Беларусь і Еўрапейскі Саюз

**Адносіны Беларусі і Еўрапейскага саюза** першапачаткова былі створаныя пасля таго, як Еўрапейскі Саюз прызнаў беларускую незалежнасць у 1991 годзе. Пасля прыходу да ўлады Аляксандра Лукашэнкі ў 1994 годзе адносіны паміж Мінскам і ЕС пагоршыліся і засталіся халоднымі. Адносіны пачалі паляпшацца з кастрычніка 2008 года.

17 лютага 2020 года Савет ЕС працягнуў санкцыі супраць Беларусі. Яны ўключаюць эмбарга на «пастаўкі зброі і тэхнікі», якія можна выкарыстаць для рэпрэсій унутры краіны, а таксама на экспарт у Беларусь біятлоннага рыштунку і спартовых вінтовак і спартовых пісталетаў спецыяльнага прызначэння. Апроч таго, прадугледжанае «замарожванне актываў і забарона на паездкі для чатырох чалавек, якія лічацца датычнымі да нераскрытых знікненняў двух апазіцыйных палітыкаў, бізнесоўца і журналіста ў 1999 і 2000 гадах» — Уладзіміра Навумава, Віктара Шэймана, Юрыя Сівакова і Дзмітрыя Паўлічэнкі.

Некаторыя вядомыя беларускія грамадзяне сталі ганаровымі консуламі краін Еўрапейскага Саюза ў Беларусі. Так, Павел Тапузідзіс прадстаўляе ў гэтай якасці Грэцыю і Румынію, Аляксей Сычоў быў ганаровым консулам Славакіі.

## Прававыя рамкі 
Хоць Еўрапейскі саюз і Беларусь падпісалі Пагадненне аб партнёрстве і супрацоўніцтве (ППС) у 1995 годзе, якое была прызначана для кіравання ўзаемнымі палітычнымі і эканамічнымі адносінамі, гэта пагадненне не было ратыфікавана ЕС. У верасні 1997 года Савет міністраў замежных спраў Еўрапейскага саюза прыняў рашэнне аб змяненні палітыкі ЕС у адносінах да Беларусі. Было прыпынена дзеянне Часовага пагаднення аб гандлі, абмежаваны палітычныя кантакты, замарожаны важныя праграмы супрацоўніцтва. Працэс падрыхтоўкі Беларусі да ўступлення ў Савет Еўропы быў прыпынены. Акрамя таго, ЕС выключыў Беларусь з сваёй Еўрапейскай палітыкі суседства (ЕПС), якая была першапачаткова распрацавана для ўстанаўлення «кола сяброў» ў геаграфічнай блізкасці Саюза. Брусэль сцвярджае, гэта выключэнне з’яўляецца прамым адказам на стварэнне аўтарытарнага рэжыму на чале з прэзідэнтам А. Лукашэнка. Тым не менш, гандлёвыя адносіны Беларусі з ЕС па-ранейшаму пакрытыя Агульнай сістэмай прэферэнцый Саюза і найбольшага спрыяння палажэнняў Пагаднення паміж ЕС і Савецкім Саюзам у 1989 годзе. Беларусь з'яўляецца адной з нямногіх дзяржаў у Еўропе, што не прасілі сяброўства ў Еўрапейскім Саюзе. Акрамя таго, Еўрапейскі Саюз не прапанаваў сяброўства Мінску. У Беларусі пастаянна шукаюць дасягнення сваіх мэтаў за дапамогай эканамічных і палітычных сувязей з Расіяй, разам з якой яны з'яўляюцца членамі-заснавальнікамі Саюзнай дзяржавы (раней «Саюзная дзяржава Расіі і Беларусі»).

У кастрычніку 2009 года апытанне, праведзены незалежнай НІСЭПД інстытута ў Беларусі ўстаноўлена, што 44,1 адсоткаў беларускага народа будзе галасаваць на рэферэндуме на ўступленне ў ЕС, у параўнанні з 26,7 адсотка годам раней.

## Санкцыі 
2 кастрычніка 2020 года Еўрапейскі саюз, у сувязі з пратэстамі ў Беларусі, прыняў санкцыйны пакет супраць 40 фізічных асоб — прадстаўнікоў МУС і КДБ, членаў ЦВК.

6 лістапада 2020 года Еўрапейскі саюз прыняў другі пакет санкцый, які закрануў А. Лукашэнку і 14 высокапастаўленых чыноўнікаў.

17 снежня 2020 года прадстаўнікі Еўрапейскага саюза ўхвалілі трэці пакет санкцый супраць фізічных і юрыдычных асоб, якія падтрымліваюць рэжым Лукашэнкі. 

24 чэрвеня 2021 года прадстаўнікі Еўрапейскага саюза ўвялі чацвёрты пакет санкцый, і агулам пад санкцыямі сталі знаходзіцца 166 асоб і 15 прадпрыемстваў, адказных за рэпрэсіі ў Беларусі. Сектаральныя санкцыі цалкам забараняюць імпарт нафтапрадуктаў і калійных угнаенняў з Беларусі, а таксама іх транзіт праз тэрыторыю ЕС. Сярод іншага:
* Забарона імпарту і экспарту абсталявання і ПЗ для сачэння для людзьмі ў інтэрнэце і па тэлефоннай сувязі;
* Забарона на доўгатэрміновае крэдытаванне дзяржкампаній і размяшчэнне каштоўных папер з пагашэннем больш за 3 месяцы;
* Забарона на продаж і транзіт тытуню і тытунёвых вырабаў з ЕС пакупнікам з Беларусі або для выкарыстання ў Беларусі;
* Забарона на перадачу або экспарт усіх тавараў і тэхналогій двайнога прызначэння для ваеннага выкарыстання ў Беларусі;
* Забараняецца прадастаўляць фінансаванне або фінансавую дапамогу для набыцця тэхналогій падвойнага прызначэння для ваеннага выкарыстання ў Беларусі.

## Гл. таксама 
* Знешняя палітыка Беларусі
* Спіс беларускіх чыноўнікаў, якім забаронены ўезд на тэрыторыю ЕС

## Спасылкі 

Катэгорыя:Знешняя палітыка Еўрапейскага саюза