open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Генрых Гай

**Генрых Юліян Гай** або **Генрых Юльевіч Гай**, які ў пачатку 20 ст. працаваў у Расійскай імперыі, а потым у Польшчы. Можа лічыцца беларускім, грузінскім, польскім і ўкраінскім архітэктарам згодна з укладам у горадабудаўніцтва гэтых краін.

Працаваў у стылі неакласіцызму, вывучаў архітэктуру ў Інстытуце грамадскіх інжынераў у Пецярбургу, у 1898 годзе атрымаў дыплом інжынера. Пазней працягваў адукацыю ў Парыжы, Вене і Мюнхене; пэўны час жыў у Італіі, Алжыры, Тунісе і г. д.. У 1906—1910 гадах кіраваў будаўніча-мантажнымі працамі на будове Касцёла Святых Сымона і Алены ў Мінску. У пачатку снежня 1908 года ў складзе дэлегацыі Кола ўдзельнічаў у Першым з’ездзе дэлегатаў польскіх архітэктурных колаў у Кракаве.

Перад Першай сусветнай вайной удзельнічаў у працы дзвюх архітэктурных майстэрняў. Адна з іх знаходзілася ў Варшаве і спачатку была ў супольным уладанні (разам з Дзержаноўскім і Вайцяхоўскім), а пазней ва ўладанні Гая, на . Другая суполка, «Гай, Свянціцкі & Co», знаходзілася ў Мінску, у доме Юхновіча на рагу сучасных вуліц Карла Маркса і Энгельса;
* Трэцяе месца — за конкурсны праект віадука, які павінен быў аб’яднаць  з  на Вісле ў Варшаве, 1906 год.

## Працы 
### Варшава 
* Бібліятэка Ардынацыі графаў Красіньскіх, вул. Акульнік 9/9а (разам з Юліушам Нагурскім, збуд. 1912—1930)
* Дом Свянціцкага на вуліцы Карла Маркса № 30, дзе некалі размяшчалася бюро «Гай, Свянціцкі & Co».

### Іншыя 
* Будынкі ў Канстанціне каля Варшавы;
* Двор Эдварда Рачынскага ў Завадзе каля Дэмбіцы;
* Фабрыка «Матор» на вул. Рацлавіцкай, Маршалкоўскай у Варшаве і ў Кутне;
* Гатэль «Савой» ў Лодзі;
* Палацавая капліца ў Каванічах;
* Касцёл Сэрца Хрыста і Святой Дзевы Марыі, капліца і гаспадарчая забудова графа Чапскага ў Воўчкавічах каля Мінска (праект у красавіку 1902, збудаваны ў 1904; знішчаны ў 1950-я);
* Касцёл у раёне  ў Прушкаве каля Варшавы;
* Пашырэнне касцёла ў раёне  у Канстанціне-Язёрнай каля Варшавы;
*  у Кіеве (праект; збуд. 1910—1912, скульптары Т. Рудэнка-Шчалкан, А. Церамец);
* Турма ў Тыфлісе.

У міжваенны перыёд праектаваў будынкі таксама ў Брэсце, Пінску (для дзяржаўных устаноў і банкаў) і Баранавічах.

Выява:Miensk Sav 19 01.jpg|Дом № 19 на вул. Савецкай у Мінску
Выява:Miensk Marksa 01.jpg|Дом па вул. Карла Маркса ў Мінску
File:POL Pruszkow zbikow church.jpg|Касцёл Бездакорнага зачацця Марыі ў Жвікаве каля Варшавы
File:KIev-KhreshchatykStr-BessarabskyiMarket.jpg|Бесарабскі рынак ў Кіеве
File:Dwór w Zawadzie.JPG|Двор Эдварда Рачынскага ў Завадзе каля Дэмбіцы
File:Church in Wołczkiewicze.jpg|Касцёл у Воўкавічах каля Мінска

Гай
Катэгорыя:Архітэктары Мінска
Катэгорыя:Архітэктары Польшчы
Катэгорыя:Архітэктары Варшавы
Катэгорыя:Архітэктары Кіева
Катэгорыя:Архітэктары мадэрну
Катэгорыя:Архітэктары неаготыкі
Вайна багоў: Бессмяротныя

**«Вайна́ баго́ў: Бессмяро́тныя»** () — фэнтэзійны баявік рэжысёра Тарсема Сінгха па матывах старажытнагрэчаскіх міфаў пра Тэсея і Мінатаўру, і Тытанамахіі. У галоўных ролях Генры Кэвел, Фрыда Пінта і Мікі Рурк. Прэм’ера ў ЗША прызначана на 11 лістапада 2011 года, у Беларусі — 10 лістапада.

## Сюжэт 
Дэспатычны і ўладны цар Гіперыён (Мікі Рурк) прагне зрынуць багоў і знішчыць род людскі. З дапамогай эпірскага лука, зробленага рукамі бога вайны Арэса, ён вызваляе тытанаў ад тысячагадовага зняволення ў гарах Тартара. Ніхто не можа супрацьстаяць цару, акрамя героя Тэсея (Генры Кэвел), які ўступае ў вайну з тытанамі. Калі Тэсей прайграе, то Элада будзе асуджана на знішчэнне, а
багі Алімпу будуць звергнутыя. На дапамогу герою прыходзяць багі на чале з Зеўсам (Люк Эванс), прарочыца Федра (Фрыда Пінта) і хітры раб Стаўрас (Стывен Дорф).

## У ролях 
* Генры Кэвел — *Тэсей*
* Фрыда Пінта — *Федра*
* Мікі Рурк — *Цар Гіперыён*
* Келан Латс — *Пасейдон*
* Люк Эванс — *Зеўс*
* Джон Хёрт — *Стары Зеўс*
* Ізабель Лукас — *Афіна*
* Стывен Дорф — *Стаўрас*
* Роберт Мэйлет — *Мінатаўр*
* Коры Сеўер — *Апалон*
* Алан Ван Спрэнг — *Дарый*
* Стыў Баерс — *Геракл*
* Рамана Арзары — *Ікар*
* Ніл Нап’е — *Уладар звяроў*
* Крыстэл Вербеке — *Дэметра*
* Грег Брайк — *Нікамедэй*
* Стывен Макхэці — *Касандр*
* Дылан Сміт — *Стэфанас*
* Пітэр Стэбінгс — *Геліяс*
* Джозеф Морган — *Лісандр*
* Эн Дэй-Джонс — *Эфра*
* Гейдж Манро — *Акамант*
* Дэніэл Шарман — *Арэс*
* Мэцью Дж. Тэйлар — *Мандрагон*
* Абдул Аёла — *Керкіён*

## Стварэнне фільма 
Пакуль дэталі стварэння фільма не выдаюцца, хоць некаторымі ён пазіцыянуецца як сучасны блокбастар эпічнага размаху. Рэжысёр Тарсем Сінгх гаворыць, што плануе зняць візуальны шэдэўр у відзе баявіка, выкананага ў стылі палотнаў эпохі Рэнесансу. Ён таксама гаворыць, што збіраецца "…прадставіць вельмі сучасны погляд на ўсё гэта, бо мне вельмі, ці ведаеце, жадаецца аб’яднаць эпоху Рэнесансу з часамі, калі ўжо была электрычнасць… штосьці тыпу таго, што рабіў Баз Лурман у фільме «Рамеа + Джульета»; проста часткова ўзяць грэчаскую гісторыю, асучасніць яе і расказаць.

## Крытыка 
Фільм атрымаў галоўным чынам негатыўныя водгукі кінакрытыкаў. На Rotten Tomatoes станоўчыя агляды напісалі 37 % крытыкаў, сярэдні рэйтынг карціны складае 4,9 з 10.

## Цікавыя факты 
* Працоўныя назвай фільма: **«Вайна багоў»** (War of the Gods) і **«Світанак вайны»** (Dawn of War)

## OST 
Кампазітар: Трэвар Морыс (англ.)

## Зноскі 
## Гл. таксама 
* «Бітва тытанаў»

## Спасылкі 
* «Вайна багоў» на сайце Internet Movie Database
* Producers Mark Canton, Gianni Nunnari and Bernie Goldmann Exclusive Video Interview 
* Frank Miller writing 300 follow-up & what is Dawn of War? 
* Ancient epic «Dawn of War» follows «300» path
* Casting begins for 'Dawn,' 'Titans'
* Dawn of War and Clash of the Titans Casting
* Dawn of War

Катэгорыя:Прыгодніцкія фільмы ЗША
Катэгорыя:Фільмы Тарсема Сінгха
Катэгорыя:Экранізацыі сюжэтаў грэчаскай міфалогіі
Катэгорыя:Фільмы-драмы ЗША
Генры Кэвел

**Генры Уільям Далгліш Кэвел** (; нар. 5 мая 1983 года, Джэрсі, Нармандскія астравы) — англійскі . Іграў ролю *Чарлза Брэндана* ў тэлесерыяле «Цюдоры».

## Біяграфія 
Генры Кэвел нарадзіўся на востраве Джэрсі і быў чацвёртым з пяці хлопчыкаў у сям’і. Вучыўся ў *St. Michael’s Preparatory School* у мясцовым прыходзе *Saint Saviour* перад тым як пайшоў вучыцца ў  у Бакінгемшыры, дзе ўпершыню пачаў гуляць у школьных спектаклях. Першым прыкметным з’яўленнем Кэвела на экране стала роля ў фільме «Граф Монтэ-Крыста», неўзабаве ўслед рушылі ролі ў мадэрнісцкім фільме «Я захопліваю замак» з Рамолай Гарай у 2003 і ў эксперыментальным HDTV фільме «Чырвоны Капялюшык» у 2004 годзе. У 2005 годзе з’явіўся ў відэа «Паўсталы з пекла 8: Сусвет пекла», а ў 2006 годзе ў Кэвела была другарадная роля ў фільме «Трыстан і Ізольда».

Таксама ў акцёра было некалькі няўдач на кастынгах. Ён спрабаваўся на ролю *Седрыка* ў фільме 2005 года «Гары Потэр і Кубак агню», але роля дасталася Роберту Пацінсану. У тым жа 2005 Кэвел прэтэндаваў на ролю *Джэймса Бонда* у фільме «Казіно „Раяль“». Прадзюсары і рэжысёр выбіралі паміж ім, Дэніэлам Крэйгом і Сэмам Уорцінгтанам, але палічылі, што ён малады для гэтай ролі. У снежні 2005 года *Empire* назваў Генры «самым няўдачлівым хлопцам у Галівудзе». Дарэчы, ён пазней спрабаваўся на ролю *Эдварда Калена*, але ў той час, калі пачалі здымаць фільм, яму было ўжо 24 года і ён не мог ужо выглядаць як 17-летні падлетак, і роля зноў адышла да Роберту Пацінсану.

У 2007 годзе Генры Кэвел атрымаў адну з галоўных роляў у тэлесерыяле канала Showtime «Цюдоры» — *Чарлза Брэндана*, лепшага сябра і зяця караля Генрыха VIII. У 2009 сыграў аднаго з галоўных персанажаў *Эвана Маршала* ў фільме жахаў Джоэла Шумахера «Крывавы ручай». Таксама ў гэтым жа годзе ў яго была другарадная роля ў фільме Вудзі Алена «Будзь што будзе».

У 2010 годзе Кэвел быў абраны на ролю *Тэсея* у новым міфалагічным буйнабюджэтным фільме «Вайна багоў: Бессмяротныя», выхад якога запланаваны на восень 2011 года. 30 студзеня 2011 года стала вядома, што Генры паспяхова прайшоў кастынг і атрымаў ролю *Супермена* ў новым фільме Зака Снайдэра «Superman: Man of Steel», выхад якога запланаваны на снежань 2012 года.

## Фільмаграфія 
## Спасылкі 
* 
* 
* Генры Кэвел (англ.) на сайце Супермен
Шэдэўр

**Шэдэ́ўр** (, літаральна «вышэйшая праца», «вянок працы») — унікальнае, неперасягнутае тварэнне, вышэйшае дасягненне мастацтва, майстэрства, ці чаго-небудзь іншага. Шэдэўрамі часцей за ўсё завуць творы мастацтва і архітэктуры, радзей — навукі і тэхнікі.

## Шэдэўр у Сярэднявечча 
**Шэдэўр**, у шматлікіх гарадах сярэднявечнай і раннекапіталістычнай Еўропы — лепшы ўзор выраба, вырабленага рамеснікам (чаляднікам) на ўласныя сродкі. Толькі пасля таго, як рамеснік вырабіў шэдэўр, ён мог уступіць у цэх, адкрыць сваю ўласную майстэрню і стаць майстрам.

Катэгорыя:Мастацтва
Катэгорыя:Культура Сярэдневякоўя
Жанр

**Жанр** (ад  — род) — агульнае паняцце, якое адлюстроўвае найбольш істотныя ўласцівасці і сувязі з'яў свету мастацтва, сукупнасць фармальных і змястоўных асаблівасцяў твора. Жанры сфарміраваны наборамі ўмоў; шматлікія творы выкарыстоўваюць некалькі жанраў пасродкам запазычання і аб'яднанні гэтых умоў. Магчымыя азначэнні паняцця часам абмежаваны мастацтвам і культурай, асабліва літаратурай, але доўгая гісторыя выкарыстання гэтага паняцця назіраецца таксама і ў рыторыцы. У даследаваннях жанру паняцце не параўноўваецца з зыходным значэннем. Хутчэй, усе існуючыя творы адлюстроўваюць вызначаныя ўмовы, удзельнічаючы пры гэтым у стварэнні вызначэння паняцця жанру.

## Віды жанраў 
* Літаратурныя жанры
* Жанры журналістыкі
* Музычныя жанры
* Жанры кінамастацтва
* Тэатральныя жанры
* Жанры жывапісу
* Моўныя жанр

## Гл. таксама 
* Форма
Тарсем Сінгх

**Тарсем Дхандвар Сінгх** (), больш вядомы як **Та́рсем** (), нар. 26 мая 1961, Індыя) — рэжысёр індыйскага паходжання, вядомасць якому прынеслі музычныя відэакліпы і рэкламныя ролікі. Камерцыйны дырэктар кампаніі «Radical Media».

З 2000 года выступае таксама як кінарэжысёр; яго фільмы «Клетка» (2000) і «The Fall» (2006) адрозніваюцца вытанчаным відэарадам і балансаваннем на грані сну і рэальнасці.

## Фільмаграфія 
### Поўнаметражныя фільмы 
* 2000 — «Клетка» (*The Cell*)
* 2006 — «The Fall» (*The Fall*)
* 2011 — «Вайна багоў: Бессмяротныя» (*Immortals*)
* 2012 — «Беласнежка: Помста гномаў» (*Mirror Mirror*)

### Відэакліпы 
* 1990 — En Vogue *Hold On*
* 1990 — Suzanne Vega *Tired of Sleeping*
* 1991 — Dream Warriors *My Definition of a Boombastic Jazz Style*
* 1991 — R.E.M. *Losing My Religion*
* 1992 — Vanessa Paradis *Be my baby*
* 1993 — Deep Forest *Sweet Lullaby*

## Узнагароды 
* 1991 — MTV Video Music Awards — за відэакліп *Losing My Religion* (шэсць узнагарод)
* 2007 — Берлінскі кінафестываль, адмысловае згадванне («Крыштальны Мядзведзь») — за «The Fall»
* 2007 — Міжнародны кінафестываль у Каталоніі (г. Сіджэс), лепшы фільм —за «The Fall»

Поўны спіс узнагарод за рэкламныя ролікі: http://www.tarsem.org/#/about/awards.

## Цікавыя факты 
* Сярод фільмаў-фантазій, найбольш якія паўплывалі на яго, Тарсем заве «Колер граната» Сяргея Параджанава і эксперыментальны французскі фільм «Узлётная паласа» Крыса Маркера.

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт Тарсема
* Тарсем на imdb.com
* Тарсем на mvdbase.com 
* 'Hindi movies often do not capture the beauty of India' (May 26, 2008)
* Tarsem On War Of The Gods (23 January 2009)
* Tarsem On The Fall (інтэрв’ю)
* Tarsem Singh Video Interview (відэаінтэрв’ю)

Катэгорыя:Кінарэжысёры-фантасты
Катэгорыя:Рэжысёры рэкламы
Катэгорыя:Кліпмейкеры
Катэгорыя:Пераможцы MTV Video Music Awards
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Грэмі»
Хведар Жычка

**Хве́дар Дзмітрыевіч Жы́чка** (, пас. Марс (у 1962 годзе зліўся з в. Гелін), Жлобінскі раён, Гомельская вобласць — , ) — беларускі пісьменнік, перакладчык.

## Біяграфічныя звесткі 
Нарадзіўся ў сялянскай сям’і. У 1944-51 г. служыў на Балтыйскім Ваенна-Марскім Флоце, удзельнік Вялікай Айчыннай вайны.

Потым працаваў літработнікам у рэдакцыях газет «Чырвоная змена», «Піянер Беларусі», адказным сакратаром рэдакцыі часопіса «Бярозка».

У 1959 г. скончыў Літаратурны інстытут у Маскве. Быў рэдактарам, загадчыкам рэдакцыі выдавецтва «Беларусь», галоўным рэдактарам газеты «Літаратуры і мастацтва» (1972—1976). З 1976 года — старшы рэдактар выдавецтва «Мастацкая літаратура».

Член Саюза пісьменнікаў СССР з 1960 г.

Памёр  года ў Мінску. Пахаваны на могілках «Калодзішчы» пад Мінскам.

## Творчасць 
Дэбютаваў вершам у 1947 г. (часопіс «Полымя»). Аўтар зборнікаў паэзіі «Стой на вахце, сэрца» (1961), «Росныя лілеі» (1965), «Настой» (1968), «Абеліск» (1973), «Абавязак» (1979), «Карэц калодзежнай вады» (вершы і паэмы, 1984), «Абрус» (1985), «Абдымкі сонца» (1988) і паэмы «Партызанскі праспект» (1975).

У сааўтарстве з П. Беразняком напісаў кнігі апавяданняў і фельетонаў «Сукенка ў крапінку» (1956) і «Лясныя страхі» (1959). У вострасюжэтных апавяданнях і аповесцях для дзяцей раскрывае сталенне характару юнага героя: "Каштанавы «Масквіч» (1959), «Піфагоравы штаны» (1961), «Зброю бяруць сыны» (1964), «Зорачка-пяцёрачка» (1965), «Дзе растуць бяссмертнікі» (1967), «Дзень будзе ясны» (1981). Выйшлі зборнікі апавяданняў «Паспелі суніцы» (1966), «Букет вяргіняў» (1970), навукова-папулярныя нарысы «Мая вуліца» (1970), «Мы па вуліцы ідзём» (з І. Чыжэўскім, 1973), «Старонкі піянерскай гісторыі» (1975), зборнік вершаў «Сонца скача па траве» (1989). У 1977 г. выдаў зборнік гумарэсак «Спагадлівыя людзі». У 2014 годзе асобнай кнігай выйшла аповесць «Косць твая і плоць твая».

Пераклаў творы чэшскіх, украінскіх, славацкіх, польскіх аўтараў. У яго перакладзе на беларускую мову выйшлі кнігі Т. Масэнкі «Казка нашага лесу» (1962), М. Алейніка «Леся» (з В. Крайко, 1967) і «Жылюкі» (1983), Л. Украінкі «Лясная песня» (1971), Б. Ногейла «Паводка» (1977), Незвала «Васількі і гарады» (1986). Выдаў зборнік выбраных паэтычных перакладаў «Вокны ў сад» (1987). Склаў анталогію сучаснай чэшскай паэзіі «Высокае неба» (1980).

Дакументы з асабістага архіва захоўваюцца ў Беларускім дзяржаўным архіве-музеі літаратуры і мастацтва (фонд 194).

## Узнагароды і прэміі 
* Узнагароджаны ордэнам «Знак Пашаны» і медалямі.
* Лаўрэат Літаратурнай прэміі імя Віцезслава Нэзвала (1983) за пераклады і прапаганду чэшскай і славацкай паэзіі.
* Узнагароджаны Дыпломам і медалём Славацкага літаратурнага фонду (1984).

## Літаратура 
* Беларускія пісьменнікі: 1917—1990 / Уклад.: А. Гардзіцкі. — Мн.: Мастацкая літаратура, 1994. ISBN 5-340-00709-X

Катэгорыя:Асобы
Катэгорыя:Члены Саюза пісьменнікаў СССР
Катэгорыя:Беларускамоўныя пісьменнікі
Катэгорыя:Перакладчыкі Беларусі
Катэгорыя:Пісьменнікі Беларусі
Баявік (кінажанр)

**Баяві́к**, **э́кшан-фільм** (, літар. *фільм дзеяння*) — жанр кінематографа, у якім асноўная ўвага надаецца гвалту: перастрэлкам, бойкам, пагоням і т. п. Большасць баевікоў ілюструюць вядомы тэзіс «дабро павінна быць з кулакамі». Экшан-фільмы часта маюць высокі бюджэт, багаты на каскадзёрскія трукі і спецэфекты. Лічыцца, што папулярызацыя т. з. «эстэтыкі гвалту» шмат у чым абавязана такім стужкам. Фільмы гэтага жанру часцяком не маюць складанага сюжэта, галоўны герой звычайна сутыкаецца са злом у самай відавочнай яго праяве: тэрарызм, выкраданне, забойства, карупцыя, несправядлівасць (з пункту гледжання галоўнага героя). Не знаходзячы іншага выхаду, галоўны герой вырашае звярнуцца да гвалту. У выніку знішчэнню часцяком падвяргаюцца дзясяткі, а часам і сотні адмоўных персанажаў. Часцей за ўсё баевікі сканчаюцца хэпі-эндам. Большасць баевікоў не рэкамендавана да прагляду падлеткам да 16 гадоў.

## Некаторыя фільмы-баевікі 
* «Без твару»
* «Раптоўная смерць»
* «У аблозе»
* «Поўны ўспамін»
* «Выбухоўнік»
* «Падвойны ўдар»
* «Інферна»
* «Кікбоксер»
* «Кілер»
* «Кобра»
* «Каманда»
* «Цвёрды арэшак»
* «Крывавы спорт»
* «Леон»
* «Максімальная рызыка»
* «Няма куды бегчы»
* «Онг-Бак»
* «Ордар на смерць»
* «Адменна небяспечны»

* «Паліцэйская гісторыя»
* «Абуджэнне смерці»
* «Рэплікант»
* «Рэмба: Першая кроў»
* «Рэмба: Першая кроў 2»
* «Рэмба 3»
* «Рэмба 4»
* «Самаволка»
* «Скала»
* «Скалалаз»
* «Зламаная страла»
* «Смяротная зброя»
* «Адмысловае заданне»
* «Схватка»
* «Тэрмінатар»
* «Тэрмінатар 2: Судны дзень»
* «Цяжкая мішэнь»
* «Універсальны салдат»
* «Універсальны салдат 3: Адраджэнне»

## Вядомыя акцёры баявікоў 
thumb|Сільвестэр Сталонэ.
* Сільвестэр Сталонэ
* Арнольд Шварцэнэгер
* Жан-Клод Ван Дам
* Дольф Лундгрэн
* Брус Уіліс
* Стывен Сігал
* Брус Лі
* Джэкі Чан
* Джэт Лі
* Бола Ен
* Він Дызель
* Джэйсан Стэйтэм
* Тоні Джаа
* Майкл Дудзікаф
* Ларэнца Ламас
* Скот Эдкінс
* Мэл Гібсан

## Гл. таксама 
* Спіс баявікоў
* Фільм з баявымі мастацтвамі

Катэгорыя:Жанры кіно
Стылабат

[thumb|right|200px|Трохступеньчаты цокаль са стылабатам у [Дарычны ордар|дарычным храме]]
**Стылаба́т** () — верхняя паверхня ступеньчатага цокаля (стэрэабата) старажытнагрэчаскага храма, на якой збудоўвалася каланада. Часам стылабатам завуць усю верхнюю прыступку стэрэабата.

У сучаснай архітэктуры — верхняя частка ступеньчатага цокаля будынка, ці агульны цокальны паверх, які аб’ядноўвае некалькі будынкаў.

## Стэрэабат 
Стэрэабат () у антычнай архітэктуры — цокаль храма ці каланады. Ці штучная пляцоўка, якая падымала падмурак будынка над узроўнем гарадской плошчы. У старажытнагрэчаскім дойлідстве стэрэабат звычайна складаўся з трох прыступак.

## Гл. таксама 
* Подыум

## Літаратура 
* 
* Стилоба́т // Популярная художественная энциклопедия: Архиектура. Живопись. Скульптура. Графика. Декоративное искусство / Гл. ред. В. М. Полевой; Ред. кол.: В. Ф. Маркузон, Д. В. Сарабьянов, В. Д. Синюков (зам. гл. ред.) — М.: «Сов Энциклопедия». Книга II. — М—Я, 1986. — С. 263. — 432 с, ил., 32 л. ил.
* 

Катэгорыя:Архітэктурныя элементы
Тасканскі ордар

.]]
**Таска́нскі о́рдар** — архітэктурны ордар, які ўзнік у Старажытным Рыме на мяжы I стагоддзя да н. э. і I стагоддзя н. э. З’яўляецца спрошчаным варыянтам дарычнага ордара, ад якога адрозніваецца гладкім фрызам і калонай без канелюр. Назва ад вобласці Таскана ў Італіі.

Нясучая частка — гладкі ствол калоны з капітэллю і базай. Капітэль складаецца з шыйкі, эхіна і абака. Антаблемент складаецца з архітрава, гладкага фрыза і карніза. Тасканскія ордары могуць быць аздоблены рустыкай.

На тэрыторыі сучаснай Беларусі тасканскі ордар выкарыстоўваўся ў архітэктуры класіцызму: Лютэранская кірха ў Мінску, сядзібны дом у вёсцы Нача Ляхавіцкага раёна Брэсцкай вобласці і інш.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Архітэктурныя ордары
Фрэдэрык Генрых Аранскі

**Фрэдэрык Генрых Аранскі** (; , Дэлфт — , Гаага) — малодшы сын Вільгельма Аранскага, з 1625 года да сваёй смерці штатгальтар Злучанных правінцый.

Пасля смерці свайго старэйшага брата Морыца Аранскага ў 1625 годзе Фрыдэрык Генрых стаў яго пераемнікам на пасадзе штатгальтара Нідэрландаў. Ён быў галоўнакамандуючым галандскімі войскамі падчас васьмідзесяцігадовай вайны за незалежнасць Нідэрландаў.

## Сям’я 
Фрэдэрык Генрых ажаніўся3 з Амаліяй Сольмс-Браўнфельскай (1602—1675). Амалія нарадзіла Фрэдэрыку дзевяць дзяцей:
* Вільгельм II (1626—1650)
* Луіза Генрыэта (1627—1667), замужам за курфюрстам Брандэнбурга Фрыдрыхам Вільгельмам (1620—1688)
* Генрыэта Амалія (1628—1628)
* Лізавета (1630)
* Ізабела Шарлота (1632—1642)
* Альберціна Агнэса (1634—1696), замужам за графам Вільгельмам Фрыдрыхам Насау-Дзіцскім (1613—1664)
* Генрыета Кацярына (1637—1708), замужам за князем Ангальт-Дэсау Іаганам Георгам II
* Фрыдрых Генрых (1639—1639)
* Марыя (1642—1688), замужам за пфальцграфам Зімерна Людвігам Генрыхам (1640—1674)

## Спасылкі 
Катэгорыя:Кіраўнікі Нідэрландаў
Катэгорыя:Аранска-Насаўскі дом
Катэгорыя:Удзельнікі Трыццацігадовай вайны
Каланада

thumb|250px|Каланада сабора Святога Пятра (Ватыкан)
**Каланада** () — у архітэктуры рад або рады калон, аб'яднаных гарызантальным перакрыццем. 

Каланады могуць ужывацца ў выглядзе порцікаў і галерэй, якія прылягаюць да будынка і аб'ядноўваюць яго адасобленыя аб'ёмы і зрокава злучаюць яго з навакольнай прасторай двара ці плошчы (напрыклад каланада сабора Святога Пятра, архітэктар Ларэнца Берніні), а таксама з навакольнай прыродай. 

Каланада можа выступаць самастойным збудаваннем (напрыклад, бельведэр-каланада ў Варанцоўскім палацы ў Адэсе, 1826—28, архітэктар Франц Карлавіч Бафо). 

Пры выкарыстанні каланад унутры будынкаў імі звычайна апраўляюць буйныя залы і выкарыстоўваюць для рассячэння і адначасова сувязі асобных частак параднага інтэр'ера.

## Літаратура 
* *Грубе Г., Кучмар А.* Путеводитель по архитектурным формам. — М.: Стройиздат, 2001.

Катэгорыя:Калоны
Катэгорыя:Архітэктурныя элементы
Раскрапаваны ордар

ў Рыме.]]
**Раскрапаваны ордар**, **раскрапоўка** — спосаб пластычнага тэктанічнага дзялення фасада, калі калона (пілястра) разам з часткай антаблемента, які знаходзіцца над ёй, і, калі ёсць, з п'едэсталам высунута адносна сцяны.

Выкарыстоўваецца для павышэння кампазіцыйнай выразнасці будынка. Гэты архітэктурны прыём быў характэрны для архітэктуры барока, якая пазбягала плоскіх фасадаў (да гэтага сустракалася ў архітэктуры Старажытнага Рыма).

## Спасылкі 
* РАСКРАПОЎКА // СЛОЎНІК ДОЙЛІДА
* Раскрапаваны ордар // Інфармацыйны партал «Гільдыя Дойлідаў» 

Катэгорыя:Архітэктурныя ордары
Люк Эванс

**Люк Эванс** (; нар. , Понціпул) — англійскі .

## Біяграфія 
Люк Эванс нарадзіўся 15 красавіка 1979 года ў горадзе Понціпул, Уэльс, Вялікабрытанія. Дзяцінства правёў у горадзе Абербаргойд. У 17 год пераехаў у Кардыф. У 2000 годзе скончыў цэнтральную студыю Лондана. Іграў у пастаноўках тэатра «Канец Захаду» ў Лондане. У 2003 годзе дэбютаваў у кіно.

## Фільмаграфія 
## Цікавыя факты 
* Рост акцёра складае 183 см.

## Спасылкі 
* 
* http://www.lukeevans.uk.com
Васіль Генадзевіч Шугалей

**Васіль Генадзевіч Шугалей**, **Вася Шугалей** (,  — , ) — беларускі музыкант-авангардыст, паэт, прадзюсар.

## Жыццё і дзейнасць 
Стваральнік легендарнага мінскага гурту «Ы.Ы.Ы.». Хутка стаў вядомай асобай у мінскай рок-тусоўцы, пазнаёміўся з вядомымі беларускімі і расійскімі музыкантамі. Вася Шугалей быў першым маскоўскім прадзюсарам гурту «Ляпіс Трубяцкой», а таксама прадзюсарам «Бі-2», «Жукі», «Забароненыя барабаншчыкі». Аўтар праекту «Сюрпрыз для Алы» (у суаўтарстве з Філіпам Кіркоравым). Удзельнічаў у тэлевізійных праграмах («Вася ін да Хаўз» Васіля Стрэльнікава, «Піп-Парад» Міхаіла Рольніка). Лідар гурта «20000 зажЫгалок». Перакладаў тэксты Джыма Морысана. Забіты ў 2004 на сваёй кватэры ў Люберцах паблізу Масквы. Пахаваны 19 сакавіка 2004 года на мінскіх могілках у Калодзішчах.
 
Аўтар шматлікіх песень, у тым ліку «Ветер знает», якія ў розны час выконвалі гурты «Брава», «Neuro Dubel», «Сярэбранае вяселле», «Касіяпея», Rockerjoker і Зміцер Вайцюшкевіч.

## Ацэнкі 
Паводле меркавання Максіма Жбанкова, Вася Шугалей зрабіў значны ўклад у культурнае і музычнае жыццё Мінска, Пецярбурга і Масквы. Паводле Аляксандра Памідорава:*«з гурту „Ы. Ы. Ы.“ вельмі многае пачалося ў беларускай музычнай культуры і, як паказала практыка, не толькі ў беларускай»*.

## Памяць 
У мінскім клубе «Рэактар», 3 чэрвеня 2010 года прайшоў вечар памяці Васіля Шугалея, ў межах якога адбылася прэзентацыя праекта «Ы. Ы. Ы. Васька-ЖЫВЫ!» (выданне трайнога мультымедыйнага дыска са зборам розных відэа- і аўдыёматэрыялаў, звязаных з асобай і творчасцю Шугалея). На вечары выступілі гурты «Касіяпея», «Сярэбранае вяселле», The UNB, Rockerjoker, Neuro Dubel.

У мінскай галерэі «Ў», 4 лістапада 2011 года адкрылася выстаўка графічных работ Васіля Шугалея.

## Літаратура 
* 
* «БДГ. Деловая газета». № 1571—1572, 2005.
* Максім Жбанкоў: Вася Шугалей пакінуў дзіўны, непаўторны, шалёны след // БелаПАН: Грамадства. — 04.06.2010, 14:37
* У межах адкрыцця выставы Васіля Шугалея // БелаПАН: Грамадства. — 06.11.2011, 16:00

Катэгорыя:Музыканты Беларусі
Катэгорыя:Паэты Беларусі
Драма (жанр)

**Драма** — літаратурны (драматычны) і кінематаграфічны жанр. Атрымаў асаблівае распаўсюджанне ў літаратуры XVIII—XXI стагоддзяў, паступова выцесніўшы іншы жанр драматургіі — трагедыю, супрацьпаставіўшы яму пераважна бытавую сюжэтыку і больш набліжаную да штодзённай рэальнасці стылістыку. З узнікненнем кінематографа перайшоў таксама і ў гэты від мастацтва, стаўшы адным з самых распаўсюджаных яго жанраў (гл. адпаведную катэгорыю).

Драмы спецыфічна адлюстроўваюць, як правіла, прыватнае жыццё чалавека і яго канфлікт з грамадствам. Пры гэтым акцэнт часта робіцца на агульначалавечых супярэчнасцях, увасобленых у паводзінах і ўчынках пэўных персанажаў.

## Гл. таксама 
* Драма (род літаратуры)
* Літаратурныя жанры
* Жанры гульнявога кіно
* Лаўтары (фільм)

Катэгорыя:Драматургія
Катэгорыя:Жанры кіно
Катэгорыя:Літаратура
Тунэль Холанда

thumb
**Тунэль Холанда** — першы ў свеце падводны тунэль для аўтамабілей. Знаходзіцца ў Нью-Ёрку пад ракой Гудзон, звязвае Кэнэл-стрыт на Манхэтэне з 12-й і 13-й вуліцамі Джэрсі-сіці (у штаце Нью-Джэрсі). Пабудаваны кампаніей Pennsylvania Railroad (PRR). Уведзены ў эксплуатацыю 13 лістапада 1927 года. Першапачатковая назва **Тунэль Гудзон**. Даўжыня — 2,7 км. Максімальная глыбіня залягання — 28,5 м пад узроўнем вады. 84 моцных вентылятара кожныя 90 секунд цалкам абнаўляюць у ім паветра. У 1927 годзе яго назвалі тунэлем Холанда ў гонар Кліфарда Мілберна Холанда ().

## Спасылкі 
* http://www.vokrugsveta.ru/chronograph/1889/ 

Катэгорыя:Тунэлі ЗША
Катэгорыя:З’явіліся ў 1927 годзе
Катэгорыя:Транспарт Нью-Ёрка
Катэгорыя:Нью-Джэрсі
Ізабель Лукас

**Ізабель Лукас** (; нар. , Мельбурн) — аўстралійская актрыса.

## Біяграфія 
Ізабель Лукас нарадзілася 29 студзеня 1985 года ў горадзе Мельбурн, штат Вікторыя, Аўстралія. Дэбютавала ў кіно ў 2003 годзе, зняўшыся ў аўстралійскім тэлесерыяле «Дома і ў дарозе». Вядомасць атрымала дзякуючы ўдзелу ў фільмах «Трансформеры: Помста паўшых» і «Воіны святла».

## Прызнанне і ўзнагароды 
* 2004 — прэмія «Logie Awards» — у катэгорыі «Самы папулярны новы жаночы талент» за тэлесерыял «Дому і ў шляхі».
* 2010 — намінацыя на прэмію «MTV Movie Awards» за «Лепшы момант» у фільме «Трансформеры: Помста паўшых».

## Фільмаграфія 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Актрысы Аўстраліі
Морыц Аранскі

**Морыц Аранскі** (, ; (13 або , Дыленбург — , Гаага) — прынц Аранскі, граф Насау, сын Вільгельма I, паклаўшага пачатак незалежнасці Нідэрландаў. Штатгальтар Галандыі, Зеландыі, Гелдэрланда, Гронінгена і Оверэйсела.

## Штатгальтар 
Пасля смерці бацькі ў 1585 годзе быў абраны штатгальтарам Галандыі, Зеландыі і Заходняй Фрысландыі, праславіўся як военачальнік, які з поспехам супрацьстаяў лепшым іспанскім генералам, стваральнік новай тактычнай школы.

Морыц першы падзяліў непаваротлівае і няздольнае да манеўраў войска, на больш дробныя і лёгкія часткі. Рыштунак конніцы ён значна палегчыў, звярнуўшы галоўную ўвагу на развіццё рухомасці. Пяхоту і конніцу ён надзяліў статутамі і наогул зрабіў нідэрландскае войска паказальным для ўсіх войскаў Еўропы. Яшчэ больш паўплываў Морыц на развіццё замкавай вайны, звяртаючы асаблівую ўвагу на развіццё актыўнага элемента ў абароне крэпасцяў.

## Морыц і Олдэнбарневелт 
Дзяржаўным дарадцам Морыца з’яўляўся Ёхан ван Олдэнбарневелт. Часам паміж імі ўзнікалі частыя канфлікты. У 1609 годзе не зважаючы на пратэст Морыца Олдэнбарневелт падпісаў з Іспаніяй Дванаццацігадовае перамір'е, якое трывалася да 1621 года. Напружанне паміж дзяржаўцамі павялічвалася. 13 мая 1619 года Олдэнбарневелт быў арыштаваны, абвінавачаны ў дзяржаўнай здрадзе і пакараны смерцю. Морыцу дасталася неабмежаванная ўлада. Ціснуў на свайго брата Фрэдэрыка Генрыха, каб апошні ажаніўся для захавання дынастыі. У 1621 годзе вайна з Іспаніяй аднавілася. У 1625 годзе Морыц Аранскі памёр, не пакінуўшы пасля сабе афіцыйных нашчадкаў.

## Літаратура 
* Groen v. Prinsterer, «Maurice et Barnevelt» (Утрэхт, 1875).
* Mała Encyklopedia Wojskowa, 1967, Wydanie I

Катэгорыя:Аранска-Насаўскі дом
Катэгорыя:Кіраўнікі Нідэрландаў
Катэгорыя:Военачальнікі Нідэрландаў
Катэгорыя:Нідэрландская рэвалюцыя
Катэгорыя:Удзельнікі Трыццацігадовай вайны
Касандр

**Каса́ндр** (; каля 355 — 297 да н.э.) — цар Македоніі (302 да н.э. — 297 да н.э.), старэйшы сын Антыпатра, упершыню згадваецца ў судзе Аляксандра Македонскага ў Вавілоне, дзе выступаў з апраўдальнай прамовай на карысць свайго бацькі, несправядліва абвінавачанага.

Антыпатр перадаў рэгенцтва Палісперхону, што прымусіла Касандра шукаць падтрымкі па-за Македоніяй. Урэшце, ён заключыў саюз з Пталамеем Лагам і Антыгонам і абвясціў вайну рэгенту. Большасць грэчаскіх полісаў, у тым ліку Афіны, далучыліся да іх. Таксама ён схіліў на свой бок Эўрыдзіку, славалюбівую жонку македонскага цара Філіпа III Арыдэя.

І яна, і яе дзядзька, і брат Касандра Ніканор былі неўзабаве знішчаны па загаду Алімпіяды. Касандр выступіў супраць яе і, вымусіўшы, урэшце, здацца, пакараў смерцю царыцу ў 316 да н.э.. У 310 да н.э. — 309 да н.э. ён таксама пакараў смерцю Раксану і намінальнага цара Аляксандра IV — жонку і сына Аляксандра Македонскага; пазашлюбны сын апошняга Геракл быў раней атручаны Палісперхонам па падгаворванні Касандра.

Касандр парадніўся з царскай сям'ёй, ажаніўшыся з Фесалонікай, зводнай сястрой Аляксандра Македонскага, і, заключыўшы саюз з Селеўкам, Пталамеем і Лісімахам супраць Антыгона і знішчыўшы апошняга ў 301 да н.э., стаў кіраўніком Македоніі. Памёр ад вадзянкі ў 297 да н.э.

Касандр, быўшы жорсткім кіраўніком, быў знатаком літаратуры. Ён аднавіў Фівы, разбураныя Аляксандрам Македонскім, заснаваў гарады Фесалонікі (Салонікі) і Касандрыю.

## Гл. таксама 
* Паплечнікі Аляксандра Вялікага
* Селеўк I Нікатар
* Лісімах
* Пталамей I
* Антыпатр
* Антыгон I Аднавокі
* Алімпіяда
* Аляксандр IV Македонскі
* Раксана

## Спасылкі 
Катэгорыя:Эліністычныя цары
Катэгорыя:Цары македонскія
Катэгорыя:Кіраўнікі Еўропы IV стагоддзя да н.э.
Катэгорыя:Военачальнікі Македоніі
Катэгорыя:Аляксандр Македонскі
Катэгорыя:Дыядохі
Прыгодніцкі фільм

**Прыгодніцкі фільм** — жанр кіно, адпаведны прыгодніцкаму раману ў літаратуры. У адрозненне ад баявіка, у прыгодніцкіх фільмах акцэнт зрушаны з грубага гвалты на кемлівасць персанажаў, уменне абхітрыць, ашукаць злыдня. У прыгодніцкіх фільмах героям трэба арыгінальна выблытацца са складаных сітуацый. «Хэпі-энд» таксама вельмі верагодны. Вельмі часта прыгодніцкае кіно перасякаецца з гістарычным, утворачы спецыфічныя паджанры — фільм плашча і шпагі (калі дзеянне адбываецца ў Еўропе) і вестэрн (калі дзеянне паходзіць на Дзікім Захадзе).

## Хрэстаматыйныя прыклады 
* «Прыгоды Робін Гуда»
* «Маска Зора»
* «Піраты Карыбскага мора»
* «Індыяна Джонс»
* «Раман з каменем»
* «Скарбы Сьера-Мадрэ»

## Гл. таксама 
* Прыгодніцкая літаратура

Катэгорыя:Жанры кіно
Катэгорыя:Прыгодніцкія фільмы
Джозеф Морган

**Джозеф Морган** (, ад нараджэння — *Джозеф Марцін*; род 16 мая 1981 года ў Лондане, Вялікабрытанія) — англійскі , найбольш вядомы як Трой у серыяле «Ведзьма» () і Клаўс у серыяле «Дзённікі вампіра».

## Кар’ера 
Перш чым прыступіць да прафесійнай акцёрскай кар’еры, Морган вучыўся акцёрскаму майстэрству ў Цэнтральнай школе мовы і драмы. З тых часоў ён з’яўляўся перад гледачамі як Капітан Уільям Уорлі у 2002 годзе; З Раселам Кроу Джозеф зняўся ў фільме «Гаспадар мораў: На краю зямлі» Ён таксама меў магчымасць працаваць разам з Колінам Фарэлам, які хутка рос і развіваўся, Энтані Хопкінсам і суперзоркай Анджэлінай Джалі ў эпічным фільме Олівера Стоўна «Аляксандр» (2004), дзе Морган даў жыццё герою Фелотасу.

Джозеф Морган актыўна распачаў сваю кар’еру ў 2003 годзе, з’явіўшыся ў пары тэлевізійных праектаў. Перш чым атрымаць ролю Томаса Калпепера ў гістарычнай драме «Генрых VIII», ён спрабаваўся на ролю Маціяса ў драме «Eroica». Яго наступная роля — Трой у серыяле «Нех». Трой, дзіўна прыгожы студэнт, любімец дзяўчын Мэдэнхэм Хола. Яго герою таксама атрымоўвалася быць прадметам зайздрасці мужчынскага полу. Тым не менш за маскай жорсткага хлопца—мача хаваецца сарамлівы і няўпэўнены ў сабе малады чалавек, які такім чынам спрабуе замаскіраваць сваю няўпэўненасць.

Пасля здымак у фільмах «Нех» і «Аляксандр», Морган атрымаў ролю Калума ў серыяле «Уільям і Мэры» і ўдзельнічаў у здымках 3-х з яго эпізодаў. У 2006 годзе Морган далучыўся да ТV праекту Кенет Уільямс: «Fantabulosa!» у ролі Алфі. Яго наступным праектам стаў міні-серыял на ВВС2 «Лініі прыгажосці».

За гэтым рушылі ўслед выступы ў драме «Мэнсфілд парк», рэжысёр Ян Б. Макдональд. Морган прыняў удзел у фільме «Містар адзінота», дзе стварыў вобраз легендарнага Джэймса Дзіна. Неўзабаве ён праходзіў кастынг на ролю Мэцью Уільямса ў шоу «Нямая сведка», які з’яўляўся ў пары эпізодаў праекта «Пакутуюць дзеці». У 2007 годзе, Морган удзельнічаў у кастынгу на ролю Міка Мейблі ў серыяле «Доктар Марцін». У 2008 годзе акцёр падпісаў кантракт на працу над фільмам «The Grind», крымінальным трылерам, у адной з галоўных роляў якога сыграў Зоі Таппер.

Цяпер Морган вядомы як Клаўс у знакамітым серыяле «Дзённікі вампіра».

## Фільмаграфія 
## Узнагароды і намінацыі 
## Спасылкі 
* 
*
MTV Movie & TV Awards

**Кінаўзнагароды MTV** () — штогадовае тэлевізійнае шоу па прысуджэнні ўзнагарод у вобласці амерыканскага кіно, якае арганізуецца каналам MTV. Існуе з 1992 года. Шоу «Кінаўзнагароды MTV» шмат у чым парадыруе оскараўскую цырымонію, у прыватнасці, здымаюцца адмысловыя ролікі-пародыі на фільмы-намінанты. Нязменны атрыбут шоу — жывыя выступленні музыкантаў. Пераможцы ў розных катэгорыях вызначаюцца галасаваннем гледачоў на сайце MTV і істотна адлюстроўваюць кінагусты амерыканскіх падлеткаў.

Цырымонія ўручэння прэміі абстаўляецца ў гумарыстычным ключы. Нярэдка ўручаюцца жартоўныя прэміі. На сцэне з'яўляюцца персанажы з заяўленых фільмаў (Ёда, Голум) і выступаюць з падзячнымі прамовамі, як акцёры.

## Намінацыі 
* Найлепшы фільм
* Найлепшая мужчынская роля
* Самы жаданы мужчына (1992—1996)
* Самая жаданая жанчына (1992—1996)
* Найлепшая жаночая роля
* Прарыў года
* Найлепшая камедыйная роля
* Найлепшы злыдзень
* Найлепшы пацалунак
* Найлепшы «шо гэта было?!» момант
* Страшная да чорцікаў роля
* Зорка, якая ўрабіла ўсіх
* Глабальная суперзорка
* Прызнанне пакалення

## Цікавыя факты 
* Першае прынцыповае адрозненне гэтай цырымоніі ад іншых заключаецца ў тым, што магчымасць аддаць свае галасы за любімы фільм (ці акцёра) даецца звычайным гледачам, гледачам тэлеканала MTV. Другое адрозненне — набор намінацый, якія не маюць аналагаў у астатніх прэміях кінематографа.
* Галоўным прызам цырымоніі з'яўляецца Залатая шклянка папкорна.
* Рэкардсменам па ліку сабраных узнагарод з'яўляецца комік Джым Кэры, які святкаваў перамогу 10 раз (агульны лік намінацый — 22).

## Пераможцы 
У намінацыі «Найлепшы фільм года»
* 1992 — Тэрмінатар 2: Судны дзень /Terminator 2: Judgment Day/
* 1993 — Некалькі добрых хлопцаў /A Few Good Men/
* 1994 — Пагроза для грамадства /Menace II Society/
* 1995 — Крымінальнае чытво /Pulp Fiction/
* 1996 — Сем /Se7en/
* 1997 — Крык /Scream/
* 1998 — Тытанік /Titanic/
* 1999 — Усе ў захапленні ад Мэры /There’s Something About Mary/
* 2000 — Матрыца /The Matrix/
* 2001 — Гладыятар /Gladiator/
* 2002 — Уладар пярсцёнкаў: Брацтва пярсцёнка /The Lord of the Rings: The Fellowship of the Ring/
* 2003 — Уладар пярсцёнкаў: Дзве вежы /The Lord of the Rings: The Two Towers/
* 2004 — Уладар пярсцёнкаў: Вяртанне караля /The Lord of the Rings: The Return of the King/
* 2005 — Напалеон Дынаміт /Napoleon Dynamite/
* 2006 — Няпрошаныя госці /Wedding Crashers/
* 2007 — Піраты Карыбскага мора: Куфар мерцвяка /Pirates of the Caribbean: Dead Man’s Chest/
* 2008 — Трансформеры /Transformers/
* 2009 — Змярканне /Twilight/
* 2010 — Змярканне. Сага. Маладзік /Twilight/NewMoon
* 2011 — Змярканне. Сага. Зацьменне /Twilight/Eclipse

## Гл. таксама 
* MTV Russia Movie Awards

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт тэлеканала MTV
* Пра MTV Movie Awards 
* 
* Прэмія 2008
Фрыда Пінта

**Фры́да Пі́нта** (; нар. , Бамбей, Індыя) —  індыйскага кінематографа, якая сыграла адну з галоўных роляў у фільме «Мільянер з трушчоб».

## Біяграфія 
Нарадзілася і вырасла ў Бамбеі ў сям’і партугальскага паходжання. Бацькі Пінта — каталікі з Мангалора. Прозвішча «Пінта» з’яўляецца партугальскім і азначае «невялікая птушка». Партугальцы былі першымі еўрапейскімі каланізатарамі і пасяленцамі ў Індыі ў 1497 годзе. Бацька — Фрэдэрык Пінта, старэйшы менеджар філіяла банка *Bank of Baroda*, маці — Сільвія Пінта, выкладчыца школы *St. John’s Universal High School*, старэйшая сястра — Шарон Пінта, прадзюсар аднаго з навінавых каналаў тэлебачання NDTV.

Сям’я актыўна ўдзельнічала ў жыцці каталіцкай абшчыны ў Мангалоры і Мумбаі. Спачатку Пінта вучылася ў школе *St. Joseph School*, якую паспяхова скончыла са ступенню бакалаўра ў галіне мастацтваў. Затым яна скончыла каледж *St Xavier’s College* са ступенню бакалаўра мастацтваў па англійскай літаратуры. Цяпер яна пражывае ў Нью-Ёрку. Родная мова Фрыды — конкані.

Таксама Фрыда Пінта з’яўляецца прафесійнай танцоркай, захапляецца індыйскімі традыцыйнымі стылямі і сальсай.

## Кар’ера 
З 2006—2007 гадоў Фрыда бярэ ўдзел у некалькіх тэлевізійных праектах і здымаецца ў рэкламе. Таксама Фрыда ўдзельнічала ў «вандроўным» міжнародным тэлешоу *«Full Circle»*, праехаўшы з ім усю Паўднёва-ўсходнюю Азію. Адносна частае мільганне на экранах ТБ прыносіць свае плады, і яе запрашаюць на кастынг для ўдзелу ў здымках фільма «Мільянер з трушчоб».

Менавіта 2008 год стаў дэбютам Фрыды Пінта ў вялікім кіно. Фільм аказаўся паспяховым, прынёс вялікія зборы і ўдастоіўся «Оскара». Таксама карціна атрымала ўзнагароду *People’s Choice Award*, а ў 2009 — *Golden Globe Awards*.

У 2009 годзе актрыса была намінавана на прэмію *BAFTA* — за лепшую ролю другога плану, а таксама атрымала прыз *Screen Actors Guild Award* — за выбітную працу ў кіно.

## Асабістае жыццё 
Фрыда Пінта з 2001 года сустракалася з Раханам Антаа, маркетолагам з Мумбая, але на пачатку 2009 года Фрыда кінула Антаа. Яны пазнаёміліся яшчэ ў мумбайскім універсітэце Святога Хаўера, дзе Фрыда вывучала англійскую літаратуру, а Антаа — хімію.

У 2009 годзе пачала сустракацца з калегам па фільме Дэвам Патэлем.

## Фільмаграфія 
## Спасылкі 
*
Якар

thumb|Карабельны якар
**Якар** (з германскіх моў, стар.-шв. ankari «якар», стар.-ісл. Akkeri з лац. Аnсоrа ад грэчаскага agkyra) — спецыяльнай формы адліваная, кованая або зварная канструкцыя, прызначаная для ўтрымання карабля, падлодкі, плыта ці іншага плавацельнага аб'екта на адным месцы за кошт узаемадзеяння з грунтам і ўтрымання пасродкам якарнагу ланцугу або троса. 

## Спасылкі 
*
Катэгорыя:Марскія тэрміны
Катэгорыя:Дэталі караблёў
Плыт

**Плыт** — канструкцыя для плавання, са звязанага разам бярвення або сцёблаў чароту, трыснягу, скручаных у пучкі. Звычайна шырыня плыта адносіцца да даўжыні як 1 да 2—3,5. Сярэдняя хуткасць плытоў пры сплаве па рэках — 30-50 км за дзень, а пры спрыяльных умовах перасягае 100 км.

## Галерэя 

Файл:Bychaŭ. Быхаў (1648-54).jpg|Панарама Быхава (гравюра XVII ст.), унізе справа бачны плыт на Дняпры.
Файл:Viciebsk, Dźvina. Віцебск, Дзьвіна (1868).jpg|Віцебск (гравюра 1868 года), бачны плыт на Дзвіне.
Файл:Raft of the Medusa.jpg|thumb|Плыт «Медузы» (Тэадор Жэрыко, 1819).

Катэгорыя:Плыты і шматкорпусныя судны
Катэгорыя:Вёславыя судны
Катэгорыя:Водны турызм
Плот

**Плот** (таксама *агароджа*, *паркан*, *частакол*) — збудаванне, якое служыць для агароджы (абароны) і апраўлення (абазначэння мяжы) той ці іншай тэрыторыі.

Адрозніваюць глухія (суцэльныя) платы і несуцэльныя, з прасветамі (напрыклад, частакол).

У плоце робяць веснічкі для праходу і вароты для праезду.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні
Катэгорыя:Агароджы
Компас

**Ко́мпас** — прылада, якая паказвае кірунак геаграфічнага або магнітнага мерыдыяну. Служыць для арыентавання на мясцовасці адносна кірункаў свету. Выкарыстоўваецца ў марской навігацыі, авіятранспарце, геадэзіі, горнай, ваеннай справе, спартыўным арыентаванні і турызме. Адрозніваюць магнітны компас, гіракомпас і электронны компас.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Навігацыя
Катэгорыя:Арыентаванне
Катэгорыя:Вымяральныя прыборы
Сцяг Садружнасці нацый

**Сцяг Садружнасці нацый** — адзін з афіцыйных сімвалаў Брытанскай Садружнасці. Сцяг уяўляе сабою сіняе палатно, у цэнтр якога змешчаны залацісты сімвал Садружнасці — літара «C» (ад ), выяўленая ў выглядзе дзід, якія апяразваюць зямны шар. Агулам на сцягу 61 дзіда, колькасць адпавядае лік членаў Садружнасці. Прапорцыі сцяга — 1:2.

## Гісторыя з’яўлення сцяга 
З’яўленне сцяга звязана з сустрэчай глаў дзяржаў-членаў Садружнасці нацый, якая прайшла ў канадскай сталіцы, Атаве ў 1973 годзе. Тады выява, падобная на цяперашні сцяг была змешчана на вымпелы аўтамабіляў прысутных дэлегатаў.

## Ужыванне сцяга 
Сцяг узняты над лонданскім будынкам Мальбара-хаус () — штаб-кватэрай Сакратарыята Садружнасці нацый, а таксама і над іншымі будынкамі, у якіх праходзяць сустрэчы Садружнасці, а таксама мерапрыемствы, звязаныя з яго дзейнасцю.

## Спасылкі 
* Сімвал і сцяг Садружнасці (на англ.)

Сцяг
Катэгорыя:Сцягі Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Брытанская імперыя
Джон Хёрт

**Джон Вінсент Хёрт** CBE (; ) — брытанскі  кіно, трохкратны лаўрэат прэміі BAFTA і лаўрэат прэміі «Залаты глобус». Часта іграе другарадныя ролі эксцэнтрычных персанажаў, якія выпрабоўваюць фізічныя або душэўныя пакуты. Камандор Ордэны Брытанскай імперыі.

Найбольш вядомы па ўдзеле ў фільмах «Паўночны экспрэс», «Чалавек-слон», «Чужы», «Кантакт», «Хелбой: Герой з пекла», «Хелбой 2: Залатая армія», «Ключ ад усіх дзвярэй», «V — значыць вендэта», «Індыяна Джонс і Каралеўства крыштальнага чэрапа» і серыі фільмаў пра Гары Потэра.

Кейн, персанаж Хёрта ў фільме «Чужы», быў прызнаны адным з самых запамінальных персанажаў у гісторыі кінематографа.

## Біяграфія 
Джон Хёрт нарадзіўся 22 студзеня 1940 года ў горадзе Чэстэрфілд, Англія. Бацька Хёрта быў вікарыем невялікага гарадка Шайрбрук на паўночным усходзе Дэрбішыра, а калі Джону было пяць гадоў — бацька стаў вікарыем царквы Святога Стэфана ў Вудвіле. Маці Хёрта працавала актрысай.

thumb|left|200px

Пачынаў кар’еру ў тэатры. Увага Галівуда прыцягнуў у 1966 годзе, сыграўшы ў аскараноснай драме «Чалавек на ўсе часы». Потым доўгі час, і з поспехам, працаваў на тэлебачанні.

Двойчы намінаваўся на прэмію «Оскар», за «Паўночны экспрэс» (1978, прэміі «Залаты глобус» і BAFTA) і за ролю Джона Мерыка ў лінчаўскім «Чалавеку-слане» (1980, прэмія BAFTA).

Шырокай публіцы таксама вядомы па ролях другога плану ў фільмах «Чужы» (1979), «Гары Потэр і філасофскі камень» (2001), «Індыяна Джонс і Каралеўства крыштальнага чэрапа» (2008). У высокабюджэтнай экранізацыі антыўтопіі «1984» выканаў галоўную ролю Уінстана Сміта.

## Фільмаграфія
## Зноскі 
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі BAFTA
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Залаты глобус»
Катэгорыя:Камандоры ордэна Брытанскай імперыі
Загрос

**Загрос** () — горная сістэма ў Іране, на паўднёвым захадзе Іранскага нагор’я. Даўжыня 1600 км, шырыня 200—300 км, пераважная вышыня 2000-3000 м, найбольшая (г. Зердкух) — 4548 м.

## Геалогія і рэльеф 
Скальная сістэма з 15-20 паралельных хрыбтоў, якія працягнуліся з паўночнага захаду на паўднёвы ўсход і падзелены падоўжнымі і папярочнымі вузкімі каньёнападобнымі цяснінамі і катлавінамі. Невялікія ледавікі. Складзена пераважна з вапнякоў і сланцаў мезазою і кайназою. Пашыраны карст. У цэнтральнай частцы і на паўночным усходзе агаляецца дамезазойскі фундамент з вялікімі салянымі купаламі. Радовішчы нафты. У паўночна-заходніх адгор’ях бярэ пачатак рака Кызылузен.

## Клімат і расліннасць 
* ў Загросе]]
Клімат субтрапічны, сухі. Пераважаюць горна-пустынныя ландшафты. У міжгорных катлавінах азёры, саланчакі, аазісы (фінікавая пальма, цытрусавыя, вінаград). Заходняя частка сярэдняга пояса найбольш вільготная (лясы і рэдкалессі з дубу, вязу, клёну і інш.); вышэй — альпійскія лугі і нізкарослая хмызняковая расліннасць. Дуб *Quercus brantii'' займае больш за 50 % лясоў Загроскага ляснога раёна і з’яўляецца самым важным відам дрэў Загроса. Сярод жывёл закаўказскі горны баран.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Горы Ірана
Катэгорыя:Горныя сістэмы Азіі
Эльбурс

**Эльбу́рс** — горы на поўначы Ірана, каля паўднёвага ўзбярэжжа Каспійскага мора.

Утвараюць паўночную ўскраіну Іранскага нагор’я. Даўжыня каля 900 км. Некалькі паралельных хрыбтоў з пераважнымі вышынямі 2000—3000 м, найбольшая — 5604 м (вулкан Дэмавенд — найвышэйшы пункт Ірана). Складзены пераважна з вапнякоў і пясчанікаў, Дэмавенд — з андэзітавых лаў. Вяршынныя паверхні выраўнаваныя, схілы стромкія. Эльбурс прарэзаны скразной цяснінай р. Сефідруд. На паўночных схілах — густыя шыракалістыя лясы, на паўднёвых — ксерафітныя хмызнякі.

Цэнтральнаэльбурскі нацыянальны парк, некалькі заказнікаў.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Горныя сістэмы паводле алфавіта
Катэгорыя:Горныя сістэмы Азіі
Катэгорыя:Горы Ірана
Дэмавенд

**Дэмаве́нд** — патухлы вулкан у гарах Эльбурс на поўначы Іранскага нагор’я.

Вышыня 5604 м (найвышэйшая вяршыня Ірана). Складаецца з андэзітавых лаў. Знаходзіцца ў стадыі сальфатары (выхады гарачых газаў, тэрмальныя крыніцы). Ледавікі.

## Спасылкі 
* 
* Узыходжанне на вулкан Дэмавенд 

Катэгорыя:Горы Ірана
Катэгорыя:Вулканы Ірана
Катэгорыя:Патухлыя вулканы
Катэгорыя:Стратавулканы
Катэгорыя:Вулканы паводле алфавіта
Іранскае нагор’е

**Іра́нскае наго́р’е** — адно з найбольшых Пярэднеазіяцкіх нагор’яў. Знаходзіцца ў Іране (2/3 тэрыторыі), Афганістане, Пакістане, часткова ў Іраку і на поўдні Туркменістана.

Плошча каля 2,7 млн км². Размешчана паміж Месапатамскай нізінай на захадзе далінай ракі Інд на ўсходзе. Працягласць з поўначы на поўдзень 1500 км, з захаду на ўсход 2500 км. Сфарміравалася ў межах альпійска-гімалайскай геасінклінальнай вобласці ў выніку альпійскага і больш ранняга арагенезу. Вонкавы край створаны горнымі дугамі. На поўначы яны складаюцца з гор Эльбурс (гара Дэмавенд — 5604 м), Туркмена-Харасанскіх, Парапаміз і Гіндукуш, на поўдні — Загрос (гара Зердкух — 4548 м) і Мекран, на ўсходзе — Сулейманавы горы. Унутраная частка нагор’я, у аснове якой ляжаць палеазойскія сярэдзінныя масівы, занята раўнінамі і катлавінамі, што перамяжаюцца з сярэдневышыннымі гарамі (Сярэднеіранскія, Усходне-Іранскія, Сярэднеафганскія горы вышынёй да 1500—2500 м). Сярод пустынных унутраных раўнін вылучаюцца Дэштэ-Кевір, Дэштэ-Лут, Дашты-Марго з глініста-друзавымі грунтамі і пясчаная пустыня Рэгістан. Радовішчы нафты, руд каляровых металаў, каменнага вугалю, серы.

Клімат субтрапічны кантынентальны, сухі. Сярэдняя тэмпература студзеня ад −3 °C на поўначы да 13 °C на поўдні. У ліпені тэмпературы 25—32 °C. Ападкі ва ўнутраных раёнах да 100 мм, на паўночных схілах Эльбурса да 2000 мм, на вонкавых схілах Сулейманавых гор 700—800 мм за год. У гарах Загрос міжземнаморскі клімат з зімовымі ападкамі да 700 мм за год.

Рэкі Гільменд, Сефідруд, Карун, Герыруд — малаводныя, выкарыстоўваюцца для арашэння. Ва ўнутранай частцы нагор’я азёры Дэр’ячэйс-Немек, Хамун.

Пераважае пустынная і паўпустынная расліннасць. Іранскае нагор’е — ачаг фарміравання спецыфічнай флоры нагорных ксерафітаў «іранскай фрыганы» — калючага падушкападобнага хмызняку (астрагал, аканталімон і інш.). На наветраных вільготных схілах лясная расліннасць (у гарах Эльбурса — платан, жалезнае дрэва, самшыт і інш.). На ўсходніх схілах гор Сулейманавы і Кіртхар участкі саванн, рэдкалессі і лістападныя лясы. У аазісах поўдня растуць фінікавыя пальмы. Багаты жывёльны свет: леапард, буры мядзведзь, казуля, горны казёл, баран, ліс-корсак, гіена; паўзуны (гюрза, кобры, пясчаная гадзюка); грызуны; насякомыя; павукападобныя (тарантулы, каракурты, скарпіёны).

## Зноскі 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Горныя сістэмы Азіі
Катэгорыя:Горы Ірана
Катэгорыя:Нагор’і
Туркмена-Харасанскія горы

**Туркмена-Харасанскія горы** — горная сістэма на поўначы Іранскага нагор'я, пераважна на тэрыторыі Ірана.

Даўжыня больш за 600 км, шырыня да 50 км. Вышыня да 3314 м (г. Кенгзошк). Падоўжаным паніжэннем (Кучана-Мешхедскі дол) падзелены на Капетдаг і Нішапурскія горы.

## Капетдаг 
Капетдаг (туркменск. Köpetdag шматгор'е) — паўночная частка Туркмена-Харасанскіх гор, знаходзіцца пераважна ў Іране і на паўднёвым захадзе Туркменістана.

## Нішапурскія горы 
Нішапурскія горы знаходзяцца на паўночным усходзе Ірана, гэта паўднёвая паласа Туркмена-Харасанскіх гор.

Даўжыня каля 350 км, вышыня да 3314 м (г. Кенгзошк). Складаюцца з асобных хрыбтоў, падзеленых шырокімі далінамі. Складзены з вапнякоў і пясчанікаў з выхадамі інтрузій з парфіраў і гранітаў. Участкі бедленду. Тэрмальныя крыніцы, радовішча бірузы. Перадгорныя пустыні змяняюцца з вышынёй паўпустынямі і горнымі стэпамі.

## Літаратура 
* Капетдаг // БелЭн у 18 т. Т. 8. Мн., 1999.
* Нішапурскія горы // БелЭн у 18 т. Т. 11. Мн., 2000.

Катэгорыя:Горы Туркменістана
Катэгорыя:Горы Ірана