open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ірызацыя

.]]
**Ірызацыя** (ад  — «радужная абалонка вока», па падабенству каляровага спектру) — аптычны эфект, які выяўляецца ў некаторых мінералаў у выглядзе вясёлкавага каляровага ззяння пры яркім асвятленні на роўным сколе камянёў і асабліва пасля іх паліроўкі.

Блакітнавата-белае да светла-сіняга, часам з залацістымі, жоўтымі і чырвонымі адлівамі, мігаценне пад паверхняй, якое змяняецца пры найменшым павароце каменя, часта назіраецца ў каліевага (адуляр) і кальцыева-натрыевага (алігаклаз) палявых шпатаў як вынік інтэрферэнцыі светлавых хваль на іх полісінтэтычна сдвайнікаваных пласцінках («месяцавы камень», «беламарыт»). У дачыненні да іншага палявога шпату, лабрадора, які валодае яркай серабрыста-сіняй занальнай ірызацыяй, гэты тэрмін згадваўся яшчэ Агрыкалам (1546 год). Ірызацыя адзначаецца таксама ў некаторых карундаў і кварцаў, зрэдку — у берылаў і дыяпсідаў. Камяні з такім эфектам — прыгожыя самацветы, якія вельмі цікава глядзяцца як на паліраваных зрэзах, так і пасля іх апрацоўкі ў выглядзе кабашонаў. Яны шырока выкарыстоўваюцца як вырабны матэрыял, у ювелірнай справе і інкрустацыях.

Ірызацыя выяўляецца не толькі ў мінералаў, але і ў жывой прыродзе (напрыклад, на крылах матылькоў, у ракавін малюскаў, рыб, жукоў).

## Літаратура 
* Кушнарёв Г. М. Камнесамоцветное сырьё: Учебное пособие. — Челябинск: Издательство ЮУрГУ, 2007. — 119 с.

## Спасылкі 
* Артыкул «Иризация» у геалагічнай энцыклапедыі GeoWiki
* Иризация і іншыя аптычныя эфекты мінералаў

Катэгорыя:Мінералогія
Катэгорыя:Оптыка
Катэгорыя:Вырабныя камяні
Smilacaceae

**Smilacaceae** — сямейства аднадольных кветкавых раслін, якое складаецца з 370 відаў і 3 родаў раслін.

Лісце ў раслін чарашковае або амаль сядзячае.

Кветкі раслін адзіночныя або сабраны ў суквецці. Тычынак бывае 6 ці 3, ці 9, або 12, або 15, або 18.

## Распаўсюджанне 
Віды сямейства  сустракаюцца на тэрыторыі ад субтрапічных да трапічных раёнаў, у тым ліку ў Аўстраліі.

## Роды сямейства 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* Smilacaceae (Vent.) 
* Family Smilacaceae 

Катэгорыя:Лілеякветныя
Катэгорыя:Сямействы раслін
Катэгорыя:Флора Аўстраліі
Прыпілія

**Прыпі́лія** — рака ў Гродзенскім раёне Гродзенскай вобласці, левы прыток ракі Татарка (басейн Нёмана). Даўжыня 8 км. Пачынаецца з сеткі меліярацыйных каналаў каля дзяржаўнай мяжы з Польшчай на захад ад вёскі Навасёлкі, упадае ў Татарку за 1,1 км на ўсход ад вёскі Саннікі. Рэчышча каналізаванае. Прымае сцёк з меліярацыйных каналаў.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Басейн Ласосны
Катэгорыя:Рэкі Гродзенскага раёна
Ганна Шаркунова

**Ганна Шаркунова** () — беларуская поп-спявачка.

## Біяграфія 
Нарадзілася 14 кастрычніка 1984 года ў Бабруйску.

Скончыла сярэднюю школу № 15 ў Пінску ў 2002 годзе. Скончыла музычную школу ў Пінску па класе фартэпіяна, у 2007 годзе Беларускі дзяржаўны педагагічны ўніверсітэт па спецыяльнасці «Музычнае мастацтва і сацыяльная педагогіка».

Жыве ў Мінску.

Сын Максім нарадзіўся 14 чэрвеня 2017 года.

## Творчы шлях 
2005 год — удзел у музычным праекце «Зорны дыліжанс» (тэлеканал СТБ). Пачатак супрацоўніцтва з прадзюсарам Уладзімірам Кубышкіным

2006 год — перамога ў туры тэлеконкурсу «Песня года» (АНТ) з песняй «Сердце красавицы» (муз. У. Пензіна, сл. У. Кубышкіна).

2007 год — узнагарода беларускага MTV у намінацыі «Найлепшая поп-выканаўца».

2008 год — сумесны тур па гарадах Беларусі з Георгіем Калдуном. Удзел у рэкламных кампаніях страхавой кампаніі «B&B Insurance» і маркі «Citroen» у Беларусі. Удзел у паўфінале нацыянальнага адбору на конкурс песні «Еўрабачанне» з песняй «Мы будем первые»). Узнагарода сеткі магазінаў «Містэрыя гуку» паводле вынікаў продажаў CD.

2009 год — выхад дэбютнага альбому «Сердце красавицы» (2009, прадзюсар Уладзімір Кубышкін).

2010 год — удзел у конкурсе «Песні мора» (Украіна).

2010—2011 гады — канцэртны тур па гарадах Беларусі (разам з Германам).

Май 2015 года — сольны канцэрт у Палацы рэспублікі (Мінск) у гонар 10-годдзя творчай дзейнасці.

2020 год — песня «Роль второго плана» адзначана як найлепшая песня года конкурсу «Песня года Беларусі». У красавіку удзел у праекце Сяргея Будкіна Belsat Music Live тэлеканала Belsat.

## Дыскаграфія 
; «Сердце красавицы» (2008, прадзюсар — Уладзімір Кубышкін)
* 1. Красавица
* 2. Последний лист
* 3. Бежать
* 4. Буду помнить
* 5. Прощай
* 6. Два океана
* 7. Белый флаг
* 8. Рядом с тобою быть (дуэт з Георгіем Калдуном)
* 9. Красавица (арыгінальная версія)
* 10. Прощай (танцавальная версія)
* 11. Только не уходи (дуэт з Германам)
* 12. Утонем
* 13. Красавица (арыгінальная версія)
* 14. Сорваться и вниз
* 15. Последний лист (эфірная версія)
* 16. Буду помнить (арыгінальная версія)
* 17. Последний лист (відэакліп)

; «Я сильная» (2015, прадзюсар — Уладзімір Кубышкін)
* 1. Всё это было
* 2. Мы будем первыми
* 3. Отпускаю навсегда (Radio edit)
* 4. Я знаю её в лицо
* 5. Если не ты
* 6. В тишине рассвета
* 7. Буду помнить (Piano version)
* 8. Я сильная
* 9. Земная любовь
* 10. И жизни не хватит
* 11. Не больно
* 12. Отпускаю навсегда (Original version)
* 13. Что, если мы (дуэт с группой Litesound)
* 14. Жураука (дуэт с Кириллом Ермаковым)
* 15. Я знаю её в лицо (DJ Satim RMX)
* 16. Просто слова

## Песні 
* «Татуировка» (2016 г.)
* «Не прощаясь» (feat. Ди-Бронкс)
* «Сильно» (2017 г.)
* «Мы будзем першымi» (2017 г.)
* «Полотно» (2017 г.)
* «Всё что я загадаю» (2019 г.)
* «Роль второго плана» (24 мая 2019 г.)
* «Свобода — это Рай» (чэрвень 2019.; feat Без Билета)
* «Воины света» (верасень 2019 г.; cover Brutto) 
* «Шалі» (22 лютага 2020 г.; feat Зміцер Вайцюшкевіч; cover Lady Gaga, Bradley Cooper «Shaloow»)
* «Песня счастливых людей» (7 жніўня 2020 г.) 
* «Рисунки на стене» (17 лістапада 2020 г.) 

## Крыніцы 
Катэгорыя:Спевакі і спявачкі Беларусі
Cardiocrinum

**Cardiocrinum** — род цыбульных раслін з падсямейства  .

Навуковая назва ўтворана ад грэчаскіх слоў і даслоўна перакладаецца — «Сэрцападобная лілія». Назва дадзена з-за сэрцападобнай формы лісця расліны.

Арэал знаходзіцца ў Азіі, на Далёкім Усходзе — Японскія астравы, Сахалін, Кітай (уключаючы Гімалаі).

Расліны гэтага роду гінуць пасля цвіцення, аднак вакол старой цыбуліны ўтворацца новыя цыбуліны-дзеткі, што дазваляе ажыццяўляць вегетатыўнае размнажэнне.

## Віды 
Па інфармацыі базы дадзеных *The Plant List*, род уключае 3 віды:

* 
* 
:: [syn.] 
* 

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Лілейныя
Катэгорыя:Травы
Катэгорыя:Флора Еўразіі
Батанічны сад (станцыя метро, Мінск)

**«Батанічны сад»** (, ) — запланаваная станцыя чацвёртай лініі Мінскага метрапалітэна, якая будзе размешчана на скрыжаванні вуліц Платонава і Акадэмічнай, паміж станцыямі «Друкарская» і «Сляпянка».

Насіла працоўную назву «Платонава» (). У 2016 годзе была зацверджана назва «Батанічны сад». Назва паходзіць ад Цэнтральнага батанічнага саду Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі. 

Катэгорыя:Будуемыя і праектуемыя станцыі Мінскага метрапалітэна
Катэгорыя:Чацвёртая лінія метро (Мінск)
Універсітэт Пенджаба

**Універсітэт Пенджаба** — дзяржаўны даследчы ўніверсітэт, размешчаны у цэнтральнай частцы горада Лахор, Пенджаб, Пакістан. Найстарэйшы і найбуйнейшы дзяржаўны ўніверсітэт у Пакістане. Мае кампусы ў Гуджранвале, Джэламе і Ханспуры. Афіцыйна заснаваны брытанскім урадам пасля склікання першага пасяджэння па стварэнні вышэйшых навучальных устаноў у кастрычніку 1882 года ў Шымле. Універсітэт Пенджаба быў чацвёртым універсітэтам, заснаваным каланіяльнымі ўладамі Брытаніі ў Паўднёвай Азіі, першыя тры знаходзіліся ў Бамбеі, Мадрасе і ў Калькуце. Адзін з трох універсітэтаў, якія адышлі Пакістану пасля падзелу Брытанскай Індыі.

У ім навучаюцца каля 30 000 студэнтаў. Універсітэт Пенджаба мае 13 факультэтаў, у рамках якіх існуе 63 навуковыя аддзелы, навукова-даследчыя цэнтры і інстытуты. Сярод выпускнікоў і былых выкладчыкаў — два нобелеўскія лаўрэаты (Абдус Салам і Хар Гобінд Карана).

Катэгорыя:Вышэйшыя навучальныя ўстановы Лахора
Катэгорыя:Універсітэты Пакістана
Шымла

**Шымла**, **Сі́мла** (, ) — горад у паўночнай Індыі, сталіца штата Хімачал-Прадэш. Горнакліматычны курорт, важны турыстычны цэнтр. У 1864 годзе Шымла стаў летняй сталіцай Брытанскай Індыі. Пасля атрымання Індыяй незалежнасці горад стаў сталіцай штата Пенджаб, а затым штата Хімачал-Прадэш.

У Шымле размешчана некалькі каледжаў і навукова-даследчых інстытутаў. Горад вядомы сваімі храмамі і палацамі. Многія будынкі ў горадзе пабудаваныя ў стылі вяртання Цюдараў і неагатычным стылі.

У Шымле з 2005 года праводзяцца гонкі на горных веласіпедах — MTB Himalaya. Насельніцтва — 171 817 жыхароў (2001).

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Гарады Індыі
Катэгорыя:Хімачал-Прадэш
Універсітэт Каід-і Азама

**Універсітэт Каід-і Азама** — публічны ўніверсітэт у Ісламабадзе, Пакістан.

Гэта адзін з лепшых дзяржаўных універсітэтаў Пакістана. Быў заснаваны пад назвай Ісламабадскі ўніверсітэт у 1965 годзе. Зульфікар Алі Бхута (тады міністр замежных спраў, пазней прэм’ер-міністр) атрымаў грошы на адкрыццё ўніверсітэта ад урада ЗША.

Універсітэт падтрымлівае навуковае супрацоўніцтва з шэрагам ВНУ ў ЗША, Еўропе і Паўднёвай Азіі. Паводле рэйтынгу Вышэйшай адукацыйнай камісіі, па стану на 2006 год займаў 1-е месца сярод вышэйшых навучальных устаноў Пакістана. Мае 4 факультэты: прыродазнаўчых, сацыяльных, біялагічных і медыцынскіх навук.

Катэгорыя:Універсітэты Ісламабада
Козырава (станцыя метро)

**«Козырава»** () — запланаваная станцыя Чацвёртай лініі Мінскага метрапалітэна, якая будзе размешчана на вуліцы Велікаморскай, у раёне чыгуначнай станцыі «Мінск-Паўднёвы», паміж станцыямі метро «Серабранка» і «Мінск-Мір».

На праектных схемах развіцця Мінскага метрапалітэна першапачаткова была пазначана як «Мінск-Паўднёвы» (). У маі 2017 года Мінскі гарадскі выканаўчы камітэт на сваім сайце распачаў галасаванне па выбары назваў новых станцый, станцыі было прапанавана надаць назву «Козырава», па назве гістарычнага прадмесця Козырава.

18 студзеня 2018 года рашэннем Мінгарвыканкама была афіцыйна зацверджана назва «Козырава».

Катэгорыя:Будуемыя і праектуемыя станцыі Мінскага метрапалітэна
Катэгорыя:Чацвёртая лінія метро (Мінск)
Катэгорыя:Козырава
Нацыянальная бібліятэка Пакістана

**Нацыянальная бібліятэка Пакістана** () — нацыянальная і навукова-тэхнічная бібліятэка Пакістана, знаходзіцца ў непасрэднай блізкасці ад Канстытуцыйнага праспекта, Ісламабад.

Заснавана ў 1951 годзе, першапачаткова размяшчалася ў сакратарыяце Міністэрства адукацыі, аб’яднана з Ліякацкай Нацыянальнай бібліятэкай . У 1962 годзе бібліятэка атрымала права пераносу і захоўвання (у 2 асобніках) усіх абароненых аўтарскім правам работ: кніг, карт, ілюстрацый і дыяграм, надрукаваных у Пакістане. Пасля вайны 1971 года частка фонду была перадзенна Бангладэшу.

Бібліятэка мае чытальную залу 500 месц, 15 навуковых залаў, глядзельную залу на 450 месц, таксама камп’ютарны кабінет і для прагляду мікрафільмаў. У 1993 годзе бібліятэка мела 130000 тамоў і 600 рукапісаў.

Катэгорыя:Бібліятэкі Азіі
Катэгорыя:Адукацыя ў Ісламабадзе
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Ісламабада
Катэгорыя:З’явіліся ў 1951 годзе
Катэгорыя:1951 год у Ісламабадзе
Праспект Міру (станцыя метро, Мінск)

**«Праспект Міру»** (, ) — запланаваная станцыя Чацвёртай лініі Мінскага метрапалітэна, якая будзе размешчана на скрыжаванні вуліц Праектуемай № 3 і Жукоўскага, паміж станцыямі «Козырава» і «Лакаматыўная». Стане перасадачнай станцыяй на «Аэрадромную» лініі Зялёны Луг.

На праектных схемах развіцця Мінскага метрапалітэна была пазначана як «Мінск-Мір». У маі 2017 года Мінскі гарадскі выканаўчы камітэт на сваім сайце распачаў галасаванне па выбары назваў новых станцый, станцыі было прапанавана гэтую ж назву, па назве раёна Мінск-Мір, які плануецца ўзвесці на тэрыторыі былога аэрапорта Мінск-1. У час галасавання была адзначана накрутка галасоў за гэтую назву.

18 студзеня 2018 года рашэннем Мінгарвыканкама была афіцыйна зацверджана назва «Праспект Міру», па назва праектуемай вуліцы ў раёне Мінск-Мір.

Катэгорыя:Будуемыя і праектуемыя станцыі Мінскага метрапалітэна
Катэгорыя:Чацвёртая лінія метро (Мінск)
Народны камісарыят лясной прамысловасці БССР

**Наро́дны камісарыя́т лясно́й прамысло́васці Белару́скай ССР** быў утвораны ў снежні 1936 года. Размяшчаўся ў будынку на рагу вуліц Карла Маркса і Камсамольскай. 

У функцыі камісарыята ўваходзіла кіраўніцтва нарыхтоўкай і сплавам лесу, лесапільнай, дрэваапрацоўчай, мэблевай, фанернай, запалкавай, лесахімічнай прамысловасцю, забеспячэннем прадпрыемстваў галіны тэхнічнымі матэрыяламі, механізмамі, запчасткамі, машынамі.

## Наркамы 
* Іосіф Іванавіч Рыжыкаў (1937 — 1938)
* Вульф Гайсін (1938 — 1941)
* Рыгор Лахтанаў (1941 — 1945)
* Сцяпан Пыж (1945 — 1946)

## Спасылкі 
* Фонды Нацыянальнага архіва Беларусі
* История концерна Беллесбумпром 

Катэгорыя:Скасаваныя органы выканаўчай улады Беларусі
Катэгорыя:Народныя камісарыяты БССР
Катэгорыя:З’явіліся ў 1936 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 1946 годзе
Эрнст Тругер

**Эрнст Тругер** (;  — ) — шведскі юрыст, прафесар і кансерватыўны палітык. Ён займаў пасаду прэм'ер-міністра Швецыі з 1923 па 1924 год. Ён таксама служыў у якасці міністра замежных спраў з 1928 па 1930 год ва ўрадзе Арвіда Ліндмана. Ён быў членам першай палаты шведскага рыксдага з 1898 па 1937 год, а таксама лідэром кансерватараў у гэтай камеры з 1913 па 1933 гг.

Катэгорыя:Прэм’ер-міністры Швецыі
Лакаматыўная (станцыя метро, Мінск)

**«Лакаматы́ўная»** (, ) — запланаваная станцыя Чацвёртай лініі Мінскага метрапалітэна, якая будзе размешчана ў раёне прыпыначнага пункта «Сталічны», паміж станцыямі метро «Мінск-Мір» і «Берасцейская».

На праектных схемах развіцця Мінскага метрапалітэна першапачаткова была пазначана як «Жукава» (). Спачатку Камісія па найменні і перайменаванні праспектаў, вуліц, плошчаў і іншых складовых частак г. Мінска прапанавала назваць станцыю «Чыгуначная», што магло вызваць блытаніну, паколькі па-руску назва гучала б як «Железнодорожная». У маі 2017 года Мінскі гарадскі выканаўчы камітэт на сваім сайце распачаў галасаванне па выбары назваў новых станцый, станцыі было прапанавана надаць назву «Лакаматыўная». Раней на гэтым месцы размяшчалася лакаматыўнае і паравознае дэпо, а таксама жылі работнікі чыгункі.

Катэгорыя:Будуемыя і праектуемыя станцыі Мінскага метрапалітэна
Катэгорыя:Чацвёртая лінія метро (Мінск)
Народны камісарыят прамысловасці будаўнічых матэрыялаў БССР

**Наро́дны камісарыя́т прамысло́васці будаўні́чых матэрыя́лаў Белару́скай ССР** быў утвораны 26 красавіка 1940 года.

## Наркамы 
* Іосіф Іванавіч Рыжыкаў (1940 — 1941)
* Ісаак Кунін (1941 — ?)
* Георгій Байдакоў (1944 — 1946)

## Спасылкі 
* Фонды Нацыянальнага архіва Беларусі

Катэгорыя:Скасаваныя органы выканаўчай улады Беларусі
Катэгорыя:Народныя камісарыяты БССР
Катэгорыя:З’явіліся ў 1940 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 1946 годзе
Народны камісарыят жыллёва-грамадзянскага будаўніцтва БССР

**Наро́дны камісарыя́т жыллё́ва-грамадзя́нскага будаўні́цтва Белару́скай ССР** быў утвораны 23 верасня 1944 года. У яго кампетэнцыю уваходзіла вырашэнне пытанняў пасляваеннага будаўніцтва, ажыццяўлення яго планавання, кантролю і мясцовага кіравання аднаўленчымі работамі на тэрыторыі Беларусі.

## Наркам 
Увесь свой час існавання народны камісарыят узначальваў Іосіф Рыжыкаў.

## Спасылкі 
* Фонды Нацыянальнага архіва Беларусі

Катэгорыя:Скасаваныя органы выканаўчай улады Беларусі
Катэгорыя:Народныя камісарыяты БССР
Катэгорыя:З’явіліся ў 1944 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 1946 годзе
Лапіцкі

**Лапіцкі** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Анджэй Лапіцкі — польскі акцёр
* Мікалай Лапіцкі — беларускі рэлігійна-грамадскі дзеяч, праваслаўны святар
* Расціслаў Лапіцкі — арганізатар і кіраўнік падпольнага антыкамуністычнага вучнёўскага руху на Мядзельшчыне і Смаргоншчыне ў 1948—1950 гадах
* Юліян Янавіч Лапіцкі (1829—1894) — эканаміст, крытык, публіцыст.
Народны камісарыят мясцовай прамысловасці БССР

**Наро́дны камісарыя́т мясцо́вай прамысло́васці Белару́скай ССР** быў утвораны 3 верасня 1934 года на базе Народнага камісарыята лёгкай прамысловасці БССР па­вод­ле Пастановы Цэнтральнага Выканаўчага Камітэта і Савета Народных Камісараў БССР «Аб утварэннi Народнага камісарыята мясцовай прамысловасці БССР і аб ліквідацыі Народнага камісарыята лёгкай прамысловасці БССР». Размяшчаўся ў Доме ўрада.

З 1946 года пераўтвораны ў Міністэрства мясцовай прамысловасці БССР.

## Наркамы 
* Аўгуст Балцін (1934 — 1937)
* Іван Каровін (1938)
* Якаў Каган (1939 — 1944)
* Дзмітрый Лапета (1944 — 1946)

## Спасылкі 
* Фонды Нацыянальнага архіва Беларусі.

Катэгорыя:Скасаваныя органы выканаўчай улады Беларусі
Катэгорыя:Народныя камісарыяты БССР
Катэгорыя:З’явіліся ў 1934 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 1946 годзе
Бахавалпур

**Бахавалпур** (, , ) — горад на поўдзень ад Сатледжа на ўскраіне пустыні Тар у пакістанскай правінцыі Пенджаб. Буйны адукацыйны цэнтр, некалькі каледжаў (у тым ліку медыцынскі), універсітэт (заснаваны ў 1975 годзе).

Заснаваны ў 1748 годзе навабам Мухамадам Бахавал-ханам з Сінда. У перыяд распаду імперыі Вялікіх Маголаў бахавалпурскія навабы сталі адной з самых магутных палітычных сіл на тэрыторыі сучаснага Пакістана. У 1802 годзе англічане прызналі незалежнасць іх дзяржавы.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Гарады Пакістана
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1748 годзе
Турбат

**Турбат** () — горад у правінцыі Белуджыстан, Пакістан. Насельніцтва — 83 475 чал. (на 2010 год).

Да 1952 года горад быў сталіцай ханства Макран. 4 студзеня 2011 года ў горадзе прагрымеў выбух. 15 дзяцей атрымалі раненні ў выніку падрыву школьнага аўтобуса, ніводная з тэрарыстычных груповак не ўзяла на сябе адказнасці за тэракт.

Катэгорыя:Гарады Пакістана
Касур

**Касур** () — горад у правінцыі Пенджаб, Пакістан, цэнтр аднайменнай акругі. Насельніцтва — 321 954 чал. (ацэнка на 2009 год). Па выніках перапісу 1998 года ў горадзе пражывала 245 321 чалавек. Большасць насельніцтва па нацыянальнасці — панджабцы.

Хімічная прамысловасць. Таксама функцыянуе тэкстыльная, харчовая і лёгкая прамысловасць.

## Насельніцтва 
* 1981 год — 155 тыс. чал.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Гарады Пакістана
Чаквал

**Чаквал** (, , ) — горад у пакістанскай правінцыі Пенджаб, размешчаны ў аднайменнай акрузе. Вышыня цэнтра горада складае 498 м над узроўнем мора.
## Насельніцтва 
Катэгорыя:Гарады Пакістана
Вазірабад

**Вазірабад** — горад у пакістанскай правінцыі Пенджаб, размешчаны ў акрузе Гуджранвала. У часы брытанскага праўлення, Вазірабад быў сталіцай аднайменнай акругі (скасавана ў 1852 годзе). Муніцыпалітэт быў створаны ў 1867 годзе, насельніцтва па перапісу 1901 года складала 18 069 чалавек. Горад быў буйным цэнтрам па гандлі лесаматэрыяламі, тканінамі, збожжам і цукрам.

Катэгорыя:Гарады Пакістана
Віхары

**Віхары** — горад у правінцыі Пенджаб, Пакістан, цэнтр аднайменнай акругі. Насельніцтва — 198 431 чал. (на 2010 год). Знаходзіцца прыкладна за 100 км ад рэгіянальнага цэнтра — Мултан і каля 25 км на поўнач ад ракі Сатледж, самай паўднёвай з пяці рэк рэгіёна Пенджаб.

Катэгорыя:Гарады Пакістана
Ханпур

**Ханпур** — горад у правінцыі Пенджаб, Пакістан, размешчаны ў акрузе Рахім'ярхан. Насельніцтва — 160 308 чал. (на 2010 год). Горад размешчаны на беразе ракі Інд. Мясцовае насельніцтва актыўна занята ў сельскай гаспадарцы, каля горада вырошчваюць цукровы трыснёг і бавоўну.

Катэгорыя:Гарады Пакістана
Вялікая Сляпянка

**Вялі́кая Сляпя́нка** () — колішняя вёска на беразе ракі Слепня, з 1959 года ў складзе Мінска. Старажытны маёнтак Ваньковічаў, вядомы дзякуючы сядзібе ў стылі класіцызм.

## Гісторыя 
 у Вялікай Сляпянцы, Часлаў Манюшка, 1830 год]]

Сляпянка з’явілася ў XVI стагоддзі. Яна размяшчалася на тым месцы, дзе сыходзіліся два гасцінцы, што вялі ў Менск, — Гарадзішчанскі і Старабарысаўскі. Да сярэдзіны XVIII стагоддзя маёнтак Сляпянка належаў князям Радзівілам. Пазней гэтыя землі перайшлі да Ваньковічаў. Ужо ў другой палове XVIII стагоддзя Аляксандр Янавіч Ваньковіч падзяліў свае вялікія ўладанні паміж двума сынамі — Станіславам (?—1812) і Мельхіёрам (1775—1842). Так на карце Мінскага павета з’явіліся адразу дзве Сляпянкі — Вялікая Сляпянка і Малая Сляпянка. Пасля смерці Станіслава Вялікая Сляпянка дасталася яго сыну Эдварду (1793—1872), стрыечнаму брату мастака Валянціна Ваньковіча. Па смерці Эдварда маёнтак перайшоў яго малодшаму сыну Уладзіславу (1839—1888), потым яго ўнаследаваў найстарэйшы брат Эдварда Зыгмунт (1820—1891). Па смерці Зыгмунта маёнтак атрымаў яго сын Пётр Зыгмунтавіч Ваньковіч (1866—1936), апошні ўладальнік Вялікай Сляпянкі.

Вялікая Сляпянка з’яўляецца месцам нараджэння Эдварда Вайніловіча, яго маці гасцявала ў маёнтку сваіх бацькоў.

У 1917 годзе ў Сеніцкай воласці Мінскага павета, 192 жыхары; побач вёска Сляпянка (3 двары, 11 жыхароў), урочышча Сляпянка, хутар Сляпянка і вінакурня Сляпянка, якія пазней зліліся ў адну вёску. За савецкім часам маёмасць нацыяналізаваная. У 1930-я гады ўтвораны калгас «Бальшавік». Існуючая цяплічная гаспадарка пераўтвораная ў агародніцкі саўгас імя Будзённага. У сядзібе Ваньковічаў спачатку месцілася школа малодшага афіцэрскага складу НКУС, пазней сядзіба цэнтральнай бульбяной станцыі. Уваходзіла ў Сляпянскі сельсавет Мінскага раёна. У 1959 годзе ўключаная ў межы горада Мінска, Першамайскі і Партызанскі раён. Неўзабаве вёска была знесеная. Цяпер на яе тэрыторыі вуліца Парніковая і Парніковы завулак, з поўдня на поўнач яе перасякае вуліца Філімонава. Таксама тут месціцца мікрараён малапавярховай забудовы Вялікая Сляпянка. Сядзіба Ваньковічаў захавалася.

## Славутасці 
* Сядзіба Ваньковічаў, 1-я палова XIX ст.

## Гл. таксама 
* Сляпянскія могілкі
* Малая Сляпянка

## Зноскі 
## Літаратура 
*
*
Чацвёртая лінія (Мінск)

**Кальцавая лінія** мінскага метрапалітэна — праектавальная чарговая лінія мінскага метрапалітэна пасля дзейных Маскоўскай, Аўтазаводскай і Зеленалужскай ліній, чарговыя ўчасткі якой будуюцца. Лінія пройдзе ў большай частцы пад другім транспартным кальцом і толькі на поўдні і паўднёвым усходзе аддаліцца ад яго знешняй часткі.

Плануецца, што чацвёртая лінія стане кальцавой з наступнымі станцыямі: Цівалі, Альшэўская, Вяснянка, Старавіленскі шлях, Кіеўскі сквер, Максіма Багдановіча, Політэхнічная, Друкарская, Батанічны сад, Сляпянка, Даўгабродская, Серабранка, Козырава, Праспект Міру, Лакаматыўная, Берасцейская, Тучынка. Назвы і размяшчэнне некаторых станцый чацвёртай лініі былі зацверджаны рашэннем Мінгарвыканкама.

Першы ўчастак ад станцыі «Максіма Багдановіча» (пераход на станцыю «Парк Дружбы Народаў» Зеленалужскай лініі) да станцыі «Серабранка» з пяццю прамежкавымі станцыямі: «Політэхнічная», «Друкарская» (пераход на станцыю «Акадэмія Навук» Маскоўскай лініі), «Батанічны Сад», «Сляпянка», «Даўгабродская» (пераход на станцыю «Трактарны Завод» Аўтазаводскай лініі), «Серабранка» і ЦЧ «Даўгабродскае» да 2030 года.
Yucca glauca

**Yucca glauca** — шматгадовая вечназялёная аднадомная бессцябловая або з невялікім дравяністым сцяблом расліна, від роду Yucca сямейства .

## Апісанне 
Шматгадовы вечназялёны куст. Сцябло да 0,4 м вышынёй, лісце лінейнае, шыза-зялёнае, даўжынёй 40-60 да 70 см, 0,8-1,2 см у шырыню з рэдкімі, тонкімі, завітымі ніткамі па краі.

Кветканос 1-2 м да 3 м вышынёй. Суквецце гронкападобнае, але некаторыя расліны валодаюць разгалінаванымі суквеццямі і ім далі сартавыя назвы. Кветкі званочкавыя, белыя, зелянява-белыя ці жаўтлявыя, да 7 см даўжынёй.

Плод сухая каробачка 5-9 × 3-5 см, Насенне чорнае, пляскатае 9-12 × 8-9 мм.

## Распаўсюджанне 
Прэрыі Паўночнай Амерыкі. Арэал ад Канадскай правінцый Альберта на поўначы, да штата Тэхас ў ЗША на поўдні.

Мае самае шырокае распаўсюджанне сярод усіх паўночнаамерыканскіх прадстаўнікоў роду.

## Падвіды 
* *Yucca glauca* subsp. *albertana* Hochstätter
* *Yucca glauca* subsp. *stricta* (Sims) Hochstätter

## Спасылкі 
* 
* Юкка сизая на сайте флора Северной Америки

Катэгорыя:Агававыя
Катэгорыя:Дэкаратыўныя расліны
Катэгорыя:Флора Паўночнай Амерыкі
Parategeticula

**Parategeticula** - гэта род матылькоў сямейства Prodoxidae, адзін з трох родаў, вядомых як **юкавыя молі**; яны мутуялістычныя апыляльнікі розных відаў роду Yucca.

## Віды 
* *Parategeticula ecdysiastica*
* *Parategeticula elephantipella*
* *Parategeticula мартэла*
* *Parategeticula pollenifera*
* *Parategeticula tzoyatlella*

## Спасылкі 
* Parategeticula у tolweb 

Катэгорыя:Матылі
Чумакоў

**Чумакоў** — рускае прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Алесь Чумакоў (нар. 1981) — беларускі гусляр, дудар, удзельнік гурта Стары Ольса.
* Аляксандр Пятровіч Чумакоў (нар. 1941) — савецкі і беларускі вайсковы дзеяч, былы міністр абароны Беларусі.
* Мікалай Фёдаравіч Чумакоў — беларускі інжынер-архітэктар.

## Іншае 
* (5465) Чумакоў — астэроід Галоўнага пояса.

Катэгорыя:Рускія прозвішчы
Алесь Чумакоў

**Алесь Чумакоў**, поўнае імя **Аляксандр Чумакоў** (нар. 14 чэрвеня 1981, Мінск) — майстар-гусляр, адзін з музыкаў гурта «Стары Ольса».

## Біяграфія 
Скончыў Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт інфарматыкі і радыёэлектронікі. Паводле адукацыі інжынер па аўтаматычным кіраванні і перакладчык з замежных моў. Падчас студэнцтва быў актыўным удзельнікам клубаў аўтарскай песні «Плёс», КАП БДУ і клубу аўтарскай песні лінгвістычнага ўніверсітэта.

У 2002 годзе стаў удзельнікам гурта сярэднявечнай музыкі Стары Ольса, дзе і станам на 2024 год спявае, грае на гуслях, жалейках і іншых старадаўніх інструментах.

У 2005 годзе стварыў гурт Келіх кола, з якім граў на дудзе і гуслях беларускія народныя танцы. Гурт праіснаваў толькі некалькі гадоў. Перыядычна выступае сольна з праграмай народных танцаў пад дуду і гуслі.

У 2006 годзе пачаў перакладаць ірландскія гераічныя паэтычныя творы на беларускую мову. З 2005 года ва ўласна створаным гурце Ceilidh Ceol спявае на беларускай мове старадаўнія ірландскія песні, у якіх гучыць заклік да свабоды і ўшаноўваецца памяць продкаў. Гурт не выступае з 2018 года. Але Алеся Чумакоў спявае свае пераклады ірландскіх песень на сольных выступах.

У лютым 2020 года спеў вакаліста выкарыстаны ў беларускай агучцы серыяле «Вядзьмар» на канале Netflix, якая робіцца для інтэрнэт-сервіса, Чумакоў спявае песню-мэм «Toss A Coin To Your Withcer» у перакладзе Сяржука Сокалава-Воюша.

## Дзейнасць 
З пачатку XXI ст. займаецца вырабам гусляў, вывучэннем гісторыі гэтага інструмента, тэорыі і практыкі гусельнага майстэрства. Пэўную колькасць гусляў зрабіў пад кіраўніцтвам Змітра Сасноўскага.

## Спасылкі 
* Гуслі. Традыцыі. Сучаснасць. (Майстэрня Алеся Чумакова)
* Афіцыйная старонка гурта «Стары Ольса»
* Афіцыйная старонка гурта «Ceilidh Ceol» 
* Алесь Чумакоў: У нас людзі «Лявоніху» адпляскаць ня могуць Радыё Свабода

Катэгорыя:Перакладчыкі Беларусі
Катэгорыя:Дудары Беларусі
Катэгорыя:Перакладчыкі з англійскай мовы
Катэгорыя:Спевакі і спявачкі Беларусі
Катэгорыя:Выпускнікі БДУІР
Катэгорыя:Майстры музычных інструментаў
Аляксей Іванавіч Хлястоў

**Аляксе́й Хлястоў** (нарадзіўся 23 красавіка 1976, Мінск) — беларускі поп-выканавец.

## Біяграфія 
З дзяцінства захапляецца музыкай. У 1993 годзе атрымаў прыз глядацкіх сімпатыяў на другім рэспубліканскім конкурсе маладых выканаўцаў у Мінску. Прымаў удзел у конкурсе «Славянскі базар» у Віцебску, дзе трапіў у дзясятку найлепшых. Тры гады працаваў у студыі «Сябры». Пад канец 1996 года паехаў працаваць у Бахрэйн, дзе правёў шэсць гадоў. У лютым 2003 года вярнуўся ў Беларусь. 19 снежня 2003 года на студыі West Records выйшаў яго дэбютны альбом «*Ответь мне почему*». З поспехам правёў тур па гарадах Беларусі, які скончыўся 29 красавіка 2005 года сольным канцэртам у Вялікай залі Палаца Рэспублікі ў Мінску. У красавіку 2005 года выпусціў сінгл «Ворваться в небо».

У 2011 годзе ўзнагароджаны медалём Францыска Скарыны.

Намінант Нацыянальнай музычнай прэміі «Ліра» 2016.

## Дыскаграфія 
### Альбомы 
* *Ответь мне почему* (*Адкажы мне чаму*) (2003)
* *Потому что я люблю* (*Таму што я кахаю*) (2006)

### Сінглы 
* «Ворваться в небо» (*Уварвацца ў неба*) (2005)
* «Наполовину» (*Напалову*) (2016)

## Спасылкі 
* Алексей Хлестов: Жить, как обычный муж, который требует ужин после работы, – это кошмар! / Камсамольская праўда
* «Ой, вы в жизни такой маленький. А можно вас пожмякать?» Алексей Хлестов о готовности стать фриком и деньгах семьи, которые тратит на карьеру / Onliner.by
* Аляксей Хлястоў на Experty.by

Катэгорыя:Спевакі і спявачкі Беларусі
Леанід Барысавіч Тышко

**Леанід Барысавіч Тышко** () — беларускі музыка, паэт, артыст вакальна-інструментальнага ансамбля «Песняры» (бас-гітара, бэк-вакал, вершы, 1968-1981), адзін з заснавальнікаў айчыннай школы ігры на бас-гітары. Заслужаны артыст БССР.

## Біяграфія 
У 1964 годзе скончыў музычную вучэльню ў Брэсце па класе домры.

Службу ў шэрагах Савецкай арміі праходзіў ва Уруччы разам з будучымі музыкамі «Песняроў» Уладзімірам Мулявіным і Валерыем Яшкіным. Затым разам з імі працаваў у філармоніі ў Мінску, дзе былі інструменталістамі, потым сталі акампануючай групай у жаночым ансамблі «Лявонiха». У 1968 увайшоў у склад ВІА «Лявоны». У 1970 годзе менавіта бас-гітарыст Леанід Тышко прапанаваў змяніць назву ансамбля «Лявоны» на новую — «Песняры».

У сакавіку 1981, пасля вялікіх гастроляў па Лацінскай Амерыцы і ўзніклых там непаразуменняў, добраахвотна пакінуў «Песняры». Стаў другім музыкам з «залатога складу» ансамбля, які пакінуў гурт на вяршыні яго поспеху. 8 гадоў разам з родным братам Эдуардам Тышко граў у рэстаранах гасцініцы «Юбілейная» і «Каменный цветок» у Мінску, яшчэ некалькі гадоў займаўся выкладчыцкай дзейнасцю, а затым пакінуў Беларусь.

З 1991 разам з другой жонкай і сынам жыве ў Ізраілі ў г. Хайфа, па-ранейшаму піша вершы, час ад часу прыязджае на Бацькаўшчыну. У 2009 на запрашэнне Уладзіслава Місевіча Леанід Тышко выступіў з «Беларускімі Песнярамі» ў Палацы Рэспублікі, прыняў удзел у юбілейным канцэрце на фэсце «Залаты шлягер» у Магілёве.

## Спасылкі 
* Виктор Лашков. Л.Тышко: Человек, который придумал название «Песняры» (Советская Белоруссия, 25.05.1998, N133-134)
* Израильский музыкант стал в Беларуси «изменником» родины 
* Валентин Пепеляев. Ностальжи под струнный звон
* Информация о музыканте. Тышко Леонид Борисович

Катэгорыя:Гітарысты Беларусі
Катэгорыя:Музыканты Ізраіля
Катэгорыя:Заслужаныя артысты Беларускай ССР
Катэгорыя:Песняры
Слімак

**Слімакі́**, **слізнякі** — агульнаўжывальная назва бруханогіх малюскаў, якія маюць вонкавую ракавіну (*Gastropoda*). Бруханогіх малюскаў з рудыментарнай ракавінай ці тых, якія яе поўнасцю страцілі, называюць смаўжамі. Паколькі большасць бруханогіх мае ракавіну, часта слімакамі называюць усіх прадстаўнікоў класа.

## Будова слімака 
У целе слімака вылучаюць *галаву*, *нагу* і у*нутраносны мяшок*, ад якога адыходзіць *мантыйная зморшчына*. Даўжыня цела 15—200 мм. Органы дыхання — лёгачныя мяшкі.

Слімакі перасоўваюцца на ніжняй паверхні нагі (*падэшве*), праганяючы па яе даўжыні хвалі мышачных скарачэнняў. Акрамя таго, эпітэлій нагі выдзяляе вялікую колькасць слізі, якая спрыяе лепшаму коўзанню па паверхні субстрату. Мелкія слімакі здольныя рухацца пры дапамозе біцця раснічак.

Унутраносны мяшок заключаны ў вапнавую ракавіну, якая выдзяляецца мантыяй, якая закручана ў спіраль ці мае форму каўпака (*марскія* і прэснаводныя сподачкі). Будова гэтага аддзела цела парушыць білатэральную сіметрыю арганізма. Знешняя асіметрыя характарызуе толькі частку прадстаўнікоў. Яна бывае абумоўлена турбаспіральнай (закручанай у трох вымярэннях) формай ракавіны, а таксама кірункам току вады, што прыносіць кісларод і хімічныя сігналы да жабраў і органаў пачуццяў, што знаходзяцца ў мантыйнай пустоціне, — злева направа. Унутраная асіметрыя (дакранаецца знаходжання ўнутраных органаў) — вынік адбыўшагася падчас эвалюцыі павароту ракавіны на 180° (торсіі).

## Літаратура 
* *Вэстхайдэ Ст., Рыгер Р.* Ад найпрасцейшых да малюскаў і артрапод // Заалогія беспазваночных. = Spezielle Zoology. Teil 1: Einzeller und Wirbellose Tiere / пер. з ім. Аб. Н. Бёлінг, З. М. Ляпкова, А. Ст. Міхееў, Аб. Г. Манылаў, А. А. Аскольскі, А. Ст. Філіпава, А. Ст. Чэсуноў; пад рэд. А. Ст. Часунова. — М.: Таварышаванне навуковых выданняў КМК, 2008. — Т. 1. — iv+512+iv з. — 1000 экз. — .
* 
* 

Катэгорыя:Бруханогія
Сяржук Трухановіч

**Сяржу́к Трухано́віч** (нарадзіўся 16 лютага 1971 года) — беларускі гітарыст, удзельнік гуртоў Крама і Палац.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 16 лютага 1971 года ў Мінску. Ствараць першыя п’есы ды песні пачаў ва ўзросце 10 гадоў. Скончыў ДПТВ-148 па спецыяльнасці чырвонадрэўшчык у 1989 годзе. Падчас навучання пачаў займацца гітарай. У 2003 годзе скончыў БДУК як артыст эстрады і выкладчык па класе гітары Уладзіміра Вугольніка. Выступаў у складзе розных самадзейных калектываў і ВІА. У сярэдзіне 80-х сабраў сваю першую групу «Азарт», потым граў у складзе хард-рокавай групы «Каменный дождь» (пазней — «Рокіс»). У 1991 годзе ўвайшоў у групу Крама, у сярэдзіне 90-х заснаваў уласны праект — групу Sam Gray, якая выконвала музыку ў стылі кантры-рок і была адзначана першай прэміяй конкурсу альтэрнатыўнай музыкі «Саступі дарогу!» Фонду Сораса-Беларусь (1996). Пасля гэтага непрацяглы час выступаў як гітарыст ансамбля Сябры, браў удзел у маскоўскім праекце «А. Олейников и друзья». Ад 2002 года сумяшчае выступленні ў складзе Крамы і Палаца.

## Дыскаграфія 
### З «Крамай» 
* «Хворы на Rock-n-Roll» (1993)
* «Vodka on Ice» (1993)
* «Гэй там налівай!» (1994)
* «Камендант» (1996)
* «Што дапаможа нам» (1998)
* «Хавайся ў бульбу» (2001)
* «Усё жыццё — дзіўны сон» (2007)
* «Белая вада» (2014)

### З «Палацам» 
* «Чужыя дзеўкі» (2001)

### Сольныя альбомы 
* «Кропка незвароту» (1999)
* «Нараджэнне таямніцы» (2003)
* «Шлях да мора» (2012)

## Спасылкі 
* Паміж «Крамай» і «Палацам» (інтэрв’ю) 

Катэгорыя:Гітарысты Беларусі
Катэгорыя:Рок-музыканты Беларусі
1945 год у гісторыі музыкі

**1945** год быў адзначаны шэрагам музычных падзей.

## Падзеі 
## Альбомы 
## Узнагароды 
## Гурты 
### Створаны 
### Распаліся 
## Нарадзіліся 
* 9 лістапада — Леанід Тышко, беларускі музыкант, былы ўдзельнік гурта «Песняры»
## Памерлі 
*
Катэгорыя:Гады ў музыцы
Серабранка (станцыя метро)

**«Серабра́нка»** (, ) — запланаваная станцыя чацвёртай лініі Мінскага метрапалітэна, якая будзе размешчана на скрыжаванні вуліц Ванеева, Алега Кашавога, Трасцянецкай і праспекта Ракасоўскага, паміж станцыямі «Даўгабродская» і «Козырава».

Насіла працоўную назву «Усходні» (). У 2016 годзе была зацверджана назва «Серабранка», па назве жылога раёна. Меркавалася, што станцыя размясціцца паміж станцыямі «Даўгабродская» і «Шэйпічы», але пазней схема Чацвёртай лініі была зменена на кальцавую.

Катэгорыя:Будуемыя і праектуемыя станцыі Мінскага метрапалітэна
Катэгорыя:Чацвёртая лінія метро (Мінск)
Віталь Стахіевіч

**Віталь Стахіевіч** (нарадзіўся 9 верасня 1980, Мінск) — беларускі піяніст.

## Біяграфія 
У 1993—1999 гадах вучыўся ў Рэспубліканскім каледжы пры Беларускай дзяржаўнай акадэміі музыкі, у 1999—2004 гадах — у Беларускай дзяржаўнай акадэміі музыкі, і ў 2004—2007 гадах — у Амстэрдамскай кансерваторыі. Вучань беларускай піяністкі Зоі Качарскай і нарвежскага піяніста Хокана Аўстбё.

Лаўрэат і дыпламант міжнародных конкурсаў у Вільнюсе, Антверпене (Бельгія), Таранта (Італія), Мар'янскіх Лазнях (Чэхія); дыпламант нацыянальнага конкурсу ў Нідэрландах.

Двойчы браў удзел у Мінскім міжнародным конкурсе піяністаў. У 2000 годзе іграў на першым і другім турах, атрымаў дыплом за найлепшае выкананне абавязковага твору беларускага кампазітара (Ганна Кароткіна. «Легенда пра караля Стаха»), падзяліўшы яго з двума іншымі ўдзельнікамі. У 2005 годзе прайшоў у фінал і атрымаў дыплом. Ад 2004 года стала жыве ў Нідэрландах.

## Дыскаграфія 
У 2001 годзе запісаў сольны кампакт-дыск на італьянскай фірме *Agora* з творамі Франца Шуберта:
* Экспромт, D964 №1
* 6 Музычных момантаў, D780
* Саната ля мінор, D784

Выконваў партыю фартэпіяна на кампакт-дыску *De Sneeuwman*, супольны запіс з Аркестрам брусельскага опернага тэатра *De Munt*.

У 2008 годзе запісаў сольны кампакт-дыск на галандскай фірме EDS-Music з творамі Сяргея Пракоф'ева:
* Чацвёртая Саната, тв.29
* Шостая Саната, тв.82
* Сёмая Саната, тв.83

## Канцэртнае жыццё 
Выступаў з Дзяржаўным акадэмічным сімфанічным аркестрам Беларусі, Дзяржаўным камерным аркестрам Беларусі, Нацыянальным сімфанічным аркестрам Мексікі, Еўрапейскім фестывальным аркестрам (Бельгія) і Аркестрам брусельскага опернага тэатра *De Munt*. 

Аснову рэпертуара Віталя Стахіевіча складаюць творы Шуберта, Шапена, Ліста, Пракоф'ева, Рахманінава. Выступае з канцэртамі ў Беларусі і за мяжой. 

## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка 
*  — блог у «Жывым дзённіку»

Катэгорыя:Піяністы Беларусі
Катэгорыя:Выпускнікі Беларускай дзяржаўнай акадэміі музыкі
Міхась Белы

**Міхась Міхайлавіч Белы** (, в. Мікалаеўшчына Стаўбцоўскага павета Навагрудскага ваяводства, цяпер Стаўбцоўскі раён Мінскай вобласці - , Стоўбцы) - выступаў супраць палітыкі русіфікацыі Беларусі; вязень ГУЛАГа. Пляменнік Якуба Коласа.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў сялянскай сям'і. Сын Міхася Казіміравіча Белага (1886–1966, вясковая мянушка — Зімок) і Юзэфы Міхайлаўны з Міцкевічаў, роднай сястры Я. Коласа. Меў братоў Сымона і Лявона.

Да 1953 вучыўся ў школе Мікалаеўшчыны, а пасля ў тым жа годзе паступіў у Інстытут народнай гаспадаркі ў Мінску на гандлёва-эканамічны факультет (спецыяльнасць - бухгалтар). 

У 1957 дапамог свайму брату Лявону Беламу распаўсюджваць улёткі ў абарону беларускай мовы (змест улёткі складаў верш Лявона Белага «Усе народы прагнуць сваёй волі, ўлады, песні...»). Белы развесіў улёткі на сваім факультэце, а таксама на плоце ля Медыцынскага інстытута.

Падчас аднаго са спатканняў братоў у рэстаране, дзе яны знаходзіліся, завязалася бойка. У выніку Лявон і Міхась Белыя трапілі ў пастарунак. Пры іх быў знойдзены пачак улётак - справа пачала разгортвацца. На закрытым судовым працэсе браты Белыя былі прызнаныя віноўнымі паводле арт. 67 (антысавецкая агітацыя і прапаганда). Міхась  атрымаў тэрмін у 7 гадоў зняволення, ягоны брат Лявон  - 10 гадоў.

Этапам Белы быў накіраваны ў лагер Явас на станцыі Поцьма Мардоўскай АССР. Пасля тэрмін быў скарочаны на 4 гады. Зняволенне не дало Беламу магчымасці скончыць апошні, чацвёрты, курс і атрымаць дыплом.

Міхась Белы быў вызвалены ў 1961 і вярнуўся на Радзіму. Скончыў навучанне і атрымаў дыплом. Працаваў бухгалтарам у Новым Свержані і Стоўбцах. 

## Літаратура 
* Дэмакратычная апазыцыя Беларусі: 1956-1991. Пэрсанажы і кантэкст. Менск: Архіў Найноўшае Гісторыі, 1999. ISBN 985-6374-08-1

Катэгорыя:Рэпрэсаваныя савецкай уладай
Шэйпічы (вёска, Мінск)

**Шэ́йпічы**, **Шэ́пічы** — колішняя вёска, з 1959 года ў складзе Мінска.

## Назва 
Назва іменнага паходжання, ад балцка-літоўскага антрапоніма тыпу *Šeipys*. Адпаведнае прозвішча (як і вытворнае ад яго патранімічнае *Šeipūnas*) вядомае ў сучаснай літоўскай антрапаніміі. Звязваецца з літоўскім *šeipuoti, šieptis* «шчэрыцца, шчэрыць зубы (пасміхаючыся, смеючыся), зубаскаліць», антрапонім быў іменем-мянушкай са значэннем «Скалазуб».

Ніжэй па Свіслачы, за 5 км ад Шэйпічаў, таксама была вёска Бугрымаўка (на карце 1797 года, цяпер у складзе Мінска, працяг вуліцы Дворышчы). Яе назва таксама іменнага паходжання, ад балцка-літоўскага двухасноўнага імя ''Bug-rim'as*.

Назва Шэйпічы верагодна другаснага паходжання. Пад Ваўкавыскам ёсць (каля Ружанаў) вёска Шэйпічы. На «ваўкавыскі» кірунак паказвае тапонім Ваўкавыск пад Мінскам (за Смілавічамі).

Таго ж іменнага паходжання на тэрыторыі сучаснага Мінска і былыя вёскі Сморгаўка, Траскоўшчына, Лабуншчына (у Каменнай Горцы, цяпер не існуе). Існуюць балцка-літоўскія антрапонімы *Traskus, Šeipys, Bugrimas, Labūnas''.

## Гісторыя 
У 1492—1506 гадах вялікі князь Аляксандр Ягелончык дараваў сяло Шэйпічы Абраму Езафовічу. У 1507 годзе вялікі князь Жыгімонт I Стары пацвердзіў сяло Шэйпічы старосце Смаленскага места і менскаму войту Абраму Езафовічу. У 1557 годзе сяло, дзяржаўная ўласнасць. У 1667 годзе маёнтак, шляхецкая ўласнасць.

У 1800 годзе вёска ў Мінскім павеце, дзяржаўная ўласнасць, 7 двароў, 19 жыхароў. У 1917 годзе вёска Сеніцкай воласці Мінскага павета; 6 двароў, 52 жыхары. З 1934 года ў Менскім раёне. У 1940-я — 1950-я гады побач вырас аднайменны пасёлак нелегальнай забудовы. У 1959 годзе ўключаная ў межы горада Мінска, Ленінскі раён. Бальшыня вясковай забудовы захавалася на вуліцы Шэйпічы.

У 2016 годзе зацверджаная назва Шэйпічы для праектаванай станцыі чацвёртай лініі Мінскага метрапалітэна на скрыжаванні вуліц Пляханава і праспекта Ракасоўскага. Аднак пазней ад гэтай станцыі адмовіліся, змяніўшы схему лініі на кальцавую.

## Зноскі 
## Літаратура 
* 
* 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Населеныя пункты, якія ўвайшлі ў склад Мінска
Раві

**Ра́ві** (, , ) — рака ў Індыі і Пакістане. Раві (у старажытнасці Іраваці або Парушні), як адна з рэк Сямірэчча згадваецца ў Ведах.

Даўжыня складае прыкладна 720 км. Бярэ пачатак у Гімалаях у індыйскім штаце Хімачал-Прадэш, цячэ ў паўночна-заходнім кірунку. Паблізу горада Чамба яна паварочвае ў паўднёва-заходні бок і на працягу некалькіх кіламетраў утварае індыйска-пакістанскую мяжу, потым цячэ па тэрыторыі Пакістана. Ніжэй па цячэнні Раві ўпадае ў раку Чынаб. Самым буйным горадам на Раві з’яўляецца Лахор Пакістан).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Рэкі Індыі
Катэгорыя:Рэкі Пакістана
Катэгорыя:Басейн Інда
Універсітэт Карачы

**Універсітэт Карачы** — вышэйшая навучальная ўстанова ў Пакістане, размешчана ў горадзе Карачы, правінцыя Сінд. Заснаваны ў 1951 годзе і з'яўляецца найбуйнейшым універсітэтам дзяржавы. Колькасць навучэнцаў - 24.000 студэнта. Пры ўніверсітэце дзейнічае Карачынская ўніверсітэцкая абсерваторыя.

## Факультэты 
Ва ўніверсітэце Карачы ёсць восем факультэтаў:
* Факультэт прыродазнаўчых навук
* Фармацэўтычны факультэт
* Медыцынскі факультэт
* Факультэт ісламскіх даследаванняў
* Факультэт менеджменту і адміністрацыйных навук
* Факультэт мастацтваў
* Юрыдычны факультэт
* Інжынерны факультэт

Катэгорыя:Карачы
Катэгорыя:Універсітэты Пакістана
Белагруды вожык

**Вожык белагруды** (*Erinaceus concolor*) — від насякомаедных жывёл сямейства вожыкавых.

## Апісанне 
Даўжыня цела 18,0—24,5 см, хваста  1,3—2,4 см. Маса цела 0,6—1,2 кг. Зверху цела ўкрыта калючкамі, знізу цвёрдай поўсцю. Афарбоўка буравата-белая, зямліста-шэрая або жоўтая. У некаторых асобін на грудзях ёсць вялікая пляма з белых валасоў, якая часта пераходзіць на горла і бруха; радзей белая пляма адсутнічае і ніз цела аднатоннага светла-шэрага колеру. Канечнасці пяціпальцавыя, кіпцюры моцныя і доўгія.

## Пашырэнне 
Пашыраны ва Усходняй Еўропе (ад Кастрамской і Кіраўскай абласцей Расіі да Крыма і Каўказа), на Балканах, у Малой Азіі, Іране і інш. Распаўсюджаны на Беларусі (раней лічылася, што тут жыве падвід еўрапейскага (звычайнага) вожыка — *Erinaceus europaeus romanicus*). Заходняя частка арэалу ахоплівае паўднёвую і ўсходнюю Польшчу, паўднёва-ўсходнюю частку Славакіі, Румынію, Югаславію і Балгарыю. На ўсходзе пашыраны на Паўднёвым Урале і ў паўночна-заходнім Казахстане.

Селіцца ў лясах, на высечках, у пасевах сельскагаспадарчых культур, на агародах, у садах, поймах рэк.

## Асаблівасці біялогіі 
Корміцца насякомымі, жабамі, яшчаркамі, змеямі, мышападобнымі грызунамі, сакаўнымі пладамі і ягадамі. У пошуку корму за ноч прабягае да 3 км, пры небяспецы згортваецца ў клубок, выстаўляючы іголкі ва ўсе бакі.

Жыве па адным або парамі. Гнёзды на зямлі, часам у норах. Начная жывёла. 

Зімой вожыкі ўпадаюць у глыбокую спячку ў загадзя падрыхтаваным гняздзе. У час спячкі ў іх рэзка зніжаецца тэмпература цела і запавольваецца дыханне. З надыходам вясны вожыкі прачынаюцца і актыўна шукаюць ежу.

Полавая спеласць на другім годзе жыцця. Гон увесну. Цяжарнасць 49 сутак, у прыплодзе 3-8 дзіцянят. Іголкі ў іх з’яўляюцца толькі праз некалькі дзён.

Малаадчувальныя да розных ядаў, у т.л. змяінага.

## Утрыманне ў няволі 
Добра пераносіць няволю, часты аб'ект утрымання ў кутках жывой прыроды.

## Літаратура 
* Біялогія: вучэб. дапам. для 8-га кл. агульнаадукац. устаноў з беларус. мовай навучання / Л. В. Камлюк, А. С. Шалапёнак; пер. з рус. мовы Г. І. Кулеш. — 3-е выд., дап. — Мн.: Нар. асвета, 2010. — 222 с.: іл. ISBN 978-985-03-1367-6.
* *Гричик В., Бурко Л.* Животный мир Беларуси. Позвоночные: учеб. пособие. — Мн.:  Изд. центр БГУ, 2013. — 399 с. ISBN 978-985-553-128-0.
* *Корачкіна Л.* Вожык звычайны // 

Катэгорыя:Вожыкавыя
Джон Брэкенрыдж

**Джон Брэкенрыдж** (; 2 снежня 1760 — 14 снежня 1806) — амерыканскі палітык. сенатар ЗША і генеральны пракурор (міністрам юстыцыі) пад старшынствам Джэферсана.

Катэгорыя:Генеральныя пракуроры ЗША
Барыс Тарасавіч Пішчыкевіч

{{Ваенны дзеяч
|імя              = Барыс Тарасавіч Пішчыкевіч
|арыгінал імя     = 
|дата нараджэння  = 
|месца нараджэння = 
|дата смерці      = 
|месца смерці     = 
|выява            = 
|шырыня           = 
|апісанне выявы   = 
|мянушка          = 
|прыналежнасць    = 
|гады службы      = 1920—1922, 1941—1946
|званне           = 
|род войскаў      = 
|камандаваў       = падпалкоўнік
|бітвы            = Грамадзянская вайна,Вялікая Айчынная вайна
|узнагароды       = {

}
{

}
|сувязі           = 
|у адстаўцы       = 
}}
**Барыс Тарасавіч Пішчыкевіч** (24 ліпеня 1899 — 15 студзеня 1974) — савецкі ваенны, удзельнік Вялікай Айчыннай вайны. Герой Савецкага Саюза (30 кастрычніка 1943 года).

## Біяграфія 
Пішчыкевіч Б. Т., беларус па нацыянальнасці, нарадзіўся ў вёсцы Сасноўка у беднай сялянскай сям’і. У Савецкай Арміі служыў у 1920—1922 гадах і зноў з 1941 года, прыняўшы ўдзел у Грамадзянскай вайне і вызваленні Заходняй Беларусі ў 1939 годзе. Акрамя пачатковай школы, скончыў у 1932 годзе  (працаваў там жа выкладчыкам і кіраўніком факультэта).

## Памяць 
Імянем Пішчыкевіча Б. Т. была названая школа на радзіме.

## Узнагароды 
* Герой Савецкага Саюза (30 кастрычніка 1943 года)
* ордэн Леніна
* ордэн Чырвонай Зоркі
* медалі

## Заўвагі 
## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Падпалкоўнікі СССР
Катэгорыя:Удзельнікі бітвы за Дняпро
Алесь Таболіч

**Алесь Таболіч** (нар. 16 чэрвеня 1979, Жыткавічы, Гомельская вобласць) — беларускі музыка, лідар гуртоў Znich, STOD, дызайнер, мастак, майстар па тату і перманентным макіяжы.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў сям’і мастакоў Рыгора і Марыі Таболічаў. Жыў у Рагачове, Магілёве. У дзесяцігадовым узросце пераехаў у Мінск, вучыўся ў школе-інтэрнаце па музыцы і выяўленчым мастацтве імя Ахрэмчыка. Пасля скончыў факультэт дызайну Беларускай дзяржаўнай акадэміі мастацтваў. На станаўленне Алеся як асобы паўплывалі часы беларускага адраджэння 1990-х і выхаванне ў мастацкім асяроддзі.
Таксама на мяне паўплывала сям’я. Я выхоўваўся ў творчым асяродку. Мае бацькі — мастакі, і я шмат чаго атрымаў ад іх: разуменне культуры, разуменне беларускасці ў маім уласным уяўленні. На мой погляд, перш-наперш трэба быць беларусам у душы. У беларусаў ёсць адна родная мова — беларуская. Гэта дух нацыі. І стаўленне да яе павінна быць адпаведнае. На мой погляд, без мовы не можа быць дзяржавы. Стаўленне да мовы і культуры трэба выхоўваць перш-наперш у сабе, каб захаваць для нашых нашчадкаў.
У 1996 годзе заснаваў гурт Znich. Яго музыка вызначаецца спалучэннем беларускай фальклорнай традыцыі з цяжкай музыкай.

У 1998 годзе прымаў удзел у заснаванні РМГА «Студэнцкае этнаграфічнае таварыства». Арганізатар шматлікіх канцэртаў і штогадовага фестывалю «Купальскае кола».

Працаваў у тату-салоне «У Лісіцы». Лічыць, што тату — гэта мастацтва, займаецца арнаментальнай татуіроўкай.

20 мая 2020 года Цэнтрвыбаркам РБ зарэгістраваў ініцыятыўную групу па вылучэнні яго кандыдатам у прэзідэнты Беларусі. Алесь Таболіч падкрэсліваў, што не абапіраючыся на шматвяковую гісторыю, на нацыянальны падмурак, нельга пабудаваць будучыню. Гісторыя, нацыянальныя каштоўнасці і незалежнасць на яго думку павінны аб’яднаць беларусаў. Не сабраў неабходныя для рэгістрацыі кандыдатам 100 тысяч подпісаў і зняўся з выбарчай гонкі 19 чэрвеня.

## Сям’я 
Жонка Алеся. У разводзе.

## Спасылкі 
* 
* Кліп «Крыжы-абярэгі»
* Кліп «Мроя»
* Кліп «Дунаю»

Катэгорыя:Спевакі і спявачкі Беларусі
Катэгорыя:Выпускнікі Беларускай акадэміі мастацтваў