Суботнікі

**Субо́тнікі** (, ) — аграгарадок у Іўеўскім раёне Гродзенскай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр Суботніцкага сельсавета. 

## Геаграфія 
Размешчаны за 18 км на поўнач ад горада Іўя, за 172 км ад Гродна, за 9 км ад чыгуначнай станцыі Гаўя, на аўтамабільнай дарозе Іўе — Салечнікі. Стаіць на правым беразе ракі Гаўя (прыток Нёмана).

## Назва 
Вадзім Жучкевіч звязваў тапонім са словам «субота» — «назва дня тыдня».

З іншага боку, фіксавалася лідскае прозвішча Субат, дрысвяцкае Субатовіч, з-пад Ваўкавыска было Субатоўскі. Ёсць літоўскія *Subatis, Subataitis, Subatėnas*, латышскае *Subatnieks**.*

## Гісторыя 
Цяперашнюю назву Суботнікі носяць з 1545 года, да таго звычайна згадваюцца (яшчэ з Вітаўтавых часоў) як *Геранёны Манівідавы* (ад імя Войцеха Манівіда). Месца першапачатковага паселішча канца XIV стагоддзя знайшоў у 1983 годзе Зянон Пазняк.

Ад свайго заснавання паселішча ўваходзіла ў склад Ашмянскага павета Віленскага ваяводства. У 1636 годзе на сродкі князя Альбрэхта Радзівіла ў Геранёнах Драўляных збудавалі драўляны касцёл (не захаваўся).

У выніку трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай (1795) Суботнікі апынулася ў складзе Расійскай імперыі, дзе сталі цэнтрам воласці Ашмянскага павета Віленскай губерні. Станам на 1885 год у мястэчку было 44 двары, дзейнічалі касцёл і капліца, працавалі школа (56 хлопчыкаў і 4 дзяўчынкі), бровар, крама і карчма, праводзілася 2 рэгулярныя кірмашы. На 1890 тут было 39 двароў, працавалі млын і бровар — уласнасць Умястоўскіх.

Згодна з Рыжскім мірным дагаворам (1921) Суботнікі апынуліся ў складзе міжваеннай Польскай Рэспублікі, дзе сталі цэнтрам гміны Валожынскага (з 1926 года Лідскага) павета Навагрудскага ваяводства. У гэты час тут было 99 двароў.

З верасня 1939 года Суботнікі — у Беларускай ССР, дзе з 12 кастрычніка 1940 года сталі цэнтрам сельсавета Іўеўскага раёна. На 2000 год у вёсцы было 316 двароў.

Выява:Catholic Church in Subotniki.jpg|Стары касцёл
Выява:Subotniki. Суботнікі (1897).jpg|Новы касцёл, праект
Выява:Subotniki, Kaścielnaja, Śviatoha Ŭładzisłava. Суботнікі, Касьцельная, Сьвятога Ўладзіслава (1900).jpg|Новы касцёл
Выява:Subotniki-administracyja.jpg|Адміністрацыя гміны

## Насельніцтва 
* 1882 год — 523 чал.
* 1885 год — 445 чал.
* 1890 год — 347 чал.
* 1905 год — 711 чал.
* 1921 год — 542 чал.
* 1999 год — 769 чал.
* 2000 год — 776 чал.
* 2001 год — 780 жыхароў, 309 двароў.
* 2015 год — 776 чал.
* 2019 год — 578 чал.

## Інфраструктура 
У Суботніках працуюць сярэдняя школа, дашкольная ўстанова, бальніца, бібліятэка, дом культуры, пошта.

## Помнікі гісторыі і культуры 
* Касцёл Святога Уладзіслава (1904—1907)
* Могілкі каталіцкія
* Брацкая магіла савецкіх воінаў, партызан і ахвяр фашызму
* Помнік землякам, якія загінулі ў Вялікую Айчынную вайну

## Вядомыя асобы 
* Янка Пазняк (1887—1939) — беларускі грамадска-культурны дзеяч, выдавец і публіцыст.
* Зянон Пазняк (нар. 1944) — беларускі палітык і грамадскі дзеяч, археолаг, мастацтвазнавец, пісьменнік і паэт.
* Валянціна Вацлаваўна Курсевіч (нар. 1965) — беларускі палітык.
* Валерый Віктаравіч Курсевіч (нар. 1979) — беларускі палітык, дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь VI склікання.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* 
* *Niechwiadowicz K.* Moje Sobotniki. — Poznan: Gawia. — 2004. 

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Суботніцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Іўеўскага раёна

Катэгорыя:Мястэчкі Віленскага ваяводства