open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Літоўская нацыянальная бібліятэка імя Марцінаса Мажвідаса

**Літоўская нацыянальная бібліятэка імя Марцінаса Мажвідаса** () — адна з найбуйнейшых бібліятэк у Літве. Размяшчаецца ў Вільні на праспекце Гедыміна, 51. На 2 студзеня 2006 года штат складаў 529 работнікаў, з іх 378 прафесійных бібліятэкараў.

## Гісторыя 
Заснавана ў 1919 годзе ў Каўнасе як Цэнтральная дзяржаўная бібліятэка, з 1944 года — Цэнтральная дзяржаўная бібліятэка Літоўскай ССР, з 1951 года — Дзяржаўная рэспубліканская бібліятэка Літоўскай ССР. У 1963 годзе пераведзена ў Вільню і размешчана ў спецыяльна пабудаваным для яе будынку.

У 1988 годзе бібліятэцы прысвоена імя літоўскага першадрукара Марцінаса Мажвідаса. З 30 мая 1989 года мае назву Літоўская нацыянальная бібліятэка імя Марцінаса Мажвідаса.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Літва
Катэгорыя:Бібліятэкі Літвы
Катэгорыя:Культура Вільні
Беларуская федэрацыя біятлона

**Белару́ская федэра́цыя біятло́на** (БФБ) — добраахвотная незалежная, грамадская арганізацыя, якая аб’ядноўвае на добраахвотных пачатках трэнераў, суддзяў, спартсменаў і іншых грамадзян, зацікаўленых у развіцці і папулярызацыі біятлона ў Рэспубліцы Беларусь. Заснаваная 30 мая 1991 года.

Вышэйшым органам ГА «БФБ» з’яўляецца Канферэнцыя, якая склікаецца з перыядычнасцю адзін раз у чатыры гады, у год правядзення зімовых Алімпійскіх гульняў.

## Старшыні 
* Юрый Віктаравіч Жадобін;
* Вадзім Юр’евіч Зайцаў (29 чэрвеня 2010 — 7 сакавіка 2013);
* Валерый Паўлавіч Вакульчык (7 сакавіка 2013);
* Андрыян Аляксеевіч Цыбульскі (з 17 мая 2017).

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт 

Катэгорыя:Біятлон у Беларусі
Катэгорыя:З’явіліся ў 1991 годзе
Катэгорыя:Спартыўныя арганізацыі Беларусі
Мянькі (гульня)

**«Мянькі»** — беларуская народная гульня. На прамавугольнай пляцоўцы каля кожнай бакавой лініі чэрцяць кругі — «яма», дыяметрам 1-1,5 м. З гульцоў выбіраюць 2 «рыбакоў», астатнія (іх можа быць 15-40 чалавек) — «рыбы». «Рыбакі», языўшыся за рукі, ловяць «рыб», якія могуць выратоўвацца ў «ямах». Аднак знаходзіцца ў «яме» можа толькі адна «рыба», калі туды забяжыць другая, тады тая, што там знаходзілася, павінна пакінуць «яму». Злоўленыя «рыбы» дапамагаюць «рыбакам». Гульня заканчваецца, калі «рыбакі» пераловяць усіх «рыб». Пераможцамі становяцца 5 «рыб», якія выратаваліся ў «ямах», іх называюць «мянькі».

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Беларускія народныя гульні
Дзіцячы конкурс песні Еўрабачанне 2018

**Міжнародны дзіцячы конкурс песні «Еўрабачанне 2018»** прайшоў 25 лістапада ў сталіцы Беларусі Мінску. Пляцоўкай правядзення шоў стала «Мінск-Арэна». Арганізатарам і каардынатарам конкурсу выступіла Нацыянальная дзяржаўная тэлерадыёкампанія Рэспублікі Беларусь.

## Лагатып 
У канцы 2017 года быў аб’яўлены адкрыты конкурс распрацоўкі сімволікі дзіцячага «Еўрабачання 2018». На конкурс паступіла больш за 300 электронных і паштовых лістоў з розных краін. Еўрапейскі вяшчальны саюз вызначыў лепшую работу. Пераможцам конкурсу стаў дызайнер Максім Букас. Ён зашыфраваў у сваім малюнку мноства пасланняў для прыхільнікаў «Еўрабачання» у форме ўзыходзячай зоркі. Выканаў яе з вертыкальна перавернутых гукавых хваль у стылістыцы вышыванкі, што з’яўляецца сучасным інтэрпрэтаваннем беларускага арнаменту. Лагатып «Зорка» суправаджаецца слоганам «#LightUp!» — «Запальвай!»

## Удзельнікі 
## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт
* Дзіцячае "Еўрабачанне-2018" на сайце Белтэлерадыёкампаніі

2018
Катэгорыя:2018 год у Мінску
Катэгорыя:Падзеі 25 лістапада
Катэгорыя:Лістапад 2018 года
Уладзімір Мікалаевіч Растоўцаў

**Уладзімір Мікалаевіч Растоўцаў** (нар. , Карабаш, Чалябінская вобласць, РСФСР) — беларускі вучоны ў галіне медыцынскай генетыкі. Доктар медыцынскіх навук (1990), прафесар (1994).

## Біяграфія 
Скончыў у 1969 годзе Мінскі медыцынскі інстытут, у 1972 годзе — аспірантуру Інстытута эксперыментальнай медыцыны АМН СССР у г. Ленінградзе.

Працаваў малодшым, старшым навуковым супрацоўнікам ЦНДЛ Беларускага інстытута ўдасканалення ўрачоў з 1972 года, працаваў загадчыкам лабараторыі медыцынскай інфарматыкі БелНДІ санітарыі і гігіены ў 1988—1989 гадах, з 1992 года па 2005 год загадчык аддзела медыцынскіх сістэм Беларускага цэнтра медыцынскіх тэхналогій. З 2005 года па сённяшні дзень працуе галоўным навуковым супрацоўнікам РНПЦ медыцынскіх тэхналогій. У 2000 годзе арганізаваў і ўзначаліў курс прафілактычнай медыцыны і статыстычнага ўліку пры кафедры гігіены і медыцынскай экалогіі БелМАПА.

## Навуковая дзейнасць 
Абараніў кандыдацкую дысертацыю на тэму «Вывучэнне дыгідрафалатрэдуктазы ў нармальным эмбрыягенезе і пры індукаваным тэратагенезе» у 1973 годзе. У 1990 годзе прысуджана вучоная ступень доктара медыцынскіх навук за дысертацыйнае даследаванне на тэму «Асновы аўтаматызацыі індывідуальнага генетычнага прагнозу», абароненае ў 1989 годзе. У 1994 годзе прысвоена вучонае званне прафесара па спецыяльнасці «кіраванне ў медыцынскіх і біялагічных сістэмах, уключаючы прымяненне вылічальнай тэхнікі». У 1997 годзе абраны членам-карэспандэнтам Беларускай акадэміі медыцынскіх навук.

Асноўны напрамак навуковай дзейнасці — распрацоўка тэарэтычных асноў, а таксама навуковых і практычных тэхналогій для прафілактычнай медыцыны. За час працы з’яўляўся навуковым кіраўніком 25 навукова-даследчых распрацовак. Апублікаваў больш за 300 навуковых прац, у т. л. манаграфіі «Генетыка і дыягназ» (1986), «Асновы здароўя» (2002), «Асновы культуры здароўя» (2008). Кіраваў падрыхтоўкай 17 кандыдацкіх і 6 доктарскіх дысертацый.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Медыкі СССР
Катэгорыя:Медыкі Беларусі
Растоўцаў

**Растоўцаў** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Ігар Кірылавіч Растоўцаў (1933—1995) — вучоны ў галіне вылічальнай тэхнікі.
* Мікіта Фёдаравіч Растоўцаў — савецкі вучоны ў галіне жывёлагадоўлі.
* Міхаіл Іванавіч Растоўцаў — расійскі археолаг антычнага свету.
* Павел Аляксандравіч Растоўцаў — расійскі біятланіст.
* Уладзімір Мікалаевіч Растоўцаў — беларускі вучоны ў галіне медыцынскай генетыкі.
Нацыянальная бібліятэка Іспаніі

**Нацыянальная бібліятэка Іспаніі** () — галоўная публічная бібліятэка, найбуйнейшая ў Іспаніі. Знаходзіцца ў Мадрыдзе на бульвары Пасеа-дэ-Рэкалетас. Першапачаткова бібліятэка была створана з двума мэтамі — для распаўсюджвання ведаў і для размяшчэння ў сабе прыватных калекцый.

## Гісторыя 
Іспанская нацыянальная бібліятэка была заснавана у 1712 годзе каралём Філіпам V як Каралеўская бібліятэка, аднак афіцыйны ўказ з’явіўся толькі 2 студзеня 1716 года. Бібліятэка была закліканая забяспечыць публічны доступ да ведаў і аб’яднаць некаторыя бібліятэкі іспанскіх арыстакратаў. Усе друкарні былі абавязаныя перадаваць адзін асобнік кожнай публікацыі ў Каралеўскую бібліятэку.

У 1761 годзе старэйшы бібліятэкар Хуан дэ Сантандэр па даручэнні караля Карла III перапісаў статут бібліятэкі. У той жа час пры бібліятэцы была заснавана каралеўская друкарня, якая таксама была падпарадкавана загадчыку бібліятэкі.

У 1836 годзе бібліятэка была перайменавана ў нацыянальную. З гэтага часу яна падпарадкоўвалася не каралю, а ўраду. У той жа час Нацыянальнай бібліятэцы былі перададзеныя кнігі, канфіскаваныя ў кляштарах. У 1896 годзе быў завершаны новы будынак бібліятэкі на бульвары Рэкалетас, дзе размясціліся музей і архіў.

У 1936—1939 гадах, падчас Грамадзянскай вайны фонды бібліятэкі выраслі на 500 000 адзінак за кошт мноства канфіскаваных тамоў. З 1986 года ў складзе бібліятэкі з’яўляюцца спецыяльныя аддзелы: архіў газет, Іспанскі бібліяграфічны інстытут і Архіўны цэнтр дакументальных фільмаў.

З 1991 года, з мэтай пашырэння бібліятэкі быў заснаваны філіял у Алькале-дэ-Энарэсе.
## Крыніцы 
Іспанія
Катэгорыя:Бібліятэкі Іспаніі
Катэгорыя:Культура Мадрыда
Нацыянальная бібліятэка Арменіі

**Нацыянальная бібліятэка Арменіі** () — найбуйнейшая бібліятэка ў Арменіі. Член Канферэнцыі еўрапейскіх нацыянальных бібліятэк (CENL).

Годам заснавання бібліятэкі лічыцца 1832 год, калі была заснавана бібліятэка Мужчынскай гімназіі Ерэвана. З 1925 па 1990 гг. бібліятэка насіла імя дзяржаўнага дзеяча Аляксандра Мяснікяна.

У Нацыянальнай бібліятэцы захоўваюцца першая друкаваная Біблія на армянскай мове, выдадзеная у 1666 годзе ў Амстэрдаме і выдадзеная там жа праз 29 гадоў першая армянская карта.

Арменія
Катэгорыя:Бібліятэкі Арменіі
Катэгорыя:Культура Ерэвана
Іраікамічная паэма

**Іраікамічная** альбо, радзей, **героікамічная паэма** () — адзін з кшталтаў бурлескнай паэзіі эпохі класіцызму, поруч з травесціяй. У іраікамічнай паэме простыя побытавыя тэмы апісваюцца узвышанай эпічнай мовай, і на гэтай стылістычнай неадпаведнасці будуецца камічны эфект (прынцып травесціі адваротны: высокія класічныя тэмы апісваюцца зніжанай мовай).

Раннім узорам такога камічнага эфекту была антычная «Вайна жаб і мышэй». Класіцыстычны жанр іраікамічнай паэмы распрацаваны ў XVII ст. італьянскімі паэтамі Алесандра Тасоні і Франчэска Брачаліні. Пазней да яго звярталіся, у прыватнасці, Буало ў французскай літаратуры, Поўп у англійскай, Красіцкі ў польскай.

Катэгорыя:Літаратурныя жанры
Нацыянальная бібліятэка Нарвегіі

**Нацыянальная бібліятэка Нарвегіі** () — галоўная навуковая бібліятэка Нарвегіі, размешчаная ў горадзе Осла. Нацыянальная бібліятэка Нарвегіі атрымлівае абавязковы экзэмпляр усіх публікацый, якія з’яўляюцца ў друку ў Нарвегіі. Бібліятэка была заснавана ў 1988 годзе.

## Гісторыя 
Гісторыя нацыянальнай бібліятэкі Нарвегіі цесна звязана з гісторыяй самой дзяржавы, якая атрымала незалежнасць толькі ў 1905 годзе, выйшаўшы з саюза са Швецыяй. У 1815 годзе пасля аддзялення ад Даніі, функцыі нацыянальнай бібліятэкі былі прадастаўлены бібліятэцы ўніверсітэта Осла. З 1883 года пачалася публікацыя нацыянальнай бібліяграфіі.

Паўнавартасная нацыянальная бібліятэка была створаная толькі ў канцы XX стагоддзя — у 1988 годзе. Стортынг прагаласаваў за стварэнне бібліятэкі ў сталіцы краіны Осла. У 1999 годзе ўніверсітэцкая бібліятэка была перафарміравана і некаторыя аддзелы перайшлі ў падпарадкаванне да нацыянальнай бібліятэцы. 15 жніўня 2005 года было адкрыта новае памяшканне нацыянальнай бібліятэкі. У 2005 годзе ў Осла праводзіўся семдзесят першым кангрэс Міжнароднай федэрацыі бібліятэчных асацыяцый і ўстаноў.

## Фонды бібліятэкі 
* 2 900 000 кніг і часопісаў
* 135 000 карт
* 30 000 рукапісаў
* 50 000 мікрафільмаў
* 200 000 алічбаваных малюнкаў (фота)

Да найстаражытных дакументаў бібліятэкі належаць Малітоўнік з Хедмарка (XIII ст.) і збор законаў нарвежскага караля Магнуса Лагабетэ (Магнус VI) «Magnus Lagabøters Landslov» (XIV ст.). Тут захоўваюцца лісты нарвежскага пісьменніка Генрыка Ібсена, а таксама рукапісы Кнута Гамсуна і яго шлюбныя перапіскі, набытыя бібліятэкай у 2002 годзе.

Нарвегія
Катэгорыя:Бібліятэкі Нарвегіі
Катэгорыя:Осла
Нацыянальная бібліятэка Мальты

**Нацыянальная бібліятэка Мальты** (, ) — галоўная бібліятэка Мальты, размешчана ў горадзе Валета.

## Гісторыя 
Калекцыя нацыянальнай бібліятэкі Мальты была заснавана ордэнам гаспітальераў ў XIV стагоддзі. Найстаражытныя фонды паходзяць з бібліятэк крыжакоў, якія перайшлі да ордэна паводле дэкрэта 1555 года. У 1766 годзе фонды бібліятэкі папоўніліся унікальнымі выданнямі, калі сюды была перададзена прыватная бібліятэка вялікага магістра Мальтыйскага ордэна Жана Луі Герэн дэ Тэнсена, якая складалася з 9700 тамоў.

У часы панавання англічан, 4 ліпеня 1812 года бібліятэка пераехала ў новае памяшканне. З 1925 года ўведзена правіла абавязковага асобніка, надрукаванага на Мальце. З 1976 года бібліятэка афіцыйна атрымала статус нацыянальнай.

Бібліятэка друкуе нацыянальную бібліяграфію ўсіх публікацый на Мальце.

Мальта
Катэгорыя:Культура Мальты
Катэгорыя:Валета
Контыялахты

: *Пра пасёлак у Карэліі (Расія) гл. Контыялахты (Карэлія)*

**Контыялахты**, таксама **Кантыялахці** () — абшчына ў правінцыі Паўночная Карэлія (Фінляндыя). Непадалёк знаходзіцца нацыянальны парк Колі.

## Назва 
У перакладзе з фінскай мовы назва пасёлка азначае «Мядзведжы заліў».

## Насельніцтва 
## Спорт 
]]
За некалькі кіламетраў на поўдзень ад горада размешчаны лыжны стадыён, на якім праводзяцца этапы Кубка свету па біятлоне. На спартыўнай арэне маюцца месцы для 10 тысяч гледачоў. Астуджальныя ўстаноўкі дазваляюць утрымліваць лыжную трасу даўжынёй 1,5 км пачынаючы з кастрычніка, калі яшчэ няма паўнавартаснага снежнага покрыва.

Таксама Контыялахты прымаў чэмпіянат свету па біятлоне ў 1999 і 2015 гадах.

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт 
Катэгорыя:Населеныя пункты паводле алфавіта
Катэгорыя:Населеныя пункты Фінляндыі
Зярвінас

**Зярвінас** () — вёска ў паўднёвай Літве, у Варэнскім раёне Алітускага павета, за 8 км на паўночны ўсход ад Марцінконіса, за 16 км на паўднёвы захад ад Варэны.

## Агульная характарыстыка 
Зярвінас размешчана берагах ракі Ула і яе прытока Павільніса, з усіх бакоў акружаная Дайнаўскім лесам і ўключана ў тэрыторыю Дзукійскага нацыянальнага парку.

Зярвінас — архітэктурны помнік дзяржаўнага значэння, складаецца з 48 сядзіб, з якіх 8 з’яўляліся этнаграфічнымі. У цяперашні час налічваецца 11 ахоўных сядзіб з 35 будынкамі, прызнанымі помнікамі канца XVIII — пачатку XX стагоддзяў.

Захавалася традыцыйная драўляная архітэктура і агульны план, які сфармаваўся ў XVIII стагоддзі. Тут маюцца таксама вялікія драўляныя крыжы, хвоі з дупламі (раней выкарыстоўваліся для пчалярства), могілкі, месца неалітычнай стаянкі.

Праз вёску праходзіць чыгунка Вільнюс — Марцінконіс (былая частка лініі Санкт-Пецярбург-Балтыйскі — Варшава-Усходняя, разарванай пасля дэмантажу ўчастка Марцінконіс — Узбярэж), па якой ездзіць прыгарадны дызель-цягнік Вільнюс — Марцінконіс.

## Гісторыя 
Вёска згадваецца з 1742 года. У 1869 годзе было 17 сядзіб. У перыяд паміж Першай і Другой сусветнай войнамі мястэчка было на тэрыторыі спачатку Сярэдняй Літвы (1920—1922), затым Польскай Рэспублікі. У савецкі час у вёсцы працавала пачатковая школа. Тут жыў і працаваў пісьменнік Юозас Апуціс. У вёсцы здымаліся фільмы «Ніхто не хацеў паміраць» (1965) і «Факт» (1981).

## Насельніцтва 
У 1798 годзе было 104 жыхары, у 1858 годзе — 133, у 1921 годзе — 235. Паводле перапісу насельніцтва 1959 года ў вёсцы налічвалася 190 чалавек, у 1970 годзе — 186 чалавек, у 1989 годзе — 103, у 2011 годзе насельніцтва складала 47 чалавек, у 2013 годзе — 50 жыхароў.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
*
Уладзімір Мікалаевіч Ператц

**Уладзімір Мікалаевіч Пе́ратц** (; 2 (14) сакавіка 1870—24 верасня 1935) — рускі філолаг, гісторык літаратуры. Зрабіў вялікі ўнёсак у даследаванне старой украінскай і беларускай літаратуры, у прыватнасці, упершыню апублікаваў «Камедыю» Каятана Марашэўскага.

## Біяграфія 
Уладзімір Ператц нарадзіўся ў Санкт-Пецярбургу, скончыў Санкт-Пецярбургскі ўніверсітэт (1893). Быў прафесарам у Кіеве (з 1903), пасля ў Саратаве (1914—1917). У 1934 арыштаваны ў Ленінградзе па «справе славістаў», выключаны з Акадэміі Навук і высланы на тры гады ў Саратаў. Памёр у ссылцы ў наступным годзе. Рэабілітаваны ў 1957.

## Літаратура 
* Шаповал, А. Володимир Миколайович Перетц як вчений-українознавець, дослідник рукописної та книжкової спадщини у світлі епістолярних джерел : монографія. Київ : НБУВ, НАН України, 2020. 596 с.
* Шаповал А. І. Переслідування академіка В. М. Перетца та критика його філологічної школи на початку 1930-х років (за архівними документами). Рукописна та книжкова спадщина України. Київ, 2020. Вип. 25. С. 52–68. DOI: 10.15407/rksu.25.052
* Шаповал А. Шлях В. М. Перетца до Університету святого Володимира в Києві: епістолярний дискурс (до 150-річчя від дня народження вченого). Київські історичні студії: науковий журнал. Київ, 2020. № 1 (10). С. 134—142. DOI: 10.28925/2524-0757.2020.1.18
Ратынца

**Раты́нца** — рака ў Дзяржынскім і Валожынскім раёнах Мінскай вобласці, левы прыток ракі Іслач (басейн Нёмана). Даўжыня 8 км. Пачынаецца каля вёскі Мянькі, цячэ ў межах Мінскага ўзвышша, упадае ў Іслач за 1,5 км на паўночны захад ад вёскі Пярэжары.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Прытокі Іслачы
Катэгорыя:Рэкі Дзяржынскага раёна
Катэгорыя:Рэкі Валожынскага раёна
Франчэска Брачаліні

**Франчэска Брачаліні** (; 26 лістапада 1566–31 жніўня 1645) — італьянскі паэт, найбольш вядомы іраікамічнай паэмай «Насмешка з багоў» (*Lo scherno degli dei*). Карыстаўся заступніцвам папы Урбана VIII.

Катэгорыя:Паэты Італіі
Бярозавы Старык

**Бяро́завы Стары́к** — возера ў Нараўлянскім раёне Гомельскай вобласці Беларусі ў басейне ракі Прыпяць, прыкладна за 6 км у напрамку на паўднёвы ўсход ад горада Нароўля, за 3 км на ўсход ад вёскі Канатоп.

Плошча паверхні возера 0,28 км². Даўжыня 3,85 км, найбольшая шырыня 0,12 км. Катлавіна возера старычнага тыпу, на пойме ракі Прыпяць, моцна выцягнутая і выгнутая ў форме сярпа. Берагі высокія. Паўночны бераг забалочаны. Пратокамі возера злучаецца з ракой Прыпяць

## Літаратура 
* 
* 
* Ліст карты М-35-12. Выданне 1989 г. Стан мясцовасці на 1986 г.

## Спасылкі 
* *Иванов-Смоленский В. Г.* Все озёра Беларуси. Популярная иллюстрированная энциклопедия. Т. 1.

Катэгорыя:Азёры Нараўлянскага раёна
Катэгорыя:Басейн Прыпяці
Андрычград

**Андрычград** (, што азначае «*горад Андрыча*») — горадабудаўнічы праект («горад у горадзе»), размешчаны ў Вішаградзе, Рэспубліка Сербская, Боснія і Герцагавіна. Пабудаваны пад кіраўніцтвам і пры фінансавым удзеле рэжысёра Эміра Кустурыцы. Горад прысвечаны югаслаўскаму пісьменніку Іва Андрычу, лаўрэату Нобелеўскай прэміі.

## Гісторыя 
Будаўніцтва Андрычграда, таксама вядомага як **Каменград** пачаліся 28 чэрвеня 2011 года. Ён быў афіцыйна адкрыты 28 чэрвеня 2014 г. у дзень 100-годдзя забойства эрцгерцага Фердынанда Гаўрылай Прынцыпам. Выдаткі на будаўніцтва склалі амаль 15 мільёнаў еўра.

Андрычград размешчаны на правым беразе Дрыны побач з Вішаградскім мостам, які ўваходзіць у спіс Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА, і распасціраецца ад моста да вусця ракі Рзава. Пасля этнавёскі Дрвенград у Сербіі, гэта другі пасёлак, створаны Кустурыцай з нуля. Андрычград знаходзіцца менш чым у 20 км на захад ад Дрвенграда.

Горад займае плошчу больш за 1,7 га. Там ёсць гарадскі муніцыпалітэт, крамы, гасцініцы, тэатр, дом-музей Іва Андрыча, гуманітарны інстытут, храм Святога князя Лазара, рынак, кафэ і рэстараны, бібліятэка, мастацкая галерэя, кінатэатр, невялікая прыстань. Помнік мае вышыню 2,4 м і быў адкрыты на Відавдан 28 чэрвеня 2012 года падчас цырымоніі, прысвечанай гадавіне пачатку будаўніцтва Андрычграда. Помнік быў створаны ў адказ на знос бюста Іва Андрыча ў Вішаградзе ў 1991 годзе мусульманскімі экстрэмістамі.

**Помнік Пятру II Петравічу Негашу** усталяваны на плошчы перад храмам Святога князя Лазара. Адкрыты 29 лістапада 2013 года. З'яўляецца копіяй помнікаў у Падгорыцы і Бялградзе.

## Ганаровыя грамадзяне 
Ганаровыя грамадзяне Андрычграда — гэта людзі, якім былі ўручаны ключы ад горада. Імі з'яўляюцца:
* Міларад Додзік, прэзідэнт Рэспублікі Сербскай
* Вук Ярэміч, старшыня на 67-й сесіі Генеральнай Асамблеі ААН
* Мація Бечкавіч, пісьменнік
* Новак Джокавіч, тэнісіст

## Галерэя 

Файл:Andricgrad.jpg|Галоўная плошча Андрычграда
Файл:Andricgrad during opening ceremony.jpg|Цырымонія адкрыцця 28 чэрвеня 2014
Файл:Andricgrad street.JPG|Галоўная вуліца Андрычграда
Файл:Andricgrad main square.jpg|Плошча ў Андрычградзе
Файл:Vizantija - Andrićgrad.jpg|Сярэднявечная сербская архітэктура
Файл:Turski trg - Andrićgrad.jpg|Усходняя архітэктура
Файл:Andricgrad at night.jpg|Андрычград ноччу
Файл:Spomenik Petru II Petroviću Njegosu, Andricgrad.JPG|Помнік Петру II Петравічу
Файл:Crkva svetog kneza Lazara.jpg|Турыстычная лодка
Файл:Editing Wikipedia Workshop in Visegrad - 14.JPG|Насценны роспіс
Файл:CRKVA POSVEĆENA SVETOM LAZARU.jpg|Плошча Петра II Петравіча

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Славутасці Босніі і Герцагавіны
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Босніі і Герцагавіны
Катэгорыя:Культура Рэспублікі Сербскай
Катэгорыя:Вішаград
Андрычаў інстытут

**Андрычаў інстытут** () — элітны інстытут грамадскіх навук, мастацтва і літаратуры, адкрыты ў горадзе Андрычград (Рэспубліка Сербская, Боснія і Герцагавіна) 28 чэрвеня 2013 года. Атрымаў імя ў гонар легендарнага югаслаўскага пісьменніка Іва Андрыча. Інстытут функцыянуе як бюджэтная ўстанова на сродкі Рэспублікі Сербскай і Сербіі.

Дырэктарам інстытута з'яўляецца рэжысёр Эмір Кустурыца. У камітэт кіравання ўваходзяць Алег Айрапетаў, Святазар Раяк, Міраслаў Перышыч, Пяро Сіміч, Іван Абрадавіч. У складзе інстытута ёсць ўласная бібліятэка.

## Структура 
Інстытут быў зарэгістраваны ва Усходнім Сараева акруговым судом 20 чэрвеня 2013 года. У складзе інстытута дзейнічаюць:
* Аддзяленне гісторыі
* Аддзяленне літаратуры
* Аддзяленне ўсходазнаўства
* Аддзяленне кінематографа
* Аддзяленне сродкаў масавай інфармацыі
З 1 снежня 2014 года дзейнічае Міжнародны навуковы камітэт Аддзялення гісторыі; спецыяльна была заснаваная праграма мерапрыемстваў інстытута, прысвечаных пачатку Першай сусветнай вайны. Навуковы камітэт вызначае тэмы і змест нумароў штомесячнага часопіса «Историјске свеске». Усе выпускі ў электроннай форме даступныя на сайце Андрычава інстытута. Аддзяленнем сродкаў масавай інфармацыі выпускаецца часопіс «Іскра».

## Узнагароды 
Інстытут уручае з 2016 года прэмію імя Іва Андрыча за лепшы раман і сукупную літаратурную дзейнасць.
* У 2016 годзе лаўрэатамі прэміі сталі Уладзімір Кецманавіч за раман «Усама» і Матия Бечкавіч за сукупную літаратурную дзейнасць і кнігу «Тры паэмы».
* У 2017 годзе лаўрэатамі прэміі сталі Душан Ковачэвіч за сукупную літаратурную дзейнасць і драму «Гіпноз адной любові», а таксама Захар Прылепін за раман «Прыстанак» і зборнік «Сем жыццяў».

## Галерэя 

File:Ivo Andrić Institute, Višegrad 01.JPG|
File:Ivo Andrić Institute, Višegrad 02.JPG|

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт 

Катэгорыя:Культура Рэспублікі Сербскай
Катэгорыя:Вішаград
Ігнацы Красіцкі

**Ігнацы Блажэй Францішак Красіцкі** (, 3 лютага 1735 — 14 сакавіка 1801) — польскі рэлігійны дзеяч і паэт, біскуп вармінскі з 1767, архібіскуп гнезненскі з 1795, адзін з найбуйнейшых прадстаўнікоў польскага Асветніцтва.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў збяднелай магнацкай сям’і. У 1743—1750 гадах Красіцкі вучыўся ў езуіцкім калегіуме ў Львове. 1 мая 1751 г. Паступіў у семінарыю пры касцёле св. Крыжа ў Варшаве. Быў пахаваны ў кафедральным саборы ў Берліне.

Аўтар шматлікіх твораў, разнастайных паводле жанру і тэматыкі. Вядомы як аўтар гераічна-камічных паэмаў «Мышаіда» (Myszeida, 1775), «Манахамахія» (Monachomachia, 1778), «Антыманахамахія» (Antymonachomachia, 1779). Напісаў першы польскі раман «Прыгоды Мікалая Дасвядчыньскага» (Mikołaja Doświadczyńskiego przypadki, 1776). Таксама напісаў некалькі камедый, у якіх часткова пераймаў Мальера.

Некаторыя творы Красіцкага былі вядомымі ва ўсёй еўрапейскай літаратуры і былі перакладзены на шмат моў (лацінскую, французскую, нямецкую, італьянскую, рускую, чэшскую, харвацкую, славенскую і венгерскую). У 1767 годзе быў узнагароджаны ордэнам Святога Станіслава, а пасля ў 1774 годзе ордэнам Белага Арла.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Красіцкія
Катэгорыя:Біскупы вармінскія
Катэгорыя:Архібіскупы гнезненскія
Катэгорыя:Паэты Польшчы
Катэгорыя:Члены Прускай акадэміі навук
Катэгорыя:Канфедэраты Чатырохгадовага сойма
Катэгорыя:Прымасы Польшчы
Катэгорыя:Сенатары Рэчы Паспалітай
Батрахаміямахія

**Батрахаміямахія** (, «вайна жаб і мышэй») — антычная паэма, пародыя на Іліяду. У Старажытным Рыме аўтарам лічылі самога Гамера, але ў цяперашні час пераважае думка, што паэма была створаная ў часы Аляксандра Македонскага. У паэме апісваецца разлад паміж плямёнамі мышэй і жаб, які пераходзіць у аднадзённую вайну. Мышы перамагаюць, і толькі умяшанне багоў ратуе жаб ад поўнага вынішчэння.

## Гл. таксама 
* Іраікамічная паэма

Катэгорыя:Літаратурная пародыя
Катэгорыя:Эпічныя паэмы
Катэгорыя:Паэзія Старажытнай Грэцыі
Катэгорыя:Гамер
Бурлеска (літаратура)

Бурле́ска (, , ад  — жарт) — кшталт камічнай паэзіі, які сфармаваўся ў эпоху Адраджэння. Камічны эфект бурлеска будуецца на стылістычнай неадпаведнасці тэксту тэме: узвышаныя класічныя сюжэты пераказваюцца простамоўнымі выразамі і напаўняюцца штодзённымі побытавымі дэталямі (травесція), альбо, наадварот, нейкая малазначная падзея апісваецца мовай эпічнай паэзіі (іраікамічная паэма).

Правобразам бурлескавай паэзіі была антычная «Батрахаміямахія» («Вайна жаб і мышэй»). У эпоху Адраджэння бурлеск з'явіўся найперш у Італіі, дзе з жанрам звязаныя імёны Франчэска Берні, Алесандра Тасоні і Франчэска Брачаліні.

У беларускай літаратуры да бурлескаў адносяцца Энеіда навыварат і Тарас на Парнасе.

## Літаратура 
* *Рагойша В. П.* Бурле́ска // Літаратуразнаўчы слоўнік: Тэрміны і паняцці. — Мінск, 2009. — С. 31.
* 
* *Семёнов В. Б.* Бурле́ск // Ли­те­ра­тур­ная эн­цик­ло­пе­дия тер­ми­нов и по­ня­тий / ред­кол. : А. Н. Ни­ко­лю­кин (гл. ред.) [и др.] ; РАН, Ин-т на­уч. ин­форм. по об­ществ. на­у­кам. — М.: Ин­тел­вак, 2001. — С. 101—103. — 1596 с. — Имен. указ.: с. 1277—1483. — Предм. указ.: с. 1484—1595. — ISBN 5-93264-026-Х.

Катэгорыя:Літаратурныя жанры
Тургенеўка (Іркуцкая вобласць)

**Тургенеўка** () — вёска ў Баяндаеўскім раёне Іркуцкай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр муніцыпальнага ўтварэння «Тургенеўка». Знаходзіцца прыкладна за 12 км на ўсход ад раённага цэнтра.

## Насельніцтва 
Па дадзеных Усерасійскага перапісу, у 2010 годзе ў вёсцы пражывала 505 чалавек (251 мужчына і 254 жанчын). Населены пункт заснаваны перасяленцамі з Беларусі, аднак у перапісах насельніцтва большасць беларусаў паказваюць сваю нацыянальнасць як рускія. Некалькі дзясяткаў чалавек ведаюць беларускую мову і прытрымліваюцца беларускіх традыцый.

## Гісторыя 
Вёска была заснавана ў 1909 годзе перасяленцамі з Пружанскага павета Гродзенскай губерні. З 1909 па 1911 пасельшча называлі Буда, а першыя перасяленцы жылі ў часовых намётах. Вёска аформілася і атрымала назву ў 1911 годзе. 

У 2002 годзе ў вёсцы адкрыты гісторыка-этнаграфічны музей, у экспазіцыі якога прадсталены быт беларускіх перасяленцаў у пачатку мінулага стагоддзя.

Катэгорыя:Населеныя пункты Баяндаеўскага раёна
Катэгорыя:Населеныя пункты з беларускім насельніцтвам у Расіі
Тэлеграфны завулак (Мінск)

**Тэлеграфны завулак**  — завулак у Ленінскім раёне Мінска. Знаходзіцца паміж вул. Рыбалкі і Нахімава. На гэтым завулку знаходзіцца толькі адзін дом (№3).

Катэгорыя:Вуліцы Мінска
Катэгорыя:Ленінскі раён (Мінск)
Планёрная вуліца (Мінск)

**Планерная вуліца** — вуліца ў Ленінскім раёне Мінска. Звязвае вул. Судмаліса з Партызанскім пр.

## Славутасці 
* Сляпянскае вадасховішча, якое цягнецца ўздоўж вуліцы.
* Антонаўскі парк.

## Спасылкі 
* Планерная вуліца на maps.tut.by

Катэгорыя:Вуліцы Мінска
Катэгорыя:Ленінскі раён (Мінск)
Тэрэнс Малік

**Тэ́рэнс Фрэ́дэрык Ма́лік** (, нар. ) — амерыканскі кінарэжысёр, сцэнарыст і прадзюсар. Двухразовы лаўрэат Канскага кінафестывалю, узнагароджаны прызам за рэжысуру за фільм «*Райскія дні*» і «*Залатой пальмавай галінай*» за фільм «*Дрэва жыцця*», уладальнік прэміі «*Залаты мядзведзь*» Берлінскага кінафестывалю за фільм «*Тонкая чырвоная лінія*», трохразовы намінант на прэмію «*Оскар*» за фільмы «*Тонкая чырвоная лінія*» і «*Дрэва жыцця*».

## Фільмаграфія 
## Узнагароды 
## Зноскі 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Члены Амерыканскай акадэміі мастацтваў і навук
Катэгорыя:Выпускнікі Гарварда
Катэгорыя:Выкладчыкі Масачусецкага тэхналагічнага інстытута
Прылукы

**Пры́лукы** (), або **Пры́лукі** () — горад у Чарнігаўскай вобласці Украіны, адміністрацыйны цэнтр Прылуцкага раёна.

## Насельніцтва 
1999 года ў грамадскай вытворчасці было занята 34,9 тыс. чал., што складае 49,4% ад усяго насельніцтва. Размеркаваны працоўныя рэсурсы наступным чынам: у прамысловасці занята 10,1 тыс. чал.; у будаўніцтве 1,3 тыс. чал.; у галінах невытворчай сферы 14,5 тыс. чал.
Нацыянальны склад г. Прылукы (2001):
 украінцы — 92,3 % рускія — 6,5 % беларусы — 0,3 %.

### Колькасць 
### Мова 
## Геаграфія 
Размешчаны на рацэ Удай. Адлегласць да Чарнігава па чыгунцы — 148 км, па аўтадарогах — 155 км. Адлегласць да Кіева па чыгунцы — 191 км, па аўтадарогах — 147 км.

## Адміністрацыйны падзел 
Горад умоўна падзяляецца на 17 мікрараёнаў.

## Вядомыя асобы 
* Аляксандр Рыгоравіч Коган (нар. 1929) — спецыяліст у галіне тэхналогіі тэкстыльных матэрыялаў.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт г. Прылукы 

Катэгорыя:Гарады Чарнігаўскай вобласці
Босанская Краіна

mini|thumb|right|Босанская Краіна
**Босанская Краіна** альбо **Баснійская Краіна** (, ) — гісторыка-геаграфічны рэгіён на паўночным захадзе Босніі і Герцагавіны са свамі гістарычнымі, эканамічнымі і культурнымі адметнасцямі, размешчаны між трыма рэкамі — Уна, Сава, Врбас. 

Самы вялікі горад і гістарычны цэнтр Краіны — Баня-Лука. Астатнія гарады і абшчыны ў Босанскай Краіне — Біхач, Санскі-Мост, Прыедар, Вяліка-Кладуша, Бужым, Цазін, Босанска-Градзішка, Босанска-Дубіца, Нові, Босанска-Крупа, Крупа-на-Уні, Ключ, Босанскі-Петравац, Петравац, Котар-Вараш, Мрконіч-Град, Шыпава, Дрвар, Босанска-Грахава, Скендэр-Вакуф, Лакташы, Чалінац. Зараз Босанская Краіна не ўтварае адзінага цэлага ў адміністрацыйна-палітычным сэнсе і падзелена паміж Рэспублікай Сербскай і Федэрацыяй Босніі і Герцагавіны.

[mini|thumb|right|Будынак Градскай Управы ў [Баня-Лука|Баня-Луцы]]

Катэгорыя:Геаграфія Босніі і Герцагавіны
Цімошышча

**Цімо́шышча, Чумакі** — возера ў Калінкавіцкім раёне Гомельскай вобласці Беларусі ў басейне ракі Прыпяць, за 16 км у напрамку на паўднёвы ўсход ад горада Калінкавічы, за 1,4 км на поўдзень ад вёскі Пеніца, прыкладна за 2 км на паўночны захад ад вёскі Шарэйкі.

Плошча паверхні возера 0,2 км². Даўжыня 1,37 км, найбольшая шырыня 0,3 км. Даўжыня берагавой лініі 2,8 км. Катлавіна возера выцягнутая ў напрамку з паўночнага захаду на паўднёвы ўсход. Схілы катлавіны невыразныя. У паўднёва-ўсходняй частцы злучаецца пратокай з возерам Дворышча, у паўночна-заходняй частцы з сеткай меліярацыйных каналаў і ракой Закованка (прыток Прыпяці).

У возеры водзяцца шчупак, лешч, акунь, карась, плотка, лінь і іншыя віды рыб.

## Літаратура 
*  — С. 275.
* 
* 
* Ліст карты N-35-143. Выданне 1976 г.

## Спасылкі 
* Морфометрические параметры озёр Гомельской области // Справочник «Водные объекты Республики Беларусь» 
* *Иванов-Смоленский В. Г.* Все озёра Беларуси. Популярная иллюстрированная энциклопедия. Т. 5.

Катэгорыя:Азёры Калінкавіцкага раёна
Катэгорыя:Басейн Прыпяці
Духаўшчына (Іркуцкая вобласць)

**Духаўшчына** () — вёска ў Баяндаеўскім раёне Іркуцкай вобласці Расіі.

Катэгорыя:Населеныя пункты Баяндаеўскага раёна
Духаўшчына (значэнні)

**Духаўшчына** — назва населеных пунктаў у Расіі:

* Духаўшчына — горад, адміністрацыйны цэнтр Духаўшчынскага раёна Смаленскай вобласці.
* Духаўшчына — вёска ў Баяндаеўскім раёне Іркуцкай вобласці.
Японія ў Першай сусветнай вайне

Японія прыняла ўдзел у Першай сусветнай вайне з 1914 па 1918 г. у саюзе з Антантай і грала важную ролю ў забеспячэнні бяспекі марскіх шляхоў у заходняй частцы Ціхага акіяна і ў Індыйскім акіяне супраць Імператарскага германскага флоту.

Японская армія была пабудавана па прускаму ўзору і навучаная германскімі афіцэрамі; японскі флот ствараўся з дапамогай Вялікабрытаніі і навучаўся на англійскі манер. Усё гэта служыла крыніцай пастаянных спрэчак у японскім кіраўніцтве. Сярэдні японец ж пры гэтым наогул не разумеў, навошта трэба ваяваць: у Японіі ніхто не адчуваў ніякай пагрозы з боку Германіі. Таму японскі ўрад, падтрымліваючы Антанту, імкнулася не даваць грамадскасці занадта шмат інфармацыі пра вайну. Брытанскі афіцэр Малькольм Кенэдзі, які наведаў японскую глыбінку, быў здзіўлены тым, што вяскоўцы, з якімі ён гутарыў, нават не падазравалі, што іх краіна вядзе вайну.

## Гл. таксама 
* Японскія інструктары-артылерысты ў Расіі
Нуху-Нур

**Нуху-Нур** () — вёска ў Баяндаеўскім раёне Іркуцкай вобласці Расіі. Знаходзіцца прыкладна за 14 км на паўночны захад ад раённага цэнтра.

Катэгорыя:Населеныя пункты Баяндаеўскага раёна
Тухум (Іркуцкая вобласць)

**Тухум** (,  — *«нізіна»*) — вёска ў Баяндаеўскім раёне Іркуцкай вобласці Расіі.  Знаходзіцца прыкладна за 12 км на ўсход ад раённага цэнтра.

Катэгорыя:Населеныя пункты Баяндаеўскага раёна
Чаркізаўская (станцыя метро)

**«Чаркізаўская»** — станцыя Маскоўскага метрапалітэна на Сакольніцкай лініі. Размешчана паміж станцыямі «Бульвар Ракасоўскага» і «Праабражэнская плошча». Знаходзіцца ў раёне Праабражэнскае Усходняй адміністрацыйнай акругі Масквы.

## Гісторыя і паходжанне назвы 
Станцыя адкрыта 1 жніўня 1990 года, супольна са станцыяй «Вуліца Падбельскага» (пераназвана ў 2014 годзе ў «Бульвар Ракасоўскага»), у складзе пляцоўкі «Праабражэнская плошча» — «Вуліца Падбельскага», пасля ўводу ў эксплуатацыю якога ў Маскоўскім метрапалітэне стала 143 станцыі.

Названа па сяле Чаркізава, якое ў 1917 годзе ўвайшло ў мяжу Масквы. Сяло вядома з 1378 года і атрымала назва па імі выхадца з Залатой Арды царэвіча Сяркіза (Чаркіза), якому яно было падаравана пры хрышчэнні і паступленні на службу да вялікага князя Дзмітрыя Данскога, у ліку некалькіх угоддзяў у наваколлі Масквы (назва Чаркізава атрымалі чатыры розных паселішчы, іх часта змешваюць). З 1960-х гадоў Чаркізава стала раёнам масавай жылой забудовы, аднак у ім дагэтуль часткова захаваліся старыя цагляныя пабудовы.

## Вестыбюлі і перасадкі 
Даступная перасадка на Маскоўскае цэнтральнае кольца праз паўднёвы вестыбюль. Ён выходзіць на Вялікую Чаркізаўскую вуліцу; праз яго праходзіць асноўны паток пасажыраў, бо поруч з ім размешчаны стадыён «Лакаматыў» і гандлёвыя рады «Чаркізаўскі пасаж» (раней тамсама знаходзіўся Чаркізаўскі рынак, зачынены ў 2009 годзе). Паўночны выхад вядзе да паўночнага заезду на тэрыторыю стадыёна «Лакаматыў».

MCC 26LOCO 6619 ENTR.jpg|Сумешчаны вестыбюль станцыі Чаркізаўская і пр.п. 
MCC 26LOCO 6617 HALL.jpg|Касы ў вестыбюлі і эскалатары пераходу да пр.п. 
Указатель выхода и перехода на МЦК станция Черкизовская.jpg|Паказальнік выйсця і пераходу на пр.п. ,5 лютага 2017

Катэгорыя:Станцыі Маскоўскага метрапалітэна
Катэгорыя:Праабражэнскае
Ёлкі (фільм)

**«Ёлкі»** — кінаальманах прадзюсара Цімура Бекмамбетава, які выйшаў у пракат 16 снежня 2010 года. Фільм складаецца са знятых шасцю рэжысёрамі 8 навэл, звязаных між сабой і якія адбываюцца 31 снежня ў 11 расійскіх гарадах.

Фільм выйшаў на DVD 13 студзеня 2011 года.

## Сюжэт 
Падзеі навагодняй камедыі адбываюцца ў 11 гарадах: Якуцку, Маскве, Калінінградзе, Пярмі, Уфе, Баўлах (Татарстан), Казані, Екацерынбургу, Краснаярске, Новасібірску і Санкт-Пецярбургу. Героі фільма — таксіст і поп-дзіва; бізнесмен і акцёр; сноубордзіст і лыжнік; студэнт і пенсіянерка; пажарны і дырэктрыса; злодзей і міліцыянер; гастарбайтар і прэзідэнт Расіі. Усё яны апынаюцца ў самы пярэдадзень Новага года ў няпростых сітуацыях, выйсці з якой ім паможа цуд ці тэорыя шасці рукапацісканняў, згодна якой кожны з людзей на Зямлі ведае іншага цераз пяць знаёмых.

## Прокат 
Прэм’ера ў Расіі адбылася 16 снежня 2010 года. За першы ўік-энд (16—19 снежня 2010 года) карціна сабрала 209 мільёнаў рублёў (6,8 мільёнаў долараў), стаўшы лідарам расійскага кінапракату. Усяго фільм сабраў 701 млн руб.

## Спасылкі 
*  (англ.)   
* Фільм «Ёлки» на сайте «Роскино» 

Катэгорыя:Фільмы Расіі 2010 года
Катэгорыя:Кінакамедыі 2010 года
Катэгорыя:Кінакамедыі Расіі
Малан (Іркуцкая вобласць)

**Малан** — вёска ў Баяндаеўскім раёне Іркуцкай вобласці Расіі.  

## Геаграфія 
Знаходзіць прыкладна за 47 км на ўсход ад раённага цэнтра.

Па дадзеных Усерасійскага перапісу, у 2010 годзе ў вёсцы пражывала 28 чалавек (11 мужчын і 17 жанчын)

Катэгорыя:Населеныя пункты Баяндаеўскага раёна
Баяндай (Іркуцкая вобласць)

**Баяндай** (, бур. *баян* — багач, багацтва, багаты, *дайда* — зямля, абшары; *багаты край*, *багатая зямля*) — сяло ва Усць-Ардынскай Бурацкай акрузе Іркуцкай вобласці, адміністрацыйны цэнтр Баяндаеўскага раёна. Утварае сельскае паселішча «Баяндай».

## Назва 
Як мяркуецца, мясцовасць названа па імені Баяндая — родапачынальніка бурат баяндаеўскага роду эхірыцкага племя.
## Насельніцтва 
## Вытворчасць 
Пачынаючы з 1990-х гадоў вытворчасць лёгкай і цяжкай прамысловасці ў пасёлку рэзка скарацілася, перайшло ў крызісны стан, з якога паступова пачало выхадзіць у канцы 2000-х гадоў. Асноўным відам дзейнасці з’яўляецца сельская гаспадарка — вырошчванне на гатэлем буйной рагатай жывёлы, коней, свіней.

## Спасылкі 
* Баяндай 

Катэгорыя:Населеныя пункты Баяндаеўскага раёна
Курэнас

**Курэнас** (, ) — парусная драўляная рыбацкая пласкадонная лодка, якая выкарыстоўвалася ў Куршскім заліе да другой паловы XX веку. Даўжыня курэнаса магла дасягаць чатырнаццаці метраў. Лодкі былі пласкадоннымі, а іх асадку складала прыкладна сорак сантыметраў. Гэтыя характарыстыкі тлумачацца асаблівасцямі мелкаводнага Куршскага заліва. Курэнасы будаваліся з дуба.

## Куршскія вымпелы 
]]
Цікавай асаблівасцю курэнасаў былі гэтак званыя «куршскія вымпелы» (), якія умацоўваюцца на адзінай мачце флюгеры. У кожнай вёскі быў свой флюгер. Гэтыя знакі былі у 1844 годзе рыбалоўным інспектарам Эрнстам Вільгельмам Беербамам у мэтах спрашчэнні кантролю над выконваннем правідлаў рыбалоўства. Паступова рыбакі сталі прыкрашваць флюгеры-вымпелы разнымі ўпрыгожваннямі. К пачатку дваццатага веку куршскія флюгеры сталі турыстычным сувенірам. 

## Сучасныя курэнасы 
Курэнасы зніклі пасля Другой Сусветнай вайны, але ў пачатку XXI ст. музеі Клайпеды (Літва) і Калінінграда адрадзілі гэтыя судны. Першым стаў курэнас, пабудаваны Марскім музеем Клайпеды і спушчаны на ваду 11 ліпеня 2001 года. У адпаведнасці з традыцыяй ён атрымаў абазначэнне SUD-1 (ад Suderspitze, нямецкай назвы вёскі, на месцы якой цяпер знаходзіцца марскі музей).

Катэгорыя:Культура Літвы
Катэгорыя:Рыбалоўныя судны
Авеццана

**Авеццана** () — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Абруца, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Л'Аквіла.

Насельніцтва складае 42500 чалавек (2017 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 408 чал./км². Займае плошчу 104,09 км². Паштовы індэкс — 67051. Тэлефонны код — 0863.

Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Апостал Варфаламей і Madonna di Pietraquaria.

13 студзеня 1915 быў разбураны землетрасеннем, а затым адноўлены.

## Дэмаграфія 
Дынаміка насельніцтва:

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.7)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.6)
ImageSize = width:600 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:50000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:5000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:1000 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
  bar:1861 text:1861
  bar:1871 text:1871
  bar:1881 text:1881
  bar:1901 text:1901
  bar:1911 text:1911
  bar:1921 text:1921
  bar:1931 text:1931
  bar:1936 text:1936
  bar:1951 text:1951
  bar:1961 text:1961
  bar:1971 text:1971
  bar:1981 text:1981
  bar:1991 text:1991
  bar:2001 text:2001
  bar:2011 text:2011
PlotData=
  color:barra width:20 align:left
  bar:1861 from:0 till:7694
  bar:1871 from:0 till:8747
  bar:1881 from:0 till:10539
  bar:1901 from:0 till:13107
  bar:1911 from:0 till:15233
  bar:1921 from:0 till:14441
  bar:1931 from:0 till:19658
  bar:1936 from:0 till:21036
  bar:1951 from:0 till:25577
  bar:1961 from:0 till:30072
  bar:1971 from:0 till:32010
  bar:1981 from:0 till:33885
  bar:1991 from:0 till:37179
  bar:2001 from:0 till:38337
  bar:2011 from:0 till:42504
PlotData=
  bar:1861 at: 7694 fontsize:S text:7.694 shift:(-8,5)
  bar:1871 at: 8747 fontsize:S text:8.747 shift:(-10,5)
  bar:1881 at: 10539 fontsize:S text:10.539 shift:(-10,5)
  bar:1901 at: 13107 fontsize:S text:13.107 shift:(-10,5)
  bar:1911 at: 15233 fontsize:S text:15.233 shift:(-10,5)
  bar:1921 at: 14441 fontsize:S text:14.441 shift:(-10,5)
  bar:1931 at: 19658 fontsize:S text:19.658 shift:(-10,5)
  bar:1936 at: 21036 fontsize:S text:21.036 shift:(-10,5)
  bar:1951 at: 25577 fontsize:S text:25.577 shift:(-10,5)
  bar:1961 at: 30072 fontsize:S text:30.072 shift:(-10,5)
  bar:1971 at: 32010 fontsize:S text:32.010 shift:(-10,5)
  bar:1981 at: 33885 fontsize:S text:33.885 shift:(-10,5)
  bar:1991 at: 37179 fontsize:S text:37.179 shift:(-10,5)
  bar:2001 at: 38337 fontsize:S text:38.337 shift:(-10,5)
  bar:2011 at: 42504 fontsize:S text:42.504 shift:(-10,5)
TextData=
  fontsize:S pos:(20,20)
  text:Па даных  ISTAT
Канстанцін Канстанцінавіч Шараў

**Канстанцін Канстанцінавіч Шараў** (,  — ) — беларускі арганіст, у 1983—2017 гадах — саліст Беларускай дзяржаўнай філармоніі.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў Мінску. Музычную адукацыю атрымліваў спачатку ў ССМШ пры БДК (1962—1972), потым (1973—1977) — у Беларускай дзяржаўнай кансерваторыі па класе фартэпіяна ў праф. І. Цвятаевай. У 1977—1981 гадах навучаўся ў класе аргана Латвійскай дзяржаўнай кансерваторыі ў прафесара Мікалая Ванадзіньша. Пасля вяртання ў Мінск прыняты салістам у БДФ, прыйшоўшы на змену Аляксандру Фісейскаму.

Пасля заканчэння кансерваторыі Канстанцін Шараў двойчы стажыраваўся ў Цюрыху ў Жана Гію, удзельнічаў у міжнародных фестывалях і конкурсах, у тым ліку ў 1982 г. атрымаў Гран-Пры на Міжнародным фестывалі «Musica Sacra» у Лодзі (Польшча).

За гады працы салістам Канстанцін Шараў рэалізаваў шмат канцэртных праграм, выканаўшы сотні манаграфічных канцэртаў. Асаблівай увагай К. Шараў дарыў французскую барочную і рамантычную музыку (Л.-Н. Клерамбо, Ж.-А. Гілен, Л. Маршан, С. Франк, А. Гільман, Ш.-М. Відор, К. Сен-Санс , Л. В’ерн). Пакуль у падпарадкаванні філармоніі быў касцёл св. Роха, дзе ў 1984 годзе быў усталяваны механічны орган фірмы Рыгер-Клос, гэта было асноўнае месца выступленняў артыста. Пасля перадачы будынка касцёла каталіцкай царкве (2006), Канстанцін Шараў стаў рэгулярна выступаць у Вялікай зале БДФ, а таксама ў касцёле Св. Сымона і Алены, дзе з’явіўся электронны арган.

Акрамя Мінску, Канстанцін Шараў канцэртаваў ва ўсіх канцэртных залах Беларусі (Полацкі Сафійскі сабор, Гродзенскі кафедральны касцёл, Віцебская філармонія, канцэртная зала і кафедральны касцёл у Пінску, касцёлы ў Магілёве, Брэсце, Паставах і іншых населеных пунктах), а таксама праводзіў замежныя гастролі (Германія, Польшча, Украіна, Малдова, Расія). Арганіст творча супрацоўнічаў з многімі вядомымі выканаўцамі: дырыжорамі, вакалістамі, інструменталістамі. Сярод іх — Аляксандр Анісімаў, Юрый Яфімаў, Юрый Цырук, Марыя Біешу, Святлана Данілюк, Таццяна Грындэнка і іншыя.

Шмат гадоў Канстанцін Шараў быў членам (клавесіністам і арганістам) ансамбля старадаўняй музыкі Кантабіле, з якім гастраляваў па Беларусі і за мяжой. Для патрэб ансамблевага музыкавання Канстанцін Шараў выканаў мноства транскрыпцый, адаптацый і рэдакцый старадаўняй музыкі. Пад яго рэдакцыяй ужо ў незалежнай Беларусі выйшла пэўная колькасць музычных твораў, якія паўсталі ў XVII—XVIII стагоддзі на тэрыторыі цяперашняй Беларусі.

Канстанціну Шараву належаць шматлікія запісы на беларускім радыё і тэлебачанні.

## Праграмы 
* Усе арганныя творы І. С. Баха
* Бах, яго сучаснікі і паслядоўнікі
* Анталогія арганнай творчасці Д. Букстэхудэ
* Партрэты кампазітараў

## Вучні 
* Расціслаў Выграненка

## Спасылкі 
* Профіль Канстанціна Шарава на сайце Белдзяржфілармоніі 
* Відэа з Канстанцінам Шаравым
* Канцэрт памяці Канстанціна Шарава 

Катэгорыя:Арганісты Беларусі
Праабражэнская плошча (станцыя метро)

**«Праабражэнская плошча»** — станцыя Маскоўскага метрапалітэна. Размешчана на Сакольніцкай лініі паміж станцыямі «Чаркізаўская» і «Сакольнікі». Знаходзіцца на тэрыторыі раёна Праабражэнскае Усходняй адміністрацыйнай акругі Масквы.

## Гісторыя і паходжанне назвы 
Станцыя адкрыта 31 снежня 1965 года пры падаўжэнні Кіраўска-Фрунзэнскай лініі (цяпер — Сакольніцкая лінія) на поўнач ад станцыі «Сакольнікі». Да 1990 года была канечнай станцыяй гэтай лініі. 75-я станцыя Маскоўскага метрапалітэна.

Названа па плошчы, на якую выходзіць. Плошча атрымаў назва ў гонар сяла Праабражэнскае, якое з'явілася ў сярэдзіне XVII стагоддзя вакол храма Ператварэння Гасподня (падарваны ў 1964 годзе, адноўлены ў 2014—2015 гадах), а ў 1864 годзе было ўлучана ў склад Масквы.

## Вестыбюлі і перасадкі 
Станцыя мае два выхады. Усходні выхад вядзе на Вялікую Чаркізаўскую вуліцу і спалучаны з падземным пераходам, які перасякае яе. Заходні выхад скіраваны ў бок Праабражэнскай вуліцы і таксама спалучаны з падземным пераходам, што перасякае Праабражэнскую плошчу.

Катэгорыя:Станцыі Маскоўскага метрапалітэна
Катэгорыя:Калонныя станцыі мелкага залажэння
Катэгорыя:Праабражэнскае
Святошын (станцыя метро)

**«Святошын»** (, ) — 14-я станцыя Кіеўскага метрапалітэна. Размешчана на Святошынска-Броварскай лініі, між станцыямі «Ніўкі» і «Жытомірская». Побач знаходзіцца авіязавод «Авіянт» і завод «АТЭК» (былы «Чырвоны экскаватар»).

## Гісторыя 
Адкрыта 5 лістапада 1971 года пад назвай «Святошына». Цяперашняя назва — з 1991 года, ад размешчанай непадалёк гістарычнай мясцовасці Святошын. Пасажырапаток — 36,8 тыс. чал./суткі.

У 2018-19 гады быў праведзены капітальны рамонт станцыі.

## Выявы 
**Станцыя да рэканструкцыі**

File:Svyatoshyn metro station Kiev 2010 02.jpg|Від у бок усходняга вестыбюля
File:Svyatoshyn metro station Kiev 2010 03.jpg|Пасадачная платформа
File:Svyatoshyn metro station Kiev 2010 04.jpg|Арнамент на пуцявой сцяне
File:Svyatoshyn metro station Kiev 2010 05.jpg|Назва на пуцявой сцяне 

**Станцыя пасля рэканструкцыі**

File:Svyatoshyn Station 2023.jpg

## Рэжым работы 
Адкрыццё — 5:36, закрыццё — 0:07.

Адпраўленне першага цягніка ў кірунку:
* ст. «Лясная» — 5:40
* ст. «Акадэмгарадок» — 6:09

Адпраўленне апошняга цягніка ў кірунку:
* ст. «Лясная» — 0:10
* ст. «Акадэмгарадок» — 0:37

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Старонка станцыі на неафіцыяльным сайте Кіеўскага метрапалітэна 
* Станцыя «Святошын» на сайце «Мир метро»
*  Метро, якога няма: «Берестейская», «Нивки» і «Святошин». // tov-tob.livejournal.com. — 2012. — 20 ліпеня.

Катэгорыя:Калонныя станцыі мелкага залажэння
Катэгорыя:Станцыі Кіеўскага метрапалітэна
Катэгорыя:Станцыі метрапалітэна паводле алфавіта
Катэгорыя:З’явіліся ў 1971 годзе
Фархадскае вадасховішча

**Фарха́дскае** () — вадасховішча ў Таджыкістане і Узбекістане, на рацэ Сырдар’я.

Вадасховішча створана ў 1947 годзе плацінай Фархадскай ГЭС. Плошча паверхні 48 км². Даўжыня 46 км, найбольшая шырыня 3,1 км. Аб’ём вады 0,35 млн м³. Ваганні ўзроўню вады да 1 м. Выкарыстоўваецца ў мэтах арашэння і рэгулявання сцёку.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Вадасховішчы Таджыкістана
Катэгорыя:Вадасховішчы Узбекістана
Катэгорыя:Басейн Сырдар’і
Коды моў

**Коды моў** — кароткія алфавітныя або лічбавыя коды, распрацаваныя для прадстаўлення моў у апрацоўцы даных і камунікацыях. Распрацавана некалькі розных сістэм, найбольш вядомая з якіх — ISO 639.

## ISO 639 
Гэты стандарт вызначае коды большасці моў:
* ISO 639-1 (1998) змяшчае 2-літарныя скарачэнні;
* ISO 639-2 (2002) змяшчае 3-літарныя скарачэнні;
* ISO 639-3 (2007) — 3-літарныя скарачэнні.

## Спасылкі 
* ДАСТ 7.75-97
* ДАСТ 7.75-97  (PDF версія дакумента)
* Спіс кодаў моў
* ISO 639-2 Registration authority

Катэгорыя:Класіфікатары
Катэгорыя:Стандарты ISO
Кіявец (ручай)

**Кіяве́ц** — ручай у Валожынскім раёне Мінскай вобласці, правы прыток ракі Іслач (басейн Нёмана). Даўжыня 5 км. Пачынаецца каля вёскі Манькаўшчына, упадае ў Іслач на паўднёвы ўсход ад вёскі Кіявец. На працягу 4 км каналізаваны (выток — 1 км на паўднёвы ўсход ад вёскі Харужы).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Рэкі Валожынскага раёна
Катэгорыя:Басейн Іслачы
Невенка Петрыч

**Невенка Петрыч** (;  — ) — сербская пісьменніца, паэтка, педагог і эксперт у галіне планавання сям’і і гендэрных адносін. Далучылася да партызанаў ва ўзросце 14 гадоў. Яна стала кіраўніком аховы здароўя і сацыяльнай палітыкі ў югаслаўскім мясцовым самакіраванні. Была членам югаслаўскага жаночага сходу, сакратаром Канферэнцыі па сацыяльнай дзейнасці югаслаўскіх жанчын (1961—1969) і прэзідэнтам Савета па планаванні сям’і Югаславіі (1968—1976). Прадстаўляла Еўропу ў Цэнтральным савеце Міжнароднай федэрацыі планаванага бацькоўства і была прэзідэнтам Еўрапейскага камітэта па адукацыі ў гэтым органе. Дапамагала даследчым праектах Фонду ААН у галіне народанасельніцтва, а таксама кіравала курсам ААН па гендэрных адносін і бацькоўства для навучэнцаў з краін, якія развіваюцца.

Петрыч апублікавала мноства работ па планаванні сям’і і гендэрных адносін, а таксама пісала вершы, апублікаваныя ў чатырох зборніках.

## Творчасць 
### Паэзія 
Невенка Петрыч выпусціла чатыры верша на сербскай:

* «Я шукаў прамень сонца мора» 1993
* «Запіс на ветру», Бялград, 1994.
* «Вясновыя акорды», Бялград, 1994.
* «Кропля расы на кветцы», Бялград, 1996.

Катэгорыя:Югаслаўскія партызаны
Катэгорыя:Пісьменнікі Сербіі
Ахуран

**Ахуран** (Заходні Арпачай) (, , ) — рака, што праходзіць па Армянскаму нагор’ю на Паўднёвым Каўказе. З’яўляецца левым прытокам Аракса. У верхняй плыні працякае па тэрыторыі Арменіі, у ніжнім — па мяжы Арменіі з Турцыяй. Выцякае з Арпілічскага вадасховішча, западае ў Аракс блізу сяла Багаран.

## Літаратура 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Прытокі Аракса
Катэгорыя:Рэкі Арменіі
Катэгорыя:Рэкі Турцыі
Катэгорыя:Памежныя рэкі