Нэвіл Фрэнсіс Фіцджэральд Чэмберлен

**Сэр Нэвіл Фрэнсіс Фіцджэральд Чэмберлен** ( — ) — афіцэр брытанскай арміі, а пазней генеральны інспектар каралеўскай ірландскай паліцыі. Сышоў у адстаўку ў 1916 пасля велікоднага паўстання. Яму прыпісваюць вынаходніцтва гульні ў снукер падчас службы ў горадзе Джабалпуры, у Індыі ў 1875 годзе.

## Раннія гады 
Чэмберлен нарадзіўся ў ваеннай сям'і, сын Чарльза Фрэнсіса Сокала Чэмберлена і пляменнік Нэвіла Боулза Чэмберлена. Ён атрымаў адукацыю ў школе Брэнтвуда, і Каралеўскай ваеннай акадэміі ў Сандхёрсце.

## Ваенная кар'ера 
9 жніўня 1873 у званні малодшага лейтэнанта Чэмберлен быў залічаны ў Дэваншырскі полк, а ў жніўні 1874 года атрымаў званне лейтэнанта. У 1878 годзе, падчас Другой англа-аўганскай вайны, ён быў залічаны ў штаб фельдмаршала сэра Фрэдэрыка Робертса, галоўнакамандуючага брытанскай арміі ў Афганістане. Быў паранены ў бітве пры Кандагары. Ён служыў з Робертсам у Утакамандзе з 1881 па 1884. У жніўні 1885 быў ганараваны звання капітана, а ў лістападзе таго ж года ганараваны звання маёра. У 1890 годзе ён стаў ваенным сакратаром урада Кашміра. У 1894 годзе быў часова павышаны да звання палкоўніка, якое замацавалася за ім у 1899. У снежні 1899 у Паўднёвай Афрыцы ён зноў служыў з Робертсам у якасці першага памочнік-ад'ютанта і асабістага сакратара. У 1900 годзе ён стаў кавалерам ордэна Бані.

## Каралеўская ірландская паліцыя 
У 1900 году Чэмберлен быў прызначаны генеральным інспектарам каралеўскай ірландскай паліцыі. Гэтыя ўзброеныя сілы знаходзіліся пад непасрэдным кантролем ірландскай адміністрацыі ў дублінскім замку. Паліцыя была адказная за збор разведвальнай інфармацыі, а таксама за падтрыманне парадку і фармальна была «вачамі і вушамі» ўрада. Чэмберлен афіцыйна падаў у адстаўку з войска 1 лістапада 1901. Ён стаў рыцарам ордэна Бані падчас каралеўскага візіту ў Ірландыю ў жніўні 1903, рыцарам Каралеўскага віктарыянскай ордэна ў 1911 годзе, рыцарам міласэрнасці ордэна Святога Яна ў красавіку 1914, а таксама быў узнагароджаны паліцэйскай медалём караля ў 1915 годзе. Гады службы Чэмберлена ў паліцыі супалі з уздымам шэрагу палітычных, культурных і спартыўных арганізацый, аб'яднаных сепаратысцкімі настроямі. Кульмінацыяй гэтага ўздыму стала стварэнне ваеннай арганізацыі ірландскіх добраахвотнікаў ў 1913 годзе. У дакладах галоўнаму сакратару Ірландыі Аўгустыну Бірэлю і намесніку галоўнага сакратара Мэцью Нэтэну Чэмберлен папярэджваў, што добраахвотнікі рыхтуюцца да паўстання і абвяшчэння незалежнасці Ірландыі. Велікоднае паўстанне пачалося на Вялікдзень 24 Красавік 1916 і працягвалася на працягу шасці дзён. Яно скончылася толькі тады, калі большая частка О'Конэл-стрыт была разбурана артылерыйскім агнём. Хоць Каралеўская камісія па паўстанні 1916 зняла віну за паўстанне з каралеўскай ірландскай паліцыі, Чэмберлен быў вымушаны сысці ў адстаўку, каб не наклікаць крытыку на выведвальныя сілы.

## Далейшае жыццё 
Пасля выхаду на пенсію Чэмберлен жыў у Аскаце графства Бэркшыра. 19 сакавіка 1938 The Field апублікавала яго ліст, у якім ён сцвярджаў, што вынайшаў гульню ў снукер, калі служыў у 11-м Дэваншырскім палку ў Джабалпуры ў 1875 годзе. Яго заяву падтрымаў Комптон Макензі ў 1939 годзе, і гэта лічыцца ісцінай да гэтага часу.

Оксфардскі слоўнік нацыянальнай біяграфіі апісвае абставіны, пры якіх паўстала новая гульня:

Чэмберлен памёр 28 мая 1944 ва ўзросце 88.

Катэгорыя:Афіцэры Дэваншыркага палка
Катэгорыя:Рыцары-камандоры ордэна Лазні
Катэгорыя:Рыцары-камандоры Каралеўскага Віктарыянскага ордэна
Катэгорыя:Трэнеры па снукеры