open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Амадэй (фільм)

«**Амадэй**» () — мастацкі фільм 1984 года рэжысёра Мілаша Формана.

## Сюжэт 
1781 год. Антоніа Сальеры паспяхова спраўляецца з абавязкамі прыдворнага кампазітара пры імператары Іосіфе II. Калі ж пры двары з’яўляецца Моцарт, Сальеры да свайго жаху выяўляе, што чароўны музычны дар, якім ён так жадае валодаць, быў адпушчаны нейкаму непрыстойнаму, свавольнаму шуту. Аслеплены зайздрасцю, ён намышляе знішчыць Моцарта чаго б гэта ні каштавала…

## Крытыка 
Вядомы амерыканскі кінакрытык Роджэр Эберт адзначыў фільм чатырма зоркамі з чатырох магчымых і занёс у свой спіс «Выдатных фільмаў».

## Узнагароды 
Паводле рэсурса «Internet Movie Database» фільм быў адзначаны 43 кінаўзнагародамі і яшчэ 15 намінацыямі. Сярод узнагарод 8 прэмій «Оскар», 4 прэміі «Залаты глобус», 4 прэміі «BAFTA».

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Фільмы ЗША 1984 года
Катэгорыя:Фільмы-драмы 1984 года
Катэгорыя:Фільмы-драмы ЗША
Катэгорыя:Фільмы на англійскай мове
Катэгорыя:Фільмы Мілаша Формана
Катэгорыя:Фільмы — лаўрэаты прэміі «Оскар» за «Найлепшы фільм»
Катэгорыя:Фільмы — лаўрэаты прэміі «Залаты глобус» за найлепшы фільм — драма
Катэгорыя:Фільмы — лаўрэаты прэміі BAFTA
Катэгорыя:Фільмы — лаўрэаты прэміі «Сезар» за найлепшы замежны фільм
Катэгорыя:Нацыянальны рэестр фільмаў
Катэгорыя:Выдатныя фільмы (Роджэр Эберт)
Катэгорыя:Фільмы-біяграфіі ЗША
Катэгорыя:Фільмы Orion Pictures
Катэгорыя:Фільмы, знятыя лаўрэатамі прэміі «Оскар» за «Найлепшую рэжысуру»
Катэгорыя:Фільмы, знятыя лаўрэатамі прэміі «Оскар» за «Найлепшую работу мастака»
Катэгорыя:Фільмы па сцэнарыях лаўрэатаў прэміі «Оскар» за «Найлепшы адаптаваны сцэнарый»
Эпоха нявіннасці (фільм, 1993)

«**Эпоха нявіннасці**» () — мастацкі фільм 1993 года рэжысёра Марціна Скарсэзэ.

## Сюжэт 
Нью-Ёрк, 1870-я. Паспяховы юрыст Ньюленд Арчэр заручаны з выдатнай і ў вышэйшай ступені дабрадзейнай дзяўчынай па імені Мэй Веланд. Вышэйшы свет горада з найвялікшым ухваленнем глядзіць на гэты саюз. Але неўзабаве ў Нью-Ёрк прыбывае стрыечная сястра Мэй, графіня Элен Аленская. Свецкае грамадства толькі і абмяркоўвае скандальную навіну пра тое, што яна мае намер развесціся са сваім мужам, польскім графам, ад якога збегла і цяпер вядзе вольны лад жыцця. Ньюленд на правах будучага сваяка бярэцца займацца справамі Элен. Але неўзабаве ён разумее, што закахаўся ў гэтую жанчыну і стаміўся жыць па правілах велікасвецкага грамадства. А яго маючы адбыцца шлюб з Мэй здаецца яму фатальнай і самай вялікай памылкай.

## Крытыка 
Вядомы амерыканскі кінакрытык Роджэр Эберт адзначыў фільм чатырма зоркамі з чатырох магчымых і занёс у свой спіс «*Выдатных фільмаў*».

## Узнагароды 
Паводле інфармацыі сайта «*Internet Movie Database*» фільм быў адзначаны 15 кінаўзнагародамі і яшчэ 33 намінацыямі.

## Зноскі 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Фільмы ЗША 1993 года
Катэгорыя:Фільмы-драмы 1993 года
Катэгорыя:Фільмы-меладрамы 1993 года
Катэгорыя:Фільмы-драмы ЗША
Катэгорыя:Фільмы-меладрамы ЗША
Катэгорыя:Гістарычныя фільмы ЗША
Катэгорыя:Гістарычныя фільмы пра XIX стагоддзе
Катэгорыя:Фільмы пра Нью-Ёрк
Катэгорыя:Фільмы на англійскай мове
Катэгорыя:Фільмы Марціна Скарсэзэ
Катэгорыя:Фільмы, музыку да якіх напісаў Элмер Бернстайн
Катэгорыя:Выдатныя фільмы (Роджэр Эберт)
Катэгорыя:Фільмы, знятыя ў Парыжы
Катэгорыя:Экранізацыі раманаў
Катэгорыя:Фільмы Columbia Pictures
Уладзімір Макоўскі

**Уладзімір Макоўскі**:
* Уладзімір Міхайлавіч Макоўскі (нар. 1977) — беларускі футбаліст.
* Уладзімір Ягоравіч Макоўскі (1846—1920) — рускі мастак-перасоўнік, жывапісец і графік, акадэмік (1873), правадзейны член Пецярбургскай Акадэміі Мастацтваў (1893). Брат Канстанціна Ягоравіча Макоўскага.
Сезон 2019/2020 ЖБК «Цмокі-Мінск»

**Сезон 2019/2020 жаночага баскетбольнага клуба «Цмокі-Мінск»** быў 14-м сезонам у гісторыі існавання клуба.

## Склад 
## Трэнеры 
*  Андрэй Ваўлеў (галоўны трэнер)
*  Сяргей Светнік
*  Уладзiмiр Шарко

## Спасылкі 
* Жаночая каманда 2019—2020 
* BC Minsk Basketball Roster 2019-2020
* Tsmoki-Minsk in EWBL 2019/2020
* TSMOKI-MINSK - EuroCup Women 2019-20 - FIBA.basketball

2019/2020
Цмокі-Мінск
Катэгорыя:2019 год у Мінску
Катэгорыя:2020 год у Мінску
Бэстла (міфалогія)

**Бэстла** (стар.-сканд.: *Bestla)* — у скандынаўскай міфалогіі волатка з роду ётунаў, дачка Бёльторна. Выйшла замуж за Бора, сына Буры. Вядомая тым, што з’яўляецца маці Одзіна і яго братоў Вілі і Вэ («Старэйшая Эда»). Лічыцца, што яна маці ўсіх асаў.

Імя волаткі старажытнае. Яно паходзіць з фрызскай мовы ад слова *bóst* «жонка». У гэтым выпадку імя Буры разумеецца як «бацька», «прабацька», а Бор як «сын», жонкай якога была Бэстла. Па іншай версіі ад прагерманскага слова **bastilón* «што дае кару» праз старажытнаскандынаўскае слова *bastr* «луб» і *bestisíma* «лыка» імя звязваецца з міфам аб паходжанні свету ад дрэва.

## Літаратура 
* Эда. Песні пра багоў  / уклад., пер. са старажытнаісл., камент. Яўгена Папакуля. — Мінск : Галіяфы, 2021.
* Эда. Песні пра герояў / уклад., пер. са старажытнаісл., камент. Яўгена Папакуля. — Мінск : Тэхналогія, 2022.
* Эда Сноры Стурлусана   / уклад., пер. са старажытнаісл., камент. Яўгена Папакуля. — Мінск : Галіяфы, 2021.
* Эда. Забытыя песні   / уклад., пер. са старажытнаісл., камент. Яўгена Папакуля. — Мінск : Тэхналогія, 2023.

* Lindow, John (2001), *Norse Mythology: A Guide to the Gods, Heroes, Rituals, and Beliefs,* Oxford University Press. 
* McKinnell, John (2014), *Essays on Eddic Poetry,* University of Toronto Press. 
* Simek, Rudolf (2007), *Dictionary of Northern Mythology,* DS Brewer. 

Катэгорыя:Турсы
Катэгорыя:Германа-скандынаўская міфалогія
Сезон 2017/2018 ЖБК «Цмокі-Мінск»

**Сезон 2017/2018 жаночага баскетбольнага клуба «Цмокі-Мінск»** быў 12-м сезонам у гісторыі існавання клуба.

## Склад 
## Трэнеры 
*  Андрэй Ваўлеў (галоўны трэнер)
*  Сяргей Светнік
*  Алена Іваноўская

## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка клуба 
* BC Minsk Basketball Roster 2017-2018
* Tsmoki-Minsk in EEWBL 2017/2018

2017/2018
Цмокі-Мінск
Катэгорыя:2017 год у Мінску
Катэгорыя:2018 год у Мінску
Сезон 2018/2019 ЖБК «Цмокі-Мінск»

**Сезон 2018/2019 жаночага баскетбольнага клуба «Цмокі-Мінск»** быў 13-м сезонам у гісторыі існавання клуба.

## Склад 
## Трэнеры 
*  Андрэй Ваўлеў (галоўны трэнер)
*  Сяргей Светнік
*  Алена Іваноўская

## Спасылкі 
* Жаночая каманда 2018—2019 
* BC Minsk Basketball Roster 2018-2019
* Tsmoki-Minsk in EWBL 2018/2019
* TSMOKI-MINSK - EuroCup Women 2018-19 - FIBA.basketball

2018/2019
Цмокі-Мінск
Катэгорыя:2018 год у Мінску
Катэгорыя:2019 год у Мінску
Аліса Самуілаўна Самсонава

**Аліса Самуілаўна Самсо́нава** (нар. ) — вучоны ў галіне мікрабіялогіі і экалогіі, доктар біялагічных навук (1995).

## Біяграфія 
Нарадзілася ў Мінску. У 1967 годзе скончыла біялагічны факультэт Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. З 1968 года працуе ў Інстытуце мікрабіялогіі Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі (да 1975 года — Аддзел мікрабіялогіі Акадэміі навук БССР), з 1994 года на пасадзе загадчыка лабараторыі.

## Навуковая дзейнасць 
Аўтар навуковых прац па пытаннях узаемадзеяння мікраарганізмаў з навакольным асяроддзем, метабалічных шляхах ператварэння імі ксенабіётыкаў, па выкарыстанні біятэхналогій у мэтах ачысткі навакольнага асяроддзя ад шкодных арганічных рэчываў. Сааўтар шэрагу патэнтаў.

Сярод апублікаванага:
* Влияние Rhizobium lupiтni и микроэлементов на резистентность люпина к фузариозной корневой гнили: диссертация … кандидата биологических наук : 03.00.07. — Минск, 1975. — 147 с.: ил.;
* Невидимые санитары биосферы / Т. Г. Зименко, А. С. Самсонова — Минск: Наука и техника, 1984. — 80 с. ил.;
* Микробы против микробов, [Текст], [для широкого круга читателей] / Академия наук Белорусской ССР, Институт микробиологии; [науч. ред. д-р биол. наук Т. Г. Зименко] — Минск: Наука и техника , 1985 . — 68, [2] с.

## Літаратура 
* 
* *Лысак В. В., Дитченко Т. И., Гричик В. В., Попиначенко И. М.* Выпускники биологического факультета — Минск: БГУ, 2011. — 327 с. — ISBN 978-985-518-517-9.

## Спасылкі 
* 
* База патентов Беларуси  
* Банк патентов РФ на изобретения и промышленные образцы ФИПС Роспатента 

Катэгорыя:Мікрабіёлагі СССР
Катэгорыя:Супрацоўнікі Інстытута мікрабіялогіі НАН Беларусі
Катэгорыя:Эколагі СССР
Катэгорыя:Эколагі Беларусі
Катэгорыя:Мікрабіёлагі Беларусі
Юркавіцкі сельсавет

Назву **Ю́ркавіцкі сельсавет** маюць:

* Юркавіцкі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Веткаўскага раёна Гомельскай акругі
* Юркавіцкі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Лагойскага раёна Мінскай вобласці
Сезон 2014/2015 ЖБК «Цмокі-Мінск»

**Сезон 2014/2015 жаночага баскетбольнага клуба «Цмокі-Мінск»** быў дзявятым сезонам у гісторыі існавання клуба.

## Склад 
## Трэнеры 
*  Андрэй Ваўлеў (галоўны трэнер)
*  Сяргей Светнік
*  Аляксей Пынцікаў

## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка клуба 
* TSMOKI-MINSK | EuroCup Women (2015) | FIBA Europe
* BC Minsk Basketball Roster 2014-2015

2014/2015
Цмокі-Мінск
Катэгорыя:2014 год у Мінску
Катэгорыя:2015 год у Мінску
Бэлцкі дзяржаўны ўніверсітэт імя Алеку Русо

**Бэлцкі дзяржаўны ўніверсітэт імя Алеку Русо** () — малдоўская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта, якая знаходзіцца ў горадзе Бэлць. Вучэльня названа ў гонар Алеку Русо — паэта, пісьменніка, літаратурнага крытыка і публіцыста.

## Структура 
* Факультэт філалогіі
* Факультэт рэальных, эканамічных і экалагічных навук
* Факультэт педагагічных навук, псіхалогіі і мастацтваў
* Факультэт права і сацыяльных навук

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Навучальныя ўстановы з румынскай мовай навучання
Ramones

**Ramones** — амерыканскі панк-рок-гурт, адны з самых першых выканаўцаў панк-рока, якія аказалі ўплыў як у цэлым на гэты жанр, так і на многія іншыя плыні альтэрнатыўнага року.

Назву гурт атрымаў ад ўзятага ўсімі ўдзельнікамі гурта псеўданіма Рамон. Паходжанне прозвішча Рамон звязана, па-першае, з Полам Макартні, які ў раннія гады гурта The Beatles (тады яшчэ The Silver Beatles) выступаў пад псеўданімам Пол Рамон (), па-другое, з тым фактам, што ў Нью-Ёрку прозвішча «Рамон» асацыявалася з членамі лацінаамерыканскіх банд.

## Дыскаграфія 
**Студыйныя альбомы**
* *Ramones* (1976)
* *Leave Home* (1977)
* *Rocket to Russia* (1977)
* *Road to Ruin* (1978)
* *End of the Century* (1980)
* *Pleasant Dreams* (1981)
* *Subterranean Jungle* (1983)
* *Too Tough to Die* (1984)
* *Animal Boy* (1986)
* *Halfway to Sanity* (1987)
* *Brain Drain* (1989)
* *Mondo Bizarro* (1992)
* *Acid Eaters* (1993)
* *¡Adios Amigos!* (1995)

Катэгорыя:Панк-рок-гурты ЗША
Катэгорыя:Выканаўцы, уключаныя ў Залу славы рок-н-рола
Катэгорыя:Музычныя калектывы, якія з’явіліся ў 1974 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 1996 годзе
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Грэмі»
Катэгорыя:Квартэты
Вазжаеўка

**Вазжаеўка** () — сяло ў Белагорскім раёне Амурскай вобласці Расіі. Утварае Вазжаеўскі сельсавет. Сяло Вазжаеўка размешчана на Транссібірскай магістралі, за 25 км паўднёвы ўсход ад Белагорска. Сяло Амурскае — спадарожнік вёскі Вазжаеўка. Праз сяло Амурскае праходзіць аўтадарога Чыта — Хабараўск.

Ад сяла Вазжаеўка на захад ідзе дарога да сяла Мірнае, далей выезд на аўтадарогу Благавешчанск — Белагорск; на паўднёвы захад — да сяла Зарэчнае.

Катэгорыя:Населеныя пункты Амурскай вобласці
Канстанцінаўка (Амурская вобласць)

**Канстанцінаўка** () — сяло ў Амурскай вобласці Расіі, адміністрацыйны цэнтр Канстанцінаўскага раёна і Канстанцінаўскага сельсавета, размешчана на Зейска-Бурэінскай раўніне, на левым беразе ракі Амур, за 95 км ніжэй Благавешчанска.

Па Амуру праходзіць расійска-кітайская мяжа. Прыстань Амурскага рачнога параходства.

Катэгорыя:Населеныя пункты Амурскай вобласці
Паяркава (Амурская вобласць)

**Паяркава** () — сяло ў Амурскай вобласці Расіі, адміністрацыйны цэнтр Міхайлаўскага раёна і Паяркаўскага сельскага паселішча. На тэрыторыі населенага пункта знаходзіцца чыгуначная станцыя Паяркава Забайкальскай чыгункі.

Размешчана за 111 км на паўднёвы ўсход ад абласнога цэнтра — горада Благавешчанска, на левым беразе Паяркаўскай пратокі Амура, у вусці ракі Завітой.

Заснавана як казачая станіца перасяленцамі з ракі Аргунь у 1858 годзе і было адным з першых паселішчаў раёна. Названа ў гонар рускага землепраходца, якуцкага ваяводы В. Д. Паяркава.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Поярково // *Мельников А. В.* Топонимический словарь Амурской области — Блаовещенск, 2009. — 242 с.

Катэгорыя:Населеныя пункты Амурскай вобласці
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1858 годзе
Адам Міхайлавіч Скірмунт

**Адам Скірмунт** (другая палова XVIII ст.  — каля 1820 года) — дзяржаўны дзеяч Вялікага Княства Літоўскага.

## Біяграфія 
Паходзіў са шляхецкага роду Скірмунтаў. Нарадзіўся ў сям’і Міхала Скірмунта, старасты васількаўскага. Меў брата Тамаша, харунжага пінскага.

У 1773 г. ён быў абраны паслом на сойм ад Пінскага павета. Удзельнічаў у працы сейма да канца яго тэрміну, г. зн. да красавіка 1775 г. У гэтым годзе Адам Скірмунт быў ужо пінскім земскім суддзёй. На апошнім пасяджэнні ў якасці прадстаўніка шляхты Берасцейскага ваяводства ён быў абраны суддзёй сеймавага суда. Удзельнічаў у працы сейміка Пінскага павета, які выбіраў паслоў на Чатырохгадовы сойм. Канцлер Таргавіцкай канфедэрацыі, канфедэрацкі суддзя. У лістападзе 1790 г. быў ўзнагароджаны ордэнам Св. Станіслава.

Прадстаўляў пінскую шляхту на апошнім сойме Рэчы Паспалітай у Гародні ў 1793 г. Паводле Эвы Зяліньскай, Адам Скірмунт пагаджаўся задаволіць прэтэнзіі Расіі, але быў праціўнікам Прусіі, настойваў на эвакуацыі яе войск з тэрыторыі Рэчы Паспалітай і кампенсацыі нанесенай імі шкоды. У 1794 г. як кандыдатура расійскага пасла Восіпа Ігельстрома і біскупа Юзафа Касакоўскага ён быў уключаны ў склад Пастаяннай Рады. Адбылося гэта насуперак меркаванню караля Станіслава Аўгуста Панятоўскага. Аднак «усходнія апекуны» таксама крытыкавалі Адама
Скірмунта, які часта аспрэчваў прапановы расійскага пасла.

Апрача палітычнай дзейнасці Адам Скірмунт актыўна ўдзельнічаў у будаўніцтве канала Агінскага. За ягоныя сродкі будавалася частка канала ад Гаравахі да Вяляцічаў. Быў пінскім канюшым, падкаморым, старастам (1775) і войтам (1792). Уладальнік часткі маёнтка ў Плотніцы.

Пры выкананні службовых абавязкаў Адам Скірмунт злоўжываў сваім становішчам. Так, 7 мая 1792 г. Станіслаў Аўгуст Панятоўскі зацвердзіў рашэнне Асэсарскага суда Вялікага Княства Літоўскага павыніках разгляду скаргі пінскіх мяшчан на супрацьзаконную дзейнасць гетмана Міхала Казіміра Агінскага, старасты пінскага Тамаша Скірмунта, войта пінскага Адама Скірмунта і камісара Себасцьяна Бароўскага.

У выніку шляхцічы былі прызнаныя каралём і вялікім князем вінаватымі ў тым, што пазбавілі пінскіх мяшчан законных прывілеяў, прысвоілі гарадскую маёмасць, наклалі вялізарныя падаткі на гандаль і прамысловасць і г. д. Суд прызнаў справядлівасць скаргі і прымусіў адмяніць усе незаконныя акты, якія парушалі правы пінчукоў. Адначасна ў земскім судзе Пінскага павета разглядаўся пазоў Адама Скірмунта да гетмана Міхала Казіміра Агінскага, які быў вінаваты яму значную суму грошай і не спяшаўся яе вяртаць. Суд падтрымаў пазоў і абавязаў гетмана выплаціць Адаму Скірмунту 1 тыс. чырвоных злотых па набытых у гетмана аблігацыях і амаль 2,5 тыс. злотых як працэнтаў за ранейшы доўг. Судовыя працэсы не пашкодзілі палітычнай кар’еры Адама Скірмунта.

Памёр каля 1820 г. Вынікі экспедыцыі па Піншчыне ў 2004 г. дазваляюць лічыць верагодным месцам пахавання Адама Скірмунта могілкі в. Ахова Пінскага раёна.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Канюшыя пінскія
Катэгорыя:Войты пінскія
Тамбоўка

**Тамбоўка** — тапонім.
* Тамбоўка (Амурская вобласць)
* Тамбоўка (Ныжнягірскі раён)
Тамбоўка (Амурская вобласць)

**Тамбоўка** () — сяло ў Расіі, адміністрацыйны цэнтр і найбуйнейшы населены пункт Тамбоўскага раёна Амурскай вобласці. Адміністрацыйны цэнтр Тамбоўскага сельсавета.

Насельніцтва — 7322 чал. (2018), самае вялікае па насельніцтве сярод сёл Амурскай вобласці. Сяло Тамбоўка стаіць на правым беразе ракі Гільчын (левы прыток Амура). Вышэй вёскі пабудавана вадасховішча. Сяло знаходзіцца за 40 км паўднёвы ўсход ад Благавешчанска, аўтадарога да райцэнтра ідзе праз Талстоўку.

Катэгорыя:Населеныя пункты Амурскай вобласці
Екацярынаслаўка (Амурская вобласць)

**Екацярынаслаўка** () — сяло ў Амурскай вобласці Расіі, адміністрацыйны цэнтр Акцябрскага раёна і Екацярынаслаўскага сельсавета. Заснавана 15 кастрычніка 1894 года. Размешчана на Зейска-Бурэінскай раўніне, за 113 км на ўсход ад абласнога цэнтра — горада Благавешчанска, на беразе ракі Іванаўка, якая ўпадае ў Зею.

Праз Екацярынаслаўку праходзіць Транссібірская магістраль, аўтатраса Чыта — Хабараўск праходзіць за 10 км на паўночны ўсход ад сяла.
## Насельніцтва 
Катэгорыя:Населеныя пункты Амурскай вобласці
Талакан (Амурская вобласць)

**Талакан** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Бурэйскім раёне Амурскай вобласці Расіі. Утварае муніцыпальнае ўтварэнне рабочы пасёлак (пгт) Талакан як адзіны населены пункт у яго складзе. Падзелены на два пасёлкі (часовы і сталы), адлегласць паміж якімі ~ 6 км. Размешчаны ў паўднёва-ўсходняй частцы вобласці, за 60 км на паўночны ўсход ад Новабурэйскага, на правым беразе ракі Бурэя. Статус пасёлка гарадскога тыпу з 1981 года.

Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Амурскай вобласці
Джэнтльмен

**Джэнтльмен** ( — літаральна: высакародны чалавек) — 1) гістарычная назва чалавека высакароднага паходжання, арыстакрата ў Англіі. 2) У Вялікабрытаніі і іншых англамоўных краінах — чалавек, які строга трымаецца свецкіх правіл паводзін, таксама пачцівы зварот да мужчын. 3) Чалавек, які вызначаецца выхаванасцю ў паводзінах, далікатнасцю і зграбнасцю адзення.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Тытулы
Катэгорыя:Мужчына
Катэгорыя:Арыстакратыя
Чарлз Джэнкс

**Чарлз Джэнкс** (; , , ЗША — ) — амерыканскі архітэктар, які стаяў ля вытокаў і распрацоўваў тэорыю постмадэрнізму ў сучаснай архітэктуры; архітэктурны крытык; гісторык архітэктуры; аўтар шматлікіх артыкулаў і манаграфій; практыкуючы архітэктар, ландшафтны дызайнер.

У 1961 г. Чарлз Джэнкс скончыў Гарвардскі ўніверсітэт са ступенню бакалаўра (спецыялізацыя па англійскай літаратуры); у 1965 годзе атрымаў ступень магістра мастацтваў у Школе дызайну Гарвардскага ўніверсітэта (англ. Harvard Graduate School of Design); у 1965 годзе абараніў дысертацыю па гісторыі архітэктуры ва ўніверсітэцкім каледжы Лондана.

Чарлз Джэнкс чытаў лекцыі ў многіх універсітэтах па ўсім свеце, у тым ліку ў Пекіне, Шанхаі, Парыжы, Токіа, Мілане, Венецыі, Франкфурце, Квебеку, Манрэалі, Осла, Варшаве, Барселоне, Лісабоне, Цюрыху, Вене і Эдынбургу. У ЗША чытаў лекцыі ў Гарвардзе, Калумбійскім універсітэце, Прынстане, Еле.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Архітэктары ЗША
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Тэарэтыкі архітэктуры
Катэгорыя:Постмадэрнізм
Джэнтылескі

**Джэнтылескі** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Арацыа Джэнтылескі — мастак
* Артэмізія Джэнтылескі — італьянская мастачка
Джэнтры

**Джэ́нтры** ()

* У Англіі XVI—XVII стагоддзяў — сярэдняя і дробная знаць (арыстакратыя), якая здолела прыстасавацца да развіцця капіталізму (асноўная частка т. зв. новай арыстакратыі). Галоўны саюзнік буржуазіі ў час Англійскіх рэвалюцый XVII ст.

* У еўрапейскай навуковай літаратуры — пашыранае абазначэнне кітайскага феадальнага саслоўя *шэньшы*.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Брытанская арыстакратыя
Катэгорыя:Гісторыя Англіі
Катэгорыя:Англійская арыстакратыя
П’етра Джэрмі

**П’етра Джэрмі** (; ,  — , ) — італьянскі акцёр, кінарэжысёр, сцэнарыст.

Скончыў Эксперыментальны кінацэнтр у Рыме. Сацыяльна-крытычныя фільмы «Аблудная моладзь» (1947), «У імя закону» (1949, у савецкім пракаце «Пад небам Сіцыліі»), «Дарога надзеі» (1950), «Горад абараняецца» (1951), «Машыніст» (1956) і «Бесхарактарны мужчына» (1958, у апошніх сыграў галоўныя ролі) паставілі Джэрмі ў лік найбольш значных майстроў неарэалізму. Карысталіся поспехам яго сатырычныя трагікамедыі пра сіцылійскія норавы: «Развод па-італьянску» (1961), «Спакушаная і пакінутая» (1964), «Альфрэда, Альфрэда» (1971) і вясёлая і гарэзлівая камедыя «Серафіна» (1969).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Акцёры Італіі
Катэгорыя:Акцёры XX стагоддзя
Катэгорыя:Кінарэжысёры Італіі
Катэгорыя:Кінарэжысёры XX стагоддзя
Катэгорыя:Сцэнарысты Італіі
Катэгорыя:Сцэнарысты XX стагоддзя
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Оскар»
Катэгорыя:Лаўрэаты Канскага кінафестывалю
Катэгорыя:Памерлі ад інфекцыйных захворванняў
Краснапольскі сельсавет (Краснапольскі раён)

**Краснапо́льскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Краснапольскага раёна Калінінскай акругі БССР. Цэнтр — мястэчка Краснаполле.

Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Краснапольскага раёна Калінінскай акругі БССР. 24 верасня 1926 года скасаваны ў сувязі з утварэннем Краснапольскага местачковага Савета.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / А.И. Карпачева и др. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Т. 1: (1917―1941 гг.). — Мн., «Беларусь», 1985. — 390 с.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Краснапольскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1926 годзе
Аляксандр Янавіч Скірмунт

**Аляксандр Скірмунт** (? — памёр да сакавіка 1746 г.) — дзяржаўны дзеяч Вялікага Княства Літоўскага.

## Біяграфія 
Паходзіў са шляхецкага роду Скірмунтаў. Нарадзіўся ў сям’і Яна Скірмунта, войскага жытомірскага, меў пяцярых братоў. Аляксандр займаў пасады вознага пінскага (1704), гараднічага пінскага (1726) і старасты вечыкоўскага (1710—1740).

Зямельныя ўладанні Аляксандра Скірмунта знаходзіліся ў Пінскім, Вількамірскім, Ашмянскім, Менскім і Кіеўскім паветах, а таксама на Віленшчыне і Ковеншчыне. У. Вяроўкін-Шэлюта сцвярджаў, што Аляксандр Скірмунт валодаў маёнткамі Сушыцк, Выласкія Увалокі, Кашэвічы, Цмень, Ругаз, Лугаж, Плотніца ў Пінскім павеце. Паводле маёмаснага падзелу 1728 г. Плотніца перайшла да ягонага сына Франца, а ў 1746 г. — да двух сыноў ягонага брата старасты васількаўскага Міхала Скірмунта — харунжага пінскага Тамаша і Адама.

## Сям’я 
Ажаніўся з Карнеліяй з Ордаў, ад якой меў сямёра сыноў:
* Франц;
* Станіслаў;
* Ігнацый;
* Баніфацый;
* Міхал;
* Ян;
* Карл, стараста інтурскі.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Гараднічыя пінскія
Катэгорыя:Возныя пінскія
Катэгорыя:Старосты вечыкоўскія
Сезон 2015/2016 ЖБК «Цмокі-Мінск»

У сезоне 2015/2016 жаночы баскетбольны клуб «Цмокі-Мінск» з Мінска прымаў удзел:
* Чэмпіянат Беларусі 2015/2016 ( **2 месца**),
* Кубак Беларусі 2015 ( **Фіналіст**),
* Балтыйская жаночая баскетбольная ліга 2015/2016 ( **2 месца**).

## Склад каманды 
*  Вікторыя Гаспер
*  Габрыэле Гуткаўскайце
*  Эмбер Джонс
*  Вольга Зюзькова
*  Марына Івашчанка
*  Марына Крэс
*  Ала Мураўская
*  Вікторыя Панкова
*  Гедрэ Паўгайтэ
*  Дзіяна Сізонава
*  Яўгенія Сцяпанава
*  Кацярына Урбановіч

## Трэнеры каманды 
*  Андрэй Ваўлеў (галоўны трэнер)
*  Сяргей Светнік
*  Аляксей Пынцікаў

## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка клуба 

## Гл. таксама 
* Сезон 2014/2015 ЖБК «Цмокі-Мінск»
* Сезон 2016/2017 ЖБК «Цмокі-Мінск»

2015/2016
Цмокі-Мінск
Катэгорыя:2015 год у Мінску
Катэгорыя:2016 год у Мінску
Джэрсейская парода

**Джэрсейская парода буйной рагатай жывёлы** — старажытная культурная парода малочнага кірунку. Выведзена ў Вялікабрытаніі (востраў Джэрсі). Паходзіць ад мясцовай жывёлы Нармандыі і Брэтані. Займае першае месца ў свеце па тлустамалочнасці. Гадуюць у многіх краінах Еўропы, у ЗША, Канадзе, Аўстраліі, Новай Зеландыі і інш.

Быкоў Джэрсейскай пароды выкарыстоўваюць у скрыжаваннях з каровамі іншых малочных парод для павышэння тлустамалочнасці.

Канстытуцыя жывёлы далікатная, сухая: галава маленькая, лёгкая, шыя доўгая плоская, грудзі вузкія, вымя добра развітое, ногі тонкія, кароткія. Масць светла-бурая, бурая, часам з белымі лапінамі. Жывая маса быкоў 600—700 кг, кароў 360—400 кг. Сярэднегадавы надой 3-3,5 тон (рэкордны — 11,5 тон), тлустасць малака 6-6 %.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Пароды буйной рагатай жывёлы
Джэрсі (значэнні)

* Джэрсі
* Джэрсі (акруга)
* Джэрсі (аэрапорт)
* Джэрсі (трыкатаж)
Джэрсі (трыкатаж)

**Джэрсі** ( — ад назвы вострава Джэрсі) — асновавязаная тканіна (трыкатаж) з шарсцяных, баваўняных, шаўковых ці сінтэтычных нітак, а таксама адзенне з такой тканіны.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Шарсцяныя тканіны
Катэгорыя:Баваўняныя тканіны
Катэгорыя:Шаўковыя тканіны
Катэгорыя:Трыкатаж
Мікола Адваротны

]]
**Мікола Адваротны**, або **Мікола Косы** () — іконаграфічны варыянт выявы святога Мікалая Цудатворца, які шырока распаўсюджаны ў XVIII стагоддзі сярод старавераў Веткі у беларускім Палессі і ўкраінскай Старадубшчыны.

Паходжанне дадзенага іканаграфічнага вобразу на цяперашні час канчаткова не ўстаноўлена. Вядома, аднак, што ў народнай культуры ікону Міколы Адваротнага маліліся аб прадухiленнi бед (мясцовае выраз абвяшчае: *«От беды Николин образ просят»*).

Мікола Адваротны — выява Свяціцеля з выразна прыкметным поглядам яго ў бок. Мікола паварочвае галаву направа ад гледача, але позірк яго буйных вачэй накіраваны, насупраць, налева. Галава святога звычайна павялічана і набліжаная да краю. Ніжняя лінія абразу часта дэманструе Евангелле, якое Мікола трымае ў левай руцэ, і правую руку ў жэсце благаслаўлення (гэты жэст можна трактаваць таксама як напамін або папярэджанне).

Катэгорыя:Абразы
Катэгорыя:Іканапіс Беларусі
Катэгорыя:Культура Гомельскай вобласці
Катэгорыя:Мікалай Цудатворац
Катэгорыя:Стараверства ва Украіне
Катэгорыя:Стараверства ў Беларусі
Руднянскі сельсавет (Расонскі раён)

**Рудня́нскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Расонскага раёна Віцебскай вобласці. Цэнтр — вёска Рудня.

Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Расонскага раёна Полацкай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Расонскім раёне БССР, з 21 чэрвеня 1935 года — Полацкай акругі, з 20 лютага 1938 года — Віцебскай вобласці, з 20 верасня 1944 года — Полацкай вобласці, з 8 студзеня 1954 года — Віцебскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Сяляўшчынскага сельсавета.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Расонскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1954 годзе
Кубак Беларусі па баскетболе сярод жанчын

**Кубак Беларусі па баскетболе сярод жанчын** — штогадовы турнір Беларускай федэрацыі баскетбола.

## Гісторыя 
Кубак Беларусі па баскетболе сярод жанчын праводзіцца з 1997 года.

У 1997 і 1998 гадах Кубак праводзіўся  пасля заканчэння чэмпіянату Беларусі. У 1998 годзе Кубак меў статус адкрытага (у турніры прыняла ўдзел юніёрская зборная Расіі U-18).

З 1999 года Кубак праводзіцца восенню або ў пачатку зімы, напярэдадні або падчас чэмпіянату Беларусі. За выняткам 2002 года, дзе пераможца вызначаўся ў серыі плэй-оф пасля групавой стадыі, да 2009 года ўладальнікам Кубка станавіўся пераможца групавога турніру. У 2010-2015 гадах пераможца вызначаўся у Фінале чатырох. У 2016—2017 гадах Кубак перайшоў на групавы турнір, але ў 2018 годзе вярнуўся да Фіналу чатырох.

## Пераможцы 
## Дасягненні 
### Чэмпіёны 
*Даныя прыведзеныя на канец Кубка Беларусі 2025.*

### Трэнеры 
*Даныя прыведзеныя на канец Кубка Беларусі 2025.*

### Гульцы 
*Даныя прыведзеныя на канец Кубка Беларусі 2025.*

## Узнагароды 
### MVP 
## Гл. таксама 
* Чэмпіянат Беларусі па баскетболе сярод жанчын
Фэнрыр

**Фэнрыр** () — у германа-скандынаўскай міфалогіі велізарны воўк, дзіця Локі і волаткі Ангрбоды.

Вораг багоў Фэнрыр (Жудасны воўк) быў другім з дзяцей Локі. Першапачаткова багі палічылі яго недастаткова небяспечным і дазволілі жыць у Асгардзе. Воўк вырас сярод асаў і стаў настолькі вялікі і жудасны, што карміць яго адважваўся толькі Цюр, бог вайсковай адвагі. Каб засцерагчы сябе, асы вырашылі скаваць Фэнрыра ланцугом, але магутны воўк лёгка рваў самыя моцныя ланцугі (Ледзінг і Дромі). Нарэшце асам хітрасцю ўсё ж удалося скаваць Фэнрыра чароўным ланцугом Глейпнір, якую двэргі зрабілі з шуму каціных крокаў, жаночай барады, каранёў гор, мядзведжых жыл (у старажытнасці сухажыллям прыпісвалі ўласцівасці нерваў), рыбінага дыхання і птушынай сліны. Усяго гэтага больш няма ў свеце. Глейпнір была тонкая і мяккая, як шоўк. Але, каб воўк дазволіў надзець на сябе гэты ланцуг, Цюру прыйшлося ўкласці руку яму ў пашчу ў знак адсутнасці злых намераў. Калі Фэнрыр не змог вызваліцца, ён адкусіў руку Цюра. Асы прыкавалі Фэнрыра да скалы глыбока пад зямлёй і ўваткнулі меч паміж яго сківіцамі.

«Тады асы засунулі яму ў пашчу меч: тронкі ўперліся ў ніжнюю сківіцу, а вастрыё — у паднябенне. Гэта не дае Воўку сашчапіць пашчу. Ён вусцішна вые, і цячэ з ягонай пашчы сліна ракою, што завецца Ван. І будзе ляжаць там Воўк да Рагнароку».

У дзень Рагнарока, згодна з прадраканнем Вёльвы, Фэнрыр разарве свае кайданы (паводле «Старэйшай Эды»). У фінале бітвы Фэнрыр заб’е Одзіна, а за свайго бацьку адпомсціць Відар — старажытнаскандынаўскі бог помсты і бязмоўя, сын Одзіна і волаткі Грыд.

Нягледзячы на гэта прароцтва, асы не забілі Фэнрыра, таму што «так шанавалі багі сваё свяцілішча і свой прытулак, што не хацелі апаганьваць іх крывёю ваўка».

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Эда. Песні пра багоў  / уклад., пер. са старажытнаісл., камент. Яўгена Папакуля. — Мінск : Галіяфы, 2021.
* Эда. Песні пра герояў / уклад., пер. са старажытнаісл., камент. Яўгена Папакуля. — Мінск : Тэхналогія, 2022.
* Эда Сноры Стурлусана  / уклад., пер. са старажытнаісл., камент. Яўгена Папакуля. — Мінск : Галіяфы, 2021.
* Эда. Забытыя песні  / уклад., пер. са старажытнаісл., камент. Яўгена Папакуля. — Мінск : Тэхналогія, 2023.

Катэгорыя:Германа-скандынаўская міфалогія
Катэгорыя:Артыкулы са сцвярджэннямі без крыніц больш 14 дзён
Георгій Самсонавіч Дзацэнідзэ

**Георгій Самсонавіч Дзацэні́дзэ** (; ,  —) — грузінскі геолаг. Акадэмік Акадэміі навук Грузінскай ССР (1955), акадэмік Акадэміі навук СССР (1968).

Скончыў Тбіліскі ўніверсітэт у 1929 годзе. З 1933 года ў педагагічным інстытуце ў Кутаісі. З 1934 года ў Тбіліскім універсітэце (у 1958—1959 гадах рэктар). У 1955—1958 гадах віцэ-прэзідэнт Акадэміі навук Грузінскай ССР.

## Навуковая дзейнасць 
Навуковыя працы прысвечаны праблемам палеавулканалогіі, сувязі магматызму з тэктонікай, вулканагенна асадкавага літагенезу.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Геолагі XX стагоддзя
Катэгорыя:Геолагі СССР
Дзасатын-Элісун

**Дзасатын-Элісун** — пясчаная пустыня па паўночным захадзе Кітая (Сіньцзян), у цэнтральнай часткі Джунгарскай раўніны. Плошча каля 45 тыс.км², з якіх каля 38 тыс.км² паўзамацаваныя градавыя і барханныя пяскі, астатняя частка — такыры і пясчана-галечныя раўніны. Грады пераважна мерыдыяльнага напрамку, вышынёй да 30 м (у паўночнай частцы да 80-100 м), са стромкімі ўсходнімі схіламі і больш спусцістымі заходнімі. На барханах рэдкія зараснікі саксаулу, палыну, вярблюджай калючкі, на такырах — тамарыску. Выкарыстоўваецца як паша для авечак і вярблюдаў.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Пустыні Кітая
Катэгорыя:Сіньцзян-Уйгурскі аўтаномны раён
Ангрбода

**Ангрбода** або **Ангербода** ( -- літаральна: *тая, што прыносіць гора*) — у германа-скандынаўскай міфалогіі волатка, якая нарадзіла з Локі трох дзяцей.

Паводле адных паданняў, Ангрбода жыла ў Жалезным лесе, згодна з іншымі (Мроі Гюльві) яна была з Ётунхэйма. З Локі ў яе нарадзіўся воўк Фэнрыр, змей Ёрмунганд і дзяўчынка Хэль. Таксама лічыцца маці чатырохвокага сабакі Гарма. Калі Одзін даведаўся пра дзяцей Локі, ён адправіў Тора забраць іх у Асгард, каб асабіста вызначыць іхны лёс.

У далейшых апавяданнях Ангрбода не згадваецца.

У Старэйшай Эдзе адносна яе ёсць такія радкі:

Сядзела старая
ў жалезным лесе
і спарадзіла там
Фэнрыра род.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Эда. Песні пра багоў  / уклад., пер. са старажытнаісл., камент. Яўгена Папакуля. — Мінск : Галіяфы, 2021.
* Эда. Песні пра герояў / уклад., пер. са старажытнаісл., камент. Яўгена Папакуля. — Мінск : Тэхналогія, 2022.
* Эда Сноры Стурлусана  / уклад., пер. са старажытнаісл., камент. Яўгена Папакуля. — Мінск : Галіяфы, 2021.
* Эда. Забытыя песні  / уклад., пер. са старажытнаісл., камент. Яўгена Папакуля. — Мінск : Тэхналогія, 2023.

Катэгорыя:Ётуны
Катэгорыя:Германа-скандынаўская міфалогія
Элізабет Фалькхавен

**Элізабет Фалькхавен** (; нар. ) – шведскі палітык з . З 2018 года з’яўляецца членам Рыксдага ад акругі Халанд.

23 ліпеня 2021 года ўзяла шэфства над Аляксандрам Кардзюковым, сведкам забойства Генадзя Шутава і беларускім палітычным зняволеным.

## Гл. таксама 
* 

Катэгорыя:Постаці лена Халанд
Катэгорыя:Жанчыны-палітыкі Швецыі
Шутаў

**Шутаў** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* 
* Сцяпан Фёдаравіч Шутаў — двойчы Герой Савецкага Саюза.
* Сяргей Сяргеевіч Шутаў — беларускі краязнавец.
Беларускі легіён

**Белару́скі легіён** — нерэалізаванае вайсковае злучэнне беларусаў у складзе СС. Замест легіёна была створаная толькі адна дывізія. Беларуская цэнтральная рада пачала прасоўваць праект легіёна у ліпені 1944 года, пасля свайго пераезду ў Берлін.

## Спробы стварэння 
У другой палове ліпеня 1944 года БЦР атабарылася ў Берліне. З-за немагчымасці аднаўлення БКА ў Нямеччыне, было вырашына дамагацца стварэння Беларускага легіёна.

Радаслаў Астроўскі выступіў перад нямецкім кіраўніцтвам з хадайніцтвам аб стварэнні Беларускага легіёна на ўзор ужо існых усходніх (). Ідэя была ўхваленая Міністэрствам па справах акупаваных усходніх абласцей. У ліпені 1944 года начальніку Упраўлення генерала-інспектара добраахвотных фармаванняў пры Генеральным штабе сухапутных сілаў () генералу кавалерыі Эрнсту Кёстрынrу быў пададзены адпаведны мемарандум, аднак адказу на яго доўгі час не было. З-за гэтага  13 верасня 1944 года без дазволу немцаў быў створаны 1-ы Кадравы батальён БКА. Меркавалася, што ён увойдзе ў склад легіёна.

6 лістапада 1944 года Упраўленне генерала-інспектара добраахвотных фармаванняў афіцыйна паведаміла БЦР, што ўсе пытанні, датычна стварэння Беларускага легіёна, перадаюцца ў Галоўнае ўпраўленне СС (). БЦР безвыніка спрабавала дамагчыся дазволу на фармаванне Беларускага легіёна ажно да снежня 1944 года. Фактычна гэта і стала развязаннем пытання аб Беларускім легіёне.

## Меркаваны памер 
На думку Астроўскага ў легіён маглі ўступіць:

* 6 сапёрных батальёнаў БКА;
* Некаторая колькасць пяхотных батальёнаў БКА;
* 13-ы Беларускі паліцыйны батальён пры СД;
* Афіцэрская школа БКА;
* Рэшткі дапаможнай паліцыі парадку.

Усяго каля 10 тысяч чалавек. Таксама ў легіён бы ахвотна пайшлі  беларускія остарбайтары. Калі б быў атрыманы дазвол, можна было б падрыхтаваць кадры для трох паўнавартасных дывізіяў.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Беларускія калабарацыянісцкія фарміраванні ў Другой сусветнай вайне
Катэгорыя:З’явіліся ў 1944 годзе
Катэгорыя:1944 год у Берліне
Катэгорыя:Беларусы ў Германіі
Катэгорыя:Войскі СС
Гарызонт Мінск

**Гарызонт** — беларускі жаночы баскетбольны клуб з Мінска. Клуб быў адноўлены ў 2010 годзе пасля банкруцтва ў 2006 годзе. Уласнік клуба — Мінскі абласны выканаўчы камітэт.

## Назвы 
* Радыётэхнік (1967—1974)
* Гарызонт (1974—1996)
* РШВСМ-Гарызонт (1996—2004)
* РЦАР-Гарызонт (2004—2006)
* Гарызонт (з 2010)

## Дасягненні 
**Чэмпіянат Беларусі па баскетболе сярод жанчын**
*  **Чэмпіён (7)**: 2010/2011, 2011/2012, 2015/2016, 2020/2021, 2021/2022, 2022/2023, 2024/2025.
*  **Сярэбраны прызёр (6)**: 2013/2014, 2014/2015, 2016/2017, 2017/2018, 2019/2020, 2023/2024.
*  **Бронзавы прызёр (2)**: 2012/2013, 2018/2019.

**Кубак Беларусі па баскетболе сярод жанчын**
*  **Чэмпіён (9)**: 2011, 2012, 2013, 2015, 2020, 2021, 2022, 2023, 2024.
*  **Сярэбраны прызёр (3)**: 2010, 2016, 2017.
*  **Бронзавы прызёр (3)**: 2018, 2019, 2025.

**Еўрапейская жаночая баскетбольная ліга**
*  **Чэмпіён (1)**: 2020/2021.

**Балтыйская жаночая баскетбольная ліга**
*  **Сярэбраны прызёр (3)**: 2011/2012, 2012/2013, 2013/2014
*  **Бронзавы прызёр (1)**: 2010/2011

### Да рэарганізацыі ў 2010 годзе 
**Чэмпіянат СССР па баскетболе сярод жанчын**
*  **Сярэбраны прызёр (1)**: 1989.
*  **Бронзавы прызёр (1)**: 1991.

**Чэмпіянат Беларусі па баскетболе сярод жанчын**
*  **Чэмпіён (8)**: 1992/1993, 1993/1994, 1994/1995, 1995/1996, 1996/1997, 1997/1998, 1998/1999, 1999/2000.
*  **Сярэбраны прызёр (1)**:2001/2002.
*  **Бронзавы прызёр (3)**:2000/2001, 2004/2005, 2005/2006.

**Кубак Беларусі па баскетболе сярод жанчын**
*  **Чэмпіён (1)**: 1998.
*  **Сярэбраны прызёр (3)**: 1997, 2000, 2005.
*  **Бронзавы прызёр (2)**: 1999, 2001.

**Балтыйская жаночая баскетбольная ліга**
*  **Чэмпіён (1)**:1998/1999.
*  **Сярэбраны прызёр (1)**: 1997/1998.
*  **Бронзавы прызёр (1)**: 1995/1996.

## Статыстыка выступленняў 
## Трэнеры 
* Міхаіл Тайц (1967—1968)
* Веніямін Елістратаў (1968—1971)
* Сямён Халіпскі (1971—1992)
* Міхаіл Біцан (1992—1995)
* Анатоль Буяльскі (1995—1999)
* Аляксандр Лазоўскі (1999—2001)
* Андрэй Ваўлеў (2001—2002)
* Марыя Сялюніна (2002—2004)
* Андрэй Ваўлеў (2004—2006)
* Анатоль Буяльскі (2010—2015)
* Наталля Трафімава (з 2015)

## Фарм-клубы 
## Легіянеры 
*  Іна Качубей (2010—2011)
*  Эмбер Мейс (2010—2011)
*  Аляксандра Хамянчук (2010—2011)
*  Аксана Сцепанюк (2014—2015)
*  Таццяна Антанюк (2014—2015)
*  Мірыям Ура-Ніле (2015—2016)
*  Францыска Дандэрс (2015—2016)
*  Наджат Уардад (2016—2017)
*  Ганна Нужная (2017—2018, з 2022)
*  Баяна Стэванавіч (2018—2019)
*  Яўгенія Каратыгіна (2018—2019)
*  Крысціна Яўсейчава (2018—2019)
*  Бры Элфард (2019—2020)
*  Джэні Сміт (2019—2020)
*  Алексіс Робінсан (2019—2020)
*  Морган Грын (2019—2020)
*  Адрыянна Уэб (2020—2022)
*  Ірэна Вранчыч (2020—2022)
*  Мая Шчэкіч (2021—2022)
*  Марыян дэ Карвальё (2021—2022)

## Спасылкі 

Катэгорыя:Баскетбольныя клубы, заснаваныя ў 2010 годзе
Аляксандр Тамашавіч Скірмунт

**Аляксандр Скірмунт** (1793—1845) — дзяржаўны дзеяч.

## Біяграфія 
, 1912 г.]]
Паходзіў са шляхецкага роду Скірмунтаў. Нарадзіўся ў 1794 годзе ў сям’і Тамаша Скірмунта, харунжага пінскага. Меў брата Адама, маршалка павятовай шляхты, харунжы пінскі (1815). Гартэнзія пахавана побач з дачкой на Старых могілках у Пінску.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Харунжыя пінскія
Зыгмунт Зыгмунтавіч Скірмунт

**Зыгмунт Скірмунт** (1863—1926) — землеўласнік.

## Біяграфія 
Паходзіў са шляхецкага роду Скірмунтаў герба «Дуб». Нарадзіўся ў Жэневе ў сям’і Зыгмунта Скірмунта (1839—1863), доктара філасофіі Гайдэльбергскага ўніверсітэта, і Яўгеніі з Савіцкіх. Бацька памёр у тым жа годзе ў Жэневе. Маці разам са сваім другім мужам Лявонам Сулістроўскім апынулася ў ссылцы за ўдзел у паўстанні 1863—1864 гг.

Зыгмунт рос у Пінску пад апекай дзядзькі Генрыха з Моладава. У 1873 г. ад дзеда Аляксандра Скірмунта да непаўналетняга Зыгмунта перайшла сядзіба ў .

## Сям’я 
У 1888 г. ажаніўся з Марыяй Жалтоўскай, сястрой знакамітага архітэктара Івана Жалтоўскага. Меў дзяцей:

* Ірэна (1896-?), у шлюбе з Антоніем Сакальніцкім (1900—1946). Іхны сын  (1925—2009), польскі палітык у эміграцыі.
* Багдан (1898—1940), апошні уладальнік Альбрэхтава.
* Марыя (?1900 — ?)
* Рэгіна (?1900 — ?), у шлюбе з Леанам Граноўскім (?1890 — ?).

## У культуры 
Зыгмунт Скірмунт паслужыў правобразам пана Скірмунта — персанажа трылогіі Якуба Коласа «На ростанях». Гэта яму быў адрасаваны ліст пінкавіцкіх сялян, складзены настаўнікам Лабановічам (Канстанцінам Міцкевічам).

## Літаратура 
*
Zerkalo.io

**Zerkalo.io** (вымаўляецца: *зеркала.іо*) — беларускі інтэрнэт партал, копія TUT.BY. Быў зроблены 8 ліпеня 2021 года пасля блакіроўкі TUT.BY у Беларусі. Рэдакцыя падкрэсліла, што Zerkalo.io скончыць сваё жыццё, пасля таго, як TUT.BY зможа легальна працаваць у краіне. 8 ліпеня сайт быў заблакаваны ў Беларусі.

## Справа аб экстрэмізме 
9 жніўня 2021 года стала вядома, што МУС жадае прызнання Zerkalo.io экстрэмісцкім матэрыялам, слуханні аб гэтай справе будуць праходзіць 13 жніўня ў судзе Цэнтральнага раёна Мінска.

13 жніўня 2021 года суд Цэнтральнага раёна Мінска прызнаў Zerkalo.io экстрэмісцкім матэрыялам. Рэдакцыя парталу лічыць гэта «забойствам журналістыкі і спробай сцерці гісторыю ў Беларусі».

## Цэнзура 
Як і TUT.BY, інтэрнэт-сайт Zerkalo.io быў заблакаваны. У некаторых чытачоў не працуе дадатак на тэлефоне.

## Экстрэмісцкае фарміраванне 
У чэрвені 2023 г. МУС Беларусі аб’явіла «Люстэрка», уключаючы яго сайт, сацыяльныя сеткі і лагатып, экстрэмісцкім фарміраваннем. За стварэнне экстрэмісцкага фарміравання або ўдзел у ім беларускія законы прадугледжваюць крымінальную адказнасць.

На пачатку 2025 года жыхара Іванава прыгаварылі да пяці з паловай гадоў пазбаўлення волі і буйнога штрафу па некалькіх палітычных артыкулах, у тым ліку за платную падпіску на «Люстэрка».

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* zerkalo.io

Катэгорыя:Беларускія інтэрнэт-СМІ
Катэгорыя:Руская мова ў інтэрнэце
Катэгорыя:Цэнзура ў Беларусі
Зембінскі 2-гі сельсавет

**Зе́мбінскі 2-гі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Барысаўскага раёна Мінскай вобласці БССР. Цэнтр — вёска Зембін.

Утвораны 27 верасня 1938 года ў складзе Барысаўскага раёна Мінскай вобласці БССР на базе ліквідаванага Зембінскага местачковага Савета. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, аб’яднаны з Зембінскім 1-шым сельсаветам у Зембінскі сельсавет.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Барысаўскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1938 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1954 годзе
Коранскі сельсавет

**Ко́ранскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Лагойскага раёна Мінскай вобласці БССР. Цэнтр — вёска Корань.

Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Лагойскага раёна Мінскай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Лагойскім раёне БССР, з 20 лютага 1938 года — Мінскай вобласці. 24 мая 1960 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Гайненскага сельсавета.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Лагойскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1960 годзе
Сезон 2016/2017 «Гродна-93»

У сезоне 2016/2017 баскетбольны клуб «Гродна-93» з Гродна прымаў удзел:
* Чэмпіянат Беларусі 2016/2017 ( **2 месца**),
* Кубак Беларусі 2016 ( **фіналіст **).

## Склад каманды на сезон 2016—2017 года 
## Трэнеры каманды 
*  Андрэй Васілеўка (галоўны трэнер)
*  Юрый Чарняк

## Гл. таксама 
* Сезон 2015/2016 «Гродна-93»
* Сезон 2017/2018 «Гродна-93»

## Спасылкі 
* 2016-2017

2016/2017
Гродна-93
Катэгорыя:2016 год у Гродне
Катэгорыя:2017 год у Гродне
Казімір Скірмунт (архітэктар)

**Казімір Маўрыцый Шыман Скірмунт**, у расійскай традыцыі **Казімір Аляксандравіч Скірмунт** (1824—1893) — каталіцкі дваранін-землеўласнік, расійскі архітэктар.

## Біяграфія 
Са шляхецкага роду Скірмунтаў герба «Дуб». Сын прадпрымальніка і прамыслоўца Аляксандра Ізідара Скірмунта і Канстанцыі з Сулістроўскіх (1806—1845), дачкі мінскага губернатара Казіміра Сулістроўскага. Акрамя Казіміра ў сям’і было яшчэ 10 дзяцей: пяцёра сыноў і пяцёра дачок.

Казімір Скірмунт як уладальнік маёнтка Калоднае прадстаўляў Пінскі павет у Мінскім губернскім Камітэце паляпшэння сялянскага жыцця (1858), а пасля адмены прыгону ў 1861 г. актыўна працаваў як міравы пасрэднік.

Падчас паўстання 1863 г. ён пакінуў гэтую пасаду і адмовіўся падпісаць «адрас» на імя расійскага імператара, у якім мінская шляхта выказвала сваю адданасць расійскаму прастолу. Быў арыштаваны і змешчаны разам з іншымі былымі міравымі пасрэднікамі, якія таксама адмовіліся ад пасады, у будынку Мінскага шляхецкага схода, а потым высланы ў Кастраму. Як удзельніца паўстання была выслана ў Тамбоў і ягоная жонка, таленавіты скульптар Гелена Скірмунт (1827—1874). Маёнткі падвергліся прымусоваму продажу. Дачку Канстанцыю (1851—1934), якая стане вядомай грамадскай дзяячкай і публіцысткай, выхоўвала бабуля Гартэнзія Скірмунт з Ордаў.

Пасля вяртання са ссылкі ў 1867 г. Казімір, якому не дазволілі застацца на Міншчыне, атрымаў ад бацькі падарунак у выглядзе балаклаўскіх вінаграднікаў і паехаў у Крым. Гелена Скірмунт разам з дачкой Канстанцыяй далучыліся да яго праз два гады.

Пахаваны на старых каталіцкіх могілках у Пінску побач з жонкай і цешчай Гартэнзіяй Скірмунт з Ордаў.

## Сям’я 
У шлюбе з мастачкай Геленай Скірмунт (1827—1874) меў дзяцей:
* Ірэна (1851—1921), у шлюбе з Астроўскім (1840? — ?)
* Канстанцыя (1851—1934), грамадская дзяячка і «краёвая» публіцыстка.
* Станіслаў (1857—1921).
* Казіміра Браніслава (1865—1938), у шлюбе з Казімірам Ігнацыем Ромерам (1860? — ?).

## Творчасць 
* Двухпавярховы мураваны будынак для дваранскага пяцікласнага вучылішча ў Пінску (1852—1853).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Архітэктары Пінска
Катэгорыя:Архітэктары XIX стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Адам Тамашавіч Скірмунт

**Адам Скірмунт** (каля 1790 — 9 лістапада 1842) — дзяржаўны дзеяч.

## Біяграфія 
Паходзіў са шляхецкага роду Скірмунтаў. Нарадзіўся ў сям’і Тамаша Скірмунта, харунжага пінскага. У 1793 г. у маёнтку Сяляцічы на Піншчыне быў хрышчаны святаром Фамой Рабановічам ва ўніяцтва. А ў 1799 г. манахам францысканцам Пятром Твароўскім у пінскім касцёле хрышчаны ў каталіцтва. Меў брата Аляксандра, маршалка павятовай шляхты.

Выпускнік Віленскага ўніверсітэта, «кандыдат філасофіі» (1811). Маршалак шляхты Пінскага павета ў 1814—1817 і 1835—1838 гадах. У 1820 г. з братам Аляксандрам падзяліў бацькаўскі маёнтак у Плотніцы, уладальнік маёнткаў Вяляцічы і інш. Заснавальнік Свята-Раства-Багародзіцкай царквы ў Вяляцічах.

## Сям’я 
У шлюбе з Ганнай з Ордаў.
* Генрых (нар. 1819 — 07.02.1893.

31 студзеня 1844 года Ганна пабралася другім шлюбам з Юзафам Кужанецкім. Пахаваная на старых могілках у Пінску.

## Літаратура 
*
Кубак ФІБА Еўропы

**Кубак ФІБА Еўропы** — еўрапейскі клубны баскетбольны турнір, што праводзіцца сярод мужчынаў. Упершыню быў праведзеныў 2002 годзе, пад эгідай ФІБА Еўропа. У 2008 годзе зліўся з Еўралігай ФІБА, утварыўшы Кубак выкліку ФІБА. Адроджаны ў 2015 годзе пасля рэарганізацыі Кубка выкліку ФІБА пад назвай Кубак ФІБА Еўропы.

## Пераможцы Кубка ФІБА Еўропы 
Катэгорыя:Баскетбольныя спаборніцтвы
Hyla chinensis

**Hyla chinensis** — від бясхвостых земнаводных сямейства , які сустракаецца на паўднёвым усходзе і ўсходзе Кітая і на Тайвані. Маецца таксама адзін запіс з В’етнама, але невядома, ці сапраўды ён фіксуе гэты від альбо .

*Hyla chinensis* — гэта маленькая квакша, 25—33 мм даўжынёй, насяляе дрэвы і хмызнякі ў лясах, таксама сустракаецца ў сельскагаспадарчых ландшафтах (апрацаваныя рысавыя палі, сажалкі і зараснікі кукурузы).

Катэгорыя:Квакшы
Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1858 годзе
Кубак выкліку ФІБА

**Кубак ФІБА Еўропы** () — еўрапейскі клубны баскетбольны турнір. З’явіўся ў 2003 годзе пад эгідай ФІБА Еўропа. У перыяд з 2003 па 2005 год насіў назву «Еўраліга ФІБА», з 2005 па 2008 — «Еўракубак ФІБА», у 2008 гэты турнір быў аб’яднаны з Кубкам УЛЕБ і стаў называцца «Кубак выкліку ФІБА». Апошні раз быў разгуляны ў сезоне 2014/2015. З 2015 года ФІБА на замену Кубку выкліку заснавала новы турнір Кубак ФІБА Еўропы.

## Пераможцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Баскетбольныя спаборніцтвы
Дзяругі

Назву **Дзяру́гі** мелі:

* Дзяругі — назва вёскі Каўровае Дубровенскага раёна Віцебскай вобласці да 1964 года
* Дзяругі — назва вёскі Роднае Сяло Сенненскага раёна Віцебскай вобласці да 1964 года
Канец

Назву **Кане́ц** маюць:
## Беларусь 
* Канец — былая вёска ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці
* Канец — назва вёскі Арляны Сенненскага раёна Віцебскай вобласці да 1964 года
## Расія 
* Канец (Веліжскі раён)