Запарожжа

**Запарожжа** () — горад на паўднёвым усходзе Украіны, на рацэ Дняпро. Адміністрацыйны цэнтр Запарожскай вобласці і Запарожскага раёна. Плошча 330 км². Насельніцтва 500 тыс. чал. (2024).

Знаходзіцца за 444 км на паўднёвы ўсход ад Кіева. Чыгуначны вузел, рачны порт.

## Этымалогія назвы 
Места атрымала назву Запарожжа з тае прычыны, што яно знаходзілася ніжэй за дняпроўскія парогі (затопленыя ў выніку будаўніцтва ДнепраГЭСа).

## Гісторыя 
У 1770 годзе заснавана Аляксандраўская фартыфікацыя, з якой звязваюць пачатак гісторыі сучаснага горада; пачатковая назва паселішча — *Аляксандраўскі пасад*.
У 1806 годзе паселішча атрымала статус горада і назву *Аляксандраўск*, цэнтр павету.

З 1919 года — у складзе УССР. У 1921 годзе горад перайменаваны ў Запарожжа. З 1939 года — цэнтр вобласці.

З 18 жніўня 1941 года па снежань 1943 года горад знаходзіўся пад нямецкай акупацыяй.

## Насельніцтва 
## Эканоміка 
Прадпрыемствы чорнай (камбінат «Запарожсталь», завод «Днепраспецсталь» і інш.) і каляровай (тытана-магніевы камбінат, алюмініевы завод і інш.) металургіі, машынабудавання (электратэхнічнай прамысловасці; вытворчыя аб'яднанні «АУТАЗАЗ», «Маторабудаўнік» і інш.), хімічнай і коксахімічнай, лёгкай, харчовай прамысловасці.

Працуе Дняпроўская гідраэлектрастанцыя (ДнепраГЭС).

## Адукацыя і навука 
* Запарожскі нацыянальны ўніверсітэт
* Нацыянальны ўніверсітэт «Запарожская палітэхніка»
* Запароская дзяржаўная інжынерная акадэмія
* Запарожскі дзяржаўны медыцынскі ўніверсітэт
* Запарожскі інстытут эканомікі і інфармацыйных тэхналогій
* Класічны прыватны ўніверсітэт
* Хорціцкая нацыянальная вучэбна-рэабілітацыйная акадэмія

## Славутасці 
* Хорціца — найбольшы востраў на Дняпры, на якой у XVII ст. размяшчалася Запарожская Сеч.
* ДнепраГЭС (1932, 1975)
* Масты Праабражэнскага (1952)
* Дзіцячая чыгунка — найдаўжэйшая ва Украіне (1972)
* Комплекс забудовы «Соцгорад» (1929—1937)

## Галерэя 

Выява:Запорожский академический областной театр имени Магара 169.jpg|Абласны тэатр
Выява:Запорожский областной краеведческий музей.jpg|Краязнаўчы музей
Выява:Saporoshje, Brücke zwischen der Stadt und der Insel Chortiza.jpg|Вялікі мост Праабражэнскага
Выява:Bundesarchiv B 145 Bild-F016197-0003, Wasserkraftwerk am Dnjepr.jpg|ДнепраГЭС (1942)
Выява:DneproGES Khortitsa.jpg|Выгляд ДнепраГЭС з вострава Хортыца
Выява:Perekrestok bulvara shevchenko i pobedi.jpg|Скрыжаванне бульвара Т. Шаўчэнкі і вул. Перамогі
Выява:ZaporozhskayaDZhD-2002.jpg|Дзіцячая чыгунка
Выява:Запорожская областная администрация (здание).jpg|Будынак абласной адміністрацыі

## Гарады-пабрацімы 
У Мінску ёсць вуліца, 1-ы і 3-і Запарожскія завулкі і плошча, названыя ў гонар Запарожжа.

## Вядомыя асобы 
* Валянцін Налівайчанка (нар. 1966) — украінскі дзяржаўны дзеяч.
* Марыя Сокіл (1902—1999) — оперная спявачка.
* Людміла Супрун (нар. 1965) — украінскі палітык.
* Юрый Васілевіч Шпіт (1930—2008) — беларускі архітэктар.
* Андрэй Анісімавіч Дзюжаў (нар. 1959) — беларускі навуковец і палітык.
* Ірына Міхайлаўна Арэстава (нар. 1956) — урач-акушэр-гінеколаг. Доктар медыцынскіх навук (2004), прафесар (2010).

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* Aleksandrówsk //  S. 29
* Александровск // 

## Спасылкі 
* Запарожскі гарадскі савет 
* Даведнік паслуг Запарожжа


Катэгорыя:Гарады Запарожскай вобласці
Катэгорыя:Населеныя пункты на Дняпры