open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Мяцеж у Іспанскай Гвінеі (1936)

**Мяцеж у Іспанскай Гвінеі** () — узброены канфлікт за кантроль над Іспанскай Гвінеяй падчас грамадзянскай вайны ў Іспаніі паміж рэспубліканцамі і нацыяналістамі, які праходзіў з верасня па кастрычнік 1936 года. Нацыяналісты першапачаткова ўзялі пад свой кантроль востраў Фернанда-По, а затым, пасля атрымання падмацаванняў у кастрычніку, захапілі кантроль над астатняй часткай калоніі.

## Ход падзей 
19 верасня 1936 года начальнік каланіяльнай гвардыі падпалкоўнік Луіс Серана Марангес падняў паўстанне на востраве Фернанда-По, астраўной тэрыторыі Іспанскай Гвінеі, зрынуўшы рэспубліканскага генерал-губернатара Санчэса Гера ў выніку бяскроўнага перавароту. Выконваючы загады Франсіска Франка, Серана прыняў на сябе абавязкі губернатара і ўвёў ваеннае становішча, абвясціўшы калонію ў стане вайны. Віцэ-губернатар Мігель Эрнандэс Парсель, які пражываў у горадзе Бата, мацерыковай тэрыторыі Рыа-Муні, адмовіўся прызнаць Серана. 

23 верасня прыхільнікі мяцежнікаў на мацерыковай частцы калоніі, у асноўным манахі-місіянеры, арганізавалі апалчэнне і рушылі на Бату. Віцэ-губернатар Парсель паслаў супраць іх войскі. Дзве калоны сустрэліся ў Камандачыне, недалёка ад ракі Экуку, і завязалі бой. Рэспубліканцы перамаглі. Лідары мяцежнікаў на мацерыку былі выгнаны ў Французскае Конга, многія адтуль пазней пераправіліся на Фернанда-По. Такім чынам, калонія раскалолася паміж нацыяналістамі на Фернанда-По і рэспубліканцамі ў Рыа-Муні. Апошнія апынуліся практычна ізаляванымі на мацерыковай частцы калоніі, ператварыўшы свой адзіны карабель «Фернанда-По» ў турму для каталіцкіх місіянераў і манашак. 

У кастрычніку дапаможны крэйсер нацыяналістаў «Сьюдад-дэ-Маон», узброены 76-мм і 101-мм гарматамі, пераправіў з Канарскіх астравоў на Фернанда-По падмацаванне (мараканцы-рэгуларэс) для нацыяналістаў. Серана выкарыстаў яго для абстрэлу Баты. На наступны дзень нацыяналісты высадзіліся і неўзабаве ўсталявалі кантроль над тэрыторыяй Рыа-Муні. Большасць рэспубліканцаў бегла ў Французскае Конга, некаторыя з іх былі пакараны смерцю, а іншыя дэпартаваны на Канарскія астравы.

## Спасылкі 
* La Guerra Civil en la Guinea española: Un episodio quizá insignificante, pero documentado https://www.boe.es/biblioteca_juridica/anuarios_derecho/abrir_pdf.php?id=ANU-H-2020-10060300624
Катэгорыя:Бітвы і аперацыі грамадзянскай вайны ў Іспаніі
Катэгорыя:Верасень 1936 года
Катэгорыя:Кастрычнік 1936 года
Катэгорыя:Гісторыя Экватарыяльнай Гвінеі
Катэгорыя:Мяцяжы
Allium yildirimlii

**Allium yildirimlii**&nbsp;— від травяністых раслін сямейства , распаўсюджаны ў азіяцкай Турцыі.

## Таксанамія 
## Распаўсюджанне 
Эндэмік азіяцкай Турцыі.

Катэгорыя:Цыбуля
Катэгорыя:Флора Азіі
Allium zaprjagajevii

**Allium zaprjagajevii**&nbsp;—від травяністых раслін роду  сямейства , эндэмік Таджыкістана.

## Распаўсюджанне 
Эндэмік Таджыкістана.

## Таксанамія 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Цыбуля
Катэгорыя:Флора Азіі
Архангелагародская губерня

**Архангелагародская губе́рня** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка Расійскай імперыі. Утвораная ў 1708 годзе і скасавана ў 1780 годзе.
Allium zergericum

**Allium zergericum**&nbsp;— від травяністых раслін сямейства , эндэмік Кыргызстана.

## Таксанамія 
## Распаўсюджанне 
Эндэмік Кыргызстана.

Катэгорыя:Цыбуля
Катэгорыя:Флора Азіі
Allium zebdanense

**Allium zebdanense**&nbsp;— від травяністых раслін роду  сямейства , распаўсюджаны ў Заходняй Азіі.

## Таксанамія 
## Распаўсюджанне 
Распаўсюджаны ў азіяцкай Турцыі, Ліване, Сірыі, Закаўказзі (Азербайджан, Арменія, Грузія).

Катэгорыя:Цыбуля
Катэгорыя:Флора Азіі
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1859 годзе
Ігнат Скіндэр

**Ігнат Скіндэр** () — ураднік Лідскага павета пач. XIX ст.

## Біяграфія 
Паходзіў са шляхецкага роду Скіндэраў герба «Шранява».

У час руска-французскай вайны 1812 года прызначаны падпрэфектам Лідскага павета. 15 жніўня ва ўсіх беларускіх гарадах былі зладжаны ўрачыстасці з нагоды дня нараджэння Напалеона. Пра святкаванні ў Лідзе пісаў «Kurier Litewski» № 68, 1812:

Маршалак шляхты Лідскага павета ў 1816—1819 і 1824—1827 гадах.

## Крыніцы 
Ігнат
Allium yueanum

**Allium yueanum**&nbsp;— від травяністых раслін сямейства ; эндэмік Кітая.

## Таксанамія 
## Распаўсюджанне 
Эндэмік Кітая — паўночна-заходні Сычуань.

Катэгорыя:Цыбуля
Катэгорыя:Флора Азіі
Юзаф Марачэўскі

**Юзаф Марачэўскі** (; ? — ?) — дзяржаўны службовец.

## Біяграфія 
Паходзіў са шляхецкага роду Марачэўскіх.

Маршалак шляхты Лідскага павета ў 1850—1855 гадах. Губернскі сакратар.

Валодаў маёнткаў Уніхоўшчына Лідскага павета.

## Сям’я 
У шлюбе з Аляксандрай з Бародзічаў.

Юзаф
Азоўская губерня

**Азоўская губе́рня** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка Расійскай імперыі, якая існавала ў 1708—1783 гадах. Азоўская губерня ўтворана ў 1708 годзе і ў 1725 годзе была перайменавана ў Варонежскую. Другі раз Азоўская губерня была ўтворана ў 1775 годзе і скасавана ў 1783 годзе.

Катэгорыя:Губерні Расійскай імперыі
Бартноўскі

**Бартноўскі** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Дзмітрый Піліпавіч Бартноўскі (1902—1970) — генерал-лейтэнант авіяцыі (1944).
* Уладзімір Мікалаевіч Бартноўскі (нар. 1956) — беларускі ваенны ўрач. Кандыдат медыцынскіх навук (1987), дацэнт (1992).
Уладзімір Мікалаевіч Бартноўскі

**Уладзімір Мікалаевіч Бартноўскі** (нар. , г. Гомель) — беларускі ваенны ўрач. Кандыдат медыцынскіх навук (1987), дацэнт (1992). Член-карэспандэнт РАПН (2009). Член Беларускага навуковага таварыства гігіеністаў (1995).

## Біяграфія 
Скончыў Ваенна-медыцынскую акадэмію імя С. М. Кірова (спецыяльнасць «Лячэбна-прафілактычная справа», 1979).

Працаваў у ВМФ СССР (Паўночны флот; 1979—1991, начальнік медыцынскай службы атамнай падводнай лодкі, урач-гігіеніст, урач-таксіколаг-радыёлаг, намеснік начальніка медыцынскай лабараторыі), Горкаўскім дзяржаўным медыцынскім інстытуце (1991—1993, кафедра ваенна-марской і радыяцыйнай гігіены, старшы выкладчык), Гомельскім дзяржаўным медыцынскім універсітэце (з 1993; лячэбна-прафілактычны факультэт, у 1997—1998 — дэкан факультэта, кафедра агульнай гігіены, дацэнт, у 1994—1997 — загадчык кафедры; медыка-дыягнастычны факультэт, кафедра агульнай гігіены, экалогіі і радыяцыйнай медыцыны, з 1998 — загадчык кафедры).

Навуковыя інтарэсы: марская, авіяцыйная і касмічная медыцына; фізіялогія і гігіена працы; экалагічная і радыяцыйная медыцына.

## Узнагароды 
Медалі «За баявыя заслугі» (1986), «За заслуги в сфере образования» (2009), ордэн Пашаны (1991), знакі «Выдатнік аховы здароўя СССР» (1991), «Выдатнік аховы здароўя Рэспублікі Беларусь» (2011) і інш.

## Спасылкі 
* Бортновский Владимир Николаевич — Сайт Гомельского государственного медицинского университета
 

Катэгорыя:Дэканы лячэбнага факультэта ГДМУ
Катэгорыя:Выкладчыкі Прыволжскага даследчага медыцынскага ўніверсітэта
Катэгорыя:Ваенныя ўрачы СССР
Катэгорыя:Ваенныя ўрачы Расіі
Катэгорыя:Ваенныя ўрачы Беларусі
Катэгорыя:Гігіеністы
Ігар Саўчанка

**Ігар Саўчанка**:
* Iгар Віктаравіч Саўчанка — беларускі фатограф.
* Ігар Міхайлавіч Саўчанка (1957—2007) — урач-анестэзіёлаг-рэаніматолаг. Доктар медыцынскіх навук (2003), прафесар (2006).
Allium xiphopetalum

**Allium xiphopetalum**&nbsp;— від травяністых раслін сямейства ; распаўсюджаны ў Афганістане, Іране, Кыргызстане, Таджыкістане, Туркменістане, Узбекістане.

## Таксанамія 
## Распаўсюджанне 
Распаўсюджаны ў Афганістане, Іране, Кыргызстане, Таджыкістане, Туркменістане, Узбекістане.

Катэгорыя:Цыбуля
Катэгорыя:Флора Азіі
Мікалай Саўчанка

**Мікалай Саўчанка**:
* Мікалай Емяльянавіч Саўчанка — беларускі фізік.
* Мікалай Яўсеевіч Саўчанка — беларускі ўролаг.
Ігар Міхайлавіч Саўчанка

**Ігар Міхайлавіч Саўчанка** (, г. Душанбэ, Таджыкістан — ) — урач-анестэзіёлаг-рэаніматолаг. Доктар медыцынскіх навук (2003), прафесар (2006).

## Біяграфія 
Скончыў Таджыкскі медыцынскі інстытут (1980).
    
Працаваў у Гомельскім гарадскім клінічным раддоме (з 1987), Гомельскім дзяржаўным медыцынскім універсітэце (з 1992, кафедра анестэзіялогіі, рэаніматалогіі, агульнай і клінічнай фармакалогіі, з 2002 — загадчык кафедры).

Навуковыя інтарэсы: вывучэнне ўплыву анестэзіялогіі на гамеастаз цяжарных і парадзіх з экстрагенітальнай паталогіяй; укараненне метадаў інтэнсіўнай тэрапіі пры абдамінальным сепсісе.
 

## Літаратура 
* Оптимизация интенсивной терапии и анестезиологического обеспечения родоразрешения при экстрагенитальной патологии : диссертация … доктора медицинских наук : 14.00.37 : защищена 00.00.0000 : утверждена 12.03.2003 / Савченко Игорь Михайлович. — Минск, 2002.
* Оптимизация анестезиологического обеспечения родов с гипоксией плода : диссертация … кандидата медицинских наук : 14.00.37 : защищена 27.12.1995 : утверждена 00.00.0000 / Савченко Игорь Михайлович. — Минск, 1995.
* 
* Савченко Игорь Михайлович // Республика Беларусь : энциклопедия : [в 7 т.]. — Минск, 2008. — Т. 6. — С. 555.

Катэгорыя:Дэканы лячэбнага факультэта ГДМУ
Катэгорыя:Анестэзіёлагі Беларусі
Катэгорыя:Рэаніматолагі
Дымкаўка

**Дымкаўка** — мікрараён у складзе горада Жодзіна, Мінскай вобласці. Да 1964 г. вёска ў Жодзінскім сельсавеце Смалявіцкага раёну. 

## Галерэя 
## Зноскі
Барыс Фёдаравіч Дарафееў

**Барыс Фёдаравіч Дарафееў** (, в. Астаноўка, Шаркаўшчынскі раён, Віцебская вобласць — ) —беларускі ўрач-фармаколаг. Доктар медыцынскіх навук (1994), прафесар (1995).

## Біяграфія 
Скончыў Гродзенскі дзяржаўны медыцынскі інстытут (1974).
    
Працаваў у Гродзенскім дзяржаўным медыцынскім інстытуце (1974—1984, асістэнт кафедры фармакалогіі), Гомельскім дзяржаўным медыцынскім інстытуце (прафесар кафедры клінічнай фармакалогіі, у 1992—2002 — загадчык кафедры).

Навуковыя інтарэсы: фармакакінетычныя і фармакадынамічныя асаблівасці вытворных пантатэнавай кіслаты; эксперыментальна-клінічнае вывучэнне пікамілону.
 

## Літаратура 
* Исследование токсикологических и фармакокинетических свойств производных пантотеновой кислоты : автореферат диссертации … доктора медицинских наук : 14.00.25 / Дорофеев Борис Федорович. — Москва, 1994.
* Нейротропная активность некоторых производных и структурных аналогов гамма-аминомасляной и пантотеновой кислот : автореферат диссертации … кандидата медицинских наук : 14.00.25 / Дорофеев Борис Федорович. — Смоленск, 1980.
* Дорофеев Борис Федорович // 50 лет Гродненскому государственному медицинскому университету: события и биографии / П. В. Гарелик, Е. М. Тищенко. — Гродно, 2008. — С. 449.
Міхаіл Міхайлавіч Дзятлаў

**Міхаіл Міхайлавіч Дзятлаў** (, г. Рослаў, Смаленская вобласць, Расія — ) — беларускі ўрач-траўматолаг-артапед. Доктар медыцынскіх навук (2004). Акадэмік Акадэміі медыка-тэхнічных навук Расійскай Федэрацыі (2004), Беларускай інжынернай акадэміі (2005).

## Біяграфія 
Скончыў Школу № 2 імя В. М. Калеснікава (Рагачоў), Мінскі дзяржаўны медыцынскі інстытут (1960).
    
Працаваў у Гомельскай абласной бальніцы (з 1960, ардынатар артапеда-траўматалагічнага аддзялення, у 1975—2001 — загадчык аддзялення артапедыі і траўматалогіі); Гомельскім абласным упраўленні аховы здароўя (1976—2001, галоўны артапед-траўматолаг Гомельскай вобласці); Гомельскім дзяржаўным медыцынскім універсітэце (1991—2007; у 1991—1995 — загадчык курса артапедыі і траўматалогіі, у 1995—2007 — загадчык кафедры артапедыі, траўматалогіі і ваенна-палявой хірургіі).

Навуковыя інтарэсы: неадкладнае, тэрміновае і адтэрмінаванае аператыўнае лячэнне хворых з спалучанай траўмай таза, унутраных органаў і канечнасцей; тэрміновыя, адтэрмінаваныя і планавыя аперацыі пры множных і ізаляваных траўмах таза і канечнасцей; дыягностыка і лячэнне скрытых пашкоджанняў касцей таза, запясці, каленнага сустава, сасудаў таза. 7 патэнтаў, 150 рацыяналізатарскіх прапаноў.

## Узнагароды 
Званні «Заслужаны ўрач Рэспублікі Беларусь»(1992), «Заслужаны рацыяналізатар БССР» (1989), ордэн Працоўнага Чырвонага Сцяга (1986), знак «Выдатнік аховы здароўя БССР» (1983).

## Літаратура 
* Тяжелая и сочетанная травма таза (диагностика, лечение) : диссертация … доктора медицинских наук : 14.00.22 ; 14.00.27 : защищена 01.06.2004 : утверждена 20.10.2004 / Дятлов Михаил Михайлович. — Минск, 2004.
* Лекарь, ученый, педагог, изобретатель / К. Шерепо // Путь в науку. — Вып. 3 : Очерки о докторах и профессорах ― выпускниках и сотрудниках вузов и НИИ Гомельщины . — С. 83—87. — Гомель, 2006 : фот.
* Дятлов Михаил Михайлович (1937—2007) // Очерки травматологии и ортопедии в Беларуси. — Минск, 2017. — С. 116—117.
 

Катэгорыя:Акадэмікі Беларускай інжынернай акадэміі
Залімхан Анварбегавіч Дундараў

**Залімхан Анварбегавіч Дундараў** (нар. , с. Нажай-Юрт, Нажай-Юртаўскі раён, Чачня, Расія) — беларускі ўрач-хірург. Доктар медыцынскіх навук (2003), прафесар (2006). Член Беларускай асацыяцыі хірургаў (1986), Расійскага таварыства хірургаў-гастраэнтэролагаў (2007).

## Біяграфія 
Скончыў 2-і Маскоўскі дзяржаўны медыцынскі інстытут (спецыяльнасць «Лячэбная справа», 1981).

Працаваў у Гомельскай абласной бальніцы (1981—1991, урач-хірург), Гомельскім дзяржаўным медыцынскім універсітэце (з 1991, лячэбны факультэт, кафедра хірургічных хвароб № 2, прафесар, з 1995 — загадчык кафедры).

Навуковыя інтарэсы: гепатапанкрэатабіліярная хірургія; хірургічная гастраэнтэралогія; гнойная хірургія.

## Узнагароды 
Нагрудны знак «Выдатнік аховы здароўя Рэспублікі Беларусь» (2004).

## Бібліяграфія 
* Патогенез, диагностика и лечение ангиогенного сепсиса : экспериментально-клиническое исследование : диссертация … доктора медицинских наук : 14.00.27 : защищена 20.12.2002 : утверждена 04.06.2003 / Дундаров Залимхан Анварбегович. — Гомель, 2002.
* Кардиоваскулярный сепсис : учебное пособие / З. А. Дундаров, А. В. Шотт. — Гомель, 2005.
* Патогенез, диагностика и лечение ангиогенного сепсиса / З. А. Дундаров, А. В. Шотт. — Гомель, 2002.

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Чачні
Катэгорыя:Хірургі СССР
Катэгорыя:Хірургі Беларусі
Жазэ Кустодыа дэ Фарыя

**Абат дэ Фары́я** (), сапраўднае імя **Жазэ Кустодыа дэ Фарыя** (, 23 мая 1734 г. — 5 сакавіка 1815 г.) — партугальскі ўрач гоанскага паходжання, адзін з першых навуковых даследчыкаў гіпнозу. Прататып аднайменнага літаратурнага персанажа ў рамане Аляксандра Дзюма «Граф Монтэ-Крыста».

## Біяграфія 
Нарадзіўся на поўначы Гоа. У Індыі распаўсюджана думка, што яго бацька паходзіў з роду брахманаў конкані, чые продкі прынялі каталіцызм. У юнацтве яго сям'я распалася. Маці стала манахіняй. Бацька прыняў сан святара, але працягваў клапаціцца пра сына. У 1771 г. яны разам пераехалі ў Лісабон, у 1772 г. — у Рым. Тут ён абараніў дысертацыю, прысвечаную Святому Духу і нават меў вопыт пропаведзі ў Сіксцінскай капэле.

Пасля вяртання ў Партугалію быў набліжаны да каралевы Марыі I, аднак ў 1787 г. абвінавачаны ў змове гоанцаў супраць партугальскага панавання. У 1788 г. пераехаў у Парыж, дзе пазнаёміўся з практыкай «жывёльнага магнетызму» Месмера. 

Жазэ Кустодыа дэ Фарыя быў прыхільнікам Французскай рэвалюцыі, удзельнічаў у ваенных падзеях 1795 г., але ў 1797 г. быў арыштаваны па невядомых прычынах і некаторы час утрымоўваўся ў замку Іф. Пасля вызвалення займаў пасаду прафесара філасофіі ў Німскім ўніверсітэце, займаўся медыцынскай практыкай у Парыжы. Памёр, відавочна, ад інсульту) ў 1819 г.

## Даследаванні 
Жазэ Кустодыа дэ Фарыя ўпершыню адчуў моц унушэння з боку бацькі перад прамаўленнем пропаведзі перад каралевай Марыяй I. Ён зацікавіўся гіпнозам, які ў той час называлі самнамбулізмам, падчас сеансаў Месмера ў Парыжы, калі ўбачыў пацыентаў у стане псіхалагічнага трансу. 

У 1813 г. апублікаваў працу *A Causa do Sono Lúcido no Estudo da Natureza do Homem* («Прычына ўсвядомленага сну ў вывучэнні прыроды чалавека»), у якой крытычна падыйшоў да тэорыі «жывёльнага магнетызму» Месмера і растлумачыў гіпноз вонкавым псіхалагічным уплывам, а не асаблівасцямі жывога цела. 

## Памяць 
Жазэ Кустодыа дэ Фарыя ўзгадваўся ў «Замагільных запісках» Ф. Р. Шатабрыяна. З'яўляўся героем і прататыпам герояў некалькіх літаратурных твораў. Найбольш вядомым з іх з'яўляецца раман Аляксандра Дзюма «Граф Монтэ-Крыста». Яго іміям названы вуліцы ў Гоа, Лісабоне і Сінтры. У 1945 г. у Гоа ўсталяваны помнік, дзе абат дэ Фарыя выяўлены падчас гіпнатычнага сенсу. 

## Спасылкі 
* FARIA JOSÉ CUSTODIO DE, dit L'ABBÉ FARIA (1755 env.-1819)
* Abbé Faria: The Hypnotic Story of A Goan Son

Катэгорыя:Пісьменнікі-святары
Катэгорыя:Медыкі Партугаліі
Катэгорыя:Псіхіятры Францыі
Катэгорыя:Постаці Вялікай французскай рэвалюцыі
Катэгорыя:Прататыпы літаратурных персанажаў
Новачаркаскі электравозабудаўнічы завод

**Новачаркаскі электравозабудаўнічы завод** (, раней — Завод імя Будзённага, Новачаркаскі паравозабудаўнічы завод) — расійскае прадпрыемства, якое вырабляе магістральныя грузавыя і пасажырскія электравозы, а таксама цягавыя агрэгаты. З’яўляецца даччынай кампаніяй «Трансмашхолдынга».

Набыў вядомасць з-за забастоўкі, якая праходзіла 1-2 чэрвеня 1962 года і скончылася расстрэлам рабочых.

Катэгорыя:Новачаркаск
Катэгорыя:Машынабудаўнічыя кампаніі Расіі
Палітонім

**Палітонім** (стар.-грэч. πολιτική «дзяржаўная дзейнасць» і όνυμα — імя, назва), або **палітнонім** — назва ўсіх грамадзян той ці іншай дзяржавы, усяго насельніцтва пэўнага адміністрацыйнага рэгіёна, вытворнае ад назвы дзяржавы або рэгіёна, напрыклад, нігерыйцы, амерыканцы, савецкі народ, расіяне, татарстанцы, казахстанцы, кітайцы.

Палітонім указвае на палітычную прыналежнасць людзей без уліку іх этнічнай, сацыяльнай і любой іншай ідэнтычнасці. Напрыклад, пад тэрмінам «бельгійскі народ» разумеюць усіх грамадзян Бельгіі, хоць ён падзяляецца на дзве самастойныя супольнасці — валонаў і фламандцаў, якія маюць свае дзяржавападобныя нацыянальныя тэрытарыяльныя адзінкі з уласнай палітычнай сістэмай (уключна з палітычнымі партыямі), розныя дзяржаўныя мовы і асобныя прадстаўніцтвы ў некаторых органах Еўрасаюза. Тое ж самае на англійскай мове азначае слова «russians», якое выкарыстоўваецца не толькі для пазначэння рускіх, але і ўсіх грамадзян Расійскай Федэрацыі (а раней — СССР), хоць ў Расіі існуе больш за сто этнасаў. У Беларусі назва тытульнага народа ўжываецца таксама ў якасці палітоніма, абазначае ўсіх грамадзян краіны без увагі на этнічную прыналежнасць.

## Літаратура 
* *Яценко Н. Е.* Толковый словарь обществоведческих терминов. — СПб.: Лань, 1999. — 528 с. — ISBN 5-8114-0167-1
* Терминологический словарь библиотекаря по социально-экономической тематике. — СПб: Российская национальная библиотека, 2011. — 136 с.

Катэгорыя:Сацыялогія
Катэгорыя:Паліталогія
Медыка-дыягнастычны факультэт ГДМУ

**Медыка-дыягнастычны факультэт ГДМУ** — структурнае падраздзяленне Гомельскага дзяржаўнага медыцынскага ўніверсітэта.

## Гісторыя 
У 1996 годзе адкрыта лячэбна-дыягнастычнае аддзяленне. З 2000 года — лячэбна-дыягнастычны факультэт, з 2001 года — медыка-дыягнастычны факультэт (МДФ). У 2008 годзе медыка-прафілактычны і медыка-дыягнастычны факультэты аб’яднаны ў адзін медыка-дыягнастычны факультэт. У 2024 годзе быў наноў створаны асобны медыка-прафілактычны факультэт ГДМУ.

## Кафедры 
У структуры факультэта (загад рэктара ад 01.03.2018 № 59) былі наступныя кафедры:

* гісталогіі, цыталогіі і эмбрыялогіі;
* мікрабіялогіі, вірусалогіі і імуналогіі;
* агульнай гігіены, экалогіі і радыяцыйнай медыцыны;
* паталагічнай анатоміі;
* унутраных хвароб № 3 з курсамі прамянёвай дыягностыкі, прамянёвай тэрапіі, ФПКіП;
* клінічнай лабараторнай дыягностыкі, алергалогіі і імуналогіі;
* прапедэўтыкі ўнутраных хвароб;
* інфекцыйных хвароб;
* агульнай, біяарганічнай і біялагічнай хіміі;
* фізічнага выхавання і спорту.

З аднаўленнем медыка-прафілактычнага факультэта ў 2024 годзе на факультэце — наступныя кафедры:

* біялагічнай хіміі;
* унутраных хвароб № 3 з курсам функцыянальнай дыягностыкі;
* гісталогіі, цыталогіі і эмбрыялогіі;
* клінічнай лабараторнай дыягностыкі, алергалогіі і імуналогіі;
* прамянёвай дыягностыкі з курсам ФПКіП;
* мікрабіялогіі, вірусалогіі і імуналогіі;
* паталагічнай анатоміі;
* прапедэўтыкі ўнутраных хвароб;
* агульнай гігіены, экалогіі і радыяцыйнай медыцыны;
* фізічнага выхавання і спорту.

## Дэканы 
* Ігар Васілевіч Тарасюк (2000—2004)
* Ірына Аляксандраўна Новікава (2004—2006)
* Ірына Дзмітрыеўна Шляга (2006—2008)
* Андрэй Леанідавіч Калінін (2008—2013)
* Дзмітрый Дзмітрыевіч Радзько (2014—2015)
* Алена Міхайлаўна Буцянкова (2015—2016)
* Віктар Міхайлавіч Міцура (2016—2020)
* Ірына Вячаславаўна Назаранка (2021—2026)
* Марына Уладзіміраўна Смірнова (з 2026)

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Медыка-дыягнастычны факультэт 


Катэгорыя:З’явіліся ў 2000 годзе
Катэгорыя:2000 год у Гомелі
Віліх

**Віліх** () — горад у Германіі, у зямлі Паўночны Рэйн-Вестфалія. Падпарадкаваны адміністрацыйнай акрузе Дзюсельдорф. Уваходзіць у склад раёна Фірзен. Насельніцтва —  чалавек (на 31 снежня 2010 года). Плошча — 67,76 км². Афіцыйны код — 05 1 66 036.

Горад падзяляецца на 4 гарадскія раёны.

## Гарады-пабрацімы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарады Паўночнага Рэйна-Вестфаліі
Людвік Уладзіслававіч Грабоўскі

**Людвік Уладзіслававіч Грабоўскі** (; ? — ?) — дзяржаўны службовец.

## Біяграфія 
Паходзіў са шляхецкага роду Грабоўскіх герба «Окша». Сын Уладзіслава Грабоўскага і Марыі з Мілачэўскіх.

Валодаў маёнткамі ў Лідскім павеце Віленскай губерні і Навагрудскім павеце Мінскай губерні. Ягоная жонка мела маёнткі ў Вілейскім і Свянцянскім паветах. Да 39 гадоў ён займаўся гаспадаркай у сваіх маёнтках, пакуль ў 1903 г. не быў прызначаны земскім начальнікам ў Свянцянскім павеце.

Кар’ера Л. В. Грабоўскага складвалася дрэнна, але ён працягваў служыць, бо спадзяваўся, што губернскае кіраўніцтва выканае свае абяцанні і ён атрымае хуткае падвышэнне па службе, каб такім чынам вырашыць свае матэрыяльныя праблемы. Аднак пасада маршалка наадварот, каштавала яму двух маёнткаў, якія давялося прадаць для пакрыцця расходаў па службе, і страты даверу мясцовых абшарнікаў.

Маршалак шляхты Дзісенскага павета з 11 жніўня 1905 па 7 чэрвеня 1906, маршалак шляхты Лідскага павета з 7 чэрвеня 1906 па 25 ліпеня 1916 г.

Лідская шляхта запомніла эпізод, як Людвік Грабоўскі сабраў дэлегацыю для сустрэчы цара на вакзале г. Ліды. Уладальнік Малога Мажэйкава Андрэй Брахоцкі пісаў праз шмат гадоў:

Пра абяцанні службовай кар’еры давялося нагадваць гадамі, адзіным суцяшэннем было залічэнне ў спіс кандыдатаў на пасаду віцэ-губернатара Віленскай альбо ў адной з цэнтральных губерняў. Грабоўскі спрабаваў атрымаць пасаду старшыні Віленскага павятовага з’езда міравых суддзяў ці перавесціся ў Вільню ўчастковым міравым суддзём, але ягоныя просьбы былі пачутыя толькі ўлетку 1916 г., калі губерня была ўжо акупавана немцамі. Губернскі маршалак Віленскай губерні з 25 ліпеня 1916 г.

Людвік Грабоўскі быў вядомым конназаводчыкам, пра ягоны ўдзел у Агульнарасійскай выставе 1883 г. пісаў Уладзімір Гіляроўскі ў кнізе «Сябры і сустрэчы»:

## Сям’я 
Быў жанаты з Марыяй са Свентаржэцкіх, меў сына Уладзіслава (нар. 1890) і дачку Соф’ю.

Людвік
Тадэвуш Гедройц

**Тадэвуш Гедройц** () — польскі дзяржаўны і грамадскі дзеяч.

## Біяграфія 
Паходзіў са шляхецкага роду Гедройцаў. Сын Яна, брат Яна. Перад навучаннем у Дэрпце быў студэнтам Рыжскага палітэхнікума, дзе меў сяброўства ў карпарацыі .

Удзельнік Польскай ваеннай арганізацыі, ваяваў у Корпусе генерала Доўбара-Мусніцкага, маёр Войска Польскага. Узнагароджаны Крыжом Храбрых. Стараста Ваўкавыскага, Аўгустоўскага і Беластоцага паветаў. Суддзя (у Дзярэчыне, Беластоку, , Луцку). Сябра Лагера нацыянальнага аб’яднання, сенатар Другой Рэчы Паспалітай ад Валынскага ваяводства (1938).

Арыштаваны НКУС і растраляны (разам з жонкай) 26 чэрвеня 1941 года.

## Спасылкі 
Тадэвуш
Катэгорыя:Расстраляныя ў Беларусі
Швальмталь (Ніжні Рэйн)

**Швальмталь** () — камуна ў Германіі, у зямлі Паўночны Рэйн-Вестфалія. Падпарадкоўваецца адміністрацыйнай акрузе Дзюсельдорф. Уваходзіць у склад раёна Фірзен. Насельніцтва —  чалавек (на 31 снежня 2010 года). Плошча — 48,11 км². Афіцыйны код — 05 1 66 024.

Камуна падзяляецца на 2 сельскія акругі.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Камуны Паўночнага Рэйна-Вестфаліі
Уна (Германія)

**Уна** () — горад у Германіі, раённы цэнтр, размешчаны ў зямлі Паўночны Рэйн-Вестфалія. Падпарадкаваны адміністрацыйнай акрузе Арнсберг. Уваходзіць у склад раёна Уна. Насельніцтва —  чалавекі (на 31 снежня 2010 года). Плошча — 88,52 км². Афіцыйны код — 05 9 78 036.

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарады Паўночнага Рэйна-Вестфаліі
Аляксандр Іванавіч Грыцук

**Аляксандр Іванавіч Грыцук** (нар. , Златавуст, Чалябінская вобласць, Расія) — беларускі ўрач-біяхімік. Доктар медыцынскіх навук (1996), прафесар (2003).

## Біяграфія 
Скончыў Свярдлоўскі дзяржаўны медыцынскі інстытут (спецыяльнасць «Педыятрыя», 1974).
    
Працаваў у Свярдлоўскім дзяржаўным медыцынскім інстытуце (1974—1992, дацэнт кафедры біялагічнай і біяарганічнай хіміі), Гомельскім дзяржаўным медыцынскім універсітэце (з 1992, прафесар кафедры біялагічнай хіміі, у 1992—2019 — загадчык кафедры), Адэскім нацыянальным універсітэце імя І. І. Мечнікава (з 2020, загадчык кафедры фармакалогіі і тэхналогіі лекаў).
    
Науковыя інтарэсы: біяхімія экстрэмальных станаў; радыяцыйная біяхімія; клінічная біяхімія.

## Узнагароды 
Узнагароды: нагрудны знак «Выдатнік аховы здароўя Рэспублікі Беларусь» (2014).

## Літаратура 
* Особенности энергетического обмена и пула свободных аминокислот тканей в условиях гипокинезии различной длительности : диссертация … доктора медицинских наук : 03.00.04 : защищена 22.05.1995 : утверждена 05.05.1996 / Грицук Александр Иванович. — Екатеринбург ; Гомель, 1995.
* Возможные механизмы иммунодепрессии, вызванной инкорпорацией 137Cs / А. И. Грицук // Вестник гематологии. — 2010. — № 1. — С. 27—28.
* Методы исследования потребления кислорода и окислительного фосформирования // Современные проблемы биохимии. Методы исследований : учебное пособие / Е. В. Барковский, С. Б. Бокуть, А. Н. Бородинский. — Минск, 2013. — Гл. 7. — С. 196—213.
* 
*  — С. 215

Катэгорыя:Выпускнікі Уральскага дзяржаўнага медыцынскага ўніверсітэта
Катэгорыя:Выкладчыкі Уральскага дзяржаўнага медыцынскага ўніверсітэта
Катэгорыя:Біяхімікі СССР
Катэгорыя:Біяхімікі Беларусі
Мікалай Іванавіч Ягоранкаў

**Мікалай Іванавіч Ягоранкаў** (нар. , в. Каменка, Спас-Дземенскі раён, Калужская вобласць, Расія) — беларускі спецыяліст у галіне фізікі і механікі палімераў, эканаміст. Доктар хімічных навук (1988), кандыдат тэхнічных навук (1970), прафесар.

## Біяграфія 
Скончыў Беларускі інстытут інжынераў чыгуначнага транспарту (механічны факультэт, 1962), Інстытут механікі металапалімерных сістэм АН БССР (аспірантура, 1969), Акадэмію кіравання пры Савеце Міністраў Рэспублікі Беларусь (спецыяльнасць «Эканоміка і кіраванне на прадпрыемстве», 1994).

Працаваў у Інстытуце механікі металапалімерных сістэм АН БССР (1972—1983, загадчык лабараторыі фізіка-хімічных паверхневых з’яў), Гомельскім дзяржаўным універсітэце (1983—1987, загадчык праблемнай лабараторыі фізіка-хімічных працэсаў), ВА «Гомсельмаш» (1987—2002, загадчык аддзела, начальнік упраўлення, намеснік генеральнага дырэктара), Гомельскім дзяржаўным тэхнічным універсітэце імя П. В. Сухога (2002—2013, кафедра «Эканоміка», прафесар), Гомельскім дзяржаўным медыцынскім універсітэце (з 2013, медыка-дыягнастычны факультэт, кафедра агульнай, біяарганічнай і біялагічнай хіміі, прафесар).

Навуковыя інтарэсы: механіка; фізіка і хімія рэчыва; агульныя законы развіцця прыроды, грамадства, мыслення.

## Узнагароды 
Прэмія Ленінскага камсамола (1973).

## Спасылкі 
* Егоренков Николай Иванович

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Калужскай вобласці
Катэгорыя:Фізікахімікі СССР
Катэгорыя:Фізікахімікі Беларусі
Катэгорыя:Эканамісты Беларусі
Катэгорыя:Выпускнікі механічнага факультэта БелДУТ
Факультэт замежных навучэнцаў ГДМУ

**Факультэт замежных навучэнцаў ГДМУ** — структурнае падраздзяленне Гомельскага дзяржаўнага медыцынскага ўніверсітэта.

## Апісанне 
Падрыхтоўка адмыслоўцаў медыцынскага профілю для замежных краін у Гомельскім дзяржаўным медыцынскім універсітэце вядзецца з 2000 года на падставе ліста Міністэрства аховы здароўя Рэспублікі Беларусь ад 4 красавіка 2000 08-28/2462 і ліста Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь ад 12 красавіка 2000 № 14-8/180.

## Кафедры 
З аднаўленнем медыка-прафілактычнага факультэта ў 2024 годзе на факультэце — наступныя кафедры:
* Анатоміі чалавека з курсам аператыўнай хірургіі і тапаграфічнай анатоміі
* Анкалогіі
* Агульнай і клінічнай фармакалогіі
* Рускай мовы як замежнай
* Сацыяльна-гуманітарных дысцыплін

## Дэканы 
* Уладзімір Уладзіміравіч Анічкін (2000—2005)
* Д. Ю. Рузанаў, В. А. Мельнік (2005—2007)
* Святлана Аляксандраўна Ходулева (2007—2017)
* Віктар Аляксандравіч Мельнік (2017—2021)
* Андрэй Міхайлавіч Карамышаў (2022—2025)
* Кацярына Мікалаеўна Шчарбакова (з 2025)

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Факультэт замежных навучэнцаў 

Катэгорыя:З’явіліся ў 2000 годзе

Катэгорыя:2000 год у Гомелі
Ірына Аляксандраўна Новікава

**Ірына Аляксандраўна Новікава** (нар. , г. Каўнас, Літва) — беларускі ўрач алерголаг-імунолаг. Доктар медыцынскіх навук (2002), дацэнт (2003), прафесар (2008).

## Біяграфія 
Скончыла Віцебскі дзяржаўны медыцынскі інстытут (спецыяльнасць «Лячэбная справа», 1979; аспірантура, спецыяльнасць «Алергалогія, імуналогія», 1985).

Працавала ў Віцебскім дзяржаўным медыцынскім інстытуце (1979—2004, ЦНДЛ, старшы лабарант, старшы навуковы супрацоўнік; кафедра клінічнай лабараторнай дыягностыкі, асістэнт, дацэнт, прафесар); Гомельскім дзяржаўным медыцынскім універсітэце (з 2004; медыка-дыягнастычны факультэт, у 2004—2006 — дэкан факультэта, кафедра клінічнай лабараторнай дыягностыкі, алергалогіі і імуналогіі, з 2004 — загадчык кафедры).

Навуковыя інтарэсы: імуналагічная дыягностыка; імунакарыгіруючая тэрапія.

## Узнагароды 
Знак «Выдатнік аховы здароўя Рэспублікі Беларусь» (2008), Ганаровая грамата Вышэйшай атэстацыйнай камісіі Рэспублікі Беларусь (2015), Грамата Міністэрства аховы здароўя Рэспублікі Беларусь (2016).

## Спасылкі 
* Новикова Ирина Александровна Доктор медицинских наук
 

Катэгорыя:Дэканы медыка-дыягнастычнага факультэта ГДМУ
Катэгорыя:Імунолагі СССР
Катэгорыя:Імунолагі Беларусі
Бёнен

**Бёнен** () — камуна ў Германіі, у зямлі Паўночны Рэйн-Вестфалія. Падпарадкоўваецца адміністрацыйнай акрузе Арнсберг. Уваходзіць у склад раёна Уна. Насельніцтва —  чалавекі (на 31 снежня 2010 года). Плошча — 38,02 км².

Камуна падзяляецца на 6 сельскіх акруг.
## Гарады-пабрацімы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Камуны Паўночнага Рэйна-Вестфаліі
Дзявятая брама

**«Дзявятая брама»** () — містычны трылер 1999 года рэжысёра Рамана Паланскага, пятнаццаты поўнаметражны мастацкі фільм рэжысёра. Фільм зняты па матывах рамана  «''*». Галоўныя ролі выканалі Джоні Дэп, Эманюэль Сенье, Лена Олін, Фрэнк Ланджэла і іншыя.

## Сюжэт 
Дзін Корса, адзін з найлепшых спецыялістаў па пошуку, ацэнцы і скупцы рарытэтных выданняў, прымае ад уладальніка найбуйнейшай у свеце бібліятэкі акультных кніг незвычайную, але вельмі выгадную замову: вызначыць сапраўднасць фаліянта XVII стагоддзя пад назвай «*Дзевяць брам у царства прывідаў*», з дапамогай якога, паводле падання, можна выклікаць самога Люцыфера. Яго чакае поўнае небяспек і таямніц падарожжа па Еўропе. Але толькі тады, калі на шляху да разгадкі таямніцы «*Дзявятай брамы*» пачынаюць трапляцца трупы тых, з кім Дзін Корса сустракаўся зусім нядаўна, яму адкрываецца злавесная праўда. Ён разумее, што ў гэтай д’ябальскай гульні на кон пастаўлена не толькі яго жыццё, але і душа…

## Акцёрскі склад 
## Узнагароды 
Паводле рэсурса «*Internet Movie Database''» фільм быў адзначаны 2 кінаўзнагародамі і яшчэ 5 намінацыямі.

## Зноскі 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Фільмы-трылеры 1999 года
Катэгорыя:Фільмы Францыі 1999 года
Катэгорыя:Фільмы Іспаніі 1999 года
Катэгорыя:Фільмы-трылеры Францыі
Катэгорыя:Фільмы-трылеры Іспаніі
Катэгорыя:Містычныя фільмы
Катэгорыя:Экранізацыі раманаў
Катэгорыя:Фільмы Рамана Паланскага
Катэгорыя:Фільмы па сцэнарыях Рамана Паланскага
Катэгорыя:Фільмы па сцэнарыях Джона Браўнджона
Катэгорыя:Фільмы, музыку да якіх напісаў Войцех Кіляр
Бакінская губерня

**Бакі́нская губе́рня** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка Расійскай імперыі, Расійскай рэспублікі і Азербайджанскай Дэмакратычнай Рэспублікі. Утвораная ў 1859 годзе і скасавана ў 1920 годзе.
Зельм

**Зельм** () — горад у Германіі, у зямлі Паўночны Рэйн-Вестфалія. Падпарадкаваны адміністрацыйнай акрузе Арнсберг. Уваходзіць у склад раёна Уна. Насельніцтва —  чалавек (на 31 снежня 2010 года). Плошча — 60,34 км². Афіцыйны код — 05 9 78 032.

Горад падзяляецца на 4 гарадскія раёны.

## Гарады-пабрацімы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарады Паўночнага Рэйна-Вестфаліі
Наступленне на Кордаву

**Наступленне на Кордаву** () — няўдалае наступленне ўзброеных сіл Іспанскай Рэспублікі падчас грамадзянскай вайны ў Іспаніі на горад Кордава.

## Напярэдні 
З пачаткам паўстання ваенны губернатар Кордавы С. Каскаха здзейсніў 18 ліпеня ваенны пераварот у горадзе, зрынуўшы грамадзянскі ўрад і арыштаваўшы губернатара Радрыгеса дэ Леона. Пасля гэтага ён і маёр Б. Ібаньес правялі крывавыя рэпрэсіі супраць сваіх праціўнікаў (у першыя тыдні было забіта 2000 чалавек).

У другі тыдзень жніўня войскі нацыяналістаў былі ўзмоцнены 400 мараканцамі-рэгуларэс, якія пад камандаваннем палкоўніка Х. Варэлы пасля захопу Уэльвы пачалі з Севільі наступленне на ўсход, каб вызваліць абложаных нацыяналістаў, якія ўтрымлівалі горад Гранада. Пасля таго, як калідор быў прабіты, Варэла рыхтаваўся атакаваць Малагу. У гэты момант Рэспубліканская армія пачала контратаку, каб вярнуць Кордаву. Важнасць Кордавы заключалася ў тым, што ад валодання ёю залежаў лёс Гранады і Малагі. Акрамя таго, у той час гарнізон горада быў вельмі малым і амаль не меў падтрымкі з боку іншых войскаў мяцежнікаў.

Рэспубліканскія сілы пад камандаваннем генерала Х. Міяхі складаліся з 3000 чалавек, у асноўным рэгулярных войскаў, грамадзянскай гвардыі, апалчэнцаў з Мадрыда і мясцовых добраахвотнікаў. Мяцежнікі супрацьпаставілі ім невялікі атрад нацыяналістаў Кордавы пад камандаваннем палкоўніка Каскаха і калоны палкоўніка Варэлы. Яны таксама мелі адзін бамбардзіроўшчык DC-2 і некалькі італьянскіх бамбардзіроўшчыкаў SM-81.

## Наступленне 
5 жніўня пяць калон Міяхі пачалі наступленне, але іх прасоўванне было вельмі павольным, і яны змаглі заняць толькі невялікія гарады Адамус і Пасабланка.

20 жніўня пачалася непасрэдная атака рэспубліканцаў на Кордаву. Рэспубліканскія войскі падышлі на адлегласць за 6—8 км ад горада, але былі атакаваны з паветра бамбардзіроўшчыкамі, панеслі значныя страты, у выніку чаго былі дэзарганізаваны і адступілі. Многія апалчэнцы ў беспарадку беглі. Міяха загадаў прыпыніць атаку і вярнуцца на зыходныя пазіцыі.

## Вынікі 
Шмат у чым наступленне правалілася з-за некампетэнтнасці Міяхі і рэспубліканскіх афіцэраў, многія з якіх былі на самай справе прыхільнікамі мяцежнікаў, і ўмелага выкарыстання нацыяналістамі італьянскіх самалётаў «Савоя-Маркеці».

У верасні, пасля контрнаступлення нацыяналістаў на гарады даліны ракі Гвадалквівір, фронт ля Кордовы стабілізаваўся.

## Спасылкі 
* Ofensiva de Córdoba

Катэгорыя:Бітвы і аперацыі грамадзянскай вайны ў Іспаніі
Катэгорыя:Бітвы ў Іспаніі
Катэгорыя:Жнівень 1936 года
Катэгорыя:1936 год у Іспаніі
Катэгорыя:Кордава (правінцыя, Іспанія)
Катэгорыя:Гісторыя Андалусіі
Катэгорыя:Канфлікты 1936 года
Нож у вадзе

**«Нож у вадзе»** () — польскі дэбютны поўнаметражны фільм рэжысёра Рамана Паланскага, зняты ў 1962 годзе. Першы фільм польскага кінематографа, які атрымаў намінацыю на «Оскар», які паказаў жанчыну аголенай і выкарыстоўваў у музычным суправаджэнні джаз.

Прэм’ера адбылася 9 сакавіка 1962 года. Па звестках польскіх кіназнаўцаў, да 1991 года ў Польшчы адбылося 8956 кінасеансаў фільма і яго паглядзелі 1064059 гледачоў.

## Сюжэт 
У фільме ўсяго тры дзеючыя асобы — двое мужчын і жанчына. Сямейная пара адпраўляецца на ўласнай яхце ў адпачынак па Мазурскіх азёрах. Выпадкова ім сустракаецца малады чалавек без гроша ў кішэні, якога муж і жонка бяруць на яхту ў якасці спадарожніка. Паміж двума мужчынамі ўзнікае саперніцтва, і не ў апошнюю чаргу за ўвагу жанчыны. Муж імкнецца зрабіць на хлопца ўражанне сваім гламурным ладам жыцця, постаццю і спрытам. Як саркастычна заўважае яму жонка, ён падабраў хлопца, каб «павыпендрывацца» перад ім. Аднак юнак не спяшаецца заняць становішча падпарадкавання, і жонка, здаецца, сімпатызуе яму. З’яўленне незнаёмца выкрывае схаваны разлом у адносінах мужа і жонкі. Усё часцей у кадры з’яўляецца нож, паміж мужчынамі завязваецца бойка, адзін з іх падае за борт…

Фільм завяршаецца адкрытым фіналам. Машына з мужам і жонкай стаіць на ростанях. Муж хоча ехаць у паліцыю, каб заявіць пра злачынства. Жонка ведае, што злачынства не было, аднак яе тлумачэнне занадта балюча б’е па самалюбстве мужа, ён не жадае яму верыць.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Фільмы-драмы 1962 года
Катэгорыя:Фільмы Польшчы 1962 года
Катэгорыя:Фільмы-драмы Польшчы
Катэгорыя:Кінарэжысёрскія дэбюты
Катэгорыя:Чорна-белыя фільмы Польшчы
Катэгорыя:Фільмы Рамана Паланскага
Катэгорыя:Фільмы па сцэнарыях Рамана Паланскага
Катэгорыя:Фільмы па сцэнарыях Ежы Скалімоўскага
Nephilidae

**Nephilidae**&nbsp;— сямейства аранеаморфных павукоў. Часам разглядаецца як падсямейства **Nephilinae** у сямействе . Змяшчае 42 віды. Вядомыя сваімі велізарнымі, у выглядзе круга, лоўчымі сеткамі.

## Распаўсюджанне 
Сямейства распаўсюджана ў трапічных рэгіёнах на ўсіх мацерыках.

## Роды 
Сямейства ўключае 7 родаў:

*  Simon, 1889&nbsp;— Афрыка, Мадагаскар, Шры-Ланка
*  Thorell, 1877&nbsp;— Паўднёвая Азія, Аўстралія
*  Kuntner, 2006&nbsp;— Шры-Ланка
*  Leach, 1815&nbsp;— пантрапічны
*  L. Koch, 1872&nbsp;— Паўднёвая Азія, Паўночная Аўстралія
*  Kuntner, 2013&nbsp;— Паўднёвая Амерыка, Афрыка
*  Dahl, 1911&nbsp;— пантрапічны

Катэгорыя:Аранеаморфныя павукі
Катэгорыя:Сямействы жывёл
Nephila

**Nephila**&nbsp;— род павукоў з сямейства , распаўсюджаных у трапічным клімаце па ўсёй зямлі. Памеры (уключаючы размах ног) вагаюцца ад 1 да 2&nbsp;см у самцоў і ад 3 да 5&nbsp;см самак. Памеры павуціння могуць дасягаць 1-1, 5&nbsp;м у дыяметры.

## Віды 
Налічваецца каля 27 відаў:

*  (Walckenaer, 1842)
*  L. Koch, 1878
*  (Linnaeus, 1767)
*  Strand, 1916
*  Karsch, 1879
*  (Pallas, 1772)
*  Biswas & Biswas, 2006
*  (Labillardière, 1799)
*  Thorell, 1859
*  (Walckenaer, 1842)
*  Kuntner & Coddington, 2009
*  Doleschall, 1859
*  Thorell, 1881
*  Ghafoor & Beg, 2002
*  (Fabricius, 1793)
*  (Latreille, 1804)
*  Tikader, 1962
*  (Walckenaer, 1842)
*  Giebel, 1867
*  Gerstäcker, 1873
*  (Walckenaer, 1842)
*  Blackwall, 1833
*  (Walckenaer, 1847)

Катэгорыя:Аранеаморфныя павукі
Уладзімір Уладзіміравіч Анічкін

**Уладзімір Уладзіміравіч Анічкін** (нар. , станцыя Дабрынка, Варонежская вобласць) — беларускі хірург. Доктар медыцынскіх навук, прафесар.

## Біяграфія 
У 1972 годзе скончыў Віцебскі дзяржаўны медыцынскі інстытут.

Навуковая ступень доктара медыцынскіх навук прысуджана ў 1989 годзе. Навуковае званне прафесара прысвоена 31 мая 1990 года. У 1995 годзе праходзіў стажыроўку Масачусецкім тэхналагічным інстытуце (ЗША).

З 2003 па 2005 гады — прарэктар ГДМУ.

## Узнагароды 
Ганаровая грамата Прэзідыума Вярхоўнага Савета БССР, Ганаровая грамата Міністэрства аховы здароўя Беларусі, Выдатнік аховы здароўя Рэспублікі Беларусь.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* АНИЧКИН Владимир Владимирович 

Катэгорыя:Дэканы факультэта замежных навучэнцаў ГДМУ
Катэгорыя:Хірургі СССР
Катэгорыя:Хірургі Беларусі
Смерць і дзяўчына (фільм)

**«Смерць і дзяўчына»** () — драматычны трылер 1994 года рэжысёра Рамана Паланскага, чатырнаццаты поўнаметражны мастацкі фільм рэжысёра. Фільм з’яўляецца экранізацыяй  . Галоўныя ролі выканалі Сігурні Уівер, Бен Кінгслі і .

## Сюжэт 
Паўліна Эскабар — хатняя гаспадыня і жонка буйнога адваката. Аднойчы шторм змушае яе мужа прыехаць дадому разам з суседам, доктарам Міранда. Яго пах, голас, любімыя выразы, прыхільнасць да класічнай музыкі прыводзяць Паўліну да пераканання, што гэта менавіта ён шмат гадоў таму падчас фашысцкай акупацыі катаваў яе і гвалтаваў, завязаўшы вочы.

## Акцёрскі склад 
## Узнагароды 
Паводле рэсурса «*Internet Movie Database*» фільм быў адзначаны 5 намінацыямі на кінаўзнагароды.

## Зноскі 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Фільмы-трылеры 1994 года
Катэгорыя:Фільмы-драмы 1994 года
Катэгорыя:Фільмы Вялікабрытаніі 1994 года
Катэгорыя:Фільмы Францыі 1994 года
Катэгорыя:Фільмы-трылеры Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Фільмы-трылеры Францыі
Катэгорыя:Фільмы-драмы Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Фільмы-драмы Францыі
Катэгорыя:Фільмы на англійскай мове
Катэгорыя:Экранізацыі літаратурных твораў
Катэгорыя:Фільмы Рамана Паланскага
Катэгорыя:Фільмы, музыку да якіх напісаў Войцех Кіляр
Марпісы

**Марпісы** (*Marpissa*) — род павукоў-скакуноў. Назва роду паходзіць ад Марпісы, старажытнагрэчаскай вёскі.

## Віды 
Па стане на 2015 год World Spider Catalog прызнае наступныя віды:

*  (Peckham & Peckham, 1894) — Бразілія
*  Tikader & Biswas, 1981 — Індыя
*  Biswas & Biswas, 1992 — Індыя
*  Urquhart, 1892 — Новая Зеландыя
*  (Kratochvíl, 1932) — Харватыя
*  (Hentz, 1846) — ЗША
*  (Jones, 1945) — ЗША
*  Butt & Beg, 2000 — Пакістан
*  Majumder, 2004 — Індыя
*  Tikader, 1974 — Індыя
*  Barnes, 1958 — ЗША
*  Biswas & Biswas, 1992 — Індыя
*  (Banks, 1892) — ЗША
*  (Dyal, 1935) — Пакістан
*  Majumder, 2005 — Індыя
*  (Gertsch, 1936) — ЗША
*  Taczanowski, 1878 — Перу
*  Butt & Beg, 2000 — Пакістан
*  Tikader, 1977 — Андаманскія астравы
*  Biswas & Biswas, 1992 — Індыя
*  Majumder, 2004 — Індыя
*  (C. L. Koch, 1846) — ЗША
*  Hu, 2001 — Кітай
*  (Simon, 1871) — Італія, Украіна
*  Biswas & Biswas, 2004 — Індыя
*  Baba, 2013 — Японія
*  (Peckham & Peckham, 1894) — Расія, Кітай, Карэя, Японія
*  F. O. P.-Cambridge, 1901 — ад Мексікі да Сальвадора
*  Butt & Beg, 2000 — Пакістан
*  Biswas & Biswas, 2007 — Індыя
*  (Clerck, 1757) — Палеарктыка
*  Taczanowski, 1878 — Перу
*  Hu, 2001 — Кітай
*  (Lucas, 1846) — Палеарктыка
*  Biswas & Biswas, 1984 — Індыя
*  Barnes, 1958 — ЗША
*  Biswas & Roy, 2008 — Індыя
*  (Peckham & Peckham, 1888) — ЗША, Куба
*  (Walckenaer, 1802) — Палеарктыка
*  Biswas & Biswas, 1984 — Індыя
*  Biswas & Begum, 1999 — Бангладэш
*  (Karsch, 1879) — Расія, Кітай, Карэя, Тайвань, Японія
*  (Grube, 1859) — Палеарктыка
*  Taczanowski, 1878 — Перу
*  (Banks, 1906) — ЗША
*  Mello-Leitão, 1922 — Бразілія
*  Monga, Singh & Sadana, 1989 — Індыя
*  (Thorell, 1899) — Камерун
*  Barnes, 1958 — ЗША
*  Butt & Beg, 2000 — Пакістан
*  Tikader, 1965 — Індыя
*  Biswas, 1984 — Індыя
*  Baba, 2013 — Японія
*  Mcheidze, 1997 — Грузія

Катэгорыя:Павукі-скакуны
Танкавы таран

**Танкавы тара́н** — тактычны прыём танкавага бою, прызначаны для вывядзення са строю бранятэхнікі праціўніка шляхам сутыкнення. Таран прыводзіць, як правіла, да перакульвання або абязрушвання бранятэхнікі (страты гусеніцы — у выпадку танк або САУ).

Першы ў свеце танкавы таран здзейсніў лейтэнант Сямён Кузьміч Асадчы 29 кастрычніка 1936 года у час грамадзянскай вайны ў Іспаніі. У складзе роты П. М. Армана каля пасёлкаў Сесенья і Эсківіяс (30 км на поўдзень ад Мадрыда) камандзір танкавага ўзвода лейтэнант С. К. Асадчы сутыкнуў сваім Т-26 у лагчыну італьянскую танкетку «Ансальда».

## Зноскі 
## Літаратура 
* 
* Тара́н // 

Катэгорыя:Танкавыя войскі
Катэгорыя:Тэорыя танка
Катэгорыя:Тактыка
Наталля Віктараўна Галіноўская

**Наталля Віктараўна Галіноўская** (нар. , г. Гомель) — беларускі ўрач-неўролаг. Доктар медыцынскіх навук (2017), прафесар (2019).

## Біяграфія 
Скончыла Гомельскі дзяржаўны медыцынскі інстытут (1998; аспірантура, спецыяльнасць «Нервовыя хваробы», 2002).

Працавала ў Навукова-даследчым інстытуце медыка-сацыяльнай экспертызы і рэабілітацыі (2003—2005; з 2004 — старшы навуковы супрацоўнік лабараторыі медыка-сацыяльнай экспертызы і рэабілітацыі пры наступствах неўралагічных захворванняў); Гомельскім дзяржаўным медыцынскім універсітэце (2002 і з 2005; у 2007—2017 — дацэнт кафедры неўралогіі і нейрахірургіі з курсам медыцынскай рэабілітацыі і псіхіятрыі, з 2017 — дэкан факультэта павышэння кваліфікацыі і перападрыхтоўкі, і адначасова прафесар кафедры).
    
Навуковыя інтарэсы: цэрэбраваскулярныя захворванні (інсульт, часовыя парушэнні мазгавога кровазвароту); аўтаімунныя захворванні нервовай сістэмы; нейрафізіялогія; нейрапсіхалогія; нейрарэабілітацыя.

## Узнагароды 
Грамата Міністэрства аховы здароўя Рэспублікі Беларусь (2016), нагрудны знак «Выдатнік аховы здароўя Рэспублікі Беларусь» (2018).
 

## Літаратура 
* Преходящие нарушения мозгового кровообращения: клинико-патогенетические особенности : диссертация … доктора медицинских наук : 14.01.11 : защищена 05.05.2017 : утверждена 06.12.2017 / Галиновская Наталья Викторовна. — Минск, 2017.
* Психовегетативный статус при ишемических повреждениях головного мозга / Н. В. Галиновская, Н. Н. Усова, Л. А. Лемешков. — Гомель, 2015.
* Преходящие нарушения мозгового кровообращения: особенности патогенеза, клинических проявлений, возможности диагностики и лечения / Н. В. Галиновская, В. Б. Смычек. — Гомель, 2019.

Катэгорыя:Дэканы факультэта павышэння кваліфікацыі і перападрыхтоўкі ГДМУ
Катэгорыя:Неўролагі Беларусі
Брацлаўскае намесніцтва

**Бра́цлаўскае наме́сніцтва** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў Расійскай імперыі. Губернскі горад — Брацлаў.

## Гісторыя 
13 красавіка 1793 года на тэрыторыі Падольскага і Брацлаўскага ваяводстваў Рэчы Паспалітай была заснавана Брацлаўская губерня.

На падставе царскіх указаў ад 22 мая 1795 года было створана Брацлаўскае намесніцтва, якое падзялялася на 13 акруг.

Уступіўшы на пасад, Павел I указам ад 12 снежня 1796 года ліквідаваў Брацлаўскае намесніцтва, а яго землі ўвайшлі ў склад Падольскай (Брацлаўскі, Вінніцкі, Ліцінскі, Бяршадскі, Гайсінскі, Ямпольскі, Магілёўскі, Тульчынскі і Хме́льніцкі паветы) і Кіеўскай губерні (Махноўскі, Ліпавецкі, Пяцігорскі і Сквірскі паветы).

Катэгорыя:Губерні Расійскай імперыі
Катэгорыя:Намесніцтвы Расійскай імперыі
Аляксей Анатолевіч Лызікаў

**Аляксей Анатолевіч Лызікаў** (нар. , Віцебск) — беларускі ўрач-хірург. Доктар медыцынскіх навук (2014), прафесар (2016).

## Біяграфія 
Скончыў Віцебскі дзяржаўны медыцынскі інстытут (спецыяльнасць «Лячэбная справа», 1998), Гомельскі дзяржаўны медыцынскі інстытут (аспірантура, 2002).
    
Працуе ў Гомельскім дзяржаўным медыцынскім універсітэце (з 2002, факультэт павышэння кваліфікацыі і перападрыхтоўкі, кафедра хірургічных хвароб № 1 з курсам сардэчна-сасудзістай хірургіі, прафесар, з 2014 — загадчык кафедры).

Навуковыя інтарэсы: трансплантацыя астраўковых клетак падстраўнікавай залозы; інфекцыя сасудзістых пратэзаў; рэканструкцыйная хірургія аорты.

## Узнагароды 
Прэмія Гомельскага абласнога выканаўчага камітэта (2004), стыпендыя Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь (2010), Ганаровая грамата Міністэрства аховы здароўя Рэспублікі Беларусь (2013), нагрудны знак «Выдатнік аховы здароўя Рэспублікі Беларусь» (2014) і інш.

## Літаратура 
* Аутовенозные реконструкции аорто-подвздошного сегмента у пациентов с высоким риском инфекционных осложнений : диссертация … доктора медицинских наук : 14.01.17 : защищена 14.01.2014 : утверждена 28.05.2014 / Лызиков Алексей Анатольевич. — Гомель, 2013.
* Хирургия сосудов : учебное пособие / А. А. Лызиков. — Гомель, 2016.

Катэгорыя:Хірургі Беларусі
Камен

**Камен** () — горад у Германіі, у зямлі Паўночны Рэйн-Вестфалія. Падпарадкаваны адміністрацыйнай акрузе Арнсберг. Уваходзіць у склад раёна Уна. Насельніцтва —  чалавек (на 31 снежня 2010 года). Плошча — 40,93 км². Афіцыйны код — 05 9 78 020.

Горад падзяляецца на 6 гарадскіх раёнаў.
## Гарады-пабрацімы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарады Паўночнага Рэйна-Вестфаліі
Катэгорыя:Ганза