Дэрвентыя

thumb|Рымская сцяна III стагоддзя, якая захавалася паміж дамамі
**Дэрвентыя** (*Derventio*) — умацаванае паселішча рымскай Брытаніі, якое размяшчалася на месцы прыгарада Дэрбі Літл Чэстэр, у сучасным Дэрбішыры, і абараняе пераправу праз раку і скрыжаванне пяці дарог там, дзе захаваўся рымскі форт. Пасля адступлення рымлян ў паселішчы жылі саксонцы. Археалагічныя знаходкі з гэтай мясцовасці захоўваюцца ў Музеі і мастацкай галерэі Дэрбі.

Першы рымскі форт у гэтай мясцовасці, рымская крэпасць парка Стрэта, быў пабудаваны на іншым беразе ракі Дэруэнт у парку Стрэт; каля 80 года ён быў заменены фортам у Літл Чэстэр. Форт быў пазней паўторна акупаваны і выкарыстоўваўся ў наступныя 25 гадоў, затым вызвалены, пакуль у III стагоддзі вакол горада не была пабудавана каменная сцяна. Існуюць сведчанні шырокай дзейнасці рымлян ў Літл-Чэстару; напрыклад, захаваць рэшткі fort-vicus пад назвай Дэрбскі іпадром.

## Гісторыя ўзнікнення рымскіх паселішчаў на тэрыторыі 
Пасля заваявання рымлянамі Галіі ў сярэдзіне I стагоддзя да н. э. Юлій Цэзар распачаў два паходы ў Брытанію (55 і 54 да н. Э.). Сістэматычнае заваёванне Брытаніі Рымам пачалося ў 43 н. э. і завяршылася ў асноўным да канца 60-х гг. Брытанія стала адной з ускраінных правінцый Рымскай імперыі. Раманізацыі падвергліся галоўным чынам паўднёвая, усходняя і збольшага цэнтральная вобласці; захад і Поўнач амаль не былі ёй закрануты. Сярод мясцовага насельніцтва часта падымаліся паўстанні (напрыклад, паўстанне Баўдыкі ў 61). Заваяванне было замацавана сістэмай умацаваных пунктаў (рымскія лагеры) і ваенных дарог. Уздоўж паўночных межаў былі збудаваныя рымскія валы.

## Літаратура 
* «Exploratory excavations at Little Chester, Derby» in *Derbyshire Archaeological Journal* vol. 102 (1982) pp.&nbsp;74–83
* M. Brassington, «The Roman roads of Derby» in *Derbyshire Archaeological Journal* vol. 101 (1981) pp.&nbsp;88–92
* M. Brassington, «Little Chester, Derby: The 1926 excavations» in *Derbyshire Archaeological Journal* vol. 113 (1993)
* Barry C. Burnham, John Wacher, *The Small Towns of Roman Britain*. London: Batsford, 1990
* J. D'Arcy, *A City within a City. Little Chester, Derby AD 80 — AD 2000*. Derby, 2005
* M. Dearne, «The military vici of the South Pennines: retrospect and prospect» in R. Hodges, K. Smith, eds, *Recent Developments in the Archaeology of the Peak District* (Sheffield: Sheffield University Press, 1991) pp.&nbsp;69–84
* J. Dool, H. Wheeler and others, *Roman Derby — Excavations 1968—1983*. 1986. (*Derbyshire Archaeological Journal* vol. 105, 1985)
* R. Langley, C. Drage, «Roman Occupation at Little Chester, Derby: salvage excavation and recording by the Trent and Peak Archaeological Trust 1986—1990» in *Derbyshire Archaeological Journal* vol. 120 (2000)
* A. L. F. Rivet, Colin Smith, *The Place-Names of Roman Britain* (London: Batsford, 1979) p.&nbsp;334
* C. B. Sherwin, «Roman Remains at Little Chester» in *Derbyshire Archaeological Journal* vols 46/47 (1924/1925)
* C. Sparey Green, «Excavations on the south eastern defences and extramural settlement of Little Chester, Derby, 1971-2» in *Derbyshire Archaeological Journal* vol. 122 (2002)
* D. F. Williams, *Roman amphorae from Derby, Little Chester*. London: English Heritage, 1991 (*AML Report*, 28/91)

Катэгорыя:Рымская Брытанія