Лунна

**Лу́нна** (, ) — аграгарадок у Мастоўскім раёне Гродзенскай вобласці, на поўдзень ад Нёмана. Адміністрацыйны цэнтр Лунненскага сельсавета. Насельніцтва складае 1165 чалавек (1997). Знаходзіцца ў 26 км на захад ад Мастоў, размешчана на шашы  і .

## Гісторыя 
### Вялікае Княства Літоўскае 
Упершыню Лунна згадваецца ў XVI ст. як вёска ў складзе Гарадзенскага павета Троцкага ваяводства. У 1546 тут утварылася каталіцкая парафія. У 1782 годзе быў збудаваны мураваны касцёл Св. Ганны.

### Пад уладай Расійскай імперыі 
У выніку трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай (1795) Лунна апынулася ў складзе Гарадзенскага павета Расійскай імперыі. Станам на 1886 у мястэчку існавалі касцёл, сінагога, 3 яўрэйскія малітоўныя дамы, 20 крам, 3 шынкі, 2 харчэўні, праводзіліся кірмашы. У пач. XX ст. — царкоўнапрыходская школа, фельчарскі пункт, пошта.

### Найноўшы час 
Згодна з Рыжскім мірным дагаворам (1921) Лунна апынулася ў складзе міжваеннай Польскай Рэспублікі, дзе зрабілася цэнтрам гміны Гродзенскага павета Беластоцкага ваяводства. Станам на 1921 тут было 307 двароў.

File:Łunna. Лунна (XX, I).jpg|Драўляная забудова
Łunna. Лунна (S. Zajčyk, 1930) (2).jpg|Дворык
Łuńnienskaja synagoga. Луньненская сынагога (S. Zajčyk, 1930) (2).jpg|Сінагога
Łuńnienskaja synagoga. Луньненская сынагога (S. Zajčyk, 1930).jpg|Сінагога

У 1939 Лунна ўвайшла ў БССР, дзе 12 студзеня 1940 атрымала афіцыйны статус рабочага пасёлка Скідзельскага раёна. У 1955 статус паселішча панізілі да вёскі. Станам на 1972 тут было 473 двары, на 1997 — 559 двароў.

У 2006 годзе насельніцтва Лунны складала 1000 чалавек. У сярэдзіне жніўня 2009 каля школы на загад мясцовага сельсавета знішчылі больш за 20 дрэваў з рэшткаў старажытнага парку вакол колішняга палаца Ромераў. Парк заснавалі яшчэ ў XIX стагоддзі. Пад знішчэнне трапілі найбольш каштоўныя дрэвы.

## Дэмаграфія 
* **XIX стагоддзе**: 1830 — 267 муж., з іх шляхты 3, духоўнага саслоўя 1, мяшчан-іўдзеяў 211, мяшчан-хрысціян і сялян 52; 1884 — 1211 чал., у тым ліку 965 іўдзеяў; 1886 — 1392 чал.
* **XX стагоддзе**: 1901 — 1375 чал.; 1921 — 1884 чал.; 1972 — 1475 чал.; 1997 — 1165 чал.; 1999 — 1137 чал.
* 2010 — 961 чал.

## Інфраструктура 
У вёсцы працуюць сярэдняя і музычная школы, дашкольная ўстанова, дом культуры, амбулаторыя.

## Славутасці 
* Шэраговая забудова (XIX—XX стст.)
* Царква Св. Іаана Прадцечы
* Капліца-склеп Антонія Барташэвіча
* Касцёл Святой Ганны (1782, 1895) — 
* Сядзіба Чахоўскіх
* 

### Страчаная спадчына 
* Сінагога (XVIII ст.)

Лунна. Забудова (01).jpg|Шэраговая забудова 
Лунна. Царква.jpg|Свята-Іаана-Прадцечанская царква
Лунна. Касцёл (06).jpg|Касцёл Святой Ганны
Лунна. Касцёл. Каплічка-надмагілле.jpg|Каплічка-надмагілле
Лунна. Касцёл. Надмагілле Чахоўскіх.jpg|Надмагілле Чахоўскіх

## Вядомыя асобы 
* Канстанцін Бялецкі (1874—1926) — лекар, беларускі грамадска-палітычны дзеяч.
* Эзра Голдзін (1868-1915) — пісьменнік
* Рыва Ёніш (1910-1983) — настаўніца, пісьменніца
* 
* Эдвард Матэй Ромер (1848—1900) — мастак.
* 
* 
* Перац Сандлер (1881—1926) — яўрэйскі кампазітар.
* Довід Эліновіч — паэт
* Мойша Эфрон — пісьменнік
* Люба Зільберблат — паэтэса, акцёрка
* Леан Аркін (1888-1953) — журналіст

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* 
* Łunna // 
* Лявон Карповіч. Маё мястэчка Луна-Воля

## Спасылкі 
* 
* м. Лунна на Radzima.org

Катэгорыя:Лунненскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Мастоўскага раёна
Катэгорыя:Друцкія-Любецкія