open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Вязням Бабруйскага гета

**«Вязням Бабруйскага гета»** — мемарыяльны знак у Бабруйску, размешчаны на месцы былога гета, каля прахадной завода трактарных дэталяў і агрэгатаў па вуліцы Бахарава, 235. Адкрыты 19 кастрычніка 2008 года. Аўтары праекта — архітэктар Галіна Левіна і скульптар Максім Пятруль.

Горад у даваенны час меў пераважна яўрэйскае насельніцтва. У жніўні 1941 г. для жыхароў яўрэйскай нацыянальнасці ў граніцах вуліц Новашашэйнай, Затуранскай (цяпер вул. Платона Галавача) і Бабровай было створана гета. 6-7 лістапада 1941 г. вязні бабруйскага гета былі расстраляныя нямецка-фашысцкімі захопнікамі каля вёскі Каменка. Усяго за гады акупацыі ў Бабруйску і яго наваколлях гітлераўцамі было знішчана звыш 40 тысяч яўрэяў.

## Апісанне 
Мемарыяльны знак увасабляе разбураны горад і ў той жа час дрэва жыцця. На правым баку знака — словы: *«1941. Вязням бабруйскага гета. Ліпень-лістапад. Яны любілі жыццё»*. На левым баку: *«Няхай будуць іх душы ўплецены ў вечны вузел жыцця»*.

## Літаратура 
* Памятник воинам-интернационалистам // Историко-культурное наследие Бобруйска . — Бобруйск, 2006. — С. 20.

## Спасылкі 
* Мемориальный знак Узникам Бобруйского гетто

Катэгорыя:Помнікі Бабруйска
Катэгорыя:Вуліца Бахарава (Бабруйск)
Катэгорыя:Помнікі ахвярам Халакоста
Катэгорыя:2008 год у Бабруйску
Катэгорыя:Творы Максіма Пятруля
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Галіны Левінай
Нэла Сяргееўна Парамонава

**Нэла Сяргееўна Парамонава** (нар. , Баранавічы, Брэсцкая вобласць) — беларускі ўрач-педыятр. Доктар медыцынскіх навук (2010), прафесар (2010). Старшыня Гродзенскіх абласных аддзяленняў грамадскай экалагічнай арганізацыі «Беларускі зялёны крыж» і грамадскага аб’яднання «Беларускі камітэт „Дзеці Чарнобыля“».

## Біяграфія 
Скончыла Гродзенскі дзяржаўны медыцынскі інстытут (спецыяльнасць «Лячэбная справа», 1978; аспірантура, 1983).
    
Выкладала ў Гродзенскім дзяржаўным медыцынскім універсітэце (з 1978 года, педыятрычны факультэт, 2-я кафедра дзіцячых хвароб, прафесар, з 2004 года — загадчык кафедры; у 1999—2004 гадах — загадчык кафедры педыятрыі № 1, у 2004—2006 гадах — дэкан педыятрычнага факультэта).

Навуковыя інтарэсы: стан здароўя дзяцей у сучасных экалагічных умовах.

## Літаратура 
* Аутоиммунные реакции в условиях экологически неблагоприятной среды : диссертация … доктора медицинских наук : 14.00.09 ; 14.00.36 : защищена 16.09.2009 : утверждена 17.02.2010 / Парамонова Нэлла Сергеевна. ― Гродно, 2009.
* Парамонова Нэлла Сергеевна // Заведующие кафедрами и профессора Гродненского государственного медицинского (института) университета : биографический справочник. — Гродно, 2003. — С. 233—234.
* Парамонова Нэлла Сергеевна // Профессора и доктора наук Гродненского государственного медицинского университета, [1958―2013 / В. А. Снежицкий, Е. М. Тищенко]. — Гродно, 2013. — С. 176.
* Парамонова Нэлла Сергеевна // 50 лет Гродненскому государственному медицинскому университету: события и биографии / П. В. Гарелик, Е. М. Тищенко. — Гродно, 2008. — С. 392—393.

Катэгорыя:Дэканы педыятрычнага факультэта ГрДМУ
Катэгорыя:Педыятры Беларусі
Прэмія «Сезар» найлепшаму акцёру

**Прэмія «Сезар» найлепшаму акцёру** ()&nbsp;— адна з узнагарод Акадэміі мастацтваў і тэхналогій кінематографа Францыі ў межах нацыянальнай кінапрэміі «*Сезар*». Прысуджаецца штогадова, пачынаючы з першай цырымоніі ў 1976 годзе.

## Лаўрэаты 
## Крыніцы 
Акцёр
Сезар
Ісаёнак

**Ісаёнак** — беларускае прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Марыя Іванаўна Ісаёнак (нар. 1949) — беларускі жывапісец.
* Мікалай Іосіфавіч Ісаёнак (нар. 1947) — беларускі жывапісец.
Цяга (архітэктура)

**Цяга** або **паясок** — архітэктурны элемент у выглядзе гарызантальнага поясы або выступа. Часам прафіляваную дэкаратыўную цягу называюць гуртам. Цягі выкарыстоўваюцца для расчлянення поля сцяны (напрыклад, для раздзялення паверхаў) і для абрамлення панэляў. Пры тынкавальных работах цягамі называюць любыя прафіляваныя палосы з тынкавальнага раствора, зробленыя з дапамогай працягвання шаблонаў па прамой або крывалінейнай траекторыі.

## Тэхналогія 
Профіль цягі звычайна складаецца з некалькіх абломаў, матэрыялам служыць тынкоўка або камень. Пры выкарыстанні тынкоўкі, цяга робіцца з дапамогай лякала, якое працягваецца па слою тынкоўкі з выкарыстаннем накіравальных брускоў, адсюль і паходзіць назва.

## Гл. таксама 
* Карніз

## Заўвагі 
## Літаратура 
* 
* Обработка поля стены. // Михаловский И. Б. Архитектурные формы античности. Издательство Академии Архитектуры СССР. Москва. 1949. 248 с.
* Шепелев А.М. Штукатурные работы. Глава IX. Тяги. Учебник для средн. проф.-тех. училищ. 7-е изд. перераб. и доп. М.: Высшая школа, 1973. — 336 с.
* Членение фасадов. А. Браузеветтер. Архитектурные формы гражданских построек. Санкт-Петербург, 1904 г.

Катэгорыя:Архітэктурныя элементы
Калдун Ігнат і людзі

**«Калдун Ігнат і людзі»** () — сатырычнае апавяданне сучаснага рускага пісьменніка Віктара Пялевіна, апублікаванае ў 1989 годзе. Сам Пялевін вызначыў яго жанр, як «казачка». Апавяданне з’яўляецца першым апублікаваным творам аўтара.

## Змест 
4 мая 1912 года протаіерэй Арсенікум прыйшоў у госці да калдуна Ігната для таго, каб паказаць апошняму ўласныя сачыненні: «Адкрыццё Св. Феакціста», «Як Міхаіл Іваныч звар'яцеў і памёр», «Апавяданне пра таракана Жу».

## Публікацыі 
Апавяданне было ўпершыню апублікавана ў 1989 годзе ў часопісе «Навука і рэлігія» (у Інтэрнэце можна знайсці таксама інфармацыю, што першае апавяданне пісьменніка было апублікавана ў часопісе «Хімія і жыццё» і называлася «Дзед Ігнат і людзі»). Таксама ўвайшло ў склад зборніка апавяданняў «Relics. Ранняе і нявыдадзенае» (2005).

## Крытыка 
Як адзначыла В. У. Багданава, «важнасць апавядання для творчага станаўлення Пялевіна відавочная — у ім заключаны вызначальныя, характэралагічныя дамінанты ўсёй наступнай творчасці пісьменніка, яе важнейшыя канстанты, сутнасныя інтэнцыі, многія ключавыя паняцці, вобразы і матывы. І што яшчэ больш важна — своеасаблівасць аўтарскай пазіцыі, незвычайнасць погляду мастака на свет, характэрны для Пялевіна акцэнт на суб’ектыўных светапоглядных складніках».

## Экранізацыя 
Па матывах апавядання ўкраінскі рэжысёр Максім Фірсенка зняў кароткаметражны фільм «Калдун Ігнат і людзі» (2017). Па словах рэжысёра, «над фільмам працавалі каля 30 чалавек, а асноўная частка здымак прайшла ў адным з дамоў у прыватным сектары Адэсы, а таксама на беразе Куяльніцкага лімана».

## Літаратура 
* *Богданова О. В.* Виктор Пелевин и «Московский концептуализм» // Изв. Сарат. ун-та. Нов. сер. Сер. Филология. Журналистика. 2016. № 4.

Катэгорыя:Творы Віктара Пялевіна
Гатэль добрых увасабленняў

**«Гатэль добрых увасабленняў»** () — сатырыка-філасофскае апавяданне рускага пісьменніка Віктара Пялевіна, апублікаваная ў 2010 годзе ў зборніку «Ананасная вада для прыгожай дамы». В. Пялевін адразу пад назвай дадае, што гэта каляднае апавяданне.

У апавяданні згадваецца банка з ананаснай вадой, якая з’яўляецца цытатай з верша Уладзіміра Маякоўскага, і якакая стала асновай для назвы зборніка «Ананасная вада для прыгожай дамы».

## Змест 
Душа яшчэ не народжанай дзяўчынкі Машы атрымлівае магчымасць убачыць момант ўласнага зачацця. У дарагім гатэлі на фешэнэбельным гарналыжным курорце анёл і ненароджаная дачка рускага алігарха вядуць гутаркі пра тое, як уладкованы свет, назіраючы за тым, як алігархі бавяць час са сваімі дамамі сердца.

У Машы ўсё наперадзе, яна павінна нарарадзіцца ў Лос-Анджэлесе ў сям’і расійскага алігарха, у свеце, дзе кожны марыць паўдзельнічаць у таямнічым рытуале «распілоўвання» грошай. Але яна не можа паўплываць на выбар, кім ёй стаць, цудоўнай дамай, якой мог бы захапляцца Аляксандр Блок, ці ж адной з тых, каму Уладзімір Маякоўскі быў згодны падаваць ананасную ваду ў бары. Затое яна можа выбраць, нарадзіцца ці ёй зараз ці ж сысці ў нябыт і зноў сустрэцца са сваім дзіўным анёлам, але ўжо ў іншы час і з зусім іншымі людзьмі. Пасля непрацяглага знаёмства з абставінамі і тлумачэнняў з боку анёла, яна рашуча адмаўляецца ўвасобіцца ў якасці дачкі расійскага алігарха.

## Крытыка 
Назва «Гатэль добрых увасабленняў» утрымлівае ў сабе аксюмаран, таму што, як вядома, добрых увасабленняў на шляху кола Сансары не бывае.

Катэгорыя:Творы Віктара Пялевіна
Катэгорыя:Творы 2010 года
120-мм мінамёт 2Б11

. ]]
**120-мм мінамёт 2Б11 «Сані»** — мінамёт калібра 120-мм. Распрацаваны ў ЦНДІ «Буравеснік» (Ніжні Ноўгарад) у 1979 годзе.

## Апісанне 
Мінамёт 2Б11 уяўляе сабой развіццё канструкцыі палкавога мінамёта ўзору 1943 года — ПМ-43. Асноўнымі новаўвядзеннямі стала выкарыстанне больш сучасных матэрыялаў, якое дазволіла паменшыць агульную масу мінамёта. Зараджанне вырабляецца з дульнага боку. Мінамёт выкананы па класічнай схеме ўяўнага трыкутніка. Казённая частка ўпіраецца ў спецыяльную апорную пліту. Пліта і двухнага ўсталёўваюцца ў грунт. Для прадухілення двайнога зараджання ў некаторых мадыфікацыях на дульным зрэзе усталяваны адмысловы механізм. Сучасная мадыфікацыя 2Б11 мае магчымасць стральбы практычна ўсімі тыпамі артылерыйскіх мін калібра 120-мм, у тым ліку кіраванымі артылерыйскімі мінамі КМ-8 «Грань», акрамя таго час прывядзення мінамёта ў баявое становішча зніжана з 20 хвілін да 1,5—2 хвілін. Мінамёт 2Б11 можа выкарыстоўвацца ў складзе мінамётнага комплексу 2С12 «Сані» з ужываннем колавага ходу для буксіроўкі, а таксама ўсталёўвацца на гусенічныя шасі.

## Мадыфікацыі 
* **2Б11** — базавы варыянт;
****2B11** — балгарскі ліцэнзійны варыянт.
****2Б11А** — новая апорная пліта з шарнірам, наводзіцца па гарызанталі без развароту апоры, транспартная машына «Урал»
* **2С12 «Сані»** — мінамётны комплекс, у склад якога ўваходзіць транспартная машына 2Ф510 і колавы ход 2Л81 для мінамёта 2Б11.
* **«Тунджа-Сані»** — самаходны мінамёт на базе МТ-ЛБ, у якасці асноўнага ўзбраення выкарыстоўваецца мінамёты 2Б11, які ўсталёўваецца на корпус цягача;
** **SMM 74 B1.10 «Tundzha-Sani»** — балгарскі ліцэнзійны варыянт, ў сярэдзіне 1990-х выпуск спынены.
* Айбат — самаходны мінамёт.

## Літаратура 
* Карпенко А. В., Ганин С. М. 120-мм возимый миномёт 2Б11 (комплекс 2С12 «Сани») // Отечественные бомбомёты и миномёты. Часть 2. — Санкт-Петербург: Гангут, 1997. — 60 с. — С. 38. — ISBN 5-85875-123-7.

Катэгорыя:Зброя паводле алфавіта
Катэгорыя:З’явіліся ў 1979 годзе
Катэгорыя:Артылерыя калібра 120 мм
Катэгорыя:Мінамёты
Парламенцкія выбары на Фарэрскіх астравах (1920)

**Выбары ў Лёгтынг Фарэрскіх астравоў** — выбары ў прадстаўнічы орган Фарэрскіх астравоў, якія прайшлі 10 лістапада 1920 года. 

На выбарах і Партыя саюза і Партыя самакіравання набралі аднолькавую колькасць мандатаў.

## Вынікі выбараў 
## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* Løgtingið 150: hátíðarrit: 150 ár liðin, síðani Løgtingið varð endurstovnað. Hátíðarrit 3. Løgtingið. — Tórshavn: Løgtingið, 2003. — Ss. 78—79, 149—175.
* Waag, E. Val og valtøl 1906—1966. — Klakksvík: Egiđ forlag, 1967. — Ss. 1—12.

1920
Катэгорыя:1920 год на Фарэрскіх астравах
Катэгорыя:Падзеі 10 лістапада
Катэгорыя:Лістапад 1920 года
Катэгорыя:Выбары 1920 года
Бодыль (прэмія)

**«Бодыль»** () — галоўная кінапрэмія Даніі, якая прысуджаецца Дацкай нацыянальнай асацыяцыяй кінакрытыкаў. Прэмія была ўстаноўлена ў 1948 годзе, цырымонія ўручэння праходзіць штогадова ў Капенгагене.

Прэмія названа ў гонар дзвюх знакамітых дацкіх актрыс — Бодыль Іпсен і Бодыль К’ер.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Кінапрэміі Даніі
Катэгорыя:З’явіліся ў 1948 годзе
Катэгорыя:Кінематограф Даніі
Луі Уэльскі

**Прынц Луі Уэльскі** (; поўнае імя **Луі (Людовік) Артур Чарлз (Карл) Уэльскі**, ; нар. 23 красавіка 2018, Лондан, Вялікабрытанія) — трэці ўнук караля Карла ІІІ, а таксама малодшы сын прынца Уэльскага Уільяма і прынцэсы Кэтрын Уэльскай. Займае чацвёртае месца ў чарзе спадчыннікаў брытанскага прастола.

Катэгорыя:Прынцы Вялікабрытаніі
Канцылярыя

**Канцыля́рыя** (, ад *cancelli* — рашотка, загародка ці памост для абнародавання распараджэнняў улад) — аддзел установы, заняты справаводствам, а таксама памяшканне гэтага аддзела.

Назву «канцылярыя» насілі некаторыя дзяржаўныя ўстановы ў Расійскай імперыі ў XVIII — пачатку X стагоддзя. Напрыклад, тайная канцылярыя — орган палітычнага вышуку.

## Літаратура 
* 
* Канцыля́рыя // 


Катэгорыя:Дзяржаўны апарат
Папахі на вежах

**«Папахі на вежах»** () — сатырычнае апавяданне расійскага пісьменніка Віктара Пялевіна, упершыню апублікаванае ў 1995 годзе ў часопісе «Огонёк».

## Змест 
Шаміль Басаеў разам са сваімі баевікамі без асаблівага супраціўлення захоплівае Маскоўскі Крэмль. Ён мяркуе, што дадзены захоп будзе мець вялікае палітычнае і эканамічнае значэнне. Аднак неўзабаве ўсё ператвараецца ў абсурд. СМІ спаборнічаюць за тое, каб асвятляць гэтыя падзеі. У палон добраахвотна здаюцца мноства медыйных персон, якія робяць сабе на гэтым імідж. У Крамлі пачынаюць здымаць рэкламныя кліпы, а таксама тэлешоу «Папахі на вежах», дзе рэкламны час каштуе 250 000 долараў за хвіліну. Многія баевікі адмаўляюцца ад сваіх ідэй: «Разумееш… Раней мы змагаліся за ідэю, так? А ў Маскву прыехалі, дык зразумелі, што ідэй у гэтым свеце вельмі шмат бывае. Любую выбірай, так?». На Басаева неўзабаве перастаюць звяртаць увагу. Усвядоміўшы, што сітуацыя выходзіць з-пад кантролю, Басаеў пакідае Крэмль і Маскву разам з невялікай групай верных яму баевікоў. У канцы ён кажа ў бок Масквы: «Гора табе, Вавілон, горад моцны!».

Такім чынам, нягледзячы на тое, што войска і ФСБ аказваюцца нямоглымі перад баевікамі Басаева, яны вымушаныя капітуляваць перад расійскай медыяіндустрыяй. Тут прасочваецца некаторая паралель з «Вайной светаў» Герберта Уэлса.

Гэтым апавяданнем Пялевін дэманструе, што пасля распаду Савецкага Саюза ролю «зомбіфікатара» ўзяло на сябе тэлебачанне.

Катэгорыя:Творы Віктара Пялевіна
Суперкубак Беларусі па футболе 2021

**Суперкубак Беларусі па футболе 2021** — дванаццаты розыгрыш Суперкубка Беларусі, штогадовага футбольнага матча, у якім сустракаюцца чэмпіёны Вышэйшай лігі чэмпіянату Беларусі і пераможцы Кубка Беларусі мінулага сезона.

Матч адбыўся 2 сакавіка 2021 года. У ім прынялі ўдзел «Шахцёр» з Салігорска, чэмпіён Беларусі 2020, і БАТЭ з Барысава, уладальнік Кубка Беларусі 2019/2020. Асноўны час скончыўся з лікам 0:0, а ў серыі перальці больш паспяховым апынуўся «Шахцёр», які такім чынам заваяваў свой першы суперкубак.

## Справаздача аб матчы 
## Склады 
|valign="top" width="50%"|

|valign="top" width="20%"|
|}

## Гл. таксама 
* Чэмпіянат Беларусі 2020
* Кубак Беларусі 2019/2020

## Спасылкі 
* Пратакол матча на сайце football.by

2021
Катэгорыя:2021 год у Мінску
Катэгорыя:Падзеі 2 сакавіка
Катэгорыя:Сакавік 2021 года
Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 2021 годзе
Катэгорыя:2021 год у футболе
Ніжняя тундра (альбом)

«**Ніжняя тундра**» () — студыйны альбом рускага рок-гурта «Ва-Банкъ», запісаны і выдадзены ў 1999 годзе. З’яўляецца своеасаблівым «саўндтрэкам» на аднайменнае апавяданне Віктара Пялевіна, напісанае спецыяльна для выпуску альбома і надрукаваным ва ўкладышы буклета.

## Гісторыя стварэння 
Пасля прачытання рамана Віктара Пялевіна «Чапаеў і Пустэча» гурт «Ва-Банкъ» знаходзіўся пад вельмі вялікім уражаннем ад гэтага твора. У Аляксандра Скляра з’явілася думка паспрабаваць вынайсці новы жанр: зрабіць саўндтрэк да ненапісанага апавядання. Ідэя складалася ў тым, што Віктар Пялевін стварае новае апавяданне, а гурт «Ва-Банк» да яго піша саўндтрэк і выдаецца гэта як мульціжанравы творчы прадукт, пры гэтым да гэтага ні апавяданне, ні саўндтрэк нікуды не выкладваюцца. Аляксандр Скляраў патэлефанаваў Віктару Пялевіну, выклаў ідэю і праз некалькі месяцаў атрымаў станоўчы адказ. Праца над творам доўжылася таксама некалькі месяцаў. Віктар Пялевін перадаў гурту «Ва-банк» рукапіс, у якім ўтрымліваліся адзнакі з назвамі будучых песень.

## Спіс кампазіцый 
Усе песні напісаны музыкамі групы за выключэннем адзначаных.

## Удзельнікі запісу 
* Аляксандр Скляр — вакал, гітара
* Ягор Ніканаў — гітара, вакал
* Алік Ісмагілаў — бас-гітара, вакал
* Андрэй Бялізаў — барабаны
* Алег Літвішка — уся электроніка і сэмплы

## Спасылкі 
* «Ніжняя тундра» на сайце *Discogs.com*
* «Ніжняя тундра» на сервісе «Яндэкс.музыка»

Катэгорыя:Музыка Расіі
Катэгорыя:Альбомы 1999 года
Вышэйшая тэалагічна-сацыяльная школа ў Варшаве

**Вышэйшая тэалагічна-сацыяльная школа ў Варшаве** () — польская рэлігійная вышэйшая навучальная ўстанова, якая знаходзіцца ў Варшаве.

## Агульная характарыстыка 
Гэта рэлігійная вышэйшая школа Пяцідзясятніцкай Царквы ў Польшчы, якая ажыццяўляе навучанне студэнтаў у галіне тэалогіі і якая мае права на наданне выпускнікам ступені бакалаўра багаслоўя. Заснаваная ў 1968 годзе ў рамках Аб’яднанай евангельскай царквы як Біблейская школа, пазней пераназваная ў Варшаўскую багаслоўскую семінарыю. З кастрычніка 2012 года мае дзеючую назву.

У якасці асноўнай мэты ўстанова ставіць перад сабой выхаванне інтэлекту і хрысціянскага характару студэнтаў, каб яны служылі Богу, Царкве і свету, як духавенства і свецкія людзі. Школа адкрыта для ўсіх евангельскіх пратэстанцкіх цэркваў. Працэс адукацыі ахоплівае наступныя сферы: біблеістыка, сістэматычнае багаслоўе, практычнае багаслоўе, гістарычнае багаслоўе. Навучацца можна па наступных спецыяльнасцях:
* Хрысціянскае лідарства (пастарства)
* Хрысціянская музычная служба
* Хрысціянскае кансультаванне і сацыяльная прафілактыка
* Педагогіка рэлігіі
* Хрысціянскія СМІ і сацыяльныя камунікацыі
* Місія і развіццё царквы

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы 

Катэгорыя:Навучальныя ўстановы з польскай мовай навучання
Катэгорыя:1968 год у Польшчы
Катэгорыя:Пратэстанцтва ў Польшчы
Катэгорыя:Семінарыі
Катэгорыя:Вышэйшыя навучальныя ўстановы Варшавы
Вышэйшая школа кіравання персаналам у Варшаве

**Вышэйшая школа кіравання персаналам у Варшаве** — польская прыватная вышэйшая навучальная ўстанова з сядзібай у Варшаве.

## Агульная характарыстыка 
Вучэльня была заснавана ў 2001 годзе. Мае права ажыццяўляць адукацыйныя праграмы па спецыяльнасцях на ўзроўні бакалаўрыяту па сацыялогіі, бяспецы і менеджменту. ВНУ не мае факультэтаў,а толькі наступныя інстытуты: Інстытут чалавечага капіталу, Інстытут нацыянальнай бяспекі і Інстытут анімацыі і новых медыяў. У вучэльні таксама ёсць цэнтр планавання кар'еры, які праводзіць прафесійныя кансультацыі для студэнтаў і навучанне для палягчэння выхаду на рынак працы. Ён таксама арганізуе Варшаўскі акадэмічны кірмаш вакансій "Jobbing". У школе працуюць навуковыя колы для студэнтаў, сярод якіх сацыялагічны гурток, гурток нацыянальнай бяспекі і трэнерская секцыя.

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы 

Катэгорыя:Навучальныя ўстановы з польскай мовай навучання
Катэгорыя:Варшава
Медыцынская вучэльня імя Марыі Складоўскай-Кюры ў Варшаве

**Медыцынская вучэльня імя Марыі Складоўскай-Кюры ў Варшаве** () — польская прыватная вышэйшая навучальная ўстанова, якая знаходзіцца ў Варшаве.

## Гісторыя 
* 1997 — заснавана як Варшаўская вучэльня імя Марыі Складоўскай-Кюры
* 2000 — вучэльня атрымала дазвол на ажыццяўленне адзіных магістарскіх праграм на лекарскім кірунку
* 2007 — вучэльня атрымала сваю сучасную назву
* 2010 — вучэльня пабудавала і поўнасцю абсталявала Мазавецкі анкалагічны шпіталь у Вялішаве
* 2019 — вучэльня атрымала дазвол на ажыццяўленне практыка-арыентаваных магістарскіх навучальных праграм па медсястрынскай справе
* 2019 — адкрыты Шматпрофільны цэнтр медыцынскага мадэлявання
* 2019 — вучэльня аб’ядналася з Вышэйшай школай касметалогіі і медсястрынскага дагляду

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Навучальныя ўстановы з польскай мовай навучання
Катэгорыя:1997 год у Польшчы
Катэгорыя:Вышэйшыя навучальныя ўстановы Варшавы
Катэгорыя:Медыцынскія вышэйшыя навучальныя ўстановы
Мірскае паўстанне

**Мірскае паўстанне** — антысавецкае ўзброенае выступленне 1—4 красавіка 1919 года ў Міры.

## Перадумовы 
Сувязь Мірскага паўстання з Радай БНР выразна прасочваецца ў дзейнасці групы патрыётаў з мястэчка Вызны на Случчыне. Гэтая група, выконваючы дырэктывы Рады, адыграла вялікую ролю, арганізуючы ў снежані 1917 г. і ў студзені 1918 г. па ўсёй Случчыне праз сходы і з’езды антыбальшавіцкія вясковыя, валасныя і павятовыя рады. Гэтыя ж рады, у сваю чаргу, сфармавалі ўзброеныя ўзводы і міліцыю колькасцю пяцьсот штыкоў. Яны ж і павінныя былі абараніць Случчыну ад нападу польскіх легіянераў Доўбар-Мусніцкага, якія рабавалі Магілёўшчыну і Бабруйшчыну.

Калі Случчыну ў 1918 годзе акупавалі немцы, гэтыя атрады часткова канспіраваліся і пераключыліся на партызанскую барацьбу, адбіраючы ў немцаў рэквізаванае імі сваю маёмасць. Іх не спалохалі рэпрэсіі, якія ў адказ распачалі акупанты. У снежані 1918 г. немцы пакінулі Случчыну, якую ўслед занялі бальшавікі.

Новыя гаспадары адразу ж пачалі праводзіць мабілізацыю ў Чырвоную Армію, ствараць камітэты беднаты, замянілі нямецкія рэквізіцыі яшчэ больш цяжкой харчразвёрсткай (харчовымі паборамі). Ураджайная глеба Случчыны, заможныя гаспадары-земляробы, нацыянальная свядомасць, густая заселенасць і арганізаванасць спрыялі таму, што сялянства і камуністы не маглі не ўступіць між сабою ў непрымірымыя варожыя адносіны.

## Хада паўстання 
Вясною 1919 г. беларускія патрыёты без вялікіх цяжкасцяў разагітавалі створаны бальшавікамі з беларусаў Слуцкі Зборны Батальён. Калі Слуцкая ЧК паслала гэты батальён у Мір, каб пакараць месцічаў за забойства двух камісараў, ён адразу ж перайшоў на бок жыхароў Міра. Да яго далучыліся і атрады народнай міліцыі. Для задушэння паўстання бальшавікі паслалі Трэці Мінскі полк ГубЧК. Перастрэлка каля руінаў замка і рэчкі Міранкі доўжылася чатыры дні 1—4 красавіка 1919 г. Было забіта 25 паўстанцаў і 30 чэкістаў. Гэтае ўзброенае выступленне было разгромленае бальшавікамі.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Паўстанні ў Беларусі
Катэгорыя:Гісторыя Міра
Катэгорыя:Мірскі замак
Катэгорыя:Канфлікты 1919 года
Катэгорыя:Красавік 1919 года
Катэгорыя:Беларускі антысавецкі супраціў
Катэгорыя:1919 год у Беларусі
Катэгорыя:Грамадзянская вайна ў Беларусі
Беларуска-сенегальскія адносіны

**Дыпламатычныя адносіны паміж Рэспублікай Беларусь і Рэспублікай Сенегал** былі ўсталяваны ў 2002 годзе.

## Эканамічныя адносіны 
8 лютага 2021 года Дэпартамент ветэрынарнага і харчовага нагляду Міністэрства сельскай гаспадаркі і харчавання Беларусі ўвёў часовыя абмежаванні на ўвоз у Беларусь з Сенегала жывой птушкі, інкубацыйнага і харчовага яйка, мяса птушкі, яечнага парашку, меланжа, альбуміна і іншых харчовых прадуктаў перапрацоўкі курынага яйка, пуху і пяра, не падвергнутых дэзінфекцыі паляўнічых трафеяў (птушыную дзічыну), іншай прадукцыі.

Сенегал
Беларусь
Беларуска-бутанскія адносіны

**Паміж Рэспублікай Беларусь і Каралеўствам Бутан**, станам на сакавік 2021 года, не былі ўсталяваны дыпламатычныя адносіны. 

## Эканамічныя адносіны 
8 лютага 2021 года Дэпартамент ветэрынарнага і харчовага нагляду Міністэрства сельскай гаспадаркі і харчавання Беларусі ўвёў часовыя абмежаванні на ўвоз у Беларусь з гэтай краіны забойных, племянных і ўласных авечак і коз, забойнай буйной рагатай жывёлы, дзікіх, заапаркавых і цыркавых дробных парнакапытных (коз, архараў, ланяў, тураў, муфлонаў, казярогаў, казуль), малака і малочнай прадукцыі ад гэтых жывёл, гарбарнай, рагакапытнай, мерлушкавай сыравіны, воўны, казінага пуху і інш. па прычыне воспы.

Бутан
Беларусь
Феадор Анагност

ў кнізе «Historiæ Ecclesiasticæ Scriptores Græci». Amstelodami. 1695 год.]]
**Феадор Анагност** (), ці **Феадор Чцец**, ці **Феадор Лектар** (; канец V стагоддзя — першая чвэрць VI стагоддзя) — чытальнік сабора Святой Сафіі ў Канстанцінопалі, пісьменнік, гісторык Царквы.

Аб яго жыцці практычна нічога невядома. Як мяркуецца, за вызнанне Халкідонскага веравучэння Феадор быў сасланы ў Пафлагонію.

Феадор — аўтар двух твораў. Першы з іх — «Траякая гісторыя» (грэч.: Τριμερὴς Ἱστορία). Ён апісвае гісторыю Царквы з 313 па 439 год, і з’яўляецца кампіляцый з работ папярэдніх трох гісторыкаў — Феадарыта Кірскага, Сакрата Схаластыка, Сазамена.

Другое сачыненне — «Царкоўная гісторыя» (грэч.: Ἐκκλησιαστικὴ Ἱστορία), напісана як працяг «Траякай гісторыі». Яно апісвае гісторыю Царквы з 450 па 518 год; цалкам не захавалася. Захаваліся толькі фрагменты ад яго, у сачыненні Іана Дамаскіна «Аб абразах» — некалькі ўрыўкаў; у судзе — адзін фрагмент; у «Дзеянні» VII Сусветнага Сабора — адзін фрагмент, на пятым пасяджэнні Сабора гэты ўрывак быў зачытаны; адзін фрагмент — у Ватыканскім кодэксе 1455 года, які знаходзіцца сярод дапаўненняў (notæ) да твораў Святога Ніла. Згадка пра сачыненне Феадора ёсць у «гісторыі Царквы» Евагрыя Схаластыка і ў «Хранаграфіі» Феафана Спаведніка.

Сачыненні Феадора Анагноста надрукаваныя ў 86 томе Patrologia Græca.

Катэгорыя:Асобы
Катэгорыя:Гісторыкі Візантыі
Катэгорыя:Гісторыкі VI стагоддзя
Катэгорыя:Нарадзіліся ў V стагоддзі
Катэгорыя:Памерлі ў VI стагоддзі
Вандруючы манах

**Вандруючы манах** — форма манаства, вядомая з розных рэлігій, асабліва з каталіцтва. Яны вядомыя яшчэ з ранняга хрысціянства (peregrinatio propter Deum/Christum), так і з будызму і індуізму. Ад вандруючых манахаў адрозніваюць місіянераў або вандроўных прапаведнікаў, змена месцаў якіх служыць хутчэй распаўсюджванню ідэй уласнай веры, чым аскезе.

## Этымалогія 
Тэрмін запазычаны з познелацінскай «gyrovagus», што значць «вандроўны», гібрыднага слова, які складаецца з старажытнагрэчаскага  γῦρος (*gіros*), то бок «кола» і лацінскага дзеяслова vagor, «блукаць». З'явіўшыся толькі ў VI стагоддзі ў манаскім трактаце бенедыктынскага паходжання, правіле настаўніка (Regula magistri), які асуджае практыку манахаў, вядучых самотнае вандроўнае жыццё паміж рознымі манастырамі. Копцкі тэрмін «саракот» і арабскі «серакуда», магчыма, значыць адно і тое ж.

## Гісторыя 
З самага пачатку ў манастве абмяркоўвалася пытанне пра месцазнаходжанне. Былі манахі, якія шукалі аскезы ў бязроднасці і неспакойна блукалі, у той час як іншыя адпрэчвалі свабоднае падарожжа як нявартае і хвалілі мясцовую прыхільнасць (Stabilitas loci).

Для Кельцкай Царквы бязроднасць (peregrinatio) была істотным фактарам яе аскетызму, якія паўплывалі на ўсю гісторыю Еўропы: многія еўрапейскія краіны былі хрысціянізаваныя ірландскімі манахамі-вандроўнымі. Аскеза заключалася ў тым, каб даверыцца Божаму Провіду і адмовіцца ад бяспекі сацыяльных сувязяў. Па прыкладу Хрыста і яго дванаццаці апосталаў, якія адправіліся ў падарожжа. Такім чынам, Калумбан Малодшы, рухомы ідэалам бязроднасці, пераехаў на тэрыторыю сучаснай Францыі.

З іншага боку, рыма-каталікі спачатку свабоднае вандраванне манахаў-вандроўнікаў лічылі «амаральнасцю» і неўзабаве гэта перастала практыкавацца. Пазней манахам было забаронена пакідаць свае манастыры, напрыклад, на Сінодзе Агдзе ў 507 годзе Бенедыктынскае правіла крытыкуе вандроўных манахаў:*«10. Чацвёрты тып манахаў — так званыя гіравагі. Усё жыццё яны пераязджаюць на дачу і пасяляюцца ў розных кляштарах на тры-чатыры дні.»*

*«11. Заўсёды ў шляху, ніколі неўстойлівыя, яны рабы капрызаў сваёй самаволі і капрызаў свайго неба»*

Катэгорыя:Манаства
Шампіньён пералескавы

**Шампіньён пералескавы**, **Шампіньён тонкі** (*Agaricus silvicola*) — грыб сямейства .

Навуковыя сінонімы:

*  
* 
* 
* 
* 

## Апісанне 
Шапка дыяметрам 5-10 см, спачатку яйкападобная, затым выпуклая, у старых грыбоў раскрываецца да плоскай. Скурка гладкая, атласная або шаўкавістая, белая або крэмавая, у старых грыбоў становіцца светла-карычневай або шараватай, ад дотыку пакрываецца цытрынава-жоўтымі плямамі.

Мякаць у шапцы больш тонкая, чым у іншых шампіньёнаў, белая, на зрэзе павольна набывае вохрыста-жоўтую афарбоўку, мае моцны анісавы пах (па асобных крыніцах — міндальны).

Ножка даўжынёй 8-12 см і дыяметрам 1-2 см, стройная, з кудзелістай мякаццю, з узростам становіцца полай, з акруглым патаўшчэннем у аснове да 3 см.

Пласцінкі свабодныя, вельмі частыя, шырокія. Колер іх з узростам змяняецца ад чыста белага або шараватага да ружовага, карычневага з бялёсай аблямоўкай па краях, а затым амаль чорнага з шакаладным адценнем.

Рэшткі пакрывалаў: кольца на ножцы падвойныя, скурыстыя, вельмі шырокія, звісаюць, у старых грыбоў адрузлыя. Верхні бок яго белы, пазней афарбоўваецца выпадальнымі спорамі, бывае лускаватай, ніжняя — шараватая. Вольва адсутнічае.

Споравы парашок шакаладна-карычневы або цёмна-буры, споры 7×4,5 мкм, эліпсаідальныя.

## Экалогія і распаўсюджанасць 
Сустракаецца ў хвойных і светлых лісцевых лясах, асабліва часта пад елкамі і букамі, сярод ламачча, на багатых глебах. З’яўляецца групамі, часам шматлікімі, сустракаецца часта, распаўсюджаны ў паўночнай ўмеранай зоне.

Сезон: лета-восень.

## Падобныя віды 
#### Ядомыя грыбы: 
*  вельмі падобны, часцей сустракаецца пад хвоямі, мае патаўшчэнне ножкі з больш вострымі бакамі.
*  больш вялікая і расце на лугах, палянах, у лясах сустракаецца радзей.

#### Атрутныя грыбы: 
*  расце звычайна сярод травы, на лугах і пашах, лёгка адрозніваецца па моцным непрыемным паху.

### Небяспека 
З маладымі шампіньёнамі можна зблытаць смяротна атрутную ,  і іншыя светлыя мухаморы. Яны адрозніваюцца па наяўнасці вольвы ў аснове ножкі, заўсёды белых пласцінках і не жаўтлявай ад націскання скуркай.

## Харчовыя якасці 
Добры ядомы грыб, адрозніваецца прыемным смакам. Маладыя грыбы можна ўжываць сырымі, спелыя рэкамендуецца адварваць. Грыб можа назапашваць кадмій і іншыя цяжкія металы, таму яго рэкамендуецца ўжываць у абмежаванай колькасці.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Шампіньёнавыя
Таццяна Міхайлаўна Шамава

**Таццяна Міхайлаўна Шамава** (нар. , г. Казань, Татарстан, Расія) — беларускі ўрач-неўролаг. Доктар медыцынскіх навук (2008), прафесар (2010).

## Біяграфія 
Скончыла Гродзенскі дзяржаўны медыцынскі інстытут (спецыяльнасць «Лячэбная справа», 1988).

Выкладчык Гродзенскага дзяржаўнага медыцынскага ўніверсітэта (з 1989, медыка-псіхалагічны факультэт, кафедра неўралогіі і нейрахірургіі, прафесар, з 2009 — дэкан факультэта).

Навуковыя інтарэсы: праблемы дэміелінізіруючых захворванняў.

## Літаратура 
* Рассеянный склероз: состояние проблемы и пути оптимизации лечебно-диагностического процесса : диссертация … доктора медицинских наук : 14.00.13 : защищена 04.04.2008 : утверждена 10.09.2008 / Шамова Татьяна Михайловна. — Гродно, 2007.
* Когнитивные нарушения в неврологической практике : научно-практическое пособие / [В. В. Евстигнеев и др.]. — Минск, 2009.
* Рассеянный склероз : оптимизация лечебно-диагностического процесса : монография / Т. М. Шамова. — Гродно, 2007.
* Синдромологическая неврология : учебное пособие / Я. Я. Гордеев, Т. М. Шамова. — Гродно, 2003.
* Шамова Татьяна Михайловна // Заведующие кафедрами и профессора Гродненского государственного медицинского (института) университета (1958—2003). — Гродно, 2003. — С. 40—41.
* Шамова Татьяна Михайловна // Профессора и доктора наук Гродненского государственного медицинского университета. — Гродно, 2013. — С. 211.
* Шамова Татьяна Михайловна // 50 лет Гродненскому государственному медицинскому университету: события и биографии / П. В. Гарелик, Е. М. Тищенко. — Гродно, 2008. — С. 253.

Катэгорыя:Дэканы медыка-псіхалагічнага факультэта ГрДМУ
Катэгорыя:Неўролагі Беларусі
Медыка-псіхалагічны факультэт ГрДМУ

**Медыка-псіхалагічны факультэт** — адзін з факультэтаў Гродзенскага дзяржаўнага медыцынскага ўніверсітэта.

## Гісторыя 
У красавіку 1993 года было прынята рашэнне аб арганізацыі медыка-псіхалагічнага факультэта. У тым жа годзе ажыццявілі першы набор студэнтаў. М. М. Пяткевіч адначасова ўзначальваў педыятрычны, медыка-псіхалагічны факультэты і аддзяленне медыцынскіх сясцёр з вышэйшай адукацыяй. З кастрычніка 1997 года гэту пасаду займаў Г. Р. Мармыш, а з мая 1998 года К. У. Вільчук.

З 1 верасня 1998 года загадам рэктара інстытута арганізаваны самастойны медыка-псіхалагічны факультэт, першым дэканам якога стала Таццяна Міхайлаўна Шамава.

З 2006 года па 2009 год медыка-псіхалагічны факультэт узначальвала Валянціна Аляксееўна Карпюк. З 2009 года па сённяшні дзень на пасадзе дэкана працуе прафесар Таццяна Міхайлаўна Шамава.

## Кафедры 
Медыка-псіхалагічны факультэт сёння аб’ядноўвае сем кафедр: псіхалогіі і педагогікі, неўралогіі і нейрахірургіі, медыцынскай псіхалогіі і псіхатэрапіі, псіхіятрыі і наркалогіі, медыцынскай рэабілітацыі, 2-ю кафедру ўнутраных хвароб, 2-ю кафедру хірургічных хвароб.

## Спецыяльнасці 
Падрыхтоўка ажыццяўляецца па спецыяльнасцях:
* урач-псіхіятр-нарколаг
* урач-псіхатэрапеўт
* урач-неўролаг

## Дэканы 
* Міхаіл Міхайлавіч Пяткевіч (1993—1997)
* Генадзь Рыгоравіч Мармыш (1997—1998)
* Канстанцін Усцінавіч Вільчук (1998)
* Таццяна Міхайлаўна Шамава (1998—2006)
* Валянціна Аляксееўна Карпюк (2006—2010)
* Таццяна Міхайлаўна Шамава (2010—2019)
* Святлана Леанідаўна Бойка (з 2020)


Катэгорыя:1993 год у Гродне
Катэгорыя:З’явіліся ў 1993 годзе
Катэгорыя:Вуліца Максіма Горкага (Гродна)
Плафон

**Плафон** (, ад *plat fond* — «плоскі фон», столь) — у тэорыі архітэктурнай кампазіцыі і ў праектных чарцяжах — від, праекцыя на архітэктурнае збудаванне знізу (антонім паняцця «план» — выгляд зверху). Адсюль другое, больш вядомае значэнне слова — кампазіцыя, роспіс, мазаіка, ляпніна, якія ўпрыгожваюць столь інтэр'ера будынка. Цэнтральная частка плафона без падуг і абрамлення называецца люстэркам.
. Роспіс столі Сікстынскай капэлы]]
Традыцыя роспісу плафонаў паўстала ў Італіі ў эпоху Адраджэння. Асобныя часткі плафона ў Італіі называлі сафітамі. Роспісы ўнутраных паверхняў скляпенняў і купалаў таксама часам называюць плафонамі, але гэта няправільна. Жывапісныя плафоны выконваюць у тэхніцы фрэскі або мазаікі. Венецыянскія мастакі з-за вільготнага клімату не пісалі фрэскі, а выкарыстоўвалі пано — нацягнутыя на падрамнікі палотны, якія прымацоўвалі да столі. Напрыклад, дэкор плафона Залы Вялікага савета ў Палацы дожаў у Венецыі (1577-1579). Шэдэўрам плафонной роспісу з'яўляецца твор Мікеланджэла Буанароці ў Сікстынскай капэле Ватыкана (1508-1512).

У эпоху барока жывапісцы стваралі «перспектыўныя плафоны» з ілюзіяй прарыву плоскасці столі, замест якой глядач бачыць неба, аблокі і фігуры анёлаў. Жывапіс як бы адмаўляе трываласць архітэктуры і, спалучаючыся з ёй, здраджвае яе тэктанічным прынцыпам. Такое складанае ўзаемадзеянне ёсць не проста сінтэз мастацтваў, а асаблівая мастацкая гульня. У выпадку выкарыстання ілюзорна напісанай на плафоне архітэктуры ў італьянскім мастацтве часам выкарыстоўваюць тэрмін «квадратура».
») Андрэа Мантэньі ў Камеры дэльі Спозі ў Мантуі (каля 1474)]]
Многія жывапісцы-дэкаратары працавалі ў жанры «позірку знізу»  — «жывапіс знізу ўверх». У гэтым жанры роспісаў столяў выкарыстоўвалі розныя перспектыўныя эфекты «падману зроку», так званай тэхнікі «трамплёй» (). Такія роспісы плафона Камеры дэльі Спозі Палацца Дукале ў Мантуі Андрэа Мантэньі (1465-1474) або перспектыўны плафон Андрэа Поцца з кампазіцыяй «Апафеоз Св. Ігнація» ў царкве Сант-Іньяцыа ў Рыме (1684).

У XVIII стагоддзі найбольш вядомым майстрам плафонных роспісаў быў венецыянскі жывапісец Джавані Батыста Т'епала. Ён працаваў у Венецыі, Мадрыдзе, Аранхуэсе, Вюрцбургу, выконваў заказ для Кітайскага палаца ў Араніенбаўме. У Расіі майстрамі перспектыўных плафонных роспісаў былі італьянцы Дж. Валерыяні, П. Градыцы, С. Тарэлі, браты Бароцы і П'етра Гонзага, які стварыў шэдэўры ілюзорных роспісаў у Паўлаўску.

Марк Шагал у 1964 годзе стварыў ва ўласнай своеасаблівай манеры плафон парыжскай Оперы, які ніяк не звязаны ні з гісторыяй, ні з архітэктурным стылем будынка. Рэакцыя адукаванай публікі была падобная да скандалу.

## Заўвагі 
Катэгорыя:Архітэктурныя элементы
Цягліцы тулава чалавека

г. выдання).]]
**Цяглі́цы ту́лава чалавека**, або **Му́скулы ту́лава чалавека**, або гутаркова: **Мы́шцы ту́лава чалавека**, — актыўная частка апорна-рухальнага апарату чалавека, да якой адносяць усе папярочна-паласатыя цягліцы, акрамя цягліц шыі, галавы, верхніх і ніжніх канечнасцей, а таксама кардыяміяцытаў.

З пункту гледжання эмбрыягенезу цягліцы тулава можна падзяліць на дзве групы: уласныя цягліцы спіны, а таксама, так званыя, «*цягліцы-чужаніцы*». Уласныя цягліцы з'яўляюцца ў эмбрыягенезе раней, ляжаць вельмі глыбока (непасрэдна на костках восевага шкілета) і прыводзяць у рух, галоўным чынам, шкілет тулава і галавы. Цягліцы-чужаніцы пры развіцці зародка з'яўляюцца на тулаве пазней і таму знаходзяцца на паверхні яго ўласнай мускулатуры. Функцыянальна цягліцы-чужаніцы адрозніваюцца ад уласных цягліц тым, што звязаныя пераважна з працай верхніх канечнасцей, хаця здольныя пры пэўных умовах прыводзіць у рух тулава і галаву. Уласныя цягліцы тулава знаходзяцца ва ўсіх яго абласцях, а цягліцы-чужаніцы тулава — на грудзях і спіне.

Зрэшты, традыцыйна ў вышэйшых і сярэдніх медыцынскіх навучальных установах цягліцы тулава падзяляюць на адпаведныя групы:

* Цягліцы спіны;
* Цягліцы грудзей;
* Дыяфрагму;
* Цягліцы жывата.

## Цягліцы спіны 
Цягліцы спіны (*mm. dorsi*) падзяляюць на паверхневыя і глыбокія (цягліцы пазваночніка).

### Паверхневыя цягліцы спіны 
Катэгорыя:Міялогія
Катэгорыя:Апорна-рухальны апарат
Катэгорыя:Мышачная сістэма
Яўген Міхайлавіч Цішчанка

**Яўген Міхайлавіч Цішчанка** (, Гродна — ) — беларускі ўрач, гісторык медыцыны. Доктар медыцынскіх навук (2004), прафесар (2005). Член Міжнароднай канфедэрацыі гісторыкаў медыцыны СНД (2003), Беларускага таварыства гісторыі медыцыны і фармацыі (1995), Беларускага грамадскага аб’яднання арганізатараў аховы здароўя (2000), Польскага таварыства гісторыкаў медыцыны і фармацыі (1997).

## Біяграфія 
Скончыў Гродзенскі дзяржаўны медыцынскі інстытут па спецыяльнасці «Лячэбная справа» ў 1983 годзе.
    
Працаваў у Гродзенскім дзяржаўным медыцынскім універсітэце (з 1983, медыка-дыягнастычны факультэт, кафедра грамадскага здароўя і аховы здароўя, у 2002—2005 і з 2013 — загадчык кафедры, 2008—2013 — дэкан факультэта, 2000 — прарэктар універсітэта па выхаваўчай рабоце).

Навуковыя інтарэсы: гісторыя медыцыны; гісторыя медыцыны Беларусі; грамадскае здароўе; ахова здароўя; медыцынская адукацыя.

## Узнагароды 
Ганаровая грамата Міністэрства аховы здароўя Рэспублікі Беларусь і Беларускага рэспубліканскага прафсаюза работнікаў аховы здароўя (2008).

## Літаратура 
* 
* Тищенко Евгений Михайлович // Республика Беларусь : энциклопедия : [в 7 т.]. — Минск, 2008. — Т. 7. — С. 227.
* Тищенко Евгений Михайлович // Регионы Беларуси : энциклопедия : 7 т. — Минск, 2015. — Т. 4 : Гродненская область : в 2 кн., кн. 2. — С. 418.
* История здравоохранения Белоруссии в ХХ веке : диссертация … доктора медицинских наук : 07.00.10: защищена 24.01.2002 : утверждена 05.07.2004 / Тищенко Евгений Михайлович. — Москва, 2001.
* Евгений Михайлович Тищенко : биобиблиографический указатель : к 50-летию со дня рождения / Гродненский государственный медицинский университет; [составители: Е. С. Волкова, Е. А. Гирза]. — Гродно, 2010.

Катэгорыя:Дэканы медыка-дыягнастычнага факультэта ГрДМУ
Катэгорыя:Гісторыкі медыцыны
Катэгорыя:Медыкі Беларусі
Розін

**Розін** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Аляксандр Майсеевіч Розін (1881—1942) — геолаг.
* Марк Саламонавіч Розін (1898—1981) — вучоны ў галіне эканамічнай геаграфіі.
Аляксей Харытонавіч Кім

**Аляксей Харытонавіч Кім** (нар. , в. Сінтухінка, Ханкайскі раён, Прыморскі край, Расія — ) — беларускі спецыяліст у галіне тэарэтычнай механікі. Доктар тэхнічных навук (1967), прафесар (1967).

## Біяграфія 
Скончыў Маскоўскі тарфяны інстытут (механічны факультэт, 1937).
    
Працаваў ва Усесаюзным навукова-даследчым інстытуце тарфяной прамысловасці (інжынер-канструктар), Балахнінскім тарфяным тэхнікуме (1939—1953, выкладчык), Беларускай дзяржаўнай політэхнічнай акадэміі (з 1953, машынабудаўнічы факультэт, кафедра «Тэарэтычная механіка», прафесар, у 1963—1978 — загадчык кафедры, 1968—1976 — дэкан факультэта).

Навуковыя інтарэсы: рэалогія вязкапластычных і іншых няньютанаўскіх сістэм; даследаванне стацыянарнага цячэння вязкапластычнага торфу ў механізмах тарфяных машын; методыка выкладання тэарэтычнай механікі пры падрыхтоўцы інжынераў машынабудаўнічага профілю.

## Узнагароды 
Званне «Заслужаны машынабудаўнік Беларускай ССР» (1980) і інш.
 

## Літаратура 
* Стационарное течение вязко-пластичного торфа в различных устроствах торфяных машин : диссертация … доктора технических наук : защищена 10.06.1966 : утверждена 25.02.1967 / А. Х. Ким. — Минск, 1966.
* Движение торфяной массы в мундштуках : диссертация … кандидата технических наук : защищена 07.01.1955 : утверждена 07.07.1955 / А. Х. Ким. — Минск, 1954.
* 
* Кім Аляксей Харытонавіч / У. У. Яцкевіч // Беларуская энцыклапедыя : у 18 т. — Мінск, 2004. — Т. 18, кн. 1. — С. 406.
* Ким Алексей Харитонович // Республика Беларусь : энциклопедия : [в 7 т.]. — Минск, 2007. — Т. 4. — С. 35.
* К 100-летию со дня рождения профессора А. Х. Кима / Горбач Н. И. // Теоретическая и прикладная механика. — 2015. — Вып. 30. — С. 9—11.

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Механікі СССР
Катэгорыя:Механікі Беларусі
Катэгорыя:Дэканы машынабудаўнічага факультэт БНТУ
Галоўная школа турызму і гасціннасці «Vistula»

**Галоўная школа турызму і гасціннасці «Vistula»** — польская прыватная вышэйшая навучальная ўстанова з сядзібай у Варшаве.

## Агульная характарыстыка 
Галоўная школа турызму і гасціннасці «Vistula» разам з Акадэміяй фінансаў і бізнесу «Vistula» утварае аснову Групы ўстаноў «Vistula». У Групе ўстаноў «Vistula» працуюць 750 выкладчыкаў. Яна мае 44 праграмы бакалаўрыяту і магістратуры. Цяпер у Групе ўстаноў «Vistula» па ўсёй Польшчы навучаецца каля 9 тысяч студэнтаў.

Сённяшняя ўстанова была створана ў выніку зліцця трох турыстычных вышэйшых навучальных устаноў — Вышэйшай школы турызму і адпачынку імя Мечыслава Арловіча ў Варшаве, сталічнай Вышэйшай школы гасціннасці, гастранаміі і турызму, а таксама Вышэйшай школы турызму і гасціннасці ў Лодзі. Да іх таксама далучыўся Інстытут турызму — адзіная ў Польшчы навукова-даследчая ўстанова, якая ажыццяўляе комплексныя міждысцыплінарныя даследаванні ў галіне турызму.

## Структура 
* Факультэт турызму і рэкрэацыі
* Інстытут турызму

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Навучальныя ўстановы з польскай мовай навучання
Катэгорыя:Вышэйшыя навучальныя ўстановы Варшавы
Яўген Станіслававіч Окалакулак

**Яўген Станіслававіч Окалакулак** (нар. , г. Высокае, Камянецкі раён, Брэсцкая вобласць) — беларускі ўрач-анатом. Доктар медыцынскіх навук (2005), прафесар (2005).

## Біяграфія 
Скончыў Гродзенскі дзяржаўны медыцынскі інстытут (спецыяльнась «Лячэбна-прафілактычная справа», 1985).
    
Працаваў у Гродзенскі дзяржаўны медыцынскі ўніверсітэт (з 1989, лячэбны факультэт, кафедра нармальнай анатоміі, прафесар, у 2001—2013 — загадчык кафедры, 1999—2005 — дэкан факультэта давузаўскай падрыхтоўкі, у 2013—2020 — дэкан медыка-дыягнастычнага факультэта).

Навуковыя інтарэсы: вывучэнне варыянтнай анатоміі артэрыяльнай сістэмы чалавека ў норме і паталогіі.

## Узнагароды 
Ганаровыя граматы Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь, Міністэрства аховы здароўя Рэспублікі Беларусь.

## Літаратура 
* Околокулак Евгений Станиславович // 50 лет Гродненскому государственному медицинскому университету: события и биографии / П. В. Гарелик, Е. М. Тищенко. — Гродно, 2008. — С. 57.
* Околокулак Евгений Станиславович // Развитие анатомической науки и формирование научных школ в Беларуси / П. И. Лобко, Е. С. Околокулак, Г. Г. Бурак. — Гродно, 2009. — С. 78—84.
* Околокулак Евгений Станиславович // Регионы Беларуси : энциклопедия : в 7 т. — Минск, 2015. — Т. 4 : Гродненская область : в 2 кн., кн. 2. — С. 189.

Катэгорыя:Дэканы медыка-дыягнастычнага факультэта ГрДМУ
Катэгорыя:Дэканы ГрДМУ
Запіс пра пошук ветру

**«Запіс пра пошук ветру»** () — філасофскае апавяданне сучаснага рускага пісьменніка Віктара Пялевіна 2003 года. Увайшло ў аўтарскі зборнік «ДПП (NN)». Пісьменнік Дзмітрый Быкаў назваў яго «цудоўным і сумным эпілогам усёй кнігі».

## Сюжэт 
Адзін мудрэц, які жыве на святой гары, па імі Цзян Цзы-я частуе свайго вучня парашком пяці камянёў, пасля чаго ў вучня ўзнікае цудоўны паток свядомасці. Падчас падарожжа пад дзеяннем парашка герой апавядання заблудзіўся ў гарах і «ўгледзеў Вялікі Шлях», які «ёсць сам у сабе, не абапіраецца ні на што і ні ад чаго не залежыць». Пасля гэтага падарожжа Цзян Цзы-я спытаў вучня, здолеў бы той «зрабіць толькі што спасцігнутае тэмай літаратурнага твора», і вучань «без роздумаў адказаў станоўча», таму што «быў упэўнены, што спасціг ісціну цалкам і адразу». Вучань не толькі згаджаецца стварыць літаратурны твор, але і поўны ўпэўненасці ў тым, што ён зможа гэта зрабіць. Ён адкрыта кажа, што яму «трэба будзе стварыць кнігу нябачаную, не падобную ні на што з напісанага». Аднак калі вучань пачаў тварыць, ён сутыкнуўся з цяжкасцямі і пацярпеў няўдачу. У выніку няўдалай спробы напісаць літаратурную працу аб зразуменні Шляха вучань прыходзіць да высновы, што любое даданне чарговага сімвала (вобраз, слова) будзе ўсё далей адсоўваць яго ад ісціны.

Катэгорыя:Творы Віктара Пялевіна
Медыка-дыягнастычны факультэт ГрДМУ

**Медыка-дыягнастычны факультэт** — адзін з факультэтаў Гродзенскага дзяржаўнага медыцынскага ўніверсітэта.

## Гісторыя 
Згодна з загадам Міністэрства аховы здароўя БССР № 92 ад 23 мая 1991 года ў Гродзенскім дзяржаўным медыцынскім інстытуце пачалі падрыхтоўку медыцынскіх сясцёр на ўмовах мэтавага прыёму. Функцыі кіраўніцтва аддзяленнем медыцынскіх сясцёр з вышэйшай адукацыяй спачатку выконвалі дэканы іншых факультэтаў:
* 1991—1997 — М. М. Пяткевіч
* 1997 — Г. Р. Мармыш
* 1998 — К. У. Вільчук

У 2000 годзе арганізаваны факультэт медыцынскіх сясцёр з вышэйшай адукацыяй (у 1998—2000 гадах — кіраўнік аддзялення, у 2000—2004 гадах — дэкан К. М. Іядкоўскі, з 2005 года — дэкан Я. М. Цішчанка).

Загад МАЗ РБ № 606 ад 16 ліпеня 2007 года «Пра некаторыя пытанні дзейнасці ўстановы адукацыі „Гродзенскі дзяржаўны медыцынскі ўніверсітэт“» рэгламентаваў пераўтварэнне факультэта медыцынскіх сясцёр з вышэйшай адукацыяй у медыка-дыягнастычны факультэт з ажыццяўленнем падрыхтоўкі кадраў па спецыяльнасцях «Сястрынская справа», «Медыка-дыягнастычная справа». У 2008 годзе ўтвораны медыка-дыягнастычны факультэт. У 2010 годзе факультэт прайшоў акрэдытацыю.

## Спецыяльнасці 
* «Медыка-псіхалагічная справа», кваліфікацыя «ўрач», тэрмін навучання — 5 год, вочная форма навучання;
* «Сястрынская справа», кваліфікацыя «Медыцынская сястра з вышэйшай адукацыяй», тэрмін навучання — 5 год, завочная форма навучання.

## Дэканы 
* Яўген Міхайлавіч Цішчанка (2008—2013)
* Яўген Станіслававіч Окалакулак (2013—2020)
* Ірына Андрээеўна Курстак (з 2020)


Катэгорыя:2008 год у Гродне
Катэгорыя:З’явіліся ў 2008 годзе
Катэгорыя:Вуліца Максіма Горкага (Гродна)
Прэмія «Сезар» за найлепшы фільм

**Прэмія «Сезар» за найлепшы фільм** ()&nbsp;— галоўная ўзнагарода Акадэміі мастацтваў і тэхналогій кінематографа Францыі ў межах нацыянальнай кінапрэміі «*Сезар*». Прысуджаецца штогод, пачынаючы з першай цырымоніі, якая адбылася ў 1976 годзе.

## Лаўрэаты 
## Крыніцы 
Фільм
Сезар
Адамайціс

**Адама́йціс** — літоўскае прозвішча.

## Вядомыя асобы 
* Іосіф Адамавіч Адамайціс (1896—1938) — беларускі савецкі дзяржаўны дзеяч
* Рагімантас Адамайціс (1937—2022) — літоўскі акцёр
Біяфра (рэспубліка)

**Бія́фра**, таксама **Рэспубліка Біяфра** (, ) — самаабвешчаная дзяржава ў Заходняй Афрыцы. Існавала падчас грамадзянскай вайны ў Нігерыі з 30 мая 1967 г. да 15 студзеня 1970 г. 

У 1966 г. у Нігерыі адбылася серыя ваенных пераваротаў, што абвастрылі палітычныя адносіны паміж рознымі рэгіёнамі, узнавіліся этнічныя канфлікты. Падставай для абвяшчэння незалежнасці Рэспублікі Біяфра сталі даўнія этнічныя канфлікты паміж народамі ігба і хаўса (узнікалі ў 1945 г., 1953 г., 1964 г.), а таксама нежаданне афіцыйнага цэнтральнага ўрада выконваць пагадненне аб дэцэнтралізацыі кіравання дзяржавай. 

Частка ваенных і паліцэйскіх на чале Адумегву Аджукву абвясцілі незалежнасць Рэспублікі Біяфра, дзе большую частку насельніцтва складалі ігба. Яна была прызнана з боку дзяржаў Габон, Гаіці, Кот-д’Івуар, Танзанія, Замбія, але не з боку ААН.

6 ліпеня 1967 г. нігерыйская армія пачала ваенныя дзеянні супраць самаабвешчанай дзяржавы. Ваенныя сілы Біяфры значна саступалі нігерыйскім, таму ў верасні 1968 г. фактычна пацярпелі поўную паразу. Тэрыторыі, што знаходзіліся пад кантролем паўстанцаў, зноў былі далучаны да Нігерыі. Вайна суправаджалася голадам і значнымі ахвярамі сярод мірнага насельніцтва. Спробы міжнароднай дапамогі насельніцтву прывялі да стварэння арганізацыі «Урачы без межаў» у 1971 г.

Патрабаванне аднаўлення незалежнасці Рэспублікі Біяфра зноў прывяла да канфлікта ў паўднёва-ўсходняй Нігерыі ў 1999 — 2006 гг.. Ён быў адзначаны ваеннымі і паліцэйскімі рэпрэсіямі. У наш час за межамі Нігерыі дзейнічаюць некалькі грамадскіх арганізацый, што аб'ядноўваюць бежанцаў з Біяфры і іх нашчадкаў, якія працягваюць выступаць за незалежнасць гэтага рэгіёна. 

## Спасылкі 
* The Republic of Biafra
* Biafran Declaration of Independence
* Remembering Nigeria's Biafra war that many prefer to forget
* Buried for 50 years: Britain’s shameful role in the Biafran war


Катэгорыя:Гісторыя Нігерыі
Катэгорыя:Гістарычныя дзяржавы Афрыкі
Катэгорыя:Часткова прызнаныя дзяржавы