open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Танімбар

**Танімба́р** () — архіпелаг з прыкладна 65 астравоў на захадзе Ціхага акіяна. Уваходзіць у склад інданезійскай правінцыі Малуку. Плошча — 5 430 км². Насельніцтва (2010 г.) — 105 394 чал.

## Геаграфія 
Архіпелаг Танімбар з'яўляецца вяршыняй падводнага плато паміж морам Банда і Арафурскім морам. Геолагі лічаць, што астравы першапачаткова фарміраваліся ў юрскі перыяд, калі на плато пачалі вывяргацца гразевыя вулканы. Значная частка паверхні склалася дзякуючы каралавым рыфам. Усе астравы архіпелага нізкія. Найвышэйшы пункт на ўсходзе вострава Ямдэна — 240 м. 

Клімат трапічны мусонны. Сярэднегадавая тэмпература трымаецца каля +27,2°C. З мая да лістапада цягнецца сухі сезон. У жніўні сярэдняя колькасць ападкаў паніжаецца да 49 мм. У астатнія месяцы вельмі вільготна. У студзені сярэдняя колькасць ападкаў дасягае 354 мм. Сярэднегадавая колькасць ападкаў — 2344 мм.

## Прырода 
Біёлагі адносяць флору архіпелага Танімбар да паўднёвага меланезійскага рэгіёна. Назіраецца перавага аўстралійскіх відаў. Значная частка архіпелага пакрыта дажджавымі лясамі. На ўзбярэжжы сустракаюцца мангры.

Наземная фаўна не адрозніваецца багаццем. Ізаляванасць архіпелага прывяла да нешматлікай колькасці дзікіх відаў сысуноў. У той жа час на Танімбары шмат птушак, у тым ліку 10 эндэмічных відаў.

## Гісторыя 
Архіпелаг Танімбар быў населены каля 2 - 3 тысячагоддзяў таму аўстранезійцамі. У перыяд позняга сярэднявечча пачаліся сталыя кантакты з вонкавым светам. З Танімбара вывозілі галатурый, чарапах, каштоўныя віды драўніны, рабоў. На еўрапейскіх картах астравы ўпершыню з'явіліся ў 1563 г. Разам з Малукскімі астравамі яны былі фармальна далучаны да галандскіх калоній, але іх асваенне пачалося толькі ў першай палове XX ст. Падчас II Сусветнай вайны акупаваны Японіяй. Вызвалены аўстралійскімі салдатамі ў 1945 г. У 1950 г. далучаны да Інданезіі.

## Спасылкі 
* Tanimbar Archipelago 
* tanimbar.org.uk
* Stephen Joseph Kaye, THE STRUCTURE OF EASTERN INDONESIA:  AN APPROACH VIA GRAVITY AND OTHER GEOPHYSICAL METHODS
* CLIMATE TANIMBAR KEY

Танімбар
Танімбар
Танімбар
Дачыян Чолаш

**Дачыян Чолаш** (; нар. 9 лютага 1969, Залэу, Румынія) — румынскі палітычны дзеяч, інжынер.

## Біяграфія 
У 1987 годзе Чолош атрымаў ступень бакалаўра ў сельскагаспадарчай сярэдняй школе Шымлеу-Сілваніей, у 1994 годзе — вышэйшую адукацыю на факультэце садоўніцкай інжынерыі і садоўніцтва Універсітэта сельскагаспадарчых навук і ветэрынарнай медыцыны гарады Клуж-Напока. У 1996 годзе атрымаў сертыфікат у сферы экалагічнай аграноміі ў *École nationale supérieure agronomique de Rennes*, у 1997 годзе — дыплом на курсах развіцця сельскай гаспадаркі Вышэйшай нацыянальнай школы агранамічных навук і ўніверсітэта Манпелье, а ў кастрычніку 2005 года — сертыфікат сельскагаспадарчых гандлёвых курсаў Інстытута сусветнага банка і Рымскага ўніверсітэта.

У 1991—1996 гадах Чолаш стажаваўся на арганічных фермах у французскім рэгіёне Брэтань. Летам 1995 года ён падрыхтаваў праект развіцця сельскай гаспадаркі паміж Савояй і Арджэшам. У тым жа годзе Чолаш стаў кансультантам у сферы сацыяльна-эканамічнага аналізу сельскай гаспадаркі ў жудзецы Арджэш. У 1997 годзе быў стажорам *Directorate-General for Agriculture and Rural Development*. У 1998—1999 гадах Чолош кіраваў праграмай развіцця мясцовых раёнаў Арджэша, у 1999—2001 гадах быў каардынатарам праектаў двухбаковай супрацы ў сферы развіцця мясцовай сельскай гаспадаркі ў Румыніі. У 2002—2003 гадах быў у складзе дэлегацыі Еўрапейскай камісіі ў Румыніі, дапамог рэалізаваць праграму SAPARD у Румыніі.

## Прэм’ер-міністр 
У лістападзе 2015 года пасля пажару ў клубе Colectiv пайшоў у адстаўку прэм’ер-міністр Віктар Понта, і прэзідэнт Клаўс Яханіс прызначыў Чолаша яго наступнікам. Апошні прапанаваў стварыць тэхнакратычны кабінет з дваццаці аднаго міністра, траціну з якога займалі б жанчыны.

17 лістапада 2015 года парламент прагаласаваў за новы кабінет міністраў, а ўвечар таго ж дня ўрад Чолаша быў прыведзены да прысягі.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Прэм’ер-міністры Румыніі
Ямдэна

**Ямдэ́на** () — самы вялікі па плошчы востраў архіпелага Танімбар у Ціхім акіяне. Уваходзіць у склад Інданезіі. Плошча — 2 981 км. Насельніцтва — каля 30 000 чал.

## Геаграфія 
Востраў Ямдэна месціцца ў заходняй частцы Ціхага акіяна ў 349 км ад Новай Гвінеі, у 356 км ад Аўстраліі, у 2 690 км ад Джакарты, сталіцы Інданезіі. Даўжыня з паўднёвага захаду на паўночны ўсход — 114 км. Найбольшая шырыня — 45 км. 

Падобна іншым астравам Танімбар, Ямдэна ўяўляе паверхню падводнага плато, сфарміраванага гразевымі вулканамі і арганічнымі адкладаннямі. Паверхня плоская, з невысокімі ўзвышэннямі каля ўзбярэжжаў і нізінамі ў цэнтральнай частцы. Найвышэйшы пункт — 240 м. На Ямдэне шмат рэк і азёр.  

Клімат трапічны мусонны. Сярэднегадавая тэмпература трымаецца каля +27,2°C. З мая да лістапада цягнецца сухі сезон. У жніўні сярэдняя колькасць ападкаў паніжаецца да 49 мм. У астатнія месяцы вельмі вільготна. У студзені сярэдняя колькасць ападкаў дасягае 354 мм. Сярэднегадавая колькасць ападкаў — 2344 мм.

## Прырода 
Значную частку вострава пакрываюць трапічныя лясы. Флора характэрная для паўднёвага меланезійскага рэгіёна з перавагай аўстралійскіх відаў. На Ямдэне шмат птушак, сярод якіх сустракаюцца рэдкія аўтахтонныя віды. 

У 1971 г. урад Інданезіі стварыў на востраве запаведнік агульнай плошчай 72 000 га. Аднак з 1990-ых гг. вядзецца планавая здабыча драўніны, што выклікае незадаволенасць мясцовага насельніцтва.

## Гісторыя 
Востраў быў населены аўстранезійцамі каля 2 - 3 тысяч гадоў таму. Тут сфарміравалася 5 асобных этнічных груп, кожная з якіх размаўляе на асобнай мове. Шырока распаўсюджаны мегалітычныя пабудовы ў форме марскіх суднаў. У XVII ст. востраў далучаны да галандскіх калоній. У першай палове XX ст. значная частка абарыгенаў прыняла хрысціянства. З 1950 г. у складзе Інданезіі.

## Спасылкі 
* Yamdena: The Center of the Tanimbars
* END LOGGING ON YAMDENA ISLAND, INDONESIA
* YB4IR/8 Yamdena Island Tanimbar Islands
* Stephen Joseph Kaye, THE STRUCTURE OF EASTERN INDONESIA: AN APPROACH VIA GRAVITY AND OTHER GEOPHYSICAL METHODS

Ямдэна
Ямдэна
Істрарумыны

**Істрарумыны** (саманазв. **улахі**; таксама харв. *ciri* — *чэры*) — адзін з усходне-раманскіх народаў, а таксама адно з самых малалікіх аўтахонных нацыянальных меншасцей свету. Па стане на пачатак ХХI стагоддзі істрарумыны ў колькасці ад 500 да 1000 чалавек жывуць галоўным чынам на паўночным усходзе паўвострава Істрыя, рэспубліка Харватыя, у некалькіх населеных пунктах блізу гары Учка (Монтэ-Маджорэ).

Яшчэ ў XVIII стагоддзі арэал іх рассялення распасціраўся ад Трыеста на поўначы да шэрага адрыятычных астравоў на поўдні. Гістарычна роднай з'яўляецца істрарумынская мова. З XVII—XVIII стагоддзяў істрарумыны сталі двухмоўныя, а да канца XX стагоддзя практычна цалкам перайшлі на штакаўскі дыялект харвацкай мовы. Вернікі, гістарычна праваслаўныя, у харвацкім асяроддзі ўспрынялі каталіцтва. Імёны і прозвішчы цалкам хорватизированы (напр. Вальня Смілавіч, Гвазданучы Врзич і проч.). Гістарычны занятак истрорумын, як і ўсіх валашскіх груп — паўкачавое гавядніцтва, у наш час спалучаецца з успрынятым у славянаў земляробствам. У сярэдзіне ХХ стагоддзі невялікая група істрарумын эмігравала ў г. Нью-Ёрк, ЗША, дзе праводзіць дзейнасць па захаванні памяці пра дадзеную мову.

## Гісторыя 
Пытанне пра гісторыю і этнагенез народа дыскусійнае. На думку лінгвіста О. Дэнсушану, істрарумыны ўяўляюць сабою некалькі пластоў дакарумынскага насельніцтва розных эпох. У адрозненне ад аўтахонных раманамоўных далмацінаў, некалькі груп валахаў, у тым ліку і марлахі, мігравалі ў Істрыю з Дакіі паміж ІХ і ХIII стагоддзямі. Падчас сваёй працяглай міграцыі, дакорумынские групы ішлі спачатку на поўдзень, дзе кантактавалі з арумы намі і славянамі ў VIII-Х стагоддзях, а потым пайшлі на паўночны захад Балкан у XI-XIII стагоддзях. У істрарумынскай лексіцы таму адсутнічаюць венгерскія элементы, якіх шмат у румынскай.

Катэгорыя:Балканскія народы
Катэгорыя:Гісторыя Харватыі
Катэгорыя:Раманскія народы
Катэгорыя:Народы Харватыі
Катэгорыя:Румыны
Касцёл Святога Антонія Падуанскага (Малая Бераставіца)

**Касцёл Святога Антонія Падуанскага** — рымска-каталіцкі храм у в. Малая Бераставіца (Бераставіцкі раён Гродзенскай вобл.).

## Гісторыя 
. XIX ст.]]
Пабудаваны паміж 1851 і 1863 г. з цэглы паводле хадайніцтва і па фундацыі ўладальніка маёнтка памешчыка А. Ваўкавыцкага. Верагодны аўтар праекта храма — гродзенскі каморнік Малевіч. У 1864 закрыты. 3 яго званіцы зняты старажытны 6-пудовы звон і перанесены ў суседнюю праваслаўную царкву. Надпіс на звоне сведчыць, што ён быў ахвяраваны мясцовай Свята-Дзмітрыеўскай царкве: *«Благоверная раба Божия Іванова Саковая к церкви св. Димитрия Мало-Берестовицкой. Афон лето 1579 г.»*. Першапачатковы выгляд касцёла вядомы па акварэлі Н. Орды 1868 г. (аднанефавы храм з сігнатуркай над уваходам).
У 1933 г. храм перададзены вернікам і адноўлены.

## Архітэктура 
Помнік архітэктуры з рысамі рэтраспектыўна-рускага стылю. Вырашаны працяглым прамавугольным аб'ёмам пад 2-схільным дахам. Над галоўным фасадам ўзвышаецца каркасная 4-гранная званіца з купальным пакрыццём. Плоскасныя галоўны і бакавыя белакаменныя фасады рытмічна расчлянёны высокімі арачнымі праёмамі з кілепадобнымі ліштвамі, апяразаны буйнапрафіляваным антаблементам. Будынак пастаўлены на гранітны цокаль.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Касцёлы Бераставіцкага раёна
Катэгорыя:Касцёлы Гродзенскай дыяцэзіі
Катэгорыя:Малая Бераставіца
Катэгорыя:Храмы Святога Антонія Падуанскага
Педафілія

**Педафілія** (ад , родны склон  — «дзіця» і ) — палавая ненармальнасць; палавая цяга да дзяцей. Можа мець гетэрасексуальную і гомасексуальную скіраванасць. Сярод магчымых прычын педафіліі называюць псіхічныя захворванні, псіхалагічнае вяртанне дарослага чалавека ў дзяцінства, адчуванне сексуальнай непаўнавартасці і боязь перад дарослым партнёрам. Паводле дадзеных сексуальнай статыстыкі, каля 25 % жанчын узгадваюць спробы мужчын збліжэння з імі, калі яны былі яшчэ дзецьмі. Палова такіх спроб — акты эксгібіцыянізму, 12 % выпадкаў — цялесны кантакт у форме петынгу.

Катэгорыя:Сексуальныя дэвіяцыі
Катэгорыя:Сексуальнасць і ўзрост
Катэгорыя:Педафілія
Катэгорыя:Гвалт над дзецьмі
Эстрон

**Эстрон** — жаночы палавы гармон, з групы эстрагенаў. Выпрацоўваецца фалікулярным апаратам яечнікаў у жанчын.

Упершыню вылучаны ў крышталічным выглядзе з мачы цяжарных жанчын у 1929 годзе А.Бутэнантам і Э.Дойзі. Па хімічнай будове эстрон з'яўляецца стэроідным гармонам. Біялагічныя ўласцівасці эстрона аналагічныя іншым эстрагенам, аднак актыўнасць яго ніжэйшая за эстрадыёл.

## Літаратура 
* І.Семененя // Современная сексология. Энциклопедия. — Под общей редакцией доктора медицинских наук В. А. Доморацкого. — Мн.: БелЭн., 2008. — 384 с.: іл.

Катэгорыя:Эндакрыналогія
Катэгорыя:Эстрагены
Кальчуга

**Кальчу́га** — від засцерагальнага ўзбраення, ахоўнае адзенне з жалезных кольцаў, прасунутых адно ў адно. Мела выгляд кашулі з доўгімі ці кароткімі рукавамі, маса 5—7 кг.

## Гісторыя 
Кальчуга была вынайдзена прыкладна ў 5 ст. да н.э. кельтамі (галамі), хутка пашырылася на Усходзе і Захадзе Еўропы, у Азіі. На Беларусі кальчуга выкарыстоўвалася ў 10—18 ст.

## Знаходкі кальчуг у Беларусі 
Цэлая кальчуга знойдзена на гарадзішчы Оршы (захоўваецца ў Дзяржаўным гістарычным музеі ў Маскве), абрыўкі кальчужнага палатна — пры археалагічных раскопках Брэста, Гродна, Навагрудка, Полацка, Слуцка і інш. Некалькі кальчуг 17 ст. з двайным пляценнем зберагаюцца ў Віцебскім абласным краязнаўчым музеі.

## Літаратура 
* Кальчуга //  С. 494.
* 

## Спасылкі 
* Как сплести кольчугу? — расследование «ПМ» // «Популярная Механика».  (Гісторыя кальчугі і тэхналогіі пляцення.)

Катэгорыя:Сярэдневякоўе
Катэгорыя:Рыцары
Катэгорыя:Культура Сярэдневякоўя
Катэгорыя:Даспехі
Яўген Сяргеевіч Касцюкевіч

**Яўген Касцюкевіч** (нар. , ) — беларускі футбаліст, брамнік.

## Клубная кар’ера 
Выхаванец жодзінскага «Тарпеда», гуляў за дубль клуба, прыцягваўся таксама да асноўнага складу. У 2008 годзе ездзіў на прагляд у маскоўскі ЦСКА, аднак з-за выяўленых праблем са здароўем быў вымушаны вярнуцца ў Беларусь і неўзабаве завяршыў кар’еру. Застаўся працаваць у Жодзіне, пазней стаў таксама гуляць у футбол на аматарскім узроўні.

У 2015 годзе стаў працаваць у клубе «Крумкачы» трэнерам брамнікаў і відэааператарам. Пазней з-за некамплекту брамнікаў быў заяўлены за клуб у Першую лігу і неўзабаве стаў асноўным брамнікам клуба, якому дапамог выйсці ў Вышэйшую лігу. У сезоне 2016 стаў другім брамнікам «Крумкачоў» пасля Андрэя Федарэнкі. 7 мая 2016 года дэбютаваў у Вышэйшай лізе, правёўшы ўвесь матч супраць «Гарадзеі» (0:1).

Сезон 2017 пачаў у якасці другога брамніка «Крумкачоў» пасля Антона Амельчанкі, але той пазней атрымаў траўму і пакінуў каманду, што дазволіла Касцюкевічу заняць месца ў аснове. 29 ліпеня 2017 года ў матчы з «Віцебскам» (выніковы лік 2:2) адзначыўся голам пасля ўдару ад сваёй штрафной пляцоўкі, пазней у гэтым жа матчы атрымаў чырвоную картку і быў выдалены з поля.

Застаўся ў камандзе ў сезоне 2018, калі «Крумкачы» не былі дапушчаныя да ўдзелу ў Вышэйшай лізе і заявіліся ў Другую лігу. У чэрвені 2018 года з’ехаў на жыхарства ў Кітай, у верасні вярнуўся ў Беларусь і неўзабаве зноў стаў выступаць за «Крумкачы».

У студзені 2019 года падоўжыў кантракт са сталічным клубам, які змяніў афіцыйную назву на НФК. У чэрвені 2019 года пакінуў каманду. Пасля пераехаў у Варшаву.

## Грамадская дзейнасць 
18 жніўня падпісаў адкрыты ліст прадстаўнікоў спартыўнай галіны Рэспублікі Беларусь з патрабаваннем прызнаць несапраўднымі выбары прэзідэнта Рэспублікі Беларусь, якія прайшлі 9 жніўня 2020 года.

## Статыстыка выступленняў 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбольныя варатары
Катэгорыя:Футбалісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі ФК Тарпеда-БелАЗ
Катэгорыя:Ігракі ФК Крумкачы Мінск
Касцюкевіч

**Касцюкевіч** — беларускае прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Мікалай Ігнатавіч Касцюкевіч (1904—1978) — вучоны ў галіне метэаралогіі, доктар сельскагаспадарчых навук.
* Павел Сяргеевіч Касцюкевіч (нар. 1979) — беларускі пісьменнік, перакладчык.
* Яўген Сяргеевіч Касцюкевіч (нар. 1989) — беларускі футбаліст.
Валерый Уладзіміравіч Цыганенка

**Валерый Цыганенка** (нар. , ) — беларускі футбаліст (абаронца) і трэнер. У цяперашні час працуе галоўным трэнерам дубліруючага складу клуба «Іслач».

## Клубная кар’ера 
Выхаванец мінскіх футбольных школ «Трактар», «Атака» і «Алімпія», у 2002 годзе ўслед за трэнерам Барысам Лазарчыкам перабраўся ў слонімскі «Камунальнік». У 2004 годзе выступаў за ЗЛіН, па заканчэнні сезона атрымаў прапанову перайсці ў «Ведрыч-97», які выйшаў у Вышэйшую лігу. Аднак з-за недахопу сродкаў рэчыцкі клуб адмовіўся ад удзелу ў мацнейшым дывізіёне, а Валерый разам з суайчыннікам Анатолем Какшаровым пераехаў у фінскі клуб ТП-47. Пазней вярнуўся ў Беларусь, дзе гуляў за клубы ніжэйшых дывізіёнаў, у 2007 годзе выступаў за літоўскі «Шаўляй».

У 2009 годзе па прапанове Віталя Ледзянёва адправіўся ў Арменію ў клуб «Арарат», а ў наступны год перайшоў у адзін з наймацнейшых кыргызскіх клубаў «Абдыш-Ата». У 2011 годзе гуляў у Таджыкістане, а пасля падпісаў кантракт з узбекскім «Наўбахорам», аднак з-за медыцынскіх праблем вымушаны быў хутка пакінуць каманду.

У 2012 годзе вярнуўся ў Беларусь. Адгуляўшы год за рэчыцкі «Ведрыч-97», перайшоў у склад дэбютанта Першай лігі клуб «Іслач». У 2015 разам з «Іслаччу» перамог у Першай лізе. Па заканчэнні сезона 2015 вырашыў завяршыць кар’еру і перайсці на трэнерскую працу, аднак у выніку быў заяўлены на сезон 2016. 1 красавіка 2016 года ў 34-гадовым узросце дэбютаваў у беларускай Вышэйшай лізе ў матчы з «Нафтанам» (2:0), выйшаўшы на замену ў канцы сустрэчы, а 8 мая ўжо правёў поўны матч супраць «Мінска» (1:0) на пазіцыі цэнтральнага абаронцы. Пазней згуляў за «Іслач» яшчэ ў некалькіх матчах, дзе звычайна дзейнічаў у абароне, але часам быў нападнікам.

## Трэнерская кар’ера 
У студзені 2017 года завяршыў кар’еру і поўнасцю перайшоў на трэнерскую працу ў «Іслачы». У сезоне 2017 уваходзіў у трэнерскі штаб дубля, дзе быў гуляючым трэнерам. У канцы сезона таксама прыцягваўся да асноўнай каманды, у адным матчы выйшаў на замену.

У студзені 2018 года стаў асістэнтам галоўнага трэнера асноўнай каманды «Іслачы» Віталя Жукоўскага. У студзені 2020 года быў прызначаны галоўным трэнерам дубліруючага складу. У кастрычніку 2022 года падоўжыў кантракт з клубам на два гады.

## Дасягненні 
*  Пераможца Першай лігі чэмпіянату Беларусі: 2015

## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі ФК Трактар Мінск
Катэгорыя:Ігракі ФК Камунальнік Слонім
Катэгорыя:Ігракі ФК ЗЛіН Гомель
Катэгорыя:Ігракі ФК ТП-47
Катэгорыя:Ігракі ФК Сноў
Катэгорыя:Ігракі ФК Шаўляй
Катэгорыя:Ігракі ФК Ліда
Катэгорыя:Ігракі ФК БДАТУ-Ніва
Катэгорыя:Ігракі ФК СКВІЧ
Катэгорыя:Ігракі ФК Арарат Ерэван
Катэгорыя:Ігракі ФК Абдыш-Ата
Катэгорыя:Ігракі ФК Худжанд
Катэгорыя:Ігракі ФК Рэчыца-2014
Катэгорыя:Ігракі ФК Іслач
Катэгорыя:Футбольныя трэнеры Беларусі
Катэгорыя:Выпускнікі БДПУ імя Максіма Танка
Дзяніс Сяргеевіч Якубовіч

**Дзяніс Якубовіч** (нар. ) — беларускі футбаліст, паўабаронца.

## Клубная кар’ера 
Пачынаў кар’еру ў «Маладзечна», пазней гуляў за дубль мінскага «Дынама» і салігорскага «Шахцёра». З 2010 года выступаў у Першай лізе за «Граніт», «Слуцк» і «Слонім». У 2014 годзе вярнуўся ў «Граніт» і дапамог яму перамагчы ў Першай лізе, але наступны сезон быў вымушаны поўнасцю прапусціць з-за траўмы.

У сакавіку 2016 года прыбыў на прагляд у «Гарадзею» і ў выніку падпісаў кантракт з клубам. У сезоне 2016 спачатку рэдка з’яўляўся на полі, але з верасня замацаваўся ў стартавым складзе на пазіцыі апорнага паўабаронцы. У студзені 2017 года падоўжыў кантракт з «Гарадзеяй». У сезоне 2017 не меў рэгулярнага месца ў аснове, і ў снежні 2017 года па заканчэнні кантракта пакінуў «Гарадзею».

У студзені 2018 года пачаў трэніравацца з мінскім «Тарпеда» і неўзабаве падпісаў кантракт са сталічным клубам. Хутка замацаваўся ў асноўным складзе каманды, аднак з верасня 2018 года перастаў з’яўляцца на полі. У студзені 2019 года пакінуў «Тарпеда».

Неўзабаве пасля зыходу са сталічнага клуба папоўніў склад жыткавіцкага ЮАС, а ў красавіку 2019 года перабраўся ў «Смаргонь». Пакінуў «Смаргонь» у ліпені 2019 года. У лютым 2020 года зноў далучыўся да смаргонскай каманды. У 2021 годзе, калі «Смаргонь» атрымала месца ў Вышэйшай лізе, стаў выступаць за дубль, не прыцягваўся да асноўнай каманды. Пакінуў клуб у верасні 2021 года.

## Дасягненні 
*  Пераможца Першай лігі чэмпіянату Беларусі: 2014

## Статыстыка выступленняў 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі ФК Маладзечна
Катэгорыя:Ігракі ФК Дынама Мінск
Катэгорыя:Ігракі ФК Шахцёр Салігорск
Катэгорыя:Ігракі ФК Хваля Пінск
Катэгорыя:Ігракі ФК Граніт Мікашэвічы
Катэгорыя:Ігракі ФК Слуцк
Катэгорыя:Ігракі ФК Слонім-2017
Катэгорыя:Ігракі ФК Гарадзея
Катэгорыя:Ігракі ФК Тарпеда Мінск
Катэгорыя:Ігракі ФК Смаргонь
Другая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2016

**Другая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2016** (26-ы чэмпіянат Рэспублікі Беларусь па футболе ў Другой лізе) — трэці па рангу дывізіён (пасля Вышэйшай і Першай ліг) па футболе сярод беларускіх каманд 2016-га года.

У турніры разыгрывалася тры пуцёўкі ў Першую лігу 2017. Лідарства адразу захапіла пінская «Хваля», якая за некалькі тураў да фінішу забяспечыла сабе першае месца. За два другія прызавыя месцы развярнулася вострая барацьба, і перад апошнім турам «Клецк» і «Нёман-Агра» здолелі дагнаць лідыруючых «Асіповічы» і «Маладзечна-ДЮСШ-4». У апошнім туры кандыдаты на выхад у Першую лігу гулялі паміж сабой: «Клецк» перайграў «Асіповічы» (2:0), а «Нёман-Агра» атрымаў перамогу над «Маладзечна-ДЮСШ-4» (1:0). У трох каманд («Асіповічы», «Клецк» і «Нёман-Агра») стала па 45 ачкоў, але па дадатковых паказчыках прызавыя месца і выхад у Першую лігу атрымалі «Асіповічы» і «Клецк».

## Склад удзельнікаў 
Пераможцы Другой лігі 2015 — «Прамень», «Узда» і «Тарпеда» — атрымалі месца ў Першай лізе. Пазней (пасля спынення існавання «Бярозы-2010» і адмовы «Маладзечна-ДЮСШ-4») да іх таксама далучыліся «Ашмяны». Значная колькасць удзельнікаў сезону 2015 таксама адмовілася ад удзелу ў Другой лізе, у той жа час жаданне выступаць у ёй выказаў шэраг новых клубаў.

14 красавіка 2016 года быў зацверджаны склад лігі з 14 удзельнікаў і каляндар. Ад удзелу ў лізе адмовіліся «Джус-Рудзенск» і «Узда», якая раней не атрымала ліцэнзію Першай лігі. 29 красавіка 2016 года, за дзень да першых матчаў, каманда «ДБК-Гомель» знялася з турніру, у выніку колькасць удзельнікаў скарацілася да 13.

###  Змены ў параўнанні з папярэднім сезонам 
#### Клубы, якія папоўнілі Другую лігу 
*  «ДЮСШ-ДБК» (дэбютант лігі)
*  «Забудова-Строй» (каманда вярнулася ў чэмпіянат Беларусі пасля доўгага перапынку)
*  «Мантажнік» (дэбютант лігі)
*  «Нёман-Агра» (каманда вярнулася ў чэмпіянат Беларусі пасля доўгага перапынку)

#### Клубы, якія пакінулі Другую лігу 
*  «Прамень» (1-е месца ў Другой лізе 2015, выхад у Першую лігу)
*   «Узда» (2-е месца ў Другой лізе 2015, выхад у Першую лігу і пазнейшая адмова ад удзелу)
*  «Тарпеда» (3-е месца ў Другой лізе 2015, выхад у Першую лігу)
*  «Ашмяны» (5-е месца ў Другой лізе 2015, атрыманне месца ў Першай лізе)
*  «Колас» (11-е месца ў Другой лізе 2015, адмова ад удзелу)
*  «Жлобін» (12-е месца ў Другой лізе 2015, расфарміраванне)
*  «Спартак» (14-е месца ў Другой лізе 2015, адмова ад удзелу)
*  «Любань» (15-е месца ў Другой лізе 2015, адмова ад удзелу)
*  «АК Ждановічы» (16-е месца ў Другой лізе 2015, адмова ад удзелу)
*  «Крутагор'е» (18-е месца ў Другой лізе 2015, адмова ад удзелу)
*  «Прыазёр'е» (19-е месца ў Другой лізе 2015, адмова ад удзелу)

## Клубы-ўдзельнікі 
## Турнірная табліца 
Заўвага. Пры роўнай колькасці ачкоў «Асіповічы» размешчаны ў турнірнай табліцы вышэй за «Клецк», а той вышэй за «Нёман-Агра» дзякуючы лепшым паказчыкам у асабістых сустрэчах паміж трыма камандамі.

### Вынікі матчаў 
## Статыстыка ігракоў 
### Бамбардзіры 
Крыніца: Football.By

## Спасылкі 
* 
* 

2016
Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 2016 годзе
Катэгорыя:2016 год у футболе
Свята-Георгіеўская царква (Ліда)

**Свята-Георгіеўская царква** — праваслаўны храм у г. Ліда Гродзенскай вобласці.

## Гісторыя 
Храм святога велікамучаніка Георгія Перамаганосца пабудаваны з дрэва ў 1875 годзе на сродкі купца Антонія Васнеўскага як могілкавая капліца. У тым жа годзе ў храм быў перанесены захаваны Прастол з аднайменнай дамовай царквы Лідскага замка.

Пасля захопу палякамі г. Ліды ў 1919 годзе Свята-Георгіеўскі храм застаўся адзіным праваслаўным храмам у горадзе.

У 1920-х гадах з боку бабінца была зроблена драўляная прыбудова.

У 1990-х гадах Георгіеўскі храм пачалі пашыраць. Былі ўзведзены з сілікатнай цэглы сцены новага храма, накрыты дах. Атрымаўся храм у храме. 22 лістапада 2008 года Свята-Георгіеўская царква была асвечана як Храм-Помнік у памяць 1020-годдзя Хрышчэння Русі. Асвячэнне Храма-Помніка ўзначальваў архіепіскап Навагрудскі і Лідскі Гурый.

У верасні 2014 года на ўсходняй сцяне Свята-Георгіеўскага храма Ліды ўсталявалі памятны медальён з выявай князя Канстанціна Астрожскага. Гэты медальён — даніна памяці праваслаўных лідчан абаронцу праваслаўя ў Вялікім Княстве Літоўскім. Медальён уяўляе сабой круглую пліту чырвонага граніту, на якой адліты партрэт князя. Па крузе медальёна выбіты надпіс: «Князю Канстанціну Іванавічу Астрожскаму — абаронцу веры I дзяржавы». Урачыстае адкрыццё шыльды памяці Канстанціна Астрожскага адбылося 11 верасня 2014 года ў дзень яго смерці. Меркавалася, што памятны знак будзе адкрыты на 500-годдзе перамогі ў бітве пад Оршай, у якой вялікі гетман адыграў вырашальную ролю, але з аб’ектыўных прычын асвячэнне медальёна было перанесена на 11 верасня — дзень памяці выдатнага велікакняжацкага ваяра. Асвяціў памятны медальён благачынны цэркваў Лідскай акругі айцец Расціслаў Салаўёў.

## Архітэктура 
Вырашана манументальным прамавугольным у плане аб’ёмам, да якога далучаны прамавугольны прытвор, двухсхільны дах якога завершаны чатырохграннай шатровай званіцай з макаўкай. Фасады расчлянёны прамавугольнымі аконнымі праёмамі ў арачных ліштвах. Уваход аформлены глыбокай аркай.

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі: энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4.

## Спасылкі 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Храмы паводле алфавіта
Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Лідскага раёна
Катэгорыя:Храмы Ліды
Катэгорыя:Храмы Лідскай епархіі
Катэгорыя:1875 год у Беларусі
Катэгорыя:Храмы Святога Георгія
Свята-Крыжаўзвіжанская капліца (Ленін)

**Свята-Крыжаўзвіжанская капліца** — драўляная праваслаўная капліца ў аграгарадку Ленін Жыткавіцкага раёна Гомельскай вобласці.

## Гісторыя 
Знаходзіцца на могілках. Пабудавана ў 1870-я гадах з дрэва ў гонар вызвалення сялян ад прыгону.

## Архітэктура 
Помнік архітэктуры рэтраспектыўна-рускага стылю. Капліца вырашана цэнтрычным чатырохгранным аб'ёмам, шатровы дах якога завершаны маляўнічым 5-купаллем (цыбулепадобныя галоўкі). Франтальны фасад вылучаны арачным праёмам увахода, над якім прафіляваны карніз выгінаецца ў кілепадобную арку з круглай разеткай у тымнапе.

## Літаратура 
* Памяць. Дакументальна-гістарычная хроніка Жыткавіцкага раёна. Мн., 1994. С. 240.
* Праваслаўныя храмы Беларусі: энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4.

## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Ленін (Жыткавіцкі раён)
Катэгорыя:Капліцы Гомельскай вобласці
Катэгорыя:Культавыя збудаванні Жыткавіцкага раёна
Катэгорыя:Славутасці Жыткавіцкага раёна
Катэгорыя:Збудаванні Беларусі ў псеўдарускім стылі
Катэгорыя:1863 год у Беларусі
Спіс прэм’ер-міністраў Грэцыі

'''Прэм'ер-міністр Грэчаскай рэспублікі''' () — кіраўнік Кабінета міністраў Грэчаскай рэспублікі.

## Першая Грэчаская рэспубліка (1822–1832) 
## Каралеўства Грэцыя. Дынастыя Вітэльсбахаў (1833–1862) 
Катэгорыя:Прэм’ер-міністры Грэцыі
Грэцыя
Міхаіл Садавяну

**Міхаіл (Міхай) Садавя́ну** (; 5 лістапада 1880, г. Пашкані, каралеўства Румынія — 19 кастрычніка 1961, Бухарэст, СРР) — румынскі пісьменнік, грамадскі дзеяч. Член Румынскай акадэміі (з 1921). Лаўрэат Міжнароднай Ленінскай прэміі «За ўмацаванне міру паміж народамі» (1960).

Скончыў у 1900 годзе Нацыянальны ліцэй у Ясах. Друкаваўся з 1897 годзе.

## Творчасць 
Аўтар сацыяльных раманаў «Вуліца Лэпушняну. Хроніка 1917 г.» (1921), «Плыў млын па Сіраце» (1925), у якіх крытыка тагачаснага грамадства. Стваральнік румынскага гістарычнага рамана, у т.л. «Жыццё Штэфана Вялікага» (1934), трылогіі «Браты Ждэр» (1935—1942) пра барацьбу румынскага народа за нацыянальную незалежнасць. У аповесці «Мітра Какор» (1949, Залаты медаль міру 1950) і гістарычным рамане «Нікаарэ Падкова» (1952) роздум пра гістарычныя шляхі сялянства. Аўтар шматлікіх зборнікаў апавяданняў і публіцыстыкі.

## Пераклады 
На беларускую мову асобныя яго творы пераклаў Л. Салавей.

## Спасылкі 
* 

### Беларускія пераклады 
* Выбр. творы. Мн., 1954;

## Спасылкі 
## Спасылкі 
* М. Садавяну 
* 

Катэгорыя:Нарадзіліся ў румынскай Малдавіі
Катэгорыя:Пісьменнікі Румыніі
Катэгорыя:Сацыялісты Румыніі
Катэгорыя:Журналісты Румыніі
Катэгорыя:Старшыні Палаты дэпутатаў Румыніі
Катэгорыя:Прэзідэнты Румыніі
Свята-Троіцкая царква (Ляшчынава)

**Свята-Троіцкая царква** — праваслаўны храм на хутары Ляшчынава Астравецкага раёна Гродзенскай вобласці.

## Гісторыя 
Пабудавана ў пачатку 20 ст. з дрэва як стараабрадніцкая.

## Архітэктура 
Помнік архітэктуры мадэрна. Вырашана базілікальным двух’ярусным аб’ёмам, накрытым двухсхільным дахам. Над фасадам узведзена чатырохгранная шатровая званіца, завершаная макаўкай. Уваход вылучаны кансольным двухсхільным казырком. Бакавыя фасады рытмічна расчлянёны прамавугольнымі аконнымі праёмамі ў ліштвах, апяразаны разнымі зубчастым фрызам і падзорам.

## Інтэр'ер 
Малітоўная зала падзелена на 3 рознай вышыні нефы гранёнымі слупамі, перакрыта плоскай столлю з адкрытай бэлечнай канструкцыяй, умацаванай вуглавымі падкосамі. Над унутраным прытворам размешчаны хоры з балюстрадай агароджай, якой вылучана і алтарная частка з паўкруглай вімай.

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі: энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4.

## Спасылкі 
* 
* 
* http://globustut.by/leschinovo/index.htm

Катэгорыя:Храмы паводле алфавіта
Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Астравецкага раёна
Катэгорыя:Ляшчынава
Свята-Раства-Багародзіцкая царква (Лемяшэвічы)

**Свята-Раства-Багародзіцкая царква** — праваслаўны храм у в. Лемяшэвічы Пінскага раёна Брэсцкай вобласці. Знаходзіцца ў цэнтры вёскі.

## Гісторыя 
]]
Пабудавана ў 1872 — 1881 гг. з дрэва архітэктарам Вайковічам.

## Архітэктура 
Твор народнага дойлідства з рысамі рэтраспектыўна-рускага стылю. Складаецца з кубападобнага цэнтральнага зруба, да якога далучаюцца прамавугольныя бабінец, бакавыя прыдзелы і апсіда. У прасторавай кампазіцыі пануе трох'ярусная шатровая званіца і цэнтальны зруб, накрыты чатырохсхільным дахам з какошнікамі і шлемападобным купалам у завяршэнні чацверыковага барабана.

### Інтэр'ер 
Абраз «Цуд Мікалая, які ратуе тапельцаў». Выкананыя з саломкі царскія вароты іканастаса канца 18 ст., якія зараз захоўваюцца ў Нацыянальным мастацкім музеі Рэспублікі Беларусь.

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі: энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4.

## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Пінскага раёна
Катэгорыя:Лемяшэвічы
Катэгорыя:Драўляныя цэрквы Беларусі
Катэгорыя:Збудаванні Беларусі ў псеўдарускім стылі
Катэгорыя:Храмы Найсвяцейшай Дзевы Марыі
Катэгорыя:Храмы Пінскай і Лунінецкай епархіі
Катэгорыя:1881 год у Беларусі
Свята-Крыжаўзвіжанская царква (Лічыцы)

**Свята-Крыжаўзвіжанская царква** — праваслаўны храм у в. Лічыцы Ваўкавыскага раёна Гродзенскай вобласці.

## Гісторыя 
Пабудавана ў 1871 годзе з цэглы па праекце гродзенскага архітэктара Мікалая Ціхвінскага.

## Архітэктура 
Помнік архітэктуры сінадальнага накірунку рэтраспектыўна-рускага стылю. Вырашана па каноне чатырохчасткавага храма падоўжна-восевай кампазіцыі: двух'ярусны (васьмярык на чацверыку) прытвор-званіца, кароткая трапезная, кубападобная малітоўная зала, пяцігранная апсіда з бакавымі рызніцамі. Пакаты чатырохсхільны дах цэнтральнага аб'ёму завершаны цыбулепадобнай галоўкай на барабане, шацёр званіцы — яблыкам з крыжам. Фасады прарэзаны адзінарнымі і здвоенымі арачнымі аконнымі праёмамі ў кілепадобных ліштвах, крапаваны вуглавымі лапаткамі, апяразаны прафіляванымі карнізамі і аркатурнымі фрызамі.

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі: энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4.

Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Ваўкавыскага раёна
Катэгорыя:Лічыцы
Катэгорыя:Храмы Гродзенскай і Ваўкавыскай епархіі
Катэгорыя:1871 год у Беларусі
Катэгорыя:Збудаванні Беларусі ў псеўдарускім стылі
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Мікалая Ціхвінскага
Свята-Георгіеўская царква (Лепель)

**Свята-Георгіеўская царква** — праваслаўны храм у г. Лепель Віцебскай вобласці.

## Гісторыя 
На могілках. Пабудавана ў 1900 годзе з цэглы. Прыпісная да царквы ў імя святой мучаніцы Параскевы Пятніцы.

## Архітэктура 
Помнік архітэктуры неарускага стылю. Вырашана кампактным прамавугольным у плане аб’ёмам пад двухсхільным дахам, завершаным па цэнтры цыбулепадобным купалам на васьмігранным барабане. Фасад крапаваны трайной аркатурай уваходнага праёму і бакавых нішаў, размежаваных кароткімі паўкалонкамі-дынькамі і аб’яднаных злучанымі арачнымі архівольтамі. Бакавыя фасады расчлянёны арачнымі аконнымі праёмамі, аб’яднанымі гарызантальнай цягай з арачнымі архівольтамі над імі. Цаглянай муроўкай выкладзены карнізы і рэльефныя крыжы.

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі: энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4.

## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Лепеля
Катэгорыя:Храмы Віцебскай і Аршанскай епархіі
Катэгорыя:1900 год у Беларусі
Свята-Барыса-Глебская царква (Лунін)

**Свята-Барыса-Глебская царква** — праваслаўны храм у аграгарадку Лунін Лунінецкага раёна Брэсцкай вобласці.

## Гісторыя 
Знаходзіцца ў паўночнай частцы вёскі. Пабудавана ў 1824 годзе з дрэва. На могілках у 1825 г. пастаўлена прыпісная да яе драўляная капліца (не захавалася).

## Архітэктура 
Помнік народнага дойлідства з рысамі класіцызму. У асноае храма васьмігранны цэнтральны зруб, да якога з заходу далучаны прамавугольны прытвор, над якім у пачатку 20 ст. ўзведзена двух'ярусная чацверыковая шатровая званіца (раней стаяла асобна).

Асноўны зруб накрыты высокім гранёным шатром. Уваход вылучаны ганкам з лучковай навіссю на слупах. Гарызантальна ашаляваныя фасады расчлянёны лучковымі аконнымі праёмамі ў ліштвах. Зала храма перакрыта плоскай столлю, у яе шырокай аркай адкрываецца памяшканне прытвора, над якім зроблены хоры.

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі: энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4.

## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Лунін
Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Лунінецкага раёна
Катэгорыя:Помнікі беларускага народнага дойлідства
Катэгорыя:Драўляныя цэрквы Беларусі
Катэгорыя:Храмы Святых Барыса і Глеба
Катэгорыя:Храмы Пінскай і Лунінецкай епархіі
Катэгорыя:1824 год у Беларусі
Свята-Раства-Багародзіцкая царква на пагорку (Еуд)

**Царква Нараджэння Прасвятой Багародзіцы ў Еудзе (на ўзгорку)** () — драўляная праваслаўная царква ў вёсцы Еуд жудзеца Марамурэш у Румыніі.

Царква ўключана ЮНЕСКА ў склад культурнага аб'екта Сусветнай спадчыны Драўляныя цэрквы гістарычнай вобласці Марамурэш. Таксама з'яўляецца гістарычным помнікам Румыніі і знаходзіцца ў рэестры Міністэрства культуры і рэлігійных спраў гэтай краіны.

Пабудавана ў другім дзесяцігоддзі XVII стагоддзя. Прысвечана Ражаству Багародзіцы. Называецца «***Царква на ўзгорку***» дзякуючы размяшчэнню на схіле пагорка і каб адрозніваць ад другой царквы гэтага сяла, вядомай як «''''''''''».

## Гісторыя 
Царква была пабудавана мясцовай знатнай сям'ёй Балеа ў другім дзесяцігоддзі XVII стагоддзя, на стагоддзе раней, чым драўляная царква ў даліне. Ціт Бад сцвярджаў, што гэта самая старая царква ў гэтым рэгіёне.

Структура і асабліва жывапіс былі шырока апісаны Віктарам Братулеску у 1941 годзе, разам з апісаннем царквы былі апублікаваныя 18 фотаздымкаў і 8 эскізаў.
У 1968 годзе навукоўцы зноў пачалі даследаванне царквы. Але лепш за ўсё вывучыць гэтую царкву ўдалося Анке Поп Брату у 1982 годзе.

## Іконы, напісаныя Аляксандрам Панечалеці для царквы 

File:IeudBisDinDeal (44).JPG
File:IeudBisDinDeal (45).JPG
File:IeudBisDinDeal (46).JPG
File:IeudBisDinDeal (43).JPG
File:IeudBisDinDeal (41).JPG
File:IeudBisDinDeal (42).JPG
File:IeudBisDinDeal (39).JPG
File:IeudBisDinDeal (40).JPG
File:IeudBisDinDeal (5).JPG
File:IeudBisDinDeal (38).JPG
File:IeudBisDinDeal (22).JPG

## Зноскі 
## Спасылкі 
* Драўляныя цэрквы Марамурэша // сайт ЮНЕСКА 

Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Румыніі
Катэгорыя:Румынская праваслаўная царква
Ганна Саксэ

{{Пісьменнік
 |Імя                  = Ганна Саксэ
 |Арыгінал імя       = 
 |Выява          = 
 |Апісанне выявы = 
 |Імя пры нараджэнні     = Ганна Саксэ
 |Месца нараджэння       =  
 |Месца смерці         =  
 |Род дзейнасці     = празаік
 |Гады актыўнасці      = 
 |Кірунак          = сацыялістычны рэалізм
 |Жанр                 = раман, апавяданне, казка
 |Мова твораў    = латышская
 |Прэміі               = 
 |Узнагароды              = 
{ style="background: transparent"
    
}
 |Вікісховішча            = 
 |Вікікрыніца             = 
}}

**Га́нна Са́ксэ** (, у шлюбе *А́бзаланэ* (); , хутар Лаўзас, Валкаўскі павет, Ліфляндская губерня, Расійская імперыя, цяпер , Латвія — , , ЛатССР, СССР) — латышская пісьменніца. Заслужаны дзеяч культуры Латвіі (1946). Народная пісьменніца Латвіі (1965).

## Біяграфія 
Вучылася ў 1925—1927 гадах у Латвійскім універсітэце ў Рызе. З 1934 года ў нелегальным Аб'яднанні рэвалюцйных пісьменнікаў, мастакоў і журналістаў. Друкавалася з 1927 года.

## Творчасць 
Раман «Працоўнае племя» (1941) пра жыццё латышскай вёскі з 1870-х гг. да рэвалюцыі 1905—1907. Раман «На гару» (кнігі 1—2, 1948, Дзяржаўная прэмія СССР 1949) пра аднаўленне латышскай вёскі пасля Вялікай Айчыннай вайны і першыя крокі калектывізацыі, раман «Іскры сярод ночы» (ч. 1—2, 1951—1957) пра жыццё інтэлігенцыі даваеннай Латвіі. Аўтар зборнікаў апавяданняў «Вяртанне да жыцця» (1945), «Рэзкі акорд» (1946), зборнікаў казак «Каваль шчасця» (1960), «Кароль Пік» (1962), «Казкі пра кветкі» (1966), твораў для дзяцей, нарысаў.

## Пераклад 
На беларускую мову некаторыя творы Саксэ пераклалі А. Васілевіч, У. Васілевіч, В. Рабкевіч.

## Літаратура 
* 

### Беларускія пераклады 
у кнігах:
* Латышскія апавяданні. Мн., 1956;
* Сучасныя латышскія апавяданні. Мн., 1978;
* Песня Даўгавы. Мн., 1986;

## Спасылкі 
Катэгорыя:Пісьменнікі СССР
Катэгорыя:Пісьменнікі Латвіі
Катэгорыя:Пісьменніцы Латвіі
Катэгорыя:Пісьменнікі XX стагоддзя
Катэгорыя:Заслужаныя дзеячы культуры Латвійскай ССР
Катэгорыя:Народныя пісьменнікі Латвійскай ССР
Катэгорыя:Пісьменнікі-сацрэалісты
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета СССР 3-га склікання
Катэгорыя:Члены Саюза пісьменнікаў СССР
Катэгорыя:Казачнікі
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета СССР 4-га склікання
Катэгорыя:Пахаваныя на Лясных могілках
Стэр’ё Спасэ

'''Стэр'ё Спасэ''' ( — ) — албанскі пісьменнік, педагог, перакладчык.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў вёсцы Гломбач Корчынскай вобласці ў сялянскай сям'і македонскага паходжання. Пасля заканчэння Эльбасанскай сярэдняй школы нейкі час вучыўся ў Фларэнтыйскім універсітэце, але матэрыяльныя цяжкасці не далі будучаму пісьменіку магчымасці атрымаць вышэйшую адукацыю. Пасля вяртання на радзіму быў дырэктарам пачатковай школы, выкладаў мову і літаратуру ў гімназіях Корчы і Тыраны. Пасля вайны з'яўляся загадчыкам аддзелу прозы ў Саюзе пісьменнікаў і работнікаў мастацтва Албаніі.

## Творчасць 
Пісаць пачаў ў 1932 годзе. Першы раман «Чаму» (1935)   прасякнуты песімізмам. Герой крытыкуе сучаснае яму грамадства і канчае самагубствам. Больш аптымістычным з'яўляецца наступны раман «Афэрдзіта», у якім маладая настаўніца Афэрдзіта Скэндзерай паспяхова пераадольвае адсталыя погляды сялян і адчыняе першую ў акрузе школу. Трэці раман пісьменіка «Грубіяны?» (1946) быў забаронены камуністычнай цэнзурай. Аб гэтым згадваў вядомы албанскі дысідэнт Касем Трэбешына ў лісце тагачаснаму кіраўніку краіны Энверу Ходжы. Больш прыхільна быў сустрэты наступны твор Спасэ «Яны былі не адзінокія» (1953) аб змаганні вясковай беданаты супраць рэжыму караля Зогу. Раман быў адзначанны Рэспубліканскай прэміяй другой ступені.

Пісьменік пісаў таксама нарысы і апавяданні, падручнікі па літаратуры. Выступаў як перакладчык заходніх і балгарскіх аўтараў, збіральнік дзіцячага фальклёру, аўтар гістарычных твораў аб змаганні албанцаў супраць асманскага іга. На беларускую мову перакладзена Л. Салаўём кніга Спасэ «Афэрдзіта зноў ў вёсцы». Раман прысвечаны калектывізацыі і з'яўляецца першым вялікім творам пісьменіка з Албаніі, які стаў даступны беларускаму чытачу.

Катэгорыя:Пісьменнікі Албаніі
АЭС Чэрнаводэ

**Чэрнаводская АЭС** () — атамная электрастанцыя ў Румыніі, найбуйнейшы вытворца электраэнергіі краіны. Знаходзіцца на тэрыторыі аднайменнага гарсавета Чэрнаводэ. Па стане на 2013 год, першая і адзіная АЭС у краіне.

Станцыя была спраектавана канадскай дзяржаўнай кампаніяй **Atomic Energy of Canada Limited** (**AECL**) яшчэ ў 1980-х гадах, у эпоху кіравання Нікалае Чаўшэску. АЭС выкарыстоўвае цяжкаводныя вода-вадзяныя рэактары PHWR ад AECL. У якасці запавольніка нейтронаў выкарыстоўваецца цяжкая вада, вырабленая ў горадзе Драбета-Турну-Северын (выпускаецца і ў г. Турну-Мэгурэле), а для астуджэння — вада з канала «Дунай — Чорнае мора».

Выточны праект станцыі прадугледжваў пабудову пяці энергаблокаў. Цяпер у прамысловай эксплуатацыі знаходзяцца два энергаблокі з рэактарамі PHWR (CANDU). Яшчэ тры часткова пабудаваныя блокі (таксама з рэактарамі PHWR) размешчаныя на той жа пляцоўцы. Іх будаванне было спынена ў самым канцы эпохі Чаўшэску. Трэці і чацвёрты энергаблокі знаходзяцца на стадыі завяршэння. Іх збудаванне, як чакаецца, завершыцца ў 2014 годзе і 2015 годзе адпаведна. Пра дабудаванне пятага блока гаворка пакуль не ідзе.

За захаванасць трох энергаблокаў, якія будуюцца, (з трэцяга па пяты) адказвае CNE-INVEST.

Сярэднегадовае выпрацаванне станцыі — 5.613 ГВт⋅г. Гэта прыкладнае ад 18% да 20 % электраэнергіі, штогод спажыванай Румыніяй.

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт 
* Відэафільм CBC аб будаўніцтве станцыі

Катэгорыя:Энергетыка Румыніі
Banca Transilvania

**Банк Трансільванія** () — банкаўская установа са штаб-кватэрай у горадзе Клуж-Напока, Румынія. Банк быў заснаваны ў 1993 годзе ў горадзе Клуж-Напока, са статутным капіталам у 2 млрд. лей, з якіх 79 % актываў з’яўляюцца румынскімі, а 21 % — замежнымі. У 2014 годзе Банк Трансільванія адсвяткаваў 20-годдзе з моманту пачатку сваёй дзейнасці, адкрыўшы філіял у горадзе Клужы.

У наш час БТ стаіць на трэцім месцы сярод банкаў у Румыніі па актывам, з доляй рынку больш 8 %. Яго дзейнасць арганізавана ў чатырох асноўных бізнес-кірунках: карпарацыйны банкінг, ІММ, раздробны бізнес і медыцына. Банк мае каля 1,76 млн кліентаў, у ім працуюць больш 6000 супрацоўнікаў. З чэрвеня 2013 года новым генеральным дырэктарам Банка Трансільванія з’яўляецца Эмер Тэтык (Tetik). У веку 40 гадоў ён стаў адным з наймалодшых банкіраў у Румыніі.

Банк з’яўляецца першым банкам Румыніі, што адкрыў свой філіял у Рыме.

## Чысты прыбытак 
* 2013: 83.44 млн еўра
* 2012: 71.98 млн еўра
* 2011: 51.34 млн еўра
* 2010: 24.43 млн еўра
* 2009: 14.6 млн еўра
* 2008: 108.2 млн еўра
* 2007: 102 млн еўра

## Актывы 
* 2013: 7.13 млрд еўра
* 2010: 4839.88 млн еўра
* 2007: 3,8 млрд еўра

У снежні 2009 года Банк Кіпра набыў 9,7 % ЗАТ акцый банка ўгодамі, здзейсненымі на фондавай біржы Бухарэста на агульную суму 58 мільёнаў еўра.

## Спасылкі 
* Банк Трансільванія

Катэгорыя:Банкі Румыніі
Abelia corymbosa

**Abelia corymbosa** — від кветкавых раслін роду  сямейства .

Гэты від быў апісаны Эдуардам Аўгустам фон Рэгелем і Еханэсам Тэадорам Шмальгаузенам у 1878 годзе.

## Батанічнае апісанне 
Гэта куст, які расце да 3 да 4 метраў у вышыню. Матава-зяленае, авальнае лісце вар’іруе па памеры. Трубчастыя кветкі растуць парамі ў пазухах лісця. Кветкі ад 1 да 2 сантыметраў даўжыней белага колеру з ружовым налётам.

## Арэал 
Расце ў Цэнтральнай Азіі, у тым ліку ў Казахстане, Кыргызстане і Таджыкістане.

Катэгорыя:Бружмелевыя
Спіс аб’ектаў Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА ў Румыніі

У спісе **Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА** ў **Рэспубліцы Румынія** значыцца 7 найменняў (на 2014), гэта складае  ад агульнага ліку ( на  год). 6 аб'ектаў уключаны ў спіс па культурных крытэрыях, а 1 аб'ект уключаны па прыродных крытэрыях, прычым ён прызнаны прыродным феноменам выключнай прыгажосці і эстэтычнай важнасці (крытэрый vii). Акрамя гэтага, па стане на 2014 год, 14 аб'ектаў на тэрыторыі Румыніі знаходзяцца ў ліку кандыдатаў на ўключэнне ў спіс сусветнай спадчыны. Румынія ратыфікавала Канвенцыю аб ахове сусветнай культурнай і прыроднай спадчыны 16 мая 1990 года. Першы з аб'ектаў, што знаходзяцца на тэрыторыі Румыніі, быў занесены ў спіс у 1991 годзе на 15-й сесіі Камітэта сусветнай спадчыны ЮНЕСКА.

## Спіс 
У дадзенай табліцы аб'екты размешчаныя ў парадку іх дадання ў спіс сусветнай спадчыны ЮНЕСКА.

### Геаграфічнае размяшчэнне аб'ектаў 

## Папярэдні спіс 
У табліцы аб'екты размешчаны ў парадку іх дадання ў папярэдні спіс. У дадзеным спісе змешчаны аб'екты, прапанаваныя ўрадам Румыніі ў якасці кандыдатаў на ўнясенне ў спіс сусветнай спадчыны.

### Геаграфічнае размяшчэнне аб'ектаў 

## Гл. таксама 
* Сусветная спадчына
* ЮНЕСКА

## Зноскі 
## Спасылкі 
* 
* Список объектов всемирного наследия ЮНЕСКО в Румынии 


Румыния
Цыганы ў Румыніі

**Румынскія цыганы** () — агульная назва некалькіх этнаграфічных груп цыганскага паходжання, якія насяляюць тэрыторыю сучаснай Румыніі.

## Дэмаграфія 
Румынскія цыганы (рома) — найбуйнейшая цыганская грамада Еўропы. Перапіс насельніцтва Румыніі 2002 года зафіксаваў у краіне 535 140 цыган (2,5 % насельніцтва краіны), трэці па велічыні народ Румыніі пасля венграў. Аднак, паводле звестак Еўрапейскай камісіі ў Румыніі жыве прыблізна 2 500 000 ромаў (12 % насельніцтва). Доля і колькасць цыган у Румыніі мае тэндэнцыю да росту за кошт высокага натуральнага прыросту, хоць пасля далучэння краіны да Еўрасаюза міграцыйны адток румынскіх цыган у іншыя краіны Еўропы (Італія, Іспанія, Францыя) рэзка ўзрос, прыводзячы да канфліктаў з мясцовым насельніцтвам гэтых краін. Нягледзячы на іншае паходжанне, этнічныя румыны маюць даўнюю гісторыю сацыяльна-культурных сувязяў з цыганамі, якія аселі ў ніжнім Падунаўі ў ХIII-ХIV стагоддзях.

## Дынаміка колькасці цыган паводле перапісаў 
Неафіцыйныя крыніцы часта кажуць пра традыцыйна высокі ровень недаўліку колькасці цыган у краіне з пэўных прычын, мяркуючы што рэальная колькасць цыган у Румыніі можа вар’іраваць у межах ад 0,7 да 2,5 млн чалавек (ад 3 да 12 % насельніцтва).

## Мова 
Цыганскія мовы і субкультуры пакінулі сляды ў жыцці і побыце румынаў. У сваю чаргу, значная частка цыган Румыніі падпала пад румынізацыю. Цыганскую мову лічаць роднай каля 72 % цыган (галоўным чынам валашскія, радзей балканскія дыялекты), 25 % цыган завуць родным румынскую мову і 3 % іншыя мовы (галоўным чынам венгерскую мову).

З пачатку XXI стагоддзя, дзякуючы высілкам мясцовых асветнікаў (перад усім Г. Сару), міністэрства асветы Румыніі пачало выдаваць падручнікі на цыганскай мове (мова і матэматыка). У падручніках выкарыстоўваецца ўсярэдненая наддыялектная норма на грунце валашскіх дыялектаў.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Народы Румыніі
Катэгорыя:Цыганы
Сабор у Курця-дэ-Арджэшы

**Успенскі архірэйскі сабор** у румынскім горадзе Курця-дэ-Арджэш — праваслаўны сабор, галоўны храм Валахіі XVI стагоддзя, пахавальня румынскіх каралёў. Мае ў Румыніі рэпутацыю такога ж выключнага па сваіх дойлідскіх якасцях помніка, што і храм Васіля Блажэннага ў Расіі.

## Гісторыя 
Манастыр св. Мікалая быў заснаваны Нягое I Басарабам, а свой цяперашні выгляд набыў пры Раду V Афумаці (1526).

Храм рэстаўраваўся ў 1875-85 гг. у сувязі з пераўтварэннем у пахавальню румынскіх каралёў.

## Архітэктура 
Крыжова-купальны храм складзены з шэрага вапняку і пастаўлены на высокае, двухметровае падклецце. Сабор трохгаловы, большы па памерах чацвёрты купал вянчае аб'ёмны прыдзел з апсіднага боку. Малыя барабаны ўпрыгожаны спіральнай разьбой, якая надае кампазіцыі дынамізм. Нетрадыцыйна вырашаны аркатурны пояс, а самі сцены спярэшчаныя лёгкімі, мудрагелістымі ўзорамі, у якіх адгадваецца турэцкі ўплыў.

З заходняга боку ад сабора высіцца невялікая капліца.

## Легенды пра храм 
Храм нязменна прыцягваў увагу румынскіх патрыётаў і аматараў даўніны. Напрыклад, Васіле Александры апублікаваў легенду пра яго будаўніка, майстра Манола, якая нагадвае паданне пра дойлідаў сабора Васіля Блажэннага. Адна з версій гаворыць, што «чорны князь», не жадаючы, каб дойліды ўзвялі нешта роўнае архірэйскаму сабору, пакінуў іх на даху будынка, адкуль яны паспрабавалі спусціцца, змайстраваўшы крылы з дошак.

## Гл. таксама 
* Спіс сабораў Румыніі

## Спасылкі 
* 

Курця-дэ-Арджэш
Катэгорыя:Арджэш (жудзец)
Катэгорыя:Пахавальні
Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Румыніі
Курця