open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Вельбарк

**Вельбарк** (, ) — горад у Польшчы ў рэгіёне Мазуры. Уваходзіць у склад Шчыценскага павета Вармінска-Мазурскага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Вельбарк. Займае плошчу 1,84 км². Насельніцтва 2911 чалавек (на 2018).

## Гісторыя 
Вельбарк быў заснаваны тэўтонскім комтурам Фрыдрыхам фон Віленбергам. Спачатку была створана тэўтонская вартаўнічая вежа, званая Вільдхаўс. Каменны замак быў пабудаваны ў канцы XIV ст. Им карыстаўся яшчэ герцаг Альбрэхт, потым замак прыйшоў у заняпад. На рэштках была ўзведзена ў сярэдзіне XVIII ст. ратуша. Паміж 1466 і 1657 гг. мясцовасць знаходзілася пад уладай Польскага каралеўства як лен. Вёска была размешчана недалёка ад польскай мяжы, на маршруце Варшава - Кёнігсберг, што спрыяла яго развіццю. У Вельбарку развівалася шыццё і ткацтва. У 1723 г. паселішча атрымала гарадскія правы. У 1747 г. горад атрымаў права правядзення трох штогадовых кірмашоў. З пункту гледжання насельніцтва гэта быў адзін з самых маленькіх гарадоў на Мазурах. Гэтыя мясцины былі вядомыя ў XIX ст. дзякуючы здабычы бурштыну. Падчас напалеонаўскай кампаніі, з 21 студзеня па 2 люты 1807 гг. , У Вельбарке жыў Напалеон. У 1813 г. квартаваў тут цар Аляксандр I. падчас паўстання 1863 г. праз Вельбарк перакідвалі зброю для паўстанцаў. У 1871 г. горад апынуўся ў межах Германіі. Падчас Першай сусветнай вайны горад двойчы акупавалі расійскія войскі. У 1920 г. інтэрнавалі тут уцякаючых з Польшчы разбітыя бальшавіцкія войскі. З-за значных разбурэнняў у 1945 г. горад страціў гарадскія правы. Неўзабаве пасля заканчэння вайны дзейнічаў тут важны размеркавальны пункт рэпатрыянтаў з усходніх рэгіёнаў міжваеннай Польшчы, якія адышлі да СССР.
Маслінавыя

**Маслінавыя** (*Oleaceae*) — сямейства раслін, якое аб’ядноўвае каля 25 родаў дрэў і кустоў. Найбольш вядомыя прадстаўнікі сямейства — ясень, аліва, бэз, язмін. Самыя распаўсюджаныя роды — язмін, , ясень. Прадстаўнікі сямейства шырока распаўсюджаны па ўсім свеце.

## Класіфікацыя 
У сямействе вылучаюць два падсямействы: уласна маслінавыя і язмінавыя, якія адрозніваюцца палажэннямі семязачаткаў.

Роды сямейства:

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 
* *Oleaceae* (Маслинные) // ИАС «ООПТ Росии» 


Катэгорыя:Сямействы раслін
Свята-Іаана-Багаслоўская царква (Дамашаны)

**Свята-Іаана-Багаслоўская царква** — драўляны праваслаўны храм у вёсцы Дамашанах Смалявіцкага раёна Мінскай вобласці. 

## Гісторыя 
У вёсцы захавалася царква, пабудаваная ў 1507 годзе князем Канстанцінам Астрожскім. Паводле вопісу 1806 года, яна была драўлянай, аднакупальнай, пабудавана замест згарэлай у 1772 годзе. Напачатку XX стагоддзя быў праведзены рамонт. Царква ўцалела ў перыяд Другой сусветнай вайны, але была разбурана савекімі уладамі пасля вайны.

Аднаўленне царквы пачалося ў 1994 г. і завяршылася ў 1997 г. Вялікі ўклад унёс святар Сяргей Георгіевіч Плячкоў.

## Архітэктура 
Помнік народнага дойлідства. Да кубападобнага зруба малітоўнай залы далучаны прамавугольныя прырубы прытвора і апсіды, над якой 2-схільны гонтавы дах пры дапамозе застрэшкаў пераходзіць у вальмавы. Дах завершаны 2 цыбулепадобнымі галоўкамі і 4-гранным барабанам паміж імі. Вертыкальна ашаляваныя сцены прарэзаны прамавугольнымі аконнымі праёмамі ў простых ліштвах. Уваход арганізаваны праз ганак бакавога фасада прытвора. У афармленні інтэр'ера выкарыстана разьба па дрэве.

## Літаратура 
* 
* Праваслаўныя храмы Беларусі: энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4.
* Минские епархиальные ведомости. 2000. № 2. С. 7.

## Спасылкі 
* Іаана-Багаслоўская царква на globustut.by

Катэгорыя:Дамашаны
Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Смалявіцкага раёна
Катэгорыя:Храмы Барысаўскай епархіі
Катэгорыя:Драўляныя цэрквы Беларусі
Катэгорыя:1772 год у Беларусі
Катэгорыя:Помнікі беларускага народнага дойлідства
Свята-Мікалаеўская царква (Бобр)

**Свята-Мікалаеўская царква** — мураваны праваслаўны храм у г. п. Бобр Крупскага раёна Мінскай вобласці. Знаходзіцца на вул. Талачынская, 21.

## Гісторыя 
У 1885 годзе ў населеным пункце існавалі два праваслаўныя храмы, якія не захаваліся да нашых дзён.

У 1992—1995 гадах на сродкі вернікаў і калгаса «Бобр» была збудавана сучасная царква. У 1995 годзе мастак Алесь Пушкін пачаў працу над манументальнымі роспісамі царкоўных сцен.

17 лютага 2011 года царква згарэла. У 2016 годзе царква была адбудавана. 29 кастрычніка 2016 года біскуп Барысаўскі і Мар’інагорскі Веніямін здзейсніў чын асвячэння.

## Архітэктура 
Храм пабудаваны з чырвонай цэглы, з трыма купаламі. У архітэктуры храма скарыстаны традыцыі, характэрныя для маскоўскага дойлідства, якія прыняты ў будаўніцтве цэркваў ХIХ стагоддзя. У плане храм крыжавата выцягнуты ў падоўжнай восі. Яго кампазіцыю фарміруюць прытвор са званіцай, купалаватая малітоўная зала, трохкантовая апсіда. Адкрытая званіца знаходзіцца над прытворам.

## Спасылкі 
* Крупскае благачынне на borisoveparhia.by

Катэгорыя:Бобр (гарадскі пасёлак)
Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Крупскага раёна
Катэгорыя:Храмы Барысаўскай епархіі
Катэгорыя:З’явіліся ў 1995 годзе
Катэгорыя:1995 год у Беларусі
Насовічы (значэнні)

Назву **Насовічы** маюць:

* Насовічы — аграгарадок у Беларусі, у Добрушскім раёне Гомельскай вобласці.
* Насовічы — прыпыначны пункт Гомельскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Добрушскім раёне Гомельскай вобласці.
Мяцёлка

**Мяцёлка** — складанае батрычнае суквецце.

На галоўнай восі мяцёлкі на розным узроўні развіваюцца бакавыя галінкі, якія шматразова разгаліноўваюцца і нясуць кветкі або невялікія простыя суквецці (каласкі, кошыкі і інш.).

Галінкі мяцёлкі бываюць прыціснутыя да галоўнай восі або адстаяць ад яе. Сціснутую мяцёлку з кароткімі галінкамі, падобную на колас, называюць султанам (напрыклад, суквецці цімафееўкі, лісахвоста). 

## Літаратура 
* 
* Биологический энциклопедический словарь. / Гл. ред. М. С. Гиляров; Редкол.: А. А. Бабаев, Г. Г. Винберг, Г. А. Заварзин и др. — 2-е изд., исправл. — М.: Сов. Энциклопедия, 1986.

Катэгорыя:Суквецці
Касцёл Святога Юзафа (Крупкі)

**Касцёл Святога Юзафа** — мураваны каталіцкі храм у горадзе Крупках Мінскай вобласці. 

## Гісторыя 
Парафія зарэгістравана ў 1996 г., пабудаваны душпастырскі цэнтр. Касцёл узведзены ў пачатку 21 ст. з цэглы паводле тыпавога праекта «Рэнавабіс».

## Архітэктура 
Знаходзіцца на вуліцы Міра, 12. Вырашаны прамавугольным у плане аб’ёмам пад двухсхільным дахам. Плоскасны фасад прарэзаны па восі сіметрыі прамавугольным уваходным праёмам, круглай люкарнай і арачным аконным праёмам над ім. Над двухгранным шчытом фасада надбудавана чатырохгранная шатровая вежа-званіца. Бакавыя фасады рытмічна расчлянёны высока ўзнятымі арачнымі аконнымі праёмамі, двухгранныя ліштвы якіх аб’яднаны ў ламаны пояс карніза даху.

Да касцёла праз кароткае аднапавярховае крыло далучаны прамавугольны ў плане двухпавярховы пад двухсхільным дахам будынак парафіяльнага цэнтра, вырашаны аналагічна храму.

## Літаратура 
* Кулагін А. М. Каталіцкія храмы Беларусі: Энцыкл. даведнік / А. М. Кулагін; фатограф А. Л. Дыбоўскі. — 2-е выд. — Мн.: БелЭн, 2008. — 488 с.: іл.

## Спасылкі 
* Крупкі — парафія Св. Юзафа — http://catholic.by/

Катэгорыя:Славутасці Крупак
Катэгорыя:Касцёлы Крупскага раёна
Катэгорыя:Касцёлы Мінска-Магілёўскай архідыяцэзіі
Культурная палітыка Еўрапейскага саюза

**Культурная палітыка Еўрапейскага саюза** падтрымлівае развіццё культурнай дзейнасці, адукацыі, навуковых даследаванняў, якія праводзяцца прыватнымі кампаніямі, грамадскімі арганізацыямі і індывідуальнымі ініцыятывамі, якія базуюцца ў ЕС, працуюць у галіне кіно і аўдыявізуальнай, выдавецкай справы, музыкі і рамёстваў.

Дзеянні Еўрапейскага Саюза ў галіне культуры дапаўняюць культурную палітыку дзяржаў-членаў: напрыклад, захаванне еўрапейскай культурнай спадчыны, супрацоўніцтва паміж установамі культуры розных краін і садзейнічанне мабільнасці сярод працоўнікаў галіны культуры.

ЕС узнагароджвае гранты на культурныя праекты і запусціў вэб-партал, прысвечаны Еўропе і культуры, адказваючы на заяўленае Еўрапейскім Саветам жаданне бачыць «сетку культурнай інфармацыі, каб забяспечыць усім грамадзянам доступ да еўрапейскага культурнага зместу перадавымі тэхналагічнымі сродкамі».

## Гісторыя і развіцце 
Савет Еўропы ўпершыню аформіў палітыку ў сферы культуры ў Еўропе сваёй Еўрапейскай культурнай канвенцыяй.

Аднак культурная палітыка, звязаная з Еўрапейскім Саюзам, якая б садзейнічала адзінаму супрацоўніцтву паміж краінамі-членамі, упершыню была ініцыявана Маастрыхцкім дагаворам 1992 года.

## Сістэма кіравання 
Найбольш важнымі інстытутамі ЕС, праз якія прымаюцца рашэнні адносна культурнай палітыкі, з’яўляюцца:

* Еўрапейская камісія, якая дзейнічае ў галіне культуры, спорту і моў
* Камітэт па пытаннях культуры і адукацыі Еўрапейскага парламента
* сектар адукацыі, моладзі і культуры Савета Еўрапейскага Саюза
* Выканаўчае агенцтва па адукацыі, аўдыёвізуальнай культуры і культуры Еўрапейскай камісіі

### Праграмы развіцця культуры 
ЕС спрыяе развіццю культуры шляхам шматлікіх праграм, такіх як:

* Культура 2000
* Эразмус Мундус
* Эразмус
* Еўрапейская сталіца культуры
* Еўрапейскі месяц культуры
* Еўрапейскі культурны шлях
* Дні еўрапейскай спадчыны
* Еўрапейская бібліятэка
* Europeana
* Праграма MEDIA
* Ахоўныя тэрыторыі Еўрапейскага саюза

Катэгорыя:Еўрапейская культура
Катэгорыя:Палітыка Еўрапейскага саюза
Царква Раства Хрыстова (Астрошыцы)

**Царква Раства Хрыстова** — мураваны праваслаўны храм у аграгарадку Астрошыцы Лагойскага раёна Мінскай вобласці. Знаходзіцца на вул. Мінская, 1.

## Гісторыя 
Парафія храма зарэгістравана ў 2005 годзе. Быў пабудаваны прычтавы дом (14,6×6,5), у якім часова праводзіліся набажэнствы.

У 2006 годзе пачата будаўніцтва. 6 кастрычніка 2012 года епіскап Барысаўскі Веніямін зрабіў закладку памятнай капсулы ў падмурак храма.

31 снежня 2016 года адбылася першая літургія. 21 студзеня 2017 года епіскап Барысаўскі і Мар’інагорскі Веніямін правёў асвячэнне храма.

## Спасылкі 
* Царква Раства Хрыстова

Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Лагойскага раёна
Катэгорыя:Храмы Барысаўскай епархіі
Катэгорыя:Астрошыцы
Катэгорыя:З’явіліся ў 2017 годзе
Катэгорыя:2017 год у Беларусі
Гельмінтастахіс

**Гельмінтастахіс** (*Helminthostachys*) — род папарацей сямейства .

## Віды 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Вужоўнікавыя
Атар Давідавіч Іаселіяні

**Атар Давідавіч Іаселіяні** (; нар. , Тбілісі) — грузінскі кінарэжысёр, сцэнарыст, акцёр. З 1984 года працуе ў Францыі.

## Біяграфія 
У 1961 годзе скончыў рэжысёрскі факультэт УДІКа.

У 1961 годзе паставіў кароткаметражную стужку «Красавік», у 1964 годзе зняў дакументальны фільм «Чыгун», паказаўшы ў ім адзін дзень працы металургічнага завода. Для гэтых фільмаў быў уласцівы арыгінальны рэжысёрскі стыль, які яскрава выявіўся ў яго першай поўнаметражнай карціне «Лістапад» (1966), ганараванай у Канах прыза ФIПРЭСI і прыза Жоржа Садуля за лепшы дэбют. У 1971 годзе на экраны выйшаў фільм «Жыў пеўчы дрозд», у 1976 годзе рэжысёр паставіў «Пастараль», якая атрымала прыз ФІПРЭСІ на Берлінскім кінафестывалі.

З пачатку 1980-х гадоў працуе ў Францыі, там ён зняў некалькі дакументальных і поўнаметражных карцін. У 1984 годзе з’явілася стужка «Фаварыты месяца», атрымала на Венецыянскім кінафестывалі Спецыяльны прыз журы. Гэтай жа прэміяй былі адзначаны яшчэ два фільмы — «І стала святло» (1989) і «Разбойнікі. Кіраўнік VII» (1996). Пастаўленае ў 1992 годзе «Паляванне на матылькоў» атрымала некалькі кінаўзнагарод, уключаючы прэмію італьянскай кінакрытыкі імя Ф. Пазінеці на Венецыянскім кінафестывалі і прэмію фонду Андрэя Таркоўскага на XVIII Міжнародным кінафестывалі ў Маскве.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Сярэбраны мядзведзь»
Катэгорыя:Акцёры Францыі
Катэгорыя:Акцёры Грузіі
Катэгорыя:Сцэнарысты Францыі
Катэгорыя:Сцэнарысты Грузіі
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Ніка» ў намінацыі «Лепшая рэжысура»
Катэгорыя:Імігравалі ў Францыю з СССР
Свята-Іаана-Багаслоўская царква (Вялікія Нястанавічы)

**Царква Святога апостала Іаана Багаслова** — мураваны праваслаўны храм у вёсцы Вялікія Нястанавічы Лагойскага раёна Мінскай вобласці.

## Гісторыя 
У канцы 1990-х гадоў, дзякуючы святару Сергію Падольскаму, праваслаўныя жыхары вёскі аб’ядналіся ў прыход. Царква была пабудавана ў 2004 годзе на тым месцы, дзе раней знаходзіўся праваслаўны храм, разбураны ў гады савецкай улады.

Храм быў асвячоны 27 лістапада 2004 года мітрапалітам Мінскім і Слуцкім Філарэтам.

## Архітэктура 
Царква пабудавана ў рэтраспектыўна-рускім стылі, складаецца з прастакутнага асноўнага аб’ёму і двух’яруснай званіцы з кантаватым шатровым дахам, якія вянчаюць цыбульныя частачкі. Вонкавы дэкор адрозніваецца прастатой.

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Вялікія Нястанавічы
Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Лагойскага раёна
Катэгорыя:Храмы Барысаўскай епархіі
Катэгорыя:З’явіліся ў 2004 годзе
Катэгорыя:2004 год у Беларусі
Катэгорыя:Збудаванні Беларусі ў псеўдарускім стылі
Аркадзь Аляксандравіч Лапко

**Аркадзь Аляксандравіч Лапко** (нар. , г. Віцебск) — беларускі архітэктар.

## Біяграфія 
Скончыў у 1981 годзе БПІ. Архітэктар, з 1983 года кіраўнік групы архітэктараў, з 1984 — галоўны спецыяліст па архітэктуры Віцебскага філіяла інстытута «Белкалгаспраект» (з 1988 — інстытут «Віцебсксельбудпраект»)

З 1992 года вядучы архітэктар Галоўнага ўпраўлення архітэктуры і горадабудаўніцтва Віцебскага аблвыканкама, з 1993 года намеснік старшыні Камітэта па архітэктуры, горадабудаўніцтве і тэрытарыяльным планаванні Віцебскага аблвыканкама, з 2002 года кіраўнік сектара сельскай забудовы Камітэта па будаўніцтве і архітэктуры Віцебскага аблвыканкама, з 2005 года намеснік начальніка Упраўлення архітэктуры і горадабудаўніцтва Віцебскага аблвыканкама, з 2007 — намеснік старшыні камітэта па архітэктуры і будаўніцтве Віцебскага аблвыканкама, галоўны архітэктар Віцебскай вобласці.

## Творчасць 
Прымаў непасрэдны ўдзел у распрацоўцы генеральных планаў населеных пунктаў ва ўсіх раёнах Віцебскай вобласці (узнагароджаны дыпломам 1-й ступені Дзяржбуда БССР), а таксама пасёлкаў для перасяленцаў з Чарнобыльскай зоны ў Магілёўскай і Гомельскай абласцях. Праектаваў прамысловыя і сельскагаспадарчыя прадпрыемствы, сярод якіх найбуйнейшыя жывёлагадоўчыя комплексы, а таксама будынкі сацыяльна-культурнага прызначэння і жылыя дамы.

## Узнагароды 
Быў пераможцам і лаўрэатам рэспубліканскіх і абласных архітэктурных конкурсаў. За распрацоўку серыі сельскіх жылых дамоў са сценамі з маналітнага парызаванага керамзітабетону, якія былі адзначаны як найбольш эканамічныя ў СССР, узнагароджаны медалём ВДНГ СССР. Узнагароджаны Ганаровай граматай Віцебскага аблвыканкама (2010).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары XXI стагоддзя
Катэгорыя:Галоўныя архітэктары Віцебскай вобласці
Катэгорыя:Архітэктары Віцебска
Сінюхавыя

**Сінюхавыя** (Polemoniaceae) — сямейства раслін парадку . Сямейства налічвае прыкладна 25 родаў і 350 відаў. Большасць відаў расце ў Паўночнай Амерыцы, асобныя віды растуць у Еўразіі і Паўднёвай Амерыцы.

## Апісанне 
Травы аднагадовыя або шматгадовыя, рэдка паўкусты або лозы. Лісце чарговае або супраціўнае, сядзячае або на хвосціках, ад простага да складанага. Члены сямейства маюць 5 чашалісцікаў, 5 пялёсткаў, 5 тычынак. Плод — каробачка. Насенне шарападобнае, яйкападобнае або верацёнападобнае, часам крылатае, часта клейкае, калі вільготнае.

## Сістэматыка 
* Падсямейства 
** Трыба 
*** Род 
* Падсямейства 
** Трыба 
*** Род 
** Трыба 
*** Род 
** Трыба 
*** Род 
* Падсямейства 
** Трыба 
*** Род 
*** Род 
*** Род 
*** Род 
*** Род 
*** Род 
** Трыба 
*** Род 
*** Род 
*** Род 
*** Род 
*** Род 
*** Род 
*** Род 
*** Род 
*** Род 
*** Род 
** Трыба 
*** Род 
*** Род 
*** Род 
*** Род 
*** Род 
** Трыба 
*** Род 

## Літаратура 
* *Доброчаева Д. Н., Котов М. И., Прокудин Ю. Н., и др.* Определитель высших растений Украины. — Киев : Наукова думка, 1987. — С. 264. 

## Спасылкі 
* Flora of China 
* 


Катэгорыя:Сямействы раслін
Анатоль Міхайлавіч Лебедзеў

**Анатоль Міхайлавіч Лебедзеў** (нар. , г. Брэст) — беларускі архітэктар.

## Біяграфія 
Скончыў у 1958 годзе Львоўскі політэхнічны інстытут (выкладчыкі , , Яўгенія Аляксандраўна Патапава, Ігар Іванавіч Сярдзюк). Пасля заканчэння інстытут працаваў архітэктарам у праектным інстытуце «Кузбасгарпраект» у г. Новакузнецку Кемераўскай вобласці, з 1959 года — старэйшым архітэктарам. У 1964 годзе пераехаў ў г. Гомель, дзе працаваў старэйшым архітэктарам у інстытуце «Гомельграмадзянпраект», у 1966—1977 гадах кіраўнік групы архітэктараў у планіровачнай майстэрні інстытута, з 1977 года галоўны архітэктар праектаў. Сышоў на пенсію ў 1994 годзе. У 2005—2008 гадах працаваў вядучым архітэктарам у праектным унітарным прадпрыемстве «Еўрадызайнпраект» у Гомелі; генпланы Рэчыцы Гомельскай вобласці (1966), Рагачова (1967) Гомельскай вобласці; праект дэталёвай планіроўкі Навабеліцкага раёна г. Гомеля (1979, сааўтар Я. К. Казлоў); праект забудовы мікрараёнаў 11, 12 у жылым масіве Валатава г. Гомеля (1980, будаўніцтва скончана 1984, у сааўтарстве): мікрараёны пабудаваны на намыўных тэрыторыях, кампазіцыя мікрараёна № 12 уяўляе сабой замкнёную групу 9-павярховых дамоў, якія выходзяць пад вуглом да магістралі з мэтай змяншэння шумавога ўплыву вуліцы і завяршчаюцца на перыферыі мікрараёна 5-павярховым домам у форме мяккай крывой, завершанай свабодна размешчанай групай дамоў вежавага тыпу, гэты прыём быў упершыню выкарыстаны ў Гомелі з адступленнем ад стэрэатыпаў, свабоднай планіроўкі «тыпу Чаромушкі» і т.п.; праект забудовы квартала Рынак.

## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары XXI стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары Гомеля
Катэгорыя:Архітэктары Рагачова
Партулакавыя

**Партулакавыя** (*Portulacáceae*) — манатыпнае сямейства двухдольных раслін. Адзіны род — .

## Выключаныя роды 
Калі не паказана інакш, то род перанесены ў сямейства .

*  → 
*  → 
* 
* 
*  → 
*  → 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*  → 
* 
*  → 
*  → 

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 
*  Праверана 15 сакавіка 2009 г.
*   Праверана 15 сакавіка 2009 г.
* Сямейства портулаковые (*Portulacaceae*) у Біялагічнай энцыклапедыі

Катэгорыя:Сямействы раслін
Царква Казанскай Маці Божай (Акалова)

**Царква Казанскай Маці Божай** — драўляны праваслаўны храм у вёсцы Акалова Лагойскага раёна Мінскай вобласці.

## Гісторыя 
12 сакавіка 2002 года мітрапаліт Мінскі і Слуцкі Філарэт асвяціў пачатак будаўніцтва тутэйшай царквы. 27 кастрычніка мітрапаліт Філарэт наведаў прыход, дзе правёў літургію і асвяціў званіцу.

Будаўніцтва храма была скончына ў 2004 годзе. 1 чэрвеня 2006 года настаяцелем храма быў прызначаны святар Сергій Барылюк.

## Архітэктура 
Вырашана ў традыцыях народнага драўлянага дойлідства. Цэнтральны адкрыты зруб «з астаткам» аб’ядноўвае кубападобную малітоўную залу і ніжэйшыя на некалькі вянцоў бабінец і апсіду. Да фасада далучаны прытвор, над якім узведзена 2-ярусная 4-гранная званіца, завершаная самкнутым сферычным купалам з крыжом. Шатровы дах цэнтральнага зруба завершаны цыбулепадобнай галоўкай. Фасады расчлянёны прамавугольнымі аконнымі праёмамі з 3-граннымі перамычкамі ў простых дашчаных ліштвах.

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі / А. М. Кулагін, З. Э. Герасімовіч, У. П. Свентахоўскі. — Мн., БелЭн, 2007.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Акалова
Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Лагойскага раёна
Катэгорыя:Храмы Барысаўскай епархіі
Катэгорыя:З’явіліся ў 2004 годзе
Катэгорыя:2004 год у Беларусі
Катэгорыя:Драўляныя цэрквы Беларусі
Уільям Уэбстэр

**Уільям Хеджкок Уэбстэр** (; ) — амерыканскі дзяржаўны дзеяч, дырэктар Федэральнага бюро расследаванняў у 1978—1987 гадах, дырэктар Цэнтральнага разведвальнага ўпраўлення ў 1987—1991 гадах. Першы і адзіны чалавек у гісторыі ЗША, які ўзначальваў і ФБР, і ЦРУ.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Дырэктары ЦРУ
Катэгорыя:Постаці спецслужбаў ЗША
Мнаганожкавыя

**Мнаганожкавыя** (*Polypodiaceae*) — сямейства папарацей парадку .

## Батанічнае апісанне 
Характэрнай прыкметай сямейства з'яўляецца размяшчэнне эліптычных або круглявых сорусаў (без пакрывальцаў) на ніжнім баку пласцінкі ліста. Расліны шматгадовыя і пакрытыя лускавінкамі, якія маюць ўзыходзячае альбо паўзучае карэнішча. Само лісце можа быць перыстым, двойчы пёрыстым, суцэльным або лопасцевым.

## Распаўсюджанне і экалогія 
Выкапнёвыя прадстаўнікі сямейства вядомыя ўжо з адкладаў познетрыясавага перыяду. У цяперашні час гэта сямейства распаўсюджана па ўсім зямным шары, але ў асноўным у тропіках Старога Свету. Часцей за ўсё гэта эпіфітныя расліны, насяляюць на ствалах, а таксама на тоўстых галінах дрэў. Некаторыя з іх з'яўляюцца аблігатнымі (абавязковымі) эпіфітамі, тады як іншыя могуць расці як на скалах і на глебе, так і на ствалах дрэў.

Сярод прадстаўнікоў сямейства высокі працэнт аўтапаліплоідаў.

## Класіфікацыя 
Сістэматыка не сталая. У залежнасці ад пункту гледжання даследчыка, сямейства можа ўключаць у сябе ад 10 да 50 родаў (ад 500 да 1200 відаў). Па іншай інфармацыі налічвае да 65 родаў і 1200 відаў адпаведна.

## Роды 
Класіфікацыя, прапанаваная Смітам і іншымі ў 2006 годзе, уключае ў сямейства 65 родаў у 5 падсямействах:

; Падсямейства 

* 
* 

; Падсямейства 

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

; Падсямейства 

* 
* 

; Подсямейства 

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

; Подсемейство 

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Літаратура 
* *Бобров А. Е.* Семейство полиподиевые, или многоножковые (Polypodiaceae) // Жизнь растений: в 6 тт. Т. 4. Мхи. Плауны. Хвощи. Папоротники. Голосеменные растения. / под ред. И. В. Грушвицкого и С. Г. Жилина. — М.: Просвещение, 1978. — С. 205—209.
* A.R. Smith, K. M. Pryer, E. Schuettpelz, P. Korall, H. Schneider, P.G. Wolf: *A classification for extant ferns*. Taxon 55 (3), 2006 .
* G. Panigrahi and S.N. Patnaik (1961), Cytology of Some Genera of Polypodiaceae in Eastern India, Nature 191, 1207—1208.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Сямействы раслін
1-е Барысаўскае благачынне

**1-е Барысаўскае благачынне**, **1-я Барысаўская благачынная акруга** — акруга ў Барысаўскай епархіі Беларускай праваслаўнай царквы. Аб’ядноўвае прыходы на захадзе Барысаўскага раёна Мінскай вобласці.

## Храмы і прыходы 
# Свята-Васкрасенскі сабор (Барысаў)
# Царква ў гонар Раства Хрыстова (Барысаў)
# Царква ў імя святога роўнаапостальнага князя Ўладзіміра (Барысаў)
# Царква ў імя святога праведнага Іаана Кранштацкага (Барысаў)
# Свята-Троіцкая царква (Барысаў)
# Спаса-Праабражэнская царква (Вяляцічы)
# Свята-Раства-Багародзіцкая царква (Жыцькава)
# Свята-Мікалаеўская царква (Зачысце)
# Свята-Успенская царква (Зорычы)
# Свята-Міхайлаўская царква (Лошніца)
# Царква ў імя святога праведнага Іаана Кранштацкага (Навасады)
# Свята-Раства-Багародзіцкая царква (Аздзяцічы)
# Царква ў гонар святых царственных пакутнікаў (Юзафова)

## Благачынныя настаяцелі 
Протаіерэй Аляксандр Вярбіла

## Спасылкі 
* 1-е Барысаўскае благачынне на borisoveparhia.by

 

Катэгорыя:Рэлігія ў Барысаўскім раёне
Катэгорыя:Благачынныя акругі Барысаўскай епархіі
Алга

**Алга** — прозвішча, тапонім.

## Прозвішча 
* Аляксандр Ягоравіч Алга — чувашскі паэт

## Тапонім 
* Алга (Акмолінская вобласць)
* Алга (горад)
* Алга (Курмангазінскі раён)
* Алга (Махамбецкі раён)
Маршала Пакрышкіна (станцыя метро)

**«Маршала Пакрышкіна»** () — станцыя Дзяржынскай лініі Новасібірскага метрапалітэна. Адкрыта 28 снежня 2000 года.

## Архітэктура 
Станцыйныя сцены — рэльефныя, выкананы з буйных бетонных блокаў. Блокі плаўна пераходзяць у столь станцыі. Дызайн платформеннага ўчастка станцыі выкананы ў спалучэнні чырвонага і белага. Пасадачная платформа аздобленая гранітам, а шляхавыя сцены і калоны — мармурам. Белая столь, па задуме праекціроўшчыкаў, заклікана надаць аб’ёмны прастор. Аздабленне станцыі выканана бразільскім мармурам чырвонага колеру. Блокі шляхавых сцен выфарбаваныя ў белы колер. У столі, у яе цэнтральнай частцы, устаноўлены відэаэкраны. Вакол калон размешчаны лаўкі адпачынку для пасажыраў, выкананыя з паліраванага дрэва. А на падлозе платформы нанесеныя разметкі-паказальнікі прыпынку дзвярэй вагонаў электрацягніка, якія маюць жоўты колер.

Катэгорыя:Станцыі Новасібірскага метрапалітэна
Сальвініевыя

**Сальві́ніевыя** (*Salviniaceae*) — сямейства папарацей, улючае роды азола і сальвінія.

## Апісанне 
Прадстаўнікі гэтага сямейства травяністыя расліны невялікіх памераў. Сальвініевыя — разнаспоравыя расліны. Парасткі звычайна адносна кароткія, часцей за ўсё дыхатамічна разгалінаваныя. У азолы лісты чаргаваныя і 2‑лопасцевыя, адна доля зялёная і плавае, а другая апушчана ў ваду, белая або напаўпразрыстая. У сальвініі лісты ў кальчаках па 3, дзе 2 лісты плаваюць на паверхні, а трэці апушчаны, падобны на масу дыхатамічна разгалінаваных каранёў. Сорусы на апушчанай у ваду частцы расліны заключаны ў шарападобны індузій, змяшчаюць або 1–2 мегаспоры, або некалькі мікраспор.

Плаваючыя гідрафіты, якія не маюць каранёў, аднак здольныя часова расці на паверхні занадта вільготнага субстрату (напрыклад, пры часовым малаводдзі). Усе сальвініевыя ў спрыяльных умовах актыўна размнажаюцца вегетатыўна і ствараюць сур’ёзныя праблемы для вадаёмаў. З прычыны сімбіёзу азолы і цыянабактэрыі анабены (*Anabaena azollae*) адбываецца азотфіксацыя, і папараць пачынае хутка нарошчваць вегетатыўную масу.

## Пашырэнне 
Растуць на паверхні вады.

Прадстаўнікі сямейства вядомыя ў выкапнёвых слаях мезазойскай эры. Эвалюцыя адбывалася па шляху рэдукцыі. Яна закранула як вегетатыўныя, так і рэпрадуктыўныя органы, расліны зменшыліся ў памерах, прасцейшай стала іх будова.

Сучасны арэал гэтых папарацей вельмі шырокі: яны растуць у вадаёмах Афрыкі, трапічных і ўмераных рэгіёнах Азіі, цэнтральных і паўднёвых рэгіёнах Еўропы.

Сямейства *Сальвініевыя* ўключае 2 роды:
* 
* 

У вадаёмах Беларусі трапляецца толькі адзін від — сальвінія плывучая, або вадзяная папараць (*Salvinia natans*), якая з’яўляецца аднагадовай раслінай. Мае нацыянальны ахоўны статус.

У Паўднёва-Усходняй Азіі азолу (яе біямасу) прымяняюць у якасці натуральнага ўгнаення рысавых палёў. Сальвініевыя выкарыстоўваюцца ў акварыумістыцы і ландшафтным дызайне.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Махлин М. Д., Сурова Т. Д. Порядок Сальвиниевые (Salviniales) // Жизнь растений: В 6-ти т. / Гл. ред. Ал. А. Федоров; ред. тома И. В. Грушвицкий, С. Г. Жилин. — М.: Просвещение, 1978. — Т. 4. Мхи. Плауны. Хвощи. Папоротники. Голосеменные растения. — С. 248—254. — 447 с. — 300 000 экз.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Сямействы раслін
Плошча Гарына-Міхайлоўскага (станцыя метро)

**«Плошча Гарына-Міхайлоўскага»** () — станцыя Дзяржынскай лініі Новасібірскага метрапалітэна. Адкрыта 31 снежня 1987 года.

## Архітэктура 
У аздабленні выкарыстаныя светлыя мармур і граніт розных адценняў. Арыгінальная столь станцыі выкананая з маналітнага жалезабетону з паўсферычным нішамі, у якіх размешчаны свяцільні. Пуцявыя сцены платформеннага ўчастка абліцаваныя бледна-ружовым мармурам, круглыя калоны светла-шэрым мармурам. Паўночны вестыбюль злучаны з платформай трохпралётным эскалатарам.

Катэгорыя:Станцыі Новасібірскага метрапалітэна
Касцёл Святых Пятра і Паўла (Камень)

**Касцёл Святых Пятра і Паўла** — мураваны каталіцкі храм у вёсцы Камень Валожынскага раёна Мінскай вобласці.

## Гісторыя 
 (1900)]]
Парафія існуе з 1451 года. Стары касцёл згарэў у 1944 годзе. Новазбудаваны касцёл кансэкраваны ў 1991 годзе.

## Архітэктура 
Размяшчаецца ў паўночна-заходняй частцы вёскі. Пабудаваны цэглы на месцы папярэдняга драўлянага храма. Акаймаваны бутавай агароджай 19 ст. з арачнай брамай.

Вырашаны прамавугольным у плане аб’ёмам пад двухсхільным дахам. Да фасада далучана чатырохгранная шатровая званіца. Плоскасныя фасады расчлянёны лучковымі аконнымі праёмамі. Над прамавугольным уваходным праёмам двухслуповы шатровы ганак.

## Літаратура 
* Кулагін А. М. Каталіцкія храмы Беларусі: Энцыкл. даведнік / А. М. Кулагін

## Спасылкі 
* Камень — парафія Святых апосталаў Пятра і Паўла — http://catholic.by/
* 

Катэгорыя:Камень (Валожынскі раён)
Катэгорыя:Касцёлы Валожынскага раёна
Катэгорыя:З’явіліся ў 1991 годзе
Катэгорыя:1991 год у Беларусі
Катэгорыя:Касцёлы Мінска-Магілёўскай архідыяцэзіі
Бярозавая рошча (станцыя метро)

**«Бярозавая рошча»** () — станцыя Дзяржынскай лініі Новасібірскага метрапалітэна. Адкрыта 25 чэрвеня 2005 года.
## Архітэктура 
Афармленне станцыі вытрымана ў шэра-карычневых колерах. Пуцявыя сцены аздоблены керамагранітам замест традыцыйнага мармуру, а станцыйны звод абабіты алюмініевымі панэлямі. У аздабленні інтэр'еру станцыі выкарыстаныя матэрыялы з нержавейнай сталі і паліраванага граніту, а таксама матэрыялы з выкарыстаннем палімернага пакрыцця.
 
Катэгорыя:Станцыі Новасібірскага метрапалітэна
Касцёл Святога Юзафа (Казімірова)

**Касцёл Святога Юзафа** — драўляны каталіцкі храм у вёсцы Казімірова Асіповіцкага раёна Магілёўскай вобласці.

## Гісторыя 
Яшчэ ў канцы 1862 г. уладальнік фальварка Казімірова Іван (Ян) Аляхновіч прасіў дазвалення на пабудову каталіцкай капліцы на казіміроўскіх могілках, дзе б 4 разы на год адпраўляліся службы за супакой памерлых родзічаў. Аднак яму было адмоўлена па некалькіх прычынах. Па-першае, непадалёк знаходзіліся праваслаўныя цэрквы, а колькасць каталікоў на гэтай тэрыторыі была невялікая. Па-другое, каталіцкі храм таксама месціўся адносна блізка. Па-трэцяе, Аляхновіч на той час быў здаровым чалавекам і таму яму не складала ніякіх цяжкасцяў наведваць каталіцкі касцёл у іншым месцы.

Парафія існуе з 1900 года. Драўляны касцёл пабудаваны ў 1905—1906 гадах. Пра год пабудовы кажа выбіты надпіс на фундаменце ("1906 R.")

Старажылы расказваюць, што храм ніколі не закрываўся. Праўда, некаторы час у ім захоўвалі калгаснае зерне, але потым людзі зноў пачалі хадзіць сюды на службы — прыходзілі нават цэлыя працэсіі з абразамі і харугвамі. Згадваюць, што яшчэ ў савецкі час у касцёле стаяў арган.

На сённяшні час касцёлам апякуецца манах-францішканец з польскага горада Катавіцы Натанаіл, які прыязджае сюды на вялікія касцельныя святы.

## Архітэктура 
Твор народнага дойлідства. Вырашаны прамавугольным у плане зрубам з трохграннай апсідай, над якой двухсхільны дах пераходзіць у вальмавы. Над трохвугольным франтонам фасада ўзведзена двух’ярусная чатырохгранная шатровая сігнатурка. Вертыкальна ашаляваныя бакавыя фасады расчлянёны дзвюма парамі прамавугольных аконных праёмаў.

## Літаратура 
*  — С. 167

## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Казімірова (Асіповіцкі раён)
Катэгорыя:Касцёлы Асіповіцкага раёна
Катэгорыя:З’явіліся ў 1906 годзе
Катэгорыя:1906 год у Беларусі
Катэгорыя:Касцёлы Мінска-Магілёўскай архідыяцэзіі
Катэгорыя:Драўляныя касцёлы Беларусі
Катэгорыя:Помнікі беларускага народнага дойлідства
Плошча Аляксандра Неўскага (станцыя метро, Лахцінска-Правабярэжная лінія)

**«Плошча Аляксандра Неўскага»** () — станцыя Лахцінска-Правабярэжнай лініі Пецярбурскага метрапалітэна.
Катэгорыя:Станцыі Пецярбургскага метрапалітэна
Катэгорыя:Лахцінска-Правабярэжная лінія метрапалітэна
Царква ў гонар Раства Хрыстова (Барысаў)

**Царква ў гонар Раства Хрыстова** — мураваны праваслаўны храм у г. Барысаве Мінскай вобласці. Знаходзіцца на вул. Заслонава ў Нова-Барысаве.

## Гісторыя 
Ніжні храм быў асвячоны ў 1996 годзе. У 2000 годзе быў асвячоны верхні храм.

## Архітэктура 
Вырашана 4-часткавай аб’ёмна-прасторавай кампазіцыяй, якую фарміруюць размешчаныя па падоўжнай планіровачнай восі 2-ярусная 4-гранная шатровая званіца з макаўкай, крыжовая ў плане малітоўная зала, паўкруглая апсіда. Сяродкрыжжа вальмавых дахаў завершана цыбулепадобным купалам на 8- гранным светлавым барабане. Фасады расчлянёны арачнымі аконнымі праёмамі ў руставаных ліштвах. Уваходная паперць накрыта ўвагнута-пукатым казырком. Будынак апярэзаны гарадковым фрызам.

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі / А. М. Кулагін, З. Э. Герасімовіч, У. П. Свентахоўскі. — Мн., БелЭн, 2007.

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Храмы Барысава
Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Барысаўскага раёна
Катэгорыя:Храмы Барысаўскай епархіі
Катэгорыя:З’явіліся ў 2000 годзе
Катэгорыя:2000 год у Беларусі
Добрэ Мяста

**Добрэ Мяста** (, ) — горад у Польшчы за 25 км на поўнач ад Ольштына ў гістарычнай вобласці Вармія. Уваходзіць у склад Альштынскага павета Вармінска-Мазурскага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Добрэ Мяста.

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Вядомыя асобы 
* Лукаш Кадзевіч (нар. 1980) — польскі валейбаліст.
Залатая Ніва (станцыя метро)

**«Залатая Ніва»** () — станцыя Дзяржынскай лініі Новасібірскага метрапалітэна. Станцыя размешчана ва ўсходняй частцы горада, на тэрыторыі аднайменнага жылога масіва, на мяжы Дзяржынскага і Кастрычніцкага раёнаў. Забяспечвае таксама хуткасным пазавулічным транспартам жыхароў двух буйных бліжэйшых жылых масіваў — Гусінабродскага і Усходняга. З’яўляецца апошняй адкрытай у Новасібірску станцыяй метро. Адкрыта 7 кастрычніка 2010 года.

Катэгорыя:Станцыі Новасібірскага метрапалітэна
Аляксандр Яфімавіч Балыка

**Аляксандр Яфімавіч Балыка** (нар. , в. Кавалі, Бабруйскі раён) — беларускі архітэктар. Кандыдат архітэктуры (1971), дацэнт (1978).

## Біяграфія 
У 1962 годзе скончыў Беларускі політэхнічны інстытут. Працаваў у Аблміжкалгаспраекце, старэйшым інжынерам-архітэктарам домабудаўнічага камбіната ў Віцебску, з 1966 года — аспірант кафедры архітэктуры, асістэнт, старэйшы выкладчык, дацэнт, з 1983 года загадчык кафедры архітэктуры прамысловых будынкаў Беларускага політэхнічнага інстытута.

Член Саюза архітэктараў СССР з 1977 года. Член КПСС з 1964 года. Пражывае ў г. Мінску.

## Творчасць 
Асноўныя работы: праекты планіроўкі Полацкага і Аршанскага СБУ (1967), пасёлкаў Расна Камянецкага раёна, Нарач (1969) Мядзельскага раёна, саўгаса «Лясное» Капыльскага раёна (1970) і інш. Аўтар публікацый па пытаннях архітэктуры вёскі.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Асобы
Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Уладзімір Іванавіч Драздоў

**Уладзімір Іванавіч Драздоў** (нар. , г. Бабруйск) — беларускі архітэктар.

## Біяграфія 
У 1962 годзе скончыў Беларускі політэхнічны інстытут. Працаваў у праектных арганізацыях Уладзівастока, Ташкента. З 1966 года працаваў у Магілёўграмадзянпраекце. У 1968—1975 гадах галоўны архітэктар Бабруйска. У 1975—1981 гадах намеснік генеральнага дырэктара ВА «Бабруйскдрэў». З 1981 года — галоўны архітэктар Ленінскага раёна Бабруйска.

Член Саюза архітэктараў СССР з 1976 года. Член КПСС з 1969 года. Пражывае ў г. Бабруйск.

## Творчасць 
Асноўныя работы (у аўтарскім калектыве): 78-кватэрны жылы дом па вул. К. Лібкнехта (1969), забудова вул. Мінскай на ўчастку вул. Крылова — Кастрычніцкай (1968—1974), рэканструкцыя спальнага корпуса санаторыя імя Леніна (1971), прыбудова да гасцініцы «Бабруйск» у Бабруйску і інш.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Галоўныя архітэктары Бабруйска
Катэгорыя:Архітэктары   Бабруйска
Катэгорыя:Члены КПСС
Інэса Аляксееўна Лаўрэнава

**Інэса Аляксееўна Лаўрэнава** (нар. , г. Кіеў, УССР) — беларускі архітэктар.

## Біяграфія 
Скончыла ў 1973 годзе архітэктурны факультэт БПІ. У 1973—1976 гадах архітэктар майстэрні раённай планіроўкі Мінскага філіяла ЦНДІПгорадабудаўніцтва, у 1977—1985 старэйшы архітэктар, у 1986 годзе вядучы архітэктар, у 1986—1988 гадах загадчыца групы архітэктурнай майстэрні, у 1988—1992 гадах галоўны архітэктар праекта аддзела раённай планіроўкі, у 1992—1996 галоўным архітэктар праектаў аддзела комплексных даследаванняў тэрытарыяльных сістэм, у 1997—1998 — аддзела экалогіі тэрытарыяльных сістэм, у 1998—2005 гадах загадчыца сектара рэабілітацыі тэрыторый, якія падвергліся радыеактыўнаму забруджванню, аддзела экалогіі тэрытарыяльных сістэм, у 2006—2008 загадчыца групы аддзела транспартных сістэм; з 2008 загадчыца групы архітэктурна планіровачнай майстэрні «БелНДІПгорадабудаўніцтва».

Член Беларускага саюза архітэктараў з 1981 года.

Жыве ў Мінску па пр. Машэрава.

## Навуковая дзейнасць 
Аўтар больш за 40 праектных работ і асобных кірункаў па комплекснай тэрытарыяльнай арганізацыі Рэспублікі Беларусь, абласцей і адміністрацыйных раёнаў Беларусі і Расіі. Кіраўнік 10 навукова-даследчых работ па горадабудаўнічым абгрунтаванні рэабілітацыі тэрыторый і населеных пунктаў у раздзеле «Рэабілітацыя забруджаных тэрыторый. Сацыяльна-эканамічнае развіццё раёнаў, пацярпелых ад Чарнобыльскай катастрофы» ў складзе Дзяржпраграм Рэспублікі Беларусь па мінімізацыі і пераадоленні наступстваў Чарнобыльскай катастрофы на ЧАЭС на 1996—2000 і 2001—2005

## Узнагароды 
Пастановай Дзяржбуда БССР і БРК прафсаюзаў ёй прысвоена званне «Ударнік адзінаццатай пяцігодкі» (1986). Узнагароджана Ганаровымі граматамі інстытута за творчы і працоўны ўнёсак пры распрацоўцы праектаў (1979, 1980,1981, 1983, 1985, 1986, 2000). Ветэран працы.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары XXI стагоддзя
Катэгорыя:Горадабудаўнікі Беларусі
Антоніа Кардэналь

**Антоніа Кардэналь Кальдэра** (), больш вядомы як **камандантэ Хесус Рохас** (), што значыць *«Чырвоны Ісус»*, 1950 — 11 красавіка 1991) — сальвадорскі рэвалюцыянер нікарагуанскага паходжання, езуіцкі святар, прыхільнік тэалогіі вызвалення. Стаў камандантэ Народных сіл вызвалення імя Фарабунда Марці і Фронту нацыянальнага вызвалення імя Фарабунда Марці. Сваяк Эрнэста і Фернанда Кардэналей.

11 красавіка 1991 года ў раёне вёскі Эль Сапатэ (дэпартамент Чалатэнанга) група з 18 паўстанцаў ФНВФМ трапіла ў засаду ўрадавых войскаў. Салдатамі батальёна «Атлакатль» былі забітыя Антоніа Кардэналь («Jesus Rojas»), яшчэ 13 паўстанцаў ФНВФМ і адзін грамадзянскі (кіроўца грузавіка).

## Спасылкі 
* Archivo Antonio Cardenal Caldera

Катэгорыя:Езуіты
Катэгорыя:Рэвалюцыянеры
Катэгорыя:Хрысціянскія багасловы
Катэгорыя:Хрысціянскія сацыялісты
Катэгорыя:Загінулі ў баі
Катэгорыя:Палітыкі Сальвадора
Аляксандр Сяргеевіч Мальцаў

**Аляксандр Сяргеевіч Мальцаў** (нар. , г. Бабруйск) — беларускі архітэктар.

## Біяграфія 
У 1971 годзе скончыў Беларускі політэхнічны інстытут. Працаваў архітэктарам Першамайскага раёна Мінска, з 1986 года — намеснік дырэктара праектна-тэхналагічнага інстытута «Белгандальсістэма» Мінгандлю БССР.

Член Саюза архітэктараў БССР з 1979 года. Член КПСС з 1983 года. Пражывае ў г. Мінск.

## Творчасць 
Аўтар праектаў добраўпарадкавання бульвара па вул. Каліноўскага, сквера па вул. Славінскага, дзіцячага гарадка гульнявога комплексу ў мікрараёне Зялены Луг-5 (1976—1983).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары Мінска
Нямецкая служба акадэмічных абменаў

**Нямецкая служба акадэмічных абменаў** (,  DAAD) — найбуйнейшае агульнагерманскае аб’яднанне на правах грамадскай арганізацыі па падтрымцы міжнародных акадэмічных абменаў. Займаецца абменам навуковых работнікаў і студэнтаў.

У 2021 годзе дзейнасць DAAD у Беларусі была прыпыненая на патрабаванне беларускіх уладаў.

## Стыпендыі 
DAAD — найбуйнейшая ў свеце арганізацыя, якая падтрымлівае міжнародныя абмены студэнтаў і навукоўцаў праз розныя стыпендыяльныя праграмы.

Асноўныя напрамкі стыпендыяльнай дзейнасці:
* падтрымка замежных студэнтаў для навучання ў нямецкіх універсітэтах;
* фінансаванне студэнтаў і навукоўцаў для вучобы і даследаванняў за мяжой;
* праграмы абмену для аспірантаў і постдакоў.

Стыпендыі DAAD лічацца аднымі з самых прэстыжных у свеце адукацыі і навукі, бо забяспечваюць шырокія магчымасці для акадэмічнага росту, міжнароднага супрацоўніцтва і прафесійнага развіцця.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Грамадскія арганізацыі Германіі
Катэгорыя:Адукацыя ў Германіі
Катэгорыя:Вывучэнне нямецкай мовы
Касцёл Найсвяцейшай Дзевы Марыі Анёльскай (Лясная)

**Касцёл Найсвяцейшай Дзевы Марыі Анёльскай** — мураваны каталіцкі храм у вёсцы Лясная Баранавіцкага раёна Брэсцкай вобласці.

## Гісторыя 
Пабудаваны ў канцы 20 ст. з цэглы. Асвячоны 19 траўня 2000 г. кардыналам Казімірам Свёнтакам.

## Архітэктура 
Архітэктурная стылістыка храма навеяна раманскім касцёльным дойлідствам 10—12 ст. Вырашаны прамавугольным у плане аб’ёмам пад двухсхільным дахам. Да фасада далучана двух’ярусная чатырохгранная шатровая званіца, з тыльнага боку — прамавугольная апсіда з бакавымі нізкімі сакрысціямі пад аднасхільным пакрыццём. Дынамічнае нарастанне аб’ёмна-прасторавай кампазіцыі да званіцы дасягаецца перападам пакрыццяў аб’ёмаў. Уваход вырашаны арачным перспектыўным парталам, над якім арачная ніша-экседра з паліхромнай скульптурай Хрыста. Бакавыя фасады рытмічна расчлянёны арачнымі вокнамі-біфорыумамі і пілонамі ў прасценках..

## Літаратура 
* Кулагін А. М. Каталіцкія храмы Беларусі: Энцыкл. даведнік / А. М. Кулагін

## Спасылкі 
* Лясная — парафія Найсвяцейшай Панны Марыі Анёльскай — http://catholic.by/
* 

Катэгорыя:Лясная (Баранавіцкі раён)
Катэгорыя:Касцёлы Баранавіцкага раёна
Катэгорыя:З’явіліся ў 2000 годзе
Катэгорыя:2000 год у Беларусі
Катэгорыя:Касцёлы Пінскай дыяцэзіі
Уладзімір Драздоў

**Уладзімір Драздоў**:
* Уладзімір Драздоў (сапраўднае прозвішча — Шчасны; 1948 — 2020) — беларускі дыпламат, пісьменнік.
* Уладзімір Іванавіч Драздоў (нар. 1937) — беларускі архітэктар.
Дунай (прыток Чарніцы)

**Дуна́й**, **Прудзіч, Дунаёк** — рака ў Беларусі, у Іўеўскім раёне Гродзенскай вобласці, правы прыток ракі Чарніца (басейн Нёмана).

Даўжыня ракі 18 (17) км. Плошча вадазбору 57 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 2,1 м/км. Выток ракі знаходзіцца ў напрамку на поўнач ад вёскі Даўгердзішкі. Упадае ў Чарніцу справа прыкладна за 2,4 км у напрамку на паўднёвы ўсход ад вёскі Гердушкі. Вадазбор нізінны. Рэчышча Дуная каналізаванае на ўсім працягу.

## Літаратура 
*  — С. 235.

## Спасылкі 
* Реки — Гродненская область. Общая характеристика речной сети Гродненской области (в разрезе районов) // Справочник «Водные объекты Республики Беларусь» 

Катэгорыя:Рэкі Іўеўскага раёна
Катэгорыя:Басейн Заходняй Бярэзіны
Касцёл Маці Божай Шкаплернай (Палонка)

**Касцёл Маці Божай Шкаплернай** — мураваны каталіцкі храм у вёсцы Палонка Баранавіцкага раёна Брэсцкай вобласці.

## Гісторыя 
Пабудаваны ў 1990-я гады з цэглы.

## Архітэктура 
Прамавугольны ў плане аб’ём з трохграннай апсідай, над якой двухсхільны дах пераходзіць у вальмавы. Да левай грані апсіды дыяганальна далучана нізкая сакрысція. Плоскасць фасада завершана двух’яруснай чатырохграннай званіцай. Бакавыя фасады рытмічна расчлянёны арачнымі аконнымі праёмамі, умацаваны контрфорсамі. У адным архітэктурным стылі вырашана арачная брама..

## Літаратура 
* Кулагін А. М. Каталіцкія храмы Беларусі: Энцыкл. даведнік / А. М. Кулагін.

## Спасылкі 
* Палонка — парафія Маці Божай з гары Кармэль — http://catholic.by/
* 

Катэгорыя:Палонка (Баранавіцкі раён)
Катэгорыя:Касцёлы Баранавіцкага раёна
Катэгорыя:З’явіліся ў 2000 годзе
Катэгорыя:2000 год у Беларусі
Катэгорыя:Касцёлы Пінскай дыяцэзіі
Касцёл Найсвяцейшага Сэрца Ісуса (Ляхавічы)

**Касцёл Найсвяцейшага Сэрца Ісуса** — мураваны каталіцкі храм у горадзе Ляхавічы Брэсцкай вобласці.

## Гісторыя 
Пабудаваны ў пачатку XXI ст. з цэглы. Часовая драўляная капліца, што стаяла злева ад касцёла, была разабрана ў 2004 годзе.

## Архітэктура 
Трохнефавая двухвежавая базіліка. Да асноўнага прамавугольнага ў плане аб’ёму далучаны бакавы ніжэйшы неф. Фасад фланкіраваны васьміграннымі шатровымі вежамі, вылучаны па цэнтры ўваходным прамавугольным парталам і вялікім арачным аконным праёмам над ім, які асвятляе хоры. Архітэктурны рытм бакавых фасадаў ствараюць арачныя аконныя праёмы і лапаткі ў прасценках.

Унутры зала размежавана на тры нефы чатырохграннымі слупамі, перакрыта драўляным стральчатым скляпеннем у цэнтральным нефе і плоскай падшыўной столлю ў бакавых. Над уваходам галерэя хораў з балюстрадным парапетам.

## Літаратура 
* Кулагін А. М. Каталіцкія храмы Беларусі: Энцыкл. даведнік / А. М. Кулагін.

## Спасылкі 
* Ляхавічы — парафія Найсвяцейшага Сэрца Пана Езуса — http://catholic.by/
* 

Катэгорыя:Славутасці Ляхавічаў
Катэгорыя:Касцёлы Ляхавіцкага раёна
Катэгорыя:Касцёлы Пінскай дыяцэзіі
Касцёл Дабравешчання Найсвяцейшай Дзевы Марыі (Ганцавічы)

**Касцёл Дабравешчання Найсвяцейшай Дзевы Марыі** — мураваны каталіцкі храм у горадзе Ганцавічы Брэсцкай вобласці. Размяшчаецца ў цэнтры гарады па вуліцы Кастрычніцкая.

## Гісторыя 
Пабудаваны ў 1999 годзе з цэглы.

## Архітэктура 
Развязаны ў сучасных формах стылізаванай готыкі прастакутным у плане пад двухспадавым дахам аб’ёмам, да якога прыбудавана ніжэйшая пяцікантовая апсіда c бакавымі сокрэсціямі.

Франтальны фасад вылучаны вертыкальнай дамінантай — чатырохкантовай шатровай вежай-званіцай. Фасады падзелены стральчатымі вокнамі-біфорыумамі, над уваходным парталам — акно-ружа.

## Спасылкі 
* Ганцавічы — парафія Адведзінаў Найсвяцейшай Панны Марыі — http://catholic.by/
* 

Катэгорыя:Ганцавічы
Катэгорыя:Касцёлы Ганцавіцкага раёна
Катэгорыя:Касцёлы Пінскай дыяцэзіі
Катэгорыя:З’явіліся ў 1999 годзе
Катэгорыя:1999 год у Беларусі
Хакітыка

**Хакітыка** — горад на заходнім узбярэжжы Паўднёвага вострава Новай Зеландыі. Па дадзеных перапісу насельніцтва Новай Зеландыі ў 2013 годзе, насельніцтва — 2,967 чалавек, на 111 чалавек менш чым у 2006 годзе. Асноўнымі галінамі прамысловасці горада былі: золата, вугаль, і лясная гаспадарка. Горад зрабіўся галоўным турыстычным пунктам на заходнім узбярэжжы. Штогадовым кулінарны фестывалем, які праводзіцца з 1990 года.

У горадзе ёсць музей машын па вязання шкарпэтак.

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Гарады Новай Зеландыі
Грэймут

**Грэймут** (, ) — горад у раёне Уэст-Кост, Новая Зеландыя. Размешчаны на заходнім узбярэжжы Паўднёвага вострава. Грэймут з'яўляецца цэнтрам гарадской акругі Грэй, насельніцтва якой (13 650 чалавек разам з Грэйтмутам) складае больш за 2/5 колькасці ўсіх жыхароў заходняга ўзбярэжжа вострава. Аснову эканомікі сучаснага Грэймута складаюць здабыча карысных выкапняў, рыбалоўства, броварства і экатурызм.

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Гарады Новай Зеландыі
Рычманд

**Рычманд**:

## Аўстралія 
* Рычманд (Квінсленд)
* Рычманд (Тасманія)

## ЗША 
* Рычманд (Вермонт)
* Рычманд (Віргінія)
* Рычманд (Індыяна)
* Рычманд (Каліфорнія)
* Рычманд (Кентукі)
* Рычманд (Тэхас)

## Канада 
* Рычманд (Брытанская Калумбія)

## Новая Зеландыя 
* Рычманд (Новая Зеландыя)
Дэвід Лонгі

**Дэвід Расел Лонгі** (;  — ) — 32-і прэм’ер-міністр Новай Зеландыі (1984—1989). Узначальваў 4-ы лейбарысцкі ўрад. Быў вядомы сваім досціпам і красамоўствам. Кавалер Ордэна Новай Зеландыі, Кавалер Пашаны.

У 1977 годзе на дадатковых выбарах Лонгі быў абраны ў парламент ад Лейбарысцкай партыі ад акругі Мангерэ, працоўнага раёна Окленда з вялікай колькасцю маары. Стаўшы дэпутатам, Лонгі хутка праславіўся ў парламенце як прамоўца і крытык прэм’ер-міністра Роберта Малдуна. 3 лютага 1982 года ён змяніў Біла Роўлінга на пасадзе лідара Лейбарысцкай партыі і лідара апазіцыі.

Катэгорыя:Прэм’ер-міністры Новай Зеландыі
Рычманд (Новая Зеландыя)

**Рычманд** () — горад на Паўднёвым востраве Новай Зеландыі, адміністрацыйны цэнтр рэгіёну Тасман. Размешчаны за 13 км на паўднёвы захад ад Нельсана, на ўзбярэжжы паўднёвага ўскрайка заліва Тасман. Упершыню заснаваны ў 1842 годзе, у 1854 годзе атрымаў сваю цяперашнюю назву ў гонар горада Рычманд-апан-Тэмс, які цяпер з'яўляецца часткай Лондана. З 1853 па 1876 год Рычманд уваходзіў у склад правінцыі Нельсан.

## Насельніцтва 
Па ацэнкавых дадзеных на 2014 год насельніцтва горада - 13 606 чалавек.

## Гарады-пабрацімы 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Гарады Новай Зеландыі
Касцёл Святога Юзафа (Жабінка)

**Касцёл Святога Юзафа** — мураваны каталіцкі храм у горадзе Жабінка Брэсцкай вобласці. Размяшчаецца на паўночна-заходняй ускраіне горада.

## Гісторыя 
Да Другой сусветнай вайны існаваў касцёл.

Новы касцёл быў пабудаваны ў 1998 годзе з цэглы.

## Архітэктура 
У аснове асіметрычнай аб’ёмна-прасторавай кампазіцыі прамавугольны ў плане высокі неф, накрыты двухсхільным дахам з каркаснай званічкай з боку фасада. 3 паўднёвага боку да яго далучаны ніжэйшы неф пад аднасхільным пакрыццём, з паўночнага — выступае рызаліт сакрысціі. Да франтальнага фасада далучаны асіметрычна скампанаваны аб’ём нартэкса, цэнтральны рызаліт якога прарэзаны арачнай уваходнай нішай і круглым акном-ружай над ёй. Плоскасныя фасады расчлянёны арачнымі аконнымі праёмамі розных памераў і круглымі люкарнамі.

## Літаратура 
* Кулагін А. М. Каталіцкія храмы Беларусі: Энцыкл. даведнік / А. М. Кулагін.

## Спасылкі 
* Жабінка — парафія Святога Юзафа — http://catholic.by/
* 

Катэгорыя:Жабінка
Катэгорыя:Касцёлы Жабінкаўскага раёна
Катэгорыя:Касцёлы Пінскай дыяцэзіі
Катэгорыя:З’явіліся ў 1998 годзе
Катэгорыя:1998 год у Беларусі
Роберт Малдун

Сэр **Роберт Дэвід «Роб» Малдун** (), кавалер ордэна Святога Міхаіла і Святога Георгія, кавалер Пашаны ( — ) — 31-ы прэм’ер-міністр Новай Зеландыі (1975—1984) і лідар Нацыянальнай партыі.

Катэгорыя:Прэм’ер-міністры Новай Зеландыі