open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Альбіна Мікалаеўна Дзяругіна

**Альбіна Мікалаеўна Дзяругіна** (, Макееўка, Данецкая вобласць, УССР — , , Украіна) — савецкі і ўкраінскі трэнер па мастацкай гімнастыцы. Герой Украіны (2002).

Заслужаны трэнер Украіны. Заслужаны трэнер СССР. Заслужаны дзеяч культуры УССР. Суддзя міжнароднай катэгорыі. Заслужаны работнік фізічнай культуры і спорту Украіны.

Да 1992 года — старшы трэнер зборнай СССР у гэтым відзе спорту. Пасля 1992 года — старшы трэнер зборнай Украіны, член выканкама Нацыянальнага Алімпійскага камітэта Украіны.

## Біяграфія 
Альбіна Мікалаеўна Дзяругіна (у дзявоцтве — Ягорава) нарадзілася 16 сакавіка 1932 года ў Макееўцы.

Скончыла Днепрапятроўскі тэхнікум фізічнай культуры і Кіеўскі інстытут фізічнай культуры. Пасля заканчэння інстытута занялася трэнерскай дзейнасцю.

Працавала трэнерам у Кіеўскім політэхнічным інстытуце, у таварыстве «Спартак». Ужо да пачатку 1970-х гадоў яна прымусіла з павагай ставіцца да Кіеўскай школы мастацкай гімнастыкі. Спачатку ў складзе зборнай СССР з’явіліся яе вучаніцы, якія прадстаўляюць групавыя практыкаванні (напрыклад — Жанна Васюра), затым істотных вынікаў дабіліся адзіночніцы і першая сярод іх — дачка Ірына Дзяругіна.

За гады працы ў якасці трэнера (спачатку зборнай СССР, затым зборнай Украіны) былі выхаваны алімпійскія чэмпіёнкі, чэмпіёнкі свету і Еўропы. Сярод іх: Вольга Шчогалева, Вольга Плохава, Вікторыя Серых, Людміла Еўтушэнка, Ірына Дзяругіна, Аляксандра Цімашэнка, Аксана Скалдзіна, Эліна Хозлу, Тамара Ерафеева, Ганна Бяссонава, Наталля Гадунка, Ганна Рызатдзінава.

З 1986 года — прэзідэнт Федэрацыі мастацкай гімнастыкі.

У Кіеве Альбіна Дзяругіна арганізавала школа мастацкай гімнастыкі «Школа Дзяругіных», якая набыла сусветную вядомасць. Школа працавала пад кіраваннем Альбіны і Ірыны Дзяругіных.

Памерла 29 сакавіка 2023 года на 92-м годзе жыцця.

## Узнагароды 
* 1995 — Ганаровы знак адрознення Прэзідэнта Украіны
* 2001 — Заслужаны работнік фізічнай культуры і спорту Украіны
* 2002 — Герой Украіны (з уручэннем ордэна Дзяржавы, 15 сакавіка 2002 года — за выдатныя асабістыя заслугі перад Украінскім дзяржавай у развіцці спорту, стварэння нацыянальнай школы мастацкай гімнастыкі)
* 2006 — Лаўрэат Усеўкраінскай прэміі «Жанчына ІІІ тысячагоддзя» ў намінацыі «Знакавая фігура»
* 2012 — Ордэн «За заслугі» ІІ ступені
* 2013 — Ордэн княгіні Вольгі III ступені
* 2021 — Ордэн княгіні Вольгі II ступені
* Узнагароджана ордэнамі — «Знак Пашаны», Працоўнага Чырвонага Сцяга; медалямі — «За падрыхтоўку майстроў спорту», «За доблесную працу. У азнаменаванне 100-годдзя з дня нараджэння У. І. Леніна», «У памяць 1500-годдзя Кіева»
* Заслужаны трэнер СССР
* Заслужаны трэнер Украіны
* Заслужаны работнік культуры УССР
* Суддзя міжнароднай катэгорыі
Ірына Іванаўна Дзяругіна

**Ірына Іванаўна Дзяругіна** (нар. , ) — савецкая украінская гімнастка, заслужаны майстар спорту СССР (1977) па мастацкай гімнастыцы. Адзіная савецкая гімнастка, якая двойчы была абсалютнай чэмпіёнкай свету (у 1977 і 1979). Галоўны трэнер нацыянальнай зборнай каманды Украіны па мастацкай гімнастыцы, Першы віцэ-прэзідэнт Украінскай федэрацыі гімнастыкі, Прэзідэнт Федэрацыі гімнастыкі Украіны (мастацкая гімнастыка).

## Біяграфія 
Нарадзілася ў сям’і алімпійскага чэмпіёна-пяціборца Івана Канстанцінавіча Дзяругіна і трэнера па мастацкай гімнастыцы Альбіны Дзяругінай.

Ва ўзросце 10 гадоў у 1968 годзе Ірына Дзяругіна паступіла ў Кіеўскае харэаграфічнае вучылішча. З 1976 па 1980 вучылася ў Кіеўскім дзяржаўным інстытуце фізічнай культуры.

Уваходзіла ў склад зборнай СССР па мастацкай гімнастыцы з 1972 года і да заканчэння спартыўных выступленняў у 1982 годзе. У складзе каманды Ірына Дзяругіна стала адной з самых тытулаваных гімнастак СССР і свету за ўсю гісторыю мастацкай гімнастыкі. Ірына займала першую прыступку п’едэстала гонару на ўсіх значных спаборніцтвах таго часу: пачынаючы з чэмпіянатаў і кубкаў СССР і заканчваючы чэмпіянатамі Еўропы і свету (1977, 1979). Ірына стала таксама 4-разовай уладальніцай Кубка Інтэрбачання, аднаго з самых прэстыжных спаборніцтваў 1980-х гадоў.

## Узнагароды 
* 2021 — Ордэн «За заслугі» ІІ ступені — *за значны асабісты ўклад у сацыяльна-эканамічнае, навукова-тэхнічнае, культурна-адукацыйнае развіццё Украінскай дзяржавы, узорнае выкананне службовага абавязку і шматгадовую добрасумленную працу*
* 2016 — Ордэн княгіні Вольгі I ступені — *за значны асабісты ўклад у развіццё алімпійскага спорту, дасягненні высокіх спартыўных вынікаў нацыянальнай зборнай камандай Украіны на Гульнях XXXI Алімпіяды, падрыхтоўку спартсменаў міжнароднага класа*
* 2013 — Ордэн «За заслугі» III ступені — *за дасягненне высокіх спартыўных вынікаў на XXVII Сусветнай летняй Універсіядзе ў Казані, праяўленую самаадданасць і волю да перамогі, павышэнне міжнароднага аўтарытэту Украіны*
* 2008 — Ордэн княгіні Вольгі II ступені — *за значны асабісты ўклад у развіццё алімпійскага руху, падрыхтоўку спартсменаў міжнароднага класа, забеспячэнне высокіх спартыўных вынікаў нацыянальнай зборнай камандай Украіны на XXIX летніх Алімпійскіх гульнях у Пекіне*
* Ордэн княгіні Вольгі III ступені
* 2005 — Заслужаны работнік фізічнай культуры і спорту Украіны — *за значны асабісты ўклад у развіццё і папулярызацыю фізічнай культуры і спорту на Украіне, дасягненне высокіх спартыўных вынікаў на XXIII Сусветнай летняй Універсіядзе ў горадзе Ізмір (Турэцкая Рэспубліка), павышэнне міжнароднага аўтарытэту Украінскай дзяржавы*
* 1978 — Ордэн «Знак Пашаны»
Эміне Аяраўна Джапарава

**Эміне Аяраўна Джапарава** (таксама **Эміне Джэпар,** ;  5 мая 1983, Краснадар, РСФСР) — украінская крымскататарская палітычная і дзяржаўная дзяячка, журналістка, першы намеснік міністра замежных спраў Украіны.

## Адукацыя 
Скончыла Інстытут міжнародных адносін Кіеўскага нацыянальнага ўніверсітэта імя Тараса Шаўчэнкі (2000—2006), аддзяленне міжнародных адносін. Атрымала дыпломы палітолага-міжнародніка і перакладчыка англійскай мовы з адзнакай.

У 2005 годзе ўдзельнічала ў праграмах Дзяржаўнага дэпартамента ЗША «International Visitor Leadership Program» і «Моладзевая альтэрнатыва», прайшла стажыроўку ў Сакратарыяце першага намесніка старшыні ВРУ. У 2008 годзе ўдзельнічала ў вучэбнай праграме для дыпламатаў пры Інстытуце міжнародных адносін у горадзе Клінгендаль, Нідэрланды.

## Біяграфія 
У 2002—2003 працавала на грамадскіх пачатках памочніцай па пытаннях нацыянальных меншасцяў у службе першага віцэ-прэм’ер-міністра Украіны па гуманітарных пытаннях. З сакавіка 2008 па студзень 2010 года працавала аташэ на пасадзе трэцяга сакратара аддзела сацыяльна-гуманітарных пытаннях Дэпартамента культурнага і гуманітарнага супрацоўніцтва МЗС Украіны.

З 2011 года пачала займацца журналістыкай. Да 2014 года працавала вядучай, аўтарам праграм на крымскататарскім тэлеканале АТР. З лютага 2014 — журналістка «Радыё Свабода».

З кастрычніка 2015 па красавік 2016 года знаходзілася на пасадзе саветніка міністра інфармацыйнай палітыкі па пытаннях інфармацыйнай палітыкі адносна Крыма.

20 красавіка 2016 года прызначаная на пасаду першага намесніка міністра інфармацыйнай палітыкі Украіны. 3 верасня 2019 напісала заяву аб звальненні з пасады.

Кандыдат у народныя дэпутаты ад партыі «Украінская стратэгія Гройсмана» на парламенцкіх выбарах 2019 года, № 4 у спісе.

З 18 мая 2020 года — першы намеснік міністра МЗС Украіны Дзмітрыя Кулебы. Старшыня Нацыянальнай камісіі Украіны па справах ЮНЕСКА.

24 жніўня 2021 года прысвоены дыпламатычны ранг Надзвычайнага і Паўнамоцнага Пасланца другога класа.

## Спасылкі 
* Першы намеснік Міністра // Джапарава Эміне Аяраўна
* Эміне Джапарава: «Украінская адукацыя для крымчан  — залог вяртання Крыму»
* Эміне Джапарава: «Аднаўленне гістарычных тапонімаў у Крыму — вяртанне памяці аб крымскіх татарах»

Катэгорыя:Жанчыны-палітыкі Украіны
Катэгорыя:Дыпламаты Украіны
Кенда

**Кенда** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Мікалай Аляксеевіч Кенда (нар. 1951) — дзеяч мясцовага кіравання ў Беларусі, ганаровы грамадзянін Кобрынскага раёна.
* Таццяна Кенда (нар. 1985) — беларуская футбалістка.
Кісялевіч

**Кісялевіч** — беларускае прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Іван Мікалаевіч Кісялевіч (нар. 1981) — беларускі хакеіст (хакей на траве). Майстар спорту Беларусі.
* Лілія Васільеўна Кісялевіч (нар. 1983) — беларуская футбалістка. Выступала за зборную Беларусі. Майстар спорту Беларусі і Украіны.
Таццяна Кенда

**Таццяна Кенда** (нар. , Бяроза, Беларусь) — беларуская футбалістка, абаронца. Майстар спорту Рэспублікі Беларусь (2009).

## Клубная кар’ера 
Выхаванец футбольнай школы ДЮСШ «Матор» г. Мінск. Першым трэнерам была Ірына Іосіфаўна Булыгіна.

У 2004 годзе выступала за мінскую «Нямігу». З 2005 па 2009 год іграла за мінскую «Зорку», з 2010 па 2016 год была абаронцай «Мінска». У 2017 годзе падпісала з гродненскім «Нёманам» контракт.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Татьяна Кенда 

Катэгорыя:Футбалісткі Беларусі
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Няміга Мінск
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Мінск
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Зорка-БДУ
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Нёман Гродна
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Смаргонь
Катэгорыя:Майстры спорту Беларусі
Вольга Мікалаеўна Манжук

**Вольга Мікалаеўна Манжук** (нар. , Маларыта, Беларусь) — беларуская футбалістка. Выступала за зборную Беларусі.

## Клубная кар’ера 
У 2004 годзе выступала за гроденскі «Інфобанк-Белкард» . У 2005 годзе перайшла ў магілёўскую «Надзею». Пазнее у тым жа годзе выступала за бакінскі клуб.
## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Лента новостей Ольга Манжук: дух «Бобруйчанки» безграничен 
 

Катэгорыя:Футбалісткі Беларусі
Катэгорыя:Ігракі жаночай зборнай Беларусі па футболе
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Бабруйчанка
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Ніва-Белкард
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Дняпро Магілёў
Андрэйчанка

**Андрэйчанка** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Наталля Эдуардаўна Андрэйчанка — расійская актрыса
* Уладзімір Паўлавіч Андрэйчанка — беларускі дзяржаўны дзеяч
Ганна Алегаўна Піліпенка

**Ганна Піліпенка** (нар. , Брэст, Беларусь) — беларуская футбалістка. Выступала за зборную Беларусі.

## Клубная кар’ера 
У 2004 годзе выступала за брэскую «Жамчужыну». Настаўнікам быў беларускі трэнер і футбаліст Мікалай Мікалаевіч Горбач.

Летам 2011 года перайшла ў расійскі клуб «Разань-ПДВ», дзе правяла два сезоны, згуляўшы 32 матчы і забіўшы 8 галоў. Пасля сыходу з разанскага клуба правяла паўтара года ў іншай расійскай камандзе « Мардовачка» (Саранск), згуляла 24 матчы і забіла адзін гол.

У 2015 годзе вярнулася на радзіму і далучылася да клуба «Мінск».

У 2020 годзе пакнула літоўскі клуб «Гінтра Універсітэтас» і падпісала кантракт з мінскім «Дынама».

## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісткі Беларусі
Катэгорыя:Ігракі жаночай зборнай Беларусі па футболе
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Дынама-БДУФК
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Мінск
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Мардовачка Саранск
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Разань-ПДВ
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Гінтра Універсітэтас
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Вікторыя-86 Брэст
Херы мет дэ Блес

**Херы мет дэ Блес** (, 1500/1510, Бувінь-сюр-Мёз — каля 1555) — фламандскі мастак, разам з Іахімам Пацінірам адзін з заснавальнікаў еўрапейскага пейзажнага жывапісу.

## Біяграфія 
Пра жыццё мастака захавалася вельмі мала дакладных звестак. У прыватнасці, невядома нават яго ўласнае імя: мянушку «мет дэ Блес» (літар. «з белай плямай») ён, верагодна, атрымаў ад белай пасмы ў валасах. Ён таксама насіў італьянскую мянушку Чывета () — «сава» — бо яго манаграмай, якую ён выкарыстоўваў як подпіс да сваіх карцін, была маленькая фігурка савы. Большую частку кар’еры Херы мет дэ Блес правёў у Антверпене. Верагодна, ён быў пляменнікам Іахіма Пацініра, і сапраўднае імя мастака — Херы дэ Пацінір (), пра якога ёсць звесткі, што ён у 1535 годзе ўступіў у антверпенскую гільдыю святога Лукі. Херы мет дэ Блеса таксама прылічаюць да групы паўднёва-нідэрландскіх мастакоў — паслядоўнікаў Іераніма Босха, разам з Янам Мандэйнам, Янам Веленсам дэ Кокам і Пітэрам Юйсам. Гэтыя майстры працягвалі традыцыі фантастычнага жывапісу Босха, і іх творчасць часам завецца «паўночным маньерызмам» (у адрозненне ад маньерызму італьянскага). Па адных дадзеных, мастак памёр у Антверпене, па іншых — у Ферары, пры двары герцага дэль Эстэ. Невядомы ні год яго смерці, ні сам факт, ці бываў ён калі-небудзь у Італіі.

## Зноскі 
Катэгорыя:Мастакі Фландрыі
Катэгорыя:Мастакі Нідэрландаў XVI стагоддзя
Дынан (Бельгія)

**Дына́н** () — горад і муніцыпалітэт у Бельгіі, у правінцыі Намюр, на рацэ Маас (фр. Мёз). Галоўны турыстычны цэнтр правінцыі.

Насельніцтва муніцыпалітэта —  (на 1 студзеня 2005 года). Плошча муніцыпалітэта — 99,80 км².

## Вядомвыя ўраджэнцы і жыхары 
* Іахім Пацінір, мастак
* Жорж Пір, лаўрэат Нобелеўскай прэміі міру
* Адольф Сакс, вынаходнік саксафона

Катэгорыя:Гарады Бельгіі
Катэгорыя:Камуны правінцыі Намюр
Наталля Васільеўна Шчэрба

**Наталля Васільеўна Шчэрба** (; нар. 16 лістапада 1981, Маладзечна, БССР) — рускамоўная ўкраінская. Таксама Наталля захаплялася маляваннем і прафесійна займалася у-шу (заняткі яна наведвае і дагэтуль). Улюбленая зброя — даа (меч), палка і баявы веер.

Першымі чытачамі Наталлі сталі аднакласнікі. Падчас вучобы ў школе яна складала вясёлыя аповесці. Вынікам гэтай творчасці стаў невялікі раман пра «геаграфіцу-іншапланетніцу» і аднакласнікаў.

Пасля сканчэння вучобы ў школе паступіла ў Кіеўскую акадэмію лёгкай прамысловасці. Пасля сканчэння чацвёртага курса Наталля вырашыла не працягваць вучобу, таму што ўжо мела ўласнае атэлье моды, дзе і працавала, шыючы вячэрнія сукенкі, гарнітуры для сцэны і вывучаючы старадаўнюю вышыўку.

## Пачатак творчасці 
Першы публічны літаратурны твор Наталлі Шчэрбы выйшаў у 2005 годзе: было апублікавана фантастычнае апавяданне пра русалак «На дне». У той час аповесць набыла вядомасць дзякуючы ўдзелу ў літаратурным спаборніцтве. Спачатку пісьменніца вырашыла ўзяць удзел, каб пасмяяцца з дадзенай тэмы. У выніку твор усім вельмі спадабаўся і Наталля стала пераможцай.

У 2008 годзе выйшаў першы раман пісьменніцы — «Быць чараўніцай», які апасля атрымаў шэраг прэмій. У 2010 годзе выйшаў фантастычны раман «Двухаблічны свет».

У 2010 годзе пісьменніца атрымала прэмію «Еўракон-2010» у намінацыі «Найлепшы малады фантаст Еўропы» (прэмія «EuroCon (ESFS Awards)»). У тым жа годзе яна атрымала гран-пры конкурса «Новая дзіцячая кніга» у намінацыі «Прыгоды і фэнтэзі» з кнігай «Часовой ключ».

Найвядомейшая серыя кніг пісьменніцы («Часодеи») убачыла свет спачатку на расійскай мове: першая кніга «Часодеи. Часовой ключ» (сакавік 2011 года), другая кніга «Часодеи. Часовое сердце» (кастрычнік 2011 года), трэцяя кніга «Часодеи. Часовая башня» (29 лютага 2012 года), чацвёртая кніга «Часодеи. Часовое имя» (1 снежня 2012), пятая кніга «Часодеи. Часограмма» (2013 год), шостая кніга «Часовая битва» (2014 год). У 2015 годзе выйшла энцыклапедыя па часавому свету — «Часодейная книга». Падчас 2015—2017 гадоў кнігі пераклалі на ўкраінскую, польскую, чэшскую ды славацкую мовы.

## Пераклады 
* **Цыкл «Часодеи»** — быў перакладзены на ўкраінскую, чэшскую, славацкую, польскую і вугорскую мовы.
* **Цыкл «Лунастры»** — быў перакладзены на ўкраінскую і вугорскую мовы.
* **Цыкл «Чародол»** — быў перакладзены на ўкраінскую, чэшскую і вугорскую мовы.
* **Цыкл «Финиста»** — быў перакладзены на ўкраінскую мову.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Пісьменнікі Украіны
Катэгорыя:Дзіцячыя пісьменнікі
Франц Георг Херман

**Франц Георг Херман** (, , Кемптэн — ) — нямецкі мастак. Вядучы майстар барочнага фрэскавага жывапісу ў Альгоі. Разам Космай Азамам вучыўся ў рымскай Акадэміі Святога Лукі; дзякуючы Пелегрыні пазнаёміўся з венецыянскім жывапісам 18 стагоддзя. З 1717 года прыдворны жывапісец ў каралеўскім абацтве Кемптэн.
Саванскі дзяржаўны ўніверсітэт

**Саванскі дзяржаўны ўніверсітэт** () — вышэйшая навучальная ўстанова ў ЗША са статусам універсітэта, якая знаходзіцца ў горадзе Савана, штат Джорджыя.

## Асаблівасці 
Гэта дзяржаўны гістарычна «чорны» ўніверсітэт, найстарэйшы такі ўніверсітэт у штаце.

Гістарычна «чорныя» каледжы і ўніверсітэты з’яўляюцца вышэйшымі навучальнымі ўстановамі ў ЗША, якія былі створаны Законам аб грамадзянскіх правах 1964 года з намерам у першую чаргу абслугоўваць афраамерыканцаў. Большасць гэтых устаноў былі заснаваныя ў эпоху Рэканструкцыі і сканцэнтраваны на Поўдні ЗША. У перыяд расавай сегрэгацыі ў ЗША большасць амерыканскіх вышэйшых навучальных устаноў абслугоўвалі пераважна белых студэнтаў, а афраамерыканцы былі істотна абмежаваны ў правах. Пазней некаторыя ўніверсітэты, або пасля пашырэння ўключэння чарнаскурых людзей і афраамерыканцаў у свае ўстановы, або атрымання статусу ўстановы, якая абслугоўвае меншасці, сталі пераважна «чорнымі» ўстановамі.

## Структура 
* Каледж бізнес-адміністравання
* Каледж навук і тэхналогій
* Каледж вольных мастацтваў і сацыяльных навук
* Педагагічны каледж

## Гл. таксама 
* Спіс універсітэтаў штата Джорджыя

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўніверсітэта

Катэгорыя:Навучальныя ўстановы з англійскай мовай навучання
Катэгорыя:Універсітэты Джорджыі
Апен

**Апен** () — абшчына ў Германіі, у зямлі Ніжняя Саксонія.

Уваходзіць у склад раёна Амерланд. Насельніцтва — 11,5 тыс. чалавек (на 31 сакавіка 2017 года). Плошча — 77 км². Афіцыйны код — 03 4 51 001.

Катэгорыя:Камуны Ніжняй Саксоніі
Ян Веленс дэ Кок

**Ян Веленс дэ Кок** (нідэрл.: Jan Wellens de Cock, Jan de Cock; 1475/1480 — 1527/1528, ) — паўднёванідэрландскі (фламандскі) мастак, прадстаўнік паўночнага маньерызму. Звестак аб паходжанні мастака захавалася мала. Па адной з версій мастак родам з Лейдэна.

Разам з мастакамі Пітэрам Юйсам, Херы мет дэ Блесам і Янам Мандэйнам Яна дэ Кока адносяць да групы фламандскіх мастакоў у Антверпене, якія працягнулі традыцыі фантастычнага жывапісу Іераніма Босха і аб'ядноўваюцца тэрмінам «паўночны маньерызм» у адрозненне ад італьянскага маньерызму. У 1506 годзе дэ Кок стаў майстрам у гільдыі Св. Лукі ў Антверпене, а ў 1520 годзе - яе дэканам. Атрыбуцыя работ Яна дэ Кока неадназначная. Сыны Яна дэ Кока Геранім і Матэйс заснавалі ў Антверпене вядомае мастацкае выдавецтва, друкавальны цэх якога ў прыватнасці выпускаў малюнкі і гравюры Пітэра Брэйгеля Старэйшага.
Фрыдрых Херлін

**Фрыдрых Херлін** (; каля 1430, Ротэнбург, Баварыя — 6.6./11.11.1500, ) — верхненямецкі майстар позняй готыкі. Алтары, створаныя Херлінам пад уплывам мастацтва нідэрландцаў, спрыялі пранікненню іх уплыву ў верхненямецкі рэгіён. Гэты ўплыў адчуваецца ў самым раннім захваным мастака «Алтар Дзевы Марым» для царквы Усётрымальніка ў Нёрдлінгене (1459, цяпер Баварскі нацыянальны музей, Мюнхен і Гарадскі музей, Нёрдлінген), таксама ўплыў адчуваецца ў самым галоўным творы Херліна — Вялікі алтар для царквы Святога Георгія ў Нёрдлінгу (1462).

Катэгорыя:Мастакі готыкі
Катэгорыя:Мастакі Германіі XV стагоддзя
Растэдэ

**Растэдэ** () — камуна ў Германіі, размешчаны ў зямлі Ніжняя Саксонія.

Уваходзіць у склад раёна Амерланд. Насельніцтва —  (у 2018 годзе). Плошча — 123 км². Афіцыйны код — 03 4 51005.

Катэгорыя:Камуны Ніжняй Саксоніі
Эдэвехт

**Эдэвехт** () — камуна ў Германіі, у зямлі Ніжняя Саксонія.

Уваходзіць у склад раёна Амерланд. Насельніцтва —  (на 31 снежня 2017 года). Плошча — 113,46 км². Афіцыйны код — 03 4 51004.

Катэгорыя:Камуны Ніжняй Саксоніі
Іахім Пацінір

**Іахім Паціні́р** (нідэрл. Patinir, Patinier, Patenier; каля 1480, Дынан, правінцыі Намюр, Валонія, Бельгія — , , Бельгія) — фламандскі жывапісец, адзін з заснавальнікаў еўрапейскага пейзажнага жывапісу.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў Дынане. Пра жыццё мастака вядома няшмат. У 1515 годзе Пацінір уступіў у Гільдыю жывапісцаў Антверпена. У 1521 годзе ён пазнаёміўся з Альбрэхтам Дзюрэрам, які ў гэты час падарожнічаў па Нідэрландах. Няма дакладных дадзеных пра тое, дзе і ў каго вучыўся Пацінір, але зусім ясна, што ён выдатна ведаў працы больш ранніх майстроў і падтрымліваў адносіны са сваімі сучаснікамі, у тым ліку Герардам Давідам, Іеранімам Босхам і Дзюрэрам. Пэндзлю Пацініра прыпісваюць вялікую колькасць пейзажаў.

Мастак памёр у Антверпене 5 кастрычніка 1524 г.
57-я цырымонія «Грэмі»

**57-я цырымонія «Грэмі»** адбылася ў Лос-Анджэлесе 9 лютага 2015 года па выніках галасавання членаў амерыканскай . Статуэтку атрымалі 83 намінанта, трыумфатарам вечара стаў брытанскі спявак  — чатыры статуэткі.

## Намінацыі і ўзнагароды
### Найлепшы запіс
* '***
### Песня года
*****
### Найлепшы новы выканаўца
*****
### Альбом года 
***«» — **

### Найлепшае выкананне ў стылі R’n’B 
* **«» — Бейёнсе і *'

## Спасылкі
Катэгорыя:Грэмі
Катэгорыя:Падзеі 9 лютага
Катэгорыя:Люты 2015 года
Катэгорыя:Музычныя прэміі 2015 года
Катэгорыя:2015 год у Каліфорніі
Генрых Хёрле

**Генрых Хёрле** (; ,  — , ) — нямецкі жывапісец і графік.

Яго творчасць, якая развілася пад уплывам сюррэалізму і магічнага рэалізму, а таксама прылічаная ў 1930-я гады нацыстамі да дэгенератыўнага мастацтва, была прысвечана пераважна сацыяльна-палітычнай тэматыцы. Аднак у апошнія гады жыцця мастак ствараў абстрактныя карціны.

У 1919 годзе разам з Францам Вільгельмам Зайвертам, Антонам Рэдэршайтам, і іншымі стварыў групу «», блізкую да дадаізму.

Катэгорыя:Мастакі Германіі XX стагоддзя
Катэгорыя:Графікі Германіі
Катэгорыя:Сюррэалісты
Катэгорыя:Мастакі-абстракцыяністы
Катэгорыя:Магічны рэалізм
Петэр Херкенрат

**Петэр Херкенрат** (; ,  — , ) — нямецкі жывапісец, прадстаўнік «ар інфармель». У 1920-я гады пісаў рэалістычныя нацюрморты, а ў 1950-я — складаныя кампазіцыі, размяшчаў на плоскасці палатна кантрасныя прасторавыя структуры.

Катэгорыя:Мастакі Германіі XX стагоддзя
Бад-Цвішэнан

**Бад-Цвішэнан** () — абшчына і горад у Германіі, размешчаны ў зямлі Ніжняя Саксонія.

Уваходзіць у склад раёна Амерланд. Насельніцтва — 28,5 тыс. чалавек (на 2017 год). Плошча — 130 км². Афіцыйны код — 03 4 51 002.

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Гарады Ніжняй Саксоніі
Катэгорыя:Курорты Германіі
Сезон 2005 ЖФК Універсітэт-Дзвіна Віцебск

У 2005 годзе жаночы футбольны клуб «Універсітэт-Дзвіна» з Віцебска прымаў удзел у двух афіцыйных турнірах на рэспубліканскім узроўні:
* Чэмпіянат Беларусі 2005 (1 месца),
* Кубак Беларусі 2005 (уладальнік).

## Склад каманды 
* Святлана Новікава
* Іна Бацяноўская
* Канашонак
* Анастасія Хаванская
* Аліна Васільева
* Ірына Мікалаева
* Зоя Маліноўская
* Кацярына Кучынская
* Кацярына Луцкевіч
* Вольга Новікава (капітан)
* Кацярына Жукава
* Юлія Барысенка
* Ірына Чукісава
* Алена Бузінова
* Таццяна Кісялёва
* Ірына Траццякова
* Марына Зямерава 
* Ганна Грамалюк
* Марына Ліс

## Літаратура 
* Новшество у женщин — дублирующие составы // Всё о футболе. — 2005. — 7 мая (№ 22). — С. 12.
* Михаленя, А. Студентки имеют только десятки // Всё о футболе. — 2005. — 5 июля (№ 26). — С. 8.
* Михаленя А. Кто побьет Новикову? // Все о футболе. — 2005. — 12 июня (№ 27). — С. 8.
* Плысов В. Кто остановит витебчанок? // Все о футболе. — 2005. — 19 июня (№ 28). — С. 11.
* Плысов В. Финалистки определились // Все о футболе. — 2005. — 13 сентября (№ 36). — С. 15.
* Плысов В. Чемпион известен // Все о футболе. — 2005. — 25 октября (№ 42). — С. 10.
* Чемпионат Беларуси // Все о футболе. — 2005. — 1 ноября (№ 43). — С. 8.

2005
Універсітэт-Дзвіна Віцебск
Катэгорыя:2005 год у Віцебску
Катэгорыя:Чэмпіёнскія сезоны паводле жаночых футбольных клубаў Беларусі
Хуан Хеновес

**Хуан Хеновес Кандэль** (; ,  — , ) — іспанскі жывапісец. Яго працы атрымалі прызнанне на нацыянальным і міжнародным узроўні. Большую частку сваёй мастацкай кар'еры ён быў сярод мастакоў галерэі Мальбара. Ён атрымаў ганаровую ўзнагароду XXXIII Венецыянскай біенале (1966) і залаты медаль Міністэрства культуры «За заслугі ў выяўленчым мастацтве» (2005).
Пелегрыні

**Пелегрыні** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Карлас Пелегрыні, аргенцінскі адвакат і палітык
* Петэр Пелегрыні, славацкі палітык
Вестэрштэдэ

**Вестэрштэдэ** () — абшчына і горад у Германіі, раённы цэнтр, размешчаны ў зямлі Ніжняя Саксонія. Уваходзіць у склад і з’яўляецца галоўным населеным пунктам раёна Амерланд. Насельніцтва —  чалавекі (на 31 снежня 2019 года). Плошча — 179 км². Афіцыйны код — 03 4 51007.

Катэгорыя:Гарады Ніжняй Саксоніі
Усьва (рабочы пасёлак)

**Усьва** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Пермскім краі Расіі. Уваходзіць у склад Губахінскай муніцыпальнай акругі. Чыгуначная станцыя на лініі Салікамск — Чусаўская. Статус пасёлка гарадскога тыпу (рабочага пасёлка) — з 25 лютага 1929 года.

З 2004 да 2018 гг. быў адміністрацыйным цэнтрам Усьвенскага сельскага паселішча Грымячынскага муніцыпальнага раёна, з 2018 да 2022 гг. уваходзіў у Грымячынскую гарадскую акругу. Насельніцтва — 304 чалавека (2021).

Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Пермскага края
Наталля Аляксандраўна Лазебнікава

**Наталля Аляксандраўна Лазебнікава** (нар. , ) — украінская артыстка балета, прыма-балерына Нацыянальнай оперы Украіны імя Т. Шаўчэнкі, заслужаная артыстка Украіны (2008).

## Біяграфія 
Наталля Лазебнікава нарадзілася 4 мая 1980 года ў Кіеве, Украіна.

У 1996—1997 гадах — стажыравалася ў Балетнай школе прынцэсы Грэйс (Манака).

У 1997 годзе скончыла Кіеўскае харэаграфічнае вучылішча і была прынята салісткай у балетную трупу Нацыянальнай оперы Украіны імя Т. Шаўчэнкі.

Гастралявала ў Францыі, Італіі, Іспаніі, Швейцарыі, Германіі, Японіі, Канадзе, Аргенціне, Вялікабрытаніі і іншых краінах.

Партыю Нікіі ў класічным балеце «Баядэрка» Л. Мінкуса ўпершыню выканала на сцэне Татарскага акадэмічнага дзяржаўнага тэатра оперы і балета імя Мусы Джаліля ў 2007 годзе.

### Сям’я 
Выхоўвае дваіх дзяцей.

## Творчасць 
Балерына лірыка-рамантычнага плану, выконвае на сцэне Нацыянальнай оперы Украіны партыі класічнага і неакласічнага рэпертуару.

Сярод яе вядомых партый — Джульета («Рамэа і Джульета» С. Пракоф’ева), Адэта — Адылія («Лебядзінае возера» П. Чайкоўскага), Нікія, Гамзаці («Баядэрка» Л. Мінкуса), Прынцэса Аўрора («Спячая прыгажуня» П. Чайкоўскага), Жызель («Жызель» А. Адана), Сільфіда («Сільфіда» ), Раймонда («Раймонда» А. Глазунова), Кітры («Дон Кіхот» Л. Мінкуса), Клара («Шчаўкунок» П. Чайкоўскага), Папялушка («Папялушка» С. Пракоф’ева), Фрыгія («Спартак» А. Хачатурана), Сванільда («Капелія» Л. Дэліба), Балерына («Пятрушка» І. Стравінскага), Аксана («Ноч перад Калядамі» Я. Станковіча), Маўка («» ), Беласнежка («Беласнежка і сем гномаў» Б. Паўлоўскага), Мальвіна («Бураціна і чароўная скрыпка» Ю. Шаўчэнкі), Зарэслава («Уладар Барысфена» Я. Станковіча), Мары Дзюплесі («Дама з камеліямі» Л. В. Бетховена, І. Брамса і іншых кампазітараў), Лілея («Лілея» К. Данькевіча) і іншыя.

## Узнагароды 
* Лаўрэат міжнародных конкурсаў балета імя Сержа Ліфара (1994, другая прэмія; 1996, трэцяя прэмія)
* Дыплом Еўрапейскага конкурсу маладых артыстаў балета (Лазана, Швейцарыя, 1996)
* Заслужаная артыстка Украіны (2008)

Катэгорыя:Артысты балета паводле алфавіта
Катэгорыя:Артысты балета Украіны
Катэгорыя:Артысты балета XXI стагоддзя
Наталля Эдуардаўна Андрэйчанка

**Наталля Эдуардаўна Андрэйчанка** (; нар. , , РСФСР) — савецкая, амерыканская і расійская кінаактрыса, заслужаная артыстка РСФСР (1984), лаўрэат прэміі Ленінскага камсамола (1984).

Найбольш вядомая па ролях у фільмах «Сібірыяда» (1978), «Ваенна-палявы раман» (1983) і «Мэры Попінс, да пабачэння» (1983).

## Біяграфія 
Наталля Эдуардаўна Андрэйчанка нарадзілася 3 мая 1956 года ў Маскве. Пасля няўдалай спробы паступіць у Вышэйшае тэатральнае вучылішча імя М. С. Шчэпкіна паступіла ва УДІК, дзе вучылася ў майстэрні Сяргея Бандарчука і Ірыны Скабцавай.

Дэбютавала ў кіно ў 1975 годзе, на другім курсе, у фільмах «Ад зары да зары» і «Калыханка для мужчын».

Першы буйны акцёрскі поспех — роля ў кінаэпапеі «Сібірыяда», якая выйшла на экраны ў 1979 годзе. Фільм быў адзначаны спецыяльным прызам журы на кінафестывалі ў Канах, але найбольшы поспех у гледачоў выклікалі дзве ролі Андрэйчанкі: Мэры Попінс у тэлевізійным фільме Леаніда Квініхідзэ «Мэры Попінс, да пабачэння!» і Любы Анціпавай у меладраме «Ваенна-палявы раман».

За ролю ў фільме «Прабач» яна была названа лепшай актрысай года чытачамі часопіса «Савецкі экран», а за ролю Кацярыны Ізмайлавай у фільме «Лэдзі Макбет Мцэнскага павета» была намінаваная на кінапрэмію «Ніка» ў катэгорыі «лепшая жаночая роля».

У 1991 годзе эмігравала ў ЗША да мужа, Максіміліяна Шэла. У 1996 годзе сумесна з гуртом Natasha & GooSee запісала альбом «MOST», дзе выступіла ў ролі вакалісткі. У 1999 годзе вярнулася ў Расію.

У 2011 годзе сумесна з Дзмітрыем Нагіевым вяла рэаліці-шоу «Мама ў законе» на тэлеканале «Перац».

Катэгорыя:Актрысы СССР
Катэгорыя:Актрысы Расіі
Катэгорыя:Тэлевядучыя Расіі
Катэгорыя:Спевакі і спявачкі Расіі
Руслан Мікалаевіч Найдзен

**Руслан Мікалаевіч Найдзен** (нар. 9 чэрвеня 1954, с. Мяжэг, Комі АССР) — беларускі дызайнер і графік. Член Беларускага саюза дызайнераў.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 9 чэрвеня 1954 года ў сяле Мяжэг Комі АССР.

У 1980 годзе скончыў Маскоўскі паліграфічны інстытут.

З 1999 года выкладае ў Беларускай дзяржаўнай акадэміі мастацтваў на кафедры графічнага дызайну.

У 2013 годзе разам з паэтам Арцёмам Кавалеўскім зрабіў вiзуальна-паэтычны праект «Акры».

У 2017 годзе правёў выставу «Да яйка» ў Нацыянальным цэнтры сучасных мастацтваў з працамі сваіх студэнтаў з БДАМ.

У 2018 годзе правёў выставу «Плакат» у НЦСМ з лепшымі плакатнымі працамі сваіх студэнтаў з БДАМ.

Член Беларускага саюза дызайнераў з 1988 года, член Беларускага саюза мастакоў з 2003 года.

Жыве і працуе ў Мінску.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* http://ncsm.by/calendar/vystavka-plakat-po-uchebnomu-proektu-ruslana-najdena 
* http://calligraphy-expo.com/participants/_Ruslan_Naiden
* https://bdam.by/%D0%BF%D1%80%D0%BE%D1%84%D0%B5%D1%81%D1%81%D0%BE%D1%80%D1%81%D0%BA%D0%BE-%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%BF%D0%BE%D0%B4%D0%B0%D0%B2%D0%B0%D1%82%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9-%D1%81%D0%BE%D1%81-11/ 
* https://www.sb.by/articles/filosofiya-rebusov.html
* https://zviazda.by/be/news/20171117/1510930532-forma-sutnasci-spachatku-bylo-yayka 

Катэгорыя:Дызайнеры Беларусі
Катэгорыя:Графікі Беларусі
Ганна Аляксандраўна Валадзько

**Ганна Аляксандраўна Валадзько** (Грамалюк; нар. , Краснадар, Расія) — расійская футбалістка.

## Клубная кар’ера 
Першай футбольнай камандай у 2002—2003 гадах была «Энергетык-КМВ». У 2003 годзе правяла 10 матчаў.

З 2005 года гуляла за віцебскі «Універсітэт».
## Крыніцы 
## Літаратура 
Катэгорыя:Футбалісткі Расіі
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Бабруйчанка
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Універсітэт Віцебск
Катэгорыя:Ігракі ЖФК ЦСК ВПС
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Разань-ПДВ
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Энергетык-КМВ
Сезон 2005 ЖФК Надзея-Ліфтмаш Магілёў

У 2005 годзе жаночы футбольны клуб «Надзея-Ліфтмаш» з Магілёва прымаў удзел у двух афіцыйных турнірах на рэспубліканскім узроўні:
* Чэмпіянат Беларусі 2005 (2 месца),
* Кубак Беларусі 2005 (Невядома).

## Склад каманды 
* Таццяна Махоўская
* Вольга Пякарская
* Вольга Манжук
* Ірына Балматова
* Галіна Станкевіч
* Наталля Ластачкіна (капітан)
* Алеся Зяцева
* Аляксандра Рудніцкая
* Аксана Знайдзёнава
* Антаніна Балабайкіна
* Вольга Маскалёва
* Клаўдзія Соф’іна
* Святлана Знайдзёнава
* Надзея Туркова
* Вікторыя Любянкова
* Кацярына Шчацько
* Марыя Крушкіна
* Ганна Ільянкова
* Вольга Валькоўская
* Дзенісенка
* Юлія Яўсеева

## Літаратура 
* Новшество у женщин — дублирующие составы // Всё о футболе. — 2005. — 7 мая (№ 22). — С. 12.
* Чемпионат Беларуси // Всё о футболе. — 2005. — 27 июня (№ 24). — С. 12.
* Чемпион осечек не знает // Все о футболе. — 2005. — 28 июня (№ 25). — С. 10.
* Плысов В. Кто остановит витебчанок? // Все о футболе. — 2005. — 19 июня (№ 28). — С. 11.
* Михаленя А. Могилёвчанки порезвились // Все о футболе. — 2005. — 26 июля (№ 29). — С. 10.
* В ожидании вестей из Чехии // Все о футболе. — 2005. — 9 августа (№ 31). — С. 10.
* Плысов В. Финалистки определились // Все о футболе. — 2005. — 13 сентября (№ 36). — С. 15.
* Чемпионат Беларуси // Все о футболе. — 2005. — 1 ноября (№ 43). — С. 8.

2005
Надзея Магілёў
Катэгорыя:2005 год у Магілёве
Пінкас (кніга)

**Пінкас** (, ашкеназскае вымаўленне — **пінкас**, ідыш — **пінкес**, ад )- актавая кніга яўрэйскіх абшчын. Вяліся да XVIII стагоддзя, ва Усходняй Еўропе да XX стагоддзя. Вяліся  і іншымі арганізацыямі.

У пінкасы ўносіліся важныя падзеі абшчын, пастановы і статуты (таканот), службовыя прызначэнні, унутрыабшчынныя падаткі і інш.

Мова пінкасаў у асноўным іўрыт; у некаторых сефардскіх абшчынах — яўрэйска-іспанская; зрэдку (напрыклад, рашэнні Мараўскага ваада) — сумесь іўрыту з ідыш.

## Спасылкі 
* ѕ:ЕЭБЕ/Пинкосы

Катэгорыя:Гісторыя яўрэяў Польшчы
Катэгорыя:Яўрэйскія арганізацыі
Айн-Ауда (турма)

**Айн-Ауда** — меркаваная сакрэтная турма ЦРУ. Знаходзіцца ў падпарадкаванні , мараканскага агенцтва ўнутранай разведкі. Ва ўстанове зафіксаваны парушэнні правоў чалавека. Будаўніцтва турмы, якое каштавала 20 мільёнаў долараў, прафінансавалі ЗША.

Катэгорыя:Сакрэтныя турмы ЦРУ
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Марока
Праптушка

**Праптушка** (**першаптушка**, **стараптах** або **археаптэрыкс**, , ад  — старажытны,  — крылле) — вымерлы род птушкападобных дыназаўраў. З канца XIX стагоддзя да ранняга XXI стагоддзя палеантолагі і папулярныя даведнікі лічылі прадстаўнікоў роду *Archaeopteryx* самымі старажытнымі вядомымі птушкамі (у кладзе Avialae). З тых часоў былі ідэнтыфікаваныя і больш старыя патэнцыяльныя прадстаўнікі дадзенай клады, у тым ліку Anchiornis, Xiaotingia і Aurornis.

## Апісанне 
*Праптушкі* жылі ў часы позняга юрскага перыяду, каля 150 мільёнаў год таму, на тэрыторыі сучаснай паўднёвай Германіі: у тыя часы Еўропа была прадстаўлена архіпелагам астравоў, які размяшчаўся ў неглыбокім цёплым трапічным моры, значна бліжэй да экватара, чым зараз. Па памеры праптушка была падобная да сарокі звычайнай, прычым самыя буйныя асобіны, магчыма, дасягалі памеру крумкача. Самы вялікі від праптушкі мог вырастаць прыкладна да 0,5 метра ў даўжыню. Нягледзячы на невялікія памеры, шырокае крылле і меркаваную здольнасць лётаць і слізгаць, праптушкі мелі больш агульнага з іншымі малымі мезазойскімі дыназаўрамі, чым з сучаснымі птушкамі. У прыватнасці, з драмеазаўрыдамі і троадонтыдамі ў іх былі агульныя наступныя рысы: сківіцы з вострымі зубамі, тры пальцы з кіпцюрамі, доўгі касцяны хвост, звышрасцяжныя другія пальцы лап («кіпцюры забойцы»), пёры (наяўнасць якіх таксама пацвярджае цеплакроўнасць праптушкі) і розныя агульныя асаблівасці шкілета.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Яшчаратазавыя
Дар’я Сцяжко

**Дар’я Сцяжко** (нар. , Мінск, Беларусь) — беларуская футбалістка. Выступала ў нацыянальнай зборнай Беларусі.

## Клубная кар’ера 
Выхаванка РЦАП-БДУ, першым трэнерам была Марына Аляксандраўна Ліс. У 2015 годзе скончыла гімназію № 192 гарада Мінска.

З 2014 года выступала за мінскую «Зорку-БДУ», у 2020 годзе падпісала кантракт з «Дынамам».
## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Дар’я Сцяжко 
 

Катэгорыя:Футбалісткі Беларусі
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Зорка-БДУ
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Дынама-БДУФК
Катэгорыя:Ігракі жаночай зборнай Беларусі па футболе
Тамара Аляксандраўна Джумантаева

**Тамара Аляксандраўна Джумантаева** (нар. , г. Полацк, Віцебская вобласць) — беларускі культуролаг, спецыялістка ў галіне музеязнаўства. Кандыдат культуралогіі.

## Біяграфія 
З 1985 года ў Нацыянальным Полацкім гісторыка-культурным музеі-запаведніку, з мая 2012 года на пасадзе дырэктаркі. 30 сакавіка пакарана 15 суткамі арышту па артыкуле 19.11 КоАП за «распаўсюд экстрэмісцкіх матэрыялаў». Пакаранне адбывала ў Полацкім СІЗА.

## Навуковая дзейнасць 
Актыўна займаецца навуковай і творчай дзейнасцю. Штогод бярэ ўдзел у міжнародных навуковых канферэнцыях паводле тэм захавання спадчыны і музеялогіі. Аўтар шэрагу навуковых прац і артыкулаў, якія апублікаваны ў навуковых зборніках і шматтомных энцыклапедычных выданнях Беларусі, Расіі і Польшчы. З 2010 года з’яўляецца членам «Музеялагічнай рады» Міністэрства культуры Рэспублікі Беларусь.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Культуролагі Беларусі
Анастасія Шлапакова

**Анастасія Шлапакова** (нар. , в. Альсевічы, Баранавіцкі раён, Беларусь) — беларуская футбалістка, паўабаронца. Выступала ў нацыянальнай зборнай Беларусі.

## Клубная кар’ера 
З 2016 года выступала за мінскую «Іслач». У 2020 годзе падпісала кантракт з «Дынамам», разам з камандай Шлапакова стала двухразовай чэмпіёнкай Рэспублікі Беларусь, а таксама ўладальніцай жаночага Кубка і Суперкубка Беларусі. За плячамі Анастасіі 51 матч, 29 галоў і 13 галявых перадач.

Першую палову сезона 2022/2023 правяла ў складзе каманды «Сарагоса» (Іспанія, Д2), дзе адыграла 10 матчаў і адзначылася адным забітым голам.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Шлапакова Настасся 

Катэгорыя:Футбалісткі Беларусі
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Дынама-БДУФК
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Іслач-РДВАР
Катэгорыя:Ігракі жаночай зборнай Беларусі па футболе
Старакастыльскае пласкагор’е

**Старакасты́льскае пласкаго́р’е**, **Паўночная Месета**, **Паўночнакастыльскае пласкагор’е** — паўночна-заходняя частка пласкагор’я Месета ў Іспаніі (у межах рэгіёна Кастылія) і Партугаліі.

Аддзелена ад Паўднёвай Месеты хрыбтом Цэнтральная Кардыльера. На поўначы мяжуе з Кантабрыйскімі гарамі, на ўсходзе — з Іберыйскімі гарамі. Вышыні дасягаюць 800—1200 м. Складзена з пясчанікаў, вапнякоў, мергеляў, кангламератаў. Расчляняецца далінамі глыбінёй 100—120 метраў рэк басейна ракі Дуэра. Маюцца радовішчы уранавых і вальфрамавых руд. Клімат сухі. Раслінны свет складаюць ксерафітныя зараснікі хмызнякоў, стэпы, дубровы, хваёвыя лясы.

На пласкагор’і гарады Вальядалід, Саламанка. Насельніцтва тэрыторыі займаецца вырошчваннем на арашаемых землях пшаніцы, кукурузы, цукровых буракоў, вінаградарствам і авечкагадоўляй.

## Літаратура 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* Старокастильское плоскогорье // «Мегаэнциклопедия Кирилла и Мефодия» megabook.ru 
* Регион Старокастильское плоскогорье у праекце «Плантариум»

Катэгорыя:Горы Іспаніі
Катэгорыя:Горы Партугаліі
Таццяна Маркушэўская

**Таццяна Маркушэўская** (нар. , Мінск, Беларусь) — беларуская футбалістка, паўабаронца. Выступала ў нацыянальнай зборнай Беларусі.

## Клубная кар’ера 
У 15 гадоў яна дэбютавала ў дарослым жаночым футболе. Доўгі час выступала за «Зорку-БДУ» і правяла ў чэмпіянаце Беларусі 185 матчаў, у якіх забіла 62 мячы.

У 2020 годзе футбалістка падпісала кантракт з польскім «Чарні Сасновец». За новую каманду паўабаронца паспела правесці тры афіцыйныя матчы (чэмпіянат быў спынены з нагоды каронавіруса), а затым вярнулася ў склад «Зоркі». У сезоне-2020 адгуляла ў Жаночай Лізе 7 матчаў і адзначылася адным голам.

У ліпені 2020 года далучылася да «УКС СМС Лодзь». У складзе польскай каманды футбалістка стала срэбраным прызёрам чэмпіянату і фіналісткай Кубка Польшчы.

У 2021 годзе падпісала кантракт з мінскім «Дынама».

## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісткі Беларусі
Катэгорыя:Ігракі жаночай зборнай Беларусі па футболе
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Дынама-БДУФК
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Зорка-БДУ
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Вікторыя Воранава
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Чарні Сасновец
Катэгорыя:Ігракі ЖФК УКС СМС Лодзь
Ксенія Сяргееўна Кубічная

**Ксенія Кубічная** (нар. , Магілёў, Беларусь) — беларуская футбалістка, паўабаронца. Выступала ў нацыянальнай зборнай Беларусі.

## Клубная кар’ера 
З’яўляецца выхаванкай магілёўскай СДЮШАР-7, з 2012 па 2018 гады гуляла ў складзе РГУАРа, у сезоне-2019 была футбалісткай «Іслачы». У пачатку сезону-2020 перайшла ў ЖФК «Мінск». У пачатку 2021 года перайшла ў расійскую каманду «Разань-ПДВ», за якую згуляла 9 матчаў у чэмпіянаце Расіі. Затым зноў вярнулася ў «Мінск», а ў пачатку 2022 года адправілася ў гішпанскую «Сарагосу», дзе, на жаль, атрымала траўму, пасля якой аднаўлялася на працягу доўгага часу. У снежні 2022 года падпісала кантракт з мінскім «Дынама».

## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісткі Беларусі
Катэгорыя:Ігракі жаночай зборнай Беларусі па футболе
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Дынама-БДУФК
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Іслач-РДВАР
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Мінск
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Разань-ПДВ
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Сарагоса
Сцяпан Мікалаевіч Борчук

**Сцяпан Мікалаевіч Борчук** (нар. 29 кастрычніка 1966, Любкаўцы, Івана-Франкоўская вобласць, УССР) — украінскі гісторык, доктар гістарычных навук, прафесар. Адказны сакратар часопіса: «З архіваў ВУЧК-ГПУ-НКВД-КГБ».

## Біяграфія 
Прафесар Сцяпан Мікалаевіч Борчук нарадзіўся 29 кастрычніка 1966 года на Прыкарпацці ў вёсцы Любкаўцы. Пасля заканчэння Воўчкаўскай СШ І-ІІІ ст. паспяхова паступіў на гістарычны факультэт. На першым курсе вучобы быў прызваны ў рады Савецкай Арміі. Служыў у Закаўказскай ваеннай акрузе.

Паспяхова аднавіў вучобу ў 1986 годзе. У 1991 годзе скончыў Прыкарпацкі нацыянальны ўніверсітэт імя Васіля Стэфаніка. Працоўную дзейнасць пачаў выкладчыкам гісторыі, а з 1994 г. — лабарантам Прыкарпацкага нацыянальнага ўніверсітэта імя Васіля Стэфаніка на кафедры сусветнай гісторыі. У 1995 годзе паспяхова паступіў у аспірантуру.

Тэма кандыдацкай дысертацыі: «Грамадска-культурная і навуковая дзейнасць Ісідара Іванавіча Шараневіча (1929-1901)» — навуковым кіраўніком выступіў прафесар Уладзімір Васільевіч Грабавецкі. Праца паспяхова абаронена ў 1999 годзе.

У 2015 годзе паспяхова абараніў доктарскую дысертацыю. на тэму: «Украінская энцыклапедычная традыцыя ХХ ст.: праекты, выканаўцы, перспектывы даследавання». З 2018 г. — прафесар кафедры сусветнай гісторыі факультэта гісторыі, паліталогіі і міжнародных адносін ПНУ імя Васіля Стэфаніка.

## Кнігі 
Борчук С. М. Громадсько–культурна та наукова діяльність Ісидора Івановича Шараневича (1829–1901) / За ред. Р. Бачкура. – Івано-Франківськ: Вид-во Прикарпатського національного університету імені Василя Стефаника, 2009. – 211 с.

## Узнагароды 
*  "Ганаровы краязнавец Украіны"
*  Медаль «Дзень работніка адукацыі»

Катэгорыя:Дактары гістарычных навук
Катэгорыя:Гісторыкі Украіны
Катэгорыя:Краязнаўцы Украіны
Мораў

**Мораў** () — горад у акрузе Клейтан, штат Джорджыя, ЗША.

Горад размешчаны на поўнач ад цэнтра акругі Клейтан. Цэнтр Атланты знаходзіцца за 13 міль (21 км) на поўнач ад горада.

У горадзе знаходзіцца галоўны кампус Клейтанскага дзяржаўнага ўніверсітэта.

Па даных Бюро перапісу насельніцтва ЗША, горад мае агульную плошчу 3,4 квадратных мілі (8,8 км²), з якіх 0,012 квадратных міль (0,03 км²), або 0,31 %, займае вада. Паводле перапісу насельніцтва 2020 года ў горадзе пражывала 6569 чалавек, налічвалася 2046 хатніх гаспадарак і 1482 сем’яў.

Катэгорыя:Гарады Джорджыі
Дар’я Татарын

**Дар’я Татарын** (нар. , в. Пісараўка, Казахстан) — беларуская футбалістка, абаронца.

## Клубная кар’ера 
З’яўляецца выхаванкай Ваўкавыскай ДЮСШ. Першым трэнерам быў Яўген Генадзевіч Савасцьянаў. У сезоне-2019 выступала ў складзе каманды «Іслач-РДУАР», пасля чаго два гады правяла ў ЖФК «Нёман». У 2021 сезоне футбалістка прыняла ўдзел у 29-ці матчах гродзенскай каманды, у якіх адзначылася двума забітымі галамі.

У лютым 2022 года падпісала кантракт з мінскім «Дынама».

## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісткі Беларусі
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Дынама-БДУФК
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Іслач-РДВАР
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Нёман Гродна
Аліна Аляксееўна Скідан

**Аліна Скідан** (нар. , в. Вэлыкы Дыўлын, Лугынскі раён, Жытомірская вобласць, Украіна) — украінская футбалістка.

## Клубная кар’ера 
Футболам пачала займацца ў 16 гадоў у кіеўскім спартыўным ліцэі-інтэрнаце. У 2013-м дэбютавала ў найвышэйшай лізе ў складзе кіеўскай «Атакс»-СДЮШАР-16. У шэрагах чарнігаўскай «Легенды» (2015—2018) стала срэбраным і бронзавым прызёрам чэмпіянатаў Украіны. Потым выступала за грузінскі «Мартвэ» (2018), на радзіме абараняла колеры «Еднісці» з Плісак (2019—2020). У 2020-22 гадах гуляла ў расійскай «Разані»-ПДВ. Выклікалася ў юніёрскую зборную Ўкраіны. У 2023 годзе падпісала кантракт з мінскім «Дынама».

## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісткі Украіны
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Дынама-БДУФК
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Разань-ПДВ
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Легенда
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Еднісць Плыскы
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Мартвэ Кутаісі
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Атакс Кіеў
Агульнанацыянальная забастоўка ў Германіі (2023)

**Забастоўка 2023 года ў Германіі** — агульнанацыянальная забастоўка работнікаў транспарту, якая адбылася ў сакавіку 2023 года ў Германіі. Акцыя арганізавана  і , двума буйнымі транспартнымі прафсаюзамі, якія запатрабавалі павышэння заработнай платы для сваіх членаў на 10,5 %, каб кампенсаваць рост цэн на прадукты харчавання і энергію. Гэтая забастоўка стала адной з найбуйнейшых за дзесяцігоддзі ў краіне і закранула буйныя аэрапорты, уключаючы Мюнхен, Франкфурт і Гамбург, грамадскі транспарт і найбуйнейшы марскі порт. Чыгуначныя зносіны, а таксама ранішнія рэгіянальныя і прыгарадныя цягнікі былі прыпынены па ўсёй Германіі.

У выступленні прынялі ўдзел больш за 400 000 транспартнікаў, што зрабіла яе найбуйнейшай акцыяй транспартнікаў пасля серыі забастовак 1990-х гадоў. Яе мэта складалася ў тым, каб паслужыць папярэджаннем ураду і працадаўцам аб магчымых наступствах няздольнасці дамовіцца аб павышэнні заработнай платы, што будзе ісці ў нагу з інфляцыяй. Забастоўка насіла ў асноўным мірны характар, але выклікала сур’ёзныя праблемы з паездкамі і гандлем у краіне, якая з’яўляецца найбуйнейшай эканомікай Еўропы. Праз 24 гадзіны забастоўка завяршылася, пасля чаго перамовы паміж прафсаюзамі і працадаўцамі аднавіліся.

Катэгорыя:Старонкі з недагледжанымі перакладамі
Катэгорыя:2023 год у Германіі
Катэгорыя:Пратэсты 2023 года
Катэгорыя:Забастоўкі
Катэгорыя:Падзеі 27 сакавіка
Катэгорыя:28 сакавіка
Катэгорыя:Транспарт у Германіі
Арына Сітнікава

**Арына Сітнікава** (нар. , Брэст, Беларусь) — беларуская футбалістка, абаронца.

## Клубная кар’ера 
Выхаванка спартовай школы БАЦАРа г. Брэст, першы трэнер была Ніна Мікалаеўна Жукава.

Сезон-2020 правяла ў складзе БАЦАРа, дзе адгуляла 21 матч. У 2021 годзе абараняла колеры жаночай каманды «Днепр-Магілёў», прыняла ўдзел у 24-х гульнях.
 
У лютым 2022 года падпісала кантракт з мінскім «Дынама».

Выступала ў WU-17 (2017—2018), у 2018 годзе дэбютавала за зборную WU-19.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісткі Беларусі
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Дынама-Брэст
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Дынама-БДУФК
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Дняпро Магілёў
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Іслач-РДВАР
Кацярына Кавальчук

**Кацярына Кавальчук** (нар. , Ліда, Гродзенская вобласць, Беларусь) — беларуская футбалістка, брамнік.

## Клубная кар’ера 
З 2016 года выступала ў складзе ЖФК «Мінск». Кацярына з’яўляецца чатырохразовай чэмпіёнкай Беларусі і чатырохразовай уладальніцай Жаночага Кубка і Суперкубка Беларусі.

У 2018 годзе ў складзе «чырвона-сініх» стала пераможцай Балтыйскай Лігі. У сезоне-2021 футбалістка стала гульцом ЖФК «Нёман». У 2021 годзе прыняла ўдзел у 17 матчах каманды.
 
У студзені 2022 года падпісала кантракт з мінскім «Дынама».

## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісткі Беларусі
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Дынама-БДУФК
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Мінск
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Нёман Гродна
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Зорка-БДУ
Ордас

**Ордас** — пустыннае плато на паўночным захадзе вялікай лукавіны р. Хуанхэ ў Кітаі. На поўдні пераходзіць у Лёсавае плато. Вышыня 1100—2500 м (на захадзе да 3015 м). Плошча каля 95 тыс. км².

Складзена пераважна з пясчанікаў. Паверхня ўяўляе сабой чаргаванне слаба расчлянёных узгоркападобных узвышшаў і паніжэнняў, у якіх салёныя азёры, саланчакі, месцамі забалочаныя. Каля паловы тэрыторыі ўкрыта бугрыстымі пяскамі.

Клімат рэзка кантынентальны, умераны. Сярэдняя тэмпература студзеня 10 °C, ліпеня 23 °C, ападкаў за год 100—150 мм на паўночным захадзе, 300—400 мм на паўднёвым усходзе.

Пустынная і паўпустынная расліннасць, сухія стэпы.

Качавая жывёлагадоўля. Радовішчы каменнага вугалю, нафты, соды.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Пустыні Кітая
122-і партызанскі полк «За Радзіму»

**122-і партызанскі полк «За Радзіму»** — савецкае партызанскае падраздзяленне, створанае ў кастрычніку 1943 года на базе 122-га партызанскага атрада «За Радзіму» (арганізаванага ў савецкім тыле ў чэрвені 1942 года з выпускнікоў Асобага беларускага збора, у верасні прыбыўшага ў Бялыніцкі раён). Дзейнічаў на акупіраванай тэрыторыі Бялыніцкага і Шклоўскага раёнаў. 30 чэрвеня 1944 года полк (1133 партызаны, 3 батальёны) злучыўся з Чырвонай Арміяй.

## Камандаванне 
### Камандзір 
* А. І. Ліпскі
### Камісар 
* М. Ф. Кручынін
### Начальнікі штаба 
* П. А. Сікорскі;
* М. А. Салтаказін

## Гісторыя 
Партызаны праводзілі аперацыі на чыгунках і шашэйных дарогах, наносілі ўдары па нямецкіх гарнізонах, у тым ліку ў вёсцы Пашкава Магілёўскага раёна, гарадскім пасёлку Бялынічы, вёсцы Малы Кудзін Бялыніцкага раёна. 10 верасня 1943 года знішчылі шашэйны мост цераз раку Друць. У маі 1943 і студзені 1944 гадоў вялі баі з карнікамі, 20 чэрвеня 1944 года — за авалоданне чыгуначным участкам Шклоў — Латва, дзе знішчылі больш за 840 рэек.

## Гл. таксама 
* Пашкаўскі бой
* Бялыніцкія аперацыі

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Савецкія партызанскія злучэнні, брыгады і атрады на акупіраванай тэрыторыі Беларусі (1941—1944)
Катэгорыя:З’явіліся ў 1943 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 1944 годзе
Зарына Капусціна

**Зарына Капусціна** (нар. , Магілёў, Беларусь) — беларуская футбалістка, паўабаронца. Выступала ў нацыянальнай зборнай Беларусі.

## Клубная кар’ера 
З’яўляецца выхаванкай мясцовай СДЮШАР-7. Гуляла за сталічны РДВАР, сезон-2018 правяла ў польскім AZS PWSZ з Бяла-Падляскі. У 2021—2022 гадах выступала за магілёўскі «Днепр» (50 матчаў, 23 галы). У 2023 годзе падпісала кантракт з мінскім «Дынама».

## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісткі Беларусі
Катэгорыя:Ігракі жаночай зборнай Беларусі па футболе
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Дынама-БДУФК
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Іслач-РДВАР
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Дняпро Магілёў
Катэгорыя:Ігракі АЗС ПВСЗ Бяла Падляска