open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Альбіна Васільеўна Пякуцька

**Альбіна Васільеўна Пякуцька** (, Далёкі Усход, Расія — ) — беларускі музыкант, харавы дырыжор. Кандыдат педагагічных навук (1981), прафесар. Член Беларускага саюза музычных дзеячаў.

## Біяграфія 
Скончыла Беларускую дзяржаўную кансерваторыю (спецыяльнасць «Харавое дырыжыраванне», 1967).
    
Працавала ў Палаце культуры Мінскага аўтамабільнага завода (кіраўнік хора), Мінскім дзяржаўным педагагічным інстытуце імя А. М. Горкага (выкладчык), Беларускім дзяржаўным універсітэце культуры і мастацтваў (з 1975, кафедра харавога і вакальнага мастацтва, прафесар, у 1987—2020 — загадчык кафедры; стваральнік і кіраўнік хора духоўнай музыкі «Дабравест», мужчынскага хора «Vivat»).

Памерла 17 студзеня 2020 года, пахавана на Паўночных могілках г. Мінска.

Навуковыя інтарэсы: харавое выканальніцтва; методыка работы з харавым калектывам; праблема адраджэння і захавання нацыянальных духоўных і мастацка-эстэтычных каштоўнасцей; маральнае і эстэтычнае выхаванне моладзі; педагогіка вышэйшай школы.

## Узнагароды 
Званне «Заслужаны работнік адукацыі Рэспублікі Беларусь» (1995) і інш.

## Бібліяграфія 
* Нравственно-эстетическое воспитание учащихся профтехучилищ средствами хорового пения : автореферат диссертации … кандидата педагогических наук : 13.00.01 / Пекутько Альбина Васильевна. ― Минск, 1981.
  

## Літаратура 
* Словы ўдзячнасці і смутку : [Пякуцька Альбіна Васільеўна] / Надзея Бунцэвіч; фота Юрыя Іванова // Культура. — 2020. — 25 студзеня (№ 4). — С. 12.
* Харавыя спевы як умова шчасця : творчая вечарына дырыжора Альбіны Пякуцька / Таццяна Мушынская // Мастацтва. — 2011. — № 8. — С. 21.
* Память о выдающемся педагоге : [Альбина Васильевна Пекутько] // Веснік Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта культуры і мастацтваў. — 2020. — № 1. — С. 189—190.
Каралькоў

**Каралько́ў** — рускае прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Анатоль Пятровіч Каралькоў (нар. 1934) — беларускі архітэктар.
* Мікалай Андрэевіч Каралькоў (1941—2008) — беларускі музыкант, філосаф, спецыяліст у галіне эстэтыкі.
Латвійская сацыял-дэмакратычная рабочая партыя (1989)

**Латвійская сацыял-дэмакратычная рабочая партыя (ЛСДРП)** () — палітычная партыя ў Латвіі.

## Гісторыя 
У 1989 годзе адбылося аднаўленне ў Латвіі ЛСДРП. У 1990 годзе частка сяброў КПЛ — прыхільнікаў выхаду з СССР — стварылі Незалежную КПЛ. У тым жа годзе яна перайменавалася ў Дэмакратычную партыю працы Латвіі (ДППЛ). ДППЛ у канцы 1995 года была перайменавана ў Латвійскую сацыял-дэмакратычную партыю (ЛСДП). У 1996 годзе да яе далучылася партыя «Taisnība».

У 1999 годзе ЛСДРП, ЛСДП і Латгальская дэмакратычная партыя аб’ядналіся пад імем ЛСДРП, але на чале са старшынёй ЛСДП Юрысам Баярсам. З 2001 года па 2005 год ЛСДРП узначальвала кіруючую кааліцыю ў Рыжскай думе.

## Спасылкі 
* Сайт партыі
* Моладзевая арганізацыя партыі

Катэгорыя:Палітычныя партыі Латвіі
Катэгорыя:Сацыялістычны інтэрнацыянал
Катэгорыя:Партыі-члены ПЕС
Катэгорыя:Сацыял-дэмакратычныя партыі
Станіслаў Іосіфавіч Дробыш

**Станіслаў Іосіфавіч Дробыш** (, в. Заграддзе, Слуцкі раён, Мінская вобласць — ) — беларускі харавы дырыжор, педагог. Прафесар (1994).

## Біяграфія 
Скончыў Беларускі дзяржаўны інстытут народнай гаспадаркі імя В. У. Куйбышава (кваліфікацыя «Бухгалтар-эканаміст», 1960), Мінскае музычнае вучылішча імя М. І. Глінкі, Беларускую дзяржаўную кансерваторыю імя А. В. Луначарскага (спецыяльнасць «Харавое дырыжыраванне», 1972).
    
Працаваў у Доме культуры Мінскага аўтамабільнага завода (1961—1962), Доме культуры будаўнічага трэста № 5, Палаце культуры вытворчага будаўніча-мантажнага аб’яднання «Мінскпрамбуд» (1964—1993), Палаце культуры прафсаюзаў (1993—1998), Беларускім дзяржаўным універсітэце культуры і мастацтваў (з 1977, факультэт музычнага мастацтва, кафедра беларускай народнапесеннай творчасці, з 1981 — загадчык кафедры, адначасова з 1979 — мастацкі кіраўнік вакальна-харэаграфічнага ансамбля «Валачобнікі»).

Навуковыя інтарэсы: тэорыя і методыка работы з народным хорам; развіццё навыкаў народнапесеннага выканальніцтва; стылявыя асаблівасці народнага харавога выканальніцтва і яго мясцовых традыцый.

## Узнагароды 
* Заслужаны работнік культуры Беларускай ССР (1975).

## Літаратура 
* Дробыш Станіслаў Іосіфавіч / А. Ш. Раецкі // Беларуская энцыклапедыя : у 18 т. — Мінск, 1998. — Т. 6. — С. 208.
* Дробыш Станіслаў Іосіфавіч / А. Ш. Раецкі // Энцыклапедыя літаратуры і мастацтва Беларусі : у 5 т. — Мінск, 1958. — Т. 2. — С. 359.
* Дробыш Станіслаў Іосіфавіч / Г. Дз. Маторная // Беларускі фальклор : энцыклапедыя : [у 2 т.]. — Мінск, 2005. — [Т.] 1. — С. 437.
* Дробыш Станислав Иосифович // Республика Беларусь : энциклопедия : [в 7 т.]. — Минск, 2006. — Т. 3. — С. 440.
* Дробыш Станислав Иосифович // Регионы Беларуси : энциклопедия : в 7 т. — Минск, 2016. — Т. 5 : Минская область : 3 кн., кн. 1. — С. 330.
* Чалавек у мастацтве : Станіслаў Іосіфавіч Дробыш // Веснік Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта культуры і мастацтваў. — 2013. — № 2. — С. 142—145.
Абацкае

**Абацкае** () — сяло ў Заходняй Сібіры, адміністрацыйны цэнтр Абацкага раёна Цюменскай вобласці Расіі.

Асаблівую каштоўнасць Абацкі раён уяўляе для палеантолагаў — тут размешчана адно з найбуйнейшых у Расіі месцаў пахаванняў мамантаў даледавіковага перыяду, што адлюстравана ў геральдыцы раёна і сяла. Таксама на тэрыторыі сучаснага Абацкага раёна ў пачатку XVIII стагоддзя былі выяўлены каштоўнасці саргацкай археалагічнай культуры, якія ўвайшлі ў Сібірскую калекцыю Пятра Вялікага, якая ў цяперашні час экспануецца ў Эрмітажы Санкт-Пецярбурга. Сяло Абацкае знаходзіцца за 378 км на ўсход ад Цюмені і за 271 км на захад ад Омска. Размешчана на левым беразе ракі Ішым (прыток Іртыша), за 59 км на паўночны ўсход ад чыгуначнай станцыі Ішым і за 69 км на поўнач ад чыгуначнай станцыі Маслянская (на галінцы Цюмень — Омск).
## Насельніцтва 
Катэгорыя:Населеныя пункты Цюменскай вобласці
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1680 годзе
Крэп

з шаўковага крэпу]]
**Крэп** (; ад  — шурпаты, хвалісты) — група тканін, галоўным чынам шаўковых, а таксама з воўны або сінтэтычных валокнаў, выпрацоўваемых з нітак з вельмі вялікай (крэпавай) круткай, а таксама ў некаторых выпадках адмысловымі (крэпавымі) перапляценнямі. Адметная рыса крэпу — шурпатасць, няроўнасць правага боку тканіны.

## Назва 
Назва тканіны паходзіць ад французскага crèpe — «заслона», «покрыва», якое ў сваю чаргу паходзіць ад лацінскага cripus «кучаравы», «хвалісты». У цяперашні час (з XX стагоддзя) практычна выйшаў з ужытку па прычыне спрашчэння жалобнага рытуалу.

## Віды 
Найбольш распаўсюджаныя:

* Крэпдэшын або кітайскі крэп — шаўковая набіўная тканіна.
* Крэп-шыфон
* Крэп-жаржэт — празрыстая тонкая тканіна гладкаафарбаваная або набіўная.
* Крэп-сацін — звычайна аднатонная тканіна з шоўку, мяккая, з аднаго боку шурпатая, з другога — бліскучая.
* Крэп-маракен — назва адсылае да Марока, дзе рабілі цісненне скур. Тканіна шаўковая, шчыльная, мяккая, гладкафарбаваная альбо з узорам.
* Крэп-рашэль — тканіна залацістага колеру, названая ў гонар французскай драматычнай актрысы .
* Крэп-лавабль
* Крапон — крэп з ваўнянай тканіны.

## Апісанне 
Пры выпрацоўцы крэпа звычайна ўжываюць адначасова ніткі, скручаныя направа і налева, у пэўным чаргаванні. Такая крутка нітак, якая надае ім павышаную пругкасць, выклікае вялікае ўсаджванне тканіны, што ў спалучэнні з розным напрамкам круткі стварае на тканіне дробна-шурпаты, ценявы эфект.

Акрамя чыста шаўковых, ткуцца паўшаўковыя крэпы, баваўняныя, ваўняныя і паўваўняныя, а таксама са штучных і сінтэтычных нітак. У гэтых тканінах крэпавы эфект дасягаецца галоўным чынам за кошт прымянення крэпавых і іншых дробнаўзорыстых перапляценняў, часам без крепавай круткі. Перавагі крэпу — добрая драпіравальнасць і малая смінальнасць. Крэп ужываецца для шыцця жаночых сукенак і касцюмаў.

## Літаратура 
* 
* Андреева Р. П. Креп // Энциклопедия моды. — СПб.: Издательство «Литера», 1997. — С. 220. — ISBN 5-86617-030-2.
* Креп // Товарный словарь / И. А. Пугачёв (главный редактор). — М.: Государственное издательство торговой литературы, 1958. — Т. IV. — Стб. 506—507.
* 
* 

Катэгорыя:Шаўковыя тканіны
Катэгорыя:Шарсцяныя тканіны
Мікалай Андрэевіч Каралькоў

**Мікалай Андрэевіч Каралькоў** (, в. Калацілы, Горацкі раён, Магілёўская вобласць — ) — беларускі музыкант, філосаф, спецыяліст у галіне эстэтыкі. Кандыдат філасофскіх навук, прафесар.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 5 сакавіка 1941 года ў в. Калацілы Магілёўскай вобласці.

Скончыў Беларускую дзяржаўную кансерваторыю (1968), Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт (аспірантура, 1975), Мінскі дзяржаўны лінгвістычны ўніверсітэт (1995).
    
Працаваў у Беларускім дзяржаўным універсітэце культуры і мастацтваў (з 1981, з 1996 — дэкан факультэта музычнага мастацтва).

Абіраўся дэпутатам Мінскага гарадскога савета дэпутатаў 24-га склікання.
 
Навуковыя інтарэсы: эстэтыка музыкі; мастацкая творчасць.

Памёр 19 мая 2008 года.

## Бібліяграфія 
* Музыка как средство эстетического воспитания : автореферат диссертации … кандидата философских наук : 09.00.04 / Корольков Николай Андреевич. — Киев, 1978.
   

## Літаратура 
* Корольков Николай Андреевич // Кто есть кто в Республике Беларусь, 2004. — Минск, 2004. — С. 146.
* Корольков Николай Андреевич // Кто есть кто в Республике Беларусь. Деловой мир СНГ. — Минск, 2006. — Вып. 3. — С. 189.

Катэгорыя:Дэканы БДУКМ
Катэгорыя:Дэпутаты Мінскага гарадскога Савета дэпутатаў 24-га склікання
Катэгорыя:Музыканты Беларусі
Баджуні

**Баджуні** (, ) — архіпелаг у Індыйскім акіяне ўздоўж паўднёвага ўзбярэжжа Самалі. Агульная плошча — каля 31 км². Насельніцтва — каля  чалавек.

## Геаграфія 
Архіпелаг Баджуні стварае ланцуг з астравоў і скал, які цягнецца на 937 км уздоўж паўднёвага ўзбярэжжа Самалі. Пры гэтым плошча найбуйнейшага вострава Каяма дасягше ўсяго 6,38 км². Агульная колькасць астравоў — болей за 30, але населена толькі 9 з іх. 

Архіпелаг сфарміраваўся ў плейстацэнавы перыяд у выніку ваганняў акіяну і паступоваму адкладанню наносаў ракі Джуба. Паверхня водмелі была населена каралавымі паліпамі, якія ўтварылі працяглы прыбярэжны рыф. 

Для архіпелага характэрны трапічны мусонны клімат. Вільготныя сезоны здараюцца двойчы за год. У астатнія перыяды пануе засуха. 

## Прырода 
На некаторых астравах захаваліся мангравыя лясы. Фаўна паверхні астравоў бедная, аднак у навакольных водах сустракаюцца рэдкія віды каралаў, рыб, марскія чарапахі і дзюгоні.

## Гісторыя і культурныя асаблівасці 
Верагодна, паўднёвае ўзбярэжжа Самалійскага паўвострава з'яўляецца першаснай тэрыторыі фарміравання этнаса суахілі. У высокім сярэднявеччы тут існаваў шэраг гарадскіх супольнасцей, узгаданных у арабскіх крыніцах. У XVI ст. нашэсце арома вымусіла мясцовае насельніцтва перасяляцца на поўдзень або прыбярэжныя астравы. Сучасныя тубыльцы архіпелага Баджуні — іх прамыя нашчадкі, якія размаўляюць на асобным дыялекце мовы суахілі. Самі астравіцяне лічаць сябе нашчадкамі арабаў і шыразцаў. 

У старажытнасці тубыльцы архіпелага актыўна гандлявалі з паўднёвымі краінамі, самалійцамі і арабамі. Немалую ролю адыгрываў гандаль рабамі. Згодна мясцовым паданням, баджуні паспяхова ваявалі з канкурэнтамі з Ламу. Сведчаннем поспеху мясцовых жыхароў той пары з'яўляюцца рэшткі па-майстэрску пабудаваных магільняў з каралавага вапняку, знаходкі шкляных і парцалянавых вырабаў. Аднак у другой палове XIX ст. пад ціскам Вялікабрытаніі гандаль рабамі быў спынены, што прывяло астраўную эканоміку ў заняпад. У 1895 г. астравіцяне трапілі пад адміністрацыйны кантроль брытанскіх каланіяльных уладаў. Іх асноўнымі заняткамі сталі рыбалоўства, дробны гандаль з узбярэжжам, вырошчванне какосаў, кукурузы і проса. Відавочна, ужо у гэты перыяд пачалося перасяленне з Баджуні ў іншыя краіны. У нашы дні большасць нашчадкаў выхадцаў з Баджуні жыве ў суседняй Кеніі, ЗША і Канадзе. 

У 1926 г. архіпелаг быў перададзены пад кантроль італьянцаў. У 1960 г. стаў часткай незалежнай дзяржавы Самалі, дзе баджуні ператварыліся ў этнічную і моўную меншасць. Хаця грамадзянская вайна ў Самалі амаль не закранула архіпелаг, многія мясцовыя жыхары аддалі перавагу бежанству і далейшаму перасяленню ў заходнія краіны. Паляпшэнне ваенна-палітычнай сітуацыі звязваецца з магчымасцю развіваць турызм.

## Спасылкі 
* Bajuuni Island in Somalia 
* Bajun Historical Linguistics
* Information regarding the treatment of the Bajuni clan in Somalia
* THE MAMMALIAN FAUNA OF THE SOMȦLI REPUBLIC: STATUS ȦND CONSERVȦTION PROBLEMS
* Template for Submission of Scientific Information To Describe Ecologically or Biologically Significant Marine Areas

Катэгорыя:Архіпелагі паводле алфавіта
Катэгорыя:Астравы Афрыкі
Катэгорыя:Астравы Самалі
Майкоп (гарадская акруга)

**Гарадская акруга Майкоп** () — гарадская акруга ў складзе Рэспублікі Адыгея Расійскай Федэрацыі. Утворана ў межах *Майкопскай рэспубліканскай гарадской акругі*.

Адміністрацыйны цэнтр — горад Майкоп.

## Геаграфія 
Размешчана ў цэнтральнай частцы Рэспублікі Адыгея.

Плошча тэрыторыі гарадской акругі складае 283,58 км², з іх 109,62 км² (38,7 %) прыпадаюць на землі населеных пунктаў.

Мяжуе на поўначы з Гіягінскім, на ўсходзе і поўдні — з Майкопскім раёнамі Адыгеі, а на захадзе — з Беларэчанскім раёнам Краснадарскага края.

Катэгорыя:Гарадскія акругі Адыгеі
Нацыянальны італа-румынскі культурны і эканамічны рух

**Нацыянальны італа-румынскі культурны і эканамічны рух** (рум. *Mişcarea Naţională Culturală şi Economică Italo-Română*) або **Нацыянальны італа-румынскі фашысцкі рух** (рум. *Mişcarea Naţională Fascistă Italo-Română*) — фашысцкі рух у Румыніі пачатку 1920-х гадоў.

Рух быў створаны ў 1921 годзе журналісткай Аленай Бакалоглу. Яе муж, італьянец, быў знаёмы з Беніта Мусаліні. Група запазычыла ідэі італьянскага фашызму і падкрэслівала цесныя этнічныя сувязі паміж італьянцамі і румынамі. У руху было ўсяго толькі каля 100 членаў. Распушчана ў 1923 годзе, калі адбылося аб’яднанне з Румынскай нацыянальнай фасцыяй для фарміравання Нацыянальнага фашысцкага руху.

## Заўвагі 
Катэгорыя:Палітычныя партыі Румыніі
Румынская нацыянальная фасцыя

**Румынская нацыянальная фасцыя** () — невялікая фашысцкая арганізацыя, якая дзейнічала ў Румыніі кароткі час у 1920-я гады.

На чале з Цітусам Віфарам, група выйшла з Нацыянальнай фашысцкай партыі ў 1921 годзе і на піку свайго развіцця налічвала 1500 членаў. Асноўнай ідэалогіяй стаў нацыянал-сацыялізм, хоць у цэлым яны працягвалі палітыку карпаратывізму, зямельнай рэформы і падтрымлівалі стварэнне сельскагаспадарчых кааператываў. Галоўнымі абласцямі ўплыву руху была Малдавія, Букавіна і Банат.

Партыя аб’ядналася з Нацыянальным італа-румынскім культурным і эканамічным рухам у 1923 годзе, каб сфармаваць Нацыянальны фашысцкі рух.

## Заўвагі 
Катэгорыя:Арганізацыі, заснаваныя ў 1921 годзе
Катэгорыя:Арганізацыі, закрытыя ў 1923 годзе
Катэгорыя:Палітычныя партыі Румыніі
Буйная белая свіння

**Буйная белая** — парода свіней, выведзеная ў сярэдзіне 19 стагоддзя ў Вялікабрытаніі складаным узнаўленчым скрыжаваннем мясцовых познаспелых даўгавухіх свіней са скараспелымі кітайскімі і мнагаплоднымі неапалітанскімі.

У канцы 19 стагоддзя — пачатку 20 стагоддзя на яе аснове выведзены буйныя белыя свінні трох тыпаў прадукцыйнасці:
* мясны
* мяса-сальны
* сальны.

Пашыраны ў краінах Еўропы, ЗША, Канадзе, Кітаі, Карэі, Японіі, Новай Зеландыі.

## Апісанне 
Свінні моцнай канстытуцыі, з тулавам сярэдняй даўжыні, сярэднім кумпяком, з моцнымі правільна пастаўленымі нагамі, маюць невялікую галаву, прамастаячыя вушы.

Маса дарослых кныроў 310—350 кг, матак 230—250 кг і больш, даўжыня тулава адпаведна 183 і 167 см, пладавітасць 11-12 парасят за апарос.

## На Беларусі 
На Беларусі выведзены беларускі тып буйной белай пароды — БКБ-1 (1975) і заводскія тыпы — «Мінскі» адкормачны і «Віцебскі» мясны (1990).

Буйная белая парода — асноўная планавая парода ўніверсальнага кірунку прадукцыйнасці на Беларусі (больш за 70 % ад агульнага пагалоўя пародных свіней). Гадуецца амаль паўсюдна, выкарыстоўваецца для прамысловага скрыжавання з іншымі пародамі, для мяснога і беконнага адкорму маладняку і для сальнага— дарослых жывёл.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Пароды свіней
Дэмакратычная рабочая партыя

* Дэмакратычная рабочая партыя (Бразілія)
* Дэмакратычная рабочая партыя (Паўднёвая Карэя)
Партыя рабочага абнаўлення

**Партыя рабочага абнаўлення** (, скарочана — **PRTB**) — правая палітычная партыя Бразіліі.

Партыя ўтворана ў 1994 годзе членамі былой Рэфармісцкай партыі, якія не ўвайшлі ў створаную на базе апошняй Прагрэсіўную партыю. Зарэгістравана ў 1997 годзе.

Належыць да трабалісцкай традыцыі Жэтуліу Варгаса, прытрымліваецца кансерватыўных, правапапулісцкіх і карпаратывісцкіх поглядаў.

У 2006 годзе ад партыі абраўся сенатарам экс-прэзідэнт Фернанду Колар ды Мелу, у 1992 годзе падвергнуты працэдуры імпічменту. Партыйны лідар Леві Фідэліс атрымліваў нязначную колькасць галасоў на прэзідэнцкіх выбарах 2010 і 2014 гадоў.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Кансерватыўныя партыі
Катэгорыя:Палітычныя партыі Бразіліі
Катэгорыя:Вікіпедыя:Артыкулы са спасылкамі на элементы Вікіданых без беларускага подпісу
Міхаіл Мікалаевіч Марушын

**Міхаіл Мікалаевіч Марушын** (, в. Гарэлец, Пухавіцкі раён, Мінская вобласць — , Кіеў, Украіна) — матэматык. Доктар фізіка-матэматычных навук (1974), прафесар. (1976). Удзельнік Другой сусветнай вайны.

## Біяграфія 
Скончыў Ленінградскі ўніверсітэт (1949).

Працаваў у Ленінградскім вышэйшым вайскова-марскои інжынерным вучылішчы імя В. І. Леніна; 1954-60 — у Таганрогскім радыётэхнічным інстытуце (Растоўская вобласць, РФ); 1960—2000 — у Нацыянальным авіяцыйным універсітэце (Кіеў).

## Бібліяграфія 
* О придельном законе Пуассона для М зависимых величин // Теория случай. процессов. 1977. № 5;
* Об условиях применимости придельного нормального закона к суме случайного числа независимых величин // Там само. 1979. № 3;
* О сходимости к моментам закона Пуассона для сумм случайного числа независимых величин // УМЖ. 1989. Т. 41, № 5;
* О сходимости моментов четного порядка для сумм случайного числа независимых одинаково рас­­пределенных величин // Современ. анализ и его приложения. К., 1989. 

## Літаратура 
* Марушин Михайло Миколайович / О. І. Варченко, Н. В. Дідківська // Енциклопедія Сучасної України [Електронний ресурс] / Редкол.: І. М. Дзюба, А. І. Жуковський, М. Г. Железняк [та ін.] ; НАН України, НТШ. — К. : Інститут енциклопедичних досліджень НАН України, 2018.

## Спасылкі 
* Історія кафедри вищої математики 

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Пухавіцкім раёне
Віктар Аляксандравіч Вайцахоўскі

**Віктар Аляксандравіч Вайцахо́ўскі** (, в. Кругляк, Мінскі раён, Мінская вобласць — ) — беларускі эканаміст, спецыяліст у галіне эканамічнай тэорыі. Доктар эканамічных навук (1983), прафесар (1985).

## Біяграфія 
Скончыў Мінскую вышэйшую партыйную школу (1962).
    
Працаваў у Беларускім політэхнічным інстытуце (з 1965, загадчык кафедры палітэканоміі), Мінскай вышэйшай партыйнай школе (1969—1991, у 1986—1989 — рэктар), Беларускім дзяржаўным педагагічным універсітэце імя М. Танка (1999—2002, прафесар кафедры эканамічнай тэорыі і эканамічнага выхавання).

Навуковыя інтарэсы: праблемы тэорыі і метадалогіі сістэмнага выкарыстання эканамічных законаў; эканамічная і сацыяльная палітыка.

## Бібліяграфія 
* Исследование и использование системы экономических законов при социализме : автореферат диссертации … доктора экономических наук : 08.00.01 / Войцеховский Виктор Александрович. — Москва, 1982.
* Организация заработной платы и материальное стимулирование труда работников лесозаготовительной промышленности (на примере лесозаготовительных предприятий БССР) : автореферат диссертации … кандидата экономических наук / В. А. Войцеховский. — Минск, 1966.
* Курс лекций по политической экономии капитализма / [С. Н. Малинин и др.]. — Минск, 1972. — Форма имени «Войцеховский В. В.» (с. 4) — ошибочная.
* Экономическая стратегия и социальная политика КПСС : методическте пособие в помощь изучающим материалы XXVII съезда КПСС и XXX съезда КП Белоруссии / В. А. Войцеховский. — Минск, 1987. — Форма имени «Владимир Александрович» — ошибочная.
* Ашчаднасць — норма кожнага / В. Вайцяхоўскі // Звязда. — 1965. — 28 лістапада (№ 281). — С. 2. — Форма прозвішча «Вайцяхоўскі».
  
## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
*  — С. 771.
* Войцеховский Виктор Александрович // Регионы Беларуси : энциклопедия : в 7 т. — Минск, 2016. — Т. 5 : Минская область : в 2 кн., кн. 1. — С. 195.

Катэгорыя:Рэктары Мінскай вышэйшай партыйнай школы
Катэгорыя:Эканамісты СССР
Катэгорыя:Эканамісты Беларусі
Паісій (Дмахоўскі)

**Епіскап Паісій ** (свецкае імя *Аляксандр Дмахоўскі*; нар. , Днепрапятроўск, Украіна) — украінскі архірэй Украінскай праваслаўнай царквы Кіеўскага патрыярхата, епіскап Адэскі.

## Біяграфія 
У 1992 годзе скончыў Маскоўскую Духоўную Семінарыю.

18 красавіка 2001 года перайшоў у юрысдыкцыю УПЦ КП, дзе 30 верасня 2001 года стаў епіскупам Адэскім і Балцкім.

## Спасылкі 
* Єпископ Бориспільський, керуючий патріаршими парафіями в США ПАЇСІЙ

Катэгорыя:Епіскапы Украінскай праваслаўнай царквы Кіеўскага патрыярхата
Катэгорыя:Епіскапы Адэскай епархіі
Іман

**І́ман Муха́мед Абдулмаджы́д** (; , Магадыша, Самалі) — амерыканская супермадэль самалійскага паходжання. 

Нарадзілася ў сям'і самалійскага дыпламата. Першае імя было Зара. Аднак у маленстве выхоўвалася дзядуляй і бабуляй, якія далі ёй мужчынскае імя Іман (літаральна «вера»). Навучалася ў Каіры і Найробі. 

У 1976 г. падчас навучання ва ўніверсітэце Найробі была заўважана амерыканскім фатографам і запрошана для працы мадэллю ў часопісе Vogue (ЗША). Пазней працавала з такімі вядомымі дызайнерамі, як Джані Версачэ, Кельвін Кляйн, Іў Сен Ларан і інш. У 2007 г. прадставіла асабістую калекцыю адзення «Global Chic». Здымалася ў эпізадычных ролях у некалькіх амерыканскіх кіно і серыялах. 

Была тройчы замужам. Апошнім, найбольш знакамітым мужам стаў брытанскі музыкант Дэвід Боўі. Мае 2 дзяцей.

Займаецца прадпрымальніцтвам і філантрапіяй. 

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт
* Кіно і серыялы з удзелам Іман на imdb
* Інтэрв'ю для Vogue

Катэгорыя:Топ-мадэлі
Катэгорыя:Акцёры XX стагоддзя
Катэгорыя:Актрысы тэлебачання ЗША
Катэгорыя:Прадпрымальнікі ЗША
Катэгорыя:Мадэльеры ЗША
Наша Украіна — Народная самаабарона

**Наша Украіна — Народная самаабарона** () — блок партый на датэрміновых выбарах у Вярхоўную раду Украіны 2007 года. Удзельнікамі блоку з’яўляліся партыі Наша Украіна, Грамадзянскі рух «Народная Самаабарона», Народны Рух Украіны, Украінская Народная Партыя, Украінская рэспубліканская партыя «Сабор», Партыя абаронцаў Айчыны, Еўрапейская партыя Украіны і Хрысціянска-дэмакратычны саюз.

## Вынікі на выбарах 
Блок атрымаў 3 301 282 галасоў выбарцаў, або 14,15% (трэцяе месца). У Вярхоўнай Радзе блок маў 72 мандаты.

## Дзейнасць у Вярхоўнай Радзе 
Блок увайшоў у кааліцыю з блокам Юліі Цімашэнкі.

## Гл. таксама 
* Партыя «Наша Украіна»
* Блок партый «Наша Украіна»
* Віктар Юшчанка

## Заўвагі 
## Спасылкі 
* Віктор Андрійович Ющенко. 
* Афіцыйны сайт блока 

Катэгорыя:Палітычныя партыі, заснаваныя ў 2007 годзе
Катэгорыя:Палітычныя партыі Украіны
Гэта вы можаце

**«Гэта вы можаце»** (рус.«*Это вы можете*» або «*Э.В.М.*») - тэлевізійная праграма, прысвечаная папулярызацыі навукі, навукова-тэхнічнай творчасці і вынаходнікам. Выходзіла на першым канале  у перыяд з 1973 па 1993 год (21 сезон). У пік папулярнасці праграмы яе аўдыторыя складала каля 100 мільенаў гледачоў. 

## Сюжэт 
Праграма ўяўляла сабой дэманстрацыю розных вынаходніцтваў і самаробных тэхнічных канструкцый з наступным іх публічным абмеркаваннем (з удзелам запрошаных экспертаў і удзельнікаў мерапрыемства, якія прысутнічалі ў студыі), асобна для кожнага вынаходства абмяркоўвалася магчымасць яго прамысловай вытворчасці. Працягласць адной серыі складала 45-60 хвілін, выпуск выходзіў два разы на тыдзень (прамы эфір і паўтор). Вытворчасцю займалася Галоўная рэдакцыя праграм для дзяцей і моладзі Цэнтральнага тэлебачання СССР. У якасці экспертаў запрашаліся навукоўцы, вынаходнікі, пісьменнікі-фантасты, пошукам і адборам праектаў для ўдзелу ў праграме займаўся сам вядучы і некаторыя з чальцоў журы. Сярод вядомых гасцей былі , , Леў Гумілеў і іншыя.

У 1989 годзе пачаў выходзіць дадатак да праграмы пад назвай ***«***Аўкцыён***»***, дзе на продаж выстаўляліся вынаходніцтвы, паказаныя ў праграме і любы чалавек мог гэту рэч набыць. У 1993 годзе праграма была зачынена, але ў 2013 годзе была спроба ўзнавіць выпуск на канале  з новымі вядучымі. Выйшла ўсяго 7 серый, якія не атрымалі асаблівай увагі гледачоў.

## Удзельнікі 
**Вядучы:**

* — журналіст

**Эксперты**

Колькасць экспертаў магла змяняцца, асноўнымі удзельнікамі ўсіх выпускаў былі:

*  — пісьменнік-фантаст, галоўны рэдактар часопіса 
* Шчарбакоў Уладзімір Іванавіч — пісьменнік-фантаст
* Гулія Нурбей Уладзіміравіч — фізік (механіка)
* Ермакоў Юрый Міхайлавіч — заслужаны вынаходнік РСФСР
* Зелькін Генадзь Германавіч — фізік (гідраўліка)
* Турэўскі Ілля Сямёнавіч — інжынер-аўтамабіліст, часопіс 

**Вынаходнікі**

За час існавання перадачы дэманстравалі свае вынаходніцтвы мноства чалавек. Найбольш вядомымі былі:

* Валянцін Архіпаў
* Ігар Маслаў
* Мікалай Багаслоўскі
* Аляксандр Кулыгін

## Зноскі 
## Літаратура 
* Сергей Бесараб Это вы можете (ЭВМ). Рассказ о забытой телепередаче. — Хабр, 2 снежня 2018

## Гл. таксама 
* Тэхнадром імя І. П. Кулібіна

Катэгорыя:Тэлеперадачы СССР
Катэгорыя:Тэлеперадачы паводле алфавіта
Хондэкутэр

**Хондэкутэр** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Гіліс Клас дэ Хондэкутэр — нідэрландскі мастак
* Мельхіёр дэ Хондэкутэр — нідэрландскі мастак
Гіліс Клас дэ Хондэкутэр

**Гіліс Клас дэ Хондэкутэр** (нідэрл. Gillis Claesz. d’Hondecoeter, каля 1575—1580 — , ) — нідэрландскі жывапісец і малявальшчык.

## Біяграфія 
Гіліс Клас дэ Хондэкутэр нарадзіўся паміж 1575 і 1580 годам у Антверпене (ці, магчыма, у Мехельне); затым (у 1580-х гадах) разам з сям’ёй перасяліўся ў Дэлфт. Ён быў сынам мастака Нікаласа Янца Хондэкутэра, заснавальніка дынастыі Хондэкутараў; мастаком быў і яго брат Ханс. Жывапісу вучыўся ў свайго бацькі.

Гіліс Клас працаваў пераважна ва Утрэхце (з 1600 або 1602 года). У 1610 або 1615 годзе перасяліўся ў Амстэрдам, дзе заставаўся да самай смерці. Быў двойчы жанаты: у 1602 годзе ажаніўся з Марыйке Гійбрэхтс (Marijke Gijbrechts), а пасля яе смерці, у 1628 годзе, — з Ганнай Спірынкс (Anna Spierinx). У 1636 годзе ён узначаліў гільдыю Святога Лукі.

Гіліс Клас Хондэкутэр памёр у 1638 годзе. Яго сын Гісберт пайшоў па шляху бацькі, стаўшы мастаком, спецыялізаваўся на пейзажах і нацюрмортах. Аднак самым вядомым прадстаўніком дынастыі Хондэкутараў стаў унук Гіліса Класа Мельхіёр, мастак-анімаліст.
Іаган Эвангеліст Хольцэр

**Іаган Эвангеліст Хольцэр** (; , Бургайс — ) — нямецка-аўстрыйскі мастак, прадстаўнік аўгсбургскага барока. Вучыўся ў Нікалаўса Аўэра і Іозефа Антона Мерца. У 1730 годзе адправіўся ў Аўгсбург, дзе вучыўся ў Ротблеца.
Зігмунд Гольбейн

**Зігмунд Гольбейн** (; каля 1470, Аўгсбург (?) — да 18 лістапада 1540, ) — нямецкі жывапісец.

Зігмунд Гольбейн быў малодшым братам Ганса Гольбейна Старэйшага, у майстэрні якога ён працаваў прыкладна да 1517 года. Ён лічыцца «Майстрам (Нюрнбергскіх) Апостальскіх містэрый», большая частка пано якога была страчана падчас Другой сусветнай вайны. Пасля таго, як яго старэйшы брат пакінуў Аўгсбург, ён працягваў кіраваць сваёй майстэрняй, але больш не змог абапірацца на ранейшыя поспехі.

Ніводная з яго работ не падпісана і не забяспечана дакументамі.

Катэгорыя:Мастакі Германіі XV стагоддзя
Катэгорыя:Мастакі Германіі XVI стагоддзя
Катэгорыя:Мастакі Адраджэння
Уінслоў Хомер

**Уінслоў Хомер** (; , , Масачусетс, ЗША — , Праутс-Нек, Мэн) — амерыканскі мастак і графік, заснавальнік (разам з Томасам Эйкінсам) амерыканскага рэалістычнага жывапісу. Найбольш знакаміты сваімі марскімі краявідамі. Вядомы як сваімі працамі алеем, так і акварэллю. Большасць даследчыкаў разглядаюць Хомера як найбуйнейшую постаць у амерыканскім мастацтве XIX стагоддзя, якая аказала ўплыў на ўсё далейшае развіццё амерыканскага жывапісу.

Хомер належаў да першага пакалення амерыканскіх мастакоў, якія стварылі ўласную амерыканскую мастацкую школу. У той час як большасць яго сучаснікаў разглядалі еўрапейскае мастацтва ў якасці ідэалу, Хомер, хоць і адчуваў уплыў самых разнастайных мастацкіх плыняў, у сваёй творчасці перш за ўсё абапіраўся на чыста амерыканскія сюжэты.

Творчасць Хомера падзяляецца на два прыкметна адрозныя перыяды: да пачатку 1880-х гадоў, калі ён жыў пераважна ў Нью-Ёрку і ў яго жывапісе пераважалі светлыя сонечныя пейзажы і сцэны, і з сярэдзіны 1880-х гадоў, у штаце Мэн, пасля двухгадовага перапынку, які мастак правёў у Англіі. Для апошняга перыяду больш характэрны цёмныя фарбы і сцэны гвалту і трагедыі.

Катэгорыя:Мастакі ЗША
Гольбейн

**Гольбейн** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Амброзіус Гольбейн — нямецкі мастак
* Ганс Гольбейн Малодшы — нямецкі мастак
* Ганс Гольбейн Старэйшы — нямецкі мастак
* Зігмунд Гольбейн — нямецкі мастак
Мельхіёр дэ Хондэкутэр

**Мельхіёр дэ Хондэкутэр** (нідэрл. Melchior d’Hondecoeter, каля 1636—) — нідэрландскі мастак-анімаліст, прадстаўнік дынастыі Хондэкутараў. Сын Гісберта дэ Хондэкутэра, унук Гіліса Класа дэ Хондэкутэра.

## Біяграфія 
Мельхіёр дэ Хондэкутэр нарадзіўся ў 1636 годзе ў горадзе Утрэхце; яго дзед, бацька і дзядзька (вядомы Ян Баптыст Венікс) і некаторыя іншыя сваякі былі мастакі, што, вядома, і паўплывала на выбар ім мастацкай кар’еры. Юнак атрымаў добрую літаратурную і багаслоўскую адукацыю і валодаў дарам слова. Першым яго настаўнікам быў бацька, а потым Ян Баптыст Венікс, які цудоўна пісаў жывёл.

З 1659 года працаваў у Гаазе, з 1663 — у Амстэрдаме.

На сваіх карцінах маляваў пераважна птушак — часта экзатычных або ў выглядзе паляўнічых трафеяў — на фоне паркавых ландшафтаў. Сучаснікі празвалі яго «Птушыным Рафаэлем» (нідэрл.: Raphaël van de vogels). Некалькі яго работ («Птушкі ў парку», «Свойскія птушкі», «Паляўнічыя трафеі») захоўваецца ў калекцыі «Эрмітажа» (Санкт-Пецярбург).

Мельхіёр дэ Хондэкутэр памёр 3 красавіка 1695 года ў горадзе Амстэрдаме.
Вацлаў Холар

**Ва́цлаў (Венцэль) Холар** (чэш. Václav Hollar; ,  — , ) — чэшскі гравёр і малявальшчык.

## Біяграфія 
Пасля захопу Прагі падчас Трыццацігадовай вайны сям’я Холара збяднела і Вацлаў, які меў намер стаць юрыстам, вырашыў вучыцца на мастака. Самыя раннія яго працы, якія дайшлі да нас, датуюцца 1625—1626 гадамі. Гэта невялікія гравюры, адна з якіх — копія карціны Альбрэхта Дзюрэра «Марыя з немаўлём». Творчасць Дзюрэра аказала моцны ўплыў на Холара.

У 1627 годзе Холар адправіўся ў Франкфурт, дзе працаваў пад кіраўніцтвам швейцарскага гравёра і выдаўца Матэуса Мерыяна Старэйшага, затым пераехаў у Страсбург, а ў 1633 годзе — у Кёльн.

У Кёльне на Холара звярнуў увагу вядомы калекцыянер і аматар мастацтва Томас Говард (21-ы граф Арундэл), які ў той час знаходзіўся каля двара імператара. З ім Холар наведаў Вену і Прагу і ў 1637 годзе прыбыў у Англію, якая стала яго домам на многія гады. Холар пражываў у доме графа, але працаваў не толькі для яго, а вымушаны быў супрацоўнічаць з выдаўцамі, ад якіх залежаў.

У першы год знаходжання ў Англіі ён стварыў для аднаго з прадаўцоў гравюр велічны твор «Выгляд Грынвіча» даўжынёй каля 1 метра і атрымаў за яе 30 шылінгаў.

Разам з іншымі дзеячамі мастацтва, Ініга Джонсам і Уільямам Фейтарнам, Холар знаходзіўся ў замку Basing House (графства Хэмпшыр), у якім схаваліся прыхільнікі караля Карла I падчас аблогі (працягвалася да 1645 года). У 1643—1644 гадах ён стварыў некалькі сотняў гравюр, што гаворыць пра яго дзіўную працавітасць. Холар быў узяты ў палон, але пазней альбо бег, альбо быў вызвалены, далучыўся да лорда Арундэла ў Антверпене і заставаўся там 8 гадоў (1644—1652). Гэта быў час росквіту яго творчасці, ён ствараў цудоўныя гравюры розных тыпаў. У 1652 годзе ён вярнуўся ў Лондан і жыў у гравёра Уільяма Фейтарна каля брамы Тэмпл Бар на заходняй ускраіне Лондана.
Гэйб Ньюэл

**Гэйб Логан Ньюэл** (; ), вядомы пад нікам **Гэйбен** () — амерыканскі прадпрымальнік, найбольш вядомы як сузаснавальнік і дырэктар кампаніі Valve Software.

Ньюэл нарадзіўся ў Каларада і вырас у Дэйвісе, штат Каліфорнія. Паступіў у Гарвардскі універсітэт у 1980 годзе, аднак сыйшоў у 1983, не скончыўшы навучанне, каб далучыцца да Microsoft. У Microsoft працаваў над першымі версіямі аперацыйнай сістэмы Windows. Ньюэл і яго калега, Майк Харынгтан, пакінулі Microsoft у 1996 годзе, каб заснаваць Valve і разам фінансавалі распрацоўку сваёй першай гульні Half-Life.

У снежні 2010 года Forbes уключыў Ньюэла ў спіс людзей, якіх трэба ведаць, перш за ўсё за яго працу над Steam. У сакавіку 2012 году Ньюэл увайшоў у спіс мільярдэраў Forbes з капіталам у 1,5 мільярда долараў. У кастрычніку 2017 года Ньюэл увайшоў у спіс ста найбагацейшых людзей у ЗША па версіі Forbes з капіталам у 5,5 мільярда долараў.
Хуэй-цзун

**Хуэй-цзун** ( — ) — восьмы імператар дынастыі Сун, мастак, каліграф, музыкант, майстар чайнай цырымоніі. Захапленне мастацтвамі прывяло яго да нядбайнасці дзяржаўнымі справамі і катастрофы: імперыя страціла свае паўночныя ўладанні, Кайфэн, адна з найвялікшых сталіц свету, быў разрабаваны. Палон імператарскага дома паклаў канец гісторыі Паўночнай Сун.

## Біяграфія 
Правілаў у 1100—1126 гадах. Забараніў будызм і заступаўся развіццю даасізму. Пісаў працы па медыцыне і філасофіі.

У пачатку 1126 года войскі чжурчжэньскай дынастыі Цзінь пераправіліся праз Хуанхэ і аблажылі Кайфын. Ахоплены жахам, 18 студзеня 1126 г. імператар адрокся ад трона на карысць свайго сына. Абложаныя адчайна супраціўляліся, і горад удалося ўтрымаць, бо коннае войска Цзінь было не прыстасавана да аблогі. Аднак гэта не выратавала становішча: 9 студзеня 1127 г. чжурчжэні вярнуліся, Кайфэн быў захоплены і разрабаваны. Хуэй-цзун разам з маладым імператарам, які атрымаў імя Цынь-цзун (欽宗), усім дваром і гарэмам патрапілі ў рукі захопнікаў. 10 траўня Хуэй-цзун, разам з 14 000 былых падданых, быў адпраўлены ў паўночную Маньчжурыю, дзе правёў палонным апошнія 8 гадоў жыцця.

Аднаму з яго сыноў удалося збегчы на поўдзень Кітая. Там ён стаў заснавальнікам дынастыі Паўднёвая Сун, са сталіцай у Лін’яне (цяпер Ханчжоу). Новы імператар прыняў імя Гао-цзун (гады праўлення 1127—1162).
Дэвід Хокні

**Дэвід Хокні** OM CH (; нар. , ) — англійскі мастак, графік і фатограф, які значную частку жыцця правёў у ЗША.

У 1963 годзе Хокні пераехаў з Вялікабрытаніі ў ЗША, Лос-Анджэлес дзеля больш ліберальнага палітычнага клімату. Яскравы прадстаўнік поп-арту ў 1960-х, лічыцца адным з самых уплывовых мастакоў XX стагоддзя. Адзін з 45 Кавалераў Пашаны. З 1968 года Хокні пачаў працаваць у фотарэалістычным стылі жывапісу і распрацаваў тонкую манеру малявання. Але пасля свайго захаплення сцэнічным дызайнам, Дэвід у 1982 годзе пачаў працаваць з палароідамі. У наступныя 2 гады Хокні стварыў мноства здымкаў, у некаторых выпадках — буйнафарматных палароідных здымкаў і фотакалажаў, хаця гэты метад быў створаны ім годам раней і названы «Joiners». Апроч фотарэалізму пісаў мінімалістычныя карціны, напрыклад, Містэр і місіс Кларк і Персі, а таксама творы ў жанры поп-арт (Вялікі ўсплёск, Пітэр выбіраецца з басейна Ніка).

У красавіку 2008 года Дэвід Хокні падарыў лонданскай галерэі Тэйт сваю самую вялікую карціну — «Высокія дрэвы каля Уортэра» (памер палатна — 4,6 на 12 метраў). Карціна была ўпершыню выстаўлена ў 2007 годзе ў Каралеўскай акадэміі мастацтваў.

У лістападзе 2018 года Дэвід Хокні стаў самым дарагім мастаком з тых, хто цяпер жыве. Яго карціну пад назвай «Басейн з дзвюма фігурамі» прадалі на аўкцыёне пасляваеннага і сучаснага мастацтва «Крысці» ў Нью-Ёрку за рэкордную суму — 90 мільёнаў 300 тысяч долараў.
Амброзіус Гольбейн

**Амброзіус Гольбейн** (; 1494—1519) — нямецкі жывапісец, сын Ганса Гольбейна-старэйшага (1465—1524) і брат Ганса Гольбейна-малодшага (1497—1543).

## Біяграфія 
Як і малодшы брат, Ганс, Амброзіус нарадзіўся ў Аўгсбургу (у сучаснай Баварыі), які быў у той час вольным імперскім горадам, а таксама цэнтрам мастацтваў, культуры і гандлю. Бацька, Ганс Гольбейн-старэйшы быў наватарам і першаадкрывальнікам у пераўтварэнні тэхнікі нямецкага жывапісу на этапе пераходу ад готыкі да Рэнесансу. У яго майстэрні абодва яго сыны, Амброзіус і Ганс, атрымалі першыя ўрокі жывапісу, а таксама пазнаёміліся з ювелірнай справай і з гравіравальным майстэрствам.

У 1515 годзе Амброзіус жыў у швейцарскім горадзе Штайн-на-Рэйне, дзе ён працаваў як чаляднік у майстэрні Ханса Хорбста над фрэскамі ў галоўнай зале кляштара святога Георгія.

У 1517 годзе быў залічаны ў гільдыю жывапісцаў Базеля, а ў 1518 годзе быў натуралізаваны як грамадзянін гэтага горада. У Базелі ён дзяліў майстэрню са сваім малодшым братам Гансам. У іх было шмат невялікіх заказаў на гравюры ад выдаўцоў кніг у Базелі, а таксама на партрэты і на карціны рэлігійнага зместу.

Памёр Амброзіус Гольбейн, як мяркуецца, каля 1519 года.

Катэгорыя:Мастакі Германіі XVI стагоддзя
Тэадор Хоземан

**Тэадор Хоземан** (ням.: Theodor Hosemann; , Брандэнбург-на-Хафелі, правінцыя Брандэнбург, каралеўства Прусія — , , Германская імперыя) — нямецкі жывапісец, малявальшчык, ілюстратар і карыкатурыст. Педагог, прафесар (з 1857). Сапраўдны член Прускай каралеўскай акадэміі мастацтваў (з 1860).

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў сям’і прускага афіцэра. У 1819 годзе ў 12-гадовым узросце быў прыняты вучнем у Дзюсельдорфскае літаграфічнае выданне «Arnz & Winckelmann». У 1822 годзе Т. Хоземан ужо быў пастаянным работнікам выдавецтва, гравёрам. Тады ж паступіў на вучобу ў Дзюсельдорфскую Акадэмію мастацтваў.

У 1828 годзе Т. Хоземан стаў галоўным мастаком у берлінскім выдавецтве «Winckelmann & Söhne». Заняўся ілюстраваннем дзіцячых кніг і часопісаў. Супрацоўнічаў з многімі берлінскімі выдавецтвамі. З 1834 па 1852 год, супрацоўнічаючы з вядомым пісьменнікам-гумарыстам і сатырыкам, рэдактарам і выдаўцом Адольфам Гласбрэнерам, ілюстраваў больш за 32 яго твораў.

У 1842—1855 гадах быў членам літаратурнага таварыства Тунэль цераз Шпрэе. У 1850-х гадах ён таксама быў звязаны з нямецкай літаратурнай групай Рутлі, рэдагаваў свой штогоднік, упрыгожаны выгравіраванымі ім ілюстрацыямі.

У 1857 годзе быў прызначаны прафесарам Прускай каралеўскай акадэміі мастацтваў (Königlich Preußische Akademie der Künste, цяпер Берлінская акадэмія мастацтваў). У 1860 годзе стаў правадзейным членам гэтай Акадэміі.

Сярод яго вядомых вучняў — Генрых Цыле.

Катэгорыя:Мастакі Германіі
Крэп-жаржэт

**Крэп-жаржэт** (ад &nbsp;— «крэп „Жаржэта“»&nbsp;— шаўковая тканіна, тонкая, напаўпразрыстая, больш бліскучая, чым крэпдэшын. Атрымала назву ў гонар французскай мадысткі пачатку XX&nbsp;В. Жаржэты дэ Лаплант (*Georgette de la Plante*).

Вырабляюць крэп-жаржэт , з крэпу ў аснове і ўтку, адрозніваецца калянасцю, пругкасцю, сыпкасцю. З дадзенай тканіны шыюць сукенкі, блузкі, выкарыстоўваюць для аздаблення.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Шаўковыя тканіны
Гіём Тараваль

**Гіём Тама Рафаэль Тараваль** (;  — красавік 1750, ) — французскі і шведскі мастак.

Нарадзіўся ў Францыі, у сям’і Франсуа Тараваля і Катрын Масон, рана асірацеў і быў выхаваны прыёмным бацькам, Анры Гіймарам (1665—1728), які таксама даў яму першыя ўрокі жывапісу і малюнка. Затым Тараваль працягнуў сваё навучанне жывапісу ў мастака Клода Адрана (1658—1734).

У 1727 годзе малады мастак ажаніўся з дачкой свайго прыёмнага бацькі, Марыяй-Ганнай Франсуазай Гіймар (нар. каля 1705). У 1729 годзе ў пары нарадзіўся старэйшы сын, які ў будучыні стаў вядомым мастаком, Юг Тараваль (1729—1785).

У 1732 годзе Гіём Тараваль прыняў запрашэнне разам са сваёй сям’ёй адправіцца ў Швецыю, дзе мастак атрымаў вялікую замову, звязаную з упрыгожаннем новага Каралеўскага палаца ў Стакгольме. У палацы шведскіх каралёў Тараваль стварыў цэлую серыю элегантных столевых роспісаў, адным з першых пазнаёміўшы Швецыю з дэкаратыўным стылем ракако. Таксама Тараваль пісаў партрэты, нацюрморты, алтарныя выявы для некалькіх цэркваў Швецыі.

У Стакгольме Тараваль меў сваю майстэрню і вучняў, сярод якіх вылучаўся Юхан Паш. Калі ў 1735 годзе была створана Шведская акадэмія мастацтваў, то яе першым прэзідэнтам стаў Тараваль.

У 1738 годзе ў Швецыі ў яго нарадзіўся малодшы сын, Луі Гюстаў Тараваль (1738—1794), які пазней стаў архітэктарам і гравёрам. 1739 Гіём Тараваль ненадоўга наведаў Парыж, але ўжо ў 1740 вярнуўся ў Швецыю, дзе працягваў працаваць да канца жыцця.

Гіём Тараваль памёр у Стакгольме ў 1750 годзе. Пасля гэтага яго сын, 21-гадовы Юг Тараваль, вярнуўся назад у Францыю.

Катэгорыя:Мастакі Францыі XVIII стагоддзя
Катэгорыя:Мастакі ракако
Катэгорыя:Мастакі Швецыі XVIII стагоддзя
Юхан Шэфель

**Юхан Шэфель** (, -) — шведскі мастак-партрэтыст.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 9 красавіка 1690 г. у Вісмары ў сям’і, у якой было некалькі знакамітых членаў, у тым ліку брат Мартэн Фрэдрык, які быў рыцарам і шляхтай.

Шэфель прыбыў у Стакгольм у 1723 годзе, раней вучыўся ў Германіі і Нідэрландах. Быў добра знаёмы з Давідам фон Крафтам. У хуткім часе Юхан заняў бачнае месца сярод шматлікіх партрэтыстаў, якія працавалі ў Швецыі. У 1735 годзе ён стаў членам тагачаснай акадэміі малявання (Ritarakademien), а з 1763 года быў яго дырэктарам. У Стакгольме мастак працаваў да 1765 годзе, калі пераехаў у Вестэрос.

Карціны Юхана Шэфеля знаходзяцца ў прыватных калекцыях і многіх музеях Швецыі, у тым ліку Нацыянальны музей у Стакгольме. Яго студэнтам быў шведскі дат Юхан Хёрнер.

Памёр 21 снежня 1781 г. у Вестэросе. Ён быў жанаты з Ганнай Маргарэт Бергстэд (Ганна Маргарэта Бергстэд, 1707—1744). Іх сын Марцін Шэфель стаў мастаком і музыкам, дачкой Маргарэт Шэфель, стаў мастаком.
Кнут Экваль

**Кнут Альфрэд Экваль** (, Себу, Юнчэпінг (цяпер Камуна Транас) — , Транас) — шведскі мастак і кніжны ілюстратар. Брат Эмы Экваль.

Нарадзіўся ў сям’і судовага выканаўцы. З 1858 года ён вывучаў выяўленчае мастацтва пад кіраўніцтвам мастака Макса Ларсана, з 1860 па 1866 год, вучыўся ў Каралеўскай акадэміі свабоднага мастацтва ў Стакгольме, дзе спецыялізаваўся ў ксілаграфіі. З 1870 года ён працаваў у Мюнхене, потым у Лейпцыгу, з 1873 года жыў у Берліне, дзе нейкі час быў студэнтам мастака Людвіга Кнаўса. У гэты перыяд свайго жыцця ён супрацоўнічаў у якасці ілюстратара з многімі нямецкімі і шведскімі газетамі, а таксама меў кантракты з некаторымі выдаўцамі і, у прыватнасці, стварыла ілюстрацыі для сагі «Сага пра Фрыцьёфа» Эсаяса Тэгнера. У 1871 годзе ён ажаніўся з нямецкай спявачкай Ёганай-Марыяй-Тэрэсі Буркавіц-Пеніц, у 1885 годзе вярнуўся ў Швецыю. 13 сакавіка 1912 года ў яго доме адбыўся моцны пажар, знішчыўшы значную частку твораў. Экваль быў хворы ў той час і апынуўся на апошнім паверсе дома, таму ён моцна пацярпеў ад агню, хаця ў рэшце рэшт быў выратаваны і дастаўлены ў шпіталь, у якім, аднак, ён памёр некалькі праз некалькі тыдняў.
Карл Фрэдрык Хіл

**Карл Фрэдрык Хіл** (, ,  — , там жа) — шведскі жывапісец і графік.

Сын універсітэцкага прафесара матэматыкі, стаў займацца пейзажным жывапісам супраць волі аўтарытарнага бацькі. Вучыўся ў Лундскім універсітэце, у Стакгольмскай акадэміі мастацтваў, пасля адправіўся ў Парыж. Быў блізкі да барбізонцаў, узорам лічыў Каро. Працаваў у Барбізоне, Шампані, Нармандыі. Яго жывапіс, які адрозніваўся незвычайнай энергіяй, не трапляў на парыжскія Салоны, хоць яго высока шанавалі Макс Ліберман, Міхай Мункачы і інш. У 28 гадоў перажыў псіхічны зрыў, у яго была кваліфікаваная параноя і галюцынатарныя станы. Два гады лячыўся ў французскіх (Эміль Бланш), а пасля 1880 года — у шведскіх лекараў, да самай смерці быў акружаны клопатам маці і сястры. За некалькі гадоў да смерці перажыў другі творчы ўзлёт.

Катэгорыя:Мастакі Швецыі XIX стагоддзя
Катэгорыя:Мастакі Швецыі XX стагоддзя
Катэгорыя:Графікі XIX стагоддзя
Катэгорыя:Графікі XX стагоддзя
Кіеўскае дзяржаўнае харэаграфічнае вучылішча

**Кіеўскі дзяржаўны прафесійны харэаграфічны каледж** () — дзяржаўнае прафесійнае вучылішча дзённай формы навучання, якое рыхтуе артыстаў балета.

## Гісторыя 
Кіеўскае харэаграфічнае вучылішча створана ў 1938 годзе ў выніку зліцця балетнай студыі (арганізавана ў 1934) пры Кіеўскім тэатры оперы і балета і харэаграфічнага тэхнікума (заснаваны ў 1935).

У 1934 годзе пры тэатры была створана трохгадовая балетная школа пад мастацкім кіраўніцтвам Леаніда Жукава. Педагагічную частку ўзначаліў Барыс Таіраў, класічны танец выкладалі вучаніцы Агрыпіны Ваганавай Клаўдзія Васіна і Наталля Веракундава. У 1937 годзе адбыўся першы выпуск школы, салісткамі тэатра сталі Лідзія Герасімчук, Зоя Сяркова, , Барыс Каменьковіч, Л. Сольская, Л. Лузгіна.

У 1966 годзе пры вучылішчы адкрыты інтэрнат.

## Кіраўнікі вучылішча 
*  (1934 — ?)
* Марыя Піліпаўна Валасіна (1938—1941)
* Галіна (Ганна) Аляксееўна Бярозава (1945—1966), мастацкі кіраўнік
* Антаніна Іванаўна Васільева (1966—1972), мастацкі кіраўнік
* Галіна Мікалаеўна Кірылава (1972—1986), мастацкі кіраўнік
* Таццяна Аляксееўна Таякіна (1989—2010), дырэктар
*  (2010—2011)
*  (2012 — ?)
* Кацярына Ігараўна Кухар (2020 — ц.ч.)

## Вядомыя педагогі 
* 
*  (1957 −1968)
* Галіна (Ганна) Аляксееўна Бярозава (1945 −1966, выкладала з 1972)
* Антаніна Іванаўна Васільева (1956—1972)
* Наталля Віктараўна Веракундава (1934—1968)
* 
*  (з 1964)
* Галіна Мікалаеўна Кірылава (1972—1986)
*  (1951—1987)
* 
* 
* Варвара Паўлаўна Мей (у 1977—1982 вяла малодшыя і выпускныя класы)
* Ларыса Мікалаеўна Абоўская (з 1993)
* Валерый Уладзіміравіч Парсегаў (з 1971)
* Барыс Аляксандравіч Таіраў

## Вядомыя выпускнікі 
* Таццяна Мікалаеўна Білецкая
* 
* Таццяна Васілеўна Баравік
* 
* Валерыя Сямёнаўна Вірская-Катляр
* Таня Вуйсыч-Тадароўская
* Ала Васілеўна Гаўрыленка
* Ірына Яўгенаўна Задаяная
* Святлана Юр’еўна Захарава
* Святлана Іванаўна Калыванава
* Кацярына Ігараўна Кухар
* Ала Вячаславаўна Лагода
* Вольга Алегаўна Ламаносава
* Наталля Васільеўна Слабадзян
* 
* 

## Літаратура 
* Балет: энциклопедия. / Гл. ред. Ю. Н. Григорович. — М.: Советская энциклопедия, 1981. — 623 стр. с илл.

Катэгорыя:Навучальныя ўстановы Кіева
Катэгорыя:Балетныя навучальныя ўстановы
Катэгорыя:Балет ва Украіне
Генадзь Сяргеевіч Мішуроў

**Генадзь Сяргеевіч Мішуроў** (нар. , с. Нова-Платаўка, Хабарскі раён, Алтайскі край, РСФСР) — беларускі музыкант (баян), мастацтвазнавец. Доктар мастацтвазнаўства (2003), кандыдат педагагічных навук (1980), прафесар (1992).

## Біяграфія 
Скончыў Омскае каманднае рачное вучылішча (1952), Уладзівастоцкае музычнае вучылішча (1961), Далёкаўсходні педагагічны інстытут мастацтваў (1968).
    
Працаваў у Хабараўскім дзяржаўным інстытуце культуры (1968—1984, загадчык кафедры народных інструментаў), Беларускім дзяржаўным універсітэце культуры і мастацтваў (з 1985, прафесар кафедры духавой музыкі, у 1985—1996 гадах — загадчык кафедры аркестравага дырыжыравання, 1994—2010 гадах — кіраўнік ансамбля народных інструментаў «Беларускія ўзоры»).

Навуковыя інтарэсы: інструментальная музыка; народна-інструментальная музыка; народна-інструментальнае мастацтва Беларусі; падрыхтоўка кадраў народна-інструментальнага мастацтва; канцэртна-выканальніцкая дзейнасць.

## Узнагароды 
Прэмія Міністэрства культуры СССР (1983), нагрудны знак «За ўклад у развіццё культуры Беларусі» (2022) і інш.

## Бібліяграфія 
* Белорусское народно-инструментальное искусство: традиции и современность : диссертация … доктора искусствоведения : 17.00.09 : защищена 17.04.2003 : утверждена 29.10.2003 / Мишуров Геннадий Сергеевич. — Минск, 2002.
* Становление и современное развитие художественной самодеятельности малых народностей Приамурья : автореферат диссертации .. кандидата педагогических наук : 13.00.05 / Мишуров Геннадий Сергеевич. ― Ленинград, 1980.

## Літаратура 
* Геннадий Сергеевич Мишуров : к 80-летию со дня рождения // Музычнае і тэатральнае мастацтва: праблемы выкладання. — 2012. — № 2. — 3-я с. обложки.
* К юбилею Геннадия Сергеевича Мишурова / О. М. Соколова // Веснік Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта культуры і мастацтваў. — 2017. — № 2. — С. 179—185.

Катэгорыя:Музыканты Беларусі
Ленінскі раён (Яўрэйская аўтаномная вобласць)

**Ле́нінскі раён** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка (раён) і муніцыпальнае ўтварэнне (муніцыпальны раён) у Яўрэйскай аўтаномнай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр — сяло Ленінскае, размешчанае на беразе рэкі Амур, за 120 км ад горада Бірабіджан па чыгунцы і за 132 км па аўтатрасе.

## Геаграфія 
Раён размешчаны ў паўднёвай частцы Яўрэйскай аўтаномнай вобласці. На поўначы мяжуе з Аблучанскім, на ўсходзе — з Бірабіджанскім, на захадзе — з Акцябрскім раёнамі. Плошча тэрыторыі раёна — 606 806 га (6,1 тыс. км²).

60 % плошчы раёна займае Сярэднеамурская нізіна, на поўначы адрогі Малога Хінгана. У паўднёвай частцы размешчаны хрыбет Даур. Рачная сетка прадстаўлена левымі прытокамі Амура: Біджан, Унгун, шмат мілых азёраў.

Катэгорыя:Раёны Яўрэйскай аўтаномнай вобласці