Бітва за Маскву

**Бітва за Маскву** — баявыя дзеянні савецкіх і нямецкіх войскаў на маскоўскім напрамку. Дзеліцца на 2 перыяды: абарончы (30 верасня — 4 снежня 1941 года) і наступальны, які складаецца з двух этапаў: контрнаступленне (5 снежня 1941 года — 7 студзеня 1942 года) і наступленне савецкіх войскаў (7 студзеня — 30 сакавіка 1942 года). У заходняй гістарыяграфіі бітва вядомая як «Аперацыя Тайфун».

Бітва разгарнулася на прасторы, межы якога на поўначы праходзілі па рацэ Волзе ад Калязіна да Ржэва, на захадзе — па ракаднай чыгуначнай лініі Ржэў — Вязьма — Бранск, на поўдні — па ўмоўнай лініі Ражск — Гарбачова — Дзяцькава.

На абарончым этапе бітвы былі праведзены: Арлоўска-Бранская, Вяземская, Мажайска-Малаяраславецкая, Калінінская, Тульская, Клінска-Сонечнагорская і Нара-Фамінская франтавыя аперацыі.

5 снежня 1941 года Чырвоная армія перайшла ў контрнаступленне па ўсім фронце пад Масквой, правёўшы пры гэтым шэраг паспяховых франтавых наступальных аперацый і адкінула ворага на 150—300 кіламетраў ад сталіцы.

Бітва за Маскву — адзін з пераломных момантаў у Вялікай Айчыннай вайне.

## Папярэднія падзеі 
Вайна з Савецкім Саюзам, нягледзячы на першапачатковыя перамогі, развівалася для нямецкага камандавання некалькі па іншым сцэнары чым з Польшчай або заходнееўрапейскімі краінамі. План бліцкрыгу (Аперацыя «Барбароса») прадугледжваў узяцце Масквы на працягу першых 10-12 тыдняў вайны. Аднак, нягледзячы на поспехі вермахта ў першы месяц наступлення, узмоцнены супраціў Чырвонай арміі і шэраг аб’ектыўных прычын перашкодзілі яго выкананню.

Толькі Смаленская бітва ліпеня — верасня 1941 года затрымала прасоўванне захопнікаў да Масквы на два месяцы. Германскія стратэгі не змаглі ў поўнай меры прадугледзець усіх выдаткаў, звязаных са значным пашырэннем фронту, зносам матэрыяльнай часткі ўдарных груповак і падзеннем наступальнага духу салдат і афіцэраў у выпадку неспадзяванага зацятага супраціву суперніка.

## Вынікі Маскоўскай бітвы 
У ходзе бітвы нямецкія войскі пацярпелі адчувальнае паражэнне. У выніку контрнаступлення і агульнага наступлення яны былі адкінутыя на 100—250 км. Цалкам былі вызваленыя Тульская, Разанская і Маскоўская вобласці, многія раёны Калінінскай, Смаленскай і Арлоўскай абласцей.

## На паштовых марках, паштоўках і манетах 

Файл:Voennaia marka Dovator Smert nemeczkim okkupantam!.jpg|Паштовая марка СССР «Даватар. Смерць нямецкім акупантам!», 1942 год
Файл:Stamp of USSR 0973.jpg|Паштовая марка СССР, 1945 год
Файл:Stamp of USSR 0974.jpg|Паштовая марка СССР, 1945 год
Файл:Stamp of USSR 0975.jpg|Паштовая марка СССР, 1945 год
Файл:1966 CPA 3442.jpg|Паштовая марка СССР, 1966 год:  «25 год разгрому фашысцкіх войскаў пад Масквой»
Файл:Souvenir sheet of Russia stamp no. 716 - 60th anniversary of the Battle of Moscow.jpg|Паштовы блок Расіі, 2001 год:  60-летие Битвы под Москвой
Файл:RR3011-0003R USSR-1991-3rubles-CuNi-MoscowBattle50-b.jpg|Аверс памятнай манеты вартасцю 3 рублі «»50 гадоў разгрому нямецка-фашысцкіх войскаў пад Масквой», СССР, 1991 год
Файл:RR5010-0003R 2 рубля медно-никелевый 2000 55 лет Победы Москва реверс.png|Аверс памятнай манеты вартасцю 2 рублі «Горад-герой Масква», Расія, 2000 год

## Гл. таксама 
* Таропецка-Холмская аперацыя

## Зноскі 
## Спасылкі 
* 
* 
* 
* 
* 


Катэгорыя:Бітвы Германіі
Катэгорыя:Бітвы ў Расіі
Катэгорыя:Гісторыя Калужскай вобласці
Катэгорыя:Гісторыя Маскоўскай вобласці
Катэгорыя:Гісторыя Цвярской вобласці
Катэгорыя:Гісторыя Смаленскай вобласці
Катэгорыя:Гісторыя Тульскай вобласці
Катэгорыя:1940-я ў Маскве