Мацвей Эйцінгон

**Мацвей Ісакавіч «Моці» Эйцінгон** (; нар. 1885, Орша — 28 ліпеня 1956, Нью-Ёрк) — буйны аптовы гандляр футрам. Прыехаў у Нью-Ёрк з Савецкай Расіі праз Лейпцыг. Аптовы гандаль футрам пачаў яго дзядзька Хаім Эйцінгон (1860—1934), які пераехаў са Шклова ў Маскву і заснаваў там кампанію па гандлі футрамі *«Ch.* *Eitingon»*, да якой пазней далучыліся яго пляменнікі Макс Эйцінгон і Мацвей Эйцінгон у якасці партнёраў. Хаім вярнуўся ў Маскву, а Мацвей (Моці) паехаў у Нью-Ёрк.

У 1920-я і 1930-я гады *кампанія Eitingon Schild & Co., Inc. з Нью-Ёрка* была адной з найбольш буйных у свеце аптовых фірмаў па продажы футра і найбольш буйной у Злучаных Штатах. Да канца 1925 года, дзякуючы імпарту кампаніі, амерыканкі куплялі «больш сібірскай футра, чым астатняя частка свету разам узятая». Моці Эйтынгона апісвалі як чалавека, які зарабіў мільёны і страціў мільёны.

Мацвей Ісакавіч Эйтынгон, які называў сябе «Моці», быў сынам Іцака Лейба Эйцінгона і ўнукам Мардуха Эйцінгона. Моці Эйцінгон, пляменнік заснавальніка кампаніі Хаіма, стаў зяцем Хаіма пасля шлюбу са сваёй стрыечнай сястрой Фані Эйцінгон. З Фані ў яго было дзве дачкі. Яго дачка Лі часова працавала ў Парыжы карэспандэнтам Time-Life. Яго другой жонкай была Бэс (народжаная Тэпфер, замужам за Рокмар), і ў іх нарадзіўся сын Томмі.

Моці Эйцінгон быў сваяком расійскага разведчыка Навума Ісакавіча Эйцінгона.

## Гісторыя кампаніі 
Амерыканскі філіял дзейнічаў з 1912 па 1946 год, паслядоўна пад назвамі *W. Eitingon & Co.*, *Eitingon Schild Inc.*, *Eitingon & Gregory* (Георг Грэгары, насамрэч Грэгары Іосіфавіц, Літва) і *Gregory & Jaglon* . Іншыя кампаніі, звязаныя з кампаніяй, былі: у Лондане (*Маскоўская футравая гандлёвая кампанія*, каля 1920 г.) і ў Парыжы (*Société Anonyme de Moscou*, каля 1920 г.) . Усе гэтыя сястрынскія кампаніі цесна супрацоўнічалі.

### Еўропа 
У 1902 годзе Моці Эйтынгон адправіўся ў Лейпцыг. Гады Першай сусветнай вайны да кастрычніка 1918 года ён, верагодна, правёў у Расіі. Разам са сваім братам Барысам і пазнейшым партнёрам Моняй ён быў зняволены на шэсць тыдняў у маскоўскай Бутырскай турме ў 1918 годзе, «таму што ён быў капіталістам», адкуль, як кажуць, ён купіў сабе свабоду за 800000 рублёў.

У Лейпцыгу Хаім і Моці заснавалі фонд «Ізраільская бальніца Эйцінгон», які з 1928 года кіраваў бальніцай Эйцінгон. Моці аплаціў сучасны медыцынскі інвентар для шпіталя.

На найбуйнейшай у свеце самапрэзентацыі футравай прамысловасці летам 1930 года, Міжнароднай выставе футра (IPA), амерыканцы прадэманстравалі расчаравальна малую актыўнасць. З сямі кампаній-удзельніц толькі Eitingon Schild & Co. вылучалася сваёй уласнай выставай. Аднак, за выключэннем лонданскай кампаніі, цікавасць амерыканскай кампаніі да яе еўрапейскіх філіялаў знізілася з пачатку эканамічнага крызісу ў 1920-х гадах, і тым больш у 1930—1932 гадах. Пасля захопу ўлады нацыстамі ў 1933 годзе Лейпцыгская кампанія па гандлі футрам Eitingon была распушчана, а яе даўгі ў памеры 3 мільёнаў марак былі спісаны Нью-Ёркам. У рамках наступнай прымусовай арыянізацыі яўрэйскага бізнесу Эйцінгоны былі канчаткова вымушаны спыніць усю дзейнасць у Германіі.

### ЗША 
Пасля смерці Вальдэмара Эйцінгона, сына заснавальніка кампаніі Хаіма Эйтынгона, у 1919 годзе, яго пасаду ў Нью-Ёрку ў 1920 годзе заняў Моці Эйтынгон. Пасля прыбыцця ў ЗША ў 1919 годзе ён заявіў, што спачатку пакінуў радзіму і адправіўся ў Кіеў, дзе правёў шэсць месяцаў, потым у Польшчу, потым у Германію, а адтуль у Швецыю. Значна пазней ён паведаміў ФБР, што ён і яго стрыечны брат *Моня (Саламон)* пераехалі непасрэдна ў Мінск, які тады знаходзіўся пад кантролем Германіі, а потым у Стакгольм. Верагодна, іх маршрут пралягаў праз Лейпцыг. Сям’я рушыла ўслед за ім у верасні 1920 года.

Як выканаўца запавету на маёмасць Вальдэмара, Моці ацаніў футра, што захоўвалася ў Еўропе, у 922 246 долараў для падзелу маёмасці. Праз чатыры з паловай гады прадстаўнік непаўналетняй дачкі Вальдэмара падаў пазоў, у якім ён ацаніў рэальную долю Вальдэмара ў 2,4 мільёна долараў.

## Крыніцы 
## Літаратура 
Mary-Kay Wilmers: *The Eitingons - A Twentieth-Century-Story*. Faber and Faber Ltd., London 2010, 

Катэгорыя:Мужчыны
Катэгорыя:Памерлі ў 1956 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1885 годзе
Катэгорыя:Старонкі з недагледжанымі перакладамі
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Оршы
Катэгорыя:Прадпрымальнікі ЗША
Катэгорыя:Прадпрымальнікі Германіі
Катэгорыя:Прадпрымальнікі
Катэгорыя:Яўрэі ў Беларусі