open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Верацеі

Назву **Вераце́і** маюць:

## Населеныя пункты 
### Беларусь 
* Віцебская вобласць:
** Верацеі — былая вёска ў Глыбоцкім раёне.
** Верацеі — вёска ў Бягомльскім сельсавеце Докшыцкага раёна.
** Верацеі — вёска ў Крулеўшчынскім сельсавеце Докшыцкага раёна.
** Верацеі — вёска ў Дунілавіцкім сельсавеце Пастаўскага раёна.
** Верацеі — вёска ў Казлоўшчынскім сельсавеце Пастаўскага раёна.
** Верацеі — аграгарадок у Шаркаўшчынскім раёне.
** Верацеі 2 — вёска ў Шаркаўшчынскім раёне.

## Гл. таксама 
* Верацейка 
* Верацея
Агепста

**Агепста** — горная вяршыня на мяжы Расіі і Абхазіі, найвышэйшы пункт Гаграўскага хрыбта. Вышыня 3256 м (па іншых дадзеных — 3261 м). Добра бачная з назіральнай вежы гары Вялікі Ахун паблізу Сочы. Складзеная вапнякамі. Схілы пакрытыя лесам, вяршыня скалістая. На паўночных схілах ёсць некалькі ледавікоў, якія жывяць раку Ціхую, левы прыток Мзымты.

Катэгорыя:Горныя вяршыні Расіі
Катэгорыя:Геаграфія Абхазіі
Катэгорыя:Каўказ
Малы Каўказ

**Малы Каўказ** — горная сістэма ў Закаўказзі. Злучаецца з Вялікім Каўказам Ліхскім хрыбтом, на захадзе аддзяляецца ад яго Калхідскай нізінай, на ўсходзе — Курынскай западзінай. Аблямоўвае з поўначы і паўночнага ўсходу Армянскае нагор’е. Найвышэйшы пункт — гара Арагац (4094 м). Працягласць — каля 600 км.

## Хрыбты 
* Карабахскі хрыбет
* Месхецкі хрыбет
* Мраўскі хрыбет
* Мургузскі хрыбет
* Трыялецкі хрыбет
* Севанскі хрыбет

## Галерея 

Arakatz001.jpg|гара Арагац
Mount Gomshasar, 2013.08.13 (08) 1.jpg|гара Гямыш, Мраўскі хрыбет
Mountain road from Zekari Pass to Abastumani (southern slope) 2014.jpg|Месхецкі хрыбет
Trialeti Range at khashuri district.jpg|Трыялецкі хрыбет

Катэгорыя:Горныя сістэмы Азіі
Катэгорыя:Каўказ
Катэгорыя:Каўказскія горы
Гаграўскі хрыбет

**Гаграўскі хрыбет** — горны хрыбет у Абхазіі, на паўднёвых схілах Вялікага Каўказа, размешчаны паміж рэкамі Псоў і Бзыб. Найвышэйшы пункт — гара Агепста (3256 м). Адгор’е хрыбта каля горада Гагра ўшчыльную падыходзіць да Чорнага мора. Складзены пераважна вапнякамі, якія праразаюць рэкі Жвава-Квара, Юпшара і інш., утвараюць глыбокія каньёнападобныя даліны; развітыя карставыя з’явы. Схілы пакрытыя шыракалістымі і іглічнымі лясамі, вышэй — субальпійскія і альпійскія лугі. Па далінах рэк Бзыб, Юпшара і Гега ўздоўж хрыбта праходзіць аўтамабільная дарога да возера Рыца.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Абхазія
Катэгорыя:Горныя хрыбты Грузіі
Катэгорыя:Горныя хрыбты Каўказа
Заходні Каўказ

thumb|Заходні Каўказ. Дамбай. Вяршыня Белалакая, 3861 м

**Заходні Каўказ** — частка горнай сістэмы Вялікага Каўказа; размешчана на захад ад мерыдыянальнай лініі, якая праходзіць праз гару Эльбрус. Частка Заходняга Каўказа ад Анапы да гары Фішт вызначаецца нізкагорным і сярэднегорным рэльефам (так званы Паўночна-Заходні Каўказ), далей на ўсход ад Эльбруса горная сістэма набывае тыповае альпійскае аблічча з шматлікімі леднікамі і высакагорнымі формамі рэльефу.

У вузейшай трактоўцы, якой прытрымваюцца ў альпінісцка-турыстычнай літаратуры, да Заходняга Каўказа адносяць толькі частка Галоўнага Каўказскага хрыбта ад гары Фішт да Эльбруса.

Катэгорыя:Каўказ
Катэгорыя:Каўказскія горы
Кадоры

**Кадоры** — рака ў Абхазіі, якая ўпадае за 20 кіламетраў на паўднёвы ўсход ад Сухума ў Чорнае мора. Кадор бярэ пачатак з паўднёвых схілаў Галоўнага Каўказскага хрыбта, у наваколлях Нахарскага перавала, на мяжы Цэбельды і Карачая. Даўжыня 170 км.

Катэгорыя:Рэкі Абхазіі
Катэгорыя:Рэкі, якія ўпадаюць у Чорнае мора
Бзыб

**Бзыб** — рака ў Абхазіі. Бярэ пачатак у гарах Заходняга Каўказа на вышыні 2300 м. Збірае воды з паўднёвых схілаў Галоўнага Каўказскага хрыбта, а таксама з размешчаных паўднёвей другарадных хрыбтоў — Гаграўскага, Бзыбскага, Анчха і іншых. Недалёка ад вусця выходзіць на раўніну і двума рукавамі ўпадае ў Чорнае мора. У вусце ракі Бзыб размешчанае аднайменнае сяло.

Даўжыня 110 км, плошча басейна 1510 км². Нягледзячы на невялікую плошчу басейна, вельмі паўнаводная, паколькі для Заходняга Закаўказзя характэрны вельмі высокі ўзровень ападкаў. Сярэдні гадавы расход вады ў кропцы выхаду з цясніны 97 м³/с. Рака цячэ ў вузкай цясніне, што абумоўлівае значныя сезонныя ваганні ўзроўню вады — да 10—15 м.

Катэгорыя:Рэкі Абхазіі
Катэгорыя:Рэкі, якія ўпадаюць у Чорнае мора
Гуміста

**Гуміста** (, ) — рака ў Абхазіі, цячэ ў паўднёва-заходнім кірунку і ўпадае ў Чорнае мора паміж населенымі пунктамі Новы Афон і сталіцай Абхазіі Сухумі. Бярэ пачатак ад зліцця Заходняй і Усходняй Гуміст.

Характар ракі — горны. Мае правы прыток — рака Хабата. Жыўленне ледавіковае і дажджавое. Большая частка рэчышча праходзіць па цясніне, аднак апошнія 6 кіламетраў рака працякае ужо па-за ёй.

Катэгорыя:Рэкі Абхазіі
Катэгорыя:Рэкі, якія ўпадаюць у Чорнае мора
Бзыбта

**Бзыбта**, **Бзыпта**, **Бзыб** (, ) — пасёлак гарадскога тыпу ў Гаграўскім раёне Абхазіі, у вусце цясніны ракі Бзыб, ад якой і атрымала сваю назву.

Катэгорыя:Населеныя пункты Абхазіі
Рэпруа

**Рэпруа** () — рака ў Абхазіі, Грузіі самая кароткая ў свеце рака. Уяўляе сабой магутны выхад падземнай карставай ракі, якая праз 18 метраў уліваецца ў Чорнае мора. Рэпруа забяспечвае водазабор усёй Гагры. Збіраецца вада ў пячорах, размешчаных у высакагор’і на плато Арабіка на вышыні 2500 м, за 12-15 км ад узбярэжжа Чорнага мора. Таксама рака сілкуецца ад найглыбейшай пячоры свету Крубера-Варонья. З’яўляецца адной з самых халодных рэк Чарнаморскага ўзбярэжжа Каўказа.

Катэгорыя:Рэкі Абхазіі
Катэгорыя:Рэкі, якія ўпадаюць у Чорнае мора
Катэгорыя:Падземныя рэкі
Вуліца Скрыганава (Мінск)

**Вуліца Скрыганава** — вуліца ў Фрунзенскім раёне Мінска. Названа ў гонар Вікенція Васілевіча Скрыганава (1903—1945), савецкага военачальніка, генерал-маёра, Героя Савецкага Саюза.

## Забудова 
* № 6 — «Інстытут Белдзіпрааграхарчпрам».

## Славутасці 
* Падчас пратэстаў 2020 года месца паміж шматпавярховымі дамамі жылёвага комплекса «Каскад» у раёне вул. Кальварыйскай і Скрыганава атрымала нефармальную назву «*Плошча сцяга*» (па аналогіі з плошчай Дзяржаўнага сцяга) у сувязі з вялізным БЧБ-сцягам, які доўга не маглі зняць сілавікі і супрацоўнікі камунальных служб. Месца было адпаведна пазначана на карце Гугл.

## Спасылкі 
* Вуліца Скрыганава на фотаграфіях 2024 года

Катэгорыя:Вуліцы Мінска
Вуліца Смірнова (Мінск)

**Вуліца Смірнова** — вуліца ў Маскоўскім раёне раёне Мінска. Названа ў гонар Юрыя Васільевіча Смірнова (1925—1944), удзельніка вызвалення Беларусі, гвардыі малодшага сяржанта, Героя Савецкага Саюза. Вуліца перарываецца праспектам Жукава.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Вуліцы Мінска
Катэгорыя:Маскоўскі раён (Мінск)
Вуліца Смалячкова (Мінск)

**Вуліца Смалячкова** — вуліца ў Савецкім раёне Мінска. Названа ў гонар Фядосія Арцёмавіча Смалячкова (1923—1942), удзельніка Вялікай Айчыннай вайны, снайпера, Героя Савецкага Саюза.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Савецкі раён (Мінск)
Катэгорыя:Вуліцы Мінска
Вуліца Сцебянёва (Мінск)

**Вуліца Сцебянёва** — вуліца ў Кастрычніцкім раёне Мінска. Названа ў гонар Фёдара Аляксандравіча Сцебянёва (1899—1971), удзельніка вызвалення Беларусі ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў, Героя Савецкага Саюза.

## Перасячэнні 
Перасякаецца з вуліцамі:
* завулак Асаналіева
* Асаналіева
* завулак Сцебянёва

## Славутасці 
* Курганны могільнік Х-ХІ ст. на скрыжаванні гаражнай забудовы вуліцы і з'езду з 21-га км МКАД.

## Спасылкі 
* Фёдар Аляксандравіч Сцебянёў на сайце «Герои страны»
* map.by 
* Архітэктура вуліцы Сцебянёва ў базе Рhotobuildings
Вуліца Солтыса (Мінск)

**Вуліца Солтыса** — вуліца ў Партызанскім раёне Мінска. Названа ў гонар Іона (Івана) Сідаравіча Солтыса (1923—1945), савецкага партызана, Героя Савецкага Саюза. Архітэктура спалучае прыватныя дамы сядзібнай забудовы, шматпавярховыя жылыя дамы, інтэрнаты, прамысловыя прадпрыемствы, установы адукацыі і дзелавую інфраструктуру.

## Перасячэнні 
Перасякаецца з вуліцамі:
* Халмагорская
* Пераходная
* праезд Жукоўскага
* Ваўпшасава
* Ключавая
* завулак Солтыса
## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Вуліца Солтыса ў базе Геадзэн
* Вуліца Солтыса ў архітэктурнай базе Рhotobuildings
* Вуліца Солтыса на карце АТО.ВУ
* Не был в Дражне лет 15. Местами Дражню не узнать… // Блогер Денис Блищ

Катэгорыя:Вуліцы Мінска
Вуліца Рафіева (Мінск)

**Вуліца Рафіева** — вуліца ў Маскоўскім раёне раёне Мінска. Названа ў гонар Наджафкулі Раджабалі аглы Рафіева (1912—1970), удзельніка вызвалення Беларусі ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў, Героя Савецкага Саюза.

## Перасячэнні 
Пачынаецца на скрыжаванні вуліц М. Гарэцкага і Алібегава.
Перасякаецца з вуліцамі:
* Міхалова
* Голубева
* Любімава
* Бялецкага
* Ясеніна
* Слабодская

## Спасылкі 
* Вуліца Рафіева на map.by 
* Апісанне вуліцы

Катэгорыя:Вуліцы Мінска
Музей культурнай спадчыны Ісландыі

**Музей культурнай спадчыны Ісландыі** (ісл.: **Þjóðmenningarhúsið**) 
Пабудаваны ў 1906-09 гадах будынак музея ад самага пачатку быў скарбонкай ісландскай культурнай спадчыны. У будынку месціліся Нацыянальная бібліятэка, Нацыянальны музей, Нацыянальны збор рукапісаў і Музей прыродазнаўства. 
З цягам часу кожная ўстанова займела свой асабісты будынак і кіраўніцтва Ісландыі прыняла рашэнне аб рэстаўрацыі музея з мэтай захавання помніка. У 2000 годзе будынак атрымаў сваё новае прызначэнне. Разам са сваімі Нацыянальнымі зборамі рукапісаў, мноствам выстаў і розных культурных мерапрыемстваў музей з'яўляецца найцікавейшай кропкай агляду ісландскай культуры, яе багатых здабыткаў.

Катэгорыя:Музеі Рэйк’явіка
Вуліца Судмаліса (Мінск)

**Вуліца Судмаліса** (да 1976: *Батарэйная*) — вуліца ў Ленінскім раёне Мінска. Названа ў гонар Іманта Янавіча Судмаліса (1916—1944), аднаго з кіраўнікоў рыжскага падполля, латвійскага савецкага партызана, Героя Савецкага Саюза.

## Транспарт 
Вуліца размешчана на поўдзень ад чыгуначнай лініі Мінск—Орша. На вуліцы знаходзіцца адзіны выхад са станцыі метро «Пралетарская»; паблізу — чыгуначная станцыя Мінск-Усходні. У 200 метрах ад пачатку вуліцы размешчаны Партызанскі праспект і вуліца Леніна. Грамадскі транспарт па вуліцы не ходзіць.

## Забудова 
Забудова вуліцы — жылыя будынкі ў 3-4 паверхі, на скрыжаванні з вуліцай Рыбалка размяшчаюцца складскія памяшканні.
 
Першая забудова вуліцы адносіцца да 1925—32 гадоў. Першапачаткова вуліца Батарэйная ўваходзіла ў склад пасёлка «Камінтэрн», дзе пражывалі пераважна працоўныя кандытарскай фабрыкі «Камунарка».

* № 20 (*вуліца Серафімовіча, 11*) — будынак Інстытута прадпрымальніцкай дзейнасці (1977; архітэктары Э. Зубялевіч, У. Старчанка). Узведзены як  .

## Спасылкі 
Катэгорыя:Вуліцы Мінска
Катэгорыя:Ленінскі раён (Мінск)
Чарнаморскае ўзбярэжжа Каўказа

276px|thumb|Карта Чарнаморскага ўзбярэжжа Каўказа
**Чарнаморскае ўзбярэжжа Каўказа** (антычная назва — **Калхіда**) — геаграфічны і гістарычны рэгіён, які ўяўляе сабою прычарнаморскую паласу Краснадарскага края Расійскай Федэрацыі, узбярэжную частку Абхазіі, а таксама грузінскіх Мегрэліі, Гурыі і Аджарыі. На большай частцы свайго працягу з'яўляецца курортнай зонай.

## Гл. таксама 
* Чарнаморскае ўзбярэжжа Расіі
* Чарнаморскае ўзбярэжжа Балгарыі
* Чарнаморскае ўзбярэжжа Румыніі
* Генуэзскія калоніі ў Паўночным Прычарнамор’і
* Вялікі Каўказ, Калхідская нізіна, Малы Каўказ, Закаўказзе

Катэгорыя:Каўказ
Катэгорыя:Берагі Чорнага мора
Катэгорыя:Берагі Расіі
Катэгорыя:Геаграфія Грузіі
Катэгорыя:Геаграфія Абхазіі
Вуліца Ротмістрава (Мінск)

**Вуліца Ротмістрава** — вуліца ў Заводскім раёне Мінска. Названа ў гонар Паўла Аляксеевіча Ротмістрава, савецкага военачальніка, Галоўнага маршала бранятанкавых войск, Героя Савецкага Саюза.

## Перасячэнні 
Перасякаецца з вуліцамі:
* Шабаны
* Алеся Бачылы
* Партызанскі праспект

## Спасылкі 
* Вуліца Ротмістрава на map.by 

Катэгорыя:Вуліцы Мінска
Вуліца Русіянава (Мінск)

**Вуліца Русіянава** — вуліца ў Першамайскім раёне Мінска. Названа ў гонар Івана Мікітавіча Русіянава (1900—1984), савецкага военачальніка, Героя Савецкага Саюза, «першага савецкага гвардзейца»: камандуючага 100-й стралковай дывізіі, пераўтворанай у верасні 1941 года ў 1-ю гвардзейскую стралковую дывізію.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Вуліцы Мінска
Вуліца Рыбалкі (Мінск)

**Вуліца Рыбалкі** — вуліца ў Ленінскім раёне Мінска. Названа ў гонар Паўла Сямёнавіча Рыбалкі (1894—1948), савецкага военачальніка, маршала бранятанкавых войск, двойчы Героя Савецкага Саюза.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Вуліцы Мінска
Катэгорыя:Ленінскі раён (Мінск)
Лера Сом

**Лера Сом** (сапраўднае імя — *Алена Уладзіміраўна Сом*; , ) — беларуская паэтэса, бард. Член Саюза беларускіх пісьменнікаў (1998).

## Біяграфія 
Скончыла Віцебскі педагагічны інстытут. З 1989 года працуе настаўнікам у СШ № 5 г. Полацка (у дадзены час гэта СШ № 14 г. Полацка). У 1999 годзе скончыла завочнае аддзяленне філалагічнага факультэта БДУ. Адна з кіраўнікоў полацкага літаратурнага аб’яднання «Наддзвінне» (2001—2005). Жыве ў Полацку.

## Творы 
### Паэтычныя зборнікі 
* «Блюз каралеўскай кухні» (1994)
* «Адзінокая зорка» (1996)
* «Там, на небе» (2000)
* «Свабода Слова Зіма» (2005)
* «Каралева прыйдзе ноччу» (2007)

Удзельніца шматлікіх фестываляў бардаўскай песні. У 2000 годзе выдала касету аўтарскіх песень «Genius Loci». Аўтар цыклу фантастычных апавяданняў «Некалькі гісторый з жыцця Руніты Магі» (1993), аповесці «Суполка Вогнішча» (2001)

## Літаратура 
* 
* Пісьменнікі Віцебшчыны. Даведнік. — Віцебск, 2001. — С. 80—81.

Катэгорыя:Паэты Беларусі
Катэгорыя:Беларускамоўныя паэты
Катэгорыя:Паэты паводле алфавіта
Катэгорыя:Паэтэсы
Катэгорыя:Члены Саюза беларускіх пісьменнікаў
Сяргей Васілевіч Рублеўскі

**Сяргей Васілевіч Рублеўскі** (нар. , в. Бабча, , Віцебская вобласць — ) — беларускі паэт, празаік, публіцыст.

## Біяграфія 
Вучыўся ў Бароўскай сярэдняй школе, скончыў фізіка-матэматычны факультэт Віцебскага педінстытута. Пасля вучобы працаваў настаўнікам у Капыльскім раёне. З 1978 года ў журналістыцы. Працаваў у Бешанковіцкай раённай газеце «Зара», у Талачынскай — «Сцяг Ільіча», у абласной — «Віцебскі рабочы». З 1990 года, з дня заснавання, да 2008 года — галоўны рэдактар абласной газеты «Народнае слова». З 2008 па 2013 гады — намеснік начальніка галоўнага ўпраўлення юстыцыі Віцебскага аблвыканкама — начальнікам аддзела па архівах і справаводстве. Сябра Саюза беларускіх пісьменнікаў з 2001 года.

## Бібліяграфія 
* «Апостраф» (2000)
* «Азярод» (2003)
* «Абмытыя валуны» (2005)
* «Ў, тое, што мы скарацілі». (2008).
* «Маўчанне на ўвесь Божы свет». (2011).
* «Святло лускі». (2012).
* «Паспець надыхацца». (2012).
* «Мамін шэпт пад абразамі». (2016).

## Узнагароды 
* прэмія «Гліняны Вялес» (2012) за кнігу «Паспець надыхацца».
* прэмія «Залаты апостраф» (2020) за найлепшыя празаічныя творы ў 2020 годзе.

## Літаратура 
* Пісьменнікі Віцебшчыны. Даведнік. — Віцебск, 2001. — С. 65.

Катэгорыя:Выпускнікі Віцебскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя П. М. Машэрава
Катэгорыя:Члены Саюза беларускіх пісьменнікаў
Катэгорыя:Паэты Беларусі
Катэгорыя:Пісьменнікі Беларусі
Катэгорыя:Публіцысты Беларусі
Катэгорыя:Беларускамоўныя паэты
Катэгорыя:Беларускамоўныя пісьменнікі
Прыхабы

Назву **Прыха́бы** маюць:
## Населеныя пункты 
### Беларусь 
* Прыхабы — вёска ў Янкавіцкім сельсавеце Расонскага раёна Віцебскай вобласці
* Прыхабы — вёска ў Какоўчынскім сельсавеце Сенненскага раёна Віцебскай вобласці
* Прыхабы — вёска ў Лебядзянкаўскім сельсавеце Бялыніцкага раёна Магілёўскай вобласці
Праспект Ракасоўскага (Мінск)

**Праспе́кт Ракасо́ўскага** — магістральная вуліца ў Ленінскім раёне Мінска, кампазіцыйная вось жылога раёна Серабранка.

Названы ў гонар Канстаціна Ксавер’евіча Ракасоўскага (1896—1968), савецкага военачальніка, Маршала Савецкага Саюза, Маршала Польшчы, Двойчы Героя Савецкага Саюза.

Будаўніцтва пачалося ў 1970-я гады. Праспект забудаваны пераважна дзевяціпавярховымі і больш высокімі панэльнымі дамамі. У апошняе дзесяцігоддзе ўздоўж праспекта пачата ўзвядзенне вышынных маналітных і каркасна-блокавых дамоў.

Архітэктурна-планіровачная арганізацыя ансамбля праспекта Ракасоўскага звязаная з бульварам (арх. В. Звалінскі), які на ўсім працягу ад вул. Ванеева да вул. Малініна служыць для пешаходнай сувязі паміж цэнтрамі, аб’ектамі культурна-побытавага абслугоўвання і транспартнымі прыпынкамі. Фантаны і іншыя малыя архітэктурныя формы, пляцоўкі адпачынку, розныя прыёмы азелянення ствараюць спрыяльнае асяроддзе для кароткачасовага адпачынку і прагулак. Заканчваецца бульвар уваходам у парк імя Грэкавай Н. Р. на паўночным беразе Чыжоўскага вадасховішча.

Праспект пачынаецца ад развязкі з вуліцамі Ванеева, Трасцянецкай і Алега Кашавога, перасякае вуліцу Пляханава і канчаецца скрыжаваннем з вуліцай Малініна каля Чыжоўскага вадасховішча. Паралельна праспекту ідзе вуліца Гараўца. На ўсім працягу праспекта дзейнічае аўтобуснае і інтэнсіўнае тралейбуснае злучэнне. Найбліжэйшыя станцыі метро — Пралетарская, Трактарны завод, Партызанская — размешчаны прыкладна ў двух кіламетрах ад праспекта.

У 2011 годзе планавалася пашырыць праспект да васьмі палос і ўладкаваць уздоўж яго пешаходны бульвар з невялікімі зонамі адпачынку і веладарожкамі. Раней планавалася пусціць уздоўж праспекта лінію хуткаснага трамвая. Пазней будаўніцтва трамвайнай лініі было выключана з праекта. На месцах, адведзеных пад трамвайныя пуці, былі размешчаны аўтамабільныя паркоўкі.

## Забудова 
* № 44 — Фізкультурна-аздараўленчы комплекс у жылым раёне Серабранка (архітэктары В. Раманенка, У. Крывашэеў).

## Спасылкі 
* map.by 

Катэгорыя:Праспекты Мінска
Гаграўскі раён

**Гаграўскі раён** () — раён (адзінка адміністрацыйнага падзелу) Абхазіі. Знаходзіцца на крайнім захадзе краіны, мяжуе з Расіяй (Краснадарскі край, па рацэ Псоў) і з Гудауцкім раёнам. Адміністрацыйны цэнтр — Гагра. Плошча 772 км², насельніцтва 37 тысяч чалавек (2003).

Буйнейшыя населеныя пункты Гагра, Піцунда, Гячрыпш, Цандрыпш, Бзыбта. Раён адзначаецца высокім рэкрэацыйным патэнцыялам. На тэрыторыі раёна размяшчаецца возера Рыца.

## Гл. таксама 
* Лдзаа
* Мінская (пячора)
* Чарапашая (пячора)

Катэгорыя:Раёны Абхазіі
Вуліца Паўлоўскага (Мінск)

**Вуліца Паўлоўскага** — вуліца ў Заводскім раёне Мінска.

Названа ў гонар Фёдара Іларыёнавіча Паўлоўскага (1908—1989), аднаго з арганізатараў і кіраўнікоў партызанскага руху на тэрыторыі Палескай вобласці БССР, Героя Савецкага Саюза.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Вуліцы Мінска
Сухумскі раён

thumb|200px|right|Сухумскі раён на карце Абхазіі
**Сухумскі раён** (), раён (адзінка адміністрацыйнага падзелу) Абхазіі. Знаходзіцца ў цэнтральнай краіны, мяжуе з Гудауцкім раёнам на ўсходзе, Ачамчырскім на захадзе, з Расіяй на поўначы. На поўдні выходзіць да Чорнага мора. Адміністрацыйны цэнтр - Сухум. Плошча 1523 км², насельніцтва 11,7 тысяч чалавек (2003).

Буйнейшыя населеныя пункты Сухум, Яштхуа, Псху.

Катэгорыя:Раёны Абхазіі
Прыхабы (Сенненскі раён)

**Прыха́бы** (, ) — вёска ў Сенненскім раёне Віцебскай вобласці, у вярхоўях ракі Адроў. Уваходзіць у склад Какоўчынскага сельсавета.

## Гісторыя 
У пачатку XV стагоддзя належалі князю Канстанціну Бабічу, сыну Івана Бабы, нашчадкі Канстанціна ад маёнтка зваліся князямі Прыхабскімі. Упершыню Прыхабы згадваюцца каля 1442 года ў прывілеі ад імя Казіміра Ягелончыка выдадзеным ваяводам віленскім Даўгірдам, паводле якога Прыхабскі маёнтак перадаваўся князю Фёдару Адзінцэвічу. Пазней Прыхабы былі вернуты Канстанціну Бабічу.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Какоўчынскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Сенненскага раёна
Гудауцкі раён

thumb|200px|right|Гудауцкі раён на карце Абхазіі
**Гудауцкі раён** () — раён (адзінка адміністрацыйнага падзелу) Абхазіі. Знаходзіцца ў заходняй краіны, мяжуе з Сухумскім раёнам на ўсходзе, Гаграўскім на захадзе, з Расіяй на поўначы. На поўдні выходзіць да Чорнага мора. Адміністрацыйны цэнтр — Гудаута. Плошча 1640 км², насельніцтва 35 тысяч чалавек (2003). Этнічны склад: абхазы — 79 %, армяне — 12 %, рускія — 6 %, грузіны — 1,7 %.

Буйнейшыя населеныя пункты Гудаута, Новы Афон, Лыхны, Мюсера. Гудауцкі раён — адзіны з раёнаў Абхазіі, які на працягу грузіна-абхазскай вайны 1992—1993 цалкам і стала кантраляваўся абхазскімі ўладамі.

Гудауцкі раён размяшчаецца на тэрыторыі гістарычнай вобласці Бзып, якая з’яўляецца месцам фарміравання і кампактнага пражывання бзыбскіх абхазаў — носьбітаў бзыбскага дыялекту абхазскай мовы. Да грузіна-абхазскай вайны 1992—1993 гадоў Гудауцкі раён з’яўляўся адзіным раёнам Абхазіі з перавагай этнічна абхазскага насельніцтва (53,1 %). У раёне маецца некалькі армянскіх сёлаў. Насельніцтва сканцэнтравана на ўзбярэжнай раўнінна-перадгорнай паласе.

## Гл. таксама 
* Беларуская (пячора)

Катэгорыя:Раёны Абхазіі
Галскі раён

**Галскі раён** (), раён (адзінка адміністрацыйнага падзелу) Абхазіі. Знаходзіцца на паўднёвым усходзе краіны, мяжуе з Ачамчырскім раёнам і Ткуарчалскім раёнамі на поўначы, з Грузіяй на ўсходзе і поўдні. На захадзе выходзіць да Чорнага мора. Адміністрацыйны цэнтр - Гал. Насельніцтва 29,2 тысяч чалавек (2003), большасць насельніцтва - мегрэлы.

Катэгорыя:Раёны Абхазіі
Ткуарчалскі раён

thumb|200px|right|Ткуарчалскі раён на карце Абхазіі
**Ткуарчалскі раён** () — раён (адзінка адміністрацыйнага падзелу) Абхазіі. Створаны ў 1994 годзе з часткі тэрыторыі Галскага і Ачамчырскага раёнаў.

Знаходзіцца на ўсходзе краіны, мяжуе з Ачамчырскім раёнам на поўначы і захадзе, Галскім на поўдні, з Грузіяй на ўсходзе. Выхаду да Чорнага мора на мае. Адміністрацыйны цэнтр - Ткварчэлі. Насельніцтва 14,7 тысяч чалавек (2003). Этнічны склад: абхазы — 37,8 %, грузіны — 55,2 %, рускія — 4,9 %, армяне — 0,5 %.

Катэгорыя:Раёны Абхазіі
Гульрыпшскі раён

**Гульрыпшскі раён** (), раён (адзінка адміністрацыйнага падзелу) Абхазіі. Знаходзіцца ў цэнтральна-ўсходняй частцы краіны, мяжуе з Сухумскім раёнам на захадзе, Ачамчырскім на поўдні і ўсходзе, з Расіяй на поўначы. На паўднёвым захадзе выходзіць да Чорнага мора. Адміністрацыйны цэнтр — Гульрыпш. Плошча 1835 км². Насельніцтва 19,9 тысяч чалавек (2003).

Катэгорыя:Раёны Абхазіі
Акадэмія навук Абхазіі

**Акадэмія навук Абхазіі** () — цэнтр фундаментальнай навукі, вышэйшая навуковая арганізацыя Абхазіі. Арганізаваная на падставе пастановы Вярхоўнага Савета Рэспублікі Абхазія ад 13 снежня 1993 № 83-с і ўказа Прэзідэнта Рэспублікі Абхазія «Аб утварэнні Акадэміі навук Рэспублікі Абхазія» ад 26 сакавіка 1997. Выбары ў склад Акадэміі навук былі праведзеныя 30 кастрычніка 1997 аб’яднаным Навуковым саветам разавага функцыянавання.

Прэзідэнтам Акадэміі навук Абхазіі з 1997 года з’яўляецца Шота Арыстава.

## Структура 
Катэгорыя:Абхазія
Абхазія
Гарбатаў (горад)

**Гарба́таў** () — горад (з 1779) у Расіі, у складзе Паўлаўскага раёна Ніжагародскай вобласці.  Заснаваны ў XVI стагоддзі. Горад размешчаны на рацэ Ака, за 61 км ад горада Ніжні Ноўгарад. Прыстань.
## Насельніцтва 
## Эканоміка 
Канатна-вяровачная фабрыка (АТ «Мітра»), філіялы вышывальнай фабрыкі і Паўлаўскага завода сувеніраў. У ваколіцах горада — курортная мясцовасць з базамі адпачынку, пансіянатамі і санаторыямі.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Гарады Ніжагародскай вобласці
Народнае апалчэнне ў вайне 1812 года

**Народнае апалчэнне ў вайне 1812 года** — дапаможныя воінскія фарміраванні з прыгонных сялян, добраахвотнікаў з рамеснікаў, мяшчан і інш. Ствараліся ў 16 губернях Цэнтральнай Расіі і Паволжа, а таксама на Украіне. Афіцэрскі склад камплектаваўся з добраахвотнікаў-дваран. Створаныя згодна з маніфестам імператара Аляксандра I ад 6 (18) ліпеня 1812 (усяго да 300 тысяч чалавек). Удзельнічалі ў вайне 1812 года і ў замежных паходах 1813—1814.

Катэгорыя:Французска-руская вайна 1812 года
Катэгорыя:Ірэгулярныя войскі
Імя М. І. Калініна

**Пасёлак імя М. І. Калініна** () — рабочы пасёлак (з 1938) у Расіі, у складзе Вятлужскага раёна Ніжагародскай вобласці. Пасёлак быў утвораны вакол кардоннай фабрыкі ў пачатку ХХ стагоддзя (на месцы вёскі Бярозавая Завадзь).

Размешчаны на рацэ Вол (правы прыток ракі Вятлугі), за 275 км на паўночны ўсход ад абласнога цэнтра Ніжні Ноўгарад, за 45 км ад раённага цэнтра горада Вятлугі, за 30 км на поўдзень ад чыгуначнай станцыі Шакшэма (на лініі Буй — Кацельніч).
## Насельніцтва 
## Прамысловасць 
Кардонная фабрыка «Завятлужжа», ляспрамгас.

Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Ніжагародскай вобласці
Абхазская мова

**Абхазская мова** () — мова абхазаў. Належыць да абхаза-адыгскай моўнай сям’і, абхаза-абазінскай моўнай групы. Пісьменнасць на аснове кірылічнай графікі. Распаўсюджана ў Абхазіі і Турцыі, у краінах Блізкага Усходу (Іарданія, Сірыя, Ірак), Расіі і на Захадзе. Роднасныя мовы — абазінская, адыгейская (чаркеская), убыхская (цяпер практычна вымерлая).

Агульная колькасць носьбітаў — каля 125 тысяч, з якіх каля 100 тысяч у Абхазіі, дзе абхазская мова мае статус дзяржаўнай.

На абхазскую мову з беларускай пісьменнікам і навукоўцам Багратам Шынкуба перакладзены вершы Янкі Купалы «А хто там ідзе?».

## Спасылкі 
* Корпус абхазскай мовы


Катэгорыя:Абхаза-адыгскія мовы
Катэгорыя:Мовы Абхазіі
Гарадзец (Ніжагародская вобласць)

**Гарадзе́ц** () — горад (з 1921 года) у Расіі, адміністрацыйны цэнтр Гарадзецкага раёна Ніжагародскай вобласці. Заснаваны ў 12 стагоддзі. Горад размешчаны на левым беразе Волгі, за 53 км вышэй за Ніжні Ноўгарад і за 14 км на ўсход ад чыгуначнай станцыі Заволжа (канцавая станцыя электрыфікаванай лініі ад Ніжняга Ноўгарада, Ніжагародскай ГЭС).

Гарадзец — адно з найстаражытных рускіх паселішчаў на Сярэдняй Волзе.
## Насельніцтва 
## Эканоміка 
Суднабудаванне і суднарамонт; дрэваапрацоўчая, абутковая, строчавышывальная вытворчасць, мастацкія промыслы.

Катэгорыя:Гарады Ніжагародскай вобласці
Заволжа (горад)

**Заволжа** () — горад (з 1964) у Расіі, у складзе Гарадзецкага раёна Ніжагародскай вобласці. Насельніцтва 42,9 тыс. чалавек (2005). Заснаваны ў 1950 годзе ў сувязі з будаўніцтвам Горкаўскай ГЭС.

Горад размешчаны на беразе Горкаўскага вадасховішча насупраць горада Гарадзец. Чыгуначная станцыя за 55 кіламетраў на паўночны захад ад горада Ніжні Ноўгарад (канцавая станцыя электрыфікаванай лініі).

Ніжагародская ГЭС, Заволжскі маторны завод (ЗМЗ), Заволжскі завод гусенічных цягачоў, станкабудаўнічы завод, завод прамысловага жалезабетону, дрэваапрацоўчы завод, завод нятканых матэрыялаў.

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Гарады Ніжагародскай вобласці
Княгініна

**Княгініна** () — горад (з 1988) у Расіі, адміністрацыйны цэнтр Княгінінскага раёна Ніжагародскай вобласці.  Заснаваны ў 1552 годзе. Горад размешчаны на рацэ Імза (басейн ракі Сура) за 107 км на паўднёвы ўсход ад Ніжняга Ноўгарада на шашы Работкі — Сурскае.
## Насельніцтва 
## Эканоміка 
Малочны камбінат, футравая і швейная фабрыкі. Інжынерна-эканамічны інстытут.

Катэгорыя:Гарады Ніжагародскай вобласці
Кулябакі

**Кулябакі** () — горад (з 1932 года) у Расіі, адміністрацыйны цэнтр Кулябакскага раёна Ніжагародскай вобласці. Заснаваны ў канцы XVII стагоддзя. Горад размешчаны на аўтамабільнай дарозе Уладзімір — Мурам — Арзамас. У горадзе знаходзіцца аднайменная чыгуначная станцыя — канцавы пункт галіны (29 км) ад станцыі Навашына на магістральнай лініі Мурам — Арзамас.
## Насельніцтва 
## Эканоміка 
Металургічны завод, завод металаканструкцый, швейная фабрыка, малочны завод, хлебазавод, мясакамбінат і інш.

Катэгорыя:Гарады Ніжагародскай вобласці
Лукаянаў

**Лукаянаў** () — горад (з 1779 года) у Расіі, адміністрацыйны цэнтр Лукаянаўскага раёна Ніжагародскай вобласці. Насельніцтва 16,0 тыс. чалавек (2005). Заснаваны ў XVI стагоддзі.

Горад размешчаны ў вярхоўях Склюдуй, за 173 км на поўдзен6ь ад Ніжняга Ноўгарада, на чыгунцы Ніжні Ноўгарад — Пенза і шашы Ніжні Ноўгарад — Саратаў. Чыгуначная станцыя.

## Насельніцтва 
## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Мікалай Мікалаевіч Блахін (1912—1993) — савецкі хірург, анколаг, акадэмік Акадэміі навук СССР, Акадэміі медыцынскіх навук СССР, Герой Сацыялістычнай Працы.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Гарады Ніжагародскай вобласці
Лыскава (горад)

**Лы́скава** () — горад (з 1925) у Расіі, адміністрацыйны цэнтр Лыскаўскага раёна Ніжагародскай вобласці. Заснаваны ў 1410 годзе. Горад размешчаны правам беразе Волгі, за 89 км на ўсход ад Ніжняга Ноўгарада на федэральнай аўтамагістралі М-7 Масква — Ніжні Ноўгарад — Казань — Уфа.
## Насельніцтва 
## Эканоміка 
Электратэхнічны, металафурнітурны заводы, камбінат будматэрыялаў, хімкамбінат, прадпрыемствы харчовай галіны.

Катэгорыя:Гарады Ніжагародскай вобласці
Імя Сцяпана Разіна

**Імя Сцяпана Разіна** () — рабочы пасёлак (з 1942) у Расіі, у складзе Лукаянаўскага раёна Ніжагародскай вобласці. Размешчаны за 203 км на паўднёвы ўсход ад Ніжняга Ноўгарада, за 20 км на паўднёвы захад ад раённага цэнтра — горада Лукаянаў.
## Насельніцтва 
## Прамысловасць 
Шкляны завод, ляспрамгас.

Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Ніжагародскай вобласці
Навашына

**Навашына** () — горад (з 1957) у Расіі, адміністрацыйны цэнтр Навашынскага раёна Ніжагародскай вобласці. Заснаваны ў 1957 годзе. Горад размешчаны правам беразе Акі, за 158 км ад Ніжняга Ноўгарада. Чыгуначная станцыя.
## Насельніцтва 
## Эканоміка 
Суднаверфь, завод будматэрыялаў, машынабудаўнічы завод, хлебзавод.

Катэгорыя:Гарады Ніжагародскай вобласці
Паўлава (горад)

**Паўлава** () — горад (з 1919) у Расіі, адміністрацыйны цэнтр Паўлаўскага раёна Ніжагародскай вобласці. Заснаваны ў 1566 годзе. Горад размешчаны на правым беразе Акі, за 79 км ад Ніжняга Ноўгарада.
## Насельніцтва 
## Эканоміка 
Аўтобусны завод, машынабудаўнічы завод, ААТ «Гідраагрэгат» (вытворчасць авіякасмічнага і прамысловага гідраабсталявання), інструментальны завод, вопытна-эксперыментальны завод і інш.

## Вядомыя асобы 
* Сяргей Іванавіч Усенка (1943—2011) — беларускі архітэктар.
* Альбіна Мікалаеўна Сцяпанава (1929—2017) — мовазнавец, заслужаны дзеяч навукі Беларусі (1998).

## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарады Ніжагародскай вобласці
Múm

**Múm** ([muːm]) — эксперыментальны музычны гурт з Ісландыі, музыка якога характарызуецца мяккім вакалам, glitch-бітам і эфектамі ў спалучэнні з традыцыйнымі і нетрадыцыйнысм музычнымі інструментамі. Таксама яны вядомыя сваімі кароткімі сціслымі рэміксамі песень.

Гурт быў сфармаваны ў 1997 годзе. Заснавальнікамі гурта былі Gunnar Örn Tynes, Örvar Þóreyjarson Smárason, і дзве сястры, Gyða і Kristín Anna Valtýsdóttir. Паводле словаў Kristín, назва гурта зусім нічога не азначае. У 2002 Gyða пакінула гурт. У пчатку 2006 года Kristín таксама сышла, аднак пра гэта не было афіцыйных звестак да 23 лістапада 2006.

Нягледзячы на сыход з гурта некаторых заснавальнікаў, Múm засталіся разам. Іх чацвёрты альбом *«Go Go Smear the Poison Ivy»* быў запісаны ў 2006 годзе і выйшаў 24 верасня 2007 года. Альбому папярэднічаў сінгл ''«They Made Frogs Smoke 'Til They Exploded»*, які выйшаў 27 жніўня 2007.

## Дыскаграфія 
### Альбомы 
* *Yesterday Was Dramatic – Today Is OK* (TMT, 2000; reissue Morr Music, 2005)
* *Finally We Are No One* (Fat Cat Records, 2002)
* *Summer Make Good* (Fat Cat Records, 2004)
* *Go Go Smear the Poison Ivy* (Fat Cat Records, 2007)

* *Sing Along to Songs You Don't Know* (Morr Music, 2009)

* *Smilewound* (Morr Music, 2013)
* *History of Silence* (Morr Music, 2025)

### Зборнікі 
* *Blái Hnötturinn* (2001) — (Soundtrack)
* *Sincerely Yours: Klein Records Label Compilation* (2001) — contributed «Bounce»
* *Please Smile My Noise Bleed* (Morr Music, 2001) — (3 New Tracks + Remixes)
* *Remixed* (TMT, 2002) — (Versions of Yesterday Was Dramatic -Today Is Ok)
* *Loksins Erum Við Engin* (Smekkleysa Records, 2002) — the Icelandic version of «Finally We Are No One»
* *Fálkar* (Smekkleysa Records 2002) contributed «Grasi Vaxin Göng»
* *Screaming Masterpiece* (2005) — Appeared in the documentary with the video for «Green Grass of Tunnel» and contributed the same song to the soundtrack.
* *Kitchen Motors Family Album/Fjölskyldualbúm Tilraunaeldhússins* (Spring 2006) contributed «Asleep In A Hiding Place»

### Міньёны 
* *The Ballad of the Broken Birdie Records* (TMT, 2000)
* *Dusk Log* (Fat Cat Records, 2004)
* *The Peel Session'' (Fat Cat Records, 2006) (Maida Vale 4 Studio 2002)

### Сінглы 
* «Green Grass of Tunnel» (Fat Cat Records, 2002)
* «Nightly Cares» (Fat Cat Records, 2004)
* «They Made Frogs Smoke 'Til They Exploded» (Fat Cat Records, 2007)

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт 
* Múm  на FatCat Records

Катэгорыя:Пост-рок-гурты
Катэгорыя:Электронныя музычныя калектывы Ісландыі
Катэгорыя:IDM-музыканты
Катэгорыя:Музычныя калектывы, якія з’явіліся ў 1997 годзе
Катэгорыя:Рок-гурты Ісландыі
Ухань

**Уха́нь** () — адміністрацыйны цэнтр правінцыі Хубэй, самы населены горад цэнтральнага Кітая. Размешчаны на месцы зліцця рэк Янцзы і Ханьшуй. Насельніцтва каля 9,7 млн чалавек (2007), гэта восьмы па насельніцтве горад КНР.

## Геаграфія 
Тэрыторыя метраполіі складаецца з трох частак — Учан (武昌, Wuchang), Ханькоў (汉口, Hankou) і Ханьян (汉阳, Hanyang), якія разам імянуюцца «Тры гарады Уханя». Тры часткі размяшчаюцца па розных берагах рэк, цэнтр горада — на раўніне, паўднёвая частка горада — на ўзвышанні. Горад акружаны азёрамі і балотамі па лініі старога русла Янцзы.

## Гісторыя 
Тэрыторыя заселеная людзьмі больш за 3000 гадоў назад. Падчас дынастыі Хань Ханьян стаў істотным портам. У 3 стагоддзі былі пабудаваныя сцены для абароны Ханьяна і Учаня, гэтая падзея лічыцца часам заснавання Уханя. Доўгі час горад славіўся як цэнтр мастацтваў (асабліва паэзіі) і навук.

У 19 стагоддзі горад з поўначы на поўдзень перасякла чыгунка і горад стаў важным пунктам перавалкі грузаў паміж чыгуначным і рачным транспартам.

У 1911 прывержанцы Сунь Ятсена арганізавалі Учаньскае паўстанне, якое прывяло да падзення дынастыі Цын і ўсталявання ў Кітаі рэспублікі. У 1920-я Ухань быў сталіцай левага ўрада Гаміньдан, які знаходзіўся ў апазіцыі Чан Кайшы.

У 1967 ва Ухані падчас культурнай рэвалюцыі адбыліся масавыя беспарадкі. Іх падаўленне (разгром мясцовых партыйных органаў, арганізацый хунвэйбінаў і цзяофаняў) стала першай спробай прымянення арміі для згортвання актыўнасці народных мас і наступнай ліквідацыі хунвэйбінаў у 1969.

У канцы 2019 года ў горадзе пачалася эпідэмія каронавіруса 2019-nCoV.

## Эканоміка 
ВУП горада 396 млрд юаней. Гэта істотны эканамічны, гандлёвы, фінансавы, транспартны, тэхналагічны і адукацыйны горад Цэнтральнага Кітая.

Важнейшыя галіны прамысловасці: аўтамабілебудаванне, оптыка, электроніка, фармацэўтыка, біяінжынерыя, вытворчасць новых матэрыялаў, металургія.

У горадзе размешчаныя 35 вышэйшых навучальных устаноў, мноства тэхналагічных зон і інавацыйных інкубатараў. Па сукупнаму ўзроўню развіцця навукі і тэхналогіі Ухань займае трэцяе месца ў Кітаі.

## Адукацыя 
У горадзе налічваецца 35 вышэйшых навучальных устаноў, што робіць яго вядучым адукацыйным цэнтрам Кітая. Самыя вядомыя ВНУ: Хуачжунскі ўніверсітэт навукі і тэхнікі, Уханьскі ўніверсітэт і Класічны ўніверсітэт Цэнтральнага Кітая. Ухань займае трэцяе месца ў Кітаі па агульнаму ўзроўню развіцця навукі і тэхнікі.

## Транспарт 
Міжнародны аэрапорт (Wuhan Tianhe International Airport), чацвёрты па значэнні пасля пекінскага, шанхайскага і гуанчжоўскага.

Дзве чыгуначныя станцыі, вядзецца будаўніцтва цэнтральнага вакзала горада. У снежні 2009 адкрыта другая ў Кітаі лінія хуткаснага цягніка (на момант адкрыцця — самага хуткага ў свеце: 394 км/г, на 100 км/г хутчэй за любы іншы хуткасны цягнік), якая звязала Ухань і Гуанчжоў. Плануецца працягнуць лінію ў наступныя гады да Пекіна.
## Зноскі 
## Літаратура 
* Ухань //  С. 287.

Катэгорыя:Гарады правінцыі Хубэй
Катэгорыя:Гарады субправінцыйнага значэння КНР
Шведская крона

**Шведская крона** (па-шведску: *krona*, код ISO 4217: *SEK*) — афіцыйная валюта Швецыі.

Зараз выкарыстоўваюцца:
* Манеты 1 і 2 узору 2016 года — сталь з медным пакрыццём.
* Манеты 5 крон узору 2016 года — сплаў пад назвай «нóрдык» (медзь, алюміній, цынк і волава).
* Манеты 10 крон узору 1991 года — сплаў «нордык».
* Банкноты наміналам 20, 50, 100, 200, 500 і 1 000 крон, уведзеныя ў 2015 годзе.

## Гісторыя 
[thumb|left|2 кроны 1897 года. [Оскар II]]
З XVI стагоддзя да 1873 года ў Швецыі меў хаджэнне рыксдалер (або «далер»).

5 мая 1873 года паміж Даніяй і Швецыяй быў заключаны фінансава-эканамічны саюз. 1 красавіка 1876 года да саюза далучылася Нарвегіяй (якая фактычна знаходзілася да 1905 года пад уладай шведскіх каралёў). Саюз забяспечваў фіксаваны курс абмену і стабільнасць валют. Аднак кожная краіна працягвала выпускаць сваю ўласную валюту.

У выніку ўступлення ў гэты саюз Швецыя змяніла старую назву сваёй валюты — рыксдалер, на новую — крона (Krona). Валюта Даніі да таго часу ўжо называлася крона (Krone), гэтак жа як і нарвежская крона (Krone). Усе тры назвы азначаюць «карона», а розніца ў напісанні абумоўлена толькі адрозненнямі ў скандынаўскіх мовах.

## Эры 
Шведская крона дзеліцца на 100 э́ры (). Раней у абарачэнні існавалі манеты вартасцю 1, 2, 5, 10, 25 і 50 эры.

У нашы дні грашовая адзінка эры існуе толькі фармальна — у фізічным выглядзе апошнія разменныя манеты (50 эры) былі выведзены ў 2010 годзе. Самыя ж дробныя наміналы манет, 1 і 2 эры, былі выведзены з абароту яшчэ ў 1972 годзе.

## Пераход Швецыі на Еўра 
Згодна з міжнароднымі дамовамі ад 1994 г., Швецыя павінна была далучыцца да еўразоны і, такім чынам, перайсці на еўра, калі будуць выкананы крытэрыі канвергенцыі. Нягледзячы на ​​гэта, 14 верасня 2003 года ў Швецыі быў праведзены кансультатыўны рэферэндум па еўра, на якім 56% выбаршчыкаў выказаліся супраць прыняцця валюты (пры агульнай яўцы ў 82,6%).

## Спасылкі 
Катэгорыя:Крона
Катэгорыя:Грошы Швецыі
Катэгорыя:Еўрапейскія валюты
Катэгорыя:Эканоміка Швецыі
Момант інерцыі

**Мо́мант іне́рцыі** – скалярная фізічная велічыня, якая характарызуе інертнасць цела ў вярчальным руху. Цела з большым момантам інерцыі больш марудна змяняе хуткасць свайго вярчэння пад адным і тым жа ўздзеяннем.
thumb|250px|Восевыя моманты інерцыі некаторых целаў

Паняцце моманту інерцыі для вярчальнага руху падобна да паняцця масы для паступальнага руху.

Момант інерцыі матэрыяльнага пункта вызначаецца наступным чынам:

J = m r^2,

дзе m – маса пункта, r – яго адлегласць ад восі вярчэння.

Для сістэмы, якая складаецца з мноства матэрыяльных пунктаў, момант інерцыі вызначаецца як сума момантаў інерцыі ўсіх яе пунктаў:

J = \sum_{i} m_i r_i^2

Для суцэльнага цела момант інерцыі вызначаецца як аб'ёмны інтэграл:

J = \int \limits_{(V)} \rho r^2 dV,

дзе \rho – шчыльнасць цела.

## Гл. таксама 
* Рух цвёрдага цела
* Супраціўленне матэрыялаў
* Тэарэма Штэйнера
* Моманты інэрцыі некаторых целаў
* Палярны момант інэрцыі

## Спасылкі 
Катэгорыя:Фізічныя велічыні
Катэгорыя:Класічная механіка
Вуліца Папаніна (Мінск)

**Вуліца Папаніна** — вуліца ў Маскоўскім раёне раёне Мінска у раёне Грушаўка. Названа ў гонар Івана Дзмітрыевіча Папаніна (1894—1986), савецкага даследчыка Арктыкі, Героя Савецкага Саюза.

## Славутасці 
* Грушаўскі сквер
* Мінскае абласное агенцтва па дзяржаўнай рэгістрацыі і зямельнаму кадарстру (д. 7). Будынак 1949 г., дзе спачатку была школа, потым кінатэатр "Авангард" з 1956 г. і розныя ведамствы. У 2021 г. уваход у будынак агенцтва абнавілі для аблягчэння доступу людзям з абмежаванай мабільнасцю.
* воркаут-пляцоўка ля дома 11.

## Спасылкі 
* Вуліца Папаніна на АТО.ВУ
* Фотаздымкі вуліцы ў 2022 г.

Катэгорыя:Вуліцы Мінска
Вуліца Пімена Панчанкі (Мінск)

**Вуліца Пімена Панчанкі** — вуліца ў Фрунзенскім раёне Мінска. Названа ў гонар Пімена Емяльянавіча Панчанкі (1917—1972), народнага паэта БССР.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Вуліцы Мінска
Катэгорыя:Сухарава (жылы раён)
Вуліца Панамарова (Мінск)

**Вуліца Панамарова** — вуліца ў Першамайскім раёне Мінска. Названа ў гонар Пятра Ціханавіча Панамарова (1924—1943), удзельніка вызвалення Беларусі, Героя Савецкага Саюза.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Вуліцы Мінска
Вуліца Панамарэнкі (Мінск)

**Вуліца Панамарэнкі** — вуліца ў Фрунзенскім раёне Мінска. Названа ў гонар Панцеляймона Кандратавіча Панамарэнкі (1902—1984), партыйнага, ваеннага і дзяржаўнага дзеяча БССР і СССР.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Вуліцы Мінска
Катэгорыя:Фрунзенскі раён (Мінск)
Вуліца Пуцілава (Мінск)

**Вуліца Пуцілава** — вуліца ў Першамайскім раёне Мінска. Названа ў гонар Матвея Мяфодзьевіча Пуцілава (1923—1942), воіна-сувязіста, героя бітвы за Сталінград.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Вуліцы Мінска
Вуліца Акрэсціна (Мінск)

**Вуліца Акрэсціна** — вуліца ў Маскоўскім раёне Мінска. Названа ў гонар Барыса Сямёнавіча Акрэсціна (1923—1944), удзельніка вызвалення Беларусі, Героя Савецкага Саюза.

## Перасячэнні 
Ідзе паралельна вуліцы Талаша.
Перасякаецца з вуліцамі:
* Пермская
* 1-ы завулак Акрэсціна
* 1-ы завулак Талаша

Пачынаецца на перасячэнні з праспектам Дзяржынскага і праспектам Жукава.

## Спасылкі 
* Вуліца Акрэсціна на map.by 

Катэгорыя:Вуліцы Мінска
Катэгорыя:Маскоўскі раён (Мінск)
Вуліца Амельянюка (Мінск)

**Вуліца Амельянюка** — вуліца ў Заводскім раёне Мінска. Названа ў гонар Уладзіміра Сцяпанавіча Амельянюка (1917—1942), аднаго з арганізатараў і кіраўнікоў Мінскага падполля ў гады Вялікай Айчыннай вайны, Героя Савецкага Саюза.

## Размяшчэнне 
Арыентавана з паўднёвага ўсходу на паўночны захад. Пачынаецца ад скрыжавання з вуліцай Цэнтральнай, перасякае вуліцу Радыяльную. Даўжыня вуліцы складае каля 0,55 км.

## Славутасці 
Помнік Уладзіміру Ільічу Леніну, устаноўлены на тэрыторыі ЦЭЦ-3 у 1974 годзе.

## Спасылкі 
* Вуліца Амельянюка на map.by 

Катэгорыя:Вуліцы Мінска
Катэгорыя:Заводскі раён (Мінск)
Вуліца Нікіфарава (Мінск)

**Вуліца Нікіфарава** — вуліца ў Першамайскім раёне Мінска. Названа ў гонар Вячаслава Кандратавіча Нікіфарава (1909—1943), аднаго з арганізатараў і кіраўнікоў Мінскага падполля ў гады Вялікай Айчыннай вайны.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Вуліцы Мінска
Вуліца Мазурава (Мінск)

**Вуліца Мазурава** — вуліца ў Фрунзенскім раёне Мінска. Названа ў гонар К. Т. Мазурава (1914—1989), савецкага дзяржаўнага, партыйнага і ваеннага дзеяча, члена Палітбюро ЦК КПСС.

## Апісанне 
Пачынаецца ад вуліцы Гарэцкага (побач — парк Дзівівелка і лесапарк Мядзвежына), выходзіць на МКАД.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Вуліцы Мінска
Давід Давідавіч Бурлюк

**Давід Давідавіч Бурлюк** (, сядзіба Сяміротаўшчына Харкаўскай губерні — , Хэмптан-Бейз, востраў Лонг-Айленд, штат Нью-Ёрк, ЗША) — расійскі паэт, мастак, адзін з заснавальнікаў расійскага футурызму.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў сям’і агранома, вучыўся ў Казанскім і Адэскім мастацкіх вучылічшах. У другу дэбютаваў у 1899. У 1907—1908 Бурлюк сыйшоўся з левымі мастакамі і ўдзельнічаў у мастацкіх выставах. У 1911—1914 займаўся разам з У. У. Маякоўскім у Маскоўскім вучылішчы жывапісу, разьбярства і архітэктуры. Удзельнік футурыстычных зборнікаў «Садок суддзяў», «Аплявуха грамадскаму густу» і інш.

У Першую сусветную вайну Бурлюк не падлягаў прызыву, бо ў яго не было левага вока. Жыл у Маскве, выдаваў вершы, супрацоўнічаў у газетах, пісаў карціны. У 1918—1920 гастраляваў разам з В. Каменскиім і У. Маякоўскім па Урале, Сібіры, Далёкаму Усходу. У 1920 эміграваў у Японію, дзе пражыў два года, вывучаючы культуру Усходу і займаючыся жывапісам.

У 1922 пасяліўся ў ЗША. У Нью-Ёрку Бурлюк развіў актыўнасць у прасавецкі арыентаваных групах і, напісаўшы паэму да 10-годдзя Кастрычніцкай рэвалюцыі, імкнуўся, у прыватнасці, набыць прызнанне ў якасці «бацькі рускага футурызму». Свае зборнікі, брашуры, часопісы Бурлюк выдаваў разам з жонкай Марыяй Нічыпараўнай Бурлюк і праз сяброў распаўсюджваў гэтыя выданні пераважна ў межах СССР.

З 1930 на працягу дзесяцігоддзяў Бурлюк сам выдаваў часопіс «Color and Rhyme» («Колер і рыфма»), часткай на англійскай, часткай на рускай мовах, аб’ёмам ад 4 да 100 старонак, са сваімі маляўнічымі працамі, вершамі, рэцэнзіямі, рэпрадукцыямі футурысцкіх твораў і т. п. У 1956 і ў 1965 гадах наведаў СССР. Нягледзячы на шматразовыя прапановы да выдання ў СССР сваіх твораў, яму не атрымалася надрукаваць ні радка.

Памёр 15 студзеня 1967 года ў г. Хэмптан-Бейз, штат Нью-Ёрк. Яго цела было крэміранава паводле завяшчання і прах развеяны сваякамі над водамі Атлантыкі з борта парома. Першую манаграфію пра Бурлюка напісаў Майкл Голд.

## Галерэя 
;Фатаграфіі

File:David Burliuk Futurist 1910s.jpg|Бурлюк, 1910-я
File:Poshechina obshestvennomu vkusu.jpg|Бурлюк (2-гі справа)

;Творы

File:Benedict Livshits by David Burlyuk engraving 1911.jpg|Давід Бурлюк, *Бенедыкт Ліўшыц* (1911)
File:D d burliuk prikhod vesny i leta 1914.jpg|Давід Бурлюк, *Вясна* (1914)
File:David Burliuk Dokhlaya Luna 1914.jpg|Давід Бурлюк, *Дохлая поўня* (1914)
File:V. Kamenskiy by D. Burluk (1917).jpg|Давід Бурлюк, *Партрэт Васіля Каменскага* (1917)
|Давід Бурлюк, *Маякоўскі* (1920)

## Спасылкі 
* Бурлюк Давід вершы ў Анталогіі рускай паэзіі
* Успаміны сучасніка В. А. Разумнага пра Д. Д. Бурлюка 
* Давід Бурлюк на сайце «Свет Марыны Цвятаевай» 
* «Амерыканскія» вершы  на сайце «Гилея»
* Успаміны Давіда Бурлюка пра Веліміра Хлебнікава

Катэгорыя:Паэты Расіі
Катэгорыя:Мастакі Расіі
Первамайск (Ніжагародская вобласць)

**Первамайск** () — горад (1951) у Расіі, адміністрацыйны цэнтр Первамайскага раёна Ніжагародскай вобласці. Заснаваны ў XIX стагоддзі. Канцавая чыгуначная станцыя Первамайск-Горкаўскі (55 кіламетраў) лініі Ніжні Ноўгарад — Саранск, за 189 км на поўдзень ад Ніжняга Ноўгарада.
## Гісторыя 
Узнік як рабочы пасёлак пры чыгуналіцейным заводзе, які належаў А. М. Карамзіну (сыну вядомага пісьменніка і гісторыка М. М. Карамзіна). Пасёлак атрымаў назву Ташына ў гонар жонкі Карамзіна Наталлі (памяншальнае Таша). У 1951 пасёлак ператвораны ў горад Первамайск.
## Насельніцтва 
## Эканоміка 
Завод «Транспнеўматыка» (вытворчасць машын і прыбораў для чыгуначнага транспарту), леспрамгас, вышывальная фабрыка, малаказавод.

Катэгорыя:Гарады Ніжагародскай вобласці
Перавоз (Ніжагародская вобласць)

**Перавоз** () — горад (з 2000) у Расіі, адміністрацыйны цэнтр Перавозскага раёна Ніжагародскай вобласці. Заснаваны ў 16 стагоддзі. Горад размешчаны на рацэ П'яне, чыгуначная станцыя Перавозская Горкаўскай чыгункі, на трасе Масква — Казань.
## Насельніцтва 
## Эканоміка 
Конны завод, ткацкая і швейная фабрыка, абласны элеватар.

Катэгорыя:Гарады Ніжагародскай вобласці
Сямёнаў (горад)

**Сямёнаў** () — горад (з 1779 года) у Расіі, адміністрацыйны цэнтр Сямёнаўскага раёна Ніжагародскай вобласці. Насельніцтва 25,0 тыс. чалавек (2005). Заснаваны ў 1644 годзе.

Горад размешчаны на рацэ Санахта, за 69 км на паўночны ўсход ад Ніжняга Ноўгарада, чыгуначная станцыя на лініі Ніжні Ноўгарад — Кацельніч.

Арматурны, аўтарамонтны, рамонтна-механічны, малочны заводы; леспрамгас; дрэваапрацоўчае вытворчае аб’яднанне «Кержанец».

У Сямёнаве развіты мастацкі промысел — Хахламскі роспіс (з 1916 года, зарадзілася ў вёсцы Хахлама Кавернінскага раёна). У 1925 годзе створана арцель «Саматужнік-мастак», з 1931 — талака «Экспарт», пасля «Хахламскі роспіс» (ператворана ў 1960 годзе ў фабрыку, у 1970 годзе рэарганізавана ў аднайменнае мастацкае аб’яднанне). Характэрныя драўляныя такарныя вырабы з роспісам «пад фон» з пазалочанай, віртуозным па малюнку ўзорам (мудрагелістыя садовыя кветкі) на чырвоным або чорным фоне.

## Насельніцтва 
## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Гарады Ніжагародскай вобласці
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1644 годзе
Сяргач

**Сяргач** () — горад (з 1779) у Расіі, адміністрацыйны цэнтр Сяргачскага раёна Ніжагародскай вобласці.  Заснаваны ў 1649 годзе. Горад размешчаны на рацэ П’яна, за 125 км на паўднёвы ўсход ад Ніжняга Ноўгарада, чыгуначная станцыя на лініі Арзамас — Канаш.
## Насельніцтва 
## Эканоміка 
Электрамеханічны завод, прадпрыемствы чыгуначнага транспарту, харчовай прамысловасці і інш.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Гарады Ніжагародскай вобласці
Урэнь

**Урэнь** () — горад (з 1973) у Расіі, адміністрацыйны цэнтр Урэнскага раёна Ніжагародскай вобласці.  Заснаваны ў 1719 годзе. Горад размешчаны за 190 км на поўнач ад Ніжняга Ноўгарада, на аўтамабільнай і чыгуначнай трасе Ніжні Ноўгарад — Кіраў.
## Насельніцтва 
## Эканоміка 
Ільнозавод, лесахімзавод, промкамбінат, які выпускае мэблю і лыжы, швейная фабрыка, аўтарамонтны завод.

Катэгорыя:Гарады Ніжагародскай вобласці
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1719 годзе
Чкалаўск

**Чкалаўск** () — горад (з 1955) у Расіі, адміністрацыйны цэнтр Чкалаўскага раёна Ніжагародскай вобласці. Насельніцтва 13,4 тыс. чалавек (2005). Заснаваны ў XII стагоддзі. Да 1937 года меў назву **Васілёва**.

Горад размешчаны на правым беразе Волгі (Горкаўскае вадасховішча), за 58 км ад чыгуначнай станцыі станцыі Заволжа і за 97 км на паўночны захад ад Ніжняга Ноўгарада. Перайменаваны ў гонар В. П. Чкалава, які нарадзіўся ў Васілёве; у горадзе ёсць мемарыяльны музей В. П. Чкалава.

## Насельніцтва 
Катэгорыя:Гарады Ніжагародскай вобласці
Шахунья

**Шахунья** () — горад (з 1943) у Расіі, адміністрацыйны цэнтр Шахунскага раёна Ніжагародскай вобласці. Насельніцтва 22,4 тыс. чалавек (2005). Заснаваны ў 1921 годзе.

Горад размешчаны за 240 км на поўнач ад Ніжняга Ноўгарада, на аўтамабільнай і чыгуначнай трасе Ніжні Ноўгарад — Кіраў.
## Насельніцтва 
## Эканоміка 
Філіял дэпо і шэраг значных чыгуначных прадпрыемстваў. Малаказавод, леспрамгас, дрэваапрацоўчы завод, прадпрыемства па выпуску паветраачышчальных фільтраў, вышывальная фабрыка, якая развівае мясцовыя традыцыі ткацтва.

Катэгорыя:Гарады Ніжагародскай вобласці