open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Кіпр (рымская правінцыя)

**Кіпр** — рымская правінцыя. У складзе Рэспублікі востраў знаходзіўся з 58 года да н.э., але першапачаткова быў часткай правінцыі Кілікія. Паводле Страбона, востраў быў далучаны да ўладанняў Рыма таму, што Клодзій падтрымаў мясцовае паўстанне супраць Пталамеяў. Вядомы стоік і строгі прыхільнік канстытуцыйнай формы кіравання Катон Малодшы быў пасланы кіраваць анексаваным Кіпрам і ўсталяваць там сістэму рымскага права. Ён абараніў Кіпр ад земляробчых падаткаў, якія душылі рэспубліканскія правінцыі Старажытнага Рыма.

Пасля завяршэння грамадзянскай вайны, якая фактычна паклала канец Рымскай рэспубліцы, Марк Антоній аддаў востраў Клеапатры (у 47 годзе да н.э.). Аднак неўзабаве, пасля паражэння Марка Антонія ў бітве пры Акцыуме (31 да н.э.), Кіпр, разам з Егіптам, ізноў увайшоў у склад старажытнарымскай дзяржавы. У 22 годзе да н.э. Кіпр стаў сенацкай правінцыяй.

Рымскі мір толькі двойчы парушаўся на Кіпры за тры стагоддзі, якія ён быў рымскай правінцыяй.

Першае сур’ёзнае паўстанне адбылося ў 115—116 гадах і было арганізавана яўрэямі, натхнёнымі надзеямі на Месію. Яго правадыром быў нехта Артэміён, яўрэй з эліністычным імем, што было звычайна практыкай таго часу. Востраў панёс вялікія страты ў гэтай вайне: лічыцца што было забіта 240 000 грэчаскіх і рымскіх пасяленцаў, хоць, хутчэй за ўсё, гэта колькасць моцна завышана. Пасля таго, як былі пасланы войскі і задушана паўстанне, быў ўведзены закон, які забараняў яўрэям сыходзіць на Кіпрскую зямлю нават у выпадку караблекрушэння.

Другое паўстанне справакаваў у 333—334 гадах Калокер, які выступаў супраць Канстанціна I. Яно завяршылася з прыбыццём на востраў войскаў пад правадырствам консула Флавія Далмацыя Старэйшага і смерцю Калокера.

У пачатку IV стагоддзя некалькі землетрасенняў прывялі да разбурэння Саламіна, што разам з голадам і засухай амаль спустошыла востраў.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Гісторыя Кіпра
Коўш

**Коўш** можа азначаць:

* Коўш — кухоннае начынне.
* Коўш — рабочы орган экскаватара і ёмістасць у канструкцыі норыі (вадзянога кола).
* Коўш — невялікая акваторыя ў порце ці гавані.
* Коўш-печ — для пазапячной апрацоўкі сталі.

## Прозвішча 
* Аляксандр Коўш (1890—1943) — беларускі грамадска-палітычны і царкоўны дзеяч.
* Аляксей Русланавіч Коўш (нар. 1973) — расійскі фізік, спецыяліст па тэхналогіях нанагетэраструктур, малекулярна-пучковай эпітаксіі.
* Іван Барысавіч Коўш (нар. 1946) — прэзідэнт Лазернай асацыяцыі, доктар фізіка-матэматычных навук, прафесар, заслужаны дзеяч навукі РФ.
* Мікалай Пятровіч Коўш (нар. 1965) — савецкі велагоншчык.
* Святаслаў Аляксандравіч Коўш (1916—1997) — беларускі рэлігійна-грамадскі дзеяч, пісьменнік.

## Тапонім 
* Коўш — гістарычны раён Санкт-Пецярбурга.
* Вялікі Коўш — гавань у Выбаргу.

## Астраномія 
* Вялікі Коўш — у астраноміі Далёкага Усходу: сузор’е, якое адпавядае сямі асноўным зоркам Вялікай Мядзведзіцы.
* Малы Коўш — астэрызм (група зорак) у сузор’і Малой Мядзведзіцы.
## Гл. таксама 
* Коўшык (значэнні)
* Каўшоў
Otokar Cobra

**«Кобра»** () — колавая бронемашына, распрацаваная турэцкай кампаніяй «Otokar» пры ўдзеле амерыканскай кампаніі «AM General».

## Гісторыя 
Распрацоўка бронемашыны была пачата турэцкай кампаніяй «Otokar» у 1994 годзе ў ініцыятыўным парадку, У 1995 годзе да праекта падключылася амерыканская фірма «AM General». У красавіку 1996 года быў выраблены першы прататып бронеаўтамабіля, а ў ліпені 1997 года распрацоўка была завершана (да гэтага часу было выраблена восем перадсерыйных узораў — у варыянце разведвальнага бронеаўтамабіля і бронетранспарцёра).

Некалькі пазней быў распрацаваны плавальны варыянт бронемашыны.

## Апісанне 
Бронемашына распрацавана з выкарыстаннем многіх кампанентаў амерыканскага ўсюдыхода HMMWV
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*  (трафейныя)
*  Сірыйская нацыянальная армія
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Испытания оружия в 1997 году. (англ.)
* Официальный сайт фирмы «Otokar» (англ.)
* Турецкий бронетранспортёр «Кобра» 
* Otokar представил бронеавтомобиль Cobra
* Cobra легкий бронетранспортер

Катэгорыя:Бранятэхніка Турцыі
Катэгорыя:Бронеаўтамабілі паводле алфавіта
Мастоўдрэў

**ААТ «Мастоўдрэў»** — беларускае дрэваапрацоўчае прадпрыемства, размешчанае ў горадзе Масты Гродзенскай вобласці. Найбуйнейшае прадпрыемства Мастоўскага раёна і адно з найбуйнейшых дрэваапрацоўчых прадпрыемстваў Беларусі.

## Гісторыя 
У 1925 годзе браты Ігнацы і Вацлаў Канапацкія заснавалі фанерны завод у Мастах на беразе Нёмана; вытворчасць фанеры пачалася ў 1927 годзе. У 1930-я гады кампанія «Лясная прамысловасць і фанерная фабрыка „Браты Канапацкія“» () была адной з найбуйнейшых у Польскай Рэспубліцы. Да 90% прадукцыі экспартавалася за мяжу, а ў Польшчы фабрыка пастаўляла фанеру для вытворчасці самалётаў. Да 1936 года на Мастоўскай фабрыцы працавала 510 чалавек. У верасні 1939 года фабрыка была пашкоджана самалётамі Люфтвафэ, пасля ўсталявання савецкай улады была нацыяналізаваная.

У 1939—1941 гадах завод уваходзіў у склад Беларускага трэста фанернай прамысловасці па заходніх абласцях «Запбелфанпрам» Наркамата лясной прамысловасці Беларускай ССР (Дзяржаўны фанерны завод № 9). У 1972 годзе быў уведзены ў эксплуатацыю цэх па вытворчасці ДСП. У 1979 годзе ў склад аб’яднання ўвайшло яшчэ некалькі прадпрыемстваў Гродзенскай вобласці: Гродзенскі дрэваапрацоўчы камбінат, Гродзенскі леспрамгас і Смаргонскі лесазавод. Колькасць супрацоўнікаў узрасла да 6,7 тыс. чалавек. Усяго за 2008—2015 гады было ўкладзена 182 млн еўра. Найбуйнейшым інвестыцыйным праектам стала будаўніцтва завода па вытворчасці пліт МДФ. Пасля мадэрнізацыі прадпрыемства не было цалкам загружана (загрузка складала каля 50%) і працавала са стратамі.

Доля дзяржавы на 1 студзеня 2015 года складала 99,98%, астатнія 0,02% акцый падзеленыя паміж 7004 фізічнымі асобамі і некалькі юрыдычнымі асобамі. Дзяржава рэгулярна аказвае прадпрыемству дзяржпадтрымку шляхам павелічэння сваёй долі ў статутным фондзе. У 2016 годзе прадпрыемства было перададзена холдынгу дрэваапрацоўчай прамысловасці, які быў створаны дзяржаўным Банкам развіцця Рэспублікі Беларусь. Па выніках 2018 года выручка прадпрыемства склала 121 млн рублёў (каля 57 млн долараў). Па гэтым паказчыку кампанія знаходзілася на 2-м месцы з дзевяці прадпрыемстваў холдынгу, нязначна саступаючы «Івацэвічдрэву». Чыстая страта прадпрыемства ў 2018 годзе склала 17,7 млн рублёў (каля 8 млн долараў) — другая па велічыні ў холдынгу пасля «Гомельдрэва». Агульная сума доўгатэрміновых абавязацельстваў «Мастоўдрэва» ў 2018 годзе складала 350 млн рублёў (каля 170 млн долараў).

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Мастоўскі фанерна-дрэваапрацоўчы камбінат // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. — Т. 10 / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — : БелЭн, 2000. — С. 201.

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Масты (горад)
Катэгорыя:Прадпрыемствы Гродзенскай вобласці
Катэгорыя:Дрэваапрацоўчыя прадпрыемствы
Сезон 2011/2012 «Жамчужыны Палесся» Мазыр

У сезоне 2011—2012 жаночы валейбольны клуб «Жамчужына» з Мазыра прымаў удзел у наступных турнірах:
* Чэмпіянат Беларусі 2011/2012 (**5 месца**),
* Кубак Беларусі 2011 ( **3 месца**).

## Склад каманды 
# Крысціна Бустамантэ-Лапко (1993)
# Наталля Дзядзіцкая (1993)
# Юлія Затуранава (1997)
# Анастасія Казачэнка (1996)
# Вольга Канопліч (Якута) (1988)
# Галіна Карнеева (1993)
# Людміла Кот (1989)
# Юлія Кудзелінская (1995)
# Яніна Леановіч (1997)
# Яна Мацак (1995)
# Алена Мароз (1994)
# Дар’я Плышэўская (1995)
# Таццяна Серык (1992, к)
# Ірына Салашчук (1988)

## Трэнерскі штаб 
* Уладзімір Іванавіч Хамутоўскі (дырэктар)
* Віктар Дубіцкі (галоўны трэнер)
* Сяргей Аляксеевіч Рута (трэнер)
* Вадзім Валер’евіч Тонкіх (масажыст)
* Валерый Аляксеевіч Віннікаў (урач)
* Віталь Мікалаевіч Чарнякоў (урач)

## Гл. таксама 
* Сезон 2010/2011 «Жамчужыны Палесся» Мазыр
* Сезон 2012/2013 «Жамчужыны Палесся» Мазыр

## Спасылкі 
* ВК «Жемчужина Полесья» — история

2011/2012
Жамчужына Палесся
Катэгорыя:2011 год у Мазыры
Катэгорыя:2012 год у Мазыры
Сезон 2010/2011 «Жамчужыны Палесся» Мазыр

У сезоне 2010—2011 жаночы валейбольны клуб «Жамчужына» з Мазыра прымаў удзел у наступных турнірах:
* Чэмпіянат Беларусі 2010/2011 (**6 месца**),
* Кубак Беларусі 2010 (**Чвэрцьфінал**).

## Склад каманды 
# Крысціна Бустамантэ-Лапко (1993)
# Ганна Важынская (1987; Украіна)
# Лізавета Глушак (1992)
# Вольга Гарбатко
# Наталля Дзядзіцкая (1993)
# Кацярына Казак (1988)
# Вольга Канопліч (Якута) (1988)
# Галіна Карнеева (1993)
# Людміла Кот (1989)
# Кацярына Руц (1989)
# Таццяна Серык (1992, са студзеня 2011 года была каптанам)
# Кацярына Чыгрына (1974, да студзеня 2011 года была каптанам)
# Святлана Чурына (1985; Украіна)

## Трэнерскі штаб 
* Уладзімір Іванавіч Хамутоўскі (дырэктар)
* Аляксей Міхайлавіч Віхор (кіраўнік)
* Віктар Дубіцкі (галоўны трэнер)
* Алег Уладзіміравіч Бульбянкоў (трэнер)
* Вадзім Валер’евіч Тонкіх (масажыст)

## Гл. таксама 
* Сезон 2009/2010 «Жамчужыны Палесся» Мазыр
* Сезон 2011/2012 «Жамчужыны Палесся» Мазыр

## Спасылкі 
* ВК «Жемчужина Полесья» — история
* БЕЛАРУСЬ. ЗАКРЕВСКАЯ ОТКРЫЛА ТУРЦИЮ
2010/2011
Жамчужына Палесся
Катэгорыя:2010 год у Мазыры
Катэгорыя:2011 год у Мазыры
Лясная прамысловасць Беларусі

**Лясная прамысловасць Беларусі** — сектар прамысловасці Беларусі, які забяспечвае перапрацоўку драўнянай сыравіны на розныя таварныя прадукты і вырабы, неабходныя гаспадарцы і насельніцтву.

У склад лесапрамысловага комплексу краіны ўваходзяць прадпрыемствы лесапільна-дрэваапрацоўчай прамысловасці, драўняна-плітнай, фанернай-запалкавай, цэлюлозна-папяровай, лесахімічнай і мэблевай. У больш шырокім сэнсе слова, акрамя вытворчага блока, ён уключае кадравы і навукова-праектна-інфармацыйны блокі, якія адказны за падрыхтоўку і павышэнне кваліфікацыі кадраў, за рашэнне задач навуковага, праектнага і інфармацыйнага абслугоўвання.

Лясная прамысловасць Беларусі мае працяглую гісторыю станаўлення і развіцця, сыходзячы сваімі каранямі ў Сярэднія вякі, калі на тэрыторыі беларускага краю пачалі фармавацца мануфактурныя вытворчасці па перапрацоўцы драўніны. Асновай развіцця былі айчынныя лясныя рэсурсы, якія паступова аднаўляліся ў працэсе лесавырошчвання. Баланс паміж вытворчасцю і выкарыстаннем драўніны ў лясной гаспадарцы ў савецкі перыяд быў парушаны. Штогадовае лесакарыстанне на працягу больш за 70 гадоў перавышала разліковую лесасеку, г. зн. норму лесакарыстання. У выніку ў лясах краіны склалася неспрыяльная ўзроставая структура лясоў, абмежаваліся памеры галоўнага лесакарыстання. Гэта ў сваю чаргу пацягнула за сабой зніжэнне эфектыўнасці лясной гаспадаркі.

Пачынаючы з 1960-х гадоў у Беларусі прымаліся намаганні па ўдасканаленні працэсу вытворчай структуры лесапрамысловага комплексу і развіццю вытворчасцей паглыбленай перапрацоўкі. Найбольш значныя поспехі былі дасягнуты ў вытворчасці драўнянастружкавых і драўнянавалакністых пліт. Вырасла таксама вытворчасць цэлюлозы і кардона. Аднак дадзеная тэндэнцыя не змагла істотна змяніць сітуацыю. 

На 2005 год вядучае месца ў складзе лесапрамысловага комплексу займалі прадпрыемствы канцэрна «Беллеспаперапрам». На іх долю прыпадала 70% перапрацоўкі ўсёй драўніны.

## Літаратура 
* Янушко, А. Д. Лесопромышленный комплекс Беларуси: история, состояние и проблемы дальнейшего развития / А. Д. Янушко, Н. А. Лукашук // Лесное и охотничье хозяйство. - 2006. - № 9. - С. 17-21.

Катэгорыя:Лясная прамысловасцьКатэгорыя:Прамысловасць Беларусі
Таропецка-Холмская аперацыя

**Таро́пецка-Хо́лмская апера́цыя** — наступальная аперацыя савецкіх войскаў падчас Вялікай Айчыннай вайны з мэтай акружэння буйных груповак нямецкіх войскаў на завяршальным этапе бітвы за Маскву.

Аперацыя праводзілася з 9 студзеня па 6 лютага 1942 года сіламі 3-й ударнай арміі (генерал-лейтэнант М. А. Пуркаеў) і 4-й ударнай арміі (генерал-палкоўнік А. І. Яроменка) Паўночна-Заходняга фронту (з 22 студзеня ў складзе Калінінскага фронту), якія налічвалі больш за 122 тыс. чалавек і займалі абарону на рубяжы ўсходні бераг возера Селігер — горад Асташкаў — паўночны бераг возера Волга. Ім процістаялі сілы 16-й арміі групы армій «Поўнач». Мэтай аперацыі ставіўся разгром групоўкі войскаў Вермахта на стыку груп армій «Цэнтр» і «Поўнач».

## Ход і вынікі аперацыі 
9 студзеня 1942 года савецкія войскі перайшлі ў наступленне, прарвалі тактычную абарону праціўніка і да 12 студзеня прасунуліся на 25—30 км. 4-я ўдарная армія 16 студзеня вызваліла горад Асташкаў, 21 студзеня горад Заходняя Дзвіна, разам з партызанамі горад Таропец і перарэзала чыгунку Вялікія Лукі—Ржэў. 3-я ўдарная армія акружыла нямецкі гарнізон у горадзе Холм. У пачатку лютага 3-я ўдарная армія выйшла на подступы горада Вялікія Лукі, 4-я ўдарная армія выйшла да Веліжа і Дзямідава, 249-я стралковая дывізія 3-й ударнай арміі — да Віцебска. Каб спыніць наступ савецкіх войскаў, нямецкае камандаванне выставіла на гэтым напрамку 4 перакінутыя з Заходняй Еўропы пяхотныя дывізіі. У выніку войскі 3-й і 4-й ударных армій перайшлі да абароны.

У выніку Таропецка-Холмскай аперацыі савецкія войскі прасунуліся да 250 км, абышлі з паўночнага захаду ржэўска-вяземскую, з поўдня дзямянскую групоўкі праціўніка, парушылі ўзаемадзеянне паміж войскамі груп нямецкіх армій «Поўнач» і «Цэнтр». У лініі нямецкага фронту паміж Веліжам і Усвятамі ўтварыліся так званыя «Віцебскія вароты». У наступленні савецкім войскам дапамагалі партызаны Суражскай партызанскай зоны.

Страты савецкіх войскаў у ходзе аперацыі склалі: незваротныя — 10,4 тыс. чалавек, санітарныя — каля 19 тыс. чалавек. Страты войскаў Вермахта склалі больш за 12 тыс. забітымі.

## Зноскі 
## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* *Вилинов М. А.* Особенности Торопецко-Холмской наступательной операции. // Военно-исторический журнал. — 1988. — № 1. — С. 38—45.
* Торопецко-Холмская наступательная операция // Праект «Память народа»

Катэгорыя:Аперацыі ў Вялікай Айчыннай вайне
Катэгорыя:Бітвы Германіі
Катэгорыя:Бітва за Маскву
Гамалатэцыум

**Гамалатэцыум** (*Homalothecium*) — род імхоў сямейства .

## Віды 
Прызнаюцца наступныя віды:

*  
*  
*  
*  
*  
*  
*  
*  
*  
*  
*  
*  
*  
*  
*  
*  
*  
*  
*  
*  
*  
*  
*  
*  
*  
*  
*  
*  
*  

## Крыніцы 
Катэгорыя:Брахітэцыевыя
Іван Ільіч Рубін

**Іван Ільіч Рубін** (29 студзеня 1954, хутар Раздоры, Стаўбцоўскі раён, Мінская вобласць — 28 чэрвеня 1993) — беларускі паэт.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 29 студзеня 1954 года. Дзяцінства будучага паэта прайшло на хутары Раздоры Стаўбцоўскага раёна Мінскай вобласці, да якога балюча і нястрымна ў вершах і наяве ён вяртаўся ўсё сваё кароткае і драматычна напружанае жыццё.

У 1971 годзе скончыў Засульскую сярэднюю школу, у 1976 годзе — беларускае аддзяленне філалагічнага факультэта Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. Друкавацца пачаў у 1971 годзе ў раённай газеце «Прамень». У студэнцкія гады змяшчаў вершы ў рэспубліканскіх газетах і часопісах.

## Творчасць 
Першая кніга паэзіі «Над вечнасцю гнязда», якая выйшла ў 1984 годзе, засведчыла бясспрэчны талент паэта, яго глыбокі, удумлівы погляд на жыццё, разуменне настрояў і пачуццяў чалавечай душы. Кніга прасякнута любоўю да роднага краю, шчымлівай тугой па маці, напоўнена адчуваннем адзіноты. Адраджэнне роднай культуры і мовы, выхаванне нацыянальнай самасвядомасці, зварот да спрадвечнага, што паволі знікала, — галоўныя матывы наступных зборнікаў вершаў і паэм «Вянок надзеі» (1990), «Набытак» (1992).
## Крыніцы
Хасэ Марыя Галан

**Хасэ Марыя Галан Радрыгес** (; 2 лютага 1904 — 8 студзеня 1978) — генерал Народнай арміі Іспанскай Рэспублікі, удзельнік грамадзянскай вайны ў Іспаніі.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў горадзе Сан-Фернанда ў Кадысе. Паходзіў з сям’і унтэр-афіцэра іспанскага флоту. У раннім узросце страціў бацьку. Як і браты (Фермін, удзельнік паўстання Хака, і Франсіска, афіцэр грамадзянскай гвардыі), Хасэ выбраў прафесію вайскоўца. 

У 1913—1920 вучыўся ў школе для сірот з сямей вайскоўцаў. У 1920 годзе паступіў у Таледскую пяхотную акадэмію, якую скончыў праз два гады. Затым служыў у часцях карабінераў.

Уступіў у Камуністычную партыю Іспаніі. У пачатковы перыяд грамадзянскай вайны разам з братам Франсіска камандаваў ротай паліцыі. Далей удзельнічаў у арганізацыі Пятага палка.

З кастрычніку 1936 года кіраваў 3-й змешанай брыгадай. Вызначыўся пры атацы на Каса дэ Кампа падчас бітвы пад Мадрыдам і першай бітве на Карунскай дарозе. 1 снежня быў лёгка паранены.

У студзені 1937 годзе стаў камандзірам 10-й дывізіі (пазней дывізія «А», потым 34-я дывізія), са жіўня — 40-й дывізіі. У лістападзе ўзначаліў XXIII армейскі корпус. 

У канцы сакавіка 1939 года збег з Іспаніі ў Аран. Пасля накіраваўся ў Савецкі Саюз, дзе быў прызначаны ў ваенную акадэмію імя Варашылава. Потым працаваў у выдавецтве замежных моў. 

Праз некаторы час пераехаў на Кубу. Стаў інструктарам рэвалюцыйных атрадаў Фідэля Кастра, дзейнічаючы пад псеўданімам *Хасэ Гансалес*.  

Памёр у Гаване.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* Beevor, Antony (2006). The Battle for Spain. The Spanish Civil War, 1936-1939. Londres: Penguin Books. 
* 
* 
*  
* 
* 
* 
* 
* Salas Larrazábal, Ramón (2006). Historia del Ejército Popular de la República. Madrid: La Esfera de los libros. 84-9734-465-0. 
* 
* 

Катэгорыя:Удзельнікі грамадзянскай вайны ў Іспаніі (рэспубліканцы)
Катэгорыя:Генералы Іспаніі
Франсішку Пінту Бальсеман

**Франсішку Жазэ Перэйра Пінту Балсеман** (; ) — партугальскі палітычны дзеяч, журналіст і прадпрымальнік, адзін з заснавальнікаў Сацыял-дэмакратычнай партыі Партугаліі. Быў 11-м Прэм’ер-міністрам Партугаліі пасля Рэвалюцыі гваздзікоў, з 9 студзеня 1981 года па 9 чэрвеня 1983 года.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Выпускнікі Лісабонскага ўніверсітэта
Otokar Kaya

**Otokar Kaya** — турэцкі бронеаўтамабіль з колавай формулай 4х4, вытворчасці кампаніі «Otokar».

## Апісанне 
Паводле заходняй класіфікацыі, Kaya Otokar — MPV (**M**ine **P**rotected **V**ehicle, *транспарт з супрацьміннай абаронай*). Аўтамабіль пабудаваны на базе шасі Daimler UNIMOG. Бранявік забяспечвае супрацьмінную і балістычную абарону, мае высокую мабільнасць, просты ў кіраванні. Вага — 12 500 кг.

Бронеаўтамабіль мае два адсека: адзін для механіка-кіроўцы і камандзіра за маторным аддзяленнем, а другі для дэсанту. Корпус уяўляе сабой суцэльназварную сталёвую браню. Вадзіцель сядзіць спераду злева, камандзір — справа. Дно мае V-вобразную форму, што павялічвае абароненасць ад мін.

Маторны адсек у пярэдняй частцы машыны абаронены ад балістычных снарадаў. Бранявік абсталяваны 4-цыліндравым дызельным рухавіком магутнасцю 218 к. с. пры 4000 аб/хвіл. Бронеаўтамабіль развівае максімальную хуткасцю да 96 км/г і мае запас ходу 800 км.

У Otokar Kaya могуць быць інтэграваныя розныя баявыя модулі з дыстанцыйным кіраваннем. Магчыма абсталяванне 7,62-мм, 12,7-мм кулямётамі або 40-мм аўтаматычнымі гранатамётамі.

## Варыянты 
* **Kaya Troop Carrier** — версія для перавозкі вайскоўцаў з гнуткай канструкцыяй, якая дазваляе лёгка адаптаваць машыну для шырокага спектру роляў і задач. Можа быць абсталяваны як машына хуткай дапамогі альбо камандна-штабная машына.
* **Kaya Cargo Carrier** — грузавая версія з абароненай двухмеснай кабінай для камандзіра і кіроўцы. Ззаду размешчаны неабаронены грузавы адсек, які можа быць абсталяваны адкіднымі бартамі і задняй дзвярыма.

## Спасылкі 
* Kaya 4х4

Катэгорыя:Бранятэхніка ТурцыіКатэгорыя:Бронеаўтамабілі паводле алфавіта
Сезон 2009/2010 «Жамчужыны Палесся» Мазыр

У сезоне 2009—2010 жаночы валейбольны клуб «Жамчужына» з Мазыра прымаў удзел у наступных турнірах:
* Чэмпіянат Беларусі 2009/2010 (**4 месца**),
* Кубак Беларусі 2009 ( **3 месца**).

## Склад каманды 
# Святлана Галкіна (1972, к)
# Валянціна Гапон
# Лізавета Глушак
# Наталля Дзядзіцкая (1993)
# Кацярына Казак
# Святлана Кенька
# Людміла Кот (1989)
# Юлія Маркоўская
# Аляксандра Мукоўніна
# Алена Астроўская
# Кацярына Руц
# Таццяна Серык (1992)
# Вольга Якута (1988)

## Трэнерскі штаб 
* Уладзімір Іванавіч Хамутоўскі (дырэктар)
* Аляксей Міхайлавіч Віхор (кіраўнік)
* Віктар Дубіцкі (галоўны трэнер)
* Алег Уладзіміравіч Бульбянкоў (трэнер)
* Вадзім Валер’евіч Тонкіх (масажыст)

## Гл. таксама 
* Сезон 2008/2009 «Жамчужыны Палесся» Мазыр
* Сезон 2010/2011 «Жамчужыны Палесся» Мазыр

## Спасылкі 
* ВК «Жемчужина Полесья» — история

2009/2010
Жамчужына Палесся
Катэгорыя:2009 год у Мазыры
Катэгорыя:2010 год у Мазыры
Луіс Барсела

**Луіс Барсела Хавер** (; 31 жніўня 1896 — 15 сакавіка 1939) — палкоўнік Народнай арміі Іспанскай Рэспублікі, удзельнік Рыфскай вайны і грамадзянскай вайны ў Іспаніі.

## Біяграфія 
Ваенную кар’еру Барсела пачаў у пяхоце. Прымаў удзел у Рыфскай вайне. 

Стаў членам масонскай ложы. У асяроддзі масонства быў вядомы пад псеўданімам «Піфагор». Да 1934 года Барсела быў рэгіянальным намеснікам вялікага магістра Марока.

У гады Другой рэспублікі ён далучыўся да Антыфашысцкага рэспубліканскага ваеннага саюза і партыі Рэспубліканская левая.

У 1936 годзе заняў пасады памочніка прэзідэнта ўрада Сант’яга Касарэса Кірогі па ваенных справах і памочніка ваеннага міністра.

У пачатковы перыяд грамадзянскаай вайны Барсела прымаў удзел у разгроме паўстанцкіх атрадаў у Мадрыдзе. Затым ён уключаны ў ваенны трыбунал, выносіў прысуды удзельнікам паўстання ў казармах Мантаньі. Пасля Луіс Барсела разам з Хуліа Мангада займаўся наборам байцоў у апалчэнні. У гэты ж час стаў членам Камуністычнай партыі. 

У жніўні 1936 года прызначаны начальнікам Галоўнай інспекцыі апалчэння (потым перайменаваная ў Ваеннае камандаванне апалчэння). У наступным Барсела ўдзельнічаў у аблозе таледскага Алькасара, падчас чаго быў паранены.

З кастрычніка кіраваў калонай «Лібертад», удзельнічаючы ў абароне Мадрыда, у прыватнасці, у баях ля Каса дэ Кампа і на Карунскай дарозе. У апошнім выпадку, узначаліўшы 35-ю змешаную брыгаду, быў сур’ёзна паранены.

У маі 1937 годзе Барсела прыняў камандаванне 2-й дывізіяй. Камандаваў гэтай часцю ў ходзе наступлення на Сеговію. У красавіку 1938 года ён быў прызначаны камандзірам I армейскага корпуса. 

Калі 5 сакавіка 1939 года адбылося паўстанне палкоўніка Касада, Барсела першапачаткова захоўваў нейтральную пазіцыю. Нарэшце, 7 сакавіка ён вырашыў дзейнічаць і выступіў супраць змоўшчыкаў.

Аднак мяцежны Савет нацыянальнай абароны здолеў захапіць уладу. Барсела быў арыштаваны і прысуджаны да смяротнага пакарання, пасля чаго расстраляны.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Палкоўнікі
Катэгорыя:Ваенныя Іспаніі
Катэгорыя:Пакараныя смерцю ваенныя
Катэгорыя:Удзельнікі грамадзянскай вайны ў Іспаніі (рэспубліканцы)
Катэгорыя:Члены Камуністычнай партыі Іспаніі
Бажымоўскі

**Бажымоўскі** — прозвішча.

## Вядомыя асобы 
* Даніэль Бажымоўскі — дзеяч кальвінісцкай царквы Вялікага Княства Літоўскага
* Казімір Бажымоўскі — дзеяч кальвінісцкай царквы Вялікага Княства Літоўскага
* Мікалай Бажымоўскі — дзеяч кальвінісцкай царквы Вялікага Княства Літоўскага
* Самуэль Бажымоўскі — дзеяч кальвінісцкай царквы Вялікага Княства Літоўскага
* Ян Бажымоўскі — дзеяч кальвінісцкай царквы Вялікага Княства Літоўскага
* Ян Бажымоўскі (нар. да 1674) — дзеяч кальвінісцкай царквы Вялікага Княства Літоўскага
* Ян Бажымоўскі (пам. 1687) — дзеяч кальвінісцкай царквы Вялікага Княства Літоўскага
Геманхоз

**Геманхоз** — гельмінтоз чалавека і жывёл з групы .

## Апісанне 
Узбуджальнік — нематоды з роду . Распаўсюджана па ўсім свеце. Гемонхусы — невялікія ружовыя нематоды, якія дасягаюць 18-35 мм даўжыні. Лічынкі развіваюцца ў знешнім асяроддзі.

## Спосаб заражэння 
Авечкі заражаюцца праз сена і ваду, забруджаныя інвазійнымі яйцамі гельмінтаў, летам — на ўвільготненых і забалочаных участках пашы.

## Сімптомы 
У жвачных жывёл выклікае цяжкія разлады ўсяго арганізма, якія праяўляюцца ў паражэнні кішачніка, нервовай сістэмы, крывятворных органаў і эндакрынных залоз; маладняк (а ён найбольш успрымальны да інвазіі) пры гэтым часта гіне. У паўднёвых раёнах у авечак геманхоз часам працякае ў выглядзе энзаатый (часцей у гады з багатымі ападкамі). Лячэнне праводзяць фенаціязінам, які скормліваюць з дробненым збожжам.

## У чалавека 
У чалавека інвазія геагельмінтам  сустракаецца рэдка, хвароба працякае з дыспепсічнымі з’явамі. Заражэнне адбываецца праз рот.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* . — С. 31
* ГЕМОНХОЗ

Катэгорыя:Рабдытыдозы
Катэгорыя:Трыхастрангіліды
Гетэракідоз

**Гетэракідоз** — хранічнае інвазійнае захворванне свойскай птушкі, выкліканае нематодамі, што адносяцца да сямейства . Часцей за ўсё сустракаецца ў курэй (узбуджальнік — ), індыкоў, цацарак, фазанаў, зрэдку ў гусей і качак. На гетэракідоз часцей за ўсё хварэе маладняк.

## Апісанне 
 — дробныя чэрві даўжынёй 5 — 12 мм, паразітуюць у сляпых адростках кішак. Яйцы выспяваюць у вонкавым асяроддзі без прамежкавых гаспадароў.

Свойскія птушкі заражаюцца пры заглынанні з вадой або кормам, забруджанымі лічынкамі нематод, якія дасягнулі стадыі інвазіі. Нематоды паразітуюць у арганізме птушкі 10-12 месяцаў. У заражанай гетэракідозам птушкі парушаецца стрававальная дзейнасць, узнікаюць запоры, зніжаецца вага і яйканоскасць. Кураняты не растуць, часам гінуць. Дыягназ ставіцца шляхам даследавання кала і выяўлення гельмінтаў у сляпой кішцы.

## Лячэнне і прафілактыка 
Для лячэння птушцы даюць фенаціязін. Для прафілактыкі куранят вырошчваюць асобна ад курэй, часта прыбіраюць куратнікі, праводзяць дэгельмінтызацыю.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

Катэгорыя:Нематадозы
Катэгорыя:Круглыя чэрві
Гіграамблістэгіум

**Гіграамблістэгіум** (*Hygroamblystegium*) — род імхоў сямейства .

Прадстаўнікі роду маюць касмапалітычнае распаўсюджанне.

## Віды 
* 
* 
* 

## Крыніцы 
Катэгорыя:Амблістэгіевыя
Цэнтральны атэль (Гданьск)

**Цэнтральны атэль** () — гатэль, які месціцца ў цэнтры Гданьска ў гістарычным будынку, які ўтварае адзіны архітэктурны ансамбль з галоўным чыгуначным вакзалам горада.

## Гісторыя 
Будаўніцтва будынка ў стылістыцы паўночнаеўрапейскай неарэнесанснай архітэктуры завяршылася ў 1900 годзе ў адпаведнасці да праекта архітэктараў Аляксандра Рундэля, Паўля Томера і Георга Куні, які быў прадстаўлены грамадскасці 29 жніўня 1898 года. Першапачаткова ў будынку месцілася сядзіба рэгіянальнай дырэкцыі нямецкай чыгункі (), а менавіта сядзіба кіраўніка, транспартная інспекцыя і службовыя кватэры.

З 1921 года ў будынку дзейнічала Рада порта і водных шляхоў Вольнага горада Данцыга, а таксама чыгуначная інспекцыя. Другую сусветную вайну аб'ект перажыў у даволі добрым стане. Пасля 1945 года ў будынку размяшчаліся чыгуначная амбулаторыя з аптэкай (на першым паверсе, з асобным уваходам з поўдня) і прыёмны пункт чыгуначнай санітарнай службы. У выніку рэарганізацыі сістэмы чыгуначнага транспарту ў Польшчы ў 1995 годзе і ліквідацыі ведамаснай чыгуначнай паліклінікі будынак быў прададзены ўладамі Паморскага ваяводства ў прыватную ўласнацсь.

З вясны 2014 па лета 2017 года будынак перажыў пераабсталяванне ў чатырохзоркавы атэль. Да гэтага часу на падрыхтоўку праекта і перамовы з інстытуцыямі, адказнымі за захаванне архітэктурнай спадчыны, паўшло яшчэ некалькі гадоў. Да існуючай канструкцыі з паўднёвага боку была прыбудавана частка другога паверха, якая была ўключана ў першапачатковыя архітэктурныя планы стогадовай даўніны. Агульная плошча будынку складае 1,2 тыс. м2. Цяпер у ім ёсць 39 пакояў для гасцей, дзве канферэнц-залы і рэстаран-бровар (на ягоным месцу пэўны час функцыянавала паштовае аддзяленне).

 
Выява:01851-Danzig-1901-Hauptbahnhof-Brück & Sohn Kunstverlag.jpg|Паштоўка 1901 года
Выява:Gdansk przychodnia kolejowa 5.jpg|Выгляд з трамвайнага прыпынку
Выява:Gdańsk Central hotel 1.jpg|Атэль і галоўны чыгуначны вакзал

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка

Катэгорыя:Славутасці Гданьска
Аляксандр Васілевіч Кохан

**Аляксандр Васілевіч Кохан** () — памочнік Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь па Мінскай вобласці (з 13 чэрвеня 2024).

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў 1974 годзе ў в. Карма Ельскага раёна Гомельскай вобласці. Скончыў Мазырскі дзяржаўны педагагічны інстытут і Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь.

Працоўную дзейнасць пачаў выкладчыкам спецыяльных дысцыплін Нараўлянскага дзяржаўнага прафесійна-тэхнічнага вучылішча № 177 сельскагаспадарчай вытворчасці. З 1998 па 2010 гады працаваў намеснікам дырэктара Нараўлянскага ДПТВ № 177 сельскагаспадарчай вытворчасці.

У 2010 годзе прызначаны першым намеснікам старшыні Нараўлянскага райвыканкама. 17 сакавіка 2015 года прызначаны старшынёй Брагінскага райвыканкама. 7 ліпеня 2022 года прызначаны старшынёй Петрыкаўскага райвыканкама.

13 чэрвеня 2024 года прызначаны памочнікам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь па Мінскай вобласці.

Катэгорыя:Памочнікі Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь — інспектары па Мінскай вобласці
Веньямін Сямёнавіч Рудаў

**Веньямін Сямёнавіч Рудаў** (, с. Долінскае, Ананьеўскі павет, Падольская губерня — ) — беларускі пісьменнік.

## Біяграфія 
Нарадзіўся  года ў сяле Долінскае Ананьеўскага павета Падольскай губерні, цяпер Ананьеўскі раён Адэскай вобласці.

Член КПСС з 1940 года. Скончыў у 1946 годзе Вышэйшую афіцэрскую школу пагранічных войск. У 1949—1953 гадах вучыўся ў Азербайджанскім універсітэце. У 1936—1962 гадах у Савецкай Арміі. 3 1965 года на Беларускім радыё, у 1970—1977 у газеце «Вячэрні Мінск». Друкаваўся з 1954 года.

## Творчасць 
Пісаў на рускай мове. Першая аповесць «Прыгода на N-скай заставе» (1957; на ўкраінскай мове). Пра жыццё пагранічнікаў раман «Чорная Ганча» (1973), аповесці «Мабілізаваны партыяй» (з П. Емяльянавым, 1970), «Завіруха» (1977). Раман «Чужыя вятры» (1969) пра падзеі ў Заходняй Украіне ў канцы Вялікай Айчыннай вайны. Аўтар раманаў «Скрыжаванне» (1978), «Пераправа» (1988), «На кругі свае» (нап. 1999), аповесцей «Вішнёвая люлька» (1959), «Цьмянае золата» (1961), апавяданняў, нарысаў і інш.

## Творы 
* Капкан. Мн., 1984;
* Временно исполняющий: Роман и док. повесть. М., 1988.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Пісьменнікі Беларусі
Катэгорыя:Рускамоўныя пісьменнікі XX стагоддзя
Юрый Герасімавіч Рудзько

**Юрый Герасімавіч Рудзько** (, г. Бабруйск, Магілёўская вобласць — ) — беларускі празаік, драматург, нарысіст.

## Біяграфія 
Нарадзіўся  года ў Бабруйску Магілёўскай вобласці. Скончыў у 1933 годзе Беларускі вышэйшы педагагічны інстытут. Працаваў у газеце «Чырвоная змена» і «Літаратура і мастацтва». Друкаваўся з 1931 года.

Член Саюза пісьменнікаў Беларусі з 1947 года. 

Памёр  года.

## Творы 
* Слава дружбе. Мн., 1950.
## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Пісьменнікі Беларусі
Катэгорыя:Драматургі Беларусі
Іларыён Карпавіч Дуброўскі

**Іларыён Карпавіч Дуброўскі** (, в. Багушэвічы, цяпер Бярэзінскі раён, Мінская вобласць — пасля 1937?, Гулаг?) — беларускі журналіст.

## Біяграфія 
Нарадзіўся  года ў вёсцы Багушэвічы. У 1930-я гады працаваў у газета «Чырвоная змена». На момант арышту ў 1936 г. узначальваў аддзел газеты. Аўтар зборніка нарысаў «Размова па шчырасці» (з Юрыем Рудзько, 1935).

Арыштаваны 26.11.1936. 1.10.1937 прыгавораны да 10 гадоў лагераў. Рэабілітаваны 18.12.1954. Далейшы лёс невядомы.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* Маракоў Л. Вынішчэнне, або Пяць хваляў арыштаў беларускіх літаратараў // ЛіМ. 1999, 10 снеж

Катэгорыя:Рэпрэсаваныя ў БССР
Катэгорыя:Рэабілітаваныя ў СССР
Катэгорыя:Журналісты XX стагоддзя
Катэгорыя:Беларускамоўныя пісьменнікі XX стагоддзя
Гомстэд-акт

**Го́мстэд-акт, хо́мстед-акт, акт аб сядзібах** (; «сядзіба») — федэральны закон 20 мая 1862 года, падпісаны Прэзідэнтам ЗША Аўраамам Лінкальнам, аб прадастаўленні дарослым кіраўнікам сем'яў 160 акраў (прыблізна 65 га) абследаванай дзяржаўнай зямлі за мінімальную плату і пяць гадоў бесперапыннага пражывання на гэтай зямлі. Права ўласнасці таксама можна было атрымаць толькі пасля шасцімесячнага пражывання і дробных паляпшэнняў, пры ўмове, што заяўнік заплаціў ураду 1,25 долара за акр. Пасля грамадзянскай вайны салдаты Саюза маглі адняць час, які яны служылі, з патрабаванняў да пражывання.

Гомстэд-акт быў адменены ў 1976 годзе, за выключэннем тэрыторыі Аляскі, дзе ён працягваў дзейнічаць да 1986 года.

## Спасылкі 
* Milestone Documents – Homestead Act (1862)

Катэгорыя:Гісторыя ЗША
Катэгорыя:Дзікі Захад
Катэгорыя:Крыніцы права ЗША
Катэгорыя:1862 год у ЗША
Яфім Ільіч Садоўскі

**Яфім Ільіч Садоўскі** () — беларускі пісьменнік, журналіст. Псеўданім *Юлин, И.*

## Біяграфія 
Нарадзіўся 4 студзеня 1908 года ў Мінску.

Скончыў у 1927 годзе агульнаадукацыйныя курсы. Працаваў у рэдакцыях газет у Мінску. Член Саюза пісьменнікаў Беларусі з 1939 года.

Памёр 13 верасня 1993 года. Пахаваны ў Мінску на Усходніх могілках.

## Творчасць 
Друкаваўся з 1923 года. Пісаў пераважна на рускай мове. Аўтар зборнікаў вершаў «Паўстанак» (1927, з Р. Ладным), «Каралі» (1991), апавяданняў «Скрыпка і ордэн» (1935), «Я бачу» (1939), «Ясныя далі» (1951), «Жыцці і лёсы» (1962), нарысаў, брашур. Склаў зборнікі «Маякоўскі ў Беларусі» (1957), «Жыццё, аддадзенае барацьбе» (пра В. Харужую, 2-е выд. 1983), «Успаміны пра Змітрака Бядулю» (1988, з К. Цвіркам). Аўтар сцэнарыяў дакументальных фільмаў «Наваселле» (1945) і «Па малых рэках» (1947).

## Творы 
* Отвергнутая любовь: Рассказы. Мн., 1991.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Пісьменнікі Беларусі
Катэгорыя:Журналісты Беларусі
Катэгорыя:Рускамоўныя пісьменнікі XX стагоддзя
Катэгорыя:Асобы, вядомыя пад літаратурнымі псеўданімамі
Ала Алабергенаўна Цяцерына

**Ала Алабергенаўна Цяцерына** (нар. ) — беларуская валейбалістка. Генеральнага сакратара «Беларуская федэрацыя валейбола».

## Біяграфія 
Выступалай за зборную СССР. З’яўляецца двухразовай уладальніцай «Кубка ўладальнікаў кубкаў» і Кубка ЕКВ.

## Спасылкі 
* Alla Teterina 
* Поздравляем с днем рождения Тетерину Аллу Аллабергеновну

Катэгорыя:Валейбалісткі Беларусі
Катэгорыя:Ігракі БЗБК
Катэгорыя:Ігракі жаночай зборнай СССР па валейболе
Васіль Змітравіч Сакалоў

**Васіль Змітравіч Сакалоў** (, в. Іванаўка, Хварасцянскі раён, Варонежская губерня — , Масква) — рускі празаік, нарысіст, паэт.

## Біяграфія 
3 сялян. Нарадзіўся  года ў вёсцы Іванаўка Хварасцянскага раёна Варонежскай губерні (цяпер Добрынскі раён Ліпецкай вобласці).

Пасля заканчэння ў 1936 годзе Хварасцянскай сярэдняй школы паступіў у Літінстытут імя М. Горкага ў Маскве.

Памёр  года ў Маскве. Пахаваны на Траекураўскіх могілках Масквы.

## Узнагароды 
Узнагароджаны ордэнамі Айчыннай вайны 2-й ст., Чырвонай Зоркі (двойчы), «Знак Пашаны», медалямі.

## Творчасць 
Пісаў на рускай мове. Творчы шлях В. Сакалоў пачаў як журналіст у канцы 1930-х гг. Вайна і вайсковая служба вызначылі галоўную тэму яго літаратурнай дзейнасці. Першы нарыс «Батарэя ідзе на Захад» і апавяданне «Казка пра яблыню» апублікаваў у 1945 у Варонежы ў зборніку «Варонежцы — Героі Савецкага Саюза» і альманаху «Литературный Воронеж». У гэтым жа годзе з’явілася некалькі яго нарысаў у зборніку «Героі Трэцяга Украінскага» (Кіеў), а ў 1947 - некалькі нарысаў і апавяданняў у зборніку «Бяссмерце».

У канцы 1940 — пачатку 1950 друкаваўся пераважна ў Мінску, змяшчаў нарысы і апавяданні ў альманаху «Советская Отчизна», а таксама (у перакладзе) у «Полымі». Асобнымі выданнямі выйшлі кнігі яго нарысаў «Раніца новай Балгарыі» (1951), «Раўненне на сцяг» (1952) і апавяданняў «Дарога пачынаецца ў Маскве» (1952). У сваіх творах В. Сакалоў паказвае гераізм і мужнасць савецкіх воінаў у час Вялікай Айчыннай вайны, апісвае жыццё ў братніх славянскіх краінах пасля вызвалення ад фашызму. Найбольш удалымі, псіхалагічна напоўненымі з’яўляюцца яго апавяданні «Сакрэт дзядзькі Тудора», «Венгерская рапсодыя», «Гэта было ў Радопах», аповесць «Паводка», прысвечаная палескім меліяратарам.

Асобныя апавяданні В. Сакалова перакладзены на беларускую і балгарскую мовы.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Пісьменнікі Беларусі
Катэгорыя:Пісьменнікі СССР
Катэгорыя:Рускамоўныя пісьменнікі XX стагоддзя
Пажар у Мангафе (2024)

12 чэрвеня 2024 года ў шасціпавярховым жылым доме ў Мангафе (Кувейт) здарыўся пажар. Загінулі не менш за 50 чалавек. 

Інцыдэнт стаў найбуйнейшым пажарам у краіне з 2009 года. 

Пажар пачаўся ў пакоі аховы, а потым перайшоў на кухню, дзе знаходзіліся больш за 20 балонаў са звадкаваным газам і іншыя лёгкаўзгаральныя матэрыялы, што дазволіла агню хутка распаўсюджвацца.   Полымя ахапіла ніжнюю частку будынка, а з верхніх паверхаў ішоў густы чорны дым. 

Да месца падзей прыбылі ратавальнікі, якія выцягнулі з будынку 67 чалавек. На працягу дзесяці хвілін пасля ім удалося патушыць агонь. Аднак пяць пажарных пацярпелі падчас выратавальных работ.  

Папярэдняе расследаванне ўстанавіла, што прычынай пажару стала кароткае замыканне электраправодкі ў пакоі ахоўніка, размешчанага на першым паверсе будынка. Было таксама ўстаноўлена, што ў доме былі зачыненыя дзверы, што не дазволіла людзям хутка выратавацца.

45 загінулых былі з Індыі, у тым ліку 23 з Кералы.  Сем загінулых паходзілі з Тамілнада, тры з Андхра-Прадэш і Утар-Прадэш, два з Адышы, а астатнія з Біхара, Хар’яны, Джаркханда, Карнатакі, Пенджаба, Махараштры і Заходняй Бенгаліі. Узрост ахвяр вагаўся ад 20 да 50 гадоў. Акрамя таго, загінулі трое філіпінскіх рабочых. Некалькі пацярпелых мелі грамадзянства Непала.   

## Рэакцыя 
Прэм’ер-міністр Індыі Нарэндра Модзі выказаў спачуванні пацярпелым і іх сваякам. Ён абвясціў аб дапамозе ў памеры 200 000 індыйскіх рупій кожнай з сем’яў суайчыннікаў. 

Кароль Саудаўскай Аравіі Салман і наследны прынц Махамед бін Салман, а таксама таксама МЗС ААЭ і Ірана  выказалі спачуванні Кувейту.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Падзеі 12 чэрвеня
Катэгорыя:Чэрвень 2024 года
Катэгорыя:Пажары
Катэгорыя:Гісторыя Кувейта
Наталля Сяргееўна Валанцэвіч

**Наталля Сяргееўна Валанцэвіч** (нар. ; Наваполацк) — беларуская тэатразнаўца, кандыдат мастацтвазнаўства.

## Біяграфія 
Нарадзілася ў 1978 годзе ў Наваполацку. Скончыла гісторыка-філалагічны факультэт Полацкага дзяржаўнага ўніверсітэта (2000). Малодшы навуковы супрацоўнік навукова-даследчыцкага цэнтра пры ПДУ (2000-01). Аспірантка Беларускай дзяржаўнай акадэміі мастацтваў па спецыяльнасці «Тэатральнае мастацтва» (2001-04). Загадчыца літаратурнай часткай Беларускага паэтычнага тэатра аднаго акцёра «Зніч» (2003-04).

З 2003 года выкладчык, з 2009 года дацэнт БДАМ. У 2005 годзе абараніла кандыдацкую дысертацыю «Тэатральная культура Віцебскай губерні ХІХ — пачатку ХХ стагоддзя».

Аўтар артыкулаў у энцыклапедыях. Навуковы рэдактар зборніка «Беларускае мастацтва ў дыялогу культуры: зборнік артыкулаў студэнтаў і магістрантаў Беларускай дзяржаўнай акадэміі мастацтваў» (2009).

## Выбраная бібліяграфія 
* Асаблівасці стварэння тэатральных будынкаў у беларускіх гарадах у XIX ст. / Н. С. Валанцэвіч // Культура. Наука. Творчество : сборник научных статей / Белорусский государственный университет культуры и искусств [и др.]. — Минск, 2014. — [Вып. 8]. — С. 138—142.
* Працэс станаўлення нацыянальнага беларускага тэатра ў сярэдзіне XIX стагоддзя: мастацка-гістарычныя характарыстыкі / Н. С. Валанцэвіч // Весці Беларускай дзяржаўнай акадэміі музыкі: навукова-тэарэтычны часопіс. — 2015. — № 27. — С. 13-17.

## Спасылкі 
* З Наталляй у тэатр — zviazda.by 

Катэгорыя:Кандыдаты мастацтвазнаўства
Катэгорыя:Тэатразнаўцы Беларусі
Міхаіл Сямёнавіч Будавей

**Міхаіл Сямёнавіч Будавей** (нар. , в. Карацк, Клецкі раён, Мінская вобласць) — беларускі мастак-графік.

## Біяграфія 
Скончыў Беларускі тэатральна-мастацкі інстытут (1982). Працуе ў галіне станковай і кніжнай графікі. Сярод работ: кампазіцыйныя партрэты Я. Коласа (1981), У. Караткевіча, Н. Гілевіча, Я. Брыля, П. Панчанкі (1982), B. Быкава (1983), І. Шамякіна (1984), C. Палуяна («Ён быў як месяц адзінокі», 1991), І. Лучанка і М. Барысевіча (1985); серыі «Пачынальнікі» (1987), «Патсдам. Парк. Сан-Сусі» (1991), «Сцежкаю да храма» (1992); дыптых «Ад продкаў да Адраджэння» (1992); цыкл «Начныя краявіды» (1994—95). 

Аформіў кнігі: В. Гігевіча «Астравы на далёкіх азёрах», Н. Гілевіча «Святлынь», А. Куляшова «Крылы», С. Палуяна «Лісты ў будучыню», У. Рубанава «Светлы ручай любві», Я. Брыля «Пробліскі», В. Біянкі «Лясная газета» і інш.

Член Беларускага саюза мастакоў з 1985 года. Выкладаў у Беларускай акадэміі мастацтваў, Інстытуце сучасных ведаў імя А. М. Шырокава. 

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* unicat.nlb.by

Катэгорыя:Графікі Беларусі
Віталь Валянцінавіч Біянкі

**Віталь Валянцінавіч Біянкі** () — рускі пісьменнік.

## Біяграфія 
Вучыўся ў Петраградскім універсітэце. Аўтар навукова-мастацкіх кніг для дзяцей пра прыроду, яе таямніцы, жыццё звяроў і птушак: «Лясная газета на кожны год» (1928, 11-е выд. 1969), «Краіна звяроў» (1935), «Нашы птушкі» (1938, выд. 1967) і інш., зборнікаў апавяданняў «Заечыя хітрыкі» (1941), «„Кулець“ і іншыя апавяданні» (1953), «Выпадковыя сустрэчы» (1947), «Птушкі свету» (1960), а таксама аповесцяў і казак.

## Беларускія пераклады 
Творы Віталя Біянкі на беларускую мову перакладалі Зоська Верас, Кастусь Кірэенка, Сяргей Міхальчук, Мікола Цэлеш, Анатоль Чаркасаў, Алесь Якімовіч і інш.

## Зноскі 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Рускамоўныя пісьменнікі
Valve Corporation

**Valve Corporation**, таксама вядомая як **Valve Software** або проста **Valve** — амерыканская кампанія, якая займаецца распрацоўкай відэагульняў, іх выдавецтвам і лічбавым распаўсюджваннем. Штаб-кватэра кампаніі знаходзіцца у Белв’ю, штат Вашынгтон. Valve найбольш вядомая як распрацоўшчык гульнявых франшыз *Half-Life*, *Counter-Strike*, *Portal,* *Team Fortress*, *Day of Defeat*, *Left 4 Dead* і *Dota*, а таксама лічбавага сэрвісу Steam.

Valve была заснавана ў 1996 годзе былымі супрацоўнікамі Microsoft Гейбам Ньюэлам і Майкам Харынгтанам. У 1998 была выпушчана першая гульня, шутар ад першай асобы *Half-Life*, якая мела вялікі камерцыйны поспех. Харынгтан сышоў з кампаніі ў 2000 годзе. У 2003 годзе Valve запусціла Steam, пазней выйшлі *Half-Life 2* (2004), *Half-Life 2: Episode One* (2006) і *Episode Two* (2007), шматкарыстальніцкія гульні *Team Fortress 2* (2007) і *Left 4 Dead* (2008), гульні-галаваломкі *Portal* (2007) і *Portal 2* (2011).

У 2010-я гады Valve выпускала менш гульняў і эксперыментавала з апаратным забеспячэннем і віртуальнай рэальнасцю. У 2015 годзе былі выпушчаны гульнявыя камп’ютары Steam Machine, а таксама шлем віртуальнай рэальнасці HTC Vive ў супрацоўніцтве з кампаніяй HTC. У 2020 годзе выйшла флагманская гульня Valve у віртуальнай рэальнасці Half-Life: Alyx. У 2022 годзе Valve выпусціла партатыўную гульнявую сістэму Steam Deck.

У 2012 годзе ў Valve працавала каля 250 чалавек, а вартасць кампаніі перавышала 3 мільярды долараў ЗША. Большую частку прыбытку Valve атрымлівае ад Steam, які прынёс прыкладна 3,4 мільярда долараў па ацэнках толькі за 2017 год.

## Гл. таксама 
* Гэйб Ньюэл
* Steam
* Яніс Варуфакіс

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт Valve 

Катэгорыя:Вытворцы камп’ютараў
Катэгорыя:Выдаўцы камп’ютарных гульняў
Катэгорыя:Вытворцы камп’ютарных гульняў ЗША
Katmerciler Hızır

**Katmerciler Hızır** — сямейства бронеаўтамабіляў класа MRAP, распрацаванае і выраблянае турэцкай кампаніяй Katmerciler. Здольны перавозіць да дзевяці чалавек асабістага складу. 

## Варыянты 
* **Ateş** — варыянт для памежнага патрулявання і разведкі, эксплуатуецца сухапутнымі войскамі Турцыі. Уяўляе сабой бронеаўтамабіль з колавай формулай 4x4, інтэграваны з высокатэхналагічнымі разведвальнымі сістэмамі вытворчасці кампаніі Aselsan, сістэмамі назірання і радарам маніторынгу навакольнага асяроддзя. Ateş можа выконваць задачы разведкі і назірання ў дзённых і начных умовах з далёкасцю да 40 км. Можа перавозіць да шасці чалавек асабістага складу, у тым ліку вадзіцеля і камандзіра. Адрозніваецца змененым дызайнам экстэр’ера, двума бакавымі дзвярыма замест чатырох, павялічанай ёмістасцю экіпажа (да чатырнаццаці чалавек у параўнанні з дзевяццю ў Hızır I) дзякуючы новай канфігурацыі сядзенняў у пасажырскім салоне, рампай замест ворных дзвярэй на папярэдняй мадэлі, павялічаны паліўны бак і палепшаная сістэма кандыцыянавання паветра.

## Аператары 
* : 57 бронемашын Hızır 4x4 Ateş у Сухапутных войсках
* : 118 бронемашын Hızır 4x4
* : 1 адзінка Hızır 4x4 Ateş, выкарыстоўвалася ў Зоне Сіл ААН па назіранні за раз’яднанні
* : 20 бронемашын Hızır 4x4

## Крыніцы 
Катэгорыя:Бранятэхніка Турцыі
Катэгорыя:Бронеаўтамабілі паводле алфавіта
Гомельдрэў

**ААТ «Гомельдрэў»** — беларускае дрэваапрацоўчае прадпрыемства, размешчанае ў Навабеліцкім раёне Гомеля.

## Гісторыя 
У 1929 годзе ў Гомелі быў заснаваны дрэваапрацоўчы камбінат; афіцыйны сайт прадпрыемства ўзводзіць гісторыю да 1879 года, калі была створана запалкавая фабрыка «Везувій». Да 1941 года называўся абозабудаўнічым камбінатам. 

У чэрвені—ліпені 1941 года вырабляў лыжы для самалётаў, скрыні для снарадаў, абсталяванне для ваенізаваных абозаў, затым эвакуіраваны ў Сталінград. Да 1944 года аднавіў дзейнасць у Гомелі. У 1980-я гады на прадпрыемстве працавала больш за 8 тысяч чалавек. 

У 2013 годзе вырабена мэблі на 125,6 млн рублёў, 8,3 тыс. м³ фанеры клеенай, 216 тыс. умоўных скрынь запалак, 25 тыс. м² піламатэрыялаў, 106 тыс. м² паркета, 1052 тыс. м² габляванага шпону; 48,9% прадукцыі рэалізавана на ўнутраным рынку Рэспублікі Беларусь, 51,1% экспартаваўся. У 2013 годзе штат налічваў 2971 чалавек. Асноўныя вытворчасці (лесапільны цэх, вытворчасць мэблі, фанеры і паганажу) размешчаны ў Гомелі, вытворчасць паркета — у Смалявічах Мінскай вобласці, завод МДФ — у Рэчыцкім раёне Гомельскай вобласці. Уся прадукцыя прадпрыемства выконваецца па міжнародных і еўрапейскіх нарматывах, а таксама мае сертыфікат FSC.

У 2007—2010 гадах прадпрыемства стала адным з атрымальнікаў ільготных крэдытаў для стварэння новых і мадэрнізацыі старых вытворчасцяў. У 2016 годзе яно было ўключана ў дрэваапрацоўчы холдынг Банка развіцця Рэспублікі Беларусь.

Выручка ў 2018 годзе склала 105 млн рублёў (каля 50 млн даляраў), і па гэтым паказчыку «Гомельдрэў» нязначна саступаў «Рэчыцадрэву», «Мастоўдрэву» і «Івацэвічдрэву», апярэджваў «Віцебскдрэў», бабруйскі «ФанДАК», «Барысаўдрэў», а таксама невялікія «Мазырскі ДАК» і «Магілёўдрэў». У 2017 і 2018 гадах на прадпрыемстве фіксаваліся страты, прычым у 2017 годзе памер страт склаў 30% ад агульнай выручкі. Назапасіўся надзвычай вялікі аб’ём доўгатэрміновых абавязацельстваў — у 11 разоў больш уласнага капіталу (2017 год). У 2018 годзе чыстая страта (35,8 млн рублёў, або каля 17 млн долараў) была самай значнай з усіх прадпрыемстваў новага дрэваапрацоўчага холдынгу. Дзяржава аказвае прадпрыемству дзяржпадтрымку шляхам папаўнення статутнага фонду.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Запалкавыя фабрыкі
Катэгорыя:Прадпрыемствы Гомеля
Істэблішмент

**Істэблішмэнт** (ад  — «усталяванне», «падстава») — улада заможных, кіруючыя колы, палітычная эліта. 

Сукупнасць людзей, якія займаюць ключавыя пазіцыі ў сацыяльна-палітычнай сістэме, з’яўляюцца апорай існуючага грамадскага ладу і фарміруюць грамадскую думку, а таксама сукупнасць сацыяльных інстытутаў, з дапамогай якіх яны падтрымліваюць існуючы сацыяльны парадак.

У 1950-х гадах склаліся альтэрнатыўныя культурныя плыні, якія адштурхваліся ад існуючага сацыяльнага парадку, супрацьпастаўляючы сябе істэблішменту. Паняцце істэблішменту пры гэтым пашыралася да агульнага ўяўлення аб сацыяльным асяроддзі, падтрымліваючага дзяржаўніцтва, паслухмянасць грамадзян устаноўленаму парадку, уяўленне аб «правільным» вобразе нацыянальнай гісторыі і культуры, рэспектабельнасць як крытэрый чалавечай каштоўнасці. Татальна-негатыўная ацэнка істэблішменту і выкарыстанне самога тэрміна як экспрэсіўна-ацэначнага мела ў сваёй аснове традыцыйнае ўяўленне аб нізінным практыцызму грамадскай дзейнасці і несумяшчальнасці такой дзейнасці з захаваннем маральных запаведзяў. У адрозненне ад бунтароў і нон-канфармістаў мінулага, прадстаўнікі альтэрнатыўных культурных плыняў не змаглі прапанаваць такіх некалі пераканаўчых альтэрнатыў, як сыход ад грамадства або надзею на яго перабудову на больш «чыстых» пачатках.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* *Киселёв И. Ю.* "Политический истеблишмент: психологические аспекты практики властвования. — : Ин-т психологии РАН, 2000. — 408 с. — ISBN 5-9270-0006-1.
* *Коровкин С. Ю.* Политический истеблишмент и чувство «Мы» в сфере международной политики // Научный поиск: Сб. научных работ студентов, аспирантов и преподавателей / Под ред. А. В. Карпова. — Ярославль: Яросл. гос. ун-т, 2005. — С. 164—169.

Катэгорыя:Сацыяльныя групы
Луіс Оргаз

**Луіс Оргаз Ёлдзі** (; 28 мая 1881, Віторыя — 31 студзеня 1946, Мадрыд) — генерал Узброеных сіл Іспаніі.

## Біяграфія 
Удзельнічаў у Другой Мелільянскай кампаніі. 

Быў перакананым манархістам. Як следства, у часы прэзідэнтсва Мануэля Асаньі высланы на Канарскія астравы. У 1936 годзе Оргаз далучыўся да антырэспубліканскай змовы на чале з Эміліа Мола.

З пачаткам грамадзянскай вайны ўзначальваў антыўрадавыя выступленні на Канарскіх астравах. У снежні 1936 года прызначаны камандуючым Цэнтральным фронтам. З 1937 года Оргаз уваходзіў у шэраг найбольш давераных асоб Франка.

Пасля вайны Оргаз заняў пасаду вярхоўнага камісара і галоўнакамандуючага Іспанскага Марока. Ён адкрыта крытыкаваў дзеючы рэжым Франка, выступаючы за аднаўленне манархіі. Папаўзлі чуткі, што генерал рыхтуе ваенны перавароті. Пазней Оргаз адмовіўся ад падобных планаў.

Пасля Другой сусветнай вайны стаў начальнікам штаба Узброеных сіл Іспаніі.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Удзельнікі грамадзянскай вайны ў Іспаніі (франкісты)
Катэгорыя:Манархісты
Катэгорыя:Генералы Іспаніі