open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Тамара Юшкевіч

**Тамара Юшкевіч** (1932 — 1982) — сябра мядзельска-смаргонскага антыкамуністычнага падполля, належала да смаргонскай групы арганізацыі. Старэйшая сястра Таццяны Юшкевіч.

## Біяграфія 
Нарадзілася ў 1932 годзе ў Смаргоні Ашмянскага павета Віленскага ваяводства ў Польскай Рэспубліцы (цяпер Гродзенская вобласць). 

Вучылася ў Смаргонскай сярэдняй школе. Восенню 1949 года далучылася да мядзельска-смаргонскага антыкамуністычнага падпольнага вучнёўскага руху. Моладзевая арганізацыя, кіраўніком якой быў Расціслаў Лапіцкі, у асноўным займалася распаўсюджваннем антысавецкіх улётак, але таксама планавала перайсці і да больш актыўных дзеянняў. У арганізацыі Тамара Юшкевіч таксама займалася далучэннем іншых сябраў: так, у 1949 годзе яна далучыла да падполля Софію Лапыцьку.

Арыштаваная ў лютым 1950 года. Летам таго ж года асуджаная ваенным трыбуналам Беларускай ваеннай акругі да 25 гадоў зняволення ў канцлагерах. Пакаранне адбывала ў Забайкаллі на лесапавале і іншых работах. Восенню 1954 года была вызваленая. Вярнулася ў Смаргонь. Мясцовае начальства доўгі час не давала магчымасці ўладкавацца на работу, але потым удалося паступіць на працу на мясцовы лесазавод. 

У 1982 годзе загінула, збітая аўтамашынай. Пахавана ў Смаргоні.

## Літаратура 
* Антысавецкія рухі ў Беларусі. 1944—1956. Даведнік, — Мінск, 1999. — ISBN 985-6374-07-3.
* Чарняўскі Міхась. Ня бойцеся ахвяраў і пакут. — Вільня, 2006. — ISBN 978-9857-0620-58.
* Чарняўскі М. М. Да гісторыі Мядзельска-Смаргонскага вучнёўскага падполля // Палітычныя рэпрэсіі на Беларусі ў ХХ стагоддзі: Матэрыялы нав.-практ. канферэнцыі (Менск, 27—28 лютага 1998 г.). Мн., 1998.

Катэгорыя:Члены мядзельска-смаргонскага антыкамуністычнага падполля (1947)
Катэгорыя:Рэпрэсаваныя ў БССР
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Ашмянскім павеце (1920—1940)
Катэгорыя:Загінулі ў аўтамабільных катастрофах
Беларусь (кінатэатр, Віцебск)

**«Беларусь»** — былы шырокафарматны кінатэатр у горадзе Віцебску, на вуліцы Генерала Белабародава, 3 (першапачатковы адрас Маскоўскі праспект, 3. Адкрыты ў 1972, зачынены ў 2000-х гадах. Будынак часткова захаваўся, рэканструяваны ў гандлёва-забаўляльны цэнтр «Беларусь» у 2007—2009 гадах (праект ПУВП «Творчая майстэрня члена БСА Ільінава А. В.»).

## Архітэктара 
Пры будаўніцтве кінатэатра выкарыстаны праект кінатэатра «Партызан» (архітэктар Ю. В. Шпіт) у Мінску. Да рэканструкцыі будынак кінатэатра знаходзіўся ў адзіным комплексе з 16-павярховым жылым домам, з якім быў звязаны па першым паверсе крытым праездам.

Аб’ёмна-прасторавае кампазіцыя складалася з двухпавярховага трапецападобнага ў плане будынка з глядзельнай залай і аднапавярховага прамавугольнага аб’ёма з касавым вестыбюлем і малой глядзельнай залай залай на 165 месцаў. Асноўная зала для гледачоў была вырашана амфітэатрам і разлічана на 1025 месцаў.

Галоўны аб’ём кінатэатра вырашана ў строгіх формах. Архітэктурная кампазіцыя будынка заснавана на кантрасце глухіх кантавых сцен, апрацаваных тынкоўкай пад граніт і мармур, і вялікага вітража на галоўным фасадзе. Фае другога паверха было дэкарыравана мазаічным пано, тут жа размяшчаўся зімовы сад. На першым паверсе знаходзіўся буфет, у фае працавала ўстаноўка дзённага кіно.

## Літаратура 
* Витебск: Энциклопедический справочник. / Гл. редактор И. П. Шамякин. — Мн.: БелСЭ им. П. Бровки, 1988. — 408 с. — 60 000 экз. — ISBN 5-85700-004-1

Катэгорыя:Кінатэатры Віцебска
Катэгорыя:Вуліца Генерала Белабародава (Віцебск)
Катэгорыя:З’явіліся ў 1972 годзе
Катэгорыя:1972 год у Віцебску
Катэгорыя:Зніклі ў 2000-я гады
Мурог

*  — род раслін
* народная назва віду 
* народная назва віду
Прэмія «Сезар» за найлепшую музыку

**Прэмія «Сезар» за найлепшую музыку да фільма** ()&nbsp;— адна з асноўных узнагарод Акадэміі мастацтваў і тэхналогій кінематографа Францыі у межах нацыянальнай кінапрэміі «Сезар», што прысуджаецца штогод, пачынаючы з першай цырымоніі ў 1976 годзе.

## Лаўрэаты 
## Крыніцы 
Музыка
Сезар
Дэйцыя

**Дэйцыя** (*Déutzia*)&nbsp;— род шматгадовых раслін сямейства . Выведзена шмат культурных формаў і сартоў дэйцый, якія выкарыстоўваюцца ў азеляненні. Род названы ў гонар галандскага энтузіяста развіцця батанікі Іагана ван дэр Дэйца ().

## Апісанне 
Гэта лістападныя або вечназялёныя кусты вышынёй ад 50 да 400 см са светла-зялёным лісцем і белымі або ружовымі кветкамі без паху. Цвітуць яны на парастках мінулага года. Цвіценне з пачатку мая да ліпеня. Размнажаецца насеннем, адводкамі, тронкамі.

## Умовы росту 
Для росту патрабуе сонечных або паўзацененых месцаў. Расце на ўсіх тыпах глеб, не вельмі сухіх.

## Віды 
Паводле сайта The Plant List род налічвае 72 віды. Некаторыя з іх прыведзены ў спісе:

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Кусты
Дэйцыя шурпатая

**Дэйцыя шурпатая** (*Deutzia scabra*) — від кветкавых раслін сямейства .

## Батанічнае апісанне 
Лістападны куст, які дасягае 1-2 метраў у вышыню. Адрозніваецца ад іншых прадстаўнікоў сямейства ў Японіі сваім некалькі дыморфным лісцем: вакол суквецця лісты сядзячыя і злёгку сціснутыя, у той час як лісты ніжэй сцябла чарашковыя. Кветкі белага колеру сабраны ў суквецці-мяцёлкі. Цвіце з мая па ліпень. У Японіі сустракаецца ў рэгіёне Канта, на захад да астравоў Кюсю і Сікоку .

Катэгорыя:Дэйцыя
Вострыца дзірваністая

**Вострыца дзірваністая** (*Deschampsia cespitosa*) — від шматгадовых травяністых раслін сямейства . Этымалогія:  — «чубаты».

## Назва 
Вострыца дзірваністая, мурог, вастрыца.

## Апісанне 
Расліна мае глыбокія карані да 1 м. Вегетатыўнае размнажэнне ажыццяўляецца падземнымі парасткамі. Сцёблы трывалыя вертыкальныя і гладкія, ад 20 см да 1, 5(2). м. Лісце 10-60 см даўжынёй; шырынёй 2-5 мм. Язычок даўжынёй ад 6 да 8 мм. Суквецце — мяцёлка, 10-50 см даўжынёй; 3-20 см у шырыню. Каласкі даўжынёй 4-6 мм. Плады  — зярняўкі, адносна лёгкія і схільныя да ветравога або плавучага распаўсюджвання, даўжынёй каля 2 міліметраў.

## Распаўсюджанне 
Насяляе ад ўмераных да арктычных раёнаў Еўропы і Азіі і Паўночнай Амерыцы. У горных раёнах сустракаецца нават у трапічнай Афрыцы і Азіі, а таксама ў Аўстраліі (Тасманія) і Новай Зеландыі. Расце на вільготных і мокрых лугах і балотах.

Ва Украіне расце на вільготных лугах, у лясах, на балотах — на Палессі, у лесастэпе і Карпатах, часта; заходзіць у паўночную частку левабярэжнага стэпу.

## Галерэя 

Ruwe smele ligula Deschampsia cespitosa.jpg|
DeschampsiaCespitosa2.jpg|
Deschampsia cespitosa seed.jpg|

## Спасылкі 
* 
* Germplasm Resources Information Network (GRIN) 
* Flora of NW Europe 
* Euro+Med PlantBase 
* eMonocot 1.0.5 

Катэгорыя:Флора Паўночнай Амерыкі
Катэгорыя:Флора Азіі
Катэгорыя:Флора Еўропы
Катэгорыя:Метлюжковыя
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1812 годзе
Дэскурайнія

**Дэскурайнія**, **Дэскурэнія** (*Descurainia*) — род травяністых раслін сямейства . Сустракаецца ва ўмераным клімаце, галоўным чынам у Паўночнай Амерыцы, некалькі відаў у Еўразіі і Афрыцы.

Названы ў гонар французскага фармацэўта і батаніка  (22 жніўня 1658 — 17 або 18 сакавіка 1740).

## Батанічнае апісанне 
Аднагадовыя або шматгадовыя травы.

Лісце двойчы — ці тройчыпёрыстарассечанае на вузкія, да ніткападобных, долі.

Чашалісцікі стаяць коса ўверх або распасцёртыя. Пялёсткі розных адценняў жоўтага колеру.

Плод — тонкі, двухстворкавы струк.

## Класіфікацыя 
### Таксанамія 
Род **Дэскурайнія** ўваходзіць у сямейства  парадку .

### Віды 
Паводле базы дадзеных *The Plant List*, род уключае 46 відаў:

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Капуставыя
Гваздзік Борбаша

**Гваздзік Борбаша** (*Dianthus borbasii*) — від кветкавых раслін сямейства .

## Назва 
Гваздзік Борбаша, гашт, богавы слёзкі.

Катэгорыя:Гваздзік
Deutzia gracilis

**Deutzia gracilis** — від раслін сямейства .

## Батанічнае апісанне 
Куст з процілеглым, простым лісцем і тонкімі гнуткімі сцебламі. Кветкі белыя. Паходзіць з Японіі і цвіце ў красавіку-маі.

Катэгорыя:Дэйцыя
Сярдзечнік

**Сярдзечнік**

* народная назва віду 
* народная назва віду 
* народная назва віду 
* народная назва віду 
* народная назва віду 
* народная назва віду 
* народная назва віду 
* народная назва віду
Гваздзік барадаты

**Гваздзік барадаты** (*Diánthus barbátus*) — від кветкавыхраслін з роду  сямейства .

Існуюць 2 разнавіднасці:
* 
*  — з лісцем не больш за 1 см шырынёй.

## Апісанне 
Двухгадовая травяністая расліна 30—75 см вышынёй. Лісце простае, суцэльнае, зялёнае ці сіне-зялёнае, даўжынёй 4—10 см і шырынёй 1—2 см, з завостранай верхавінкай і гладкім краем, сядзячае. Кветкі 2—3 см у дыяметры, складаюцца з пяці свабодных пялёсткаў. Плод — каробачка.

Святлолюбівая расліна, мезафіт і мезатроф.

## Выкарыстанне 
Папулярная садовая расліна. Выведзена мноства сартоў і гібрыдаў з белымі, ружовымі, чырвонымі або фіялетавымі кветкамі.

Кветкі лічацца ядомымі.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Флора Еўразіі
Катэгорыя:Старонкі з недагледжанымі перакладамі
Катэгорыя:Гваздзік
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1753 годзе
Катэгорыя:Дэкаратыўныя садовыя расліны
Вострыца звілістая

**Вострыца звілістая** (*Avenella flexuosa*)  — від травяністых раслін сямейства .  — «выгнуты».

## Апісанне 
Мнагалетнік вышынёй 30-70(-100) см. Гладкія сцёблы растуць вертыкальна або выгнутыя. Лісце мае даўжыню каля 20 сантыметраў, менш за 1 мм у шырыню, як правіла, ад сярэдне- да цёмна-зялёнага колеру. Суквецці вельмі свабодныя і адкрытыя мяцёлкі. Каласкі каля 4-6(-7) мм даўжынёй, бураватыя. Зярняўка 2,5-3 мм. Мяцёлка з невялікім лікам каласкоў і тонкімі звілістымі галінкамі.

## Распаўсюджанне 
Паўночная Афрыка: Алжыр, Марока; Каўказ: Грузія, Расія; Азія: Японія, Тайвань, Іран, Турцыя; Еўропа: Беларусь, Эстонія, Латвія, Літва, Малдова, Украіна, Аўстрыя, Бельгія, Чэхія, Германія, Венгрыя, Нідэрланды, Польшча, Славакія, Швейцарыя, Данія, Фінляндыя, Ірландыя, Нарвегія, Швецыя, Вялікабрытанія, Індыя, Балгарыя, Харватыя, Грэцыя, Італія, Румынія, Сербія, Славенія, Францыя, Партугалія, Іспанія. Паўночная Амерыка: Канада, ЗША, Мексіка — Чыўаўа; Паўдневая Амерыка: Аргенціна; Чылі. Засяляе кіслыя пусткі, тарфянікі і адкрытыя лясы, больш сухія часткі балот.

Ва Украіне расце ў лясах, на лугах і скалістых месцах: у Карпатах і заходніх лясных раёнах, рэдка; у наваколлях Харкава; паказваецца для Кіева, Чарнігава, Макееўскага раёна Данецкай вобласці.

## Галерэя 

Deschampsia.flexuosa.2.jpg|
Deschampsia-flexuosa-01.jpg|
462 Deschampsia caespitosa, D. flexuosa.jpg|

### Спасылкі 
* https://npgsweb.ars-grin.gov/gringlobal/taxonomydetail.aspx?id=404477 Germplasm Resources Information Network (GRIN) 
* Euro+Med Plantbase 
* eMonocot 1.0.5 
* Flora of NW Europe 

Катэгорыя:Флора Паўднёвай Амерыкі
Катэгорыя:Флора Паўночнай Амерыкі
Катэгорыя:Флора Паўночнай Афрыкі
Катэгорыя:Флора Еўразіі
Катэгорыя:Метлюжковыя
Гваздзік травянка

**Гваздзік травянка** (*Dianthus deltoides*)&nbsp;— від кветкавых раслін сямейства .

## Назва 
Гваздзік травянка, сардэчнік, сярдзечнік, іскра, некерко, іскаркі, палявыя слёзкі, махрэ.

## Апісанне 
Шматгадовая шызаватая або зялёная травяністая расліна. Мае тонкае паўзучае карэнішча, якое ўтварае дзярнінкі з кветканосных і бясплодных парасткаў. Сцябло ўзыходзячае, з кароткім шурпатым апушэннем, 10—40&nbsp;см вышынёй. Лісце супраціўнае, па краях і сярэдняй жылцы пакрыта жорсткім апушэннем, тупое; ніжняе&nbsp;— падоўжана лапаткападобнае, верхняе&nbsp;— лінейнае. Кветкі правільныя, двухполыя, адзінкавыя, радзей&nbsp;— па дзве&nbsp;— тры, 5-пялёсткавыя. Пялёсткі зубчастыя, чырвоныя, з кольцам пурпуровых плям. Плод&nbsp;— каробачка. Цвіце ў чэрвені&nbsp;— верасні. Утварае натуральныя гібрыды з .

## Распаўсюджанне 
Натуральна гваздзік травянка расце на лугах Еўропы і Заходняй Азіі. Расце па ўсёй тэрыторыі Украіны ў змешаных лясах, на лугах, лясных палянах і ўзлесках. Як садовая расліна вырошчваецца па ўсім свеце. Інтрадукаваны ў Паўночнай Амерыцы.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Дэкаратыўныя расліны
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1753 годзе
Катэгорыя:Флора Еўропы
Катэгорыя:Гваздзік
Міхаіл Мадэставіч Палінскі

**Міхаіл Мадэставіч Палінскі (Палінскі-Пёлка)** ( — ) — матэматык, педагог і пісьменнік, доктар філасофіі (1815), прафесар (1819).

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў Мінскай губерні. Скончыў гімназію ў Жыровіцах. Паступіў у Настаўніцкую семінарыю пры Віленскім універсітэце, які скончыў у 1808 годзе са ступенню магістра і да 1809 г. выкладаў пачатковую матэматыку ў ім. Быў у адстаўцы. З 1810 г. выкладаў матэматыку ў Мінскай, з 1813 г. у Віленскай гімназіях

## Літаратура 
*  — С. 7.
* *Беспамятных Н. Д.* Математическое образование в Белоруссии: исторический очерк. — Мн., 1975.

## Спасылкі 
* Палінскі, Міхаіл Мадэставіч (педагог; матэматык ; 1785—1848) // Нацыянальная бібліятэка Беларусі
* 
* *Крылович М. В, Занимон М. И.* Тема внеклассного мероприятия: Старонкі гісторыі матэматыкі на Беларусі  // ДУА «Акадэмія паслядыпломнай адукацыі», УА «Мінскі дзяржаўны абласны ліцэй»

Катэгорыя:Матэматыкі
Катэгорыя:Педагогі Беларусі
Катэгорыя:Выпускнікі Віленскага ўніверсітэта
Катэгорыя:Выкладчыкі Віленскага ўніверсітэта
Катэгорыя:Стацкія саветнікі
Расічка лінейная

**Расічка лінейная**, **Расічка звычайная** (*Digitaria ischaemum*)&nbsp;— від травяністых раслін сямейства .

## Апісанне 
Аднагадовая расліна вышынёй 5-50&nbsp;см ад гарызантальнага да ўзыходзячага росту. Ляжачыя сцёблы не ўтвараюць ў вузлах каранёў. Кароткія, 2-5&nbsp;мм шырынёй, светла-зялёнае лісце даўжынёй 2-10&nbsp;см, Язычок 1-2&nbsp;мм даўжынёй. Каласкі даўжынёй 2-2,5&nbsp;мм, яйкападобныя. Светла-карычневага колеру, з двух бакоў звужаныя плады 1,5-3&nbsp;мм даўжынёй і 1,5&nbsp;мм шырынёй.

## Распаўсюджанне 
Вобласць распаўсюджання ад Паўднёва-Усходняй і Паўднёвай Еўропы да Японіі. Натуралізаваны: Аўстралія, Бутан, Канада, Мексіка, ЗША, Пуэрта-Рыка, Чылі. Расце на свежых, багатых пажыўнымі рэчывамі, звычайна вапнава-бедных, умерана вільготных кіслых глебах.

Ва Украіне расце на пясках, каля дарог, па берагах вадаёмаў, у населеных пунктах, як пасляўборачнае пустазелле на палях і агародах&nbsp;— у лясных раёнах лесастэпу і паўночна-ўсходняй частцы стэпу, даволі часта; па Дняпры спускаецца да яго вусця.

## Галерэя 

Digitaria ischaemum sl4.jpg|
Digitaria ischaemum sl6.jpg|
Digitaria glabra — Flora Batava — Volume v7.jpg|

## Спасылкі 
* 
* Germplasm Resources Information Network (GRIN) 
* Flora of NW Europe 
* Euro+Med PlantBase 
* eMonocot 1.0.5 

Катэгорыя:Флора Еўразіі
Катэгорыя:Просавыя
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1817 годзе
Дыхастыліс Мікелі

**Дыхастыліс Мікелі** (*Cyperus michelianus*)&nbsp;— від раслін сямейства .

## Распаўсюджанне і экалогія 
Сустракаецца па ўсёй Палеарктыцы, большасці краін Афрыкі, ахопліваючы Маўрыкій і Мадагаскар і праз усходнюю і паўднёва-ўсходнюю Азію да Аўстраліі. Расце на алювіяльных рачных узбярэжжах на гліне і пяску, па краях сажалак, канаў і рысавых палёў.

## Батанічнае апісанне 
Аднагадовая, травяністая расліна. Карані кудзелістыя. Сцёблы (0,3) 1,5-6,7 (10,6) см, адзіночныя або ў пучках, прамыя. Лісце (0,9) 2,5-5,3 (8,5) см × 0,6-2,2&nbsp;мм, даўжыня, як правіла, крыху больш, чым у сцябла. Сямянкі 1-1,5 × 0,2-0,4&nbsp;мм, даўгавата-эліптычныя, саламяна-жоўтыя, калі маладыя, цёмна-карычневыя&nbsp;— пазней.

## Спасылкі 
* 
* Vascular Flora (ісп.)

Катэгорыя:Флора Аўстраліі і Акіяніі
Катэгорыя:Флора Еўразіі
Катэгорыя:Флора Афрыкі
Катэгорыя:Асаковыя
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1813 годзе
Катэгорыя:Таксоны раслін, названыя ў гонар людзей
Катэгорыя:Травы
Расічка крывяная

**Расічка крывяная**, **Расічка крывава-чырвоная** (*Digitaria sanguinalis* (L.) Scop.)&nbsp;— від раслін сямейства . Этымалогія: &nbsp;— «чырвоны».

## Апісанне 
Сцябло да 60 (-80) см, узыходзячае, голае. Ліставыя пласціны 18 х 0,2—1,1&nbsp;см. Мяцёлка (3) 4—16&nbsp;см. Каласкі 2—3,5&nbsp;мм, ланцэтныя або эліптычныя. Перыяд цвіцення доўжыцца з жніўня па кастрычнік.

## Распаўсюджанне 
Паўночная Афрыка: Алжыр; Егіпет, Лівія; Марока; Туніс. Азія: Саўдаўская Аравія; Афганістан; Кіпр; Егіпет&nbsp;— Сінай; Іран; Ірак; Ізраіль; Іарданія; Ліван; Сірыя; Турцыя; Казахстан, Кіргізія; Туркменістан; Узбекістан; Кітай&nbsp;— Аньхой, Ганьсу, Хэбэй, Хэнань, Шэньсі, Шаньдун, Сычуань, Сіньцзян, Тыбецкі аўтаномны раён; Індыя; Непал; Пакістан. Каўказ: Арменія, Азербайджан; Грузія; Расія&nbsp;— Перадкаўказзе, Дагестан. Еўропа: Венгрыя; Славакія; Беларусь; Малдова; Расія&nbsp;— еўрапейская частка; Украіна [укл. Крым]; Індыя; Балгарыя; Харватыя; Грэцыя; Італія [укл. Сардзінія, Сіцылія]; Румынія; Славенія; Францыя; Партугалія; Іспанія [укл. Балеарскія астравы, Канарскія астравы]. Натуралізаваны ў некаторых іншых краінах. Расце на вільготных лугах і абрашаных раёнах як пустазелле.

### Галерэя 

Digitaria sanguinalis (3874834370) (2).jpg|
370 Digitaria sanguinalis Scop.jpg|
Harig vingergras aartjes (Digitaria sanguinalis spikes).jpg|
Illustration Setaria verticillata0.jpg|

## Спасылкі 
* 
* 
* Vascular Flora 
* United States Department of Agriculture 

Катэгорыя:Флора Каўказа
Катэгорыя:Флора Еўразіі
Катэгорыя:Флора Паўночнай Афрыкі
Катэгорыя:Метлюжковыя
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1771 годзе
Ансар аль-Шарыя (Лівія)

**Ансар аль-Шарыя**() — лівійская iсламiская тэрарыстычная арганізацыя, створаная ў 2011 годзе, падчас лівійскай грамадзянскай вайны, Турцыяй, ААЭ, Вялікабрытаніяй і ЗША. 27 мая 2017 года групоўка абвясціла аб самароспуску на фоне каласальных страт сярод камандавання і радавога складу.

Катэгорыя:З’явіліся ў 2011 годзе
Катэгорыя:Ісламісцкія тэрарыстычныя арганізацыі
Катэгорыя:Антыўрадавыя баявыя фракцыі лівійскага канфлікту
Катэгорыя:Палітыка Лівіі
Урад Сірыі

**Урад Сірыі** — паводле канстытуцыі Сірыі (артыкул 115) — асноўны орган выканаўчай улады Сiрыі, які складаецца з старшыні савета міністраў, яго намеснікаў і міністраў. Ён ажыццяўляе кантроль над выкананнем законаў і пастаноў, а таксама работай дзяржаўнага апарату і дзяржаўных інстытутаў.

У склад урада пры Башары Асадзе ўваходзілі прадстаўнікі трох партый — Баас, Арабскага сацыялістычнага руху, Сірыйскай нацыянал-сацыялістычнай партыі, вайскоўцаў, а таксама незалежных.

Цяпер краіну ўзначаліў Пераходны ўрад Сірыі, утвораны былой апазіцый.

Катэгорыя:Палітыка Сірыі
Катэгорыя:Урады паводле краін
Жарабілавіцкі сельсавет

**Жарабі́лавіцкі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Навамышскага раёна Брэсцкай вобласці. Цэнтр — вёска Жарабілавічы.

Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Навамышскага раёна Баранавіцкай вобласці БССР. З 8 студзеня 1954 года ў складзе Брэсцкай вобласці. 16 ліпеня 1954 года сельсавет скасаваны, тэрыторыя далучана да Палонкаўскага сельсавета.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Навамышскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1940 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1954 годзе
Дом кіно

**Дом кіно**:
* Дом кіно — кінатэатр у Віцебску.
* Дом кіно — кінатэатр у Мінску.
* Дом кіно — рэспубліканскі творчы клуб кінематаграфістаў Беларусі, які існаваў у 1968—1991 гадах у будынку касцёла Святых Сымона і Алены.
Rozhlad

**Rozhlad**, поўная назва ** Rozhlad — Serbski kulturny časopis** (Агляд — сербскі культурны часопіс) — грамадска-культурны і літаратурны лужыцкі часопіс, які выдаецца ў Германіі. Выходзіць на верхнялужыцкай і ніжнялужыцкай мовах. Друкуецца ў выдавецтве «Домавіна».

## Гісторыя 
На старонках часопіса друкуюцца публіцыстычныя артыкулы, якія тычацца гістарычных і бягучых культурных і палітычных пытанняў грамадскага жыцця лужыцкага народа. Часопіс публікуе паэтычныя творы, эсэ, інтэрв'ю і рэцэнзіі.

Часопіс стаў выходзіць з 1950 года. Выданне стала прамым пераемнікам культурных часопісаў «Łužičan» (1860—1881) і «Łužica» (1882—1937). Першым рэдактарам  да 1952 года быў лужыцкі пісьменнік Ота Вічаз. У пачатковы перыяд выдання часопіс быў органам лужыцкай грамадска-культурнай арганізацыі Домавіна.У рэдакцыйную калегію гэтага перыяда ўваходзілі вядомыя лужыцкія пісьменнікі Юрый Брэзан і Фрыда Метшк. З моманта свайго заснавання да 1980 года часопіс прытрымліваўся сацыялістычнага кірунку. У 1950 годзе ў часопісе быў апублікаваны  артыкул лужыцкага грамадскага дзеяча Яна Шолты *«Naš wulki přećel — Wilhelm Pieck»* («Наш вялікі сябар — Вільгельм Пік»), які стаў вызначаючым для сацыялістычнага кірунка выдання. Пасля часопіс стаў друкаваным органам грамадскай арганізацыі «Сербалужыцка-рускага сяброўства».

З моманта свайго ўзнікнення у 1950 годзе выданне захавала сваю перыядычнасць срокам двойчы ў месяц. У наш час часопіс друкуецца ў тыпаграфіі Домавіны «Domowina-Verlag». У 2004 годзе тыраж выдання быў 610 экзэмпляраў — гэта колькасць ахоплівае каля 5 % лужыцкіх гаспадарак. У 2005 годзе выданне згадвалась у дакладзе германскага Міністэрства ўнутраных спраў ў якасці прыклада па рэалізацыі еўрапейскай Канвенцыі па абароне нацыянальных меншасцей.

## Галоўныя рэдактары 
* Ота Вічаз (1950—1952)
* Мерчын Новак-Нехарньскі (1952—1969)
* Цырыл Кола (1970—1991)
* Ева-Марыя Чорнакец (1992—2011)
* Рыхард Бігль (2011—2013)
* Віктар Закар (2013—2015)
* Сара Мічкец (2016-)

## Узнагароды 
* Лаўрэат прэміі імя Якуба Чышынскага (1976).

## Літаратура 
* Гугнин А. А., Введение в историю серболужицкой словесности и литературы от истоков до наших дней, Российская академия наук, Институт славяноведения и балканистики, научный центр славяно-германских отношений, М., 1997, стр. 158, ISBN 5-7576-0063-2

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт часопіса

Катэгорыя:Часопісы Германіі
Катэгорыя:Сацыялістычная прэса
Катэгорыя:Часопісы на верхнялужыцкай мове
Катэгорыя:Часопісы на ніжнялужыцкай мове
Дуброўнік (значэнні)

Назву **Дуброўнік** маюць:

* Дуброўнік  (*Téucrium*) — род раслін сямейства Ясноткавыя (*Lamiaceae*)
* Дуброўнік — горад у Харватыі
Двухрадка

**Двухрадка** (*Diplotaxis*) — род кветкавых раслін сямейства , які ўключае 32-34 віда.

## Арэал 
Растуць у Еўропе, Міжземнамор’і і Макранезіі; разнастайнасць відаў з’яўляецца самай высокай на Пірынейскім паўвостраве, у Паўночнай Афрыцы і на архіпелагу Каба-Вердэ.

## Батанічнае апісанне 
Прадстаўнікі роду з’яўляюцца аднагадовымі або шматгадовымі раслінамі, травамі або паўкустарнікамі з дрэвавым аснаваннем. У большасці відаў кветкі жоўтыя, белыя ў  і фіялетавыя ў .

## Віды 
Род уключае наступныя віды:

*  (Forssk.) Boiss.
*  Rustan
*  (Delile) Thell.
*  Braun-Blanq. & Maire
*  Godron
*  (Coss.) Mart.-Laborde
*  (L.) DC.
*  Kolov
*  (L.) DC.
*  (J.A.Schmidt) O.E.Schulz
*  Rustan
*  (Webb) O.E.Schulz
*  (Hook.f. & Thomson) Boiss.
*  (Forssk.) Boiss.
*  (A.Chev.) Rustan & L.Borgen
*  (Pau) Gómez-Campo
*  (Sennen) Aedo, Mart.-Laborde & Muñoz Garm.
*  A. G. Miller & J. Nyberg
*  (L.) DC.
*  Hara
*  Maire
*  Maire
*  DC.
*  Maire
*  Kunze
*  (Viv.) Spreng.
*  Rustan
*  (L.) DC.
*  Delile
*  Rustan
*  Boulos & W.Jallad
*  (L.) DC.
*  (Cav.) DC.
*  (Webb) Cout.

Катэгорыя:Капуставыя
Katolski Posoł

**Katolski Posoł**, поўная назва — **Katolski Posoł — Časopis katolskich Serbow** *(Каталіцкі веснік)* — царкоўная газета каталіцкіх лужычанаў у Верхняй Лужыцы. Выдавец газеты — лужыцкае таварыства Кірыла і Мяфодзія. Друкуецца ў выдавецтве «Домавіна».

## Гісторыя 
Штотыднёвік быў заснаваны ў 1863 годзе Міхалам Горнікам. Выдавалась пры садзейнічанні грамадска-культурнай арганізацыі «Асацыяцыя каталіцкіх сербаў» (сёння — Таварыства святых Кірыла і Мяфодзія). У 1923 годзе падчас першага Сінода адноўленай епархіі Мейсена газета была абвінавачана ў антыцаркоўных тэндэнцыях, пасля чаго па прапанове святара Якуба Скалі яна была перададзена пад кіраванне Кірыла-Мяфодз'еўскаму таварыству. З 1939 года у часы нацыянал-сацыялізму газета была забаронена. Толькі ў 1950 годзе газеце вярнулі ліцэнзію, так як савецкая ваенная адміністрацыя і ўлады ГДР адмоўна адносіліся да царкоўнай прэсы.

Штотыднёвы тыраж газеты складае 2200 экзэмпляраў (дадзеныя на 2008 год). «Katolski Posoł» з'яўляецца самай распаўсюджанай газетай на верхнялужыцкай мове.

## Рэдактары 
* Міхал Горнік (1863—1881)
* Якуб Скаля (1882—1903)
* Міклаўш Жур (1904—1906, 1908—1909)
* Якуб Жур (1909—1910)
* Юрый Дзеленк (1910—1914)
* Міклаўш Жур (1914—1916)
* Міклаўш Юст (1916—1924)
* Йозэф Новак (1927—1931)
* Міхал Наўка (1950—1959)
* Йозэф Новак (1959—1960)
* Герат Ворнар (1978—2013)
* Міхал Андэрс (з 2013 года)

## Літаратура 
* Martin Walde (Mĕrćin Wałda): *Gestaltung sorbischer katholischer Lebenswelt. Eine Diskursanalyse der religiösen Zeitschrift «Katolski Posoł» zwischen 1863 und 1939*. Lusatia-Verlag, Bautzen 2000, ISBN 3-929091-71-2.

## Спасылкі 
* Katolski Posoł 

Катэгорыя:Газеты Германіі
Катэгорыя:Газеты на верхнялужыцкай мове
Васіль Аляксеевіч Дзяменцьеў

**Васіль Аляксеевіч Дзяме́нцьеў** (;  — ) — вучоны, географ, кандыдат геаграфічных навук (1938), прафесар (1961).

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў сяле Судбішча Тульскай губерні (зараз у Новадзеравянькаўскім раёне Арлоўскай вобласці Расіі). У 1917 годзе разам з бацькамі пераехаў у Краснаярск, дзе скончыў сярэднюю школу і працаваў лабарантам у Краязнаўчым музеі Прыенісейскага краю. У 1926 годзе паступіў на геаграфічны факультэт Ленінградскага ўніверсітэта, які скончыў у 1930 годзе. Працаваў у Цэнтральным навукова-даследчым геолага-разведвальным інстытуце ў Ленінградзе. З 1937 года В. А. Дзяменцьеў у Беларускім дзяржаўным універсітэце. У 1938 годзе абараніў кандыдацкую дысертацыю на тэму «Геология и геоморфология центральной части Западно-Сибирской низменности». З 1938 года на пасадзе загадчыка кафедрай фізічнай геаграфіі, у 1943—1946 гг. — дэкан геаграфічнага факультэта.

## Навуковая дзейнасць 
Навуковую дзейнасць В. А. Дзяменцьеў пачаў у час вучобы ў Пецярбургскім універсітэце пад кіраўніцтвам вядомага геамарфолага Я. С. Эдельмана. Займаўся вывучэннем антрапагенных адкладаў і геамарфалогіі Заходняй Сібіры, удзельнічаў у экспедыцыях па вывучэнню Пай-Хоя, Пячорскай нізіны і цэнтральнай Карэліі, геамарфалогіі Беларусі. Аўтар сістэмы фізіка-геаграфічнага і геамарфалагічнага раянавання тэрыторыі БССР, прац па ландшафту Беларусі, праблемах Беларускага Палесся. Удзельнічаў у складанні Атласа БССР, праекта прыгараднай зоны Мінска і яго ландшафтнага абгрунтавання. У 1959 годзе разам з А. Х. Шклярам і В. П. Якушка апублікаваў манаграфію «Прырода Беларусі».

Аўтар 110 навуковых прац, у т.л. 7 падручнікаў, вучэбных дапаможнікаў і манаграфій. Сярод апублікаванага:
* Прырода Беларусі: Фізіка-геагр. агляд / В. А. Дзяменцьеў, А. Х. Шкляр, В. П. Якушка. — Мн.: Дзярж. вуч.-пед. выд-ва М-ва асветы БССР, 1959. — 315 c.
* Система физико-географических районов Белоруссии // Физическая и экономическая география. — Мн., 1960.
* География Белоруссии. 2 изд. — Мн., 1977. (у сааўтарстве).

Пад кіраўніцтвам В. А. Дзяменцьева падрыхтавана 5 кандыдатаў геаграфічных навук.

У 1962—1974 гг. быў прэзідэнтам Геаграфічнага таварыства БССР.

## Узнагароды 
Узнагароджаны чатырма Ганаровымі граматамі Вярхоўнага Савета БССР, знакам «Выдатнік народнай адукацыі».

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* *Мартинкевич Г. И.* Выдающиеся учёные Беларуси. Василий Алексеевич Дементьев (к 100-летию со дня рождения) // ВестникБГУ. Июнь 2008. Серия 2. № 2. 
* Дзяменцьеў, Васіль Аляксеевіч (кандыдат геаграфічных навук ; 1908—1974) // Нацыянальная бібліятэка Беларусі

Катэгорыя:Географы Беларусі
Катэгорыя:Географы СССР
Катэгорыя:Дэканы факультэта геаграфіі і геаінфарматыкі БДУ
Катэгорыя:Аўтары падручнікаў
Катэгорыя:Члены Беларускага геаграфічнага таварыства
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Арлоўскай вобласці
Змеегалоўнік малдаўскі

**Змеегалоўнік малдаўскі** (*Dracocephalum moldavica* L.) — шматгадовая (у Сібіры нярэдка аднагадовая) травяністая апушаная расліна з прыемным пахам мелісы.

## Апісанне 
Сцябло чатырохграннае, вышынёй 15-50 см. Лісце супраціўнае, даўгавата-ланцэтападобнае. Кветкі сіне-фіялетавыя, сабраны на верхавіне сцябла ў шасцікветкавую мутоўку. Цвіце ў ліпені-жніўні.

## Прымяненне 
Лекавай сыравінай з’яўляецца трава. Расліна змяшчае эфірны алей, які па паху нагадвае мелісавы. Калі сабраць траву ў канцы цвіцення, то пах лімона будзе адчувальным на працягу трох гадоў.

Настой травы ў народнай медыцыне лічыцца звязальным, проціспазматычным, абязбольвальным сродкам. Рэкамендуюць пры страўнікава-кішачных захворваннях, пачашчаным сэрцабіцці, галаўным болі, прастудных захворваннях.

Настоем палошчуць рот пры зубным болі; свежае здробненае лісце прыкладваюць да гнойных ран; травяныя прыпаркі і кампрэсы выкарыстоўваюць пры ўдарах і рэўматызме.

На думку лекараў Тыбету, змеегалоўнік «лечыць павышаную тэмпературу страўніка і печані».

## Спасылкі 
* Змеегалоўнік малдаўскі

Катэгорыя:Лекавыя расліны
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1753 годзе
Катэгорыя:Флора Еўразіі
Катэгорыя:Змеегалоўнік
Маскоўскі энергетычны інстытут

**Маскоўскі энергетычны інстытут** - расійскі нацыянальны даследчы ўніверсітэт у горадзе Масква. Універсітэт быў створаны ў

1930 годзе, калі адбылося дзяленне Маскоўскага вышэйшага тэхнічнага вучылішча на пяць самастойных вучылішчч, сярод якіх было і *Вышэйшае энергетычнае вучылішча*. У гэтым жа годзе на базе электрапрамысловага факультэта Маскоўскага інстытут народнай гаспадаркі быў створаны другі галіновы інстытут з электратэхнічнымі спецыяльнасцямі, якому была дадзена назва *Маскоўскі энергетычны інстытут*. З восені 1930 года абодва галіновых энергетычных ВНУ былі аб'яднаны ў інстытут, які таксама атрымаў назву *Маскоўскі энергетычны інстытут*.

22 ліпеня 2011 года МЭІ атрымаў статус нацыянальнага даследчага ўніверсітэта.

Катэгорыя:Універсітэты Масквы
Катэгорыя:МЭІ
Катэгорыя:1930 год у Маскве
Катэгорыя:Нацыянальныя даследчыя ўніверсітэты Расіі
Жоўты пясочак (фільм)

**«Жоўты пясочак»** () — беларускі мастацкі фільм, зняты рэжысёрам Аляксеем Туровічам у 2017 годзе па матывах апавядання Васіля Быкава.

## Сюжэт 
Шасцярых зняволеных вязуць на расстрэл ва ўрочышчы Курапаты. Кожны змірыўся са сваёй доляй і нават дапамагае паскорыць расправу над сабой.

## У ролях 
## Здымачная група 
* сцэнарый — Аляксей Туровіч
* рэжысёр-пастаноўшчык — Аляксей Туровіч
* прадзюсар — Аляксей Туровіч
* музыка — Сяргей Шункевіч
* гукарэжысёр — Сяргей Шункевіч
* сінхронныя шумы — Шаміль Ісмаілаў
* пастаноўшчык піратэхнічных эфектаў — Анатоль Станішэўскі
* піратэхнік-збройнік — Ігар Громік
* пастаноўшчык дэкарацый — Сяргей Салаўёў
* грымёр — Міхась Матвееў
* касцюмер — Таццяна Карнеявец
* аператары — Сяргей Юшкевіч, Дзмітрый Пашкевіч
* аэраздымка — Дзмітрый Стэльмах

## Крытыка 
## Здымкі і прэм’ера 
Здымкі адбываліся ў пасёлку Ратамка. Беларуская прэм’ера адбылася 16 верасня 2017 года.

## Спасылкі 
* 
* «Жоўты пясочак»  на сайце «КиноПоиск» 
* «Жоўты пясочак» на сайце «Белсат»

Катэгорыя:Фільмы Беларусі
Катэгорыя:Фільмы Аляксея Туровіча
Лебедзеўскае моладзевае падполле (1948)

**Лебедзеўскае моладзевае падполле** — беларуская канспірацыйная антыкамуністычная суполка моладзі, што існавала ў мястэчку Лебедзева Маладзечанскага раёна ў 1948—1951 гадах, заснаваная Вячаславам Гамолкай.

## Гісторыя 
Ініцыятарам стварэння асяродку быў Вячаслаў Гамолка, які ў 1948 г. згуртаваў вакол сябе вучняў старшых класаў мясцовай школы — Івана Яблонскага, Аркадзя Слуцкага, двух цёзкаў Іванаў Міцько.

Непасрэднай прычынай паўстання падполля было стварэнне ў Лебедзеве камсамолу. Сябры падполля вырашылі прадукаваць напісаныя ад рукі часопісы («У хвалях маладосці» і «Бяздонны мяшок») у якіх моцна крытыкавалі савецкую рэчаіснасць. Часопісы распаўсюджваліся сярод жыхароў мястэчка Лебядзева. Афармленнем і рэдакцыяй часопісаў займаўся Вячаслаў Гамолка. У часопісах таксама публікаваліся паэмы, вершы і карыкатуры.

У 1951 г. сярод сяброў лебедзеўскага падполля з’явіўся правакатар Міхась Акушка, які паабяцаў наладзіць публікацыю нелегальных часопісаў друкарскім спосабам. Падполле даверылася таемнаму агенту МДБ, таму летам 1951 г. усе ўдзельнікі падполля, якія да таго часу ўжо вучыліся ў інстытутах, былі арыштаваныя. Кожны з удзельнікаў быў асуджаны на 25 гадоў канцэнтрацыйных лагераў. Тэрмін зняволення сябры падполля адбывалі ў лагерах і капальнях Варкуты, Інты, Джэзказгану. Датэрмінова выпушчаныя на волю у 1957 г. дзякуючы хрушчоўскай «адлізе».

## Вядомыя сябры падполля 
* Вячаслаў Гамолка — кіраўнік
* Іван Яблонскі
* Аркадзь Слуцкі
* Іван Ільіч Міцько
* Іван Іванавіч Міцько
## Гл. таксама 
* Саюз вызвалення Беларусі (1946—1947)
* Саюз беларускіх патрыётаў
* Саюз змагання за незалежнасць Беларусі
* Чайка (арганізацыя)
* Мядзельска-смаргонскае антыкамуністычнае падполле (1947)
* Лідская моладзевая падпольная арганізацыя (1950)

## Літаратура 
* Антысавецкія рухі ў Беларусі. 1944—1956. Даведнік, — Мінск, 1999. — ISBN 985-6374-07-3.
* Алесь Цадко. Іншадумцы зь Лебедзеўскай школы // Куфэрак (Маладэчна). 1998, № 4
## Спасылкі 
* Радыё Свабода. Беларускае слова, ацэненае ў 25 гадоў лягераў

Катэгорыя:Гісторыя Беларусі (1945—1990)
Катэгорыя:Гісторыя Маладзечанскага раёна
Катэгорыя:Антысавецкія падпольныя арганізацыі на Беларусі
Катэгорыя:З’явіліся ў 1948 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 1951 годзе
Катэгорыя:1948 год у Беларусі
Катэгорыя:Лебедзева (Маладзечанскі раён)
Расіца адваротна-яйцападобная

**Расіца англійская** (*Drosera obovata*) — від раслін роду  сямейства .

## Зноскі 
Катэгорыя:Расіца
Крупка сібірская

**Крупка сібірская** (*Draba sibirica*)&nbsp;— від кветкавых раслін сямейства , распаўсюджаны на поўначы Паўночнай Амерыкі і Еўразіі.

## Батанічнае апісанне 
Шматгадовыя расліны (каудэкс разгалінаваны). Сцёблы неразгалінаваныя, 0,5—2.5&nbsp;дм, ад рэдка да шчыльна шчаціністых. Базальнае лісце чарашковае: пласціны даўгавата-ланцэтныя або ланцэтныя, са звужаным аснаваннем, 0,4—2,2&nbsp;см × 1—5(10)&nbsp;мм, палі цэлыя, паверхні часта апушаныя, часам голыя (акрамя палёў). Сцябловага лісця не мае

Гронкі 7-20-кветкавыя, значна выцягнутыя ў пладах, гладкія. Пладаносы 5—18(23)&nbsp;мм, прамыя або скрыўленыя, гладкія. Кветкі: чашалісцікі паднятыя, даўгаватыя або яйкападобныя, 2—2,7&nbsp;мм, гладкія або рэдка валасістыя; пялёсткі жоўтыя, вузка зваротнаяйкападобныя, 4—6 × 2—3&nbsp;мм; пылавікі яйкападобна-субсэрцападобныя, 0,4—0,5&nbsp;мм. Плады ад даўгаватых да эліптычных, рэдка сублінейныя, пляскатыя, 4—8 × 1,5—2,2&nbsp;мм. Насенне (карычневае), яйкападобнае, 0,9—1.2 × 0,5—0,6&nbsp;мм. 2n = 16.

## Распаўсюджанне 
Паўночная Амерыка: Грэнландыя; Еўропа: Расія; Азія: Кітай, Казахстан, Кыргызстан, Манголія, Расія, Грузія. Натуралізаваны: Беларусь, Эстонія, Латвія, Літва, Украіна.

Насяляе горныя схілы, сонечныя або цяністыя вільготныя месцы.

Ва Украіне расце на насыпах чыгунак — у лесастэпе (у Хмяльніцкай, Харкаўскай і Палтаўскай абласцях).

## Спасылкі 
* Panarctic Flora 
* Euro+Med Plantbase 
* Flora of North America 
* Flora of China 
* Germplasm Resources Information Network (GRIN) 

Катэгорыя:Флора Еўразіі
Катэгорыя:Флора Паўночнай Амерыкі
Катэгорыя:Вяснянка (род раслін)
Біндан Блад Стоўні

**Біндан Блад Стоўні** (;  — ) — ірландскі інжынер, які зрабіў значны ўклад у астраномію.

У 1850—1852 гадах Стоўні быў асістэнтам Уільяма Парсанса. Падчас гэтага супрацоўніцтва ён дакладна адлюстраваў спіральную форму Галактыкі Андрамеды, а таксама выявіў 105 аб’ектаў, якія ўвайшлі ў Новы агульны каталог (NGC) і 8 аб’ектаў, якія былі змешчаны ў Індэксны каталог (IC). 91 аб’ект NGC і ўсе 8 аб’ектаў IC былі выяўлены ўпершыню.

Катэгорыя:Інжынеры Ірландыі
Катэгорыя:Астраномы Ірландыі
Катэгорыя:Астраномы XIX стагоддзя
Катэгорыя:Члены Лонданскага каралеўскага таварыства
1828 год у гісторыі астраноміі

**1828** год быў адзначаны шэрагам падзей у астраноміі.

## Падзеі 
## Астранамічныя з’явы 
## Адкрытыя астранамічныя аб’екты 
## Нарадзіліся 
* 13 чэрвеня — **Біндан Блад Стоўні**, ірландскі інжынер і астраном (пам. 05.05.1909).

## Памерлі 
## Зноскі 

Катэгорыя:Гады ў астраноміі
Змеегалоўнік чаборакветкавы

**Змеегалоўнік чаборакветкавы**, **змеегалоўнік чабаракветны** (*Dracocephalum thymiflorum*)&nbsp;— від травяністых раслін сямейства , распаўсюджаны ва Усходняй Еўропе, Паўночна — і Паўднёва-Усходняй Азіі.

## Апісанне 
Аднагадовая травяністая расліна 10-60&nbsp;см вышынёй, коратка апушана. Ніжняе лісце на доўгіх хвосціках, яйкападобнае, з сэрцападобным аснаваннем, гародкавыя. Кветкі ў шматкветкавых кольцах, сабраных у суквецці. Вяночак 8-9 мм даўжынёй, толькі трохі перавышае чашачку, ліловы.

Ва Украіне від расце як пустазелле на палях, адкрытых пустазельных месцах, стэпавых схілах, лясных палянах&nbsp;— у лесастэпе (усход), стэпе (паўднёвы ўсход), у іншых раёнах трапляецца як занесены.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1753 годзе
Катэгорыя:Флора Еўразіі
Катэгорыя:Змеегалоўнік
Катэгорыя:Пустазелле
Домавіна

» у Баўтцэне, ў якім размяшчаецца штаб-кватэра арганізацыі]]

**Домавіна** (, ; літ. — «радзіма»; «саюз/ліга лужыцкіх сербаў») — нацыянальная арганізацыя лужычанаў.

Створана ў 1912 годзе ў горадзе Хойерсверда (Германія), аб’яднаўшы больш за 30 лужыцкіх таварыстваў. У 1937 годзе была забаронена і зачынена. У 1945 годзе аднавіла сваю дзейнасць. Размяшчаецца ў горадзе Баўтцэн. Выдавецтва Домавіны выдае літаратуру на лужыцкіх мовах.

## Гісторыя 
Была заснавана 13 кастрычніка 1912 года ў горадзе Хойерсверда лужыцкімі грамадскімі і культурнымі дзеячамі Арнаштам Бартам, Юрыем Слодзенькам, Гандрыям Кронай, Богумілам Швелям, Янам Дворнікам, Юрыем Дзеленькам, Аўгустам Лапштіхам, Францам Кралем і Міхалам Наўкай.

Домавіна аб’яднала звыш за 30 лужыцкіх арганізацый. Асноўнымі мэтамі былі абарона нацыянальна-культурных, сацыяльных і эканамічных інтарэсаў лужычанаў розных саслоўяў. Пасля прыходу да ўлады нацыстаў пачаўся ціск на арганізацыю. У пачатку 1937 года нацыстскія ўлады паставілі ультыматум кіраўнікам Дамовіны з патрабаваннем прыняць новы статут з новай назвай арганізацыі: «Саюз немцаў, якія гавораць па-вендскі». У выпадку прыняцця новага статута, улады абяцалі захаваць арганізацыю і сербалужыцкую прэсу. Павол Неда адхіліў ультыматум, пасля чаго 18 сакавіка 1937 года Домавіна была фактычна ліквідавана.

10 мая 1945 года Домавіна аднавіла сваю дзейнасць у горадзе Кроствіц. У часы Усходняй Германіі ўваходзіла ў Нацыянальны фронт ГДР і кантралявалась Сацыялістычнай адзінай партыяй Германіі.

## У наш час 
У наш час штаб-кватэра размешчана ў г. Баўтцэн. уключае ў сябе 15 арганізацый, у тым ліку Саюз лужыцкіх мастакоў, Саюз сорбскіх студэнтаў, Сорбскі школьны саюз. Актыўна дзейнічае выдавецтва, якое выпускае  кнігі на лужыцкіх мовах.

Уваходзіць у Федэралісцкі саюз еўрапейскіх нацыянальных меншасцей і народнасцяў, у Таварыства прыгнечаных народаў і Еўрапейскае бюро моўных меншасцей.

## Старшыні 
* Арнашт Барт (1912—1927)
* Якуб Шэўчык (1927—1930)
* Ян Кшышан (1930—1933);
* Павал Неда (1933—1950);
* Курт Крэньц (1951—1973);
** сакратар Юрый Грос (1973—1990). У 1973 годзе пасада сакратара была скасавана;
* Бернат Цыж (1990—1991);
* Ян Павол Нагель (1991—1992);
* Якуб Бранкачк (1993—2000);
* Ян Нук (2000—2011);
* Давід Статнік (з 2011).

## Гл. таксама 
* Лужыцкая народная партыя
* Сербалужыцкі інстытут
* Маціца серба-лужыцкая

## Літаратура 
* 
* Гугнин А. А., Введение в историю серболужицкой словесности и литературы от истоков до наших дней, Российская академия наук, Институт славяноведения и балканистики, научный центр славяно-германских отношений, М., 1997, стр. 154—155, 157—158, ISBN 5-7576-0063-2
* *Семиряга М. И.* Лужичане. — М., Л., 1955.
* *Шевченко К. В.* Лужицкий вопрос и Чехословакия 1945—1948. — М., 2004.

Катэгорыя:Нацыянальныя меншасці
Катэгорыя:Лужыцкія грамадскія арганізацыі
Домавіна (значэнні)

**Домавіна:**

* Домавіна — лужыцкая арганізацыя.
* Домавіна (выдавецтва) — выдавецтва, якое выпускае друкаваныя выданні на лужыцкіх мовах.
Домавіна (выдавецтва)

**Домавіна**, поўная **Народнае выдавецтва Домавіна** (, , ) — выдавецтва ў Баўтцэне (Германія). Выдае літаратуру на ніжнялужыцкай і верхнялужыцкай мовах.

## Гісторыя 
Заснавана 1 ліпеня 1958 года ў Баўтцэне як дзяржаўнае прадпрыемства. Прыватызавана пасля аб’яднання Германіі. Выпускае друкаваную прадукцыю на лужыцкіх мовах, у выдавецтве выходзяць лужыцкія перыядычныя выданні «Serbske Nowiny», «Nowy Casnik», «Katolski Posoł», «Rozhlad», «Lětopis».

У 2008 годзе выпусціла 3800 друкаваных найменняў.

## Вядомыя супрацоўнікі 
* Ева Ворша Ланзіна (нар. 1928) — лужыцкая мастачка, ілюстратар.

## Літаратура 
* Bernd-Ingo Friedrich: 50 Jahre Domowina-Verlag. 50 lat ludowe nakładnistwo Domowina. In: Marginalien. Zeitschrift für Buchkunst und Bibliophilie. Heft 193 (1, 2009), Harrassowitz Verlag, Wiesbaden 2009, ISSN 0025-2948, S. 43-49 (Digitalisat als 50 Jahre Domowina-Verlag Bautzen. 50 lat ludowe nakladnistwo Domowina Budysin.)
* Domowina Verlag, Bautzen. In: Christoph Links: Das Schicksal der DDR-Verlage. Die Privatisierung und ihre Konsequenzen. 2. Auflage, Links, Berlin 2010, ISBN 978-3-86153-595-9, zugleich: Dissertation, Humboldt-Universität Berlin, 2008, S. 64-65

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт выдавецтва 

Катэгорыя:Баўтцэн
Катэгорыя:Лужычане
Катэгорыя:Лужыцкія мовы
Катэгорыя:Выдавецтвы Германіі
Кастрычніцкі раён

**Кастры́чніцкі раён** — назва адміністрацыйных раёнаў у шэрагу гарадоў і суб'ектаў былога СССР, названых у гонар Кастрычніцкай рэвалюцыі 1917 года.

## Беларусь 
* Кастрычніцкі раён (Віцебск)
* Кастрычніцкі раён (Гродна)
* Кастрычніцкі раён (Мінск)
* Кастрычніцкі раён (Магілёў)

## Гл. таксама 
* Акцябрскі раён (значэнні)
Іван Іванавіч Курман

**Іван Іванавіч Курман** (нар. 1970, г. Слонім)  — беларускі дзяржаўны дзеяч.

## Біяграфія 
Скончыў у 1992 годзе Харкаўскае вышэйшае ваеннае авіяцыйнае вучылішча радыёэлектронікі, у 2007 годзе — Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь. Працаваў аператарам, наладчыкам Слонімскай узбуйненай друкарні; майстрам, інжынерам Слонімскага вытворчага прадпрыемства вадаправодна-каналізацыйнай гаспадаркі. З 2002 года — інжынер-праграміст РУП «Інфармацыйна-вылічальны цэнтр Міністэрства фінансаў Рэспублікі Беларусь», г. Мінск. З 2004 года — выконваючы абавязкі фінансавага дырэктара ААТ «Лідсельмаш». З 2008 года — дырэктар КУП «Лідская мэблевая фабрыка». У 2009 годзе прызначаны на пасаду намесніка старшыні Лідскага райвыканкама.

З 12 красавіка 2013 года — кіраўнік адміністрацыі Ленінскага раёна г. Гродна.

## Узнагароды 
* 2024 — Медаль «За працоўныя заслугі».

## Спасылкі 
* В Гродно сменились главы администраций районов. 15 апреля 2013

Катэгорыя:Кіраўнікі адміністрацый гарадскіх раёнаў Беларусі
Адам Цітус Пуслоўскі

**Адам Цітус Пуслоўскі** (, вёска Пескі, , Гродзенская губерня, Расійская імперыя — , , Францыя) — шляхціц роду Пуслоўскіх.

## Біяграфія 
Дакладная дата нараджэння не вядома. Ахрышчаны 25 снежня 1803 г. Сын Войцеха Пуслоўскага і князёўны Юзэфы Францішкаўны Друцкай-Любецкай.

Служыў у арміі, пасля асеў у маёнтку Плянта на Піншчыне. На пачатку 1831 г. Адам Цітус, карнет Аляксандраўскага палка гусараў, знаходзіўся на канікулах у бацькоўскім маёнтку. У сувязі з паўстаннем 1830-1831 гг. вырашае арганізаваць паўстанцкі атрад, які выступаў за аднаўленне Вялікага княства Літоўскага. Базай ён абраў маёнтак Плянты на Палессі, пасярод векавечных пушчаў. У хуткім часе атрад Адама Цітуса Пуслоўскага налічваў больш за 1000 чал., сярод якіх было шмат сялян Слонімскага і Кобрынскага паветаў.

Разбіты каля Нобеля. Пасля ў эміграцыі ў Прусіі і Францыі. Пахаваны на могілках Пер-Лашэз.

## Літаратура 
* Пуслоўскія //  — С. 7.
 

Адам Цітус
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Бярозаўскім раёне
Катэгорыя:Удзельнікі паўстання 1830—1831 гадоў
Катэгорыя:Пахаваныя на могілках Пер-Лашэз
Сухалом

* народная назва віду 
* народная назва віду 
* народная назва віду 
* народная назва віду
Пунскія

**Пунскія** — род татарскіх царэвічаў у Вялікім Княстве Літоўскім. Паходзілі ад царэвіча Енбек-салтана, сына Халек-салтана — пляменніка Шэйх-Ахмеда, апошняга хана Вялікай (Заволжскай) Арды, які ў пачатку XVI ст. як ганаровы палоннага знаходзіўся ў ВКЛ.

Енбек-салтан згаданы ў Попісе войска ВКЛ 1528 года. У 1542 годзе кароль польскі і вялікі князь літоўскі Жыгімонт I Стары на просьбу «царэвіча Пунскага» аб маёнтку загадаў выдаваць яму штогод замест ранейшых 50 ужо 100 коп грошаў. У гэты час Енбек-салтан з сям’ёй атрымаў землі ў Пунскай воласці каля Аліты і маёнтак Калдычэва ў Новагародскім ваяводстве. Меў сыноў Іслама, Цімура і Селіма, якія выкарыстоўвалі і княжацкі тытул. У 1571—1585 гадах яны прадалі Калдычэва канцлеру ВКЛ А. Валовічу. У 1576 годзе Іслам Енбекавіч за заслугі ў баявых дзеяннях супраць расійскіх і шведскіх войск у Інфлянтах атрымаў ад вялікага князя Жыгімонта II Аўгуста прывілей на с. Янушкава ў Пунскай воласці, пасля — новыя наданні ад Генрыка Валезы і Стэфана Баторыя. Паводле попісу 1567 г., Пунскія выстаўлялі ў войска 3 коннікаў. Як і царэвічы Астрынскія, Пунскія не ўваходзілі ў склад татарскіх харугваў, а мелі права (як князі і паны) з’яўляцца са сваім атрадам непасрэдна да гетмана. Унукі Енбек-салтана захавалі княжацкі тытул, а тытул царэвічаў Пунскіх ператварыўся ў прозвішча. Яны прадалі землі пад Пунямі і Паложына ў Менскім ваяводстве, дзе яшчэ ў канцы XVII ст. валодалі часткай маёнтка Руднікі. У XVIII ст. гэты род, відаць, згас.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Думин, С. В. Татарские князья в Великом княжестве Литовском / С. В. Думин // Acta Baltico-Slavica. [Т.]. 20. — Wrocław, 1991. — S.
* Думин, С. В. Татарские царевичи в Великом княжестве Литовском (XV—XVI вв.) / С. В. Думин // Древнейшие государства на территории СССР: Материалы и исследования, 1987 год / АН СССР, Ин-т истории СССР; Отв. ред. В. Т. Пашуто. — М.: Наука, 1989. — 317, [1] с., [1] л. портр. — С. 106—113. — ISBN 5-02-009475-7.
* Пазднякоў, В. Пунскія / Валерый Пазднякоў // Вялікае княства Літоўскае: Энцыклапедыя: У 2 т. / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў (гал. рэд.) [і інш.]. Т. 2: К—Я. — 2-е выд. — Мн.: Беларуская энцыклапедыя імя Петруся Броўкі, 2007.
* Пунскія // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: У 6 т. / Беларус. Энцыкл.; Рэдкал.: Г. П. Пашкоў (галоўны рэд.) і інш.; Маст. Э. Э. Жакевіч. Т. 6. Кн. 1: Пузыны — Усая. — Мн.: БелЭн, 2001. — 591 с.: іл. — С. 7. — ISBN 985-11-0214-8.

Катэгорыя:Вялікалітоўскія шляхецкія роды татарскага паходжання
Катэгорыя:Вялікалітоўская арыстакратыя
Пырнік (значэнні)

*  — род раслін
* народная назва віду 
* народная назва віду 
* народная назва віду
Павойнічак

**Павойнічак** (*Elatíne*, ад  — елка) — род аднагадовых травяністых раслін сямейства .

## Батанічнае апісанне 
Аднагадовыя травяністыя расліны. Сцёблы тонкія, далікатныя, галінастыя, пакрытыя супратыўным або мутоўчата дробным лісцем.

У пазусе лісця развіваюцца адзінкавыя правільныя кветкі. Кветка складаецца з 3-5-глыбокараздзельнай чашачкі, чатырох — пяці пялёсткаў; чатырох — пяці ці васьмі — дзесяці тычынак і песціка з трыма — пяццю слупкамі; завязь верхняя, 3-5-гнездавая.

Плод — каробачка.

## Таксанамія 
Род *Павойнічак* уключае 26 відаў:

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Літаратура 
* Горшкова С. Г. Род 897. Повойничек — Elatine L. // Флора СССР : в 30 т. / начато при рук. и под гл. ред. В. Л. Комарова. — М. ; Л. : Изд-во АН СССР, 1949. — Т. 15 / ред. тома Б. К. Шишкин, Е. Г. Бобров. — С. 261—271. — 742 с. — 4000 экз.

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Павойнічкавыя
Павойнічак макрычны

**Павойнічак макрычны** (*Elatine alsinastrum*)&nbsp;— від раслін сямейства , які расце на захадзе Паўночнай Афрыкі ў Еўропе, Заходняй Азіі.

## Апісанне 
Аднагадовая расліна, 5-35&nbsp;см вышынёй. Сцябло прамое або прыпаднятае, полае, разгалінаванае толькі пры аснаванні. Лісце сабрана ў кольцы, сядзячае, цэльнакрайняе; падводнае лісце вузка-лінейнае, па 8-12, надводнае — даўгавата-яйкападобнае, па 3-5 у кальцы. Вяночак белы.

Ва Украіне расце ў стаячых неглыбокіх вадаёмах, плаўнях, на балотах — рассеяна амаль на ўсёй тэрыторыі, за выключэннем Крыму.

## Спасылкі 
* 
* *Elatine alsinastrum* L. // ИАС «ООПТ России»

Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1753 годзе
Катэгорыя:Флора Азіі
Катэгорыя:Флора Паўночнай Афрыкі
Катэгорыя:Флора Еўропы
Катэгорыя:Павойнічкавыя
Каспер (Ваёмінг)

**Каспер** () — другі па велічыні горад у штаце Ваёмінг. Насельніцтва 49 644 жыхароў (2000). Адміністрацыйны цэнтр акругі Натрона, размешчаны на рацэ Норт-Плат ля падножжа гары Каспер (Скалістыя горы).

## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Мэцью Шэпард

Катэгорыя:Гарады Ваёмінга