open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Сезон 2021/2022 «Шахцёра» Салігорск (валейбол)

У сезоне 2021—2022 валейбольны клуб «Шахцёр» з горада Салігорск прымаў удзел у наступных турнірах:
* Чэмпіянат Беларусі 2021/2022 (**Чэмпіён**),
* Кубак Беларусі 2021 (**Уладальнік**),
* Суперкубак Беларусі 2021 (**Сярэбраны прызёр**).

## Склад каманды 
2. Павел Аўдочанка (1990) 
9. Ілья Ганчарук (2000) 
10. Уладзіслаў Драпчынскі (1996) 
11. Уладзіслаў Лашакоў (1994) 
12. Аляксей Рабека (1992) 
13. Ілья Бураў (1996) 
14. Андрэй Марчанка (1997) 
15. Рыгор Юшчук (1994) 
16. Дзмітрый Ваш (1988) 
17. Яўгеній Сыч	(2003) 
18. Іван Дзялендзік	(2003) 
18. Максім Шкрэдаў (1997) 
20. Яўген Грэцкі (2001) 
21. Аляксей Кураш (1988) 
22.	Станіслаў Забароўскі (1988) 
23.	Арцём Масько (1996) 
24. Максім Багатка (2001) 
99. Андрэй Радзюк (1990) 
99. Ілья Капыш (2004) 
99. Рафаэль Мігель (1997, Расія) 
99. Канстанцін Панасенка (1994) 

## Трэнеры каманды 
*  Віктар Бекша (галоўны трэнер)
*  Аляксандр Пазнякоў (трэнер)
*  Іван Дубіна (трэнер)

## Гл. таксама 
* Сезон 2020/2021 «Шахцёра» Салігорск (валейбол)
* Сезон 2022/2023 «Шахцёра» Салігорск (валейбол)

## Спасылкі 
* Shakhtior Soligorsk 
* 2022 European Cups
2021/2022
Шахцёр
Катэгорыя:2021 год у Салігорску
Катэгорыя:2022 год у Салігорску
Pythium oligandrum

**Pythium oligandrum** — від ааміцэтаў сямейства .

## Апісанне 
З’яўляецца паразітам многіх грыбоў і іншых ааміцэтаў, у тым ліку прадстаўнікоў родаў ,  і . Від быў ліцэнзаваны як сродак для біякантролю у форме апрацоўкі глебы ад ааспор, які зніжае патагенную нагрузку і спадарожныя захворванні раслін. Было выяўлена, што Pythium oligandrum  некалькі генаў, якія належаць да -сямейства, пры паглынанні здабычы. *Pythium oligandrum* можа расці ў каранях некаторых раслін, уключаючы таматы і цукровыя буракі. Выпрацоўка аўксінападобных рэчываў стымулюе рост раслін. У расліны могуць быць выкліканыя ахоўныя рэакцыі, якія засцерагаюць яго ад далейшага заражэння патагеннымі грыбамі, ааміцэтамі або бактэрыямі.

## Таксікалогія 
UC IPM прадастаўляе аўтаматызаваны інструмент для ацэнкі экатаксікалагічнай рызыкі, звязанай з выкарыстаннем Pythium oligandrum.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* *Brožová, J*. Exploitation of the mycoparasitic fungus *Pythium oligandrum* in plant protection. *Plant Protection Science*. *38*:29-35 (2002)
* *Picard,K., Tirilly,Y. and Benhamou,N*. (2000) Cytological effects of cellulases in the parasitism of *Phytophthora parasitica* by *Pythium oligandrum*. Appl.Environ.Microbiol., *66*, 4305-4314.
* *Le Floch,G., Rey,P., Benizri,E., Benhamou,N. and Tirilly,Y.* (2003) Impact of auxin-compounds produced by the antagonistic fungus *Pythium oligandrum* or the minor pathogen *Pythium* group F on plant growth. Plant Soil, *257*, 459—470.

Катэгорыя:Перанаспаральныя
Strigea falconis

**Strigea falconis** — від смактуноў сямейства .

## Гаспадары 
Strigea falconis паразітуе на розных водных слімаках і выкарыстоўвае многія віды птушак, млекакормячых і рэптылій у якасці канчатковых гаспадароў.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Дыгенетычныя смактуны
Катэгорыя:Паразіты паўзуноў
Катэгорыя:Паразіты птушак
Катэгорыя:Паразіты малюскаў
Катэгорыя:Паразіты млекакормячых
Леанард Пелціер

**Леанард Пелціер** (; ) — актывіст руху за правы амерыканскіх індзейцаў.

## Біяграфія 
У 1968 годзе быў створаны Рух у падтрымку амерыканскіх індзейцаў (, AIM). Спачатку арганізацыя праводзіла мірныя акцыі: маршы і пікеты з патрабаваннямі перагледзець адносіны паміж федэральнымі ўладамі і індзейцамі, а таксама вярнуць ім землі, адабраныя ў XIX стагоддзі. У 1969 годзе група «Індзейцы ўсіх плямёнаў» захапіла закінутую турму на востраве Алькатрас, спаслаўшыся на дамову 1868 года, паводле якой неабжытыя федэральныя землі павінны вяртацца карэнным народам. Алькатрас утрымаўся пад кантролем індзейцаў амаль два гады і прымусіў улады пайсці на перамовы. У 1972 годзе AIM правёў марш «Сцежка парушаных дамоваў», які скончыўся сутыкненнямі з паліцыяй у Вашынгтоне. А ў 1973 годзе актывісты захапілі паселішча Вундэд-Ні ў рэзервацыі Пайн-Рыдж (Паўднёвая Дакота), што прывяло да ўзброенага канфлікту. 26 чэрвеня 1975 года ў Пайн-Рыдж прыехалі два агенты ФБР на машынах без апазнавальных знакаў, якія шукалі падазраванага ў крадзяжы. Узнікла перастрэлка, у якой загінулі абодва агенты і адзін мясцовы жыхар.

Леанарда Пелціера абвінавацілі ў забойстве, сцвярджаючы, што стрэлы былі зроблены з яго вінтоўкі. Ён уцёк у Канаду, але быў экстрадаваны ў ЗША і асуджаны. Справу актывіста суправаджалі шматлікія неадпаведнасці: ключавая сведка заяўляла, што давала паказанні пад пагрозамі ФБР, а балістычная экспертыза ўстанавіла наяўнасць некалькіх вінтовак. Пелціер неаднаразова заяўляў, што не забіваў агентаў.

Леанард Пелціер быў арыштаваны ў лютым 1976 года, а ў красавіку 1977 года суд у Фарга (Паўночная Дакота) прыгаварыў яго да двух пажыццёвых тэрмінаў. За вызваленне Пелціера выступалі міжнародныя праваабарончыя арганізацыі, а таксама вядомыя людзі, такія як Нэльсан Мандэла, Далай Лама, Стынг і Мадонна. У СССР падтрымка набыла маштаб усёй краіны: савецкія школьнікі пісалі лісты, а дзяржаўныя СМІ асвятлялі справу як прыклад змагання за правы прыгнечаных народаў. Пелціер быў асуджаны на два пажыццёвыя тэрміны па абвінавачанні ў забойстве двух агентаў ФБР і правёў у турме амаль 50 гадоў.

20 студзеня 2025 года Прэзідэнт ЗША Джо Байдэн сваім указам замяніў зняволенне на хатні арышт.

## Крыніцы
Халакост у Валожынскім раёне

За час акупацыі практычна ўсе яўрэі Валожынскага раёна былі забітыя, а нешматлікія выратаваныя ў большасці ваявалі пасля ў партызанскіх атрадах.

Самыя масавыя забойствы яўрэяў адбыліся ў Валожыне, Івянцы, Ракаве, вёсках Брылькі (Вознаўшчына, Камароўка), Вішнева, Забрэззе, Камень, Міхалова, Палачанка.

Немцы, рэалізуючы нацысцкую праграму знішчэння яўрэяў, стварылі на тэрыторыі раёна 5 гета:
* У Вішнеўскім гета (ліпень 1941 — 26 верасня 1942) былі забітыя больш за 2000 яўрэяў.
* У Валожынскім гета (жнівень 1941 — лета 1943) загінулі каля 3000 габрэяў.
* У Забрэззі (чэрвень 1941 — 1942) загінулі ад 136 да 180 габрэяў.
* У Івянецкім гета (10 лістапада 1941 — 9 чэрвеня 1942) былі закатаваныя і забітыя больш за 1000 габрэяў.
* У Ракаўскім гета (жнівень 1941 — люты 1942) нацысты забілі больш за 1000 габрэяў.

У Валожынскім раёне 21 чалавек былі ўдастоены ганаровага звання «Праведнік народаў свету» ад ізраільскага мемарыяльнага інстытута «Яд ва-Шэм» «*у знак глыбокай удзячнасці за дапамогу, аказаную яўрэйскаму народу ў гады Другой сусветнай вайны*»: Сладзінскія Альберт і Яніна, Стасяк Марыя, Сладзінскія Юльян, Браніслава і Кербедж (Сладзінская) Рэгіна, Шніп Антон, Сарока Іосіф, Вольга і Анатоль, Бельскія Аляксандр і Аляксандра, Пажарыцкія Браніслаў і Аліма, Навадворскія Ян і Антаніна, Бачкоўскія Флавіян, Станіслава, Юзаф, Зыгмунт, Сапежынская (Бачкоўская) Хелена.

Забітым яўрэям Валожына ўстаноўлены 4 помнікі ў самім горадзе і яшчэ на могілках «Кір’ят Шауль» у Тэль-Авіве. У Івянцы на яўрэйскай брацкай магіле ўзведзены мемарыял. У Вішневе і ў Ракаве габрэям усталяваныя па два помнікі. У Забрэззі помнік ахвярам усталяваны ў цэнтры вёскі.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Валожынскі раён
Катэгорыя:Гісторыя Валожынскага раёна
Яхты ў моры

**«Яхты ў моры»** () — прыгодніцкі мастацкі фільм, зняты рэжысёрам Міхаілам Ягоравым у 1955 годзе на кінастудыі «Талінфільм» пра выкрыццё шпіёнаў у адным з яхт-клубаў.

## У ролях 
* Рэйна Арэн — *Юхан*
* Рут Пераметс — *Лайнэ*
* Каарэл Карм — *Пеэтэр*
* Олеў Эскала — *Паўль Алус*
* Эндэль Нымберг — *Раўд, капітан-лейтэнант*
* Ыйэ Ораў — *Карын*
* Эві Раўэр-Сікель — *маці Юхана*
* Лембіт Раяла — *Карл Оксман*
* Валдэка Ратасеп — *шпіён*
* Арва Круусемент — *цырульнік*
* Рудольф Нуудэ — *Баброў*
* Кальё Кійск — *Хейна*
* Альфрэд Кют
* Аксел Ораў — *капітан памежнай аховы*
* Арна Суурарг — *радыёрэпарцёр*

## Крыніцы 
Катэгорыя:Фільмы 1956 года
Рут Пераметс-Пюс

**Рут Пераметс** (пры нараджэнні — Пюс); (; ,  — , там жа) — эстонская актрыса тэатра, кіно і тэлебачання, тэлевядучая. Заслужаная артыстка Эстонскай ССР (1978).

## Біяграфія 
Адна з першых дыктараў Эстонскага тэлебачання. У 1955 годзе ў Эстоніі з’явілася тэлебачанне, і было абвешчана аб пошуку дыктара, але сярод мноства прэтэндэнтаў не знайшлося прыдатнага кандыдата. У дзень конкурсу на ETV быў паказаны мастацкі фільм, у якім Рут сыграла галоўную ролю, і яе запрасілі заняць вакантнае месца.

З 1955 па 1984 год працавала на Эстонскім тэлебачанні (ETV) вядучай. Вяла папулярныя дзіцячыя тэлепраграмы, у якіх выступала ў ролі «цётухны Рут».

У 1960-я гады ўдзельнічала ў перадачах і спектаклях на Эстонскім радыё, агучвала фільмы, чытала закадравы тэкст да дакументальных фільмаў.

Знялася ў некалькіх фільмах на студыі «Талінфільм». Была актрысай Эстонскага тэатра імя А. Н. Тамсаарэ.

Памерла 3 жніўня 2005 года ў Таліне. Пахаваная ў Таліне на Лясных могілках.

## Фільмаграфія 
* (1956) «Яхты ў моры» — Лайнэ

## Крыніцы 
Катэгорыя:Актрысы Эстоніі
Каарэл Карм

**Каарэл Карм** (, сапраўднае прозвішча — **Лянтс** (Länts); —) — эстонскі акцёр. Народны артыст СССР (1956).

## Біяграфія 
Нарадзіўся 5 (18) кастрычніка 1906 у Нарве. У 1922—1925 гадах вучыўся ў Дзяржаўнай індустрыяльнай школе мастацтваў (цяпер Эстонская акадэмія мастацтваў) у Таліне.

З 1925 года — памочнік рэжысёра, выканаўца невялікіх роляў у драмах, операх, аперэтах і балетах, у 1932—1942 і 1943—1949 гадах — акцёр тэатра «Эстонія» (цяпер Нацыянальная опера «Эстонія») (Талін).

У 1942—1943 гадах і з 1949 (пасля аб’яднання з драматычнай трупай тэатра «Эстонія») і да канца жыцця — акцёр Эстонскага драматычнага тэатра (у 1952—1989 гадах — Эстонскі дзяржаўны тэатр драмы імя У. Кінгісепа) у Таліне.

Здымаўся ў кіно. Выступаў у радыёпастаноўках (ролі: Фаўст («Фаўст» І. Гётэ), Пер Гюнт («Пер Гюнт» Г. Ібсена).

Памёр 2 жніўня 1979 года ў Таліне. Пахаваны на Лясных могілках.

Быў жанаты з актрысай Інай Таарна.

## Фільмаграфія 
* (1956) «Яхты ў моры» — *Пеэтэр*
## Крыніцы 
Катэгорыя:Акцёры Эстоніі
Іна Таарна

**Іна Таарна** (; ,  — , ) — эстонская актрыса і тэатральны педагог, тэатразнавец.

## Біяграфія 
Нарадзілася ў 1926 годзе ў Таліне, пры нараджэнні — Іна Мікалаеўна Транкман. Бацька — афіцэр Мікалай Транкман, маці — балерына Надзея Цыганкова-Таарна.

На сцэне з 13 гадоў, калі ў 1943 годзе ў вайну ў эвакуацыі ў Яраслаўлі выступала з маці ў складзе ў Дзяржаўных ансамбляў Эстоніі.

Пасля вайны паступіла ў Эстонскі дзяржаўны тэатральны інстытут, які скончыла ў 1949 годзе.

У 1949—1976 гадах — актрыса Талінскага драматычнага тэатра.

Выступала на канцэртнай сцэне, на эстонскім радыё і на эстонскім тэлебачанні, здымалася ў кіно.

З 1973 па 1988 год выкладала на рэжысёрскім факультэце Талінскага педагагічнага інстытута.

Аўтар шэрагу кніг па гісторыі эстонскага тэатра, у тым ліку біяграфічных кніг пра Ільмара Тамура (1997), пра свайго мужа Каарэла Карма («Гартаючы старонкі», 1983), мемуараў «Азіраючыся назад у часе» (2003).

Ганаровы член Саюза эстонскіх акцёраў, членам якога была з 1950 года, лаўрэат Прэміі імя Прыйта Пыльдрааса (2004).

Памерла ў 2015 годзе ў Таліне.

Першым шлюбам была замужам за акцёрам Юры Ярветам (пазнаёміліся ў інстытуце, шлюб у перыяд 1948—1958), другім — за акцёрам Каарэлам Карма.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Актрысы Эстоніі
Олеў Эскала

**Олеў Эскола** , пры нараджэнні **Олаф Эсперк** (); ,  — , Касары, Эстонская ССР) — эстонскі акцёр. Заслужаны артыст Эстонскай ССР (1957). Выступаў на радыё і тэлебачанні.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 18 лістапада 1914 года ў Таліне. Працаваў у тэатры «Эстонія» (1931—1935, 1944—1949). З 1949 года — акцёр Талінскага драматычнага тэатра. У кіно з 1955 гады. За ўсю кар’еру ў кіно атрымаў 37 роляў.

Памёр 4 красавіка 1990 года на востраве Касары. Пахаваны на могілках Касары.
Ягоны брат Антс Эскала таксама быў вядомым акцёрам.

## Фільмаграфія 
* (1956) «Яхты ў моры» — *Паўль Алус*
* (1964) «Новы нячысты з пекла» — *канстэбаль*

Катэгорыя:Акцёры Эстоніі
Раяла

**Раяла** — прозвішча.
* Лембіт Раяла (акцёр)
* Лембіт Раяла (футбаліст)
* Май-Ліс Раяла — прыма-балерына Фінскага нацыянальнага балета
Эскала

**Эскала** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Антс Эскала — эстонскі кінаакцёр
* Олеў Эскала — эстонскі акцёр
* Ууна Эскала — фінскі дызайнер
Кубак Беларусі па валейболе сярод жанчын 2009

**Кубак Беларусі па валейболе сярод жанчын 2009** — 14-ы кубак Рэспублікі Беларусь па валейболе сярод жанчын. Кубак прайшоў у красавіку 2010 года. Фінал прашоў у Мінску на базе спарткомплексу «Атлант» .

## Вынікі 
### Чвэрцьфіналы *16 красавіка* 
* Надзея-Гомельдрэў — Дываноўшчык Брэст — 0:3 (11:25, 16:25, 16:25).
* Жамчужына Палесся — Дружба-ПДУ— 3:0 (25:6, 25:14, 25:11).
* Камунальнік — Неман-ГрдУ — 3:0 (25:21, 25:20, 25:19).
* Мінчанка — Атлант Баранавічы — 1:3 (22:25, 25:17, 20:25, 17:25).

### Паўфінал і Фінал *17 — 18 красавіка* 
## Гл. таксама 
* Кубак Беларусі па валейболе сярод жанчын 2007
* Кубак Беларусі па валейболе сярод жанчын 2010

## Спасылкі 
* КУБОК БЕЛАРУСИ УЕЗЖАЕТ В БАРАНОВИЧИ Воскресенье, Апрель 18th, 2010

Катэгорыя:2010 год у валейболе
Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 2010 годзе
2010
О’Браен

**О’Браен** () — ірландскае прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Конан О’Браен — амерыканскі комік, тэлевядучы, сцэнарыст.
* Фергал О’Браен — ірландскі прафесійны гулец снукер.
* Эдвін Фрэдэрык О’Браен — амерыканскі кардынал.
Марці Валтанен

**Марці Эйнары Валтанен** (; , Уусікірка (цяпер Паляны (Выбаргскі раён), Ленінградская вобласць) — , Ліета, Фінляндыя) — фінскі танцоўшчык, артыст балета, педагог.

З 1959 па 1987 год выступаў на сцэне Фінскай нацыянальнай оперы.

З 1964 года — саліст балета, з 1968 года — вядучы танцоўшчык Фінляндыі. З 1975 г. працаваў выкладчыкам балетнай школы Нацыянальнага балета.

Здымаўся ў кіно («Punainen huone» (1960), «Loistokaupunki» (1966) і «Fänrik Ståls sägner» (1981)).

Яго жонкай была балерына Май-Ліс Раяла.

У 1977 годзе М. Вальтанен быў узнагароджаны медалём Pro Finlandia.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Акцёры Фінляндыі
Май-Ліс Раяла

**Май-Ліс Раяла** (; , Тамперэ, Фінляндыя — ) — прыма-балерына Фінскага нацыянальнага балета, кінаактрыса, харэограф, выкладчык.

## Біяграфія 
Нарадзілася 26 красавіка 1930 года ў Тамперэ, у Фінляндыі. У 1939 годзе была залічана ў балетную школу, дзе займалася ў Аляксандра Сакселіна, а ў 1948 годзе была запрошана ў трупу Фінскага нацыянальнага балета, дзе ў 1952 годзе стала салісткай, а з 1956 па 1971 гады — прыма-балерынай.

У 1967 годзе стала выкладаць у балетнай школе Фінскага нацыянальнага балета, а з 1977 па 1982 годзе — балетмайстрам Хельсінкскага гарадскога тэатра. З 1979 па 1982 гады — старшы педагог, а з 1982 года — рэктар балетнай школы.

У 1967 годзе была ўзнагароджана вышэйшай дзяржаўнай узнагародай Фінляндыі для дзеячаў мастацтва — медалём «Pro Finlandia».

* Першы муж — Нільс Рынкама (1920—1961), фінскі акцёр
* Другі муж — Марці Валтанен. У шлюбе з 1962 года.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Узнагароджаныя медалём Pro Finlandia
Рыгор Юшчук

**Рыгор Юшчук** (нар. ) — беларускі валейбаліст. Майстар спорту.

## Біяграфія 
Выхаванец брэсцкай школы валейбола. Па заканчэнні сезона 2018/2019 пакінуў «Заходні Буг» і перабраўся ў Польшчу дзе выступаў у складзе «БАС Беласток». У сезона 2019/2020 дапамог польскай камандзе выйграць чэмпіянат другой лігі. У чэрвені 2020 года папоўніў шэрагі «Шахцёра».

## Дасягненні 
*   Чэмпіён Беларусі (2): 2021/22, 2020/21
*   Уладальнік Кубка Беларусі (2): 2021/22, 2020/21

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Grigorij Yushchuk
* Ryhor YUSHCHUK
* Григорий Ющук перешел в солигорский «Шахтер»
* Ющук Григорий
* Ющук пополнил ряды «Шахтера»
* Ющук Григорий/ Yushchuk Ryhor
* Григорий ЮЩУК покидает наш клуб

Катэгорыя:Валейбалісты Беларусі
Катэгорыя:Майстры спорту Беларусі
Катэгорыя:Ігракі БАС Беласток
Паляны (Выбаргскі раён)

**Паляны** (; да 1948 — **Уусікірка**, ) — пасёлак у Выбаргскім раёне Ленінградскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр Палянскага сельскага паселішча.

Да 1939 года сяло Уусікірка з’яўлялася адміністрацыйным цэнтрам аднайменнай воласці Выбаргскай ляні Фінляндскай рэспублікі. Вёска налічвала больш за 150 дамоў. У 1940 годзе, пасля Зімовай вайны і заключэння Маскоўскага мірнага дагавора, Уусікірка перайшла да Савецкага Саюза і да 30 верасня 1948 года знаходзілася ў складзе Тамілаўскага сельсавета Канельярвскага (Райвалаўскага) раёна.
## Насельніцтва 
## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Марці Валтанен, фінскі танцоўшчык
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Ленінградскай вобласці
Лембіт Раяла (акцёр)

**Лембіт Раяла** (; —) — эстонскі акцёр.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 7 (20 ліпеня) 1914 года ў Роэльскай воласці Эстляндскай губерні Расійскай імперыі (цяпер павет Ляэнэ-Вірумаа, Эстонія).

У 1941 годзе пасля заканчэння драматычнай школы Талінскай кансерваторыі прызваны ў РСЧА. Саліст Дзяржаўнага ансамбля мастацтваў ЭССР (1942—1944). У 1944—1947 і 1951—1953 гадах рэжысёр. Акцёр тэатра «Эстонія» (1946—1949), ЭДзАТД імя У. Э. Кінгісепа (1949—1952). У 1953—1956 гадах працаваў у Міністэрстве культуры ЭССР.

Лаўрэат Сталінскай прэміі 1948 года другой ступені за карціну «Жыццё ў цытадэлі».

Жонка — эстонская піяністка Тэкла Коха (1910—1977).

Памёр 25 траўня 1956 года ў Таліне. Пахаваны на талінскіх Лясных могілках.

Катэгорыя:Акцёры Эстоніі
Ратасеп

**Ратасеп** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Валдэка Ратасеп — эстонскі акцёр
* Эльза Ратасеп — эстонская актрыса
Эльза Ратасеп

**Эльза Ратасеп** (; , Раадзі — , , Эстонская ССР) — эстонская актрыса тэатра і кіно. Заслужаная артыстка Эстонскай ССР (1957).

## Біяграфія 
Вучылася ў прыватнай жаночай сярэдняй навучальнай установе А. Граса ў Тарту (скончыла ў 1911 годзе). У 1917—1959 гадах (з перапынкамі) выступала на сцэне тэатра Ванемуйнэ. Была адной са стваральнікаў і артысткай талінскага Перасоўнага тэатра з 1926 па 1928 года. Стварыла таксама шэраг роляў на сцэне Талінскага дзяржаўнага акадэмічнага тэатра драмы. У час Другой сусветнай вайны была артысткай Эстонскага дзяржаўнага нацыянальнага мастацкага ансамбля.

З 1951 года - член Тэатральнага таварыства Эстонскай ССР.

Муж — акцёр Рудольф Ратасеп (1891—1942), сын — акцёр Валдэка Ратасеп (1912—1977).

## Зноскі 
Катэгорыя:Актрысы Эстоніі
Піркала

**Піркала** () — абшчына ў правінцыі Пірканмаа, Фінляндыя. Агульная плошча тэрыторыі — 104,04 км ², з якіх 22,66 км ² — вада.

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Абшчыны Фінляндыі
Юлёярві

**Юлёярві** () — горад у правінцыі Пірканмаа ў ляні Заходняя Фінляндыя. Першая згадка паселішча вядома ў 1779 годзе. Будаўніцтва царквы ў неакласічным стылі было завершана ў 1850 годзе. Царква неаднаразова перабудоўвалася і рэстаўравалася. Статус муніцыпалітэта атрымаў да 1869 годзе.
## Насельніцтва 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Гарады Фінляндыі
Конан О’Браен

**Конан Крыстафер О’Браен** (; ) — амерыканскі комік ірландскага паходжання, , .

Працаваў сцэнарыстам для Saturday Night Live (1987–1991), Сімпсаны (1991–1993), перш чым прыступіць да працы на тэлебачанні з уласнымі начнымі шоў Late Night with Conan O'Brien (1993–2009), The Tonight Show with Conan O'Brien (2009-2010), Conan (2010-2021) і Conan O'Brien Must Go (2024).

О’Браен атрымаў розныя ўзнагароды, у тым ліку 28 намінацый на прэмію «Эмі» і чатыры перамогі. Таксама атрымаў сем прэмій Гільдыі пісьменнікаў Амерыкі за свае начныя праграмы.

У 2010 годзе быў названы адным са 100 самых уплывовых людзей па версіі Time. Таксама у 2025 годзе быў узнагароджаны прэміяй Марка Твэна за амерыканскі гумар.

## Зноскі 
## Спасылкі 
* Сайт падкаста
*
Пюхяярві

**Пюхяярві**:
* Пюхяярві (горад)
* Пюхяярві (Сайма)
* Пюхяярві (Тамперэ)
Небяспечныя гульні (фільм, 1974)

**«Небяспечныя гульні»** () — эстонскі фільм 1974 года, зняты на кінастудыі «Талінфільм» рэжысёрам Вельё Кясперам.

## Сюжэт 
1944 год, акупаваны нацыстамі Талін. Трое эстонскіх школьнікаў, якія вырашылі падчас правядзення канцэрта насаліць немцам, выпадкова пранікаюць у таямніцы Гестапа і ратуюць савецкага разведчыка «2241»… Цяпер свавольствы скончыліся, і пачынаецца сапраўды небяспечная гульня…

## У ролях 
* Рэнэ Урмет — «Стары»
* Свен-Эрык Нільсен — «Цып»
* Віктар Перабейнас — «Барабаншчык»
* Юры Ярвет — «Слізкі»
* Леанхард Мерзін — «2241»
* Цііна Мутыкс — Вівіян Баўм, дачка доктара Баўма
* Антс Эскала — доктар Баўм, бацька Вівіян
* Эвэ Ківі — маці Вівіян
* Рэйна Арэн — бацька «Старога»
* Хіля Варэм-Вээ — маці «Старога»
* Юхан Валк — Лонт
* Хеленд Пеэп — «Іспанец»
* Валдэка Ратасеп — начальнік контрразведкі
* Арнольд Сікель — штурмбанфюрэр СС
* Аарнэ Юкскюла — гаўптман СД
* Вольга Чычорава — памочніца
* Тыну Ааў — інспектар у школе
* Юхан Саар — эпізод
* Эн Краам — фельдфебель
і іншыя

## Фестывалі і ўзнагароды 
* Спецыяльны прыз Усесаюзнага фестывалю дзіцячых і юнацкіх фільмаў (1975).
* Прэмія дзіцячага журы Кінафестывалю дзіцячых і маладзёжных фільмаў у Познані (1975).

## Зноскі 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Фільмы 1974 года
Катэгорыя:Фільмы-драмы СССР
Катэгорыя:Фільмы на эстонскай мове
Тамеркоскі

**Тамеркоскі** (, ) — амаль кіламетровая пратока паміж двума азёрамі Нясіярві і Пюхяярві ў фінскім горадзе Тамперэ. Горад быў заснаваны вакол ракі ў 1779 годзе пасля таго, як кароль Густаў III асабіста наведаў гэтае месца ў 1775 годзе.

Перапад узроўняў паміж двума азёрамі ў 18 метраў выкарыстоўваецца ў якасці крыніцы энергіі. З канца XVIII стагоддзя тут размяшчаліся прадпрыемствы.
Катэгорыя:Рэкі Фінляндыі
Пюхяярві (Тамперэ)

**Пюхяярві** () — возера ў фінскім рэгіёне Пірканмаа. Мае форму літары «С», на паўночным беразе знаходзяцца гарады Тамперэ і Нокія і горад Лемпяяля на паўднёвым беразе.

Плошча — 121,61 км², знаходзіцца на вышыні 77,2 м. Жыўленне вадой пратокі Тамеркоскі, якая цячэ цераз цэнтр горада Тамперэ.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Азёры Фінляндыі
Эві Раўэр

**Эві Раўэр-Сікель** ( — ) — эстонская актрыса тэатра і кіно, тэлерэжысёр. заслужаная артыстка Эстонскай ССР (1952).

## Біяграфія 
Нарадзілася 29 кастрычніка 1915 года ў Таліне. Актрыса Рабочага тэатра (Töölisteatri) у Таліне (1936—1939), тэатра «Угала» у Вільяндзі (1939—1942, 1945—1952 і 1969—1973), тэатра «Эндла» у Пярну і Эстонскага драматычнага тэатра ў Таліне (1952—1958). У 1958—1968 гадах рэжысёр Эстонскага тэлебачання.

Памерла 17 верасьня 2004 года ў Таліне (Эстонія).

## Фільмаграфія 
* 1955 — «Яхты ў моры» — маці Юхана.

## Узнагароды і прэміі 
* ордэн «Знак Пашаны» (30.12.1956)
* заслужаная артыстка Эстонскай ССР (1952)
* Сталінская прэмія трэцяй ступені (1952) — за выкананне ролі Росі ў каляровай кінакарціне «Святло ў Коардзі» (1951), вытворчасці кінастудыі «Ленфільм» і Талінскай кінастудыі.

## Зноскі 
Катэгорыя:Актрысы Эстоніі
Гертруда Катон-Томпсан

**Гертруда Катон-Томпсан** (, 1 лютага 1888 — 18 красавіка 1985) — англійская вучоная-археолог.

## Біяграфія 
Гертруда Катон-Томпсан нарадзілася ў сям’і Уільяма Катон-Томпсана (William Caton-Thompson) і Этель Пэйдж (Ethel Page) у 1888 годзе ў Лондане, Англія. Яна наведвала прыватныя школы ў Істбарне і Парыжы. Падчас Першай сусветнай вайны Катон-Томпсан працавала на брытанскае Міністэрства транспарту і наведала Парыжскую мірную канферэнцыю ў 1919 годзе. Пасля яна працавала археолагам у Егіпце (у Абідасе і Аксірынхе). Падчас вучобы ў брытанскай археалагічнай школе ў Егіпце з 1921 па 1926 Катон-Томпсан і геолаг  пачалі першае археалагічнае даследаванне паўночнага Фаюма. Яна працягнула працу ў Фаюме на працягу наступных двух гадоў, у якасці палявога дырэктара Каралеўскага антрапалагічнага Інстытута Вялікабрытаніі і Ірландыі. З 1928 па 1929 Катон-Томпсан даследавала знакамітыя руіны Вялікага Зімбабвэ, яна была першая, хто сцвярджаў, што руіны маюць непасрэдна афрыканскае паходжанне. Яна таксама працавала ў аазісе . Да канца 1937 года Катон-Томпсан і Элінар Гарднер у суправаджэнні  займаліся сістэматычнымі раскопкамі ў Емене.

Катон-Томпсан памерла на 98-м годзе жыцця ў Брадвеі, графства Вустэршыр.

## Публікацыі 
* «Культура Зімбабвэ», (1931)
* «Пустыня Фаюм», (1935)
* «Аазіс Харга ў дагістарычныя часы», (1952)

## Крыніцы 
Катэгорыя:Егіптолагі Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Археолагі Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Афрыканісты
Якубаўка (Гомель)

**Яку́баўка** (, ) — былая вёска, якая ў 1957 годзе ўвайшла ў склад г. Гомеля. Знаходзіцца ў Навабеліцкім раёне горада (вуліцы Лугавая і Палявая) на левым беразе ракі Сож.

Раней ўваходзіла ў склад Улукаўскага сельсавета, налічвала 180 двароў і 710 жыхароў.

На момант 2025 года большасць былой Якубаўкі ўсё яшчэ забудавана 1-2-х павярховымі дамамі.

## Водныя аб’екты 
Якубаўка (паралельна вул. Палявой) уздоўж падзелена вяслярным каналам (яго шырыня месцамі да 100 метраў), звязаным невялікім каналам з ракой Сож.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* У Гомелі «паплыла» Якубоўка
Сезон 2023/2024 «Шахцёра» Салігорск (валейбол)

У сезоне 2023—2024 валейбольны клуб «Шахцёр» з горада Салігорск прымаў удзел у наступных турнірах:
* Чэмпіянат Беларусі 2023/2024 (**Чэмпіён**),
* Кубак Беларусі 2023 (**Уладальнік**),
* Суперкубак Беларусі 2023 (**Уладальнік суперкубак**).

## Склад каманды 
2. Павел Аўдочанка (1990) 
5. Іван Казіцын (1987, Расія) 
8. Аляксей Комар (1990) 
10. Уладзіслаў Драпчынскі (1996) 
11. Уладзіслаў Лашакоў (1994) 
13. Давід Мехіч	(1997, Сербія) 
14. Андрэй Марчанка (1997) 
16. Дэвід Фіэль Радрыгес (1993, Куба) 
17. Раман Ягораў (1986, Расія) 
18. Аляксандр Сафонаў (1991, Расія) 
21. Аляксей Кураш (1988) 
22.	Станіслаў Забароўскі (1988) 
23.	Арцём Масько (1996) 
24. Максім Багатка (2001) 
99. Ілья Ганчарук (2000) 
99. Мікіта Канавалаў (2002) 	
99. Андрэй Радзюк (1990) 
99. Ілья Капыш (2004) 
99. Віталь Альшэўскі (2005) 
99. Максім Балюк (2002) 
99. Ягор Кавалёў (2001) 

## Трэнеры каманды 
*  Віктар Бекша (галоўны трэнер)
*  Іван Дубіна (трэнер)

## Гл. таксама 
* Сезон 2022/2023 «Шахцёра» Салігорск (валейбол)
* Сезон 2024/2025 «Шахцёра» Салігорск (валейбол)

## Спасылкі 
* Shakhtior Soligorsk 
* СТАТИСТИКА
2023/2024
Шахцёр
Катэгорыя:2023 год у Салігорску
Катэгорыя:2024 год у Салігорску
Teratoscincus roborowskii

**Teratoscincus roborowskii** — від начных яшчарак сямейства . Названы ў гонар Усевалада Іванавіча Рабароўскага, рускага даследчыка Цэнтральнай Азіі.

## Апісанне 
Вялікая галава з выпуклымі вачыма, амаль цыліндрычнае цела. Хвост і луска могуць згубіцца і вырасці зноў. Памер яшчаркі 15-20 см.

*T. roborowskii* з’яўляецца яйцакладным відам. Адкладае 2 яйцы.

Занесены ў спіс відаў, якія выклікаюць найменшыя асцярогі.

## Пашырэнне 
Сустракаецца ў Іране, Казахстане, Заходнім Кітае.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Яшчаркі
Сезон 2022/2023 «Шахцёра» Салігорск (валейбол)

У сезоне 2022—2023 валейбольны клуб «Шахцёр» з горада Салігорск прымаў удзел у наступных турнірах:
* Чэмпіянат Беларусі 2022/2023 (**Чэмпіён**),
* Кубак Беларусі 2022 (**Уладальнік**),
* Суперкубак Беларусі 2022 (**Уладальнік суперкубак**).

## Склад каманды 
2. Павел Аўдочанка (1990) 
6. Даніла Болгаў (2004) 
8. Аляксей Комар (1990) 
9. Ілья Ганчарук (2000) 
12. Сулейман Тальбі (2004) 
13. Ілья Бураў (1996) 
16. Станіслаў Кулагін (2003) 
17. Яўгеній Сыч	(2003) 
20. Яўген Грэцкі (2001) 
21. Аляксей Кураш (1988) 
22.	Станіслаў Забароўскі (1988) 
24. Максім Багатка (2001) 
99. Андрэй Марчанка (1997) 
99. Андрэй Радзюк (1990) 
99.	Арцём Масько (1996) 
99. Ілья Капыш (2004) 
99. Віталь Альшэўскі (2005) 
99. Уладзіслаў Лашакоў (1994) 

## Трэнеры каманды 
*  Віктар Бекша (галоўны трэнер)
*  Іван Дубіна (трэнер)

## Гл. таксама 
* Сезон 2021/2022 «Шахцёра» Салігорск (валейбол)
* Сезон 2023/2024 «Шахцёра» Салігорск (валейбол)

## Спасылкі 
* Shakhtior Soligorsk 
* Завершаемся участие в турнире на красивой ноте и пятом месте!
* К сожалению…
2022/2023
Шахцёр
Катэгорыя:2022 год у Салігорску
Катэгорыя:2023 год у Салігорску
Цырк матылькоў

**«Цырк матылькоў»** () — кароткаметражны  фільм амерыканскага рэжысёра Джошуа Вайгеля з , Дагам Джонсам і  у галоўных ролях. Карціна атрымала прэмію памерам 100 тысяч долараў у дабрачынным праекце «Дорпост Філм Проджэкт».

## Сюжэт 
Дзеянне карціны разгортваецца ў часы Вялікай дэпрэсіі. Мендэс — дырэктар цырка «Матылёк» і разам з трупай ён прыязджае ў Паўднёвую Караліну. Тут ён наведвае мясцовы кірмаш, дзе сустракае няшчаснага маладога чалавека Уіла, які з нараджэння не мае рук і ног і вымушанага выстаўляць сябе напаказ. Пасля сустрэчы з Мендэсам Уіл вырашае ўступіць у яго трупу і хаваецца ў адной з машын цырка «Матылёк». Мендэс і цыркачы цёпла вітаюць юнака. Уіл пазнае сумныя гісторыі членаў трупы і тое, як Мендэс вярнуў ім любоў да жыцця. У адзін дзень Уіл выпадкова высвятляе, што можа плаваць і вырашае выканаць на сцэне складаны трук: падняцца пад купал, а затым саскочыць у невялікі басейн з вадой. Ён шчаслівы таму, што змог здабыць веру ў сябе.

## У ролях 
## Гісторыя стварэння 
Ідэя стварэння карціны ўпершыню прыйшла да Джошуа і Рэбекі Вайгеляў, пары кінематаграфістаў з Лос-Анджэлеса, калі яны ўбачылі відэа з лекцыямі Ніка Вуйчыча. Напісаўшы сцэнар, Вайгелі звярнуліся ў службу па сувязі з грамадскасцю Вуйчыча. Нік станоўча ацаніў сцэнар і падпісаў кантракт на ролю ў карціне. Даг Джонс пагадзіўся на здымкі ў «Цырку матылькоў» пад уражаннем ад адной з папярэдніх кароткаметражак Вайгеля. Па ўспамінах рэжысёра, яму было важна знайсці падыходнага выканаўцы на ролю Мендэса, аднак ён не меркаваў сур’ёзна, што Эдуарда Верастэгі, прыхільнікам якога Вайгель быў пасля прагляду фільма «», пагодзіцца на ўдзел у кароткаметражцы.

Паводле аўтабіяграфіі Вуйчыча, здымкі з ім занялі не больш за тыдзень. Ён сам выконваў трукі ў фільме, у тым ліку ныраў. Для страхоўкі яго падвешвалі над пляцоўкай на спецыяльных рамянях.

Пасля атрымання прэміі дабрачыннага праекта «Дорпост Філм Проджэкт», Вайгелі абвясцілі пра намер зняць поўнаметражны фільм на аснове «Цырка матылькоў».

## Узнагароды і намінацыі 
## Заўвагі 
## Літаратура 
* 

## Гл. таксама 
* 

## Спасылкі 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Фільмы пра хрысціянства
Катэгорыя:Фільмы-драмы ЗША
Катэгорыя:Кароткаметражныя фільмы ЗША
Халакост ва Уздзенскім раёне

За час акупацыі практычна ўсе яўрэі Уздзенскага раёна былі забітыя, а нешматлікія ацалелыя ў большасці ваявалі пасля ў партызанскіх атрадах.

Яўрэяў у раёне забівалі ва Уздзе, Магільне і іншых месцах.

Рэалізуючы нацысцкую праграму знішчэння яўрэяў, немцы стварылі на тэрыторыі раёна 1 гета — ва Уздзе (канец чэрвеня — 17 кастрычніка 1941), дзе былі закатаваныя і забітыя каля 1800 чалавек.

Ва Уздзенскім раёне 7 чалавек былі ўдастоены ганаровага звання «Праведнік народаў свету» ад ізраільскага мемарыяльнага інстытута «Яд ва-Шэм» «*у знак глыбокай удзячнасці за дапамогу, аказаную яўрэйскаму народу ў гады Другой сусветнай вайны*»: Крысько Аляксандр і Таццяна, Даўгулевіч (Крысько) Ніна і Казей (Крысько) Ірына, Кісель Анастасія, Вярбіцкі Адам і Рудакоўская Антаніна.

Два помнікі забітым габрэям усталяваныя ва Уздзе на габрэйскіх могілках.

У самой Уздзе забітым вязням гета ўсталяваны памятны знак на Краснай плошчы.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Уздзенскі раён
Катэгорыя:Гісторыя Уздзенскага раёна
Культурны цэнтр Беларусі ў Варшаве

**Культурны цэнтр Беларусі ў Варшаве** (*Centrum Kulturalne Białorusi w Warszawie)* — арганізацыя, якая займаецца папулярызацыяй беларускай культуры ў Варшаве.

Цэнтр быў створаны ў 2008 годзе як першая ўстанова такога тыпу за межамі Беларусі. Яго галоўны офіс знаходзіўся ў Беластоку на вул. Модліньскай д. 2. У 2011 годзе Цэнтр быў перанесены ў Варшаву, дзе знаходзіўся на вул. Каралевы Марысенькі  д. 66, зараз працуе ў будынку Пасольства ў Варшаве на вуліцы Вертнічай 58 (2021).

Цэнтр займаецца пашырэннем ведаў пра Беларусь, беларускую мову і культуру, а таксама садзейнічае культурнаму абмену паміж Польшчай і Беларуссю.

**Час працы:** панядзелак — пятніца, 8:00—12:00, 12:40—16:40

## Гл. таксама 
* Пасольства Беларусі ў Польшчы

## Зноскі 
Катэгорыя:Беларуска-польскія адносіны
Катэгорыя:Беларусы ў Варшаве
Бернт Нотке

**Бернт Нотке** (, каля 1435,  — каля 12 мая 1509, ) — нямецкі мастак і скульптар.

Найбольш вядомая яго скульптурная работа Святы Георгій і цмок. Пляска смерці (1463) у любекскай Марыенкірсе была разбурана падчас Другой сусветнай вайны, захавалася толькі даваенная чорна-белая фатаграфія.

Аўтарскія версіі гэтай працы ў Стакгольме і ў царкве Св. Мікалая ў Таліне захаваліся, як і яго алтар там жа, у царкве Св. Духа. Нотке працаваў над убраннем Любекскага сабора і стварыў для яго ў 1477 годзе 17-метровы трыумфальны крыж. Яго алтарныя працы знаходзяцца таксама ў Нідэрландах, Даніі і Нарвегіі.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Паўночнае Адраджэнне
Ласан

**Ласан** () — горад у Германіі, у зямлі Мекленбург-Пярэдняя Памеранія.

Уваходзіць у склад раёна Усходняя Пярэдняя Памеранія. Плошча — 12,60 км². Афіцыйны код — 13 0 59 049.
## Насельніцтва 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Гарады Мекленбурга-Пярэдняй Памераніі
Стэлпэ

**Стэлпэ** () — населены пункт у Вэцумніекскім краі Латвіі. Адміністрацыйны цэнтр Стэлпскай воласці. Знаходзіцца на рацэ Міса каля скрыжавання рэгіянальных аўтадарог P92 (Іецава — Стэлпэ) і P89 (Кэкава — Скайсткалнэ). За 29 км ад горада Баўска.

## Насельніцтва 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Латвіі
Сунтажы

**Сунтажы** () — населены пункт у Огрскім краі Латвіі. Адміністрацыйны цэнтр Сунтажскай воласці. Знаходзіцца на рацэ Маза-Югла на скрыжаванні рэгіянальных аўтадарог P4 (Рыга - Эрглі) і P8 (Інцыемс - Сігулда - Кэгумс). За 25 км ад горада Огрэ.

## Насельніцтва 
## Інфраструктура 
Валасная адміністрацыя, сярэдняя школа, школа-інтэрнат, дом культуры, бібліятэка, музей, лютэранская царква, касцёл.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Латвіі
Сутры (Ліванскі край)

**Су́тры** () — населены пункт у Ліванскім краі Латвіі. Адміністрацыйны цэнтр Сутрскай воласці. Знаходзіцца каля рэгіянальнай аўтадарогі P63 (Лівані-Прэйлі). За 25 км ад горада Лівані.

## Насельніцтва 
## Інфраструктура 
Валасная адміністрацыя, пачатковая школа, дом культуры, бібліятэка, пошта, крама.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Латвіі
Стэпі

**Стэпі** () — населены пункт у Валкскім краі Латвіі. Адміністрацыйны цэнтр Звартаўскай воласці. Знаходзіцца на рацэ Стэпупэ каля аўтадарогі P23 (Валка — Вірэшы). За 46 км ад горада Валка.

## Насельніцтва 
## Інфраструктура 
Валасная адміністрацыя, дом культуры, бібліятэка, паштовае аддзяленне, магазін.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Латвіі
Пірканмаа

**Пірканмаа** () — адна з 19 губерняў Фінляндыі. Плошча — 14 469,39 км² (4,1 % плошчы краіны), шчыльнасць — 33,69 чал./км². Сталіца правінцыі — горад Тамперэ, трэці па велічыні ў Фінляндыі, з насельніцтвам 249 700 чалавек (47 % насельніцтва правінцыі) на 1 сакавіка 2023 года.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Пірканмаа
Катэгорыя:Правінцыі Фінляндыі
Руавесі

**Руавесі** () — абшчына ў правінцыі Пірканмаа, Фінляндыя. Агульная плошча тэрыторыі — 950,15 км ², з якіх 173,97 км ² — вада.

## Насельніцтва 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Руавесі
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1565 годзе
Куру (Фінляндыя)

**Куру** () — былы фінскі муніцыпалітэт у рэгіёне Пірканмаа, знаходзіўся за 50 км ад Тамперэ. У пачатку 2009 года муніцыпалітэт, які існаваў з 1867 года, быў уключаны ў склад горада Юлёярві.

На жнівень 2006 года ў Куру пражывала 2792 чалавекі. Плошча была 821,08 км², з якіх 103,53 км² — вада.

## Вядомыя асобы 
*  — фінскі барэц, удзельнік Алімпійскіх гульняў.

Катэгорыя:Населеныя пункты Фінляндыі
Тэатр Тамперэ

**Тэатр Тамперэ** () — адзін з двух буйных тэатраў у фінскім горадзе Тамперэ, разам з Рабочым тэатрам Тамперэ. Адна з найстарэйшых устаноў мастацтва Фінляндыі. З моманту заснавання працаваў як прафесійны тэатр.

## Гісторыя 
Яшчэ да афіцыйнага стварэння тэатра, у Тамперэ вялася актыўная праца ў падтрымку яго арганізацыі. У канцы XIX стагоддзі шырока абмяркоўвалася пытанне, што гораду неабходны будынак для тэатра. У 1891 годзе пачаўся збор ахвяраванняў для стварэння фонду для ажыццяўлення праекту. У 1903 годзе Каарле Халмэ, тэатральны дзеяч і акцёр, прадставіў свой план стварэння тэатра кіраўніцтву Фінскага Клуба Тамперэ.

Заснаваны тэатр быў у 1904 годзе. Першым дырэктарам Тэатра Тамперэ быў абраны Карле Халмэ, які адразу ж ангажыраваў у першую творчую трупу тэатра сямнаццаць прафесійных акцёраў.

Першы год дзейнасці Тэатра Тамперэ стаў рэкордным па колькасці прэм’ер — 24. Тэатр пачаў гастраляваць у сельскай мясцовасці, першыя гастролі адбыліся ўжо праз месяц пасля прэм’ернага спектакля на адкрыцці тэатра.

Спачатку ў тэатра не было ўласнага памяшкання, і яму даводзілася часта змяняць месцазнаходжанне. Уласны будынак узнік толькі ў 1912 годзе.

Цяпер тэатр Тамперэ знаходзіцца у цэнтры горада на Рынкавай плошчы, насупраць будынка муніцыпалітэта на беразе Тамеркоскі. Будынак выкананы ў стылі нацыянальнай рамантычнай архітэктуры. Другая лакацыя — Frenckell Hall — таксама знаходзіцца на беразе гарадскога канала ў старым цагляным будынку ў квартале Frenckell.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Тэатры Фінляндыі
Арці

**Арці**:

## Прозвішча 
* Понтус Арці, фінскі дыпламат

## Тапонім 
* Арці (Свярдлоўская вобласць)
Рабочы тэатр Тамперэ

**Рабочы тэатр Тамперэ** (, ТТТ) — адзін з двух буйных тэатраў у фінскім горадзе Тамперэ, разам з Тэатрам Тамперэ. Адна з найстарэйшых устаноў мастацтва Фінляндыі.

## Гісторыя 
Пачаў сваю дзейнасць як аматарскі тэатр пры Асацыяцыі рабочых Тамперэ, якая праводзіла аматарскія і самадзейныя спектаклі з 1895 года.

Заснаваны ў 1901 годзе. Функцыянаваў як прафесійны тэатр з 1906 года. З Рабочым тэатрам цесна супрацоўнічалі драматургі Ёханес Лінанкаскі, Тэўва Пакала, Ялмары Фінэ, Эйна Лейна і іншыя.

Рабочы тэатр Тампэрэ штогод наведваюць каля 150 000 гледачоў. За год прадстаўляе каля 10 прэм’ер і больш за 500 спектакляў.

Акрамя драматычных класічных пастановак тут можна пабачыць камедыі, мюзіклы і інш.

У 2017 годзе атрымаў дзяржаўную Дзіцяча-юнацкую тэатральную прэмію.
Катэгорыя:Тэатры Фінляндыі
Аляксандр Мікалаевіч Казакоў

**Аляксандр Мікалаевіч Казакоў** () — беларускі акцёр тэатра лялек, заслужаны артыст Беларусі (1992). 

## Біяграфія 
Скончыў Беларускі тэатральны мастацкі інстытут (1979). Працуе ў Дзяржаўным тэатры лялек Беларусі з 1979 года.

Яму ўласціва абвостранае пачуццё камедыйнага — ад мяккага гумару да буфанады і гратэску. Многіх сваіх герояў надзяляе рысамі эксцэнтрыкі, выразным пластычным малюнкам. Сярод лепшых роляў: Воўк («Чырвоная шапачка» Я.Шварца), Бармалей («Доктар Айбаліт» В.Карастылёва), Купец («Граф Глінскі-Папялінскі» А.Вольскага), Арлекін, тата Карла («Прыгоды Бураціна ў краіне дурняў» паводле А.Талстога), Гермес («Хачу быць богам» А.Вярцінскага), Бегемот («Майстар і Маргарыта» паводле М.Булгакава), Сымон («Сымон-музыка» паводле Я.Коласа).

Таксама працуе як тэатральны педагог. Выканаў некалькі роляў у кіно.

## Узнагароды 
* (1992) Заслужаны артыст Рэспублікі Беларусь
* (2014) «Крыштальны анёлак» (прыз Саюза тэатральных дзеячаў Беларусі).

## Літаратура 
* 
* Тэатральная Беларусь : энцыклапедыя : [у 2 т.]. – Мінск, 2002. – Т. 1. –  С. 469.
* Выпускнікі Беларускай дзяржаўнай акадэміі мастацтваў (1949–2004) / А. А. Каляда. – Мінск, 2005. –  С. 67.
* Культура Беларусі : энцыклапедыя : [у 6 т.]. – Мінск, 2013. – Т. 4. –  С. 249.
* Регионы Беларуси : энциклопедия : в 7 т. – Минск, 2012. – Т. 3, кн. 1. –  С. 298.
* Республика Беларусь : энциклопедия : [в 7 т.]. – Минск, 2006. – Т. 3. –  С. 829.

## Зноскі
Царква Аляксандра Неўскага (Тамперэ)

**Царква Святога Аляксандра Неўскага і свяціцеля Мікалая** () — праваслаўны храм у цэнтры горада Тамперэ (Фінляндыя). Належыць Оўлускай мітраполіі Фінляндскай праваслаўнай царквы Канстанцінопальскага Патрыярхата.

## Гісторыя 
Царква пабудавана ў перыяд з 1896 па 1899 год па праекце інжынера Т. У. Языкава ў стылі рускіх храмаў XVII стагоддзя. Участак зямлі быў ахвяраваны гарадскімі ўладамі, мясцовыя прамысловыя прадпрыемствы ахвяравалі будаўнічыя матэрыялы, а грошы на будаўніцтва былі атрыманы ад расійскага ўрада і ад Свяцейшага Сінода.

Цэнтральны прастол быў асвечаны ў гонар святога Аляксандра Неўскага, а ў цокальнай частцы знаходзіцца царква ў гонар Мікалая Мірлікійскага.

Царква сямікупальная (цэнтральны купал вышынёй 17 метраў). Над галоўным уваходам знаходзіцца званіца з 9 званамі, адзін з якіх з’яўляецца другім па велічыні ў Фінляндыі (вага звана 4973 кг).

Царква сур’ёзна пацярпела падчас баёў у 1918 г. і пазней была капітальна рэстаўравана.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Храмы Фінляндыі
Музей паліцыі (Тамперэ)

**Музей паліцыі** () — музей, размешчаны ў комплексе Вышэйшай школы паліцыі ў Тамперэ і прысвечаны гісторыі і сучаснаму становішчу спраў у фінскай паліцыі.

## Гісторыя 
Музей адкрыты ў 2004 годзе пры Вышэйшай школе паліцыі ў горадзе Тамперэ. У 2011 годзе колькасць наведвальнікаў музея дасягнула 15 300 чалавек. Уваход у музей бясплатны.
## Галерэя 

File:Tampere Police Museum4.JPG
File:Tampere Police Museum1.JPG
File:Tampere Police Museum3.JPG
File:Tampere Police Museum2.JPG

## Крыніцы 
Катэгорыя:Музеі Фінляндыі
Іван Казіцын

**Іван Казіцын** (нар. , Кішынёў, Малдова) — расійскі валейбаліст.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў горадзе Кішынёў (Малдова). Пачаў займацца валейболам у ДЮСШ г. Аса (Пермскі край). Першым трэнерам быў Уладзімір Рыгоравіч Ажгіхін.

Прафесійную кар’еру пачаў у 2005 годзе ў валейбольным клубе «Прыкам’і» з горада Перм, адыграўшы там дзесяць сезонаў. Потым быў пяцігадовы перыяд выступу за «Нову» з Навакуйбышаўска. Напачатку 2020/2021 сезона перайшоў у арэнбургскі «Нафтавік».

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Козицын Иван
* Иван Григорьевич Козицын
* Иван Козицын
* Иван Козицын игрок солигорского «Шахтера»

Катэгорыя:Валейбалісты Расіі
Катэгорыя:Майстры спорту Расіі
Катэгорыя:Ігракі «Прыкам’я» Перм
Сезон 1996/1997 РТІ-РШВСМ

У сезоне 1996/1997 баскетбольны клуб РТІ-РШВСМ з Мінска прымаў удзел:
* Чэмпіянат Беларусі 1996/1997 ( **3 месца**),
* Кубак Беларусі 1997 (**5 месца**).

## Склад каманды 
*Склад каманды ў чэмпіянаце Беларусі*:
*  Сяргей Багдановіч
*  Арсеній Бяссмертны
*  Дзмітрый Калтуноў
*  Барыс Кам’янаў
*  Георгій Кандрусевіч
*  Дзяніс Коршук
*  Арсеній Кучынскі
*  Аляксандр Падалянчык
*  Андрэй Плотнікаў
*  Сяргей Ткачэнка (прыйшоў у каманду падчас сезона)
*  Андрэй Цэдрык
*  Дзмітрый Шпадарук

У Кубку Беларусі ў маі 1997 года да каманды далучыліся Аляксей Пынцікаў (СКА-Урал, Екацярынбург, Расія) і Сяргей Светнік («Могул», Лучанец, Славакія).

## Трэнеры каманды 
*  Анатоль Бутвілоўскі (галоўны трэнер)
*  Міхаіл Фейман

## Літаратура 
* Прессбол №42 (413) от 25.03.1997. — Мн.: ЗАО «Прессбол-ТСЖ», 1997. — С. 2. — 8 с.
* Прессбол №76 (447) от 28.05.1997. — Мн.: ЗАО «Прессбол-ТСЖ», 1997. — С. 6. — 8 с.

## Гл. таксама 
* Сезон 1995/1996 РТІ-РШВСМ
* Сезон 1997/1998 РТІ-АЗАА

1996/1997
РТІ-РШВСМ
Катэгорыя:1996 год у Мінску
Катэгорыя:1997 год у Мінску
Мастацкі музей Сары Хілдэн

**Мастацкі музей Сары Хілдэн** ,  — мастацкая галерэя сучаснага мастацтва, размешчаная ў Сярканіемі, у горадзе Тамперэ (Фінляндыя).

Да 2026 года для музея плануецца пабудаваць новы будынак у цэнтры горада Тамперэ на тэрыторыі былой тэкстыльнай фабрыкі «Finlayson». Гарадское праўленне ўхваліла прапанову на сваім пасяджэнні 30 верасня 2019 года.

## Гісторыя 
Будынак музея быў спраектаваны архітэктурным бюро Пекі Ільвескаскі, а першая экспазіцыя адкрыта для публікі 11 лютага 1979 года.

У аснове калекцыі — творы, ахвяраваныя ў 1962 годзе Сарай Хілдэн. Калекцыя Фонду Сары Хілдэн налічвае больш за 5 тысяч твораў фінскага і замежнага сучаснага мастацтва.

Разам з экспанатамі ўласных калекцый музей арганізуе часовыя выставы як фінскіх, так і вядомых замежных аўтараў.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Музеі Фінляндыі
Кловахарун

**Кловахарун** (), часам **Клоўхару** (), або **Хару** () — адзін з незаселеных астравоў архіпелага каля Порва ў Фінляндыі.

У цяперашні час востраў незаселены і даступны для наведвання некалькі дзён у годзе. Скалістая прырода вострава практычна пазбаўлена расліннасці.

Востраў вядомы дзякуючы летняму дамку фінскай пісьменніцы Тувэ Янсан, якая праводзіла ў ім летнія месяцы з 1964 па 1998 гады сумесна са сваёй спадарожніцай жыцця — мастачкай Туулікі Піеціля.

Пасля смерці Тувэ Янсан востраў быў ва ўласнасці Туулікі Піеціля.

Катэгорыя:Астравы Фінляндыі
Мустамяэ

**Мустамяэ** ( — «Чорная гара») — раён горада Таліна, сталіцы Эстоніі.

## Геаграфія і мікрараёны 
Размешчаны за 5 кіламетраў на паўднёвы захад ад цэнтра Таліна, на дзюністай мясцовасці пад схілам узгорка Мустамягі. Мяжуе на поўдні з раёнам Нымэ, на поўначы — з Хааберсці, на ўсходзе — з Крысційнэ. Ад цэнтра горада да раёна прыкладна 5 км. Асноўнымі вуліцамі з’яўляюцца бульвар Сыпрузэ (у перакладзе з эстонскага бульвар Дружбы), Тамсаарэ (названа ў гонар эстонскага пісьменніка Антона Тамсаарэ), Акадээмія, Эхітаятэ, Кадака, Мустамяэ, Сютістэ, Вільдэ (названа ў гонар пісьменніка Эдуарда Вільдэ).

Плошча Мустамяэ — 8,09 км². Раён уключае 4 мікрараёны: Кадака, Мустамяэ, Сійлі і Сяэзэ.

## Сімволіка 
Герб: на залатым шчыце зялёная хвоя, якая падымаецца на чорнай гары з трыма вяршынямі, у цэнтры гары васьміканцовая зорка.
Залаты колер сімвалізуе пясчанікі Мустамяэ, хвоя адсылае да яго зеляніны. Чорная гара звязана з назвай раёна, залатая зорка сімвалізуе яго культурна-адукацыйны патэнцыял.
Сцяг: на жоўтым палотнішчы зялёная хвоя, якая ўзнімаецца на чорнай гары з трыма вяршынямі, у цэнтры гары васьміканцовая зорка. Суадносіны шырыні і даўжыні сцяга 7:9, нармальны памер 105 х 135 см.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Раёны Таліна
Вядомыя асобы Кішынёва

]]
Вядомыя ўраджэнцы Кішынёва:

__NOTOC__
]]
 

## А 
* Дойна Алдзя-Тэадоравіч (1958—1992) — малдаўская савецкая Малдовы.

## Б 
* Віярэл Антонавіч Балаган
* Серафіма Германаўна Бірман
* Абрам Маркавіч Бразер
* 

## Г 
* Аляксандр Барысавіч Гальдэнвейзер

## Д 
* Максім Ігаравіч Дубарэнка

## Е 
* Юліян Ерхан

## К 
* Іван Казіцын (нар. 1987=) — расійскі валейбаліст.
* Ігар Яўгенавіч Канашэнкаў
* Андрыян Канду
* Каця Каповіч
* Майсей Эмануілавіч Кашук

## Л 
Сцяпан Сяргеевіч Латыпаў

## М 
* Льюіс Майлстоўн

## Н 
* Іон Нікалаеску
 

## П 
* Максім Патырніке

## С 
* Святлана Мікалаеўна Кручкова
* Дзяніс Васільевіч Сімановіч

## У 
* Уладзімір Мітрафанавіч Пурышкевіч
* Уладзіслаў Урсу

## Ц 
* Міхаіл Васілевіч Цімофці
* Крысціна Цэрэску

## Ш 
* Аляксей Віктаравіч Шчусеў

## Я 
* Іона Эмануілавіч Якір
Вядомыя асобы Нові-Сада

]]
Вядомыя ўраджэнцы Нові-Сада:

__NOTOC__
]]

## А 
* Уладзімір Апсеніца (нар. 1980) — сербскі гітарыст..

## Б 
* Джорджа Балашавіч

## В 
* Лазар Весялінавіч

## Д 
* Дамінік Дзінга
* Боян Дубаіч
* Воіслаў Д. Дэвіч

## Е 
* Мілаш Еліч

## М 
* Давід Мехіч (нар. 1997) — сербскі валейбаліст.

## Л 
* Ёсеф Лапід

## С 
* Моніка Селеш

## Ч 
* Няманя Човіч

## Ю 
* Мірна Юкіч
Понтус Арці

**Понтус Каарла Арці** (, да 1896 прозвішча Тэгстром швед. Tegström; , Юліторніа — , , Фінляндыя) — фінскі дыпламат, журналіст і пісьменнік, пасол Фінляндыі ў Італіі (1931—1936), раней — пасол Фінляндыі ў СССР (1927—1930).

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў шведскай сям’і. У 1896 годзе змяніў прозвішча Тэгстром на Арці. У 1905—1906 гадах кіраваў Тэатрам Тамперэ.

З 1910 па 1917 год працаваў галоўным рэдактарам газеты «Turun Sanomat», а пазней перайшоў на працу ў Міністэрства замежных спраў Фінляндыі.

З 1927 па 1930 гады быў Надзвычайным і Паўнамоцным Паслом Фінляндыі ў СССР, а з 1931 па 1936 гады — паслом Фінляндыі ў Італіі.

Памёр 30 ліпеня 1936 года ў Хельсінкі. Пахаваны на могілках Куласаары.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Журналісты Фінляндыі
Катэгорыя:Паслы Фінляндыі ў Расіі