Xbox 360

**Xbox 360** — гульнявая прыстаўка сёмага пакалення. Другая па ліку (першая — Xbox), выпушчаная Microsoft. Распрацавана ў супрацоўніцтве з кампаніямі IBM, ATI і SiS. Сэрвіс Xbox Live дазваляе гуляць праз Інтэрнэт, запампоўваць разнастайны кантэнт накшталт дэмаверсій, трэйлераў, музыкі, ТБ-шоў і т. п. Асноўны канкурэнт — PlayStation 3 ад Sony. Даступныя тры варыянты выдання кансолі: Arcade, Pro і Elite (версіі Core і Premium зняты з вытворчасці, іх замянілі Arcade і Pro адпаведна).

Назва Xbox 360 у Майкрасофт абралі не адразу. Абмяркоўваліся варыянты Xenon, Xbox 2, Xbox Next і NextBox. Ад варыянту Xbox 2 адмовіліся з-за назвы галоўнага канкурэнта — PlayStation 3.

## Тэхнічныя характарыстыкі 
* Працэсар IBM **Xenon** (архітэктура PowerPC) змяшчае 3 сіметрычных ядры (па два апаратных патокі на кожнае), якія працуюць на агульнай тактавай частаце 3,2 Ггц. 1 мегабайт агульнага кэша L2.
* Графічны чып **Xenos** ад ATI, 10 Мбайт убудаванай памяці eDRAM, 500 млн палігонаў у секунду.
* 512 Мбайт АЗП (выкарыстоўваецца і ў цэнтральным, і ў графічным працэсары).
* Прывад DVD-ROM.

## Розныя камплектацыі гульнявой прыстаўкі 
Інфармацыя ніжэй заснавана на апошніх спецыфікацыях сістэмы. Больш раннія версіі могуць адрознівацца ад прыведзеных тут.

### Xbox 360 Pro 
Pro-камплектацыя прыйшла на змену Premuim-версіі кансолі. У новых версіях кансолі ўсталявана новая мацярынская плата і палепшаная сістэма ахаладжэння, дзякуючы якой прыстаўка слаба грэецца. Камплектацыя стала лепшым выбарам для тых, хто не жадае купляць Elite-версію, але жадае мець цвёрды дыск і кампанентны кабель. Акрамя гэтага, камплектацыя мала адрозніваецца ад Elite-версіі. Версія спыніла сваё існаванне.

### Xbox 360 Elite 
Напярэдадні калядных свят 2006 года, прыкладна адначасова з запускам PlayStation 3 і Wii у ЗША, праз афіцыйны сайт прыстаўкі Microsoft стала магчымым купіць адмысловую «элітную» версію апарата. Адрозненні ад звычайны версіі: чорная прыстаўка, чорны геймпад і чорная гарнітура для сеткавых размоў. Акрамя таго, у камплекце з Elite-прыстаўкай ідзе цвёрды дыск аб’ёмам 120 Гбайт (у канцы 2009 гады з’явіліся версіі з цвёрдым дыскам аб’ёмам 250 Гб), аднак яго можна набыць і за асобную плату для ўжо набытай версіі Arcade ці Pro. Таксама прыкладаецца стандартны набор інтэрфейсаў для падключэння прыстаўкі як да звычайнага, так і да HD-тэлевізара ці манітору.

### Xbox 360 Arcade 
Першапачаткова малодшай рэдакцыяй кансолі была Xbox 360 Core. 23 кастрычніка 2007 гады Microsoft замяніла яе на «аркаднае» выданне. Яно вылучаецца тым, што складаецца з 5 гульняў Live Arcade бясплатна. У першых варыянтах Xbox 360 Arcade камплектавалася бесправодным геймпадам, картай памяці на 256 Мбайт і дыскам Xbox Live Arcade. Апошнія варыянты камплектацыі не ўключаюць карту памяці, бо прыстаўка мае 256 Мбайт убудаванай памяці. Таксама, як і ў старэйшых камплектацый, у Xbox 360 Arcade ёсць HDMI-раздым.

## Аперацыйная сістэма 
Xbox 360 працуе пад кіраваннем аперацыйнай сістэмы, напісанай адмыслова для гэтай прыстаўкі. Гэта аперацыйная сістэма, званая аналітыкамі «Xbox 360 OS», з’яўляецца на 90 % перапісанай аперацыйнай сістэмай для першага Xbox (т. з. «Xbox OS»), а тая, у сваю чаргу, уяўляе сабой на 90 % перапісаную Windows 2000. Такім чынам, у аперацыйнай сістэме, пад кіраваннем якой працуе Xbox 360, ледзь менш працэнта кода з Windows 2000, а ўсё астатняе — адмыслова напісаныя замены і даданні.

Аднак, варта адзначыць, што гаворка ідзе пра першую прашыўку. У наступных прашыўках ідзе мадыфікацыя ядра паралельна з дэсктопнымі версіямі Windows, але з акцэнтам на аппарратное забеспячэнне. Апошняя версія прашыўкі мае папластовую загрузку(як у Windows 7) і ядро, аналагічнае MinWin. Гэтак жа дадалася падтрымка ZuneHD і сэрвісаў Zune.

## Сумяшчальнасць з арыгінальным Xbox 
Сумяшчальнасць з гульнямі для арыгінальнай Xbox частковая. Некаторыя гульні (найбольш удалыя па меркаванні Microsoft) уваходзяць у спіс сумяшчальнасці і запускаюцца праз убудаваны эмулятар, які абнаўляецца праз Xbox Live ці ў offline-рэжыме з CD-R дыскаў, самастойна запісаных карыстачом. Для працы эмулятара абавязковы цвёрды дыск, на якім знаходзяцца профілі гульняў, патчы і іншая службовая інфармацыя.

Гульні, якіх няма ў спісе сумяшчальнасці, не запускаюцца. Спіс сумяшчальнасці папаўняецца з кожным абнаўленнем праграмнага эмулятара першага Xbox. Абнаўленне эмулятара адбываецца пры загрузцы ў прывад дыска ад старой кансолі.

## Xbox Live 
У дзень запуску Xbox 360 Microsoft абнавіла сеткавы сэрвіс *Xbox Live* і дадала да яго бясплатны варыянт падпіскі «Silver». *Xbox Live Silver* не патрабуе абаненцкай платы і даступны ва ўсіх варыянтах прыстаўкі. Усё, што трэба зрабіць карыстачу, — стварыць свой профіль. Пры гэтым ён атрымлівае доступ да афіцыйных форумаў прыстаўкі, доступ да Xbox Live Arcade і Marketplace і магчымасць мець зносіны з іншымі карыстачамі праз *Xbox Live*. У падпіску «Silver» не ўваходзіць паўнавартасная падтрымка сеткавай гульні, аднак у некаторых гульнях з адноснай сеткавай падтрымкай (напрыклад, *Viva Pinata*) карыстачы «Silver» змогуць гуляць па сетцы. «Silver»-акаўнт таксама падтрымліваюць галасавыя зносіны і відэаканферэнцыі, для працы якіх неабходны адмысловыя гарнітура і USB-камера Xbox Live Vision, адпаведна.

Асноўны варыянт падпіскі «Gold» падае карыстачу ўсе магчымасці «Silver», а таксама паўнавартасную сеткавую гульню, за межамі іншых сэрвісаў пра якія было сказана вышэй. Акрамя таго, уладальнікі платных уліковых запісаў могуць атрымліваць доступ да некаторых бясплатных файлаў некалькі раней, чым тыя, хто карыстаецца бясплатным акаўнтом. На 6 студзеня 2009 года ў *Xbox Live* было зарэгістравана больш 17 мільёнаў падпісантаў.

## Аксэсуары 
Для кансолі даступна шмат аксэсуараў, такіх як правадныя і бесправодныя кантролеры (джойстыкі), зменныя пярэднія панэлі, гарнітуры (бесправодная і правадная) і камера для гутарак па Live, клавіятура Messenger Kit для чата, карты памяці з ёмістасцю 128, 256, 512 мегабайт, цвёрдыя дыскі (120, 60 і 20 гігабайт) і яшчэ вельмі шмат рэчаў, стылізаваных пад Xbox 360.

* Wireless Headset — бесправодная гарнітура, працуе ў частотным дыяпазоне 2,4 Ггц на адлегласці да 9 метраў ад кансолі. Убудаванай батарэі хапае на 8 гадзін працы. Зарадка ажыццяўляецца з дапамогай прылады, якая ідзе ў камплекце.
* Wireless + PC AN08 — бесправодная гарнітура для ПК, працуе ў частотным дыяпазоне 2,4 Ггц на адлегласці да 9 метраў ад кантролера, сілкавальнага з USB ад ПК. Мае сумяшчальнасць з Xbox 360.
* Messenger Kit — клавіятура, убудавальная ў джойстык для хуткага набору паведамленняў. Падсвятленне клавіятуры дазваляе набіраць тэкст у цемры.
* Hard Drive — здымны цвёрды дыск. Ёсць варыянты на 20, 60, 120 і 250 Гб.
* HD-DVD Player — вонкавы аптычны прывад для чытання HD-DVD дыскаў. На дадзены момант выпуск спынены.
* Headset — правадная гарнітура для размоў голасам.
* Play & Charge Kit — дае дадатковы час для гульні, калі батарэі кантролера ўжо амаль разрадзіліся. Без падзарадкі можна гуляць каля 30 гадзін. Узровень зарада паказваецца адмысловым індыкатарам.
* Quick Charge Kit — сілкавальная прылада для зарадкі дзвюх акумулятарных батарэй.
* Universal Media Remote — мультымедыйны пульт для кіравання кансоллю. Мае падсвятленне для працы ў цемры.
* Wireless Networking Adapter — WiFi адаптар.
* Wireless Racing Wheel — бесправадны руль.
* Live Vision — камера для зносін у відэачатах і для гульняў, дзе рэалізавана распазнанне рухаў.
* Special Edition Faceplates — здымныя панэлі на корпус.

## Праект Natal 
**Праект Natal** () — кодавае імя праекта «кантролю без кантролера» (), распрацоўванага Microsoft, дзякуючы якому карыстач зможа ўзаемадзейнічаць з кансоллю без геймпада ці любых іншых маніпулятараў з дапамогай жэстаў, галасавых каманд, рухаў цела. Натал уяўляе сабой перыферыйную прыладу, якая далучаецца да прыстаўкі. У прыладу ўбудаваны дзве высакаякасныя відэакамеры, здольныя сканаваць трохмерную прастору і датчыкі распазнання голасу. Майкрасофт заяўляе, што прылада будзе сумяшчальна з усімі існымі мадэлямі Xbox 360.
Мяркуецца, што Natal можна будзе выкарыстоўваць як у гульнях, так і ў новым пакаленні прыкладанняў для Xbox 360, у тым ліку і ў NXE

## New Xbox Experience (NXE) 
Падчас прэс-канферэнцыі Microsoft на выставе E? 2008 была анансавана новая абалонка () — «The New Xbox Experience». Само меню стане трохмерным, а гульцы змогуць ствараць свае аватары, вонкава падобныя на Mii — аватараў уладальнікаў Nintendo Wii. Апроч новага дызайну, дадасца некалькі новых функцый. Стане магчымым часткова запісваць гульні на цвёрды дыск для змяншэння часу загрузкі падчас гульні і ўзроўню шуму кансолі, але дыск будзе патрэбны для праверкі на легальнасць і запуску гульні. Будзе дададзена магчымасць ствараць «вечарыны» *(Parties)* — своеасаблівыя чаты ці канферэнцыі сярод сяброў, падчас якіх можна абменьвацца паведамленнямі, фатаграфіямі і відэа, у прыватнасці, будзе рэалізавана магчымасць сумеснага прагляду набытых у *Xbox Live* фільмаў і серыялаў. Акрамя таго, дадасца частка Primetime, у якім карыстачы *Xbox Live* змогуць удзельнічаць у інтэрактыўных трохмерных версіях ТБ-перадач. Першай такой праграмай была заяўлена . Афіцыйна NXE выйшла ў свет 19 лістапада 2008. Але 1 лістапада 2008 на заходніх торэнтах з’явілася падрэзаная версія NXE (без функцыі Avatars), большасць уладальнікаў Xbox 360 ужо апрабавалі гэту версію і шматлікім яна спадабалася.

## Гульні для Xbox 360 
### Пачатковы спіс гульняў 
*Праекты, якія паступілі ў продаж адначасова з выйсцем прыстаўкі:*

* Amped 3
* Call of Duty 2
* FIFA 06: Road to FIFA World Cup
* GUN

* Kameo: Elements of Power
* Need for Speed: Most Wanted
* Perfect Dark Zero
* Project Gotham Racing 3

* Quake 4
* Ridge Racer 6
* Tony Hawk's American Wasteland
* Top Spin 2

### Найбольш вядомыя гульні 
* Ace Combat 6: Fires Of Liberation
* Army Of Two
* Army of Two The 40th Day
* Assassin's Creed
* Assassin's Creed 2
* Banjo-Kazooie: Nuts & Bolts
* Battlefield: Bad Company
* Batman Arkham Asylum
* BioShock
* Blazing Angels: Squadron of WWII
* Blue Dragon
* Brothers in Arms: Hell's Highway
* Burnout Paradise
* Call of Duty 2
* Call of Duty 4: Modern Warfare
* Call of Duty: World at War
* Call of Duty: Modern Warfare 2
* Crackdown
* Colin McRae: DiRT
* Colin McRae: DiRT 2
* Command & Conquer 3: Tiberium Wars
* Command & Conquer: Red Alert 3
* Conan
* Condemned: Criminal Origins
* Condemned 2: Bloodshot
* Dark Sector
* Dead or Alive 4
* Dead or Alive Xtreme 2
* Dead Rising
* Dead Space
* Devil May Cry 4
* Enchanted Arms
* Fairytale Fights
* Fable 2
* Fight Night Round 3
* Fight Night Round 4

* Final Fantasy XIII
* Fallout 3
* Far Cry 2
* F.E.A.R.
* F.E.A.R. 2: Project Origin
* Forza Motorsport 2
* Forza Motorsport 3
* Guitar Hero III: Legends of Rock
* Gears of War
* Gears of War 2
* Grand Theft Auto IV
* Grand Theft Auto IV: The Lost and Damned
* Grand Theft Auto IV: The Ballad of Gay Tony
* GRID
* Half-Life 2
* Half-Life 2: Episode One
* Half-Life 2: Episode Two
* Halo 3
* Halo Wars
* Halo 3: ODST
* Kameo: Elements Of Power
* Left 4 Dead
* Left 4 Dead 2
* Lost Odyssey
* Lost: Via Domus
* Lost Planet: Extreme Condition
* Mass Effect
* Mass Effect 2
* Mirror's Edge
* Midnight Club: Los Angeles
* Need for Speed: Undercover
* Need for Speed: Shift
* Ninety-Nine Nights
* Ninja Gaiden 2
* Perfect Dark Zero
* Prince of Persia

* Project Gotham Racing 4
* Prototype
* Quake 4
* Resident Evil 5
* Rock Band 2
* Rockstar Games Presents Table Tennis
* Rumble Roses XX
* Saint's Row
* Saint's Row 2
* Sonic the Hedgehog
* Stranglehold
* Tekken 6
* Test Drive Unlimited
* The Darkness
* Tomb Raider: Underworld
* Tom Clancy's Ghost Recon Advanced Warfighter 2
* Tom Clancy's Rainbow Six Vegas 2
* Tom Clancy's Splinter Cell: Double Agent
* Tom Clancy's Splinter Cell: Conviction
* The Elder Scrolls IV: Oblivion
* The Orange Box
* Tony Hawks RIDE
* Unreal Tournament III
* Virtua Fighter 5 Online
* Viva Pinata
* Viva Pinata: Trouble In Paradise
* WWE SmackDown vs RAW 2008
* WET

## Абарона ад капіравання і ўзлом прыстаўкі 
Як і шматлікія кансолі, Xbox 360 абсталявана сістэмай абароны ад капіравання, дапускалай запуск гульняў толькі з ліцэнзійных дыскаў. Аднак гэта сістэма была ўзламана шляхам перапрашыўкі прывада DVD-ROM прыстаўкі. Для ўзлому прывада, патрабуецца зняць гарантыйную пломбу (для акуратнага здымання, без пашкоджання, выкарыстоўваецца выграванне побытавым фенам для валасоў, на працягу 20-30 секунд).

Таксама кожны прывад DVD-ROM прыстаўкі мае свой унутраны ключ. Пры несупадзенні гэтага ключа з ключом, запісаным у мацярынскай плаце, запуск гульняў немагчымы.

Microsoft шукае і заносіць у чорны спіс (адключае ад Xbox Live) кансолі з перапрашытымі прывадамі.

## Тэхнічныя праблемы 
З самага свайго запуску ў 2006 годзе прыстаўка Xbox 360 атрымала «благую славу» ў прэсы і спажыўцоў з-за нізкай надзейнасці і вялікага працэнта браку.
 
Асноўнай праблемай з’яўляецца перагрэў сістэмы, які прыводзіць да паломкі прылады. Па меркаванні нямецкага тэхнічнага часопіса «c't», асноўным чыннікам гэтай паломкі з’яўляецца выкарыстанне няправільнага тыпа бяссвінцовага прыпою і недастатковага астуджэння. Дадзеная праблема ў канчатковым выніку была прызнана кампаніяй, так былы віцэ-прэзідэнт Interactive Entertainment Business, Entertainment and Devices Division у Microsoft Пітэр Мур (Peter Moore) прызнаў, што ўсё 11,6 млн кансоляў, выпушчаных за першыя 19 месяцаў продажаў, маюць сур’ёзную недапрацоўку, здольную прывесці да поўнай паломкі сістэмы. Аднак, Microsoft не пачала адклікаць усе кансолі, а замест гэтага павялічыла тэрмін гарантыі да трох гадоў.

У далейшым выпуск кансоляў з бракам спынілі і пачаўся выпуск адноўленых прыставак. Праблема перагрэву ў іх вырашаецца шляхам пераходу на новы 65-нм тэхпрацэс і павелічэнне эфектыўнасці астуджэння сістэмы за кошт усталёўкі больш моцных вентылятараў (прычым цішэйшых, чым у першай рэдакцыі), таксама быў даданы дадатковы радыятар. Пазней паступалі звесткі пра зламаныя кансолі, зробленых ужо па 65-нм тэхпрацэсу, але гэтыя выпадкі былі адзінкавымі і пасля было ўсталявана, што кансолі былі пашкоджаны ў выніку няправільнай эксплуатацыі (усталёўка каля крыніц цяпла, у замкнёнай прасторы, дзе парушана цыркуляцыя паветра, перасоўванне кансолі падчас працы і г. д.).
 
Другой тэхнічнай праблемай вельмі часта завецца тое, што прыстаўка нібы самаадвольна драпае дыскі. Аднак нават шматлікія тэсты, якія з’яўляюцца ў прэсе і доказы, што найбольш часта гэтаму схільныя прыстаўкі, абсталяваныя прывадам ад Toshiba (цяпер усталёўваюцца прывады ), не змаглі паўплываць на пазіцыю Microsoft, якая сцвярджае, што праблема выклікана выключна няправільнай эксплуатацыяй прыстаўкі, пра што сведчыць тое, што ва ўсіх выпадках дыск драпаўся з-за змены становішча кансолі падчас працы.

Яшчэ адна праблема Microsoft Xbox 360 — памылка E74. Меркавана, гэта праблема выклікана паломкай ANA/HANA чыпа, магчыма, з-за «гарачага» падлучэння апарата да ТБ ці праблемай з GPU.

## Рэвізіі версій Xbox 360: Xenon — Zephyr — Falcon — Jasper (Галоўныя адрозненні) 
Першая версія «жалезнага начыння» (рэвізія) прыстаўкі атрымала назву Xenon. Яе адметнымі асаблівасцямі было тое, што CPU і GPU (цэнтральны працэсар і графічны працэсар) былі выраблены па 90 nm тэхналогіі. А таксама ў кансоляў з жалезам Xenon адсутнічаў HDMI раздым.

Xbox 360 камплектаваўся і камплектуецца некалькімі рэвізіямі мацярынскіх плат: Xenon, Zephyr, Falcon і Jasper. Да Zephyr’a існавала толькі адна рэвізія, Xenon, яна была базавай і з’явілася пры выйсці Xbox 360 на рынак. На ўсіх мацярынскіх платах (акрамя Xenon) прысутнічае палепшаная сістэма астуджэння і HDMI-вывад. Кансолі на базе мацярынскай платы Falcon камплектуюцца блокам сілкавання з выходнай магутнасцю 175 ват, у адрозненне ад 203 ват на мацярынскіх платах Zephyr і старэйшых рэвізіях. Пазней выйшла рэвізія Jasper з блокам сілкавання 150 ват.

Самая старая (базавая) рэвізія Xbox 360 была ненадзейная, асноўнай праблемай гэтай рэвізіі быў перагрэў GPU. Старую версію лёгка адрозніць ад навейшых, палепшаных — у ёй адсутнічае HDMI порт. У дадзены момант рэвізія без HDMI порту ў продажы адсутнічае, пачынаючы ад снежня 2007 года ў продажы з’явілася рэвізія Zephyr з HDMI і дадатковым радыятарам для астуджэння GPU.

Наступнай рэвізіяй пасля Zephyr была рэвізія Falcon. У адрозненне ад Zephyr у рэвізіі Falcon ЦПП быў выраблены па новай 65 нм тэхналогіі, а ГПП па старой 90 нм тэхналогіі, праблема з перагрэвам была вырашана, але з’явілася новая, памылка Е74. Адрозніць рэвізію Falcon можна па блоку сілкавання магутнасцю 175 Ват.

З 23 кастрычніка 2008 года (першай была выяўлена кансоль з гэтай датай) з’явілася новая рэвізія кансолі Xbox 360 пад назвай Jasper, яе адрозненне ад Falcon і Zephyr складаецца ў тым, што і GPU і CPU зроблены па тэхналогіі 65 нм, што дазваляе паменшыць цеплавыпраменьванне і максімальна зменьшыць верагоднасць паломкі кансолі ад перагрэву. Першай з мацярынскай платай рэвізіі Jasper у продажы з’явілася версія Xbox 360 Arcade.

Адрозніць Jasper можна па блоку сілкавання. Выходная магутнасць БП рэвізіі Jasper — 150 ват, таксама змянілася сіла току: 12,1 А супраць 14,2 А ў Falcon і 16.5 А ў Zephyr (даныя пра сілу тока можна паглядзець на самай кансолі).

## Распрацоўка прыкладанняў 
Распрацоўка прыкладанняў (галоўным чынам гульнёвага кірунку) зараз з’яўляецца вельмі простай. З дапамогай XNA Game Studio можна даволі хутка стварыць высакаякасную гульню для Windows і адразу перанесці яе на XBOX360 і ZuneHD.
XBOX 360 дазваляе дзякуючы .NET Framework выкарыстоўваць мноства разнастайных прыкладанняў рознай скіраванасці. Ствараць іх у цэлым нескладана, спатрэбяцца толькі Visual Studio і XNA Game Studio.

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт
* Сэрвіс Xbox Live (недаступны для Расіі)

Катэгорыя:Xbox
Катэгорыя:Гульнявыя прыстаўкі
Катэгорыя:Microsoft