Падвойнае жыццё Веранікі

**«Падво́йнае жыццё́ Верані́кі»**.

Аўтарства вышэй згаданага канцэрта як у сюжэце, так і ў цітрах фільма, а таксама на дыску з саўндтрэкам прыпісваецца выдуманаму галандскаму кампазітару канца XVIII стагоддзя Ван дэн Будэнмаеру. Пазней да гэтай тэмы звярталіся і амерыканскія кінематаграфісты — у прыватнасці, Роберт Олтмен у «''*» (1977) і Дэвід Лінч у фільме «*Малхоланд Драйв*» (2001).

У фільме «*Падвойнае жыццё Веранікі*» дваістасць існуе на мностве узроўняў, яўна і схавана. Абедзве гераіні пачуццёвыя ў адносінах да сваіх палюбоўнікаў і прывязаны да сваіх добрых бацькаў. Яны ляўшы, маюць слабое сэрца, прыгожы голас і прыхільнасць да музыкі Ван дэн Будэнмаера. Апроч таго, двух незнаёмых між сабой гераінь злучае мноства нябачных для іх саміх нітачак:
* Празрысты шарык з зорачкамі ўнутры, які абедзве Веранікі носяць у кішэнях і праз які любяць углядацца ў навакольны свет. Калі Веранік падносіць шарык да вока — у ім узнікаюць вобразы кракаўскай архітэктуры, якія нібыта прыйшлі з жыцця яе польскай двайніцы. Узнікненне гэтага вобразнага шэрагу звязана, верагодна, з тым, што рэжысёр, паводле ўспамінаў членаў здымачнай групы, меў звычку разглядаць сцэну праз прызму шклянкі з гарбатай ці бутэлькі з мінеральнай вадой.
* Просты металічны пярсцёнак, якім абедзве дзяўчыны маюць звычку церці ніжняе века.
* Шнурок — бачны вобраз кардыяграмы і намёк на хваробы сэрца ў абедзвюх Веранік (на гэты сімвалізм указвае сам рэжысёр).
* Падзенне на бягу, якое здараецца з абедзвюма дзяўчынамі. У выпадку Веранікі, якая падае на Рынкавай плошчы Кракава, гэтае падзенне нібы прадвесціць хуткую смерць гераіні.
* Шаркаючая згорбленая бабулька, якая трапляецца на вочы абедзвюм гераіням — верагодна, сімвал тленнасці быцця.
* Жанчына, якая праводзіць нядобразычлівым позіркам Веранік на вакзале Сен-Лазар а перад тым застаецца незадаволенай выступленнем яе польскай двайніцы на экзамене. Акрамя «*дамы з нядобрым позіркам*» (як яна названа ў сцэнарыі), у адным з парыжскіх эпізодаў павінен быў з’явіцца і бачаны ў Кракаве «*мужчына ў шэрым паліто з футравым каўняром*», але сцэна з яго ўдзелам была выразана.
* Нумар 287 у кракаўскай і парыжскай гасцініцах, дзе спыняюцца Вераніка і Веранік.

### Альтэрнатыўныя лёсы 
Тэма альтэрнатыўных лёсаў узнікае ў творчасці Кеслёўскага прынамсі ў трох фільмах: «*Выпадак*» (1981), «*Падвойнае жыццё Веранікі*» (1991) і «*Тры колеры: Чырвоны*» (1994). У гэтых кінастужках рэжысёр даследуе ролю выпадку і выбару ў фарміраванні лёсу. Калі ў фільме «*Выпадак*» Кеслёўскі паказвае тры розныя лёсы чалавека, якія ўзнікаюць у залежнасці ад таго, ці паспявае ён на цягнік, то ў «*Падвойным жыцці Веранікі*» ён разглядае тэму альтэрнатыўных лёсаў у іншым ключы.

У сваёй кнізе «*Падвойныя жыцці, другія шансы*» Анет Інсдарф наступным чынам абазначае гэтую тэму: «*Галоўнае пытанне фільма здаецца бясспрэчна метафізічным: ці можа існаваць — у спектаклі Госпада, дзе здараюцца індывідуальныя „паломкі“ — нейкі дублёр, які рыхтуе наша выжыванне? Ці ж некаторыя з нас — гэта дублёры, якія рыхтуюць глебу для кагосьці, хто будзе жыць больш мудра?*»

Паводле Славая Жыжака розніца ў лёсе гераінь вынік іх выбару паміж «*спакойным жыццём*» і «*пакліканнем*». Вераніка абірае сваё пакліканне і становіцца спявачкай, ігнаруючы праблемы з сэрцам, і ў выніку сустракае раннюю смерць, у той час як Веранік здраджвае свайму пакліканню і абірае ціхае, задаволеннае жыццё. Паводле меркавання Жыжака, Веранік здзяйсняе акт этычнага здрадніцтва, адмаўляючыся ад спеваў, і наяўнасць такога трагічнага выбару не дазваляе звесці фільм «*да казкі пра духоўнае адкрыццё сябе*».

### Тэма сексуальнасці 
«*Падвойнае жыццё Веранікі*» змяшчае шэраг сцэн эратычнага і сексуальнага зместу, аднак сексуальнасць у фільме не з’яўляецца просталінейнай і адназначнай.

Джонатан Ромні адзначае, што Вераніка і Веранік з’яўляюцца адначасова сексуальнымі і дэсексуалізаванымі. З аднаго боку, абедзве жанчыны вядуць актыўнае палавое жыццё, але з іншага боку, сапраўднага экстазу гераіні дасягаюць у зусім несексуальных сітуацыях. Кінематаграфічны вобраз жаночага задавальнення тут выяўлены, напрыклад, у падстаўленым дажджу твары Веранікі, якая спявае, або у лунаючым руху камеры над Веранік, калі яна ўстае з ложку пасля чытання. Такое выяўленне стварае ўражанне, што перад гледачом не дзве дарослыя жанчыны, а хутчэй дзеці дасексуальнага ўзросту, падуладныя ўплыву і маніпуляванню аўтарытэтнымі дарослымі: лялечнікам, улюбёным бацькам або шаноўным дырыжорам.

Аналізуючы сексуальны складнік фільма, канадская пісьменніца Дораці Камінгс Мак-Лін выказвае меркаванне, што Вераніка ў тым узросце, у той краіне, у тыя часы і пры яе характары не магла б так бесклапотна ставіцца да сексу да шлюбу, які ўяўляе сабой цяжкі грэх. Аднак, указваючы на далёкасць фільма ад якой-кольвек дакументальнасці, пісьменніца бачыць шэраг матываў, якія, магчыма, праследаваў рэжысёр у дадзеных сцэнах. Cцэна з Веранікай у пачатку фільма, паводле Мак-Лін, служыць ілюстрацыяй імпульсіўнасці гераіні, яе самазахопленасці і пэўнай нясталасці ў адносінах. Сцэны ж з Веранік — гэта выяўленне таго, што секс не з’яўляецца найпрасцейшым шляхам да эмацыйнай блізкасці а таксама тое, якой нікчэмнай заменай сапраўднай блізкасці могуць з’яўляцца палавыя зносіны.

## Інтэрпрэтацыі 
Кеслёўскі адмаўляў, што ў яго фільмах прысутнічаюць тыя ці іншыя метафары і алегорыі: «*Для мяне бутэлька малака — гэта проста бутэлька малака; калі яна разліваецца — гэта азначае толькі тое, што малако нехта разліў. Нічога больш*». Тым не менш, ён прызнаваў, што імкнуўся да стварэння момантаў, якія дапамагаюць фільму пазбягаць літаралізму.

Аднак, не гледзячы на пазіцыю рэжысёра, многія крытыкі прапаноўваюць свае інтэрпрэтацыі «*Падвойнага жыцця Веранікі*». Так, палітычна ангажаваныя крытыкі ў Польшчы, улічваючы гістарычны кантэкст выхаду фільма, бачаць у аповедзе пра дзвюх Веранік алегорыю ахвяры, прынесенай Польшчай у гады «*жалезнай заслоны*» дзеля дабрабыту Заходняй Еўропы, уключаючы і сястру Польшчы па цязе да свабоды — Францыю. Пры гэтым адзначаецца, што заходняя і ўсходняя часткі Еўропы, на падабенства дзвюх Веранік, няпоўныя адна без адной.

Паводле псіхааналітычнай трактоўкі Славая Жыжака «*Падвойнае жыццё…*» можна разглядаць як алегорыю аўтабіяграфічнага характару. Ён бачыць у двайніцтве Веранік адлюстраванне расшчэпленай псіхалогіі рэжысёра, які ў перыяд стварэння фільма канчаткова перабраўся з Польшчы, з якой звязаны яго ранейшыя фільмы з прысмакам сацыяльнага рэалізму, у Францыю, дзе будуць зняты «*Тры колеры*» — касмапалітычны, далёкі ад сацыяльных пытанняў артхаус. Іншы аўтабіяграфічны аспект заўважаюць у тым, што на падабенства да сваёй гераіні, Кеслёўскі, ведаючы пра праблемы з сэрцам, выбраў згубнае для здароўя служэнне мастацтву, што прывяло яго да ранняй смерці. Такім чынам, крытыкі супастаўляюць рэжысёра з Веранікай насуперак таму, што па логіцы фільма аўтару хутчэй адпавядае лялечнік Аляксандр.

Некаторыя рэцэнзенты спрабуюць адшукаць у фільме павучальны аспект. Так, крытык Сайман Уінчэл бачыць драматызм «*Падвойнага жыцця…*» ў здольнасці французскай Веранікі здабываць урокі з жыцця сваёй польскай цёзкі. На думку Анет Інсдарф фільм Кеслёўскага абуджае ў гледачы пытанні аб магчымасці існавання ў кожнага з нас двайніка, які праз свае памылкі, сам не ведаючы таго, рыхтуе нашы правільныя рашэнні. Уплывовы амерыканскі кінакрытык Роджэр Эберт, абмяркоўваючы «*Падвойнае жыццё…*» ў сваёй кнізе пра выдатныя фільмы XX стагоддзя, наадварот, узносіць стужку за . Эберт выказвае падзяку рэжысёру за тое, што ён не разжоўвае сутнасць падзей фільма, дазваляючы ўяўленню гледачоў дадумваць нябачныя сувязі.

## Уплыў на кінематограф 
Ніводзін іншы польскі кінарэжысёр не знайшоў столькі вучняў і паслядоўнікаў у міжнародным кіно, як Кшыштаф Кеслёўскі. Глыбей за ўсё ў свядомасці кіна-паслядоўнікаў адбіліся познія фільмы рэжысёра, у якіх ён адмаўляецца ад рэалізму дзеля духоўна-кінематаграфічных пошукаў. Менавіта познія працы Кеслёўскага, сярод якіх тэлецыкл «*Дэкалог*», фільм «*Падвойнае жыццё Веранікі*» і трылогія «*Тры колеры*», часцей за ўсё зноў вяртаюцца на экраны ў выглядзе цытат, амажаў і аўтарскіх транскрыпцый у творах майстроў сучаснага кіно. Біёграф рэжысёра, Станіслаў Завісліньскі, пералічвае ў сваім даследаванні не менш за два дзясяткі фільмаў, у якіх ёсць «*нешта ад Кеслёўскага*». Сярод адзначаных ім кінастужак ёсць творы такіх сусветна вядомых аўтараў, як Алехандра Гансалес Іньярыту, Том Тыквер, Жан-П’ер Жэнэ і , а таксама творы польскіх кінематаграфістаў Ежы Штура, Кшыштафа Краўзэ і .

Найбольш вядомым і паспяховым фільмам, створаным пад уплывам «*Падвойнага жыцця Веранікі*», з’яўляецца «*Неверагодны лёс Амэлі Пулен*» Жан-П’ера Жэнэ. «*Вераніку*» і «*Амелі*» яднаюць многія кінематаграфічныя аспекты, пачынаючы ад падабенства сюжэтных матываў, асобных сцэн, вобразаў і дробных дэталяў, і сканчваючы падобнымі спосабамі пабудовы сюжэту і сюррэалістычнай эстэтыкай. Абодва фільмы расказваюць гісторыю родных душ, якія жывуць далёка адна ад адной, але мараць аднойчы сустрэць некага блізкага ім. У абодвух фільмах прысутнічае матыў гульні, калі адзін герой кіруе дзеяннямі другога, падаючы розныя знакі. У Амелі, як і ў Веранікі, няма братоў і сясцёр, абедзвюх гераінь яднае матыў хваробы сэрца. Аднак «*Вераніка*» і «*Амелі*» маюць і істотнае ідэйнае адрозненне: тым часам, як фільм польскага рэжысёра тычыцца звышнатуральнага свету і можа быць асэнсаваны ў рэлігійным ці метафізічным сэнсе, гісторыя, расказаная Жэнэ, з’яўляецца па сваёй сутнасці чыста свецкай.

Матывы «*Падвойнага жыцця Веранікі*» таксама рэхам гучаць у фільме Алехандра Гансалеса Іньярыту «*Вавілон*» (2006), дзе лёсы некалькіх героеў, якія жывуць у розных кутках свету, нейкім чынам пераплятаюцца. Да тых жа ідэй Кеслёўскага з «*Падвойнага жыцця Веранікі*» звяртаюцца і стваральнікі серыялу «**», знятага для сеткі «Нэтфлікс». Серыял, аўтарамі якога выступілі Майкл Дж. Старчынскі і браты Вачоўскі, расказвае пра групу людзей, якія жывуць на розных кантынентах, але аказваюцца метафізічна звязанымі між сабой.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
*   (на 06.05.2021)
* Падвойнае жыццё Веранікі на сайце «*AlloCiné*»   (на 06.05.2021)
* Падвойнае жыццё Веранікі на сайце «*FilmAffinity*»   (на 06.05.2021)
* Падвойнае жыццё Веранікі на сайце «*FilmPolski.pl*» 
* Падвойнае жыццё Веранікі на сайце «*FilmWeb.pl*»   (на 06.05.2021)
*   (на 06.05.2021)
*   (на 06.05.2021)
*   (на 06.05.2021)
* Падвойнае жыццё Веранікі на сайце «*КиноПоиск''»   (на 06.05.2021)

Катэгорыя:Фільмы-драмы 1991 года
Катэгорыя:Фільмы Францыі 1991 года
Катэгорыя:Фільмы Польшчы 1991 года
Катэгорыя:Фільмы-драмы Францыі
Катэгорыя:Фільмы-драмы Польшчы
Катэгорыя:Фільмы-прытчы
Катэгорыя:Фільмы Кшыштафа Кеслёўскага
Катэгорыя:Фільмы па сцэнарыях Кшыштафа Кеслёўскага
Катэгорыя:Фільмы па сцэнарыях Кшыштафа Пясевіча
Катэгорыя:Фільмы, музыку да якіх напісаў Збігнеў Прайснер
Катэгорыя:Фільмы на французскай мове
Катэгорыя:Фільмы на польскай мове
Катэгорыя:Фільмы, знятыя ў Польшчы
Катэгорыя:Фільмы, знятыя ў Кракаве
Катэгорыя:Фільмы, знятыя ў Парыжы
Катэгорыя:Фільмы пра Кракаў
Катэгорыя:Фільмы пра Парыж
Катэгорыя:Фільмы пра музыку і музыкантаў
Катэгорыя:Выдатныя фільмы (Роджэр Эберт)