Арбацка-Пакроўская лінія

**Арба́цка-Пакро́ўская лі́нія** — трэцяя (храналагічна — другая) і самая працяглая лінія Маскоўскага метрапалітэна. Праходзіць з усходу на паўднева-захад праз самы цэнтр горада: станцыя «Плошча Рэвалюцыі» — адна з бліжэйшых да Чырвонай плошчы і Крамля.

У складзе лініі 22 станцыі; даўжыня — 45,1 км. На схемах пазначаецца сінім колерам і нумарам .

## Гісторыя 
13 сакавіка 1938 год новы ўчастак «Плошча Рэвалюцыі» — «Курская» быў падлучаны да ўчастку першай чаргі «Вуліца Камінтэрна» (цяпер «Аляксандраўскі сад») — «Кіеўская». Адкрыцце ўчастка адначасова з скасаваннем вілачныя руху па лініі, цяпер вядомай як Сакольніцкая, адбылося раней, чым адкрыцце Горкаўска-Замаскварэцкай лініі, аднак пасля афіцыйная нумарацыя ліній апынулася зваротнай (Арбацка-Пакроўская стала трэцяй, а Горкаўска-Замаскварэцкая — другі), што, верагодна, тлумачыцца наяўнасцю на Горкаўска-Замаскварэцкай лініі дэпо (ЦЧ-2). У мэтах паскарэння будаўніцтва запланаваныя станцыі «Ільінскія вароты» і «Пакроўскія вароты» не былі пабудаваныя, пад іх былі толькі пакінутыя зачыны (просталінейныя ўчасткі тунэляў на адлегласці шырыні платформы адзін ад аднаго). Гэтыя станцыі так і не пабудавалі да гэтага часу, і ў бліжэйшай перспектыве іх збудаванне таксама не плануецца.

Лінія была падоўжаная на ўсход у 1944 годзе да станцыі «Ізмайлаўская» (цяпер «Партызанская»). Таксама для эканоміі і паскарэння будаўніцтва запланаваныя ў першапачатковым праекце лініі станцыі «Гарохаўская вуліца», «Плошча Баўмана», «Бакунінская вуліца» і «Міронаўская вуліца» былі выключаны, без пакідання задзелаў.

У 1941 годзе, пасля траплення бомбы ў тунэль мелкага залажэння «Арбацкая» — «Смаленская» стала відавочнай неабароненасць гэтага ўчастка метро. Было прынята рашэнне аб замене гэтага ўчастка новым, глыбокім. У 1953 годзе быў пабудаваны новы ўчастак Арбацка-Пакроўскай лініі «Плошча Рэвалюцыі» — «Кіеўская», які цалкам дубліраваў стары, пры гэтым ўчастак мелкага залажэння «Калининская» (так называлася станцыя «Вуліца Камінтэрна» з 1946 года, з 1990 года «Аляксандраўскі сад») — «Кіеўская» быў закрыты і адкрыты нанова толькі ў 1958 годзе ў складзе Філёўская лініі. У выніку ў Маскве па дзве незалежныя «Арбацкія» і «Смаленскія». «Смаленскія» ў адносна недалёкай перспектыве будуць аб’яднаны ў перасадачны вузел разам са станцыяй «Плюшчыха» Калінінска-Солнцаўскай лініі.

Па афіцыйнай версіі, неабходнасць будаўніцтва была абумоўлена вялікім перападам глыбіні паміж станцыямі «Плошча Рэвалюцыі» і «Вуліца Камінтэрна», хоць падобныя перапады ўжо былі да таго часу ў маскоўскім метро; але ёсць версіі, што за «Кіеўскай» тунэль быў працягнуты да Кунцевской дачы Сталіна і сама лінія такім чынам станавілася падземнай урадавай трасай. Версія стратэгічнага характару лініі ўскосна пацвярджаецца і залай станцыі «Арбацкая», якая будучы размешчанай у квартале, займаным Генеральным штабам, пры неабходнасці ператваралася ў велізарны бункер, злучаны з некалькімі падземнымі лініямі метрапалітэна.

Пасля будаўніцтва дэпо «Ізмайлава» ў 1950 годзе з’явілася магчымасць падаўжэння лініі на ўсход за кошт будаўніцтва ў дэпо наземнай станцыі «Першамайская», што і было зроблена ў 1954 годзе.

Часовая станцыя была зачынена і пераабсталяваная пад памяшкання дэпо пасля будаўніцтва ўчастка «Измайловская» (цяпер «Партызанская») — «Першамайская» ў 1961 годзе.

У 1963 годзе лінія была прадоўжана да станцыі «Шчолкаўская», якая застаецца канцавой па цяперашні час.

6 мая 2003 года было завершана будаўніцтва станцыі «Парк Перамогі», якая прадоўжыла лінію ў заходнім напрамку пасля 50-гадовага знаходжання станцыі «Кіеўская» канцавой на лініі.

7 студзеня 2008 года адкрыліся ўчастак «Парк Перамогі» — «Кунцаўская» (прамежкавая станцыя «Славянскі бульвар» адкрылася 9 месяцамі пазней) і ўчастак «Крылацкае» — «Страгіно» з зачынам пад станцыю «Троіца-Лыкава». Адначасова, участак Філёўскай лініі «Кунцаўская» — «Крылацкае» перайшоў да Арбацка-Пакроўскай лініі.

26 снежня 2009 года адкрыўся ўчастак «Стррагіно» — «Міціна» з прамежкавымі станцыямі: «Мякініна» і «Валакаламская», а таксама метрамостам цераз Масква-раку. «Мякініна» стала першай станцыяй, якая знаходзіцца на тэрыторыі Маскоўскай вобласці. 28 снежня 2012 года адкрылася станцыя «Пятніцкая шаша».

У апошнія гады пачалася замена найбольш старых, выпрацавалі свой рэсурс, эскалатараў. Замены былі праведзены на станцыях «Курская» (1997—2000) і «Плошча Рэвалюцыі» (2002—2004, 2008—2010). Завершана замена эскалатараў на адзіным выхадзе станцыі «Сямёнаўская», якая запатрабавала закрыцця станцыі (2005—2006), зноў адкрыты пасля рамонту вестыбюль і эскалатары станцыі «Арбацкая» (у 2006—2007). Таксама скончана замена эскалатараў адзінага выхаду на станцыі «Электразаводская». Працы пачаліся ў траўні 2007 года і былі завершаны 28 лістапада 2008 года. Тэрміны заканчэння работ былі істотна ссунутыя ў параўнанні з першапачатковымі (май 2008 года) з-за зрыву кампаніяй «ЭЛЭС» паставак эскалатараў. Падчас рамонту (як у выпадку з «Сямёнаўскай») цягнікі праходзілі станцыю без прыпынку, на паверхні быў пушчаны аўтобусны маршрут «М», які злучыў суседнія станцыі, праезд у якім трэба было аплачваць па тарыфе наземнага транспарту). 8 лютага 2015 года для замены эскалатараў зачынена станцыя «Баўманская». 24 снежня 2015 года станцыя была зноў адкрыта, але ўжо з павялічанай прапускной здольнасцю: на ей былі заменены ўсе эскалатары, іх колькасць было павялічана з трох да чатырох, а колькасць турникетных ліній павялічылася ўдвая.

## Спасылкі 
* Сайт 

Катэгорыя:Лініі Маскоўскага метрапалітэна
Катэгорыя:З’явіліся ў 1938 годзе
Катэгорыя:1938 год у Маскве