open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Свята-Увядзенскі стаўрапігіяльны жаночы манастыр (Багушы)

**Свята-Увядзенскі стаўрапігіяльны жаночы манастыр** ― жаночы манастыр у вёсцы Багушы Смаргонскага раёна Гродзенскай вобласці.

## Гісторыя 
Манастыр заснаваны ў 2000 годзе у адным з закінутых хутароў Смаргоншчыны. 12 ліпеня 2000 года распачата будаўніцтва храма. У 2005 годзе мітрапаліт Філарэт асвяціў манастырскі храм.

## Спасылкі 
* 
* Афіцыйны сайт
* 

Катэгорыя:Праваслаўныя манастыры Беларусі
Катэгорыя:Жаночыя манастыры
Катэгорыя:Багушы (Смаргонскі раён)
Катэгорыя:2005 год у Беларусі
Катэгорыя:З’явіліся ў 2005 годзе
Катэгорыя:Культавыя збудаванні Смаргонскага раёна
Калібія

**Калібія**, **Грошык**, **Шалягоўка** (*Collybia*) — род (паводле сучасных класіфікацый некалькі блізкіх родаў) шапкавых базідыяльных грыбоў сямейства радоўкавых.

## Апісанне 
Шапна пукатая, з загнутым краем, потым распасцёртая, гладкая, рознага колеру. Пласцінкі прырослыя да ножкі. Ножка голая або апушаная. Споры падоўжаныя, гладкія, у масе белыя да крэмава-ружовых.

## Пашырэнне 
Вядома каля 40 відаў, пашыраных у Еўропе, Азіі (Японія), Афрыцы, Амерыцы, Аўстраліі. У Беларусі адзначана 10 відаў.

Сапратрофы. Растуць на лясным подсціле, пнях, ламаччы, глебе, часта вялікім групамі.

Некаторыя ядомыя.

## Літаратура 
* *Гапіенка В. С.* Калібія // 

Катэгорыя:Радоўкавыя
Каліна канадская

**Каліна канадская**, **Каліна амерыканская** (*Viburnum lentago*) — від дрэвавых раслін роду каліна сямейства адоксавых.

Радзіма — Паўночная Амерыка, інтрадукавана ў Еўропе. Выкарыстоўваецца для азелянення.

## Апісанне 
На радзіме дрэва вышынёй да 10 м, ва ўмовах Беларусі набывае кустападобную форму або расце невялікім дрэўцам. Крона густая, яйцападобная. Парасткі карычнева-шэрыя, з сачавічкамі. Лісце шырокаавальнае, бліскучае, увосень — барвова-чырвонае. Кветкі крэмава-белыя. Цвіце ў 1-й палове чэрвеня. Касцянкі сіне-чорныя, выспяваюць у кастрычніку.

Расце марудна.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 
* *Viburnum lentago* L. (Калина канадская) // ИАС «ООПТ России» 

Катэгорыя:Каліна
Катэгорыя:Дрэвы
Катэгорыя:Флора Паўночнай Амерыкі
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1753 годзе
Аляксандр Іванавіч Усольцаў

**Аляксандр Іванавіч Усольцаў** (нар. , г. Анжэра-Суджанск, Кемераўская вобласць) — беларускі архітэктар.

## Біяграфія 
Скончыў у 1984 годзе Новасібірскі інжынерна-будаўнічы інстытут імя Куйбышава (выкладчыкі Б. І. Аглы, А. А. Праваторава, В. І. Сазонаў). Працаваў у 1984—1989 гадах у праектным інстытуце «Кемеравагарпраект»; з 1989 года ў інстытуце «Гомельпраект».

Член Беларускага саюза архітэктараў з 2000 года.

## Творчасць 
Асноўныя творчыя працы: ПДП цэнтра г. Анжэра-Суджанска Кемераўскай вобласці (1986, сааўтар С. І. Ковыраў);  генеральны план мікрараёна 1а ў тэхнаполісе «Паўночны» ў Маскве (1992, сааўтар С. І. Ковыраў);; праект забудовы п. Навагорск Маскоўскай вобласці (1996—1999, сааўтар В. У. Бельцюкоў, С. І. Ковыраў, Н. М. Барабанава, Л. А. Верхалат.

## Узнагароды 
Узнагароджаны Дыпломам на Рэспубліканскім аглядзе-конкурсе на лепшы архітэктурны твор I ступені ў намінацыі «горадабудаўніцтва» за «Забудову пасёлка Навагорск, г. Хімкі, Маскоўскай вобл.» (1999); Дыпломам лаўрэата ў намінацыі «Грамадскія комплексы, будынкі і збудаванні» за рэалізаваны праект «Плавальны басейн у  Сонечны бераг» (2005); Дыпломам лаўрэата за рэалізацыю аб’екта «Рэканструкцыя вакзальнага комплексу станцыі Жлобін» (2005).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары XXI стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары Расіі
Вайна і мір (фільм, 1967)

**«Вайна і мір»** () — савецкі мастацкі фільм 1965-1967 гадоў, кінаэпапея ў чатырох частках, экранізацыя аднайменнага рамана Льва Талстога, адна з самых высокабюджэтны карцін у гісторыі савецкага кінематографа.

## Сюжэт 
### 1 серыя. Андрэй Балконскі 
### 2 серыя. Наташа Растова 
### 3 серыя. 1812 год 
### 4 серыя. П’ер Бязухаў 
## У ролях 
## Узнагароды 
* 1969 — Прэмія «Залаты глобус» за найлепшы фільм на замежнай мове
* 1969 — Прэмія «Оскар» за найлепшы фільм на замежнай мове

## Спасылкі 
* 
* Фильм «Война и мир» в онлайн-кинотеатре «Мосфильма»
* «И снова „Война и Мир“» 1 (история восстановления) / журнал Шоу-Мастер
* «И снова „Война и Мир“» 2 (история восстановления) / журнал Шоу-Мастер
* статья о фильме в Enciclopaedia Britanica
* полный текст романа Война и мир.

Катэгорыя:Фільмы СССР
Катэгорыя:Фільмы студыі «Масфільм»
Катэгорыя:Фільмы — лаўрэаты прэміі «Оскар» за найлепшы фільм на замежнай мове
Іаан (Помер)

**Епіскап Іаан** (у свеце: **Яніс Помер**; , хутар Ілзессала, Вендэнскі павет, Ліфляндская губерня — , Рыга) — праваслаўны дзеяч, свяшчэннамучанік, рэктар Літоўскай духоўнай семінарыі (1907—1912), епіскап Слуцкі (1912—1913).

## Біяграфія 
Латыш. Скончыў Рыжскую духоўную школу і семінарыю (1897), Кіеўскую духоўную акадэмію (1904). Працаваў настаўнікам у Ляўданскай царкоўна-прыходскай школе. 23 верасня 1903 года пасвечаны ў іерадыякана, 13 ліпеня 1904 года — у іераманаха.

Скончыў акадэмію са ступенню кандыдыта багаслоўя. Выкладаў у Чарнігаўскай, з 1906 года у Валагодскай семінарыях. 26 верасня 1907 года ўзведзены ў сан архімандрыта. У 1908 годзе прызначаны рэктарам Віленскай (Літоўскай) духоўнай семінарыі, адначасова служыў настаяцелем у віленскім Троіцкім манастыры.

11 сакавіка 1912 года пасвечаны ў епіскапа Слуцкага, вікарыя Мінскай епархіі. З 1912 года — епіскап Адэскі, з 1913 года — епіскап Таганрогскі, з 20 верасня 1917 года — епіскап Цвярскі.

У 1918 годзе накіраваны ў Пензу, узведзены ў сан архіепіскапа. Арыштаваны савецкімі ўладамі ў канцы 1919 — пачатку 1920 года. Вызвалены ў сакавіку 1920 года.

З 21 чэрвеня 1921 года — архіепіскап рыжскі і латвійскі. Выбіраўся ў Латвійскі сейм (1925). З 1 снежня 1926 года аднавіў работу Рыжскай духоўнай семінарыі. Быў забіты невядомымі ў ноч з 29 на 30 верасня 1934 года. Пахаваны на Пакроўскіх могілках у Рызе.

24—25 верасня 2001 года Саборам Латвійскай Праваслаўнай Царквы праслаўлены як мясцовашанаваны святы. Мошчы захоўваюцца ў Рыжскім кафедральным саборы. У лютым 2002 года Сінодам Беларускай праваслаўнай царквы далучаны да Сабор беларускіх святых як свяшчэннамучанік. Абраз з часцінкай мошчаў святога маецца ў Жыровіцкім манастыры.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Епіскапы слуцкія
Катэгорыя:Епіскапы полацкія
Катэгорыя:Епіскапы рыжскія
Катэгорыя:Свяшчэннамучанікі
Катэгорыя:Дэпутаты Сейма Латвіі
Катэгорыя:Праваслаўныя святыя Беларусі
Катэгорыя:Рэктары Віленскай духоўнай семінарыі
Сяргей Іванавіч Усенка

**Сяргей Іванавіч Усенка** (нар. , г. Паўлава-на-Ацэ года — галоўны архітэктар Беларускага канструктарска-тэхналагічнага інстытута гарадской гаспадаркі Міністэрства жыллёва-камунальнай гаспадаркі БССР. З 1985 года кіраўнік творчай майстэрні ў ДПІ «Мінскпраект», з 1990 года галоўны архітэктар жыллёвага будаўніцтва. У 2006 адкрыў сваю творчую майстэрню.

## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары XXI стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары Мінска
Кацярына Віктараўна Вандар’ева

**Кацярына Віктараўна Вандар’ева** (нар. 20 студзеня 1991, г. Старыя Дарогі, Мінская вобласць, БССР) — беларуская спартсменка, якая выступае ў  і . Неаднаразовая чэмпіёнка свету і Еўропы, пераможца розных турніраў сярод аматараў і прафесіяналаў. Майстар спорту міжнароднага класа.

## Біяграфія 
Кацярына Вандар’ева да прыходу ў тайскі бокс займалася валейболам, лёгкай атлетыкай, самаабаронай, скончыла школу харэаграфіі.

У кікбоксінг прыйшла ў 16 гадоў, у 2007 годзе, мінскі клуб «Кік Файтэр». Хацела паступіць у Акадэмію МУС, аднак пазней выбрала Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт фізічнай культуры (спецыяльнасць менеджэр па турызме; скончыла ў 2013 годзе).

Першымі трэнерамі былі чэмпіёны свету і Еўропы  і , якія і зрабілі з яе чэмпіёнку. Першы прафесійны бой правяла на Кіпры з гречанкай. Чэмпіёнкай свету стала з першага разу — у Тайландзе ў 2009 годзе, праз год пасля таго, як прыйшла ў тайскі бокс.

Па стане на канец 2012 года правяла 65 баёў, выйграла 58, з іх 16 КО.

Яе любімая ўзнагарода — кубак «Лепшы баец Чэмпіянату Свету», узнагарода па самай прэстыжнай версіі IFMA. Узнагароджвалі на Дзень нараджэння караля Тайланда, пры яго палацы, член каралеўскай сям’і.

## Тытулы 
* Чэмпіёнка Свету WKN 2010 і 2011
* Чэмпіёнка Свету IFMA2010
* Лепшы баец Чэмпіянату Свету
* Чэмпіёнка Свету WMF2009, Срэбра — 2010
* Чэмпіёнка Еўропы IFMA 2009, 2012 (Анталья, Турцыя)
* Чэмпіёнка Беларусі 2009, 2010, 2011, 2012.

## Спасылкі 
* Кацярына Вандар’ева на сайце клуба «Кік файтэр»
* Вандар’ева Кацярына Віктараўна  на сайце Прэзідэнцкага спартыўнага клуба

Катэгорыя:Майстры спорту Беларусі міжнароднага класа
Катэгорыя:Кікбаксёры Беларусі
Катэгорыя:Выпускнікі БДУФК
Пакроўска (станцыя метро)

**Пакроўска** () — канцавая станцыя Дніпроўскага метрапалітэна. Размешчана на Цэнтральна-Заводскай лініі за станцыяй «Праспект Свабоды»

Станцыя адкрыта 29 снежня 1995 гады ў складзе першага пускавога ўчастка «Каммунарыўска»—«Вакзальна». Адзіная станцыя мелкага залажэння ў Дніпры.

Першапачаткова станцыя называлася «Каммунарыўска» па аднайменным жылым масіве Дняпра.

## Спасылкі 
* Станция на сайте Днепровского метрополитена

Катэгорыя:Станцыі Дніпроўскага метрапалітэна
Катэгорыя:Калонныя станцыі мелкага залажэння
Кузьма Гаўрылавіч Усцюгаў

**Кузьма Гаўрылавіч Усцюгаў** (нар. , с. Глядзянскае, Прытабольны раён, Курганская вобласць, РСФСР — ) — расійскі і беларускі архітэктар.

## Біяграфія 
У 1948—1954 гадах вучыўся ў Новасібірскім інжынерна-будаўнічым інстытуце імя В. У. Куйбышава па спецыяльнасці «Архітэктура». У 1954—1956 гадах працаваў архітэктарам, старэйшым архітэктарам у праектным інстытуце «Крайпраект».

У 1962—1984 гадах працаваў у інстытуце «Гомельграмадзянпраект» кіраўніком АПМ, галоўным архітэктарам праектаў. У 1984—1989 гадах начальнік Упраўлення па будаўніцтве і архітэктуры Гомельскага аблвыканкама. З 1989 года зноў у «Гомельграмадзянпраекце», працаваў галоўным архітэктарам праектаў, у 1990—1992 — вядучым архітэктарам.

Памёр у 1996 годзе.

## Узнагароды 
Узнагароджваўся граматамі інстытута, ордэнам Працоўнага Чырвонага Сцяга (1966/1970), медалём «За доблесную працу. У адзначэнне 100-годдзя з дня нараджэння У. І. Леніна» (1970), бронзавымі медалямі ВДНГ СССР за забудову і добраўпарадкаванне пасёлкаў Камунар Буда-Кашалёўскага (1976) і Крынічны (1987) Мазырскага раёнаў.

## Творчасць 
Асноўныя працы: жылыя дамы па ; вытворчы корпус «Кузбасгарпраекта» ў Кемераве. Удзельнічаў у распрацоўцы генпланаў Гомеля (1964), Мазыра, Рэчыцы, Рагачова, Чачэрска, Парычаў, Лельчыцаў, Нароўлі, Акцябрскага (1966—1984), аўтар праектаў забудовы пасёлкаў Уза і Дуравічы; прыбудовы да Хойніцкага райкама партыі; клуба са спартзалай у п. Акцябр Буда-Кашалёўскага раёна.

## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары Расіі
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Курганскай вобласці
Саборная мячэць (Мінск)

**Саборная мячэць** — мячэць у Мінску. Знаходзіцца на вуліцы Грыбаедава, 29.

## Гісторыя 
Першая драўляная мячэць з’явілася ў Мінску ў 1599 годзе. У пачатку XX стагоддзя на месцы былога драўлянага быў узведзены мураваны будынак, разбураны ў 1962 годзе для будаўніцтва гасцініцы «Юбілейная».

У 1997 годзе архітэктарамі Барысам Аляксандравым і Уладзімірам Трацэўскім распрацаваны праект аднаўлення мячэці.

Першы камень у падмурак саборнай мячэці быў закладзены ў 2004 годзе. У пачатку праект фінансаваўся дабрачыннай арганізацыяй «Рабіта» з Саудаўскай Аравіі. Пасля фундатарамі з Расіі і Турцыі, а ў 2010 годзе будаўніцтва спынілася.
 
Будаўніцтва мячэці было скончана ў 2016 годзе і з’яўляецца падарункам беларускім мусульманам ад Рэлігійнага фонду Турцыі. Ва ўрачыстым адкрыцці мячэці ў лістападзе 2016 годзе прынялі ўдзел Прэзідэнт Рэспублікі Беларусь Аляксандр Лукашэнка і Прэзідэнт Турцыі Рэджэп Таіп Эрдаган.

У 2019 годзе ў саборнай мячэці быў адкрыты музей ісламу. У экспазіцыю ўвайшлі артэфакты, сабраныя як у Беларусі, так і за яе межамі, якія распавядаюць пра гісторыю ісламу на беларускіх землях.

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Мячэці Беларусі
Катэгорыя:Культавыя збудаванні Мінска
Катэгорыя:2016 год у Мінску
Катэгорыя:Вуліца Грыбаедава (Мінск)
Кацярына Ліцвінава

**Кацярына Ліцвінава** (нар. 30 лістапада 1984, Магілёў) — пераможца конкурсу прыгажосці Міс Беларусь-2006. Удзельніца 56-га конкурсу прыгажосці «Міс Свету — 2006», які прайшоў у Варшаве.

Раней Кацярына ўжо ўдзельнічала ў конкурсе Міс Беларусь-2004 і выйшла ў фінал, аднак тады яна не ўвайшла ў пяцёрку прызёраў. Была студэнткай эканамічнага факультэта Беларуска-Расійскага ўніверсітэта. Мае брата-блізнюка Максіма.

Катэгорыя:Пераможцы конкурсу Міс Беларусь
Катэгорыя:Фотамадэлі Беларусі
Ганна Стычынская

**Ганна Стычынская** (нар. , Інта, Комі) — пераможца конкурсу прыгажосці «Міс Беларусь — 2000».

## Біяграфія 
Нарадзілася ў горадзе Інта (Комі). Конкурс «Міс Беларусь — 2000» Ганна Стычынская выйграла ў 16 гадоў.

Праз год стала фіналісткай «Залатой фартуны» (Кіеў). З-за непаўналецця яна не змагла паехаць на шматлікія міжнародныя конкурсы.

Ганна скончыла Мінскі педагагічны ўніверсітэт. Працавала менеджарам-мадэратарам Агенцтва моды Аляксандра Варламава. У 2012 годзе пераехала жыць у Італію.

## Спасылкі 
* Дзе жыве краса Беларусі? 

Катэгорыя:Фотамадэлі Беларусі
Катэгорыя:Пераможцы конкурсу Міс Беларусь
Святлана Крук

**Святлана Крук** (; нар. 1979) — пераможца першага нацыянальнага конкурсу прыгажосці Міс Беларусь — 1998. Затым яна стала першай віцэ-міс конкурсу «Міс Садружнасць — 1999», увайшла ў дзясятку найлепшых на «Міс Еўропы — 1999» у Ліване. У 2000 годзе змагалася за званне «Міс свету» ў Вялікабрытаніі, яна ўвайшла ў паўфінал — пакуль гэтае самае вялікае дасягненне беларускіх прыгажунь у гэтым конкурсе.

Пасля ўсяго гэтага дзяўчына з чырвоным дыпломам скончыла Гродзенскі педагагічны ўніверсітэт (факультэт прыкладной матэматыкі). Выпускніца Нацыянальнай школы прыгажосці.

Цяпер працуе ў маскоўскім мадэльным агенцтве «President».

Замужам. Жыве ў Маскве.

## Спасылкі 
* Дзе жыве краса Беларусі? 
* Беларускі на «Міс Сусьвету»: перамога яшчэ наперадзе 

Катэгорыя:Пераможцы конкурсу Міс Беларусь
Катэгорыя:Фотамадэлі Беларусі
Вольга Сярожнікава

**Вольга Сярожнікава** (,  —) — «Міс Фота Беларусь — 2002», удзельніца конкурсу «Міс Еўропа — 2003», узначальвала Нацыянальную школу прыгажосці.

## Спасылкі 
* Салідарнасць, Інтэрв’ю з Вольгай  

Катэгорыя:Фотамадэлі Беларусі
Катэгорыя:Удзельніцы конкурсу Міс Беларусь
Кацярына Уладзіміраўна Даманькова-Зінгарэвіч

**Кацярына Уладзіміраўна Даманькова-Зінгарэвіч** (нар. **Даманькова**, ; нар. , ) — Супермадэль свету-2006 («Supermodel of the World 2006»).

## Біяграфія 
Кацярына нарадзілася ў Мінску 19 верасня 1988 года ў сям’і Уладзіміра Валянцінавіча і Святланы Анатольеўны Даманьковых.

Пачынала сваю прафесійную кар’еру, рэкламуючы адзін з брэндаў беларускага мабільнага аператара «БелСел». У другой палове 2004 года жыхары Беларусі маглі бачыць яе на плакатах вонкавай рэкламы, у прэсе і на постарах.

Пасля заваявання тытула «Супермадэль свету» ў якасці ўзнагароды беларуска склала гадавы кантракт з «Ford Models» на суму ў 250 тысяч долараў ЗША. Зараз Кацярына Даманькова ўваходзіць у прафесійны мадэльны бізнес.

На конкурс «Супермадэль свету-2006» (Нью-Ёрк) Кацярына прыляцела з Парыжа (куды зноў адправілася пасля конкурсу для ўдзелу ў Тыдні высокай моды). Удзел у фінале змагання прынялі дзяўчыны з 38 краін свету. Прафесіяналізм і вонкавыя дадзеныя мадэлей ацэньвала журы з 20 суддзяў, і рашэнне аб прысуджэнні першага месца прадстаўніцы Беларусі было аднагалосным. Трэба адзначыць, што Беларусь тады ўпершыню ўдзельнічала ў конкурсе.

Па прызнанні беларускай прыгажуні, у прафесіі манекеншчыцы больш за ўсё яе прыцягвае магчымасць падарожнічаць і мець зносіны з новымі людзьмі.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Фотамадэлі Беларусі
Вольга Шэрэр

**Вольга Шэрэр** (, ; нар. 29 ліпеня 1987) — беларуская супермадэль. Аблічча брэндаў высокай моды Lanvin, Ralph Lauren, Marc Jacobs. З’яўлялася на вокладках або ўнутраных старонках часопісаў Dansk і Vogue Portugal, удзельнічала ў паказах Christian Dior, Louis Vuitton, Gucci і іншых вядомых брэндаў.

## Сям’я 
У шлюбе з Маўрыцыё Габана, братам дызайнера Стэфана Габана. Мае сына Валерыё Мікалая.

## Спасылкі 
* Профіль Models.com

Катэгорыя:Фотамадэлі Беларусі
Катэгорыя:Фотамадэлі Італіі
Касцёл Святой Тэрэзы (Астрына)

**Касцёл Святой Тэрэзы** — мураваны каталіцкі храм у гарадскім пасёлку Астрына Шчучынскага раёна Гродзенскай вобласці. Знаходзіцца на заходняй ускраіне вёскі на вуліцы 8 Сакавіка, 24.

## Гісторыя 
Сучасная парафія створана ў 1992 годзе. Касцёл быў пабудаваны з цэглы ў 1996 годзе і асвечаны 12 верасня 1996 года.

## Архітэктура 
Вырашаны прамавугольным у плане аб’ёмам пад двухсхільным дахам, завершаным над алтарнай часткай каркаснай чатырохграннай шатровай сігнатуркай. У плоскасны галоўны фасад урэзана двухярусная чатырохгранная вежа-званіца, вылучаная па восі прамавугольным уваходным парталам і васьміграннай люкарнай над ім; верхні ярус-звон прарэзаны вузкімі прамавугольнымі аконнымі праёмамі. Прасторавую кампазіцыю ўзбагачаюць нізкія прыбудовы сакрысцій ля алтарнай часткі і крылаў нартэкса на галоўным фасадзе. Перад храмам пастаўлена скульптура Хрыста на чатырохгранным пастаменце.

## Літаратура 
* Кулагін А. М. Каталіцкія храмы Беларусі: Энцыкл. даведнік / А. М. Кулагін; фатограф А. Л. Дыбоўскі. — 2-е выд. — Мн.: БелЭн, 2008. — 488 с.: іл.

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Астрына
Катэгорыя:Касцёлы Шчучынскага раёна
Катэгорыя:Касцёлы Гродзенскай дыяцэзіі
Катэгорыя:1996 год у Беларусі
Пажар у вёсцы Буса

**Пажар у вёсцы Буса**  Іванаўскага раёна Брэсцкай вобласці адбыўся 12 лістапада 1957 года ў будынку школы падчас кінасеансу. Відавочцы сцвярждаюць, што прычынай пажару стала выпадкова скінутая са сцяны керасінавая лямпа, якая разбілася і выклікала ўзгаранне. У памяшканні было шмат людзей, на якіх загарэлася вопратка, полымя хутка распаўсюдзілася. У агні загінулі 65 чалавек. Іх пахавалі на мясцовых могілках і аб’явілі жалобу ў самой Бусе і Моладава. Да пачатку эпохі Галоснасці ў СССР інфармацыя пра гэты пажар заставалася сакрэтнай. Калі яе рассакрэцілі, трагедыю сталі называць «другой Хатынню».

Катэгорыя:Катастрофы 1957 года
Катэгорыя:1957 год у Беларусі
Катэгорыя:Падзеі 12 лістапада
Катэгорыя:Лістапад 1957 года
Катэгорыя:Буса (Іванаўскі раён)
Катэгорыя:Пажары ў Беларусі
Катэгорыя:Гісторыя Іванаўскага раёна
Нутка (заліў)

**Ну́тка** () — заліў на заходнім узбярэжжы вострава Ванкувер у Брытанскай Калумбіі (Канада). 

Уяўляе сабою фіёрд каля 32 км у даўжыню. Характэрызуецца дастаткова вялікімі глыбінямі каля берагоў, нізкай салёнасцю вады з-за частых ападкаў і рэк, якія ўпадаюць у заліў. У Нутка перыядычна заходзяць кіты. 

Адкрыты іспанцамі ў 1774 г. У 1778 г. даследаваны Дж. Кукам, які і даў яму сучасную назву. У 1789 г. іспанцы заснавалі на яго берагах калонію Санта-Крус-дэ-Нутка. Каб спыніць неўпарадкаваны гандаль індзейцаў з іншымі еўрапейскімі дзяржавамі, яны арыштавалі некалькі брытанскіх гандлёвых суднаў пад партугальскім сцягам, што выклікала міжнародны канфлікт. Для яго вырашэння і перагавораў з іспанцамі ў Ціхі акіян была накіравана экспедыцыя Дж. Ванкувера. Вынікамі перагавораў стаў шэраг дамоўленасцей, што вымусілі Іспанію адмовіцца ад выключных правоў на ціхаакіянскае ўзбярэжжа Новага Свету. У 1795 г. іспанская калонія ў заліве спыніла існаванне. У 1866 г. навакольныя землі былі ўключаны ў склад Канады.

## Спасылкі 
* Oceanography of Nootka Sound
* Nootka Sound Controversy 

Катэгорыя:Залівы Ціхага акіяна
Катэгорыя:Залівы Канады
Катэгорыя:Фіёрды
Катэгорыя:Геаграфія Брытанскай Калумбіі
Яўгенія Катава

**Яўгенія Катава**, таксама вядомая як **Жэня Катава** () — беларуская мадэль.

## Біяграфія 
Пачала кар’еру мадэлі ў 2011 годзе, яе рост 1,80 м, мае каштанавыя валасы і зялёныя вочы. У 2011 годзе ўдзельнічала ў дэфіле брэнда . У 2012 працавала з Джорджа Армані і Эрмана Сервіка. У 2013 была мадэллю Тані Тэйлар, , ,  і . Яна тры разы ўдзельнічала ў паказах  і .

У лютым 2016 года з’явілася на вокладцы «Harper’s Bazaar Serbia», сербскім выданні «», фатографам выступіў Ёсі Міхаэлі .

У 2017 годзе прадстаўляла новы парфум  ад Цьеры Мюглера .

У 2015-18 годзе мела стасункі з .

## Асабістае жыццё 
23 ліпеня ў мінскім рэстаране «Лябяжы», які размешчаны на тэрыторыі аднайменнага заказніка, адбылася беларускае «вяселле года»: Яўгенія Катава ажанілася з сынам уладальніка сеткі «Віталюр» Віталём Яцуком. Падчас свята ў непасрэднай блізкасці ад заказніка быў арганізаваны гучны феерверк, які мог учыніць значныя нязручнасці рэдкім відам птушак, што жывуць на ахоўнай тэрыторыі, і вызваў грамадскую незадаволенасць, паколькі відавочна парушыў дзеючае заканадаўства.

## Спасылкі 
* Zhenya Katava sur Modellink 
*  Zhenya Katava: i beauty look più belli della modella dagli occhi di giada le 24 février 2016 sur grazia.it
*  Zhenya Katava — unser neues Lieblingsmodel sur jolie.de
*  На домашнем: Женя Катава в лукбуке к 14 февраля sur ru.hellomagazine.com
*  Женя Катава стала лицом коллекции Intimissimi ко Дню святого Валентина  sur glamour.ru
* Zmysłowa celebracja miłości: zniewalająca Zhenya Katava w walentynkowej kampanii znanej marki bieliźnianej 
*  Walentynkowa kampania Intimissimi sur elle.pl
*  Walentynki 2019 Seksowna bielizna od Intimissimi to prawdziwy manifest miłości  sur gala.pl

Катэгорыя:Фотамадэлі Беларусі
Самарка (Адэская вобласць)

**Самарка** () — вёска ў Акнянскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Акнянскага раёна
Качар

**Качар** — прозвішча.

## Вядомыя асобы 
* Алеса Міхайлаўна Качар — беларуская актрыса
* Бецюль Качар — турэцка-амерыканскі астрабіёлаг
* Ерванд Сямёнавіч Качар — армянскі скульптар і мастак
Алеса Міхайлаўна Качар

**Алеса Міхайлаўна Качар** (нар. 9 мая 1987, Мінск) — беларуская актрыса.

## Біяграфія 
Скончыла школу ў 2004 годзе. Паступіла ва УДІК на акцёрскі факультэт (майстэрня ), які скончыла ў 2008 годзе з чырвоным дыпломам. Адразу пасля выпуску пачала актыўна здымацца ў кіно, не толькі ў расійскім, але і ў карцінах беларускай, украінскай, азербайджанскай, іранскай і іншай вытворчасці.

Найбольшую папулярнасць Алеса Качар атрымала, сыграўшы галоўную ролю ў поўнаметражным фільме Аляксандра Баршака «», які выйшаў у кінатэатрах у 2013 годзе. Партнёрамі па здымачнай пляцоўцы былі вядомыя акторы, як Армен Джыгарханян, , , Іван Дорн і іншыя.

Актрыса экзатычнай прыгажосці, рэгулярна трапляе ў топы самых прыгожых маладых актрыс і самых прыгожых ураджэнак Беларусі.

## Спасылкі 
* Інтэрв’ю Алесы Качар, чэрвень 2014
* Інтэрв’ю Алесы Качар, ліпень 2014 г. 
* Інтэрв’ю Алесы Качар, ліпень 2014 частка 1
* Інтэрв’ю Алесы Качар, ліпень 2014 частка 2
* Інтэрв’ю Алесы Качар, верасень 2013
* Інтэрв’ю Алесы Качар, чэрвень 2012 г.
* Відэа-інтэрв’ю Алесы Качар на прэм’еры фільма «12 месяцаў»
* Відэа-інтэрв’ю: Алеса Качар ў перадачы «tea-TIME», студзень 2014

Катэгорыя:Актрысы Расіі
Катэгорыя:Тэлевядучыя XXI стагоддзя
Катэгорыя:Тэлевядучыя Расіі
Катэгорыя:Тэлевядучыя паводле алфавіта
Катэгорыя:Актрысы XXI стагоддзя
Катэгорыя:Актрысы Беларусі
Катэгорыя:Актрысы паводле алфавіта
Крушынянская мячэць

**Крушынянская мячэць** — мячэць у Крушынянах Сакульскага павета Падляскага ваяводства. Мячэць уключана ў нацыянальны спіс гістарычных помнікаў Польшчы.

## Гісторыя 
У 1679 годзе Ян ІІІ Сабескі падарыў татарам сяло Крушыняны за ўдзел у вайне з туркамі на баку Рэчы Паспалітай. Першыя згадкі пра мячэць у Крушынянах датуюцца 1717 года. Дата пабудовы сучаснай мячэці не вядома. У 1846 годзе будынак быў адрамантаваны, пра што сведчыць адмысловы камень з датай, размешчаны ў падмурку побач з уваходам для жанчын.

## Архітэктура 
Мячэць мае тры вежы, дзве з іх выконваюць функцыю мінарэтаў. У плане мае форму прамавугольніка памерамі 10x13 м.

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт
 
Катэгорыя:Мячэці Польшчы
Катэгорыя:Сакульскі павет
Вакашскія мовы

**Вакашскія мовы** — сям’я індзейскіх моў, распаўсюджаных на ціхаакіянскім узбярэжжы Паўночнай Амерыкі. Падзяляецца на паўночную і паўднёвую галіны.

Агульная колькасць носьбітаў (2000 г.) — меней за 1 000 чал.

## Спасылкі 
* Wakashan Language Family 
* The Wakashan Linguistics Page 

Катэгорыя:Індзейскія мовы
Юлія Сіндзеева

**Юлія Сіндзеева** (?, Мар’іна Горка — ?) — беларуская фотамадэль, уладальніца тытула «I Віцэ-Міс Беларусі» конкурсу «Міс Беларусь-2006», «Віцэ-Міс Еўропа» (2006, Кіеў), уладальніца тытула «IІ Віцэ-Міс» конкурсу «Miss International Beauty Pageant» (2007), фіналістка конкурсу «Мiс Беларусь-2004», уладальніца тытула «Міс-фота» конкурсу «Топ-мадэль свету» (2009).

Сіндзеева нарадзілася ў Мар’інай Горцы. Там жывуць яе бацькі і старэйшая сястра. Бацька Юліі — вайсковец у адстаўцы, мама працуе ў лякарні.

## Спасылкі 
* Салідарнасць, «Вице-Мисс Европа» не попала в TOP-50 самых красивых и успешных минчан

Катэгорыя:Фотамадэлі Беларусі
Катэгорыя:Удзельніцы конкурсу Міс Беларусь
Спіс Шындлера

«**Спіс Шы́ндлера**» () — гістарычная драма рэжысёра Стывена Спілберга 1993 года аб нямецкім бізнесмене і члене НСДАП Оскары Шындлеры, які выратаваў больш за тысячу польскіх яўрэяў ад гібелі падчас Халакоста. Заснаваны на рамане Томаса Кеніллі «Каўчэг Шындлера».

## Крыніцы 
Катэгорыя:Фільмы ЗША 1993 года
Катэгорыя:Фільмы-драмы 1993 года
Катэгорыя:Фільмы-біяграфіі ЗША
Катэгорыя:Фільмы-драмы ЗША
Катэгорыя:Гістарычныя фільмы ЗША
Катэгорыя:Фільмы, знятыя ў Польшчы
Катэгорыя:Фільмы, знятыя ў Ізраілі
Катэгорыя:Фільмы, знятыя ў Кракаве
Катэгорыя:Фільмы на англійскай мове
Катэгорыя:Фільмы на іўрыце
Катэгорыя:Фільмы на нямецкай мове
Катэгорыя:Фільмы на польскай мове
Катэгорыя:Фільмы на лацінскай мове
Катэгорыя:Экранізацыі літаратурных твораў
Катэгорыя:Фільмы Стывена Спілберга
Катэгорыя:Фільмы, музыку да якіх напісаў Джон Уільямс
Катэгорыя:Фільмы — лаўрэаты прэміі «Оскар» за «Найлепшы фільм»
Катэгорыя:Фільмы — лаўрэаты прэміі «Залаты глобус» за найлепшы фільм — драма
Катэгорыя:Фільмы — лаўрэаты прэміі BAFTA
Катэгорыя:Нацыянальны рэестр фільмаў
Катэгорыя:Ватыканскі спіс фільмаў
Катэгорыя:Выдатныя фільмы (Роджэр Эберт)
Адольф Цукар

**Адольф Цукар** (пры нараджэнні Адольф К’юкора, ; 7 студзеня 1873 — 10 чэрвеня 1976) — ураджэнец Венгрыі, які стварыў у ЗША кінакампанію «Paramount Pictures».
Дзмітрый Віктаравіч Гельтман

**Дзмітрый Віктаравіч Гельтман** (нар. 31 сакавіка 1957) — расійскі батанік. Кандыдат біялагічных навук (1983). Доктар біялагічных навук (2016).

## Біяграфія 
### Сям’я 
Сын Віктара Сцяпанавіча Гельтмана, вядомага беларускага геабатаніка і яго жонкі, Наталлі Іванаўны, народжанай Чакалінскай, фітапатолага. Бабуля з боку маці вядомая беларуская вучоная-батанік Наталля Іванаўна Чакалінская.

### Адукацыя і прафесійная дзейнасць 
Скончыў біялагічны факультэт БДУ.

Рэдактар падзелаў, член рэдкалегіі і аўтар «Чырвонай кнігі прыроды Ленінградскай вобласці» і «Чырвонай кнігі Санкт-Пецярбурга». Член савета Рускага батанічнага таварыства, член каралеўскага Лінееўскага таварыства ў Лондане.

## Некаторыя выданні 
* 2013. *Revision of Euphorbia sect. Chylogala (Euphorbiaceae)*. Willdenowia 43: 5-12

## Літаратура 
* Выпускники биологического факультета [БГУ : справочник / В. В. Лысак и др.]. ― Минск, 2011.
* Подрод Esula рода Euphorbia (Euphorbiaceae): система, филогения, географический анализ : автореферат диссертации … доктора биологических наук : 03.02.01 / Гельтман Дмитрий Викторович. ― Москва, 2016.

## Спасылкі 
* Гельтман, Дмитрий Викторович 
* Виктор Степанович ГЕЛЬТМАН. Воспоминания современников  
* Гельтман, Дмитрий Викторович (Geltman, Dmitri Victorovich) 

Катэгорыя:Батанікі Расіі
Катэгорыя:Аграномы Расіі
Помнік Алаізе Пашкевіч (Астрына)

**Помнік Алаізе Пашкевіч** — помнік беларускай паэтэсе Алаізе Сцяпанаўне Пашкевіч ў гарадскм пасёлку Астрыне Шчучынскага раёна Гродзенскай вобласці.

## Агульная інфармацыя 
Помнік знаходзіцца каля будынка сярэдняй школы на вуліцы Станкевіча. Пастаўлены ў 1954 годзе. Унесены ў Дзяржаўны спіс гісторыка-культурных каштоўнасцей Рэспублікі Беларусь (пратакол Навукова-метадычнага савета № 88 ад 28 жніўня 2003 года), як аб’ект гісторыка-культурнай спадчыны рэспубліканскага значэння.

Аўтар помніка — беларускі скульптар Андрэй Міхайлавіч Заспіцкі.

## Апісанне 
На гранітным пастаменце прамавугольнай формы бронзавая скульптурная выява маладой жанчыны ў гарадской сукенцы з накінутым на плечы шалем. Вышыня пастамента — 4 м, вышыня фігуры — 2 м. Фігура пададзена ў лёгкім руху, левая рука прыціскае да грудзей кнігу. Гордая пастава, цвёрды позірк перадаюць унутраную сілу і эмацыянальную ўсхваляванасць пісьменніцы. Вакол помніка — дэкаратыўныя кусты і газоны.

## Літаратура 
*  С. 338

Катэгорыя:Помнікі Гродзенскай вобласці
Катэгорыя:Помнікі літаратарам
Катэгорыя:1954 год у Беларусі
Катэгорыя:Астрына
Катэгорыя:Славутасці Шчучынскага раёна
Катэгорыя:Творы Андрэя Заспіцкага
Сцяг Грыфава Слёнскага

**Сцяг Грыфава Слёнскага** — адзін з афіцыйных сімвалаў польскага горада Грыфава Слёнскага і гміны Грыфаў Слёнскі.

## Апісанне 
Сцяг складаецца з прамавугольніка сіняга колеру ў верхняй частцы і жоўтага колеру ў ніжняй частцы.

## Падобныя сцягі 
* Сцяг Украіны
* Сцяг Хемніца

Грыфаў Слёнскі
Катэгорыя:Грыфаў Слёнскі
Слонімская мячэць

**Слонімская мячэць** — колішняя мячэць у Слоніме Гродзенскай вобласці. Размяшчалася на былой Татарскай вуліцы (цяпер вуліца Кірава). У 1994 годзе ў былой гаспадарчай пабудове XIX стагоддзя была адкрыта новая мячэць.

## Гісторыя 
Татары ў Слоніме з’явіліся ў XVI стагоддзі. У 1897 годзе ў Слонімскім павеце пражывалі 178 татараў.

У верасні 1939 года заможных слонімскіх татар НКУС вывозіў у Сібір. Мячэць спаленая немцамі падчас Другой сусветнай вайны перад адступленнем ўлетку 1944 года. Пасля Другой сусветнай вайны татары актыўна сталі выязджаць на Захад, баючыся новых арыштаў НКУС. У 1946 годзе многія з іх выехалі ў Польшчу.

## Архітэктура 
Мячэць, збудаваная ў канцы XIX стагоддзя, па кампазіцыі ўяўляе вежава-купальны варыянт (у цэнтры і над вугламі паабапал міхрабы), вытворны ад царкоўнай архітэктуры гэтага перыяду з рэтраспектыўна-рускімі рысамі. Даследчык гісторыі польска-літоўскіх татар С. Крычынскі апісваў яе так:

Słonim, Tatarski. Слонім, Татарскі (1930) (2).jpg|1930
Słonim, Tatarski. Слонім, Татарскі (1920-29).jpg|Інтэр'ер мячэці з міхрабам і мумібірам
Słonim, Tatarski. Слонім, Татарскі (1930).jpg|1930
Słonim, Tatarski. Слонім, Татарскі (1916).jpg|Задні фасад. 1916
Słonim, Tatarski. Слонім, Татарскі (01.1917).jpg|Агароджа. Студзень 1917

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:1882 год у Беларусі
Катэгорыя:Мячэці Беларусі
Катэгорыя:Культавыя збудаванні Слоніма
Катэгорыя:Знішчаныя збудаванні Слоніма
Катэгорыя:Помнікі беларускага народнага дойлідства
Катэгорыя:Зніклі ў 1944 годзе
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Беларусі, знішчаныя нацыстамі
Катэгорыя:Драўляныя мячэці Беларусі
Пажар ў дзіцячых яслях вёскі Грамошча

**Пажар ў дзіцячых яслях вёскі Грамошча** (Полацкі раён) адбыўся ў ноч на 30 чэрвеня 1933 года на хутары Шарухі, які адносіўся да вёскі. У гэту ноч у яслях знаходзіліся дзеці, якіх пакінулі начаваць, дарослых у памяшканні не было. Калі ўзнік пажар, дзеці не маглі пакінуць памяшкання, бо былі зачыненыя. Выратаваць іх не паспелі, і загінула 13 дзяцей. 12 з іх пахавалі ў брацкай магіле і адну дзяўчыну асобна.

## Наступствы 
Асноўнай версіяй следства быў наўмысны падпал . У злачынстве абвінавацілі і асудзілі на турэмны тэрмін загадчыцу сада. Але мясцовыя жыхары лічылі, што пажар узнік у выніку халатнасці супрацоўнікаў сада, якія маглі развесіць сушыцца пялюшкі каля печы, адкуль полымя перакінулася на бялізну. Доўгі час на дзіцячай брацкай магіле стаяў мармуровы помнік, дзе прычынай смерці была названа вылазка класавага ворага, а ў 2017 годзе яго замянілі на сучасны, дзе прычына смерці пазначана як «падпал». Стары помнік адправілі на перапрацоўку, што выклікала незадаволенасць палачан.

## Мартыралог 
* Ахміненак Віця
* Ахміненак Коля
* Ахміненак Пеця
* Ахміненак Ягор
* Валынка Галя
* Карлава Геня
* Карлаў Кім
* Касачова Маня
* Касачоў Паўлуша
* Паўленка Зіна
* Паўленка Ягор
* Цішаловіч Ніна

## Спасылкі 
* «Маткі галасілі страшна!» Выжившая женщина — о том, как в детсаду под Полоцком 86 лет назад сгорели дети  // TUT.BY

Катэгорыя:Катастрофы 1933 года
Катэгорыя:1933 год у Беларусі
Катэгорыя:Падзеі 30 чэрвеня
Катэгорыя:Чэрвень 1933 года
Катэгорыя:Пажары ў Беларусі
Катэгорыя:Грамошча
Мікалай Люцыянавіч Арлоў

**Мікалай Люцыянавіч Арлоў** () — расійскі герпетолаг, падарожнік, спецыяліст у
галіне вывучэння і захавання біяразнастайнасці палеарктычных і інда-малайскіх земнаводных і паўзуноў. Кандыдат біялагічных навук (2006).

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў Чаркасах. Скончыў  ў 1985 годзе. Працуе ў аддзеле герпеталогіі Інстытута заалогіі Акадэміі навук у Санкт-Пецярбургу.

## Навуковая дзейнасць 
Арганізатар і ўдзельнік шматлікіх экспедыцый у рэспублікі былога Савецкага Саюза, Далёкага Усходу Расіі і Манголіі. У складзе Комплекснай Савецка-Мангольскай біялагічнай экспедыцыі збіраў калекцыі паўзуноў і земнаводных, значная частка якіх перададзена ў Заалагічны музей МДУ. вызначаў некаторыя групы змей фондавай калекцыі музея.

### Бібліяграфія 
* Фауна амфибий Вьетнама: распространение, таксономическое и экологическое разнообразие : автореферат дис. … кандидата биологических наук : 03.00.08 / Зоол. ин-т РАН. — Санкт-Петербург, 2006. — 22 с.
* Даревский, И. С. Редкие и исчезающие животные : Земноводные и пресмыкающиеся / И. С. Даревский, Н. Л. Орлов; под ред. В. Е. Соколова. — Москва : Высшая школа, 1988. — 462, [1] с., [8] л. ил. : ил.

## Таксоны, названыя ў яго гонар 
*  Ziegler & Köhler, 2001
*  Tuniyev & Ostrovskikh, 2001
*  Hallermann, 2004

## Апісаныя віды 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Прафесійнае рэзюмэ і бібліяграфія

Катэгорыя:Постаці герпеталогіі
Катэгорыя:Заолагі Расіі
Слонімская мячэць (1994)

**Слонімская мячэць** — мячэць у горадзе Слоніме. Размешчана па вуліцы Агінскага, 10.. Будынак быў перададзены па загадзе старшыні беларускага парламента Станіслава Шушкевіча, пасля ліста Сулеймана Байрашэўскага, мясцовага імама.

## Архітэктура 
Аднапавярховая пабудова накрыта высокім 3-схільным дахам. У канструкцыйным вырашэнні было выкарыстана спалучэнне цэглы і бутавага каменя. Сёння будынак пакрыты тынкоўкай. Унутраная прастора раздзелена перагародкамі на некалькі памяшканняў, аб’яднаных вакол прасторнай залы з шэрагам слупоў-апор.

Будынак з'яўляецца прыкладам архітэктуры гаспадарчых збудаванняў Беларусі другой паловы XIX — пачатку XX стагоддзя. Унесены ў Дзяржаўны спіс гісторыка-культурных каштоўнасцей (пратакол Навукова-метадычнай Рады № 77 ад 13 лістапада 2002 года), як помнік 3 катэгорыі каштоўнасці.

## Імамы 
* Сулейман Байрашэўскі.

## Літаратура 
* Караткевіч, В. Б. Гаспадарчая пабудова / В. Б. Караткевіч, А. М. Кулагін // Помнікі Слоніма / В. Б. Караткевіч, А. М. Кулагін. — Мінск, 1983. — С. 32-33.
* 
* Чыгрын, С. Мячэць на Татарскай вуліцы / Сяргей Чыгрын // Газета Слоніская. — 2011. — 16 сак. — С. 3.

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Мячэці Беларусі
Катэгорыя:Культавыя збудаванні Слоніма
Катэгорыя:1994 год у Беларусі
Сталін Іванавіч Федчанка

**Сталін Іванавіч Федчанка** (, г. Сафійск, Хабараўскі край, РСФСР — ) — беларускі архітэктар. Член-карэспандэнт Беларускай акадэміі архітэктуры (2003).

## Біяграфія 
Скончыў у 1961 годзе архітэктурны факультэт Новасібірскага інжынерна-будаўнічага інстытута імя В. У. Куйбышава (выкладчыкі В. Масленікаў, Б. Аглы, Уладзімір Борзат) год яе дырэктар. З 1999 года паралельна працуе выкладчыкам БНТУ. За гэты час у якасці кіраўніка дыпломных праектаў падрыхтаваў 40 дыпломнікаў; 9-павярховы 240-кватэрны жылы дом з убудаванымі памяшканнямі для працаўнікоў МАЗа па Партызанскім праспекце.

## Узнагароды 
Узнагароджаны дыпломам II ступені (1985) на рэспубліканскім конкурсе за распрацоўку горадабудаўнічага рашэння комплексу Брэсцкага інжынерна-будаўнічага інстытута.

Узнагароджаны Ганаровай граматай Міністэрства архітэктуры і будаўніцтва Беларусі за творчыя поспехі і ўнёсак у архітэктуру Рэспублікі Беларусь у сувязі з 60-годдзем з дня нараджэння (1998), Граматай Садружнасці Незалежных Дзяржаў за подпісам Старшыні Савета глаў Дзяржаў СНД У. У. Пуціна — як аўтар Мемарыяльнага ансамбля «Загінуўшым, але не пераможаным воінам Беларускай памежнай акругі» ў г. Гродне, за ўнёсак ва ўмацаванне і развіццё дружбы, добрасуседства і паразуменне паміж народамі дзяржаў СНД і ў сувязі з 60-годдзем Перамогі ў Вялікай Айчыннай вайне 1941-45 гг. (2005), юбілейным медалём «60 гадоў Перамогі ў Вялікай Айчыннай вайне 1941-45 гг.», і медалём «За дапамогу памежным войскам Рэспублікі Беларусь» за мемарыяльны ансамбль воінам-пагранічнікам у Гродне (2005), за гэыт ж аб’ект высоўваўся на сушуканне Прэміі СНД і Дзяржаўнай прэміі Рэспублікі Беларусь разам з сааўтарам-скульптарам Г. В. Буралкіным.

Быў узнагароджаны шматлікімі граматамі Беларускага саюза архітэктараў — за творчыя поспехі і за адданасць архітэктуры. Быў уключаны ў Міжнародную энцыклапедыю «Архітэктары ўсіх часоў і народаў», выдадзеную ў Мюнхене-Лейпцыгу (2003).

У 2016 годзе за стварэнне «Мемарыяльнага ансамбля воінам-пагранічнікам Беларускай памежнай акругі» — узнагароджаны медалём Францыска Скарыны. У сувязі з 80-годдзем з дня нараджэння ўзнагароджаны Ганаровымі граматамі Мінгарвыканкама, Міністэрства архітэктуры і будаўніцтва Рэспублікі Беларусь, Камітэта архітэктуры і горадабудаўніцтва Мінгарвыканкама.

Прыватнай арганізацыяй Амерыканскі біяграфічны інстытут ганараваны фэйкавым званнем «Чалавек года 2007», уключаны ў спіс членаў інстытута (2006).

## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары XXI стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары Мінска
Капліца з драўлянай скульптурай (Гальшаны)

**Капліца з драўлянай скульптурай ** — прыдарожная капліца ў аграгарадку Гальшанах Ашмянскага раёна Гродзенскай вобласці. Знаходзіцца ў паўднёва-ўсходняй частцы паселішча, па дарозе ад касцёла да рэшткаў замка.

## Гісторыя 
Пабудавана ў XVIII стагоддзі (па іншых звестках — 1897 годзе) з цэглы. У 2007 годзе была занесена ў Дзяржаўны спіс гісторыка-культурных каштоўнасцей Рэспублікі Беларусь як аб’ект гісторыка-культурнай спадчыны рэспубліканскага значэння.

## Архітэктура 
З’яўляецца помнікам архітэктуры неакласіцызму. Вырашана трох’яруснай чатырохграннай вежай пад шатровым пакрыццём з крыжам. Сцены атынкаваныя. Ярусы падзелены прафіляванымі карнізамі. Грані першага і верхняга яруса аформлены нішамі, сярэдні ярус мае скразныя арачныя праёмы. Унутры яго ўстаноўлена драўляная скульптура Ісуса Хрыста.

Halšany, Zamkavaja, Kaplica. Гальшаны, Замкавая, Капліца (1901-14).jpg|Капліца, да 1915 года.
Halšany, Zamkavaja, Kaplica. Гальшаны, Замкавая, Капліца (1916).jpg|Вуліца Замкавая, 1916 год.
Halšany, Zamkavaja, Kaplica. Гальшаны, Замкавая, Капліца (1930-39).jpg|Капліца, 1930—1939 гады. 

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Капліцы Гродзенскай вобласці
Катэгорыя:1897 год у Беларусі
Катэгорыя:Гальшаны
Катэгорыя:Культавыя збудаванні Ашмянскага раёна
Катэгорыя:Збудаванні Беларусі ў стылі неакласіцызм
Катэгорыя:Гісторыка-культурныя каштоўнасці Рэспублікі Беларусь
Клецкі ешыбот

**Клецкі ешыбот** () — будынак колішняй яўрэйскай духоўнай семінарыі ў горадзе Клецку Мінскай вобласці.

## Гісторыя 
Ешыбот быў заснавана ў 1897 годзе ў горадзе Слуцку і ў 1921 годзе пераехаў у Клецк. Узвядзенне будынка распачалося ў 1927 годзе і было завершана ў 1929 годзе. Пэўны час будынак выконваў і ролю сінагогі.

Пасля Другой сусветнай вайны выкарыстоўвалі як дом культуры, потым — як краму.

## Архітэктура 
Прамавугольны ў плане аднапавярховы будынак накрыты двухсхільным дахам. Галоўны ўваход вылучаны двухпавярховым рызалітам, завершаным шчытом з люнетам у цэнтры. Фасад раскрапаваны вуглавымі лапаткамі, карнізам простага профілю, ліштвамі рознавялікіх лучковых аконных праёмаў. Прамавугольная ў плане зала з двух бакоў мае двух’ярусныя галерэі. Перакрыццё выканана на металічных бэльках.

## Выкладчыкі 
* Ісер Залман Мелцэр

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Ешыбот | Клецк
* 
* 

Катэгорыя:Славутасці Клецка
Катэгорыя:Ешыботы Беларусі
Катэгорыя:Гісторыка-культурныя каштоўнасці Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:1929 год у Беларусі
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Клецка
Катэгорыя:Духоўныя навучальныя ўстановы Беларусі
Уладзімір Васілевіч Трацэўскі

**Уладзімір Васілевіч Трацэўскі** () — беларускі архітэктар, гісторык архітэктуры. Кандыдат архітэктуры (1993), прафесар (2000). Член Прэзідыума Беларускага таварыства аховы помнікаў гісторыі і культуры.

## Біяграфія 
Скончыў у 1964 годзе Беларускі політэхнічны інстытут. Працаваў у Белдзяржпраекце. У 1969—2017 гадах выкладаў на кафедры «Тэорыя і гісторыя архітэктуры» архітэктурнага факультэта БНТУ: асістэнт, старэйшы выкладчык, дацэнт (1992), загадчык кафедры (1990—2000), прафесар (2000). У 1981—1986 гг. — намеснік дэкана архітэктурнага факультэта.

Памёр у студзені 2025 года. Пахаваны на Паўночным могілках Мінска.

## Навуковая дзейнасць 
Займаецца вывучэннем архітэктурнай спадчыны Беларусі.

## Узнагароды 
Узнагароджаны нагруднымі знакамі Міністэрства адукацыі СССР і Мінвуза Беларусі «За выдатныя поспехі ў працы», Ганаровымі граматамі Мінвуза БССР, БНТУ і Беларускага саюза архітэктараў.

## Бібліяграфія 
* Трацевский, В. В. Народное зодчество Белоруссии / В. В. Трацевский. — Минск : Полымя, 1976. — 31 с.
* Трацевский, В. В. История архитектуры народного жилища Белоруссии / В. В. Трацевский. — Минск : Выш. шк., 1989. — 191 с.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Трацевский Владимир Васильевич

Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары XXI стагоддзя
Катэгорыя:Гісторыкі архітэктуры Беларусі
Наталля Іванаўна Чакалінская

**Наталля Іванаўна Чакалінская** ( — ) — беларуская вучоная-батанік, якая спецыялізавалася ў галіне дэндралогіі.

## Біяграфія 
### Паходжанне і маладосць 
Нарадзілася ў Бабруйску ў сям’і Івана Канстанцінавіча Петраеўскага, інжынера-чыгуначніка. Паколькі маці Наталлі памёрла ў часе родаў або хутка пасля іх, бацька адразу завёў іншую сям’ю, а з дачкой пазнаёміўся толькі калі ёй споўнялася каля 14 гадоў. Дзяўчынку выхавала бабуля і цётка, Наталля Канстанцінаўна Петраеўская (па мужу Ваньковіч).

Пачатковую адукацыю атрымала ў Бабруйскай гімназіі, якую скончыла з залатым медалём у 1914 годзе. Пасля гэтага скончыла 8-ы гімназічны клас, што давала права выкладання. Там яе выкладчыцай была Кацярына Васілеўна Азбукіна, сястра Мікалая Васілевіча Азбукіна, якая пазней стала жонкай акцёра Уладзіміра Іосіфавіча Уладамірскага
** дачка Галіна (1922—2002) — актрыса і асістэнт рэжысёра Купалаўскага тэатра, жонка акцёра 
** дачка Ірма-Мая (1925-) — беларускі біяхімік, батанік, кандыдат біялагічных навук, спецыяліст у фізіялогіі раслін
** дачка Юлія (1927—2002) — беларускі фізік, кандыдат фізіка-матэматычных навук, спецыяліст у галіне фізічнай электронікі
** дачка Наталля (1929—2008) — батанік, фітапатолаг, жонка Віктара Сцяпанавіча Гельтмана

## Навуковая дзейнасць 
У 1930-я гады, ужо маючы пяцёра дзяцей, скончыла біялагічны факультэт БДУ. Працавала ў новаствораным Батанічным садзе АН БССР.

У 1948-66 гадах у Інстытуце біялогіі.

## Узнагароды 
За цыкл прац у складзе калектыву Інстытута эксперыментальнай батанікі імя В. Ф. Купрэвіча, Н. Чакалінская атрымала Дзяржаўную прэмію БССР, пры гэтым яна адзіная была сярод атрымаўшых без навуковай ступені.

## У культуры 
Якуб Колас прысвяціў некалькі вершаў Н. Чакалінскай. У «Міхасёвых прыгодах» пералічаны дочкі Н. Чакалінскай, толькі Ірма стала Інкай.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* Большой белорусский энциклопедический словарь. — Минск, 2011.
* Республика Беларусь : энциклопедия. [В 7 т.] Т. 7. — Минск, 2008.

Катэгорыя:Дэндролагі Беларусі
Катэгорыя:Батанікі Беларусі
Вялікая сінагога (Клецк)

**Вялікая сінагога ў Клецку** — колішняя іўдзейскае сакральнае збудаванне ў горадзе Клецку Мінскай вобласці.

## Гісторыя 
Пабудавана ў XVIII ст.

## Архітэктура 
Сінагога ў Клецку ўзведзена ў стылі «мадэрн». Гэта быў аднапавярховы, прамавугольны ў плане будынак, перакрыты двухсхільным дахам. Галоўны ўваход вылучаны двухпавярховым рызалітам, які завяршаецца шчытом з люнетам у цэнтральнай частцы. Перакрыццё зроблена па металічных бэльках, фасады аздоблены па вуглах лапаткамі і гзымсамі простага профілю. Аконныя праёмы маюць лучковую форму. Да прамавугольнай у плане галоўнай залы бажніцы з двух бакоў прыстасаваны двух’ярусныя галерэі.

## Галерэя 

Klecak, Vilenskaja. Клецак, Віленская (1901-39).jpg
Kleckaja synagoga. Клецкая сынагога (1919-39).jpg
Kleckaja synagoga. Клецкая сынагога (1938).jpg
Kleckaja synagoga. Клецкая сынагога (3.07.1917).jpg
Kleckaja synagoga. Клецкая сынагога (A. Visłocki, 1923).jpg
Kleckaja synagoga. Клецкая сынагога (1930).jpg

## Спасылкі 
* Сінагога Вялікая | Клецк

Катэгорыя:Колішнія сінагогі Беларусі
Катэгорыя:Культавыя збудаванні Клецка
Катэгорыя:Знішчаныя збудаванні Беларусі
Катэгорыя:1945 год у Беларусі
Катэгорыя:Зніклі ў 1945 годзе
Крушыняны

**Крушыня́ны** () — вёска ў Сакольскім павеце Падляскага ваяводства Польшчы. Вёска ўваходзіць у склад гміны Крынкі. Адна з дзвюх татарскіх вёсак у Сакольскім павеце, іншая — Багонікі. Размешчана за 3 км на захад ад беларускай граніцы.

## Гісторыя 
Кароль Ян ІІІ Сабескі аддаў татарам вёскі Крушыняны і Багонікі ў залік доўгу перад імі за ўдзел у вайне з туркамі, паводле ж легенды — за выратаванне ў 1683 годзе каралеўскага жыцця ў .

У 1940—1945 гадах цэнтр Крушынянскага сельсавета Крынкаўскага раёна Беластоцкай вобласці БССР, з 20 верасня 1944 года — Бераставіцкага раёна Гродзенскай вобласці. 16 жніўня 1945 года перададзены ў склад Польскай Народнай Рэспублікі.

## Насельніцтва 
У 1980 годзе ў вёсцы пражывалі 289 чалавекі, з іх 33 — мусульмане, астатнія ж каталікі і праваслаўныя.

## Славутасці 
* Крушынянская мячэць (18 ст.) — адна з найстарэйшых мячэцяў у Польшчы, рэгістрацыйны нумар: A-62, 03/11/1960 год.
* Татарскія могілкі (17 ст.) рэгістрацыйны нумар: A-63, 31.12.1986 год.
* Праваслаўная царква Святой Ганны

Podlaskie - Krynki - Kruszyniany 20120501 03.JPG|Крушыняны
Meczet w Kruszynianach front side.jpg|Мячэць  
Cerkiew św. Anny w Kruszynianach 2018.jpg|Праваслаўная царква Святой Ганны
Tatarian Cemetery Kruszyniany Poland.jpg|Татарскія могілкі
Cmentarz muzułmański, 2 poł. XVII, Kruszyniany sb.JPG|Татарскія могілкі

## Вядомыя асобы 
* Пятрусь Макаль (1932—1996) — беларускі паэт, драматург, перакладчык.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
*
Світанак (кампанія)

«**Світанак**» — прадпрыемства лёгкай прамысловасці па выпуску трыкатажных вырабаў у г. Жодзіне Мінскай вобласці. Найбуйнейшы вытворца трыкатажных вырабаў у Рэспубліцы Беларусь.

## Апісанне 
Кампанія заснаваная ў 1975 годзе. Колькасць супрацоўнікаў (2017 год) — 1960 чалавек.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Прадпрыемствы Жодзіна
Катэгорыя:Вытворцы адзення і абутку Беларусі
Уладзімір Іванавіч Бародзіч

**Уладзі́мір Іва́навіч Баро́дзіч** (нар. , в. Аколіца Бабруйскага раёна Магілёўскай вобласці) — беларускі дзяржаўны дзеяч, міністр транспарту БССР і міністр транспарту Рэспублікі Беларусь (1984—1993), кандыдат эканамічных навук.

## Біяграфія 
У 1967 годзе скончыў Омскі аўтадарожны інстытут. 

Працоўную дзейнасць пачаў ў 1956 годзе аўтаслесарам аўтатранспартнай канторы №1 г. Бабруйска.

У 1957—1960 гадах служыў у Савецкай Арміі. Пасля працаваў на аўтатранспартных прадпрыемствах на розных інжынерна-тэхнічных пасадах.

У 1975 годзе прызначаны намеснікам начальніка, а ў 1976 годзе — начальнікам Гомельскага абласнога вытворчага аўтатранспартнага ўпраўлення.

У 1978 году зацверджаны намеснікам загадчыка аддзела транспарту і сувязі ЦК КПБ. З 1980 па 1982 гады вучыўся ў Акадэміі грамадскіх навук пры ЦК КПСС.

З 1982 па 1983 год — намеснік загадчыка аддзела транспарту і сувязі ЦК КПБ, з лістапада 1983 — намеснік, з красавіка 1984 — міністр аўтамабільнага транспарту БССР. Працаваў на гэтай пасадзе да 1993 года.

Кандыдат эканамічных навук. Абіраўся дэпутатам Вярхоўнага Савета БССР. 

## Узнагароды 
Узнагароджаны ордэнам Працоўнага Чырвонага Сцяга, медалямі.

## Спасылкі 
* Юбиляр Ассоциации "БАМАП": Владимир Иванович Бородич ... с позиции своего богатого опыта.  

Катэгорыя:Міністры транспарту БССР
Катэгорыя:Міністры транспарту і камунікацый Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета БССР
Чкалаўка (Вэрхнёдніпроўскі раён)

**Чкалаўка** () — вёска ў Вэрхнёдніпроўскім раёне Днепрапятроўскай вобласці Украіны.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Вэрхнёдніпроўскага раёна