Міхал Пякарскі

**Міхал Пякарскі** гербу Тапор (каля 1597 г. — 27 лістапада 1620 г. у Варшаве) — сандамірскі шляхціц з вёскі Бінькавічы, які 15 лістапада 1620 г. здзейсніў замах на караля Жыгімонта III Вазу перад калегіюмам св. Яна на вуліцы Сьвентаянскай у Варшаве.
]]

## Гісторыя 
У юнацтве Міхал Пякарскі атрымаў пашкоджанне галавы, пасля чаго пачаў пакутаваць ад псіхічнага захворвання. Меланхолія і эксцэнтрычнасць спалучаліся ў ім з вялікай імпэтнасцю. У выніку прагрэсавальнай хваробы ён быў часова абмежаваны і пазбаўлены права распараджацца маёнткам. Даведаўшыся пра забойства ў Парыжы караля Францыі Генрыха IV Франсуам Равальякам, ён вырашыў забіць Жыгімонта III.

Міхал Пякарскі нанёс два ўдары кіркай, параніўшы караля ў спіну і прычыніўшы неглыбокія драпіны на правым баку твара. Яго спыніла невялікая каралеўская світа. Адзначыліся абаронай караля каронны маршалак Лукаш Апалінскі, які абараніў караля ўласным целам, і князь Уладзіслаў, які рассек шабляй галаву Пякарскага.

, на якога адбыўся замах (праца мастака П. П. Рубенса)]]
Расследаванне катаванняў па выяўленні магчымых саўдзельнікаў не выявіла прычын нападу. Сведчанні Міхала Пякарскага сталі крыніцай прымаўкі *«Пякарскі на мукі»,* што значыць *казаць лухту*. Адной з зачэпак стала ранейшае пазбаўленне Пякарскага правоў на кіраванне маёнткам і ўстанаўленне над ім як вар’ята судовай апекі, за што ён хацеў адпомсціць каралю.

Грамадства было ў непакоі праз чуткі, нібы замах на караля адбыўся па замове татар. Каралю прыйшлося некалькі разоў выступаць на публіцы, каб зняць напружанне ў грамадстве.

Міхал Пякарскі быў асуджаны сеймавым судом (кампетэнтным для вынясення судоў аб знявазе вялікасці) і публічна пакараны смерцю ў Варшаве. Месцам пакарання ў той час было так званае *Пекла*, якое знаходзілася на выездзе з вуліцы Пякарскай на Падвале , у раёне Пархам  (паводле некаторых гісторыкаў, месцам была Старамесцкая плошча ў в. Варшава).

На эшафоце пачаліся публічныя катаванні, дзе, між іншым, яму адсеклі руку (за тое, што ён адважыўся падняць яе на караля), а затым, паводле прысуду прысуду, быў чэтвертаваны.

Забойства паспрыяла ўмацаванню бяспекі караля пабудовай ганка, які злучае прэзбітэрый св. Яна з Каралеўскім замкам, на рагу Каноніі і Дзекані.

Ледаруб як зброя быў настолькі небяспечны, што паслядоўныя парламенты забаранялі яго выкарыстанне (у 1578, 1601 і 1620 гг.)Акт, прыняты ў 1620 г., пастанавіў:

*…каб ні адзін cujuscunque conditionis [любой дзяржавы] не важыў з гэтага часу прымаць або насіць ледарубы in loco publico [у грамадскім месцы], пад віной [пакараннем] двухсот штрафаў.*
 і
*…каб ніхто не важыў з гэтага часу прымаць або насіць ледарубы in loco publico, пад віну двух сотняў штрафаў…бо на вайне супраць кароннага ворага, прымаючы ледарубы і іншую зброю, мы захоўваем.*

Тое ж самае адбылося і з надзякамі. Частае выкарыстанне гэтай зброі для крывавага вырашэння спрэчак, асабліва падчас соймікаў, стала прычынай вынясення сеймам забароны на выкарыстанне надзякоў грамадзянскімі асобамі.

## Зноскі 
## Літаратура 
* Hanna Widacka. Zamach na Zygmunta III Wazę. «Spotkania z Zabytkami». 29 (2), 2005. ISSN 0137-222X. brak numeru strony
* Sekrety historii Polski: tego nie uczyli nas w szkole. Warszawa: Reader’s Digest, 2003.
* Polski Słownik Biograficzny. T. XXVI. Wrocław-Warszawa-Kraków-Gdańsk-Łódź: 1981.
* Szymon Kazimierski. *Piekarski*. «Kurier Galicyjski». 3 (127), s. 20-21, 15-28 lutego 2011.

## Спасылкі 
* Michał Piekarski h. Topór. Internetowy Polski Słownik Biograficzny [dostęp 2021-12-19].

Катэгорыя:Памерлі ў 1620 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1597 годзе
Катэгорыя:Шляхта
Катэгорыя:Рэч Паспалітая