Ваеннае ўпраўленне Літва

**Вае́ннае ўпраўле́нне Літва́** ()&nbsp;— адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка Германскай імперыі, якая існавала на акупіраваных тэрыторыях сучасных Літвы, часткова Латвіі, заходняй Беларусі і ўсходняй Польшчы ў межах ваеннага ведамства Обер Ост у перыяд Першай сусветнай вайны. Як самастойная ўзбуйненая адміністрацыйная адзінка пад такой назвай афіцыйна дзейнічала з 15 сакавіка 1917 да 1 жніўня 1918 года. 

## Гісторыя 
### Перадумовы і першыя гады акупацыі (1915—1917) 
Увосень 1915 года, пасля стабілізацыі лініі фронту, нямецкая акупацыйная адміністрацыя Обер Ост падзяліла падкантрольную тэрыторыю на шэсць асобных акруг (): Курляндыя, Літва, Вільня, Сувалкі, Беласток і Гродна. Упраўленне Літва на тым этапе мела адміністрацыйны цэнтр у горадзе Тыльзіт і ахоплівала плошчу ў 36 300 км² з насельніцтвам крыху больш за адзін мільён чалавек. У сваю чаргу 1 мая 1916 года акруга Сувалкі была ліквідавана, а яе тэрыторыя далучана да акругі Вільня, утварыўшы новае ўпраўленне Вільня-Сувалкі () з цэнтрам у Вільні.

### Утварэнне Ваеннага ўпраўлення Літва 
Згодна з распараджэннем ад 4 сакавіка 1917 года, якое ўступіла ў сілу 15 сакавіка 1917 года, адбылося чарговае ўзбуйненне тэрыторый: упраўленне Вільня-Сувалкі было аб'яднана з упраўленнем Літва. Менавіта з гэтага часу для абазначэння адміністрацыйна-тэрытарыяльных адзінак Обер Ост пачаў афіцыйна выкарыстоўвацца тэрмін «ваеннае ўпраўленне» () замест ранейшага «ўпраўленне» (). Такім чынам, было ўтворана Ваеннае ўпраўленне Літва, адміністрацыйным цэнтрам якога стала Вільня.

### Узбуйненне 1918 года 
Згодна з распараджэннем Галоўнакамандуючага на Усходзе генерал-фельдмаршала прынца Леапольда Баварскага «Аб аб'яднанні ваенных упраўленняў Літва і Беласток-Гродна» ад 27 студзеня 1918 года, пачынаючы з 1 лютага 1918 года Ваеннае ўпраўленне Літва было яшчэ больш пашырана за кошт далучэння да яго тэрыторыі Ваеннага ўпраўлення Беласток-Гродна. 

Каб аптымізаваць кіраванне гэтай велізарнай тэрыторыяй, новаўтвораная адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка была падзелена на два буйныя раёны. Раён Поўнач () цалкам адпавядаў ранейшаму ўпраўленню Літва з цэнтрам у Вільні. Раён Поўдзень () ахопліваў былое ўпраўленне Беласток-Гродна з цэнтрам у Беластоку. Менавіта раён Поўдзень уключаў у сябе асноўную частку акупіраваных беларускіх зямель.

Назвай кіруючай пасады з'яўлялася «шэф ваеннага ўпраўлення Літва» (). З лютага 1918 года гэты пост заняў былы шэф ваеннага ўпраўлення Беласток-Гродна, ротмістр ландвера ў запасе Тэадор фон Хепэ. Яго пастаянным прадстаўніком (намеснікам) стаў капітан запаса фон і цу Гільза (). Прадстаўніцтвам шэфа ваеннага ўпраўлення непасрэдна ў раёне Поўдзень кіраваў капітан запаса фон Услар ().

### Ліквідацыя 
Ваеннае ўпраўленне Літва спыніла сваё існаванне ў ранейшым статусе 1 жніўня 1918 года. Згодна з распараджэннем начальніка Генеральнага штаба Германіі Паўля&nbsp;фон Гіндэнбурга ад 24 ліпеня 1918 года «Аб утварэнні ваеннага ўпраўлення Балтыйскіх краін і ваеннага губернатарства Літва», ваеннае ўпраўленне разам з ваенным уездам Сувалкі і ваеннымі ляснымі ўпраўленнямі Белавежа, Беласток і Гродна было пераўтворана ў Ваеннае губернатарства Літва з захаваннем адміністрацыйнага цэнтра ў Вільні. Раён Поўдзень пры гэтым атрымаў статус раённага ўпраўлення Літва-Поўдзень ().

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Гісторыя Беларусі
Катэгорыя:Першая сусветная вайна
Катэгорыя:Германская акупацыя Беларусі (1915—1918)
Катэгорыя:З’явіліся ў 1917 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 1918 годзе
Катэгорыя:Гісторыя Літвы