Браты Люм’ер

**Браты Люм’ер**, пачынальнікі кіно:
* **Жан-Луі Люм’ер** (1864—1948) — малодшы брат (вынаходнік апарата «Сінематограф»).
* **Агюст Люм’ер** (1862—1954) — старэйшы брат (арганізатар).

## Стварэнне кінематографа 
У 1883 годзе Луі і Агюст Люм’еры разам з бацькам Антуанам, на аснове тэхналогіі распрацаванай Луі, наладзілі ў Ліёне вытворчасць жэлацінавых фотапласцінак з ужываннем браміду срэбра. За першы год фабрыка вырабіла 216 тысяч фотапласцінак, а да 1890 года на ёй працавала 200 рабочых, якія выраблялі штогод 4 мільёны пласцінак. З 1892 года кампанія Люм’ераў таксама выпускала брамідную паперу, мела капітал у 3 мільёны франкаў.

Вынаходнікам тэхнікі, названай «сінематографам» (, ад  — рух і  — пісаць), быў малодшы брат, Луі, на той час афіцыйны ўладальнік сямейнай фабрыкі. Яго праект часткова фінансаваў старэйшы брат Агюст, а пасля стварэння здымачнага апарата абодва браты актыўна ўдзельнічалі ў стварэнні першых фільмаў. Разам з Люм’ерамі над новай тэхнікай працаваў інжынер , ён сканструяваў першы праекцыйны апарат для дэманстрацыі іх стужак.

Патэнтавая заяўка на вынаходніцтва сінематографа пададзена 13 лютага 1895 года, амаль праз два гады пасля патэнтавання ў ЗША кінетаскопа Эдысана, разлічанага, аднак, на індывідуальны прагляд. Хоць Люм’еры і маглі быць знаёмы з вынаходніцтвам Эдысана і, напэўна, карысталіся некаторымі яго ідэямі, але іх сінематограф быў прызначаны для масавага прагляду, што дазваляе лічыць менавіта іх стваральнікамі сучаснага кіно. Першы публічны сеанс праведзены ў Парыжы 22 сакавіка 1895 года, аднак днём нараджэння кіно афіцыйна лічыцца 28 снежня 1895 года, калі ў *Grand Café* на бульвары Капуцынак прайшоў першы камерцыйны паказ фільмаў Люм’ераў. Праз шырокае асвятленне ў прэсе ў 1895 годзе Люм’ерам пачалі прапаноўваць правядзенне сеансаў у іншых гарадах і краінах. Каб адолець рост колькасці заявак, браты працавалі па сістэме канцэсій, калі заказчыкі бралі ў арэнду праекцыйныя апараты, а прадстаўнікі кампаніі Люм’ераў іх мантавалі на месцах і праводзілі сеансы, з перадачай 60 % збораў аўтарам «Сінематографа». Першай паловай 1896 года дэманстрацыі новай тэхналогіі прайшлі ў Лондане, Рыме, Кёльне, Жэневе, Мадрыдзе, Санкт-Пецярбургу і Нью-Ёрку, вераснем — у Мельбурне, студзенем 1897 года — у Японіі і прададзены за 160 000 фунтаў, рэкорд для плакатаў выстаўляных аўкцыён домам Сотбіс.

Другі вядомы кінапостар рэкламуе фільм «Паліты палівальшчык» 1895 года. Фільм лічыцца першым паўнавартасным «кароткім метрам» з постарам.

У 1909 годзе браты Люм’ер узнагароджаны медалём Эліёта Крэсона. У гонар братоў названы астэроід (775) Люм’ер, адкрыты ў 1914 годзе.

## Памяць 
У 1960 годзе ў гонар братоў адкрыта зоркі на «Алеі славы» Галівуда. Помнікі Люм’ерам устаноўлены ў Ліёне побач з іх былым сямейным домам (завершаны ў 1962 годзе), у Ла-Сьёце, дзе здымаліся іх першыя стужкі, у 1958 годзе і ў Екацярынбургу (Расія) у 2012 годзе. У 2017 годзе ў Экібастузе (Казахстан) у гонар Люм’ераў назвалі адзіны кінатэатр.

; Помнікі братам Люм’ер

 Файл:Institut Lumière 20150805.jpg|Ліён, 1958—1962
 Файл:Yekaterinburg Lumiere brothers monument.JPG|Екацярынбург, 2012
 

У 1995 годзе Банк Францыі вымушана спыніў выпуск новай 200-франкавай купюры з партрэтамі Люм’ераў, хоць было ўжо надрукавана 17 мільёнаў банкнот, пазней наклад быў знішчаны. Рашэнне выклікана скандалам праз выяўленыя акалічнасці супрацоўніцтва братоў з калабарацыянісцкім рэжымам Вішы ў гады Другой сусветнай вайны. Старэйшы брат, Агюст, быў прызначаны маршалам Петэнам у гарадскі савет Ліёна, а малодшы, Луі, стаў членам  і адным з патронаў фашысцкага Легіёну французскіх добраахвотнікаў супраць бальшавізму (ЛВФ).

## Фільмаграфія 
* Паліты палівальшчык (1895)
* Прыбыццё цягніка на вакзал Ла-Сьёта (1895)
* Выхад рабочых з фабрыкі (1895)

## Спасылкі 
* Артыкул пра братоў Люм'ер
* 

Катэгорыя:Браты і сёстры
Катэгорыя:Кінарэжысёры Францыі