Забастоўка ў Францыі (2023)

.]]

З 19 студзеня 2023 года Францыю ахапіла серыя забастовак і дэманстрацый супраць павышэння ўладамі пенсійнага ўзросту з 62 да 64 гадоў.

## Перадгісторыя 
Першая спроба прэзідэнта Эмануэля Макрона падняць пенсійны ўзрост у краіне была прынята ў 2019 годзе, але не прайшла з-за пратэстаў «жоўтых камізэлек». Тады ў Францыі таксама пачаліся забастоўкі, самыя працяглыя з 1968 года. У студзені 2020 года, у сувязі з пратэстным рухам, урад адмовіўся ад пенсійнай рэформы.

## Ход падзей 
За першы дзень  налічыла 1,12 мільёна дэманстрантаў, у тым ліку 80 тысяч у Парыжы. Па ўсёй краіне было зарэгістравана больш за 200 дэманстрацый. 21 студзеня ў сталіцы праведзена пратэстная акцыя студэнтаў і моладзевых арганізацый.

31 студзеня да пратэстаў далучыліся электрастанцыі, прадпрыемствы па нафтаперапрацоўцы, грамадскі транспарт (цягнікі, метро, аўтобусы), установы адукацыі.

На 7 лютага, паводле ацэнак прафсаюза «Усеагульная канфедэрацыя працы», да акцый далучыліся амаль 2 млн дэманстрантаў, з іх 400 тыс. — у Парыжы.

Акцыі пратэсту, якія прайшлі ў гэты дзень, суправаджаліся беспарадкамі. У цэнтры сталіцы былі падпалены машына і некалькі смеццевых бакаў. Гэта адбылося, калі паліцыя атакавала натоўп і разагнала пратэстоўцаў слёзатачывым газам.

16 лютага з-за мітынгаў і забастовак было адменена 30 % рэйсаў з парыжскага аэрапорта Арлі.

5 сакавіка работнікі шэрагу АЭС спынілі работу, напярэдадні да іх далучыліся супрацоўнікі 3 з 4-х французскіх тэрміналаў ЗПГ. Заблакаваны ўсе НПЗ краіны (8), якія належаць 3 кампаніям — Esso-ExxonMobil, TotalEnergies і Petroineos.

15 сакавіка паведамлена пра забастоўку сметнікаў у Парыжы і некаторых іншых гарадах краіны, якая працягвалася больш за тыдзень. Днём раней грамадскія лідары пратэстаў у сталіцы прагаласавалі за працяг забастоўкі яшчэ на тыдзень. Падкрэслівалася, што многія жыхары Францыі бачаць у запланаваных зменах пагрозу свайму ладу жыцця і каштоўнасцям.

23 сакавіка генеральны сакратар прафсаюза FO-ADP заявіў аб планах працягнуць забастоўку і заблакаваць эканоміку да таго часу, пакуль Макрон не адкліча свой законапраект, адзначыўшы, што не бачыць іншага выбару.

У той жа дзень праведзены пра марш у Парыжы супраць законапраекта аб павышэнні пенсійнага ўзросту. Па даных прафсаюзаў колькасць удзельнікаў склала 800 тысяч чалавек. Падчас шэсця адбыліся беспарадкі, паліцыя ўжыла слёзатачывы газ, быў затрыманы 21 чалавек. Дадаткова паведамлялася аб ужыванні паліцыяй слёзатачывага газу ў шэрагу іншых гарадоў.

## Уплыў 
 ў Аксітаніі.]]
7 сакавіка Bloomberg паведаміла, што ў сувязі з пратэстамі павялічыўся ціск на энэргетычную сістэму Францыі ўжо пацярпелую ад адключэнняў ядзерных рэактараў і скарачэння паставак газу з Расіі. Падкрэслівалася, што пратэсты закранулі ўсю энэргетычную інфраструктуру ад тэрміналаў імпарту прыроднага газу да нафтаперапрацоўчых заводаў і электрастанцый. Паводле заявы аператара энергасістэмы, у выніку забостоўкі 7 сакавіка магутнасць знізілася на 5,6 гігават. Па даных агенцтва, цэны на электраэнергію ў Францыі гандляваліся на біржы Epex Spot SE з прэміяй у 50 % у параўнанні з нямецкім рынкам. Total Energie s і ExxonMobil паведамілі аб спыненні паставак з нафтаперапрацоўчых заводаў, якія ім належаць. Па заяве прафсаюза CGT, пратэстоўцамі былі заблакаваны чатыры тэрміналы па прыёме ЗПГ. Падкрэслівалася, што сітуацыя ўскладняецца рэзкім пахаладаннем у Францыі, што дадаткова павялічыла нагрузку на энергасістэму рэгіёну.

Станам на 23 сакавіка, паводле Reuters, было заблакавана абслугоўванне адзінаццаці ядзерных рэактараў, даступнасць магутнасць электраэнергіі ў Францыі скарацілася на 21 гігават, а на тэрмінале звадкаванага прыроднага газу ў Дзюнкерку быў абвешчаны форс-мажор. Забастоўкі на НПЗ прывялі да недахопу паліва на некаторых АЗС на поўдні Францыі. Паводле даных Міністэрства энергетыкі днём раней прыкладна на 15 % заправачных станцый скончыўся як мінімум адзін прадукт. Акрамя таго, у рэгіёнах на захадзе і поўдні краіны больш за траціну станцый сутыкнуліся з недахопам электраэнергіі.

## Рэакцыя 
Нягледзячы на дэманстрацыі, Прэзідэнт Францыі Эмануэль Макрон падкрэсліў, што пенсійная рэформа будзе прынята. 16 сакавіка Прэм’ер-міністр Францыі афіцыйна аб’явіла аб павышэнні пенсійнага ўзросту ў краіне.

## Размах 
## Гл. таксама 
* Масавыя беспарадкі ў Францыі (2023)

Катэгорыя:Студзень 2023 года
Катэгорыя:Люты 2023 года
Катэгорыя:2023 год у Францыі
Катэгорыя:Пратэсты 2023 года
Катэгорыя:Забастоўкі ў Францыі