open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Медузы

thumb|Сцыфоідныя медузы з атрада Rhizostomeae
**Медузы** — асобіны палавога пакалення кішачнаполасцевых жывёл, якія свабодна плаваюць.

Характэрны для сцыфоідных і многіх гідроідных. Некаторыя сцыфоідныя (стаўрамедузы) жывуць на дне, прымацаваныя да субстрату. Пашыраны ў морах, часам у прэсных водах. Медузы ўзнікаюць пры адпачкаванні ад прымацаваных да субстрату асобін бясполага пакалення — паліпаў. У некаторых гідроідных (трахіліды) і сцыфоідных чаргаванне пакаленняў страчана, медуза развіваецца з яйца.

Дыяметр ад некалькіх міліметраў да 2,3 м. Медузам уласціва гетэрапалярная радыяльна-восевая сіметрыя. Цела паўпразрыстае, у форме парасона або звона; па краях шчупальцы (даўжынёй да 30 м), у некаторых з жыгучымі клеткамі, і органы пачуццяў. Ротавая адтуліна ў сярэдзіне ніжняга боку парасона. Рухаюцца рэактыўным спосабам (выкідваюць ваду з поласці парасона). Кормяцца планктонам. Раздзельнаполыя. Палавыя прадукты выкідваюць у ваду, дзе яны апладняюцца і развіваюцца.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Кішачнаполасцевыя
Сцыфоідныя

**Сцыфоідныя** (*Scyphozoa*) — клас кішачнаполасцевых жывёл.

Вядомы з ніжняга кембрыю. Падзяляюцца на 5 атрадаў: дыскамедузы, каранаты, караняротыя медузы, кубамедузы, стаўрамедузы; каля 200 відаў. Пашыраны ва ўсіх морах, пераважна ў трапічных. Найбольш вядомыя аўрэлія, або вушастая медуза, каранярот, або рызастома, ядомая рапілема і інш.

Памеры ад 1—3 мм (паліпы) да 2,3 м (медузы). Жыццёвы цыкл з чаргаваннем пакаленняў. Палавое пакаленне — медузы (сцыфамедузы). Лічынкі медуз (планулы) асядаюць на субстрат і ператвараюцца ў паліпы (сцыфастомы) — бясполае пакаленне. Папярочным дзяленнем паліп утварае маладых медуз.

Жыгучыя клеткі некаторых сцыфоідных выклікаюць моцныя апёкі. Ёсць ядомыя.

## Літаратура 
* 


Катэгорыя:Класы жывёл
Гідроідныя

**Гідроідныя** (*Hydrozoa*) — клас кішачнаполасцевых жывёл тыпу жыгучых.

Адрозніваюць 2 падкласы, каля 2800 відаў. Пераважна марскія жывёлы, існуюць таксама прэснаводныя форма (каля 30 відаў, на Беларусі трапляюцца гідры).

Цела цыліндрычнае, з двух слаёў клетак. У большасці гідроідных чаргуюцца бясполае пакаленне (сядзячыя паліпы) і палавое (плаваючыя медузы). У некаторых паліпы пры пачкаванні ўтвараюць вялікія калоніі. Палавыя пакаленні (медузы) раздзельнаполыя, свабодна плаваюць у вадзе. Драпежнікі, жывяцца дробнымі арганізмамі.

## Літаратура 
* 


Катэгорыя:Класы жывёл
Пакроў

**Пакроў:**

* Пакроў — свята, якое адзначаецца пераважна ва ўсходнеславянскім праваслаўі.
* Пакроў — народныя традыцыі свята Пакроў.
* Пакроў — горад у Расіі.
* Пакроў (Гагарынскі раён)
* Пакроў — горад ва Украіне.
Паліпы

**Паліпы** — прымацаваныя формы кішачнаполасцевых: гідроідных, сцыфоідных і каралавых паліпаў, каралаў. Жывуць пераважна ў акіяне.

Даўжыня ад некалькіх міліметраў да некалькіх сантыметраў (зрэдку да некалькіх метраў). Цела цыліндрычнае, на верхнім канцы ротавая адтуліна з шчупальцамі, на ніжнім — падэшва для прымацавання да субстрату або цела калоніі. Многія паліпы маюць цвёрды вонкавы або ўнутраны шкілет, арганічны або вапнавы. Пераважна каланіяльныя формы, ёсць адзіночныя (актыніі, гідры), здольныя да павольнага перамяшчэння. Кормяцца пераважна жывёльным кормам, з дапамогай шчупальцаў. Размнажаюцца палавым (на многіх паліпах узнікаюць палавыя асобіны — медузы) і бясполым (пачкаванне) спосабамі.

## Літаратура 
* Паліпы // БЭ ў 18 т. Т. 12. Мн., 2001.

Катэгорыя:Кішачнаполасцевыя
МКС (сістэма адзінак вымярэння)

**МКС** (*MKS сістэма*, *сістэма Джорджы*) — сістэма адзінак вымярэння механічных велічынь, у якой асноўнымі адзінкамі з'яўляюцца метр, кілаграм і секунда. Праз гэтыя тры адзінкі могуць быць выведзены ўсе астатнія адзінкі вымярэння, што выкарыстоўваюцца ў механіцы. Сістэма МКС была прапанаваная італьянскім інжынерам Дж. Джорджы ў 1901 годзе.

**МКСА** — сістэма адзінак вымярэння, у якой да асноўных адзінак МКС дадазена чацвертая асноўная адзінка вымярэння — ампер.

На аснове МКСА ў 1960 г. была прынятая міжнародная сістэма адзінак (СІ).

## Спасылкі 
* Апісанне сістэмы МКС

Катэгорыя:Сістэмы мер
Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2009

**Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2009** (19-ы чэмпіянат Рэспублікі Беларусь па футболе ў Першай лізе) — другі па рангу дывізіён (пасля Вышэйшай лігі) па футболе сярод беларускіх каманд 2009-га года.

Спачатку планаваўся ўдзел у турніры 16 каманд, але ў сувязі са спыненнем існавання клубаў 
на старт выйшлі 14 каманд. Яны змагаліся за адзіную пуцёўку ў Вышэйшую лігу. 
За гэту пуцёўку доўгі час вялі барацьбу пінская «Хваля» і бабруйская «Белшына», але пінчукі пацярпелі паражэнне ў трох апошніх матчах, тым самым вывеўшы ў вышэйшую лігу клуб з Бабруйска.

## Змены ў параўнанні з папярэднім сезонам 
### Клубы, якія выйшлі ў Першую лігу з Другой лігі 
* ФК ДБК (Гомель)

### Клубы, якія выбылі з Вышэйшай лігі ў Першую лігу 
* ФК «Лакаматыў» (Мінск)
* ФК «Савіт» (Магілёў)
* ФК «Дарыда» (Мінскі раён)

### Клубы, якія выйшлі ў Вышэйшую лігу з Першай лігі 
* ФК «Мінск»

### Клубы, якія страцілі месца ў Першай лізе па выніках сезона 2008 
* ФК ПМЦ (Паставы)

### Змена назваў клубаў 
* ФК «Лакаматыў» (Мінск) быў перайменаваны ў ФК СКВІЧ
* ФК ДБК (Гомель) быў перайменаваны ў ФК ДБК-Гомель
* ФК «Дынама-Белкард» (Гродна) быў перайменаваны ў ФК «Белкард»

### Іншыя змены 
* ФК «Савіт» (Магілёў) і ФК «Дарыда» (Мінскі раён) спынілі сваё існаванне і не прынялі ўдзелу ў сезоне 2009

## Клубы-ўдзельнікі 

### Прадстаўніцтва па рэгіёнах 
У турніры прымалі ўдзел клубы з усіх абласцей краіны.

## Турнірная табліца 
## Вынікі матчаў 
Заўвагі. **1**. Пры роўнай колькасці ачкоў «Белкард» змешчаны ў турнірнай табліцы вышэй за «Камунальнік» дзякуючы большай колькасці перамог. 
**2**. Пры роўнай колькасці ачкоў «Славія-Мазыр» змешчана ў турнірнай табліцы вышэй за «Спартак» па выніках дадатковага матча (2:1). 
**3**. У матчы «Славія-Мазыр» — «Хваля» (3:2) гаспадарам прысуджана тэхнічнае паражэнне (0:3) за ўдзел у матчы дыскваліфікаванага футбаліста. 
**4**. У радках паказаны вынікі хатніх матчаў камандаў, у слупках — гасцявых.

### Дадатковы матч за права застацца ў Першай лізе 
Паколькі «Славія-Мазыр» і «Спартак» набралі аднолькавую колькасць ачкоў, а толькі адна каманда павінна была пакінуць Першую лігу, 
то за права застацца ў Першай лізе быў праведзены адмысловы матч. У выніку, перамогу з лікам 2:1 атрымала «Славія-Мазыр» і захавала месца ў Першай лізе. 
«Спартак» па выніках сезона страціў месца ў Першай лізе і адправіўся ў Другую лігу.

## Бамбардзіры 
Крыніца: football.by

2009
Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 2009 годзе
Катэгорыя:2009 год у футболе
DNS

thumb|400px|Схема працы DNS.
**Domain Name System** (**DNS**; ) — іерархічная размеркаваная сістэма наймення камп’ютараў, службаў і іншых рэсурсаў, далучаных да Інтэрнэту ці прыватнай сеткі. DNS захоўвае звесткі пра даменныя імёны і злучае іх з удзельнікамі сеткі. Служба DNS займаецца апрацоўкай запытаў ад іншых удзельнікаў на развязанне сувязі паміж даменным імем і ўдзельнікам сеткі і вяртае крыніцы запыту выніковы адрас. Такім чынам, DNS з’яўляецца адной з найістотнейшых частак Інтэрнэту, без якой ён не можа функцыянаваць.

Асноўнай задачай DNS з’яўляецца пераўтварэнне імя хоста, зразумелага для чалавека, у IP-адрас, зразумелы для камп’ютара. Для ўзору: www.example.com будзе пераўтвораны ў адрасы `192.0.43.10` (IPv4) і `2620:0:2d0:200::10` (IPv6). У гэтым служба DNS цалкам падобная да тэлефоннай кнігі, але звесткі ў DNS бесперапынна змяняюцца і абнаўляюцца, што дазваляе змяняць фактычны адрас рэсурса (IP-адрас), не змяняючы зручнае ў карыстанні даменнае імя ў адрасах электроннай пошты і URL.

## Спасылкі 
* DNS Resources Directory  
* Рэсурсы, прысвечаныя DNS & BIND  
* Таварыства CircleID DNS 
* Павышэнне бяспекі DNS (DNSSEC) 
* Працоўны камітэт IETF які займаецца распрацоўкай пашыранай спецыфікацыі DNS (DNSEXT) 
* Сайт каранёвых DNS-сервераў 
* Вэб-інструменты для DNS, каталог на сайце dmoz.org 

### Дакументы RFC 
* RFC 1034 — Domain Names — Concepts and Facilities
* RFC 1035 — Domain Names — Implementation and Specification
* RFC 1912 — Common DNS Operational and Configuration Errors
* RFC 1591 — Domain Name System Structure and Delegation
* RFC 1713 — Tools for DNS Debugging
* RFC 2606 — Reserved Top Level DNS Names

Катэгорыя:Стандарты Інтэрнэту
Катэгорыя:TCP/IP

Катэгорыя:Інтэрнэт-пратаколы
Фёдар Цярэнцьевіч Бібік

{{Ваенны дзеяч
 |поўнае імя       = Фёдар Цярэнцьевіч Бібік
 |арыгінал імя     = 
 |дата нараджэння  = 1910
 |месца нараджэння = 
 |дата смерці      = 05.05.1945
 |месца смерці     =  
 |партрэт          = 
 |подпіс           = 
 |мянушка          = 
 |псеўданім        = 
 |прыналежнасць    = 
 |гады службы      = 
 |званне           = яфрэйтар
 |род войскаў      = Інжынерныя
 |камандаваў       = 
 |частка           = 
 |бітвы            = Вялікая Айчынная вайна
 |узнагароды       = { style="background:transparent"
     
}
 |Commons          = 
 |сувязі           = 
 |у адстаўцы       = 
 |роспіс           = 
}}
**Фёдар Цярэнцьевіч Бібік** (, в. Майская, цяпер у складзе Мазыра — ) — сапёр сапёрнага ўзвода 215-га гвардзейскага стралковага палка, яфрэйтар, поўны кавалер ордэна Славы.

## Біяграфія 
нарадзіўся 19 сакавіка 1910 года ў вёсцы Першамайская, Мазырскага раёна Гомельскай вобласці. Беларус. Адукацыя няпоўная сярэдняя. працаваў цясляром у калгасе, потым слесарам на нафтабазе станцыіі Мазыр.

У Чырвоную Армію прызваны Мазырскім райваенкаматам Палескай вобласці Беларускай ССР. На фронце ў Вялікую Айчынную вайну з лютага 1944 года. асабліва вызначыўся ў баях за вызваленне Украіны і на тэрыторыі Польшчы.

Сапёр сапёонага ўзвода 215га гвардзейскага палка гвардыі яфрэйтар Фёдар Бібік 5 ліпеня 1944 года паўднёвее горада Ковеля Валынскай вобласці Украіны пад агнём ворага зрабіў праход у драцяной загародзе, праз які прайшлі штурмавыя групы. Загадам камандзіра 77-й гвардзейскай стралковай дывізіі № 045 ад 20 ліпеня 1944 гвардыі яфрэйтар Бібік Фёдар Цярэнцьевіч узнагароджаны Ордэнам Славы 3-й ступені.

26 жніўня 1944 года у баях за пашырэнне плацдарму на левым беразе ракі Віслы, на паўднёвым захадзе ад горада Пулавы пад агнём ворага зрабіў праходы ў мінным полі для разведчыкаў. Загадам па 69-й арміі ад 19 кастрычніка 1944 года яфрэйтар Бібік Фёдар Цярэнцьевіч узнагароджаны ордэнам Славы 2-й ступені.

19 студзеня 1945 года пад варожым агнём зрабіў праходы каля горада Лодзь, абязшкодзіўшы 90 супрацьпяхотных і 50 супрацьтанкавых мін, чым спрыяў наступленню стралковых падраздзяленняў. У наступных баях, 24 красавіка 1945 года быў цяжка паранены. Памер ад ран у палявым шпіталі 2 мая 1945 года. Быў пахаваны ў вёсцы Хайнерсдорф. У пасляваенныя гады ў сувязі з правядзеннем прамысловага будаўніцтва, парэшткі Ф. Ц. Бібіка былі перапахаваны ў брацкую магілу на нямецкіх могілках у горадзе Швет, раён Швет, Зямля Брандэнбург.

Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 15 мая 1946 за мужнасць, адвагу і гераізм яфрэйтар Бібік Фёдар Цярэнцьевіч узнагароджаны ордэнам Славы 1-й ступені пасмяротна.

Узнагароджаны ордэнамі Славы 1-й, 2-й і 3-й ступені, медалямі.

## Літаратура 
* 
* *Долготович Б. Д* Кавалеры ордена Славы. Минск, 2006.
* 
* Навечно в сердце народном. 3-е изд., доп. и испр. — Минск, 1984.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Поўныя кавалеры ордэна Славы
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Мазырскім раёне
Катэгорыя:Пехацінцы Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Сапёры Вялікай Айчыннай вайны
Саладкоў

**Саладкоў** — прозвішча.

* Аляксандр Пятровіч Саладкоў (нар. 1960) — вучоны ў галіне фізіялогіі, доктар медыцынскіх навук.
* Іосіф Іванавіч Саладкоў (1906—1996) — беларускі гісторык, доктар гістарычных навук, прафесар.
* Цімафей Ерафеевіч Саладкоў (1915—1995) —  гісторык, доктар гістарычных навук, прафесар. Заслужаны работнік культуры БССР.
SOV

**SOV** (скарот ад англійскага: **Subject Object Verb**) — гэта абазначэнне такога парадку слоў у сказе, калі спачатку ідзе дзейнік, за ім — аб'ект, дапаўненне, а затым — выказнік. Напрыклад: *Я кнігу бачу*.

Такі парадак слоў — найбольш часты ў мовах. Да гэтай катэгорыі належаць карэйская, лацінская, персідская, турэцкая, японская і інш.

## Гл. таксама 
* SVO
* VSO
* VOS
* OSV
* OVS

Катэгорыя:Лінгвістычная тыпалогія
SSL

**SSL** ( — узровень абароненых сакетаў) — крыптаграфічны пратакол, які забяспечвае ўсталяванне бяспечнага злучэння паміж кліентам і серверам. SSL першапачаткова быў распрацаваны кампаніяй Netscape Communications. Пасля на падставе пратакола SSL 3.0 быў распрацаваны і прыняты стандарт RFC, які атрымаў імя TLS.

Пратакол забяспечвае канфідэнцыяльнасць абмену звестак паміж кліентам і серверам, якія выкарыстоўваюць TCP/IP, прычым для шыфравання выкарыстоўваецца асіметрычны алгарытм з адкрытым ключом. Пры шыфраванні з адкрытым ключом выкарыстоўваюцца два ключа: адкрыты і закрыты: адкрыты ключ выкарыстоўваецца для шыфравання паведамлення, а для расшыфроўкі выкарыстоўваецца закрыты (прыватны або сакрэтны) ключ. Такім чынам атрымліваюцца абароненыя паведамленні, апублікаваўшы адкрыты ключ, і захоўваючы ў тайне сакрэтны ключ.

## Спасылкі 
* Mozilla.org  — уводзіны ў SSL пратакол
* inSSL  — рэсурс аб SSL

Катэгорыя:Сеткавыя пратаколы
Катэгорыя:Крыптаграфія
Сервер

**Се́рвер** (ад , які абслугоўвае):

* Сервер — праграмнае забеспячэнне, якое прымае запыты ад *кліентаў*.
* Сервер — камп'ютар (ці спецыяльнае камп'ютарнае абсталяванне), вылучаны і/ці спецыялізаваны для выканання пэўных сэрвісных функцый.
Статус-кво

**Статус-кво** (, літаральна — «становішча, у якім») — тэрмін, які ўжываецца ў міжнародным праве для абазначэння актуальнага ў пэўны момант (сучаснага ці былога) фактычнага або прававога становішча, аб аднаўленні або захаванні якога ідзе гаворка.

У міжнароднай прававой практыцы ўжываецца таксама тэрмін «status quo ante bellum» — становішча, якое існавала перад пачаткам вайны.

## Гл. таксама 
* Дэ-юрэ
* Дэ-факта

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Міжнароднае права
Катэгорыя:Лацінскія выслоўі
Яўген Касмачоў

**Яўген Касмачоў** (, нар. , Тукумс, Латвійская ССР) — латвійскі футбаліст, паўабаронца.

## Клубная кар’ера 
Пачаў кар’еру ў Тукумсе, пасля доўгі час гуляў за «Вэнтспілс». Улетку 2011 года ў складзе «Вэнтспілса» ўдзельнічаў у матчах Лігі Еўропы супраць салігорскага «Шахцёра». Пасля арэнды ў першай палове 2012 года ў «Севастопалі» перайшоў у салігорскі клуб.

Пасля заканчэння сезону 2012 вярнуўся на радзіму, стаўшы іграком юрмальскага «Спартака». У ліпені 2013 года далучыўся да клуба «Тукумс 2000», у якім пачынаў кар’еру. З 2014 года выступаў за даўгаўпілскую «Даўгаву», якая ў наступным сезоне была адпраўлена ў трэці дывізіён. З 2016 года гуляў у ніжэйшых лігах Польшчы і Германіі.

## Міжнародная кар’ера 
Выступаў за нацыянальную зборную Латвіі.

## Дасягненні 
*   Залаты прызёр чэмпіянату Латвіі (4): 2006, 2007, 2008, 2011
*  Уладальнік Кубка Латвіі (2): 2007, 2011
* Пераможца Балтыйскай лігі: 2010
*   Срэбраны прызёр чэмпіянату Беларусі: 2012

## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісты Латвіі
Катэгорыя:Ігракі зборнай Латвіі па футболе
Катэгорыя:Ігракі ФК Тукумс 2000
Катэгорыя:Ігракі ФК Вэнтспілс
Катэгорыя:Ігракі ФК Севастопаль
Катэгорыя:Ігракі ФК Шахцёр Салігорск
Катэгорыя:Ігракі ФК Спартак Юрмала
Катэгорыя:Ігракі ФК Даўгава Даўгаўпілс
Катэгорыя:Ігракі ФК Алімпія Кавары
Катэгорыя:Ігракі ФК Вікторыя Зелаў
Мінікой

**Мінікой**, або **Маліку** (англ. *Minicoy *, дывехі މަލިކު , малаялам *മലിക്കു*) — атол у Індыйскім акіяне, частка Лакадыўскіх астравоў. Уваходзіць у склад Лакшадвіп, саюзнай тэрыторыі Індыі. Плошча сушы — 4,39 кв. км. Насельніцтва (2014 г.) — 10 700 чал.

## Геаграфія 
Атол мае каралавае паходжанне і складаецца з 2 астравоў Мінікой і Вірынгілі, а таксама шырокай лагуны. Востраў Мінікой займае большую частку сушы, заняты насаджэннямі какосавай пальмы. Лагуна і рыф адрозніваюцца багаццем марской фаўны.

## Гісторыя 
Сучасная назва паходзіць ад старажытнай *Mahiladū*, літаральна «жаночы востраў». Арабскія гандляры перайначылі яе ў *Маліку* («уладарскі»), а брытанцы - у *Мінікой*.

Згодна паданням мясцовых жыхароў, Мінікой быў населены нашчадкамі мальдыўскіх княгінь Камбарані і Кахаратукаманы. Нашчадкі Камбарані сталі земляробамі і суднаўладальнікамі, а нашчадкі Кахаратукаманы — рыбакамі і мараплаўцамі. Археолагамі знойдзены *салібалу* — месцы знаходжання старажытных будысцкіх ступ. Відавочна, у старажытнасці атол належаў да Мальдыўскай дзяржавы, але з XVII ст. яго аспрэчвалі ўладары Малабарскіх княстваў. У 1790 г. Брытанская Ост-Індская кампанія перадала яго ў кіраванне раджы Канура ў абмен на даніну.

У 1947 г. атол фактычна ўвайшоў у склад Індыі. У 1956 г. на ім быў праведзены дадатковы рэферэндум, на якім большасць жыхароў выказалася за ўваходжанне ў склад Індыі. Атол быў уключаны ў склад саюзнай тэрыторыі Лакшадвіп.

## Насельніцтва 
Мінікойцы клічуць сябе *малікун* і складаюць субэтнічную групу дывехі, блізкую па мове і культуры да насельнікаў суседніх Мальдываў. Яны спавядаюць іслам, аднак захавалі старую матрылакальную сістэму сваяцтва. Мужчыны звычайна жывуць у сем'ях жонак. Маёмасць перадаецца па жаночай лініі. Да 1956 г. захоўваліся шчыльныя сувязі з насельнікамі бліжэйшых Мальдыўскіх астравоў.

Мінікойцы вядомы як добрыя маракі і будаўнікі традыцыйных драўляных суднаў, на якіх раней плавалі ад Аравійскага паўвострава да Нікабарскіх астравоў. 82% мясцовых жыхароў пісьменныя.

## Спасылкі 
* Мінікой — грамадства і культура 

М
М
М
М
Speak and Spell

**«Speak & Spell»** — дэбютны альбом Depeche Mode, запісаны і выдадзены ў 1981 годзе. Гэта адзіны альбом гурта, запісаны з Вінсам Кларкам (каторы быў аўтарам бальшыні тэкстаў), перад тым, як ён зыйшоў і пачаў працаваць з такімі гуртпмі, як The Assembly, Yazoo і Erasure.

Гэты альбом мае нашмат больш светлыя тоны і мелодыі, чым іх наступныя працы, і ў асноўным з-за тэкстаў Кларка. Пасля яго зыхода асноўным аўтарам песень стаў Марцін Гор, каторы пісаў больш хмурыя кампазіцыі, зрабіўшыя гучанне гурта больш цёмным.

Альбом перавыдадзены 3 красавіка 2006 года.

## Спіс кампазіцый 
### Рэліз 1987 года 
**Брытанскі LP: Mute / Stumm 5**

# «New Life» — 3:43
# «I Sometimes Wish I Was Dead» — 2:14
# «Puppets» — 3:55
# «Boys Say Go!» — 3:03
# «Nodisco» — 4:11
# «What’s Your Name?» — 2:41
# «Photographic» — 4:44
# «Tora! Tora! Tora!» — 4:34
# «Big Muff» — 4:20
# «Any Second Now (Voices)» — 2:35
# «Just Can’t Get Enough» — 3:40

**Амерыканскі LP/CD**
# «New Life [Remix]» — 3:56
# «Puppets» — 3:57
# «Dreaming of Me» — 3:42
# «Boys Say Go!» — 3:04
# «Nodisco» — 4:13
# «What's Your Name?» — 2:41
# «Photographic» — 4:58
# «Tora! Tora! Tora!» — 4:24
# «Big Muff» — 4:21
# «Any Second Now (Voices)» — 2:33
# «Just Can't Get Enough» — Schizo Mix — 6:41

### Перавыданне 2006 года 
# «New Life» — 3:46
# «I Sometimes Wish I Was Dead» — 2:18
# «Puppets» — 3:58
# «Boys Say Go!» — 3:07
# «Nodisco» — 4:15
# «What's Your Name?» — 2:45
# «Photographic» — 4:44
# «Tora! Tora! Tora!» — 4:37
# «Big Muff» — 4:24
# «Any Second Now (Voices)» — 2:35
# «Just Can't Get Enough» — 3:44
# «Dreaming of Me» — 4:03

**Бонус (у DTS 5.1, Dolby Digital 5.1, PCM Stereo):**
# «Ice Machine» — 4:05
# «Shout» — 3:46
# «Any Second Now» — 3:08
# «Just Can't Get Enough [Schizo Mix]» — 6:44

Усе тэксты песень напісаныя Вінсам Кларкам, акрамя «Tora! Tora! Tora!» і «Big Muff», напісаных Марцінам Горам. Дэвід Гаан — галоўны вакаліст усіх песень, акрамя «Any Second Now (Voices)», каторая спета Марцінам. «Big Muff» і безвакальная версія песні «Any Second Now» — інструментальныя кампазіцыі.

## Самотнікі 
# «Dreaming of Me» (20 лютага, 1981)
# «New Life» (13 чэрвеня, 1981)
# «Just Can't Get Enough» (7 верасня, 1981)

## Спіс удзельнікаў 
* Вінс Кларк
* Эндру Флетчэр
* Марцін Гор
* Дэвід Гаан

* Прадзюсары: Depeche Mode, Дэніэл Міллер
* Запісаны ў Blackwing Studios, Лондан
* Інжынеры: Джон Фраер, Эрык Рэдкліф
* Вокладка альбома створана Браянам Грыфінам
* Лэйбал: Mute Records

## Спасылкі 
* 

*1981 11 07
Катэгорыя:Альбомы Mute Records
Катэгорыя:Дэбютныя альбомы
Балты (дынастыя)

**Балты** () — дынастыя вестготаў, германскага племені, якое валадарыла з 395 да 531 года і сутыкнулася з Заходняй Рымскай імперыяй у яе позні час. Балты ўзялі сваю назву ад готскага слова balþa (baltha), што значыць «тлустыя» альбо «смелыя людзі».

## Літаратура 
* Peter J. Heather: *Cassiodorus and the Rise of the Amals. Genealogy and the Goths under Hun Domination*, in: Journal of Roman Studies 79 (1989), S. 103—128.
* Peter J. Heather: *Goths and Romans 332—489*, Oxford 1991.
* H. Kuhn/R. Wenskus: *Amaler*, in: Reallexikon der germanischen Altertumskunde, Bd. 1, S. 246—248.* Henry Bradley, *The Goths: from the Earliest Times to the End of the Gothic Dominion in Spain.* Second edition, 1883, New York: G.P. Putnam’s Sons, chapter 1.
Янка

**Янка** — тапанім.

* Я́нка — рака ў Браслаўскім і Шаркаўшчынскім раёнах Віцебскай вобласці.
* Я́нка — рака ў Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці, прыток ракі Янка (прыток Дзісны).
* Я́нка — возера ў Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці ў басейне ракі Янка.

**Я́нка** — асабістае імя.
Балты (значэнні)

* Балты — злучнасць індаеўрапейскіх этнасаў.
* Балты — дынастыя вестготаў.
* Балты — вёска ў Слонімскім раёне.
Дывехі (мова)

**Дывехі** (саманазва ދިވެހި) - родная мова дывехі Мальдываў і вострава Мінікой у Індыі. Адносіцца да індаарыйскай групы індаеўрапейскай сям'і моў. Дзяржаўная мова Мальдываў. Падзяляецца на некалькі буйных дыялектаў. 

Пісьмовасць вядома з XII ст. Першапачаткова карысталіся *дывехі акуру*, алфавітам агульным з тым, што карысталіся ў сярэднявеччы носьбіты сінгальскай мовы. У XVI - XVIII ст. пад уплывам арабскай мовы ўзнікла пісьмовасць *таана*, якой карыстаюцца і ў нашыя дні. 

## Спасылкі
*Таана

Катэгорыя:Індаарыйскія мовы
Катэгорыя:Мовы Мальдываў
Бангарам

**Бангарам** (англ. *Bangaram*, малаялам *ബങ്കാരം*) — атол у Індыйскім акіяне, частка Лакадыўскіх астравоў. Уваходзіць у склад Лакшадвіп, саюзнай тэрыторыі Індыі. Плошча сушы — 2,3 км². Насельніцтва (1999 г.) — 61 чал.

## Прырода 
Атол мае каралавае паходжанне. У цэнтры размешчана лагуна, якую атачае каралавы рыф з некалькімі астравамі: Бангарам, Цінакара, 3 выспы Паралі.

Клімат трапічны пасатны. Частыя сезонныя трапічныя цыклоны.

Наземная флора і фаўна бедныя, аднак добра захавалася прыроднае асяроддзе каралавага рыфа.

## Турызм 
Бангарам з’яўляецца адным з галоўных турыстычных цэнтраў Лакшадвіп. Звязаны з востравам Агаці марской і верталётнай пераправамі. Працуе 1 гасцініца. Галоўныя забавы для наведвальнікаў — ныранне з аквалангам, адпачынак на пляжы.

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт 
* Турыстычная інфармацыя 
* Беларускі турыст у Лакшадвіп

Б
Б
Б
Б
Сцяпан Адамавіч Андруховіч

**Сцяпан Адамавіч Андруховіч** (, в. Губіна,  — ) — беларускі жывапісец.

## Жыццяпіс 
Нарадзіўся  года ў вёсцы Губіна Мінскага павета. У 1930 годзе скончыў Віцебскі мастацкі тэхнікум. Вучыўся ў В. Руцая і М. Эндэ. З 1935 года пачаў удзельнічаць у мастацкіх выставах. Удзельнічаў у Вялікай Айчыннай вайне.

Член Беларускага саюза мастакоў з 1949 года.

## Творчасць 
Працаваў у станковым жывапісу. Сярод тэмаў, якія распрацоўваў мастак, — палотны аб рэвалюцыйным руху («Арышт бальшавікоў-падпольшчыкаў» (1940)), жыцці пасляваеннай калгаснай вёскі («Веснавая сяўба» (1947), «Калгасны статак» (1950), «Пасля работы. Гутарка агітатара» (1953), «Коні. На лузе» (1953), «Калгасны табун» («1958»)), лірычныя і індустрыяльныя пейзажы («Жыта» (1947), «Мінскае мора» (1954), «Новалукомль» (1966), «Растворны вузел» (1966), «Кар’ер» (1967), «Пейзаж з лодкай» (1973), «Перад дажджом» (1975), «Пейзаж з конямі» (1979) і інш.). Часта бываў у гасцях у паэта ў доме ў Мінску па вул. Кастрычніцкай 40. Выканаў шэраг партрэтаў паэта: 1949 г., палатно, алей, захоўваецца ў Літаратурным музеі Янкі Купалы; 1959 г., палатно, тэмпера, захоўваецца ў Нацыянальным акадэмічным тэатры імя Янкі Купалы; 1962 г., папера, аловак, захоўваецца ў Літаратурным музеі Янкі Купалы, 1963 г.; палатно, алей, захоўваецца ў Нацыянальным мастацкім музеі Беларусі; 1979 г., палатно, алей, захоўваецца ў Літаратурным музеі Янкі Купалы.

Найбольш вядомая карціна на купалаўскую тэму — «Янка Купала з маці» (1951 г., алей, разам з Г. Бржазоўскім, захоўваецца ў Літаратурным музеі Янкі Купалы. На карціне Янка Купала са сваёй маці Б. І. Луцэвіч каля дома ў Мінску, дзе паэт жыў у 1926—1941 гг.

## Літаратура 
* Энцыклапедыя літаратуры і мастацтва Беларусі: У 5-і т.. Т. 1./ Рэдкал.: І. П. Шамякін (гал.рэд.) і інш. — Мн., БелСЭ, 1984. — 727 с., 40 л. іл.: Артыкул «Андруховіч». — C. 115.
* Янка Купала: Энцыкл. даведнік / БелСЭ; Рэдкал.: І. П. Шамякін (гал. рэд.) і інш. — Мн., БелСЭ, 1986. — 727 с, 26 л. іл.; Артыкул «Андруховіч» / Аўтар — Б. Крапак. — C. 41.
* Янка Купала ў выяўленчым мастацтве, 1882—2002: Кат. твораў выяўл. мастацтва Дзярж. літ. музея Я.Купалы / Дзярж. літ. музей Я.Купалы, Міжнар. фонд Я.Купалы; Уклад. Ваданосава Ф. і інш.; Рэдкал.: Дапкюнас Ж. (гал. рэд.), Бурбоўская А. — Мн., 2003.
## Спасылкі 
* Імі ганарыцца Уздзеншчына

* 

Катэгорыя:Нарадзіліся ва Уздзенскім раёне
Катэгорыя:Мастакі СССР
Катэгорыя:Мастакі Беларусі XX стагоддзя
Лейпцыгскі кніжны кірмаш

thumb|Лейпцыгскі кніжны кірмаш. 2017
**Лейпцыгскі кніжны кірмаш** () — другая па велічыні кніжная выстаўка пасля Франкфурцкай, адна з найбольш вядомых выставак у складзе Лейпцыгскага кірмашу. Праходзіць штогод у сярэдзіне сакавіка.

Лейпцыгскі кніжны кірмаш з'явіўся ў XVII стагоддзі. Да XVIII стагоддзя Лейпцыг ператварыўся ў цэнтр кніжнага гандлю Германіі.

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Кніжныя кірмашы
Катэгорыя:Лейпцыг
Кавараці

**Кавараці** (англ. *Kavaratti*, малаялам *കവരത്തി*) — атол у Індыйскім акіяне, частка Лакадыўскіх астравоў. Мае афіцыйны статус горада і адміністрацыйнага цэнтра саюзнай тэрыторыі Лакшадвіп у Індыі. Плошча сушы — 4,22 км². Насельніцтва (2009 г.) — 11322 чал.

Інфраструктура ўключае 2 пачатковыя і 2 сярэднія школы, 2 шпіталя, вэтэрынарную лякарню, 1325 калодзежаў з пітной вадой, прычал. Бліжэйшы аэрапорт знаходзіцца на востраве Агаці.

На атоле дзейнічае індыйская ваенная база.

## Спасылкі 
* Kavaratti

К
К
К
К
К
Пошукавая сістэма

**Пошукавая сістэма** — праграмна-апаратны комплекс з вэб-інтэрфейсам, які дае магчымасць пошуку інфармацыі ў Інтэрнэце. Пад пошукавай сістэмай звычайна маецца на ўвазе сайт, на якім размешчаны інтэрфейс (фронт-энд) сістэмы. Праграмнай часткай пошукавай сістэмы з’яўляецца пошукавая машына (пошукавы рухавік) — комплекс праграм, які забяспечвае функцыянальнасць пошукавай сістэмы і звычайна з’яўляецца камерцыйнай тайнай кампаніі-распрацоўшчыка пошукавай сістэмы.

Большасць пошукавых сістэм шукаюць інфармацыю на сайтах Сусветнага павуціння, але існуюць таксама сістэмы, здольныя шукаць файлы на FTP-серверах, тавары ў інтэрнэт-крамах, а таксама інфармацыю ў групах навін Usenet.

Паляпшэнне пошуку — гэта адна з прыярытэтных задач сучаснага Інтэрнэту (гл. пра асноўныя праблемы ў працы пошукавых сістэм у артыкуле Глыбокае павуцінне).

Па даных кампаніі Net Applications, у лістападзе 2011 года выкарыстанне пошукавых сістэм размяркоўвалася наступным чынам:

* Google — 83,87 %;
* Yahoo! — 6,20 %;
* Baidu — 4,22 %;
* Bing — 3,69 %;
* Yandex — 1,7 %;
* Ask — 0,57 %;
* AOL — 0,36 %.

## Гл. таксама 
* You.com

## Крыніцы 

Катэгорыя:Інфармацыйныя сістэмы
Катэгорыя:Інтэрнэт-тэрміналогія
Генадзь Яўгенавіч Змудзінскі

.]]
**Гена́дзь Яўге́навіч Змудзі́нскі** (, Ніжнеудзінск, Іркуцкая губерня, Расійская імперыя — , Менск, НКУС) — беларускі графік.

## Біяграфія 
Вучыўся ў Імператарскай Акадэміі мастацтваў (1914—1915). Быў мабілізаваны ў войска з пачаткам Першай сусветнай вайны. З 1918 года ў Чырвонай Арміі — камандзір палка, начальнік разведаддзела брыгады. З 1921 года ў Менску. У 1921 годзе зрабіў некалькі плакатаў для Белдзяржвыдавецтва і Галоўпалітасветы. Аўтар эскіза ордэна Працоўнага Чырвонага Сцяга БССР і граматы да яго (1924), фірмовай маркі Белдзяржвыдавецтва (1924).

На час арышту працаваў у адной з менскіх газет. Арыштаваны ў Менску па адрасе: вуліца Старажоўская, д. 8, кв. 2. Асуджаны «тройкай» НКУС 20 верасня 1938 года як «агент польскіх разведвальных органаў» да расстрэлу. Рэабілітаваны трыбуналам Беларускай вайсковай акругі 29 кастрычніка 1957 года.

## Творчасць 
Працаваў пераважна ў станковай і кніжнай графіцы. Адзін з заснавальнікаў школы беларускай кніжнай графікі. Ілюстраваў школьныя падручнікі, аформіў шмат кніг для дзяцей — Максім Гарэцкі «Досвіткі», 1926; Аляксандр Нявераў «Як у нас была вайна», 1927; казку «Воўк і лес», 1928; і інш. Супрацоўнічаў з газетай «Звязда» (1927—1928), дзе друкаваліся яго плакаты і палітычныя карыкатуры. Браў удзел у Першай усебеларускай мастацкай выстаўцы (1925), у Міжнароднай выстаўцы кнігі ў Лейпцыгу (1927). Найбольш вядомыя творы станковай графікі — «Пагром», «Мінская конка», «Згода нявесты», «Бежанцы» (1916), «Араты» (1925).

### Станковая графіка 

File:Г. Змудзінскі Нямецкая кавалерыя, якую праследуе агонь нашых кулямётаў.JPG|Нямецкая кавалерыя, якую пераследуе агонь нашых кулямётаў, 1916
File:Плакат Змудзінскага, 1921.png|Плакат, 1921
File:Дзяржаўны герб БССР, эскіз Г. Змудзінскага.jpg|Эскіз Дзяржаўнага герба БССР,1925
Файл:Герб БССР Змудинского.png|Герб БССР (праект Г.Змудзінскага)
File:Г. Змудзінскі. Араты.jpg|Араты, 1925

## Літаратура 
* 
* *Налівайка Л.* Лёс Генадзя Змудзінскага // Літаратура і мастацтва № 14. — 8 крас. 2011. — С. 11.
* *Шматаў В. Ф.* Беларуская графіка 1917—1941 гг. — Мн., 1975;
* *Церашчатава В. В.* Беларуская кніжная графіка 1917—1941. — Мн., 1971;
* 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Графікі Беларусі
Катэгорыя:Мастакі Беларусі
Катэгорыя:Рэпрэсаваныя савецкай уладай
Катэгорыя:Удзельнікі Першай сусветнай вайны (Расійская імперыя)
Катэгорыя:Расстраляныя ў СССР
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Іркуцкай вобласці
Катэгорыя:Экслібрысісты Беларусі
Катэгорыя:Графікі СССР
Net Applications

**Net Applications** — фірма, якая займаецца вэб-аналітыкай. Кампанія шырока вядомая тым, што вядзе даследаванні і глабальную статыстыку долі сусветнага рынку для вэб-браўзераў і аперацыйных сістэм.

## Гісторыя 
З 1999 года Net Applications з’яўлялася першакрыніцай для вэб-майстроў і электроннага маркетынгу. Штаб-кватэра кампаніі знаходзіцца ў Аліса-В'еха, Каліфорнія. На бягучы момант Net Applications распаўсюджвае свае паслугі праз больш чым 7000 партнёраў і філіялаў.

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Кампаніі, заснаваныя ў 1999 годзе
FTP

**FTP** ( — «пратакол перадачы файлаў») — стандартны пратакол, прызначаны для перадачы файлаў па TCP-сеткам (напрыклад, Інтэрнэт). FTP часта выкарыстоўваецца для загрузкі сеткавых старонак і іншых дакументаў з прыватнай прылады распрацоўкі на адкрытыя серверы хостынгу.

Пратакол пабудаваны на архітэктуры «кліент-сервер» і выкарыстоўвае розныя сеткавыя злучэнні для перадачы каманд і даных паміж кліентам і серверам. Карыстальнікі FTP могуць прайсці аўтэнтыфікацыю, перадаючы лагін і пароль адкрытым тэкстам, або, калі гэта дазволена на серверы, яны могуць падключыцца ананімна. Можна выкарыстоўваць пратакол SFTPk для бяспечнай перадачы, якая хавае (шыфруе) лагін і пароль, а таксама шыфруе змесціва.

Першыя кліенцкія FTP-праграмы былі інтэрактыўнымі інструментамі каманднага радка, якія рэалізуюць стандартныя каманды і сінтаксіс. Графічныя карыстальніцкія інтэрфейсы з тых часоў былі распрацаваны для шматлікіх аперацыйных сістэм, якія выкарыстоўваюцца дагэтуль. Сярод гэтых інтэрфейсаў як праграмы агульнага вэб-дызайну накшталт Microsoft Expression Web, так і спецыялізаваныя FTP-кліенты (напрыклад, CuteFTP).

FTP з’яўляецца адным з найстарэйшых прыкладных пратаколаў, якія з’явіліся задаўга да HTTP, у 1971 годзе. Ён і сёння шырока выкарыстоўваецца для распаўсюджвання ПЗ і доступу да аддаленых хостаў.

*
Катэгорыя:Інтэрнэт-пратаколы
Gecko

**Gecko** () — гэта свабодны рухавік вываду вэб-старонак () браўзераў Mozilla Firefox, Netscape і іншых. Старыя назвы&nbsp;— «Raptor» і «NGLayout». Галоўная канцэпцыя Gecko складаецца ў падтрымцы адкрытых стандартаў Інтэрнэту, такіх як HTML, CSS, W3C DOM, XML 1.0 і JavaScript. Іншая канцэпцыя&nbsp;— кросплатформавасць. На сённяшні дзень Gecko працуе на аперацыйных сістэмах Linux, Mac OS X, FreeBSD і Microsoft Windows, а таксама на Solaris, HP-UX, AIX, Irix, OS/2, OpenVMS, BeOS, Amiga і іншых.

Gecko мае падтрымку XUL (XML User Interface Language), створанага спецыяльна для яго XML-мовы апісання карыстальніцкага інтэрфейсу. На XUL напісаны ўсе асноўныя прадукты сямейства Mozilla.

## Падтрымка стандартаў 
* XHTML 1.1
* HTML 4.0 (часткова HTML 5)
* CSS 2.1 (часткова CSS 3)
* XML 1.0
* JavaScript 1.8.2
* DOM 1/2 (часткова DOM 3)
* Unicode
* SVG
* MathML
* RDF
* HTTP
* FTP
* SSL
* OJI

## Кампаненты рухавіка 
* Сінтаксічны аналізатар (parser) для HTML і XML
* Рухавік для вёрсткі (layout engine) з мадэллю кантэнту (content model)
* Стылявая сістэма (апрацоўвае CSS)
* Інтэрпрэтатар JavaScript (SpiderMonkey)
* Графічная бібліятэка (image library)
* Сеткавая бібліятэка (Necko)
* Набор віджэтаў і бібліятэк для візуалізацыі графікі, спецыфічных для платформы (Win32, X, і Mac)
* Бібліятэка для кіравання перавагамі карыстальнікаў
* Mozilla Plug-in API (NPAPI), выкарыстоўваны для падтрымкі інтэрфейсу ўбудоў для браўзера Navigator
* Open Java Interface (OJI), з падтрымкай віртуальнай машыны Java (JVM) кампаніі Sun
* Унутраны інтэрфейс інфраструктуры апісання рэсурсаў (RDF)
* Бібліятэка для адлюстравання шрыфтоў
* Бібліятэка сродкаў абароны (NSS)

## Крытыка 
* Gecko рэдка выкарыстоўваецца на мабільных прыладах, саступаючы іншаму свабоднаму рухавіку — WebKit.

## Гл. таксама 
* Firefox — вэб-браўзер, які распрацоўваецца Mozilla Foundation
* Thunderbird — паштовы кліент Mozilla
* Sunbird — аўтаномны каляндар і планіроўшчык Mozilla
* SeaMonkey — набор праграм для працы ў Інтэрнэце — вэб-браўзер, паштовы кліент (блізкі да Thunderbird), IRC-кліент ChatZilla, рэдактар HTML SeaMonkey Composer
* Minimo — браўзер, адаптаваны пад пераносныя прылады
* Konqueror — свабодны вэб-браўзер і файлавы менеджар
* Salamander
* K-Meleon — вэб-браўзер
* InstantBird — праграма для імгненнага абмену тэкставымі паведамленнямі праз мноства вядомых пратаколаў і службаў.

## Спасылкі 
* Gecko у MozillaWiki
* Mozilla Layout Engine
* World Wide Web Consortium
* Гісторыя Firefox і Mozilla і іншых браўзераў на часавай шкале (PDF)
* 

Катэгорыя:Mozilla
Катэгорыя:Свабодныя бібліятэкі праграм
Катэгорыя:Браўзерныя рухавікі
AOL

[thumb|thumb|150px|left|Штаб-кватэра AOL у [Нью-Ёрку]]
**AOL Inc.** (; стылізаваны варыянт назвы — **Aol.**; прамаўляцца як «Эй-Оў-Эл») — амерыканскі медыйны кангламерат, пастаўшчык онлайн-службаў і электронных дошак аб'яў, уладальнік шостай па папулярнасці (0,39 %) у свеце пошукавай сістэмы, сацыяльнай сеткі Bebo, папулярнага інтэрнэт-пэйджара AIM, а таксама медыяплэера Winamp. З’яўляецца правайдарам першага ўзроўня.

24 лістапада 1998 года набыла Netscape за 4,2 мільярда долараў ЗША.

Валодае найбуйнейшым каталогам спасылак на сайты сусветнага павуціння — Open Directory Project.

## Гл. таксама 
* Netscape Communications Corporation
* Open Directory Project

## Спасылкі 
* Карпаратыўны сайт AOL
* AOL.com
* Спасылкі на сайты міжнародных падраздзяленняў AOL 
* Пошукавы сэрвіс AOL 

Катэгорыя:Кампаніі ЗША
Катэгорыя:Сайты ЗША
Катэгорыя:Інтэрнэт-правайдары
Катэгорыя:Кампаніі Нью-Ёрка
KHTML

**KHTML** — кампанент для прагляду HTML дакументаў распрацаваны для асяроддзя KDE для UNIX-сістэм. Быў прадстаўлены ў 2000 годзе, для выкарыстання ў Konqueror, які прыйшоў на змену маналітнаму KDE File Manager. Напісаны на C++ пад ліцэнзіяй GNU LGPL.
Напачатку 2000-х гадоў карпарацыя Apple выкарыстоўвала KHTML як аснову для распрацоўкі рухавіка WebKit, які ўключаны ў KDE 4.5 наўзамен KHTML.
KHTML падтрымлівае большую частку стандартаў, якія адносяцца да Web, аднак з-за няпоўнай адпаведнасці DOM шматлікія DHTML-сайты не працуюць з Konqueror.thumb|300px|Konqueror 3.5.9 выкарыстоўвае KHTML для адлюстравання старонак
## Падтрымка стандартаў 
* HTML 4.01
* CSS 1, 2.1 і часткова 3
* PNG, MNG, JPEG, GIF — графічныя фарматы
* DOM
* ECMA-262/JavaScript 1.5
* SVG (часткова) — вектарны графічны фармат

## Праграмы, якія выкарыстоўваюць KHTML 
* Konqueror — web-браўзер і файлавы менеджар KDE
* KMail — выкарыстоўвае KHTML для адлюстравання HTML-лістоў
* KHelpCenter — прагляднік дакументацыі KDE
* Akregator — выкарыстоўвае KHTML для адлюстравання поўных артыкулаў ва ўбудаваным браўзеры
* Amarok — з дапамогай KHTML адлюстроўвае інфармацыю пра прайграваную выяву
* Embedded Konqueror — web-браўзер для КПК і іншых убудаваных сістэм
* ABrowse — вэб-браўзер для Syllable OS (былая AtheOS)
* Nokia Series 60 browser — web-браўзер для мабільных тэлефонаў Nokia S60. http://press.nokia.com/PR/200506/998214_5.html 

Катэгорыя:KDE
Катэгорыя:Свабодныя бібліятэкі праграм
Катэгорыя:Браўзерныя рухавікі
AOL Instant Messenger

**AOL Instant Messenger** *(AIM)* — праграма імгненнага абмену паведамленнямі, прапанаваная фірмай AOL (America OnLine). Яна з’явілася ў маі 1997 года. Апошняя версія AIM Triton валодае магчымасцямі IP-тэлефаніі, падтрымкі ўніверсальнай адраснай кніжкі Plaxo, адпраўкай SMS праз камп’ютар (пры ўмове ўстаноўкі адпаведных убудоў) і шматлікімі іншымі паляпшэннямі.

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт 
* Тэставыя версіі  

Катэгорыя:Праграмы імгненнага абмену паведамленнямі
Катэгорыя:Праграмнае забеспячэнне для відэаканферэнцыі
Катэгорыя:Праграмнае забеспячэнне для macOS
Катэгорыя:Сайты ЗША
Катэгорыя:AOL
VoIP

**VoIP** (; IP-тэлефанія, прамаўляецца «*во айпі*») — агульная назва камунікацыйных пратаколаў, тэхналогій і метадаў, якія забяспечваюць перадачу моўнага сігналу па сетцы Інтэрнэт або па любых іншых IP-сетках. Сігнал па канале сувязі перадаецца ў лічбавым выглядзе і, як правіла, перад перадачай ператвараецца (сціскаецца) з тым, каб выдаліць лішак.

Галасавая і відэасувязь праз камп’ютарныя сеткі стала папулярнай ва ўсім свеце з пачатку XXI стагоддзя і ў наш час шырока выкарыстоўваецца як прыватнымі карыстальнікамі, так і ў карпаратыўным сектары. Ужыванне сістэм IP-тэлефаніі дазваляе кампаніям-аператарам сувязі значна зменшыць кошт званкоў (асабліва міжнародных) і інтэграваць тэлефанію з сэрвісамі Інтэрнэту, падаваць інтэлектуальныя паслугі.

Выява:1140E.jpg|IP-тэлефон Avaya 1140E
Выява:Cisco 7960 IP Phone.JPG|VoIP-тэлефон Cisco 7960 IP Phone
Выява:AddPac VP-500.jpg|Відэатэлефон AddPac VP-500

## Гл. таксама 
; Аналагавыя порты
* FXO
* FXS
* E&M

; Лічбавыя порты
* BRI
* PRI

; Іншае
* Тэлефанія
* IP-PBX
* Эхалінк
* Віртуальная АТС

Катэгорыя:Пратаколы VoIP
Катэгорыя:IP-тэлефанія
Катэгорыя:Стандарты Інтэрнэту
Катэгорыя:Кодэкі
Катэгорыя:Аўдыякодэкі
Катэгорыя:Сціск даных
Маршрутызатар

**Маршрутыза́тар** (*праф. жарг.* **ра́ўтар**, **ру́тар** (ад   або , ) або **ро́ўтар** (вымаўленне слова  як транслітараванага)) — спецыялізаваны сеткавы камп’ютар, які мае мінімум два сеткавыя інтэрфейсы і можа перасылаць пакеты даных паміж рознымі сегментамі сеткі; ён прымае рашэнні аб перасылцы на падставе інфармацыі аб тапалогіі сеткі і правілах, зададзеных адміністрацыяй.

Маршрутызатары падзяляюцца на праграмныя і апаратныя.

Маршрутызатар працуе на больш высокім узроўні сеткавай мадэлі OSI («сеткавым», № 3), чым камутатар і сеткавы мост («канальны», № 2).

## Спасылкі 
* Праграмныя маршрутызатары 

Катэгорыя:Сеткавае абсталяванне
Катэгорыя:Маршрутызацыя
Symbian OS

**Symbian OS** (МФА: ) — гэта аперацыйная сістэма для сотавых тэлефонаў, смартфонаў і камунікатараў, якая распрацоўвалася кансорцыумам Symbian, заснаваным у чэрвені 1998 года кампаніямі Psion, Nokia, Ericsson і Motorola. Пазней да кансорцыума далучыліся кампаніі: Sony Ericsson, Siemens, Panasonic, Fujitsu, Samsung, Sony, Sharp і Sanyo.

24 чэрвеня 2008 года кампаніі Nokia, Sony Ericsson, Motorola і NTT DOCOMO афіцыйна заявілі аб аб’яднанні Symbian OS, S60, UIQ і MOAP(S) з мэтай стварэння адзінай адкрытай мабільнай платформы. Разам з кампаніямі AT&T, LG Electronics, Samsung Electronics, STMicroelectronics, Texas Instruments і Vodafone была створана некамерцыйная арганізацыя Symbian Foundation. Nokia анансавала куплю астатніх акцый Symbian Ltd., пасля чаго стала б магчымай перадача зыходных кодаў сістэмы членам Symbian Foundation.
Гэты крок павінен быў спрыяць прасоўванню Symbian OS на рынку мабільных сістэм.

У 2010 годзе Symbian хутка саступаў па папулярнасці iOS і Android. Генеральны дырэктар Nokia Стывен Элап 11 лютага 2011 года абвясціў аб партнёрстве з Microsoft, у рамках якога Nokia павінна была пачаць выкарыстоўваць Windows Phone у якасці асноўнай платформы для сваіх смартфонаў, а Symbian пры гэтым паступова выходзіла б з ужытку. У выніку доля Symbian на рынку значна ўпала.

Nokia спыніла падтрымку праграм для Symbian з 1 студзеня 2014 года.

## Статыстыка 
Суадносіны смартфонаў з рознымі аперацыйнымі сістэмамі. Люты 2010.

## Гл. таксама 
* EPOC
* Смартфон
* Symbian S60
* UIQ
* Commwarrior-A

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт сістэмы

Катэгорыя:Аперацыйныя сістэмы для мабільных прылад
Катэгорыя:Psion
Катэгорыя:З’явіліся ў 1998 годзе
Катэгорыя:Nokia
Удзельная фізічная велічыня

**Удзельная фізічная велічыня** - гэта адносіны любой фізічнай велічыні да любой іншай фізічнай велічыні, умоўна ўзятай за базу (знаходзіцца ў назоўніку дробу). 

Часцей за ўсё базавымі велічынямі з'яўляюцца маса, аб'ём, плошча, даўжыня, хімічная колькасць рэчыва (моль).  

Удзельныя велічыні адметныя тым, што з імі нельга здзяйсняць матэматычныя аперацыі складання/аднімання і памнажэння/дзялення - то бок гэтыя велічыні інтэнсіўныя

Удзельныя велічыні адрозніваюцца ад адпаведных фізічных велічынь толькі колькасна, абазначаюцца маленькай літарай. Яны адлюстроўваюць тыя ж уласцівасці разглядаемага аб'екта, але аднесены да адзінкі зручнай, у дадзеным выпадку, іншай велічыні.  

Калі ў якасці базавай велічыні выкарыстоўваюць масу, прынята ўжываць разам з назваю фізічнай велічыні прыметнік "удзельны", напрыклад: 

* v - удзельны аб'ём [м³/кг],

Удзельныя велічыні шмат выкарыстоўваюцца ў тэрмадынаміцы:

* u — удзельная ўнутраная энергія [Дж/кг],

* h — удзельная энтальпія [Дж/кг],

* s - удзельная энтрапія [ДЖ/(кг∙К) і г. д.

## Гл. таксама 
* Інтэнсіўная велічыня
Катэгорыя:Тэрмадынаміка
Катэгорыя:Фізічныя велічыні
Сяргей Фёдаравіч Давідовіч-Зосін

**Сяргей Фёдаравіч Давідовіч** (, Карпілаўка) — беларускі паэт і мастак-жывапісец.

## Біяграфія 
нарадзіўся  года ў вёсцы Карпілаўка. З юнацкіх гадоў пераехаў у Мінск. Працаваў у праваахоўных органах: прайшоў шлях ад сяржанта да палкоўніка. Скончыў у 1982 годзе Мінскую Вышэйшую школу МУС. Быў дэпутатам Вярхоўнага Савета РБ 12-га склікання, старшынёй камісіі Вярхоўнага Савета па пытаннях галоснасці, сродкаў масавай інфармацыі і правоў чалавека, членам Прэзідыума Вярхоўнага Савета РБ.

Член Саюза беларускіх пісьменнікаў з 1994 года, член Беларускага саюза мастакоў з 1995 года.

## Творчасць 
У 1990-х выдаў зборнікі вершаў «Спасцігнуў я тайну», «Люстэрка лёсу», паэтычна-празаічныя кнігі «Нясу свой крыж», «Горкая кропля», напісаў больш за 30 паэм, сярод якіх «Зона», «Адкрыты ліст», «Маналог», «Лёс лесу». Паводле М. Шавыркінай, паэзія Сяргей Давідовіча ўяўляе сабой «філасофскі роздум над нашым учора і сёння, над лёсам народа, гэта балючыя пытанні пра будучыню Бацькаўшчыны…». Асобныя вершы паэта пакладзеныя на музыку Яўгенам Глебавым, Ігарам Лучанком, Валерыем Івановым, Леанідам Захлеўным.

Як мастак-жывапісец працуе ў жанры тэматычнай карціны-пейзажа («Вясна», «Курапаты», «Лагойшчына», «Карпілаўка»), карціны грамадзянскай тэматыкі («Трэба выжыць, Беларусь», «Мама-выратавальніца», «Чарнобыльская пастка», «Першамай-86», «Чарнобыльскі гулівэр» і інш.)

Напісаў сцэнарый для беларускамоўнай камедыі «Свежына з салютам».

## Прызнанне 
* Лаўрэат Нацыянальнай літаратурнай прэміі ў намінацыі «Лепшы твор дзіцячай літаратуры» (2016)

## Літаратура 
* 
* Сяргей Фёдаравіч Давідовіч на сайце Віртуальнага музея горада Лагойска

## Спасылкі 
* «Родныя вобразы». Сяргей Фёдаравіч Давідовіч-Зосін

Катэгорыя:Паэты Беларусі
Катэгорыя:Мастакі Беларусі
Катэгорыя:Ваенныя Беларусі
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета Рэспублікі Беларусь 12-га склікання
Катэгорыя:Беларускамоўныя паэты
Катэгорыя:Члены Беларускага саюза мастакоў
Карпілаўка (Лагойскі раён)

**Карпі́лаўка** (, ) — вёска ў Лагойскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Янушкавіцкага сельсавета.

## Гісторыя 
Да 1832 года належала Тэклі Лявіцкай, тады гэты невялікі фальварак з адным селянінам і адным парабкам. 22 лютага 1832 года Карпілаўку купіў дзед беларускага празаіка Антона Лявіцкага (*Ядвігіна Ш.*) Франц Лявіцкі, а ў 1880-х гадах уладальнікам стаў бацька пісьменніка Іван Лявіцкі, Францаў сын.

### Сядзіба Лявіцкіх 
 14 лістапада 1916 года.]]
Пасля смерці Івана Лявіцкага гаспадаром Карпілаўкі становіцца яго сын Антон, пазней вядомы пад творчым псеўданімам Ядвігін Ш. У 1897 годзе, замест раней спаленага дома, ён будуе тут новы — драўляны, з мезанінам і верандай, узводзіць вялікі на той час сад, прывозіць экзатычныя дрэвы: серабрыстыя таполі, канадскія клёны, лістоўніцы і атуляе імі сваю сядзібу. Тут збіраецца неблагая бібліятэка, у якой, апрача польскіх, французскіх кніг, з’яўляюцца кнігі і беларускія, і пра Беларусь часта наведваў Янка Купала. Знаёмства Купалы і Лявіцкага пачалося ў 1904 годзе і доўжылася шмат гадоў. У Карпілаўку да Лявіцкага Купала хадзіў спачатку з засценку Селішчы, дзе жылі тады маці і сёстры Купалы, а з 1911 года з фальварку Акопы, што за 1,5 км праз лясок ад Карпілаўкі. Менавіта ў Антона Лявіцкага малады паэт убачыў багаты збор беларускіх выданняў, што перавярнула яго светапогляд. Лічыцца, што якраз тады Ядвігін Ш. пераканаў Купалу пісаць на беларускай мове Пра сустрэчы з Ядвігіным Ш. Купала пазней успамінаў:

Адзіная дачка Ядвігіна Ш., Ванда Лявіцкая, пра сустрэчы яе бацькі з Янкам Купалам успамінала:

Увесну 1912 года Янка Купала першы раз чытаў тут нованапісаную п’есу «Паўлінка».

У Карпілаўцы гасцявалі Уладзіслаў Галубок, Змітрок Бядуля.

Першы наскок сядзіба зведала ў 1917 годзе, калі яе разрабавалі. Жонка пісьменніка Люцыя Лявіцкая жыла тут да 1929 года пакуль яе не раскулачылі і фальварак не быў канфіскаваны. Дом неўзабаве засялілі жыхарамі з навакольных хутароў — у ім жыло шэсць сем’яў. У 1930-я гады сядзіба была разрабавана і раскіданая дашчэнту. Сучасныя вясковыя старажылы апісваюць гісторыю і выгляд колішняй сядзібы наступным чынам:

У 1992 годзе амаль праз шэсцьдзясят гадоў, унучкі Лявіцкага — Люцыя і Алеся прыязджалі наведаць радавое гняздо сваіх продкаў.

У цяперашні час ад сядзібы засталіся толькі фрагменты парку, рэшткі саду, крыніца і водная сістэма. Нядаўна на месцы сядзібы ўсталяваны ахоўны знак. На абсягу вёскі ўтвораны несанкцыянаваны сметнік.

## Вядомыя выхадцы 
* Сяргей Давідовіч (нар. 1942) — беларускі паэт і мастак-жывапісец

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Карпілаўка на Radzima.org
* У пошуках купалаўскіх хутароў / Аўтар Анатоль Кляшчук // Газета «Звязда», 30 ліпеня 2011 года

Катэгорыя:Янушкавіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Лагойскага раёна
Габелен

[thumb|[Генрых VIII сядзіць на фоне габелена з выявай дзяржаўнага сімвала]]

**Габелен** () — адзін з відаў дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва, сцянны бязворсавы дыван з выявай нейкага сюжэту ці арнаменту, які ткуць рукамі, перакрыжоўваючы ніткі. Для габеленаў выкарыстоўваюць шаўковыя і ваўняныя ніткі. Спачатку ткуць асобныя часткі, якія пазней сшываюць паміж сабой.

Спярша габелены называлі шпалерамі. У Еўропе таксама распаўсюджана назва **арацы** або **арас** (ад  па назве горада Арас, дзе ў XIV стагоддзі выраблялі яркія шпалеры з выкарыстаннем залатой і сярэбранай ніткі).

У XVI стагоддзі ўзнікла слова **вердзюра** (паходзіць ад ) — зеляніна, трава, лісце. Спярша так называлі выявы жывёл і птушак на фоне прыроды, але ў хуткім часе назва замацавалася за самімі творамі.

Слова «габелен» узнікла ў Францыі ў XVII стагоддзі, калі браты Габелены заснавалі там каралеўскую мануфактуру, а вырабы мануфактуры атрамалі назву *габелены*.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Дэкаратыўна-прыкладное мастацтва
Глыбочына (возера, Полацкі раён)

**Глыбо́чына** — возера ў Беларусі, у Полацкім раёне Віцебскай вобласці ў басейне ракі Вядзеціца, за 41 км на паўночны ўсход ад Полацка.

Плошча паверхні возера 0,37 км². Даўжыня 1,5 км, найбольшая шырыня 0,7 км. Найбольшая глыбіня дасягае 6,8 м.
Катлавіна возера лагчыннага тыпу, выцягнутая з поўначы на поўдзень. Схілы катлавіны вышынёй 5—10 метраў, стромкія, складзены з пяскоў. Берагі пясчаныя, вышынёй 0,3—0,7 м. Месцамі берагі зліваюцца са схіламі катлавіны, на паўднёвым усходзе і паўночным захадзе возера — сплавінныя. Берагавая лінія звілістая. Літаральная зона стромкая. Дно возера ў паўночнай частцы пясчанае, у цэнтральнай і паўднёвай частках выслана сапрапелямі.
Возера эўтрофнае, слабапраточнае.  Упадае ручай з возера Бярэзінак і выцякае ручай у возера Вядзета. Прыбярэжная расліннасць займае палосу да 10 м і пашырана да глыбіні ў 2 метры.

У возеры водзяцца лешч, плотка, шчупак, акунь, лінь і іншыя віды рыб.

## Літаратура 
* 
* 
* Ліст карты N-35-11. Выданне 1987 г. Стан мясцовасці на 1986 г.

Катэгорыя:Азёры Полацкага раёна
Катэгорыя:Басейн Дрысы