open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Cordulegaster

**Cordulegaster** — род разнакрылых стракоз у складзе сямейства .

## Апісанне 
Буйныя стракозы пераважна з чорна-жоўтай афарбоўкай цела. Яйцаклад самак вельмі доўгі, аднак, яйкі адкладаюцца на ляту ў грунт, на невялікую глыбіню вадаёмаў і без суправаджэння самца. Лічынкі жывуць у праточных вадаёмах. У лічынак на дыстальным канцы бакавой лопасці маскі размяшчэнне зубцоў няправільнае, без упарадкавання ў групы. Рухомы кручок выдаецца некалькі мацней, чым зубцы.

## Спіс відаў 
]]
У сусветнай фаўне налічваецца каля 25-26 прадстаўнікоў роду, у Расіі сустракаецца 2 віды.
*  
*  
*  
*  
*  
*  
*  
*  
*  
*  
*  
*  
*  
*  
*  
*  
*  
*  
*  
*  
*  
*  
*  
*  
*  
*  

Катэгорыя:Насякомыя Афрыкі
Катэгорыя:Насякомыя Еўразіі
Катэгорыя:Булавабрухі
Гравіска

)]]
**Гравіска** (сучасная назва,  або **Гравіскі** (старажытная лацінскае назва, ) — археалагічны помнік у Італіі (Лацыё). Уяўляў сабой этрускі порт, які абслугоўваў горад Тарквініі і размяшчаўся ў 8 км на захад ад цэнтра горада.

Этрускае паселішча існавала з 600 па 250 гг. да н. э. і прайшло праз 4 фазы развіцця У 181 г. на яго месцы была заснавана «калонія» для рымскіх грамадзян. Порт адначасова быў рынкам (эмпарыёнам), існуюць шматлікія сведчанні прысутнасці гандляроў, а таксама грэчаскіх рамеснікаў. Засведчана шанаванне шматлікіх грэчаскіх багоў — у тым ліку такіх, як Афрадыта, Гера, Дэметра і Апалон.

Катэгорыя:Археалогія ў Італіі
Катэгорыя:Этрускія гарады
Ласла Ковач (палітык)

**Ласла Ковач** (; нар. 3 ліпеня 1939) — венгерскі палітык, міністр замежных спраў Венгрыі (1994—1998 і 2002—2004), еўрапейскі камісар па справах падаткаабкладання і мытні (2004—2010).

## Біяграфія 
Атрымаў сярэднюю хіміка-тэхналагічную адукацыю, пазней скончыў вячэрняе аддзяленне універсітэта эканамічных навук імя Карла Маркса (1968) і партыйную школу. Працаваў у фармацэўтычнай прамысловасці, затым у венгерскім камсамоле, а з 1975 — на розных пасадах у міжнародным аддзеле ВСРП.

У 1986—1989 гадах Ковач быў намеснікам міністра замежных спраў ВНР. У 1990 Ковач увайшоў у прэзідыум ВСП — пераназванай ВСРП. У 1994 годзе, пасля прыходу ВСП да ўлады, стаў міністрам замежных спраў (кабінет Дзьюла Хорна). У 1995 годзе быў таксама старшынёй АБСЕ.

Пасля пераходу сацыялістаў у апазіцыю, Ковач ў 1998 годзе быў абраны галоўнай ВСП, а таксама да 2000 года ўзначальваў фракцыю партыі ў парламенце Вугоршчыны. Пасля прыходу сацыялістаў да ўлады ў 2002 годзе паўторна стаў міністрам замежных спраў Венгрыі ў кабінетах Петэра Медзьеши і Ферэнца Дьюрчаня. Ковач сышоў з пасадаў міністра і старшыні партыі ўвосені 2004, каб заняць пасаду еўрапейскага камісара па справах падаткаабкладання і мытні. Першапачаткова Ковач быў вылучаны на пасаду міністра па справах энергетыкі, але пасля таго, як выявілася яго дрэннае знаёмства са сваёй будучай пасадай, яму быў прапанаваны новы пост. У другой камісіі Барозу, сфарміраванай 9 лютага 2010 года, на месцы прадстаўніка Венгрыі яго змяніў Ласла Андар, а яго месца еўракамісара дасталася Альгірдасу Шэметі.

У 2003—2008 гадах быў віцэ-прэзідэнтам Сацыялістычнага інтэрнацыянала.

## Асабістае жыццё 
Ён ажаніўся з Марыяй Эвай Тот у 1968 г. У пары нарадзілася дачка Дора (1977 г.н.). Марыя Эва памерла ў 2013 годзе. У яго ёсць сын Ласла (2011 г.н.) ад іншых зносін. У 2015 годзе ён ажаніўся паўторна.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Міністры замежных спраў Венгрыі
Катэгорыя:Старшыні АБСЕ
Камсамол (Салавацкі раён)

**Камсамол** (, )&nbsp;— сяло ў Салавацкім раёне Башкартастана, Расійская Федэрацыя. Уваходзіць да складу Янгантаускага сельскага савета. Насельніцтва — 221 асоба (2010)

## Галерэя 

Komsomol (entrance).jpg|Знак
Komsomol (hotel).jpg|Гасцініца
Yuryuzan River.JPG|Мост цераз раку Юрузань
Yuryuzan River in Komsomol 09.jpg|Рака Юрузань у раёне сяла Камсамол
Mill in Komsomol village.jpg|Млын
Кургазак источник 3.jpg|Крыніца «Кургазак»

Катэгорыя:Населеныя пункты Башкартастана
Булавабрухі

**Булавабрухі**, **кардулегастэрыды** (*Cordulegastridae*) — сямейства стракоз з падатраду разнакрылых.

## Апісанне 
Вочы сутыкаюцца на цемі. Цела чорнае з металічнымі плямамі.

## Класіфікацыя 
У склад сямейства ўключаюць наступныя роды:
* 
* 
* 
* 

## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Сямействы насякомых
Бобі Ціманс

**Бобі Ціманс** (), сапр. **Роберт Генры Ціманс** (;  — ) — амерыканскі джазавы  і , выканаўца ў стылі соўл-джаз, стваральнік музычнай кампазіцыі Moanin, больш вядомы як удзельнік джаз-бэнда Jazz Messengers.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 19 снежня 1935 года ў Філадэльфіі, штат Пенсільванія, у музыкальнай сям'і. Яго бацькі, дзядзькі і цёткі ігралі на фартэпіяна. Яго дзед быў святаром у царкве, дзе маленькі Бобі Ціманс іграў на аргане. Паралельна займаўся класічнай музыкай у свайго дзядзькі Роберта Хэйбершоу, які меў ступень магістра па музыцы і прафесійна даваў урокі вакалу, фартэпіяна і аргана. Паводле Туці Хіта, Бобі Ціманс тады меў добрае пачуццё гумару і густу наконт адзення 1 сакавіка 1974 года Бобі Ціманс памёр ад цырозу печані ва ўзросце 38 гадоў, пакінуўшы пасля сябе жонку Эстэль і сына Бобі.

## Творчасць 
Бобі Ціманс прыўнёс з царквы ў джаз прынцыпы музыкі госпел.

У шырокіх колах Бобі Ціманс вядомы больш як кампазітар. Але сам Ціманс катэгарычна адмаўляў такое стаўленне, адзначаючы, што ён як кампазітар — дылетант, і што ён ніколі адмыслова не садзіўся ствараць песні, прыкладаючы вялікія намаганні, а складаў кампазіцыі, гуляючы з нотамі з дапамогай насвіствання. Ціманс успамінаў, што напісаў Moanin' за 2 гады да таго, як прапанаваў яе кіраўніку бэнда Jazz Messengers Арту Блэйкі, які скардзіўся () на тое, што бэнду не ставала свежых кампазіцый. Але па версіі іншага чальца Jazz Messengers Бені Голсана, Бобі Ціманс напісаў невялічкі кавалак мелодыі, і канчатковую форму кампазіцыя атрымала пасля прапановы Голсана дапрацаваць мелодыю і дадаць туды брыдж. А назва Moanin' была дадзена за тое, што мелодыя гучала як енк.

Уплыў Бобі Ціманса і ягоны почырк можна пачуць у музыцы джазавых піяністаў наступнага пакалення 1970х гадоў, у першую чаргу Леса МакШэна і Рэмсі Льюіса.

## Дыскаграфія 
### Як лідар 
* *This Here Is Bobby Timmons* (1960), Riverside
* *Soul Time* (1960), Riverside
* *Easy Does It* (1960), Riverside
* *In Person* (1961), Riverside
* *Sweet and Soulful Sounds* (1962), Riverside
* *Born to Be Blue!* (1963), Riverside
* *From the Bottom* (1964), Riverside
* *Little Barefoot Soul* (1964), Prestige
* *Holiday Soul* (1964), Prestige
* *Chun-King* (1964), Prestige
* ''Workin' Out!* (1964), Prestige
* *Chicken & Dumplin's* (1965), Prestige
* *The Soul Man!* (1966), Prestige
* *Soul Food* (1966), Prestige
* *Got to Get It!* (1967), Milestone
* *Do You Know the Way?'' (1968), Milestone
Саўлюс Сквярняліс

**Саўлюс Сквярняліс** (; нар. , Каўнас) — літоўскі юрыст, палітык, прэм’ер-міністр Літвы з 22 лістапада 2016 года па 24 лістапада 2020 года. Афіцыйна ўступіў на пасаду 13 снежня 2016, пасля таго, як Сейм зацвердзіў праграму ўрада і члены сямнаццатага ўрада Літвы пад кіраўніцтвам Саўлюса Сквярняліса прынеслі прысягу. У той жа дзень прэзідэнт Даля Грыбаўскайце падпісала дэкрэт, прыняў адстаўку ранейшага ўрада Буткявічуса.

Катэгорыя:Прэм’ер-міністры Літвы
Катэгорыя:Міністры ўнутраных спраў Літвы
Катэгорыя:Кандыдаты ў прэзідэнты Літвы
Віньетка

**Віньетка** () — упрыгожванне ў кнізе або рукапісе: невялікі малюнак або арнамент у пачатку або ў канцы тэксту. Віньетка ўяўляе сабой невялікую арнаментальных або сюжэтную кампазіцыю, якая папярэднічае тэкст накшталт застаўкі або завяршае яго, выконваючы функцыю канцоўкі. Акрамя таго, віньеткі могуць быць выкарыстаны і ў самім тэксце ў якасці ўпрыгожвання кутніх частак старонкі.

Як правіла, сюжэтам для віньетак з'яўляюцца раслінныя матывы (часта фантастычнага і казачнага зместу), абстрактныя выявы, радзей — выявы людзей і жывёл. У адрозненне ад ілюстрацый, віньеткі ні ў якай меры не павінна адцягваць увагу чытача ад тэксту, яе задача — наданне кнізе мастацка-аформленага выгляду. Кажучы сучаснай мовай, віньеткі — элемент дызайну.

Эпоху ракако можна назваць «зорным часам» віньеткі — ракайлі як нельга лепш падыходзілі для гэтага віду упрыгожванняў.

У Расіі афармленне тэксту віньеткамі было ў вялікай модзе ў эпоху мадэрна, у тым ліку віньеткі «мірыскуснікаў» — Канстанціна Сомава, Аляксандра Бенуа, Яўгена Лансерэ. Папулярным віньетыстам на світанку сваёй творчай дзейнасці быў і Фёдар Шэхцель: «Вядомы віньетыст. Калі будзеце пісаць яму, то прапануйце зрабіць віньетку для зборніка. Каяцца не будзеце» — рэкамендаваў Антон Чэхаў маладога Шэхцеля ў лісце паэту Леаніду Трэфалеву.

Пазней віньеткамі сталі называць апраўленні для фатаграфій, невялікіх карцін.

Катэгорыя:Дызайн
Катэгорыя:Выяўленчае мастацтва
Катэгорыя:Ракако
Тэатр юнага гледача імя А. А. Бранцава

**Тэатр юных гледачоў імя А. А. Бранцава** () — тэатр у Санкт-Пецярбургу, адзін з першых прафесійных рэпертуарных дзіцячых тэатраў Расіі.

Тэатр быў заснаваны А. А. Бранцавым і адкрыўся 23 лютага 1922 года спектаклем «Канёк-Гарбунок». Гэты спектакль доўгія гады быў свайго роду візітнай карткай тэатра, а Канёк-Гарбунок — яго эмблемай.

З 1922 па 1962 год тэатр займаў памяшканне былога Ценішаўскага вучылішча на Махавой вуліцы ў Ленінградзе (цяпер у будынку знаходзіцца вучэбны тэатр «На Махавой»).

У гады вайны, з 1942 па 1944 год, трупа тэатра была ў эвакуацыі на Урале. Акцёры выступалі на сцэне Бярэзнікаўскага драматычнага тэатра.

У 1962 годзе тэатр пераехаў у сучасны, спецыяльна спраектаваны будынак (архітэктар А. У. Жук) на плошчы, якой у тым жа годзе было прысвоена імя Піянерскай. У архітэктурным праекце А. У. Жука знайшлі адлюстраванне распрацоўкі А. А. Бранцава, усё было адаптавана да тэатральных і педагагічных традыцый Ленінградскага ТЮГа.

Адрас тэатра Санкт-Пецярбург, Піянерская плошча, д. 1.

Катэгорыя:Тэатры Санкт-Пецярбурга
Катэгорыя:Тэатры юнага гледача
Катэгорыя:Дзіцячыя тэатры
Гэрца

**Герца** ці **Гэрца** () — горад у Чарнавіцкай вобласці Украіны. Плошча 3,2 км². Насельніцтва 2097 чал. (1 студзеня 2022).

## Гісторыя 
* 1437: першыя згадкі ў гістарычных крыніцах.
* 1864: атрымаў статус горада.

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
Катэгорыя:Гарады Чарнавіцкай вобласці
Катэгорыя:Населеныя пункты Гэрцаеўскага раёна
Еўрапейская кінаакадэмія

**Еўрапейская кінаакадэмія** () была заснавана ў 1988 годзе ў Берліне па ініцыятыве еўрапейскіх кінарэжысёраў для прасоўвання еўрапейскага кінематографа ў свеце. Акадэмія вядома сваёй штогадовай прэміяй.

## Гісторыя 
, першы прэзідэнт EFA у 1988–96]]
У 1988 годзе акадэмію пад назвай Еўрапейскае кінематаграфічнае таварыства афіцыйна зарэгістраваў яго першы прэзідэнт, шведскі рэжысёр Інгмар Бергман разам з 40 кінавытворцамі з усёй Еўропы з мэтай садзейнічання ў прасоўванні еўрапейскага кінематаграфічнага мастацтва ва ўсім свеце і для падтрымкі інтарэсаў еўрапейскай кінавытворчасці. Першым старшынёй таварыства быў абраны Вім Вендэрс. Двума гадамі пазней Еўрапейскае кінематаграфічнае таварыства было перайменавана ў Еўрапейскую кінаакадэмію (), якая была зарэгістравана як некамерцыйная арганізацыя.

У 1996 годзе Інгмар Бергман перадаў прэзідэнцтва Віму Вендэрсу, а новым старшынёй стаў брытанскі прадзюсар Нік Паўэл. Бягучым старшынёй EFA з’яўляецца польскі кінарэжысёр і сцэнарыст Агнешка Холанд.

## Рада 
На 2017 год Еўрапейская кінаакадэмія мае наступны склад рады: 
* Прэзідэнт: Вім Вендэрс
* Старшыня: Агнешка Холанд
* Намеснікі старшыні: Майк Даўні, Антоніа Саура
* Сябры рады: Фрэнсіс Б’еспфлуг, Àngela Bosch Rius, Раберта Чыкута, Цільдэ Корсі, Хелена Даніэльсан, Ілан Джырард, Angeles Gonzáles-Sinde, Ванэса Хенеман, Хенінг Кам, Лінда Майлс, Рэбэка О’Браен, Ева Пушчынска, Марэк Разенбаўм, Ада Саламон, Іра фон Гінант, Кшыштаф Занусі
* Ганаровыя сябры рады: Бен Кінгслі, Душан Макавееў, Іштван Сабо

## Членства ў акадэміі паводле краін 
Да сярэдзіны 1990-ых гадоў колькасць сяброў кінаакадэміі была фіксаваная і складала 99 чалавек. У 1996 годзе было прынята рашэнне адкрыць кінаакадэмію для большай колькасці ўдзельнікаў. Гэта прывяло да таго, што цягам наступных дзесяцігоддзяў колькасць кінаакадэмікаў пастаянна павялічвалася і ўрэшце дасягнула некалькіх тысяч. На 16 студзеня 2018 года сябрамі акадэміі з’яўляюцца 3339 чалавек. Гэта прадстаўнікі наступных краін: 

Сябрамі акадэміі з’яўляюцца чацвёра прадстаўнікоў Беларусі: кінарэжысёры Віктар Аслюк і Віктар Дашук, актрыса Яна Новікава і прадзюсар Вольга Чайкоўская.

## Еўрапейская кінапрэмія 

]]
Штогадовая цырымонія ўзнагароджання Еўрапейскай кінапрэміяй (якая да 1996 года насіла назву «*Фелікс*») з’яўляецца галоўным мерапрыемствам, сярод тых, што праводзіць акадэмія. Цырымонія зазвычай адбываецца ў пачатку снежня ў адным з гарадоў Еўропы (часцей за ўсё ў Германіі). Першая цырымонія ўручэння прэміі сімвалічным чынам была праведзена ў Заходнім Берліне 26 лістапада 1988 года. Да ўдзелу дапускаюцца толькі еўрапейскія фільмы, рэжысёры і г.д.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Кінематограф Еўропы
Катэгорыя:Арганізацыі Берліна
Сакыраны

**Сакіра́ны** ці **Сакыра́ны** () — горад у Чарнавіцкай вобласці Украіны. Плошча 14,8 км². Насельніцтва больш за 8 тысяч чал. (2024).

## Гісторыя 
* 1666: першыя згадкі ў гістарычных крыніцах.
* 1966: атрымаў статус горада.

## Насельніцтва 
Катэгорыя:Гарады Чарнавіцкай вобласці
Катэгорыя:Населеныя пункты Сакыранскага раёна
Берда (рака)

**Бэрда** — рака на паўднёвым усходзе Украіны.

## Геаграфія 
Выток Бэрды на Прыазоўскім ўзвышшы, працякае праз Більмакскі і Бэрдзянскі раёны Запарожскай вобласці, на невялікім участку перасякае Данецкую вобласць і ўпадае ў Азоўскае мора.

## Апісанне 
Даўжыня ракі — 125 км, плошча яе вадазборнага басейна — 1 760 км². Сярэдняя шырыня рэчышча 6-10 м, у месцах разліваў — да 25 м. Сярэдняя глыбіня ракі 1,5 м. Хуткасць цячэння высокая і складае 6-8 км/г.

У 1954 годзе на рацэ пабудавана Бэрдзянскае вадасховішча.

Катэгорыя:Рэкі Запарожскай вобласці
Катэгорыя:Рэкі, якія ўпадаюць у Азоўскае мора
Навасэлыця

**Наваселіца** ці **Навасэлыця** () — горад у Чарнавіцкай вобласці Украіны. Плошча 6,47 км². Насельніцтва 7222 чал. (2024).

## Гісторыя 
* 1456: першыя згадкі ў гістарычных крыніцах.
* 1940: атрымаў статус горада.

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Старонка ў Facebook

Катэгорыя:Гарады Чарнавіцкай вобласці
Катэгорыя:Населеныя пункты Навасэлыцкага раёна
Старажынэць

**Старажынец** ці **Старажынэць** () — горад у Чарнавіцкай вобласці Украіны. Насельніцтва 14 077 чал. (1 студзеня 2022).

## Гісторыя 
* 1448: першыя згадкі ў гістарычных крыніцах.
* 1854: атрымаў статус горада.

## Насельніцтва 
Катэгорыя:Гарады Чарнавіцкай вобласці
Катэгорыя:Населеныя пункты Старажынэцкага раёна
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1448 годзе
Берда

Назву **Берда** маюць:
* Берда — гара ў Чарнавіцкай вобласці Украіны
* Берда — рака ў Запарожскай і Данецкай абласцях Украіны, упадае ў Азоўскае мора
Хрыстос прызямліўся ў Гародні (значэнні)

* Хрыстос прызямліўся ў Гародні - кніга
* Хрыстос прызямліўся ў Гародні - фільм
Кэльмэнці

**Ке́льменцы** або **Кэ́льмэнці** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Чарнавіцкай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр Кельменецкага раёна. Насельніцтва 6985 чал. (2022).

## Насельніцтва 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Чарнавіцкай вобласці
Катэгорыя:Населеныя пункты Кэльмэнецкага раёна
Бастэр Кітан

**Бастэр Кітан** (), сапраўднае імя **Джозеф Фрэнк Кітан** (,  — ) — амерыканскі камедыйны акцёр і рэжысёр, адзін з найвялікшых комікаў нямога кіно, стваральнік фільмаў «Шэрлак-малодшы», «Навігатар» і «Генерал». Уладальнік пазаконкурснага ганаровага «Оскара» 1960 года з наступнай фармулёўкай сваіх заслуг — «за унікальны талент, які забяспечыў несмяротнасць нямой кінакамедыі».

## Выбарачная фільмаграфія 
* 1950 — Бульвар Сансет / Sunset Boulevard — камеа
Іван Іванавіч Паўловіч

{{Картка:Асоба
|імя               = Іван Іванавіч Паўловіч 
|арыгінал_імя      = 
|партрэт           =
|памер             = 
|подпіс            = 
|апісанне          = 
|імя пры нараджэнні= 
|род дзейнасці     = 
|дата нараджэння   = 
|год нараджэння    = 
|месца нараджэння  = 
|грамадзянства     = 
|падданства        = 
|дата смерці       =  
|год смерці        =  
|месца смерці      = 
|бацька            = 
|маці              = 
|муж               = 
|жонка             = 
|дзеці             = 
|узнагароды і прэміі= { style="background:transparent"
 
}
{ style="background:transparent"
    
}
|сайт =
|Commons =
|Rodovid =
}}

**Іван Іванавіч Паўловіч** (, в. Талька, Пухавіцкі раён — ) — Герой Сацыялістычнай Працы (1971).

## Біяграфія 
З 14 гадоў працаваў на Беларускай чыгунцы: пуцявы абходчык, рабочы-пуцявік у Рудзенску, пазней брыгадзір акалодка на ст. Талька. З 1976 г. дыспетчар дыстанцыі пуці, 1979 г. рэгуліроўшчык хуткасці руху вагонаў на чыгуначнай станцыі Асіповічы, потым – слесар вагоннага дэпо. Узнагароджаны ордэнамі Леніна (1974), Працоўнага Чырвонага Сцяга (1971), медалямі. 

## Літаратура 
* Памяць : Пухавіцкі раён: гісторыка-дакументальныя хронікі гарадоў і раёнаў Беларусі / [укладальнік А. А. Прановіч; рэдкалегія: А. М. Карлюкевіч і інш.]. — Мінск : Беларусь, 2003. — 748 с. — 3000 экз. ISBN 985-01-0251-9
* Вызначыліся працай: Героі Сацыялістычнай працы // Памяць. Асіповіцкі раён. — Мн., 2002. — С. 610.

## Спасылкі 
*
Берда (гара)

**Берда** — гара на Хоцінскім ўзвышшы, найвышэйшы пункт раўніннай часткі Украіны. Вышыня — 515,7 м над узроўнем мора.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Геаграфія Чарнавіцкай вобласці
Катэгорыя:Узвышшы Украіны
Емяльянаў

**Емяльянаў** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Алесь Емяльянаў — беларускі паэт.
* Аляксандр Фёдаравіч Емяльянаў — энтамолаг, доктар біялагічных навук.
* Андрэй Леанідавіч Емяльянаў (нар. 1995) — беларускі футбаліст.
* 
* 
* Несцер Пятровіч Емяльянаў — беларускі хімік.
* Павел Емяльянаў (нар. 1998) — беларускі валейбаліст.

## Гл. таксама 
* Емяльянава
Аляксандр Мікалаевіч Пашкевіч

**Аляксандр Мікалаевіч Пашкевіч** (, Мар’іна Горка) — беларускі мастак, жывапісец. Член Беларускага Саюза мастакоў (1989).

## Біяграфія 
Два гады наведваў мастацкую студыю пры тэатральна-мастацкім інстытуце. У 1966—1969 гадах вучыўся ў Мінскім мастацкім вучылішчы імя Глебава. Ад 1979 года — член Беларускага Саюза мастакоў. Працуе выкладчыкам Маладзечанскай дзіцячай мастацкай школы. Яго працы знаходзяцца ў музеях Беларусі, Расіі, Нацыянальнай бібліятэцы Вялікабрытаніі.

## Літаратура 
Памяць : Пухавіцкі раён: гісторыка-дакументальныя хронікі гарадоў і раёнаў Беларусі / [укладальнік А. А. Прановіч; рэдкалегія: А. М. Карлюкевіч і інш.]. — Мінск : Беларусь, 2003. — 748 с. — 3000 экз. ISBN 985-01-0251-9

Катэгорыя:Выпускнікі Мінскага дзяржаўнага мастацкага каледжа імя А. К. Глебава
Катэгорыя:Мастакі Беларусі
Чысцік (Смаленская вобласць)

**Чысцік** — вёска ў Смаленскай вобласці Расіі, у Руднянскім раёне. Размешчана ў заходняй частцы вобласці, за 6,5 км на ўсход ад Рудні, за 3 км на поўнач ад аўтадарогі А141 Арол — Віцебск на паўднёвай ўскраіне балота Чысцік. Насельніцтва — 855 жыхароў (2007 год). Адміністрацыйны цэнтр Чысцікаўскага сельскага паселішча.

Торфараспрацоўкі ў вытоках ракі Малая Бярэзіна былі адкрыты ў 1956 годзе. Тады ж на ўскраіне балота пачалося будаўніцтва пасёлка торфанарыхтоўшчыкаў Чысцік, для вывазкі торфу з балота пачалі будаваць вузкакалейку. Торфапрадпрыемства «Чысцік» было створана ў жніўні 1962 года. Бліжэйшае радовішча мае плошчу 411 га, з іх першапачаткова было асвоена 100 га палёў, спосаб здабычы — фрэзерны торф. У снежні 1966 годзе ў Чысціку быў запушчаны торфабрыкетны завод. Згодна картам, на торфамасіве дзейнічалі дзве асноўныя лініі вузкакалейнай чыгункі. У 1990-я гады аб’ём здабычы торфу значна скараціўся. Летам 2002 года на тарфяных масівах адбыліся моцныя пажары, якія знішчылі запасы торфу. Да восені замест кацельні, якая працавала на торфе, узведзена новая — на вугалі. Пасля гэтага работу торфапрадпрыемства ў 2003 годзе ўдалося аднавіць толькі на непрацяглы час, станам на 2007 годя яно ўжо не працавала.

Сярэдняя школа, дом культуры.

## Зноскі 
Катэгорыя:Населеныя пункты Руднянскага раёна (Смаленская вобласць)
Застаўна

**Застаўна** () — горад у Чарнавіцкай вобласці Украіны. Насельніцтва 8 тыс. чал. (2024).

## Гісторыя 
* 1589: першыя згадкі ў гістарычных крыніцах.
* 1940: атрымаў статус горада.

## Насельніцтва 
Катэгорыя:Гарады Чарнавіцкай вобласці
Катэгорыя:Населеныя пункты Застаўніўскага раёна
Дэвід Нівен

**Джэймс Дэвід Грэм Нівен** (, , , Вялікабрытанія — , Шато-д’Э, Швейцарыя) — брытанскі кінаакцёр, шатландзец па паходжанні.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў сям’і героя Першай сусветнай вайны, скончыў ваенную акадэмію ў Сэндхёрсце. У пачатку 1930-х гадоў па запрашэнні прадзюсара Сэмюэла Голдвіна прыбыў у Галівуд, дзе першапачаткова пасяліўся ў свайго таварыша Эрала Фліна. З’яўляўся ў эпізадычных ролях у такіх класічных стужках, як «Мяцеж на „Баўнці“» (1935) і «Атака лёгкай кавалерыі» (1936).

Падчас Другой сусветнай вайны вярнуўся ў брытанскую армію і ўступіў у фармаваныя сілы камандас (дзе яго ардынарцам быў Пітэр Усцінаў), прайшоў поўны курс падрыхтоўкі камандас у навучальным цэнтры Акнакеры пад кіраўніцтвам свайго сябра Роберта Лейкака. Вайну скончыў афіцэрам сувязі, за час вайны паспеў зняцца ў двух фільмах. Па вяртанні з вайны ажаніўся і атрымоўваў прапановы вядучых роляў — у карцінах «Жонка біскупа» (1947) і «Месяц блакітны» (1953), апошняя была забароненая па цэнзурных абставінах. У 1956 годзе сыграў Філеаса Фога ў экранізацыі рамана Жуля Верна «Вакол свету за восемдзесят дзён», а ў 1959 годзе выйграў «Оскар» за галоўную ролю ў фільме «За асобнымі столікамі», хоць агульны экранны час яго героя склала менш 16 хвілін.

Нівен працягваў здымацца ў 1960-я і 1970-я, згуляўшы галоўную ролю ў знакамітай камедыі «Ружовая пантэра» (1963) і яе працягах, а таксама Джэймса Бонда ў «неліцэнзійным» «Казіно Раяль» (1967).

## Фільмаграфія 
* 1935 — Мяцеж на «Баўнці»
* 1939 — Навальнічны перавал
* 1956 — Вакол свету за 80 дзён

## Зноскі 
Катэгорыя:Удзельнікі Другой сусветнай вайны
Катэгорыя:Ваенныя Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Акцёры Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Акцёры тэлебачання Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Залаты глобус»
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Оскар»
Катэгорыя:Мемуарысты Вялікабрытаніі
Чупрыніўка

**Чупрыніўка** () — сяло ў Лыпавэцкім раёне Вінніцкай вобласці Украіны. Уваходзіць да складу Косцянцініўскага сельскага савета.

## Спасылкі 
* Надвор’е ў с. Чупрыніўка

Катэгорыя:Населеныя пункты Лыпавэцкага раёна
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1654 годзе
Дымэр

**Дымер** ці **Дымэр** — пасёлак гарадскога тыпу ў Вышгарадскім раёне Кіеўскай вобласці. Насельніцтва — 7217 чалавек (2001, у 1999 годзе — 6300 чалавек). Размешчаны за 32 км ад Кіева і за 30 км ад чыгуначнай станцыі Немяшаева.

Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Кіеўскай вобласці
Катэгорыя:Населеныя пункты Вышгарадскага раёна
Барадзянка

**Барадзянка** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Кіеўскай вобласці Украіны, на рацэ Здвыж. Адміністрацыйны цэнтр Барадзянскага раёна. Насельніцтва — 11 500 чал. (2025).

## Насельніцтва 
* 1959 — 4 116 чал.
* 1970 — 5 120 чал.
* 1979 — 7 899 чал.
* 1989 — 12 907 чал.
* 2001 — 12 535 чал.
* 2015 — 13 235 чал.

## Галерэя 

Бородянська районна рада.JPG|Адміністрацыя Барадзянскага раёна
Borodianka-District-House-of-Culture-02.jpg|Дом культуры і помнік Шаўченку
Пам'ятник воїнам-односельцям (1).JPG|Парк
Saint Michael church in Borodianka, 2012.jpg|Храм Архістратыга Міхаіла
Вокзал станции Бородянка 2277558.jpeg|Чыгуначная станцыя

## Спасылкі 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Кіеўскай вобласці
Катэгорыя:Населеныя пункты Барадзянскага раёна
Буча

**Буча** () — горад у Кіеўскай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр Бучанскага раёна. Плошча — 26,57 км². Насельніцтва — 35 тыс. чал. (2024). Знаходзіцца за 20 км ад Кіева, з’яўляецца часткай Кіеўскай агламерацыі.

## Гісторыя 
Упершыню тапонім «Буча» згадваецца ў пісьмовых крыніцах у 1630 годзе ў адносінах да вёскі Яблунька, размешчанай на левым беразе ракі Буча.

Падчас Вялікай Айчыннай вайны пры падрыхтоўцы да вызвалення Кіева ў снежні 1943 года ў Бучы размяшчаўся камандны пункт 1-га Украінскага фронта на чале з генералам арміі М. Ватуціным.

9 лютага 2006 года Буча атрымала статус горада.

## Насельніцтва 
* 1875 — 451 чал.
* 1917 — 3000 чал.
* 2010 — 35 000 чал.
* 2015 — 31 100 чал.

## Гл. таксама 
* Бучанская разня

## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарады Кіеўскай вобласці
Бягомльскі раён

**Бяго́мльскі раё́н** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў БССР у 1924—1960 гадах. Цэнтр — Бягомль.

## Гісторыя 
Раён утвораны 17 ліпеня 1924 года ў складзе Барысаўскай акругі БССР. Цэнтр — сяло Бягомль. 20 жніўня 1924 года падзелены на 9 сельсаветаў: Асаўскі, Бягомльскі, Бярозкаўскі, Бярэзінскі, Вітуніцкі, Глінскі, Домжарыцкі, Кадлубішчанскі (Кадубіцкі), Нядальскі. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Мінскай акругі. 22 верасня 1927 года да раёна далучаны Іканскі і Мсціжскі сельсаветы скасаванага Зембінскага раёна. Пасля скасавання акруговага падзелу 26 ліпеня 1930 года раён у прамым падпарадкаванні БССР. З 21 чэрвеня 1935 года раён у складзе Лепельскай акругі, з 20 лютага 1938 года — у складзе Мінскай вобласці. 27 верасня 1938 года Бягомль атрымаў статус гарадскога пасёлка, Бягомльскі сельсавет скасаваны. 16 ліпеня 1954 года скасаваны Кадлубішчанскі і Нядальскі сельсаветы. 20 студзеня 1960 года раён скасаваны, Асаўскі, Бярозкаўскі, Бярэзінскі, Вітуніцкі, Глінскі сельсаветы, гарадскі пасёлак Бягомль з падпарадкаванымі пассавету населенымі пунктамі і вёскі Бедзіна, Слабада, Федаркі Домжарыцкага сельсавета перададзены Докшыцкаму раёну Віцебскай вобласці, Домжарыцкі сельсавет (за выключэннем вёсак Бедзіна, Слабада і Федаркі) — Лепельскаму раёну Віцебскай вобласці, Іканскі і Мсціжскі сельсаветы — Барысаўскаму раёну Мінскай вобласці.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* 
* Бегомльский район // Регионы Беларуси: энциклопедия. В 7 т. Т. 2. Витебская область. В 2 кн. Кн. 1 / редкол.: Т. В. Белова (гл. ред.) [и др.]. — Минск: Беларус. Энцыкл. імя П. Броўкі, 2010. — С. 40—41. — 536 с.: ил. — ISBN 978-985-11-0525-6.

Катэгорыя:Раёны, утвораныя ў 1924 годзе
Катэгорыя:Раёны, скасаваныя ў 1960 годзе
Катэгорыя:Былыя раёны Беларусі
Катэгорыя:Гісторыя Докшыцкага раёна
Катэгорыя:Гісторыя Барысаўскага раёна
Катэгорыя:Гісторыя Лепельскага раёна
Піскіўка

**Пяскоўка** ці **Піскіўка** — пасёлак гарадскога тыпу ва Украіне, цэнтр Пяскоўскай пасялковай тэрытарыяльнай абшчыны Барадзянскага раёна Кіеўскай вобласці. Размешчана на крайнім захадзе Барадзянскага раёна на берагах рэк Пяскоўка, Цецераў і Кодра. На поўдні мяжуе з вёскай Мігалкі, на ўсходзе з вёскай Паташні, на поўначы з вёскай Раска, і на захадзе з вёскай Макалевічы Радамышльскага раёна Жытомірскай вобласці.

Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Кіеўскай вобласці
Катэгорыя:Населеныя пункты Барадзянскага раёна
Вышнэвэ

**Вішнёвае** ці **Вышнэвэ** () — горад у Кіеўскай вобласці Украіны. Плошча 25,20 км². Насельніцтва 37 012 чал. (1 студзеня 2012).

## Гісторыя 
* 1887: першыя згадкі ў гістарычных крыніцах.
* 1971: атрымаў статус горада.

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Гарады Кіеўскай вобласці
Катэгорыя:Населеныя пункты Кіева-Святошынскага раёна
Боярка

**Бо́ярка** () — горад у Фасціўскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны. Насельніцтва 42 тыс. чал. (2024).

## Гісторыя 
* XVI стагоддзе: першыя згадкі ў гістарычных крыніцах.
* 1956 год: атрымала статус горада.

## Гарады-пабрацімы 
* Пулавы, Польшча (2001)
* Нясвіж, Беларусь (2007)

## Вядомыя ўраджэнцы
* Сяргей Балянок — беларускі графік і мастак, адзін з найвялікшых ілюстратараў XX стагоддзя.

## Галерэя 

Файл:Боярка. Церковь 1.jpg|
Файл:Боярка. РАГС.jpg|
Файл:Боярка. Линейная 28,30.JPG|
Файл:Боярка. Белогородская.jpg|
Файл:Боярка. Универмаг после реконструкции.JPG|
Файл:Боярка. Лесничество.jpg|
Файл:Боярка. РУС.jpg|

## Крыніцы 
Катэгорыя:Гарады Кіеўскай вобласці
Катэгорыя:Населеныя пункты Кіева-Святошынскага раёна
Карцінная галерэя Г. Х. Вашчанкі

**Карцінная галерэя Г. Х. Вашчанкі** — мастацкая галерэя, адкрытая 5 лютага 2002 года ў Гомелі. Філіял Музейна-мастацкага цэнтра Гомеля.

## Апісанне 
Галерэя адкрыта ў знак удзячнасці Гомеля за дар калекцыі з 50 карцін мастака, якія сталі асновай фонду галерэі. Жонка мастака, Мацільда Вашчанка, перадала гораду калекцыю, якая ўключае 70 работ сучасных беларускіх мастакоў, сяброў і вучняў Гаўрылы Харытонавіча Вашчанкі. Калекцыя галерэі папаўняецца працамі мастакоў і станам на 2017 года налічвала каля 400 экспанатаў. У фондзе галерэі ёсць працы такіх беларускіх мастакоў як Зоя Літвінава, Леанід Шчамялёў, Уладзімір Тоўсцік, Аляксандр Кішчанка, Віктар Альшэўскі, Валерый Шкаруба, Леанід Хобатаў, Уладзімір Савіч, Сяргей Цімохаў, Аляксей Ксяндзоў, Роберт Ландарскі, Мікалай Казакевіч і інш.

Плошча будынка галерэі па вуліцы Карповіча, 4 — 895 м². Экспазіцыйная плошча — 313 м², выставачная плошча — 223 м².

У галерэі штогод праводзяць больш за 30 выстаў. У 2011 годзе скончана мадэрнізацыя памяшканняў новай выставачнай залы па праспекце Леніна, 43 плошчай 391 м². Цяпер выставачная зала ўключае выставачныя плошчы, мастацкі салон і краму тавараў для мастакоў.

## Выстаўкі 
* 13 сакавіка — 29 сакавіка 2015 года: выставачны праект **«Дыялог эпох. Інтэрпрэтацыі»**, частка ІІ, Гомель

Выява:Dialogue of epochs. Interpretations - Exhibition in Gomel 13.03.2015 02.JPG
Выява:Dialogue of epochs. Interpretations - Exhibition in Gomel 13.03.2015 04.JPG
Выява:Dialogue of epochs. Interpretations - Exhibition in Gomel 13.03.2015 16.JPG|Інтэрв'ю з Уладзімірам Сцяпанам
|Творы Адама Глобуса
Выява:Dialogue of epochs. Interpretations - Exhibition in Gomel 13.03.2015 09.JPG|Інтэрв'ю з куратарам праекта Таццянай Маркінай
Выява:Dialogue of epochs. Interpretations - Exhibition in Gomel 13.03.2015 Kopach Arutiunian Piatrul.JPG|Творы Віктара Копача, Спартака Аруцюняна, Максіма Пятруля
Выява:Dialogue of epochs. Interpretations - Exhibition in Gomel 13.03.2015 01.JPG|Удзельнікі выстаўкі

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Музеі Гомеля
Катэгорыя:З’явіліся ў 2002 годзе
Катэгорыя:2002 год у Гомелі
Катэгорыя:Вуліца Карповіча (Гомель)
Сквыра

**Скві́ра** ці **Сквы́ра** () — горад у Кіеўскай вобласці Украіны. Плошча 63,28 км². Насельніцтва 16 800 чал. (1 студзеня 2012).

## Гісторыя 
* 1390: першыя згадкі ў гістарычных крыніцах.
* 1616: магдэбургскае права.
* 1938: атрымаў статус горада.

## Насельніцтва 
## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Мікалай Міхайлавіч Альшэўскі — удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, камандзір танка, малодшы лейтэнант. Герой Савецкага Саюза.
* Барыс Іванавіч Ладыгін (1896—1981) — беларускі вучоны ў галіне дарожнага будаўніцтва.
* Наталля Данілаўна Рамановіч-Ткачэнка (1884—1933) — украінская пісьменніца, перакладчыца.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Гарады Кіеўскай вобласці
Катэгорыя:Населеныя пункты Сквырскага раёна
Ірпінь

**Ірпе́нь** ці **Ірпінь** () — горад у Кіеўскай вобласці Украіны, на рацэ Ірпень. Плошча 110,83 км². Насельніцтва 65 167 чал. (1 студзеня 2022).

## Гісторыя 
Сваім з’яўленнем горад Ірпінь абавязаны будаўніцтву чыгункі Кіеў — Ковель, якое пачалося ў 1899 годзе. Каля дарогі, недалёка ад Кіева, работнікі чыгункі заснавалі дачныя пасёлкі Ірпінь, Буча і Ворзэль. Пасёлкі Ірпінь і Буча атрымалі назвы ад аднайменных рэк, каля якіх яны знаходзіліся.

20 кастрычніка 1938 года Ірпень атрымаў статус пасёлка гарадскога тыпу.

У 1956 годзе Ірпінь атрымаў статус горада.

## Насельніцтва 
## Адукацыя і навука 
* Універсітэт дзяржаўнай фіскальнай службы Украіны

## Гарады-пабрацімы 
## Зноскі 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарады Кіеўскай вобласці
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1899 годзе
Смілавіцкі раён

**Смі́лавіцкі раё́н** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў БССР у 1924 — 1931 і 1935 — 1938 гадах. Цэнтр — Смілавічы.

## Гісторыя 
Раён утвораны 17 ліпеня 1924 года ў складзе Мінскай акругі БССР. Цэнтр — мястэчка Смілавічы. 20 жніўня 1924 года падзелены на 10 сельсаветаў: Абчацкі, Валевачскі, Голацкі, Драчкаўскі, Дукорскі, Карзуноўскі, Пярэжырскі, Пятровіцкі, Рудзенскі, Смілавіцкі. 24 верасня 1926 года ўтвораны Замастоцкі нацыянальны польскі сельсавет, Смілавіцкі сельсавет скасаваны. Пасля скасавання 26 ліпеня 1930 года раён у прамым падпарадкаванні БССР. 18 студзеня 1931 года да раёна далучаны Кайкаўскі сельсавет скасаванага Самахвалавіцкага раёна. 8 ліпеня 1931 года раён скасаваны: Абчацкі, Голацкі, Дукорскі, Замастоцкі нацыянальны польскі, Карзуноўскі, Пярэжырскі, Рудзенскі сельсавет і мястэчка Смілавічы перададзены Пухавіцкаму раёну; Драчкаўскі і Пятровіцкі сельсаветы — Смалявіцкаму раёну; Валевачскі сельсавет — Чэрвеньскаму раёну; Кайкаўскі сельсавет уключаны ў гарадскую рысу горада Мінска.

6 ліпеня 1935 года Рудзенскі раён перайменаваны ў Смілавіцкі раён, у яго склад уваходзілі 12 сельсаветаў: Азярычынскі (Азярышчанскі), Голацкі, Дрычынскі, Дудзіцкі, Дукорскі, Карзуноўскі, Пярэжырскі, Рудзенскі, Сяргеевіцкі, Узлянскі, Цітвянскі, Шацкі. 11 лютага 1938 года Смілавіцкі раён зноў перайменаваны ў Рудзенскі раён.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / А. И. Карпачева и др. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Т. 1: (1917―1941 гг.). — Мн., «Беларусь», 1985. — 390 с.
* 

Катэгорыя:Раёны, утвораныя ў 1924 годзе
Катэгорыя:Раёны, скасаваныя ў 1931 годзе
Катэгорыя:Раёны, утвораныя ў 1935 годзе
Катэгорыя:Раёны, скасаваныя ў 1938 годзе
Катэгорыя:Былыя раёны Беларусі
Катэгорыя:Гісторыя Смалявіцкага раёна
Катэгорыя:Гісторыя Пухавіцкага раёна
Катэгорыя:Гісторыя Чэрвеньскага раёна
Катэгорыя:Смілавічы
Гохдарфская грабніца

**Грабніца правадыра ў Гохдарфе** — багатае кельцкае пахаванне, датаванае каля 530 г. да н. э. Выяўлена археолагам-аматарам у 1977 г. каля паселішча Гохдарф-на-Энцы у муніцыпалітэце Эбердынген, федэральная зямля Бадэн-Вюртэмберг, Германія). Да таго часу курган ад першапачатковай вышыні (6 м) і дыяметра (60 м) у выніку прыроднай эрозіі і сельскагаспадарчай дзейнасці «зморшчыўся» да вышыні прыкладна 1 метра.

Мужчына ва ўзросце каля 40 гадоў, ростам 178 см, быў пакладзены на бронзавы ложак даўжынёй 275 см. Мяркуючы па знойдзеных у пахавальнай камеры залатых упрыгожваннях гэты чалавек, верагодна, быў кельцкім правадыром. Ён быў пахаваны з залатой шыйнай грыўняй на шчацэ, бранзалетам на правай руцэ, у капелюшы з бяросты, апрануты ў багатыя адзенні, меў два залатыя кінжалы з лёзамі з жалеза і бронзы, бурштынавыя ўпрыгажэнні. Асабліва вылучаліся тонкія залатыя пласціны з арнаментам, якія захаваліся на яго амаль спарахнелым абутку. Каля ложка стаяў вялікі кацёл, упрыгожаны выявай трох львоў вакол абзы. Пры пахаванні кацёл быў запоўнены 400 літрамі мёду. Ва ўсходняй частцы грабніцы знаходзілася чатырохколавая павозка з наборам бронзавага посуду і рагоў для пітва, дастатковай для 9 чалавек.

Пасля вывучэння магілы, курган быў зноў рэканструяваны да сваёй першапачатковай вышыні. Побач з курганам быў пабудаваны музей, пры будаўніцтве якога былі выяўленыя сляды старажытнай кельцкай вёскі, да якой, верагодна, належаў правадыр. Пастаянная экспазіцыя музея ўключае ў сябе арыгінальны шкілет князя, упрыгажэнні і прадметы, знойдзеныя ў пахавальнай камеры, а таксама дакументальныя фільмы аб адкрыцці магілы і перыядзе раскопак.

## Галерэя 

File:Keltengrabhuegel Hochdorf.jpg|Кельцкі пахавальны курган (рэканструкцыя)
File:Hochdorf keltenmuseum0815.jpg|Рэканструкцыя кельцкай грабніцы ў музеі
File: hochdorf golden shoes ornaments.jpg|Грабніца правадыра, залаты арнамент на абутку
File: hochdorf dagger with gold foil.jpg|Кінжал, пакрыты залатой фальгой
File: hochdorf drinking horn.jpg|Рог для пітва

## Спасылкі 
* Celtic Museum at Hochdorf 
* The Hochdorf Barrow 

## Літаратура 
* . 1993. «The World of the Celts» ISBN 0-500-27998-5: pp 26-27.
* . This 1986 BBC documentary refers to the Hochdorf chieftain as «The Man with the Golden Shoes».

Катэгорыя:Археалогія ў Германіі
Катэгорыя:Еўропа жалезнага веку
Катэгорыя:Кельцкая культура
Зембінскі раён

**Зе́мбінскі  раё́н** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў БССР у 1924—1927 гадах. Цэнтр — мястэчка Зембін.

## Гісторыя 
Раён утвораны 17 ліпеня 1924 года ў складзе Барысаўскай акругі БССР. 20 жніўня 1924 года раён падзелены на 7 сельсаветаў: Ганцавіцкі, Гарэлалужскі, Зембінскі, Каменскі, Карсакавіцкі, Мсціжскі і Швабскі. 21 жніўня 1925 года да раёна далучаны Кішчынаслабодскі і Хахлолецкі (Хаўхоліцкі) сельсаветы Барысаўскага раёна, утвораны Касцюкоўскі (Касцюковіцкі) сельсавет, Гарэлалужскі сельсавет перайменаваны ў Іканскі. З 9 чэрвеня 1927 года раён у складзе Менскай акругі. 22 верасня 1927 года раён скасаваны: Зембінскі, Карсакавіцкі, Касцюкоўскі (Касцюковіцкі), Кішчынаслабодскі і Хахлолецкі (Хаўхоліцкі) сельсаветы перададзены Барысаўскаму раёну, Ганцавіцкі і Каменскі — Плешчаніцкаму раёну, Іканскі і Мсціжскі сельсаветы — Бягомльскаму раёну, Швабскі сельсавет — Лагойскаму раёну.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / А.И. Карпачева и др. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Т. 1: (1917―1941 гг.). — Мн., «Беларусь», 1985. — 390 с.
* 

Катэгорыя:Раёны, утвораныя ў 1924 годзе
Катэгорыя:Раёны, скасаваныя ў 1927 годзе

Катэгорыя:Былыя раёны Беларусі
Катэгорыя:Гісторыя Барысаўскага раёна
Катэгорыя:Гісторыя Лагойскага раёна
Партыя народнай згоды

**Партыя народнай згоды** - палітычная партыя Беларусі левай арыентацыі. Заснавана 11 красавіка 1992 г. ініцыятыўнай групай парламенцкай фракцыі "Дэмакратычныя рэформы" (былая група "Камуністы за дэмакратыю і прагрэс"). Сярод заснавальнікаў былі палітык Г. Карпенка, які пазней няўдала спрабаваў выставіць сваю кандыдатуру на прэзідэнцкіх выбраха 1994 г., паэт А. Алпееў і інш. З 1996 г. аб'ядналася з БСДГ і з гэтага часу існуе пад назвай Сацыял-дэмакратычная партыя Народнай Згоды.

## Спасылкі 
Социал-демократическая партия Народного Согласия // Сайт "Картотека"
Катэгорыя:Палітычныя партыі Беларусі
Падбалоцце (Мінск)

**Падбало́цце** — колішняя вёска на левым беразе ракі Слепня, з 1972 года ў складзе Мінска.

## Гісторыя 
У 1815, 1858 гадах вёска Мінскага павета, уласнасць Ваньковічаў. У 1897 годзе 14 двароў, 91 жыхар. У 1917 годзе 22 двары, 150 жыхароў.

Да 1924 года вёска ў Сеніцкай воласці Мінскага павета; 22 двары, 150 жыхароў (1917). Апошнія два гады ўваходзіла ў склад Зялёналугскага сельсавета Мінскага раёна. У 1972 годзе ўключаная ў межы горада Мінска, Першамайскі раён. Галоўная вуліца вёскі атрымала назву вуліца Падбалоцце. Вясковая забудова знесеная ў канцы 1970-х гадоў у сувязі з забудовай мікрараёна Зялёны Луг-5 і будаўніцтвам спартыўнага комплексу. На месцы вёскі вуліца Карбышава, гатэль Агат і спартыўны комплекс.

## Літаратура 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Населеныя пункты, якія ўвайшлі ў склад Мінска
Землетрасенне ў Італіі (2016)

**Землетрасенне ў Цэнтральнай Італіі** адбылося 24 жніўня 2016 года ў 03:36 па мясцовым часе (01:36 UTC) паблізу горада Норча, у 75 км на паўднёвы ўсход ад Перуджы, у 45 км на поўнач ад горада Л'Акуйла і 116 км на паўночны ўсход ад Рыма. Па дадзеных Геалагічнай службы ЗША, ачаг землетрасення залягаў на глыбіні 10,0 км, а магнітуда склала 6,2—6,4 па шкале Рыхтэра. У выніку стыхійнага бедства загінулі 295 чалавек. Больш за тры тысячы пазбавіліся даху над галавой. Штуршкі адчуваліся на большай частцы цэнтральнай Італіі, у тым ліку ў Рыме, Неапалі і Фларэнцыі. Найбольшыя пашкоджанні атрымалі населеныя пункты Пескара-дэль-Тронта, Аркуата-дэль-Тронта, Аматрычэ і Акумолі (правінцыя Рыеці).

Гэта землетрасенне — найбуйнейшая катастрофа ў гісторыі краіны з 2009 года (той год, калі адбылося землетрасенне ў раёне горада Л'Акуйла ў Абруца, якое забрала жыцці больш за 300 чалавек).

27 жніўня абвешчана днём агульнанацыянальнай жалобы па ахвярам землетрасення.

Яшчэ адно моцнае землетрасенне ў цэнтральнай Італіі адбылося 30 кастрычніка ў 07:40 па мясцовым часе (06:40 UTC) у 6 км ад горада Норчыя. Ачаг землетрасення залягаў на глыбіні 10 км, а магнітуда склала 6,6 па шкале Рыхтэра.

Гэта было наймацнейшае землетрасенне ў Італіі за апошнія 36 гадоў з часоў землетрасення ў горадзе Ірпінія ў 1980 годзе. Ваганні зямной паверхні адчуваліся па ўсёй Італіі, у тым ліку ў Рыме, Фларэнцыі і Венецыі. 

У выніку землетрасення была разбурана коммуна Аркуата-дэль-Тронта, а таксама Базыліка Святога Бенедыкта ў горадзе Норчыя.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Жнівень 2016 года
Катэгорыя:Падзеі 24 жніўня
Катэгорыя:Землетрасенні ў Італіі
Дромас

са скульптурамі]]
**Дромас** (ад  — «шлях, праход») — шлях або калідор, які вядзе ў пахавальную камеру грабніцы або кургана. Часам уяўляе сабой гарызантальны або нахільны праход у склеп, выразаны ў скале. Таксама можа быць абсталяваны прыступкамі.
 тумулус у Ветулоніі, Таскана]]
Найстаражытныя дромасы вядомыя ў егіпецкіх (Карнакскі храм, Луксор), эгейскіх (Грабніца Атрэя ў Мікенах), этрускіх грабніцах. У Паўночным Прычарнамор'і дромасы былі шырока распаўсюджаныя з IV стагоддзя да н. э. да III—IV стагоддзя н. э. (Царскі курган і Мелек-Чэсменскі курган у Керчы).

Катэгорыя:Грабніцы
Несапраўднае скляпенне

**Несапраўднае скляпенне** — прыём мура ў архітэктуры, пры якім утвараецца падабенства звужанай, скляпенчатай столі. 

Быў вядомы яшчэ ў Старажытным Егіпце. Этрускі выкарыстоўвалі клінчатыя аркі і несапраўдныя скляпенні ў VII—VI ст. да н.э. У адрозненне ад сапраўднага скляпення, якое ўпершыню з'явілася ў Старажытным Рыме, пры якім вялікая частка камянёў вісіць у паветры, падпіраецца суседнімі і замыкаецца замковым каменем наверсе, у несапраўднаым скляпенні ўсе камяні мура ляжаць адзін на адным, так, што іх цэнтры цяжару не выходзяць за межы вертыкальнай праекцыі мура.

Катэгорыя:Скляпенні
Нельсан

**Нельсан** — прозвішча, тапонім.

## Прозвішча 
* Вілі Нельсан (нар. 1933) — амерыканскі музыкант, акцёр, кінарэжысёр.
* Гарацыа Нельсан (1758—1805) — англійскі флатаводзец.
* Ларс Нельсан (нар. 1985) — шведскі лыжнік, алімпійскі чэмпіён Алімпіяды 2014.
* Тэры Нельсан (музыкант)

## Тапонім 
* Нельсан — горад і самы маленькі па тэрыторыі рэгіён у Новай Зеландыі
* Нельсан — рака ў Паўночнай Амерыцы
Вазапісец Прымата

з выявай трагічнай маскі і пальметы, Брытанскі музей]]
**Вазапісец Прымата** (, ) — ананімны грэчаскі вазапісец, які працаваў у чырвонафігурнай тэхніцы. Вядучы луканійскі вазапісец трэцяй чвэрці 4 стагоддзя да н. э., ідэнтыфікаваны Артурам Дэйлам Трэндалам. Характэрным для вазапісца Прымата і вазапісцаў так званай *Групы Прымата* быў паказ жаночых твараў у профіль і, як правіла, левага боку твару.

## Вядомыя працы 
* лекіф у Брытанскім музеі GR 1958.2-14.1 з выявай трагічнай маскі і пальмет.
* нестарыда ў Луўры K 537 з выявай Геракла і кентаўра Неса.
* нестарыда ў Луўры K 534 з выявай жанчыны з фіялай.
* кратар з валютамі, Нацыянальная галерэя Вікторыі, Мельбурн.

Катэгорыя:Вазапіс Старажытнай Грэцыі
Харэс (вазапісец)

**Харэс** () —старажытнагрэчаскі вазапісец, які працаваў у Карынфе ў другой чвэрці VI ст. да н. э.

Ён вядомы дзякуючы свайму подпісу на познекарынфскай піксідзе, месца знаходкі якой не захавалася. На пасудзіне, якая захоўваецца ў цяперашні час у Луўры, у тэхніцы сілуэтаў намаляваныя коннікі з міфа аб Траянскай вайне.

## Літаратура 
* Doris Vollkommer-Glökler: *Chares (I)*, in: Künstlerlexikon der Antike Bd. 1, 2001, S. 133.
* Rudolf Wachter: *Non-attic Greek vase inscriptions*, Oxford 2001, S. 70-71 COR Nr. 57 m.

## Спасылкі 
* Louvre E 609

Катэгорыя:Вазапіс Старажытнай Грэцыі
Вышгарад

**Вышгарад** () — горад у Кіеўскай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр Вышгарадскага раёна. Плошча 11,2 км². Насельніцтва 26 198 чал. (2012).

## Гісторыя 
* 946: першыя згадкі ў гістарычных крыніцах.
* У ХІХ стагоддзі сяло Вышгарад было ў складзе Старапэтрыўскай воласці Кіеўскага павета Кіеўскай губерні.
* 1968: атрымаў статус горада.

## Насельніцтва 
* 1970 — 11 159 чал.
* 1979 — 13 969 чал.
* 1989 — 20 628 чал.
* 2001 — 22 933 чал.
* 2008 — 25 208 чал.
* 2012 — 26 198 чал.

Катэгорыя:Гарады Кіеўскай вобласці
Катэгорыя:Населеныя пункты Вышгарадскага раёна
Катэгорыя:Населеныя пункты на Дняпры
Кластрыдыі

**Кластрыдыі** (*Clostridium*) — род спараносных бактэрый.

Выдзелена больш за 50 відаў. Пашыраны ў глебе, вадэе, рэштках жывёл і раслін, харчовых прадуктах. Ёсць патагенныя віды (выклікаюць хваробы чалавека і жывёл), напр,: *Clostridium butyricum* — узбуджальнік батулізму, *Clostridium perfringens* і *Clostridium histolyticum* — уэбуджальнікі газавай гангрэны. Некаторыя фіксуюць азот (напр., *Clostridium pasteurianum*). Цукралітычныя кластрыдыі (напр., *Clostridium acetobutylicum*) выкарыстоўваюць для атрымання ацэтону і бутанолу.

Палачкі 0,6—1,2x3—7 мкм, рухомыя, грамстаноўчыя; пры спораўтварэнні клеткі набракаюць і набываюць форму верацяна. Анаэробы. Зброджваюць вугляводы і азоцістыя рэчывы.

Некаторыя віды:
* *Clostridium acetobutylicum*
* *Clostridium aerotolerans*
* *Clostridium botulinum*
* *Clostridium butyricum*
* *Clostridium colicanis*
* *Clostridium difficile*
* *Clostridium formicaceticum*
* *Clostridium gigas*
* *Clostridium laramie*
* *Clostridium ljungdahlii*
* *Clostridium methylpentosum*
* *Clostridium novyi*
* *Clostridium oedematiens*
* *Clostridium perfringens*
* *Clostridium piliforme*
* *Clostridium septicum*
* *Clostridium sordellii*
* *Clostridium sporogenes*
* *Clostridium tetani*
* *Clostridium tyrobutyricum*

## Літаратура 
* Кластрыдыі // 

Катэгорыя:Фірмікуты
Міхаіл Фёдаравіч Халуёў

**Міхаіл Фёдаравіч Халуёў** (, пас. Леў Талстой, РСФСР — , ) — расійскі мастак, партрэтыст.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 2 красавіка 1923 года ў пасёлку Леў Талстой (цяпер — Ліпецкая вобласць Расіі).

З 1947 па 1952 гг. вучыўся ў Разанскім мастацкім вучылішчы; з 1952 па 1958 гг. навучаўся ў Інстытуце імя І. Я. Рэпіна АМ СССР.

З 1958 па 1960 гады выкладаў у Горкаўскім мастацкім вучылішчы.

Член Саюза мастакоў Расіі з 1960 года. Заслужаны мастак РСФСР (1970). Лаўрэат Дзяржаўнай прэміі РСФСР. Жывапісец, працаваў у галіне жанравай карціны, партрэта.

З 1958 года — пастаянны ўдзельнік абласных выставак. Экспанент занальных («Вялікая Волга», 1964 г., 1967 г., 1970 г., 1974 1979, 1985 гады), рэспубліканскіх (Масква, 1960, 1965, 1970, 1975 года), усесаюзнай (Масква, 1970 г.) мастацкіх выставак.

Персанальная выстава: Горкі, 1975 г.

Старшыня занальнага выстаўкаму «Вялікая Волга», 1974 г.

Старшыня праўлення Горкаўскай арганізацыі СХ РСФСР (1967—1970 гг.).

Выкладаў у Горкаўскім мастацкім вучылішчы (1958—1960 гг.).

Памёр 5 мая 1990 года ў г. Горкі.

## Асноўныя працы 
* «Аўтапартрэт» (1964)
* «Жанчына з сынам» (1964)
* «Салдаты 1941 год» (1969)
* «Партрэт маці» (1970)
* «Партрэт піяністкі К. Н. Соладавай» (1974)
* «Сормово. забастоўка»

Катэгорыя:Мастакі Расіі
Бэрэзань (горад)

**Бераза́нь** ці **Бэрэза́нь** () — горад абласнога падпарадкавання ў Кіеўскай вобласці Украіны. Беразань размешчана за 69 км на ўсход ад Кіева. Плошча 32,92 км². Насельніцтва 16 564 чал. (1 жніўня 2012).

## Гісторыя 
* 1616: першыя згадкі ў гістарычных крыніцах.
* 1981: атрымаў статус горада.

## Насельніцтва 
* XX стагоддзе: 1959 год — 12 050 чал.; 1970 год — 11 934 чал.; 1979 год — 12 584 чал.; 1989 год — 14 885 чал.
* XXI стагоддзе: 2001 год — 17 367 чал.; 2008 год — 16 334 чал.; 1 жніўня 2012 года — 16 564 чал.

Катэгорыя:Гарады Кіеўскай вобласці
Агінскае (Забайкальскі край)

**Агінскае** (, ) — пасёлак гарадскога тыпу Агінскай Бурацкай акругі ў Забайкальскім краі Расіі.

Адміністрацыйны цэнтр Агінскай Бурацкай акругі Забайкальскага краю, Агінскага муніцыпальнага раёна і муніцыпальнага ўтварэння гарадская акруга «Пасёлак Агінскае».

Да 2008 года пасёлак з’яўляўся цэнтрам суб’екта Расійскай Федэрацыі — Агінскай Бурацкай аўтаномнай акругі.

Насельніцтва — 17 943 чал. (2017).

Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Забайкальскага края
Борзя (рака)

**Борзя** (, ) — рака ў Забайкальскім краі, правы прыток Анона (басейн Амура).

Даўжыня ракі складае 304 км, плошча басейна — 7080 км². Вытокі на схілах хрыбта Кукульбей. Працякае ў шырокай забалочанай даліне па стэпавай тэрыторыі. Жыўленне дажджавое, летам паводкі, часам перасыхае. Ледастаў з лістапада па красавік. Сярэдні гадавы расход — 2,8 м³/с.

На левым беразе ракі размешчаны горад Борзя.

Катэгорыя:Рэкі Забайкальскага края
Нахабіна

**Нахабіна** () — рабочы пасёлак у Краснагорскім раёне Маскоўскай вобласці Расіі, адміністрацыйны цэнтр муніцыпальнага ўтварэнняі «гарадское паселішча Нахабіна».

Насельніцтва — 41 983 чал. (2017). На 1 студзеня 2017 года з'яўляецца самым буйным рабочым пасёлкам у Расіі.

Размешчаны на Валакаламскай шашы, за 32 км на захад ад цэнтра Масквы (за 16 км ад МКАД).

Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Маскоўскай вобласці