open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Юрый Леанідавіч Барэйша

**Юрый Леанідавіч Барэ́йша** () — беларускі гісторык, нумізмат. Спецыяліст у галіне нумізматыкі Вялікага Княства Літоўскага XIV — сярэдзіны XVI стагоддзяў.

Нарадзіўся ў 1970 годзе. Скончыў у 1994 годзе гістарычны факультэт БДУ. Даследуе гісторыю Вялікага Княства Літоўскага XIV—XVI стагоддзяў, гісторыю эліт, сярэднявечную генеалогію, геральдыку і нумізматыку, гісторыю праваслаўнай царквы.

## Бібліяграфія 
* Пра скарб з-пад вёскі Літва, паходжанне і вотчыну Брáташычаў-Зяновічаў. — Мінск: «Энэргапрэс», 2025. — 408 с., іл. ISBN 978-985-7298-77-8
* Княжанне Дзмітрыя-Карыбута ў Новагарадку (1382—1393 гг.) па сведчаннях прасапаграфіі і нумізматыкі. — Мінск, 2021.
* О хронологии правления князей в Полоцке во второй половине XIII в: несколько замечаний и уточнений в связи с новым изданием «Полоцких грамот». — Минск, 2018.
* Волынские монеты Федора Любартовича в свете кладовых данных и реконструкции символики Галицко-Волынского государства. --Минск, 2015.
* Мсціслаўскі манетны двор Алелькавічаў — Бельскіх «Пісараўшчына» вясны 1482 г.: хроніка змовы 1480—1482 гг. па нумізматычных матэрыялах. — Мінск, 2010.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Гісторыкі Беларусі
Катэгорыя:Нумізматы Беларусі
Катэгорыя:Даследчыкі гісторыі Вялікага Княства Літоўскага
Стрэлка (значэнні)

**Стрэлка** — шматзначны тэрмін.

* Стрэлка — тое ж, што і Каса.
* Стрэлка — гутарковая назва стрэлачнага пераводу на рэйкавым пуці.
* Стрэлка — механізм, які накіроўвае штангі тралейбуса ў месцах разгалінавання кантактнай сеткі.
* Стрэлка — кветканос цыбулевых раслін.
* Стрэлка — паказальнік, напрыклад у гадзінніках, компасах, стрэлачных вымяральных прыборах.

## Тапонімы 
* Стрэлка, Тур’я — рака ў Беларусі, у Нараўлянскім раёне Гомельскай вобласці, прыток ракі Жалонь.
* *Стрэлка* — былая назва пасёлка Асавок у Буда-Кашалёўскім раёне Гомельскай вобласці Беларусі.
* Стрэлка — пасёлак гарадскога тыпу ў Краснаярскім краі Расіі.

## Гл. таксама 
* Арабацкая стрэлка
* Стрэлкі
Каса (значэнні)

**Каса** — шматзначны тэрмін.

* Каса — нізкая вузкая намыўная паласа сушы на беразе мора, вадацёка.
* Каса — сельскагаспадарчая ручная прылада для кашэння травы.
* Каса — прычоска.

## Тапонім 
* Каса — вёска ў Балградскім раёне Адэскай вобласці Украіны.

## Гл. таксама 
* Каса-Расада
Ганна Аляксандраўна Бідная

**Ганна Аляксандраўна Бідная** (нар. ) — беларускі вучоны, гісторык, выкладчык. Спецыялістка па гістарычнай думцы Вялікага Княства Літоўскага другой паловы XVI — пачатку XVII стагоддзяў. Кандыдат гістарычных навук (2009).

## Біяграфія 
Нарадзілася  года.

Скончыла ў 1999 годзе філалагічны факультэт ГрДУ імя Я. Купалы па спецыяльнасці «класічныя мовы і антычная літаратура», у 2007 годзе — аспірантуру пры кафедры ўсеагульнай гісторыі ГрДУ імя Я. Купалы. Абараніла ў 2009 годзе кандыдацкую дысертацыю «Генезіс гістарычнай навукі ў Вялікім Княстве Літоўскім і фарміраванне гістарычнай свядомасці грамадства (XVI — пачатак XVII стст.)».

З 1999 года працуе ў ГрДУ імя Я. Купалы: лабарантка, выкладчыца кафедры класічнай філалогіі, выкладчыца кафедры англійскай філалогіі, выкладчыца кафедры агульнага і славянскага мовазнаўства, начальніца аддзела па працы з замежнымі студэнтамі і акадэмічнай мабільнасці Цэнтра інтэрнацыяналізацыі адукацыі.

## Навуковая дзейнасць 
Вывучае класічную філалогію, неалатыністыку, гістарычныя творы Вялікага Княства Літоўскага XVI — пачатку XVII стагоддзяў, сярэднявечную гістарыяграфію Беларусі.

## Бібліяграфія 
* Народы и культуры славянского мира Восточной Европы в исторической ретроспективе (Беларусь, Украина, Россия, Польша): [сборник научных статей, посвященный 70-летию профессора, доктора исторических наук Д. В. Карева]. Гродно, 2020.
* Беларусь, Расія, Украіна: дыялог народаў і культур: зборнік навуковых артыкулаў. Гродна, 2013.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Гісторыкі Беларусі
Катэгорыя:Даследчыкі гісторыі Вялікага Княства Літоўскага
Ваўкі (фільм, 1925)

**«Ваўкі»** () ― савецкі нямы мастацкі фільм, зняты на «» ў 1925 годзе. Фільм не захаваўся.

## Сюжэт 
Дэмабілізаваны чырвонаармеец Сяргей Зоркі вельмі перашкаджаў вясковым кулакам. Тыя вырашаюць забіць яго…

## Акцёры 
## Здымачная група 
* рэжысёр ― 
* сцэнарыст ― Юрый Тарыч

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* «Волки»  на сайце «Масфільма»
* «Волки»  на сайце «Чапаев»

Катэгорыя:Фільмы СССР
Катэгорыя:Нямыя фільмы
Тамара Барысаўна Блінова

**Тамара Барысаўна Блінова** (нар. , Брэст) — беларускі гісторык. Спецыяліст па гісторыі адукацыйнай дзейнасці ордэна езуітаў на тэрыторыі Беларусі у XVI—XVIII стагоддзях. Кандыдат гістарычных навук (1979), дацэнт (1982).

## Біяграфія 
Нарадзілася ў  года ў Брэсце.

Скончыла ў 1972 годзе гісторыка-педагагічны факультэт Гродзенскага дзяржаўнага педагагічнага інстытута імя Я. Купалы, у 1978 годзе там жа аспірантуру. Абараніла ў 1979 годзе кандыдацкую дысертацыю «Ордэн езуітаў у Беларусі — буйны вотчыннік і эксплуататар народных мас (1570—1774 гг.)». У 1993 годзе скончыла дактарантуру Інстытута гісторыі АН Беларусі.

У 1972—2004 гадах працавала ў ГрДУ імя Я. Купалы: лабарантка, выкладчыца, дацэнт кафедры гісторыі Беларусі.

## Навуковая дзейнасць 
Даследуе гісторыю каталіцкай царквы і ордэна езуітаў; гісторыю Беларусі XVI—XVIII стагоддзяў, звязаную з дзейнасцю ордэна езуітаў.

## Бібліяграфія 
* Иезуиты в Беларуси: роль иезуитов в организации образования и просвещения. Гродно, 2002.
* Иезуиты в Белоруссии. Минск, 1990.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Гісторыкі СССР
Катэгорыя:Гісторыкі Беларусі
Катэгорыя:Даследчыкі гісторыі Вялікага Княства Літоўскага
Стрымер

)]]

 ў Берліне]]
**Стры́мер**, **стужачны накапляльнік** (ад  — доўгая вузкая стужка) — адзін з накапляльнікаў інфармацыі для ЭВМ, запамінальная прылада паслядоўнага запісу на магнітную стужку.

Стрымеры прызначаны для аператыўнага і архіўнага захоўвання, рэзервовага капіравання вялікіх аб’ёмаў інфармацыі. Канструктыўна стрымер складаецца з прылады запісу і счытвання інфармацыі і носьбіта інфармацыі (магнітнай стужкі). Адрозніваюцца па тыпу картрыджа (касеты) з магнітнай стужкай, відам магнітных галовак, колькасці дарожак запісу і спосабу запісу (лінейны або нахільна-строкавы), стандартам сціскання даных. Прынцып дзеяння стрымераў аналагічны магнітафону (іх часам называюць лічбавымі магнітафонамі). Для захоўвання вялікіх аб’ёмаў дадзеных на аснове стрымераў арганізуюцца стужачныя бібліятэкі.

Станам на снежань 2020 года дасягнута шчыльнасць запісу 317 ГБ на квадратны дзюйм. Кампаніі IBM і Fujifilm распрацавалі стужачны накапляльнік, здольны змяшчаць 580 ТБ інфармацыі.

## Добрыя якасці і недахопы 
Стрымеры валодаюць вялікай ёмістасцю, нізкім коштам і шырокімі ўмовамі захоўвання інфармацыйнага носьбіта (картрыджа), стабільнасцю працы, добрай надзейнасцю, нізкім энергаспажываннем у стужачнай бібліятэцы вялікага аб’ёму.

Недахопы стрымераў — параўнальна высокі кошт прылады запісу і вялікі час доступу да даных, паколькі магнітную стужку даводзіцца перамотваць датуль, пакуль не будзе знойдзены патрэбны файл.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* Издательский словарь-справочник : [Всесторон. информ. по изд. делу] / А. Э. Мильчин. — 2. изд., испр. и доп. — М.: ОЛМА-Пресс, 2003 (ПФ Красный пролетарий). — 558, [1] с. : ил., портр., табл.; 22 см; ISBN 5-224-04560-6 (в пер.).

## Спасылкі 
* 
* *Пройдаков Э. М.* Стример в вычислительной технике // Навукова-адукацыйны партал «Большая российская энциклопедия»
* *Зелевич Е. П., Трыков Г. К.* Итоги столетия магнитной записи // Виртуальный компьютерный музей
* Основные технологии ленточных накопителей (стримеров)
* Стример: назад в будущее хранения данных
* Лента — всё ещё лидер в резервном копировании данных
* Ленточные накопители информации // История науки и техники
* *Борзенко А.* Развитие формата LTO Ultrium

Катэгорыя:Запамінальныя прылады
Шрынкфляцыя

**Шрынкфляцыя** () — зніжэнне вытворцам колькасці, аб’ёму або вагі тавару ва ўпакоўцы пры захаванні або непрапарцыйна малым зніжэнні адпускной цаны. Памяншаючы аб’ём або вагу тавару, пераходзячы ад коштаў на вагу да коштаў на аб’ём (ці наадварот, у залежнасці ад шчыльнасці тавару), вытворцы ствараюць у пакупнікоў уяўную бачнасць нізкай цэны на тавар.

Назва з’явілася ў англійскай мове шляхам складання слоў «сціскацца» () і «інфляцыя» ().

## Эканамічны змест 
Вытворцы розных харчовых прадуктаў і спажывецкіх тавараў, а таксама сеткавыя супермаркеты, каб не адпужваць пакупніка занадта хуткім або занадта вялікім павышэннем цаны, зніжаюць колькасць тавару ў звыклай упакоўцы, разлічваючы на тое, што спажывец можа не звярнуць на гэта ўвагі, калі не стане вывучаць даныя на ўпакоўцы пільна. Каб пакупнік не западозрыў змяненняў, знешні выгляд і дызайн упакоўкі пры гэтым амаль не мяняецца.

Паводле ацэнак эканамістаў Джорджа Акерлофа і Роберта Шылера, якія яны прыводзяць у сваёй кнізе «Паляванне на прасцяка. Эканоміка маніпуляцый і падману», такія дзеянні вытворцаў не абавязкова прадыктаваныя меркаваннямі злога намеру або прагнасці; магчыма, іх змушае да гэтага рынак. Так, шрынкфляцыя з’яўляецца адным з інструментаў вытворцаў па захаванні прыбытку падчас .

Самі вытворцы, акрамя росту , таксама ў якасці абгрунтавання для змяншэння колькасці тавару ва ўпакоўцы называюць павышэнне яго якасці, змену рэцэптуры, змену дызайну ўпакоўкі.

Паводле ацэнак уладаў Вялікабрытаніі, шрынкфляцыя не ўплывае на агульныя інфляцыйныя паказчыкі ў краіне, адначасова ўлады Новай Зеландыі ўважліва адсочваюць змены ўпакоўкі пры фарміраванні індэкса спажывецкіх цэн, паколькі для спажыўца шрынкфляцыя з’яўляецца адной з разнавіднасцяў інфляцыі.

## Гісторыя 
Упершыню да шрынкфляцыі звярнуліся кампаніі ў ЗША у 1970-я гады на фоне , якая ахапіла краіну.

У Расіі ўпершыню шырока выкарыстоўвалі шрынкфляцыю вытворцы сокаў і малака падчас .  дае наступныя прыклады па Расіі 2010-х гадоў:

* фруктовы сок: з 0,5 літраў (2013) да 0,485 літра (2018).
* каровіна малако: з 1 і 1,5 літраў (2012) да 0,95 і 1,45 літра, адпаведна (2018).
* смятана: з 350 грамаў (2013) да 330 грамаў (2016) і, нарэшце, да 315 грамаў (2018).
* маянэз: з 450 грамаў (2010) да 400 грамаў (2018).
* піва: з 0,5 літраў (2012) да 0,45 літра (2018).

Характэрны прыклад з алеем, якім традыцыйна гандлявалі ў СССР у разліў на вагу, а таксама разліваным у шкляныя бутэлькі па 0,5 кг: з укараненнем ПЭТ-тары алей сталі разліваць прыкладна па 0,9 кг у адну літровую бутэльку, а ў 2010-я гады некаторыя вытворцы сталі памяншаць і ёмістасць бутэлек да 0,9 літра (0,828 кг).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Падман
Катэгорыя:Інфляцыя
Катэгорыя:Неалагізмы
Павел Юр’евіч Булаты

**Павел Юр’евіч Булаты** (нар. , Ляхавічы) — беларускі гісторык. Спецыяліст па гісторыі Ляхавіцкага графства ў XVI—XVIII стагоддзях. Кандыдат гістарычных навук (2018).

## Біяграфія 
Нарадзіўся 18 мая 1993 года ў Ляхавічах.

Скончыў у 2014 годзе Інстытут турызму як спецыяліст у сферы турызму і гасціннасці, у 2015 годзе — магістратуру Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта фізічнай культуры па спецыяльнасці «кіраванне інавацыйнымі праектамі», у 2018 годзе — аспірантуру на кафедры гісторыка-культурнай спадчыны Рэспубліканскага інстытута вышэйшай школы па спецыяльнасці «даследчык айчыннай гісторыі». Абараніў у 2018 годзе кандыдацкую дысертацыю «Ляхавіцкае графства ў сістэме магнацкіх уладанняў (XVI—XVIII ст.)».

Станам на 2022 год, працаваў у Інстытуце менеджменту спорту і турызму Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта фізічнай культуры, дацэнт кафедры сацыяльна-гуманітарных дысцыплін у турызме і гасціннасці.

## Навуковая дзейнасць 
Даследуе гісторыю Вялікага Княства Літоўскага, канфесійную гісторыю Беларусі, культурна-гістарычную спадчыну Беларусі, рэгіянальны турызм, экскурсійную дзейнасць.

## Бібліяграфія 
* Ляхавіцкае графства ў сістэме магнацкіх уладанняў (XVI—XVIII ст.). Мінск, 2020.
* Туристический бренд Республики Беларусь: теоретические аспекты и проектные разработки. Saarbrücken, 2014.
* По дорогам Литвинского предполесья: историко-краеведческое описание городов, замков, местечек, деревень исторического региона Беларуси. Saarbrücken, 2012.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Гісторыкі Беларусі
Катэгорыя:Падпісанты звароту беларускіх навукоўцаў супраць гвалту
Катэгорыя:Даследчыкі гісторыі Вялікага Княства Літоўскага
Крылы халопа

«**Крылы халопа**» — савецкі мастацкі фільм 1926 года, пастаўлены рэжысёрам Юрыем Тарычам паводле аднайменнай аповесці Канстанціна Шыльдкрэта; сцэнарый дапрацоўваў Віктар Шклоўскі.

Прэм’ера карціны адбылася 16 лістапада 1926 года. Міжнародная англійская назва: «**The Wings of a Serf**». Фільм пракатваўся за мяжой, уключаючы ЗША, Германію і Францыю.

## Сюжэт 
XVI стагоддзе. Цараванне Івана Грознага.

У вёсцы баярына Лупатава жыве прыгонны Мікішка, таленавіты вынаходнік, які марыць аб палётах. З гэтай мэтай ён майструе самаробныя крылы, на якіх зможа ўзляцець у неба. Ён паказвае сваё вынаходніцтва прыгоннай Фіме, у якую закаханы. У гэты час у суседнім маёнтку ў баярына Курляцава ламаюцца механічныя гадзіннікі, і ён падчас аднаго з набегаў захоплівае механіка-самародка і яго каханую і сілком вязе да сябе. Даведаўшыся пра д’ябальскае на яго думку вынаходства Мікішкі, баярын катуе халопа, а Фіму спакушае, завабіўшы ў баярскія пакоі.

Лупатаў падае цару чалабітную са скаргай на самаўпраўства Курляцава, і Іван Грозны, затаіўшы даўнюю крыўду на шляхетнага баярына, адпраўляе да таго апрычнікаў, якія ўчыняюць разгром у доме баярына, а яго прыгонных вязуць да цара ў Аляксандраўскую Слабаду. Цар займаецца гандлем ільном і трымае на царыцыным двары льнотрапальнае кола, якое раптам ламаецца. Ніхто не можа яго паправіць — атрымліваецца толькі ў Мікішкі. Царыца Марыя Цемрукаўна пытаецца ў прыгоннага, чаго той хоча за папраўку кола, і Мікішка адказвае, што жадае пабудаваць крылы для палёту чалавека.

Даведаўшыся аб задумцы халопа, цар вырашае павесяліць замежных гасцей і загадвае Мікішку зладзіць паказальны палёт. На святы тыдзень пры навале народу ў Мікішкі атрымліваецца паляцець, але Іван Грозны забараняе д’ябальскае вынаходніцтва, а самога халопа саджае ў вязніцу. Аднак прыгожы прыгонны спадабаўся Марыі Цемрукаўне, і яна дапамагае Мікішку збегчы. Пра гэта даведаецца Іван Грозны, прыходзіць у спальню царыцы і душыць яе. Мікішка гіне пры спробе да ўцёкаў.

## У ролях 
## Вобраз Івана Грознага 
З падключэннем да працы над сцэнарыем Віктара Шклоўскага значна павялічылася роля Івана Грознага, які ў трактоўцы стваральнікаў фільма паўставаў не толькі жорсткім дэспатам і садыстам, але таксама купцом, гандляром лёнам. Сцэнарый нёс сляды ўплыву гістарычнай школы Міхаіла Пакроўскага, у канцэпцыі якога галоўнай рухаючай сілай гістарычнага развіцця паўставаў гандлёвы капітал. Як піша даследчык Н. Муцья, «цар Іван Грозны намаляваны ў гэтым фільме як дэспатычны і прыжымісты гаспадар, які асабіста вядуць касавыя кнігі і гандлюе з іншаземцамі». На думку кіназнаўца Яўгена Марголіта, вобраз Івана Грознага ў фільме Юрыя Тарыча мог паўплываць на «Івана Грознага» Сяргея Эйзенштэйна, паколькі мантажом «крылаў халопа» займалася Эсфір Шуб, добрая знаёмая Эйзенштэйна.

## Заўвагі 
## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Гістарычныя фільмы пра XVI стагоддзе
Катэгорыя:Фільмы Юрыя Тарыча
Катэгорыя:Фільмы на рускай мове
Катэгорыя:Прыгодніцкія фільмы СССР
Катэгорыя:Чорна-белыя фільмы
Катэгорыя:Нямыя фільмы
Катэгорыя:Экранізацыі літаратурных твораў
Факультэт гісторыі і сацыялогіі ГрДУ імя Янкі Купалы

**Факультэт гісторыі і сацыялогіі ГрДУ імя Янкі Купалы** — колішні факультэт Гродзенскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя Янкі Купалы. Існаваў у 1954—2013 гадах.

## Гісторыя 
*Гістарычны факультэт Гродзенскага педінстытута* адкрыты ў 1954 годзе. У сувязі з пераходам Гродзенскага педінстытута на 5-гадовы тэрмін навучання, загадам Міністэрства асветы БССР быў створаны *гісторыка-філалагічны факультэт* з аддзяленнямі гісторыі, беларускай мовы і літаратуры, рускай мовы і літаратуры. У 1960 годзе ўсе факультэты інстытута перайшлі на 4-гадовы тэрмін навучання, гісторыка-філалагічны факультэт быў падзелены на *гістарычны факультэт* і філалагічны факультэт. У 1967 годзе гістарычны факультэт быў ператвораны ў *гісторыка-педагагічны* з 5-гадовым тэрмінам навучання. З 1979 года зноў *гістарычны факультэт*. У 1994 годзе на базе гістарычнага факультэта і кафедры беларускай культуры створаны *факультэт гісторыі і культуры*. У 2001 годзе факультэт гісторыі і культуры зноў перайменаваны ў *гістарычны факультэт*. З 2007 года — *факультэт гісторыі і сацыялогіі*.

У 2013 годзе шляхам аб’яднання факультэта гісторыі і сацыялогіі, факультэта турызму і сэрвісу, кафедры журналістыкі і кафедры лінгвістыкі і міжкультурных камунікацый філалагічнага факультэта створаны факультэт гісторыі, камунікацыі і турызму.

## Крыніцы 
Гісторыі і сацыялогіі
ГрДУ
Катэгорыя:З’явіліся ў 1954 годзе
Катэгорыя:1954 год у Гродне
Катэгорыя:Зніклі ў 2013 годзе
Наталля Юр’еўна Бярозкіна

**Наталля Юр’еўна Бярозкіна** (нар. , г. Ветка, Гомельская вобласць) — беларуская кнігазнаўца. Спецыяліст па гісторыі кніжнай культуры і бібліятэчнай справы Беларусі. Кандыдат гістарычных навук (1990), дацэнт. Заслужаны дзеяч культуры Беларусі (2010).

## Біяграфія 
Нарадзілася ў 1955 годзе ў горадзе Ветка Гомельскай вобласці. Скончыла ў 1981 годзе Мінскі інстытут культуры па спецыяльнасці «бібліятэказнаўства і бібліяграфія».

У 1981—2013 гадах працавала ў Цэнтральнай навуковай бібліятэцы імя Я. Коласа НАН Беларусі: вучоны сакратар, загадчыца навукова-метадычнага аддзела, намесніца дырэктара па навуковай рабоце, з 1998 года дырэктарка. З 2013 года працуе ў Беларускім дзяржаўным інстытуце культуры і мастацтваў загадчыцай кафедры культуралогіі і псіхолага-педагагічных дысцыплін, дацэнт гэтай кафедры.

## Навуковая дзейнасць 
Даследуе гісторыю кнігі, менеджмент інфармацыйна-бібліятэчнай дзейнасці, інфармацыйныя тэхналогіі бібліятэк, бібліяметрыю.

## Узнагароды 
Заслужаны дзеяч культуры Беларусі (2010). Узнагароджана ордэнам Пашаны (2002), нагрудным знакам Міністэрства культуры «За ўклад у развіццё культуры Беларусі» (2005), дыпломам лаўрэата «За ўклад у комплекснае вывучэнне гісторыі кнігі і кніжнай культуры Беларусі» конкурса на суісканне Міжнароднай прэміі імя Д. С. Ліхачова Міжнароднай асацыяцыі акадэмій навук.

## Бібліяграфія 
* Библиотеки и распространение научных знаний в Беларуси: XVI—XX вв. Минск, 2011; 2013.
* Информационно-библиотечное обеспечение науки Беларуси: история и современное состояние. Минск, 2003.
* Гісторыя кнігадрукавання Беларусі (XVI — пачатак XX ст.): вучэбны дапаможнік. Мінск, 1998; 2000.
* Роль печати в распространении научных знаний в Белоруссии, 1861—1917 гг. Минск, 1990.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Гісторыкі СССР
Катэгорыя:Гісторыкі Беларусі
Катэгорыя:Кнігазнаўцы Беларусі
Катэгорыя:Даследчыкі гісторыі Вялікага Княства Літоўскага
Сяргей Іванавіч Верамейчык

**Сяргей Іванавіч Верамейчык** (нар. ) — беларускі краязнавец, гісторык, мастак, архітэктар-рэстаўратар, музыкант. Спецыяліст у галіне нумізматыкі Вялікага Княства Літоўскага XIV — сярэдзіны XVI стагоддзяў.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў 1953 годзе.

Скончыў у 1976 годзе аддзяленне «Інтэр’ер і абсталяванне» Беларускага тэатральна-мастацкага інстытута. Працаваў архітэктарам-рэстаўратарам. Аўтар і ўдзельнік праектаў рэстаўрацыі помнікаў архітэктуры. Выехаў з Мінска ў 1979 годзе, каб працаваць на рэстаўрацыі Мірскага замка.

З 1989 года ў в. Залессе Смаргонскага раёна. Працаваў настаўнікам выяўленчага мастацтва Залескай сярэдняй школе, стваральнік дзіцячай студыі малявання «Апалонік» і тэатральна-музычнай студыі «Альтранка». У 1997—2007 гадах навуковы супрацоўнік Залескага філіяла Дзяржаўнага музея гісторыі тэатральнай і музычнай культуры. Цяпер супрацоўнік фірмы «НЕФ».

## Навуковая дзейнасць 
Першы беларускі «агінсказнавец», які аднаўляў духоўную і матэрыяльную спадчыну Міхала Клеафаса Агінскага. Знаўца гісторыі і захавальнік сядзібы «Паўночныя Афіны» ў Залессі (Смаргонскі раён), дзякуючы якому яна датрывала да маштабнай рэканструкцыі ў 2015 годзе.

Даследуе генеалагічнае дрэва роду Агінскіх, біяграфію Міхала Клеафаса Агінскага, праекты рэканструкцыі беларускіх замкаў.

## Бібліяграфія 
* Mykolas Kleopas Oginskis (1765—1833). Vilnius, 2008.
* Міхал Клеафас Агінскі, 1765—1833: продкі, жыцце ў Залессі, нашчадкі (спроба храналогіі). Мінск, 2003; 2008.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Гісторыкі СССР
Катэгорыя:Гісторыкі Беларусі
Катэгорыя:Рэстаўратары СССР
Катэгорыя:Рэстаўратары Беларусі
Катэгорыя:Краязнаўцы СССР
Катэгорыя:Краязнаўцы Беларусі
Катэгорыя:Музыканты СССР
Катэгорыя:Музыканты Беларусі
Катэгорыя:Даследчыкі гісторыі Вялікага Княства Літоўскага
Генадзь Уладзіміравіч Васюк

**Генадзь Уладзіміравіч Васюк** (нар. , в. Старыя Гернікі, Шчучынскі раён, Гродзенская вобласць) — беларускі гісторык-медыявіст. Спецыяліст па гісторыі праваслаўнай царквы і міжканфесійных адносін у Рэчы Паспалітай. Кандыдат гістарычных навук (1992), дацэнт (2000).

## Біяграфія 
Нарадзіўся  года ў вёсцы Старыя Гернікі Шчучынскага раёна.

Скончыў у 1988 годзе гістарычны факультэт ГрДУ імя Я. Купалы, у 1992 годзе — аспірантуру БДУ. У 1992 годзе абараніў кандыдацкую дысертацыю па тэме «Праваслаўная царква ў Рэчы Паспалітай у 80-я — 90-я гады XVI — першай палове XVII стагоддзя».

З 1992 года працуе ў ГрДУ імя Я. Купалы: асістэнт, дацэнт, загадчык кафедры ўсеагульнай гісторыі, начальнік вучэбнага аддзела, дацэнт кафедры ўсеагульнай і славянскай гісторыі.

## Навуковая дзейнасць 
Даследуе ўсеагульную гісторыю царквы, праваслаўнай царквы Вялікага Княства Літоўскага і Польшчы ў XIV—XVIII стагоддзях, гісторыю краін Заходняй Еўропы і Візантыі ў Сярэдневякоўі, заходнееўрапейскай сярэднявечнай гістарыяграфіі.

## Узнагароды 
Узнагароджаны Граматай Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь (2013).

## Бібліяграфія 
* Беларусь у кантэксце еўрапейскай гісторыі: асоба, грамадства, дзяржава: зборнік навуковых артыкулаў. Гродна, 2021.
* Народы и культуры славянского мира Восточной Европы в исторической ретроспективе (Беларусь, Украина, Россия, Польша). Гродно, 2020.
* Государства Центральной и Восточной Европы в исторической перспективе: сборник научных статей. Вып. 4. Пинск, 2019.
* Хрысціянства ў гістарычным лёсе беларускага народа: зборнік навуковых артыкулаў. Гродна, 2008.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Гісторыкі Беларусі
Катэгорыя:Медыявісты
Катэгорыя:Даследчыкі гісторыі Вялікага Княства Літоўскага
Эстэр Сандэй

**Эстэр Сандэй** (нар. , Лагас, Нігерыя) — нігерыйская футбалістка, нападаючы. Выступала за зборную Нігерыі.

## Клубная кар’ера 
Выступала за нігерыйскія клубы Саншайн Куін і Пелікан Старз. Летам 2014 года далучылася да «Мінска».

Выступала ў WU-20 (2010—2014), у 2015 годзе дэбютавала за зборную Нігерыі.

## Дасягненні 
*   Чэмпіёнка Беларусі (2): 2014, 2015
*  Уладальніца Кубка Беларусі (2): 2014, 2015
*  Уладальніца Суперкубка Беларусі:2015
 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісткі Нігерыі
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Мінск
Катэгорыя:Ігракі ЖФК АЛГ
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Саншайн Куінс
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Пелікан Старз
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Аташэхір Беледыеспор
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Дыжон
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Стоміль Ольштын
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Канак Беледыеспор
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Трабзон Ідманачаджы
Катэгорыя:Футбалісткі на чэмпіянаце свету 2015
Катэгорыя:Ігракі жаночай зборнай Нігерыі па футболе
Рагнеда Вікенцьеўна Аляхновіч

**Рагнеда Вікенцьеўна (Вінцэнтаўна) Аляхновіч** (дзявочае прозвішча **Грышкевіч**; 9 жніўня 1931, г. Вільня — 13 студзеня 2013) — беларускі педагог, грамадская дзяячка, спецыяліст у галіне выкладання беларускай літаратуры ў школе. Аўтар вучэбных і метадычных дапаможнікаў.

## Біяграфія 
Нарадзілася 9 жніўня 1931 года ў Вільні ў сям’і беларускага дзеяча Вінцэнта Жук-Грышкевіча і Ксеніі Лапіцкай. Бацька ў канцы верасня 1939 года быў арыштаваны савецкімі ўладамі, зняволены ў лагерах. Рагнеда ў той час была на вакацыях у сваякоў на Дзісеншчыне, на пачатку верасня туды прыехала і мама. Дадому, у Вільню, вярнуліся, калі там ужо гаспадарылі літоўцы. Навучанне ва ўніверсітэце, дзе маці вучылася на пятым курсе агранамічнага факультэта, перавялі на літоўскую мову. Давялося ехаць ва Украіну, дзе яна скончыла агранамічны факультэт Львоўскай політэхнікі. Працавала аграномам на Львоўшчыне.

У 1942 г. бацька як польскі грамадзянін быў вызвалены, ваяваў у арміі генерала У. Андэрса. Маці, якая нічога не ведала пра лёс мужа, вырашыла пры набліжэнні Чырвонай Арміі ўцякаць. Ад’язджалі, як успамінала Рагнеда, ці не апошнім цягніком — на адкрытай платформе. Але дабраліся толькі да Вільні, бо Рагнеда захварэла на ангіну. Пакуль яна хварэла, маці праводзіла ў эміграцыю свайго роднага брата, святара Мікалая Лапіцкага з сям’ёй, стрыечнага брата Івана Касяка. На Захадзе пасля вайны таксама застанецца бацька, што выратуе яму жыццё.

3 1 жніўня 1967 года была метадыстам Гарадскога інстытута ўдасканальвання настаўнікаў па беларускай мове і літаратуры. З 15 жніўня 1970 па 3 студзеня 1972 года працавала настаўніцай беларускай мовы і літаратуры ў СШ № 19. 3 3 студзеня 1972 года навуковы супрацоўнік НДІ педагогікі МА БССР. 1 кастрычніка 1987 года выйшла на пенсію.

Памерла 13 студзеня 2013 года ад цяжкай невылечнай хваробы.

## Грамадская дзейнасць 
Вяла актыўную грамадскую работу. 3 30 студзеня 1993 сябра БНФ «Адраджэньне», таксама была сябрам Усебеларускага Міжнароднага Фонду Святой Ефрасінні Полацкай, узначальвала ТБШ Фрунзенскага раёна, была сябрам Канцылярыі ТБШ, Згуртавання беларусаў свету «Бацькаўшчына».

## Навуковая дзейнасць 
Аўтар падручнікаў («Родная літаратура». 6 клас. 1990 г. і інш.), метадычных дапаможнікаў («Янка Брыль у школе» і інш.), метадычных распрацовак, чытала лекцыі настаўнікам.

## Узнагароды 
Узнагароджана Ганаровымі граматамі, значком «Выдатнік народнай асветы».

Катэгорыя:Грамадскія дзеячы Беларусі
Катэгорыя:Філолагі Беларусі
Катэгорыя:Аўтары падручнікаў
Катэгорыя:Філолагі СССР
Юдзіна

**Юдзіна**:

## Вядомыя асобы 
*  (1899—1970) — савецкая піяністка.

## Тапонімы 
* Юдзіна — колішняя вёска ў Шумілінскім раёне Віцебскай вобласці Беларусі.
* Юдзіна — вёска ў Дзямідаўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі.

## Гл. таксама 
* Юдзін
Булат-Батыр

«**Булат-Батыр**» — савецкі нямы мастацкі фільм (іншая назва «**Пугачоўшчына**»), зняты рэжысёрам Юрыем Тарычам. Экранізацыя твора Абдрахмана Шакірава. Выйшаў на экраны 10 красавіка 1928 года.

## Сюжэт 
Дзеянне фільма адбываецца ў XVIII стагоддзі падчас Пугачоўскага бунта. Спрабуючы сілай звярнуць мясцовае насельніцтва ў праваслаўе, манахі і салдаты ўрываюцца ў невялікае татарскае сяло, жыхары якога святкуюць традыцыйнае свята пачатку ворыва. Сяляне даюць адпор прышэльцам.
Жонка селяніна Булата гіне, а сына Асфана вязуць у невядомым кірунку.

Праз 15 гадоў Булат, адважны абаронца беднякоў, набывае шырокую вядомасць. Ва ўсім яму дапамагае сын Асма, родны брат Асфана. Іншы сын Асфан, выхаваны набліжанымі князя Рыгора Пацёмкіна, становіцца прапаршчыкам і накіроўваецца на чале карнага атрада на ўціхамірванне паўстаўшых сялян роднага сяла.

## У ролях 
## Водгукі 
Адзін з нямногіх фільмаў, знятых пра татараў. Вядома, што пасля прэм’еры ў Германіі нейкі белаэмігрант Антонаў-Іваноў паспрабаваў спаліць копію фільма ў кінатэатры «Канкордыя» ў знак пратэсту супраць «*бальшавіцкай прапаганды*».

Фільм атрымаў станоўчы водгук ад The New York Times, у якім утрымлівалася пахвала за аўтэнтычную атмасферу, дэкарацыі і здымкі.

## Над фільмам працавалі 
* рэжысёр — Юрый Тарыч
* сцэнарыст — Натан Абрамавіч Зархі, Юрый Тарыч, А. Шакіраў
* аператар — , Мікалай Сакалоў, Уладзімір Саладоўнікаў
* мастак — 

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Экранізацыі літаратурных твораў
Катэгорыя:Гістарычныя фільмы СССР
Катэгорыя:Фільмы-драмы СССР
Катэгорыя:Фільмы Юрыя Тарыча
Катэгорыя:Чорна-белыя фільмы
Катэгорыя:Нямыя фільмы
Працічкінскае сельскае паселішча

**Працічкінскае сельскае паселішча** () — муніцыпальнае ўтварэнне ў Краснаармейскім раёне Краснадарскага края Расіі.

У рамках адміністрацыйна-тэрытарыяльнага падзелу Краснадарскага края яму адпавядае **Працічкінская сельская акруга**.

Адміністрацыйны цэнтр — хутар Працічка.

## Населеныя пункты 
* Пасёлак Заветнае
* Пасёлак Казачы Ерык
* Хутар Працічка
* Пасёлак Прырэчча
* Пасёлак Элітны

## Крыніцы 
Катэгорыя:Сельскія паселішчы Краснаармейскага раёна (Краснадарскі край)
Стараніжасцебліеўскае сельскае паселішча

**Стараніжасцебліеўскае сельскае паселішча** () — муніцыпальнае ўтварэнне ў Краснаармейскім раёне Краснадарскага края Расіі.

У рамках адміністрацыйна-тэрытарыяльнага падзелу Краснадарскага края яму адпавядае **Стараніжасцебліеўская сельская акруга**.

Адміністрацыйны цэнтр — станіца Стараніжасцебліеўская.

## Населеныя пункты 
* Хутар Атрубныя
* Хутар Васточны
* Хутар Крупскай
* Хутар Первамайскі
* Станіца Стараніжасцебліеўская

## Крыніцы 
Катэгорыя:Сельскія паселішчы Краснаармейскага раёна (Краснадарскі край)
Трудабелікоўскае сельскае паселішча

**Трудабелікоўскае сельскае паселішча** () — муніцыпальнае ўтварэнне ў Краснаармейскім раёне Краснадарскага края Расіі.

У рамках адміністрацыйна-тэрытарыяльнага падзелу Краснадарскага края яму адпавядае **Трудабелікоўская сельская акруга**.

Адміністрацыйны цэнтр — хутар Трудабелікоўскі.

## Населеныя пункты 
* Хутар Зяленскі
* Хутар Каржэўскі
* Хутар Крыкуна
* Хутар Крыжаноўскі
* Хутар Куліка
* Хутар Сурова
* Хутар Трудабелікоўскі
* Хутар Туркоўскі
* Хутар Ціхоўскі
* Хутар Цялегін
* Хутар Чыгрына

## Крыніцы 
Катэгорыя:Сельскія паселішчы Краснаармейскага раёна (Краснадарскі край)
Лада (міфалогія)

**Лада** — жаночы персанаж усходнеславянскага фальклору. Гіпатэтычна — паганская багіня кахання і шлюбу.

## Фальклорныя згадкі 
Слова «лада» фігуруе ў вясельных песнях як прыпеў. «Ладо» згадваецца таксама як сінонім маладога ці маладой. «Ладо» — старажытнае імя каханага чалавека, якое выкарыстоўваецца, напрыклад, у «Слове пра паход Ігараў».Тут Лада выступае ў мужчынскім родзе, а затым як маці Лелі і Палеля.

Мацей Стрыйкоўскі (XVI ст.) сведчыць, што літоўцы пачыталі багіню вясны Ладу і, прыносячы ёй у ахвяру пеўня, спявалі: «Ладо, Ладо, Ладо, вялікае наша бажаство!».

У «Помніку сандамірскаму» 1829 года ўтрымліваецца апавяданне, якое ўзыходзіць да другой паловы XVI стагоддзя, дзе гаворыцца аб заснаванні бенедыкцінскага манастыра Святой Тройцы на месцы, дзе перад тым стаялі тры ідала — Лады, Бода і Лёлі, — «да якіх у першы дзень мая сыходзіліся людзі, каб памаліцца і прынесці ім ахвяры».

## Іканаграфія 
Выявы на абрадавых ручніках, якія могуць трактавацца як выявы Лады, паказваюць яе ў падабенстве вершніцы, якая трымае саху за сядлом.

## Трактоўка вобраза 
Андрэй Фаміцын у 1844 годзе на аснове аналізу народных песень зрабіў выснову, што часты прыпеў «лада» — гэта імя багіні, звязанай з вясновымі і вясельнымі абрадамі. Фаміцын лічыў, што існаваў яе мужчынскі адпаведнік — Ладо (строй), якога ён атаясамліваў з Ярылам і Апалонам Саранскім. Гэта меркаванне крытыкаваў яшчэ Аляксандр Брукнер, пішучы, што сярэднявечныя замежныя вандроўцы, дрэнна ведаючы славянскія мовы, успрынялі прыпеў з мясцовых песень за імя багіні. На думку Брукнера, «лада» — гэта імя палюбоўніка/палюбоўніцы, наложніка/наложніцы. Аляксандр Пацебня, Макс Фасмер, Грэгар Крэка, Алег Трубачоў таксама крытыкавалі апісанне Лады як багіні. Так, у тлумачэнні Трубачова, «лада (ладо)» — гэта толькі паўднёваславянская форма слова «лад», гэта значыць, «справа, парадак, згода».

Такія даследчыкі, як Анатоль Жураўлёў і Андрэй Тапорков сцвярджалі, што Лада — гэты твор «кабінетнай» міфалогіі і ў народных вераваннях яе не існавала як персанажа. Верагодна, што прыпеў быў успрыняты за імя бажаства памылкова. Мікалай Галькоўскі пісаў, што згадкі Лады як багіні занадта другасныя, каб давяраць ім, і пераканаўчых доказаў, што такая багіня існавала ў вераваннях славян, няма.

На думку Барыса Рыбакова, Лада была агульным Балта-славянскім бажаством. Рыбакоў прылічаў яе да ражаніц і адводзіў функцыі багіні вясны, вясновага ўзворвання і сяўбы, апякункі шлюбу і любові. Адно з бажаствоў Збруцкага ідала ён лічыў Ладай.

Барыс Лабавік пісаў, што Лада «…у больш старажытныя часы паўстае як дух у вобразе маці-дабрадзейкі, якая засцерагае пасевы і якая надае лад у сям’і, пазней — як багіня вясны, любові і дабрабыту». Яе мужа Лада Лабавік тлумачыў як бога шлюбу і сямейнай згоды. На яго думку, «ва ўкраінскай міфалогіі маральным зместам вобразаў Лады і Лада з’яўляецца зацвярджэнне вернасці пералюбнікаў».

## Назвы ў гонар Лады 
* Астэроід 2832 Лада названы ў гонар славянскай Лады.

Катэгорыя:Славянскія багі
Белзнешпрамсэрвіс

**«Белзнешпрамсэрвіс»** — дзяржаўны экспарцёр зброі ў Беларусі.

Кампанію неаднаразова абвінавачвалі ў парушэннях зброевых эмбарга. Так, напрыклад, ў Сірыю «Белзнешпрамсэрвіс» пастаўляў авіябомбы, а ў Судан — штурмавікі Су-25 і бамбардзіроўшчыкі Су-24, якія выкарыстоўваліся ў Дарфурскім канфлікце. У 2012 годзе ЗША ўвялі санкцыі супраць кампаніі.  

## Гл. таксама 
* Экспарт ваеннай прадукцыі Беларусі

## Зноскі 
Катэгорыя:Дзяржаўны ваенна-прамысловы камітэт Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Кампаніі Мінска
Катэгорыя:Міжнароднае ваеннае супрацоўніцтва Рэспублікі Беларусь
Casuarinaceae

**Casuarinaceae**&nbsp;— сямейства атраду , якое ўключае больш за 60 дзіўных на выгляд дрэў (вышынёй больш за 30 м) і кустоў (ад 30—50&nbsp;см да 3-4 м) з тонкімі, звычайна ніцымі, зялёнымі парасткамі, на першы погляд бязлісцевымі.

## Арэал 
Распаўсюджаныя ў субтропіках паўднёвага паўшар’я і ў тропіках. Большасць відаў расце ў Аўстраліі, Тасманіі і Новай Каледоніі. Яны часта растуць у эўкаліптавых лясах, часам утвараючы чыстыя насаджэнні ўздоўж узбярэжжа. , як і паркавае дрэва, вырошчваецца таксама ў раёнах з субтрапічным і нават умераным кліматам, напрыклад, у ЗША, у Міжземнамор’і, на Чарнаморскім узбярэжжы Каўказа. Некаторыя віды выкарыстоўваюцца ў Афрыцы, Азіі і Амерыцы на плантацыях уздоўж рэк і каналаў, для аховы палёў і для залясення пустыняў.

Прадстаўнікі сямейства&nbsp;— вечназялёныя дрэвы і кусты. Лісце рэдукаванае (лускаватае, колцападобнае, большай часткай зрослае ў зубчастую «похву»). Міжвузеллі сучлененыя. Кветкі ў коласападобных суквеццях, дробныя, несамастойныя, без калякветніка, аднаполыя. Аднадомныя або радзей двухдомныя ветраапыляльныя расліны. Завязь двухгнездавая: адно гняздо з 2 анатропнымі зачаткамі насення, з якіх развіваецца толькі адзін; другое гняздо стэрыльнае. Археспорый мнагаклетачны. Характэрная множнасць мегаспор, якая надзвычай рэдка сустракаецца ў пакрытанасенных, а таксама халазагамія . Плады ў выглядзе невялікіх шышак. Плод арэхападобны, з крылападобнымі вырастамі.

## Роды 
* 
* 
* 
* 

## Літаратура 
* Нечитайло В. А., Кучерява Л. Ф. Ботаніка. Вищі рослини. — Київ : Фітосоціоцентр, 2001. — С. 235. — 500 прим. — ISBN 966-7459-80-2.

Катэгорыя:Букакветныя
Катэгорыя:Сямействы раслін
Тадэвуш Эдвардавіч Можджар

**Тадэвуш Эдвардавіч Можджар** (нар. 1942) — беларускі матэматык, спецыяліст у галіне дыферэнцыяльных ураўненняў і матэматычнай фізікі. Кандыдат фізіка-матэматычных навук (1981), дацэнт.

## Біяграфія 
Скончыў Гродзенскі дзяржаўны педагагічны інстытут імя Я. Купалы (фізіка-матэматычны факультэт, 1965), Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт (аспірантура, 1972).

Працуе ў Гродзенскім дзяржаўным універсітэце імя Я. Купалы (1965—1969 і з 1972, асістэнт кафедры вышэйшай матэматыкі, дацэнт кафедры дыферэнцыяльных ураўненняў, кафедры тэорыі функцый і функцыянальнага аналізу, у 1992—1994 і 1995—1998 — дэкан матэматычнага факультэта).

## Навуковая дзейнасць 
Навуковыя інтарэсы: дыферэнцыяльныя ўраўненні з выбарчым пераключэннем; матэматычны аналіз; тэорыя функцый комплекснага пераменнага.

## Літаратура 
* Можджэр Тадэвуш Эдвардавіч // Выкладчыкі Гродзенскага дзяржаўнага універсітэта імя Янкі Купалы : біябібліяграфічны даведнік. — Гродна, 1999. — С. 359—360

Катэгорыя:Матэматыкі Беларусі
Катэгорыя:Дэканы ГрДУ імя Янкі Купалы
Катэгорыя:Матэматыкі СССР
Гаакаа

**Гаакаа** () — усекітайскія дзяржаўныя ўступныя экзамены ў ВНУ (скарачэнне ад ). Праводзяцца толькі ў мацерыковым Кітаі (не ўключае Ганконг, Макаа і Тайвань). З 2003 года праводзяцца 7-8 чэрвеня. 13,42 мільёна чалавек зарэгістраваліся для ўдзелу ў агульнанацыянальных уступных іспытах у 2024 годзе.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Мартин, О. Китайский экзамен гаокао : Новый феномен или наследство древнего Китая? [Текст] : /О. Мартин. 2013. — 9 c.
* Сидорова, А. , Проблема безработицы среди выпускников вузов КНР в свете реформы высшего образования [Текст] /А. Сидорова//Проблемы Дальнего Востока № 4 : сб. статей. — М. :, 2011 . — С.140-150
* Ministry of Education
* Test Fever China Today, 2005.
* China’s SAT Slate Magazine, June 4, 2008.
* National University Entrance Examination for China, Ji-heng Zhang Translator, Harry Manos, *The Physics Teacher* March 1994—Volume 32, Issue 3, pp. 187–189
* *China Prep* PBS documentary on students preparing for China’s National Higher Education Entrance Exam

Катэгорыя:Адукацыя ў Кітаі
Караблекрушэнне ля Патэгі (2023)

12 чэрвеня 2023 года на рацэ Нігер паблізу горада  (штат , Нігерыя) перавярнулася драўлянае судна, што прывяло да гібелі больш за 100 чалавек.

## Напярэдадні 
Лодачныя аварыі на рэках Нігерыі здараюцца часта.

У 2021 годзе ў Нігерыі адбыліся дзве буйныя аварыі: адна ў маі (98 загінулых), а іншая ў лістападзе (76 загінулых). У апошнія гады ў краіне пачасціліся здарэнні на лодках.

## Ход падзей 
11 чэрвеня ў вёсцы Эгботы (Эгбу) пад Патэгі было вяселле. Большасць прысутных — сваякі маладых з пяці, бо моцны дождж затапіў дарогу. Акрамя таго, на судна таксама загружаны матацыклы. 12 чэрвеня, паміж 3 і 4 гадзінамі раніцы, высокія хвалі падхапілі лодку. Судна сутыкнулася з галінай дрэва, схаванай у рацэ Нігер, у выніку лодка разламалася на дзве часткі. Пра інцыдэнт многія мясцовыя жыхары даведаліся праз некалькі гадзін, але сяляне навакольных вёсак паспелі выцягнуць з вады сто чалавек.

На 15 чэрвеня прынамсі 106 чалавекі загінулі: 61 з Эбу, 38 з Гакпана, чацвёра з Кпады, двое з Кучалу і адзін з Сампі. Яшчэ 144 выратаваны.

## Рэакцыя 
Мясцовыя жыхары апісалі здарэнне як самую смяротную лодачную аварыю, якую яны бачылі за апошнія гады. Урад штата Квара выказаў свае спачуванні сем’ям загінулых.

Катэгорыя:Караблекрушэнні 2023 года
Катэгорыя:Падзеі 12 чэрвеня
Катэгорыя:Чэрвень 2023 года
Мінатор-Сэрвіс

**Мінатор-Сэрвіс** — беларускае прадпрыемства, размешчанае ў г. Мінск. Займаецца распрацоўкай, вытворчасцю, мадэрнізацыяй, рамонтам і абслугоўваннем баявых гусенічных машын, а таксама пастаўкай запасных частак для апошніх. Адно з вядучых прадпрыемстваў ваенна-прамысловага комплексу краіны.

Сярод найбольш вядомай прадукцыі — гусенічныя машыны 2Т Сталкер і ТГМ 3Т, а таксама бронеўтамабіль «Віцім».

З-за ўварвання Расіі ва Украіну, прадпрыемства знаходзіцца пад міжнароднымі санкцыямі Еўрасаюза і шэрагу іншых краін.

Катэгорыя:Прадпрыемствы Мінска
Катэгорыя:Вытворцы ўзбраенняў
Катэгорыя:Дзяржаўны ваенна-прамысловы камітэт Рэспублікі Беларусь
Стрынгер

**Стрынгер** ():

* Стрынгер — падоўжны элемент канструкцыі корпуса (каркаса) судна.
* Стрынгер — падоўжны элемент сілавога набору лятальнага апарата.
* «Стрынгер» — амерыканскі трылер Дэна Гілрая.
* «Стрынгер» — мастацкі фільм Паўла Паўлікоўскага.

## Прозвішча 
* Крыс Стрынгер (нар. 1947) — брытанскі антраполаг, палеаантраполаг.
* Лі Стрынгер (нар. 1949) — амерыканскі пісьменнік і журналіст.
Стрынгер (суднабудаўніцтва)

**Стры́нгер** ( ад *string* звязка, шнур, строчка, прывязваць, змацоўваць) — падоўжны элемент набору корпуса судна у выглядзе ліставой або профільнай (таўровай) бэлькі.

Стрынгеры бываюць днішчавымі, скулавымі, палубнымі і бартавымі. Прымаюць удзел у забеспячэнні трываласці корпуса карабля. Пры падоўжнай сістэме набору корпуса з’яўляюцца бэлькамі галоўнага кірунку, пры папярочнай — крыжаванымі сувязямі.

*Днішчавы стрынгер* — суцэльная або разрэзаная бэлька: ліставая ў адзінарным дне, профільная — у двайным дне.

*Скулавы стрынгер* — ліставая непранікальная бэлька, якая абмяжоўвае двайное дно ў раёне скулы.

*Бартавы стрынгер* — профільная або ліставая бэлька, якая злучаецца з абшыўкай бартоў і шпангоўтамі.

*Палубны стрынгер* — патоўшчаны крайні пояс палубнага насцілу, які прымыкае да борта.

## Гл. таксама 
* Стрынгер (авіяцыя)

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* Большая морская энциклопедия [Электронный ресурс]. — Москва : Новый диск : Gers Co, 2006. — 1 Электрон. опт. диск (CD) : зв., цв.; 12 см.
* 
* ГОСТ 13641-80. Элементы металлического корпуса надводных кораблей и судов конструктивные. Термины и определения.

## Спасылкі 
* § 26. Системы набора корпуса судна // Военно-морской портал (Mil.Press FLOT)

Катэгорыя:Дэталі караблёў
Кэці Бу Нджу

**Кэці Бу Нджу** (нар. , Дуала, Камерун) — камерунская футбалістка, абаронца. Выступала за зборную Камеруна.

## Клубная кар’ера 
Да 2014 года гуляла за нігерыйскі клуб «Рыверз Энджэлз», які ў 2014 годзе стаў чэмпіёнам і ўладальнікам Кубка нігерыйскай жаночай футбольнай лігі. У 2015 годзе падпісала кантракт з «Мінскам», дзе правела адзін сезон.

З нацыянальнай жаночай зборнай Камеруна стала сярэбраным прызёрам Кубка афрыканскіх нацый, які прайшоў у кастрычніку 2014 года ў Намібіі.

## Дасягненні 
*   Чэмпіёнка Беларусі: 2015
*  Уладальніца Кубка Беларусі:2015
*  Уладальніца Суперкубка Беларусі (2): 2015, 2016

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Cathy Bou Ndjouh joins F.C ?insk-Belarus

Катэгорыя:Футбалісткі Камеруна
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Рыверз Энджэлз
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Мінск
Катэгорыя:Футбалісткі на чэмпіянаце свету 2015
Катэгорыя:Ігракі жаночай зборнай Камеруна па футболе
Яўген Станіслававіч Глінскі

**Яўген Станіслававіч Глінскі** (нар. , Мінск) — беларускі гісторык, архівіст. Магістр гістарычных навук.

## Біяграфія 
Нарадзіўся  года ў Мінску ў сям’і рабочых. Беларус. Вучыўся ў сярэдняй школе № 207 г. Мінска, у 2004—2006 гадах — у Ліцэі БДУ.

Скончыў у 2011 годзе гістарычны факультэт БДУ, у 2012 годзе — магістратуру, у 2015 — аспірантуру БДУ.

У 2014—2023 гадах працаваў у Нацыянальным гістарычным архіве Беларусі: старшы навуковы супрацоўнік, вядучы навуковы супрацоўнік аддзела навукова-даследчай і публікацыйнай дзейнасці.

## Навуковая дзейнасць 
Напрамкі даследаванняў: грамадская думка Вялікага Княства Літоўскага XV—XVI стагоддзяў, шляхецкая генеалогія XVI — першай паловы XIX стагоддзяў, крыніцазнаўства, гісторыя гістарычнай думкі, постмадэрнізм у гісторыяпісанні, гістарычная памяць і гістарычная свядомасць.

Спецыяліст па генеалогіі зямянска-баярскіх родаў Вялікага Княства Літоўскага XVI—XVIII стагоддзяў, кіраўнік аўтарскага калектыву праекта Нацыянальнага гістарычнага архіва Беларусі «Гербоўнік беларускай шляхты».

## Узнагароды 
Лаўрэат Спецыяльнага фонда Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь па сацыяльнай падтрымцы адораных навучэнцаў і студэнтаў. Узнагароджаны Ганаровай граматай Міністэрства інфармацыі Рэспублікі Беларусь, прэміяй Кангрэса даследчыкаў Беларусі за лепшы артыкул на сацыяльна-гуманітарную тэматыку за 2018 г. (Фальсіфікацыі дакументаў аб дваранстве ў Слуцкім павеце Мінскай губерні ў канцы XVIII — першай палове XIX ст. // Беларускі гістарычны часопіс. 2018, № 5).

## Бібліяграфія 
* «Для лепшое твердости»: пергаментныя дакументы перыяду Вялікага Княства Літоўскага з фондаў Нацыянальнага гістарычнага архіва Беларусі (1391—1566 гг.). Мінск, 2018.
* Гербоўнік беларускай шляхты. Т. 4: Г / Д. Мінск, 2016; Т. 5: Д / Я. Мінск, 2018; Т. 6: Е, Ё, Ж. Мінск, 2020; Т. 7: З, І. Мінск, 2020.
* Вялікае Княства Літоўскае: палітыка, эканоміка, культура: зборнік навуковых артыкулаў: у 2 ч. Ч. 1. Мінск, 2017.
* Мікалай Радзівіл Чорны (1515—1565 гг.): палітык, дыпламат, мецэнат: зборнік навуковых прац. Нясвіж, 2016.
* Беларусь праз прызму рэгіянальнай гісторыі: Ашмяны і Ашмянскі рэгіён: зборнік навуковых артыкулаў. Мінск, 2015.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Гісторыкі Беларусі
Катэгорыя:Архівісты Беларусі
Катэгорыя:Даследчыкі гісторыі Вялікага Княства Літоўскага
Allocasuarina

**Allocasuarina** — дрэва; род сямейства . Расце ў паўднёвай частцы Аўстраліі.

## Батанічнае апісанне 
 з кнігі «The Flowering Plants and Ferns of New South Wales-Part 6», 1897 год.]]
Вядомыя доўгімі, сегментаванымі галінкамі, званымі *клададэс*, якія нагадваюць сасновыя іголкі, хоць фактычна гэта кветкавая расліна. Самі лісты рэдукаваны да невялікіх лускавінак, якія ахопліваюць кожны сустаў галінкі. Клададэсы, якія ўпалі на зямлю, фармуюць на глебе шчыльнае, мяккае покрыва, які прадухіляе рост падлеску.

Іншая характэрная асаблівасць — калючая «шышка» памерам з жолуд, але структурай больш падобная на шышку хвойных.

## Распаўсюджанне і экалогія 
Як і ў бабовых, карані гэтай расліны валодаюць вузламі, якія змяшчаюць сімбіятычныя азотфіксафальныя бактэрыі, што разам з высокай прыстасоўвальнасцю да засухі дазваляе прадстаўнікам роду квітнець на вельмі дрэннай глебе і ў паўзасушлівых абласцях. З-за здольнасці развіваць магутныя каранёвыя сістэмы на дрэнных або пясчаных глебах гэты від часта выкарыстоўваюць для фіксацыі дзюнаў або глебы ў зонах эрозіі.

Прадстаўнікі роду таксама выкарыстоўваюцца як дэкаратыўныя расліны, хоць шчыльнае покрыва апалай «ігліцы» можа стаць вялікай непрыемнасцю.

Яны гаршэй за эўкаліпты вытрымліваць лясныя пажары.

Акамянеласці блізкіх відаў былі знойдзены ў пластах, якія адносяцца да часу Гандваны.

## Прымяненне 
Цвёрдая драўніна і добрая тэкстура робяць гэтыя дрэвы папулярнымі для сталярных вырабаў.

Драўніна вядомая як цудоўныя дровы, паколькі яны згараюць з невялікай колькасцю попелу.

## Віды 
Паводле інфармацыі базы даных *The Plant List*, род уключае 61 від:

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Крыніцы 
Катэгорыя:Флора Аўстраліі
Катэгорыя:Букакветныя
Капітанская дачка (фільм)

**«Капітанская дачка»** («Гвардыі сяржант») — савецкі мастацкі фільм Юрыя Тарыча па сцэнары Віктара Шклоўскага. Фільм зняты паводле «Капітанскай дачкі» Пушкіна, аднак сцэнарыст вырашыў унесці ў сюжэт значныя змены.  прадстаўлены баязлівым недалёкім недалеткам, чалавекам без добрых якасцяў.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Фільмы на рускай мове
Катэгорыя:Фільмы Юрыя Тарыча
Катэгорыя:Фільмы СССР
Катэгорыя:Экранізацыі раманаў
Вялікі шлях

**«Вялікі шлях»** () ― савецкі дакументальны фільм, створаны рэжысёрам  у 1927 годзе.

## Змест 
Дакументальны фільм на аснове архіўных матэрыялаў аб шляху, пройдзеным краінай за перыяд з 1917 па 1927 гады.

## Здымачная група 
* рэжысёр ― 
* сцэнарый ― 
* мантаж ― 

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Великий путь. Десять лет. Хроника 1917—1927 гг.  на сайце «Масфільма»
* Фильм Великий путь (СССР, 1927) на сайце «»
* 

Катэгорыя:Дакументальныя фільмы
Катэгорыя:Фільмы СССР
Падзенне дынастыі Раманавых

**«Падзенне дынастыі Раманавых»** () ― савецкі дакументальны фільм, створаны рэжысёрам  у 1927 годзе.

## Змест 
Мантаж гістарычных кінадакументаў пра найвялікшыя і адначасова трагічныя падзеі ў гісторыі Расіі пачатку XX стагоддзя: падзенне дынастыі Раманавых і Лютаўскую рэвалюцыю 1917 года. Цалкам змантаваны з дарэвалюцыйнай кінахронікі, якую Эстэр Шуб сабрала ў розных кінаархівах, і матэрыялаў палацавага кінаархіва Мікалая II.

## Здымачная група 
* рэжысёр ― 
* сцэнарый ― 
* мантаж ― 

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* «Падение династии Романовых»  на сайце «Масфільма»
* «Падение династии Романовых» (1927) на сайце «»
* «Падение династии Романовых» (1927) на сайце «»

Катэгорыя:Дакументальныя фільмы
Катэгорыя:Фільмы СССР
Венецыянскі кінафестываль 1972

**33-і Венецыянскі кінафестываль** праходзіў з 21 жніўня па 3 верасня 1972 года. На фестывалі не было журы, бо з 1969 па 1979 год фестываль не з’яўляўся конкурсным.

## Зноскі 
Катэгорыя:Венецыянскі кінафестываль
Катэгорыя:Кінафестывалі 1972 года
Катэгорыя:Жнівень 1972 года
Катэгорыя:Верасень 1972 года
Катэгорыя:1972 год у Італіі
Катэгорыя:Падзеі ў Венецыі
Вядомыя асобы Дуалы

thumb|200px|Дуала
Вядомыя ўраджэнцы Дуалы:

__NOTOC__
[thumb|175px|[Жан Булі]]
[thumb|175px|[Цярэнцій Луцэвіч]]
[thumb|175px|[Поль-Жорж Нтэп]]
[thumb|175px|[Гі Стэфан Эсамэ]]
[thumb|175px|[Самюэль Это’о]]

## А 
* Жан-Патрык Абуна (нар. 1990) — камерунскі футбаліст, абаронца.

## Б 
* Поль Бебей (нар. 1986) — былы камерунскі футбаліст, абаронца.
* Жан Булі (нар. 1980) — камерунскі футбаліст, паўабаронца.

## Л 
* Цярэнцій Луцэвіч (нар. 1991) — беларускі футбаліст камерунскага паходжання, абаронца.

## Н 
* Кэці Бу Нджу (нар. 1987) — камерунская футбалістка, абаронца. Выступала за зборную Камеруна.
* Поль-Жорж Нтэп (нар. 1992) — камерунскі і французскі футбаліст, вінгер.

## Э 
* Гі Стэфан Эсамэ (нар. 1984) — камерунскі футбаліст, паўабаронца.
* Самюэль Это’о (нар. 1981) — былы камерунскі футбаліст, нападнік. Ігрок нацыянальнай зборнай Камеруна (1996—2014).