Інстытут мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору імя Кандрата Крапівы НАН Беларусі

**Інстытут мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору імя Кандрата Крапівы Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі** — акадэмічны інстытут Аддзялення гуманітарных навук і мастацтваў НАН Беларусі.

## Гісторыя 
Інстытут створаны 11 ліпеня 1957 года Пастановай Савета Міністраў БССР на базе сектара мастацтва Інстытута літаратуры і мастацтва і сектара этнаграфіі і фальклору Інстытута гісторыі АН БССР. Першым дырэктарам Інстытута стаў акадэмік АН БССР Пятро Фёдаравіч Глебка.

Інстытут імкліва рос і развіваўся. У 1967 годзе ў інстытуце было 5 сектароў: этнаграфіі; фальклору; тэатру і кіно; музычнага мастацтва; выяўленчага мастацтва. За першае дзесяцігоддзе існавання Інстытутам было апублікавана 328 манаграфій, 6 зборнікаў навуковых артыкулаў, 12 зборнікаў фальклорных твораў, вялізная колькасць навукова-папулярных брашур і артыкулаў у газетах і часопісах. У складзе Інстытута было 77 супрацоўнікаў, з іх 4 дактары навук, 25 кандыдатаў навук, 1 член-карэспандэнт і 1 акадэмік АН БССР.

Пасля пастановы Дзяржаўнага камітэта па навуцы СССР і Прэзідыўма АН БССР у 1969 годзе для падрыхтоўкі Збору помнікаў гісторыі і культуры Беларусі быў утвораны адпаведны сектар. У 1976 годзе аформіліся сектар тэатральнага мастацтва і сектар кінамастацтва.

Сабраныя падчас навуковых экспедыцый помнікі мастацкай і матэрыяльнай культуры Беларусі пры непасрэдным актыўным удзеле Юрыя Хадыкі сталі асновай музейнай калекцыі сектара старажытнабеларускай культуры, якая ў 1979 годзе аформілася ў **Музей старажытнабеларускай культуры**. У далейшым Музей адыграў ключавую ролю ва ўратаванні і захаванні помнікаў народнай матэрыяльнай і духоўнай культуры раёнаў Беларусі, што пацярпелі ад аварыі на Чарнобыльскай АЭС.

У 1981 годзе ў Інстытуце працавалі 174 чалавекі, сярод іх 3 члены-карэспандэнты АН БССР, 6 дактароў навук і 40 кандыдатаў навук.

Пастановай Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь ад 7 жніўня 1992 года № 447 Інстытуту прысвоена імя Кандрата Крапівы. У 1997 годзе, праз 40 год пасля стварэння, у Інстытуце працавала 105 супрацоўнікаў, з іх 4 члены-карэспандэнты, 21 доктар навук і 35 кандыдатаў навук.

Пастановай Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь ад 2 жніўня 2001 года № 137 калекцыя фальклорных запісаў і калекцыя аддзела старажытнабеларускай культуры аднесены да аб’ектаў, якія складаюць нацыянальны здабытак.

У 2012 годзе Інстытут увайшоў на правах філіяла ў склад Цэнтра даследаванняў беларускай культуры, мовы і літаратуры НАН Беларусі. Член-карэспандэнт НАН Беларусі Аляксандр Іванавіч Лакотка перайшоў на пасаду дырэктара новаўтворанага Цэнтра, а дырэктарам Інстытута стаў доктар мастацтвазнаўства Валерый Іванавіч Жук. 3 2021 года дырэктарам з’яўляецца кандыдат мастацтвазнаўства Таццяна Георгіеўна Гаранская, з 2024 — Ягор Аляксеевіч Ненадавец.

## Сучасная структура 
* Аддзел архітэктуры
* Аддзел экалогіі традыцыйнай культуры
* Аддзел выяўленчага і дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва
* Аддзел народазнаўства
* Аддзел фалькларыстыкі і культуры славянскіх народаў
* Аддзел экранных мастацтваў
* Аддзел музычнага мастацтва і этнамузыкалогіі
* Аддзел музычна-выканаўчага мастацтва
* Аддзел тэатральнага мастацтва
* Аддзел старажытнабеларускай культуры
* Рэспубліканская лабараторыя гісторыка-культурнай спадчыны

## Навуковыя школы 
* *тэатразнаўства* — Р. Б. Смольскі, А. В. Сабалеўскі
* *этналогіі* — М. Ф. Піліпенка
* *выяўленчага і дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва* — Я. М. Сахута, В. І. Жук
* *архітэктуры* — А. І. Лакотка
* *музычнага мастацтва* — Т. Г. Мдывані
* *этнамузыкалогіі* — З. Я. Мажэйка
* *кіно і тэлемастацтва* — А. В. Красінскі

## Найбольш значныя фундаментальныя працы, выдадзеныя Інстытутам 
* *Беларуская народная творчасць (у 45 тт.)*
* *Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі (у 7 тт.)*
* *Гісторыя беларускага мастацтва (у 6 тт.)*
* *Гісторыя беларускага тэатра (у 4 тт.)*
* *Музычны тэатр Беларусі (у 5 тт.)*
* *Гісторыя кінатэлемастацтва Беларусі (у 4 тт.)*
* *Архітэктура Беларусі (у кантэксце ўсходнеславянскай і еўрапейскай культур)*
* *Турыстычная мазаіка Беларусі*
* *Экалогія чалавека і яго біякультурная адаптацыя*
* *Беларуская народная творчасць (гісторыка-тэарэтычнае даследаванне) (у 6 тт.)*
* *Гарады і вёскі Беларусі (шматтомнае выданне)*
* *Беларусы. Сучасныя этнакультурныя працэсы*

## Дырэктары 
* Пятро Фёдаравіч Глебка (1957—1969)
* Васіль Кірылавіч Бандарчык (1969—1976)
* Станіслаў Віктаравіч Марцэлеў (1976—1994)
* Міхаіл Фёдаравіч Піліпенка (1994—2004)
* Аляксандр Іванавіч Лакотка (2004—2012)
* Валерый Іванавіч Жук (2012—2021)
* Таццяна Георгіеўна Гаранская (з 26 лютага 2021 па 21 мая 2024)

## Гл. таксама 
* Музей старажытнабеларускай культуры
* Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі
* Мастацтвазнаўства
* Кандрат Крапіва

## Літаратура 
* В. Ф. Купревич. Академия наук Белорусской ССР: Очерк истории и деятельности. — 3-е, дополненное, изд. — Мн.: Наука и техника, 1968. — 240 с.
* А. І. Лакотка, В. І. Жук. Інстытут мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору імя Кандрата Крапівы Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі // Аддзяленне гуманітарных навук і мастацтваў Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі (да 75-годдзя з дня заснавання) / Нацыянальная акадэмія навук Беларусі; рэдсавет: А. А. Каваленя (старш.) і інш. — Мн.: Беларуская навука, 2011. — С. 238—257.

## Спасылкі 
* Государственное научное учреждение «Центр исследований белорусской культуры, языка и литературы Национальной академии наук Беларуси» — Филиал «Институт искусствоведения, этнографии и фольклора имени Кондрата Крапивы» 

Катэгорыя:Арганізацыі Мінска
Катэгорыя:Мастацтвазнаўства
Катэгорыя:Этналогія

Катэгорыя:З’явіліся ў 1957 годзе
Катэгорыя:1957 год у Мінску