open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Марачанскі канал

**Марача́нскі кана́л** — меліярацыйны канал у Лунінецкім раёне Брэсцкай вобласці, левы прыток ракі Смердзь. Даўжыня 14 км. Пачынаецца за 4 км на паўночны захад ад вёскі Перунова, вусце каля вёскі Лахва. Пабудаваны ў 1967 годзе.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Меліярацыйныя каналы Брэсцкай вобласці
Катэгорыя:Меліярацыйныя каналы Лунінецкага раёна
Добры Хрыстаў

**Добры Хры́стаў** (; 14 снежня 1875, Варна — 23 студзеня 1941, Сафія) — балгарскі кампазітар, фалькларыст, харавы дырыжор, педагог. Адзін з заснавальнікаў балгарскай кампазітарскай школы. Член Балгарскай АН (1929).

## Біяграфія 
Вучыўся ў 1900—1903 гадах Пражскай кансерваторыі (клас А. Дворжака). З 1894 года кіраўнік арганізаванага ім харавога таварыства «Гусла», выкладаў у Варне. З 1907 годзе ў Сафіі, выкладчык і дырэктар музычнага вучылішча, у 1922—1933 гадах прафесар Дзяржаўнай музычнай акадэміі. З 1935 года узначальваў хор храма Аляксандра Неўскага.

## Творчасць 
Сярод твораў: сімфанічныя п'есы «Балканскія сюіты» (1903, 1916), уверцюра «Івайла» (1906), апрацоўкі балгарскіх народных мелодый, хары, песні і інш. Даследаваў фальклор балгарскага і інш. народаў Балканскага паўвострава. Аўтар навуковых прац, падручнікаў і інш.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Постаці балгарскай фалькларыстыкі
Кажан-Гарадоцкі канал

**Кажа́н-Гарадо́цкі кана́л** — меліярацыйны канал у Лунінецкім раёне Брэсцкай вобласці, правы прыток ракі Смердзь. Даўжыня 6 км. Пачынаецца за 1,5 км на ўсход ад аграгарадка Кажан-Гарадок, вусце за 1,5 км на поўдзень ад вёскі Лахва.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Меліярацыйныя каналы Брэсцкай вобласці
Катэгорыя:Меліярацыйныя каналы Лунінецкага раёна
Спаса-Праабражэнская капліца (Крулеўшчына)

**Спаса-Праабражэнская капліца** — праваслаўны храм у в. Крулеўшчына Докшыцкага раёна Віцебскай вобласці.

## Гісторыя 
На могілках. Пабудавана ў 1915—1916 гадах з дрэва побач з магіламі ахвяр Першай сусветнай вайны.

## Архітэктура 
Помнік архітэктуры неарускага стылю. Падоўжна-восевую кампазіцыю складаюць прытвор пад бочкавым пакрыццём, прамавугольныя ў плане бабінец, папярочная малітоўная зала і пяцігранная апсіда. У сілуэце пануе шатровы дах з макаўкай над малітоўнай залай.

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі: энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4.

Катэгорыя:Крулеўшчына
Катэгорыя:Капліцы Віцебскай вобласці
Катэгорыя:Культавыя збудаванні Докшыцкага раёна
Катэгорыя:1916 год у Беларусі
Катэгорыя:Храмы Полацкай і Глыбоцкай епархіі
Свята-Троіцкая царква (Стары Крупец)

**Свята-Троіцкая царква** — праваслаўны храм у аграгарадку Крупец Добрушскага раёна Гомельскай вобласці Беларусі.

## Гісторыя 
Знаходзіцца ў цэнтры аграгарадка. Пабудавана ў другой палавіне XIX стагоддзя з дрэва.

## Архітэктура 
Крыжовую ў плане падоўжна-восевую кампазіцыю будынка фарміруюць прытвор, бабінец, кубічны аб'ём малітоўнай залы з бакавымі прыдзеламі, пяцігранная апсіда з бакавымі рызніцаамі. У сілуэце будынка 2 вертыкальныя дамінанты: надбудаваныя над прытворам шатровая званіца (васьмярык на чацвярыку) і васьмігранны шатровы светлавы барабан, завершаныя цыбулепадобнымі галоўкамі. Гарызантальна ашаляваныя фасады прарэзаны аконнымі праёмамі ў ліштвах, 3 уваходы аформлены слупавымі ганкамі. Цокальная частка ашалявана вертыкальна.

## Інтэр’ер 
У інтэр’еры пануе прастора малітоўнай залы, у якую адкрываецца светлавы барабан, абапёрты праз скляпеністую ветразевую канструкцыю на сцены. У аздабленні інтэр'ера выкарыстана алейная размалёўка на евангельскія сюжэты.

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі: энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4.

## Спасылкі 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Храмы паводле алфавіта
Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Добрушскага раёна
Катэгорыя:Крупец
Катэгорыя:Храмы Гомельскай і Жлобінскай епархіі
Янавіца

**Я́навіца** — рака ў Пастаўскім раёне Віцебскай вобласці Беларусі, у басейне ракі Заходняй Дзвіны. Даўжыня 18 км. Плошча вадазбору 96 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,31 ‰.

Пачынаецца за 0,5 км на поўнач ад вёскі Янанішкі, упадае ў Вялікае Сурвілішскае возера з захаду, за 0,7 км на поўдзень ад вёскі Сурвілішкі.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Басейн Бірветы
Катэгорыя:Рэкі Пастаўскага раёна
Свята-Мікалаеўская царква (Крычаў)

**Свя́та-Мікала́еўская царква́** — драўляны праваслаўны храм у горадзе Крычаве Магілёўскай вобласці, помнік беларускага народнага дойлідства.

## Гісторыя 
]]
На Замкавай гары (вул. Сожная), на высокім левым беразе р. Сож. Пабудавана ў 1838 г. з дрэва на месцы старажытнага касцёла Св. Еліяша, узведзенага пры каралю Казіміру І, паводле падання, на месцы язычніцкага капішча. Капітальна перабудавана ў 1950-я гг.

## Архітэктура 
Твор народнага дойлідства. Трохзрубную падоўжна-восевую кампазіцыю фарміруюць прытвор, малітоўная зала, пяцігранная апсіда з бакавымі рызніцамі. Галоўны фасад асноўнага выцягнутага прамавугольнага зруба завершаны галоўкай на двух'ярусным васьмігранным барабане. Гарызантальна ашаляваныя бакавыя фасады расчлянёны прамавугольнымі аконнымі праёмамі ў ліштвах, вертыкальнай шалёўкай вылучана цокальная і фрызавая часткі фасадаў.

## Літаратура 
* 
* Праваслаўныя храмы Беларусі: энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4.

## Спасылкі 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Храмы паводле алфавіта
Катэгорыя:Храмы Святога Мікалая
Катэгорыя:Драўляныя цэрквы Беларусі
Катэгорыя:Храмы Крычава
Катэгорыя:З’явіліся ў 1838 годзе
Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Крычаўскага раёна
Катэгорыя:Помнікі беларускага народнага дойлідства
Катэгорыя:1838 год у Беларусі
Катэгорыя:Храмы Магілёўскай і Мсціслаўскай епархіі
Свята-Уваскрасенская царква (Крычаў)

**Свята-Уваскрасенская царква** — праваслаўны храм у г. Крычаве Магілёўскай вобласці.

## Гісторыя 
На вуліцы Леніна. Пабудавана ў першай палове 19 ст. з цэглы. У 1950-я гг. перабудавана пад кінатэатр, вернута вернікам і адноўлена ў 1990-я гг.

## Архітэктура 
Вырашана асіметрычным прамавугольным аб'ёмам пад двухсхільным дахам. Сакральную прыналежнасць будынка адзначаюць 2 цыбулепадобныя купалы на васьмігранных барабанах над фасадамі і па цэнтры даху, макаўка над алтарнай часткай. Плоскасныя фасады расчлянёны арачнымі аконнымі праёмамі.

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі: энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4.

## Спасылкі 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Храмы паводле алфавіта
Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Крычаўскага раёна
Катэгорыя:Храмы Крычава
Катэгорыя:Храмы Магілёўскай і Мсціслаўскай епархіі
Свята-Пакроўская царква (Крычаў)

**Свята-Пакроўская царква** — праваслаўны храм у г. Крычаве Магілёўскай вобласці. Знаходзіцца на вуліцы Касманаўтаў.

## Гісторыя 
Пабудавана ў 1946 годзе з дрэва.

## Архітэктура 
Вырашана па канону чатырохчасткавага храма другой паловы XIX ст. Сфарміравана прытворам-званіцай, бабінцам, малітоўнай залай з бакавымі прыдзеламі, пяціграннай апсідай. У сілуэце пануюць двух’ярусная (васьмярык на чацверыку) шатровая званіца з макаўкай і цыбулепадобны купал у сяродкрыжжы двухсхільных дахаў. Гарызантальна ашаляваныя фасады расчлянёны прамавугольнымі аконнымі праёмамі.

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі: энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4.

## Спасылкі 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Храмы паводле алфавіта
Катэгорыя:З’явіліся ў 1946 годзе
Катэгорыя:1946 год у Беларусі
Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Крычаўскага раёна
Катэгорыя:Храмы Крычава
Катэгорыя:Драўляныя цэрквы Беларусі
Катэгорыя:Храмы Магілёўскай і Мсціслаўскай епархіі
Свята-Аляксандра-Неўская царква (Крэва)

**Свята-Аляксандра-Неўская царква** — праваслаўны храм у в. Крэва Смаргонскага раёна Гродзенскай вобласці.

## Гісторыя 
Пабудавана ў 1854 годзе з бутавага каменю і цэглы, адноўлена ў 1928 годзе.

## Архітэктура 
Помнік архітэктуры позняга класіцызму і рэтраспектыўна-рускага стылю. Вырашана кампактным прамавугольным у плане аб’ёмам пад двухсхільным дахам, які над алтарнай часткай увянчаны цыбулепадобным купалам на васьмігранным барабане. Да галоўнага фасада прыбудавана двух’ярусная (васьмярык на чацверыку) шатровая званіца з макаўкай. Архітэктурная выразнасць будынка дасягаецца кантрасным спалучэннем бутавай муроўкі (элемент вонкавай архаізацыі) і атынкаваных пабеленых элементаў дэкору: руставаных вуглавых лапатак, ліштваў арачных аконных праёмаў, карніза і фрыза.

## Інтэр’ер 
Малітоўная зала перакрыта драўляным скляпеннем, апсіда вылучана драўляным іканастасам.

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі: энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4.

## Спасылкі 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Смаргонскага раёна
Катэгорыя:Крэва
Катэгорыя:Храмы Лідскай епархіі
Катэгорыя:1854 год у Беларусі
Каракачаны

**Каракача́ны** (, каракацаны, саракацаны, влахі) этнічная група ў горных абласцях Грэцыі (Фесалія, Македонія, Эпір, Пелапанес) (каля 10 тысяч), паўднёва-заходняй Балгарыі (4 тысячы, 2001) і Паўночнай Македоніі. Размаўляюць на дыялекце новагрэчаскай мовы. Веруючыя — праваслаўныя.

Да сярэдзіны XX стагоддзя займаліся, галоўным чынам, адгонным жывёлаводствам і гандлем мясам і малаком. Летнія месяцы каракачаны жылі ў балгарскіх Радопах, а зімой вярталіся ў Грэцыю. Міграцыі на поўнач пачыналіся ў вясенні Юр'еў дзень, а зваротная міграцыя — на Дзмітрыяў дзень. Да сённяшняга дня перайшлі да аседлага лада жыцця, займаюцца земляробствам, зліваюцца з мясцовым насельніцтвам, у Балгарыі пераход да аселасці стаў шмат у чым вынікам ціска мясцовага ўрада, які канфіскоўваў каракачанскі скот. У Асманскай імперыі каракачаны карысталіся адноснай незалежнасцю. Але, у выніку частых канфліктаў з туркамі, яны, па сведчанню балгарскага гайдука Хрыста Македонскага, марылі аб звяржэнні прыгнёту.

Згодна з адной гіпотэзай каракачаны — гэта фракійцы, якія перайшлі на грэчаскую мову, згодна з другой — грэказаваныя румыны, па трэцяй — грэказаваныя цюркі. Ёсць і іншыя версіі.

## Гл. таксама 
* Валахады
* Караманліды
* Юрукі — цюркскія (турэцкія) качавыя плямёны
* Арамуны
* Мегляніты

## Галерэя 

Файл:Vratsa-ethnomuseum-sarakatsani-female-costume.jpg|Традыцыйны жаночы строй
Файл:Sarakatsanoikids.JPG|Каракачанскія дзеці
Файл:SarakatsaniFederation.jpg|Будынак культурна-асветнага таварыства каракачан. Слівен. Балгарыя

Катэгорыя:Грэкі
Катэгорыя:Народы Грэцыі
Катэгорыя:Народы Балгарыі
Катэгорыя:Народы Паўночнай Македоніі
Свята-Троіцкая царква (Кублішчына)

**Свята-Троіцкая царква** — дзеючы стараверскі храм у Беларусі, у вёсцы Кублішчына Мёрскага раёна Віцебскай вобласці.

## Гісторыя 
У цэнтры вёскі. Пабудавана ў 1908—1910 гадах з дрэва як стараабрадніцкая майстром Кубаліным з Шаркаўшчынскага раёна.

## Архітэктура 
Твор народнага дойлідства. Прамавугольны 1-зрубны будынак накрыты двухсхільным дахам. З боку галоўнага фасада двух’ярусная (васьмярык на чацверыку) званіца, завершаная макаўкай. Галоўны ўваход вылучаны ганкам. Ашаляваныя фасады прарэзаны лучковымі аконнымі праёмамі ў ліштвах і з аканіцамі.

### Інтэр’ер 
Малітоўная зала перакрыта плоскай столлю на падугах. Пры ўваходзе размешчаны хоры. Абразы XIX ст.: «Троіца новазапаветная», «Пакроў Багародзіцы», «Апостал Анціп», «Святы Мікалай», «Аплакванне Хрыста».

## Літаратура 
*  — С. 310
* Праваслаўныя храмы Беларусі: энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4.

## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Храмы паводле алфавіта
Катэгорыя:Храмы Мёрскага раёна
Катэгорыя:Кублішчына (Мёрскі раён)
Катэгорыя:Гісторыка-культурныя каштоўнасці Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:1910 год у Беларусі
Катэгорыя:Драўляныя цэрквы Беларусі
Катэгорыя:Стараверскія храмы Беларусі
Катэгорыя:Помнікі беларускага народнага дойлідства
Свята-Аляксандра-Неўская капліца (Кузьмічы)

**Свята-Аляксандра-Неўская капліца** — праваслаўны храм у в. Кузьмічы (Емяльянава) Ваўкавыскага раёна Гродзенскай вобласці.

## Гісторыя 
На паўночна-заходняй ускраіне вёскі, на могілках. Пабудавана паміж 1840 — 50 гг. як каталіцкая капліца, якая ў 1865 г. пераведзена ў праваслаўе. Прыпісная да царквы ў імя Сабора Беларускіх Святых в. Вярэйкі.

У капліцы быў пахаваны палкоўнік Аляксандр Свечын, муж Аляксандры з Біспінгаў, заснавальніцы Масальскай ардынацыі, які памёр у 1838 годзе. Паводле меркавання некаторых мясцовых жыхароў, Свечын быў спачатку пахаваны каля фундаванага ім касцёла ў Вярэйках, а затым перапахаваны ў Кузьмічах.

## Архітэктура 
Помнік архітэктуры рэтраспектыўна-гатычнага стылю. Вырашана прамавугольным у плане аб’ёмам пад двухсхільным дахам. Апяразана карнізам простага прфілю, які на галоўным фасадзе выгінаецца ў 2-гранны шчыпец. Над ім узвышаецца чатырохгранная шатровая званіца з арачным праёмам. Вось сіметрыі галоўнага фасада адзначана стральчатым парталам, такой жа формы вокнамі-праёмамі расчлянёны бакавыя фасады.

## Інтэр’ер 
Зала перакрыта стральчатымі нервюрнымі скляпеннямі. У інтэр'еры абраз у металічнай шаце «Хрыстос бласлаўляе хлябы» (2-я палавіна 19 ст., дошка, алей).

## Літаратура 
*  

Катэгорыя:Емяльянава (Ваўкавыскі раён)
Катэгорыя:Капліцы Гродзенскай вобласці
Катэгорыя:Культавыя збудаванні Ваўкавыскага раёна
Катэгорыя:Збудаванні Беларусі ў стылі несапраўднай готыкі
Тайлер Рыс

**Тайлер Рыс** (; нар. , ) — валійскі непрафесійны гулец у снукер. Чэмпіён Еўропы 2016 года ва ўзросце да 18 гадоў. Удзельнік кваліфікацыі да чэмпіянату свету па снукеры 2016 года.

## Спасылкі 
* Статыстыка Тайлера Рыса на CueTracker.net 

Катэгорыя:Снукерысты Уэльса
Нікола Фічаў

**Нікола Фічаў** (), або **Уста Колю Фічэта** (; , г. , Балгарыя — , , Балгарыя) — балгарскі архітэктар; адзін з буйнейшых прадстаўнікоў эпохі Балгарскага адраджэння.

## Біяграфія 
Ва ўзросце трох гадоў Нікола стаў сіратой, страціўшы бацьку. Пачаў навучанне ва ўзросце 10 гадоў у Траўне. Калі яму было 17 гадоў, вывучаў каменячоснае рамяство ў майстроў заходнебалгарскай будаўнічай школы ў горадзе Горыца (Корча, у сучаснай Албаніі). Пасля гэтага працаваў на будаўніцтве цэркваў, званіц і мастоў у Брацыгаве. Нікола стаў чаляднікам ва ўзросце 23 гадоў, а ў 36 гадоў быў паўнапраўным членам будаўнічай гільдыі.

Апроч роднага балгарскай мовы, лёгка размаўляў на турэцкай і валодаў у дастатковай ступені грэчаскай і румынскай мовамі, аднак быў непісьменны, не ўмеў чытаць і пісаць.

Памёр архітэктар у Вяліка Тырнаве ў 1881 годзе, дзе і быў пахаваны.

## Творчасць 
Яго пабудовы ў традыцыях нацыянальнага балгарскага дойлідства, адметныя маляўнічасцю, арганічнай сувяззю з наваколлем. Сярод пабудоў:

* Беленскі мост цераз раку Янтра ў г. Бяла (1865—1867)
* крыты мост у Лавечы цераз раку Осым (1872—1874)
* мост цераз раку Росіца ў Сяўліеве
* Заезны дом Хаджы Ніколы з крамамі на вуліцы Самаводска чаршыя ў Вяліка-Тырнаве
* турэцкі канак (будынак адміністрацыі) у Вяліка-Тырнаве
* кафедральны сабор Раства Багародзіцы ў Вяліка-Тырнаве
* храм Святых Канстанціна і Алены ў Вяліка-Тырнаве
* цэрквы ў яго родным горадзе
* Царква Святой Тройцы ў Свіштове (1867).

Old_Byala_Bridge_-_panoramio.jpg|Беленскі мост цераз раку Янтра
Veliko_Tarnovo_Cathedral_4.jpg|Царква Раства Багародзіцы ў Вяліка-Тырнаве
Sveta_Troitca_Svistov.jpg|Саборная царква Святой Тройцы ў Свіштове
Samovodska_charshia_6.JPG|Заезны дом Хаджы Ніколы ў Вяліка-Тырнаве

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Архітэктары Балгарыі
Мехмед IV Гірэй

**Мехме́д IV** (;—1674)&nbsp;— крымскататарскі дзяржаўны, палітычны і вайсковы дзеяч. Крымскі хан (1641—1644, 1654—1666) з дынастыі Гірэяў. Сын Селямета I Гірэя.

Катэгорыя:Ханы крымскія
Катэгорыя:Крымскае ханства
Каралеўства Харватыя

**Каралеўства Харватыя** (; ) — сярэднявечнае каралеўства ў Цэнтральнай Еўропе, якое ўключала ў сябе большую частку сённяшняй Харватыі (за выключэннем большай частцы Істрыі і некалькіх Далмацынскіх прыбярэжных астравоў), а таксама частку сучаснай Босніі і Герцагавіны. Каралеўства існавала ў якасці сувярэннай дзяржавы на працягу амаль двух стагоддзяў. Яго існаванне характарызуецца шматлікімі канфліктамі і мірнымі перыядамі з балгарамі, візантыйцамі, венграмі, а таксама суперніцтвам з Венецыяй за кантроль над усходняй часткай Адрыятычнага ўзбярэжжа. У 10 стагоддзі біскуп Гргур Нінскі паставіў мэту прасоўвання харвацкай мовы ў набажэнстве, што прывяло да канфлікту з Папам. У другой палове 11 стагоддзя Харватыі ўдалося ўзяць пад кантроль большасць прыбярэжных гарадоў Далмацыі з падзеннем візантыйскага кантролю над імі. У гэты час каралеўства дасягнула свайго піку падчас кіравання Петара Крашыміра IV (1058-1074) і Дмітара Званіміра (1075-1089).

Да 1091 года дзяржавай кіравала, у асноўным, дынастыя Трпіміравічаў, пасля чаго каралеўства перажыло крызіс спадчыны пасады і пасля дзесяцігоддзя канфліктаў за трон і бітвы пры гары Гвоздзь карона перайшла да дынастыі Арпадаў, а венгерскі кароль Кальман Кніжнік стаў «каралём Харватыі і Далмацыі» ў 1102 годзе, аб'яднаўшы два каралеўствы пад адной каронай. Дакладныя ўмовы ўзаемаадносін паміж дзвюма дзяржавамі сталі аб'ектам спрэчак у 19 стагоддзі. Характар адносін мяняўся з цягам часу, але ў цэлым Харватыя захоўвала вялікую ступень унутранай аўтаноміі, а рэальная ўлада належала мясцовай шляхце. Сучасныя харвацкія і венгерскія гісторыкі разглядаюць адносіны паміж Харватыяй і Венгрыяй з 1102 года як форму асабістай уніі двух унутрана аўтаномных каралеўстваў агульным каралём.

Катэгорыя:Дзяржавы ў гісторыі Харватыі
Харватыя
Брацкая магіла партызан (Барысаў)

**Брацкая магіла партызан** — вайсковае пахаванне ў г. Барысаў, размешчаны па вул. 8 Сакавіка, на могілках. Пахаваны 5 партызан, якія загінулі ў 1941—1944 гг. у баях супраць нямецка-фашысцкіх захопнікаў. У 1948 г. па магіле пастаўлены абеліск.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Брацкія магілы Беларусі
Катэгорыя:Славутасці Барысава
Брацкая магіла савецкіх актывістаў (Барысаў)

**Брацкая магіла савецкіх актывістаў** — вайсковае пахаванне ў г. Барысаў, размешчаны па вул. Ганчарнай, у парку фанерна-запалкавага камбіната. Пахаваны актыўныя барацьбіты за ўстанаўленне Савецкай улады на Барысаўшчыне: К. П. Ягоўдзік — сакратар Барысаўскага павятовага выканкама (верасень 1921 г.— снежань 1922 г.), пазней загадчык павятовага аддзела народнай асветы; Р. Р. Каем — старшыня акруговага савета прафсаюзаў; Сялецкі — перадавы рабочы лесапільнага завода імя Розы Люксембург; камсамольскі актывіст Лемуковіч, якіх у 1920-я гады загубілі ворагі Савецкай улады.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Брацкія магілы Беларусі
Катэгорыя:Славутасці Барысава
Свята-Троіцкая царква (Крывічы)

**Свята-Троіцкая царква** — праваслаўны храм у г.п. Крывічы Мядзельскага раёна Мінскай вобласці.

## Гісторыя 
Знаходзіцца ў цэнтры пасёлка. Пабудавана ў 1887 г. з цэглы і бутавага каменю на ўрадавыя сродкі. Царкоўны пагост акаймаваны бутавай агароджай з 3-арачнай брамай. Да 1990-х гг. была закрыта.

У архіўных дакументах адзначаецца існаванне ў 1639 г. царквы ў цэнтры гандлёвай плошчы і царквы на беразе р. Сэрвач, у 1800 г. — драўлянай уніяцкай царквы. Апошняя пасля скасавання уніі стала праваслаўнай (у 1881 прыхаджане хадайнічалі аб стварэнні іканастаса), але да 1880-х гг. прыйшла ў заняпад і была закрыта.

## Архітэктура 
Помнік архітэктуры рэтраспектыўна-рускага стылю. У аснове будынка — кубападобны аб'ём малітоўнай залы, да якога з усходу далучаецца паўкруглая апсіда, з заходу праз трапезную — трох'ярусная шатровая званіца-прытвор (васьмярык на 2 чацверыках). Асноўны аб'ём накрыты пакатым чатырохсхільным дахам з васьмігранным барабанам і цыбулепадобным купалам; шацёр званіцы завершаны макаўкай. Арачныя аконныя праёмы і 3 уваходныя парталы дэкарыраваны кілепадобнымі ліштвамі. Фасады ўпрыгожаны падаконнымі нішамі і нішамі-крыжамі, апяразаны зубчастымі фрызамі і прафіляванымі карнізамі.

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі: энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4.

## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Крывічы (Мядзельскі раён)
Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Мядзельскага раёна
Катэгорыя:Збудаванні Беларусі ў псеўдарускім стылі
Катэгорыя:Храмы Святой Тройцы
Катэгорыя:Храмы Маладзечанскай епархіі
Стражнік польны літоўскі

**Стра́жнік польны літоўскі** — ураднік у Вялікім Княстве Літоўскім. Урад узнік у 16 стагоддзі. Яго абавязкам было назіранне за бяспекай межаў з Маскоўскай дзяржавай. З 1635 намеснік стражніка вялікага літоўскага.

Стражнікамі польнымі літоўскімі былі:
]]

* Кшыштаф Віктарын Ворбэк-Летаў (1662—1678)
* Аляксандр Юры Ворбэк-Летаў (1688—1700)
* Даніель Пляскоўскі (?)
* Антоні Навасельскі (? — 6.11.1709)
* Казімір Барычэўскі (1710)
*  (1710)
* Лукаш Барановіч з Ялава (1716—1735)
* Казімір Барановіч з Ялава (15.11.1735 — 1744)
* князь Леан Міхал Радзівіл (1750 — 7.3.1751)
*  (1759 — ?)
* Марцін Антоні Ланцкаронскі-Пашкоўскі (1764—1770)

]]

* Станіслаў Лопат-Быкоўскі (1764—1770)
* князь Францішак Ксаверый Агінскі (1772—1776)
* Антоні Дзяконскі (16.11.1776 — 1782)
* Ян Мікалай Аскерка (16.1.1782 — 1790)
* Рафал Міхал Аскерка (1789)

## Гл. таксама 
* Стражнік вялікі літоўскі

## Літаратура 
* 
* 
* 
* 
* Żychliński T. Złota księga szlachty polskiej. T. 1—31. — Poznań, 1879—1908.


Катэгорыя:Цэнтральныя ўрады Вялікага Княства Літоўскага
Беларускае касмічнае агенцтва

**Нацыянальнае агенцтва па касмічным даследаванням Беларусі** — дзяржаўны орган выканаўчай улады у сферы касмічнай дзейнасці. Кіраўніцтва дзейнасцю касмічнага агенцтва ажыццяўляе Нацыянальная акадэмія навук Беларусі. Ведамства прызначана для каардынацыі і даследаванняў ў галіне космасу і аб'ядноўвае ў сабе Цэнтр геаінфармацыйных сістэм і інстытут праблем інфарматыкі.

На тэрыторыі Мінскай вобласці дзейнічае Нацыянальная сістэма спадарожнікавай сувязі і вяшчання Беларусі, якая ўключае наземны комплекс кіравання спадарожнікам «Белінтэрсат-1», асобна працуе Цэнтр кіравання палётамі (ЦКП) БКА-1.

З 2009 год па 2015 год працаваў Нацыянальны савет Рэспублікі Беларусь па космасе пры Савеце Міністраў.

На студзень 2017 года беларуская групіроўка штучных спадарожнікаў Зямлі складаецца з 2 апаратаў (БКА і Белінтэрсат-1). Вядзецца праца над спадарожнікам БКА-2. У 2017 годзе НАН Беларусі пачне выраб апарата. Запуск плануецца ў 2019 годзе.

## Структура 
* Аб'яднаны інстытут праблем інфарматыкі Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі

## Праекты 
* БелКА
* БКА
* Белінтэрсат-1
*CubeBel-1

Катэгорыя:Навука ў Беларусі
Катэгорыя:Касманаўтыка Беларусі
Брацкая магіла савецкіх ваеннапалонных (Барысаў)

**Брацкая магіла савецкіх ваеннапалонных** — вайсковае пахаванне ў г. Барысаў, размешчаны па вул. Чапаева, у скверы каля будынка цэнтральнай бібліятэкі.

Тут пахавана болыш за 10 тыс. чалавек, расстраляных у 1941 г. нямецка-фашысцкімі захопнікамі, якія памерлі ад хвароб і голаду ў Барысаўскім канцлагеры для ваеннапалонных.

У 1967 г. на месцы лагера разбіты мемарыяльны сквер, на магіле пастаўлены помнік (скульптар М. Рыжанкоў; 5,2x3,4 м) — мармуровая стэла на прамавугольным бетонным стылабаце. На франтальнай плоскасці стэлы рэльефныя выявы 6 вязняў лагера, кампазіцыйна аб'яднаных у адзіную групу вакол цэнтральнай фігуры байца. Вобразы абагульненыя. Помнік вырашаны простымі лаканічнымі сродкамі.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Брацкія магілы Беларусі
Катэгорыя:Славутасці Барысава
Сімяон Уладзіміраў

**Сімяон Уладзі́міраў** (; , с. , Балгарыя) — балгарскі перакладчык і літаратуразнавец. Скончыў у 1961 годзе Сафійскі ўніверсітэт.

## Пераклады 
Пераклаў на балгарскую мову раманы «Атланты і карыятыды» І. Шамякіна (1980), «Плач перапёлкі» І. Чыгрынава (1981), аповесці «Здрада» і «Пастка» В. Быкава (1965), «Шлюбная ноч» (1975) і «Гандлярка і паэт» (1978) Шамякіна, «Лявон Бунтар» К. Чорнага (1978), п'есы «Брама неўміручасці» К. Крапівы (1975), «Апошняя інстанцыя» М. Матукоўскага (1976), «І змоўклі птушкі» Шамякіна (1979), «Пагарэльцы» А. Макаёнка (1980), «Паўлінка» Я. Купалы (1982), апавяданні Я. Коласа, В. Адамчыка, Л. Гаўрылкіна, М. Гіля, Г. Далідовіча, А. Дударава, А. Жука, В. Іпатавай, Л. Калодзежнага, У. Караткевіча, А. Кудраўца, І. Пташнікава, Б. Сачанкі, М. Стральцова і інш. Укладальнік анталогій беларускай прозы «Дзесяць сучасных беларускіх апавяданняў» (1977) і «Пад пошум дубоў» (1981), а таксама зборнікаў выбрыбраных твораў К. Чорнага, У. Караткевіча, А. Кудраўца, Б. Сачанкі. Аўтар артыкулаў і даследаванняў пра творчасць беларускіх пісьменнікаў, беларускую літаратуру. Неаднаразова наведваў Беларусь.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Гарадской вобласці Сафія
Катэгорыя:Постаці балгарскага літаратуразнаўства
Катэгорыя:Выпускнікі Сафійскага ўніверсітэта
Катэгорыя:Перакладчыкі Балгарыі
Катэгорыя:Перакладчыкі XX стагоддзя
Катэгорыя:Перакладчыкі з беларускай мовы
Катэгорыя:Перакладчыкі на балгарскую мову
Мілеўскі

**Мілеўскі** — беларускае прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Арцём Уладзіміравіч Мілеўскі (нар. 1985) — украінскі футбаліст беларускага паходжання.
* Ігнат Оскаравіч Корвін-Мілеўскі (1846—1926) — беларускі грамадскі дзеяч.
* Іпаліт Корвін-Мілеўскі (1848—1932) — польска-беларускі грамадска-палітычны дзеяч, публіцыст, доктар права.
* Міхал Мілеўскі (1875—1935) — генерал брыгады Войска Польскага.
* Яўген Дзмітрыевіч Мілеўскі (нар. 1995) — беларускі футбаліст.
Джэйсан Уэстан

**Джэйсан Уэстан** (; ) — англійскі прафесійны гулец у снукер. Удзельнік 1/16 фіналу адкрытага чэмпіянату Брытаніі 1992 года і адкрытага чэмпіянату Еўропы 1993 года.

## Спасылкі 
* Профіль на World Snooker 
* Статыстыка Джэйсана Уэстана на CueTracker.net 

Катэгорыя:Снукерысты Англіі
Ялугін

**Ялугін** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Павел Уладзіміравіч Ялугін (1910—1990) — Герой Савецкага Саюза (1944).
* Эрнест Васільевіч Ялугін (1936—2022) — беларускі празаік, публіцыст.
Сагановіч

**Сагановіч** — прозвішча.

## Вядомыя асобы 
* Віктар Сагановіч — беларускі мастак
* Генадзь Мікалаевіч Сагановіч — беларускі гісторык, археолаг
Кулдэш Джохал

**Кулдэш Джохал** (; , , Англія) — англійскі  былы прафесійны ігрок у снукер, які зараз выступае ў якасці аматара. Правёў у мэйн-туры сезоны 2008/2009 і 2010/2011, але не здолеў утрымацца сярод прафесіяналаў.

## Спасылкі 
* Статыстыка Кулдэша Джохала на CueTracker.net 

Катэгорыя:Снукерысты Англіі
Музей разводаў

**Музей разводаў**, **Музей разарваных адносін** () — арыгінальны спецыялізаваны музей у горадзе Заграбе, у якім сабраны сведчанні страчанага кахання і разарваных любоўных адносін. У 2011 годзе музей быў адзначаны спецыяльнай прэміяй «Еўрапейскі музей года».

## Назва раздзела 
Музей узнік з-за прыватнай драмы двух заграбскіх мастакоў Олінкі Віштіцы і яе тагачаснага партнёра Дражэна Грубшыча. Былая пара вырашыла захаваць асобныя сведчанні мінулых шчаслівых часоў у якім-небудзь пэўным месцы. З цягам часу калекцыя павялічылася за кошт новых экспанатаў іншых былых пар. Экспанаты, якія сімвалізуюць мінулае каханне ці разарваныя адносіны паміж партнёрамі, былі прысланы з самых аддаленых куткоў света. Часта экспанаты маюць некалькі трагікамічны характар, паказваючы нерэалізаваныя жаданні, мары, і «доказы» шчырага кахання. Кожны экспанат мае ў музеі сваю гісторыю, апісаную ў дэцэнтным стылі на англійскай і харватскай мовах.

Са жніўня 2007 года калекцыя дэманстравалась у межах вандроўнай выставы, з поспехам наведала шэраг краін: Сербія, Македонія, Боснія і Герцагавіна, Германія, ЗША, ПАР. З лістапада 2010 года музей размясціўся ў горадзе Заграб.

21 мая 2010 года Музей разводаў быў адзначаны спецыяльнай прэміяй «Еўрапейскі музей года».

## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка музея 
* Фота з музея на сайце Rheinische Post Online
* *Sad stories from the Museum of Broken Relationships*; BBC New Europe, 13/ Dezember 2010
* *Fragment du dépit amoureux*; Le Monde. 21 Februar 2011  , PDF, 234 KiB
* *A Poignant Trail of Droken Hearts, All on Display*; New York Times Online, 14 студзеня 2010

Катэгорыя:Музеі Заграба
Катэгорыя:Сям’я
Грыгараў

**Грыгараў** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Аляксандр Уладзіміравіч Грыгараў (нар. 1948) — беларускі дзяржаўны дзеяч, міністр спорту і турызму Рэспублікі Беларусь (2005—2009).
* Вячаслаў Сяргеевіч Грыгараў (нар. 1982) — беларускі футбаліст.
Жак Жорж

**Жак Жорж** (; 30 мая 1916, Сэн-Морыс-сюр-Мазэль, Францыя - 25 лютага 2004 года, Сэн-Морыс-сюр-Мазэль) - французскі футбольны функцыянер. Быў прэзідэнтам федэрацыі футбола Францыі з 1968 года па 1972 год. У 1983 году Жорж часова ўзначаліў УЕФА пасля трагічнай гібелі Арцеміа Франкі. Затым у 1984 годзе ён стаў чацвёртым прэзідэнтам УЕФА і саступіў сваё месца ў 1990 годзе Ленарт Юхансан.

Катэгорыя:Футбольныя функцыянеры Францыі

Катэгорыя:Прэзідэнты УЕФА
Іван Фунеў

**Іван Фунеў** (; 24 ліпеня 1900, с. , Балгарыя — 21 ліпеня 1983, , Балгарыя) — балгарскі скульптар. Народны мастак Балгарыі (1961). Герой Сацыялістычнай Працы (1967). Лаўрэат Прэміі імя Дзімітрова (1950).

## Біяграфія 
З 1920-х гадоў І. Фунеў звязаны з камуністычнай партыяй, у 1944 годзе стаў яе членам.

Скончыў у 1930 годзе Акадэмію мастацтваў у Сафіі. У 1931 годзе арганізаваў «Таварыства новых мастакоў». Праграмай аб'яднання было прасоўванне «палітычна дзейснага мастацтва».

З 1945 года яе прафесар Акадэмію мастацтваў у Сафіі.

## Творчасць 
Творы (у жалезабетоне) пераважна на рабочую тэму: «Рабкоры» (1931), «Машыніст» (1933), «У вагоне трэцяга класа» (1936) і інш. Працаваў таксама ў жанры партрэта («Георгі Каранаваў», «Нікола Хрэлкаў», абодва 1932), у манументальнай скульптуры («Партызаны», 1945). Адзін з аўтараў манумента ў гонар Савецкай Арміі ў Сафіі (1954).

20140615_Museum_of_socialist_art_(Sofia)_08.jpg| «У вагоне трэцяга класа», 1935, рэльеф.Музей сацыялістычнага мастацтва,Сафія
20140615 Museum of socialist art (Sofia) 09.jpg|«Машыніст», 1932.Музей сацыялістычнага мастацтва,Сафія
Monument to the Soviet Army, bas-relief at the column foot 2.JPG|Гарэльеф на помніку савецкай арміі, Сафія, 1954(удзельнічаў у працы ў складзе калектыва аўтараў)

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Скульптары-манументалісты
Катэгорыя:Мастакі-сацрэалісты Балгарыі
Катэгорыя:Лаўрэаты Дзімітраўскай прэміі
Катэгорыя:Выпускнікі Балгарскай нацыянальнай мастацкай акадэміі
Алкалоід (кампанія)

**«Алкалоід»** — паўночнамакедонская фармацэўтычная кампанія (акцыянернае таварыства па форме), якая займаецца вытворчасцю медычных прэпаратаў, сродкаў для догляду раслін, касметычных сродкаў і прадуктаў побытавай хіміі на працягу больш за 70 гадоў. Мае 13 аддзяленняў за межамі Паўночнай Македоніі ў такіх краінах, як Сербія, Чарнагорыя, Рэспубліка Косава, Албанія, Боснія і Герцагавіна, Харватыя, Славенія, Швейцарыя, Балгарыя, Румынія, Украіна, Расія і ЗША. У кампаніі працуюць больш 1300 чалавек, асноўная частка акцый прыналежыць прыватным асобам, з іх 5,05 % — замежныя фундатары. Галоўны офіс кампаніі знаходзіцца ў Скоп’е, генеральны дырэктар кампаніі — Жыўка Мукаетаў.

## Гісторыя 
Кампанія з’явілася фармальна 15 жніўня 1936 года, калі быў адкрыты першы завод «Алкалоід» па вытворчасці абязбольных прэпаратаў. Першыя 15 чалавек займаліся перапрацоўкай опіуму для медычных мэт. Да лета 1945 года на заводзе працавалі ўсяго 17 чалавек, з іх толькі адзін меў вышэйшую медычную адукацыю. Вытворчасць павялічвалася на працягу доўгіх гадоў разам з мадэрнізацыяй тэхналогіі, пашырэннем асартыменту і падвышэннем кваліфікацыі працоўных. У 1949 годзе на заводзе працавалі ўжо 53 працоўных, вырабячы 2135 кг прадукцыі. Прыбытак прадпрыемства вырас на траціну ў параўнанні з 1947 годам, за што завод быў узнагароджаны прэміяй ад Урада СФРЮ як лепшы завод краіны.

У 1957 годзе быў пабудаваны другі завод, на якім медычныя прэпараты сталі вырабляцца ў форме таблетак. Колькасць працаўнікоў узрастала ўвесь час, і сярод іх было ўсё больш асоб з фармацэўтычнай, хімічнай і тэхналагічнай адукацыяй. «Алкалоід» стаў супрацоўнічаць з найбуйнымі фармацэўтычнымі кампаніямі Францыі, Германіі, Швейцарыі, Аўстрыі і ЗША. У маі 1966 года прадпрыемства «Білка» са Скоп’я пачатак супрацоўнічаць з «Алкалоідам» у плане куплі лекавых траў. З 1969 па 1971 год «Алкалоід» зафіксаваў велізарны ўзрост прыбытку, што адбілася ва ўзросце ліку працоўных завода да 515 чалавек на першым заводзе і 671 чалавек на другім. У 1972 годзе быў пабудаваны трэці завод для паскарэння вытворчасці медыкаментаў, і неўзабаве пачалася вытворчасць медычных сродкаў для жывёл.

У 1973 годзе «Алкалоід» набыў прадпрыемствы «Лафома» і «Цветан Димов», пачаўшы вытворчасць фарбы, фотаматэрыялаў, мыла і касметыкі, а ў 1978 годзе да гэтай групы прадпрыемстваў далучылася кампанія «Пролетер», якая вырабляла фарбы і лакафарбавыя пакрыцці. Агульная колькасць супрацоўнікаў дасягнула 2800 чалавек, а «Алкалоід» увайшоў у пяцёрку найбуйных фармацэўтычных кампаній Югаславіі.

У 1990 годзе прадпрыемства было ператворана ў акцыянернае таварыства са змяшанай формай уласнасці, у 1995 годзе — прыватызавана. Да 1998 года акцыі былі размеркаваны паміж прыватнымі ўладальнікамі.

## Спасылкі 
* Официальный сайт  
* Лістынг на сайце Македонскай фондавай біржы

Катэгорыя:Акцыянерныя таварыствы
Катэгорыя:Фармацэўтычныя кампаніі
Катэгорыя:Кампаніі Паўночнай Македоніі
Горазд Расоклія

{{Вучоны
| Імя = 
| Выява = 
| Месца нараджэння = 
| Навуковая сфера = неўрапатолаг, нейраімуналогія
| Альма-матэр = 
| Навуковае званне = член Македонскай акадэміі навук і мастацтваў (з 2007)
| Навуковая ступень = доктар навук, прафесар
| Узнагароды і прэміі = { style = "background: transparent"
 Узнагарода «11 кастрычніка»
}
}}
**Горазд Расоклія**(); нар. 21 красавіка 1949) — сучасны паўночнамакедонскі навуковец, спецыяліст у галіне даследаванняў неўрапаталогіі і нейраімуналогіі. З 1992 года — прафесар медыцыны Калумбійскага ўніверсітэта Нью-Ёрка.

## Біяграфія 
Горазд Расоклія нарадзіўся 21 красавіка 1949 года ў Скоп’і. Адукацыю атрымаў у родным горадзе. У 1976 годзе скончыў медыцынскі факультэт Універсітэта св. Кірылы і Мяфодзія. Пасля праходжання стажыроўкі працаваў у Клініцы неўрапатолагаў і псіхіятрыі, дзе здзейсніў спецыялізацыю ў дадзеных галінах. З 1978 года працаваў у гэтай установе асістэнтам.

У 1985—1986 гадах Горазд Расоклія праводзіў даследаванні па неўрапаталогіі і неўраімуналогіі ў лабараторыях шпіталя Сальпетрыер у Парыжы. Па вяртанні ў Скоп’е заснаваў новую лабараторыю неўраімуналогіі і імунапаталогіі на базе Клінікі неўрапаталогіі і псіхіятрыі пры медыцынскім факультэце, якой кіраваў з 1987 да 1992 года.

У 1990 годзе абараніў доктарскую дысертацыю на тэму «Характарыстыка падтыпаў лімфацытаў у тканінах галаўнога мозгу і крыві ў хворых з пухлінамі галаўнога мозгу і іх значэнне для прагнозу і лячэння». У тым жа годзе ён быў абраны дацэнтам на кафедры неўрапаталогіі і псіхіятрыі медыцынскага факультэта.

Зараз свае нейраімуналагічныя даследавання доктар Расоклія працягвае на базе Калумбійскага ўніверсітэта Нью-Ёрка. Праца з сусветна вядомымі экспертамі ў галіне неўрапаталогіі і псіхіятрыі вывела Горазда Расоклію ў лік самых вядомых неўрапатолагаў ЗША і замежжа.

З 1998 да 2005 года быў дацэнтам псіхіятрыі, а з 2005 стаў прафесарам клінічнай псіхіятрыі на кафедры псіхіятрыі Калумбійскага ўніверсітэта.

Катэгорыя:Вучоныя Паўночнай Македоніі
Прынс (спявак)

**Прынс Роджэрс Нельсан** (; 7 чэрвеня 1958 — 21 красавіка 2016) — амерыканскі спявак (рытм-энд-блюз), на працягу большай часткі сваёй кар'еры выступаў пад імем **Прынс**, але выкарыстоўваў таксама і мноства псеўданімаў. Лаўрэат прэмій «Грэмі», «Оскар» і «Залаты глобус». У 2004 г. імя Прынса было занесена ў Залу славы рок-н-рола.

## Дыскаграфія 
### Студыйныя альбомы 
### Сумесныя альбомы 
* *8* (1987) (з гуртам Madhouse)
* *16* (1987) (з гуртам Madhouse)
* *Gold Nigga* (1993) (з гуртам the New Power Generation)
* *Exodus* (1995) (з гуртам the New Power Generation)
* *Newpower Soul* (1998) (з гуртам the New Power Generation)
* *Kamasutra* (1997) (з NPG Orchestra)

### Дэма-альбомы 
* *Piano and a Microphone 1983* (2018)
* *Originals* (2019)

## Спасылкі 
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Оскар» за «Найлепшую музыку да фільма»
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Залатая маліна»
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Залаты глобус»
Катэгорыя:Выканаўцы, якія ўзначальвалі Billboard Hot 100
Катэгорыя:Выканаўцы, якія ўзначальвалі Billboard 200
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі BRIT Awards
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Грэмі»
Катэгорыя:Пераможцы MTV Video Music Awards
Барацьба за Македонію

**Змаганне за Македонію** ( — *македонскае змаганне*) — узброены канфлікт 1904—1908 гадоў паміж новымі незалежнымі балканскімі дзяржавамі: Балгарыяй супраць Грэцыі і Сербіі — за буйную, этнічна пярэстую гістарычную вобласць Македонію, якая яшчэ заставалася пад уладай слабелай Асманскай імперыі. Кожная з вышэйпералічаных дзяржаў мела ў стратэгічна важнай Македоніі свае інтарэсы. За кожнай з іх стаялі прадстаўнікі «вялікіх» дзяржаў.

## Перадумовы 
У Грэцыі існавала Вялікая ідэя энозіса ўсіх тэрыторый, у мінулым і сучаснасці населеных грэкамі. Хоць за 5 стагоддзяў турэцкай улады большая частка шматнацыянальнага насельніцтва перайшла ў іслам, усё ж гістарычная памяць згуляла тут вельмі важную ролю ва ўзросце грэчаскага нацыяналізму і ўзмацнення атрадаў грэцкіх баевікоў у рэгіёне, бо Салонікі — сталіца Македоніі — з'яўлялася другім пасля Канстанцінопаля горадам Візантыйскай імперыі — сярэднявечнай грэчаскай імперыі. Важны след пакінуў генацыд грэчаскага насельніцтва Эгейскай Македоніі, у красавіку 1822 года, на загад Эміна-Пашы Салонік. У тым ліку забойства ўсіх грэкаў горада і графства Naoussa. На месца забітых туркамі грэкаў скіравалі славянскіх асаднікаў. Апроч таго, прайграўшы грэка-турэцкую вайну 1897 года, грэчаскае грамадства прагнула рэваншу.

Сербы і балгары імкнуліся атрымаць выйсце да Эгейскага мора, туркі і асабліва младатуркі хацелі захаваць і пашырыць мусульманскую дзяржаву на Балканах. Балгары жа пад кіраўніцтвам УМОРА змагаліся за аўтаномію Македоніі, за шыранне балгарскай мовы і культуры ў межах ужо дасягнутай імі царкоўнай аўтаноміі: Балгарскага экзархата.

Як адзначалі расійскія вандроўнікі, разлютаванасць грэкаў і балгар адзін супраць аднаго стала моцнай ужо ў другой палове ХIХ стагоддзя. На спрэчнай тэрыторыі ад Македоніі да Канстанцінопаля асобна і непрыязна існавалі балгарская і грэчаская праваслаўныя нацыянальныя цэрквы. Кожная з іх у асобнасці была адказная перад Султанам за збор падаткаў і інструктары, адмыслова дасланыя з Балгарыі.

Міжэтнічныя сутыкненні насілі вельмі бязлітасны характар, прымаючы часам формы на грані генацыда. Так, па інфармацыі балгарскіх крыніц, у вёсцы Загарычані, акруга Касторыя 25 сакавіка 1905 года грэкі забілі 78 балгар, улучаючы кабет і дзяцей. Па інфармацыі грэчаскіх крыніц, грэчаскія сілы былі дасланы з 1904 года з-за патрэбы арганізацыі грэчаскай самаабароны ад шматразовых нападаў балгарскіх банд на мясцовасці, населеныя грэкамі.

Гвалт у рэгіёне спыніўся толькі ў выніку актыўнага ўмяшання турэцкага ўрада, але аднавіўся зноў з 1910 года, а таксама ў перыяд 1-ай і 2-ой Балканскіх войн, якія завяршыліся падзелам гістарычнай Македоніі паміж трыма дзяржавамі: Грэцыяй, Балгарыяй і Сербіяй. Шэраг мясцовых этнічных груп (аромуны, мегленарумыны) сваіх тэрытарыяльных утварэнняў стварыць не змаглі.

## Гл. таксама 
* Ілідэнскае паўстанне

Катэгорыя:Гісторыя Балкан
Катэгорыя:Гісторыя Асманскай імперыі
Катэгорыя:Войны Грэцыі
Катэгорыя:Войны Сербіі
Катэгорыя:Войны Балгарыі
Катэгорыя:Войны XX стагоддзя
Землетрасенне ў Скоп’і

'''Землетрасенне ў Скоп'і''' (), сталіцы Сацыялістычнай Рэспублікі Македоніі. Магнітуда штуршка склала 6,9 па шкале Рыхтара адбылося 26 ліпеня 1963 года і разбурыла большую частку горада. У выніку землетрасення 1 070 чалавек загінулі, каля 3 000 атрымалі раненні, прыкладна 75 % жылых дамоў былі разбураны ці сур'ёзна пашкоджаны.

Вобласць узнікнення землятрасення знаходзілася на адной лініі разлому з Італьянскай і Французскай Рыўерай, дзе за некалькі дзён да землетрасення людзі адчувалі слабыя штуршкі. Інтэнсіўнасць скалынанняў у эпіцэнтры склала 9 балаў. Услед за першым штуршком рушыў услед афтэршок меншай сілы. Усяго за суткі было зарэгістравана 84 штуршкі.

## Сейсмічнае становішча ў рэгіёне 
Поўдзень Македоніі, рэгіён ракі Вардар, вядомы як зона высокай сейсмічнай актыўнасці. У гісторыі Скоп'я да XX стагоддзя вядомыя два разбуральныя землетрасенні: у 518 годзе н. э. і ў 1555 годзе. І ўсё ж, пры планаванні горада і будаванні будынкаў дадзеныя пра сейсмічную небяспеку ніколі не ўлічваліся. Дакладны час найдужэйшага штуршка зафіксавалі гадзіны на будынку вакзала Скоп'я, якія спыніліся ў 5:17 раніцы.

Поўнамаштабнае аднаўленне горада праходзіла ў 1960-х гадах пад кіраўніцтвам японскага архітэктара Кэндзо Тангэ.

Знакавай падзеяй стала адкрыццё ў 1970 годзе ў Скоп'і Музея сучаснага мастацтва, значную частку калекцыі якога склалі творы мастацтва, падораныя іншымі краінамі пасля землетрасення. Сам будынак для музея быў спраектавана польскімі архітэктарамі і стала дарункам урада Польшчы. Адным з галоўных экспанатаў новага музея стала карціна Пабла Пікаса «Галава кабеты», падораная гораду мастаком.

Катэгорыя:Скоп’е
Насельніцтва Паўночнай Македоніі

Па дадзеных на 2010 год, **насельніцтва Паўночнай Македоніі** складала 2 057 284 чалавек.

Македонцы — паўднёваславянскі народ, што паўстаў у выніку асіміляцыі старажытнага насельніцтва Балканскага паўвострава — антычных македонцаў, ілірыйцаў, фракійцаў і г.д. — паўднёвымі славянамі.

Асаблівасцю дэмаграфічнай сітуацыі ў Паўночнай Македоніі з’яўляецца перавышэнне нараджальнасці албанскай часткі насельніцтва над славянскай, што характэрна для мусульманскіх меншасцяў у многіх дзяржавах свету. Аднак у апошнія гады нараджальнасць албанцаў валіцца хутчэйшымі тэмпамі: у 2005 колькасць парадзіх-албанак склала 30,8 % ад агульнага ліку кабет, тады як у 2001 дадзены паказнік дасягаў амаль 40 %.

## Дынаміка колькасці 
## Нацыянальны склад 
## Мовы 
* Македонская: 1 344 815 — 66,5 %
* Албанская: 507 989 — 25,1 %
* Турэцкая: 71 757 — 3,5 %
* Цыганская: 38 528 — 1,9 %
* Сербская: 24 773 — 1,2 %
* Баснійская: 8560 — 0,4 %
* Арумынская: 6 884 — 0,3 %
* Іншыя: 19 241 — 1,0 %

## Рэлігія 
* Праваслаўныя: 1,310,184 ці 64,78 %
* Мусульмане: 674,015 ці 33,33 %
* Каталікі: 7,008 ці 0,34 %
* Іншыя: 31,340 ці 1,55 %

### Узроставая структура насельніцтва (2008) 
* 0—14 гадоў — 19,5 %
* 15—64 гадоў — 69,3 %
* старэй 65 гадоў — 11,3 %

Медыянны ўзрост 34,8 гадоў. Мужчыны — 33,8 гадоў, кабеты — 35,8 гадоў.

### Прырост насельніцтва (2008) 
+ 0,262 % у 2008 годзе.
* Нараджальнасць — 12 на 1000 насельніцтва;
* Смяротнасць — 8,81 на 1000 насельніцтва;
* 1,58 дзіцяці на 1 кабету.

### Дзіцячая смяротнасць (2008) 
* 9,27 на 1000 народжаных;
* хлопчыкі — 9,45 на 1000 народжаных;
* дзяўчынкі — 9,08 на 1000 народжаных;

### Працягласць жыцця (2008) 
* Агульная — 74,45 гадоў
* Мужчыны — 71,95 гадоў
* Кабеты — 77,13 гадоў

### Пісьменнасць насельніцтва (2002 год) 
* агульная — 96,1 %
* мужчыны — 98,2 %
* кабеты — 94,1 %

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* CIA Factbook
Акані Сангсермсавад

**Акані Сангсермсавад** () — тайскі прафесійны гулец у снукер. Чэмпіён Азіі 2015 года сярод гульцоў ва ўзросце да 21 года.

## Спасылкі 
* Профіль на World Snooker 
* Статыстыка Акані Сангсермсавада на CueTracker.net 

Катэгорыя:Снукерысты Тайланда
Хатэм Ясін

**Хатэм Ясін** () — егіпетскі прафесійны гулец у снукер. Чэмпіён Афрыкі 2015 года.

## Спасылкі 
* Профіль на World Snooker 
* Статыстыка Хатэма Ясіна на CueTracker.net 

Катэгорыя:Снукерысты Егіпта
Аўгуст Цэсарац

**Аўгуст Цэсарац** (; , Заграб, Харватыя — , Заграб, Харватыя) — харвацкі , ,  і грамадскі дзеяч.

## Біяграфія 
Яшчэ ў сярэдняй школе захапіўся сацыялістычнымі ідэямі, таму знаходзіўся пад пастаянным назіраннем паліцыі і некалькі разоў быў арыштаваны. Мабілізаваны ў аўстра-венгерскую армію. Пад уражаннем ад Кастрычніцкай рэвалюцыі перайшоў на бальшавіцкія пазіцыі і ўдзельнічаў у нелегальнай працы камуністычных арганізацый.

Друкаваўся з 1909 года. Разам з Міраславам Крлежам пачаў у 1919 годзе выданне часопіса «Plamen» («Полымя»), які прапагандаваў рэвалюцыйныя ідэі, супрацоўнічаў у перыядычным друку «левіцы».

Член Камуністычнай партыі Югаславіі з 1920 года. У лістападзе 1922- сакавіку 1923 г. здзейсніў паездку ў СССР. Шмат разоў арыштоўваўся. У 1934—1937 гг. жыў у СССР. Як камуніст і перакананы антыфашыст, у 1937 годзе ён ваяваў у Іспаніі супраць Франка, пра што напісаў кнігу «Іспанскія сустрэчы» («Španjolski susreti»). Увосень 1938 вярнуўся ў Югаславію.

Арыштаваны ўсташамі 15 мая 1941 года і кінуты ў лагер Кярэсцінац (Kerestinac). У ліпені прыняў удзел у няўдалых уцёках зняволеных. Усе яны былі схоплены — і 17 ліпеня 1941 года Цэсарац быў расстраляны па прысудзе суда На турэмнай сцяне Цэсарац пакінуў надпіс «Živjela sovjetska Hrvatska!» (Жыве савецкая Харватыя!)

## Творчасць 
У кнігах аповесцей і апавяданняў «Судзіце мяне» (1925), «За новай дарогай» (1926), «Навелы» (1939), раманах «Імператарскае каралеўства» (1925), «Залаты юнак і яго ахвяры» (1928), «Уцекачы» (1933) і інш. сацыяльныя матывы, падпарадкаваныя духу часу. Аўтар зборніку паэзіі «Вершы» (1919), п'есы «Сын айчыны» (1940), кніг публіцыстыкі «Са свету прыгнечаных» (1925), «Іспанскія сустрэчы» (1938), «Падарожжа па Савецкім Саюзе» (1940) і інш.

Перакладаў з нямецкай, французскай, чэшскай і рускай моў.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Харвацкамоўныя пісьменнікі
Катэгорыя:Пісьменнікі-экспрэсіяністы
Катэгорыя:Камуністы Харватыі
Катэгорыя:Рэвалюцыянеры Югаславіі
Катэгорыя:Рэвалюцыянеры Харватыі
Катэгорыя:Югаслаўскія партызаны
Катэгорыя:Антыфашысты
Катэгорыя:Расстраляныя ў Харватыі
Катэгорыя:Байцы інтэрбрыгад
Катэгорыя:Пакараныя смерцю ў Другую сусветную вайну
Няманя Мілаванавіч

**Няманя Мілаванавіч** (; нар. , , Сербія) — сербскі футбаліст, паўабаронца клуба «Мешава».

## Клубная кар’ера 
Няманя з’яўляецца выхаванцам клуба «Напрэдак» з роднага горада Крушавац. У складзе «Напрэдака» дэбютаваў у сербскай Суперлізе 13 сакавіка 2010 года, выйшаўшы на замену ў матчы супраць «Црвены Звезды» (1:2). Па выніках сезона 2009/10 «Напрэдак» выбыў у Першую лігу, і Няманя некаторы час заставаўся ў клубе, але ў пачатку 2011 года далучыўся да іншага клуба Першай лігі, «Тэлеоптыка», дзе гуляў на працягу трох з паловай сезонаў.

Улетку 2014 года, пасля таго як «Тэлеоптык» выбыў з Першай лігі, пераехаў у чэмпіянат Мальты, стаўшы іграком клуба мясцовай Прэм'ер-лігі «Моста». У студзені 2015 года прайшоў у клуб Першага Дывізіёна «Гзіра Юнайтэд». У ліпені 2015 года вярнуўся ў Сербію, стаўшы іграком клуба «Младаст» Лучані, аднак ужо праз паўгода пакінуў яго, згуляўшы 6 матчаў у Суперлізе.

У сакавіку 2016 года згуляў адзін матч за клуб «Борча» ў Першай лізе Сербіі. 1 красавіка 2016 года, у апошні дзень трансфернага акна ў Беларусі, падпісаў кантракт з мясцовым клубам «Гарадзея». У «Гарадзеі» замацаваўся ў якасці асноўнага апорнага паўабаронцы, але ў канцы сезона страціў месца ў складзе. Па заканчэнні сезона 2016 пакінуў беларускі клуб.

У лютым 2017 года стаў іграком клуба сербскай Першай лігі «Мачва». Па выніках сезона 2016/17 «Мачва» выйшла ў Суперлігу, аднак Няманя застаўся ў другім дывізіёне, перайшоўшы ў жніўні 2017 года ў «Дынама» з Вране. У ліпені 2018 года далучыўся да «Явара» з Іваніцы.

У ліпені 2019 года папоўніў склад «Бачкі» з Бачка-Паланкі. У студзені 2020 года перайшоў у «Калубару», а ў ліпені 2020 года стаў іграком «Напрэдака». У студзені 2023 года далучыўся да «Мешава».

## Дасягненні 
*  Пераможца Першай лігі Сербіі: 2016/17

## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісты Сербіі
Катэгорыя:Ігракі ФК Напрэдак
Катэгорыя:Ігракі ФК Тэлеоптык
Катэгорыя:Ігракі ФК Моста
Катэгорыя:Ігракі ФК Гзіра Юнайтэд
Катэгорыя:Ігракі ФК Младаст Лучані
Катэгорыя:Ігракі ФК Борча
Катэгорыя:Ігракі ФК Гарадзея
Катэгорыя:Ігракі ФК Мачва Шабац
Катэгорыя:Ігракі ФК Дынама Вране
Катэгорыя:Ігракі ФК Явар Іваніца
Катэгорыя:Ігракі ФК Бачка Бачка-Паланка
Катэгорыя:Ігракі ФК Калубара
Катэгорыя:Ігракі ФК Мешава