open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Вядомыя асобы Іжэўска

[thumb|200px|[Герб Іжэўска]]
Вядомыя ўраджэнцы Іжэўска:

__NOTOC__
[thumb|175px|[Аляксандр Віктаравіч Арекеяў|Аляксандр Арекеяў]]

## А 
* Андрэй Васілевіч Абрамаў (1935—1995) — савецкі баксёр, заслужаны майстар спорту СССР (1962).
* Аляксандр Віктаравіч Арекеяў (нар. 1982) — расійскі прафесійны шашэйны велагоншчык.

## Б 
* Ксенія Бондар (нар. 1990) — расійская валейбалістка.

## Д 
* Яўген Фёдаравіч Драгуноў (1920—1991) — аўтар праектаў стралковай спартыўнай і баявой зброі.

## З 
* Эльвіра Зіясцінава (нар. 1991) — расійская футбалістка.

## Ф 
* Мікалай Ільіч Фёдараў (1925—2009) — вучоны ў галіне лясной фітапаталогіі і мікалогіі, кандыдат сельскагаспадарчых навук (1956), доктар біялагічных навук (1971), прафесар (1973).

## Х 
* Алег Віктаравіч Халадзілаў (нар. 1951) — спецыяліст у галіне трыбатэхнікі.

## Ч 
* Валерый Фёдаравіч Чычурын (1941—2005) — беларускі гаспадарчы дзеяч. Заслужаны будаўнік Рэспублікі Беларусь (2000).
Бяляеўка (Бяляеўскі раён)

**Бяляеўка** () — сяло ў Арэнбургскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр Бяляеўскага раёна і Бяляеўскага сельсавета. Сяло знаходзіцца на левым беразе Урала крыху ніжэй за ўпадзенне ракі Урта-Бурця, за 100 км на паўднёвы ўсход ад Арэнбурга. Праз сяло праходзіць аўтадарога, якая злучае населеныя пункты ўздоўж левага берага Урала з Арэнбургам. Мост цераз Урал вышэй па цячэнні недалёка ад сяла. 
## Насельніцтва 
Катэгорыя:Населеныя пункты Арэнбургскай вобласці
Краснаармейскае (Самарская вобласць)

**Краснаармейскае** () — сяло ў Самарскай вобласці Расіі, адміністрацыйны цэнтр Краснаармейскага раёна. Таксама з’яўляецца адміністрацыйным цэнтрам Сельскага паселішча Краснаармейскае. Размешчана ў месцы зліцця рэк Вялікая Вязоўка і Малая Вязоўка, за 53 км на поўдзень ад Самары і за 35 км на паўднёвы ўсход ад Чапаеўска. Праз сяло праходзіць аўтадарога Самара — Пястраўка, у сяле ад яе адыходзяць дарогі да пасёлка Кіраўскі і да Ябланавага Аўрага. Насельніцтва — 4615 чалавек (2021).

Катэгорыя:Населеныя пункты Самарскай вобласці
Вольман

**Вольман** — прозвішча.

## Вядомыя асобы 
* Лізавета Вольман — французская вучоная-біёлаг
* Элі Вольман — французскі біёлаг
* Яўген Маркавіч Вольман
Аляксандр Шыманоўскі

**Аляксандр Шыманоўскі**:
* Аляксандр Алегавіч Шыманоўскі (нар. 1963) — беларускі спецыяліст у галіне дынамікі, трываласці машын і апаратуры, будаўнічай механікі.
* Аляксандр Нічыпаравіч Шыманоўскі — беларускі этнограф і фалькларыст.
Ісаклы

**Ісаклы** () — сяло ў Ісаклінскім раёне Самарскай вобласці Расіі, адміністрацыйны цэнтр сельскага паселішча Ісаклы. Размешчана ў паўночна-ўсходняй частцы вобласці, на правым беразе ракі Сок, за 130—140 км ад горада Самара.

Праезд у раённы цэнтр Ісаклы ажыццяўляецца з федэральнай аўтадарогі М5 — «Урал», паміж 1144 км і 1145 км. Працягласць аўтадарогі да раённага цэнтра складае 14 км. Насельніцтва — 4360 чалавек (2021).

Катэгорыя:Населеныя пункты Самарскай вобласці
Аляксандр Алегавіч Шыманоўскі

**Аляксандр Алегавіч Шыманоўскі** (нар. , Гомель) — беларускі спецыяліст у галіне дынамікі, трываласці машын і апаратуры, будаўнічай механікі. Доктар тэхнічных навук (2011), прафесар (2016).

## Біяграфія 
Скончыў Беларускі інстытут інжынераў чыгуначнага транспарту (спецыяльнасць «Цеплавозы і цеплавозная гаспадарка», 1985), Маскоўскі інстытут інжынераў чыгуначнага транспарту (аспірантура, спецыяльнасць «Тэарэтычная механіка», 1991), Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт транспарту (дактарантура, 2002).
    
Працаваў у Беларускім дзяржаўным універсітэце транспарту (з 1985, механічны факультэт, кафедра «Тэхнічная фізіка і тэарэтычная механіка», з 2008 — загадчык кафедры).

Навуковыя інтарэсы: дынаміка машин; камп’ютарнае мадэляванне; тэарэтычная механіка; механіка матэрыялаў.

## Узнагароды 
Ганаровая грамата Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь (2013).

## Бібліяграфія 
* Колебания и устойчивость автомобильных и железнодорожных цистерн, перевозящих жидкие грузы : диссертация … доктора технических наук : 01.02.06 : защищена 15.04.2011 : утверждена 23.11.2011 / Шимановский Александр Олегович. — Гомель, 2011.
* Динамика автомобильных и железнодорожных цистерн / М. С. Высоцкий, Ю. М. Плескачевский, А. О. Шимановский. — Минск, 2006.
* Компьютерное моделирование структуры и свойств композитов в нагруженных конструкциях / Ю. М. Плескачевский, А. О. Шимановский // Механика машин, механизмов и материалов. — 2016. — № 1. — С. 41—51.
* Mobility of multibody systems in terms of their incorrectness / Alzbeta Sapietova, Milan Saga, Alexandr Shimanovsky, Milan Sapieta // Communications : scientific letters of the University of Zilina. — 2014. — Vol. 16, № 3a. — P. 6—12.
     

## Літаратура 
* Шимановский Александр Олегович // Путь в науку. — Гомель, 2007. — Вып. 4 : Кандидаты наук вузов и НИИ Гомельщины. — С. 56.
Завочны факультэт БелДУТ

**Завочны факультэт** — адзін з факультэтаў Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта транспарту.

## Гісторыя 
Гісторыя факультэта пачынаецца ў 1953 годзе, калі быў заснаваны вячэрні факультэт (першапачаткова называўся вячэрнім аддзяленнем). У 1958 годзе ўтвораны завочны факультэт. У 1988 годзе вячэрні і завочны факультэты аб’яднаны ў факультэт безадрыўнага навучання. У 1992 годзе выпуск інжынераў па вячэрняй форме навучання спынены і падрыхтоўка спецыялістаў ажыццяўляецца толькі па завочнай форме. З 16 кастрычніка 2012 года факультэт безадрыўнага навучання перайменаваны ў завочны факультэт.

## Спецыяльнасці 
* Арганізацыя перавозак і кіраванне
* Транспартная лагістыка

## Дэканы 
* Уладзімір Уладзіміравіч Пігуноў (1993—1994 і з 1997)

Катэгорыя:З’явіліся ў 1953 годзе
Катэгорыя:1953 год у Гомелі
Катэгорыя:Факультэты Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта транспарту
Катэгорыя:Вуліца Кірава (Гомель)
Катэгорыя:Дыстанцыйная адукацыя
Кандурча

**Кандурча** (, ) — рака ў Самарскай вобласці Расіі і Татарстане. Правы і найбуйнейшы прыток ракі Сок. Даўжыня — 294 км (з іх 279 у Самарскай вобласці, 25 км у Татарстане), плошча вадазбору 4360 км².

Выток на ўзвышшы Сокскія Яры (заходнія адгор’і Бугульмінска-Белябееўскага ўзвышша), за 2,5 км на захад ад чыгуначнага раз’езда Дзяніскіна на паўночным усходзе Самарскай вобласці. Ад вытоку цячэ на паўднёвы захад да вёскі Слаўкіна, далей на паўночны захад да горада Нурлат, затым ізноў на паўднёвы захад і на поўдзень. Упадае ў Сок каля сяла Красны Яр у прыгараднай зоне Самары.

Каля сяла Слаўкіна на рацэ маецца Кандурчынскае вадасховішча.

Катэгорыя:Рэкі Самарскай вобласці
Катэгорыя:Рэкі Татарстана
Катэгорыя:Басейн Волгі
Красны Яр (Краснаярскі раён, Самарская вобласць)

**Красны Яр** () — сяло ў Самарскай вобласці Расіі, адміністрацыйны цэнтр Краснаярскага муніцыпальнага раёна і аднайменнага сельскага паселішча. Сяло Красны Яр размешчана ў месцы ўпадзення ракі Кандурчы ў раку Сок. Каля сяла праходзяць трасы М5 і Р178. Насельніцтва — 8185 чалавек (2021).

Катэгорыя:Населеныя пункты Самарскай вобласці
Кларсфельд

**Кларсфельд** — прозвішча.

## Вядомыя асобы 
* Беата Кларсфельд — нямецкая журналістка
* Серж Кларсфельд — французскі адвакат і гісторык
Пястраўка

**Пястраўка** () — сяло ў Самарскай вобласці Расіі, цэнтр Пястраўскага раёна і аднайменнага сельскага паселішча.

Размешчана за 110 км на поўдзень ад Самары ў лукавіне ракі Вялікі Іргіз (прыток Волгі), за 48 км ад чыгуначнай станцыі Чагра.

Катэгорыя:Населеныя пункты Самарскай вобласці
Борскае (Самарская вобласць)

**Борскае** () — сяло ў Самарскай вобласці Расіі. Цэнтр Борскага раёна. Размешчана ва ўсходняй частцы Самарскай вобласці. Чыгуначная станцыя Непрык на лініі Кінель — Арэнбург. Насельніцтва — 8916 чалавек (2021).

## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Мікалай Рыгоравіч Андрэеў, адзін з кіраўнікоў партызанскага руху на тэрыторыі Мінскай вобласці ў гады Вялікай Айчыннай вайны
* Аляксандр Пятровіч Дзянісаў, беларускі акцёр
* Аляксей Фёдаравіч Патрын, Герой Савецкага Саюза

Катэгорыя:Населеныя пункты Самарскай вобласці
Камышла (Самарская вобласць)

**Камышла́** (, ) — сяло ў Самарскай вобласці Расіі. Сяло размешчана на рацэ Сок (прыток Волгі), за 190 км на паўночны ўсход ад Самары, за 25 км ад чыгуначнай станцыі Кляўліна і за 6 км ад трасы М5 «Урал». Адміністрацыйны цэнтр Камышлінскага раёна. Насельніцтва — 4784 чалавека (2021).

Катэгорыя:Населеныя пункты Самарскай вобласці
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1580 годзе
Капур

**Капур** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Аніл Капур, індыйскі акцёр і прадзюсар
* Радж Капур, індыйскі акцёр, рэжысёр і прадзюсар
Аніл Капур

**Аніл Капур** (, ; нар.  года, Бамбей, Махараштра, Індыя) — індыйскі акцёр і прадзюсар. Часта называўся крытыкамі адным з вядучых акцёраў Балівуда 1980-х, адным з самых паспяховых акцёраў фільмаў на мове хіндзі і самых вядомых акцёраў індыйскага кінематографа. За мяжой найбольш вядомы дзякуючы блокбастарам «Мільянер з трушчоб» і «Місія невыканальная: Пратакол Фантам».

Двухразовы лаўрэат Filmfare Awards за лепшую мужчынскую ролю і лепшую мужчынскую ролю другога плана. Уладальнік Нацыянальнай кінапрэміі Індыі за лепшую мужчынскую ролю.

## Фільмаграфія 
## Зноскі 
Катэгорыя:Акцёры Індыі
Радж Капур

**Ранбір Радж Капу́р** (, ; ,  — , ) — індыйскі рэжысёр, прадзюсар, акцёр тэатра і кіно. Набыў вядомасць дзякуючы рамантычным кінастужкам з сацыяльным гучаннем. На радзіме Радж Капур сабраў усе існуючыя ўзнагароды і рэгаліі. Вядомы як «індыйскі Чарлі Чаплін», «бацька індыйскага кіно» і «легендарны шоумен». Самы вядомы прадстаўнік дынастыі Капураў, якая працуе ў кіно на хіндзі з канца 1920-х гадоў.

Катэгорыя:Кінарэжысёры Індыі
Каносукэ Мацусіта

**Каносукэ Мацусіта** (松下 幸之助, Matsushita Kōnosuke; 27 лістапада 1894 — 27 красавіка 1989) — японскі прамысловец, заснавальнік Panasonic, найбуйнейшай японскай кампаніі бытавой электронікі. У Японіі Мацусіта называюць «богам кіравання».

## Спасылкі 
* PHP INTERFACE — PHP Institute, Inc’s Official Website
* Konosuke Matsushita.com, — Konosuke Matsushita Official Website by PHP Institute, Inc.
* Matsushita Memorial Library — Located in PHP Institute, Inc.'s building in Kyoto, Japan.
* The Founder, Konosuke Matsushita by Panasonic
* Panasonic Museum — Konosuke Matsushita Museum
* The Matsushita Institute of Government and Management

Катэгорыя:Прадпрымальнікі Японіі
Аляксандраўка (Аляксандраўскі раён, Арэнбургская вобласць)

**Аляксандраўка** () — сяло, адміністрацыйны цэнтр Аляксандраўскага раёна Арэнбургскай вобласці Расіі. Заснавана ў 1832 годзе. Сяло размешчана на рацэ Малачай.

З іншымі населенымі пунктамі сяло звязана аўтадарогамі. За 160 км ад горада Арэнбурга. 
## Насельніцтва 
Катэгорыя:Населеныя пункты Арэнбургскай вобласці
Лізавета Вольман

**Лізавета (Элізабэт) Вольман** (1888—1943) — французская вучоная-біёлаг яўрэйскага паходжання, якая памерла падчас дэпартацыі ў Асвенцім.

## Біяграфія 
Лізавета Мікеліс нарадзілася 15 жніўня 1888 года ў яўрэйскай сям’ю ў Мінску.

Яна вывучала фізіку ва ўніверсітэце Льежа, затым пераехала ў Парыж, дзе ў 1909 годзе выйшла замуж за Яўгена Вольмана, які таксама быў уражэнцам Мінска.

Яе арыштавалі 4 снежня 1943 года ў сямейным доме па вуліцы  ў 15 акрузе Парыжа і дэпартавана са сваім мужам Яўгенам Вольманам у Асвенцім . Яны выехалі з  і забітыя па прыбыцці ў Асвенцім.

Яе сын, , стаў прафесарам і намеснікам дырэктара (1966-85) Пастэраўскага інстытута.

## Кар’ера 
Яна супрацоўнічала на добраахвотнай аснове ў Інстытуце Пастэра, спачатку ў лабараторыі  (1910—1920), затым у навуковай працы Яўгена Вольмана (1915, 1923—1943).

## Працы і публікацыі 
### У супрацоўніцтве з Яўгенам Вольманам 
* " Les «phases» des bactériophages (facteurs lysogenes) ", in : *Comptes Rendus Hebdomadaires des Séances et Mémoires de la Société de Biologie*, 124, 1937: 931—934, lire en ligne sur Gallica.
* " Les microbes dans l’alimentation des têtards ", in : *Comptes rendus des séances de la Société de biologie et de ses filiales*, 1915, 67, t. 78, p. 195—197, lire en ligne sur Gallica.
* " Sur la transmission «parahéréditaire» de caractères chez les bactéries ", in : *Comptes rendus des séances de la Société de biologie et de ses filiales*, 93, 1925: 1568—1569.
* " Bactériophagie spontanée et dissociation du *Bacillus subtilis* ", in : *Comptes rendus des séances de la Société de biologie et de ses filiales*, 1930, 82, vol. 105, t.3, p. 248—250, lire en ligne sur Gallica.
* " Mise en liberté des bactériophages d’une souche spontanément lysogène par l’action du lysozyme ", in : *Comptes rendus des séances de la Société de biologie et de ses filiales*, 119 (1935): 47-50.
* " Comportement du B. megatherium lysoglène et de son bactériophage en milieu décalcifié ", in : *C R Soc.* *Biol*, 121 (1936): 302.
* " Régénération des bactériophages chez le Bacille megatherium lysogene ", in : *C R Soc.* *Biol*, 122 (1936): 190—192.
* " Conservation de la fonction lysogène chez B. megatherium cultivé en présence de sérum antibÉactériophage ", in : *C R Soc.* *Biol* Paris, 122 (1936): 871.

## Памяць 
* Памятная дошка ў памяць Яўгена, Лізаветы і Элі Вольманаў устаноўлена на фасадзе павільёна імя Эміля-Ру Інстытута Пастэра, яна была адкрыта 23 верасня 2009 года ў прысутнасці прафесара , генеральнага дырэктара Інстытута Пастэра, і членаў сям’і Вольман.

## Літаратура 
* Serge Klarsfeld. *Le *.  et Serge Klarsfeld: Paris, 1978. Nouvelle édition, mise à jour, avec une liste alphabétique des noms. FFDJF (), 2012.

Катэгорыя:Біёлагі Францыі
Серж Кларсфельд

**Серж Кларсфельд** (, нар. 17 верасня 1935 года, Бухарэст) — французскі адвакат і гісторык, вядомы як паляўнічы на нацыстаў.

## Біяграфія 
Бацькі Сержа Кларсфельда, Раіса і Арно, перабраліся ў Парыж на вучобу ў 1928 годзе; маці паходзіла з Бесарабіі, бацька з Румыніі. Пасля ўварвання немцаў ім удалося ўцячы ў неакупіраваную частку Францыі. У Ніцы Серж цудам пазбег смерці пры адной з аблаў пад камандаваннем . Ён, яго маці і яго сястра Таццяна схаваліся ў сцяне, а бацька застаўся ў кватэры, каб прыцягнуць увагу нацыстаў на сябе. Бацька быў арыштаваны, дэпартаваны і пасля забіты ў канцэнтрацыйным лагеры ў Асвенціме.

Пасля вайны Серж Кларсфельд паступіў у Сарбону, дзе вывучаў гісторыю. Пасля гэтага Кларсфельд вывучаў палітыку і здабыў навуковую ступень доктара навук. У 1963 годзе ажаніўся з Беатай Кюнцэль, а 27 жніўня 1965 у Кларсфельдаў нарадзіўся сын Арно-Давід Кларсфельд (*Arno Klarsfeld*), які стаў потым вядомым адвакатам і саветнікам французскага прэзідэнта Нікаля Сарказі. У 1973 годзе ў сям’і нараджаецца дачка Ліда-Мірыям.

## Дзейнасць у дачыненні да нацысцкіх злачынцаў 
У 1979 годзе Серж і яго жонка  заснавалі «Асацыяцыю сыноў і дачок дэпартаваных яўрэяў Францыі» ). Разам ім удалося прадставіць суду такіх злачынцаў, як , >, , , , ,  і , а таксама знайсці .

У мастацкім фільме  (Францыя, 2008 год, рэжысёр ), які паказвае пошукі Клаўса Барбі, ролю Сержа Кларсфельда адыгрывае .

## Прэміі і ўзнагароды 
* 1984 — Ордэн Ганаровага легіёна
* 2013 — вялікі афіцэр ордэна Ганаровага легіёна
* Прэмія фонду імя З. Жабацінскага
* Прэмія французскага яўрэйства

## Бібліяграфія 
* 2005 — *L’Album d’Auschwitz* ISBN 2-84761-070-7
* *Adieu les enfants* (1942—1944) ISBN 2-84205-908-5
* 1992 — ''L'étoile des Juifs* ISBN 2-909241-16-5
* 1997 — *En souvenir de Georgy* : Lettres de la maison d’Izieu : 1935—1944 ISBN 0-89381-968-9
* 2001 — *La shoah en France, le calendrier des deportations (septembre 1942-aout 1944)* :
** Tome 1
** Tome 2
** Tome 3 ISBN 2-213-61051-7
** Tome 4 ISBN 2-213-61052-5
* 2007 — *Vichy, Auschwitz* ISBN 2-213-60183-6
* *Spoliation camps de province* ISBN 2-11-004558-2
* *Destin à part. Seul déporté rescapé de la rafle de Clans du 25 octobre 1943* ISBN 2-7384-3473-8
* *La rafle de la rue sainte-catherine à lyon le 9 février 1943* ISBN B-000-0DWWT-Z
* 1993 — *Les transferts de juifs du camp de Rivesaltes et de la région de Montpellier vers le centre de Drancy en vue de leur déportation, 10 août 1942''

## Спасылкі 
* 
* Famille Klarsfeld, le père, Le Monde (фр.) 
* http://www.klarsfeldfoundation.org/ Архивная копия от 4 декабря 2020 на Wayback Machine
* 

Катэгорыя:Юрысты Францыі
Катэгорыя:Юрысты паводле алфавіта
Катэгорыя:Адвакаты паводле алфавіта
Катэгорыя:Выжылі ў Халакосце
Катэгорыя:Даследчыкі Халакоста
Катэгорыя:Адвакаты Францыі
Катэгорыя:Гісторыкі Францыі
Марат Дзмітрыевіч Князеў

**Марат Дзмітрыевіч Князеў** (1 мая 1934, Беларуская ССР — 16 красавіка 1984, Масква) — савецкі кардыяхірург, Лаўрэат Дзяржаўных прэмій СССР (1975, 1988), доктар медыцынскіх навук, прафесар.

## Біяграфія 
Нарадзіцца 1 мая 1934 года у вёсцы Коханава Беларускай ССР у сям’і настаўнікаў. Скончыў Мінскі дзяржаўны медыцынскі інстытут. Доктар медыцынскіх навук, прафесар. Адзін з першых хірургаў СССР і Расіі, які актыўна працаваў па праблеме хірургічнага лячэння ішэмічнай хваробы сэрца. Узначальваў аддзяленне каранарнай хірургіі Усесаюзнага навуковага цэнтра хірургіі АМН СССР (цяпер — РНЦХ РАМН), г. Масква.

Пасля заканчэння інстытута працаваў хірургам райбальніцы ў Белавежскай пушчы. У 1959 годзе паступіў у аспірантуру НДІ клінічнай і эксперыментальнай хірургіі Міністэрства аховы здароўя СССР у Маскве.

У 1962 годзе паспяхова абараніў кандыдацкую дысертацыю «Клініка, дыягностыка і хірургічнае лячэнне атэрасклератычных аклюзій біфуркацыі аорты і падуздышных артэрый». Навуковым кіраўніком быў прафесар Барыс Васільевіч Пятроўскі. Ужо кандыдатам медыцынскіх навук прыехаў у Мінск, дзе яго прынялі асістэнтам кафедры шпітальнай хірургіі БелДІУВ (цяпер — БелМАПА), але неўзабаве быў адкліканы ў Маскву ў той жа НДІ клінічнай і эксперыментальнай хірургіі, дзе і прайшоў шлях ад ардынатара да прафесара.

У 1964 годзе быў камандзіраваны ў Нью-Ёрк (ЗША) для працы лекарам у дыпламатычным прадстаўніцтве СССР пры ААН. Выконваючы асноўныя абавязкі, таксама стажыраваўся ў клініцы вядомага кардыяхірурга Майкла Эліса Дэбейкі. Вярнуўшыся праз 5 гадоў у Маскву, абараніў доктарскую дысертацыю «Вострая артэрыяльная непраходнасць аорты і артэрый канечнасцяў». Навуковым кіраўніком быў акадэмік Б. В. Пятроўскі. З 1969 узначальваў аддзяленне сасудзістай хірургіі ў НДІ і быў абраны загадчыкам створанай ім кафедры сасудзістай хірургіі Цэнтральнага інстытута ўдасканалення ўрачоў.

У аддзяленні распрацоўваліся прыярытэтныя праблемы хірургічнага лячэння ІХС, паталогіі груднога і брушнога аддзелаў аорты, брахіацэфальных артэрый і вазарэнальнай гіпертаніі.

Ён першым у СССР у ліпені 1970 года выканаў аўтавенознае аортакаранарнае шунтаванне з добрым вынікам 39-гадоваму мужчыне, які перанес два інфаркту міякарда.

## Праца 
* Аўтар манаграфіі «Хірургія хранічнай ішэмічнай хваробы сэрца».
* Манаграфія «Вострыя трамбозы і эмбаліі біфуркацыі аорты і артэрый» у суаўт. з А. С. Беларусавым. — Мінск, 1977, с. 159
* Хірургія хранічнай ішэмічнай хваробы сэрца ў суаўт. з Б. У. Шабалкіным.  Мн., 1978, 250&nbsp;°C.

## Прэміі 
* Дзяржаўная прэмія СССР (лістапад 1975 года) — за аднаўленчую і пластычную хірургію аорты і яе галін.
* Дзяржаўная прэмія СССР (лістапад 1988 года) — за распрацоўку і ўкараненне ў клінічную практыку метадаў хірургічнага лячэння ішэмічнай хваробы сэрца (пасмяротна).

## Сям’я 
Жонка — Таццяна Аляксандраўна Князева (Рашэтнікава) — доктар медыцынскіх навук, прафесар Інстытута курорталогіі і рэабілітацыі, дачка Ганна, унучка Таццяна.

## Смерць 
16 красавіка 1984 года, у дзень нараджэння жонкі трагічна загінуў у ДТЗ, не дажыўшы да 50-годдзя ўсяго два тыдні. Пахаваны на Кунцаўскіх могілках.

Катэгорыя:Хірургі СССР
Катэгорыя:Сасудзістыя хірургі
Наваорск

**Наваорск** () — пасёлак (раней пасёлак гарадскога тыпу) у Арэнбургскай вобласці Расіі, адміністрацыйны цэнтр Наваорскага раёна і Наваорскага пассавета. Размешчаны на рацэ Вялікі Кумак (прыток Урала). Чыгуначная станцыя на лініі Орск — Карталы, за 288 км на ўсход ад Арэнбурга. Заснаваны ў 100-гадовы юбілей горада Орска, у 1835—1836 гадах, як казацкая станіца. З 1961 — рабочы пасёлак.

З чэрвеня 1962 года станцыя Наваорск пачала выкарыстоўвацца для будаўніцтва і эксплуатацыі Ірыклінскай ДРЭС: па ёй ажыццяўляліся пастаўкі абсталявання, а пасля — падвоз паліва.
## Насельніцтва 
Катэгорыя:Населеныя пункты Арэнбургскай вобласці
Валянціна Валянцінаўна Гарынеўская

**Валянціна Валянцінаўна Гарынеўская** (1882—1953) — адна з заснавальніц савецкай траўматалогіі, доктар медыцынскіх навук (1935), прафесар, заслужаны дзеяч навукі РСФСР (1943), палкоўнік медыцынскай службы. Аўтар больш за 100 навуковых прац.

## Біяграфія 
Нарадзілася ў 1882 годзе ў Санкт-Пецярбургу ў сям’і прафесара .

У 1908 годзе скончыла . Падчас Першай сусветнай вайны працавала хірургам у шпіталях Заходняга фронту.

Калі ў 1920 годзе ў Самары на базе дзяржаўнага універсітэта была створана кафедра агульнай хірургіі, загадчыцай кафедры прызначылі Валянціну Валянцінаўну Гарынеўскую — вядомага да таго часу рускага траўматолага. Для падрыхтоўкі навуковых кадраў Гарынеўскай быў створаны студэнцкі навуковы гурток, які стаў у 1923 годзе студэнцкім навуковым таварыствам медыцынскага факультэта ўніверсітэта.

У 1925 годзе вярнулася ў Маскву і 1931 год была загадчыцай траўматалагічнага аддзялення ў лячэбна-пратэзным інстытуце ў Маскве. У 1932 годзе Гарынеўская стала першай загадчыцай траўматалагічнага аддзялення ў , узначальваючы яго да 1939 года. Адначасова ўзначальвала кафедру траўматалогіі ў  і выкладала ў траўматалогію маскоўскіх інстытутах. У 1936 годзе яна апісала сімптом пералому некаторых костак, які назвалі «сімптомам Гарынеўскай». У 1939 годзе вайна зноў адарвала хірурга ад навуковых заняткаў. Валянціна Валянцінаўна працавала на Халхін-Голе і на Фінскім фронце.

У гады Вялікай Айчыннай вайны В. В. Гарынеўская была інспектарам-кансультантам Галоўнага ваенна-санітарнага Упраўлення Чырвонай Арміі, стварала ў краіне шпіталі для лёгкапараненых. У 1942 годзе брыгадны ўрач прафесар-хірург Гарынеўская, за ўзорную і самаадданую працу па эвакуацыі і лячэнню параненых байцоў і камандзіраў Чырвонай Арміі была ўзнагароджана ордэнам Чырвонага сцяга. У 1945 годзе часопіс «» апублікаваў артыкул аб ёй — «Хірург на фронце». У 1944 годзе выйшла яе манаграфія «Комплекснае лячэнне ў шпіталях для лёгкапараненых». Да 1953 года яна кіравала кафедрай ваенна-палявой хірургіі ваенна-медыцынскага факультэта пры Цэнтральным інстытуце ўдасканалення ўрачоў.

Памерла 25 верасня 1953 года ў Маскве. Пахавана ў калумбарыі Новадзявочых могілак, разам з  і сястра Веранікай

## Узнагароды 
* ордэн Чырвонага Сцяга (03.03.1942)
* ордэн Чырвонай Зоркі (14.06.1940)
* медалі ў тым ліку:
** «За адвагу» (17.11.1939)
** «За абарону Масквы» 1944)
** «За абарону Сталінграда» (1943)
** «За перамогу над Германіяй у Вялікай Айчыннай вайне 1941—1945 гг.» (1945)
** «За доблесную працу ў Вялікай Айчыннай вайне 1941—1945 гг.» (1945)

## Літаратура 
* Кнопов М. Ш., Тарануха В. К. Видный отечественный травматолог: (К 130-летию со дня рождения профессора В. В. Гориневской) // Вестник травматологии и ортопедии. — 2011. — № 4. — С. 87—90.

## Спасылкі 
* Рассказываем о самарских врачах — Валентина Валентиновна Гориневская 

Катэгорыя:Медыкі Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Удзельнікі савецка-фінскай вайны
Катэгорыя:Медыкі Першай сусветнай вайны (Расійская імперыя)
Катэгорыя:Палкоўнікі СССР
Алег Усеваладавіч Марозаў

**Алег Усеваладавіч Марозаў** (нар. , в. Канчатка, Скідзельскі раён, Гродзенская вобласць) — беларускі батанік. Доктар біялагічных навук (2005), кандыдат сельскагаспадарчых навук (1986), дацэнт (2011).

## Біяграфія 
Скончыў Беларускі тэхналагічны інстытут (спецыяльнасць «Лясная гаспадарка», 1979; аспірантура, спецыяльнасць «Лесазнаўства, лесаводства і ахоўная лесаразвядзенне; лясныя пажары і барацьба з імі», 1984), Цэнтральны батанічны сад НАН Беларусі (дактарантура, спецыяльнасць «Батаніка», 2003).
    
Працаваў у Цэнтральным батанічным садзе НАН Беларусі (1984—2008, вядучы навуковы супрацоўнік), Беларускім дзяржаўным тэхналагічным універсітэце (2008—2016, лесагаспадарчы факультэт, дэкан факультэта, дацэнт кафедры лесаводства).

Навуковыя інтарэсы: інтрадукцыя і селекцыя відаў сямейства бруснічных, іх біяпрадукцыйнае, фітацэнатычнае і радыеэкалагічнае вывучэнне; фітарэкультывацыя вырабленых верхніх тарфянікаў з выкарыстаннем ягадных відаў.

## Узнагароды 
Ганаровая грамата НАН Беларусі (1999). 

## Бібліяграфія 
* Закономерности строения и продуктивности кустарничкового яруса в сосняках черничных и брусничных : автореферат диссертации … кандидата сельскохозяйственных наук : 06.03.03 / Морозов Олег Всеволодович. — Минск, 1985.
* Научные основы культуры и селекции брусники обыкновенной (Vaccinium vitis-idaea L.) в условиях Беларуси : диссертация … доктора биологических наук : 03.00.05 : защищена 24.05.2005 : утверждена 02.11.2005 / Морозов Олег Всеволодович. — Минск, 2005.
* Брусника обыкновенная (Vaccinium vitis-idaea L.) в сосновых лесах Беларуси / О. В. Морозов. — Минск, 2006.
* Культура брусники обыкновенной (Vaccinium vitis-idaea L.) : проблемы и перспективы / О. В. Морозов. — Минск, 2008.

 

## Літаратура 
* Морозов Олег Всеволодович // Республика Беларусь : энциклопедия : [в 7 т.]. — Минск, 2007. — Т. 5. — С. 223.
* Морозов Олег Всеволодович // Регионы Беларуси : энциклопедия : в 7 т. — Минск, 2015. — Т. 4 : Гродненская область : в 2 кн., кн. 2. — С. 100.
 

Катэгорыя:Дэканы лесагаспадарчага факультэта БДТУ
Леанід Мікалаевіч Ражкоў

**Леанід Мікалаевіч Ражкоў** (нар. , Магілёў) — беларускі спецыяліст у галіне лесазнаўства, лесаводства і лясной экалогіі. Доктар сельскагаспадарчых навук (2002), прафесар (2003).

## Біяграфія 
Нарадзіўся 20 лютага 1949 года ў Магілёве.

Скончыў Беларускі тэхналагічны інстытут (спецыяльнасць «Лясная гаспадарка», 1962; аспірантура, 1971).
    
Працаваў у Беларускім лесаўпарадкавальным прадпрыемстве Усесаюзнага аб’яднання «Леспраект» (1962—1967), Беларускім дзяржаўным тэхналагічным універсітэце (з 1967, лесагаспадарчы факультэт, кафедра лесаводства, прафесар, у 1992—2007 — загадчык кафедры).

У 2001 годзе абараніў доктарскую дысертацыю на тэму «Лесаводча-экалагічныя асновы ўстойлівага функцыянавання лясоў Беларусі ва ўмовах рэкрэацыйнага выкарыстання».

Навуковыя інтарэсы: арганізацыя і вядзенне гаспадаркі ў рэкрэацыйных лясах; экалагічна арыентаванае лесаводства; лясная экалогія; лясная сертыфікацыя; лесавугляродны баланс і клімат.

## Узнагароды 
Нагрудны значок «Выдатнік адукацыі Рэспублікі Беларусь» (1995), медаль «За працоўныя заслугі» (2001), ордэн Пашаны (2010), Падзяка Прэм’ер-міністра Рэспублікі Беларусь (2014) і інш.

## Бібліяграфія 
* Лесоводственно-экологические основы устойчивого функционирования лесов Беларуси в условиях рекреационного использования : диссертация … доктора сельскохозяйственных наук : 06.03.03 : защищена 27.09.2001 : утверждена 27.03.2002 / Рожков Леонид Николаевич. — Гомель, 2001.
* Лесазнаўства і лесаводства : практыкум / Л. Н. Ражкоў, К. В. Лабоха. — Мінск, 2009.
* Основы теории и практики рекреационного лесоводства / Л. Н. Рожков. — Минск, 2001.
* Экологически ориентированное лесоводство / Л. Н. Рожков. — Минск, 2005.
* Forest carbon resources of Belarus : monograph / [L. Rozhkov et al.]. — Minsk, 2018.
 
 

## Літаратура 
* 
* Рожков Леонид Николаевич // Республика Беларусь : энциклопедия : [в 7 т.]. — Минск, 2008. — Т. 6. — С. 486.
 

Катэгорыя:Лесаводы Беларусі
Катэгорыя:Лесаводы СССР
Валерый Міхайлавіч Капліч

**Валерый Міхайлавіч Капліч** (нар. , в. Ленін, Жыткавіцкі раён, Гомельская вобласць) — беларускі энтамолаг, паразітолаг. Доктар біялагічных навук (2000), прафесар (2003).

## Біяграфія 
Скончыў Віцебскі ветэрынарны інстытут (спецыяльнасць «…», 1983), Інстытут заалогіі АН БССР (аспірантура, 1986).
    
Працаваў ў Інстытуце заалогіі НАН Беларусі (з 1983), Беларускім дзяржаўным універсітэце (з 2001), Беларускім дзяржаўным тэхналагічным універсітэце (з 2005, лесагаспадарчы факультэт, кафедра турызму і прыродакарыстання, прафесар, у 2009—2015 — загадчык кафедры).

Навуковыя інтарэсы: сістэматыка і экалогія насякомых; лесаахова; паразіталогія; прыродныя рэсурсы; турызм.

## Бібліяграфія 
* Мошки (Diptera, Simuliidae) Белоруссии : диссертация … кандидата биологических : 03.00.09 : утверждена 05.08.1987 / Каплич Валерий Михайлович. — Минск, 1986.
* Кровососущие мошки (Diptera, Simuliidae) Республики Беларусь (видовой состав, морфология, биология, роль в патологии животных, меры борьбы) : автореферат диссертации … доктора биологических наук : 03.00.19 / Каплич Валерий Михайлович. — Москва, 1999.
* Основы рыбоводства и рыболовства : учебное пособие / В. М. Каплич, В. Б. Звягинцев, В. А. Герасимчик. — Минск, 2012.
* Пчеловодство : учебник / В. М. Каплич, И. С. Серяков, Н. П. Ковбаса. — Минск, 2014.
* Слоўнік зоапаразіталагічных тэрмінаў / А. І. Ятусевіч, В. М. Капліч. — Мінск, 1993.
 
 

## Літаратура 
* Капліч Валерый Міхайлавіч // Хто ёсць хто ў Беларускім дзяржаўным тэхналагічным універсітэце. — Мінск, 2010. — С. 18.
* Каплич Валерий Михайлович // Ветеринарная энциклопедия : в 2 т. — Минск, 2013. — Т. 1. — С. 401.
 

Катэгорыя:Энтамолагі СССР
Катэгорыя:Энтамолагі Беларусі
Катэгорыя:Паразітолагі
Катэгорыя:Аўтары падручнікаў
Алег Аляксандравіч Атрошчанка

**Алег Аляксандравіч Атро́шчанка** (, Рэчыца, Гомельская вобласць — ) — беларускі спецыяліст у галіне лесаўпарадкавання. Доктар сельскагаспадарчых навук (1987), прафесар (1988). Ганаровы доктар Санкт-Пецярбургскай дзяржаўнай лесатэхнічнай акадэміі (2005), старшыня Беларускай асацыяцыі лясной сертыфікацыі (2005).

## Біяграфія 
Скончыў Беларускі тэхналагічны інстытут (спецыяльнасць «Лясная гаспадарка», 1962; аспірантура, спецыяльнасць «Лесаўпарадкаванне і лясная таксацыя», 1967).
    
Працаваў у Беларускім дзяржаўным тэхналагічным універсітэце (1967—2015, лесагаспадарчы факультэт, кафедра лесаўпарадкавання, прафесар, у 1991—2006 — загадчык кафедры).

## Навуковая дзейнасць 
Навуковыя інтарэсы: лесаўпарадкаванне; лясная таксацыя; інфармацыйныя тэхналогіі і аэракасмічныя метады; геаінфармацыйныя тэхналогіі ў лясной гаспадарцы; матэматычнае мадэляванне лесагаспадарчых вытворчасцей.

## Узнагароды 
Званне «Заслужаны лесавод Рэспублікі Беларусь» (1998), медаль «За працоўныя заслугі» (2005), нагрудны знак «Выдатнік адукацыі» (2000) і інш.

## Бібліяграфія 
* Система моделирования и прогноза роста древостоев (на примере БССР) : автореферат диссертации … доктора сельскохозяйственных наук : 06.03.02 / Атрощенко Олег Александрович. — Киев, 1986.
* Компьютерные технологии в лесном хозяйстве / О. А. Атрощенко. — Минск, 2006.
* Лесная таксация / О. А. Атрощенко. — Минск, 2009.
     
## Зноскі 
## Літаратура 
* 
* Атрошчанка Алег Аляксандравіч // Хто ёсць хто ў Беларускім дзяржаўным тэхналагічным універсітэце. — Мінск, 2010. — С. 11.
* Атрощенко Олег Александрович // Регионы Беларуси : энциклопедия : в 7 т. — Минск, 2012. — Т. 3 : Гомельская область : в 2 кн., кн. 1. — С. 23—24.

## Спасылкі 
* Атрошчанка Алег Аляксандравіч // Узнагароды Беларусі
 

Катэгорыя:Постаці лясной гаспадаркі
Катэгорыя:Лесаводы СССР
Катэгорыя:Лесаводы Беларусі
Дунганская мова

**Дунганская мова** ( або ) — адна з сініцкіх моваў, на якой размаўляюць галоўным чынам дунганцы ў Казахстане і Кыргызстане, этнічная група, звязаная з Народам Хуэй Кітая. Нягледзячы на тое, што яна паходзіць ад паўночнакітайскай мовы цэнтральных раўнін Ганьсу і Шэньсі, яна запісваецца кірыліцай (або на сяаэрцзын) і змяшчае запазычаныя словы і архаізмы, якіх няма ў іншых сучасных разнавіднасцях паўночнакітайскай.

## Дэмаграфія 
На дунганскай мове размаўляюць пераважна ў Кыргызстане, а таксама ў Расіі, Казахстане і Узбекістане. Дунганская этнічная група — гэта нашчадкі бежанцаў з Кітая, якія мігравалі на захад у Цэнтральную Азію.

Паводле савецкай статыстыкі перапісу насельніцтва з 1970 па 1989 год, дунганцы захавалі выкарыстанне сваёй этнічнай мовы значна больш паспяхова, чым іншыя этнічныя меншасці ў Цэнтральнай Азіі; аднак у постсавецкі перыяд доля дунганцаў, якія размаўляюць на дунганскай мове ў якасці роднай, здаецца, рэзка скарацілася.

## Сістэма пісьма 
Сучасная дунганская мова — адзіная гутарковая кітайская мова, напісаная кірыліцай, бо яны жылі пры савецкай уладзе. Гэта алфавіт, заснаваны на рускай, з пяццю адмысловымі літарамі: Ә, Җ, Ң, Ү і Ў. Такім чынам, яна некалькі адрозніваецца ад сістэмы Паладыя, якая звычайна выкарыстоўваецца ў Расіі для напісання кітайскай мовы кірыліцай.
 Кіргізскай ССР.]]

; Заўвага

* Літары ъ і ь выкарыстоўваюцца толькі для запісу рускіх запазычанняў і тонавых знакаў у дзіцячых букварных слоўніках.

## Літаратура 
* 
* Svetlana Rimsky-Korsakoff Dyer, *Iasyr Shivaza: The Life and Works of a Soviet Dungan Poet*. 1991. . (Contains a detailed bibliography and ample samples of Shivaza works', some in the original Cyrillic Dungan, although most in a specialized transcription, with English and sometimes standard Chinese translations).
* Olga I. Zavjalova. «Some Phonological Aspects of the Dungan Dialects.» Computational Analyses of Asian and African Languages. Tokyo, 1978. No. 9. Pp.&nbsp;1-24. (Contains an experimental analysis of Dungan tones).
* Olga Zavyalova. «Dungan Language.» Encyclopedia of Chinese Language and Linguistics. General Editor Rint Sybesma. Vol. 2. Leiden-Boston: Brill, 2017. pp.&nbsp;141-148.
* Hai Feng (海峰). 《中亚东干语言研究》 (*Zhongya Donggan yuyan yanjiu—A Study of the Dungan Language of Central Asia*.) Urumchi, 2003. . (Description of the Dungan language by a professor of Xinjiang University).
* 

## Спасылкі 
* «Ужыванне савецкай дунганскай пісьменнасці для рэформы кітайскай мовы» : вялікі нарыс пра дунганскую мову з узорамі тэкстаў
* Дунганская сістэма пісьма ў Omniglot
* Вёска Шэньсі ў Казахстане
* Даныя савецкіх перапісаў па роднай і другой мове на англійскай мове
* Сярэднеазіяцкі дунганскі як кітайскі дыялект

Катэгорыя:Мовы Узбекістана
Катэгорыя:Мовы Казахстана
Катэгорыя:Мовы Кыргызстана
Катэгорыя:Кітайская мова
Электронныя медыя

**Электронныя медыя** — гэта медыя, якія выкарыстоўваюць электронныя або электрамеханічныя сродкі для доступу аўдыторыі да кантэнту. Яны ставяцца ў супрацьлегласць статычным медыя (у асноўным друкаваным медыя: часопісам, газетам, кнігам і інш.), якія сёння часцей за ўсё ствараюцца ў лічбавым выглядзе, але не патрабуюць абавязковага доступу канчатковага карыстальніка да электронікі ў друкаваным варыянце. Асноўнымі крыніцамі электронных медыя, знаёмымі шырокай грамадскасці, з’яўляюцца відэазапісы, аўдыязапісы, мультымедыйныя прэзентацыі, слайд-прэзентацыі, CD-ROM і анлайн-змесціва. Большасць новых медыя з’яўляюцца ў форме лічбавых медыя. У той жа час, электронныя медыя могуць быць як у фармаце аналагавых электронных даных, так і ў фармаце лічбавых электронных даных.

Нягледзячы на тое, што гэты тэрмін звычайна асацыюецца са змесцівам, запісаным на носьбіт даных, запісванне не патрабуецца ў выпадках прамой трансляцыі і анлайн-сувязі.

Пад дадзеным тэрмінам маецца на ўвазе як фармат прадстаўлення інфармацыі для аўдыторыя, так і любыя віртуальныя або фізічныя носьбіты (электронныя носьбіты), праз якія гэтую інфармацыю можна атрымаць. Таму любое абсталяванне, якое выкарыстоўваецца ў працэсе электроннай сувязі (напрыклад, тэлебачанне, радыё, тэлефон, гульнявая прыстаўка, мабільныя прылады), таксама можа лічыцца электронным медыя.

## Гісторыя развіцця 
## Заўвагі 
## Літаратура 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Сродкі масавай інфармацыі
Рэлігійная канверсія

.]]
**Рэлігійны зварот**, або **канверсія** (, «змена») — прыняцце іншай веры або рэлігіі. Чалавек, які перайшоў у новую веру, называецца **нованавернутым**.

## Пірэнэйскі паўвостраў 
* Новыя хрысціяне — яўрэі і мусульмане ў Іспаніі і Партугаліі, якія прынялі хрысціянства.

## Украіна 
Рэлігійная гісторыя Украіны багатая на звароты ў хрысціянства, як індывідуальныя, так і калектыўныя.

* княжацкія роды, якія перайшлі з язычніцтва ў хрысціянства: Амалы, Гедзімінавічы, Рурыкавічы;
* украінскія княжацкія роды, якія перайшлі з праваслаўя ў каталіцтва: Вішнявецкія, Астрожскія, Чартарыйскія, Сангушкі;
* украінскія ардынскія і татарскія роды, якія перайшлі з ісламу ў праваслаўе: Глінскія, Дастаеўскія;
* украінскія яўрэйскія сем’і, якія перайшлі з іўдаізму ў праваслаўе (так званыя сем’і віхрэстаў, крыжанавых): Герцыкі, Маркавічы.

## Літаратура 
* *The Anthropology of Religious Conversion*. ed. by Buckser, A. S., S. D. Glazier. Roman and Littlefield, 2003.
* Rambo, L. R. *Understanding Religious Conversion*. Yale University Press, 1993.
* Rambo, Lewis R., Farhadian, Charles. *Oxford Handbook of Religious Conversion*. Oxford University Press, 2014.

## Спасылка 
* Навернення // Українська мала енциклопедія : 16 кн. : у 8 т. / проф. Є. Онацький. — Буенос-Айрес, 1961. — Т. 4, кн. VIII : Літери Ме — На. — С. 1061—1062. — 1000 екз.

Катэгорыя:Хрысціянская тэрміналогія
Мінскі губернскі ваенна-рэвалюцыйны камітэт

**Мінскі (Менскі) губернскі ваенна-рэвалюцыйны камітэт** — найвышэйшы орган савецкай улады на тэрыторыі Менскай губерні ў 1918—1920 гадах.

Створаны 10 снежня 1918 года ў Менску паводле ініцыятывы Паўночна-Заходняга камітэта РКП(б) па заняцці Менска бальшавіцкімі войскамі і адступленні немцаў. Старшыня — І. І. Рэйнгольд, члены: І. І. Агол, С. І. Берсан, М. І. Крывашэін, А. М. Крыніцкі, К. Ф. Разенталь, А. С. Славінскі, Ш. Ш. Ходаш, В. І. Яркін і інш. Былі аддзелы: ваенны, фінансаў, зямельны СНК, працы, харчавання, асветы, аховы здароўя, сацыяльнага забеспячэння, юстыцыі, ЧК і інш. Вёў работу па стварэнні рэўкамаў і Саветаў на занятай тэрыторыі. Скасаваны 7 студзеня 1919 года ў сувязі з утварэннем Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі Беларусі (ССРБ), аддзелы зліліся з камісарыятамі новай рэспублікі.

25 лютага 1919 года адноўлены паводле пастановы ЦВК ССРБ у сувязі з утварэннем ЛітБел ССР. Дзейнасць пашырылася і на Вілейскі павет Віленскай губерні. Старшыня — І. С. Саваціеў, члены: М. І. Крывашэін, А. М. Крыніцкі, Я. М. Кроль, Э. С. Русецкі, Ш. Ш. Ходаш, Л. М. Шагал, А. Р. Чарвякоў і інш. Вёў падрыхтоўчую работу па скліканні з’езда Саветаў Менскай губерні. 29 красавіка 1919 года скасаваны ў сувязі з пераездам урада ЛітБел ССР з Вільні ў Менск, аддзелы зліліся з наркаматамі, функцыі перайшлі да Савета абароны, СНК і іншых цэнтральных органаў рэспублікі.

26 ліпеня 1919 года адноўлены ў Бабруйску ў сувязі з акупацыяй бальшыні тэрыторыі Беларусі польскімі войскамі, скасаваннем Савета абароны і згортваннем работы СНК ЛітБел ССР. Старшыня — Р. В. Пікель, члены: С. Л. Гельтман, М. І. Калмановіч, Р. А. Муклевіч, І. І. Пузыроў, П. Ф. Равінскі, А. Р. Чарвякоў і інш. У жніўні 1919 года спыніў дзейнасць у сувязі з акупацыяй Менскай губерні польскімі войскамі.

9 ліпеня 1920 года створаны зноў у сувязі з пачаткам заняцця Чырвонай арміяй Менскай губерні. Старшыня — А. Р. Чарвякоў, члены: І. А. Адамайціс, Я. А. Адамовіч, А. І. Вайнштэйн, А. Х. Гентер, І. Л. Грыдзюшка, У. М. Ігнатоўскі, С. Д. Камінскі і інш. Вёў работу па стварэнні органаў савецкай улады на занятых тэрыторыях, займаўся забеспячэннем Чырвонай арміі. Спыніў існаванне ў сувязі з прыняццем 31 ліпеня 1920 года Дэкларацыі аб абвяшчэнні незалежнасці Савецкай Сацыялістычнай Рэспублікі Беларусь і ўтварэннем Ваеннага рэвалюцыйнага камітэта Беларускай ССР (ВРК БССР), на базе аддзелаў рэўкама створаны камісарыяты ВРК БССР.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Мінская губерня
Катэгорыя:Скасаваныя органы выканаўчай улады Беларусі
Катэгорыя:З’явіліся ў 1918 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 1920 годзе
Катэгорыя:1918 год у Беларусі
Дом Казлоўскага (Бабруйск)

**Дом Казлоўскага** — будынак у гістарычным цэнтры Бабруйска, размешчаны па адрасе вуліца Карла Лібкнехта, 39.

## Гісторыя 
Увосень 1910 г. бабруйскі чыноўнік Віктар Паўлавіч Казлоўскі набыў пляц (участак) зямлі на Паліцэйскай вуліцы. Увесну наступнага года тут пачалося будаўніцтва мураванага аднапавярховага дома. Гаспадар будынка пражываў тым часам у драўляным доме на Мікалаеўскай вуліцы.

В. П. Казлоўскі пачаў сваю кар’еру ў канцы XIX стагоддзя з пасады пісьмавода пры маршалку дваранства Бабруйскага павета. Атрымаў чын калежскага сакратара, стаў гласным гарадскім думы, членам і скарбнікам Гарадской управы, а ў 1910 г. — выконваючым абавязкі гарадскога галавы.

Новы каменны дом па вуліцы Сталыпінскай (былой Паліцэйскай) выкарыстоўваўся не толькі для пражывання сям’і Казлоўскіх. Тут яшчэ размяшчалася кантора Расійскага транспартнага і страхавога таварыства, якое страхавала грузы і хатнія рэчы пры транспартаванні па марскіх, рачных, чыгуначных і іншых шляхах, а таксама страхавала і нерухомую маёмасць: дамы, млыны, фабрыкі, заводы і інш. Сам Віктар Паўлавіч служыў агентам гэтага таварыства.

У 1917 годзе тут знаходзілася цырульня Адама Аўчарскага, адкрытая з 9 раніцы да 9 вечары. Увесну 1918 года, у перыяд нямецкай акупацыі горада, цырульні ўжо не было, затое была адкрыта тэхнічна-камісійная кантора «Святло», якая займалася праводкай і мантажом, абсталяваннем электратэатраў. Сферай яе дзейнасці была таксама купля і продаж прадметаў электрычнага абсталявання.

## Спасылкі 
Катэгорыя:вуліца Карла Лібкнехта (Бабруйск)
Катэгорыя:Славутасці Бабруйска
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Бабруйска
Катэгорыя:1910-я ў Бабруйску
Катэгорыя:З’явіліся ў 1910-я гады
Ціхінскі

**Ціхінскі** — беларускае прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Васіль Зянковіч Ціхінскі (пам. да 1613) — суддзя земскі наваградскі (1598), маршалак земскі наваградскі, маршалак гаспадарскі (1588—1610).
* Язэп Фларыянавіч Ціхінскі (1842 — каля 1922) — беларускі лексікограф.
Аркадзь Іванавіч Русаленка

**Аркадзь Іванавіч Русале́нка** (нар. , в. Адрубы, Жлобінскі раён, Гомельская вобласць) — беларускі эколаг. Доктар біялагічных навук (1991), прафесар (2005).

## Біяграфія 
Скончыў Беларускі тэхналагічны інстытут (спецыяльнасць «Лясная гаспадарка», 1962), Інстытут эксперыментальнай батанікі АН Беларускай ССР (аспірантура, спецыяльнасць «Батаніка», 1972).
    
Працаваў у Інстытуце эксперыментальнай батанікі АН Беларусі (1972—1994, загадчык лабараторыі фітаманіторынгу), Беларускім дзяржаўным тэхналагічным універсітеце (1994—2015, лесагаспадарчы факультэт, кафедра лясных культур і глебазнаўства, прафесар).

Навуковыя інтарэсы: экалогія раслін і раслінных супольнасцей; фітаманіторынг; батаніка.

## Узнагароды 
Граматы Міністэрства лясной гаспадаркі Беларускай ССР (1981), Прэзідыума АН Беларускай ССР (1981) і інш.

## Бібліяграфія 
* Рост и продуктивность лесных фитоценозов Белоруссии и их изменения при антропогенном нарушении водно-воздушного режима почв : диссертация … доктора биологических наук : 03.00.16 : защищена 13.11.1990 : утверждена 17.05.1991 / Русаленко Аркадий Иванович. — Минск, 1988.
* Леса Беларуси: экология, структура, продуктивность / А. И. Русаленко. — Минск, 2012.
* Науки о Земле: учебное пособие / А. И. Русаленко. — Минск, 2007.
* Классификация лесной растительности Беларуси и их использование в лесном хозяйстве / А. И. Русаленко // Труды БГТУ / Белорусский государственный технологический университет. ― 2011. ― № 1. ― С. 169―174.
* Гидротехнические сооружения с основами гидрологии и гидравлики – Минск : БГТУ, 1998. – 190 с.

## Зноскі 
## Літаратура 
* 
* Русаленка Аркадзь Іванавіч // Хто ёсць хто ў Беларускім дзяржаўным тэхналагічным універсітэце. — Мінск, 2010. — С. 32.

## Спасылкі 
* Буда-Кашалёўскі дзяржаўны аграрна-тэхнічны каледж. Гісторыя каледжа 
* Русаленко Аркадий Иванович // Википедия Белорусского государственного технического университета
* Банк патентов РФ на изобретения и промышленные образцы ФИПС Роспатента

Катэгорыя:Эколагі СССР
Катэгорыя:Эколагі Беларусі
Катэгорыя:Вынаходнікі СССР
Катэгорыя:Вынаходнікі Беларусі
Катэгорыя:Аўтары падручнікаў
Кароль і Шут

**«Кароль і Шут»** — расійскі рок-гурт. Стыль гурта «Король и Шут» спалучае элементы панк-рока, традыцыйнага рускага року і фолк-року. Гурт найбольш вядомы сваімі тэкстамі, якія ўяўляюць сабой кароткія «страшылкі», звычайна містычныя ці гістарычныя.

## Дыскаграфія 
**Студыйныя альбомы**

* Камнем по голове (1996)
* Король и Шут (1997)
* Акустический альбом (1998)
* Герои и Злодеи (2000)
* Как в старой сказке (2001)
* Жаль, нет ружья (2002)
* Бунт на корабле (2004)
* Продавец кошмаров (2006)
* Тень клоуна (2008)
* Театр демона (2010)
* TODD — Акт 1. Праздник крови (2011) і Акт 2. На краю (2012)

Катэгорыя:Панк-рок-гурты Расіі
Катэгорыя:Музычныя калектывы, якія з’явіліся ў 1988 годзе
Катэгорыя:Музычныя калектывы, якія зніклі ў 2014 годзе
Катэгорыя:КняZz
Катэгорыя:Хорар-панк-гурты
Сяргей Сяргеевіч Штукін

**Сяргей Сяргеевіч Шту́кін** (нар., в. Казьяны, Шумілінскі раён, Віцебская вобласць) — беларускі спецыяліст у галіне лясных культур, селекцыі, насенняводства. Доктар сельскагаспадарчых навук (2000), прафесар (2008).

## Біяграфія 
Скончыў Беларускі тэхналагічны інстытут (спецыяльнасць «Лясная гаспадарка», 1973), Інстытут лесу АН БССР (аспірантура, 1983).
    
Працаваў на Дзвінскай эксперыментальнай базе Інстытута лесу НАН Беларусі (1973—2001, вядучы навуковы супрацоўнік, у 1986—1990 — дырэктар), Беларускім дзяржаўным тэхналагічным універсітэце (з 2001, лесагаспадарчы факультэт, кафедра лесаводства, прафесар).

## Навуковая дзейнасць 
Навуковыя інтарэсы: плантацыйнае лесаводства; інтэнсіфікацыя лесавырошчвання; метады ўзнаўлення яловых і сасновых лясоў; сістэма ацэнкі якасці лясных культур у Беларусі.

## Узнагароды 
Ганаровыя граматы Міністэрства лясной гаспадаркі Рэспублікі Беларусь (2005) і інш.

## Бібліяграфія 
* Интенсификация выращивания культур сосны и ели в Беларуси : диссертация … доктора сельскохозяйственных наук : 06.03.01 : защищена 25.04.2000 : утверждена 27.12.2000 / Штукин Сергей Сергеевич. — Минск, 2000.
* Ускоренное выращивание сосны, ели и лиственницы на лесных плантациях / С. С. Штукин. — Минск, 2004.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* Штукин Сергей Сергеевич // Республика Беларусь : энциклопедия : [в 7 т.]. — Минск, 2008. — Т. 7. — С. 618.
* Штукин Сергей Сергеевич // Учёные-уроженцы Витебщины — для инновационной Беларуси / А. В. Русецкий, Н. К. Толочко. — Витебск, 2007. — С. 141.

Катэгорыя:Лесаводы СССР
Катэгорыя:Лесаводы Беларусі
Кровосток

**«Кровосток»** () — расійскі гурт з Масквы, заснаваны ў 2003 годзе Антонам Чарняком і Дзмітрыем Файнам. Група вядомая ў першую чаргу песнямі ад асобы лірычнага героя з гіпертрафаванай, гратэскавай крымінальнай тэматыкай, спетымі манатонным рэчытатывам з багатай рускай абсцэннай лексікай.

## Дыскаграфія 
### Студыйныя альбомы 
* Река крови (2004)
* Сквозное (2006)
* Гантеля (2008)
* Студень (2012)
* Ломбард (2015)
* ЧБ (2018)
* Наука (2021)
* Пиры и раны (2025)

### Канцэртныя альбомы 
* Кровосток Лайв (2017)

## Зноскі 
Катэгорыя:Хіп-хоп-гурты Расіі
Катэгорыя:Сатырыкі Расіі
Катэгорыя:Музычныя калектывы, якія з’явіліся ў 2003 годзе
Канадскі рабочы кангрэс

**Канадскі рабочы кангрэс (КРК)** (; ) — канадская нацыянальная асацыяцыя прафсаюзаў. Створаны ў 1956 годзе шляхам зліцця Канадскага кангрэса прафсаюзаў і Канадскага кангрэса працы.

Большасць прафсаюзаў, якія ўваходзяць у Канадскі рабочы кангрэс, з’яўляюцца аддзяленнямі адпаведных прафсаюзаў ЗША, названых міжнароднымі (як, напрыклад Міжнароднае брацтва кіроўцаў грузавікоў). Вышэйшым органам кангрэса лічацца скліканыя праз два гады з'езды.

У 1961 годзе кіраўніцтва КРК і Федэрацыі кааператыўнай садружнасці падпісалі пагадненне аб стварэнні сацыял-дэмакратычнай Новай дэмакратычнай партыі Канады, дзейнасць якой спрыяла рэалізацыі сацыяльных праграм.

Канадскі рабочы кангрэс з’яўляецца сябрам Міжнароднай канфедэрацыі прафсаюзаў.

## Спасылкі 
* Some background on Canada’s early labour history (From Desmond Morton’s Working People: An Illustrated History of the Canadian Labour Movement (5th Edition) and Labour in Canada) // Ёркскі ўніверсітэт

Катэгорыя:Прафсаюзы Канады
Барэйка

**Барэйка** — беларускае прозвішча.

## Вядомыя асобы 
* Аляксандр Барэйка — удзельнік беларускага патрыятычнага падполля ў 1946—1947 гг. у Баранавіцкай вобласці.
* Аркадзь Аляксандравіч Барэйка — савецкі военачальнік.
* Віктар Сцяпанавіч Барэйка — ганаровы грамадзянін Полацка.
* *Язэп Барэйка* — псеўданім Віктара Сянкевіча, беларускага гісторыка.