўнук нарадзіўся 2 мая 1935).

У пачатку 20 стагоддзя эмір Меккі і нашчадак прарока Мухамеда.

Катэгорыя:Хашыміты
Абдала ібн Хусейн

{{Дзяржаўны дзеяч
|пасада                = кароль
|краіна                = Іарданіі
|імя                   = Абдала ібн Хусейн
|арыгінал імя          = 
|парадак               = 1
|партрэт               = Kingabdullahbinhussein.jpg
|памер                 = 200px
|подпіс                = Абдала ібн Хусейн
|пачатак паўнамоцтваў  = 25 мая 1946
|канчатак паўнамоцтваў = 20 ліпеня 1951
|папярэднік            = няма (першы кароль)
|пераемнік             = Талал I бен Абдала
|дата нараджэння       = 
|месца нараджэння      = 
|дата смерці           = 
|месца смерці          =
|дынастыя              = 
|узнагароды            = 
{ style="background:transparent"

-

}
}}
**Абдала I ібн Хусейн** (1882, Мекка — , ) — першы кароль Іарданіі (1946—1951) і заснавальнік іарданскай дынастыі Хашымітаў. З 1921 эмір Трансіарданіі.

Нарадзіўся ў Мецы ў сям'і яе шэрыфа — Хусейна бен Алі.

Катэгорыя:Забітыя манархі
Катэгорыя:Хашыміты
Катэгорыя:Каралі іарданскія
Катэгорыя:Палітыкі Іарданіі
Акаба (заліў)

**Ака́ба** (; ) — заліў на поўначы Чырвонага мора, які адлучае Сінайскі паўвостраў ад Аравійскага.

Мае выцягнутую форму: даўжыня 175 (180) км і шырыня да 29 км. Глыбіня да 1828

## Турызм 
thumb|left|200px

Заліў Акаба з’яўляецца адным з самых папулярных месцаў для дайвінгу ў свеце. Каля 250 000 апусканняў у ваду ажыццяўляецца на 11-кіламятровым ізраільскім участку заліва, і дайвінг прыносіць 10 % ад усіх прыбыткаў гэтага рэгіёна.

## Літаратура 
* 
* 
* Военный энциклопедический словарь / Пред. Гл. ред. комиссии Н. В. Огарков. — М. Воениздат, 1983. — С. 24. — 633 с. с ил., 30 л. ил.

Катэгорыя:Залівы Індыйскага акіяна
Катэгорыя:Чырвонае мора
Катэгорыя:Залівы Егіпта
Катэгорыя:Залівы Ізраілю
Катэгорыя:Залівы Іарданіі
Катэгорыя:Залівы Саудаўскай Аравіі
Ракшападобныя

**Ракшападобныя** (*Coraciiformes*) — атрад птушак. Аб'ядноўвае 10 сямействаў, 49 родаў, 194 віды (існуюць іншыя класіфікацыі).

## Апісанне 
Даўжыня да 165 см, маса да 4 кг. Апярэнне шчыльнае, яркаафарбаванае, з металічным адлівам. Дзюбы разнастайныя, пераважна доўгія.

## Пашырэнне 
Пашыраны пераважна ў тропіках і субтропіках (у т.л. кукабара-рагатуха, птушкі-насарогі і інш.), ва ўмераных шыротах пералётныя. Жывуць у разрэджаных лясах, некаторыя — у саваннах, стэпах, пустынях. Актыўныя днём. Гняздуюцца ў дуплах, расколінах скал, норах; некаторыя віды ўтвараюць калоніі. На Беларусі трапляюцца зімародак звычайны, сіваграк, удод, залацістая шчурка.

## Асаблівасці біялогіі 
Кормяцца насякомымі і іх лічынкамі, зімародак — рыбай. Манагамы. Птушанятныя птушкі. Адкладваюць да 10 (звычайна 2 — 6) яец.

## Зноскі 
## Літаратура 
*  


Катэгорыя:Атрады птушак
Жуакін Алберту Чысану

**Жуакін Алберту Чысану** (нар. 22 кастрычніка 1939) — другі прэзідэнт Мазамбіка.

У 1992 годзе Жуакін Чысану вывучае тэхніку трансцэндэнтальнай медытацыі. Два гады праз ён уводзіць медытатыўнаю практыку ў школах арміі і паліцыі: 16000 салдат і 30000 грамадзянскіх асоб вывучаюць перадавую тэхніку ёгічнаў палётаў. Чысану заяўляе: "Спачатку я займаўся трансцэндэнтальнай медытацыяй для сябе, затым я яе ўвёў у сваёй сям'і, прыцягнуў міністраў, высокапастаўленых асоб і войска. Гэта прывяло да палітычнага міру і прыроднай раўнавагі ў краіне".

## Спасылкі 
Катэгорыя:Прэзідэнты Мазамбіка
Катэгорыя:Прэм'ер-міністры Мазамбіка
Тыран (праліў)

thumb|250px|Праліў Тыран
**Тыран** (, ) — праліў, які злучае заліў Акаба з Чырвоным морам.

Названы па імя вострава Тыран, які ляжыць каля ўваходу ў заліў.

Праліў Тыран уяўляе сабой вузкі суднаходны праліў працягласцю каля 13 км паміж Сінайскім і Аравійскім паўвостравамі, які адлучае заліў Акаба ад асноўнай акваторыі Чырвонага мора.

## Спасылкі 
* Descriptions, pictures and videos of some Straits of Tiran dive spots
* One of the wreck in Straits of Tiran 

Катэгорыя:Пралівы Азіі
Катэгорыя:Пралівы Афрыкі
Катэгорыя:Гісторыя Ізраіля
Катэгорыя:Пралівы Індыйскага акіяна
Эйлат

**Эйлат** () — горад на поўдні Ізраіля, на беразе Акабскага заліва (у Ізраілі званага Эйлацкім) Чырвонага мора. Насельніцтва — 51,9 тыс. чалавек (2018 год).

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Зноскі 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарады Ізраіля
Антысемітызм

**Антысемітызм** — адзін з відаў ксенафобіі, форма нацыянальнай нецярпімасці, якая выяўляецца ў варожым стаўленні да яўрэяў як этнічнай або рэлігійнай групы, часта грунтуецца на забабонах. Паняцце значыць варожасць да яўрэяў або іўдзеяў, а не да ўсіх народаў семіцкай моўнай групы.

## Гісторыя 
Лічаць, што паняцце «антысемітызм» увёў нямецкі публіцыст Вільгельм Мар у 1879 годзе, які называў групу сваіх прыхільнікаў «антысеміцкай лігай». Нямецкі гісторык Міхаэль Уладзіка піша, што ўпершыню паняцце ўжыта ў энцыклапедыі «Rotteck-Welckeschen Staatslexikon» у 1865 годзе, а пасля памылкова прыпісана Мару.

Але з’ява вядома са старажытнасці. На думку шэрагу даследчыкаў, антысемітызм паўстаў і развіўся ў свеце антычнага паганства.

## Антысемітызм у СССР 
Сталінскі антысемітызм не быў ні этнічным, ні расісцкім, ані выкліканым рэлігійнай антыпатыяй, як у Расійскай імперыі. Антысемітызм ператварыўся ў частку афіцыйнай палітыкі, калі стала зразумела, што Ізраіль займае прынцыповую праамерыканскую пазіцыю. Такім чынам сталінскі антысемітызм быў цалкам «палітычным», хоць гэта можа быць толькі прыцерушэннем. Святлана Алілуева тлумачыць чысткі старых партыйных функцыянераў «антысемітызмам… які ўзрос у самой партыі».

Падчас Другой сусветнай вайны кіраўніцтва СССР неахвотна прызнавала Халакост на акупаванай тэрыторыі. Сам Іосіф Сталін згадаў пра генацыд еўрапейскіх яўрэяў толькі аднойчы — у прамове 7 лістапада 1941 года. Савецкае кіраўніцтва сцвярджала на афіцыйным узроўні, што на акупаваных тэрыторыях нямецкія акупацыйныя ўлады ставяцца да яўрэяў як да ўсіх іншых народаў. Толькі ў снежні 1942 года, пасля ціску з боку сусветнага яўрэйскага грамадства, кіраўніцтва СССР выдала дэкларацыю «Выкананне плана па вынішчэнні яўрэйскага насельніцтва Еўропы гітлераўскім рэжымам».

## Вядомыя антысеміты 
* Вальтэр Грос
* Адольф Гітлер
* Генрых Гімлер
* Ясір Арафат
* Садам Хусейн
* Алі Хаменеі
* Халед Машаль
* Ях’я Сінвар

## Крыніцы 
### Літаратура 
* Антысемітызм у нацысцкай Германіі 
* Антысемітызм. Катастрофа. 
* *Küntzel M.* National Socialism and Anti-Semitism in the Arab World . Jewish Political Studies Review 17:1-2 (Spring 2005) 
* 

## Спасылкі 
* Post-Holocaust and Anti-Semitism 
* 
* Нацыянальны мемарыял Катастрофы (Халакоста) і Гераічнасці


Катэгорыя:Расізм
Катэгорыя:Ксенафобія
Зулусы

**Зулусы** (зулу: *amaZulu*, ) — афрыканскі народ колькасцю каля 10 млн чалавек, які жыве ў асноўным у правінцыі Квазулу-Натал у Паўднёва-Афрыканскай Рэспубліцы. Невялікія групы зулусаў пражываюць таксама ў Зімбабвэ, Замбіі і Мазамбіку. Мова зулу належыць да групы нгуні сям’і банту. Зулускае каралеўства адыграла важную ролю ў гісторыі цяперашняй ПАР у XIX і XX стагоддзях. У эпоху апартэіду ў ПАР зулусаў, найбуйнейшую этнічную групу, разглядалі як грамадзян другога гатунку.

## Гл. таксама 
* Англа-зулуская вайна
* Партыя свабоды «Інката»
* Ladysmith Black Mambazo
* Чака
* Зулуская грамадзянская вайна
* Спіс каралёў зулусаў

## Спасылкі 
* Узор зулускай музыкі
* Артыкул пра Піта Реціфа, які апісвае яго адносіны з Дзінгаанам
* Гістарычны раздзел на сайце акругі Зулуленд 
* Справаздача Human Rights Watch пра стан спраў з правамі чалавека ў 1993 годзе Падрабязнае апісанне найноўшай гісторыі зулусаў да 1993 года

Катэгорыя:Народы банту
Катэгорыя:Народы Паўднёвай Афрыкі
Катэгорыя:Народы ПАР
Туарэгі

**Туарэгі** (саманазва — імашчаг, імашаг) — народ групы бербераў у Малі, Нігеры, Буркіна-Фасо, Марока, Алжыры і Лівіі.

Першае навуковае даследаванне туарэгаў зрабіў Анры Дзювер'е.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Качэўнікі
Катэгорыя:Берберы
Катэгорыя:Народы Малі
Катэгорыя:Народы Нігера
Катэгорыя:Народы Алжыра
Катэгорыя:Народы Лівіі
Катэгорыя:Народы Буркіна-Фасо
Катэгорыя:Народы Паўночнай Афрыкі
Рыжская ГЭС

**Рыжская ГЭС** (, скар. Rīgas HES) — гідраэлектрастанцыя на рацэ Даўгава (Дзвіна), размешчаная ў горадзе Саласпілс адразу за паўднёвай мяжой Рыгі. 

## Асноўныя звесткі 
Праекціроўшчык станцыі — інстытут Гідрапраекта.

Рыжская ГЭС была ўведзена ў эксплуатацыю ў 1974 годзе. Будаўніцтва плаціны было скончана ў канцы 1970-х.

Агульная устаноўленая магутнасць станцыі — 402 МВт. Устаноўлена шэсць генератараў, трансфарматараў і дзве лініі электраперадачы 330 кВ (у Саласпілс і Бішуцыемс).

Для ўзвядзення ГЭС, была пабудавана плаціна на Заходняй Дзвіне да сярэдзіны вострава Долес, палова якога, разам з іншымі дробнымі астравамі, была затопленая Рыжскім вадасховішчам.

На яе грэбенi пракладзена аўтамабільная шаша. Былі пабудаваны і чыгуначныя пуці, якія выкарыстоўваліся ў ходзе будаўніцтва, пачыналіся яны на чыгуначнай станцыі Саласпілс і сканчаліся ў сярэдзіне вострава, у пачатку 21-га стагоддзя яны былі разабраныя, бо на левым беразе чыгунка адсутнічае.

У сярэдзіне вадасховішча ўстаноўлена апора ліній электраперадачы, яна падтрымлівае дзве лініі па 330 кВ з Саласпілса ў Елгаву і да станцыі. Адлегласць паміж берагамі прыблізна 1 км.

Катэгорыя:Гідраэлектрастанцыі Латвіі
Катэгорыя:Дзвіна
Катэгорыя:Саласпілс
Берлінскі кінафестываль

**Берлінскі міжнародны кінафестываль** (, Берлінале) — штогадовы міжнародны кінафестываль, праводзіцца з 1951 года ў Германіі. Асноўны прыз — «Залаты мядзведзь» (мядзведзь — геральдычны сімвал Берліна). Праводзіцца штогод у лютым (але да 1978 года праводзіўся летам), год правядзення першага фестывалю — 1951.

У адрозненне ад Канскага кінафестывалю, Берлінале арыентаваны на прагрэсіўны геапалітычны кінематограф. Журы надае адмысловую ўвагу таму, каб у фестывальнай праграме былі прадстаўленыя фільмы са ўсяго свету, у тым ліку фільмы краін былога «Усходняга Блока».

Прэм’еры праходзяць у палацы Берлінале.

## Узнагароды 
### Галоўныя прызы Берлінале 
* «Залаты мядзведзь» — галоўны прыз
* «Сярэбраны мядзведзь» — гран-пры журы
* «Сярэбраны мядзведзь» за найлепшую рэжысуру
* «Сярэбраны мядзведзь» найлепшай актрысе
* «Сярэбраны мядзведзь» найлепшаму акцёру
* «Сярэбраны мядзведзь» за выдатны ўнёсак у мастацтва
* «Сярэбраны мядзведзь» за найлепшую музыку да фільма

### Прызы незалежных журы 
* Прыз экуменічнага журы
* Прыз ФІПРЭСІ

### Іншыя ўзнагароды 
* «Тэдзі»
* Прэмія Альфрэда Баўэра (за адкрыццё новых шляхоў у кінамастацтве)
* Прыз за «Найлепшы дэбют» (з 2006 года)
* Бронзавы мядзведзь
* Крыштальны мядзведзь
* Блакітны анёл
* Найлепшая праца мастака
* Найлепшы сцэнарый
* Асобая прэмія
* Асобая прэмія журы
* Асобыя згадкі журы
* Ганаровы сярэбраны прыз
* Прэмія за персанальнае дасягненне
* Прэмія замежных дэлегацый
* Прыз за кар’еру
* Прыз за персанальнае дасягненне
* Прыз за сцэнарый
* Прыз за сцэнарый і працу з акцёрамі
* Прыз за творчасць
* Прыз за мастацкую годнасць
* Прыз за мастацкі ўнёсак

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт Берлінскага кінафестывалю
* 
* Берлінскае Жыццё: Увядзенне ў Берлінскі кінафестываль
* Агляд Берлінскага кінафестывалю, 2006 
* Dieter Kosslick, кіраўнік фестывалю


Катэгорыя:Кінафестывалі Германіі
Катэгорыя:З’явіліся ў 1951 годзе
Катэгорыя:1951 год у Берліне
Клод Шаброль

**Клод Шаброль**  ( ; 24 чэрвеня 1930, Парыж - 12 верасня 2010, там жа) — французскі кінарэжысёр. 

## Біяграфія 
Адзін з заснавальнікаў і найбольш яркі прадстаўнік новай хвалі ў французскім кіно. Меў поспех ужо першым фільмам "Прыгажунчык Серж" (1958). Вядомы, збольшага, па фільмах, якія распавядаюць гісторыю забойстваў.

З 1964 па 1980 год Клод Шаброль быў жанаты на актрысе Стэфан Одра.

12 верасня 2010 Шаброль памёр на 81 годзе жыцця.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Асобы
Катэгорыя:Кінарэжысёры Францыі
Арманду Гебуза

**Арманду Эміліу Гебуза** (, нар. 20 студзеня 1943, Нампула, Мазамбік) — прэзідэнт Мазамбіка з 2 лютага 2005.

У 20 гадоў Гебуза ўступіў у ФРЭЛІМА, партыю, якія змагалася ўзброеным шляхам за незалежнасць Мазамбіка ад Партугаліі.

У жніўні 2021 года яго сына Ндамбі Гебузу судзілі за карупцыю.

Катэгорыя:Прэзідэнты Мазамбіка
Катэгорыя:Палітыкі XXI стагоддзя
Самора Машэл

**Само́ра Майзе́ш Машэ́л** (; 29 верасня 1933 — 19 кастрычніка 1986) — палітычны дзеяч Мазамбіка, першы прэзідэнт незалежнай дзяржавы, маршал.

## Спасылкі 
* Артыкул Speech by Nelson Mandela at the unveiling of the Samora Machel Memorial 
* Артыкул The TRC’s Special Investigation into the death of President Samora Machel 
* Артыкул A case of assassination? President Samora Machel and the plane crash at Mbuzini  
* Артыкул Biographical notes on Samora Machel 
* Артыкул Graça Machel and Mandela 
* Артыкул Historic film essay on Frelimo and Samora Machel’s rehabilitation program 

Катэгорыя:Рэвалюцыянеры Мазамбіка
Катэгорыя:Прэзідэнты Мазамбіка
Катэгорыя:Марксісты
Катэгорыя:Забітыя прэзідэнты
Катэгорыя:Кіраўнікі дзяржаў, якія загінулі ў авіякатастрофах
Катэгорыя:Асобы на банкнотах
Acacia ferruginea

**Acacia ferruginea** — від дрэў з рода  сямейства , які расце ў Шры-Ланцы і Індыі.

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Бабовыя
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1825 годзе
Філіп Гарэль

**Філіп Гарэль** (,  6 красавіка 1948,  Парыж) – французскі акцёр, кінарэжысёр, сцэнарыст, прадзюсар.

## Біяграфія 
Сын акцёра Морыса Гарэля, бацька акцёраў Луі Гарэля і Эстэр Гарэль. У 1969—1979 яго спадарожніцай і музай была спявачка і актрыса Ніко, ён зняў яе ў сямі фільмах і пасля яе смерці захаваў памяць пра яе на доўгія гады. Працаваў з акцёрамі Джын Сіберг, Катрын Дэнёў, Жан-П'ерам Лео, Луі Гарэлем, аператарамі Раўлем Кутарам і Вільямам Любчанскім.

## Творчасць 
Наймацнейшы ўплыў на яго творчасць, па словах самага рэжысёра, аказалі Эндзі Уорхал і Жан-Люк Гадар.

## Выбраная фільмаграфія 
* 1964: *Les enfants désaccordés* (кароткаметражны)
* 1967: *Marie pour mémoire*
* 1968: *Le révélateur*
* 1969: *Le lit de la vierge*
* 1972: *La cicatrice intérieure*
* 1974: *Les hautes solitudes* (біяграфічны фільм пра Джын Сіберг)
* 1976: *Le berceau de cristal*
* 1978: *Voyage au jardin des morts* (кароткаметражны)
* 1979: *Le bleu des origines*
* 1979: ''L'enfant secret* (прэмія Жана Віго)
* 1983: *Liberté, la nuit* (прэмія Канскага МКФ *Перспектывы кіно*)
* 1985: *Elle a passé tant d'heures sous les sunlights...*
* 1989: *Les baisers de secours*
* 1991: *J'entends plus la guitare* (Сярэбраны леў Венецыянскага МКФ)
* 1993: *La naissance de l'amour*
* 1996: *Le coeur fantôme*
* 1999: *Le vent de la nuit*
* 2001: *Sauvage innocence* (прэмія ФІПРЭСІ Венецыянскага МКФ)
* 2005: *Les amants réguliers* (Сярэбраны леў Венецыянскага МКФ, прэмія братоў Люмьер за рэжысуру, прэмія Луі Делюка)
* 2008: *La frontière de l'aube* (намінацыя на Залатую пальмавую галіну Канскага МКФ)
* 2011: *Un été brûlant*
* 2013: *La Jalousie*
*2014: *Cinétracts*
*2015: *L'ombre des femmes*
*2017: *L'amant d'un jour*
*2020: *Le sel des larmes''

## Зноскі 
## Літаратура 
* Courant G. Philippe Garrel.  Paris: Studio 43, 1983
* Salvarore R.M. Traiettorie dello sguardo: il cinema di Philippe Garrel. Padova: Il poligrafo, 2002
* Casas K. Philippe Garrel: el cine revelado. San Sebastián: Festival Internacional de Cine de Donostia, 2008
* Domenici V. Il corpo e l'immagine: il primo cinema di Philippe Garrel. Roma: Armando, 2008

## Спасылкі 
* 
* Статья *Voyeurism of the Soul: The Films of Philippe Garrel* на сайте 'Senses of Cinema'  
* http://filmref.com/notes/archives/philippe_garrel 

Катэгорыя:Кінарэжысёры Францыі
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1948 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Парыжы
Катэгорыя:Постаці Францыі
Рэнэ Клеман

**Рэнэ Клеман** (; , Бардо — , ) — кінарэжысёр, фільмы якога вызначалі твар пасляваеннага французскага кінематографа да наступлення «Новай хвалі».

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Кінарэжысёры Францыі
Вышэйшая нацыянальная кансерваторыя драматычнага мастацтва

**Вышэйшая нацыянальная кансерваторыя драматычнага мастацтва** () скарочана (CNSAD) — нацыянальная школа, субсідаваная французскім міністэрствам культуры. Размешчана ў Парыжы, у наш час ёй кіруе Даніэль Месгіш () — акцёр і прафесар франка-алжырскага тэатра.
Тэрмін заняткаў — тры гады.
Кожны курс налічвае прыблізна 30 вучняў (звычайна 15 хлопчыкаў і 15 дзяўчын) і некалькі замежных стажораў, запрашаных кожны год.

## Гісторыя 
thumb|230px|Стары (да 1911 года) будынак кансерваторыі — цяпер Тэатр кансерваторыі ў складзе Вышэйшай нацыянальнай кансерваторыі драматычнага мастацтва
Кансерваторыя была заснавана як частка «Парыжскай Вышэйшай нацыянальнай кансерваторыі музыкі і танца» у 1795 годзе. Структура кансерваторыі не змянялася аж да 1946 года, калі яе тэатральная частка вылучылася ў самастойную «Вышэйшую нацыянальную кансерваторыю драматычнага мастацтва».
Менавіта пастановай ад 3 сакавіка 1806 года пачынаецца станаўленне сапраўднай адукацыі драматычнага мастацтва.

У 1946 годзе кансерваторыя падзелена на дзве часткі, музыку з аднаго боку і драматычнае мастацтва з іншага боку. Кансерваторыя «Драматычнае мастацтва» застаецца на ранейшым месцы а кансерваторыя «музыкі» пераязджае на вуліцу Мадрыда (). Кансерваторыя насіла назву Нацыянальнай кансерваторыі драматычнага мастацтва, а з 1968 года ёй была прысвоена цяперашняя назва — Вышэйшая нацыянальная кансерваторыя драматычнага мастацтва.
Выпускнікамі ВНКДМ каля пяцідзесяці гадоў з'яўляюцца многія знакамітыя акцёры, якія зрабілі рэпутацыю тэатру і французскаму кіно.

Яе добрая рэпутацыя тлумачыцца менавіта строгім адборам пры паступленні; сапраўды, статыстыка ўступнага конкурса паказвае ў сярэднім поспех толькі 2 ці 3 % дапушчаных кожны год у адносінах да колькасці паступаючых. Прыблізна 1000 кандыдатаў кожны год прэтэндуюць на 30 месцаў, што робіць з гэту ўстанову адну з найбольш выбарчых школ для выхавання акцёраў.

## Тэатр Кансерваторыі 
Тэатр Кансерваторыі быў пабудаваны ў 1811 годзе архітэктарам Делануа (). Гэта былая «зала канцэртаў Кансерваторыі», датуецца 1752 годам і пасля выкарыстоўваецца вучнямі каралеўскай Школы спеву і дэкламацыі ()

## Навучальная структура кансерваторыі 
* інтэрпрэтацыя / l’interprétation
* маска / masque
* імправізацыя / l’improvisation
* танец / la danse
* taï chile / taï chi
* спеў / le chant
* фехтаванне / l’escrime
* дыкцыя / la diction
* драматургія / la dramaturgie
* гісторыя тэатра / l’histoire du théâtre
* агульная мастацкая адукацыя / la culture générale artistique
* сцэнічны рух / le mouvement scénique

## Месца размяшчэння 
ВНКДМ размешчана на вуліцы Кансерваторыі () у 9-ай акрузе, у Парыжы побач са станцыямі метро: () і ().

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт Вышэйшай нацыянальнай кансерваторыі драматычнага мастацтва 
* Сайт асацыяцыі былых выпускнікоў кансерваторыі *Rue du Conservatoire* 

Катэгорыя:Кансерваторыі паводле алфавіта
Катэгорыя:Кансерваторыі Францыі
Катэгорыя:IX акруга Парыжа
Катэгорыя:Тэатры Францыі
Катэгорыя:Тэатры Парыжа
Катэгорыя:1795 год у Еўропе
Катэгорыя:XVIII стагоддзе ў Францыі
Валерыя Бруні-Тэдэскі

**Валерыя Бруні-Тэдэскі** (, нар. 16 лістапада 1964, Турын) — італа-французская актрыса і кінарэжысёр.

## Біяграфія 
З 9 гадоў Валерыя пражывае ў Францыі. Яе настаўнікамі ў акцёрскай школе Нантэра быў Патрыс Шэро і П'ер Раманс. Першую ролю Бруні-Тэдэскі сыграла ў фільме Патрыса Шэро «Атэль „Францыя“». У 2003 г. дэбютавала ў якасці рэжысёра з фільмам «Лягчэй вярблюду...». У 2004 г. уваходзіла ў састаў журы Берлінскага кінафестывалю.

Валерыя Бруні-Тэдэскі — старэйшая сястра Карлы Бруні.

## Фільмаграфія 
(Няпоўная фільмаграфія)
* 1987 — / *L’amoureuse*
* 1991 — / *L’homme qui a perdu son ombre*
* 1992 — / *Sandra c’est la vie*
* 1993 — / *Les gens normaux n’ont rien d’exceptionnel*
* 1994 — / *Oublie-moi*
* 1996 — Мужчына майго жыцця — *Сангвін*
* 1996 — / *Encore*
* 1996 — / *Nénette et Boni*
* 1996 — / *La Seconda Volta*
* 1997 — / *A casa*
* 1998 — Тыя, хто мяне кахае, паедуць цягніком / *Ceux qui m’aiment prendront le train*
* 1998 — / *La parola amore esiste*
* 1998 — / *La vie ne me fait pas peur*
* 1999 — / *Au cœur du mensonge*
* 1999 — / *Rien à faire*
* 1999 — / *La Balia*
* 2000 — / *Le lait de la tendresse humaine*
* 2002 — Ах, калі б я быў багаты / *Ah! Si j’etais riche*
* 2002 — На дзесяць хвілін старэй / Ten Minutes Older
* 2003 — Лягчэй вярблюду... / *Il est plus facile pour un chameau …*
* 2004 — 5x2 / *5x2 Cinq fois deux*
* 2005 — Рачкі і ракавінкі / *Crustaces et coquillages*
* 2005 — Час развітання / *Le Temps qui reste*
* 2005 — V.I.P. – квартал / *Quartier V.I.P.*
* 2005 — Ідэальная пара / *Un couple parfait*
* 2005 — Мюнхен / *Munich*
* 2007 — Сон папярэдняй ночы / *Actrices*
* 2009 — Даўнія палюбоўнікі / *Les Regrets*

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Турыне
Патрыс Шэро

**Патрыс Шэро** (, 2 лістапада 1944, Лезінье, Мен і Луара) — французскі акцёр, рэжысёр тэатра і кіно, адна з найбуйнейшых фігур у французскім мастацтве апошніх дзесяцігоддзяў.

## Біяграфія 
З сям'і мастакоў. Скончыў парыжскі ліцэй Людовіка Вялікага, пачаў кар'еру акцёра і рэжысёра на ліцэйскпй сцэне, ставіў Гюго, Лопэ дэ Вегу, Марыво (1964—1965). У 1966 узначаліў тэатр г. Сартрувіль (дэп. Івелін), дзе паставіў п'есы Марыво, Лабіша, Якаба Ленца. У далейшым працаваў у *Тэатра пікала* у Мілане з Джорджа Стрэлерам, у Марселі. У 1971—1977 разам з Ражэ Планшонам і Раберам Жыльберам узначальваў Нацыянальны народны тэатр () у Вілербане. У 1982—1990 кіраваў тэатрам у Нантэры ().

## Прызнанне 
Прэмія Фрыдрыха Гундальфа Нямецкай акадэміі мовы і літаратуры (1993), тэатральная прэмія *Еўропа* (2008), шматлікія іншыя тэатральныя і кінематаграфічныя ўзнагароды.

## Літаратура 
* Godard C. Patrice Chéreau: un trajet. Monaco: Rocher, 2007

## Спасылкі 
* http://delteatro.it/dizionario_dello_spettacolo_del_900/c/chereau.php 
* Патрыс Шэрона сайце IMDB
* [Інтэрв'ю, 2005(https://be.wikipedia.org/wiki/2005)] 

Катэгорыя:Асобы
Катэгорыя:Выпускнікі ліцэя Людовіка Вялікага
Катэгорыя:Тэатральныя рэжысёры Францыі
Катэгорыя:Кінарэжысёры Францыі
Катэгорыя:Акцёры Францыі
Катэгорыя:Оперныя рэжысёры
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Сярэбраны мядзведзь»
Катэгорыя:Постаці Францыі
Якаб Міхаэль Рэйнхальд Ленц

**Якаб Міхаэль Рэйнхальд Ленц** (; , Зесвеген, Ліфляндыя — , Масква) — нямецкі пісьменнік «Буры і націску».

## Спасылкі 
* Якаб Міхаэль Рэйнхальд Ленц у каталогу Нямецкай нацыянальнай бібліятэкі 

Катэгорыя:Паэты Германіі
Катэгорыя:Масоны Расіі
Катэгорыя:Масоны Германіі
Луі Гарэль

**Луі Гарэль** (, 14 чэрвеня 1983, Парыж) — французскі акцёр, сцэнарыст і рэжысёр.

## Біяграфія 
Луі Гарэль нарадзіўся 14 чэрвеня 1983 года ў Парыжы, у сям’і рэжысёра Філіпа Гарэля і актрысы Брыжыт Сі (). Акцёрамі былі яго дзед і прадзед.
Скончыў Вышэйшую нацыянальную кансерваторыю драматычнага мастацтва ў Парыжы ў 2004 годзе.

## Кар’ера 
Луі здымаўся ў бацькі-рэжысёра з шасці гадоў, але першы поспех яму прынесла роля сінефіла, эратамана і бунтара *Тэа* ў «Летуценніках» Бернарда Берталучы. Гэта роля ідэальна падышла да яго іміджу неўсмешлівага інтэлектуала і нервічнага прыгажуна. Ён быў у цэнтры ўвагі Канскага фестывалю 2007 года: у фільме Валерыі Бруні Тэдэскі «Сон папярэдняй ночы» Гарэль-мал. сыграў палюбоўніка саракагадовай актрысы (яе ролю выканала сама Валерыя), а ў мюзікле Крыстофа Анарэ «Усе песні толькі пра каханне» паўстаў героем бісексуальнай меладрамы.

Пры стварэнні саўндтрэка «Песень» (2007) акцёр сам выконваў усе партыі свайго героя. , аўтар музыкі і лібрэта, атрымаў у 2008 годзе прэмію «Сезар» — .

## Фільмаграфія 
## Дадатковыя факты 
Луі Гарэль — заняў 15 месца ў спісе «15 самых сексуальных мужчын» у французскім часопісе Elle у нумары за чэрвень 2007 года.

## Спасылкі
* 
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Постаці Францыі
Рукю

**Рукю́**, або **Нансей** () — архіпелаг вулканічных і каралавых астравоў у Ціхім акіяне.

Тэрыторыя Японіі. Аддзяляе Усходне-Кітайскае мора ад адкрытай часткі Ціхага акіяна. Утварае 6 груп з 98 астравоў, выцягнутых дугападобна з паўночнага ўсходу на паўднёвы захад на 1200 км паміж а-вамі Кюсю і Тайвань. Плошча каля 4,8 тыс. км². Найбольшыя астравы: Акінава і Амамі. Насельніцтва больш за 1 млн чал.

Паўднёва-ўсходняя частка астравоў складзена пераважна з вапнякоў мезакайназою, на паўночным захадзе пашыраны вулканічныя пароды, у восевой зоне на паверхню часта выходзіць крышталічны фундамент. Пераважаюць плато і нізкагор’і (вышыня 300—350 м) і нізкія берагавыя тэрасы. Найбольшая вышыня да 1935 м (на в-ве Яку). 3 дзеючыя і некалькі патухлых вулканаў. Уздоўж берагоў паўднёвай групы — каралавыя рыфы. Радовішчы фасфарытаў і каменнага вугалю.

Клімат на поўначы — субтрапічны, на поўдні — трапічны, мусонны. Ападкаў 2000 — 3500 мм за год, частыя тайфуны. Сярэдняя тэмпература студзеня 14-18 °C, ліпеня 27-28 °C. Трапічныя лясы і хмызнякі.

Вырошчванне рысу, батату, цукровага трыснягу. Рыбалоўства. Галоўны горад Наха (на в-ве Акінава).

## Гл. таксама 
* Рукюйцы

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Астравы Ціхага акіяна
Х’ю Джэкман

**Х’ю Майкл Джэкман** (; нар. 12 кастрычніка 1968 года ў Сіднеі) — аўстралійскі і амерыканскі , , вядомы шырокай публіцы па ролі супергероя-мутанта *Расамахі* ў анталогіі «Людзі Ікс».

Вяршыняй яго акцёрскага майстэрства пераважнай большасцю крытыкаў прызнана праца ў дэтэктыўным трылеры «Палонніцы» (2013). Намінант на прэміі «Оскар» (2013), *BAFTA* (2013) і «Залаты глобус» (2002), уладальнік кінематаграфічнай прэміі «Залаты глобус» (2013), тэатральнай прэміі «Тоні» (2004) і тэлевізійнай прэміі «Эмі» (2005).

## Творчасць 
### Поўнаметражныя фільмы 
### Агучка мультфільмаў 
## Спасылкі 
* 
* Акаўнт Х’ю Джэкмана ў інстаграме
* 

Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Залаты глобус»
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Сатурн»
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Тоні»
Катэгорыя:Акцёры мюзіклаў
Ганна Фрэйд

**Ганна Фрэйд** (3 снежня 1895, Вена — 9 кастрычніка 1982, Лондан) — брытанскі псіхолаг і псіхааналітык аўстрыйскага паходжання, малодшая дачка заснавальніка псіхааналізу Зігмунда Фрэйда. Разам з Мелані Кляйн лічыцца заснавальнікам дзіцячага псіхааналізу.

## Жыццяпіс 
У Зігмунда Фрэйда і яго жонкі Марты Ганна была малодшым, шостым дзіцем у сям’і. У якасці першай прафесіі абрала прафесію настаўніцы пачатковай школы. Пасля Першай сусветнай вайны, пакінуўшы настаўніцтва, Ганна прысвяціла сябе бацьку, працуючы яго сакратаром і сядзелкай, а таксама псіхааналізу. Неўзабаве яна ўступае ў Венскае псіхааналітычнае таварыства, і выступае там з першымі дакладамі. У 1938 годзе, пасля аншлюсу Аўстрыі, сям’я Фрэйдаў падвяргаецца арышту, і неўзабаве Ганна разам з бацькам назаўжды пакідае Вену, абраўшы новым месца жыхарства Лондан. У Вялікабрытаніі яна працягнула займацца псіхааналізам, развіваючы ідэі свайго бацькі, асабліва ў вобласці псіхалогіі дзяцінства. У 1947 годзе Ганна Фрэйд заснавала Хэмпстэдскую клініку ў Лондане — найбуйнейшы ў той час дзіцячы псіхааналітычны лячэбны і навучальны цэнтр. У 1952 годзе яна адкрыла ў Лондане дзіцячыя тэрапеўтычныя курсы і клініку, якія былі першай установай для лячэння дзяцей метадам псіхааналізу. Апошнія гады жыцця даследніца працавала ў Ельскім універсітэце, працягваючы развіваць свае ідэі ў вобласці дзіцячай псіхалогіі. Памерла Ганна Фрэйд у Лондане 9 кастрычніка 1982 года. Яна ніколі не была замужам і не мела ўласных дзяцей.

Катэгорыя:Псіхааналітыкі
Катэгорыя:Псіхолагі Вялікабрытаніі
Бернарда Берталучы

**Берна́рда Берталу́чы** (; нар. , , Італія — ) — італьянскі кінарэжысёр, сцэнарыст, вядомы і як паэт.

## Біяграфічныя звесткі. Творчасць 
Сын паэта Атыла Берталучы. Вывучаў італьянскую філалогію ў Рымскім універсітэце, здымаў аматарскія фільмы.

3 1961 працаваў у П. Пазаліні, уплыў якога адчувальны ў фільмах Б. Берталучы «Перад рэвалюцыяй», «Партнёр» (паводле аловесці Ф. Дастаеўскага «Двайнік»), дзе прагучала тэма маладзёжнага бунту, якая з горыччу і пачуццём страчаных ілюзій адгукнулася ў стужках «Стратэгія павука» (1970), «Апошняе танга ў Парыжы» (1972). Разнастайнасць праблематыкі і формы сведчыць пра пастаянныя творчыя пошукі рэжысёра. У фільмах «Канфарміст» (1970) і «Месяц» (1979) — ідэя ўлады цёмных, скрытых псіхалагічных комплексаў над асобай; «Дваццатае стагоддзе» (1976) і «Апошні імператар» (1987, прэмія «Оскар») — матыў супраціўлення чалавека ролі марыянеткі, якую яму навяэваюць.

Пасля трыўмфальнага поспеху фільмаў «Канфарміст» (1970) і «Апошняе танга ў Парыжы» (1972) працаваў па-за межамі Італіі, у тым ліку на будыйскім Усходзе, называў сябе «скептычным будыстам-аматарам».

Свой апошні фільм Бернарда Берталучы выпусціў у 2012 годзе, карціна называлася «Ты і я». Памёр у Рыме пасля доўгай хваробы. Газета *La Repubblica* назвала смерць Бернарда Берталучы сыходам «апошняга вялікага маэстра XX стагоддзя».

## Фільмаграфія 
* 1962  — Кашчавая кума / *La commare secca*
* 1964  — Перад рэвалюцыяй / *Prima della rivoluzione*
* 1966  — *Il canale*
* 1967  — *La via del petrolio* (тэлевізійны)
* 1968  — *Partner*
* 1969  — *Amore e rabbia* (segment *Agonia*)
* 1970  — *La strategia del ragno*
* 1970  — Канфарміст / *Il conformista*
* 1971  — *La salute è malata* (дакументальны)
* 1972  — Апошняе танга ў Парыжы / *Ultimo tango a Parigi*
* 1976  — Дваццатае стагоддзе *Novecento*
* 1979  — *La Luna*
* 1981  — *La tragedia di un uomo ridicolo*
* 1987  — Апошні імператар / *The Last Emperor*
* 1987  — 12 рэжысёраў пра 12 гарадоў (эпізод «Балоння»)*12 registi per 12 città* (segment *Bologna*) (дакументальны)
* 1990  —  Пад покрывам нябёсаў /*The Sheltering Sky*
* 1993  — Маленькі Буда / *Little Buddha*
* 1996  — *Stealing Beauty*
* 1998  — *Besieged*
* 2002  —  На дзесяць хвілін старэй: Віяланчэль (эпізод «Гісторыя вод») / *Ten Minutes Older: The Cello* (segment *Histoire d’eaux*)
* 2003  — Летуценнікі / *The Dreamers*
* 2012 — Я і ты  / *Io e te*

## Прэміі і ўзнагароды 
У 1987 годзе атрымаў прэмію «Оскар». Акрамя таго, Бернарда Берталучы таксама ўладальнік «Залатога глобуса» (1988), BAFTA (1989) і іншых прэмій, а ў 2013 годзе італьянец атрымаў зорку на галівудскай Алеі славы.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 
* Большая российская энциклопедия  

Катэгорыя:Члены Італьянскай камуністычнай партыі
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Оскар»
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Оскар» за найлепшую рэжысуру
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Залаты глобус» за найлепшую рэжысёрскую працу
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Залаты глобус»
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі BAFTA
Леў Самуілавіч Клейн

**Леў Самуілавіч Клейн** (,  — , ) — савецкі і расійскі вучоны, археолаг, культур-антраполаг, філолаг, гісторык навукі. Прафесар, доктар гістарычных навук. Адзін з заснавальнікаў Еўрапейскага універсітэта ў Санкт-Пецярбургу.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў сям’і ўрачоў. Родны брат беларускага гісторыка Барыса Клейна.

У студэнцкія гады Леў Клейн выступіў з аспрэчаннем ўсёмагутнага ў той час «новага вучэння аб мове» акадэміка Мара, падчас навучання ў аспірантуры — супраць антынарманізма, якія панавалі ў поглядах савецкіх археолагаў ў пытаннях паходжання Кіеўскай Русі. Два дзесяцігоддзі выкладаў на кафедры археалогіі Ленінградскага ўніверсітэта. У 1981 годзе КДБ распачаў крымінальную справу супраць навукоўца, і ён быў асуджаны.

Пасля вызвалення ў 1982 годзе Клейн быў пазбаўлены навуковай ступені і звання, яго доўга не прымалі на працу і не давалі выкладаць. Толькі ў гады перабудовы ён пачаў выкладаць за мяжой, а пасля распаду Саюза стаў прафесарам СПБГУ і да 1997 года выкладаў у Еўрапейскім універсітэце. Пасля выхаду на пенсію ў 70-гадовым узросце Клейн працягнуў актыўную пісьменніцкую працу, публікуючы як навуковыя, так і публіцыстычныя артыкулы, выкладаў у замежных універсітэтах.

Катэгорыя:Вучоныя СССР
Катэгорыя:Вучоныя Расіі
Катэгорыя:Даследчыкі славянскага паганства
Сергій Раданежскі

**Сергій Раданежскі** (у міру **Варфаламей**; 3 мая 1314 (дата ўмоўная) — ) — манах Рускай царквы, заснавальнік Траецкага манастыра пад Масквой (цяпер Троіца-Сергіева лаўра), пераўтваральнік манаства ў Паўночнай Русі.

Сергій Раданежскі шануецца Рускай праваслаўнай царквой у ліку святых як вялебны і лічыцца найвялікшым падзвіжнікам зямлі Рускай.

Катэгорыя:Хрысціянскія святыя XIV стагоддзя
Катэгорыя:Англіканскія святыя
Катэгорыя:Асобы на манетах
Катэгорыя:Праваслаўныя святыя
Ціхан Піменавіч Бумажкоў

{{Ваенны дзеяч
|імя            = Ціхан Піменавіч Бумажкоў
|дата нараджэння  = 
|дата смерці    = 
|месца нараджэння = 
|месца смерці = 
|выява = Tsikhan Pimenavich Bumazhkou.jpg
|шырыня =
|апісанне выявы =
|мянушка =
|прыналежнасць =   
|гады службы =
|званне =
|род войскаў =
|камандаваў =
|частка =
|бітвы = 
|узнагароды =
{ style="background: transparent"
 
}
{ style="background: transparent"
 
}
|сувязі =
|у адстаўцы =
}}
**Ці́хан Пі́менавіч Бумажко́ў** () — адзін з арганізатараў і кіраўнікоў партызанскага руху на тэрыторыі Палескай вобласці падчас Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза (1941).

У 1907 годзе сям’я ў пошуках заробку пераехала з Магілёўскай губерні ў Прымор'е (дзе і нарадзіўся Ціхан), а ў 1922 годзе вярнулася на радзіму. У 1930 скончыў школу рабочай моладзі ў Княжыцах.

Член УКП(б) з 1930 года. Скончыў Менскі хіміка-тэхналагічны тэхнікум у 1933. У 1933—1935 гадах — у Чырвонай Арміі. З 1935 года — дырэктар завода, затым — старшыня Петрыкаўскага райвыканкама Палескай вобласці БССР, з ліпеня 1939 — першы сакратар Акцябрскага райкама КП(б)Б Палескай вобласці. Дэпутат Вярхоўнага Савета БССР з 1939 года.
* Узнагароджаны ордэнам Леніна

## Памяць 
* У гарадскім пасёлку Акцябрскі ў 1961 годзе Ц. П. Бумажкову пастаўлены помнік (скульптар — А. Заспіцкі).
* Іменем Бумажкова названа чыгуначная станцыя ў Акцябрскім раёне Гомельскай вобласці на лініі Рабкор — Бабруйск.
* Імя Бумажкова носяць вуліцы ў Мінску, Бабруйску, Мазыры, Акцябрскім, Петрыкаве, вёсцы Парэчча Акцябрскага раёна.
* У Цэнтры гісторыі і культуры Акцябрскага раёна захоўваюцца матэрыялы, прысвечаныя Т. П. Бумажкову.

## Літаратура 
* 
* Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: У 6 т. Т. 2. — Мн., 1994. — С. 125.
* 

## Спасылкі 
* 
* Биография  // Агентство «Минск-Новости» 

Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета БССР 1-га склікання
Катэгорыя:Партызаны Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Прыморскім краі
Катэгорыя:Першыя сакратары райкамаў КПБ
Катэгорыя:Камандзіры партызанскіх злучэнняў, брыгад і атрадаў у гады Вялікай Айчыннай вайны
Акінава

**Акінава** (яп. 沖縄本島, Окінава-хонто:) — самы буйны востраў японскага архіпелага Рукю, размешчаны прыблізна пасярэдзіне паміж Кюсю і Тайванем. Плошча вострава роўная 1207 км². З’яўляецца самым вялікім востравам у прэфектуры Акінава. Галоўны горад — Наха (314 067 жыхароў). З Нахі вядзе шаша ў горад Сюры, старажытную рэзідэнцыю ўладароў.

## Літаратура 
* 


Катэгорыя:Ваенныя базы ЗША
Катэгорыя:Астравы Ціхага акіяна
Катэгорыя:Астравы Рукю