Рудольф Абіхт

**Рудольф А́біхт** (; ) — нямецкі філолаг-славіст, адзін з першых даследчы­каў і папу­ля­ры­за­­тараў беларускай культуры ў Германіі.

## Біяграфія 
Сын евангелісцкага пастара Тэадора Абіхта, род якога паходзіў з Цюрынгіі, і Берты Гофман. Вучыўся ў гімназіях Уроцлава і Познані. Добраахвотнікам удзельнічаў у франка-прускай вайне 1870—1871 гадоў.

Затым вывучаў тэалогію і ўсходнія мовы ў Берліне, Гале, Уроцлаве. Першапачаткова спецыялізаваўся на арабістыцы (дысертацыя прысвечана сірыйскаму гісторыку XIV ст. Ібн Аль-Вардзі). 30 мая 1876 года Рудольф Абіхт ажаніўся на Яўгеніі Шванд. У 1876 годзе стаў лютэранскім пастарам і працаваў у розных парафіях у Сілезіі: спачатку ў парафіі Просьліцы—Мехова (Ключборскі павет), пасля ў польскай парафіі ў Намыслове, затым у парафіі Кужне—Карлавіцы (Бжэскі павет) і Брэславе (Уроцлаве). Служыў лютэранскім пастарам да 1912 года.

Абіхт валодаў выключным талентам да моў. Пасля абароны дактарату змяніў спецыялізацыю з арабістыкі на славістыку. З 1892 года выкладчык польскай і рускай мовы ў Брэслаўскім універсітэце, з 1900 года прафесар славянскай філалогіі Брэслаўскага ўніверсітэта. У 1907 годзе атрымаў ступень доктара славянскай філалогіі за працу «Рускі гераічны эпас». Аўтар навуковых прац і падручнікаў, прысвечаных славянскім і ўсходнім мовам. Перакладаў з рускай Крылова, Пушкіна, Гогаля, Талстога, Астроўскага.

### Абіхт — беларусазнаўца 
У 1917—1918 гадах выкладаў беларускую мову ў Свіслацкай беларускай настаўніцкай семінарыі. У гэты час і пазней кантактаваў з адным з пачынальнікаў беларускага школьніцтва Баляславам Пачопкам. У працах «Паказальнік крыніц Супрасльскага рукапісу» (1893—1898), «Слова пра паход Ігараў» (1895, з яго перакладам тэксту помніка) даследаваў старажытнабеларускія помнікі.

Беларускія матэрыялы друкаваў у газетах «Гоман», якая выходзіла ў Вільні, «Deutschland» («Германія»), «Wilensker Zeitung» («Віленская газета») і іншых. У газеце «Der Beobachter» («Наглядальнік», 5-29 верасня 1918) надрукаваў 5 артыкулаў «Са старажытнай і новай гісторыі беларусаў», багатых на фактычны матэрыял. Адзін з выдаўцоў (у суаўтарстве з Янам Станкевічам) беларускага лемантара «Просты спосаб стацца ў кароткім часе граматным» (Вроцлаў, 1918, надрукаванага лацінкай). Пры яго садзеянні выдадзены зборнік «Беларусь» (Берлін, 1919), прысвечаны геаграфіі, гісторыі і культуры Беларусі. Працаваў над гісторыяй беларускай літаратуры (захаваўся ўрывак).

У параў­нанні з «Беларускай гра­матыкай для школ» Б. Тарашкевіча (1918) праца Р. Абіхта не зрабіла іс­тотнага ўплыву на фарміраванне беларускай літаратурнай мовы, хаця і пры­­чынілася да зама­цавання ў ёй паасобных тэрмінаў (галосныя, зычныя і іншыя). Яго лісты да А. І. Луцкевіча зберагаюцца ў БДАМЛіМ.

Пераклаў на нямецкую мову творы Я. Купалы, Я. Коласа, беларускія казкі і песні.

## Творы 
; Нямецкай
* Die Lieder der Dichter vom Stamme Hudail. Aus dem Arabischen uebersetzt… Namslau: Opitz, 1879.
* At-Tuhfa al-Waridiya. I.E.Donum Wardianum: Carmen Didacticum De Linguae Arabicae Grammatica A Zain-Ud-Dîn Ibn Al-Wardî Compositum. Breslau, 1891.
* Quellennachweise zum Codex Suprasliensis // Archiv für slavische Philologie 15 (1893) 321—337; 16 (1894) 140—153; 18 (1896) 138—155.
* Der Angriff der Bulgaren auf Constantinopel im Jahre 896 n. Chr // Archiv für slavische Philologie 17 (1895) 477—482.
* Das Lied von der Heerschaar Igorj’s. Leipzig: R. Gerhard, 1895.
* Russische Meisterwerke mit Accenten für den Unterricht mit und ohne Lehrer. Leipzig: R. Gerhard, [1895].
* Ist die Ähnlichkeit des glagolitischen mit dem grusinischen Alphabet Zufall? Leipzig: R. Gerhard, 1895.
* Martyrium der XLII Märtyrer zu Amorium // Archiv für slavische Philologie 18 (1896) 190—192.
* Die Hauptschwierigkeiten der russischen Sprache: Handbuch für alle russisch Lernenden. Leipzig: R. Gerhard, 1898.
* Martyrium des St. Dometius // Archiv für slavische Philologie 21 (1899) 44-49.
* De Stephani despotae quae feruntur scriptis. Leipzig: R. Gerhard, 1900.
* Declamatio De nomine dulcissimi Jesu circumcisi. Leipzig: R. Gerhard, 1903.
* Camilla Lucerna, die südslawische Ballade von Asan Agas Gattin und ihre Nachbildung durch Goethe (1905)
* Das südrussische Igorjlied und sein Zusammenhang mit der nordgermanischen Dichtung. Breslau, 1906.
* Die russische Heldensage. Leipzig: R. Gerhard, 1907.
* Das Alphabet Chrabrs // Archiv für slavische Philologie 31 (1910) 210—217.
* Die Interpunktion in den slavischen Übersetzungen griechischer Kirchenlieder // Archiv für slavische Philologie 35 (1914) 413—437.
* Haben die alten slavischen Übersetzer der griechischen Kirchenlieder die Silbenzahlen der griechischen Liederverse festgehalten? // Archiv für slavische Philologie 36 (1916) 414—428.
* Andreas Boboli und Josafat Kuncewič — zwei Märtyrer des Jesuitenordens // Zeitung d. 10. Armee. 1918. Nr. 626. S. 4; Nr. 627. S. 4.

; Беларускай
* Pròsty spòsab stàcca ŭ karòtkim čàše hràmatnym. brèslaŭ 1918.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Pozniak T. Rudolf Abicht jako białorutenista // Slavica Wratislaviensia, LXXIX, Wrocław 1993. S. 15—30.
* Рудольф Абіхт і Антон Луцкевіч. Перапіска (1916—1921) // Шляхам гадоў: Гіст.-літ. зб. — Мінск: Маст. літ., 1994.
* *Сакалоўскі У.* Абіхт // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: У 6 т. Т. 1. А — Беліца / Рэдкал.: М. В. Біч [і інш.]. — Мн.: БелЭн, 1993. — 494 с.; іл.
* *Сакалоўскі У.* Абіхт // Беларуская мова: Энцыклапедыя. — Мн.: БелЭн, 1994. — 655 с. — ISBN 5-85700-126-9.
* 
* 

## Спасылкі 
* https://sites.google.com/site/belhistsite/Home/asobi/rabicht 
* http://www.mbd.muzeum.uni.wroc.pl/dzieje-uniwersytetu/profesorowie-przed-1945-r/rudolf-abicht 

Катэгорыя:Мовазнаўцы Беларусі
Катэгорыя:Дактары філалагічных навук
Катэгорыя:Славісты Германіі
Катэгорыя:Выкладчыкі Уроцлаўскага ўніверсітэта
Катэгорыя:Выкладчыкі Свіслацкай беларускай настаўніцкай семінарыі
Катэгорыя:Філолагі Германіі
Катэгорыя:Постаці нямецкага беларусазнаўства
Катэгорыя:Перакладчыкі Германіі
Катэгорыя:Перакладчыкі з беларускай мовы
Катэгорыя:Перакладчыкі на нямецкую мову