GNU Coreutils

**GNU Core Utilities** (ці **coreutils**) — пакет праграмнага забеспячэння GNU, які змяшчае вялікую колькасць асноўных утыліт, такіх як cat, ls і rm, неабходных для UNIX-падобных аперацыйных сістэм. Пакет уключае некалькі больш ранніх пакетаў — **textutils**, **shellutils** і **fileutils** — і іншыя разнастайныя ўтыліты.

## Сумяшчальнасць GNU coreutils 
GNU core-утыліты падтрымліваюць доўгія опцыі параметраў у камандах, дазваляюць ужыванне опцый пасля пастаянных аргументаў, калі не зададзена пераменная асяроддзя POSIXLY_CORRECT. Гэтая пераменная асяроддзя ўключае розныя функцыі ў BSD.

Згодна філасофіі і правілам напісання праграм для GNU, традыцыйным даведнікам перавага аддаецца ўтылітам тыпу info, так што дакументацыя шырэйшая, чым звычайна.

## Праграмы, якія ўваходзяць у склад coreutils 
Пакет coreutils 5.2.1-2 у Debian змяшчае наступныя праграмы:

### Файлавыя ўтыліты 
* chgrp — Змяняе групу ўладальніка файла
* chown — Змяняе ўладальніка файла
* chmod — Змяняе правы доступу да файла
* cp — Капіраванне файлаў і(або) каталогаў
* dd — Капіраванне і пераўтварэнне файлаў
* df — Паказвае вольнае месца на зманціраваных файлавых сістэмах
* dir — Тое ж самае, што і ls -C -b (спіс файлаў выводзіцца ў калонках з вертыкальным сартаваннем)
* dircolors — Вызначае каляровую схему для вываду каманды ls
* install — Капіруе файлы і вызначае атрыбуты
* ln — Стварае спасылку на файл
* ls — Друкуе спіс файлаў
* mkdir — Стварае каталогі
* mkfifo — Стварае FIFO (іменаваныя каналы)
* mknod — Стварае спецыяльныя файлы
* mv — Пераносіць і пераймяноўвае файлы
* rm — Выдаляе файлы
* rmdir — Выдаляе пустыя каталогі
* shred — Перазапісвае файлы, каб знішчыць змест (так званае бяспечнае знішчэнне), і апцыянальна выдаляе файлы
* sync — Скідвае на дыск буферы файлавых сістэм
* touch — Змяняе час стварэння, мадыфікацыі файлаў
* vdir — Тое ж самае, што і ls -l -b (выводзіць спіс файлаў у доўгім фармаце)

### Тэкставыя ўтыліты 
* cat — Счапленне і вывад файлаў у стандартны вывад
* cksum — Правярае кантрольныя сумы файла
* comm — Параўноўвае па радку два спарадкаваных файла
* csplit — Расшчапляе файлы на секцыі
* cut — Выдаляе полі и кожнай стракі файла
* expand — Пераўтварае сімвалы табуляцыі ў знакі прабелу
* fmt — Фарматуе тэкст
* fold — Разбівае доўгія радкі для прылад вывада з абмежаванай даўжынёй
* head — Выводзіць некалькі першых радкоў файла
* join — Аб’ядноўвае файлы па агульнаму полю
* md5sum — Вылічае і правярае хэш MD5
* nl — Нумаруе радкі файла
* od — друкуе змест файлаў у васьмярковым і іншых фарматах
* paste — Аб’ядноўвае радкі ў файлах
* ptx — друкуе спарадкаваны індэкс файла
* pr — Пераўтварае тэкставыя файлы ў фармат для знешняга друку
* sha1sum — Вылічае і правярае хэш SHA1
* sort — Сартуе радкі ў тэкставых файлах
* split — Расшчапляе файл на некалькі
* sum — Правярае кантрольныя сумы файла
* tac — Сшчапленне і вывад файлаў у адваротным парадку
* tail — Друкуе некалькі апошніх радкоў файла
* tr — Пераўтварае ці выдаляе сімвалы
* tsort — Выконвае тапалагічную сартаванне
* unexpand — Пераўтварае сімвалы прабелаў у сімвалы табуляцыі
* uniq — Выдаляе радкі, што паўтараюцца, з спарадкаванага файла
* wc — Друкуе колькасць байтаў, слоў і радкоў у файлах

### Shell утыліты
* basename — Выдаляе прэфікс у шляху да файла
* chroot — Змяняе каранёвы каталог
* date — Выводзіць/усталёўвае сістэмны час і дату
* dirname — Выдаляе імя файла з поўнага шляху
* du — Ацэньвае, колькі месца на дыску займае файл
* echo — Друкуе радок тэксту
* env — Друкуе/змяняе пераменныя асяроддзя
* expr — Вылічае выраз
* factor — Раскладвае лік на простыя множнікі
* false — Вяртае значэнне «хлусня»
* groups — Выводзіць групы, у якіх знаходзіцца карыстальнік
* hostid — Выводзіць лічбавы ідэнтыфікатар для бягучага хаста
* id — Выводзіць рэальны/эфектыўны UID і GID
* link — Выклікае функцыю link() для стварэння спасылкі на файл
* logname — Друкуе імя (login), пад якім карыстальнік увайшоў у сістэму
* nice — Запускае працэс з паказаным прыярытэтам
* nohup — Дазволіць камандзе выконвацца пасля выхаду карыстальніка (logout)
* pathchk — Правярае імя файла на правільнасць ці на перамяшчальнасць
* pinky — Просты finger
* printenv — Выводзіць пераменныя асяроддзя
* printf — Фарматуе і выводзіць даныя
* pwd — Друкуе бягучы рабочы каталог
* readlink — Выводзіць значэнне сімвалічнай спасылкі
* seq — Друкуе лікі па парадку
* sleep — Затрымлівае выконванне на пэўны час
* stat — Выдае даныя аб inode
* stty — Змяняе і выводзіць налады тэрмінала
* tee — Выконвае вывад на мноства файлаў
* test — Правярае ўмовы
* true — Вяртае значэнне «ісціна»
* tty — Выводзіць імя тэрмінала
* uname — Выводзіць інфармацыю аб сістэме
* unlink — Выклікае функцыю `unlink()` для выдалення абраных файлаў
* users — Выводзіць імёны тых карыстальнікаў, якія ўвайшлі на дадзены хост
* who — друкуе спіс усіх карыстальнікаў, якія зайшлі ў сістэму
* whoami — Выводзіць эфектыўны UID
* yes — Да бясконцасці выводзіць дадзены радок

У **coreutils** таксама ўключана праграма . Гэта сінонім для test, што ўжываецца як *умова*.

## Спасылкі 
* Хатняя старонка GNU coreutils
* FAQ па coreutils
* Даведнік па coreutils

Катэгорыя:Утыліты Unix
Катэгорыя:GNU
Катэгорыя:Праграмнае забеспячэнне з ліцэнзіяй GNU GPL
Катэгорыя:Свабоднае сістэмнае праграмнае забеспячэнне