Нарвежская кухня

[thumb|Адкрытыя бутэрброды [смерброд]]
**Нарвежская кухня** — нацыянальная кухня Нарвегіі. Асноўнымі кампанентамі нарвежскай кухні з'яўляюцца рыба, мяса і малочныя прадукты.

## Агляд 
[thumb|[Лефсэ з ракфіскам, кольцамі лука і смятанай]]
Нарвежская кухня паходзіць у асноўным ад страў сялян і рыбаловаў і шмат у чым абумоўлена скандынаўскім кліматам з кароткім летам і доўгай зімой. Вырошчванне гародніны і прыпраў магчыма толькі ў паўднёвай частцы краіны, пры гэтым тут растуць толькі авёс і ячмень. Гэтыя культуры непрыдатныя для дражджавога цеста, таму для Нарвегіі тыповыя тонкія жорсткія хлябцы *flatbrød*, якія могуць захоўвацца даволі доўгі час. Калі да цеста дадаюць бульбяную масу, аладкі становяцца больш мяккімі, падобнымі да лавашу. Такі хлеб называецца лефсэ (lefse). У цяперашні час найбольш любімымі гатункамі хлеба з'яўляюцца *kneippbrød*, названы ў гонар Себасцьяна Кнейпа, і *franskbrød*, белы «французскі хлеб». Вялікае значэнне мае рыбалоўства - рыба і морапрадукты з'яўляюцца важнейшым складальнікам нарвежскай кухні. Селядзец з даўніх часоў з'яўлялася асноўным прадуктам насельніцтва Нарвегіі, беднякі елі яе чатыры разы на дзень. Пры гэтым селядзец салілі, марынавалі, вэндзілі і квасілі. У Сярэднія стагоддзі ўзнікла традыцыйная і па гэты дзень страва лютэфіск — уяўляе сабой замочаную ў шчолачным растворы і затым вымачаную ў вадзе сушаную рыбу. Вялікае значэнне для нарвежскай кухні меў прывоз бульбы ў краіну ў сярэдзіне XVIII стагоддзя. Яе падаюць як у якасці гарніру да мяса, так і асобна. Таксама папулярныя кашы і іншыя стравы з круп. Для папаўнення запасаў на зіму асабліва важным было кансерваванне прадуктаў, таму многія прадукты сушылі, марынавалі, салілі і вэндзілі. Сучасны нарвежскі сняданак даволі шчыльны і больш нагадвае англійскі сняданак, чым кантынентальны. Абед носіць закусачны характар і часта складаецца з халодных бутэрбродаў (смерэброд). Асноўным прыёмам ежы з'яўляецца вячэра — у 17-18 гадзін. Часам таксама перакусваюць каля 21.00, часта гэта бывае кава з пірагом.

## Асноўныя прадукты 
[thumb|[Лютэфіск, сервіраваны з бульбай]]
### Рыба 
Адным з асноўных экспартуемых нарвежскіх прадуктаў з'яўляецца ласось. Ва ўсім свеце вядомы вэнджаны ласось. Таксама папулярныя селядзец, траска, сардзіны, скумбрыя. Фірмовай стравай можна назваць rakfisk - заброджаная стронга, якая нагадвае шведскую страву сюрстромінг. Шырока распаўсюджаныя стравы з морапрадуктаў.

### Мяса 
]]
найбольш папулярнай была бараніна. З бараніны гатуюць мноства страў, у тым ліку фарыкол, смалаховэ (тушаная барановая галава), феналар (тушаны кумпяк). У нарвежскіх лясах здабываюць дзічыну, прыгатаваныя стравы падаюць з кісла-салодкімі соусамі і ягадамі ядлоўцу. Да XX стагоддзя мяса кітоў было больш таннай альтэрнатывай ялавічыны. Зараз адлоў кітоў крыху скараціўся, але стравы з кітовага мяса можна па-ранейшаму сустрэць у шматлікіх рэстаранах Нарвегіі.

### Малочныя прадукты 
Таксама адным з асноўных прадуктаў харчавання з'яўляюцца малако і малочныя прадукты. Нарвежцы п'юць малако ў вялікіх колькасцях, працэнт людзей з непераноснасцю лактозы адзін з самых нізкіх па ўсім свеце. Раней традыцыйным напоем была blande - малочная сыроватка, разведзеная вадой. Шырока ўжываюць у ежу сметанковае масла і сыры. Найбольш папулярнымі гатункамі сыру з'яўляюцца гамелост, пультост, бруност (гейтост).

### Напоі 
Сёння самым папулярным напоем нарвежцаў з'яўляецца кава. Таксама папулярна піва, якое раней выраблялі амаль у кожнай сям'і, асабліва да свята Нараджэння Хрыстовага. З бульбы дыстылююць моцны скандынаўскі алкагольны напой акавіта. Піва і акавіту ўжываюць да многіх мясных і рыбных страў. Асаблівы тып нарвежскай аквавіты носіць назву лінье-акавіта, гэты напой перад продажам вязуць у Аўстралію і назад, і дзякуючы доўгаму падарожжу напой лепш ўбірае водар драўніны, з якой зроблены бочкі.

## Спасылкі 
* Нарвежская кухня