Кастравіцкія

**Кастраві́цкія** () — шляхецкі род герба «Вуж», інакш «Байбуза». Першапачаткова паходзілі з Мсціслаўскага ваяводства, пазней разгалінаваліся і аселі ў Менскім, Віцебскім і Новагародскім ваяводствах Вялікага Княства Літоўскага. У XIX стагоддзі прадстаўнікі роду жылі ў Мінскім, Віленскім, Дзісенскім, Лідскім і іншых паветах.

## Гісторыя 
Родапачынальнікам з’яўляецца Іван, падскарбі князёў мсціслаўскіх Юрыя Лугвенавіча і Івана Юр’евіча. У другой палове XV стагоддзя ён атрымаў ад іх сяло Сцецкава ў Мсціслаўскім княстве.

У XVI стагоддзі Пратас Кастравіцкі (IV калена) атрымаў ад караля Жыгімонта II Аўгуста маёнтак Рудодзіма ў Мсціслаўскім ваяводстве ў якасці замены за маёнтак Бакунічы (1569). Яго нашчадкі пачалі актыўна набываць землі ў Менскім ваяводстве.

У сярэдзіне XVII стагоддзя значную ролю ў ўзвышэнні роду адыграў сакратар каралеўскі Васіль Кастравіцкі і яго сын Стэфан, які займаў пасады суддзі каптуровага ВКЛ (1648) і скарбніка мсціслаўскага. Прадстаўнікі роду актыўна ўдзельнічалі ў грамадскім і палітычным жыцці: Ян-Рафал Кастравіцкі быў пісарам гродскім і падсудкам земскім мінскім, дэпутатам Трыбунала ВКЛ; Міхаіл Кастравіцкі (X калена) — падскарбіем Галоўнага Трыбунала ВКЛ (1785) і падваяводай полацкім (1794).

У часы Расійскай імперыі род быў прызнаны ў дваранстве пастановамі Віленскага ДДС (1801) і Мінскага ДДС (1802, 1824, 1825, 1833). Канчатковае зацвярджэнне ўказам Сената адбылося 30 чэрвеня 1834 года (указ № 6277).

## Уладанні 
Першапачатковымі ўладаннямі роду ў Мсціслаўскім ваяводстве былі сяло Сцецкава (пазней называлася Кастровічы, ад якога пайшло прозвішча), Рудодзіма і Басценавічы.

У XVII стагоддзі цэнтр жыццядзейнасці роду перамясціўся ў Менскае ваяводства. Васіль Кастравіцкі ў 1655 годзе набыў фальварак Вішнёўшчына. Яго сын Стэфан разам з нашчадкамі валодаў маёнткамі Навасёлкі Гладкаўскія, Старынкі, Станькава, Жыцін, Косіна, Манькавічы (у Пінскім павеце, застаўное валоданне). Ян-Рафал Кастравіцкі трымаў у заставе ад Рафала і Аляксандра Губаў фальварак Жданы і засценак Плясканосы.

У XVIII стагоддзі Кастравіцкія валодалі ці трымалі ў заставе маёнткі Волма-Драчкава, Лошыца (перададзена сынам Антонія ў 1749 годзе), Скарынічы, Шчытамірычы (набыты Касперам Кастравіцкім у князёў Радзівілаў у 1786 годзе). Міхаіл Кастравіцкі (пам. пасля 1833) набыў фальварак Латышы ў Дзісенскім павеце, маёнтак Арняны з фальваркам Падброддзе і паезуіцкі маёнтак Янішкі ў Віленскім павеце.

У XIX стагоддзі прадстаўнікі роду валодалі маёнткамі Грыцкаўшчына, Ратамка, Сёмкава, а таксама землямі ў Лідскім павеце і іншых рэгіёнах.

## Вядомыя прадстаўнікі 
* Пратас Кастравіцкі (узг. 1569—1595) — дваранін гаспадарскі, падстароста судовы мсціслаўскі (1595).
* Васіль Кастравіцкі (узг. 1649—1661) — сакратар каралеўскі (1661).
* Стэфан Кастравіцкі (узг. 1648—1674) — суддзя каптуровы ВКЛ (1648), дваранін каралеўскі, камісар па вызначэнні мяжы з Маскоўскай дзяржавай (1660), скарбнік мсціслаўскі.
* Ян Рафал Кастравіцкі (пам. 1695) — стражнік мсціслаўскі, пісар гродскі мінскі, падсудак земскі мінскі (1691), дэпутат Галоўнага Трыбунала ВКЛ (1685, 1692).
* Антоні Кастравіцкі (пам. пасля 1744) — падстолі мінскі, войт мінскі, дэпутат Галоўнага Трыбунала ВКЛ (1726).
* Юзаф (Язафат) Кастравіцкі (узг. 1712—1730) — падчашы мсціслаўскі, суддзя гродскі мінскі.
* Міхаіл Кастравіцкі (пам. пасля 1833) — падхаружы гвардыі войскаў літоўскіх (1778), шамбялян (1782), падскарбі Галоўнага Трыбунала ВКЛ (1785), падваявода полацкі (1794), старшыня Віленскай крымінальнай палаты.
* Самуэль Кастравіцкі (пам. каля 1840) — пісар, затым старшыня Мінскага межавога суда, кавалер ордэна Св. Уладзіміра 4-й ст. (1825).
* Караль Фларыян Кастравіцкі (1819—1873) — удзельнік паўстання 1863—1864 гадоў, сасланы ў Сібір.
* Карусь Каганец (Казімір-Рафал Кастравіцкі; 1868—1918) — беларускі паэт, драматург, мастак і грамадскі дзеяч.

## Радавод 
* 1. **Іван** (узг. 1457), падскарбі князёў мсціслаўскіх
** 2/1. **Фёдар**
*** 3/2. **Якуб**
**** 4/3. **Пратас**, падстароста судовы мсціслаўскі (1595); жонка — Ганна Жаба
***** 7/4. **Ілля** (узг. 1619)
***** 8/5. **Сільвестр** (памылкова пазначаны як сын 5, верагодна сын 4 або 5)
**** 5/3. **Малафей**, прадаў маёнтак Кастровічы (1606)
**** 6/3. **Багдан**, прадаў частку маёнтка Кастровічы (1605)
***** 9/6. **Васіль**, сакратар каралеўскі (1661); жонка — Рэгіна Замбрыцкая
****** 10/9. **Павел**, стольнік старадубскі
****** 11/9. **Тэадор**
****** 12/9. **Стэфан**, суддзя каптуровы ВКЛ (1648), скарбнік мсціслаўскі
******* 17/12. **Ежы**, чашнік рэчыцкі; жонка — Іягана Вінка-Ратомская
******** 24/17. **Ігнат**, падчашы мсціслаўскі (пам. да 1712)
********* 30/24. **Казімір**
********* 31/24. **Самуэль**, скарбнік рэчыцкі; жонкі — 1) N Турчыновіч-Сушыцкая, 2) Разалія Гярждовіч
********** 41/31. **Станіслаў**, скарбнік рэчыцкі (пам. 1782); жонка — Кацярына Кунцэвіч
********** 42/31. **Леан** (пам. да 1771)
********** 43/31. **Вінцэнт**; жонкі — 1) N Свянціцкая, 2) Ганна Мікоша
*********** 68/43. **Дамінік**, суддзя межавы мінскі
*********** 69/43. **Францішак** (нар. каля 1793), асэсар Мінскага ніжняга земскага суда; жонка — Ганна Якубоўская
************ 85/69. **Апалінары-Міхал-Дамінік** (хр. 1820)
************ 86/69. **Людвік-Ксаверы-Міхал** (хр. 1822)
************ 87/69. **Дамінік-Вінцэнт-Ян** (хр. 1824)
************ 88/69. **Вінцэнт** (Вінцэнт-Ян, Вінцэнт-Дамінік) (хр. 1826)
************ 89/69. **Мікалай-Ян** (нар. 1833)
************ 90/69. **Зоф’я**
************ 91/69. **Ганна**
********** 44/31. **Караліна**, муж — Крыштаф Іваноўскі
********* 32/24. **Юзаф** (Язафат), падчашы мсціслаўскі, суддзя гродскі мінскі; жонка — Крысціна Паморская
********** 45/32. **Феліцыян**, святар
********** 46/32. **Язафат**, манах-базылянін, ігумен
********** 47/32. **Антоні**
********** 50/32. **Ганна**
******** 25/17. **Дамінік** (пам. да 1718)
******** 26/17. **Стэфан**
******* 18/12. **Ян-Рафал** (пам. 1695), стражнік мсціслаўскі, пісар гродскі мінскі, падсудак земскі мінскі; жонка — Іягана Тэадораўна-Феліцыянаўна Лукомская
******** 27/18. **Антоні**, падстолі мінскі, войт мінскі, дэпутат ГТ ВКЛ; жонкі — 1) Марыяна Рамейка-Гурка, 2) Марыяна Францкевіч
********* 34/27. **Стэфан**, мечнік мінскі (пам. пасля 1780); жонка — Брыгіда Паланевіч
********** 51/34. **Марцін**, суддзя гродскі мінскі (пам. да 1780)
********** 52/34. **Юзаф**
********** 53/34. **Міхал**, падскарбі ГТ ВКЛ (1785), падваявода полацкі (1794); жонкі — 1) N Храпавіцкая, 2) N Ельская
*********** 70/53. **Каятан**, харужы дзісенскі (пам. 1847); жонка — Ружа Балінская
************ 92/70. **Напалеон-Аляксандр** (хр. 1810), асэсар Віленскага павятовага суда
************ 93/70. **Міхал-Ігнат** (хр. 1817), чыноўнік
*********** 71/53. **Адам**, харужы віленскі, удзельнік паўстання 1830—1831
************ 94/71. **Бенядыкт-Юзаф-Адам-Міхал** (хр. 1830), удзельнік паўстання 1863—1864, сасланы
************ 95/71. **Караль-Адам-Андрэй** (хр. 1831), удзельнік паўстання 1863—1864, сасланы
************* 110/95. **Людвік-Уладзіслаў** (хр. 1859)
********* 35/27. **Багдан**, староста рагозінскі
********* 36/27. **Аляксандр**
********* 37/27. **Казімір**, будаўнічы мінскі; жонкі — 1) Петранэля Кубліцкая, 2) Зузана Гарноўская
********** 54/37. **Багдан**, будаўнічы мінскі, беспатомны
********* 38/27. **Валяр’ян**, намеснік залатой харугвы, падстолі мінскі; жонка — N Гарбацкая
********** 55/38. **Іяхім**
********** 56/38. **Мікалай**, харужы брыгады войскаў польскіх; жонка — Юстына Васілеўская
*********** 72/56. **Ігнат** (хр. 1804)
********** 57/38. **Тадэвуш**
********** 58/38. **Ануфры**, шамбялян (1784), дэпутат ГТ ВКЛ, старшыня Слонімскага гродскага суда; жонка — N Багуслаўская
*********** 73/58. **Аўгустын**
*********** 74/58. **Ян** (пам. пасля 1845)
********** 59/38. **Антоні**
********** 60/38. **Юзаф**, святар
******** 28/18. **Марцін** (хр. 1689), падчашы віцебскі
********* 39/28. **Ваўрынец**, канюшы мінскі (?), беспатомны
********* 40/28. **Каспер** (хр. 1731), падчашы віцебскі, суддзя зямянскі мінскі; жонка — Францішка Янішэўская
********** 61/40. **Міхал-Францішак** (хр. 1775), харужы, затым падкаморы мінскі; жонка — Фларэнціна Вайніловіч
*********** 75/61. **Генрык-Ігнат-Вінцэнт** (хр. 1802), харужы мінскі; жонка — Фабіяна Машэўская
************ 96/75. **Караліна-Антаніна** (нар. 1857)
************ 97/75. **Вацлаў-Мар’ян** (нар. 1858); жонка — Ядвіга-Юлія-Алена Вайніловіч
*********** 76/61. **Караль-Людвік** (хр. 1803), суддзя межавы, маршалак павятовы мінскі
*********** 77/61. **Эмілія**, муж — Гілярый Хмара
*********** 78/61. **Ізабэла** (нар. каля 1809), муж — Гіляры Хмара
*********** 79/61. **Мечыслаў-Міхал** (хр. 1816), адстаўны паручнік, удзельнік паўстання 1863—1864
********** 62/40. **Феліцыяна**, муж — N Семярынскі
********** 63/40. **Вераніка**, муж — N Свентарэцкі
********** 64/40. **Марыяна**, муж — N Ленскі
******** 29/18. **Ваўрынец**, чашнік рэчыцкі; жонка — Разалія Прашынская
********* 65/41. **Самуэль**, старшыня Мінскага межавога суда; жонка — Дарота Прашынская
********** 80/65. **Караль-Фларыян** (хр. 1819), удзельнік паўстання 1863—1864; жонка — Алена Свентарэцкая
*********** 98/80. **Мар’ян-Станіслаў** (нар. 1864)
*********** 99/80. **Казімір-Рафал** (Карусь Каганец) (нар. 1868), беларускі пісьменнік і грамадскі дзеяч.
*********** 100/80. **Амброзі-Самуэль** (нар. 1870), лекар, беларускі грамадскі дзеяч, калежскі асэсар
*********** 101/80. **Дарота**
********** 81/66. **Тэадозі-Адам-Станіслаў** (хр. 1799), падпаручнік (1828), ротмістр (1835); жонка — Антаніна
*********** 102/81. **Карнэліюш-Самуэль** (хр. 1839)
*********** 103/81. **Станіслаў-Ірэнеюш** (хр. 1844)
*********** 104/81. **Канстанцін-Габрыэль** (хр. 1847)
********** 82/66. **Эдвард-Ян** (хр. 1804), службоўца
********** 83/66. **Тамаш-Андрэй** (хр. 1805)
*********** 105/83. **Алена-Валенсія-Канстанцыя** (хр. 1838)
*********** 106/83. **Каятан-Данат-Андрэй** (нар. 1841)
*********** 107/83. **Марыя-Фаўстына-Антаніна** (хр. 1843)
*********** 108/83. **Ян-Андрэй-Юзаф** (хр. 1846)
********** 84/66. **Эразм** (хр. 1817)
********** 109/84. **Францішка-Людвіка** (нар. каля 1853)
********* 66/41. **Юзаф**, суддзя межавы мінскі; жонка — Феліцыяна Малішэўская
********* 67/41. **Андрэй**
******* 19/12. **Дарота**
******* 20/12. **Алена**
****** 13/9. **Даніэль**, мечнік лідскі
****** 14/9. **Казімір**, скарбнік мсціслаўскі; жонка — Марыя Дарафеевіч
****** 15/9. **Ян** (пам. 1669), стражнік мсціслаўскі
******* 21/15. **Канстанцін**, чашнік мсціслаўскі; жонка — Канстанцыя Сумарок
******* 22/15. **Габрыэль**
******* 23/15. **Самуэль**
****** 16/9. **Рэгіна**, муж — Тэадор Валадковіч
** 5/1. **Акула** (памылкова, павінна быць імя сына, але ў тэксце няма; магчыма, памылка ў запісе пакаленняў)

## Крыніцы 
; Заўвагі

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Шляхецкія роды
Катэгорыя:Вялікалітоўская арыстакратыя
Кастравіцкія