open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Радастаўскі сельсавет

**Ра́дастаўскі сельсавет** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Драгічынскага раёна Брэсцкай вобласці Беларусі. Цэнтр — вёска Радастава.

Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Дзівінскага раёна Брэсцкай вобласці БССР. Цэнтр — вёска Радастаў. З 8 жніўня 1959 года ў складзе Драгічынскага раёна. 5 сакавіка 1981 года цэнтр сельсавета перайменаваны ў Радастава. На 1 студзеня 1974 года ў складзе Радастаўскага сельсавета было 5 населеных пунктаў.

Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 2320 чалавек, з іх 98,7 % — беларусы, 0,6 % — украінцы, 0,5 % — рускія; паводле перапісу 2019 года — 1757 чалавек.

На тэрыторыі сельсавета знаходзіцца Радастаўскі біялагічны заказнік.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.


Катэгорыя:Былыя сельсаветы Дзівінскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1940 годзе
Восаўцы (Драгічынскі раён)

**Во́саўцы** (, ) — аграгарадок у Драгічынскім раёне Брэсцкай вобласці. Адміністрацыйны цэнтр Асавецкага сельсавета.

## Славутасці 
* Царква Святога Міхаіла Арханёла

## Вядомыя асобы 
* Алена Аляксандраўна Ігнацюк — беларуская паэтэса
* Сяргей Канстанцінавіч Паўловіч (1875—1940) — беларускі педагог, публіцыст, грамадскі і культурны дзеяч.
* Мікола Трафімчук — беларускі паэт.
## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Восаўцы на сайце Radzima.org
* 
* 

Катэгорыя:Асавецкі сельсавет (Драгічынскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Драгічынскага раёна
Радастава

**Ра́дастава** (, ) — аграгарадок у Беларусі, у Драгічынскім раёне Брэсцкай вобласці. Адміністрацыйны цэнтр Радастаўскага сельсавета.

## Геаграфія 
Знаходзіцца за 40 км у напрамку на паўднёвы захад ад горада Драгічын, за 102 км ад Брэста, за 40 км ад чыгуначнай станцыі Драгічын.

## Насельніцтва 
* 2001 год — 1528 жыхароў, 571 двор.

## Славутасці 
* Свята-Пакроўская царква 1862 г. 

## Вядомыя асобы 
* Валерый Паўлавіч Вакульчык (нар. 1964) — беларускі ваенны дзеяч, старшыня Камітэта дзяржаўнай бяспекі Рэспублікі Беларусь, генерал-лейтэнант.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Радастаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Драгічынскага раёна
Аляксеевічы

**Аляксе́евічы** (, ) — вёска ў Драгічынскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Немяржанскага сельсавета.

У 1948—1954 гадах цэнтр Аляксеевіцкага сельсавета.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Немяржанскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Драгічынскага раёна
Немяржанскі сельсавет

**Немяржа́нскі сельсавет** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Драгічынскага раёна Брэсцкай вобласці Беларусі. Цэнтр — вёска Нямержа.

Утвораны 12 кастрычніка 1940 года як Нямержаўскі сельсавет у складзе Драгічынскага раёна Палескай вобласці БССР. З 8 студзеня 1954 года ў Брэсцкай вобласці. 16 ліпеня 1954 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Аляксеевіцкага сельсавета. 21 студзеня 1961 года ў склад сельсавета з Хомскага сельсавета перададзены вёскі Маркавічы і Чарнеевічы, якія 16 мая 1988 года вернуты ў склад Хомскага сельсавета. На 1 студзеня 1974 года ў складзе Немяржанскага сельсавета было 13 населеных пунктаў. 20 жніўня 2021 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Вулькаўскага сельсавета (5 населеных пунктаў: аграгарадок Вулька, вёскі Асаўляны, Белянок, Ласінцы, Сіманавічы).

Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года (7 населеных пунктаў) — 1090 чалавек, з іх 94,6 % — беларусы, 4,0 % — украінцы, 1,3 % — рускія; паводле перапісу 2019 года (7 населеных пунктаў) — 745 чалавек.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.

## Спасылкі 
* Сельскія выканаўчыя камітэты Драгічынскага раёна 


Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1940 годзе
Нямержа (Драгічынскі раён)

**Няме́ржа** (, ) — вёска ў Драгічынскім раёне Брэсцкай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр Немяржанскага сельсавета.

## Геаграфія 
Вёска знаходзіцца за 16 км у напрамку на паўночны захад ад Драгічына, за 126 км ад Брэста, за 23 км ад чыгуначнай станцыі Драгічын.

## Насельніцтва 
* 2000 год — 407 жыхароў, 149 двароў.

## Інфраструктура 
У вёсцы дзейнічае ДУА Немяржанская сярэдняя школа, фельчарска-акушэрскі пункт, бібліятэка, аддзяленне сувязі, разлікова-касавы цэнтр «Беларусбанка», прыватнае прадпрыемства «ЖаркоТоргСервис».

## Памятныя мясціны 
* Помнік землякам, якія загінулі ў Вялікую Айчынную вайну.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Немяржанскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Драгічынскага раёна
Імянін (Драгічынскі раён)

**Імяні́н** (, ) — аграгарадок у Драгічынскім раёне Брэсцкай вобласці. Адміністрацыйны цэнтр Імянінскага сельсавета. Размешчаны за 23 кіламетры на паўночны захад ад горада і 16 кіламетраў ад чыгуначнай станцыі Драгічын, 94 кіламетры ад Брэста.

## Назва 
Самае малое ад сярэдзіны 18 да сярэдзіны 19 ст. тут фіксавалася прозвішча Іменінскі (*Imieniński*). Было мёрскае Іменка, падвіленскае Іменовіч. Ёсць латышскае *Imens*.

## Насельніцтва 
* 317 двароў, 780 жыхароў (1997)

## Назва вёскі 
Адметна, што афіцыйная назва вёскі дастаткова рэдка ўжываецца вяскоўцамі і жыхарамі навакольных вёсак, асабліва сярод насельніцтва сталага ўзросту. Часцей карыстаюцца мясцовай назвай — **Тарака́нь** (*мясцовы дыялект*). Афіцыйная назва ўжываецца пераважна ў множным ліку — **Імініны** (*мясцовы дыялект*).

## Інфраструктура 
* Сярэдняя школа
* Дом культуры
* Бібліятэка
* Амбулаторыя
* Аддзяленне сувязі

## Славутасці 
* Тараканьскі Богаяўленскі манастыр

## Вядомыя асобы 
* Пётр Якаўлевіч Грыцук (1927—2006?) — беларускі жывёлавод, Герой Сацыялістычнай Працы (1966)
## Крыніцы 
## Літаратура 
* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т.7: Застаўка — Кантата / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн.: Белэн, 1998. — 608 с.: іл. ISBN 985-11-0279-2

## Спасылкі 
Катэгорыя:Імянінскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Драгічынскага раёна
Віры

**Віры́** (, ) — вёска ў Драгічынскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Імянінскага сельсавета.

## Назва 
Было старое віленскае прозвішча Вір, горадзенскае Вірэвіч, з-пад Горадні (Азёры) - Вірэйшэвіч, з Эйсмантаў Віровіч. Аснова *Vir*- выкарыстоўвалася ў старажытных балцка-літоўскіх імёнах.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Імянінскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Драгічынскага раёна
Імянінскі сельсавет

**Імяні́нскі сельсавет** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Драгічынскага раёна Брэсцкай вобласці Беларусі. Цэнтр — аграгарадок Імянін.

Утвораны 16 ліпеня 1954 года ў складзе Антопальскага раёна Брэсцкай вобласці БССР шляхам аб’яднання Дзераўноўскага і Заніўеўскага сельсаветаў. Падчас утварэння сельсавета вёска Тыневічы перададзена ў склад Аляксеевіцкага сельсавета Драгічынскага раёна, вёска Пацы — у склад Брашэвіцкага сельсавета Драгічынскага раёна. Пасля скасавання Антопальскага раёна 8 жніўня 1959 года ўвайшоў у склад Драгічынскага раёна. На 1 студзеня 1974 года ў складзе Імянінскага сельсавета было 9 населеных пунктаў.

Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 1477 чалавек, з іх 92,2 % — беларусы, 4,9 % — украінцы, 2,1 % — рускія; паводле перапісу 2019 года — 1110 чалавек.

У складзе сельсавета 9 населеных пунктаў: Брадок, Віры, Дзераўная, Заніўе, Зёлава, Імянін, Мосткі, Сукачы, Татар’я.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / С.Д. Гриневич и др. — Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Т. 2: (1944―1980 гг.). — Минск: «Беларусь», 1987. — 283 с.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.


Катэгорыя:Былыя сельсаветы Антопальскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1954 годзе
Вядомыя вывяржэнні вулкана Тоба

]]

Паводле геалагічных і архелагічных звестак адрозніваюць тры вывяржэнні вулканічнай сістэмы Тоба, якія, паводле адноснага ўзросту, называюць «маладой», «сярэдняй» і «старой» падзеямі (у англамоўнай наменклатуры — Young, Middle і Old Toba Tuff, а ў скаротах — YTT, MTT, OTT, адпаведна).

## Старая падзея, OTT 
Каля 800 тыс. гадоў таму, сіла не меней за VEI 7. Утворана кальдэра Сібандунг (Sibandung).

## Сярэдняя падзея, MTT 
Каля 500 тыс. гадоў таму, сіла не меней за VEI 7. Утворана кальдэра Харангаол (Haranggaol).

## Маладая падзея, YTT 
Каля 73±4 тыс. гадоў таму, у час лета Паўночнага паўшар’я, сіла VEI 8. Вывяржэнне адбывалася праз кальдэру Сібандунг (Sibandung).

Найбольшы вядомы вулканічны катаклізм на Зямлі за апошнія 28 млн гадоў. Было выкінута зв. 2800 куб.км горных парод (у эквіваленце DRE).

Попел засыпаў тэрыторыі Зондскіх, Андаманскіх, Нікабарскіх а-воў, Шры-Ланкі, п-ву Індастан, большасці Паўднёва-Усходняй Азіі, верагодна, трапіў у значных колькасцях на землі Блізкага Усходу і Усходняй Афрыкі. Пласт попелу ў цэнтральнай Індыі меў магутнасць 3—6 м, у пэўных частках Малайскіх а-воў — да 9 м.

Парадаксальным чынам, астравы Ментавай, параўнальна недалёкія (350 км на ПдЗ) ад эпіцэнтру, пазбеглі засыпання попелам, дзякуючы мусонным ветравым сістэмам летняга перыяду, што дало магчымасць захавацца іх ўнікальным флоры і фаўне, і ставіла пэўны час пад пытанне катастрафічны маштаб падзеі.

Аб’ём лававых патокаў склаў да 1000 куб.км, лава разлілася па востраве Суматра ад берагу да берагу, займаючы 20—30 тыс. кв.км, дасягаючы таўшчыні 50—150 м (месцамі да 400 м) каля кальдэры, і ў сяр. 50 м па востраве.

У атмасферу трапіла да 1010 т сернай кіслаты.

Апроч знішчэння жыцця ў выніку выпадання попелу, вывяржэнне мела катастрафічны ўплыў на клімат усёй Зямлі, правакуючы, ва ўмовах перыяду пахаладання, паскораны прыход ледавіковай эпохі значнай інтэнсіўнасці і працягласці. Раптоўныя кліматычныя змены прывялі да вымірання шматлікіх біялагічных супольнасцяў, у т.л., да ўтварэння гэтак званага «бутэлечнага рыльца» у генатыпе чалавека.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* George Weber. Toba Volcano. http://www.andaman.org/BOOK/originals/Weber-Toba/ 

Катэгорыя:Вулканізм
Тоба
Эфект бутэлечнага рыльца

**Эфект бутэлечнага рыльца**, **«генетычны корак»** () — нефармальная, умоўная назва, якой азначаецца гвалтоўнае скарачэнне генафонду чалавецтва, выкліканае, найбольш імаверна, катастрафічным вывяржэннем вулкана Тоба каля 73 тыс. гадоў таму, а таксама спрычыненымі вывяржэннем глабальнымі кліматычнымі зменамі, якія трывалі да некалькіх тысяч гадоў.

З-за сваёй слабой здольнасці да прыстасавання, тагачасная папуляцыя *Homo sapiens* была вынішчана не толькі на плошчы масіўнага выпадання попелу, якая амаль супадала з тэрыторыяй ранняга рассялення чалавецтва (Усходняя Афрыка, даліна Нілу, Блізкі Усход, Пярэдняя Азія, магчыма, Індыя), але і ва ўсіх новаўтвораных палеа-арктычных кліматычных зонах; так, у міжземнаморскім рэгіёне ранняя папуляцыя *Homo sapiens* была замененая лепей адаптаванымі да холаду неандэртальцамі.

Ацэнкі зніжэння разнастайнасці папуляцыі чалавецтва вагаюцца ад 40—600 жанчын (разам, верагодна, меней за 3000 індывідаў), 500—3000 жанчын, 1000—4300 індывідаў да мін. 10000 жанчын рэпрадукцыйнага ўзросту. Месцам, дзе захавалася папуляцыя чалавецтва, відавочна, была Усходняя Афрыка, на поўдзень ад экватара.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* George Weber. Toba Volcano. У Сеціве 

Катэгорыя:Папуляцыйная генетыка
Катэгорыя:Эвалюцыйная біялогія
Сукачы (Драгічынскі раён)

**Сукачы́** (, ) — вёска ў Драгічынскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Імянінскага сельсавета.

## Назва 
Якраз у гэтым рэгіёне, з-пад Кобрыні, у 1563 г. фіксавалася прозвішча Сукачэвіч. У 19 ст. фіксавалася слонімскае Сукач. Ёсць латышскае *Sukačs*.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Імянінскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Драгічынскага раёна
Барбарыс

**Барбары́с** (*Berberis*) — род кветкавых раслін сямейства барбарысавых.

## Батанічнае апісанне 
Калючыя кусты з простым лісцем. Кветкі жоўтыя, сабраныя ў гронкі, радзей адзіночныя. Плады — аранжава-чырвоныя, пурпуровыя або сінявата-чорныя ягады.

Дэкаратыўныя ў час цвіцення і плоданашэння. Выкарыстоўваюць барбарыс для салітэрнай і групавой пасадак, стварэння жывых агароджаў. Размнажаюць насеннем і вегетатыўна (зялёнымі чаранкамі і дзяленнем куста). Сяўбу праводзяць восенню свежасабраным насеннем або вясною пасля двухмесячнай стратыфікацыі пры тэмпературы 2—5&nbsp;°C. Для дэкаратыўнага садоўніцтва рэкамендуюцца  (да 3 м),  і яго пурпуровалістая форма (1,5—2,5 м),  і яго выключна дэкаратыўная пурпуровалістая форма (каля 1 м).

## Выкарыстанне 
Выкарыстоўваюцца ў харчовай і фармацэўтычнай прамысловасці. Да глебавых умоў непатрабавальныя. Засухаўстойлівыя. Святлолюбівыя, паддаюцца падстрыганню. Пасля высечкі даюць вельмі шмат парасткаў. Добра пераносяць перасадку. Меданосы. Пашкоджваюцца іржаўным грыбам збожжавых злакаў.

У Беларусі дзікарослы 1 від — .

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Энцыклапедыя сельскага гаспадара. — Мн.: БелЭн, 1993. ISBN 5-85700-079-3
* *Анціпаў В. Р., Вынаеў Г. У.* Барбарыс //  — С. 235—236.

Катэгорыя:Барбарысавыя
Зёлава

**Зёлава** (, ) — вёска ў Драгічынскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Імянінскага сельсавета.

## Славутасці 
* Тэрыторыя былой Троіцкай царквы з уцалелай брамай-званіцай (1842). Драўляная пяцізрубная царква з рысамі класіцызму знішчана пажарам у 2002 г. Спачатку разглядалася пытанне аб аднаўленні царквы ў першапачатковым выглядзе, але ў 2012 г. на месцы былога храма была ўзвядзена новая царква. — 
## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Імянінскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Драгічынскага раёна
Мосткі

**Мо́сткі** (, ) — вёска ў Драгічынскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Імянінскага сельсавета.

Уласнай школы няма, школьнікі наведваюць васьмігадовую школу ў Дзераўной, якая размяшчаецца ў адлегласці 1-3 кіламетраў ад Мостак. Ёсць свая лаўка. З раённым цэнтрам вёска звязана аўтобусным маршрутам Драгічын — Мосткі, аўтобусы ходзяць кожны дзень на досвітку і ўвечары. Шмат вяскоўцаў працуе ў Дзераўной. На ўездзе ў населены пункт з дзераўнянскага напрамку перад пачаткам вёскі стаіць крыж.

## Вядомыя асобы 
* Мікалай Мікалаевіч Труш — беларускі матэматык.
## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Імянінскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Драгічынскага раёна
Драгічынскі сельсавет

**Драгі́чынскі сельсавет** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Драгічынскага раёна Брэсцкай вобласці Беларусі. Цэнтр — горад Драгічын (не ўваходзіць у склад).

Утвораны 12 кастрычніка 1940 года як **Старасельскі сельсавет** у складзе Драгічынскага раёна Палескай вобласці БССР. Цэнтр — вёска Стараселле. З 8 студзеня 1954 года ў Брэсцкай вобласці. 20 мая 1958 года ў склад сельсавета з Вулькаўскага сельсавета перададзена вёска Навікі. 8 сакавіка 1960 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Ліпнікаўскага сельсавета. 27 ліпеня 1965 года ў сувязі з уключэннем вёскі Стараселле ў межы гарадскога пасёлка Драгічын сельсавет перайменаваны ў Драгічынскі, цэнтр перанесены ў гарадскі пасёлак (з 10 лістапада 1967 года — горад) Драгічын, таксама ў склад Драгічына ўключаны вёскі Броннае і Зарэчка Старасельскага сельсавета. На 1 студзеня 1974 года ў складзе Драгічынскага сельсавета было 18 населеных пунктаў. 1 снежня 1975 года ў склад сельсавета з Закозельскага сельсавета перададзены вёскі Нагор’е і Пярковічы. 17 верасня 2013 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Гутаўскага сельсавета (вёскі Агдэмер, Вавулічы, Гутава, Дробаты, Сорацні).

Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года (18 населеных пунктаў) — 4025 чалавек, з іх 96,6 % — беларусы, 1,8 % — рускія, 1,3 % — украінцы; паводле перапісу 2019 года (23 населеныя пункты) — 3898 чалавек.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.

## Спасылкі 
* Сельскія выканаўчыя камітэты Драгічынскага раёна 


Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1940 годзе
Дубавое

Назву **Дубаво́е** маюць:

## Населеныя пункты 
### Беларусь 
* Брэсцкая вобласць:
** Дубавое — вёска ў Драгічынскім раёне
** Дубавое — вёска ў Камянецкім раёне
** Дубавое — вёска ў Кобрынскім раёне

* Віцебская вобласць:
** Дубавое — вёска ў Аршанскім раёне
** Дубавое — вёска ў Докшыцкім раёне
** Дубавое — былая вёска ў Мёрскім раёне
** Дубавое — вёска ў Серкавіцкім сельсавеце Талачынскага раёна
** Дубавое — былая вёска ў Талачынскім сельсавеце Талачынскага раёна
** Дубавое — вёска ў Шаркаўшчынскім раёне 

* Магілёўская вобласць:
** Дубавое — вёска ў Асіповіцкім раёне
** Дубавое — вёска ў Кіраўскім раёне

* Мінская вобласць:
** Дубавое — вёска ў Вілейскім раёне
** Дубавое — вёска ў Крупскім раёне
** Дубавое — вёска ў Пухавіцкім раёне

## Гл. таксама 
* Дубавэ
Дуброва (Драгічынскі раён)

**Дубро́ва** () — вёска ў Драгічынскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Драгічынскага сельсавета.

## Насельніцтва 
## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Драгічынскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Драгічынскага раёна
Ліпнікі (Драгічынскі раён)

**Лі́пнікі** (, ) — аграгарадок у Беларусі, у Драгічынскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Драгічынскага сельсавета.

У 1940—1960 гадах цэнтр Ліпнікаўскага сельсавета.

## Геаграфія 
Знаходзіцца за 6 км у напрамку на ўсход ад горада Драгічын.

## Насельніцтва 
* 1999 год — 1420 жыхароў, 578 двароў.

## Памятныя мясціны 
* Помнік землякам, загінуўшым у Вялікую Айчынную вайну.
* Свята-Успенская царква (1991)

## Вядомыя асобы 
* Аркадзь Фядосавіч Рылюк (нар. 1934) — беларускі хірург, доктар медыцынскіх навук, прафесар.
* Георгій Якаўлевіч Рылюк (1935—2006) — беларускі географ. Кандыдат геаграфічных навук (1974), дацэнт (1976), прафесар.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Драгічынскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Драгічынскага раёна
Суткі (значэнні)

Назву **суткі** маюць:

* Суткі — прамежак часу
* Суткі — вёска ў Драгічынскім сельсавеце Драгічынскага раёна Брэсцкай вобласці
Шэньчжэнскі метрапалітэн

**Шэньчжэнскі метрапалітэн** (кіт. 深圳地铁) — метро ў горадзе Шэньчжэнь у кітайскай правінцыі Гуандун. Пабудавана ў 1999 годзе, уведзена ў эксплуатацыю 28 снежня 2004 года. Шэньчжэн стаў шостым горадам Кітая з метрапалітэнам пасля Пекіна, Ганконга, Цяньцзіня, Шанхая і Гуанчжоў. Перавозкі пасажараў ажыццяўляюцца пакуль што па дзвюх лініях: першай і чацвёртай. Агульная працягласць дзеючых ліній Шэньчжэнскага метрапалітэна — 21.866 метраў, усяго гарадскі пасажырапаток абслугоўваюць 19 перасадачных станцый.

Катэгорыя:Метрапалітэны Кітая
Катэгорыя:Транспарт у Шэньчжэні
Царкоўнаславянская мова

**Царкоўнаславянская мова** — пазнейшыя формы стараславянскай мовы, якія ўжываюцца пераважна ў богаслужэнні ў славянскіх краінах. Пісьменнасць на аснове кірыліцы і глаголіцы. Пачынальнікамі царкоўнаславянскай моўнай традыцыі лічацца Кірыл і Мяфодзій.

Існуе некалькі ізводаў (варыянтаў або рэдакцый) царкоўнаславянскай мовы, якія развіліся са стараславянскай пад уплывам жывых славянскіх гаворак.

Першаю друкаванаю кнігаю на царкоўнаславянскай мове стаў  (), выдадзены ў 1483 годзе вуглаватаю глаголіцаю. Трохі пазней, у 1491 годзе, у Кракаве кірыліцаю былі надрукаваны 5 літургічных кніг (у тым ліку ).

## Старацаркоўнаславянская мова 
Стараславянская мова — мова самых старажытных вядомых славянскіх пісьмовых помнікаў (10—11 ст.). У яе аснове ляжаў паўднёваславянскі салунскі дыялект, аднак з самага пачатку стараславянская мова насіла характар наднацыянальнай мовы, зразумелай усім славянскім плямёнам.

У далейшым стараславянская мова атрымала назву «царкоўнаславянская мова», яшчэ пазней — «старацаркоўнаславянская мова» (гл. Падзел царкоўнаславянскай мовы).

## Ізводы царкоўнаславянскай мовы 
Царкоўнаславянская мова была мовай помнікаў славянскай пісьменнасці, якія ствараліся на ўзор перакладаў Кірылы і Мяфодзія, аднак набылі мясцовыя асаблівасці. Таму ў мовазнаўчай літаратуры сустракаюцца тэрміны «царкоўнаславянская мова усходнеславянскага ізводу (рэдакцыі)», «царкоўнаславянская мова балгарскай, македонскай, сербскай, харвацкай глагалічнай рэдакцыі».

## Падзел царкоўнаславянскай мовы 
Каб дадаткова адрозніваць царкоўнаславянскую мову пазнейшых часоў, быў уведзены падзел на старацаркоўнаславянскую мову (мова помнікаў пісьменнасці 10—11 ст.) і царкоўнаславянскую мову (мова больш сучасных, аж да 19 ст., помнікаў царкоўнаславянскай пісьменнасці).

## Сучаснае ўжыванне 
За нашым часам з’яўляецца асноўнай літургічнай мовай Праваслаўнае Царквы ў Рускай Праваслаўнай Царкве, Балгарскай Праваслаўнай Царкве, ва Украінскай Праваслаўнай Царкве, у Беларускай Праваслаўнай Царкве.

Выкарыстоўваецца ў Сербскай Праваслаўнай Царкве і Польскай Праваслаўнай Царкве, часткова выкарыстоўваецца ў Амерыканскай і Чэшскай і Славацкай Праваслаўнай Цэрквах. Выкарыстоўваецца таксама ў іншых рэлігійных супольнасцях, напрыклад, такіх як Македонская Праваслаўная Царква, Чарнагорская Праваслаўная Царква, Ісцінна-Праваслаўная Царква і г.д. Мае ўжыванне ў Беларускай грэка-каталіцкай царкве (нароўні з беларускай), Украінскай грэка-каталіцкай царкве (нароўні з украінскай) і Расійскай грэка-каталіцкай царкве, часам выкарыстоўваецца ў іншых грэка-каталіцкіх і рымска-каталіцкіх цэрквах славянскіх краін.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* *Будзько І.* Гістарычная лінгвістычная тэрміналогія: генезіс, дублетнасць і перспектывы развіцця // Гістарычны альманах. Том 9. 2003. — Гродна, 2003. — С.164—168.

Катэгорыя:Славянскія мовы
Порт-о-Прэнс

**Порт-о-Прэнс** () — сталіца і найбуйнейшы горад Гаіці, на захадзе вострава Гаіці. Насельніцтва складае 1 082 800 жыхароў (2007).

Заснаваны ў 1749 годзе. Галоўны порт краіны. Міжнародны аэрапорт. Палітычны, эканамічны і кульутрны цэнтр краіны. Прамысловасць: цукровая, вытворчасць рому, тытунёвая, тэкстыльная, цэментная. Універсітэт. Музеі: народаў Гаіці, Нацыянальны.

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Вядомыя асобы 
* Мікаэль Жан
* Франсуа Дзювалье
* Рэнэ Прэваль — прэзідэнт Гаіці ў 2006—2011 г., а таксама з 7 лютага 1996 па 7 лютага 2001 гг.

## Гл. таксама 
* Заліў Ганаў

## Літаратура 
* 

## Крыніцы 
Катэгорыя:Гарады Гаіці
Гнезна (Ваўкавыскі раён)

**Гне́зна** (, ) — аграгарадок у Ваўкавыскім раёне Гродзенскай вобласці. Адміністрацыйны цэнтр Гнезнаўскага сельсавета. Размешчана на рацэ Рось за 7 км ад г. Ваўкавыска. Насельніцтва 523 чал. (2007).

## Гісторыя 
Упершыню Гнезна (пад назвай *Гняздо*) згадваецца ў XV стагоддзя як дзяржаўны маёнтак, які перайшоў у карыстанне Манівідаў. У 1449 вялікі князь Казімір перадаў «дворац Гняздо» Мікалаю Вашчылавічу. Пазней маёнтак зрабіўся прыватнай уласнасцю Шамятовічаў (Шэметаў). У 1524 яны пачалі будаўніцтва будову мураванага касцёла Святога Міхаіла Архангела — помніка готыкі.

[thumb|злева|Сядзіба, здымак да [1939]]

У 1555 Гнезна набыў Геранім Хадкевіч, які ажаніўся з Ганнай Шамятовіч. Па смерці Г. Хадкевіча, у 1561 яго дачка Альжбета і яе муж Шчасны Галоўчынскі ў 1574 перадалі частку маёнтку — фальварак Гнезна — Я. Алендскаму. Астатнюю частку ў 1597 атрымаў Марцін Акунь, у нашчадкаў якога ў 1629 маёнтак набыў гарадзенскі падсудак Яўстах Кірдзей, нашчадкі якога валодалі ім да 1712. Па смерці М. Кірдзея (відаць, бяздзетнага) маёнтак адыйшоў да яго пляменнікаў Ромераў, якія ў 1730 выкупілі ў Алендскіх фальварак і такім чынам аб’ядналі гнезнаўскія ўладанні.

У XVII—XVIII стст. Гнезна мела статус мястэчка, ядром якога стала тэрыторыя вакол касцёла. У 1787 да бакавага ўвахода касцёла прыбудавалі рызніцу. У XVII—XIX стст., часам у пач. XX было вядома пад назвай Гнезная.
. Малюнак Н. Орды]]
У выніку трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай (1795) Гнезна апынулася ў складзе Расійскай імперыі, у Ваўкавыскім павеце Гродзенскай губерні. У 1-й пал. XIX ст. мястэчка перайшло ў валоданне Тарасовічаў.

Згодна з Рыжскім мірным дагаворам (1921) Гнезна апынулася ў складзе міжваеннай Польскай Рэспублікі, дзе зрабілася цэнтрам гміны Ваўкавыскага павета Беластоцкага ваяводства.

У 1939 Гнезна ўвайшло ў БССР. Статус паселішча панізілі да вёскі. З 28 ліпеня 1967 года цэнтр сельсавета.

## Насельніцтва 
* **XXI стагоддзе**: 1 студзеня 2007 — 523 чал.

## Славутасці 
* Касцёл Святога Міхаіла Архангела (1524—1527)
* Сядзібна-паркавы комплекс Тарасовічаў (XIX ст.)

## Крыніцы 
## Літаратура 
* У. Пярвышын. Рэдкая знаходка // . С.31—32.
* Gniezno //  S. 629.

## Спасылкі 
* в. Гнезна на «Радзіме майго духу»

Катэгорыя:Гнезнаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Ваўкавыскага раёна

Катэгорыя:Мястэчкі Новагародскага ваяводства
Гнезна (значэнні)

Назву **Гнезна** носяць:

* Горад Гнезна ў Польшчы.
* Вёска Гнезна ў Беларусі.
Фёдар Андрэевіч Махноў

**Фёдар Андрэевіч Махноў** (, в. Касцюкі на Старасельшчыне — , хутар непадалёк ад Старага Сяла) — чалавек надзвычайнага росту і фізічнай сілы, «беларускі волат», адзін з самых высокіх людзей у гісторыі Меў рост 285 см, даўжыню ступні 51 см. У 1890-я гады Фёдар Махноў наведаў з цыркам амаль усю Еўропу і ЗША.
thumb|left|150px|Помнік на магіле Фёдара Махнова

Прычына адносна ранняй смерці Фёдара Махнова невядомая, магчыма, што ад хваробы лёгкіх. Шкілет Фёдара Махнова быў эксгумаваны ў 1920-я гг. і перададзены на кафедры анатоміі Мінскага медыцынскага інстытута і там захоўваўся, у гады Вялікай Айчыннай вайны знік. У даваенны час анатамы даследавалі шкілет і высветлілі, што ў мужчыны была акрамегалія, выкліканая гарманальным парушэннем, якая ўзмацняе рост арганізма.

## Памяць 
У вясковай школе Старога Сяла існуе музей Махнова, дзе сярод іншага захоўваюцца ложак волата. Улетку 2012 года на чыгуначнай станцыі вёскі плануецца адкрыць помнік у натуральную велічыню.

## Заўвагі 
## Крыніцы 
## Літаратура 
* *А. Падліпскі.* Асілак з веліканавага хутара // . — С.43—44.
* Wouter W. de Herder [2008]. Acromegaly and gigantism in the medical literature. Case descriptions in the era before and the early years after the initial publication of Pierre Marie (1886). — SpringerLink.com

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Віцебскім раёне
Пётр Міланег

**Пётр Міланег** — старажытнарускі дойлід 12 ст.. Прадстаўнік Гродзенскай школы дойлідства. Адзін з 4-х дойлідаў дамангольскага перыяду, чые імёны захаваліся ў пісьмовых крыніцах, параўноўваўся ў Іпацьеўскім летапісе з біблейскім дойлідам Веселіілам.

## Біяграфія 
Ім узведзены шэраг манументальных будынкаў у Гродне (імаверна, што Ніжняя, Барысаглебская і Прачысценская цэрквы, княжацкія палаты і мураваныя абарончыя сцены).

У канцы 12 ст. быў асабістым дойлідам кіеўскага князя Рурыка Расціславіча. Яго прозвішча зафіксавана ў Іпацьеўскім летапісе пад 1119 — аб узвядзенні ў Выдубіцкім манастыры пад Кіевам мураванай падпорнай сценкі з боку Дняпра (адначасова з’яўлялася і агляднай пляцоўкай). Паводле заказу князя Міланег пабудаваны цэрквы Св. Васіля ў Оўручы, Св. Апосталаў у Белгарадзе і Пятніцкая ў Чарнігаве.

У гэтых помніках выразна адчуваюцца традыцыі гродзенскай архітэктуры, што і дазваляе даследчыкам меркаваць пра аўтарства Міланега: у сцены ўмураваны каляровыя шліфаваныя камяні (Оўруцкая царква) і паліваныя керамічныя пліткі (Белгарадская царква), скошаныя вонкавыя вуглы (Пятніцкая царква), аналагічныя падпорныя і аглядныя сцены Выдубіцкага манастыра і на мысе Гродзенскага дзядзінца.
## Памяць 
На фасадзе Міхайлаўскага сабора Выдубіцкага манастыра ў Кіеве, у 1982 годзе ўстаноўлена мемарыяльная дошка Пятру Міланегу (архітэктар   Віктар Уладзіміравіч Саўчанка). Дошка выканана з граніту, над ёй — барэльефны партрэт Міланега. У Гродне яго імем названа вуліца ў прыватным сектары.

## Заўвагі 
## Літаратура 
* 
* П. Рапапорт. Пётр Міланег — гродзенскі дойлід XII стагоддзя // . С.21—22.

Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары Гродна
Катэгорыя:Архітэктары Кіева
Катэгорыя:Архітэктары XII стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары Чарнігава
Катэгорыя:Гродзенская школа дойлідства
Раён (значэнні)

**Раён** — тэрыторыя (акваторыя), якая выдзяляецца паводле сукупнасці якіх-небудзь узаемазвязаных прыкмет або з'яў; таксанамічная адзінка ў якой-небудзь сістэме тэрытарыяльнага дзялення.

* Раён у геаграфіі.
* Раён — адміністрацыйная адзінка.
Ірвінг Берлін

**Ірвінг Берлін** (), пры нараджэнні **Ізраіль Бейлін** (,  — ) — амерыканскі кампазітар і паэт-песеннік, адзін з «вялікай пяцёркі» амерыканскіх кампазітараў ХХ ст. (разам з Д. Гершвінам, Дж. Кернам, Р. Роджэрсам і К. Портэрам). Аўтар не менш за 700 песень, напісаў музыку для 13 драматычных спектакляў і 7 кінафільмаў.

## Біяграфія 
Ізраіль Бейлін быў малодшым з васьмярых дзяцей у сям’і сінагагальнага кантара Майсея Бейліна (1848—1901) і Леі Ліпкінай (1850—1922), выхадцаў з Талачына Магілёўскай губерні, цяпер у Беларусі. Старэйшыя дзеці ў сям’і нарадзіліся ў Талачыне, найстарэйшы брат будучага кампазітара заставаўся ў горадзе пасля эміграцыі астатніх членаў сям’і. Часам лічыцца, што Ірвінг Берлін нарадзіўся ў Цюмені. У сваіх інтэрв’ю 1930—1940 гадоў І. Берлін распавядаў, што з’явіўся на свет ў Магілёве. Калі Стывен Спілберг у 1980-х гадах задумаў здымаць фільм пра І. Берліна і сустракаўся дзеля гэтага з кампазітарам, той нечакана распавёў, што насамрэч ён родам з Табольска.

Неўзабаве пасля нараджэння будучага кампазітара сям’я пераехала ў Табольск. Адтуль Бейліны праз порт Антверпена на караблі «Rhynland» адправіліся ў Нью-Ёрк, куды прыбылі 14 верасня 1893 года.

Вырас на Манхэтэне, у раёне Іст-Сайд (), дзе жыло шмат эмігрантаў з Расіі і Усходняй Еўропы.

Не меў музыкальнай адукацыі і спачатку складаў музыку, нават не валодаючы нотнай граматай і не ўмеючы граць на фартэпіяна. Першую песню запісаў у 19 гадоў. Першая мелодыя, якая прынесла яму сусветную славу, «Александр рэгтайм бэнд» , з’явілася ў 1911 г. З 1914 г. піша мюзіклы і музыку для драматычных спектакляў, з 1930 г. — музыку для кінафільмаў. Практычна кожны са спектакляў і фільмаў даў свету ад аднаго да чатырох «хітоў».

Сярод найбольш вядомых твораў: песня «Божа, блаславі Амерыку» (), якая лічыцца другім, неафіцыйным гімнам ЗША пасля выканання на прэзідэнцкіх выбарах у 1940 г.; песня «*Puttin on the Ritz*» (1929) — «неафіцыйны гімн Галівуда»; балада «Белыя Каляды» () з фільма «Курортная гасцініца» () (1942), якая трапіла ў кнігу рэкордаў Гінэса як самая тыражаваная ў свеце (100 млн дыскаў) і стала адным з культавых сімвалаў калядных святаў у Амерыцы.

## Гл. таксама 
* Рэгтайм
## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Асобы
Катэгорыя:Кампазітары ЗША
Катэгорыя:Рэкардсмены Кнігі рэкордаў Гінеса
Пігасы

**Пі́гасы** (, ) — вёска ў Драгічынскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Драгічынскага сельсавета.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Драгічынскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Драгічынскага раёна
Хомск

**Хомск** (, ) — аграгарадок у Драгічынскім раёне Брэсцкай вобласці. Адміністрацыйны цэнтр Хомскага сельсавета.

## Гісторыя 
Упершыню згадваецца як вёска Здзітаўскай воласці пад 1518 годам. У 1551—1552 гадах Хомск стаў мястэчкам.
 
Паводле адміністрацыйна-тэрытарыяльнай рэформай 1565—1566 гадоў у складзе Пінскага павета Берасцейскага ваяводства. Належаў Нарушэвічам, Дольскім, Вішнявецкім, Агінскім. 
 
Падчас вайны 1654-1667 гадоў, у сакавіку 1660 года спалены атрадам маскоўскага войска Івана Хаванскага.
 
З Хомска 30 жніўня (10 верасня) 1771 года вялікі гетман літоўскі М. К. Агінскі заклікаў разрозненыя сілы канфедэратаў злучыцца для абароны «веры, вольнасці і незалежнасці». З 1793 года Хомск цэнтр графства.
 
Пасля трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай (1795) у складзе Расійскай імперыі, цэнтр воласці Кобрынскага павета Гродзенскай губерні. У 1797 годзе Войцах Пуслоўскі заснаваў у Хомску суконную фабрыку, якая дзейнічала да 1838 года.

У 1872—1875 гадах пабудавана мураваная царква па праекце архітэктара К. Увядзенскага. З 1879 года дзейнічала паштовая станцыя.
 
Паводле Рыжскага мірнага дагавора (1921) ў складзе міжваеннай Польскай Рэспублікі, цэнтр гміны Драгічынскага павета Палескага ваяводства.
 
З 1939 года ў складзе БССР, з 12 кастрычніка 1940 года цэнтр сельсавета.

Падчас 2-й сусветнай вайны ў ліпені 1943 года акупанты спалілі 470 дамоў, загубілі 1760 чалавек.
* 2003 год — 394 двары, 1155 жыхароў.

## Памятныя мясціны 
* Магіла ахвяр фашызму.
* Магіла камандзіра партызанскага атрада Я. Г. Макарэвіча.
* Свята-Пакроўская царква (1990)
 
## Вядомыя асобы 
* Самуэль Карэліц (; 1900—1980, Нью-Ёрк) — амерыканскі вучоны ў галіне педыятрыі.
*  (1886—1960) — амерыканскі інжынер-мостабудаўнік.
* Серж Таненбаум (; 1891—1969) — французскі скрыпач. Бацька Жэрара Уры.
*  (1905—2000) — ізраільскі дзяржаўны дзеяч. Мэр Тверыі (1950—1965, 1969—1978).

## Крыніцы 
## Літаратура 
*  — С. 46.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Хомскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Драгічынскага раёна
Катэгорыя:Пуслоўскія
Катэгорыя:Мястэчкі Берасцейскага ваяводства
Оскар Шындлер

**Оскар Шындлер** (; ) — нямецкі прадпрымальнік і член НСДАП, які стаў вядомы выратаваннем ад Халакосту падчас Другой сусветнай вайны каля 1200 яўрэяў, выкарыстаўшы сваю фабрыку ў Польшчы і пазней у Чэхіі для іх прытулку.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў мястэчку Цвітаў (цяпер Чэхія) у сям’і нямецкіх каталікоў. З маладосці займаўся бізнесам, працаваў у розных фірмах. У 1939 годзе, пасля акупацыі Польшчы, пераехаў у Кракаў, дзе стаў кіраваць былой яўрэйскай фабрыкай эмаляваных вырабаў.

## Ратаванне яўрэяў 
Выкарыстоўваючы свае сувязі ў нацысцкай партыі і СС, Шындлер уключыў сотні яўрэяў у спіс «неабходных работнікаў», якія былі вызвалены ад дэпартацыі ў канцэнтрацыйныя лагеры (цяпер уласна яго спіс асобна ўмоўна называюць *Спісам Шындлера*). Ён ствараў ім адносна бяспечныя ўмовы працы і ўзровень харчавання.

У 1944 годзе, калі наступ Савецкай арміі стаў непазбежным, Шындлер перамясціў сваю фабрыку ў Брнэнэц (цяпер у Чэхіі), дзе працягваў ратаваць сваіх работнікаў да заканчэння вайны.

## Пасля вайны 
Пасля вайны Шындлер жыў у Германіі, потым у Аргенціне, але без асаблівых поспехаў, некалькі разоў банкрутаваў. Пазней вярнуўся ў Германію, дзе жыў у адноснай беднасці.

## Ушанаванне памяці 
* У 1963 годзе атрымаў званне Праведнік народаў свету ад Яд ва-Шэм.
* Яго магіла знаходзіцца ў Іерусаліме, на каталіцкіх могілках на гары Сіён.
* У 1993 годзе пра яго быў зняты знакаміты фільм «Спіс Шындлера» Стівенам Спілбергам (ролю Шындлера сыграў Ліам Нісан).

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Оскар Шындлер на сайце Яд Вашэм

Катэгорыя:Прадпрымальнікі Германіі
Катэгорыя:Праведнікі народаў свету
Катэгорыя:Халакост

Катэгорыя:Прадпрымальнікі Германіі
Хомскі сельсавет

**Хо́мскі сельсавет** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Драгічынскага раёна Брэсцкай вобласці Беларусі. Цэнтр — аграгарадок (да 2008 года вёска) Хомск.

Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Драгічынскага раёна Палескай вобласці БССР. З 8 студзеня 1954 года ў Брэсцкай вобласці. 16 ліпеня 1954 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Жаберскага сельсавета, 31 сакавіка 1959 года — тэрыторыя скасаванага Гошаўскага сельсавета. 21 студзеня 1961 года ў склад Немяржанскага сельсавета перададзены вёскі Маркавічы і Чарнеевічы, якія 16 мая 1988 года вернуты ў склад Хомскага сельсавета. На 1 студзеня 1974 года ў складзе Хомскага сельсавета было 8 населеных пунктаў.

Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 1936 чалавек, з іх 96,9 % — беларусы, 1,5 % — рускія, 1,4 % — украінцы; паводле перапісу 2019 года — 1555 чалавек.

У складзе сельсавета 10 населеных пунктаў: Гнілец, Гошава, Дубраўкі, Жабер, Заточча, Заяленне, Маркавічы, Старамлыны, Хомск, Чарнеевічы.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.

## Спасылкі 
* Сельскія выканаўчыя камітэты Драгічынскага раёна 


Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1940 годзе
Торсхаўн

**Торсхаўн** (, , , ) — горад на Фарэрскіх астравах, сталіца аднайменнай дацкай заморскай тэрыторыі. Размешчаны на поўдні вострава Стрэймой. Заснаваны ў X ст. Насельніцтва — 12,393 чалавек (2007), з прыгарадамі — 19, 339 (2007).

## Насельніцтва 
## Адукацыя 
* Універсітэт Фарэрскіх астравоў

## Славутасці 
* Заходняя царква Торсхаўна
* Лёгтынг
* Скансін
* Торсхаўнскі сабор
* Тынганес

## Выбітныя ўраджэнцы і жыхары 
* Вільям Хайнесен (1900—1991) — фарэрскі пісьменнік.
* Крысціян Матрас (1900—1988) — фарэрскі лінгвіст і паэт.
* Нільс Руберг Фінзен (1860—1904) — лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіялогіі і медыцыне (1903).

## Спорт 
* ХБ Торсхаўн

## Гарады-пабрацімы 
## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка дацкай заморскай тэрыторыі Фарэрскія астравы. Раздзел аб Торсхавне
* Афіцыйная старонка Торсхавна

Катэгорыя:Гарады Фарэрскіх астравоў
Катэгорыя:Стрэймай
600

**600** — высакосны год, пачаўся ў пятніцу. 600 год нашай эры, 600 год 1 тысячагоддзя, 100 год VI стагоддзя, 10 год 10-га дзесяцігоддзя VI стагоддзя, 1 год 600-х гадоў.

## Падзеі 
* 

## Нарадзіліся 
* 

## Памерлі 
*13 сакавіка: Леандр Севільскі, біскуп Севільі.
*Бхававарман I, кароль Чэнлы
Цюрых

**Цюрых** () — самы вялікі горад Швейцарыі, адміністрацыйны цэнтр аднайменнага кантона, размешчаны на паўночным усходзе краіны, на рацэ Лімат і Цюрыхскім возеры. У горадзе пражывае каля 400 тыс. чалавек, у агламерацыі — каля 2 млн. чалавек.

## Гісторыя 
У старажытнарымскія часы *Турыкум* быў пунктам збору падаткаў. У 853 годзе Людовік II Нямецкі заснаваў тут жаночы манастыр Фраўмюнстэр для сваёй дачкі Хільдэгарды. Абатысы Фраўмюнстэра доўгі час карысталіся ў горадзе значнай уладай. Як горад згадваецца з 929 года.

З 1218 года Цюрых — імперскі горад. У 1351 годзе горад далучыўся да Швейцарскага саюза. У часы Рэфармацыі ў Цюрыху жыў і прапаведаваў Ульрых Цвінглі.

## Эканоміка 
Галоўны прамысловы і фінансавы цэнтр Швейцарыі. Цюрых з прылеглымі гарадамі Вінтэртур, Эрлікон, Дытыкон, Бадэн, Бруг і іншымі дае значную долю прадукцыі швейцарскай машынабудаўнічай і металаапрацоўчай прамысловасці. Заводы канцэрну «Броўн, Бовэры» вырабляюць турбіны, электраматоры, электравозы, розныя віды электраабсталявання. Звыш 80 % прадукцыі ідзе на экспарт. У горадзе ёсць таксама прадпрыемствы хімічнай, лёгкай, дрэваапрацоўчай, паліграфічнай, харчовай прамысловасці. Міжнародны аэрапорт.

У Цюрыху з 1941 дазволена эўтаназія. У пачатку XXI ст. горад стаў месцам суіцыдальнага «турызму», сюды прыязджаюць хворыя пераважна з Вялікабрытаніі, Германіі і Францыі, дзе эўтаназія забаронена. Штогод у Цюрых прыязджае больш за 200 турыстаў-самагубцаў.

## Культура і адукацыя 
Цюрых — знакаміты культурны цэнтр Швейцарыі. Тут знаходзяцца вядомыя ў Заходняй Еўропе оперны і драматычны тэатры. Цікавымі зборамі валодае Нацыянальны музей Швейцарыі (гісторыя, этнаграфія, народныя строі, мастацтва), карцінная галерэя «Кунстхаўз», музей Усходу.

У Цюрыху жылі і працавалі многія навукоўцы і дзеячы культуры — як швейцарцы, так і іншаземцы: Рабіндранат Тагор, Ёган Штраўс, Віктор Гюго, Рыхард Вагнер, Фёдар Шаляпін, Томас Ман, Альберт Эйнштэйн і іншыя.

Сярод навучальных устаноў горада — Цюрыхскі ўніверсітэт, Цюрыхскі ўніверсітэт мастацтваў, Цюрыхскі ўніверсітэт прыкладных навук, Цюрыхскі ўніверсітэт прыкладных эканамічных навук, Цюрыхскі ўніверсітэт прыкладных педагагічных навук і Швейцарская вышэйшая тэхнічная школа Цюрыха. Выдаецца «Neue Zürcher Zeitung».

## Славутасці 
Захаваліся раманска-гатычныя саборы: Гросмюнстэр (12—15 стагоддзі) і Фраўмюнстэр (13—14 стагоддзі), ратуша (17 стагоддзе), барочныя дамы гільдыяў (17—18 стагоддзі), царква Святога Пятра.
* Ратуша
* Цюрыхскі оперны тэатр
* Гара Утліберг

## Гарады-пабрацімы 
## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Рыхард Авенарыус
* Артур Баур
* Саламон Геснер
* Готфрыд Келер
* Рудольф Вольф
* Макс Фрыш

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Гарады Швейцарыі
Катэгорыя:Камуны кантона Цюрых
Балканскія войны

**Балканскія войны** — агульная ўмоўная назва ў гістарыяграфіі для войнаў, якія адбываліся ў 1912—1913 на Балканскім паўвостраве з удзелам балканскіх дзяржаў: Першая балканская вайна, Другая балканская вайна.

Катэгорыя:Войны Сербіі
Катэгорыя:Войны Грэцыі
Катэгорыя:Войны Балгарыі
Катэгорыя:Войны Чарнагорыі
Катэгорыя:Войны Асманскай імперыі
Катэгорыя:Канфлікты 1912 года
Катэгорыя:Канфлікты 1913 года
Motörhead

**«Motörhead»** — брытанскі гурт, адзін з пачынальнікаў жанру спід-метал.

## Гісторыя 
Група Motörhead заснавана басістам, вакалістам і аўтарам песень Янам Кілмістэрам (Леммі) у 1975 годзе. 28 снежня 2015 года памірае лідар гурта Леммі Кілмістэр. На наступны дзень барабаншчык Міккі Дзі аб'яўляе аб спыненні дзейнасці калектыва.

## Дыскаграфія 
### Студыйныя альбомы
* *Motörhead* (1977)
* *Overkill* (1979)
* *Bomber* (1979)
* *On Parole* (1979)
* *Ace of Spades* (1980)
* *Iron Fist* (1982)
* *Another Perfect Day* (1983)
* *Orgasmatron* (1986)
* ''Rock 'n' Roll* (1987)
* *1916* (1991)
* *March ör Die* (1992)
* *Bastards* (1993)
* *Sacrifice* (1995)
* *Overnight Sensation* (1996)
* *Snake Bite Love* (1998)
* *We Are Motörhead* (2000)
* *Hammered* (2002)
* *Inferno* (2004)
* *Kiss of Death* (2006)
* *Motörizer* (2008)
* *The Wörld Is Yours* (2010)
* *Aftershock* (2013)
* *Bad Magic* (2015)
* *The Manticore Tapes'' (2025)

## Крыніцы 
## Спасылкі
* 

Катэгорыя:Хэві-метал-гурты Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Музычныя калектывы Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Музычныя калектывы, якія з’явіліся ў 1975 годзе
Катэгорыя:Музычныя калектывы, якія зніклі ў 2015 годзе
Тыберый

**Тыбе́рый — Тыберый Клаўдзій Нерон** () (16 лістапада 42 да н.э. — 16 сакавіка 37 н.э.) — рымскі імператар з 14 па 37 год н.э. Пасля свайго айчыма Аўгуста Тыберый быў другім імператарам Рымскай Імперыі і таксама, як і Аўгуст, належаў да дынастыі Юліяў-Клаўдзіяў. Час яго кіравання быў адным з найдаўжэйшых сярод імператараў Рымскай Імперыі.

Пры Аўгусце паміж 16 і 13 гадамі да н.э. Тыберый заваяваў альпійскія тэрыторыі і Панонію, пазней правіў у Германіі. Паміж 9 і 13 гадамі н.э. Тыберый падавіў Панонска-далматынскае паўстанне.

Тыберый праявіў сябе выдатным военачальнікам у войнах з германцамі, панонцамі і дакамі. Аднак, стаўшы імператарам у 55 гадоў, залежаў ад сваёй уладалюбнай маці, Лівіі, і так было яшчэ 15 гадоў, да яе смерці. Пад уплывам Сеяна выехаў з Рыму і жыў на востраве Капры. Жывучы там, ён паблажліва паставіўся да рэжыму тэрору, арганізаванага ў Рыме Сеянам, ахвярамі якога сталі Антонія Старэйшая і яе сыны Нерон і Друз. Таксама паблажліва Тыберый паставіўся і да тэрору, арганізаванага сенатам пасля пакарання Сеяна..

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Імператары рымскія
Катэгорыя:Юліі-Клаўдзіі
Бітва пры Вісласе

**Бітва пры Вісласе** адбылася 27 красавіка 1622 года, каля нямецкай вёскі Віслас (*Wiesloch*) у 15 мілях на поўдзень ад Гайдэльберга, паміж пратэстантскім войскам пад агульным кіраўніцтвам графа Эрнста фон Мансфельда і камандуючага войскамі Бадэна супраць каталіцкага войска пад кіраўніцтвам Ціллі.

У пачатку вясны 1621 года, найміты пад кіраўніцтвам камандуючага войскамі Бадэн-Дурлаха Фрыдрыха Георга перайшлі Рэйн з боку Эльзаса для аб'яднання з войскам Эрнста фон Мансфельда. Аб'яднанае войска імкнулася перадухіліць злучэнне войска Цілі з 20.000 войскам *Gonzales de Córdoba*, якое прыйшло з Іспанскіх Нідэрландаў па загаду генерала Амбросіа Спінолы. Цілі сустрэў Пратэстанцкае войска з боку ар'ергарда і паспяхова прадвігаўся, пакуль не сустрэў галоўныя сілы пратэстаў. Ціллі адступіў і злучыўся з *de Córdoba* у наступным месяцы. Пасля бітвы, Мансфельд апынуўся ў складаным становішчы, пакуль войска Крысціяна Брансвіка не падышло з поўначы. Гэтыя два войскі ўдзельнічалі ў наступным месяцы ў бітве пры Вімпфене.

Катэгорыя:Бітвы Трыццацігадовай вайны
Катэгорыя:Бітвы ў Германіі
Катэгорыя:Падзеі 27 красавіка
Катэгорыя:Канфлікты 1622 года
Катэгорыя:1622 год у Еўропе
Бітва пры Штатлоне

**Бітва пры Штадтлоне** адбылася 6 жніўня 1623 года паміж пратэстанцкім войскам пад кіраўніцтвам Хрысціяна Брунсвікскага і войскам Каталіцкай лігі пад кіраўніцтвам Яна Тэрцы фон Цілі і скончылася паразай войска пратэстантаў. 

Летам 1623 года Хрысціян няўдала спрабаваў заняць ніжнюю Саксонію і пераўтварыць яе ў базу для нападаў на войскі каталікоў. Але пасля няўдачы з 15.000 жаўнерамі вырашыў накіравацца ў Нідэрланды, дзе збіраўся сустрэцца з Фрыдрыхам V Вітэльсбахам і яго жонкай Елізаветай Сцюарт. Ранкам 6 жніўня недалёка ад галандскай мяжы войска Хрысціяна спаткала войска Каталіцкай лігі пад кіраўніцтвам фон Ціллі. Хрысціян паставіў сваё войска на абкружаным багнамі ўзгорку. Выгадная абаронная пазіцыя аднак не мела вялікага значэння таму што каталіцкае войска мела перавагу ў колькасці і мела большы баявы вопыт. Атака войск лігі каштавала пратэстантам вялікіх страт. Амаль трэцяя частка войска Хрысціяна было забіта ці трапіла ў палон. Аднак страты каталіцкага войска былі так сама высокія і вымусілі Ціллі прыпыніць атакі. Хрысціян здолеў з 5.000 жаўнерамі адыйсці да Нідэрландаў заставіўшы каталікам ўвесь абоз.

Катэгорыя:Бітвы Трыццацігадовай вайны
Катэгорыя:Бітвы Свяшчэннай Рымскай імперыі
Катэгорыя:Бітвы Іспаніі
Катэгорыя:Бітвы ў Германіі
Катэгорыя:Падзеі 6 жніўня
Катэгорыя:Канфлікты 1623 года
Катэгорыя:1623 год у Еўропе
Бездзежскі сельсавет

**Бе́здзежскі сельсавет** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Драгічынскага раёна Брэсцкай вобласці Беларусі. Цэнтр — аграгарадок (да 2008 года вёска) Бездзеж.

Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Драгічынскага раёна Палескай вобласці БССР. З 8 студзеня 1954 года ў Брэсцкай вобласці. 16 ліпеня 1954 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Застаўскага сельсавета. 9 чэрвеня 1958 года ў склад Гутаўскага сельсавета перададзена вёска Крамно, якая 14 красавіка 1960 года вернута назад. На 1 студзеня 1974 года ў складзе Бездзежскага сельсавета было 8 населеных пунктаў.

Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 2439 чалавек, з іх 98,3 % — беларусы, 0,9 % — рускія, 0,5 % — украінцы; паводле перапісу 2019 года — 1792 чалавекі.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.

## Спасылкі 
* Сельскія выканаўчыя камітэты Драгічынскага раёна 


Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1940 годзе