open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Вісарыён Міхайлавіч Паўлаў

**Вісарыён Міхайлавіч Паўлаў** ( — ) — беларускі архітэктар. Прадстаўнік класіцызму.

## Біяграфія 
Скончыў у 1782 годзе Пецярбургскую АМ. Працаваў у Пецярбургу, у 1783—1785 у Маскве пад кіраўніцтвам арх. В. Бажэнава прымаў удзел у будаўніцтве палацавых ансамбляў Падмаскоўя. У 1785—1799 гадах Магілёўскі губернскі архітэктар. Прымаў удзел у перабудове гарадоў Магілёўскай і Віцебскай губерняў. Паводле яго праектаў пабудаваны саляныя крамы ў Рагачове і Новай Беліцы (з 1854 прадмесце Гомеля) і 2 мураваныя флігелі для дзяржаўнай установы ў Клімавічах (усе 1787), астрог (1796), палац губернатара і будынак дзяржаўных устаноў (1797, прыстасаваны будынак былога манастыра базыльян) у Віцебску, зрабіў праект мытні ў Талачыне (1788). Ажыццяўляў тэхнічнае кіраўніцтва будаўніцтвам Магілёўскага Іосіфаўскага сабора, пасля завяршэння якога выканаў інвентарызацыйныя чарцяжы і падрабязнае апісанне будынка (1780—1798), некаторыя дапрацоўкі Крычаўскага палаца (1785).

## Літаратура 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Архітэктары Расійскай імперыі
Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XVIII стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары класіцызму
Катэгорыя:Магілёўскія губернскія архітэктары
Катэгорыя:Архітэктары Санкт-Пецярбурга
Катэгорыя:Архітэктары  Рагачова
Катэгорыя:Архітэктары  Гомеля
Катэгорыя:Архітэктары  Віцебска
Катэгорыя:Архітэктары  Клімавічаў
Школа № 1 (Дружны)

**Дзяржаўная ўстанова адукацыі «Сярэдняя школа № 1 п. Дружны»** — установа сярэдняй адукацыі ў п. Дружны Пухавіцкага раёна Мінскай вобласці.

## Гісторыя 
Была адчынена 1 верасня 1986 года, дзе пачало вучыцца 389 вучня. У першы клас было прынята 115 вучняў, а першых выпускнікоў было ўсяго 12. У жніўні 1986 года завяршыліся працы па ўпарадкаванасці і адкрыцці блок-прыбудовы. З 1 кастрычніка зарабіла школьная сталова, да гэтага часу навучэнцы атрымвалі сухі сняданак.

Са студзеня 1987 года пачаўся паэтапны пераход у асноўны будынак школы. Будаўнічыя працы працягваліся і ў начны час. Першым быў здадзены ў эксплуатацыю 3-і паверх асноўнага будынка (студзень 1987 года), у лютым — сакавіку — 2-і паверх і, у красавіка-траўні — 1-ы паверх. У верасні 1987 года на 1 паверсе блок-прыбудовы былі адкрыты 4 спальні для першакласнікаў. У лістападзе 1987 года на 2 паверх асноўнага будынка пераведзена бібліятэка, зарабілі групы падоўжанага дня, пачалі дзейнічаць цяпліцы і вялікая спартовая зала.

У 1992 годзе ў звязку з вялікім наборам навучэнцаў было сфармавана 14 першых класаў. Дырэкцыя ЦЭЦ-5 перадала ва ўласнасць школы будынак дзіцячага саду «Беласнежка» для пачатковай школы. Яно і ў наш час выконвае гэту функцыю.

На базе школы з 2015 года адкрыты спартовы клас па лёгкай атлетыцы пры Пухавіцкім ДЮСШ.

На 2017/2018 год у ёй навучалася 1109 навучэнцаў.

Пасёлак Дружны, школа.jpg|Сярэдняя школа
Дружны, школа. Таблічка.jpg|Таблічка на галоўным уваходзе ў школу.
Дружны, школа. Прыбудова.jpg|Прыбудова.
Дружны, школа. Будынак пачатковых класаў.jpg|Будынак пачатковых класаў. Да 1992 г. дзіцячы сад «Беласнежка».
Дружны, школа. Будынак пачатковых класаў, таблічка.jpg|Будынак пачатковых класаў, таблічка. Да 1992 г. дзіцячы сад «Беласнежка».

## Музей 
У школе ёсць унікальны музей беларускага нацыянальнага строю . З пачатку 2000-х настаўніца працы Галіна Аляксандраўна Цялятка і яе вучаніцы прарабілі велізарную даследчую працу і аднавілі больш за два дзясяткі нацыянальных касцюмаў з самых розных рэгіёнаў Беларусі.

## Вядомыя выпускнікі 
* Аляксандр Дзмітрыевіч Кротаў — беларускі футбаліст.
* Ягор Аляксандравіч Бяляк (нар. 1995) — беларускі барэц грэка-рымскага стылю

## Дырэктары школы 
* Мікалай Васілевіч Астроўскі (1986 — ?)
* Тамара Іванаўна Філімонцава
* Алена Іванаўна Власіхіна 
* Лілія Віктараўна Шчаглова

Катэгорыя:Сярэдняя школа № 1 п. Дружны
Катэгорыя:1986 год у Беларусі
Знешняя палітыка Шры-Ланкі

Шры-Ланка — член узначаленай Вялікабрытаніяй Садружнасці з 1948 года, «План Каломба» — з 1950 года, ААН — з 1955 года, Руху недалучэння — з 1961 года, Паўднёва-Азіяцкай арганізацыі рэгіянальнага супрацоўніцтва (СААРК) з 1985  і шмат якіх іншых міжнародных арганізацый. 

## Шры-Ланка ў ААН 
Прадстаўнік Шры-Ланкі з'яўляўся намеснікам Генсакратара ААН па пытаннях раззбраення (1998 – 2003) і ўзначальваў камітэт ААН па раззбраенні, другі прадстаўнік Шры Ланкі быў старшынёй камітэта ААН па барацьбе з міжнародным тэрарызмам. Шры-Ланка выступае за ўмацаванне ролі ААН як універсальнага інструмента для ўрэгулявання міжнародных адносін, за колькаснае пашырэнне складу Рады Бяспекі, якое мусіць улічваць як геаграфічны фактар, так і справядлівае прадстаўніцтва развітых і ў стадыі развіцця дзяржаў. Шры Ланка выказваецца супраць ужывання аднабаковых адвольных сілавых акцый у дачыненні да суверэнных дзяржаў. Шры-Ланка падтрымлівае ідэю стварэння глабальнай сістэмы кантролю за нераспаўсюджаннем ракетных і ядзерных тэхналогій. Шры-Ланка традыцыйна выступае за стварэнне ў розных раёнах свету, у тым ліку ў Паўднёвай Азіі, зон, вольных ад ядзернай зброі, за наладжванне эфектыўнага міжнароднага супрацоўніцтва ў барацьбе з тэрарызмам, за далучэнне ўсіх дзяржаў да міжнародна-прававых актаў па барацьбе з ім.

## Адносіны з Беларуссю 
Дыпламатычныя адносіны паміж Рэспублікай Беларусь і Дэмакратычнай Сацыялістычнай Рэспублікай Шры-Ланка ўсталяваны 20 лістапада 2000 г. У 2004 годзе ў Мінску адкрыта Ганаровае консульства Шры-Ланкі. Пасол Рэспублікі Беларусь у Індыі і Шры-Ланцы (па сумяшчальніцтве) Прыма В. А. ўручыў даверныя граматы Прэзідэнту Шры-Ланкі Махінду Раджапаксе 20 снежня 2012 г. 

25—27 жніўня 2013 г. адбыўся першы ў гісторыі афіцыйны візіт Прэзідэнта Шры-Ланкі (Махінда Раджапаксе) у Рэспубліку Беларусь. 17—21 лістапада 2014 г. Шры-Ланку наведала беларуская парламенцкая дэлегацыя на чале са Старшынёй Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь Андрэйчанкам У. П. 

Свае філіі ў Каломба і Канды адкрылі БНТУ і ВДМУ ў 2017 і 2015 гадах адпаведна.

Шры-Ланка
Катэгорыя:Палітыка Шры-Ланкі
Шры-Ланка (востраў)

**Шры-Ланка** — другі па памерах востраў у Індыйскім акіяне. Плошча Шры-Ланкі — 65 тыс. км². Працягласць берагавой лініі — 1585 км. Прыбярэжныя воды багатыя на прадуктыўныя экасістэмы: каралавыя рыфы, марскія травы эстуарыяў і інш.

Ад паўвострава Індастан Шры-Ланку аддзяляюць Манарскі заліў і Полкскі праліў. На поўначы — паўвостраў Джафна. Так званы Адамаў мост — ланцужок выспаў на водмелі ў Полкскім праліве — калісьці злучаў Шры-Ланку з мацерыком так, што па ім можна было перайсці пешшу, але, па звестках летапісаў, быў разбураны землятрусам разам з узнятым ім штормам каля 1481 г. Пралівы паміж выспачкамі «моста» вельмі мелкаводныя і непрыдатныя для навігацыі.

Прырода вострава адметная выключнай разнастайнасцю рэльефу, цёплым вільготным мусонным кліматам, багатымі воднымі рэсурсамі, непаўторным раслінным і жывёльным светам. Такім чынам, сама прырода падаравала Шры-Ланцы цудоўныя ўмовы для развіцця турызму.

## Тэктоніка і рэльеф 
Востраў Шры-Ланка знаходзіцца на Індыйскай літасфернай пліце, што яшчэ нядаўна лічылася часткай Інда-Аўстралійскай пліты. Рэльеф вострава надзвычай разнастайны. Па ўсім перыметры Шры-Ланка аблямавана прыбярэжнымі нізінамі з шыкоўнымі пляжамі. Цэнтральна-паўднёвую частку вострава займае складзенае гранітамі і гнейсамі Цэнтральнае плато вышынёй да 2,5 км. Найвышэйшы пункт вострава — гара Підуруталагала (інакш гара Педра), 2524 м. Крыху ніжэй за яе вядомы сваёй канічнай формай пік Адама (2243 м).

## Карысныя выкапні 
Карысныя выкапні: каштоўныя камяні, графіт, ільменіт, торый. У Манарскім заліве разведаны невялікія запасы нафты, распачатая здабыча.

## Клімат 
Клімат субэкватарыяльны мусонны. Паўднёва-заходні мусон прыносіць ападкі на поўдзень вострава летам. Паўднёва-ўсходняя, найбольш вільготная частка Шры-Ланкі атрымлівае да 2500 мм ападкаў. Паўночна-ўсходні мусон завітвае на поўнач вострава зімой. У дажджавым цені застаюцца паўночны захад і паўднёвы ўсход вострава, але і яны атрымліваюць не менш як 800 мм ападкаў. Сярэднегадавыя тэмпературы складаюць ад 28 °C да 31 °C на ўзбярэжжы да 17 °C на Цэнтральным плато, дзе зімою некалькі дзён могуць нават здарыцца марознымі.

## Рэкі 
На востраве 103 ракі, найдаўжэйшая — Махавелі (335 км), басейн якой займае пятую частку Шры-Ланкі. Рэкі Цэнтральнага плато багатыя на вадаспады: усяго налічваецца 51 вадаспад вышэй за 10 м. Рэкорд вышыні належыць вадаспаду Бамбараканда (241 м).

## Раслінны і жывёльны свет 
Раслінны свет — вільготныя экватарыяльныя лясы з разнастайным відавым складам (панданусы, пальмы і інш.). Каля 7000 га займаюць мангравыя лясы. Жывёльны свет вельмі багаты, што ўвогуле не надта характэрна для астравоў; шмат буйных млекакормячых: дзікія буйвалы, сланы, малпы, алені замбар, мядзведзь-губач. 12 нацыянальных паркаў, 3 запаведнікі і 51 рэзервацыя займаюць 14 % тэрыторыі вострава.

## Гл. таксама 
* Дзяржава Шры-Ланка

Катэгорыя:Астравы Індыйскага акіяна
Катэгорыя:Астравы Шры-Ланкі
Гаст

**Гаст**, **Гасток**, **канал Багданаўскі** — рака на мяжы Іўеўскага раёна Гродзенскай вобласці і Валожынскага раёна Мінскай вобласці, правы прыток ручая Клімок (басейн Нёмана). Даўжыня 16 км. Плошча вадазбору 48 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 2,3 ‰. Пачынаецца каля вёскі Яхімаўшчына, цячэ па забалочанай, лясістай мясцовасці, упадае ў Клімок за 2,5 км на паўночны захад ад хутара Будзішча. На працягу 5,8 км каналізаваная (ад вытоку да вёскі Добавічы).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Рэкі Валожынскага раёна
Катэгорыя:Рэкі Іўеўскага раёна
Катэгорыя:Басейн Нёмана
Іван Іванавіч Хмель

{{Ваенны дзеяч
|імя              = Іван Іванавіч Хмель
|арыгінал імя     = Иван Иванович Хмель
|дата нараджэння  = 1918
|месца нараджэння = , Белгародская вобласць
|дата смерці      = 21.02.1944
|месца смерці     = , Гомельская вобласць
|фота             = 
|памер            = 
|мянушка          = 
|прыналежнасць    = 
|гады службы      = 1939—1944
|званне           = 
|род войскаў      = 
|камандаваў       = 
|частка           = 
|бітвы            = Вялікая Айчынная вайна
|узнагароды       = {
 
}
{
 
}
|сувязі           = 
|у адстаўцы       = 
}}

**Іван Іванавіч Хмель (Хмелеў)** (1918—21 студзеня 1944) — удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, камандзір стралковай роты 1020 стралковага палка 269-й стралковай дывізіі 3-й арміі 1-а Беларускага фронта, Герой Савецкага Саюза, старшы лейтэнант.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў 1918 годзе ў горадзе Стары Аскол цяпер Белгародскай вобласці ў сям'і служачага. Рускі. Скончыў 7 класаў, працаваў на адным з прадпрыемстваў горада.

У Савецкай Арміі з 1939 года. Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны з чэрвеня 1941 года. У 1942 годзе скончыў курсы малодшых лейтэнантаў. Ваяваў на Заходні фронт, Бранскім, 1-ым Беларускім франтах.

25—26 кастрычніка 1943 года камандзір стралковай роты 1020-а стралковага палка старшы лейтэнант І. І. Хмель падчас бою за вёску Красная Слабада, цяпер Быхаўскага раёна, Магілёўскай вобласці першым у складзе ваёй роты уварваўся ў траншэі праціўніка і ў ходзе рукапашнага бою авалодаў імі. Пры спробе праціўніка вярнуць страчаныя пазіцыі, рота пад каандаваннем Хмеля адбіла тры контратакі праціўніка. За гэты бой І. І. Хмель быў узнагароджаны ордэнам Айчыннай вайны 2-й ступені.

20 студзеня 1944 года камандзір роты 1020-га стралковага палка 269-й стралковай дывізіі 3-й арміі 1-га Беларускага фронта старшы лейтэнант Хмель пры фарсіраванні Дняпра ў раёне вёскі Вішчын, цяпер Рагачоўскага раёна Гомельскай вобласці таемна вывей роду да дротавых загарджэнняў праціўніка і ў канцы артылерыйскай падрыхтоўкі асабіста ўзначаліў атаку, імкліва авалодаўшы першай, другой і трэцяй лініямі траншэй, захапіўшы пры гэтым 4 варожых гарматы і палявую кухню. Вёска была занята, утварыўся плацдарм на правым беразе Дняпра, забяспечыўшыя пераправу баявой тэхнікі па ільду.

Падчас наступнага бою быў смяротна паранены і 21 лютага 1944 года памер. Пахаваны ў вёсцы Вішчын.

3 чэрвеня 1944 года Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР за узорнае выкананне баявых заданняў камандавання на фронце барацьбы з нямецка-фашысцкімі захопнікамі і праяўленыя пры гэтым мужнасць і гераізм старшаму лейтэнанту Хмель Івану Іванавічу пасмяротна прысвоена званне Героя Савецкага Саюза з уручэннем ордэна Леніна і медаля «Залатая Зорка».

## Узнагароды 
* Імем Героя названы вуліца і школа № 4 горада Стары Аскол.
* На месцы боя каля вёскі Вішчын усталяваны абеліск/

## Літаратура 
* 
* Герои-белгродцы. — 2-е изд., доп. — Воронеж, 1972. — С. 245-246.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Члены КПСС
Катэгорыя:Загінулі ў баях Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Пахаваныя ў Рагачоўскім раёне
Катэгорыя:Лейтэнанты СССР
Матэус Даніэль Пёпельман

**Матэус Даніэль Пёпельман** (; , г. Герфард, Германія — ) — нямецкі архітэктар. Прадстаўнік позняга барока і ракако.

Галоўная работа Пёпельмана — палацавы ансамбль Цвінгер у Дрэздэне. На Беларусі паводле яго праекта пабудаваны каралеўскі палац у Гродне.

## Літаратура 
* 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Архітэктары Германіі
Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XVII стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары Гродна
Катэгорыя:Архітэктары Дрэздэна
Катэгорыя:Архітэктары барока
Катэгорыя:Архітэктары ракако
Андрэй Міхайлавіч Паўлінаў

** Андрэй Міхайлавіч Паўлі́наў ** (; , Іркуцк — ) — рускі архітэктар, археолаг, рэстаўратар, гісторык архітэктуры, захавальнік Аружэйнай палаты. Акадэмік архітэктуры (1882).

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў Іркуцку  ў сям’і чыноўніка. Скончыў Імператарскае Маскоўскае тэхнічнае вучылішча, а ў 1879 годзе — Імператарскую Акадэмію мастацтваў, са званнем класнага мастака архітэктуры 2-й ступені. Ужо з 1878 года служыў гарадскім архітэктарам Уфы.

Атрымаў вядомасць вывучэннем помнікаў старажытнарускага дойлідства. З 1882 года — член-карэспандэнт, з 1885 года — правадзейны член Маскоўскага археалагічнага таварыства. За праект рэстаўрацыі Спаса-Праабражэнскага сабора ў Чарнігаве атрымаў у 1883 годзе званне акадэміка архітэктуры. Кіраваў рэстаўрацыяй у Каломенскім крамлі, выканаў праекты рэстаўрацыі сабора Мірожскага манастыра ў Пскове, Сафійскага сабора ў Полацку, Успенскага сабора ва Уладзіміры, цэркваў і сабораў Маскоўскага Крамля. З 1888 года служыў захавальнікам, затым кіраўніком аддзела Аружэйнай палаты. Аўтар манаграфіі «Гісторыя рускай архітэктуры» (1894). Аўтар шэрага пабудоў у Маскве. Браў удзел у конкурсах на праект помніка Аляксандру II у Крамлі, будынкі Маскоўскай гарадской думы і іншых.

Бываў на Беларусі, вывучаў помнікі архітэктуры і выяўленчага мастацтва, рабіў іх навуковыя апісанні і замалёўкі. У 1893 годзе на 9-м археалагічным з’ездзе ў Вільні выступіў з дакладамі пра старажытныя помнікі мураванага і драўлянага дойлідства Віцебска і Полацка. Вызначыў, што заходнія апсіды Полацкага Сафійскага сабора прыбудаваны пазней, падрабязна апісаў муроўку Віцебскай Благавешчанскай царквы і датаваў гэты помнік XII ст.

Памёр  ў Маскве; пахаваны на Пятніцкіх могілках.

## Працы 
* О древних церковных сооружениях (1886).
* Доисторическая пора искусства на почве России (1887).
* Древние храмы в Витебске и Польше и деревянные церкви в Витебской губернии // Вестник изящных искусств. — СПб., 1887.
* Архитектура в России. Домонгольский период (1888).
* Реставрация древней крепости в г. Коломне (1889).
* Экспедиция на Кавказ 1888 года // Материалы по археологии Кавказа, 1893, в. 3.
* История русской архитектуры (1894).
* Древние храмы Витебска и Полоцка // Труды IX археологического съезда в Вильне 1893 г. — М., 1895. — Т. 1.
* Деревянные церкви в Витебске // Труды IX археологического съезда в Вильне 1893 г. — М., 1895. — Т. 1.

## Літаратура 
* 
* 
* Павлинов, Андрей Михайлович // Словарь русскихъ художниковъ. — Сост. Н. П. Собко. — Т. III. — Вып. 1. — СПб., 1899. — Стлб. 1—5.

Катэгорыя:Архітэктары Масквы
Катэгорыя:Члены Маскоўскага археалагічнага таварыства
Катэгорыя:Пахаваныя на Пятніцкіх могілках
Катэгорыя:Архітэктары Расійскай імперыі
Катэгорыя:Выпускнікі Імператарскай Акадэміі мастацтваў
Катэгорыя:Выпускнікі Імператарскага тэхнічнага вучылішча
Катэгорыя:Рэстаўратары Расійскай імперыі
Катэгорыя:Члены Маскоўскага архітэктурнага таварыства
Косаўскія албанцы

**Косаўскія албанцы** () — субэтнічная група албанцаў, асноўнае насельніцтва Косава. У Рэспубліцы Косава (2011 г.) косаўскае албанскае насельніцтва складае 1 616 869 чалавек. Косаўскія албанцы таксама жывуць у Турцыі, Германіі, Албаніі і іншых краінах. Іх агульная колькасць перавышае 2 млн чалавек.

У дачыненні да косаўскіх албанцаў часцяком выкарыстоўваецца паняцце **касавары** (). Аднак яно таксама можа значыць прадстаўнікоў іншых этнічных груп Косава.  

## Гл. таксама 
* Ашкалі
* Гараны

## Спасылкі 
* KOSOVO HISTORY 
* Kosovo — History and Culture
* Kosovar Centre for Security Studies - QKSS
* A difficult question for Kosovars: Who are we?

Катэгорыя:Народы Еўропы
Катэгорыя:Балканскія народы
Катэгорыя:Албанцы
Чырвоны Бераг

Назву **Чырвоны Бераг** маюць:

## Населеныя пункты 
### Беларусь 
* Чырвоны Бераг — вёска ў Пухавіцкім раёне Мінскай вобласці.
* Чырвоны Бераг — былы пасёлак у Чачэрскім раёне Гомельскай вобласці, скасаваны 20 мая 2015 года.
* Чырвоны Бераг — вёска ў Чэрвеньскім раёне Мінскай вобласці.

## Гл. таксама 
* Красны Бераг
Z-CARD

**Z-карта** (Зэт-карта) — зарэгістраваная гандлёвая марка на складаючыяся дапаможнікі, вынайдзеныя Джорджам Макдональдам, пісьменнікам падарожжаў і кансультантам Брытанскіх Авіяліній.

## Гісторыя 
Макдональд выявіў, што традыцыйныя складаючыяся мапы былі занадта грувасткімі, каб насіць з сабой падчас камандзіровак у даследчыя паездкі, і пажадаў больш зручнага рашэння. Так Z-карта была распрацавана і запушчана ў 1992 з кампаніяй, як яна выглядае сёння, заснаванай ў 2003 годзе.

Z-карта была хутка прынята ў якасці маркетынгавага інструмента камунікацыі і дасягнула такога распаўсюджвання, што тэрмін *Z-карта* зараз выкарыстоўваецца як спасылка на шмат тыпаў «Z-створак» або «карт-канцэрцін», а не толькі на тыя, што вырабляе Z-CARD Ltd. Хаця Z-CARD заснавала рынак «Z-створак» у 1992 годзе, з таго часу на рынак увайшоў  шэраг іншых кампаній, вырабляючых свае ўласныя прылады фармату «Z-створак». Першапачатковае натхненне для прадукту прыйшло з падобнага фармату раскладваючыхся мап.

## Прымяненні 
Z-CARD і аналагічныя прадукты выкарыстоўваюцца ў шырокім дыяпазоне выпадкаў, у тым ліку ва ўнутраных карпаратыўных камунікацыях, у інфармаванні аб прадуктах і паслугах, а так сама ў рэкламнай прадукцыі ва ўсіх асноўных галінах прамысловасці.

## Выкарыстанне тэхналогіі 
У апошнія гады ў картах былі прадстаўлены такія тэхналогіі, як радыёчастотнай ідэнтыфікацыя, QR-коды і дапоўненая рэчаіснасці.

## Ўзнагароды 
У 2011, Z-CARD выйграла Ўзнагароду вышэйшай якасці Каралеўскага Інстытута Маркетынгу ў катэгорыі БМС. Папярэднія пераможцы ўзнагародаў КІМ: Саатчы & Саатчы, Маккен Эрыксан і JCDecaux.

У 2010 годзе, Z-CARD выйграла ў намінацыях «Бізнес года Паўднёвга Лондана» і «Лепшы бізнес для маркетынга» ў Бізнес-Узнагародах Паўднёвага Лондана.

## Гл. таксама 
* Брашура
* Візітная картка
* Комп-карта
* Складзеная ўлётка
* Маркетынгавыя матэрыялы
* Дакумент купца-марахода
* Памфлет
Тэлебарометр

**Тэлебарометр** — праграма аб надвор’і ў Беларусі ў прыватнасці і аб клімаце на планеце ў цэлым. Меркаванні і каментарыі, даследаванні і прагнозы метэаролагаў і эколагаў, астролагаў і астраномаў, псіхолагаў і арнітолагаў на самыя актуальныя тэмы: глабальнае пацяпленне, азонавыя дзіркі, тэмпературныя рэкорды і антырэкорды, прыродныя анамаліі, магнітныя палі, экасістэмы.

Вядучы праграмы Дзмітрый Карась запрашае пагаварыць аб надвор’і за кубкам кавы гасцей творчых прафесій: артыстаў эстрады, кіно і тэлебачання, спартыўных каментатараў і спартсменаў, мастакоў і літаратараў і проста цікавых людзей, якім не ўсё роўна, што адбываецца з надвор’ем у іх у жыцці, у краіне і на планеце.

## Вядучыя 
* Яўгенія Гарошка (да 1997)
* Мiша Патапаў (да 1997)
* Святлана Панкратава (1997—2010; 2010—цяпершанi час — вядучая праграмы «Навiны надвор’я»)
* Дзмітрый Карась (2014—цяперашнi час)

## Спасылкі 
* Тэлебарометр на старонцы ТБ-канала Беларусь-2

Катэгорыя:Тэлеперадачы Беларусі
Катэгорыя:Тэлеперадачы на беларускай мове
Катэгорыя:Тэлеперадачы на рускай мове
Катэгорыя:Метэаралогія
Дзмітрый Міхайлавіч Карась

**Дзмітрый Міхайлавіч Карась** (нар. 16 снежня 1975, Гомель, БССР, СССР) — беларускі тэлевядучы, выканаўчы прадзюсар тэлеканала «Беларусь 3».

## Біяграфія 
Нарадзіўся і вырас у Гомелі. Жыў у сям’і з мамай і сястрой. У 1991 годзе змяніў прозвішча бацькі Якіменка на маці Карась.

У 1999 годзе быў вядучым навін і карэспандэнтам на «8 канале». З 2001 года працуе ў Белтэлерадыёкампаніі ў якасці вядучага навін.

Таксама да лістапада 2011 года з’яўляўся вядучым ранішняй праграмы «Добрай раніцы, Беларусь!». Прымаў удзел у праекце «Зорныя танцы» ў пары з Ірынай Казанцавай.

У 2012 годзе адкрыў чарговы аўтарскі музычны праект «Імперыя песні».

З пачатку 2014 года з’яўляецца вядучым праграмы аб надвор’і і клімаце ў Беларусі і свеце «Тэлебарометр».

Станам на 2018 год — выканаўчы прадзюсар тэлеканала «Беларусь 3» і вядучы праграмы «Калейдаскоп».

## Спасылкі 
* Дзмітрый Карась

Катэгорыя:Тэлевядучыя Беларусі
Іванюк

**Іванюк** — беларускае прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Аляксандр Аляксандравіч Іванюк — беларускі вучоны, доктар тэхнічных навук.
* Ілья Дзмітрыевіч Іванюк (нар. 1993) — расійскі лёгкаатлет.
* Уладзімір Рыгоравіч Іванюк (1941—2009) — беларускі вучоны ў галіне аховы раслін.
* Яраслаў Іванюк (нар. 1969) — беларускі дзеяч у Польшчы, журналіст.
Грушэцкі

**Грушэцкі** — беларускае прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Алег Леанідавіч Грушэцкі (нар. 1974) — беларускі літаратар, публіцыст, перакладчык, грамадскі дзеяч.
* Антоні Грушэцкі (1734—1798) — беларускі і польскі жывапісец; вядомы базыльянскі жывапісец другой паловы ХVIII ст.
* Васіль Фёдаравіч Грушэцкі — стацкі саветнік у Магілёве.
Далецкі

**Далецкі** — беларускае прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Міхаіл Далецкі (1884—1942) — каталіцкі святар, удзельнік беларускага хрысціянскага руху XX стагоддзя.
* Станіслаў Якаўлевіч Далецкі (1919—1994) — хірург, акадэмік АМН СССР.
* Якаў Генрыхавіч Далецкі (1888—1937) — дзяржаўны і грамадскі дзеяч камуністычнага руху ў РСФСР, наркам унутраных спраў Літбел ССР, кіраўнік ТАСС.
Суднік

**Суднік** — беларускае прозвішча.

## Вядомыя асобы 
* Міхаіл Раманавіч Суднік (1910—1995) — беларускі мовазнавец.
* Станіслаў Вацлававіч Суднік (нар. 1954) — беларускі пісьменнік, журналіст.

## Гл. таксама 
* Суднікі
Таццяна Аляксандраўна Піпкіна

**Таццяна Аляксандраўна Пі́пкіна** (, Менск) — беларускі архітэктар.

## Біяграфія 
Скончыла ў 1960 годзе БПІ. З 1960 г. — архітэктар, старэйшы архітэктар, кіраўнік групы архітэктараў у Віцебскграмадзянпраекце, Дом культуры ў пасёлку Копці, школы ў пасёлку Акцябрская (1976, у аўтарскім калектыве), Копці (1977), Браславе (1986).

## Узнагароды 
Прэмія Савета Міністраў СССР (1976, у аўтарскім калектыве).

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Архітэктары СССР
Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Карніловіч

**Карніловіч** — беларускае прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Аляксандр Восіпавіч Карніловіч (1800—1834) — дзекабрыст.
* Сяргей Карніловіч (1929—1993) — дзеяч беларускай эміграцыі.
* Эдуард Аляксандравіч Карніловіч (1936—2020) — беларускі гісторык, палітолаг, пісьменнік.

## Падвойнае прозвішча 
* Міхаіл Восіпавіч Без-Карніловіч (1796—1862) — гісторык, краязнавец і этнограф, ваенны тапограф, статыстык, генерал-маёр.
Цытовіч

**Цытовіч** — беларускае прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Мікалай Аляксандравіч Цытовіч (1900—1984) — расійскі вучоны ў галіне механікі грунтоў і інжынернай геалогіі.
* Сяргей Георгіевіч Цытовіч — беларускі гісторык.
* Юзаф Цытовіч (1771—1846) — выкладчык Полацкай езуіцкай акадэміі, езуіт.

## Гл. таксама 
* Цітовіч
Азярышча (Мінск, усходняя)

**Азяры́шча** — колішні пасёлак, з 1989 года ў складзе горада Мінска. Месціцца вакол чыгуначнай станцыі Азярышча на лініі Орша—Мінск.

## Гісторыя 
Да другой паловы XX стагоддзя вёска Азярышча месцілася пры Старабарысаўскім тракце, у межах, прыкладна абмежаваных сённяшнім Музеем валуноў — вуліцай Праграмістаў — вуліцай Францыска Скарыны (Старабарысаўскім трактам) — вуліцай Русіянава, вакол возера, рэшткі якога захаваліся ля школы-сада № 31. У пачатку XIX ст. вёска, уласнасць Станіслава Ваньковіча. У 1858 годзе уласнасць Эдварда Ваньковіча. У 1897 годзе вёска Астрашыцка-Гарадзецкай воласці Мінскага павета Мінскай губерні, 10 двароў, 63 жыхары. У 1880 годзе ў вёсцы закладзеная смалярня. У 1917 годзе 13 двароў, 77 жыхароў.

У 1941 годзе 12 двароў, 70 жыхароў. Пасля Другой сусветнай вайны жыхары вёскі раз’ехаліся, у 1964 годзе пабудоў на месцы колішняй вёскі ўжо не было. Тапонім Азярышча перанёсся на ўсход ад вёскі на раз’езд **Пастойка**, вакол чыгуначнай станцыі на лініі Орша—Мінск, у гэты час адбываўся рост пасёлка. У 1897 годзе Пастойка — карчма і лясная варта (старожка) Астрашыцка-Гарадзецкай воласці, 2 двары, 19 жыхароў. У 1917 годзе на хутары 6 двароў, 36 жыхароў.

У 1989 годзе пасёлак Азярышча ўключаны ў межы горада Мінска. Некаторыя вясковыя вуліцы былі перайменаваныя: Савецкая і Пясочная — вуліца Гарбатава, вуліца Талстога — вуліца Васіля Цяпінскага, вуліца Новая — вуліца Міхася Чарота, вуліца Вішнёвая — вуліца Заснавальнікаў, Смаленская вуліца — Бэзавая вуліца, Вакзальная вуліца — Славянская вуліца, 2-я Савецкая — Цяністая вуліца, Нагорная вуліца — Васільковая, Лясная вуліца — Прыазёрная вуліца.

## Літаратура 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Населеныя пункты, якія ўвайшлі ў склад Мінска
Хадкевіч

**Хадкевіч** — беларускае прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* 
* Аляксей Аляксандравіч Хадкевіч (нар. 1994) — беларускі гандбаліст.
* Тарас Канстанцінавіч Хадкевіч (1912—1975) — беларускі пісьменнік, паэт, перакладчык, публіцыст.
* Юрый Караль Хадкевіч (1646—1691) — вялікалітоўскі дзяржаўны дзеяч.
* Ян Караль Хадкевіч (1560—1620) — вялікалітоўскі дзяржаўны і ваенны дзеяч.

## Гл. таксама 
* Хацкевіч
Насельніцтва Шры-Ланкі

З насельніцтвам у 22,5 млн чалавек, Шры-Ланка з'яўляецца адным з самых населеных астравоў свету, у Індыйскім акіяне крыху саступаючы Мадагаскару (25 млн). Насельніцтва фактычна двунацыянальнае: пераважаюць будысты-сінгалы, на поўначы жывуць індуісты-тамілы. Сепаратысцкія імкненні тамілаў прывялі да стварэння ўзброенай паўстанцкай групоўкі — "тыграў Таміл-Ілама" — і сапраўднай грамадзянскай вайны (1983-2009), скончанай дзякуючы паспяховым ваенных дзеянняў урадавых сіл. Іншыя народы: мясцовыя маўры і веды; кітайскія і малайскія мігранты. Канстытуцыя дзяржавы замацоўвае за будызмам "вядучае месца" і дае шматлікія прывілеі, хоць і не прызнае дзяржаўнай рэлігіяй. 

## Дэмаграфія 
Для краіны, як і для ўсёй сённяшняй Паўднёвай Азіі, характэрны запаволены станоўчы прырост насельніцтва (0,76 % у 2017) з перавагай дзяцей і маладых асоб у працаздольным узросце. Нараджальнасць усё яшчэ значна пераўзыходзіць смяротнасць, але на адну жанчыну цяпер прыходзіцца 2,1 дзіцяці (2017).    

## Этнічны склад 
З насельніцтва Шры Ланкі (2012) каля 74,8% складаюць сінгалы, што адносяцца да індаеўрапейскіх народаў. 18% — тамілы, якія належаць да дравідыйскай моўнай сям'і і маюць больш цёмны колер скуры. Тамілы насяляюць паўночны і ўсходні берагі вострава. Яны дзеляцца на ланкійскіх тамілаў, што жылі тут спрадвеку, і індыйскіх, якія былі завезеныя англічанамі з Індыі для работ на плантацыях. 9,2% складаюць маўры — нашчадкі мясцовых жыхароў ды арабаў, што пачалі сяліцца па берагах вострава з VIII ст. Налічваецца таксама некалькі тысяч ведаў — спрадвечных жыхароў Паўднёвай Азіі аўстралоіднай расы, а яшчэ бюргераў — нашчадкаў партугальцаў, галандцаў і англічан, а таксама малайцаў.

## Мовы 
Дзяржаўная мова — сінгальская. На ёй размаўляюць сінгалы, меншая частка маўраў, веды. Тамільская мова мае афіцыйны характар у акругах, дзе тамілы складаюць большасць насельніцтва. Таксама тамільская мова родная для большай часткі маўраў. Бюргеры размаўляюць на крэольскай партугальскай мове. Шырока распаўсюджана англійская мова, што выступае сродкам міжнацыянальных зносін.

## Рэлігійны склад 
Этнічнаму складу ў асноўным адпавядае і рэлігійная прыналежнасць насельніцтва: будызм вызнаюць каля 70% (у асноўным сінгалы), індуізм — больш за 17% (галоўным чынам тамілы). Іслам вызнаюць прыкладна 8% (у асноўным гэта маўры. Бюргеры гістарычна з'яўляюцца прыхільнікамі хрысціянства, шмат хрысціян і сярод між іншых народаў.

## Рассяленне і ўрбанізацыя 
Па гушчыні насельніцтва Шры-Ланка (330 чал/кв.км) пераўзыхозіць ужо ўзгаданы Мадагаскар у 9 разоў і ў гэтым паказчыку падобная да Японіі. Востраў заселены даволі раўнамерна, але найбольшая шчыльнасць назіраецца на захадзе, асабліва густа заселены раён сталічнай агламерацыі. Большасць насельніцтва сельская — Шры-Ланка адносіцца да самых слабаўрбанізаваных краін свету (усяго 18 % у 2018 годзе). Найбуйнейшыя гарады — Каломба (600 000), Кадувела (250 000), Махарагама (200 000), Гале, Трынкамалі, Джафна, Канды.
1924 год у гісторыі музыкі

**1924** год быў адзначаны шэрагам музычных падзей.

## Падзеі 
## Творы 
## Нарадзіліся 
* 22 мая — Шарль Азнавур, французскі спявак, кампазітар, паэт, пісьменнік, акцёр († 2018).

## Памерлі 
## Зноскі 
*
Катэгорыя:Гады ў музыцы
Суцінскі навучальна-педагагічны комплекс дзіцячы сад — базавая школа

**Дзяржаўная ўстанова адукацыі «Суцінскі навучальна-педагагічны комплекс дзіцячы сад — базавая школа»** — установа сярэдняй адукацыі ў г. в. Суцін Пухавіцкага раёна Мінскай вобласці.

## Гісторыя 
Школа была адчынена ў 1912 г. земствам. Гэта было аднагадовае народнае вучылішча. Настаўніцай тады працавала Аляксандра Бяляева. З 1913 г. тут працавалі Наталля Ярмак i яе сын Мікалай. У 20-30 -я гг. у Суціне было дзве школы — беларуская i польская. У 1925-26 гг. у Суцінскай польскай 4-гадовай школе вучыліся 102 вучні, загадчыцай школы была Вішнеўская Юзэфа, а настаўніцай Вернікоўская Станіслава. У беларускай Суцінскай школе настаўнічаў адзін Мікалай Ярмак. У канцы 20-х абедзве Суцінскія школы становяцца 7-годкамі. Увесь гэты час школы не маюць свайго будынка i працуюць у наёмных памяшканнях. У пачатку 30-х у Суціне пачалі будаваць новую школу. Была яна драўляная, аднапавярховая. У адным будынку працавалі польская i беларуская школы. Польскую закрылі ў 1937 г.

У час рэпрэсій 1937—1938 гг. настаўнікі Бабіцкі, Баброўскі, Шкурдзюк, Станіцкі былі арыштаваны i прапалі. Нядоўга папрацаваў у Суціне, а потым у Тальцы, гісторык Вайлевіч — адукаваны, разумны, прыгожы, таксама трапіў пад каток сталінскіх рэпрэсій. Суцінскія вучні, што хацелі закончыць 10-годку, мусілі працягваць вучобу ў Тальцы. У 1936/37 навучальным годзе тут быў адкрыты восьмы клас, а ў 1939 г. 

У гады вайны школы працавалі, але не ўвесь час. Мацеевіцкая школа працавала, пакуль Мацеевічы не сталі партызанскай зонай. Партызаны лічылі настаўнікаў пасобнікамі акупантаў. Так, вясной 1943 г. партызаны спалілі Суцінскую школу, гэта яны зрабілі для таго, каб перашкодзіць пасяленню ў будынку школы роты італьянцаў, якіх прывезлі з-пад Сталінграда. Італьянскую роту немцы размясцілі ў іншых памяшканнях, а вось новы будынак школы (у 1936 г. пабудаваны) суцінцы страцілі. З вайны Суцін выйшаў без школы.

У пасляваенныя гады зноў школа стала працаваць у прыстасаваных памяшканнях, у прыватных дамах. Сучасная тыпавая 2-павярховая школа ў Суціне была пабудавана ў 1961 г.

## Вядомыя выпускнікі 
* Мікалай Іванавіч Мішчанчук - паэт, перакладчык, навуковец,  сябар ГА “Саюз беларускіх пісьменнікаў”. 

## Дырэктары школы 
Дырэктарамі ў пасляваенны час працавалі:
* Пашкоўскі,
* Савельеў,
* Аляшкевіч,
* Леанід Канстанцінавіч Доўнар,
* Вячаслаў Аляксеевіч Ярашэнка,
* Карнейчык,
* Мікалай Мікалаевіч Кавальчук,
* Валянціна Іванаўна Кавальчук,
* Ірына Аляксандраўна Грышанкова.

## Галерэя 

Выява:Sutin 03.jpg|Мясцовая школа
Выява:Sutin 05.JPG|Мясцовая школа

Катэгорыя:Суцінская школа
Катэгорыя:1912 год у Беларусі
Крупскай

**Крупскай** — назва населеных пунктаў.

## Расія 
* Крупскай — пасёлак у Нагайбакскім раёне Чалябінскай вобласці Расіі.

## Украіна 
* Крупскай — былое сяло у Глобінскім раёне Палтаўскай вобласці Украіны (ліквідавана ў 1990 г.).
* Крупскай — вёска у Залатаношскім раёне Чаркаскай вобласці Украіны.
* Крупскай — сяло у Канатопскім раёне Сумскай вобласці Украіны.
* Крупскай — сяло у Кіраваградскім раёне Кіраваградскай вобласці Украіны.
* Крупскай — сяло у Малынскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны.
* Крупскай — вёска у Мікалаеўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
* Крупскай — сяло у Наваміргарадскім раёне Кіраваградскай вобласці Украіны.

## Гл. таксама 
* Крупскі (значэнні)
* Крупская (значэнні)
Крупская (значэнні)

**Крупская** — жаночы варыянт прозвішча Крупскі, а таксама тапонім.

## Вядомыя носьбіты 
* Беата Крупская — польская пісьменніца для дзяцей і моладзі, сцэнарыстка і аўтар дыялогаў у серыялах.
* Ганна Міхайлаўна Крупская — Герой Сацыялістычнай Працы (1966).
* Дзіна Валер'еўна Крупская (род.1966 г.) — паэтка, перакладчыца, рэдактар.
* Людміла Цімафееўна Крупская — доктар біялагічных навук, галоўны навуковы супрацоўнік Інстытута горнай справы РАН.
* Надзея Канстанцінаўна Крупская (1869—1939) — доктар педагагічных навук, жонка Ульянава В. І., савецкі дзяржаўны дзеяч.

## Падвойнае прозвішча 
* Беата Крупская-Тышкевіч (нар. 1970) — польская баскетбалістка.

## Тапонім 
* Крупская — кубанская казацкая станіца ў Высялкоўскім раёне Краснадарскага края Расіі.
* Крупская — чыгуначная станцыя Краснаярскай чыгункі ў раёне Мінусінска Краснаярскага края Расіі.

## Гл. таксама 
* Крупскай
* Крупскі (значэнні)
* Крупскі (прозвішча)
Іван Артамонавіч Цютчаў

**Іван Артамонавіч Цю́тчаў** (;  — ) — рускі вучоны, хімік і мінеролаг. Кандыдат натуральных навук (1856), прафесар (1862). Сапраўдны стацкі саветнік ў Пулавах (Люблінская губерня).

З 1875 года дырэктар папраўчай калоніі пад Пецярбургам.

## Навуковая дзейнасць 
І. А. Цютчаву належаць працы па арганічнай хіміі, аналізу мінеральнай сыравіны, хімічнай тэхналогіі. Ён першым ажыццявіў спробу каталітычнага крэкінгу нафты. Аўтар падручнікаў па хіміі і крышталяграфіі.

Сярод апублікаванага:
* Несколько слов о преподавании химии — Київ: Б.и., 1861 . — 7 с. — На рус. яз.;
* Начальные основания минеральной химии — Киев, 1868.

## Літаратура 
*  — С. 190.

## Спасылкі 
* Київський нацiональний унiверситет iм. Тараса Шевченка хімічний факультет, кафедра органічної хімії
* 24 марта: этот день в истории // Администрация Октябрьского района г. Могилёва

Катэгорыя:Крышталёграфы
Катэгорыя:Мінералогі Расіі
Катэгорыя:Хімікі Расійскай імперыі
Катэгорыя:Хімікі XIX стагоддзя
Катэгорыя:Выкладчыкі Беларускай дзяржаўнай сельскагаспадарчай акадэміі
Катэгорыя:Выкладчыкі Кіеўскага ўніверсітэта
Цютчаў

**Цютчаў** — прозвішча.

Вядомыя носьбіты:
* Іван Артамонавіч Цютчаў (1834—1893) — рускі вучоны, хімік і мінеролаг
* Фёдар Іванавіч Цютчаў (1803—1873) — рускі паэт, дыпламат
Слонімская камвольна-прадзільная фабрыка

**ААТ «Слонімская камвольна-прадзільная фабрыка»** — прадпрыемства лёгкай прамысловасці Рэспублікі Беларусь па выпуску паўшарсцяной камвольнай пражы ў г. Слонім Гродзенскай вобласці.

## Гісторыя 
Будаўніцтва фабрыкі пачата ў 1971 г. 1-я чарга здадзена з эксплуатацыю ў 1977 г., 2-я — у 1978 г. Асноўнае тэхналагічнае абсталяванне, у т.л. лабараторнае і для ачысткі фарбавальных сцёкаў было закуплена ў Італіі. З 1995 г. адкрытае акцыянернае таварыства.

У лютым 2014 г. была затрымана, а ў 2016 г. абвінавачана дырэктарка фабрыкі за падрыхтоўку да злачынства (ч. 1 арт. 13 КК), атрыманне хабару (ч. 3 арт. 430), перавышэнне ўлады або службовых паўнамоцтваў (ч. 2 арт. 426 КК), прысваенне або растрата (ч. 1 ст. 211 КК), крадзеж шляхам злоўжывання службовымі паўнамоцтвамі (ч. 2 арт. 210 КК) і асуджана да 6,5 гадоў пазбаўлення волі з адбываннем у калоніі агульнага рэжыму, з канфіскацыяй маёмасці, а таксама з пазбаўленнем права займаць пасады, звязаныя з выкананнем арганізацыйна-распарадчых абавязкаў, тэрмінам на 5 гадоў.

## Прадукцыя 
Паўшарсцяная трыкатажная пража высокіх і сярэдніх нумароў.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Прадпрыемствы лёгкай прамысловасці Беларусі
Катэгорыя:Прадпрыемствы Слоніма
Гасцявы доступ у Інтэрнэт

**Гасцявы доступ у Інтэрнэт** — спосаб доступа да сайтаў сеткі Інтэрнэт, які дазваляе атрымаць  доступ да шэрагу рэсурсаў. У шырокім сэнсе маецца на ўвазе магчымасць іншаму  падключаецца да камп’ютарнай сеткі (Wi-Fi або правадная сетка) пры дапамозе пароля. Гасцявая сетка Wi-Fi дазваляе падлучыцца да пэўнага інтэрнэт-цэнтра і атрымаць доступ у Інтэрнэт, пры гэтым камп’ютары, падлучаныя да дадзенай бесправадной сеткі, будуць ізаляваныя ад рэсурсаў асноўнай лакальнай сеткі. Выкарыстоўваеецца, напрыклад, для доступа да рэсурсаў сеткі Інтэрнэт на тэрыторыі навучальных карпусоў для гасцей ВНУ.

## Выкарыстанне ў Беларусі 
У 2000-я гады меў распаўсюджанасць ў Беларусі ў выглядзе магчымасці карыстання ўнутранымі рэсурсамі інтэрнэт-аператара byfly, размешчанымі у ДАТА-цэнтры РУП «Белтэлекам». Усе неабходныя налады пратаколу TCP/IP для сеткавага адаптара атрымліваліся аўтаматычна пры ўсталяванні сеансу сувязі па пратаколе РРРоЕ з серверам byfly. Найбуйнейшымі інтэрнэт-рэсурсамі, якія былі даступныя па гасцявому злучэнню з’яўляліся http://www.tut.by/  і http://www.itv.by/ . Высокая колькасць карыстальнікаў byfly падштурхнула развіццё гасцявога сегмента сеткі, у каталог даступных па гасцявому злучэнню ўвесь час дадаваліся новыя сайты, парталы. У межах гасцявога доступа працаваў  і ўласная пошукавая сістэма. У 2011 годзе ў сувяззю з развіццём  магчымасць гасцявога злучэння была адключана.

## Гл. таксама 
* Хостынг

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Доступ у Інтэрнэт
Рудзенская сярэдняя школа

**Дзяржаўная ўстанова адукацыі «Рудзенская сярэдняя школа»** — установа сярэдняй адукацыі ў г. п. Рудзенск Пухавіцкага раёна Мінскай вобласці.

## Гісторыя 
У 1884 годзе пачала функцыянаваць школа граматы, якая праіснавала да 1917 года.

У 1924 годзе адкрылася Рудзенская пачатковая школа ў вёсцы Анятова.

У 1932 г. яна стала сямігадовай, а ў 1939 г. ператворана ў сярэднюю. З 1939 года пачала працаваць у тыповым будынку.

У 1941 г. адбыўся першы выпуск.

У 1964 годзе пабудаваны новы сучасны будынак школы, у якім і сёння функцыянуе дзяржаўную ўстанову адукацыі «Рудзенская сярэдняя школа».. У тым годзе яе скончылі 12 чалавек.

У 2018 годзе была ўсталявана памятная таблічка ў гонар ваяра інтэрнацыяналіста Леаніда Ісакавіча Бярковіча.

Рудзенская сярэдняя школа. Памятная таблічка ў гонар Герой Савецкага Саюза Міхала Зялёнкіна.jpg|Памятная таблічка на Рудзенскай школе ў гонар Герой Савецкага Саюза Міхала Зялёнкіна.
Рудзенская сярэдняя школа. Памятная таблічка ў гонар ваяра інтэрнацыяналіста Леаніда Ісакавіча Бярковіча.jpg|Памятная таблічка на Рудзенскай школе ў гонар ваяра інтэрнацыяналіста Леаніда Ісакавіча Бярковіча.
Рудзенская сярэдняя школа. Памятная таблічка ў гонар беларускага паэта Генадзь Кляўко.jpg|Памятная таблічка на Рудзенскай школе ў гонар беларускага паэта Генадзь Кляўко.
Рудзенская сярэдняя школа.jpg|

## Вядомыя выпускнікі 
* Генадзь Кляўко — беларускі паэт, перакладчык, дзіцячы празаік, журналіст.
* Уладзімір Ігнатавіч Ляпёшкін — беларускі паэт, педагог. Член Саюза пісьменнікаў Беларусі (1962). Заслужаны настаўнік Беларускай ССР.
* Аляксандр Аляксандравіч Чахоўскі — беларускі вучоны. Кандыдат біялагічных навук.
* Міхась Чарот — беларускі паэт, драматург, празаік, рэдактар, грамадскі дзеяч.
* Таіса Мікалаеўна Бондар — беларуская празаік, перакладчык.
* Леанід Ісакавіч Бярковіч — ваяр-інтэрнацыяналіст.
* Уладзімір Мікалаевіч Страх — кандыдат тэхнічных навук.
* Аляксандр Усцінавіч Шэлег — беларускі фізік. Доктар фізіка-матэматычных навук (1989), прафесар (1991).

## Дырэктары школы 
* Юр’евіч,
* Уладзімір Ігнатавіч Ляпёшкін (1979 — ?),
* Гамаліна Людміла Вацлаваўна.

## Літаратура 
* Памяць : Пухавіцкі раён: гісторыка-дакументальныя хронікі гарадоў і раёнаў Беларусі / [укладальнік А. А. Прановіч; рэдкалегія: А. М. Карлюкевіч і інш.]. — Мінск : Беларусь, 2003. — 748 с. — 3000 экз. ISBN 985-01-0251-9


Катэгорыя:1884 год у Беларусі
Вейдэнбаум

**Вейдэнбаум** — прозвішча.

## Выбітныя носьбіты 
* Аляксандр Густававіч Вейдэнбаум — расійскі і беларускі архітэктар
* Мікалай Густававіч Вейдэнбаум — расійскі і беларускі архітэктар
* Мюрэй Вейдэнбаум — амерыканскі эканаміст
Рабочая гвардыя (Заходняя Беларусь)

**Рабочая гвардыя** — узброеныя фарміраванні рабочых у гарадах Заходняй Беларусі. 

## Мэты і задачы 
Ствараліся для навядзення рэвалюцыйнага парадку пасля прыходу Чырвонай Арміі ў верасні 1939 г. Арганізацыя атрадаў рабочай гвардыі прадугледжвалася дырэктывай № 1 Ваеннага савета Беларускага фронту ад 16 верасня 1939 г. Функцыі рабочай гвардыі канкрэтызаваны ў загадзе камандуючага Беларускім фронтам камандармам 2-га рангу М. П. Кавалёва ад 21 верасня 1939 г. Загад патрабаваў неадкладна «стварыць Рабочую гвардыю для барацьбы з бандыцкімі шайкамі і ачышчэння раёна ад бадзяжніцкіх афіцэрскіх груп, паліцэйска-жандарскіх і салдацкіх грабежніцкіх банд польскай арміі».

## Гісторыя 
### Прынцыпы стварэння 
Рабочая гвардыя стваралася на прынцыпах добраахвотнасці, хаця на практыцы мелі месца і выключэнні. У яе склад найперш залічвалі рабочых, якія са зброяй у руках выступілі супраць польскіх улад яшчэ да прыходу Чырвонай Арміі. На такіх жа прынцыпах у сельскай мясцовасці фарміраваліся атрады сялянскай міліцыі, якія падпарадкоўвапіся валасным і вясковым сялянскім камітэтам. У вялікіх гарадах атрады рабочай гвардыі арганізоўваліся на буйных прадпрыемствах, у меншых — на агульнагарадскіх сходах рабочых. Кожная кандыдатура абмяркоўвалася. Як правіла, атрады рабочай гвардыі ўзначальвалі былыя члены КПЗБ, прафсаюзныя актывісты. Так, у Баранавічах рабочую гвардыю ўзначаліў былы член КПЗБ А. Ф. Рубенчык, які перад гэтым каля 6 гадоў правёў у польскіх турмах. У Ашмянах намеснікам начальніка рабочай гвардыі быў прызначаны М. А. Міцкевіч, які да гэтага таксама быў зняволены ў турму польскімі ўладамі.

### Дзейнасць 
Рабочая гвардыя і сялянская міліцыя карысталіся падтрымкай насельніцтва. У Беластоку за першы тыдзень існавання Рабочай гвардыі ў яе ўступіла 307 чал., у Кобрыне за некалькі дзён — 120 чал. На 1 кастрычніка 1939 г. у Пінску Рабочая гвардыя налічвала каля 400 байцоў. У атрады Рабочай гвардыі прымалі і жанчын. У Стоўбцах са 150 членаў Рабочай гвардыі 34 былі жанчыны, з іх быў сфарміраваны асобны ўзвод. Кіраўніцгва Рабочай гвардыі ажыццяўлялі штабы ў ваяводствах, паветах, гарадах. Яны падпарадкоўваліся непасрэдна Часовым упраўленням, ваенным камісарам і начальнікам аператыўных груп НКУС. Узбраенне і амуніцыю падраздзяленням Рабочай гвардыі прадастаўлялі часці Чырвонай Арміі. Байцы Рабочай гвардыі неслі каравульную службу, ахоўвалі масты, пераправы, фабрыкі і заводы, забяспечвалі ахову грамадскага парадку ў гарадах, разам з чырвонаармейцамі ўдзельнічалі ў аперацыях па ліквідацыі бандаў рабаўнікоў і інш. Рабочая гвардыя расфарміравана ў сувязі са стварэннем гарадскіх і раённых аддзелаў міліцыі.

## Літаратура 
* Коўкель, І. Рабочая гвардыя / Іван Коўкель // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: У 6 т. / БелЭн; Рэдкал.: Г. П. Пашкоў (гал. рэд.) і інш.; Маст. Э. Э. Жакевіч. Т. 6. Кн. 1: Пузыны — Усая. — Мн.: БелЭн, 2001. — 591 с.: іл. — С. 27—28. — ISBN 985-11-0214-8.

Катэгорыя:Праваахоўныя органы Беларусі
Катэгорыя:1939 год у Заходняй Беларусі
Шацкая сярэдняя школа

**Дзяржаўная ўстанова адукацыі «Шацкая сярэдняя школа»** — установа сярэдняй адукацыі ў в. Шацк Пухавіцкага раёна Мінскай вобласці.

## Гісторыя 
. Шацкая сярэдняя школа да Другой Сусветнай вайны.]]
16 лістапада 1863 г. у мястэчку Шацк была адкрыта земская школа. 10 сакавіка 1881 г. на яе базе адкрылася двухкласнае народнае вучылішча. 3 1919 г. — Шацкая школа 2-й ступені. Тут вучыліся дзеці з Парэчча, Омельна, Вяркал, Хатлян, Кавалевіч, Сяргеевіч і іншых вёсак.

Была ў Шацку і яўрэйская школа. Перад Другой сусветнай вайной адбылося аб’яднанне гэтых школ. У гады вайны школа не працавала.

Пасля вайны заняткі праходзілі ў розных прыстасаваных памяшканнях, бо будынак, дзе размяшчалася школа, быў узарваны фашыстамі пры адступленні. У пачатку 1960-х гг. адчыніла дзверы новая двухпавярховая школа.

14 ліпеня 2000 г. на будынку школы была ўстаноўлена мемарыяльная дошка ў гонар 100-годдзя з дня нараджэння выпускніка Шацкай школы акадэміка НАН Беларусі І. С. Лупіновіча.

## Вядомыя выпускнікі 
* Іван Сцяпанавіч Лупіновіч — беларускі вучоны, заснавальнік Беларускага геаграфічнага таварыства, доктар сельскагаспадарчых навук.
* Таісія Іванаўна Доўнар — беларускі юрыст, кандыдат юрыдычных навук, доктар юрыдычных навук, прафесар БДУ.
* Наталля Мікалаеўна Вайцяховіч — аўтар кніг: «Шацк», «Мае землякі», «Гісторыя побач».
* Валерый Уладзіміравіч Гайдукевіч — беларускі палітык, дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь V і VI скліканняў.

## Дырэктары школы 
*Ала Мікалаеўна Бурш
* Наталля Мікалаеўна Вайцяховіч.
* Святлана Мікалаеўна Пігулеўская.

## Крыніцы 

Катэгорыя:1863 год у Беларусі
Рабочы клас

**Рабочы клас** — адзін з асноўных сацыяльных класаў сучаснага грамадства, які заняты непасрэдна прадукцыйнай працай, працуе па найму на прадпрыемствах рознай формы ўласнасці і атрымлівае асноўны даход ад выкарыстання ўласнай рабочай сілы.

## Гісторыя 
Рабочы клас пачаў фарміравацца ў часы разлажэння феадальных і станаўлення капіталістычных адносін. Перадумовы ўтварэння рабочага класа ў краінах Заходняй і Цэнтральнай Еўропы склаліся ў XVI—XVIII стст. у ходзе першапачатковага накаплення капіталу. Завяршальны этап у развіцці рабочага класа звязаны з прамысловай рэвалюцыяй, якая пачалася ў Вялікабрытаніі ў 1760—1790-я гг. і ў 1-й палове XIX ст. пашырылася на многія краіны свету. На тэрыторыі Беларусі рабочы клас пачаў фарміравацца ў 2-й палове XIX ст. пасля адмены прыгоннага права.

У сярэдзіне XIX ст. ў Вялікабрытаніі налічвалася 4,1 млн прамысловых рабочых, у Францыі — 2,5 млн, у ЗША — 1,4 млн. У пачатку XX ст. колькасць рабочых ва ўсім свеце дасягнула 70 млн, а ў пачатку XXI ст. — больш за 700 млн чал. У СССР рабочы клас быў абвешчаны кіруючай сілай грамадства.

У XX ст. пад уплывам радыкальных сацыяльна-палітычных абставін і навукова-тэхнічнага прагрэсу ў рабочым класе высокаразвітых краін адбыліся значныя змены. Высокакваліфікаваныя рабочыя па характары працы і сваім сацыяльным статусе наблізіліся да інтэлігенцыі. Паводле ацэнкі некаторых даследчыкаў, у постіндустрыяльным грамадстве рабочы клас страчвае ролю асноўнай прадукцыйнай сілы грамадства і галоўнай сілы гістарычнага працэсу.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Сацыялізм
Катэгорыя:Сацыяльныя класы
Рабочае цела

**Рабочае цела**, ці **рабочае рэчыва** — газападобнае ці вадкае рэчыва, якое выкарыстоўваецца ў машынах для пераўтварэння энергіі, атрымання работы і інш. Дзеянне рабочага цела заснавана на зменах тэрмадынамічных ці іншых параметраў яго стану.

Найбольш часта рабочым целам служаць: вадзяная пара (у паравых машынах і турбінах) аміяк, вуглекіслата і іншыя хладоны (у халадзільных машынах), паветра (у пнеўматычных машынах), газы (у газавых турбінах, рухавіках унутранага згарання) і інш.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Тэрмадынаміка
Цяцюшнік

**Цяцю́шнік** (*Euphrásia*) — род кветкавых раслін сямейства . Раней адносіўся да сямейства . Налічвае каля 200 відаў.

## Батанічнае апісанне 
Аднагадовыя і шматгадовыя травяністыя расліны, зрэдку паўкусты. Сцябло прамастойнае. Лісце простае, супраціўнае. Кветкі маюць 5 пялёсткаў. Плод — сухая каробачка.

## Распаўсюджанне і экалогія 
Расліны распаўсюджаны ва ўмераных і барэальных зонах абодвух паўшар’яў Зямлі. На тэрыторыі Беларусі сустракаецца 7 відаў. Расліны з’яўляюцца паўпаразітамі — з дапамогай прысосак (гаўсторыяў) бяруць ваду і мінеральныя рэчывы з каранёў іншых раслін (пераважна злакаў і асок). Некаторыя віды цяцюшніка — пустазелле.

## Выкарыстанне 
Лекавыя, меданосныя расліны.

## Некаторыя віды 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Літаратура 
*  — С. 199.
*  — С. 306.

## Спасылкі 
* 
* Euphrasia // The Plant List

Катэгорыя:Заразіхавыя
Катэгорыя:Расліны-паразіты
Каўказ-цэнтр

**«Каўказ-Цэнтр»** — сайт чачэнскіх сепаратыстаў, які пазіцыянуе сябе як «*Незалежнае міжнароднае ісламскае інтэрнэт-агенцтва*». Паводле рашэнняў судовых органаў Расійскай Федэрацыі, матэрыялы сайта з’яўляюцца экстрэмісцкімі, у прыватнасці, фармуюць негатыўнае ўспрыманне асоб рускай і яўрэйскай нацыянальнасці. Фінансуецца фінскім прадпрыемцам Мікаэлем Стуршо.

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* Сайт «Кавказ-центр»
* Битва с «Кавказ-Центром».
* Один из авторов сайта «Кавказ-Центр» получил пять лет тюрьмы.

Катэгорыя:Чачэнскі канфлікт
Катэгорыя:Сайты, якія з’явіліся ў 1999 годзе