Ангела Меркель

{{Дзяржаўны дзеяч
| беларускае імя = Ангела Даратэя Меркель
| арыгінальнае імя = Angela Dorothea Merkel
| партрэт = Angela Merkel Juli 2010 - 3zu4.jpg
| шырыня партрэта = 250px
| грамадзянства = 
| дзеці = няма
| узнагароды =
{

-

}
| Commons = Angela Merkel
}}

**Ангела Даратэя Меркель** (; , ) — нямецкі палітык. З 22 лістапада 2005 канцлер Германіі, з красавіка 2000 да снежня 2018 старшыня Хрысціянска-дэмакратычнага саюза Германіі. Першая жанчына на пасадзе канцлера Германіі.

## Біяграфія 
Ангела Меркель нарадзілася 17 ліпеня 1954 года ў Гамбургу. Яе бацька, Хорст Каснер, вывучаў тэалогію спачатку ў Гайдэльбергу, а пасля ў Гамбургу. Маці Герлінд (дзяв. Енцш) працавала настаўніцай англійскай і лацінскай мовы. У тым жа самым годзе сям’я Каснер пераехала ў ГДР. Большая частка дзяцінства будучага канцлера прайшла ў горадзе Цемплін (зямля Брандэнбург).

З 1973 па 1978 Ангела Каснер вывучала фізіку ў Лейпцыгскім універсітэце. У гэты час яна пазнаёмілася са студэнтам-фізікам Ульрыхам Меркелем, з якім яна ажанілася ў 1977 годзе. З 1978 па 1990 год Ангела Меркель была навуковай супрацоўніцай у Цэнтральным інстытуце фізічнай хіміі пры Акадэміі навук ва Усходнім Берліне. Там яна абараніла дысертацыю ў галіне тэарэтычнай хіміі. У 1982 годзе першы шлюб Ангелы Меркель распаўся. Са сваім цяперашнім мужам, Ёахімам Заўэрам, Ангела Меркель пазнёмілася два гады пазней. Шлюб адбыўся ў 1998 годзе.

У 1989 годзе Ангела Меркель распачала дзейнасць ва ўсходне-нямецкай палітычнай групе «Дэмакратычны пад’ём» («Demokratischer Aufbruch»), якая ў наступным годзе аб’ядналася з Хрысціянска-дэмакратычным саюзам Германіі (ХДС). Некалькі месяцаў да аб’яднання Германіі А. Меркель была намеснікам прэсавага сакратара апошняга ўрада ГДР.

У 1990 годзе Ангела Меркель была ўпершыню абрана ў дэпутаты Бундэстагу.

З 1990 па 1994 год Меркель была міністрам па справах жанчын і моладзі, а з 1994 па 1998 — міністрам па справах навакольнага асяроддзя, аховы прыроды і бяспекі атамных рэактараў ва ўрадзе Гельмута Коля.

З 1991 па 1998 — намеснік старшыні ХДС.

У 1999, калі ХДС атрымаў паражэнне на выбарах у Бундэстаг, Коль мусіў сысці з пасады старшыні ХДС. На гэту пасаду быў абраны Вольфганг Шойбле, па чыёй прапанове Меркель была абрана генеральным сакратаром партыі. Але ўжо ў наступным годзе, у сувязі са скандалам вакол незаконнага фінансавання ХДС, Шойбле быў таксама вымушаны падаць у адстаўку.

10 красавіка 2000 на партыйным сходзе ў Эсэне Меркель была абрана старшынёй ХДС большасцю ў 897 галасоў з 935.

18 верасня 2005 на выбарах у Бундэстаг ХДС разам з ХСС атрымала 35,2 % галасоў. 22 лістапада галасамі кааліцыі з ХДС/ХСС і СДПГ Ангела Меркель была абрана канцлерам Германіі.

На чарговых парламенцкіх выбарах 27 верасня 2009 года кааліцыя ХДС/ХСС перамагла, і Меркель засталася на пасадзе канцлера.

14 сакавіка 2018 Ангела Меркель перавыбрана на пасаду канцлера Германіі на чацвёрты тэрмін

7 снежня 2018 канцлер Германіі Ангела Меркель пакінула пасаду кіраўніка сваёй партыі Хрысціянска-дэмакратычны саюз. Яна ўзначальвала ХДС на працягу 18 гадоў — 13 з іх у ролі канцлера.

## Асноўныя публікацыі 
* Der, R.; A. Merkel, H.-J. Czerwon (1980). «On the influence of spatial correlations on the rate of chemical reactions in dense gases. I. Quantum statistical theory». Chemical Physics 53 (3): 427—435. doi:10.1016/0301-0104(80)85131-7.
* Der, R.; R. Haberlandt, A. Merkel (1980). «On the influence of spatial correlations on the rate of chemical reactions in dense systems. II. Numerical results». Chemical Physics 53 (3): 437—442. doi:10.1016/0301-0104(80)85132-9.
* Boeger, I.; A. Merkel, J. Lachmann, H.-J. Spangenberg, T. Turanyi (1982). «An Extended Kinetic Model and its Reduction by Sensitivity Analysis for the Methanol/Oxygen Gas-Phase Thermolysis». Acta Chim. Hung. 129 (6): 855—864.
* Merkel, Angela; Ilka Böger, Hans Joachim Spangenberg, Lutz Zülicke (1982). «Berechnung von Hochdruck-Geschwindigkeitskonstanten für Zerfalls- und Rekombinationsreaktionen einfacher Kohlenwasserstoffmoleküle und -radikale (Calculation of High Pressure Velocity Constants for Reactions of Decay and Recombinations of simple Hydrocarbon Molecules and Radicals)». Zeitschrift für Physikalische Chemie 263 (3): 449—460.
* Merkel, Angela; Lutz Zülicke (1985). «Berechnung von Geschwindigkeitskonstanten für den C-H-Bindungsbruch im Methylradikal (Calculation of Velocity Constants for the Break of the Carbon-Hydrogen-Bond in the Methyl Radical)». Zeitschrift für Physikalische Chemie 266 (2): 353—361.
* Merkel, Angela; Lutz Zülicke (1987). «Nonempirical parameter estimate for the statistical adiabatic theory of unimolecular fragmentation carbon-hydrogen bond breaking in methyl». Molecular Physics 60 (6): 1379—1393. doi:10.1080/00268978700100901.
* Merkel, Angela; Zdenek Havlas, Rudolf Zahradník (1988). «Evaluation of the rate constant for the SN2 reaction fluoromethane + hydride: methane + fluoride in the gas phase». Journal of American Chemical Society 110 (25): 8355-8359. doi:10.1021/ja00233a012.
* Mix, H.; J. Sauer, K.-P. Schröder, A. Merkel (1988). «Vibrational Properties of Surface Hydroxyls: Nonempirical Model Calculations Including Anharmonicities». Coll. Czechoslov. Chem. Commun. 53 (10): 2191—2202.
* Schneider, F.; A. Merkel (1989). «The lowest bound states of triplet (BH2)+». Chemical Physics Letters 161 (6): 527—531. doi:10.1016/0009-2614(89)87033-2.
* Merkel, Angela; Lutz Zülicke (1990). «Theoretical approach to reactions of polyatomic molecules». International Journal of Quantum Chemistry 36: 191—208. doi:10.1002/qua.560380214.
* Merkel, Angela (1998). «The role of science in sustainable development». Science 281 (5375): 336—337. doi:10.1126/science.281.5375.336

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт канцлера Германіі
* Асабістая старонка 

Катэгорыя:Федэральныя канцлеры Германіі
Катэгорыя:Лаўрэаты міжнароднай прэміі імя Карла Вялікага
Катэгорыя:Жанчыны-палітыкі Германіі