Ганкураўская прэмія

**Ганку́раўская прэмія** () — самая прэстыжная літаратурная прэмія Францыі за найлепшы раман, названая ў гонар братоў Ганкур. Прысуджаецца па выніках галасавання сябраў Ганкураўскай акадэміі на спецыяльнай вячэры ў парыжскім рэстаране «Друан». Уручаецца штогод, пачынаючы з 1903. Памер прэміі сімвалічны (цяпер ён складае дзесяць еўра), аднак, як правіла, прысуджэнне прэміі істотна павялічвае продажы рамана-пераможцы і ставіць ягонага аўтара ў першыя шэрагі французскай літаратуры.

## Сутнасць прэміі 
У Акадэмію Ганкураў уваходзяць дзесяць самых вядомых літаратараў Францыі, якія атрымлівалі сімвалічную плату — 60 франкаў у год. Кожны член Акадэміі мае толькі адзін голас і можа аддаць яго толькі за адну кнігу. Пры роўнасці галасоў перавага аддаецца таму твору, якому аддадзены голас прэзідэнта. Членамі Ганкураўскай Акадэміі ў розны час былі пісьменнікі Альфонс Дадэ, Ж. Рэнар, Роні-старэйшы, Ф. Эрыа, Эрвэ Базен, Луі Арагон і іншыя.

Паводле статута Ганкураўскай прэміі, яна можа быць прысуджана аўтару толькі адзін раз у жыцці. Адзінае выключэнне — пісьменнік Рамэн Гары. Першы раз ён стаў лаўрэатам у 1956, а праз 19 гадоў зноў атрымаў прэмію пад імем Эміля Ажара. Гэтая літаратурная містыфікацыя была раскрыта пасля прысуджэння прэміі.

Нароўні з галоўнай прэміяй і паралельнай ёй Ганкураўскай прэміяй ліцэістаў, Ганкураўская акадэмія таксама прысуджае прэміі за дэбютны раман, паэзію, навелу, біяграфію. З нядаўняга часу Інстытут Францыі ў межах праграмы франкафоніі заснаваў таксама Ганкураўскія прэміі французскім пісьменнікам у шэрагу краін Усходу (Ліван) і Еўропы (Італія, Польшча, Румынія, Сербія).

## Лаўрэаты галоўнай прэміі 
* 1903 — Джон-Антуан Но
* 1904 — Леон Фрапье
* 1905 — Клод Фарэр
* 1906 — Жан і Жэром Таро
* 1907 — Эміль Мазелі
* 1908 — Франсіс дэ Міёмандр
* 1909 — Марыус-Арэ Леблон
* 1910 — Луі Перго
* 1911 — Альфонс дэ Шатабрыян
* 1912 — Андрэ Савіньён
* 1913 — Марк Элдэр
* 1914 — Адрыян Бертран
* 1915 — Рэне Бенжамен
* 1916 — Анры Барбюс
* 1917 — Анры Малерб
* 1918 — Жорж Дзюамель
* 1919 — Марсель Пруст
* 1920 — Эрнест Перашон
* 1921 — Рэне Маран
* 1922 — Анры Беро
* 1923 — Люсьен Фабр
* 1924 — Т’еры Сандр
* 1925 — Морыс Жэневуа
* 1926 — Анры Дэберлі
* 1927 — Морыс Бедэль
* 1928 — Морыс Канстантэн-Веер
* 1929 — Марсель Арлан
* 1930 — Анры Факанье
* 1931 — Жан Фаяр
* 1932 — Гі Мазелін
* 1933 — Андрэ Мальро
* 1934 — Ражэ Версель
* 1935 — Жозеф Пейр
* 1936 — Максенс ван дэ Меерш
* 1937 — Шарль Пліснье
* 1938 — Анры Труая
* 1939 — Філіп Эрыа
* 1940 — Франсіс Амбрыер
* 1941 — Анры Пура
* 1942 — Марк Бернар
* 1943 — Марыус Гру
* 1944 — Эльза Трыяле
* 1945 — Жан-Луі Бары
* 1946 — Жан Жак Готье
* 1947 — Жан-Луі Кюртыс
* 1948 — Марыс Друон
* 1949 — Рабер Мерль
* 1950 — Поль Кален
* 1951 — Жульен Грак (адмовіўся)
* 1952 — Беатрыс Бек
* 1953 — П’ер Гаскар
* 1954 — Сімона дэ Бавуар
* 1955 — Ражэ Ікор
* 1956 — Рамэн Гары
* 1957 — Ражэ Ваян
* 1958 — Франсіс Вальдэр
* 1959 — Андрэ Шварц-Барт
* 1960 — Вінтыла Горыя
* 1961 — Жан Ко
* 1962 — Анна Лангфюс
* 1963 — Арман Лану
* 1964 — Жорж Каншон
* 1965 — Жак Бэрэль
* 1966 — Эдмонда Шарль-Ру
* 1967 — Андрэ П’ейр дэ Манд’ярг
* 1968 — Бернар Клавель
* 1969 — Фелісьен Марсо
* 1970 — Мішэль Турнье
* 1971 — Жак Ларан
* 1972 — Жан Кар’ер
* 1973 — Жак Шэсе
* 1974 — Паскаль Лене
* 1975 — Эміль Ажар (Рамэн Гары)
* 1976 — Патрык Грэнвіль
* 1977 — Дыд’е Дэкуа
* 1978 — Патрык Мадыяно
* 1979 — Антанін Мае
* 1980 — Іў Навар
* 1981 — Люсьен Бадар
* 1982 — Дамінік Фернандэз
* 1983 — Фрэдэрык Трыстан"
* 1984 — Маргерыт Дзюрас
* 1985 — Ян Кефелек
* 1986 — Мішэль Гост
* 1987 — Тахар Бенжэлун
* 1988 — Эрык Арсена
* 1989 — Жан Ватрэн
* 1990 — Жан Руо
* 1991 — П’ер Камбеско
* 1992 — Патрык Шамуазо
* 1993 — Амін Маалуф
* 1994 — Дыд’е Ван Кавелер
* 1995 — Андрэй Макін
* 1996 — Паскаль Роз
* 1997 — Патрык Рамбо
* 1998 — Поль Канстан
* 1999 — Жан Эшноз
* 2000 — Жан-Жак Шуль
* 2001 — Жан-Крыстоф Руфен
* 2002 — Паскаль Кіньяр
* 2003 — Жак-П’ер Амет
* 2004 — Ларан Гадэ
* 2005 — Франсуа Веерган
* 2006 — Джанатан Літэл
* 2007 — Жыль Леруа
* 2008 — Атык Рахімі
* 2009 — Мары Нд’яй
* 2010 — Мішэль Уэльбек
* 2011 — Алексіс Жэні
* 2012 — Жэром Ферары
* 2013 — П’ер Леметр
* 2014 — Лідзія Сальвер
* 2015 — Маціяс Энар
* 2016 — Лейла Слімані
* 2017 — Эрык Вюяр
* 2018 — Нікаля Мацье
* 2019 — Жан-Поль Дзюбуа
* 2020 — Эрве Ле Тэлье
* 2021 — Махамед Мбугар Сар
* 2022 — Брыжыт Жыро
* 2023 — Жан-Батыст Андрэа
* 2024 — Камель Дауд

## У масавай культуры 
У 1951 французскі пісьменнік П’ер Гамара напісаў дэтэктыў «Забойцу — Ганкураўская прэмія». Каб пазбегнуць абвінавачванняў у наўмысным падрыве прэстыжу прэміі, перад тэкстам рамана было змешчана паведамленне: «Усе факты і героі гэтага рамана выдуманыя. Ганкураўская прэмія ўзята толькі таму, што яна найбольш вядомая з усіх літаратурных прэмій, але можна было б з такім жа поспехам замяніць яе любой іншай».

## Гл. таксама 
* Букераўская прэмія
* Прэмія «Неб’юла»
* Прэмія Х’юга

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт Ганкураўскай акадэміі (фр.)
* 

## Крыніцы 
Катэгорыя:Узнагароды паводле алфавіта
Катэгорыя:Літаратурныя прэміі